iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვლადიმერ როზინგი

ვლადიმერ სერგოს ძე როზინგი (; დ. 23 იანვარი, 1890, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 24 ნოემბერი, 1963) — დაბადებით რუსი ოპერის ტენორი და სცენის რეჟისორი, რომელმაც პროფესიონალური კარიერის უმეტესი ნაწილი ინგლისსა და აშშ-ში გაატარა.

ადრეული ცხოვრება
ვლადიმერ როზინგი დაიბადა 1890 წლის 23 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთში, არისტოკრატების ოჯახში. მისი მამა იყო პოლტავის ბრძოლაში ტყვედ ჩავარდნილი შვედი ოფიცრის შთამომავალი. მისი დედა იყო ბალტიის ბარონის შვილიშვილი.

როდესაც როზინგი სამი წლის იყო, მისი მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ. დედასთან და ოორ უფროს დასთან ერთად ვლადიმერი შვეიცარიაში ცხოვრობდა. ოთხი წლის შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად რუსეთში, მოსკოვში, ნათლიასთან, გენერალ არკადი სტოლიპინთან ახლოს გადავიდნენ. სტოლიპინი იყო კრემლის კომენდანტი და რუსეთის პრემიერ-მინისტრის პიოტრ სტოლიპინის მამა. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ისინი ცხოვრობდნენ პოტნესის სასახლეში კრემლში, როგორც გენერალ სტოლიპინის სტუმრები.

1898 წლის ზაფხული როზინგმა ნათლიის სამკვიდროში (სამხრეთ მოსკოვი, ტულასთან ახლოს) გაატარა.

როდესაც ნიკოლოზ მოსკოვს ესტუმრა, ვლადიმერი და მისი ოჯახი მატია ბატისინთან ერთად მოსკოვის დიდ თეატრში დადგმულ პეტრე ჩაიკოვსკის ოპერა -ს დასეწრნენ.

შემდეგ წელს როზინგის მშობლები შერიგდნენ სა საცხოვრებლად უკან, სანქტ-პეტერბურგში დაბრუნდნენ. როზინგმა სწავლა გიმნაზიაში დაასრულა. ოჯახმა ზაფხული კუთვნილ სამკვიდროში, პოდოლიაში (უკრაინა) გაატარა. 1901 წელს როზინგს მამამ გრამოფონი უყიდა და ამგრავად, როსინგმა დიდებული კომპოზიტორების მოსმენა და მიბაძვა დაიწყო. მან ისწავლა სიმღერების და არიების რეპერტუარი, ბარიტონის მღერა , ასევე ტენორის ნაწილები. მისი ნადვილი სურვილი იყო ბასად ყოფნა და არიჯო ბოეტოს -ს მღერა.

1905 წელს როზინგი გახდა შემსწრე ზამთრის სასახლის წინ მასობრივი ხოცვა-ჟლეტისა. ამის შემდგომ მან მონარქისტად ყოფნა შეწყვიტა და კონსტიტუციურ-დემოკრატიულ პარტიას თვითონვე დაუკავშირდა. მამის, წარმატებული იურისტის თხოვნით რიზნგმა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში უხალისოდ შეისწავლა სამართალი (კანონი); აქ იგი ძალიან აქტიური იყო ცეცხლოვან სტუდენტურ პოლიტიკაში, რომელიც 1905 წლის პირველ რევოლუციას მოჰყვა. მან ცხარე დებატები გამართა მომავალ ბოლშევიკურ კომისართან, ნიკოლაი კრილენკოსთან. მან საბჭოთა სანქტ-პეტერბუერგის სტუდენტი დეპუტატის სახელით მოისმინა ლეონ ტროცკისა და სხვების გამოსვლები. როსინგი მალე შეიქმნა ბოლშევიკების მტრად.

პოლიტიკის გარდა, იგი ყურადღებას უთმობდა მოსუკასა და თეატრს. როდესაც მისმა მშობლებმა საბოლოოდ მიიღეს შვილის მუსიკისადმი ინტერესი, როზინმა ხმის შესწავლა მარია სლავიასთან, ალექსანდრა კარცევასთან და ჟოაკიმ ტარტაკოვთან დაიწყო.

1908 წელს როსინგს შეუყვარდა ინგლისელი მუსიკოსი მარიე ფალე, რომელსაც იგი შვეიცარიაში შვებულების დროს შეხვდა. წყვილი 1909 წლისთებერვალში, ლონდონში დაქორწინდნენ. იგი ხმის შესწავლას რუსეთში დაბრუნებამდე ლონდონში, სერ ჯორჯ ფაუერთან სწავლობდა.

ქორწინებები
მარიე ფელე; დაქორწინდა 1909; გაშორდა 1926; საჟი, ვალერიანი, შეეძინათ 1910 წელს.
მარგარეტ (პეგი) უილიამსონი; დაქორწინდა 1927; გაშორდა 1931; ქალიშვილი, დიანა, შეეძინათ 1928 წელს.
უინიფრედ (ვიკი) კამპბელი; დაქორწინდა 1939; გაშორდა 1951.
ვირჯინია (ჟაენ) ჰილარდი; დაქორწინდა 1952; გაშორდა 1959; საჟი, რიჩარდი, შეეძინათ 1955 წელს.
რუს სკატესი, დაქორწინდა 1959.
აბრეშუმის გზა (ბაზარი)

აბრეშუმის გზა — შავი და პირველი თანამედროვე „“ ბაზარი, რომელიც ცნობილი გახდა, როგორც უკანონო ნარკოტიკების გაყიდვის პლატფორმა.წარმოადგენდა ბნელი ქსელის ნაწილს , რომელიც ფუნქციონირებდა როგორც -ის ფარული სერვისი. ვებგვერდი ამოქმედდა 2011 წლის თებერვალში, განვითარება კი ექვსი თვით ადრე დაიწყო. თავდაპირველად იყო გამყიდველის ანგარიშების შეზღუდული რაოდენობა, ახალ გამყიდველებს ანგარიშის ყიდვა აუქციონზე უწევდათ. მოგვიანებით კი ყოველი ახალი გამყიდველის ანგარიშზე დაწესებული იყო გარკვეული საფასური.

2013 წლის ოქტომბერში, გამოძიების ფედერალურმა ბიურომ (-მ) დახურა ვებგვერდი და დააპატიმრა როს ულბრიხტი, საიტის დამაარსებელი ფსევდონიმით „ “ (საშინელი მეკობრე რობერტსი). 2013 წლის 6 ნოემბერს „ 2.0“ გაეშვა ინტერნეტით, რომელსაც უშვებდნენ „აბრეშუმის გზის“ ყოფილი ადმინისტრატორები. ულბრიხტი ნასამართლევი იქნა რვა ბრალდებით აშშ-ს ფედერალურ სასამართლოში მანჰეტენში და მიესაჯა უვადო პატიმრობა პირობით ვადაზე ადრე.

პროდუქტი
2013 წლის მარტში, საიტს გასაყიდად ჰქონდა 10 000 პროდუქტი მოვაჭრეებისთვის, რომელთა 70% იყო ნარკოტიკი. საიტის მომსახურების პირობები კრძალავდა გარკვეული ნივთების გაყიდვას. „აბრეშუმის გზის“ ბაზარზე ადმინისტრატორებმა შემოიღეს მომსახურების პირობები, რაც კრძალავდა ისეთი ნივთის გაყიდვას, რომლის მიზანი იყო „ზიანის მიყენება ან მოტყუება“. ეს მოიცავს ბავშვთა პორნოგრაფიას, მოპარულ საკრედიტო ბარათებს, მკვლელობების შეკვეთებსა და ნებისმიერი ტიპის იარაღს; სხვა „“ ბაზრებისგან გასხვავებით, როგორიცაა „ “, რადგან აქ არ არის ისეთი შეზღუდვები, როგორიც იყო „აბრეშუმის გზაში“. ასევე იყო იურიდიული საქონელი და მომსახურება გასაყიდად, მაგალითად, ტანსაცმელი, ხელოვნება, წიგნები, სიგარეტი, ეროტიკა და სამკაულები.

მყიდველებს შეეძლოთ დაეტოვებინათ გამყიდველების პროდუქციის მიმოხილვები საიტზე და ასოცირებულ ფორუმში, სადაც გრაფიკული მომხმარებლები აწვდიდნენ ინფორმაციას საუკეთესო გამყიდველების და თაღლითების შესახებ. პროდუქციის უმეტესი ნაწილი იგზავნებოდა ფოსტით, საიტის სახელმძღვანელო ინსტრუქცია საშუალებას აძლევდა გამყიდველებს, რომ თავი დაეღწიათ სამართალდამცავებისგან.

გაყიდვები
2012 წლის 3 თებერვლიდან 2012 წლის 24 ივლისამდე მონაცემებით, ყოველწლიურად 15 მილიონი დოლარის ოდენობის ყიდვა-გაყიდვა ხდებოდა აბრეშუმის გზაზე. თორმეტი თვის შემდეგ, ნიკოლას კრისტინმა, კვლევის ავტორმა, ინტერვიუში განაცხადა, რომ სავაჭრო მოცულობის დიდი მატება „30-სა და 45 მილიონ დოლარს შორის“ მას არ გააკვირვებდა. მყიდველებმა და გამყიდველებმა ყველა გარიგება ბიტკოინის საშუალებით განახორციელეს, კრიპტოვალუტით, რომელიც უზრუნველყოფს გარკვეულ ანონიმურობას. კრიპტოვალუტის ტრანზაქციის დროს ბიტკოინების ფასის ნებისმიერი ცვლილება დაფარული იყო საშინელი მეკობრე რობერტსის მიერ.

2011 წლის 6 თებერვლიდან 2013 წლის 23 ივლისამდე საიტზე განხორციელდა დაახლოებით 1 229 465 ოპერაცია. ამ გაყიდვების შედეგად მიღებული შემოსავალი 9 519 664 ბიტკოინი იყო, ხოლო „აბრეშუმის გზის“ მიერ გაყიდვებიდან მიღებული ჯამური საკომისიო შეადგენდა 614 305 ბიტკოინს. ამ ციფრების ტოლფასია დაახლოებით 1,2 მილიარდი დოლარი და 79,8 მილიონი აშშ დოლარი საკომისიო. 2013 წლის სექტემბრის საჩივარში, მონაწილეობა მიიღო 146 946 მყიდველმა და 3 877 გამყიდველმა. 60 - დღიანი პერიოდის განმავლობაში, 24 მაისიდან 23 ივლისის ჩათვლით, სულ გაიგზავნა 1 217 218 შეტყობინება „აბრეშუმის გზის“ პირადი შეტყობინებების სისტემის საშუალებით.
იგორ ნეტო

იგორ ნეტო (; დ. 9 იანვარი, 1930, მოსკოვი, რსფსრ, სსრ კავშირი — გ. 30 მარტი, 1999, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. იცავდა მოსკოვის „სპარტაკისა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ხუთგზის (1952, 1953, 1956, 1958, 1962) ჩემპიონი და საბჭოთა კავშირის თასის სამგზის (1950, 1958, 1963) მფლობელი მოსკოვის „სპარტაკის“ შემადგენლობაში. 1956 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი და 1960 წლის ევროპის ჩემპიონი საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1958 წლის შვედეთისა და 1962 წლის ჩილეს მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1954). რსფსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1986). ლენინის ორდენისა (1957) და მეგობრობის ორდენის (1995) კავალერი. საყოველთაოდ აღიარებულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო რუს და საბჭოთა ფეხბურთელად.

ცამეტჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან თორმეტჯერ პირველ ნომრად.

საკლუბო სტატისტიკა
წყარო: « . 1922–2002»

სანაკრებო კარიერა
1952–1965 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 54 შეხვედრას ატარებს და 4 ბურთი გააქვს.

1952 წლის 15 ივლისს მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების პირველ ოფიციალურ შეხვედრაში ბულგარეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ (2–1). ნაკრების რიგებში ჩატარებული 54 მატჩიდან 52 შეხვედრა კაპიტნის რანგში ჩაატარა.

მსოფლიო ჩემპიონატებზე
იგორ ნეტომ მსოფლიო ჩემპიონატების 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

მიღწევები
საკლუბო
სპარტაკი მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1952, 1956, 1958, 1962
ვიცე-ჩემპიონი: 1954, 1955, 1963
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1957, 1957

სანაკრებო
სსრ კავშირი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
ჩემპიონი: 1956
ევროპის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1960
საბჭოთა კავშირის ორმოცდაათწლეულის სიმბოლური ნაკრების წევრი (1917–1967)
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1954 № 940

№1: 1950, 1952, 1953, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963
№2: 1951
თეიმურაზ მეტრეველი

თეიმურაზ მეტრეველი (დ. 1945 — გ. 2005) — ქართველი ჟურნალისტი და პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
თეიმურაზ (თემურ) მეტრეველი გამოჩენილი ქართველი პუბლიცისტი და ჟურნალისტი იყო. იგი 1970-დან 2004 წლამდე მოღვაწეობდა. მან თავისი საქმიანობა საქართველოს რადიოში დაიწყო და ძალიან სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა ქართულ საზოგადოებაში. მოგვიანებით თეიმურაზ მეტრეველმა თავისი მოღვაწეობა პრესაში გააგრძელა. იგი პირველი კომუნისტური რეჟიმისგან დამოუკიდებელი გაზეთის, „კაბადონი 8-ის“  დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი იყო. გაზეთის იძულებითი გაუქმების შემდეგ თეიმურაზ მეტრეველმა „ქართული კულტურა“ დააფუძნა. თემური „ქართულ კულტურას“ თავისი ცხოვრების ყველაზე მნიშვნელოვან პროექტად მიიჩნევდა. ფინანსური სირთულეების გამო, ამ გამოცემამაც ნაადრევად შეწყვიტა არსებობა. 1995 წელს, თემურმა ყოველდღიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური „დილის გაზეთი“ დააფუძნა. გამოცემა სწრაფად იქცა ბევრი ქართველი მკითხველის ყოველდღიურ სამაგიდო გაზეთად.

თუმცა, თეიმურაზის მთავარ ინტერესად მაინც საზოგადოება და კულტურა რჩებოდა. ამიტომ 1997 წელს მან კვლავ განაახლა გაზეთი „ქართული კუტურა“. მეოცე საუკუნის დასასრულამდე გაზეთი ყველაზე გავლენიანი საზოგადოებრივ-კულტურული გამოცემა იყო. თუმცა 2000 წელს,  კვლავ ფინანსური სირთულეების გამო, გაზეთმა არსებობა შეწყვიტა.

თეიმურაზ მეტრეველის ბოლო პროექტი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გამოცემა „ახალი ეპოქა“ იყო. გაზეთმა თავისი მაღალი ხარისხით ახალი სტანდარტები შექმნა ქართულ ჟურნალისტიკაში. ხშირ შემთხვევაში ეს სტანდარტები დღესაც მიუწვდომელი რჩება. მაშინდელმა ხელისუფლებამ გამოცემა 2004 წელს პოლიტიკური მოსაზრებების გამო ძალადობრივად დახურა. თემურ მეტრეველი გაზეთ „ახალი ეპოქის“ გაუქმების შემდეგ მალევე გარდაიცვალა.

ნაშრომები და ჯილდოები
„ივერიის მონატრება“ - პუბლიცისტირუი ნაშრომების კრებული.

საქართველოს ღირსების ორდენი.
კანუნ ნამე (სელიმ I)

კანუნ ნამე — სამართლის წიგნი ოსმალეთის იმპერიაში. სელიმ -ის სულთნობის პერიოდში (1512-1520 წლებში) ოსმალეთის იმპერიაში უკვე შარიათის მკაცრი კანონმდებლობა მოქმედებდა. სწორედ მისი მოღვაწეობია პერიოდში შეიქმნა სულთან სელიმ -ის “კანუნ-ნამე”, ანუ სამართლის წიგნი. სელიმ , ისტორიაში შესულია, როგორც იავუზის სახელით, რაც ნიშნავს მრისხანეს.

ისტორია
სულთან სელიმ -ის (1512-1520) კანუნ-ნამეს შესახებ საუკუნემდე არაფერი იყო ცნობილი, სწორედ ნაკლებად იყო ცნობილი ამ სულტნის საკანონმდებლო საქმიანობის შესახებაც. საუკუნეში თურქული ხელნაწერების შესწავლისას მიკვლეულ იქნა ორი ერთნაირად დასათაურებული ხელნაწერისადმი, რომელიც ასე იკითხებოდა: “სულტან სელიმის კანონთა წიგნი, ღმერთმა ნათელში
ამყოფოს მისი სული”. მაგალითად ამ სამართლის წიგნის ერთი ხელნაწერი იყო შიფრით 1882, გადაწერის თარიღით 1564 წელი, რომელიც ახლოსაა ამ კანონთა წიგნის თავდაპირველ შედგენის თარიღთან. მეორე ხელნაწერი, შიფრით 250, არ იყო დათარიღებული. ამ ხელნაწერის მიხედვით ნათელი ხდება კანუნ-ნამეს შემდგენლის სახელი, რომელიც არის ნიშანჯი ჯელალ-ზადე (1567 წელი).

ქოჯა-ნიშანჯი ჯელალ-ზადე მუსტაფა ჩელები გახლდათ (1567 წლები). ის იყო საუკუნის ოსმალეთის იმპერიის გამოჩენილი ისტორიკოსი და კანონმდებელი. მან თავისი მოღვაწეობა, სწორედ სულთან სელიმ -ის კარზე დაიწყო. ის ორჯერ იყო ნიშანჯის 6 თანამდებობაზე სულტან სულეიმან კანუნის (1520-1566) დროს (1534-1557 წლებში და 1566-1567წლებში). აქედან გამომდინარე უდავოა და ეჭვს არ იწვევს, რომ მას მართლაც შეეძლო ეთავა სელიმ -ის “კანუნ-ნამე”-ს შედგენა. სელიმ -ის სულთნობის პერიოდზე მან ცალკე ისტორიული ნაშრომიც დაწერა, სახელად “წიგნი სელიმზე”. სელიმ -ის “კანუნ-ნამე”-ს შედგენის შემდეგ ქოჯა-ნიშანჯი ჯელალ-ზადემ გააგრძელა საკანონმდებლო საქმიანობა და დაასრულა სულეიმან კანუნის (1520-1566) “კანუნ-ნამე”-თი.

სელიმ –ის კანონთა წიგნის შედგენის პარალელურად, ასევე მიმდინარეობდა ეტაპობრივად ოსმალთა კანონთა ნორმების დამკვიდრება იმპერიის პროვინციებში: კაისერი, რუმი, დიარბექირი და სხვა. ეს პერიოდი დაახლოებით დათარიღებულია 1516-1518 წლებში. სელიმ -ის “კანუნ-ნამე”-ში საუბარია სასოფლო-სამეურნეო და სამოქალაქო გადასახადებზე, აღწერილია სხვადასხვა სახის საბაზრო გადასახადები პროდუქციის მიხედვით. აღსანიშნავია, რომ სელიმის “კანუნ-ნამე” ნაწილობრივ არის მისი მამის, ბაიაზიდ -ის (1481-1512 წლებში) საკანონმდებლო საქმიანობის გაგრძელება.

სელიმ -ის კანუნთა კრებული შედგება რამდენიმე პუნქტისაგან. ერთ-ერთ მათგანში, რომელიც ეხება გადასახადს ქალის გათხოვებისას ნათქვამია, რომ ქალიშვილის გათხოვებისას მამა იხდიდა გადასახადს.

სელიმ -ის “კანუნ-ნამე”-ს მიხედვით, ის ადამიანი, რომელიც გაბედავდა გოგოს ან ქალისადმი შეურაცხყოფის მიყენებას, სასტიკად ისჯებოდა.

სელიმ -ის სულთნობის პერიოდში ოსმალეთის იმპერიაში გავრცელებული იყო შარიათის მკაცრი კანონმდებლობა, რომელიც სასტიკად ილაშქრებდა ადამიანთა წინააღმდეგ, განსაკუთრებით ზღუდავდა ქალის უფლებებს, ართმევდა მას საზოგადოებრივ საქმიანობაში მონაწილეობის საშუალებას. თუმცა სულთანმა სელიმ -მა თავის “კანუნ-ნამე”-ში დაგვანახა, რომ არ შეიძლება ქალს მთლიანად ჩამოერთვას უფლებები და იქცეს უუფლებო.
ჩანგ ჰენგის სეისმოგრაფი

ჩანგ ჰენგის სეისმოგრაფი — უძველესია, მსოფლიოში პირველი სეისმოგრაფი. პირველი სეისმოგრაფის გამომგონებლად ჩინელი ფილოსოფოსი ჩანგ ჰენგი ( ჩ.წ. 132 წელი) ითვლება, რომელსაც ჰუფენგ დიდონგ იი ერქვა ითარგმნა, როგორც „სეზონური ქარის გაზომვისა და დედამიწის მოძრაობებისთვის“. იმ დროისთვის ცნობილი არ იყო, რომ მიწისძვრები გამოწვეული იყო დედამიწის ქერქში ტექტონიკური ფირფიტების გადაადგილებით; ამის ნაცვლად, ძველი ჟო დინასტიის ხალხი მას ხსნიდა, როგორც არეულობას კოსმიურ იინთან და იანთან ერთად, ასევე ცათა უკმაყოფილებას ჩადენილი ქმედებების მიამრთ (ანდა საერთო ხალხის მწუხარებებს). ეს თეორიები საბოლოოდ იქნა მიღებული იუჯის უძველესი ტექსტიდან (ცვლილებების წიგნი), მის ორმოცდამეერთე პირველ ჰექსგრამაში.

შექმნილი მოწყობილობა წარმოადგენდა დაახლოებით ერთგვარ ღვინის დოქს. აღსანიშნავია, რომ ჭურჭელს გარედან რვა დრაკონის თავი ჰქონდა მიმაგრებული, რაც კომპასის რვა მთავარ მიმართულებას ასახავდა. თითოეული დრაკონის თავის დაბლა გომბეშო იყო დამაგრებული, გაღებული პირით. სწორედ ამ დრაკონის თავს პირით პატარა ბურთულა ეჭირა და მიწისძვრის შემთხვევაში, მიმართულების გათვალისწინებით, ერთ-ერთი დრაკონის პირიდან ბურთულა ვარდებოდა და გომბეშოს გაღებულ პირში ხვდებოდა. ამ სეისმოსკოპის მიერ დაფიქსირებული პირველი მიწისძვრა, სავარაუდოდ, "სადმე აღმოსავლეთში" იყო.

სწორედ აღნიშნული მიწისძვრის მიმართულების გაგება იმის მიხედვით ხდებოდა, თუ რომელ მხარეს მდებარე დრაკონის თავსაც ბურთულა გაუვარდებოდა. მოწყობილობას შეეძლო დაახლოებით 300 კილომეტრის რადიუსის დაშორებით მომხდარი მიწისძვრის აღმოჩენა, მაშინ როცა იმ ტერიტორიაზე ადამიანები მიწისძვრას საერთოდაც ვერ გრძნობდნენ.

დღესაც კი აღნიშნული მოწყობილობის შიდა ნაწილი მეცნიერებისთვის უცნობია. - საუკუნეების მეცნიერებმა რამდენჯერმე დაამზადეს ჩინური სეისმოგრაფის ასლი, თუმცა შედეგს მაინც ვერ მიაღწიეს. ამ საკითხთან დაკავშირებით არსებობს მოსაზრება, რომ მოწყობილობის შიგნით ქანქარა იყო დამაგრებული, რომელიც პირველად რეაგირებდა ბიძგებზე და მოძრაობით გადაცემდა სიგნალს დრაკონის თავს, საიდანაც შემდგომ ბურთულა ვარდებოდა, თუმცა ეს უბრალოდ მოსაზრებაა და არაა დაზუსტებული ინფორმაცია.

ჩანგ ჰენგის სეისმოგრაფი, დაახლოებით ოთხი საუკუნის განმავლობაში გამოიყენებოდა. აღნიშნული, მართლაც უნიკალური მოწყობილობის შესახებ პირველი წიგნი საუკუნის ბოლოს დაიწერა, თუმცა შემდგომ ეს ხელსაწყო საერთოდ გაქრა ჩინური მეცნიერებიდან.

ჟანგ ჰენგი თვლიდა, რომ მიწისძვრები ქარმა და ჰაერმა გამოიწვია. აღნიშნული მიწისძვრის მთავარი მიზეზი ჰაერია, ელემენტი ბუნებრივად სწრაფად იცვლება და ადგილიდან სხვა ადგილზე გადადის. სანამ იგი არ არის დაინტერესებული, მაგრამ ცარიელ სივრცეში დევს, ის უდანაშაულოდ იბრუნებს და არანაირ პრობლემას არ აყენებს მის გარშემო არსებულ ობიექტებს.
ფლორენტინი

ფლორენტინი — დასახლება, ისრაელში ქალაქ თელ-ავივში. აღნიშნული უბანი თელ–ავივის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს, სახელწოდება მომდინარეობს ბერძენი ებრაელი დევიდ ფლორენტინის სახელიდან, რომელმაც 1920-იანი წლების ბოლოს იყიდა ეს ტერიტორია. აღნიშნული რაიონის განვითარებას ხელი შეუწყო ჯაფა–იერუსალიმის რკინიგზის სიახლოვემ.

ფლორენტინს ხშირად თელ-ავივის სოჰოს უწოდებენ. მოსახლეობა ეკლექტიკურია; ტრადიციულად, მათი უმეტესობა ღარიბი იყო, ახლა კი აქაურობა თანდათანობით ახალგაზრდა და მიზანსწრაფული კარიერისტების საცხოვრებელი ადგილი გახდა. 90-იან წლებში ფლორენტინის ძველი ნაგებობები არტისტებმა ცოცხალ და მოდურ სამუშაო სივრცეებად აქციეს. მას შემდეგ აქ უამრავი ბარი, რესტორანი და მაღაზიაა, ხოლო ღამის კლუბებმა და ცოცხალი მუსიკის საკონცერტო დარბაზებმა მიტოვებულ საწყობებსა და სარდაფებში დაიდო ბინა. ფლორენტინის სახასიათო შტრიხებს სიღარიბისა და სიმდიდრის, მძიმე შრომისა და მხიარულების, წარმავლობისა და მუდმივობის კონტრასტული, თუმცა, ამავდროულად, ჰარმონიული ერთობა ქმნის.

ფლორენტინის ფერადი პერსონაჟი სიღარიბის და სიმდიდრის, შრომისმოყვარეობისა და გართობის, გამჭვირვალეობისა და მუდმივობის ნაზავიდან მოდის, ეს ყველაფერი თავმოყრილია და აიხსნება მისი ისტორიით.

ფლორენტინი თავდაპირველად დასახლებული იყო ღარიბი ებრაელი ემიგრანტებით ჩრდილოეთ აფრიკიდან, ბულგარეთიდან, თურქეთიდან, საბერძნეთიდან და ბუხარადან. როგორც სამხრეთ თელ ავივის დიდმა ნაწილმა, მრავალი ათწლეულის განმავლობაში აღნიშნულმა ტერიტორიამ ასევე განიცადა ურბანული დაშლისა და სიღარიბის შედეგებიც.

1990–იან და 2000–იანი წლებიდან მოყოლებული, ეს ტერიტორია მიიპყრო ბევრმა ახალგაზრდულმა მკვიდრმა და მხატვარმა. აღნიშნული სამეზობლო ახლა ასევე ასოცირდება ბოჰემურ ცხოვრებასთან. ფლორენტინში ახლა უამრავი ხელოვანთა სახელოსნო, კაფე, რესტორანი და ბაზარია განთავსებული. აღნიშნული უბნის ტერიტორიაზე ასევე არის ინდუსტრიული ზონა და სამკერვალო უბანი, სადაც როგორც ებრაელი ასევე არაბი მეწარმეები ყიდულობენ და ყიდიან ტანსაცმელსა და ავეჯს.

1933 წელს ჯაფას მუნიციპალიტეტმა დაუშვა მაღაზიების და მსუბუქი ინდუსტრიების გახსნა ახალი საცხოვრებელი კორპუსების პირველ სართულზე, რაც შემოსავლის წყაროს წარმოადგენდა იმ დროისთვის პალესტინაში დასახლებული ემიგრანტების ტალღისთვის. დღეს ეს არის ინდუსტრიული ზონის, სამკერვალო უბნის, ბაზრისა და შეკრების პუნქტის ერთობლიობა უცხოელი მუშაკებისთვის, რომლებიც ეძებენ სამუშაოს. 90-იან წლებში თელ ავივის მუნიციპალიტეტის მიერ სპონსორობით განხორციელებულმა ურბანულმა განახლებულმა კამპანიამ განაპირობა ტერიტორიის აღორძინება, რომელიც გახდა პოპულარული ღამის ადგილი.

ფლორენტინაში ქუჩის ხელოვნებას ხშირად აქვს ძლიერი პოლიტიკური მესიჯი. ადგილობრივი პოლიტიკური კონფლიქტები მეტოქე პოლიტიკურ ჯგუფებს შორის, ასევე გრაფიტით ვლინდება კედლებზე.

მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა 3,900 ადამიანიდან 7000 კაცამდე.
სტატეირა I

სტატეირა (; დ. ძვ. წ. 370 — გ. ძვ. წ. 332) — აქემენიანთა დინასტიის წარმომადგენელი და სპარსეთის დედოფალი როგორც თავისი ძმის, მეფე დარიოს -ის მეუღლე. დედოფალ სტატეირა -ის დედა და ალექსანდრე მაკედონელის სიდედრი.

ბიოგრაფია
სტატეირა დაიბადა ძვ. წ. 370 წელს სპარსეთში. მიიჩნევა, რომ იგი იყო სპარსეთის მეფე დარიოს -ის ვაჟის, პრინც არსამესისა და მისი მეუღლის, სპარსეთის მეფე არტაქსერქსე -ის ქალიშვილ სისიგამბისის ასული, თუმცაღა ეს ფაქტი დღემდე სადავოა.

მოგვიანებით, ძვ. წ. 336 წელს სტატეირა დააქორწინეს თავის ღვიძლ ძმაზე, სპარსეთის მეფე დარიოს -ზე, რითაც იგი სპარსეთის დედოფალი გახდა. რამდენადაც ცნობილია იგი ქმართან ძალიან ახლოს იყო და მასზე გავლენაც ჰქონდა, რაზეც ის ფაქტი მოწმობს, რომ სტატეირა დარიოსს ბრძოლაში ყოველთვის თან დაჰყვებოდა. დედოფალმა სტატეირამ ორი გოგონა გააჩინა: სტატეირა და დიპეტისი.

მისი და დარიოსის მმართველობა მეტად ხანმოკლე აღმოჩნდა, ვინაიდან ძვ. წ. 333 წელს სპარსეთში ალექსანდრე მაკედონელი შეიჭრა. მან ისოსის ბრძოლაში სასტიკად დაამარცხა დარიოს -ის ლაშქარი, რის შემდეგაც იგი თავის მხლებლებთან ერთად გაიქცა და ოჯახი ბედის ანაბარად დატოვა. ბერძნები სპარსელ ქალებს საშინლად ეპყრობოდნენ, რის გამოც დედოფალი სტატეირა თავის ქალიშვილებთან და დედა-დედამთილ სისიგამბისთან ერთად ეახლა ალექსანდრეს და მუხლმოყრილმა სთხოვა შეწყალება. რამდენადაც ცნობილია, თხოვნისას ქალებმა ვერ იცნეს მეფე და შეცდომით მის მეგობარ ჰეფესტიონს დაუჩოქეს, თუმცა ალექსანდრემ ეს ხუმრობით მიიღო და შეიწყალა ისინი. მეტიც, სტატეირამ და მისი ოჯახის ქალებმა შეძლეს ძველი სტატუსის შენარჩუნება და კვლავ დიდი პატივით სარგებლობდნენ.

გაქცეული დარიოსი ყველანაირად ცდილობდა თავისი ოჯახის ქალების ტყვეობიდან გამოხსნას, მაგრამ სულ ამაოდ. აღსანიშნავია ისიც, რომ დედოფალი სტატეირა ამ პერიოდში მესამე ბავშვზე იყო ორსულად, რის გამოც მეფე განსაკუთრებულად ცდილობდა მის დახსნას. აღსანიშნავია, რომ დარიოსმა ალექსანდრეს თავისი ქალიშვილის ხელი შესთავაზა და მზითევში ნახევარ სპარსეთსაც დაჰპირდა, მაგრამ არც ამან გაჭრა.

დედოფალი სტატეირა ძვ. წ. 332 წელს გარდაიცვალა მშობიარობისას. მან მკვდარი ბავშვი გააჩინა და შემდგომ წარმოქმნილ გართულებას თავადაც გადაჰყვა. ზოგიერთი ისტორიკოსის მტკიცებით იგი ორსულად ალექსანდრესგან იყო და არა დარიოსისგან, მაგრამ ეს ოფიციალურად დადასტურებული არაა.

მომდევნო წელს, ძვ. წ. 331 წელს გავგამელას ბრძოლაში ალექსანდრემ კვლავ დაამარცხა დარიოსი, რომელიც ისევ გაიქცა, თუმცა ამჯერად იგი თავისმა მხლებლებმა მოკლეს. ამის შემდეგ ტახტი საბოლოოდ გადავიდა ალექსანდრეს ხელში, რომელმაც ძვ. წ. 324 წელს დარიოსისა და სტატეირას ქალიშვილ სტატეირა -ზე იქორწინა, თუმცა მალევე, ძვ. წ. 323 წელს გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალებით გამოწვეულმა მწუხარებამ შეიწირა სტატეირას დედა, დედოფალი სისიგამბისი. ამავე წელს, ალექსანდრე მაკედონელის პირველმა ცოლმა, დედოფალმა როქსანამ, იმის შიშით, რომ იგი ორსულად იქნებოდა, სტატეირა სიკვდილით დასაჯა. ასე დასრულდა აქემენიანების რამდენიმე საუკუნოვანი მმართველობა სპარსეთში.
პურიმი

პურიმი — ებრაული დღესასწაული, რომელსაც ადარის თვის (თებერვალი-მარტი) 14-15 რიცხვებში აღნიშნავენ, ძვ. წ. საუკუნეში სპარსეთში მცხოვრები ებრაელების გადარჩენის აღსანიშნავად დაწესდა. ამ დროს ადამიანებს ღვინის განუსაზღვრელი რაოდენობით დალევის უფლება აქვთ. ფურიმი განსაკუთრებით სასიხარულოა ბავშვებისთვის, რადგან მათ საჩუქრები, ტკბილეული და კოსტიუმირებული მსვლელობა ელით. მას წილისყრის დღესასწაულსაც უწოდებენ. ფურიმი წარმოდგება სიტყვიდან ფურ, რაც წილს ნიშნავს. როდესაც წარმართმა აგაგელმა ჰამანმა (სავარაუდოდ ამალეკელთა სამეფო გვარის წარმომადგენელმა) იუდეველთა ამოწყვეტა განიზრახა, წილი ყარა, თუ რომელ დღეს განახორციელებდა თავის ჩანაფიქრს.

ახაშვეროშმა (ქსერქსე ) თავისი მეფობის მე-12 წელს, 13 ნიშანს (სავარაუდოდ ძვ. წ. 484 წლის გაზაფხულზე) ჰამანის წაქეზებით გამოსცა ოფიციალური ბრძანება იუდეველთა განადგურების შესახებ, რომელიც სპარსეთის ყველა სამთავროში უნდა დაეგზავნათ. ფურიმი არის დღე, როცა იუდეველები ჰამანის ჩანაფიქრის ჩაფუშვასა და თავიანთ გადარჩენას ზეიმობენ.

ებრაელებმა მას ფურიმი, როგორც ჩანს, ირონიულად შეარქვეს. არაკანონიკურ წიგნ „მაკაბელებში“ მას „მორდეხაის დღე“ ეწოდება, რადგან მორდოქაიმ დიდი როლი ითამაშა ამ დღესასწაულთან დაკავშირებული მოვლენების განვითარებაში.

ებრაელები ფურიმს დღემდე ზედმიწევნით იცავენ, თუმცაღა დროთა განმავლობაში მას მრავალი დეტალი დაუმატეს, მაგალითად, ადარის მე-13 დღე მარხვის დღედ აქციეს და მას „ესთერის მარხვა“ უწოდეს. ზეიმის დროს მუშაობა და ვაჭრობა არ იკრძალება.

„ფურიმის“ დღესასწაული ძვ.წ საუკუნეში, სპარსეთში მცხოვრები ებრაელების გადარჩენის აღსანიშნავად დაწესდა.

ფურუმი მხიარულების დღესასწაულია, რომლის დროსაც ადამიანებს, ღვინის განუსაზღვრელი რაოდენობით დალევის საშუალება აქვთ. უნდა აღინიშნოს, რომ თალმუდის თანახმად, ამ დღეს, ებრაელებს შეუძლიათ იმდენი სასმელი შესვან, რომ რთულად აცნობიერებდნენ რა უფრო მეტად სურთ – ამანის ძაგება, თუ მორდეხაის დღეგრძელობა.

აღნიშნული დღესასწაულისთვის განსაკუთრებული ფორმის ნამცხვარს აცხობენ, რომელსაც “ამანის ყურებს” (ივრითულად – “ოზნეი ჰამანს” -ს) უწოდებენ. აღსანიშნავია, რომ ისრაელში ეს დღესასწაული ფურუმი ბავშვებისთვის უსაყვარლესი და გამორჩეულია, რადგან სწორედ ამ დღეს მათ უამრავი ტკბილეულისა და საჩუქრების გარდა, კოსტუმირებული მსვლელობის საშუალება ეძლევათ.

დღესასწაული 13 ადარს ესთერის მარხვით იწყება, რომელიც პირველად დედოფალმა, მისმა მოახლეებმა და ქალაქ შუშას ებრაელებმა დაიცვეს. თვით დღესასწაული კი 14 და 15 ადარზე ანუ იმ დღეებზე მოდის, რომლებიც გამარჯვებისა და მხიარულების დღეებად გამოაცხადეს.

დღეს ფურიმს უფრო საერო დღესასწაულის სახე აქვს, ვიდრე რელიგიურის. მას ზოგჯერ თან ახლავს ღრეობა, თუმცა თავდაპირველად ასე არ ყოფილა.