iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი

სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი — სლოვაკეთის 18 მუზეუმის ქსელი. შტაბ-ბინა მდებარეობს ბრატისლავაში.

დაარსდა 1961 წელს. მუზეუმში წარმოდგენილია ბუნების მუზეუმის მდიდარი გამოფენა, რომელიც მოგვითხრობს სლოვაკეთის ფლორის, ფაუნისა და გეოლოგიური სტრუქტურის შესახებ. შენობა ხშირად მასპინძლობს დროებით გამოფენებს სხვადასხვა თემაზე და ასევე ხელოვნების გამოფენებს.

სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი დაწესებულება, რომელიც წარმოადგენს სამეცნიერო კვლევების და კულტურული განათლების უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებას სლოვაკეთში. მისი დასაწყისი „კავშირშია სლოვაკეთის ერის ეროვნული განთავისუფლებისა და თვითგამორკვევის სურვილთან“.

შტაბ-ბინა ბრატისლავაშია, მაგრამ სლოვაკეთის ეროვნულ მუზეუმში ფუნქციონირებს 18 სპეციალიზებული მუზეუმი, რომელთა უმეტესობა მდებარეობს ქალაქგარეთ.

ისტორია
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი დაარსდა 1961 წელს. მისი წარმოშობა სათავეს იღებს სლოვენიის მატიცის მუზეუმისა და მარტინის ეროვნული სახლის მუზეუმის გაერთიანებით, რომელმაც შექმნა სლოვაკეთის სამუზეუმო საზოგადოება. ეროვნული კოლექციიდან დაფინანსებული პირველი მუდმივი გამოფენა გაიხსნა მარტინში 1908 წელს.

მუზეუმში ჩამოყალიბდა არქეოლოგიური, ეთნოგრაფიული, ისტორიული, ნუმიზმატიკური, ხელოვნების ისტორიის, ხელოვნებისა და ბუნებისმეტყველების კოლექციები. სლოვაკეთის ეროვნული გეოგრაფიული და ისტორიული მუზეუმი დაარსდა ბრატისლავაში 1924 წელს სლოვაკეთის გეოგრაფიული და ისტორიული მუზეუმების ეროვნული საზოგადოების მიერ. იმავე წელს ბრატისლავაში დაარსდა სოფლის მეურნეობის მუზეუმი, როგორც პრაღაში მდებარე ჩეხოსლოვაკიის სასოფლო-სამეურნეო მუზეუმის განყოფილება.

1940 წელს სლოვაკეთის ეროვნული გეოგრაფიული და ისტორიული მუზეუმი, სოფლის მეურნეობის მუზეუმი გაერთიანდა და ეწოდა სლოვაკეთის მუზეუმი. 1961 წელს სლოვაკეთის მუზეუმი და მარტინის სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი გაერთიანდა სლოვაკეთის ეროვნულ მუზეუმში, რომელიც მდებარეობს ბრატისლავაში. ხანძარმა სახურავი გაანადგურა, მაგრამ ისტორიული კოლექციების უმეტესობა არ დაზიანებულა. ციხე 2018 წელს გაიხსნა.

თანამედროვეობა
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი კვლევითი, კულტურული და საგანმანათლებლო დაწესებულება სლოვაკეთის მუზეუმის სფეროში უდიდესი კოლექციებით. მუზეუმი ასევე ახორციელებს კვლევით და საგამომცემლო საქმიანობას. გარდა ამისა მუზეუმი წარმოადგენს სლოვაკეთის მასშტაბით ყველა მუზეუმის საკონსულტაციო, საგანმანათლებლო და საინფორმაციო ცენტრს.

შენობა
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმის შტაბ-ბინა მდებარეობს ბრატისლავის ძველ ქალაქში მდინარის პირას მდებარე ვაიანსკის სანაპიროზე, ბუნების ისტორიის მუზეუმთან ერთად. შენობის მშენებლობა, რომელიც დააპროექტა არქიტექტორმა მ. მ. ჰარმინეცმა, დაიწყო 1925 წლის ივლისში და დასრულდა 1928 წელს. მუზეუმის ეს შენობა გაიხსნა 1930 წლის 4 მაისს.
მემარცხენე-ცენტრიზმი

მემარცხენე ცენტრიზმი — პოზიცია პოლიტიკურ სპექტრზე, რომელიც მდებარეობს ცენტრიზმსა და მემარცხენეობას შორის. მემარცხენე-ცენტრისტულ იდეოლოგიებს მიეკუთვნება სოციალ-დემოკრატია, სოციალური ლიბერალიზმი და მწვანე პოლიტიკა. მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიები მხარს უჭერენ სოციალურ სამართლიანობას, შერეულ ეკონომიკას, გარემოს დაცვით პოლიტიკასა და ლიბერალურ ინტერნაციონალიზმს.
გიორგი მაევსკი

}, სოფელი ზემო ჩოჩეთი — გ. 7 ივლისი, 1977, თბილისი) — საბჭოთა ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1951; სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად), საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინერი (1961).

ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა კიევის სამშენებლო ინსტიტუტი და იმავე წელს დაიწყო მუშაობა ხრამჰესის მშენებლობაზე. 1967 წლიდან იყო ენგურჰესის მშენებლობის უფროსის მოადგილე, მუშაობდა სამგორჰესის, მინგეჩაურჰესის (აზერბაიჯანი) და ჟინვალჰესის მშენებლობებზე.

ჯილდოები და მედლები
მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები:
2 შრომის წითელი დროშის ორდენი;
„საპატიო ნიშნის“ ორდენით;
დაჯილდოვებულია მედლებით.
მავჯი

მავჯი (ნამდვილი სახელი ალი-ხან ბეგი) — საუკუნის სპარსელი პოეტი.

დაიბადა წარმოშობით ქართველის — ოღლი-ბეგის ოჯახში. მსახურობდა შაჰ სულეიმან -ის კარზე. მის შესახებ ცნობები შემოინახა მირზა მოჰამედ თაჰერ ნასრაბადის თეზქერემ, რომელშიც შეტანილია ტექნიკით, მუსიკალურობით, მოხდენილი გამონათქვამებით ცნობილ პოეტთა და კულტურის სხვა მოღვაწეთა ბიოგრაფიული ცნობები. იქვე ნიმუშად მოყვანილია რამდენიმე პოლემიკური ხასიათის ლექსი, რომელიც მავჯის უთქვამს ვინმე სეფიყული-ბეგის საპასუხოდ და სეიდობის (მუჰამედის შთამომავლობის აღმნიშვნელი ტიტული) მაძიებელ მუხთარ-ბეგ ფარაშ-ბაშის გამოსაჯავრებლად. თეზქერეს ავტორი ხაზს უსვამს მავჯის ფაქიზ გემოვნებას.
მაზანდარის მღვიმე

მაზანდარის მღვიმე — მღვიმე საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვედა მაზანდარაში, მდინარე ჭანისწყლის (მდინარე ხობისწყალის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 260 მ. გამომუშავებულია ნეოგენური ასაკის სუსტად შეცემენტებულ კონგლომერატებში. მღვიმე დახშულია, სიგრძე 20 მ. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება მინიატურული სტალაქტიტები, მექანიკური ნალექებიდან — წვრილმარცვლოვანი თიხა-ქვიშის ფენა ფსკერზე. მღვიმის შესასვლელში ტემპერატურაა 19.7 °, ბოლოში კი — 14.6 °; ჰაერის შეფარდებითი სინოტივე — 98 %. გამოედინება მცირედებიტიანი ნაკადი. მღვიმეში შეღწევა ადვილია.
დიუნკერკის ევაკუაცია

დიუნკერკის ევაკუაცია (ოპერაციის პირობითი სახელი — „დინამო“) — მეორე მსოფლიო ომის ფრანგული კამპანიის დროს ქალაქ დიუნკერკის (ჩრდ. საფრანგეთი) რაიონიდან ბრიტანული, ასევე ფრანგული და ბელგიური ჯარების ნაწილის საევაკუაციო ოპერაცია 1940 წლის 26 მაისიდან 4 ივნისამდე.

1940 წლის 20 მაისს „გელბის“ გეგმის მიხედვით გერმანული სატანკო შენაერთები გაიჭრნენ ლა-მანშის სრუტისკენ, რის შედეგადაც მოკავშირეთა არმიის 1-ელი ჯგუფის ჯარები (10 ინგლისური, 18 ფრანგული და 12 ბელგიური დივიზია; მეთაური — გენერალი პიერ ბიიოტი, 25 მაისიდან გენერალი ჟორჟ მორის ჟან ბლანშარი) მოწყვეტილები და ზღვისკენ მიმწყვდეულები აღმოჩნდნენ ქალაქების გრავლინის, არასისა და ბრიუგეს რაიონებში (იხ. დიუნკერკის ბრძოლა). მოკავშირეთა ჯარები ბლოკირებული ჰყავდა გერმანიის არმიათა ჯგუფ „ა“-ს (გენერალ-პოლკოვნიკი გერდ ფონ რუნდშტეტი) და არმიათა ჯგუფ „ბ“-ს (გენერალ-პოლკოვნიკი ფედორ ფონ ბოკი). გერმანულ ჯარებს უპირატესობა ჰქონდათ ტანკებში და ავიაციაში, თუმცა 23 მაისს რუნდშტედტის ბრძანებით, რომელიც მოწონებული იყო ჰიტლერის მიერ, შეტევა შეჩერდა. ეს გადაწყვეტილება განპირობებული იყო იმით, რომ გერმანულ სარდლობას უნდოდა სატანკო დივიზიების ბრძოლისუნარიანობის შენარჩუნება შემდგომში საფრანგეთის კამპანიის გადამწყვეტ ბრძოლებში გამოსაყენებლად. ამას გარდა, ჰიტლერი თვლიდა, რომ უმსხვილესი ევროპელი მოკავშირის დაკარგვა და კუნძულზე დემორალიზებული ჯარისკაცების დაბრუნება ბრიტანეთის მთავრობას უბიძგებდა გერმანიასთან სეპარატული ზავის გაფორმებისკენ. თუმცა მოკავშირეებმა არ ისარგებლეს საკუთარი თავდაცვის გამაგრების შესაძლებლობით. იმ დროს, როდესაც ფრანგული სარდლობა ცდილობდა დიუნკერკთან პლაცდარმის შენარჩუნებას, ბრიტანეთის სარდლობამ, მოკავშირეთა შეუტყობინებლად, დაიწყო საკუთარი საექსპედიციო არმიის ევაკუაციის გეგმის შემუშავება. 26 მაისს დაიწყო მისი განხორციელება, რისთვისაც გამოიყენეს 700-მდე გემი. 27 მაისს გერმანიის ჯარების შეტევა განახლდა, 28 მაისს ბელგიის არმიამ კაპიტულაცია გამოაცხადა. იმავე დღეს საფრანგეთის სარდლობამ თავისი ჯარების ევაკუაციის გადაწყვეტილება მიიღო, ამისთვის გამოიყენეს 250-მდე გემი. საევაკუაციო პლაცდარმის თავდაცვა ორგანიზებული იყო ქალაქების ნიუპორტის და ბერგის განაპირას გამავალ არხებზე და აღწევდა დიუნკერკიდან დასავლეთით 15 კმ-მდე. ჯარებსა და ფლოტს ჰაერიდან იცავდა ინგლისური გამანადგურებელი ავიაცია, რომელმაც 27 მაისიდან 4 ივნისამდე პერიოდში 2700-ზე მეტი გაფრენა გააკეთა დიდი ბრიტანეთის აეროდრომებიდან და დიუნკერკის რაიონში დროებითი უპირატესობა მოიპოვა. მოკავშირეთა ჯარების ევაკუაცია დასრულდა 4 ივნისის დილას.

ევაკუაციის შედეგად, მოკავშირეებმა შეძლეს 338 200-ზე მეტი ადამიანის ევაკუაცია (დაახლ. 200 ათასი ინგლისელი, დაახლ. 139 ათასი ფრანგი და ბელგიელი). დაკარგეს 100 ათასზე მეტი ადამიანი, მ.შ. დაახლ. 40 ათასი ტყვედ ჩავარდა. გერმანულმა ჯარებმა გაანადგურეს 244 ბრიტანული და დაახლ. 60 ფრანგული გემი, ჩამოაგდეს 106 თვითმფრინავი (სხვა მონაცემებით — 302), ხელში ჩაიგდეს თითქმის მთელი საბრძოლო ტექნიკა, სამხედრო ქონება და საბრძოლო მასალები. ბრიტანულმა ავიაციამ და მოკავშირეთა საზენიტო არტილერიამ ჩამოაგდო დაახლ. 140 გერმანული თვითმფრინავი. დიუნკერკის ევაკუაციის გამოცდილებამ აჩვენა არააღჭურვილი ნაპირიდან ჯარების ზღვით ევაკუაციის ორგანიზების შესაძლებლობა მტრის ძლიერი წინააღმდეგობის პირობებში.
გიორგი ტურაშვილი (სამხედრო პირი)

გიორგი (იეჟი) ტურაშვილი (დ. 27 ივნისი, 1901 — გ. 25 მაისი, 1977, კრაკოვი ) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არმიის იუნკერი, პოლონეთის არმიის არტილერიის საკონტრაქტო ოფიცერი, პოდპოლკოვნიკი.

ბიოგრაფია
1921 წლის თებერვალში იცავდა თბილისის მისადგომებს, იბრძოდა ტაბახმელასთან. ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში, ხოლო 1922 წელს პოლონეთში გადავიდა.

1924 წელს დაასრულა არტილერიის ოფიცერთა სკოლა და საველე არტილერიის მე-6 პოლკში ჩაირიცხა (ქ. კრაკოვში).

1939 წელს იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში გერმანელების წინააღმდეგ მდინარე ბზურასთან, კუტნოსთან, ლენჩიცასთან. სექტემბრის კამპანიისას მეთაურობდა მე-8 ბატალიონის 25-ე მსუბუქი არტილერიის პოლკს.
იყო 106-ე "არმია კრაიოვას" ქვეითი დივიზიის მეთაური. გმირობისთვის მიღებული აქვს "ვირტუტი მილიტარის" უმაღლესი ჯილდო. დაჯილდოებულია "ოქროს ჯვრით".

გიორგი ტურაშვილი ომის შემდეგ, კრაკოვში დასახლდა. 1955 წლიდან იყო პოლონეთის ცხენოსანთა კავშირის მსაჯი. 1957 წლიდან გახდა კრაკოვის საცხენოსნო კლუბის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ატარებდა ჯირითის შემსწავლელ გაკვეთილებს.

გარდაიცვალა 1977 წლის 25 მაისს, დაკრძალულია კრაკოვის რაკოვიცკის სასაფლაოზე.

2018 წლის მაისში კრაკოვში მდებარე ერთ-ერთი სკვერი იეჟი (გიორგი) ტურაშვილის სახელობის გახდა.
თერმოწყვილი

თერმოწყვილი — ორი დარჩილული სხვადასხვა ლითონის გამტარისაგან (ან ნახევარგამტარისაგან) შემდგარი თერმომგრძნობიარე ელემენტი. იყენებენ სხვადასხვა ნივთიერების ტემპერატურის გასაზომად, ჩვეულებრივ 100°-2000°-ის ფარგლებში, ზოგჯერ კი უფრო მაღლაც. თერმოწყვილის მუშაობის პრინციპი ემყარება სხვადასხვა ლითონის (ასევე ნახევარგამტარების) თვისებას — შექმნან წვილში (ნარჩილში) თერმოემძ, რომელიც დამოკიდებული იქნება თერმოელექტროდების მასალასა და ნარჩილის ტემპერატურაზე. თერმოწყვილის წრედი შედგება 2 თერმოელექტროდისაგან. თერმოწყვილის ნარჩილს ათავსებენ გასაზომ გარემოში და მუშაო ბოლოს უწოდებენ, დანარჩენს — თავისუფალ ბოლოს. ტემპერატურების მიხედვით ნარჩილებში წარმოიქმნება სხვადასხვა თერმოემძ, რომლებიც ერთმანეთისკენაა მიმართული. თერმოწყვილის წრედში მოქმედებს მაშედეგებელი თერმოემძ. გაზომვის პროცესში თერმოწყვილის ცივ ნარჩილს ათავსებენ თერმოსტატში, რომელიც უზრუნველყოფს მუდმივი ტემპერატურის შენარჩუნებას 0°-40°-მდე.
საბურველი (მიკოლოგია)

ველუმი , ან საბურველი — გარსი, რომელიც იცავს სოკოს ნაყოფსხეულს ადრეულ სტადიაზე. განასხვავებენ საერთო საბურველს, , რომელიც ფარავს მხოლოდ სოკოს ქუდის ქვედა ზედაპირს ჰიმენალურ შრესთან ერთად.

სოკოს ზრდასთან ერთად საბურველი სკდება და მის ნაყოფსხეულზე რჩება რგოლის (საყელო), ფეხზე ვოლვის, ხოლო ქუდზე ქერცლებისა და ნაფლეთების სახით. საბურველის ნარჩენების არსებობა და მათი მახასიათებლები ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია სოკოების იდენტიფიცირებისთვის.

განასხვავებენ სამი ტიპის საბურველს: აფსკისებრი (ტყავისებრი), აბლაბუდისებრი და ბოჭკოვანი (კორტინა) და ლორწოვანი. აფსკისებრი საბურველი ყველაზე ადვილი შესამჩნევია; აბლაბუდისებრი საბურველი, ბუსუსების სახით, როგორც წესი, ოდნავ რთულად შესამჩნევია; ლორწოვანი საბურველი, ხშირ შემთხვევაში, სოკოს ზრდასთან ერთად სრულად ქრება.

რგოლი (საყელო) არის კერძო საბურველის ნარჩენი — ფეხის შუა ან ზედა მხარეს. რგოლი შეიძლება იყოს ფეხზე მიმაგრებული ან მოძრავი ფეხის მიმართ. ზრდასრულ სოკოებში მოძრავი რგოლი ზოგჯერ მთლიანად ქრება. ახლო მონათესავე სახეობების განსხვავებისთვის, მნიშვნელოვანი მახასიათებელია რგოლის ზემოთა ზედაპირის ნიშნები — ის შეიძლება იყოს გლუვი ან ზოლიანი (დანაოჭებული). რაც შეეხება ვოლვას, იგი რჩება საერთო საბურველის გახევის შემდეგ, ახასიათებს აფსკისებრი საბურველი ფეხის ქვედა ნაწილში. გარდა ვოლვისა, სოკოს ქუდზე საერთო საბურველის ნაფლეთები აფსკის ან მეჭეჭების (ნაფიფქი) სახით რჩება. ხშირად, ისინი უფერული ან სუსტად შეფერილია.

გალერეა
ნოდარ შოშიტაშვილი

ნოდარ შოშიტაშვილი (დ. 12 მაისი 1952 სოფელი ქსუისი, ცხინვალის რეგიონი.) ქართველი ისტორიკოსი და ეთნოგრაფი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1952 წლის 12 მაისს, სოფელ ქსუისში, ცხინვალის რეგიონში. ბავშვობა გაატარა თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი 1974 წელს.

კარიერა
1974-2002 წწ. მუშაობდა  აკად ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ეთნოგრაფიის განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომლად, აღრიცხვა-დაცვის განყოფილების გამგედ, დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო ნაწილში, მთავარ მცველად;

1991-1995 წწ. იყო ივ. ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეთნიკური კულტურისა და ეროვნულ ტრადიციათა კვლევის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი საათობრივი დატვირთვით;

2002-2006 წწ. აკად. გ. ჩიტაიას სახელობის ეთნორაფიული მუზეუმის გენერალური დირექტორი

2006-2022წწ. ამავე მუზეუმის კოლექციების მენეჯერი და უფროსი კურატორი

2008 წლიდან დღემდე ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ეთნოლოგიის მიმართულების მიწვეული პროფესორი

2012 წელს მიწვეული იყო საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის უნივერსიტეტის სადოქტორო პროგრამის ლექტორად; პარალელურად ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას სკოლაში

1992-2010 წლებში მუშაობდა ისტორიის მასწავლებლად თბილისის 51-ე საჯარო სკოლაში. დამოუკიდებელ სკოლა "მოძღვარის" ისტორიის  მასწავლებელი (2000 წლიდან).

არის 15 წიგნის, 80 - ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა და 200-ზე მეტი პუბლიცისტური და ისტორიულ-შემეცნებითი სტატიის ავტორი. მისი პუბლიკაციები პერიოდულად იბეჭდება გაზეთ "კვირის პალიტრასა" და ჟურნალ "ისტორიანში". იყო არაერთი საერთაშორისო თუ რესპუბლიკური სამეცნიერო კონფერენციისა თუ სიმპოზიუმის მონაწილე და გამომსვლელი.

საქართველოს საპატრიარქოსთან არსებული ახალგაზრდობის სულიერი და ინტელექტუალური განვითარების ცენტრისთვის გაწეული ღვაწლისა და თანადგომისთვის მიღებული აქვს საქართველოს საპატრიარქოს მადლობის სიგელი (2016)

თურქეთში მცხოვრები ქართველების, საქართველოს კულტურისა და ისტორიის წინაშე გაწეული ღვაწლისა და დამსახურებისათვის თურქეთის რესპუბლიკის ქოჯაელის ქართულ-კავკასიური კულტურის ცენტრის მადლობის სიგელი (2016).

სადისერტაციო თემა - "შიდა ქართლის თანამედროვე სოფლის ყოფა და კულტურა", დაიცვა 1989 წელს.

2002 წელს დააჯილდოვეს ღირსების მედლით
დეველოპმენტი (უძრავი ქონება)

დეველოპმენტი , უძრავი ქონების დეველოპმენტი — სამეწარმეო საქმიანობა, რომელიც დაკავშირებულია არსებული შენობის ან მიწის ნაკვეთის რეკონსტრუქციასთან ან ცვლილებასთან, რომლითაც მიიღწევა მათი ღირებულების ზრდა. დეველოპმენტი გულისხმობს აგრეთვე შენობისა და ნაგებობის რემონტსაც — იმ შემთხვევაში, თუ იგი ზრდის გაყიდვის ფასს ან საარენდო განაკვეთს. ასეთ დეველოპმენტს ეწოდება რენოვაცია.

კომპანიას, რომლის საქმიანობის სფეროა დეველოპმენტი, ეწოდება დეველოპერი. დეველოპერი უკვეთავს პროექტს, ყიდულობს ან არენდით იღებს მიწის ნაკვეთს, უზრუნველყოფს კომუნიკაციების გაყვანას, ობიექტის მშენებლობას ან შეკეთებას, აფინანსებს სამუშაოთა შესრულებას, არენდით გასცემს ან ყიდის შექმნილ ობიექტს.

საქართველოში მოქმედი დეველოპერული კომპანიები ძირითადად გაიგივებულია სამშენებლო კომპანიებთან. 2020-იანი წლების დასაწყისში ქვეყანაში მოქმედი იყო 200-ზე მეტი დეველოპერული კომპანია, მ. შ. „აქსისი“, „არსი“, „ანაგი“, „ბლექ სი გრუპი“, „ “, „²“ და ა. შ.
ჰიმენოფორი

ჰიმენოფორი — სოკოს ნაყოფსხეულის შემადგენელი ნაწილი, რომელსაც ზედაპირზე აქვს თხელი სპორათწარმომქმნელი შრე — ჰიმენიუმი. ხშირად, ჰიმენოფორის ზედაპირი ძლიერგანვითარებულია და სოკოს დიდი რაოდენობით სპორების წარმოქნაში ეხმარება.

ქუდის ქვედა ზედაპირზე არსებული წარმონაქმნების კედელზე ვითარდება ბაზიდიუმები და მათზე მჯდომი სპორები. გამონაკლისია ჩანთიანი სოკოები, რომლებსაც სპორები უვითარდებათ ჩანთებში და გვხვდება როგორც ქუდის ქვედა, ისე ზედა ზედაპირზე.

ჰიმენოფორის ნიშნები მნიშვნელოვანია როგორც სოკოების დიდი ჯგუფების იდენტიფიცირებისთვის, ასევე ახლო მონათესავე სახეობების გამოსარჩევად.

ჰიმენოფორი ფეხის მიმართ შეიძლება იყოს დაღმავალი, როდესაც ზედაპირი მთლიანად შეზრდილია და ასევე ფეხსაც დაუყვება ძირისკენ; ფეხზე შეზრდილი, როდესაც მთელი ზედაპირით არის შეზრდილი ფეხთან; ფეხისგან თავისუფალი, როდესაც ფეხს არ ეხება; ამოკვეთილი, როდესაც ფეხთან არის შეზრდილი კბილისებურად.

ჰიმენოფორი შეიძლება იყოს გლუვი (ჩანთიანი სოკოები), ნაოჭიანი (მაგ., მიქლიო), ხორკლებიანი (მაგ., ირმისტუჩა), ფორებიანი (მაგ. დათვისსოკო) და ფირფიტებიანი (მაგ. ცადამაყვანა).

გალერეა
სოკოს რბილობი

რბილობი — სოკოს ნაყოფსხეულის შიდა ფენა, რომელიც შედგება ჰიფების ხლართებისგან და მათ შორის არსებული ჟელესებრი შემაერთებელი ნივთიერებისგან. თუ ეს ნივთიერება ფაშარია, მაშინ სოკოს შიგთავსი რბილია, თუ მკვრივია — ელასტიური და ხრტილისებრიც კი. რბილობის გარეგანი ნიშნები ხშირად ასახავს ნაყოფსხეულის მიკროსკოპულ აგებულებას. აგრეთვე სოკოს იდენტიფიცირებისათვის მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს.

კონსისტენციის მიხედვით, სოკოს ჰყოფენ შემდეგ ძირითად ტიპებად: მერქნისებრი, კორპისებრი, ქეჩისებრი, ტყავისებრი, ხრტილისებრი, ხორცოვანი და ლაბისებრი.

ქუდიანი სოკოს გასარკვევად მნიშვნელოვანი ნიშანია ნაყოფსხეულის რბილობის ფერი და ცვალებადობა ჰაერზე. ზოგიერთი სოკოს რბილობი თეთრი, ყვითელი ან სხვადასხვა ფერისაა და ჰაერზე ზოგჯერ წითლდება, ლურჯდება, მწვანდება და ა.შ. ამისათვის საჭიროა სოკოს გადატეხვა და მასე დაკვირვება. ზოგი სოკო სწრაფად იცვლის ფერს, ზოგიც — რამდენიმე საათის შემდეგ. არსებობს სახეობები, რომელთა რბილობი ჰაერზე ჯერ წითლდება, შემდეგ კი ლურჯდება ან უცვლელი რჩება. რძიანა სოკოები გადატეხვისას გამოყოფენ რძისმაგვარ სითხეს, რომელიც თეთრია, უფერული ან ისეთ ფერისაა, რომელიც ჰაერზე ფერს იცვლის ან უცვლელი რჩება. სოკოს იდენტიფიცირებისათვის აუცილებელია აგრეთვე რბილობის გემოს და სუნის ცოდნა. სუნი შეიძლება ჰქონდეს: სოკოს, ფქვილის, ანისის, ნივრის, მელნის, ფენოლის და ა.შ.

გალერეა
ფრანჩისკა სანდოვალი

ფრანჩისკა სანდოვალი (; დ. 22 აგვისტო, 1991, სანტიაგო, ჩილე — გ. 12 მაისი, 2022, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი ჟურნალისტი, რომელიც მუშაობდა „ 3 “ არხზე. სანდოვალს ესროლეს ცეცხსასროლი იარაღიდან 2022 წლის 1 მაისს, როდესაც ის აშუქებდა ჩილეს „კლასიკურ მუშათა ცენტრის“ მიერ ორგანიზებულ მარშს, მიძღვნილს მუშათა დღისადმი. მოვლენამ შეძრა ჩილე, ვინაიდან ის გახდა პირველი მედიის წარმომადგენელი, რომელიც მოკლეს დემოკრატიის პირობებში. ასევე, მკვლელობა მოხდა იმ დროს, როდესაც ქვეყანაში მიმდინარეობდა მსჯელობა უსაფრთხოებასა და წესრიგის პირობებზე. მკვლელობა მოხდა სანტიაგოს ერთ-ერთ ცენტრალურ უბანში, ცენტრალური სადგურის ახლოს.
დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი

დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან აფილირებული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი თბილისში. მისი უმთავრესი მიზანია დემოგრაფიის სფეროში სამეცნიერო-კვლევითი, საკონსულტაციო და საექსპერტო საქმიანობის განხორციელება.

დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში შეიქმნა 1991 წლის 28 მარტს დემოგრაფიის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემების კვლევისა (შეიქმნა 1990 წელს ეკონომიკის ინსტიტუტის სოციოლოგიისა და დემოგრაფიის განყოფილების ბაზაზე) და სოციოლოგიური კვლევის (შეიქმნა 1989 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან) სამეცნიერო ცენტრების გაერთიანების საფუძველზე. მისი პირველი დირექტორი იყო ლეო ჩიქავა. 2006 წლიდან ინსტიტუტს ხელმძღვანელობს ავთანდილ სულაბერიძე. 2009 წლის ივლისიდან ინსტიტუტი აფილირებულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან.
რუსთავის მეორე საჯარო სკოლა

რუსთავის მე-2 საჯარო სკოლა (სრული სახელწოდება — სსიპ - შოთა რუსთაველის სახელობის ქალაქ რუსთავის მე-2 საჯარო სკოლა) — ქალაქ რუსთავის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება დაარსდა 1944 წელს, სადაც ასწავლიდა 5 მასწავლებელი და წარმოადგენდა 1 რუსული სკოლის ქართულ ნაწილს. 1948 წელს ცალკე შენობაში გადავიდნენ, ხოლო ამავე წელს რუსთავს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1951 წელს სკოლამ სამ მოსწავლეს გადასცა „სიმწიფის ატესტატი“.

დღესდღეობით სკოლაში 932 მოსწავლე და 61 პედაგოგი ირიცხება. სკოლის ამჟამინდელი დირექტორის მოვალეობის შეწსრულებელია ნინო გავაშელი.

სკოლა შედგება ერთი შენობისგან. აქვს ბიბლიოთეკა, სააქტო და სპორტული დარბაზი. მოსწავლეებს შესაძლებლობა აქვთ დახმარებისთვის მიმართონ ფსიქოლოგს და ასევე ემსახურება მანდატურთა სამსახური. მოსწავლეები აქტიურად ღებულობენ მონაწილეობას სახელმწიფო ოლიმპიადებში.

სკოლას აქვს თავისი თვითმართველობა.
დეპოზიტარი

დეპოზიტარი ( – საცავი; ) — პირი ან დაწესებულება, რომელიც შესანახად იღებს ფულს, ფასიან ქაღალდებს, დოკუმენტებსა და ფასეულობებს.

საქართველოს კანონმდებლობით დეპოზიტარი არის იურიდიული პირი, რომელიც უფლებამოსილია განახორციელოს დეპოზიტარული მომსახურება და/ან ფასიან ქაღალდებზე დადებული გარიგებების კლირინგი და ანგარიშსწორება. დეპოზიტარული მომსახურება გულისხმობს ფასიანი ქაღალდების აღრიცხვასა და შენახვას, მათზე დეპონენტების უფლებების ფიქსირებას და დადასტურებას, აგრეთვე ამ უფლებების დატვირთვის და შეზღუდვის აღრიცხვას.

იმისდა მიხედვით, თუ რა ფასეულობებს ვინახავთ, არსებობს რამდენიმე სახის დეპოზიტარი. ფასიანი ქაღალდების დეპოზიტარი საფონდო ბაზრის ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთი ცენტრალური რგოლია. ტერმინი სხვადასხვა ქვეყნის კანონმდებლობაში სხვადასხვანაირადაა განმარტებული და ამასთან განსხვავებულ ფუნქციებსაც ასრულებს. მაგ., ამერიკის შეერთებული შტატების უდიდესი დეპოზიტარის — დეპოზიტარული სატრასტო კომპანიის ძირითად ფუნქციებს წარმოადგენს ფასიანი ქაღალდების სერტიფიკატების შენახვა, იმობილიზაცია, მათზე საკუთრების უფლების აღრიცხვა, ნომინალური მფლობელის მოვალეობის შესრულება და სხვ.
საქართველო
ცენტრალური დეპოზიტარი
საქართველოში, როგორც სხვა ქვეყნებში, ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი კასტოდიანისა და საკლირინგო ორგანიზაციის ფუნქციებს აერთიანებს. კასტოდიანური მომსახურება გულისხმობს საინვესტიციო სახსრების აღრიცხვასა და შენახვას, მათ შორის მართვისა და მეურვეობის უფლებით. კლირინგი ეწოდება ფასიანი ქაღალდების გარიგებების შედეგად ანგარიშსწორებაში მონაწილე მხარეების ვალდებულებებისა და მოთხოვნების ურთიერთჩათვლას, აგრეთვე ასეთი გარიგებების შესრულების გარანტიების სისტემის შექმნასა და კონტროლის განხორციელებას.

საქართველოს კანონმდებლობით, ცენტრალური დეპოზიტარი ნომინალური მფლობელის დავალებით უზრუნველყოფს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალურ კლირინგსა და ანგარიშსწორებას, ან ეწევა კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მომსახურებას (ნომინალური მფლობელის მოვალეობის შესრულების მიზნით ფასიანი ქაღალდებისა და ფულადი სახსრების ანგარიშების წარმოება, ფასიანი ქაღალდების რეგისტრატორის საქმიანობის განხორციელება, არასახელმწიფო საპენსიო დაზღვევისა და მისი უზრუნველყოფის სფეროს, ასევე საინვესტიციო ფონდების მომსახურება და დეპოზიტური ხელწერილების გამოშვება). საქართველოში მოქმედებს ერთი ცენტრალური დეპოზიტარი — საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი, რომელიც დაარსებულია 1999 წელს.

სპეციალიზებული დეპოზიტარი
სპეციალიზებული დეპოზიტარი არის ფინანსური ორგანიზაცია, რომელსაც გააჩნია დამატებით სპეციალური ფუნქცია-მოვალეობები და მომსახურებები. საქართველოში სპეციალიზებული დეპოზიტარის საქმიანობა რეგულირდება ეროვნული ბანკის მიერ, იგი წარმოადგენს ნდობითი ვალდებულების მქონე იურიდიულ პირს, რომელიც მომსახურებას უწევს ავტორიზებულ საინვესტიციო ფონდს.

ავტორიზებული საინვესტიციო ფონდის სპეციალიზებული დეპოზიტარი შეიძლება იყოს საქართველოში ლიცენზირებული ფინანსური ინსტიტუტი (კომერციული ბანკი ან სხვა იურიდიული პირი, რომელსაც უფლება აქვს, განახორციელოს ფინანსური ინსტრუმენტების შენახვის მომსახურება), აგრეთვე საქართველოს ეროვნულ ბანკი. სპეციალიზებული დეპოზიტარის მაგალითია საპენსიო სააგენტოს სპეციალიზებული დეპოზიტარი, რომლის მომსახურებები, ვალდებულებები, და ასევე მისი შერჩევის წესი, გაწერილია საქართველოს დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონით.
საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი

საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი — სააქციო საზოგადოება, საქართველოში მოქმედი ცენტრალური დეპოზიტარი. დაარსდა 1999 წლის 11 ნოემბერს სს „საქართველოს საფონდო ბირჟის“ მიერ. ცენტრალური დეპოზიტარის ლიცენზია მიღებული აქვს 2000 წელს.

კომპანია წარმოადგენს ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანეს რგოლს და ემსახურება ფასიანი ქაღალდების ბაზრის პროფესიონალ მონაწილეებს — ბირჟებს, საბროკერო კომპანიებს, ბანკებსა და ინვესტორთა ფართო წრეს. მისი საქმიანობა რეგულირდება ფასიანი ქაღალდების შესახებ საქართველოს კანონისა და ცენტრალური დეპოზიტარის შესახებ საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანების საფუძველზე.