iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
განის სამზარეულო

განის სამზარეულო — განელი ხალხის ტრადიციული კერძების ერთობლიობა. განური გასტრონომია ძირითადად სუპებისა და წვნიანებისაგან შედგება, რომლებშიც მთავარი ინგრედიენტი თითქმის ყოველთვის კარტოფილია. უმეტეს შემთხვევაში, განურ საჭმელებს წითელი ან ნარინჯისფერი შეფერილობა აქვთ.

ძირითადი მახასიათებლები
განური კერძების უმეტესობას სუპისა და წვნიანის სახე აქვს, რომელთა უმეტესობაც გაჯერებულია მრავალი არომატიზატორითა და სანელებლით, რაც მათ ერთობ ეგზოტიკურ სახეს სძენთ.

ბოსტნეულიდან ყველაზე პოპულარულია ბადრიჯანი და პომიდორი, აგრეთვე გავრცელებულია ისპანახი, პალმის კაკალი, არაქისი, ტარო, ველური სოკო, ბამია და ა.შ. როგორც წესი, განელები წვნიანებსა და სუპებს უმეტესად ამ ბოსტნეულისაგან ამზადებენ.

განაში აგრეთვე მოიხმარენ საქონლის, ღორის, ქათმის, იხვის, თხის, ცხვრისა და თევზის ხორცს. მეზობელი კოტ-დ’ივუარის მსგავსად, ლოკოკინები აქაც პოპულარულია. ვინაიდან ისინი თითქმის ყველა ტიპის ხორცს ჭამენ, მათი წვნიანებიც მდიდარი და მრავალფეროვანია ხორცით. გარდა წვნიანებისა და სუპებისა, გავრცელებულია შებოლილი ხორცი და დამარილებული თევზი.
ზღვის პროდუქტებიდან განსაკუთრებით პოპულარულია კიბორჩხალა, კრევეტები, რვაფეხა, ხამანწკები. აღსანიშნავია ისიც, რომ განელები თავიანთ კერძებში ღორის ფეხებსაც კი იყენებენ.

განური სამზარეულოსათვის ასევე გამახასიათებელია შებოლვა. ისინი არა მხოლოდ თევზსა და ხორცს, არამედ სოკოსაც კი ბოლავენ. შებოლვასთან ერთად ისინი პროდუქტებს აშრობენ და ამარილებენ. ხშირ შემთხვევაში წვნიანებში სწორედ შებოლილი თევზი გამოიყენება და არა ჩვეულებრივი. ამასთან, გემოების გასამძაფრებლად იყენებენ ისეთ სანელებლებს, როგორებიცაა: ნიორი, ხახვი, წიწაკა, რეჰანი და ჯავზი. განური გასტრონომიისთვის დამახასიათებელი ეგზოტიკური არომატის შესაძენად კი ისინი თითქმის ყველა კერძში იყენებენ დაფნის გამხმარ ფოთლებს.

აღსანიშნავია ისიც, რომ განაში ზეითუნის ზეთი დიდად გავრცელებული არაა და აქ უფრო პოპულარულია პალმის, ქოქოსის, ვიტელარიის, პალმის კაკლისა და არაქისის ზეთები. რაფინირებული ზეთების დანერგვის შემდეგ ქოქოსის, ვიტელარიისა და პალმის კაკლის ზეთებმა აქტუალობა დაკარგეს, თუმცა პალმის ზეთი დღემდე აქტიურად გამოიყენება არაერთ საჭმელში.

ტრადიციული განური სუპების სიაში შედის: მიწის თხილის სუპი, პომიდვრის სუპი, ტაროს ფოთლების სუპი, პალმის კაკლის სუპი, აიოიოს სუპი და ოკრის სუპი.

სასმელები
ტრადიციული განური სასმელები ძირითადად განის სამხრეთულ რეგიონებშია გავრცელებული. ერთ-ერთი ასეთი სასმელია ასანა, რომელიც მზადდება ფერმენტიზებული სიმინდისაგან. ვოლტის წყალსაცავის გასწვრივ და სამხრეთის მხარეში ასევე გვხვდება პალმის ღვინო, რომელიც სწრაფი მოსამზადებელია და გამოიყენება ავთენტური ჯინის მოსამზადებლად. რაც შეეხება ჩრდილოეთ განას, აქ უფრო მეტად უალკოჰოლო სასმელებია გავრცელებული. ერთადერთი ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც ამ რეგიონში პოპულარულია არის პიტო, ფეტვისაგან მომზადებული ლუდი.

განის ურბანულ ნაწილებში პოპულარულია ხილის ნატურალური წვენები, კაკაოს სასმელები, ქოქოსის რძე, იოგურტი, ნაყინი, გაზიანი და ალაოს სასმელები და აგრეთვე სოიოს რძე. აღსანიშნავია, რომ განაში ალკოჰოლურ სასმელებს აწარმოებენ კაკაოსგან, ალაოსგან, შაქრის ლერწმისა და ზოგიერთი ხის ქერქიდანაც კი. მათგან ძირითადად ლუდს, ჯინისა და ლიქიორს ხდიან.
მაიას ცივილიზაციის სამზარეულო

ძველი მაიას ცივილიზაციის სამზარეულო მრავალფეროვანი და ფართო იყო. სხვადასხვა სახის რესურსების მომხმარებელი, მათ შორის საზღვაო, ფლორისა და ფაუნის. საკვები მიღებული ან წარმოებული იყო ისეთი სტრატეგიების საშუალებით როგორიცაა ნადირობა, საკვების მოპოვებისა და ფართომასშტაბიანი სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ხარჯზე. მცენარის მოშინაურება კონცენტრირებული იყო რამდენიმე ძირითად საკვებზე, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანი სიმინდი იყო.

უძველესი მაიას ცივილიზაციის საკვების დიდი ნაწილი მოჰყავდათ სოფლის მეურნეობის მინდვრებსა და ტყის ბაღებში, რომლებიც ცნობილია როგორც კოტ კოტი . სისტემამ თავისი სახელი მიიღო ქვების დაბალი კედლისგან, რაც დამახასიათებლად გარს აკრავს ბაღებს.

მაიას ცივილიზაციამ მიიღო მრავალი ადაპტაციური ტექნიკა, რომლებიც საჭიროების შემთხვევაში საშუალებას მისცემდა მიწა გაეწმინდათ და ნიადაგში ხელახლა შეეყვანათ საკვები ნივთიერებები. მათ შორის იყო გადავლის და დაწვის ტექნიკა, რომელიც წმენდდა ნიადაგს და შესაძლებელს ხდიდა ტერიტორია თავიდან განაყოფიერებულიყო.

ეთნოისტორიული და პალეოეთნობოტანიკური მტკიცებულებები მცენარეთა შესახებ
პალეოეთნობოტანიკური კვლევები მოიცავს მიკრო და მაკრო მცენარეთა ნარჩენების გამოკვლევას არქეოლოგიური კონტექსტიდან აღებული ნიადაგის გაზომილ ერთეულებში. მაკრო ნარჩენები გამოიყოფა ნიადაგისგან ფლოტაციის პროცესის საშუალებით, ხოლო მიკრო ნარჩენები ქიმიურად მიიღება ფლოტაციის ნიმუშებიდან. მაკეის რეგიონში ყველაზე ადრეული არქეოლოგიური მცენარეა კუელოდან, ბელიზიდან და წინაკლასიკური უბნებიდან. მცენარეთა უმეტესობა რჩება პრეკლასიკურ-პოსტკლასიკურ კატეგორიაში და საშუალებას აძლევს მკვლევარებს განიხილონ საარსებო ნივთიერებები, რომლებიც გვხვდება შინაური და ველური / ნაწილობრივ კულტივირებული მცენარეების გარშემო. კლასიკური პერიოდის ინფორმაცია, რომელიც მაიას ცივილიზაციის ყველაზე ფართოდ შესწავლილი პერიოდია, მოდის შემდეგი ადგილებიდან: კობა, სერენი, დოს პილასი, ველური ლერწმის კაი, კოპანი, ტიკალი და რიო აზული. ადგილების ეს დიაპაზონი ასევე საშუალებას გვაძლევს გავეცნოთ რეგიონალურ განსხვავებებს, რომლებიც ეფუძნება გარემოსა და ადგილობრივ რესურსებს, მაგალითად, წყლის და ზღვის ცხოვრებას.

უძველესი მაიას ცივილიზაციის დიეტა ფოკუსირებული იყო ოთხ შინაურ კულტურაზე (ძირითადი კულტურები): სიმინდი, გოგრა, ლობიო (ჩვეულებრივ ) და ჩილი წიწაკა. ჩრდილოეთ ამერიკაში პირველ სამ ჯიშს ჩვეულებრივ უწოდებენ "სამ დას", რომლებიც რაციონში შეყვანისას ერთმანეთს ავსებენ აუცილებელი საკვები ნივთიერებებით. სამიდან სიმინდი იყო ძველი მაიას დიეტის ძირითადი კომპონენტი და განსაკუთრებით ფიგურირებდა მაიას მითოლოგიასა და იდეოლოგიაში. არქეოლოგიური მონაცემების თანახმად, -- იყო დომინანტი სახეობა; თუმცა, სავარაუდოდ, სხვებიც იყო გამოყენებული. სიმინდს იყენებდნენ და მიირთმევდნენ სხვადასხვა გზით, მაგრამ მას ყოველთვის ნიქსტამალიზებდნენ . (ტერმინი, რომელიც გამომდინარეობს ნაუატლური სიტყვა პროცესიდან) არის პროცედურა, როდესაც სიმინდი გაჟღენთილია სითხით და მზადდება ტუტე ხსნარში. ეს ათავისუფლებს ნიკოტინმჟავას, ჯგუფის აუცილებელ ვიტამინს (ვიტამინი 3 ), რომელიც ხელს უშლის პელაგრას განვითარებას და ამცირებს პროტეინის დეფიციტის შემთხვევებს.

მაიას ცივილიზაციის ტომები სიმინდთან და ლობიოსთან ერთად, როგორც შინაურ, ასევე გარეულ, გოგრას იყენებდნენ, რაც ნათლად ჩანს ხოია დე სერენის, სალვადორის ნაშთებზე .
ბუბლიკი

ბუბლიკი (რუს.: , ქართ.: ბლითი, უკრ.: , ბუბლიკ მრავლობითში ბუბლიკი) — აღმოსავლეთ ევროპული ტრადიციული პურის გადახვეული სახეობა. ეს არის საფუვრიანი ხორბლის ფქვილით დამზადებული ნაწარმი, რომელსაც გამოცხობამდე ცოტა ხნით ადუღებულ წყალში ყრიან.

გავრცელებული სახელები და ტიპები
ასეთი ბეჭდის ფორმის რულონების სახის კერძები დამახასიათებელია აღმოსავლეთ ევროპის სამზარეულოსთვის. უკრაინული ბუბლიკი აშკენაზის ებრაული ბაგელის მსგავსია, მაგრამ გარკვეულწილად უფრო დიდია და უფრო დიდი ხვრელი აქვს. ჩვეულებრივ, ბუბლიკებს უფრო მკვრივი და უფრო მარტივი დასაღეჭი ტექსტურა აქვთ, ვიდრე ბაგელს. რუსული ბარანკა (რუს. ) ბეჭდის სტილის ცომით დამწადებული ნაწარმია, რომელიც უფრო თხელი და მშრალია ვიდრე ბუბლიკი. სუშკა (რუს. ) ბუბლიკის კიდევ უფრო პატარა და მშრალი ტიპია, ზოგადად დაახლოებით 5 სმ ზომის და მეტად ხრაშუნა ტიპის.

რუსულ და უკრაინულ ენებზე ხშირად იყენებენ ბუბლიკს, როგორც ამ ტიპის ნებისმიერი ბეჭდის ფორმის პროდუქტის ზოგად სახელწოდებას. რუსულად ბარანკა ასევე გამოიყენება, როგორც მსგავსი ზოგადი ტერმინი, ხოლო „ბარანკას ტიპის პროდუქტები“ პროდუქტის კლასის ოფიციალური აღნიშვნაა. ტერმინი, ობარინოკი ან ობვარინოკი , ზოგჯერ გამოიყენება როგორც ბუბლიკის ან ბარანკის სინონიმი უკრაინულ ენაში. ბუბლიკი ან ბარანკა ბელარუსულად არის ცნობილი როგორც აბარანაკი , ხოლო ლიეტუვურად რიესტიანის ან ბარონკოს .

პოლონური ობვარზანეკი მზადდება იგივე ტექნოლოგიით, როგორც ბუბლიკი ან ბარანკა, მაგრამ მის ყველაზე გავრცელებულ ფორმას, ობვარზანეკ კრაკოვსკის, აქვს ნაქსოვი ბეჭდის ფორმა.

ისტორია
ბუბლიკი პირველად ნახსენები 1610 წელს, ქალაქ კრაკოვის საზოგადოებრივ რეგულაციებშია. ბაგელი პოლონეთის მასშტაბით გავრცელდა, სადაც მნიშვნელოვანი რაოდებონის ებრაელი მოსახლეობა ცხოვრობდა. კერძმა თანდათანობით მიაღწია უკრაინას სადაც მისი ახლანდელი ფორმა ჩამოყალიბდა. სიტყვა ბუბლიკი მიღებულია უკრაინულიდან რუსულ ენაზე, რომელშიც ბუბლიკი პირველად მოხსენიებულია მე-18 საუკუნეში. იგი მოხსენიებულია, როგორც „ხორბლის ბუბლიკი“ ლექსებში ან ანბანური სიტყვის კრებულში, რომელიც რუსულიდან ჰოლანდურადაა ნათარგმნი იაკობ ბრიუსის მიერ, 1717 წელს, სანქტ- პეტერბურგში.

ბარანკა პირველად მოხსენიებულია რუსულ წყაროებში მე-17 საუკუნის ტექსტში. ვალდაი ივერსკის მონასტრის საბუღალტრო აღრიცხვის წიგნში 1665 წლის ჩანაწერში. მე-19 საუკუნეში ქალაქი ვალდეი ცნობილი იყო თავისი ბარანკით. ვალდაი ბარანკი ახსენეს ცნობილმა მწერლებმა, როგორიცაა: ალექსანდრე პუშკინი, ალექსანდრე რადიშჩევი და სხვები.

მომზადება
ბუბლიკები მზადდება საფუარიანი ხორბლის ცომისგან, რომელიც ჩვეულებრივ შეიცავს რძეს, კარაქს და კვერცხის ცილას, რაც საკმაოდ ტკბილ მიქსს გვაძლებს. ყაყაჩოს თესლი არის პოპულარული დამატება ცომში, ისევე როგორც რამდენიმე სხვა შემავსებელი. მარილიანი ბუბლიკებისთვის რეცეპტიდან შაქარს იღებენ და ამის ნაცვლად უმატებენ გახეხილ ყველს და რამდენიმე წვეთ ხახვის წვენის. ბუბლიკები, როგორც წესი, შეფუთულ მდგომარეობაში იყიდება. თითოეული შეფუთვა ათამდე ბუბლიკს მოიცავს.

ბელარუსში, რუსეთსა და უკრაინაში ბუბლიკებსა და ბარკანებს, როგორც წესი, განიხილავენ არა პურს, არამედ საკონდიტრო ნაწარმს, რომელსაც ჭამენ ჩაისა და ყავასთან ერთად. ბუბლიკის ცომი ზოგადად უფრო ტკბილი და მკვრივია, ვიდრე ბაგელის ცომის. ცომს, ჩვეულებრივსამებრ, ზემოდან კვერცხის გულს უსმევენ.
ტეხასური სამზარეულო

ტეხასური სამზარეულო — საკვები, რომელიც ასოცირდება აშშ-ის ტეხასის შტატთან. ტეხასი დიდი შტატია და მის სამზარეულოზე გავლენა მოახდინა კულტურის ფართო სპექტრმა, მათ შორის სამხრეთმა, გერმანულმა, ჩეხურმა, ბრიტანულმა, აფროამერიკულმა, კრეოლური / კაჟუნმა, მექსიკურმაა, მშობლიურმა ამერიკელმა, აზიურმა და უფრო ნაკლებად, ებრაულმა და იტალიურმა.

სოფლის მეურნეობა
1880-იან წლებში ტეხასსა და ფლორიდაში ციტრუსის მწარმოებლებმა აღმოაჩინეს ვარდისფერი უთესლო გრეიფრუტის მუტაციები, როგორიცაა . ადრეულ ჯიშებს, როგორიცაა დუნკანი, ჰქონდა მრავალი თესლი და მკრთალი კანი.

სახეობები
ბარბექიუ
ტეხასის ბარბექიუზე გავლენა იქონია სამზარეულოს ტექნიკამ - ბარბაქოამ, ხორცის ნელი წვის მეთოდი, რომელიც ფოთლებში იყო გახვეული. მე -19 საუკუნეში კოვბოებმა შეიმუშავეს საქონლის ხორცის მოსამზადებლად ნახშირის სტილი. როდესაც სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შავკანიანები ჩამოვიდნენ შტატებში, მათ დაიწყეს არაპირდაპირი სითბოს გამოყენება ნახშირის ნაცვლად, რაც უფრო მწეველ არომატს ანიჭებდა. საუკუნის ბოლოს გერმანიიდან და აღმოსავლეთ ევროპიდან ჩამოსულმა ემიგრანტებმა გააცნეს საკუთარი გამორჩეული კულინარიული ტრადიციები ტეხასელებს, მათ შორის ძეხვის დამზადება, რომელიც გამოირჩევა თამამი და ზოგჯერ პიკანტური სანელებლებით და უხეში ტექსტურით, რომელიც გახდა ტეხასური მწვადი. ბარბექიუს სტილში შებოლილი ძეხვი ასევე პოპულარულ კერძად რჩება დასავლეთში.

ადრეული ამერიკული ტრადიციული ღორის მწვადი და მოგვიანებით ნეკნის მწვადი მზადდებოდა ღორის ხორცით, ხოლო ტეხასი იმ შტატებს შორისაა, რომლებიც ადრეულ უპირატესობას ანიჭებდნენ ძროხის მწვადს, თუმცა თხასაც ხშირად იყენებენ. საქონლის ხახა (კვამლში ნელა შემწვარი ხის ცეცხლმოკიდებულ ორმოში) ყველაზე გავრცელებული მწვადია.
მწვადს ტეხასში ყველაზე ხშირად მიირთმევენ თეთრ პურთან, პიკანტურ სოუსებთან, მწნილებთან, დაჭრილ ხახვთან და ჯალაპინოსთან ერთად; გარნირში ხშირად შედის: ლობიო, კარტოფილის ან ბრინჯის სალათი, კომბოსტო და ხახვი. მწვადთან ერთად მიღებულ ჩვეულებრივ დესერტებს წარმოადგენს ხილის ქობლერი, ბანანის პუდინგი და პეკანის ღვეზელი.

დესერტი და საკონდიტრო ნაწარმი
ჩეხმა ემიგრანტებმა შემოგთავაზეს საკონდიტრო ნაწარმის დამზადების ტრადიცია, მათ შორის ხილით სავსე კოლაჩები და ძეხვით სავსე კლობასნიკი ნამცხვრები. ტეხასის საკანონმდებლო ორგანომ გამოაცხადა დასავლეთ ტეხასი არის "ოფიციალური კოლაჩის სახლი", ხოლო ტეხასის კალდუელი არის "ტეხასის დედაქალაქი კოლაჩე". შტრუდელი ტეხასში ევროპელმა ემიგრანტებმა შეიტანეს.

სოპაპილია არის მარტივი შემწვარი საკონდიტრო ცომი, რომელიც შაქრით და დარიჩინით არის დატკბილული. კერძის ფესვები ცხიმში შემწვარ საკონდიტრო ნაწარმში უნდა ვეძებოთ, რომელიც თიგუა პუებლოს ხალხმა დაამზადა ფრანცისკანელი ფრისტებისთვის ისლეტაში, ელ პასოში. საკონდიტრო ნაწარმის ეს ადრეული ფორმა მინიმუმ 1682 წლით თარიღდება, რაც მას ერთ-ერთ ადრეულ საკონდიტრო ნაწარმად წარმოადგენს, რომელიც ტეხასურ სამზარეულოში გვხვდება.

მართალია, უცნობია ტეხასის ფურცლის ტორტის წარმოშობა. ზოგი ფიქრობს, რომ ეს მიანიშნებს ტორტის დიდ ზომასა თუ დეკადანენტზე, სხვები კი თვლიან, რომ ეს ნამცხვარი მოიცავს ტეხასის სტილის ინგრედიენტებს, როგორიცაა რძის კარაქი და პეკანი. ტორტი პოპულარული გახდა მთელ შეერთებულ შტატებში მას შემდეგ, რაც ორიგინალური რეცეპტი გამოქვეყნდა - ის მიერ 1957 წელს.

ატმის მეკობრე ოფიციალური ქოჩორია.
კოჰატი

კოჰატი — ქალაქი პაკისტანში, ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ხაიბერ-პახტუნხვის პროვინციაში, მდინარე კოჰატოის ნაპირზე. 228 779 მცხოვრები (2017). რკინიგზის სადგური. განვითარებულია ფეიქრობა, ქალაქის მახლობლად არის მარილის მაღაროები. თავდაპირველად დაარსდა როგორც სამხედრო დასახლება კოჰატის მთის გასასვლელის მახლობლად.

ჰავა
მოსახლეობა
ზამბიური სამზარეულო

ზამბიური სამზარეულო — ტრადიციული ზამბიური კერძების ერთობლიობა, რომლის ძირითადი კერძიც ნშიმაა. როგორც წესი, ნშიმას ყველა ზამბიურ კერძთან, იქნება ეს წვნიანი, ბოსტნეულის სალათი თუ ალკოჰოლური სასმელი.

ისტორია
კერძებში, მათ შორის ნშიმაში, სიმინდის გამოყენება ზამბიელებმა მხოლოდ მეოცე საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყეს.

ბემბას ხალხი, რომელიც ამჟამად ზამბიაში სახლობს, ტრადიციულად იმას ჭამდა, რის საშუალებასაც გარემო პირობები იძლეოდა. ამის გამო ბემბას ხალხის სამზარეულო დაკომპლექტებული იყო ისეთი კერძებით, როგორიცაა ფეტვისგან მომზადებული სქელი ფაფა, სახელად უბვალი, რომელსაც მიირთმევენ „სიამოვნებით“, რასაც ისინი უმუნანის უწოდებენ. უბვალს ისინი თითქმის ყველა კერძს ატანდნენ. გარდა ფეტვისა, ისინი აგრეთვე იყენებდნენ ისეთ პროდუქტებს, როგორებიცაა: თევზი, ხორცი, მწერები და ბოსტნეული. მათი ერთ-ერთი წვნიანები ძირითადად მზადდება ხორცითა და ბოსტნეულით, უმეტესად კი ხახვით, მარილითა და დაფქული თხილით. ამის გამო ბემბას კერძებს მჟავე, ან მწარე გემო აქვთ. ბემბას ხალხი ასევე ფლობს ლუდის გამოხდის ტექნიკას, თუმცა კლიმატიდან გამომდინარე ლუდი წელიწადში მხოლოდ რამდენიმე თვის განმავლობაში იყო ხელმისაწვდომი და მაშინაც რიტუალებისათვის იყენებდნენ.

ბემბას მსგავსად, ჩევას ხალხის ძირითადი საკვებიც ფაფაა, სახელად ნშიმა. ვინაიდან გაცივებასთან ერთად ნშიმა მყარდება, მას ხშირად ჩანგლისა და კოვზის მაგივრად იყენებენ.

ზამბიასა და ზიმბაბვეში მცხოვრები ტონგას ხალხი მოხარშულ და გამომშრალ მწერებს ჭამს.

საჭმელები
ზამბიაში ყველაზე ხშირად გამოყენებადი პროდუქტი სიმინდია და შესაბამისად, მისგან არაერთი კერძი მზადდება. თეთრი სიმინდის ფქვილისაგან მომზადებული ნშიმა, შეიძლება ითქვას, რომ ზამბიის მთავარი საჭმელია, რადგან მას აბსოლუტურად ყველაფერს ატანენ. გამაგრებულ ნშიმას ჩანგლისა და კოვზის ნაცვლად იყენებენ და მისი დახმარებით ტრაპეზობენ. თავად ნშიმას ისინი ხელით (სასურველია მარჯვენათი) მიირთმევენ. მას შეექცევიან როგორც სადილის, ისე ვახშმის დროს. ნშიმას ამზადებენ როგორც სახლში, ისე ზამბიის თითქმის ყველა რესტორანსა და საკვებ ობიექტში. აღსანიშნავია, რომ ნშიმას დამზადება არც ისეთი მარტივია, რადგან მას დიდი დრო სჭირდება. სიმინდი ჯერ უნდა გამოშრეს, შემდეგ დაიფქვას, გაიცრას და საბოლოოდ უნდა მოიხარშოს.

ნშიმასთან ერთად ზამბიელები მიირთმევენ არა მხოლოდ კერძებს, არამედ ისეთ მარტივ პროდუქტებს, როგორიცაა გოგრის ფოთლები, ან ჩიბვამბვა. მწვანე ბოსტნეულისაგან მომზადებულ კერძებს ისინი დელელსა და თელელს უწოდებენ. განსაკუთრებული გემოს მისაცემად ხშირად იყენებენ ჩიდულოს, რომელიც მზადდება გამომშრალი და შემწვარი ბანანის ფოთლების, ლობიოს ან სიმინდის ყუნწების ან ფოთლებისაგან. დამწვარ ფოთლებს ფშვნიან, შემდეგ წყალში ხსნიან და იღებენ სითხეს, რომელსაც დაახლოებით ძმრის გემო აქვს. კიდევ ერთი გემოს მიმცემია კუტენდელა, რომელიც მზადდება გახეხილი, ნედლი არაქისისაგან.

ზამბიაში გავრცელებული კიდევ ერთი საჭმელია იფიზაში. იგი წვნიანის სახეობაა, რომელიც მზადდება არაქისისა და მწვანე ბოსტნეულისაგან. ტრადიციულად, მას ნშიმასთან ერთად მიირთმევენ. იფიზაში, როგორც წესი, ვეგეტარიანული კერძია, თუმცა, სურვილისამებრ, შეიძლება ხორცის დამატებაც. რაც შეეხება გიზარდს, იგი ზამბიაში ერთ-ერთი ცნობილი დელიკატესია.

აღსანიშნავია ისიც, რომ ზამბიელები აქტიურად მიირთმევენ მრავალი სახეობის მწერსა და მატლს. ჩვეულებისამებრ, მათ ახმობენ, შემდეგ წვავენ და სპეციალურ სოუსთან ერთად მიირთმევენ.
ტრინიდადი და ტობაგოს სამზარეულო

ტრინიდადი და ტობაგოს სამზარეულო — კარიბის ზღვაში მდებარე კუნძულოვანი სახელმწიფოს, ტრინიდადი და ტობაგოს ტრადიციული კერძების ერთობლიობა. მასზე დიდი გავლენა აქვს აფრიკულ (განსაკუთრებით დასავლეთაფრიკულს), კრეოლურ, ინდურ, სამხრეთ-აღმოსავლეთაზიურს, ჩინურ, არაბულ, ფრანგულ, იტალიურ, პორტუგალიურ და რაც მთავარია, ესპანურ სამზარეულოს.

საუზმის კერძები
საუზმისთვის ყველაზე პოპულარული საჭმელია დუბლესი. იგი მზადდება ბარასის (იგივეა რაც ინდური ვადა) და შემწვარი წიწიბურის შერევით, რასაც ემატება წიწაკა, თამარინდის ტკბილი სოუსი და ცოტა კიტრიც. გარდა ამისა, ტრინიდადი და ტობაგოს საუზმეზე ხშირადაა წარმოდგენილი როტი, რომელსაც აყოლებენ სხვადასხვა სახის შემწვარ ბოსტნეულს. როტი, იგივე უსაფუარო პური, მზადდება ხორბლის ფქვილით, გამაფხვიერებლებითა და წყლით. ცომი ბრტყელდება და იხარშება სპეციალურ თუჯის ჭურჭელში, რომელსაც ტავა ეწოდება. როგორც წესი მას მიირთმევენ ბადრიჯნის პიურესთან, პომიდვრის პიურესთან, ლობიოსთან, შემწვარ ან მოხარშულ კარტოფილთან, შემწვარ ოკრასთან, ხახვიან ლობიოსთან, შემწვარ ან მოხარშულ კარალისთან, შემწვარ და შესუნელებულ გოგრასთან, ასევე ტაროს, ისპანახის, ან ამარანთის ფოთლებთან ერთად. საუზმეზე ხშირად წარმოდგენილია დამარილებული და შემწვარი თევზი. პოპულარულია ხორცისა და ბოსტნეულის სხვა კერძებიც. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და აქტუალურია ქოქოსის ნამცხვარი.

ერთობ პოპულარულია ქოქოსის პურიც, რომელსაც მიირთმევენ ისეთ საჭმელებთან, როგორებიცაა: შემწვარი თევზი, შავი პუდინგი, ყველისა და კარაქის პასტა და ქათმის ჩაშუშული. სხვა ცნობილი კერძებიდან, რომელთაც საუზმეზე მიირთმევენ, აღსანიშნავია: მოხალული კასავა კარაქით, დარიჩინის ფუნთუშა და ა.შ.

რაც შეეხება სასმელს საუზმისას, ყველაზე პოპულარულია ჩაი, ცხელი შოკოლადი და კაკაო. ყავა შედარებით ნაკლებად აქტუალურია.

სადილისა და ვახშმის კერძები
რაც შეეხება ტრინიდადი და ტობაგოს სადილსა და ვახშამს, აქ განსაკუთრებულად პოპულარულია ისეთი აფრიკული კერძი, როგორიცაა კალიალო, რომელიც მზადდება ტაროს ფოთლების, ბამიის, კიბორჩხალის ხორცის, გოგრის, ხახვის, ქოქოსის რძის, ბულგარული წიწაკისა და მწვანე სუნელისგან.

კალიალოს ხშირად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილით მომზადებულ კო-კოსთან, კასავასთან, ტკბილ კარტოფილთან, პილპილიან ბრინჯთან და მოხარშულ კიბორჩხალასთან ერთად.

აღსანიშნავია, რომ ტრინიდადი და ტობაგოში გავრცელებული კალიალო ზუსტად იგივეა, რაც იამაიკური პელაუ. ერთადერთი განსხვავება ისაა, რომ იამაიკელები კიბორჩხალის ნაცვლად ქათმის ხორცს იყენებენ და პომიდორს ამატებენ.

ტრინიდადი და ტობაგოში პოპულარულია ზღვის პროდუქტებიც. ისინი ამზადებენ მფრინავ თევზს, კარიტებს, კრევეტებს, წითელ თევზს, ომარებს, კიბორჩხალებსა და სეზონურ კასკადუსებს.

ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული კერძია იხვის კარი ბრინჯით, რომელიც აქ ინდური სამზარეულოდან დამკვიდრდა. აღსანიშნავია კიდევ ერთი პოპულარული კერძი — მაკარონის ღვეზელი, რომელიც მზადდება მაკარონის, კვერცხისა და ყველისაგან.

ტრინიდადული ტრადიციული კერძი კასკადუ მზადდება ადგილობრივ მტკნარ წყლებში მობინადრე თევზის, კასკადურასგან. როგორც წესი, მას წვავენ მანამდე, სანამ ხრაშუნა არ გახდება, შემდეგ კი ბრინჯთან ერთად მიირთმევენ. ტრინიდადული ლეგენდის თანახმად, ვინც აქ კასკადურას შეჭამს, იგი აუცილებლად დაბრუნდება უკან, ტრინიდადში და იქ გარდაიცვლება.
ნიუ-მექსიკოს სამზარეულო

ნიუ-მექსიკური სამზარეულო - ამერიკის შეერთებული შტატების სამხრეთ-დასავლეთ შტატ ნიუ-მექსიკოს სამზარეულოა. რეგიონში პირველ რიგში ცნობილია თავისი შერწყმით მშობლიურ ესპანურ და მექსიკურ სამზარეულოებთან. ამ სამზარეულოს ჰქონდასხვადასხვა მნიშვნელოვანი საზარეულოს გავლენა მთელი თავისი ისტორიის განმავლობაში, მათ შორის ადრეული აპაჩისგან, ნავახოდან და ახალი ესპანეთიდან და ესპანეთის იმპერიიდან, ასევე ფრანგული, იტალიური, ხმელთაშუა, პორტუგალიური სამზარეულოდან და ევროპული კაფეებიდან, უფრო მეტიც ამერიკის ტერიტორიული ფაზის განმავლობაში. კოვბოის სტილისაგან და დასავლეთის სალონებიდან, ამერიკული სასადილოდან, სწრაფი კვების რესტორნებიდან და გლობალური სამზარეულოდან. ნიუ-მექსიკოს სამზარეულო საკმაოდ იზოლირებულ ვითარებაში განვითარდა, რამაც მას საშუალება მისცა შეენარჩუნებინა მკვიდრი, ესპანური და მექსიკური იდენტობა, ამიტომ არ ჰგავს სხვა ლათინურ საკვებს, რომელიც მეზობელ შეერთებულ შტატებში წარმოიშვა.

ის ადვილად გამოირჩევა მექსიკური და ამერიკული სამზარეულოსგან, რადგან აქცენტი კეთდება ახალ მექსიკურ სუნელებზე, მწვანილებსა და არომატიზატორებზე; განსაკუთრებით წითელი და/ან მწვანე ჩილი წიწაკაზე, ანისულზე (გამოიყენება ), და პინონზე (გამოიყენება როგორც სასუსნავი ან დესერტი). ნიუ-მექსიკოში წარმოიშვა ისეთი კერძები, როგორიცაა მშობლიური ამერიკული , ბურიტო, ენჩილადა მონტადა, მწვანე ჩილის სტიუ, კარნე ადოვადა (ღორი მარინირებული წითელ ჩილიში), კარნე სექა (წვრილად დაჭრილი ჯერქი), მწვანე ჩილი ბურგერები, პოსოლე, ნელ ცეცხლზე მოხარშული / ლობიო (როგორც წესი, ლობიო ), და .

ისტორია
ნიუ-მექსიკოში ესპანელებმა მოიტანეს თავიანთი სამზარეულო, რომელიც კარგად ერწყმოდა ძირძველ ხალხს. მათ გააცნეს ხორბალი, ბრინჯი, საქონლის ხორცი, ცხვრის/თხის ხორცი, სხვა საკვები და არომატები დაუმატეს მშობლიურ სიმინდს, ჩილის, ლობიოს, გოგრას და სხვა ძირძველ ინგრედიენტებს. განვითარების ამ ადრეულ პერიოდში ჰორნო, მომრგვალო ფორმის ღუმელი, პუებლოს და ჰისპანოს თემებში გახდა საყოველთაოდ ცნობილი. ამ განსხვავებულმა ისტორიამ, ადგილობრივ რელიეფთან და კლიმატთან ერთად, მნიშვნელოვანი განსხვავება გამოიწვია ნიუ-მექსიკის სამზარეულოსა და გარკვეულწილად მსგავსი სტილის მქონე ჩრდილოეთ მექსიკისა და აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთის სხვა შტატებს შორის, როგორიცაა კალიფორნია, არიზონა და ტეხასი.

ინგრედიენტები
ჩილი
ნიუ-მექსიკის ჩილი ახალი მექსიკური საკვების განმსაზღვრელი ინგრედიენტია. ჩილი ნიუ-მექსიკის უდიდესი სასოფლო-სამეურნეო კულტურაა. მწვანე ჩილი ასევე პოპულარულია არა ახალ-მექსიკურ სამზარეულოებში, მათ შორის მექსიკური სტილის საკვებში და ამერიკულ საკვებში, როგორიცაა ჩიზბურგერები, კარტოფილი ფრი და პიცა .

პინონი
, ან პინონის კაკალი, არის ამერიკელი მკვიდრი მოსახლეობისა და ესპანური ხალხის ტრადიციული საკვები, რომელიც მოიპოვება ყველგან ნაყოფიერი ფიჭვის ხისგან.

ხვა ინგრედიენტები
ხორბლის ფქვილის ტორტილა უფრო გავრცელებულია ნიუ-მექსიკოს სამზარეულოში, ვიდრე სიმინდის ტორტილა. ამასთან, სიმინდის ტორტილები, სიმინდის ტორტილას ჩიპსები ნიუ-მექსიკოს მრავალი ტრადიციული კერძის საფუძველია. ამასთან, სიმინდი ძირითად მარცვლეულად რჩება. ყვითელი ტკბილი სიმინდის ჯიში ყველაზე ხშირად გვხვდება ნიუ-მექსიკოში, თუმცა ზოგჯერ იყენებენ თეთრსაც.

ანისული ზოგ დესერტში გამოიყენება, განსაკუთრებით ფუნთუშებში. ქინძი, მწვანე ბალახია (მას ასევე მექსიკურ ან ჩინურ ოხრახუშს უწოდებენ), რომელსაც ახალ წელს იყენებენ სალსაში და უმატებენ პრაქტიკულად ნებისმიერ კერძს.