iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ყვარლის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ყვარლის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ყვარლის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 45 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. სანადირო მეურნეობის ტერიტორია ძირითადად მთაგორიანი იყო. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ლაგოდეხის რაიონი, დასავლეთით — თელავის რაიონი, ჩრდილოეთით — აზერბაიჯანის სსრ და სამხრეთით — თელავისა და გურჯაანის რაიონები. მდინარე ალაზნის მარცხენა სანაპიროზე მდებარე ველები თანდათან გადადის კავკასიონის სამხრეთ კალთებისაკენ ტყიან ზოლში, აქედან კი ალაზნისაკენ მიედინება პატარა მდინარეები და ქმნიან ვიწრო ხეობებს. ტყე წარმოდგენილი იყო ძირითადად ფოთლოვანი ჯიშებით. ალაზნის პირას კი აქა-იქ შემორჩენილი იყო ჭალის ტყის ტიპები.

მიუხედავად იმისა, რომ აქ წინათ ბევრი იყო კავკასიური ხოხობი, იმჟამად მათი რიცხვი მეტად მცირე იყო. მიწერილ მეურნეობაში მოიპოვებოდა ჯიხვი, არჩვი, შველი, კურდღელი, ხოხობი, კაკაბი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, დათვი, როჭო, შურთხი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ., გადაფრენის დროს — მწყერი, ტყის ქათამი და სხვ.
ჩოხატაურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ჩოხატაურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ჩოხატაურის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 61 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ვანის რაიონი, დასავლეთით — მახარაძისა და ლანჩხუთის რაიონები, ჩრდილოეთით — სამტრედიისა და ლანჩხუთის რაიონები, სამხრეთით — აჭარის ასსრ და ადიგენის რაიონი.

სანადირო მეურნეობის განვითარებისათვის აქ დიდი შესაძლებლობა იყო. ამ რაიონის სანადირო ფაუნის შემადგენლობაში იყო არჩვი, შველი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, დათვი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ.
ჩხოროწყუს მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ჩხოროწყუს მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ჩხოროწყუს რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი მეურნეობის სახით ფლობდა 120 000 ჰექტარ ფართობს შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — გეგეჭკორის რაიონი, დასავლეთით — წალენჯიხის რაიონი, ჩრდილოეთით — მესტიისა და ლენტეხი რაიონები, სამხრეთით — ცხაკაიას რაიონი. მეურნეობა ძირითადად ვაკეზე იყო მოთავსებული, ტყეები კი განლაგებული იყო ჩრდილო მხარეზე — ფოთლოვანი მცენარეული ჯიშებით.

აქ გავრცელებული იყო შველი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი; მცირე რაოდენობით — ხოხობი, კვერნა, მგელი, ტურა, მელა და სხვ.; სეზონის მიხედვით ტყის ქათამი და მწყერი.
ცხაკაიას მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ცხაკაიას მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ცხაკაიას რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება ფლობდა მიწერილი მეურნეობის სახით 82 000 ჰექტარ სანადირო სავარგულს. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — გეგეჭკორისა და აბაშის რაიონები. დასავლეთით — ხობის რაიონი, ჩრდილოეთით — ჩხოროწყუს რაიონი, სამხრეთით — ლანჩხუთის რაიონი. მეურნეობა ძირითაღად ვაკეზე იყო მოთავსებული.

რაიონის მონადირეები ზრუნავდნენ სანადირო მეურნეობის განვითარებისათვის. 1965 წელს აქ ჩამოაყალიბეს სანადირო მეურნეობა „ჭალადიდი“, სადაც კარგადა იყო დაცული შველი, ხოხობი და კურდღელი.

მეურნეობაში აშენებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი, გაძლიერებული იყო დაცვა და ჩატარებული იყო ნადირ-ფრინვლის აღრიცხვა, გარდა ზემოთ ჩამოთვლილი ცხოველებისა, რაიონში გვხვდებოდა არჩვი, მაჩვი, კვერნა, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ. გადაფრენის დროს ბევრი იყო ტყის ქათამი და მწყერი.
წალენჯიხის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

წალენჯიხის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ წალენჯიხის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებას მიწერილი ჰქონდა 46 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ჩხოროწყუს რაიონი, დასავლეთით — აფხაზეთის ასსრ, ჩრდილოეთით — მესტიის რაიონი, სამხრეთით — ზუგდიდისა და ჩხოროწყუს რაიონები.

მეურნეობა ძირითადად მთაგორიანი და დაფარული იყო ტყეებით. ტყეები წარმოდგენილი იყო უმთავრესად ფოთლოვანი ჯიშებით (რცხილა, წიფელი და სხვ.). ვაკე ადგილები ათვისებული იყო სოფლის მეურნეობის კულტურებისათვის. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება გარკვეულ მუშაობას ატარებდა სანადირო მეურნეობის განვითაოებისათვის, ამ მიზნით აქ ჩამოაყალიბეს სანადირო მეურნეობა „წყავაში“. საერთოდ, რაიონის ბუნებრივი პირობები, საკვები და თავშესაფარი საუკეთესო შესაძლებლობა ქმნიდა, რომ აქ მოონადირეთა სპორტული მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად საკმარისად მომრავლებულიყო ჯიხვი, არჩვი, შველი, ახლად შეყვანილი გარეული ღორი, მაჩვი, კვერნა, დათვი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა, კაკაბი და სხვ. ნადირ-ფრინველი.
წითელწყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა

წითელწყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ წითელწყაროს რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებას შესანიშნავი პირობები ჰქონდა მიწერილი სანადირო მეურნეობის განსავითარებლად. მათზე მიწერილი 28 000 ჰექტარი სანადირო სავარგულები უმთავრესად საქართველოს უკიდურეს აღმოსავლეთით მდებარეობდა და ესაზღვრებოდა ნადირ-ფრინვლით შედარებით მდიდარ აზერბაიჯანის ტერიტორიას. მეურნეობა მთაგორიანია. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — აზერბაიჯანის სსრ, დასავლეთით — სიღნაღის რაიონი, ჩრდილოეთით და სამხრეთით — აზერბაიჯანის სსრ. აქ შედიოდა მდინარე ივრის ზეგანი და ცნობილი შირაქის ველი. ტყეები განლაგებული იყო რაიონის მაღლობ ადგილებზე.

რაიონი, საერთოდ, ღარიბი იყო მდინარეებით. ტყეები და ბუჩქნარები კარგი თავშესაფარი იყო გარეული ნადირ-ფრინვლისათვის. აქ საკმაოდ იყო ხოხობი, კურდღელი, დურაჯი, კაკაბი და გნოლი, მტაცებლებიდან — ტურა, მელა, გარეული კატა, ფოცხვერი და სხვ., გადამფრენი ფრინველებიდან გვხვდება მწყერი, ტყის ქათამი, სავათი და სარსარაკი.

1963 წელს აქ ჩამოყალიბდა ხოხბისა და კურდღლის გასამრავლებლად სანადირო მეურნეობა „მიშმიში“, რომელიც 7 000 ჰექტარს მოიცავდა.

აღნიშნულ მეურნეობაში აშენებული იყო სტანდარტული სახლი მონადირეთათვის, გაძლიერებული იყო დაცვა, მეურნეობის საზღვრები გამოყოფილი იყო წარწერებით.

ეს ადგილები განთქმული იყო კაკბით და მას ხშირად სტუმრობდნენ არა მარტო თბილისელი, არამედ თითქმის მთელი აღმოსავლეთ საქართველოს მონადირეები.
წყალტუბოს მიწერილი სანადირო მეურნეობა

წყალტუბოს მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ წყალტუბოს რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 22 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ქუთაისისა და ტყიბულის რაიონები, დასავლეთით — სამტრედიისა და წულუკიძის რაიონები, ჩრდილოეთით — ცაგერის რაიონი, სამხრეთით — ვანის რაიონი. მეურნეობის რელიეფი ძირითადად ვაკე იყო, ჩრდილოეთ მხარეზე მცირე სიმაღლეებით.

რაიონი, საერთოდ, ღარიბი იყო ტყის მასივებით და, ამის გამო, ტყის ცხოველებითაც. დაბლობი ადგილები მთლიანად ათვისებელი იყო სოფლის მეურნეობის კულტურებით. ადგილობრივი მონადირეები ძირითადად ნადირობდნენ გადამფრენ ფრინველებზე და მავნე მტაცებელ ცხოველებზე. აქ აგრეთვე მოიპოვებოდა ციყვი, კვერნა, დათვი, ხოხობი და სხვ.
ჭიათურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ჭიათურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ჭიათურის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 12 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მას აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა საჩხერის რაიონი, დასავლეთით — ზესტაფონის, თერჯოლისა და ტყიბულის რაიონები, ჩრდილოეთით — ამბროლაურის რაიონი, სამხრეთით — ორჯონიკიძის რაიონი. იგი იმერეთის მაღლობზე იყო მოთავსებული. ეს ადგილები ტყით ძლიერ ღარიბი იყო.

სანადირო ცხოველებიდან ძლიერ მცირე რაოდენობით მოიპოვებოდა შველი, კურდღელი, მაჩვი, ტურა, მელა და სხვ.; გადამფრენი ფრინველებიდან — მწყერი და ტყის ქათამი. რაიონის მონადირეები არ იყვნენ დაკმაყოფილებული ადგილობრივი სანადირო ობიექტებით და მეტწილად მეზობელ რაიონებში ნადირობდნენ.
ხაშურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ხაშურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ხაშურის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 150 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ქარელის რაიონი, დასავლეთით — ორჯონიკიძისა და საჩხერის რაიონები, ჩრდილოეთით — სამხრეთ ოსეთი და სამხრეთით — ბორჯომის რაიონი. სანადირო ადგილები ძირითადად მთაგორიანი იყო, ტყეები უმთავრესად განლაგებული იყო თრიალეთის ქედის განშტოებების ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთებზე.

თრიალეთის ქედის კალთებზე მდებარე ტყეებში მოიპოვებოდა მცირე რაოდენობით შველი, დათვი, კვერნა.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, იშვიათად გვხვდებოდა ირემი, იყო კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, ტურა, გარეული კატა და სხვ.
ხობის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ხობის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ხობის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 20 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მას აღმოსავლეთით საზღვრავდა ცხაკაიას რაიონი, დასავლეთით — შავი ზღვა, ჩრდილოეთით — ზუგდიდის რაიონი და სამხრეთით — ფოთის ტერიტორია. სანადირო მეურნეობა, ძირითადად, მდინარეებით დაკავებულ ადგილებში იყო მოთავსებული. ტყეები აქ უმთავრესად ფოთლოვანი იყო. შედარებით ნახევრად მშრალ ნიადაგზე გავრცელებული იყო მარცვლეული კულტურები და სხვადასხვა სახეობის გვიმრა.

სანადირო ობიექტებიდან აღსანიშნავი იყო ხოხობი, შველი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, ტურა; გადამფრენებიდან — მწყერი, ტყის ქათამი და სხვ.
ჩაქვის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ჩაქვის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ აჭარის ასსრ-ში. რესპუბლიკის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო ჩაქვის სატყეო მეურნეობის სანადირო სავარგული 4 00 ჰექტარის ფართობით. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით — ქობულეთის რაიონი, ხოლო სამხრეთით — ქედის რაიონი.

მეურნეობის რელიეფი ძირითადად მთაგორიანი და ხევებით მდიდარი ოყო. სანადირო მეურნეობა განლაგებული იყო ტყიან ზოლში სადაც მოიპოვებოდა რელიქტური ჯიშები: პონტიის მუხა, მედვედევის არყი და უნგერნის შქერი.

სანადირო ცხოველებიდან აქ გავრცელებული იყო: შველი, კურდღელი, დათვი, კვერნა, მელა, ტურა, ციყვი, მაღალ სარტყელში — კავკასიური როჭო, გარეული მტრედი და სხვ. იშვიათად გამოჩნდებოდა ხოლმე ფოცხვერიც; გადაფრენის დროს კი — ტყის ქათამი და მწყერი. ბიოტექნიკური ღონისძიებების გატარების შედეგად ამ მეურნეობას მეტი შესაძლებლობა ექნებოდა კოლექტიური ნადირობის მოწყობისა.
სამხრეთ ოსეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

სამხრეთ ოსეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ სამხრეთ ოსეთის ასსრ-ში. სამხრეთ ოსეთის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი 60 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული განლაგებული იყო ოლქის მთელ ტერიტორიაზე. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით და სამხრეთით — გორის რაიონი, დასავლეთით — ხაშურის რაიონი, ჩრდილოეთით — კავკასიონის ქედის სამხრეთი კალთები.

ოლქის რელიეფი შეიცავდა განსაკუთრებით მთაგორიან ადგილებს, ხშირ ხეობებსა და სამხრეთით სუბალპურ და ალპურ ზონებს. ფართობის მცირე ნაწილი ვაკე ადგილები იყო და გამოიყენებოდა სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების სათესად. სწორედ ასეთ ადგილებში გვხვდებოდა გადამფრენი ფრინველები: მწყერი, ღალღა და სხვ.

ტყიან ზოლში, ზოგ ადგილზე ხშირი ფოთლოვანი ტყეები იყო შემონახული და მხოლოდ მაღლობებში გვხვდებოდა წიწვოვანები.

სწორედ ამ ზოლს ამშვენებდა ირემი, შველი, ალპურ ზონაში — ჯიხვი, ქვედა სარტყელში — არჩვი. გარდა ამისა, სანადირო სავარ
გულებში გავრცელებული იყო კურდღელი, კვერნა, ციყვი, მაჩვი, კავკასიური როჭო, გნოლი (მცირე რაოდენობით). განსაკუთრებით მრავლადა იყო დათვი. მოიპოვებოდა აგრეთვე მგელი, ტურა, გარეული კატა, მელა და ფოცხვერი.
სირიული ზაზუნა

სირიული ზაზუნა ან წინააზიური ზაზუნა — ძუძუმწოვარი ცხოველი ზაზუნასებრთა ოჯახისა. საშალო ზომის ზაზუნაა. მისი სხეულის სიგრძეა 13–13,5 სმ, რომლიდანაც 1,5 სმ კუდის სიგრძეა. მასა — 100–125 გ. დაფარულია რბილი და ფაფუკი მოოქროსფერო ბეწვით. ნაირმჭამელია, იკვებება თესლებით და კაკლებით, აგრეთვე სხვადასხვა მწერებით — ჭიანჭველებით, კრაზანები, ტარაკანებითა და ბუზებით. უკანასკნელ წლებში მთელ მსოფლიოში საკმაოდ პოპულარული გახდა სირიული ზაზუნის მოშინაურება.
ჯონ მაკინროი

ჯონ პატრიკ მაკინროი უმცროსი (; დ. 16 თებერვალი, 1959, ვისბადენი, დასავლეთი გერმანია) — ამერიკელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. აღიარებულია ერთ-ერთ საუკეთესო ჩოგბურთელად ისტორიაში.

მაკინროის ერთეულთა თანრიგში მოგებული აქვს 7 დიდი სლემის ტურნირი – 4 აშშ-ის ღია პირველობა და 3 უიმბლდონი. მან ასევე მოიგო 3 წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში მას -ის 77 ტიტული აქვს ერთეულებში მოგებული. მაკინროი 170 კვირის განმავლობაში იკავებდა ერთეულთა რეიტინგში პირველ ადგილს. მისი 1984 წლის სეზონი სტატისტიკურად საუკეთესოა მამაკაცთა ჩოგბურთის ისტორიაში, როდესაც მან 85 მატჩიდან 82 მოიგო (96.5%).

ჯონ მაკინროი ასევე წარმატებული იყო წყვილთა თანრიგში. მან 9 დიდი სლემის ტურნირი მოიგო – 5 უიმბლდონი და 4 აშშ-ის ღია პირველობა. წლის შემაჯამებელ ტურნირზე, მან პიტერ ფლემინგთან ერთად 7-ჯერ გაიმარჯვა, რაც ტურნირის რეკორდია. მაკინროი 269 კვირის განმავლობაში იკავებდა წყვილთა რეიტინგში პირველ ადგილს, რაც მესამე საუკეთესო შედეგია. მან წყვილებში -ის 78 ტურნირი მოიგო. ჯამში მაკინროის ერთეულებში და წყვილებში 156 ტურნირი აქვს მოგებული, რაც მამაკაცთა ჩოგბურთის რეკორდია. შერეულ წყვილებში ამერიკელმა ჩოგბურთელმა ერთხელ საფრანგეთის ღია პირველობა მოიგო.

სანაკრებო დონეზე, მან 5-ჯერ გაიმარჯვა დეივისის თასზე აშშ-ის ნაკრებთან ერთად. 1999 წელს, მაკინროი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. იგი წლების განმავლობაში მუშაობდა კომენტატორად დიდი სლემის ტურნირებზე.

სტატისტიკა და მიღწევები
დიდი სლემის ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 11 (7–4)
წყვილები: 12 (9–3)
შერეული წყვილები: 1 (1–0)
წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები
ერთეულები: 4 (3–1)
(დ) – დახურული კორტი

წყვილები: 7 (7–0)
გიორგობიანი

საკუთარი სახელი გიორგობიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ბიძინა გიორგობიანი — პოლიტიკოსი
ედიშერ გიორგობიანი — მსახიობი, რეჟისორი
ვალერი გიორგობიანი — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
ვახტანგ გიორგობიანი — მხატვარი
თათა გიორგობიანი — მომღერალი
ინგა გიორგობიანი — სპორტსმენი (აკრობატიკა)
ოთარ გიორგობიანი — ეკონომისტი
რამაზ გიორგობიანი — მსახიობი, რეჟისორი
არქელაე I

არქელაე (, ; გ. ძვ. წ. 399) — მაკედონიის მეფე (ძვ. წ. 413-399), პედრიკა -ის უკანონო ვაჟი; მოაკვლევინა კანონიერი მემკვიდრე და ისევ ავიდა ტახტზე. არქელაე -ს მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა ათენთან და ბერძნულ კულტურას მფარველობდა. შექმნა რეგულარული ქვეითი ჯარი, გაიყვანა გზები, ააგო ციხესიმაგრეები. მის კარზე ქალაქ პელაში სხვა გამოჩენილ კულტურულ მოღვაწეთა შორის ევრიპიდეც იყო.
არქელაე (მხედართმთავარი)

არქელაე — პონტოს მეფის მითრიდატე ევპატორის მხედართმთავარი (ძვ. წ. - საუკუნეები). წარმოშობით კაპადოკიელი. მითრიდატეს პირველი ომის დროს წარმატებით ებრძოდა რომაელებს და ხელთ იგდო საბერძნეთის მნიშვნელოვანი ნაწილი ათენისა და პირეოსის ჩათვლით, მაგრამ რომის მხედართმთავარმა სულამ დაამარცხა ჯერ ქერონეასთან (ბეოტიაში) ძვ. წ. 86 წელს, შემდეგ – ორქომენოსთან 85 წელს. მითრიდატეს დავალებით, არქელაემ სულასთან მოლაპარაკებით მოამზადა დარდანოსის ზავი (მითრიდატეს სასარგებლო), რომელიც დაიდო 84 წელს, შემდგომში მითრიდატეს ეჭვი შეუტანია არქელაეს ერთგულებაში. არქელაე სამშობლოდან გაიქცა 81 წელს, რომაელთა მხარეზე გადავიდა და სამხედრო ხასიათის რჩევითა და ინფორმაციით ხელი შეუწყო რომაელთა წარმატებას, რისთვისაც რომაელებმა მიანიჭეს „რომაელი ხალხის მეგობრისა და მოკავშირის“ ტიტული. „არქელაე“ კაპადოკიის მეფეთა და წარჩინებულთა ტრადიციული სახელი იყო.
ბიზანტია-ირანის ომი (440)

ბიზანტია-ირანის ომი — ხანმოკლე კონფლიქტი ბიზანტიის იმპერიასა და სასანიანთა იმპერიას შორის. მიმდინარეობდა 440 წელს. მისი სწრაფად დამთავრების მიზეზი ბიზანტიის სამხრეთ პროვინციებში ვანდალთა თავდასხმა იყო, რამაც ბიზანტიელებს აიძულა ომი დაემთავრებინათ და ყურადღება ვანდალებისკენ მიემართათ. მშვიდობისათვის, ბიზანტიელებმა გადაიხადეს საომარი კონტრიბუცია.
გონგ იან ვანგი

გონგიანი (დ. 9 მარტი, 1345 — გ. 17 მაისი, 1394) — კორეის მეფე. მეფობდა 1389-1392 წლებში. იგი იყო კორიოს დინასტიის 34-ე და უკანასკნელი მეფე. გონგ-იანგი გადააყენა თაეჯომ, რომელმაც შემდეგ დააარსა, ჩოსონის დინასტია.

მეფე გონგიანი იყო მონარქ სიჯონგის მე-7 თაობის შთამომავალი და ვონგ გიუნის ვაჟი. მან ცოლად მოიყვანა ნო ჩეკის ქალიშვილი, სუნ-ბი ნო-ების კლანიდან. მისი გადაყენების შემდეგ კორიოს დინასტიაც დასრულდა. თავდაპირველად იგი გადაასახლეს ვონჯუში შემდეგ კი სამჩოკში, სადაც გარდაიცვალა.
სუნჯონგი (კორეის იმპერატორი)

სუნჯონგი (დ. 25 მარტი, 1874 — გ. 25 აპრილი, 1926) — კორეის იმპერიის მეორე და უკანასკნელი იმპერატორი. იგი იყო იმპერატორ კოჯონის მეოთხე ვაჟი. ორი წლის ასაკში უკვე გამოცხადებული იყო სამეფო პრინცად, ანუ მომავალ იმპერატორად. კორეის იმპერიის დაარსების შემდეგ 1897, იმპერატორი გოჯონგი იაპონიის იმპერია იძულებული გახადა გადამდგარიყო, რის შემდეგაც სუნჯონგმა შექმნა კორეის იმპერია. სუნჯონგის მმართველობა კორეაში, თანდათანობით იზღუდებოდა იაპონიის მიერ. მართალია იგი 1907 წელს გამოცხადდა კორეის იმპერატორად, მაგრამ იაპონიამ იმავე წელს აიძულა სუნჯონგს ხელი მოეწერა იაპონია-კორეის ხელშეკრულებაზე. ამ ხელშეკრულებით იაპონია ერეოდა კორეის მმართველობასა და ადმინისტრაციულ რეფორმებში. იაპონიის ზედამხედველობის ქვეშ, კორეის არმია გათავისუფლდა საჯარო ფინანსების რეგლამენტის არქონის გამო. 1909 წელს იაპონიამ განახორციელა იაპონია-კორეის პროტოკოლი რითაც მოიხსნა კორეის სასამართლო ხელისუფლება. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ არსებობდა ქაღალდი იაპონია-კორეის ხელშეკრულებისა, სუნჯონგმა მოახერხა და ბოლო მოუღო იაპონიის ძალაუფლებას კორეაში. კორეის ტახტზე სხვა იმპერატორის ასვლის შემდეგ, ყოფილი იმპერატორი სუნჯონგი და მისი მეუღლე, მთელი დანარჩენი ცხოვრება იმყოფებოდნენ ჩანკდეოკუნგის სასახლეში, რომელიც პირობებით არ განსხვავდებოდა ციხისგან.
უვე რადოკი

უვე რადოკი ( დ. 8 თებერვალი, 1916 — გ. 28 აგვისტო, 2009) — ავსტრალიელი და ამერიკელი მეცნიერი, სპეციალისტი პოლარული მეტეოროლოგიისა და გლაციოლოგიის დარგში. 1944 წლიდან ფრიც ლევეს ხელმძღვანელობით მუშაობდა მელბურნის უნივერსიტეტის მეტეოროლოგიის კათედრაზე, ხოლო 1961 წლიდან კათედრის გამგე. პოლარულ განედებში იკვლევდა ატმოსფეროს ცირკულაციას, მყინვარული საფარის ქარბუქიან გადაადგილებასა და ტემპერატურულ რეჟიმს. ხელმძღვანელობდა ავსტრალიის ანტარქტიდული ექსპედიციის ფარგლებში მოპოვებული საერთაშორისო გეოფიზიკური წლის მასალების დამუშავებას. 70-იანი წლებიდან მუშაობდა აშშ-ში, ბოულდერის მეტეოროლოგიურ ინსტიტუტში, სადაც ამუშავებდა პოლარული გლაციოლოგიის ზოგად საკითხებს. 1971-75 წლებში იყო თოვლისა და ყინულის საერთაშორისო კომისიის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1975-79 წლებში — პრეზიდენტი. მრავალი წელი იყო გლაციოლოგიის საერთაშორისო კომიტეტის ანტარქტიდული კვლევების სამუშაო ჯგუფის მდივანი, ხოლო 1970-82 წლებში საერთაშორისო ანტარქტიდული გლაციოლოგიური პროექტის საბჭოს მდივანი. თავისი მოღვაწეობის ბოლო წლები გაატარა კოლორადოს შტატის ქალაქ ბოულდერში, ხოლო საბოლოოდ ავსტრალიაში დაბრუნდა. მისი სახელობისაა ტბა ანტარქტიდაში.
მაკარი (მალეტიჩი)

მაკარი (მალეტიჩი) (ერისკაცობაში — მიკოლა ივანეს ძე მალევიჩი, დ. 1 ოქტომბერი, 1944,ტურკის რაიონი, ლვოვის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე. კიევისა და სრულიად უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური.

ბიოგრაფია
კიევისა და სრულიად უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური მიტროპოლიტი მაკარი (მალეტიჩი) დაიბადა 1944 წლის 1 ოქტომბერს სოფელ კრასნოიში, მშობლიურ სოფელში რვაწლიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სახელმწიფო ფერმაში. 1975 წელს ის შევიდა ოდესის სასულიერო სემინარიაში, მაგრამ რელიგიური საკითხების კომისრის ბრძანებით გააძევეს, რის შემდეგაც ქალაქ გორლოვკას ეკლესიაში დონეცკის მხარეში მედავითნედ მსახურობდა. მალევე ხელი დაასხეს დიაკვნად და მღვდლად, რის შემდეგაც დაინიშნა ქალაქ კონსტანტინოვის ტაძარში. 1982 წელს მოსკოვის სასულიერო სემინარიის დასრულების შემდეგ იგი მსახურობდა უკრაინულ ეგზარქატის ლუგანსკის, როსტოვისა და ლვოვის ეპარქიებში. 1993 წელს, მისი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ის შეუერთდა უკრაინის ავტოკეფალურ ეკლესიას . 1996 წლის 3 ნოემბერს, პატრიარქმა დიმიტრიმ, მთავარეპისკოპოს იგორის (ისიჩენკო) და მეთოდის (კუდრიკოვის) თანამწირველობით, მას ლვოვის ეპისკოპოსად დაასხა ხელი. 2011 წელს ეპისკოპოსთა საბჭომ მიტროპოლიტის წოდება მიანიჭა.

2015 წლის 27 თებერვლიდან, -ს ხელმძღვანელობდა როგორც მოსაყდრე, 4 ივნისს, ადგილობრივ კრებამ აირჩია კიევის მიტროპოლიტად.
2018 წლის 9-11 ოქტომბერს გამართულ კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით, კიევის ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური, მაკარი (მელეტიჩი) გაანთავისუფლდა მოსკოვის საპატრიარქოს წმიდა სინოდის ანათემისგან და მათ დაქვემდებარებაში მყოფ იერარქებთან და სამღვდელო დასთან ერთად აღადგინეს სასულიერო წოდებებში. მათი კრებული გამოცხადებული იქნა კანონიკურ ეკლესიად.
ონოფრე (ბერეზოვსკი)

ონოფრე (ბერეზოვსკი) (ერისკაცობაში — ორესტ ვლადიმერის ძე ბერეზოვსკი, დ. 5 ნოემბერი, 1944, ვიჟნიცის რაიონი, ჩერნოვცის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი სასულიერო მოღვაწე. კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტი (მოსკოვის საპატრიარქო).

ბიოგრაფია
კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტი ონოფრე 1944 წლის 5 ნოემბერს დაიბადა მღვდლის ოჯახში. სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლობდა ტექნიკურ სასწავლებელში და მუშაობდა სამშენებლო კომპანიებში. 1969 წელს ჩააბარა მოსკოვის სასულიერო სემინარიაში.
1971 წლის 18 მარტს აღიკვეცა მონაზვნად და ეწოდა ონოფრე.
1971 წლის 20 ივნისს ხელი დაასხეს იერო დიაკვნად, 1972 წლის 29 მაისს კი მღვდელ-მონაზვნად.
1988 წელს დაასრულა მოსკოვის სასულიერო აკადემია ღვთისმეტყველების კანდიდატის ხარისხით.
1988-1990 წლებში იყო პოჩაევოს ლავრის წინამძღვარი.
1990 წლის 9 დეკემბერს აკურთხეს ეპისკოპოსად.
1994 წლის 28 ივლისს ებოძა მთავარეპისკოპოსობა, 2000 წლის 22 ნოემბერს კი მიტროპოლიტობა.
2014 წლის 13 აგვისტოს არჩეულ იქნა მოსკოვის საპატრიარქოს უკრაინის მართლმადიდებველი ეკლესიის მმართველად.
ფილხნერის შელფური მყინვარი

ფილხნერის შელფური მყინვარი — შელფური მყინვარი დასავლეთ ანტარქტიდაში, უედელის ზღვის სანაპიროზე, ლუიტპოლდის ნაპირსა და ბერკნერის კუნძულს შორის. იჭრება უედელის ზღვაში. 1960-იანი წლების ბოლომდე ეს სახელწოდება ვრცელდებოდა ახლომდებარე რონეს შელფურ მყინვარზეც. თავდაპირველად სახელწოდება „ფილხნერი“ გავრცელდა მთლიანად ამ რაიონში არსებულ შელფზე, მათ შორის იმ დიდ სივრცეზე, რომელიც ბერკნერის კუნძულიდან დასავლეთით ვრცელდებოდა, რომელსაც ამჟამად რონეს შელფური მყინვარი ეწოდება. ეს ორი შელფი შეიძლება მხოლოდ ბერკნერის კუნძულზე დაიყოს, რის გამოც სახელწოდება ფილხნერ-რონეს შელფური მყინვარი ხშირად ვრცელდება მთელი ყინულის მასის აღსანიშნავად და მასში მოიაზრება ორი შელფური მყინვარი.

ფილხნერის შელფური მყინვარი ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 450 კმ-ზე, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ დაახლოებით 200 კმ-ზე. სიმაღლე განაპირა მხარეს დაახლოებით 30 მ, ცენტრალურ ნაწილში 70-120 მ, ყინულის სისქე შესაბამისად 200 და 450-700 მ. დაახლოებით ყოველ 15-20 წელს მყინვარის კიდეს წყდება გიგანტური აისბერგები, რომელთაგან ერთ-ერთმა 1986 წელს ოკეანეში თან წაიღო საბჭოთა სამეცნიერო სადგური დრუჟნაია-1.

ფილხნერის შელფური მყინვარი აღმოაჩინა ვილჰელმ ფილხნერის გერმანულმა ანტარქტიდულმა ექსპედიციამ 1912 წელს და სახელი ეწოდა მის პატივსაცემად. სხვადასხვა დროს მყინვარზე მოქმედებდა სსრკ-ის, აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთისა და არგენტინის სამეცნიერო სადგურები. ფილხნერის შელფური მყინვარის ჩრდილოეთ ნაწილში, უედელის ზღვის სანაპიროზე 1956-57 წლებში მოქმედებდა ინგლისის სამეცნიერო სადგური შეკლტონი, 1957-62 წლებში სადგური ელსუორთი, რომელიც თავდაპირველად აშშ-ს ეკუთვნოდა, ხოლო შემდეგ არგენტინას, მყინვარის სამხრეთ ნაწილში 1965-69 წლებში მოქმედებდა არგენტინის სადგური სობრალი. მყინვარზე ამჟამად მოქმედებს არგენტინის სადგური ბელგრანო . 1998 წელს ფილხნერის შელფურ მყინვარს მოწყდა იმ დროისათვის უდიდესი აისბერგი -38 ფართობით 6900 კმ².
ედიშერ გიორგობიანი

ედიშერ (დავით) გიორგობიანი (დ. 5 აგვისტო, 1955, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი.

1977 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი (გიზო ჟორდანიას სახელოსნო). 1977–1984 წლებში მუშაობდა რუსთავის დრამატული თეატრში. თანამშრომლობდა საქართველოს რადიოსა და ტელვიზიის ლიტერატურულ რედაქციასთან, მონაწილეობდა ტელესპექტაკლებში. კინოდებიუტი შედგა ნიკოლოზ სანიშვილის 1980 წლის ფილმში „სახლი ლესნაიაზე“ (რევოლუციონერი გიორგი სტურუა). გიორგობიანის მნიშვნელოვანი როლია სანდრო ბარათელი ფილმში „მონანიება“ (რეჟისორი თენგიზ აბულაძე, 1984). სხვა როლები: მეფე ფარნავაზი („ქართლოსიანთა საკურთხეველი“, რეჟისორი ალინა აბაშმაძე, 1982), მეფანდურე („დიმიტრი “, რეჟისორი რამაზ ხოტივარი, 1982), უფლისწული გიორგი („წიგნი ფიცისა“, რეჟისორი გიგა ლორთქიფანიძე, 1983), ვამეხი („ვამეხი მოდის“, რეჟისორები ოთარ ლითანიშვილი, ოთარ შამათავა, 1988) და ა. შ. ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ ითამაშა სტალინის როლი ტელესერიალში „სტალინი. “ (რეჟისორი გრიგოლ ლიუბომიროვი, 2006, რუსეთი). მუშაობა განაგრძო, როგორც რეჟისორმა. იღებს რელიგიური, კონსერვატული შინაარსის დოკუმენტურ ფილმებს.
ფილმოგრაფია﻿
გადაღებულია ფილმებში
1980: „სახლი ლესნაიაზე“ (სტამბის მუშა) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
1982: „ქართლოსიანთა საკურთხეველი“ (მეფე ფარნაოზი) რეჟ. ალინა აბაშმაძე
1982: „დიმიტრი “ (მეფანდურე) რეჟ. რამაზ (ბუბა) ხოტივარი
1983: „წიგნი ფიცისა“ რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, ამირან დარსაველიძე
1984: „მონანიება“ (სანდრო ბარათელი) რეჟ. თენგიზ აბულაძე
1988: ვამეხი მოდის (დაკარგული საგანძურის საძებნელად) (ზაალი) რეჟისორები ოთარ შამათავა, ოთარ ლითანიშვილი