iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბორნჰოლმი

}
| მდებარეობა = ბალტიის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 588
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა = 162
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ბორნჰოლმი — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში. მდებარეობს დანარჩენი დანიისგან აღმოსავლეთით, შვედეთის სამხრეთითა და პოლონეთის ჩრდილოეთით. კუნძულზე მეურნეობის მთავარი დარგებია მეთევზეობა და ხელოსნობა, მათ შორის მინისა და კერამიკის წარმოება, ასევე სარძევე მეურნეობა. მნიშვნელოვანია ტურიზმის როლი ზაფხულში. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში წარმოდგენილია კლდოვანი ფორმაციები, ცენტრალურ ნაწილში — სასოფლო-სამეურნეო მიწები, სამხრეთში კი პლაჟები.

კუნძულზე შექმნილია ბორნჰოლმის რეგიონული მუნიციპალიტეტი. 2007 წლიდან იგი დედაქალაქის ოლქის შემადგენელი ნაწილი გახდა.

ბორნჰოლმიდან 18 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს პატარა კუნძული ერტჰოლმენი.

ბალტიის ზღვაში სტრატეგიული მდებარეობის გამო, ბორნჰოლმისათვის მუდმივ დავებში იყვნენ ჩაფლულნი დანიის მმართველები, ძირითადად შვედებთან. კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთში მდებარე ჰომერსჰუსის ციხესიმაგრე შუა საუკუნეების უდიდესი ციხეა მთელ ჩრდილოეთ ევროპაში.
ფალსტერი

}
| მდებარეობა = ბალტიის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 514
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ფალსტერი — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში, ქვეყნის დანარჩენი ნაწილისგან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ფართობი 514 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 43 398 ადამიანს შეადგენს. ფალსტერი მოიცავს დანიის უკიდურეს სამხრეთ წერტილებს.

უდიდესი ქალაქია ნიკებინგ-ფალსტერი, რომელშიც თავს იყრის კუნძულის მოსახლეობის 40%. სხვა მნიშვნელოვან ქალაქებს შორისაა სტუბეკებინგი, ნერე-ალსლევი და გესერი.

ფალსტერი კუნძულ ზელანდიასთან დაკავშირებულია ფარეს ხიდებით, რომელზეც გაივლის კოპენჰაგენისა და ჰამბურგის დამაკავშირებელი ევროპის მაგისტრალი 47. ორი სხვა ხიდი ასევე აკავშირებს კუნძულ ლოლანთან.

გალერეა
მორსი (კუნძული)

}
| მდებარეობა = ლიმფიორდი
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 368
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
მორსი — პატარა კუნძული დანიაში, თავთხელ ლიმფიორდის სრუტეში. ფართობი 367,7 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 21 800 ადამიანს შეადგენს. მთავარი ქალაქია ნიკებინგ-მორსი.

გეოგრაფიულად მორსი უნიკალურია. მეზობელ კუნძულ ფურთან ერთად ცნობილია დიატომიტის დეპოზიტებით.

გალერეა
ლანგელანი

}
| მდებარეობა = დიდი ბელტი
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 284
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ლანგელანი — კუნძული დანიაში, დიდი ბელტის სრუტეში. ფართობი 285 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 13 277 ადამიანს შეადგენს. კუნძული აწარმოებს მარცვლეულს და ცნობილია თავის რეკრეაციული არეალებით. ახლომდებარე დიდ კუნძულ ფიუნთან დაკავშირებულია ხიდით.

კუნძულის უდიდესი ქალაქია რუდკებინგი, სადაც დაიბადა ცნობილი დანიელი ფიზიკოსი ჰანს კრისტიან ერსტედი.

გალერეა
დანიის შეიარაღებული ძალები

დანიის შეიარაღებული ძალები — დანიის სამეფოს სამხედრო ძალების ერთობლიობა, რომელიც განკუთვნილია დანიის თავისუფლების, დამოუკიდებლობის და ტერიტორიული მთლიანობის დასაცავად. დანიის შეიარაღებული ძალები შედგება სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო ძალებისგან. შეიარაღბულ ძალების ბიუჯეტი, 2009 წლის მონაცემებით არის 4,33 მილიარდი აშშ დოლარი.
ბრუკლინ ნეტსის მთავარი მწვრთნელები

ბრუკლინ ნეტსი — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც ნიუ-იორკ სიტის ქალაქ ბრუკლინში მდებარეობს. გუნდი არის წევრი ატლანტიკის დივიზიონის, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში .

გუნდის ისტორიაში სულ 20 მთავარი მწვრთნელი იყო. პირველი მათგანი მაქს ზასლოფსკი იყო, რომელიც გუნდს 2 სეზონის განმავლობაში ლიდერობდა. კევინ ლაფერი იიყო ერთადერთი მწვრთნელი, რომელმაც ჩემპიონის ტიტული მოიგო 1974 და 1976 წლებში, როდესაც გუნდი ჯერ კიდევ -ში ასპარეზობდა. ლაფერი ყველა დროის ლიდერია გუნდის ისტორიაში რეგულარული სეზონის ჩატარებული მატჩების რაოდენობით (615) და გამარჯვებით (297). ლარი ბრაუნი ლიდერობს გუნდის ისტორიაში რეგულარული სეზონის გამარჯვების პროცენტიც (.576). ბაირონ სკოტი ნეტსის ყველა დროის ლიდერია პლეი-ოფში გაწვრთნილი (40) თამაშით და ასევე მოგებული (25) მატჩით, რითაც პლეი-ოფში გამარჯვების პროცენტული (.625) მაჩვენებელი აქვს. ჩაკ დელი და ბილ ფიტჩი არჩეული იქნენ 10 საუკეთესო მწვრთნელს შორის ისტორიაში. დელი, ბრაუნი და ლუ კერნესეცა არიან ნეტსის მხოლოდ და მხოლოს ის მწვრთნელები, რომლებიც კალათბურთის დიდების დარბაზში იქნენ შეყვანილი როგორც მწვრთნელი.

მნიშვნელობები
მწვრთნელები
სტატისტიკა შესწორებულია 2010-2011 წლების სეზონის დამთავრების შემდეგ

აღნიშვნა
ნეტსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც სეზონი.
მენი (დანია)

}
| მდებარეობა = ბალტიის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 218
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
მენი — კუნძული სამხრეთ-აღმოსავლეთ დანიაში, ბალტიის ზღვაში. წარმოადგენს დანიის ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას, თავის თეთრი კლიფებით, კოხტა პეიზაჟებით, ქვიშიანი პლაჟებითა და ძველ საბაზრო ქალაქ სტეგეთი.

მენი კუნძულ ზელანდიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს და მისგან გამოყოფილია ჰელენის სრუტით. ქალაქ კალვეჩედან ზელანდიამდე გადებულია დედოფალ ალექსანდრინის ხიდი, რომელიც 1943 წლის 30 მაისს გაიხსნა და მეფე კრისტიან -ის მეუღლის დედოფალ ალექსანდრინის პატივსაცემად ეწოდა სახელი. მისი სიგრძე 746 მეტრია და დანიის ერთ-ერთ უგრძეს ხიდად მიიჩნევა.

მენის ფართობი 218 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 9 909 ადამიანს შეადგენს.
სამსე

}
| მდებარეობა = კატეგატის სრუტე
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 112
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
სამსე — დანიის კუნძული კატეგატის სრუტეში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულიდან 15 კმ-ის მოშორებით. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება სამსეს მუნიციპალიტეტს. ამ გაერთიანების ფართობი 114 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 4 300 ადამიანს შეადგენს.

1997 წელს, სამსემ გაიმარჯვა სამთავრობო შეჯიბრში და ალტერნატიული ენერგიის წარმოების მოდელი გახდა მთელ ქვეყანაში. დღეისათვის, მისი ელექტროენერგიის 100% ქარის ელექტროსადგურების მიერ იწარმოება.

გალერეა
იგნასიო კამაჩო

იგნასიო კამაჩო ბარნოლა (; დ. 4 მაისი, 1990, სარაგოსა, არაგონი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „მალაგის“ საყრდენი ნახევარმცველის.

კამაჩოს ნათამაშები აქვს ესპანეთის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებებში. 2007 წელს ის იყო 17-წლამდელთა ნაკრების კაპიტანი, როდესაც ესპანეთი გახდა ევროპის ჩემპიონი.
ნაჩო მონრეალი

იგნასიო (ნაჩო) მონრეალ ერასო (; დ. 26 თებერვალი, 1986, პამპლონა, ნავარა, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი. თამაშობს ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „არსენალსა“ და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში მარცხენა მცველის პოზიციაზე.

კარიერა დაიწყო 2005 წელს „ოსასუნაში“, სადაც 144 ოფიციალური მატჩი ჩაატარა. 2011 წლის ივნისში, 6 მილიონი ევროს სანაცვლოდ გადავიდა „მალაგაში“. 2013 წელს დატოვა „მალაგა“ და შეუერთდა ლონდონის „არსენალს“, ვისთან ერთადაც სამჯერ მოიგო ინგლისის ასოციაციის თასი.

მისი დებიუტი ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2009 წლის 6 აგვისტოს მაკედონიის ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში. მონაწილეობდა 2013 წლის კონფედერაციის თასზე ბრაზილიაში. პირველი გოლი ნაკრებში გაიტანა 2016 წლის 12 ნოემბერს მაკედონიის წინააღმდეგ 2018 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო მატჩში.

ტიტულები
საკლუბო
არსენალი
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2013–14, 2014–15, 2016–17
ინგლისის სუპერთასი: 2014, 2015, 2017

სანაკრებო
ესპანეთი
სებასტიან ფერნანდესი

სებასტიან ბრუნო ფერნანდეს მილიერინა (; დ. 23 მაისი, 1985, მონტევიდეო, ურუგვაი) — ურუგვაელი ფეხბურთელი, ურუგვაის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „ნასიონალის“ თავდამსხმელი. ის აგრეთვე ცნობილია, როგორც სება ფერნანდესი.

მისი დებიუტი ურუგვაის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2006 წლის 24 მაისს რუმინეთის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში. 2010 წლის 27 ივლისს ფერნანდესი გამოიძახეს 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე.

ტიტულები
დეფენსორ სპორტინგი
ურუგვაის პრიმერა დივიზიონი: 2007–08

ბანფილდი
არგენტინის პრიმერა დივიზიონი: 2009–10

ნასიონალი
ურუგვაის პრიმერა დივიზიონი: 2014–15
ალპური ხალი

ალპური ხალი — მაღალმთის მცენარეთა თანასაზოგადოება, რომელშიც ჭარბობს გართხმული და როზეტის ფორმის ნაირბალახოვანი მცენარეები, მათ შორის ფესვმაგარა, ქარცხვი, ბაბუაწვერა, მრავალძარღვა, მარწყვა ბალახი, ვერონიკა, კვლიავი და სხვ. ალპურ ხალს ახასიათებს მჭიდრო შეკრული ბალახოვანი საფარი, ასპექტთა სიჭრელე. ალპური ხალის ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელია მყინვარული რელიეფი. გავრცელებულია ზომიერი სარტყლის მთის სისტემებში — შვეიცარიის ალპებსა და პირენეებში.

ალპური ხალი გამოხატულია აგრეთვე კავკასიონზე.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყაზახეთში

2012 წლის მონაცემებით ყაზახეთში 3 იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია. კონვენცია მიღებული იქნა 1977 წლის 1 სექტემბერს. პირველი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ყაზახეთიდან იყო ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი. სიაში გაწევრიანდა 1103 ნომრით 2003 წელს.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 962 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0.3 % ყაზახეთის ძეგლებია. მათ შორის ერთი ძეგლი მიჩნეულია ადამიანური გენიის შედევრად (კრიტერიუმი ) და

მათ შორის:
2 კულტურული ობიექტი
1 ბუნების ძეგლი

ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი მიჩნეულია ადამიანური გენიის შედევრად (კრიტერიუმი ).

ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
საცდელი სია
ცხრილში ობიექტები შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში მათი დამატების თარიღის მიხედვით.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონი 2012-2014

ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონი 2012-2014 — ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონის გათამაშება.

დივიზიონში თამაშები ჩატარდება ორ წლიანი სისტემით, სადაც გუნდებს ორი თამაშის გამართვა მოუწიათ ერთმანეთთან შინ და გარეთ. 2009 წლიდან მოყოლებული გამარჯვებული ერთი წლის შედეგით ვლინდება. 2012-2014 წლების გათამაშება ამავდროულად არის აგრეთვე 2015 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპი ევროპის ზონაში.

ცხრილი - დივიზიონი 1
ცხრილში ქულები ნაწილდება შემდეგი სისტემით:
4 ქულა მოგებისათვის
2 ქულა ფრეს შემთხვევაში
0 ქულა წაგებისათვის
1 ბონუს ქულა მატჩში 4 და უფრო მეტი ლელოს დადებისათვის
1 ბონუს ქულა 7 და უფრო ნაკლები ქულით წაგებისათვის

მატჩების კალენდარი
ცხრილი - დივიზიონი 1
მატჩების კალენდარი
მინაკშის ტაძარი

მინაკშის ტაძარი — სამხრეთ ინდოეთის სატაძრო კომპლექსი. მადურაიში მდებარე მინაკშის ტაძარი ინდუიზმის ათასობით მიმდევარს იზიდავს. ტაძარი ეძღვნება მინაკშის, მადურაის პრინცისა და ინდუისტების ღმერთ შივას მეგობარს. სატაძრო კომპლექსში შედის 12 კოშკი-კარიბჭე, რომელთაც მრავალი ქანდაკება ამშვენებს. ყველაზე მაღალ ტაძარში მდებარეობს ათასი სვეტის დარბაზი, რომელიც ღმერთებისა და ქალღმერთების ფერადად მოხატული ფიგურებითაა მორთული. აქვეა უძველესი ტბა, სადაც მლოცველები წმინდა წყალში განიბანებიან.
იმუნური სისტემა

იმუნური სისტემა — ბიოლოგიური სისტემა ცოცხალ ორგანიზმში, რომლის ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს ორგანიზმის დაცვა დაავადებებისგან. ეს სისტემა რეაგირებს პათოგენთა ფართო სპექტრზე: ვირუსებზე, ბაქტერიებზე, პარაზიტებზე, აგრეთვე ავთვისებიანი სიმსივნის უჯრედებზე და ისეთ უცხო სხეულებზე, როგორიცაა მაგალითად კანში შერჭობილი ხიჭვი.

იმუნური სისტემა, ამა თუ იმ სახით, თითქმის ყველა ცოცხალ ორგანიზმს გააჩნია. მაგალითად ბაქტერიების იმუნური სისტემა წარმოადგენს უბრალოდ ფერმენტებს, რომელიც მათ ვირუსული ინფექციებისგან იცავს. მცენარეებსა და ცხოველებში იმუნური რეაქციის სხვა საბაზისო მექანიზმებიც განვითარდა, რომლებიც დღემდე მოქმედებს. მაგალითად ფაგოციტოზი, ანტიმიკრობული პეპტიდების გამოყოფა, ანთება.

მიღებულია იმუნური სისტემების დაყოფა ორ ქვე-სისტემად: თანდაყოლილ იმუნურ სისტემად და შეძენილ იმუნურ სისტემად. თანდაყოლილი იმუნური სისტემა ყველა სტიმულზე წინასწარ დადგენილ ერთსა და იმავე რეაქციით პასუხობს. შეძენილი იმუნური სისტემა კი ორგანიზმის სიცოცხლის განმავლობაში სწავლობს სხვადასხვა სტიმულზე რეაგირებას, ცნობს იმ სტიმულებს რომელსაც ადრე შეხვედრია, და თანდათან უფრო და უფრო სწრაფ და მიზანმიმართულ პასუხებს იძლევა (სწორედ ამ თვისებას ემყარება ვაქცინაცია). ორივე სისტემა იყენებს როგორც სპეციფიურ უჯრედებს, ასევე სპეციფიურ მოლეკულებს.

ძუძუმწოვრებში იმუნური სისტემის ფორმირება ჯერ კიდევ მუცლადყოფნის დროს იწყება. ნაყოფს დედისაგან იმუნური სისტემის ზოგიერთი მზა კომპონენტი გადაეცემა. ბავშვის დაბადების შემდეგ კი იმუნიტეტის შემდგომ განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი დედის რძეს აკისრია. ბავშვს დაბადებისთანავე უხდება შეხება სხვადასხვა პათოგენურ მიკრობთან. ასეთ შემთხვევაში იმუნური სისტემა მაშინვე იწყებს მოქმედებას, შემდეგ კი თანდათანობით ვითარდება და ძლიერდება.

იმუნური სისტემის არასწორი მუშაობის შედეგებია აუტოიმუნური დაავადებები, ანთებითი დაავადებები, ალერგია და ავთვისებიანი სიმსივნეები. იმუნოდეფიციტი ქვია მდგომარეობას, როცა იმუნური სისტემა საჭიროზე ნაკლებად აქტიურია და ორგანიზმს ინფექციებისგან ვერ იცავს. ადამიანებში ეს შეიძლება იყოს თანდაყოლილი გენეტიკური დაავადება, ან აივ/შიდსის ინფექციის შედეგი, ან იმუნიტეტის დამბლოკავი წამლებით გამოწვეული მდგომარეობა. აუტოიმუნური დაავადებები კი ნიშნავს მდგომარეობას, როცა იმუნური სისტემა საჭიროზე მეტად აქტიურია და ორგანიზმის საკუთარ უჯრედებს ესხმის თავს, თითქოს ისინი უცხო ორგანიზმის უჯრედები იყოს. გავრცელებული აუტოიმუნური დაავადებებია ჰაშიმოტოს თიროიდიტი, რევმატოიდული ართრიტი, ტიპის შაქრიანი დიაბეტი, წითელი მჭამელი და სხვა.

იმუნური სისტემის ყველა ასპექტის შემსწავლელ მეცნიერებას იმუნოლოგია ეწოდება.
გარეთ ბეილი

გარეთ ფრენკ ბეილი (; დ. 16 ივლისი, 1989) — უელსელი ფეხბურთელი, ინგლისის პრემიერლიგის კლუბ „ტოტენჰემისა“ (იჯარით მადრიდის „რეალიდან“) და უელსის ეროვნულ ნაკრების გარემარბი.

საკლუბო კარიერა
ადრეული წლები
კარიერა დაიწყო „საუთჰემპტონში“ და თავიდან თამაშობდა მარცხენა მცველის პოზიციაზე. ასრულებს თავისუფალ დარტყმებს. 2007 წელს გადავიდა „ტოტენჰემ ჰოტსპურში“. მან დიდი როლი ითამაშა კლუბის წარმატებებში როგორც შიდა ჩემპიონატში, ასევე ჩემპიონთა ლიგაზე.

ტრანსფერი რეალში
გარეთ ბეილი ყველაზე ძვირადღირებული ფეხბურთელი გახდა, მას შემდეგ რაც 2013 წლის 1 სექტემბერს "ტოტენჰემიდან" მადრიდის "რეალში" სარეკორდო თანხის, 100 მილიონი ევროს სანაცვლოდ გადავიდა.

სანაკრებო კარიერა
ბეილი მნიშვნელოვნად დაეხმარა უელსის ნაკრებს ევრო 2016-ზე მოხვედრაში. მან საკვალიფიკაციო ტურნირში 6 გოლი გაიტანა და 2 საგოლე პასი გააკეთა. მან 8 გოლში მიიღო მონაწილეობა ნაკრების მიერ გატანილი 9 გოლიდან.

მიღწევები
რეალ მადრიდი: (19)
ესპანეთის ლა ლიგა (3): 2016–17, 2019–20, 2021–22
ესპანეთის თასი (1): 2013–14
ესპანეთის სუპერთასი (3): 2017, 2020, 2021–22
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (5): 2013–14, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2021–22
უეფა-ს სუპერთასი (3): 2014, 2016, 2017
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (4): 2014, 2016, 2017, 2018
დიდი ორმო

„დიდი ორმო“ (, ან ) — დიდი ზომის ღია კარიერი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, ქალაქ კიმბერლისთან. მიჩნეულია როგორც ხელით გამომუშავებული უდიდესი ჩაღრმავება — ყოფილი ალმასის მაღარო. პირველად აქ ალმასები იპოვეს ქალაქ კოლესბერგთან, ფერმის ტერიტორიაზე. 1871-1914 წლებში 50 000 მაღაროელმა წერაქვითა და ნიჩბებით ღრმა ორმო გათხარეს, რის შედეგადაც გამოვლინდა 2,720 კგ ალმასი. დიდი ორმოს ზედაპირის ფართობი უდრის 17 ჰა-ს, პერიმეტრი 1,6 კმ-ია, ხოლო სიგანე 463 მ. ორმო ამოთხარეს 240 მ სიღრმეზე, შემდეგ ნაწილობრივ ამოავსეს ცარიელი ქანებით 215 მ-მდე. მოგვიანებით კიდევ 40 მ წყალმა დაიკავა, დანარჩენი 175 მ მოჩანს.

გამომუშავების პროცესში ამოღებულ იქნა 22,5 მლნ. ტ. გრუნტი. მინერალის მოპოვება 1866-1914 წლებში მიმდინარეობდა. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების დასრულებასთან ერთად „დიდი ორმო“ გახდა მომნახველების (კიმბერლისთან ერთად) საინტერესო ადგილი. მიმდინარეობს მცდელობები „დიდი ორმოს“ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეყვანასთან დაკავშირებით.
ილიამნა

ილიამნა — მოქმედი სტრატოვულკანი ჩრდილოეთ ამერიკაში. მდებარეობს ალასკის ნახევარკუნძულზე, ალეუტის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიმაღლე 3053 მ. ქალაქ ანკორიჯიდან განლაგებულია სამხრეთ-დასავლეთით 215 კმ-ში. ვულკანის ციცაბო კალთები აწყდება კუკის ყურის დასავლეთ სანაპიროს. ზღვის დონიდან 2740 მ სიმაღლეზე განვითარებულია ფუმაროლები, აღმოსავლეთ კალთებზე ხშირია კვამლი და ორთქლი. დაფარულია მყინვარებით. ვულკანიდან სამხრეთ-დასავლეთით 60 კმ-ში მდებარეობს ტბა ილიამნა.
ლესე

}
| მდებარეობა = ჩრდილოეთის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 101
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ლესე — დანიის კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, კატეგატის სრუტეში. მდებარეობს იუტლანდიის ნახევარკუნძულიდან 19 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. კუნძულზე შექმნილია ამავე სახელწოდების მუნიციპალიტეტი. ლესეს მდებარეობა მოხსენიებულია ნორვეგიულ მითოლოგიაშიც.

კუნძულის ფართობი 101 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2009 წლის მონაცემებით 1 969 ადამიანს შეადგენს. უდიდესი ქალაქია ბირუმი.
ამაგერი

}
| მდებარეობა = ერესუნის სრუტე
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 96,29
| სია =
| სიგრძე_კმ = 16,1
| სიგანე_კმ = 11,1
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =

ამაგერი — დანიის კუნძული ერესუნის სრუტეში. დედაქალაქი კოპენჰაგენი ნაწილობრივ სწორედ ამაგერზეა გაშენებული. კუნძულ ზელანდიასთან დაკავშირებულია ხუთი ხიდით. ფართობი 96,29 კმ²-ს შეადგენს.

ამაგერს დასახლების დიდი ისტორია გააჩნია, რაც მისი ნაყოფიერი ნიადაგისა და კოპენჰაგენის სიახლოვის დამსახურებაა. 1521 წელს, მეფე კრისიტიან -მ კუნძულზე საცხოვრებლად და მებოსტნეობის გასავითარებლად ჰოლანდიელი მოსახლეები მიიწვია. კოპენჰაგენმა ამაგერზე გაფართოება მხოლოდ საუკუნის ბოლოს დაიწყო, 1902 წელს კი უკვე განაშენიანებული არეალი დედაქალაქს მიუერთდა.
ერე

}
| მდებარეობა = ბალტიის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 88
| სია =
| სიგრძე_კმ = 30
| სიგანე_კმ = 8
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ერე — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება სამხრეთ დანიის რეგიონს. კუნძულის ფართობი 88 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 6 669 ადამიანს შეადგენს.

ერეს სიგრძე დაახლოებით 30 კმ-ია, სიგანე 8 კმ. ლანდშაფტში ჭარბობს ბორცვები. კუნძულზე სამი პატარა ქალაქია, რომელთა შორის უდიდესია მარსტალი 2 340 მოსახლით. ასევე წარმოდგენილია 14 სოფელი და რამდენიმე ფერმერული მეურნეობა.

კუნძული პოპულარულია ფეხით ხეტიალის მოყვარულთა შორის.

გალერეა
ტოსინგე

}
| მდებარეობა = ბალტიის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 70
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ტოსინგე — დანიის კუნძული ფიუნის სამხრეთით, ქალაქ სვენებორგთან. ფართობი 70 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 6 111 ადამიანს შეადგენს.

ტოსინგე ცნობილია ვალდემარსის ციხესიმაგრით.
აბიის შტატი

აბია — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — უმუაჰია.
ფართობი — 6320 კმ², მოსახლეობა — 2 845 380 ადამიანი (2006).

ისტორია
1967-1970 წწ. შედიოდა სეპარატისტული სახელმწიფოს ბიაფრის შემადგენლობაში. დაარსდა 1991 წლის 27 აგვისტოს, მას შემდეგ რაც გამოეყო შტატ იმოს. მოსახლეობის 95 %-ს შეადგენს ეთნიკური ჯგუფი იგბო.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით შტატი დაყოფილია 17 თვითმმართველობის რაიონად.
ფური (კუნძული)

}
| მდებარეობა = ლიმფიორდი
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 22
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ფური — პატარა კუნძული დანიაში; მდებარეობს ლიმფიორდში. ფართობი 22 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 900 ადამიანს შეადგენს.

ქვეყნის კონტინენტურ ნაწილთან ფური დაკავშირებულია 24 საათიანი საბორნე მიმოსვლით, რასაც 3–4 წუთი სჭირდება.

კუნძული ცნობილია დიატომიტის დეპოზიტებით. პოპულარული საქმიანობაა ნამარხებზე ნადირობა; დიატომიტებში აღმოჩენილი ზოგიერთი ნამარხი 55 მლნ წლისაა. კუნძულთან დაკავშირებული მახასიათებლები, ძირითადად ნამარხები გამოფენილია ფურის მუზეუმში.

2010 წელს, დანიური გაზეთის „ “ მკითხველმა ფური „დანიის ყველაზე საოცარ კუნძულად“ დაასახელა ლესეს და ერეს წინ.

ფური ადმინისტრაციულად სკივეს მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.
ფაიე

}
| მდებარეობა = ბალტიის ზღვა
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 22
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ფაიე — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში. მდებარეობს ლოლანის ჩრდილოეთით. ფართობი 16 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2005 წლის მონაცემებით 611 ადანიანს შეადგენს და გადანაწილებულია ორ სოფელში — ვესტერბიუსა და ოსტერბიუში. კლიმატი ზომიერი ზღვიურია, რბილი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით.

კუნძული ცნობილია ვაშლის პლანტაციებით.
სალტჰოლმი

}
| მდებარეობა = ერესუნის სრუტე
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 16
| სია =
| სიგრძე_კმ = 7
| სიგანე_კმ = 3
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
სალტჰოლმი — დანიის კუნძული ერესუნის სრუტეში, დანიასა და შვედეთს შორის. მდებარეობს კუნძულ ამაგერის აღმოსავლეთით, ტორნბის მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 7 კმ-ია, სიგანე 3, მთლიანი ფართობი კი 16 კმ², რის შედეგადაც იგი დანიის სიდიდით 21-ე კუნძულია. სალტჰოლმის ზედაპირი ძალიან ბრტყელია, უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან მხოლოდ 2 მეტრზე მდებარეობს, რის გამოც აღმოსავლეთის ქარების დროს ის ხშირად იტბორება. გარშემორტყმულია თავთხელი წყლებით (სიღრმე 2 მეტრი). სამხრეთით მრავლადაა ბოლო გამყინვარების დროს ჩამოყალიბებული პატარა კუნძულები და კლდოვანი დეპოზიტები.

კუნძულის ფლორაში ბალახი დომინირებს, ძალიან ცოტაა ხეები.
ორე

}
| მდებარეობა = ისეფიორდი
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 14
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ორე — პატარა კუნძული დანიაში. მდებარეობს ისეფიორდში. ფართობი 14 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2012 წლის მონაცემებით 831 ადამიანს შეადგენს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ჰოლბეკის მუნიციპალიტეტს. კუნძულზე გაშენებულია ოთხი სოფელი.

ორე პოპულარული დასასვენებელი ადგილია. აშენებულია 1 200 საზაფხულო კოტეჯი.

ორეს ეკლესია საუკუნით თარიღდება.
დავით ონოფრიშვილი

დავით ონოფრიშვილი (დ. 8 იანვარი, 1961, თბილისი ) — ქართველი გეოგრაფი, ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი. ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 1999-2000 წლებში.

ბიოგრაფია
ონოფრიშვილი სწავლობდა თბილისის პირველ ექსპერიმენტულ და 102-ე საშუალო სკოლებში. 1984 წელს მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიკური და სოციალური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1991 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახალხო მეურნეობის პროგნოზირების ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1994 წელს დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტის საერთაშორისო და საზოგადოებრივი სკოლის მაგისტრატურა ეკონომიკური პოლიტიკის მართვის სპეციალობით.

1984-1991 წლების მანძილზე ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ საქმიანობას. 1992-1993 წლებში მუშაობდა ფინანსთა სამინისტროსა და საქართველოს მინისტრთა კაბინეტში. 1994-1995 წლებში ონოფრიშვილი მუშაობდა მსოფ­ლიო ბან­კის ექ­სპერ­ტ-­კონ­სტულ­ტანტად საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების და წაგებიან საწარმოთა რესტრუქტურიზაციისა და პრივატიზაციის პროექტებზე.

1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. იყოეკონომიკური პოლიტიკის და რეფორმების კომიტეტის თავმჯდომარე. 1999-2000 წლებში ონოფრიშვილი იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრი იყო. იმავდროულად იყო ეროვნული უშიშროების საბჭოს წევრი.

2000-2002 წლებში ონოფრიშვილი არასამთავრობო სექტორში მუშაობდა, იყო საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ექსპერტი ფისკალურ საკითხებში. 2003 წელს გახდა ვანდერბილთის უნივერსიტეტის (ნეშვილი) ასოცირებული პროფესორი. 2004-2005 წლებში იყო საქართველოს რკინიგზის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე.

2009 წლიდან არის თავისუფალი დემოკრატების ეკონომიკური საბჭოს თავმჯდომარე. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (კასპის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ბიძინა ივანიშვილი - ქართული ოცნება“.
ქუშქა (მდინარე)

ქუშქა — მდინარე თურქმენეთსა და ავღანეთში. მდინარე მურღაბის უდიდესი შენაკადი. სათავე აქვს ავღანეთის მთებში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 3000 მ-ზე ზევით. სიგრძე 277 კმ, აუზის ფართობი 10,7 ათ. კმ². საზრდოობს წვიმისა და თოვლის წყლით. ზაფხულში შრება. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავთან 3,52 მ³/წმ. მდინარის ხეობაში გაშენებულია ქალაქი ქუშქა.
მურღაბი

მურღაბი — მდინარე ავღანეთსა და თურქმენეთში. სიგრძე 879 კმ, აუზის ფართობი 46 900 კმ². სათავე აქვს ავღანეთში. მიედინება ბანდი-თურქესტანისა და საფედქოჰის ქედებს შორის. თურქმენეთში ხეობა ფართოა. შექმნილია საირიგაციო ქსელი. ყარაყუმის უდაბნოში აჩენს მშრალ დელტას. საზრდოობა შერეულია. ჭარბობს თოვლის წყალი. წყალდიდობა დამახასიათებელია მარტსა და აპრილში, წყალმოვარდნები — ზამთარში. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 486 კმ-ზე დაახლოებით 52 მ³/წმ. მურღაბის ნაპირებზეა ქალაქები: მარი, ბაირამ-ალი და სხვ.