iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1182

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1182 ერთხმად იქნა მიღებული 1998 წლის 14 ივლისს. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით მიღებული 1125 (1997), 1136 (1997), 1152 (1998), 1155 (1998) და 1159 (1998) რეზოლუციების ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გააგრძელა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში გაეროს მისიის მანდატი 1998 წლის 25 ოქტომბრამდე.

უშიშროების საბჭომ აღნიშნა, რომ სრულად იყო განლაგებული ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში. მან ხაზი გაუსვა სტაბილური და უსაფრთხო გარემოს შექმნის მნიშვნელობას თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების ჩასატარებლად და მიესალმა საარჩევნო კომისიის ჩამოყალიბებას. ქვეყნის ხელისუფლებას უნდა გადაედგა ნაბიჯები პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური და უსაფრთხოების რეფორმების განხორციელებისკენ, რაც ასევე მოიცავდა საერთაშორისო ფინანსურ ინსტიტუტებთან თანამშრომლობას.

რეზოლუციამ მოუწოდა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მთავრობას, მიეღო გეგმები არმიის რესტრუქტურიზაციისა და არჩევნების ორგანიზების მიზნით. ამ პროცესში არსებითი მნიშვნელობა ენიჭებოდა საერთაშორისო თანამეგობრობის მხარდაჭერას. მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ -ს შეეძლო სადაზვერვო მისიების განხორციელება დედაქალაქ ბანგის ფარგლებს გარეთ და სხვა ისეთი ამოცანების შესრულება, რომლებიც გაეროს პერსონალის უსაფრთხოებას უკავშირდებოდა.

საბოლოოდ, გენერალურ მდივან კოფი ანანს ეთხოვა, 1998 წლის 25 სექტემბრისთვის წარედგინა ანგარიში -ს მანდატისა და ბანგის შეთანხმებების შესრულების მიმდინარეობის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1183

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1183
მიიღეს 1998 წლის 15 ივლისს. ხორვატიის შესახებ ადრე გამოცემული რამდენიმე რეზოლუციის გათვალისწინებით, მათ შორის 779-ის, 981-ისა და 1147-ის, საბჭომ გაეროს დამკვირვებელთა მისიას უფლება მისცა, პრევლაკის ნახევარკუნძულზე დემილიტარიზაციის პროცესის მონიტორინგი 1999 წლის 15 იანვრამდე გაეგრძელებინა.

ორგანიზაციის გენერალური მდივანი კოფი ანანი საკუთარ მოხსენებაში სიტუაციის პოზიტიურ განვითარებას უსვამდა ხაზს. დავის მოსაგვარებლად გარკვეული წინადადებები და ინიციატივები იუგოსლავიის ფედერაციულმა რესპუბლიკამ, კერძოდ სერბეთმა და ჩერნოგორიამ, და თავად ხორვატიამაც წამოაყენეს. მიუხედავად ამისა, დემილიტარიზაციის რეჟიმი მაინც ხშირად ირღვეოდა, რაც ძირითადად განაღმვით სამუშაოებსა და გაეროს პერსონალის გადაადგილების შეზღუდვაში გამოიხატებოდა. სწორედ ამ დარღვევების გამო გახდა აუცილებელი ადგილზე დამკვირვებლების მისიის ვადის გაგრძელება.

უშიშროების საბჭომ მხარეებს მოუწოდა, სრულად შეესრულებინათ ურთიერთობების ნორმალიზების შესახებ არსებული შეთანხმება, შეეწყვიტათ დემილიტარიზაციის წესების დარღვევა, შეემცირებინათ დაძაბულობა და უზრუნველეყოთ გაეროს თანამშრომლების თავისუფალი გადაადგილება. გენერალურ მდივანს დაევალა, 1998 წლის 15 ოქტომბრისთვის საბჭოსთვის წარედგინა ანგარიში, რომელიც ასახავდა პროგრესს ხორვატიასა და სერბეთ-ჩერნოგორიას შორის დავის მშვიდობიანი მოგვარების გზაზე. ამასთანავე, საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალებს, რომელთა მანდატიც მანამდე მიღებული რეზოლუციებით იყო განსაზღვრული, გაეროს დამკვირვებელთა მისიასთან აქტიური თანამშრომლობა დაევალათ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1185

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1185
მიიღეს 1998 წლის 20 ივლისს. დასავლეთ საჰარის შესახებ მანამდე არსებული ყველა რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს რეფერენდუმის მისიას დასავლეთ საჰარაში მანდატი 1998 წლის 21 სექტემბრამდე გაუგრძელა, რათა მისიას ამომრჩეველთა იდენტიფიკაციის პროცესი გაეგრძელებინა.

აღნიშნული მისია, გენერალური მდივანი კოფი ანანი, მისი საგანგებო დესპანი და სპეციალური წარმომადგენელი დასავლეთ საჰარაში ერთობლივად მუშაობდნენ იმ მოწესრიგების გეგმის განსახორციელებლად, რომელიც რეგიონის მოსახლეობისთვის თვითგამორკვევის რეფერენდუმის ჩატარებას ითვალისწინებდა. ამომრჩეველთა იდენტიფიკაციის პროცესზე უშუალო პასუხისმგებლობა საიდენტიფიკაციო კომისიას ეკისრებოდა.

მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტს მიეცათ მითითება, რომ იდენტიფიკაციის პროცესში გაეროსთან სრულად ეთანამშრომლათ. რეზოლუციაში აღინიშნა, რომ სამხედრო პერსონალის მხარდასაჭერად გრძელდებოდა საინჟინრო ქვედანაყოფების განლაგება განაღმვითი სამუშაოებისთვის, ისევე როგორც ადმინისტრაციული შტატის მობილიზება. საბჭო დამატებითი ძალების გაგზავნის საკითხს მხოლოდ უკიდურესი აუცილებლობის შემთხვევაში განიხილავდა. ამასთანავე, რეზოლუცია მხარეებს მოუწოდებდა, დროულად გაეფორმებინათ შეთანხმებები სამხედრო და განაღმვითი ქვედანაყოფების სტატუსის შესახებ და მოეხსნათ ყოველგვარი შეზღუდვა გაეროს მისიის კუთვნილი საფრენი აპარატებისთვის.

დასასრულს, გენერალურ მდივანს დაევალა, მისიის მანდატის გაგრძელების დღიდან ყოველ 30 დღეში ერთხელ წარედგინა ანგარიში საბჭოსთვის რეგიონში არსებული ვითარებისა და მისიის მუშაობის მიმდინარეობის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1191

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1191, მიიღეს 1998 წლის 27 აგვისტოს. მასში, 808 (1993), 827 (1993) და 1166 (1998) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ გენერალურ ასამბლეას განსახილველად წარუდგინა ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის მოსამართლეობის ცხრა კანდიდატის სია.

გენერალური მდივნის, კოფი ანანის მიერ 1998 წლის 4 აგვისტოსთვის მიღებული კანდიდატთა სია შემდეგნაირი იყო:

მუჰამედ ბენუნა (მაროკო)

დევიდ ჰანტი (ავსტრალია)

პერ-იოჰან ლინდჰოლმი (ფინეთი)

ჰუგო ანიბალ ლიანოს მანცილა (ჩილე)

პატრიკ რობინსონი (იამაიკა)

ს.უ.ბ. ვადუგოდაპიტია (შრი-ლანკა)

ლუის ვალენსია როდრიგესი (ეკვადორი)

იან სკუპინსკი (პოლონეთი)

პეტერ ვილკიცკი (გერმანია)

მოგვიანებით, 1998 წლის ოქტომბერში, გენერალურმა ასამბლეამ მუჰამედ ბენუნა, დევიდ ჰანტი და პატრიკ რობინსონი ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის მესამე პალატაში სამსახურისთვის აირჩია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1211

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1211, მიიღეს 1998 წლის 25 ნოემბერს. მას შემდეგ, რაც განიხილა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის მოხსენება გაეროს განცალკევების ზედამხედველობის ძალების შესახებ, საბჭომ მისი მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1999 წლის 31 მაისამდე გაახანგრძლივა.

რეზოლუციამ მოუწოდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ შეესრულებინათ რეზოლუცია 338 (1973) და სთხოვა გენერალურ მდივანს, აღნიშნული პერიოდის ბოლოს წარედგინა მოხსენება არსებული ვითარების შესახებ.

გენერალური მდივნის მოხსენებაში, რომელიც ეყრდნობოდა -ის შესახებ წინა რეზოლუციას, აღნიშნული იყო, რომ ისრაელსა და სირიას შორის ვითარება მშვიდი რჩებოდა, თუმცა ახლო აღმოსავლეთში სიტუაცია მთლიანობაში კვლავ სახიფათო იყო მანამ, სანამ საბოლოო მოგვარებას არ მიაღწევდნენ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1188

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1188 მიიღეს 1998 წლის 30 ივლისს. ისრაელისა და ლიბანის შესახებ ადრე მიღებული რეზოლუციების (მათ შორის 501-ის, 508-ის, 509-ისა და 520-ის) გათვალისწინებით, აგრეთვე ლიბანში გაეროს დროებითი ძალების („უნიფილის“) შესახებ გენერალური მდივნის მოხსენების განხილვის საფუძველზე, საბჭომ გადაწყვიტა „უნიფილის“ მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1999 წლის 31 იანვრამდე გაეგრძელებინა.

საბჭომ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ამ საერთაშორისო ძალების მანდატის მნიშვნელობას და გენერალურ მდივანს სთხოვა, გაეგრძელებინა მოლაპარაკებები ლიბანის მთავრობასთან და სხვა დაინტერესებულ მხარეებთან 425-ე და 426-ე რეზოლუციების შესრულების თაობაზე, რის შემდეგაც საბჭოსთვის შესაბამისი ანგარიში უნდა წარედგინა.

რეზოლუციაში დაიგმო „უნიფილის“ წინააღმდეგ მიმართული ყოველი ძალადობრივი ქმედება, ხოლო მხარეებს მოუწოდეს, დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ თავდასხმები ამ სამშვიდობო ძალებზე. გენერალური მდივანი კოფი ანანი თავის მოხსენებაში აღნიშნავდა, რომ სამხრეთ ლიბანში საბრძოლო მოქმედებები კვლავ გრძელდებოდა, თუმცა მსხვერპლის რაოდენობა შემცირებული იყო. რეგიონში ვითარება მაინც არასტაბილური რჩებოდა და ფიქსირდებოდა „უნიფილის“ პერსონალის შევიწროების ფაქტებიც. ამასთანავე, მხარი დაეჭირა ფინანსური რესურსების უფრო ეფექტურ დაზოგვას, თუმცა იმ პირობით, რომ ეს გავლენას არ მოახდენდა მისიის ოპერატიულ შესაძლებლობებზე.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1241

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1241, მიიღეს 1999 წლის 19 მაისს. მას შემდეგ, რაც გაეცნო რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის პრეზიდენტის წერილს უშიშროების საბჭოს პრეზიდენტისადმი, საბჭომ მხარი დაუჭირა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის რეკომენდაციას, რომ მოსამართლე ლენარტ ასპეგრენს დაესრულებინა ჟორჟ რუტაგანდასა და ალფრედ მუსემას საქმეების განხილვა, რომლებიც მისი უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე დაიწყო.

ორივე საქმის დასრულება 2000 წლის 31 იანვრისთვის იყო დაგეგმილი. ასპეგრენის უფლებამოსილების ვადა 1999 წლის 24 მაისს იწურებოდა, მაშინ როცა ორივე საქმე ჯერ კიდევ განხილვის პროცესში იყო -ის პირველ პალატაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1248

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1248, მიიღეს 1999 წლის 25 ივნისს. მას შემდეგ, რაც განიხილა კირიბატის რესპუბლიკის განაცხადი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში გაწევრიანების შესახებ, საბჭომ რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას, რომ კირიბატი მიეღოთ ორგანიზაციაში, რის შედეგადაც გაეროს წევრთა საერთო რაოდენობა 186-მდე გაიზარდა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1249

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1249, მიიღეს 1999 წლის 25 ივნისს. მას შემდეგ, რაც განიხილა ნაურუს რესპუბლიკის განაცხადი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში გაწევრიანების შესახებ, საბჭომ რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას, რომ ნაურუ მიეღოთ ორგანიზაციაში, რის შედეგადაც გაეროს წევრთა საერთო რაოდენობა 187-მდე გაიზარდა.

რეზოლუცია 1249 მიიღეს 14 ხმით, არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო ჩინეთმა თავი შეიკავა. ჩინეთის მხარემ განაცხადა, რომ ვერ დაუჭერდა მხარს ამ რეკომენდაციას (ნაურუს ტაივანთან მჭიდრო დიპლომატიური კავშირების გამო), თუმცა, ორივე ქვეყნის ხალხის ინტერესებიდან გამომდინარე, ვეტოს არ დაადებდა მას.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1189

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1189 მიიღეს 1998 წლის 13 აგვისტოს. მას შემდეგ, რაც უკიდურესი შეშფოთება გამოხატა 1998 წლის 7 აგვისტოს ნაირობისა (კენია) და დარ-ეს-სალამში (ტანზანია) მომხდარი აფეთქებების გამო, საბჭომ მკაცრად დაგმო ეს ტერორისტული თავდასხმები და მოუწოდა სახელმწიფოებს, მიიღონ ზომები მსგავსი ინციდენტების თავიდან ასაცილებლად.
ისტორიული კონტექსტი
1998 წლის 7 აგვისტოს აღმოსავლეთ აფრიკის ორ უმსხვილეს ქალაქში — ტანზანიის დედაქალაქ დარ-ეს-სალამსა და კენიის დედაქალაქ ნაირობიში — ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოებთან დანაღმული სატვირთო მანქანები თითქმის ერთდროულად აფეთქდა, რასაც ასობით ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ეს თავდასხმები, რომლებიც „ეგვიპტის ისლამური ჯიჰადის“ ადგილობრივ წევრებს უკავშირდებოდა, იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ოსამა ბინ ლადენმა და აიმან ალ-ზავაჰირიმ ამერიკის სპეცსამსახურების ყურადღება მიიპყრეს. ამ მოვლენების შედეგად, აშშ-ის გამოძიების ფედერალურმა ბიურომ ბინ ლადენი ყველაზე ძებნილ ათ დამნაშავეთა სიაში შეიყვანა.

რეზოლუცია
უშიშროების საბჭო შეძრწუნებული იყო ამ თავდასხმებით, რომლებმაც ნეგატიური გავლენა მოახდინეს საერთაშორისო ურთიერთობებზე. საბჭომ გამოხატა მტკიცე რწმენა, რომ ტერორისტული აქტების აღკვეთა უმნიშვნელოვანესია საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების შესანარჩუნებლად.ხაზგასმით აღინიშნა, რომ გაეროს თითოეულმა წევრმა სახელმწიფომ თავი უნდა შეიკავოს სხვა ქვეყნებში ტერორისტული აქტების ორგანიზების, წახალისებისა თუ მათში მონაწილეობისგან. გარდა ამისა, დღის წესრიგში დადგა სახელმწიფოებს შორის საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერების აუცილებლობა, რათა შემუშავდეს ეფექტური ზომები ტერორიზმის პრევენციისა და მასთან ბრძოლისთვის.

საბჭომ მკაცრად დაგმო ნაირობისა და დარ-ეს-სალამში მომხდარი აფეთქებები და მიზანშეწონილად მიიჩნია სამძიმარი გამოეცხადებინა მსხვერპლთა ოჯახებისთვის. მან მოუწოდა ყველა ქვეყანასა და საერთაშორისო ინსტიტუტს, აქტიურად დაეხმარონ კენიას, ტანზანიასა და აშშ-ს მიმდინარე გამოძიებაში, რათა მოხდეს დამნაშავეების დაკავება და დაჩქარდეს ორივე ქვეყანაში დაზიანებული ინფრასტრუქტურის აღდგენა. დასასრულს, რეზოლუციამ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად მიიღონ უსაფრთხოების ზომები, გააძლიერონ თანამშრომლობა ახალი ტერორისტული აქტების თავიდან ასაცილებლად და უზრუნველყონ ტერორიზმის ორგანიზატორთა სისხლისსამართლებრივი დევნა და დასჯა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1283

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1283, მიიღეს 1999 წლის 15 დეკემბერს. კვიპროსის ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა რეზოლუციის, მათ შორის 1251 (1999) რეზოლუციის ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 2000 წლის 15 ივნისამდე გაახანგრძლივა.

უშიშროების საბჭომ მოუწოდა კვიპროსსა და ჩრდილოეთ კვიპროსს, სასწრაფოდ გადაეჭრათ დაკარგულ პირებთან დაკავშირებული ჰუმანიტარული საკითხი. გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს ეთხოვა, 2000 წლის 1 ივნისამდე წარედგინა მოხსენება ამ რეზოლუციის შესრულების შესახებ.
კამილო ბალინი

კამილო ბალინი (; 1540 — დაახლ. 1592) — იტალიელი მხატვარი, გვიანი აღორძინებისა და მანერიზმის პერიოდის წარმომადგენელი.

იგი სწავლობდა პალმა ილ ჯოვანესთან ვენეციაში და მასთან ერთად მუშაობდა ვენეციის დოჟების სასახლის გაფორმებაზე 1570-იან წლებში. ბალინი მონაწილეობდა ისტორიული სიუჟეტების მქონე ფერწერული დეკორაციების შექმნაში, მათ შორის გადასასვლელში, რომელიც დიდი საბჭოს დარბაზს შემოწმების დარბაზთან აკავშირებს. კამილო ბალინი ასევე მონაწილეობდა სასახლეების გარე ფასადების ფრესკებით მოხატვაში.

ბიოგრაფია
კამილო ბალინი დაიბადა ბრეშაში, თუმცა მისი შემოქმედებითი კარიერა უმეტესად ვენეციას უკავშირდება. იგი იყო პალმა ილ ჯოვანეს მოწაფე და თანამშრომელი. ბალინი აქტიურად მონაწილეობდა ვენეციის რესპუბლიკის მნიშვნელოვანი სახელმწიფო შენობების დეკორატიულ პროექტებში.

მისი ნამუშევრები მიეკუთვნება მანერისტულ სტილს, რომელიც გამოირჩევა დახვეწილი კომპოზიციებითა და დინამიკური ფიგურებით. გარდა სასახლის ინტერიერის მოხატვისა, იგი მუშაობდა შენობების ექსტერიერის ფრესკულ დეკორაციებზეც.
ფარაფენი

ფარაფენი (, ასევე ) — ქალაქი გამბიაში, ჩრდილოეთი სანაპიროს რეგიონში, სენეგალის საზღვართან, ტრანს-გამბიის მაგისტრალის გასწვრივ. ქალაქი წარმოადგენს მნიშვნელოვან სავაჭრო და სატრანზიტო ცენტრს.

ფარაფენის მოსახლეობა დაახლოებით 25 000 ადამიანს შეადგენს. ქალაქში ძირითადად საუბრობენ ვოლოფურ ენაზე, თუმცა ასევე გავრცელებულია მანდინკური და ფულას ენებიც.

ინფრასტრუქტურა და განათლება
ფარაფენში მდებარეობს საავადმყოფო და სამხედრო ბაზა. 1995 წელს სამხედრო ბაზაზე განხორციელდა თავდასხმა, რომელიც დაკავშირებული იყო კუკოი სანიანგის მხარდამჭერებთან.

ქალაქში ფუნქციონირებს ერთი საშუალო სკოლა — ფარაფენის საშუალო სკოლა, ორი საბაზო საშუალო სკოლა — ფარაფენის საბაზო საშუალო სკოლა და ანგლიკანური საბაზო საშუალო სკოლა, ასევე ორი დაწყებითი სკოლა — ფარაფენის დაწყებითი სკოლა და მავრიტანიის დაწყებითი სკოლა. ფარაფენის უმაღლესი საბაზო სკოლა თანამშრომლობს ბრისტოლის ჯონ კაბოტის აკადემიასთან.

ეკონომიკა და ვაჭრობა
ფარაფენი გამბიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქია. ქალაქის ცენტრში მდებარეობს მთავარი ბაზარი, ხოლო ყოველ კვირა დღეს ქალაქის გარეუბანში იმართება ღია ბაზრობა — ლუმო, რომელიც ადგილობრივ და უცხოელ მოვაჭრეებს იზიდავს.

ფარაფენი მდებარეობს სენეგამბიის ხიდის ჩრდილოეთ მონაკვეთთან, რომელიც ტრანს-გამბიის მაგისტრალის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

გალერეა
თომას რიდი

თომას რიდი (; დ. 26 აპრილი, 1710 — გ. 7 ოქტომბერი, 1796) — შოტლანდიელი ფილოსოფოსი, დევიდ იუმის თანამედროვე და კრიტიკოსი, შოტლანდიური საღი აზრის სკოლის ფუძემდებელი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შოტლანდიურ განმანათლებლობაში.

1737-1751 წლებში იყო პრესვიტერიანელი პასტორი, რის შემდეგაც პედაგოგიური საქმიანობა დაიწყო. მისი ადრეული მოღვაწეობა მიმდინარეობდა აბერდინში (შოტლანდია), სადაც 1751 წელს მიიღო მორალური ფილოსოფიისა და ლოგიკის კათედრა სამეფო კოლეჯში. 1753 წელს თომას რიდმა გლაზგოს უნივერსიტეტის მორალური ფილოსოფიის კათედრა ჩაიბარა, სადაც ამ პოსტზე ადამ სმითი შეცვალა. პროფესორის წოდების მიღების მიუხედავად, მან სასულიერო ხარისხი მაინც შეინარჩუნა. 1764 წელს გამოიცა რიდის პირველი მსხვილი და ყველაზე ორიგინალური ნაშრომი „გამოკვლევა ადამიანის გონების შესახებ საღი აზრის პრინციპების მიხედვით“. 1785 წელს გამოვიდა მისი „ნარკვევები ადამიანის ინტელექტუალური შესაძლებლობების შესახებ“, ხოლო 1788 წელს — „ნარკვევები ადამიანის აქტიური შესაძლებლობების შესახებ“. საკუთარი თანამდებობიდან ის 1781 წელს გადადგა.

რიდს სჯეროდა, რომ საღი აზრი (სპეციფიკური ფილოსოფიური გაგებით) არის, ან, სულ მცირე, უნდა გახდეს ნებისმიერი ფილოსოფიური პრობლემის გადაჭრის საფუძველი. იგი არ ეთანხმებოდა დევიდ იუმსა და ჯორჯ ბერკლის იმაში, რომ გარე სამყარო მხოლოდ ჩვენს ცნობიერებაში არსებული იდეებია. რიდი ამტკიცებდა, რომ სწორედ საღი აზრი მიგვითითებს გარე სამყაროს არსებობაზე. ბერკლიანობის ყველაზე ვრცელი კრიტიკა თომას რიდმა გადმოსცა ნაშრომში „ნარკვევები ადამიანის ინტელექტუალური შესაძლებლობების შესახებ“ (:— და სხვა), რომელიც დღემდე ხშირად ციტირდება ჯორჯ ბერკლის ფილოსოფიისადმი მიძღვნილ დასავლურ პუბლიკაციებში. თავის დროზე და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მეცხრამეტე საუკუნეშიც, მას იუმზე მეტადაც კი აფასებდნენ.

თომას რიდის შემეცნების თეორი
თომას რიდის შემეცნების თეორიმ (ეპისტემოლოგიამ) უდიდესი გავლენა მოახდინა მორალის ფილოსოფიაზე. იგი ეპისტემოლოგიას პრაქტიკული ეთიკის შესავალ ნაწილად მიიჩნევდა: როდესაც ფილოსოფიის მეშვეობით ვრწმუნდებით ჩვენს საერთო რწმენებში, მაშინ ჩვენი ყოველი ქმედება ჩვენსავე მრწამსთან თანხმობაში სრულდება, რადგან ვიცით, რა არის სწორი. მისი მორალის ფილოსოფია წააგავს ლათინურ სტოიციზმს, რომელიც გაშუალებულია სქოლასტიკით, წმინდა თომა აკვინელითა და ქრისტიანული მსოფლაღქმით. იგი ხშირად ციტირებს ციცერონს, რომლისგანაც, ფაქტობრივად, ისესხა კიდეც ტერმინი „საღი აზრი“.
ჯონ რობისონი

ჯონ რობისონი (; დ. 4 თებერვალი, 1739, სტირლინგშირი, შოტლანდია — გ. 30 იანვარი, 1805, ედინბურგი, შოტლანდია) — შოტლანდიელი მეცნიერი (ქიმიკოსი და ფიზიკოსი), გამომგონებელი, ედინბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი, ედინბურგის სამეფო საზოგადოების პირველი გენერალური მდივანი (ამ თანამდებობას ოცი წლის განმავლობაში იკავებდა).

ბიოგრაფია
1756 წელს დაამთავრა გლაზგოს უნივერსიტეტი. იამაიკაში ნაოსნობისას მონაწილეობდა ჯონ ჰარისონის საზღვაო ქრონომეტრის გამოცდაში. 1766 წელს გახდა გლაზგოს უნივერსიტეტის ქიმიის პროფესორი. 1770 წელს, ადმირალ ჩარლზ ნოულზის მდივნის სტატუსით, ჩავიდა სანქტ-პეტერბურგში და 1773 წლამდე ცხოვრობდა რუსეთში, სადაც კრონშტადტის საზღვაო კადეტთა კორპუსის კადეტებს მათემატიკას ასწავლიდა.

1773 წლიდან იყო ედინბურგის უნივერსიტეტის ნატურფილოსოფიის პროფესორი. 1800 წლიდან გახდა პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი საპატიო წევრი. 1783 წლიდან იკავებდა ამავე წელს დაარსებული ედინბურგის სამეფო საზოგადოების გენერალური მდივნის თანამდებობას. იგი იყო ავტორი ცნობილი კონსპიროლოგიური ნაშრომისა „ევროპის ყველა რელიგიისა და მთავრობის წინააღმდეგ მიმართული ფარული შეთქმულების მტკიცებულებანი“ (1797), რომელიც მასონების წინააღმდეგ იყო მიმართული.

სამეცნიერო დამსახურება
გამოიგონა სირენა. ამტკიცებდა, რომ 1769 წელს აღმოაჩინა, რომ თანაბარი ელექტრული მუხტის მქონე სფეროები განიზიდებიან ძალის მეშვეობით, რომელიც მათ შორის მანძილის კვადრატის უკუპროპორციულია, და ამგვარად წინასწარ განჭვრიტა კულონის კანონის (1785) აღმოჩენა. იგი ასევე მუშაობდა ჯეიმზ უატთან ერთად ორთქლის ავტომობილის შექმნაზე, თუმცა უშედეგოდ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1198

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1198 ერთხმად მიიღეს 1998 წლის 18 სექტემბერს, დასავლეთ საჰარის შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გაეროს მისია დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმისთვის მანდატი 1998 წლის 31 ოქტომბრამდე გააგრძელა.

უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი ერთგულება დასავლეთ საჰარის კონფლიქტის გრძელვადიანი გადაწყვეტის პოვნისადმი და გადაწყვეტილება, ჩაეტარებინა რეფერენდუმი ტერიტორიის მოსახლეობის თვითგამორკვევის შესახებ დარეგულირების გეგმის შესაბამისად.

შემდეგ რეზოლუცია მიესალმა მაროკოს ხელისუფლების თანხმობას დასავლეთ საჰარაში გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის ყოფნის ოფიციალურად გაფორმებაზე, ხოლო მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტს მოუწოდა, ხელი შეეწყოთ ხმის მიცემის უფლების მქონე ლტოლვილთა დაბრუნებისთვის. ასევე მოითხოვა ძალების სტატუსის შესახებ შეთანხმებების გაფორმება -ს სამხედრო პერსონალის განლაგების მიზნით. გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს, ეთხოვა 30 დღის ვადაში წარედგინა მოხსენება მიღწეული პროგრესის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1201

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1201 მიღებულია 1998 წლის 15 ოქტომბერს. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით რეზოლუციების – 1125 (1997), 1136 (1997), 1152 (1998), 1155 (1998), 1159 (1998) და 1182 (1998) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში გაეროს მისიის მანდატი 1999 წლის 28 თებერვლამდე გაახანგრძლივა.

ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკამ მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია ბანგის შეთანხმებების შესრულებასა და ძირითადი პოლიტიკური თუ ეკონომიკური რეფორმების გატარებაში. ასევე არსებობდა არჩევნების ორგანიზების ოპერატიული გეგმა, რომელსაც მხარს უჭერდა -ს მისია. საბჭო მიესალმა ქვეყნის ხელისუფლების გადაწყვეტილებას 1998 წლის 22 ნოემბერსა და 13 დეკემბერს არჩევნების ჩატარების შესახებ და შესაბამისად, -ს მანდატი მათ მხარდასაჭერად გაფართოვდა. მისიას შეეძლო საარჩევნო მასალების, აღჭურვილობისა და დამკვირვებლების ტრანსპორტირება საარჩევნო უბნებზე და იქიდან, ასევე არჩევნების პირველი და მეორე ტურის შეზღუდული დაკვირვების განხორციელება.

გენერალურმა მდივანმა კოფი ანანმა თავის მოხსენებაში რეკომენდაცია გაუწია არჩევნების პროცესში უსაფრთხოების უზრუნველყოფას. ცენტრალური აფრიკის შეიარაღებული ძალების 150 თანამშრომელი განლაგდა და მოქმედებდა -სთვის მოქმედი წესების შესაბამისად. ამავდროულად, წევრ სახელმწიფოებს მოუწოდეს, გაეწიათ ტექნიკური, ფინანსური და ლოგისტიკური მხარდაჭერა არჩევნების ორგანიზებაში დასახმარებლად.

საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს დაევალა 1998 წლის 20 დეკემბრისთვის საბჭოსთვის წარედგინა ანგარიში -ს მანდატის, სხვადასხვა შეთანხმებების შესრულებისა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში მიმდინარე მოვლენების შესახებ. საბჭომ გამოხატა განზრახვა, შეეწყვიტა -ს მისია 1999 წლის 28 თებერვლისთვის, მისი შემადგენლობის შემცირებით არაუგვიანეს 1999 წლის 15 იანვრისა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1205

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1205 მიიღბულია 1998 წლის 5 ნოემბერს. ერაყის შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი მისი იარაღის პროგრამასთან დაკავშირებული 1154 (1998) და 1194 (1998) რეზოლუციების განხილვის შემდეგ, საბჭომ დაგმო ერაყის გადაწყვეტილება გაეროს სპეციალურ კომისიასთან თანამშრომლობის შეწყვეტის შესახებ.

1998 წლის 31 ოქტომბერს ერაყმა მიიღო გადაწყვეტილება, შეეწყვიტა თანამშრომლობა -თან და განაგრძო შეზღუდვების დაწესება ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსთვის . ქვეყანას მოეთხოვებოდა 687 (1991) რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, და ამ პროცესში -თან და -სთან ეფექტური თანამშრომლობა არსებითი მნიშვნელობის იყო. საბჭო ერაყისთვის დაწესებული ზომების გადახედვას მხოლოდ მას შემდეგ აპირებდა, რაც ქვეყანა თავის უკანასკნელ გადაწყვეტილებას გააუქმებდა.

გაეროს წესდების თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ დაგმო ერაყის გადაწყვეტილება სპეციალურ კომისიასთან და -სთან თანამშრომლობის შეწყვეტის თაობაზე და მოითხოვა ამ გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ გაუქმება. მანამდე ქვეყანამ ორივე ორგანოსთან თანამშრომლობის შეჩერების შესახებ 1998 წლის 5 აგვისტოს გამოაცხადა. სანამ ერაყი არ შეასრულებდა მოთხოვნებს, 687 რეზოლუციით დაწესებული შეზღუდვების მოქმედების ვადები განხილვას არ დაექვემდებარებოდა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1218

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1218 მიიღებულია 1998 წლის 22 დეკემბერს. კვიპროსის ვითარებასთან დაკავშირებით ყველა წინა რეზოლუციის ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ განიხილა კვიპროსის კონფლიქტის ირგვლივ არსებული სამშვიდობო პროცესი და მოუწოდა ორივე მხარეს, თანამშრომლობა გაეწიათ გენერალური მდივნისთვის.

უშიშროების საბჭომ შეშფოთება გამოხატა კვიპროსში ყოვლისმომცველი პოლიტიკური მოგვარების კუთხით პროგრესის არარსებობის გამო. მან მხარი დაუჭირა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის ინიციატივას, რომელიც მიზნად ისახავდა კუნძულზე კვიპროსის რესპუბლიკასა და ჩრდილოეთ კვიპროსს შორის დაძაბულობის შემცირებასა და პროგრესის ხელშეწყობას, და შეაქო ორივე მხარე კონსტრუქციული ძალისხმევისთვის.გენერალურ მდივანს მოუწოდეს, გაეგრძელებინა დასახული მიზნებისკენ სვლა 1178 (1998) რეზოლუციის გათვალისწინებით და ინტენსიურად ემუშავა შემდეგ საკითხებზე:

(ა) ძალადობის გამოყენებისგან ან ამგვარი მუქარისგან თავის შეკავება;

(ბ) კუნძულზე უცხოური ჯარების ყოფნის შეზღუდვა და შემცირება;

(გ) კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების მიერ რეკომენდებული წინადადებების განხორციელება ბუფერული ზონის გასწვრივ დაძაბულობის შესამცირებლად;

(დ) შემდგომი პროგრესი დაძაბულობის განმუხტვის საქმეში;

(ე) პროგრესის მიღწევა არსებით საკითხებზე;

(ვ) სხვა ზომების გატარება თანამშრომლობისა და ნდობის აღსადგენად.

ორივე მხარეს მოუწოდეს, შეესრულებინათ ზემოაღნიშნული მოთხოვნები, ხოლო გენერალურ მდივანს ეთხოვა, საბჭოსთვის რეგულარულად მიეწოდებინა განახლებული ინფორმაცია მიღწეული პროგრესის შესახებ.