აკიჰიტო

იმპერატორი აკიჰიტო (; დ. 23 დეკემბერი, 1933) — იაპონიის იმპერატორი 1989-2019 წლებში, მემკვიდრეობის ტრადიციული ათვლით 125-ე იმპერატორად ითვლება.

ბიოგრაფია
აკიჰიტო იმპერატორ სიოვას (ჰიროჰიტო) და მისი მეუღლის, კიოძუნის (ნაგაკო) უფროსი ვაჟი და მეხუთე შვილი იყო. ბავშვობაში წოდებული პრინცი ცუგუ თავდაპირველად განათლებას კერძო მასწავლებლისგან იღებდა, თუმცა მოგვიანებით 1950 წლიდან 1952 წლმადე, პიერის დაწყებით და საშუალო სკოლაში დადიოდა. მისი წინაპრებისგან განსხვავებით მას არ მიუღია არმიის ოფიცრის წოდება, რომელიც მამამისის, ჰიროჰიტოს მოთხოვნა იყო.

1945 წლის მარტში, ამერიკული ბომბდამშენებით თავდასხმების დროს, აკიჰიტო და მისი უმცროსი ძმა, პრინცი მასაჰიტო ქალაქიდან ევაკუირებულნი იყვნენ. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, ამერიკის მიერ იაპონიის ოკუპირების დროს, პრინც აკიჰიტოს ინგლისურ ენას და დასავლურ მანერებს ასწავლიდა ელიზაბეთ გრეი ვინინგი. ის მცირე ხნით სწავლობდა გაკუსიუნის უნივრსიტეტში, პოლიტიკური მეცნიერების ფაკულტეტზე, თუმცა მან დიპლომი ვერასოდეს მიიღო.

პრინცი აკიჰიტო დაბადებიდან ჰრიზანტემოვის ტახტის მემკვიდრე იყო. მან კრონპრინცი ტიტული 1952 წლის 10 ნოემბერს მიიღო. 1953 წლის ივნისში, ლონდონში დედოფალი ელიზაბეთ -ის კორონაციის დროს, კრონპრინცი აკიჰიტო იაპონიას წარმოადგენდა.

1989 წლის 7 იანვარს, იმპერატორ ჰიროჰიტოს გარდაცვალების შემდეგ, კრონპრინცი იმპერატორი გახდა. იმპერატორი აკიჰიტო ფორმალურად ტახტზე 1990 წლის 12 ნოემბერს ავიდა.

2003 წლის 14 იანვარს იმპერატრ აკიჰიტოს ჩაუტარდა პროსტატის კიბოს ოპერაცია. ტახტზე ასვლიდან მოყოლებული, იმპერატორ აკიჰიტოს ძალისხმევა არ დაუშურია დაეახლოვებიდან საიმპერატორო ოჯახი იაპონიის მოსახლეობასთან. იაპონიის იმპერატორმა და მისმა მეუღლემ 18 ქვეყანაში და იაპონიის 47 პრეფექტურაში განახორციელეს ოფიციალური ვიზიტი. 2011 წლი 30 მარტს იმპერატორი და მისი მეუღლე კატასტროფის შედეგად დროებით თავშესაფარში მცხოვრებ ლტოლვილებს ესტუმრნენ, იმ მიზეზით, რომ სასოწარკვეთილი ხალხისთვის იმედი დაებრუნებინათ. ამ სახის შეხვედრებმა ხაზი გასუვა საიმპერატორო ოჯახის და იაპონიის ხალხის სიახლოვეს. მოგვიანებით, იმავე წელს პნევმონიით დაავადებული იმპერატორი ჰოსპიტალში დააწვინეს. 2012 წლის თებერვალში დაანონსდა, რომ აკიჰიტოს ჩაუტარდებოდა კორონაციული შემოწმება. 18 თებერვალს მას წარმატებით ჩაუტარდა გულის ოპერაცია.

ქორწინება და შვილები
1959 წლის 10 აპრილს აკიჰიტო დაქორწინდა მიჩიკო სიოდაზე, რომელიც ნისინ სეიფუნის კომპანიის პრეზიდენტის და მოგვიანებით თავჯდომარის, ჰიდესაბურო სიოდას ქალიშვილი იყო. ახალი კრონ პრინცესა საიმპერატორო ოჯახში პირველი მდაბიო წარმოშობის ადამიანი იყო. აკიჰიტოს და მიჩიკოს 3 შვილი შეეძინათ:

იაპონიის იმპერატორი ნარუჰიტო (დ. 23 თებერვალი 1960, ადრე პრინცი ჰირო)
პრინცი აკისინო (დ. 30 ნოემბერი 1965, ადრე პრინცი აია)
ქალბატონი საიაკო კუროდა (დ. 18 აპრილი 1969, ადრე პრინცესა ნორი)

ოფიციალური ფუნქციები
მიუხედავად იმისა, რომ იმპერატორის უფლებები კონსტიტუციურად შეზღუდულია, მან გამოსცა რამდენიმე განცხადება, რომელიც გმობდა იაპონიის მხრიდან აზიის ქვეყნების ოკუპაციას. 1989 წლის აპრილში, მამამისის იმპერატორ სიოვას გარდაცვალებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, მან ჩინეთს მოუბოდიშა ოკუპაციის გამო.

2005 წლის ივნისში, იმპერატორი ესტუმრა აშშ-ს საიპანის ტერიტორიაზე, სადაც მეორე მსოფლიო ომის დროს 1944 წლის 15 ივნისიდან 9 ივლისამდე მოყოლებული მიმდინარეობდა საიპანის ბრძოლა. აკიჰიტომ მიჩიკოსთან ერთად, აღავლინა ლოცვები არა მარტო იაპონელების, არამედ ამერიკელი ჯარისკაცების, კორეელი მუშების და ადგილობრივი მოსახლეობის მემორიალებთან. ეს იყო პირველი მოგზაურობა, რომელიც იაპონიის მონარქმა განახორციელა იაპონიის ფარგლებს გარეთ მეორე მსოფლიო ომის ბრძოლის ველზე. საიპანის მოგზაურობამ დიდი შექება დაიმსაუხრა იაპონელი მოსახლეობის მხრიდან, როგორც იმპერატორის 1995 წლის ვიზიტმა ომის მემორიალებთან ტოკიოში, ჰიროსიმასა და ოკინავაში.

მემკვიდრეობა
2006 წლის 6 სექტემბერს, იმპერატორმა მისი პირველი მემკვიდრე შვილიშვილის დაბადების დღე აღნიშნა, რომელიც აკიჰიტოს მეორე ვაჟის შვილია. პრინცი ჰიროჰიტო პირველი მემკვიდრე ვაჟია იაპონიის საიმპერატორო ოჯახში 41 წლის შემდეგ (მამამისის პრინცი აკისინოს დაბადებიდან მოყოლებული) და შეიძლება ჩაითვალოს მომავალ იმპერატორად, რადგან ამჟამინდელ კრონპრინცი მხოლოდ ერთი შვილი ჰყავს და ისიც ქალიშვილი პრინცესა აიკო. იაპონიის საიმპერატორო მემკვიდრეობის ამჟამი კანონით, პრინცესა აიკოს არ ეკუთვნის გახდეს იმპერატორი. 2006 წლის თებერვლიდან მოყოლებული, როდესაც პრინცესა კიკოს ორსულობის შესახებ გახდა ცნობილი, პრინცესა აიკომ ტახტზე ასვლის შანსი დაკარგა.

წოდებები და თარიღები
23 დეკემბერი 1933 – 10 ნოემბერი 1952: მისი საიმპერიო უმაღლესობა პრინცი ცუგუ
10 ნოემბერი 1952 – 7 იანვარი 1989 მისი საიმპერიო უმაღლესობა კრონპრინცი
7 იანვარი 1989 – დღემდე მისი საიმპერიო უდიდებულესობა იმპერატორი

შთამომავლობა