iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ამერიკული გოთიკა

ამერიკული გოთიკა (ინგლ. ) — გრანტ ვუდის 1930 წელს შესრულებული ფერწერული ტილო, რომელზეც გამოსახულია ფერმერი სამკაპათი და ახალგაზრდა ქალი (სავარაუდოდ ფერმერის ცოლი ან ქალიშვილი) ხელოსნის გოტიკის სტილის სახლის წინ. ეს ნახატი მე-20 საუკუნის ამერიკული ხელოვნების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი გამოსახულება გახდა.

ვუდს სურდა მამაკაცისა და ქალის ტრადიციული როლების ასახვა, რის გამოც მამაკაცს სამკაპა უჭირავს, რაც მძიმე სამუშაოს სიმბოლოა. ვუდი შთაგონების წყაროდ მე-19 საუკუნის ფოტოსურათებს იყენებდა და მის პერსონაჟებს ადრეული ამერიკული პორტრეტების ყაიდაზე სთხოვდა პოზირებას.
მემფისის ჯგუფი

მემფისის ჯგუფი — გავლენიანი იტალიური დიზაინისა და არქიტექტურის მიმდინარეობა 1980-იან წლებში. ჯგუფი დაარსდა ეტორე სოტსასის ხელმძღვანელობით 1980 წლის 16 დეკემბრის შეხვედრაზე, რომელზეც დათქმული იყო მეორე შეხვედრა 1981 წლის თებერვალში წევრთა პროექტების წარმოდგენით. შედეგი გახდა 1981 წლის დებიუტი მილანის სალონ დე მობილეში, მსოფლიოს ყველაზე პრესტიჟულ ავეჯის სალონში, რასაც კრიტიკოსთა თითქმის ერთხმად მაღალი შეფასება მოჰყვა. ჯგუფის წევრები იყვნენ მარტინ ბედინი, ანდრეა ბრანძი, ალდო კიბიკი, მიშელ დე ლუკი, ნატალი დუ პასქუიე, მიშელ გრავი, ჰანს ჰოლეინი, არატა ისოძაკი, შირო კურომატა, მატეო ტუნი, ხავიერ მარისკალი, ჯორჯ სოვდენი, მარკო ძანინი და ჟურნალისტი ბარბარა რადიჩე. ჯგუფი 1988 წელს დაიშალა.

გავლენა
ჯგუფის მიერ შექმნილი ფერადი ავეჯი მოიხსენიებოდა როგორს: ექ­სცენ­ტრი­უ­ლი, გაუგებარი, საზიზღარი და ბაუჰაუზისა და --ს (სათამაშოების მწარმოებელი ფირმა) ძალდატანებით შეუღლებას.

მემფისის ჯგუფის ნამუშევრები გახდა კრისტიან დიორის 2011-2012 წლის მაღალი მოდის კოლექციის შთაგონებად.

მოდის დიზაინერი კარლ ლაგერფილდი ასევე აგროვებდა მემეფისის ჯგუფის ნამუშევრებს.
ნიუ-იორკის ხუთეული

ნიუ-იორკის ხუთეული  — ხუთი ნიუ-იორკელი არქიტექტორი (პიტერ აიზენმანი, მაიკლ გრავზი, ჩარლზ გუათმი, ჯონ ჰეიდუკი და რიჩარდ მეიერი), რომელთა ნამუშევრები გამოჩნდა არტურ დრექსლერის მოწყობილ თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის გამოფენაზე 1967 წელს, და შემდგომში 1972 წელს გამოსულ წიგნში „ “.

ხუთივე არქიტექტორი იზიარებდა არქიტექტურული მოდერნიზმის წმინდა ფორმის პრინციპებს, სესხულობდა რა ლე კორბუზიეს 1920-30-იანი წლების ფილოსოფიას, თუმცა უფრო ახლო შესწავლით თითოეული მათგანის ნამუშევარი გაცილებით ინდივიდუალისტურია. მათი მსგავსება უფრო აკადემიურ მიკერძოებაში უნდა იყოს, სავარაუდოდ ფილიპ ჯონსონის მენტორის როლის გამო.

ამ გამოფენამ მწვავე კრიტიკა გამოიწვია არქიტექტურული ფორუმის 1973 წლის გამოცემაში ესეების წყებაში, სახელწოდებით „ “ (ხუთი ხუთის შესახებ), დაწერილი არქიტექტორები რომალდო გიურგოლა, ალან გრინბერგი, ჩარლზ მური, ჯაკლინ რობერტსონისა და რობერტ შტერნის მიერ. ეს ხუთეული, ცნობილი როგორც „რუხები“, თავს ესხმოდა „თეთრებს“ იმ მიზეზით, რომ მათი მისწრაფება წმინდა მოდერნისტული ესთეტიკისადმი შედეგად იძლეოდა გამოუსადეგარ შენობებს, რომლებიც გარემოს მიმართ უკონტექსტო იყო, მომხმარებელთა მიზნებს არ ესადაგებოდა და ყოველდღიურ ცხოვრებას მოწყვეტილი იყო. ეს „რუხები“ გაერთიანებული იყვნენ ფილადელფიელი არქიტექტორი რობერტ ვენტურის გარშემო და მათი საერთო ინტერესით ტრადიციულ არქიტექტურასა და ადრეული პოსტმოდერნიზმის მიმართ.

ამ ხუთეულიდან ჯონ ჰეიდუკი ძირითადად აკადემიური საქმიანობით იყო დაკავებული და 2000 წელს გარდაიცვალა. დანარჩენი ოთხი ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავებულ ნამუშევრებს ქმნის და ერთმანეთთან კავშირს უარყოფს. გრეივზი პოსტმოდერნიზმს შეეჭიდა. აიზენმანი ძირითადად ნაბეჭდ მედიაში არქიტექტურის მსგავსი დიზაინით იყო დაკავებული, თუმცა მოგვიანებით დეკონსტრუქტივისტი გახდა. მეიერის შენობები ერთგული დარჩა წმინდა მოდერნისტული ესთეტიკისა და კორბუზიეს ფორმების. გვათმიც, ასევე მოდერნისტული სტილის ერთგული დარჩა, თუმცა მისი სიწმინდე ვრცელი კორპორაციული და საზოგადო პროექტების კომერციულობის გამო შეილახა.
ანდრომიმეტოფილია

ანდრომიმეტოფილია ( „ანდროს“ — კაცი; „მიმეტიკოს“ — მიბაძვითი; — სიყვარული) — მიზიდულობა ქალის მიმართ, ვინც კაცს ბაძავს ან ტრანსსექსუალი კაცის მიმართ, რომელიც თავდაპირველად ქალი იყო.

ანდრიმიმექოფილიის საპირისპირო პარაფილიაა გინემიმეტოფილია ( „გინე“ — ქალი), მიზიდულობა კაცის მიმართ, ვინც ქალს ბაძავს, ან ტრანსექსუალი ქალის მიმართ, ვინც თავდაპირველად კაცი იყო.

ორივე პარაფილია შეიძლება განიმარტოს, როგორც მიზიდულობა ანდროგინის მიმართ.
ბეიკერლოოს ხაზი

ბეიკერლოოს ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი ყავისფრადაა აღნიშნული. ხაზზე მოქმედი სადგურების ნაწილი მიწისზედაა, ხოლო ნაწილი — ღრმა მიწისქვეშა ტიპისაა. ხაზი ლონდონის სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენაა გადაჭიმული. სულ 25 სადგურიდან, 15 მიწისქვეშაა. დატვირთვის მიხედვით, ხაზი მეშვიდეა ქალაქში.
ცენტრალური ხაზი

}
ცენტრალური ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი წითლადაა აღნიშნული. ხაზზე განლაგებული სადგურები ღრმა მიწისქვეშა ტიპისაა. ცენტრალური ხაზი ლონდონის აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენაა გადაჭიმული. სულ 49 სადგურიდან, 20 მიწისქვეშაა. დატვირთვის მიხედვით, იგი მეორეა ქალაქში.
წრიული ხაზი (ლონდონის მეტროპოლიტენი)

}
წრიული ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი ყვითლადაა აღნიშნული. ხაზზე განლაგებული 27 სადგურიდან თითქმის ყველა მიწის ქვეშაა განლაგებული. ხაზი ლონდონის ცენტრის გარშემო რკალს ქმნის და მდინარე ტემზას ჩრდილოეთით მდებარეობს. დატვირთვის მიხედვით, იგი მერვეა ქალაქში.
დისტრიქტის ხაზი

}
დისტრიქტის ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი მწვანედაა აღნიშნული. ხაზზე მდებარე სადგურები მიწის ქვეშაა განლაგებული. ხაზი ლონდონის ცენტრალურ ნაწილს მცირე ზომის გვირაბების ქსელის საშუალებით კვეთს. სულ 60 სადგურიდან, 25 მიწისქვეშაა. დატვირთვის მიხედვით, იგი ყველაზე დატვირთული მიწისქვეშ განლაგებული ხაზია, ხოლო ყველა ხაზს შორის — მეოთხე.
მეტროპოლიტენის ხაზი

}
მეტროპოლიტენის ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი იასამნისფრადაა აღნიშნული. მიუხედავად იმისა, რომ ხაზის თავდაპირველი მონაკვეთები ამჟამად ჰამერსმით-ენდ-სიტის, დისტრიქტის და წრიულ ხაზებს შორისაა გადანაწილებული, იგი მსოფლიოში პირველი მეტროპოლიტენის უძველესი ხაზია, რომელიც 1863 წლის 10 იანვარს გაიხსნა. ხაზი ალდგეიტიდან (ლონდონის სიტი) ამერშემის სადგურისკენაა გადაჭიმული, ხოლო ხაზის ცალკეული ტოტების ბოლო სადგურებია: უქსბრიჯი, ვატფორდი და ჩეშამი. დასაწყისში ხაზი ტუნელების ქსელს გადის, ხოლო ბეიკერ სტრიტიდან სადგურები მიწისზედაა. სულ 34 სადგურიდან, მხოლოდ 9 არის მიწისქვეშა. დატვირთვის მიხედვით, იგი მეცხრეა ქალაქში.
ნორთერნის ხაზი

}
ნორთერნის ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი შავადაა აღნიშნული. ხაზზე განლაგებული სადგურების დიდი ნაწილი ღრმა მიწისქვეშა ტიპისაა. თავისი სახელის მიუხედავად ( — ჩრდილოეთი), ხაზი არ ემსახურება ლონდონის უკიდურეს ჩრდილოეთით განლაგებულ სადგურებს, თუმცა, პარადოქსულად, ხაზი უკიდურეს სამხრეთით განლაგებულ სადგურებზე გადის და მდინარე ტემზის სამხრეთით მყოფი 29 სადგურიდან 16-ს ემსახურება. სულ 50 სადგურიდან, 36 მიწისქვეშაა. დატვირთვის მიხედვით, იგი პირველია ქალაქში და ყოველწლიურად 206 734 000 მგზავრი გადაჰყავს.
სალიროფილია

სალიროფილია ( — სვრა, გაჭუჭყიანება; — სიყვარული) — პარაფილია, სადაც ადამიანი სექსუალურ სიამოვნებას იღებს, როდესაც თვითნებურად უჭუჭყიანებს ან უთელავს, როგორც წესი მიმზიდველ ადამიანს რამე საგანს. ეს შეიძლება იყოს მათი ტანსაცმლის დაგლეჯვა, მათი ტალახში ამოსვრა, ან მათი თმის ან გრიმის არევდარევა. ეს ფეტიშიზმი არ მოიცავს ადამიანის დასახიჩრებას, მარტო მათი გარეგნობის.

სალიროფილია დაკავშირებულია საკვებით თამაშთან, ბუკაკესთან, ომორაშისთან, უროლაგნიასა და კოპროფილიასთან, თუმცა სხვებთან განსხვავენით, აქ პარტნიორს აიძულებენ ეცვას გათელილი სამოსი, ან სხვა რამეს, რაც მათ ჩვეულებრივ არამიმზიდველს ხდის.
პიკადილის ხაზი

}
პიკადილის ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი ლურჯადაა აღნიშნული. ხაზზე განლაგებული სადგურები უმეტესად ღრმა მიწისქვეშა ტიპისაა. ხაზი ლონდონის ჩრდილოეთიდან დასავლეთისკენაა გადაჭიმული. სულ 53 სადგურიდან, 25 მიწისქვეშაა. დატვირთვის მიხედვით, იგი მესამეა ქალაქში.
ვიქტორიას ხაზი

}
ვიქტორიას ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზი. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი ცისფრადაა აღნიშნული. ხაზზე განლაგებული სადგურების უმეტესობა ღრმა მიწისქვეშა ტიპისაა. ხაზი ლონდონის სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენაა გადაჭიმული. იგი ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთადერთი ხაზია (გარდა ორგაჩერებიანი ვატერლოო-ენდ-სიტის ხაზისა), რომელიც მთლიანად მიწისქვეშ მდებარეობს. მისი ერთადერთი მიწისზედა ნაწილი სევენ სისტერსიდან ნორთუმბერლენდ პარკის დეპოსკენ მიმავალი მონაკვეთია. დატვირთვის მიხედვით, იგი მეხუთეა ქალაქში და ყოველწლიურად 161 მილიონი მგზავრი გადაჰყავს.

სქემა
სადგურები
დაიანა მენდოსა

დაიანა საბრინა მენდოსა მონკადა ( დ. 1 ივნისი, 1986, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი მოდელი, „მის ვენესუელა 2007“ და მის სამყარო 2008..

2001 წელს იგი შეუერთდა -ს და მუშაობდა მოდელად ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის იტალიაში, საფრანგეთში, აშშ-ში, ინგლისში, საბერძნეთში, ესპანეთში, გერმანიაში, მექსიკაში და პერუში, ვერსაჩესთან, რობერტო კავილისთან და სხვა ცნობილ დიზაინერებთან ერთად.

დაიანამ აჯობა 27 კანდიდატს, რომ „გამხდარიყო მის ვენესუელა 2007”, 2007 წლის 13 სექტემბერს. 2008 წელს იგი გახდა მის სამყარო 2008 ვიეტნამში გამართულ კონკურსზე.
ვატერლოო-ენდ-სიტის ხაზი

}
ვატერლოო-ენდ-სიტის ხაზი  — ლონდონის მეტროპოლიტენის ყველაზე მოკლე ხაზია. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი მომწვანო-ლურჯადაა აღნიშნული. იგი ფორმალურად 1898 წლის 11 ივლისს გაიხსნა. ხაზი მხოლოდ ორ მეტროსადგურს — ვატერლოოს და ბენკს (ყოფილი — სიტი) აკავშირებს ერთმანეთს. სადგურებს შორის მონაკვეთი მდინარე ტემზას ქვეშ გადის.

სქემა
სადგურები
ბენკი გახსნის თარიღი: 8 აგვისტო, 1898. („სიტი“-ს სახელით); გადარქმევის თარიღი: 28 ოქტომბერი, 1940.
ვატერლოო გახსნის თარიღი: 8 აგვისტო, 1898.
ასფიქსიოფილია

ასფიქსიოფილია ( — გაგუდვა; — სიყვარული), იგივე ავტოასფიქსიოფილია, ან სექსუალური ასფიქსია — პარაფილია, რომლის დროსაც ადამიანი განზრახ უკეტავს ტვინს ჟანგბადის მიწოდებას სექსუალური გრძნობის გასამძაფრებლად. ეს სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ადამიანს. აშშ-ში ყოველწლიურად 200-დან 1000-მდე მსგავსი სახის გარდაცვალების შემთხვევა ფიქსირდება.
განახლებადი ენერგია

განახლებადი ენერგია ანუ რეგენერაციული ენერგია — მიიღება ისეთი წყაროებიდან, რომელიც ითვლება ამოუწურავად. განახლებადი ენერგიის გამოყენების ძირითადი პრინციპია ის, რომ ხდება გარემოში მიმდინარე პროცესების გამოყენება ტექნიკური მიზნით.

განახლებადი ენერგიის პირველადი წყაროები შეიძლება იყოს სხვადასხვა.
მზის თერმობირთვული რეაქცია.
მიწის ელემენტების რადიაქტიური გახლეჩა.
კოსმოსური სხეულების, კერძოდ, დედამიწის ბრუნვა თავის ღერძის გარშემო.

დედამიწაზე ენერგია ამ პირველადი წყაროებიდან წარმოგვიდგება ქარის ენერგიის, ჰიდროენერგიის, მოქცევის და უკუქცევის, მზის სინათლის, გეოთერმული ენერგიის და ბიოენერგიის ფორმით.
ჰადაკა

ჰადაკა იაპონურად ნიშნავს სიშიშველეს და აღნიშნავს სხვადასხვა ფეტიშიზმს ანიმეში, მანგაში, და იაპონიის სხვა კულტურაში, რომელშიც შედის:

ჰადაკა წინსაფარი: შიშველი შემოსილი მარტო წინსაფრით.
ჰადაკა წინდები: შიშველი მარტო წინდებში.
ჰადაკა ფეხსაცმლები: შიშველი მარტო ფეხსაცმლებში.
ჰადაკა ჰალსტუხი:შიშველი შემოსილი მარტო ჰალსტუხით.
ჰადაკა ლენტი: შიშველი შემოხვეული მარტო ლენტით, ჩვეულებრივ როგორც ბიკინი.

არ შეგეშალოთ ზენრაში (ნიშნავს მთლიანად შიშველს), რაც იაპონურ პორნოგრაფიაში აღნიშვავს სრულიად შიშველ ქალს, რომელიც დაკავებულია ჩვეული საქმით.
ლოლიკონი

ლოლიკონი , ასევე რორიკონი — „ლოლიტის კომპლექსის“ იაპონური გამონათქვამი. იაპონიაში ტერმინი აღნიშნავს მიზიდულობას ახალგაზრდა გოგოების მიმართ, თუმცა მის გარეთ ტერმინი უკავშირდება მანგასა და ანიმეს ჟანრს, სადაც პატარა გოგოები ეროტიკულად მაცთუნებლად იქცევიან. ტერმინი ლოლიტის კომპლექსი მოდის ვლადიმერ ნაბოკოვის წიგნიდან „ლოლიტა“, სადაც შუა ხნის კაცს სექსუალურად შეიპყრობს 12 წლის გოგო.

მსგავსი ტერმინი, რომელიც გამოხატავს მიზიდულობას ახალგაზრდა ბიჭების მიმართ, არის სიოტაკონი.
სიოტაკონი

სიოტაკონი (, ასევე შოტაკონი, ან შოტა) — ჰენტაის ჟანრი მანგასა და ანიმეში, რომელიც გამოხატავს რომანტიკულ და სექსუალურ ურთიერთობას ბიჭების მონაწილეობით. პირობითად განასხვავებენ სიოტაკონსა და სთრეით სიოტაკონს (შესაბამისად, ჰომოსექსუალურ და ჰეტეროსექსუალურ ურთიერთობებს). თვით ტერმინი მოდის სახელიდან „შოტარო“, რომელიც არის ერთ-ერთი მანგას პერსონაჟი ბიჭი.
მანმოჰან სინგჰი

მანმოჰან სინგჰი (დევანაგარი: ो िं; დ. 26 სექტემბერი, 1932, გაჰი, დასავლეთ პენჯაბი, თანამედროვე პაკისტანი — გ. 26 დეკემბერი, 2024, ნიუ-დელი) — ინდოელი სახელმწიფო მოღვაწე. ინდოეთის მე-14 პრემიერ-მინისტრი 2004 წლის 22 მაისიდან 2014 წლის 26 მაისამდე. ინდოეთის ნაციონალური პარტიის წევრი. სარწმუნოებით სიქჰი, იგი გახდა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე პირველი არაინდუსი პოლიტიკოსი.

1982-1985 წლებში იგი იყო ინდოეთის სარეზერვო ბანკის მმართველი. 1991-1996 წლებში ინდოეთის ფინანსთა მინისტრი. 2005-2006 წლებში ერთდროულად იკავებდა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის და საგარეო საქმეთა მინისტრების თანამდებობებს. 2008 წლის დეკემბერსა და 2009 წლის იანვარში კვლავ იკავებდა ინდოეთის ფინანსთა მინისტრისა და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას .

რამდენიმე პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის დარგში, მეცნიერებათა დოქტორი, რამდენიმე სამეცნიერო შრომის ავტორი ეკონომიკაში. 1993 წელს ჟურნალმა "" ის დაასახელა წლის საუკეთესო ფინანსთა მინისტრად, ხოლო ჟურნალმა "" ის ორჯერ ცნო საუკეთესო მინისტრად 1993 და 1994 წლებში.

ბიოგრაფია
მანმოჰან სინგჰი დაიბადა 1932 წლის 26 სექტემბერს (სხვა მონაცემებით — 4 თებერვალს) სიქჰების ოჯახში პენჯაბის სოფელ გაჰში, რომელიც დღეს მდებარეობს თანამედროვე პაკისტანის ტერიტორიაზე. ოჯახი ძალიან გაჭირვებული იყო, რის გამოც გადავიდა საცხოვრებლად ავღანეთის პეშავარში, სადაც მამამ მუშაობა დაიწყო ხილის ვაჭრობით დაკავებულ კომპანიაში.

1947 წლის მარტში სინგჰმა ჩააბარა გამოცდები ჩანდიგარჰში, პენჯაბის უნივერსიტეტში. სწავლების თავდაპირველ ეტაპზე მას ხელი შეუშალა ბრიტანეთის ინდოეთის ორ ნაწილად — ინდოეთად და პაკისტანად გაყოფამ, რომელსაც თან ახლდა მუსულმანებს, ინდუსებსა და სიქჰებს შორის შეტაკებები. ევაკუაციის დროს ინდოეთში დაიკარგა სინგჰის მამა — ოჯახი კვლავ გაერთიანდა მხოლოდ 1948 წლის იანვარში. 1948 წელს მანმოჰანს მოუწია მეორედ ჩაებარებინა გამოცდები პენჯაბის უნივერსიტეტში. მოგვიანებით მან მიიღო სტიპენდია კემბრიჯის უნივერსიტეტში ეკონომიკის შესასწავლად. კემბრიჯის უნივერსიტეტში სწავლის დასრულების შემდეგ 1957 წლიდან, სტიპენდიის პირობების თანახმად, სინგჰი სამი წლის მანძილზე ასწავლიდა სტუდენტებს პენჯაბის უნივერსიტეტში. ამის შემდეგ დაბრუნდა ბრიტანეთში, სადაც ის გახდა ოქსფორდის უნივერსიტეტთან არსებული ნეფილდის კოლეჯის თანამშრომელი. აქვე, 1962 წელს მან დაიცვა დისერტაცია ინდურ ეკონომიკაში. 1964 წელს ოქსფორდში გამოვიდა აგრეთვე სინგჰის მონოგრაფია.

1966-1969 წლებში მუშაობდა ნიუ-იორკში, გაეროს კონფერენციაში ვაჭრობის და განვითარების შესახებ, ხოლო 1969 წელს დაბრუნდა ინდოეთში.

2014 წლის იანვარიში, 81 წლის მონმოჰან სინგჰმა გადადგომის შესახებ განცხადება დაწერა. ინდოეთის პრეზიდენტმა დააკმაყოფილა განცხადება, ამასთანავე სთხოვა დარჩეს ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობაზე ახალი პრემიერ-მინისტრის დანიშვნამდე.

2024 წლის 26 დეკემბერს სინგჰი გადაიყვანეს ნიუ-დელის ინდოეთის სამედიცინო მეცნიერებათა ინსტიტუტის გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში გულის დაავადებასთან და ხანდაზმულობასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო. მანამდე იგი გონება დაკარგული იპოვეს საკუთარ სახლში. სინგჰი ჰოსპიტალიზაციიდან რამდენიმე საათში გარდაიცვალა 92 წლის ასაკში.
ფსევდორუსული სტილი

ფსევდორუსული სტილი (ასევე ნეორუსული, ცრურუსული, რუსული აღორძინება) — საუკუნის მეორე მეოთხედში რუსულ არქიტექტურაში ჩასახული რამდენიმე იდეურად განსხვავებული მიმდინარეობის ერთობლივი პირობითი სახელწოდება. სტილი წარმოადგენდა ძველრუსული და რუსული ხალხური შემოქმედების სინთეზს, მასთან ასოცირებული ბიზანტიური არქიტექტურის ელემენტების შერწყმით.
მეტაბოლისტები

მეტაბოლისტები, მეტაბოლისტების მოძრაობა — 1959 წელს იაპონელ არქიტექტორთა და ურბანისტთა გაერთიანების სახელწოდება. მომავლის ქალაქისთვის მათი წარმოსახვით დამახასიათებელი იყო დიდი მასშტაბის მოქნილი და გაშლადი კონსტრუქციები, რომლებიც ორგანული ზრდის საშუალებას იძლეოდა. მათი წარმოდგენით ასევე ფორმისა და ფუნქციის ტრადიციული კანონები მოძველებული იყო. მათ სწამდათ, რომ სივრცისა და ფუნქციონალური ტრანსფორმაციის კანონები განსაზღვრავდა მომავალს საზოგადოებისა და კულტურისთვის.

ამ ჯგუფის ნამუშევრებს ხშირად ტექნოკრატულს უწოდებენ, ხოლო მათი პროექტები რიტორიკული ხასიათის ავანგარდად მიიჩნევა. მეტაბოლისტების ნამუშევრები ხშირად ემსგავსება არქიგრამის განუხორციელებელ პროექტებს.

მეტაბოლისტების მოძრაობას საფუძველი 1950-იანი წლების ბოლოს დაედო. 1960 წელს მეტაბოლისტების ჯგუფის კონფერენციაზე წარმოდგენილ იქნა მათი პირველი დეკლარაცია: მეტაბოლიზმი 1960 — ახალი ურბანიზმის გეგმა. დეკლარაციის შემუშავებაში მონაწილეობა მიიღეს კიიონორი კიკუტაკემ, ფუმიჰიკო მაკიმ, მასატო ოტაკამ, კიშო კუროკავამ და კიიოში ავაძუმ. მეტაბოლიზმის იდეები არქიტექტურულის გარდა ფილოსოფიურიც იყო. მათი ბოლო ნამუშევრები 1970 წლის ოსაკას ექსპოზიციაზე გამოჩნდა, შემდეგ კი თითოეული მათგანი საკუთარ შეხედულებებს მიჰყვა.

მეტაბოლისტების პროექტები ეყრდნობა იმ დროის ტექნოლოგიურ წინსვლას და ხშირად ადაპტირებადი ასაწყობი მეგაკონსტრუქციებისგან შედგება. განთქმულ პროექტთა შორისაა ზღვაში მოცურავე ქალაქი (უნაბარას პროექტი), კიიონარი კიკუტაკეს საზღვაო ქალაქი, ტაუერის ქალაქი, ოკეანის ქალაქი, კედლის ქალაქი, სასოფლო-სამეურნეო ქალაქი და კიშო კუროკავას "ქალაქი-ჰელიქსი", ასევე მისივე ნაკაგინის კაფსულის კოშკი.
სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაცია

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაცია (ინგლ. ; ) — პოლიტიკური და ეკონომიკური ორგანიზაცია. მისი წევრია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის 10 სახელმწიფო, რომელთა საერთო ფართობია 4,464 ათასი კმ², მოსახლეობა — 611 მილიონი. ასოციაციის შექმნას 1967 წლის ბანგკოკის ხელშეკრულებით საფუძველი ჩაუყარეს ინდონეზიამ, მალაიზიამ, ფილიპინებმა, სინგაპურმა და ტაილანდმა. 1984 წელს მათ შეუერთდათ ბრუნეი, 1995 წელს ვიეტნამი, 1997 წელს მიანმარი და ლაოსი, ხოლო 1999 წელს ამ ორგანიზაციის წევრი გახდა კამბოჯა. 1984 წლიდან მოყოლებული პაპუა ახალ გვინეას გააჩნია დამკვირვებლის სტატუსი, დამკვირვებლის სტატუსით სარგებლობს ასევე აღმოსავლეთ ტიმორი, რომელმაც 2006 წელს წევრობაზე შეიტანა მოთხოვნა. 2009 წლის სექტემბერში წევრმა ქვეყნებმა გადაწყვიტეს ჩამოეყალიბებინათ ეკონომიკური სივრცე, ევროკავშირის მაგალითის მიხედვით, ორგანიზაციის შემადგენლობაში დაქვემდებარებული ორგანიზაციებიც, როგორიცაა რეგიონული ფორუმი უსაფრთხოების საკითხებზე სამუშაოდ , თავისუფალი ვაჭრობის ზონა ვაჭრობის გასაძლიერებლად, ასეანის საინვეტიციო არეალი , შიდა და რეგიონსგარე ინვესტიციების მოზიდვის უზრუნველყოფისთვის. ასეანის წევრი სახელმწიფოები მართავენ ყოველწლიურ კონფერენციას, რომელიც ტარდება მინისტერიალის სახით, სადაც განიხილება მომავალი წლის უპირატესობები. ასეანის ბოლო ყოველწლირი კონფერენცია გაიმართა 2014 წლის მაისის დასაწყისში მიანმარის დედაქალაქ ნაიფიიდოში. ასენის დიალოგ პარტნიორები არიან ავსტრალია, ჩინეთი, ევროკავშირი, აშშ, ახალი ზელანდია, რუსეთი, იაპონია, კანადა და სამხრეთ კორეა. ასეანს 1997 წელს ჩაუვარდა მოლაპარაკება ასენი+სამი ფორმატის ჩამოყალიბებაზე რაც, გულისხმობდა ჩინეთის, სამხრეთ კორეის და იაპონიის მიერ ასეანთან თავისუფალი სავაჭრო ზონის შექმნას, ჩაშლის მიზეზი კი გახდა ასენაის ქვეყნების შედარებითი ჩამორჩენილობა და სამხრეთი კორეა იაპონიასთან და ჩინეთის განსხვავებული სამომავლო გეგმები. ასოციაციის 10 ქვეყნიდან 6 რესპუბლიკური მმართველობისაა, ოთხი კი მონარქიული ქვეყანაა, მათ შორის ბრუნეი აბსოლუტური მონარქიაა.
იაუნდე

იაუნდე — კამერუნის დედაქალაქი. ცენტრალური რეგიონისა და მფუნდის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. დედაქალაქის თითქმის მთელი ტერიტორია უკავიათ რაიონებს, რომლებიც მდებარეობენ ცენტრალური ქუჩის — კენედის ავენიუს გასწვრივ და ასევე მასთან მიმდებარე ბორცვებს.

გეოგრაფია
მდებარეობს კამერუნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, კამერუნის მთიანეთზე, ზღვის დონიდან 750 მეტრ სიმაღლეზე. კლიმატი სუბეკვატორულია. არსებობს ორი გრძელი ნოტიო და ორი მოკლე მშრალი სეზონი (იანვარ-თებერვალი და ივლისი). ჰაერის საშუალო თვიური ტემპერატურაა იანვარში + 23 °, ივლისში + 21 °. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა — დაახლოებით 1600 მმ. წვიმების სეზონია სექტემბერი-ნოემბერი და აპრილი-ივნისი.

ისტორია
ქალაქი დაარსდა გერმანიის პროტექტორატის პერიოდში 1888 წელს და დიდი ხნის განმავლობაში წარმოადგენდა გერმანიის კოლონიური ადმინისტრაციის ცენტრს. 1916 წელს პირველი მსოფლიო ომის დროს ქალაქში შევიდნენ საფრანგეთის, დიდი ბრიტანეთისა და ბელგიის სამხედრო ნაწილები და მოახდინეს მისი ოკუპაცია. 1919 წელს კამერუნი დაანაწილეს ბრიტანეთისა და საფრანგეთის გავლენის სფეროებად, ხოლო 1922 წელს ქვეყნის აღმოსავლეთი ნაწილი გადავიდა საფრანგეთის პროტექტორატის ქვეშ და იაუნდე გახდა ფრანგული კამერუნის დედაქალაქი. ქალაქში ცხოვრობენ ბამილეკეს (ქალაქის მთელი მოსახლეობის დაახლოებით მეოთხედი), ფულანის (დაახლოებით 10 %), ასევე ფანგის, დუალას, ფულბეს ეთნიკური ჯგუფების წარმომადგენლები. სახელმწიფო ენებია ინგლისური და ფრანგული, ასევე გავრცელებულია სხვადასხვა აფრიკული ენები (პირველ რიგში ბანტუს ენები). დედაქალაქის მოსახლეობის მორწმუნეთა ნახევარი — კათოლიკეა, დანარჩენი — ისლამის და ადგილობრივი ტრადიციული რელიგიის მიმდევარია.

ეკონომიკა
ეკონომიკურად აქტიური მოსახლეობის დიდი ნაწილი დედაქალაქში თავმოყრილია სამოქალაქო სამსახურის ადმინისტრაციულ სტრუქტურებში და დიპლომატიურ სამსახურებში. ასეთი ცენტრალური სტრუქტურების გამოისობით დედაქალაქი გამოირჩევა შედარებით უფრო მეტი უსაფრთხოებით და დიდი ცხოვრების დონით, ვიდრე ქვეყნის სხვა რეგიონები.

იაუნდეში მრეწველობის ძირითადი დარგებია თამბაქოს ნაწარმი, რძის პროდუქტები, ლუდი, თიხა, შუშის ნაკეთობები და ხე-ტყის ნაწარმი. დედაქალაქი ასევე წარმოადგენს ყავის, კაკაოს, კოპრის, შაქრის ლერწმის და კაუჩუკის რეგიონალურ გამანაწილებელ ცენტრს.

ადგილობრივი მაცხოვრებლები ქალაქის პირობებში დაკავებულები არიან მიწათმოქმედებით. დედაქალაქში მოსახლეობას სავარაუდოდ ჰყავს "50 000 სული ღორი და მილიონზე მეტი წიწილა".

ჯანდაცვა
ქალაქის ყველაზე უფრო დიდი საავადმყოფოა იაუნდეს ცენტრალური საავადმყოფო 650 საწოლით. 1985 წელს აშენებულ იაუნდეს საერთო საავადმყოფოში დგას 302 საწოლი.

განათლება
1962 წელს იაუნდეში გაიხსნა უნივერსიტეტი.
კამერუნში პირველი მისიონერული ეკლესიის ადგილას აშენებული მარი-რენე დე აპოტრის ბაზილიკა.
ჰარარე

ჰარარე — ზიმბაბვეს დედაქალაქი. ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის კულტურული და ინდუსტრიული ცენტრი.

2012 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 1 485 231 ადამიანს, გარეუბნებით — 2 123 132 ადამიანი (2012 წელი). 1982 წლამდე ერქვა სოლსბერი.

ისტორია
დიდი ბრიტანეთის სავაჭრო კომპანიის მიერ გაგზავნილმა რაზმმა ქალაქი დააარსა 1890 წლის 12 სექტემბერს, როგორც სამხედრო ბაზა და უწოდეს პორტ-სოლსბერი – გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის ლორდ სოლსბერის პატივსაცემად. დასახლება ძირითადად ვითარდებოდა, როგორც სავაჭრო ცენტრი ბეირასკენ (პორტი მოზამბიკში) გზაზე. სოლსბერის ფორტი მუნიციპალიტეტად გამოცხადდა 1897 წელს, ხოლო ქალაქის სტატუსი მიიღო 1935 წელს.

სოლსბერი იყო როდეზიის და ნიასალენდის ფედერაციის დედაქალაქი 1953 წლიდან 1963 წლის ჩათვლით. 1965 წლის 11 ნოემბერს იან სმიტის მთავრობის მიერ დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ქალაქი გახდა სამხრეთ როდეზიის დედაქალაქი. სამხრეთ როდეზიაში ომის შედეგად 1980 წლის 18 აპრილს თეთრკანიანი უმცირესობის რეჟიმი დაემხო და სოლსბერი, რომელსაც 1982 წელს დაერქვა ჰარარე, გახდა ზიმბაბვეს რესპუბლიკის დედაქალაქი.

კლიმატი
ჰარარეს კლიმატი — სუბტროპიკული მაღალმთიანია, რომელიც მდებარეობს ზღვის დონიდან 1490 მეტრ სიმაღლეზე. ამინდს ჰარარეში გააჩნია სამი გამოკვეთილი ქვესეზონი: წვიმიანი სეზონი (ნოემბერი-აპრილი), გრილი, მშრალი სეზონი (მაისი-აგვისტო), როდესაც იშვიათად სუსხიც კი დგება და ცხელი, მშრალი სეზონი (სექტემბერი-ოქტომბერი). წლის საშუალო ტემპერატურაა +18 °, ხოლო ყველაზე ცივი თვის საშუალო ტემპერატურაა (ივლისი) +14 °. ყველაზე თბილი თვეა ნოემბერი, რომლის საშუალო ტემპერატურაა +22 °.

ეკონომიკა
რობერტ მუგაბეს რეჟიმმა და 1990-იანი წლების ბოლოს არსებულმა ეკონომიკურმა კრიზისმა გამოიწვია კატასტროფული შედეგები ქალაქის ეკონომიკაზე და ინფრასტრუქტურაზე. მაღალია უმუშევრობის და დამნაშავეობის დონე. ქალაქის ცენტრში რამდენიმე კვარტლის გარდა ნაგვის გატანა და ავტოგზების შეკეთება არ ხორციელდება, განადგურებულია წყლის და ელექტრომომარაგების ცენტრალიზებული სისტემები, არ მუშაობს კანალიზაცია. 2005 წელს მთავრობამ ჩაატარა თვითნაკეთი ბარაკების დანგრევისა და იქ მაცხოვრებელი ხალხის გასახლების ოპერაცია; ეს აქცია დაგმო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ.

ჰარარე სხვადასხვა ორგანიზაციების მიერ არაერთხელ იქნა აღიარებული, როგორც ცხოვრებისათვის ყველაზე ცუდი დედაქალაქი მსოფლიოში (მათ შორის 2009 და 2011 წლებში ჟურნალ ეკონომისტის მიერ).

დამეგობრებული ქალაქები
ყაზანი, რუსეთი
ნოტინგემი, ინგლისი
მიუნხენი, გერმანია
პრატო, იტალია
ლაგო, იტალია

გალერეა