iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მერი ფოსტერი

მერი ფოსტერი (დ. 24 ოქტომბერი, 1917 —გ. 6 სექტემბერი, 2003) — სამოქალაქო უფლებების დამცველთა მოძრაობის ლიდერი ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1960-იან წლებში. მან ითამაშა ძალიან მნიშვნელოვანი როლი აფრო-ამერიკელების ამომრჩევლებად დარეგისტრირების საქმეში სელმაში, ალაბამა. ის ასე იყო 1965 წელს მონტგომერის მსვლელობის ერთ-ერთი ადგილობრივი ორგანიზატორი. მან ჩამოაყალიბა დალასის საგრაფოს ამომრჩეველთა ლიგა, აფრო-ამერიკელების ჯგუფი, რომელიც აიძულებდა სისტემას გაეუმჯობესებინა ამომრჩეველთა რეგისტრაციის სისტემა.

სამოქალაქო უფლებების დამცველთა მოძრაობები
ამომრჩეველთა რეგისტრაცია
ფოსტერი დაინტერესდა სამოქალაქო უფლებების მოძრაობებით 1960-იანი წლების დასაწყისში, რადგან ის გრძნობდა „რასების ურთიერთობები ძალიან ცუდი იყო სელმაში“. მან რვაჯერ სცადა ამომრჩეველთა რეგისტრაციის სიაში დარეგისტრირებულიყო. საკუთარი წარმატებით რეგისტრაციის გავლის შემდეგ ფოსტერმა დაიწყო სხვა აფრო-ამერიკელების სწავლება, თუ როგორ უნდა გაევლოთ ტესტი, რომ ის არ დაებლოკათ. პირველ გაკვეთილზე ფოსტერმა ასწავლა სამოცდაათი წლის კაცს, როგორ დაეწერა საკუთარი სახელი. გაკვეთილებიც თანდათანობით პოპულარული ხდებოდა, უფრო და უფრო მეტი ადამიანი ემატებოდა მას.

მსვლელობა
რადგან სამოქალაქო უფლებების დამცველთა მოძრაობები გაიზარდა, ფოსტერი გახდა დალასის საგრაფოს ტერიიტორიაზე ყველაფრის ორგანიზატორი. 1965 წლის 7 მარტს მან მონაწილეობა მიიღო მსვლელობაში, რომელიც სისხლიანი კვირა დღის სახელითაა ცნობილი. როდესაც მსვლელობა მიუახლოვდა ედმუნდ პეტუსის ხიდს კომბინირებულმა სახელმწიფო კავალერისტებმა და პოლიციამ ძალადობით შეაჩერეს იგი, რამდენიმე მონაწილე ცემეს. ფოსტერი იდგა მოწინავე ხაზის რიგებში, პოლიციამ ის ცემა და დასიებული მუხლებით დატოვა. საკუთარი დაზიანებების მიუხედავად, ორი კვირის შემდეგ ფოსტერმა მონაწილეობა მიიღო ერთ-ერთ მსვლელობაში, რომელიც მთელ მონტგომერში (ალაბამას შტატი) მოეწყო. მათ წარმატებით გაიარეს ორმოცდაათი მილი ფეხით, დაახლოებით ხუთ დღეში.
ვილ ვან გოგი

ვილჰელმინა ვან გოგი (დ. 16 , 1862 – გ.17 , 1941) იყო ექთანი და ამასთან ფემინისტი. ცნობილია როგორც გამოჩენილი ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის ვინსენტ ვან გოგისა და ხელოვნების ნამუშევრებით მოვაჭრე თეო ვან გოგის და.

ცხოვრება
ვილჰელმინა იაჯობა ვან გოგი დაიბადა 1862 წლის 16 მარტს ზუნდერტში ნიდერლანდებში, თეოდორუს ვან გოგისა და ანა კორნელია კარბენტუსის ქალიშვილი. მას ჰყავდა სამი ძმა ვინსენტი, თეო, კორი და ორი და ელიზაბეტი და ანა.

ცხოვრების პირველი ეტაპის განმავლობაში ვილჰელმინა ვან გოგი ზრუნავდა საკუთარ ოჯახზე და სხვებზე, იყო ექთანი. 1890 და 1891 წლებში მისი ძმების სიკვდილის შემდეგ კი, მან დაიკავა უფრო მაღალი თანამდებობა ჰოსპიტალში. სწორედ ამ პერიოდში ვილ ვან გოგი გაწევრიანდა ქალთა შემოქმედების ნაციონალური გამოფენის საბჭოში, რაც მისთვის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესი წარმატება იყო. ეს იყო ორგანიზაცია, რომელიც ქალთა უფლებების დაცვისა და მათ შემოქმედების პოპულარიზაციისთვის ნამდვილად მნიშვნელოვან და ღირებულ საქმეს აკეთებდა.

არავინ იცის თუ რის გამო, თუმცა 1902 წლის 4 დეკემბერს ვილჰელმინა ერმელოს ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში აღმოჩნდა.
დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (ბელაია-კალიტვა)

დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ბელაია-კალიტვაში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას.

მისამართი: 347042, რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ბელაია-კალიტვა, სტანდარტსტროის ქუჩა № 18.

ისტორია
დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის მრევლი ოფიციალურად დარეგისტრირდა 2002 წელს. ამავე წლის ნოემბერში გამოიყო დროებითი სათავსო ტაძრისათვის. მასში პირველი მსახურება ჩატარდა 2003 წლის 15 მარტს - დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის გამოცხადების დღეს (ახალი სტილით; ძველი სტილით ეს მოხდა 2 მარტს).

2004 წლის იანვარში გათხარეს ახალი ეკლესიის საძირკველი და ჩადეს პირველი ქვა. შემოწირულობა გაიღო ქალაქ ბელაია-კალიტვის მოსახლეობის უდიდესმა ნაწილმა. ქალაქის ადმინისტრაციის წარმომადგენლით სათავეში ჩამოყალიბდა ტაძრის სამეურვეო საბჭო. 2007 წელს დასრულდა ტაძრის მშენებლობა. ტაძრის კეთილმოწყობის სამუშაოები მიმდინარეობდა კიდევ რამდენიმე წლის განმავლობაში. 2014 წელს საბოლოოდ დასრულდა ტაძრის მშენებლობა და შენობის შიგნით კედლები გაამზადეს მოსახატად.

2009 წლიდან ეკლესიის წინამძღვარი გახდა დიაკონი ვასილი ვალენტის ძე მაშტანოვი. 2015 წლის 5 მაისს, წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით მღვდელი ვასილი მაშტანოვი აირჩიეს შარდინისა და დალმატოვის ეპარქიის ეპისკოპოსად . მის მაგივრად დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის ტაძრის ახალ წინამძღვრად დაინიშნა დიაკვანი ალექსანდრე ზაკინოვი.
ღვთისმშობლის ეკლესია (სოფელი გლდანი)

ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ გლდანის სამხრეთით, ახალ სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება - საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (5,94,5 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და ქვიშაქვით. აღდგენამდე სრული სიმაღლით შემორჩენილი იყო აღმოსავლეთი კედელი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. სწორკუთხა საკურთხეველში ერთი ვიწრო სარკმელია. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში თითო მაღალი თაღოვანი სარკმელი და თითო სწორკუთხა ნიშია.
ლენინის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია

ლენინის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ ლენინაში, როტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას.

მისამართი: 347024, რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ბელოკალიტვინის რაიონი, ლენინა, ლენინის ქუჩა № 5.

ისტორია
1850 წელს დონის კაზაკთა მხარეში ააგეს ღთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომლის მშენებლობაც დააფინანსა მემამულე ქალმა მ. ბობრიკოვაიამ. 1874 წელს სტანიცის კაზაკებმა ახალი ეკლესიის მშენებლობა წამოიწყეს სტეფან შევირევის ფინანსებით. ძველი ეკლესია კი 1878 წელს გაყიდეს უსტ-ბელოკალიტვინის სტანიცის ხუტორ სვინარევში, სადაც იგი აკურთხეს და მიიღო იოანე ღვთისმეტყველის სახელწოდება. ეკლესიის მრევლი შედგებოდა ძირითადად ხუტორ სვინარევის (ამჟამად ხუტორი ლენინა) მოსახლეობისაგან, გარდა ამისა ეკლესიით სარგებლობდა ბოროდინოვისა და პოცელუევის დასახლებებიც.

თუ როდის შეწყვიტა სვინარევის იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის ეკლესიამ მოქმედება, უცნობია, მხოლოდ საბჭოთა კავშირის სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის დაშლის შემდეგ ხუტორში ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მრევლს ღვთისმსახურების აღვლენისათვის გადასცა ძველი შენობა, რომელიც მრევლმა ეკლესიად გადააკეთა. სახარების ავტორის და მოციქულის, იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის ეკლესის მრევლი ოფიციალურად დარეგისტრირდა 2002 წლის დეკემბერში.

იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესიის წინამძღვარი გახდა დეკანოზი ალექსანდრე პავლეს ძე პაშუტინი.
დიადინის სამების ეკლესია

დიადინის სამების ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ დიადინში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას. არის საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, რომელიც აგებულია დონის მხარისათვის ნაკლებად ნაცნობ ბიზანტიურ სტილში.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ბელოკალიტვინის რაიონი, დიადინი, სტახანოვის ქუჩა № 1.

ისტორია
1882 წლის ზაფხულში ხუტორების, დიადინისა და პოცელუევის კაზაკები შეხვდნენ დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსს მიტროფანეს და ხუტორში სამების ეკლესიის აშენების სურვილი გააცნეს. მიტროფანემ კაზაკებს ეკლესიის აშენების ნება დართო. კაზაკებმაც არ დააყოვნეს და 1882 წლის 30 ნოემბერს ორი ხუტორის თავკაცებმა მიიღეს გადაწყვეტილება სამების ეკლესიის აშენების შესახებ. 1833 წელს ტაცინის დეკანოზმა იოანემ მოინახულა ადგლი სადაც უნდა აეშენებინათ ეკლესია. მაგრამ 1883 წლის 13 მარტს დონის სასულიერო საზოგადოების კრებაზე მოულოდნელად მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ ეკლესია არ აშენდებოდა. მიზეზად დაასახელეს მრევლის სიმცირე. ამავე წლის 11 ოქტომბერს საზოგადოებამ ხელახლა განიხილა ეს საკითხი და კვლავ უარყოფითი გადაწყვეტილება მიიღო.

ხუტორების მცხოვრებმა კაზაკებმა სურვილზე ხელი მაინც არ აიღეს და 1885 წლის 14 თებერვალს მესამე განხილვის დროს დონის სასულიერო საზოგადოებამ ტაძრის მშენებლობაზე დადებითი გადაწყვეტილება მიიღო. 1886 წლის 9 აპრილს წმინდა სამების სახელობის ეკლესიის საფუძველში პირველი სიმბოლური ქვა ჩადეს.

ეკელსია შენდებოდა, მომდევნო რვა წლის მანძილზე და 1894 წლის 18 ივლისს ეკლესია აკურთხეს. 1894 წლიდან ეკლესიასთან გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 1896 წელს მასში სწავლობდა 40 ბიჭი და 24 გოგონა. 1906 წელს ასევე გაიხსნა მეორე საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

სამოქალაქო ომის შემდეგ, 1922 წლის გაზაფხულზე საბჭოთა ხელისუფლებამ დონის ტერიტორიაზე დაიწყო ღირებული საეკლესიო ქონების ხელში ჩაგდების კამპანია. ამ პერიოდში გაიძარცვა დიადინის სამების ეკლესიაც. 1937 წელს ეკლესია დაიკეტა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იგი გამოიყენებოდა როგორც ხორბლის საწყობი. ეკლესიის გუმბათიდან ჩამოხსნეს ჯვარი და რაც მთავარია გაანადგურეს არქიტექტურული დეტალები. მრავალი წლის შემდეგ, მხოლოდ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ 2007 წელს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა აღადგინა მრევლი, რომელიც ოფიციალურად დარეგისტრირდა 2009 წელს. ამ მომენტიდან იწყება ეკლესიის აღორძინება.

მისი პირველი წინამძღვარი გახდა ალექსანდრე პეტრეს ძე კალაბუხოვი.

აღწერა
ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი სტილის ნაგებობაა და გეგმაში წარმოადგენს ბერძნულ-რომაული სტილის ჯვარს. მისი არქიტექტურული ელემენტები და დეკორი ემსგავსება შუა საუკუნეების ტრადიციულ ბიზანტიური ტაძრების არქიტექტურას, რომელიც გავრცელებულიიყო სერბეთისა და ბულგარეთის ტერიტორიაზე.
მოკოროტლო

მოკოროტლო — ჩალის ქუდის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც ფართოდ გამოიყენება სოთოს (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა და ლესოთო) ტრადიციულ ტანისამოსში და ბასოთოსა და ლესოთოს ხალხის ნაციონალურ ტანისამოსს წარმოადგენს. მოკოროტლოს სიმბოლო გამოსახულია ლესოთოს დროშაზე. ითვლება, რომ ქუდის დიზაინი კონუსური ფორმის მთის, ქილოანეს, ფორმითაა შთაგონებული.
მაშარანგუაპი

მაშარანგუაპი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 441 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 79,51 კმ²-ზე. ფართობი 131 316 კმ²-ია.
პედრა-გრანდი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

პედრა-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 521 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15,9 კმ²-ზე. ფართობი 221 423 კმ²-ია.
პურეზა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

პურეზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 424 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,7 კმ²-ზე. ფართობი 504 295 კმ²-ია.
რიუ-დუ-ფოგუ

რიუ-დუ-ფოგუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 059 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 66,94 კმ²-ზე. ფართობი 150 262 კმ²-ია.
სან-მიგელ-დუ-გოსტოზუ

სან-მიგელ-დუ-გოსტოზუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 670 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25,31 კმ²-ზე. ფართობი 342 546 კმ²-ია.
ტაიპუ

ტაიპუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 836 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33,55 კმ²-ზე. ფართობი 352 818 კმ²-ია.
ავილოვის გამოქვაბული

ავილოვის გამოქვაბული — გამოქვაბული ავილოვის მთებში, მდებარეობს ქალაქ ბელაია-კალიტვასთან, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

გეოგრაფია
ავილოვის მთები დონეცის ჭიუხის შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს. მთები მდებარეობს მდინარე კალიტვის ნაპირებზე. მდინარის მხარეს მთები მთავრდება ციცაბო კლდეებით, სწორედ ამ კლდეებში მდებარეობს ავილოვის მღვიმე.

ისტორია
ავილოვის გამოქვაბულმა თავისი სახელწოდება მიიღო განდეგილ ავილასაგან, რომელიც ადრე ცხოვრობდა რიგინის გამოქვაბულში, შემდეგ კი დასახლდა ავილოვის გამოქვაბულში და იქ ცხოვრობდა 20 წელი. ეს პიროვნება, გადმოცემების თანახმად, იმითაა ცნობილი, რომ მომავალს განსჭვრეტდა, ბევრი ადამიანი მას რჩევის მისაცემადაც აკითხავდა. პეტრე დიდის პერიოდში აქ მომხდარა წყალდიდობა, რის შემდეგაც ავილას მიუტოვებია გაოქვაბული. განდეგილის შემდეგ ბედზე მცირე რამაა ცნობილი.

ამ გამოქვაბულს ჰქონია საიდუმლო მიწისქვეშა შესასვლელი, რომელიც მიწით ამოვსებულა. გამოქვაბული გადიოდა მღვიმიდან იმ ეკლესიამდე, რომელიც მდებარეობდა კალიტვაში. შესასვლელის შესახებ მეტი ცნობები არ არის.

ავილოვის მთებს მოიხსენიებს საკმაოდ ძველი ისტორიული წყაროები. მასში მოიხსენიებენ მას როგორც მთას, რომელიც მდებარეობს მდინარე დონის მარცხენა ნაპირზე და არის საკმაოდ მაღალი მთები. ამ პერიოდში მას უკვე ეწოდება ავილოვი. მთებში, წყაროების მიხედვით, უკვე არსებობდა გამოქვაბულები, რომელიც შეიიძლება მივიჩნიოთ როგორც ცხოვრების კვალი. გამოქვაბულის მახლობლად აღმოჩენილია სხვადასხვა მონეტები და თიხის ჭურჭელი. გამოქვაბულის უდიდესი ნაწილი დანგრეულია ქვათაცვენის გამო.

იმისათვის, რომ გამოქვაბულში მოხვდე აუცილებელია ციცაბო კლდეზე გამავალი ვიწრო ბილიკის გავლა. გამოქვაბულის შესასვლელი დაფარულია ბუჩქნარით.
გმირები არ კვდებიან (ძეგლი)

გმირები არ კვდებიან — მემორიალური კომპლექსი ბოკოვსკაიის რაიონის სტანიცა ბოკოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

მისამართი: როსტოვის ოლქი, ბოკოვსკაიის რაიონი, სტანიცა ბოკოვსკაია, ჩკალოვის ქუჩა № 65-ა.

ისტორია
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ბოკოვსკის რაიონის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა ბრძოლები. საბჭოთა არმიამ მძიმე დანაკარგი განიცადა, მაგრამ გამარჯვებას მაინც მიაღწია. ბოკოვსკის რაიონის ბრძოლამ დასაბამი მისცა სტალინგრადის ბრძოლას, სიდანაც წითელმა არმიამ დაიწყო გერმანელებზე აქტიური შეტევა.

1983 წელს სტანიცა ბოკოვსკაიაში გაიხსნა მემორიალური კომპლექსი „გმირები არ კვდებიან“, რომელიც ეძღვნება ბოკოვსკს რაიონში 1942 წლის ივლის-დეკემბერში მიმდინარე განმათავისუფლებელი ომის მსხვერპლთა ხსოვნას. მემორიალური კომპლექსი შეიქმნა ლუგანსკის სამხატვრო ფონდის კოლექტივის მიერ.

მემორიალურ კომპლექსზე გამოსახულია საბჭოთა კავშირის გმირების ბიუსტები. კერძოდ:
ნიკოლაი სერგეევი (1908-1942 წწ.) — 1942 წლის 16-17 დეკემბერს ხუტორ ასტახოვის რაიონში ჩაება ბრძოლებში. პირველი შეტევის დროს გაანადგურა მტრის ორი ბატარეა და 6 ტანკსაწინააღმდეგო დანადგარი. ტანკსაწინააღმდეგო დანადგარზე თავდასხმის დროს სერგეევის ტანკს ცეცხლი წაუკიდეს. ოფიცერი დამწვარი ფეხხებით გადაჯდა მეორე ტანკზე და კვლავ შეტევაზე ადავიდა. მეორე შეტევის დროს ხუტორი ასტახოვი გაათავისუფლეს.
ბორის ივანოვი (1923-1981 წწ.).
ნურკენ აბდიროვი (1919-194 წწ.) — თვითმფრინავით -2 აბდიროვმა მოწინააღმდეგის რამდენიმე ტანკი გაანადგურა 1942 წლის 19 დეკემბერს სოფელ კონკოვთან მისი თვითმფრინავი დაიწვა.
ტიმოთე პოზოლოტინი (1908-1943 წწ.).
ალექსანდრე სოლოვიოვი (1907-1942 წწ.) — დაიღუპა საბრძოლო დავალების დროს ბოკოვსკაიის რაიონში. ჩამოაგდო მოწინააღმდეგის სამი თვითმფრინავი.
იაკობ ტელეჩენკო (1913-1973 წწ.) — როსტოვის ოლქის ბოკოვსკაიის რაიონის ხუტორ პონომარევკის მცხოვრები. მისი ბიუსტი არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. მას ეს სტატუსი მიენიჭა როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 17 დეკემბრის № 325 გადაწყვეტილების მიხედვით.

აღწერა
მემორიალი წარმოადგენს ბეტონის კედელს, რომელზეც არის წარწერა „ “, წარწერის მაღლა კი „1941-1945“. კედლის წინ კვარცხლბეკებზე დგას საბჭოთა კავშირის გმირების ბიუსტები. ტერიტორია კომპლექსის გარშემო კეთილმოწყობილია.
ტერეზა ჰაკ კიუნგ ჩა

ტერეზა ჰაკ კიუნგ ჩა (: ; დ. 4 მარტი, 1951 – გ. 5 ნოემბერი, 1982) — ამერიკელი მწერალი, პროდიუსერი, რეჟისორი და წარმოშობით სამხრეთი კორეელი მხატვარი, რომელიც ცნობილია თავისი 1982 წლის რომანით, დიკტიი. ჩა აღიარებულია ავანგარდისტ მხატვრად. ის შესანიშნავად საუბრობდა კორეულად, ინგლისურად და ფრანგულად. თავის ნაშრომში, როგორიც იყო დიკტიი, ჩამ ჩაატარა ექსპერიმენტი და საკუთარ ნაწერებში ერთმანეთს რამდენიმე ენა შეურია. ჩას დარგთაშორისი ფონი ნათლად გამოჩნდა დიკტიშიი, რომელიც ექსპერიმენტირებულია ორივე ბეჭდვითი და ვიზუალური მედიის სინთეზთან და ჰიპერტექსთან.ჩას დიკტიი ისწავლება თანამედროვე ლიტერატურულ კლასებში, მათ შორის ქალთა ლიტერატურაში.
რომაული გზები

}. ისინი წარმოადგენდნენ ჩვეულებრივ პლატფორმებს დიდ ბორბლებზე. ზოგჯერ ურიკას ორი მხარე გააჩნდა. ასევე არსებობდა ორბობრბლიანი ვარიანტი, რომლებსაც უწოდებდნენ .

რომაელებს, რომლებსაც არ გააჩნდათ საკუთარი ტრანსპორტი, შეეძლოთ დაექირავებინათ ეტლები ან ურიკები -ებთან და -ებთან, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში ქალაქის გარეთ იყვნენ განლაგებულნი.

რუკები და მარშრუტები
მიწათმზომელების სამსახური არ ცდებოდა გეოდიზირების გათვლებისა ფარგლებს გარეთ ასევე მომავალი მარშრუტის განლაგების სქემებს. მაგრამ რადგანაც მონაცემები მუდმივად გროვდებოდა, გამოჩენა დაიწყეს ისეთმა ადამიანებმა, რომლებიც დაკავებულნი იყვნენ რუკების შექმნით.

რომაელი კარტოგრაფები ქმნიდნენ სტანდარტული ზომის რუკებს. მათზე გამოისახებოდა ადგილი ოდნავ შეცვლილი სახით, რადგანაც პერსპექტივის კანონები და მაშტაბირება მაშინ არ გამოიყენებოდა. თუმცა რომაელი მოგზაური შეძლებდა ეპოვა რუკაზე ბევრი საჭირო ინფორმაცია სხვადასხვა საგზაო ტერიტორიებისა და გაჩერებების შესახებ, სხვადასხვა მონაკვეთების სიგრძეზე, დაბრკოლებების ან ღირსშესანიშნავ ადგილებზე (მთავარი ქალაქები, ტაძრები). ეს რუკები გაიცემოდა ყველანაირ ინფორმაციას, რომელიც აუცილებელი იყო ძველი მოგზაურებებისთვის.

იმპერიის მოქალაქეები არ იყნებდნენ რუკებს, რომლებიც ძირითადად ბიბლიოთეკებში ინახებოდა და არ იყნებდნენ გრძელ გზებს. თუმცა გამგზავრების წინ მოგზაურს ხშირ შემთხვევაში ესაჭირეობოდა დამატებითი ინფორმაცია — როგორ მივიდეს დანიშნულების პუნქტთან, რამდენი ხანი დასჭირდება ამისათვის და ა.შ. ასეთ შემთხვევაში დასახმარებლად იყნებდნენ სამარშრუტო წიგნაკს. თავდაპირველად ეს იყო უბრალოდ ქალაქების ჩამონათვალი. მაგრამ დროთა განმავლობაში ეს წიგნაკები გართულდა — მასში დაიწყეს სქემატური რუკების ხატვა და თუმცა რუკების სახელი მათ მაინც ვერ მიიღეს, რადგანაც მათში არ განისაზღვრებოდა ლანდშაფტი.

რომაული სახელმწიფო დრო და დრო იღებდა გადაწყვეტილებას ამგვარი სამარშრუტო წიგნები გაევრცელებინა მოსახლეობას შორის. პირველი ასეთი მცდელობა ცნობილებიდან განხორციელებული იყო იულიუს კეისრის და მარკუს ანტონიუსის დროს.ძვ. წ. 44 წელს სამ ბერძენ გეოგრაფს ზენოდოკს, ფეოდოტსა და პოლიკლიტს მიცემული ჰქონდათ დავალებები შეექმნათ ამგვარი მარშრუტები. დავალების შესრულებამ 25 წელი დაიკავა.

რუკები
 , 200  — რომაული გზების რუკა
რომის იმპერია
კარგინსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

კარგინსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია სტანიცა კარგინსკაიაში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას.

ისტორია
ჯერ კიდევ 1868 წელს ხუტორ კაგალნიცკაიაში ააგეს ერთსაკურთხევლიანი, ხის ღვთისმშობლის კვართის სახელობის ეკლესია.

1891 წლის 8 ნოემბერს ეკლესიასთან გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა, რომელიც იმყოფებოდა წმინდა სინოდის დაქვემდებარებაში. სკოლაში სწავლობდნენ მდიდარი კაზაკებისა და ეკლესიის მსახურთა შვილები. 1896 წლის 1 თებერვალს გაიხსნა ქალთა სამრევლო სასწავლებელი. 1912 წლისთვის კაგალნიცკაიის ეკლესიას ჰქონდა ცხრა სამრევლო და სახალხო სკოლა.

როდესაც კაგალნიცკაიის მახლობლად გაჩნდა ახალი ხუტორები და მრევლი გაიზარდა, პატარა ეკლესია უკვე ვერ აკმაყოფილებდა ყველა მრევლს. კაზაკების შემოწირულობის ხარჯზე გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი ქვის ეკლესია. დაიწყო თანხების შეგროვება და დაიწყეს სამსაკურთხევლიანი ეკლესიის მშენებლობაც. აგური მიიტანეს ვორონეჟის გუბერნიიდან, სამრეკლოსათვის შეიძინეს ზარები, დაკიდეს რკინის კარი. გუმბათის ქვეშ დაკიდეს ჭაღი 150 სანთლით .

ახალი ეკლესია საზეიმოდ გაიხსნა 1886 წელს. ღვთისმშობლის კვართის ხსენების დღეს. თავისი ზომებით კაგალნიცკის ეკლესია გახდა ყველაზე დიდი ზემო დონის მხარეში. ძველლი ხის ეკლესია 1892 წელს უსასყიდლოდ გადასცეს სლობოდა კალაჩ-კურტალაკს. ეკლესიის გარშემო მდებარეობს ზემო დონში ყველაზე ძველი სასაფლაო.

1913 წლის 29 ივლისს, სწორედ ამ ეკლესიაში დაქორწინდნენ მიხეილ შოლოხოვის მშობლები ალექსანდრე და ანასტასია.

ოქტომბრის რევოლუციასა და სამოქალაქო ომს გადარჩენილი ეკლესია 1939 წელს დახურეს. მაში განატავსეს კლუბი და ბიბლიოთეკა. ჯვარი და ზარები ჩამოხსნეს. შემდეგ ეკლესია დაშალეს და აგურისგან ააშენეს სკოლა. ამჟამად ამ ეკლესიის ადგილზე მდებარეობს კარგინის კულტურის სახლი.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ სტანიცაში დარეგისტრირდა ახალი მართლმადიდებლური თემი, რომელსაც გადაეცა სოფლის ხის სახლი, რომელიც გადააკეთეს ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიად და სახურავზე დაადგეს გუმბათი.

ეკლესიის წინამძღვარი გახდა იღუმენი სოფრონი (შერშენი).
კარპოვის ტყის ბუნების ძეგლი

კარპოვის ტყის ბუნების ძეგლი — რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური დაცული ტერიტორია - ბუნების ძეგლი. მდებარეობს ვერხნედოსკნის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. კარპოვის ტყემ ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო საოლქო აღმასრულებელი კომიტეტის 1985 წლის 23 აგვისტოს № 313 გადაწყვეტილების შესაბამისად.

აღწერა
კარპოვის ტყის ბუნების ძეგლი მდებარეობს ვერხნედონის სატყეო მეურნეობაში, როსტოვის ოლქის ვერხნედონის რაიონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სტანიცა კაზანსკოიდან 20 კმ-ის დაშორებით. ბუნების ძეგლს აქვს სასწავლო და ბუნებისდაცვითი ფუნქციები. იგი დაარსდა 1985 წლის 23 აგვისტოს როსტოვის საოლქო აღმასკომის გადაწყვეტილებების შესაბამისად. ბუნების ძეგლი არის ტყის კორომების ერთობლიობა, რომელთა ნაწილი ბუნებრივი წარმოშობისაა და ნაწილი გააშენა მოსახლეობამ.

დაცულ ტერიტორიას აქვს მაღლობის რელიეფი, მისი ტერიტორიის მდებარეობა ზღვის დონიდან მერყეობს 85-110 მეტრის ფარგლებში. ნიადაგი თიხნარი და ქვიშნარია.

ბუნების ძეგლი გამოირჩევა ბიომრავალფეროვნებით. აქ ხარობს მცენარეების იშვიათი ჯიშები, რომლებიც შეტანილნი არიან რუსეთის ფედერაციის როსტოვის ოლქის წითელ წიგნში. მაგალითად: ფრინტა , ბუჩქისძირა ბიბერშტეინის ტიტა და სხვა. აქ ცხოვრობს ასევე ძუძუმწოვრების მრავალი სახეობა, მათ შორის: ბიგა, მელია, თეთრყელა კვერნა, დედოფალა, მაჩვი, კურდღლისებრნი, ტყის თაგვი და სხვა. ასევე გამოირჩევა ფრინველების ნაირსახეობით, რომელთაგან აღასანიშნავია კირკიტა, ოლოლი, ქედანი და სხვა.

დაცული ტერიტორიის ფარგლებში მდებარეობს ტბები: გრემიაჩეე, კამენნოე, ჩიგანაკსკოე, პრიამოე, განიუსიხა, სუხაია-პარნიცა, მელკაია-კლეშნია და სხვა.
გლდანის რაიონი

გლდანის რაიონი — ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციული ერთეული, შეიქმნა 1979 წლის 7 დეკემბერს. მის შემადგენლობაში შედიოდა ავჭალის, მუხიანის, გლდანის, გლდანულას დასახლებები, ყოფილი სოფელ პატარა გლდანისა და ახალი გლდანის (რიყიანის) ტერიტორიები. რაიონის მთლიანი ფართობი 42 500 ჰექტარია (42,5 კმ²). 2013 წელს აღდგა გლდანის რაიონი. ამჟამად მის შემადგენლობაში შედის გლდანის მასივი, გლდანი, მუხიანი, ავჭალა, ზაჰესი და გლდანულა.
ბელოგორის ბუნების ძეგლი

ბელოგორის ბუნების ძეგლი — რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური დაცული ტერიტორია - ბუნების ძეგლი. მდებარეობს ვერხნედონის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, სოფელ მიგულინსკაიიდან, დასავლეთით, მდინარე დონის მარჯვენა ნაპირზე. კარპოვის ტყემ ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ადგილობრივი ხელისუფლების 2014 წლის 15 მაისის № 349 გადაწყვეტილების შესაბამისად.

აღწერა
ბელოგორის ბუნების ძეგლი არის ბუნებრივი წარმოშობის ტყე, სადაც უხვად გვხვდება სხვადასხვა სახეობის მცენარეები, მათ შორის ისინიც, რომლებიც შეტანილია რუსეთის ფედერაციის როსტოვის ოლქის წითელ წიგნში. ბუნების ძეგლის მცენარეულობა ენდემურობით გამოირჩევა.

ბელოგორის ბუნების ძეგლი მდებარეობს ვერხნედონის რაიონის ცენტრალურ ნაწილში, სტანიცა მიგულინსკაიადან დასაცლეთით მდინარე დნის მარჯვენა ნაპირზე, მას უჭირავს მიგულინსკაიის სატყეოს 47 და 48 კვარტალები.

დაცული ტერიტორიის მთლიანი ფართობია 166 ჰა. მან ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ოლქის მთავრობის 2012 წლის 8 აგვისტოს № 735 და 014 წლის 15 მაისის № 349 დადგენილებების საფუძველზე. ბუნების ძეგლს აქვს საგანმანათლებლო და ბუნებისდაცვითი მნიშვნელობა.

მცენარეებიდან გავრცელებულია ბუნებრივი წარმოშობის კორომები სტეპის მცენარეულობით. ხეებიდან აქ გვხვდება: მუხა, ნეკერჩხალი, ცაცხვი, იფანი, მურყანი და ცირცელი. ასევე ხარობს შოთხვი, ჭანჭყატი და ხეჭრელი, კვრინჩხის მრავალი სახეობა. ფართოდაა ასევე წარმოდგენილი ბალახეული, ველის მცენარეულობა.
არესი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

არესი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 924 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 111,89 კმ²-ზე. ფართობი 115 505 კმ²-ია.
ბაია-ფორმოზა

ბაია-ფორმოზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 მეტრზე. მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 573 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34,9 კმ²-ზე. ფართობი 245 661 კმ²-ია.
კანგუარეტამა

კანგუარეტამა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 916 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 125,98 კმ²-ზე. ფართობი 245 408 კმ²-ია.
ესპირიტუ-სანტუ (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

ესპირიტუ-სანტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 475 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 77,11 კმ²-ზე. ფართობი 135 838 კმ²-ია.