iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯონი დეპი

ჯონ კრისტოფერ „ჯონი“ დეპი (; დ. 9 ივნისი, 1963) — ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი, მუსიკოსი. ფლობს ოქროს გლობუსისა და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოებს. ცნობილი გახდა 1980-იან წლებში კინოსერიალით „ჯამპ-სტრიტი 21“. ითამაშა წარმატებულ ფილმებში „მაკრატელისხელება ედვარდი“ (1990), „ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა“ (2005), „ალისა საოცრებათა ქვეყანაში“ (2010), „რანგო“ (2011), ასევე „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ ფილმებში (2003-დღემდე).

ჯონი დეპს მიღებული აქვს ოქროს გლობუსი ფილმისათვის „სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან“ (2007) და კინომსახიობთა გილდია ფილმისათვის „კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა“ (2003). ჟურნალმა „“ მსახიობი 2-ჯერ დაასახელა „ყველაზე სექსუალურ მამაკაცად“ (2003, 2009). 2012 წელს შევიდა გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც მსოფლიოს ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი, 75 მილიონი დოლარით.

ადრეული წლები
ჯონ კრისტოფერ დეპი დაიბადა 1963 წლის 9 ივნისს, კენტუკის შტატის ქალაქ ოვენსბოროში . ოთხი შვილიდან ჯონი ყველაზე პატარა იყო.

მამის სამსახურის გამო ჯონის ოჯახი საცხოვრებელს ხშირად იცვლიდა. საბოლოოდ, როდესაც მომავალი მსახიობი 7 წლის იყო, ოჯახი ფლორიდაში დასახლდა. ვიდრე ჯონ კრისტოფერ დეპი სამსახურს იშოვიდა, დაახლოებით 1 წელიწადი მოტელში ცხოვრობდნენ. ჯონიმ ახალი სახლი შეიძულა და 12 წლის ასაკში მოწევა, ნარკოტიკების მოხმარება და თვითდაზიანება დაიწყო. სერიალის წარმატებამ დეპი 1980-იანი წლების ბოლოს თინეიჯერთა კერპად აქცია. რომელშიც მან კაპიტან ჯეკ ბეღურას როლი ითამაშა. კრიტიკოსებმა მსახიობის თამაში დადებითად შეაფასეს და ოსკარისთვისაც იყო ნომინირებული საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაში.

2004 წელს დეპი კიდევ ერთხელ წარადგინეს ოსკარზე ფილმისათვის „ჯადოსნური ქვეყანა“. მომდევნო 2005 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა“, რომელიც ფინანსურად მომგებიანი აღმოჩნდა, მსახიობი კი ოქროს გლობუსზე იყო ნომინირებული.

ჯონი კვლავ დაუბრუნდა კაპიტან ჯეკ ბეღურას როლს „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ შემდგომ ფილმებში: „მკვდრის სკივრი“ (2006), „მსოფლიოს დასასრული“ (2007), „უცნაურ ნაპირებზე“ (2011). თითოეული მათგანი ფინანსურად წარმატებული აღმოჩნდა.

2007 წელს მსახიობმა ითამაშა ტიმ ბარტონის მიუზიკლში „სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან“; ამ როლისათვის მან ოქროს გლობუსი მოიგო.

საპროდიუსერო კომპანია
2004 წელს ჯონი დეპმა დააარსა საპროდიუსერო კომპანია „ “, რომელიც მონაწილეობს პროექტებში, სადაც ის მსახიობი და/ან პროდიუსერია. კომპანიის პრეზიდენტი დეპის და, — კრისტი დემბროვსკია. კომპანიის პირველი პროდუქტი იყო 2011 წელს გამოსული „რომის დღიურები“. 2011 წელსვე გამოვიდა მარტინ სკორსეზეს „ჰიუგო“, 2012 წელს კი ტიმ ბარტონის „ბნელი ჩრდილები“.

პირადი ცხოვრება
ჯონი დეპი შეხვდა ვანესა პარადისს 1998 წელს, ფილმ „მეცხრე კარიბჭის“ გადაღების დროს. მათი ურთიერთობა 2012 წლის ივნისამდე გაგრძელდა. დეპსა და პარადისს ჰყავს ორი შვილი, ლილი-როუზი მელოდი დეპი (დ. 1999) და ჯონ კრისტოფერი დეპი (დ. 2002).

ფილმოგრაფია
საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი

საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი ( - ) — არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც დაკავებულია ეფექტიანი მმართველობის, მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბების ხელშეწყობით საქართველოში.

დაარსებისთანავე ინსტიტუტმა თავი მოუყარა ბიზნესის, მედიის, სამოქალაქო საზოგადოებისა და საჯარო სამსახურის წარმომადგენლებს. არსებობის განმავლობაში ინტერაქტიული საგანმანათლებლო პროგრამების, კვლევებისა და ტრენინგების მეშვეობით ინსტიტუტმა თავისი წვლილი შეიტანა როგორც ეფექტიანი მმართველობის განვითარებაში სახელმწიფო, მუნიციპალურ და ადგილობრივ დონეზე საქართველოში, ასევე დამოუკიდებელი და სიცოცხლისუნარიანი მედიის ჩამოყალიბებაში.
საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი წარმოადგენს სახელმწიფო მართვისა და ჟურნალისტიკის სფეროების განვითარების ეროვნულ ცენტრს.

საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი, რომელიც კანონიერად რეგისტრირებული არასამთავრობო ორგანიზაციაა, მოქმედებს როგორც საქართველოს კანონმდებლობასთან და ინსტიტუტის დებულებასთან, ასევე საერთაშორისო თუ ადგილობრივ შეთანხმებებთან და კონტრაქტებთან სრულ თანხმობაში.

ინსტიტუტში ფუნქციონირებს ოთხი სკოლა და ორი პროგრამა:

მმართველობის სკოლა
ჟურნალისტიკისა და მედიამენეჯმენტის კავკასიური სკოლა
სამართლისა და პოლიტიკის სკოლა
სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა

კვლევის დეპარტამენტი
საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების დეპარტამენტი

ინსტიტუტის განვითარების კონცეპტუალურ გეგმას და მის პოლიტიკას განსაზღვრავს მისი უმაღლესი მმართველი ორგანო – გამგეობა, რომელიც შედგება ქართველი და ამერიკელი საჯარო, სამთავრობო და აკადემიური წრეების წარმომადგენლებისაგან.

ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორია ინსტიტუტის რექტორი, რომელსაც გამგეობა ნიშნავს. რექტორი პასუხისმგებელია გამგეობის წინაშე ინსტიტუტის სტრატეგიულ განვითარებაზე.
ამიენის საკათედრო ტაძარი

ამიენის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი (ფრანგ.: - ') — ყველაზე მაღალი კათედრალი საფრანგეთში უდიდესი ინტერიერის მოცულობით (200.000 მ³). გუმბათოვანი თაღების აპექსი 42.30 მ სიმაღლისაა, რაც თავის მხრივ ყველაზე მაღალია საფრანგეთში. ეს მონუმენტური საკათედრო ტაძარი მდებარეობს ამიენში, პიკარდის მთავარ ქალაქში, მდინარე სომის ხეობაში, პარიზიდან 100 კმ-ში.

წერილობითი წყაროების სიმწირე ამ გოთური კათედრალის აშენების თაობაზე შესაძლოა განპირობებული იყოს ხანძრებით, რომელმაც 1218 და 1258 წლებში ტაძრის არქივები გაანადგურა და თვით კათედრალსაც დიდი ზიანი მიაყენა. 1220 წელს ეპისკოპოსი ევრარ დე ფუილმა წამოიწყო აღდგენითი სამუშაოები; რობერ დე ლუზარქი არქიტექტორი იყო 1228 წლამდე, შემდეგ კი 1258 წლამდე მასზე თომას დე კორმონი მუშაობდა. მისი ვაჟი, რენო დე კორმონი არქიტექტორის მოვალეობას ასრულებდა 1288 წლამდე. კორბის ქრონიკები კათედრალის დასრულების ვადად 1266 წელს მოიხსენიებს. მოპირკეთების სამუშაოები თუმცა გაცილებით მეტ ხანს გრძელდებოდა. ტაძრის იატაკები უამრავი სიმბოლოთია დაფარული, მათ შორის აღსანიშნავია სვასტიკები. ლაბირინთი იატაკს 1288 წელს დაემატა. კათედრალს ასევე უამრავი ბრწყინვალე სკულპტურა ამშვენებს. გადმოცემით კათედრალში უნდა იყოს იოანე ნათლისმცემლის თავი, რომელიც კონსტანტინოპოლიდან ვალონ დე სარტონს უნდა ჩამოეტანა, რომელიც მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობიდან ბრუნდებოდა.

ამიენის ნოტრ-დამი 1981 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.
სევილიის საკათედრო ტაძარი

სევილიის საკათედრო ტაძარი (ესპ. , ყოფილი ) საკუთარ ისტორიას 1402 წლიდან იწყებს, თუმცა მისი მშენებლობა მე-16 საუკუნემდე გრძელდებოდა. მდებარეობს სევილიაში, ანდალუსია, ესპანეთი.

ეს უდიდესი რომაულ-კათოლიკური კათედრალია (წმ. პეტრეს ბაზილიკა რომში კათედრალთა რიცხვს არ ეკუთვნის) და ასევე უდიდესი შუასაუკუნეების გოტიკური რელიგიური შენობაა, ფართობითაც და მოცულობით. მისი ზომებია 76115 მ. და იგი ყოფილი ალმოჰადის მეჩეთის ადგილას აშენდა. მისი ცენტრალური თაღი 42 მეტრის სიმაღლემდე ადის და გვერდითი სამრეკლოებიც კი იმხელაა, რომ თითოეული ცალკე ეკლესიას დაიტევა. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ქრისტიანულ სამყაროში უდიდესად ითვლება.

ინტერიერი, ყველაზე გრძელი მრავალთაღოვანი გუმბათით მდიდრული დეკორაციებითაა მორთული, დიდი რაოდენობით ოქროს ვარაყებით. კათედრალის მთავარ ნაწილში მხოლოდ დიდი ყუთის მაგვარი სტრუქტურა გამოყოფა, რომელიც გუმბათის ცენტრალური ნაწილის ქვეშაა მოთავსებული. აქედან იხსნება ხედი კაპილა მაიორზე, რომელსაც უზარმაზარი გოტიკური რეტაბლო ამშვენებს 45 ნაკვეთი სცენით ქრისტეს ცხოვრებიდან. ამ ნამუშევარზე ხელოსანი პიერ დანკარი მთელი ცხოვრება მუშაობდა და ის კათედრალის უმთავრეს ხელოვნების ქმნილებას წარმოადგენს - უდიდესი და უმდიდრესი საკურთხეველი მსოფლიოში და ერთ-ერთი უნატიფესი ნიმუში გოტიკური ხის კვეთის ტექნიკისა.

კათედრალს ასევე რელიგიურ ძვირფას ქვათა, ფერწერულ ტილოთა და სკულპტურათა დიდი კოლექცია გააჩნია, ქრისტეფორე კოლუმბის ძვალთსაცავთან ერთად.

მშენებლებს ძველი მეჩეთიდან ზოგიერთი სვეტი და ელემენტი გამოუყენებით, მათ შორის ყველაზე განთქმულია გირალდა, რომელიც თავდაპირველად მინარეთი იყო და ტაძრისთვის სამრეკლოდ გადაკეთდა. მის თავზე ქანდაკებაა, რომელიც რწმენის სიმბოლოს გამოხატავს. გირალდა ქალაქის ყველაზე განთქმული სიმბოლოა.

კათედრალი სევილიის სიმდიდრის დემონსტრერებისთვის აიგო - ის ქვეყნის უმთავრესი სავაჭრო ცენტრი გახდა რეკონქისტას მომდევნო წლებში.

კათედრალი 1987 წელს იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანეს.

ტაძარში დაკრძალულები
ქრისტეფორე კოლუმბი
ალფონსო 
პედრო მრისხანე
თელეთის ბრძოლა

თელეთის ბრძოლა 1522 — ბრძოლა ქართლის სამეფოსა და ირანის ლაშქარს შორის. 1518 წლიდან აღმოსავლეთ საქართველო და სამცხე-საათაბაგო სეფიანთა ირანის ვასალები გახდნენ. ქართველი მეფე-მთავრები ვასალობიდან განთავისუფლებისათვის იბრძოდნენ. 1522 წელს შაჰ-ისმაილ -მა ურჩი ვასალის დასამორჩილებლად ქართლში ლაშქრობა გადაწყვიტა. დავით -მ შაჰს ზავი შესთავაზა. ისმაილმა დავითს მასთან გამოცხადება და მაჰმადიანობის მიღება მოსთხოვა. ამ პირობაზე დავითი არ დათანხმდა და თავდაცვისათვის მზადებას შეუდგა. მეფეს კახეთიდან და სამცხიდან მაშველი რაზმები მოუვიდა, დაიქირავა მთისა და ჩრდილოეთ კავკასიის მეომრები, გაამაგრა ციხე-კოშკები, განსაკუთრებით თბილისის ციხე.

ბრძოლა გაიმართა სოფ. თელეთთან (ახლანდელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტი). პირველ შეტაკებაში ქართველებმა მტერი უკუაქციეს, მაგრამ მტრის სარდლობამ ჯარი შემოაბრუნა და კვლავ შეუტია ქართველთა ლაშქარს. უფლისწული ლუარსაბი ენერგიულად ეკვეთა მტერს, მოსწყვიტა ერთი ფრთა და გაქცეულ ყიზილბაშებს უკან დაედევნა. მაგრამ შაჰს რჩეული რაზმი ჩაესაფრებინა. როდესაც მტერს დადევნებული ქართველები ამ ადგილს გასცდნენ, ყიზილბაშებმა ზურგიდან დაარტყეს მათ. ქართველები დამარცხდნენ. მეფე შიდა ქართლში დაბრუნდა და ახალი ბრძოლისათვის სამზადისს შეუდგა. შაჰის ჯარმა ქალაქისთავის ღალატით თბილისი აიღო, ააოხრა, ეკლესიები გაძარცვა, გადაწვა და თბილისის ციხეში თავისი გარნიზონი ჩააყენა.

თელეთის ბრძოლის შესახებ ქართულ ისტორიოგრაფიაში აზრთა სხვადასხვაობაა. აკადემიკოსი ნ. ბერძენიშვილს თელეთის ბრძოლა ნამდვილ ფაქტად მიაჩნდა. მკვლევართა ერთი ნაწილის აზრით (დ. კაციტაძე, რ. კიკნაძე), შაჰ-ისმაილ საქართველოში არ ყოფილა. ვახუშტის თელეთის ბრძოლის ფაქტი სჯეროდა, მაგრამ საეჭვოდ თვლიდა ამ ბრძოლაში თვითონ მონაწილეობას. „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, შაჰ-ისმაილ -ის ეს ლაშქრობა ლუარსაბ -ის დროს მოხდა.
თიბვა

თიბვა, ცელვა — ბუნებრივი და ნათელი ბალახის მოსავლის აღების საწყისი სტადია. ბალახს თიბავენ თვითმავალი, ტრაქტორზე კიდული და მისაბმელი სათიბელებით, ხოლო სადაც სათიბელას გამოყენება შეუძლებელია — ცელით. თიბვის სამუშაოს ხარისხის შეფასებისას ყურადღება ექცევა ბალახის დროზე და საჭირო სიმაღლეზე უხარვეზოდ მოჭრას, ღვარეულების სწორად დაწყობას. პარკოსანი ბალახები დაკოკრებისა, ხოლო მარცვლოვანები — დათავტავების ფაზაში მაქსიმალურად შემჭიდროებულ ვადებში (5-7 დღე). ბალახის ფქვილის დადასამზადებლას ბალახი აღნიშნული ფაზების დაწყების წინ უნდა გაითიბოს ელევატორიანი სათიბ-დაქუცმაცებელი მანქანით, რომელიც მოთიბულ და დაკუწულ მასას ტრანსპორტზე ტვირთავს. სარწყავ და ტენიან ბუნებრივ და ნათეს სათიბებზე პირველი თიბვის დროულად ჩატარება ბალახის განმეორებითი გათიბვის საშუალებას იძლევა. პირველი თიბვა უნდა ჩატარდეს ნიადაგის ზედაპირიდან 3-4, ხოლო მეორე — 5-6 სმ-ზე. ნათესი ბალახების უკანასკნელი თიბვა ხდება 7-9 სმ-ზე. მაღალი და მსხვილღეროიანი ბალახი (ძიძო, ლერწამი და სხვა) უნდა გაითიბოს 12-15 სმ-ზე. აქვიტის თიბვა უნდა შეწყდეს შემოდგომის ყინვების დაწყებამდე 20-25 დღით ადრე.
ჯონ ჰენკოკის ცენტრი

ჯონ ჰენკოკის ცენტრი მდებარეობს მიჩიგანის ავენიუს 875-ში, ჩიკაგოში, ილინოისი. 100-სართულიანი 344 მ სიმაღლის ცათამბჯენის პროექტი ეკუთვნის ინჟინერ-კონსტრუქტორ ფაზლურ ხანს კომპანიიდან სკიდმორ, ოუინგს ენდ მერილ . დასრულების ჟამს 1969 წელს ის იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი შენობა ნიუ-იორკის საზღვრებს გარეთ. ამჟამად ჰენკოკის ცენტრი სიმაღლით ჩიკაგოში მესამე და აშშ-ში კი - მეოთხე ცათამბჯენია, სირს ტაუერის, ეონ ცენტრისა და ემპაირ სტეიტ ბილდინგის შემდეგ. შენობაში განლაგებულია ოფისები და რესტორნები, ასევე 700-მდე საცხოვრებელი ბინა, რომლებიც თავის მხრივ მსოფლიოში ყველაზე მაღალ საცხოვრებელ ბინებად ითვლება.

95-ე სართულზე განლაგებულია რესტორანი, რომელსაც ამჟამად " 95 " ჰქვია. რესტორნიდან ჩიკაგოსა და მიჩიგანის ტბის თვალწარმტაცი ხედი იშლება. თუმცა ქალაქის საუკეთესო ხედი რესტორნის ქალთა საპირფარეშოდან სჩანს. და ამის გამო ხშირად აქ მამაკაცებსაც მოჰკრავთ თვალს. ჰენკოკის ცენტრის ობსევატორია კონკურენციას უწევს სირს ტაუერის სკაიდეკს, რომელიც ქალაქის ცენტრის მეორე ბოლოში მდებარეობს. ჰენკოკის ცენტრი კომერციულ უბანში მდებარეობს, მაშინ როდესაც სირს ტაუერი ფინანსურ უბანშია. 94-ე სართულზე განლაგებული ობსერვატორიიდან იშლება ჩიკაგოს ხედის ოთხივე მხარე. სპეციალურად გამოყოფილ ბადით შემოვლებულ ადგილას მსურველებს შეუძლიათ გამოსცადონ ზედაპირიდან 305 მეტრზე არსებული ქარების ძალა. 44-ე სართულზე ე.წ. სკაილობია, სადაც ამერიკის ყველაზე მაღალი შიგა საცურაო აუზია. 96-ე სართულზე კოქტეილ ბარია, საიდანაც კოქტეილთან ერთად მზის ჩასვლის პროცესში ჩიკაგოს ხედის ცვლილებას შეიძლება დააკვირდეთ, თუმცა აქ მოხვედრამდე შესაძლოა ლიფტთან საკმაო ხანს ლოდინმა მოგიწიოთ.

ცათამბჯენის გამორჩეული -ფორმის ჯვარედინი ლითონის კარკასის ექსტერიერი ფაქტობრივად მინიშნებაა იმაზე, რომ კონსტრუქციის ”კანი” სინამდვილეში მისი მილისებური სისტემის ნაწილია. ეს იდეა შენობის პროგრესული ჩანაფიქრის კონცეფციის ნაწილია, რითაც შესაძლებელი გახდა რეკორდული სიმაღლის მიღწევა (მილისებური სისტემა შენობის ჩონჩხია, რომელიც მას ხელს უწყობს ქარებისა და მიწისძვრების დროს მდგრადობის შენარჩუნებაში). ეს ასევე საშუალებას იძლევა შენობის შიგა ფართი საყოფაცხოვრებო მიზნებისთვის გამოთავისუფლდეს არქიტექტორის ნებასურვილის შესაბამისად. სხვა მრავალ ნიშანთვისებასთან ერთად ექსტერიერის გადაწყვეტის ამგვარმა ფორმამ ჯონ ჰენკოკის ცენტრს არქიტექტურული შედევრის რეპუტაცია მიანიჭა.

შენობის ინტერიერი 1995 წელს განახლდა; ვესტიბიული მარმარილოთი და დამუშავებული კირქვის ფილებით მოპირკეთდა. ელიფსის მსგავსი მოედანი შენობის წინ საზოგადოებრივ ოაზისს წარმოადგენს მრავალი სეზონური ნარგავებითა და 4 მეტრი სიმაღლის ჩანჩქერით.

შენობა უდიდესი კოშკების მსოფლიო ფედერაციის წევრია. მას ასევე უამრავი ჯილდო აქვს მიღებული მისი განსაკუთრებული სტილის გამო. 2002 წლის 9 მარტს 100 კმ/სთ სიჩქარის ქარმა 43-ე სართულიდან მოგლიჯა შენობის ფასადის ფილა, რომელმაც რამდენიმე მანქანა დაამტვრია და სამი ადამიანი იმსხვერპლა.

ყოველწლიური კიბეზე ამსვლელთა შეჯიბრი 94-ე სართულამდე მიჩიგანის ავენიუს დონიდან ობსერვატორიის პლატფორმამდე სახელწოდებით ”დაჯაბნე ჰენკოკი” ტარდება თებერვლის ბოლო კვირას. სარეკორდო დრო დაფიქსირდა 2006 წელს - 9 წუთი და 39 წამი.
ედუარდ კოკოითი

ედუარდ ჯაბეს ძე კოკოითი (; დ. 31 ოქტომბერი, 1964) — ეგრეთ წოდებული სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი 2001 წლის 18 დეკემბრიდან 2011 წლის 10 დეკემბრამდე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ცხინვალში, დაამთავრა მე-5 საშუალო სკოლა. მცირე ხანი რადიოსაკვანძო განყოფილებაში ელექტრომექანიკოსად მუშაობდა. 1980 წელს საქართველოს სსრ-ის ჩემპიონი ხდება თავისუფალ ჭიდაობაში; მოგვიანებით - სპორტის ოსტატი. 1988 წელს დაამთავრა სამხრეთ ოსეთის ოლქის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზკულტურის მასწავლებლის ფაკულტეტი. ინსტიტუტში ირჩევენ კომკავშირის კომიტეტის მდივნად, რის შემდეგ კომკავშირის სტრუქტურებში განაგრძობს მუშაობას.

1990-1991 წლების კონფლიქტის პერიოდში შექმნა და მეთაურობდა ოსეთის დამცველთა რაზმს, რომელიც თავის მხრივ კრი კოჩიევის ჯგუფის ნაწილი იყო. 1990-1993 წლებში სამხრეთ ოსეთის ოლქის პარლამენტის დეპუტატია. 1997 წლის თებერვალში სამხრეთ ოსეთის ოლქის პირველი პრეზიდენტის ბრძანებით დაინიშნა ამავე რესპუბლიკის სავაჭრო წარმომადგენლად რუსეთის ფედერაციაში. 2001 წლის ნოემბერ-დეკემბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში სამხრეთ ოსეთის მეორე პრეზიდენტი ხდება, იმარჯვებს რა ხმების 53%-ით.

კოკოევის გამარჯვება მოულოდნელი, თუმცა მეტწილად თედეევის კლანის, სამხრეთ ოსეთის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ოჯახი, მხარდაჭერის დამსახურება იყო, შესაძლოა მისი ალბერტ "დიკ" თედეევთან და მის ძმა ჯამბულატთან მეგობრობის გამო. ეს უკანასკნელი მსოფლიო ჩემპიონია თავისუფალ ჭიდაობაში და რუსეთის გუნდის მწვრთნელია, რომელმაც მეტწილად დააფინანსა და ორგანიზება გაუწია კოკოითის საარჩევნო კამპანიას. კლანი ადრე ლუდვიგ ჩიბიროვს უჭერდა მხარს, თუმცა მათ შორის მომხდარი უთანხმოების შემდეგ კოკოითს მიემხრო.

კოკოითის გაპრეზიდენტების შემდეგ თედეევის კლანის წევრები ამ არცნობილი რესპუბლიკის საბაჟო სამსახურისა და ტვირთგადაზიდვების გამგებლები გახდნენ ტრანსკავკასიის მაგისტრალზე როკის გვირაბის გავლით. ეს მაგისტრალი რუსეთსა და სამხრეთ ოსეთს შორის სასიცოცხლო მნიშვნელობის არტერიაა, რაც ასევე მთავარი გზაა კონტრაბანდის, ნარკოტიკებისა და იარაღის ვაჭრობისთვის. ამ მაგისტრალით მიღებული შემოსავლები უმთავრესი შემოსავალია სამხრეთ ოსეთის მთავრობისთვის.

2003 წლის ივლისში კოკოითი თედეევთა წინააღმდეგ ილაშქრებს, ათავისუფლებს რა თედეევს უშიშროების საბჭოს მდივნის თანამდებობიდან, ხოლო კლანის კერძო შეირაღებულ დაჯგუფებას იარაღის დაყრას უბრძანებს. კოკოითის მტკიცებით უშიშროების საბჭოს მდივანს, ისევე როგორც თავდაცვისა და უშიშროების თავმჯდომარეს კრიმინალებთან ჰქონდათ კავშირი. ამ ინციდენტს ცხინვალში სროლები და შეხლა-შემოხლა მოჰყვა.

კოკოითს საქართველოს მთავრობასთან მტკიცე პოზიცია უჭირავს გაერთიანების წინააღმდეგ, თუმცა მზადყოფნას გამოთქვამს სამშვიდობო მოლაპარაკებაზე იმ შემთხვევაში თუ სამხრეთ ოსეთს საქართველო დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარებს (რასაც თბილისის მთავრობა კატეგორიულად უარყოფს).
გიბრალტარის სრუტე

გიბრალტარის სრუტე (არაბ.: , ესპ.: ) — სრუტე რომელიც აერთებს ხმელთაშუა ზღვას ატლანტის ოკეანესთან. მეზღვაურები მას შემოკლებით „სტროგს“ უწოდებენ.

კონტინენტებს შორის მოქცეული ხმელთაშუა ზღვის წყლის აორთქლების დონე გაცილებით აღემატება მასში ჩადენილი მდინარეების წყლების მასას. გიბრალტარის სრუტის შედარებით მაღალი ფუძე ლიმიტს უქმნის ატლანტის ნაკლებად მლაშე ცივი წლის შერევას თბილ ხმელთაშუა ზღვის წლებთან. ეს უკანასკნელი იმდენად მარილიანია, რომ ის მუდმივად შემოდენილი ატლანტის წლის ქვეშ იძირება და ქმნის ზემლაშე ქვედა წყლის ფენას, რომელსაც ხმელთაშუა განადენს უწოდებენ. ის მიედინება კონტინენტიდან შორს და ქვევით, ჰკარგავს მარილიანობას, სანამ დაახ. 1000 მეტრის სიღრმეზე ატლანტის წყალთან შერევით არ გაწონასწორდება.

სახელი მომდინარეობს არაბულიდან „ჯებელ ალ ტარიქ“, რაც ტარიქის ქვას ნიშნავს. სახელი მიუთითებს ბერბერ მუსლიმთა გენერალ ტარიქ იბნ-ზიიადზე, რომელმაც იბერიის ნახევარკუნძული 711 წელს დაიპყრო.
დარდანელის სრუტე

დარდანელი (თურქ. , ბერძ. ), ადრე ცნობილი როგორც ჰელესპონტი — არის ვიწრო სრუტე ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, რომელიც ეგეოსის ზღვას მარმარილოს ზღვასთან აერთებს. მისი კოორდინატებია 40°13′, 26°26′. სრუტე სიგრძით 61 კმ-ია და მხოლოდ 1,2–6 კმ მერყეობს სიგანეში, საშუალო სიღრმით 55 მ, ხოლო მაქსიმალური სიღრმით 82 მ. წყალი სრუტის გასწვრივ ორივე მიმართულებით მიედინება მარმარილოს ზღვიდან ეგეოსისკენ ზედაპირის დინებით, საპირისპიროდ კი ქვემო დინებით.

ბოსფორის სრუტის მსგავსად ის ევროპას (გალიპოლის ნახევარკუნძულთან) აზიისგან ჰყოფს. სრუტე საერთაშორისო წყლებს ეკუთვნის და ბოსფორთან ერთად შავ ზღვას ხმელთაშუასთან აკავშირებს.

სრუტესთან მდებარე მთავარი ქალაქია ჯანაკალე (თურქ. ჯანას ციხე). სიტყვა დარდანელი მომდინარეობს დარდანუსისგან, რომელიც ძველი ბერძნული ქალაქი იყო სრუტის აზიურ ნაპირზე.

დარდანელის ევროპის ნაპირზეა ნავსადგური გელიბოლუ (გალიპოლი), აზიურ სანაპიროზე კი — ჩანაქკალე.
ხარება

ხარება — ერთ-ერთი საუფლო დღესასწაული (უძრავი) ქრისტიანულ ეკლესიაში. აღინიშნება 7 აპრილს (25 მარტს ძველი სტილით). ლუკას სახარების (1,28-35) მიხედვით, გაბრიელ მთავარანგელოზმა მარიამ ღვთისმშობელს ახარა, რომ იგი შობდა იესო ქრისტეს, ძეს ღვთისას.

ქრისტოლოგიაში ხარების დღესასწაული ითვლება კაცობრიობის ხსნის დასაწყისად, საუკუნეების განმავლობაში დაფარული ღვთის საიდუმლოს გამოცხადებად.

ხარება იესოს შობის შესახებ
პატარა ქალაქ ნაზარეთში ცხოვრობდა მოკრძალებული ქალწული, მარიამი, რომელსაც უფალი წმინდა გულით უყვარდა. ერთხელ მას გამოეცხადა უფლისაგან გამოგზავნილი მთავარანგელოზი გაბრიელი და უთხრა: „გიხაროდეს! მომადლებულო, შენთანაა უფალი. კურთხეული ხარ დედათა შორის“. მარიამი შეკრთა, მაგრამ ანგელოზმა დაამშვიდა: „ნუ გეშინია, მარიამ, რადგან ღვთის მადლი იპოვე. დაორსულდები, გაგიჩნდება ვაჟი და სახელად იესოს დაარქმევ. ის იქნება დიდი პიროვნება და ღმერთის ძე ეწოდება. მისცემს მას უფალი მამამისის, დავითის, ტახტს და ქვეყნის აღსასრულამდე იმეფებს იგი იაკობის სახლზე, არ ექნება დასასრული მის მეფობას“.

იმ დროს მარიამი მხოლოდ დანიშნული იყო იოსებზე და ამიტომ გაუკვირდა: „ეს როგორ მოხდება, როცა მე მამაკაცი არ ვიცი?“ ანგელოზმა მიუგო: „სულიწმინდა გადმოვა შენზე და უზენაესის ძალა მოგჩრდილავს. ამიტომ წმინდა შობილიც იწოდება ღვთის ძედ“. მაშინ მარიამმა თქვა: „აჰა, მხევალი ვარ უფლისა. მეყოს შენი სიტყვისამებრ“ და განეშორა მას ანგელოზი.

როცა იოსებმა გაიგო, რომ მარიამი ბავშვს ელოდებოდა, მასთან ფარულად დაშორება გადაწყვიტა, მაგრამ ძილში უფლის ანგელოზი გამოეცხადა და უთხრა: „იოსებ, ძეო დავითისა, ნუ გეშინია შენი ცოლის, მარიამის, მიღება, რადგან ის, ვინც მასშია ჩასახული, სულიწმიდისაგან არის. ძეს შობს და დაარქმევ სახელად იესოს, ვინაიდან იგი იხსნის თავის ხალხს მათი ცოდვებისაგან“. (ლუკას სახარება 1,26-35; მათეს სახარება 1,20-21)
ვიტორიო ამადეო III (სარდინია)

ვიტორიო ამადეო მარია (იტალ.: ) (დ. 26 ივნისი, 1726, ტურინი — გ. 16 ოქტომბერი, 1796, მონჩალერი) — სარდინიის მეფე, სალუცოს და მონფერატოს მარკიზი, აოსტას, მორიანას და ნიცას გრაფი, პიემონტის პრინჩიპე (თავადი) და სავოიის ჰერცოგი 1773-1796 წლებში.

ბიოგრაფია
ვიტორიო ამადეო პიემონტ-სარდინიის მეფის კარლო ემანუელე -ის და მისი მეუღლის, პოლიქსენე ფონ ჰესენ-რაინფელს-როტენბურგის უფროსი ვაჟი იყო. 1773 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი სარდინიის მეფე და სავოიის ჰერცოგი გახდა.

1750 წლის 31 მაისს მან ქალაქ ულში იქორწინა ესპანეთის პრინცესა მარია ანტონიაზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები:

კარლო ემანუელე (1751 - გ. 1819), სარდინიის მეფე
კარლოტა იზაბელა (დ. 1752 - გ. 1755),
ლუიზა მარია ჯუზეპა (დ. 1753 - გ. 1810), საფრანგეთის დედოფალი, ლუი -ის მეუღლე
ამადეო ალესანდრო (დ. 1754 - გ. 1755), მონფერატოს ჰერცოგი
მარია ტერეზია (დ. 1756 - გ. 1805), საფრანგეთის დედოფალი, შარლ -ის მეუღლე
მარია ანა (დ. 1757 - გ. 1824), ჰერცოგინია დე შაბლე
ვიტორიო ემანუელე (დ. 1759 - გ. 1824), სარდინიის მეფე
მარია ფერდინანდა (დ. 1760 - გ. 1768),
მაურიცო ჯუზეპე (დ. 1762 - გ. 1799), მონფერატოს ჰერცოგი
მარია კაროლინა (დ. 1765 - გ. 1831), საქსონიის დედოფალი
კარლო ფელიჩე (დ. 1765 - გ. 1831), სარდინიის მეფე
ჯუზეპე ბენედეტო (დ. 1766 - გ. 1802), ჰერცოგი დე მორიენი
როკუძიო

როკუძიო-ტენო (დ. 28 დეკემბერი, 1164 — გ. 23 აგვისტო, 1176) — იაპონიის იმპერატორი 1165–1168 წლებში.

როკუძიო იმპერატორ ნიძიოს ვაჟი იყო და უკვე 1 წლის ასაკში, 1165 წლის 3 აგვისტოს ტახტზე ავიდა. ორწლინახევრის შემდეგ 1168 წლის 30 მარტს იგი ტახტზე მისმა უფროსმა ძმამ ტაკაკურამ შეცვალა. იმპერატორმა როკუძიომ 12 წლის ასაკამდე იცოცხლა. მისი მმართველობის დროს რეგენტები ბაბუამისი, ექს-იმპერატორი გო-სირაკავა და ცნობილი პოლიტიკოსი ტაირა ნო კიიომორი იყვნენ.
ეგეოსის ზღვა

ეგეოსის ზღვა — ხმელთაშუა ზღვის განშტოება, მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულსა და ანატოლიას შორის. ის მარმარილოსა და შავ ზღვებს უერთდება დარდანელისა და ბოსფორის სრუტეებით.

ზღვის ფართობი 214 000 კმ-ს შეადგენს, გრძედის მიმართულებით გადაჭიმულია დაახლოებით 610 კმ-ზე, ხოლო განედის 300 კმ-ზე. მაქსიმალური სიღრმე 3 543 მეტრია (კრეტის აღმოსავლეთით).
მარმარილოს ზღვა

მარმარილოს ზღვა, მარმარის ზღვა (; ძელბერძნული სახელწოდებაა პროპონტიდა — „ზღვისწინეთი“) — ხმელეთს შორის მოქცეული ზღვა, რომელიც შავ ზღვას ეგეოსთან აკავშირებს და ამგვარად, თურქეთის ევროპულ ნაწილს აზიურისგან ჰყოფს. ის ბოსფორით უერთდება შავ ზღვას, ხოლო დარდანელით კი ეგეოსისას. მისი ფართობია 11 350 კმ².

ზღვაში ორი მთავარი კუნძულთა დაჯგუფებაა, ცნობილი როგორც პრინცისა და მარმარას კუნძულები. ეს უკანასკნელი მდიდარია მარმარილოს საბადოებით, საიდანაც მომდინარეობს ზღვის სახელი.

1999 წლის 29 დეკემბრის შტორმის დროს, რუსული ნავთობ-ტანკერი ვოლგონეფტი მარმარისის ზღვაში ორად გაიპო და 1500 ტონაზე მეტი ნავთობი ზღვაში ჩაიღვარა.

ჩრდოლოეთ ანატოლიის ბაქნის კიდე, რომელმაც ბოლო წლებში უამრავი მიწისძვრა გამოიწვია (1999 წლის იზმითის მიწისძვრა), ამ ზღვის ქვეშ მდებარეობს.

ზღვის ძველი ბერძნული სახელი იყო პროპონტისი (, - < '-მდე' + 'შავი ზღვა')