გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2270

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2270 მიღებულია 2016 წლის 2 მარტს, საბჭოს ხუთივე მუდმივი და ათივე არამუდმივი წევრის მხარდაჭერით. რეზოლუცია წარმოადგენდა პასუხს ჩრდილოეთ კორეის მიერ 2016 წლის 6 იანვარს განხორციელებულ მეოთხე ბირთვულ გამოცდასა და 7 თებერვალს შორ მანძილზე მოქმედი რაკეტის გაშვებაზე, რომელიც, ფხენიანის განცხადებით, ორბიტაზე თანამგზავრის გაყვანას ემსახურებოდა.

ისტორია
ჩრდილოეთ კორეამ მესამე ბირთვული გამოცდა 2013 წლის 12 თებერვალს ჩაატარა, რის საპასუხოდაც გაეროს უშიშროების საბჭო ქვეყნის წინააღმდეგ სანქციების განსახილველად შეიკრიბა. მეოთხე ბირთვული გამოცდის შესახებ ჩრდილოეთ კორეამ პირველად განცხადება გააკეთა 31 მარტს, კორეის შრომის პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პლენარულ სხდომაზე, სადაც ხელმძღვანელობამ ასევე მიიღო „ეკონომიკისა და ბირთვული ძალების პარალელური განვითარების“ პოლიტიკა.

მას შემდეგ ჩრდილოეთ კორეამ განაგრძო სხვადასხვა რაკეტების საცდელი განვითარება, მათ შორის ბირთვული იარაღის გადასატანად შექმნილი საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტებისა და წყალქვეშა ნავებიდან გასაშვები ბალისტიკური რაკეტების , პარალელურად კი კონცენტრირება მოახდინა ბირთვული იარაღის მინიატურიზაციაზე, წონის შემცირებასა და დივერსიფიკაციაზე.

საერთაშორისო თანამეგობრობა, გაეროს ჩათვლით, ქვეყნის მესამე ბირთვული გამოცდის შემდეგ უკვე აძლიერებდა ფართო სანქციებს ჩრდილოეთ კორეის წინააღმდეგ რეზოლუცია 2094-ის მიღებითა და იმპლემენტაციით, რომელიც მიზნად ისახავდა ჩრდილოეთ კორეელი დიპლომატების უკანონო საქმიანობის აღკვეთას, დიდი მოცულობის ნაღდი ფულის გადარიცხვებსა და ფინანსურ ურთიერთობებს.

მიუხედავად ამისა, ჩრდილოეთ კორეამ 2016 წლის 6 იანვარს მაინც განახორციელა მეოთხე ბირთვული გამოცდა, რაზეც უშიშროების საბჭომ სანქციების განხილვით უპასუხა. ჩრდილოეთ კორეამ 7 თებერვალს კვლავ გაუშვა შორ მანძილზე მოქმედი რაკეტა, რის შემდეგაც უშიშროების საბჭომ ერთხმად დაამტკიცა რეზოლუცია 2270. რეზოლუციის შესაბამისად, ოცდათხუთმეტმა ქვეყანამ წარადგინა ანგარიში მისი იმპლემენტაციის შესახებ, მათ შორის ჩინეთმაც, რომელმაც საკუთარი მოხსენება 8 ივნისს წარადგინა.

მნიშვნელობა
იმ დროს, როდესაც უშიშროების საბჭოს წინა სანქციები ძირითადად ჩრდილოეთ კორეის მიერ მასობრივი განადგურების იარაღის განვითარების შეფერხებას ისახავდა მიზნად, რეზოლუცია 2270 შეიცავს უპრეცედენტოდ ყოვლისმომცველ შეზღუდვებს. ეს სანქციები სცილდება მხოლოდ სამხედრო სფეროს და მოსალოდნელია, რომ ღრმა გავლენას მოახდენს ჩრდილოეთ კორეის ცხოვრების მრავალ ასპექტზე.
რეზოლუციის ძირითადი დებულებები მოიცავს:იარაღით ვაჭრობას;ბირთვული საქმიანობის გავრცელების აღკვეთას;
საზღვაო და საჰაერო ტრანსპორტირებას;მასობრივი განადგურების იარაღის ექსპორტის კონტროლს;საგარეო ვაჭრობასა და ფინანსურ ტრანზაქციებს.

რეზოლუცია ასევე ადასტურებს, რომ იარაღის ნებისმიერი გადაცემა ტექნიკური მომსახურების ან სერვისის მიზნით წარმოადგენს დარღვევას. სანქციები დაუწესდა ჩრდილოეთ კორეის რამდენიმე უწყებას, მათ შორის: კოსმოსური განვითარების ეროვნულ სამმართველოს, ატომური ენერგიის მრეწველობის სამინისტროს, საბრძოლო მასალის მრეწველობის დეპარტამენტს, დაზვერვის მთავარ სამმართველოსა და 39-ე სამმართველოს.

ამასთანავე, საერთაშორისო თანამეგობრობის წევრებმა, მათ შორის სამხრეთ კორეამ, იაპონიამ და ევროკავშირმა, დაიწყეს დამოუკიდებელი ემბარგოების დაწესება ჩრდილოეთ კორეისთვის, რათა შეევსოთ არსებული სანქციების ხარვეზები. რეზოლუციის მიღებიდან დაახლოებით ერთ თვეში, 2016 წლის 5 აპრილს, სამხრეთ კორეის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა:

„ხილული პროგრესი შეინიშნება სხვადასხვა ფრონტზე, როგორიცაა სანქცირებული კომპანიის გემების პორტებში შესვლის აკრძალვა, გაეროს წევრი ქვეყნების მიერ ჩრდილოეთ კორეის დროშის ქვეშ მცურავი გემების რეგისტრაციის გაუქმება, ტვირთების გაძლიერებული შემოწმება, უკანონო საქმიანობაში ჩართული ჩრდილოეთ კორეელების გაძევება და მათი სწავლების ან ტრენინგის პროგრამების შეწყვეტა.“

სამხრეთ კორეული საინფორმაციო სააგენტო „იონჰაპი“ 2016 წლის 3 აპრილს იტყობინებოდა, რომ სანქციების ეფექტი ჩრდილოეთ კორეაში უკვე იგრძნობოდა, რაც გამოიხატებოდა ბაზარზე ფასების მკვეთრ ზრდასა და საკვების დეფიციტში, რაც სახელმწიფო უსაფრთხოების სააგენტოს თანამშრომლებსაც კი შეეხო.

მოსალოდნელია, რომ წევრი ქვეყნების მიერ რეზოლუციის კეთილსინდისიერად შესრულება მძიმე დარტყმას მიაყენებს იარაღის უკანონო კონტრაბანდასა და ჩრდილოეთ კორეის რეჟიმის მიერ უცხოური ვალუტის მოპოვების გზებს, რაც აიძულებს ქვეყნის მმართველობას, დადგეს ცვლილებების გზაზე.

ჩრდილოეთ კორეის პასუხი
ჩრდილოეთ კორეის მთავრობისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის წარმომადგენლებმა პირველი განცხადებები 2270-ე რეზოლუციის მიღებიდან დაახლოებით 40 საათის შემდეგ, 2016 წლის 4 მარტს გააკეთეს. განცხადებაში ნათქვამი იყო: „ჩრდილოეთ კორეა კატეგორიულად უარყოფს გაეროს უშიშროების საბჭოს 2270-ე რეზოლუციას და მიიღებს საპასუხო ზომებს“.

ერთი დღით ადრე, ჩრდილოეთ კორეის უმაღლესმა ლიდერმა, კიმ ჩენ ინმა განაცხადა: „ჩვენ გვჭირდება ეროვნული თავდაცვისთვის განკუთვნილი ბირთვული ქობინები მუდმივ მზადყოფნაში გვქონდეს, რათა ნებისმიერ მომენტში შევძლოთ მათი გამოყენება“.

რეზოლუციის მიღების დღეს, ძალის დემონსტრირების მიზნით, იგი ეწვია ვონსანს, კანგვონის პროვინციაში მდებარე სამხედრო-საზღვაო ბაზას და დაესწრო ახალი ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემიდან ექვსი ჭურვის გაშვებას.

იმავე დღეს კიმ ჩენ ინმა აღნიშნა: „დადგა დრო, მტრებისადმი ჩვენი სამხედრო წინააღმდეგობის რეჟიმი ყველა ასპექტში პრევენციულ თავდასხმაზე გადავიყვანოთ“.მან დაგმო მიღებული რეზოლუცია, ასევე აშშ-ისა და სამხრეთ კორეის ერთობლივი სამხედრო წვრთნები, რომლებიც 7 მარტისთვის იყო დაგეგმილი და სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი პაკ კინ ჰე სახელით მოიხსენია და გააკრიტიკა.

რეზოლუციის მიღებიდან ერთი თვის თავზე, 3 აპრილს, ჩრდილოეთ კორეამ სახელმწიფო უწყებებისა და არხების მეშვეობით კიდევ უფრო მუქარის შემცველი შეტყობინებები გაავრცელა. მაგალითად, კორეის ცენტრალურმა ტელევიზიამ განაცხადა: „ჩრდილოეთ კორეა გმობს გაეროს უშიშროების საბჭოს ბოროტ რეზოლუციას, როგორც ყველაზე საშინელ პროვოკაციას ჩვენი რესპუბლიკის წინააღმდეგ, რომელიც ღირსეული სუვერენული სახელმწიფოა, და კატეგორიულად ეწინააღმდეგება მას“.

სამხრეთ კორეის პრეზიდენტისგან ბოდიშის მოთხოვნის პარალელურად, ჩრდილოეთ კორეა დაემუქრა ცისფერ სახლს (სამხრეთ კორეის პრეზიდენტის რეზიდენცია): „ეს იქნება უკოლოზნელი შესაძლებლობა ცისფერი სახლისა და რეაქციული მმართველი ინსტიტუტებისთვის, რომლებიც ბოროტების აკვანს წარმოადგენენ, თავი დააღწიონ ცეცხლოვანი ნათლობით დასჯას“.

აშშ-სამხრეთ კორეის ერთობლივი წვრთნების საპასუხოდ, ჩრდილოეთ კორეა სამხედრო საფრთხით, ე.წ. „სეულის გათავისუფლების ოპერაციითაც“ კი დაიმუქრა. პარალელურად, ფხენიანმა განაგრძო პროვოკაციები, რამაც დაძაბულობა კორეის ნახევარკუნძულზე კიდევ უფრო გაზარდა: გამოიცადა ახალი ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები, მოკლე და საშუალო მანძილზე მოქმედი ბალისტიკური რაკეტები, „მიწა-ჰაერი“ ტიპის რაკეტები, ასევე დაფიქსირდა სამხრეთ კორეის სიგნალების ჩახშობის მცდელობები.