გაერთიანებული სახალხო თავისუფლების ალიანსი

გაერთიანებული სახალხო თავისუფლების ალიანსი-იყო პოლიტიკური ალიანსი შრი-ლანკაში, რომელიც დააარსა შრი-ლანკის ყოფილმა პრეზიდენტმა ჩანდრიკა კუმარატუნგამ 2004 წელს და დაშალა შრი-ლანკის ყოფილმა პრეზიდენტმა მაიტრიპალა სირისენამ 2019 წელს.

ისტორია
გაერთიანებული სახალხო თავისუფლების ალიანსი წარმოიშვა შრი-ლანკის თავისუფლების პარტიის და ჯანათა ვიმუკტი პერამუნას მიერ 2004 წელს ხელმოწერილი ურთიერთგაგების მემორანდუმის შედეგად. შეთანხმება იყო ორ მხარეს შორის ერთწლიანი მოლაპარაკების შედეგი. გამოიკვეთა საერთო მიზნები ეკონომიკის, ეთნიკური ჰარმონიის, დემოკრატიის, კულტურისა და საგარეო პოლიტიკის სფეროებში, რომლებშიც ორივე პარტიას საერთო უთანხმოება ჰქონდა იმ დროს ხელისუფლებაში მყოფი მმართველი ერთიანი ნაციონალური პარტიის ხელმძღვანელობით, ერთიან ნაციონალურ ფრონტთან.

შეთანხმებაში არ იყო საუბარი კონკრეტულად იმაზე, თუ როგორ გადაიჭრებოდა უთანხმოება ორ მხარეს შორის, განსაკუთრებით მათი განსხვავებული ხედვების საკითხში ქვეყნის ეთნიკური პრობლემის გადაწყვეტის შესახებ. კოალიცია, ფაქტობრივად, იყო მმართველი პარტიის განდევნის მცდელობა, რომელიც ეფუძნება უარყოფით საზოგადოებრივ აზრს შრი-ლანკის სამოქალაქო ომთან დაკავშირებით.

მემარცხენე პოლიტიკური პარტიები შევიდნენ ალიანსში 2004 წლის იანვრის შემდეგ ურთიერთგაგების მემორანდუმებით. ეს პარტიები შედიოდნენ შრი-ლანკა მაჰაჯანა პაკშაია, დეშა ვიმუქთი ჯანათა პაკშაია, მაჰაჯანა ექსათ პერამუნა, ეროვნული კონგრესის პარტია, მუსლიმთა ეროვნული ერთიანობის ალიანსი, შრი-ლანკის კომუნისტური პარტია და ლანკას სამა სამაჯა პარტია. მიუხედავად იმისა, რომ ელამის სახალხო დემოკრატიული პარტიის დუგლას დევანანდა (პარტიის ერთადერთი დეპუტატი) შეუერთდა ალიანსს არჩევნების შემდეგ მალევე, ალიანსმა ჩამოაყალიბა უმცირესობის მთავრობა, რომელსაც აკლდა 7 ადგილი სრული უმრავლესობისთვის. 2004 წლის 9 აგვისტოს შრი-ლანკის მუსლიმთა კონგრესის სამი დეპუტატი გადავიდა გაერთიანებული სახალხო თავისუფლების ალიანსში, ხოლო ცეილონის მუშათა კონგრესი შეუერთდა ალიანსს 3 სექტემბერს რვა დეპუტატით, რამაც დაასტაბილურა ალიანსის პოზიცია. ცეილონის მუშათა კონგრესის კიდევ ერთი დეპუტატი, ვადიველ სურეში, გადავიდა 2005 წლის 14 დეკემბერს. მიუხედავად ამისა, ალიანსს შეექმნა სირთულეები პარლამენტში კონტროლის ან გავლენის განხორციელების პროცესში, განსაკუთრებით სპიკერის კენჭისყრის დროს, სადაც მან ვერ შეძლო საკუთარი რიგების მოპოვება საკუთარი კანდიდატისთვის. გამოყოფას მოჰყვა საეტაპო უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელმაც 2005 წლის 21 დეკემბერს კუმარატუნგას უფლებამოსილების ვადა დაასრულა და საარჩევნო კომისიას დაავალა საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარება 2005 წლის ნოემბრამდე.ალაინასმა არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 17 ნოემბერს. ალიანსის ლიდერმა ხმების 50,29%-ით დაამარცხა ერთიანი ნაციონალური პარტიის წევრი რანილ ვიკრემესინგე.

გარდა ამისა, ალიანსმა მოახერხა კონტროლის მოპოვება ცხრა პროვინციული საბჭოდან რვაზე 2008-2009 წლებში. ითვლება, რომ 2009 წლის მაისში შრი-ლანკის სამოქალაქო ომის დასრულებამ გააძლიერა გაერთიანებული სახალხი თავისუფლების ალიანსის ძალაუფლება. მაჰინდა რაჯაპაქსემ კვლავ იბრძოდა საპრეზიდენტო არჩევნებში 2010 წლის იანვარში, როგორც გაერთიანებული სახალხი თავისუფლების ალიანსის კანდიდატი და გაიმარჯვა არჩევნებში. სხვა კანდიდატებმა უარყვეს არჩევნების შედეგი, ხოლო საარჩევნო კომისიამ წარმოადგინა წინააღმდეგობრივი ანგარიშები არჩევნების გამჭვირვალობის შესახებ. ალიანსის მთავრობამ უარყო ბრალდებები და დააპატიმრა ფონსეკა ღალატისა და ამბოხების ბრალდებით.

საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა 2010 წლის აპრილში და კვლავ გაიმარჯვა ალიანსმა ხმების 45,60%-ით (105/225 მანდატი). ალიანსმა ვერ შეასრულა თავისი კამპანიის მიზანი ორი მესამედის უმრავლესობის (საკონსტიტუციო რეფორმისთვის საჭირო), თუმცა ოპოზიციური განდგომების შემდგომმა სერიამ ხელი შეუწყო ალიანსს ამ უმრავლესობის მოპოვებაში და რამდენიმე საკონსტიტუციო შესწორების განხორციელებაში, მათ შორის საპრეზიდენტო ვადის მოხსნის შესახებ. შრი-ლანკის თავისუფლების პარტიაში გაღრმავებული განხეთქილება წარმოიშვა 2010-2015 წლებში. მთავრობამ დაიწყო ინფრასტრუქტურის განვითარება 2010-2015 წლებში, პროექტებს შორის არის ქვეყნის პირველი ჩქაროსნული მაგისტრალების ქსელი და დედაქალაქის კეთილმოწყობა.

შრი-ლანკის თავისუფლების პარტიაში გაღრმავებული განხეთქილება წარმოიშვა 2010-2015 წლებში. ალიანსმა ძალაუფლება დაკარგა პარლამენტში. სირისენამ გაიმარჯვა ვადამდელ არჩევნებში 51,28%-იანი უმრავლესობით და დანიშნა ერთიანი ნაციონალური პარტიის პრემიერ მინისტრად.

პარლამენტი დაითხოვა სირისენამ 2015 წლის ივნისში ახალი საპარლამენტო არჩევნებისთვის. 2015 წლის 17 აგვისტოს გამართულ არჩევნებზე პარტიამ მოიპოვა 95 ადგილი და ხელი მოაწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს ერთიან ნაციონალურ პარტიასთან ოთხი დღის შემდეგ. მემორანდუმში მოყვანილია ეკონომიკური განვითარება, თავისუფლებისა და დემოკრატიის უზრუნველყოფა, კორუფციის შემცირება, ჯანდაცვისა და განათლების სექტორების განვითარება, საგარეო ურთიერთობების გაუმჯობესება, ქალებისა და ბავშვების უფლებების დაცვა, ხელოვნებისა და კულტურის მხარდაჭერა და განვითარება და საერთო ურთიერთთანამშრომლობა ალიანსსა და ერთიან ნაციონალურ პარტიას შორის. თუმცა 2017 წელს არ მოქმედებდა. ალიანსის წევრებმა დაასახელეს მიმდინარე ობლიგაციების ემისიის თაღლითური გამოძიების შედეგები, რაც ორ პოლიტიკურ სუბიექტს შორის დაპირისპირების მთავარი წერტილია.