ყოველი მათგანის ამბავი

„ყოველი მათგანის ამბავი “ კანადელი მწერლისა და მუსიკოსის ლეონარდ კოენის მეორე და უკანასკნელი რომანია, რომელიც 1966 წელს გამოიცა, მანამდე, სანამ იგი მომღერლისა და სიმღერების ავტორის კარიერას დაიწყებდა.

„ყოველი მათგანის ამბავი “ არის კომპლექსური და ექსპერიმენტული რომანი, რომელიც ვითარდება კანადის პროვინცია კვებეკში და აკავშირებს ორი დროისა და სივრცის რეალობას: მე-17 საუკუნის წმინდანი მოჰავკთა ტომიდან — ეკატერინე ტეკაკვიტა, და თანამედროვე გმირების — ანგლოფონ კანადელი ფოლკლორისტის, მისი კვებეკელი მეუღლის, ედიტის (რომელიც თავს იკლავს), და მის მეგობარ მღვდელმონაზვნისა და პოლიტიკოსის, სახელად ფ-ს — ურთიერთდამოკიდებულებებს.რომანი გამოირჩევა მეტანარატიული სტრუქტურითა და რთული, ექსპერიმენტული ფორმით. ტექსტი დატვირთულია ბიბლიური და ისტორიული ალუზიებით, სიურრეალისტური ფანტაზიებითა და სექსუალური სიმბოლიზმით. ის მკვეთრად გამოხატავს 1960-იანი წლების კულტურულ კონტექსტს — სექსუალური რევოლუციის, პოლიტიკური რადიკალიზმის, ნარკოტიკების კულტურისა და სულიერი ძიებების ეპოქას.

„ყოველი მათგანის ამბავი “ განსაკუთრებულია ენისა და ფორმის მიმართ თამამი მიდგომით — ხშირად ირევა პოეზია, მწუხარე თხრობა და ფსიქოდელიური ხილვები. კრიტიკოსთა ნაწილი მას უწოდებს პოსტმოდერნისტულ ლიტერატურაში ერთ-ერთ ყველაზე რადიკალურ ტექსტს, რომელიც არღვევს კლასიკური რომანის ტრადიციულ სტრუქტურას.

კოენმა რომანი დაწერა 1964–1965 წლებში, საბერძნეთის კუნძულ ჰიდრაზე ცხოვრებისას, რვათვიანი ინტენსიური შემოქმედებითი სესიის განმავლობაში. ამ პერიოდში ის მარხვას ინარჩუნებდა და იღებდა ამფეტამის, რათა თავისი ენერგია სრულად რომანზე კონცენტრირებულიყო. მიუხედავად მდიდრული დიზაინისა და მაღალბიუჯეტიანი გამოცემისა, წიგნმა გამოქვეყნებისთანავე ვერ მიიპყრო მკითხველისა და კრიტიკოსების ყურადღება — გაყიდვები დაბალი იყო, ხოლო კრიტიკული გამოხმაურება ძირითადად ნეგატიური ან გულგრილი.

რომანმა ფართო აღიარება მხოლოდ იმ შემდგომ წლებში მოიპოვა, რაც კოენმა ლიტერატურული კარიერა მუსიკალური შემოქმედებით ჩაანაცვლა და გახდა საერთაშორისო აღიარების მქონე სიმღერების ავტორი და შემსრულებელი. დღეს წიგნი აღიარებულია, როგორც ერთ-ერთი პირველი და გავლენიანი პოსტმოდერნისტული ტექსტი კანადურ ლიტერატურაში. ის მიჩნეულია კანადური ლიტერატურული კანონის ნაწილად და წლების განმავლობაში ინარჩუნებს სტაბილურ გაყიდვებს.

 ქართულად ითარგმნა სათაურით „ყოველი მათგანის ამბავი“. თარგმანა გურამ ღონღაძემ, და გამოიცა 2022 წელს, გამომცემლობა „პოლინომიალის“ საერთაშორისო ლიტერატურის სერიის ფარგლებში. ეს გახლდათ რომანის პირველი ოფიციალური გამოცემა ქართულ ენაზე, რაც მნიშვნელოვანწილად შეუწყო ხელი ლეონარდ კოენის ცნობადობას ქართულ ლიტერატურულ სივრცეში.

მიმოხილვა
რომანი ასახავს 1960-იანი წლების ეპოქის ზეიტგაისტს . მიუხედავად იმისა, რომ მისი პროზა მარტივია, თავად წიგნი რთულია და მდიდარია ხატოვნებითა და სიმბოლიკით. ის დაყოფილია სამ „წიგნად“, თითოეულს განსხვავებული მთხრობელი ჰყავს.

შინაარსი
რომანის ცენტრში არიან სასიყვარულო სამკუთხედის წევრები, რომლებსაც აერთიანებთ მე-17 საუკუნის მოჰავკის, წმინდა ეკატერინე ტეკაკვიტასადმი მათი აკვიატებები და მოხიბვლა. სამკუთხედი შედგება უსახელო მთხრობელისგან, რომელიც გაქრობის პირას მყოფი ———— ტომის ექსპერტია; მისი მეუღლის, ედიტისგან, ტომის ერთ-ერთი უკანასკნელი გადარჩენილი წევრისგან; და მათი მანიაკალური და დომინანტი მეგობრისგან, „.“, რომელიც შეიძლება არსებობდეს ან არ არსებობდეს.

თემები
სექსი რომანში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს, თუმცა სექსის სცენები, როგორც წესი, ორალური ან მასტურბაციული ხასიათისაა. ჰომოსექსუალობა და ბისექსუალობა თვალსაჩინოა.

ადგილობრივ მოსახლეობას ფრანგები აიძულებენ, ინგლისელები კი ფრანგებს ანაცვლებენ და თავადაც ამერიკელების მიერ არიან ჩაგრულები. კანადაში ინგლისელები და ფრანგები როგორც მჩაგვრელებად, ასევე დაჩაგრულებად აღიქვამენ, რაც ფ.-სა და ი.-ს ერთმანეთთან აკავშირებს. ფ.-ს თანახმად, კვებეკელები ანგლოფონების მხრიდან ჩაგვრის განცდის ფონზე ახერხებენ გაერთიანებას, მაგრამ ანგლოფონ კანადას არ შეუძლია ეროვნული იდენტობის შეკრება, რათა ამერიკელებისგან განასხვავოს თავი.

შექმნის ისტორია
კოენმა რომანის უმეტესი ნაწილი 1964 და 1965 წლებში დაწერა, ორი ინტენსიური, რვათვიანი პერიოდის განმავლობაში. ის მუშაობდა საბერძნეთის კუნძულ ჰიდრაზე, საკუთარ სახლში, საბეჭდ მანქანაზე, და პორტატულ ფირსაკრავს უსმენდა, რომელშიც მუდმივად ჟღერდა მისი საყვარელი რეი ჩარლზის ალბომი – („გენიოსი მღერის ბლუზს“). თავდაპირველად დღეში მხოლოდ სამ გვერდს წერდა და ზოგჯერ მხოლოდ ერთი საათის განმავლობაში მუშაობდა. თუმცა, როდესაც რომანმა ფორმის მიღება დაიწყო, ყოველდღიურ მუშაობას თხუთმეტ საათამდე ზრდიდა, რაც ამფეტამინის მიღების შედეგად ხდებოდა.

მოგვიანებით კოენმა აღიარა, რომ ამფეტამინის მოხმარება შეცდომა იყო დეპრესიული ადამიანებისთვის, რადგან ამან მისთვის დეპრესიასთან გამკლავება კიდევ უფრო გაართულა. როგორც ის ამბობდა, სრულ გამოჯანმრთელებას ათწლიანი პერიოდი დასჭირდა.

რომანის წერის პროცესში კოენი მარხვას ინარჩუნებდა, რადგან სჯეროდა, რომ ეს ხელს უწყობდა მის შემოქმედებითობასა და სულიერ ზრდას. წიგნის დასრულების შემდეგ მან განიცადა მზის დარტყმა და მიეჩვია ამფეტამინის გამოყენებას. ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები გამოიწვია ჰალუცინაციებმა, ხოლო ათ დღიანი უკვების შემდეგ მისი წონა 58 კილოგრამამდე შემცირდა.

კოენმა 1966 წელს გამოაქვეყნა თავისი პოეზიის კიდევ ერთი წიგნი, „სამოთხის პარაზიტები“, თუმცა მაშინ უკვე მიხვდა, რომ მწერლის კარიერა მისთვის რეალური გზა არ იქნებოდა. სწორედ ამ პერიოდში, განსაკუთრებით 1966 წელს, როდესაც ბობ დილანის მუსიკამ დიდი გავლენა მოახდინა მასზე, კოენმა გადაწყვიტა, სერიოზულად მიეძღვნა თავი მომღერლობას. მოგვიანებით სწორედ თავისი მუსიკით მოიპოვა იგი მსოფლიო აღიარება.
სტილი
„ყოველი მათგანის ამბავი“ არ არის დაწერილი ხაზოვანი, თანმიმდევრული სტილით. ძირითადი სცენები მეორდება, ხოლო დროის ხაზი არ არის განსაზღვრული ისე, რომ მკითხველს სიუჟეტის მიყოლა მოხერხდეს.1990 წლისთვის თერთმეტ ენაზე იყო თარგმნილი და კოენის ორივე რომანის გაყიდვებმა მილიონ ეგზემპლარს გადააჭარბა; „ყოველი მათგანის ამბავი“ გაყიდვებმა 2007 წლისთვის სამ მილიონს გადააჭარბა.

„ყოველი მათგანის ამბავი“ კანადური ლიტერატურის კლასიკად იქცა და მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის პოსტმოდერნული სტილის დანერგვაში კანადურ პროზაში.