iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იასუძირო ოძუ

იასუძირო ოძუ (; დ. 12 დეკემბერი, 1903 — გ. 12 დეკემბერი, 1963) — იაპონელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. ოძუმ მოღვაწეობა მუნჯი ფილმების ეპოქაში დაიწყო, პირველი ხმოვანი ფილმი მან 1936 წელს გადაიღო. რეჟისორმა კინოკარიერა კომედიების გადაღებით დაიწყო, ხოლო სერიოზულ თემებზე იგი 1930-იანი წლებიდან გადაერთო.

ოძუს შემოქმედებაში ძირითადად ქორწინებისა და ოჯახის თემები დომინირებს, მათ შორის აღსანიშნავია თაობათა შორის ურთიერთობის საკითხი. რეჟისორის ყველაზე გახმაურებული ნამუშევრებია: „გვიანი გაზაფხული“ (1949), „ტოკიური ამბავი“ (1953), „მცურავი წყალმცენარეები“ (1959) და „შემოდგომის შუადღე“ (1962).

ოძუს რეპუტაცია მისი სიკვდილის შემდეგაც აქტიურად იზრდებოდა. იგი საყოველთაოდაა აღიარებული მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიან რეჟისორად.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
ოძუ ტოკიოში დაიბადა. იგი ოჯახში ხუთ და-ძმას შორის მეორე იყო. 1913 წელს, ცხრა წლის ოძუ მამამ დედმამიშვილებთან ერთად საცხოვრებლად მიეს პრეფექტურის ქალაქ მაცუსაკაში გააგზავნდა, სადაც იგი 1923 წლამდე ცხოვრობდა. 1916 წელს, 12 წლის ასაკში მან საშუალო სკოლაში დაიწყო სწავლა. ოძუ ხშირად აცდენდა გაკვეთილებს, რათა ფილმებისთვის ეყურებინა. 1917 წელს მან ნახა ამერიკული ფილმი „ცივილიზაცია“, რის შემდეგაც გადაწყვიტა რეჟისორი გამხდარიყო.

1920 წელს, 17 წლის ოძუ უმცროსკლასელი ბიჭისთვის სასიყვარულო წერილის მიწერაში დაადანაშაულეს, რის გამოც იგი საერთო საცხოვრებლიდან გააგდეს. ამის შემდეგ, ოძუ იძულებული გახდა სკოლაში მატარებლით ევლო.

1933 წელს გამოვიდა ოძუს კომედიური ფილმი „მე დავიბადე, მაგრამ...“, რომელიც კომედიაა ბავშვობის პერიოდის შესახებ. ფილმმა რეჟისორს ფართო აღიარება მოუტანა. კინოკრიტიკოსებმა კომედია იაპონურ კინემატოგრაფიაში სოციალური კრიტიკის პირველ თვალსაჩინო ნიმუშად აღიარეს.

რეჟისორმა პირველი ხმოვანი ფილმი „ერთადერთი ვაჟი“ 1936 წელს, პირველი იაპონური ხმოვანი ფილმის გამოსვლიდან 5 წლის შემდეგ გადაიღო.

ომის პერიოდი
1937 წლის 9 სექტემბერს 34 წლის ოძუ იაპონიის იმპერიულ არმიაში გააწვიეს. მან ორი წელი ჩინეთში იაპონია-ჩინეთის მეორე ომის ფრონტის ხაზზე გაატარა. იგი შანხაიში 1927 წლის 27 სექტემბერს ქიმიური იარაღის მქონე ქვეით პოლკთან ერთად ჩავიდა. თავდაპირველად იგი კაპრალი იყო, ხოლო 1938 წლის 1 ივნისს მას სერჟანტის წოდება მიანიჭეს. 1945 წლის აგვისტოში, მეორე მსოფლიო ომის დასასრულს ოძუმ ფილმის სცენარი და ყველანაირი კადრი გაანადგურა, რის გამოც იგი დააკავეს და კაუჩუკის პლანტაციაში ამუშავებდნენ.

ფილმოგრაფია
ლაშა თორდია

ლაშა თორდია (დ. 1 აგვისტო, 1980, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

2001 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიზნესის სამართალი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2017 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის გენერალური აუდიტორი.
კორინა სმითი

მარია კორინა სმითი (დ. 8 სექტემბერი, 1991) — ვენესუელელი მომღერალი, მსახიობი და მოდელი.

პირადი ცხოვრება
კორინა სმითი დაიბადა 1991 წლის 8 სექტემბერს. ის არის ვენესუელელი პოლიტიკოსის, რობერტო სმით პერერას შვილი. კორინამ დაამთავრა ბენტლის უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ფინანსების ფაკულტეტი. 2014 წელს სწავლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა ვენესუელაში.

ჰყავს 2 და, მარია სოფია და მარია ელისა სმითები.

კარიერა
მისი დებიუტი ტელევიზიაში შედგა 2009 წელს.
დანიელა კოსანი

დანიელა კოსან მონტკურტი (; დ. 24 თებერვალი, 1976, მარაკაი, ვენესუელა) — ვენესუელელი მოდელი და ტელეწამყვანი. 1997 წელს მიიღო მონაწილეობა პროექტში „მის ვენესუელა“. 1998 წელს წარადგინა ვენესუელა კონკურს „მის საერთაშორისო“-ზე. 2001-2002 წლებში მიჰყავდა ამერიკული გადაცემა „პირამიდის“ ვენესულეური ანალოგი „ “.
მარიამ საჯაია

მარიამ საჯაია (დ. 15 მარტი, 1991, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1991 წლის 15 მარტს. დაამთავრა კავკასიის უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. 2010 წელს დაიწყო მუშაობა ორგანიზაციაში „ადამიანის უფლებათა დაცვა და 21-ე საუკუნე“. 2012 წელს მუშაობდა სპეციალისტად განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრში. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

ამ პერიოდში ის იყო 4 საპრალამენტო კომიტეტისა და საქართველოს პარლამენტის გენდერული თანასწორობის საბჭოს წევრი. 2015-2016 წლებში იყო იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის წევრი. 2012-2015 წლებში იყო ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი. 2013-2016 წლებში — საპროცედურო საკითხთა და წესების კომიტეტის წევრი. 2016 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე — სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის წევრი.
საბჭოთა მეურნეობა

საბჭოთა მეურნეობა — სოფლის მეურნეობის ორგანიზების ერთ-ერთი ფორმა საბჭოთა კავშირში. საბჭოთა მეურნეობა იყო მსხვილი, მექანიზებული საწარმო მეურნეობა, რომელიც დაფუძნებული იყო სახელმწიფო საკუთრებაზე და განსხვავდებოდა კოლმეურნეობისაგან.

ისტორია
საბჭოთა მეურნეობები შეიქმნა ლენინის გადაწყვეტილებით 1917 წლიდან. 1919 წლიდან საბჭოთა მეურნეობების შექმნას უფრო ორგანიზებული სახე მიეცა. ამ დროს შექმნილი იყო 3536 საბჭოთა მეურნობა. 1922 წელს მათი რაოდენობა შეადგენდა 4316-ს. საბჭოთა მეურნეობების განვითარება შეაჩერა მეორე მსოფლიო ომმა. ომის დროს განადგურდა არსებული მეურნეობების 45 %. 1954-1956 წლებში შეიქმნა ახალი საბჭოთა მეურნეობები მარცვლეული კულტურების წარმოების გადიდების მიზნით ყაზახეთში, ციმბირში, ვოლგისპირეთსა და ურალში.

საქართველოს სსრ
საქართველოს სსრ-ში საბჭოთა მეურნეობების შექმნა დაიწყო 1921 წლის აპრილში. ისინი, ძირითადად, ჩამოყალიბდა ყოფილი საუფლისწულო მამულების ბაზაზე, ასევე, ნაწილობრივ, მსხვილი კერძო მეურნეობების ბაზაზე. საბჭოთა მეურნეობები შეიქმნა საქართველოს სსრ-ის მიწის სახალხო კომისარიატის სისტემაში. ერთ-ერთი პირველი იყო წინანდლის, ნაფარეულის, მუკუზანის, ჩაქვის, მუხრანის, კარდენახის, მანავის, სკრის, ვაჭევის, ვარციხის, სალიბაურის და სხვა საბჭოთა მეურნეობები. საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის პროცესი გაძლიერდა 1929 წლიდან. 1940 წელს საქართველოში იყო 76 საბჭოთა მეურნეობა, 1981 წელს კი — 517. საქართველოს სსრ-ში არსებობდა ძირითადად ექვსი ტიპის საბჭოთა მეურნეობა: მევენახეობის, მეხილეობის, მეციტრუსეობის, მერძევეობის, მეკარტოფილეობის და მეჩაიეობის. საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ განხორციელდა საბჭოთა მეურნეობების უმეტესი ნაწილის პრივატიზაცია.
რამაზ პატარიძე

რამაზ პატარიძე (დ. 6 ნოემბერი, 1927, თბილისი — გ. 1 ნოემბერი, 2020) — ქართველი ენათმეცნიერი, დამწერლობათმცოდნე, ანბანთმცოდნე. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1967). პოეტის, მთარგმნელისა და საზოგადო მოღვაწის მიქელ პატარიძის შვილი.

ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა ი. სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. მუშაობდა კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში, ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის საქართველოს ეთნოლოგიის განყოფილებაში. იყო პავლე ინგოროყვას მოსწავლე. 1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა: „ქართული ფილიგრანოლოგიის ძირითადი საკითხები“. 64 წლის განმავლობაში იკვლევდა ქართული ანბანის საკითხებს.

1980 წელს სა­ბავ­შვო გა­მომ­ცე­ლო­ბა „ნა­კა­დულ­მა“ გამოსცა მისი წიგნი „ქართული ასომთავრული“, წიგნმა საბ­ჭო­თა ცენ­ზუ­რის გვერ­დის ავლა მარ­ტი­ვად მოახერხა, ვი­ნა­ი­დან ის საბავ­შვო გა­მომ­ცემ­ლო­ბამ გამოსცა. ამის შე­დე­გად წიგ­ნე­ბის გავ­რცე­ლე­ბა შეიზღუდა, გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „ნაკადულის“ დი­რექ­ტო­რი არჩილ სულაკაური თანამ­დე­ბო­ბი­დან გაათავისუფლეს, ხოლო წიგ­ნის ავტო­რი რა­მაზ პა­ტა­რი­ძე პრაქ­ტი­კუ­ლად ჩამოშორდა სა­მეც­ნი­ე­რო საქ­მი­ა­ნო­ბას.

2018 წელს „პა­ლიტ­რა -ის“ მიერ გა­მო­ცე­მუ­ლი „ქარ­თუ­ლი ასომ­თავ­რუ­ლი“ წარმოადგენს სამეცნიერო-პოპულარულ ნაშრომს, სადაც აღწერილია ქართული ანბანის ისტორია და წარმართული კალენდრის საიდუმლოებები.

მან გახსნა ერკათაგირის გრაფიკული საფუძვლები და ამით ნათელი გახადა ე.წ. კავკასიურ დამწერლობათა ურთიერთმიმართების ისტორიული ლოგიკა. გაშიფრა „ქებაჲ და დიდებაჲ ქართულისა ენისაჲ“ საიდუმლო შინაარსი და წარმოაჩინა ამ ჰიმნოგრაფიული თხზულების ისტორიული და ესქატოლოგიური მნიშვნელობა. აქტიურად იკვლევდა დავათის სტელის საკითხებს. აღმოაჩინა ნეკრესის წარწერების რამდენიმე შიფრი. ახლებურად აქვს წაკითხული შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ არაერთი სტროფი და სტრიქონი.
ზურაბ ხაჩიძე

ზურაბ ხაჩიძე (დ. 15 აგვისტო, 1972) — ქართველი ეკონომისტი, იურისტი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1972 წლის 15 აგვისტოს. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ეკონომისტად, ბუღალტერად და იურისტად. იყო სამი „შპს“-ს დირექტორი. 2020 წლის 23 აპრილიდან 2020 წლის 11 დეკემბრამდე იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
მიხეილ მილი

მიხეილ მილი (დ. 9 ნოემბერი, 1909, ირკუტსკი — გ. 31 იანვარი, 1970, მოსკოვი) — რუსი ინჟინერი, შვეულმფრენების კონსტრუქტორი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1945).

ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა ნოვოჩერკასკის საავიაციო ინსტიტუტი. მუშაობდა ცენტრალურ აეროჰიდროდინამიკურ ინსტიტუტში. 1947 წლიდან იყო შვეულმფრენების მშენებლობის საცდელი ბიუროს ხელმძღვანელი. მისი ხელმძღვანელობით დააპროექტეს პირველი საბჭოთა სერიული 3-ადგილიანი შვეულმფრენი მი-1.
ჯონ სტიუარტ მილი

ჯონ სტიუარტ მილი (; დ. 20 მაისი, 1806, ლონდონი — გ. 8 მაისი, 1873, ავინიონი) — ინგლისელი ფილოსოფოსი და ეკონომისტი. იყო იერემია ბენტამის მოწაფე. განიცადა ჯ. ბერკლის, ო. კონტის, დეივიდ რიკარდოსა და დეივიდ იუმის გავლენა. იყო პოზიტივიზმისა და უტილიტარიზმის მიმდევარი. მისი ძირითადი ნაშრომია „ლოგიკის სისტემა“ (ტ. 1-2, 1843).
ეკატერინე ხერხეულიძე

ეკატერინე (ეკა) ხერხეულიძე (დ. 13 ივნისი, 1972, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1972 წლის 13 ივნისს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით, აგრეთვე — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. 1998-1999 წლებში იყო სინთეზურ ნაკეთობათა ფაბრიკის საწარმოო სტაჟირების დეტალების დამკომპლექტებელი. 2004-2008 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2015-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით (ჩაანაცვლა დავით საყვარელიძე), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.
ალექსანდრ მილიერანი

ალექსანდრ ეტიენ მილიერანი (დ. 10 თებერვალი, 1859, პარიზი — გ. 6 აპრილი, 1943, ვერსალი) — ფრანგი პოლიტიკოსი. 1890-იანი წლების დამდეგს მიემხრო სოციალისტურ მოძრაობას, შევიდა ვალდეკ-რუსოს „რესპუბლიკური თავდაცვის“ კაბინეტში როგორც ვაჭრობის მინისტრი. ეს იყო სოციალისტების ბურჟუაზიულ მთავრობაში მონაწილეობის პირველი შემთხვევა. 1920-1924 წლებში იყო საფრანგეთის პრეზიდენტი.
მიხეილ მილიონშჩიკოვი

მიხეილ მილიონშჩიკოვი (დ. 13 იანვარი, 1913, გროზნო — გ. 27 მაისი, 1973, მოსკოვი) — რუსი მეცნიერი, სსრკ-ის მეცნიერთა აკადემიის აკადმეიკოსი (1962) და ვიცე-პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა გროზნოს ნავთობის ინსტიტუტი. 1934-1943 წლებში ასწავლიდა მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტში, შემდეგ მოსკოვის საინჟნრო-ფიზიკურ ინსტიტუტში. 1944-1949 წლებში მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მექანიზაცის ინსტიტუტში, შემდეგ კი ატომური ენერგიის ინსტიტუტში. 1960 წლიდან იყო ამ ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1967 წლიდან იყო დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის წევრი. უმთავრესი შრომების აქვს ტურბულენტურობის და ფილტრაციის თეორიაში.
პავლე მილიუკოვი

პავლე მილიუკოვი (დ. 15 იანვარი, 1859, მოსკოვი — გ. 31 მარტი, 1943, საფრანგეთი) — რუსი პოლიტიკოსი და ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
1882 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1886 წლიდან იქვე მუშაობდა პრივატ-დოცენტად. 1894 წელს სტუდენტთა მოძრაობასთან კავშირისთვის გაათავისუფლეს უნივერსიტეტიდან და გადაასახლეს რიაზანში. რამდენიმე წელს იყო საზღვარგარეთ. 1905 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და ჩაება ლიბერალურ მოძრაობაში. იყო კადეტთა პარტიის ერთ-ერთი ორგანიზატორი და თავმჯდომარე 1907 წლიდან. არჩეული იყო მე-3 და მე-4 მოწვევების სახელმწიფო სათათბიროში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტი. აპრილში ანტანტის ქვეყნებს გაუგზავნა ნოტა,, სადაცადასტურებდა რუსეთის მზადყოფნას, პირველი მსოფლიო ომი მიეყვანა გამარჯვებამდე. ნოტამ გამოიწვია ჯარისკაცთა პროტესტი, აპრილის კრიზისი და მილიუკოვის გადადგომა. 1920 წლიდან იყო ემიგრაციაში, ცხოვრობდა ლონდონსა და პარიზში.
აგაფია გრუშეცკაია

აგაფია სიმონის ასული გრუშეცკაია (, ; დ. 1663 — გ. 14 ივლისი, 1681) — პოლონელი დიდებული გრუშეცკების საგვარეულოდან. რუსეთის ცარ თედორე -ის პირველი ცოლი 1680-1681 წლებში.

ბიოგრაფია
აგაფია დაიბადა 1663 წელს. იგი იყო პოლონელი ვოივოდის, სიმონ ფიოდოროვიჩ გრუშეცკისა და მისი მეუღლის, მარია ივანოვნა ზაბოროვსკას ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ იგი მდიდრულად იზრდებოდა, დასავლეთევროპულ ყაიდაზე და გარდა მშობლიური პოლონურისა, მას თავისუფლად შეეძლო საუბარი და წერა-კითხვა ლათინურ და ფრანგულ ენებზე. მას ასევე შეეძლო კლავესინზე დაკვრა. მისი ადვილადსამართავი ხასიათის გამო, რუსებმა მას მოგვიანებით „ანგელოზი სამოთხიდან“ შეარქვეს. 1677 წლიდან იგი იძულებული გახდა, რომ თავის ბიძასთან, სიმონ ზაბოროვსკისთან გადასულიყო საცხოვრებლად, რომელსაც არ უნდოდა, რომ იგი გაეთხოვებინა. 1680 წელს თავად რუსეთის ცარმა, თედორე -მ დაინახა აგაფია ერთ-ერთ რელიგიურ პროცესიაზე, რომლის დროსაც მას გული წაუვიდა და სწორედ ასე მიიპყრო მისი ყურადღებაც. ცარმა მისი დახმარება სცადა, რა დროსაც, როგორც შემდეგში იხსენებდა, შეუყვარდა. მართალია სიმონს მისი გათხოვება არ უნდოდა, მაგრამ ცარმა კატეგორიულად მოითხოვა აგაფიას მიყვანა ტრადიციულ ცერემონიალზე, რომელზეც რუსეთის ცარები დიდგვაროვანი ქალებიდან საცოლეს ირჩევდნენ ხოლმე. ზაბოროვსკი დაემორჩილა ცარს და აგაფია ცერემონიალზე მიიყვანა, რომელზეც ცარმა იგი თავის ცოლად შეარჩია.

1680 წლის 18 ივლისს თედორე და აგაფია გრუშეცკაია დაქორწინდნენ, რითაც იგი რუსეთის ცარიცა ხდება. როგორც ირკვევა, აგაფია, ქმრის მსგავსად, რადიკალიზმის მომხრე იყო. იგი აშკარად გამოდიოდა მილოსლავსკის პარტიის წინააღმდეგ, რომელსაც მისი დედამთილი და მული ხელმძღვანელობდნენ ლიხაჩევთან ერთად. ამის საპირისპიროდ ივან მილოსლავსკიმ ცარიცას ცილი დასწამა, თუმცა თედორემ იგი ამისათვის სიკვდილით დასაჯა. ამის შემდეგ იწყება სამეფო კარზე აგაფიას და ზოგადად, გრუშეცკების გავლენის ზრდა. თედორემ აგაფიას დები წარჩინებულ რუს მთავრებზე დააქორწინა, მის ბიძაშვილებს კი წოდებები მისცა. აგაფია აღწერილია, როგორც „ანგელოზი ცარიცა, მოწყალე და ერთგული თედორესა და საზოგადოებრივი კეთილდღეობისა“. სწორედ აგაფია გრუშეცკაია იყო პირველი, ვინც მხარი დაუჭირა მამაკაცების წვერის გაპარსვისა და სამეფო კარზე ევროპული ტანსაცმლის შემოღების ტენდენციას. ასევე ის იყო რუსეთის ისტორიაში პირველი ცარიცა, რომელიც თმას არ იბურავდა და ეცვა ევროპული (კერძოდ, პოლონური) კაბები.

1681 წლის 11 ივლისს ცარიცამ ვაჟი გააჩინა, სახელად ილია ფიოდოროვიჩ რომანოვი, რომელიც ტახტის პირველ მემკვიდრედ გამოცხადდა. ამ ამბიდან სამ დღეში, 14 ივლისს აგაფია გრუშეცკაია 17-18 წლის ასაკში დაიღუპა ორსულობის შემდგომ გამოწვეული გართულებებით. თავად ცარევიჩი ილიაც ცხრა დღის ასაკში გარდაიცვალა, რის გამოც ცარი იძულებული გახდა მეორედ დაქორწინებულიყო მართა აპრაქსინაზე. როგორც ცნობილია, თედორე აგაფიას საკმაოდ დიდ ხანს გლოვობდა.
ღაჟაჟო

ღაჟაჟო — სოკოს სახეობა სპარასისისებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, რუსეთსა და იაპონიაში.

კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. გამოიყენება ახალი და ნორჩი ეგზემპლარები. იზრდება წიწვოვან ტყეებში ერთეულებად, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. მიკორიზას უპირატესად წარმოქმნის ფიჭვთან. პარაზიტი სოკოა. იწვევს ფესვებისა და ხის ტანის სიდამპლეს.

სოკო პირველად აღწერა ავსტრიელმა ბოტანიკოსმა ფრანც ქსავერ ფონ ვულფენმა 1781 წელს როგორც . მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1821 წელს.

აღწერა
ნაყოფსხეული — მომრგვალო, სფეროსებრი ან არათანაბარი ფორმის, ხორცოვანი, დიამეტრი 15–30 (10–60) სმ-ია, მასა 1–2 (10-მდე) კგ. მოაგონებს ყვავილოვან კომბოსტოს. ნორჩობაში მოთეთროა, მოგვიანებით მოყვითალო და ბოლოს გამოშრობისას — ჟანგმიწისფერი ან მურა. შედგება მაგარი მურა ფეხისაგან და მისგან გამომავალი მრავალრიცხოვანი 2-5 სმ სიგრძის განშტოებებისაგან, რომლებიც გაფართოებული და შებრტყელებულია კრემისფერ ან ჟანგმიწოვან-ყვითელ ფირფიტებად.

ჰიმენოფორი — გლუვი ან ხორკლიანი, თხელი, ცვილისებრი, მოთეთრო-ყავისფერი ან მონაცრისფრო. თითოეული ტოტი დაფარულია ჰიმენიუმით.

ფეხი — ცენტრალური, სქელი (დიამეტრი — 2-5 სმ), მიწაში ღრმად ჩაფლული წაგრძელებული ფესვისებურად. ნორჩობაში ფეხი მოთეთრო ან მოყვითალოა. მოგვიანებით — მომურო შავამდე.

სპორები — ელიფსისებური, გლუვი ზედაპირით, უფერული, 6–7×3–4 მკმ; სპორების მტვერი — მოთეთროდან მოყვითალომდე და ჟანგმიწისფერიდან ნარინჯისფერ-ჟანგმიწისფრამდე.

გავრცელება და ეკოლოგია
იზრდება ნიადაგზე წიწვოვან ტყეში,. ფოთლოვანი და წიწვოვანი ჯიშების პარაზიტი სოკოა, იწვევს ფესვებისა და ხის ტანის (ძირში) სიდამპლეს.

ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აზიაში მრავლადაა რუსეთსა და იაპონიაში. სამხრეთ ამერიკაში დაფიქსირებულია ბრაზილიაში. ხოლო ავსტრალიაში — კუინზლენდის შტატში. გავრცელებულია საქართველოს ყველა რეგიონში. თუშურად ეწოდება ჯღიბლა.

მსგავსი სახეობები
კვებითი ღირებულება
ითვლება ერთ-ერთ საუკეთესო საჭმელ სოკოდ. აქვს სასიამოვნო სოკოს სურნელი, სიბერეში ყავისფერდება და უხეშდება.

სოკო აქტიურად გამოიყენება ხალხურ მედიცინაში. იგი შეიცავს სპარასოლს, რომელიც ხელს უშლის ობის სოკოების განვითარებას. გარდა სპარასოლისა, ღაჟაჟო შეიცავს ბიოაქტიურ კომპონენტებს, რომლებსაც სიმსივნის საწინააღმდეგო (იმუნომოდულატორული) და ანტიმიკრობული მოქმედება გააჩნია.

გალერეა
მართა აპრაქსინა

მართა მატვეიევნა აპრაქსინა (; დ. 1664 — გ. 31 დეკემბერი, 1715) — რუსეთის ცარიცა 1682 წლის 14 თებერვლიდან 7 მაისამდე როგორც თედორე -ის მეორე და უკანასკნელი ცოლი. რუსი დიდებულის, მატვეი ვასილიევიჩ აპრაქსინისა და მისი ცოლის, დომნა ბოგდანოვნა ლოვხიკოვას ქალიშვილი.

დაქვრივების შემდეგ მართა აღარ გათხოვილა და სამეფო კარზე ცხოვრობდა 33 წლის განმავლობაში. იგი საბოლოოდ 1715 წელს გარდაიცვალა კუჭის დაავადებით. იგი დაკრძალეს პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში, სანქტ-პეტერბურგში. მისი დაკრძალვისას მისმა მაზლმა, იმპერატორმა პეტრე -მა საბოლოოდ გააუქმა ძველი რუსული ტრადიცია, რომლის მიხედვითაც, დაკრძალვისას კუბოს ეტირებოდნენ.
ინდონეზიის კულტურა

ინდონეზიის კულტურა - ინდონეზიის ტრადიციების ერთობლიობა, რომელიც აერთიანებს ინდონეზიის ლიტერატურას, არქიტექტურას, მუსიკას, ფილოსოფიას, პოლიტიკას, რელიგიას და ზოგად ცხოვრების წესს. წარმოადგენს ინდონეზიის აბორიგენების კულტურის შერწყმას სხვადასხვა უცხოურ კულტურასთან. ინდონეზია ისტორიულად მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზების მიჯნაზე მდებარეობდა და შედეგად ისლამური, ბუდისტური, კონფუციანისტური, ქრისტიანული და ინდუისტური კულტურის გავლენის ქვეშ იყო.ინდონეზიის სხვადასხვა ნაწილში სარწმუნოება სხვადასხვა რელიგიის შერწყმას წარმოადგენს. დასავლეთის გავლენა იგრძნობა ინდონეზიის ტექნოლოგიურ განვითარებაში, პოლიტიკაში და გართობის ინდუსტრიაში.
სიმინ დანეშვარი

სიმინ დანეშვარი (; დ. 28 აპრილი, 1921, ფესა, ფარსი, ირანი — გ. 8 მარტი, 2012, თეირანი, ირანი) — ირანელი აკადემიკოსი, რომანისტი, პროზაიკოსი და მთარგმნელი. იგი საყოველთაოდაა აღიარებული პირველ ირანელ ქალ რომანისტად. მისი ნაწარმოებები რიგით ირანელთა, ძირითადად ქალთა ცხოვრების შესახებ ბოლო დროს ირანში განვითარებული პოლიტიკური და სოციალური მოვლენების ჭრილში მოგვითხრობს. 1966 წელს გამოქვეყნდა მწერლის პირველი რომანი „“ („სიავაშის ჭირისუფლები“, ასევე ცნობილია, როგორც „სპარსული რეკვიემი“), რომელიც მალევე ბესტსელერად იქცა. მის თარგმანებს შორისაა ანტონ ჩეხოვის „ალუბლების ბაღი“ და ნათანიელ ჰოთორნის „ალისფერი დამღა“.

ადრეული ცხოვრება
სიმინ დანეშვარი 1921 წლის 28 აპრილს ირანის ქალაქ ფესაში დაიბადა. მისი მამა, მოჰამედ ალი დანიშვარი ფიზიკოსი, ხოლო დედა მხატვარი იყო. 1938 წელს დანეშვარმა თეირანის უნივერსიტეტში სპარსული ლიტერატურის ფაკულტეტზე დაიწყო სწავლა. 1941 წელს მისი მამა გარდაიცვალა, რის შემდეგაც საკუთარი თავის ფინანსურად უზრუნველსაყოფად იძულებული გახდა, მუშაობა დაეწყო. დანეშვარი „უსახელო შირაზელის“ ფსევდონიმით წერდა რადიოსიუჟეტებს თეირანის რადიოსთვის. ასევე მან თეირანის ერთ-ერთი გაზეთის საგარეო საქმეთა სექციაში დაიწყო მუშაობა, რაშიც ხელი ინგლისურიდან თარგმნის უნარმა შეუწყო.

ლიტერატურული კარიერა
დანეშვარმა ლიტერატურული მოღვაწეობა 1935 წელს დაიწყო. 1948 წელს მან გამოაქვეყნა მოთხობების კრებული „- “ („ჩამქრალი ცეცხლი“). ეს უკანასკნელი პირველი ირანული ქალის ავტორობით დაწერილი მოთხრობათა კრებულია, რამაც მწერალს დიდი ცნობადობა მოუტანა. 1949 წელს დანეშვარმა დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „სილამაზის აღქმა სპარსულ ლიტერატურაში“. 1950 წელს იგი ცნობილ ირანელ მწერალზე, ჯალალ ალ აჰმადზე დაქორწინდა. 1952 წელს დანეშვარი აშშ-ში წავიდა, სადაც გაცვლითი პროგრამის ფარგლებში უოლეს სტეგნერთან ერთად სტენფორდის უნივერსიტეტში მუშაობდა. იქ ყოფნის პერიოდში მწერალმა ინგლისურ ენაზე დაწერილი ორი მოთხობა გამოაქვეყნა. ირანში დაბრუნებული დანეშვარი თეირანის უნივერსიტეტის ფაკულტეტის საბჭოს შეუერთდა. „“ ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი სპარსული რომანია. იგი ირანში მინიმუმ თექვსმეტჯერ გამოიცა და მსოფლიოს მრავალ ენაზე ითარგმნა.

1969 წელს დანეშვარის ქმარი, ჯალალ ალ აჰმადი საზაფხულო სახლში, კასპიის ზღვის სანაპიროზე გარდაიცვალა. დანეშვარმა მეუღლეს მონოგრაფია სახელწოდებით „ჯალალის დღეების დაისი“ მიუძღვნა, რომელიც 1981 წელს დაასრულა.

მწერალი თეირანის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი იყო, ხოლო 1970-იანი წლებიდან 1981 წლამდე ხელოვნების ისტორიისა და არქეოლოგიის განყოფილების თავჯდომარის პოზიცია ეკავა. მწერალი 11 მარტს ბეშეშტე ზაჰრას სასაფლაოზე დაკრძალეს.

სტილი და თემები
დანეშვარის ნამუშევრების მიზანი რეალობის უშუალოდ ასახვა იყო. მის შემოქმედებაში მრავალ საინტერესო და საჭირბოროტო თემას ვხვდებით, ესენია: ქორწინება, ავადმყოფობა, სიკვდილი, ღალატი, ანგარება, გაუნათლებლობა, უყურადღებობა, სიღარიბე, მარტოობა და ა.შ. ასევე მწერლისთვის საკმაოდ აქტუალური იყო 1960-იანი და 1970-იანი წლების ირანში წამოჭრილი სოციალური პრობლემები. როგორც თავად ამბობდა, იგი შთაგონებას მის გარშემო მყოფი უბრალო ადამიანებისგან იღებდა.
Emirates Palace

სასტუმრო (არაბ. , ქართ. საამიროების სასახლე) — მდიდრული ხუთვარსკვლავიანი სასტუმრო აბუ დაბიში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. სასტუმროს პროექტი დაიწყო 2001 წლის დეკემბერში. თავდაპირველად კემპინსკის მმართველობაში იყო 2005 წლის ნოემბრიდან 2020 წლის 1 იანვრამდე. 2020 წლის 1 იანვრიდან მართავს მანდარინ ორიენტალი. მენეჯმენტის ცვლილების შემდეგ დაგეგმილია მისი სრული განახლება

მშენებლობა
შენობა დააპროექტა ბრიტანელმა არქიტექტორმა ჯონ ელიოტმა რეზა რაჰმანიანთან თანამშრომლობით. სასტუმროს დიზაინი წარმოადგენს ისლამური არქიტექტურული ელემენტების: წონასწორობა, გეომეტრია, პროპორცია, რიტმი და იერარქიული აქცენტი, თანმიმდევრულ შერწყმას. შენობის თავზე გრანდიოზული გუმბათია. ასევე დომინირებს ზემოთ მდებარე 114 პატარა გუმბათი. შენობის ფერი ასახავს არაბეთის უდაბნოში ქვიშის სხვადასხვა ჩრდილებს. სასტუმროს მშენებლობა დაიწყო 2001 წლის დეკემბერში, ინტერიერის მოწყობა შესრულდა -ს მიერ. სასტუმრო 2005 წლის თებერვალში გაიხსნა. მშენებლობის ღირებულება შეადგენდა დაახლოებით 3 მილიარდ აშშ დოლარს (11,02 მილიარდი არაბთა გაერთიანებული საამიროების დირჰემი), რაც მას მესამე ყველაზე ძვირადღირებულ სასტუმროდ აქცევს ლას-ვეგასის კოსმოპოლიტის (ლას – ვეგასში) (3,9 მილიარდი აშშ დოლარი) და სინგაპურის მარინა ბეი სენდსის (5,5 მილიარდი აშშ დოლარი) შემდეგ.

ოთახები და კეთილმოწყობა
 შედგება 394 რეზიდენციისგან, მათ შორის 92 ლუქსი და 22 ოთახი. რეზიდენციები განლაგებულია როგორც ორ ფრთაში, ასევე მთავარ ცენტრალურ შენობაში. ლუქსების უმეტესობა შესრულებულია ოქროსა და მარმარილოში. მთავარ შენობას აქვს ვრცელი მარმარილოს იატაკი, ხოლო ზედა ნაწილში დიდი შაბლონური გუმბათი, რომელიც მოპირკეთებულია ოქროთი. პენტჰაუსის იატაკზე ექვსი მთავარი ლუქსია განთავსებული, რომლებიც მხოლოდ მაღალი რანგის სტუმრებისთვისაა განკუთვნილი, მათ შორის, სამეფო ოჯახის წევრებისთვის. ერთი ფრთიდან მეორე ფრთამდე ერთი კილომეტრია. 1,3 კილომეტრზეა გადაჭიმული კერძო სანაპირ ზოლი, წყალქვეშა მუზეუმით. 2500 ადამიანისთვის განკუთვნილი უზარმაზარი საკონცერტო დარბაზი. გარე ტერასები და სასტუმროს დარბაზები იტევს დაახლოებით 20 000 სტუმარს.

სასტუმროში მდებარეობს 40 საკონფერენციო დარბაზი, 2 დიდი ფიტნეს დარბაზი, როგორც დასავლეთ ისე აღმოსავლეთ ფრთაში, 3 საბავშვო კლუბი, 85 ბოტანიკური ბაღი, თეთრი იახტები და ლიმუზინები. თეთრი ქვიშის სანაპირო, საცუარო აუზები, შადრევნები და სპა ცენტრები., 40 – ზე მეტი შეხვედრის ოთახი, იახტების სადგომი, 2 მოედანი ვერტმფრენისათვის, მრავალფეროვანი მდიდრული მაღაზიები და 13 საერთაშორისო რესტორანი. სასტუმროს კადრები ასევე იქნა გამოყენებული 2007 წელს ფილმში „სამეფო“. ჯასტინ ტიმბერლეიკი სასტუმროში იმყოფებოდა 2007 წლის 6 დეკემბრის ტურნეს დროს, კონცერტით. ასევე ჩანს 2019 წლის ფილმში 6 ქალაქის სხვა ღირსშესანიშნავ ადგილებთან ერთად.

გალერეა