iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ავერსი

ავერსი — მონეტის ან მედლის წინა მხარე, შუბლი.

ავერსის განსაზღვრის წესი
ავერსზე, როგორც წესი, თავსდება გამოსახულება საკანონმდებლო ფუნქციით, უმეტეს შემთხვევაში სახელმწიფოს გერბი; სამეცნიერო წრეებში არ არსებობს ერთიანი აზრი მონეტის ავერსის განსაზღვრის შესახებ; მონეტების თანამედროვე კატალოგებში მიღებულია ავერსის განსზღვრა შემდეგი ნიშნებით:

სახელმწიფოს გერბი, ემბლემა; თუ მონეტის ორივე მხარეს გამოსახულია გერბი, ავერსად მიიჩნევა მხარე პრივილეგირებული სახელმწიფოს გერბის გამოსახულებით, მაგ., პორტუგალიის კოლონიების მონეტების ავერსზე – პორტუგალიის, რევერსზე კი კოლონიის გერბი იყო გამოსახული;
სახელმწიფოს მეთაურის ან სამონეტო რეგალიის რომელიმე სხვა მფლობელის პორტრეტი;
ლეგენდა, სადაც მითითებულია ქვეყანა, ტერიტორია;
ლეგენდა, სადაც მოხსენიებულია სამონეტო რეგალიის მფლობელის სახელი.
სხვა შემთხვევებში მეცნიერები სუბიექტურად წყვეტენ ან უარს ამბობენ ავერსის განსაზღვრაზე.
ასი (მონეტა)

ასი — სპილენძისაგან ჩამოსხმული რომაული მონეტა; წონა – 272,8 გრ.; მონეტის ავერსზე გამოსახულია იანუსი, რევერსზე – გემის ცხვირი. შეიცავს 12 უნციას და იყოფა შემდეგ ერთეულებად: სემისი (6 უნციის ღირებულებისა, შუბლზე – იუპიტერი), ტრიენსი ( 4 უნცია, შუბლზე – მინერვა), კვადრანსი ( 3 უნცია, შუბლზე – ჰერმესი), სექსტანსი ( 2 უნცია, შუბლზე – ჰერმესი) და უნცია ( შუბლზე – რომა). ზურგზე ყველა ერთეულს ერთნაირი გამოსახულება აქვს. ასის მოჭრა ძვ. წ. 338 წელს დაიწყო და მიმოქცევაში იყო რამდენიმე საუკუნე.
მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი

მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი (; დ. 30 აპრილი, 1992, მენხენგლადბახი) — გერმანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონასა“ და გერმანიის ეროვნული ნაკრების მეკარე.

საკლუბო კარიერა
კარიერა დაიწყო მშობლიური ქალაქ მენხენგლადბახიის კლუბ „ბორუსიაში“, საიდანაც 2014 წლის ზაფხულში 12 მილიონ ევროდ შეიძინა „ბარსელონამ“.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
ბარსელონა:(20)
ესპანეთის ლა ლიგა (6): 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2022–23, 2024–25
ესპანეთის თასი (6): 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21, 2024–25
ესპანეთის სუპერთასი (5): 2016, 2018, 2022–23, 2024–25, 2025–26
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2014–15
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2015
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2015

ინდივიდუალური
ევროპის სპორტული მედიის წლის გუნდის წევრი: 2022–23
ლეოპოლდ V ავსტრიელი

ლეოპოლდ ავსტრიელი (; დ. 9 ოქტომბერი 1586, გრაცი — გ. 13 სექტემბერი 1632, შვაცი, ტიროლი) — ავსტრიის ერცჰერცოგი და ტიროლის გრაფი ჰაბსბურგების გვარიდან. პასაუს მთავარ-ეპისკოპოსი, სტრასბურგის მთავარ-ეპისკოპოსი, მურბახის აბატი.

ბიოგრაფია
ლეოპოლდ ავსტრიელი დაიბადა 1586 წლის 9 ოქტომბერს ავსტრიის ქალაქ გრაცში. ის იყო ერცჰერცოგ კარლ შტირიელის და მარია ანა ბავარიელის ვაჟი. განათლება მიიღო გრაცის იეზუიტების უნივერსიტეტში. 1597 წელს ჯერ კიდევ მოზარდი დაინიშნა პასაუს ეპისკოპოსის კოადიუტორად, ხოლო 1598 წელს გახდა ეპისკოპოს ურბან ფონ ტრენბახის მემკვიდრე განათლების მუიღებლად. 1607-1626 წლებში იყო სტრასბურგის ეპისიკოპოსის კოადიუტორი. 1614 წლიდან 1626 წლამდე ასევე იყო მურბახის აბატი.

ლეოპოლდ ცხოვრობდა სასახლის კარზე საღვთო რომის იმპერატორ რუდოლფ -ის მფარველობის ქვეშ, რომელიც ცდილობდა მის აყვანას ბოჰემიისა და გერმანიის სამეფო ტახტზე. 1609 წელს ის მონაწილეობდა ქალაქ კლევისათვის ბრძოლაში იმპერატორის მხარეს.

ლეოპოლდ განსაკუთრებულ მფარველობას უწევდა იეზუიტთა ორდენს. 1611 წელს მან დაპატიჟა ისინი პასაუში, სადაც დაეხმარა დაეარსებინათ კოლეჯი. 1612 წელს პასაუში მან დააარსა სკოლა, რომელიც 1622 წელს ასევე ჩაბარდა იეზუიტთა ხელმძღვანელობას. 1614 წელს ქალაქ მოლშაემში ააშენა ეკლესია იეზუიტთა კოლეჯში, რაზეც მეტყველებს მისი გერბი ტაძრის შიდა დეკორზე. მან ასევე ააშენა იეზუიტთა ეკლესია ქალაქ ინსბრუკში.

მისი ბიძაშვილის, ერცჰერცოგ მაქსიმილიან -ის გარდაცვალებიდან ერთი წლის თავზე, ლეოპოლდ გახდა ტიროლის და შუა ავსტრიის რეგენტი, ხოლო 1623-დან 1630 წლამდე — ფეოდალური მიწების მმართველი ერცჰერცოგის ტიტულით. 1619 წელს მისმა ძმამ, საღვთო რომის იმპერატორმა, ფერდინანდ -მ ის დანიშნა ვენის გუბერნატორად.

1618–1632 წლებში კათოლიკურ ქვეყნებთან ერთად მონაწილეობდა პროტესტანტების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1632 წელს მან დაიცვა ტიროლი შვედეთის არმიისგან.

1626 წელს ლეოპოლდ -მ უარი თქვა სტრასბურგისა და პასაუს მთავარ-ეპისკოპოსის ტიტულზე თავის ბიძაშვილის, ლეოპოლდ ვილჰელმ ავსტრიელის სასარგებლოდ. 1626 წლის 19 აპრილს დაქორწინდა ურბინოს ჰერცოგინია კლაუდია მედიჩზე, რომელიც დიდი ჰერცოგის, ფერდინანდ -ის ქალიშვილი და ურბინოს ჰერცოგის ქვრივი იყო. მათ დააარსეს ჰაბსბურგების დინასტიის არაპირდაპირი შტო, რომელმაც 1665 წლამდე იარსება. მათი ქორწილი იმ დროის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი მოვლენა გახდა.

ლეოპოლდ ავსტრიელი გარდაიცვალა 1632 წლის 13 სექტემბერს შვაცში. ის დაკრძალულია ინსბურგში იუეზუიტთა ეკლესიაში.

ოჯახი
ლეოპოლდ ავსტრიელს და კლაუდია მედიჩის შეეძინათ 5 შვილი:
მარია ელეონორა ავსტრიელი (1627–1629).
ფერდინანდ კარლ ავსტრიელი (1628–1662) — ავსტრიის ერცჰერცოგი და ტიროლის გრაფი.
იზაბელა კლარა ავსტრიელი (1629–1685) — კარლო გონაძაგას ცოლი.
სიგზმუნდ ფრანც ავსტრიელი (1630–1665) — ავსტრიის ერცჰერცოგი და ტიროლის გრაფი.
მარია ლეოპოლდინე ავსტრიელი (1632–1649) — ფერდინანდ -ის ცოლი.

წინაპრები
ლეოპოლდ ავსტრიელის წინაპრები
სახლი ქალაქის განაპირას (2004 წლის ფილმი)

სახლი ქალაქის განაპირას — 2004 წლის ამერიკული ანიმაციური ფილმი. იგი გადაიღო -მა, ხოლო დისტრიბუტორია . ფილმი გამოვიდა 2004 წლის 2 აპრილს და არის უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების რიგით 45-ე სრულმეტრაჟიანი ნახატი ანიმაციური ფილმი, უკანასკნელი 2009 წლის ფილმამდე „პრინცესა და ბაყაყი“.

ფილმის სახელწოდება მომდინარეობს ამავე სახელწოდების სიმღერიდან. მის პერსონაჟებს ახმოვანებენ როზანა ბარი, ჯუდი დენჩი,
კუბა გუდინგ უმცროსი, რენდი კუეიდი, ჯენიფერ ტილი და სტივ ბუშემი. მოქმედება მიმდინარეობს ძველ დასავლეთში. მთავარი პერსონაჟია სამი ძროხა - თავგადასავლების მოყვარული მეგის, სამართლიანი მისის კელოუეი და სულელი გრეისი. მათ მიერ გამოაშკარავებულია ფერმის ხელოვნურად გაკოტრების და დახურვის გეგმა, ამიტომ ყველაფერი უნდა გაკეთდეს, რათა ეს არ მოხდეს. აჯანყებას ხელმძღვანელობენ ცხენი ბაკი და ძროხები, რომლებმაც გადაწყვიტეს ყველაფერზე წავიდნენ, ოღონდ ფერმა გაკოტრებისგან გადაარჩინონ.

„სახლი ქალაქის განაპირას“ გამოვიდა 2004 წლის 2 აპრილს. მან მიიღო არაერთგვაროვანი შეფასებები და კინოგაქირავებში წინა ფილმებთან შედარებით ნაკლებად წარმატებული იყო.
კამელოტი

კამელოტი — ციხე–სიმაგრე, დაკავშირებული მეფე ართურთან. კამელოტი პირველად გაჩნდა საუკუნის ფრანგული რომანსებიდან და საბოლოოდ აღწერილი იქნა, როგორც ართურის სამეფოს ფანტასტიკური ქალაქი და ართურისეული მსოფლიოს სიმბოლო.

ართურის ეპოქის შემსწავლელი, ნორის ჯ. ლეისი წერდა, რომ „კამელოტი, რომელსაც გარკვეული მდებარეობა არ გააჩნია, შესაძლებელია, იყოს ყველგან.“
მარია ანა ბავარიელი (1551-1608)

მარია ანა ბავარიელი (; დ. 21 მარტი 1551, მიუნხენი — გ. 29 აპრილი 1608, გრაცი) — ერცჰერცოგ კარლ შტირიელის ცოლი.

ბიოგრაფია
მარია ანა იყო ბავარიის ჰერცოგ ალბრეხტ -ის და ანა ავსტრიელის ქალიშვილი. ის იყო ოჯახში მეოთხე შვილი. მის და-ძემბს შორის იყვნენ ვილჰელმ , ერნესტ ბავარიელი, ფერდინანდ ბავარიელი და მარია მაქსიმილიანა.

მამის მხრიდან მისი ბებია და პაპა იყვნენ ვილჰელმ და მარია ჯაკობა ბადენელი, ხოლო დედის მხრიდან — ფერდინანდ და ანა იაგელონი.

1571 წლის 26 აგვისტოს, ვენაში მარია ანა დაქორწინდა თავის ბიძა კარლ -ზე. კარლის გარდაცვალების შემდეგ შვილების (განსაკუთრებით მომავალი იმპერატორ ფერდინანდ -ის) აღზრდა მარია ანას ძმამ, ჰერცოგ ვილჰელმ -მ თავის თავზე აიღო.

მარია ანა ბავარიელი გარდაიცვალა 1608 წლის 29 აპრილს, ქმრის გარდაცვალებიდან 18 წლის შემდეგ.

შვილები
მარია ანა ბავარიელს და კარლ -ს ჰყავდათ 15 შვილი:
ფერდინანდი (1572)
ანა (1573–1598) — პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ -ის ცოლი.
მარია კრისტინა (1574–1621) — ჟიგმონდ ბატორის პირველი ცოლი.
კატარინა რენეტა (1576–1595)
ელიზაბეთი (1577–1586)
ფერდინანდ (1578–1637) — საღვთო რომის იმპერატორი
კარლი (1579–1580)
გრეგორია მაქსიმილიანა (1581–1597)
ელეონორა (1582–1620) — მონაზონი
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი (1583–1616) — ერცჰერცოგი
მარგარეტი (1584–1611) — ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის ცოლი.
ლეოპოლდ (1586–1632) — ავსტრიის ერცჰერცოგი.
კონსტანცია (1588–1631) — პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ -ის მეორე ცოლი.
მარია მაგდალინა (1589–1631) — კოზიმო მედიჩის ცოლი.
კარლ ავსტრიელი (1590–1624) — ეპისკოპოსი.
ანდების სახელმწიფოები

ანდების სახელმწიფოები — სახელმწიფოთა ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, რომელთათვისაც დამახასიათებელია მსგავსი გეოგრაფია და კულტურა, მაგალითად კეჩუას ენა და ანდური სამზარეულო, რომელიც თავდაპირველად ინკების იმპერიის დროს გავრცელდა, თუმცა ეს მანამდე და მის შემდეგაც ხდებოდა.

პოლიტიკური თვალსაზრისით, არგენტინა და ჩილე, როგორც წესი, ანდების სახელმწიფოებს არ მიეკუთვნება, რადგან ამ ქვეყნებში ძლიერი ადგილობრივი ანდური მემკვიდრეობის ნაკლებობაა და კულტურულად უფრო ევროპაზეა ორიენტირებული; ამავე დროს, ეს ქვეყნები არ არიან ანდური საზოგადოების წევრები (ორგანიზაციის დატოვების პროცესშია ვენესუელაც).

ანდები სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილს იკავებს და გადაჭიმულია შემდეგი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე:

(გეოპოლიტიკურად ანდების სახელმწიფოებს არ მიეკუთვნება)
(გეოპოლიტიკურად ანდების სახელმწიფოებს არ მიეკუთვნება)

როდესაც დაჯგუფება ხდება „ანდების სახელმწიფოების“ სახელით, მთავარი აქცენტი, რა თქმა უნდა, ამ ქვეყნების მთიან რეგიონებზე კეთდება. მაგალითად, არგენტინის პამპა ანდების რეგიონის ნაწილი არაა, თუმცა ამ რეგიონს ეკუთვნის არგენტინის დასავლეთი ნაწილი და ანდურ სამეზობლოსთან კულტურული კავშირები გააჩნია. ანდების საზოგადოების (სავაჭრო ბლოკი) წევრები არიან ვენესუელა, კოლუმბია, პერუ, ეკვადორი და ბოლივია. თითოეულ მათგანში ვრცელდება ამაზონის წვიმის ტყეები და ამაზონელი ადგილობრივები, ისევე როგორც ანდების მთები.
გვიანა

გვიანა (, , ) — რეგიონი სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს შემდეგ სამ ტერიტორიას:

საფრანგეთის გვიანა — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტი;
გაიანა, 1831-1966 წლებში ცნობილი როგორც ბრიტანეთის გვიანა — სახელმწიფო გვიანის ზეგანსა და მდინარე კორანტეინს შორის;
სურინამი, 1814 წლამდე ნიდერლანდის გვიანა — სახელმწიფო მდინარე კორანტეინსა და მარონის შორის.

ზოგჯერ, ამ რეგიონს ასევე მიაკუთვნებენ:

გვიანის რეგიონს, ყოფილ გვიანის პროვინციას სამხრეთ-აღმოსავლეთ ვენესუელაში;
პორტუგალიის გვიანას (ბრაზილიის გვიანა) ჩრდილო-დასავლეთ ბრაზილიაში, ამჟამინდელ ამაპის შტატში.
ილია წივწივაძე

ილია ბენედიქტის ძე წივწივაძე (დ. 20 მარტი, 1881 ― გ. 15 მარტი, 1938) — ქართველი კომუნისტი პოლიტიკოსი, რუსული რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. დაიბადა ხონში, გლეხების ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისის თეოლოგიურ სემინარიაში, რომელიც 1902 წელს მიატოვა რევოლუციური პროპაგანდისტული საქმიანობის გამო. 1903 წელს შეუერთდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მშრომელთა პარტიას. 1905–1907 წლების რევოლუციის პერიოდში სამხრეთ კავკასიაში ეძებდა თანამოაზრეებს, ასევე იყო ბოლშევიკური გაზეთის „დროს" რედაქტორი. 1911 წლიდან მოსკოვში განაგრძო პარტიული საქმიანობა. 1915 წელს ირკუტსკის გუბერნიაში გადაასახლეს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მოსკოვის კომუნისტური პარტიის წევრი და რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მშრომელთა პარტიის ზამოსკვორეჩიეს რაიკომის პასუხისმგებელი ორგანიზატორი გახდა. 1917 წლის დეკემბრიდან იყო მოსკოვის საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი და მოსკოვის რევოლუციური ტრიბუნალის თავმჯდომარე. 1921 წლიდან საქართველოს საბჭოთა სოციალური რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოში მუშაობდა, იყო თბილისის აღმასრულებელი კომიტეტის საბჭოს თავმჯდომარე. 1923 წლიდან მოსკოვში განაგრძო საქმიანობა. 1937 წელს დააპატიმრეს და კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.
კორანტეინი

კორანტეინი — მდინარე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, სურინამში; ამ ქვეყნის უგრძესი მდინარე.

სათავეს იღებს გვიანის მთიანეთში, აკარაის მთებში და დაახლოებით 724 კილომეტრის მანძილზე მიედინება გაიანასა და სურინამს შორის; ერთვის ატლანტის ოკეანეს, გაიანის ქალაქ კორივერტონისა და სურინამის ქალაქ ნეივ-მიკერის სიახლოვეს. ამ ორ ქალაქს შორის დადის ბორანი.

გაიანა-სურინამის საზღვარი გაიანის მხარეს მდებარე ნაპირზე გადის (მდინარის დასავლეთი ნაპირი), რასაც ტალვეგის დოქტრინის საფუძველზე აპროტესტებს გაიანა. 2007 წელს, ტრიბუნალმა, რომელიც ამ ორი ქვეყნის საწყლოსნო საზღვარს განიხილავდა, მთელ მდინარეზე სურინამის სუვერენიტეტი სცნო.

მდინარის სიღრმეში, 120 კმ-ის მანძილზე, ქალაქ აპურამდე, შედიან მცირე ზომის საოკეანო ხომალდები.
მარონი

მარონი — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. სათავეს იღებს ტუმუკ-უმაკის მთებში. მასზე გაივლის საზღვარი საფრანგეთის გვიანასა და სურინამს შორის. ზემო დინებაში, მდინარეს ლავას უწოდებენ.

მარონის ესტუარის მიმდებარედ, სურინამის მხარეს, სოფელ გალიბის სიახლოვეს, ბუნების ორი ნაკრძალია, სადაც დაცულია ფრინველები და ტყავიანი კუები, რომლებიც აქ იჩეკებიან.

მარონის სიგრძე 520 კმ-ია, აუზის ფართობი 65 830 კმ². ნაპირები დაფარულია ტროპიკული ჯუნგლებით. შუაწელში მოქმედებს ოქროს მაღაროები.
ბულგარული კომუნისტური პარტია

ბულგარული კომუნისტური პარტია — ყოფილი ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის კომუნისტური და მარქსისტ-ლენინისტური მმართველი პარტია 1946 - 1989 წლებში. კომუნისტური პარტია მეორე მსოფლიო ომის დასასრულისკენ, 1944 წლის ბოლოს წითელი არმიის მხარდაჭერით მოწყობილი პუტჩის მეშვეობით მოვიდნენ ხელისუფლებაში.

პარტია სათავეს იღებს ბულგარეთის მშრომელთა სოციალურ-დემოკრატიული პარტიიდან, რომელსაც 1903 წელს პარტიის ყრილობაზე გამოეყო.

პარტიის პირველი ლიდერი იყო დიმიტრ ბლაგოევი, ხოლო შემდეგი გეორგი დემიტროვი. პარტია ბულგარეთის პირველ მსოფლიო ომში მონაწილეობის წინააღმდეგი იყო. ისინი მხარს უჭერდნენ რუსეთის ოქტომბრის რევოლუციას და 1919 წელს გაწევრიანდნენ კომინტერნში. გაწევრიანების შემდეგ პარტია გადაკეთდა ბულგარეთის კომუნისტურ პარტიად, ხოლო დიმიტროვი გახდა ცენტრალური კომიტეტის წევრი და 1946 წლიდან 1949 წელს მის გარდაცვალებამდე ბულგარეთის ლიდერი. 1948 წელს პარტიას ისევ შეუერთდა ბულგარეთის მშრომელთა სოციალურ-დემოკრატიული პარტია.

ბლაგოევის უეცარი გარდაცვალების შემდეგ პარტიის ლიდერი გახდა სტალინისტი ვილკო ჩერვენკოვი, რომელმაც მოსკოვის დავალებით პარტიის "წმენდა" ჩაატარა. პარტია კომინფორმს 1948 წელს შეუერთდა და იუგოსლავიის კომუნისტური პარტიის ალიანსიდან გარიცხვის შემდეგ ეგრეთ წოდებული ტიტოისტების დევნა დაიწყო. 1954 წელს, სტალინის გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ, ჩერვენკოვი გადააყენეს.

1954 - 1989 წლებში პარტიის ლიდერი იყო ტოდორ ჟივკოვი. მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ბულგარეთი აგრძელებდა საბჭოთა კავშირის მხარდამჭერ პოლიტიკას. მისი მმართველობის ხანა პოლიტიკურად სტაბილური იყო. მოხდა სცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება. 1989 წელს მომხდარი დემოკრატიული ცვლილებების შემდეგ ჟივკოვი გადადგა. ის შედარებით ლიბერალმა კომუნისტმა პეტარ მლადენოვმა შეცვალა, თუმცა მალევე ქვეყნის მართვაზე მასაც უარის თქმა მოუწია.

1990 წლის გაზაფხულზე პარტიამ უარი თქვა მარქსისტ-ლენინისტური იდეოლოგიისგან და გადაკეთდა ბულგარულ სოციალისტურ პარტიად. მას ასევე გამოეყო რამდენიმე შედარებით მცირე პარტია, მათ შორის ბულგარეთის კომუნისტური პარტია ალეკსანდარ პაუნოვის ხელმძღვანელობით.
ფანი და ალექსანდერი

ფანი და ალექსანდერი — ინგმარ ბერგმანის 1982 წლის ფილმი. თავდაპირველად გამოვიდა როგორც ოთხნაწილიანი ტელესერიალი და შემდეგ გამოვიდა 188 წუთიანი კინოვერსია. ფილმი აღწერს ტყუპი და-ძმის ცხოვრებას 1910 წელს უფსალაში. ფილმის სიუჟეტად შვედმა რეჟისორმა საკუთარი და მისი დის ბავშვობა გამოიყენა.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი
საუკეთესო ოპერატურა: სვენ ნიკვისტი
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: ანა ასპი, სუზან ლინგჰაიმი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი

მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი (; დ. 17 ნოემბერი, 1583, გრაცი — გ. 18 თებერვალი, 1616, ზეკაის სააბატო) — ავსტრიის ერცჰერცოგი. კარლ -ის და მარია ანა ბავარიელის შვილი. საღვთო რომის იმპერატორის, ფერდინანდ -ის უმცროსი ძმა.

ბიოგრაფია
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი დაიბადა ქალაქ გრაცში. მისი ცხოვრების პირველ წლებზე ძალზედ მცირე ინფორმაცია მოიპოვება. პირველად ის ნახესენებია მაშინ, როდესაც დედასთან ერთად აცილებდა უფროს და ანას, რომელიც ცოლად გაჰყვა პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ -ს.

1606 წლის 25 აპრილს, ვენაში თავის ძმა ფერდინანდთან და ბიძაშვილებთან მაქსიმილიან -სთან და მატიასთან ერთად მაქსიმილიან ერნესტმა ხელი მოაწერა საბუთზე, რომლის მიხედვითაც მისი ბიძაშვილი, იმპერატორი რუდოლფ გადააყენეს ფსიქიკური აშლილობის გამო და მატიასი გამოცხადდა ჰაბსბურგების ტერიტორიის ნაწილის რეგენტად.

მისმა ბიძაშვილმა, ტევტონთა ორდენის დიდმა მაგისტრმა, მაქსიმილიან -მ მაქსიმილიან ერნესტს 1615 წელს ნება მისცა შეერთებოდა ორდენს, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, 1616 წელს ავსტრიის ლანდკომტურად დანიშნა. ერნესტი დანიშნეს მაგისტრის მოადგილედ და უკვე ცნობილი იყო, რომ გახდებოდა დიდი მაგისტრადაც. მაგრამ მოულოდნელად გარდაიცვალა 32 წლის ასაკში ისე, რომ ოჯახის შექმნა ვერ მოასწრო (თუმცა მას დარჩა უკანონო შვილი — დონ კარლოს ავსტრიელი, რომელიც გარდაიცვალა 1638 წელს). მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი დაკრძალულია ზეკაუს სააბატოში..

წინაპრები
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელის წინაპრები
კარლ ავსტრიელი

კარლ ავსტრიელი (, ასევე ცნობილია: და , დ. 7 აგვისტო, 1590, გრაცი — გ. 28 დეკემბერი, 1624, მადრიდი) — ტევტონთა ორდენის 43-ე დიდი მაგისტრი 1618—1624 წლებში. შუა ავსტრიის ერცჰერცოგი. ბრიკსენის ეპსიკოპოსი და ვროცლავის მთავარ-ეპისკოპოსი.

ბიოგრაფია
კარლ ავსტრიელის მშობლები იყვნენ კარლ შტირიელი და ალბრეხტ -ის ქალიშვილი, მარია ანა ბავარიელი .მისი ძმები იყვნენ საღვთო რომის იმპერატორი, ფერდინანდ და სტრასბურგის და პასაუს ეპისკოპოსი, ლეოპოლდ ავსტრიელი. კარლი დაიბადა მამის გარდაცვალებიდან 2 თვის შემდეგ, გრაცში. ადრეული ასაკიდანვე მას ამზადებდნენ საეკლესიო კარიერისთვის. მან განათლება მიიღო პასაუში, ზალცბურგში, ტრენტოში და ბრიქსენში. მის განათლებაზე ზრუნდავდა ეპისკოპოსი ზეკაუ იაკოვ .

1608 წლის 7 ივლისს კარლი აირჩიეს ვროცლავის ეპოსკოპოსად და 14 დეკემბერს დიდებით შევიდა ქალაქში. 1613 წელს გახდა ბრიქსენის ეპისკოპოსი. 1619 წელს მაქსიმილიან -ის გარდაცვალების შემდეგ ტევტონთა ორდენის დიდ მაგისტრად აირჩიეს.

1624 წელს ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის მიწვევით ის გაემგზავრა მადრიდში, რათა გამხდარიყო პორტუგალიის მეფის მოადგილე, თუმცა ესპანეთში ჩასვლის შემდეგ კარლ ავსტრიელი დაავადდა და 1624 წლის 28 დეკემბერს გარდაიცვალა. მისი სხეული დაკრძალეს ესკორიალის მონასტერში, ხოლო გული მისივე ანდერძით გაგზავნეს იუეზუიტთა მონასტერში, ქალაქ ნიცაში.

წინაპრები
კარლ ავსტრიელის წინაპრები
ღურის პროვინცია

ღურის პროვინცია (დარი , პუშტუ ‎) — პროვინცია ავღანეთში. დასავლეთით მას ესაზღვრება ჰერათის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ბამიანის პროვინცია, ჩრდილოეთით ფარიაბის პროვინცია, ხოლო სამხრეთით ჰელმანდის პროვინცია

ისტორია
რეგიონის ძველი სახელწოდება იყო მენდიში. სახელწოდება ღური მან მიიღო ამავე სახელის მქონე მთების გამო. მე–12 საუკუნემდე მოსახლეობამ რამდენიმეჯერ შეიცვალა რელიგია. ჯერ იყვნენ წარმართი, შემდეგ მიიღეს მაზდეანობა, ბუდიზმი და ბოლოს ისლამი.

ღური იგივე ღურისტანი არის მთიანი ქვეყანა. მის შესახებ ცნობები დაცულია მუსლიმი ისტორიკოსის იბნ ჰაუქალის თხზულებებში. მოსახლეობა რამდენიმე სალაპარაკო ენაზე მეტყველებს, მათ შორის, ხორასანის დიალექტზე.

ადამიანი ამ რეგიონში უძველესი დროიდან ცხოვრობდა, რასაც მოწმობს 2007/2008 წ.წ. არქეოლოგების მიერ აქ აღმოჩენილი უძველესი სამარხები, რომლებიც თარიღდება ძვ. წ. 5000 წლით. ნანგრევებს შორის აღმოჩენილია უძველესი სიხე–სიმაგრეები და სხვა საფორტიფიკაციო–თავდაცვითი ნაგებობანი, მათ შორის დედაქალაქ ჩაგჩარანის რაიონში. მდინარე თეჯენის მიდამოებში ჩანს ჯერ კიდევ საუკუნეში ბუდიზმის გავრცელების კვალი. აქ მრავლად არის ხელოვნური გამოქვაბულები, რომლითაც ყოველდღიურ ცხოვრებაში ბუდისტი ბერები სარგებლობდნენ.

1020–ანი წლებიდან ღური ითვლებოდა ღაზნევიდების სახელმწიფოს ვასალად. მაგრამ უკვე – ს.ს. იგი ძლიერი ადგილობრივი მმართველების ღურიდების სახელმწიფოს ცენტრად გადაიქცა. ღურიდების ეპოქაში მოხდა პროვინციის მოსახლეობის სრული ისლამიზაცია. შუა საუკუნეებში აქ ააგეს ჯამის მინარეთი, რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

2004 წლიდან ღურის რეგიონში აირია სიტუაცია და დაიწყო სამოქალაქო ომი. ამის გამო აქ განლაგებულია საერთაშორისო–სამხედრო ძალები ნატოს ეგიდით.

ნატო და კარზაის ადმინისტრაცია
ჰამიდ კარზაი ავღანეთის ხელისუფლებაში მოვიდა 2002 წლიდან, ნატოს სამხედრო ძალების დახმარებით, -ის 2001 წლის 20 დეკემბერს გაეროს უშიშროების საბჭოს №1386 რეზოლუციის საფუძველზე. -ის (ნატოს) ძალების საწყისი მისია იყო ქაბულსა და მის გარშემო ტერიტორიაზე სტაბილურობის დამყარება, რათა ჰამიდ კარზაის დროებით მთავრობას შესძლებოდა ძალაუფლების ხელში აღება. შემდგომში -ის მანდატი გავრცელდა მთელ ავღანეთზე.

დღესდღეობით -ი წარმოადგენს საერთაშორისო სამხედრო კოალიციას, რომელშიც მსოფლიოს 50-მდე ქვეყანა და 110 000-მდე ჯარისკაცი მონაწილეობს. -ი ავღანეთის მთელ ტერიტორიაზე აწარმოებს ბრძოლას თალიბანის, ალ-ქაიდასა და სხვა ექსტრემისტული ორგანიზაციების წევრებთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია შედგება ათი რეგიონისგან. წარმოადგენს მოსახლეობის მხრივ ერთ–ერთ არც თუ ისე მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონს. მისი რეგიონებია:
დავლატ იარი
დუ ლაინა
ლალ ვა სარჯანგალი
პასაბანდი
საგარი
ტაივარა
ტულაკი
შაჰრაკი
ჩაგჩარანი
ჩარსადა

რესურესები ინტერნეტში
ღურის პროვინცია
ღურის პროვინცია
ბალხის პროვინცია

ბალხი (დარი (ენა) , პუშტუ ‎) — ერთ-ერთი პროვინცია ავღანეთის 34 პროვინციიდან. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთით. დასავლეთით მას ესაზღვრება ჯაუზჯანის პროვინცია. ხოლო აღმოსავლეთით — ყუნდუზის პროვინცია. პროვინციია ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაზარ-ი-შარიფი

ისტორია
უძველეს დროში ამ რეგიონში მდებარეობდა სახელმწიფო ბაქტრია.
სახელწოდება პროვინციამ მიიღო უძველესი ქალაქის ბალხის სახელიდან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბალხა შედგება 15 აქდმინისტრაციული აიონისგან. ესენია:
ბალხი
დავლათაბადი
დიხდადი
დადი
კალდარი
კშინდიქსი
მაზარ-ი-შარიფი
მარმული
ნაჰრი-შაჰი
ჰულმი
ჩაჰარ-ბოლაკი
ჩაჰარ-კინტი
ჩიმტალი
შოლგარა
შორტეპე

მოსახლეობა
რაოდენობის მიხედვით მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობაა: ტაჯიკები, უზბეკები და პუშტუნები;

მსხვილი ქალაქები
ლოპოტა რეზორტი

ლოპოტა რეზორტი — დასასვენებელი კომპლექსი საქართველოში, ლოპოტას ტბასთან; ის რეზორტული ტიპის სასტუმრო-კომპლექსია. 2006 წლიდან მცირე ზომის, 7 ნომრიანი სასტუმრო აშენდა. მოგვიანებით კი ტერიტორიას დაემატა სასტუმროს ახალი შენობები. ტბის გარშემო სასტუმროს 8 შენობა დგას სტანდარტული, ნახევრად ლუქსი და ლუქსი ნომრებით. ჯამში, „ლოპოტა რეზორტის” დასასვენებელ კომპლექსს შეუძლია უმასპინძლოს 200-ზე მეტ სტუმარს.

გასართობი საშუალებები
დამსვენებლებს შეუძლიათ იჯირითონ ცხენებზე, გაისეირნონ წყლისა და ხმელეთის ველოსიპედებით, ითევზაონ, ითამაშონ ჩოგბურთი, მინი გოლფი, კალათბურთი და ფრენბურთი, მონაწილეობა მიიღონ კახური, ტრადიციული ღვინის დეგუსტაციაში, ჩურჩხელების ამოვლებასა და ჭაჭის გამოხდაში.

„ლოპოტა რეზორტის” 3 აუზი სხვადასხვა ასაკისა და ცურვის მოყვარულთა მიხედვით ჯამში 1200 კვადრატულ მეტრს უტოლდება. მესამე, ოლიმპიური ზომის აუზი სიგრძეში 60 მეტრს უდრის.

„ლოპოტა რეზორტი” ბიზნეს-ტურიზმისა და კორპორატიული ღონისძიებების განხრით აქტიურად მუშაობს. ტერიტორიაზე შესაძლებელია დღესასწაულების, ქორწილების, კონფერენციების, სემინარებისა და სხვადასხვა აქტივობების ორგანიზება.

ისტორია
 საუკუნეში ლოპოტის ხეობა ალექსანდრე ჭავჭავაძის მამულად მიიჩნეოდა, რომელიც იმ დროისთვის ვარდის პლანტაციებით იყო განთქმული. მოგვიანებით, ტერიტორია რომანოვების საუფლისწულო მამულად ქცეულა. საუკუნის მეორე ნახევარში პირველი ვარდის ზეთის საწარმო შეიქმნა. მიკროზონისა და ფრანგი სპეციალისტების დახმარებით, ლოპოტის პარფიუმერულმა ზეთმა პარიზის სუნამოების გამოფენაზე უდიდესი შეფასება მიიღო. საბჭოთა კავშირის პერიოდში, ზეთის საწარმომ შეწყვიტა ფუნქციონირება და მიტოვებულ შენობად იქცა. თანამედროვე ლოპოტის დასასვენებელი კომპლექსის ტერიტორიაზე დაგეგმილია ვარდების ახალი პლანტაციების გაშენება.

2010 წელს „ლოპოტა რეზორტის“ ტბა კათოლიკოს-პატრიარქმა, ილია -მ აკურთხა. ამ დღეს პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით ტბას ილია -ის სახელი ეწოდა.
აბდულჰამიდ I

აბდულჰამიდ (, ; დ. 20 მარტი, 1725, სტამბოლი — გ. 7 აპრილი, 1789, იქვე) — ოსმალეთის იმპერიის 27-ე სულთანი. სულთან აჰმედ -ისა და მისი ცოლის რაბია შერმის შვილი. 1774 წლის 21 იანვარს ტახტზე შეცვალა თავისი ძმა მუსტაფა .

მისი სულთნობის პერიოდში დასრულდა 1768-1774 წლების რუსეთ-თურქეთის ომი. 1774 წლის 20 ივნისს კოზლუჯის ბრძოლაში დამარცხებიდან ზუსტად ერთ თვეში რუსეთთან დადო ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულება, რამაც ხელი შეუწყო შავ ზღვაზე ვაჭრობის განვითარებისა და რუსეთის სამხედრო სტარატეგიული პოზიციის განმტკიცებას.

სერიოზულმა მარცხმა აიძულა სულთანი წასულიყო ადმინისტრაციულ და სამხედრო რეფორმებზე.

სირიაში და მორეაში მცირე წარმატებებმა ვერ მოახდინა იმის კომპესირება, რაც ყირიმის დაკარგვამ გამოიწვია. 1783 წელს რუსეთმა ყირიმი დაიპყრო. ოსმალეთის იმპერია ახალი ომისათვის სამზადისს შეუდგა. ახალი ომი 1787 წელს დაიწყო, რომელშიც ავსტრიაც ჩაერთო რუსეთის მხარეს. 1788 წელს რუსებმა ოჩაკოვი აიღეს.

აბდულჰამიდ გარდაიცვალა ოჩაკოვის ალყიდან ოთხ თვეში, 1789 წლის 7 აპრილს ინსულტის შედეგად.
კონსტანცია ავსტრიელი

კონსტანცია ავსტრიელი (, , დ. 24 დეკემბერი, 1588 — გ. 10 ივლისი, 1631, ვარშავა) — ავსტრიის ერცჰერცოგინია ჰაბსბურგების გვარიდან. პოლონეთის მეფის და ლიტვის დიდი მთავრის, სიგიზმუნდ ვაზას მეორე ცოლი.

ბიოგრაფია
კონსტანცია ავსტრიელი იყო ერცჰერცოგ კარლ -ის და ბავარიის ჰერცოგის, ალბრეხტ -ის ქალიშვილი.

1605 წლის 11 დეკემბერს, ვარშავაში კონსტანცია ცოლად გაყვა პოლონეთის დაქვრივებულ მმართველს, სიგიზმუნდ ვაზას, რომელიც ადრე მის დაზე, ანა ავსტრიელზე იყო დაქორწინებული. სიგიზმუნდ იყო შვედეთის მეფე იუჰან -ის უფროსი ვაჟი. ქორწილი იზეიმეს დიდი პომპეზურობით და სახელმწიფოს ხანიზიდან დიდი სახსრებით.

წინაპრები
კონსტანცია ავსტრიელის წინაპრები