რადეგუნდა ტურინგიელი

რადეგუნდა (; ასევე იწერება როგორც , ან ; (დ.13 აგვისტო, 520- 587) — ტურინგიელი პრინცესა და ფრანკთა დედოფალი, რომელმაც დააარსა წმინდა ჯვრის სააბატო პუატიეში. იგი არის რამდენიმე ეკლესიის მფარველი წმინდანი საფრანგეთსა და ინგლისში, ასევე კემბრიჯში არსებული კოლეჯის. (რომლის სრული სახელწოდებაა „წმინდა ქალწულ მარიამის, მახარებელ იოანეს და დიდებული ქალწულის, წმინდა რადეგუნდას კოლეჯი, კემბრიჯთან ახლოს“).

ცხოვრება
რადეგუნდა დაიბადა დაახლოებით 520 წელს, ბერტახარის ოჯახში, რომელიც იყო ერთ-ერთი იმ სამი მეფიდან, რომლებიც მართავდნენ თიურინგიას. რადეგუნდას ბიძამ, ჰერმანფრიდმა, ბრძოლაში მოკლა ბერტახარი და რადეგუნდა თავის ოჯახში წაიყვანა. ფრანკთა მეფე თეუდორიხთან გაერთიანების შემდეგ ჰერმანფრიდმა დაამარცხა თავისი მეორე ძმა, ბადერიხიც. თუმცა, თიურინგიის ძალაუფლების სრულად ხელში ჩაგდების შემდეგ ჰერმანფრიდმა დაარღვია შეთანხმება, რომელიც მას ჰქონდა თეუდერიხთან დადებული, და საბოლოოდ მან არ გაუნაწილა მას მმართველობა.

531 წელს თეუდორიხი თიურინგიაში დაბრუნდა თავის ძმა ხლოტარ -თან (ასევე ცნობილი, როგორც ქლოთარი) ერთად. მათ დაამარცხეს ჰერმანფრიდი და დაიპყრეს მისი სამეფო. ხლოტარ -მა ასევე საკუთარ თავზე აიღო რადეგუნდას მეურვეობა და წაიყვანა მეროვინგების მიერ მართულ გალიაში.

რადეგუნდა ხლოტარ -ის ექვსი ცოლიდან ან ხარჭიდან ერთ-ერთი იყო (დანარჩენი ხუთი კი იყვნენ: გუნთეუკა, რომელიც მისი ძმის, ხლოდომერის ქვრივი იყო, ხუნსინა, ინეგუნდა, ინეგუნდას და არეგუნდა და ვულდეტრადა, რომელიც ხლოთარის შვილიშვილის, თეუდებალდის ქვრივი იყო). მას ხლოთართან შვილი არ ჰყოლია. რადეგუნდა ცნობილი იყო მოწყალების გაცემით.

545 წლისთვის რადეგუნდას ძმა იყო თიურინგიის სამეფო ოჯახის უკანასკნელი ცოცხალი წარმომადგენელი. ხლოთარმა იგი მოაკვლევინა. ამის შემდეგ რადეგუნდა სამეფო კარიდან გაიქცა, ეკლესიას შეაფარა თავი და ნოიონის ეპისკოპოსი მედარდუსი დაითანხმა, იგი დიაკვნად ეკურთხებინა. ეს წესი იმდენად მკაცრი იყო, რომ --ის მონაზვნებს რადეგუნდას დაკრძალვაზე დასწრებაც კი ეკრძალებოდათ.

მისი მონასტერი ატარებდა ჭეშმარიტი ჯვრის ნაწილს, რომელიც რადეგუნდამ მიიღო იუსტინე -ისგან. მიუხედავად იმისა, რომ პუატიეს ეპისკოპოსმა მაროვეუსმა უარი თქვა მისი მონასტერში განთავსებაზე, რადეგუნდას თხოვნით, მეფე სიგებერტმა პუატიეში გაგზავნა ტურის ეპისკოპოსი ეუფრონიუსი, რომელმაც რელიქვია იქ დააბრძანა. ამ მოვლენის აღსანიშნავად, ვენანციუს ფორტუნატუსმა დაწერა რამდენიმე ჰიმნი, მათ შორის ცნობილი , რომელიც დღემდე სრულდება დიდ პარასკევს, ბზობის კვირას და ჯვართამაღლების დღესასწაულზე.

რადეგუნდა, ახლო მეგობარი იყო ჟუნიან მერისელის, რომელთან ერთადაც, გადმოცემის თანახმად სავარაუდოდ, 587 წლის, 13 აგვისტოს გარდაიცვალა.

ასკეტიზმი
რადეგუნდა ცნობილი იყო თავისი ასკეტური ცხოვრების წესით და მას ხშირად აღწერდნენ როგორც „ექსტრემალურ ასკეტს“. იგი იცავდა მკაცრად ვეგანურ დიეტას, უარს ამბობდა ცხოველური წარმოშობის ყველა პროდუქტზე. ის ჭამდა მხოლოდ პარკოსნებსა და მწვანე ბოსტნეულს, თუმცა უარს ამბობდა ხილზე, თევზსა და კვერცხზე. თავად რადეგუნდა წერდა ლათინურ ლექსებს ფორტუნატუსისთვის, თუმცა მისი ხელნაწერები დაკარგულია. სავარაუდოა, რომ მათი ურთიერთობა მეგობრობაზე იყო დაფუძნებული. არსებობს ორი პოემა, რომლებიც დაწერილია რადეგუნდას სახელით: და . მიუხედავად იმისა, რომ არსებობდა მოსაზრება, თითქოს მათი ავტორი ვენანციუს ფორტუნატუსი იყო, თანამედროვე ისტორიკოსები მიიჩნევენ, რომ მათი ავტორი თავად რადეგუნდა უნდა იყოს.

რადეგუნდას შესახებ კიდევ ერთი ბიოგრაფია დაწერა მონაზონმა ბაუდოვინიამ, რომელიც აღწერს მონასტერში მომხდარ ამბოხებას, რასაც გრიგოლ ტურელიც ახსენებს.

რადეგუნდას დაკრძალვა, რომელსაც დაესწრნენ ვენანციუს ფორტუნატუსი და გრიგოლ ტურელი, მისი გარდაცვალებიდან სამი დღის შემდეგ გაიმართა. იგი დაკრძალეს იმ ადგილზე, სადაც მოგვიანებით აშენდა წმინდა რადეგუნდას ეკლესია პუატიეში. მისი საფლავი დღემდე ამ ეკლესიის კრიპტაშია, რომელიც მისი თაყვანისცემის ცენტრია. 1260-იან წლებში ეკლესიაში დაამზადეს ვიტრაჟები, რომლებიც რადეგუნდას ცხოვრებას ასახავდა. ეს ვიტრაჟები მოგვიანებით ძირითადად ჰუგენოტებმა გაანადგურეს.

1896 წელს, თავის წიგნში „ქალი სამონასტრო ცხოვრების პირობებში: თავი წმინდანთა ისტორიასა და მონასტრულ ცხოვრებაზე ახ.წ. 500-დან 1500 წლამდე“, ლინა ეკენშტაინმა თანამედროვე მკითხველების ყურადღება მიაპყრო მონაზონთა ამბოხებაზე, რომელიც პუატიეში, რადეგუნდას გარდაცვალების შემდეგ მოხდა. ამ დროს, ორი წლის განმავლობაში მონაზვნები უარს ამბობდნენ ახალი აბატის მიღებაზე, რომელიც მამაკაცთა იერარქიამ დანიშნა.

ატრიბუტები
რადეგუნდა, როგორც წესი, გამოსახულია „სამეფო სამოსით, გვირგვინითა და სკიპტრით“, ხოლო მის სიახლოვეს ხშირად არიან „მგლები და გარეული ცხოველები“, რომლებიც მის თანდასწრებით მოთვინიერებულნი არიან. ასევე, მისი სიმბოლოებია „სამწყემსო კვერთხი და წიგნი, შვრიის ყანა, თეთრი თავსაბურავი, ტუნიკა ლილიებით (--), მოსასხამი ციხესიმაგრეებით.“

რადეგუნდას სახელის მატარებელი ადგილები
ინგლისში რადეგუნდას სახელობისაა ხუთი სამრევლო ეკლესია. მას ეკუთვნოდა სამლოცველო ძველ წმინდა პავლეს საკათედრო ტაძარში, ასევე გლოსტერის, ლიჩფილდისა და ექსეტერის საკათედრო ტაძრებში. მისი პატივსაცემად 1191 წელს დაარსდა წმინდა რადეგუნდას სააბატო დოვერთან ახლოს. ასევე მის სახელზე იყო ლონგლიტის პრიორი, უილტშირში. იგი არის კემბრიჯის ჯიზუს-კოლეჯის მფარველი წმინდანი, რომელიც დაარსდა საუკუნის წმინდა მარიამისა და წმინდა რადეგუნდას პრიორის ადგილზე.

კემბრიჯში არსებული წმინდა რადეგუნდას პაბი მის სახელს ატარებს. უაიტის კუნძულზე ასევე მდებარეობს წმინდა რადეგუნდას დასასვენებელი და საკონფერენციო ცენტრი.

საფრანგეთში ბევრი ადგილია, რომელსაც - ჰქვია.

ავსტრიაში ორი ადგილი ატარებს წმინდა რადეგუნდას სახელს: ზემო ავსტრიაში, რომელიც მდებარეობს ბრაუნაუ-ამ-ინის რაიონში, ინფირტელის დასავლეთ ნაწილში, ზალცახის მდინარესთან, ბავარიის საზღვართან. მეორეა , მუნიციპალიტეტი გრაცი-უმგებუნგის რაიონში, ავსტრიის შტირიის მხარეში.

მიულბერგის ციხესიმაგრის ნანგრევებთან ახლოს, რომლის წარმოშობა თარიღდება 704 წლით, გერმანიაში, თიურინგიის მხარეში, მდებარეობს წმინდა რადეგუნდას სამლოცველოს საძირკველი, რომელიც დღესაც ვიზიტორთათვის ხელმისაწვდომია.