iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მვანზის ოლქი

მვანზის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მვანზა.

მოსახლეობა — 2 772 509 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 9467 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, აქვს გასასვლელი ვიქტორიას ტბასთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
უკერევე
მაგუ
სენგერემა
მისუნგვი
კვიმბა
ნიამაგანა
ილემელა
სინგიდის ოლქი

სინგიდის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სინგიდა.

მოსახლეობა — 1 370 637 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 49 340 კმ².

გეოგრაფია
სინგიდის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, რომელიც ჩრდილოეთით ესაზღვრება მანიარის, არუშის და შინიანგის ოლქებს, აღმოსავლეთით — დოდომის ოლქს, სამხრეთით — მბეის და ირინგის ოლქებს, დასავლეთით — ტაბორის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
ირამბა
იკუნგი
მანიონი
მკალამა
სინგიდას სასოფლო რაიონი
სინგიდას საქალაქო რაიონი
UTC-05:00

−05:00 — სასაათო სარტყელი, რომლის დროსაც დროითი წანაცვლება მსოფლიო კოორდინირებული დროისგან 5 საათს შეადგენს. მაგალითად, თუ დროით 12:00 საათია, მაშინ −05:00 სასაათო ზოლზე იქნება 07:00 საათი. ჩრდილოეთი ამერიკის ტერიტორიაზე −05:00 სარტყელი მოქმედებს აღმოსავლეთის სასაათო სარტყელის ტერიტორიებიზე სტანდარტული დროის პერიოდში, ხოლო ცენტრალურ სასაათო სარტყელის ტერიტორიაზე დანარჩენი რვა თვის. კარიბის აუზის დასავლეთი ნაწილი ამ სასაათო სართყელს მუდმივად იყენებს.

გამოყენება
სტანდარტული დრო მთელი წლის მანძილზე
კანადა - კუნძული საუთჰემპტონი მხოლოდ
კარიბის აუზი
კაიმანის კუნძულები (დიდი ბრიტანეთი)
იამაიკა
მექსიკა
კინტანა-როო
ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა
პანამა
კოლომბია
ეკვადორი (კონტინენტური, გალაპაგოსის გარდა)
პერუ
ბრაზილია – აკრი და ამაზონასის სამხრეთ-დასავლეთი, ეირუნეპეს გარშემო
ჩილე – აღდგომის კუნძული

აღმოსავლეთის სასაათო სარტყელი (ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ზამთარი)
კანადა
ნუნავუტი (აღმოსავლეთი), კვებეკის და ონტარიოს უმეტესობა
აშშ
კონექტიკუტი სრულად, დელავერი, კოლომბიის ოლქი, ჯორჯია, მეინი, მერილენდი, მასაჩუსეტსი, ნიუ-ჰემპშირი, ნიუ-ჯერსი, ნიუ-იორკი, ჩრდილოეთი კაროლინა, ოჰაიო, პენსილვანია, როდ-აილენდი, სამხრეთი კაროლინა, ვერმონტი, ვირჯინია და დასავლეთი ვირჯინია
ფლორიდის უმეტესობა, ინდიანა და მიჩიგანი
კენტუკის და ტენესის აღმოსავლეთი ნაწილები
არაოფიციალურ გამოყენებაშია რასელის ოლქში, ალაბამა, ფინიქს-სიტიში.
კარიბის ქვეყნები
ბაჰამის კუნძულები
კუბა
ჰაიტი

ცენტრალური სასაათო სარტყელი (ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ზაფხული)
კანადა
მანიტობა, ნუნავუტი (ცენტრალური), ონტარიო (დასავლეთი)
აშშ
ალაბამა სრულად, არკანზასი, ილინოისი, აიოვა, ლუიზიანა, მინესოტა, მისისიპის შტატი, მისური, ოკლაჰომა და უისკონსინი
კანზასის უმეტესობა, ნებრასკა, ჩრდილოეთი დაკოტა, სამხრეთი დაკოტა, ტენესი და ტექსასი
ფლორიდის დასავლეთი ნაწილები, ინდიანა, კენტუკი და მიჩიგანი
მექსიკა
ცენტრალური და აღმოსავლეთი ტერიტორიები (ქვეყნის უმეტესი ნაწილი, კინტანა-როოს გარდა. მექსიკის უდიდეს ნაწილში ზაფხულის დრო იწყება რამდენიმე კვირის შემდეგ ვიდრე აშშ-ში. აშშ-ს მოსაზღვრე ტერიტორიებზე რომლებზეც ვრცელდება ცენტრალური სასაათო სარტყელი, ზაფხულის დროზე გადადიან აშშ-ის მიხედვით.
დიარბაქირის ციხესიმაგრე

დიარბაქირის ციხესიმაგრე — ისტორიული ციხესიმაგრე, ქალაქის კედლები მდებარეობს დიარბაქირის პროვინციის სურის რაიონში. შედგება ორი, შიდა და გარე ციხეებისაგან. ციხესიმაგრეს აქვს ოთხი ძირითადი შესასვლელი. იგი ჩინეთის დიდი კედლის შემდეგ ყველაზე გრძელია მსოფლიოში.

ქალაქის კედლები 2000 წლიდან იუნესკოს საცდელ სიაშია, ხოლო 2015 წელს შეიყვანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
მანიარის ოლქი

მანიარის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბაბატი.

მოსახლეობა — 1 425 131 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 44 522 კმ².

გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში და მის ტერიტორიაზე არსებობს მანიარის ტბა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
მბულუ
ჰანანგი
ბაბატი
სიმანჯირო
კიკეტო
კაგერის ოლქი

კაგერის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბუკობა.

მოსახლეობა — 2 458 023 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 25 265 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში და ესაზღვრება უგანდას, რუანდას და ბურუნდის. აქვს მისასვლელი ვიქტორიას ტბასთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
ბუკობა
კიერვა
მისენიი
მულება
კარაგვე
ნგარა
ბიჰარამულო
მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია

მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მაღრაანის სკოლის ეზოში. ეკლესიის კანკელის წყობაში, აღსავლის კარის მარჯვნივ, ჩადგმული ყოფილა მარმარილოს ფილა შვიდსტრიქონიანი მხედრული წარწერით, რომლის თანახმადაც ეკლესია 1767 წელს აუგია მეფე ერეკლე -ის ფარეშთუხუცეს გივი ნათანლისშვილს.

ეკლესია დარბაზულია (9,7 6,3 მ), ნაგებია შერჩეული და ჰორიზონტალურ რიგებად დაწყობილი რიყის ქვით. პილასტრები, საბჯენი თაღები, კამარა და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. 1986 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა; აღადგინა კედლების დანგრეული ნაწილები და შენობა კრამიტით გადახურა. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ კარი გარედან შეისრული თაღითაა გადახურული და კედლის მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული, შიგნიდან კი სწორკუთხაა. სამხრეთ კარი შეკეთების დროს გაუგანიერებიათ და ფიცრით გადაუხურავთ. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელიც ეკლესიის დანარჩენი სივრცისგან წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი შეისრული საბჯენი თაღითაა გამოყოფილი. აბსიდში სიმეტრიულად განლაგებული ოთხი ნიშია. ნიშების განაპირა წყვილი გეგმით სწორკუთხაა და ნახევაწრიული გადახურვა აქვს. დანარჩენი ორი გეგმით ნახევარწრიულია, უფრო ღრმაა, მაღალი და შეისრულთაღიანია. საკურთხევლის შუაში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. კანკელი ქვითკირისაა. მას ორი თაღოვანი გასასვლელი და ერთი მცირე ღიობი აქვს. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთ კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებია, რომლებსაც შეისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა, შეისრული ფორმისაა კამარაც. ინტერიერი განათებულია ოთხი, შიგნით სწორკუთხა, ხოლო გარედან თაღოვანი სარკმლით. მათგან ერთი აბსიდშია, თითო - დანარჩენ კედლებში. ყველა სარკმლის ღიობი გარეთკენ მაღლდება. ჩრდილოეთ სარკმლის ქვემოთ გეგმით ნახევარწრიული თაღით გადახურული ნიშია. ეკლესიის დასავლეთ კედელში (შესასვლელის გვერდებზე), სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებში და ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში თითო შეწყვილებული სათოფურია. მათ შორის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე სათოფურები კედლის ოდნავ შეღრმავებულ შეისრულთაღიან არეში არიან ჩასმული, რომელიც იატაკის დონიდან იწყება. აკუსტიკური შთაბეჭდილების გაზრდის მიზნით, გრძივ კედლებში, კამარის ქუსლის დონეზე, სამ-სამი პატარა ქვევრია ჩადგმული. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოსახულია ტოლმკლავა ჯვარი.
კიგომის ოლქი

კიგომის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კიგომა.

მოსახლეობა — 2 127 930 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 37 040 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, ესაზღვრება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას და ბურუნდის, აქვს გასასვლელი ტანგანიიკის ტბაზე.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
კიბონდო
კასულუ
კიგომა
ბუჰიგვე
კაკონკო
უვინზა
მაღრაანის ღვთაების ეკლესია (XVIII საუკუნე)

მაღრაანის ღვთაების ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში, დგას სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (9,5 6,4 მ), ნაგებია კარგად შერჩეული და ჰორიზონტალურ რიგებად დაწყობილი რიყის ქვით. კამარა, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. აგურია მოგებული ეკლესიის იატაკზეც. შენობა შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. 1986 წელს ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია შეუკეთებია; განუახლებიათ სახურავი და დასავლეთ კედელზე, ადრე არსებული სამრეკლოს შემორჩენილ საფუძველზე, ახალი სამრეკლო დაუდგამთ. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. დასავლეთის კარი შიგნით ხის ძელებითაა გადახურული, ხოლო გარედან - შეისრული თაღით. სამხრეთის კარი გადაკეთებულია. აღმოსავლეთით ღრმა ნალისებრი აფსიდაა. აფსიდაში ერთი თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს - თითო თაღოვანი, გეგმით ნახევარწრიული ნიში. სამხრეთ ნიშის ზემოთ, მოწყობილია მცირე სამალავი. აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში ერთი სათოფურით აღჭურვილი ნიშია. საკურთხევლის შუაში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული და ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. აბსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომლის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა, ერთსაფეხურიანი პილასტრების წყვილთა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ არათანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი, რომელთა შორის დასავლეთის თითქმის ორჯერ აღემატება აღმოსავლეთისას. თითო პილასტრია დასავლეთის კუთხეებშიც, რომლებზე კედლის მიმდებარე თაღია დაყრდნობილი. თაღების ქუსლებთან აგურით ნაწყობი იმპოსტებია. მათ პროფილს თარო, დახრილი სიბრტყე და ლილვი შეადგენს. ეკლესიის გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის ღერძზე, თითო თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ სარკმლის ქვემოთ ერთი შეწყვილებული სათოფურია, ჩრდილოეთ სარკმლის ქვემოთ - ერთი ცალმაგი სათოფური. ერთი ცალმაგი სათოფური ჩრდილო კედლის დასავლეთ ნაწილშიცაა. დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკე ყოფილა (გრძივ კედლებზე შემორჩენილია ძელების საყრდენი ბუდეები). განივი ფასადების ფრონტონების წვერში აგურის წყობის შეღრმავებით, თითო ჯვარია გამოსახული. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელი ჩასმულია კედლის მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეში, რომელსაც აგურის სამსაფეხურიანი ფრიზი აგვირგვინებს. შესასვლელის თავზე პატარა სწორკუთხა ნიშია. კედლები დასრულებულია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნით (შემორჩენილია ნაწილი).
მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია

მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში, მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, ტყიანი მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,2 3,3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. კედლები შიგნიდან შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანი, ფასადებზე შელესილობის კვალიღაა შემორჩენილი. შესასვლელი ეკლესიაში დასავლეთიდანაა. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. მსგავსი სარკმელია დასავლეთითაც. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული. საკურთხეველი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. დარბაზის სამხრეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია.
მაღრაანის წამებულის ეკლესია

მაღრაანის წამებულის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მაღრაანის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (4,9 3,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარის ღიობი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი და შეისრული თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელშიც მაღალი თაღოვანი სარკმელი და ორი პატარა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზი ყოფილა მიდგმული (შემორჩენილია კვალი). დარბაზის დასავლეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სარკმელია. კამარა ნახევარწრიულია. ეკლესიის საკურთხეველში, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე შემორჩენილია საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტები. კონქში მხატვრობის სამი რეგისტრია: პირველ რეგისტრში გამოსახულია ვედრება, მეორეში მოციქულთა წელზედა გამოსახულებები, მესამეში - ხატი მიძინებისა და ეკლესიის მამები. დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მირქმის, ხოლო ჩრდილოეთ კედელზე ფერისცვალების ფრაგმენტები. ჩრდილოეთ კედლის ქვედა ნაწილში მამაკაცის ფიგურის კონტური (ქტიტორი) გაირჩევა. ეკლესიას თაროსებრი ლავგარდანი ჰქონია (შემორჩენილია ფრაგმენტები). შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით.
ტანგის ოლქი

ტანგის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ტანგა.

მოსახლეობა — 2 045 205 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 26 677 კმ².

გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კენიას, ასევე შემდეგ ტანზანიის ოლქებს: სამხრეთიდან პვანის ოლქს, სამხრეთ-დასავლეთიდან მოროგოროს ოლქს, დასავლეთიდან მანიარის ოლქს და ჩრდილო-დასავლეთიდან კილიმანჯაროს ოლქს. აღმოსავლეთიდან გარს ერტყმის ინდოეთის ოკეანის წყლები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება რვა რაიონისაგან:
ჰანდენი
კილინდი
კოროგვე
ლუშოტო
მუჰეზა
მკინგა
პანგანი
ტანგა
ქირქლარელი

ქირქლარელი — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, არის ქირქლარელის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი არის ძალიან ახლოს ქვეყნის ყველაზე დიდი ქალაქ სტამბოლთან და ასევე, ბულგარეთის საზღვართან. ქირქლარელი მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, ამიტომაც არის ძალიან კარგი დასასვენებელი კურორტი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 67,360 ადამიანი. ქირკლარელს აქვს მერია და ჰყავს მერი — მეჰმედ სიამი ქესიმოღლუ.

ქირქლარელს სამი მხრიდან ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები, თუმცა დასავლეთით აგრეთვე ესაზღვრება ედირნეს პროვინციას. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქოფჩაზი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ფინარჰისარი, სამხრეთით — ლულებურგაზი და ბადაესკი, ხოლო აღმოსავლეთით — დემირქოი.
ირინგის ოლქი

ირინგის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ირინგა.

მოსახლეობა — 941 238 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 35 503 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, აქვს გასასვლელი ნიასას ტბასთან, რომლითაც ესაზღვრება მალავის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება სამი რაიონისაგან:
ირინგა
კილოლო
მუფინდი
კილიმანჯაროს ოლქი

კილიმანჯაროს ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მოში.

მოსახლეობა — 1 640 087 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 13 250 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში და ესაზღვრება კენიას. სახელი დაერქვა აქ არსებული ვულკანური წარმოშობის მთის — კილიმანჯაროს გამო.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
რომბო
ჰაი
მოშის სასოფლო რაიონი
მოშის საქალაქო რაიონი
მვანგა
სამე
სიჰა
იოზგათი

იოზგათი — ქალაქი თურქეთში, იოზგათის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 78,328 ადამიანი. იოზგათს აქვს მერია და ჰყავს მერი — იუსუფ ბაშერი.

ისტორია
იოზგათი შუა საუკუნეებში ეკუთვნოდა ბიზანტიის იმპერიას. შემდგომში იგი ბიზანტიამ დაკარგა. ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა 1398 წელს, როდესაც ოსმალეთის სულთანმა, ბაიაზიდ -მა დაამარცხა ჯვაროსნების არმია და სხვა ტერიტორიებთან ერთად, დაიპყრო იოზგათიც. მალე ჩამოყალიბდა იოზგათის პროვინცია და ქალაქში აშენდა სასახლე. იოზგათს მალევე დაუნიშნეს სანჯაყ-ბეი, რომელიც ძირითადად ფაშა უნდა ყოფილიყო, რადგან სულთნები საკუთარ შვილებს, შეჰზადეებს, იოზგათის სანჯაყის მმართველად არ ნიშნავდნენ. ის ოსმალეთის საბოლოოდ დაშლამდე შედიოდა მის შემადგენლობაში. ხოლო მისი დაშლის შემდეგ დარჩა თურქეთის რესპუბლიკაში.
მარის ოლქი

მარის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მუსომა.

მოსახლეობა — 1 743 830 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 21 760 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში, ესაზღვრება კენიას და აქვს ვიქტორიას ტბაზე გასასვლელი. ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს სერენგეტის ეროვნული პარკი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
ბუნდა
სერენგეტი
რორია
ბუტიამა
მუსომა
ტარიმე
შინიანგის ოლქი

შინიანგის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი შინიანგა.

მოსახლეობა — 1 534 808 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 18 901 კმ².

გეოგრაფია
შინიანგის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება კაგერის, მვანზის და მარის ოლქებს, აღმოსავლეთით — არუშის და მანიარის ოლქებს, სამხრეთით — სინგიდის და ტაბორის ოლქებს, დასავლეთით — კიგომის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება სამი რაიონისაგან:
კაჰამა
კიშაპუ
შინიანგა
პექჩეს ისტორიული ადგილები

პექჩეს ისტორიული ადგილები — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ კორეაში. მოიცავს პექჩეს სახელმწიფოს პერიოდში დაარსებულ რამდენიმე ძეგლს.

კონსანსონის ციხესიმაგრე
მურიონის საფლავი
ბუსოსანსონის ციხესიმაგრე
პუიოს მაზრის ქალაქის კედლები
მირეუკსას ტაძარი იკსანში

2015 წლის 4 ივლისს პექჩეს ღირსშესანიშნაობები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

გალერეა
ალბანეთის სამთავრო (შუა საუკუნეები)

ალბანეთის სამთავრო (1368–1392) — ალბანეთის სამთავრო შეიქმნა კარლ ტოპიას მიერ დურესის დაპყრობით და ალბანეთის სამეფოს გაუქმებით. სამთავრომ წარმოადგენდა ტოპიების და ბაშიჩების დინასტიებს შორის სადავო ტერიტორიას. სამთავრო გადადიოდა ხელიდან ხელში 1392 წლამდე, როდესაც დურესი ვენეციის რესპუბლიკამ დაიპყრო.

მმართველები
კარლ ტოპია -ჯერზე 1368–1382
ბალშა 1382–1385
კარლ ტოპია -ჯერზე 1385–1387
ჯიერჯი ტოპია 1387–1392
ვლორის ოლქი

ვლორის ოლქი — ერთ-ერთი ალბანეთის 12 ოლქიდან. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, იონიის ზღვის სანაპიროზე. ფართობი შეადგენს 2 706 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა, 2011 წლის აღწერის მიხედვით, 175 640 ადამიანს. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვლორა. იყოფა სამ რაიონად.

დემოგრაფია
უკანასკნელი, 2011 წლის ეროვნული აღწერის მიხედვით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 175 640 ადამიანს. ოლქში ცხოვრობენ შემდეგი ეთნიკური ჯგუფები:

ალბანელები — 120 637 (68,68%)
ბერძნები — 12 079 (6,88%)
მაკედონელები — 7 (0,00%)
ჩერნოგორიელები — 1 (0,00%)
არუმინელები — 876 (0,50%)
ბოშები — 282 (0,16%)
ეგვიპტელები — 15 (0,01%)
სხვა — 55 (0,03%)
უპასუხოდ — 41 688 (23,73%)
ტონი ებოტი

ანთონი ჯონ „ტონი“ ებოტი (; დ. 4 ნოემბერი, 1957) — ავტრალიის 28-ე პრემიერ-მინისტრი 2013 წლის 18 სექტემბრიდან 2015 წლის 15 სექტემბრამდე. მან ლიბერალური პარტიის ლიდერის პოსტი დაიკავა 2009 წელს.

აბოტი დაიბადა ლონდონში, გაერთიანებული სამეფოში, ავსტრალიელი დედის და ბრიტანელი მამის ოჯახში, რომლებიც 1960 წელს საცხოვრებლად სიდნეიში გადავიდნენ. იმისათვის, რომ პარლამენტში შესულიყო, ებოტი სწავლობდა ეკონომიკისა და სამართლის ბაკალავრის ფაკულტეტებზე სიდნეის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი ხელოვნების ბაკალავრის ფაკულტეტზე ფილოსოფიას, პოლიტიკას და ეკონომიკას ოქსფორდის დედოფლის კოლეჯში როდსის სტიპენდიით. მოგვიანებით მას მიენიჭა ხელოვნების ოსტატის ტიტული.

უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ებოტი სწავლობდა რომის კათოლიკური ეკლესიის სემინარიაში, მოგვიანებით კი მუშაობდა ჟურნალისტად, მენეჯერად და პოლიტიკურ მრჩეველად. 1992 წელს დანიშნული იქნა ავსტრალიელები კონსტიტუციური მონარქიისთვის დირექტორად, რომელიც 1994 წლამდე, პარლამენტში შესვლამდე ეკავა. პირველად ის დაინიშნა 1998 წლის არჩეული კაბინეტი მეორე ჰოვარდის მინისტრად, შემდეგ დასაქმების მინისტრად, 2003 წელს კი ჯანდაცვის მინიტრად. ლიდერობის მოპოვების შედეგად მან დაამარცხა ტარნბელი 42 ხმით და გახდა ოპზიციის ლიდერი. 2013 წლის 18 სექტემბერს ებოტი აირჩიეს ავსტრალიის 28-ე პრემიერ-მინისტრად.
რაიმონდს ვეიონისი

რაიმონდს ვეიონისი (; დ. 15 ივნისი, 1966) — ლატვიის მე-9 პრეზიდენტი 2015-2019 წლებში. ის არის მწვანეთა პარტიის წევრი. მას ეკავა გარემოსა და რეგიონული განვითარების მინისტრის თანამდებობა 2002-2011 წლებში და გარემოს დაცვის მინისტრის თანამდებობა 2003-2011 წლებში, იმ დროს, როდესაც რეგიონული განვითარების სამინისტრო გამოეყო. 2014 წელს დაიკავა დავდაცვის მინისტრის თანამდებობა, მანამდე ეკავა სანამ პრეზიდენტი გახდებოდა.
შემოდგომის წვია

შემოდგომის წვია — ორფრთიანი მწერი ნამდვილი ბუზების ოჯახისა. ფართოდაა გავრცელებული. განსაკუთრებით ბევრია შინაურ ცხოველებთან ახლოს. ვითარდება ნაკელში (განსაკუთრებით ცხენის). ზაფხულის განმავლობაში რამდენიმე თაობას იძლევა. მასობრივი თავდასხმისას ძროხების მერძეულობა და რძის ცხიმიანობა მცირდება. ჯილეხის, ტულარემიის, მსხვილფეხა რქოსანი საქონლის ანაპლაზმოზისა და სხვა დაავადების გამომწვევის გადამტანია.
წვიმელები

წვიმელები — ორფრთიანი სისხლისმწუწნელი მწერების გვარი მაწუხელების ოჯახისა. აქვთ პატარა (7 — 12 მმ) სხეული და მუქ ფონზე თეთრად დაწინწკლული ფრთები. მსოფლიოში ცნობილია 390-მდე სახეობა. საქართველოში გავრცელებულია 7 სახეობა, ისინი ბევრია მთის ტყებში. წვიმელები ცხოველების გარდა თავს ესხმიან ადამიანსაც. გადააქვთ ინფექციური დაავადებები.
არუშის ოლქი

არუშის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი არუშა.

მოსახლეობა — 1 694 310 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 37 576 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში, ესაზღვრება კენიას. ოლქის ტერიტორიაზე იმყოფება ნგორონგოროს კრატერი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
არუმერუ
არუშის საქალაქო რაიონი
არუშის სასოფლო რაიონი
კარატუ
ლონგიდო
მონდული
ნგორონგორო
პვანის ოლქი

პვანის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კიბაჰა.

მოსახლეობა — 1 098 668 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 32 547 კმ².

გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ტანგის ოლქს, სამხრეთით ლინდის ოლქს, დასავლეთით მოროგოროს ოლქს, აღმოსავლეთით დარ-ეს-სალამის ოლქს. აღმოსავლეთიდან ოლქს ასევე გარს ეკვრის ინდოეთის ოკეანის წყლები. ოლქის შემადგენლობაში შედის საკმაოდ დიდი კუნძული — მაფია. სიტყვა «» სუაჰილიდან თარგმანში ნიშნავს «სანაპიროს».

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
ბაგამოიო: 9842 კმ²
კიბაჰა: 1812 კმ²
კისარავე: 4464 კმ²
რუფიჯი: 13 339 კმ²
მკურანგა: 2432 კმ²
მაფია: 518 კმ².
ფორტ-ბრიჯი

ფორტ-ბრიჯი — ხიდი ფერტ-ოფ-ფორტის ყურეზე, შოტლანდიის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მისი მშენებლობა მიმდინარეობდა 1882-1890 წლებში. წლების მანძილზე ითვლებოდა მსოფლიოში ყველაზე გრძელ ხიდად. ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს შოტლანდიის დედაქალაქ ედინბურგსა და პროვინცია ფაიფს.

ხიდი 1999 წლიდან იუნესკოს საცდელ სიაშია, ხოლო 2015 წელს კი შეიყვანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ფიჩხოვანის ბზიანი საყდარი

ფიჩხოვანის ბზიანი საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიჩხოვანში, დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5-2 კილომეტრზე, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,7 4 მ), ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ქვებს შორის დარჩენილი არეები შევსებულია შედარებით წვრილი ნატეხი ქვით. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის სამხრეთ გვერდის უმეტესი ნაწილი; ფასადების მნიშვნელოვან ფართობზე საპირე წყობა ჩამოშლილია. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანი ყოფილა (შემორჩენილია ჩრდილოეთ წირთხლი და თაღის სამხრეთ გვერდის ნაწილი). ოდნავ ნალისებრი ფორმის ღრმა აფსიდის ღერძზე ფართო სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ქვემოთ კედელს ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზი ეკვრის (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). აფსიდის ორივე გვერდში, ერთმანეთის სიმეტრიულად, თითო კვადრატული ნიშია. აფსიდა წესიერი ფორმის კონქითაა გადახურული. ეკლესიის კვადრატულ დარბაზს ცილინდრული კამარა ხურავს. დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.
ფიჩხოვანის ეკლესია

ფიჩხოვანის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ფიჩხოვანის ჩრდილო-დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (9,5 5,4 მ), რომელსაც დასავლეთიდან ორსართულიანი სამრეკლო აქვს მიდგმული. შენობა ნაგებია საშუალო და საკმაოდ მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. კედლები გარედან მობათქაშებული ყოფილა. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი და ზედ მცენარეებია ამოსული; აღმოსავლეთ ფასადზე ჩამოშლილია საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, აქა-იქ ჩამოშლილია ლავგარდანი. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდან, სამრეკლოს პირველი სართულიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი გარედან თაღოვანია, შიგნით კი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, ფართო მხრებით გამოყოფილი ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე ვიწრო და მაღალი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. საკურთხეველი დარბაზისგან კანკელითაა გამიჯნული, რომელშიც მოწყობილია სამი თაღი. დარბაზის სამივე კედელში თითო სწორკუთხა სარკმელია. გრძივი კედლების შუაში თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებზეც ნახევარწრიული საბჯენი თაღია გადაყვანილი. ნახევარწრიული ფორმისაა აბსიდის თაღიც და კამარაც. ეკლესიის კედლები დასრულებულია ქვის ფილებით ნაწყობი ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. სამრეკლო გეგმით კვადრატულია (4,5 4,5 მ), მისი პირველი სართული, რომელიც ეკლესიის კარიბჭის ფუნქციას ასრულებს, სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით ფართო თაღებითაა გახსნილი. სართული გადახურულია ნახევარსფერული კამარით. მეორე სართული ნახევარსფერული კამარით გადახურული რვაწახნაგა ფანჩატურია, თითოეულ წახნაგში თითო ვიწრო და მაღალი შეისრული თაღია. ფანჩატურზე ასასვლელად, სამხრეთ ფასადზე ნატეხი ქვით ნაშენი კიბეა მიშენებული.
თოქათი

თოქათი — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, თოქათის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, თოქათში ცხოვრობს 132,437 ადამიანი. თოქათს აქვს მერია და ჰყავს მერი — ეიუფ ეროღლუ. ქალაქში მდებარეობს თურქეთის ერთ-ერთი ცნობილი თოქათის აეროპორტი.

თოქათს აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და ჩრდილოეთით ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება არტოვა და იეშილიურთი, ჩრდილო-დასავლეთით — თურჰალი, დასავლეთით — პაზარი, ჩრდილოეთით — ერბაა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ნიკსარი და აღმოსავლეთით — ალმუსი. თოქათს სამხრეთით ესაზღვრება სივასის პროვინცია.

ისტორია
თოქათის ისტორიული სახელწოდებაა "ევდოკია". მისი ისტორია ხეთების ეპოქიდან იწყება. შუა საუკუნეებში ევდოკია შედიოდა ბიზანტიის იმპერიაში. შემდეგში აღმოჩნდა თურქ-სელჩუკების ხელში. ევდოკია ოსმალეთის იმპერიაში შევიდა სულთან მურად -ის მმართველობის პერიოდში, მე-15 საუკუნის პირველ ნახევარში. ის ოსმალეთში რჩებოდა მისი საბოლოოდ რუქიდან გაქრობამდე, ხოლო ოსმალეთის დაშლის შემდგომ, შედის თურქეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.