iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რაინდთა ორდენები

რაინდთა ორდენები-ეხება რაინდთა ჯგუფს, რომელიც ტრადიციულად დაარსდა ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს (დაახლოებით 1099–1291) ან შთაგონებული იყო ამ პერიოდში დაარსებული სამხედრო ორდენებით. ეს ორდენები ღრმად იყო დაკავშირებული რაინდობის იდეალებთან, როგორიცაა მამაცობა, პატივი და მსახურება, ისევე როგორც რელიგიური ერთგულება. დროთა განმავლობაში, ეს ორდენები ძირითადად სამხედრო და რელიგიური ერთეულებიდან გადაიქცა უფრო სასამართლო და საპატიო ინსტიტუტებად

პირველი რაინდული ორდენები გაჩნდა ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს, მათი მთავარი მიზანი იყო წმინდა მიწაზე მოგზაური ქრისტიანი მომლოცველების დაცვა და მართვა. ეს ადრეული რაინდული ორდენები, როგორიცაა ტამპლიერები, წმინდა სამარხის რაინდები (ოფიციალურად ცნობილია როგორც იერუსალიმის წმინდა სამარხის საცხენოსნო ორდენი) და წმინდა იოანეს ორდენი (მოგვიანებით ცნობილი როგორც მალტის რაინდები), შეიქმნა როგორც რელიგიური, ასევე სამხედრო ფუნქციების შესასრულებლად. ამ ორდენების წევრები ცხოვრობდნენ სიღარიბის, უმანკოების და მორჩილების მკაცრი წესების ქვეშ და მათი ქმედებები მიმართული იყო რელიგიური და საქველმოქმედო მოვალეობებისკენ, მათ შორის მომლოცველების დაცვასა და სამხედრო მოქმედებებში ქრისტიანობის გარე და ზოგჯერ შიდა საფრთხეების წინააღმდეგ.

რელიგიურმა სამხედრო ორდენებმა ლეგიტიმაცია მოიპოვეს პაპის თანხმობით, რაც მათ საშუალებას აძლევდა ემოქმედათ კანონიკური სამართლის მიხედვით. თავდაპირველად ისინი ფოკუსირდნენ სამხედრო მოქმედებებზე, მოგვიანებით ისინი გადავიდნენ საქველმოქმედო და ჯანდაცვის ამოცანებზე, გავლენის პიკს მიაღწიეს მე -12 და მე -13 საუკუნეებში. როდესაც ჯვაროსნული ლაშქრობები დასრულდა და მოხდა პოლიტიკური ცვლილებები, ბევრი ბრძანება შემცირდა.

გვიან შუა საუკუნეებში გაჩნდა ახალი რაინდული ორდენები, რომლებიც ხშირად ჩამოყალიბდა მონარქების მიერ პოლიტიკური ძალაუფლების გასაძლიერებლად და რაინდული იდეალების გასაძლიერებლად. ოქროს საწმისის ორდენი, რომელიც დაარსდა 1430 წელს ფილიპ ბურგუნდელის კარგის მიერ, არის სასამართლო ორდენის მთავარი მაგალითი, რომელიც ორიენტირებულია პატივს და არა სამხედრო მოქმედებებზე.

დროთა განმავლობაში, ბევრი რაინდული ორდენი ან დაიშალა ან გარდაიქმნა საქველმოქმედო საქმიანობაზე. ტამპლიერები დაიშალნენ 1312 წელს, ხოლო რაინდები ჰოსპიტალერი (მოგვიანებით მალტის რაინდები) განაგრძეს საქველმოქმედო როლი. მე-20 საუკუნეში, ზოგიერთი ბრძანება თრგუნავდა რეჟიმების მიერ, როგორიცაა ნაცისტური გერმანია, მაგრამ სხვები, როგორიცაა მალტის სუვერენული სამხედრო ორდენი, დღესაც მოქმედებენ, რომლებიც ფოკუსირებულია ჰუმანიტარულ დახმარებაზე.

თანამედროვე რაინდული ორდენები ძირითადად საპატიოა, აფასებენ ინდივიდებს საზოგადოებაში შეტანილი წვლილისთვის. მაგალითებია ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი და ღირსების ლეგიონი. არსებითად, რაინდობის ორდენები გადაიქცა სამხედრო და რელიგიური როლებიდან ძირითადად საზეიმო და საქველმოქმედო მიზნებამდე, ამავდროულად ინარჩუნებს მათ სამსახურსა და ღირსებას.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2773

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2773 — 2025 წლის 21 თებერვალს გაეროს უშიშროების საბჭომ ერთხმად მიიღო. რეზოლუციამ დაადასტურა საბჭოს ერთგულება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ, რუანდის მიერ აჯანყებული 23 მარტის მოძრაობის (23) სამხედრო კამპანიის მხარდაჭერის გათვალისწინებით.

რეზოლუცია
რეზოლუცია მოუწოდებდა 23-ს შეეწყვიტა ყველა თავისი შეტევა და გაეუქმებინა კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში პარალელური სახელმწიფო ინსტიტუტების შექმნა, ხოლო რუანდას მოუწოდეს შეეწყვიტა 23-ის ყველანაირი მხარდაჭერა და დაუყოვნებლივ გაეყვანა თავისი ჯარები კდრ-დან. კდრ-ს სთხოვეს, შეეწყვიტა გარკვეული შეიარაღებული დაჯგუფებების მხარდაჭერა, კერძოდ, რუანდის განთავისუფლების დემოკრატიული ძალების . ორივე მთავრობას მოუწოდეს განეახლებინათ სამშვიდობო მოლაპარაკებები, რომლებიც მანამდე გაიმართა ანგოლას დედაქალაქ ლუანდაში და კენიის დედაქალაქ ნაირობიში გაიმართა.

გაეროში საფრანგეთის მუდმივმა წარმომადგენელმა, ნიკოლა დე რივიერმა, მადლობა გადაუხადა საბჭოს რეზოლუციისთვის და გამოხატა საფრანგეთის მხარდაჭერა სამშვიდობო პროცესისადმი კონფლიქტის მოსაგვარებლად და კდრ-ის სუვერენიტეტისადმი. მან ხაზი გაუსვა კივუს კონფლიქტის ჰუმანიტარულ გავლენას მოსახლეობაზე.[

11 მარტს გაეროს სპეციალურმა წარმომადგენელმა სია ჰუანგმა, დიდი ტბების რეგიონში შეხვედრა გამართა კდრ-ის პრეზიდენტ ფელიქს ჩისეკედისთან უსაფრთხოების მდგომარეობისა და 2773-ე რეზოლუციის განხორციელების განსახილველად.
მორისკები

მორისკოები - იყვნენ ყოფილი მუსლიმები და მათი შთამომავლები, რომლებიც იზულებით მოექცნენ ქრისტიანობას და იძულებით გადაასახლეს მას შემდეგ, რაც ესპანეთის მონარქიამ ისლამი აკრძალა. ტერმინი „მორისკო“ მომდინარეობს სიტყვიდან „მაური“, რომელიც აღნიშნავდა ჩრდილოეთ აფრიკული წარმოშობის მუსლიმებს, რომლებმაც დაიპყრეს და მართავდნენ იბერიის ნახევარკუნძულის ნაწილებს რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში. მე-16 საუკუნის დასაწყისში ესპანეთში საკმაოდ დიდი მუსლიმი მოსახლეობა იყო ცნობილი როგორც მუდეხარები. ამ მუსლიმებს საშუალება მიეცათ დარჩენილიყვნენ ესპანეთში ქრისტიანული მმართველობის ქვეშ რეკონკისტის შემდეგ, იმ პირობით, რომ ისინი ცხოვრობდნენ გარკვეული შეზღუდვების ქვეშ. თუმცა, მე-15 საუკუნის ბოლოს, კათოლიკე მონარქები, ფერდინანდი და იზაბელა, ცდილობდნენ განემტკიცებინათ ქრისტიანული ბატონობა მუსლიმების განდევნით ან მოქცევით, რაც საბოლოოდ აიძულა ბევრი მათგანი დაეტოვებინა რწმენა.

იძულებითი მოქცევის პროცესი ძირითადად დასრულდა მე-16 საუკუნის დასაწყისში, მაგრამ მორისკოსები კვლავ რჩებოდნენ კათოლიკური ეკლესიისა და ესპანეთის ხელისუფლების ეჭვებისა და უნდობლობის სამიზნედ. იბერიის კავშირი, რომელიც აერთიანებდა ესპანეთსა და პორტუგალიას, მორისკოსებს მზარდი პარანოიით უყურებდა, იმის შიშით, რომ მათი ისლამური პრაქტიკა შესაძლოა საფრთხე ყოფილიყო სამეფოს სტაბილურობისთვის. ასევე გაჩნდა მზარდი შიში იმისა, რომ მორისკოსები შესაძლოა მიემხრნენ ოსმალეთის იმპერიას, განსაკუთრებით 1453 წელს კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ, რამაც ოსმალეთს მეტი გავლენა მისცა ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში. ამ შიშების საპასუხოდ, 1609-1614 წლებში ესპანეთის გვირგვინი წამოიწყო მორისკოსების სისტემატური განდევნა ესპანეთის სხვადასხვა სამეფოებიდან. ყველაზე მკაცრი გაძევება მოხდა ვალენსიის აღმოსავლეთ სამეფოში, სადაც მორისკოს მოსახლეობის დიდი ნაწილი ცხოვრობდა.
მოციქული

მოციქული- რომელიც მომდინარეობს ბერძნულიდან ** , აღნიშნავს ემისარს, რომელსაც ხშირად ევალება გზავნილის გადმოცემა. ქრისტიანობაში ეს ტერმინი ეხება თორმეტ მოციქულს, მათ შორის პეტრეს, იაკობსა და იოანეს, ისევე როგორც სხვა ადრეულ ქრისტიანულ მოღვაწეებს, როგორიცაა პავლე და ბარნაბა. იგი ასევე გამოიყენება მისიონერებისთვის ან ქრისტიანობის გამავრცელებელი ძირითადი ფიგურებისთვის, როგორიცაა წმინდა პატრიკი ან წმინდა ბონიფაციუსი. სხვა რელიგიები იყენებენ ტერმინს თავიანთი ისტორიის მნიშვნელოვანი ფიგურებისთვის.

სიტყვა *მოციქულს* აქვს ორი მნიშვნელობა: უფრო ფართო, როგორც მაცნე და უფრო ვიწრო, რომელიც ეხება ადრეულ ქრისტიან მოციქულებს. ეს დაკავშირებულია *შალიას* იდეასთან იუდაიზმში, სადაც მოციქულები იყვნენ ემისრები ან აგენტები. ტერმინი ასევე გვხვდება ქრისტიანულ დოქტრინებში, როგორიცაა სამოციქულო მემკვიდრეობა, რაც გულისხმობს თავდაპირველი მოციქულების ტრადიციების გაგრძელებას.

ახალ აღთქმაში იესომ გაგზავნა თავისი მოციქულები თავისი სწავლებების გასავრცელებლად და ტიტული გავრცელდა სხვებზე, როგორიცაა წმინდა პატრიკი ("ირლანდიის მოციქული") და წმინდა ბონიფაციუსი ("გერმანელების მოციქული"). თანამედროვე ქრისტიანული მოძრაობები, როგორიცაა უკანასკნელი დღის წმინდანების მოძრაობა, განაგრძობს მოციქულების გამოყენებას, თორმეტი მოციქულის კვორუმით, რომელიც ზედამხედველობს ეკლესიის სწავლებებს.

ისლამში ტერმინი *რასული* აღნიშნავს ღმერთის მიერ გამოგზავნილ მაცნეს, როგორიცაა იბრაჰიმი, მუსა და მუჰამედი და განსხვავდება *ნაბი* (წინასწარმეტყველი)გან. მოციქულები ასევე ასრულებენ როლს ბაჰაის რწმენაში, სადაც ბაჰაულას ადრეული მიმდევრები მოციქულებად ინიშნებოდნენ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2774

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2774 2025 წლის 24 თებერვალს მიიღეს. ეს იყო პირველი არაპროცედურული რეზოლუცია უკრაინაში რუსეთის მიმდინარე შეჭრასთან დაკავშირებით, რომელიც მიიღეს მას შემდეგ, რაც რამდენიმე წინა წინადადება რუსული მხარის წინააღმდეგობას წააწყდა.

მიმოხილვა
რეზოლუცია შეერთებულმა შტატებმა წარადგინა და მისი მიღება შესაძლებელი გახდა რუსულ-ამერიკულ ურთიერთობების გაუმჯობესების შედეგად, დონალდ ტრამპის მიერ თანამდებობის დაკავებიდან ერთი თვის შემდეჰ. ამ რეზოლუციის მიღება იყო ნიშანი აშშ-ს გაღრმავებული განხეთქილებისა ერთი მხრივ, უკრაინის, მეორე მხრივ, მისი ევროპელი მოკავშირეების მიმართ.

რეზოლუცია 2774 დამტკიცდა ათი ხმით, ხუთმა თავი შეეკავა (დანია, საფრანგეთი, საბერძნეთი, სლოვენია და გაერთიანებული სამეფო) და არცერთი წინააღმდეგი არ ყოფილა. 2014 წლის შემდეგ ეს უშიშროების საბჭოს მიერ მიღებული მესამე რეზოლუცია, რომელიც რუსეთ-უკრაინის ომს ეხემა.

ხმების გადანაწილება
ნეტგაზეთი

ნეტგაზეთი — დამოუკიდებელი ქართული ონლაინმედია. დაარსდა 2010 წელს „გაზეთი ბათუმელების“ მიერ. გამოცემის გენერალური დირექტორია მზია ამაღლობელი, მთავარი რედაქტორია ნესტან ცეცხლაძე.

ისტორია
„ნეტგაზეთის“ მშობელი კომპანია „გაზეთი ბათუმელებია“, რომელიც 2001 წელს ბათუმში დაარსდა. 2010 წელს „ბათუმელების“ რედაქციამ ონლაინ მედია „ნეტგაზეთის“ დაარსებით თავისი არეალი ეროვნულ დონეზე გააფართოვა. „ბათუმელები“ აჭარის რეგიონის ადგილობრივ დღის წესრიგზეა ფოკუსირებული, „ნეტგაზეთი“ კი - ეროვნული მასშტაბის გამოცემაა. მისი მთავარი რედაქტორი ნესტან ცეცხლაძის თქმით, ონლაინ მედიის დაარსების მიზანი იყო "ის, რასაც ბათუმელები აკეთებს ლოკალურ გარემოში, გაეკეთებინათ საერთო-ეროვნულ დონეზეც". ქვეყნის შიდა პოლიტიკური პროცესების გარდა, გამოცემა კავკასიის რეგიონის სიახლეებსაც აშუქებს და აანალიზებს მეზობელ ქვეყნებში მიმდინარე პროცესების გავლენას საქართველოზე.

2015 წელს „ნეტგაზეთმა“ პრესის ევროპული ჯილდო მიიღო. ეს ჯილდო გადაეცემათ იმ გამოცემებს, რომლებიც გერმანული ფონდი „ცაიტისა“ და ნორვეგიის გამოხატვის თავისუფლების ფონდის განცხადებით, „ცენზურასა და რეპრესიებს არ უშინდებიან.“

ნეტგაზეთს ჰქონდა რუსულენოვანი ვერსიაც, რომელიც 2022 წელს რუსეთის კომუნიკაციების მარეგულირებელმა კომისიამ დაბლოკა.

დევნა და შევიწროება
2011 წლის 26 მაისს, ოპოზიციის საპროტესტო აქციის დაშლისას, სპეცნაზელებმა ნეტგაზეთის თანამშრომლებს რეზინის ტყვიები დაუშინეს. მსგავსი ინციდენტები გრძელდებოდა "ქართული ოცნების" ხელისუფლების პირობებშიც. 2023 წლის მარტში "უცხოელი აგენტების" შესახებ კანონის წინააღმდეგ აქციების დროს სპეცნაზელებმა ნეტგაზეთის ჟურნალისტი მიხეილ გვაძაბია სცემეს.

2025 წლის 12 იანვრიდან ნეტგაზეთის ხელმძღვანელ მზია ამაღლობელს წინასწარი პატიმრობა აქვს შეფარდებული. მას პოლიციელზე თავდასხმაში ადანაშაულებენ. ადგილობრივი და საერთაშორისო ადამიანის უფლებადამცველი ორგანიზაციების განცხადებით, მედიამენეჯერის სისხლისსამართლებრივი დევნა საქმის გარემოებებთან შეუთავსებელია და პოლიტიკურად მოტივირებულია. მისი წინასწარ პატიმრობაში დატოვება შეფასდა, როგორც „თავსასხმა დამოუკიდებელ მედიაზე“.
რაიმონ პუანკარე

რეიმონდ ნიკოლა ლანდრი პუანკარე (1860-1934)- ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც იყო საფრანგეთის პრეზიდენტად 1913 წლიდან 1920 წლამდე და სამჯერ პრემიერ მინისტრად. პოლიტიკური სტაბილურობის ერთგული კონსერვატორი, პუანკარე ასევე იყო გაწვრთნილი იურისტი და გახდა დეპუტატი 1887 წელს. მან დააარსა დემოკრატიული რესპუბლიკური ალიანსი 1902 წელს და ცნობილი იყო თავისი ანტიგერმანული შეხედულებებითა და ფრანკო-რუსული კავშირების გასაძლიერებლად, განსაკუთრებით ბოსნიისა და აგადირის კრიზისების დროს. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 1914 წლის ივლისის კრიზისში და მხარი დაუჭირა მოკავშირეთა რაინის ოკუპაციას პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ.

1922 წელს პუანკარე დაბრუნდა პრემიერ მინისტრად და ბრძანა რურის ოკუპაცია გერმანიის რეპარაციების აღსრულების მიზნით. მიუხედავად იმისა, რომ იგი აგრესიულად განიხილებოდა, განსაკუთრებით ინგლისურენოვან სამყაროში, მას საფრანგეთში ომის დროს ლიდერად აფასებდნენ. პუანკარეს პოლიტიკური ფილოსოფია ეფუძნებოდა ეროვნულ განახლებას და საფრანგეთის ინტერესების მტკიცე დაცვას, განსაკუთრებით გერმანიის წინააღმდეგ. მას უწყვეტი მეტოქეობა ჰქონდა ჟორჟ კლემენსოსთან, რამაც გავლენა მოახდინა მის პოლიტიკურ კარიერაზე.

პუანკარეს საგარეო პოლიტიკა მიზნად ისახავდა საფრანგეთის, როგორც დიდი სახელმწიფოს სტატუსის შენარჩუნებას, გერმანიის აგრესიის შეკავების დროს, ხაზს უსვამდა დიპლომატიურ "სიმტკიცეს". ფისკალურად კონსერვატიული ყოფნის მიუხედავად, ის მუშაობდა სამხედრო ძალების დაბალანსებაზე ეკონომიკურ საზრუნავებთან. მისი მემკვიდრეობა გამოირჩევა ძლიერი ხელმძღვანელობით მღელვარე პერიოდში და მისი რთული პოზიციით ფრანკო-გერმანიის ურთიერთობებზე.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 42

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 42 მიიღეს 1948 წლის 5 მარტს. საბჭომ მოუწოდა თავის მუდმივ წევრებს, წარმოედგინათ ანგარიში პალესტინაში არსებული ვითარების შესახებ და რეკომენდაციები გაეწიათ პალესტინის კომისიისთვის 10 დღის ვადაში.

რეზოლუცია 42 მიიღეს რვა ხმით არცერთის წინააღმდეგ. არგენტინამ, სირიამ და გაერთიანებულმა სამეფომ თავი შეიკავეს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 43

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 43 მიიღეს 1948 წლის 1 აპრილს. რეზოლუცია აღნიშნავს მზარდ ძალადობასა და არეულობას პალესტინაში, მოუწოდებს ებრაულ სააგენტოს პალესტინასა და არაბთა უმაღლეს კომიტეტს, უშიშროების საბჭოს წარმომადგენლები გამოიყენონ ზავის დადებისა და აღსრულებისათვის. რეზოლუცია ასევე მოუწოდებს შეიარაღებულ არაბულ და ებრაულ ჯგუფებს დაუყოვნებლივ შეწყვიტონ ძალადობრივი ქმედებები.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 44

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 44 მიიღეს 1948 წლის 1 აპრილს. გაეროს უშიშროების საბჭოს 42-ე რეზოლუციით მოთხოვნილი მოხსენებების მიღების შემდეგ, საბჭომ სთხოვა გენერალურ მდივანს მოიწვიოს გენერალური ასამბლეის სპეციალური სესია, რათა შემდეგ განეხილათ პალესტინის მომავალი მთავრობის საკითხი.

რეზოლუცია მიიღეს. ორმა სახელწიფომ უკრაინის სსრ-მ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავა.
ირიდა (მითოლოგია)

ირიდა, ირისი  — ცისარტყელას ქალღმერთი ბერძნულ მითოლოგიაში. ჰესიოდეს განმარტებით, თავმანტისა და ოკეანიდ ელექტრას პირმშვენიერი ასულია, ჰარპიების და, ცისა და მიწის შუამავალი, ღმერთთა და კაცთა კავშირის განსახიერება — რადგან ცისარტყელა ცასა და მიწას აერთიანებს. ფეხმარდი ფრთოსანი შიკრიკი ღმერთების ნებას აუწყებს დედამიწას, ზღვა-კეანეებსა და ქვესკნელს, უფრო მეტად კი ზევსის და ჰერას „ოქროსფრთიანი მალემსრბოლია“, „ქრიზოპტეროსი“, დაუზარებელი და ჰაეროვანი, ქარისფეხება ქალღმერთი. როცა ზევსი თეატრიდან აგზავნის, რათა ოლიმპოზე იხმოს და აქილევს აუწყოს თავისი ნება: „თუ ჩემი ეშინია, ჰექტორის გვამი ტროელებს გადასცესო“, ირიდა სიტყვის სისწრაფით ეშვება ძირს, ზღვის სიღრმეში ისე ჩაეშვება, როგორც ტყვიის სიმძიმე ნემსკავზე გამობმული, ზევსის ნებას აუწყებს ზღვის ქალღმერთს. მაგრამ ის მხოლოდ შიკრიკია, ბრძანების უსიტყვოდ აღმასრულებელი, არა მრჩეველი. მეორე შიკრიკი — ჰერმესი კი ჭკვიანი და ცბიერი მოაზროვნეცაა, საქმე თავისი ინიციატივით მიჰყავს ბოლომდე. ოდისეაში ირიდა უკვე აღარ ჩანს, როგორც შიკრიკი. ის ჰერმესმა განდევნა. ასეა გვიანდელ მითებშიაც.

ხელოვნებაში ირიდა მსუბუქთმიანი ლამაზი ქალია, ჰერას მხლებელი, ხელში უკავია წყლით სავსე ტოლჩა, რითაც ღრუბლებს ნამავს. ხშირად ხელში კერიკიონი (კვერთხი) უჭირავს. ასეთია გამოსახულება ვაზებზე, აზარფეშებზე.

მის სახელს ატარებს 1847 წელს აღმოჩენილი ასტეროიდი (7) ირიდა.
(7) ირიდა

7 ირიდა (; სიმბოლო: ), ადრე 847  — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი. აღმოჩენილია 1847 წლის 13 აგვისტოს, ინგლისელი ასტრონომის ჯონ ჰაიდის მიერ, ბიშოპის ობსერვატორიაში, დიდი ბრიტანეთი. ასტეროიდს ეწოდა ბერძნული მითოლოგიის ცისარტყელას ქალღმერთის ირიდას სახელი..

ასტეროიდი მზის გარშემო ბრუნავს 3.68 წელიწადში. 2011 წელს პარიზის ობსერვატორიის თანამშრომლებმა კომპიუტერული მოდელირების გამოყენებით შეისწავლეს ცერესისა და ვესტას ორბიტების სტაბილურობა, მზის სისტემის 8 პლანეტის, ირისის, პლუტონის, მთვარის, პალასის და ბამბერგის ქცევის გათვალისწინებით.
მორფევსი

მორფევსი — ბერძნულ მითოლოგიაში, ძილის ღმერთის ფრთოსანი შვილი და მსახური, რომლის ნებითაც მძინარეს ეცხადებიან იკელოსი (კიკელოსი), ფობეტორი და ფანტაზოსი. რელიეფებზე გამოსახულია ფრთოსანი ბერიკაცის სახით. ამ მითიური გმირის სახელი ეწოდა მორფინს. ტკბილი სიზმრის სინონიმად იქცა.

ერმიტაჟის ერთ-ერთი შედევრია პიერ გვერინის ფერწერული ტილო „მორფევსი და ირიდა“ ღრუბლებიდან ჩამოსული ირიდა აღვიძებს მშვენიერ ჭაბუკს.
აფხაზეთის ბარისპირა

აფხაზეთის ბარისპირა (ლათ: ) — ტუჩოსანთა ოჯახის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარე. იზრდება დასავლეთ საქართველოს ალპურ და სუბალპურ მდელოებზე, ზღვის დონიდან 2 000-დან 2 400 მეტრ სიმაღლეებზე.
აღწერა
აფხაზეთის ბარისპირას ვიწრო ფოთლები აქვს, რომლებიც ქვედა მხრიდან თეთრი შეფერილობისაა. დაფარულია ბუსუსებით. მცენარის სიმაღლე 15-დან 30 სანტიმეტრ სიმაღლემდე აღწევს. მკვეთრად აღმართული მკვრივი ღეროც ბუსუსებითაა დაფარული. ფოთლები ღეროზე ერთმანეთის საპირისპიროდ არიან განლაგებული, მათი სიგრძე 5-დან 15 სანტიმეტრამდეა, ხოლო სიგანე 1-დან 2 სანტიმეტრამდე. აფხაზეთის ბარისპირას ყვავილთა ფერი იასამნისფერი ან ვარდისფერია, მცენარე ყვავის ივნისი-ივლისის პერიოდში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 46

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 46 მიიღეს 1948 წლის 17 აპრილს. გაეროს უშიშროების საბჭოს 43-ე რეზოლუცია მიზნებზე დაყრდნობით და იმის აღნიშვნით, რომ გაერთიანებული სამეფო კვლავ რჩებოდა სამანდატო ძალად პალესტინის ტერიტორიაზე, ის პასუხისმგებელი იყო იქ კონფლიქტის დასრულებაზე და საბჭოს ყველა წევრი ვალდებული იყო დახმარებოდა მას ასეთი მშვიდობის მიღწევაში.

ამ აზრიდან გამომდინარე, იგი მოუწოდებდა როგორც არაბულ უმაღლეს კომიტეტს, ასევე ებრაულ სააგენტოს დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ ძალადობის ყველა აქტი, შეეჩერებინათ გარეშე მებრძოლების ტერიტორიაზე შესვლა, შეეწყვიტათ იარაღის იმპორტი, თავი შეეკავებინათ ნებისმიერი დაუყოვნებელი პოლიტიკური საქმიანობისგან, რომელმაც შეიძლება შემდგომში ზიანი მიაყენოს ნებისმიერი თემის უფლებებს ან მოთხოვნებს, ითანამშრომლონ ბრიტანულ ხელისუფლებასთან და თავი შეიკავონ ნებისმიერი ქმედებისგან, რომელმაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ტერიტორიაზე არსებული წმინდა ადგილების უსაფრთხოებას. რეზოლუცია ასევე მოუწოდებდა რეგიონის ყველა ქვეყანას, ეთანამშრომლათ ნებისმიერი შესაძლო გზით, განსაკუთრებით მებრძოლების ან იარაღის ტერიტორიაზე გადაადგილების აღკვეთის გზით.

რეზოლუცია მიიღეს ცხრა ხმით არცერთის წინააღმდეგ, უკრაინის სსრ-მ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 48

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 48 მიიღეს 1948 წლის 23 აპრილს. მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს დაემორჩილოს გაეროს უშიშროების საბჭოს 46-ე რეზოლუციას და ამ მიზნით დააარსა ზავის კომისია პალესტინისთვის, რათა დაეხმაროს უშიშროების საბჭოს ზავის განხორციელებაში.

რეზოლუცია მიიღეს რვა ხმით არცერთის წინააღმდეგ, კოლუმბიამ, უკრაინის სსრ-მ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 49

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 49 მიიღეს 1948 წლის 23 აპრილს. იმის გათვალისწინებით, რომ უშიშროების საბჭოს წინა რეზოლუციები პალესტინის შესახებ არ შესრულებულა და სამხედრო ოპერაციები კვლავ მიმდინარეობდა პალესტინაში, რეზოლუცია მოუწოდებდა ყველა მთავრობასა და ხელისუფლებას, თავი შეეკავებინათ პალესტინაში ნებისმიერი შემდგომი მტრული სამხედრო მოქმედებისგან და ამ მიზნით გაიცა ცეცხლის შეწყვეტის ბრძანება მათი სამხედრო და ნახევრად სამხედრო ძალებისთვის, რომელიც ძალაში შევიდოდა შუადღის 12 საათზე, 1948 წლის 24 მაისს, ნიუ-იორკის ადგილობრივი დროით. რეზოლუცია ასევე ავალებდა გაეროს უშიშროების საბჭოს 48-ე რეზოლუციით შექმნილ პალესტინის ზავის კომისიას, საბჭოსთვის მოეხსენებინა შესაბამისი მხარეების მიერ რეზოლუციის შესრულების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს რვა ხმით არცერთის წინააღმდეგ, სირიამ, უკრაინის სსრ-მ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს.
ალექსანდრე პტუშკო

ალექსანდრე ლუკას ძე პტუშკო (ნამდვილი გვარი პტუშკინი; ; დ. 19 აპრილი, 1900, ლუგანსკი, რუსეთის იმპერია – გ. 6 მარტი, 1973, მოსკოვი, სსრკ) – რუსი და საბჭოთა კინორეჟისორი, სცენარისტი, რეჟისორ-მულტიპლიკატორი, მხატვარ-მულტიპლიკატორი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1969). ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1947).

იყო ზღაპრული ჟანრის ოსტატი კინოში და კომბინირებული და ტრიუკების სცენების გადაღების სფეროში გამომგონებელი; მსოფლიოში პირველი სრულმეტრაჟიანი თოჯინური მულტიპლიკაციური ფილმის, პირველი საბჭოთა ფერადი ფილმის (მრავალშრიან ფერად ლენტზე), პირველი საბჭოთა ხმოვანი მულტიპლიკაციური ფილმის და პირველი ფართოეკრანიანი ფილმის (სტერეოხმით) შემქმნელი.

ბიოგრაფია
ალექსანდრე პტუშკო დაიბადა ლუგანსკში, ეკატერინოსლავის პროვინციაში (ახლანდელი უკრაინა), გლეხების, ლუკა არტემის ძისა და ნატალია სემიონის ასულ პტუშკინების ოჯახში. ბავშვობიდან კარგად ხატავდა. 1919 წლიდან მუშაობდა დონეცკის მახლობლად მდებარე სოფელ კამიშევახაში შვიდწლიანი სკოლის ხელმძღვანელად, შემდეგ ბახმუტში, დონეცკის მეტალის მუშაკთა რაიონული კომიტეტის კულტურის განყოფილების ინსტრუქტორად.

1923-1926 წლებში სწავლობდა მოსკოვის სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტში და მუშაობდა მოსკოვის მშენებელთა კავშირის საორგანიზაციო განყოფილების მდივნად. მან გამოიცვალა რამდენიმე პროფესია (გაზეთის კორესპონდენტი, მსახიობი, დეკორატორი), სანამ 1927 წელს არ იპოვა თავისი მოწოდება კინოში.

მან დაიწყო „მოსკინოკომბინატში“, როგორც მხატვარ-მულტიპლიკატორმა და თოჯინების კონსტრუქტორმა. 1928 წელს შედგა მისი, როგორც რეჟისორ-ანიმატორის დებიუტი, აგრძელებდა რა იური მერკულოვის მიერ დაწყებული ფილმების სერიას მარიონეტული პერსონაჟის - ბრატიშკინის მონაწილეობით. 1932 წელს გადაიღო პირველი საბჭოთა ხმოვანი მულტფილმი „ყოფა-ცხოვრების ოსტატი“.

პტუშკოს მნიშვნელოვანი ნამუშევარი იყო სრულმეტრაჟიანი ფილმი „ახალი გულივერი“ (1935), რომელიც დაფუძნებულია ჯონათან სვიფტის რომანზე. მასში, სხვადასხვა ზომისა და შესაძლებლობების თოჯინებთან ერთად (ათას ხუთასზე მეტი კლასიკური, ანიმაციური, არტიკულირებული, მექანიკური და დასაქოქი), ცოცხალი მსახიობი თამაშობდა. კომბინირებული გადაღების, დიზაინისა და მოწყობილობების ინოვაციურ მეთოდებს მრავალი წლის განმავლობაში იყენებდნენ საბჭოთა კინორეჟისორები, თოჯინებზე მუშაობის ღია ტექნიკა და მეთოდები კი ფართოდ გავრცელდა. კერძოდ, ფილმმა გავლენა მოახდინა მულტიპლიკაციის ჩეხური სკოლის განვითარებაზე.

სიმღერა „ჩემი პატარა ლილიპუტი“, რომელიც სტილიზებულია ალექსანდრე ვერტინსკის ნაწარმოებად, მყისიერად იქცა ჰიტად. ნატალია პტუშკო, რეჟისორის ქალიშვილი, მოგვიანებით იხსენებდა:

1988 წელს გამოვიდა პოპულარული სამეცნიერო ფილმი „ალექსანდრე პტუშკოს ზღაპრული სამყარო“, რომელიც გადაიღო ალექსანდრე ზახაროვმა, რომელიც მუშაობდა პტუშკოსთან მეორე რეჟისორად.

2009 წელს კინორეჟისორის კადრები შევიდა სატელევიზიო დოკუმენტურ ფილმში „დიდი კომბინატორები“.

ჯილდოები და აღიარება
1935 : რსფსრ დამსახურებული არტისტი
1957 : რსფსრ სახალხო არტისტი
1940 : საპატიო ნიშნის ორდენი
1944 : შრომის წითელი დროშის ორდენი
1947 : სტალინის პრემია (პირველი ხარისხის) – ფილმისათვის „ქვის ყვავილი“
1953 : ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზი „ვერცხლის ლომი“ – ფილმისათვის „სადკო“
1969 : სსრკ სახალხო არტისტი
აბუ-სიბულთი

აბუ-სიბულთი (აბუსივან, აბუსბულეთი) — ნასოფლარი გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი არტაანის ლივის ჩრდილის ნაჰიეში.

სოფელი იხსენიება 1574 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. შეესაბამება გურჯისტანის დავთარი 1595-ის სახელამოუკითხავ სოფელს. დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 17 კომლი, რომელთაგან ყველა ისფენჯის გადამხდელი იყო და ამდენად ქრისტიანი. თუმცა კომლის ერთ მეთაურს მიწერილი აქვს, რომ იგი მუსლიმანია. კომლთა უფროსების მცირე ნაწილს ერქვა ქართველებისათვის და ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: აბრაჰამ და გიორგი.

მეურნეობის ძირითადი დარგები იყო: მემარცვლეობა (გადასახადის საერთო რაოდენობის 73%), შემდეგ მეცხოველეობა (მსხვილფეხა პირუტყვი, მეცხვარეობა, მეღორეობა, სოფელში თითოეულ კომლზე მოდიოდა 17 ღორზე მეტი, რაც მაცხოვრებლების ქრისტიანობაზე მიგვანიშნებს). მეფუტკრეობა და მებოსტნეობა თითქმის თანაბარი მნიშვნელობის იყო. მათზე მოდიოდა სამეურნეო გადასახადის (მემარცვლეობის გამოკლებით) საერთო რაოდენობის დაახლოებით 15-15%. სოფელი ნაჰიეში პირველ ადგილზე იყო შემდეგი გადასახადების ჯამური რაოდენობით: ქერი, ბოსტანი, იონჯა და თივა, ღორი (სოფ. მინდათნისთან ერთად), ფუტკარი, წისქვილი (სოფ. გუდსანარესთან და მინდათნისთან ერთად), თაფუ და დეშთიბანი.
ტუზის მუნიციპალიტეტი

ტუზის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტუზი. მუნიციპალიტეტი შეიქმნა 2018 წელს. მუნიციპალიტეტი მდებარეობს დედაქალაქ პოდგორიცადან დაახლოებით 10 კმ-ზე სამხრეთით და შედგება 40-ზე მეტი განსხვავებული დასახლებისგან. მუნიციპალიტეტი მოიცავს მალესიის რეგიონის მონტენეგროს ნაწილს.

გეოგრაფია
ტუზი მდებარეობს სკადარის ტბის ჩრდილო-დასავლეთით, პოდგორიცადან 10 კმ-ში და ტირანადან (ალბანეთი) 130 კმ-ში. იგი მდებარეობს ტყეებისა და მთების გარემოცვაში, რომლებიც შემდეგ უკავშირდება პროკლეტიეს მთების მასივს. იგი მდებარეობს ქალაქ პოდგორიცასა და ალბანეთის საზღვრის გადასასვლელს შორის მთავარი გზის გასწვრივ, სკადარის ტბიდან რამდენიმე კილომეტრით ჩრდილოეთით. წმინდა ანტონის ეკლესია და ქაზიმბეგის მეჩეთი მდებარეობს ქალაქის ცენტრში. ტუზი დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტია 2018 წლის 1 სექტემბრიდან.