iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დიდი ხურვალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

დიდი ხურვალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ხურვალეთის ჩრდილოეთით სამ კილომეტრზე. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,5 5 მ), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. სამხრეთითა და დასავლეთით შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელებია. აღმოსავლეთით, ღრმა ნახევარწრიულ აფსიდში, ერთი თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. აფსიდის გვერდებზე, კედელში, მცირე ზომის სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომლებიც კარით უკავშირდება აფსიდს. ორივე სადგომს აღმოსავლეთით თითო მცირე სარკმელი აქვს. დარბაზის სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია, დასავლეთისაში - ერთი. სარკმლები თაღოვანია და გარეთკენ ვიწროვდება. გრძივ კედლებზე წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღები. პილასტრები დასრულებულია კაპიტელებით. თაღები შირიმის ქვისაა. ეკლესიას შირიმის ქვის თაროსებრი ლავგარდანი და ლორფინის ორფერდა სახურავი აქვს. სარკმლების საპირეც შირიმის ქვისაა. ეკლესიაზე დასავლეთით მიდგმულია სწორკუთხა კარიბჭე, რომლისაგანაც შემორჩენილია წყობის ქვედა რიგები. კარიბჭეს კარი დასავლეთით ჰქონდა.
დიცის ღვთისმშობლის ეკლესია

დიცის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიცის განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით, სასაფლაოზე. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (10,7 6,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კედლის კუთხეები და სარკმლები თლილი ქვისაა. შესასვლელები სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ღერძზე ვიწრო სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. ორი სარკმელი სამხრეთ კედელშია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. დასავლეთ კედლის ფრონტონის თავზე მოგვიანებით დაუშენებიათ ოთხივე მხარეს სწორკუთხა თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რომელსაც პირამიდული სახურავი აქვს. სამრეკლო ამჟამად გადახურულია თუნუქით. ეკლესიის ორფერდა სახურავი ღარიანი კრამიტისაა. შემორჩენილია ეკლესიის სამხრეთისა (სარკმლისა და გადახურვის ფრაგმენტები) და დასავლეთის მინაშენების ნანგრევები.
ელენთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ელენთის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია შიდა ქართლში გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით, მდინარე სკრის ხეობის ბოლოში. თარიღდება საუკუნის ბოლოთი და საუკუნის დასაწყისით.

ეკლესია დარბაზულია (6,6 5,25 მ), ნაგებია მცირე ზომის ქვებით. შენობის კამარა, კონქი და კედლების ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია, არ არის შემორჩენილი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედლის კუთხე. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთით აქვს, სარკმლები - აღმოსავლეთით და დასავლეთით.
ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია

ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარიანის ცენტრში. წარწერის თანახმად აგებულია 1835 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (13,9 7,5 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის მარცხენა მხარეს ორი სწორკუთხა საშუალო ზომის, ხოლო მარჯვენა მხარეს ერთი სწორკუთხა მაღალი ნიშია. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა ორ-ორი სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. დარბაზის გრძივი კედლების აღმოსავლეთ მონაკვეთში მდებარე სარკმლების ქვემოთ თითო შეისრული ნიშია. ამ ნიშებსა და მხრებს შორის შელესილობით გამოყვანილია თითო ხატის ჩასასმელი. გრძივ კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღები. შენობის დასავლეთ მონაკვეთში გამართულია ხის პატრონიკე. პატრონიკეში ასასვლელი კიბე დატანებულია დასავლეთ კედელში. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. სამხრეთ ფასადზე თაღოვანი შესასვლელი ჩასმულია სწორკუთხა შეღრმავებაში და დასრულებულია სამსაფეხურიანი აგურის ფრიზით. შესასვლელის ზემოთ აგურის წყობით გამოყვანილია შეღრმავებული ჯვარი. ამ ჯვარსა და შესასვლელს შორის ქვიშაქვაზე ამოკვეთილია სამშენებლო წარწერა. ფასადებზე სარკმლები დასრულებულია ფრონტონებით. აღმოსავლეთ სარკმლის ფრონტონზე გამოსახულია ჯვარი. ეკლესიის სახურავზე, დასავლეთით დგას ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი აგურის პატარა სამრეკლო, რომელსაც აგურის პირამიდული სახურავი აქვს.
ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია (X-XI საუკუნეები)

ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია – არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარიანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ადგილ ფუტუროებში, სასაფლაოზე. სავარაუდოდ თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (12,3 6,8 მ), ნაგებია დიდი ზომის რიყის ქვით, კონსტრუქციული ნაწილები მოყავისფრო შირიმის ქვისაა. ეკლესიას სამი შესასვლელი ჰქონდა. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ტიმპანით გადახურული თაღოვანი კარია. სამხრეთის და დასავლეთის შესასვლელების მხოლოდ წირთხლებია შემორჩენილი. ნალისებრი აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმლებია. მეორე სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთშია. აფსიდის ორივე მხარეს, კედელში, დაახლოებით 2,5 მ სიმაღლეზე, აფსიდიანი სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რაც ეკლესიის თავისებურებას წარმოადგენს. აფსიდებში ვიწრო თაღოვანი სარკმლებია. სადიაკვნეში სწორკუთხა ნიშია. დარბაზის ორსაფეხურიანი პილასტრების პირველ საფეხურზე კედლის თაღები გადადის. აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია საკურთხევლის სარკმლის მარცხენა ორნამენტირებული საპირე და სადა სათაური ქვა, აგრეთვე მარცხენა მცირე სარკმლის რელიეფურ-თავსართიანი სათაური ქვა. საკურთხევლის სარკმლის მსგავსი ორნამენტირებული საპირეთი იყო მოჩარჩოებული სამხრეთის სარკმელიც, რომლისაგანაც ქვედა ნაწილებიღაა შემორჩენილი. ჩრდილოეთ კარის ტიმპანის ძლიერ დაზიანებული ასომთავრული წარწერა - საუკუნეებს მიეკუთვნება.
პილკომაიო (მდინარე)

პილკომაიო — მდინარე სამხრეთ ამერიკის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე პარაგვაის მარჯვენა, უგრძესი შენაკადი (1 100 მ). აუზის ფართობია 270 000 კმ².

სათავეს იღებს ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტში. ბოლივიის დატოვების შემდეგ, მდინარეზე გადის სახელმწიფო საზღვარი პარაგვაისა და არგენტინას შორის. ამ მონაკვეთში, არგენტინის მხარეს მდებარეობს პილკომაიოს ეროვნული პარკი. პილკომაიოზე ასევე გადის ბოლივიისა და არგენტინის სახელმწიფო საზღვრის მცირე მონაკვეთი.

მდინარის აუზში 1,5 მლნ ადამიანი ცხოვრობს, მათ შორის 1 მლნ ბოლივიაში, 300 000 არგენტინაში და 200 000 პარაგვაიში.
როტვეილერი

როტვეილერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში 1820-იან წლებში.

როტვეილერი გამოიყვანეს გერმანიის ქალაქ როტვეილში საუკუნეში. მათ ნადირობისას იყენებდნენ. როტვეილერი ძლიერი სხეულის და ყბების მქონე ძაღლია. იგი შეიძლება არაჩვეულებრივი დამცველი იყოს. დღეს ეს ლამაზი, ძლიერ შთამბეჭდავი ტახზე მონადირე ძაღლი მთელ მსოფლიოშია პოპულარული, როგორც კომპანიონი და მონადირე.

როტვეილერის გაწვრთნა ადვილია მაგრამ ზოგჯერ გაღიზიანებას ავლენს. როტვეილერის ბეწვი უხეშია და მჭიდროდ ეკვრის სხეულს. უკანა ფეხები წინაზე გრძელია, მრგვალი კისერი დაკუნთულია. ძლიერ ყბებს კარგი კბილები ამშვენებს. როტვეილერი კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, კარგი მოდარაჯეა. სჭირდება ძლიერი ფიზიკური დატვირთვა. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. შეიძლება პრობლემები წარმოიქმნას სხვა ძაღლებთან ურთიერთობისას.
ლეონ I (ბიზანტია)

ლეონ თრაკიელი (ფლავიუს ვალერიუს ლეო) (დ. 401 — გ. 18 იანვარი, 474) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 457–474 წლებში. გადმოცემით ახალგაზრდობაში ყასაბი იყო. შემდეგ გახდა მეომარი და მართავდა სილიმბრიას. მარკიანეს გარდაცვალების შემდგომ მხედართმთავრებმა ასპაროსმა და არდავურუსმა აქციეს იმპერატორად, რათა ფაქტობრივად თვითონ ემართათ იმპერია. რაც არ გამართლდა. 463 წელს მათ შორის მოხდა განხეთქილება. რაც საბოლოოდ ასპაროსის სიკვდილით დასჯით დამთავრდა.

ლეონი გამოდგა უნარიანი მმართველი. თუმცა 468 წელს აფრიკული კამპანია ვანდალების წინააღმდეგ, მისი ცოლისძმის ბასილისკოსის დაუდევრობის გამო კატასტროფით დამთავრდა. დანაკარგები შეადგენდა დაახლოებით 100000 კაცს და 600 ხომალდს.

ყოველივე ამის შემდეგ, მან თავისთან უხმო ისავრიელი ფედერატების წინამძღოლს ტარასიკოდისს და მას ზენონი დაარქვა, ცოლად კი თავისი ქალიშვილი არიადნე მიათხოვა. გარდაიცვალა ლეონი 474 წელს, როგორც ამბობენ — დიზენტერიისაგან. გარდაცვალების წინ მემკვიდრედ დაასახელა თავისი შვილიშვილი ლეონ , ზენონის ვაჟი.
ზემო ნიქოზის მთავარანგელოზის ეკლესია

ზემო ნიქოზის მთავარანგელოზის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიქოზის ცენტრში. თარიღდება საუკუნით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ნაგებობა ჯვარგუმბათოვანია (8,5 5,3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავული შესასვლელები სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთითაა. სწორკუთხა დარბაზი შვერილი აფსიდით მთავრდება (აფსიდის შვერილი 1,7 მეტრი), აფსიდში ერთი სარკმელია, აფსიდის გვერდებზე — მომცრო უბეები, რომლებიც თავის მხრივ, სარკმლიანი აფსიდებით მთავრდება. ეკლესიის სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და დასავლეთის მკლავები სწორკუთხაა. დასავლეთის მკლავი შედარებით გრძელია და გვერდებზე ოთხკუთხა უბეები აქვს. გუმბათი გრძივი კედლებიდან გამოწეულ პილონებს ეყრდნობა. აფრებზე ტრომპის მსგავსი ნიჟარისებრი თაღებია, ზემოთ — გუმბათის საყრდენი ლილვები. გუმბათის ყელში ოთხი სარკმელია. ეკლესიის სამივე შესასვლელის წინ მდგარა ღია თაღოვანი კარიბჭე. შემორჩენილია კარიბჭეების კრონშტეინები და მოჩუქურთმებულკაპიტელებიანი და ბაზისიანი ცილინდრული პილასტრები. შენობის ჩრდილოეთ ფასადზე, კარის მარცხნივ, გველეშაპთან მებრძოლი ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგის რელიეფური გამოსახულებაა. გუმბათის ყელზე, ჩრდილოეთით, სამი ლომია გამოსახული. გამოსახულებები სქემატურია. ფასადებზე ზოგან ჩუქურთმიანი ქვებია ჩართული. გუმბათის ყელს გრეხილლილვებიანი უწყვეტი თაღი შემოუყვება. გუმბათის ლავგარდანი მოჩუქურთმებულია. ეკლესიის ლავგარდანი შედგება სხვადასხვა დროის ფრაგმენტებისაგან. შენობა გადახურულია ლორფინებით. ჩრდილოეთ ფასადზე არსებული ასომთავრული წარწერის თანახმად ეკლესია მიქაელ ეპისკოპოსს აუგია. დაზიანებული წარწერები სხვა ფასადებზე და გუმბათის ყელზეც არის.
გალერეა
ჰაიდი ტალიავინი

ჰაიდი ტალიავინი (დ. 1950 ბაზელი, შვეიცარია) — შვეიცარიელი დიპლომატი, რომელიც ცნობილია საერთაშორისო დახმარებისა და მშვიდობისმყოფელ მისიებში შეტანილი წვლილისათვის. იგი ხელმძღვანელობდა 2008 წლის საქართველო-რუსეთის საომარი კონფლიქტის ფაქტების შემსწავლელ საერთაშორისო დამოუკიდებელ კომისიას, რომელიც 2008 წლის 21 ნოემბერს შეიქმნა ევროკავშირის მიერ.

ბიოგრაფია
ჰაიდი ტალიავინი დაიბადა 1950 წელს იტალიელი არქიტექტორისა და ლიუცერელი მხატვრის ოჯახში.

1982 წელს დაიწყო მუშაობა საგარეო საქმეთა ფედერალურ დეპარტამენტში, 1984 წლიდან — დეპარტამენტის პოლიტიკურ სამმართველში. 1995 წელს იყო ჩეჩნეთში ეუთოს რეაგირების პირველი ჯგუფის წევრი. 1996 წელს მუშაობდა მოსკოვში შვეიცარიის საელჩოში. 1998 წლიდან 1999 წლამდე იკავებდა საქართველოში გაეროს სადამკვირებლო მისიის თავჯდომარის მოადგილის თანამდებობას. საქართველოში მომხდარ კონფლიქტთან დაკავშირებული ფაქტების დამდგენი დამოუკიდებელი საერთაშორისო მისიის ანგარიშში წარმოდგენილი იყო ომის გამომწვევი მიზეზები.

2009-2010 წლებში ეუთოს სადამკვირვებლო მისიას უკრაინის 2010 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში.

2014-2015 წლებში წარმოადგენდა ეუთოს მისიის საკონტაქტო ჯგუფს უკრაინაში.

თანამდებობიდან გადადგა 2015 წლის 7 ივნისს.
ზეღდულეთის ღვთისმშობლის მცირე ეკლესია

ზეღდულეთის ღვთისმშობლის მცირე ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზეღდულეთის ჩრდილოეთით. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (10,2 5,2 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. აღმოსავლეთით გარედან შვერილი ხუთწახნაგოვანი, შიგნით ნახევარწრიული ღრმა აფსიდი აქვს. აფსიდის გარეთა წახნაგები და სარკმლები მოპირკეთებულია შირიმის ქვით. ეკლესიის დასავლეთ კედელში კარი და თაღოვანი სარკმელია. სამი ასეთივე სარკმელია აღმოსავლეთ კედელში, ორი სამხრეთისაში. დარბაზის გრძივი კედლები წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრით დაახლოებით სამ ტოლ ნაწილადაა გაყოფილი. გადახურვა კამაროვანი იყო. დასავლეთის ფასადზე, კართან, კირქვაზე ორი ვარდულია ამოჭრილი. ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კუთხეში, დაბლა, ქვაზე ასომთავრული წარწერაა, რომელიც არ იკითხება.
ზემო ხვითის წმინდა გიორგის ეკლესია

ზემო ხვითის წმინდა გიორგის ეკლესია ― ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხვითის განაპირას, აღმოსავლეთით. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (12,2 7,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შენობის კუთხეები, კარის და სარკმლის საპირეები ტუფის ქვისაა. ეკლესიის სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ორივე მხრიდან არქიტრავით გადახურული კარია. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. ორი თაღოვანი სარკმელი სამხრეთ კედელშიცაა, ერთი დასავლეთისაში. გრძივ კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა ნახევარწრიული კამარის საბჯენი და სატრიუმფო თაღები. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით. ეკლესიაზე დასავლეთით მიდგმულია კვადრატული აგურით ნაშენი ორიარუსიანი, ოთხ სვეტზე დაყრდნობილი სამრეკლო.
ზემო ხვითის სამების ეკლესია

ზემო ხვითის სამების ეკლესია ― ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხვითის განაპირას, ჩრდილო-დასავლეთით. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6 4,5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, შენობის კუთხეები, კარი, სარკმლის საპირეები და ლავგარდანი ტუფის ქვისაა. ეკლესიის სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ორივე მხრიდან არქიტრავით გადახურული კარია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თოთო ოთხკუთხა ნიშია. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღი. სამხრეთ ფასადზე, კარის თავზე ამოკაწრულია ასომთავრული წარწერა (ძნელად იკითხება) ეკლესიას კვადრატული აგურით ნაწყობი სახურავი აქვს. სახურავის დასავლეთ ნაწილში მოგვიანებით დაუშენებიათ ოთხივე მხრიდან თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რომელიც ასევე კვადრატული აგურითაა ნაგები.
ზემო ქსოვრისის წმინდა გიორგის ეკლესია

ზემო ქსოვრისის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ქსოვრისიდან ერთი კილომეტრის მოშორებით, ტყეში, სკრის ხეობისა და ნალიანის ხევის შესართავთან. დაუთარიღებელია.

ეკლესია დარბაზულია (12,5 5,75 მ), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთითაა. დარბაზს აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდი აქვს. აფსიდში ერთი სარკმელია. დარბაზის კამარის საბჯენი თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. პილასტრების კაპიტელები კარგად არის დამუშავებული. შენობა შიგნით შელესილია. ეკლესიას დასავლეთით ეკვრის სათავსი, რომელშიც მოხვედრა ეკლესიის დასავლეთ კედელში გაჭრილი კამარით შეიძლება. სათავსის დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია. მოგვიანებით ეკლესიისათვის ჩრდილოეთიდან მოუშენებიათ სათავსი (დანგრეულია). ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი ამ მონაშენისა და დარბაზის დამაკავშირებელი კარი ამოშენებულია. ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია სხვადასხვა ნაგებობების და გალავნის ნანგრევები.
ზემო სობისის ღვთისმშობლის ეკლესია

ზემო სობისის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო სობისის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9,5 5,2 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთითაა. კარს გათლილი ქვის წირთხლები აქვს. აფსიდი ნახევარწრიულია. აღმოსავლეთითა და დასავლეთით თითო სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღი. აღმოსავლეთ ფასადზე გამოსახულია რელიეფური ჯვარი. აღმოსავლეთისა და სამხრეთის სარკმლებს ლილვებიანი საპირე აქვთ. შენობა შიგნიდან და გარედან შელესილია. ორფერდა სახურავი გადახურულია კრამიტით.
ზემო სობისის კვირაცხოვლის ეკლესია

ზემო სობისის კვირაცხოვლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო სობისის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (4,9 3,5 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. დასავლეთ კედელში არქიტრავით გადახურული კარი და თაღოვანი სარკმელია. აღმოსავლეთით და დასავლეთით თითო ასეთივე თაღოვანი სარკმელია. ნახევარწრიული აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. თითო ოთხკუთხა ნიშია. კამაროვანი გადახურვა გრძივ კედლებს და აფსიდის მარტივპოფილიან იმპოსტებზე დაყრდნობილ სატრიუმფო თაღს ეყრდნობა. ინტერიერი შელესილია.
ზეღდულეთის ღვთისმშობლის დიდი ეკლესია

ზეღდულეთის ღვთისმშობლის დიდი ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზეღდულეთის ცენტრში, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (11,8 7,5 მ). დგას ნატეხი და რიყის ქვის განიერ ცოკოლზე. ნაგებია კვადრატული აგურისა და ნატეხი ქვიშაქვის მონაცვლეობით. ეკლესიას დაზიანებული აქვს სახურავი, ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნაწილი და ცოკოლი. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ და დასავლეთ (გაუქმებულია) კედლებშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე განიერი სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს განიერი თაღოვანი ნიშებია. აფსიდის ჩრდილოეთ კუთხესთან კიდევ ერთი მცირე ზომის თაღოვანი ნიშია. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკიდან ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. გრძივი კედლები წყვილ-წყვილი ერთსაფეხურიანი პილასტრით სამ თანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრების მარტივპროფილიან კაპიტელებზე დამყარებულია კამარის საბჯენი თაღები. სატრიუმფო და საბჯენი თაღები შეისრული ფორმისაა. ჩრდილოეთ კედელში აფსიდთან, ერთი სარკმელია. ორი შიგნიდან და გარედან თაღოვანი სარკმელი სამხრეთის კედლის განაპირა მონაკვეთშია. ინტერიერი შელესილია. იატაკი აგურისაა. ეკლესიის ფასადები დეკორირებულია შეღრმავებული სიბრტყეებით. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადების შუა, განიერი, სწორკუთხოვანი არე დასრულებულია ზემოთ აზიდული ვიწრო თაღოვანი მოხაზულობით. განაპირა, გაცილებით ვიწრო შეღრმავებებიც თაღოვანია. სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები დანაწევრებულია ოთხ-ოთხი სწორკუთხა შეღრმავებული სიბრტყით. დასავლეთ შესასვლელს ფასადის მხრიდან შემოვლებული აქვს აგურის ორმაგი, შეისრული ფორმის თაღი. კარის თავზე, კედლის სიბრტყეში შეღრმავებული, საფეხურებიანი ბაზისზე დაფუძნებული ჯვარია. შენობას შემოვლებული აქვს აგურის ხუთი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი. სახურავი ორფერდაა. გადახურულია ბრტყელი კრამიტით.
მენდოსა (მდინარე)

მენდოსა — მდინარე არგენტინაში, მენდოსის პროვინციაში. სათავეს იღბებს ანდებში, მწვერვალებს — აკონკაგუასა და ტუპანგატოს შორის. მდინარის ზემოწელი ზღვის დონიდან 2,600 მეტრზე მდებარეობს. ერთვის მდინარე სან-ხუანს, რომელიც თავის მხრივ დესაგუადეროს შენაკადია. მენდოსაზე აშენებულია წყალსაცავები და ჰიდროელექტროსადგური. სიგრძე 273 კმ.
ჩუბუტი (მდინარე)

ჩუბუტი — მდინარე სამხრეთ არგენტინაში, პატაგონიის რეგიონში. სახელი მოდის ტეუელჩეს ხალხის სიტყვა -დან, რაც გამჭვირვალეს ნიშნავს. ერთვის ატლანტის ოკეანეს.

მდინარე მიედინება ჩუბუტის პროვინციაში, მისი სიგრძე 800 კმ-ია. საკმაოდ წყალმარჩხია, პოპულარულია თევზაობა. აშენებულია სამტურბინიანი ჰიდროელექტროსადგური.
სალადო (ბუენოს-აირესი)

სალადო — მდინარე არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. ერთვის ატლანტის ოკეანეს, რიო-დე-ლა-პლატის ესტუარს, ბუენოს-აირესიდან 170 კმ-ით სამხრეთით.

მდინარის სიგრძეა 640 კმ, აუზის ფართობი კი 170,000 კმ², რაც ბუენოს-აირესის პროვინციის ფართობის ნახევარია.

ვინაიდან არგენტინაში არსებობს მეორე მნიშვნელოვანი მდინარეც სახელად სალადო, ამ მდინარეს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც სალადო-დელ-სური.
ლოლო ფერარი

ლოლო ფერარი ( დ. 9 თებერვალი 1963, კლერმონ-ფერანი — გ. 5 მარტი 2000, გრასი) — ფრანგი მოცეკვავე, პორნომსახიობი, მსახიობი, მომღერალი. იყო მსოფლიოში ყველაზე დიდი მკერდის მქონე ქალი, შეტანილია გინესის რეკორდის წიგნში.

2000 წლის 5 მარტს ლოლო ფერარი გარდაცვლილი აღმოაჩინეს საკუთარ სახლში ქალაქ გრასში. დაკავებული იყო მისი მეუღლე, მაგრამ საპყრობილეში სულ 13 თვე იმყოფებოდა, რის შემდეგაც ლოლო ფერარის მეუღლე გაათავისუფლეს.
ჰაფიზი

ჰაფიზი ( „ზეპირად მოსაწავლე“, „მცვლელი“) — მუსლიმანი, რომელმაც იცის ყურანი ზეპირად.

ზეპირი ტრადიცია დიდ როლს თამაშობდა ისლამური მემკვიდრეობის შენარჩუნებაში. ყურანის აიათები და ჰადისები მაჰმადის სიცოცხლისას სპეციალურად ისწავლებოდა და ზეპირად გადადიოდა თაობიდან თაობამდე. ისლამური მემკვიდრეობის მცვლელები ჰაფიზები იყვნენ. წერილობითთან ერთად ეხლაც საკმაოდ ძლიერია ჰაფიზების ტრადიცია.
ზენონი (ბიზანტია)

ზენონი (დ. დაახლ. 435 — გ. 9 იანვარი, 491) — ბიზანტიის იმპერატორი 474—475 და 476—491 წლებში.

იყო ისავრიელი მხედართმთავარი, რომელიც იმპერატორმა ლეონ -მა დაიახლოვა, დაარქვა სახელად ზენონი და მიათხოვა თავისი ქალიშვილი არიადნე. რომაული საზომით ის იყო ბარბაროსი, რაც იწვევდა უკმაყოფილებას ხალხში. ამით ისარგებლა ლეონ -ის მიერ აფრიკული კატასტროფისათვის შერისხულმა ბასილისკოსმა. რომელიც იყო იმავე ლეონის ცოლისძმა და არიადნეს ბიძა და აუჯანყდა ზენონს, რომელიც იძულებული გახდა გაქცეულიყო კონსტანტინოპოლიდან, თუმცა ხელს გააყოლა ხაზინაც. ბასილისკოსმა ვერ მოიპოვა პოპულარობა ხალხში და ზენონმა ინტრიგების საშუალებით, უბრძოლველად 20 თვის შემდეგ დაიბრუნა ტახტი. ხოლო თავის მოქიშპეებზე სასტიკად იძია შური.

თავისი მმართველობის პერიოდში ზენონს მოუხდა კიდევ რამდენიმე, მის წინააღმდეგ მიმართული, აჯანყების ჩახშობა. ყველაზე სახიფათო მათ შორის იყო 479 წელს დასავლეთ რომის იმპერატორ ანტემიუსის ვაჟის მარკიანეს აჯანყება. მარკიანე, ამავე დროს, იყო ბიზანტიის იმპერატორ მარკიანეს შვილიშვილი. რომელიც, ასევე, დაამარცხა და გადაასახლა კილიკიაში.

ზენონის მმართველობას დაემთხვა დასავლეთ რომის იმპერიის საბოლოო დაცემა. თუმცა, თვითონ ბევრი იღვაწა აღმოსავლეთის იმპერიის სტაბილურობისათვის.გადმოცემის მიხედვით ეპილეფსიის შეტევის შედეგად უგონოდ მყოფი იმპერატორი მისი ცოლის არიადნეს ბრძანებით გამოაცხადეს გარდაცვლილად და ცოცხლად დამარხეს.
ბასილისკოსი (ბიზანტია)

ბასილისკოსი (ლათ.: , უცნ.- ზამთარი 476 / 477) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 475-476 წლებში. ლეონ -ის ცოლისძმა. ტახტზე ავიდა იმპერატორ ზენონის ტახტიდან ჩამოგდების შემდეგ. ტახტზე ასვლაში სავარაუდოდ ეხმარებოდა საკუთარი და, იმპერატორ ლეონ -ის ქვრივი, ვერინა.

ბასილისკოსი მმართველობამ დასაწყისშივე გამოიწვია ხალხის უკმაყოფილება. რამდენადაც ზენონმა, გაქცევისას, მოახერხა იმპერიის ხაზინის წაღება. ბასილისკოსი იძულებული გახდა გაეზარდა გადასახადები. ამას დაერთო უკმაყოფილება საკუთრი დის ვერინას მხრიდან. როგორც ამბობენ, იმის შიშით, რომ ტახტში არ შეცილებოდა, სიკვდილით დასაჯა მისი საყვარელი.

ხალხის უკმაყოფილება გაამძაფრა, აგრეთვე, იმან, რომ ბასილისკოსმა გამოსცა ედიქტი რითაც გაუქმებულად გამოაცხადა 451 წლის ქალკედონის მე-4 საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებები და უფლებებში აღადგინა მონოფიზიტი მღვდელთმთავრები. ყოველივე ამის შედეგად, მმართველობის 20 თვის შემდეგ, ინტრიგებისა და შეთქმულების, ხარჯზე, ჩამოგდებული იქნა ტახტიდან ზენონის მიერ. ოჯახთან ერთად გადაასახლეს და გამოკეტეს კაპადოკიის ერთ-ერთ ციხესიმაგრეში, სადაც დაიხოცნენ შიმშილისაგან. მისი მმართველობის დროს, 476 წელს, კონსტანტინოპოლის საჯარო ბიბლიოთეკაში (დაარსებული იყო იმპერატორ იულიანე განდგომილის მიერ) გაჩენილმა ხანძარმა იმსხვერპლა 120000-მდე ხელნაწერი.
Iron Maiden-ის შემადგენლობები

ჯგუფი 1975 წელს შეიქმნა და მას შემდეგ ჯგუფში უამრავი მუსიკოსი მოვიდა და წავიდა. ერთადერთი, ვინც ბენდში უცვლელია, არის ჯგუფის დამაარსებელი სტივ ჰარისი. ის არის სიმღერების (როგორც მუსიკის, ასევე ტაქსტის) უდიდესი ნაწილის ავტორი და ჯგუფში ბას-გიტარაზე უკრავს. ქვემოთ მოცემულ დიაგრამაზე გამოსახულია ბენდის შემადგენლობები სხვადასხვა დროს.
ზერტის ღვთისმშობლის ეკლესია

ზერტის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზერტის ცენტრში. თარიღდება საუკუნით.

ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა (16,7 9,5 მ), ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვიშაქვით. სარკმლებისა და შესასვლელების წირთხლები ღვინისფერი პორფირიტისაა. თითო თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. დასავლეთის კარი ამოქოლილია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე განიერი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ქვემოთ მოგვიანებით გაუჭრიათ კარი. აფსიდის იატაკი ოთხი საფეხურითაა ამოღებული. აფსიდის გვერდებზე მცირე ორსართულიანი სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნეა. აფსიდი სამკვეთლოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში გაჭრილი კარით უკავშირდება. სამკვეთლოს და სადიაკვნეს აღმოსავლეთ კედელში მცირე თაღოვანი სარკმლებია. ორივე სათავსი დასავლეთით გახსნილი თაღებით უკავშირდება გვერდის ნავებს. სათავსების პირველი სართულები გადახურულია კამარით. სადიაკვნეს პირველი სართული მეორეს უკავშირდება სარკმელთან, კედელში დატანებული ხვრელით. სამკვეთლოს სართულები ერთმანეთს გარედან უკავშირდებიან. მეორე სართულზე დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში სწორკუთხა პატარა ღიობია.

ეკლესიის შუა ნავი გვერდის ნავებისაგან გამოყოფილია წყვილი განიერი ნახევარწრიული ორთაღედით. თაღები შუაში ოთხკუთხა ბურჯებს ეყრდნობა, ხოლო ბურჯებიდან გადასული თაღები - აფსიდსა და ეკლესიის დასავლეთ კედელს. შუა ნავის კამარა უერთდება კონქს. ეკლესიაში ხუთი განიერი თაღოვანი სარკმელია, ორ-ორი - სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში, ერთი - დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში. ბურჯების დასავლეთ მხარეს, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე სარკმლების ძირში წყვილი თაღოვანი ნიშია. ინტერიერი შელესილია.

აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის თავზე, ჩასმულია მცირე ზომის ჯვარი. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადების ფრონტონები ამაღლებულია აგურის წყობით. ეკლესიას შემოვლებული აქვს აგურის სამი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი. გადახურულია თუნუქით. ტაძარი აღდგენილია 1990-1991 წლებში. ამჟამად მოქმედია.
ზერტის წმინდა გიორგის ეკლესია (1839)

ზერტის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზერტის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. აგებულია 1839 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (11 7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. გამოყენებულია აგური, ნატეხი და შირიმის ქვაც. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთითაა. ოდნავ ბრტყელი ნალისებრი აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს მოზრდილი ნახევარწრიული ნიშებია. ნიშები გადახურულია კონქით. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკიდან ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ერთსაფეხურიანი პილასტრებია, რომელთა იმპოსტებზე გადაყვანილია კამარის საბჯენი თაღი. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებში შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი სარკმლებია, დასავლეთის კედელში კი ორივე მხრიდან თაღოვანი. ამ სარკმლის წირთხლი აგურისა და შირიმის ქვის მონაცვლეობითაა ნაგები. კედლები შიგნიდან შელესილია. სამხრეთ ფასადზე, შესასვლელის თავზე, აგურის წყობით გამოყვანილია განედლებული ჯვარი, რომლის ზედა მკლავი წაგრძელებულია. ჯვარსა და შესასვლელის თაღს შორის სწორკუთხა ნიშია. ნიშში ჩასმულია წარწერიანი ფილა: შენობას შემოვლებული აქვს აგურის სამი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით.