iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფახვერკი

ფახვერკი (, „პანელი“, „სექცია“ და „საქმე“, „ნაგებობა“) — შემომღობი კონსტრუქციის ტიპი. ძირითადად იყენებენ მცირესართულიან ნაგებობებში. ფახვერკი წარმოადგენს ხის ჰორიზონტალური და შვეული, აგრეთვე ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილ კარკასს, რომელშიც ღია ადგილები შევსებულია ქვით. აგურითა და სხვა მასალით. ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპაში. თანამედროვე მშენებლობაში ხის კარკასიან, აგურით შევსებულ ფახვერკს იყენებენ ძირითადად თბილ ჰავიან რაიონებში.
ქართული ბატი

ქართული ბატი — ბატის ადგილობრივი პოპულაცია, გამოყვანილია ხალხური სელექციის გზით. განეკუთვნება „ხმელეთის“ ტიპს. ფერად ნაცარა, თეთრი და ჭრელია. აქვს ნარინჯისფერი ნისკარტი, ვარდისფერი ტერფი. ცოცხალი მასა დედლისა — 4,2 კგ (უდიდესი 5 კგ-მდე), მამლისა — 4,8 (უდიდესი 7 კგ-მდე). ქართული ბატი ადრეულაა. 5—6 თვის ფრინველის მასა 4 კგ-ს აღწევს. კვერცხმდებლობა 15—20 ც. წელიწადში, საუკეთესო პირობებში — 50-მდე. გავრცელებულია საქართველოს ყველა ბუნებრივი ზონის საკარმიდამო მეურნეობაში.
ქართული ბალი

ქართული ბალი — საქართველოში გავრცელებული ბლების ადგილობრივ ჯიშთა ჯგუფი, წარმოშობილია ველური ბლისაგან (ბალამწარა). ამიტომ ხშირად გვხვდება გარდამავალი ფორმები ბალამწარასა და ადგილობრივ ჯიშებს შორის. ქართული ბლის ჯიშები განეკუთვნება გინების (რბილნაყოფიანების) კლასს და ერთმანეთისგან განსხვავდება ნაყოფის ფორმით, შეფერილობითა და ზოგიერთი ბიოლოგიური თვისებებით. ქართული ბალი ფართოდაა გავრცელებული ქართლში, კახეთში, იმერეთში ჭოპორტულას, ძუძუბლის, ქართული თეთრი ბლის, ქართული შავის ბლისა და კახაბლის სახელწოდებით.
ქრისტესისხლა

ქრისტესისხლა (ლათ. ) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ყაყაჩოსებრთა ოჯახისა. მისი ერთადერთი სახეობა . შეიცავს ნარინჯისფერ რძეწვენს. აქვს ღრმად, ფრთისებრ განკვეთილი ფოთლები და ქოლგისებრ ყვავილედებად შეკრებილი ყვითელი ყვავილები.

იზრდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბარქტიკულ და ზომიერ სარტყლებში, ბაღებსა და დანაგვიანებულ ადგილებში. საქართველოში ფართოდ არის გავრცელებული.

შხამიანი მცენარეა, შეიცავს ალკალოიდ ქელიდონიუმს, რითაც ხშირად იწამლებიან ცხოველები. ქრისტესისხლას რძეწვენი იხმარება მედიცინაში წყლულისა და კანის დაავადებათა სამკურნალოდ.
ქრისტესბეჭედა

ქრისტესბეჭედა — ბალახოვან მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა.

აერთიანებს 50-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ყველგან, გარდა არქტიკისა და ავსტრალიისა. ყოფილ საბჭოეთის ტერიტორიაზე მხოლოდ 3 სახეობა იზრდება, აქედან 1 კავკასიასა და საქართველოში . ქრისტებეჭედას ყველა სახეობა ფართო ფოთლოვანი ტყეების კომპონენტია, უფრო ხშირად წიფლნარში გვხვდება.

ქრისტესბეჭედას პოლიგამური, მარტივ ქოლგებად შეკრებილი ყვავილები აქვს; ქოლგის პერიფერიაზე მოკლეყუნწიანი, მტვრიანიანი ყვავილებია, ცენტრში — ორსქესიანი და მჯდომარე. სფეროსებრი ნაყოფი სქლადმოფენილია კაუჭისებრი ჯაგრებით.
ქრისტეს ვნებანი (თხზულება)

ქრისტეს ვნებანი (ლათ. ) — ბიზანტიური საეკლესიო დრამატული თხზულება. დრამა იწყება ქრისტეს ასვლით გოლგოთაზე და მთავრდება მისი აღდგომით.
მოქმედი პირები არიან: ღვთისმშობელი მარიამი, ქრისტე, ანგელოზი, იოსებ არიმათიელი, იოანე ღვთისმეტყველი, დარაჯი, მღვდელმთავარნი, პილატე. გუნდი შედგება გალილეველი ქალწულებისგან. ქრისტეს ვნებანი დაწერილია ბიზანტიური თორმეტმარცვლოვანი ლექსით და შეიცავს 2640 კარედს. შეთხზვის დრო დაუდგენელია (სავარაუდოა - სს შუა ხანა).
მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი

მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი — მარტვილის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია მარტვილის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბი წარმოადგენს ჰერალდიკურ ფარს, რომელიც გაკვეთილია და იყოფა 2 ნაწილად.
 ნაწილი — მეწამულ (წითელ) ველზე ოქროს მუხა;
 ნაწილი — ლაჟვარდოვან (ლურჯ) ველზე ვერცხლის ირიბი ჯვარი (წმ. ანდრიას ჯვარი).

 ნაწილს უჭირავს გერბის ფარის, ნაწილს — 1/4.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჯვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „მარტვილი“.
მარტვილის მუნიციპალიტეტის დროშა

მარტვილის მუნიციპალიტეტის დროშა — მარტვილის მარტვილის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია მარტვილის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 21 ივნისს, № 15 დადგენილებით.

აღწერილობა
დროშა ჰორიზონტალურად არის გაყოფილი 5 ნაწილად.
 და ნაწილი წარმოადგენს ლურჯ ველს და უჭირავს დროშის 1/10.
 და ნაწილი წარმოადგენს თეთრ ველს და უჭირავს დროშის 1/10.
 ნაწილი — მეწამულ (წითელ) ველზე ოქროს მუხა.

დროშის პროპორციაა 2:3.
ექიდნე

ექიდნე (; გველი, ბოროტი ქალი) — გველქალა, ტარტაროსის და გეას ნაშიერი, ჰიდრას და ქიმერას დედა, ნახევრად ქალწული, ნახევრად გველეშაპი, მტაცებელი და შემაძრწუნებელი არსება, ჰესიოდეს მიხედვით ქრიზაორისა და კალიროეს ნაშობი. ტიფონთან ცხოვრობდა კილიკიის გამოქვაბულში, ჰადესში ან სკითიის ველურ მხარეში და მრავალი ურჩხული შვა: ლერნეს ჰიდრა, ჰადესის ძაღლი ცერბერი, გერიონის ძაღლი ორთროსი, ქიმერქა, სფინქსი, ნემეის ლომი, სკილა, კრომიონის ღორი და სხვა უწმინდურები. გვიანდელ იმითი, რომლის მიხედვითაც ამ ურჩხულ-ქალს ჰერაკლესაგან ჰყავდა შვილები და ერთმა სახელიც კი მიაკუთვნა სკვითიას, სრულიად ხელოვნური ვერსია ჩანს. მძინარე ექიდნას თავს დაესხა არგოს პანოპტესი — ასთვალიანი არგუსი და მოკლა.
ურფინ ჯუსი და მისი ხის ჯარისკაცები

ურფინ ჯუსი და მისი ხის ჯარისკაცები — მწერალ ალექსანდრე ვოლკოვის მიერ ჯადოსნური ქვეყნის შესახებ დაწერილი რომანების სერიის მეორე ტომი. გამოიცა 1963 წელს.

სიუჟეტი
გინგემას დაღუპვის შემდეგ მისი თანაშემწე ურფინ ჯუსი თავს ჯადოქრის მემკვიდრედ აცხადებს, მაგრამ მღეჭავთა ქვეყნის (ანუ ლურჯი ქვეყნის) ხალხი მას არ აღიარებს. ერთხელ ქარიშხალს მის ბაღში მოაქვს უცნაური თესლი, რომელიც სარეველა ბალახად იქცევა. ურფინ ჯუსი მას ამოძირკვავს და გააშრობს, შემდეგ - ფხვნილად აქცევს. იგი შემთხვევით აღმოაჩენს, რომ ფხვნილს შეუძლია ნებისმიერი ნივთის გაცოცხლება. ის აცოცხლებს სათამაშო კლოუნ ეოტ ლინგს, დათვის ბეწვს, მოგვიანებით კი ქმნის ხის ჯარისკაცების უძლეველ არმიას და თავს ესხმის ზურმუხტის ქალაქს. მისი თანამოაზრეა რუფ ბილანი, ადგილობრივი მკვიდრი. ქალაქის მმართველი, საფრთხობელა და მის დასახმარებლად მოსული რკინის შეშისმჭრელი აღმოჩნდებიან ურფინ ჯუსის ტყვეობაში.

ელისთან კანზასში მიფრინავს ყვავი კაგი-კარი. მის მიერ მიტანილ ფოთოლზე გამოსახულები არიან ტყვეები და ელი მიხვდება, რომ მათ დახმარება სჭირდებათ. მასთან სტუმრად ამ დროს იმყოფება მეზღვაური ჩარლი ბლეკი, ელის ბიძია. ძველი გემით, რომელზეც მიმაგრებულია ბორბლები, ისინი გადადიან ჯადოსნურ ქვეყანაში, მღეჭავებს ათავისუფლებენ ჯუსის თანაშემწის, კაბრ გვინის ბატონობისგან და მამაც ლომთან ერთად საიდუმლო გზით შედიან ზურმუხტის ქალაქის მიწისქვეშეთში. ყველა ერთად მიემართება იასამნისფერ ქვეყანაში. აქ ყველაფერს მართავს ჯუსის კიდევ ერთი მოახლე, ენკინ ფლედი. მისი დამარცხების შემდეგ მეგობრები იწყებენ ადგილობრივი ხალხის შეკრებას ჯუსის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ამასობაში აჯანყება ზურმუხტის ქალაქშიც მზადდება და ჯუსის ჯარი ორ ბანაკს შორის მოექცევა. დამარცხების შემდეგ ურფინ ჯუსს ეულად უშვებენ - მისთვის, ელისა და ჩარლის თქმით, ეს ყველაზე დიდი სასჯელი იქნება. ხის ჯარისკაცებზე მრისხანე სახეების მაგივრად გამოსახავენ მხიარულ სახეებს და ისინი შრომისმოყვარე და კეთილ მუშებად იქცევიან. რუფ ბილანი გარბის მიწისქვეშეთში. ელი, ჩარლი და ძაღლი ტოტო ბრუნდებიან სამშობლოში.

პერსონაჟები
მთავარი გმირები

ელი - გოგონა კანზასიდან.
ტოტო - ელის ძაღლი, რომელიც ჯადოსნური ქვეყნის ტერიტორიაზე საუბრის უნარს იძენს.
ჩარლი ბლეკი - ცალფეხა მეზღვაური, ელის ბიძია

ქვეყნის დამცველები

ბრძენი საფრთხობელა - ზურმუხტის ქალაქის მმართველი.
რკინის შეშისმჭრელი - იასამნისფერი ქვეყნის მმართველი.
მამაცი ლომი - ნადირთა მეფე, ელის მეგობარი.
კაგი-კარი - ყვავი, კავშირის უფროსი.
დინ გიორი - გრძელწვერა მცველი.
ფარამანტი - ზურმუხტის ქალაქის დარაჯი.
ლესტარი - იასამნისფერი ქვეყნის საუკეთესო ოსტატი.

ურფინ ჯუსი და მისი მომხრეები

ურფინ ჯუსი - თვითმარქვია მეფე
გუამოკოლატოკინტი - გინგემას ბუ
ბაკუნა - დათვის ბეწვი
ეოტ ლინგი - სათამაშო კლოუნი
ლან პიროტი - ხის ჯარისკაცთა გენერალი
არუმი, ბეფარი, ვატისი, გიტონი, დარუკი, ელვედი და სხვები - კაპრალები
რუფ ბილანი - მოღალატე, გაქცეული მიწისქვეშეთში
კაბრ გვინი - ურფინ ჯუსის თანაშემწე, მოურავი ლურჯ ქვეყანაში
ენკინ ფლედი - ურფინ ჯუსის თანაშემწე, მოურავი იასამნისფერ ქვეყანაში.
სკალარული ველი

მათემატიკაში და ფიზიკაში სკალარული ველი ასოცირდება სივრცის ყველა წერტილში მოცემულ სკალარულ სიდიდესთან. ეს სკალარული სიდიდე შეიძლება იყოს ან მათემატიკური რიცხვი, ან რაიმე სკალარული ფიზიკური სიდიდე. სკალარული სიდიდე უნდა იყოს კოორდინატთა სისტემაზე დამოუკიდებელი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნებისმიერ ორი დამკვირვებელი, რომელიც ერთი და იგივე ერთეულთა სისტემას იყენებს, მოცემულ წერტილში უნდა აკვირდებოდეს სკალარული სიდიდს ერთსა და იმავე მნიშვნელობას.

ველების სხვა ტიპები
ვექტორული ველი, რომელიც ასოცირდება სივრცის ყველა წერტილში რაიმე ვექტორულ სიდიდესთან. ასეთი ველის მაგალითებია მაგნიტური ველი, ნიუტონის გრავიტაციული ველი და სხვა.
ტენზორული ველი, რომელიც სივრცის ყველა წერტილში რამე ტენზორით ხასიათდება. მაგალითად, ფარდობითობის ზოგად თეორიაში გრავიტაციული ველი წარმოადგენს ტემზორულ ველს.
მიკადო

მიკადო  (, „იმპერატორის ჭიშკარი“) — უძველესი ტიტული, რომლითაც მიმართავდნენ იაპონიის უმაღლეს საერო მმართველებს. ძველი ტერმინი, „ტენნო“ (ცის შვილი), აღნიშნავდა არა მარტო მონარქს, არამედ მის სახლს, კარს და სახელმწიფოს. ახლა ეს ტერმინი აღარ იხმარება, რადგან ამოიღეს ოფიციალური დოკუმენტებიდან.

ჰიროჰიტომ, იაპონიის 124-ე იმპერატორმა, მეორე მსოფლიო ომში დამარცხების შემდეგ, მოწინააღმდეგეების დაჟინებით, აღიარა მითებსა და ლეგენდებზე დაფუძნებული იმპერატორის ღვთაებრივი წარმოშობა ცრურწმენად.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში

2014 წლის მონაცემებით ბულგარეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 9 ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1007 ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,9 % ბულგარეთის ძეგლებია. მათგან 7 კულტურული ძეგლია, ხოლო 2 — წარმოადგენს ბუნების საოცრებას, ან ტერიტორიას, რომელსაც აქვს გამორჩეული სილამაზე და ესთეტიკური მნიშვნელობა.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
საცდელი სია
ცხრილში ძეგლები შეტანილი საცელ სიაში მათი შეტანის თარიღის მიხედვით.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
ალფრედ პენიუორთი

ალფრედ პენიუორთი — კომიქსების გამოგონილი პერსონაჟი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში ბეტმენი #16 (1943 წ. აპრილი-მაისი) და მისი შემქმნელები არიან სცენარისტი ბობ კეინი და მხატვარი ჯერი რობინსონი. ალფრედი ბეტმენისთვის (და ბრიუს უეინისთვის) წარმოადგენს მსახურთუფროსს, თანაშემწეს, მესაიდუმლეს და მამობილს. თანამედროვე ისტორიებში ალფრედი გახდა ბრიუსის კანონიერი მეურვე, მისი მშობლების გარდაცვალების შემდეგ. ალფრედის ერთ-ერთი მეტსახელია ბეტმენის შიკრიკი( ' ).
ალფრედი ხშირად ახდენს კომიკურ განტვირთვას, თავისი სარკასტული და ცინიკური იუმორით, ბეტმენთან დიალოგისას. ის არის ბეტმენის მითის განუყოფელი ნაწილი და ჩნდება ბეტმენზე შექმნილ, თითქმის ყველა მედია გადაცემაში.

ალფრედმა მიიღო , როგორც საუკეთესო დამხმარე პერსონაჟი, 1994 წელს და როგორც საუკეთესო პერსონაჟი 2001 წელს. ასევე მიიღო ჟურნალ ვიზარდის ჯილდო 1994 წელს.

ბეტმენზე შექმნილ ფილმებში და სერიალებში ალფრედის როლი შეასრულეს მსახიობებმა მაიკლ გოუმ, ეფრემ ზიმბალისტ უმცროსმა, მაიკლ კეინმა და სხვა.
საქართველოს საფეხბურთო თასი 2011-2012

პირველი თამაშები
----

საპასუხო თამაშები
----

ფინალი
„დილა“: სკენდერი, ბეჭვაია, თოთაძე, ინწკირველი, სალუქვაძე (კ), კაშია, არზიანი, ხოჯავა (ახალკაცი 80'), კახელიშვილი, გურული (ილურიძე 61'), ვაწაძე (ბარაბაძე 88')
მთავარი მწვრთნელი: თემურ შალამბერიძე
„ზესტაფონი“: კვასხვაძე, ღონღაძე, საჯაია, კობახიძე (ოვონიკოკო 68'), ელიავა, გორგიაშვილი (შარიქაძე 58'), მენთეშაშვილი, აფციაური (კ), გრიგალაშვილი, მუჯირი (ონიანი 46'), დვალი
მთავარი მწვრთნელი: გია ჭიაბრიშვილი
აუდის თასი 2011

აუდის თასი 2011 — ოთხთა საფეხბურთო ტურნირის აუდის თასის მეორე გათამაშება, გაიმართა 2011 წლის 26-27 ივლისს გერმანიაში, მიუნხენის ალიანც არენაზე. ტურნირი ჩატარდა აუდის ორგანიზებით.

ტურნირში მონაწილეობდნენ მასპინძელი „ბაიერნი“, 2010 წლის ლიბერტადორესის თასის გამარჯვებული „ინტერნასიონალი“, 2010-2011 წლების უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული „ბარსელონა“ და 2007 წლის მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის გამარჯვებული „მილანი“.

ტურნირის გამარჯვებული გახდა „ბარსელონა“, რომელმაც ფინალურ მატჩში „ბაიერნი“ დაამარცხა ანგარიშით 2–0. მესამე ადგილზე გავიდა „ინტერნასიონალი“. ამ უკანასკნელმა მესამე ადგილისათვის მატჩში „მილანი“ დაამარცხა თერთმეტრიანების სერიაში.

მონაწილე გუნდები

გათამაშების ფორმატი
პირველ დღეს ორი ნახეფარფინალი ჩატარდა, რომელთა გამარჯვებულებიც მეორე დღეს ერთმანეთს ფინალში შეხვდნენ, ხოლო დამარცხებულები ერთმანეთს მატჩში მესამე საპრიზო ადგილისათვის დაუპირისპირდნენ.

შედეგები
ლუ (სახელმწიფო)

ლუს სახელმწიფო, — ჯოუს დინასტიის ვასალური სახელმწიფო, ჩინეთის ისტორიის ჩუნციუს პერიოდში. სათავადო დაარსდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე საუკუნეში, მისი მმართველები თავის გვარად იყენებდნენ „ჯი“-ს. პირველი მმართველი იყო ბოკინი , ჩინეთის ისტორიის შესახებ მეორე დიდი ნამუშევარი ძო ჯუანი (ძოს ანალები) ასევე ლუში დაიწერა.

ლუს მმართველების სია
ხიაო 796-769;
ხუი 768-723;
ინი 722-712;
ხუანი 711-694;
ჯუანგი 693-662;
მინი 661-660;
ხი 659-627;
ვენი 626-609;
ხუანი 608-591;
ჩენგი 590-573;
ხიანგი 572-542;
ჯაო 541-510;
დინგი 509-495;
აი 494-477;
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში

2018 წლის მონაცემებით გაერთიანებულ სამეფოში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 31 ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით, 2016 წლის მონაცემებით, 1092 ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 3,0 % გაერთიანებული სამეფოს ძეგლებია. 31 ძეგლიდან 18 ინგლისშია, 5 — შოტლანდიაში, 4 — საზღვრების გარეთ არსებულ ტერიტორიებზე, 3 — უელსში და 1 — ჩრდილოეთ ირლანდიაში. ამათგან:
26 კულტურული ძეგლია
4 ბუნებრივი ობიექტი
1 შერეული ობიექტი

11 კულტურული ობიექტი აღიარებულია, როგორც ადამიანის გენიის შედევრი, 4 ობიექტი — წარმოადგენს ბუნების საოცრებას, ან ტერიტორიას, რომელსაც აქვს გამორჩეული სილამაზე და ესთეტიკური მნიშვნელობა.

ცხრილი
ყოფილი ძეგლები
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
რუსთავის ავტობაზრობა

რუსთავის ავტობაზრობა — ავტომანქანების ბაზრობის უდიდესი კომპლექსი ამიერკავკასიაში, საქართველოში, თბილისი-რუსთავის გზატკეცილზე, ქალაქ რუსთავის შესასვლელში. მოიცავს სხვადასხვა მესაკუთრეთა რამდენიმე ბაზრობას, „კავკასიის ავტოცენტრს“, ასევე მშენებარე ობიექტებს.

პირველი ბაზრობა რუსთავში 2009 წლის 19 დეკემბერს ქვემო ქართლის მაშინდელი რწმუნებულის, დავით კირკიტაძისა და რუსთავის, მერის მამუკა ჩიქოვანის მიერ გაიხსნა; მისი ფართობი 250 ათას მ²-ს შეადგენს და 5000 ავტომობილზეა გათვლილი. ინვესტიცია, რომელიც უკრაინულმა „პრივატბანკმა“ ჩადო, 25 მილიონ ამერიკულ დოლარს შეადგენდა, ხოლო თავად პროექტი მთლიანობაში 40 მილიონ დოლარად იქნა შეფასებული. ბაზრის ტერიტორია უკრაინელი ბიზნესმენს, ევგენი უსტინოვს ეკუთვნის.

ბაზრის ტერიტორია დაყოფილია ზონებად, მათ შორის არის საბაჟო კონტროლის ზონა. ტერიტორიაზე მოწყობილია სწრაფი კვების ობიექტები, ავტოსამრეცხაოები, ტექნიკური მომსახურების ობიექტები, საწყობები, საოფისე ფართები და სხვა დამატებითი სერვისები.

რუსთავის შესასვლელთან მიმდინარეობს კომპლექსში შემავალი მესამე ავტობაზრის მშენებლობაც „საქართველოს ბანკის“ შვილობილი კომპანია „სბ უძრავი ქონების“ მიერ. ავტოცენტრების განთავსებით დაინტერესება გამოხატეს „ჰიუნდაის“ და „ტოიოტას“ წარმომადგენლობებმაც. ქალაქ რუსთავის მერიის განცხადებით, რუსთავი კავკასიაში დღეისათვის ერთადერთი ქალაქია, სადაც უდიდესი ავტობაზრობები და საავტომობილო ჰაბებია განთავსებული.
ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)

ნინო ზურაბის ასული ქაჯაია (დ. 27 იანვარი, 1957, თბილისი) — ქართველი მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
ნინო ქაჯაია დაიბადა 1957 წლის 27 იანვარს, თბილისში. სწავლობდა თბილისის მ. ბალანჩივაძის სახელობის მუსიკალურ სასწავლებელში, საფორტეპიანო განყოფილებაზე.

1982 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, ქართული ენის სპეციალობით. თარგმნის ინგლისური, ფრანგული და რუსული ენებიდან. ნინო ქაჯაიას თარგმანები 1981 წლიდან სისტემატურად იბეჭდება სალიტერატურო პრესაში.

2007-2011 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს ლიტერატურული კონკურსის – „გალას“ ჟიურის წევრი. ჰყავს ერთი შვილი.

გამოცდილება
„ლიტერატურული საქართველო” (1981-2007).
„ქომაგი” (1998-2001).
„ქართული სიტყვა” (2002-2003).
„24 საათი” (დამატება “დედაქალაქი”).
ქალაქ თბილისის საკრებულო, საერთაშორისო ურთიერთობათა განყოფილების უფროსი (2008 - დღემდე).

წიგნებად გამოცემული თარგმანები
ოსკარ უაილდი — „კრიტიკოსი, როგორც ხელოვანი“
მარსელ პრუსტი — „წიგნის კითხვა“ (თარგმნა სოფიკო ბენდიაშვილთან ერთად)
ანდრე ჟიდი — „ხელოვნების საზღვრები“ (თარგმნა სოფიკო ბენდიაშვილთან ერთად)
გიორგი კვინიტაძე — „მოგონებები“ (ორტომეული, თარგმნა ნონა გოგიჩაიშვილთან ერთად)
გივი გაბლიანი — „ჩემი ცხოვრება“ ( ტომი)
უილიამ გოლდინგი — „ბუზთა ბატონი“
ჯულიან ბარნსი — „ფლობერის თუთიყუში“
ხორხე ლუის ბორხესი — „შვიდი საღამო“
თომას ვულფი — „მოხედე შენს სახლს, ანგელოზო“
ვაიოლეტ ოკლანდერი — „ფანჯრები ჩვენი ბავშვებისკენ“ (თარგმნა მარიამ ქაჯაიასთან ერთად).
ვაიოლეტ ოკლანდერი - "დამალული განძი. გზამკვლევი ბავშვის შინაგან სამყაროში"

ინტერნეტში
მთარგმნელი ნინო ქაჯაია
მილან კუნდერა „მოპარული დასავლეთი, ანუ ცენტრალური ევროპის ტრაგედია” (თარგმნა ნინო ქაჯაიამ)
ნინო ქაჯაია
„გალა“
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გვატემალაში

2010 წლის მონაცემებით გვატემალაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 3 ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 936 (2011 წ.) ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,3 % გვატემალის ძეგლებია. მათგან 2 კულტურული ძეგლია, ხოლო 1 — შერეული ტიპის.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
გრიფი

გრიფი, გრიფონი (ბერძ. , , ან , , , ; ლათ. ) —ზღაპრული მტაცებელი ფრინველები, ლომისტანიანი და არწივისთავიანი მფრინავი ურჩხულები, აღმოსავლური წარმოშობისანი, ცხოვრობდნენ რიფეის მთაგრეხილებში, შორეულ ჩრდილოეთში, ჰიპერბორეელებსა და ცალთვალა არიმასპებს შორის, და ოქროს საგანძურს ფლობდნენ (შემდეგ ინდოეთში, ეთიოპიაში და სხვ.). ამ ოქროსათვის გაუთავებელი ომი ჰქონდათ არიმასპებთან, რომლებიც ცხენებზე ისხდნენ და გრიფების ბუდეებში ლაშქრობდნენ. ეს ძველი მითური არსებები უკვე გვხვდება ჰესიოდეს და არისტეასის ლექსებში. ახსენებს ჰეროდოტეც. ხელოვნებაში უფრო გროტესკულ სამკაულთა შორის გვხვდებიან, ზოგჯერ ღმერთების ეტლში შებმულნიც. აპოლონის, არტემიდეს, ნემესიდას ატრიბუტია (ჭანგით ბორბალზე).
ბრინჯაოს მდგომარე გვირგვინოსანი გრიფი — მეფური ძლიერების სიმბოლო — ურარტუს კულტურის შესანიშნავი ძეგლია ( – ს-ები ძვ. წ., ბერლინის მუზ.).

გრიფონი — გრიფის გამოსახულება ხუროთმოძღვრებაში: ლომის- ან არწივისთავიანი და ლომისტანიანიფრთოსანი სამკაული რელიეფზე, აკროტერიებზე, ფრიზებზე, ფრონტონის კუთხეში. უძველესი ნიმუშები გვხვდება ასირიაში (ნიმვროდის სასახლე). პირველად ახსენებს არისტეასი (ძვ. წ. 560). იხმარება ჰერალდიკაშიც. ქრისტიანულ ხელოვნებაში აღდგომის სიმბოლოა. ამ აზრით ხშირად გამოუყენებიათ ქართულ ხუროთმოღვრებაში.
გრაიები

გრაიები ( — „დედაბრები“) — სიბერის ქალღმერთები, ფორკინის ასულები, დრაკონ ლადონას და ჰესპერიდების დები, აგრეთვე გორგონების დები და გუშაგები. ჰესიოდე ორს იცნობს, ლამაზღაწვიანებს, მაგრამ დედის მუცლიდანვე ჭაღარებს. საუკუნიდან სამს ასახელებენ: პეფრედო, ენიო, დეინო. სამივეს ერთი კბილი და ერთი თვალი აქვთ, რასაცმორიგეობით ხმარობენ. პერსევსმა მოხერხებით წაართვა თვალი და აიძულა გზა ესწავლებინათ.
ლადონა

ლადონა, ლადონი (ბერძ. ) — ურჩხული, რომელიც ჰესპერიდების ბაღში ოქროს ვაშლებს იცავდა. ფორკისის და კეტოს ნაშიერს ასი თავი ჰქონდა, ასივე ხახიდან თავისებური ხმა ამოდიოდა, ძილი არასოდეს ეკარებოდა. ჰერაკლემ ბაღში ტიტანი ატლანტი გაგზავნა, თვითონ კი მის მაგიერ მხრებზე ცის თაღი შეიდაგა. ატლანტმა ლადონი ჩააძინა თუ მოკლა კიდეც და ვაშლები მოუტანა ჰერაკლეს. სხვა ვერსიით, ლადონი თვითონ ჰერაკლემ მოკლა (მეთერთმეტე გმირობა).
ჭოუს დინასტია

ჭოუს დინასტია (ძვ. წ. 1046-256 წლები; ) — ჩინეთის დინასტია, რომელიც მოსდევდა შანის დინასტიას და წინ უსწრებდა ცინის დინასტიას. ჩინეთის ისტორიის განმავლობაში ამ დინასტიამ ყველაზე ხანგრძლივად იმეფა, თუმცა ჯოუს დინასტიის მმარველობა იყოფა დასავლეთ ჯოუს (ძვ. წ. 1046 - ძვ. წ. 771) და აღმოსავლეთ ჯოუს (ძვ. წ. 770 - ძვ. წ. 256) დინასტიის პერიოდებად. აღმოსავლეთ ჯოუს დინასტიის პერიოდს ტრადიციულად კიდევ ყოფენ ორ: გაზაფხულ-შემოდგომის (ძვ. წ. 722 - ძვ. წ. 476) და სამეფოთა ომის (ძვ. წ. 475 - ძვ. წ. 221) პერიოდებად.

ჭოუს დინასტის პერიოდში ჩინეთში დაიწყეს რკინის გამოყენება, ასევე ზენიტში იყო ბრინჯაოს დამუშავების ტექნოლოგია. ამ პერიოდს მიეწერება დამწერლობის შექმნის საფუძვლებიც, რომელიც ჯოუს დინასტისს ბოლო პერიოდში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა.

ისტორია
დაარსება
ჩინური ლეგენდებს მიხედვით ჭოუს დინასტია იწყება იმპერატორ კუდან და შემდგომ გააგრძელეს ხოუ-ჯიმ, ბუკუმ, ჯუმ და გონგლიუმ ხოლო შემდგომ გუგონგ დანფუმ ჯოუს კლანი ბინიდან ( ან ) გადაიყვანა მდინარე ვეიხეს ხეობაში, სადაც მათ დააარსეს ქალაქი რომელიც გახდა ჯოუს დინასტიის აყვავების საფუძველი.

გუგონგ დანფუს ვაჟი - ჯილი, იბრძოდა ხირონგების წინააღმდეგ, როგორც შანის დინასტიის მეფის ვენ დინგის ვასალი. ჯილმა დაამარცხა ხირონგები, თუმცა ჯილის სიძლიერით შეშინებლმა ვენ დინგმა ის მოაკვლევინა. ჯლის ვაჟმა ვენმა დედაქალაქი გადაიტანა ფენგაოში; ვენის ვაჟმა, ვუმ, 45 000 მებრძოლით და 300 ეტლით ძვ. წ. 1046 წელს ხუანხეს გასწვრივ ილაშქრა და მუიეს ბრძოლაში დაამარცხა შანის დინასტიის მეფე დი სინი, რითიც დასრულდა შანის დინასტიის მმართველობა და დაიწყო ჯოუს დინასტიის ერა.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეკვადორში

2015 წლის მონაცემებით ეკვადორში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 5 ძეგლია.

იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1079 (2015 წ.) ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,5 % ეკვადორის ძეგლებია. მათგან 3 კულტურული ძეგლია, ხოლო 2 — ბუნებრივი.

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში პირველი ნომრით 1978 წელს მეორე სესიაზე შეიყვანეს ეკვადორის კუთვნილი გალაპაგოსის კუნძულები.

ცხრილი
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები დანიაში

2015 წლის მონაცემებით დანიაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის შვიდი ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1007 (2015 წ.) ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,7 % დანიის ძეგლებია. მათგან 5 კულტურული ძეგლია, ხოლო 2 — ობიექტი წარმოადგენს ბუნების საოცრებას, ან ტერიტორიას, რომელსაც აქვს გამორჩეული სილამაზე და ესთეტიკური მნიშვნელობა.

ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
პოლისინთეზური ენები

პოლისინთეზური ენები ენათა მორფოლოგიურ კლასიფიკაციის მიხედვით ისეთი ენებია, რომლებსაც ახასიათებთ სიტყვაში გრამატიკულ კატეგორიათა აღმნიშვნელი ელემენტების (აფიქსების) სიჭარბე. უპირისპირდება სინთეზურ და ანალიზურ ენებს. პოლისინთეზურია, მაგალითად, ჩუკოტკურ-კამჩატკური, აფხაზურ-ადიღური და სხვა ერგატიული ენები. მაგალითად, აფხაზურში ჲ-ს-ზ-ა-ლა-ბ-ზ-დ-მ გ-რ-ჳიტ ქართულად ნიშნავს: მე ვერ ვაიძულე ისინი, შენთვის იმით დაეწერათ ის. ჳიტ არის ძირი, ხოლო დანარჩენი აფიქსები. პოლისინთეზურობა არ უნდა შეგვეშალოს ინკორპორაციაში. ინკორპორაციულ ენათა ზმნაში ჩართული ელემენტები კონკრეტული მნიშვნელობის მატარებლები არიან, პოლისინთეზურ ენებს კი აფიქსები აქვთ (მათ კი მნიშვნელობა ვერ ექნებათ). თუმცა, ინკორპორაციულ ენას შეიძლება პოლისინთეზურობა ახასიათებდეს.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ვენესუელაში

2010 წლის მონაცემებით ვენესუელაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 3 ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 936 (2011 წ.) ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,3 % ვენესუელის ძეგლებია. მათგან 2 კულტურული ძეგლია, ხოლო 1 — ბუნებრივი.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
სინთეზური ენები

სინთეზური ენები — ისეთი ტიპის ენები, რომლებშიც სიტყვათა შორის გრამატიკული მიმართებები გამოიხატება მორფოლოგიური ხერხებით, თვით სიტყვის ფარგლებში აფიქსებისა და ფუძის ფლექსიის (სიტყვათწარმოება) საშუალებით. სინთეზურია ძველი ბერძნული, ლათინური, რუსული, ქართული და სხვა ენები. ქართულ ენაში სუბიექტი და ობიექტები (პირდაპირი და ირიბი) გარჩეულია ერთმანეთისაგან ბრუნვებითა და პირის ნიშნებით. მაგალითად, წინადადებაში სტუდენტმა მეგობარს მისწერა წერილი, სუბიექტი გამოხატულია მოთხრობითი ბრუნვით, ირიბი ობიექტი გამოხატულია მიცემითი ბრუნვით, პირდაპირი ობიექტი გამოხატულია სახელობითი ბრუნვით.

ასევე, სიტყვაში მ-წერ-ს, სუბიექტი გამოხატულია -ს სუფიქსით, ირიბი ობიექტი გამოხატულია მ- პრეფიქსით. პირდაპირი ობიექტი ზმნაში გამოხატული არაა.

სინთეზურ ენებში შეიძლება შეგვხვდეს ანალიზური ფორმათწარმოება. მაგალითად ზედსართავის უფროობითი ხარისხის წარმოებისას, კარგი -> უფრო კარგი. იმას, თუ რომელ კატეგორიას განეკუთვნება ენა - სინთეზურს თუ ანალიზურს, წყვეტს ის, თუ რომელი ფორმები ჭარბობს ენაში. დროთა ვითარებაში ენა შეიძლება გახდეს სინთეზური და პირუკუ.

ტერმინი სინთეზური და ანალიზური პირველად გამოიყენა ენათა მორფოლოგიური კლასიფიკაციის ერთ-ერთმა ფუძემდებელმა ა. შლეგელმა ფლექსიურ ინდოევროპულ ენათა მიმართ. სინთეზური ან ანალიზური შეიძლება იყოს აგლუტინაციური ტიპის ენებიც.

ანალიზურს და სინთეზურ ენებს უპირისპირდება პოლისინთეზური ენები, რომელთა სიტყვებში მაქსიმალური რაოდენობის გრამატიკული ელემენტებია თავმოყრილი.