iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რომენ როლანი

რომენ როლანი (; დ. 29 იანვარი 1866 — გ. 30 დეკემბერი 1944) — ფრანგი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე, წერდა რომანებს, პიესებსა და ესეებს. 1915 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში „მისი ლიტერატურული ნაშრომების ამაღლებული იდეალიზმისა და ჭეშმარიტების სიყვარულისთვის, რომლითაც მან სხვადასხვა ტიპის ადამიანები აღწერა.“

როლანი საფრანგეთში იოსებ სტალინის ერთ-ერთი პირველი მხარდამჭერი იყო. ასევე ცნობილია მწერლის ურთიერთობა ზიგმუნდ ფროიდთან, რომელზეც მან დიდი გავლენა მოახდინა.

ბიოგრაფია
ცნობილი ფრანგი მწერალი რომენ როლანი დაიბადა კლამსიში, 1866 წელს. უმაღლესი სკოლის დამთავრების შემდეგ მიიღო ისტორიული მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი. რამდენიმე წლით მივლინებული იყო რომში, სადაც დაწერა პირველი ნაშრომი, ისტორიული ესე „ლუი დე ბერკენის უკანასკნელი პროცესი“. შემდგომი ორი ნაშრომი მის სადოქტორო დისერტაციას წარმოადგენდა: „თანამედროვე ლირიკული თეატრის საწყისები“ და „ საუკუნის იტალიური მხატვრობის დაცემის მიზეზები“.

პარიზში დაბრუნების შემდეგ როლანი პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა „ეკოლ ნორმალსა“ და სორბონში. ასწავლიდა ხელოვნების ისტორიასა და მუსიკათმცოდნეობას. როლანმა გამოაქვეყნა „გამოჩენილ ადამიანთა ცხოვრება“: „ბეთჰოვენი“, „მიქელანჯელო“, „ტოლსტოი“ და „ჰენდელი“. 1898 წლიდან იგი თეატრმა გაიტაცა. პიესები „მგლები“, „დანტონი“, „14 ივლისი“ შეადგენენ „რევოლუციური თეატრს“. მოგვიანებით ამ ციკლს ემატება კიდევ რამდენიმე პიესა. პიესების მეორე ციკლს ავტორმა „რწმენის ტრაგედიები“ უწოდა სახელად.

1903 წლიდან როლანმა დაიწყო გამოქვეყნება თავისი ცნობილი რომანისა – „ჟან-კრისტოფი“, რომელიც ათი ტომისაგან შედგება. ამ "მუსიკალური რომანით, გმირული სიმფონიით" როლანს სურდა თანამედროვეებში გაეღვიძებინა მორალური ენერგიის, კეთილშობილების, მეგობრობისა და მაღალი მისწრაფებების გრძნობები. 1913 წელს როლანმა ფრანგული აკადემიის დიდი ლიტერატურული პრემია დაიმსახურა. 1919 წელს გამოდის „კოლა ბრონიონი“. მწერლის შემდგომი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია „კლერამბო“, „მოხიბლული სული“, ოთხტომიანი ნაშრომი ბეთჰოვენის შესახებ და სხვა.

პირველი მსოფლიო ომის დროს მწერალი შვეიცარიაში იმყოფებოდა და იქ წერდა თავის ცნობილ მოწოდებას, რომელშიც მსოფლიოს ყველა კეთილი ნების ადამიანს მოუწოდებს შეწყვიტოს ურთიერთჟლეტა. მთელი სიცოცხლის განმავლობაში როლანი ჩაბმული იყო საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, იბრძოდა პროგრესისა და სამართლიანობისათვის. ხელმძღვანელობდა ომის საწინააღმდეგო შეკრებებს, უარი თქვა გოეთეს მედლის მიღებაზე, რომელიც მას ჰიტლერის მთავრობამ მიანიჭა. გამოქვეყნებული აქვს სტატიები: „როგორ შევუშალოთ ხელი ომს“, „სალამი რუსეთის რევოლუციას“. იგი ჩამოვიდა სსრკ–ში, შეხვდა გორკის და საბჭოთა კავშირის მეგობარი გახდა.

რომენ როლანი დიდ თაყვანს სცემდა თაგორსა და განდის, ბოროტების წინააღუმდგომლობის თეორიას, რაც ნათლად ჩანს ნაწარმოებებში „მაჰათმა განდი“, „ცოცხალი ინდოეთის მისტიკისა და მოქმედების შესახებ“, „ინდოეთი“, „რამაკრიშნას ცხოვრება“ და სხვა.

სიცოცხლის ბოლო წლებში როლანი მშობლიურ ვეზლეში ცხოვრობდა და დღიურებზე მუშაობდა, წერდა ავტობიოგრაფიულ მემუარებს: „შინაგანი მოგზაურობა“; დაწერა მოგონებები შარლ პეგის შესახებ და სხვა.

როლანი გარდაიცვალა 1944 წელს, ვეზლეში.
ანსამბლი

ანსამბლი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ანსამბლი — არქიტექტურასა და ქალაქთმშენებლობაში - შენობათა სივრცობრივი კომპოზიციების, საინჟინრო ნაგებობათა, მონიმენტური ფერწერის, ქანდაკებისა და მწვანე ნარგავთა ჰარმონიული ერთობლიობა
ანსამბლი — მუსიკალურ შემსრულებელთა შემადგენლობა
ანსამბლი — მსახიობთა მწყობრი, შეთანხმებული თამაში
ჟან კალვინი

ჟან კალვინი, ჟან კოვენი (, ; დ. 1509 ნუვაიონი, საფრანგეთი — გ. 1564, ჟენევა, შვეიცარია) — ფრანგი თეოლოგი, რეფორმატორი, კალვინიზმის დამფუძნებელი.

ბიოგრაფია
ჟან კოვენი დაიბადა 1509 წლის 10 ივლისს ქალაქ ნუაიონში, საფრანგეთი. 14 წლის ასაკში მამამისმა, ადვოკატმა ჟერარ კოვენმა, გაგზავნა პარიზის უნივერსიტეტში ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა და სამართლის სასწავლად. 1532 წელს ორლეანში დაიცვა სადოქტორო ხარისხი.

1536 წელს გაემგზავრა შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში, თუმცა გზად შეჩერდა და, საბოლოოდ, დასახლდა ჟენევაში. იმავე წელს ქალაქიდან გაქცევა მოუწია, ვინაიდან ძალაუფლება მისმა მოწინააღმდეგეებმა ჩაიგდეს ხელთ. 1538–1541 წლებში სტრასბურში მღვდლად მსახურობდა. 1541 წელს ჟენევის მაგისტრატმა სთხოვა ქალაქში დაბრუნება. კალვინი დაბრუნდა ჟენევაში, სადაც სიკვდილამდე იცხოვრა. კალვინის რეფორმატორული იდეები არა მარტო შვეიცარიაში გავრცელდა, არამედ მრავალ სხვა ქვეყანაში.

მიუხედავად იმისა, რომ კალვინს არ ჰქონდა საერო ძალაუფლება, ნელ-ნელა ქალაქში დამყარდა რეჟიმი, რომელიც თეოკრატიულ დიქტატურას წააგავდა. კალვინს „ჟენევის პაპსაც“ კი უწოდებდნენ, ხოლო კალვინისტურ ჟენევას - „პროტესტანტულ რომს“. კალვინისტები სასტიკად უსწორდებოდნენ მოწინააღმდეგეებს: თავის შეურიგებელ მტრებს კოცონზე წვავდნენ. მიუხედავად ამისა, კალვინისტური ეკლესიის ორგანიზაციამ მაინც შეინარჩუნა შედარებით დემოკრატიული ხასიათი.

კალვინი გარდაიცვალა 1564 წლის 27 მაისს ქალაქ ჟენევაში.

სერვეტის გასამართლება
იმ დროის ცნობილი მეცნიერი, ექიმი, თეოლოგი და ენათმეცნიერი მიგელ სერვეტი, რომელიც წერდა ნაშრომებს სამების დოგმატის წინააღმდეგ, ჩაება კალვინთან მიმოწერაში. კალვინმა რამდენიმე მიმოწერის შემდეგ, თავის მეგობარს მისწერა: „თუ სერვეტი ხელში ჩავიგდე, არ ვაცოცხლებ“. მართლაც, ცოტა ხანში პირველი მცდელობა კალვინის მხრიდან ვენაში მოხდა, სადაც სერვეტი გამოიჭირა და ბრალი დასდო. სერვეტი ციხეში ჩასვეს, თუმცა იგი გაიქცა ციხიდან, სანამ განაჩენს გამოუტანდნენ. ცოტა ხნის შემდეგ, სერვეტი ჟენევაში გამოჩნდა, სადაც კალვინმა თავისი ქადაგებისას მსმენელებში ამოიცნო და დააპატიმრებინა. ჟენევის კანონებით სხვა ქვეყნის მოქალაქის გასამართლება არ შეიძლებოდა, თუ იგი კრიმინალს არ ჩაიდენდა ქალაქში. თუმცა კალვინმა მთელი თავისი გავლენა გამოიყენა არა მარტო თავის ქვეყანაში, არამედ წერილები დააგზავნა სხვა ქალაქებში და სთხოვა იქ მყოფთ, რომ სერვეტის მოკვლაში დახმარებოდნენ.

საბოლოოდ, კალვინმა თავისი გაიტანა და განაჩენი 26 ოქტომბერს დამტკიცდა — 41 წლის სერვეტის ცეცხლზე დაწვა მიესაჯა. თავისი წიგნები მიაყარეს და ცეცხლი წაუკიდეს, მისი ბოლო სიტყვები იყო: „უფალო იესო ქრისტე, ძეო მარადიული ღვთისა, შემიწყალე მე“. კალვინი ამის შემდგომ წერდა: „უნდა განადგურდნენ ესენი (ანაბაპტისტები) ისე, როგორც ესპანელი სერვეტი გავანადგურე...“

1903 წელს კალვინისტებმა სერვეტის მკვლელობის ადგილას დაფა გააკეთეს წარწერით: „ვაღიარებთ და ვწუხვართ კალვინის შეცდომის გამო, რომელიც იყო მისი დროის შეცდომა.“

გალერეა
თხზულებანი
„დარიგებები ქრისტიანულ რწმენაში“ (1536)
ფრაქტალი

ფრაქტალი — სიმრავლე, რომელსაც აქვს თვითმსგავსების თვისება. მათემატიკაში ფრაქტალის ქვეშ ესმით ევკლიდურ სივრცეში არსებული წერტილების სიმრავლე, რომელთაც აქვთ წილადური მეტრული ზომა (მინკოვსკის ან ჰაუსდორფის გაგებით), ან ტოპოლოგიურისგან განსხვავებული მეტრული ზომა, ამიტომ ისინი უნდა განვასხვაოთ დანარჩენი გეომეტრიული ფიგურებისაგან, რომლებიც შემოზღუდულია რგოლების სასრული რიცხვებით. ფრაქტალების მათემატიკური თეორიის ფუძემდებელმა, მათემატიკოსმა ბენუა მანდელბროტმა ცნებები ფრაქტალი და ფრაქტალური გეომეტრია შემოიღო 1975 წელს არარეგულარული, თავის თავის მსგავსი ობიექტების აღსანიშნავად, რომლებზეც ის მუშაობდა. წიგნში „ფრაქტალური ობიექტები: ფორმა, ქაოსი და განზომილება“ (1975) მან აღწერა ფრაქტალები და შემოიღო ფრაქტალის ცნება. ფრაქტალის ერთ-ერთი კლასიკური ნიმუშია მანდელბროტის სიმრავლე, რომელსაც სახელი მკვლევრის პატივსაცემად ეწოდა. მანდელბროტი მათემატიკის ახალი მიმართულების — ფრაქტალური გეომეტრიის შემქმნელია. ფრაქტალურ გეომეტრიას მრავალი გამოყენება აქვს მეცნიერებაში, ტექნოლოგიასა და კომპიუტერულ გრაფიკაში.
ნამდვილი ანტილოპები

ნამდვილი ანტილოპები — საშუალო ზომის ცხოველები. ვაცის რკალივით მოხრილ რქებზე მრავალი რგოლოვანი ბორცვია; ნეზვს რქები უფრო მოკლე აქვს, ან სრულიად ურქოა. ნამდვილი ანტილოპები გავრცელებული არიან აფრიკისა და აზიის ნახევრად უდაბნოებსა და უდაბნოებში, ევროპაში. მათგან ქურციკი გვხვდება წინა, შუა და ცენტრალურ აზიაში. საქართველოში ბინადრობდა შირაქის, ელდარის, სამგორის, გარდაბნის ველებზე და თბილისამდეც აღწევდა, ამჟამად კი გადაშენებულია. ძერენი იცის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალთაიში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ იმიერბაიკალეთში და მონღოლეთში. აფრიკის ტრამალების ხტუნია ანტილოპები, რომელთა ვაცს პატარა და სწორი რქები აქვს, მოძრაობისას მხოლოდ ჩლიქის წვერებს ეყრდობიან.

კლასიფიკაცია
ნამდვილი ანტილოპები
გვარი გარნა
გარნა
გვარი დიბატაგი
დიბატაგი
გვარი ჟირაფისებრი ანტილოპა
ჟირაფისებრი ანტილოპა
გვარი გაზელი
არაბული გაზელი
ატლასის გაზელი
გაზელი დორკასი
ქურციკი
არაბული ქვიშის გაზელი
ინდური გაზელი
ჩვეულებრივი გაზელი
ქვიშის გაზელი
სპიკის გაზელი
ერლანგერის გაზელი
საუდის გაზელი
გვარი უდაბნოს გაზელი
ქურციკი-დამა
გრანტის ქურციკი
სომალური ქურციკი
გვარი სამფერა გაზელი
გაზელი მონგალა
წითელშუბლა გაზელი
წითელი გაზელი
ჰეიგლინის გაზელი
ტომსონის ქურციკი
გვარი სპრინგბოკი
სპრინგბოკი
გვარი ძერენი
ძერენი
ტიბეტური ძერენი
პრჟევალსკის ძერენი
გვარი საიგა
საიგა
გვარი ორონგო
ორონგო
გვარი ბეირა
ბეირა
გვარი დიკ-დიკი
გიუნტერის დიკ-დიკი
ჩვეულებრივი დიკ-დიკი
სომალური დიკ-დიკი
მთის დიკ-დიკი
გვარი ჯუჯა ანტილოპა
ჯუჯა ანტილოპა
ბეიტსის ჯუჯა ანტილოპა
სუნი
გვარი კლიპშპრინგერი
კლიპშპრინგერი
გვარი ორიბი
ორიბი
გვარი სტენბოკი
გრისბოკი
შარპის გრისბოკი
ჩვეულებრივი სტენბოკი
ანტიოქიის საპატრიარქო

ანტიოქიის საპატრიარქო — ერთ-ერთი უძველესი მართლმადიდებლური ეკლესია, დაარსდა საუკუნეში. იხსენიება უკვე მსოფლიო საეკლესიო კერებია (ნიკეის საეკლესიო კრება 325) მეექვსე კანონში.

აერთიანებდა "აღმოსავლეთის" დიოცეზში შემავალ ეკლესიებს. საუკუნეში ანტიოქიის საპატრიარქო მოიცავდა 15 ეპარქიას. ანტიოქიის საპატრიარქოს მეთაური იწოდება "ანტიოქიისა და სრულიას აღმოსავლეთის პატრიარქად". საუკუნიდან ანტიოქიის საპატრიარქოს გავლენა თანდათან შემცირდა, რაც ამ მხარეში მუსლიმანთა (არაბების, თურქ-სელჩუკების, ოსმალების) ხშირი ლაშქრობისა და ბატონობის შედეგი იყო.

ანტიოქიის საპატრიარქოსთან საქართველოს ძველთაგანვე კულტურულ-რელიგიური ურთიერთობა ჰქონდა. აღსანიშნავია საუკუნეში ანტიოქიიდან საქართველოში იოანეს მეთაურობით ასურელ მამათა მოსვლა და კულტურულ-საეკლესიო მოღვაწეობა. ძველი წყაროები მიუთითებენ საუკუნეში ანტიოქიის საპატრიარქოსთან ქართული ეკლესიის იერარქიულ დამოკიდებულებაზე. ანტიოქიის საპატრიარქოს დაკნინებული ეკონომიკური მდგომარეობის გამოსწორებისა და შეწირულებათა შეგროვების მიზნით ანტიოქიის პატრიარქები გვიან ხანაში შორეულ ქვეყნებშიც მოგზაურობდნენ, ერეოდნენ ადგილობრივი საეკლესიო საქმეებში. მაგრამ ეს მხოლოდ მათი ადრინდელი გავლენის ფორმალური გამოხატულება იყო. საუკუნეში საქართველოში ჩამოსულა ანტიოქიის პატრიარქი მიქაელი, 1664 და 1666 კი პატრიარქი მაკარიოსი და მისი შვილი პავლე.

ანტიოქიის საპატრიარქოს კათედრა ამჟამად დამასკოშია (სირია). აერთიანებს ლიბანელ და სირიელ მართლმადიდებლებს მთელ მსოფლიოში. აქვს 6 ეპარქია სირიაში, 6 - ლიბანში, 3 - თურქეთში, თითო - აშშ, ბრაზილიასა და არგენტინაში.
ძვ. წ. I ათასწლეული

ათასწლეულის მიმოხილვა
უმნიშვნელოვანესი მოვლენები
რკინის ხანა
ძველი ეგვიპტე ჩამოყალიბდა, როგორც უმთავრესი სახელმწიფო.
ნეო-ასურული იმპერია
დაარსდა რომი (ძვ. წ. 753)
კიროს -მ დაიპყრო ბაბილონი (ძვ. წ. 539)
დაარსდა რომის რესპუბლიკა.
დარიოს -მა მაქსიმალურად გაფართოვა სპარსეთის იმპერიის საზღვრები.
ალექსანდრე მაკედონელი იპყრობს სპარსეთის იმპერიას.
ჩანდრაგუპტა მაურია აარსებს მაურიების იმპერიას.
მიმდინარეობს პუნიკური ომები

უმნიშვნელოვანესი მოღვაწეები
დავითი — ისრაელ-იუდეის მეფე
სოლომონ მეფე — ისრაელ-იუდეის მეფე
სიდჰართა გაუტამა — ინდოელი თავადი
კიროს — აქემენიანთა სპარსეთის მეფე
დარიოს — აქემენიანთა სპარსეთის მეფე
პერიკლე — ათენელი სახელმწიფო მოღვაწე
სოკრატე — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი
პლატონი — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი
ალექსანდრე მაკედონელი — მაკედონელი დამპყრობელი
ჩანდრაგუპტა მაურია — მაურიის იმპერიის დამაარსებელი
ცინ შიხუანდი — ჩინეთის იმპერატორი
იულიუს კეისარი — რომის მმართველი

აღმოჩენები, გამოგონებები
I ათასწლეული

ათასწლეული — დროის პერიოდი ახ. წ. 1 წლის იანვრიდან 1000 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით.
ათასწლეულის მიმოხილვა
უმნიშვნელოვანესი მოვლენები
476 — დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემა.
630 — არაბთა სახალიფოს დაარსება.
732 — პუატიეს ბრძოლა.
800 — კარლოს დიდის კორონაცია
962 — გერმანელი ერის საღვთო რომის იმპერიის დაარსება

უმნიშვნელოვანესი მოღვაწეები
იესო ქრისტე
დიოკლეტიანე
პტოლემე
ჰიპატია
კონსტანტინე დიდი
ატილა
იუსტინიანე 
კარლოს დიდი

აღმოჩენები, გამოგონებები
II ათასწლეული

ათასწლეული — დროის პერიოდი ახ. წ. 1001 წლის იანვრიდან 2000 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით.
ათასწლეულის მიმოხილვა
უმნიშვნელოვანესი მოვლენები
1054 — დიდი სქიზმა
1066 — ნორმანთა მიერ ინგლისის დაპყრობა
1096-1291 — ჯვაროსნული ლაშქრობები
1206-1260 — მონღოლთა დაპყრობები
1420-1580 — რენესანსი
1453 — კონსტანტინოპოლის დაცემა
1492 — ამერიკის აღმოჩენა ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ
1517-1648 — რეფორმაცია
1640-1649 — ინგლისის რევოლუცია
1789-1799 — საფრანგეთის რევოლუცია
1914-1918 — პირველი მსოფლიო ომი
1918-1921 — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
1939-1945 — მეორე მსოფლიო ომი
1962 — კარიბის კრიზისი
1991 — სსრკ-ის დაშლა
1991 — საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება

უმნიშვნელოვანესი მოღვაწეები
აღმოჩენები, გამოგონებები
ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ილიაუნი — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება თბილისში, რომელიც 2006 წელს განსხვავებული და ხანგრძლივი ისტორიის მქონე 6 ინსტიტუტის გაერთიანების შედეგად დაფუძნდა. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი ერთ-ერთი წამყვანი კვლევითი და საგანმანათლებლო დაწესებულებაა საქართველოში. უნივერსიტეტში 4 ფაკულტეტი არსებობს, ასევე ილიას უნივერსიტეტის შემადგენლობაში შედის სან დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინგლისურენოვანი საბაკალავრო პროგრამები და 20-ზე მეტი კვლევითი ინსტიტუტი და ცენტრი. უნივერსიტეტი არის საერთაშორისო ასოციაციებისა და ქსელების წევრი.
ისტორია
ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაფუძნდა 2006 წელს განსხვავებული და ხანგრძლივი ისტორიის მქონე 6 ინსტიტუტის გაერთიანების შედეგად.

ფაკულტეტები
ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში არსებობს 4 ფაკულტეტი. მეცნიერებათა და ხელოვნების ფაკულტეტი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფაკულტეტია, რომელიც სასწავლო პროგრამებს სწავლების 4 საფეხურზე ახორციელებს (პროფესიული, ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა და დოქტორანტურა).

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისა და მედიცინის ფაკულტეტი სასწავლო პროგრამებს სწავლების რამდენიმე საფეხურზე ახორციელებს (პროფესიული, ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა, დოქტორანტურა, უმაღლესი პროფესიული). ფაკულტეტს გააჩნია დიდი მატერიალური ბაზა, რომელიც გამოიყენება სამეცნიერო კვლევებსა და ტექნიკურ მომზადებაში. საქართველოს მაღალმთიანეთში, შავი ზღვის სანაპიროზე, აღმოსავლეთ საქართველოს არიდულ ლანდშაფტში ფაკულტეტის დაქვემდებარებაშია საველე კვლევითი ბაზები, დნმ-ლაბორატორია, სადაც ადამიანის, ცხოველების და მცენარეების გენებს შეისწავლიან, კვლევითი გემი, რომლის გამოყენებითაც იწარმოება შავი ზღვის ფაუნის, ფლორისა და გეოლოგიის კვლევები, სახელოსნოები, მათ შორის - არქიტექტურული სამაკეტო სახელოსნო და ბიბლიოთეკა.

სამართლის სკოლაში მოქმედებს სამართლის საბაკალავრო და კერძო (ბიზნეს) სამართლის სამაგისტრო პროგრამები.

ბიზნესის, ტექნოლოგიის და განათლების ფაკულტეტი 2019 წელს შეიქმნა.

სან დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინგლისურენოვანი საბაკალავრო პროგრამები
ილიას სახელმწიფო უნვირსიტეტის ბაზაზე სან დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინგლისურენოვანი საბაკალავრო პროგრამები. პროგრამისთვის განკუთვნილი აუდიტორიები, საინჟინრო და სამეცნიერო ლაბორატორიები და კომპიუტერული სამუშაო ადგილები შექმნილია იმავე კრიტერიუმების დასაკმაყოფილებლად და იმავე ტექნოლოგიების უზრუნველსაყოფად, რაც გამოიყენება სან დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, აშშ-ში. კურსებს უძღვებიან სან-დიეგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ამერიკელი პროფესორ-მასწავლებლები.

-საქართველო, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან თანამშრომლობით აბიტურიენტებს სთავაზობს ორ საბაკალავრო პროგრამას - ელექტრული ინჟინერია და კომპიუტერული ინჟინერია.

კვლევითი ინსტიტუტები
უნივერსიტეტის შემადგენლობაში შედის თანამედროვე დონეზე აღჭურვილი 20-ზე მეტი კვლევითი ინსტიტუტი და ცენტრი. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი-კვლევითი ინსტიტუტები:
}

ჰიმნი
ილიაუნის ჰიმნი შეიქმნა 2006 წელს და მისი ავტორია გოგი ძოძუაშვილი.
რიტორიკა

რიტორიკა ( „მეტყველების, სიტყვის ხელოვნება“) — მჭევრი მეტყველების ხელოვნება, მჭევრმეტყველება.

რიტორიკა იყო ანტიკური ხანის საბერძნეთში მეტად ცნობილი დისციპლინა, რომლის ფლობაც უმნიშვნელოვანესად მიიჩნეოდა.

მჭევრი სიტყვის ამოცანა წარმოადგენს მსმენელის, ან მკითხველის დარწმუნებას, ანდა მის წარმართვას გარკვეული ქმედებისკენ. რიტორიკა სიტყვის ხელოვნებაა, რომელსაც რეციეპიენტზე ზემოქმედებისათვის საჭირო საშუალებები გააჩნია, რომელთა მოქნილი გამოყენებაც ქმნის გარკვეულ დამაჯერებლობას. დამაჯერებლობის თვალსაზრისით ზემოქმედებისთვის აუცილებელი ინსტრუმენტარიუმის ანალიზს ეფუძნება დარწმუნების თეორია.

რიტორიკა ითავსებს ორმაგ ფუნქციას იყოს მჭევრი სიტყვის ხელოვნებაცა და მეცნიერებაც. ლაღად და მოხდენილად ითქვას სათქმელი, რომელიც ამდროულად იქნება სტრუქტურულად გამართული, გასაგები, დამაჯერებელი.

ჯერ კიდევ მანამ, სანამ არისტოტელისეული დარწმუნების თეორია შემუშავდებოდა, არსებობდა მჭევრმეტყველების მასწავლებელთა პრაქტიკა და იყო სათანადო სახელმძღვანელოები. რიტორიკოსები ნაწილობრივ სოფისტების მოძრაობას მიეკუთვნებოდნენ და დარწმუნების ლეგიტიმაციას ცდილობდნენ მოსაზრებით, რომ არ არსებობს (ერთი) სინამდვილე, მაგრამ თუ ასეთი არის, იგი შეუცნობელია.

შუა საუკუნეებში რიტორიკა ლოგიკისა და გრამატიკის გვერდით იყო ანტიკური ხანაში წამოქმნილი შვიდი თავისუფალი ხელოვნების კანონის, ტრივიუმის შემადგენელი.

განმანათლებლობის ხანაში იწყება რიტორიკის ყოველდღიურობიდან ნელ-ნელა განდევნა მეცნიერებებისა და ე.წ. საღი, სუფთა აზროვნების მიერ. რიტორიკას უსაყვედურებენ, რომ იგი ხელს უწყობს რაციონალური შემეცნებისაგან გარეგნულზე (და ამით შემეცნებისათვის ნაკლებად მნიშვნელოვანზე) ყურადღების გადატანას. მას შემდეგ რიტორიკა უმეტესწილად გაიგება როგორც სიტყვის (მეტყველების, საუბრის) ტექნიკა ან/და ტექსტის ანალიზი, მჭევრი სიტყვის და საუბრის თეორია და პრაქტიკა.
რიტორიკისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო კვლევები, განსაკუთრებით საუკუნის შუა ხნიდან მოყოლებული, ძირითადად დაკავებულია საუბრისა და მეტყველების პედაგოგიკის საკითხებით. ეს კვლევები უმთავრესად საენათმეცნიერო ბაზისს ემყარება, და განიხილება ფსიქოლოგიის, პედაგოგიკისა და სოციოლოგიის მოძღვრებათა ინტერდისციპლინურ ჭრილში.
მონტიჩელო (ვირჯინია)

მონტიჩელო — აშშ-ის მე-3 პრეზიდენტის, თომას ჯეფერსონის სახლ-მუზეუმი, ვირჯინიის შტატის ქალაქ შარლოტსვილში. დაპროექტებულია თვით თომას ჯეფერსონის მიერ და იტალიურად მონტიჩელო (იტალიურად: ) „პატარა მთას“ ნიშნავს.

მონტიჩელო იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შედის. ის გამოსახულია აშშ-ის ორ დოლარიან კუპიურაზე, რომელიც იბეჭდებოდა 1938 წლიდან 1966 წლამდე და ასევე 5 ცენტიანზე.

არქიტექტურა
მონტიჩელოს არქიტექტურა მოიცავს ნეო-კლასიკურსა და ბერძნულ სტილს. დიდ ინტერესს იმსახურებს სახლის პროექტი. აღსანიშნავია მონტიჩელოს ვენახები, რომლებიც ძირითადად ფრანგული და იტალიური ყურძნის ჯიშებით გამოირჩევა.
ზურაბ ანტონოვი

ზურაბ ნაზარის ძე ანტონოვი (დ. 21 თებერვალი [ძვ. სტ. 9 თებერვალი], 1820, გორი — გ. 21/25 დეკემბერი [ძვ. სტ. 9 დეკემბერი/13 დეკემბერი], 1854, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი.

ბიოგრაფია
დაიბადა წვრილი ვაჭრის ოჯახში. მუშაობდა გორის მაზრის სამმართველოში, შემდეგ — მამისეულ სავაჭროში. 1851 წელს ჩაირიცხა გ. ერისთავის თეატრის დასში მსახიობად. იქვე დაიწყო პიესების წერა. მცირე ხნით (1854 წლის ნოემბერ-დეკემბერი) თეატრის ხელმძღვანელიც იყო. ჩვენამდე ანტონოვის შვიდმა პიესამ მოაღწია: „მე მინდა კნეინა გავხდე“ (1851), „განა ბიძიამ ცოლი შეირთო“ (1852), „მზის დაბნელება საქართველოში“ (დაიდგა 1853 წელს, დაიბეჭდა 1876 წელს), „ქმარი ხუთი ცოლისა“ (დაიდგა 1851 წელს, დაიბეჭდა 1852 წელს), „ქორწილი ხევსურთა“ (1852), „ქოროღლი“ (1853), „ტივით მოგზაურობა ლიტერატორთა“ (1854).

ანტონოვი აგრძელებს გ. ერისთავის რეალისტურ ტრადიციებს. მის შემოქმედებაში უკვე შეიმჩნევა დრამატურგიის ერთგვარი დემოკრატიზაციის ტენდენცია: თავად-აზნაურთა და ვაჭართა გვერდით მან სცენაზე გამოიყვანა გლეხობა, ქალაქის მოსახლეობის დაბალი ფენები — მეზურნეები, საზანდრები, „შარლატანები“. მანვე, ქართულ ლიტერატურაში პირველმა აქცია ქალაქის ქუჩა მხატვრული ასახვის ობიექტად. ამ რეალისტურ ფონზე ანტონოვი წარმოგვიდგენს საუკუნის საქართველოს ქალაქისა და სოფლის ცხოვრების ცოცხალ, კოლორიტულ სურათებს, ასახავს „ძველი“ და „ახალი“ თაობების ბრძოლას, დასცინის უნიათო, ყალბ პატრიოტიზმს, ცხოვრებისაგან განდგომილ ლიტერატორებს. მოხდენილმა სცენებმა, სხარტმა რეპლიკებმა, ხალისიანმა ხალხურმა იუმორმა პიესათა ხანგრძლივი სცენური სიცოცხლე და პოპულარობა განაპირობა.
ანფელცია

ანფელცია — მრავალწლოვანი ძოწეული წყალმცენარეების გვარი. იზრდება ქვებზე, აქვს დატოტვილი ძაფისებრი თალუსი. გავრცელებულია უმთავრესად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ცივ ზღვებში. ანფელციის სახეობებიდან ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია ,. რომლისგანაც მაღალი ხარისხის აგარ-აგარს იღებენ. ზოგ ქვეყანაში ამ სახეობას ხელოვნურადაც ამრავლებენ.
სტავროპოლი

სტავროპოლი — ქალაქი რუსეთის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. სტავროპოლის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2017 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 433,577 ადამიანს.

დამეგობრებული ქალაქები
სტავროპოლი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
დე-მოინი, აიოვა, აშშ
ბეზე, საფრანგეთი
პაზარჯიკი, ბულგარეთი
ჩჟენძიანგი, ჩინეთი
ჩიკაგოს აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი

აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი — ჩიკაგოს უნივერსიტეტთან არსებული არქეოლოგიური მუზეუმი და უძველესი ახლო აღმოსავლეთის შესწავლის კვლევითი ცენტრი.

ინსტიტუტი განლაგებულია უჩვეულო არტ-დეკო/გუთური სტილის შენობაში უნივერსიტეტისა და 58-ე ქუჩების გადაკვეთაზე, რომლის პროექტი ეკუთვნის არქიტექტურულ ფირმას მეიერს მიუერ ენდ ფილიპი. მუზეუმში ინახება ეგვიპტეში, ისრაელში, სირიაში, თურქეთში, ერაყსა და ირანში გათხრების დროს ნაპოვნი ისტორიული ნივთები. მნიშვნელოვან ნიმუშთა შორისაა განთქმული მეგიდოს სპილოსძვლის სამკაულები, პერსეპოლისის განძეული, უზარმაზარი 40-ტონიანი ადამიანისთავიანი ფრთიანი ხარი ხორსაბადიდან, სარგონ -ის სასახლიდან, და ყველაზე მნიშვნელოვანი — მეფე ტუტანჰამონის მონუმენტი.

ინსტიტუტში აქტიური კვლევითი სამუშაოები მიმდინარეობს უძველეს ახლო აღმოსავლეთის თემებზე. სხვა მნიშვნელოვან პროექტთა შორის ინსტიტუტის მკვლევრები ამჟამად მუშაობენ 21-ტომიან ასირიულ, ჰიტიტურ და დემოტურ ლექსიკონებზე.
ინგლისის ბანკი

ინგლისის ბანკი — გაერთიანებული სამეფოს ცენტრალური ბანკი, მეტსახელად „თრედნიდლ სტრიტის მხცოვანი ლედი“ ან უბრალოდ „მხცოვანი ლედი“ .

ის ასრულებს ცენტრალური ბანკის ყველა ფუნქციას — ფასთა სტაბილურობის შენარჩუნება, და შესაბამისად, მისი უდიდებულესობის მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის მხარდაჭერა — ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობისთვის.

სტაბილური და ეფექტიანი ფინანსური სიტუაციის შენარჩუნების მიზნით ბანკს ორი ძირითადი დანიშნეულება აქვს:

მონეტარული სტაბილურობა, რაც ნიშნავს სტაბილურ ფასებს და ვალუტის სიმყარე. სტაბილური ფასები განისაზღვრება მთავრობის საინფლაციო ზღვარით, რომელსაც ბანკი ცდილობს მიაღწიოს მონეტარულ პოლიტიკის კომიტეტში საპროცენტო განაკვეთებზე გადაწყვეტილებებით.
ფინანსური სტაბილურობა, რომელიც მოიცავს ფინანსური სისტემისთვის შესაძლო საშიშროებების დადგენა და მათი ეფექტის შემცირება. ამგვარი საშიშროებების აღმოჩენა ხდება ბანკის ზედამხედველობისა და საბაზრო დაზვერვის ფუნქციებით. ნეგატიური ეფექტის შემცირება ხდება ფინანსური და სხვა ოპერაციებით, შინ და საზღვარგარეთ, და უკიდურეს შემთხვევებში, სესხის გაცემითაც.

ორივე დანიშნულების განხორციელებისთვის ბანკი მჭიდროდ თანამშრომლობს:
სხვა ცენტრალურ ბანკებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან — საერთაშორისო მონეტარული სისტემის გაუმჯობესებისთვის.
მისი უდიდებულესობის ხაზინასთან და ფინანსური მომსახურების გამგებლობასთან, 1997 წლის ურთიერთგაგების მემორანდუმის პირობების თანახმად, ფინანსური სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად.

რესურსები ინტერნეტსში
ინგლისის ბანკის ოფიციალური საიტი
სუბკულტურა

სუბკულტურა — კულტურული ქვეჯგუფი, რომელიც გამოირჩევა თავისი სტატუსით, ეთნიკური ერთობით, განსახლების არეალით, რელიგიითა თუ რწმენა-წარმოდგენებით ან სხვა ფაქტორით, რაც მათ კრავს ერთ კოლექტიურ ჯგუფად. სხვაგვარი განმარტებით, სუბკულტურა — ესაა გარკვეული სოციოკულტურული ჯგუფისათვის (ახალგაზრდობა, დამნაშავეთა სამყარო, ამა თუ იმ ქვეყანაში მცხოვრები სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფი, რელიგიური უმცირესობანი და სხვ.) დამახასიათებელი თვისებების მყარი მთლიანობა. გამოყოფენ, მაგალითად, ახალგაზრდულ, კრიმინალურ, ეთნიკურ, რელიგიურ, პროფესიულ, სოციალურ და სხვა სუბკულტურებს.

მაგალითად, საქართველოსთან მიმართებაში შეიძლება იყოს საუბარი ეთნიკური (ქურთების, ეზიდების, ბერძნების და ჩვენში მცხოვრები სხვა ეთნოსების), რელიგიური (პროტესტანტული, კათოლიკური, სექტანტური და სხვ.), კრიმინალური („საძმოები“, „კანონიერი ქურდები“ და სხვ.) და ა.შ. სუბკულტურების არსებობაზე.

სუბკულტურას გაბატონებული კულტურისაგან განსხვავებული ფასეულობები და ნორმები აქვს, მაგრამ იგი არ უარყოფს, არ უპირისპირდება გაბატონებულ კულტურას, არ გამოდის მის წინააღმდეგ, არამედ არსებობს მის პარალელურად. სუბკულტურის წარმომადგენლები არ იბრძვიან იმისათვის, რომ საკუთარი ფასეულობანი, იდეები თუ შეხედულებები საყოველთაოდ აქციონ. პირიქით, ისინი დაინტერესებული არიან საკუთარი განსხვავებულობის შენარჩუნებით.