iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აკარმარა

აკარმარა — ქვანახშირის მოპოვების ცენტრი, ამჟამად მიტოვებული დასახლება აფხაზეთში, არაღიარებული აფხაზეთის რესპუბლიკის ტყვარჩელის რაიონში, საქართველოს ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად მდებარეობს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.

დაინგრა და გაუკაცრიელდა 1992-1993 წლების აფხაზეთის ომის დროს. არც ისე დიდი ხნის წინ გახდა ორგანიზებული ტურიზმის მნიშვნელოვანი ადგილი.

ისტორია
აკარმარა დაარსდა 1938 წელს. 1938 წლის 16 ნოემბერს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით სოფელი აკარმარა გამოეყო ტყვარჩელის სადაბო საბჭოს, გარდაიქმნა დაბად და შეიქმნა აკარმარის სადაბო საბჭო. დაბაში ძირითადად ცხოვრობდნენ მეშახტეები, რომლებიც მუშაობდნენ საქართველოს სსრ-ის ოჩამჩირის რაიონის ქვანახშირის საბადოებზე. 1942 წელს აკარმარა ადმინისტრაციულად გაერთიანდა ქალაქ ტყვარჩელთან. დასახლება იყო წმინდად სამთო-მომპოვებელი (პრაქტიკულად „დახურული“). ბევრი აფხაზეთში მას „ელიტურს“ უწოდებდა.

მეშახტეებისა და მათი ოჯახის წევრებისთვის იქ შეიქმნა ყველა აუცილებელი პირობა: აშენდა საცხოვრებელი სახლები, საავადმყოფოები, სკოლები, გაიხსნა კულტურის სახლი, კინოთეატრი, რესტორანი, სასტუმრო, პანსიონატი, მოეწყო ცენტრალური მოედანი, პარკები, ხეივნები.

აკარმარის არქიტექტურა უჩვეულოა კავკასიისა და საბჭოთა რუსეთისთვის. სახლებს ძირითადად აშენებდნენ გერმანელი სამხედრო ტყვეები 1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომის წლებში.

1942 წელს სხვა დასახლებეთან ერთად ქმნის ქალაქ ტყვარჩელს.

აფხაზეთის ომის დროს, ადგილობრივი მოსახლეობის უმეტესობამ დატოვა დასახლება აკარმარა.

სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, აფხაზეთში დაიწყო საომარი მოქმედებები, რომელიც 1992-1993 წლებში გრძელდებოდა. ქართულ-აფხაზური კონფლიქტი ქართული ხელისუფლებისთვის დაუმორჩილებლობის შედეგად წარმოიშვა. აკარმარის ალყა 413 დღე გაგრძელდა, ქალაქს არტილერია ბომბავდა.

2019 წლიდან აკარმარაში საექსკურსიო ტურების ორგანიზება დაიწყეს.

აკარმარასთან ახლოს მდებარეობს სხვა ქალაქი-მოჩვენებებიც: ჯანთუხა, პოლიანა და სხვები.

მოსახლეობა
1980-იანი წლების ბოლოს დასახლების მოსახლეობა 5 ათას ადამიანს შეადგენდა, ესენი იყვნენ ძირითადად მეშახტეები და მათი ოჯახის წევრები. დასახლების კეთილდღეობა დაარღვია ქართულ-რუსულმა კონფლიქტმა აფხაზეთში. მოსახლეობა, რომელიც სამხედრო მოქმედებებს გაურბოდა, იძულებული გახდა დაეტოვებინა აკარმარა და უფრო უსაფრთხო ადგილებში დასახლებულიყო. ომის დასრულების შემდეგ ლტოლვილთა მნიშვნელოვანი ნაწილი ნახევრად დანგრეულ დასახლებაში აღარ დაბრუნებულა.
მაკნეირი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მაკნეირი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, რონალდ მაკნეირის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1988 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 32,02 კმ, სიღრმე — 2,05 კმ.

სატელიტური კრატერები
მაკნეირის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მაკქული (მთვარის კრატერი)

კრატერი მაკქული — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ კამერონ მაკქულის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2006 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 20.47 კმ, სიღრმე — 1.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
მაკქულის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მაკმილანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მაკმილანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ დუნქან მაკმილანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 6.88 კმ, სიღრმე — 1.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
მაკმილანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მაკედი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მაკედი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალექსანდერ ჯორჯ მაკენდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 41 კმ, სიღრმე — 2.21 კმ.

სატელიტური კრატერები
მაკედის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მაკოლიფი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მაკოლიფი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, შერონ კრისტა კოგან მაკოლიფის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 19,11 კმ, სიღრმე — 1,75 კმ.

სატელიტური კრატერები
მაკოლიფის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ებრაული სახელის ინგლისური ვარიანტის შესაბამისად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0.53 კმ, სიღრმე — 0.07 კმ.

სატელიტური კრატერები
მერის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მებიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მებიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავგუსტ ფერდინანდ მებიუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 48.96 კმ, სიღრმე — 2.33 კმ.

სატელიტური კრატერები
მებიუსის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მენზელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მენზელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა დონალდ ჰაუარდ მენზელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 3.44 კმ, სიღრმე — 0.6 კმ.

სატელიტური კრატერები
მენზელის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მონჟი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მონჟი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გასპარ მონჟის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 36.6 კმ, სიღრმე — 2.13 კმ.

სატელიტური კრატერები
მონჟის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მორლი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მორლი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ფიზიკოსისა და ქიმიკოსის, ედუარდ უილიამს მორლის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.71 კმ, სიღრმე — 2.22 კმ.

სატელიტური კრატერები
მორლის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
მურაკამი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მურაკამი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰარუტარო მურაკამის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1991 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.52 კმ, სიღრმე — 2.27 კმ.

სატელიტური კრატერები
მურაკამის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნაონობუ (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნაონობუ — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა აჯიმა ნაონობუს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 32.96 კმ, სიღრმე — 2.07 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნაონობუს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნეფედიევი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნეფედიევი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ანატოლი ნეფედიევის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2009 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 52.94 კმ, სიღრმე — 2.39 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნეფედიევის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნიკოლსონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნიკოლსონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სეთ ბერნზ ნიკოლსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.08 კმ, სიღრმე — 2.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნიკოლსონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნილსენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნილსენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა აქსელ ნილსენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 9.64 კმ, სიღრმე — 1.59 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნილსენის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნობილე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნობილე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა უმბერტო ნობილეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1994 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 79.27 კმ, სიღრმე — 2.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნობილეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სსრკ-ის გუნდური ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1968/1969

სსრკ-ის გუნდური ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1968–1969) — გუნდური პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და საჭადრაკო ეტიუდი შედგენაში.

ტურნირის ფორმატი
შეჯიბრება ჩატარდა იმავე განყოფილებებში და იმავე რაოდენობის დაფებზე, როგორც წინა ჩემპიონატებში.

ჩემპიონატის შედეგები
ჩემპიონატში მონაწილეობდა 11 გუნდი. წარმოდგენილი იყო 99 ავტორის 178 ამოცანა და ეტიუდი. საერთო ჩათვლაში გაითვალისწინეს 108 ნაწარმოები. ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა ბელარუსიის გუნდი (194½ ქულა 220 შესაძლებლობიდან).

ტურნირის მსაჯები
ორსვლიანი ამოცანები: იუ. ვახლაკოვი და იური სუშკოვი.
სამსვლიანი ამოცანები: ალექსანდრ ორეშინი და ვ. ტიმონინი.
მრავალსვლიანი ამოცანები: პ. პეჩონკინი და ი. როზენფელდი.
ეტიუდები: ვიტოლდ იაკიმჩიკი და სარიჩევი.
კოოპერაციული შამათები: იოსებ კრიხელი.
თვითშამათები: პიგიტსი.

გამარჯვებული გუნდების შემადგენლობა
ბელარუსი ( ადგილი): გ. აფანასიევი, ვ. გაბა, ვაცლავ გებელი, ე. დვიზოვი, ლ. კამენეცკი, ვ. პლოსტაკი, ვ. სტრუგუნოვი, ვ. სიჩოვი, ლ. ცირულკი, გ. შმულენსონი.
რსფსრ (სვერდლოვსკის ოლქი) ( ადგილი): პ. ბაბიჩი, ვ. ბრონი, მ. გაფაროვი, ნ. გლინსკიხი, ა. ივუნინი, იუ. ლაზარევი, პ. პეჩონკინი, ვ. პილჩენკო, ვ. ტრუნოვი, ვ. უდარცევი.
ლენინგრადი ( ადგილი): ლ. კაცნელსონი, პ. პოპანდოპულო, კ. პოჩტარევი, ს. სინაკევიჩი, იუ. სუშკოვი, ვ. ფოკინი.

გამარჯვებულები სექციების მიხედვით
ორსვლიანი ამოცანები — ბელარუსი — 73 ქულა 88-დან;
სამსვლიანი ამოცანები — რსფსრ (სვერდლოვსკის ოლქი) — 61 ქულა;
მრავალსვლიანი ამოცანები — რსფსრ (სვერდლოვსკის ოლქი) — 79 ქულა;
ეტიუდები — ლენინგრადი — 55 ქულა;
კოოპერაციული შამათები და თვითშამათები — ბელარუსი — 71 ქულა.

ცხრილი
ნობილი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნობილი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლეოპოლდო ნობილის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 41.79 კმ, სიღრმე — 2.22 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნობილის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნოქს-შოუ (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნოქს-შოუ — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰაროლდ ნოქს-შოუს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.44 კმ, სიღრმე — 2.18 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნოქს-შოუს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნორმანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნორმანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რობერტ ნორმანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 9.87 კმ, სიღრმე — 1.63 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნორმანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ნუნი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნუნი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯოზეფ ნუნის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 18.49 კმ, სიღრმე — 1.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნუნის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პატრიცია (მთვარის კრატერი)

კრატერი პატრიცია — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ინგლისური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 10.08 კმ, სიღრმე — 1.66 კმ.

სატელიტური კრატერები
პატრიციის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პერკინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პერკინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რიჩარდ სკოტ პერკინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.48 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
პერკინის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 565

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 565 ერთხმად მიიღეს 1985 წლის 14 ივნისს. მასში აღნიშნული იყო გენერალური მდივნის მოხსენება, რომლის თანახმადაც, არსებული გარემოებების გამო, კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების ყოფნა კვლავაც აუცილებელი იყო პრობლემის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის. საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველას მხარი დაეჭირა ათპუნქტიანი შეთანხმების თემებს შორის მოლაპარაკებების განახლების შესახებ და სთხოვა გენერალურ მდივანს, 1985 წლის 30 ნოემბრამდე კვლავ წარედგინა ანგარიში რეზოლუციის განხორციელების თვალყურის დევნების მიზნით.

საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის რეზოლუცია 365 (1974), გამოთქვა შეშფოთება სიტუაციის გამო, მოუწოდა მონაწილე მხარეებს მშვიდობის მისაღწევად ერთად ემუშავათ და კიდევ ერთხელ გააგრძელა კვიპროსში ძალების განლაგება 1985 წლის 15 დეკემბრამდე, რომელიც შეიქმნა 186-ე (1964) რეზოლუციით.
პიზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პიზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრენსის პიზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.84 კმ, სიღრმე — 2.21 კმ.

სატელიტური კრატერები
პიზის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პიკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პიკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბერტრან პიკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 12.55 კმ, სიღრმე — 2.04 კმ.

სატელიტური კრატერები
პიკის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პილიატრი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პილიატრი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჟან-ფრანსუა პილიატრი დე როზიეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1991 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 64.37 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
პილიატრის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პლანტე (მთვარის კრატერი)

კრატერი პლანტე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გასტონ პლანტეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 36.8 კმ, სიღრმე — 2.14 კმ.

სატელიტური კრატერები
პლანტეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პოზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პოზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯოზეფ ლეიდ პოზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 59.98 კმ, სიღრმე — 2.71 კმ.

სატელიტური კრატერები
პოზის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალექსი ტერეზ პტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 5.04 კმ, სიღრმე — 0.87 კმ.

სატელიტური კრატერები
პტის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
პრანდტლი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პრანდტლი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლუდვიგ პრანდტლის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 87.53 კმ, სიღრმე — 2.82 კმ.

სატელიტური კრატერები
პრანდტლის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რავი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რავი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის ინდური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.62 კმ, სიღრმე — 0.3 კმ.

სატელიტური კრატერები
რავის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რაიდერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რაიდერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გრემ რაიდერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2006 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 75.08 კმ, სიღრმე — 2.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
რაიდერის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რანკინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რანკინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ ჯონ რანკინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 10.48 კმ, სიღრმე — 1.72 კმ.

სატელიტური კრატერები
რანკინის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რასპლეტინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რასპლეტინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალექსანდრე რასპლეტინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 45.52 კმ, სიღრმე — 2.28 კმ.

სატელიტური კრატერები
რასპლეტინის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რესპიგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რესპიგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლორენცო რესპიგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 17.88 კმ, სიღრმე — 2.85 კმ.

სატელიტური კრატერები
რესპიგის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რეხტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეხტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალბერტ უილიამ რეხტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1982 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 19.96 კმ, სიღრმე — 1.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
რეხტის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რიდბერგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიდბერგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იოჰანეს რობერტ რიდბერგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 48.03 კმ, სიღრმე — 2.32 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიდბერგის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რიკო (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიკო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ანიბალე რიკოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 65.83 კმ, სიღრმე — 2.74 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიკოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რიტენჰაუზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიტენჰაუზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა დევიდ რიტენჰაუზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 27.5 კმ, სიღრმე — 1.96 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიტენჰაუზის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რობერტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რობერტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის ინგლისური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0.56 კმ, სიღრმე — 0.08 კმ.

სატელიტური კრატერები
რობერტის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რობერტსონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რობერტსონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰოვარდ პერსი რობერტსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 89.85 კმ, სიღრმე — 2.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
რობერტსონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რობინსონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რობინსონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯონ თომას რომნი რობინსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 24.09 კმ, სიღრმე — 1.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
რობინსონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
როკა (მთვარის კრატერი)

კრატერი როკა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯოვანი ანტონიო როკას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 84.06 კმ, სიღრმე — 2.81 კმ.

სატელიტური კრატერები
როკო (მთვარის კრატერი)

კრატერი როკო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის იტალიური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 4.35 კმ, სიღრმე — 0.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
როკოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რომეო (მთვარის კრატერი)

კრატერი რომეო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის იტალიური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 7.15 კმ, სიღრმე — 1.2 კმ.

სატელიტური კრატერები
რომეოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.