iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ზამფარის შტატი

ზამფარის შტატი — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-დასავლეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გუსაუ.
ფართობი — 39 762 კმ², მოსახლეობა — 3 278 873 ადამიანი (2006).

გეოგრაფია
ზამფარის შტატი ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიგერის სახელმწიფოს, ჩრდილო-დასავლეთით და დასავლეთით — სოკოტოს შტატს, სამხრეთით — ნიგერის, კადუნის და კების შტატებს და აღმოსავლეთით — კატსინის შტატს.

ისტორია
ზამფარის შტატი შეიქმნა 1996 წელს სოკოტოს შტატის შემადგენლობიდან გამოყოფის გზით. ზამფარის შტატი იყო ნიგერიის პირველი ტერიტორია, რომელმაც საკანონმდებლო დონეზე ოფიციალურად დაამტკიცა შარიათის ნორმები. 2000-იანი წლებიდან ზამფარის შტატის ხელისუფლება ატარებს მეწარმეების წახალისების პოლიტიკას (როგორც ადგილობრივების, ასევე უცხოელების) მრეწველობის სექტორის განვითარების ინვესტირების სახით. შტატში ფუნქციონირებს ტექსტილის , მცენარეული ზეთის და სხვა სამრეწველო წარმოება.

ტურიზმი
ზამფარის შტატში არსებობს მთელი რიგი ღირსშესანიშნაობები, რომლებიც ტურისტების ყურადღებას იზიდავს: ძველი ქალაქი ჯატა, ჩანჩქერი კვატარკვაში, კალალე (წყალსატევი — ბეჰემოთების საცხოვრებელი ადგილი) და ბევრი სხვა.
ტომსონის ქურციკი

ტომსონის ქურციკი ან უბრალოდ ტომი — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი სამფერა გაზელის გვარისა. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქურციკია. მისი სახელი უკავშირდება მკვლევარ ჯოზეფ ტომსონს. ზოგიერთი მას მიიჩნევს, როგორც წითელშუბლა ქურციკის ქვესახეობას, ამასთანავე აერთიანებდნენ გაზელის გვარში, მაგრამ იგი სამფერა ქურციკებში გაერთიანდა მას შემდეგ რაც ამ უკანასკნელმა გვარის სტატუსი მიიღო. ტომსონის ქურციკის რაოდენობა აფრიკაში 550.000-ზე მეტია და აღიარებულია აღმოსავლეთ აფრიკაში ყველაზე გავრცელებულ ქურციკად. მას შეუძლია განავითაროს 50-55 მლ/სთ და ამ სიჩქარით ხმელეთზე მეხუთე ყველაზე სწრაფი ცხოველია.
. . — სერენგეტის ტომსონის ქურციკი.
. . — აღმოსავლური ტომსონის ქურციკი
იმოს შტატი

იმოს შტატი — შტატი ნიგერიის სამხრეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ოვერი.
ფართობი — 5530 კმ², მოსახლეობა — 3 927 563 ადამიანი (2006).

ისტორია
იმოს შტატი — ნიგერიაში ნავთობის და ბუნებრივი აირის ერთ-ერთი მსხვილი ექსპორტიორია. შტატი შეიქმნა 1976 წლის 3 თებერვალს, მანამდე იყო არაღიარებული სახელმწიფო ბიაფრის რესპუბლიკის ნაწილი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
იმოს შტატი დაყოფილია 27 თვითმმართველობის რაიონად.
იობეს შტატი

იობეს შტატი — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დამატურუ.
ფართობი — 45 502 კმ², მოსახლეობა — 2 321 339 ადამიანი (2006).

ისტორია
იობეს შტატი შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს ბორნოს შტატის დასავლეთი ნაწილისაგან, შტატის ტერიტორიაზე მოქმედებს შარიათის კანონები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
იობეს შტატი დაყოფილია 17 თვითმმართველობის რაიონად.

ეკონომიკა
იობეს შტატი — ნიგერიის ღარიბი სასოფლო-სამეურნეო შტატია.
კადუნის შტატი

კადუნის შტატი — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კადუნა.
ფართობი — 46 053 კმ², მოსახლეობა — 6 113 503 ადამიანი (2006).

ისტორია
კადუნის შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, რომლის დროსაც ქვეყანა 12 შტატად დაიყო. მანამდე შტატის ტერიტორია შედიოდა ჩრდილოეთის ოლქის შემადგენლობაში, ხოლო ქალაქი კადუნა ამ ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. 1976 წლამდე შტატს ერქვა ჩრდილოეთ-ცენტრალური. 1987 წელს კადუნის შტატს ჩამოეჭრა ტერიტორია, რომელიც შევიდა ახლადჩამოყალიბებული კატსინის შტატის შემადგენლობაში.

შტატის შემადგენლობაში შედის ზაზაუს ემირატი, რომლის დედაქალაქია ისტორიული ქალაქი ზარია.

ადმინისტრაციული დაყოფა
კადუნის შტატი დაყოფილია 23 თვითმმართველობის რაიონად.
ტემერნიკის ხიდი

ტემერნიკის ხიდი — ხიდი მდინარე დონზე, დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია 2007-2010 წლებში ინჟინერ ა. ეფრემუშკინის პროექტის მიხედვით. სახელწოდება მიიღო 2011 წლის 17 მარტს, ამავე სახელწოდების მდინარისაგან, იმის გამო, რომ ესტაკადის ნაწილი გადაჭიმულია მის ნაპირზეც. მანამდე კი ხიდს ეწოდებოდა „ხიდი სივერსის პროსპექტის დასასრულს“.

აღწერა
ტემერნიკის ხიდი, რომელიც ატარებდა 60 000 მანქანას დღე-ღამეში, ააგეს ვოროშილოვის ხიდის (46 ათასი ავტომობილი დღე-ღამეში) ალტერნატივად. ხიდი მდებარეობს გზატკეცილზე 4 „დონი“, დონის როსტოვიდან კრასნოდარისა და სტავროპოლის მიმართულებით. ასევე მნიშვნელოვანი დატვირთვა აქვს ქალაქ სატელიტების ბატაისკისა და აზოვისთვისაც.

ისტორია
ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა დაჩქარებული ტემპით ვოროშილოვის ხიდის ავარიული მდგომარეობის გამო, რომელიც 2008 წლის 23 ივნისს გაიხსნა გადაადგილებისათვის, თუმცა სატვირთოებს მასზე გავლა ეკრძალებოდათ. მშენებლობის მეორე ეტაპზე „ტემერნიკის დიამეტრის“ ფარგლებში იგეგმებოდა გზაგამტარის მშენებლობა გვარდიის მოედნიდან მეჩნიკოვის ქუჩამდე.

2014 წელს ვოროშილოვის ხიდის ჩამონგრევის საშიშროების გამო, ქალაქის ადმინისტრაციამ მიიღო გადაწყვეტილება აეკრძალათ გადაადგილება ხიდზე, რის გამოც ძირითადი დატვირთვა მოდიოდა ტემერნიკის ხიდზე.

2016 წლის ზამთარში გაატარეს მთელი რიგი კომპლექსური ღონისძიებები და გაწმინდეს ტემერნიკის ხიდი.

დონის როსტოვის მერის მოადგილის განცხადების საფუძველზე 2017 წლის 1 სექტემბრამდე უნდა მოხდეს ხიდის რემონტი. სარემონტოდ შეარჩიეს ღამის პერიოდი, რადგან ამ დროს ხიდზე საავტომობილო მოძრაობა მინიმალურია.
კანოს შტატი

კანოს შტატი — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთით. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით პირველი შტატი ნიგერიაში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კანო.
ფართობი — 20 131 კმ², მოსახლეობა — 9 401 288 ადამიანი (2006).

ისტორია
კანოს შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, როდესაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად. მანამდე შტატის ტერიტორია შედიოდა ჩრდილოეთის ოლქის შემადგენლობაში. 1991 წელს კანოს შტატის შემადგენლობიდან გამოიყო ჯიგავის შტატი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
კანოს შტატი დაყოფილია 44 თვითმმართველობის რაიონად.

ეკონომიკა
ისტორიულად კანო იყო სავაჭრო და სასოფლო-სამეურნეო შტატი. ძირითადი კულტურაა არაქისის წარმოება.

კანოს შტატი იღებს ფედერალური ხელისუფლების მიერ განაწილებული სუბსიდიების მნიშვნელოვან წილს, რომლის დიდი ნაწილი შექმნილია ნავთობის გაყიდვისგან მიღებული შემოსავლებით. 1990 წლიდან 1996 წლის ჩათვლით კანოს შტატი იღებდა შემოსავლების 10,9 %-ს, მაშინ როდესაც მის უკან მდგომი სოკოტოს შტატი — მხოლოდ 3,5 %-ს.

ოდესღაც კანოს შტატში განვითარებული სამრეწველო წარმოება დღეისათვის იმყოფება ვარდნის პროცესში, რომლის ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზია ელექტროენერგიის მიწოდების არასტაბილურობა. არსებობს ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობის გეგმები ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ნავარაუდებია, რომ ელექტროსადგური იმუშავებს ურანზე, რომელიც მოიპოვება გომბეს შტატში და ელექტროსადგურამდე რკინიგზით გადაიზიდება.
წითელი გაზელი

წითელი გაზელი ან წითელი ქურციკი — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. გავრცელებული ინფორმაციით იგი გადაშენებულია, მაგრამ ზუსტი ცნობა არ არსებობს. უწინ მას აერთიანებდნენ გაზელის გვარში, სანამ სამფერა გაზელი ქვეგვარიდან გვარის სტატუსამდე დაწინაურდებოდა. სავარაუდოდ გავრცელებული იყო კარგად გასარწყავებულ რაიონებში, ჩრდილოეთ აფრიკის ატლასის მთებში; უდაბნოში მისი გავრცელების ვარაუდი დაუშვებელია ხასხასა წითელი ფერის გამო.

წითელი გაზელის ჩანაწერები არ არსებობს. იგი ცნობილია საუკუნეში ალჟირის, ორანის და ჩრდილოეთი ალჟირის ბაზრებზე შეძენილი სამი ნიმუშიდან. ისინი შემონახულია ლონდონის და პარიზის მუზეუმებში. ზოგიერთი ადამიანი, როგორიც ჯონათან კინგდონია მას წითელშუბლა გაზელის (. ან . ) ქვესახეობად განიხილავს.
კატსინის შტატი

კატსინის შტატი — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კატსინა.
ფართობი — 24 192 კმ², მოსახლეობა — 5 801 584 ადამიანი (2006).

ისტორია
21 კმ სიგრძის კედლით გარშემორტყმული ქალაქი კატსინა გადმოცემის მიხედვით დაარსდა საუკუნეში. შტატში ასევე მდებარეობს საინფორმაციო ტექნოლოგიის რამდენიმე კომპანია.
ჯუმბერ კოპალიანი

ჯუმბერ კოპალიანი (დ. 1 ნოემბერი, 1939, ქულბაქი) — ქართველი მეცნიერი, არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ფილიალის დმანისის ისტორიულ-არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. არის 25 სამეცნიერო სტატიის ავტორი.

ბიოგრაფია
ჯუმბერ კოპალიანი დაიბადა 1939 წლის 1 ნოემბერს ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქულბაქში. 1958 წელს დაამთავრა ხონის საშუალო სკოლა, 1958–1961 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში, 1962 წელს მუშაობდა თბილისის ელმავალმშენებელ ქარხანაში, 1962–1967 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1968–1971 წლებში სწავლობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში და იმავე ინსტიტუტში დაინიშნა უმცროსი მეცნიერი თანამშრომლის, ხოლო 1978 წელს უფროსი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე. 1980 წელს გადავიდა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრში, სადაც დაინიშნა ჯერ უფროსი, შემდეგ წამყვანი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე. პარალელურად ლექციებს კითხულობდა სხვადასხვა უნივერსიტეტებში. არის ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი, 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის ხუთი წიგნის ავტორი. აღსანიშნავია მის მიერ მომზადებული და მისი რედაქტორობით გამოქვეყნებული სამეცნიერო კრებულის „დმანისი“-ს ხუთი ტომი, რომლებშიც წარმოდგენილია მთელი ქვემო ქართლის ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოგრაფია, ეპიგრაფიკული ძეგლები.

კარიერა
1981–1992 წლებში მუშაობდა დმანისის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელის მოადგილედ, ხოლო 1993–2006 წლებში ამავე ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ამასთან ერთად, 1996–2006 წლებში იყო არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დმანისის ისტორიულ-არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. 2007–2011 წლებში იყო დმანისის კულტურის ცენტრის დირექტორი.

ამჟამად მუშაობს დმანისის კულტურის ცენტრში, მისი ინიციატივით შექმნილი არქეოლოგიური ექსპოზიციის ხელმძღვანელად და ზინაიდა კვერენჩხილაძის სახელობის დმანისის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრის დირექტორად. ჯუმბერ კოპალიანი არის ღირსების ორდენის კავალერი და ექვთიმე თაყაიშვილის პრემიის ლაურეატი.

ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, სადისერტაციო თემა — „მოურავის ინსტიტუტი ფეოდალურ საქართველოში“, დაიცვა 1974 წელს.
გაზელი მონგალა

გაზელი მონგალა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. გავრცელებულია სამხრეთ სუდანის მდინარეების დაბლობებსა და სავანებში. იგი პირველად ბრიტანელმა ზოოლოგმა — უოლტერ როთშილდმა აღწერა 1903 წელს. მისი ტაქსონომიური სტატუსი ფართო კამათის საგანია. პირველი მოსაზრებით იგი სამფერა ანტილოპების გვარის სრულუფლებიანი წევრია, მეორეს მიხედვით ის ტომსონის ქურციკის ქვესახეობაა, ხოლო მესამე მოსაზრებით მონგალა წითელშუბლა გაზელის ქვესახეობაა.

მონგალა ტანით საშუალო ზომის ანტილოპაა. ბეწვის ყავისფერია; შუბლი, მუცელი და თეძოები თეთრი აქვს. ასევე გვერდზე გასდევს განიერი ზოლი. რქები ორივე სქესის წარმომადგენელს აქვს, მაგრამ მამრის რქების სიგრძე მდედრისას ორჯერ აღემატება.

გაზელი მონგალა ბინადრობს სამხრეთ სუდანის ჭარბტენიან საძოვრებზე, ნილოსის აღმოსავლეთით. იგი არ აღწევს კენიისა და უგანდის საზღვრებს. ბუნებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის საერთაშორისო კავშირმა მონგოლა ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად გამოაცხადა.
კარლო კოპალიანი

კარლო კოპალიანი (დ. 14 აგვისტო, 1959, ჭალისთავი, ცაგერის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ინჟინერი პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
კარლო კოპალიანი დაიბადა 1959 წლის 14 აგვისტოს ცაგერის რაიონის სოფელ ჭალისთავში. 1982 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. სამდინარო და ჰიდროელექტროსადგურების ჰიდროტექნიკური მშენებლობის სპეციალობაზე. აკადემიური ხარისხი-სოციალური მეცნიერებების დოქტორი. ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი. დოქტორანტი-სტუ (2013-2016)

კარლო კოპალიანი სხვადასხვა დროს იყო: ცაგერის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი (2006 - 2008) ქვედა ცაგერის თემის საკრებულოს თავმჯდომარე (2002 - 2006) ცაგერის საგზაო სამმართველოს უფროსის მოადგილე (1997 - 2002) ლეჩხუმის აღორძინების ფონდის თავმჯდომარის მოადგილე (1996 - 1997) საპრივატიზაციო ბარათების მიმღები პუნქტის გამგე (1995 - 1995) ქვედა ცაგერის სოფლის საკრებულოს მდივანი (1991 - 1995) გორკის პოლიტოლოგიის ინსტიტუტის მსმენელი (1988-1990), კპ ცაგერის რაიკომის ინსტრუქტორი (1987 - 1989) ცაგერის კოლმეურნეობის პარტიული კომიტეტის მდივანი (1986 - 1987) ალკკ ცაგერის რაიკომის განყოფილების გამგე (1985 - 1986) ალკკ ცაგერის რაიკომის ინსრუქტორი (1983 - 1985) და ცაგერის კომუნალურ საწარმოთა კომბინატის ინჟინერი (1982 - 1983).

2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ცაგერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „საქართველოს რესპუბლიკური პარტია“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
კვარის შტატი

კვარის შტატი — შტატი ნიგერიის დასავლეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ილორინი.
ფართობი — 36 825 კმ², მოსახლეობა — 2 365 353 ადამიანი (2006).

გეოგრაფია
კვარის შტატი მდებარეობს 306 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლაგოსიდან და 500 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით აბუჯიდან.

ისტორია
კვარის შტატი დაარსდა 1967 წლის 27 მაისს, როდესაც გენერალ იაკუბუ გოუონის ფედერალურმა სამხედრო მთავრობამ იმ პერიოდში არსებული 4 რეგიონისგან შემდგარი ქვეყნის დაყოფა შეცვალა 12 შტატად. კვარის შტატი შეიქმნა ჩრდილოეთის რეგიონის ილორინის და კაბის ყოფილი პროვინციებისგან და თავდაპირველად ერქვა დასავლეთ-ცენტრალური შტატი, მაგრამ მოგვიანებით სახელად დაერქვა «» — მდინარე ნიგერის ადგილობრივი სახელი.

კვარის შტატი 1976 წლიდან ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის შემდგომი ცვლილებების შედეგად მნიშვნელოვნად შემცირდა ზომებში. 1976 წლის 13 თებერვალს ბენუეს შტატის ფორმირებისთვის იდაჰის/დეკინის შტატის ნაწილი გამოეყო და შეუერთდა მაშინდელი ბენუე/პლატოს შტატის ნაწილს.

1991 წლის 27 აგვისტოს ადგილობრივი თვითმმართველობის 5 ოლქი, კერძოდ ოიი, იაგბა, ოკენე, ოკეჰი და კოგი ასევე გამოყვეს, რათა შექმნილიყო კოგის ახალი შტატის ნაწილი, ხოლო მეექვსე ოლქი — ბორგუ შეუერთდა ნიგერის შტატს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
კვარის შტატი დაყოფილია 16 თვითმმართველობის რაიონად.
ტიტანებზე შეტევა

ტიტანებზე შეტევა  — იაპონური პოსტაპოკალიპტიკური მანგა, რომელიც დაწერილია და ილუსტრილებულია ჰაჯიმე ისაიამას მიერ. გამოდის იაპონური გამომომცემლის „კოდანსიას“ ყოველთვიურ ჟურნალ „ “-ში, 2009 წლის ოქტომბრიდან. მანგაში აღწერილი მოქმედება ხდება გამოგონებულ სამყაროში, რომელიც საუკუნის ევროპას მოგვაგონებს, სადაც ადამიანები ცხოვრობენ ისეთ ტერიტორიებზე, რომლებიც შემოღობილია სამი უზარმაზარი კედლით, რომლებიც კაცობრიობას გიგანტური კაციჭამია არსებებისგან, ტიტანებისგან, იცავს. 2013 წლიდან მრავალსერიანი ანიმე-ეკრანიზაცია გამოდის, რომელიც იქმნება -ის მიერ.

სიუჟეტი
კაცობრიობამ პროგრესის მაგივრად განიცადა რეგრესი გიგანტების რასის გამოჩენის გამო. უზარმაზარ ჰუმანოიდებს არც აზროვნება შეეძლოთ და არც ლაპარაკი, სამაგიეროდ უაზროდ ჭამდნენ ადამიანებს, მათ ვერანნაირმა იარაღმა ვერ აჯობა და ამიტომ, მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად ადამიანები გაემართნენ.

ოფიციალური საიტი
გიორგი ანჯაფარიძე

გიორგი (გიზო) ნესტორის ძე ანჯაფარიძე (დ. 9 იანვარი, 1887, კიწია, სენაკის მაზრა — გ. 14 დეკემბერი, 1937, ირკუტსკი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
გიორგი ნესტორის ძე ანჯაფარიძე დაიბადა 1887 წლის 9 იანვარს, სენაკის მაზრის სოფელ კიწიაში. დაამთავრა ბათუმის ვაჟთა გიმნაზია და სწავლა განაგრძო მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1905 წლიდან რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრია და მონაწილეობდა რევოლუციურ გამოსვლებში. 1913 წელს სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ ბათუმში ადვოკატად მუშაობდა და იცავდა 1915-1916 წლებში რუსეთის იმპერიის სამხედრო მმართველობის მიერ დაპატიმრებულ აჭარლებს.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ბათუმის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს თავმჯდომარეობდა. თანამდებობა ეკავა 1918 წლის 1 აპრილამდე, ვიდრე ოსმალური არმიის მიერ ბათუმის ოკუპაცია მოხდებოდა. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად, 1918 წლის თებერვლიდან ამიერკავკასიის სეიმის წევრია, ხოლო 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტს. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი, აგვისტოდან იყო საქართველოს მთავრობის რწმუნებული სოჭის ოლქში. 1919 წლის 12 მარტიდან საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი გახდა. 1920 წლის 4 სექტემბერს აირჩიეს ბათუმის ქალაქისთავად.

1921 წლის 3 მაისს, საბჭოთა რეჟიმის დამყარებისას სხვა პარტიულ ლიდერებთან ერთად დააპატიმრეს. საპატიმროში იმყოფებოდა 1922 წლის ივლისამდე. მეორედ დააპატიმრეს იმავე წლის 16 სექტემბერს, სურამში. 20 ოქტომბერს კვლავ გაათავისუფლეს საქართველოს დატოვების ვალდებულებით, თუმცა მოგვიანებით დარჩენის უფლება მისცეს.

1924 წლის გაზაფხულიდან მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზებაში, მაგრამ მის ოჯახზე ზეწოლის გამო ჩეკას ჩაბარდა. 1925 წელს გაასამართლეს სხვა 46 პოლიტპატიმართან ერთად, სადაც 5 წლით პატიმრობა მიესაჯა. ამის შემდეგაც იგი რამდენიმეჯერ იქნა დაპატიმრებული, კვლავ ანტისაბჭოთა ქმედებების ბრალდებით. 1937 წლის 5 დეკემბერს სასჯელს იხდიდა ირკუტსკის მხარეში, აქვე მიესაჯა დახვრეტაც. დახვრიტეს ქ. ირკუტსკში, 1937 წლის 14 დეკემბერს.

რეაბილიტირებულია 1957 წლის 30 ნოემბერს ირკუტსკის მხარის, 1989 წლის 23 აპრილის ალთაის მხარის და 1989 წლის 30 ივნისს ომსკის მხარის შესაბამისი სამსახურების მიერ.
ენვერ ბოლქვაძე

ენვერ აღალის ძე ბოლქვაძე (დ. 21 იანვარი, 1921 , ყადიოღლები, ხულოს მუნიციპალიტეტი — გ. 2004) — ქართველი პედაგოგი, ფიზიკა-მათემატიკოსი.

ბიოგრაფია
ენვერ აღალის ძე ბოლქვაძე დაიბადა 1921 წლის 21 იანვარს ხულოს რაიონის სოფელ განახლებაში. 1939 წელს დაამთავრა ხულოს ვაჟთა სახელმწიფო პედაგოგიური სასწავლებელი. 1955 წელს ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1939-1974 წლებში მუშაობდა პედაგოგად და სხვადასხვა დროს იყო დანისპარაულის, რიყეთის, ხულოს, ოქტომბრის საშუალო სკოლების დირექტორად. იყო ხულოს რაიონის განათლების განყოფილების გამგე, ბათუმის პირველი სკოლა-ინტერნატის და 23-ე საშუალო სკოლის დირექტორი. მინიჭებული აქვს საქართველოსა და აჭარის ა/რ-ის დამსახურებული მასწავლებლის საპატიო წოდება. დაჯილდოებული იყო საქართველოს სსრ განათლების სამინისტროს სახალხო განათლების წარჩინებულის სამკერდე ნიშნით. ავტორია ბოლქვაძეების (ყადიოღლების) გვარის გენეალოგიისა (ბათუმი, 1998).
ტიგრან ავეტისიანი

ტიგრან გიორგის ძე ავეტისიანი (დ. 18 თებერვალი, 1891, თბილისი — გ. 26 მაისი, 1938, კრასნოიარსკი) — სომეხი პოლიტიკოსი, იურისტი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი, პარტია „დაშნაკცუთიუნის“ (სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია) წევრი.

ბიოგრაფია
ტიგრან გიორგის ძე ავეტისიანი დაიბადა 1891 წლის 18 თებერვალს, თბილისში. დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1908 წელს დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრის. 1919 წლის სექტემბერში დამატებითი არჩევნების შედეგად მოხვდა საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში. საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ დააპატიმრეს. დახვრიტეს 1938 წლის 26 მაისს. რეაბილიტირებულია 1957 წლის 8 ივნისს — კრასნოიარსკის სამხარეო სასამართლოს და 1989 წლის 10 ივლისს — კრასნოიარსკის მხარის პროკურატურის მიერ.
იოსებ მაჭავარიანი (სოციალ-დემოკრატიული პარტია)

იოსებ ივანეს ძე მაჭავარიანი (დ. 1877, ახალშენი, სიღნაღის მაზრა — გ. 21 აპრილი, 1938) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
იოსებ ივანეს ძე მაჭავარიანი დაიბადა 1877 წელს, სიღნაღის მაზრის სოფელ ახაშენში. საშუალო განათლება მიიღო თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1898 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1905 წლიდან მუშაობდა რსდმპ მენშევიკების ფრაქციაში. 1908 წელს დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ჩაება ანტისაბჭოთა მოძრაობაში. რამდენკჯერმე დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. დახვრიტეს 1938 წლის 21 აპრილს.
ტვინ პიქსი (მესამე სეზონი)

ამერიკული დრამატული ტელესერიალ „ტვინ პიქსის“ მესამე სეზონი, ცნობილი როგორც „ტვინ პიქსი: დაბრუნება“ ან „ტვინ პიქსი: შეზღუდული სერიალი“ — მარკ ფროსტის და დეივიდ ლინჩის სერიალი. იგი შედგება 18 ეპიზოდისგან და გადიოდა -ზე, 2017 წლის 21 მაისიდან. სერიალის პრემიერა 19 მაისს, ლოს-ანჯელესის -ში გაიმართა.

„ტვინ პიქსის“ გაგრძელებაზე ლინჩი ფროსტთან ერთად წლების განმავლობაში მუშაობდა. გაგრძელების რეჟისორი მხოლოდ ლინჩია. სერიალში დაბრუნდა ორიგინალური სერიალის უამრავი პერსონაჟის შემსრულებელი, მათ შორის — კაილ მაკლაქლენი აგენტ დეილ კუპერის და მისი ორეულების როლში.

პრემიერამდე ახალი სერიალის სიუჟეტის შესახებ ცოტა თუ იყო ცნობილი. მაგრამ, -ის პრეზიდენტმა, დეივიდ ნევინსმა, იგი არის „ძირითადად აგენტ კუპერის ტვინ პიქსში დაბრუნების შესახებ“.

როლებში
2016 წლის 25 აპრილს ცნობილი გახდა სერიალის ყველა პერსონაჟის როლის შემსრულებელი და პერსონაჟების სია. როლს. იგი აგრეთვე განასახიერებს კუპერის ორეულს (მისტერ კ.), შავი ვიგვამიდან. კიდევ ერთი პერსონაჟი მისი შესრულებით – დაგი ჯოუნსი
მარკ ფროსტი - სირილ პონსი
მაიკლ ჰორსი - შერიფ თანაშემწე ტომი „ჰოუკ“ ჰილი
დენა ეშბრუკი - შერიფის თანაშემწე ბობი ბრიგზი
შერილინ ფენი - ოდრი ჰორნი
გერი ჰერშბერგერი - მაიკ ნელსონი
გრეის ზაბრისკი - სარა პალმერი
სკოტ კოფი
კალებ ლენდრი ჯოუნსი - სტივენ ბარნეტი
ჯეინ ლევი - ელიზაბეთი
ჯ.რ. სტარი - 
ჯოდი თელენი - მეგი
დეივიდ ლინჩი - გორდონ კოული
ადელ რენე - ლეიტენანტი სინთია ნოქსი
ჯერემი დეივისი - ჯიმი
ბრეტ გელმანი - ზედამხედველი ბერნსი
ჯორჯ გრიფითი - რეი მონრო
მეთიუ ლილარდი - უილიამ ჰასტინგზი
შერილ ლი - ლორა პალმერი
ფრენკ სილვა - ბობი (საარქივო კადრები)
მალახი სრინანი - დიდმკერდიანი ქალბატონი

ხსოვნა
ორიგინალური სერიალის 1991 წელს დასრულებიდან 2017 წლამდე გარდაიცვალა რამდენიმე მსახიობი, რომელიც მასში მონაწილეობდა. ზოგიერთი ეპიზოდის ბოლოს მითითებულია, რომ აღნიშნული ეპიზოდი ეძღვნება ასეთ პიროვნებას. ისინი არიან:
ნაწილი 1: კეთრინ ე. კოლსონი, გადაღებულია ახალ სერიალში
ნაწილი 2: ფრენკ სილვა, გამოყენებულია საარქივო კადრები
ნაწილი 3: დონ ს. დეივისი და მიგელ ფერერი; პირველი ჩნდება რედაქტირებულ საარქივო მასალებში, გადაღებულია ახალ სერიალში
ნაწილი 5: მარვ როზენდი, გადაღებულია ახალ სერიალში
ნაწილი 7: უორენ ფროსტი, გადაღებულია ახალ სერიალში
ნაწილი 14: დეივიდ ბოუი, გამოყენებულია საარქივო კადრები
ნაწილი 15: მორიანი ქალბატონი (კოლსონის პერსონაჟი, ახალი კადრები)

ეპიზოდები
რეიტინგები
Psycho-Pass

- — ფანტასტიკური ჟანრის ანიმე. შეიცავს 22 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობაა 25 წუთი. სერიალი ერთი სეზონისგან შედგება. ეპიზოდები ეთერში გავიდა 2012 წლის 12 ოქტომბრიდან და დამთავრდა 2013 წლის 22 მარტს.

სიუჟეტი
ისტორია მოგვითხრობს ახლო მომავალზე, სადაც სამყაროში ტექნიკის განვითარება უკვე პიკზეა, შექმნილია ადამიანის ფსიქოლოგიური მდგომარეობის დამდგენი იარაღი, რომლის მეშვეობითაც წყდება ადამიანის ბედი, მოკვდება თუ ჩატარდება მკურნალობა, მაგრამ საქმე შემდეგშია, სძალულს კი ტექნიკას ადამიანის ფსიქოლოგიური მდგომარეობის 100%-ით შეფასება.

ოფიციალური საიტი

ტოპ 5 კიბერპანკ ანიმე
ნაფრა

ნაფრა — კარსტული უფსკრული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის მასივის დასავლეთ ნაწილში, მწვერვალ ნაფრის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზე. უფსკრული ჩასახულია ზედა იურისა და ქვედა ცარცის ძლიერ დამსხვრეულ და დანაპრალებულ ქანებში, მასში ჩასასვლელი, მწვერვალ ნაფრიდან 20-ოდე მ-ის მოშორებით, ძაბრის ფსკერზე იხსნება. მღვიმის ჯამური სიგრძეა 3520 მ, სიღრმე 970 მ.

გენეტიკურად ნაფრა კოროზიულ-ეროზიული კლასის მღვიმეს მიეკუთვნება. მორფოლოგიურად წარმოადგენს ჭების სერიას, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანის სიღრმეა 65 მ. ჭები მცირე სუბჰორიზონტალურ შესასვლელებს ენაცვლება. 630 მ სიღრმიდან დაწყებული მღვიმეში გასასვლელი გზა მიუყვება ჩანაქცევს 200 მ-იანი ვერტიკალური ამპლიტუდით. ფსკერული ნაწილი წარმოადგენს მნიშვნელოვანი მიწისქვეშა ნაკადის მოქმედ კალაპოტს. ფსკერულ ნაწილშია ორი გრიფონი. აქვე მდებარეობს ჩანჩქერი, რომლის სიმაღლეა დაახლოებით 10 მ და აღმავალი ტოტი.

მღვიმის ზედა ნაწილი კასკადური ტიპისაა. ცალკეული შიგა ჭების სიღრმე, რომელთა ფსკერი მოფენილია ნგრეული მასალით, 15-30 მ-ის ფარგლებში მერყეობს. აშკარად ჩანს: უფსკრულის ძირითადი მაგისტრალი, რომელიც ძლიერ დანაპრალებულ და დამსხვრეულ ზონას გასდევს. ასეა თითქმის 400 მ-მდე; შემდეგ იწყება საკმაოდ გრძელი დერეფანი გამდინარე ტბების სისტემით. იგი თანდათან ვიწროვდება და ბოლოს ერთბაშად აწყდება 45 მ სიღრმის ჭას; შემდგომ გაგრძელებას ქმნის კვლავ დახრილფსკერიანი, კასკადისებური დერეფანი, რომელშიც წყალმცირობისას ნაკადის ხარჯი აღწევს 100-130 ლ/წმ-ში. მღვიმის შორეული, საკმაოდ ვრცელი და გრძელი დერეფანი ებმის ოვალური ფორმის მოზრდილ დარბაზს. 970 მ სიღრმეზე ნაკადი ნაზვავით ამოქოლილ კლდოვან ნაპრალში იფილტრება.

ნაფრაში უფართოესი გავრცელება აქვს სეისმო-გრავიტაციულ ნაფენებს — უმთავრესად ნაზვავებისა და ნაყარების სახით. ქიმიური წარმონაქმნები ზედა მშრალ დერეფნებშია შემონახული. ეს წარმონაქმნებია: სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ჰელიქტიტები და სხვა. „კიბოს ჭის“ კედლებზე აღსანიშნავია 30 სმ-მდე სიგრძის კალციტის დენდრიტული ნაზარდები. უფსკრულის ღრმა ნაწილისათვის დამახასიათებელია სიფონური და ნახევრად სიფონური დერეფნები, რომელთა კვლევაში მონაწილეობდა გამოცდილი სპელეოაკვანავტთა ჯგუფი პეტრე მინენკოვის ხელმძღვანელობით.

ნაფრა განსაკურებულ ყურადღებას იპყრობს იმით, რომ იგი არის მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა კარსტული მიწისქვეშა ჰიდროსისტემის ნაწილი. წყლის შეფერილობით დამტკიცებულია კავშირი ნაფრასა და მჭიშთას შორის. ნაფრის შესასვლელი განლაგებულია ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზე, ჰიდროსისტემის ქვედა წერტილი ზღვის დონიდან −32 მ სიმაღლეზეა, რაც იძლევა 2382 მ-იან ამპლიტუდას. ნაფრა მიჩნეულია რთულ მღვიმედ და მიეკუთვნება სირთულის 5ბ კატეგორიას. ხელმისაწვდომია მხოლოდ გამოცდილი სპელეოლოგებისათვის. ექსპედიციის დროა მარტი-ივლისი.