ალბის ჟუდეცი

ალბის ჟუდეცი  — ჟუდეცი რუმინეთში, ტრანსილვანიის ისტორიულ ოლქში.

ესაზღვრება აღმოსავლეთიდან სიბიუს და მურეშის, დასავლეთიდან ბიჰორისა და არადის, ჩრდილოეთიდან კლუჟის, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან ჰუნედოარის ჟუდეცები.

ალბის ჟუდეცის დედაქალაქი არის ალბა-იულია, რომლის მოსახლეობაც 63 536 ადამიანს შეადგენს.

ალბის ჟუდეცის ტერიტორიაზე მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი დაკიის ციხესიმაგრეები.

სახელწოდება
„ალბა“ რუმინულსა და ლათინურიდან ითარგმნება როგორც „თეთრი“. ტერმინი მომდინარეობს ქალაქის ალბა-იულიას სახელწოდებისგან. უნგრულად ქალაქი ცნობილია, როგორც ფეჰერ მეგიე , სადაც სახელწოდების პირველი ნაწილი ასევე თეთრს ნიშნავს. გერმანულად ქალაქს კრეის კარლსბურგი ეწოდება.

დემოგრაფია
2011 წლის ოქტომბრის მონაცემებით ჟუდეცში 327 224 ადამიანი ცხოვრობდა, ხოლო სიმჭიდროვე ერთ კვადრატულ კილომეტრზე 52 ადამიანს შეადგენდა.

ალბის ეთნიკური შედგენილობა შემდეგნაირია:

რუმინელები — 89,9%
უნგრელები — 4,8%
აწინკნები — 4,7%
გერმანელები (ტრანსილვანიელი საქსონები) — 0,2%

გეოგრაფია
ალბის ჟუდეცის საერთო ფართობია 6 242 კმ², ხოლო მისი მთლიანი ფართობის 59% მთებს უჭირავს.

აპუსენის მთები ჟუდეცის ჩრდილო – დასავლეთითაა; პარანგის მთების ჯგუფის ჩრდილო-აღმოსავლეთი მხარე — შურიანუს და სინდრელის მთები — ჟუდეცის სამხრეთით მდებარეობს. აღმოსავლეთით მდებარეობს ტრანსილვანიის პლატო. ჟუდეცში გაედინება მდინარე მურეში.

მთავარი მდინარეებია მურეში და მისი შენაკადები: ტარნავა, სებეში და არიეში.

მეზობელი ჟუდეცები
სიბიუს ჟუდეცი და მურეშის ჟუდეცი ალბას აღმოსავლეთით მდებარეობს.
ბიჰორის ჟუდეცი და არადის ჟუდეცი ალბას დასავლეთით მდებარეობს.
კლუჟის ჟუდეცი ალბას ჩრდილოეთით მდებარეობს.
ჰუნედოარას ჟუდეცი ალბას სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს.
ვილჩის ჟუდეცი ალბას სამხრეთით მდებარეობს.

ეკონომიკა
ალბას ჟუდეცის წამყვანი ინდუსტრიებია:

კვების ინდუსტრია
ტექსტილის ინდუსტრია
ხის ინდუსტრია
მექანიკური კომპონენტები
ქაღალდისა და შესაფუთი მასალების ინდუსტრია
ქიმიური მრეწველობა

მინერალური რესურსები, რომლებიც ალბას რაიონში მოიპოვება, არის ლითონები (ოქრო, ვერცხლი, სპილენძი), მარილი და სამშენებლო მასალები, მათ შორის მარმარილო და გრანიტი.

ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
ჟუდეცის მთავარი ტურისტული ადგილებია:

ქალაქი ალბა-იულია
აპუსენის მთები
სქარიშოარას კარსტული კომპლექსი
ვიდრას დასავლეთით მდებარე დეალულ ქუ მელქი ( ; სიტყვა-სიტყვით ლოკოკინის გორა)
ქალნიქისა და გარბოვას ციხესიმაგრეები
სებეშის და აიუდის მცირე ქალაქები და ეკლესიები
კურორტი ოქნა მურეში
ცარა მოცილორის ეთნოგრაფიული მხარე, რომელიც აპუსენის მთიანეთში მდებარეობს. ის არის გამორჩეული რუმინული ტრადიციების მქონე რეგიონი.
როშია მონტანას სამთო კულტურული ლანდშაფტი — ობიექტი, რომლის მთა კირნიკზე რომაული სტილით დამუშავება 2000 წლის წინ დაიწყო. კანადურმა კომპანიამ ობიექტისთვის წარადგინა ღია საბადოს გეგმა, მაგრამ 2007 წლისთვის უარი თქვა პროექტზე. როშია მონტანაცნობილი ადგილია მინერალების შემგროვებლებისთვის, რომლებიც მოიპოვებენ ადგილობრივ ოქროს ნიმუშებს.

პოლიტიკა
2016 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე არჩეული ალბას ჟუდეცის საბჭო შედგება 33 მრჩეველისგან, შემდეგი პარტიული შემადგენლობით:

რუმინეთის ნაციონალ-ლიბერალური პარტია — 19 ადგილი;
რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია — 9 ადგილი;
ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი — 3 ადგილი;
სახალხო მოძრაობის პარტია — 2 ადგილი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ალბას ჟუდეცი შედგება 4 მუნიციპალიტეტის, 7 მცირე ქალაქის და 67 კომუნისგან.

მუნიციპალიტეტები
აიუდი
ალბა იულია — ჟუდეცის ცენტრი;
ბლაჟი
სებეში

მცირე ქალაქები
აბრუდი
ბაია დე არიეში
ქამპენი
ქუჯირი
ოქნა მურეში
ტეიუში
ზლატნა

კომუნები