iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრისტინა ტოდ უიტმანი

კრისტინა ტოდ უიტმანი (, დ. 26 სექტემბერი, 1946) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და მწერალი, 1994 წლიდან 2001 წლამდე ნიუ-ჯერსის შტატის 50-ე გუბერნატორი. 2001 წლიდან 2003 წლამდე გარემოს დაცვის სააგენტოს მეთაური ჯორჯ ბუშის ადმინისტრაციაში. იგი არის ნიუ-ჯერსის შტატის პირველი არჩეული ქალი გუბერნატორი. აშშ-ის რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
კრისტინა ტოდ უიტმანი დაიბადა 1946 წლის 26 სექტემბერს ნიუ-იორკში, ჰანტერდონის ოლქში, ელეონორ პრენტის ტოდისა (დაბადებით შლი) და ბიზნესმენ ვებსტერ ტოდის ოჯახში. მისი ორივე მშობელი რესპუბლიკური პარტიის აქტიური მხარდამჭერები იყვნენ. კრისტინა სწავლობდა ფარ-ჰილსის დღის სკოლაში და ასევე მანჰეტენის სკოლა -ში. უიტმანმა 1968 წელს დაასრულა კოლეჯი და მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი. სწავლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ნელსონ როკფელერის (შემდეგ აშშ-ის 41-ე ვიცე-პრეზიდენტი) საპრეზიდენტო კამპანიაში.

კრისტინა ტოდ უიტმანი ნიუ-ჯერსის ორი პოლიტიკური ოჯახის, ტოდებისა და შლიების, შთამომავალი არის და ქორწინებით დაკავშირებულია პოლიტიკურად აქტიურ ნიუ-იორკელ უიტმანებთან. იგი გათხოვილია ჯონ უიტმანზე, რომელიც ინვესტორია, მათ ჰყავთ ორი შვილი. კრისტინა უიტმანი ნიუ-იორკის შტატის ყოფილი გუბერნატორის ჩარლზ უიტმანის შვილიშვილია. პაპამისი, დედის ხაზით, რივა შლი, იყო იელში მოქმედი საიდუმლო ორგანიზაციის „მგლის თავი“ წევრი და ბანკ „ჩეიზის“ ერთადერთი ვიცე-პრეზიდენტი. იგი ასევე იყო რუსულ-ამერიკული სავაჭრო პალატის პრეზიდენტი.

კარიერა
1988 წლიდან 1990 წლამდე მას ეკავა ნიუ-ჯერსის კომუნალური მეურნეობის საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობა. 1993 წელს კენჭი იყარა ნიუ-ჯერსის გუბერნატორად და დაუპირისპირდა მოქმედ გუბერნატორს ჯეიმზ ფლორიოს, დაამარცხა იგი ერთპროცენტიანი სხვაობით (26 ათასი ხმით) და გახდა ნიუ-ჯერსის შტატის ისტორიაში პირველი ქალი გუბერნატორი. კრისტინა ტოდ უიტმანი ხელმეორედ აირჩიეს 1997 წელს გამართულ არჩევნებზე. ამჟამადაც ერთ პროცენტიანი სხვაობით მოუგო არჩევნები დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელს, ჯიმ მაკ-გრივს. 2001 წლის 31 იანვარს თანამდებობა გადააბარა ასევე რესპუბლიკელ დონალდ დი ფრანჩესკოს.

2001 წლის 31 იანვარს ჯორჯ ბუშმა უმცროსმა დანიშნა გარემოს დაცვის სააგენტოს მეთაურად. დაკავებული თანამდებობიდან გაათავისუფლეს 2003 წლის 27 ივნისს, მას შემდეგ, რაც გენერალურმა პროკურორმა კრისტინა ტოდ უიტმანი დაადანაშაულა კონკრეტული გადაწყვეტილების გამო. კერძოდ, საქმე ეხებოდა 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ კრისტინას გადაწყვეტილებას, რომლის მიხედვითაც მან ხალხს მოუწოდა დაბრუნებოდნენ საკუთარ სახლებს და ოფისებს, რომლებიც ტერორისტების მიერ განადგურებული სავაჭრო ცენტრის მახლობლად მდებარეობდნენ. ამ გადაწყვეტილებით მან მოსახლეობის გარკვეული ფენის ცხოვრება და ჯანმრთელობა საფრთხის ქვეშ დააყენა. 2007 წელს დაიწყო აღნიშნული საქმის განხილვა. 2008 წლის აპრილში სასამართლომ იგი გაამართლა.
ირინე ფრუიძე

ირინე (ირინა) ფრუიძე (დ. 15 ოქტომბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი და ფსიქოლოგი.
ბიოგრაფია
დაიაბადა 1976 წლის 15 ოქტომბერს, თბილისში. 2000 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი ზოგადი პროფილის ექიმის კვალიფიკაციით, 2004 წელს კი — თბილისის ანთროპოლოგიისა და პოლიტოლოგიის ინსტიტუტი ფსიქოლოგის სპეციალობით. 2001-2002 წლებში იყო შპს „გეტას“ სამედიცინო მარკეტინგის მენეჯერი. 2002-2003 წლებში იყო საერთაშორისო სამოქალაქო სამსახურის პროექტრის მენეჯერი. 2004-2006 წლებში მუშაობდა თბილისის საკრებულოში ექსპერტ-კონსულტანტის პოზიციაზე. 2006-2009 წლებში — საქართველოს სკაუტური მოძრაობის ორგანიზაციის თემში ინვესტირების პროგრამის მენეჯერი. 2010-2012 წლებში საქართველოს სკაუტთა მოძრაობის ორგანიზაციის პროექტ „ახალგაზრდების უნარ-ჩვევების გაძლიერების პროექტის“ მენეჯერი. 2012-2015 წლებში ამავე ორგანიზაციის პროექტ „მცირე ბიზნესის განვითარების პროექტის“ მენეჯერი. 2013-2016 წლებში იყო ტრენინგცენტრი “ბიმარკის“ ტრენერი. 2014 წლიდან არის ივანე ჯავახიშვლის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი. 2015-2016 წლებში საქართველოს სკაუტთა მოძრაობა ორგანიზაციის კონსულტანტი. 2015 წელს იყო საქართველოს სკაუტთა მოძრაობა ორგანიზაციის სტრატეგიული განვითარების და ფონდების მოზიდვის მენეჯერი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წლის 14 ნოემბერს პარლამენტმა პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლის კანონპროექტი ჩააგდო. 101 მომხრე, 3 წინააღმდეგი, კანონპროექტის მისაღებას 113 ხმა იყო საჭირო. ამის შემდეგ ფრუიძემ საპარლამენტო უმრავლესობა დატოვა.
ყვარლის ყვავიჭამია

ყვარლის ყვავიჭამია — ეკლესია და არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ქალაქ ყვარლის მიდამოებში, 3.5 კილომეტრზე, ტყეში. თარიღდება შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. იგი დაზიანებულია: მონგრეულია გარეთა კუთხეები, ჩამოშლილია ლავგარდანი, მთლიანად აყრილია სახურავის საფარი.

შესასვლელი დასავლეთითაა. კარი კედლის ღერძიდან ოდნავ ჩრდილოეთითაა გადაადგილებული. იგი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი თარაზულადაა გადახურული.

აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელი. სარკმლის ჩრდილოეთით მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა, თითო ოთხკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედლის ღერძზე და ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშიცაა. ამ კედლებში ასევე თითო ოთხკუთხა ნიშაა მოწყობილი.

დარბაზი გადახურულია ქარგილზე სხმული ცილინდრული კამარით.
სიუზან რაისი

სიუზან ელისაბეთ რაისი (; დ. 17 ნოემბერი, 1964, ვაშინგტონი, აშშ) — ამერიკელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. აშშ-ის პრეზიდენტის მრჩეველი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში 2013-2017 წლებში. აშშ-ის მუდმივი წარმომადგენელი გაერო-ში 2009-2013 წლებში. 1997-2001 წლებში ამერიკის სახელმწიფო მდივნის მრჩეველია აფრიკის საკითხებში. ერთ-ერთი ფრანგი ჟურნალისტის ვენსან ჟოვერის სიტყვებით იგი „აშშ-ის ახალი მორალური ლიდერობის თეორეტიკოსია“.

ბიოგრაფია
დაიბადა აშშ-ის დედაქალაქ ვაშინგტონში 1964 წლის 17 ნოემბერს აფროამერიკელების ოჯახში. მამა, ემეტ ჯ. რაისი ეკონომიკის პროფესორია, რომელიც 1979-1986 წლებში იყო აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო სისტემის მმართველთა საბჭოს წევრი ნიუ-იორკის ოლქიდან. დედა, ლოის რაისი განათლების საკითხების სპეციალისტია. მისი წინაპრენი წარმოშობით იამაიკიდან იყვნენ.

სიუზანმა დაასრულა გოგონების პრესტიჟული სკოლა, რომელიც ვაშინგტონში, ეროვნულ საკათედრო ტაძართან მდებარეობდა. 1986 წელს მიიღო ისტორიის ბაკალავრის ხარისხი სტენფორდის უნივერსიტეტში. როდსის სტიპენდიით სწავლობდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის ახალ კოლეჯში: 1988 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი, ხოლო 1990 წელს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი, საერთაშორისო ურთიერთობების კუთხით.

პოლიტიკური კარიერა
1988 წლის არჩევნების დროს მუშაობდა ამერიკის პრეზიდენტობის კანდიდატის მაიკლ დუკაკისის, ხოლო 2008 წელს ბარაკ ობამას საარჩევნო შტაბებში. 1991-1993 წლებში მუშაობდა & -ში, 1993-1997 წლებში კი აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში. 1997-2001 წლებში ამერიკის სახელმწიფო მდივნის მრჩეველია აფრიკის საკითხებში. 2002 წლიდან მუშაობს ბრუკინგსის ინსტიტუტში. 2009 წლიდან ამერიკიშ მუდმივი წარმომადგენელია გაერო-ში. 2009 წლის თებერვალში გაეროს უშიშროების საბჭოს ღია დებატებში დაადანაშაულა თეირანი „ტერორიზმის მხარდაჭერასა და ბირთული იარაღის შექმნის მცდელობაში“. მას მოიხსენიებენ ასევე, როგორც ლიბიაში სამხედრო ჩარევის ერთ-ერთ აქტიურ მომხრეს.

გაეროს უშიშროების საბჭოს სხდომაზე მან განაცხადა, რომ მუამარ კადაფი, ჯარისკაცებს ურიგებს ვიაგრის აბებს, რათა გაუადვილდეთ ქალებზე ძალადობა.

გაზეთ -ის მტკიცებით სწორედ სამი ქალი მრჩეველის დამსახურებაა ბარაკ ობამას გადაწყვეტილება ჩარეულიყო ლიბიის საკითხებში რობერტ გეითსის რეკომენდაციების საწინააღმდეგოდ და ამ სამ ქალს შორის ასახელებდა ჰილარი კლინტონს, სიუზან რაისსა და სამანტა პაუერს.

ქალთა ამ ტრიომ დაარწმუნა ობამა, რომ შეერთებული შტატები უნდა ჩარეულიყო ლიბიის საქმეებში, რათა ბენგაზის ჰუმანიტარული კატასტროფა თავიდან აეცილებინათ.

სიუზან რაისი ჰილარი კლინტონის შემდეგ განიხილებოდა სახელმწიფო მდივნის თანამდებობაზე ბარაკ ობამას მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს, მაგრამ მისი კანდიდატურა არ შესულა კონგრესში.

2013 წლის 1 ივლისს ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში აშშ-ის პრეზიდენტის მრჩევლის თანამდებობაზე შეცვალა ტომას დონილონმა.
კირსტენ სინემა

კირსტენ ლია სინემა (დ. 12 ივლისი, 1976; ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, უფროსი სენატორი არიზონას შტატიდან 2019 წლიდან. აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრი. 2013-19 წლებში წარმოადგენდა არიზონას შტატიის მე-9 საარჩევნო ოლქს კონგრესის წარმომადგენელთა პალატაში. სინემა აგრეთვე მოღვაწეობდა თავად არიზონას შტატის საკანონმდებლო ორგანოს ორივე პალატაში – 2004 წელს აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში, 2010 წელს კი სენატსი.

პოლიტიკური კარიერის დაწყებისას სინემა მწვანეების პარტიის აქტივისტი იყო, თუმცა 2004 წელს დემოკრატიულ პარტიას შეუერთდა. 2012 წლის არჩევენებში აირჩიეს აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრად და ამგვარად ის გახდა პირველი ღიად ბისექსუალი პოლიტიკოსი და მეორე ღიად ლგბტქ+ თემის წარმომადგენელი, რომელიც კონგრესში აირჩიეს. კონგრესში არჩევის შემდეგ, სინემამ ცენტრიზმისკენ დაიწყო მოძრაობა, გაწევრიანდა კონსერვატორი დემოკრატების „ლურჯი ძაღლის კოალიციაში“ და პრობლემების მომგვარებელთა ორპარტიულ ჯგუფში, ჰქონდა „ზომიერი დემოკრატის“ ხმისმიცემის ისტორია.

2018 წლის სენატის არჩევნებში გაიმარჯვა – გახდა რესპუბლიკელი სენატორის, ჯეფ ფლეიკის სენატორი, დაამარცხ რესპუბლიკელი მარტა მაკსალი. გახდა პირველი ქალი, რომელიც არიზონადან აშშ-ის სენატში აირჩიეს.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
კირსტენ ლია სინემა დაიბადა არიზონას შტატ ქალაქ ტუკსონში, 1976 წლის 12 ივლისს, მერლინ და დენ სინემას ოჯახებში. მამამისი პროფესიით იურისტი იყო. 16 წლის ასაკში სინემამ დაამთავრა უოლტონის სკოლა და 1995 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ბრიგემ იანგის უნივერსიტეტში, 18 წლის ასაკში. 1995-2002 წლებში მუშაობდა სოციალურ მუშაკად არიზონას ქალაქ ფინიქსში, 1999 წელს კი გახდა არიზონას შტატის უნივერსიტეტის მაგისტრი სოციალურ მუშაობაში. 2004 წელს არიზონას შტატის უნივერსიტეტის კოლეჯში მიიღო სამართლის დოქტორი და დაიწყო საადვოკატო საქმიანობა.

პოლიტიკური მოღვაწეობა
სინემამ პოლიტიკური კარიერა მწვანეების პარტიის აქტივისტის რანგში დაიწყო, სანამ 2004 წელს არიზონას შტატის დემოკრატიულ პარტიას არ შეუერთდა.

2000 წელს მუშაობდა მწვანეების პარტიის კანდიდატის, რალფ ნადერის საარჩევნო კამპანიაში. 2001 და 2002 წლებში კენჭს იყრიდა სხვადასხვა ადგილობრივ თანამდებობზე დამოუკიდებელი პოლიტიკოსის სტატუსით, თუმცა ორივეჯერ დამარცხდა. 2002 წელს, „ “-მა გამოაქვეყნა წერილი, სადაც კაპიტალიზმს აკრიტიკებს.

2004 წელს გაწევრიანდა აშშ-ის დემოკრატიულ პარტიაში. იმავე წელს აირჩიეს არიზონას მე-15 ოლქის წარმომადგენლად შტატის წარმომადგენელთა პალატაში. 2009 და 2010 წლებში სინემა იყო დემოკრატთა ფრაქციის – უმცირესობის ლიდერის დამხმარე.

2010 წელს, აირჩიეს არიზონას შტატის სენატში. მან იმ წელს რესპუბლიკელი ბობ ტომასი დაამარცხა, ხმების 63 პროცენტით.

2012 წელს აირჩიეს აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრად, გადაირჩიეს ამავე პოსტზე 2014 და 2016 წლებში.

2018 წელს დაამარცხა რესპუბლიკელი მარტა მაკსალი და გახდა პირველი ქალი, რომელიც არიზონადან სენატში აირჩიეს.
პალმეირასი (საფეხბურთო კლუბი)

პალმეირასი — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ სან-პაულუდან. ჩამოყალიბდა 1914 წლის 26 აგვისტოს. ასპარეზობს პაულისტას ჩემპიონატსა და ბრაზილიის სერია -ში. „კორინთიანსთან“, „სან-პაულუსთან“ და „სანტოსთან“ ერთად შედის სან-პაულუს შტატის ტრადიციული საფეხბურთო გრანდების ოთხეულში. ბრაზილიის ათგზის და სან-პაულუს შტატის 24-გზის ჩემპიონი.

ისტორია
კლუბი ჩამოყალიბდა 1914 წლის 26 აგვისტოს იტალიელების მიერ პალესტრა იტალიას სახელწოდებით. 1942 წლის 14 სექტემბრიდან ამჟამინდელი სახელწოდებით ასპარეზობს. კლუბის სახელწოდების შეცვლა მეორე მსოფლიო ომის დროს ანტიჰიტლერული კოალიციის და მათ შორის ბრაზილიის წინააღმდეგ ღერძის სახელმწიფოების შემადგენლობაში იტალიის ყოფნამ განაპირობა. 2020 წლისთვის არსებული სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, კლუბის მიერ მოპოვებული ეროვნული ტიტულების ჯამური რაოდენობით „პალმეირასი“ ბრაზილიურ კლუბებს შორის პირველ ადგილს იკავებს.

მიღწევები
ბრაზილიის სერია 
ჩემპიონი (10): 1960, 1967, 1967, 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2016, 2018
ვიცე-ჩემპიონი (4): 1970, 1978, 1997, 2017
ბრინჯაოს პრიზიორი (1): 2019

პაულისტას ჩემპიონატი
ჩემპიონი (27): 1920, 1926, 1927, 1932, 1933, 1934, 1936, 1940, 1942, 1944, 1947, 1950, 1959, 1963, 1966, 1972, 1974, 1976, 1993, 1994, 1996, 2008, 2020, 2022, 2023, 2024, 2026
პაულისტას ჩემპიონატი ექსტრა
ჩემპიონი (2): 1926, 1938

ბრაზილიის თასი
თასის მფლობელი (4): 1998, 2012, 2015, 2020

ბრაზილიის ჩემპიონთა თასი
თასის მფლობელი (1): 2000

ბრაზილიის სერია 
ჩემპიონი (2): 2003, 2013

რიო–სან-პაულუს ტურნირი
ჩემპიონი (5): 1933, 1951, 1965, 1993, 2000
ვიცე-ჩემპიონი (1): 1955
მესამე ადგილი (6): 1954, 1962, 1964, 1997, 1998, 2002

რიოს თასი
თასის მფლობელი (1): 1951

საკონტინენტთაშორისო თასი
ფინალისტი (1): 1999

ლიბერტადორესის თასი
თასის მფლობელი (1): 1999
ფინალისტი (3): 1961, 1968, 2000

მერკოსურის თასი
თასის მფლობელი (1): 1998
ფინალისტი (2): 1999, 2000

ცნობილი ფეხბურთელები
ლუიზინიო (1936–1941)
ჟოზე ალტაფინი (1956–1958)
ჯალმა სანტოსი (1959–1968)
ვავა (1961–1963)
ლუის არტიმე (1968–1969)
მარიო სოტო (1977)
ბატისტა (1983)
ედერი (1986)
რობერტო კარლოსი (1993–1995)
რივალდო (1994–1996)
კაფუ (1995–1997)
ნენე (2002)
სამანტა პაუერი

სამანტა პაუერი (; დ. 21 სექტემბერი, 1970, კასლონკი, ირლანდია) — ირლანდიური წარმოშობის ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტოლოგი და ჟურნალისტი. ირლანდიის მოქალაქე. დემოკრატიული პარტიის წევრი.

ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი და პულიცერის პრემიის ლაურეატი 2003 წელს წიგნისათვის „პრობლემა ჯოჯოხეთიდან: ამერიკა გენოციდის საუკუნეში“, პრეზიდენტ ბარაკ ობამას უფროსი მრჩეველი საგარეო პოლიტიკის საკითხებშიუკანასკნელი საპრეზიდენტო კამპანიის დროს. აშშ-ის მუდმივი წარმ0ომადგენელი გაეროში 2013 წლის 5 აგვისტოდან 2017 წლის 20 იანვრამდე.
ჟურნალი ტაიმსი მას ახასიათებს როგორც „სინდისის ახალი ხმა აშშ-ს საგარეო პოლიტიკის ელიტისთვის“. სამანტა პაუერი შედის პლანეტის 100 ყველაზე გავლენიანი ქალბატონის სიაში. არის აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს დირექტორი საერთაშორისო ურთიერთობების საკითხებში.

ბიოგრაფია
სამანტა პაუერი 1970 წლის 21 სექტემბერს ირლანდიაში, დუბლინთან ახლოს, სადაც ცხოვრობდა 9 წელი. აშშ-ში მშობლებთან ერთდ გადასახლდა 1979 წელს. სწავლობდა ატლანტის ლეიკსაიდის საშუალო სკოლაში, სადაც იყო კალათბურთის გუნდის წევრი. სწავლა გააგრძელა იელის უნივერსიტეტში, რომელიც ჰუმანიტარული მეცნიერებების ბაკალავრის ხარისხით დაასრულა.

1993-1996 წლებში მუშაობდა ჟურნალისტად და აშუქებდა იუგოსლავიის ომების ამბებს ისეთი გამოცემებისათვის, როგორიცაა .. & , , და . ამის შემდეგ დაბრუნდა აშშ-ში და სწავლა გააგრძელა ჰარვარდის სამართლის სკოლაში, სადაც 1999 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი. მომდევნო წელს მან გამოსცა თავისი პირველი წიგნი გრეჰამ ალისონის რედაქციით.

1998-2002 წლებში პაუერს ეკავა ჰარვარდის უნივერსიტეტის ადამიანის უფლებათა დაცვის პოლიტიკის ცენტრის დირექტორის თანამდებობა.
ჟურნალმა ტაიმმა პაუერი შეიყვანა 2004 წლის ასი ყველაზე გავლენიანი ქალის სიაში. ამავე წელს მან მონაწილეობა მიიღო ჩარლზ ფერგიუსონის დოკუმენტურ ფილმში, რომელიც ეძღვნებოდა ერაყის ომს.

2005-2006 წლებშ მუშაობდა დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი სენატორის ბარაკ ობამას ოფისში და ამ პერიოდში მისი ყურადღება მიიპყრო დარფურის კონფლიქტმა. 2008 წელს, როგორც კანდიდატის მრჩეველმა საგარეო საკითხებში, მონაწილეობა მიიღო ბარაკ ობამას საარჩევნო კამპანიაში, რომლის დროსაც ჰილარი კლინტონი მოიხსენია, როგორც „მონსტრი“. ძალიან მალე, -თან ინტერვიუში ბოდიში მოიხადა ამ შეფასებისათვის და დატოვა საარჩევნო შტაბი.

მისი მესამე წიგნი გამოვიდა 2008 წლის 14 თებერვალს და ეძღვნებოდა გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლეს კომისარს სერჟიუ ვიეირა დი მელუს, რომელიც დაიღუპა 2003 წელს ერაყში აფეთქებების დროს. წიგნის საფუძველზე გრეგ ბარკერმა გადაიღო დოკუმენტური ფილმი „სერჟიუ“.
დაოჯახებულია, ჰყავს მეუღლე კას სანსტეინი და შვილები: დიკლანი და რიანი.
ჯინ კირკპატრიკი

ჯინ დუეინ კირკპატრიკი (, დაბადებით ჯორდანი, ; დ. 19 ნოემბერი 1926, დუნკანი, ოკლაჰომა — გ. 7 დეკემბერი 2006) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე. ამერიკის შეერთებული შტატების მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში 1981-1985 წლებში. ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის პროფესორი. ათი წიგნის ავტორი პოლიტოლოგიაში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი წიგნი „დიქტატურა და ორმაგი სტანდარტები: რაციონალიზმი და გონება პოლიტიკაში“.

ჯინ კირკპატრიკს უწოდებდნენ მსოფლიო პოლიტიკის „ცოცხალ ლეგენდას“. იგი იყო ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორიაში პირველი ქალი, რომელსაც ეკავა მაღალი თანამდებობა ქვეყნის ადმინისტრაციაში, პირველი ქალი ამერიკის ისტორიაში, რომელსაც ეკავა გაეროს მუდმივი წარმომადგენლის თანამდებობა და საგარეო დაზვერვის საპრეზიდენტო საბჭოს პირველი ქალი წევრი (1985-1990 წწ.).

შედიოდა აშშ-ის ეროვნული უშიშროების საბჭოს შემადგენლობაში და იყო საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტის მმართველობის წევრი.

ბიოგრაფია
ჯინ ჯორდანი დაიბადა ოკლაჰომის შტატის ქალაქ დუნკანში. მამამისი იყო ნავთობის ჭაბურღილის მფლობელი, ხოლო დედა — ბუღალტერი. ჯინი 12 წლის ასაკში ოჯახთან ერთად ილიონოისის შტატში გადავიდა საცხოვრებლად. სწავლობდა კოლუმბიის უნივერსიტეტში ფრანც ნოიმანის ხელმძღვანელობით. 1964 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ვაშინგტონში. 1955 წელს ცოლად გაყვა ევრონ კირკპატრიკს. მუშაობდა ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში. დიდ პოლიტიკაში ჯინი ჩართო ქმარმა, რომელიც იყო ამერიკის დემოკრატიული პარტიის წევრის, ჰუბერტ ჰამფრის მრჩეველი.

1979 წელს ჟურნა „“-ში დაიბეჭდა ჯინ კირკპატრიკის ყველაზე ცნობადი ნაშრომი, მრავალგვერდიანი სტატია „დიქტატურა და ორმაგი სტანდარტები“. სტატია წაიკითხა როლანდ რეიგანმა და მალევე ჯინმა მუშაობა დაიწყო რეიგანის წინასაარჩევნო შტაბში. არჩევნებში რეიგანის გამარჯვების შემდეგ ჯინმა მიიღო გაეროში აშშ-ის მუდმივი წარმომადგენლის თანამდებობა. 1982 წელს არგენტინა-დიდ ბრიტანეთს შორის გამართული ფოლკლენდის ომის დროს დაიკავა პროარგენტინული პოზიცია. 1985 წლის შემდეგ, რეიგანის ვადის გასვლამდე, მუშაობდა აშშ-ის საზღვარგარეთის დაზვერვის საბჭოში და აშშ-ის თავდაცვითი პოლიტიკის საბჭოში.

1985 წლის ბოლომდე ჯინ კირკპატრიკი იყო აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1985 წელს იგი გახდა რესპუბლიკური პარტიის წევრი. რეიგანის თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ დაუბრუნდა პედაგოგიურ სამუშაოს. ასევე მსახურობდა აშშ–ის ერთ–ერთ ყველაზე ცნობილ სამეცნიერო ცენტრში უფროს თანამშრომლად.

ოჯახი
1955 წელს ცოლად გაჰყვა ევრონ კირკპატრიკს. მისი მეუღლე გარდაიცვალა 1995 წელს. მათ ჰყავთ სამი შვილი: დაგლას ჯორდანი (1956-2006 წწ.), ჯონ ევრონი და სტიუარტ ალანი.

ჯინ კირკპატრიკს სიცოცხლის ბოლო წლებში გული აწუხებდა. კირკპატრიკი გარდაიცვალა 2006 წლის 7 დეკემბერს, მერილენდის ქალაქ ბეთეზდაში, საკუთარ სახლში, გულის უკმარისობის შედეგად.
ემი კლობუჩარი

ემი ჯინ კლობუჩარი (დ. 25 მაისი, 1960; ) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, უფროსი სენატორი მინესოტას შტატიდან. არის აშშ-ის დემოკრატიული პარტიასთან აფილირებული მინესოტის დემოკრატიულ-ფერმერ-მუშათა პარტიის წევრი. სენატორობამდე იყო ჰენეპინის რაიონის იურისტი. 2019 თებერვალს განაცხადა, რომ იბრძოლებდა 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატიული პარტიის კანდიდატობისთვის.

კლობუჩარი დაიბადა პლიმუთში, მინესოტას შტატში. დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი და ჩიკაგოს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. იყო მინეაპოლისის იურიდიული კომპანიების პარტნიორი, სანამ 1998 წელს აირჩევდნენ ჰენეპინის რაიონის იურისტად. 2006 წელს აირჩიეს აშშ-ის სენატორად, გახდა პირველი არჩეული ქალი სენატორი მინესოტას შტატიდან. 2012 და 2018 წლებში გადაირჩიეს ამავე თანამდებობაზე. 2009 და 2010 წლებში უწოდებდნენ დემოკრატიული პარტიის „ამომავალ ვარსკვლავს“.

ბიოგრაფია
დაიბადა პლიმუთში, მინესოტას შტატი,. დედამისი იყო როზა ჰებერგერი, სკოლის მასწავლებელი, ხოლო მამა, ჯიმ კლობუჩარი – ჟურნალისტი. კლობუჩარს ჰყავს უმცროსი და ბეთი. მამამისი სლოვენიური წარმოშობის მქონე ადამიანია – ყველა მისი წინაპარი სლოვენიიდან იყო. მამამისი მინესოტაში, მეშახტედ მუშაობდა.

კლობუჩარი პლიმუთში დადიოდა სკოლაში, დაამთავრა ვაიზატას სკოლა. 1982 წელს დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი, მიიღო პოლიტიკის მეცნიერების ბაკალავრის ხარისხი. იელის შერმდეგ, ჩააბარა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, სადაც 1985 წელს სამართლის დოქტორის ხარისხი მიიღო.

იურიდიული ფაკულტეტის შემდეგ, კლობუჩარი კორპორატიულ ადვოკატად მუშაობდა. იყო პარტნიორი სხვადასხვა იურიდიულ კომპანიაში, სადაც მისი სპეციალიზაცია „ტელესაკომუნიკაციო კანონმდებლობის სარეგულაციო მუშაობა“ იყო.

1993 წელს დაქორწინდა ჯონ ბესლერზე, იურისტზე და ბალტიმორის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის პროფესორზე. მათ ჰყავთ ქალიშვილი, ებიგეილ კლობუჩარ-ბესლერი, რომელმაც აგრეთვე იელის უნივერსიტეტი დაამთავრა. ემი კლობუჩარი აგრეთვე ქრისტეს გაერთიანებული ეკლესიის წევრია.

1998 წელს აირჩიეს ჰენეპინის რაიონის იურისტიად, 2002 წელს გადაირჩიეს. არც ერთ შემთხვევაში არ ჰყავდა კონკურენტი. გამოცემა „ “-მა კლობუჩარი „წლის იურისტად“ დაასახელა. 2002-2003 წლებში იყო მინესოტას რაიონული იურისტების ასოციაციის პრეზიდენტი.

2005 წელს, მას შემდეგ რაც სენატორმა მარკ დეიტონმა განაცხადა რომ კიდევ ერთ ვადაზე არჩევა აღარ სურდა, კლობუჩარი დემოკრატთა შორის ფავორიტად გამოიკვეთა და პრაიმერშიც, ანუ შიდაპარტიულ არჩევნებშიც გაიმარჯვა. საყოველთაო არჩევნებში დაამარცხა რესპუბლიკელი მარკ კენედი.

ხელმეორედ აირჩიეს სენატორად 2012 და 2018 წლებში.

2019 წლის 10 თებერვალს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა აშშ-ის 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში – შეეცდებოდა დემოკრატიული პარტიის პრაიმერში გამარჯვებას.

2020 წლის 19 იანვარს გაზეთმა „ “-სმა საკუთარი მხარდაჭერა გამოუცხადა კლობუჩარს და პრეზიდენტობის კიდევ ერთ კანდიდატს ელიზაბეთ უორენს.
სანდრა დეი ო’კონორი

სანდრა დეი ო’კონორი (დ. 26 მარტი, 1930; – გ. 1 დეკემბერი, 2023) — აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე. დანიშნა 1981 წელს პრეზიდენტმა რონალდ რეიგანმა, თანამდებობა დატოვა 2006 წელს. იყო უზენაესი სასამართლოს პირველი ქალი მოსამართლე.

უზენაეს სასამართლოში დანიშვნამდე ო’კონორი იყო მოსამართლე და ოფიციალური პირი არიზონას შტატში, იყო არიზონას შტატის სენატის უმრავლესობის პირველი ქალი ლიდერი. სასამართლოში მის დანიშვნას აშშ-ის სენატმა ერთპიროვნულად დაუჭირა მხარი. 2005 წლის 1 ივლისს განაცხადა, რომ გადადგებოდა, როგორც კი მის მემკვიდრეს დანიშავდნენ. 2005 წლის ოქტომბერში პრეზიდენტმა ჯორჯ უოკერ ბუშმა მისი მემკვიდრეობის კანდიდატად სამუელ ალიტო წარადგინა, რომელიც მოსამართლე 2006 წლის 31 იანვარს გახდა.

ო’კონორი ზომიერი რესპუბლიკელი იყო და ყოველ საქმეს ფრთხილად უდგებოდა, რათა განმაცვიფრებელი პრეცედენტები არ შეექმნა. ძირითადად მხარს უჭერდა სასამართლოს კონსერვატიულ ბლოკს და იყო გადამწყვეტი ხმა ბევრ საქმეში.

სასამართლოში ყოფნისას, ზოგიერთი გამოცემა მას მსოფლიოს ყველაზე გავლენიანი ქალების რიგში აყენებდა. 2009 წლის 12 აგვისტოს პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ მას თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი მიანიჭა.

ბიოგრაფია
დაიბადა ტეხასის ქალაქ ელ პასოში, რანჩერ ჰარი ალფრედ რეისა და ადა მაის ოჯახში. მათი რანჩოზე არ იყო წყალ ან ელექტრომომარაგება, სანამ სანდრა 7 წლის გახდებოდა. ნადირობა ადრეულ ასაკშივე ისწავლა, ისროდა 22-კალიბრიანი თოფიდან. მანქანის მართვის ტარების სწავლა დაიწყო მას შემდეგ, რაც სავარძლიდან საქარე მინის დანახვა შეეძლო. აგრეთვე თავად ისწავლა საბურავების გამოცვლა. ჰყავდა და-ძმა, მასზე ათი და რვა წლით უმცროსი. მისი და, ანა დეი, არიზონას შტატის საკანონმდებლო ორგანოს წევრი იყო.

1946 წელს ო’კონორმა დაამთავრა ოსტინის სკოლა. 1950 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ეკონომიკაში, სტენფორდის უნივერსიტეტში. 1952 წელს იმავე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა. იყო სტენფორდის იურიდიული ფაკულტეტის გაზეთის მთავარი რედაქტორი. უნივერსიტეტშივე მცირე ხნის განმავლობაში ჰქონდა სასიყვარულო ურთიერთობა აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს მომავალ თავმჯდომარესთან, უილიამ რენქუისტთან.

1952 წლის 20 დეკემბერს, იურიდიული ფაკულტეტის დამთავრებიდან ექვსი თვის შემდეგ დაქორწინდა ჯეი ო’კონორზე, რომელსაც სტენფორდშივე შეხვდა. მათ სამი შვილი ეყოლათ: სკოტი (დ. 1958), ბრაიანი (დ. 1960) და ჯეი (დ. 1962). ბრაიანის დაბადების შემდეგ ო’კონორმა იურიდიული პრაქტიკა ხუთი წლით შეაჩერა.

1965-69 წლებში იყო არიზონას გენერალური პროკურორის ასისტენტი, 1969 წელს არიზონას გუბერნატორმა იგი არიზონას სენატში ვაკანტურ ადგილზე დანიშნა. შემდეგ წელს ო’კონორმა არჩევნებშიც გაიმარჯვა. 1973 წელს გახდა პირველი ქალი, რომელიც არიზონას თუ ნებისმიერი სხვა შტატის სენატის უმრავლესობის ლიდერის იყო. შეიქმნა რეპუტაცია, როგორც დახელოვნებულმა მომლაპარაკებელმა და ზომიერმა პოლიტიკოსმა. ორი ვადის შემდეგ, გადაწყვიტა სენატის დატოვება.

1974 წელს ო’კონორი აირჩიეს მარიკოპას რაინის უზენაეს სასამართლოში, სადაც ის 1975-79 წლებში მოღვაწოებდა. 1979 წელს არიზონას შტატის სააპელაციო სასამართლოში გადაიყვანეს, სადაც 1981 წლამდე იმუშავა, სანამ რონალდ რეიგანი მას უზენაესი მოსამართლეობის კანდიდატადად დაასახელებდა.

აშშ-ის სენატმა ო’კონორი ერთხმად დაამტკიცა. უზენაეს სასამართლოში პოსტის დატოვება თავად გადაწყვიტა და მემკვიდრის დანიშვნის შემდეგ პენსიაზე გავიდა.