iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დევიაცია

დევიაცია — ქცევის აღნიშნვა, რომელიც ეწინააღმდეგება საზოგადოებაში აღიარებულ ნორმებს. რობერტ მერტონის აზრით, დევიანტური მოქმედება წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც საზოგადოებაში (კულტურაში) აქცენტირებული მიზნების მიღწევა ხდება სოციალურად დაუშვებელი (არანორმალური, არაინსტიტუციური), თუმცა შესაძლოა ტექნიკურად ეფექტიანი საშუალებების გამოყენებით. დევიაცია სოციალურად კონსტრუირებული მოქმედებაა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ არ არსებობს ქმედება, რომელიც თავისთავად, სოციალური კონტექსტისაგან განყენებულად, არანორმალურია (ნორმიდან გადახრილია), ანუ დასაგმობია ნებისმიერი საზოგადოების მიერ ნებისმიერ დროს. პირიქით, დევიაცია სიტუაციური და კონტექსტუალურია. მაგალითად, ადამიანის მოკვლა დევიანტურია ჩვეულებრივ (მშვიდობიან) სიტუაციაში, მაგრამ ნორმალურია, მეტიც — მოითხოვება ომის კონტექსტში. ამდენად, ყველა სოციალური ქმედება იმართება და რეგულირდება წესების საფუძველზე, მაგრამ, ჯერ ერთი, თავად წესებია სხვადასხვა განსხვავებული კონტექსტისათვის და მეორეც, ისინი ცვალებადია და მუდმივად ვარირებს სოციალურ დროსა და სივრცეში. აქ ჩნდება კიდევ ერთი პრობლემა: შესაძლოა, ინდივიდის ესა თუ ის ქმედება ფორმალურად განიხილებოდეს როგორც დევიანტური, მაგრამ მას მაინც არ „მიეკეროს“ დევიანტის იარლიყი, რამდენადაც, გარემოების სპეციფიკურობიდან გამომდინარე, საზოგადოებრივი აზრი არ აღიარებს ნორმის დარღვევად.

დევიაცია სექსუალური — გადახრა სექსუალური ქცევის მისაღები (მოცემული ეთნიკური კულტურის ფარგლებში) ნორმებიდან, როცა სექსუალური აღგზნება ან ორგაზმი მიიღწევა ატიპური ან არსებული კულტურით დაუშვებელი ქმედებების შედეგად. სექსუალური დევიაცია კლასიფიცირდება, როგორც გადახრა ა) ლტოლვის ობიექტთან მიმართებაში (პედოფილია, ეფებოფილია, გერონტოფილია, ზოოფილია, ფეტიშიზმი, ტრანსვესტიზმი, ინცესტი, ნარცისიზმი, პიგმალიონიზმი, ნეკროფილია და სხვ.), და ბ) ლტოლვის გამოხატვის ფორმაში (სადიზმი, მაზოხიზმი, ექსჰიბიციონიზმი, ვუაიერიზმი და ა.შ.).
სოციალური ადაპტაცია

სოციალური ადაპტაცია, ადამიანის სოციალიზაცია — სოციალური გარემოს მატერიალურ პირობებთან, ნორმებთან და ღირებულებებთან ინდივიდის ან ინდივიდთა ჯგუფის აქტიური შეგუების მუდმივი პროცესი და ამ პროცესის შედეგი. სოციალური გარემოს კომპონენტთა ურთიერთშეთანადება დამოკიდებულია ინდივიდის ან ინდივიდთა ჯგუფის მიზნებსა და ღირებულებით ორიენტაციებზე, სოციალურ გარემოში მათი მიღწევის შესაძლებლობაზე. სოციალური ადაპტაციის მნიშვნელოვანი ასპექტია ინდივიდის მიერ სოციალური როლის მიღება. ამის გამო სოციალური ადაპტაცია შედის პიროვნების სოციალიზაციის ძირითად სოციალურ-ფსიქოლოგიურ მექანიზმთა ჯგუფში.
მორელია

მორელია — ქალაქი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში. მიჩოაკანის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1541 წელს ახალი ესპანეთის ვიცე-მეფის ანტონიო დე მენდოსას მიერ და ეწოდა მიჩოაკანი. 1545 წელს უწოდეს ვალიადოლიდი, ხოლო 1828 წელს დაერქვა თანამედროვე სახელი მექსიკის ეროვნული გმირის ხოსე მორელოსის პატივსაცემად.

1991 წელს ქალაქის ისტორიული ნაწილი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
არმაზი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)

არმაზი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ლეხურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1320 მ., ახალგორიდან 14 კმ. სოფლის სახელწოდება ქართველთა წარმართულ ღვთაება არმაზს უნდა უკავშირდებოდეს. სოფელი უძველესი დროიდან ყოფილა დასახლებული. არმაზიდან 2 კმ-ზე აღმოჩნდა ყანჩავეთის სამარხი (ადრინდელი ანტიკური ხანა). სოფელთან დგას 864 წელს აშენებული წმ. გიორგის ეკლესია ― არმაზი ქსნისა. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში არმაზი შედიოდა ქსნისხევში, გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში კი საამილახოროში. 1459 წ. იხსენიება, როგორც სამთავნელის ეპარქიაში შემავალი სოფელი.
ომი მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის

ომი მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის – შეიარაღებული კონფლიქტი მექსიკელ ხალხსა და ესპანელ დამპყრობლებს შორის.

ომის დაწყება
აჯანყება დაიწყო 1810 წლის 16 სექტემბერს მექსიკის პატარა სოფელ დოლორესში. მისი მეთაური იყო მღვდელი მიგელ იდალგო. დასაწყისში აჯანყებულებმა მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწიეს, მაგრამ 1811 წელს მათი არმია ესპანელებმა გაანადგურეს. მიგელ იდალგო დააპატიმრეს და 30 ივლისს დახვრიტეს. 16 სექტემბერი მექსიკაში დამოუკიდებლობის დღეა, ხოლო მიგელ იდალგო ეროვნული გმირია.

ხოსე მორელოსი
იდალგოს გარდაცვალების შემდეგ აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა ხოსე მორელოსი. მისი ხელმძღვანელობით აჯანყებულებმა დაიკავეს ქალაქი ოახაკა და აკაპულკო. 1813 წელს მისი ინიციატივით შეიკრიბა ჩილპანსინგის კონგრესი და ხელი მოაწერეს პირველ ოფიციალურ დოკუმენტს დამოუკიდებლობის შესახებ. 1815 წელს მორელოსი ტყვედ ჩავარდა და იმავე წლის 22 დეკემბერს სიკვდილით დასაჯეს.

დამოუკიდებლობა
1815–1821 წწ. დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლები გადავიდნენ პარტიზანულ ომზე. 1821 წლის 27 სექტემბერს მეხიკოში ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც მექსიკამ მიიღო დამოუკიდებლობა. 1822 წლის 18 მაისს კი დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ლიდერი აგუსტინე იტურბიდე გამოაცხადეს მექსიკის იმპერატორად.
მექსიკის გერბი

მექსიკის გერბი – მექსიკის მთავარი პოლიტიკური და კულტურული სიმბოლო მრავალი ასწლეულის განმავლობაში. გერბი დამტკიცებულია 1968 წლის 16 სექტემბერს. გერბის ავტორია მექსიკელი მხატვარი ფრანსისკო ეპენს ელგერა.

გერბზე გამოსახულია კაქტუსზე მჯდომი მთის არწივი, რომელსაც ნისკარტით უკავია გველი. აცტეკებისთვის ამ გამოსახულებას აქვს უდიდესი რელიგიური მნიშვნელობა, ხოლო ევროპელებისათვის ესაა სიკეთის ბოროტებაზე გამარჯვების ტრიუმფი. გერბთან დაკავშირებით არსებობს ლეგენდაც.
მექსიკის დროშა

მექსიკის დროშა — მექსიკის ეროვნული სიმბოლო. წარმოადგენს სწორკუთხა ნაჭერს პროპორციით 4:7. შედგება სამი ტოლდიდი ვერტიკალური ზოლისაგან, რომელთა ფერებია მწვანე, თეთრი, წითელი. თეთრი ზოლის ცენტრში გამოსახულია მექსიკის გერბი. დროშის მწვანე ფერი აღნიშნავს იმედს, თეთრი – სიწმინდეს, წითელი – ქვეყნის დამოუკიდებლობისათის დაღვრილ სისხლს. დროშა მიიღეს 1968 წლის 16 სექტემბერს. მისი ავტორია მექსიკელი მხატვარი ფრანსისკო ეპენს ელგერა.

სხვა ვერსიები
ბელოსტოკი

ბელოსტოკი (, , ) — უდიდესი ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ პოლონეთში და მეორე ქალაქი მოსახლეობის სიმჭიდროვით მთელ ქვეყანაში, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 2882,9 ადამიანს. ეს ადგილი მდებარეობს პოლონეთ-ბელარუსისა და პოლონეთ-ლიეტუვის სახელმწიფო საზღვრის საიხლოვეს და შედის პოდლასის სავოევოდოს შემადგენლობაში. 2009 წლის ივნისში ჩატარებული აღწერის შედეგად აქ ცხოვრობდა 294 399 ადამიანი. 1921 წლიდან 1998 წლამდე, ეს ქალაქი შედიოდა ბელოსტოკის სავოევოდოს შემადგენლობაში, 1999 წლიდან კი შევიდა პოდლასის შემადგენლობაში.

ქალაქში მიედინება მდინარე ბიალა, აქ კლიმატი კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს -5 °, ხოლო საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 7 °. ქალაქი ბელოსტოკი იყოფა 28 ადმინისტრაციულ ერთეულდა.

ისტორია
ეს ადგილი პირველად იხსენიება 1437 წლიდან. ამ პერიოდში განსაკუთრებით ძლიერია ლიტვის დიდი სამთავრო, სწორედ მის შემადგენლობაში შედიოდა ეს ტერიტორიაც. ამ პერიოდში, აქ აიგო პირველი ხიდი და ეკლესია. უკვე იწყება ამ ტერიტორიაზე მოსახლეობის დასახლებაც და უკვე 1692 წლიდან ეს ადგილი ქალაქად იხსენიება.

1795 წლიდან ბელოსტოკი მოექცა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. ქალაქში საკმაოდ ბევრი ებრაელი ცხოვრობდა, 1897 წელს ჩატარებული რუსული აღწრის შედეგად, ბელოსტოკში ცხოვრობდა 66 000 ადამიანი, აქედან 41 900 ებრაელი (მთელი მოსახლეობის 63 %).

პირველი მსოფლიო ომის დაწყებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, ბელოსტოკზე განხორციელდა დაბომბვები. 1915 წლის 31 აგვისტოს გერმანელმა სარდლებმა აიღეს ეს ქალაქი. ომში გერმანიის დამარცხების შემდეგ, ქალაქი სხვა ტერიტორიებთა ერთად შევიდა ბელორუსიის სახალხო რესპუბლის შემადგენლობაში. 1919 წლის 19 თებერვალს უკვე ეს ტერიტორია უბრუნდება პოლონეთს. 1920 წელს დაწყებული პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის დროს, ამ ქალაქზე განხორციელდა დაბომბვები, საბჭოელების მიერ. ომში პოლონეთის გამარჯვებით ეს ქალაქი კვლავ პოლონეთს დარჩა.

1939 წელს დაწყებული მეორე მსოფლიო ომის დროს აღმოსავლეთი პოლონეთი, მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის საფუძველზე ოკუპირებული იქნა საბჭოთა კავშირის მიერ. ბელოსტოკი სხვა პოლონურ ქალქებთან ერთან სსრკ-ს შემადგენლობაში მოექცა. 1941 წლის 27 ივნისს გერმანიამ დაიპყრო აღმოსავლეთი პოლონეთი, ქალაქ ბელოსტოკის უკვე გერმანელები სამხედროები აკონტროლებდნენ, აქ მცხოვრები 56 000 ებრაელი უმძიმეს მდგომარეობაში აღმოჩნდა. 1944 წელს ეს ტერიტორია საბჭოთა არმიის მეშვეობით გათავისუფლებული იქნა გერმანელებისაგან.

დაძმობილებული ქალაქები
გალერეა
ქალაქ ბელოსტოკში მრავალი ისტორიული შენობა და მუზუმი მდებარეობს. აქ კულტურის განვითარება ჯერ კიდევ პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფოს დროიდან იწყება. აქ არის მრავალი ბაღი და ეკლესია-მონასტერი.

სხვა არქიტექურული ძეგლები
აგიაშვილი

საკუთარი სახელი აგიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიორგი აგიაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
გიორგი აგიაშვილი — აშშ-ში მოღვაწე მსახიობი, რეჟისორი
დავით აგიაშვილი — კინორეჟისორი, სცენარისტი
ნიკა აგიაშვილი — კინორეჟისორი
ნიკოლოზ აგიაშვილი — მწერალი, მთარგმნელი, ჟურნალისტი
მექსიკის კონგრესი

მექსიკის კონგრესი — მექსიკის წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო (პარლამენტი).

შემადგენლობა
მექსიკის კონგრესი შედგება ორი პალატისაგან:

სენატი — 128 ადგილი, საიდანაც 96 ირჩევენ სახალხო არჩევნების შედეგად 6 წლის ვადით, ხოლო დარჩენილ 32 ადგილი ნაწილდება უდიდეს პარტიებს შორის.

დეპუტატთა პალატა — 500 ადგილი, საიდანაც 300 ირჩევენ სახალხო არჩევნების შედეგად 3 წლის ვადით, ხოლო დანარჩენი 200 ადგილი ნაწილდება უდიდეს პარტიებს შორის.
მექსიკის პოლიტიკური სისტემა

მექსიკის პოლიტიკური სისტემა — ფედერალურ საპრეზიდენტო წარმომადგენლობით დემოკრატიულ რესპუბლიკას წარმოადგენს, რომლის მმართველობაც მრავალპარტიული კონგრესის სისტემაზეა დაფუძნებული, სადაც მექსიკის პრეზიდენტი სახელმწიფოს მეთაურიცაა და მთავრობის მეთაურიც. მექსიკის შეერთებულ შტატებს ფედერალური მთავრობა წარმოადგენს, რომელიც 1917 წელს მიღებული მექსიკის კონსტიტუციის მიხედვით, სამ შტოდ იყოფა: საკანონმდებლო, აღმასრულებელ და სასამართლო შტოდ. ფედერაციის შემადგენელ შტატებს მათი კონსტიტუციების შესაბამისი, კონგრესის სისტემაზე დაფუძნებული მმართველობის რესპუბლიკური ფორმაც უნდა ჰქონდეთ.

აღმასრულებელი ძალაუფლება აღმასრულებელი შტოს ხელშია, რომლის მეთაურიც პრეზიდენტია. პრეზიდენტს ჰყავს მდივანთა კაბინეტი, რომელიც საკანონმდებლო შტოსგან დამოუკიდებელია. საკანონმდებლო ძალაუფლება მექსიკის კონგრესის ხელშია, რომელიც ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანოა. ზედა პალატას რესპუბლიკის სენატი წარმოადგენს, ხოლო ქვედა პალატას ― დეპუტატთა პალატა. სასამართლო ხელისუფლება იუსტიციის უზენაეს სასამართლოს, ფედერალურ სასამართლო საბჭოსა და კოლეგიურ, ერთეულ და საოლქო ტრიბუნალებს მოიცავს.

კონსტიტუციური წყობა
მექსიკაში მკვეთრადაა გამიჯნული საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება. უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოა კონგრესი. იგი შედგება ორი პალატისაგან:

ქვედა პალატა დეპუტატთა პალატა (1979 წლიდან 400, ხოლო 1988 - 500 ადგილი).
ზედა პალატა სენატი (128 ადგილი).

ორივე პალატას ირჩევენ საყოველთაო არჩევნების გზით.

აღმასრულებელ ხელისუფლებას ხელმძღვანელობს ხალხის მიერ არჩეული პრეზიდენტი. იგი აკომპლექტებს მთავრობას (ე.წ. აღმასრულებელ კაბინეტს). განსხვავებით ლათინური ამერიკისა და აშშ-სა მექსიკაში ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა არა არის.

სასამართლო ხელისუფლებას ახორციელებს უზენაესი სასამართლო, რომლის მოსამართლეებს ამტკიცებს სენატი პრეზიდენტის წარდგინების საფუძველზე. ისევე, როგორც აშშ-ში მექსიკაშიც უზენაესი სასამართლო ითავსებს კონსტიტუციური სასამართლოს ფუნქციებსაც.

საარჩევნო სისტემა
საარჩევნო ციკლი მექსიკაში მეორდება ყოველ ექვს წელიწადში, როდესაც ერთდროულად მიმდინარეობს კონგრესის ორივე პალატის და პრეზიდენტის არჩევნები. გარდა ამისა შუალედში მიმდინარეობს კიდევ ერთი არჩევნები, ირჩევენ დეპუტატთა პალატის წევრებს (მათი უფლებამოსილება 3 წლითაა განსაზღვრული).

1991 წელს ფორმირება განიცადა სენატის არჩევნების სისტემამ. თუ მანამდე სენატის ყველა წევრს ირჩევდნენ ყოველ 6 წელიწადში, შემდეგ 32 სენატორს (25%) ირჩევდნენ ცალკე, ხოლო - 96 სენატორს(75%) ცალკე. მაგრამ 2000 წელს ეს წესი გააუქმეს და არჩევნების ძველ სისტემას დაუბრუნდნენ.

1976 წლიდან 500 ადგილიანი დეპუტატთა პალატის 300 წევრს (60%) ირჩევენ მაჟორიტარული სისტემით ერთმანდატიან ოლქებში, ხოლო 200 (40%) - პროპორციული სისტემით. 2000 წელს არჩევნების ეს შერეული სისტემა შემოიღეს სენატის არჩევნებისთვისაც. 128 სენატორიდან 32-ს ირჩევენ მაჟორიტარული სისტემით, ხოლო 96-ს პროპორციული საარჩევნო სისტემით.

პარტიები
დღესდღეობით მექსიკაში სამპარტიული პოლიტიკური სისტემაა. ქვეყნის მთავარი პარტიაა ინსტიტუციურ-რევოლუციური პარტია, რომელიც 72 წლის განმავლობაში (1928-2000 წწ.) დომინირებდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მემარჯვენე პარტიაა ეროვნული მოქმედების პარტია, ხოლო მემარცხენე ძალაა რევოლუციურ-დემოკრატიული პარტია.
UTC+01:00

+01:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც ვრცელდება შემდეგ რეგიონებში:

ცენტრალური ევროპის დრო
დასავლეთი აფრიკის დრო
დასავლეთი ევროპის ზაფხულის დრო
ბრიტანეთის ზაფხულის დრო
ირლანდიის სტანდარტული დრო

სტანდარტული დრო (მთელი წელი)

კინშასის პროვინცია
ცენტრალური კონგო
კუანგო
კვილუ
მაი-ნდომბე
კასაი
ლულუა
აღმოსავლეთ კასაი
სანკურუ
ჩრდილოეთი უბანგი
მონგალა
სამხრეთი უბანგი
ეკვატორიალური პროვინცია
ჩუაპა
ლუალაბა

, მათ შორის დასავლეთ საჰარის ოკუპირებულ ნაწილშიც

სტანდარტული დრო (ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზამთარი)

(გ.ს)

, მოიცავს:
შპიცბერგენი და იან-მაიენი

- მოიცავს: კანარის კუნძულები
მექსიკის სენატი

მექსიკის სენატი ( ან ) – მექსიკის ორპალატიანი კონგრესის ზედა პალატა. 1990 წლის რეფორმების შემდეგ სენატის წევრთა რაოდენობაა 128, რომელთაც ირჩევენ 6 წლის ვადით.

ორ-ორი წევრი 31 შტატიდან და ფედერალური რაიონიდან არჩეულია არჩევნებში გამარჯვებული უმრავლესობის ქვოტით;
თითო-თითო წევრი 31 შტატიდან და ფედერალური რაიონიდან არჩეულია არჩევნებში მეორე ადგილზე გასული უმცირესობის ქვოტიდან;
დანარჩენი 32 სენატორის ადგილი კი გაყოფილია არჩევნებში მონაწილე პარტიებს შორის პროპორციული სისტემით.
განივი ტალღა

განივი ტალღა არის ტალღა, რომელშიც რხევის მიმართულება ტალღის გავრცელების (ენერგიის გადატანის) მიმართულების მართობულია.

თუ რეზინის ზონარის ერთ ბოლოს დავამაგრებთ, ხოლო მეორეს ხელში დავიჭერთ და ვერტიკალური მიმართულებით ზევით-ქვევით ვამოძრავებთ, მაშინ ზონარში შეიძლება დავიმზიროთ განივი ტალღების გავცელება. ასეთივე ტალღების აღძვრა შეიძლება თუ ზონარის თავისუფალ ბოლოს ჰორიზონტალურ სიბრტყეში ვარხევთ ზონარის მართობულად. ანუ, განხილულ ტალღაში რხევა შეიძლება სრულდებოდეს ორი სხვადასხვა მიმართულებით (თუ ზონარი რაჭიმულია -ღერძის გასწვრივ, მაშინ რხევა შეიძლება სრულდებოდეს როგორც , ასევე ღერძის პარალელურად). ასევე, თუ ხელს ვამოძრავებთ წრეზე საათის ისრის (ან საპირისპირო) მიმართულებით, მაშინ ზონარში გავცელდება იგივე მიმართულების სპირალური ტალღა. იმის გამო, რომ ზონარში ტალღის გავრცელებისას რხევა შეიძლება სრულდებოდეს ორი სხვადასხვა მიმართულებით (ან მათი გარკვეული კომბინაციით, როგორც სპირალურ ტალღაში) ამბობენ, რომ ზონარში ტალღები არის ორგანზომილებიანი. ორგანზომილებიანი განივი ტალღები ხასიათდება მოვლენით, რომელსაც პოლარიზაცია ეწოდება. ზემოტ განხილულ მაგალითში, ზევით-ქვევით ხელის მოძრაობით გამოწვეული ტალღა არის წრფივად პოლარიზებული, ხოლო ხელის წრიულად მოძრაობით გამოწვეული ტალღა წრიულად პოლარიზებული. ამ ორ მდგომარეობას შორის საშუალედო მდგომარეობას ელიფსური პოლარიზაცია ეწოდება.

ელექტრომაგნიტური ტალღა ასევე არის ორგანზომილებიანი განივი ტალღა, და შესაბამისად იგივე თვისებებით ხასიათდება (თუმცა ამის ილუსტრირება გაცილებით ძნელია).

მაგალითები
განივი ტალღების მაგალითებია ტიპის სეისმური ტალღა და ელექტრომაგნიტური ტალღა.
მექსიკის დეპუტატთა პალატა

მექსიკის დეპუტატთა პალატა — მექსიკის ორპალატიანი კონგრესის ქვედა პალატა, რომლის წევრებსაც ირჩევენ 3 წლის ვადით.

შემადგენლობა
დეპუტატთა პალატა შედგება მექსიკის ყოველ 200 000 მაცხოვრებელზე ერთი ფედერალური დეპუტატისაგან, რომელთა რიცხვი ამჟამად 500 შეადგენს.

500-ადგილიანი დეპუტატთა პალატის 300 წევრს (60%) ირჩევენ მაჟორიტარული სისტემით ერთმანდატიან ოლქებში, ხოლო 200 (40%) - პროპორციული სისტემით.
კუთხური სიხშირე

კუთხური სიხშირე, ორბიტალური სიხშირე, რადიალური სიხშირე — სკალარული ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს სხეულის ბრუნვას რაიმე ღერძის გარშემო. კუთხური სიხშირე არის ვექტორული სიდიდის, კუთხური სიჩქარის მოდულის ტოლი.

 სისტემაში კუთხური სიჩქარის ერთეულია რადიანი წამში.

ვინაიდან ერთი სრული ბრუნი 2 რადიანს შეადგენს, გვაქვს

\ =
მისტერ ბინი

მისტერ ბინი (. ) — კომედიური ჟანრის ინგლისური ტელესერიალი, რომელიც გადიოდა ტელეარხის ეთერში 1990-1995 წლებში. სერიალის მთავარი გმირია ბინი (როუენ ატკინსონი) — ექსცენტრიული, შეშლილი, მაგრამ გულუბრყვილო ინგლისელი მამაკაცი, რომელიც მარტო ცხოვრობს და ყოველდღე ამა თუ იმ ფათერაკში ამოჰყოფს თავს. მისი ერთადერთი ნამდვილი მეგობარია სათამაშო დათუნია. ჰყავს მეგობარი ქალი, რომელიც დარწმუნებულია, რომ ერთ დღეს ბინი მას ცოლობას სთხოვს, მაგრამ ცდება.
საკატეკასის შტატი

საკატეკასი — შტატი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. მისი დედაქალაქია ამავე სახელწოდების ქალაქი საკატეკასი.

იგი ცნობილია უმდიდრესი ვერცხლის საბადოებით, კოლონიური არქიტექტურითა და მისი როლით რევოლუციაში.
საკატეკასი შედგება 58 მუნიციპალიტეტისაგან. ეკონომიკის მთავარი დარგებია სოფლის მეურნეობა და ტურიზმი.
იუკატანის შტატი

იუკატანი — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს იუკატანის ნახევარკუნძულზე, მის ჩრდილოეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია მერიდა.

როდესაც 1823 წლის 20 აგვისტოს იუკატანის კონგრესი შეიკრიბა და უკვე 21 დეკემბერს გამოაცხადა მექსიკის ფედერაცია, მასში შედიოდა 8 შტატი. მათ შორის 3 შტატი იუკატანის ნახევარკუნძულზე მდებარეობდა: იუკატანი, კამპეჩე და კინტანა-როო. ეს სამივე შტატი საუკუნეში ერთიანდებოდა ერთ დიდ – იუკატანის შტატში.
იუკატანის ნახევარკუნძული

იუკატანი — ნახევარკუნძული ცენტრალურ ამერიკაში. ერთმანეთისაგან გამოყოფს მექსიკის ყურესა და კარიბის ზღვას. ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი უკავია მექსიკის შტატებს: იუკატანს, კამპეჩესა და კინტანა-როოს. სამხრეთით მდებარეობს სახელმწიფოები: გვატემალა და ბელიზი.

ისტორია
-დან საუკუნემდე იუკატანი იყო მაიას ცივილიზაციის ცენტრი. შემორჩენილია მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური არტე-ფაქტები, რომელთაგან ყველაზე უკეთ ცნობილია ქალაქი ჩიჩენ-იცა, უშმალი, ტულუმი და სხვა.

პირველი ევროპელები ნახევარკუნძულის ნაპირებზე გადასხდნენ 1517 წელს. ესენი იყვნენ ესპანელი კონკისტადორები ფრანსისკო კორდოვა და ხუან დე გრიხალვა. მათ იუკატანის დაპყრობა დაამთავრეს 10 წელიწადში და დედაქალაქად აირჩიეს დღევანდელი მერიდა. ნახევარკუნძულის ადმინისტრაცია ხელიდან ხელში გადადიოდა ახალ ესპანეთსა და გვატემალას შორის. 1822 წლიდან იუკატანი შევიდა დამოუკიდებელი მექსიკის შემადგენლობაში.
ვერაკრუსის შტატი

ვერაკრუსი — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მექსიკის ყურის სანაპიროზე. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით, თავის 7 მილიონიანი მოსახლით, ვერაკრუსი მექსიკის შტატებს შორის მესამე ადგილზეა.
დედაქალაქია ხალაპა. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ვერაკრუსი, კოაცაკოალკოსი, კორდობა, ორისაბა.

ეკონომიკაში წამყვანი ადგილი უკავია სოფლის მეურნეობას, სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებასა და ტურიზმს.
ფრანი (ჯგუფი)

ფრანი — ქართული ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 2005 წლის 25 დეკემბერს. მის შემადგენლობაში შედიან: გაგა ჩიხლაძე – ვოკალი (მუსიკოსი,მსახიობი), შოთა ზაქარაია – გიტარა, ვოკალი (მუსიკოსი,მსახიობი), კაკი ჯაფარიძე – დასარტყმელი საკრავები, პაკო გუკასოვი – ბასგიტარა. მათი მუსიკა ხასიათდება მხოლოდ აკუსტიკური გიტარის და პერკუსიის გამოყენებით. 2010 წელს გამოუშვეს ალბომი ფრანი.

2011 წელს საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროში სპეციალური მუსიკალური ალბომის პრეზენტაცია გაიმართა. დისკში, რომელსაც „ნუ დაარღვევ საავტორო უფლებას!“ ეწოდება, შედის მთელი რიგი ქართველი შემსრულებლების სიმღერები, მათთან ერთად — ფრანისაც.

2013 წელს გამართა საქველმოქმედო კონცერტი ჯგუფ „სუხიესთან“ ერთად
ტლასკალის შტატი

ტლასკალა — შტატი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის აღმოსავლეთით. მექსიკის ალტიპლანოს რეგიონში. ტლასკალა მექსიკის უმცირესი შტატია და მისი ტერიტორიის 0,02%-ს იკავებს. სახელწოდება მოდის ამავე სახელწოდების ქალაქისა და შემდგომ შტატის დედაქალაქისგან, რომელიც ატარებდა ასევე ტლასკალის კულტურის სახელს. ტლასკალის კულტურა ესპანელთა მოკავშირე იყო აცტეკების წინააღმდეგ ბრძოლაში, სწორედ ამიტომ, ეს ტერიტორია კოლონიზაციის პერიოდში ესპანელთა მიერ ხელუხლებელი იყო.

ეკონომიკა ძირითადად დამყარებულია სოფლის მეურნეობასა და ტურიზმზე.
ტამაულიპასის შტატი

ტამაულიპასი — შტატი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალუირ ნაწილის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება აშშ (ტეხასის შტატი), აღმოსავლეთით –მექსიკის ყურე, სამხრეთით ვერაკრუსი, სამხრეთ დასავლეთით – სან-ლუის-პოტოსი, დასავლეთით – ნუევო-ლეონი.

სახელწოდება „ტამაულიპასი“ მოდის უასტეკთა ენიდან, სიტყვა -დან, სადაც ნიშნავს „ადგილი სადაც“, ხოლო , მაღალ მწვერვალებს.

შტატის დედაქალაქია სიუდად-ვიქტორია. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: რეინოსა, მატამოროსი, ნუევო-ლერადო და ტამპიკო.

ეს ტერიტორია ბოლო 8 000 წლის განმავლობაში დასახლებული იყო სხვადასხვა კულტურებით.
ტაბასკოს შტატი

ტაბასკო — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ტეუანტეპეკის ყელზე. მოსაზღვრე შტატებია: დასავლეთით – ვერაკრუსი, სამხრეთით – ჩიაპასი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით – კამპეჩე. ჩრდილოეთით გასასვლელი აქვს მექსიკის ყურეში. აღმოსავლეთით მას ასევე ესაზღვრება გვატემალა.

შტატის დედაქალაქია ვილიაერმოსა. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: კარდენასი, კომალკალკო, ტენოსიკე.

ძვ. წ. 800 წელს, ტაბასკოს ტერიტორიაზე სახლობდნენ ოლმეკების ხალხი, რომელთა დაღმასვლის შემდეგაც, ახ. წ. საუკუნეში აქ გამოჩნდა მაიას ცივილიზაცია.
სონორის შტატი

სონორა — შტატი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 182 052 კვ. კმ. თუ შევადარებთ, იგი დაახლოებით სირიის ფართობის ტოლია. სონორას ჩრდილოეთით ესაზღვრება აშშ, (კალიფორნიისა და ნიუ-მექსიკოს შტატები).

არქეოლოგიურად დადასტურებულია, რომ სონორას ტერიტორია ქრისტეს შობამდე 1500 წლით ადრე დასახლებული იყო იაკისა და მაიოს ხალხებით.

სონორას დედაქალაქია ერმოსილიო. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: სიუდად-ობრეგონი და ნოგალესი.
სინალოის შტატი

სინალოა — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მოსაზღვრე შტატებია: ჩრდილოეთით – ჩიუაუა და სონორა, სამხრეთით – ნაიარიტი, აღმოსავლეთით – დურანგო. დასავლეთით გასასვლელი აქვს კალიფორნიის ყურეში. შტატის ფართობია 57 377 კვ. კმ. მის შემადგენლობაში შედის ასევე კუნძულები: პალმიტო-ვერდე, პალმიტო დე ლა ვირჯინი, ალტამურა, სანტა-მარია, სალიაკა, მაკაპულე, სან-იგნასიო.

შტატის დედაქალაქია კულიაკანი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: მასატლანი, ლოს-მოჩისი.
UTC-03:00

-03:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც ვრცელდება შემდეგ რეგიონებში:

სტანდარტული დრო (მთელი წელი)

- აღმოსავლეთი, ჩრდილოეთი და ჩრდილო-აღმოსავლთი შტატები
ალაგოასი, ამაპა, ბაია, სეარა, მარანიანი, პარა, პარაიბა, პერნამბუკუ, პიაუი, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი, სერჟიპი, ტოკანტინსი

სტანდარტული დრო (სამხრეთ ნახევარსფეროს ზამთარი)
- სამხრეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი შტატები:
ფედერალური ოლქი, ესპირიტუ-სანტუ, გოიასი, მინას-ჟერაისი, პარანა, რიო-დე-ჟანეირო, რიუ-გრანდი-დუ-სული, სანტა-კატარინა, სან-პაულუ

სტანდარტული დრო (ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზამთარი)
- კუნძულის ძირითადი ნაწილი, სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროების ჩათვლით - აკვირდება ევროკავშირი, ზაფხულის დროის წესებით.
(საფრანგეთი) - აკვიდება ჩრდილოეთი ამერიკა ზაფხულის დროის წესები

წლის გარკვეულ პერიოდში (ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზაფხული)
(ატლანტიკის ზაფხულის დროზე გადასვლა)
, , , - ლაბრადორი, გარდა სამხრეთ-აღმოსავლური წვერისა
(გ.ს)
- ჩრდილო-დასავლეთი - აკვიდება ჩრდილოეთი ამერიკა ზაფხულის დროის წესებით

წლის გარკვეული პერიოდი (სამხრეთ ნახევარსფეროს ზაფხული)
- სან-ლუისის პროვინცია
- სამხრეთ-დასავლეთი შტატები
მატუ-გროსუ, მატუ-გროსუ-დუ-სული
- კონტინენტი
სან-ლუის-პოტოსის შტატი

სან-ლუის-პოტოსი — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. მისი ფართობია 62 849 კმ²-ია. მოსაზღვრე შტატებია: ჩრდილოეთით – კოაუილა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით – ნუევო-ლეონი, ჩრდილო დასავლეთით – საკატეკასი, აღმოსავლეთით – ტამაულიპასი და ვერაკრუსი, სამხრეთით – იდალგო, კერეტარო და გუანახუატო.

შტატს სახელი ეწოდა საფრანგეთის მეფის, ლუი -ის პატივსაცემად, ხოლო პოტოსი დაემატა შემდეგ, პოტაშის მაღაროების სიმრავლის შემდეგ. აღსანიშნავია, რომ ბოლივიაში, ამავე მიზეზის გამო ქალაქს ასევე პოტოსი ჰქვია.

შტატის დედაქალაქია ამავე სახელწოდების ქალაქი – სან-ლუის-პოტოსი. სხვა მსხვილი ქალაქებია: სიუდად-ვალესი, მეტეუალა, რიოვერდე