iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ცხინვალის რაიონი

ცხინვალის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სსრკ-ში, საქართველოს სსრ-ს, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სამხრეთ ნაწილში. საქართველოს კანონმდებლობით რაიონი გაუქმებულია, მის ტერიტორიაზე კი სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციული ერთეულის ფარგლებში მოქცეულია ქურთისა და ერედვის მუნიციპალიტეტები და ქალაქი ცხინვალი. მარიონეტული დე ფაქტო სამხრეთო ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით რაიონი აგრძელებს არსებობას ძველ საზღვრებში.

ისტორია
1917 წლამდე ცხინვალის რაიონი შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრაში. 1922-1963 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის აო-ში. 1963-1964 წლებში გაუქმებული იყო რაიონის ტერიტორიის ნაწილი შეუერთდა ზნაურის რაიონს, ნაწილი კი - ლენინგორის რაიონს. 1965-1991 წლებში კვლავ იბრუნებს რაიონის სტატუსს და კვლავ სამხრეთ ოსეთის დაქვემდებარებაშია. მისი ფართობი იყო - 981,9 კმ². მის შემადგენლობაში შედიოდა 1 ქალაქი, 12 სასოფლო საბჭო და 139 სოფელი. ადმინისტარაციული ცენტრი იყო ქალაქი ცხინვალი.

1991 წელს 27 აპრილს ცხინვალის რაიონი გაუქმდა და მთლიანად შეუერთდა გორის რაიონს.
ტყლაპივაკე

ტყლაპივაკე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ქვედა საზანოს თემი). მდებარეობს მდინარე ბუჯას (ყვირილის აუზი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ზესტაფონიდან 12 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1080 ადამიანი.

ისტორია
სოფლის ტერიტორია ნაწილი იყო ჭალატყის ნაქალაქარისა, რომელშიც შედიოდნენ სოფლები ჭალატყე, ზოვრეთი, ქვედა საზანო, შიმშილაქედი და ამჟამინდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები: ზედა საზანო და შიმშილაქედი. ლეგენდებში ნაქალაქარი "ბალიასტომად" მოიხსენიება.
ფუთი (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი)

ფუთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, (თემის ცენტრი). მდებარეობს მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 320 მეტრი, ზესტაფონიდან 9 კილომეტრი.

სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია და საუკუნის ციხე დარბაზი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1564 ადამიანი.

პიროვნებები
სოფელში დაიბადა ნიკოლოზ ჩხეიძე, ქართველი სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი, რუსეთის 1917 წლის თებერვალ-მარტის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1921 წ.) დამფუძნებელი კრების თავმჯდომარე.

ფუთშივე დაიბადა ასევე ცნობილი ქართველი მსახიობი უშანგი ჩხეიძე.
ქვედა ილემი

ქვედა ილემი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, ილემის თემის ცენტრი (სოფლები: ქვედა ილემი, ზედა ილემი).

მდებარეობს მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 300 მეტრი, ზესტაფონიდან 10 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 525 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესია "შემოქმედი", წმინდა გიორგის სახელობის საუკუნის ეკლესია გორგაძეების უბანში. ეკლესია "შემოქმედი" აშენებულია - საუკუნეებში. ეკლესია ბაზილიკის ტიპისაა. თაღი დაბჯენილია ოთხ სვეტზე და ოთხ ნახევარსვეტზე. ნაშენია თლილი მოთეთრო ფერის ქვისა და კირისაგან. მისი დასავლეთი კედელი გადაკეთებულია 1899 წელს, როდესაც ეკლესიისათვის გაფართოების მიზნით დასავლეთით შენობა მიუმატებიათ, ძველი ეკლესია საკურთხევლად გაუხდიათ, მიშენებული ნაწილი შუა ეკლესიად, ამავე დროს ტრაპეზი და სამკვეთლოც ახალი გაუმართავთ. ეკლესია მოხატულია, წარწერები მხატვრობას ასომთავრულად აქვს, ეკლესიაში არის საერო პირთა გამოსახულებებიც. ეკლესიას 1993-1998 წლებში ჩაუტარდა რესტავრაცია.
ქვედა კვალითი

ქვედა კვალითი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (კვალითის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ზესტაფონიდან 4 კილომეტრი.

სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში შემორჩენილია საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობისა და ბარბარეს სახელობის ეკლესიები. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2561 ადამიანი.
ქვედა საქარა

ქვედა საქარა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: არგვეთა, ჭალატყე). მდებარეობს მდინარე ყვირილისა და ჩოლაბურის შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 170 მეტრი, ზესტაფონიდან 4 კილომეტრი.

სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელთან იწყება აჯამეთის სარწყავი არხი, რომელიც სოფელ ახალი სვირის გავლით სოფელ ვარციხისკენ მიემართება.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1989 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას შუა საუკუნეების ორი ეკლესია, მათ შორის ერთი წმინდა სამების სახელობისა.

პიროვნებები
სოფელში დაიბადა ქართველი ფსიქოლოგი დიმიტრი უზნაძე. აქვეა მისი სახლ-მუზეუმი.
ქვედა საწუმბო

ქვედა საწუმბო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (შროშის თემი). მდებარეობს მდინარე ძირულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 450 მეტრი, ზესტაფონიდან 18 კილომეტრი.

სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 318 ადამიანი.
ქვედა წევა

ქვედა წევა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ძირულის თემი). მდებარეობს მდინარე ძირულის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 540 მეტრი, ზესტაფონიდან 12 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 178 ადამიანი.

ტრანსპორტი
სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1 და რკინიგზის მონაკვეთი ხაშური-სამტრედიის გზაზე.
შიმშილაქედი (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი)

შიმშილაქედი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ქვედა საზანოს თემი). მდებარეობს მდინარე ძუსისა და ხმორდოლის (ჩოლაბურის აუზი) შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 300 მეტრი, ზესტაფონიდან 18 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 439 ადამიანი.

ეტიმოლოგია
სოფლის სახელწოდების შესახებ არსებობს ლეგენდა. შიმშილაქედის ტერიტორიაზე დიდი წყალდიდობა დაწყებულა. მდინარე ხმორდოლას კალაპოტი გადაულახავს და მთელი ტერიტორია დაუტბორავს. წყალდიდობა დიდხანს გაგრძელებულა. მდინარის მარჯვენა ნაპირის მოსახლეობა მოუწყვეტია მარცხენა მხარისათვის. ხალხი შიმშილისაგან აუტანელ დღეში ჩავარდნილა, ძუძუთა ბავშვების დიდი ნაწილი დაღუპულა. როდესაც წვიმა შეჩერებულა, წყალს დაუკლია. მაგრამ გაღმა-გამოღმა კავშირი მაინც ვერ აღუდგენიათ. ამ დროს მდინარის მარცხენა მხარის სოფელში სტუმრად ყოფილა მარჯვენა ნაპირის მცხოვრები ხუხუტა. როცა ხუხუტა აზვირთებულ მდინარის ნაპირს მიდგომია, მაშინვე ოჯახის ამბავი მოუკითხავს. მდინარის მეორე ნაპირიდან მეზობლებს დაუძახიათ „შიმშილი არის აქეთო“. ამ ამბის შემდეგ ამ ადგილს შიმშილაქედი შეურქმევიათ და დღესაც ამ სახელითაა ცნობილი.

ისტორია
სოფლის ტერიტორია ნაწილი იყო ჭალატყის ნაქალაქარისა, რომელშიც შედიოდნენ სოფლები ჭალატყე, ზოვრეთი, ქვედა საზანო, ტყლაპივაკე და ამჟამინდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები: ზედა საზანო და შიმშილაქედი. ლეგენდებში ნაქალაქარი „ბალიასტომად“ მოიხსენიება.

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია შიმშილაქედის ციხე.
ნობათი (ჟურნალი)

„ნობათი“ — ყოველთვიური ქართული საბავშვო ჟურნალი, გამოდიოდა 1883–1885 წლებში თბილისში. რედაქტორი-გამომცემელი — ანდრია ღულაძე. ჟურნალში იბეჭდებოდა საბავშვო ლექსები, მოთხრობები, მოგონებები, ზღაპრები, ლეგენდები, წერილები; დართული ჰქონდა გასართობები, ანდაზები, გამოცანები, რებუსები, ნახატები და სხვა. თანამშრომლობდნენ რაფიელ ერისთავი, აკაკი წერეთელი, ვაჟა-ფშაველა, ეკატერინე გაბაშვილი, სოფრომ მგალობლიშვილი, მოსე ჯანაშვილი, ალექსი მირიანაშვილი, დიმიტრი ჯანაშვილი, გიორგი წერეთელი, პარმენ თვალჭრელიძე, ალექსი ჭიჭინაძე, ანასტასია ერისთავი და სხვანი.

„ნობათი" პირველი ქართული საბავშვო ჟურნალი იყო. სულ გამოვიდა შემდეგი ნომრები:
1883: სანიმუშო ნომერი , 64 გვ.
1884: №№ 1, 2,3,4,5-7, 7-8-9, 10-11-12
1885: №№ 1, 2,3-4-5
ნობათი (გაზეთი)

„ნობათი“ — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკური, სამეცნიერო და ლიტერატურული გაზეთი; გამოდიოდა 1906 თბილისში. გამოიცა 14 ნომერი. რედაქტორ-გამომცემელი — დ. ერისთავი-მდივნისა (განდეგილი); დამაარსებელი და ფაქტობრივი რედაქტორი — მიხეილ (მიხაკო) წერეთელი. აქვეყნებდა პოლიტიკური, ფილოსოფიური, ეკონომიკური ხასიათის წერილებს. თანამშრომლობდნენ: მ. წერეთელი, ვ. ჩერქეზიშვილი, დუტუ მეგრელი, შ. გოგელია, კ. გოგელია, გრ. რობაქიძე, ი. ნაკაშიძე, კ. ორაგველიძე, ნ. ნაკაშიძე, ს. გერსამია და სხვები.
ნოზემა

ნოზემა — უმარტივესების გვარი მიქსოსპორიდიების რიგისა. აერთიანებს 90-ზე მეტ (სხვა მონაცემებით 120-მდე) სახეობას. ცხოველთა უჯრედშიგა პარაზიტია, აზიანებს ცალკეულ ქსოვილებსა და ორგანოებს ან მასპინძლის მთელ ორგანიზმს. ზოგიერთი ნოზემა იწვევს ნომეზატოზს, პებრინას, სხვები სასოფლო-სამეურნეო კულტურების პარაზიტი მწერების ეპიზოოტიებს და შეიძლება გამოვიყენოთ მავნებლებთან ბიოლოგიური ბრძოლის მიზნით. ტიპობრივია თუთის აბრეშუმხვევიას პარაზიტი , რომლის სპორებს (სიგანე 8 მკმ-მდე) რთული აგებულება აქვს.
უგო ჩავესი

უგო რაფაელ ჩავეს ფრიასი (, დ. 28 ივლისი, 1954, საბანეტა, — გ. 5 მარტი, 2013, კარაკასი) — ვენესუელის პრეზიდენტი. როგორც ბოლივარიული რევოლუციის ლიდერი, ჩავესი ქადაგებდა დემოკრატიული სოციალიზმისა და ლათინური ამერიკის ინტეგრაციის პოლიტიკურ დოქტრინას. ის ასევე აკრიტიკებდა ნეოლიბერალიზმს, გლობალიზაციასა და აშშ-ის საგარეო პოლიტიკას.

კარიერით სამხედრო ოფიცერმა, ჩავესმა 1992 წლის ჩაშლილი სამხედრო გადატრიალების შემდეგ მემარცხენე მეხუთე რესპუბლიკური მოძრაობა დააფუძნა. ჩავესი პრეზიდენტად აირჩიეს 1998 წელს. მისი კამპანია ეყრდნობოდა ვენესუელის ღარიბი უმრავლესობითვის შემწეობის გაზრდას. ამავე პლატფორმით ის ხელახლა აირჩიეს 2000, 2006 და 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებშიც. ჩავესი ქვეყნის მასშტაბით ხელს უმართავდა „ბოლივარიულ მისიებს“, რომელთა მიზანი დაავადებებთან, გაუნათლებლობასთან, საკვების უკმარისობასთან და სიღარიბესთან ბრძოლა იყო, სხვა სოციალურ პრობლემებთან ერთად. საზღვარგარეთ, ჩავესი ვაშინგტონის კონსენსუსის წინააღმდეგ გამოდიოდა და ეკონომიკური განვითარების ალტერნატიულ მოდელებს უჭერდა მხარს. მსოფლიოს უღარიბეს ქვეყნებს გაერთიანებისკენ მოუწოდებდა.

ჩავესის პოლიტიკასთან პოლარულად განსხვავებული გამოხმაურება აქვს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებს. აშშ-ის მთავრობის მტკიცებით, ჩავესი ლათინურ ამერიკაში დემოკრატიისთვის საშიშროებას წარმოადგენდა. თუმცა მრავალი სხვა ქვეყნის მთავრობა მხარს უჭერდა მის იდეოლოგიას.

2011 წლის 30 ივნისს, უგო ჩავესმა განაცხადა, რომ 10 ივნისს ოპერაცია ჩაეტარებინა სიმსივნური უჯრედების ამოსაკვეთად. 2012 წლის დეკემბერში მან მეორე ოპერაცია გაიკეთა. 2013 წლის 10 იანვარს ჩავესს საპრეზიდენტო ფიცი უნდა დაედო, მაგრამ ვენესუელის ეროვნული ასამბლეა ინაუგურაციის გადავადებას დასთანხმდა და კუბაში მყოფ პრეზიდენტს საშუალება მისცა მესამე სამედიცინო ჩარევაც ჩაეტარებინა. 2013 წლის 5 მარტს, ჩავესი 58 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
ისრაელის რაიონები

ისრაელში ექვსი ძირითადი ადმინისტრაციული რაიონია, ებრაულად მეხოზოთ (; მხოლ.: მახოზ) და თხუთმეტი ქვე-რაიონი ნაფოთ (; მხოლ.: ნაფა). თითოეული ქვე-რაიონი კიდევ იყოფა ბუნებრივ რეგიონებად, რომელთა რიცხვიც 50 შეადგენს. ამ რიცხვში შედის გოლანის ქვე-რაიონიც, 4 ბუნებრივი რეგიონით, თუმცა ის არაა აღიარებული ისრაელის ტერიტორიად გაეროს მიერ.
ცხენთარო

ცხენთარო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (როდინაულის თემი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 130 მეტრი, ზესტაფონიდან 23 კილომეტრი. ცხენთაროს გარს არტყავს აჯამეთის ტყე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 630 ადამიანი.
ცხრაწყარო (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი)

ცხრაწყარო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზედა კვალითი, ძლოურ-დანეთი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 320 მეტრი, ზესტაფონიდან 3 კილომეტრი. ისტორიულ წყაროებში პირველად საუკუნეში მოიხსენიება. აქ იყო იმერეთის მეფეთა ერთ-ერთი რეზიდენცია. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია და სტომატოლოგიური კაბინეტი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1472 ადამიანი.
ძირულა (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი)

ძირულა (ყოფ. შერთული) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აჭარა, დიდი განთიადი, ვაშპარიანი, ზედა წევა, ლელაძისეული, პატარა სამება, ქვედა წევა, ღვერკი).

მდებარეობს მდინარეების ძირულისა და ჩხერიმელის შესართავთან. რკინიგზის სადგური. ზღვის დონიდან 320 მეტრი, ზესტაფონიდან 15 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი.
ტარასკები

ტარასკები (საკუთარი სახელწოდება - პურეპეჩა) — ინდიელი ხალხი მექსიკაში, რომელიც სახლობს მიჩოაკანის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონში. რაოდენობა დაახლოებით - 10 000 კაცი. ლაპარაკობენ მშობლიურ ენაზე - პურეპეჩა; უმეტესობამ ესპანურიც იცის. საუკუნის დასაწყისისთვის ჰქონდათ ადრინდელი სახელმწიფოებრივი გაერთიანება. კოლონიალიზმის პერიოდში მათ მიწებზე დასახლება დაიწყეს ესპანურენოვანმა მეტისებმა, მაგრამ ტარასკებმა მაინც შეინარჩუნეს ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი და თავისებური კულტურა. მათი ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება (სიმინდი, ბოსტნეული კულტურები, ხილი); ტბის ნაპირზე - თევზჭერა. განვითარებულია ხელოსნობა - ჭილოფების, ბადეების წვნა, მეთუნეობა და სხვა. ოფიციალური რელიგია - კათოლიკობა, ინარჩუნებენ წინაქრისტიანულ წარმართულ რწმენებსაც.
ტარკილის მღვიმე

ტარკილის მღვიმე — ბუნებრივი მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ დურიფშის მიდამოებში, მდინარე გუდოუს აუზში, ზღვის დონიდან 215 მეტრზე. გამომუშავებულია ქვედა მეოთხეულ შეცემენტებულ კონგლომერატებში. ჯამური სიგრძე 235 მეტრი, საშუალო სიმაღლე და სიგანე — 2-3 მ. ტარკილის მღვიმეში გვხვდება სტალაქტიტური ნაღვენთები, მათ შორის კალციტის შთენილი ქერქი. მღვიმეში გაედინება ნაკადი.
ვენომი

ვენომი — მარველის კომიქსების მიერ გამოგონილი პერსონაჟი, სიმბიოტი, უცხოპლანეტელი თხევადი ფორმით. საარსებოდ იყენებს ადამიანის სხეულს, როგორც პარაზიტი, სანაცვლოდ კი სხეულის პატრონს ზეადამიანური შესაძლებლობებით აჯილდოებს. თანდათანობით ვენომი აღწევს სრულ კონტროლს მასპინძელზე და მართავს მის სხეულს სურვილისამებრ. გარდაქმნის რა ბოროტმოქმედად, იყენებს მას დედამიწაზე მზაკვრული გეგმების განსახორციელებლად. კომიქსებში სიმბიოტი წარმოადგენს ადამიანი-ობობას მტერს, ერთ-ერთ უმთავრეს მოწინააღმდეგეს. თავად ობობა იყო პირველი, ვის სხეულსაც დროებით დაეუფლა ვენომი ხოლო მას შემდგომ, რაც ობობამ მოიცილა იგი, სიმბიოტმა უამრავი სხეული გამოიცვალა - მათგან აღსანიშნავია ედი ბროკი.

ისტორია
ედი ბროკი, პირველი ვენომი
კომიქსებს ადრეულ ნომრებში ვენომი პიტერ პარკერის კონკურენტი, ჟურნალისტი ედი ბროკია, რომელმაც პარკერის გამო დაკარგა სამსახური და საშინლად შეიძულა იგი. მას შემდგომ, რაც პიტერი გათავისუფლდა მთვარიდან დედამიწაზე ჩამოვარდნილი „უცხო კოსტიუმისგან“, რაც სინამდვილეში ცოცხალი არსება აღმოჩნდა, იგი ედი ბროკს შეესისხლხორცა და შურისმაძიებელ, შეუჩერებელ მონსტრად გარდაქმნა.

კოსტიუმს ერთადერთი სისუსტე აღმოაჩნდა - შიში ხმაურის მიმართ, რაც სიმბიოტს ჭკუიდან შლის. ობობამ სათავისოდ გამოიყენა იგი და დაამარცხა მოწინააღმდეგე. ამგვარად დაასრულა არსებობა „ვენომის“ პირველმა ვერსიამ.

კომიქსის ახალ სერიებში , ბროკი უბრალო სტუდენტია, რომელმაც პიტერს შემთხვევით აღმოჩენილი უცნობი ნივთიერება აჩვენა. ასე გახდა თანამედროვე კომიქსებში პარკერი სუპერბოროტმოქმედი ვენომი, შემდგომ კი ედი გარდაიქმნა საშინელ მონსტრად.
კომკასტ-ცენტრი

კომკასტ-ცენტრი — ცათამბჯენი ფილადელფიის საქმიან უბანში. შენობა ოფიციალურად გაიხსნა 2008 წლის 8 ივლისს და მისი მთავარი ბინადარი კომპანია კომკასტია. 2007 წლის 18 ივლისს ის ფილადელფიისა და პენსილვანიის თანამეგობრობის ყველაზე მაღალი შენობა გახდა.

18 ივნისს კონსტრუქციის ქიმზე დაამონტაჟეს უილიამ პენის მცირე ზომის ფიგურა, ფილადელფიის მერიის შენობის თავზე მდგარი განთქმული ქანდაკების პატივსაცემად, რაც ბილი პენის წყევლის მოხსნის ერთგვარი მცდელობა იყო. ფილადელფია ფილისი 2008 წლის მსოფლიო სერიაში მომდევნო სეზონის გამარჯვებული გამოვიდა, რითაც ფილადელფიისთვის დიდი ხნის ნავსის პერიოდი გატეხა.
სილვი კინიგი

სილვი კინიგი — ბურუნდის პოლიტიკური მოღვაწე, პრემიერ-მინისტრი და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი (1993-1994).

დაიბადა ბუჟუმბურას პროვინციაში, ეთნიკურად ეკუთვნის ტუტსის ტომს. 1993 წლის 10 ივლისს ქვეყნის ახლადარჩეულმა პრეზიდენტმა მელშიორ ნდადაიემ, რომელიც ჰუტუს ტომს ეკუთვნოდა ტუტსის ტომის წარმომადგენელი სილვი კინიგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნა, რაც საერთაშორისო საზოგადოებამ ორ ტომს შორის შერიგების სიმბოლოდ მიიღო, მაგრამ 1993 წლის 21 ოქტომბერს ყველაფერი აირია. დაიწყო სამოქალაქო ომი.

ტუტსის ეთნიკურმა ჯგუფმა პრეზიდენტი და მისი 6 მინისტრი დაატყვევა და სასტიკი წამების შემდეგ ამოხოცა. პრეზიდენტის პოსტი შვიდი დღის განმავლობაში ეკავა ფრანსუა ნგეზეს. პრემიერ-მინისტრმა კინიგიმ კი გადაწყვიტა ემიგრაციაში წასვლა და საფრანგეთის საელჩოს მიმართა თხოვნით მიეცათ თავშესაფარი, თუმცა პასუხის მიღებამდე ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანომ იგი ბურუნდის დროებით პრეზიდენტად დაამტკიცა. პარალელურად ასრულებდა პრემიერ-მინისტრის მოვალეობას. მისი მდგომარეობა კიდევ უფრო განმტკიცდა მას შემდეგ, რაც ბურუნდის ყოფილმა პრეზიდენტებმა პიერ ბუიოიამ და ჟან ბაპტისტ ბაგაზამ მისი მხარე დაიკავეს ასეთ რთულ ვითარებაში. 1994 წლის 5 თებერვალს იგი პრეზიდენტის პოსტზე შეცვალა სიპრიენ ნტარიამირამ. 7 თებერვალს სილვი კინიგიმ პრემიერ-მინისტრის პოსტიც დასთმო და იგი დაიკავა ტუტსის ტომის წარმომადგენელმა ანატოლი კანიენკიკომ. სახელმწიფო საქმეებს დაშორებული ქალბატონი კინიგი სამუშაოდ გადავიდა საბანკო სექტორში და მუშაობა გაგრძელა თავისი პროფესიის შესაბამისად, ხოლო 2004 წლიდან მუშაობს გაეროს განვითარების პროგრამის ადგილობრივ წარმომადგენლობაში.
ფრედერიკსბერგი

ფრიდერიკსბერგი — ქალაქი კუნძულ ზელანდიაზე, დანიაში. ფრედერიკსბერგი კოპენჰაგენის ნაწილად მიიჩნევა. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 95 029 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ ფრედერიკსბერგი დანიის სიდიდით მეხუთე ქალაქია კოპენჰაგენის, ორჰუსის, ოდენსესა და ოლბორგის შემდეგ.

ფრედერიკსბერგი იგივე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის მთავარი ცენტრია, სადაც მუნიციპალური საბჭოა განლაგებული.

ფრედერიკსბერგი კოპენჰაგენის მუნიციპალურ ანკლავშია მოქცეული. თუმცა იგი კოპენჰაგენის დასავლეთით იყო განლაგებული, პატარ-პატარა მუნიციპალიტეტების გაჩენამ 1901 წელს დედაქალაქს მიაჯაჭვა.
კოლინგი

კოლინგი (დან. ) — საზღვაო პორტი სამხრეთ დანიაში, კოლინგის ფიორდის ნაპირზე, სიდენმარკის რეგიონში. კოლინგის რეგიონი კოლინგის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაშია. ქალაქი სატრანსპორტო, კომერციული და საწარმოო ცენტრია, სადაც არაერთი ინდუსტრიული კომანიაა განლაგებული, ძირითადად კი მაინც, თევსაჭერი ბიზნესია განვითარებული. მანქანათმშენებლობა და ტექსტილი მხარისთვის დამახასიათებელი საქმიანობაა. მოსახლეობა: 58,021 (2014).
ულპანი

ულპანი — ებრაული ენის ინტენსიური შესწავლის ცენტრი.

ებრაული დიასპორის ქვეყნებში, სადაც ებრაელებმა შეინახეს თვითმყოფადი კულტურა ებრაული ენა შეისწავლება ებრაულ სკოლებში (მაგ. ინგლისი, საფრანგეთი, აშშ და იემენი); ამ ქვეყნებიდან რეპატირანტებს ძირითადად სჭირდებად მაღალი დონის ულპანები, რომლებშიც ისინი აუმჯობესებენ ყოველდღიურ საკონტაქტო ენას.

რეპატრიანტები პოსტსაბჭოთა სივრცედან და ეთიოპიიდან, იწყებენ განათლებას ულპან ალეფიდან, საბაზისო ულპანიდან, სადაც ასწავლიან ანბანს და აძლევენ სიტყვათა მწირ მარაგს.
რუთ ნოიკომი

რუთ ნოიკომი (; დ. 12 ნოემბერი, 1920 — გ. 2001, ქ. ციურიხი) — შვეიცარიელი ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი.

ბიოგრაფია
გიმნაზიის დასრულების შემდეგ შევიდა ციურიხის უნივერსიტეტში ფრანგული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე, ასევე სწავლობდა გერმანულ ლიტერატურასა და ხელოვნებას. 1945 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ბოროტი ადამიანი ფრანგულ ლიტერატურაში“.
1945-1949 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ და ჟურნალისტურ მოღვაწეობას.

1949 წლიდან იყო ციურიხის უნივერსიტეტში მოღვაწე ქართველ ენათმეცნიერ კიტა ჩხენკელის მოწაფე და თანამშრომელი. რუთი, როგორც კიტა ჩხენკელის გუნდის წევრი, მონაწილეობდა „ქართული ენის შესავლის“ და „ქართულ-გერმანული ლექსიკონის“ გერმანულ ენაზე მომზადება–გამოცემის პროცესში. 1957 წელს ციურიხში გამოვიდა მათი ერთობლივი ნაშრომი „ვისრამიანის“ მოკლე რედაქციის გერმანული თარგმანი. ამის შემდეგ, მათ დაიწყეს „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმნა გერმანულ ენაზე. 1963 წელს კიტა ჩხენკელის გარდაცვალების შემდეგ, რუთმა მის გარეშე გააგრძელა თარგმაზე მუშაობა და 1974 წელს დაასრულა. თარგმანი შესრულებულია პროზად, პროლოგი და ეპილოგი თარგმნილია თეთრ ლექსად. წიგნი ილუსტრირებულია საუკუნის ქართველი მხატვრის მამუკა თავაქარაშვილის მინიატურებით.

1970 წელს ციურიხში გამოვიდა რუთ ნოიკომის თარგმანების კრებული – „თანამედროვე ქართული მოთხრობები“. მასში შესულია მიხეილ ჯავახიშვილის „ყბაჩამ დააგვიანა“, „ეშმაკის ქვა“, „ტყის კაცი“; ნიკო ლორთქიფანიძის „თავსაფრიანი დედაკაცი“; კონსტანტინე გამსახურდიას „ხოგაის მინდია“; ლევან გოთუას „ყინწვისის ანგელოზი“, „უგზო ქარავანი“ და გრიგოლ ჩიქოვანის „დაბრუნება“. კრებულს თან ახლავს რუთის სტატია, რომელშიც მიმოხილულია ქართული ლიტერატურის ისტორია, დასაბამიდან დღემდე.

რუთ ნოიკომი სისტემატურად აქვეყნებდა წერილებს საქართველოსა და ქართული ლიტერატურის შესახებ გაზეთში „ “. 1981 წელს დაიბეჭდა ვრცელი სტატია „ქართული ლიტერატურა“, სადაც საუბარია ქართული ლიტერატურის განვითარების გზებზე საუკუნიდან საუკუნის 70-იან წლებამდე. აქვეა ილიას, ვაჟა-ფშაველას, გიორგი ლეონიძის, გალაკტიონ ტაბიძის ზოგიერთი ლექსის რუთისეული თარგმანი. 1982 წელს ამავე გაზეთის ლიტერატურულ დამატებაში დაიბეჭდა რუთ ნოიკომისა და იოლანდა მარშევის ერთობლივი ნაშრომი „აკ. წერეთლის ცხოვრება და შემოქმედება“, რომელსაც თან ახლდა აკაკის „ჩემი თავგადასავლიდან“ გერმანულად თარგმნილი ნაწყვეტები. 1986 წლის 28 ნოემბერს დაიბეჭდა სტატია „ი. ჭავჭავაძე – საქართველოს დიდი მენტორი“. აქვეა წარმოდგენილი ნაწყვეტები „განდეგილიდან“ და “აჩრდილიდან“.

1990 წელს ციურიხში გამოიცა რუთ ნოიკომისა და იოლანდა მარშევის მიერ გერმანულ ენაზე თარგმნილი აკ. წერეთლის „ჩემი თავგადასავალი“.

რუთ ნოიკომი გარდაიცვალა 2001 წელს, ციურიხში.
ჰავთ სინი

ჰავთ სინ — ირანული სასუფრო ტრადიცია ნავრუზის სადღესასწაულო ზეიმისთვის (ახალი წლის). ჰავთ სინი შეიცავს 7 ელემენტს რომლებიც ასო "სინ"–ით , სპარსული ანბანის მეთხუთმეტე ასოთი იწყება :
 (სირ) — ნიორი, მედიცინის სიმბოლო;
 (სიბ) — ვაშლი, სილამაზისა და ჯანმრთელობის სიმბოლო;
 (საბზი) — ჯეჯილი (ამ შემთხვევაში — მარცვლოვანნი), ბუნების აღორძინების სიმბოლო;
 (სანჯედ) — ფშატი, სიყვრაულის სიმბოლო;
 (სერქე) — ძმარი, ბრძნობისა და მოთმინების სიმბოლო;
 (სამანუ) — გაღვივებული ხორბლის პუდინგი, სიმდიდრეს სიმბოლო;
 (სომაგ) — თუთუბო, განთიადის სიმბოლო.

აგრეთვე სუფრაზე ხშირად არის ყურანი, შაჰნამე, ტკიბლეული, თხილი, გალამზებული და გაფერადებული კვერცხები, სარჯე და თასმა ან რაღაც კომპოზიცია შესრულებული ტრადიციული ირანული ფერებისგან (მწვანე-თეთრი-წითელი), ან თვით დროშა.
ტეიტი

ტეიტი — გაერთიანებული სამეფოს ბრიტანული და თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი. მოიცავს ინგლისში ხელოვნების ოთხ გალერეას: ტეიტ ბრიტანეთი (გაიხსნა 1897 წელს, სახელი გადაერქვა 2000 წელს), ტეიტ ლივერპული (1988), ტეიტ სენტ აივზი (1993) და ტეიტ მოდერნი (2000). მუზეუმი საზოგადოებრივ საკუთრებაშია.

გალერეა დაფუძნდა 1897 წელს როგორც "ბრიტანული ხელოვნების ეროვნული გალერეა". როდესაც მისი როლი შეიცვალა მასში თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშების კოლექციის დამატებით, მას "ტეიტის გალერეა" დაარქვეს ჰენრი ტეიტის პატივსაცემად, რომელმაც მუზეუმის კოლექციას დაუდო დასაბამი. ტეიტის გალერეას ბინა მილბანკში, ლონდონი, ჰქონდა.

2000 წელს ტეიტის გალერეის კოლექცია ოთხ ნაწილად გაიყო: ტეიტ ბრიტანეთი (რომელიც მუზეუმის თავდაპირველ შენობაშია) ბრიტანული ხელოვნების ნიმუშებია გამოფენილი 1500 წლიდან დღემდე; ტეიტ მოდერნი ასევე ლონდონშია და მასში ტეიტის ბრიტანული და საერთაშორისო თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებია 1900-დან დღემდე. ტეიტ ლივერპულს იგივე დანიშნულება აქვს, რაც ტეიტ მოდერნს, თუმცა ის გაცილებით მცირეა. ტეიტ სენტ აივზში კი ადგილობრივ ხელოვანთა თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებია. ტეტის ერთ-ერთი ყველაზე გახმაურებული ხელოვნების ღონისძიება ყოველწლიური ტერნერის პრემიაა, რომელიც ტეიტ ბრიტანეთში იმართება.