iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აელი ლიმასოლი (საფეხბურთო კლუბი)

„აელი“ ( – ლიმასოლის სპორტული საზოგადოება) — საყოველთაოდ ცნობილია როგორც აელ ლიმასოლი, კვიპროსული გუნდი, რომელიც ჩამოყალიბდა კვიპროსის საპორტო ქალაქ ლიმასოლში. ამჟამად აელ შეიცავს საფეხბურთო გუნდს, ვაჟთა და ქალთა საკალათბურთო გუნდს, ქალ ვოლიბოლელთა გუნდს და შედარებით გვიან ჩამოყალიბებულ ფუტსალის გუნდს (2 წელი), ასევე ქალ ხელბურთელთა და კრიკეტის გუნდი. აელ–ი ითვლება კუნძულის ყველაზე წარმატებულ გუნდად. (13 ოფიციალური და არაოფიციალური ჯილდოები).

ისტორია
კლუბი დაარსდა 1930 წლის 4 ოქტომბერს და მისი პირველი პრეზიდენტი სტავროს პიტასი იყო. ფეხბურთის გუნდმა პირველი თამაში 1931 წლის 6 იანვარს ჩაატარა „“-ის წინააღმდეგ ლიმასოლში და მოწინააღმდეგე 6–1 დაამარცხა. კლუბმა 1934 წელს ეროვნული ჩემპიონატი მოიგო, თუმცა ეს ტიტული არაოფიციალურად ითვლება. იმავე წელს, „აელ-ი“ გახდა კვიპროსის პირველი დივიზიონის რვა დამფუძნებელი წევრიდან ერთ-ერთი. ჩემპიონატის პირველი სეზონი 1934-1935 წლებში ჩატარდა.

„აელ-ი“ ქვეყნის ჩემპიონი კიდევ ორჯერ - 1968 და 2012 წლებში გახდა.

ტიტულები
კვიპროსის პირველი დივიზიონი: 6
1941, 1953, 1955, 1956, 1968, 2012
კვიპროსის მეორე დივიზიონი: 1
1997
კვიპროსის თასი: 7
1939, 1940, 1948, 1985, 1987, 1989, 2019
კვიპროსის სუპერთასი: 4
1953, 1968, 1985, 2015

ევროპული გამოსვლები
განახლებულია 2014–15 წლების სეზონის მონაცემებით

1 = პირველი ეტაპი, = წინა საკვალიფიკაციო ეტაპი, = საკვალიფიკაციო ეტაპი, = პლეი-ოფი.

გამოჩენილი მოთამაშეები
პატრიკ ვუო
უილიამ ბოავენტურა
კლეიტონი
მაიკ ზონეველდი
ნიკი ჰოფსი
ფილიპე აზევედუ
დანიერლ კარისუ
რიკარდუ ფერნანდეში
გენად ლიტვოჩენკო
ტიბორ შელმეში
პრედრაგ ოცოკოლიჩი
კამილ ჩონტოფალსკი
სპასოე ბულაიჩი
მუამერ ბუგდალიჩი
მარკო სიმეინოვიჩი
გილიერმო ოჩოა

მწვრთნელები
ანდრეას მიქაელიდისი (მაისი 2001–სექტემბერი 02)
გიანის მაცურაკისი (სექტემბერი 2002–ნოემბერი 03)
ჰენკ ჰოუვარტი (ნოემბერი 2003–დეკემბერი 31, 2004)
ოლეგ პროტასოვი (დეკემბერი 2004– 05)
ანდრეას მიქაელიდისი (მარტი 2005–მაისი 05)
ბოიან პრაშნიკარი (ივლისი 1, 2005–ნოემბერი 30, 2005)
ლოიცოს მავრუდისი (თებერვალი 2006–მაისი 06)
პანიკოს ორფანიდესი (ივლისი 2006–იანვარი 07)
ელი გუტმანი (თებერვალი 2007–დეკემბერი 07)
მარიანო ბარეტო (დეკემბერი 4, 2007–თებერვალი 5, 2008)
ანდრეას მიქაელიდისი (თებერვალი 2008–დეკემბერი 08)
მიჰაი სტოიჩტა (იანვარი 26, 2009–მაისი 20, 2009)
ნირ კლინგერი (აგვისტო 1, 2009–დეკემბერი 1, 2009)
დუშან უჰრინი უმც. (იანვარი 1, 2010–სექტემბერი 21, 2010)
პავლოს სავა (აგვისტო 2010–11)
მიჰაი სტოიჩიტა (სექტემბერი 22, 2010–თებერვალი 7, 2011)
რაიმონდ ატეველდი (თებერვალი 7, 2011–მაისი 2011)
პამბოს ქრისტოდულუ (მარტი 24, 2011–ოქტომბერი 22, 2012)
ხორხე კოსტა (ოქტომბერი 24, 2012–მაისი 22, 2013)
ლიტო ვიდიგალი (ივლისი 1, 2013–ოქტომბერი 22, 2013)
ივაილო პეტევი (25 ოქტომბერი, 2013– )
დინამო მინსკი (საფეხბურთო კლუბი)

„დინამო“ მინსკი (; , ) — პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი, ჩამოყალიბდა ბელარუსის დედაქალაქ მინსკში. დაარსდა 1927 წელს, როგორც საბჭოთა დინამოს სპორტის აკადემია. „დინამო“ მინსკი არის ერთადერთი გუნდი ბელორუსიის სსრ–დან რომელიც ასპარეზობდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში, ითამაშა 39 სეზონში 54 დან, 1982 წელს გახდა გამარჯვებული. მას შემდეგ, რაც ბელარუსმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა გუნდი ასპარეზობს ბელარუსის პრემიერ ლიგაში და შვიდგზის პირველადგილოსანია, ბოლო ბელარუსის თასის მფლობელი სამჯერ გახდა. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონზე „დინამო-იუნი“, სადაც 4 500 მაყურებელი ეტევა.

სახელწოდების ისტორია
1927, კლუბი დაარსდა როგორც დინამო მინსკი
1954, ხელახდა დაფუძნდა როგორც სპარტაკი მისნკი
1959, დაერქვა ბელარუსი მინსკი
1962, დაერქვა დინამო მინსკი

ტიტულები
ბელარუსის პრემიერ ლიგა
გამარჯვებული (7): 1992, 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1995, 1997, 2004
მეორე ადგილი (6): 1996, 2001, 2005, 2006, 2008, 2009
მესამე ადგილი (3): 2000, 2003, 2012

ბელარუსის თასი
გამარჯვებული (3): 1992, 1994, 2003
ფინალისტი (3): 1996, 1998, 2013

საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
გამარჯვებული (1): 1982
მესამე ადგილი (3): 1954, 1963, 1983

საბჭოთა კავშირის თასი
მეორე ადგილი (1): 1987

ბელარუსის სსრ–ის ლიგა
გამარჯვებული (7): 1937, 1938, 1939, 1945, 1951, 1956, 1975

ბელარუსის სსრ–ის თასი
გამარჯვებული (2): 1936, 1940

სეზონის თასი
გამარჯვებული (1): 1994

შემადგენლობა 2016/2017
გამოჩენილი მწვრთნელები
ედუარდ მალოფეევი (1978–83): სსრკ–ს ჩემპიონატი 1982
მიხეილ ვერგეიენკო (1991–94): ბელარუსის ჩემპიონატი 1992, 1992–93, 1993–94
ივან სჩოკინი (1994–97): ბელარუსის ჩემპიონატი 1994–95, 1995
ანატოლი ბაიდაჩნი (1997): ბელარუსის ჩემპიონატი 1997
იური შუკანოვი (2004–2005): ბელარუსის ჩემპიონატი 2004

ლიგის ისტორია
ბელარუსი
შტუტგარტერ კიკერსი (საფეხბურთო კლუბი)

შტუტგარტერ კიკერსი — გერმანული საფეხბურთო კლუბი, ჩამოყალიბდა შტუტგარტში, ბადენ-ვიურტემბერგი. მაშინ, როდესაც ფეხბურთი და რაგბი თანაბრად ვითარდებოდა შტუტგარტელებმა ზურგი აქციეს რაგბის და მიზანმიმართული არჩევანი გააკეთეს ფეხბურთზე.

ისტორია
გუნდი შეიქმნა 1899 წლის 21 სექტემბერს 21 ენთუზიასტის მიერ, ვინც უარი თქვა „კანშტატერ ფუსბაკლუბში“ გაწევრიანებაზე , რადგან ის იყო უფრო მეტად რაგბიზე კონცენტრირებული. ახალშექმნილ კლუბში შედიოდა ფეხბურთი და მძლეოსნობა.

1900 წლის 8 ივლისს „შტუტგარტერ კიკერსი“ გახდა პირველი გუნდი შტუტგარტიდან, რომელიც შეუერთდა სამხრეთ გერმანიის საფეხბურთო კლუბების კავშირს, რის შემდეგაც სწრაფად გახდა ვიურტემბერგის საუკეთესო გუნდი. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე ყოველ წელს ხდებოდა ვიურტემბერგის ჩემპიონი.

ტიტულები
გერმანიის ვიცე–ჩემპიონი: 1908
სამხრეთის ლიგის ჩემპიონი: 1908, 1913, 1917
მეორე ბუნდესლიგის ჩემპიონი: 1988
მეორე დივიზიონის ჩემპიონი: 1951, 1959
რეგიონალური ლიგის ჩემპიონი: 1996
ვიუტემბერგის ჩემპიონი: 1901, 1902, 1903, 1904, 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914, 1916, 1917, 1921, 1923, 1924, 1925, 1928, 1933, 1936, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943
გერმანიის თასის ფინალისტი: 1987
გერმანიის თასის ნახევარფინალისტი: 2000
უეფა-ს ინტერტოტოს თასის გამარჯვებული: 1981

გამოჩენილი მოთამაშეები
ედმინდ კონენი (1938—1944, 1945—1950)
პალ ჩერნაი (1959—1965)
ვალტერ კელში (1975—1977)
კარლ ალგევერი (1977—1980)
გვიდო ბუხვალდი (1978—1983)
კლაუს ტოიბერი (1980—1983)
იურგენ კლინსმანი (1981—1984)
ფრედი ბობიჩი (1984—1990)
პატრიკ მილხრაუმი (2013—)
ილი (მდინარე)

მდინარე ილი (; ; ; ) — მდინარე ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთსა (სინძიანი) და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ყაზახეთში (ალმათის ოლქი).

მისი სიგრძეა 1439 კილომეტრი, საიდანაც 815 კილომეტრს გადის ყაზახეთში. სათავეს იღებს აღმოსავლეთ ტიან-შანში. ილი მოიცავს აუზს ტიან-შანსა და ბორო-ხოროს მთიანეთს შორის.

ილი ჩაედინება ბალხაშის ტბაში, სადაც ქმნის ვრცელ და ნაყოფიერ დელტას.

ეტიმოლოგია
ილი პირველად მოხსენიებულია მახმუდ ალ-კაშგარის თურქულ ენციკლოპედიაში, რომელიც დაიწერა 1072-1074 წლებში. ენციკლოპედიაში ნათქვამია, რომ მდინარე ილის ნაპირებზე ცხოვრობს რამდენიმე თურქული ტომი. მისი სახელი შეიძლება წარმოდგებოდეს უიღურული სიტყვისგან - ილ, რაც ითარგმნება როგორც - „კაუჭი“ და შეესაბამება მდინარის გეოგრაფიულ მონახაზს.
მიხეილ იაკუშინი

მიხეილ იაკუშინი (; დ. 15 ნოემბერი, 1910, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 3 თებერვალი, 1997, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ჰოკეისტი და ფეხბურთის მწვრთნელი. მოსკოვის „დინამოს“, თბილისის „დინამოს“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების მწვრთნელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1940). საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1957).

ბიოგრაფია
1936 წელს მიხეილ იაკუშინი თამაშობდა მოსკოვის „დინამოს“ შემადგენლობაში, რომელმაც მაშინ მოიგო სსრ კავშირის პირველი ჩემპიონობა ფეხბურთში.
შემდეგ მან კიდევ ორჯერ მიიღო უმაღლესი საფეხბურთო ჯილდო, არაერთხელ გამოსულა სსრ კავშირის ნაკრების შემადგენლობაში და მისი კაპიტანიც იყო.

1945 წლიდან იწყება იაკუშინის მოღვაწეობის ახალი ეტაპი. იგი გადადის სამწვრთნელო სამუშაოზე. როგორც ფეხბურთელის, ასევე მწვრთნელის რანგში მისი დებიუტიც არანაკლებ წარმატებული გამოდგა. მოსკოვის დინამოელებმა მისი ხელმძღვანელობით დამაჯერებლად გაიმარჯვეს პირველ ომისშემდგომ ჩემპიონატში, ხოლო შემდეგ ტრიუმფალური ტურნე ჩაატარეს ბრიტანეთის კუნძულებზე და ფეხბურთის სამშობლოში არ წაუგიათ არც ერთი შეხვედრა.

მიღწევები
საკლუბო
ფეხბურთი
რუსეთის სფსრ-ს ჩემპიონი (5 მატჩი, 6 გოლი): 1935
მოსკოვის ჩემპიონი:1934 (შემოდგომა), 1935 (გაზაფხული)
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1936 (გაზაფხული), 1937, 1940. სსკრ–ს ჩემპიონატში — 87 მატჩი, 40 გოლი (+7 მატჩი, 3 გოლი 1941 წლის ჩემპიონატში)
საბჭოთა კავშირის თასი გამარჯვებული: 1957.
სეზონის საუკეთესო — № 1 (1938).

ჰოკეი ბურთით
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი 1936, ვერცხლის მედალოსანი 1950. საბჭოთა კავშირის ბურთით ჰოკეის ჩემპიონატებში — 12 მატჩი, 19 გოლი.
საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი მოსკოვის „დინამოს“ მაისურით (9): 1937, 1938, 1939, 1940, 1941, 1947, 1948, 1949, 1950. საბჭოთა კავშირის თასზე — 40 მატჩი, 55 გოლი.
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბომბარდირი (2): 1936 (9 გოლი), 1950 (10 გოლი).
სეზონის 22 საუკეთესოს სიაში (2): 1936, 1950

ჰოკეი შაიბით
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1): 1947

სამწვრთნელო
ფეხბურთი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ჩემპიონი (6): 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959.
საბჭოთა კავშირის თასი (1): 1953.

პერიოდიკა
უიღურული ენა

უიღურული ენა ( ან , ; ადრე ეწოდებოდა აღმოსავლეთ თურქული) — ალთაურ ენათა ოჯახის თურქულ ენათა ჯგუფის ენა. მასზე საუბრობს დაახლოებით 8-11 მილიონზე მეტი ადამიანი, რომელთა უმეტესობაც წარმოადგენს უიღურებს. გავრცელებულია ძირითადად ჩინეთში სინძიანის რეგიონში, სადაც მას ოფიციალური სტატუსი აქვს. ასევე მნიშვნელოვანი რაოდენობა უიღურულზე მოსაუბრე ადამიანების ცხოვრობს ყაზახეთსა და ყირგიზეთში. აქვს სამი დიალექტი: ჩრდილო-დასავლური, სამხრეთული და აღმოსავლური. უიღურულ ენაში ჭარბადაა ჩინურიდან, რუსულიდან და სხვა მეზობელი ხალხების ენებიდან ნასესხები სიტყვები.

უიღურული ანბანი
დამწერლობა ემყარება არაბულ გრაფიკას. თანამედროვე ოფიციალურ უიღურულ ანბანში 32 ასოა.
თამარ სანიკიძე

თამარ სანიკიძე (დ. 30 აგვისტო, 1978) — საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი 2013 წლის ივლისიდან 2016 წლის ივნისამდე.

დაიბადა თბილისში. 1999 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ინგლისური ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 2000 წელს საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში მიიღო მაგისტრის ხარისხი სახელმწიფო მმართველობაში.

2005—2009 წლებში მუშაობდა საქართველოში ურბანული ინსტიტუტის წარმომადგენლობაში, ხოლო 2009 წლიდან 2012 წლის ოქტომბრამდე საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში. 2012 წლის ოქტომბერში დაინიშნა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის, გიორგი მარგველაშვილის მოადგილედ.

2013 წლის ივლისში, როდესაც გიორგი მარგველაშვილმა საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად დატოვა მინისტრის პოსტი, დაინიშნა განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად. ეს პოსტი მას 2016 წლის 3 ივნისამდე ეკავა, როდესაც პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა ის ალექსანდრე ჯეჯელავათი შეცვალა.
დავით მუჯირი

დავით მუჯირი (2 იანვარი, 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული ნაკრების ყოფილი შემტევი ნახევარმცველი. 2015 წლის 13 ოქტომბრიდან საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გენერალური მდივანი.

ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 26 მატჩი.

პირადი ცხოვრება
ის არის 70-იანი წლების ცნობილი ქართველი მცველის, დავით მუჯირის შვილი.

მიღწევები
საქართველოს ჩემპიონი: 1997/98
საქართველოს თასი ფინალისტი :1997/98
საქართველოს სუპერთასი:1997
მოლდოვის ჩემპიონი: 2000/01
მოლდოვის ვიცე–ჩემპიონი: 1999/00
მოლდოვის თასი გამარჯვებული: 2001
ავსტრიის ბუნდესლიგა ვიცე–ჩემპიონი: 2001/02
ავსტრიის თასი ფინალისტი: 2002
უმაღლესი ლიგის 1997/98 წლების სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი (სპორტული გაზეთი „სარბიელის“ გამოკითხვით)
მოლდოვის ჩემპიონატის ბომბარდირი (17 გოლი): 2000/01
ჯილდოები
ღირსების ორდენი: 2024
დავით მუჯირი (უფროსი)

დავით მუჯირი (დ. 7 აპრილი, 1956, მახარაძე, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მცველი. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1981).

2011 წლის 17 მაისს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თბილისის „დინამოს“ მიერ თასების მფლობელთა თასის მოპოვების 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1981 წლის თბილისის „დინამოს“ სრულ შემადგენლობასა და სამწვრთნელო შტაბთან ერთად — დავით მუჯირს საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.

პროფესიონალური კარიერის დასრულების შემდეგ მუშაობდა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციაში, მეთაურობდა სარეზერვო გუნდს.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1978
ვიცე-ჩემპიონი: 1977
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1976 (გ), 1976 (შ), 1981
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1976, 1979
ფინალისტი: 1980

ევროპის თასების მფლობელთა თასი
თასის მფლობელი: 1981
ალექსი პეტრიაშვილი

ალექსი (ბუკა) პეტრიაშვილი (დ. 24 აგვისტო, 1970, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი. საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში 2012-2014 წლებში.

1992 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიური და სოციალური გეოგრაფიის განხრით.

1998-2009 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 2001-2002 წლებში ავსტრიის რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს
მთავარი მრჩეველი, 2002-2004 წლებში აშშ-ში, მექსიკასა და კანადაში საქართველოს საელჩოს მთავარი მრჩეველი, 2004-2009 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი თურქმენეთსა და ავღანეთის ისლამურ რესპუბლიკაში.

2012 წლის ოქტომბრამდე იყო პოლიტიკური პარტია „ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატების“ პოლიტიკური მდივანი.

2012 წლის 21 ოქტომბრიდან 7 ნოემბრამდე იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“, ხოლო 25 ოქტომბერიდან სახელმწიფო მინისტრად დაინიშნა.
ანდრო ზაზროევი

ანდრო ზაზროევი (ზაზროშვილი) (დ. 21 ოქტომბერი, 1925, ტფილისი, საქართველოს სსრ — გ. 16 მარტი, 1987, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და მწვრთნელი, თავდამსხმელი. სხვადასხვა დროს იცავდა მოლოტოვის „კრილია სოვეტოვის“, სოხუმის „დინამოს“, თბილისის „დინამოსა“ და კიევის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1955). რუსეთის სფსრ-ს დამსახურებული მწვრთნელი (1969). 1966 წელს დაამთავრა ლენინაბადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ტექნოლოგიური ფაკულტეტი.

კარიერა
საკლუბო კარიერა
ფეხბურთის თამაში დაიწყო ადრეულ ასაკში. თამაშობდა საქართველოს ახალგაზრდულ გუნდში, შემდეგ თბილისის „დინამოს“ ოსტატთა გუნდში. 1952–1955 წლებში კიევის „დინამოში“ გამოდიოდა. იყო საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების მეორე გუნდის კაპიტანი. დასახელდა საბჭოთა კავშირის საუკეთესო თავდამსხმელად. ფიზიკურად ყოველთვის მაღალ დონეზე მომზადებული, გამოირჩეოდა სანიმუშო გამძლეობით, მაღალი სასტარტო სისწრაფით, შეტევების როგორც ორგანიზების, ასევე, დაგვირგვინების უნარით, შესანიშნავი ტაქტიკური აზროვნებითა და საგოლე ალღოთი.

მისი თანაკლუბელების მოსაზრებით ანდრო ზაზროევს საკმაოდ ძნელ პირობებში ერგო თბილისის „დინამოს“ მაისური. სწორედ იმ დროს სარბიელი დატოვა ქართული ფეხბურთის აღიარებულმა ლიდერმა ბორის პაიჭაძემ. ცენტრალური ფორვარდის როლი ანდრო ზაზროევს მიაკუთვნეს. სულ ანდრო ზაზროევმა 83-ჯერ ითამაშა თბილისის „დინამოში“ და მეტოქეთა კარში 36 ბურთი გაიტანა. რომლის ღირსებასაც მისი ხელმძღვანელობით რამდენიმე მომავალი ოსტატი იცავდა. შემდეგ მწვრთნელად მუშაობდა თბილისის „დინამოში“, „სპარტაკში“, გურჯაანის „ალაზანში“, 35-ე სკოლაში, ამზადებდა დუშანბეს „პამირს“, რუსთავის „მეტალურგსა“ და ორჯონიკიძის „სპარტაკს“, რომლის მთავარი მწვრთნელი იყო 1968 წლიდან 5 სეზონის განმავლობაში (შესვენებებიანად). სწორედ მისი თავკაცობით 1969 წელს გუნდმა დაიკავა პირველი ადგილი სსრ კავშირის ჩემპიონატის მეორე ჯგუფში და გადავიდა უმაღლეს ლიგაში.

1948 წლის 2 მაისს საკავშირო პირველობის ფარგლებში თბილისის „დინამოს“ რიგებში ჩატარებულ პირველივე შეხვედრაში ვილნიუსის „სპარტაკის“ წინააღმდეგ მატჩის მეორე წუთზე გაიტანა თავისი პირველი ბურთი. დინამოელებმა ეს შეხვედრა 5–1 მოიგეს, თუმცა ვილნიუსის „სპარტაკი“ მოგვიანებით გათამაშებიდან მოიხსნა და შესაბამისად ამ შეხვედრის შედეგი ანულირებულ იქნა.

1948 წლის 6 მაისს საკავშირო პირველობის ფარგლებში თბილისის „დინამოს“ რიგებში ჩატარებულ მეორე შეხვედრაში მინსკის „დინამოს“ წინააღმდეგ მატჩის მე-15 წუთზე გაიტანა თავისი მეორე ბურთი. დინამოელებმა ეს შეხვედრა 2–0 მოიგეს. მეორე ბურთი აროშიძემ გაიტანა. ვილნიუსის „სპარტაკთან“ ჩატარებული წინა მატჩის ანულირების გამო, სწორედ ამ შეხვედრაში გატანილი ბურთი ითვლება ოფიციალური სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით ანდრო ზაზროევის მიერ გატანილ პირველ ბურთად თბილისის დინამოელთა შემადგენლობაში.

1956 წლის პირველ სექტემბერს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით საქართველოს სს რესპუბლიკაში ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და 1956 წლის სსრ კავშირის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის ანდრია ივანეს ძე ზაზროშვილი დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

ანდრო ზაზროევის ანგარიშზეა 6 ჰეთ-თრიქი, აქედან სამი თბილისის (02.06.1948, 08.08.1948, 13.09.1949) და სამიც — კიევის (16.07.1952, 16.09.1954, 30.08.1955) დინამოელთა შემადგენლობაში.
მამის სახელით

მამის სახელით — ჯიმ შერიდანის 1993 წლის ბიოგრაფიული ფილმი. ფილმში ასახულია უდანაშაულოდ დასჯილი ჯერი კონლონის ნამდვილი ისტორია. ფილმმა მიიღო ოქროს დათვი.

სიუჟეტი
1974 წელს ჩრდილოეთ ირლანდიის ქალაქებში რეგულარული არმია იდგა, ხოლო ინგლისში ტერორისტული აქტები ხორციელდებოდა. ჯერი კონლონი, ახალგაზრდა ირლანდიელი, რომელიც ბელფასტში ცხოვრობს, პოლიტიკის მიმართ გულგრილია. მას ნარკოტიკები და თავისუფალი სიყვარული იზიდავს. ჯერის მამა ლონდონში აგზავნის, დეიდა ენისთან საცხოვრებლად, მაგრამ ჯერი და მისი მეგობარი პოლი ჰიპების კომუნაში ცხოვრობენ.

გილფორდის პაბში მომხდარი ტერორისტული აქტის შემდეგ პოლიცია უფლებას მიიღებს, შვიდი დღის განმავლობაში დააკავოს ნებისმიერი ადამიანი. ირლანდიელი ჯერი და პოლი დაკავებულები აღმოჩნდებიან. საქმეს ინსპექტორი დიკსონი იძიებს. მისი მიზანია, ნებისმიერი გზით მოიპოვოს აღიარებითი ჩვენება. 7 დღის განმავლობაში წამების შემდეგ ისინი აღიარებენ დანაშაულს, რომელიც არ ჩაუდენიათ. პოლიცია ჯერის ოჯახის წევრებსაც დააკავებს და მათ თანამზრახველობაში დასდებს ბრალს. ნაფიცი მსაჯულები ყველას გამამტყუნებელ სასჯელს გამოუტანენ. ჯერი კონლონს სასამართლო სამუდამო პატიმრობას მიუსჯის.

ჯერი და მისი მამა ჯუზეპე ციხეში ერთ საკანში იხდიან სასჯელს. ჯუზეპე ცდილობს მიიღოს ზომები საკუთარი ოჯახის სახელის რეაბილიტაციისთვის. ჯერი საკუთარ თავს მკვდარ ადამიანად მიიჩნევს და მამას არაფერში ეხმარება. ის რამდენიმე პატიმარს უახლოვდება და მათთან ერთად ნარკოტიკებს მოიხმარს. მოგვიანებით იმავე ციხეში აღმოჩნდება ნამდვილი ტერორისტი, რომელმაც გილფორდის პაბი ააფეთქა. ის პოლიციას სიმართლეს უმხელს, მაგრამ პოლიცია ამ ფაქტს ასაიდუმლოებს. ჯერი უმეგობრდება ტერორისტს, მაგრამ ჯუზეპეს არ უნდა, რამე საერთო ჰქონდეს მკვლელთან. ჯერი კი მოხიბლულია ტერორისტის სიმამაცით და სიბრალულით უყურებს მამას.

ჯერის დამოკიდებულებას მამისადმი ჯუზეპეს სიკვდილი ცვლის. ჯუზეპეს სიკვდილის შემდეგ ჯერი აგრძელებს მამის მიერ დაწყებულ კამპანიას და თანამშრომლობს ადვოკატთან, რომელსაც აქამდე შეხვედრებზე უარს ეუბნებოდა. ადვოკატი გარეთ პირსი სასამართლოში საქმის განახლებას მიაღწევს. პატიმრობაში გატარებული 15 წლის შემდეგ ჯერისა და სხვა მსჯავრდებულებს სასამართლო უდანაშაულოდ ცნობს.

როლებში
დენიელ დეი-ლუისი - ჯერი კონლონი
ემა ტომპსონი - გარეთ პირსი
პიტ პოსტლეთვეიტი - ჯუზეპე კონლონი
ჯონ ლინჩი - პოლ ჰილი
მარკ შეფარდი - პედი არმსტრონგი
ბეტი ედნი - კეროლ რიჩარდსონი

გადაღება
დენიელ დეი-ლუისმა გადაღებებებისთვის დაიკლო 13 კილო და ბევრი დრო გაატარა ნამდვილ საკანში, რათა უკეთ შესულიყო როლში.

ისტორიული ფაქტები
ჯუზეპე და ჯერი კონლონები სასჯელს ერთ საკანში არ იხდიდნენ. ეს სცენარისტებმა გამოიგონეს. აგრეთვე გამოგონილია ინსპექტორი დიკსონის პერსონაჟი, რომელიც აერთიანებს რამდენიმე რეალურად არსებული პოლიციელის სახეს.
ილია დათუნაშვილი

ილია დათუნაშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1937, ბათუმი, საქართველოს სსრ — გ. 11 თებერვალი, 2022) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. იცავდა ქუთაისის „ლოკომოტივისა“ და თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1962).

1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე და ორი გოლის ავტორი.

ბიოგრაფია
თამაში დაიწყო 1954 წელს ლანჩხუთის „კოლმეურნეში“. 1957–1958 წლებში თამაშობდა ქუთაისის „ტორპედოში“, დანარჩენი კარიერა გაატარა თბილისის „დინამოში“ (1959–1968). პირველ „ა“ ჯგუფში ჩატარებულ 199 მატჩში გაიტანა 46 გოლი.

1966 წლის 22 სექტემბერს მატჩში ერევნის „არარატის“ წინააღმდეგ გაიმეორა სსრ კავშირის ჩემპიონატის რეკორდი, რომელიც 1938 წელს დაამყარა ევგენი შელაგინმა — გაიტანა 5 გოლი მატჩში. მან ეს შეძლო 27 წუთში.

1997 წელს ილია დათუნაშვილი ღირსების ორდენით დააჯილდოვეს. 2014 წელს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, მას საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.

გარდაიცვალა 2022 წლის 11 თებერვალს.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1964
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1962, 1967
ინდივიდუალური
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1966 (20 გოლი)

№2: 1964, 1966
ფრიდრიხ ვილჰელმ მურნაუ

ფრიდრიხ ვილჰელმ მურნაუ (დაბადების სახელი ფრიდრიხ ვილჰელმ პლუმპე, ; დ. 28 დეკემბერი, 1888 — გ. 11 მარტი, 1931) — ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი გერმანელი კინორეჟისორი უხმო პერიოდის კინოში. ის ითვლება 20-იანი წლების გერმანული კინო ექსპრესიონიზმის გამორჩეულ პერსონად. მურნაუს მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა მოახდინეს შოპენჰაუერმა, ნიცშემ, შექსპირმა და იბსენმა. ამ უკანასკნელის პიესები ჯერ კიდევ 12 წლის ასაკში იხილა. ამავე პერიოდში უახლოვდება მაქს რეინჰალდს, რომელიც შემდგომ ასევე რეჟისორი გახდება. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში მურნაუს იწვევენ ჯარში, სადაც აღმოჩნდება აღმოსავლეთის ფრონტზე, გერმანულ საჰაერო ძალებში.

მურნაუს ყველაზე გამორჩეულ ფილმად ითვლება 1922 წელს გადაღებული „ნოსფერატუ: საშინელებათა სიმფონია“, რომელიც არის ბრემ სტოკერის დრაკულას კინო ინტერპრეტაცია. 1924 წელს ეკრანებზე გამოდის ფილმი უკანასკნელი ადამიანი. ინგლისში ეს ფილმი გავიდა „უკანასკნელი სიცილის“ სახელით. მურნაუს ასევე ეკუთვნის ფაუსტის გერმანული ლეგენდის და მისი გოეთესეული ვერსიის კინოეკრანიზაცია, „ფაუსტუსი — გერმანული ზღაპარი“, რომელიც 1926 წელს გადაიღო. მურნაუ განეკუთვნება გერმანელი რეჟისორების იმ კატეგორიას, რომელმაც პირველად დატოვა გერმანია და ემიგრაციაში წავიდა. რეჟისორების მეორე ტალღა უკვე ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დატოვებს სამშობლოს. მურნაუმ კარიერა გააგრძელა ჰოლივუდში. -ში გადაიღო სამი ფილმი, „აისი: ორი ადამიანის სიმღერა“ (1927), 4 ეშმაკი (1928) და ქალაქელი ქალი (1930). მზის ამოსვლა არაერთ გამოკითხვაში დასახელებულა, როგორც ყველა დროისა და ხალხის საუკეთესო ფილმად, 2012 წელს & -ის გამოკითხვაში მეხუთე ადგილი დაიკავა.

1931 წელს იმოგზაურა ბორა ბორაზე, სადაც გადაიღო ტაბუ. ეს ფილმი შეიქმნა დოკუმენტური კინოს პიონერთან რობერტ ფლაერტთან თანამშრომლობის შედეგად. ფილმის გამოსვლიდან ერთი კვირის შემდეგ, მურნაუ საავტომობილო უბედურ შემთხვევას ემსხვერპლა. დღემდე მისი ფილმების დიდი ნაწილი დაკარგულად ითვლება.
უფროსი ჟუზი

უფროსი ჟუზი — ყაზახური ტომების გაერთიანება. ეკავა ტერიტორია შვიდმდინარეთსა და სამხრეთ ყაზახეთში. გარდა ამისა, მოიცავდა დასავლეთ ჩინეთისა და უზბეკეთის გარკვეულ ნაწილს.

 საუკუნეში ყაზახეთის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლ. 550 ათ. კაცს. აღნიშნულ გაერთიანებაში შედიოდნენ: დულატები, შაპრაშტები, ალბანელები, სუანები, ჟალაირი, კანლი, სარი-უისინი, სირგელი, ოშაქტები, ისტები, შანშიკილები.

მმართველები
ქართ-აბულხაირ-ხანი — (1718—1730)
ჟოლბარის-ხანი — (1730—1740)
აბულფეიზ-ხანი — (1740—1750)
უმცროსი ჟუზი

უმცროსი ჟუზი — ყაზახური ტომების გაერთიანება. შედგებოდა სამი გვარისაგან: ალიმულები, ბაიულები, ჟეტირუ.

უმცროსი ჟუზის მმართველები
აბულ ხაირ ხანი (1718—1748)

უმცროსი ჟუზის მმართველები რუსეთიდან
ნურალ-ხანი (1748—1786)
ჟარმუჰამბეტ-ხანი (1786—1791)
ერალი-ხანი (1791—1794)
ესიმ-ხანი (1795—1797)
აიშუაკ-ხანი (1797—1806)
ჟანტორე-ხანი (1806—1810)
ხანების საბჭო (1810—1812)
შერგაზი-ხანი (1812—1824)
ბოკეი-ხანი (1812—1815)
ჟანგირ-ხანი (1812—1845)

არჩეული მმართველები
ბატირ-ხანი (1748—1785)
ესიმ-ხანი (1790—1791)
აბილგაზი-ხანი (1791—1806)
ყარათაი-ხანი (1806—1816)
არინგაზი-ხანი (1816—1821)
შუა ჟუზი

შუა ჟუზი — ყაზახური ტომების გაერთიანება. ეკავა ცენტრალური და ჩრდილოეთი ყაზახეთი. - საუკუნეების მიჯნაზე მათი რაოდენობა შეადგენდა 1 350 000 ადამიანს. შუა ჟუზიდან მომდინარეობს ისეთი ცნობილი ადამიანების გვარი როგორიცაა აბაი კუნანბაევი, ბოგენბაი ბატირი და სხვა.

აღნიშნულ გაერთიანებაში შედიოდნენ: არგინები, ნაიმანები, ყივჩაყები, უნგირატები, კერეიტები, უაკი, სარი-უისინი, სირგელი, ოშაქტები, ისტები, შანშიკილები.

მმართველები
კაიპი (1716—1719)
სამეკე (1719—1734)
აბილმამბეტ-ხანი (1734—1771)
აბილაი-ხანი (1771—1781)
უალი-ხანი (1781—1819)
ბოკეი-ხანი (1815—1817)
გუბაიდულა (1819—1822)
კენესარი (1841—1847)
ყაზახური ტენგე

ყაზახური ტენგე — ყაზახეთის ეროვნული ვალუტა.

სახელწოდება
სახელწოდება „ტენგე“ მომდინარეობს შუა საუკუნეების თურქმანული მცირე ვერცხლის მონეტისაგან, რომელსაც ეწოდებოდა „დენგე“ ან „ტანგა“, რომლისგანაც ასევე მომდინარეობს რუსული ფულის აღმნიშვნელი სიტყვა — .

სიმბოლო
კუპიურებზე და მონეტებზე უბრალოდ აღნიშნულია სიტყვა „ტენგე“ . 2006 წლის ნოემბერში ყაზახეთის ეროვნულმა ბანკმა გამოაცხადა კონკურსი ეროვნული ვალუტის სიმბოლის შემოღების შესახებ. 2007 წლის 29 მარტს 30 ათასი ნახატიდან შეარჩიეს სიმბოლო, რომლის ავტორებმა, ვადიმ დავიდენკომ და სანჟარ ამერხანოვმა პრემიის სახით მიიღეს 1 მლნ ტენგე (მაშინდელი კურსით დაახლოებით $8000) ეროვნული ბანკისაგან, ასევე 5 ათასი დოლარი ბანკ „ალიანსისაგან“. კონკურსის შედეგების გამოცხადებას მოჰყვა სკანდალი, როდესაც ცხადი გახდა, რომ ტენგეს სიმბოლო არაფრით განსხვავდებოდა იაპონიის ფოსტის სიმბოლოსაგან, რომელიც გამოიყინება უკვე 120 წელია.

მონეტები
ახალი კუპიურები