გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1284 მიღებულია 1999 წლის 17 დეკემბერს,მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა ერაყის შესახებ მანამდე მიღებული ყველა შესაბამისი რეზოლუცია (მათ შორის 661, 687, 699, 707, 715, 986, 1051, 1153, 1175, 1242 და 1266), საბჭომ დააფუძნა გაეროს მონიტორინგის, ვერიფიკაციისა და ინსპექტირების კომისია , რომელმაც ჩაანაცვლა გაეროს სპეციალური კომისია . ეს იყო 1999 წელს მიღებული დასკვნითი რეზოლუცია.

რეზოლუცია 1284 მიღებულ იქნა 11 ხმით, არცერთი წინააღმდეგით; ოთხმა ქვეყანამ — ჩინეთმა, საფრანგეთმა, მალაიზიამ და რუსეთმა — თავი შეიკავა.[1] ერაყმა უარყო ეს რეზოლუცია, განსაკუთრებით იმის გამო, რომ იგი არ ითვალისწინებდა 1990 წელს დაწესებული სანქციების გაუქმებას, რაც ქვეყნის მთავარი მოთხოვნა იყო. მიუხედავად რეზოლუციის მიღებისა, მას არ მოჰყოლია გაეროს იარაღის ინსპექტორების დაბრუნება ერაყში ან ჰუმანიტარული პროგრამის არსებითი ცვლილება.

რეზოლუცია
დაკვირვებები
უშიშროების საბჭომ გაიხსენა 715-ე რეზოლუციის დებულებები, რომლითაც დაამტკიცა გენერალური მდივნისა და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს გენერალური დირექტორის გეგმები ერაყის შეიარაღების პროგრამის მომავალი მუდმივი მონიტორინგისა და ვერიფიკაციის შესახებ. საბჭომ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი მისწრაფებას, რომ ახლო აღმოსავლეთი თავისუფალი იყოს მასობრივი განადგურების იარაღისგან, ხოლო ქიმიური იარაღის გამოყენება გლობალურად აიკრძალოს.

გარდა ამისა, საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა ერაყში არსებული ჰუმანიტარული მდგომარეობის გამო და აღნიშნა, რომ ქუვეითიდან წაღებული ყველა ქონება და იქიდან დევნილი ყველა ლტოლვილი ჯერ კიდევ არ იყო დაბრუნებული. მიუხედავად იმისა, რომ ერაყმა მიაღწია გარკვეულ პროგრესს 687-ე რეზოლუციის შესრულების გზით, საბჭომ მიიჩნია, რომ ჯერ კიდევ არ არსებობდა სათანადო პირობები ამ რეზოლუციით დაწესებული აკრძალვების გასაუქმებლად.

დადგენილებები
რეზოლუცია 1284 დაიყო ოთხ სექციად, რომელთაგან თითოეული ამოქმედდა გაეროს წესდების თავის საფუძველზე, რაც ამ დებულებებს იურიდიულად სავალდებულო ძალას ანიჭებდა.

რეზოლუციის პირველ ნაწილში უშიშროების საბჭომ დააფუძნა , რომელსაც უნდა გადაებარებინა -ის პასუხისმგებლობები. საბჭომ მოითხოვა, რომ ერაყს -ისთვის მიენიჭებინა დაუყოვნებლივი, უპირობო და შეუზღუდავი წვდომა ნებისმიერ ზონაში, დანადგარზე, აღჭურვილობაზე, დოკუმენტაციასა თუ პიროვნებაზე. გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს, სთხოვრეს,რომ 30 დღის ვადაში დაენიშნა -ის თავმჯდომარე. ორგანიზაციული გეგმის წარდგენა მოხდა 45 დღეში, ხოლო -სა და -ს დაევალათ მუშაობის დაწყებიდან 60 დღის ვადაში შეემუშავებინათ სამუშაო პროგრამა თავიანთი მანდატების შესასრულებლად. ორივე ორგანიზაციის ხარჯების დაფარვა ერაყს დაეკისრა.

ბ სექცია ეხებოდა ერაყიდან ქუვეითისა და მესამე ქვეყნების მოქალაქეების რეპატრიაციას. საბჭომ ერაყს შეახსენა ამ საკითხში წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტთან თანამშრომლობის აუცილებლობა. გენერალურ მდივანს დაევალა ყოველ ოთხ თვეში ერთხელ წარედგინა ანგარიში რეპატრიაციის პროგრესის შესახებ, ხოლო ყოველ ექვს თვეში — ქუვეითის კუთვნილი ქონებისა და ეროვნული არქივების დაბრუნების თაობაზე.

ქვეყნებს მიეცათ უფლება, ერაყიდან შემოეტანათ ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების შეუზღუდავი რაოდენობა, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 986-ე რეზოლუციით დადგენილი პროგრამის — „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ — შესაბამისად, სადაც მანამდე იმპორტზე ლიმიტი არსებობდა. [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661-ე რეზოლუციით შექმნილ კომიტეტს სთხოვეს ექსპერტთა ჯგუფის დანიშვნა კონტრაქტების დასამტკიცებლად, რათა დაჩქარებულიყო ერაყის ნავთობის ექსპორტი. საბჭომ საწყისი ექვსი თვის ვადით შეაჩერა ერაყის მიერ ქუვეითში შეჭრის შედეგად მიყენებული ზარალის ასანაზღაურებლად 10 მილიონი აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება.

გენერალურ მდივანს სთხოვეს 986-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მექანიზმების ეფექტურობის გაზრდა, მათ შორის ერაყელი ხალხისთვის ჰუმანიტარული დახმარების პროგრამის გაფართოება. უშიშროების საბჭომ ასევე დაადგინა, რომ ჰაჯის მომლოცველთა ფრენებზე არ გავრცელდებოდა 661-ე და 670-ე რეზოლუციების შეზღუდვები. გარდა ამისა, შეიქმნა ექსპერტთა ჯგუფი იმის გამოსაკვლევად, თუ როგორ შეიძლებოდა ერაყში ნავთობის მოპოვების გაზრდა, მაგალითად, უცხოური ნავთობკომპანიების ჩართვის გზით.

რეზოლუციის დასკვნით ნაწილში საბჭომ განაცხადა, რომ თუ ერაყი შეასრულებდა -ის, -სა და უშიშროების საბჭოს მოთხოვნებს, ის 120 დღის ვადით შეაჩერებდა ემბარგოს ერაყული საქონლის იმპორტზე და სამოქალაქო დანიშნულების პროდუქციის ერაყში მიწოდებაზე (687-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა).თუ ერაყი არ ითანამშრომლებდა, აკრძალვები კვლავ ამოქმედდებოდა შესაბამისი უარყოფითი ანგარიშების მიღებიდან ხუთი დღის ვადაში.