iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
წაყინვა

წაყინვა — ტემპერატურის 0°–მდე და უფრი დაბლა დაწევა წლის თბილ პერიოდში (გაზაფხულზე და შემოდგომაზე) მაღალმთიან ადგილებში — ზღვის დონიდან 2000 მ–ზე მაღლა წაყინვები მოსალოდნელია ზაფხულშიც. ამა თუ იმ ხანგრძლივობით წაყინვებს ყოველწლიურად აქვს ადგილი სხვადასხვა ინტენსიურობით. განასხვავებენ წაყინვების სამ ტიპს:

1. ადვექციური წაყინვები, რომლებიც წარმოიშობა ცივი ჰაერის მასების შემოჭრის დროს და 2–3 დღის განმავლობაში გრძელდება. ასეთი წაყინვების დროს ჰაერის ტემპერატურამ შეიძლება 0°–ზე დაბლა დაიწიოს და საკმაოდ ვრცელი ტერიტორია მოიცვას.

2. რადიაციული წაყინვები, რომლებიც წარმოიქმნება ნიადაგის ზედაპირის ინტენსიური გაცივების შედეგად. ასეთ წაყინვებს ადგილი აქვს ღამით, მოწმენდილ ამინდში და ლოკალურ ხასიათს ატარებს. რადიაციული წაყინვების სიძლიერე და ინტენსივობა ძირითადად ადგილლობრივ პირობებზე — რელიეფის ხასიათზე, ნიადაგსა და ჰაერის ტენიენობაზე და ა. შ. არის დამოკიდებული. ასეთი სახის წაყინვები შეიძლება ყოველდღიურად გაგრძელდეს გარკვეული დროის განმავლობაში.

3. ადვერქტიურრადიაციული წაყინვები ანუ შერეული წაყინვები იცის ცივი ჰაერის მასების შემოჭრისა და შემდგომში მისი ღამის გამოსხივების (გადაცივების) შემთხვევაში ასეთი წაყინვების შედეგად დღისით ნიადაგის ზედაპირი რამდენადმე ცივდება და სითბოს მარაგი მის ღრმა ფენებში კი კლებულობს, ხოლო ღამით იწყება მისი ინტენსიური გამოსხივება. ამ შემთხვევაში ადვერქციისა და რადიაციის პროცესები ერთმანეთს ავსებს, რაც ღია, ქარისაგან დაუცველი ადგილებისათვის მეტად საშიშია. ამ დროს ტემპერატურამ შეიძლება დაიწიოს –2°–4°–მდე და უფრო დაბლაც და 2–3 დღე გასტანოს.
აქსუ

აქსუ — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ ქედზე, ბეჩოს უღელტეხილის აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 3800 მ-ზე. დაფარულია თოვლითა და ყინულით. აქსუს უღელტეხილი დოლრას ხეობას აკავშირებს ბაქსანის ხეობასთან.
აღდგომელაანთკარი

აღდგომელაანთკარი — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალდაბა, ნავაზი, უფურეთი, ფრეზეთი). მდებარეობს მუხრანის ვაკეზე, მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრზე. მცხეთიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით, მისაქციელიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მებოსტნეობა და მერძევეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 431 ადამიანი.
აღმოსავლეთი სიერა-მადრე

აღმოსავლეთი სიერა-მადრე — მთები მექსიკაში, მექსიკის ზეგნის აღმოსავლეთ განაპირა ნაწილში. ქმნის პარალელური ქედების სისტემას. სიგრძე დაახლოებით 800 კმ. სიმაღლე 3700 მ. აგებულია მეზოზოური და მესამეული კირქვებითა და ქვიშაქვებით. მთების ჩრდილოეთი ნაწილი შემოსილია ქსეროფიტული ბუჩქნარებით. სამხრეთ ნაწილში აღმოსავლეთ კალთებზე ნოტიო ტროპიკული და წიწვიანი ტყეებია, დასავლეთ კალთზებზე — ბუჩქნარი.

უმაღლესი მწვერვალია პენია-ნევადა (4054 მ.). აქვე მდებარეობს სერო-პოტოსი (3713 მ) და ელ-კოაუილონი (3460 მ). აღმოსავლეთის სიერა-მადრეს მექსიკის ზეგანი (საშუალო სიმაღლე 1100 მ) გამოყოფს დასავლეთ სიერა-მადრესაგან.
ახალუბანი (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ახალუბანი (ყოფ. ახველოღლები - გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს.) — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში (ღორჯომის თემში). მდებარეობს ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე, ხულოდან დაშორებულია 12 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი.
ახალბედისეული

ახალბედისეული — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (ნახახულევის თემი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე კუხას (გუბისწყლის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, ხონიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 315 ადამიანი.
ახალშენი (ხონის მუნიციპალიტეტი)

ახალშენი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში, კუხის თემი. მდებარეობს იმერეთის ვაკე-დაბლობზე, მდინარე კუხის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 125 მეტრი, ხონიდან 2 კილომეტრი. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა წყალტუბო-ხონი. სოფელში დგას შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე და კათოლიკური ეკლესია (2005 წ.). სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 497 ადამიანი.
ბანგვეთი

ბანგვეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (გორდის თემი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე მდინარეების საწისქვილოსა და ცხენისწყლის შესართავთან. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ხონიდან 21 კილომეტრი. სოფელში არის - საუკუნეების ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 35 ადამიანი.
გამოღმა ნოღა

გამოღმა ნოღა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში, გორდის თემი. მდებარეობს კოლხეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 320 მეტრი, ხონიდან 16 კილომეტრი. სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე „უქიმერიონი“ და გვიანდელი შუა საუკუნეების ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი.
ვანდალები

ვანდალები — აღმოსავლეთ გერმანელთა ტომების ჯგუფი. თავდაპირველად ცხოვრობდნენ სკანდინავიის ნახევარკუნძულზე. ძვ. წ. - სს. მიჯნაზე გადასახლდნენ ბალტიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ხოლო ახ. წ. საუკუნისათვის - დუნაიზე. 335 წელს ვანდალები რომის ფედერატებად დაასახლეს პანონიაში. საუკუნის დასაწყისში (ალანებთან ერთად) დაიძრნენ დასავლეთისაკენ. რამდენიმე წლის განმავლობაში არბევდნენ გალიას, ხოლო 409 წელს დასახლდნენ ესპანეთში. 429 წელს მეფე გაიზერიხის მეთაურობით ვანდალებმა გადალახეს გიბრალტარი. 10 წლის განმავლობაში დაიპყრეს რომის პროვინცია აფრიკა (439 წელს აიღეს კართაგენი) და იქ თავისი სამეფო დააარსეს. აქედან ვანდალები თავს ესხმოდნენ დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვის კუნძელებსა და სანაპიროებს. დაპყრობილი ჩრდილოეთ აფრიკის ტერიტორიის ნაწილი ვანდალებმა რომის მაგნატებს ჩამოართვეს და თვითონ დაინაწილეს, რამაც დააჩქარა მათთნ გვაროვნული წყობილების რღვევა და ფეოდალიზმის ელემენტების მომწიფება. 533-534 წწ. გამდიდრებულ წარჩინებულთა და რიგით მეომრებს შორის არსებული წინააღმდეგობებით დასუსტებული ვანდალების სამეფო ბიზანტიამ დაიპყრო; ვანდალები შეერწყნენ ადგილობრივ მოსახლეობას.

ვანდალების მეფეები
ვისიმარი (გ. 335)
გოდიგიზელი (359–406)
გუნდერიხი (407–428)
გაიზერიხი (428–477)
ჰუნერიხი (477–484)
გუნთამუნდი (484–496)
თრასამუნდი (496–523)
ჰილდერიხი (523–530)
გელიმერი (530–534)
ბურგუნდები

ბურგუნდები — აღმოსავლეთ გერმანული ტომი. ძვ. წ. საუკუნის დამლევამდე ბინადრობდნენ კ. ბურგუნდარჰოლმზე (ბორნჰოლმი). ახ. წ. საუკუნეში დასახლდნენ კონტინენტზე მდინარეებს ვისლასა და ოდერს შორის. საუკუნეში შეიჭრნენ მდინარე მაინის მიდამოებში. 406 წელს ბურგუნდებმა რაინის სანაპიროზე დააარსეს სამეფო, რომლის ცენტრი ვორმსი 436 წელს დაანგრიეს ჰუნებმა. 443 წელს ბურგუნდები რომის ფედერატების უფლებით დასახლდნენ სავოიის ტერიტორიაზე. შემდეგ ისარგებლეს რომის იმპერიის დასუსტებით, 457 წელს დაიკავეს მდინარე რონის აუზი და დააარსეს სამეფო (ცენტრი - ლიონი). ეს ერთ-ერთი პირველი ბარბაროსული სამეფო იყო დასავლეთ რომის იმპერიის მიწა-წყალზე. დიდ ძლევამოსილებას მიაღწიეს ბურგუნდებმა გუნდობადის მეფობაში (მის დროს ჩაიწერა „ბურგუნდთა სამართალი“). რელიგიით ისინი არიანელები იყვნენ. გალებისა და რომაელების შერეულ სოფლებში ჩასახლებულ ბურგუნდებში ირღვეოდა გვაროვნული ურთიერთობა და ფეოდალური ურთიერთობა ისახებოდა. საუკუნის დამდეგს ბურგუნდებმა, რომლებმაც ძლიერი რომანიზაცია განიცადეს, კათოლიკობა მიიღეს. 534 წელს სამეფო საბოლოოდ შეუერთდა ფრანკთა სახელმწიფოს.
ატრატო (მდინარე)

ატრატო  — მდინარე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კოლუმბიაში. სიგრძე 644 კმ. სათავე აქვს დასავლეთ კორდილიერაში. მიედინება სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ ღრმა და განიერ (80 კმ-მდე) ხეობაში. უერთდება კარიბის ზღვას (ურაბის ყურეს) და ქმნის დელტას. საზრდოობს წვიმის წყლით. მთელი წლის განმავლობაში წყალუხვია, მოაქვს ბევრი ნატანი. სანაოსნოა 560 კმ. ქალაქ კიბდომდე. ატრატოს ხეობაზე გადის ტექტონიკური საზღვარი ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას შორის. არსებობს პროექტი, გამოიყენონ ხეობა ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს შორის არხის გასაყვანად.
დავით დევდარიანი

დავით დევდარიანი (დ. 28 ოქტომბერი, 1987, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობდა შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე.

საკლუბო კარიერა
დავით დევდარიანმა პროფესიონალური კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „თბილისში“, ერთი სეზონის შემდეგ დუბლებში დააქვეითეს, ხოლო კიდევ ერთი წლის შემდეგ საფრანგეთის ქვედა დივიზიონის კლუბ „დიუნკერკში“ გადავიდა, სადაც არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში, კერძოდ რუსთავის „ოლიმპში“.

2007 წელს საქართველოს ჩემპიონი გუნდიდან წავიდა გუნდის ძირითადი ბირთვი და შემადგენლობა გაახალგაზრდავდა. ამავე წლის შემოდგომიდან დავით დევდარიანმა შეძლო მთავარ გუნდში თავის დამკვიდრება. 2007-08 წლის სეზონში „ოლიმპის“ შემადგენლობაში მან ჩაატარა 20 მატჩი და გაიტანა 4 გოლი.

2008 წლის იანვარში მონაწილეობა მიიღო დსთ-ს თასის გათამაშებაში, სადაც მხოლოდ 4 შეხვედრა ჩაატარა.

2008 წლის ზაფხულში სათამაშო კარიერის გასაგრძელებლად დანიაში, საფეხბურთო კლუბ „ორჰუსის“ შემადგენლობაში ჩაირიცხა, სადაც 2015 წლამდე თამაშობდა.

სანაკრებო კარიერა
რუსთავის „ოლიმპში“ წარმატებული თამაშის შედეგად დავითი მიიწვიეს საქართველოს ჯერ 21-წლამდელთა ნაკრებში, სადაც 2 ამხანაგური მატჩი ითამაშა, შემდეგ კი ეროვნულ ნაკრებში, სადაც 6 მატჩი ჩაატარა.
ბედნიერი ერი

ბედნიერი ერი — ანრი ჯოხაძის სიმღერა. სიმღერის ტექსტი შექმნილია ილია ჭავჭავაძის ამავე სახელწოდების ლექსის მიხედვით. ავტორმა სიმღერა საქართველოში 2008-09 წლებში განვითარებულ მოვლენებს მიუძღვნა. კლიპში მომღერალი თავად განასახიერებს ქართულ პოლიტიკურ ელიტას - დაწყებული მიხეილ სააკაშვილით და დამთავრებული ოპოზიციის ლიდერების სახეებით. გარდა ამისა კლიპში ხვდება რუსეთის პრემიერ მინისტრიც – ვლადიმირ პუტინი.
გარუ

გარუ (იგივე პიერ გარანი დ. 26 ივნისი, 1972, შერბრუკი, კვებეკი, კანადა) — ფრანგულენოვანი მომღერალი კანადიდან.

კარიერა
პიერ გარანი თავდაპირველად მღეროდა შერბრუკის ღამის ბარებში ამერიკულ ბლუზს. მას შემდეგ, რაც ლუკ პლამონდონმა აღმოაჩინა იგი და შეარჩია კვაზიმოდოს როლზე თავის მიუზიკლში პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი, მისგან ვარსკვლავი შექმნა. მიუზიკლში წარმატებული მონაწილეობის შემდეგ, მან სახელი გაითქვა პოპ მუსიკოსმა კანადაში, საფრანგეთსა და ევროპის სხვა ქვეყნებში. მისი ოდნავ ჩახლეწილი და ვაჟკაცური ხმა ხიბლავს მსმენელს და უფრო მეტიც, დღესდღეობით მას ბევრი მიიჩნევს სექს-სიმბოლოდ. 2000 წელს გარუმ ჩაწერა დუეტი სელინ დიონთან, ხოლო როცა წერდა თავის ალბომს ინგლისურენოვანი მსმენლისთვის იგი დაუკავშირდა რობ ტომასს და მასთან ერთად ჩაწერა სიმღერა " ", ხოლო 2006 წელს " ", რომელიც მთელს ევროპაში ჰიტად იქცა სპაიზ გერლზის ყოფილ წევრ მელანი სი-სთან ერთად.

გარუს ჰყავს ქალიშვილი თავის ყოფილ მეგობარ გოგონასთან, მოდელ ულრიკასთან. ამჟამად კი ხვდება ფრანგ მომღერალ ლორის.
არდოტი

არდოტი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში (შატილის თემი), ისტორიულ პირიქითა ხევსურეთში, მდინარე ანდაქის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1820 მ, დუშეთიდან 113 კმ.

არდოტის ხეობა შატილისა და არხოტის ხეობებთან ერთად შეადგენს პირიქით ხევსურეთს. სოფელში მდებარეობს საუკუნის ეკლესია, ზვიადაურების კოშკი და ღვთისმშობლის ჯვარი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.

ფოტოგალერეა
რუსთავის თოჯინების თეატრი

რუსთავის თოჯინების თეატრი — თოჯინების სახელმწიფო ქართული თეატრი ქალაქ რუსთავში. შეიქმნა 1980 წელს. აქ ჯერ კიდევ 1960-იან წლებში ჩაეყარა საფუძველი თოჯინების წარმოდგენებს სახალხო თეატრის სახით (ხელმძღვანელი შ. დორეული). თეატრის პირველი სპექტაკლი (1981 წლის 3 ნოემბერი) იყო ნიკო ლომოურის „ქაჯანა“. თეატრის რეპერტუარში ვაჟა-ფშაველას „სათაგური“, ა. კალაძის „მოხეტიალე ოინბაზები“, ს. მიხალკოვის „სამი გოჭი“ და სხვა. მთავარი რეჟისორი გ. სებისკვერაძე. თეატრში მოღვაწეობს რეჟისორ ს. ყიშიძე, მხატვარი — ნ. ვარსიმაშვილი. დასში არიან (1982) ნ. შუბითიძე, ჯ. ალავიძე, ვ. ალავიძე, გ. ჯიმშიტაშვილი, გ. ცერცვაძე და სხვები.
რუსთავის ქიმიური ბოჭკოს ქარხანა

რუსთავის ქიმიური ბოჭკოს ქარხანა — საქართველოს სსრ–ის ქიმიური მრეწველობის ერთ-ერთი მსხვილი საწარმო. უვებდა 18 სახეობის პროდუქციას, მათ შორის სხვადასხვა ასორტიმენტის აბრეშუმის ძაფს, ტექნიკურ ბოჭკოს, სახალიჩე ნართს და ა. შ. 1964 წელს მწყობრში ჩადგა ქარხნის ძირითადი წარმოება. ამჟამად ქარხანა აღარ ფუნქციონირებს.
ლი კრასნერი

ლი (ლენორ) კრასნერი ( ; დ. 27 ოქტომბერი, 1908, ბრუკლინი — გ. 19 ივნისი, 1984, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მხატვარი, აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის მიმდევარი; მხატვარ ჯექსონ პოლოკის მეუღლე.

კრასნერი ბესარაბიელი ებრაელი იმიგრანტების ოჯახში დაიბადა. 1935-43 წლებში ჯერ კუპერ იუნიონში, შემდეგ კი დიზიანის ეროვნულ აკადემიაში სწავლობდა და ფედერალური ხელოვნების პროექტში მუშაობდა. 1937 წლიდან ის ჰანს ჰოფმანთან იღებს კლასებს, რომელმაც მას კუბიზმის პრინციპები ასწავლა. მისმა გავლენამ მიმართულება მისცა კრასნერის შემოქმედებას ნეოკუბისტურ აბსტრაქციაში. მის შემოქმედებაზე კომენტარისას ჰოფმანს უთქვამს, "ეს იმდენად კარგია, რომ თქვენ ვერც წარმოიდგენთ, რომ ქალის მიერ არის დახატული".
ალკოჰოლიზმი

ალკოჰოლიზმი მისი გავრცელებული და ისტორიული გამოყენებით, ნიშნავს ნებისმიერ მდგომარეობას, რომელშიც ადამიანი ხანგრძლივი მოხმარების შედეგად ვარდება. განურჩევლად ჯანმრთელობის პრობლემებისა და ნეგატიური სოციალური შედეგებისა. უფრო ზუსტად კი აკოჰოლიზმი არის სპირტიანი სასმელებისადმი ავადმყოფური ლტოლვა, რის გამოც მას ნარკომანიის ჯგუფში განიხილავენ. მისი ფართოდ გავრცელების გამო იგი არა მარტო სამედიცინო, არამედ მწვავე სოციალურ პრობლემედაც იქცა.

ალკოჰოლის ზემოქმედება აისახება ადამიანის ფსიქიკურ და ფიზიკურ ფუნქციებზე. ალკოჰოლის მცირე დოზით მიღება განაპირობებს კუნთების მოდუნებას, მცირეოდენ გაბრუებას და ერთგვარ დამშვიდებას, რაც სიამოვნებას ანიჭებს ადამიანს. იგი განსაკუთრებით ნევროზული ან ფსიქოპათიური ხასიათის პიროვნებას გვრიას სიამოვნების შეგრძნებას. ხშირ შემთხვევაში სწორედ ასეთი ადამიანები იქცევიან ხოლმე შემდეგში ე.წ. ქრონიკულ ალკოჰოლისტებად. ასეთ პიროვნებებს ახასიათებს აბსტინენციური სინდრომი, ფსიქიკის და შინაგან ორგანოთა მუშაობის აშლილობით და მძიმე შეგრძნებებით. მათ დასათრგუნად იგი იძულებულია მიიღოს სასმელის ახალი დოზა. ალკოჰოლიზმის განკურნების სხვადასხვა მეთოდი არსებობს. მედიკამენტები, ჯგუფური თერაპიები და სხვა...

ნივთიერებების ავადმოხმარება
ალკოჰოლისა და ფსიქოაქტიური ნივთიერებების ბოროტად გამოყენების თემა  არ განეკუთვნება ფსიქიატრიული ან მით უმეტეს სამედიცინო დარგის რომელიმე ვიწრო სფეროს.  ალკოჰოლისა და  ნარკოტიკული ნივთიერებების მოხმარება შეიძლება  მნიშვნელოვან როლს თამაშობდეს ნებისმიერი ასპექტის მქონე ფსიქიატრიულ პრაქტიკაში. იგი რელევანტურია, მაგალითად თერაპიულ  განყოფილებაში მწვავე აბნევის მქონე პაციენტის გამოკვლევისას; გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში სუიციდის  მცდელობით შემოსულ პაციენტთან; ხანდაზმულ პაციენტებთან,  რომლებსაც საკუთარი  თავის მოვლა უჭირთ; პრობლემურ მოზარდებთან ან ბავშვებთან, რომლებიც აქროლად ნივთიერებებს შეისუნთქავენ.

ფიზიკური დარღვევები
ალკოჰოლის ჭარბად მოხმარებამ, შეიძლება,  სხვადასხვა სახის  ფიზიკური დარღვევა  გამოიწვიოს: 1. ალკოჰოლს გარკვეული ტიპის ქსოვილებზე, განსაკუთრებით, ღვიძლსა და თავის  ტვინზე, უშუალო ტოქსიკური  მოქმედება ახასიათებს; 2. ალკოჰოლის  ჭარბად გამოყენებას ხშირად თან სდევს ცუდი კვება, რაც იწვევს ცილებისა და ჯგუფის ვიტამინების ნაკლებობას; 3. იზრდება უბედური  შემთხვევების, განსაკუთრებით, ქალა-ტვინის ტრავმის მიღების რისკი; 4. ალკოჰოლის  ჭარბად მოხმარებას თან სდევს დაუდევრობა და აქედან გამომდინარე,  გაზრდილია მოწ- ყვლადობა ინფექციების მიმართ.
პარაშუტ-ჯამპი

პარაშუტ-ჯამპი (ინგლ. ), ამჟამად უფუნქციო გასართობი ატრაქციონი კონი-აილენდზე, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, რომლის განთქმული ღია კონსტრუქციის ლითონის სტრუქტურა დღემდე ბრუკლინის სიმბოლოდ რჩება. 262 ფუტის სიმაღლისა და 170 ტონის კონსტრუქციას ხშირად ბრუკლინის ეიფელის კოშკსაც უწოდებენ.

კონსტრუქცია ააგეს 1939 წელს ფლაშინგ მიდოუს პარკში (კუინზი) ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენისთვის და 1941 წელს მის ამჟამინდელს ადგილზე გადმოიტანეს. ის სტიპლჩეიზ პარკის ერთადერთი ნაწილია, რომელიც დღემდე შემორჩა. ატრაქციონმა მუშაობა 1968 წელს შეწყვიტა.

კონსტრუქციის თავზე მიმაგრებული იყო ფუნქციური პარაშუტები, რომლებიც ლითონის რგოლებით აშვება-დაშვებისას ღია რჩებოდა. სულ კოშკის თავზე დამაგრებული იყო თორმეტი ლითონის მკლავი და თითოეული მათგანი კაბელით პარაშუტს იმაგრებდა. მგზავრებს ქამრებით ამაგრებდნენ ორადგილიან საჯდომში დახურული პარაშუტის ქვეშ, შემდეგ ზევით სწევდნენ, სადაც გაშვების მექანიზმი მათ ჩამოაგდებდა, ხოლო ვარდნის პროცესს პარაშუტი ანელებდა. ყოველ პარაშუტს სამი კაბელის ოპერატორი სჭირდებოდა, რაც მათ ოპერირებას საკმაოდ აძვირებდა.
რუსთავის შემოერთება

რუსთავის შემოერთება — 1115 წელს საქართველოს სამეფო ხელისუფლების მიერ ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიება. 1115 წელს, როდესაც დავით აღმაშენებელი მუხრანში იმყოფებოდა და სელჩუკები მის თავდასხმას არ ელოდნენ, გიორგი ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესმა მტერს რუსთავი გამოსტაცა და საქართველოს სამეფოს შემოუერთა. დიდი ფეოდალური ქალაქისა და მოხერხებული სტრატეგიული პუნქტის შემოერთებას მტად დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა საქართველოს შემდგომი გაძლიერებისათვის.
რუსთავის ცემენტის ქარხანა

რუსთავის ცემენტის ქარხანა — საქართველოს ერთ-ერთი მსხვილი საწარმო. ქარხნის - ტექნოლოგიის ხაზი ამუშავდა 1956 წელს, ხაზი — 1965 წელს. 1970 წელს ქარხანამ აითვისა წარმოება სულფმდგრადი, დაბალტუტიანი და დაბალთერმიული ცემენტისა, რომელსაც ენგურის უნიკალური თაღოვანი კაშხალის მშენებლობისათვის იყენებდნენ. ცემენტის ამ სახეობას ხარისხის სახელმწიფო ნიშანი აქვს მინიჭებული.

ქარხნის წლიური სიმძლავრეა (1979) 840 ათ. ტ ცემენტი, 1978-1979 წლებში განხორციელდა ცალკეული აგრეგატების რეკონსტრუქცია. 1980 წლისთვის წლიურმა სიმძლავრემ 1 მლნ. ტ მიაღწია. ქარხანა აღჭუღვილია მძლავრი მტვერდამჭერი საშუალებებით — ელექტრო- და სახელურიანი ფილტრებით.
მთიანი სამეგრელო

მთიანი სამეგრელო — მოიცავს ეგრისის ქედის თხემურ ზოლს, მის სამხრეთ ფერდობს და ამავე ფერდობის პერიფერიულ, დაბალ, ცარცული ასაკის კირქვებისაგან აგებულ სტრუქტურული რელიეფის მქონე მასივებს, რომელიც ერთიმეორისაგან ვიწრო კანიონისებური ხეობებით არიან გამოყოფილი. აქ, მდინარეების ენგურის, მაგანას, ჭანისწყლის, ხობის, ტეხურისა და ცხენისწყლის კალაპოტებს შორის ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით წარმოდგენილია წულიშის, ყვირას, გაუჩას, მინგარიას და ასხის კარსტული მასივები.

მთიანი სამეგრელოს ფიზიკურ-გეოფრაფიული თავიდებურება მასთან მოსაზღვრე აფხაზეთის, სვანეთის და რაჭა-ლეჩხუმის მთიან რეგიონებთან შედარებით იმაში მდგომარეობს, რომ მის საზღვრებში, შედარებით ნაკლები აბსოლუტური სიმაღლეების გამო, სუსტქად არის გამოხატული ნივალური (მუდმივი, თოვლ-ყინულოვანი) ლანდშაფტური სარტყელი. ამასთან ერთად, მთიანი სამეგრელო კავკასიონის მთიანეთის სხვა დანარჩენი ნაწილებისგან უფრო მეტი სინესტით გამოირჩევა. ატმოსფერული ნალექების წლიური ჯამის სიდიდის მხრივ, იგი მხოლოდ აჭარის მთისწინეთს ჩამოუვარდება.
ვახტანგ ითონიშვილი

ვახტანგ ვალერიანის ძე ითონიშვილი (დ. 19 დეკემბერი, 1958, თბილისი — გ. 29 ნოემბერი, 2000, თბილისი) — ქართველი ეთნოლოგი და ისტორიკოსი, კავკასიოლოგი, საზოგადო მოღვაწე, ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1983), დოცენტი (1986).

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი (1980) და ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1983). 1983 წელს წარმატებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. 1983–2000 წლებში იყო ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1986–იდან ეთნოლოგიასა და კავკასიის ხალხთა ისტორიაში ლექციებს კითხულობდა თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1990 წელს ითონიშვილი ერთი წლის მანძილზე იყო ვენის უნივერსიტეტის (ავსტრია) ეთნოლოგიის ინსტიტუტის მიწვეული პროფესორი და ლექციებს კითხულობდა კავკასიის ხალხთა ეთნოლოგიაში. 1998 წელს იყო საერთაშორისო კონფერენციის „კავკასიის ხალხთა გენოციდი“ (თბილისი) ერთ–ერთი ორგანიზატორი. მისი თაოსნობით დაფუძნდა საქართველოს ახალგაზრდა ეთნოლოგთა ასოციაცია.

ითონიშვილს ეკუთვნის 60–მდე სამეცნიერო პუბლიკაცია, მათ შორის 20–მდე მონოგრაფია. მისი ხელმძღვანელობით და მონაწილეობით გამოიცა საქართველოს ისტორიულ–ეთნოგრაფიული კალენდარი და ქართულ–კავკასიური ისტორიულ–ეთნოგრაფიული პლაკატი. მისმა ნაშრომებმა დაუდო სათავე კავკასიის ხალხთა ეთნოციდის შესწავლას. მასვე ეკუთვნის მნიშვნელოვანი ნაშრომები ქართულ–ოსურ ურთიერთობათა ისტორიის, დვალეთის ისტორიის, კავკასიის და საქართველოს ეთნოსოციალური ისტორიის საკვანძო საკითხებზე. მანვე შემოიტანა სამეცნიერო მიმოქცევაში კავკასიაში რუსეთის ექსპანსიური პოლიტიკის შესატყვისი ტერმინი „რუსიანობა“.

არჩეული იყო ავსტრიის ეთნოლოგთა საზოგადოების (1990) და ევროპის მეცნიერების და ტექნოლოგიების ხელშემწყობი ასოციაციის – „ევრომეცნიერების“ (სტრასბურგი, საფრანგეთი, 1998) წევრად. 1998 წელს მისი მონაწილეობით დაფუძნდა ევრომეცნიერების საქართველოს ეროვნული სექცია.

ითონიშვილი ტრაგიკულად დაიღუპა 2000 წელს. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

მნიშვნელოვანი ნაშრომები
ვახტანგ ითონიშვილი. არაგვის ხეობა, თბ., 1986
ვახტანგ ითონიშვილი. არაგვი და არაგველები, თბ., 1989
ვახტანგ ითონიშვილი. ქართულ–ოსურ ურთიერთობათა ისტორიიდან, თბ., 1995
ვახტანგ ითონიშვილი. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის მოსახლეობის სოციალური სტრუქტურა - საუკუნეებში, თბ., 2001
ვახტანგ ითონიშვილი. ნარკვევები კავკასიის ისტორიიდან, თბ., 2002
ვახტანგ ითონიშვილი. ნარკვევები ქართველ მთიელთა ტრადიციული ყოფის ისტორიიდან, თბ., 2003
ვახტანგ ითონიშვილი. ხანდოს ხევი, თბ., 2003
ვახტანგ ითონიშვილი. ნარკვევები ქართული ქრისტიანობის ისტორიიდან, თბ., 2003
ვახტანგ ითონიშვილი. უცხოტომელთა ავაზაკობა საქართველოში, თბ., 2005
ვახტანგ ითონიშვილი. დვალეთის ისტორიის საკითხები მრუდე სარკეში, თბ., 2002
ვახტანგ ითონიშვილი. ქართველთა გოდება გაპარტახებულ სამშობლოში, თბ., 2007
ვახტანგ ითონიშვილი. ეთნიკური ისტორიის ნარკვევები, თბ., 2008
ვახტანგ ითონიშვილი. დვალები და დვალეთი, თბ., 2016
გლორია სტიუარტი

გლორია ფრენსის სტიუარტი , უკეთ ცნობილი როგორც გლორია სტიუარტი ( დ. 4 ივლისი, 1910 — გ. 26 სექტემბერი, 2010) — ამერიკელი მსახიობი. ჰოლივუდური კარიერის განმავლობაში, რომელიც 70 წელზე მეტხანს გაგრძელდა, სტიუარტი გამოჩნდა ფილმებში, სცენასა და ტელევიზიაში. ის განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით, როგორც კლოდ რეინსის შეყვარებული ფილმიდან „უჩინარი კაცი“ და 100 წლის როუზი, რომლისთვისაც მან ოსკარის ნომინაცია დაიმსახურა, ფილმში „ტიტანიკი“.
განგუტის ბრძოლა

განგუტის ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა ნახევარკუნძულ განგუტთან (ხანკო) ჩრდილოეთის ომის (1700-1721) დროს, 1714 წლის 27 ივლისს (7 აგვისტო) რუსეთისა (99 მსუბუქი სკამპავია და მძიმე გალერა 15 ათასიანი დესანტით) და შვედეთის (15 სახაზო და 14 უფრო მცირე ხომალდი) ფლოტებს შორის, რომელშიც რუსეთის ფლოტმა პეტრე -ის მეთაურობით პირველი დიდი გამარჯვება მოიპოვა შვედეთის ფლოტზე (შვედებმა დაკარგეს 10 ხომალდი და 950-მდე კაცი). ამ გამარჯვებამ უზრუნველყო პეტერბურგის უშიშროება შვედეთის ფლოტისა და ჯარებისაგან და რუსეთის არმიას გაუადვილა ფინეთის დაკავება.
რუსუდანიანი

„რუსუდანიანი“ — ქართული მწერლობის ძეგლი. ზოგი მკვლევარი მას საუკუნის თხზულებად მიიჩნევს (დავით ჩუბინაშვილი, ალექსანდრე ხახანაშვილი), ზოგიც — საუკუნისად (მარი ბროსე). ნიკო მარი, ხოლო შემდეგ კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე და სხვები „რუსუდანიანი“ შექმნას - საუკუნეების მიჯნაზე ვარაუდობენ. მათ მოსაზრებას მხარს უჭერს როგორც თხზულების ლიტერატურული წყაროების შესწავლა, ისე ლიქსიკური, თუ სხვა ხასიათის რეალიებიც. ძეგლის ავტორი უცნობია. „რუსუდანიანის“ ხელნაწერთა მინაწერებზე დაყრდნობით კ. კეკელიძე ფიქრობდა, რომ ის დამუშავდა დადიანთა სამეფო კარზე. ამას მოწმობს ძეგლზე დასავლეთ საქართველოს კილოთა აშკარა გავლენაც (ივანე გიგინეიშვილი).

„რუსუდანიანის“ დიდი ნაწილი შეიცავს ე. წ. სადევგმირო ხასიათის ზღაპრებს. ჭარბი ფანტასტიკა თხზულება საზღაპრო ეპოსთან აახლოებს. მასში გამოყენებულია აღმოსავლურ ლიტერატურაში ფართოდ გავრცელებული კომპოზიციური ხერხი: თხრობა მიმდინარეობა ფაბულური ჩარჩოს ფარგლებში, რომელშიც ჩართულია სხვადასხვა ხასიათის სათავგადასავლო თუ თავშესაქცევი ზღაპრები. თხზულება მოგვითხრობს იამანეთის უფლისწულთა ამბავს, გადმოსცემს იამანეთის შეჭირვებას ძლიერი მეზობელი სახელმწიფოსაგან (ზოგი ხელნაწერით — სპარსთაგან), უფლისწულთა ხშირ გაძახებას დამპყრობელთა სამეფო კარზე ძირითად ამბავში ჩართულია 12 ზღაპარი, რომლებსაც მანუჩარ უფლისწულის მარტოდშთენილ მეუღლეს რუსუდანს გასართობად უყვებიან მისივე ძმები. ტიპობრივი ჩარჩოიანი თხზულებებისაგან განსხვავებით „რუსუდანიანის“ თავისთავად საინტერესო და დასრულებული ქარგა ხავსებით ორიგინალურიც უნდა იყოს: იამანეთის სახელმწიფოს ბედი მიანიშნებს საქართველოს ისტორიულ ცხოვრებას; თხზულების მთავარ გმირთა თავგადასავალი შეიცავს აშკარა ანალოგიებს ჩვენი ქვეყნის მძიმე წარსულიდან. ჩართული ზღაპრები კომპილაციური ხასიათისაა. ავტორს სხვადასხვა ზეპირი, თუ წერილობითი წყაროების მოშველიებით საფუძვლიანად გადაუმუშავებია მოარულ სიუჟეტებიანი ზღაპრები. ქართველ მკვლევართა (ნ. მარი, კ. კეკელიძე, ა. ბარამიძე და სხვები) ნაშრომებში გარკვეულია ზღაპართა ძირითადი ლიტერატურული წყაროები. შეინიშნება ავტორის ზედმეტი გატაცება სადევგმირო ფანტასტიკით, რაც აშკარად მიუთითებს კლასიკური ეპოქის დაკნინებაზე. „რუსუდანიანი“ ამ შემთხვევაში ახლოს დგას გვიანფეოდალური ხანის ასეთივე ტიპის თხზულებებთან ცალკეულ მოტივთა ანალოგიურ დამუშავებასთან ერთად „რუსუდანიანს“ ხალხურ ეპოსთან აახლოებს სადა, მძიმე მწიგნობრული ელემენტებისაგან თავისუფალი სტილი.