iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პეგი ლი

პეგი ლი (დ. 26 მაისი, 1920 — გ. 21 იანვარი, 2002) —ამერიკელი ჯაზ და ტრადიციული პოპის მომღერალი და სიმღერების ავტორი, ასევე ოსკარზე ნომინირებული შემსრულებელი იყო. მისი დაბადების სახელია ნორმა დელორის ეგსტრომი. იგი ცნობილი იყო თავისი „რბილი და წყნარი“ სიმღერის სტილით. მიუხედავად იმისა, რომ პეგი ლის მრავალი ჰიტი სიმღერა აქვს ჩაწერილი (რომელთაგან ბევრის ავტორი ან თანაავტორი თვითონაა).
ბჰაკტი

ბჰაკტი (სანსკ. ्ि „ერთგულება“) — ცნება ინდუიზმში, ბუდიზმსა და ჯაინიზმში, ღვთის მსახურების განსაკუთრებული ფორმა: მისადმი სიყვარულის და ერთგულების პრაქტიცირება; ასევე ამავე სახელწოდების რელიგიური მოძრაობა, რომელიც ჩრდილო ინდოეთში საუკუნიდან გავრცელდა.

ბჰაგავადგიტა ბჰაკტის ასახელებს, როგორც ღმერთამდე მისაღწევ ყველაზე „ამაღლებულ“ გზას.

”ბჰაკტის გზა” ძირითადად გამოიხატება ტაძრებში ღვთაებათა „მსახურებაში“ (მათი განბანა, სამოსის ყოველდღიური განახლება, რიტუალური პროდუქტების მირთმევა, იხ. პრასადამი), ასევე ხალხმრავალი დღესასწაულებისა და პროცესიების დროს ღვთაებათადმი მიძღვნილი ბჰაჯანების და კირტანების ერთობლივ გალობაში.
გუნა

გუნა (სანსკ. ु ”თვისება”) - ცნება ინდუიზმში, ბუნების (პრაკრიტის) სამი ძალა ანუ კატეგორია:

გუნები ბჰაგავადგიტაში
სხვა მრავალ ლიტერატურასთან ერთად გუნებს ბჰაგავადგიტაც განიხილავს და მათ ადამიანის აზროვნებასა და ქმედებასთან მიმართებაში აღწერს. იგი ასახელებს რწმენის (შრადჰა), საკვების, მსხვერპლშეწირვის, ასკეტიზმისა (ტაპასი) და ქველმოქმედების (დანა) სამ სახეობას.

თავიდან კრიშნა განიხილავს რწმენის სამ სახეობას:

სატვაში მყოფი ადამიანები თაყვანს სცემენ ღმერთებს;
რაჯასში მყოფნი ეთაყვანებიან რაკშასებსა და იაკშასებს;
ტამასით მოცულნი ლოცულობენ მოჩვენებებზე (პრეტა) და სულებზე (ბჰუტა).
ამათ ემატებიან ისეთებიც, რომლებიც სიცრუესა და ეგოიზმში უაზროდ ცხოვრობენ, ტამასითა და რაჯასით მოცულნი არიან და სხეულსა და სულს აწამებენ. (ბჰაგავადგიტა 17.1-6)

შემდეგ საკვების სამ სახეობას:

ახლადმომზადებული, გემრიელი წვნიანი კერძები სატვას ადამიანებისთვისაა;
მჟავე, ცხარე, მწარე, მლაშე საჭმელი უყვართ რაჯასში მყოფთ;
ძველი, უგემური საჭმელი ტამასში მყოფ ადამიანებს ეგემრიელებათ. (ბჰაგავადგიტა 17. 7-11)

ასევე მსხვერპლშეწირვის სამ სახეობას:

წეს-ჩვეულებათა გათვალისწინებით ჩატარებული მსხვერპლშეწირვა, რომლისგანაც პიროვნება თავისთვის არაფერს მოელის, სატვას განეკუთვნება;
ეგოისტური მოსაზრებით ჩატარებული მსხვერპლშეწირვა რაჯასის გუნაა;
წეს-ჩვეულებათა საწინააღმდეგოდ და უცოდინრობით და ურწმუნოებით ჩატარებული მსხვერპლშეწირვა ტამასია. (ბჰაგავადგიტა 17.11-13)

ამავე ლოგიკით კრიშნა ასკეტიზმისა და ქველმოქმედების ბუნების აღწერისას ერთმანეთს უპირისპირებს სატვას, რაჯასისა და ტამასის გუნებს (ბჰაგავადგიტა 17.13-22)
გურუ

გურუ (სანსკ. ुु „მძიმე“) — ტიტული ინდუიზმში, რელიგიური მასწავლებელი, სულიერი მოძღვარი. გურუს მოვალეობაა, მას მინდობილ ადამიანს ჭეშმარიტების შეცნობაში დაეხმაროს და ღმერთთან დასაბრუნებელი გზა დაანახოს. ინდუისტური ლიტერატურა ხაზს უსვამს გურუს ყოლის აუცილებლობას სულიერი რეალიზების საქმეში და მის, როგორც ღმერთის, თაყვანისცემას.

გურუს ტრადიცია გავრცელებულია ბუდიზმსა და ჯაინიზმშიც, ხოლო სიქიზმისთვის მას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.
დჰარმა

დჰარმა (სანსკ. ् „კანონი“) — ცენტრალური ცნება ინდუიზმსა და ინდოეთის სხვა რელიგიებში, ღვთაებრივი კანონი, ბუნების კანონზომიერება, წეს-წყობილება, სამყაროს არსი. დჰარმა მარადიულია და მისი დარღვევა საწყისი ღვთიური სიკეთის დაკნინებას იწვევს. მის აღსადგენად და დასაცავად ვიშნუ „საუკუნიდან საუკუნეში ევლინება სამყაროს“, იხ. კრიშნა, ბჰაგავადგიტა.
ლიკვიდურობა

ლიკვიდურობა — ეკონომიკური ტერმინი, რომელიც მიუთითებს ფასიანი ნივთების (აქტივების) უნარზე სწრაფად გაიყიდოს საბაზროსთან მიახლოებულ ფასად. ლიკვიდური - ფულად ქცევადი.

განასხვავებენ მაღალლიკვიდურ, დაბალლიკვიდურ და არალიკვიდურ ფასეულობებს (აქტივებს). რაც უფრო სწრაფად და ადვილად შეიძლება აქტივზე მისი სრული ღირებულების მიღება, მით უფრო ლიკვიდურად ითვლება იგი. ლიკვიდურობის უმაღლესი ხარისხი ფულად ერთეულებს გააჩნია.

საბუღალტრო ბალანსის აქტივები ლიკვიდურობის მიხედვით:
ფულადი სახსრები კომპანიის ანგარიშებზე და სალაროში
მიმდინარე დებიტორული დავალიანება
საქონლისა და მასალის მარაგი საწყობებში
მანქანები და მოწყობილობები
შენობები და ნაგებობები
ევროპის ცენტრალური ბანკი

ევროპის ცენტრალური ბანკი — ევროკავშირისა და ევროზონის ცენტრალური ბანკი. დაფუძნდა 1998 წლის 1 ივნისს. შტაბ-ბინა მდებარეობს გერმანიის ქალაქ მაინის ფრანკფურტში. მის შტატში შეყვანილია ევროკავშირის ყველა წევრი ქვეყნის წარმომადგენელი. ბანკი სრულიად დამოუკიდებელია ევროკავშირის ყველა დანარჩენ ორგანოსგან.

ბანკის მთავარი ფუნქციებია:
ევროზონის სავალუტო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება;
ევროზონის ქვეყნების ოფიციალური გაცვლითი რეზერვების შენახვა და მართვა;
ევრო ბანკნოტების ემისია;
მთავარი საპროცენტო განაკვეთების დადგენა;

ეცბ ევროპის ფულად-საკრედიტო ინსტიტუტის სამართალმემკვიდრეა, რომელიც წამყვან როლს თამაშობდა 1999 წელს ევროს შემოღების მომზადებაში.
ევროპის ეკონომიკა

ევროპის ეკონომიკა 740 მილიონ ადამიანს მოიცავს 50 სხვადასხვა ქვეყანაში. სხვა კონტინენტთა მსგავსად, ევროპის ქვეყნების სიმდიდრე განსხვავდება, თუმცა მათ შორის ყველაზე ღარიბი მშპ-ისა და ცხოვრების სტანდარტების მიხედვით გაცილებით მაღლა დგას სხვა კონტინენტების ღარიბ ქვეყნებთან მიმართებაში.

განსხვავება სიმდიდრეში ევროპაში თვალსაჩინოა დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. დასავლეთ ევროპულ ქვეყნებს მაღალი მშპ და ცხოვრების სტანდარტები აქვთ, მაშინ როცა აღმოსავლეთ ევროპის მრავალი ქვეყანა ჯერაც სსრკ-ისა და ყოფილი იუგოსლავიის დაშლის შედეგად მიღებული ეკონომიკური კრახის ნანგრევებიდან გამოსვლას ცდილობს.

როგორც კონტინენტს, ევროპას მსოფლიოში უდიდესი ეკონომიკა აქვს. თვით ევროპაში უდიდესი ეროვნული ეკონომიკა კი გერმანიას აქვს, რომელიც ასევე გლობალურად ნომინალური მშპ-ით მესამე ადგილზეა და მეხუთე მსყიდველობითუნარიანობის პარიტეტის მიხედვით. მეორეა დიდი ბრიტანეთი, რომელიც მეხუთეა მსოფლიოში ნომინალური მშპ-ის დონით და მეექვს მუპ-ით. ევროპის კავშირი მსოფლიოს უდიდესი (სსფ-ისა და მსოფლიო ბანკის შეფასებით — 2005) და სიდიდით მეორეა (ცსს მსოფლიო ფაქტწიგნი — 2006), თუ მას ერთ ერთეულად მივიჩნევთ.
საფონდო ბირჟა

საფონდო ბირჟა – ორგანიზებული ბაზარი, რომელიც მისი წევრი ფინანსური ინსტიტუტების მეშვეობით უზრუნველყოფს სავაჭრო სისტემაში დაშვებულ (ლისტინგი) ფასიან ქაღალდებზე ვაჭრობისა და დადებული გარიგებების შესრულების ორგანიზებას დადგენილი წესებისა და პროცედურების შესაბამისად, ავრცელებს დადებულ გარიგებათა შესახებ და ფასებთან დაკავშირებულ სხვა ინფორმაციას.

საფონდო ბირჟა, როგორც საჯარო ვაჭრობის ინსტიტუტი, ხელს უწყობს ინვესტიციების მოზიდვას ფასიანი ქაღალდების საჯარო განთავსებისა და მათი მიმოქცევის ორგანიზების გზით.
ხანძარი

ხანძარი — სპეციალური კერის არაკონტროლირებადი წვა, რომელიც ზიანს აყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას და მის ქონებას, ხშირ შემთხვევაში, ბუნებას. ხანძარი შეიძლება განზრახ ან ბუნებრივად წარმოიქმნას.

ხანძარი, ისევე როგორც ცეცხლი სწრაფი ოქსიდაციის პროცესია, რომელიც ქმნის სინათლეს, სიმხურვალეს და გამოყოფს ენერგიას სხვადასხვა ინტენსიურობით.
კოსმოსის ეპოქა

კოსმოსის ეპოქა — თანამედროვე პერიოდი, რომელიც მოიცავს ადამიანის მიღწევებს კოსმოსის ათვისებასთან, კოსმოსურ რბოლასთან, კოსმოსურ ტექნოლოგიასთან და ამ მოვლენების გავლენით წარმოქმნილ სხვა კულტურულ განვითარებასთან დაკავშირებით.

კოსმოსური ეპოქა დაიწყო 1957 წლის 4 ოქტომბერს, როდესაც სსრ კავშირის მიერ გაშვებულ იქნა დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი. ადამიანის პირველი კოსმოსური გაფრენა განხორციელდა 1961 წლის 12 აპრილს (იური გაგარინი, სსრ კავშირი), ხოლო მთვარეზე ადამიანთა პირველი გადასვლა 1969 წლის 21 ივლისით თარიღდება (ნეილ არმსტრონგი, ბაზ ოლდრინი, აშშ). კოსმოსური აპარატების ფრენის უზრუნველსაყოფად შექმნილია კოსმოდრომები, მართვის და კავშირგაბმულობის სამსახურები სხვა. დღეისათვის კოსმოსში გაშვებულია 3 ათასზე მეტი აპარატი, რამდენიმე ათეული ეკიპაჟი. ავტომატური აპარატებით ხდება მარსის, ვენერას, მერკურის, იუპიტერის, სატურნის გამოკვლევები, აგრეთვე დედამიწის ბუნებრივი რესურსების შესწავლა. ასტრონავტიკა მეცნიერებისა და წარმოების პროგრესის ერთ-ერთი სტიმულატორია.
ატომის ეპოქა

ატომის ეპოქა (ასევე ბირთვული ეპოქა) — ფრაზა, რომლითაც ისტორიაში პირველი ატომური ბომბის დეტონაციის შემდეგომი პერიოდი მოიაზრება. ეს ფრაზა მომდინარეობს 1950-იანი წლების ბირთვული ოპტიმიზმისგან, რომელშიც სწამდათ, რომ მომავალში ყველა ენერგიის წყარო ბუნებით ატომური იქნებოდა. ატომური ბომბი ყველა მანამდე არსებულ ასაფეთქებელ მოწყობილობას მოძველებულს გახდიდა, ხოლო ატომური ელექტროსადგურები კი იგივეს გააკეთებდა ქვანახშირისა და ნავთობის წყაროებზეც. ზოგადი წარმოდგენით უახლოეს მომავალში ყველაფერი გარკვეული სახით ატომურ ენერგიას გამოიყენებდა. შესაბამისად ატომური ენერგიის აღმოჩენა იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რამდენადაც პირველი ბრინჯაოს ან რკინის გამოდნობა, ან კიდევ ინდუსტრიული რევოლუცია.

ამ ეიფორიამ ავტომანქანებიც მოიცვა, იმდენად, რომ ფორდმა 1958 წელს მისი პირველი ფორდის ბირთვულის კონცეპტუალური მანქანა წარმოადგინა.

1960-იან წლებში ტერმინი ნაკლებად ხშირი გახდა, თუმცა კონცეფცია კვლავაც აქტუალური იყო.
სიტკომი

სიტუაციური კომედია, შემოკლებით სიტკომი — თეატრალური და კინოხელოვნების ჟანრი, კომედიის კლასიკური სახეობა, რომელშიც გმირები მათთვის ნაცნობ, საერთო გარემოში (ოფისი, ბინა) კურიოზულ, სასაცილო ვითარებაში ხვდებიან.

სიტუაციურ კომედიაში გმირები მუდამ მსგავს სიტუაციაში რჩებიან ეპიზოდიდან ეპიზოდამდე. სიტუაცია როგორც წესი, ოჯახია, სამუშაო ადგილი ან მეგობართა ჯგუფი. ტერმინი მიღებულ იქნა მისი კომედიის სხვა ფორმატებისგან განსასხვავებლად: მაგ. სკეჩური კომედია, რომელშიც ახალი გმირები და სიტუაციები იქმნება ყოველ ეპიზოდში, ან ახალი იუმორისტული მონოლოგები და დიალოგები იხსნება, სადაც გმირები არ ფიგურირებს.
სპეის ნიდლი

სპეის ნიდლი ( - კოსმოსური ნემსი) — ყველაზე ცნობადი ღირსშესანიშნაობა აშშ-ის წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, ვაშინგტონის შტატში. კოშკი მდებარეობს საგამოფენო კომპლექსი სიეტლ-ცენტრის ტეროტორიაზე, რომელიც 1962 წლის მსოფლიოს გამოფენისთვის აშენდა. ამ გამოფენის პერიოდში კოშკზე 2,3 მილიონი დამთვალიერებელი ავიდა. ამჟამად კერძო მფლობელობაშია.

კოშკის სიმაღლე 184 მ, დიამეტრი 42 მ ყველაზე განიერ მონაკვეთში და 9,550 ტონას იწონის. მისი აგებისას გაითვალიწინეს მდგრადობა 320 კმ/სთ სიჩქარის ქარიშხლისა და 9,1 ბ მიწისძვრისათვის.
დელტა-2

დელტა-2 — კოსმოსური სასტარტო სისტემა თავდაპირველად დაპროექტებული და აგებული მაკდონელ დუგლასის მიერ, შემდეგ კი დამუშავებული ბოინგის ინტეგრირებული თავდაცვის სისტემების განყოფილების მიერ. დელტა-2 ნაწილია დელტას სარაკეტო ოჯახის და გამოყენებაშია 1989 წლიდან. დელტა-2 მოიცავს აწ უკვე გამოყენებიდან გასულ დელტა 6000-ს, აქტიურ დელტა-7000-ს და ორ 7000-ის ვარიანტს (მსუბუქსა და მძიმეს).
იეზუიტთა ორდენი

იეზუიტთა ორდენი ( - „იესოს საზოგადოება“) — რომაულ-კათოლიკური ეკლესიის ქრისტიანული რელიგიური ორდენი, რომელიც პირდაპირ ექვემდებარებოდა რომის პაპს. დაარსდა 1534 წელს პარიზში ესპანელი კარისკაცი იგნასიო ლოიოლას მიერ, ხოლო 1540 წელს პავლე -მ დაამტკიცა. იეზუიტები აქტიურად მოღვაწეობდნენ მეცნიერებაში, განათლებასა და მისიონერულ საქმიანობაში.

სტატისტიკა
დღეისთვის იეზუიტები წარმოადგენენ უდიდეს მამაკაცთა კათოლიკურ რელიგიურ ორდენს.

2007 წლის მდგომარეობით
2007 წლის 1 იანვრის მიხედვით მათი რაოდენობა შეადგენდა 19 216-ს, რომელთაგანაც: 13 491 არის კლერკი (სასულიერო პირი), 3 049 სტუდენტი (მომავალი სამღვდელოება), ძმა (არა მღვდელი) და 866 ახალბედა. იეზუიტები მსახურობენ 112 ქვეყანაში ექვს კონტინნტზე, უმეტესობა ინდოეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მათი საშუალო ასაკი იყო 57,3, მღვდლების 63,4, სტუდენტობის 29,9 და 65,5 ძმებისთვის.

2013 წლის იანვრის მდგომარეობით
ჰელენ ჰანტი

ჰელენ ჰანტი ( დ. 15 ივნისი, 1963) — ამერიკელი მსახიობი ქალი, სცენარისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი; ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდოს „ოსკარის“ მფლობელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ კალვერ სიტიში (კალიფორნია). კინოში გადაღება ბავშვობიდან დაიწყო, თუმცა წარმატება მთავარმა როლმა მოუტანა სერიალში "უგონოდ შენგან", რომლისთვისაც ოქროს გლობუსი და ემის ოთხი პრემია მიიღო. ყოველი ახალი სერიისთვის ამ ტელეფილმში მისი ჰონორარი მილიონ დოლარს შეადგენდა, რაც ყველაზე მაღალი ანაზღაურებაა ტელემსახიობისთვის ისტორიაში.

ტელესერიალში წარმატების გამო ის კინოსინჯებზეც მოიწვიეს. მისი როლი რომანტიკულ კომედიაში „უკეთესი არ არსებობს" (1997) დაჯილდოვდა ოსკარით საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. თუმცა მისმა მომდევნო ნამუშევრებმა არც თუ ისე კარგ შეფასებას დაიმსახურა კინოკრიტიკოსთაგან. 2012 წელს ფილმში „სესიები“ შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვის მიიღო რამდენიმე ნომინაცია სხვადასხვა ჯილდოზე.

ფილმოგრაფია
პირადი და ოჯახური ცხოვრება
1999 წელს ცოლად გაჰყვა მსახიობს ჰენკ აზარიას, თუმცა მომდევნო წელს გაშორდა.
სუზან სარანდონი

სუზან სარანდონი ( ქალიშვილობის სახელი სუზან ებიგეილ ტომალინი, ; დ. 4 ოქტომბერი, 1946, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, ოსკარის პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ნიუ-იორკში. ცხრა შვილიან ოჯახში უფროსი იყო. კინოკარიერაზე პირველად კრის სარანდონზე გათხოვებისას დაფიქრდა (1967-79). მის ადრეულ ფილმთაგან ყველაზე წარმატებული იყო „როკი ჰორორის საშინელებების შოუ“ (1975). 1970-იანი წლების ბოლოს იწყებს თანამშრომლობას ფრანგ რეჟისორ ლუი მალთან, რომელთან ერთან შექმნა როლი ფილმში „ატლანტიკ სიტი“ (1980). ეს ფილმი ოსკარზე იყო წარდგენილი.

ფილმოგრაფია
მერილ სტრიპი

მერი ლუის სტრიპი , უკეთ ცნობილი როგორც მერილ სტრიპი (დ. 22 ივნისი, 1949) — ამერიკელი კინო, თეატრისა და ტელემსახიობი, კინოაკადემიის ჯილდოს „ოსკარის“ სამგზის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
რეკლამების მსახიობი მერი სტრიპისა და ფარმაცევტი ჰარი ვილიამ სტრიპის ქალიშვილი მერი ლუის სტრიპი დაიბადა სამიტში, ნიუ ჯერსის შტატში. სტრიპის დედის წინაპრები შვედური, ირლანდიური და ინგლისური წარმომავლობისანი იყვნენ, ხოლო მამის ოჯახს გერმანული ფესვები ჰქონდა და მისი წინაპრები ასევე ესპანელი ებრაელებიც იყვნენ, თუმცა მერილ სტრიპი ებრაელი არ არის. მას ორი უმცროსი ძმა ჰყავს: დანა და ჰარი. სტრიპი გაიზარდა ბერნარდსვილში, ნიუ ჯერსიში, სადაც დაამთავრა სკოლა. ვასარის კოლეჯში მან მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის წოდება დრამის დარგში, ხოლო იელის უნივერსიტეტში კი - ხელოვნებათმცოდნის.

მერილ სტრიპის პროფესიული დებიუტი 1971 წელს შედგა სპექტაკლში „სევილიელი პლეიბოი“, პირველი როლი კი 1977 წელს სატელევიზიო ეკრანისთვის შექმნილ ფილმში „ “ ითამაშა. პირველად კინოფილმში 1977 წელს ითამაშა ფილმში „ჯულია“ ჯეინ ფონდასა და ვანესა რედგრეივთან. სტრიპის პირველი მხატვრული ფილმი იყო „ჯულია“, სადაც მან შეასრულა პატარა როლი. შემდეგ იყო „ირმებზე მონადირე“ (1978), რომელმაც მერილს პირველი ოსკარის ნომინაცია მოუტანა საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისათვის. ეს ჯილდო მან მომდევნო წელს აიღო ფილმისათვის „კრამერი კრამერის წინააღმდეგ“. 1978 წელს მან აიღო თავისი პირველი ემის ჯილდო მინისერიალისთვის: „განადგურება“. ერთი წლის შემდეგ ის გამოჩნდა ვუდი ალენის ფილმში „მანჰეტენი“. 1982 წელს კი მან უკვე მთავარი როლისთვის მიიღო ოსკარი ფილმში „სოფის არჩევანი" განსახიერებული სოფი ზავისტოვკის როლში.

2002 წელს თითქმის ოცწლიანი პაუზის შემდეგ მერილ სტრიპი დაუბრუნდა თეატრს, სადაც ითამაშა სპექტაკლში „თოლია“. იმავე წელს სტრიპმა მონაწილეობა მიიღო ფილმებში „ადაპტაცია“ და საათები“. ორივე როლისთვის მან კრიტიკოსთა მოწონება და ჯილდოები დაიმსახურა.

ფილმოგრაფია
ჯილდოები
კრიტიკული და კომერციული წარმატება სწრაფად მოიხვეჭა ფილმებით „ირმებზე მონადირე“ რობერტ დე ნიროსთან და „კრამერი კრამერის წინააღმდეგ“ დასტინ ჰოფმანთან. პირველში სტრიპმა პირველი ოსკარის ნომინაცია მიიღო, მეორეში კი თვით პირველი ოსკარი. სულ სტრიპს სამი ოსკარი, რვა ოქროს გლობუსი, ორი კინომსახიობთა გილდიის პრემია და ერთი -ს ჯილდო აქვს მიღებული. იყო ასევე წარდგენილი გრემის ჯილდოზე. კინოაკადემიის ისტორიაში ყველაზე მეტჯერ იყო წარმოყენებული ოსკარზე 19 ნომინაციით (როგორც ქალთა ისე მამაკაცთა შორის). სტრიპი ასევე საყოველთაოდ მოიაზრება როგორც ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე ნიჭიერი კინომსახიობი. ის ასევე იმ მცირერიცხოვან მსახიობთაგანია, რომლებსაც აღებული აქვთ ოთხივე მთავარი ზემოთხსენებული კინოჯილდო.

პირადი და ოჯახური ცხოვრება
მერილ სტრიპი დანიშნული იყო „ირმებზე მონადირის“ ვარსკვლავზე, ჯონ კაზალეზე, სანამ ეს უკანასკნელი არ გარდაიცვალა ძვლის კიბოთი 1978 წლის 12 მარტს. ამავე, 1978 წლის სექტემბერში მერილი დაქორწინდა მოქანდაკე დონ გამერზე. მათ ოთხი შვილი ჰყავთ: ჰენრი იგივე ჰენკი (დაბადებული 1979 წელს), მერი ვილა იგივე მამი (დაბადებული 1983 წელს), გრეის ჯეინი (დაბადებული 1986 წელს) და ლუიზა ჯაკობსონი (დაბადებული 1991 წელს). მამი გამერმა პროფესიად მსახიობობა აირჩია და მისი დებიუტი 2005 წელს შედგა სპექტაკლში „მისტერ მარმელადი“, სადაც ლუსის როლი ითამაშა, ბროდვეიზე, ლაურა პელსის თეატრში.
ჯოან კროუფორდი

ჯოან კროუფორდი ( დ. 23 მარტი, 1904 — გ. 10 მაისი, 1977) — ამერიკელი მუნჯი და ხმოვანი კინოს მსახიობი, ოსკარის ლაურეატი, ჰოლივუდის ოქროს ხანის უდავოდ ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელი 1920-40-იან წლებში. ამერიკის კინოს ინსტიტუტმა კროუფორდი ყველა დროის უდიდეს ქალ მსახიობთა შორის დაასახელა (მეათე ადგილზე).

თავდაპირველად მოცეკვავე კროუფორდმა კინოში კონტრაქტი მეტრო-გოლდუინ-მაიერ სტუდიასთან გააფორმა 1925 წელს და მცირე როლებს ასრულებდა. 20-იანი წლების ბოლოსთვის მისი პოპულარობა იზრდება. 1930-იან წლებში ის უკვე კონკურენციას უწევს მგმ-ის კოლეგებს ნორმა შირერსა და გრეტა გარბოს. მისი გმირები შრომისმოყვარე ქალები იყვნენ, რომლებიც საბოლოოდ სიყვარულსა და წარმატებას პოულობდნენ. ამგვარ როლებს მაყურებელი ენთუზიაზმით ხვდებოდა დეპრესიის პერიოდში. ამ ათწლეულის ბოლოსთვის ის უკვე ჰოლივუდის უდიდესი ვარსკვლავი იყო და ასევე ყველაზე მეტად ანაზღაურებადი ქალი აშშ-ში.
ჯოდი ფოსტერი

ჯოდი ფოსტერი (; დ. 19 ნოემბერი, 1962) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი; ორგზის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის, ოქროს გლობუსის, -სა და კინომსახიობთა გილდიის პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
პირველი როლი 1970 წელს სატელევიზიო ფილმში „ “ ითამაშა, რომელსაც რამდენიმე დისნეის ნამუშევარი მოჰყვა. დიდი წარმატება 1976 წელს კინოფილმში „ტაქსის მძღოლი“ მოზარდი მეძავის როლმა მოუტანა, რომელიც ოსკარზე იყო წარდგენილი საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის ნომინაციით. საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციით ოსკარი 1988 წელს მიიღო ფილმში „ბრალდებული“ გაუპატიურების მსხვერპლის როლით. 1991 წელს შეასრულა კლერის სტარლინგის როლი ფილმში „კრავთა დუმილი“, რომელშიც სერიულ მკვლელს იძიებს, როგორც ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს აგენტი. ამ როლით უკვე საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა და მეორე ოსკარი საუკეთესო მსახიობის ნომინაციით. მისი ფილმები და როლები ჟანრთა მრავალფეროვნებით გამოირჩევა, მოიცავს რა ტრილერებს, კრიმინალისტიკას, სასიყვარულო რომანს, კომედიას, საბავშვო ფილმებსა და მეცნიერულ ფანტასტიკას. გადაღებული აქვს სამი ფილმი.

ფილმოგრაფია
კათრინ ჰეპბერნი

კათრინ ჰეპბერნი ( დ. 12 მაისი, 1907 — გ. 29 ივნისი, 2003) — ამერიკელი მსახიობი, ამერიკული კინოს ვარსკვლავი, ამერიკის კინოაკადემიის „ოსკარის“ ოთხგზის ლაურეატი, რაც რეკორდულია კინოს ისტორიაში. ჰეპბერნი სულ თორმეტჯერ იყო ოსკარზე ნომინირებული. 1975 წელს მიღებული აქვს ემის ჯილდო მთავარი როლისთვის ფილმში „სიყვარული ნანგრევებში“, სადაც ლოურენს ოლივიესთან ერთად თამაშობდა. ასევე წამოყენებული იყო ოთხი სხვა ემისა და ორი ტონის პრემიის ნომინაციით მისი 70-წლიანი სამსახიობო კარიერის განმავლობაში. 1999 წელს ამერიკის კინოს ინსტიტუტმა იგი ისტორიაში უდიდეს მსახიობ ქალად აღიარა და პირველი ადგილი მიუჩინა ამერიკის ეკრანის უდიდეს ლეგენდათა სიაში.

ფილმოგრაფია
გვინეთ პელტროუ

გვინეთ კეიტ პელტროუ ( დ. 27 სექტემბერი, 1972) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი; კინოაკადემიის „ოსკარის“ ლაურეატი. ინგლისელი როკ-მუსიკოს კრის მარტინის ყოფილი მეუღლე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ლოს-ანჯელესში (კალიფორნია), კინორეჟისორი ბრიუს პელტროუს ოჯახში. რუსეთიდან ჩამომავალი რაბინების გვარის პალტროვიჩის და მსახიობი ბლაით დენერის შთამომავალია. გაიზარდა სანტა-მონიკაში, შემდეგ ქალთა კერძო კოლეჯში სწავლობდა ნიუ-იორკში, შემდეგ ისევ სანტა-მონიკაში ბრუნდება, სადაც ხელოვნების ისტორიას სწავლობდა.

ჯილდოები
ალია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ალია (ებრ.: ֲִָּ‎, ’; „ზეასვლა“ ან „ამაღლება“) შეიძლება აღნიშნავდეს:

ალია ლა-არეცი — ებრაელთა გადასახლება ისრაელის მიწაზე
ალია ლა-თორა ან აუფრუფი/უფრუფი — ებრაული შაბათის დროს თორას ფრაგმენტის კითხვა
ალია ლ'რეგელი — იერუსალიმის ტაძრის მოლოცვა პილიგრიმთა სამი დღესასწაულის დროს.
ალია — გაუქმებული პარტია ისრაელში მე-14 ქნესეთის დროს.
ალია — ქალაქი სიცილიაში
ალია — მდინარე რომთან
ალია — ქალის სახელი არაბეთში
ალია — ქართული გაზეთი
კაპრიზი (არქიტექტურა)

კაპრიზი ან ფოლი (ინგლ. — კაპრიზი) — მცირე ზომის შენობა ან სხვა არქიტექტურული ობიექტი, რომელიც ჩვეულებრივ სასახლის ან საპარკო ანსამბლში გამოიყენება, ასევე თანამედროვე ქალაქურ გარემოში. ჩვეულებრივ ეს არის თვალშესაქცევი ან ექსტრავაგანტური შენობა, რომელსაც ფუნქციონალურზე მეტად ესთეტიუკრი ღირებულება აქვს.

განთქმული კაპრიზები
მერცხლის ბუდე (ყირიმი)
ნოიშვანშტაინის სასახლე (ბავარია)
ჩინური სოფელი ცარსკოე სელოში
იანტრა

იანტრა (სანსკ. ्् „დაყრდნობა“ ან „სტრუქტურა“) — ინდუისტური სიმბოლო, რიტუალური დიაგრამა. იანტრა მანტრას გრაფიკული გამოხატულებაა და მედიტაციისთვის გამოიყენება. ინდუიზმის მიმდევრები თავიანთ ეზოებში იანტრებს ხატავენ, როდესაც ახლო ნათესავების სახლში დაბრუნებას ელოდებიან.
იანტრას ბუდიზმშიც დიდი რიტუალური მნიშვნელობა აქვს.

არსებობს იანტრას მრავალი ფორმა: კალი-იანტრა — ქალღმერთ კალის სიმბოლო, დურგა-იანტრა — ქალღმერთ დურგას სიმბოლო, ბჰუვანეშვარი-იანტრა — ქალღმერთ ბჰუვანეშვარის სიმბოლო და ა. შ. თითოეულ ქალღმერთს აქვს საკუთარი იანტრა.
ჰარუკი მურაკამი

ჰარუკი მურაკამი ( — მურაკამი ჰარუკი; დ. 12 იანვარი, 1949) — თანამედროვე იაპონელი მწერალი და მთარგმნელი. მისი ნამუშევრები ზოგადად ხასიათდება, როგორც „ადვილად ხელმისაწვდომი, თუმცა ღრმად კომპლექსური“.

ბიოგრაფია
მურაკამი დაიბადა კიოტოში 1949 წელს, თუმცა მთელი ახალგაზრდობა კობეში გაატარა. მამამისი ბუდისტი მღვდლის შვილი იყო; დედამისი კი ოსაკელი ვაჭრის ქალიშვილი. ორივე იაპონურ ლიტერატურას ასწავლიდა.

ბავშვობიდან მურაკამი დასავლური კულტურის გავლენას განიცდის, განსაკუთრებით კი დასავლური მუსიკისა და ლიტერატურის. ის გაიზარდა ისეთ ამერიკელ მწერალთა ნაწარმოებებზე, როგორებიც იყვნენ კურტ ვონეგუტი და რიჩარდ ბრაუტიგანი, რის გამოც ხშირად გამოიკვეთება მის თანამემამულეთაგან
დასავლური ზეგავლენით. იაპონური ლიტერატურა ხშირად ხაზს უსვამს ენის სილამაზეს, რამაც შესაძლოა კომპოზიცია შეზღუდოს, მაშინ როცა მურაკამის სტილი შედარებით თავისუფალი და სხარტია.

მურაკამი თეატრალურ ხელოვნებას სწავლობდა ვასედას უნივერსიტეტში ტოკიოში, სადაც მის მომავალ მეუღლეს, იოკოს, შეხვდა. პირველი სამსახური აუდიოდისკების მაღაზიაში დაიწყო, სადაც მისი ერთ-ერთი უმთავრესი გმირი, ტორუ ვატანაბე (ნორვეგიული ტყე), მუშაობს. 25 წლის ჰარუკი მურაკამიმ 1974 წელს ჯაზ-ბარი „ “ გახსნა კოკობუნძიში, ტოკიო, რომელიც 1974-82 წლებში ჰქონდა. მის რომანთა უმრავლესობას მუსიკალური თემა აქვს და სათაურები გარკვეულ სიმღერას მიუთითებს.

1978 წელს ბეისბოლის თამაშის ყურებისას, უცბად იგრძნო, რომ რომანის დაწერა შეუძლია. ბარის დაკეტვის მერე დიდხანს იჯდა ხოლმე მურაკამი თავისივე ბარშივე და რომანს წერდა, ეს იყო უსმინე ქარის სიმღერას, რომელიც 1979 წელს გამოვიდა და მიიღო ჯერ ჟურნალ გუნძო-ს პრესტიჟული პრემია ახალბედა ავტორებისთვის, შემდეგ კი ლიტერატურული ჟურნალ ნომა-ს პრემია. ხოლო წლის ბოლოს იგივე წიგნი 150 000 ტირაჟით გაიყიდა. ასე დაიწყო ჰარუკი მურაკამის წარმატებული ლიტერატურული კარიერა.
იუგა

იუგა (სანსკ. ु ”წყვილი”) — დროის პერიოდი ინდუიზმში, სამყაროს განვითარების ერთ-ერთი ხანა — მისი დაბადების, ზრდის, დაკნინების და განადგურების ციკლი.

არსებობს ოთხი იუგა:
სატია-იუგა (ჭეშმარიტების ხანა - ადამიანები ცხოვრობდნენ დჰარმის მიხედვით)
ტრეტა-იუგა (მესამე იუგა, არსებობს ლეგენდა, რომ ვიშნუმ მეორე და მესამე იუგა გადაანაცვლა)
დვაპარა-იუგა (მეორე იუგა)
კალი-იუგა (რკინის ხანა, დაკნინების და დჰარმის დაცემის იუგა)

ინდუიზმის მიხედვით კაცობრიობა ამჟამად მეოთხე — კალი-იუგაში იმყოფება და საქმე მის განადგურებისაკენ მიდის (აპოკალიფსური ხანა).
გენი

გენი — წარმოადგენს მემკვიდრეობის ფიზიკურ და ფუნქციურ ერთეულს, რომლის მეშვეობითაც ხდება ინფორმაციის გადატანა ორგანიზმების ერთი თაობიდან მეორეში. მოლეკულურ დონეზე იგი არის დნმ–ს მონაკვეთი, რომელიც მოიცავს ფუნქციური ცილის ან რნმ–ის სინთეზისათვის საჭირო ყველა ინფორმაციას. კერძოდ, გენის დნმ–ის ნუკლოტიდური თანამიმდევრობა მოიცავს ეგზონებს, ინტრონებს და არამაკოდირებელ ტრანსკრიფციის რეგულატორულ ელემენტებს.
სკანდალი (1944 წლის ფილმი)

სკანდალი — შვედური ფილმი, გადაღებული 1944 წელს ალფ შებერგის მიერ, ინგმარ ბერგმანის სცენარით. ფილმი სექსის, ვნებისა და მკვლელობის შესახებაა და ბერგმანის ფაქტობრივ სარეჟისორო დებიუტად ითვლება, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მთავარი რეჟისორი ალფ შებერგი იყო. კინოფილმმა კანის ფესტივალის გრან პრი „ოქროს პალმის რტო“ მიიღო 1946 წელს საუკეთესო რეჟისურისთვის.
ოპერაცია კიევი

ოპერაცია კიევი — სამხედრო-ტაქტიკური ოპერაცია ჩატარებული პოლონეთის მიერ იუზეფ პილსუდსკის ხელმძღვანელობით ცენტრალური და აღმოსავლეთ უკრაინის ბოლშევიკებისთვის ჩამოსართმევად, რომელიც იმჟამად პოლიტიკურად გახლეჩილი იყო, როგორც საბჭოთა, ისე ადგილობრივი და უცხოური წარმომავლობის მოწინააღმდეგე ფრაქციებს შორის.

ოპერაციის გაცხადებული მიზანი ფორმალურად დამოუკიდებელი უკრაინის შექმნა იყო, რომელიც პოლონეთის გავლენის ქვეშ იქნებოდა, თუმცა უკრაინის მოსახლეობის ნაწილი ამ იდეას ენთუზიაზმით არ ეკიდებოდა, ვინაიდან ესეც ახალ ოკუპაციად აღიქმებოდა. შესაბამისად უკრაინის მოსახლეობის ერთი ნაწილი პოლონელების მხარეს იბრძოდა, მეორე კი ბოლშევიკების.