iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ამა ასანტე

ამა ასანტე (; დ. 13 სექტემბერი, 1969, ლონდონი) — ბრიტანელი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი. პოპულარობა მოიპოვა სრულმეტრაჟიანი ფილმების: „ცხოვრების გზა“ და „ბელი“ სარეჟისორო ნამუშევრებით. მისმა ფილმებმა მიიღო რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის . ამა ასანტე 2017 წელს ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრი გახდა.

ბიოგრაფია
ამა ასანტე დაიბადა 1969 წლის 13 სექტემბერს ლონდონის სამხრეთ რაიონში. მისი მშობლები განელები იყვნენ: დედა მეწარმე იყო, რომელიც ფლობდა საკუთარ, აფრიკული კოსმეტიკისა და სასურსათო მაღაზიას. მამა კი — ბუღალტერი, რომელმაც მიიღო კვალიფიკაცია გაერთიანებულ სამეფოში სამუშაოდ. ასანტემ სკოლის პერიოდში ისწავლა ცეკვა და დრამატურგია.

1980-იანი წლების ნარკოტიკების საწინააღმდეგო კამპანიის ფარგლებში — „უბრალოდ თქვი არა“, ასანტე იყო ერთ-ერთი „გრენჯ ჰილის“ იმ ცხრა ბავშვიდან, რომლებიც რონალდ რეიგანს შეხვდნენ თეთრ სახლში.

მწერლისა და რეჟისორის კარიერა
ასანტეს კარიერა დაიწყო, როდესაც ის პირველად ეწვია საშემსრულებლო ხელოვნების სკოლას, რომელმაც საშუალება მისცა შეემუშავებინა მისი პირველი სიტკომის სცენარი. იგი საბავშვო არხის წამყვანი იყო მთელი წლის მანძილზე.

ასანტე თავდაპირველად ტელესერიალებში მონაწილეობდა. შემდეგ ჩამოაყალიბა საკუთარი საპროდიუსერო კომპანია „ “, რომელიც გამოიყენა სარეჟისორო დებიუტისთვის — კომპანია გახდა სპონსორი ასანტეს პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმის „ცხოვრების გზა“. ფილმი 2005 წელს მაიამის საერთაშორისო კინოფესტივალმა მსოფლიო კინემატოგრაფში საუკეთესო დრამატული როლისთვის დააჯილდოვა. ფილმმა ასევე მიიღო კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაცის პრიზი საუკეთესო სრულმეტრაჟიანი ფილმისთვის.

ასანტემ შეიმუშავა კინოპროექტები როგორც დიდ ბრიტანეთში, ასევე აშშ-ში. მისი მეორე მხატვრული ფილმი, „ბელი“ არის ისტორიულ-ბიოგრაფიული რომანი. ფილმი დაფუძნებულია დაიდუ ელიზაბეტ ბელის ცხოვრებაზე და ასახავს დამონებული აფრიკელი ქალისა და ბრიტანეთის სამეფო საზღვაო ძალების კაპიტნის უკანონო შერეული რასის ქალიშვილის — დაიდუ ბელის რთულ ცხოვრებისეულ გზას.

2014 წლის იანვარში გამოცხადდა, რომ ასანტე გადაიღებდა თრილერს — „დაუვიწყარი“ .-ისთვის, მაგრამ საბოლოოდ მან დატოვა პროექტი და 2015 წლის მარტში გამოაცხადა, რომ მის ნაცვლად იქნებოდა „გაერთიანებული სამეფოს“ რეჟისორი. ფილმი ეფუძნება ისტორიკოს სიუზან უილიამსის 2006 წლის წიგნს. 2016 წლის ივნისში ბრიტანეთის კინოს ინსტიტუტმა გამოაცხადა, რომ გაერთიანებული სამეფო გახსნის ლონდონის მე-60 კინოფესტივალს.

2018 წელს ასანტე გახდა პირველი ქალი, რომელმაც მიიღო ბრიტანეთის საქალაქო კინოფესტივალის საპატიო ჯილდო მსახიობი დონა კროლისგან კინოსა და ტელევიზიაში განსაკუთრებული წვლილისთვის.

ბოლო პროექტები
ასანტე არის ავტორი 2019 წლის ანთოლოგიის „აფრიკის ახალი ქალიშვილები“. როგორც რეჟისორმა, გადაიღო ეპიზოდი სერიალში „მოსამსახურის ნაამბობი“. სერიალი დაფუძნებულია კანადელი მწერალი ქალის მარგარეტ ეტვუდის 1985 წლის იმავე სახელწოდების რომანზე. 2000-2001 წლებში ასანტე შეყვანილი იყო ბრიტანეთში აფრიკული წარმოშობის ყველაზე გავლენიანი ხალხის ტოპ 100-ეულში.

პირადი ცხოვრება
ასანტე პირველად დაქორწინებული იყო პროდიუსერ ჩარლი ჰანსონზე. შემდეგ დაქორწინდა ჰააგაში ევროპული პოლიციის ყოფილ პრესმდივან — სორენ პედერსენზე
მარგარეტ ბატლერი

მარგარეტ ბატლერი (; დ. დაახლოებით 1460 — გ. 1539 წლის 30 სექტემბრიდან 1540 წლის 20 მარტამდე) — ორმონდის მეშვიდე გრაფის თომას ბატლერის უმცროსი ქალიშვილიდა თანამემკვიდრე. დაქორწინებული იყო სერ უილიამ ბოლეინზე. იყო ანა ბოლეინის, ჰენრი ტიუდორის, ინგლისის მეფის მეორე ცოლის ბებია.

ბიოგრაფია
მარგარეტ ბატლერი ძველი ინგლისურ-ირლანდიური ოჯახიდან იყო. დაიბადა კილკენის საოჯახო ციხესიმაგრეში, რომელიც მდებარეობს ირლანდიის ამავე სახელწოდების საგრაფოში. ის იყო თომას ბატლერის, ორმონდის მე-7 გრაფის და მისი პირველი ცოლის ენ ჰენკფორდის ქალიშვილი. ბაბუამისი იყო ჯეიმზ ბატლერი, ორმონდის მე-4 გრაფი, ხოლო ბებია იყო ჯოან დე ბოშამპი. დედის მხრიდან მარგარეტის ბაბუა იყო სერ რიჩარდ ჰენკფორდი, ხოლო ბებია ანა დე მონტაგუ. მარგარეტს ჰყავდა ალალი უფროსი და, ანა, რომელიც მოგვიანებით გახდა სერ ჯეიმზ სენტ-ლეჯერის ცოლი, და ნახევარდა, ელიზაბეთი, რომელიც მამის მეორე ქორწინებიდან ლორა ბერკლის ჰყავდა. ელიზაბეთი გარდაიცვალა ბავშვობაში 1510 წელს.

მარგარეტის მამას ჰქონდა ბევრი ქონება, მაგრამ მას არ ჰყავდა კანონიერი მამრობითი მემკვიდრე, მხოლოდ ქალიშვილები, რომლებსაც მოგვიანებით მოუწიათ ბატლერის ქონების გაყოფა ერთმანეთთან. 1475 წლისთვის მარგარეტი, თავის დასთან, ანასთან ერთად, ითვლებოდა ორმონდის გრაფის პოტენციურ თანამემკვიდრედ და ამ ფაქტორმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მდიდარი ვაჭრის ვაჟთან, უილიამ ბოლეინთან ქორწინების მოლაპარაკებაში. მათი ქორწილის ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ ის 1475 წელს შედგა. მათ პირველი ქალიშვილი ანა, იმავე წელს შეეძინათ. საერთო ჯამში, წყვილს თერთმეტი შვილი ჰყავდა, მათი უფროსი ვაჟი იყო თომასი, ანა ბოლეინის მამა. ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორ განვითარდა ურთიერთობა მეუღლეებს შორის, არ არის შემორჩენილი ჩვენამდე.

მარგარეტი დაქვრივდა 1505 წელს. 1511 წელს, ორმონდის გრაფის გარდაცვალებამდე ოთხი წლით ადრე, თომასი შეუდგა მემკვიდრეობის საკითხის მოგვარებას. მათ მიაღწიეს ორმხრივ შეთანხმებას დედასთან, რომლის თანახმადაც თომასს უნდა მიეღო ყველაფერი, რასაც მარგარეტი მამის ანდერძით იღებდა. ეს კი იყო რამდენიმე ქონება ნორფოლკში, ასევე მიწები ბუკინგემშირსა და ჰერტფორდშირში.

მარგარეტი გარდაიცვალა 1539 წლის სექტემბრიდან 1540 წლის მარტამდე პერიოდში. ბლიკინგის მამულის ქონება, რომელიც მისი მემკვიდრეობის წილის ნაწილი იყო, როგორც ქვრივისა, გადაეცა ჯეინს, ლედი როჩფორდს, მარგარეტის შვილიშვილის, ჯორჯ ბოლეინის მეუღლეს. 1542 წელს ჯეინის სიკვდილით დასჯის შემდეგ, ქონება მემკვიდრეობით მიიღო მარგარეტის ერთ-ერთმა ვაჟმა, ჯეიმზ ბოლეინმა.
მარიამ ბაირამალიბეკოვა

მარიამ ბაირამალიბეკოვა (; დ. 1898, ლენქორანი — 1987, ბაქო) — აზერბაიჯანელი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი, განმანათლებელი.

ბიოგრაფია
მარიამ ბაირამალიბეკოვა იყო აზერბაიჯანელი ისტორიკოსისა და ჟურნალისტის თეიმურ ბაირამალიბეკოვისა და მისი მეუღლის შირინის ქალიშვილი. მარიამი წარმოშობით თალიშ-აზერბაიჯანელი იყო. მას რუსული განათლება ჰქონდა მიღებული. ბაირამალიბეკოვამ თარგმნა კლასიკური რუსი მწერლების არაერთი ნაწარმოები აზერბაიჯანულ ენაზე და ცნობილი გახდა დასავლური კულტურის პოპულარიზაციით ლენქორანსა და მეზობელ რეგიონებში.

მარიამი საუბრობდა რუსულ, სპარსულ და არაბულ ენებზე. ის თავისუფლად კითხულობდა ყურანს. 8 წლის ასაკში წავიდა ბაქოს მუსლიმ გოგონათა სკოლაში, რომელიც გახსნა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევმა. 1906 წელს მარიამ ბაირამალიბეკოვა ბაქოს ალექსანდრინსკის რუსულ-მაჰმადიან ქალთა სკოლაში, ხოლო 7 წლის შემდეგ - წმინდა ნინას საშუალო სკოლა-ინტერნატში შეიყვანეს. 1917 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. თუმცა, ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, როგორც მწერლის ქალიშვილმა, ბაირამალიბეკოვამ ჩათვალა, რომ მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა და დაბრუნდა ლენქორანში. მან უმაღლესი განათლების მიღება მაინც შეძლო და ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაკალავრის საფეხური წარჩინებით 1931 წელს დაასრულა. 1917 წელს თეიმურ ბაირამალიბეკოვის დახმარებით მან მშობლიურ ქალაქში დააარსა პირველი საერო ქალთა სკოლა მთელს მაზრაში და გახდა მისი პირველი დირექტორი. სკოლას „უნასი“ ერქვა. ბაირამალიბეკოვებმა ბევრი ოჯახი მოინახულეს ლენქორანში და მოუწოდეს მათ თავიანთი ქალიშვილები გაეგზავნათ ამ სკოლაში. კურსები ტარდებოდა რუსულ ენაზე. ხელოვნების პოპულარიზაციის მიზნით, მარიამ ბაირამალიბეკოვამ სკოლაში მოაწყო დრამატული, საგუნდო და მუსიკალური წრეების ჩამოყალიბება, რაც, როგორც ჩანს, წარმატებული იყო, რადგან მისი ორი სტუდენტი მოგვიანებით ცნობილი აზერბაიჯანელი მსახიობი გახდა - აგიგატ რზაევა.

ბაირამალიბეკოვა გათხოვილი იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ლენქორანის გენერალ-გუბერნატორ ჯავად მალიქ-იეგანოვზე. მიუხედავად 20 წლიანი ასაკობრივი სხვაობისა, 1920 წელს ისინი დაქორწინდნენ და შეეძინათ სამი ქალიშვილი: აზერა, ტალია და ასიმანი.
ივანე შუბითიძე

ივანე გიორგის ძე შუბითიძე (დ. 23 ნოემბერი, 1906, სოფ. ყელეთი, ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 იანვარი, 1978, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა არმიის პოლკოვნიკი.

წითელ არმიაში მსახურობდა 1928 წლიდან. დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებლის საარტილერიო განყოფილება (1934). მსოფლიო ომის დროს, 1941 წლის ივნისიდან ლეიტენანტი შუბითიძე მეთაურობდა 127-ე დივიზიის 457-ე მსროლელი პოლკის არტილერიას. დაიჭრა ბრძოლაში სმოლენსკთან და ტყვედ ჩავარდა, თუმცა გაქცევა მოახერხა და შეუერთდა პარტიზანულ მოძრაობას ბელორუსიის სსრ-ის ტერიტორიაზე. ჩამოაყალიბა და სათავეში ჩაუდგა ერთ-ერთ მსხვილ პარტიზანულ ჯგუფს, რაზმს, 1943 წლის აგვისტოდან კი მეთაურობდა პინსკის პარტიზანულ ბრიგადას, რომელიც 1944 წლის მარტში წითელ არმიას შეუერთდა. ომის შემდეგ მუშაობდა პინსკის, შემდეგ ვიტებსკის საოლქო აღმასრულებელი კომიტეტის კვების მრეწველობის სამმართველოს უფროსად. 1971 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. ავტორია მოგონებების პარტიზანული მოძრაობის შესახებ. დაჯილდოებული იყო წითელი დროშის და წითელი ვარსკვლავის (ორგზის) ორდენებით, მედლებით, პოლონური გრიუნვალდის ჯვრით. ჰქონდა ქ. პინსკის საპატიო მოქალაქის წოდება (1974).
სიმონ ხმალაძე

სიმონ ადამის ძე ხმალაძე (დ. 1885, ქ. ახალციხე, — გ. 11 დეკემბერი, 1937) — ქართველი ბოლშევიკი სამხედრო მეთაური.

1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო ბაქოს წითელი გვარდიის რაზმის მეთაური. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სათავეში ედგა ბაქოს საბჭოთა ბატალიონს. მონაწილეობდა ანტონ დენიკინის ჯარების წინააღმდეგ ბრძოლაში რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს (1919-1920), რუსეთ-პოლონეთის ომში (1920), საქართველოზე თავდასხმაში (1921, თბილისის ოპერაციის დროს მეთაურობდა ჯავშნოსან მატარებელს). საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე, მ. შ. იყო საქართველოს სსრ მუშურ-გლეხური მილიციის სამმართველოს უფროსი (1931-1933), ქალაქ ლენინგრადის და ლენინგრადის ოლქის მილიციის უფროსის თანაშემწე (1933-1935), რიაზან-ურალის რკინიგზის დაცვის უფროსი (1937). 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის, ძარცვისა და მკვლელობის ბრალდებით. დახვრიტეს. დაჯილდოებული იყო რუსეთის სფსრ წითელი დროშის (ორგზის), საქართველოს სსრ წითელი დროშის, ამიერკავკასიის სფსრ შრომის წითელი დროშის ორდენებით.
აიგუნ ბაილარი

აიგუნ ბაილარი (; დ. 22 აგვისტო, 1975, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 6 იანვარი, 2024, ანკარა, თურქეთი), ნამდვილი სახელია – აიგუნ ჰუმმათოვა — აზერბაიჯანელი მომღერალი, ჰანენდე.

ბიოგრაფია
აიგუნ ჰუმმათოვა (ბაილარი) დაიბადა 1975 წლის 22 აგვისტოს ბაქოში. დაწყებითი მუსიკალური განათლება სათარ ბაჰლულზადეს სახელობის კულტურის სასახლის მუსიკალურ სკოლაში დრამის კლასში მიიღო.

1988 წელს დაარსებული აზერბაიჯანის სახელმწიფო ბავშვთა ფილარმონია, იმავე წელს კონკურსის გზით ახორციელებს ნიჭიერი ბავშვების მიღებას, სადაც 13 წლის აიგუნიც მიიღეს. მისი პირველი გამოჩენა პროფესიულ სცენაზე სწორედ ამ პერიოდს ემთხვევა.

1995 წელს მან შექმნა შოვქათ ალექპეროვას სახელობის პირველი პროფესიული მუსიკალური კოლექტივი და დაიწყო ფართო საკონცერტო საქმიანობა. იგი წარმოადგენს აზერბაიჯანულ მუსიკალურ ხელოვნებას საზღვარგარეთ.

1998 წელს აიგუნ ბაილარი აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიის სიმღერის ფაკულტეტზე აბარებს, სადაც იწყება მისი წარმატებული მუსიკალური მოღვაწეობა. ის სწავლობს მუღამის ტექნიკებს არიფ ბაბაევისგან, ისლამ რზაევისგან, აღახან აბდულაევისგან, ელხან მუზაფაროვისგან, ასევე ალიმ ქასიმოვისგან.

2002 წელს მას აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ხელმოწერით მიენიჭა აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტის საპატიო წოდება.

2005 წელს, უზბეკეთში, სამარყანდში გამართულ საერთაშორისო ფოლკლორულ ფესტივალზე აიგუნ ბაილარმა ფოლკლორული მუღამის ტრიოსთან ერთად, წარმატებით წარმოადგინა აზერბაიჯანული მუღამის სკოლა და მიენიჭა პირველი პრიზი. ის გახდა ფესტივალის გამარჯვებული.

ამ პერიოდიდან დაწყებული, 2005 წლიდან 2010 წლამდე, აიგუნი ატარებდა სოლო კონცერტებს, როგორც მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში ჩატარებული მუსიკალური ფესტივალების რეგულარული მონაწილე. ის მონაწილეობდა სხვადასხვა კონკურსებსა და კონცერტებზე საფრანგეთში, ესპანეთში, მაროკოში, აშშ-ში, ინგლისში, რუსეთში, თურქეთში, საბერძნეთში, ჰოლანდიაში, გერმანიაში, სამხრეთ კორეაში, შვედეთში, დანიასა და სხვა ქვეყნებში.

2012 წელს აიგუნი ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუსიკის აკადემიის ახლად გახსნილ სიმფონიურ დირიჟორობა-კომპოზიციურ ფაკულტეტზე. 2013 წელს აიგუნი ტელეარხ -სთან ერთად საავტორო გადაცემით წარდგა მაყურებლის წინაშე. ამ გადაცემაში ბაილარის მიზანი იყო წარმოაჩინოს თავისი აზრები და გრძნობები დღევანდელ მუსიკაზე.

აიგუნ ბაილარი საკმაოდ ექტრავაგანტული გარეგნობითა და „მამაკაცური“ სტილით გამოირჩევა, რაც 2000-იანი წლების აზერბაიჯანისთვის სიახლე იყო.

2022 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დამსახურებულ არტისტს აიგუნ ბაილარს სახლი აჩუქა.

აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი, რომელიც უკვე დიდი ხანია კიბოს მეოთხე სტადიის დაავდებას ებრძვის გამოჯანმრთელებისკენ მიდის. ერთ-ერთ გადაცემაში მან განაცხადა, რომ ჯანმრთელობის პრობლემების გამო დიდი ხანია ეთერში ვერ გადის და ჟურნალისტებს არ პასუხობს. „ყველა ჩემზე განაწყენებულია. მადლობას ვუხდი ჟურნალისტებს ჩემით დაინტერესებისთვის. ბოდიშს ვუხდი ყველა მათგანს. ნება მომეცით გამოვჯანმრთელდე, თქვენს კითხვებს აუცილებლად ვუპასუხებს“, - განაცხადა ბაილარმა.

აიგუნ ბაილარი დაქორწინდა მუსიკოს რასულ ვილაიეთზე. 2009 წელს მათ შეეძინათ ქალიშვილი სახელად ჯანი.

გარდაიცვალა ანკარაში, 2024 წლის 6 იანვარს.
სონა ჰაჯიევა

სონა ჰაჯიევა (; დ. 25 ივნისი, 1907, ნუხა —  გ. 4 დეკემბერი, 1979, ბაქო) — აზერბაიჯანის თეატრისა და კინოს მსახიობი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1949).

ბიოგრაფია
სონა ჰაჯიევა დაიბადა 1907 წლის 25 ივნისს ნუხაში (ახლანდელი შაქი) მსახიობ აზიზა მამედოვას ოჯახში. ვინაიდან მამა ერთი წლის ასაკში გარდაეცვალა, მას და მის ძმას ბაბუა აბდულბაგი ზულალოვი (ბულბულჯანი) ზრდიდა. აბდულბაგი ერთ დროს ტიფლისის ერთ-ერთ ცნობილ მომღერლად ითვლებოდა. ის ხან ტიფლისში ცხოვრობდა, ხან აშხაბადში და ხან ბაქოში ჩადიოდა. ამგვარად, სონა ჰაჯიევას დედამ, აზიზა მამედოვამ, რომელიც 1919 წლიდან ბაქოში ცხოვრობდა, ბედი თეატრს მიაბა. დედაც და შვილიც ერთსა და იმავე წელს გამოვიდნენ სცენაზე ბაქოში. სონას დებიუტი თეატრალურ სამყაროში 13 წლის ასაკში შედგა სპექტაკლში „საღამოს მოთმინება“.

მირზააღა ალიევმა და ჰაჯიაღა აბასოვმა, იმ პერიოდის გამოჩენილმა მსახიობებმა, დაინახეს ახალგაზრდა გოგონას სასცენო ნიჭი და სონა ჰაჯიევა ბაქოს მუშათა თეატრში მიიწვიეს. ჰაჯიევა სხვადასხვა როლების შესრულებასთან ერთად აზერბაიჯანის რეგიონებში გასტროლებზე დადიოდა და სოფლის მუშების წინაშე გამოდიოდა.

1923 წელს სონა ჰაჯიევამ პირველი როლი შეასრულა აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სცენაზე. თეატრის დირექტორს რზა თაჰმასიბს მოეწონა აბდურაჰიმ ბეი ჰაგვერდიევის მიერ შექმნილი სალიმას როლი ერთ-ერთ პიესაში. მოგვიანებით სონა ჰაჯიევა მრავალი წლის განმავლობაში მუშაობდა ამ თეატრში და ქმნიდა პერსონაჟებს, რომლებიც ყურადღებას იპყრობდნენ თანამედროვე და კლასიკური დრამატურგების პიესებში. ეს ის პერიოდი იყო, როცა სონა ჰაჯიევა ოპერისა და ბალეტის თეატრში უნდა გამოსულიყო. რადგან მსახიობი ვერ იპოვეს. ჰუსეინგულუ სარაბსკის იმდენად მოეწონა სონა ჰაჯიევას სამსახიობო ოსტატობა და ხმა, რომ ყოველთვის სურდა მისი ნიჭი გამოეყენებინა. მაყურებლებმა დიდი ინტერესით მიიღეს სონა ჰაჯიევას მიერ შექმნილი ლეილი, ასლი, ასია, შაჰსანემი.

სონა ჰაჯიევამდე ოპერაში ქალის როლებს მხოლოდ მამაკაცები ასრულებდნენ. ამ მიზეზით, უზეირ ჰაჯიბეკოვი და მუსლიმ მაგომაევი ცდილობდნენ უზრუნველყოთ, რომ სონა ჰაჯიევა, რომელსაც ჰქონდა ფართო შემოქმედებითი შესაძლებლობები, ყოველთვის გამოსულიყო ოპერის სცენაზე. სონა ჰაჯიევა თუ ერთ სცენაზე მუღამს მღეროდა, მეორე სცენაზე დრამატულ ან კომიკურ იმიჯს ქმნიდა. მის მიერ შექმნილმა პერსონაჟებმა ძლიერად და ემოციურად გადასცა მაყურებელს აზერბაიჯანელი ქალის მძიმე ბედი და ტანჯვა.

1949 წელს სონა ჰაჯიევას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტის საპატიო წოდება, დაჯილდოვდა „ღირსების ორდენით“ და სხვა მედლებით. მსახიობი 1979 წლის 4 დეკემბერს 72 წლის ასაკში ბაქოში გარდაიცვალა. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანზე ბაქოში.

ფილმოგრაფია
ბახტიარი (ფილმი, 1955)
ბისმილა (ფილმი, 1925)
შრომა და ვარდი (ფილმი, 1962)
ცხელი მზის ქვეშ (ფილმი, 1957)
ათასი და ერთი სიტყვა (ფილმი, 1997)
ეს თუ არა ის (ფილმი, 1956)
პრიმა (ფილმი, 1992)
დილა (ფილმი, 1960)
რატომ ხარ ჩუმად (ფილმი, 1966)
მეტელეფონე გოგონა (ფილმი, 1962)
ბერაძე

საკუთარი სახელი ბერაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

გრიგოლ ბერაძე — მოცეკვავე
ზაურ ბერაძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
თამაზ ბერაძე — ისტორიკოსი
თინა ბერაძე — პედიატრი
ივა ბერაძე — ოფთალმოლოგი
ნიკოლოზ ბერაძე — ოფთალმოლოგი
ნუგზარ ბერაძე — პოეტი, პუბლიცისტი
პანტელეიმონ ბერაძე — ფილოლოგი
რამინა ბერაძე — პოლიტიკოსი
რიმა ბერაძე — ეკონომისტი, პოლიტოლოგი
სერგო ბერაძე — ბოლშევიკი რევოლუციონერი, ეკონომისტი
ჯემალ ბერაძე — მორაგბე
ჯუმბერ ბერაძე — მოცეკვავე
აიდა თაღიზადე

აიდა თაღიზადე (; დ. 5 თებერვალი, 1934, შუშა, ყარაბაღი, აზერბაიჯანი — გ. 6 აგვისტო, 2025, ბაქო, აზერბაიჯანი)  — აზერბაიჯანელი მუსიკათმცოდნე, აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
აიდა თაღიზადე დაიბადა 1934 წლის 5 თებერვალს ქალაქ შუშაში. ის ინტელექტუალურ ოჯახში დაიბადა და ძალიან კარგი განათლება მიიღო, მოგვიანებით კი ხელოვნებათმცოდნეობის მეცნიერებათა კანდიდატის, პროფესორისა და დამსახურებული მხატვრის დონემდე ავიდა. მამამისი ზეინალ თაღიზადე ენათმეცნიერი და ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი იყო, დედამისმა საიალი ჰაჯიევამ პედაგოგიური და სამედიცინო ინსტიტუტები დაამთავრა. თაღიზადეს ხელოვნების ყველა სახეობის სიყვარულს საფუძველი მის ოჯახში ჩაეყარა. თუმცა პროფესიად მუსიკათმცოდნეობა აირჩია.

ასაფ ზეინალის მუსიკალური კოლეჯის დამთავრების შემდეგ ჯერ უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახელობის კონსერვატორიაში სწავლობდა ფორტეპიანოს შესრულებას, ხოლო ორი წლის შემდეგ, უპირატესობა მუსიკისმცოდნეობას მიანიჭა, რაზეც სწავლა განაგრძო და წარმატებით დაასრულა.

თაღიზადე არის 100-მდე სტატიის ავტორი, რომელიც გამოქვეყნებულია სხვადასხვა გაზეთებსა და ჟურნალებში. სტატიების ძირითადი თემები მიძღვნილია უზეირ ჰაჯიბეილის, ყარა ყარაევის, ფიქრეთ ამიროვის, არიფ მალიკოვისა და სხვებისადმი. ამ სტატიებში განხილულია დიდი ხელოვანების შემოქმედება, მხატვრული სტილის თავისებურებები, ახალი ნამუშევრების ანალიზი. აიდა თაღიზადემ, რომელიც ყურადღებას აქცევს და აფასებს პროფესიონალური შესრულების ხელოვნებას, თავის ნაწერებში შეიტანა ისეთი მხატვრების შემოქმედებითი პორტრეტები, როგორებიც არიან მუსლიმ მაგომაევი, სარვარ განიევი, ელმირა საფაროვა, ფარიდა გულიევა, აიდა აბდულაევა.

მუსიკათმცოდნე იყო სტატიების კრებულის „მე-20 საუკუნის აზერბაიჯანული მუსიკის“ შემდგენელი და სამეცნიერო რედაქტორი. კრებულის პირველ ტომში, რომელიც გამოქვეყნდა 1994 წელს, იქნა შესწავლილი ეროვნული მუსიკალური კულტურის ისტორიული ეტაპები მხატვრულ ესთეტიკურ გეგმაში, სადაც აზერბაიჯანელი კომპოზიტორების სტილისტურ პრობლემებს მიეცა ანალიტიკური ახსნა.

1996-2007 წლებში აიდა თაღიზადე აგრძელებდა მოღვაწეობას თურქეთში, ანკარაში, ბილქენთის უნივერსიტეტში. ამ წლებში მან არ გაწყვიტა კავშირი აზერბაიჯანთან და მის მუსიკალურ ცხოვრებასთან და მოამზადა სტატიების კრებულის ტომი „მეოცე საუკუნის აზერბაიჯანული მუსიკა“. უზეირ ჰაჯიბეკოვის 110 წლისთავისადმი მიძღვნილი წიგნი კი 1997 წელს გამოიცა.

აიდა თაღიზადეს ორი შვილი - ვაჟი ფუად ალიევი და ქალიშვილი ნიგარ ალიევა, სამი შვილიშვილი და ერთი შვილთაშვილი ჰყავს.
რონეს შელფური მყინვარი

რონეს შელფური მყინვარი — შელფური მყინვარი დასავლეთ ანტარქტიდაში. მდებარეობს დასავლეთით პალმერის და ელსუორთის მიწასა და აღმოსავლეთით ბერკნერის კუნძულსა და პენსაკოლის მთებს შორის. გაწოლილია უედელის ზღვის პირას. დასავლეთით უშუალოდ ებჯინება ფილხნერის შელფური მყინვარი, რომლისგანაც ნაწილობრივ გამოყოფილია ბერკნერის კუნძულით. დაახლოებით 20 წელიწადში ერთხელ რონეს შელფურ მყინვარს წყდება გიგანტური აისბერგი. აღსანიშნავია 2021 წლის მაისში მოწყვეტილი უზარმაზარი აისბერგი -76, რომლის ფართობმა შეადგინა 4320 კმ².

რონეს შელფური მყინვარი აღმოაჩინა მოგზაურმა ფინ რონემ, რომელმაც 1947 წლის ნოემბერ–დეკემბერში საფრენი აპარატით შესრულებული ორი ფრენის შემდეგ გადაიღო შელფური მყინვარის ჩრდილოეთი ნაწილი, რომელსაც მფრინავ ჯეიმზ ლასიტერის პატივსაცემად „ლასიტერის შელფური მყინვარი“ უწოდა, ხოლო მყინვარის აღმოსავლეთ ნაპირს საკუთარი მეუღლის ედით რონეს პატივსაცემად „ედით რონეს მიწა“, რომელიც სავარაუდოდ მყინვარის სამხრეთით მდებარეობს.

ვინაიდან, კაპიტან ჯეიმზ ლასიტერის სახელი მიენიჭა პალმერის მიწის ნაპირს, ანტარქტიდულ სახელწოდებათა საკონსულტაციო კომიტეტმა ამ დიდი შელფური მყინვარისთვის ოფიციალურად დაამტკიცა სახელწოდება „რონეს შელფური მყინვარი“ 1968 წელს.

რონეს შელფური მყინვარის ტერიტორიაზე სხვადასხვა დროს პრეტენზია გამოაცხადეს დიდმა ბრიტანეთმა (1908), ჩილემ (1940) და არგენტინამ (1942).
ფიმბულის შელფური მყინვარი

ფიმბულის შელფური მყინვარი — შელფური მყინვარი აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში. მდებარეობს მეფე ჰოკონ -ის ზღვის პირას, დედოფალ მოდის მიწასთან. სიგრძე 200 კმ, სიგანე 100 კმ, ფართობი ~ 39400 კმ². ცენტრალურ ნაწილს კვებავს იუტულსტრაუმენის გამომყვანი მყინვარი.

დასავლეთი ნაწილი მოიცავს ნაპრალებისა და რიფტების ვეებერთელა მინდორს. მყინვარი უნიკალურია, ვინაიდან გადაჭიმულია შორს ჩრდილოეთისაკენ, სადაც ჩამოწოლილია კონტინენტურ კალთაზე. ფიმბულის შელფური მყინვარი აგრეთვე ცნობილია როგორც ფიმბულისენი.

მყინვარის ენა ტროლტუნგა 1967 წლამდე მკვეთრად იყო გამოშვერილი თითქმის 100 კმ-მდე, რომელიც სავარაუდოდ ეიმერის შელფური მყინვარიდან წამოსულ დიდ აისბერგს შეეჯახა.
ლაურა პაუზინი

ლაურა პაუზინი (; დ. 16 მაისი, 1974, ფაენცა) — იტალიელი პოპ, როკ მომღერალი, გრემის არაერთგზის მფლობელი. სიმღერებს ასრულებს რომანულ და ინგლისურ ენებზე.

ბიოგრაფია
ლაურა პაუზინი დაიბადა 1974 წლის 16 მაისს ფაენცაში, რავენას პროვინციაში, და გაიზარდა სოლაროლოში. არის ბარის მომღერლის ფაბრიციო პაუზინის და საბავშვო ბაღის მასწავლებლის ჯანა ბალარდინის უფროსი შვილი. ჰყავს უმცროსი და — სილვია (დ. 1977). ლაურა ბავშვობიდან მამასთან ერთად ბარებში და კაფეებში გამოდიოდა. 1986 წელს პირველად გავიდა სცენაზე მარტო. მღეროდა ბარბრა სტრეიზანდის, ელა ფიცჯერალდის, ტინა ტერნერის, ლაიზა მინელის და ედიტ პიაფის სიმღერების რეპერტუარს.

ოთხმოცდაათიანი წლებიდან მოყოლებული. მღერის ესპანურ, პორტუგალიურ, ინგლისურ, ფრანგულ, კატალონიურ ენებზე და ასევე სხვა მომღერლებთან ერთად, რომელთა შორის არიან: მადონა, ელენ სეგარა, ფილ კოლინზი, მაიკლ ჯექსონი, შარლ აზნავური, კაილი მინოუგი, მიგელ ბოსე, ივეტ სანგალო, გლორია ესტეფანი, ალეხანდრო სანცი, რეი ჩარლზი, ჯოშ გრობანი, ჯეიმზ ბლანტი, ხუან გაბრიელი და სხვა.

კარიერის დასაწყისში იგი ძირითადად მღეროდა თინეიჯერების პრობლემებსა და სასიყვარულო ისტორიებზე, ხოლო 1998 წლიდან, ალბომით „ “, მან დაიწყო საკუთარი თავის ჩამოყალიბება, როგორც უფრო მოწიფულმა მომღერალმა. კრიტიკოსები აქებენ მის უბრალოებას და ძლიერ, დამახასიათებელ ხმას.

პაუზინის რეპერტუარი ეფუძნება იტალიურ მელოდიას, რომელიც ვითარდებოდა მუსიკალურ სტილში მთელი მისი კარიერის განმავლობაში ლათინური მუსიკის, პოპ როკის, სვინგის და საცეკვაო პოპის გავლენით.

მისი კარიერა დაიწყო 1993 წელს, გაიმარჯვა სან-რემოს ფესტივალზე ახალი წინადადებების განყოფილებაში სიმღერით „ “. ამავე წლის მაისში გამოუშვა თავისი პირველი ალბომი, სახელწოდებით „ “. 1994 წელს ის კვლავ გამოვიდა სანრემოს ფესტივალზე და მოიპოვა მესამე ადგილი სიმღერით „ “. 26 თებერვალს გამოუშვა თავისი მეორე ალბომი — „“, რომელიც შეიცავს სიმღერას სან-რემოდან. შედეგად 1994 წელს გახდა მომღერალი ყველაზე მეტი გაყიდვებით. ფესტივალის ჩანაწერები აღწევს საერთაშორისო ბაზარს ევროპის მრავალ ქვეყანაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ლათინურ ამერიკაში, ხდება ყველაზე ცნობილი იტალიელი მომღერალი. ზაფხულში იგი მონაწილეობს „ 1994“-ში სიმღერით „“. იღებს ევროპის ჯილდოს, როგორც იტალიელი მომღერალი, რომელსაც ყველაზე მეტი გაყიდვები ჰქონდა მსოფლიოში და გამოდის ევროპის ტურნეზე 1994 წელს. 1994 წლის 22 ნოემბერს მან გამოსცა „ “ — მისი პირველი ალბომი ესპანურად. ის პირველი ორი იტალიური ალბომის ანთოლოგიაა.

-ს და -ს შეფასებით, მომღერალმა მსოფლიოში გაყიდვებით გადააჭარბა 70 მილიონ ჩანაწერს და მოიგო 226 პლატინის დისკი. მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო და აღიარება, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვან საერთაშორისო დონეზე.

გალერეა
პირადი ცხოვრება
პაუზინიმ 1995 წელს დატოვა მშობლიური ქალაქი და მილანში გადავიდა თავის პარტნიორთანმ ალფრედო სერუტისთან (უმცრ.) ერთად, რომელიც ამავე დროს მისი მენეჯერი და პროდიუსერიც იყო. მათი ურთიერთობა 2002 დასრულდა. ამის შემდეგ, 2005 წლამდე ლაურა ახალ მენეჯერს, გაბრიელე პარიზის ხვდებოდა.

2005 წლიდან პაუზინი იტალიელ გიტარისტს, კომპოზიტორს, მუსიკოსს და პროდიუსერს — პაოლო კარტას ხვდება. მათ 2013 წელს გოგონა შეეძინათ.