გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333 მიღებულია 2000 წლის 19 დეკემბერს, ავღანეთში არსებული ვითარების შესახებ ყველა, და მათ შორის 1267-ე რეზოლუციის (1999) გახსენების შემდეგ. ის მოითხოვდა თალიბანისთვის სამხედრო დახმარების აკრძალვას, მისი ბანაკების დახურვასა და თავშესაფრის მიცემის შეწყვეტას.

გავრცელებული ინფორმაციით, რეზოლუციის მთავარი ინიციატორები რუსეთი და აშშ იყვნენ. განხილვის პროცესში და მისი მიღების შემდეგ, რეზოლუცია გააკრიტიკეს სიღარიბესა და გვალვაში მყოფი რიგითი ავღანელების სიცოცხლის ზედმეტად საფრთხეში ჩაგდებისა და თალიბანთან სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის ძირის გამოთხრის გამო.

რეზოლუცია
დაკვირვებები
უშიშროების საბჭომ აღიარა ავღანელი ხალხის კრიტიკული ჰუმანიტარული საჭიროებები. მან მხარი დაუჭირა გენერალური მდივნის პირადი წარმომადგენლის ძალისხმევას სამშვიდობო პროცესის წინსვლისთვის, რათა ჩამოყალიბებულიყო ყოვლისმომცველი, მრავალეთნიკური და წარმომადგენლობითი მთავრობა. თალიბანის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე ტერორისტების მომზადება და მათი შეფარება დაიგმო. ამავდროულად, კვლავ დაიგმო ოსამა ბინ ლადენისთვის თავშესაფრის მიცემა. საბჭომ აღნიშნა შეერთებული შტატების მიერ მის წინააღმდეგ წარდგენილი ბრალდება. აქვე ხაზი გაესვა იმასაც, რომ ირანელი დიპლომატებისა თუ ჟურნალისტების გატაცება და მკვლელობა წარმოადგენდა საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევას.

რეზოლუციაში აღინიშნა, რომ თალიბანი ჩართული იყო ოპიუმის უკანონო კულტივაციასა და ტრეფიკინგში. ასევე გამოითქვა შეშფოთება ადამიანის უფლებების დარღვევის გამო, განსაკუთრებით ქალებისა და გოგონების მიმართ.

ქმედებები
გაეროს წესდების თავის საფუძველზე მოქმედმა საბჭომ მოითხოვა, რომ თალიბანს შეესრულებინა 1267-ე რეზოლუცია, შეეწყვიტა ტერორისტების მხარდაჭერა, დაეხურა საწვრთნელი ბანაკები და დაესრულებინა უკანონო ნარკოტიკული საქმიანობა. ყველა ქვეყანას დაევალა, შეეწყვიტათ თალიბანისთვის დახმარების, იარაღისა და წვრთნების მიწოდება; მათ კი, ვისაც თალიბანთან დიპლომატიური ურთიერთობები ჰქონდათ, მოეთხოვათ გადაეხედათ თავიანთი ურთიერთობებისთვის და შეემცირებინათ თალიბანის მისიების პერსონალის რაოდენობა. გადაწყდა, რომ ყველა სახელმწიფოს უნდა დაეხურა თალიბანისა და „ “-ის ოფისები; გაეყინათ ოსამა ბინ ლადენისა და მასთან დაკავშირებული პირების აქტივები; აღეკვეთათ ძმარმჟავას ანჰიდრიდის მიწოდება; და აეკრძალათ საჰაერო ხომალდების დაშვება, აფრენა ან მათ ტერიტორიაზე გადაფრენა, თუ ის უნდა დაშვებულიყო თალიბანის ტერიტორიაზე. საჰაერო ხომალდებზე დაწესებული შეზღუდვები არ შეეხებოდა ჰუმანიტარულ რეისებს. უშიშროების საბჭოს კომიტეტს მოეთხოვა ეწარმოებინა იმ დამტკიცებული ჰუმანიტარული ორგანიზაციების სია, რომლებიც ავღანეთს ჰუმანიტარულ დახმარებას აწვდიდნენ. ასევე დაწესდა მოგზაურობის აკრძალვა თალიბანის მაღალჩინოსნებისთვის, თუმცა ეს აკრძალვა არ გავრცელდებოდა რელიგიური ან ჰუმანიტარული გარემოებების დროს.

გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს ავღანეთში უნდა წარედგინა მოხსენება არსებული ვითარების ყველა ასპექტზე, მათ შორის თალიბანის წინააღმდეგ სანქციების იმპლემენტაციაზე. კომიტეტს მოუწოდეს შეექმნა და ეწარმოებინა სიები თალიბანის წინააღმდეგ სანქციების რეჟიმის სხვადასხვა ასპექტთან დაკავშირებით, დაეშვა გამონაკლისები და პერიოდულად წარედგინა ანგარიში ზომების დარღვევის შესახებ. ამასთან დაკავშირებით, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს კომიტეტთან თანამშრომლობისა და სანქციების აღსრულებისკენ. ზომები ძალაში შევიდა წინამდებარე რეზოლუციის მიღებიდან ერთი თვის შემდეგ, აღმოსავლეთის დროით 00:01 საათზე, 12 თვის ვადით. თუ საბჭო დაადგენდა, რომ თალიბანი ასრულებდა წინა რეზოლუციებს, ზოგიერთი სანქცია შეწყდებოდა; შეუსრულებლობის შემთხვევაში კი განიხილებოდა შემდეგი ზომები.

რეაქციები
რუსეთისა და ამერიკის მიერ მხარდაჭერილი რეზოლუცია გენერალურმა მდივანმა კოფი ანანმა გააკრიტიკა, როგორც თალიბანთან სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის ძირის გამომთხრელი. ჩინეთმა და მალაიზიამ თავი შეიკავეს 1333-ე რეზოლუციის კენჭისყრისას მას შემდეგ, რაც გამოხატეს შეშფოთება იმის შესახებ, რომ სანქციები გავლენას მოახდენდა ავღანეთის მოსახლეობაზე.

ავღანეთის ექსპერტმა ბარნეტ რუბინმა განაცხადა, რომ რეზოლუცია ფოკუსირებული იყო ამერიკულ და რუსულ ინტერესებზე და მცირე კავშირი ჰქონდა ავღანეთის რეალურ პრობლემებთან. „ “-მა მიმართა გაეროს უშიშროების საბჭოს, არ დაეწესებინათ ცალმხრივი იარაღის ემბარგო იმ ვითარებაში, როდესაც ყველა მონაწილე მხარე დამნაშავე იყო ადამიანის უფლებების დარღვევაში.