iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მზის რადიაცია

მზის რადიაცია — მზის ელექტროაგნიტურ და კორპუსკულურ გამოსხივებათა ერთობლიობა. მზის რადიაცია დედამიწის ზედაპირზე მიმდინარე უმრავლეს პროცესთა ენერგიის ძირითადი წყაროა. მზის აქტიურობას ახასიათებენ მზის მუდმივათი. მზის ელექტრომაგნ გამოსხივების ძირითადი ნაწილი მოდის სპექტრის ხილულ უბანზე. ელექტრომაგნიტური გამოსხივების სპექტრი შეიცავს სითბურ და არასითბურ კომპონენტებს პირველი წარმოიქმნება წყნარი მზის პირობებში სითბური სიჩქარით მოძრავი ელექტრონებისა და იონების დაჯახებით, მეორე კი — სპორადულად, მზის აქტარეების მაგნიტური ძალწირების ირგვლივ მოძრავი ელექტრონების გამოსხივებით. სინამდვილეში მზე არასოდეს არ არის „წყნარი“, მზეზე მუდამ მიმდინარეობს პროცესები, რომლებიც აძლიერებს ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებას რადიოტალღების სხვადასხვა დიაპაზონში. განსაკუთრებით შესამჩიევია სპორადული რადიოგამოსხივების ინტენსიურობის ცვლილება მზეზე ანთებების დროს, რომელიც ჩნდება მზის მაქსიმალური აქტიურობის დროს. მზის ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებაში გარკვეული ადგილი უჭირავს აგრეთვე მოკლეტალღიან, რენტგენულ და გამა-გამოსხივებას, რომელთა ენერგიის ნაკადის ინტენსიურობა მზის აქტიურობის მაქსიმუმის ეპოქისთვისაც კი დედამიწის ორბიტასთან 10-15 ერგ/(სმ²·წმ) არ აღემატება. მზის კორპუსკულური გამოსხივებაა მზისიერი ქარი და მზისიერი კოსმოსური სხივები.
ვალენბერგის სინდრომი

ვალენბერგის სინდრომი (ასევე ცნობილი, როგორც ლატერალური მედულარული სინდრომი) — ხერხემლის არტერიის, ნათხემის უკანა ქვედა არტერიის ან მისი ტოტების დაზიანებით გამოწვეული მოგრძო ტვინის გარეთა (ლატერალური) ნაწილის ინფარქტი. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს დაზიანების მხარეს (იფსილატერალურ) ატაქსიას, ჰორნერის სინდრომს, ნისტაგმს, სახის ჰიპოესთეზიას. საპირისპირო მხარეს (კონტრალატერალურად) კი გამოხატულია ჰიპოესთეზია სხეულის მიდამოში. ასევე აღინიშნება სლოკინი, ხმის ჩახლეჩა, დისფაგია (ყლაპვის გაძნელება), დიზართრია (მეტყველების გაძნელება), ღებინების რეფლექსის შესუსტება. მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება ინფარქტის კერა მოგრძო ტვინის გარეთა ნაწილში.
ლატერალური ხიდის სინდრომი

ლატერალური ხიდის სინდრომი (ასევე ცნობილი, როგორც მარი-ფოიქსის სინდრომი) — ბაზილარული არტერიის მაპერფორირებელი ტოტების, ნათხემის წინა ქვედა არტერიის ან მისი ტოტების დაზიანებით გამოწვეული ხიდის ლატერალური (გარეთა) ნაწილის ინფარქტი. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს დაზიანების მხარეს (იფსილატერალურ) ატაქსიას, სახის ჰიპოესთეზიასა და სისუსტეს, ნისტაგმს, ხოლო საპირისპირო მხარეს (კონტრალატერალურად) - სხეულის ჰიპოესთეზიას. ასევე აღინიშნება სმენის დაქვეითება. მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება ინფარქტის კერა ხიდის ლატერალურ ნაწილში.
ხუნწის ციხე

ხუნწის ციხე — ციხე-სიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სოფელ ქვემო ხუნწის ჩრდილოეთით, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე. აღმართულია ზღვის დონიდან 275 მ-ზე, ქუქითის გორაკზე (უნაგირა მთის ნაწილია), საიდანაც კარგად მოჩანს მარტვილის მონასტერი (დასავლეთით) და თითქმის მთელი ცხენისწყლის ხეობა (აღმოსავლეთით). მოღწეულია ნანგრევების სახით. ადგილობრივები „ნაჯიხუს“ („ნაციხარს“) უწოდებენ. მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი (2016).

ხუნწის ციხის ტერიტორია დაახლოებით 6 000 მ²-ია. ციხის გალავნების უდიდესი ნაწილი მიწის დონემდეა დანგრეული, მხოლოდ ჩრდილოეთით შემორჩენილია გალავნის ერთი ფრაგმენტი, დასავლეთის და სამხრეთ-დასავლეთის ფერდობების დაქანებაზე კი — კოშკის ნაშთები. 2015–2018 წლებში ციხის ტერიტორიაზე ნოქალაქევის ინგლისურ-ქართული ექსპედიციის ჯგუფმა (ხელმძღვანელები: ნიკოლოზ მურღულია, ბესიკ ლორთქიფანიძე) ჩაატარა არქეოლოგიური გათხრები, გაიწმინდა და შესწავლილი იქნა ციხე-სიმაგრის შემორჩენილი ნაწილები, გამოვლინდა ახალი ნაგებობები, რომლებიც სავარაუდოდ - საუკუნეებით თარიღდება. თხრილებში აღმოჩნდა დიდი რაოდენობით თანადროული სამეურნეო (ამფორები, ქვევრები, ლუთერიუმები) და სამშენებლო (აგურები, კრამიტები, ფილები) კერამიკული მასალები. ციტადელში გამოვლინდა ტაძარი, რომელსაც რამდენიმე გადაკეთების კვალი ატყვია. ტაძრის დარბაზის იატაკის ქვეშ აღმოჩნდა თაღოვანი საძვალე. მასთან ერთად ტაძრის ჩრდილოეთ კედელთან გაწმენდილ აგურითა და ქვით ნაგებ სარკოფაგში დაკრძალული ოთხი მიცვალებულიც აღმოჩნდა. კიდევ სამი ორმოსამარხი გამოვლინდა ტაძრის დასავლეთ და სამხრეთ კედლებთან.

არსებობს მოსაზრება, რომ ხუნწის ციხე გვიანანტიკური ხანის ონოგურისია, რომელიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ეგრისის საფორტიფიკაციო სისტემაში. ონოგურისის მდებარეობა უნაგირა მთაზე სიმონ ყაუხჩიშვილმა ივარაუდა, ავთანდილ ფაილოძემ კი ის ხუნწის „ნაჯიხუს“ დაუკავშირა. ამ მოსაზრებას მხარს უჭერს არქეოლოგიური გათხრების შედეგებიც.
კოკემაენიოკი

კოკემაენიოკი („კოკემეკის მდინარე“, შვედურად: ) — მდინარე ფინეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.

გეოგრაფია
მდინარე სათავეს იღებს ლიკოვესის ტბიდან პირკანმაას რეგიონში და 121 კილომეტრის (75 მილი) სიგრძეზე მიედინება ბოტნიის ყურემდე, ფინეთის ქალაქ პორში, სატაკუნტას რეგიონში. კოკემაენიოკის ძირითადი შენაკადებია მდინარეები ლოიმიოკი, კაუვატსანიოკი და ჰარუნპეანიოკი. კოკემაენიოკის მდინარის დელტა სკანდინავიური ქვეყნების უდიდესი მდინარის დელტაა და წარმოადგენს მნიშვნელოვან ველური ბუნების არეალს.

2025 წლის მაისში მდინარეში მილიონობით ახალგაზრდა თევზი გაუშვეს მასშტაბური საგაზაფხულო გამრავლების პროგრამის ფარგლებში. ამ პროცესში გათავისუფლდა 14 000 ორწლიანი ატლანტიკური ორაგული, 18 000 ორწლიანი ზღვის კალმახი და ექვს მილიონზე მეტი ახლად გამოჩეკილი მიგრირებადი თეთრი თევზი ჰარუნვალტას სანაშენე მეურნეობიდან.
ქვემო ჯომაღის კოშკები

ქვემო ჯომაღის კოშკები — საფორტიფიკაციო ნაგებობების ანსამბლი ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ჯომაღის ტერიტორიაზე (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი). შემორჩენილია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით ნაგები გეგმით ოთხკუთხა 4 კოშკი. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. მინიჭებული აქვს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი (2007 წ.).

პირველი კოშკი
ნაგებობა გეგმით კვადრატს უახლოვდება. შემორჩენილია ოთხი სართული. პირველი სართული ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. კოშკი ნაგებია ფიქალით, ფლეთილი ქვით და დუღაბით.
მეორე კოშკი
ფლეთილი ქვით ნაშენი კოშკი გეგმით კვადრატს უახლოვდება. ნაგებობა დანგრეულია, კედლები შემორჩენილია 2,5-3 მ-ის სიმაღლეზე. პირველი სართული ამოვსებულია ქვითა და მიწით.
მესამე კოშკი
კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით. ძეგლის მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია, შემორჩენილია 3 სართულის დონე. ჩრდილოეთ კედელში მეორე სართულზე გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. სამხრეთისა და დასავლეთის კედლები ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. კოშკის გარშემო და შიგნით მიწის დონე აწეულია. ყრია ჩამონაშალი ქვა.
მეოთხე კოშკი
გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაგებია ფიქალით, ფლეთილი ქვით და კირის დუღაბით. მისგან შემორჩა ხუთი სართული. დასავლეთიდან მეორე სართულზე თაღოვანი კარია გაჭრილი. აღმოსავლეთი კედელი მთლიანად ჩამოქცეულია.
თვალის მამოძრავებელი ნერვის დამბლა

თვალის მამოძრავებელი ნერვის დამბლა — მესამე კრანიალური ნერვის დაზიანება, რის შედეგადაც ირღვევა თვალის ნორმალური მოძრაობა. აღნიშნული ნერვი ახდენს თვალის ზედა, ქვედა და მედიალური სწორი კუნთების, ისევე, როგორც ქვედა ირიბი და ზედა ქუთუთოს ამწევი კუნთების კონტროლს. დაზიანებული ნერვის მხარეს (იფსილატერალურად) თვალი მიმართულია ქვემოთ და გარეთ (ინფერიორულად და ლატერალურად), ზედა ქუთუთო კი დაწეულია დაბლა (პტოზი). იმ შემთხვევაში, თუ დაზიანება მოიცავს ნერვის პარასიმპათიკურ ბოჭკოებსაც, აღინიშნება გაფართოებული გუგა, რომელიც სინათლეზე არ რეაგირებს. დამბლა შეიძლება გამოიწვიოს: 1.შუა ტვინის პათოლოგიამ, რომელიც აზიანებს თვალის მამოძრავებელი ნერვის ბირთვს, 2.ანევრიზმამ ან პათოლოგიურმა წარმონაქმნმა, რომელიც ახდენს ნერვის კომპრესიას ან/და შიდაქალის წნევის მომატებას, 3.ანთებითმა პროცესმა, 4.ტრავმამ.
ლოიმიოკი

ლოიმიოკი — მდინარე ფინეთში და კოკემაენიოკის ყველაზე გრძელი შენაკადი. იგი სათავეს იღებს პიჰაიარვის ტბიდან ტამელაში და კოკემაენიოკს უერთდება ჰუიტინენში. მდინარის სათავესა და შესართავს შორის სიმაღლის სხვაობა 54 მეტრია, ხოლო მისი სიგრძე 114 კილომეტრს შეადგენს. მდინარე აგროვებს წყალს 3 140 კვადრატული კილომეტრის ფართობის აუზიდან. მდინარეზე რამდენიმე კაშხალია აგებული ფორსაში, იოკიოინენსა და ლოიმააში.

მდინარე ლოიმიოკი ფინეთის ყველაზე ნაყოფიერ მიწებს კვეთს, რის გამოც მისი წყალი შედარებით მღვრიეა. წარსულში მდინარე ძლიერ იყო დაბინძურებული მდინარისპირა ინდუსტრიული და დასახლებული ცენტრების ჩამდინარე წყლებით, თუმცა 1980-იანი წლებიდან მისი აღდგენა დაიწყო და ამჟამად მდინარე ასევე გამოიყენება რეკრეაციული მიზნებისთვის, როგორიცაა თევზაობა და წყლის სპორტი.
ჯოჭო

ჯოჭო — ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ჯოჭოსა და ქვემო ჯოჭოს ძველი საერთო სახელწოდება. სოფლები მდებარეობს მდინარე ჯოჭოსწყლის (ჭოროხის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე.

ჯოჭო ერგეს ისტორიული თემის ნაწილია. სახელწოდება „ჯოჭო“ წერილობით წყაროებში პირველად ასახულია „ტბეთის სულთა მატიანეში“ (ძირითადი ნაწილი შედგენილია - საუკუნეებში), რომელშიც მოხსენიებულია ჯოჭოელი ჭანისძე გრიგოლი და მისი მეუღლე ნათელი. სოფელი ასევე იხსენიება 1704 წლით დათარიღებულ ოსმალურ დოკუმენტში „ბათუმის ლივის აღწერის დიდ დავთარში“.
ოტუმბა (მეხიკო)

ოტუმბის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36,331 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 141.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 256 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 6 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ოტუმბა-დე-გომეს-ფარიასი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50065.
ოცოლოაპანი

ოცოლოაპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,891 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 153.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 31.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ოცოლოაპანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50066.
ოცოლოტეპეკი

ოცოლოტეპეკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 88,783 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 114.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 775.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვილია-კუაუტემოკი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50067.
ოსუმბა

ოსუმბის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30,785 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 47.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 649.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ოსუმბა-დე-ალსატე. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50068.
პაპალოტლა

პაპალოტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,862 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 17.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1,519.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პაპალოტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50069.
პოლოტიტლანის მუნიციპალიტეტი

პოლოტიტლანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14,985 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 126.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 118.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1875 წლის 27 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პოლოტიტლან-დე-ლა-ილიუსტრასიონი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50071.
რაიონი (მეხიკო)

რაიონის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15,972 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 25.3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 23 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 694.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1874 წლის 22 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-მარია-რაიონი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50072.
სან-ანტონიო-ლა-ისლა

სან-ანტონიო-ლა-ისლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31,962 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 44.3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 25.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა ადამიანი 1,263.3 კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1847 წლის 16 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ანტონიო-ლა-ისლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50073.
სან-ფელიპე-დელ-პროგრესო

სან-ფელიპე-დელ-პროგრესოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 144,924 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 368.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 393.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფელიპე-დელ-პროგრესო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50074.
სან-ხოსე-დელ-რინკონი

სან-ხოსე-დელ-რინკონის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 100,082 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 478.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 209.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 2002 წლის 1-ელ იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ხოსე-დელ-რინკონ-სენტრო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50124.
სან-მარტინ-დე-ლას-პირამიდესი

სან-მარტინ-დე-ლას-პირამიდესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29,182 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 17.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 69.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 417.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1873 წლის 16 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-მარტინ-დე-ლას-პირამიდესი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50075.
სან-მატეო-ატენკო

სან-მატეო-ატენკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 97,418 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 34.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 21 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 4,639 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1847 წლის 16 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-მატეო-ატენკო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50076.
სან-სიმონ-დე-გერერო

სან-სიმონ-დე-გერეროს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6,692 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 130.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 51.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1881 წლის 13 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-სიმონ-დე-გერერო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50077.
სანტო-ტომასის მუნიციპალიტეტი

სანტო-ტომასის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9,729 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 107.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 90.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1870 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტო-ტომას-დე-ლოს-პლატანოსი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50078.
სოიანიკილპანი

სოიანიკილპან-დე-ხუარესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14,323 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 21.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 146.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 97.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1872 წლის 12 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფრანსისკო-სოიანიკილპანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50079.
სულტეპეკი

სულტეპეკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24,145 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 566.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 42.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 8 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სულტეპეკ-დე-პედრო-ასენსიო-დე-ალკისირასი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50080.
ტეკამაკი

ტეკამაკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 547,503 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 50.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 156.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3,489.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეკამაკ-დე-ფელიპე-ვილიანუევა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50081.
ტეხუპილკოს მუნიციპალიტეტი

ტეხუპილკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 79,282 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 668.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 118.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 8 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეხუპილკო-დე-იდალგო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50082.
ტემამატლა

ტემამატლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14,130 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 26.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 29.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 483.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1852 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტემამატლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50083.
ტემასკალაპა

ტემასკალაპის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 43,593 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 21.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 164.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 264.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტემასკალაპა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50084.
ტემასკალსინგო

ტემასკალსინგოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 66,414 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.9 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 356.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 186.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტემასკალსინგო-დე-ხოსე-მარია-ველასკო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50085.
ტემასკალტეპეკის მუნიციპალიტეტი

ტემასკალტეპეკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35,014 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 568.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 61.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 6 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტემასკალტეპეკ-დე-გონსალესი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50086.
ტემოაია

ტემოაიის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 105,766 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 17.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 186.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 567.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტემოაია. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50087.
ტენანსინგო (მეხიკო)

ტენანსინგოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 104,677 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 164.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 635.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 8 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტენანსინგო-დე-დეგოლიადო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50088.
ტენანგო-დელ-აირე

ტენანგო-დელ-აირეს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11,359 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 38 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 298.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტენანგო-დელ-აირე. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50089.
ტენანგო-დელ-ვალიე

ტენანგო-დელ-ვალიეს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 90,518 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 16.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 211.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 428.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 6 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტენანგო-დე-არისტა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50090.
ტეოლოიუკანი

ტეოლოიუკანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65,459 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 31 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2,111.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეოლოიუკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50091.