ხოსე მარია ბალკასარი

ხოსე მარია ბალკასარ სელადა (დ. 17 იანვარი, 1943) — პერუელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც 2026 წლიდან არის პერუს 66-ე პრეზიდენტი. იგი პირველად პერუს კონგრესში 2021 წელს აირჩიეს, როგორც პარტია „თავისუფალი პერუს“ წევრი. 2022 წელს მან დატოვა პარტიის რიგები და დაეხმარა „ორასი წლის პერუს“ — „თავისუფალი პერუს“ დისიდენტი კონგრესმენებისგან შემდგარი საპარლამენტო ბლოკის დაარსებას. 2024 წელს, „ორასი წლის პერუს“ დაშლის შემდეგ, იგი კვლავ „თავისუფალი პერუს“ ფრაქციას დაუბრუნდა.

2026 წლის 17 თებერვალს პრეზიდენტის თანამდებობიდან ხოსე ხერის უნდობლობის გამოცხადებისა და გადაყენების შემდეგ, ბალკასარი აირჩიეს კონგრესის პრეზიდენტად, ხოლო მომდევნო დღეს კენჭისყრით პერუს პრეზიდენტი გახდა. ბალკასარი თავისი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში არაერთ დაპირისპირებაში გახვეულა, მათ შორის იყო სისხლის სამართლის გამოძიებები სახსრების უკანონო მითვისების ბრალდებით, მისი კავშირები პატრისია ბენავიდესთან პერუს საჯარო სამინისტროსთან დაკავშირებული სკანდალის დროს და კრიტიკა ბავშვთა ქორწინებაზე მისი შეხედულებების გამო.

ადრეული ცხოვრება
ბალკასარი დაიბადა 1943 წლის 17 იანვარს ნანჩოკში, კახამარკაში, პერუში. იგი სამართალს სწავლობდა ტრუხილიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში, რომელიც 1972 წელს დაამთავრა. 2005 წელს მან მიიღო სამართლისა და პოლიტიკური მეცნიერებების დოქტორის ხარისხი პედრო რუის გალოს ეროვნულ უნივერსიტეტში. 1977 წლიდან იგი ასევე მუშაობდა პროფესორად ამავე ეროვნული უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

იურიდიული კარიერა
ბალკასარი ლამბაიეკეს იუსტიციის უმაღლესი სასამართლოს უფროსი წევრი იყო. იგი ასევე გახლდათ პერუს უზენაესი სასამართლოს დროებითი უზენაესი წევრი, სადაც მუშაობდა მუდმივმოქმედი სამოქალაქო პალატის მოსამართლედ. თუმცა, 2004 წლის აგვისტოში, მას შემდეგ, რაც მან გააუქმა პალატის წინა წევრების მიერ 2003 წელს გამოტანილი საკასაციო განჩინება, რითაც დაარღვია კანონიერი ძალაში შესული გადაწყვეტილების პრინციპი, პერუს იუსტიციის მაშინდელმა ეროვნულმა საბჭომ მის წინააღმდეგ დისციპლინური წარმოება დაიწყო. ამას 2006 წელს მისი თანამდებობიდან დროებითი ჩამოშორება მოჰყვა. ამ პროცესების პარალელურად, იგი ასევე მოექცა ყურადღების ცენტრში 2005 წლის ივლისში ძმები ვოლფენსონების, ვლადიმირო მონტესინოსის მოკავშირეებისა და გაზეთების, -ისა და -ს მფლობელების გათავისუფლების გამო. ეს გათავისუფლება ეფუძნებოდა არაკონსტიტუციურ კანონს რომელიც მოგვიანებით თავად მისმა პალატამ გააუქმა. მრავალწლიანი დაყოვნების შემდეგ, 2011 წელს იგი ოფიციალურად გაათავისუფლეს მოსამართლის თანამდებობიდან, რადგან იუსტიციის ეროვნულმა საბჭომ მას რატიფიკაცია არ გაუგრძელა. საბჭომ ორი ძირითადი მიზეზი დაასახელა: მისი წარსული დისციპლინური ნასამართლეობა და რატიფიცირების ინტერვიუს დროს გამოვლენილი სუსტი სამართლებრივი არგუმენტაცია, რომელიც ვერ აკმაყოფილებდა დაკავებული პოზიციისთვის საჭირო სტანდარტებს.

2019 წელს იგი აირჩიეს ლამბაიეკეს იურიდიული ასოციაციის დეკანად ორი წლის ვადით (2019–2020).

პოლიტიკური კარიერა
2021 წლის საყოველთაო არჩევნებისთვის, ბალკასარი წარადგინეს პერუს რესპუბლიკის კონგრესის კანდიდატად ლამბაიეკეს დეპარტამენტიდან მემარცხენე პარტია „თავისუფალი პერუს“ სახელით. ბალკასარი აირჩიეს კონგრესმენად 6641 ხმით. 2021 წელს ბალკასარმა სცადა კონგრესის დირექტორთა საბჭოში გაწევრიანება, თუმცა წარუმატებლად. მან ასევე წარუმატებლად იყარა კენჭი პერუს კონგრესის პრეზიდენტის თანამდებობაზე 2022 წელს.

2022 წლის ივნისში ბალკასარმა დატოვა „თავისუფალი პერუს“ ფრაქცია და ჩამოაყალიბა მემარცხენე საპარლამენტო ჯგუფი „ორასი წლის პერუ“. 2024 წელს, ფრაქციის დაშლის შემდეგ, იგი კვლავ „თავისუფალი პერუს“ საპარლამენტო ფრაქციას დაუბრუნდა, თუმცა პარტიული აფილირების გარეშე დარჩა. 2024 წლის ბოლოს ბალკასარი შეუერთდა პარტია „ახლა ერს“ , მაგრამ 2025 წლის იანვარში იგი პარტიიდან გარიცხეს. იგი 2026 წლის საყოველთაო არჩევნებში ხელახლა კენჭს აღარ იყრის.

პრეზიდენტობა (2026–დღემდე)
2026 წლის 18 თებერვალს, პრეზიდენტ ხოსე ხერისათვის უნდობლობის გამოცხადებისა და მისი გადაყენების შემდეგ, „თავისუფალმა პერუმ“ ბალკასარი კონგრესის თავმჯდომარისა და პერუს პრეზიდენტის თანამდებობაზე წარადგინა. რამდენიმესაათიანი კენჭისყრის შემდეგ, იგი კონგრესმა პრეზიდენტად აირჩია საბოლოო ტურში მიღებული 60 ხმით, რითაც მან დაამარცხა პარტია „პერუს სახალხო მოძრაობის“ კონგრესმენი მარიკარმენ ალვა. 83 წლის ასაკში ბალკასარი გახდა ყველაზე ხანდაზმული ადამიანი, რომელმაც ოდესმე პერუს პრეზიდენტის ფიცი დადო.

დაპირისპირება
ბრალდებები სახსრების მითვისებაში
ლამბაიეკეს იურიდიული ასოციაციის დეკანად ყოფნის პერიოდში, მას ბრალი დასდეს დაახლოებით ორი მილიონი პერუული სოლის (დაახლოებით 600,000 აშშ დოლარი) მითვისებაში. ბრალდების მიხედვით, იგი ითხოვდა, რომ ასოციაციის შემოსავლები მის პირადისაბანკო ანგარიშებზე ჩარიცხულიყო. ამის გამო, მის წინააღმდეგ ამჟამადაც მიმდინარეობს სამართლებრივი პროცესები. გარდა ამისა, 2022 წელს იგი გარიცხეს იურიდიული ასოციაციიდან, რაც 2024 წლის დეკემბერში რატიფიცირდა.

სკანდალი საჯარო სამინისტროში
ბალკასარი კრიტიკის ქარცეცხლში მოექცა ყოფილ პროკურორ პატრისია ბენავიდესთან დაკავშირებულ სკანდალში მონაწილეობის გამო. ტელეკომპანია -მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბალკასარმა ბენავიდესის მრჩევლებს თავისი რძლის რეზიუმე გადასცა, რის შემდეგაც ამ უკანასკნელმა პროკურატურაში თანამდებობა მიიღო. პერუს საჯარო სამინისტროს ირგვლივ ატეხილი დაპირისპირებისას იგი კონგრესის უკიდურეს მემარჯვენე წევრებს მიემხრო და მხარი დაუჭირა იუსტიციის ეროვნული საბჭოს დაშლას, რომელიც ბენავიდესს კრიმინალური ორგანიზაციის ხელმძღვანელობის მუხლით იძიებდა.

განცხადებები ბავშვთა ქორწინებასთან დაკავშირებით
ბალკასარი მწვავედ გააკრიტიკეს მას შემდეგ, რაც მან მხარი დაუჭირა არასრულწლოვანთა ქორწინებას და განაცხადა, რომ სექსუალური განათლება „ფსიქოლოგიურ ზიანს“ აყენებს ბავშვებს. მან აღნიშნა, რომ „სექსუალური კავშირი ადრეულ ასაკში დადებითია“ და ამტკიცებდა, რომ ბავშვთა ქორწინება პერუს კულტურის ნაწილია. მისმა ამ სიტყვებმა გამოიწვია უფლებადამცველი ორგანიზაციებისა და ფართო საზოგადოების აღშფოთება, რადგან მისი ხედვები ეწინააღმდეგება ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო სტანდარტებსა და ადამიანის უფლებებს.