iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეგან ფოლოვსი

მეგან ფოლოვსი (ინგლ. ; დ. 14 მარტი, 1968, ტორონტო, ონტარიო, კანადა) — კანადელი მსახიობი. სახელი გაითქვა ენ შირლის როლით მინი-სერიალში „ენი მწვანე სახურავებიდან“ და სერიალში „სამეფო“ შესრულებული დედოფალ ეკატერინე დე′ მედიჩის როლით.

ბავშვობა და ოჯახი
მეგან ფოლოვსი დაიბადა 1968 წლის 14 მარტს ტორონტოში, კანადაში. იგი ოჯახში მეოთხე შვილი იყო. მამამისი თეატრის მსახიობი და რეჟისორი ტედ ფოლოვსია, ხოლო დედამისი კანადელი მსახიობი დაუნ გრინჰოლჯი. მოგვიანებით მისი მშობლები განქორწინდნენ.

მისი სამივე დედმამიშვილი კინო-ინდუსტრიაშია ჩაბმული. მისი უფროსი და, ედვინა ფოლოვსი, მსახიობთან ერთად მწერალიცაა, ხოლო მისი ძმა, ლორენსი და მისი და, სამანტა, ასევე მსახიობები არიან.

კარიერა
მეგან ფოლოვსმა მუშაობა ჯერ კიდევ ცხრა წლის ასაკში, 1977 წლიდან დაიწყო. იგი მონაწილეობდა ისეთ საბავშვო კანადურ გადაცემებში, როგორებიცაა: „მეტი და ჯენი“, „ბაქსტერები“ და „უპატარავესი ჰობო“.

უკვე 1983 წელს იგი გადაიღეს ფილმში „ბიჭები და გოგონები“, სადაც მან ეპიზოდური როლი შეასრულა. 1985 წელს იგი მინი-სერიალში „ენი მწვანე სახურავებიდან“ დაამტკიცეს მთავარ, ენ შირლის როლზე. რეჟისორმა ამ როლისათვის იგი 3,000 გოგონადან აირჩია. ენ შირლის როლმა მას საოცარი პოპულარობა და აღიარება მოუტანა, რის გამოც იგი ენ შირლიზე გადაღებულ კიდევ სამ ფილმში გადაიღეს. 2008 წელს გამოვიდა მეოთხე ფილმიც, თუმცა ენის როლის შესასრულებლად მას ასაკი აღარ უწყობდა ხელს, რის გამოც როლზე სხვა გოგონა დაამტკიცეს.

2005 წელს ფილმში „რობსონის მხრები“ შეასრულა ჯენის კენელის როლი. ამას მოჰყვა სერიალში „გახსენი გული“ შესრულებული როლი.

შემდეგი წლების განმავლობაში მან რამდენიმე მეორეხარისხოვანი და ეპიზოდური როლი შეასრულა. ასევე თამაშობდა ფილმში „ძმები და დები“ (2011 წელს) როგორც მიწვეული მსახიობი.

2013 წელს ისტორიულ სერიალში „სამეფო“ მეგანი დაამტკიცეს საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე დე′ მედიჩის როლზე. სერიალი ძირითადად შოტლანდიის დედოფალ მარიამ სტიუარტზეა, თუმცა მეგანიც ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟს განასახიერებს. იგი სერიალის ბოლომდე, ანუ 2017 წლამდე თამაშობდა.

პირადი ცხოვრება
1991 წელს მეგან ფოლოვსი დაქორწინდა კანადელ ფოტოგრაფ კრისტოფერ დევიდ პორტერზე. წყვილი 1996 წელს განქორწინდა. მათ ორი საერთო შვილი ჰყავთ: ლილა ენ პორტერი (დაიბადა 1991 წელს) და რასელ პორტერი (დაიბადა 1994 წელს). განქორწინების შემდეგ მას საკმაოდ ხანგრძლივი სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა მსახიობ სტიუარტ ჰიუჯთან, რომელსაც 2010 წელს დაშორდა.

მეგან ფოლოვსი აქტიურ საქველმოქმედო საქმიანობას ეწევა. 2004 წელს ინდოეთის ოკეანეში მომხდარი ცუნამისაგან დაზარალებულთა დასახმარებლად, მან დიდი თანხები გაიღო. 2007 წელს იმოგზაურა კამბოჯაში, რის შემდეგაც იგი ზრუნავს კამბოჯელი ღარიბი ბავშვების განათლებითა და საკვებით უზრუნველყოფაზე. იგი ასევე აქტიურად იბრძვის რასიზმის წინააღმდეგ.
ლიაო

ლიაო — კიდანების სახელმწიფო აღმოსავლეთ და ცენტრალურ აზიაში – საუკუნეებში. ახლანდელი შიდა მონღოლეთის ტერიტორიაზე მომთაბარე კიდანთა ერთ-ერთმა ბელადმა, აბაოძიმ (აბუგი; 872–926) 907 წელს შეიჭრა ჩინელთა მიწებზე და 916 წელს თავი თავის მიერ ჩამოყალიბებული სახელმწიფოს (947 წლამდე ეწოდებოდა კიდანი) იმპერატორად (ტაი-ძუ) გამოაცხადა. არმიის რეორგანიზების შედეგად თავისი მმართველობის ქვეშ გააერთიანა კიდანთა 8 ტომი, დაიმორჩილა მეზობელი ჯურჯენთა და შივეის ტომები, დაიპყრო ჩრდილოეთ ჩინეთის ნაწილი (დღევანდელი ხებეის პროვინციის ჩრდილო-აღმოსავლეთი რაიონები) და 926 წელს — ბოხაის სახელმწიფო. ჩინეთის მორიგი პოლიტიკური კრიზისის გამოყენებით ხარკი დაადო ხუთი დინასტიის ეპოქის სამეფოებს. ლიაოს აყვავების ხანაა – საუკუნეები. ამ პერიოდში ლიაო გადაიჭიმა იაპონიის ზღვიდან აღმოსავლეთ თურქესტანამდე და წარმოადგენდა აღმოსავლეთ აზიის ყველაზე ძლევამოსილ სახელმწიფოს. ლიაოში აშენდა ქალაქები, გზები, განვითარდა სოფლის მეურნეობა (უპირატესად მესაქონლეობა), ხელოსნობა და ვაჭრობა. შემუშავდა ორი იეროგლიფური ანბანი [ე. წ. დიდი (920) და პატარა (925) დამწერლობა], დაიწყო სალიტერატურო ენის ჩამოყალიბება, შემოიღეს ახალი კალენდარი (947), შეიქმნა განათლების სისტემა, მათ შორის უმაღლესი სასწავლებლები, გაიშალა ჩინეთიზაციის პროცესი ცხოვრების ყველა სფეროში. 947 წელს სახელმწიფოს დიდი ლიაო ეწოდა, 983 — წელს კიდანების დიდი სახელმწიფო, 1066 წელს — ისევ დიდი ლიაო. 1005 წელს ლიაო თავს დაესხა ჩინეთის სუნის იმპერიას, წაართვა მას 16 ჩრდილოური ოლქი და ხარკი დააკისრა. ამის მიუხედავად, ლიაოს შიდა ვითარება არასტაბილური იყო, 1110 და 1118 წელს სხვადასხვა ტომებისა და ქალაქების აჯანყებებმა მისი ძლიერება შეარყია. 1113 წელს აგუდამ, ჯურჯენების ბელადმა ვანიანის გვარიდან, აჯანყება მოაწყო და 1115 წელს თავი ახალი სახელმწიფოს, ძინის იმპერატორად გამოაცხადა, რომელმაც 1125 წელს ლიაო გაანადგურა.

კიდანთა ნაწილი, რომლებმაც მოგვიანებით ყარახატაელების სახელი მიიღეს, მხედართმთავარ ელიუი დაშის (1087–1143) მეთაურობით წავიდა შუა აზიაში. მათ დაიმორჩილეს ყარახანიდების სახელმწიფო, 1141 წელს კატვანის ბრძოლაში გაანადგურეს სელჩუკთა სულთან სანჯარის (1118–1157) მებრძოლები, რის შემდეგაც თავიანთი ძალაუფლება თითქმის მთელ თურქესტანზე გაავრცელეს. მათ მიერ მდინარე ჩუზე ჩამოყალიბებული სახელმწიფო დედაქალაქით ხუსიორდო (ბალასაგუნი), რომელსაც ჩინურ წყაროებში დასავლეთი ლიაო ეწოდება, არსებობდა 1218 წლამდე, სანამ ჩინგიზ-ყაენი არ გაანადგურებდა.
ემი შუმერი

ემი ბეტ შუმერი (; დ. 1 ივნისი, 1981, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილი გახდა ფილმში „შემთხვევით სექსუალური“ შესრულებული მთავარი როლით. ნომინირებული იყო ემისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოებზე.

ბავშვობა
ემი შუმერი დაიბადა 1981 წლის 1 ივნისს მანჰეტენზე, ნიუ-იორკში. იგი არის სანდრა ჯეინ შუმერისა (ქალიშვილობის გვარია ჯონსი) და გორდონ დევიდ შუმერის შვილი. მამამისი საბავშვო ავეჯის მწარმოებელი კომპანიის მფლობელია. მას ჰყავს უმცროსი და, მწერალ კიმ შუმერის სახით. გარდა ამისა, ჰყავს ნახევარ-ძმა, ჯეისონ სტეინის სახით, რომელიც ჩიკაგოში ცხოვრობს და მუსიკოსია.

შუმერების ოჯახი წარმოშობით უკრაინელი ებრაელები არიან, რომლებიც მეორე მსოფლიო ომს ამერიკაში გაექცნენ. ემის ბიძაშვილია ამერიკელი სენატორი ჩაკ შუმერი.

ემი შუმერმა ებრაული სკოლა დაამთავრა, რის შემდეგაც იგი ბალტიმორში, მერილენდში გადასახლდა, სადაც უმაღლეს განათლებას იღებდა ტოუსონის უნივერსიტეტში, რომელიც 2003 წელს დაამთავრა. ამის შემდეგ იგი ნიუ-იორკში დაბრუნდა, სადაც თავიდან თავის სარჩენად მიმტანად მუშაობდა.

კარიერა
ემი შუმერის სამსახიობო კარიერა 2004 წლის ივნისში დაიწყო გოთემის კომედიურ კლუბში დადგმული პატარა კომედიური წარმოდგენებით. უკვე 2006 წელს იგი გადაიღეს ფილმში „მოგონების გრძნობა“.

2007 წელს სერიალში „გოთემის ცხოვრება“ როლზე დაამტკიცეს, სადაც საკუთარ თავს განასახიერებდა. ასევე საკუთარი თავის როლს ასრულებდა შემდგომ სამ სერიალში.

მრავალი ეპიზოდური და პატარა როლის შესრულების შემდეგ, რომელთაგანაც ძირითადად საკუთარ თავს ასახიერებდა, 2013 წელს სერიალში „გოგონები“ დაამტკიცეს ენჯის როლზე. იგი სულ რამდენიმე ეპიზოდში გამოჩნდა, თუმცა 2014 წლამდე თამაშობდა სერიალში.

2013-16 წლებში გადაიღეს სერიალი „ემი შუმერის შიგნით“ სადაც იგი თავის თავს ასახიერებდა. ამ სერიალში თამაშობდნენ ისეთი ცნობილი მსახიობები, როგორებიც არიან: ნატაშა ლიონი, ჯეიკ ჯილენჰოლი და ა.შ. ემი შუმერი თავად იყო ამ სერიალის რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარის ავტორი და მთავარი მოქმედი პერსონაჟიც.

2016 წელს ემიმ ანიმაციურ სერიალში „სიმფსონები“ გაახმოვანა მისის ბარნსი. იმავე წელს სერიალში „ბობის ბურგერები“ შეასრულა ახალგაზრდა ქალის როლი.

2018 წელს ფილმში „შემთხვევით სექსუალური“ დაამტკიცეს მთავარ, რენე ბენეტის როლზე. ეს ფილმი მისთვის განსაკუთრებული პოპულარობისა და აღიარების მომტანი აღმოჩნდა.

პირადი ცხოვრება
სხვადასხვა პერიოდში ემი შუმერს ურთიერთობა ჰქონდა დოლფ ზიგლერთან და კომიკოს ანტონი ჯესელნიკთან. 2018 წლის 13 თებერვალს მალიბუში, კალიფორნიაში ემი დაქორწინდა მზარეულ და ფერმერ კრის ფიშერზე. 2018 წლის ოქტომბერში მან პირველი ორსულობა დააანონსა. ფეხმძიმობის პერიოდში მან შიშველმა იპოზიორა ჟურნალისთვის '. 2019 წლის 5 მაისს ემი შუმერბა ბიჭი გააჩინა.
ენ ოჰეარ მაკკორმიკი

ენ ოჰარ მაკკომიკი (დ. 16 მაისი, 1880 — გ. 1954, 29 მაისი) — ინგლისელი ამერიკელი ჟურნალისტი, რომელიც მუშაობდა უცხოეთის ახალი ამბების კორესპონდენტად -ში. იმ ეპოქაში, როდესაც სფერო თითქმის მთლიანად კაცებს ეჭირათ, იგი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც მიიღო პულიცერის პრემია ჟურნალისტიკის კატეგორიაში, 1937 წელს, გაიმარჯვა რა კორესპონდენტებისთვის. ქმრის სამსახურმა განაპირობა მისი ხშირი მოგზაურობები საზღვარგარეთ, რის გამოც მისი, როგორც ჟურნალისტის კარიერა გახდა უფრო სპეციალიზებული.

1921 წელს, მან -ს მიმართა ევროპაში თავისუფალ ჟურნალისტად გახდომის პერსპექტივის შესახებ. 1936 წელს, იგი გახდა პირველი ქალი, რომელიც დაინიშნა თაიმსის რედაქციაში.

1939 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დადგომისთანავე, მაკრომიკმა ხუთი თვე გაატარა მსოფლიო 13 სხვადასხვა ქვეყანაში, ესაუბრა როგორც პოლიტიკურ ლიდერებს, ასევე რიგით მოქალაქეებს კრიზისის და სხვა პრობლემების შესახებ. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მან დრო გაატარა პრეზიდენტ ფრანკლინ დელანო რუზველტთან და პოლიტიკურ საკითხებს. მეორე მსოფლიო ომის რეპორტირების გამო, ომის დეპარტამენტმა პატივი სცა მაკკორმიკს 1946 წელს და მიანიჭა მას სამხედრო კამპანიის მედალი, რითაც ხაზი გაუსვა მის „რთულ და საშიშ საბრძოლო პირობებში შეიარაღებულ ძალებთან ერთად გაწეულ გამორჩეულ სამსახურს“. ასევე 1946 წელს, მაკკორმიკი შეირჩა აშშ-ს წარმომადგენლად, როგორც პირველი დელეგაციის წევრი, გაეროს იუნესკოს კონფერენციაზე.

ადრეული ცხოვრება
ენ ოჰეარ მაკკორმიკი დაიბადა ვეიკფილდში, ინგლისში, 1880 წლის 16 მაისს, მშობლების — თომას ჯ. ო'ჰაერისა და ტერეზა ბითრიზის (მანამდე ერქვა ბერი) ოჯახში. იგი სამი შვილიდან ყველაზე უფროსი იყო. იგი დაბადებიდან მალევე გადავიდა შეერთებულ შტატებში და ცხოვრობდა მასაჩუსეტში, ოჰაიოში ჩასვლამდე. მამამ ოჯახი 1897 წელს მიატოვა. იგი განათლდა სპრინგსის წმინდა მარიამის კოლეჯში. სწავლის დასრულების შემდეგ, მაკკორმიკმა მუშაობა დაიწყო კათოლიკური სამყაროს ბიულეტენის ასოცირებულ რედაქტორად (სადაც ადრე მისი დედა მუშაობდა). იგი 1910 წლის 14 სექტემბერს დაქორწინდა დეიტონ ბიზნესმენ ფრენსის ჯ. მაკკორმიკ უმცროსზე (1872–1954). იგი დეიტონის სანტექნიკის კომპანიის იმპორტიორი და აღმასრულებელი იყო.

ჟურნალისტის კარიერა
ფრენსისზე დაქორწინების შემდეგ მაკკორმიკი გადავიდა დეიტონში, ოჰაიოში და დაიწყო თავისუფალი მწერლობა. მისი ნამუშევრები პირველად გამოქვეყნდა კათოლიკური სამყაროს, -ის, -ის, -ის და -ის ჟურნალის მიერ. იგი თან ახლდა მეუღლეს მოგზაურობის პერიოდში, ამიტომ 1921 წელს ჰკითხა კარ ვან ანდას, შეეძლო თუ არა მას დაეწერა სტატიები ნიუ–იორკ თაიმზში და მიეწოდებინა ისეთი ინფორმაცია ხალხისთვის, რომლის მოძიებას ვერ ახერხებდნენ -ის უცხოელი ჟურნალისტები. -მა ეს შეთავაზება მიიღო, ხოლო მაკკორმიკმა გადმოსცა პირველი სიღრმისეული ცნობები ბენიტო მუსოლინის და იტალიაში ფაშისტური მოძრაობის ზრდის შესახებ.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე მაკკორმიკმა ჩამოართვა ინტერვიუები იტალიის პრემიერ მინისტრ ბენიტო მუსოლინის და გერმანიის ლიდერ ადოლფ ჰიტლერს, საბჭოთა პრემიერ მინისტრ იოსებ სტალინს, გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ მინისტრ უინსტონ ჩერჩილს, ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტ ფრანკლინ დელანო რუზველტს, რომის პაპ პიუს -ს და პიუს -ს და სხვა მსოფლიო ლიდერებს.

გარდაცვალება
ენ ოჰეარ მაკკორმიკი გარდაიცვალა ნიუ–იორკში 1954 წლის 29 მაისს, 74 წლის ასაკში. იგი დაკრძალულია „სამოთხის კარიბჭის“ სასაფლაოზე ჰავტორნში, ნიუ–იორკში.
გრიგოლ ბაკურიანის ძე (უმცროსი)

გრიგოლ ბაკურიანისძე (; დ. – გ. აპრილი 1105) — ბიზანტიელი არისტოკრატი და პროვინციის გამგებელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა წელს. იყო ბიზანტიის იმპერიაში ცნობილი ქართველი სამხედრო მოღვაწის, სხოლის დომესტიკოსის გრიგოლ ბაკურიანისძის შვილიშვილი, რომელიც 1086 წელს პაჭანიკებთან ბრძოლაში დაიღუპა. გრიგოლ ბაკურიანისძე უმცროსი წელს დაქორწინდა ბიზანტიის იმპერატორის ალექსი კომნენოსის უმცროსი ძმის, ნიკიფორე კომნენოსის ქალიშვილზე (რომელსაც სავარაუდოდ ერქვა ანა). რის გამოც მას სებასტოსის წოდება მიანიჭეს და საგამგებლოდ ოჰრიდთან მდებარე ტერიტორია — სავარაუდოდ დირახიუმი ან სკოპიე — გადასცეს, რის შემდგომაც ის მალევე გარდაიცვალა, 1105 წლის აპრილში. გრიგოლის შესახებ ცნობებს ვხდებით ოჰრიდის მთავარეპისკოპოსის თეოფილაკტეს გრიგოლისადმი და ანდრიანოს კომნენოსისადმი გაგზავნილ წერილებში. გრიგოლი განდიდებული იყო, როგორც ქმედითუნარიანი და კეთილგანწყობილი გამგებელი, რომელიც მზრუნველობას და ყურადღებას იჩენთა სუსტსა და უიღბლოთა მიმართ. ცოლისგან ჰყავდა ერთადერთი ცნობილი ვაჟი ნიკიფორე ბაკურიანისძე.
ბულბულჯანი

ბულბულჯანი (; სახელი დაბადებისას — აბდულ-ბაგი ალი ოღლი ზულალოვი, (; დ. 1841, შუშა, რუსეთის იმპერია — გ. 1927, ბაქო, სსრკ) — აზერბაიჯანელი ფოლკლორის მომღერალი, მუღამის შემსრულებელი. პოპულარობა მოიპოვა აზერბაიჯანულ, ქართულ, სპარსულ, ლეზგიურ, კუმიკურ და რუსულ ენებზე აზერბაიჯანული მუღამატების შესრულებით.

დაიბადა ქალაქ შუშაში. ახალგაზრდობაში მოგზაურობდა კავკასიასა და ირანში. ირანში ერთ-ერთი ვიზიტისას, ირანის მმართველმა მოზაფარ ალ-დინ შაჰმა ბულბულჯანი ლომისა და მზის ორდენით დააჯილდოვა.

1875-1905 წლებში იგი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ტფილისში. 1905 წელს დაბრუნდა შუშაში. 1920-იან წლებში გადავიდა ბაქოში, სადაც ასწავლიდა სხვადასხვა უმაღლეს მუსიკალურ სასწავლებელში.

ბულბიულჯანმა გავლენა მოახდინა მუღამის აზერბაიჯანულ სკოლაზე. მის მემკვიდრეობაზე არაერთი განთქმული აზერბაიჯანელი მომღერალი აღიზარდა. ზულალოვის ოჯახმა განაგრძო წინაპრის მუსიკალური ტრადიციები. მისი შვილი, შვილიშვილი და ძმისშვილები მუღამის ცნობილი შემსრულებლები გახდნენ.
მეშადი მამედ ფარზალიევი

მეშადი მამედ ფარზალიევი — აზერბაიჯანული ფოლკლორის მომღერალი, მუღამის შემსრულებელი .

ბიოგრაფია
მაშადი მამედ ფარზალიევი დაიბადა 1872 წელს, ქალაქ შუშაში. მას განათლება ჰარატ კულის სკოლაში (აზერბაიჯანული) რუსულ ენაზე ჰქონდა მიღებული.

1912-1915 წლებში ჩამწერი კომპანიების “სპორტ რექორდი” (ვარშავა) და “ექსტრაფონის” (კიევი) მიერ ჩაწერილ იქნა ფარზალიევის მიერ შესრულებულია 40 მუგამი, ტესნიფი და ხალხური სიმღერები. ფარზალიევმა კონცერტები გამართა ამიერკავკასიაში, ცენტრალურ აზიაში, ევროპის ქვეყნებსა და თურქეთში. ფარზალიევი დაკავებული იყო საკონცერტო საქმიანობით, ასრულებდა "აღმოსავლურ კონცერტებზე", თეატრალური წარმოდგენებით.

მაშადი მამედ ფარზალიევი გამოირჩეოდა ფართო სპექტრით და შესრულების მაღალი ოსტატობით. მან დიდი ოსტატობით შეასრულა ისეთი ზერბი-მუგამები, როგორიცაა "შუშტერი", "ჩაჰარგიახი", "ქიურდ-შაჰნაზი", განსაკუთრებით "ეირატი", "მანსურიევი", "ყარაბაღი შიკესტე" და ა.შ. აზერბაიჯანული ხელოვნების ისტორიაში ჰანენდე მეშადი მამედ ფარჟალიევი ცნობილია მუღამის "შუშტერის" ვირტუალური შესრულებით.

1923 წელს მან მიიღო მოწვევა განჯის ახლადგახსნილ საქალაქო მუსიკალურ სკოლაში, სადაც მან დიდი როლი ითამაშა ახალგაზრდა ჰანენდეების მომზადებაში. 1926 წლიდან მოყოლებული ფარზალიევი, რომელსაც მუგამის შემსრულებლის ტრიო ახლდა, არაერთხელ ასრულებს რუსეთის მრავალ ქალაქში, პოლონეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ბელგიაში, ინგლისში, რუმინეთში, თურქეთსა და ირანში. 1929 წელს ის საცხოვრებლად გადავიდა თურქეთში, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. ფარზალიევი გარდაიცვალა 1962 წელს სტამბოლში.
ბიანდოვანი (დასახლება)

ყარაკეპეკტეპე არის შუა ბრინჯაოს ხანის მრავალ ფენიანი ძეგლი-დასახლება . მდინარეების კურუჩაიასა და კენდელენჩაიას აუზში, ქალაქ ფიზულიში, აზერბაიჯანში.

ძეგლი პირველად აღმოაჩინა გ. ს. ისმაილოვმა 1961-1971 წლების არქეოლოგიური გათხრების დროს. გათხრების შედეგად გამოიკვეთა შუა ბრინჯაოს მატერიალური კულტურის ობიექტები, რომლებიც აზერბაიჯანში, ძველი წელთაღრიცხვის ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან იწყება. ე. მრავალფეროვანი შეგროვილი მასალა ახასიათებს იმ პერიოდის მილკო-ყარაბაღის სტეპების ტომების კულტურას.
ვაგიფ მუსტაფაევი

ვაგიფ ბეჰბუდ ოღლი მუსტაფაევი (დაიბადა 1953 წლის 28 აგვისტოში, ბაქოში, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) - საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მსახიობი, კინორეჟისორი და სცენარისტი; აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2005 წ.), აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, კინოსა და ტელევიზიის ევროპული აკადემიის წევრი, ევრაზიის ტელევიზიისა და რადიოს აკადემიის ვიცე პრეზიდენტი, აზერბაიჯანის კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.

ვაგიფ მუსტაფაევი დაიბადა 1953 წლის 28 აგვისტოს ბაქოში. 1984 წელს დაამთავრა მოსკოვში სცენარისტებისა და რეჟისორების უმაღლესი კურსები.

მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ასეც უნდა იყოს!“ (1982) - პრიზი „საუკეთესო სარეჟისორო მუშაობისთვის“ მოსკოვის ახალგაზრდა კინემატოგრაფისტთა საკავშირო ფესტივალზე (1984).

მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ხაში მუსიკასთან“ (1983) - მიენიჭა პრიზი „საუკეთესო სცენარისთვის“ მოსკოვის ახალგაზრდა მწერალთა კონკურსზე.

გაბროვოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფილმმა „არამზადა“ (1988) - მიიღო პრიზი „ჩაპლინის ოქროს ლერწამი“ (1989). ფილმს ასევე მიენიჭა სორენტოს ნეაპოლის საერთაშორისო კინოფესტივალის მთავარი ჯილდო - ვიტორიო დე სიკას ოქროს მედალი. გარდა ამისა, ფილმმა მოიპოვა მრავალი ჯილდო და ჯილდო საერთაშორისო კინოფესტივალებზე იაპონიაში, კანადაში, შეერთებულ შტატებსა და სხვა ქვეყნებში.

1991 წელს გადაღებულმა მხატვრულმა ფილმმა „გარეთ“ მოიპოვა ორი პრიზი პრიზით თბილისში (საქართველოში) ოქროს არწივის კინოფესტივალზე, ასევე თურქულ-ისლამური კულტურული ცენტრის ოქროს მედლით ანკარაში (თურქეთი).

რუსეთის კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ეროვნულმა აკადემიამ ვაგიფ მუსტაფაევს გადასცა ჯილდო „ოქროს მედალი“ კინოში განსაკუთრებული წვლილისთვის.

1999 წლიდან 2013 წლამდე ვაგიფ მუსტაფაევმა შექმნა 12 დოკუმენტური ფილმი აზერბაიჯანის ეროვნული ლიდერის, ჰეიდარ ალიევის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ.
ალენ აივერსონი

ალენ ეზაილ აივერსონი (; ასევე ცნობილი ზედმეტსახელით — " " (დ. 7 ივნისი, 1975, ვირჯინია) — ყოფილი ამერიკელი კალათბურთელი, რომელმაც 14 სეზონი ითამაშა ამერიკის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციაში, როგორც გამთამაშებელმა და მსროლელმა.

1996-2010 წლებში თამაშობდა ამერიკის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციაში, ხოლო 2010-2011 წელს თურქეთში, ბეშიქთაშში.
ვაგიფ გერაიზადე

ვაგიფ გერაიზადე (; 27 მარტი, 1961) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. აზერბაიჯანის ხელოვნებისა და კულტურის უნივერსიტეტის პედაგოგი.

ცნობილი შემსრულებლების მიერ შესრულებული მისი ნამუშევრები არაერთი მუსიკალური კონკურსის გამარჯვებულია. ვაგიფ გერაიზად ასევე ცნობილია როგორც მრავალი ინსტრუმენტული და ჯაზის კომპოზიციის ავტორი, მაგალითად, „ორიენტალი“, რომელიც შეიცავს მის საუკეთესო ნამუშევრებს.
საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია

საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია — პირთა წევრობაზე დაფუძნებული საჯარო სამართლის კორპორაცია, რომელიც შექმნილია „ადვოკატთა შესახებ“ და „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონების საფუძველზე. ადვოკატთა ასოციაციის მისიაა, ხელი შეუწყოს საქართველოში ხარისხიანი და სანდო მართლმსაჯულების სისტემის დამკვიდრებას, იურიდიული პროფესიის დამოუკიდებლობისა და საადვოკატო საქმიანობაში მაღალი პროფესიული სტანდარტების უზრუნველყოფის გზით.

საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის უმაღლესი ორგანოა ადვოკატთა ასოციაციის საერთო კრება, რომელიც ირჩევს ასოციაციის თავმჯდომარეს, ასევე აღმასრულებელი საბჭოს, ეთიკის კომისიის და სარევიზიო კომისიის წევრებს.

ადვოკატთა ასოციაციის ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების შესრულებასა და ასოციაციის ყოველდღიურ საქმიანობას უზრუნველყოფს ასოციაციის აპარატი, რომელსაც ხელმძღვანელობს აღმასრულებელი მდივანი. ასოციაციის აპარატის შემადგენლობაში შედის ადმინისტრაციული დეპარტამენტი, სასწავლო ცენტრი და ეთიკის კომისიის აპარატი.

სასამართლო პრაქტიკის განზოგადების, კონკრეტული სამართლის დარგის განვითარებისა და იურიდიულ პროფესიაში არსებული პრობლემატური საკითხების გადაჭრის მიზნით, აღმასრულებელი საბჭოს გადაწყვეტილებით, ასოციაციაში შექმნილია კომიტეტები და სამუშაო ჯგუფები. ამჟამად, ასოციაციაში ფუნქციონირებს 26 კომიტეტი (13 თბილისში და 13 რეგიონში) და 1 სამუშაო ჯგუფი.

ადვოკატთა ასოციაციის თავმჯდომარეს ადვოკატთა ასოციაციის წევრთაგან ირჩევს ასოციაციის საერთო კრება 4 წლის ვადით. ადვოკატთა ასოციაციის თავმჯდომარე იმავდროულად არის აღმასრულებელი საბჭოს თავმჯდომარე და წარმოადგენს ასოციაციას.

2017 წლის 21 დეკემბერს საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის საერთო კრებამ ასოციაციის თავმჯდომარედ დავით ასათიანი აირჩია.

ხოლო, საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის 2021 წლის 11 დეკემბრის საერთო კრების გადაწყვეტილებით დავით ასათიანი მეორე ვადით დღემდე იკავებს თავმჯდომარის პოზიციას.

ასოციაციის მართვის ორგანოა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭო. აღმასრულებელი საბჭო შედგება 12 წევრისაგან, რომელთაგან 11-ს ოთხი წლის ვადით, ფარული კენჭისყრით, ირჩევს ადვოკატთა ასოციაციის საერთო კრება, ადვოკატთა ასოციაციის სიითი შემადგენლობიდან. ასოციაციის თავმჯდომარე თანამდებობრივად შედის აღმასრულებელი საბჭოს შემადგენლობაში.

„ადვოკატთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, ეთიკის კომისია დამოუკიდებელია და თავის საქმიანობას ახორციელებს აღნიშნული კანონისა და პროფესიული ეთიკის ნორმების საფუძველზე. ეთიკის კომისიის კომპეტენციაა შეამოწმოს ადვოკატზე შემოსული ინფორმაცია, შეისწავლოს მისი საფუძვლიანობა და გადაწყვიტოს ადვოკატის დისციპლინური პასუხისმგებლობის საკითხი. ეთიკის კომისია შედგება 15 წევრისაგან, რომელთაგან არანაკლებ 12 ადვოკატია, ხოლო ეთიკის კომისიის საქმიანობის ეფექტიანობისა და საზოგადოებრივი ნდობის ამაღლების მიზნით, 3 წევრი არის საზოგადოების სხვადასხვა წრეების წარმომადგენელი.

სარევიზიო კომისია ახორციელებს კონტროლს ასოციაციის თავმჯდომარის, აღმასრულებელი საბჭოს, აღმასრულებელი მდივნისა და მათ მიერ დანიშნული (დამტკიცებული) პირების კანონის, ასოციაციის წესდების შესრულებისა და ფინანსური სახსრების თუ სხვა ქონების საწესდებო მიზნების შესაბამისად გამოყენებაზე. სარევიზიო კომისია შედგება ასოციაციის საერთო კრების მიერ 4 წლის ვადით, ფარული კენჭისყრით, არჩეული 5 წევრისგან.
ჯურჯენები

ჯურჯენები (ნიუჯები, ნიუჯენი, ) — შუა საუკუნეების ტუნგუსური წარმოშობის ტომები. ცხოვრობდნენ მანჯურიის, ამურისპირეთის, პრიმორიესა და კორეის ჩრდილოეთი ნაწილის ტერიტორიაზე; ლაპარაკობდნენ ჯურჯენულ ენაზე. მათი ეთნოგენეზი, სავარაუდოდ, დაკავშირებულია მოხეს ჯგუფებთან. ჯურჯენებისათვის დამახასიათებელი იყო ნახევრად მომთაბარე მეურნეობა, მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ციხესიმაგრეები. ჩინურ წყაროებში ტერმინი „ჯურჯენები“ – საუკუნეებში გაჩნდა; საუკუნემდე დამოუკიდებლები იყვნენ, ურთიერთობა ჰქონდათ ჩინეთთან და კორეასთან. საუკუნეში კიდანთა იმპერიის — ლიაოს მიერ ჯურჯენთა დამორჩილების შემდეგ რეგიონის ტუნგუსურენოვანი ხალხების აღმნიშვნელი გახდა. 1114 წელს ჯურჯენები აჯანყდნენ აგუდას ხელმძღვანელობით და საკუთარი სახელმწიფო ე. წ. ოქროს სახელმწიფო (ძინი) დააარსეს, 1119 წელს შემოიღეს ჯურჯენული დამწერლობა (იხ. აგრ. ჯურჯენული სტელები). ძინის არსებობის პერიოდში ბევრი ჯურჯენი ჩრდილოეთ ჩინეთში გადასახლდა და ჩინელებთან ასიმილირდნენ; მცირე რაოდენობით ჩრდილოელ ჯურჯენებსაც შეეხოთ ასიმილაცია. ძინის დაცემის შემდეგ ჯურჯენებმა მონღოლთა სამსახურში გადასვლა დაიწყეს, ზოგიერთმა მათგანმა იუანის იმპერიის მნიშვნელოვანი თანამდებობა დაიკავა; ამ დროს კვლავ დაიშალნენ რამდენიმე ტომობრივ ჯგუფად; ჩრდილოელები ტომობრივ ორგანიზაციას დაუბრუნდნენ. მინის ეპოქაში სამხრეთელი ჯურჯენები ხშირად იყვნენ დამოკიდებულები კორეასა და ჩინეთზე; მათ მეურნეობაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ცხენების მოშენება ჩინეთში გასაყიდად. საუკუნის ბოლოს დაიწყო ჯურჯენთა გაერთიანების პროცესი გიოროს საგვარეულოს ხელისუფლების ქვეშ ნურხაცის მეთაურობით, რომელმაც საკუთარი, ძიანჯოუს ტომები სხვა ტომებთან გააერთიანა (1583–1625). 1635 წელს ეთნონიმი „ჯურჯენები“ ოფიციალურად შეიცვალა „მანჯურიელებით“ (შესაძლოა, ჯურჯენთა ნაწილის ყოფილი თვითსახელწოდებით). მანჯურიელთა ცინის იმპერია საუკუნის ბოლოსკენ მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი სახელმწიფო იყო. ჯურჯენთა უმრავლესობა ჩინეთში გადასახლდა; ამურისპირეთის ჯურჯენების უმრავლესობა, რომლებიც ნადირობით, თევზაობითა და მეირმეობით ირჩენდნენ თავს, განადგურდნენ რუსეთის მიერ ციმბირის ათვისების დროს. – საუკუნისათვის ჯურჯენები ასიმილირდნენ, მათ შთამომავლებს განეკუთვნებიან მანჯურიელები და სიბო, აგრეთვე ევენკები და უდეგეელები.
ტარონიტები

ტარონიტები — სომხური წარმომავლობის მქონე არისტოკრატიული საგვარეულო ბიზანტიის იმპერიაში. ბაგრატუნების დინასტიის ტარონის განშტოება. საგვარეულოს საფუძველი ტარონის მთავრება, ძმებმა გრიგორი და ბაგრატმა (პანკრატიოსი) დაუდეს, რომლებაც 968 წელს საიმპერატორო კარზე მაღალი თანამდებობების და მამულების სანაცვლოდ საკუთარი სამთავრო იმპერატორს გადასცეს. საუკუნის ბოლოს და საუკუნის დასაწყისში დაწინაურდნენ როგორც სამხედრო არისტოკრატია. ამავე პერიოდში საგვარეულო მიხეილ ტარონიტის მეშვეობით დაუნათესავდა კომნენოსების დინასტიას. მიხეილმა ალექსი კომნენოსის (1056  1118) და, მარიამი შეირთო ცოლად. საუკუნიდან ტარონიტები გახდნენ სამოქალაქო ბიუროკრატები, უმრავლესობა მათგანი დაწინაურდა კონსტანტინოპოლის კარზეც. 1204 წელს, ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის დაპყრობის შედეგად საგვარეულომ დაკარგა სტატუსი.
ნურხაცი

ნურხაცი (; დ. 8 აპრილი, 1559 — გ. 30 სექტემბერი, 1626) — მანჯურიელი (ჯურჯენი) ხანი. 1583 წლიდან ძიანჯოუს ჯურჯენების მეთაური ლიაოდუნის ნახევარკუნძულზე. იყო ჩინეთის მინის იმპერიის ნომინალური ვასალი. 1616 წლისთვის გააერთიანა ჯურჯენული ტომები. ნურცახის დაპყრობებში დიდი როლი ითამაშა ჯურჯენების მიერ ჩამოყალიბებულმა სამხედრო-სახელმწიფო ორგანიზაციამ, ცნობილმა სახელით „რვა დროშა“. 1616 წლის თებერვალში თავი ხანად გამოაცხადა, დააარსა დინასტია გვიანი ძინი (ხოუ ძინი). 1609 წელს ხარკი შეუწყვიტა მინის იმპერიას, დაარღვია მისი საზღვარი. 1618 წლიდან წარმატებულ ომებს აწარმოებდა მინთან, დაიპყრო მისი რამდენიმე ქალაქი. 1626 წელს დამარცხდა მინის გენერალ იუან ჩუ-ხუანთან ქალაქ ნინიუანზე მიტანილი მორიგი იერიშის დროს. ნურხაცის მემკვიდრის აბახაის (ტაი ძუნის) დროს დინასტიას ეწოდა ცინგი (1636), ხოლო ჯურჯენებს — მანჯურიელები.