iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გოგა შავერზაშვილი

გოგა შავერზაშვილი (დ. 4 აგვისტო, 1950, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1975–1980 წლებში იყო ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი(პედაგოგ–პრაქტიკანტი). 1973 წლიდან თბილისის „ნიჭიერთა ათწლედის“ პედაგოგი(ფორტეპიანო). 1992 წლიდან ე. მიქელაძის სახელობის მუსიკალური კოლეჯის პედაგოგი(კომპოზიცია). 2006 წლიდან ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი(კომპოზიცია), 1995 წლიდან ასოცირებული პროფესორი. თხზულებები: „პოემა–ელეგია“ სიმებიანი ორკესტრისათვის(1990), სიმფონია(2010), „პოემა“ სიმებიანი ორკესტრისათვის(2015). ინსტრუმენტული კონცერტები: საფორტეპიანო 1(1984, სამ ნაწილიანი), სავიოლინო 1, 2(1991, 1993), საფორტეპიანო 2(1992), ფანტაზია ფორტეპიანოს, ვიოლინოს, ვიოლონჩელოსა და ორკესტრისათვის(2015, პირველი შესრულება). კამერულ–ინსტრუმენტული ნაწარმოებები: სიმებიანი კვარტეტ 1, 2(1993, 2012), სავიოლინო სონატა(1983), 6 საფორტეპიანო სონატა(1987–2001), „ტრანსკრიფციები მ. ბალანჩივაძის თემებზე“(2013), საფორტეპიანო ტოკატა(2014), საფორტეპიანო პიესები და საფორტეპიანო იმპროვიზაციები ჯაზურ და კლასიკურ თემებზე. 2 პიესა სოლო ალტისათვის(1980), „განწყობილებანი“ ფლეიტის, კლარნეტისა და ფორტეპიანოსათვის(1993), „ჯაზ–ხორუმი“ ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის(2015). კამერულ–ვოკალური ნაწარმოებები: „4 სიმღერა ქართულ ხალხურ ლექსებზე“ დაბალი ხმისა და ფორტეპიანოსათვის(1982), ვოკალური ციკლი „ციურნი ხმები“ მაღალი ხმისა და ფორტეპიანოსათვის ი. ჭავჭავაძის ლექსებზე(1993), რომანსი „საყურე“ დაბალი ხმისა და ფორტეპიანოსათვის ნ. ბარათაშვილის ლექსზე(2011), საბავშვო სიმღერები. საგუნდო ნაწარმოებები: 3 გუნდი შერეული გინდისათვის ვაჟა–ფშაველას ლექსებზე(1984), 3 გუნდი „გალობანი გიორგისნი“ ქალთა გუნდისათვის(2011). გასტროლები: რუსეთი, უნგრეთი, საფრანგეთი, დანია, ინგლისი, გერმანია; კომპოზიტორ ალექსანდრე შავერზასვილისა და მუსიკისმცოდნე ა. ქავთარაძის ვაჟიშვილი; პიანისტი, კონცერტმაისტერი, ჯაზმენი–იმპროვიზატორი.

ორგანიზაციის წევრი
საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობა, წევრი
საქართველოს კომპოზიტორთა კავშრი, წევრი

ჯილდოები
2014 — საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს კონკურსი, ლაურეატი
ნაწარმოებისთვის : საფორტეპიანო ტოკატა
2012 — საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა
ნაწარმოებისთვის : „ნოველეტ“ი კლარნეტისა და გიტარისთვის
2012 — საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს კონკურსი, ლაურეატი
ნაწარმოებებისთვის : „პასტორალი“ ფლეიტის, ვიოლინოს, ჩელოსა და ორი გიტარისთვის
2010 — საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს კონკურსი, ლაურეატი
ნაწარმოებებისთვის : სიმებიანი კვარტეტი 2, რომანსი დაბალი ხმისა და ფორტეპიანოსათვის
2004 — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის პრემია, „წლის საუკეთესო კომპოზიტორი“
საფორტეპიანო ტრიოსთვის 1
1985 — ახალგაზრდა კომპოზიტორების საკავშირო კონკურსი, ლაურეატი (მოსკოვი)
საფორტეპიანო კონცერტისთვის 1
1972 — ამიერკავკასიის მუსიკოს-შემსრულებელთა კონკურსი, ლაურეატი (ბაქო)
გაიოზ ცინცაძე

გაიოზ ცინცაძე (დ. 12 იანვარი, 1926, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. თერაპევტ–კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, მუნიციპალური გაერთიანებული კარდიოლოგიური კლინიკის დირექტორი, საქართველოს მედიკო–ბიოლოგიური აკადემიის აკადემიკოსი.

ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1948–1951 წლებში იყო თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს ორდინატორი, 1951 წლიდან კი ექიმთა დიპლომის შემდგომი განათლების თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის თერაპიისა და კარდიოლოგიის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი, კათედრის გამგე, პროფესორი. ავტორია 92 სამეცნიერო ნაშრომის. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 1 სადოქტორო და 15 საკანდიდატო დისერტაცია.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "ბალისტოკარდიოგრაფიული და ელექტროკარდიოგრაფიული მონაცემების შედარებითი დიაგნოსტიკური მნიშვნელობა კორონალური სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის დროს", დაიცვა 1960 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაციის თემა - "არტერიული ჰიპერტონია და გულის უკმარისობა", 1976 წელს.

ჯილდოები
1998 - ღირსების ორდენი
1980 - საქართველოს სახელმწიფო პრემია
საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
ისმაილ ყარა

ისმაილ ყარა (დ. 1945 — გ. 1998) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
თურქეთში მცხოვრებ ქართველთა ეროვნული ცნობიერების გაღვივების საქმეში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მწერალმა ისმაილ ყარა შავიშვილმა, რომლის თურქულენოვანი შემოქმედების მთავარი თემა თურქეთში მცხოვრები ქართველების ყოფა-ცხოვრების მხატვრული წარმოსახვაა.

მწერალი 1945 წელს დაიბადა იმერხევის ქართულ სოფელ შოლთისხევში. მიუხედავად იმისა რომ ხსენებული რეგიონი სამ საუკუნეზე მეტია თურქეთის შემადგენლობაშია მოქცეული, მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს იქ კვლავაც ქართველები შეადგენენ. აღნიშნულმა გარემომ არსებითად განმსაზღვრელი ზეგავლენა იქონია ისმაილ შავიშვილის ეროვნული ცნობიერების ჩამოყალიბებაზე. პირველდაწყებითი განათლება წყალსიმერის დაწყებით სკოლაში მიიღო. იმერხეველთა ყოველდღიურ ყოფაში ქართული ენა იმდენად ფართოდ ყოფილა დამკვიდრებული, რომ მოსწავლეთა უდიდეს ნაწილს საერთოდ არ სცოდნია თურქული, რაც ხელს უშლიდა სასწავლო პროცესის ნორმალურად წარმართვის საქმეს. ვითარების გამოსწორების მიზნით, სკოლის ხელმძღვანელობას მოსწავლეებისათვის მშობლიურ ენაზე საუბარი აუკრძალავს და ამ ბრძანების შესრულებაზე მკაცრი კონტროლი დაუწესებია. სოფლის დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ ისმაილმა სწავლა ჯერ ართვინის საშუალო სკოლაში განაგრძო, შემდეგ კი დუზჯეს ლიცეუმში, რომელიც 1961 წელს დაასრულა. ეკონომიკური გაჭირვების გამო უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის გაგრძელება ვეღარ შეძლო. ანკარაში ორწლიანი ეკონომიკური კურსები დაამთავრა და სხვადასხვა დროს ეკონომისტად მუშაობდა რიზეში, ყარადერეში, ორჰანგააზში, ქელესსა და ინეგოლში. 1969 წელს მწერალმა ცოლად შეირთო ქართველი ქალი ხატიჯე სარაჩი (ნიღმაძე). 1984 წლიდან ისმაილი ქალაქ ინეგოლში დასახლდა. ინეგოლში დასახლება მწერალმა, იმიტომ გადაწყვიტა, რომ ეს ქალაქი ძირითადად ქართველებით იყო დასახლებული.

ისმაილ შავიშვილის ქარუთლი ცნობიერაბა მთელი ძალით არის გამოვლენილი მის მხატვრულ შემოქმედებაში, კერძოდ, რომანში „მაჭახლის უღელტეხილი“, რომელის ქართული თარგმანი გამომცემლობა „აჭარამ“ 1992 წელს 20 000 ტირაჟით გამოსცა. წიგნი ქართულ ენაზე თარგმნეს მწერლის მეუღლემ ხატიჯე სარაჩმა და მწერალმა ემენ დავითაძემ.

1989 წელს ისმაილ შავიშვილმა საქართველოში მისი მოგზაურობის შედეგად მიღებული შთაბეჭდილებები აღწერა. ამ მოგზაურობას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას და ემოციურ სიმძაფრეს სძენდა ის ფაქტი, რომ ამით მწერალმა და მისი ოჯახის წევრებმა პირველად ნახეს თავიანთი ისტორიული სამშობლო. ისმაილ შავიშვილის პუბლიცისტური ნარკვევბის ციკლი უაღრესად საინტერესოა იმითაც, რომ იგი თურქეთში მცხოვრები ჩვენებურების ეროვნულ ყოფასთან და ცნობიერებასთან დაკავშირებული საჭირბოროტო საკითხების შესახებაც გვაწვდის გარკვეულ ინფორმაციას. მწერალი თავისი მოღვაწეობის ერთ-ერთ უმთავრეს მოვალეობად ჩვენებურების ზეპირი შემოქმედების შეგროვებას მიიჩნევდა. მისი მიზანი იყო თურქეთში მცხოვრებ ქართველებში გავრცელებული თქმულებების შეგროვება და ცალკე წიგნად გამოცემა. სამწუხაროდ ისე გარდაიცვალა, რომ ვერ მოასწრო ჩვენი თანამემამულეების ზეპირსიტყვიერების ნიმუშების ცალკე წიგნად გამოცემა. 1998 წელს ისმაილ ყარა შავივიშვილი ინეგოლში გარდაიცვალა.
ვენცესლავ რიხტერი

ვენცესლავ რიხტერი (ხორვ. ; დ. 8 აპრილი 1917, დონია-დრენოვა — გ. 2 დეკემბერი, 2002, ზაგრები) — ხორვატი არქიტექტორი. იგი აგრეთვე ცნობილია თავისი ნამუშევრებით ხელოვნების სხვადასხვა დარგში, რომელთა შორისაა: სკულპტურა, გრაფიკა, ფერწერა, ქანდაკება და სცენის დიზაინი.

ბიოგრაფია
1949 წელს ვენცესლავ რიხტერმა დაამთავრა ზაგრების უნივერსიტეტის ტექნიკური ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით. მისი ხელმძღვანელი გახლდათ პროფესორი ზდენკო სტრიჯიჩი. იგი გახლდათ ხელოვნების ჯგუფის 51-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, რომლის აქტიური წევრები 1950-1956 წლებში იყვნენ არქიტექტორები: ბერნარდო ბერნარდი, ზდრავკო ბრეგოვაცი, ბოზიდარ რაშიცა და ვლადიმერ ზახაროვიჩი, ასევე მხატვრები ვლადო კრისტლი, ივან პისელი და ალექსანდრე სრნეცი. რიხტერი ასევე იყო წევრი მხატვრული მოძრაობისა „ახალი ტენდენციები“  (1961 წლიდან).

ვენცესლავ რიხტერმა დააპროექტა საგამოფენო პავილიონები (1958 წელს მსოფლიო გამოფენისთვის ბრიუსელში, ტურინსა და მილანში), რამდენიმე მუზეუმის შენობა. დაკავებული იყო  სამრეწველო და ინტერიერის დიზაინით. 1962 წლიდან რიხტერმა დაიწყო ქანდაკების ხელოვნების შესწავლა, რასაც მოჰყვა მისი "" ქანდაკებების სერია.

1955 წელს ვენცესლავ რიხტერი მონაწილეობდა ზაგრების პირველი ტრიენალეს ორგანიზებაში.  ხელოვნებისა და დიზაინის ფესტივალზე ცდილობდა გაეერთიანებინა დიზაინის დისციპლინების ფართო სპექტრი, მათ შორის გამოყენებითი ხელოვნება, ინდუსტრიული დიზაინი და სახვითი ხელოვნება. მეორე ტრიენალე მხოლოდ ოთხი წლის შემდეგ გაიმართა. იგი ისეთივე წარუმატებელი იყო, როგორც პირველი ბიენალე, როდესაც ცდილობდა მოდერნისტული დიზაინის პოპულარიზაციას.

ვენცესლავ რიხტერმა მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა გამოფენებში ხორვატიაში და მის ფარგლებს გარეთ.  მათ შორის იყო: ხელოვნებისა და ხელოსნობის მუზეუმი ზაგრებში (1964), ოლბრაიტ-ნოქსის სამხატვრო გალერეა ბუფალოში (1968), თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი ზაგრებში (1968), სტემპფლის გალერეა ნიუ-იორკში (1968), სემიხა უბერის გალერეა ციურიხში (1969), ვენეციის ბიენალე (1972), გალერეა 58 რაპერსვილში (1972), დელნავილიოს გალერეა მილანში (1973), ალ ჩენტროს გალერეა ნეაპოლში (1973), ვისკონტის გალერეა მილანში (1976) და გალერეა ლა ლოჯა უდინეში (1977).

პრემიები და ჯილდოები
ვენცესლავ რიხტერს მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო, მათ შორის ქალაქ ზაგრების პრემია (1959), ოქროს მედალი მილანის მე-13 ტრიენალზე (1964), სკულპტურის პრიზი სან - პაულუს მე-11 ბიენალეზე (1971) და ჰერდერის პრემია (1981). მას ასევე მიღებული აქვს ორი ჯილდო მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული მიღწევისთვის: ვიქტორ კოვაჩიჩის პრემია (1988) და ვლადიმერ ნაზორის პრემია (1993). რიხტერის გრაფიკის რეტროსპექტიული გამოფენა "გეომეტრია და სპონტანურობა" მოეწყო ხორვატიის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის გრაფიკულ ოთახში ზაგრებში 2002 წელს.

რიხტერის გამოფენა
ვენცესლავ რიხტერის და ნადი კარეშ-რიხტერის კოლექცია განთავსებულია ვხროვეცის ვილაში (ზაგრები). იმართება ზაგრების თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის მიერ.
რუხი კარდინალი

რუხი კარდინალი, ან რუხი უწმინდესობა — გამორჩეული გავლენის მქონე გადაწყვეტილების მიმღები პირი ან მრჩეველი, რომელიც მოქმედებს „კულისებს მიღმა“, არასაჯარო ან არაოფიციალურ თანამდებობაზე, ან თანამდებობის გარეშე, და ინარჩუნებს განსაკუთრებულ გავლენას ფორმალური თანამდებობების მქონე პირებსა და მათ შერჩევაზე.

ფრაზის პირველი ადრესატი იყო ფრანსუა ლეკლერკ დიუ ტრემბლე, კარდინალ რიშელიეს მარჯვენა ხელი. ლეკლერკი იყო კაპუცინელი ბერი, რომელიც ცნობილი იყო რუხი სამოსით, ხოლო მიმართვა „მისი უწმინდესობა“ გამოიყენება რომის კათოლიკური ეკლესიის კარდინალთან მიმართებაში. მიუხედავად იმისა, რომ ლეკლერკი არასოდეს გამხდარა კარდინალი, მის გარშემო მყოფები მას ასე უწოდებდნენ კარდინალ რიშელიეზე გავლენის გამო.

ლეკლერკი მოხსენიებულია რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში. ოლდოს ჰაქსლიმ დაწერა ლეკლერის ინგლისური ბიოგრაფია სახელწოდებით რუხი უწმინდესობა. ფართოდ ცნობილია ასევე ჟან-ლეონ ჟერომის 1873 წლის ნახატი ' , რომელზეც ლეკლერკი კიბეზე ჩამოდის და კარგად ჩანს მისდამი სხვა ადამიანების პატივისცემა. ლეკლერკი ნახსენებია ალექსანდრე დიუმას რომანში „სამი მუშკეტერი“, როგორც პერსონაჟი მამა ჯოზეფი, რიშელიეს ძლევამოსილი თანამოაზრე.

იაროსლავ კაჩინსკი ხშირად მიიჩნევა პოლონეთის რეალურ მმართველად. კაჩინსკის არ უკავია სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობა, მაგრამ არის მმართველი პარტიის თავმჯდომარე და ორჯერ აირჩია, თუ ვინ გახდებოდა პოლონეთის პრემიერ-მინისტრი. არსებული ტრადიციის საწინააღმდეგოდ - როდესაც პარტიის ლიდერი უნდა გამხდარიყო პრემიერ-მინისტრი - კაჩინსკიმ თანამდებობაზე სხვა ადამიანები დანიშნა. მიუხედავად იმისა, რომ მას არ აქვს ოფიციალური თანამდებობა მთავრობაში, ის ხშირად ხვდება უცხოელ ლიდერებს და წარმომადგენლობით ფუნქციას ასრულებს, მათ შორის, როგორც წარმომადგენლობითი ფუნქციის მატარებელი, ის შეხვდა ანგელა მერკელს,დონალდ ტრამპს, ვოლოდიმირ ზელენსკისა და სხვებს. საქართველოში რუხ კარდინალად სხვადასხვა მიმომხილველები მიიჩნევენ ბიძინა ივანიშვილს.
აქდერე (ქემალფაშის რაიონი)

აქდერე — სოფელი ქემალფაშის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 84 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ქემალფაშიდან 4,6 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 117 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ზენდიდი.

ისტორია
სოფელ აქდერეს ძველი სახელი არის ზენდიდი. ლაზური ტოპონიმი ზენდიდი (ზენდიდი) წარმოდგება სიტყვებისგან „ზენი“ (ზენი), რაც ნიშნავს „ვაკეს“, და „დიდი“ (დიდი), რაც ნიშნავს „დიდს“, შესაბამისად მნიშვნელობა არის „დიდი ვაკე“. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ზენდიტი“ ან „ზენდიდი“. საქართველოში, ქედის მუნიციპალიტეტის საზღვრებში არსებობს სოფელი სახელწოდებით ზენდიდი (ზენდიდი). ჰოპას რაიონის ბალიქოის სოფლის ძველი სახელიც ზენდიდი იყო.

ზენდიდის სოფელი, რომელიც მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, 1547 წელს სრულად დაიპყრეს ეს რეგიონი. ზენდიდის სოფელი 1877-1878 წლების ოსმალეთ-რუსეთის ომის შემდეგ, საომარი კომპენსაციის ნაწილის სახით, ოსმალეთის იმპერიამ რუსეთს გადასცა. რუსული მმართველობის დროს, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში მოგზაურობის დროს ჩაწერილ შენიშვნებში, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი რუსულად დაწერა როგორც ზენდიდი და აღნიშნა, რომ სოფელში 19 ოჯახში 111 ადამიანი ცხოვრობდა. ყიფშიძის ჩანაწერებიდან ჩანს, რომ ეს მოსახლეობა შედგებოდა ჰემშინებისგან.

აქდერე, მას შემდეგ რაც 1921 წელს თურქეთის საზღვრებში მოექცა, ჩანაწერებში სოფლად აღარ იხსენიება. 1990-იან წლებში, როდესაც ის კვლავ სოფლად გადაკეთდა, ის შედიოდა ჰოპას რაიონის ქემალფაშას დასახლებაში. 2017 წელს ბრძანებულებით ქემალფაშა გამოეყო ჰოპას რაიონს და გახდა ცალკე რაიონი, და აქდერე გახდა ამ რაიონის სოფელი.
მამუკა მამულაშვილი

მამუკა (უშანგი) მამულაშვილი (დ. 22 აპრილი, 1978, თბილისი) — ქართველი სამხედრო, მოხალისე, უკრაინაში ქართული ლეგიონის მეთაური. ნონა მამულაშვილის ძმა.
ცხოვრება
დაბადება
მამუკა მამულაშვილი დაიბადა 22 აპრილს, 1978 წელს თბილისში.

აფხაზეთის ომი
მამულაშვილი საქართველოსთვის იბრძოდა აფხაზეთის ომში (1992-1993) 14 წლის ასაკში მამამისთან ერთად, რომელიც ქართველი სამხედრო ოფიცერი იყო. მამულაშვილი მოგვიანებით იხსენებს: „ჩემი პირველი ომი იყო 1990-იან წლებში, აფხაზეთში“.

საქართველოში დაბრუნება
ჩეჩნეთის პირველი ომის შემდეგ მამულაშვილი სწავლის დასამთავრებლად პარიზში გაემგზავრა.

ქართული ლეგიონი
2014 წელს მამულაშვილი ქართული ლეგიონის ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი იყო.
აბესალომ ყურაშვილი

აბესალომ ყურაშვილი (დ. 16 სექტემბერი, 1927, შილდა) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი ხიდებისა და გვირაბების მშენებლობის სპეციალობით.

1950-1951 წლებში მუშობდა ქალაქი ბაქოს მეტროპოლიტენის მშენებლობაზე. სამხედრო სამსახურში გაწვევის შემდეგ მუშობდა სარკინიგზო ობიექტების აღდგენაზე დასავლეთ უკრაინაში, კარპატებში. დემობილიზების შემდეგ, 1952-1973 წლებში მუშაობდა სამშენებლო გაერთიანება „თბილმეტრომშენში“. 1973-1976 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სამშენებლო ტრესტ „ინჟმშენის“ მმართველი. 1976-1978 წლებში საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „თბილქალაქმშენის“ უფროსი და საქართველოს მშენებლობის მინისტრის მოადგილე. 1978-1989 წლებში საქართველოს საბინაო-კომუნალური მეურნეობის მინისტრის მოადგილე. 1990 წლიდან მუშაობდა „თბილმეტრომშენში“. 1973 წელს სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია. მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით აშენდა ყვარლის ღვინის (ქინძმარაულის) და სკრის ხილის მიწისქვეშა საცავები, თბილისის მეტროსადგურები: „მარჯანიშვილი“, „რუსთაველი“, „თავისუფლების მოედანი“, „ავლაბარი“, „300 არაგველი“, „ისანი“, „სამგორი“ და „სამედიცინო ინსტიტუტი“, თბილისის აეროპორტის გზა, მნიშვნელოვანი სამოქალაქო-სამრეწველო ობიექტები საქართველოს ქალაქებსა და რაიონულ ცენტრებში. გვირაბმშენებელი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ხიდებისა და გვირაბების კათედრის პროფესორი, ამავე სპეციალობების სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის თავმჯდომარე, 25-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ჯილდოები
1973 — სსრკ სახელმწიფო პრემია (ერთობლივი გამარჯვება)
1971 — საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
ლენინის ორდენი
გიორგი ღავთაძე

გიორგი ღავთაძე (დ. 30 ივლისი, 1971, ქუთაისი) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1993 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, სპეციალობით „ფინანსები, ფულის მიმოქცევა და კრედიტი“.

1993-2002 წლებში იყო აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის „ეკონომიკური თეორიის“ კათედრის მასწავლებელი და „ფინანსებისა და კრედიტის“ კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 2002-2005 წლებში იყო დოცენტი. 2006-2010 წლებში სრული პროფესორი და ეკონომიკისა და ბიზნესის მართვის დეპარტამენტის კოორდინატორი. 1996-2003 წლებში იყო ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 2004-2005 წლებში კი დეკანი. პარალელურად, 1996-1999 წლებში საგადასახადო ინსპექციის იმერეთის რეგიონული ოპერატიული სამმართველოს საინფორმაციო-ანალიტიკური ჯგუფის მთავარი სპეციალისტი. 1998-2000 წლებში იყო ქუთაისის სათათბიროს „საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის“ წევრი. ცალკეულ წლებში — სხვადასხვა საერთაშორისო თუ ადგილობრივი ორგანიზაციების მიერ განხორციელებული პროექტების გრძელვადიანი ექსპერტი. 2007-2009 წლებში იყო თბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. 2009-2010 წლებში ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო-ანალიტიკური ცენტრის ხელმძღვანელი. 2007-2010 წლებში იყო იმერეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის ადმინისტრაციის „რეგიონული განვითარების სამსახურის“ მთავარი სპეციალისტი. 2009-2011 წლებში — ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, სამეცნიერო-ანალიტიკური ცენტრის გრძელვადიანი ექსპერტი. 2011 წლიდან — აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი და უნივერსიტეტის რექტორი. მისი ინიციატივით შეიქმნა უნივერსიტეტის ჰიმნი (მუსიკის ავტორი მარიკა კვალიაშვილი, ტექსტი ომარ გვეტაძისა). ეწევა აქტიურ პედაგოგიურ და კვლევით მოღვაწეობას. მისი სამეცნიერო ინტერესები მოიცავს შემდეგ სფეროებს: რეგიონული პოლიტიკა, ინვესტიციური რისკის მართვა გლობალურ და მზარდ ფინანსურ ბაზრებზე, პოსტკრიზისული პერიოდის საფინანსო-ეკონომიკური რეფორმები მსოფლიოს ქვეყნებსა და რეგიონებში, განათლება და ეკონომიკა და სხვა. იყო სხვადასხვა აკადემიისა და სამეცნიერო ჟურნალების რედკოლეგიების წევრი. მრავალი საერთაშორისო და ეროვნული სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციების მონაწილე, 61 სამეცნიერო სტატიის, 8 მონოგრაფიისა და დამხმარე სახელმძღვანელოს ავტორი.

სადისერტაციო თემა — „ადგილობრივი ბიუჯეტების როლი სახელმწიფო რეგიონული პოლიტიკის გატარებაში“, დაიცვა 2000 წელს.

ჯილდოები
2012 — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
იუსიფ ეივაზოვი

იუსიფ ვილაიათ ოღლუ ეივაზოვი (; დ. 2 მაისი, 1977, ალჟირი) — აზერბაიჯანელი ოპერის მომღერალი, დრამატული ტენორი, აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი (2017), აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018). ეივაზოვის რეპერტუარი ფართოა, ძირითადად ეს არის პარტიები ვერიზმის ეპოქიდან.

ეივაზოვი გამოდის ისეთ ცნობილ საოპერო მოედნებზე, როგორებიცაა მეტროპოლიტენ ოპერა, ლა სკალა, ვენის სახელმწიფო ოპერა, მოსკოვის დიდი თეატრი, პარიზის ნაციონალური ოპერა და სხვ.

არის იტალიის საერთაშორისო კონკურსის გრან-პრის, ჯანანდრეი გავაცენის საპატიო მედლის მფლობელი. 2012 წელს გაიმარჯვა ბაქოში გამართულ ბულბულის სახელობის ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსში.

ბიოგრაფია
იუსიფ ეივაზოვი 1977 წელს ალჟირში აზერბაჯანელი მასწავლებლების ოჯახში დაიბადა. მამამისი, მეტალურგიის პროფესორი, იმ ხანად გაცვლით ალჟირში მუშაობდა.

იუსიფის მუსიკალური განათლება ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში დაიწყო. 1998 წელს იგი სწავლის გასაგრძელებლად იტალიაში, მილანში გადავიდა. მუსიკალურ ხელოვნებას სრულყოფდა ფრანკო კორელის, მაგდა ოლივეიროს, პლასიდო დომინგოს, ჯანანდრეი გავაცენის მასტერ-კლასებში.

ტენორმა საკუთარი კარიერა იტალიის მცირე საოპერო თეატრებში გამოსვლებით დაიწყო. გასტროლირებდა საფრანგეთში, ავსტრიაში, სლოვენიაში, გერმანიაში, ესპანეთში, იაპონიასა და კორეაში. 2008 წელს ეივაზოვმა მილანში გამართულ ოპერის მომღერალთა საერთაშორისო კონკურსის გრან-პრი მოიპოვა. 2009 წლის იანვარში მოსკოვის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში გამართულ ვლადიმირ მინინის საიუბილეო კონცერტზე გამოვიდა. იმავე წელს გამართა სოლო კონცერტები ბაქოსა და რომში. 2012 წელს ბაქოში გამართულ ბიულბულის სახელობის ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსის გამარჯვებული გახდა.

2010 წელს დებიუტი ჰქონდა დიდ თეტრში გამართულ ჯ. პუჩინის ოპერაში „ტოსკა“.

2013 წელს ეივაზოვის დებიუტი შედგა ოტელოს როლში რავენაში დანტე ალეგიერის თეატრის სცენაზე ჯ. ვერდის 200 წლისთავისადმი მიძღვნილ ოპერის მომღერალთა საერთაშორისო ფესტივალზე.
2017 წელს ნეტრებკომ და ეივაზოვმა ჩაატარეს ტურნე აზიის ქვეყნებსა და ავსტრალიაში.

იუსიფ ეივაზოვი არაერთხელ გამოვიდა საკონცერტო პროგრამით მილანის სიმფონიურ ორკესტრთან (-სთან) ერთად, რა შემთხვევაშიც იტალიური ოპერებიდან ცნობილი არიებისა და დუეტების შესრულებას ანიჭებდა უპირატესობას.

2018 წლის აპრილში ეივაზოვსა და ნეტრებკოს „უნიკალური შემოქმედებითი დუეტისათვის“ დიდი თეატრის სპექტაკლში „მანონ ლესკო“ თეატრალური პრემია „ოქროს ნიღაბი“ მიენიჭათ. იმავე წლის მაისში დიდი დამსახურებისათვის აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის განვითარებაში იუსიფ ეივაზოვს „აზერბაიჯანის სახლხო არტისტის“ წოდება მიენიჭა.

2020 წლის 24 ოქტომბერს ეივაზოვი დიდი თეატრის სცენაზე პლასიდო დომინგოსთან ერთად გამოვიდა და მასთან ერთად დონ ალვაროსა და დონ კარლოსის დუეტი შესრულა ჯუზეპე ვერდის ოპერაში „ბედისწრის ძალა“.

2023 წლის აპრილში აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის დირექტორად დაინიშნა .

პირადი ცხოვრება
2015 წლის 29 ოქტომრიდან დაქორწინებულია რუსეთისა და ავსტრიის საოპერო მომღერალ ანა ნეტრებკოზე, რომელიც 2014 წელს რომში რეპეტიციაზე გაიცნო. ნიშნობა იმავე წლის ზაფხულში ზალცბურგში შედგა. ამჟამად ისინი ერთად ცხოვრობენ ვენაში.
ვიქტორ ერისთავი

ვიქტორ ერისთავი (დ. 22 ივნისი, 1939, თბილისი — გ. 1 დეკემბერი, 2005, სან-ფრანცისკო) — ქართველი ქიმიკოსი.

ბიოგრაფია
ვიქტორ ერისთავი დაიბადა გამოჩენილი ქართველი ქიმიკოსის, აკადემიკოს დიმიტრი ერისთავის ოჯახში. მამის პროფესიამ თავიდანვე განსაზღვრა მისი ცხოვრების გზა. 1956 წელს თბილისის №25 საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან სწავლა გააგრძელა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიისა და კვების ტექნოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც 1962 წელს დაამთავრა. ამავე წლიდან მუშაობა დაიწყო სპი-ს ჩაის მრეწველობის მანქანათმშენებლობის პრობლემურ ლაბორატორიაში.

1962-1963 წელებში მუშაობდა ჩაის წარმოების ნაკადური ხაზის კონსტრუქციის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1963-1966 წლებში სწავლობდა ორგანულ ნივთიერებათა ტექნოლოგიის კათედრის ასპირანტურაში. 1966 წლიდან ვიქტორ ერისთავის მოღვაწეობა სპი-ს ანალიზური ქიმიის კათედრას უკავშირდება. ინიშნება კათედრის ასისტენტად. 1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ქიმიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 1968-1972 წლებში ანალიზური ქიმიის კათედრის დოცენტია, კითხულობს ლექციებს და პედაგოგიური მოღვაწეობის პარალელურად ატარებს სამეცნიერო - კვლევით სამუშაოს რაოდენობრივი და თვისობრივი ანალიზის ფიზიკურ-ქიმიურ მეთოდებში. 1974 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: კარბონატული ფორმის ანიონიტების გამოყენება იშვიათი ელემენტების ანალიზურ ქიმიაში და მიენიჭა ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი, ხოლო 1975 წელს - პროფესორის წოდება.

1975-1980 წლებში ვიქტორ ერისთავი ანალიზური ქიმიის კათედრის პროფესორია, პარალელურად ხელმძღვანელობს პრობლემური ლაბორატორიის სექტორს მეტად აქტუალური თემატიკით - გარემოს დაბინძურების კონტროლის ანალიზური მეთოდების შემუშავება. 1980 წლის სექტემბრიდან სათავეში ჩაუდგა ტექნიკური უნივერსიტეტის ახლად ჩამოყალიბებულ გარემოს დაცვისა და საინჟინრო ეკოლოგიის კათედრას. 1986 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ატომურ-აბსორბციული სპექტროსკოპიის გამოყენების რესპუბლიკური ცენტრის ხელმძღვანელია. მისი კვლევების ძირითადი მიმართულება იყო დალექვითი და კომპლექსწარმოქმნითი ქრომატოგრაფიის თეორია და პრაქტიკული გამოყენება. პროფესორი ერისთავი 3 გამოგონების ავტორია; გამოქვეყნებული აქვს 2 მონოგრაფია; მისი თანაავტორობით გამოიცა რამდენიმე სახელმძღვანელო. ეცნიერი ხშირად იმაღლებდა კვალიფიკაციას საზღვარგარეთის სამეცნიერო ცენტრებში: 1971 და 1977 წლებში განათლების სამინისტროს ხაზით რუმინეთში და გერმანიაში იყო მივლინებული; 1978 – 1979 წლებში ანალოგიური პროგრამით ამერიკის შეერთებულ შტატებში იმყოფებოდა; 1991 წელს ლონდონის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ორი თვის მანძილზე ეცნობოდა გარემოს დაცვის კათედრის მუშაობას.

1995 წელს მივლინებულ იქნა აშშ –ის კალიფორნიისა და სან-ფრანცისკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტებში ეკოლოგიის გლობალურ საკითხებზე სამუშაოდ. 1995 წელს ვიქტორ ერისთავი აირჩიეს აშშ მეცნიერების, ინდუსტრიის, განათლებისა და ხელოვნების ინტერნაციონალური აკადემიის ნამდვილ წევრად, 1997 წელს კი საქართველოს ეკოლოგიური აკადემიის ნამდვილ წევრად. 2001 წლიდან სიცოცხლის ბოლო წუთამდე მეცნიერის მოღვაწეობა აშშ-ს უკავშირდება, თუმცა მისი ძალისხმევით შექმნილ გარემოს დაცვისა და საინჟინრო ეკოლოგიის კათედრასთან კავშირი არასოდეს გაუწყვეტია, გარდაცვალებამდე ასრულებდა კათედრის პროფესორ-კონსულტანტის როლს. ვიქტორ ერისთავი გარდაიცვალა ამერიკის შეერთებულ შტატებში ქალაქ სან-ფრანცისკოში, 2005 წლის 16 დეკემბერს. დაკრძალულია თბილისში.