iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ესე

ესე (; , ცდა, ნარკვევი; , ვწონი; ქართულში პარალელური ფორმებია „ესსე“, „ესეი“, რომელთა დამკვიდრება კონსტანტინე გამსახურდიას სახელს უკავშირდება) — ლიტერატურის, ლიტერატურული კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის ჟანრი. ლიტერატურის, ფილოსოფიის, ესთეტიკის, მორალური, სოციალური და ნებისმიერი სხვა სფეროს პრობლემათა სუბიექტური, თავისუფალი, არათანამიმდევრული განსჯა-განხილვა. არსებობს სხვადასხვა ხასიათის ესე: ბელეტრისტული, ფილოსოფიური, ისტორიული, ბიოგრაფიული, ფსიქოლოგიური, სამეცნიერო და სხვ.

ჟანრული თავისებურებაა კომპოზიციური თავისუფლება, მკვეთრად გამოხატული ავტორისეული ინდივიდუალობა, სუბიექტივიზმი, საუბრის ფორმა, ზოგჯერ პოლემიკური ხასიათის თხრობა. ესე, როგორც ჟანრის აღმნიშვნელი ტერმინი, დაამკვიდრა ფრანგმა ფილოსოფოსმა და მწერალმა მიშელ დე მონტენმა ( – „ცდები“, 1580). მასთან ერთად ესეს მამამთავრად ითვლება ფრენსის ბეკონი, რომელიც, თავის მხრივ, წინამორბედებად ანტიკურობის ავტორებს — პლუტარქესა და სენეკას მიიჩნევდა. საუკუნიდან ესე ჟურნალისტიკის ერთ-ერთი წამყვანი ჟანრია. თანამედროვე ესეისტური სტილის დამფუძნებლები არიან ფრიდრიხ შლეგელი, ჰაინრიხ ჰაინე, არტურ შოპენჰაუერი. ესე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ფრანგ ეგზისტენციალისტებში.

ესე საქართველოში
საქართველოში ესე, როგორც ლიტერატურული ჟანრი, საუკუნის პირველ ორ ათწლეულში ჩამოყალიბდა. ეს პერიოდი ესეს განსაკუთრებული აღმავლობის ხანაა. ამ დროს შეიქმნა კონსტანტინე გამსახურდიას, გერონტი ქიქოძის, გრიგოლ რობაქიძის, პავლე ინგოროყვას, ტიციან ტაბიძის, გიორგი ლეონიძის, პაოლო იაშვილის, სანდრო ცირეკიძის, ვალერიან გაფრინდაშვილის, ალექსანდრე არსენიშვილის, შალვა აფხაიძის, სანდრო შანშიაშვილის და სხვათა მეტად ესეები.

 საუკუნის 30-იანი წლებიდან 50-იანი წლების პირველ ნახევრამდე ესემ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა. 60-იანი წლებიდან ქართულ ლიტერატურაში ჟანრი კვლავ აღორძინდა კონსტანტინე გამსახურდიას, აკაკი გაწერელიას, გურამ ასათიანის, ნოდარ ჩხეიძის, ოტია პაჭკორიას, ნოდარ დუმბაძის ესეებით. შემდგომ პერიოდში აღსანიშნავია აკაკი ბაქრაძის, თენგიზ ბუაჩიძის, გიორგი გაჩეჩილაძის, ემზარ კვიტაიშვილის, გივი მაღულარიას, ტარიელ ჭანტურიას, თამაზ ჭილაძისა და სხვათა ესეები.
ბალთუსი

ბალთაზარ კლოსოვსკი დე როლა (; დ. 29 თებერვალი, 1908 — გ.18 თებერვალი, 2001) — პოლონური წარმოშობის ფრანგი ფერმწერი, რომლის ნამუშევრები ხაზგასმით ანტი-მოდერნისტული იყო.

შემოქმედება
ბალთუსის სტილი უპირატესად კლასიკური და აკადემიურია, თუმცა მისი ტექნიკა და კომპოზიციები შთაგონებულია წინარერენესანსული ხანის ფერმწერების ნამუშევრებით, ხანაც თანამედროვე სიურეალისტების ტილოებს, განსაკუთრებით ჯორჯო დე კირიკოს ნამუშევრებს მოგვაგონებს.

მის ნამუშევრებზე ძირითადად გამოსახულია არიან გოგონები ეროტიკულ კონტექსტში. ბალთუსის ნამუშევრებში არაერთი შემოქმედის გავლენა იგრძნობა; მათ შორის, ემილი ბრონტეს ნაწერების, ლუის ქეროლის ნაწარმოებებისა და ფოტოების და ასევე, მაზაჩოს, პიერო დელა ფრანჩესკას, სიმონე მარტინის, პუსენის, ჟან ეტიენ ლიოტარის, იოზეფ რაინჰარდტის, ჟერიკოს, ენგრის, გოიას, ჟან-ბატისტ კამილ კოროს, კურბეს, ედგარ დეგას, ფელიქს ვალოტონის და პოლ სეზანის ფერწერული ნამუშევრების გავლენა. ბალთუსის საყვარელი კომპოზიტორი იყო ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი.
მაიკლ ფარადეი

მაიკლ ფარადეი (, ; დ. 22 სექტემბერი, 1791 — გ.25 აგვისტო, 1867) — ინგლისელი ქიმიკოსი და ფიზიკოსი (ან ნატურფილოსოფოსი, იმდროინდელი ტერმინოლოგიით).

ბიოგრაფია
1791 წლის 22 სექტემბერს, ლონდონელი მჭედლის, ჯეიმზ ფარადეის ოჯახში მესამე შვილი, მაიკლი დაიბადა. მომავალში გამოჩენილმა მეცნიერმა დაწყებითი სკოლა ვერ დაამთავრა. ოჯახის დუხჭირი ცხოვრების გამო მაიკლი იძულებული გახდა შეეწყვიტა სწავლა და წიგნების მკინძავის შეგირდი გამხდარიყო. მან ეს ხელობა ბრწყინვალედ აითვისა, მაგრამ წიგნები უფრო მეტად აინტერესებდა ვიდრე მათი კინძვა. ბევრს კითხულობდა, ამავე დროს ხშირად ესწრებოდა საჯარო ლექციებს, რაშიც მას ახალისებდა უფროსი ძმა რობერტი, რომელიც ფულს აძლევდა ლექციებზე შესასვლელი ბილეთებისათვის.

ფარადეი და ჰემფრი დევი
1812 წელს ფარადეიმ მოისმინა ცნობილი ინგლისელი ფიზიკოსისა და ქიმიკოსის ჰემფრი დევის ლექციების კურსი. დეივისა და ფარადეის ურთიერთობების შედეგად, რაც ერთი წელი გაგრძელდა, დევიმ ფარადეი ლაბორანტად აიყვანა და ორწლიან მოგზაურობაში თან წაიყვანა. მოგზაურობის დროს მან გაიცნო გამოჩენილი ფიზიკოსები და ქიმიკოსები – ამპერი, გეი-ლუსაკი და სხვები.

პარველ ხანებში ფარადეი ქიმიაში მუშაობდა და მან 1824 წელს ქლორი გაათხევადა. ეს იყო პირველი თხევადი გაზი მსოფლიოში. ერთი წლის შემდეგ ფარადეიმ ბენზოლი მიიღო.

1824 წელს ფარადეი სამეფო საზოგადოების წევრი გახდა, ხოლო 1827 წელს პროფესორის კათედრა მიიღო.

1821 წელს ერსტედის აღმოჩენის გავლენით ფარადეიმ თავის დღიურში ჩაწერა „გადავაქციოთ მაგნეტიზმი ელექტრობად“. ეს ფრაზა გახდა მისი კვლევის მეცნიერული პროგრამა ათი წლის განმავლობაში და 1831 წელს აღმოაჩინა ელექტრომაგნიტური ინდუქციის მოვლენა.

1833 წელი ფარადეის მეცნიერულ შემოქმედებაში აღსანიშნავია იმით, რომ მან დაიწყო შესანიშნავი ნაშრომი „ექსპერიმენტული გამოკვლევები ელექტრობაში“, რომელიც ოცდამეათეჯერ 1855 წელს გამოიცა.

მაიკლ ფარადეი გარდაიცვალა 1867 წლის 25 აგვისტოს. მაიკლ ფარადეის პატივსაცემად, ელექტროტევადობის ერთეულს ფარადა უწოდეს.

მაიკლის წვლილი
ფარადეის მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ელექტრომაგნეტიზმისა და ელექტროქიმიის დარგების განვითარებაში. მან აღმოაჩინა ელექტრომაგნიტური ინდუქცია, დიამაგნეტიზმი და ელექტროლიზი. მანვე დაადგინა რომ მაგნეტიზმს შეეძლო სინათლის სხივებზე ზემოქმედება და რომ ამ ორ ფენომენს შორის ურთიერთქმედება არსებობდა. როგორც ქიმიკოსმა ფარადეიმ აღმოაჩინა ბენზინი, პოპულარიზაცია გაუწია ისეთ ტერმინებს როგორიცაა ანოდი, კათოდი, ელექტროდი და იონი.
ჰიუსტონი

ჰიუსტონი ( გამოითქმის /'/) — ტეხასის შტატის უდიდესი ქალაქია და მეოთხეა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ აშშ-ში. აშშ-ს სტატისტიკის ბიუროს 2006 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, ჰიუსტონში 1,558 კმ2 2,144,491 ადამიანი სახლობს. ჰიუსტონი ჰარისის მხარის სამხარეო ცენტრია და ჰიუსტონ-შუგარ ლენდ-ბეიტაუნის, აშშ-ში სიდიდით მეექვსე აგლომერაციის (5.5 მილიონი მოსახით) შემადგენლობაში შედის.

ჰიუსტონი დაარსებულ იქნა 1836 წლის 30 აგვისტოს ძმების, აუგუსტუს ჩემპენ ალენის და ჯონ კირბი ალენის მიერ, ბუფალოს ტბის ნაპირებთან.
დონატელო

დონატო დი ნიკოლო დი ბეტო ბარდი (; დ. 1386 — გ. 13 დეკემბერი, 1466), ცნობილი როგორც დონატელო — აღორძინების ხანის მოქანდაკე. ქანდაკებების შექმნაში ინდივიდუალიზმის ფუძემდებელი.

შემოქმედება
დონატელოს შემოქმედება კვატროჩენტოს ერთ-ერთი მწვერვალია. მის შემოქმედებაში ერთმანეთს ერწყმის რეალობის, მისი მრავალფეროვანი და კონკრეტული გამოვლინებისადმი ინტერესი, ამაღლებული განზოგადება. დონატელომ მხატვრულად ერთ-ერთმა პირველმა გაიაზრა ანტიკური ხელოვნების არსი და შექმნა ანტიკური ქანდაკების კლასიკური ფორმები და მხატვრული სახეები (თავისუფლად მდგომი სტატუა, მხედრის მონუმენტი).

დონატელოს ჩვენთვის ცნობილ პირველ ნამუშევრებს ჯერ კიდევ ახასიათებს გოთიკური შებოჭილობა, დაუნაწევრებელი ფორმები და დაწვრილმანებული ხაზების რიტმი (წინასწარმეტყველთა ფიგურები), მაგრამ ორსანმიკელეს ეკლესიისათვის შესრულებული წმ. მარკოზის ფიგურა აღორძინების ეპოქის ქანდაკების ნიმუშია. იგი გამოირჩევა პლასტიკურობით, კომპოზიციის ნათელი ტექტონიკით, მშვიდი სიდიადითა და სიძლიერით. ამავე ეკლესიისათვის შესრულებულ წმ. გიორგის ქანდაკებაში ხორცშესხმულია აღორძინების იდეალის — გმირი მეომრის სახე. 1416–1435 წლებში ფლორენციის კამპანელასთვის შეგირდების დახმარებით შექმნილი წინასწარმეტყველთა ქანდაკებები მკაცრი რეალობით შესრულებულ ინდივიდუალურ სახეთა მთელი გალერეაა. 1420-იან წლებში დონატელომ განავითარა ბრუნელესკის იდეები და შეიმუშავა რელიეფის ე.წ. „ფერწერული ტიპი“, რომელშიც ხაზობრივი პერსპექტივის გამოყენებით შექმნა სივრცისა და სიღრმის შთაბეჭდილება („ჰეროდეს ნადიმი“).

1430-იანი წლების დასაწყისში რომში ყოფნისას მხატვარს გაუცხოველდა ინტერესი ანტიკური ხელოვნებისადმი, რასაც მოწმობს რელიეფი „ხარება“. ანტიკური ფორმების რელიეფური გარდაქმნის მაგალითია 1430-იან წლებში შექმნილი დავითის ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც პირველი შიშველი ფიგურაა აღორძინების ეპოქის სკულპტურაში. მასში ერთმანეთს ერწყმის სრულყოფილი პლასტიკა, ჭაბუკური მოქნილობა, მეოცნებე განწყობილება და ანტიკური ხელოვნებისათვის უჩვეულო მხატვრული ხაზის შინაგანი სირთულე და მრავალპლანიანობა.

დონატელოს შემოქმედების უმაღლესი განვითარება დაკავშირებულია პადუის პერიოდთან. პადუაში მან შექმნა აღორძინების ეპოქის პირველი საერო ნაწარმოები — ცხენზე ამხედრებულ კონდოტიერ გატამელატას ძეგლი, ხოლო 1446–1450 წლებში პადუის სან–ანტონიოს ეკლესიაში შექმნა ანტიკური ეპოქის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საკურთხეველი.

გალერეა
ართა

ართა (სანსკ. ् ”მიზანი”) - ცნება ინდუიზმში, მატერიალური კეთილდღეობა, ამქვეყნიური არსებობის ერთ-ერთი ასპექტი.
მატერიალური კეთილდღეობა არამც და არამც არ არის ადამიანის ქმედების მიზანი: იგი ცხოვრებისეული ოთხი ძირითადი ასპექტიდან ერთ-ერთია დჰარმისა (ღვთიური კანონის აღსრულების) და კამას (ეროტიკული ვნების) გვერდით, რომელიც მოკშათი (ამქვეყნიური არსებობისგან განთავისუფლებით) მთავრდება.
კამა (ინდუიზმი)

კამა (სანსკ. ा ”ვნება”) — ცნება ინდუიზმში, ეროტიკული ვნება, ადამიანის სულიერი ზრდის ერთ-ერთი სტადია.
ბიბლიური რელიგიებისგან განსხვავებით, ინდუიზმი ეროტიკულ, სექსუალურ ვნებას ამორალურობად არ თვლის, კამა ცხოვრებისეული ოთხი ძირითადი ასპექტიდან ერთ-ერთია დჰარმისა (ღვთიური კანონის აღსრულების) და ართას (მატერიალური კეთილდღეობის, სიმდიდრის) გვერდით, რომელიც მოკშათი (ამქვეყნიური არსებობისგან განთავისუფლებით) მთავრდება.
კამას თემაზე შექმნილია ცნობილი ეროტიკული სრულყოფილების ტრაქტატი კამასუტრა.
მუდრა

მუდრა (სანსკ. ु्ा „ბედნიერების მომტანი“) — ხელის სიმბოლური ჟესტი ან სხეულის პოზიცია ინდუიზმში, ტანტრიზმში, იოგასა და ბუდიზმში, რომელიც შესაბამისად რელიგიური, რიტუალური, ტრადიციული და სხვა მნიშვნელობის გამომხატველია.

არსებობს უამრავი მუდრა, რომელთა მნიშვნელობა უბრალო მისალმების (ნამასტე-მუდრა) ჟესტიდან დაწყებული ინდოეთის კლასიკური ცეკვის ბჰარატნატიამისა და იოგას ასობით პოზიციაზეა გავრცობილი.
ფლაიერ-1

ფლაიერ-1, ასევე რაიტ ფლაიერი — ძმები რაიტების კონსტრუქციით აგებული თვითმფრინავი, რომელმაც მსოფლიოში პირველი ფრენა განახორციელა 1903 წლის 17 დეკემბერს. პირველი გაფრენის სიშორე იყო 37 მეტრი. აპარატმა ჰაერში დაჰყო 12 წამი. იმავე დღეს განხორციელებულ მეორე გაფრენაში აპარატმა ჰაერი 59 წამი გაძლო და 260 მეტრი იფრინა.
დიფუზია

დიფუზია — მატერიის ან ენერგიის გადასვლა მაღალი კონცენტრაციის არიდან დაბალი კონცენტრაციის არეში. დიფუზიის შედეგია უშუალო კონტაქტში მყოფი აირების ან სითხეების (ძალიან ნელა, ასევე _ მყარი სხეულების) ერთმანეთში შერევა; სითბოს ან ელექტრული მუხტის გავრცელება სხეულის ერთი ბოლოდან მეორეში.

დიფუზიის მიზეზი მოლეკულების უწყვეტ ქაოსურ მოძრაობაში მდგომარეობს. რაც მეტია ამ მოძრაობის სიჩქარე, მით უფრო სწრაფად ხორციელდება დიფუზია. შესაბამისად, უფრო მჩატე მოლეკულების დიფუზია უფრო სწრაფად ხორციელდება, ვიდრე მძიმე მოლეკულების. მოლეკულების დიფუზია გაზებში უფრო სწრაფია, ვიდრე დიფუზია სითხეებში, ეს უკანასკნელი კი ბევრად უფრო სწრაფია, ვიდრე დიფუზია მყარ სხეულებში.
პრასადამი

პრასადამი, პრასადი (სანსკ. ्ा „წყალობა“) — ცნება ინდუიზმში, „განწმენდილი“ საკვები, რომელსაც ღვთაებათა რიტუალურ მსახურებაში (იხ. ბჰაკტი) ერთ-ერთი ცენტრალური მნიშვნელობა უკავია.

პრასადამის პრაქტიკა
ბრაჰმანის ხელით რიტუალური და მრავალი ჰიგიენური წესის გათვალისწინებით მომზადებული ვეგეტარიანული კერძები საკურთხეველზე ღვთაების გამოსახულების წინ თავსდება, ქურუმის მიერ ზანზალაკების რეკვის ქვეშ კერძები ცოტა ხანში განიწმინდება (ითვლება, რომ ღვთაებები ამ შენაწირს მიირთმევენ), შემდეგ კი კულტის მსახურნი და მათი თანაშემწენი ღვთაების მიერ ამგვარად „ნაჭამი“ და „ნაწყალობები“ პრასადამით ანუ ღვთის საჭმლის ნარჩენებით მსახურებაზე შეკრებილ მორწმუნეებს აპურებენ.

ითვლება, რომ 7 წლის განმავლობაში საკვებად მხოლოდ პრასადამის მიღებისას, ადამიანის არა მხოლოდ სხეული, არამედ სულიც განიწმინდება.

პრასადამი აიურვედას უძველესი ვეგეტარიანული რეცეპტებით მზადდება, რომლებიც ცილის, ცხიმისა და ნახშირწყლების შეთავსებისას ინდური (ვედური) მედიცინის მიღწევებს ითვალისწინებს. ბჰაგავადგიტას მიხედვით, ის, ვინც პრასადამის გარდა სხვა საკვებს იღებს, იგი „ცოდვით საზრდოობს“ (ბჰაგავადგიტა 3.13).
წმინდა ძროხა

აგჰნია, წმინდა ძროხა (სანსკ. ्् „არა-დასაკლავი“) — ცნება ინდუიზმში, ძროხის კულტი, მისი ხელშეუხებლობა.

ისევე, როგორც ბევრ უძველეს კულტურაში, ინდოეთში ოდითგანვე ძროხა მარჩენალი ცხოველის სტატუსით სარგებლობდა. მისი ყოლა რძის, რძის ნაწარმისა და საწვავის (ნეხვის) დაუშრობელ წყაროს ნიშნავდა. ამიტომ ძროხის მოკვლა მთელი ოჯახის გაღატაკებისა და საზრდო წყაროს დაკარგვის თანაბარი იყო.

ძროხის თაყვანისცემა განსაკუთრებით ღვთაება კრიშნასთანაა დაკავშირებული, რომელსაც ორი ძლიერ გავრცელებული მეტსახელი აქვს — გოვინდა და გოპალა (ორივე „ძროხების მწყემსს“ ნიშნავს).
ვესტფალია

ვესტფალია (გერმ. ) — ისტორიული რეგიონი გერმანიის ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარეებს რაინსა და ვეზერს შორის. თავდაპირველად საქსების (ვესტფალების) დასავლეთ შტოს განსახლების ადგილი, საქსონიის საჰერცოგოს ნაწილი. ჰაინრიხ ლომის სიკვდილის (1180) შემდეგ დაიშალა ფეოდალურ სამფლობელოებად (ვესტფალიის საჰერცოგო, მიუნსტერის საეპისკოპოსო, ოსნაბრიუკი, პადერბორნი და სხვა). 1807 წელს ნაპოლეონ -მა დააარსა ე. წ. ვესტფალიის სამეფო (მთავარი ქ. კასელი 1807-18013). 1815 წლიდან იყი პრუსიის პროვინცია (მთავარი ქ. მიუნსტერი). 1945 წლიდან შედიოდა ინგლისის საოკუპაციო ზონაში. ამჟამად ყოფილი ლიპეს მხარესთან (1947 წლამდე დამოუკიდებელი იყო) ერთად ქმნის ფედერალური მხარის ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის აღმოსავლეთ ნაწილს და მოიცავს არნსბერგის, დეტმოლდისა და მიუნსტერის ოლქებს.
კარლ-მარქს-ჰოფი

კარლ-მარქს-ჰოფი — ერთ-ერთი ყველაზე უკეთ ცნობილი გემაინდებოტენი (მუნიციპალური საცხოვრებელი კომპლექსი) ვენაში, ჰაილიგენშტადტში, ვენის მე-19 რაიონში — დობლინგი.

კარლ-მარქს-ჰოფი აგებულია მიწაზე, რომელიც მე-12 საუკუნე დუნაის კალაპოტში იმყოფებოდა. ეს ადგილი იმდენად ღრმა იყო, რომ გემებს თავისუფლად შეეძლო მდინარეზე გადაადგილება. 1750 წლისთვის აქ მცირე გუბეღა დარჩა, რომელიც საღვთო რომის იმპერატორმა იოზეფ -მ დააშრობინა. შემდეგ ამ ადგილას ბაღები გაშენდა, თუმცა ისინი 1920-იან წლებში მოასწორეს ვენის სიდიდით მესამე საცხოვრებელი კომპლექსის ასაშენებლად. ამ პროგრამას სოციალ-დემოკრატები ახორციელებდნენ, სპეციალური გადასახადით დაფინანსებით. პროექტს ადგილობრივი და საერთაშორისო არქიტექტორები უძღვებოდნენ.

კარლ-მარქს-ჰოფი 1927-1930 წლებში აშენდა ქალაქმგეგმავი კარლ ენის მიერ, რომელიც ოტო ვაგნერის მიმდევარი იყო. მასში 1382 ბინა (30-60 მ² თითოეული) იყო და ეწოდებოდა. 1000 მეტრი სიგრძის (156.000 მ² ფართობის) ნაკვეთის მხოლოდ 18,5% გაშენდა, ხოლო დანარჩენი ნაწილი სათამაშო მოედნებსა და ბაღებს დაეთმო. კომპლექსი განკუთვნილია 5000 მცხოვრებზე.
ევროსტარი

ევროსტარი — სარკინიგზო მომსახურება, რომელიც დიდ ბრიტანეთს პარიზთან (ჩრდილოეთის სადგური), ლილთან და ბრიუსელთან (სამხრეთის სადგური) აკავშირებს. მატარებელი ლა-მანშის სრუტეს კვეთს ლა-მანშის გვირაბით.

2007 წელს სამხრეთ ლონდონში ახალი რკინიგზის ხაზი გაიყვანეს, რომელიც საფრანგეთში მოქმედი -ს სტანდარტებს უახლოვდება. ორფაზიანი სრუტის გვირაბის სარკინიზგო ხაზის პროექტი ნაწილობრივ ექსპლოატაციაშია 2003 წლიდან, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს მგზავრობის დროს ლონდონის ვატერლოოს სადგურიდან. ახალი სწრაფი ხაზი 2007 წლის 14 ნოემბრიდან შედის ექსპლოატაციაში და ლონდონის სენტ-პანკრასის სადგურიდან გავა. მისი სიჩქარე 298 კმ/ სთ-ია და იგი ლონდონიდან პარიზამდე გზას 3 საათში ფარავს.
მარკეტინგი

მარკეტინგი (ინგლ. < „ბაზარი“) — სოციალური და მმართველობითი პროცესი, რომელიც მოწოდებულია გაცვლის მეშვეობით ადამიანების საჭიროებებისა და მოთხოვნილებების დაკმაყოფილებისაკენ.

მარკეტინგი მიმართულია მოგების მიღების მიზნით ბაზრისა და კონკრეტულ მომხმარებელთა მოთხოვნილებების შესწავლასა და ამ მიზნით წარმოებული საქონლის და მომსახურების ორიენტაციის, სამომხმარებლო მოთხოვნის ფორმირების, სტიმულირებისა და გაყიდვის გაფართოებისაკენ.

მარკეტინგის ტიპები და სახეები
მარკეტინგის კლასიფიკაცია შესაძლებელია განხორციელდეს საქმიანობის სპეციფიკის მიხედვით, რომლის დროსაც შესაძლებელია გამოყოფილ იქნას მარკეტინგის შემდეგი ტიპები:
სამომხმარებლო მარკეტინგი;
სამრეწველო მარკეტინგი;
მომსახურების მარკეტინგი.

იმის გამო, რომ ადამიანები სხვადასხვა გეოგრაფიულ რეგიონებში თუ კლიმატურ პირობებში ცხოვრობენ, განსხვავებულია მათი ზნე-ჩვეულებები, მოთხოვნილებები. მარკეტოლოგები ცდილობენ გამოავლინონ მომხმარებელთა ჯგუფები, რომლებიც დადებითად განეწყობიან მათი პროდუქციისადმი და შემდეგ იმოქმედონ ამ მომხმარებლის ჯგუფის ინტერესების სასარგებლოდ. ამისათვის ისინი მიმართავენ მიზნობრივ მარკეტინგს, რომელიც გულისხმობს ბაზრის სეგმენტირებას, მიზნობრივი სეგმენტების შერჩევას და საქონლის პოზიციონირებას ბაზარზე.

სხვადასხვა ხასიათის მოთხოვნის შემთხვევაში გამოიყენება სხვადასხვა სახის მარკეტინგი:

შემოქმედებითი მარკეტინგი
განვითარებადი მარკეტინგი
რემარკეტინგი
სინქრომარკეტინგი
შენარჩუნებადი მარკეტინგი
დემარკეტინგი
სტიმულირებადი მარკეტინგი
წინააღმდეგმოქმედი მარკეტინგი
კონვერსიული მარკეტინგი

მარკეტინგის განმსაზღვრელი კატეგორიები
სწორი მარკეტინგული სტრატეგიის შერჩევის მიზნით აუცილებელია კარგად შევისწავლოთ ადამიანის საჭიროება, რომელიც თავის მხრივ განსაზღვრავს მოთხოვნილებას, ხოლო მოთხოვნილება წარმოშობს გარკვეულ მოთხოვნას ბაზარზე. მოთხოვნა არის მრავალი სახის, მისი დაკმაყოფილების საშუალებაა გაცვლა. გაცვლა ხორციელდება გარკვეული წესების დაცვით, რომელსაც ჰქვია გარიგება. გარიგება ხორციელდება ბაზარზე, მარკეტინგული საქმიანობის შედეგად.

ადამიანები თავიანთ საჭიროებებს და მოთხოვნილებებს იკმაყოფილებენ ბაზარზე არსებული სხვადასხვა საქონლის მეშვეობით. საქონლის არჩევაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ფასები და შემოსავლები.
აშშ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია

ამერიკის შეერთებული შტატების დამოუკიდებლობის დეკლარაცია — ისტორიული დოკუმენტი, რომელშიც ჩრდილოეთ ამერიკის ბრიტანული კოლონიები დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებენ, ერთხმად მიღებული მეორე კონტინენტური კონგრესის მიერ 1776 წლის 4 ივლისს ფილადელფიაში, პენსილვანია.

დეკლარაციის მიღების (მაგრამ არა ხელმოწერის) დღე, 4 ივლისი, აშშ-ში დამოუკიდებლობის დღედ ითვლება. დეკლარაცია გახდა პირველი ოფიციალური დოკუმენტი, რომელშიც კოლონიები „ამერიკის შეერთებულ შტატებად“ მოიხსენიება.

ისტორია
მეორე კონტინენტურმა კონგრესმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის ძალითაც 13 კოლონია შტატად გამოცხადდა. კონგრესმა 1776 წლის 4 ივლისს დაამტკიცა დამოუკიდებლობის დეკლარაცია, რომელიც ეროვნული მოძრაობის თვალსაჩინო წევრმა თომას ჯეფერსონმა შეადგინა. დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში ნათქვამი იყო, რომ ადამიანები თანასწორნი შექმნილან მათი ხელშეუხებელი უფლებებია სიცოცხლე. თავისუფლება და ბედნიერებისკენ სწრაფვა. დეკლარაციის შემქმნელებმა დაგმეს კოლონიური ჩაგვრა და ადამიანის წოდებად დაყოფა. კაცობრიობის ისტორიაში პირველად საკანონმდებლო წესით მოისპო ფეოდალური წოდებები, დამყარდა პოლიტიკური თანამდებობები. ეს ყველაფერი მხოლოდ თეთრკანიან მოსახლეობას შეეხო. პლანტატორების კატეგორიული მოთხოვნის შემდეგ დეკლარაციიდან ამოღებული იქნა ზანგების მონობისგან განთავისუფლება. კონგრესს არავითარი გადაწყვეტილება არ მიუღია ინდიელთა შესახებ. დეკლარაციას ხელი 56-მა კონგრესმენმა მოაწერა.

ამრიგად მეორე კონტინენტურმა კონგრესმა ინგლისისაგან თავი დამოუკიდებლად გამაცხადა. ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტზე შეიქმნა ახალი სახელმწიფო ამერიკის შეერთებული შტატები შემოკლებით აშშ. 4 ივლისი ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნულ დღესასწაულად გამოცხადდა. აშშ-ის სახელმწიფო დროშაზე 13 თეთრ წითელი ზოლი და ვარსკვლავი გამოსახეს. შემდგომში შტატების მატებასძთან ერთად სახელმწიფო დროშაზე ვარსკვლავების რაოდენობა გაიზარდა, ამჟამად ვარსკვლავების რაოდენობა 50-ს შეადგენს ხოლო ზოლების რაოდენობა უცვლელი დარჩა.
ტერორის მმართველობა

ტერორის მმართველობა, შემოკლებით ტერორი (') — დაახლოებით 10-თვიანი პერიოდი საფრანგეთის რევოლუციის დროს, რომლის დროსაც რადიკალურად მიმართული მოწინააღმდეგე ფრაქციები ერთმანეთს სასტიკად უსწორდებოდნენ, გილიოტინაზე მასიური დასჯის ჩათვლით. ეს პერიოდი ზოგადად ასოცირდება რობესპიერისა და ჟორჟ დანტონის ფიგურებთან და რევოლუციური ძალადობის არქეტიპს წარმოადგენს.

ტერორი 1793 წლის 5 სექტემბერს დაიწყო. რეპრესიებმა პიკს მიაღწია 1794 წლის ივნის-ივლისში, პერიოდი რომელსაც „გრანდ-ტერორს“ უწოდებენ და რომელიც გაგრძელდა 1794 წლის 27 ივლისის გადატრიალების ეგზეკუციამდე, რომელშიც თვით ტერორის მმართველობის რამდენიმე წამყვანი ლიდერი გაასამართლეს, მათ შორის სენ-ჟუსტი და მაქსიმილიან რობესპიერი.

ტერორმა 40,000-მდე ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. მხოლოდ ამ პერიოდის ბოლო თვეს 1900 ადამიანს მოკვეთეს თავი.
გასპაჩო

გასპაჩო — ესპანური კერძი, ცივი წვნიანი პამიდვრებისგან. დამატებითი ინგრედიენტებია — წყალი, პური, ზეითუნის ზეთი, ნიორი, შავი პილპილი და მარილი. ასევე ემატება წვრილად დაჭრილი კიტრი, წიწაკა, ხახვი, ცოტაოდენი ძმარი და სანელებლები. კერძი წარმოშობით ანდალუსიიდან არის და ტიპური ხმელთაშუაზღვისპირა დიეტის ნაწილია. არსებობს ასევე ლამანჩის გასპაჩო, რომელსაც არავითარი კავშირი არ აქვს ანდალუსიურთან. ეს წვნიანი ნანადირევი ფრინველით კეთდება.
ლუჩანო პავაროტი

ლუჩანო პავაროტი ( დ. 12 ოქტომბერი, 1935, მოდენა, იტალია, — გ. 6 სექტემბერი, 2007, მოდენა, იტალია) — იტალიელი ტენორი, ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული თანამედროვე ვოკალურ შემსრულებელთაგან ოპერის სამყაროში და მრავალ სხვა სამუსიკო ჟანრში. განთქმული მისი სატელევიზიო კონცერტებით, პავაროტი სამ უდიდეს ტენორთაგან ერთ-ერთი იყო. სახელი გაითქვა ასევე საქველმოქმედო საქმიანობით მრავალი ქვეყნის ლტოლვილთა დახმარებისთვის და წითელი ჯვრისთვის ფონდების მოზიდვით. მისი კარიერის უკანასკნელი წლები ასევე ცნობილია სხვადასხვა ცნობილ შემსრულებელთან თანამშრომლობით, პროექტის „ “ სახით.
მიხეილ კუტუზოვი

თავადი მიხეილ გოლენიშჩევ-კუტუზოვი (რუს.: ́ ́ ́-́) (16 სექტემბერი [ძვ.სტ. 5 სექტემბერი] 1745 — 28 აპრილი [ძვ.სტ. 16 აპრილი] 1813) — რუსი ფელდმარშალი, რომელმაც პოპულარული წარმოდგენით რუსეთი ნაპოლეონის შემოსევისგან იხსნა. 1812 წლის რუსეთის სამამულო ომის გმირი.

ბიოგრაფია
კუტუზოვი დაიბადა პეტერბურგში, გენერლის ოჯახში. დაამთავრა არტილერიის სკოლა. მონაწილეობა მიიღო 1768-1774 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში. 1774 წელს მძიმედ დაჭრეს, რის შედეგადაც მარჯვენა თვალი დაკარგა. 1805 წელს ნაპოლეონის წინააღმდეგ ავსტრიის დასახმარებლად გაგზავნილი რუსეთის არმიის მეთაურად დაინიშნა. 1806-1812 წლების რუსეთ-ოსმალეთის და 1812-1913 წლების რუსეთ-საფრანგეთის ომებში კუტუზოვი რუსეთის არმიის მთავარსარდალი იყო. ოსმალეთათთან ომში ის 1811 წელს დაინიშნა მოლდავეთის ჯარების უფროსად. კუტუზოვმა ომის მსვლელობაში შეცვალა ტაქტიკა, მოიპოვა ბრწყინვალე გამარჯვებები და მოახერხა რუსეთისთვის ხელსაყრელი ზავის დადება (ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება, 1812) ნაპოლეონის ემოსაევამდე ერთი თვით ადრე.

ნაპოლეონთან ომში კუტუზოვმა მალოიაროსლავეცთან ფრანგებს კალუგისაკენ მიმავალი გზა გადაუკეტა, რითაც აიძულა ნაპოლეონი გაძარცვული სმოლენსკის გზით დაეხია უკან. 1813 წელს კუტუზოვმა მონაწილეობა მიიღო პოლონეთისა და პრუსიის ტერიტირიაზე ნაპოლეონის ჯარების განადგურებაში. გარდაიცვალა გერმანიის ქალაქ ბუნცლაუში. შემდგომში იგი პეტერბურგში, ყაზანის ტაძარში გადაასვენეს.
გერმანიის ფედერალური კანცელარია

გერმანიის ფედერალური კანცელარია — გერმანიის ფედერალური კანცლერის ოფისი ბერლინში 2001 წლიდან.

ისტორია
ბერლინი 1871–1945. კანცელარია დაარსდა 1871 წელს როგორც გერმანიის იმპერიის რაიხსკანცელარია (გერმ. ) და თავიდან განთავსებული იყო ვილჰელმშტრასეს 77 ნომერში თავადი ანტონი რაძვილის ყოფილ სასახლეში (ასევე ცნობილია როგორც რაიხსკანცლერის სასახლე). 1938–39 წლებში ალბერტ შპეერის პროექტებით აშენდა ახალი რაიხსკანცელარია, რომელიც მდებარეობდა ფოსშტრასეზე. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობა მნიშვნელოვნად დაზიანდა, ხოლო შემდგომში საბჟოთა საოკუპაციო ჯარებმა დაანგრიეს.

ბონი 1949–1999. ომის შემდეგ დასავლეთ გერმანიის მთავრობა განთავსდა ბონში, ხოლო კანცელარია გადავიდა შაუმბურგის სასახლეში, მანამ სანამ 1976 წელს ახალი კანცელარიის მშენებლობა არ დასრულდა. ახალი ფედერალური კანცელარიის შენობა (გერმ. ) იყო საერთაშორისო სტილის შავი ნაგებობა და წარმოადგენდა მოდერნიზმის მოკრძალებულ მაგალითს. ცალკე შენობაში (გერმ. ) იყო კანცლერის და მისი ოჯახის კერძო საცხოვრებელი 1964–99 წლებში.

ბერლინი 1999–2001. 1999 წლის ზაფხულში როგორც გერმანიის მთავრობის ბერლნში გადასვლის ნაწილი კანცელარია დროებით განთავსდა ყოფილი გდრ–ის სახელმწიფო საბჭოს შენობაში, რადგან ახალი კანცელარიის მშენებლობა ჯერ დასრულებული არ იყო.

ბერლინი 2001: ახალი კანცელარია
ახალი ფედერალური კანცელარიის შენობა სპეციალურად კანცლერისთვის და კანცელარიის თანამშრომლებისთვის 1997–2001 წლებში აშენდა და 465 მილიონი მარკა დაჯდა. ეს პოსტმოდერნისტული ნაგებობა არის ბერლინის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა. მდებარეობს მდინარე შპრეეს ნაპირზე პრაქტიკულად სამთავრობო კვარტლის ცენტრში, მისგან ძალიან ახლოსაა რაიხსტაგი და ბრანდენბურგის კარიბჭე. შენობას უკავია 12,000 კვადრატული მეტრი და ერთ-ერთი უდიდესია მსოფლიო ქვეყნების ლიდერების რეზიდენციებს შორის. შედარებისთვის, ახალი კანცელარია თეთრ სახლზე რვაჯერ დიდია. ცენტრალური ბლოკის მეშვიდე სართულზე არის მთავრობის სხდომების დარბაზი, მერვე სართულზე განთავსებულია კანცლერის კაბინეტი, ხოლო ბოლო სართულზე ბინა. შენობის მარჯვენა და მარცხენა ფრთებში მდებარეობს კანცელარიის თანამშრომლების კაბინეტები.

გალერეა
ბორბალი

ბორბალი უტილიტარული საგანია, პირველად დამზადებული შუმერების მიერ, რომელიც თავის თავში აერთიანებს წრისა და მოძრაობის სიმბოლოს („მოძრაობა და მხოლოდ მოძრაობა არის ჩემო თერგო ქვეყნის სიცოცხლისა და ძალის მიმცემი“). ასოცირებულია ციური სხულების მოძრაობასთან. ამავე დროს ბორბალიც, როგორც ბორჯღალი, თავისი ცენტრის გარშემო დატრიალებული ჯვარია. ბრუნვისას წრეში ჩახატული ჯვრის მკლავები მანებად გადაისახება და მოძრავ საგნად იქცევა. ამრიგად, ჯვრიანი ბორბალი ცის კაბადონზე მოძრავი მზის სიმბოლოა. აქედან მოდის წარმოდგენა მზის ეტლზე, რაც ძალიან გავრცელებული იყო ძველ მითოლოგიაში, განსაკუთრებით ელინურში. აქ ცნობილია ჰელიოსის ეტლი, რომელსაც ფაეტონი მართავს.

ბორბალი მთელი კოსმოსის, მისი წრიული მიძრაობის სიმბოლოც არის.