iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გელუგპა

გელუგი ან გელუგპა (ტიბ. ེ་ུ་ „ყვითელ ქუდიანების სექტა“) — ტიბეტური ბუდიზმის ერთ-ერთი სკოლა, რომელიც დააარსა ტიბეტელმა ფილოსოფოსმა და რელიგიურმა ლიდერმა ცონგქაპამ (1357-1419 წწ). პირველი მონასტერი დაარსდა განდენში. დღესდღეობით, სკოლის მეთაურია განდენ ტრიპა. მიუხედავად ამისა, სექტის ყველაზე გავლენიანი პირი დალაი-ლამაა.

ლამა ცონგქაპა
ჯე ცონგქაპა (1357-1419, ტიბეტურად ნიშნავს „კაცი ხახვის მინდვრიდან“) იყო ცნობილი ტიბეტელი ვაჯრაიანა ბუდიზმის მასწავლებელი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა გელუგის სკოლის ფორმირებას. აგრეთვე ცნობილია სახელით - ლობსანგ დრაკპა (ბლო ბზანგ გრაგს პა) ან უბრალოდ ჯე რინპოჩე (რჯე რინ პო ჩე).
ცონგქაპა ისმენდა ბუდას სწავლებებს ყველა ტიბეტური ბუდიზმის სექტის მასწავლებლებისგან. მისი შთაგონების ძირითადი წყარო იყო კადამპას ტრადიციიდან - ატიშას მემკვიდრეობიდან. ცონქაპას სწავლებების მიხედვით, გელუგის ტრადიციის ორი მთავარი მახასიათებელი არის:

1. სუტრასა და ტანტრას ერთიანობა და

2. ვინაიაზე ყურადღების გამახვილება (დისციპლინის მორალური კოდი).

მონასტრები და ხაზის გამგრძელებლები
ცონგქაპამ 1409 დააარსა განდენის მონასტერი, რომელიც მისი მთავარი რეზიდენცია გახდა. მას ჰყავდა ბევრი მოსწავლე, მათგან ორი მთავარი იყვნენ გიალცაბ ჯე (1364-1431) და ქედრუპ ჯე (1385-1438). სხვა მოსწავლეები იყვნენ: ტოგტენ ჯამპალ გიაცო, ჯამიანგ ჩოჯე, ჯამჩენპა შერაპ სენგე და გიალვა გედუნ დრუბი (1391_1474) - პირველი დალაი ლამა. ცონგქაპას გარდაცვალების შემდეგ მისი სწავლებები შეინახეს და გადაცეს გიალცაბ ჯემ და ქედრუბ ჯემ, რომლებიც განდენის მონასტრის აბატები გახდნენ. გელუგპას ხაზი უჭირავთ განდენ ტრიპებს, განდენის მონასტრის ტახტის მფლობელებს.

გელუგპას ვაჯრაიანული პრაქტიკა
გუჰიასამაჯა, ჩაკრასამვარა და იამანტაკა გელუგის ხაზის სამი ძირითადი იიდამ პრაქტიკაა, აგრეთვე კალაჩაკრას პრაქტიკაც. გუჰიასამაჯა უმთავრესია; ამიტომ თუ ვინმეს სწავლა ან პრაქტიკა სურს, გუჰიასამაჯაზე უნდა მოახდინოს ფოკუსირება.

გავლენა
მე16 ს-ის დასასრულს, ტიბეტური ბუდიზმის სექტათა „ბრძოლის“ შემდეგ გელუგის სკოლა გახდა დომინანტი. ლოზანგ გიაცოს, მე5 დალაი ლამას პერიოდიდან - მე17 ს-ში, დალაი ლამას ეჭირა პოლიტიკური კონტროლი ცენტრალურ ტიბეტზე. ამ მმართველობის შედეგად, ჯონანგის სკოლა ძალაუნებურად გარდაიქმნა გელუგის ტრადიციად, ისევე როგორც ბევრი კაგჲუური და ნიინგმური მონასტერი.
ალბომის გარეკანი

ალბომის გარეკანი — კომერციულად ან არაკომერციულად გამოცემული აუდიოჩანაწერის შეფუთვა. ეს ტერმინი აღნიშნავს როგორც ჩვეულებრივი ვინილის ფირფიტის (სინგლის ან სრული ალბომის), ასევე კომპაქტ-დისკისა და სხვა მუსიკალური მატარებლების შეფუთვას.

ალბომის გარეკანის დანიშნულებაა:

მუსიკალური პროდუქტის შინაარსის რეკლამა და იდენტიფიცირება
ორიგინალური შემსრულებლის მხატვრული ხედვის წარმოჩენა
ალბომის მუსიკალური შინაარსის ილუსტრირება

ამასთან, ალბომის გარეკანი გამოიყენება, როგორც მუსიკალური მატარებლის დამცავი საშუალება.
მაკაპა

მაკაპა – ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაპის შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს ამაზონის შესართავთან. მაკაპის მფარველად ითვლება იოსებ დამწინდველი.

ქალაქი დაარსდა 1688 წელს, როგორც ციხესიმაგრე. დაარსების ოფიციალური თარიღია 1758 წლის 4 თებერვალი. 1944 წლიდან ამაპის შტატის დედაქალაქია.

კლიმატი ეკვატორულია.
დუკი-დი-კაშიასი

დუკი-დი-კაშიასი – ქალაქი სამხრეთ ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში, ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროს ჩრდილოეთით. მოსახლეობა შეადგენს 842,890 კაცს (2005). რიო-დე-ჟანეიროს შემდეგ, ქალაქი შტატის უმდიდრეს ქალაქად ითვლება. აქ განვითარებულია მცენარეული ზეთის სახდელი და ქიმიური წარმოება.

ქალაქს ჰყავს საკუთარი საფეხბურთო გუნდი და გააჩნია 10.000 ადგილიანი სტადიონი.
ვიტორია (ბრაზილია)

ვიტორია ( – გამარჯვება) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. ქალაქი დაარსდა 1535 წლის 8 სექტემბერს.

ქალაქს სახელი ეწოდა ინდიელებზე პორტუგალიის სამხედრო ძალების გამარჯვების პატივსაცემად. 1823 წელს ოფიციალურად მიიღო ქალაქის სტატუსი.
კუიაბა

კუიაბა — ქალაქი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს ამავე სახელწოდების მდინარეზე, სამხრეთ ამერიკის ზუსტ ცენტრში. მეზობელ ქალაქ ვარზეა-გრანდისთან ერთად აყალიბებს შტატის აგლომერაციას.

ქალაქი დაარსდა 1727 წლის 1 იანვარს, ოქროს ციებ-ცხელების დროს; 1818 წელს გახდა შტატის დედაქალაქი. კუიაბა ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრია ვრცელი მესაქონლეობისა და სასოფლო-სამეურნეო არეალისთვის. ეკონომიკურ განვითარებას ხელს უშლიდა კუიაბას იზოლაცია და სამუშაო ძალის ნაკლებობა. კომუნიკაციის მნიშვნელოვან საარსებო საშუალებად რჩება სამდინარო ტრანსპორტი.

კუიაბა ურბანული არეალის გულია, რომელიც ასევე მოიცავს შტატის სიდიდით მეორე ქალაქ ვარზეა-გრანდის. მას შემდეგ, რაც 2000 წელს დასრულდა ბოლივიიდან ბუნებრივი აირის გაზსადენის მშენებლობა, გაიზარდა თერმული და ჰიდროელექტროსადგურების რაოდენობა. ქალაქში მდებარეობს მატუ-გროსუს ფედერალური უნივერსიტეტი და შტატის უდიდესი საფეხბურთო სტადიონი არენა-პანტანალი.

ქალაქი მდიდარია ევროპული, აფრიკული და ადგილობრივი ამერიკული გავლენის ნაზავითა და ამ ფაქტის ამსახველი მუზეუმებით. კუიაბა ასევე გამოირჩევა თავის სამზარეულოთი, ცეკვით, მუსიკითა და ხელოსნობით. „ამაზონის სამხრეთის ჭიშკრის“ სახელით ცნობილ კუიაბაში კლიმატი ტროპიკულია. კუიაბა ფიფა-ს 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ერთ-ერთი მასპინძელი ქალაქია.

დაძმობილებული ქალაქები
კიზილი, რუსეთი
ოპიზის სიგელი

ოპიზის სიგელი, ასევე ოპიზართა სიგელი — ძველი ქართული სამართლის მნიშვნელოვანი ძეგლი და წყარო, თარიღდება 1027-1072 წლებით, შედგენილია საქართველოს მეფის, ბაგრატ -ის მმართველობის პერიოდში. სიგელი თავისი შინაარსით სასამართლოს გადაწყვეტილებაა, რომელიც ორი მონასტრის — ოპიზისა და მიჯნაძორის დავას ეხება მამულების შესახებ. რადგანაც საქმე მონასტრებს შორის სადავო საკითხს ეხება, სასამართლო პროცესი დიდად მნიშვნელოვანია და საქმე უშუალოდ მეფის თავმჯდომარეობით ირჩევა. ძეგლი ქართული სამართლის ისტორიის მრავალ საკითხს არკვევს. როგორც სიგელის შინაარსიდან ჩანს, სასამართლო ორ მონასტერს შორის მაზავებლის ფუნქციას ასრულებს. ძეგლში წარმოჩენილია სასამართლო პროცესში მხარეების უფლება–მოვალეობანი, მტკიცების საშუალებები და სხვა. მოცემულია ასევე მეფის დომენის სამართლებრივი რეჟიმის დახასიათება. მნიშვნელოვანია, რომ სიგელში დამოწმებულია სამართლის სპეციალისტების მონაწილეობა სასამართლო პროცესში და სხვა.

ოპიზის სიგელი აღმოაჩინა დ. ფურცელაძემ, რომელმაც გამოსცა მისი თარგმანი რუსულ ენაზე. დ. ფურცელაზის თარგმანი ზოგიერთი უმნიშვნელო ცვლილებით მოყვანილი აქვს მ. ჯანაშვილს თავის ნაშრომში. ძეგლი უფრო ზუსტად თარგმნა დ. ბაქრაძემ.

სათანადო კომენტარებით სიგელი გამოსცა ექვთიმე თაყაიშვილმა. იგივე სიგელი გამოაქვეყნეს აკაკი შანიძემ და ი. დოლიძემ. ივანე სურგულაძეს ოპიზის სიგელი განხილული აქვს საქართველოს სახელმწიფოსა და ისამართლის ისტორიისადმი მიძღვნილ შრომებში.
ოქრო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოქროს მრავალი მნიშვნელობა აქვს, როგორც პირდაპირი, ისე გადატანითი, ასევე წარმოდგენილია უნივერსალური მნიშვნელობით:
ოქრო — ქიმიური ელემენტი, ძვირფასი ლითონი
თეთრი ოქრო — ოქროსა და ნიკელის ან პლატინის შენადნობი.
სასმელი ოქრო — სუფთა ოქროს კოლოიდური ხსნარი.
ოქროს ფურცელი — ოქროს ძალიან თხელი ფურცელი მოოქროვისთვის.
ბაჯაღლო ოქრო — ოქროს ძალიან სუფთა წმინდა მაღალი სინჯი.
თვითნაბადი ოქრო — თავისუფალი სუფთა ოქრო ბუნებაში.

გადატანითი მნიშვნელობა
თეთრი ოქრო -ასე უწოდებენ ბამბას
შავი ოქრო — ნავთობის სახელწოდება
მწვანე ოქროს — უწოდებენ ჩაის
ბოშების ოქრო — შენადნობი ოქროს იმიტაცია, რომელიც ოქროს მცირე რაოდენობით შეიცავს ან სულაც არ არის მის შემადგენლობაში.

მუსიკა
რეინის ოქრო (ოპერა) — რიჰარდ ვაგნერი
სიყვარულის ოქრო — ალბომი

კინემატოგრაფია და თეატრი
ოქრო (ფილმი) — რამდენიმე ფილმია ასეთი სახელწოდებით
თეთრი ოქრო (ფილმი)
მაკენას ოქრო
მტრის ოქრო
მისტერ გრინვუდის დიდი ოქრო
პარტიის ოქრო (ფილმი)
მესამე რეიხის ოქრო (ფილმი)
ყურო

ყურო — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სუბმერიდიანულ განშტოებაზე, მდინარეების თერგისა და ხდის წყალგამყოფ ყუროს ქედზე. წარმოადგენს ყუროს ქედის უმაღლეს წერტილს (4071 მ). აგებულია იურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი. სახელწოდება თურქული წარმოშობისაა და ითარგმნება, როგორც „მშრალი უთოვლო მწვერვალი“, სადაც „ყურუუ“ აღნიშნავს მშრალს. სახელწოდება აიხსნება იმით, რომ მყინვარწვერის, მაილისა და სხვა დათოვლილი და გაყინული მწვერვალების საპირისპიროდ, ამ მასივზე ზაფხულში თოვლი თითქმის არ არის. სხვა ვერსიის თანახმად, სახელწოდების საფუძველია ქართული ყურო — „მღვიმე“. თუმცა ცოტაოდენ ცნობილი მღვიმეები აქ აღმოჩენილი არ ყოფილა.
ნოვოჩერკასკი

ნოვოჩერკასკი — ქალაქი რუსეთში, როსტოვის ოლქში. განლაგებულია მაღალ ბორცვზე, მდინარეების ტუზლოვისა და აქსაის მარჯვენა ნაპირებზე. რკინიგზის სადგური. 1944–63 წლებში ნოვოჩერკასკი იყო ნოვოჩერკასკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 169 ათ. ადამიანი (2018 წ.). ქალაქის ფართობი უდრის 128 კმ²-ს. მოქცეულია ზომიერ-კონტინენტურ კლიმატურ ზონაში. ზამთარი, როგორც წესი რბილია. ყველაზე ცივი პერიოდია იანვრის ბოლო და თებერვლის დასაწყისი. ზაფხული ცხელია.

ქალაქი დაარსდა 1805 წელს, მას შემდეგ რაც დონის კაზაკების ცენტრი ჩერკასკიდან აქ გადმოიტანეს. 1942 წლის 24 ივლისიდან 1943 წლის 13 თებერვლამდე ოკუპირებული იყო გერმანელ ფაშისტთა ჯარების მიერ. როსტოვის ოლქის დიდი სამრეწველო ცენტრია. განვითარებულია მანქანათმშენებლობა, ელექტროენერგეტიკა, მეტალურგია, ქიმიური მრეწველობა და სხვა. ბევრია უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები. ქალაქშია მუზეუმი, თეატრი, კინო და სხვა. 1864 წელს ნოვოჩერკასკთან აღმოაჩინეს განძი (– სს.).
ბრაზილიის დემოგრაფია

ბრაზილიის დემოგრაფია ძალიან მრავალფეროვანია, მრავალი რასისა და ეთნიკური ჯგუფისგან შედგება. ბრაზილიელების ძირითადი ნაწილი შემდეგი ოთხი საწყისიდან მოდიის: ბრაზილიის მკვიდრი მოსახლეობა, ევროპელები, აფრიკელები და აზიელები.

1872 წლიდან ბრაზილიაში პერიოდულად ტარდება აღწერა. 1940 წლიდან კი ყოველ 10 წელიწადში. 1960 წლიდან ჩატარებული ყოველი აღწერის დასკანირებული ვერსია არის ხელმისაწვდომი -ის საიტზე.

ისტორიულად, ბრაზილია გამირჩევა შერეული ქორწინებების სიმრავლით, რის შედეგადაც მოხდა უამრავი ეთნიკური ჯგუფების კულტურის შერევა და რელიგიური სინკრეტიზმი.

ბრაზილიის უდიდესი ქალაქები
მიგრაცია
დავით უკლება

}

დავით უკლება თავის მხრივ, გამოეხმაურა ჯ. მ. ევანზს, მაგრამ მიმოწერა აღარ გაუგრძელებია.

ოჯახი
დავით უკლებას მეუღლე იყო ირა შალვას ასული ენუქიძე (1925–1995). ჰყავდათ ორი შვილი: მანანა და მაია. მაია უკლება გურამ თავართქილაძის უნივერსიტეტის პროფესორია, ხოლო მანანა უკლება გამომცემლობის დარგში დამსახურებული მუშაკი. მანანა უკლებამ 1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. 1997 წლიდან გამომცემლობაში რედაქტორად მუშაობს. მისი რედაქტორობით გამოცემულია ათეულობით წიგნი და ალბომი.

ხსოვნა
2019 წლის 5–6 ნოემბერს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 115-ე აუდიტორიაში ჩატარდა საიუბილეო სხდომა და სამეცნიერო კონფერენცია, რომელიც მიეძღვნა დავით უკლებას დაბადებიდან 100 წლისთავს. საიუბილეო სხდომა გახსნა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორმა ნანა ბოლაშვილმა, მომხსენებელმა დამსწრეთ გააცნო პროფესორ დავით უკლებას პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის მოკლე მიმოხილვა. საიუბილეო სხდომაზე მოგონებით გამოვიდნენ დავით უკლებას კოლეგები და აღზრდილები.

მომხსენებელთა შორის იყვნენ მეორე საჯარო სკოლის გეოგრაფიის მასწავლებელი ნუგზარ არჩვაძე. დავით უკლებას დაბადების 100 წლის იუბილეს მიეძღვნა სამეცნიერო კონფერენცია „გეოგრაფიის აქტუალური პრობლემები”, შრომათა კრებულში სხვა გამოჩენილ მეცნიერებთან ერთად მოთავსებულია ნუგზარ არჩვაძის სტატია „წყალტუბოს (პრომეთეს) მღვიმური სისტემის მიდამოები - ბუნების საოცრება“.

2000 წლის 15 მაისს ქალაქ თბილისის 2 საჯარო სკოლის გეოგრაფიის კაბინეტს მიენიჭა პროფესორ დავით უკლებას სახელი. ამ საქმის ინიციატორი იყო სსიპ ქ. თბილისის 2 საჯაროს სკოლის უფროსი მასწავლებელი, დავით უკლებას აღზრდილი ნუგზარ არჩვაძე. 2000 წლიდან დღემდე სკოლის გეოგრაფიის კაბინეტში სისტემატურად ტარდება მოსწავლეთა კონფერენციები სხვადასხვა თემებზე.

2019 წლის 11 ნოემბერს სსიპ ქ. თბილისის 2 საჯარო სკოლის დავით უკლებას სახელობის გეოგრაფიის კაბინეტში ჩატარდა ნორჩ გეოგრაფთა სხდომა, რომელიც მიეძღვნა მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურიატის, გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორის, ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ორგზის ლაურეატის, პროფესორ დავით უკლებას დაბადებიდან 100 წლისთავს.

გარდაცვალება
დავით უკლება გარდაიცვალა 1999 წლის 26 ივლისს, მძიმე ავადმყოფობის შედეგად, ქალაქ თბილისში. დაკრძალულია თბილისში, მუხათგვერდის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. დავით უკლებას გარდაცვალებიდან ზუსტად 5 თვეში ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სხდომათა დარბაზში გაიმართა დავით უკლებას დაბადების 80 წლისთავისადმი მიძღვნილი საჯარო სხდომა. სხდომაზე სიტყვებით გამოვიდნენ ზურაბ ტატაშიძე, ეთერ დავითაია, ელენე სალუქვაძე, ზურაბ სეფერთელაძე, კობა ხარაძე, გელა მარგველანი, ნუგზარ არჩვაძე, გივი გიგინეიშვილი, რამინ გობეჯიშვილი და სხვა.
ბონი (რელიგია)

ბონი (ტიბ. ོ་ - ბონ (ლჰასური დიალექტი: ̃̀ ) — ტიბეტელთა ეროვნული რელიგია. ფაქტობრივად იყო ტიბეტის სახელმწიფო რელიგია -დან ს-მდე. ქვეყანაში დომინირებდა ბუდიზმის მიერ ს-ში განდევნამდე. დღესდღეობით, ბონის მიმდევრები ძირითადად ცხოვრობენ ტიბეტის ყოფილ ტერიტორია ქამში, ასევე სიკიმსა და ბჰუტანში.

ეტიმოლოგია
ტიბეტური ტერმინი „ბონ“, შეიძლება ითარგმნოს „რიტუალ“-ად. ამ სიტყვით აღინიშნება ლიტურგიული გალობა, რელიგიური ტექსტების დეკლამაცია, „ღვთაებათა მოხმობა“ და მისთ.. თანამედროვე ტიბეტურში „ბონ“ „ლა(ླ་ ბზლა)“-ს (რეციტირება) სინონიმად იხმარება.

ჯ. ტუჩი გამოთქვამს მოსაზრებას, რომ „ბონი“ შეიძლება მოდიოდეს ტიბეტის ძველი სახელწოდებიდან - ბოდ, ბოდ ჲულ.

ბონის ისტორია
ბონ რელიგიის ისტორიის მეცნიერულად შესწავლა გარკვეულ სირთულებთანაა დაკავშირებული, მათგან ერთ-ერთი მთავარია ისტორიული წყაროების არარსებობა.
ბონის ერთადერთ ტექსტად, რომელიც ასე თუ ისე შეიძლება ჩაითვალოს წყაროდ, არის სარატ ჩანდრა დასის 1915 წ-ს გამოცემული „ბონური ქრონიკები“ (ྒྱ་་ ོ་ྱི་ྱུ་་ გჲალ რაბ ბონ გჲი 'ჯუნგ ნე / რგჲალ რაბს ბონ გჲი 'ბჲუნგ გნას) ს-ის დასასრულს, ს-ის დასაწყისში შედგენილი. მე-20 საუკუნის დასაწყისში ითარგმნა გერმანულად.

ტრადიციული ისტორია
ერთ-ერთი ტიბეტური გადმოცემის თანახმად, ბონის სწავლება 15-16 ათას ჩვ.წ/აღ-მდე ცენტრალურაზიურ ქვეყანა ოლმო ლუნგრინგიდან გასხივოსნებულმა ტონპა შენრაბმა მოიტანა.

ტიბეტში ბონის სწავლება თავდაპირველად შანგ-შუნგის (სამხ.-დასავლეთ ტიბეტი) ქვეყანაში დამკვიდრდა. შემდგომში, ზოგიერთი დასავლელი მეცნიერის აზრით, მისმა შამანურმა და მაგიურმა წეს-ჩვეულებებმა გავლენა მოახდინეს ბუდისტურ სკოლა ნჲინგმაზე. სხვა მოსაზრებით, ბუდიზმმა გავლენა მოახდინა ბონის ძველ შამანურ პრაქტიკებზე, რის შედეგადაც წარმოიშვა რეფორმირებული ბონი.

ბონის აღმსარებლები საუბრობენ თავიანთი სწავლების სამ „ისტორიულ ფორმაზე“:
ძველი (შამანური) ბონი;
რეფორმირებული ბონი;
„მარადიული ბონი“ ან „სვასტიკის ბონი“ (გჲუნგ დრუნგ ბონ).

ბონის სულიერი პრაქტიკები
ბონი, მიუხედავად იმისა, რომ ახლა ტიბეტურ ბუდიზმს ძალიან ჰგავს, შეიძლება გავასხვავოთ გარკვეული მახასიათებლებით:
ბონის ხაზის წარმოშობა უფრო ბუდა ტონპა შენრაბის (ტიბ. ྟོ་་ེ་་ ) კვალზეა, ვიდრე ბუდა შაკჲამუნისაზე.
ბონელები „ჲუნგდრუნგს“ (ან საუვასტიკა) ვაჯრას (ტიბ. დორჯე ྡོ་ྗེ་ ) ნაცვლად გამოიყენებენ სიმბოლოდ და რიტუალურ იარაღად.
ზარის ნაცვლად, ბონელები თავიანთ რიტუალებში „შანგს“ იყენებენ.
ბონში „ცხრაგზიანი გზაა“ აღწერილი. ეს განსხვავდება ტიბეტური ბუდიზმის სკოლა ნჲინგმის ცხრა-ჲანა (ბორბალი) სისტემისგან.
ბონის ტექსტის კანონები შეიცავს წესებს სულების დასაწყნარებლად, ამინდზე გასავლენად, ადამიანების სულიერად განსაკურნებლად და სხვა შამანურ პრაქტიკებს. ბევრი ეს პრაქტიკა ტიბეტური ბუდიზმის ზოგიერთ ფორმებშიცაა გავრცელებული.
ბონს აქვს წმინდა ტექსტები, რ-ებიც არც სანსკრიტული და არც ტიბეტური წარმოშობისაა, რ-იც შეიცავს ჟანგ-ჟუნგის ენაზე დაწერილ ზოგიერთ ნაწილს.
ბონის მითოლოგიური სამყარო მოიცავს ცხრა საუვასტიკას მთას და ტაგზიგ ოლმო ლუნგ რინგის სამოთხეს.
ლევი სტრაუსი

ლევი სტრაუსი (; დ. 26 თებერვალი, 1829, ბუტენჰაიმი, გერმანია — გ. 26 სექტემბერი, 1902, სან-ფრანცისკო, აშშ) — აშშ-ში მოღვაწე გერმანელ-ებრაელი ემიგრანტი. მან პირველმა დააარსა ჯინსების მწარმოებელი კომპანია. კომპანია & . დაარსდა 1853 წელს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია.

ჯინსები თავდაპირველად შეიქმნა ამერიკელი მაღაროელებისათვის. ხმარებაში კი ელვის პრესლიმ შემოიღო.
ტერეზინა

ტერეზინა — ქალაქი ბრაზილიაში, პიაუის შტატის დედაქალაქი. ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის შტატების ერთადერთი დედაქალაქი, რომელიც არ მდებარეობს სანაპიროზე. მდებარეობს იქ სადაც ერთმანეთშ ერთვის მდინარეები პარნაიბა და პოტი, რის გამოც ზოგჯერ ტერეზინას „ჩრდილო-აღმოსავლეთის მესოპოტამიას“ უწოდებენ.

ქალაქი დააარსა შტატის გუბერნატორმა ჟოზე სარაივამ 1852 წლის 16 აგვისტოს და თავდაპირველად ეწოდებოდა ვილა-ნოვა-დე-პოტი. მოგვიანებით მიიღო ამჟამინდელი სახელი იმპერატორ პედრუ -ის მეუღლის, ტერეზას პატივსაცემად.
კვინობი

კვინობი (ბერძ. , ერთობლივი ცხოვრება, საერთო საცხოვრებელი; + , საერთო + ცხოვრება) – ქრისტიანული სამონასტრო კომუნა, განდეგილობასთან ერთად სამონასტრო ცხოვრების ორიდან ერთი ფორმა. ძველი ქართული ენის ძეგლებში მის აღსანიშნავად გვხვდება კჳნობი, ან კჳნობიონი.. სამეცნიერო ლიტერატურაში დამკვიდრებულია ასევე ლათინიზირებული ფორმიდან მომდინარე ტერმინი კენობიტური მონასტერი.

პირველი კენობიტური მონასტერი დააარსა პახომი დიდმა 318 წელს სამხრეთ ეგვიპტეში.
კვინობის ცხოვრებას აწესრიგებს მონასტრის წესდება, ანუ ტიპიკონი. კენობიტურ მონასტერში მცხოვრებ მონაზვნებს არ აქვთ საკუთრების უფლება და მათი შრომის ყოველგვარი ნაყოფი მონასტრის საკუთრებაა. კვინობის წინამძღვარს კვინობიარხი ეწოდება.
არაკაჟუ

არაკაჟუ — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სერჟიპის შტატის დედაქალაქი. მოსახლეობა — 505,286 კაცი (2006); ფართობი — 181,801 კმ²; სიმჭიდროვე — 2,903 ად./კმ². მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, მდინარე სერჟიპისა და პოშიმის შესაყართან.

ქალაქი დაარსდა 1592 წელს. მუნიციპალიტეტი კი 1855 წლის 17 მარტს, შტატის დედაქალაქია 1855 წლის 17 მარტიდან.
ბრაზილიის მკვიდრი მოსახლეობა

ბრაზილიის მკვიდრი მოსახლეობა შედგება უამრავი განსხვავებული ეთნიკური ჯგუფისგან, რომლებიც ევროპელების შემოჭრამდე სახლობდნენ დღევანდელი ბრაზილიის ტერიტორიაზე. ქრისტეფორე კოლუმბისგან განსხვავებით, რომელიც ფიქრობდა რომ აღმოსავლეთ ინდოეთს მიადგა, ვასკო და გამას ინდოეთი უკვე გავლილი ჰქონდა როდესაც ბრაზილიას მიადგა.

სიტყვა „“ (ინდიელები), შემოიღეს ახალი სამყაროს ხალხების აღსანიშნავად, დღისთვის ისევ გამოიყენება პორტუგალიურ ენაში, მაშინ როდესაც ინდოეთის მოსახლეობას ეძახიან „“ (ინდოელები).

ევროპული აღმოჩენების პერიოდში, ზოგიერთი აბორიგენი ტომები მომთაბარე ცხოვრების წესს ეწეოდნენ, რომელთა ძირითადი საარსებო წყარო ნადირობა, თევზაობა, შემგროვებლობა და სოფლის მეურნეობა იყო. უმეტესობა არსებული ტომებიდან (დაახ. 2000) საუკუნეში ევროპელების კოლონიზაციის შედეგად განადგურდნენ და ბევრმა განიცადა ასიმილაცია ბრაზილის მოსახლეობაში.
ბოდიჩიტა

ბოდჰიჩიტტა (სანსკ. ोिि् ბოდჰიჩიტტა „გამოღვიძებული ცნობიერება“; ტიბ. ྱ་ུ་ྱི་ེ་ ჯანგჩუბ ჩისემ/ბჲანგ ჩუბ კჲი სემს; ჩინ. ფუტიჰსინ; იაპ. ბოდაიშინ; ვიეტ - ) - მაჰაიანური ბუდიზმის ფილოსოფიურ-მსოფლმხედველობითი საფუძველი დოქტრინა, რ-იც ქადაგებს ყველა ცოცხალი არსების სიყვარულს; ბოდჰისატტვების მსახურობა ყველა ცოცხალი არსების რეინკარნაციის ციკლისგან სახსნელად.

„ბოდჰიჩიტტა“ ბუდათა სწავლების მთავარი აზრია, ბოდჰი ნიშნავს სრულ გასხივოსნებას, ხოლო ჩიტტა - ცნობიერებას, გონებას. ბოდჰიჩიტტა სიტყვასიტყვით არის „გამოღვიძებული ცნობიერება“.

გასხივოსნების მიღწევა ყველა ცოცხალი არსების სასიკეთოდ. ბოდჰიჩიტტას „დევიზი“ ასეთია: - დაე გავხდე ბუდა ყველა ცოცხალი არსების სასიკეთოდ.
ძოგჩენში ტერმინ რიგპას სინონიმია.

ვინც თავში ბოდჰიჩიტტა „გამოაღვიძა“ ბოდჰისატტვაა.

ბოდჰიჩიტტას მანტრა
„ბოდჰიჩიტტას განვითარება“

ჰო: ნა ცოგ ნანგ ვა ჩუ დეჲი ძუნ რი კჲი ჰო.: მოჯადოებულნი ჩვენებათა ნაირსახეობით, წყალში მთვარის ანარეკლის მსგავსად,

ქორ ვა ლუ გუ გჲუდ დუ ქჲამ პი დრო არსებები უსასრულოდ დაეხეტებიან სანსარაში,

რანგ რიკ ო სალ ჯჲინგ სუ ნგალ სოი ჩირ რათა განიტვირთონ საკუთარი თვითარსებული საცნაურყოფის ნათელ ყოვლისმომცველ სფეროში,

ცე მე ჟი ჲი ნგანგ ნე სემ კჲე დო მე ვაღვივებ ბოდჰიჩიტტას ოთხი განუზომელი მდგომარეობის საშუალებით.

ეს მანტრა იკითხება სამჯერ.
პალმასი (ტოკანტინსი)

პალმასი – ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ტოკანტინსის შტატის დედაქალაქი. მოსახლეობა – 208,165 კაცი (2005). ფართობი 2,218 კმ². სიმჭიდროვე - 93.8 ად./კმ². მდებარეობს მდინარე ტოკანტინსზე.

ისტორია
ერთი წლის შემდეგ, რაც ტოკანტინსის შტატი გამოეყო გოიასის შტატს (1988 წლის კონსტიტუციის თანახმად) დაიწყო ქალაქ პალმასის მშენებლობა. 1989 წლის 20 მაისს ოფიციალურად დაიწყო ქალაქის მშენებლობა. 1990 წლის 1 იანვრიდან პალმასი ტოკანტინსის შტატის დედაქალაქია. 1991 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 25 ათ. კაცს.
ქართული პარტია

ქართული პარტია - პოლიტიკური პარტია საქართველოში, პარტიის თავმჯდომარეა ირაკლი ოქრუაშვილი

ისტორია
„ქართული პარტია“ დაარსდა 2010 წლის 12 ოქტომბერს. დამფუძნებლებს შორის იყვნენ: საქართველოს თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ირაკლი ოქრუაშვილი, საქართველოს ყოფილი სახალხო დამცველი სოზარ სუბარი, ბიზნესმენი ეროსი კიწმარიშვილი და პოლიტიკოსები ლევან გაჩეჩილაძე და კოკა გუნცაძე. 2010 წლის 24 ნოემბერს ფილარმონიის დიდ საკონცერტო დარბაზში დამფუძნებელ ყრილობაზე დელეგატებმა პარტიის თავმჯდომარედ სოზარ სუბარი აირჩიეს. პარტიის გენერალური მდივანი გახდა კოკა გუნცაძე, ხოლო პოლიტიკური მდივანი-ეროსი კიწმარიშვილი. მოგვიანებით პარტია დატოვა სოზარ სუბარმა. 2011 წლის 18 დეკემბერს სასტუმრო „რედისონ ბლუ ივერიაში“ „მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის“ და „ქართული პარტიის“ გაერთიანებული სადამფუძნებლო ყრილობა გაიმართა, რომელზეც “ქართული პარტიის” თავმჯდომარედ ირაკლი ოქრუაშვილი აირჩიეს. ყრილობაზე „მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის“ და „ქართული პარტია“ გაერთიანდა.

2014 წლის ადგილობრივ არჩევნებში პარტიამ მიიღო ხმათა 0.8%. „ქართულმა პარტიამ“ გორის მერობის კანდიდატად დაასახელა კახაბერ ერგემლიძე, რომელმაც მიიღო 29.27%, დაიკავა მეორე ადგილი და მეორე ტურში დაუპირისპირდა ქართული ოცნების კანდიდატს. არჩევნების მეორე ტურში „ქართული ოცნების“ კანდიდატმა ზურაბ ჯირკველიშვილმა ხმების 62.23% მიიღო, ხოლო ერგემლიძეს არჩევნებზე მისული ამომრჩევლების 37.37%-მა დაუჭირა მხარი.

პოლიტიკური პლატფორმა
პარტიის პრიორიტეტებია: რუსეთთან ურთიერთობების ნორმალიზება, ტერიტორიული მთლიანობის პრობლემის გადაწყვეტა და ევროპულ ინსტიტუტებში ინტეგრაცია. პარტიის მიზანია, შექმნას და იბრძოლოს კეთილდღეობაზე ორიენტირებული სახელმწიფოსთვის, რაც უნდა დაეფუძნოს - თვითმყოფადობას, უსაფრთხოებას და პროგრესს
ბრაზილიის ტრანსპორტი

ბრაზილიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურისთვის დამახასიათებელია მკვეთრი რეგიონული განსხვავებები. ბრაზილიის სწრაფად მზარდი ეკონომიკა, განსაკუთრებით კი სწრაფად მზარდი ექსპორტი მოითხოვს სატრანსპორტო ქსელის გაფართოებას. აღსანიშნავია, რომ ბოლო დროს ამ სფეროში არაერთი ინვესტიცია იდება.

რკინიგზა
ქსელის საერთო სიგრძე - 29,295 კმ

განიერი რკინიგზა - 4,932 კმ (1,600 მმ)
ვიწრო რკინიგზა - 23,773 კმ (1,00 მმ)
ორმაგი ხაზი - 396 კმ
სტანდარტული ხაზი - 194 კმ (1,435 მმ)

ქალაქები, სადაც მეტრო არსებობს:
ბელუ-ორიზონტი
ბრაზილია
პორტუ-ალეგრი
რესიფე
რიო-დე-ჟანეირო
სან-პაულუ
სალვადორი
ტერეზინა

ტრამვაი
ბრაზილიას აქვს ტრამვაის ასი სისტემა. ამჟამად ტრამვაი მოქმედებს შემდეგ ქალაქებში: ბელემი, კამპინასი, კამპოს-დე-ჟორდაუ, იტატინგა, რიო-დე-ჟანეირო და სანტუსი.

მაგისტრალები
ბრაზილის გზების საერთო სიგრძეა 1,751,868 კილომეტრი. ამათგან, 96,353 კმ დაგებული გზაა, 1,655,515 კი საფარის გარეშე. ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი მაგისტრალია -101, რომელიც ბრაზილიის 12 შტატს კვეთს.

ბრაზილიას საკმაოდ დაბალი მაჩვენებელი აქვს მანქანების მფლობელობის მიხედვით, 140 მანქანა ყოველ 1000 კაცზე, მაგრამ ამ მაჩვენებლით უსწრებს ინდოეთს და ჩინეთს.

საწყლოსნო გზები
50,000 კმ სანაოსნო გზა (2008 წ).

მილსადენები
ბუნებრივი აირის - 9,892 კმ
თხევადი ბენზინის - 353 კმ
ნედლი ნავთობის - 4,517 კმ

აეროპორტები
საერთაშორისო ფრენების ძირითადი ნაწილი მოდის სან-პაულუს გუარილიოსის საერთაშორისო აეროპორტსა და რიო-დე-ჟანეიროს გალეანის საერთაშორისო აეროპორტებზე. ამ ორი ქალაქის შემდეგ, ყველაზე მნიშვნელოვანი აეროპორტი მდებარეობს ბელუ-ორიზონტში. მცირე ზომის აეროპორტები არსებობს ბრაზილიაში, რესიფეში, ნატალსა და ფორტალეზაში, რომლებსაც ასევე შეუძლიათ ჩაერთონ საერთაშორისო ფრენებში.
პარასკევა სერბი

პარასკევა სერბი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 14 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 27 ოქტომბერი.

ცხოვრება
ღირსი პარასკევა სერბი, საუკუნის დასაწყისში კონსტანტინოპოლის მახლობლად სოფელ ეპივატში დაიბადა, აღმოსავლეთ ტრასიაში, მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე, კეთილმსახურ ბულგარელ ქრისტიანთა ოჯახში. 15 წლის ასაკში მან თავი მიუძღვნა მონაზვნურ ცხოვრებას. ერთხელ, ღვთისმსახურების დროს, ასულის გული შეძრა სახარების სიტყვებმა:
ამის შემდეგ მან თავისი ქონების გლახაკებისთვის დარიგება დაიწყო. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ პარასკევა მონაზვნად აღიკვეცა და ღრმა მოხუცებულობამდე იორდანეს უდაბნოში მოსაგრეობდა. სიკვდილამდე ორი წლით ადრე წმინდა დედა ანგელოზის მინიშნებით სამშობლოში დაბრუნდა და წმინდა მოციქულთა ტაძართან დამკვიდრდა, სადაც აღესრულა კიდეც მშვიდობით საუკუნის ნახევარში. ამჟამად ის აღიარებულია რუმინეთის, საბერძნეთის, ბულგარეთის, რუსეთის და სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიების მიერ.