iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
AUKUS

(წარმოიქმნება წევრი ქვეყნების სახელწოდებების მიხედვით: , , ) — სამმხრივი თავდაცვითი ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო ავსტრალიას, გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ს შორის.

უსაფრთხოების საგანგებო პაქტის ფარგლებში, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა, გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრმა ბორის ჯონსონმა და ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრმა სკოტ მორისონმა დააანონსეს, ნათქვამია რომ შეერთებული შტატები და ბრიტანეთი ავსტრალიას ბირთვული წყალქვეშა ნავების განლაგების ტექნოლოგიითა და შესაძლებლობით უზრუნველყოფენ, რომელიც ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში ჩინეთის მზარდი ზეგავლენის აღსაკვეთად გამოიყენება.

შეთანხმება ავსტრალიას საშუალებას მისცემს, ამერიკული ტექნოლოგიების გამოყენებით პირველად ისტორიაში ააგოს ბირთვული წყალქვეშა ნავები. შედეგად, ავსტრალია გახდება მეშვიდე ქვეყანა — აშშ-ის, გაერთიანებული სამეფოს, საფრანგეთის, ჩინეთის, ინდოეთისა და რუსეთის შემდეგ — რომელიც ბირთვული წყალქვეშა ნავების ოპერირებას დაიწყებს. შეთანხმება, ასევე, ითვალისწინებს ხელოვნური ინტელექტის, კიბერ და კვანტური ტექნოლოგიების გაზიარებას. ახალი პაქტით, ავსტრალიამ გაწყვიტა 31-მილიარდევროიანი შეთანხმება 12 წყალქვეშა ნავის მშენებლობის შესახებ, რომელსაც საფრანგეთთან 2016 წელს მოეწერა ხელი.

ჩინეთმა გააკრიტიკა სამი ქვეყნის მიერ დაანონსებულ პარტნიორობა, რომელიც ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში ჩინეთის მზარდი ზეგავლენის აღსაკვეთად მოწინავე ტექნოლოგიების გაზიარებას ითვალისწინებს და აღნიშნულ ქვეყნებს „ცივი ომის“ მენტალიტეტის მოშორებისკენ მოუწოდა.

ტაივანის ვიცე-პრეზიდენტი ლაი ჩინგ-ტე მიესალმა პაქტის ხელმოწერას და მას უწოდა „დემოკრატიის, მშვიდობისა და კეთილდღეობის პოზიტიური განვითარება რეგიონში“.

ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ არის სამ ერს შორის გაფორმებული ყველაზე მნიშვნელოვანი უსაფრთხოების მექანიზმი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, მათივე აზრით ავსტრალიაში ამ წყალქვეშა ნავების განთავსება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია რეგიონში აშშ-ის გავლენის განმტკიცებისთვის.
ჯორჯიის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი

ჯორჯიის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი (ინგლ.    ) - თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ჯორჯიის შტატის ქალაქ ატლანტაში, ბენეტის ქუჩაზე, რომელიც სპეციალიზირდება თანამედროვე ჯორჯიელი მხატვრების ნამუშევრების შეგროვებაზე, შენახვაზე და გამოფენაზე. ძირითადად გამოიფინება ვიზუალური ხელოვნების ნიმუშები, თუმცა გამოყოფილია სივრცეები მუსიკალური, შემსრულებლური, მულტიმედიური ხელოვნებისთვის და ასევე საგანმანათლებლო ღონისძიებებისთვის. მუზეუმი არაკომერციულია და ძირითადად ფასიანი აბონემენტების სისტემის და საზოგადოების მხარდაჭერის ხარჯზე ფუნქციონირებს.

მუზეუმში შესვლის საფასური $8-ს შეადგენს უაბონემენტო პირებისთვის, $5-ს მოსწავლეებისთვის და პენსიონერებისთვის და უფასოა აბონემენტის პქონე და სამხედრო პირებისთვის. წელიწადში მუზეუმს დაახლოებით 9,000 სტუმარი ეწვევა. აბონემენტის მქონე პირებს ასევე ეძლევათ უფლება უფასოდ ან ნაკლებ ფასად დაესწრონ სპეციალურ დახურულ ღონისძიებებს და სააბონემენტო პროგრამებს, მაგ. საუბრებს მხატვრებთან და დახურულ გამოფენებს.

ისტორია
ჯორჯიის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი დაარსებული იყო 2000 წელს დევიდ ს. გოლდენის და ანეტ კონ-სკელტონის მიერ, პირველი გამოფენა 2002 წელს გაიმართა . დევიდ ს. გოლდენი კერძო უძრავ ქონებაში ინვესტიციებით დაკავებული კომპანიის დირექტორი იყო, ანეტ კონ-სკელტონს კი მხატვრობის გამოცდილება ჰქონდა. აქამდე ჯორჯიის შტატში არ იყო მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის რეგიონალურ ხელოვნებას მიძღვნილი დაწესებულება და მუზეუმის ერთ-ერთი მიზანი ჯორჯიული კულტურის განვითარება გახდა.

მუზეუმის თავდაპირველ კოლექციას საფუძველი დევიდ ს. გოლდენის და მისი კომპანიის პირადმა კოლექციამ დაუდო. პირველი დირექტორი ანეტ კონ-სკელტონი გახდა, რომელიც პოზიციას დღესაც იკავებს (2021 წ. კოლექცია თავდაპირველად პიჩტრის ქუჩაზე ინახებოდა, მაგრამ საგამოფენო სივრცე არასაკმარისი გამოდგა. 2005 წლის იანვარში მუზეუმი სანთრაატ პლაზას შენობაში გადავიდა, მაგრამ პლაზა რამდენიმე წელიწადში დაიხურა. დღევანდელ ლოკაციაში ტულას ხელოვნების ცენტრის შენობაში ბენეტის ქუჩაზე კოლექცია 2007 წელს გადავიდა. 2008 წლის გაზაფხულში საგამოფენი სივრცე მიმდებარე გალერეებზეც გაფართოვდა. დღეს მუზეუმი ხელოვნების ცენტრის ნახევარს იკავებს.

კოლექცია
მუზეუმის მუდმივი კოლექცია შედგება 1945 წლიდან დღევანდელ პერიოდამდე შექმნილი 200 ჯორჯიელი მხატვრის დაახ. 600 ნამუშევრისგან. მათგან უმეტესობა ვიზუალური ხელოვნების ნიმუშებია - ფერწერა, ფოტოგრაფია და ა.შ. კოლექციის უმეტესობას დღემდე გოლდენის თავდაპირველი კოლექცია შეადგენს, თუმცა მუზეუმი აქტიურად აგრძელებს შემგროვებლით საქმიანობას.

გამოფენები
დროებით გამოფენებში აქცენტი ჯორჯიელ მხატვრებზე კეთდება. ხანდახან მათ უცხოელ ან სხვა შტატებში მოღვაწე მხატვრებთან ერთად გამოფენენ ჯორჯიელი მხატვრების გლობალურ კონტექსტში საჩვენებლად.
მუზეუმში გამოიფინებოდნენ ისეთი მხატვრები, როგორც შერილ გოლდსლეჯერი, ჰერბერტ კრისი, კოჯო გრიფინი, ჰოუპ ჰილტონი და სხვები. წარსული გამოფენების ნახვა შესაძლებელია მუზეუმის ოფიციალურ გვერდზე. გამოფენებს ხშირად თან ახლავს მხატვართან ან კურატორთან გამოფენასთან დაკავშირებული საუბარი, სადაც სტუმრებს კითხვების დასმის საშუალებაც აქვთ. იმართება ასევე სკოლის მოსწავლეების და დამწყები მხატვრების შეხვედრები პროფესიონალ მხატვრებთან.
სტარობალაკოვო

სტარობალაკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 218 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (63%) და ბაშკირები (27%) შეადგენენ.
ილიანა იოტოვა

ილიანა იოტოვა (; დ. 24 ოქტომბერი, 1964, სოფია, ბულგარეთი) — ბულგარელი პოლიტიკოსი, 2026 წლის 23 იანვრიდან ბულგარეთის პრეზიდენტი. ბულგარეთის ვიცე-პრეზიდენტი 2017-2026 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1964 წლის 24 ოქტომბერს სოფიაში. 1989 წელს დაასრულა სოფიის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1991-1997 წლებში მუშაობდა ბულგარეთის ეროვნულ ტელევიზიაში. 2000 წლის 7 მაისიდან ბულგარული სოციალისტური პარტიის უმაღლესი საბჭოს წევრია. 2005 წელს აირჩიეს ბულგარეთის სახალხო კრების დეპუტატად, ხოლო 2007 წელს ევროპის პარლამენტის წევრად. 2017 წლის 22 იანვრიდან ბულგარეთის ვიცე-პრეზიდენტია.

2026 წლის 19 იანვარს, ერისთვის მიმართვისას პრეზიდენტმა რუმენ რადევმა განაცხადა გადადგომის განზრახვის შესახებ და მწუხარება გამოთქვა სისტემური კორუფციის წინააღმდეგ კოლექტიური ბრძოლის აუცილებლობის გამო. მომდევნო დღეს რადევმა გადადგომის შესახებ განცხადება საკონსტიტუციო სასამართლოს წარუდგინა. სამი დღის შემდეგ, 23 იანვარს, საკონსტიტუციო სასამართლომ ოფიციალურად მიიღო რადევის გადადგომა, რითაც დასრულდა მისი უფლებამოსილება ბულგარეთის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. განჩინების გამოქვეყნებიდან მალევე, რადევმა იოტოვასთან — ახალ პრეზიდენტთან — ერთად დატოვა „დონდუკოვ 2“-ის სასახლე და მხარდამჭერებს მიმართა, სადაც მომავალ საკანონმდებლო არჩევნებზე ერთიანი ბრძოლის პირობა დადო. ილიანა იოტოვა ოფიციალურად გახდა ბულგარეთის პირველი ქალი პრეზიდენტი 2026 წლის 23 იანვარს.

დაოჯახებულია ანდრეი იოტოვაზე და ჰყავთ ერთი შვილი.
გლოსოფობია

გლოსოფობია ( — ენა და — შიში) — საზოგადოებასთან სიტყვით გამოსვლისას ირაციონალური, უკონტროლო და მუდმივი შიში.

გლოსოფობიის მქონე ადამიანები სხვადასხვა ჯგუფის წინ საუბრისას დისკომფორტს და შფოთვას განიცდიან. ეს გამოიხატება უკონტროლო კანკალში, ოფლიანობაში და გულის აჩქარებაში. გლოსოფობია სოციალური ფობიაა, ან სოციალური შფოთვითი აშლილობა. ის წარმოქმნის შიშებს, რომლებიც ხშირად არალოგიკურია. გლოსოფობია, შფოთვითი აშლილობა, წარმოადგენს ამ ჯგუფის თავისებურ სიმპტომებს. ეს ნიშნავს, რომ გლოსოფობიის მქონე ადამიანი განიცდის შფოთვასთან დაკავშირებულ განსხვავებულ სიმპტომებს საზოგადოებაში სიტყვით გამოსვლისას. ზოგჯერ შიში იმდენად დიდია, რომ სიტუაციის წარმოდგენაც კი საკმარისია იმისთვის, რომ ადამიანმა შფოთვითი რეაქციები გამოავლინოს.

გლოსოფობიის მიზეზები
ამ ფობიიას უმეტეს შემთხვევაში ზუსტი მიზეზი არ აქვს, მაგრამ არის რამდენიმე მიზეზი თუ რატომ აქვთ ადამიანებს ეს ფობია: ერთი ან მრავალი ტრავმული გამოცდილება, რომელიც დაკავშირებულია საჯარო გამოსვლასთან ან გენეტიკური მიდრეკილება შფოთისა და სტრესის მიმართ.

გლოსოფობიის მკურნალობა
საჯაროდ სიტყვით გამოსვლის შიშების დაძლევაში ადამიანებს ნევროლოგები, ფსიქოკონსულტანტები და ფსიქოთერაპევტები ეხმარებიან. ისინი ინდივიდუალურ მკურნალობის გეგმას ადგენენ. გლოსოფობიის სამკურნალოდ აუცილებელია ფსიქოთერაპიული სესიების ჩატარება. თერაპიის საფუძველი, რომ ადამიანი აწყდება სიტუაციას, რომელიც იწვევს შფოთვას, ასე რომ მას შეუძლია გადალახოს აუდიტორიის წინაშე გამოსვლის შიში.
სტარობაშიროვო

სტარობაშიროვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 410 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 83 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (56%) და ბაშკირები (43%) შეადგენენ.
პაპუა-ახალი გვინეის ეროვნული მუზეუმი

პაპუა-ახალი გვინეის ეროვნული მუზეუმი და ხელოვნების გალერეა — მუზეუმი და ხელოვნების გალერეა ვაიგანში, პორტ-მორზბი, პაპუა-ახალი გვინეა. ის ქვეყნის ეროვნული მუზეუმია.

ისტორია
1889 წელს, ბრიტანეთის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფი პაპუა-ახალი გვინეის გუბერნატორმა, უილიამ მაკგრეგორმა დაიწყო სხვადასხვა ნივთების შეგროვება, რათა ბუნების ისტორიის კოლექცია შეექმნა. ის აგროვებდა ისეთ ნიმუშებსა და საგნებს, რომლებიც ამ ტერიტორიაზე მობინადრე ცხოველებსა და აქ არსებულ კულტურას უსმევდა ხაზს. პროგრამის საწყისი მიზანი ასევე იყო მუზეუმის დაარსება, მაგრამ მხარდამჭერების ნაკლებობის გამო უკვე შეგროვებული კოლექცია ავსტრალიის სხვადასხვა მუზეუმში გაიფანტა. საბოლოოდ, არტეფაქტები ქვეყანაში მუზეუმის ჩამოყალიბების შემდეგ დაბრუნდა.

1950-იანი წლების განმავლობაში მუზეუმი განვითარდა: 1953 წელს სიძველეების კანონის მიხედვით არტეფაქტების შეგროვების ახალი ეტაპი დაიწყო. საჯარო მუზეუმებისა და ხელოვნების გალერეების განკარგულება 1956 წელს გამოიცა, რომლის თანახმადაც პაპუა-ახალი გვინეის ეროვნული მუზეუმი და ხელოვნების გალერეა ოფიციალურად ჩამოყალიბდა.

1960-იანი წლებში მუზეუმს ასევე დაევალა კულტურული არტეფაქტებით ვაჭრობის კონტროლი, რომელიც 1965 წლის პაპუა-ახალი გვინეის ეროვნული კულტურული საკუთრების აქტით იყო განპირობებული. მუზეუმის განვითარებას ხელი მნიშვნელოვნად შეუშალა არაადეკვატური რესურსების არ არსებობამაც.

2017 წლის განახლება
2017 წელს, მუზეუმის 40 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ნაგებობის ნაწილი გადაკეთდა. განახლებაში მონაწილეობა მიიღო ავსტრალიურმა ფირმამ, „არქიტექტუსმა“ . მუზეუმი ხელმეორედ ოფიციალურად 12 ოქტომბერს. ადგილობრივი იდენტობის შენარჩუნების მიზნით, გახსნის შემდეგ შეიცვალა გალერეების სახელები. ახალი სახელებია: ტუმბუნა, სუსან კარიკე, ბერნარდ ნაროკობი, იან საემ მაჯნეოუ და ბე ჯიჯიმო. განახლების ერთ-ერთი მთავარი მიზანი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისათვის ხელმისაწვდომი გარემოს შექმნა იყო.

კოლექციებს შორისაა ისეთი ნივთები, რომლებიც უკავშირდება: მუსიკას, სხეულის მოკაზმულობას, ცერემონიებს. მუზეუმში დაცულია დასარტყმელი საკრავები: „კუნდუ“ და „გარამუტი“. მუზეუმის თანამშრომლები ასევე ეწვივნენ და თანამშრომლობდნენ ვაშინგტონის სმითსონის ინსტიტუტთან სიმღერების ტრადიციებისა და ეკოლოგიის შესახებ ცოდნის გასაზიარებლად.

1974 წელს, პრემიერ-მინისტრმა მაიკლ სომარემ დაწერა: „ჩვენ ვხედავთ ჩვენს ნიღბებს და ხელოვნებას, როგორც ცოცხალ სულებს შეკეთებული საცხოვრებლებით. ეს არასწორია, რომ ისინი განთავსებულნი არიან: ნიუ-იორკში, პარიზში, ბონში ან სხვაგან.“ მეცნიერების მუზეუმი, ბრიტანეთის მუზეუმი, პიტ რივერსის მუზეუმი, საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი,
არქეოლოგიია და ანთროპოლოგიის მუზეუმი, მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმი, და სხვანი.

2006 წელს გაჩნდა ეჭვი დე იანგის მუზეუმის მელანეზიის კოლექციაში არსებული რამდენიმე ობიექტის საკუთრებასთან დაკავშირებით.
ანდრია ჭოჭუა

ანდრია მაქსიმეს ძე ჭოჭუა (დ. 14 აგვისტო, 1879, სოფელი აძიუბჟა, სოხუმის ოკრუგი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. აპრილი, 1965) — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე (1948-1958).

ბიოგრაფია
ანდრია ჭოჭუა დაიბადა 1879 წელს სოხუმის ოკრუგის კოდორის განყოფილების სოფელ აძიუბჟაში მაქსიმე (მამსირ) ჭოჭუასა და კ. უ. კუტალანდიას ოჯახში. დედა ადრე გარდეცვალა, როცა ის იყო ორი წლის. 7 წლის ასაკამდე ის იზრდებოდა სოფელ კუტოლში ბებიასთან (დედის მხრიდან). შემდეგ ანდრია თავისთან მამამისმა წაიყვანა. ადრეულ ასაკში მას უწევდა ფიზიკური მუშაობა.

პირველადი განათლების მისღებად დრანდის მონასტერის სკოლაში ჩაირიცხა. სწავლის პერიოდში ის თავის მეგობარ ალქესი ჯანაშიასთან ერთად კერძო სახლში ცხოვრობდნენ. ბინის ქირის გამო ანდრია იძულებული შეიქნა საცხოვრებლად სოფელ ფშაფში მის ნათესავებთან გადასულიყო. მიუხედავად ყველაფრისა მინასტრის სკოლა მაინც ვერ დაამთავრა. მალე ის ბრუნდება შინ სოფელ აძიუბჟაში ბრუნდება. 1880 წელს გადადის საცხოვრებლად სოხუმში, სადაც ის მიიღეს სოხუმის ხაზინადარის ოჯახში მსახურად. შემდეგ ის გადავიდა სავაჭრო დახლის მდიდარ მფლობელთან სახლში დამხამრედ, რომელიც მას აძლევდა უფლებას ესწავლა ქალაქის სკოლაში.

1897 წელს დაამთავრა სოხუმის ორკლასიანი სამოქალაქო სასწავლებელი და შევიდა თბილისის მებაღეობის სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1901 წელს მებაღე-დეკორატორისა და მეღვინეობის სპეციალობით. იმავე წელს მოეწყო თბილისის სამსაწავლებლო ინსტიტუტში, რომელიც დაასრულა 1905 წელს მათემატიკის კვალიფიკაციით. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა პედაგოგად სოხუმში, სადაც ასწავლიდა მათემატიკას, გეოგრაფიას და ისტორიას.

1912 წელს ჭოჭუას უშუალო მონაწილეობით სოფელ აძიუბჟაში სოფლის მაცხოვრებელთა შემოწირულობით აშენდა საკუთარი სკოლა, ხოლო 1913-1914 სასწავლო წლებისათვის მოწყობილი იყო აძიუბჟის აგურის ორსართულიანი სკოლა. 1914 წელს ჭოჭუა დაინიშნა სოხუმის საქალაქო სასწავლებლის დირექტორად, სადაც ის მუშაობდა აფხაზეთში 1921 წლის საბჭოთა წყობის დამყარებდამდე.

1921-1923 წლებში ანდრია ჭოჭუა მუშაობდა აფხაზეთის განათლების სახალხო კომისარიატის სასკოლო განყოფილების გამგედ, 1923-1925 წლებში აფხაზეთის განათლების სახალხო კომისრის მოადგილედ. 1925-1930 წლებში ჭოჭუას ეკავა აფხაზეთის განათლების სახალხო კომისრის თანამდებობა, ხოლო 1931-1938 წლებში მუშაობდა სუბტროპიკული კულტურების საკავშირო ინსტიტუტის დირექტორად. 1938 წლის დასაწყისიდან მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის აფხაზეთის კულტურის ინსტიტუტის დირექტორად.

1927-1936 წლებში ანდრია ჭოჭუა იყო სსრკ და მოწვევის ცაკ-ის წევრი, აფხაზეთის განსახკომის კოლეგიისა და მეთოდოლოგიური საბჭოს წევრი, აფხაზეთის სახელგამის გამგეობის წევრი, აფხაზეთის მეცნიერულ მუშაკთა სექციის თავმჯდომარე.

1938 წლის 12 ივნისს ანდრია ჭოჭუა კენჭს იყრიდა ქ. სოხუმის №2 მოლოტოვის საარჩევნო ოლქში აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, 12 ივლისს კი იმავე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ. 1948-1958 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. ანდრია ჭოჭუა — სსრკ-ის - მოწვევის უმაღლესი საბჭოსა და საქართველოს სსრ-ის - მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ანდრია ჭოჭუა გარდაიცვალა 1965 წლის აპრილში.
ალეუტის კუნძულების კამპანია

ალეუტის კუნძულების კამპანია — მეორე მსოფლიო ომში ალეუტის კუნძულებზე მომხდარი ბრძოლები იაპონიის იმპერიასა და აშშ-ს შორის, წყნარი ოკეანის საბრძოლო თეატრის ნაწილი. ეს იყო მეორე მსოფლიო ომის ერთადერთი კამპანია, რომლის დროსაც იაპონურმა არმიამ ამერიკის კუთვნილი ტერიტორია — ალასკის ტერიტორიის კუთვნილი კუნძულები კისკა და ატუ — დაიკავა. ამ ფაქტმა ამერიკული საზოგადოების შოკირება გამოიწვია, რადგანაც აშშ-ს ტერიტორიაზე მტრის ჯარის შეჭრა ბოლოს 130 წლის წინ იყო მომხდარი, ბრიტანეთ-ამერიკის ომის დროს, 1812 წელს.კამპანია 1942 წლის 3 ივნიის დაიწყო კუნძულებზე იაპონელთა გადასხმით. კუნძულების სიშორისა და ამინდით გამოწვეული სირთულეების გამო ამერიკულ-კანადურმა ჯარმა იაპონელების ალეუტიდან განდევნა თითქმის ერთი წლის განმავლობაში ვერ მოახერხა. ალეუტის კუნძულების სტრატეგიული მნიშვნელობა მდგომარეობდა წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში სატრანსპორტო ხაზების გაკონტროლებაში.

იაპონელები ფიქრობდნენ, რომ ალეუტის კუნძულების კონტროლით ისინი თავს აიცილებდნენ ამერიკელთა შემოტევას წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთიდან. ამერიკელები კი, თავის მხრივ, შიშობდნენ, რომ იაპონია ამ კუნძულებს გამოიყენებდა ბაზებად, რომლებიდანაც შემდგომ ფართომასშტაბიან საჰაერო იერიშებს განახორციელებდა აშშ-ს დასავლეთ სანაპიროს ისეთ ქალაქებზე, როგორებიცაა: ანკორიჯი, სიეტლი, სან-ფრანცისკო და ლოს ანჯელესი.

კუნძულ ატუს დასაბრუნებლად ბრძოლა 1943 წლის 11 მაისს დაიწყო და დასრულდა 29 მაისს, როდესაც იაპონელთა გადარჩენილმა ნაწილებმა წარუმატებელი ბანზაი შეტევა განახორციელეს და სრულად განადგურდნენ. 1943 წლის 15 აგვისტოს ამერიკელთა შემტევი ძალები კუნძულ კისკაზე გადასხდნენ კუნძულის სამკვირიანი დაბომბვის შემდეგ, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ იაპონელებს ის 29 ივლისს მიეტოვებინათ.

ალეუტის კუნძულების კამპანიას ხშირად უწოდებენ „დავიწყებულ ბრძოლას“, ვინაიდან ის ომის სხვა მოვლენების ჩრდილში მოექცა და ნაკლებად ცნობილია.

სამხედრო ისტორიკოსებს მიაჩნიათ, რომ იაპონიის შეჭრა ალეუტის კუნძულებზე ამერიკელთა ყურადღების გადასატანი დივერსიული ქმედება იყო მიდუეის ბრძოლისას, რომელსაც ამერიკის წყნარი ოკეანის ფლოტი უნდა გაეტყუებინა მიდუეიდან. ვარაუდს ამყარებს ის ფაქტი, რომ კუნძულებზე შეტევა მიდუეის ბრძოლასთან ერთად დაიწყო და ორივე ბრძოლას ადმირალი ისოროკუ იამამოტო მეთაურობდა. თუმცა სხვა მოსაზრების მიხედვით, იაპონელთა შეტევა ალეუტებზე არანაირი დივერსიული ქმედება არ ყოფილა და მიზნად ისახავდა მხოლოდ და მხოლოდ იაპონელთა ჩრდილოეთ ფლანგის დაცვას აშშ-ს შესაძლო შეტევისგან.
სტარობიკინო

სტარობიკინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 336 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 52 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (61%) და თათრები (39%) შეადგენენ.
ნორმან ლინდსის გალერეა და მუზეუმი

ნორმან ლინდსის გალერეა და მუზეუმი - ყოფილი რეზიდენცია და ფერმა, ამჟამად კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი და ხელოვნების გალერეა, ტურისტული ღირსშესანიშნაობა და მუზეუმი ახალი სამხრეთ უელსის შტატში, ავსტრალიაში მდებარეობს ცისფერი მთების რეგიონის ქალაქ ფალკონრიჯში. მუზეუმი 1898-1913 წლებში აშენდა ფრენსის ფოის, პატრიკ რაიანის, ნორმან ლინდსისა და როუზ სოუდის ხელმძღვანელობისას. გალერეა და მუზეუმი ასევე ცნობილია როგროც მერივილი და სპრინგვუდი. საკუთრება -ის დაქვემდებარებაშია. 2002 წლის 1-ელ მარტს მუზეუმი ახალი სამხრეთ უელსის შტატის კულტურული მემკვიდრეობის რეესტრში შეიტანეს. ქვისგან აგებული კოტეჯი 17 ჰექტარის მიწაზე მდებარეობს და ავსტრალიური მხატვრისა და მწერლის, ნორმან ლინდსისა და მისი ცოლის, როუსის საკუთრებაშია. საკუთრება ასევე მოიცავს უფრო მცირე ნაგებობებსაც, რომელთაგანაც ორი ზეთში შესრულებული ნახატებისა და ლითოგრაფიის სტუდიებად გამოიყენება.

ისტორია
17 ჰექტარის ფართობის საკუთრება თავდაპირველად პატრიკ რაიანს, ადგილობრივ ქვისმთლელს ეკუთვნოდა. 1898 წელს მიწა ფრენსის ფოიმ შეიძინა. მალე ფოიმ რაიანს ქვიშაქვის კოტეჯის აგება დაავალა. სახლს მერივილი ეწოდებოდა. პატარა ოთხი საძინებელი ჰქონდა და ფრანგული ფილებით იყო გადახურული, ვერანდა წითელ და თეთრ ზოლებში იყო მოხატული. პოტენციური ხანძრისგან თავის დასაზღვევად, სამზარეულო ცალკე შენობაში განთავსდა. სამზარეულო მთავარი ნაგებობისგან განსხვავებული ქვებით აშენდა და საკუთრების უმაღლეს ნაწილში მდებარეობდა.

იხილეთ ასევე
ახალი სამხრეთ უელსის მუზეუმების სია
რუსული რეალისტური ხელოვნების ინსტიტუტი

რუსული რეალისტური ხელოვნების ინსტიტუტი — კერძო მუზეუმი და საგამოფენო ცენტრი მოსკოვში. გაიხსნა 2011 წლის 1 დეკემბერს ალექსეი ანანიევის ინიციატივით, მოსკოვის ერთ-ერთ რაიონში მდებარე 1823 წელს აგებული საჩითავი ქარხნის ძველ შენობაში. მისი კოლექცია მიიჩნევა საუკუნის რუსული რეალისტური ფერწერის სკოლის ერთ-ერთ საუკეთესო კოლექციად. 2018 წლის მონაცემებით მუზეუმში დაცულია 500-ზე მეტი ნამუშევარი. 2019 წელს დირექციამ გამოაცხადა მუზეუმის დახურვის შესახებ, რაც განაპირობა ანანიევის შემოსავლების დაყადაღებამ. 2021 წლის მონაცემებით მუზეუმი კვლავ დაკეტილია, ხოლო ექსპონატები დაყადაღებული.

შენობა
ქარხნის შენობა 1823 წელს ააშენა შვეიცარიელმა ხელოსანმა ბუხერმა. მომდევნო ათწლეულებში, ქარხანა გახდა ყველაზე დიდი საჩითავი საწარმო რუსეთის იმპერიაში.

1905-1907 წლების რევოლუციის დროს, ფაბრიკა გახდა მუშათა მასობრივი გაფიცვების ერთ-ერთი მთავარი დასაყრდენი. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებასთან ერთად, წარმოებას ეწოდა „პირველი საჩითავი ქარხანა“

ექსპოზიცია
მუზეუმის ფონდი შეიცავს რუსული რეალისტური ხელოვნების 6000-ზე მეტ ნამუშევარს, მაგრამ მუდმივ გამოფენაზე მხოლოდ 500 ნამუშევარია წარმოდგენილი. ექსპოზიცია მოწყობილია ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით და განთავსებულია შენობის სამ სართულზე, რომლის საერთო ფართობია 4500 მ².

2016 წლისთვის მუზეუმმა გაიარა საგამოფენო სივრცის ფართომასშტაბიანი რემონტი. რემონტის შემდეგ, შენობა აღჭურვეს კლიმატის კონტროლის სისტემით, რაც საშუალებას იძლევა შეინარჩუნოს ნახატებისთვის ოპტიმალური ტემპერატურა..

პირველი სართული
პირველ სართულზე გამოფენილია საუკუნის ბოლო და საუკუნის დასაწყისის მხატვრების ნამუშევრები. წარმოდგენილი ნამუშევრები მოიცავს არკადი პლასტოვის, სერგეი გერასიმოვის, ალექსანდრე დეინეკას, იური პიმენოვის, გეორგი ნისა და ისააკ ბროდსკის ტილოებს.

მეორე სართული
მეორე სართულზე ომის შემდგომი საბჭოთა ხელოვნებაა გამოფენილი. დარბაზების პირველ ნახევარში არის ნამუშევრები, რომლებიც ეძღვნება დიდ სამამულო ომს და იმდროინდელი რუსული სოფლის ხედებს. დარბაზების მეორე ნახევარი მოიცავს მხატვრების ნამუშევრებს ხრუშჩოვის დათბობის პერიოდიდან: გელი კორჟევი, ძმები სერგეი და ალექსეი ტკაჩევები, ვიქტორ ივანოვი, პიოტრ ოსოვსკი, დიმიტრი ჟილინსკი, ტაირ სალახოვი .

მესამე სართული
ზედა სართულის ექსპოზიცია ეძღვნება თანამედროვე ხელოვნებას, რომელიც შეიქმნა 1970 -იანი წლებიდან. ოთახები გაფორმებულია მინიმალისტური სტილით და შავ-თეთრი ფერით. კედლებზე გამოსახულია ვიქტორ კალინინის, ალექსეი სუხოვეცკის, ვლადიმერ ტელინის, ვიაჩესლავ სტეკოლშჩიკოვის, ვიაჩესლავ ზაგონეკისა და მიხაილ იზოტოვის ნახატები.
ოროვანდი

ოროვანდი  — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ღერო სწორმდგომია, სიმაღლე 1–3 მეტრამდე, უხვად დატოტვილი, სქელი ხორცოვანი ფესვით. ფოთლები დიდია, მორიგეობით განლაგებული. ყვავილები იისფერ-მეწამული, შეკრებილია ბურთისებრ კალათებში, საბურველის ფოთოლაკები კაუჭისებურადაა წამახვილებული და ადვილად ეკვრება სხვადასხვა ზედაპირს; ბურთისებრი კალათები შეკრებილია საერთო ფარისებრ ყვავილედში. ცნობილია 10-მდე სახეობა. ჩვეულებრივ, რუდერული და სარეველა მცენარეებია. გავრცელებული არიან ევრაზიისა და აფრიკის (განსაკუთრებით ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების) ზომიერად თბილ და სუბტროპიკულ ოლქებში; რიგი სახეობები შეტანილია სხვა არატროპიკულ ქვეყნებში, სადაც ველურ ბუნებაში გავრცელდნენ. ოროვანდი გვხვდება მთების ტყიან ფერდობებზე, მდინარეთა ხეობებში, ნაკადულების ნაპირებზე, ნათესებში, ანეულებში, ნაგვიან ადგილებში, საცხოვრებელთან ახლოს, გზების გასწვრივ, ბაღებში. ყველაზე მეტად ცნობილია აბლაბუდისებრი (. ) და დიდი ოროვანდი (. ). ყველა სახეობა ადვილად წარმოქმნის ჰიბრიდებს, კარგი თაფლოვანი მცენარეებია და საკმაოდ ძველი დროიდან სამკურნალო მცენარეებად იყენებენ ხალხურ მედიცინაში. ფესვები შეიცავს ინულინს და სხვა ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებებს, მისი ნაყენი თმების გამაგრებისათვის გარეგანი მოხმარების საშუალებაა; წყლიანი ნაყენი და ნახარში გამოირჩევა თმის ცვენის საწინააღმდეგო, შარდ- და ოფლსადენი მოქმედებით. ოროვანდის ახალგაზრდა ფესვები და ყლორტები საკვებად ვარგისია.
სხივების ტყორცნა (გრაფიკა)

სხივების ტყორცნა — უამრავ ციფრული გამოსახულების დამუშავების ალგორითმებსა, თუ სამ განზომილებიან კომპიუტერულ გრაფიკებში გამოყენებადი ტექნიკა, რომელიც რეალისტურად გადმოსცემს სინათლის გადაადგილებას.

სხივის აღქმის დამუშავების ტექნიკები: სხივის წარმოქმნა, მსუბუქი ჩრდილების ტექნიკა, ფოტონთა მდებარეობისა და მათი მიმართულების გამოთვლა, შედარებით ნელი და მეტად რეალისტურია ვიდრე ხაზობრივი დამუშავების მეთოდი. ამიტომაც, ისინი თავდაპირველად უძრავი, ციფრულად დამუშავებული გამოსახულებისთვისა და ფილმის ვიზუალური ეფექტებისთვის უფრო გამოიყენებოდა, ვიდრე ვიდეოთამაშებსა თუ სხვა რეალურ დროში კადრობრივად დასამუშავებელ საკითხებში.

2018 წლიდან, კომპიუტერული მოწყობილობების გაძლიერებასთან ერთად, რეალურ დროში სხივთა ტყორცნის დამუშავება ახალი ვიდეოდაფებისათვის ჩვეული გახდა. რამაც, თითოეული კადრის სწრაფი დამუშავების მიზეზით, დეველოპერებს შესაძლებლობა მისცა გამოეყენებინათ ჰიბრიდული სხივთა ტყორცნისა და ვექტორებზე დაფუძნებული დამუშავების ტექნიკები.

სხივების ტყორცნის ტექნიკას შეუძლია სხვადასხვა ოპტიკური ეფექტების მოდელირება, როგორიცაა: არეკვლა, გარდატეხა, მსუბუქი ჩრდილები, გაბნევა, მოძრაობით გამოწვეული დაბინდვა, სინათლის დისპერსია და სხვა. მის შესაძლებლობებში აგრეთვე ხმის ტალღების დამუშავებაც შედის, რაც ვიდეოთამაშების მწარმოებლებს უადვილებს ექოსა და სხვა ხმოვანი ეფექტების რეალისტურად დამუშავებას. სინამდვილეში, ამ ტექნიკით შეგვიძლია განვასახიეროთ ნებისმიერი ფიზიკური ტალღა, ან ნაწილაკის მიახლოებით წრფივი მოძრაობა.