iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ყათნალიხევის ნასახლარი

ყათნალიხევის ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოში, უფლისციხის ნაქალაქარის დასავლეთით მდებარე ერთ-ერთ ხევში. არქეოლოგების მოსაზრებით ნასახლარზე აღმოჩენილი კომპლექსი წარმოადგენს სამლოცველოს ნაშთს და ძვ.წ. - ათასწლეულების მიჯნით თარიღდება.

ყათნალიხევის ნასახლარი მდებარეობს ამავე დასახელების ხევში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე მდებარე ბორცვზე, რომელიც მეზობელი მასივისგან გამოყოფილი იყო ე.წ. სასიმაგრო თხრილით. 1957-1963 წლებში ყათნალიხევის ბორცვზე გათხრები ჩაატარა საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი შალვა ამირანაშვილი). ხანძრით განადგურებული კულტურული ფენა ყველაზე უკეთ შემორჩენილი იყო ბორცვის თხემზე. არქეოლოგიური კვლევის შედეგად აღდგენილი სურათის მიხედვით გადარჩენილი კომპლექსი შედგებოდა ძელებით ნაგები ოთხი ძირითადი ნაგებობისგან, რომელთა კედლებიც თიხით იყო შელესილი.

ერთ-ერთი ნაგებობის (№1) დასავლეთ კედელთან აღმოჩნდა ჰორელიეფი, რომელიც წარმოადგენს ღვთაების, ქალღმერთის გამოსახულებას ობსიდიანით ინკრუსტირებული თვალებით და, როგორც ჩანს, კედელზე იყო მიძერწილი. ნაგებობას აღმოსავლეთის მხრიდან ემიჯნება მეორე ნაგებობა (№2), რომლის თიხის იატაკშიც გამოვლინდა 45 მინიატურული ორმო. ორმოები ღია ფერის დამწვარი მასით იყო ამოვსებული, ზედაპირი კი თიხის ხსნარით ჰქონდათ გადალესილი. აქვე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ნატეხებისგან დამზადებული რამდენიმე ათეული დისკო, ურმის თვლის მოდელები, სალესი ქვები, კევრის გაცვეთილი კოხები და სხვ. დავით ხახუტაიშვილის მოსაზრებით, ყათნალიხევის ორივე ეს ნაგებობა დიდი დედა ქალღვთაების კულტთან არის დაკავშირებული. №3 ნაგებობაში, რომელიც №2 ნაგებობას სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან ეკვრის, აღმოჩნდა ღუმელის ნაშთი და ძლიერ დაზიანებული საკურთხეველი შავპრიალა თიხის ჭურჭლით და მოზვერის თავის თიხის მოდელით. აქვე ნაპოვნი იქნა თიხის საბეჭდავები სვასტიკის გამოსახულებით. №4 ნაგებობის სამხრეთ-დასავლეთ კედელთან აღმოჩნდა წრიული ფორმის პატარა ნაგებობა—საკურთხეველი. შემორჩენილია ასევე ქვის ფილებით მოგებული იატაკი და ფლეთილი ქვით შედგენილი დაბალი მაგიდა, რომლის წინ სწორკუთხა ფორმის ორმო ნაცრით იყო ამოვსებული. საკურთხეველთან აღმოჩნდა კევრის კოხების დიდი რაოდენობა, საბეჭდავის ფრაგმენტი, ცხენის თიხის ქანდაკების ფრაგმენტი, თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები და სხვა ნივთები. საკურთხევლის გარშემო თიხის იატაკზე ამოკვეთილია სხვადასხვა ზომის 15-მდე ორმო და ცხოველების სილუეტური გამოსახულებები. ეს უკანასკნელი შევსებულია მოთეთრო ფერის მასით, რომელშიც დამწვარი ძვლებია შერეული.

ყათნალიხევის ბორცვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდზე განცალკევებით აღმოჩნდა მარცვლეულის შესანახი ხუთი ხარო და რამდენიმე დიდი ზომის, შავად გაპრიალებული დერგი, რომლებიც ხაროების ორმოშივე იყო ჩალეწილი. ორმოების კიდეები და იატაკი შელესილი იყო თიხის ხსნარით. ხაროების ძირში დადასტურდა მტვრად ქცეული მარცვლეულის ნაშთები. აქვე დადასტურდა სათავსო, რომელიც ისევე როგორც სამლოცველოს ნაგებობები, ძლიერი ხანძრით არის გადამწვარი. ბორცვის ერთ-ერთ ფერდზე გავლებულ სადაზვერვო თხრილში დადასტურდა კულტურული ფენა, რომელიც მეტად მწირ მასალას შეიცავდა (თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ობსიდიანის ანატკეცები, ბრინჯაოს სადგისი) და დ. ხახუტაიშვილმა სამლოცველოს კომპლექსზე ადრეული სამოსახლოს ნაშთად მიიჩნია.
ალექსანდრა ბერძენი (1870-1891)

ალექსანდრა ბერძენი , აგრეთვე ცნობილია როგორც ალექსანდრა გიორგიევნა (; დ. 30 აგვისტო, 1870, კორფუ, საბერძნეთი — გ. 24 სექტემბერი, 1891, მოსკოვი, რუსეთი) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -ისა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას უფროსი ქალიშვილი. მეფე კონსტანტინოს -ის უმცროსი და. რუსეთის დიდ მთავარ პალვე ალექსანდროვიჩის მეუღლე და მისი ორი შვილის დედა.

ბიოგრაფია
ალექსანდრა დაიბადა 1870 წლის 30 აგვისტოს კორფუზე, საბერძნეთში. იგი იყო საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას რიგით მესამე შვილი და პირველი ქალიშვილი. ვინაიდან მამამისი დანიის მეფე კრისტიან -ის ვაჟი იყო, ალექსანდრას საბერძნეთთან ერთად დანიის პრინცესის წოდებაც ჰქონდა.

ალექსანდრას დედა, დედოფალი ოლღა რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ -ის შვილიშვილი იყო და სურდა, რომ თავისი ქალიშვილები რუსეთში გათხოვილიყვნენ. ამ მიზნით ალექსანდრა 1889 წლის ივნისში, სანქტ-პეტერბურგში ცოლად შერთეს რუსეთის დიდ მთავარ პავლე ალექსანდროვიჩს, რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე -ის ძმას, იმპერატორ ალექსანდრე -ისა და იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნას ნაბოლარა ვაჟს.

1890 წლის 18 სექტემბერს ალექსანდრამ თავისი პირველი ქალიშვილი გააჩინა, რომელსაც ბებიის პატივსაცემად მარია დაარქვეს. მშობიარობიდან რამდენიმე თვეში იგი მეორედ დაორსულდა და შვიდ თვეში, მოსკოვში ვიზიტისას ნაადრევი მშობიარობა დაეწყო. ბავშვის გაჩენა საშინლად გართულდა, თუმცა ალექსანდრამ 1891 წლის 18 სექტემბერს ჯანმრთელი ვაჟი გააჩინა. მშობიარობა იმდენად გართულდა, რომ ალექსანდრა კომაში ჩავარდა და ამ ამბიდან ექვს დღეში, 1891 წლის 24 სექტემბერს, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

თავდაპირველად იგი პეტერბურგში დაკრძალეს, თუმცა 1940 წელს მისმა ძმისწულმა, საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -მ იგი ათენში გადაასვენა და ტატოის სამეფო მავზოლეუმში, ოჯახის სხვა წევრების გვერდით დაკრძალა.

შვილები
მარია (1890-1958), პირველად იქორწინა სოდერმანლანდის ჰერცოგ ვილჰელმზე, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი, მასთან განქორწინების შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა პრინც სერგეი მიხაილოვიჩ პუტიატინს, რომელთანაც ასევე ერთი ვაჟი შეეძინა და მალევე მასაც გაეყარა;
დიმიტრი (1891-1942), ცოლად შეირთო ამერიკელი ქალი ოდრი ემერი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი;
ნიკოლოზ ბერძენი

ნიკოლოზ ბერძენი (; დ. 22 იანვარი, 1872, ათენი, საბერძნეთი — გ. 8 თებერვალი, 1938, ათენი, საბერძნეთი) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -ისა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას შუათანა ვაჟი. მეფე კონსტანტინოს -ის უმცროსი ძმა.

ბიოგრაფია
ნიკოლოზი დაიბადა 1872 წლის 22 იანვარს ათენში. იგი იყო საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -ისა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას რიგით მეოთხე შვილი და მესამე ვაჟი.

ცნობილია, რომ 1896 წელს ნიკოლოზი თავის უფროს ძმებს, კონსტანტინოსსა და გეორგიოსს დაეხმარა ოლიმპიური თამაშების მოწყობის ორგანიზებაში, რომელიც 393 წლის შემდეგ აღარ ჩატარებულა. ამ ოლიმპიადაში ნიკოლოზი შუბისმსროლელთა კომიტეტის პრეზიდენტის სახელით მონაწილეობდა.

1902 წლის 29 აგვისტოს ცარსკოე სელოში ნიკოლოზმა ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი ელენა ვლადიმიროვნა, რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე -ის ძის, დიდ მთავარ ვლადიმირ ალექსანდროვიჩისა და მარია მეკლენბურგ-შვერინელის შუათანა ქალიშვილი.

ასევე ნიკოლოზის სახელს მიეწერება საბერძნეთის სამეფო თეატრის დაარსება, რომელიც 1935 წელს მან სახელმწიფოს გადასცა. იგი თავისი ქალიშვილის ნათლიასთან, გეორგიოს სიმიტისთან მეგობრობდა, რომელიც თავის მხრივ იყო მომავალში საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრ კოსტას სიმიტისისა.

პრინცი ნიკოლოზი გარდაიცვალა 1872 წლის 22 იანვარს ათენში, 66 წლის ასაკში. დაკრძალულია ტატოის სამეფო სასახლის მავზოლეუმში.

შვილები
ოლგა (1903-1997), ცოლად გაჰყვა იუგოსლავიის პრინც პავლეს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა;
ელისაბედი (1904-1955), ცოლად გაჰყვა გრაფ კარლ თეოდორ ფონ თეორინგ-იეტენბახს, რომელთანაც ორი შვილი შეეძნა;
მარინა (1906-1968), ცოლად გაჰყვა დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ -ის უმცროს ვაჟს, კენტის ჰერცოგ ჯორჯს, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი;
ელენა ვლადიმირის ასული

ელენა ვლადიმირის ასული (, ; დ. 17 იანვარი, 1882, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 13 მარტი, 1957, ათენი, საბერძნეთი) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე -ის შვილიშვილი. საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -ის ძის, პრინც ნიკოლოზ ბერძენის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ელენა დაიბადა 1882 წლის 17 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე -ის ვაჟის, დიდ მთავარ ვლადიმირ ალექსანდროვიჩისა და მისი მეუღლის, პრინცესა მარია მეკლენბურგ-შვერინელის შუათანა შვილი და ერთადერთი ქალიშვილი. მას სამი უფროსი ძმა ჰყავდა: კირილე, ბორისი და ანდრია. იქიდან გამომდინარე, რომ ელენას ბრიტანელი ძიძა ზრდიდა მისი პირველი ენა არა მშობლიური რუსული, არამედ ინგლისური იყო. როგორც ცნობილია, ახალგაზრდა ელენა მეტად ტემპერამენტიანი და უკონტროლო გოგონა იყო. აღსანიშნავია, რომ ერთხელ, როდესაც იგი ხატვის პედაგოგმა გააბრაზა ოთხი წლის ელენამ დანა აიღო და მოკვლით დაემუქრა.

იგი დედასთან ყოველთვის ახლოს იყო და შესანიშნავად იცოდა თავისი მაღალი სოციალური სტატუსის ფასი, რის გამოც თავის ნათესავებსაც კი ქედმაღლურად უყურებდა. ამაზე დიდი წუხილით წერდა მისი ბიცოლა, რუსეთის ქვრივი იმპერატრიცა მარია თედორეს ასული, რომელთანაც ელენა ამპარტავნულად იქცეოდა და გამუდმებით მიუთითებდა მის უცხოელობაზე (მარია ფეოდოროვნა დანიის მეფის ასული იყო და გათხოვებამდე დაგმარ დანიელი ერქვა).

1902 წელს ცარსკოე სელოში შედგა ელენასა და საბერძნეთის მეფე გეორგიოს -ის შუათანა ვაჟის, პრინცი ნიკოლოზ ბერძენის ქორწინება, რომელიც დედის ხაზით ელენას ბიძაშვილად ერგებოდა.

1917 წლის რუსეთის რევოლუციის დროს დაემხო მონარქია, რომანოვების უმეტესობა კი ან ბოლშევიკებმა დახოცეს ან ქვეყნიდან გაიქცა, რამაც საშინლად იმოქმედა ელენაზე. ამავე წელს დაამხეს მისი მაზლის, მეფე კონსტანტინოს -ის მმართველობაც, რის გამოც ელენა თავის ქმართან ერთად ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში.

საფრანგეთში ცხოვრებისას ელენა ვლადიმიროვნა აქტიურად მონაწილეობდა საქველმოქმედო საქმიანობაში, რომელიც ძირითადად რუსი დევნილების დახმარებისაკენ იყო მიმართული. აღსანიშნავია, რომ მას ერთდროულად შეუწყვიტეს პენსია როგორც რუსეთის, ისე საბერძნეთის სამეფო ოჯახიდან, ამიტომაც იგი საფრანგეთში შედარებით ხელმომჭირნედ ცხოვრობდა. საბოლოოდ იქამდე მივიდა საქმე, რომ ელენა თავისი სამკაულების გაყიდვით ირჩენდა თავს და არჩენდა ოჯახსაც, თუმცა ის და ნიკოლოზი მის ძმებზე გაცილებით უკეთ ცხოვრობდნენ.

1920 წელს საბერძნეთში კონსტანტინოსის ხელისუფლება აღსდგა, რის გამოც ელენა და მისი მეუღლე ათენში დაბრუნდნენ და ძველებურად, ფუფუნებაში განაგრძეს ცხოვრება. 1938 წელს ელენა დაქვრივდა, თუმცა მეორედ აღარ გათხოვილა და საბერძნეთში დარჩა. აღსანიშნავია, რომ იგი საბერძნეთში დარჩა მეორე მსოფლიო ომის დროსაც კი, მაშინ, როდესაც მთელი სამეფო ოჯახი რუმინეთსა და შვეიცარიაში გაიქცა. იგი გარდაიცვალა 1957 წლის 13 მარტს ათენში, 75 წლის ასაკში. დაკრძალულია ტატოის სამეფო მავზოლეუმში, მეუღლის გვერდით.

შვილები
ოლგა (1903-1997), ცოლად გაჰყვა იუგოსლავიის პრინც პავლეს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა;
ელისაბედი (1904-1955), ცოლად გაჰყვა გრაფ კარლ თეოდორ ფონ თეორინგ-იეტენბახს, რომელთანაც ორი შვილი შეეძნა;
მარინა (1906-1968), ცოლად გაჰყვა დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ -ის უმცროს ვაჟს, კენტის ჰერცოგ ჯორჯს, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი;
პრაღა 8

პრაღა 8 — პრაღის ერთ-ერთი რაიონი, რომელიც იყოფა უფრო მცირე უბნებად.
პრაღა 8 არის პრაღის თვითმმართველობის ტერიტორიული დაყოფის ცაკლეული ერთეული, რომელსაც აქვს არჩევითი წარმომადგენლობა, საბჭო და რაიონული გამგეობა. პრაღა 8-ის შემადგენლობაშია საკადასტრო ტერიტორიები (უბნები): ბოჰნიცე, ჩიმიცე, კარლინი და კობილისი და ასევე ნაწილობრივ უბნები: ლიბენი, ტროია, სტრჟიჟკოვი, ნოვე მნესტო და ჟიჟკოვი.
ეკონომიკა
პრაღა 8-ის ტერიტორიაზე მდებარეობს სავაჭრო ცენტრი კრაკოვი ბოჰნიცეში და მთელი რიგი შედარებით პატარა სავაჭრო ცენტრები (ლადვი, ოდრა და სხვ.).
ანტრო-დელ-კორკია

ანტრო-დელ-კორკია — კარსტული მღვიმე იტალიაში, აპუანის ალპების დასავლეთ კალთებზე, მთა კორკიას ფერდობზე. მღვიმის საერთო სიგრძეა 64 კმ, სიღრმე 1210 მ. მნახველებისთვის განკუთვნილი ხელოვნური შესასვლელი მდებარეობს ლევილიანის რაიონში, 860 მ სიმაღლეზე. აქვს 20 შესასვლელი. ჰაერის მუდმივი ტემპერატურა 7,6 °, ტენიანობა 90 %. გამომუშავებულია მარმარილოს ზონის სინკლინური დადაბლების შიგნით არსებულ ნაპრალოვან კირქვებსა და მეზოზოური ასაკის თაბაშირ-დოლომიტიან ქანებში. მრავლადაა მღვიმური ფორმები, მათ შორის: სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, კარსტული ჭები, კანიონები, წყლის ნაკადები და მომცრო ტბები. ანტრო-დელ-კორკია აღმოაჩინა ნატურალისტმა ემილიო სიმმა 1840 წელს, რომელმაც 1847 წელს აღწერა მღვიმის დაახლოებით 200 მ-იანი მონაკვეთი. 2001 წელს გაიხსნა მღვიმის ტურისტული ნაწილი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 2 კმ-ია.
ლიბერეცის ტრამვაი

რეგიონული ქალაქი ლიბერეცი ერთ-ერთია ჩეხეთის ქალაქებს შორის, სადაც ტრამვაის სისტემა ფუნქციონირებს. ლიბერეცის ტრამვაის სისტემას მართავს ლიბერეცისა და იაბლონეცის სატრანსპორტო გაერთიანება. ტრამვაის სისტემა თავდაპირველად ვიწროლიანდაგიანი (1000 მმ) იყო, 1960 წელს ქსელის ნაწილი გაუქმდა. 1990-2005 წლებში ქალაქის ტრამვაის ქსელის რეკონსტრუქციის ფარგლებში მოხდა ლიანდაგის გაფართოება და 1435 მმ-ზე გადაყვანა. საქალაქთაშორისო ხაზი ლიბერეცსა და იაბლონეცს შორის ჯერჯერობით ვიწროლიანდაგიანი რჩება. ქალაქის გენ.გეგმაში შეტანილია ტრამვაის ქსელის გაფართოება რამდენიმე მიმართულებით (როჰლიცე, ვესცე, რუპრეხტიცე, პავლოვიცე).
ქსელში ლიანდაგის მთლიანი სიგრძე 21,5 კმ-ია. ლიბერეცის სატრანსპორტო გაერთიანებასთან ფუნქციონირებს ამხანაგობა „ბოვერაკლუბი“, რომელიც აერთიანებს ტრამვაის მოყვარულებს და ზრუნავს ისტორიული ტრამვაის ვაგონების შეკეთება-შენარჩუნებაზე. ასევე იგეგმება ტრამვაის ტრანსპორტის მუზეუმის მშენებლობა.
მოძრავი შემადგენლობა
ლიბერეცში სამგზავრო გადაზიდვებისთვის გამოიყენება შემდეგი ტიპის ვაგონები:
ცილიანშანი

ცილიანშანი, რიხტჰოფენის ქედი — ქედი ჩინეთში, განსუსა და ცინხაის საზღვარზე. წარმოადგენს ნანშანის მთათა სისტემის ჩრდილოეთ შტოს. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 500 კმ-ზე. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 5808 მ (მთა გუანძეფინი). ქედი ასიმეტრიულია: ჩრდილო კალთის სიგრძეა 40 კმ, მისი შეფარდებითი ამაღლება ხესის კორიდორზე 4500 მ-მდეა; სამხრეთი კალთის სიგრძე 12-15 კმ-ია, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე 2500 მ-მდე. თხემი ვეებერთელაა, მისი საშუალო სიმაღლეა დაახლოებით 5000 მ; უღელტეხილების სიმაღლეა 3500-4500 მ. ჩრდილოეთით გადაჭიმულია გობის უდაბნო. თხემურ ზონაში არის დაახლოებით 770 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 325 კმ². გაჭრილია მდინარეების შულეხესა და ხეიხეს გამჭოლი ხეობებით. ცილიანშანის დადაბლებულ ნაწილში, ზღვის დონიდან 3260 მ სიმაღლეზე მდებარეობს დიდი ტბა კუკუნორი. ძირითადად აგებულია ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. დასავლეთ ნაწილში — უდაბნოები და მშრალი სტეპებია, 4000 მ-ის მაღლა — მაღალმთიანი უდაბნოები. აღმოსავლეთ შედარებით ნოტიო ზონაში, მთის მდელოებია; ჩრდილოეთ კალთებზე წიწვოვანი ტყეა. 1860-1870 წლებში ქედი შეისწავლა გერმანელმა გეოგრაფმა ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენმა. 1894 წელს ქედი გამოიკვლია რუსმა გეოლოგმა ვლადიმერ ობრუჩევმა. მანვე უწოდა ქედს ფერდინანდ რიხტჰოფენის სახელი.
ოლგა ბერძენი

ოლგა ბერძენი (; დ. 11 ივნისი, 1903, ათენი, საბერძნეთი — გ. 16 ოქტომბერი, 1997, პარიზი, საფრანგეთი) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საბერძნეთისა და დანიის პრინცესა დაბადებით. პრინც ნიკოლოზ ბერძენისა და დიდ მთავარ ელენა ვლადიმიროვნას უფროსი ქალიშვილი. იუგოსლავიის პრინცესა როგორც პრინც პავლე იუგოსლავიელის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ოლგა დაიბადა 1903 წლის 11 ივნისს ტატოის სასახლეში, ათენში. იგი იყო პრინც ნიკოლოზ ბერძენისა და მისი ცოლის, რუსეთის დიდ მთავარ ელენა ვლადიმიროვნას ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია საბერძნეთის მეფე გეორგიოს და დედოფალი ოლღა კონსტანტინოვნა იყვნენ, ხოლო დედის მხრიდან იგი რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე -ს შვილთაშვილად ერგებოდა.

1923 წლის 22 ოქტომბერს ბელგრადში ოლგა დააქორწინეს იუგოსლავიის პრინც პავლეზე, იუგოსლავიის მეფე ალექსანდრე -ის ვაჟზე, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ოლგამ ოჯახთან ერთად დატოვა იუგოსლავია და თავის დასთან, მარინასთან გაიქცა ბრიტანეთში, რომელიც მეფე ჯორჯ -ის ვაჟზე იყო დაქორწინებული.

1948 წლიდან ოლგამ და პავლემ შვილებთან ერთად დაიწყეს მთელს ევროპაში მოგზაურობა და იუგოსლავიაში დაბრუნებაზე აღარც უფიქრიათ. შვეიცარიაში ვიზიტის შემდეგ მათ გადაწყვიტეს, რომ პარიზში დაედოთ ბინა, სადაც დიდი სახლი შეიძინეს და იქვე დასახლდნენ. აქ 1976 წელს ოლგას მეუღლე გარდაიცვალა, რის შემდეგაც დარჩენილი 21 წელი მან პარიზში მარტომ გაატარა.

1991 წელს, იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ მას პენსია შეუწყვიტეს, რის გამოც უკანასკნელ წლებში ძალიან გაუჭირდა. იგი 1997 წლის 16 ოქტომბერს გარდაიცვალა პარიზში, 94 წლის ასაკში. მოგვიანებით იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს სერბეთში, ქალაქ ოპლენაკის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიაში.

შვილები
ალექსანდრე (1924-2016), იუგოსლავიის პრინცი. ცოლად შეირთო იტალიის მეფე უმბერტო -ის ასული მარია პია სავოიელი, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი, თუმცა მას შემდგომში გაეყარა და იქორწინა ლიხტენშტაინის პრინცესა ბარბარაზე, რომელთანაც კიდევ ერთი ვაჟი შეეძინა;
ნიკოლა (1928-1954), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
ელიზაბეტა (1936-ცოცხალია), პირველად იქორწინა ჰოვარდ ოქსენბერგზე, რომელთან ორი გოგონას გაჩენის შემდეგ განქორწინდა და კიდევ ორჯერ გათხოვდა;
ყვარელწყლის სამაროვანი

ყვარელწყლის სამაროვანი — ძვ.წ. - საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში, კახეთში, ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყვარელწყლის სამხრეთით, 500 მ. დაშორებით.

1966 წელს ძეგლის ტერიტორიაზე მშენებლობის დროს აღმოჩნდა ბრინჯაოს მახვილები, შუბისპირები და რგოლები. 1967 წელს ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კონსტანტინე ფიცხელაური) გათხარა ოთხი სამარხი. სამარხები წარმოადგენდა სწორკუთხა ორმოებს, რომლებიც ძელებით უნდა ყოფილიყო გადახურული. მიცვალებულის ჩონჩხი აღმოჩნდა მხოლოდ ერთ სამარხში: დაკრძალული იყო მარჯვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით. მიცვალებულს წელზე ჯაჭვის ქამარი ჰქონია შემორტყმული, რომელზეც ღორის ეშვი ეკიდა. სამარხში გამოვლინდა მსხვილფეხა საქონლის თავის ქალა, ბრინჯაოს მახვილი, პინცეტი, მახვილის ჩამოსაკიდი სამხარიღლიე თასმის ბრინჯაოს მილაკები და ბრინჯაოს შუბისპირი. ორმოსამარხთა ინვენტარის უმეტეს ნაწილს წარმოადგენს თიხის ჭურჭელი, რომელიც დამზადებულია სამეთუნეო ჩარხზე წვრილმარცვლოვანი ქვიშანარევი თიხისგან და გამომწვარია ნაცრისფრად ან მოყავისფროდ. მასალა დაცულია თელავის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმში.
გურჯაანის მეორე სამარხი

გურჯაანის მეორე სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის აღმოსავლეთით 600 მეტრზე, გოძიანთეულად წოდებულ ადგილზე, განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს.

ძეგლი, რომელიც დაზიანებულია, აღმოაჩინეს 2010 წელს მიწის სამუშაოების დროს. სამარხი წარმოადგენს ქვის ოთხი ფილისგან შედგენილ ქვაყუთს, რომელიც დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. სამარხი კოლექტიურია, მასში სამი მიცვალებულის ჩონჩხი აღმოჩნდა. ერთ-ერთი მიცვალებული იწვა გულაღმა გაშოტილი, თავით დასავლეთისაკენ. ჩონჩხი ცუდად იყო დაცული. დანარჩენი ორი მიცვალებულის ძვლები ერთ-ერთ განივ კედელთან იყო მიხვეტილი. სამარხში აღმოჩნდა ბრინჯაოსა და რკინის სამაჯურები, რკინის მშვილდსაკინძი და რკინის ბეჭდის ფრაგმენტი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ულან-დაბანი

ულან-დაბანი, ჰუმბოლდტის ქედი — ქედი ჩინეთში, ნანშანის სისტემაში. გადაჭიმულია დაახლოებით 250 კმ-ზე, სიმაღლე 5300-5400 მ. გარემომცველი პლატოდან ამაღლებულია 1000-2000 მ-ით. სუსტად არის დანაწევრებული. უღელტეხილების სიმაღლეა 4000 მ. გვხვდება მყინვარები. უმეტესწილად აგებულია დანალექი ქანებით. გავრცელებულია ცივი უდაბნოების მცენარეულობა. სახელი უწოდა რუსმა მოგზაურმა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ გერმანელი მეცნიერის ალექსანდერ ჰუმბოლდტის პატივსაცემად.
კუკუნორის ქედი

კუკუნორის ქედი — ქედი ჩინეთში, ნანშანის მთათა სისტემის ნაწილი. სამხრეთ-დასავლეთიდან შემოსაზღვრავს კუკუნორის ვაკეს. სიგრძე 300 კმ, სიმაღლე 4120 მ. უმეტესწილად აგებულია გრანიტებით, აგრეთვე კრისტალური ქანებით. ცენტრალურ ნაწილში წარმოქმნის ვიწრო, მაღალ მთათა ჯაჭვს თოვლნარებითა და მცირე მყინვარებით. დასავლეთით და აღმოსავლეთით მკვეთრად დაბლდება და ღებულობს საშუალომთიან უვალებიან იერს. ჭარბობს მშრალი სტეპის ლანდშაფტები და უძრახელას ლაქები.
სულენანშანი

სულენანშანი, ზიუსის ქედი — ქედი ჩინეთში, ნანშანის მთათა სისტემაში. წარმოადგენს ცილიანშანის დასავლეთ ნაწილს. სიგრძე დაახლოებით 250 კმ, მაქსიმალური სიმაღლე 5808 მ (მთა გუანძეფინი, ნანშანის უმაღლესი წერტილი). სულენანშანთან მიბჯენილი მთათაშორისი ვაკეები მდებარეობს 4100-4500 მ სიმაღლეზე. სულენანშანი უმეტესწილად აგებულია სინური და კამბრიული ასაკის გრანიტებითა და მეტამორფული ქანებით. კალთების ქვედა ნაწილი დაფარულია მეჩხერი ბალახოვანი და ავშნიანი, მარცვლოვანი და ისლიანი ბუჩქნარი მცენარეულობით; 5000 მ ზევით კალთები წელიწადის დიდ დროს დაფარულია თოვლით; განვითარებულია გამყინვარება. შემორჩენილია კანჯარისა და გარეული იაკის ჯოგები; მთათაშორის ხეობებში გვხვდება კუკუ-იამანი.
ახაშნის წმინდა გიორგის ეკლესია

ახაშნის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის დასავლეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა. გარეთა კუთხეები და კარ-სარკმელთა ღიობები აგურითაა ნაწყობი. საუკუნის 80-იან წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობმა ეკლესია აღადგინა (არაწესიერად), რის შედეგადაც მან თავდაპირველი სახე საგრძნობლად დაკარგა. შენობას დასავლეთით აქვს ერთი შესასვლელი. კარი თაღოვანია. თაღის ნაწილი ჩამონგრეულია.ამჟამად ეკლესიას რკინის კარი აქვს შებმული. შიგნითმის წინ სამფეხურიანი კიბეა. აღმოსავლეთით მომრგვალებულ აფსიდში მაღალი და განიერი სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივემხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშაა, ხოლო ქვემოთ, კედელზე, ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. აფსიდი გადახურულიატლანქად სხმული კონქით. აფსიდის ბოლოებში კედლიდან ოდნავ გამოშვერილი თითო პილასტრია. დასავლეთ კედელშივიწრო სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთ კედელს, დასავლეთ ნაწილში, დაბალი საფეხური გასდევს. იატაკი მოგებულია ქვის სწორკუთხა ფილებით. ეკლესიის გარშემო ჩაფლულია რამდენიმე ქვევრი.
სასიღნაღოღელე

სასიღნაღოღელე — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ არაშენდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 0,5 კილომეტრზე. მდ. ლაკბის მარჯვენა ნაპირზე, მისი ერთ-ერთი მშრალი შენაკადის — სასიღნაღოღელის სათავესთან.

განეკუთვნება გვიანდელ პალეოლითის ხანას. სადგომ-სახელოსნო „სასიღნაღოღელე“ 1969 წელს გამოავლინა კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის (ხელმძღვანელი კიაზო ფიცხელაური) ქვის ხანის რაზზმა (ხელმძღვანელი თ ბუგიანიშვილი). სასიღნაღოღელესთან დაახლოებით 1 ჰექტრის ფართობზე, მზესუმზირის ნათესებში შეგროვდა კაჟის 91 ნივთი: კაჟის კაჭარი, ნუკლეუსები, ანატკეცები და იარაღი. ნუკლეუსები გაფორმებულია კაჭრებსა და ანამტვრევებზე. ყველა ნუკლეუსი. რომელიც ლევალუაურია, ერთფუძიანი და განივიანია, გარდა ერთისა. არალევალუაურია, ერთფუძიანი გრძივი და განივი, ორფუძიანი ცალმრივი და ორმხრივი, დისკოსებრი ორმხრივი და ამორფული ტიპის. ყველა ანატკეცი არალევალუაურია, ერთფუძიანი ცალმხრირვი და ორმხრივი, დისკოსებრი ორმხრივი და ამორფული ტიპის. ყველა ანატკეცი არალევალუაურია. ისინი დაბალი, ფართო ან მოგრძო მოყვანილობისაა. მათთვის დამახასიათებელია შერბილებული კლექტონური ტექნიკის ნიშნები. აქვთ ძირითადად გლუვი, ფართო დარტყმის მოედანი და რელიეფური ბურცული ნიჟარისებრი წარმონაქმნით, რომელსაც ქვედა სიბრტყის ნახევარი უკავია. იარაღებში წამყვანი ადგილი სახოკ-საფხეკებს უკავიათ. მაათში გამოიყოფა ცალპირა ამოზნექილ და ჩაზნექილ სამუშაოპირიანი, ორი ორპირა, გრძივი, სწორ და ამოზნექილ და ჩაზნექილ სამუშაოპირიანი და კონვერგენტული სახოკები. ცალპირა და კონვერგენტული სახოკები დამზადებულია არალევალუაურ ანატკეცებზე. საფხეკები ორი სწორ და ერთი ამოზნექილ სამუშაოპირიანი გრძივი და განივი ტიპისაა. სხვა იარაღიდან წარმოდგენილია ორი ორწვერა სახვრეტი, ნისკარტისებრი შვერილიანი მჭრელი იარაღი და ნისკარტისებრი წვეტანა. ქვის ინდუსტრია არალევალუაურია. გაპობა-ატკეცის ანუ პირველადი დამუშავების წესში წამყვანია აშელ-კლექტონური ტექნიკა, ხოლო მეორად დამუშავებაში ესეიგი იარაღის დამზადებაში — ზურგისემიერი ფართო ფაცეტოვანი ციცაბო რეტუში. აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ ეთნოგრაფიულ საცავში.
გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)

გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაკურციხის სამხრეთ-დასავლეთით 1 კილომეტრზე, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. საუკუნის 90-იან წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთე, შიგნიდან და გარედან შეულესავთ და ღარისებრი კრამიტით გადაუხურავთ. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გადახურულია შეისრული თაღით, რომელიც გარედან კედლის სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია სწორკუთხა, გარეთკენ დავიწროებული სარკმელი. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია სწორკუთხა ტრაპეზი. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში ორ-ორი პატარა სწორკუთხა ნიშაა, შუა ნაწილში კი - თითო სწორკუთხა სარკმელი, რომელთა ქვედა ნახევარი შეკეთების დროს ამოუშენებიათ. შიგნით ეკლესია შეისრული კამარითაა გადახურული.
ბაკურის კოშკი

ბაკურის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაკურციხის დასავლეთ ნაწილში, ე. წ. ზემო უბანში, ჩალაუბნისხევის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა, ზემოთ კი თანდათან ვიწროვდება. აგებულია საშუალო ზომის რიყის ქვით. დაზიანებულია: შემორჩენილია სამი სართული და სართულის მცირე ნაწილი, კედლები სიმაღლეზე დაბზარულია, სართულშუა ხის გადახურვა მთლიანად ჩაქცეულია. შესასვლელი სართულზე, აღმოსავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია. შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს დიდი თაღოვანი ბუხარია, ბუხრის ორივე მხარეს კი - თითო თაღოვანი ნიშა. ორი თაღოვანი ნიშაა სამხრეთ კედელში, ორი - ჩრდილოეთ და ერთი - აღმოსავლეთ კედელში. ყველა ნიშის თაღი აგურითაა ნაშენები. სართულის ოთხივე კედელი ყრუა (სათოფურების გარეშე). სართულზე აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში რვა-რვა კვადრატული სათოფურია, სამხრეთისაში - სამი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში - ორი. მესამე სართულის ოთხივე კედელში სამ-სამი ცალმაგი სათოფურია მოწყობილი.