iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩესტერფილდი

ჩესტერფილდი  — ქალაქი დიდ ბრიტანეთში.

ქალაქი ჩესტერფილდი მდებარეობს ინგლისის ცენტრალურ ნაწილში, დერბიშირის საგრაფოს ტერიტორიაზე, ისტ-მიდლენდსის რეგიონში, შეფილდიდან სამხრეთით.

1204 წელს ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლომ ჩესტერფილდს ვაჭრობის უფლება მისცა. საუკუნეში ჩესტერფილდი სწრაფად გადაიქცა დიდი ქალაქად, განსაკუთრების მას შემდეგ, რაც ჯორჯ სტეფენსონმა ააგო სარკინიგზო ხაზი ლიდზი — დერბი, რომელიც ჩესტერფილდზე გადიოდა.

ქალაქის სიმბოლოა წმინდა მარიასა და ყველა წმინდანის ტაძრის სამრეკლოს მრუდი (სპირალური) წვერო (აგებულია საუკუნეში).

პარტნიორი ქალაქები
დარმშტადტი
ტრუა
იანგქუანი
ცუმები
ნინო კირთაძე

ნინო კირთაძე (დ. 1 ივნისი, 1968) — ქართველი მსახიობი ქალი. მიღებული აქვს მონაწილეობა ხუთ მხატვრულ ფილმში. თანამშრომლობდა რეჟისორ ნანა ჯორჯაძესთან.

ბიოგრაფია
1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და გახდა ამავე უნივერსიტეტის პედაგოგი. 1986–1992 წლებში იყო ლიტერატურის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. თანამშრომლობდა ლიტერატურულ და აკადემიურ ჟურნალებთან. 1992–1996 წლებში -სა და -ის კორესპონდენტი კავკასიაში. 1992–1994 წლებში იყო საქართველოს პრეზიდენტის კონსულტანტი. 1997 წლიდან დასახლდა საფრანგეთში. 2005 წლიდან ევროპული აკადემიის წევრი.

ფილმოგრაფია
1983: წიგნი ფიცისა რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, ამირან დარსაველიძე
1986: თოვლის ბაბუა (ფიფქია) რეჟ. მიხეილ ანთაძე
1993: დღე (მარკიზ მონტროზი) რეჟ. ლევან ღლონტი
1996: შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი (ცეცილია აბაშიძე) რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
2005: სარტრი, (ლენა ზონინა) რეჟ. კლოდ გორეტა
2008: მეტეოიდიოტი (ლედი) რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
2010: მოსაკლავი ქალი (ლიუდმილა სიმონოვა) რეჟ. ოლივიე ლანგლუა
2015: ეს რა ოჯახია (მადლენ) რეჟ. გაბრიელ ჟიულიენ ლაფერერი
2018: ეს რა ბებიაა (მადლენ) რეჟ. გაბრიელ ჟიულიენ ლაფერერი
2019: ეს რა ბაბუაა (მადლენ) რეჟ. გაბრიელ ჟიულიენ ლაფერერი
2021: ყინულის დედოფალი, ჟაკლინ ლონგვილ, რეჟ. ჟოზე დაიან
2022: სიკვდილი სასტუმროში, ანა, რეჟ. ჟოზე დაიან

ფილმების დამდგმელი რეჟისორი
1999: „ედუარდ შევარდნაძის სამი სიცოცხლე“
2001: „ჩეჩნური იავნანა“
2003: „უთხარი ჩემს მეგობრებს, რომ მკვდარი ვარ“
2003 „სტალინი სტალინის შესახებ“
2003: „სტალინი — ღვთაების დასაფლავება“
2005: „მილსადენის მეზობლები“
2008: დურაკოვო
2014 : არ ისუნთქო
2019 : გეპატიჟებით ჩემს სიკვდილით დასჯაზე
2005: „ “
„ქართული ნაციონალური ბალეტი“

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2002: ადოლფ გრიმეს ოქროს პრიზი (ბერლინი)
2002: რუდოლფ ვირბას პრიზი (პრაღა)
2003: ოქროს პრიზი (ბიარაცი, საფრანგეთი)
2003: პრი იტალია
ლუის მარკორელის პრიზი (პარიზი)
2003: საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარი ჯილდო
2005: გრან პრი (ნიონი, შვეიცარია)
2005: პრი ევროპა
2005:  — მთავარი ჯილდო (შვეიცარია)
2005: ევროპული ოსკარი წლის საუკეთესო დოკუმენტური ფილმისათვის
2008: საუკეთესო რეჟისორი, სანდანსის ფესტივალი
ალექსეი ბალაბანოვი

ალექსეი ბალაბანოვი (დ. 25 თებერვალი, 1959, სვერდლოვსკი, რსფსრ, სსრკ — გ. 18 მაისი, 2013, სოლნეჩნოე, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — რუსი რეჟისორის, სცენარისტი, პროდიუსერი და მსახიობი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სვერდლოვსკში. დაამთავრა ნ. დობროლიუვობის სახელობის ნიჟეგოროდის სახელმწიფო ლინგვისტური უნივერსიტეტი. 1981—1983 მსახურობდა საბჭოთაა არმიაში, სატრანსპორტო ავიაციაში. დაფრინავდა აფრიკასა და აზიაში.

რეჟისორის ასისტენტად მუშაობდა სვერდლოვსკის კინოსტუდიაში. 1990 წელს დაამთავრა სცენარისტებისა და რეჟისორების უმაღლესი კურსები (ლ. ნიკოლაევისა და ბ. გალანტერის ექსპერიმენტული სახელოსნო).

1990 წლიდან ცხოვრობდა და მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგში. 1992 წლიდან იყო კომპანიის „“ თანადამაარსებელი - ამ კომპანიის დახმარებით მან გადაიღო ფილმების დიდი ნაწილი.

ალექსეი ბალაბანოვის მეუღლე ნადეჟდა ვასილიევა. ჰყავს ორი შვილი - პეტრე და თედორე.

გარდაიცვალა სანქტ-პეტერბურგთან, 2013 წლის 18 მაისს, გულის შეტევით. .

რეჟისორის ცნობილ ფილმებს შორის არის „ძმა“ (1997) და „ძმა 2“ (2000).
კრეისერი

კრეისერი — წყალზედა საბრძოლო ხომალდი, რომლის დანიშნულებაა ბრძოლა მოწინააღმდეგის ფლოტის მსუბუქ ძალებთან, საბრძოლო ხომალდთა შენაერთებისა და ბადრაგის დაცვა, საზღვაო დესანტის გადასხმის უზრუნველყოფა, სახმელეთო ჯარების ზღვისპირა ფლანგებისათვის ცეცხლით მხარდაჭერა, სანაღმე ღობურების დაყენება და სხვა საბრძოლო ამოცანების შესრულება. კრეისერი გაჩნდა დიდ ბრიტანეთში საუკუნის 60-იან წლებში. საუკუნის 60-იან წლებში სხვადასხვა სახელმწიფოს ფლოტებში გაჩნდა სარაკეტო ჰაერსაწინაღო თავდაცვის, ნავსაწინაღო და სხვა კრეისერები. თანამედროვე კრეისერის მთავარი იარაღია კუთხვილლულიანი არტილერია და სარაკეტო კომპლექსები. ამასთან კრეისერი შეიარაღებულია საზენიტო არტილერიით, ტორპედოებით და ნაღმებით, უმრავლესობა აღჭურვიალია 1-2 მსუბუქი თვითმფრინავით ან შვეულმფრენით. კრეისერის ძირითადი ზომებია: სიგრძე 200-220 მეტრამდე, სიგანე 20-23 მეტრი, წყალშიგი 8 მეტრამდე, წყალწყვა 7-იდან 30 ათას ტონამდე. კრეისერის ეკიპაჟი 600-დან 1300 კაცამდეა, სვლის სიჩქარე 30-35 კვანძი.
სნუკერის სეზონი 1982-1983

სნუკერის სეზონი 1982-1983 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1982-1983 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1982 — მაისი 1983. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — ტერი გრიფითსი (უელსი), მასტერსი — კლიფ თორბერნი (კანადა), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი). სულ გაიმართა 18 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1982-1983 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
სნუკერის სეზონი 1983-1984

სნუკერის სეზონი 1983-1984 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1983-1984 წლებში. მიმდინარეობა — ივლისი 1983 — მაისი 1984. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — ალექს ჰიგინსი (ჩრდილოეთი ირლანდია), მასტერსი — ჯიმი უაიტი (ინგლისი), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 22 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1983-1984 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.

შედეგები
სნუკერის სეზონი 1984-1985

სნუკერის სეზონი 1984-1985 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1984-1985 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1984 — მაისი 1985. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი), მასტერსი — კლიფ თორბერნი (კანადა), მსოფლიო ჩემპიონატი — დენის ტეილორი (ჩრდილოეთი ირლანდია). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 24 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1984-1985 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.

შედეგები
სნუკერის სეზონი 1985-1986

სნუკერის სეზონი 1985-1986 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1985-1986 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1985 — მაისი 1986. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი), მასტერსი — კლიფ თორბერნი (კანადა), მსოფლიო ჩემპიონატი — ჯო ჯონსონი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 26 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1985-1986 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.

შედეგები
სნუკერის სეზონი 1986-1987

სნუკერის სეზონი 1986-1987 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1986-1987 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1986 — მაისი 1987. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი), მასტერსი — დენის ტეილორი (ჩრდილოეთი ირლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 29 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1986-1987 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.

შედეგები
სნუკერის სეზონი 1987-1988

სნუკერის სეზონი 1987-1988 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1987-1988 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1987 — მაისი 1988. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი), მასტერსი — სტივ დეივისი (ინგლისი), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 26 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1982-1983 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
სნუკერის სეზონი 1988-1989

სნუკერის სეზონი 1988-1989 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1988-1989 წლებში. მიმდინარეობა — ივლისი 1988 — მაისი 1989. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — დუგ მაუნტჯოი (უელსი), მასტერსი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 27 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1982-1983 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.

შედეგები
სნუკერის სეზონი 1989-1990

სნუკერის სეზონი 1989-1990 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1989-1990 წლებში. მიმდინარეობა — ივლისი 1989 — მაისი 1990. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მასტერსი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 22 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1982-1983 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
სნუკერის სეზონი 1990-1991

სნუკერის სეზონი 1990-1991 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1990-1991 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1990 — მაისი 1991. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მასტერსი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — ჯონ პეროტი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 21 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1990-1991 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
კოლომბიის პოლიტიკური სისტემა

კოლომბიის პოლიტიკური სისტემა ეფუძნება წარმომადგენლობითი დემოკრატიის საპრეზიდენტო რესპუბლიკას, სადაც კოლომბიის პრეზიდენტი როგორც სახელმწიფოს, ისე მთავრობის მეთაურია. მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. აღმასრულებელი ხელისუფლება მთავრობის ხელშია. საკანონმდებლო ხელისუფლება გაყოფილია მთავრობასა და კონგრესის ორ პალატას შორის — სენატი და კოლომბიის წარმომადგენელთა სახლი. სასამართლო ხელისუფლება დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებებისგან.

საკონსტიტუციო რეფორმა
კოლომბიის ამჟამინდელი კონსტიტუცია ძალაში შევიდა 1991 წლის 5 ივლისს; ახალმა კონსტიტუციამ გააძლიერა სასამართლო ადმინისტრაცია. სხვა მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეეხო სამოქალაქო განქორწინებას, ორმაგ მოქალაქეობას, ვიცე-პრეზიდენტისა და დეპარტამენტების გუბერნატორების არჩევას. კონსტიტუციამ გააძლიერა მოქალაქეთა პირველადი უფლებები.

ხელისუფლება დაიყო აღმასრულებელ, საკანონმდებლო და სასამართლო შტოებად.

აღმასრულებელი შტო
პრეზიდენტი აირჩევა ოთხი წლის ვადით; 2005 წლიდან, მას უფლება ეძლევა ვადის ამოწურვის შემდეგ ერთხელ კიდევ იქნას არჩეული. 1991 წლის კონსტიტუციამ აღადგინა ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი, რომელიც იმავე პრინციპით აირჩევა, როგორც პრეზიდენტი. კანონით, ვიცე-პრეზიდენტი პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებს ამ უკანასკნელის გადადგომის, ავადმყოფობის ან სიკვდილის შემთხვევაში.

საკანონმდებლო შტო
კოლომბიის ორპალატიანი კონგრესი შედგება 102 წევრიანი სენატისა და 161 წევრიანი კოლომბიის წარმომადგენელთა სახლისაგან. სენატორების არჩევა ხდება საყოველთაო წესით, წარმომადგენლები კი აირჩევიან მრავალწევრიანი რაიონების მიერ, კოლომბიის 32 დეპარტამენტის მასშტაბით. ქვეყნის დედაქალაქი განცალკევებული სადედაქალაქო რაიონია, რომელიც საკუთარ წარმომადგენლებს ირჩევს. წევრები შეიძლება ხელახლა არჩეულ იქნენ რამდენჯერაც მათ მოესურვებათ. კონგრესი წელიწადში ორჯერ იკრიბება, თუმცა პრეზიდენტს აქვს უფლება, როცა საჭიროდ ჩათვლის, მოიწვიოს სპეციალური სესია.
პიერ ლავალი

პიერ ლავალი (; დ. 28 ივნისი, 1883, შატელდონი — გ. 15 ოქტომბერი, 1945, პარიზი) — საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ადვოკატი. 1914–1919 და 1924–1927 წლებში იყო პარლამენტის დეპუტატი. 1927–1940 წლებში სენატორი. 1931–1932 და 1935–1936 წლებში პრემიერ-მინისტრი. 1934–1935 წლებში საგარეო საქმეთა მინისტრი. 1935 წლის 2 მაისს საზოგადოების აზრის გავლენით ხელი მოაწერა საფარნგეთის პაქტს ურთიერთდახმარების შესახებ, რომელიც მოამზადა ჯერ კიდევ ჟან ლუი ბარტუმ მეორე მსოფლიო ომის (1939–1945) დაწყებისთანავე ცდილობდა ფაშისტურ გერმანიასთან სეპარატისტული ზავის დადებას. 1940 წლის 12 ივლისიდან 13 დეკემბრამდე იყო საფრანგეთის მთავრობის მეთაურის მოადგილე, ხელს უწყობდა ჰიტლერელებს. 1942 წლის აპრილიდან 1944 წლის აგვისტომდე „ვიშის“ კოლაბორაციონალისტური მთავრობის პრემიერ-მინისტრი. დააპატიმრეს ავსტრიაში, ოკუპაციის ამერიკულ ზონაში, და 1945 წელს გადასცეს საფრანგეთის ხელისუფლებას. სასამართლოს გადაწყვეტილებით ლავალი, როგორც მოღალატე დახვრიტეს.
ერნესტ ლავისი

ერნესტ ლავისი (; დ. 17 დეკემბერი, 1842, ნუვიონ-ან-ტიერაში — გ. 18 აგვისტო, 1922, პარიზი) — ფრანგი ისტორიკოსი, საფრანგეთის აკადემიის წევრი (1892). სორბონის უნივერსიტეტის პროფესორი 1888 წლიდან. იყო უმაღლესი სკოლის დირექტორი. მსოფლიო ისტორიისა და საფრანგეთის ისტორიის მრავალტომიანი კოლექტიური შრომების რედაქტორი და თანაავტორი. ცნობილია ლავისისა და ა. რამბოს რედაქციით გამოსული „მსოფლიო ისტორია საუკუნიდან ჩვენს დრომდე“.
ლევან ვასაძე

ლევან შიოს ძე ვასაძე (დ. 20 დეკემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი, პუბლიცისტი, პოლიტიკოსი.

ადრეულ წლებში ვასაძე იყო აქტიური სპორტსმენი. თამაშობდა თბილისის სარაგბო გუნდ „ლოკომოტივში” (1988–1992). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი (1992), ატლანტის ემორის უნივერსიტეტის რობერტო გოიზუეტას სახელობის ბიზნესსკოლა (1995). სხვადასხვა დროს (1990–2007) სწავლობდა და გადიოდა ტრენინგებს ნიუ-იორკის შტატის სენტ-ლოურენსის, ვაშინგტონის ჯორჯტაუნის, მოსკოვის წმინდა ტიხონის მართლმადიდებლურ ჰუმანიტარულ უნივერსიტეტებში. მუშაობდა ბიზნესის სფეროში ამერიკის შეერთებული შტატებში (1990–1991, 1993–95), რუსეთში (1995–2007), დიდი ბრიტანეთში (2008–2009). 2009 წელს დაბრუნდა საქართველოში.

ვასაძე რუსეთში იყო სხვადასხვა საერთაშორისო კომპანიის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე, გენერალური დირექტორი, ვიცე-პრეზიდენტი და დირექტორი. საქართველოში არის რამდენიმე კომპანიის, მ. შ. შპს „ბაგრატიონი 1882-ის” (2006 წლიდან) და შპს „სამოსელი პირველის” (2009 წლიდან) დირექტორთა და სამეთვალყურეო საბჭოების თავმჯდომარე, კიკეთის „იაკობ გოგებაშვილის სახელობის ქართული სასწავლებლის” დამაარსებელი და მმართველობის წევრი (2009 წლიდან), საქართველოს დემოგრაფიული აღორძინების ფონდის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე (2013 წლიდან), ყოველწლიური საქველმოქმედო ღონისძიების „ქართული მეჯლისის” დამფუძნებელი და სამეურვეო საბჭოს წევრი (2011 წლიდან).

2009 წლიდან ვასაძე აქვეყნებს პუბლიცისტურ სტატიებსა და ესეებს, რომელთა ძირითადი გზავნილი ულტრაკონსერვატული, ქრისტიანულ-მისტიკური და მესიანისტურია. 2019 წელს აქტიურად ჩაერთო საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში, სცადა თავის გარშემო უკიდურესად მემარჯვენე დაჯგუფებების კონსოლიდირება, სათავეში ჩაუდგა კამპანიას სექსუალური უმცირესობების წინააღმდეგ. ამ მიზნით 2021 წლის მაისში დააარსა პოლიტიკური ორგანიზაცია „ე.რ.ი.“, რომლის იდეოლოგია ნააციონალურ კონსერვატიზმს და ევროსკეპტიციზმს ეფუძნება. ურთიერთობა ჰქონდა რუს ფილოსოფოსთან, ევრაზიული მოძრაობის დამფუძნებელთან და ულტრანაციონალისტ იდეოლოგთან ალექსანდრე დუგინთან. მალევე ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების მოტივით ვასაძე აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას ჩამოშორდა.
კრაკოვის აჯანყება (1846)

კრაკოვის აჯანყება — აჯანყება კრაკოვში ავსტრიელთა ბატონობისა და ფეოდალური წყობილების წინააღმდეგ. დაიწყო 1846 წლის 20 თებერვალს. აჯანყებულებმა აიღეს ქალაქი და 22 თებერვალს შექმნეს პოლონეთის რესპუბლიკის ეროვნული მთავროაბა, რომელმაც მანიფესტით მოუწოდა ხალხს ეროვნული დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისაკენ; აღიარა დემოკრატიული უფლებები, გააუქმა ფეოდალური ვალდებულებები, გლეხებს მათი მიწის ნედელები საკუთრებაში გადასცა. გამოცხადდა, რომ უქმდებოდა წოდებები და ტიტულები, მუშათა მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად შეიქმნებოდა მუშათა ეროვნული სახელოსნოები. მაგრამ ეროვნულმა მთავრობამ, რომელიც უმთავრესად ზომიერი შლიახტურ-ბურჟუაზიურ ელემენტებისაგან შედგებოდა, არ მოინდომა ქალაქის ღარიბობისა და გლეხობის რევოლუციური ენთუზიაზმის გამოყენება. დიდი დანაკლისი იყო აჯანყებისათვის ასევე ედვარდ დემბოვსკის დაღუპვა. 3 მარტს რევოლუციური კრაკოვი დაეცა. კრაკოვის აჯანყებას მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საუკუნის 40-იან წლებში ევროპის რევოლუციურ მოძრაობაში.
კრაკოვის აჯანყება (1923)

კრაკოვის აჯანყება — კრაკოვის მუშების შეიარაღებული გამოსვლა 1923 წლის 6 ნოემბერს. 31 ოქტომბერს პოლონეთის მთავრობის დადგენილებით გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა და შეიქმნა სამხედრო-საველე სასამართლოები. კომპარტიამ მოუწოდა მუშებს გადამწყვეტი ბრძოლისაკენ. 5 ნოემბერს პოლონეთში ყველგან დაიწყო გაფიცვა. კრაკოვის ხელისუფლებამ აკრძალა მუშათა სახლთან 6 ნოემბერს დანიშნული მიტინგი, შეკრების ადგილზე თავი მოუყარეს პოლიციასა და ჯარებს, რომელთაც სროლა აუტეხეს მიტინგზე მოსულ მუშებს. მუშებმა განაიარაღეს ჯარისკაცები და უკან დაახევინეს პოლიციას. 6 ნოემბრის საღამოს ქალაქის მუშათა რაიონი აჯანყებყლთა ხელთ იყო. პოლონეთის სოციალისტური პარტიის ლიდერები შეუთანხმდნენ მთავრობას და მოტყუებით განაიარაღეს აჯანყებულები.
მადურა

მადურა — კუნძული მალაის არქიპელაგში, იავის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირთან, ბალისა და იავის ზღვებს შორის. ეკუთვნის ინდონეზიას. ფართობი 4,5 ათასი კმ². რელიეფი უმთავრესად ბორცვიანია. აგებულია მერგელებითა და კირქვებით. განვითარებულია კარსტი. ჰავა სუბეკვატორული მუსონურია. გავრცელებულია ფოთოლმცვივანი ტროპიკული ტყე, ბუჩქნარი და სავანა. მადურის ტერიტორიის დიდი ნაწილი დამუშავებულია. კუნძულზე მისდევენ მეცხოველეობას, მეთევზეობას, იღებენ მარილს. კუნძულის მთავარი ქალაქია პამეკასანი.
მავზოლეუმი

მავზოლეუმი — მონუმენტური სამარხი ნაგებობა. სახელწოდება მიიღო ქალაქ ჰალიკარნასში აგებული კარიის მეფის მავსოლეს აკლდამისაგან. მავზოლეუმი გავრცელდა ძველ რომსა და შუა საუკუნეების აღმოსავლეთში. ტრადიციული ნაგებობის პარალელურად სოციალურ არქიტექტურაში მოინახა მავზოლეუმის კომპოზიციის ახალი პრინციპი. იგი შეეხამა ტრიბუნას, რითაც მავზოლეუმის მონუმენტურ არქიტექტურას საზოგადოებრივი მნიშვნელობა მიენიჭა.
დუელი (ფილმი)

დუელი — ამერიკული ტელეფილმი. მთავარ როლში დენის უივერი. რიჩარდ მეთისონის ამავე სახელის მოთხრობის ეკრანიზაცია. ეს იყო სტივენ სპილბერგის პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი და ამ ფილმის წარმატებებმა განაპირობა მისი შემდგომი კარიერა კინორეჟისურაში.

სიუჟეტი
დევიდ მანი თავისი „პლიმუთით“ მიდის კალიფორნიის გზებზე. როცა ის გაუსწრებს სატვირთო მანქანას, მაშინ სატვირთოს მძღოლი ამას მიიღებს პირად გამოწვევად. თავიდან ის რამდენიმეჯერ გაუსწრებს დევიდს და ამუხრუჭებს; შემდეგ დევიდს ფსიქოლოგიურ თამაშს უწყებს. ამასთანავე სატვირთოს მძღოლი ცდილობს მის გზიდან გადაგდებას. ჯერჯერობით დევიდი არ იმჩნევს, მაგრამ შემდეგ იღებს ამ გამოწვევას.

როლებში
დევიდ უივერი — დევიდ მანი
ედი ფაირსტოუნი — მფლობელი კაფისა
ჯინ დინარსკი — კაფეს სტუმარი
ტიმ ჰერბერტი — ბენზინგასამართი სადგურის მუშა
ჩარლზ სილი — მოხუცი
ალექსანდრ ლოკვუდი — მოხუცი მანქანაში
ემი დუგლასი — მოხუცი ქალი მანქანაში
შირლი ო'ჰარა — ოფიციანტი
ლუსილ ბენსინი — ბენზინგასამართი სადგურის მეპატრონე
ქერი ლოფტინი — სატვირთოს მძღოლი

ჯილდოები და ნომინაციები
1972 — ნომინაცია პრემიაზე «ოქროს გლობუსი» საუკეთესო ტელეფილმისთვის
1972 — პრემია ემი ხმის საუკეთესო მონტაჟისთვის
1973 — გრან-პრი ფესტივალისა, ფანტასტიკური ფილმები ავორიაზში
2005 — ნომინაცია პრემიაზე «სატურნი» კლასიკური ფილმის საუკეთესო -გამოცემისთვის.

საინტერესო ფაქტები
მანქანაში, რომელიც პერსონაჟ დევიდ უივერს შეცდომით უნდა მიეღო, შეიძლებოდა წერებოდა «» — უკუღმა წაკითხვის დროს კი გამოდის რეჟისორის გვარი «».
ფილმისთვის აგებული არ ყოფილა არც ერთი დეკორაცია.
კუნინდას სამეფო

კუნინდა, კულინდა — ძველინდური სახელმწიფო. მდებარეობდა ცენტრალურ ჰიმალაებში (თანამედროვე ინდოეთის შტატი უტარაკჰანდი და ჰიმაჩალ-პრადეშის შტატის სამხრეთ ნაწილი) და არსებობდა ძვ. წ. საუკუნიდან ძვ. წ. საუკუნემდე პერიოდში.

მიუხედავად იმისა, რომ კუნინდას სახელმწიფოს დოკუმენტური ისტორია იწყება ძვ.წ. საუკუნიდან, კუნინდას ტომებისა და ხალხების არსებობას, რომლებიც ცხოვრობდნენ კულინდადეშის სამეფოში, ადასტურებს ძველინდური ეპოსი „მაჰაბჰარატა“ და „პურანები“. კერძოდ, „მაჰაბჰარატა“ გადმოგვცემს, რომ კუნინდელები დამარცხდნენ არჯუნებთან. კუნინდას ერთ-ერთი პირველი მეფე იყო მდინარე ჯამუნას მთაგორიანი ხეობის და სატლეჯის მმართველი ამოგჰაბჰუტი ძვ.წ. საუკუნის დასასარულს და ძვ. წ. საუკუნის დასაწყისში. ძველი ბერძენი ისტორიკოსი პტოლემეოსი კუნინდების სამშობლოდ მიიჩნევს რეგიონს, რომელიც მდებარეობდა მდინარეების ჯამუნას, განგის და სატლეჯის სათავეებთან.
კალსში, ჰიმალაის გარვალის რეგიონში აღმოჩენილ იქმა მეფე აშოკას წარწერა, რომელიც ადასტურებს ძვ. წ. საუკუნეში ამ რეგიონში ბუდიზმის არსებობას. კუნინდას სამეფომ არსებობა შეწყვიტა საუკუნეში, ხოლო საუკუნეში აქ ფართოდ გავრცელდა შივაიზმი.
ჭენია

ჭენია — მწერების გვარი ბზუალა ხოჭოების ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 1-2 სმ აღწევს. კაშკაშა ფერისაა, ხშირად ღია ლაქები აყრია. აქვთ დიდი თავი, დიდი, ამობურცული თვალები. ბინადრობენ ნიადაგის ზედაპირზე, მატლები — ნიადაგში ამოთხრილ ვერტიკალურ ხვრელებში. მატლი და ხოჭო აქტიური მტაცებლები არიან. ბევრი სახეობა ანადგურებს მავნე მწერებს, რითაც სარგებლობა მოაქვს. ხოჭო კარგად ფრენს, აქტიურია დღის საათებში. საქართველოში ცნობილია 12 სახეობა.
ჭერეხი

ჭერეხი — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. აქვს წაგრძელებული სხეული, დიდი პირი, მომწვანო-მურა ზურგი, ვერცხლისფერი გვერდები. მისი სხეულის სიგრძე 60-80 სმ აღწევს. გავრცელებულია ჩრდილოეთის, ბალტიის, შავი, კასპიის და არალის ზღვების აუზებში. საქართველოში გვხვდება რიონში, სუფსაში, ენგურში, პალიასტომის ტბაში. მტკვარში, ალაზანში, ხრამსა და იორში მოიპოვება მისი ქვესახეობა — წითელტუჩა ჭერეხი ანუ ხაშამი . ჭერეხი მტაცებელია. ძვირფასი სარეწაო თევზია. იყენებენ ნედლს, შებოლილს, დაკონსერვებულსა და დამარილებულს.
ჭიამაგვარისებრნი

ჭიამაგვარისებრნი — უფეხო ამფიბიების რიგის ერთადერთი ოჯახი. ცნობილია 25-მდე გვარი და 70-მდე სახეობა. მათი ჭიისმაგვარი სხეული მოკლებულია კიდურებს და 400-მდე რგოლისაგან შედგება. მოძრაობენ ნელა. განაყოფიერება შინაგანია. უმრავლესობა კვერცხს სოროში დებს. იკვებებიან წვრილი ცხოველებით. გავრცელებულნი არიან აფრიკის, აზიისა და ამერიკის ტროპიკულ სარტყელში. უმრავლესობა ნიადაგში ბინადრობს.
ცრუქერქიჭამიასებრნი

ცრუქერქიჭამიასებრნი — მწერების ოჯახი ხოჭოების რიგისა. აქვთ ცილინდრული სხეული, ამობურცული წინა ზურგი, რომელიც ფარავს თავს, 9-10 ნაწევრიანი, სავარცხლისებრი ან გურზისებრი ულვაშები. მატლი ვითარდება მერქანში, იშვიათად — მცენარის თესლში. ზოგი სახეობა მავნებელია — აზიანებს ხის ნაწარმსა და ხის მასალას, ზოგი — სამეურნეო კულტურებს. საქართველოში ცნობილია 13 სახეობა.
ჯეიმზ მაკფერსონი

ჯეიმზ მაკფერსონი (; დ. 27 ოქტომბერი, 1736, რათვენი, ინვერნესის საგრაფო — გ. 17 თებერვალი, 1796, ბელვილი, ინვერსენის საგრაფო) — შოტლანდიელი პოეტი. მის სახელს უკავშირდება საუკუნეში მეტად გახმაურებული წიგნი „ოსიანის სიმღერები, რომლებიც გელურიდან თარგმნა ჯეიმზ მაკფერსონმა“ (1765). ეს არის ინგლისურ ენაზე რიტმული პროზით დაწერილი დიდი ეპიკური პოემა, რომლის შემთხზველად გამოცხადებულია საუკუნის ლეგენდარული ბარდი შოტლანდიელი გელი-ოსიანი. წიგნი რამდენიმე ევროპულ ენაზე ითარგმნა და ოსიანი „ჩრდილოეთის ჰომეროსად“ ცნეს, ვიდრე არ დადგინდა, რომ პოემა ლიტერატურული მისტიფიკაციაა, ხოლო მისი ავტორი მაკფერსონი იყო. საუკუნეში პოემამ დიდი გავლენა მოახდინა ევროპული რომანტიზმის განვითარებაზე. მაკფერსონი კრეფდა ძველ ლექსებს, ფოლკლორულ მასალას, თარგმნიდა გელური ენიდან.
მაკრომოლეკულა

მაკრომოლეკულა — პოლიმერის მოლეკულა. იგი აგებულია იდენტური (ჰომოპოლიმერის მაკროსტრუქტურა) ან განსხვავებული (თანაპოლიმერის მაკროსტრუქტურა) სტრუქტურული ერთეულებისაგან — მონომერული (განმეორებადი) რგოლებისაგან. მაკროსტრუქტურა შეიძლება იყოს ხაზოვანი, განშტოებული და შეკერილი, ანუ სამგანზომილებიანი. უკანასკნელი წარმოიქმნება ხაზოვანი ან განშტოებული მაკრომოლეკულების განივი ქიმიური ბმით შეერთებისას. შეკერილი მაკრომოლეკულისაგან შედგენილი პოლიმერის მაგალითია რეზინი.