iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მთვარის დაბნელება

მთვარის დაბნელება — ასტრონომიული მოვლენა — მთვარის შესვლა დედამიწის ირგვლივ ორბიტაზე გარემოქცევისას მის ჩრდილში და თანდათან დროებით გაუჩინარება. მთვარის დაბნელება იმიტომაა შესაძლებელი, რომ მთვარე ანათებს მხოლოდ მზიდან დაცემული გამოსხივების არეკვლით.

დედამიწის ჩრდილის დიამეტრი 363 000 კმ-ია (მთვარის მინიმალური სიშორეა დედამიწიდან) და მთავრის დიამეტრზე სამჯერ დიდია, ამასთანავე მზიდან წამოსული სხივები დედამიწიდან წარმოქმნის ორი სახის ჩრდილს, ერთი ჩვეულებრივს და მეორე — ნახევარჩრდილს. ნახევარჩრდილში შესვლისას მთვარის სიკაშკაშის კლება უმნიშვნელოა. ნაწილობრივი დაბნელება იწყება მაშინ, როდესაც მთვარე შედის დედამიწის ჩრდილში. იგი შეიძლება 3\{3}{4} სთ შეიძლება გაგრძელდეს. ამ შუალედის შუაში კი შეიძლება იყოს მთვარის სრული დაბნელება, 1\{3}{4} სთ-მდე ხანგრძლივობისა. მთვარის დაბნელება მხოლოდ სავსემთვარეობის დროს ხდება, ამასთან თუ მზე და მთვარე ე. წ. კვანძების (ცაზე მზისა და მთვარისხილულ გზათაგადაკვეთის წერტილების) ახლოსაა (არაუმეტეს 12.0°). მზე მოცემულ (აღმავალ ან დაღმავალ) კვანძს 346.6 დღე-ღამეში უბრუნდება. მთვარე კი ერთსა და იმავე კვანძში 27.21 დღე-ღამის შემდეგ გაივლის. აქედან გამომდინარეობს, რომ კალენდარულ წელიწადში მთვარის დაბნელების ხელშემწყობი პერიოდი 2-ჯერ ან 3-ჯერ არის.

მთვარის დაბნელება პერიოდულად მეორდება, რადგან 223 სინოდური თვე თითქმის უტოლდება 242 დრაკონულ თვეს. თითოეული ამ სიდიდეთაგანი დაახლოებით 18 წელს და 11 დღე-ღამეს უდრის და მას საროსი ეწოდება. საროსი ჯერ კიდევ ძვ. წ. საუკუნეში იყო ცნობილი. ცის მექანიკის კანონების საფუძველზე შესაძლებელია დაბნელებათა მომენტების წინასწარგამოთვლა დიდი სიზუსტით.
ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენა (1939)

მსოფლიო ექსპოზიცია ნიუ-იორკში — გაიხსნა 1939 წლის 30 პრილს და დაიხურა იმავე წლის 31 ოქტომბერს. საგამოფენო არეალმა დაიკავა 486.4 ჰექტარი ფართობი, რაც დღემდე რეკორდად რჩება. გამოფენას 45 მილიონამდე მნახველი ეწვია. ექსპოზიცია სხვადასხვა თემებად იყო წარმოდგენილი (ტრანსპორტი, სურსათ-სანოვაგე, კომუნიკაცია, მმართველობა და ა.შ.)
დეტერმინიზმი

დეტერმინიზმი (ლათ. – განსაზღვრა), ან წინასწარგანჩინება — შეხედულება სამყაროს კანონზომიერების შესახებ, რომლის მიხედვითაც სამყაროში ყველაფერი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირით არის განპირობებული, დეტერმინირებული. ამიტომ სამყაროში არ არსებობს არავითარი უმიზეზო მოვლენა ანუ შემთხვევითობა. შემთხვევითობა, მხოლოდ სუბიექტური არცოდნის გამო მოიხმარება მეცნიერებაში, თორემ თავისთავად სამყაროში არავითარი შემთხვევითობა არ არსებობს, სამყაროს მხოლოდ მკაცრი აუცილებლობა და მიზეზობრიობა მართავს.

წინასწარგანჩინება პროტესტანტიზმში
პროტესტანტიზმის მიხედვით ადამიანს არ აქვს თავისუფალი ნება. ადამიანის თავისკენ მომართვაში ერთმანეთს ეშმაკი და ღმერთი ეცილებიან და ადამიანი იქითკენ მიდის, რომლის ძალისხმევაც უფრო მეტი იქნება. მისი ნება უგულებელსაყოფია ამ ორ ძალასთან შედარებით. აქედან გამომდინარე, მადლის გარდამოსვლა გარკვეულ ადამიანებზე ხდება წინასწარგანსაზღვრულად და არა მათი დამსახურებების მიხედვით.

ადამიანურ დეტერმინიზმს არ ეთანხმებიან მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიები, რომელთა პოზიციითაც, ქრისტეს მოსვლის ერთ–ერთი შედეგი იყო ადამიანის ცხოვრებაში მანამდე არსებული, ფატალური მდგომარეობის შეცვლა, პიროვნებისათვის თავისუფალი ნებისა და არჩევანის შესაძლებლობის მინიჭება და ამით მათზე პასუხისმგებლობის დაკისრება. წინასწარგანჩინების პირობებში ადამიანისათვის რაიმე საქციელის გამო პასუხის მოთხოვნა აზრს კარგავს.

რეფორმაციის მეთოდების გარდა ეს იყო ერთ–ერთი მთავარი პოზიცია, სადაც დესიდერიუს ერასმუსისა და მარტინ ლუთერის შეხედულებები გაიყო.
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი

კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი (ფრან.: ) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდოს მფლობელს ირჩევს ჟიური ფესტივალის ოფიციალურ შერჩევაზე. ჯილდო დაწესებულია 1946 წლიდან.

ჯილდოები
1951 - ლუის ბუნიუელი, ფილმისთვის „დავიწყებულები“
1958 - ინგმარ ბერგმანი, ფილმისთვის „ცხოვრების ზღვარზე“
1959 - ფრანსუა ტრიუფო, ფილმისთვის „ოთხასი დარტყმა“
1975 - კოსტა-გავრასი, ფილმისთვის „სპეციალური სექცია“
1978 - ტერენს მალიკი, ფილმისთვის „მკის დღეები“
1982 - ვერნერ ჰერცოგი, ფილმისთვის „ფიცკარალდო“
1983 - ანდრეი ტარკოვსკი, ფილმისთვის „ნოსტალგია“
1986 - მარტინ სკორსეზე, ფილმისთვის „ფულის ფერი“
1989 - ემირ კუსტურიცა, ფილმისთვის „ბოშათა დრო“
1991 - ძმები კოენები, ფილმისთვის „ბარტონ ფინკი“
1992 - რობერტ ოლტმენი, ფილმისთვის „მოთამაშე“
1993 - მაიკ ლი, ფილმისთვის „შიშვლები“
1996 - ძმები კოენები, ფილმისთვის „ფარგო“
1997 - ვონგ კარ-ვაი, ფილმისთვის „ბედნიერები ერთად“
1999 - პედრო ალმოდოვარი, ფილმისთვის „ყველაფერი დედაჩემის შესახებ“
2001 - ძმები კოენები, ფილმისთვის „ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა“
2001 - დევიდ ლინჩი, ფილმისთვის „მალჰოლანდ დრაივი“
2002 - პოლ ტომას ანდერსონი, ფილმისთვის „გამაოგნებელი სიყვარული“
2003 - გას ვან სენტი, ფილმისთვის „სპილო“
2005 - მიხაელ ჰანეკე, ფილმისთვის „დაფარული“
2006 - ალეხანდრო გონსალეს ინიარიტუ, ფილმისთვის „ბაბილონი“
2007 - ჯულიან შნაბელი, ფილმისთვის „სკაფანდრი და პეპელა“
2012 - კარლოს რეიგადასი, ფილმისთვის „შუქი წყვდიადის შემდეგ“
2013 - ამატ ესკალანტე, ფილმისთვის „ჰელი“
2014 - ბენეტ მილერი, ფილმისთვის „“
ევროპის ხელბურთის ფედერაცია

ევროპის ხელბურთის ფედერაცია ( — ) 1991 წლის 17 ნოემბერს დაარსდა ბერლინში.

ფედრაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ვენაში.

ფედერაციის უმაღლესი ორგანოა კონგრესი, რომელიც ორ წელიწადში ერთხელ იმართება. კონგრესებს შორის ფედერაციის საქმიანობას ხელმძღვანელობს აღმასრულებელი კომიტეტი. ფედერაციის ყოველდღიურ საქმიანობას უძღვებიან
საშეჯიბრო, მსაჯთა, მეთოდური, საარბიტრაჟო, ტექნიკური, ქალთა, პლაჟის ხელბურთის და საფინანსო კომიტეტები.

ამჟამად ფედერაციის პრეზიდენტია ტორ ლაინი (ნორვეგია).

ფედერაციის ოფიციალური ენებია: ინგლისური, ფრანგული და გერმანული.

ევროპის ხელბურთის ფედერაციის წევრები არიან 51 ქვეყნის ეროვნული ფედერაცია:

ქვეყნები
ევროპის ხელბურთის ფედერაცია ატარებს:
ევროპის ჩემპიონატი ვაჟთა და ქალთა შორის,
ევროპის ჩემპიონთა თასი ვაჟთა და ქალთა შორის,
ევროპის თასის მფლობელთა თასი ვაჟთა და ქალთა შორის,
ფედერაციის თასი ვაჟთა და ქალთა შორის,
ჩელენჯ-ქაფი ვაჟთა და ქალთა შორის,
ევროპის სუპერ-თასი ვაჟთა და ქალთა შორის.
ევროპის ჩემპიონატებს ახალგაზრდებს და იუნორებს შორის (ჭაბუკები და გოგონები)
პრინციპი

პრინციპი ( – საფუძველი) — სახელმძღვანელო იდეა, რომელსაც ემყარება ადამიანი თავის მოქმედებაში. პრინციპები სხვადასხვა სახის არსებობს: მეცნიერული, ზნეობრივი, რელიგიური, იურიდიული, პოლიტიკური და სხვა. პრინციპების გარეშე ადამიანთა მოქმედება არ არსებობს. სხვა საკითხია რამდენად სწორ პრინციპებს ემყარება ადამიანი თავის მოქმედებაში. ეს ფილოსოფიის მსოფლმხედველობრივ პრობლემას წარმოადგენს, ვინაიდან პრინციპები ადამიანთა ქცევისა და მოღვაწეობის საყრდენ დებულებებს წარმოადგენენ, ადამიანთა ცხოვრების წესსაც სწორედ ეს პრინციპები განსაზღვრავენ. ის, რაც ადამიანთა ცხოვრების წესს უდევს საფუძვლად ღირებულებას წარმოადგენს, ამიტომ პრინციპებს განსაზღვრავს არა მხოლოდ მათი ობიექტურობა და აუცილებლობა, არამედ მათი მნიშვნელობა ადამიანისათვის.
ვლადიმირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას ვლადიმირი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:

ვლადიმირი (ასევე ვლადიმერი) — გავრცელებული სლავური მამაკაცის სახელი;
ვლადიმირ სვიატოსლავიჩი — კეივის დიდი მთავარი;
ვლადიმირი (ქალაქი) — ქალაქი რუსეთში;
ვლადიმირის ოლქი — ოლქი რუსეთში;
ვლადიმირ-ვოლინსკი — ქალაქი დასავლეთ უკრაინაში;
წმინდა ვლადიმირის ორდენი — ორდენი რუსეთის იმპერიაში;
საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი

საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი (სმკ) — მემარცხენე-ცენტრისტული მიმართულების პარტია საქართველოში. არსებობდა 1993-2003 წლებში და წარმოადგენდა ყველაზე გავლენიან პარტიას, პარტიის დამფუძნებელი იყო საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე.

ისტორია
1993 წელს მოქალაქეთა კავშირი ჩამოყალიბდა პარტიების: „თბილისის მოქალაქეები“, „ერთობა და კეთილდღეობა“ და „მწვანეების“ გაერთიანებით. საქართველოს მოქმედმა მეთაურმა შევარდნაძემ შემოიკრიბა კომუნისტური პარტიის და სახელმწიფო აპარატის ელიტა და დასავლურად განწყობილი ახალგაზრდები და მათი გაერთიანებით შექმნა პარტია.

პარტიას 32 000-მდე წევრი ჰყავდა, მათ შორის 9 600 ქალი. პარტიის თავმჯდომარე 1993-1995 წლებში იყო ედუარდ შევარდნაძე. 1995 წელს საქართველოს კონსტიტუციამ აკრძალა პრეზიდენტის მიერ პარტიული თანამდებობის დაკავება. მიუხედავად ამისა, საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი კვლავ ასოცირდებოდა შევარდნაძესთან. მის შემდეგ პარტიაში ყველაზე გავლენიანი ფიგურა იყო ზურაბ ჟვანია - საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე.

1995 წლის ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო ხმათა 21,3%, ხოლო 1999 წლის ოქტომბრის არჩევნებში - 41,8%. მიუხედავად პარლამენტში მოპოვებული მნიშვნელოვანი უმრავლესობისა, პარტიამ დაშლა დაიწყო 2001 წლიდან. თავდაპირველად მას გამოეყო ახალგაზრდა მეწარმეთა ჯგუფი დავით გამყრელიძისა და ლევან გაჩეჩილაძის მეთაურობით, რომელთაც შექმნეს პარტია ახალი მემარჯვენეები. ამის შემდეგ მოქალაქეთა კავშირიდან გავიდა რადიკალურ რეფორმატორთა ჯგუფი მიხეილ სააკაშვილის მეთაურობით, მათ შექმნეს ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა. 2002 წელსპარტია დატოვა რეფორმატორთა კიდევ ერთმა ჯგუფმა ზურაბ ჟვანიას მეთაურობით. ეს უკანასკნელნი სასამართლო წესით მოითხოვდნენ, რომ სახელწოდება „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“ მათ გამოეყენებინათ, მაგრამ ამას ვერ მიაღწიეს. მაშინ ჟვანიამ დააარსა პარტია „გაერთიანებული დემოკრატები“, რომელიც 2004 წელს, ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, შეუერთდა ნაციონალურ მოძრაობას.

მნიშვნელოვნად დასუსუტებულმა საქართველოს მოქალაქეთა კავშირმა ცუდი შედეგები აჩვენა ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში 2002 წელს. საქართველოს თვითმმართველ ერთეულებში მან უმნიშვნელო წარმომადგენლობები მოიპოვა, ხოლო თბილისში მიიღო ხმათა 3% და ვერ გადალახა 5%-იანი ზღვარი. 2003 წლის ნოემბრის არჩვენებისთვის პარტია ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიასთან, სოციალისტურ პარტიასთან და სხვა პარტიებთან ერთად გაწევრიანდა ბლოკში „ახალი საქართველოსთვის“, რომელმაც, ოფიციალური მონაცემებით ხმათა 21,% მიიღო. არჩევნების ასეთმა შედეგმა საყოველთა მღელვარება გამოიწვია, რაც ვარდების რევოლუციით დასრულდა. შევარდნაძის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი დაიშალა.

პოლიტიკური პლატფორმა
პარტიის ლოზუნგი იყო „ღირსეული პრეზიდენტი და ღირსეული პარლამენტი ძლიერი საქართველოსთვის“. მისი მიზნები იყო დემოკრატიული, დამოუკიდებელი და ეკონომიკურად ძლიერი საქართველოს აშენება, მოქალაქეთა უფლებების დაცვა და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა.

პარტიამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა საქართველოში სტაბილურობისა და წესრიგის დამყარებაში, ჩართო საქართველო -სა და ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენის საერთაშორისო პროექტებში. მოქალეთა კავშირი სარგებლობდა დამკვირვებლის სტატუსით სოციალისტურ ინტერნაციონალში, ჰქონდა კავშირები გერმანიის და დანიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიებთან, ბრიტანეთის ლეიბორისტულ პარტიასთან, აზერბაიჯანის „ახალ აზერბაიჯანთან“.
ღრმა ყელი (საიდუმლო მასალები)

ღრმა ყელი — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების მეორე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 17 სექტემბერს.

სიუჟეტი
აიდაჰოში განლაგებულ ავიაბაზასთან მდებარე სახლიდან ქრება რობერტ ბუდაჰასი. თვეების შემდეგ მისი მეუღლე ხვდება მალდერსა და სკალის და სთხოვს საქმის გამოძიებას. წასვლის წინ მალდერს ხვდება იდუმალი მამაკაცი, რომელიც შემდეგ ცნობილი ხდება 'ღრმა ყელის' სახელით. ის აფრთხილებს ფოქსს, თავი შორს დაიჭიროს ამ საქმისგან. ფოქსი აღმოაჩენს, რომ მისი ტელეფონი ისმინება.

აიდაჰოში ჩასული მალდერი მიდის ახლოს ავიაბაზასთან და თავად იხილავს ამოუცნობ მფრინავ ობიექტებს. ფოქსი და დანა გაიცნობენ ორ ახალგაზრდას, რომლებიც ადასტურებენ იმ ფაქტს, რომ ბაზის თავზე მართლა ჩნდებიან მფრინავი ობიექტები. დახურულ ზონაში შეპარულ მალდერს იჭერენ, უშლიან მეხსიერების იმ ნაწილს, რომელიც დაკავშირებულია ამ ზონაზე მის ვიზიტთან და, სკალის ძალისხმევით, უკან აბრუნებენ. ვაშინგტონში დაბრუნებისას მალდერი კიდევ ერთხელ ხვდება 'ღრმა ყელს'.
ფიბა ევროპა

კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის ევროპის კომიტეტი შეიქმნა 1957 წლის 17 მარტს. ზონალური კომიტეტის ფუნქციებია: გაატარის რეგიონში კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის მოთხოვნები, პროპაგანდა გაუწიოს და განავითარის კალათბურთი რეგიონში, ჩაატაროს რეგიონული ჩემპიონატები და შესარჩევი თამაშები მსოფლიოს ჩემპიონატებისა და ოლიმპიური თამაშებისათვის.

კომიტეტის შტაბ-ბინა მდებარეობს მიუნხენში. კომიტეტის უმაღლესი ორგანია გენერალური ასამბლეა, რომელიც ორ წელიწადში ერთხელ იმართება. ასამბლეებს შორის უმაღლესი მმართველი ორგანოა აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც ყოველწლიურად ორჯერ ატარებს თავის სხდომებს. აღმასრულებელი კომიტეტის წევრებს (25 კაცი) ირჩევენ ორი წლის ვადით ასამბლეაზე.

გარდა აღმასრულებელი კომიტეტისა ყოველდღიურ მუშაობას ხელმძღვანელობენ საფინანსო, საშეჯიბრო, ქალთა, იუნიორთა, იურიდიული, ქვეყნების, საზოგადოებასთან ურთიერთობის, ტექნიკური და სპეციალური მრჩევლების კომისიები.

სამუშაო ენებია: ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, ესპანური და რუსული.

ამჟამად კომიტეტის პრეზიდენტია გეორგიოს ვასალიკოპულოსი (საბერძნეთი).

ევროპული კომიტეტი ამჟამად აერთიანებს 51 ქვეყანას.

ქვეყნები
ფედერაცია თავისი ეგიდით ატარებს:
ევროპის ჩემპიონატი ვაჟთა გუნდებს შორის,
ევროპის ჩემპიონატი ქალთა გუნდებს შორის,
ევროპის ჩემპიონთა თასი ვაჟთა გუნდებს შორის,
ევროპის ჩემპიონთა თასი ქალთა გუნდებს შორის,
ევროპის თასი ვაჟთა გუნდებს შორის,
ევროპის თასი ქალთა გუნდებს შორის,
ევროპის ჩელენჯ-ქაფი ვაჟთა გუნდებს შორის,
ევროპის ჩემპიონატები სხვადასხვა ასაკის ჭაბუკთა და გოგონათა შორის.

ადრე პოპულარული იყო საკლუბო ტურნირები:
რადივოე კორაჩის თასი,
საპორტას თასი და
ლილიან რონკეტის თასი.

ამ ორ უკანასკნელს შემდგომ რეორგანიზაცია ჩაუტარდა და გარდაიქმნა ევროთასებად.
უკრაინის ქალაქები

2008 წლის იანვრის მონაცემებით უკრაინაში 458 ქალაქია . პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები აღნიშნულია მუქი შრიფტით. ქვემოთ მოცემული უკრაინული ქალაქების მოსახლეობა დალაგებულია 2001 წლის აღწერის მიხედვით.

ქალაქები უკრაინაში (მოსახლეობის მიხედვით)
ქალაქის სტატუსი
ქალაქის სტატუსი ნაჩვენებია შემდეგ ცხრილში
ვიწრო (საიდუმლო მასალები)

ვიწრო — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების პირველი სეზონის მესამე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 24 სექტემბერს.

სიუჟეტი
ბალტიმორში (მერილენდი) მოკლულია შუა ხნის ბიზნესმენი. სკალის ყოფილი კოლეგა, ტომ კოლტონი, ატყობინებს დანას სამი მსგავსი მვლელობის შესახებ - ყველა შემთხვევაში მსხვერპლს ამოჭრილი აქვს ღვიძლი. მალდერი კი დაადგენს, რომ ყოველ ხუთ მკვლელობას ადგილი ჰქონდა რამდენიმე წლის ინტერვალის შემდეგ, ლოგიკურად კი უნდა მოხდეს კიდევ ორი.

სკალის დახმარებით პოლიცია აღმოაჩენს ვინმე იუჯინ ტუმსს, რომელსაც დაკითხავს. მალდერის კითხვაზე, იყო თუ არა იუჯინი 1903 წელს მომხდარი მკვლელობის მონაწილე, პოლიცია იგნორირებას უკეთებს ფოქსს და ათავისუფლებს იუჯინს. მოგვიანებით ტუმსი კიდევ ერთ ადამიანს კლავს.

გამოძიებისას მალდერი და სკალი დაადგენენ, რომ ტუმსი ცხოვრობდა ექსეტერის 66-ე ქუჩაზე, ჯერ კიდევ 1903 წელს. მის სახლში შეღწევისას ისინი აღმოაჩენენ გიგანტურ ბუდეს, რომელიც ცარიელია. საბოლოოდ ირკვევა, რომ ტუმსი მუტანტია, რომელიც იღვიძებს რამდენიმე წლის ინტერვალის შემდეგ, ჭამს ღვიძლებს და ამით იხანგრძლივებს სიცოცხლეს.

მოგვიანებით ტუმსი იპარება სკალის სახლში. ორივე მოგვიანებით იჭერს მას და გადასცემს ექსპერტიზას. ირკვევა, რომ ტუმსს არასტანდარტული ჩონჩხი და მუსკულატურა გააჩნია, რაც საშუალებას აძლევს, შეძვრეს ნებისმიერ მილში (სწორედ ასე იპარებოდა ის მსხვერპლთა სახლებში).
კოკოითი, ფანდარასტ!

„კოკოითი, ფანდარასტ!“ — ოსური და ქართული საზოგადოებრივი მოძრაობა 2007-2008 წლებში, რომელიც მიმართული იყო სამხრეთ ოსეთის დე-ფაქტო პრეზიდენტის ედუარდ კოკოითის წინააღმდეგ (სიტყვა „“ ოსურიდან ითარგმნება როგორც „მშვიდობით“, „გზა დამილოცნია“, „წადი მშვიდობით“). ასევე მოძრაობის ერთ-ერთი მიზანი იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა.

ისტორია
ორგანიზაციის დაარსების იდეა გაჩნდა 2007 წლის 22 ივლისს „სრულიად ოსთა კონფერენციაზე“. მოძრაობის პირველი ოფისი გახნა თბილისის ოსურ კულტურისა და ხელოვნების ცენტრში 5 აგვისტოს 2007 წ. ასევე ოფისები იყო გახსნილი რუსთავში, თელავში, ბორჯომში, ახალგორსა და სხვ. — საერთო ჯამში ათამდე ოფისი გაიხსნა საქართველოს მასშტაბით. 20 სექტემბერს 2007 წელს ოფისი გაიხსნა ცხინვალშიც.

მოძრაობაში მისი არსებობის დროს გაწევრიანდა 3 ათასამდე ადამიანი. სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული მთავრობის პირები მოძრაობას პროვოკაციულს უწოდებდნენ.

მოძრაობის ლიდერი დიმიტრი სანაკოევის ძმა ვლადიმერ სანაკოევი იყო.

მოძრაობის ლოზუნგები იყო

მე არ მინდა ვიყო ედუარდ კოკოითის მეგობარი! 
მშვიდობა საქართველოს! 
წადი მშვიდობით!
ესაუბრე მას (ფილმი)

ესაუბრე მას — პედრო ალმოდოვარის 2002 წლის ფილმი. მთავარი თემებია გაუცხოება და ურთიერთობის გაძნელება სქესებს შორის, მარტოობა, საიდუმლო და ღალატი, შეუპოვრად ბრძოლა სიყვარულისთვის. 2005 წელს ჟურნალ -ის კინოკრიტიკოსებმა, რიჩარდ კორლისმა და რიჩარდ შიკელმა, ესაუბრე მას ყველა დროის 100 საუკეთესო ფილმში შეიტანეს.

როლებში
ხავიერ კამარა – ბენინიო მარტინი
დარიო გრანდინეტი – მარკო ზულუაგა
ლეონორ უატლინგი – ალისია
როსარიო ფლორესი – ლიდია გონსალესი
მარიოლა ფუენტესი – როსა
ჯერალდინ ჩაპლინი – კატერინა ბილოვა
პინა ბაუში – მოცეკვავე
კაეტანო ველოსო – კაფის მომღერალი
ელენა ანაია – ანხელა
ლოლა დუენიასი – მატილდე

ჯილდოები
ოქროს გლობუსი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის
ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის: პედრო ალმოდოვარი
 საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის: პედრო ალმოდოვარი
დამატებითი დრო

დამატებითი დრო — სპეციალურად გამოყოფილი დრო სპორტის ზოგიერთ სახეობაში, იმ შემთხვევაში, თუ მატჩის ძირითადი დრო ვერ ავლენს გამარჯვებულს. იგი აღინიშნება ან (დ. დ.) ნიშნით.

ფეხბურთში ტურნირის ერთმატჩიანი ფორმატის შემთხვევაში იგი ინიშნება მატჩის ფრედ დამთავრების შემთხვევაში, ხოლო ორმატჩიან ფორმატში მოქმედებს სტუმრად გატანილი გოლის წესი. თუკი ეს წესიც ვერ ახერხებს გამარჯვებულის გამოვლენას, ამ შემთხვევაში თამაში გადადის დამატებით დროში. თუკი ამანაც ვერ მოიტანა შედეგი, მაშინ პენალტების სერია ავლენს გამარჯვებულს.
პენალტების სერია

პენალტების სერია ან უბრალოდ პენლები — მეთოდი სპორტულ შეხვედრაში გამარჯვებულის გამოსავლინებლად. მას მიმართავენ იმ შემთხვევაში, თუკი მატჩის ძირითადი დრო და დამატებითი დრო სრულდება ფრედ.

ფეხბურთი
ფეხბურთში პენალტი ჩვეულებრივად სრულდება თერთმეტმეტრიანის ნიშნულიდან. დამრტყმელი ცდილობს მოატყუოს მეკარე და გაიტანოს გოლი კარში, მეკარე კი პირიქით, ცდილობს აიღოს დარტყმული ბურთი. ფეხბურთელის მიერ დარტყმული ბურთის აცილება მეკარის მიერ მისი აღების ტოლფასია.
პენალტი (ფეხბურთი)

პენალტი, იგივე თერთმეტმეტრიანი — სრულდება ფეხბურთში თერთმეტმეტრიანის ნიშნულიდან. ის გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც ერთი გუნდის ფეხბურთელი საკუთარ საჯარიმოში არღვევს თამაშის წესებს მეტოქე გუნდის ფეხბურთელთან მიმართებაში ან ხელით ეხება ბურთს. დამრტყმელი ცდილობს მოატყუოს მეკარე და გაიტანოს გოლი კარში, მეკარე კი პირიქით, ცდილობს აიღოს დარტყმული ბურთი. ფეხბურთელის მიერ დარტყმული ბურთის აცილება მეკარის მიერ მისი აღების ტოლფასია.

ისტორია
პენალტის გამომგონებლად ირლანდიელი უილიამ მაკკრამი ითვლება. პენალტის მისეულ იდეას სასიკვდილო სასჯელს უწოდებდნენ .

პენალტის დარტყმა ფეხბურთის წესებში 1891 წლიდან მოქმედებს.

პერიოდიკა
მეკარე და თერთმეტმეტრიანი დარტყმა // „ლელო“, 11 მარტი, 1976, № 49 (5599), გვ. 4.
არტ ბუხვალდი

არტ ბუხვალდი (; დ. 20 ოქტომბერი, 1925, ნიუ-იორკი — გ. 17 იანვარი, 2007, ვაშინგტონი) — ამერიკელი მწერალი და ჟურნალისტი, რომელიც მუდმივად აქვეყნებდა საავტორო სვეტს გაზეთში ვაშინგტონ პოსტი. იგი განსაკუთრებით ცნობილია თავისი ფელეტონებით. მისი წერილები სატირით ეხმაურებოდა მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოვლენებს. მან მიიღო პულიცერის პრემია 1982 წელს. 1986 წელს კი აირჩიეს ამერიკული ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიაში.

ბიოგრაფია
არტ ბუხვალდი დაიბადა ავსრიელ-უნგრული წარმოშობის ებრაელი მშობლების ოჯახში. მამამისი ჯოზეფ ბუხვალდი იყო ფარდის მწარმოებელი, დედამისი-ელენ კლინებერგერი, რომელმაც 35 წელი გაატარა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. ბუხვალდს ჰყავდა სამი და: ალისე, ედიტი და დორისი. მამამ ბუხვალდი მიაბარა ნიუ-იორკის ებრაულ თავშესაფარში, მას შემდეგ რაც, დიდი დეპრესიის დროს მისი ოჯახური ბიზნესი ჩავარდა. ამის გარდა, ბუხვალდს ხუთი წლის ასაკამდე მოუწია სხვადასხვა თავშესაფარში ეცხოვრა. საბოლოოდ, ბუხვალდი მამამისთან და თავის დებთან ერთად დასახლდა ჰოლისში, ქუინსის რაიონში. ბუხვალდს არ დაუსრულებია სწავლა ფორესტ ჰილსის სკოლაში. მან ჩვიდმეტი წლისამ მიატოვა სწავლა სურდა რა მოხალისედ ჩაწერილიყო შეერთებული შტატების საზღვაო კორპუსში მეორე მსოფლიო ომის დროს. წინააღმდეგობა კი შეხვდა იმაშე, რომ ჯერ არ იყო სრულწლოვანი არმიაში ჩასაწერად. მან ლოთი მოკრთამა ნახევარი ტარა ვისკით, რათა ლეგალ მოხალისედ აღერიცხათ. 1942 წლის ოქტომბრიდან 1945 წლის ოქტომბრამდე იგი მსახურობდა მეოთხე საზღვაო საჰაერო ძალებში. წყნარი ოკეანის საომარ მოქმედებებში ორწლიანი მონაწილეობის შემდეგ იგი სერჟანტის წოდებით დაბრუნდა შინ.

დაბრუნების შემდეგ ბუხვალდმა ჩააბარა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ლოს-ანჯელესში. იგი ჩარიცხეს, როგორც მსოფლიო ომში მონაწილე ჯარისკაცი, რადგან მას სკოლის ატესტატი არ ჰქონდა. უნივერსიტეტში იგი იყო მმართველი რედაქტორი საუნივერსიტეტო ჟურნალისა „უამპუსი“ და ასევე წერდა საავტორო სვეტს გაზეთისთვის „დეილი ტროიანი“. ატესტატის უქონლობის მიუხედავად უნივერსიტეტმა ნება მისცა არტს გაეგრძელებინა სწავლა, თუმცა იმავე მიზეზით ხარისხი არ მისცა. მხოლოდ, 1993 წელს მიიღო ბუხვალდმა დოქტორის ხარსიხი იმავე უნივერსიტეტიდან.

1948 წელს ბუხვალდმა დატოვა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი და გაემგზავრა პარიზში, სადაც მუშაობას დაიწყებს ვარიეთის პარიზის კორესპონდენტად. 1949 წლის იანვარში მან აიღო საავტორო სვეტი ნიუ-იორკ ტრიბუნის ევროპულ ბიუროში, სახელწოდებით-პარიზი სიბნელი შემდეგ. მისი სტატიები ეხებოდა პარიზის ღამის ცხოვრებასა და მის შემდეგ მოყოლილ არეულობაზე. ბუხვადლი გაზეთის თანამშრომლად მიიღეს და ახალი საავტორო სვეტი უმთავრესად ხალხზე, ჩააბარეს. მისი წერილები ატლანტის ორივე სანაპიროზე მკითხველს ნელ-ნელა იზიდავდა.
ვინიცია

ვინიცია, ვინიცა — ქალაქი უკრაინაში, ვინიციის ოლქში. გაშენებულია მდ. სამხრეთი ბუგის ნაპირებზე. ქალაქში გაედინება მცირე მდინარეები: ტიაჟილოვკა, ვინიჩკა და ვიშენკა.
ტრანსპორტი
ვინიციაში არის ტრამვაის სისტემა (ვინიციის ტრამვაი), რომელიც მოიცავს 5 მარშრუტს.
გალერეა
დაძმობილებული ქალაქები
კელცე, პოლონეთი.
პიტერბორო, გაერთიანებული სამეფო.
ბირმინგემი, აშშ.
იაში, რუმინეთი.
რიბნიცა, მოლდოვა.
ბურსა, თურქეთი.
ლიპეცკი, რუსეთი.
ეტატიზმი

ეტატიზმი ( - სახელმწიფო) — იდეოლოგია, რომელიც ემხრობა სახელმწიფოს ჩარევას საზოგადოების ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ ცხოვრებაში, სამეცნიერო და სხვ. საქმიანობაში. ეტატიზმი საზოგადოების პოლიტიზაციის ერთ-ერთი გამოვლინებაა, როდესაც სახელმწიფო რაციონალური ურთიერთქმედების ზღვარს სცდება და ცდილობს განსაზღვროს ადამიანების ცხოვრების თითოეული სფეროს ფუნქციონირება, რის შედეგადაც ზღუდავს და აფერხებს მას.
ფრედერიკ უილიამ ენგდალი

ფრედერიკ უილიამ ენგდალი (; დ. 9 აგვისტო, 1944, მინეაპოლისი, მინესოტა) — ამერიკელი-გერმანელი ეკონომისტი, დამოუკიდებელი ჟურნალისტი, მწერალი და პოლიტოლოგი; ავტორი უამრავი ცნობილი წიგნისა და გამოკვლევისა. დაამთავრა პრინსტონის უნივერსიტეტი (აშშ) პოლიტოლოგის სპეციალობით, დოქტორის ხარისხი მან მიიღოს სტოკჰოლმის უნივერსიტეტში (შვედეთი). ფრედერიკ ენგდალი უკვე 30 წელია რაც გეოპოლიტიკის საკითხებს იკვლევს.
მთავრობა

მთავრობა — ერთიანი სტრუქტურა, რომელსაც აქვს ძალა იძულების ან ნების წესით განახორციელოს საკუთარი უფლებამოსილება, მიიღოს კანონები.

ჩვეულებრივ მთავრობა აღნიშნავს სამოქალაქო ხელისუფლებას, რომელიც შეიძლება იყოს ადგილობრივი, ეროვნული ან საერთაშორისო. ასევე არსებობს საწარმოო, აკადემიური და რელიგიური ხელისუფლება. ასეთ სტრუქტურულ ერთეულებს შეიძლება ეწოდებოდეთ დირექტორთა საბჭო, მმართველები, გუბერნატორები, ან უბრალოდ ადმინისტრაცია, უხუცესთა საბჭო. ხელისუფლებათა მნიშვნელობა და შედგენილობა იცვლება ადგილისა და დანიშნულების მიხედვით.

ორგანიზაციის სტრუქტურის, აგებულების მიხედვით, რთულდება მთავრობის კომპლექსურობაც და იზრდება იერარქიული საფეხურები. ამგვარად, პატარა და მოზრდილ ქალაქებს ჰყავთ რამდენიმე მმართველი, მულტინაციონალურ კომპანიებს მთელი ჯაჭვი იერარქიისა.

მმართველობის ფორმებს შორის განირჩევა სახელმწიფო და კერძო ადმინისტრაცია.

მმართველობის კონცეფცია ჩამოყალიბდა ჯერ კიდევ პირველყოფილ თემური წყობილების დროს, როდესაც ადამიანები ერთიანდებოდნენ ტომებად საერთო მიზნების მისაღწევად.

სახელმწიფო მთავრობის მაგალითები
სიმფეროპოლი

სიმფეროპოლი — ქალაქი სამხრეთ უკრაინაში, ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქი. იგი ყირიმის ნახევარკუნძულის უმნიშვნელოვანესი ქალაქია ეკონომიკური, პოლიტიკური და სატრანსპორტო თვალსაზრისით. 2013 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 362 366 კაცს, მათ შორის 66.7%-ს შეადგენენ რუსები, 21.3% – უკრაინელები, 7% – ყირიმელი თათრები, 1.1% – ბელარუსები, 0.2% – პოლონელები და 0.1% – მოლდოველები.

არქეოლოგიური მონაცემებით დასტურდება, რომ ქალაქი არსებობდა სკვითების პერიოდში და მას სკვითურ ნეაპოლს უწოდებდნენ. სიმფეროპოლი არის ყირიმელი თათრების მშობლიური ქალაქი. ისინი მას -ს წოდებენ. მას შემდეგ, რაც რუსეთმა ყირიმის სახანო გააუქმა, სიმფეროპოლს დღევანდელი სახელი დაერქვა.

გეოგრაფია და კლიმატი
სიმფეროპოლი მდებარეობს ყირიმის სამხრეთ ცენტრალურ ნაწილში. ქალაქი გაშენებულია მდინარე სალჰირზე და მდებარეობს სიმფეროპოლის წყალსაცავთან, რომელიც ქალაქს სასმელ წყალს აწვდის.

ქალაქის კლიმატი მშრალი და თბილია, რბილი ზამთრით. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 0.4 °, ხოლო ივლისის – 23.2 °. საშუალო ნალექი 509 მილიმეტრი ყოველწლიურად. ქალაქში ყოველწლიურად მზე ანათებს 2,469 საათის განმავლობაში.

დაძმობილებული ქალაქები
საილემი, ორეგონი, აშშ (1986)
ჰაიდელბერგი, გერმანია (1991)
კეჩკემეტი, უნგრეთი (2006)
ესქიშეჰირი, თურქეთი (2007)
ირკუტსკი, რუსეთი (2008)
მოსკოვი, რუსეთი (2008)
ნოვოჩერკასკი, რუსეთი (2008)
ომსკი, რუსეთი (2008)
რუსე, ბულგარეთი (2008)