iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვირჯილ ვან დეიკი

ვირჯილ ვან დეიკი (; დ. 8 ივლისი, 1991, ბრედა, ნიდერლანდები ) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი, „ლივერპულისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ცენტრალურ მცველად.

საკლუბო კარიერა
გრონინგენი
ვან დეიკმა საფეხბურთო კარიერა ნიდერლანდურ „გრონინგენში“ დაიწყო. მან თავის გამოჩენა თავის სადებიუტო სეზონშივე მოახერხა. 2013 წელს „გრონინგენმა“ მის სანაცვლოდ უამრავი შეთავაზება მიიღო ერედივიზიის ისეთი კლუბებისგან, როგორებიცაა „აიაქსი“, „ფეიენოორდი“ და „პსვ ეინდჰოვენი“. თუმცა ვირჯილმა კარიერის გაგრძელება შოტლანდიაში ამჯობინა.

სელტიკი
2013 წელს ვირჯილი სათამაშოდ გლაზგოს „სელტიკში“, 2 მილიონი ფუნტის სანაცვლოდ გადავიდა. შოტლანდიური კლუბის რიგებში მან შეძლო მაღალ დონეზე თამაში, ორივე სეზონში 2-ჯერ მოახერხა შიდა ჩემპიონატისა და ლიგის თასის მოგება. ჟურნალისტების გამოკითხვის შედეგად კი ორჯერ მოხვდა შოტლანდიის ჩემპიონატის სიმბოლურ გუნდში.

საუთჰემპტონი
2015 წელს ვირჯილმა ინგლისური „საუთჰემპტონის“ ყურადღება მიიქცია და 13 მილიონი ფუნტის სანაცვლოდ გადაბარგდა ხსენებულ გუნდში. 2017 წელს აირჩიეს გუნდის კაპიტნად. ვან დეიკმა პრემიერ ლიგაში ისეთი კარგი შთაბეჭდილება დატოვა, რომ მალევე მის ხელში ჩასაგდებად კონკურენცია დაიწყო ევროპის წამყვან საფეხბურთო კლუბებს შორის.

ლივერპული
2018 წლის იანვარში ვან დეიკი „ლივერპულის“ რიგებს შეუერთდა. მერსესაიდულმა გუნდს ნიდერლანდელის ტრანსფერი „საუთჰემპტონს“ 75 მილიონი გირვანქა სტერლინგი დაუჯდა, რის შემდეგაც ვირჯილი გახდა ყველაზე ძვირადღირებული მცველი ფეხბურთის ისტორიაში. 2017–18 წლების სეზონში მისი დახმარებით „ლივერპულმა“ პრემიერ ლიგაში სავალალო მდგომარეობიდან გამოსვლა და ტურნირის მე-4 ადგილზე დასრულება მოახერხა, ასევე შეძლო 11 წლიანი პაუზის შემდეგ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გასვლა, თუმცა მადრიდის „რეალთან“ დამარცხდა. 2018–19 წლების სეზონში კი ვან დეიკი მისი დამაჯერებელი თამაშის გამო დაასახელეს პრემიერ ლიგის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად, ამავე წლის 1 ივნისს, კლუბმა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვება იზეიმა. რამდენიმე თვეში, ვირჯილი დასახელდა უეფა-ს წლის საუკეთესო მოთამაშედ. 2019–20 წლების სეზონში ლივერპულმა სწორედ ვან დეიკის დახმარებით 30 წლიანი პაუზის შემდეგ მოიპოვა ინგლისის ჩემპიონის ტიტული.

სანაკრებო კარიერა
ვირჯილს ნიდერლანდების ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2015 წლის 10 ოქტომბერს, ყაზახეთის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში ჰქონდა. 2018 წლის მარტში, ნაკრების მწვრთნელად დაინიშნა რონალდ კუმანი, რომელმაც კაპიტნის სამკლაური სწორედ ვან დეიკს ჩააბარა. ნაკრებში ასპარეზობის პერიოდში ვირჯილმა ისეთი გუნდების წინააღმდეგ შეძლო გოლების გატანა, როგორებიცაა გერმანია და პორტუგალია.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
სელტიკი: (3)
შოტლანდიის ჩემპიონატი (2): 2013–14, 2014–15
შოტლანდიის ლიგის თასი (1): 2014–15

ლივერპული: (9)
პრემიერ ლიგა (2): 2019–20, 2024-25
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2018–19 ფინალისტი: 2017–18, 2021-22
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2019
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2019
ინგლისის სუპერთასი (1): 2022
ინგლისის ლიგის თასი (2): 2021–22, 2023–24
ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2022

სანაკრებო
ნიდერლანდები;
ერთა ლიგის ფინალისტი: 2018–19

ინდივიდუალური
პრემიერლიგის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2018-19
ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2018-19
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის საუკეთესო მცველი: 2018-19
ლუის ალვარესი

ლუის ვოლტერ ალვარესი (; დ. 13 ივნისი, 1911, სან-ფრანცისკო — გ. 1 სექტემბერი, 1988, ბერკლი) — ამერიკელი ფიზიკოს-ექსპერიმენტატორი, გამომგონებელი და პროფესორი რომელიც 1968 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. „ამერიკული ფიზიკის ჟურნალი“ მასზე წერდა: „ლუისი იყო მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი ბრწყინვალე და პროდუქტიული ექსპერიმენტატორი ფიზიკოსი“.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ლუის ვოლტერ ალვარესი დაიბადა 1911 წლის 13 ივსნისს სან ფრანცისკოში. ლუისი იყო ფიზიკოსი ვოლტერ ალვარესის და მისი მეუღლის ჰარიტ სმიტის მეორე შვილი. მას ჰყავდა უფროსი და გლადისი, უმცროსი ძმა ბობი და უმცროსიდ და ბერნისი. მისი დეიდა მაბელ ალვარესი იყო კალიფორნიელი მხატვარი, რომელიც მუშაობდა ზეთის საღებავებით.

1918-1924 წლებში ლუისი ესწრებოდა მედისონის სკოლის გაკვეთილებს, ხოლო შემდგომ პერიოდში იგი შევიდა სან ფრანცისკოს უმაღლესი პოლიტექნიკურ სკოლაში. 1926 წელს მისი მამა გახდა მაიოს კლინიკის მკვლევარი და ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა როჩესტერში სადაც ლუისი ესწრებოდა როჩესტერის უმაღლესი სკოლის გაკვეთილებს. მას ყოველთვის სურდა კალიფორნიის უნივერსიტეტში შესულიყო, თუმცა მისი მასწავლებლების მოწვევით მან ჩიკაგოს უნივერსიტეტი არჩია, სადაც მან 1932 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, 1934 წელს მაგისტრის ხარისხი, ხოლო 1936 წელს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი.

ალვარესი იყო აგნოსტიკოსი.

გარდაცვალება
ლუის ვოლტერ ალვარესი გარდაიცვალა 1988 წლის 1 სექტემბერს საყლაპავი მილის კიბოს ბოლოდროინდელი ოპერაციების შედეგად მიღებული გართულებების გამო. მისი გვამს ჩაუტარდა კრემაცია და მისი ფერფლი გაიფანტა მონტერეის ყურეში. მისი ნამუშევრები ინახება ბანკფორტის ბიბლიოთეკაში (კალიფორნიის უნივერსიტეტში).

ავიაცია
საკუთარ ავტობიოგრაფიაში ალვარესმა თქვა: „მე ვფიქრობ, რომ მე მქონდა ორი ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი კარიერა, ერთი მეიერება ხოლო მეორე — ავიაცია.“ მან ფრენა 1933 წელს ისწავლა. მომდევნო 50 წლის განმავლობაში მან დაახლოებით 1000 საათი ფრენაში გაატარა (უმეტესად როგორც პილოტი).

ალვარესს არაერთი პროფესიული წვლილი აქვს შეტანილი ავიაციის განვითარებაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მან მრავალი საავიაციო ტექნოლოგიის განვითარება შეძლო.

მისი კარიერის გვიან პერიოდში იგი სამოქალაქო და სამხედრო ავიაციასთან დაკავშირებულ მრავალ მაღალი დონის საკონსულტაციო კომიტეტში მუშაობდა (მათში შედიოდა ფედერალური ავიაციის ადმინისტრაცია „“).

ჯილდოები და პატივი
ალვარესი 1939 წელს გახდა ფიზიკოსთა ამერიკული საზოგადოების წევრი, ხოლო 1969 წელს — ამავე დაწესებულების პრეზიდენტი. აგრეთვე იგი იყო: ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1947), ფილოსოფოსთა ამერიკული საზოგადოების წევრი (1953), ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული საზოგადოების წევრი (1958) და ეროვნული საინჟინრო აკადემიის წევრი (1969).

ჯილდოებიდან მას მოპოვებული აქვს: მერიტის მედალი (1947), ალბერტ აინშტაინის ჯილდო (1961), მაიკელსონის ჯილდო (1965), ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში (1968)

ალვარესი 1960 წელს გახდა „კალიფორნიის წლის მეცნიერი“. აგრეთვე 1978 წელს შეუერთდა გამომგონებელთა ეროვნულ დიდების დარბაზს.
უზუნ-ობა

უზუნ-ობა — დასახლება აზერბაიჯანში. განლაგებულია ნახიჩევანჩაის მარჯვენა სანაპიროზე, ბაბექის რაიონის სოფელ აშაღი-უზუნობას მახლობლად.

გამოკვლევები
დასახლება შესწავლილ იქნა 2015 წელს საერთაშორისო აზერბაიჯანულ-ფრანგული არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ ვალი ბახშალიევისა და კატრინ მარონის ხელმძღვანელობით. ჩატარებული გათხრების შედეგად 2 მ სიღრმეზე აღმოაჩინეს კულტურული ფენა. დასახლება შესწავლილია მხოლოდ არქეოლოგიური დაზვერვის დონეზე. გათხრების შედეგად ძეგლის აღმოსავლეთ ფერდობზე წარმოიშვა 2 მ სიგრძის სტრატიგრაფიული ჭრილი, რომელიც 2,5 მ სიღრმეზე არსებულ კულტურულ ფენაზე დაკვირვების საშუალებას იძლევა. გათხრების დროს ნაპოვნი შეღებილი კერამიკის ნატეხები, რომლებიც თარიღდება ძვ. წ. ათასწლეულის პირველი ნახევრით, მეტყველებს იმაზე, რომ აქ აღმოჩენილი კულტურული ფენა ამავე პერიოდს, ანუ ძვ. წ. ათასწლეულის პირველ ნახევარს მიეკუთვნება, რაც ამ რეგიონისთვის მეტისმეტად იშვიათია.
ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი

ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი — აზერბაიჯანელი არქიტექტორის, ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ბაქოს იასამალის რაიონში. დგას ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩაზე მდებარე პარკში, მეტროს სადგურ „ნიზამის“ წინ. ძეგლის ავტორია აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი ნათიგ ალიევი.

ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვი 1918–1920 წლებში იყო ბაქოს პირველი აზერბაიჯანელი მთავარი არქირექტორი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქალაქის განვითარებაში. თავის პროექტებში ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვი ოსტატურად აერთიანებდა ავროპისა და აღმოსავლეთის არქიტექტურულ ტრადიციებს.

პარკი და ძეგლი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის განკარგულებით შეიქმნა. გახსნის ცერემონია შედგა 2011 წლის 26 მაისს პრეზიდენტის თანდასწრებით.
მარიკა გულორდავა

მარიკა გულორდავა (დ. 29 აგვისტო, 1985, სოხუმი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, სოპრანო.

ადრეული ბიოგრაფია და კარიერა
დაიბადა 1985 წლის 29 აგვისტოს ქალაქ სოხუმში. 2004 წლიდან სწავლობდა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალურ ფაკულტეტზე, 2011 წელს დაამთავრა მილანის ლა სკალას ვოკალური ხელოვნების აკადემია. თბილისის კონსერვატორიასა და ლა სკალას აკადემიაში სწავლის პერიოდში შეასრულა მთავარი პარტიები შემდეგ სპექტაკლებში: ტატიანას პარტია (პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“ ), იოლანტას პარტია (პეტრე ჩაიკოვსკის „იოლანტა“), ვილოეტას პარტია (ჯუზეპე ვერდი, „ტრავიატა“); 2008 წელს კალიარის ოპერის თეატრის სცენაზე შეასრულა ჭაბუკის პარტია ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერაში „თქმულება ქალაქ კიტეჟზე“. 2011 წელს ლა სკალას თეატრში მან შეასრულა ბერენიჩეს პარტია ჯოაკინო როსინის ოპერაში „შემთხვევა გხდის ქურდად“. 2007-2012 წლებში იგი წარმატებით გამოდიოდა ევროპის მასშტაბით. მიღებული აქვს მონსერატ კაბალიეს სახელობის საერთაშორისო კონკურსის პრემია 2007 წელს, ამავე წელს მიიღო პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის პრემია და ახალგაზრდა მუსიკოს-შემსრულებელთა რესპუბლიკური კონკურსის პრემია.
ოთო ნემსაძე

ოთო ნემსაძე (დ. 18 ივნისი, 1989, გორი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, რომელმაც საქართველოს 2019 წლის ევროვიზიაზე წარადგინა სიმღერით „სულ წინ იარე“. 2019 წლის 3 მარტს გაიმარჯვა „საქართველოს ვარსკვლავში“. ცნობილი გახდა 2010 წელს „ჯეოსტარის“ მეხუთე სეზონში გამარჯვების შემდეგ. მონაწილეობდა პროექტ „უკრაინის ხმაში“ და დაიკავა მეორე ადგილი. 2017 წელს ბენდი „ლიმბო“, რომლის წევრიც არის იგი, წარსდგა ევროვიზიაზე და დაიკავეს მე-10 ადგილი, მათ შეასრულეს სიმღერა „ “.
რობერტინები

რობერტელთა ოჯახის სახელწოდება წარმოდგება საკუთარი სახელი რობერტისგან, რომელსაც ბევრი მისი წარმომადგენელი ატარებდა. ამ ფრანკი დიდგვაროვნების ძალაუფლება განმტკიცებული იყო ნოისტრიაში. დინასტია ცნობილია არა იმდენად სამეფო მდგომარეობის არამდგრადობით, რამდენადაც „უნარით, უარი თქვან გვირგვინზე რათა განიმტკიცონ საკუთარი პოზიცია“ სამეფოში და მართონ ფაქტობრივად. ტახტზე ავიდა ოჯახის სამი წევრი: ედი, იგივე ოდონი 888 წელს, მისი ძმა რობერტ 922 წელს და ამ უკანასკნელის შვილიშვილი ჰუგო კაპეტი 987 წელს. მისი შთამომავლები იწოდებიან კაპეტინგებად და უწყვეტად მეფობდნენ საფრანგეთში 987-დან 1792 წლამდე (805 წლის განმავლობაში). შემდეგ, 1815–1848 წლებში (33 წლის განმავლობაში). ასევე 888–1848 წლებში რობერტინების ოჯახი უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ როლს თამაშობდა საფრანგეთში.

რობერტინების ისტორია და გენეალოგია
რობერტინების ოჯახის წარმოშობა დიდი ხნის განმავლობაში უცნობი იყო, რამაც ხელი შეუწყო მრავალი ვარაუდის გავრცელებას. არსებობს ვერსია, რომ რობერტ ძლიერი იყო შილდებრანის აგანტური შთამომავალი, მაგრამ ეს თეორია ამჟამად უარყოფილია. საუკუნეში რამდენიმე ისტორიკოსის შრომებზე დაყრდნობით ჩამოყალიბდა რამდენიმე თეორია, რომლებიც შესაძლოა იყოს სარწმუნო. კაპეტინგების წინაპრები აყალიბებენ ოჯახურ ჯგუფს უკანასკნელი მეროვინგების მომსახურე პირებთან ერთად. სურათზე წარმოდგენილი დაფა კიდევ ერთი მტკიცებულებაა რობერტინების საგვარეულო ხაზთან დაკავშირებული მოსაზრებისა.
სადიო მანე

სადიო მანე (; დ. 10 აპრილი, 1992, სედიუ, სენეგალი) — სენეგალელი ფეხბურთელი, პოზიციით ფლანგის თავდამსხმელი. ასპარეზობს არაბულ კლუბ „ალ-ნასრში“. 2016 წლიდან 2022 წლამდე თამაშობდა „ლივერპულში“, რომელმაც ის „საუთჰემპტონისგან“ 34 მილიონი ფუნტ სტერლინგის სანაცვლოდ შეიძინა.

მიღწევები
რედ ბულ ზალცბურგი:(2)
ავტრიის ბუნდესლიგა: 2013–14
ავსტრიის თასი: 2014

ლივერპული:(6)
პრემიერ ლიგა (1): 2019–20
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2018–19 ფინალისტი: 2017–18, 2021-22
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2019
ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2019
ინგლისის ლიგის თასი (1): 2021–22
ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2022

ბაიერნი:(2)

ბუნდესლიგა (1): 2022-23
გერმანიის სუპერთასი (1): 2022

ალ-ნასრი:(1)

არაბეთის კლუბების ჩემპიონთა თასი (1): 2023
მეფის თასი მეორე ადგილი: 2023-24

სენეგალი:(1)

აფრიკის ერთა თასი (1): 2021; მეორე ადგილი: 2019
მდელოს ძაღლი

მდელოს ძაღლი ( < — „ძაღლთაგვა“) — ძუძუმწოვართა გვარი ციყვისებრთა ოჯახისა. გარეგნულად ყვითელ თრიას წააგვანან; მათი სხეულის სიგრძეა 40 სმ-მდე, კუდისა 7–11 სმ-მდე; შეფერილობა ღიაა, მურა-ქვიშისფერი. ცნობილია 5 სახეობა. ბინადრობენ ჩრდილოეთ ამერიკის ცენტრალური და სამხრეთი რაიონების სტეპისა და უდაბნო-სტეპის ლანდშაფტებში ვაკეებისა და მთების ტერიტორიაზე; ვერტიკალურად ადიან ზღვის დონიდან 3200 მეტრამდე. სახლობენ დიდ კოლონიებად, ღრმა სოროებში. გამოსცემენ თავისებურ მყეფარა ყმას, საიდანაც მოდის მათი სახელწოდება. ზამთარში მათი აქტიურობა მცირდება, შეიძლება ძილქუშს მიეცნენ. იკვებებიან მცენარეთა მიწისზედა ნაწილებით. წელიწადში ერთხელ ყრიან 2–10 ნაშიერს. წარმოადგენენ მტაცებელი მხეცების ნადავლს. ზიანს აყენებენ სათიბ სავარგულებს. მათი ხორცი საკვებად ვარგისია. შავი ჭირის გამომწვევის ბუნებრივი მატარებლები არიან. 2 სახეობა შეტანილია -ის წითელ წიგნში.
მსახიობის დღე

„მსახიობის დღე“ — ქართული გაზეთი, მსახიობთა ყოველწლიური ორგანო. გამოდიოდა 1920, 1921 და 1923 წლებში. გამომცემელი — სრულიად საქართველოს მსახიობთა კავშირი. რედაქტორი — შალვა დადიანი. გამოიცემოდა თბილისში, მსახიობის დღის აღსანიშნავად. 2 იანვარი ქართული თეატრის დაბადების დღეა, სწორედ ამ დღეს, 1920 წელს, გაიმართა ქართველ მსახიობთა ყრილობა.

გაზეთის 1920 წლის მეორე ნომერი მთლიანად ეძღვნება სრულიად საქართველოს მსახიობთა კავშირის ისტორიას. პირველივე გვერდზე დაბეჭდილია განცხადება მსახიობის დღის აღნიშვნის შესახებ და თბილისში წარმოდგენილი 14 სპექტაკლის ჩამონათვალი. საგაზეთო პუბლიკაციები ეხმიანება მსახიობთა დღესასწაულს. ამ მოვლენას ეძღვნება გ. ახალციხელის „მსახიობთა დღე – ჩვენი დღესასწაულიც არის“, დ. ჭიაბერაშვილის „სალამი“, აგრეთვე ე. ანდრონიკაშვილის „ოცნება... და მხოლოდ ოცნება“ და სხვ. იოსებ იმედაშვილის სტატიაში „ქურუმი ეროვნებისა“ საუბარია ქართული სამსახიობო სკოლის განვითარებისა და ჩამოყალიბების ეტაპებზე. ავტორი საზოგადოებას ულოცავს დღესასწაულს და მას ქართული კულტურისათვის მნიშვნელოვან მოვლენად მიიჩნევს. ამავე ნომერში დაიბეჭდა ანკეტა, რომელიც მსახიობთა საბჭომ დაუგზავნა თავის წევრებს. 1923 წლის ექვსგვერდიანი გამოცემა თავს უყრის ქართული თეატრის დაარსების 73-ე წლისთავისადმი მიძღვნილ მწერალთა და მსახიობთა სტატიებს. ქართული თეატრის მდგომარეობას, განვითარების პერსპექტივასა და პრობლემებს ასახავს დ. კანდელაკის „განათლების სახალხო კომისარის წერილი“ და გრ. რობაქიძის „ქართული თეატრი“. გაზეთში დაიბეჭდა ინტერვიუ იმჟამად საქართველოში მყოფ ალ. სუმბათაშვილ-იუჟინთან, რომელსაც ესაუბრა მსახიობი ვ. ჯიქია. საუბარი შეეხო თეატრის აწმყოს, ამოცანებს, ქართულ დრამატურგიას, თეატრალური სკოლების დაარსების საკითხს. ქართული თეატრის იუბილეს ეძღვნება აკაკი ფაღავას წერილი „73“. გაზეთში დაიბეჭდა ივ. გომართელის სტატია „ქართული ხელოვნება“, ალ. ახმეტელის „ახალი სახიობა“, კ. აბაშიძის „ქართული დრამის მოკლე მიმოხილვა“, დ. ლიხელის „ქართული თეატრი“, ალ. წუწუნავას „მისალოცი ქართული თეატრისადმი“, ვ. ფალიაშვილის „ოპერა“ და სხვ. ახლაფეხადგმულ კინოხელოვნებას ეხებოდა ვ. ბარსკის „წერილი კინემატოგრაფიაზე“. გაზეთი აქვეყნებდა მ. ბალანჩივაძის მუსიკალური ნაწარმოების „ზღაპრის“ ნოტებს, აქვე დაიბეჭდა
ს. შანშიაშვილის, შიო მღვიმელისა და ვ. რუხაძის ლექსები.
ინა ჟორდანია

ინა ჟორდანია (დ. 1877, ბერდინო, ორლოვის გუბერნია – გ. 1967, პარიზი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის, ნოე ჟორდანიას, ცოლი, სოციალ-დემოკრატი. დაიბადა მღვდელის ოჯახში.

ბიოგრაფია
1902 წელს დაამთავრა სორბონის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მომავალი ქმარი 1903 წელს პარიზში გაიცნო. 1904 საქართველოში დაქორწინდა ნოე ჟორდანიაზე. ახალგაზრდობიდანვე შეუერთდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიას, იყო მენშევიკური ფრაქციის წევრი პარტიული ფსევდონიმით „თამარი“. ქმართან ერთად აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკურ საქმიანობაში. გარკვეული პერიოდი იყო მენშევიკური ფრაქციის ბაქოს კომიტეტის წევრი, 1905 ბაქოში მეფის ჟანდარმერიამ დააპატიმრა, თუმცა ფეხმძიმობის გამო, ექიმთა შუამდგომლობით, გაათავისუფლეს. 1906 წელს მონაწილეობდა პარტიის კონფერენციაში ტამერფორსში. რუსეთის მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნების დროს ხელმძღვანელობდა არჩევნებში გამარჯვებულ სოციალ-დემოკრატ მათე სკობელევის საარჩევნო კამპანიას, რის გამოც მას აეკრძალა კავკასიაში ცხოვრება და გადასახლდა მოსკოვში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კვლავ აგრძელებდა აქტიურ პარტიულ და საზოგადოებრივ საქმიანობას. 1917 წლის ბოლოს სოციალ-დემოკრატიული სიით მონაწილეობდა რუსეთის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში.

საქართველოს დამოუკიდებლობის პერიოდში, როგორც მთავრობის თავმჯდომარის მეუღლე, აქტიურად იყო ჩართული საქველმოქმედო საქმიანობაში. ოლივერ უორდროპის ცნობით, ის ხელმძღვანელობდა „ქალთა საზოგადოებას ბავშვთა კეთილდღეობისათვის“. ნოე რამიშვილის და აკაკი ჩხენკელის ცოლებთან — მარო რამიშვილთან და მაკრინე ჩხენკელთან — ერთად აწყობდა კულტურულ საღამოებს გაჭირვებულთა და ავადმყოფ ბავშვთა დასახმარებლად. ხელს უწყობდა ქალთა განათლების წახალისებასა და სამკითხველოების გახსნას. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, დამფუძნებელი კრების მანდატით, შვილებთან ერთად ემიგრაციაში გაჰყვა მეუღლეს. შემდგომ პერიოდშიც აქტიურად აგრძელებდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. ემიგრაციული წრეების გასაძლიერებლად და გაჭირვებულთა დასახმარებლად პარიზში აწყობდა საქველმოქმედო საღამოებს, რომლისგანაც შემოსული თანხებით ტუბერკულოზისა და სხვა მძიმე დავადებების მქონე ქართველ ემიგრანტებს ეხმარებოდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში გახდა საფრანგეთის სოციალისტური პარტიის წევრი. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით.
ბრუცასებრნი

ბრუცასებრნი — ძუძუმწოვართა ოჯახი მღრღნელთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 35 სმ, კუდი მოკლეა. გარეთა ყური და თვალები რუდიმენტირებულია (თვალის კაკალი კანის ქვეშაა დამალული — აქედან სახელწოდება). ბეწვი ხშირი და რბილია; შეფერილობა — რუხ-ჩალისფერიდან მურამდე. შეგუებულები არიან მიწისქვეშა ცხოვრების ნირს (თხრიან მიწისქვეშა გზების რთულ სისტემას). სახლობენ ევროპის, წინა აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის სტეპის, ტყესტეპის, ნახევარუდაბნოსა და მთა-მდელოს ლანდშაფტებში; მთებში — ზღვის დონიდან 2500 მეტრამდე. საქართველოში, კერძოდ წალკასა და ახალქალაქის პლატოზე გვხვდება თეთრკბილა ბრუცა . აერთიანებს 6–7 გვარის 36–37 სახეობას. ყველაზე ცნობილია ჩვეულებრივი ბრუცა . იკვებებიან მცენარეთა მიწისქვეშა ნაწილებით; ზამთრისთვის საკვებს იმარაგებენ. წელიწადში 1–2-ჯერ ყრიან 1–3 ნაშიერს. ზოგჯერ ზიანი მოაქვთ, ღრნიან ტყის ნარგავების ნერგებს, ანადგურებენ ძირხვენებს, ამოჰყრიან მიწის გროვებს და სხვ.
აბდუს სალამი

მოჰამედ აბდუს სალამი (დ. 29 იანვარი, 1926, ჯანგი, პუნჯაბი — გ. 21 ნოემბერი, 1996, ოქსფორდი) — პაკისტანელი თეორეტიკოსი ფიზიკოსი. იგი 1979 წელს შელდონ ლი გლეშოუსა და სტივენ ვაინბერგთან ერთად გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. იგი იყო პირველი პაკისტანელი რომელმაც მოიპოვა ნობელის პრემია მეცნიერებაში. აგრეთვე იგი იყო მეორე პიროვნება ისლამური ქვეყნიდან ვინც მოიპოვა ეს ჯილდო ნებისმიერ დარგში (ანვარ ალ-სადათის შემდგომ) იგი იყო მრავალმხრივი მკვლევარი: მას აინტერესებდა ურდუული და ინგლისურ ენოვანი ლიტერატურა და მათში შესანიშნავად ერკვეოდა. თუმცა სალამმა მალევე მიაპყრო სკული კონცენტრაცია მათემატიკას. სალამის მენტორებს და მასწავლებლებს სურდათ, რომ იგი გამხრდარიყო ინგლისურის მასწავლებელი თუმცა მან მათემატიკა აირჩია. მის მამას სურდა, რომ შვილი შეერთებოდა ინდოეთის სამოქალაქო სამსახურს. მისი სადოქტორო ნაშრომი („მოვლენები კვანტური თეორიის დარგში“) მოიცავს სრულ და ფუნდამენტურ მუშაობას კვანტურ ელექტროდინამიკაში. ამ ნაშრომის გამოქვეყნების შემდგომ (1951) მან მიიღო საერთაშორისო ყურადღება და მოიპოვა ადამსის პრიზი.

აკადემიური კარიერა
დოქტორის ხარისხის მიღების შემდგომ სალამი დაბრუნდა ლაჰორში, სამთავრობო კოლეჯ-უნივერსიტეტში და მუშაობა დაიწყო როგორც მათემატიკის პროფესორი. ამ პოზიციას იგი 1954 წლამდე იკავებდა. 1952 წელს იგი დაინიშნა პროფესორად და მათემატიკის დეპარტამენტის მდივნად მეზობელ უნივერსიტეტში (პანჯუბის უნივერსიტეტში). 1954 წელს სალამი გახდა პაკისტანის მეცნიერებათა აკადემიის ერთ-ერთი პირველი წევრი. 1953 წელს ლაჰორის არეულობის შემდგომ სალამი დაბრუნდა კემბრიჯში და წმინდა ჯონის კოლეჯში დაიკავა მათემატიკის პროფესორის თანამდებობა. დროთა განმავლობაშ ეს განყოფილება გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული კვლევითი განყოფილება.

1957 წელს პანჯუბის უნივერსიტეტმა სალამს მიანიჭა საპატიო დოქტორის წოდება (მისი შეტანილი წვილისათვის ნაწილაკების ფიზიკაში). ამავე წელს მისი მენტორის დახმარებით სალამმა თავისი სტუდენტებისათვის დაიწყო სტიპენდიის პროგრამა პაკისტანში. მან საკუთარ სამშობლოსთან მჭიდრო კავშრი შეინარჩუნა და დროდადრო ჩადიოდა პაკისტანში. კემბრიჯსა და იმპერიულ კოლეჯში მან ჩამოაყალიბა თეორეტიკოსი ფიზიკოსების ჯგუფი, რომლების უმეტესობასაც წარმოადგენდნენ მისი პაკისტანელი სტუდენტები. სალამმა 1959 წელს მეგობრული კავშრი დაამყარა პრინსტონის უნივერსიტეტთან და სწორედ აქ შეხვდა რობერტ ოპენჰაიმერს.

პირადი ცხოვრება
აბდუს სალამის ინდივიდუალური და საჯარო ცხოვრება მკვეთრად განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან.
გუტრიეს მედალი და პრიზი (1976)
სერ დევაპრასად სარვადიკარის ოქროს მედალი (კალკუტას უნივერსიტეტი) (1977)
სამეფო მედალი (სამეფო საზოგადოება, ლონდონი) (1978)
აინშტაინის მედალი (იუნესკო, პარიზი) (1979)
ანდრეს ბელოს ორდენი (ვენესუელა) (1980)
ლომონოსოვის ოქროს მედალი (სსრკ მეცნიერებათა აკადემია) (1983)
ცოკორი

ცოკორი — მღრღნელთა გვარი ბრუცასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 15–27 სმ, კუდისა 3–7 სმ. გარეთა ყური არ გააჩნიათ, თვალები ძალიან მცირე ზომისა აქვთ. წინა კიდურებზე გაზრდილია ბრჭყალები, რომლებიც თხრასაა შეგუებული. შეფერილობა ერთფეროვანია, მურა და ნაცრისფერ-რუხი ელფერით, ფხისებრი ბეწვი არ არის განვითარებული. გვარში გაერთიანებულია 3 სახეობა. გავრცელებული არიან სამხრეთ ციმბირში, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აზიაში. ბინადრობენ ვაკისა და მთის სტეპებში. ეწევიან მიწისქვეშა ცხოვრების ნირს. თხრიან 3 მეტრამდე სიღრმის სოროების რთულ ქსელს. იკვებებიან მცენარეთა მიწისქვეშა ნაწილებით. ადგილ-ადგილ ზიანს აყენებენ სოფლის მეურნეობას. მათ ტყავს ამუშავებენ და იყენებენ როგორც მეორეხარისხოვან ბეწვეულს.
ფილ ფოდენი

ფილიპ უოლტერ ფოდენი (; დ. 28 მაისი, 2000, სტოკპორტი, ინგლისი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, „მანჩესტერ სიტისა“ და ინგლისის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

2017 წელს ფოდენი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ინგლისელი ფეხბურთელი, რომელმაც სასტარტო შემადგენლობაში დაიწყო თამაში უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის მატჩში. ის ასევე არის საუკუნეში დაბადებული პირველი მოთამაშე, რომელმაც ჩემპიონთა ლიგაზე შეძლო გოლის გატანა. ამასთან ერთად, 2018 წელს „მანჩესტერ სიტიმ“ მოახერხა პრემიერ ლიგის მოგება, რის შედეგადაც ფოდენი გახდა ამ ტურნირის ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული.

მიღწევები
საკლუბო
მანჩესტერ სიტი:(18)
პრემიერ ლიგა (6): 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24
ინგლისის ლიგის თასი (4): 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21
ინგლისის ასოციაციის თასი (2): 2019, 2023
ინგლისის სუპერთასი (3): 2018, 2019, 2024
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2022–23, ფინალისტი: 2020–21
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2023
ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2023

სანაკრებო
ინგლისი:
ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2020, 2024
ედერსონ მორაესი

ედერსონ სანტანა დე მორაესი (; დ. 17 აგვისტო, 1993, ოზასკუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, პოზიციით მეკარე. იცავს „ფენერბახჩეს“ ღირსებას. 2017 წლიდან 2025 წლამდე თამაშობდა „მანჩესტერ სიტიში,“ რომელმაც ის პორტუგალიური „ბენფიკასგან“ 35 მილიონი ფუნტის სანაცვლოდ შეიძინა. ამ ტრანსფერის შედეგად, ედერსონი 2018 წლის მაისამდე ითვლებოდა მსოფლიო ფეხბურთის ისტორიის ყველაზე ძვირადღირებულ მეკარედ.

მიღწევები
საკლუბო
ბენფიკა:(4)
პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა (2): 2015–16, 2016–17
პორტუგალიის საფეხბურთო თასი (1): 2016–17
პორტუგალიის ლიგის თასი (1): 2015–16

მანჩესტერ სიტი:(18)
პრემიერ ლიგა (6): 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24
ინგლისის ლიგის თასი (4): 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21
ინგლისის ასოციაციის თასი (2): 2019, 2023
ინგლისის სუპერთასი (3): 2018, 2019, 2024
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2022–23, ფინალისტი: 2020–21
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2023
ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2023

სანაკრებო
ბრაზილია: (1)
კოპა ამერიკა (1): 2019
მიხაილოვკა (არშალის რაიონი)

მიხაილოვკა — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. შედის მიხაილოვკის სასოფლო ოკრუგში. ატოკ კოდი — 113449100.

მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 1659 კაცს, რომლის 45% ეთნიკურად რუსი იყო, ხოლო 25% — გერმანელი.

1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 1428 ადამიანი (676 მამაკაცი და 752 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 1212 ადამიანს შეადგენს (593 მამაკაცი და 619 ქალი).
ნიკოლაევკა (არშალის რაიონი)

ნიკოლაევკა — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. შედის მიხაილოვკის სასოფლო ოკრუგში. ატოკ კოდი — 113449200.

მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 558 კაცს, რომლის 47% ეთნიკურად რუსი იყო, ხოლო 20% — გერმანელი.

1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 437 ადამიანი (213 მამაკაცი და 224 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 337 ადამიანს შეადგენს (172 მამაკაცი და 165 ქალი).