iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეხიკოს ველი

მეხიკოს ველი — მაღალმთიანი პლატო ცენტრალურ მექსიკაში; უხეშად ემთხვევა თანამედროვე ფედერალურ ოლქსა და მეხიკოს შტატის აღმოსავლეთ ნახევარს. მთებითა და ვულკანებით შემოსაზღვრული მეხიკოს ველი რამდენიმე კოლუმბამდელი ცივილიზაციის ცენტრს წარმოადგენდა, მათ შორის იყვნენ ტეოტიუაკანები, ტოლტეკები და აცტეკები. უძველესი აცტეკური ტერმინი ანაუაკი (მიწა წყლებს შორის) და სიტყვათწყობა მეხიკოს აუზი, იმ დროისათვის მეხიკოს ველის აღსანიშნავად გამოიყენებოდა. მეხიკოს აუზი განთქმული ადგილი მას შემდეგ გახდა, რაც იქ ადრეკლასიკური მესოამერიკული კულტურების განვითარება დაიწყო.

მეხიკოს ველი მდებარეობს ტრანს-მექსიკურ ვულკანურ სარტყელში. ველი მოიცავს მეხიკოს აგლომერაციის უმეტეს ნაწილს, ასევე მეხიკოს, იდალგოს, ტლასკალისა და პუებლის შტატების ნაწილს. მეხიკოს ველი შეიძლება დაიყოს ოთხ აუზად, რომელთა შორის უდიდესი და უკეთ შესწავლილი ის ნაწილია, რომელზეც ქალაქი მეხიკო მდებარეობს. სწორედ ეს ნაწილი ასოცირდება ძირითადად ტერმინ „მეხიკოს ველთან“. ველის მინიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 200 მეტრია და გარსშემორტყმულია 5 000 მეტრი სიმაღლის მთებითა და ვულკანებით. მეხიკოს ველი ჩაკეტილია, მთებიდან წამოსული წყლისთვის არ არსებობს რაიმე ბუნებრივი დინება, ჩრდილოეთით განფენილია მაგიდა მთა. ამ მოწყვლად წყალგამყოფში, მეოცე საუკუნის ბოლოსთვის ყველა ადგილობრივი თევზი ამოწყდა. ჰიდროლოგიურად, ველს სამი მახასიათებელი გააჩნია. პირველი მათგანია ამჟამად დამშრალი ტბების ხუთი აუზი; სხვა მახასიათებლებს შორისაა მთისწინები და მთის ქედები, რომლებიც იმ ნალექებს აგროვებს, რომლებიც შემდეგ ტბების არეალისაკენ მიემართება. ეს უკანასკნელი ორი შეიმჩნევა ველის ოთხივე ქვეაუზში.
მესოპოტამიის თემი

მესოპოტამია — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია, მდებარეობდა თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ის არ უნდა აგვერიოს მესოპოტამიის რეგიონთან ან ძველ რომაულ და ადრე ბიზანტიურ მესოპოტამიის პროვინციასთან. მესოპოტამიის თემი, მდინარე არსანიას (მურატი) და ჩიმისგეზეკს შორის მდებარეობდა.

ისტორია
თემი დაახლოებით 899-911 წლებს შორის წარმოიქმნა, როცა იმპერატორმა ლეონ -მ ყოფილი ხარსიანონის სტრატეგოსი, სახელად ორესტესი ახალი რეგიონის მმართველად დანიშნა. რეგიონის შექმნისთვის, თემს ხალდიის-კელტზენეს და კოლონეიის-კამახას ოლქი გადაეცა.

იმპერატორი კონსტანტინე პორფიროგენეტი (მმართველობა 913-959) აღნიშნავს, რომ თემის წარმოქმნამდე, რეგიონი წარმოადგენდა უსახელო სამხედრო ოლქს. არსებობს მტკიცებულება, რეგიონში ბიზანტიის უფრო ადრე გამოჩენის შესახებ: მესოპოტამიის სტრატეგოსის ბეჭედი, რომელიც თარიღდება 810 წლით, შესაძლოა მიუთითებს ამ რეგიონში, პირველ, ხანმოკლე თემის არსებობას.

თემის მმართველების დანიშვნა საუკუნემდე გრძელდებოდა, რომელიც თაანარსებობდა 975 წელს შექმნილ მესოპოტამიის დუკი თანამდებობასთან. სტრატეგოსისგან განსხვავებით, დუკები რეგიონული მმართველები არიან, მესოპოტამიის დუკები კი ბიზანტიის აღმოსავლეთ საზღვრებს აკონტროლებდნენ. საუკუნეში, დანიშნული დუკების უმრავლესობას სომხები წარმოადგენდა, მათ შორის, გრიგორ მაგისტროსი და მისი შვილი. 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდგომ, იმპერატორი მიხეილ   (მმართველობა 1071-1078) ცდილობდა რეგიონზე ბიზანტიის უფლებამოსილების აღდგენას, მაგრამ პროვინცია თურქ-სელჩუკებს დარჩათ.
მარია ებრაელი

მარია ებრაელი ან მირიამ წინასწარმეტყველი — ერთ-ერთი პირველი ალქიმიკოსი დასავლურ სამყაროში. მიჩნეულია, რომ ცხოვრობდა ან საუკუნეში. მარიას არსებობის შესახებ, რაც საკმაოდ ბუნდოვანია, უმთავრეს ცნობებს იძლევა ბერძენი ალქიმიკოსი ზოსიმე პანოპოლიტანელი. მარიას მიაწერენ ქლორწყალბადმჟავას აღმოჩენას, თუმცა ეს მოსაზრება საყოველთაოდ გაზიარებული არ არის.
სევასტიის თემი

სებასტიის თემი ბიზანტიის იმპერიის სამეხდრო პროვინცია. თემი მდებარეობდა ჩრდილო-აღმოსავლეთ კაპადოკიაში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე.

ისტორია
თავდაპირველად, თემი ქალაქ სებასტიის (თანამედროვე სივასი) გარშემო ჩამოყალიბდა. რეგიონი საუკუნიდან არმენიაკონის ნაწილს წარმოადგენდა. საუკუნემდე თემი არცერთ წყაროში არ არის ნახსენები, მხოლოდ 908 წელს, სებასტია ისტირიულ წყაროებში პირველად გამოჩნდა, როგორც გამაგრებული სასაზღვრო ოლქი, 911 წელს კი თემის სტატუსი მიიღო.

თემი ბიზანტიის თითქმის მთელ საზღვრისპირა რეგიონს მოიცავდა, მისი აღმოსავლეთ საზღვრები მდინარე ევფრატს მიუყვებოდა. სამხრეთ-აღმოსავლეთით ის მალათია, სამოსატა და ტეფრიკამდე ვრცელდებოდა, რაც უხეშად ემთხვევა რომის არმენიის პროვინციის საზღვრებს. საუკუნის მეორე ნახევრიდან თემის ზომები ბევრად შემცირდა ახალი თემების შექმნის ხარჯზე.

 საუკუნეში რეგიონმა განიცადა სომხების დიდი შემოდინება, რომლებიც მალევე რეგიონის დომინანტურ მოსახლაობად იქცა. 1019-1021 წლებში, სებასტია და მიმდებარე ტერიტორიები, ფეოდალური წესისამებრ, გადასცეს სომეხ სენექერიმ არწრუნის, იმპერიაში ვასურპაკანის სამეფოს შემოერთების სანაცვლოდ. 1074 წლიდან, მანასკერტის ბრძოლაში ბიზანტიის დამარცხების შემდეგ, არწრუნი დამოუკიდებლად მართავდა ტერიტორიას. 1090 წელს კი თურქ-სეკჩუკებმა დაიპყრეს.
პაფლაგონია

პაფლაგონიის თემი — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია. თემი მდებარეობდა მცირე აზიის ჩრდილოეთ ნაწილში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე.

ისტორია
ბერძნული კოლონიზაციის ხანაში პაფლაგონიის ტერიტორიაზე დაარსდა ქალაქი სინოპი. ძვ. წ. საუკუნეში ჰეროდოტეს მიხედვით დაიპყრო ლიდიის მეფე კრეზმა, ხოლო შემდეგ შედიოდა აქემენიანთა იმპერიის სატრაპიაში. ძვ. წ. საუკუნეში შედიოდა ალექსანდრე მაკედონელის სახელმწიფოში. ძვ. წ. 281 წლიდან მართავდნენ ადგილობრივი დინასტიები. ძვ. წ. 107 წლიდან ის მემკვიდრეობით მიიღო მითრიდატე –მ. ძვ. წ. 74-64 წლების ომის დროს პაფლაგონიის ასნაპირო მხარე რომის პროვინციებს, პონტოსა და ბითინიას შეუერთდა, დანარჩენი ნაწილი კი გალათეაში შევიდა. დიოკლეტიანეს დროს პაფლაგონია ცალკე პროვინციად ჩამოყალიბდა, რომლის ცენტრი ჰერმანიკოპოლისი იყო.

ბიზანტიის იმპერიაში პაფლაგონია ცალკე თემი იყო. პაფლაგონიის თემი და მისი მმართველი სტრატეგოსი, პირველად მოხსენიებულია 826 წელს, თემი კი შესაძლოა წარმოიქმნა 820 წელს. თემის ტერიტორია შეესაბამება ანტიკურ პერიოდში არსებულ პაფლაგონიის რეგიონს, რომელიც შედიოდა ოპსიკიონის და ბუკელარიონის თემში. ადმინისტრაციული და საეკლესიო ცენტრი, ქალაქ განგრაში მდებარეობდა. არსებობს მოსაზრება, რომ პაფლაგონიის რეგიონი ეკუთვნოდა არმენიაკონს და არა ბუკელარიონს. ვარაუდობენ, რომ შავ ზღვაში რუსების აქტივობამ განაპირობა პროვინციის ავტონომიური მართვლეობის ჩამოყალიბება. არაბი გეოგრაფების იბნ ხორდადბეჰის და იბნ ალ-ფაქიჰის თანახმად, პროვინცია ითვლიდა 5 000 სამხედროს და 5 ციხესიმაგრეს. აღსანიშნავი გამონაკლისი, ჩვეულ თემების იერარქიაში, არის კატეპანის არსებობა, ისინი პასუხისმგებელი იყვნენ ბიზანტიის სამხედრო ფლოტზე, რომლის ცენტრი ქალაქ ამასტრიაში მდებარეობდა.

1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, რეგიონის დიდი ნაწილი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს; 1130 წელს, იოანე კომნენოსის მეთაურობით, სანაპირო ტერიტორია ბიზანტიას დაუბრუნდა, მაგრამ შიდა ნაწილი თურქების ხელში დარჩა. მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ, პაფლაგონია დავით კომნენოსის ხელში გადავიდა, მაგრამ 1214 წელს ნიკეის იმპერატორმა, თეოდორე ლასკარისმა ამასტრიის დასავლეთ ნაწილი დაიპყრო. საუკუნემდე ტერიტორია ბიზანტიის ხელში რჩებოდა, შემდგომ ის თურქებმა ან გენუელებმა დაიპყრეს.
ჩუის რაიონი

ჩუის რაიონი — რაიონი ყირგიზეთში, შედის ჩუის ოლქის შემადგენლობაში. ჩრდილოეთიდან მას ესაზღვრება ყაზახეთი, აღმოსავლეთიდან — ქემინის რაიონი, დასავლეთიდან — ისიქ-ათის რაიონი და სამხრეთიდან — ქოჩქორის რაიონი ნარინის ოლქში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი თოქმაქი. რაიონის ფართობი 1592 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით, ეროვნული შემადგენლობა ჩუის რაიონში შემდეგნაირი იყო:
ბუკელართა თემი

ბუკელარიონის თემი — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია. თემი მდებარეობდა მცირე აზიის ჩრდილოეთ ნაწილში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ის საუკუნეში ჩამოყალიბდა და თითქმის მთელ ანტიკურ პაფლაგონიის რეგიონს მოიცავდა.

ისტორია
თემი დაახლოებით 743-767 წლებში, ოფსიკიონის მმართველ არტაბასდოსის აჯანყების ჩახშობის შედეგად, იმპერატორ კონსტანტინე -ის მიერ ჩამოყალიბდა. ახალი თემი, ოპტიმატონთან ერთად ჩამოაჭრეს ოფსიკიონის თემს, რომელიც იმპერატორის პირად მმართველობაში გადავიდა, იმისათვის რომ შემცირებულიყო ურჩი ფეოდალების ძალაუფლება. თემის სახელი მომდინარეობს ბუკელარიის, რომაული კავალერიისაგან, რომელიც შედგებოდა გუთებისა და რომაელებისაგან. საუკუნეში, მათ შექმნეს ოფსიკიონის სახმელეთო ძალა, მანამ სანამ რეგიონი თემის ტიტულს მიიღებდა, ის იმართებოდა დომესტიკოსების მიერ. პირველად ბუკელარიონის სტრატეგოსი 767 წელს დაინიშნა. თემის დედაქალაქი ანკირაში მდებარეობდა. არაბი გეოგრაფების მიხედვით, თემი ითვლიდა 8 000 სამხედროს.

თავდაპირველად, თემი შავი ზღვის სანაპიროდან, ანატოლიის პლატომდე აღწევდა. მას დასავლეთით ოფსიკიონის და ოპტიმატონის, სამხრეთით ანატოლიის, აღმოსავლეთით კი არმენიაკონის, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, თემი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს.
ყარა-ბუურის რაიონი

ყარა-ბუურის რაიონი (, 1982 წლამდე — კიროვის რაიონი) — რაიონი ყირგიზეთში, შედის თალასის ოლქის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ყიზილ-ადირი. რაიონის ფართობი შეადგენს 4 216 კმ²-ს.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის 32 913 მხოვრებიდან ყირგიზი იყო 51 243 ადამიანი (88,3 %), ქურთი — 3 338 (5,7 %), ყაზახი — 1 157 (2,0 %), თურქი — 792 (1,4 %), რუსი — 773 (1,3 %), უზბეკი — 361 (0,6 %), ხოლო სხვა — 392 (0,7 %).
კაპადოკიის თემი

კაპადოკიის თემი — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია. თემი მდებარეობს კაპადოკიის რეგიონის სამხრეთ ნაწილში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე.

მდებარეობა
თემი მოიცავდა ანტიკურ რომაულ პროვინცია კაპადოკია სეკუნდა და კაპადოკია პრიმას ნაწილს. საუკუნისთვის ჩრდილო-დასავლეთით ის ბუკელარიონის, ჩრდილოეთით ხარსიანონის და არმენიაკონის თემს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი კესარიისთან ახლოს მდებარე როდენტოს ციხესიმაგრეს, სამხრეთით კი ტავროსის მთებს, რომელიც წარმოადგენდა ბიზანტია-არაბეთის საზღვრებს, კილიკიასთან.

ისტორია
არაბების ლაშქრობა მცირე აზიაში, კაპადოკიის გავლით, კილიკიის ჩრდილოეთში მდებარე გადასასვლელმა ხეობამ განაპირობა. საზღვრისპირა მდებარეობამ და არაბების გამუდმებულმა თარეშმა, კაპადოკიის რეგიონი ძლიერ დაზიანა. ქალაქები და ციხესიმაგრეები თანდათან განადგურდა და რეგიონი დაიცალა მოსახლეობისაგან. საუკუნეში, არაბების შემოსევისაგან, ქალაქები: ტიანა, ჰერაკლეა სიბისტრა და ფაუსტინოპოლისი განადგურდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰერაკლეა სიბისტრა აღადგინეს, დანარჩენი ქალაქების მოსახლეობა ნიგდე და ლოულონის ციხესიმარგეებში გაიხიზნა.

თავდაპირველად კაპადოკიის თემი, ანატოლიის თემის სამხედრო ოლქს წარმოადგენდა. იმისათვის რომ არაბების თავდასხმებს გამკლავებოდნენ, ის ავტონომიური საზღვრისპირა ოლქი გახდა, რომელმაც საბოლოოდ თემის სტატუსიც მოიპოვა. თემი პირველად ისტორიულ წყაროებში 830 წელს გამოჩნდა. არაბი გეოგრაფების, იბნ ხორდადბეჰი და იბნ ალ-ფაქიჰის მიხედვით, პროვინცია მსუბუქად გამაგრებულ ოც ქალაქსა და ციხესიმაგრეს მოიცავდა და საუკუნისთვის 4 000 სამხედროს ითვლიდა. თემი ასევე წარმოადგენდა სამხედრო ბანაკების ქსელს, რომელშიც სხვადასხვა თემებისაგან თავს იყრიდა ბიზანტიის არმია . თემის სტრატეგოსი, რომლის ცენტრიც მდებარეობდა თავდაპირველად კორონის ციხესიმაგრეში და მოგვიანებით ტიანაში, პატრიკიოსის ტიტულაც ატარებბდა.

833-879 წლებში, არაბებმა დაიპყრეს ლოულონი, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე, რომელიც აკონტროლებდა ჩრდილოეთ კილიკიის ხეობიდან გადმოსასვლელ გზებს. 863 წელს, ლალაკაონის ბრძოლაში ბიზანტიის გამარჯვებით და 872 (ან 878) ტეფრიკთან, პავლიკიანური სახელმწიფოს განადგურების შემდგომ, რეგიონში მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა, მაგრამ ის ისევე დარჩა არაბების მთავარ სამიზნედ. 897 წელს არაბების შემოსევამ თემის დედაქალაქი, კორონი გაანადგურა.

იმპერატორ ლეონ -ის (მმართველობა 886-912) პერიოდში, აღმოსავლეთ ტერიტორია: ნისას ოლქი და რამდენიმე ტურმა ხარსიანონის თემს გადაეცა. სანაცვლოდ კი ანატოლიის და ბუკელარიონის ხარჯზე, თემი დასავლეთისაკენ გაფართოვდა, რითიც თუზის ტბის მიმდებარე ტერიტორია მოიცვა.

934 წელს, მალათიის აღებით იოან კურკუასმა თემს არაბი დამყრობლებისაგან მნიშვნელოვანი საფრთხე ააცილა. საუკუნეში დაცლილი რეგიონში: სომხები და სირიელი ქრისტიანები დაასახლეს. კაპადოკია მალევე გახდა ანატოლიის, სამხედრო არისტოკრატიის მნიშვნელოვანი ცენტრი - კერძოდ ფოკას და მელიენოსების საგვარეულოს - რომლის ვრცელი მამულები, სიმდიდრე და სამხედრო პრესტიჟი, სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენდა ცენტრალური ხელისუფლებისადმი. მათ მეშვეობით, საუკუნეში რამდენიმე წარმატებული აბოხები განხორციელდა. საბოლოოდ მათი ქონება კონფისკირებული იქნა ბასილი -ის (მმართველობა 976–1025) მიერ.

1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, კაპადოკიის დიდი ნაწილი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს. დასავლეთ კაპადოკია კი 1081 წლამდე ბიზანტიის ხელში რჩებოდა.
ლიკანდის თემი

ლიკანდოსი  — ბიზანტიის ციხესიმაგრისა და თემის (სამხედრო-ადმინისტრაციული ოლქი) სახელწოდება, – საუკუნეებში ცნობილი იყო როგორც ლიკანდოსის თემი.

ისტორია
ლიკანდოსის ციხესიმაგრე მდებარეობდა ქალაქ ელბისტანის ტერიტორიაზე, სამხრეთ თურქეთში, ანტიტავრის მთებზე. 903 წელს, სომეხი მლეჰი (მელიასი, ბერძნულ წყაროებში) დასახლდა აქ და ჩამოაყალიბა ნახევრად ავტონომიური სამმართველო. ტერიტორია იყო მეტად სტრატეგიული მნიშვნელობის, რომელიც წარმოადგენდა ბიზანტიისა და მუსლიმური ემირატების დაპირისპირების ზონას, ის ასევე ანატოლიაში, ანდრონიკოს დუკასის წარუმატებელ აჯანყებაში მონაწილეობისთვის, მელიასი და სხვა დანარჩენი სომეხი დიდებულები გააძევეს ბიზანტიიდან. 908 წელს, ლეონმა მელიასი მოიწვია და მას ლიკანდოსის ციხის აღდგენა და დაუსახლებელი.

არაბული წყაროები იუწყებიან, რომ ახალმა პროვინციამ, მნიშვნელოვანი საფრთხის წინ დააყენა მელითენეს საამირო. 909 წელს, ლიკანდოსის ციხეს, არაბები უშედეგოდ დაესხნენ თავს, მათ მხოლოდ უმნიშვნელო, მიმდებარე ტერიტორიების შემოერთება მოახერხეს. ხოლო 915 წელს, მელიასის ჯარმა გააპარტახა არაბული ტერიტორიები. ლიკანდოსის მნიშვნელობა და ასევე მეთაურის წარმატებები მალევე იქნა აღიარებული, 916 წელს კი სამხედრო ოლქმა, თემის სტატუსი მიიღო. 917 წელს, ლიკანდოსის ჯარმა, ბულგარეთის წინააღმდეგ ახელოოს ბრძოლაში მიიღო მონაწილეობა.

 საუკუნეში, თემის ძალებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ბიზანტია-არაბეთის ბრძოლებში, განსაკუთრებით იოანე კურკუასის ლაშქრობებში, რომელმაც შეძლო აღმოსავლეთ საზღვრები მდინარე ევფრატამდე გადაეტანა. ასევე თემმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საუკუნეში არსებულ სამოქალაქო დაპირისპირებებში. 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, ტერიტორია თურქ-სელჩუკებმა დაარბიეს. 1108 წელს, იმპერატორმა ალექსი კომნენოსმა, ტერიტორია ანტიოქიის მმართველს ბოემონდ -ს ოფიციალურად გადასცა.
ოქროს გლობუსის 73-ე დაჯილდოება

ოქროს გლობუსის 73-ე დაჯილდოება პატივს მიაგებს 2015 წლის საუკეთესო ფილმებს და ამერიკულ სატელევიზიო გადაცემებს. ცერემონია პირდაპირ ეთერში გადაიცემა 2016 წლის 10 იანვარს, კალიფორნიის ბევერლი ჰილსის „ბევერლი ჰილსის სასტუმროდან“ ტელეკომპანია -ის მიერ. ნომინაციები გამოცხადდა 2015 წლის 10 დეკემბერს, ბევერლი ჰილზის სასტუმროში.

ნომინაციები
კინო
ბელეროფონი

ბელეროფონი ან ბელეროფონტესი — ძველბერძნული მითოლოგიის გმირი, კორინთოს მეფის, გლავკოსის ძე, სისიფოსის შვილიშვილი.

კორინთოს უფლისწულს მშობლიური მხარის დატოვება მოუხდა, რადგან, შემთხვევით, ვინმე ბელეროსი შემოაკვდა. მისი სახელი, ბელეროფონი, ბელეროსის მკვლელს ნიშნავს. იგი ტირინსის მეფე პროიტოსმა შეიფარა და ცოდვათაგან განწმენდის რიტუალიც აღუსრულა. მასპინძლის ცოლმა, დედოფალმა ანტეამ, შეიყვარა ბელეროფონი და ჭაბუკთან სიახლოვე მოიწადინა. ბელეროფონმა თავი შორს დაიჭირა, რამაც შეურაცხყო და შურისძიების გრძნობით აღავსო დედოფალი. მან ქამრთან ცილი დასწამა, თითქოსდა მის შეცდენას ლამობდა. მეფე განრისხდა და ბელეროფონის თავიდან მოცილება განიზრახა და ლიკიაში, თავის სიმამრთან, მეფე იობატოსთან გაგზავნა და თან წერილიც გაატანა, სადაც ეწერა: „ამ ვერაგმა შეურაცხყო ჩემი მეუღლე, შენი ქალიშვილი, რადგან მასთან სარეცლის გაზიარება მოწადინა, ამიტომ იგი დაუყოვნებლივ გამოასალმე სიცოცხლეს“.

მეფემ პატივით მიიღო სტუმარი, ცხრა დღე ილხენდა მასთან ერთად, წერილი კი მხოლოდ მეათე დღეს წაიკითხა. თავად მოერიდა მასპინძლობის წესის დარღვევას და სასიკვდილოდ ჭაბუკი საზარელი ურჩხულის, ქიმერას, დასამარცხებლად გაგზავნა. ბელეროფონს უკან არ დაუხევია. უპირველესად, იგი მისან პოლიიდოსს ეწვია და რჩევა ჰკითხა. მისგან შეიტყო, რომ ქიმერას დასამარცხებლად მას ფრთოსანი რაში, პეგასი უნდა მოეთვინიერებინა. პოლიიდოსმა ამ საოცარი ცხენის დამორჩილების წესიც ასწავლა.

პეგასის დახმარებით, ბელეროფონმა რამდენიმე საგმირო საქმე აღასრულა: მოკლა ქიმერა, დაამარცხა უძლეველი სოლიმები, ამორძალები და ბოლოს, კარიელი მეკობრეები. როცა იობატოსმა ნახა, რომ ბელეროფონი ყველა სახიფათო დავალებას იოლად ასრულებდა და მისი მძლეველი აღარსად იყო, გადაწყვიტა, ლიკიის უძლიერესი მეომრები მოეხმო მის მოსაკლავად. ისინი უეცრად დაესხნენ თავს ჭაბუკს, მაგრამ ვერას გახდნენ, მათაც აჯობა გმირმა. ახლა კი იეჭვა ბელეროფონმა, იობატოსს ჩემი დაღუპვა სურსო, ამიტომ მისი დასჯა გადაწყვიტა. მან პოსეიდონის დახმარებით, იობატოსის სამეფო დატბორა. იქაურმა ქალებმა კაბის კალთები აიკეცეს და მის შესახვედრად გაემართნენ. ისინი ემუდარებოდნენ ბელეროფონს, რისხვა დაეცხრო და სანაცვლოდ თავს სთავაზობდნენ. ჭაბუკს სირცხვილი მოეძალა და აბობოქრებული წყალი განარიდა მათ სამოსახლოს.

მალე გაირკვა, რომ ანტეა ცილს სწამებდა გმირს. იობატოსმა პატიება სთხოვა სტუმარს, თავისი ქალიშვილი შერთო ცოლად და ნახევარი სამეფოც უბოძა.

ბელეროფონი ლიკიაში დასხლდა და ბედნიერად ცხოვრობდა. მას ორი ვაჟი და ერთი ასული შეეძინა. დიდებითა და პატივით თავბრუდახეული მეტისმეტად გაამაყდა და გაღმერთება მოინდომა. თავის პეგასზე ამხედრდა და ღმერთთა სამყოფლისაკენ გაფრინდა. ზევსმა მას ეს თავხედობა არ აპატია. მისი ნებით, მფრინავი ცხენი ბორამ დანესტრა. დაფეთებულმა პეგასმა მხედარი ძირს გადმოაგდო. ბელეროფონი ეკალ-ბარდებში ჩავარდა. მართალია, გადარჩა, მაგრამ დაბრმავდა, დაკოჭლდა და გონებაც შეერყა. გაუბედურებული და მარტოსული სიკვდილამდე ტყე-ღრეში დაეხეტებოდა.
ოპტიმატის თემი

ოპტიმატები (, , „საუკეთესო მამაკაცები“) — თავდაპირველად ჩამოყალიბდა როგორც ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო დანაყოფი. საუკუნის შუახანებში, სამხედრო დანაყოფი ჩამოქვეითდა და მათგან მცირე აზიის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს, სამხედრო თემი შეიქმნა. როგორც ადმინისტრაციული ერთეული, ოპტიმატონის თემი (ბერძნ. ) საუკუნეში, ოსმალების შემოსევამდე არსებობდა.

ისტორია
ოპტიმატები პირველად საუკუნეში, იმპერატორ ტიბერიუს -ის მეშვეობით ჩამოყალიბდა. იმპერატორ მავრიკიოსის მიხედვით, ოპტიმატები იყვნენ ელიტარული დანაყოფი, სავარაუდოდ გუთური წარმოშობის. ოპტიმატების პოლკი  წარმოადგენდა კავალერიულ კორპუსის, ათასიდან-ხუთიათასი კაცისგან შემდგარ, სარეზერვო დანაყოფს. მათი მეთაური უნიკალურ 'ტარკსიახის' წოდებას ატარებდა

 საუკუნის შუახანებში, იმპერატორ კონსტანტინე -ის მმართველობისას, არტაბასდოსის აჯანყების შემდგომ, თემი გამოეყო ოფსიკიონს. რეგიონი სადაც ოპტიმატები დასახლდა, კონსტანტინოპოლის საპირისპიროდ მდებარე ნახევარკუნძულთან ერთად წარმოადგენდა ოპტიმატონის ახალ თემს. თემის დედაქალაქი გახდა ნიკომედია. ისტორიულ წყაროებში, თემი პირველად 774-775 წლებში გამოჩნდა. ამავე პერიოდში ოფსიკიონს ასევე გამოეყო ბუკელარიონის თემი.

მანასკერტის ბრძოლის შემდგომ, თურქ-სელჩუკებმა, ოპტიმატონის სასოფლო რაიონები დაარბიეს. ალექსი კომნენოსმა, პირველი ჯვაროსნულ ლაშქრობის მეშვეობით, შეინარჩუნა ოპტიმატონის თემი, ხოლო, 1204 წელს, მეოთხე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში, ტერიტორია ლათინების ხელში აღმოჩნდა. 1240 წელს.
საიმალუუ-ტაში

საიმალუუ-ტაში — პეტროგლიფებით ცნობილი არქეოლოგიური ძეგლი ყირგიზეთის სოფელ ქაზარმანის სამხრეთით. აღნიშნულ ტერიტორიაზე მდებარეობს ნეოლითისა და ბრინჯაოს ხანის სხვადასხვა პეტროგლიფების დიდი ოდენობა. პეტროგლიფების შესწავლით დაკავებულია ბიშკეკის არქეოლოგიის ინსტიტუტი.

2001 წელს ჯალალაბადის ოლქის აღმოსავლეთ ნაწილში, თოღუზ-თოროს რაიონში, მდინარე კურარტის ხეობაში დაარსდა ამავე სახელწოდების ეროვნული პარკი. ფართობი - 32 000 ჰა. პარკში დაცულია უნიკალური მრავალრიცხოვანი პეტროგლიფები, რომელსაც გააჩნია უდიდესი კულტურული და ისტორიული ღირებულება.

2001 წლის 29 იანვრიდან ეროვნული პარკი წარდგენილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში კანდიდატად.
ლორიკ ცანა

ლორიკ ცანა (; დ. 27 ივლისი, 1983, პრიშტინა) — ყოფილი ალბანელი ფეხბურთელი. პოზიციით მცველი და საყრდენი ნახევარმცველი. უკანასკნელად თამაშობდა ფრანგულ კლუბ „ნანტში“. 2003–2016 წლებში იყო ალბანეთის ეროვნულ ნაკრების წევრი. მონაწილეობდა 2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატში.

ტიტულები
საკლუბო

პარი სენ-ჟერმენი
ლიგა 1 ფინალისტი: 2003–04
საფრანგეთის თასის: 2003–04; ფინალისტი: 2002–03,
საფრანგეთის სუპერთასის ფინალისტი: 2004

მარსელი
ლიგა 1 ფინალისტი: 2006–07, 2008–09
საფრანგეთის თასის ფინალისტი: 2005–06, 2006–07

ლაციო
პაპა დიმო

პაპა დიმო — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1926 წელს. ნაწარმოები მწერლის ე. წ. შემოქმედების მეორე პერიოდის ნამუშევარია.

შინაარსი
პაპა დიმომ ორმოცი წელი გაატარა რუსეთში და ქალაქებში არმავირსა და როსტოვში ღვინით ვაჭრობით კარგი ფულიც იშოვა. იქვე დაოჯახდა და დასახლდა, მაგრამ, რუსეთის რევოლუციამ და სამოქალაქო ომმა მისი მთელი ქონება გააცამტვერა და ისიც იძულებული გახდა, სამშობლოში დაბრუნებულიყო.

დიმოს ცოლი და შვილი გზაში დაეღუპა, თბილისში რძალიც გარდაეცვალა და მოხუცი მარტოდმარტო დარჩა შვილიშვილთან — პატარა დარეჯანთან ერთად, რომელსაც პაპამ მოფერებით რეჯანი შეარქვა.

თბილისში პაპა დიმო ერთხანს პაპიროსით ვაჭრობდა და ასე გადიოდა იოლას, მაგრამ, მერე პატარა გოგონა ავად გახდა და მისმა მოვლამ მოხუცს ვაჭრობაზე ხელი ააღებინა. ექიმმა ბავშვს ძვირფასი წამალი — ტიოკოლი და კარგი კვება დაუნიშნა, რისთვისაც პაპა დიმო იძულებული გახდა, ავეჯი და ლოგინიც გაეყიდა. ბოლოს, სასოწარკვეთილი მოხუცი ოქროს კბილებსაც იძრობს და ჰყიდის, იმ იმედით, რომ შვილიშვილს გამოამჯობინებს, თავად კი, იმაზეც თანახმაა, რომ ბურღულითა და მანანით იკვებოს მთელი დარჩენილი ცხოვრება.
ნეგრიტოსები

ნეგრიტოსები (სიტყვიდან (//), მრ.რ. , „ნეგრიტოსები“) — ესპანური სიტყვა -ს შემცირებული მნიშვნელობის ფორმა — „შავი“, „ნეგრ“) — მუქკანიანი და შედარებით დაბალი ხალხების ჯგუფი, რომლებიც ცხოვრობენ სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ტროპიკულ ტყეებში, მელანეზიის ზოგიერთ კუნძულზე. აგრეთვე, ავსტრალიის კონტინენტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილებში და მის მიმდებარე ცალკეულ კუნძულზე. მათი საშუალო სიმაღლე შეადგენს 1,40 მ.- 1,55 მ.
შემადგენლობა
ნეგრიტოსება მიეკუთვნებიან:
ანდამანური ენების მატარებელი ანდამანის კუნძულების ძირძველი მოსახლეობა.
ფილიპინების მრავალი ხალხი, მათ შორის აეტა (ატი)
სემანგები
ტაპირო ახალ გვინეაზე, ახალი კალედონიის და მელანეზიის ზოგიერთი კუნძულის დაბალი სიმაღლის ტომები
ბარინესი (ბარინული ტიპი) ჩრდილოეთ კვინსლენდში, ავსტრალიის, ბატერსტისა და მელვილის კუნძულების აბორიგენები და სხვა ჯგუფები

წარმომავლობა და ისტორია
მრავალი ეტიმოლოგი თვლის, რომ ნეგრიტოსები არიან აზიის ძირძველი მოსახლეობა. ისინი აქ დასახლდნენ აფრიკიდან წამოსული უძველესი მიგრაციული პროცესების შედეგად. ნეგრიტოსები ვედებთან ერთად ადრეული პერიოდიდან დასახლდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის დიდ ნაწილზე. მათგან გამოყოფილმა შტომ დაახლოებით 40 ათასი წლის წინ დაიკავა ახალი გვინეა და მელანეზიის ზოგიერთი კუნძული, აგრეთვე ავსტრალია და გახდნენ პაპუასების, მელანეზიელების, აინების და ავსტრალიელების აბორიგენთა წინაპრები. ყველა მათგანს, აგრეთვე (ვედოიდებს, რომლებიც ცხოვრობენ შრი-ლანკაზე, ინდოეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ზოგიერთ სხვა ქვეყნებში) დღეს ერთ ჯგუფად - ავსტრალოიდურ რასად აერთიანებენ.

ჩრდილოეთიდან მიწათმოქმედი ტაი-კადაური, ავსტროაზიური და ავსტრონეზიური ხალხების გავრცელებამ მთლიანად განდევნა ძველი ტერიტორიებიდან ნეგრიტოსები. მათ მხოლოდ ის მცირე კუნძულები შეინარჩუნეს, რომლებზედაც სახლობენ დღეს.

ნეგრიტოსთა ტომები არაერთხელ გამხდარან მონათვაჭრების მსხვერპლნი. მეკობრეები ხშირად იჭერდნენ ანდამანის კუნძულთა მცხოვრებთ და მიჰყავდათ ”პატარა შავი მონები” ბირმელ, სიამელ, მალაიელ, ინდოელ დიდებულებთან. მსგავსი ბედი გაიზიარა და საუკუნეში მალაკის ნახევარკუნძულის ძირძველ შავკანიან მოსახლეობას (ორანგ-ასლი), რომლებზეც ნადირობედნნ ბატაკები.

ნათესაური კავშირები
რიგი გარეგნული ნიშნების მიხედვით ნეგრიტოსები ახლოს დგანან აფრიკელ პიგმეებთან. თუმცა მრავალი გენეტიკური პარამეტრით გამოირჩევიან როგორც პიგმმებისაგან ასევე, მრავალი შავი აფრიკელისგან (კონგოიდების ან ვიწრო გაგებით ნეგროიდული რასისაგან). ბოლომდე არ არის გამოკვლეული ნეგრიტოსების ნათესაობა შრი-ლანკის მოსახლეობასთან, ვედებთან, რომლებიც მიეკუთვნებიან აგრეთვე ავსტრალოიდურ რასას. ვედებს თმები ძირითადად არა ხვეული, არამედ შლილი (სწორი) აქვთ. ერთ-ერთი თეორიის თანახმად, ვედები მიეკუთვნებიან აფრიკიდან გამოსულთა სხვა, უფრო გვიანდელ ტალღას. სხვა თეორიები ორივე ხალხს თვლიან ერთი და იმავე ჯგუფის შტოებად.