iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჭალისუბანი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

ჭალისუბანი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბიყარის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, მეჯუდის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე, ცხინვალიდან დაშორებულია 46 კილომეტრით.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ხადურიანთკარი

ხადურიანთკარი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ცხინვალიდან 17 კილომეტრი. 1921 წლამდე შედიოდა ბელოთის თემში.

ისტორია
1921 წლისთვის სოფელი დასახლებული იყო ეთნიკურად ქართველი მოსახლეობით, ამიტომ ბელოთის ნაცვლად შევიდა დიცის თემში. 1922-1990 წლებში შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ბელოთის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ხოშური

ხოშური — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.

გეოგრაფია
მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ცხინვალიდან 21 კილომეტრი.

ისტორია
1921 წლამდე შედიოდა ბელოთის თემში. 1921 წლისთვის სოფელი დასახლებული იყო ეთნიკურად ქართველი მოსახლეობით, ამიტომ ბელოთის ნაცვლად შევიდა დიცის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ჯოჯიანი

ჯოჯიანი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ცხინვალიდან 12 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ძარი

ძარი — სოფელი საქართველოში, მდებარეობს მდინარე ყორნისისწყლის (აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ცხინვალიდან 12 კილომეტრი. თემის ცენტრი (სოფლები: ბრილი, გარდანთა, დამპალეთი, ზემო დოდოთი, კვერნეთი, მებრუნე, რუსთავი, ქვემო დოდოთი, ჩელეხსათა, ჯაბიტა).

ისტორია
1847 წლის მონაცემებით შედიოდა ყორნისის ხეობის სოფლებში და დასახლებული იყო ეთნიკური ოსებით. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე ფაქტოდ აკონტროლებს ე. წ. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ცხინვალის რაიონში.

მოსახლეობა
ხეთაგუროვი

ხეთაგუროვი (1940 წლამდე წუნარი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბაგატა, გალუანთა, თიბილაანი, კროზა, კუსირეთი, ტბეთი, ქვასათალი, ღრუბელა, ხოდი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ტილიანისა (აღმოსავლეთის ფრონეს აუზი) და კეხვის არხის ნაპირას. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ცხინვალიდან 7 კილომეტრი.

ისტორია
სოფლის ძველი სახელია წუნარი. იგი შიდა ქართლის ერთ-ერთი ისტორიული სოფელია. ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს: „ამ ჴევს (ჭოლიბურს) ზეით ერთვის ამ წყალს ჴევი წუნარისა. წუნარს არს ეკლესია გუმბათიანი, აწ უქმი“. აქედან ივარაუდება, რომ საუკუნის დასაწყისში აქ მოსახლეობა აღარ ყოფილა. მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში.

1921 წელს წუნარის თემის 30 სოფელი მიეკუთვნა სამხრეთ ოსეთის რევკომს. 1940 წელს ეწოდა ხეთაგუროვი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე ფაქტოდ აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ცხინვალის რაიონში, მოსახლეობა 863 ადამიანი (2015).

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას საუკუნის ღვთისმშობლის ეკლესია. შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ აქ მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას.
ხელჩუა

ხელჩუა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთი კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ცხინვალიდან 12 კილომეტრი.

ისტორია
1921 წელს შედიოდა გორის მაზრის ტყვიავის რაიონის მერეთის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ჯვარეთი

ჯვარეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების მეჯუდისა და პატარა ლიახვის წყალგამყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მთისწინეთზე. მდინარე აძურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ცხინვალიდან 30 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ჰაბსბურგები

ჰაბსბურგები — ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე ძლევამოსილი სამეფო საგვარეულო შუა საუკუნეებიდან ახალ დრომდე. დინასტიის წარმომადგენლები ავსტრიას მართავდნენ 1282 წლიდან, რომელიც მოგვიანებით მრავალეროვნულ ავსტრიულ იმპერიად გარდაისახა (1918 წლამდე) და ევროპის ერთ-ერთი მძლავრი და წამყვანი სახელმწიფო იყო. საგვარეულო იკავებდა ასევე საღვთო რომის იმპერიის ტახტს 1438-დან 1806 წლამდე. (მცირე წყვეტით 1742-45 წწ).

გარდა ავსტრიისა და საღვთო რომის იმპერიისა ჰაბსბურგებს შემდეგი სახელმწიფოების ტახტი ეკავათ:
უნგრეთის: 1437—1439, 1445—1457, 1526—1918 წწ;
ჩეხეთის 1306—1307, 1437—1439, 1444—1457, 1526—1618, 1621—1918 წწ;
ხორვატიის 1437—1439, 1445—1457, 1526—1918 წწ;
ესპანეთის 1516—1700 წწ;
პორტუგალიის 1580—1640;
ნეაპოლის სამეფოსი 1516—1735 წწ;
მექსიკის 1864—1867 წწ;
ტრანსილვანიის 1690—1867 წწ;
ტოსკანის 1790—1859 წწ;
პარმის 1814—1847 წწ;
მოდენის 1814—1859 წწ;

ამას გარდა, არაერთი მცირე სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნისა.
ხაენის პროვინცია

ხაენი — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში. შედის ანდალუსიის ავტონომიური რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხაენი. ფართობი 13 489 კმ2. მოსახლეობა 660 ათასი ადამიანი (2005 წელი). პროვინცია არის ზეთისხილისა და ზეითუნის ზეთის წარმოების უმსხვილესი ცენტრი. პროვინციის ქალაქ ლინარესში პერიოდულად იმართება საერთაშორისო საჭადრაკო ტურნირები.
ის უბრალოდ შენში არ არის (ფილმი)

ის უბრალოდ შენში არ არის — 2009 წლის ამერიკული ფილმი — რომანტიკული კომედია, რომელიც დაფუძნებულია გრეგ ბერენდტისა და ლიზ ტუჩილოს ამავე სახელწოდების მქონე წიგნზე, რომელიც ასევე დაფუძნებულია ერთ-ერთი დიალოგის ხაზზე სერიალიდან სექსი დიდ ქალაქში. ფილმი წარმოებულია დრიუ ბერიმორის კომპანიის „ “-ის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ: ბენ აფლეკი, ჯენიფერ ენისტონი, დრიუ ბერიმორი, სკარლეტ იოჰანსონი, ჯასტინ ლონგი, ჯენიფერ კონელი, ჯინიფერ გუდვინი, კევინ კონოლი და ბრედლი კუპერი. რეჟისორია კენ კვეპისი.
ელეცის ღვთისმშობელი

ელეცის ღვთისმშობლის — ხატი ქალაქ ელეცში, ორლოვის გუბერნიაში, სმოლენსკის ღვთისმშობლის სახელობის საკათედრო ტაძარში ინახება. აქ ხატი 1060 წელს ღირს მამა ანტონი პეჩორელს ნაძვზე გამოუჩნდა და ამიტომ სასწაულმოქმედ ხატს და მონასტერს, სადაც ის დააბრძანეს, ელეცისა (-ნაძვი) უწოდეს. აღწერილობა ქალაქ ელეცშია დაცული.
ძუძუსმაწოვებელი (ხატი)

ხატი იმყოფება ათონზე, კარაის კელიასთან მდებარე ეკლესიაში და ხილანდარის მონასტერს ეკუთვნის. თავდაპირველად ეს ხატი იყო საბა განწმენდილის ლავრაში, რომელიც იერუსალიმიდან 18 ვერსითაა დაშორებული. აღმოსავლეთში ამ ერთადერთი ლავრის წმინდა დამაარსებელმა თავის აღსასრულთან დაკავშირებით იწინასწარმეტყველა, რომ გარკვეული დროის შემდგომ ლავრას სერბეთიდან მეფური შთამომავლობის თანამოსახელე ვინმე საბა ესტუმრებოდა და რომ ლავრა მას, ლოცვა-კურთხევის ნიშნად, ძუძუსმაწოვებელი ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედ ხატს მიუძღვნიდა.

წმინდა საბა მშვიდობით წარდგა ღვთის წინაშე საუკუნეში, ხოლო მისი წინასწარმეტყველება ექვს საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ აღესრულა: საუკუნეში პალესტინა მოინახულა წმინდა საბა სერბელმა. მას გადაეცა წმ. საბა განწმენდილის წინასწარმეტყველური ანდერძი და ძუძუსმაწოვებელი ღვთისმშობლის ხატი. სერბეთში დაბრუნების შემდგომ წმ. საბამ ხატი ხილანდარის მონასტერს გადასცა. აღსანიშნავია, რომ ჩვეულების წინააღმდეგ, ის წმ. საბამ კანკელზე აღსავლის კარის არა მარცხენა, არამედ მარჯვენა მხარეს მოათავსა, სადაც ჩვეულებრივ მაცხოვრის ხატია ხოლმე, ხოლო ყოვლისმპყრობელი უფლის ხატი მარცხენა მხარეს, ღვთისმშობლის ხატის ადგილასაა მოთავსებული.
ხუცისა (ხატი)

ხილანდარის მონასტრის ტაძარში ეს ხატი მარცხენა კლიროსის სვეტთანაა მოთავსებული. ოდესღაც, ერეტიკოსმა მღვდელმა თავი მართლმადიდებლად წარმოიდგინა და უკეთური ზრახვებით მივიდა ხილანდარის მონასტერში, მაგრამ იგი დაისაჯა: ლიტანიის დროს, როდესაც მას ეს ხატი ეპყრა ხელთ, უცაბედად დაიხრჩო. ამის შემდეგ ლიტანია ყოველთვის ამ ხატით აღესრულება და მას აუცილებლად ღვთისმსახური მიაბრძანებს, სწორედ ამიტომ სერბები სასწაულმოქმედ ხატს ”ხუცისას” უწოდებენ.
საგარეჯოსა და ნინოწმინდის ეპარქია

საგარეჯოსა და ნინოწმინდის ეპარქია — საქართველოს ეკლესიის სამღვდელმთავრო აღმოსავლეთ საქართველოში, გარე კახეთში, მდინარე ივრის აუზში, გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთი კალთებზე. იგი მოიცავს ქალაქ საგარეჯოსა და მის მუნიციპალიტეტს. ეპარქიას აღნიშნული სახელწოდება 2003 წლის 18 აგვისტოს ურბნისის საკათედრო ტაძარში ჩატარებულ წმინდა სინოდის კრებაზე ეწოდა. 1995 წლის 5 აპრილიდან იგი საგარეჯოსა და გურჯაანის საერთო სახელწოდებით არსებულ სამღვდელმთავროს მიეკუთვნებოდა, რომლის გაყოფის შემდეგ ჩამოყალიბდა საგარეჯოსა და ნინოწმინდის ეპარქია, და გურჯაანისა და ველისციხის ეპარქია. საქართველოს ამჟამინდელი საეპარქიო ადმინისტრირებით, სამღვდელთმთავროს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ბოდბისა და გურჯაან-ველისციხის ეპარქიები, დასავლეთიდან - გარდაბნისა და მარტყოფის და მცხეთა-თბილისის ეპარქიები, ჩრდილოეთიდან - ალავერდისა და თიანეთ-ფშავ-ხევსურეთის ეპარქიები, სამხრეთის მიჯნა საქართველო-აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვარს ემთხვევა.

ისტორია
საგარეჯო-ნინოწმინდის ეპარქიის ტერიტორია ისტორიული კახეთის სამეფოს მესამე სადროშოს მიეკუთვნებოდა. ამ რეგიონში საქართველოს გაქრისტიანების ახლო ხანებიდან რამდენიმე მსხვილი სამღვდელმთავრო კათედრა არსებობდა, რომელთაც დასაბამი წმიდა მეფე ვახტანგ გორგასლის საეკლესიო რეფორმამ დაუდო. ვახტანგის მიერ დაფუძნებულ ქართლის საკათალიკოსოში თორმეტი ახალი საეპისკოპოსო კათედრიდან ორი - ნინოწმინდა და კაწარეთი თანამედროვე საგარეჯო-ნინოწმიდის ეპარქიის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. ნინოწმიდის საეპისკოპოსოს მწყემსმთავარი მეექვსე საუკუნის დასაწყისში დვინის საეკლესიო კრებაზეც მოიხსენიება.

2003 წლის 18 აგვისტოს ურბნისის საკათედრო ტაძარში ჩატარებულ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის კრების განჩინებით, საგარეჯოსა და გურჯაანის ეპარქიის სამწყსო ტერიტორიის გადანაწილების შემდეგ, ჩამოყალიბდა გურჯაანისა და ველისციხის და საგარეჯოსა და ნინოწმიდის ეპარქიები.

საგარეჯოსა და ნინოწმიდის ეპარქიის მღვდელმთავრად საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდმა გამოარჩია დავით-გარეჯის მამათა მონასტრის წინამძღვარი, არქიმანდრიტი ლუკა ლომიძე.
სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია

სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია — საქართველოს ეკლესიის სამღვდელმთავრო აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს მდინარეების თერგისა და სნოსწყლის აუზებს, აგრეთვე თრუსოს ხეობას. ეპარქიის შემადგენლობაშია დაბა სტეფანწმინდა (ყოფ. ყაზბეგი) და მისი მუნიციპალიტეტი (ისტორიული პროვინცია - ხევი), ადრინდელი შუა საუკუნეების წანარეთი. ქვეყნის თანამედროვე საეპარქიო დანაწილების საფუძველზე სამღვდელმთავრო ტერიტორიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან - წილკნისა და დუშეთის, დასავლეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან - ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქიები, ჩრდილოეთიდან - საქართველო-რუსეთის სახელმწიფო საზღვარი.

ისტორია
- საუკუნეებში, ეპარქიათა შორის საზღვრების მოწესრიგების შემდეგ, აღნიშნული ტერიტორიაზე წილკნელ მღვდელმთავარის საეკლსიო იურისდიქცია აღდგა. მას ქორეპისკოპოსი მართავდა, რომელიც ხევის სიონში იმყოფებოდა და ძირითადად ხევსა და მის მიმდებარე ტერიტორიების საეკლსიო ცხოვრებას მართავდა.

თანამედროვე სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქიის ტერიტორიაზე ადრიდანვე მრავალ თავდადებულ მამულიშვილსა და ეკლესიის გამოჩენილ პირს უმოღვაწია. მრავალთაგან აღსანიშნავია ღირსი წმ. იოსებ ხუცესი (მოხევე) სასწაულმოქმედი; საუკუნეში ინგუშეთსა და ოსეთში რუსეთის სამისიონერო საქმიანობის ერთ-ერთი ინიციატორი იოსებ ქვაბულისძე (1676-1750 წწ.); მთავარეპისკოპოსი იოანე ქარუმიძე - წილკნელი 1762-1802 წწ., მან ერეკლე ბრძანებით დაიწყო მისიონერობა და ოს ყმაწვილებს ასწავლიდა წერა-კითხვას. იმ პერიოდში განსაკუთრებით სახელგანთქმული მისიონერი იყო გერვასი მაჭავარიანი, წილკნელ-სამთავნელი (1803-1817 წწ.) ეპისკოპოსი და სხვა.

1917 წელს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენისას თავის ძველ საზღვრებში განახლდა წილკნის უძველესი სამღვდელმთვროც. 20-იანი წლებიდან დაწყებული რეპრესიების გამო, ხევის თემში არსებულ ეკლესია-მონასტრებში ფაქტობრივად აკრძალული იყო წირვა-ლოცვის აღსრულება. ამ მხარეში ღრმა სულიერებით გამორჩეულ ოჯახთაგან უპირველესად ხევის ცნობილი პიროვნების შიოლა ღუდუშაურის შთამომავლის გიორგი შიოლაშვილი-ღუდუშაურისა და ნატალია კობაიძის სტუმართმოყვარე და ღვთისმოსავი ოჯახი გამოირჩეოდა. ამ ოჯახში აღიზარდა საქართველოს ეკლესიის მომავალი მწყემსმთავარი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია შიოლაშვილი-ღუდუშაური.

მისი უწმინდესობისა და უნეტარესობის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია ლოცვა-კურთხევით თავის მშობლიურ კუთხეში, 2002 წლის 17 ოქტომბერს საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებით დაფუძნდა ეპარქია. ახლადდაარსებული სტეფანწმინდისა და ხევის სამღვდელმთავრო წილკნის ეპარქიას გამოეყო. ეპარქიის პირველ მმართველ მღვდელმთავრად გამორჩეულ იქნა ყაზბეგის რაიონის სოფლების სნოს, ახალციხისა და კარკუჩის ეკლესიების წინამძღვარი, იღუმენი პეტრე ცაავა.

ამჟამად ეპარქიის მმართველი მღვდელმთავარია ეპისკოპოსი იეგუდიელ ტაბატაძე.
სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია — ეკლესია მდებარეობს დაბა სურამში. თბილისი-ქუთაისის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს. სურამის წმინდა ბარბარეს სახელობის ტაძრი ბაზილიკური ტიპისაა. 2000 წლის დასაწყისში ტაძრის შემოგარენს მიწა შემოეცალა, რის შედეგადაც გამოჩნდა იატაკი, ამბიონი და წმინდა ტრაპეზის ქვა-ჯვრის გამოსახულებით. ტაძრის აღდგენა დასრულდა 2005 წელს და გაიხსნა ამავე წლის 17 დეკემბერს.
დიახ მინისტრო

დიახ მინისტრო — ბრიტანული სატირიკული სიტუაციურ–კომედიური სერიალი, რომელიც სერ ენტონ ჯეიმ და ჯონათან ლინმა დაწერეს. იგი 1980–1984 წლებში –ის ტელე ეთერითა და რადიოთი გადმოიცემოდა. ხოლო მისი გაგრძელება დიახ პრემიერ მინისტრო მაყურებელმა 1986–1988 წლებში იხილა და სულ 38 ეპიზოდი შეადგინა, თუმცა თითოეული, მხოლოდ ნახევარ საათს გრძელდებოდა.
ფანტასტიკური ოთხეული

ფანტასტიკური ოთხეული — გამოგონილი სუპერგმირული გუნდი -ის მიერ გამოცემული ამერიკული კომიქსებიდან. იგი პირველად გამოჩნდა ამავე სახელწოდების კომიქსის პირველ ნომერში (ნოემბერი, 1961). ეს იყო მწერალ/თანასცენარისტ სტენ ლის და მხატვარ/თანასცენარისტ ჯეკ კირბის მიერ შექმნილი პირველი სუპერგმირული გუნდი.

გუნდში შედის ოთხი წევრი. ყოველი მათგანი ფლობს ზებუნებრივ ძალებს, რომლებიც მიღებული იქნა კოსმოსში დასხივების შემდეგ. ესენი არიან: მისტერ ფანტასტიკი (რიდ რიჩარდსი), გენიოსი მეცნიერი და გუნდის ლიდერი, რომელიც საკუთარ სხეულს საოცარ სიგრძეს და ფორმას ანიჭებს; უჩინარი ქალი (სიუზენ „სიუ“ შტორმი, რომელიც შემდგომში რიდის მეუღლე გახდა), რომელიც უხილავი ხდება და ავრცელებს ენერგიის უხილავ ველებს; ადამიანი ჩირაღდანი (ჯონი შტორმი), სიუს უმცროსი ძმა, რომელიც ქმნის ალს, მასში იმალება და დაფრინავს; საგანი (ბენ გრიმი), მათი ბუზღუნა, მაგრამ კეთილმოსურნე მეგობარი, კოლეჯის პერიოდში ცნობილი ფეხბურთელი და რიდის თანაკლასელი, ისევე, როგორც კარგი პილოტი, რომელიც მის ხორცში ქვის მსგავსი მასალის არსებობის გამო ფლობს დიდ სუპერგმირულ ძალას და შეუპოვრობას.

ჯგუფი, 1961 წელს წარდგენის შემდეგ, ჩამოყალიბდა, როგორც არაფუნქციონებადი, მაგრამ მოსიყვარული კოლექტივი. განსხვავებით იმ დროის კომიქსებში ტიპური პერსონაჟებისგან, ცნობადობის მიზნით, მისი წევრები ანონიმურობას გაურბოდნენ. გუნდის მტრები არიან ბოროტი მონარქი დოქტორ დუმი, გალაქტუსი, ზღვის უფლისწული ნამორი, ვერცხლისფერი სერფერი და სკრალები

გუნდის შესახებ გადაღებულია რამდენიმე ანიმაციური ტელესერიალი და ოთხი მხატვრული ფილმი.

გუნდის წევრები
მისტერ ფანტასტიკი (რიდ რიჩარდსი): გუნდის ხელმძღვანელი. რეზინის მსგავსად შეუძლია განიცადოს დეფორმირება და გაიწელოს.
უჩინარი ქალი (სიუზი შტორმი): მაგნიტური ძალების მართვის უნარით. ამ ძალების გამოყენებით შეუძლია იფრინოს ან უჩინარი გახდეს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში მაგნიტური ძალით დაარტყას სამიზნეს.
ადამიანი ჩირაღდანი (ჯონი შტორმი): განსაკუთრებულ შემთხვევებში ცეცხლის ალში ეხვევა და შეუძლია იფრინოს დიდი სიჩქარით ან თავად წარმოქმნას ცეცხლის ალი და გამოუშვას იგი ხელებიდან.
საგანი (ბენ გრიმი): ყველა კოსმონავტმა საოცარი ძალა მიიღო, მაგრამ ბენ გრიმს საოცარ ძალასთან ერთად დიდი სიმახინჯეც ერგო – იგი ქვისსახიან ურჩხულად იქცა, რომელიც ასეთი დიდი ტრავმის შემდეგ თავის მეგობრებთან ერთად მაინც განაგრძობს ბრძოლას ბოროტების წინააღმდეგ.
ლოდი (ქალაქი)

ლოდი — ქალაქი ისრაელში, ცენტრალურ რაიონში, მდებარეობს თელ-ავივიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ძვ. წ. საუკუნეში. გადმოცემის თანახმად აქ დაკრძალულია წმინდა გიორგი. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს ისრაელში უმსხვილესი — დავიდ ბენ-გურიონის სახელობის აეროპორტი.

დაძმობილებული ქალაქები
გორი, საქართველო
სამტრედია, საქართველო
პიატრა-ნიამცი, რუმინეთი
გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი

გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი — განათლებისა და მეცნიერების კერა შიდა ქართლში, რომელიც ორი უმაღლესი სასწავლებლის — სსიპ გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და სსიპ ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გაერთიანების შედეგად ჩამოყალიბდა (საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 22 აგვისტოს #176 დადგენილება).

ისტორია
გორში ჯერ კიდევ 1876 წლის 12 სექტემბერს გაიხსნა ამიერკავკასიის სამასწავლებლო სემინარია, რომელმაც თავისი არსებობის მანძილზე მრავალი ღვაწლმოსილი პედაგოგი აღუზარდა სამშობლოს. მათ შორის არაერთი გამოჩენილი საზოგადო მოღვაწეა: ვაჟა-ფშაველა, მიხეილ წინამძღვრიშვილი, ია კარგარეთელი და სხვ.

1935 წლის აგვისტოში გაიხსნა ორწლიანი სასწავლებელი — სამასწავლებლო ინსტიტუტი, რომელიც 1939 წელს გადაკეთდა გორის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტად ოთხწლიანი სწავლებით. ინსტიტუტმა მიიღო ქართველი პოეტის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელი. 1985 წელს მოხდა გორის ნ. ბარათაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რეორგანიზაცია და ინსტიტუტს ეწოდა „გორის სახელმწიფო ეკონომიკური ინსტიტუტი“, 1997 წლიდან კი — „გორის სახელმწიფო ეკონომიკურ-ჰუმანიტარული ინსტიტუტი“. 1999 წლის 16 ივლისს აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელს მიენიჭა უნივერსიტეტის სტატუსი.

ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი 1932 წელს დაარსდა და ფუნქციონირებდა მხოლოდ ერთი ფაკულტეტი: აგრობიოლოგიური. მომდევნო წლებში მას ახალი ფაკულტეტები დაემატა. ის წარმოადგენდა განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ცენტრს. ჩამოყალიბების დღიდან ეს სასწავლო კერა ქართველ მეცნიერთა განსაკუთრებულ მხარდაჭერას გრძნობდა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის შემდეგ, 1991 წლიდან ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიურმა ინსტიტუტმა ქ. გორში განაგრძო ფუნქციონირება. მიუხედავად მწირი მატერიალური ბაზისა ინსტიტუტის კოლექტივმა შეძლო სასწავლო პროცესის უზრუნველყოფა. 2000 წლის 16 ივნისს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ცხინვალის პედაგოგიურ ინსტიტუტს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა.

აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელებში სხვადასხვა პერიოდში სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდნენ ისეთი დიდი მეცნიერები და საზოგადო მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ: გ. ახვლედიანი, ე. მეტრეველი, ა. ჩიქობავა, თ. უთურგაიძე, გ. ჟორდანია, ზ. სარჯველაძე, ს. გაჩეჩილაძე, ს. ხუციშვილი, ვ. თოფურია, ს. მაკალათია, გ. მერკვილაძე, დ. თევზაძე და სხვ.

სსიპ გორის სასწავლო უნივერსიტეტის ძირითადი მიზანი თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამის, ხარისხიან განათლებაზე ორიენტირებაა. მისი მისიაა: განათლების ხარისხი — დროის გამოწვევის შესაბამისად. სტუდენტთა სასწავლო პროცესს ემსახურება 106 აკადემიური პერსონალი, 7 სასწავლო კორპუსი, ბიბლიოთეკები და სამკითხველო დარბაზები, სპორტული მოედნები, კომპიუტერული ტექნიკით აღჭურვილი კაბინეტ-ლაბორატორიები და სხვა.

2011 წლიდან დღემდე სსიპ გორის სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორია გიორგი სოსიაშვილი.
დიდი ფინეთი

დიდი ფინეთი (ფინ -)— ამ ტერმინს ფინელი ირედენტისტები საუკუნიდან გამოიყენებენ, რითიც ევროპული ნაციონალიზმის ფინურ ვერსიას — პან-ფინლანიზმს — წარმოადგენენ. ტერმინი იმ დროს გაჩნდა, როდესაც ფინეთი ჯერ კიდევ რუსეთის იმპერიაში შედიოდა.

დიდი ფინეთის შექმნის ვარიანტი შემდეგნაირად გამოიყურება: მოიცავს მთელ ფინეთს, გარდა ამისა, ყველა იმ ტერიტორიას სადაც ეთნიკურად ფინო-უგრული წარმოშობის ხალხი ცხოვრობს: ფინელები, კარელები, ესტონელები, ვეპსები, და ა.შ. დიდი ფინეთის შექმნის იდეა ფინურ საზოგადოებაში გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა და სარგებლობს დღემდე; ამან ერთგვარი ასახვა ჰპოვა 1917 წელს, ასევე პირველი და მეორე მსოფლიო ომების პერიოდში.

დიდი ფინეთის ყველაზე თავმდაბალი ვერსია ფინელებითა და კარელებით დასახლებული ტერიტორიების გაერთიანებაა: თეთრი ზღვიდან ონეგის ტბამდე, მდინარე სვირის გასწვრივ და მდინარე სესტრადან ფინეთის ყურემდე (ანუ რუსეთის იმპერიაში შემავალი ფინეთის დიდი საჰერცოგოს საზღვრებში); იდეის ზოგიერთ მომხრეს დიდი ფინეთის საზღვრებში ესტონეთის, ინგრიის, ჩრდილოეთ ფინმარკისა და ტურნე-ელვას ველის ჩართვაც სურს.

უფრო თამამი იდეით დიდი ფინეთის საზღვრებში მოქცეულია არა მხოლოდ ზემოთ ხსენებული მიწები, არამედ ბოტნიის ყურიდან ურალის მთებამდე, ზოგჯერ კი დასავლეთ ციმბირის ნაწილიც, სადაც დღემდე ცხოვრობენ ფინო-უგორებთან მონათესავე ხალხები.
მატრონა მოსკოველი

ნეტარი მატრონა მოსკოველი (; დ. 9 ნოემბერი, 1881 – გ. 2 მაისი, 1952) — რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის წმინდანი.

ბავშვობა
დაიბადა რუსეთში, ტულის გუბერნიის სოფელ სებინოში. გოგონა დაბადებიდანვე ბრმა იყო. გადმოცემის მიხედვით, 8 წლის მატრონას უქვე ჰქონდა კურნების და ნათელმხილველობის სასწაულებრივი ნიჭი. ნიკონოვების პატარა სახლში უამრავმა ხალხმა დაიწყო სიარული; ჯერ ახლომახლო სოფლებიდან, შემდეგ კი სხვადასხვა გუბერნიებიდანაც. ავადმყოფები ურმებითაც კი მიჰყავდათ.

1915 წელს მატრონამ შეკვეთით დააწერინა ღვთისმშობლის ხატი სახელწოდებით „დაღუპულთა მომძიებელი“. მატრონა ამ ხატს არასდროს არ განშორებია და ყველგან თან დაქონდა. უსინათლო მატრონას 16 წლის ასაკში ფეხებიც წაერთვა და მას შემდეგ აღარასდროს უვლია. 1925 წელს მატრონა მოსკოვში გადავიდა, სადაც გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა. ავადმყოფობათაგან განსაკურნებლად და სულიერი რჩევების მისაღებად მატრონას მოსკოვშიც მრავალი ადამიანი აკითხავდა. მატრონა ყველას ეუბნებიდა, რომ თვითონ კი არ იყო მკურნალი, არამედ მისი ლოცვებით და შუამდგომლობით თავად უფალი ქრისტე კურნავდა ადამიანებს.

დევნა
საბჭოთა მილიცია მატრონას დაპატიმრებას რამდენიმეჯერ შეეცადა, მაგრამ უშედეგოდ. ბევრი მისი ახლობელი დააპატიმრეს და გაასამართლეს (მათ შორის ზინაიდა ჟდანოვა). ნეტარმა მატრონამ დევნის პერიოდში მრავალი საცხოვრებელი ადგილი გამოიცვალა. დევნა გრძელდებოდა მეორე მსოფლიო ომამდე.
ვიტორიო სელა

ვიტორიო სელა ( ; დ. 28 აგვისტო, 1859 — გ. 12 აგვისტო, 1943) — იტალიელი ფოტოგრაფი და მთამსვლელი.

ბიოგრაფია
ვიტორიო სელა, რომელმაც საუკუნის სვანეთის უნიკალური კადრები შემოგვინახა, 1859 წელს მეწარმის ოჯახში დაიბადა. მამამისი ჯუზეპე ვენაციო სელა ბიზნესთან ერთად ქიმიით და ფოტოგრაფიით იყო გატაცებული. 1856 წელს ჯუზეპემ პირველმა გამოაქვეყნა სახელმძღვანელო ფოტოგრაფიის შესახებ. მამის გარდაცვალების შემდეგ ვიტორიოც ფოტოგრაფიამ გაიტაცა. ვიტორიოს ბიძა კიანტინო სელა იმხანად იტალიის პრემიერ-მინისტრი და ალპინისტურის კლუბის ხელმძღვანელი იყო. კიანტინომ შეძლო ძმის შვილი ალპინიზმით დაეინტერესებინა. ვიტორიომ ორივე გატაცება ერთმანეთს დაუკავშირა და პრაქტიკაში გამოიყენა.

ექსპედიცია კავკასიაში
ვიტორიო სელა 1889 წელს ორგანიზებას გაუწია პირველ ექსპედიციას ჩრდილოეთ კავკასიაში, „ბეზენგის“ ხეობაში. მეორე ექსპედიცია 1890 წელს მისი ხელმძღვანელობთ მყინვარწვერზე გაემგზავრა. სელამ თავისი მოგზაურობა სვანეთში დაასრულა. ფოტოხელოვანი სვანეთში ფირზე არა მარტო მთებს და კოშკებს, არამედ ადგილობრივ მოსახლეობასაც აღბეჭდა. სვანი ქალის უნიკალური ფოტოსთვის რუსეთის იმპერატორმა ნიკოლოზ -მ ვიტორიო სელა წმინდა ანას ორდენით დააჯილდოვა.
საზონათშორისო ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

საზონათშორისო ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის შეჯიბრების ერთ-ერთი ეტაპი. შემოღებულ იქნა ფიდეს მიერ 1968 წელს, ლუგანოს კონგრესზე. ტარდებოდა 1971-1995 წლებში. 1976 წლამდე ტარდებოდა ერთი ტურნირი, შემდეგ კი ძლიერი მოჭდრაკეების რაოდენობისა და გეოგრაფიის გაზრდის კვალობაზე - ორი. ტურნირში დაიშვებოდნენ ზონალური ტურნირების გამარჯვებულები და პრიზიორები. საზონათშორისო ტურნირების სამი გამარჯვებული დაიშვებოდა პრეტენდენტთა ტურნირში (მატჩებში). 1973, 1976, 1985, 1987 და 1990 წლებში საჭირო შეიქმნა დამატებითი მატჩების და მატჩ-ტურნირების ჩატარება პრეტენდენტთა ციკლში გამსვლელი მოჭადრაკეების გამოსავლინებლად. სულ ჩატარდა 17 საზონათშორისო ტურნირი.