მაურო ჯულიანი

მაურო ჯუზეპე სერგიო პანტალეო ჯულიანი (დ. 27 ივლისი 1781 – გ. 8 მაისი 1829) - იტალიელი გიტარისტი, ჩელისტი, მომღერალი და კომპოზიტორი. ჯულიანი იყო მე-19 საუკუნის დასაწყისის გიტარის წამყვანი ვირტუოზი.

ბიოგრაფია
მიუხედავად იმისა, რომ იგი დაიბადა ბისკელიში, ჯულიანიმ ძირითადად განათლება მიიღო ბარლეტაში, სადაც ის თავის ძმასთან, ნიკოლასთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად სიცოცხლის პირველ წლებში. მისი პირველი ინსტრუმენტი ჩელო იყო რასაც შემდგომში ვიოლინოს შესწავლაც მოჰყვა. შემდგომში მან თავი მიუძღვნა გიტარას და მოკლე დროში გახდა წამყვანი გიტარისტი. მისი მასწავლებლების ვინაობა უცნობია.

იგი დაქორწინდა მარია ჯუზეპე დელ-მონაკოზე. 1801 წელს მათ შეეძინათ შვილი მაიკლი. 1806 წლის ზაფხულისთვის, იტალიაში კონტრაპუნქტის, ჩელოსა და გიტარის შესწავლის შემდეგ, იგი ოჯახის გარეშე გადავიდა ვენაში . იქ მან დაიწყო ურთიერთობა ვენელ ანა ვიზენბერგერთან (1784–1817), რომელთანაც ერთად ჰყავდა 4 ქალიშვილი: მარია უილმუტი (დაბ. 1808), ალოიზია უილმუტი (დაბ.1810), ემილია ჯულიანი (დაბ.1813) და კაროლინა ჯულიანი (დაბ.1807).

ვენაში გაეცნო კლასიკურ ინსტრუმენტულ სტილს. 1807 წელს ჯულიანმა დაიწყო საკუთარი კომპოზიციების გამოცემა. მისმა საკონცერტო ტურნეებმა ის მთელ ევროპაში წაიყვანა და აღიარეს თავისი ვირტუოზობითა და მუსიკალური სტილით. მაურომ მიაღწია მნიშვნელოვან წარმატებებს და გახდა ცნობილი სახე მუსიკალურ წრეებში, რომელიც უტოლდება მე-19 საუკუნის დასაწყისში ავსტრიის დედაქალაქში მოღვაწე ბევრ ინსტრუმენტალისტსა და კომპოზიტორს.

ჯულიანმა განსაზღვრა გიტარის ახალი როლი ევროპული მუსიკის კონტექსტში. ის იცნობდა ავსტრიული საზოგადოების უმაღლეს მოღვაწეებს და გამოჩენილ კომპოზიტორებს, როგორებიც არიან: როსინი, ბეთჰოვენი და თანამშრომლობდა ვენის საუკეთესო აქტიურ საკონცერტო მუსიკოსებთან. 1815 წელს ის იყო ოფიციალური საკონცერტო არტისტი ვენის კონგრესის დღესასწაულებზე. ორი წლით ადრე კი 1813 წლის 8 დეკემბერს, მან დაუკრა ჩელოზე ბეთჰოვენის მეშვიდე სიმფონიის პრემიერაზე.

ვენაში ჯულიანს მცირე წარმატება ჰქონდა, როგორც კომპოზიტორს. ის ძირითადად მუშაობდა გამომცემელ არტარასთან, რომელმაც გამოაქვეყნა მისი მრავალი ნამუშევარი გიტარისთვის, მაგრამ ურთიერთობა ჰქონდა სხვა ადგილობრივ გამომცემლებთან, რომლებიც ავრცელებდნენ მის კომპოზიციებს მთელ ევროპაში. მან აქაც განავითარა პედაგოგიური კარიერა: მის მრავალრიცხოვან სტუდენტებს შორის იყვნენ იან ნეპომუცენ ბობროვიჩი და ფელიქს ჰორეცკი .

1819 წელს ჯულიანმა დატოვა ვენა: (ძირითადად ფინანსური მიზეზების გამო) მას ელოდა ფინანსური მოგება საკონცერტო ტურნეზე ბოჰემიისა და ბავარიის გავლით. ის დაბრუნდა იტალიაში, გაატარა დრო ტრიესტესა და ვენეციაში და საბოლოოდ დასახლდა რომში. 1822 წელს მან იტალიაში მოიყვანა თავისი უკანონო ქალიშვილი ემილია. ემილიამ განათლება მიიღო 1821-1826 წლებში დასთან დედათა მონასტერში . რომში მას მცირე წარმატება ჰქონდა, გამოაქვეყნა მხოლოდ რამდენიმე კომპოზიცია და მხოლოდ ერთი კონცერტი გამართა.

1823 წლის ივლისში მან დაიწყო მოგზაურობის სერია ნეაპოლში მამასთან, რომელიც მძიმედ იყო დაავადებული.

ბოლო წლებში ის ხშირად გამოდიოდა დუეტ კონცერტებში თავის ქალიშვილ ემილიასთან ერთად, რომელიც გახდა გიტარის გამოცდილი შემსრულებელი. 1827 წლის მიწურულს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა. და გარდაიცვალა ნეაპოლში 1829 წლის 8 მაისს.

ნამუშევრები
თემა და ვარიაც
როგორც გიტარის კომპოზიტორს, მას ძალიან უყვარდა თემა და ვარიაციები - ძალიან პოპულარული ფორმა ვენაში. მას ჰქონდა შესანიშნავი უნარი, მელოდია ჩაექსოვა მუსიკალური ეფექტის მქონე პასაჟში, მაგრამ ინსტრუმენტის იდიომის ერთგული რჩებოდა.

ჯულიანის, როგორც კომპოზიტორის მიღწევები მრავალრიცხოვანი იყო. ჯულიანის 150 კომპოზიცია გიტარისთვის ოპუსის ნომრით წარმოადგენს მეცხრამეტე საუკუნის გიტარის რეპერტუარის გულს. მან შეადგინა უაღრესად რთული ნაწარმოებები სოლო გიტარისთვის, ასევე ნამუშევრები ორკესტრისთვის და გიტარა-ვიოლინო და გიტარა-ფლეიტა დუეტებისთვის.

ჯულიანის მნიშვნელოვანი ნაწარმოებებია: მისი სამი გიტარის კონცერტი (ოპ. 30, 36 და 70), ექვსი ფანტაზიის სერია გიტარის სოლოსთვის, . 119–124, რომელიც ეფუძნება როსინის ოპერების ნაკრებს სახელწოდებით "როსინიანი"; რამდენიმე სონატა ვიოლინოსა და გიტარისთვის, ფლეიტისა და გიტარისთვის. მან ასევე გადაწერა მრავალი სიმფონიური ნაწარმოები, როგორც სოლო გიტარისთვის, ასევე გიტარის დუეტისთვის. ერთ-ერთი ასეთი ტრანსკრიფცია ერთვის როსინის "სევილიელი დალაქის" უვერტიურას, ორი გიტარისთვის. არსებობს კიდევ მრავალი დიდაქტიკური ნამუშევარი, რომელთა შორის არის გიტარის მეთოდი, რომელსაც თანამედროვე შემსრულებლებიც იყენებენ.

დღეს ჯულიანის კონცერტები და სოლო ნაწარმოებები ფართოდ არის შესრულებული პროფესიონალების მიერ.