iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დიმიტრი კანტემირი

დიმიტრი კანტემირი (,დ. 26 ოქტომბერი, 1673, მოლდოვის სამთავრო — გ. 1 სექტემბერი [ძვ. სტ. 21 აგვისტო], 1723, დმიტროვსკი, რუსეთის იმპერია) — მოლდოვის და რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე. მოლდოვის სამთავროს გოსპოდარი (1693, 1710-1711 წწ.).

დაიბადა მოლდოვის სოფელ სილიშტენში გოსპოდარ კონსტანტინ კანტემირის ოჯახში. 1687-1691 წლებში კონსტანტინოპოლში მძევლად ყოფნის პერიოდში შეისწავლა თურქული და სპარსული ენები. სწავლობდა ასევე ისტორიას, არქიტექტურას, ფილოსოფიასა და მატემატიკას. 1710 წელს რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს დაინიშნა მოლდოვის მთავარად. 1711 წელს პეტრე -ტან დადო ლუცკის ხელშეკრულება ოსმალეთის საწინააღმდეგოდ. ხელშეკრულების თანახმად მოლდოვამ შეინარჩუნა ავტონომია და გადავიდა რუსეთის ხელმძღვანელობის ქვეშ.

კანტემირს სურვილი ჰქონდა გადაერჩინა თავისი ქვეყანა ოსმალეთის ბატონობისაგან. ის ვალდებული იყო ეცნობებინა პეტრესათვის თურქეთის საქმიანობის შესახებ. ხელშეკრულება შედგებოდა 17 პუნქტისაგან და მთავარი დებულებები მიტროპოლიტ გედეონის მიერ 1686 წელს ხელმოწერილი ხელშეკრულების ტექსტის მიხედვით მეორდებოდა. მოლდოვეთის ხელისუფლებას უნდა ეღიარებინა მოსკოვის გავლენა, შეენარჩუნებინა დამოუკიდებელი სახელმწიფოს სტატუსი. შეუნარჩუნდა პრივილეგიები მოლდოვეთის ბოიარებს. სამეფო ტახტი გადავიდა კანტემირების დინასტიის ხელში. მოლდოვეთს უნდა დაბრუნებოდა ოსმალების მიერ წართმეული მიწა და განთავისუფლებულიყო ხარკისგან. ქვეყანა უნდა გათავისუფლებულიყო თურქების ზეგავლენისგან. ხელშეკრულებამ გამოქვეყნებისთანავე მოიპოვა მოსახლეობის უმრავლესობის მხარდაჭერა, მაგრამ ზოგიერთი თავადი ოსმალეთთან დაპირისპირების წინააღმდეგი იყო. ხელშეკრულება ხელსაყრელი იყო მოლდოვეთისთვის. ამ ყველაფრის განხორციელების შემთხვევაში თურქეთის გავლენა შემცირდებოდა მოლდოვეთზე, ხოლო რუსეთის გავლენა უფრო გაიზრდებოდა.

პრუტის ლაშქრობის შემდეგ დადებული ხელშეკრულების შემდეგ ლუცკის ხელშეკრულებამ ძალა დაკარგა. მოლდოვეთი დარჩა თურქების ვასალი და დიმიტრი კანტემირი გაიქცა რუსეთში.
ძველი ორჰეი

ძველი ორჰეი — ისტორიულ-არქეოლოგიური კომპლექსი მოლდოვაში. მდებარეობს კიშინიოვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 60 კილომეტრში, მდინარე რეუტზე. ძველ ორჰეიში აღმოჩენილია სხვადასხვა ცივილიზაციის კვალი. აქ მდებარეობს გეტურ-დაკური ციხესიმაგრე (ძვ. წ. — სს.), ოქროს ურდოს ქალაქი შეჰრ-ალ-ჯედიდი ან იანგი-შეჰრი ( საუკუნის მეორე ნახევარი), მართლმადიდებლური მონასერი ( საუკუნე) და მოლდავური ქალაქი ორჰეი (- სს.).

ტერიტორია დასახლებულია უძველესი დროიდან. ამ ტერიტორიაზე დაარსებულა და განადგურებულა მრავალი ქალაქი, მათ შორის პირველი იყო ქალაქი ორჰეი. საუკუნეში ტერიტორია დაიპყრო ოქროს ურდომ და აქ დაარსდა ქალაქი შეჰრ-ალ-ჯედიდი („ახალი ქალაქი“). მუსულმანებმა აქ თავისი კვალი დატოვეს. აღმოჩენილია მეჩეთის ნანგრევები, ქარავან-სარაი, მავზოლეუმი და აბანო.

ძველი ორჰეი განთქმულია შემორჩენილი მონასტების სიმრავლით. ტერიტორია შესანიშნავი ადგილი იყო სამონასტრო ცხოვრების განვითარებისათვის.

ქალაქის ისტორია შედგება სამი პერიოდისაგან: პირველი მოიცავს ოქროს ურდომდე პერიოდს. მეორე ოქროს ურდოს მმართველობის, ხოლო მესამე მოლდავური მმართველობის პერიოდია.

2007 წლის 30 ნოემბერს ძეგლი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაშია შეტანილი.
წარმომადგენელთა პალატა (ბოსნია და ჰერცეგოვინა)

წარმომადგენელთა პალატა (, და ) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის საპარლამენტო ასამბლეის ორიპალატიდან ერთ-ერთი, მეორე არის სახალხო პალატა. პალატა შედგება 42 წევრისაგან, რომელთა არჩევაც პარტიული სიით, პროპორციული სისტემით ხდება. 28 წევრი ირჩევა ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციიდან, ხოლო 14 სერბთა რესპუბლიკიდან. წევრების არჩევა 4 წლით ხდება. პალატის ბოლო არჩევნები 2010 წლის 3 ოქტომბერს ჩატარდა.
მონტენეგროს საფონდო ბირჟა

მონტენეგროს საფონდო ბირჟა (მსბ) (მონტ.: ) — საფონდო ბირჟა, რომელიც პოდგორიცაში, მონტენეგროში მდებარეობს. ის არის მონტენეგროს ერთადერთი საფონდო ბირჟა.

მსბ 1993 წელს დაფუძნდა და გაწევრიანებულია: ბირჟების მსოფლიო ფედერაციაშიში, ევროპული ფასიანი ქაღალდების ბირჟების ფედერაციაში და ევრაზიული ფასიანი ქაღალდების ბირჟების ფედერაციაში. 2011 წლის 10 იანვრისთვის ის მთლიანად გაერთიანდა მეორე მონტენეგროულ ახალ საფონდო ბირჟასთან და ქვეყანაში შეიქმნა ფასიანი ქაღალდების ერთიანი ბაზარი.

მსბ-ზე ხდება როგორც მოკლევადიანი ასევე გრძელვადიანი ფასიანი ქაღალდებით. ვაჭრობა ხდება როგორც საინვესტიციო ფონდების ობლიგაციებით ასევე სამთავრობო პორტფელის ფასიანი ქაღალდებით. მონტენეგროს საფონდო ბირჟის მთავარ ინდექსებს წარმოადგენენ: 20 და .
დუხლატა

დუხლატა — მღვიმე ბულგარეთში. მდებარეობს ვიტოშის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე სტრუმის მარჯვენა ნაპირზე, პერნიკის ოლქის სოფელ ბოსნეკთან. მღვიმის შესასვლელი ბოსნეკსა და ჩუიპეტლოვოს შორის მდებარე გზაზეა.

დუხლატა ბულგარეთის უგრძესი მღვიმეა და მისი სიგრძე 17 600 მეტრი, ხოლო სიღრმე 53 მეტრია. სხვა წყაროს ცნობით, მისი სიგრძე 18 200 მეტრი, ხოლო სიღრმე 53 მეტრია. კომპლექსი 6 სართულზე განლაგებული მრავალსაფეხურიანი ლაბირინთების სისტემისგან შედგება.
ველიკო-ტარნოვო

ველიკო-ტარნოვო — ქალაქი ბულგარეთში. წარმოადგენს ველიკო-ტარნოვოს ოლქისა და ველიკო-ტარნოვოს თემის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მდებარეობს მდინარე იანტრის ხეობის კლდოვან ფერდობზე, ბალკანების ჩრდილოეთ მთისწინეთში, სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გზების გადაკვეთის ადგილას. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის მონაცემებით 67 099 კავს შეადგენდა. ბულგარეთის ძველი დედაქალაქი (— საუკუნეებში) ცნობილია არქიტექტურული ძეგლებით რის გამოც უამრავ ტურისტს იზიდავს.

დაძმობილებული ქალაქები
მირზა შაფის ქუჩა

მირზა შაფის ქუჩა — ქუჩა კრწანისის რაიონში (ხარფუხი). იოსებ გრიშაშვილის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც თათრის შესახვევი, ასევეა 1934 წლის გეგმაზე, 1938 წელს მირზა შაფის სახელი დაერქვა.
ისტორია
მირზა შაფის ქუჩა სეიდაბადში თაბორის მთის ძირში მდებარეობდა. ქუჩა კლდის რელიეფს მიყვებოდა, რაც მის ორგანულ ფორმას განაპირობებდა. ძირითადად საუკუნის ბოლოს, საუკუნის დასაწყისში აშენებული საცხოვრებელი სახლები კლდეზე შეფენილ, ტერასულ განაშენიანებას ქმნიდნენ, რომელიც საუკუნეზე უფრო ადრინდელი, თბილისისთვის დამახასიათებელი ბანიანი სახლების არსებობაზე მიანშნებდა. ქუჩის სხვადასხვა დონეები კიბეებით იყო დაკავშირებული. იმის გამო, რომ შენობები ქუჩის მხოლოდ ერთ მხარეს იდგა, ქუჩიდან ხედი ძველ ქალაქზე იშლებოდა. მირზა შაფის ქუჩის სახლი ნომერი 16 (1022) და სახლი ნომერი 8 (1023) აღრიცხული იყო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ძირითადად დასახლებული იყო მუსლიმი აღმსარებლობის თბილისელებით, იქვე მდებარეობდა მათი რელიქკია ეგრეთ წოდებული სურდოს ქვა.

2009 წელს მირზა შაფის ქუჩიდან მოსახლეობა გაასახლეს, ხოლო ქუჩა დაანგრიეს ახალი, მრავალქუჩიანი უბნის მშენებლობისთვის.
ჯეკ ჩარლტონი

ჯეკ ჩარლტონი (; დ. 8 მაისი, 1935, ეშინგტონი, ინგლისი — გ. 10 ივლისი, 2020) — ინგლისელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. ფეხბურთელის კარიერის განმავლობაში თამაშობდა მხოლოდ „ლიდს იუნაიტედში“. 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ინგლისის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ოფიცერი.

სანაკრებო კარიერა
1965–1970 წლებში იყო ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 35 მატჩი ითამაშა და 6 ბურთი გაიტანა.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ჯეკ ჩარლტონმა მსოფლიო ჩემპიონატების 7 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

სამწვრთნელო კარიერა
1986–1996 წლებში იყო ირლანდიის ეროვნული ნაკრების მწვრთნელი.

მიღწევები
საკლუბო
ლიდს იუნაიტედი
ინგლისის ჩემპიონი: 1969
ინგლისის თასის მფლობელი: 1972
ინგლისის ლიგის თასის მფლობელი: 1968
ინგლისის სუპერთასის მფლობელი: 1969
ბაზრობათა თასის მფლობელი: 1968, 1971
სანაკრებო
ინგლისი
მსოფლიო ჩემპიონი: 1966
ინდივიდუალური
ინგლისური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი: 2005
სოროკის ციხესიმაგრე

სოროკის ციხესიმაგრე — მოლდავური ციხესიმაგრე. მდებარეობს ქალაქ სოროკში, მდინარე დნესტრის მარჯვენა ნაპირზე. კიშინიოვიდან ჩრდილოეთით 160 კმ-ში. ციხესიმაგრე 1499 წელს, ოსმალების, თათრებისა და სხვებისაგან თავის დავის მიზნით ააშენა გოსპოდარმა სტეფან დიდმა. ციხესიმაგრე მოლდოვის თავდაცვითი ნაგებობების სისტემაში შედიოდა. 1543-1546 წლებში პეტრე -ის მმართველობის პერიოდში ციხესიმაგრე საფუძვლიანად გადააკეთეს.
ბენდერის ციხესიმაგრე

ბენდერის ციხესიმაგრე  — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი მოლდოვაში. მდებარეობს ქალაქ ბენდერში, მდინარე დნესტრის მარჯვენა ნაპირზე.

ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო 1538 წელს, მას შემდეგ, რაც ბენდერი შევიდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა თურქი არქიტექტორი სინანი. 2008-2013 წლებში მიმდინარეობდა ციხის რეკონსტრუქცია დნესტრისპირეთის რესპუბლიკის მიერ.
კეპრიანის მონასტერი

კეპრიანის მონასტერი  — მართლმადიდებლური მონასტერი მოლდოვაში. მდებარეობს კიშინიოვიდან ჩრდილო-დასავლეთით 40 კმ-ში. არის ბესარაბიის ერთ-ერთი უძველესი მართლმადიდებლური ეკლესია.

მონასტერი დააარსა მოლდოვის გოსპოდარმა პეტრე -მ. მისი ბრძანებით 1545 წელს დაიწყო მონასტრის მშენებლობა.

მონასტერი გამოსახულია ერთ მოლდოვურ ლეიზე.
დრინა

დრინა — მდინარე ევროპაში. მდებარეობს სერბეთისა და ბოსნია და ჰერცეგოვინის საზღვარზე. სიგრძე 346 კმ. აუზის ფართობი - 19 570 კმ². წყლის ხარჯი - 370 მ³/წმ. წარმოიქმნება ორი მდინარის ტარას და პივის შეერთების შედეგად. დრინა მდინარე სავას ყველაზე დიდი შენაკადია.

მდინარეზე მდებარეობს შემდეგი მსხვილი დასახლებული პუნქტები:

ბოსნია და ჰერცეგოვინაში - ფოჩა, გორაჟდე, ვიშეგრადი, ზვორნიკი.
სერბეთში - ბაიინა-ბაშტა, ლოზნიცა.

ისტორიულად მდინარე დიდი ხნის მანძილზე წარმოადგენდა საზღვარს დასავლეთ და აღმოსავლეთ რომის იმპერიებს შორის. შესაბამისად ითვლებოდა კათოლიციზმისა და მართლმადიდებლობის საზღვრადაც.
ალექსანდარ ვუჩიჩი

ალექსანდარ ვუჩიჩი (; 5 მარტი 1970, ბელგრადი) — სერბი პოლიტიკოსი. უშიშროების ეროვნული საბჭოს გენერალური მდივანი, სერბეთის პრემიერ-მინისტრი (2014-2017 წწ). თავდაცვის ყოფილი მინისტრი (2012-2013 წწ.). 2017 წლის 31 მაისიდან ქვეყნის პრეზიდენტი. 14 წლის განმავლობაში იყო სერბეთის რადიკალური პარტიის ხელმძღვანელი.

დაოჯახებულია, ჰყავს ორი შვილი.
ვოისლავ შეშელი

ვოისლავ შეშელი (; დ. 11 ოქტომბერი, 1954, სარაევო, იუგოსლავია) — სერბი ნაციონალისტი პოლიტიკოსი. რადიკალური პარტიის ლიდერი. ოთხჯერ იყო სერბეთის პრეზიდენტობის კანდიდატი. სერბეთის ვიცე-პრეზიდენტი (1998-2000 წწ.). ქალაქ ზემუნის მერი (1996-1998 წწ.). იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

11 წლის განმავლობაში იმყოფებოდა წინასწარი დაკავების კამერაში ჰააგაში, რადგან ადანაშაულებდა საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე. 2014 წლის 12 ივნისს შეშელი გაათავისუფლეს წინასწარი დაკავების იზოლატორიდან ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო და დაბრუნდა ბელგრადში.
ზორან ჯინჯიჩი

ზორან ჯინჯიჩი (; დ. 1 აგვისტო, 1952, შამაცი, იუგოსლავია — გ. 12 მარტი, 2003, ბელგრადი) — სერბი პოლიტიკოსი, ბელგრადის მერი (1997 წელს), სერბეთის პრემიერ-მინისტრი (2001-2003 წწ.). პროფესიით — ფილოსოფოსი.

ზორან ჯინჯიჩის ინიციატივით ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე საერთაშორისო ტრიბუნალს საიდუმლოდ გადასცა დამხობილი პრეზოდენტი სლობოდან მილოშევიჩი. გარდაიცვალა სნაიპერის მიერ ნასროლი ტყვიით მიყენებული სასიკვდილო ჭრილობის შედეგად.
ალ-ბარბაჰარი

აბუ მუჰამმად ალ-ჰასან იბნ 'ალი იბნ ხალაფ ალ-ბარბაჰარი (; დ. დაახლ. 867/ ჰიჯრით 253, ბაღდადი — გ. 940/ ჰიჯრით 328, იქვე) — ჰანბალი სწავლული, ფაყიჰი, თეოლოგი და პოლემისტი.
ბიოგრაფია
ალ-ბარბაჰარი დაიბადა ბაღდადში და სწავლობდა აჰმად იბნ ჰანბალის მიმდევრებიდან და თავადაც ჰანბალი მაზჰაბის მიმდევარი იყო, თუმცა მისი წვლილი სამართლებრივ საკითხებში ნაკლებია, იგი უფრო პოლემისტურ და საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწეოდა. მისი ნისბა მომდინარეობს ბარბაჰარიდან, რაც ინდოეთიდან შემოტანილ სამკურნალო საშუალებებს ერქვათ, სავარაუდოა რომ თავად იგი ან მისი წინაპრები დაკავშირებული იყვნენ ამ საქმესთან.
ალ-ბარბაჰარის დიდი წარმატებები ჰქონდა პოლემისტურ მიმართულებაში. მის მიერ შედგენილი წიგნი, შარჰ ას-სუნნა, სწორედ იმ მიზნით იყო დაწერილი, რომ მცირე თეოლოგიური განათლების მქონე სუნიტებსაც შეძლებოდათ გამოეცნოთ ერეტიკოსები, რომლებიც "მორიელებივით ქვიშაში ჩაფლულები ელიან მომენტს, რომ დაგესლონ მსხვერპლი." ალ-ბარბაჰარი ძალიან პოპულარული იყო ბაღდადის მოსახლეობის დაბალ ფენებში და ხშირად მის მიერ ინსპირირებულნი ისინი თავს ესხმოდნენ სექტანტებსა და სხვადასხვა ცოდვების ჩამდენთ. ხალიფა ალ-მუყთადირ ბი ლ-ლაჰი მფარველობდა ჰანბალი მაზჰაბს, ისევე როგორც ალ-ყაჰირ ბი ლ-ლაჰი თავისი მმართველობის პირველ წლებში. მუჰამმად იბნ ჯარირ ატ-ტაბარი, რომელიც ჯარირი მაზჰაბის ფუძემდებლად ითვლება (დღეს მისი მიმდევრები პრაქტიკულად აღარ არსებობენ) არ ახსენებდა ჰანბალიტ სწავლულებს, როცა ჩამოთვლიდა სხვადასხვა მაზჰაბის სწავლულების შეხედულებებს ამა თუ იმ საკითხზე. ამის პასუხად ალ-ბარბაჰარის თაოსნობით ჰანბალიტებმა რამდენიმეჯერ იერიში მიიტანეს მის სახლზე ისე, რომ სახელმწიფოს მოუწია მათი დაშოშმინება. ატ-ტაბარის გარდაცვალების შემდეგ სახელმწიფომ უზრუნველყო მისი ჩუმად დასაფლავება საიდუმლო ადგილას, რათა ჰანბალიტების მიერ დამკრძალავ პროცესიაზე თავდასხმისა ეშინოდა. ალ–ბარბაჰარის თაოსნობით ჰანბალიტები ხშირად უსწორდებოდნენ შიიტებს ბაღდადში. მოგვიანებით, როცა ალ-ყაჰირ ბი ლ-ლაჰმა შეწყვიტა ჰანბალიტების მფარველობა, ალ-ბარბაჰარი თავად ხდებოდა თავდასხმების მსხვერპლი, ხოლო მისი მოსწავლეების უმეტესობა ბასრაში გადაასახლეს. ხალიფა არ-რადი ბი ლ-ლაჰის დროს ალ-ბარბაჰარი დაბრუნდა ბაღდადში და მალევე მოაგროვა ბევრი მომხრე. არსებობს გადმოცემა რომ ერთ-ერთი ქადაგებისას ალ-ბარბაჰარიმ დააცემინა და როდესაც მისმა მსმენელებმა ღვთის წყალობა უსურვეს, იმხელა გუგუნი წარმოიშვა, რომ ხმამ ხალიფის სასახლეშიც მიაღწია.
მოგვიანებით მისი დევნა განახლდა და მას კვლავ მიმალვა მოუწია. ისტორიკოსი აზ-ზაჰაბი გადმოსცემს: იგი გარდაიცვალა დევნილი 328 წლის რაჯაბის თვეში (940 წლის აპრილი-მაისი) და საიდუმლოდ დამარხეს თუზუნის (თურქი მხედართმთავარი აბასიანთა სამსახურში) დის ეზოში. გადმოცემულია, რომ მისი ცხედრის გარეცხვის შემდეგ მისი ჯანაზა ილოცა მარტო ერთმა მსახურმა, ხოლო როდესაც თუზუნის დამ ფანჯრიდან შეიხედა იმ ოთახში, სადაც მსახური ლოცულობდა, დაინახა რომ ის თეთრებში გამოწყობილი ადამიანებით იყო სავსე. მოგვიანებით მან უთხრა მსახურს – ვინ იყვნენ ეს ადამიანები, რომლებიც შენთან ერთად ლოცულობდნენ ალ-ბარბაჰარის ჯანაზას, მინდოდა შემოსვლა მაგრამ კარი ვერ გავაღეო, რაზეც მსახურმა უპასუხა: მე მარტო ვიყავი ოთახში და კარიც საგულდაგულოდ ჩავკეტეო.
მემკვიდრეობა
ალ-ბარბაჰარიმ დატოვა პატარა, თუმცა მნიშვნელოვანი ნაშრომი "სუნნის განმარტება" (; შარჰ ას-სუნნა) მისი ანტაგონისტური და შეურიგებელი პოზიცია ერეტიკოსების მიმართ აისახა გვიანდელი ჰანბალი სწავლულების პოზიციებშიც.
სტოიანკა მუტაფოვა

სტოიანკა მუტაფოვა (; დ.2 თებერვალი, 1922, სოფია, ბულგარეთი — გ. 6 დეკემბერი, 2019, იქვე) — ბულგარელი მსახიობი. დაიბადა ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში, სწავლობდა სოფიას უნივერსიტეტში კლასიკური ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მოგვიანებით, სოფიასა და პრაღაში სამსახიობო ოსტატობა შეისწავლა. 1949-დან 1956 წლამდე იგი ივან ვაზოვის ეროვნულ თეატრში თამაშობდა. არის ალეკო კონსტანტინოვის თეატრის თანადამფუძნებელი, სადაც ის 1957-1991 წლებში მოღვაწეობდა.
ჯორჯ სტიგლერი

ჯორჯ ჯოზეფ სტიგლერი (; დ. 17 იანვარი, 1911, სიეტლი — გ. 1 დეკემბერი, 1991, ჩიკაგო) — ამერიკელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის დარგში (1982), ჩიკაგოს ეკონომიკური სკოლის წარმომადგენელი. დაიბადა სიეტლში, ელსი ელიზაბეტ და ჯოზეპ სტიგლერების ოჯახში. 1931 წელს დაამთავრა ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ბაკალავრიატი და შემდეგ ერთი წელი სწავლობდა ჩრდილოდასავლეთის უნივერსიტეტში, სადაც 1932 წელს მაგისტრის ხარისხი მიიღო. 1938 წელს დაამთავრა ჩიკაგოს უნივერსიტეტი და მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. 1964 წელს იყო ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტი. 1987 წელს მიანიჭეს ადამ სმიტის პრემია.
სერბეთის პროგრესული პარტია

სერბეთის პროგრესული პარტია — სერბეთის პოლიტიკური პარტია. დაფუძნდა 2008 წლის ოქტომბერში რადიკალთა ყოფილი ლიდერის ტომისლავ ნიკოლიჩისა და რადიკალთა მეორე ლიდერს ვოისლავ შეშელს შორის კონფლიქტის შედეგად. პროგრესულმა პარტიამ მოიპოვა დამაჯერებელი გამარჯვება 2014 წლის 16 მარტს სერბეთის ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში. პარტიამ მიიღო ხმების 50 % და ამ შედეგით პარლამენტში გაიყვანა 160 დეპუტატი. პარტიის იდეოლოგიაა კონსერვატიზმი და სერბული ნაციონალიზმი, მაგრამ მხარს უჭერს სერბეთის ევროპის კავშირში გაწევრიანებას.

პარტიის პრეზიდენტები
ჩიტიფეტვა

ჩიტიფეტვა — ერთ-, იშვიათად მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა.

40-მდე სახეობა გავრცელებულია უმთავრესად ზომიერ ზონებში — ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აღმოსავლეთით ინდოეთამდე, სამხრეთით კი ეთიოპიამდე, აგრეთვე აფრიკაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. ზოგი სახეობა, განსაკუთრებით კანარის ჩიტიფეტვა და ტუბერიანი ჩიტიფეტვა, ბევრგან მოშენებულია და ველურდება, ანდა გზადმოყოლილია როგორც სარეველა.

საქართველოში ცნობილია 3 სახეობა, იზრდება მთის ზედა სარტყელამდე ველობებზე, ბუჩქნარებში, სარეველად. ჩიტიფეტვას სახეობები საკვები მცენარეებია. მარცვალს იყენებენ საჭმელად, საფეიქრო მრეწველობაში, ხალხურ მედიცინაში, ფრინველების საკვებად.
წმინდა დონატუსის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = კათოლიკური ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ადრეული ბიზანტიური
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 44.115822
| გრძედი = 15.224475
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
წმინდა დონატუსის ეკლესია — კათოლიკური ეკლესია ხორვატიის ქალაქ ზადარში. მისი სახელი დონატუს ზადარელს უკავშირდება, რომელმაც ამ ეკლესიის მშენებლობა ძველი რომაული ფორუმის საძირკველზე საუკუნეში დაიწყო. მისი თავდაპირველი ოფიციალური სახელი იყო წმინდა სამების ეკლესია, ხოლო საუკუნეში სახელწოდება შეეცვალა და ეწოდა წმინდა დონატუსის ეკლესია.

წმინდა დონატუსის ეკლესია უდიდესი რომაულამდელი ნაგებობაა ხორვატიაში. ის აგრეთვე კაროლინგების პერიოდის ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავი ცენტრალიზებული ტიპის ეკლესიაა.

1893-დან 1954 წლამდე ეკლესიაში განთავსებული იყო ზადარის არქეოლოგიური მუზეუმი.
წმინდა ჯვრის ეკლესია (ნინი)

}
| რელიგიური_წევრობა = კათოლიკური ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = რომაულამდელი
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 44.243056
| გრძედი = 15.184444
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
წმინდა ჯვრის ეკლესია — საუკუნის კათოლიკური ეკლესია ხორვატიის ქალაქ ნინში. ხელოვნებათმცოდნე მლადენ პეიაკოვიჩის თეორიის თანახმად.

გალერეა
ლუზიანია

ლუზიანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 930 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 174 531 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44,06 კმ²-ზე. ფართობი 3 961 კმ²-ია.
მიმოზუ-დი-გოიასი

მიმოზუ-დი-გოიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 675 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 685 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,94 კმ²-ზე. ფართობი 1 386 კმ²-ია.
ნოვუ-გამა

ნოვუ-გამა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 100 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 95 018 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 487,29 კმ²-ზე. ფართობი 194 992 კმ²-ია.
პადრე-ბერნარდუ

პადრე-ბერნარდუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 629 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 671 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,81 კმ²-ზე. ფართობი 3 139 კმ²-ია.
პირენოპოლისი

პირენოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 770 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 006 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,43 კმ²-ზე. ფართობი 2 205 კმ²-ია.
პლანალტინა

პლანალტინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 944 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 81 649 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32,1 კმ²-ზე. ფართობი 2 543 კმ²-ია.
სანტუ-ანტონიუ-დუ-დოსკობერტუ

სანტუ-ანტონიუ-დუ-დოსკობერტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 912 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 63 248 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 66,99 კმ²-ზე. ფართობი 944 137 კმ²-ია.
ვალპარაიზუ-დი-გოიასი

ვალპარაიზუ-დი-გოიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 080 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 132 982 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2 165 კმ²-ზე. ფართობი 61 410 კმ²-ია.
ვილა-ბოა (გოიასი)

ვილა-ბოა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 640 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 735 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,47 კმ²-ზე. ფართობი 1 060 კმ²-ია.
ვილა-პროპისიუ

ვილა-პროპისიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 744 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 145 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,36 კმ²-ზე. ფართობი 2 181 კმ²-ია.
პლუჟინე

პლუჟინე  — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ მონტენეგროში, პლუჟინეს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2003 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 1 494 ადამიანი.

დემოგრაფია
პლუჟინეს მოსახლეობა:
მარტი, 1981 — 730
3 მარტი, 1991 — 1 453
1 ნოემბერი, 2003 — 1 494

ეროვნული შემადგენლობა (1991 წლის აღწერა):
ჩერნოგორიელები (91,61%)
სერბები (6,63%)

ეროვნული შემადგენლობა (2003 წლის აღწერა):
სერბები (60,51%)
ჩერნოგორიელები (32,61%)
კონსტანტინოს კარამანლისი

კონსტანტინოს კარამანლისი (; დ. 8 მარტი 1907, პროტი, საბერძნეთი — გ. 23 აპრილი 1998, ათენი, საბერძნეთი) — საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი პოლიტიკოსი, საბერძნეთის ოთხგზის პრემიერ-მინისტრი (1955–1958, 1958–1961, 1961–1963 და 1974–1980) და ორგზის პრეზიდენტი (1980–1985 და 1990–1995).

დაიბადა ჩრდილოეთ საბერძნეთში. 1929 წელს დაამთავრა ათენის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1935 წელს 28 წლის ასაკში აირჩიეს პარლამენტის დეპუტატად. 1946–1947 წლებში შრომის მინისტრია. 1948 წელს ტრანსპორტის მინისტრია, ხოლო 1948–1950 წლებში სოციალური საკითხების მინისტრი. 1950 წელს თავდაცვის მინისტრია. 1955–1963 წლებში ხანგამოშვევებებით და 1974–1980 წლებში პრემიერ-მინისტრია, ხოლო 1980–1985 და 1990–1995 წლებში პრეზიდენტია.

2004–2009 წლებში მის ძმისშვილს კოსტას კარამანლისს ეკავა საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.
ბურიტინოპოლისი

ბურიტინოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვან-დუ-პარანანის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 321 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,44 კმ²-ზე. ფართობი 247 047 კმ²-ია.
ალვორადა-დუ-ნორტი

ალვორადა-დუ-ნორტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 490 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვან-დუ-პარანანის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 084 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,42 კმ²-ზე. ფართობი 1 259 კმ²-ია.
დამიანოპოლისი

დამიანოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 746 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვან-დუ-პარანანის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 292 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,93 კმ²-ზე. ფართობი 415 349 კმ²-ია.