iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აბათხევი

აბათხევი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (წყალთბილას ტერიტორიული ერთეული).

აბათხევი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1340 მ, ახალციხიდან 16 კმ-ის დაშორებით. სოფელში არის საუკუნის ეკლესია, წმინდა ჯვრის სახელობის კათოლიკური ეკლესია (1881-1886), მსოფლიო ომში დაღუპულთა ხსოვნისადმი მიძღვნილი ობელისკი (1982), ასევე თაბაშირის საბადო.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.
ალიზე კორნე

ალიზე კორნე ( დ. 22 იანვარი, 1990, ნიცა, საფრანგეთი) — ფრანგი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მე-11 ჩოგანი.

კორნეს კარიერაში -ის 6 ტურნირი აქვს ერთეულებში მოგებული. დიდი სლემის ტურნირებზე მისი საუკეთესო შედეგია მეოთხე რაუნდი სხვადასხვა წლებში. სანაკრებო დონეზე, ალიზეს საფრანგეთის ნაკრებთან ერთად ჰოპმანის თასი აქვს ერთხელ მოგებული.

ადგილი რეიტინგში წლის ბოლოს
-ის ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 12 (6 გამარჯვება, 6 მარცხი)
წყვილები: 6 (3 გამარჯვება, 3 მარცხი)
სანაკრებო ტურნირები: 1 (1 გამარჯვება, 1 მარცხი)
(დ) – დახურული კორტი

მთავარ ტურნირებზე ასპარეზობის შედეგები ერთეულებში
ერთეულები
წყვილები
გამარჯვებები ტოპ-10-ის ჩოგბურთელებზე
ეტლი (ჭადრაკი)

ეტლი (იუნიკოდი ♖ ♜) — ჭადრაკის ფიგურა. სიძლიერით მეორე ფიგურა ლაზიერის შემდეგ. დაახლოებით უდრის ერთ მსუბუქ ფიგურას და 1-2 პაიკს. ჭადრაკის პარტიის დაწყებისას თითოეულ მოთამაშეს ორი ეტლი ჰყავს. პარტიის დასაწყისში თეთრი ეტლები დგანან 1, 1, ხოლო შავი ეტლები 8 და 8 უჯრებზე.

თამაშის მსვლელობისას ეტლს შეუძლია ვერტიკალურად და ჰორიზონტალურად უჯრათა ნებისმიერ რაოდენობაზე გადაადგილება, იმ პირობით, თუ მის გზაზე სხვა ფიგურა არ დგას. მეტოქის ფიგურას იყვანს ასევე ვერტიკალურ და ჰორიზონტალურ ხაზებზე. ნებისმიერ უჯრაზე ეტლი „აკონტროლებს“ 14 უჯრას, თუ მას არ ეფარება ფიგურა.
ქებათა ქება ნიკორწმინდას

„ქებათა ქება ნიკორწმინდას“ — გალაკტიონ ტაბიძის ლექსი, რომელიც დაწერილია 1947 წელს.

ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში დაუწყია გალაკტიონს წიგნის წერა, რომელსაც „ქართული ორნამენტი“ უნდა დარქმეოდა. პოეტის მრწამსით, „ენით გამოხატულ სიბრძნეს — გამოხატავს ხელოვნება, არა მარტო სიტყვიერი, არამედ უენოც, ქვაც, ხუროთმოძღვრება“. ამ „უენო“, მაგრამ პოეზიის ენაზე ამეტყველებული ნიკორწმინდის ტაძრის ქებას აღავლენს პოეტი თავის ლექსში. თუმცა, ეს პოეტური ქმნილება მხოლოდ საუკუნის ცნობილი ისტორიული ტაძრის განსადიდებლად დაწერილი ნაწარმოები როდია, იგი საერთოდ მთელი ქართული ხუროთმოძღვრების ხოტბასაც წარმოადგენს. ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლებისადმი გალაკტიონის ასეთი დამოკიდებულება რომ შემთხვევითი არაა, ამას გალაკტიონის მიერ საკუთარი შემოქმედების საგულისხმო თვითშეფასებაც აშკარად ადასტურებს: ვინაც გაიგებს ჩუქურთმას ქართულს, ის პოეზიას ჩემსას გაიგებსო.

ლექსის შექმნის ისტორია
1947 წელს გალაკტიონი დასასვენებლად კურორტ შოვში იმყოფებოდა. კურორტის ხელმძღვანელობა თავს არ ზოგავდა პოეტისთვის კარგი პირობების შესაქმნელად. ხელმძღვანელობის დავალებით ნიკორწმინდელ მოხუც დურგალს - ნიკოლოზ ვაჩაძეს გალაკტიონისთვის ტყეში, მუხის ქვეშ, მაგიდა გაუკეთებია „დიდის გულმოდგინებით“ და მასთან მისასვლელი ბილიკიც გაუყვანია. პოეტი იგონებს: „ამგვარად, ჩემს განკარგულებაში იყო ახალთახალი ხეივანი, ჩემთვის სრულიად საკმარისი დაფიქრებისა და მოგონებებისათვის“. გალაკტიონმა მხოლოდ დურგლის ნაამბობის გონებაში რეალიზებით შექმნა ნიკორწმინდის სახე და ასე აღავლინა მისი ხოტბა.
პაიკი

პაიკი (იუნიკოდი ♙♟) — ჭადრაკის ფიგურა. ყველაზე სუსტი ფიგურა თამაშში. ჭადრაკის პარტიის დაწყებისას თითოეულ მოთამაშეს რვა-რვა პაიკი ყავთ. პარტიის დასაწყისში პაიკები დგანან მეორე და მეშვიდე ჰორიზონტალზე.

პაიკი მოძრაობს მხოლოდ წინ ერთი უჯრით (მხოლოდ საწყისი მდგომარეობიდან შეიძლია ორ უჯრაზე გადაადგილება). მეტოქის ფიგურას იღებს დიაგონალურად მხოლოდ ერთ უჯრაზე. მერვე ჰორიზონტალის (შავი პაიკი პირველი ჰორიზონტალის) მიღწევისას პაიკი შეიძლება გადაიქცეს იმ ფიგურად რომელსაც მოთამაშე ჩათვლის საჭიროდ.
მეფე (ჭადრაკი)

მეფე (უნიკოდი ♔ ♚) — ჭადრაკის მთავარი ფიგურა. თამაშში მთავარი ფიგურა არის მეფე და მისი დატყვევება, ე. ი. დაშამათება, თამაშის დამთავრებას ნიშნავს. იგებს ის, ვინც მოახერხებს მოწინააღმდეგის მეფის დაშამათებას.

მეფის სვლები, სხვა ფიგურებთან შედარებით, ძალზე შეზღუდულია. მას შეუძლია გადაადგილდეს ნებისმიერ მეზობელ უჯრაზე, ოღონდ იმ პირობით, თუ მასზე რომელიმე ფიგურა არ დგას, ან იმ უჯრაზე არ გადის მოწინააღმდეგის ფიგურის ცეცხლის ხაზი.
თეიმურაზ გუგუშვილი

თეიმურაზ გუგუშვილი (დ. 7 მარტი, 1951, თბილისი) — ქართველი ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი). საქართველოს სახალხო არტისტი (1989) და ღირსების ორდენის კავალერი. საქართველოს სახელმწიფო პრემიის, ზურაბ ანჯაფარიძის სახელობის, ზაქარია ფალიაშვილის სახელობისა და ირინა არხიპოვას სახელობის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი.

ბიოგრაფია
თეიმურაზ გუგუშვილმა 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის სოლო ვოკალის ფაკულტეტი, 1984 წელს კი ასპირანტურა (პროფესორ ნოდარ ანდღულაძის კლასი). 1982 - 83 წლებში სტაჟირება გაიარა მილანის ლა სკალაში სიმიონატოს ხელმძღვანელობით.

1978 წლიდან თეიმურაზ გუგუშვილი თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრიის სოლისტია. იგი არის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პროფესორი, სოლო სიმღერის კათედრის გამგე.

თეიმურაზ გუგუშვილი არაერთხელ წარსდგა უცხოელი მსმენელის წინაშე ყოფილი საბჭოთა კავშირის ყველა დიდი ქალაქის, აგრეთვე დანიის, ნიდერლანდების, ბელგიის, დიდი ბრიტანეთის, გერმანიის, საფრანგეთის, ესპანეთის, ამერიკის შეერთებული შტატების საოპერო თეატრების სცენაზე. მის შემოქმედებას კარგად იცნობენ უცხოეთში. თეიმურაზ გუგუშვილის შემოქმედებითი გრაფიკი დღემდე აქტიური საგასტროლო მარშრუტით გამოირჩევა. მომღერალის ფართო და მრავალფეროვანი რეპერტუარი მოიცავს პარტიებს შემდეგი ოპერებიდან: „სევილიელი დალაქი“ (ალმავივა), „სიყვარულის ნექტარი“ (ნემორინო), „რიგოლეტო“ (ჰერცოგი), „აიდა“ (რადამესი), „დონ კარლოსი“ (დონ კარლოსი), „პიკის ქალი“ (გერმანი), „ევგენი ონეგინი“ (ლენსკი), „ბორის გოდუნოვი“ (თვითმარქვია, ღვთის გლახა), „სამი ფორთოხლის სიყვარული“ (პრინცი), „აბესალომ და ეთერი“ (აბესალომი), „დაისი“ (მალხაზი), „ქეთო და კოტე“ (კოტე), „მინდია“ (მინდია), „მთვარის მოტაცება“ (არზაყანი) და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
1989 - საქართველოს სახალხო არტისტი
1992 : საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1998 : ზურაბ ანჯაფარიძის სახელობის პრემია
1999 : ღირსების ორდენი
2003 : ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია
ბჰავაჩაკრა

ბჰავაჩაკრა (სანსკ., დევანაგარი: ् ბჰავაჩაკრა, პალი: ् ბჰავაჩაკკა; ტიბ: ྲི་ི་ོ་ོ་ ვაილი: ' ' ' რიპე ქორლო) ან ბჰავას ბორბალი — წრის ფორმის სამსარის სიმბოლური წარმოდგენის ნაკრებია; ძირითადად, გვხვდება ტიბეტურ ბუდისტურ ხელოვნებაში. სამსარა დაბადების (ჯატი), სიცოცხლისა (ბჰავა) და სიკვდილის (ჯარამარანა) უწყვეტი ციკლია, რომლისგანაც გასხივოსნებით (ბოდჰი) თავისუფლდებიან.

ლეგენდის თანახმად, ბჰავაჩაკრას პირველი ნახატი შექმნა თავად ბუდა შაკიამუნიმ.

ბუდისტურ ნახატზე, შესაბამისი კარმული ქმედებით ვხვდებით შესაბამის „სამეფოში“/სამყაროში. ბორბლის გარეთ ასახულია ბუდისტური გზა.

ბჰავაჩაკრა, ზოგჯერ, ხუთსექციიანია, მაგრამ უფრო გავრცელებულია ექვსსექციიანი ფორმა.

ამ ექვს სივრცეში ასახულია გაუსხივოსნებელი ყოფის ექვსი ფორმა.

ბჰავაჩაკრას სახელები
ცხოვრების ბორბალი
არსებობის ბორბალი
რეინკარნაციის ბორბალი
ტანჯვის ბორბალი
გახდომის ბორბალი
ტრანსფორმაციის ბორბალი
სამსარის ბორბალი

ექვსი სამყარო
ბჰავაჩაკრას სფეროები დაყოფილია არსებობის ექვს „სამეფოდ“ (ან სამყაროდ):
დევათა (ღმერთების) სამყარო
ასურათა (ნახევარღმერთების) სამყარო
ადამიანთა სამყარო
ცხოველთა სამყარო
პრეტათა (მშიერი სულების) სამყარო
ნარაკა (ჯოჯოხეთი)

გარე წრე
ექვსი სამყაროს წრის გარეთ არის 12 სფეროიანი წრე. მის მიხედვით 12 ნიდანას მიზეზი და შედეგია: (წრეზე გამოსახულია სიმბოლოთა სახით, რომლების ფრჩხილებში წერია)
„ავიდჲა“ - უმეცრება (ბრმა, ხშირად მოსიარულე, ან კოჭლი)
„სანქჰარა“ - ნებაყოფლობითი ქმედება (ჭურჭლის მკეთებელი მეთუნე)
„ვიჯნანა“ - გონება (ხილის მკრეფავი მაიმუნი ან კაცი)
„ნამარუპა“ - სახელი და ფორმა (ორი კაცი მცურავ ნავზე)
„სადაჲატანა“ - გრძნობის 6 ორგანო: თვალი, ყური, ცხვირი, ენა, სხეული და გონება (ექვსფანჯრიანი სახლი)
„სპარშა“ - კონტაქტი ან შეხება (შეუღლებული შეყვარებულები)
„ვედანა“ - გრძნობა (ისარი თვალში)
„ტანჰა“ - გადაწყვეტა, სურვილი, წყურვილი (მწყურვალე სვამს)
„უპადანა“ - გაუმაძღრობა (მაიმუნი ან კაცი წყვეტს ხილს)
„ბჰავა“ - არსებობა (წყვილის ნიშნობა)
„ჯატი“ - დაბადება (მშობიარე ქალი)
„ჯარამარანა“ - დაცემა და სიკვდილი (ცხედრის ზიდვა)
საუკუნის 100 წიგნი (Le Monde)

საუკუნის 100 წიგნი ( — საუკუნის ასი საუკეთესო წიგნის სია, რომელიც 1999 წლის გაზაფხულზე ფრანგული სადისტრიბუციო ქსელის, -ისა და პარიზული გაზეთის, მონდის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით შეადგინეს.

წიგნის მაღაზიებისა და ჟურნალისტების მიერ წინასწარ შედგენილი სიის მიხედვით, რომელშიც 200 ნაწარმოები იყო შეტანილი, 17 000 რესპოდენტს დაუსვეს შეკითხვა: „რომელი წიგნები დაგამახსოვრდათ“? 

შედეგად მიღებულ სიაში მოხვდა როგორც პროზა, ასევე პოეზია, თეატრალური პიესები და კომიქსები.
____
წიგნების ჩამონათვალი
კიტეე

კიტეე — სიდიდით 98-ე ქალაქი ფინეთში, მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში, ჩრდილო კარელიის რეგიონში. 2010 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 9 310 მოქალაქე. მუნიციპალიტეტის დაკავებული ფართობი შეადგენს: 1 141,32 კმ², აქედან წყალი 275,61 კვადრატულ კილომეტრს იკავებს.

კიტეე მრავალეროვანი ფინური მუნიციპალიტეტია.

ცნობილი კიტეელები
ჯგუფის "" წევრები წარმოშობით კიტეედან არიან:

მომღერალი ტარია ტურუნენი
პიანისტი ტუომას ჰოლოპაინენი
გიტარისტი ემპუ ვუორინენი
ადიბუდდჰა

ვაჯრაიანულ ბუდიზმში ადიბუდდჰა (ტიბ: ་ོི་་ྒྱ་ ვაილი: -' - დანგ'პოჲ სანჯჲე) არის „თავდაპირველი ბუდდჰა“. ის არის პირველყოფილი, თვითშემქმნელი ბუდდჰა, ყველაფერზე ადრე არსებული. სამანტაბჰადრა, სამანტაბჰადრი და ვაჯრადჰარა ადიბუდდჰას ყველაზე ცნობილი სახელებია, თუმც სხვებიც არსებობს. იგი, ძირითადად, მუქ ლურჯადაა გამოსახული.

ადიბუდდჰას ცნება ახლოსაა მონოთეიზმთან. ბევრი ბრძენი და ბოდჰისატვა მის განსხეულებად ითვლება. ადიბუდდჰას შედარება შეიძლება უფრო ბრაჰმანთან, ეინ სოფთან ან არქესთან, ვიდრე პერსონალურ დემიურგთან - იაჰვესთან ან იშვარასთან. ასევე, ადიბუდდჰაზე არაა ნათქვამი, რომ შემქმნელია, მაგრამ ყველაფრის საწყისია. ადიბუდდჰა ემანაციური ხასიათის ღვთაებაა.

ადიბუდდჰათა სახელები
აკშობჰია
ვაიროჩანა
ვაჯრადჰარა
ვაჯრასატტვა
სამანტაბჰადრა, სამანტაბჰადრი
ემილ ანდრე

ემილ ანდრე (; დ. 22 აგვისტო, 1871 — გ. 10 მარტი, 1933) — ფრანგი არქიტექტორი, ავეჯის დიზაინერი.

ბიოგრაფია
ანდრე დაიბადა ნანსიში, საფრანგეთში. არქიტექტურას სწავლობდა ( -) პარიზში. 1894—1900 წლამდე იმოგზაურა ტუნისში, სიცილიაში, ეგვიპტეში, სპარსეთში, და ცეილონში, ამ მოგზაურობის პერიოდში მან შექმნა უამრავი ბლოკნოტი, რომლებსაც ახლდათ ნახაზები, წყლის საღებავები და ფოტოსურათები. იგი უკვე მუშაობდა მამის სტუდიაში (ჩარლზ ანდრე), შემდეგ კი იუჯინ ვალინთან, რომელთანაც მან შეიმუშავა არტ ნუვოს პრინციპები .

მას დაგეგმილი ჰქონდა გამხდარიყო პროფესორი ნანსის გამოყენებითი ხელოვნების და არქიტექტურის სკოლაში. ემილ ანდრე მიჩნეულია ჯგუფის ამ ერთ-ერთ მთავარ არქიტექტორად. მან ააგო არტ-ნუვოს შენობების ათეულზე მეტი ნენსში 1901 წლიდან და 1912 წლამდე.
Pentium 4

პროცესორი 4 2000 წელს დამუშავდა. იგი პროცესორების ახალ თაობას (80786) წარმოადგენს. მისი ტექნიკური მახასიათებლებია:

სატაქტო სიხშირე - 1,3-3,2 გჰც;

ტრანზისტორების რაოდენობა - 42-55 მილიონი;

64-თანრიგა გარე სალტე, რომელიც წინა პროცესორების 32 თანრიგა სალტის შეთაცსებადია;

ყენდება სისტემურ პლატებზე, რომელთა სატაქო სიხშირე შეიძლება 400, 533, ან 800 მჰც-ს შეადგენდეს;

არითმეტიკულ-ლოგიკური მოწყობილობა პროცესორის გაორმაგებულ სიხშირეზე მუშაობს;

ჰიპერკონტეირული ტექნოლოგია (20 საფეხური);

განშტოებების გაფართოებული პროგნოზირება;

20 კბაიტი მოცულობის 1 მეხსიერება;

პროცესორის მიკროსქემაში ჩაშენებული და მის სიხშირეზე მომუშავე 256 კბაიტი მოცულობის 2 მეხსიერება;

დამატებითი ინსტრუქციები აუდიო და ვიდეომონაცემების დასამუშავებლად;

მოხმარებული სიმძლავრის შემცირების რეჟიმი.

ყველა ჩამოთვლილი კომპონენტიდან განსაკუთრებით საინტერესოა სისტემური სალტის სიხშირის მნიშვნელოვანი ზრდა. ტექნიკურად სალტე 100/133/200 მჰც სიხშირეზე მუშაობს, თუმცა ერთ ტაქტში ერთის ნაცვლად ოთხი მონაცაემი გადაიცემა.
მენელიკ I

მენელიკ (დაბადების სახელიებნა ლა-ჰაკიმი, არაბულიდან თარგმანში: "სიბრძნის ვაჟი"), ეთიოპიის პირველი ებრაელი იმპერატორი, რომელიც მეფე სოლომონის და მაკედას, საბაელთა დედოფლის ვაჟიშვილი იყო. ტრადიციული წყაროების მიხედვით ის ქრისტეს შობამდე დაახლოებით 950 წელს მმართველობდა. ტრადიციულად მას მიაწერენ აღთქმის კიდობნის ეთიოპიაში ჩატანას, მას შემდეგ რაც ის ზრდასრულების მიღწევის შემდეგ იერუსალიმში გაემგზავრა მამამისის სანახავად. კებრა ნეგასტის მიხედვით, მეფე სოლომონმა ყველა თავისი დიდებულის და ყველა თავისი ტაძრის მღვდლის თითო ვაჟი გააყოლა, როდესაც მენელიკი ბრუნდებოდა უკან დედამისის სამეფოში. სავარაუდოდ მას სამშობლოში წასაღებად კიდობნის ასლი დაუმზადეს. დედოფალ მაკედას გარდაცვლის შემდეგ ის ავიდა ტახტზე და შექმნა ახალი ტიტული მეფეთ-მეფე (ამჰარულად: , იკითხება როგორც: ნაგუსა ნაგასტ).
აბრაამ გოტლობ ვერნერი

აბრაამ გოტლობ ვერნერი ( დ. 25 სექტემბერი 1750, ვერაუ, ჰერლიცთან ახლოს — გ. 30 ივნისი 1817, დრეზდენი) — გერმანელი გეოლოგი და მინერალოგი.
მის სახელთანაა დაკავშირებული მსხვილი გეოლოგიური სკოლის შექმნა.

ბიოგრაფია
1771 წლიდან ლაიფციგის უნივერსიტეტში სწავლობდა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს. 1775 წლიდან ასწავლიდა ფრაიბერგის სამთო აკადემიაში. გარეგანი იერისა და ქიმიური შემადგებლობის ნიშნით, ვერნერმა განავითარა ქანებისა და მინერალების კლასიფიკაცია. მის მიერ შექმნილი მინერალოგიის ე. წ. „ისტორიულ-საბუნებისმეტყველო“ სკოლა, მოწინავე იყო მთელ დასავლეთ ევროპაში და
ხასიათდებოდა მრავალრიცხოვანი დეტალური გამოკვლევებითა და მინერალების მორფოლოგიის ფართო დახასიათებით. საბოლოოდ, აღნიშნულმა კვლევებმა და მათმა მიმართულებამ, საფუძველი მოუმზადა ვერნერის მიერ შექმნილ მინერალების კლასიფიკაციას.

რადგან წარსულში დედამიწის ქერქში შემჩნეული იყო სხვადასხვა ასაკის ფორმაციები ვერნერმა მათ ასაკის მიხედვით უწოდა: პირველეული, მეორეული, მესამეული, ხოლო ყველაზე ახალგაზრდა წარმოშობისას — მეოთხეული ფენები, რომლებიც მიახლოებით შეესაბამებიან ახლანდელი გაგებით პალეოზოურისწინა, პალეოზოურ, მეზო-კაინოზოურსა და მეოთხეულ ქანებს. თითოეულ ფორმაციას დამახასიათებელი პეტროგრაფიული იერი აქვს. აქედან გამომდინარე, იგი მიიჩნევდა, რომ პეტროგრაფია ფორმაციის შეფარდებითი ასაკის მაჩვენებელია და შეგვიძლია გამოვიყენოთ შორეული კორელაციებისათვისაც. ეს მეთოდი ისტორიული გეოლოგიის პირველი მეტად პრიმიტიული საფუძველი იყო.

ვერნერი აგრეთვე თვლიდა, რომ ყველა ქანი, გრანიტისა და ბაზალტის ჩათვლით, ზღვაშია დალექილი, ხოლო ვულკანური მოვლენები ქვანახშირის მიწისქვეშა წვის შედეგია. ამის გამო ვერნერსა და მის მიმდევრებს „ნეპტუნისტები“ ეწოდათ.

ვერნერი ფართოდ იყენებდა საუკუნეში წარმოშობილ ტერმინს „გეოგნოზიას“ (1780). ვერნერის ერთ-ერთმა მოწაფემ ფრიდრიხ მოოსმა (1773-1839 წწ.), შემოგვთავაზა მინერალების სიმყარის ათბალიანი სკალა (მოოსის სკალა).

აღსანიშნავია, რომ ცნობილი გეოლოგი აკადემიკოსი სევერგინი, აკრიტიკებდა ვერნერის მიერ შექმნილ მინერალების ცალმხრივ კლასიფიკაციას. ეს უკანასკნელი ცდილობდა უპირველეს ყოვლისა, ქიმიური პრინციპების შემოღებას. აბრაამ გოტლობ ვერნერის ცნობილი მოწაფეები იყვნენ: ალექსანდერ ჰუმბოლდტი და ლეოპოლდ ბუხი.

გალერეა
ხმელეთი

ხმელეთი — დედამიწის ზედაპირის მონაკვეთი, რომელიც არ არის დაფარული მსოფლიო ოკეანისა და წყლის სხვა მეგა ობიექტებით. ნებისმიერი კუნძულისა თუ კონტინენტის ხმელეთის მონაკვეთს, რომელიც წარმოდგენილია მსხვილი წყლის ობიექტებით (მაგალითად: მდინარეებით, ტბებითა და სხვ.) ამ შემთხვევაში, ასეთ მონაკვეთს, მაინც ხმელეთი ეწოდება.

დედამიწის საერთო ფართობის 149 მლნ. კმ² ხმელეთზე მოდის, რაც პროცენტული მაჩვენებლით შეადგენს დედამიწის ზედაპირის 29,2%-ს. დანარჩენი უდიდესი ნაწილი წყალს უკავია.

ხმელეთის ვრცელი უბნებია კონტინენტები, რომელთა რიცხვი შეადგენს შვიდს (ევროპა, აზია, აფრიკა, ჩრდილოეთ ამერიკა, სამხრეთ ამერიკა, ანტარქტიდა, ავსტრალია); თუ მას განვიხილავთ ქვეყნის ნაწილებად ექვსს: ევროპა, აზია, აფრიკა, ამერიკა, ანტარქტიკა, ავსტრალია ოკეანეთით.

ხმელეთის საშუალო სიმაღლეა 875 მეტრი, ხოლო უმაღლესი წერტილი ევერესტი — 8848 მ.
კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება

კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება – კათოლიკეების მიერ აღიარებული მსოფლიოს მერვე საეკლესიო კრება. მიმდინარეობდა 869–870 წწ. ამავე სახელწოდებით მოიხსენიებენ 879–880 წლებში კონსტანტინოპოლში სოფიას ტაძარში გამართულ საეკლესიო კრებას, რომელსაც აღიარებს აღმოსავლეთის რამდენიმე ეკლესია. კრების პირველ სხდომას ესწრებოდა 20-25 წარმომადგენელი, ხოლო მეორე წელს გამართულ სხდომაზე წარმომადგენელთა რიცხვი 102-მდე გაიზარდა.
პოლიცია (თამაში)

პოლიცია — პირველი ქართული კომპიუტერული თამაში, რომელიც წარდგენილი იქნა 2011 წლის თებერვალში. თამაში უფასოდ განთავსდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საიტზე.

შექმნა
თამაშზე მუშაობა დაიწყო 2010 წლის ზაფხულში, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უშუალო ინიციატივითა და მხარდაჭერით. ასეთი პროექტის წამოწყების მიზანი იყო საქართველოში ადგილობრივი წარმოების თამაშების ინდუსტრიის ხელშეწყობა და განვითარება. საპროექტო ჯგუფის დაკომპლექტების შემდეგ დაიწყო თამაშის შემუშავება.

შექმნისას მოძიებული და შესწავლილი იქნა ახალი ტექნოლოგიები, რომლებიც გამოიყენება თამაშების პროგრამირებისას. პროექტში დასაქმებული იქნა რამდენიმე ახალბედა და დამწყები სპეციალისტი, რომელიც მუშაობდა როგორც თამაშის გრაფიკულ მხარეზე, ასევე პროგრამული კოდის აგებაზე.

თამაშის შექმნის ერთ-ერთი მიზანს წარმოადგენდა მოთამაშის საბრძოლო რეჟიმთან მაქსიმალურად ახლოს მიყვანა. შემოქმედებით ჯგუფთან თანამშრომლობდნენ პოლიციის აკადემია და მისი ინსტრუქტორები, რომელთა მითითებით შემქმნელებმა დახვეწეს პერსონაჟების უნარჩვევები და მოძრაობები.

თამაშის ანიმაციური მხარე ხელით იქნა აგებული, რის გამოც შექმნამ დიდი დრო დაიკავა. მომავალში, თამაშის შემდეგი ნაწილების შემუშავებისას იგეგმება ე.წ. -ის გამოყენება, რომელიც ავტორებს საშუალებას მისცემს, მოძრაობებს მაქსიმალურად რეალისტური სახე მიანიჭონ. დაგეგმილია თამაშში რეალური და ცნობადი პიროვნებებისა და ადგილმდებარეობების ინტეგრირებაც.

სიუჟეტი
თამაშის მთავარი გმირი ქართველი პოლიციელია, ხოლო მისი მოწინააღმდეგე - რუსი ჯაშუში.

თამაში იწყება წვრთნებით, სადაც იგი მიზანში სროლით და სხვადასხვა დაბრკოლების გადალახვით აჩვენებს საკუთარ მონაცემებს. ამის შემდეგ იგი გარკვეული სირთულის დავალებას იღებს.

კრიტიკა
თამაშის გამოჩენამ გამოიწვია აზრთა სხვადასხვაობა. მაგალითად, შალვა რამიშვილის (პირველი ქართული 3 ანიმაციური ფილმის, საახალწლო ზღაპარი, ავტორის) აზრით, თამაშს აკლია შემოქმედებითი მუხტი და დრამატურგია. მან დაიწუნა თამაშის გახმოვანებაც, აქა-იქ გაჯერებული უცენზურო ფრაზებით. მისივე აზრით, იმ თანხით, რომელიც გამოყოფილი იყო თამაშის შექმნაზე, უკეთესი შედეგების მიღებაც შეიძლებოდა, თუმცა მოსაწონია ნაშრომის ტექნიკური მხარე.

ფსიქოლოგ ლელა გაფრინდაშვილის აზრით, საქართველოში დაბალია შემეცნებითი პროდუქტისადმი ინტერესები, რაც ბავშვის მენტალურ განვითარებაზე მოქმედებს. მისი თქმით, ასეთი თამაშის გამოჩენა კიდევ უფრო ზრდის მოზარდებში აგრესიის დონეს, მით უმეტეს, იმ ფონზე, როდესაც საქართველოში არ არსებობს შემეცნებითი ხასიათის თამაშები.
კებრა ნეგასტი

კებრა ნეგასტი (ამჰარ.: , თარგმანში: მეფეთა დიდების წიგნი) — გეეზზე დაწერილი წიგნი, რომელიც ეთიოპიის იმპერატორთა, სოლომონის დინასტიის წარმოშობას აღწერს. დღეისთვის მოღწეული ტექსტი მინიმუმ 700 წლისაა. ის ბევრი ეთიოპიელი ქრისტიანისთვისა და რასტაფარიანელებისთვის გარკვეულ წმინდა ტექსტს წარმოადგენს. ტექსტი შეიცავს როგორც საბაელთა დედოფლის და სოლომონის შეხვედრას, ასევე იმას თუ როგორ ჩამოიტანა მენელიკ -მა ეთიოპიაში აღთქმის კიდობანი და როგორ მოექცნენ ეთიოპიელები კერპთაყვანისმცემლობიდან ერთი, ისრაელის ღმერთის აღიარებაზე. როგორც 1967 წელს ედუარდ ულენდორფმა განმარტა: „კებრა ნეგასტი არ არის უბრალოდ ლიტერატურული ნაწარმოები, არამედ ეთიოპების ეროვნების და რელიგიური ფასეულობების მატარებელიც“.
კოშიცეს პრივილეი

კოშიცეს პრივილეი ( ან ) — პოლონეთის მეფის ლაიოშ დიდის (ლუი , ლუდოვიკო უნგრელი) 1374 წლის 17 სექტემბრის სიგელი, რომელშიც წარმოდგენილი იყო შლიახტის უფლებები და პრივილეგიები, რომლითაც სარგებლობდნენ მხოლოდ უმაღლესი რანგის სასულიერო და სამოქალაქო ფეოდალები. ამის სანაცვლოდ, ლუდვიგის ერთ-ერთი ქალიშვილი (კატერინა, მარია ან იადვიგა) უნდა ასულიყვნენ პოლონეთის ტახტზე მისი სიკვდილის შემდეგ.

კოშიცეს პრივილეგიები ხელმოწერილ იქნა შლიახტასთან მოლაპარაკებების შემდეგ კოშიცეს ყრილობაზე.

შლიახტამ მიიღო შემდეგი პრივილეგიები:
ხარკისაგან განთავისუფლება, 2 გროშის გარდა ერთი ლანა მიწაზე და 4 გროშისა მონასტრის მფლობელობიდან;
ციხე-სიმაგრეების მშენებლობისა და შეკეთების ვალდებულებისაგან განთავისუფლება, ომის დროის გარდა;
თანამდებობები მხოლოდ პოლონელებს უნდა დაეკავებინათ;
ომის დროს ბრძოლისათვის შლიახტა იღებდა ჯარისკაცის ხელფასს;
ქალაქებისა და ხიდების მშენებლობის ვალდებულებებისაგან განთავისუფლება;
მეფის კარის უზრუნველყოფის ვალდებულებისაგან განთავისუფლება, მეფის იმ დროს როდესაც, მეფე ქვეყანაში მოგზაურობდა.
ვასილ კვაჭანტირაძე

ვასილ შალვას ძე კვაჭანტირაძე (დ. 15 იანვარი, 1909, კონჭკათი — გ. 9 თებერვალი, 1950) — ქართველი სნაიპერი. ბალტიისპირეთის 1-ლი ფრონტის 43 არმიის 179-ე მსროლელი დივიზიის 259 მსროლელთა პოლკის სნაიპერი, ზემდეგი. საბჭოთა კავშირის გმირი (4 აპრილი, 1945). მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი გამორჩეული სნაიპერი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ კონჭკათში ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1918 წელს მისი მშობლები საცხოვრებლად გადავიდნენ გურიანთაში. გურიანთაში მან მიიღო დაწყებითი ოთხწლიანი განათლება. 1939 წლიდან იყო კომუნისტური პარტიის წევრი.

1941 წლიდან მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. მონაწილეობდა სტალინგრადის, კალინინის, ყირიმის ბრძოლებში. განსაკუთრებით გამოჩინა თავი 1944 წელის ზაფხულში ბელორუსიაში ვიტებსკის ოლქის გათავისუფლებისას. 23-27 ივნისს მოწინააღმდეგის თავდაცვის გარღვევისას, სოფელ შუმილინოს მიდამოებში და ვიტებსკის გერმანული დაჯგუფების ლიკვიდაციისას გაანადგურა 44 მოწინააღმდეგე. 1945 წლის 24 მარტის სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის გადაწყვეტილებით, ვასილ კვაჭანტირაძეს გამოჩენილი გმირობისთვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება ლენინის ორდენის გადაცემით და მედლით „ოქროს ვარსკვლავი“ (№6377). სულ კვაჭანტირაძის ანგარიშზე 542 განადგურებული მოწინააღმდეგეა. ასეთ შედეგს მხოლოდ ერთეულებმა მიაღწიეს მეორე მსოფლიო ომის დროს. სხვა ცნობილ სნაიპერთაგან ვასილი ზაიცევს 242 მოწინააგმდეგე ჰყავს განადგურებული, ივან კულბერტინოვს 489, ივან სიდორენკოს 500 და ეს საუკეთესო მაჩვენებლებია წითელი არმიის რიგებში.

კვაჭანტირაძე ომის შემდეგ, 1946 წლის იანვრიდან მუშაობდა კოლმეურნეობის თავმჯდომარედ მშობლიურ სოფელში, გურიანთაში. გარდაიცვალა 1950 წლის 9 თებერვალს.

ჯილდოები
საბჭოთა კავშირის გმირი
ლენინის ორდენი
ლენინის ორდენი
წითელი დროშის ორდენი
სამამულო ომის ხარისხის ორდენი
წითელი ვარსკვლავის ორდენი
მედალი 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის
აბასთუმანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

აბასთუმანი — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში (ვარხანის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 256 ადამიანი.

ისტორია
სახელწოდება აბასთუმანი, სახეცვლილი ფორმა „აბასთუბნისა“, წარმომდგარი უნდა იყოს ამ სოფელში მცხოვრებ აბასაძეთა (აბაზასძეთა) საგვარეულო სახელისაგან. სოფელი აბასთუმანი დადასტურებულია „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ ( საუკუნის მიწურული). ოსმალური ადმინისტრაციული დაყოფით აბასთუმანი ახალციხის ლივის ოცხის ნაჰიეში შედიოდა. 1829 წელს დაუბრუნდა საქართველოს.
არგვიცი

არგვიცი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ერედვის თემში.

ეტიმოლოგია
სავარაუდოა, რომ სახელი „არგვიცი“ მოდის სიტყვიდან „არაგვი“ (არაგვისი → არაგვიცი → არგვიცი). აქედან გამომდინარე, სოფლის წარმოშობა შესაძლოა არაგვის ხეობიდან გადმოსახლებულებს უკავშირდებოდეს.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1010 მეტრი. ერედვიდან 1 კმ, ცხინვალიდან 4 კმ, გორიდან 33 კმ. გადაბმულია სოფელ ბერულაზე. უწინ არგვიცი ერედვის ერთ-ერთი უბანი იყო (ბერულასთან და ერედვთან ერთად ქმნიდა ე. წ. „დიდ ერედვს“) 2002 წლის აღწერაში შესულია როგორც ბერულის თემის საკრებულოს სოფელი. მოსახლეობა დევნილად იქცა; მოკლეს 1 ადამიანი. ამ დროიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება (არგვის).

მოსახლეობა
1926 წლის აღწერის მიხედვით არგვიცში ცხოვრობდა 60 კომლი და 362 სული, რომელთაგან ყველა ეთნიკურად ქართველი იყო. 1989 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობდა 508 კაცი 2002 წელს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ ჩატარებული აღწერის თანახმად არგვიცის მოსახლეობას შეადგენდა 561 კაცი (269 მამაკაცი და 292 ქალი), რომელთაგან 98% იყო ქართველი. აგვისტოს ომის დროს სოფელი მთლიანად დაიცალა მოსახლეობისაგან.

ღირსშესანიშნაობები
ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ღვთისმშობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია.
ათიძთა

ათიძთა ( [ათჷძთა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბზიფის მარჯვენა ნაპირზე, თბილის-სოჭის რკინიგზის ხაზზე. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 8 კმ, გაგრიდან 16 კმ. ბზიფიდან 2,5 კილომეტრი.

ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

ისტორია
საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ბზიფის სასოფლო საბჭოში, ემსახურებოდა ბზიფის საშუალო სკოლა, განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 785 ადამიანი.