iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ემილიუსის პორტიკი

ემილიუსის პორტიკი — პორტიკი ძველ რომში. ერთ-ერთი უდიდესი კომერციული ნაგებობა თავისი დროისთვის. ფუნქციონირებდა როგორც საწყობი და დისტრიბუციის ცენტრი საქონლისთვის, რომელიც ქალაქში შემოდიოდა ტიბრის მდინარის გავლით.

ისტორია და აღწერა
პორტიკი აშენდა ძვ.წ. 193 წელს ედილების მარკუს ემილიუს ლეპიდუსისა და ლუციუს აემილიუს პაულუსის მიერ, საიდანაც მომდინარეობს ნაგებობის სახელწოდება და კავშირი გენს აემილიასთან. მოგვიანებით, ძვ. წ. 174 წელს ის ხელახლა ააშენეს ცენზორებმა კვინტუს ფულვიუს ფლაკუსმა და აულუს პოსტუმიუს ალბინუსმა.

პორტიკის განვითარება დაემთხვა ქალაქის სწრაფ ზრდას მეორე პუნიკური ომის შემდეგ. ამ ზრდამ, როგორც ვაჭრობაში, ასევე მოსახლეობაში, დაძაბულობა გამოიწვია ფორუმ ბოარიუმში არსებულ შეზღუდულ სივრცეზე და ხაზი გაუსვა მდინარის კავშირის მნიშვნელობას რომის მთავარ პორტთან ოსტიაში. როგორც ჩანს, პორტიკი და ემპორიუმი ერთად მუშაობდნენ, რათა ხელი შეეწყოთ საქონლისა და საკვები პროდუქტების გადმოტვირთვისთვის, შენახვისთვის და შესაძლოა ხელახალი განაწილებისთვის, მათ შორის იმპორტირებული მარცვლეულისთვის პურის განაწილების მიზნით, და როგორც ჩანს, უწყვეტად ფუნქციონირებდნენ ახ.წ. მე-6 საუკუნემდე.

ოპუს ინცერტუმის ნაგებობა, თხელი მართკუთხედის ფორმით იყო აგებული, რომელიც პარალელურად მიუყვებოდა ტიბრს და ძალიან დიდი იყო. დაახლოებით 487 მეტრი სიგრძის, მეტრი სიღრმის და დაყოფილი იყო 294 სვეტით, განლაგებული შვიდ რიგად. ესენი ქმნიდნენ 50 დერეფნის სერიას, თითოეული 8.30 მეტრი სიგანის. ისინი გადახურული იყო გადაფარებული თაღების სერიით, რომლებიც ბორცვის ფერდობის შესაბამისად მაღლდებოდა, რაც უზრუნველყოფდა დაცვას სტიქიისგან და ამავდროულად შესაძლებელს ხდიდა სინათლისა და ჰაერის შეღწევას. საერთო გადახურული ფართობი შეადგენდა 25,000 კვადრატულ მეტრს.

ნაგებობა განთავსებული იყო დაახლოებით 90 მეტრის დაშორებით ემპორიუმიდან და მდინარესთან მისასვლელიდან, სავარაუდოდ სეზონური წყალდიდობების ზემოქმედების შესამცირებლად. ტრაიანეს პერიოდისთვის ეს სივრცე შევსებული იყო დამატებითი კომერციული ნაგებობებით, და პორტიკში არსებული დიდი სასარგებლო სივრცეები გამოიყენებოდა სხვადასხვა მიზნით, ხშირად მოდიფიცირებული ან დანაწევრებული, მომხმარებელთა საჭიროებების შესაბამისად.
აკვა-ალექსანდრია

აკვა-ალექსანდრია — ძველი რომაული აკვედუკი რომში. 22,4 კმ სიგრძის აკვედუკი წყალს პანტანო ბორგეზედან მარსის ველზე მდებარე ალექსანდრეს აბანოებამდე ატარებდა. ის ჩვენი წელთაღრიცხვით - საუკუნეებში გამოიყენებოდა.

ისტორია
აკვედუკი აშენდა ახ. წ. 226 წელს როგორც რომის თერთმეტი უძველესი აკვედუკიდან უკანასკნელი. იგი აშენდა იმპერატორ ალექსანდრე სევერუსის მმართველობის დროს, რათა წყალი მიეწოდებინა ნერონის აბანოებისათვის, რომელსაც ეწოდა ალექსანდრიის აბანოები. აკვედუკი პირველად შეკეთდა დიოკლეტიანეს ეპოქაში და საუკუნეებს შორის, შემდეგ და საუკუნეებს შორის და ბოლოს საუკუნეში პაპ ადრიანე -ის მმართველობის დროს. აკვედუკი აღწერა რაფაელო ფაბრეტიმ საუკუნეში.

ტექნიკური დეტალები
აკვედუკის წყლის გადატანა დამოკიდებული იყო სეზონებზე და 120 000 დან 320 000 მდე კუბური მეტრი წყალი გადაქონდა დღიურად. თაღები აკვედუკის იყო დამზადებული რომაული ბეტონისგან აგურის საფარით. თითოეული სვეტის თავზე ოთხი პატარა ტრავერტინის სამაგრია, რომელთა ფუნქცია უცნობია.
მაქსენციუსის მავზოლეუმი

მაქსენციუსის მავზოლეუმი — აპიუსის გზაზე დიდი კომპლექსის ნაწილი, რომელიც მოიცავდა სასახლეს და ეტლების შეჯიბრის ცირკს, აშენებული იმპერატორ მაქსენციუსის მიერ. დიდი წრიული აკლდამა აშენდა მაქსენციუსის მიერ მე-4 საუკუნის დასაწყისში, სავარაუდოდ საკუთარი თავისთვის და ოჯახისთვის. როდესაც მისი ახალგაზრდა ვაჟი ვალერიუს რომულუსი გარდაიცვალა, ის იქ დაკრძალეს. ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქციის შემდეგ მავზოლეუმი საზოგადოებისთვის კვლავ გაიხსნა 2014 წელს.

ისტორია
მაქსენციუსმა გადაწყვიტა აკლდამის აშენება აპიუსის გზაზე, რადგან რომაული ჩვეულების თანახმად, ყველა ცხედარი უნდა დაკრძალულიყო ქალაქის გარეთ. კომპლექსი ძალიან ახლოსაა რამდენიმე კატაკომბასთან. ვარაუდობენ, რომ მავზოლეუმი იყო ორსართულიანი, ცილინდრული როტონდა დაახლოებით 35 მეტრის დიამეტრით, თუმცა შემორჩენილია მხოლოდ მისი ნახევრად მიწისქვეშა სართული. აქ არის ცენტრალური რვაკუთხა სვეტი ცხრა მეტრზე მეტი დიამეტრით და მას გარს აკრავს შვიდი მეტრის სიგანის, თაღოვანი დერეფანი ღია ნიშებით სარკოფაგებისთვის. არ არის არანაირი კვალი იატაკის ან კედლის მორთულობისა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ შენობა არასდროს დასრულებულა.

მე-18 საუკუნის საცხოვრებელი სახლი დიდწილად ფარავს მავზოლეუმს აპიუსის გზიდან და დგას იმ ადგილას, სადაც ოდესღაც სვეტებიანი კარიბჭე შემოფარგლავდა აკლდამის მთავარ შესასვლელს. ეს თავდაპირველად იყო ფერმის სახლი და მოგვიანებით გადაკეთდა საცხოვრებლად ტორლონიების ოჯახის მიერ, რომელსაც ის ეკუთვნოდა 1943 წლამდე, სანამ ფაშისტური მთავრობის მიერ არ იქნა გადაბარებული.
დნიპროს ფერისცვალების ტაძარი

ფერისცვალების ტაძარი — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ დნიპროში (ყოფილი ეკატერინოსლავი), უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის დნეპროპეტროვსკის ეპარქიის ერთ-ერთი ტაძარი . აკურთხეს უფლის ფერისცვალების პატივსაცემად. აშენდა რუსული კლასიციზმის სტილში 1835 წელს არქიეპისკოპოს გაბრიელის (რიზანოვი) დროს. ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი . ეპარქიის ადმინისტრაციული მმართველობის დროებითი ადგილი.

ისტორია
საკათედრო ტაძრის პირველი პროექტი ფრანგი არქიტექტორის კლოდ გერუას მიერ დამტკიცდა 1786 წელს, როდესაც დაიგეგმა, რომ მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი უფრო დიდი იქნებოდა, ვიდრე წმინდა პავლეს ტაძარი რომის კედლებს გარეთ.

ტაძრის მონახაზი — მთავარი და გვერდითი ფასადები, გეგმა — დაცულია მოსკოვში რუსეთის სამხედრო ისტორიულ არქივში (მათი ავტორობა დაადგინა არქიტექტურის ისტორიკოსმა, პროფესორმა ს. რევსკიმ).

პირველი ქვა დაიიდო ტაურიდის მოგზაურობის დროს საზეიმო ატმოსფეროში ეკატერინე -ისა და იოსებ -ის მიერ 1787 წლის 9 (20) მაისს. თუმცა საძირკვლის ჩაყრის შემდეგ ტაძრის მშენებლობა ვეღარ გაგრძელდა იმავე წელს დაწყებული რუსეთ-ოსმალეთის ომის გამო, ხოლო ეკატერინეს გარდაცვალების შემდეგ ნოვოროსიისკის გუბერნიაში ქვით მშენებლობა აიკრძალა.

ტაძრის მშენებლობა განახლდა 1830 წელს. ის დაგეგმილზე 6-ჯერ უფრო პატარა გამოვიდა. ავტორის სახელი დიდი ხნის განმავლობაში საკამათო იყო; მხოლოდ 1950-იან წლებში შეძლო არქიტექტურის ისტორიკოსმა ი. ბურლაკოვმა დაემტკიცებინა, რომ ფერისცვალების ტაძარი ეკუთვნოდა კლასიციზმის ეპოქის დიდ რუს არქიტექტორს იყო ანდრეიან ზახაროვს (1761-1811). საკათედრო ტაძრის დიზაინი მან შეიმუშავა 1805-1806 წლებში.

რევოლუციამდე ის ყველაზე დიდი საკათედრო ტაძარი ქალაქში. 1930 წლიდან 1988 წლამდე ტაძარში ღვთისმსახურება არ ტარდებოდა, ხოლო 1975 წლის შემდეგ ეკლესიის შენობაში განთავსებული იყო რელიგიისა და ათეიზმის მუზეუმი. მანამდე აქ მდებარეობდა გამომცემლობა „ზორიას“ ქაღალდის საწყობი.

მაცხოვრის ფერისცვალების ეკლესია 1992 წლის 21 იანვარს გადაეცა დნეპროპეტროვსკის ეპარქიას. 2008 წელს სამრეკლოზე დამონტაჟდა ახალი მთავარი სამრეკლო.

ნეკროპოლისი
ტაძრის ტერიტორიაზე მდებარეობს ეპარქიის ეპისკოპოსებისა და სასულიერო პირების სამარხი.

მთავარეპისკოპოსი ანდრეი (კომაროვი)
მთავარეპისკოპოსი ვარლაამი (ილიუშჩენკო)
ეპისკოპოსი კრონიდი (მიშჩენკო)
დეკანოზი ვლადიმერ კაპუსტიანსკი
დეკანოზი კონსტანტინე ოგიენკო
დეკანოზი სერგეი ოსადოვსკი

1941 წელს მიცვალებულთა ცხედრები მიმდებარე ქუჩებიდან ტაძრის ეზოში გადაასვენეს და ცენტრალურ კარიბჭესთან მდებარე მასობრივ საფლავში დაკრძალეს.

ტაძრის არქიტექტურული ანალოგი
ტაძრის დიზაინი ასევე გამოიყენა არქიტექტორმა სემიონ დუდინმა იჟევსკში ალექსანდრე ნეველის საკათედრო ტაძრის ასაშენებლად.
გოეთეს სახლი

გოეთეს სახლი — მუზეუმი რომში, კორსოს ქუჩაზე, მიძღვნილი იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთესადმი, მისი იტალიური მოგზაურობისა და რომში ცხოვრებისადმი 1786-დან 1788 წლამდე. მოგზაურობის დროს გოეთე წერდა დღიურს და ასევე ბევრ წერილს, რომლებიც გამოქვეყნდებოდა 1816-17 წლებში როგორც „იტალიური მოგზაურობა“.

ისტორია და აღწერა
მუზეუმი მდებარეობს იმავე სახლში და იმავე ოთახებში, სადაც გოეთე ცხოვრობდა თავის მეგობარ გერმანელ მხატვარ იოჰან ჰაინრიხ ვილჰელმ ტიშბაინთან ერთად რომში ყოფნის პერიოდში 1786 წლის ოქტომბრიდან 1787 წლის თებერვლამდე, სანამ ისინი ერთად გაემგზავრნენ ნეაპოლში. ამის შემდეგ, გოეთე გაემგზავრა სიცილიაში, და კვლავ 1787 წლის ივნისიდან 1788 წლის აპრილამდე. ტიშბაინი იზიარებდა სახლს სხვა გერმანელ და შვეიცარიელ მხატვრებთან, ფრიდრიხ ბურისთან, იოჰან ჰაინრიხ მაიერთან, იოჰან ჰაინრიხ ლიფსთან და იოჰან გეორგ შუცთან. სხვა ხელოვანები, რომლებიც ცხოვრობდნენ რომში და ხშირად სტუმრობდნენ გოეთეს აქ, იყვნენ მხატვრები ანჯელიკა კაუფმანი, მისი მეუღლე ანტონიო ცუკი და იოჰან ფრიდრიხ რაიფენშტაინი, ასევე მწერალი კარლ ფილიპ მორიცი.

როდესაც ტიშბაინი საბოლოოდ გადავიდა ნეაპოლში 1787 წლის ზაფხულში, გოეთე შესახლდა მის ვრცელ სახატავ სტუდიაში დარჩენილი ვიზიტის განმავლობაში. მან განაგრძო რომის ანტიკური და რენესანსის ხელოვნების შესწავლა და სცადა თავისი ძალები ხატვაში, ფერწერასა და ქანდაკებაში. ის ასევე განაგრძობდა მუშაობას თეატრალურ პიესაზე „იფიგენია ტავრიდაში“, გარდა ამისა, განაახლა მუშაობა „ტორკვატო ტასოზე“, „ეგმონტსა“ და „ფაუსტზე“.

გამოფენა
მუდმივი გამოფენა მოგვითხრობს გოეთეს ცხოვრებას იტალიაში, მის ნამუშევრებსა და ნაწერებზე, ასევე მის პირად ცხოვრებაზე. აქ წარმოდგენილია ორიგინალი დოკუმენტები მისი ცხოვრების შესახებ. მეორე გამოფენა დროებითი იყო და ხშირად ეხებოდა საკითხებს, რომლებიც აკავშირებს იტალიურ და გერმანულ კულტურებს. ასევე წარმოდგენილია ისეთი ხელოვანები, როგორებიც არიან მაქს ბეკმანი, ჰაინრიხ მანი და თომას მანი, ანდრეუ ალფარო, გიუნტერ გრასი და იოჰან გოტფრიდ შადოვი. ნაჩვენებია მათი გამოცდილება იტალიაში და მათი დამოკიდებულება გოეთეს მიმართ. მუზეუმს აქვს საკუთარი ბიბლიოთეკა, რომელიც მოიცავს რიხარდ ვ. დორნის კოლექციასაც.

„კაზა დი გოეთე“ (გოეთეს სახლი) გაიხსნა 1997 წელს. მას მართავს დამოუკიდებელი კულტურული ინსტიტუტების ასოციაცია და ხელმძღვანელობს ურსულა ბონგაერტსი.
ტრიტონების შადრევანი

ტრიტონების შადრევანი — რომის (იტალია) შადრევანი, პიაცა ბოკა დელა ვერიტას მოედანზე, სანტა მარია ინ კოსმედინის ბაზილიკის წინ. ეს შადრევანი გასაცალკევებელია მასთან ახლოს მდებარე, მსგავსი სახელწოდების მქონე ტრიტონის შადრევნისგან , რომელიც ჯოვანი ლორენცო ბერნინის მიერაა შექმნილი და ბარბერინის მოედანზე მდებარეობს – იგი მხოლოდ ერთ ტრიტონს გამოსახავს.

ისტორია
1610 წელს რომის უკანასკნელი აკვედუკის, აკუა-პაოლას მშენებლობას უკან არ მოუტოვებია ორი აკვედუკის მნიშვნელობა, რომლებიც მხოლოდ რამდენიმე წლით ადრე იყო აგებული. ამ აკვედუკებმა შესაძლებელი გახადა ახალი შადრევნების აგება მათ განშტოებებზე, რამაც ქალაქის მასშტაბით წყლის უფრო ფართო განაწილება უზრუნველყო. აკუა ფელიჩეს გვერდით განშტოებამ მიაღწია ტიბრის კუნძულის სამხრეთ მხარეს. აქ, ანტიკურ და შუასაუკუნოვან ძეგლებს შორის (არკუს არგენტარიორუმი, იანუსის თაღი, ჰერკულესის ტაძარი, ფორტუნას ტაძარი და სანტა მარია ინ კოსმედინის ბაზილიკა).

პაპმა კლემენტ -მა საკუთარი ხსოვნის აღსანიშნავად ძეგლის აგება გადაწყვიტა. გაურკვეველია, რატომ აირჩია პონტიფიკოსმა შადრევნის მშენებლობა იმ ადგილას, რომელიც ნაკლებად დასახლებული, არათანაბარი რელიეფის და ტიბრის დატბორვების ქვეშ იყო. სინამდვილეში, ამ პროექტის განხორციელებამ უამრავი კრიტიკა გამოიწვია, რადგან ადგილმდებარეობა არადამაკმაყოფილებლად მიიჩნეოდა.

1717 წლის 11 აგვისტოს ახალი შადრევანს საძირკვლის ქვა ჩაუყარეს. შადრევნის პროექტი არქიტექტორ კარლო ბიზაკერის მიერ იქნა შექმნილი ბაზილიკის წინ მდებარე მოედნის მოწყობის დროს. მთელი ტრავერტინის კონსტრუქცია წრიულ საფეხურზეა დაყენებული, ხოლო მის ცენტრში მთავარი აუზის ფორმა ჩაზნექილი გვერდების მქონე რვაკუთხედს წარმოადგენს - რომელიც პაპის, ალბანების ოჯახის გერბის სიმბოლო იყო. ორ ტრიტონს შორის პაპის გერბია გამოსახული.

ოთხი მასკარონი (სახის სკულპტურული გამოსახულება) თავდაპირველად წყალს მთავარ აუზში აგდებდა, მაგრამ ისინი საუკუნეში მოაცილეს - სავარაუდოდ, შემომავალი წყლის ნაკლებობის გამო. რეალურად, შადრევანი დიდი ხნის მანძილზე უწყლოდ იდგა, თუმცა ამჟამად წყალმომარაგება, აღდგენილია.

ბოლო რესტავრაციები ჩატარდა 1994-1995 და 2010 წლებში.
ადამ ტრჟასკოვსკი

ადამ ფ. ტრჟასკოვსკი (; დ. დაახ 1809) — პოლონელი სამხედრო მეხელე რუსეთის იმპერიაში.

ბიოგრაფია
1827 წლის 6 ოქტომბერს, 18 წლის ადამ ტრჟასკოვსკი — ვილენსკის უნივერსიტეტის სტუდენტი პატრიოტული მიზნებიდან გამომდინარე, თავის უნივერსიტეტელებთან ერთად აარსებს საიდუმლო ორგანიზაცია „სარმატული ტომს“ (« »), რომლის თავმჯომარეც თვითონ ხდება.

1828 წელს ადამ ტრჟასკოვსკი ორგანიზაციის სხვა წევრებთან ერთდ, გადასახლებულ იქნა კავკასიაში საიდუმლო ორგანიზაციის წევრობისთვის. კავკასიაში ჩასვლისთანავე ისინი დასაჯეს სასამართლოს გადაწყვეტილების მიხედვით და მიამაგრეს ეგერთა 44-ე პოლკს ჯარისკაცებად. რამოდენიმეწლიანი მსახურის შემდეგ პოლკის მეთაურის ა. პაცკოვსკის შუამდგომლობით ა. ტრჟასკოვკის მიენიჭა უნტერ-ოფიცრის წოდება. აღნიშნული წოდების სამხედრო პირს უკვე აღარ ევალებოდა ყაზარმაში ცხოვრება და შეეძლო კერძო სახლი ექირავა. ეს კი საშუალებას იძლეოდა ადგილობრივი მოსახლეობისა და რეგიონის უკეთ გაცნობას. ტრჟასკოვსკი თავის ყოფილ თანაკურსელებთან ერთად მონაწილეობდა 1828 წლის რუსეთ-სპარსეთისა და 1828-1829 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომებში. შემდეგ ისინი გადაყვანილ იქნენ შავიზღვისპირეთის ხაზის ბატალიონებში. 1834 წელს ერთად გააგრძელეს სამხედრო სამსახური აფხაზეთში. ადამ ტრჟასკოვსკი აფხაზეთში დაბალი ჩინით 10 წელი მსახურობდა.

1838 წელს მიენიჭა პრაპორშიკის წოდება და მიიქცია უფროსობის ყურადღება, როგორც ქართული ენისა და რეგიონის საუკეთესო მცოდნემ. იგი მალევე დაინიშნა აფხაზეთის, სამეგრელოსა და გურიის მმართველის გენერალ ი. ესპეხოს კანცელარიის ზედამხედველად. აფხაზეთის მთავარ მიხეილ შერვაშიძესთან გამოდიოდა, როგორც ოფიცერი საგანგებო დავალებების დროს.

1840-იან წლებში, როდესაც აფხაზეთი შავიზღვისპირეთის ხაზის ნაწილი გახდა, ხაზის შტაბის უფროსმა, გენერალმა გ. ფილიპსონმა ტრჟასკოვსკი თავის შტაბ-ბინაში უფროს ადიუტანტად წაიყვანა.

1843 წელს ადამ ტრზასკოვსკი — კაპიტანია.

1846-1847 წლებში გაზეთ „კავკაზში“ გამოქვეყნდა ტრჟასკოვსკის ნაშრომები რუსულად „მოკლე ისტორიული ცნობები გურიის შესახებ“ და „გურიის წოდებების შესახებ“. ტრზასკოვსკის ნაშრომებმა, უდავოდ, ხელი შეუწყო რუსეთის ხელისუფლების მიერ გურიის საზოგადოების სტრუქტურის უკეთ გააზრებას და ამ პროვინციის უფრო წარმატებულ მართვას.

1847 წელს მან და მიქაელ ბარათაშვილმა, მარი ბროსეს შეუგროვეს გურიის ქართული წარწერები წიგნში გამოსაქვეყნებლად.

1850-იან წლებში მან მაიორის წოდებით დატოვა სამხედრო სამსახური და გენერალ ნ. რაევსკის მეუღლის მამულების მმართველად მუშაობდა.
პორტა-მაჯორეს მიწისქვეშა ბაზილიკა

პორტა-მაჯორეს მიწისქვეშა ბაზილიკა — ბაზილიკა, რომელიც აღმოაჩინეს 1917 წელს რომში პორტა მაჯორეს ახლოს. იგი თარიღდება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე პირველი საუკუნით. მიიჩნევა, რომ ეს იყო ნეო-პითაგორელების შეკრების ადგილი და არის ერთადერთი ისტორიული ძეგლი, რომელიც დაკავშირებულია ნეო-პითაგორულ მოძრაობასთან. მისტიკური ელინისტური ფილოსოფიის ეს სკოლა ქადაგებდა ასკეტიზმს რომელიც ეფუძნებოდა პითაგორასა და პლატონის ნაშრომებს. ის იყო წინამორბედი იმ ბაზილიკებისა, რომლებიც ქრისტიანულ პერიოდში აშენდა, საუკუნეების შემდეგ. 2015 წლის აპრილში იგი გაიხსნა მცირე ჯგუფების ვიზიტორებისთვის.

აღმოჩენა
იგი ქუჩის დონიდან 12 მეტრით (40 ფუტით) დაბლაა. მიწისქვეშა დარბაზი შემთხვევით აღმოაჩინეს 1917 წელს რომიდან კასინომდე სარკინიგზო ხაზის მშენებლობისას. მიწისქვეშა გასასვლელი ჩამოინგრა, რითაც გამოჩნდა დაფარული დარბაზი.

ისტორია
მიიჩნევა, რომ სტრუქტურა აშენებულია სტატილიუსების ოჯახის მიერ. ოჯახის მაშინდელი მეთაური, ტიტუს სტატილიუს ტაურუსი, სენატის მიერ დადანაშაულებული იყო იმაში, რასაც ტაციტუსი თავის „ანალებში“ უწოდებდა „მაგიურ ცრურწმენებზე დამოკიდებულებას“. მან გააპროტესტა თავისი უდანაშაულობა, მაგრამ საბოლოოდ თავი მოიკლა ახ.წ. 53 წელს.

არქიტექტურა
ბაზილიკას აქვს სამი ნავი, რომლებიც ამოკვეთილია ექვსი კლდის სვეტით და აფსიდით. ისინი მოხატულია კენტავრების, გრიფონებისა და სატირების სტუკოს გამოსახულებებით. ასევე წარმოდგენილია კლასიკური გმირები, როგორიცაა აქილევსი, ორფეოსი, პარისი და ჰერკულესი.

თავდაპირველად ბაზილიკაში შესვლა შესაძლებელი იყო პრენესტინას ქუჩიდან გრძელი დაღმავალი შესასვლელითა და ვესტიბიულის გავლით.

გახსნა
ბაზილიკამ რამდენიმე წლიანი სარესტავრაციო სამუშაოები გაიარა. 1951 წელს აშენდა ბეტონის გარსი, რომელიც მთლიანად ფარავდა ბაზილიკას. რადონის გაზთან საბრძოლველად დამონტაჟებულია შვეიცარიული -ის ჰაერის გამწმენდები.

40 ფუტის სიგრძის ბაზილიკა ახლა ღიაა ვიზიტორებისთვის. ძეგლის სიმყიფის გამო, მნახველთა ჯგუფები მცირე რაოდენობით დაიშვებიან. ტემპერატურა და ტენიანობა უნდა შენარჩუნდეს ვიწრო დიაპაზონში. ბაზილიკა ღიაა ყოველი თვის მე-2 და მე-4 კვირას, და ტური წინასწარ უნდა იყოს დაგეგმილი.
ოსტიის არქეოლოგიური მუზეუმი

} ) — არქეოლოგიური მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ძველ რომაულ ქალაქ ოსტიას რომში , იტალია.

მუზეუმი ააშენა რომის პაპმა პიუს -მ , რომელსაც 1865 წელს მოუხდა საუკუნის შენობის გადაკეთება, რომელიც გამოიყენებოდა როგორც მაღაზია ქალაქის მუზეუმის შესაქმნელად. მუზეუმში დაცულია მრავალი არქეოლოგიური ობიექტი, რომლებიც გათხრების ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში გამოჩნდნენ. კოლექციაში შედის, მაგალითად, ძველი ოსტიიდან ცნობილი ადამიანების პორტრეტების კოლექცია, მათ შორის ფილოსოფოსები და სამეფო ოჯახის წევრები, როგორიცაა ასკლეპიოსის და ვოლკაციუს მიროპნოუსის ამსახველი ბიუსტები, ფაუსტინა უფროსის და ტრაიანეს თავის პორტრეტი. მუზეუმს ასევე აქვს სკულპტურების დიდი კოლექცია, მათ შორის პერსევსის ქანდაკება, რომელსაც მედუზას თავი უჭირავს, მითრას სკულპტურული ჯგუფი ხარის მოკვლას და სხვა ნამუშევრები. არსებობს სხვა მაგალითები, რომლებიც გამოფენილია დიდი ინტერესით, მაგალითად, მარმარილოს მცირე ჯგუფები, რომლებიც ასახავს კუპიდონს და ფსიქეას და სხვა საგნებს, ხოლო მუზეუმის სხვა ნაწილში, სარკოფაგები და რელიეფები. გამოფენაზე ასევე წარმოდგენილია კედლის მხატვრობის მაგალითები სხვადასხვა სამარხებიდან და პოლიქრომული მოზაიკის ემბლემები, როგორიცაა ქრისტეს კურთხევა. ამ დიდი ისტორიული და მხატვრული ღირებულების ნამუშევრებს მხარს უჭერს მცირე ნამუშევრების კოლექცია, როგორიცაა ხელნაკეთობები, მინა და ასწავლის ზოგიერთს მაღაზიაში და რამდენიმე საინტერესო ფაქტი, როგორიცაა ბელონას ტაძარში აღმოჩენილი მარმარილოს ფილა, რომელზედაც მოჩუქურთმებულია ორი წყვილი ფეხი საპირისპიროდ, სავარაუდოდ, საპატიო საგანი.
რომის ბარაკოს მუზეუმი

რომის ბარაკოს მუზეუმი — მუზეუმი რომში, იტალიაში, რომელშიც წარმოდგენილია კოლექციონერის ჯოვანი ბარაკოს მიერ შეძენილი ნამუშევრების კოლექცია, რომელმაც თავისი კოლექცია ქალაქ რომს 1902 წელს გადასცა.

მუზეუმი
ნამუშევრებს შორისაა ეგვიპტური, ასურული და ფინიკიური ხელოვნება, ასევე კლასიკური პერიოდის ბერძნული ქანდაკებები. კოლექციის 400 ნამუშევარი დაყოფილია ცივილიზაციის მიხედვით და გამოფენილია ცხრა ოთახში, პირველ და მეორე სართულებზე, ხოლო პირველ სართულზე არის პატარა მისაღები.

პირველი სართული

პირველ სართულზე და ოთახებში წარმოდგენილია ეგვიპტური ნამუშევრები. ოთახი მოიცავს ნამუშევრებს მესოპოტამიიდან, მათ შორის ძვ. წ. ათასწლეულის ლურსმული ფირფიტები და ნივთები ნეო-ასურული სასახლეებიდან, რომლებიც დათარიღებულია ძვ.წ. - საუკუნეებით. მესამე ოთახი შეიცავს ორ მნიშვნელოვან ფინიკიურ ნივთს ეტრუსკულ ხელოვნებასთან ერთად, ხოლო მეოთხეში არის ნამუშევრები კვიპროსიდან.

მეორე სართული

მეორე სართულზე წარმოდგენილია კლასიკური ხელოვნება. ოთახი წარმოგიდგენთ რომაული პერიოდის ორიგინალურ ქანდაკებებს და ასლებს, ისევე როგორც ძვ. წ. საუკუნის ბერძნულ ქანდაკებებს. ოთახში წარმოდგენილია კლასიკური და გვიანდელი კლასიკური რომაული ნამუშევრების ასლები, საბერძნეთის დაკრძალვის ქანდაკებები. და ოთახებში ნაჩვენებია ბერძნული და დახრილი კერამიკის კოლექცია და სხვა ნივთები, დაწყებული ალექსანდრე მაკედონელის დროიდან. ბოლო ოთახში არის რომაული პერიოდის საჯარო ძეგლების ნამუშევრების მაგალითები, შუა საუკუნეების ხელოვნების ნიმუშებთან ერთად.
ალექსანდრა კორნჰაუზერ ფრეიზერი

ალექსანდრა კორნჰაუზერ ფრეიზერი (, დ. 26 სექტემბერი, 1926, ვირმაშე, შკოფია-ლოკა — გ. 17 მაისი, 2020, ლიუბლიანა) — სლოვენელი ქიმიკოსი, ქიმიის პროფესორი ბუნებრივი და საინჟინრო მეცნიერებების ფაკულტეტზე და ლიუბლიანის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ქიმიური კვლევების ცენტრის დირექტორი სლოვენიაში.

ადრეული წლები
ალექსანდრა კალეარი დაიბადა შეძლებულ ოჯახში. მას ხუთი და-ძმა ჰყავდა, ხოლო მამამისი ფლობდა კომპანიას, რომელიც მოგვიანებით შკოფია-ლოკეში ცნობილ კომპანიად „“ იქცა. თუმცა, 1930-იანი წლების დიდი დეპრესიის პერიოდში ოჯახმა ქონება დაკარგა და ალექსანდრა სიღარიბეში აღიზარდა. 1940 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას, როდესაც ის სულ რაღაც თხუთმეტი წლის იყო, ალექსანდრამ ახალგაზრდული ორგანიზაციის ხელმძღვანელობა ითავა, რომლის მიზანი პარტიზანების მხარდაჭერა იყო. მალე მისი მამა ბეგუნიეს საკონცენტრაციო ბანაკში დააპატიმრეს, ხოლო ოჯახი იძულებით სამუშაოებზე გადაასახლეს. მიუხედავად მძიმე განსაცდელისა, ყველამ შეძლო ომის გადატანა.
პედაგოგიური საქმიანობის მოკლე პერიოდს კამნიკსა და დომჟალეში მოჰყვა სწავლის გაგრძელება: 1948 წელს ალექსანდრა ჩაეწერა უნივერსიტეტში და სეავლა დაიწყო ქიმიის ფაკულტეტზე.

კარიერა
1954-1980 წლებში ფრეიზერი თავდაუზოგავად იკვლევდა ალკალოიდებსა და ანტიბიოტიკებს, უმთავრესად ფარმაცევტული კომპანიებისთვის, მეცნიერის განუწყვეტელი ცნობისმოყვარეობითა და სიზუსტით. 1980 წლის შემდეგ მან ქიმიური კვლევები გააერთიანა პედაგოგიკურ მოღვაწეობასთან და თავისი ცოდნა არაერთ საერთაშორისო ორგანიზაციას მოახმარა: ევროკავშირს, გაეროს განვითარების პროგრამას , იუნესკოს, შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციას და ამერიკის შეერთებული შტატების გარემოს დაცვის სააგენტოს. ფრეიზერი არ დაკმაყოფილდა მხოლოდ აკადემიური საქმიანობით — მან თავისი ძალისხმევა ასევე დაუთმო სუფთა ტექნოლოგიების ხელშეწყობას. მისი ღვაწლი არიარებული იქნა და 1999 წელს ტოკიოში ის გახდა პირველი ქალი-მეცნიერი, რომელსაც ჰონდას პრესტიჟული პრემია მიანიჭეს — ცოდნის განვითარებისათვის გარემოს დაცვის სფეროში. სადაც მას დაეკისრა პასუხისმგებლობა ჯანდაცვის, კულტურის, მეცნიერებისა და განათლების სფეროებზე.
სამწლიანი სახელმწიფო სამსახურის შემდეგ, ის კვლავ აკადემიურ საქმიანობას მიუბრუნდა — იქ, სადაც მისი ნამდვილი მოწოდება და სულიერი სიმშვიდე იყო.

მისი მეცნიერული და საგანმანათლებლო ღვაწლი არაერთხელ დაფასდა: ის გახდა ლორან ლავუაზიეს მედლის ლაურეატი (ფარმაცევტური აკადემიის მიერ), ასევე მიიღო რობერტ ბრასტედის სახელობის საპატიო პრემია (ამერიკის ქიმიური საზოგადოების მიერ) და სხვა მრავალ მაღალი დონის ჯილდო. 1997 წელს იგი დაჯილდოდა ზოისის პრემიით — სლოვენიის უმაღლესი აღიარებით მეცნიერების სფეროში.
გარდა ამისა, მას ლუბლიანას საპატიო მოქალაქის წოდებაც მიენიჭა — მადლიერების ნიშნად მისი გამორჩეული ღვაწლისათვის.

პირადი ცხოვრება
ალექსანდრა ფრეიზერი ორჯერ იყო გათხოვილი. მისი პირველი მეუღლე იყო სლოვენიელი ექიმი, პაველ კორნჰაუზერი. მეორე ქორწინებაში კი იგი იმყოფებოდა ბრიტანელ ქიმიკოსთან, მალკოლმ ფრეიზერთან — რომელიც აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტში ქიმიური განათლების პროფესორად და მოგვიანებით ეროვნული აკადემიური პრემიების საბჭოს აღმასრულებელ დირექტორად მუშაობდა. ალექსანდრა ორივე მეუღლის გვარებს ატარებდა, როგორც საკუთარი ცხოვრების და ურთიერთობების მნიშვნელოვანი ფურცლების სიმბოლოს.

მან სიცოცხლე დაასრულა 2020 წლის 17 მაისს, ლუბლიანაში, 93 წლის ასაკში.
სლოვენიელი ხალხის განმათავისუფლებელი ფრონტი

სლოვენიელი ხალხის განმათავისუფლებელი ფრონტი — ყოფილი სლოვენიური ანტი-ფაშისტური პოლიტიკური პარტია. ანტი-იმპერიალისტურ ფრონტს ჰქონდა იდეოლოგიური კავშირები საბჭოთა კავშირთან (რომელიც იმ დროს თავდაუსხმელობის პაქტით იყო ნაცისტურ გერმანიასთან კავშირში) ამერიკის შეერთებული შტატებისა და გაერთიანებული სამეფოს (დასავლური ძალების) იმპერიალისტური ტენდენციების წინააღმდეგ ბრძოლაში და მას ხელმძღვანელობდა სლოვენიის კომუნისტური პარტია.

1941 წლის მაისში, იუგოსლავიის გერმანული ოკუპაციიდან რამდენიმე კვირაში, არალეგალური გაზეთის „სლოვენსკი პოროჩევალეცის“ (სლოვენიური რეპორტიორი) პირველ საომარ გამოცემაში, ორგანიზაციის წევრებმა გააკრიტიკეს გერმანული რეჟიმი და აღწერეს გერმანელები, როგორც იმპერიალისტები. მათ დაიწყეს ფულის შეგროვება განთავისუფლების ფონდისთვის გაზეთის მეორე გამოცემის მეშვეობით, რომელიც გამოქვეყნდა 1941 წლის 8 ივნისს. როდესაც გერმანია თავს დაესხა საბჭოთა კავშირს, ანტი-იმპერიალისტური ფრონტი ოფიციალურად გადაარქვეს და გახდა მთავარი ანტი-ფაშისტური სლოვენური სამოქალაქო წინააღმდეგობისა და პოლიტიკური ორგანიზაცია სლოვენური კომუნისტების ხელმძღვანელობითა და კონტროლით. ის აქტიურად მოქმედებდა სლოვენურ მიწებზე მეორე მსოფლიო ომის დროს.

მისი სამხედრო ფრთა იყო სლოვენი პარტიზანები. ორგანიზაცია დაარსდა ლიუბლიანის პროვინციაში 1941 წლის 26 აპრილს ლიტერატურული კრიტიკოსის იოსიპ ვიდმარის სახლში. მისი ლიდერები იყვნენ ბორის კიდრიჩი და ედვარდ კარდელი.