მევის გალანტი

მევის ლესლი დე ტრეფორდ გალანტი (დ. 11 აგვისტო, 1922 — გ. 18 თებერვალი, 2014) — კანადელი მწერალი, რომელიც ცხოვრების უდიდესი დროის მანძილზე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საფრანგეთში. ცნობილია მოთხრობებით, თუმცა ასევე წერდა რომანებს, პიესებსა და ესეებს. იგი 1932 წელს ღვიძლის დაავადებით გარდაიცვალა, რის შემდეგაც გალანტის დედა მალევე ხელახლა დაქორწინდა და ნიუ-იორკში გადავიდა, ქალიშვილი კი მეურვესთან დატოვა.

გალანტმა განათლება კანადისა და აშშ-ის საჯარო, კერძო და სამონასტრო სკოლებში მიიღო.

1942 წელს მევისი ჯონ გალანტზე, უინიპეგელ მუსიკოსზე, დაქორწინდა. გალანტის ბიოგრაფის მიხედვით, მწერლის ქორწინება „ბევრად უფრო ხანმოკლე იყო, ვიდრე ამას თარიღები მოწმობენ, რადგან მისი ქმარი უმეტესი დროის მანძილზე სამხედრო სამსახურში იმყოფებოდა.“

კარიერა
ხანმოკლე დროით გალანტი კანადის ეროვნულ კინოსაბჭოში მუშაობდა,

1950 წელს გალანტმა ჟურნალისტობას თავი გაანება, რათა მთელი დრო მწერლობისთვის დაეთმო. მალევე ჟურნალმა გალანტის სხვა მოთხრობებიც გამოაქვეყნდა, მათ შორის „ივნისის დილა“ და „პიკნიკი“, თუმცა მწერალმა ამის შესახებ არაფერი იცოდა, რადგან მისმა ლიტერატურულმა აგენტმა ჰონორარი თავად მიითვისა, მას საავტორო უფლებებისთვის 1,535 დოლარი გადასცა, და უთხრა, რომ ჟურნალმა მოთხრობები დაიწუნა. იგი ჟურნალს არ აწვდიდა ცნობებს გალატის საცხოვრებელი ადგილის შესახებ, რათა მისი წარმომადგენლები უშუალოდ მას არ დაკავშირებოდნენ. გალანტმა თავისი მოთხრობების გამოქვეყნების შესახებ შემთხვევით შეიტყო, როცა ჟურნალს ბიბლიოთეკაში კითხულობდა. იგი -ის მხატვრული განყოფილების რედაქტორ უილიამ მაქსველს დაუკავშირდა, რამაც მწერალსა და ჟურნალს შორის მტკიცე თანამშრობლობის ჩამოყალიბებას დაუდო საფუძველი.

კარიერის ადრეულ პერიოდში, კანადელი ლიტერატურული კრიტიკოსები გალანტის შესახებ წერდნენ, რომ ემიგრანტის სტატუტის გამო მის შემოქმედებას კანადელი მკითხველი არ იცნობდა. 1970-იან წლებამდე გალანტის წიგნები არც ერთ კანადურ გამომცემლობას არ გამოუცია და მხოლოდ ძვირადღირებული და იშვიათი ამერიკული ექსპორტის სახით ხვდებოდა ქვეყანაში, სანამ გამომცემლობამ მოთხრობათა კრებულის „მეთხუთმეტე რაიონიდან“ საავტორო უფლებები არ შეისყიდა. ჟურნალისტი დაგლას გიბლონი წერს, რომ აღნიშნულ პრობლემაში წვლილი ორივე მხარეს მიუძღოდა, რადგან გალანტს არასოდეს უცდია კანადურ გამომცემლობებთან თანამშრობლობა, სანამ მას 1970-იანი წლების დასასრულს მაკმილანის რედაქტორი დაგლას გიბსონი არ დაუკავშირდა. წიგნმა 1981 წელს ინგლისურენოვანი პროზისთვის გენერალ-გუბერნატორის პრემია მოიპოვა.

კრიტიკული გამოხმაურება
გრაცია მერლერი თავის წიგნში „მევის გალანტი: ნარატიული ნიმუშები და საშუალებები“ წერს: „მევის გალანტის მოთხრობებში მთავარი როლს არც სიუჟეტური ხაზის და არც პერსონაჟის ფსიქოლოგიური განვითარება ასრულებს. მწერლის მთავარი მიზანი სპეციფიკური სიტუაციის განვითარება და სულიერი თუ გონებრივი მდგომარეობის რეკონსტრუქციაა.“ გალანტის მოთხრობებში ხშირად ვხვდებით ემიგრანტ პერსონაჟებს, რომლებიც თავს დაკარგულად ან იზოლირებულად გრძნობენ. მწერალი აგრეთვე წერს ილუზიებსა და რეალობას შორის მოქცეულ ცხოვრებაზე.

1978 წელს ჟურნალში ჯეფ ჰენკოკმა გალანტს ერთ-ერთი საუკეთესო კანადელი პროზაიკოსი უწოდა. მან მწერლის შემოქმედება „დამარხულ საგანძურს“ შეადარა, რომელსაც აღმოჩენა სჭირდება.

ფაშიზმის ასახვა
გალანტის მოთხრობებში ხშირად ვხვდებით ფაშიზმის თემას. მან თავისი 1973 წლის კრებულის „პენგეცის კვანძი“ შესახებ განაცხადა: „ესაა წიგნი იმის შესახებ, თუ საიდან წარმოიშვა ფაშიზმი... არა ისტორიული მიზეზების, არამედ ადამიანებში არსებული შესაძლებლობების შესახებ.“ ფაშიზმის თემატიკაზე კრიტიკოსები გამოარჩევენ გალანტის მოთხრობას „სპეკის იდეა“, რომელშიც ფაშიზმის ფსიქოლოგიური მოთხოვნის ასახვას ვხვდებით. მოთხრობა 1970-იანი წლების საფრანგეთში მცხოვრები არტ-დილერის შესახებ მოგვითხრობს, რომელიც თანდათან ფაშისტური იდეოლოგიის გამოხატვას იწყებს. ამასთანავე, გარკვეული დეტალები აბსოლუტურად უარყოფს მის ფაშისტურ იდეოლოგიასთან კავშირს. „სპეკის იდეა“ გალანტის ყველაზე ფართოდ ანთოლოგიზირებული ნაშრომია.

კინოკრიტიკოსი ენდი ლეიმის მიხედვით, მოთხრობის „სპეკის იდეა“ პროტაგონისტი შეგვიძლია განვიხილოთ, როგორც ფაშისტი, თუმცა „არა იდეოლოგიურ დონეზე.“ 1970-იან წლებში საფრანგეთში მიმდინარეობდა დებატები მეორე მსოფლიო ომში ქვეყნის ნაცისტებთან თანამშრობლობის შესახებ, რასაც ლეიმი გალანტის მოთხრობის ისტორიულ საფუძვლად მიიჩნევს. იგი წერს, რომ მოთხრობა „იმ ფრანგი მოსახლეობის დამოკიდებულების დრამატიზებაა, რომლებიც გულგრილობისა და პირადი ინტერესების გამო მიმღებლობას გამოხატავდნენ ფაშისტური იდეოლოგიის მიმართ.“