iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გია ხუხაშვილი

გიორგი (გია) ხუხაშვილი (დ. 29 ოქტომბერი, 1959, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი, მათემატიკოსი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1959 წლის 29 ოქტომბერს. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1990-1991 წლებში მუშაობდა უზენაესი საბჭოს საგარეო კომიტეტში. 1993-1998 წლებში ჰქონდა კერძო ბიზნესი, საკონსულტაციო საქმიანობა მარკეტინგის სფეროში. 1998-2003 წლებში იყო ნავთობ პროდუქტების იმპორტიორთა ასოციაციის თავმჯდომარე. 2003-2004 წლებში იყო „საქართველოს რკინიგზის“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი. 2004-2011 წლებში ჰქონდა კერძო ბიზნესი საკონსულტაციო საქმიანობა მარკეტინგის სფეროში. 2012-2013 წლებში იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
ძაუგი

ძაუგი — საუკუნის ოსი ისტორიული პიროვნება, რომელსაც მიაწერენ „ძაუგის დასახლების“ (, ძაუჯიყაუ) სახელით ცნობილი ქალაქ ვლადიკავკაზის დაარსებას.

ოსური ლეგენდის თანახმად, ძაუგი წარმოშობით ქურთათის ხეობიდან იყო. მშობლიური სოფელი მიატოვა სიკვდილით დასჯის საფრთხის გამო (სისხლის აღების შედეგად) და შემდეგ დააარსა სოფელი მდინარე თერგის ნაპირზე.
ქალაქი (ალაგირის რაიონი)

ქალაქი — სოფელი ალაგირის რაიონში, ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს მდინარე მამისონდონის მარცხენა ნაპირზე. ალაგირიდან — 17 კმ., ხოლო ვლადიკავკაზიდან — 107 კმ. ამჟამად სოფელი მიტოვებულია და 2010 წლის აღწერის მონაცემებით იქ უკვე აღარავინ ცხოვრობს.

ისტორია
 საუკუნის პირველ ნახევრამდე ქალაქი (მეორე სახელწოდება — მამისონი) ჟღელეს ხეობის უდიდესი სოფელი იყო. სოფლის თანამედროვე სახელწოდება მომდინარეობს ქართული სიტყვიდან „ქალაქი“, რაც მისი მოსახლეობის სიდიდის გამო უნდა შერქმეოდა.

 საუკუნის შუა პერიოდიდან იწყება სოფლიდან სტიქიური გადასახლების პერიოდი. 1861 წლისათვის სოფელში სულ 9 კომლი (66 ადამიანი) ცხოვრობდა. 1883 წლის აღწერის მიხედვით სოფლის მოსახლეობა გაიზარდა 21 კომლამდე და 154 მაცხოვრებლამდე. 1901 წელს კი სოფელში 323 ადამიანი ცხოვრობდა.
სანდრო ჯავახიშვილი

სანდრო (ალექსანდრე) ჯავახიშვილი (დ. 20 მაისი, 1949 — გ. 28 აპრილი, 2012) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1979).

ბიოგრაფია
სანდრო ჯავახიშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ჰიდროლოგიის სპეციალობით 1972 წელს; 1972–76 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში პროფესორ ლევ ვლადიმიროვის ხელმძღვანელობით გაიარა დაუსწრებელი ასპირანტურის კურსი.
ლუკა იოვიჩი

ლუკა იოვიჩი (დ. 23 დეკემბერი, 1997) — სერბი ფეხბურთელი. თამაშობს ფრანკფურტის „აინტრახტსა“ (იჯარით მადრიდის „რეალიდან“) და სერბეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. თამაშობს თავდამსხმელის პოზიციაზე. ახალგაზრდული კარიერა ბელგრადის „რედ სტარში“ გაატარა. 2014-2016 წლებში თამაშობდა ამავე გუნდში. 2016-2017 წლებში თამაშობდა ბენფიკას რეზერვებში. 2016-2019 წლებში იყო „ბენფიკას“ საკუთრება. 2017-2019 წლებში იჯარით თამაშობდა ფრანკფურტის „აინტრახტში“. 2019 წლიდან თამაშობს მადრიდის „რეალში“. 2021 წლიდან იჯარით თამაშობს ფრანკფურტის „აინტრახტში“.
განჯაჩაი

განჯაჩაი — მდინარე აზერბაიჯანში, დაშქესანისა და გოქჩაის რაიონებში. სათავე აქვს მუროვდაღის ქედის ჩრდილო კალთაზე, ზღვის დონიდან 2814 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 99 კმ, აუზის ფართობი 752 კმ². აუზის საშუალო სიგანეა 7,6 კმ, საშუალო სიმაღლე 1119 მ. მდინარის სრული ვარდნა უდრის 2744 მ-ს. საზრდოობს თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს მდინარე მტკვრის ზემოთ, ზღვის დონიდან 82 მ სიმაღლეზე. განჯაჩაის ერთვის 9 მდინარე, მათ შორის 5 მარჯვნიდან, ხოლო 4 მარცხნიდან. მდინარის ნაპირზეა ქალაქები განჯა და გოიგოლი.
ჭრელი ქამა

ჭრელი ქამა — ქამასოკოს გვარის შხამიანი სოკო ქამასებრთა ოჯახისა.

პირველად აღწერა ამერიკელმა მიკოლოგმა ჩარლზ ჰორტონ პეკმა 1878 წელს როგორც .

ქამასოკოს გვარის ერთ-ერთი ყველაზე შხამიანი წარმომადგენელია, რომელიც ჰაერზე ინტენსიურად ყვითლდება და ამასთანავე ახასიათებს მძაფრი მელნის სუნი.

სამეცნიერო სინონიმები;

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 2,5-7,5 სმ-მდე აღწევს, ახალგაზრდა სოკოებს კონუსური ფორმა აქვთ, შემდგომში — ამოზნექილი, ბრტყელი შუაგულით. ზედაპირი — თეთრი, დაფარულია მონაცრისფრო ან ნაცრისფერ-ყავისფერი ქერცლებით, ცენტრში ნაცრისფერ-ყავისფერია.

ფირფიტები — თავისუფალი, ახალგაზრდობაში თეთრია, შემდგომში — ვარდისფერი და შოკოლადისფერ-ყავისფერი.

რბილობი თეთრია, ჰაერზე ყვითლდება, მძაფრი სუნი აქვს, შედარებულია მელნის, კრეოზოტისა და ფენოლის სუნთან.

ფეხის სიგრძე — 3,5-10, სიგანე — 0,6-1,3, ცილინდრული, ძირში ბოლქვისებრია, ხშირად მოღუნული, განიერი საყელოთი, ხშირად ყავისფერი ლაქებით.

სპორების ფხვნილი მუქი ყავისფერია, სპორის ზომა 5-73-4 მკმ, გლუვი და ელიფსური.

გავრცელება
საპროტროფია. იზრდება ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად როგორც ფოთლოვან, ასევე წიწვოვან ტყეებში, პარკებსა და ბაღებში.

გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ცენტრალურ ამერიკას, ევროპას, აზიასა და ავსტრალიას. სოკოს შესულია პოლონეთის, გერმანიის, დანიისა და ფინეთის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

შხამიანობა
შხამიანი სოკოა. ფენოლის მქონე ქამასოკოს გვარის სხვა სახეობების მსგავსად იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას, მძიმე შემთხვევაში შესაძლოა გამოიწვიოს მხედველობის დაქვეითება. ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში მოწამვლის სიმპტომები არ ვლინდება.

მსგავსი სახეობები
ანიმალისტური ჟანრი

ანიმალისტური ჟანრი — ფერწერის სახეობა, რომელიც გულისხმობს ცხოველთა ხატვას. ჯერ კიდევ კაცობრიობის გარიჟრაჟზე ადამიანები ხატავდნენ გამოქვაბულის კედლებზე, ძვალზე, რქაზე, ქვაზე და კლდეზე დათვებს, ბიზონებს, მამონტებს და ა.შ. კლასიკური ნიმუშია ალტამირას გამოქვაბულის მოხატულობა, ასევე ბიზონის სურათი ფონ-დე-გომის გამოქვაბულში (საფრანგეთი, პალეოლითი). ცივილიზაციის ადრეულ სტადიაზე ამას უფრო ტოტემური მნიშვნელობა ჰქონდა. აქ ეყრებოდა საფუძველი მითოლოგიურ წარმოდგენებს, ცხოველთა სიმბოლიკას, რელიგიური წარმოდგენების უმარტივეს სახეობას.
ჩარლზ ჰორტონ პეკი

ჩარლზ ჰორტონ პეკი (; დ. 30 მარტი, 1833, სენ-ლეიკი — გ. 11 ივლისი, 1917, მენანდსი) — ამერიკელი მიკოლოგი, ბოტანიკოსი და ბიოლოგი. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა .

ბიოგრაფია
დაიბადა 1833 წლის 30 მარტს ქალაქ სენდ-ლეიკში, ნიუ-იორკის შტატში. სწავლობდა ნიუ-იორკის პედაგოგიურ სასწავლებელში (დღეს ალბანის ნიუ-იორკის შტატის უნივერსიტეტი), შემდეგ — იუნიონის კოლეჯში ქალაქ სკენეკდატში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი. 1859 წელს პეკი ასწავლიდა მათემატიკას, ბოტანიკას, ლათინურ და ძველბერძნულ ენებს სენდ-ლეიკის ინსტიტუტში. 1861 წელს იგი დაქორწინდა მერი კატრინ სლაიტერზე. იმავე წელს მიიღო ჰუმანიტარული მეცნიერებების მაგისტრის ხარისხი. ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, 1912 და 1913 წელს ორჯერ გადაიტანა ინსულტი.

პეკი იყო ამერიკის ბოტანიკური საზოგადოების, ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების, ტორის ბოტანიკური კლუბისა და სხვა სამეცნიერო საზოგადოებების წევრი. აღწერილი აქვს 2700-ზე მეტი ჩრდილოეთ ამერიკული სახეობის სოკო.

პეკის პატივსაცემად სახელდარქმეული სოკოები
ზაზა ბეგაშვილი

ზაზა ბეგაშვილი (დ. 21 ოქტომბერი, 1965, მცხეთა) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი, ქ. თბილისის მე-2 და მე-3 მოწვევის საკრებულოს თავმჯდომარე 2004-2008 წლებში.

ბიოგრაფია
ზაზა ბეგაშვილი დაიბადა 1965 წლი 21 ოქტომბერს, მცხეთაში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1985-1990 წლებში მუშაობდა პარტიულ თანამდებობაზე. 1990-1997 წლებში ეწეოდა ბიზნეს საქმიანობას. 2002-2003 წლებში იყო ჯერ საქართველოს საქართველოს ლეიბორისტული პარტიის, ხოლო შემდგომ ნაციონალური მოძრაობის წევრი. 2004-2008 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე, ევროსაბჭოს კონგრესის მერიის წევრი, 2005 წლიდან რეგიონული პალატის ვიცე-პრეზიდენტი. 2008-2009 წლებში საქართველოს ელჩი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში. შემდგომ მუშაობდა საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიაში გენერალური დირექტორის მოადგილედ.
სელინ შიამა

სელინ შიამა (ფრანგ. ; დ. 12 ნოემბერი, 1978, პონტოიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი სცენარისტი და კინორეჟისორი. შიამას ფილმებში მნიშვნელოვანი თემებია გენდერი და ქალთა სექსუალობა.

ადრეული ცხოვრება
შიამა პონტოიზში, საფრანგეთის გარეუბანში გაიზარდა.

 -ში, საფრანგეთის კინოსკოლაში ჩარიცხვამდე, შიამა ლიტერატურას შეისწავლიდა. ბავშვობაში ხშირად კითხულობდა წიგნებს, ხოლო კინოთი თინეიჯერობისას დაინტერესდა. მისი პირველი ორიგინალური სცენარი ფილმისთვის „დუმფარები“ დაწერა. ქსავიე ბოვუამ, მისმა მენტორმა -ში, უბიძგა მას კინო-კარიერისკენ. კინოსკოლის დამთავრების შემდეგ შიამამ ფილმების გადაღება დაიწყო.

კინოკარიერა
2007 მისი სარეჟისორო დებიუტი ფილმით შედგა ფილმით „დუმფარები“. მისი ჩვენება 2007 წელს კანის კინოფესტივალზე გაიმართა. იგი 2008 წელს „სეზარის“ სამი ნომინაციის გამარჯვებული გახდა. შიამა ნომინირებული იყო საუკეთესო დებიუტის კატეგორიაში.

2009 წელს შიამამ თავისი პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, „პოლინი“ გადაიღო, რომელიც ჰომოფობიის წინააღმდეგ ბრძოლას ეხებოდა და საფრანგეთის მთავრობის მიერ იყო ორგანიზებული. ფილმი გადაიღო კამპანიის ფარგლებში, სახელწოდებით „ხუთი ფილმი ჰომოფობიის წინააღმდეგ“.

სარეჟისორო კარიერასთან ერთად, შიამა სცენარისტადაც მუშაობს, კოლაბორაციები აქვს სხვადასხვა რეჟისორებთან. 2016 წელს მან ანდრე ტეშინთან ერთად ფილმის „17 წლისად ყოფნა“ სცენარი დაწერა.

შიამას მეოთხე სრულმეტრაჟიანი ფილმის, „ალმოდებული ქალის პორტრეტის“ გადაღებები 2018 წელს დაიწყო. 2019 წელს კანის კინოფესტივალზე საუკეთესო სცენარის კატეგორიაში გაიმარჯვა და „ქუეერ პალმის რტოც“ მიიღო, რითიც შიამა პირველი ქალი რეჟისორი გახდა, ვინც ამ ჯილდოს მოპოვება შეძლო. ფილმი ასევე ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსის საუკეთესო უცხოური ფილმის კატეგორიაში.

შიამა „ალმოდებული ქალის პორტრეტზე“ -სთან ინტერვიუში ამბობს: „...მინდოდა ქალი მხატვრები. მე-18 საუკუნეში ბევრი ქალი მხატვარი იყო - ათასობით... მე კონკრეტულ დროზე, 1770 წელზე, ფრანგულ რევოლუციამდელ პერიოდზე ვყვები. ლეგიტიმურად მივიჩნიე, რომ ამბავი სწორედ ამ დროზე მომეთხრო, რადგან საკითხების გამოკვლევა შეგვეძლო, მარჩიელობა არ გვიწევდა“. ფილმში მთავარ როლებს ნაომი მერლანი, ადელ ჰაენელი, ვალერია გოლინო და სხვები ასრულებენ.

პირადი ცხოვრება
შიამა ღიად გამოხატავს თავის სექსუალობას. კანის კინოფესტივალზე თქვა, რომ იგი ჰომოსექსუალია. 2014 წელს, „სეზარის“ დაჯილდოებაზე, ადელ ჰაენელმა საჯაროდ გამოაცხადა, რომ იგი რომანტიკულ ურთიერთობაში იმყოფება სელინ შიამასთან. ისინი 2007 წელს, შიამას ფილმისს, „დუმფარების“ გადაღებებზე შეხვდნენ, ხოლო 2018 წლის დასასრულს დაშორდნენ. ჰაენელი „ალმოდებული ქალის პორტრეტში“ ერთ-ერთ მთავარ როლს ასრულებდა.

სტილი
შიამა თანამშრომლობს ოპერატორ კრისტელ ფურნიესთან, რომელიც „ქალიშვილობის“ ტრილოგიის ოპერატორიც იყო.

შიამას ფილმებში ხშირად თამაშობენ მოყვარული მსახიობები. მის სამ ფილმში („დუმფარები“, „პოლინი“, „ალმოდებული ქალის პორტრეტი“) უთამაშია მსახიობ ადელ ჰაენელს.

შიამა თვლის, რომ ფილმში პერსონაჟის გამოხატვისთვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი სტილი და ტანსაცმელია, ამიტომაც იგი ხშირად არის თავისი ფილმების კოსტუმების დიზაინერი.

შიამას უთქვამს, რომ დევიდ ლინჩის ფილმებმა მასზე დიდი გავლენა მოახდინეს. ვირჯინია ვულფს „საუკეთესო რომანისტად“, ხოლო შანტალ აკერმანს „ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან რეჟისორად“ მიიჩნევს.

ფილმოგრაფია
სრულმეტრაჟიანი ფილმები (რეჟისორი, სცენარისტი)
ქლოი ჟაო

ქლოი ჟაო (ჩინ. ; ინგლ. ; დ. 31 მარტი, 1982, ბეიძინი, ჩინეთი) — ჩინელი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდუსერი და მემონტაჟე. ამჟამად ცხოვრობს კალიფორნიაში. ცნობილია ამერიკული ფილმებზე მუშაობით. მისმა სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმის, სახელწოდებით „სიმღერები, რომლებიც ჩემმა ძმებმა მასწავლეს“ (2015) ჩვენება სანდენსის კინოფესტივალზე გაიმართა და პოზიტიური შეფასებები მოიპოვა.

ჟაომ საერთაშორისო ცნობადობა ფილმით „მომთაბარეთა მიწა“ (2020) მოიპოვა. ფილმს ვენეციის კინოფესტივალზე „ოქროს ლომი“ გადაეცა, ხოლო ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე მან ხალხის რჩეული ფილმის ჯილდო მიიღო. ოსკარის 93-ე დაჯილდოებაში „მომთაბარეთა მიწამ“ სამ ნომინაციაში მოიპოვა გამარჯვება, მათ შორის მიიღო ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის, რის შედეგადაც ჟაო ამ ჯილდოს მფლობელი პირველი აზიელი ქალი გახდა.

ადრეული ცხოვრება
ქლოი ჟაოს დაბადების სახელი ჟაო ტინგია. იგი 1983 წელს ბეიძინი, ჩინეთში დაიბადა. თინეიჯერობისას ჟაო მანგას ხატავდა, ფან-ფიქციას წერდა, უყვარდა ფილმების ყურება. იგი აღნიშნავს, რომ მისთვის ყველაზე დიდი გავლენის მქონე ფილმი ვონ კარ-ვაის „ბედნიერები ერთად“ იყო, რომელსაც საკუთარი ფილმების გადაღებამდე თავიდან უყურებს.

15 წლის ასაკში, როცა ინგლისური თითქმის არ იცოდა, მშობლებმა ინგლისში, სკოლა-პანსიონატში გააგზავნეს, თუმცა იგი აშშ-ში ცხოვრებაზე ოცნებობდა.

2015 წელს ჟაომ თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი გადაიღო, სახელწოდებით „სიმღერები, რომლებიც ჩემმა ძმებმა მასწავლეს“. ფილმის ოპერატორი ჯოშუა ჯეიმზ რიჩარდსი იყო, ხოლო პრემიერა სანდენსის კინოფესტივალზე შედგა, ერთ-ერთი ჩვენება კი კანის კინოფესტივალზე გაიმართა.

2017 წელს გამოვიდა მისი ყველაზე წარმატებული ნამუშევარი, „მხედარი“. 2017 წელს მისი ჩვენება კანის კინოფესტივალზე გაიმართა და მიიღო.

მომავალი პროექტები
2018 წლის აპრილში, -მ ბას რივზის ბიოგრაფიული ფილმის შესახებ გამოაცხადა, რომლის რეჟისორი და სცენარისტი ქლოი ჟაო იყო. ფილმი ისტორიული ვესტერნის ჟანრს მიეკუთვნება.

2018 წლის სექტემბერში, -ს მიხედვით, ჟაომ კომიქსების წიგნზე დაფუძნებული ფილმი უნდა გადაიღოს, სახელწოდებით „მარადიულები“. ფილმის გამოსვლა 2021 წლის 5 ნოემბერს არის დაანონსებული.

ფილმოგრაფია
სრულმეტრაჟიანი ფილმები
ქარუ

ქარუ — ქართული ონლაინ-პლატფორმა, რომელიც ავტომობილის მფლობელს საშუალებას აძლევს, გამოიძახოს ავტოექსპერტი და მანქანა შესაკეთებლად გაატანოს. ავტოექსპერტს მანქანა კერძო ხელოსანთან მიჰყავს, იყიდის შესაბამის ნაწილებს ხარისხიან მომწოდებლებთან, შეაკეთებს და შემდეგ პატრონს დაუბრუნებს.

პლატფორმა 2018 წლის 1 ოქტომბერს ნიკა აბაშიძემ დააარსა და სერვისი ამჟამად მხოლოდ თბილისში მოქმედებს. დაარსებიდან დღემდე, სერვისით უკვე ათობით ათასმა მომხმარებელმა ისარგებლა.
ყვითელი შროშანი (გვარი)

ყვითელი შროშანი — მცენარეთა გვარი ასფოდელოსებრთა ოჯახისა. ცნობილია 20 სახეობა, გავრცელებული არიან ევრაზიის ზომიერი ჰავის ზონაში. მოკლეფესურიანი ბალახოვანი ან სტოლონწარმომქმნელი (ხშირად გამსხვილებული მომმარაგებელი ფესვებით) მრავალწლოვანი მცენარეებია. ფოთლები ხაზური ან ხმლისებრია, ჩვეულებრივ მჭიდრო ფესვისპირა როზეტში. ყვავილები დიდი ზომისაა, ძაბრისებრი, უბრალო ან ბუთხუზა; ფერად წითელი, ყვითელი, ნარინჯისფერი ან წითელ-ყავისფერი; შეკრებილი არიან 10–40 ცალისაგან შემდგარ თავაკისებრ ან საგველისებრ ყვავილედში, უფოთლო საყვავილე ღეროს წვერზე (60–120 სმ სიმაღლის). ყვავილები იშლება მხოლოდ მზიან ამინდში, თითოეული ყვავის მხოლოდ ერთი დღე. ჩრდილის ამტანი, ზამთარგამძლე მცენარეებია, ნიადაგის შემადგენლობაზე მომთხოვნები არ არიან. დეკორატიული მცენარეების სახით ღია გრუნტში ზრდიან ყვითელი (. ), ლიმნისფერ-ყვითელი (. ) და სხვა შროშანების მრავალ ჯიშსა და ფორმას; იყენებენ ჯგუფურ ნარგავებში, მიქსბორდერებსა და თაიგულებში. ამრავლებენ ბუჩქის გაყოფით.
ჰარი ვილეგასი

ჰარი "პომბო" ვილეგასი (დ. 10 მაისი, 1940 - გ. 29 დეკემბერი, 2019) — კუბელი პარტიზანი კომუნისტი. დაიბადა კუბაში, იარაში და იყო აფრიკელი მონების შთამომავალი. იგი ჩე გევარასთან ერთად იბრძოდა სიერა მაესტრას მთებში ბოლივიის აჯანყებისას . 1977 წლიდან 1979 წლამდე და შემდეგ, 1981 წლიდან 1988 წლამდე, ვილეგასი იყო კუბის სამხედრო მისიის ხელმძღვანელობის მოხალისე წარმომადგენელი ანგოლაში, ანგოლის და ნამიბიის ძალებთან ერთად იბრძოდა სამხრეთ აფრიკის აგრესიული, აპართეიდული სისტემის წინააღმდეგ. ვილეგასი იყო კუბის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, 1997 წლიდან 2011 წლამდე, კუბის ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი და კუბის რევოლუციის მებრძოლთა ასოციაციის აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტი.

ვილეგასი, ასევე, იყო მწერალიც. იგი გარდაიცვალა 79 წლის ასაკში, ჰავანაში .
ჯონ ლი ანდერსონი

ჯონ ლი ანდერსონი (დ. 15 იანვარი, 1957) — ამერიკელი ბიოგრაფი, ავტორი, საგამოძიებო რეპორტიორი, ომის კორესპონდენტი და სტატიების ავტორი ჟურნალ ნიუ-იორკერისთვის, რომელიც ამზადებს რეპორტაჟებს საომარი ზონებიდან, როგორიცაა ავღანეთი, ერაყი, უგანდა, პალესტინა, სალვადორი, ირლანდია, ლიბანი ირანი და სრულიად ახლო აღმოსავლეთი. ანდერსონი ასევე წერდა გაზეთებისთვის ნიუ-იორკ ტაიმზი, ’, და . ანდერსონის ინტერესი მიმართული იყო ისეთი პოლიტიკური ლიდერებისკენ, როგორებიცაა უგო ჩავესი, ფიდელ კასტრო, ჩე გევარა და აუგუსტო პინოჩეტი.

კარიერა
ანდერსონმა 1979 წელს დაიწყო რეპორტიორად მუშაობა პერუში, - ში. გასული საუკუნის 80-იანი წლების განმავლობაში იგი აშუქებდა ცენტრალურ ამერიკას, თავდაპირველად სინდიკატური მესვეტე ჯეკ ანდერსონისთვის, შემდეგ კი გამოცემებისთვის ტაიმი, , და ’ .

ანდერსონი, ასევე, არის მარქსისტი რევოლუციონერის, ჩე გევარას ბიოგრაფიის ავტორი, სახელწოდებით „ ჩე გევარა: რევოლუციონერის ცხოვრება“, რომელიც პირველად გამოიცა 1997 წელს. ბოლივიაში, წიგნისთვის ჩატარებული კვლევებისას, მან აღმოაჩინა გევარას დაკრძალვის საიდუმლო ადგილი, საიდანაც 1997 წელს მისი ნეშტის ექსჰუმაცია და კუბაში დაბრუნება მოხერხდა.

ლიტერატურული მიღება
ჩე გევარა: რევოლუციონერის ცხოვრებამ ფართო აღიარება მოიპოვა როგორც ნიუ-იორკ ტაიმზის, წლის ყველაზე ცნობილმა წიგნმა და კიდევ მრავალჯერ გამოიცა.

პირადი ცხოვრება
ჯოი ანდერსონის, ფლორიდის უნივერსიტეტის პროფესორისა და ჯონ ანდერსონის, – ისა და მშვიდობის კორპუსის დიპლომატის და სოფლის მეურნეობის მრჩევლის, ვაჟი ანდერსონი გაიზარდა და განათლება მიიღო სამხრეთ კორეაში, კოლუმბიაში, ტაივანში, ინდონეზიაში, ლიბერიაში, ინგლისსა და შეერთებულ შტატები. მისი ძმაა სკოტ ანდერსონი, ნოველისტი და ჟურნალისტი. მათ თანაავტორობით ორი წიგნი აქვთ გამოცემული.

ის ამჟამად ცხოვრობს ინგლისში, დორსეტში, თავის მეუღლესთან, ერიკასთან და სამ შვილთან ერთად: ბელა, როზი და მაქსიმო.
სანტა-კლარას ბრძოლა

სანტა-კლარას ბრძოლა — 1958 წლის დეკემბრის მოვლენათა სერია, რამაც გამოიწვია რევოლუციონერების მიერ კუბის ქალაქ სანტა-კლარას აღება, ჩე გევარას მეთაურობით. ბრძოლა იყო გადამწყვეტი გამარჯვება აჯანყებულებისთვის, რომლებიც იბრძოდნენ გენერალ ფულხენსიო ბატისტას რეჟიმის წინააღმდეგ: ქალაქის აღებიდან 12 საათში ბატისტა გაიქცა კუბიდან, ხოლო ფიდელ კასტროს ძალებმა საბოლოო გამარჯვება გამოაცხადეს.

თავდასხმა ქალაქზე
გევარას რაზმი დაიძრა 1958 წლის 28 დეკემბერს კაიბარიენის სანაპირო გზის გასწვრივ, ქალაქ კამახუანისკენ, რომელიც მდებარეობს კაიბარიენსა და სანტა-კლარას შორის. მათ მოგზაურობას თან ახლდა გლეხების გულშემატკივრობა და კაიბარიენის აღებამ ერთ დღეში აჯანყებულ მებრძოლებში განამტკიცა აზრი, რომ საბოლოო გამარჯვება გარდაუვალია. სამთავრობო ჯარებმა, რომლებიც კამახუანის სამხედრო გარნიზონს იცავდნენ, წინააღმდეგობის გარეშე დატოვეს თავიანთი პოსტები და გევარას რაზმი სანტა-კლარასკენ დაუბრკოლებლად გაემართა. ქალაქის განაპირას, ქალაქის უნივერსიტეტს, შებინდებისას მიაღწიეს.

იქ გევარამ თავისი ძალები, დაახლოებით 300-მდე, ორ სვეტად დაყო. თავდაპირველად, სამხრეთის სვეტი შეხვდა დამცველი არმიის ძალებს, რომელსაც მეთაურობდა პოლკოვნიკი კასილას ლუმპუი. ბატისტას გაგზავნილი ჯავშანმატარებელი, მომარაგებული საბრძოლო მასალებით, იარაღითა და სხვა აღჭურვილობით კაპიროს გორაკის ძირში, ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, განლაგდა და დაარსდა სამეთაურო პუნქტი. გევარამ გაგზავნა თავისი „თვითმკვლელების რაზმი“, 23 წლის რობერტო როდრიგესის (ცნობილი როგორც „ “) ხელმძღვანელობით, გორაკის დასაპყრობად. გორაკის მცველებმა გასაოცარი სისწრაფით დაიხიეს უკან და მატარებელი, რომელშიც იმყოფებოდნენ ოფიცრები და ჯარისკაცები, ქალაქის ცენტრისკენ დაიძრა.

თავად ქალაქში ხდებოდა შეტაკებების სერია სამთავრობო ძალებსა და მეამბოხეთა მეორე კოლონას შორის, რომელსაც უძღვებოდა როლანდო კუბელა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დახმარებით, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ მოლოტოვის კოქტეილებით . ორი სამხედრო გარნიზონი კუბელას ძალებს ალყაში ჰყავდა მოქცეული, მიუხედავად იმისა, რომ არმიას ჰქონდა თვითმფრინავების, სნაიპერებისა და ტანკების მხარდაჭერა.

მატარებლის ხელში ჩაგდება
გევარამ, რომელიც პრიორიტეტად მიიჩნევდა ჯავშანტექნიკის ხელში ჩაგდებას, წარმატებით შეძლო უნივერსიტეტის აგრონომიის სკოლის ტრაქტორების მობილიზება, რკინიგზის ლიანდაგების ასამაღლებლად. მატარებელი, რომელსაც კაპიროს ბორცვიდან ჯარები გადაჰყავდა, რელსებიდან გადავიდა. შიგნით მყოფმა ოფიცრებმა ზავი მოითხოვეს. ამასთან, რიგითმა ჯარისკაცებმა, აჯანყებულებთან დამეგობრება დაიწყეს და თქვეს, რომ ისინი დაიღალნენ საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ ბრძოლით. ცოტა ხნის შემდეგ ჯავშანმატარებელი აჯანყებულთა ხელში აღმოჩნდა და მასში მყოფი 350 კაცი და ოფიცრები ტყვედ გადაიყვანეს.

მატარებელში იყო დიდი რაოდენობის, მნიშვნელოვანი იარაღი, უზარმაზარი ჯილდო რევოლუციური ძალებისთვის, რაც გახდებოდა შემდგომი თავდასხმის საფუძველი.

მატარებლის ხელში ჩაგდება გარდამტეხი ფაქტორი აღმოჩნდა.

დღესდღეობით „ჯავშანმატარებელი“ არის ეროვნული მემორიალი და მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს სანტა — კლარას რკინიგზის სადგურის მახლობლად.

ქალაქის აღება
ქვეყნის გარნიზონების უმეტესობა სწრაფად ჩაბარდა პარტიზან მეთაურს. შუადღით, რადიო „მეამბოხეს“ საშუალებით, ჩემ გამოაცხადა, რომ სანტა კლარას უკანასკნელი საჯარისო ნაწილი დანებდა.
ბიბერშტეინის ტიტა

ბიბერშტეინის ტიტა — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე შროშანისებრთა ოჯახისა. აქვს კვერცხისებრი ბოლქვი. ღერო შეფოთლილია, სიმაღლე 15–30 სმ-ია. ფესვთანური ფოთოლი უფრო ხშირად ორია, იშვიათად სამი, ვიწრო ხაზური ან ლანცეტა, ლეგა შეფერილობის, სიგრძით 15–25 სმ. ყვავილი ჩვეულებრივ მარტოული, ორსქესიანი, ყვითელი, 3–3,5 სმ სიგრძისაა; ყვავილსაფრის ფოთლები 2–3 სმ სიგრძისაა, კვერცხისებრ-ლანცეტა, თავწაწვეტებული, ძირში წამწამაკიდეებიანი. ნაყოფი სამწახნაგოვანი კოლოფია. თესლი ბრტყელია, მუქი ყავისფერი.
შალვა ხუციშვილი

შალვა ხუციშვილი (დ. 12 მარტი, 1921, სოფ. ხოვლე, კასპის რაიონი — გ. 19 იანვარი, 1977) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1969), დოცენტი (1972).

ბიოგრაფია
შალვა ხუციშვილი 1938 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე, საიდანაც 1941 წელს გაიწვიეს საბჭოთა არმიაში. მონაწილეობდა სევასტოპოლის დაცვაში, დაიჭრა და დაბრუნდა საქართველოში. 1945 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტი ეკონომ-გეოგრაფის სპეციალობით..
ეიხლერის ტიტა

ეიხლერის ტიტა, წითელი ტიტა — მრავალწლოვანი ბალახოვანი ბოლქვოვანი მცენარე შროშანისებრთა ოჯახისა. ღერო შეფოთლილია, 10–45 სმ სიმაღლის. ფოთოლი რაოდენობით ჩვეულებრივ 3-ია, აქვს ხუჭუჭა კიდეები. ყვავილი ერთია, ორსქესიანი, საკმაოდ მსხვილი, 4–7 სმ სიგრძის, წითელი, ალისფერი. ყვავილსაფრის ფოთლები თავწაწვეტებულია, შიგნიდან შავი ლაქით, რომელიც ყვითელი არშიითაა გარშემოვლებული. ნაყოფი სამწახნაგოვანი კოლოფია, ბრტყელი თესლებით.
ხაშმის წმინდა გიორგის ეკლესია

ხაშმის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმში. ეკლესია თარიღდება საუკუნის ნახევრით. 1930-იანი წებიდან 1970-იან წლებამდე, ეკლესია სოფლის კოლმეურნეობის საჭიროებისათვის გამოიყენებოდა და მნიშვნელოვანი გადაკეთებების განიცადა. შიგნით ეკლესია ორ სართულად გაყვეს რის გამოც აღმოსავლეთ კედელში, საკურთხევლის სარკმლის თაღის დონეზე, ორი მოზრდილი, სწორკუთხა სარკმელი გაჭრეს. 1970-იანი წლებიდან 1990-იანი წლების მეორე ნახევრამდე ეკლესია მიტოვებული იყო და ძლიერ დაზიანდა. 1990-იანი წლების მეორე ნახევარში, ინსტიტუტმა ,,საქრესტავრაციამ’’, ეკლესიას ჩაუტარა სარესტავრაციო სამუშაოები, მოეწყო რკინა-ბეტონის კამარა და კონქი, ლავგარდნითურთ აღდგა კედლების ზედა, მონგრეული ნაწილები, ამშენდა მოგვიანებით გაჭრილი სარკმელები და ღიობები. ეკლესიის ირგვლივ დაიგო ქვის ფილები. კეთილმოეწყო ეკლესიის ეზო.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის, ტლანქად დამუშავებული ქვიშაქვის ქვით. გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმლები და მორთულობის ელემენტები იგივე ჯიშის, ოღონდ წესიერი ფორმის, სუფთად გათლილი ქვითაა გამოყვანილი. შესასვლელების გადასახურად გამოყენებულია საფლავის ქვები. გარდა ამისა საფლავის ქვები კედლების საპირე წყობაშცაა ჩატანებული. ყველა ქვა პირით ქვასადის მხარესაა მოქცეული. მათზე გაკეთებული წარწერების მიხედვით ირკვევა, რომ ყველაზე ადრინდელი ქვა საფლავზე 1830 წელსაა დადებული. ესეიგი ეკლესია 1830 წლის შემდგომაა აგებული შიგნით კედლების წყობაშც იგივე მასალაა გამოყენებული.

შესასვლელი ორია: სამხრეთიდან და დავლეთიდან. გარედან ორივე კარი სწორკუთხაა, შიგნით კი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. ორივე თაღის დიდი ნაწილი ნაწყობია კვადრატული აგურით. დარბაზის გრძივი კედლები თანაბრადაა გადანაწევრებული მცირედ შეღრმავებული, სამ-სამი ნახევარწრიულთაღოვანი, ბრტყელი ნიშით, რომლებიც ერთმანეთისგან პილასტრებით არის გამიჯნული. პილასტრები სუფთად ნათალი ქვითაა ნაწყობი. შიგნით ეკლესია როგორც ჩანს გადახურული იყო ხის კამარით. ეკლესიის ფასადები, მცირე დეტალების გამოკლებით, უცვლელად ინახავს პირვანდელ სახეს. შენობა მიუხედავად იმისა რომ მისი ნაწილი მიწაშია ჩაძირული თავისი ზომებითა და ხასიათით მაინც შთამბეშჭდავია. ფასადების დამუშავება მარტივია ხოლო მორთულობა ძუნწი. ეკლესია დგას ერთსაფეხურიან, ნათალი ქვით ნაგებ ცოკოლზე. კედლები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. შენობა მოთუთიავებული თუნუქითაა დაბრული. ეკლესიის ეზოში, ზღუდის სამხრეთ კედლის გაყოლებით საფლავის ქვებია დაწყობილი.
ხაშმის წმინდა მარინეს ეკლესია

ხაშმის წმინდა მარინეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმში, სოფლის ჩრდილოეთით, დაახლოებით 2 კილომეტრზე, სამების ეკლესიისკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, გორაკზე, გზიდან სამასიოდე მეტრზე, ლაჯიბაურად წოდებულ ადგილზე.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია მოზრდილი ზომის, სრულიად დაუმუშავებელი, ქვიშაქვის ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. წყობაში ალაგ-ალაგ რიყის ქვაცაა ჩატანებული. კედლების საპირე ქვები შერჩევის გარეშეა ჩატანებული. კედლების საპირე ქვები შერჩევის გარეშეა ჩაწყობილი, ქვებს შორის დარჩენილი არეები კი დუღაბითაა ამოვსებული.

ძეგლი ძლიერაა დაზიანებული. შემორჩენილია: ჩრდილოეთ კედელი, დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნახევარი და აფსიდის ორივე გვერდი. კედლების სიმაღლე დაახლოებით 3 მეტრია. აფსიდი ნახევარწრიული მოხაზულობისაა. აფსიდის ორივე გვერდში, იატაკიდან დაახლოებით 0,5 მეტრ სიმაღლეზე თითო მაღალი, ნახევარწრიულთაღოვანი ნიშაა. ორივე ნიშის თაღის ქუსლის დონეზე, თხელი ქვის თაროა მოწყობილი, რაც ძეგლს ერთგვარ თავისებურობას ანიჭებს. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. აფსიდის შემორჩენილ კედლებს სარკმლის კვალი აღარ ეტყობა.