iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაგოტი

მაგოტი ან ბერბერული მაკაკა (ლათ. ) — ერთადერთი მაიმუნი, რომელიც ველური სახით ცხოვრობს ევროპის ტერიტორიაზე (გიბრალტარზე). გარდა ამისა, მაგოტი ერთადერთი მაკაკაა, რომელიც აზიის გარეთ ცხოვრობს.

მაგოტი უკუდო ვიწროცხვირა მაიმუნია. სხეული დაფარული აქვს ხშირი მუქი-ყვითელი ბალნით, ხშირად მოწითალო ელვარებით. მამრის სიგრძე 75-80 სმ-ს აღწევს, წონა - 13-15 კგ-ს. მდედრები ოდნავ მცირე ზომის არიან. 4-5 წლის ასაკში მაგოტები ზრდასრულ ასაკს აღწევენ, სულ 20 წელს ცხოვრობენ. გავრცელებულია ატლასის მთებში (მაროკო, ალჟირი და ტუნისი) და გიბრალტარის კლდეებზე.

მაგოტები მთებში ზღვის დონიდან 2300 მ-მდე ცხოვრობენ. იტანენ -10 ° სიცივეს. ცხოვრობენ ფიჭვნარ, მუხის ტყეებში, იკვებებიან მცენარეული ნაყოფით, ძირხვენებით, წიწვოვანი ხეების თესლებით და ზოგიერთი სახის მწერებით (პეპლები, ხოჭოები და მისთ.).

აფრიკის მთებში ბერბერული მაკაკები მუდამ მრავლად იყვნენ, თუმცა გიბრალტარში ისინი გადაშენების პირზე იყნენ მისული საუკუნის შუა რიცხვებში. ადგილობრივი მმართველობის მიერ მიღებულმა ზომებმა მაკაკების ან სახეობის გადარჩენა მოახერხა.

მაგოტი გამოსახულია გიბრალტარის 5 პენსიან მონეტაზე. მეორე მხარეს გამოსახულია დედოფალი ელისაბედ .
საქართველოს მეგობართა ახალი ჯგუფი

საქართველოს მეგობართა ახალი ჯგუფი 2005 წლის თებერვალში საქართველოს ინიციატივით შეიქმნა. მასში გაერთიანდნენ ლიეტუვა, ლატვია, ესტონეთი, პოლონეთი, ბულგარეთი, რუმინეთი, მოგვიანებით კი შეუერთდა ჩეხეთის რესპუბლიკა. ჯგუფის პირველი შეხვედრა გაიმართა 2005 წლის 4 თებერვალს თბილისში. ჯგუფის მიზანია შუამდგომბლობა გაუწიოს საქართველოს ევროატლანტიკურ ალიანსში და ევროსტრუქტურებში ინტეგრაციაში.
ანაკლია

ანაკლია — სოფელი და ზღვისპირა კლიმატური კურორტი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ანაკლია, თიქორი). მდებარეობს შავი ზღვის პირას, მდინარე ენგურის შესართავთან, მარცხენა ნაპირას, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საზღვართან, ზღვის დონიდან 3 მ., ზუგდიდიდან 30 კმ. სოფელში დგას 1703 წელს აგებული ციხის ნანგრევები, პოლიცია, სპორტული მოედანი, საბავშვო ბაღი, სასტუმროები.

ეტიმოლოგია
ლეგენდის თანახმად ამ ადგილას დედას (ანას) შვილი მოსტაცეს და გემით მიჰყავდათ, დედა კი ზღვის ნაპირას სასოწარკვეთილი მოთქვამდა. ხალხმა რომ გაიგო ქალის კივილი ერთმანეთს კითხეს – „რა ხდებაო“ „ანა რკიანს“-ო (მეგრ. ანა კივისო) იყო პასუხი. ამიტომ ამ ლეგენდით ამ ადგილას „ანარკია“ (აკივლებული) ეწოდა, ვინაიდან ხშირი იყო ამდაგვარი შემთხვევები, დღეს კი – „ანაკლია“ ეწოდება.

ისტორია
ანაკლია პონტოს სამეფოს ქალაქ ჰერაკლეას ერთ-ერთი კოლონია იყო. - საუკუნეებში ანაკლია ოდიშის სამთავროს მნიშვნელოვანი ნავსადგური იყო და ტრაპიზონთან და კონსტანტინოპოლთან აწარმოებდა ვაჭრობას. ანაკლიაში ასევე განვითარებული იყო მეთევზეობა. საუკუნის დასაწყისში ანაკლია ოსმალეთის იმპერიამ დაიკავა და 1703 წელს ააგო ციხე, რომელიც 1725 წელს განაახლეს. ოსმალთა ხელში ანაკლია ტყვეებით ვაჭრობის ბუდედ გადაიქცა. 1805 წელს ანაკლია რუსეთის იმპერიამ დაიკავა, მაგრამ 1820 წელს რუსეთის ჯარმა ანაკლია და შეკვეთილი დატოვა. ანაკლია ოსმალეთიდან რუსეთს გადაეცა 1812 წლის ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებით, რაც დაადასტურა 1826 წლის აკერმანის კონვენციამ. საბჭოთა პერიოდში ანაკლიის სასოფლო საბჭოში შედიოდნენ აგრეთვე სოფლები ერგეტა და ცვანე, მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა, რძისა და ყველის საამქრო.

2011 წელს იგეგმებოდა ანაკლიისთვის ქალაქის სტატუსის მინიჭება. დასახლებას ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად არ მინიჭებია, თუმცა 2012 წელს საქართველოს მთავრობამ გაახმოვანა ინიციატივა, რომლის მიხედვით ანაკლიის ტერიტორიაზე ყულევამდე ახალი საპორტო ქალაქი ლაზიკა უნდა გაშენებულიყო.. იგი საქართველოში სიდიდით მეორე ქალაქი უნდა ყოფილიყო თბილისის შემდეგ. საქართველოს ხელისუფლების გათვლებით 2024 წლისათვის ლაზიკას ნახევარი მილიონი მცხოვრები ეყოლებოდა. ქალაქის სავარაუდო გაშენების ტერიტორია მოიცავდა კოლხეთის ეროვნული პარკის ანაკლია-ჭურიის უბანს, რომელიც ფრინველთა ყველაზე დიდი მიგრაციის მარშრუტია, ხოლო „საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგის ტერიტორიებს“ კი გაეროს რამსარის კონვენცია იცავს, რომელსაც საქართველო 1996 წელს მიუერთდა. დაიწყო რამდენიმე შენობის მშენებლობა, მაგრამ პროექტი შეწყდა. ამჟამად ანაკლიაში მიმდინარეობს ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1331 ადამიანი.

კურორტი
ანაკლია კლიმატური კურორტია. აქ ზღვისპირა ნოტიო ჰავაა, მის ნათების ხანგრძლივობაა 2208 სთ წელიწადში, არის დაფერდებული წმინდა სილის პლაჟი (სიგრძე 10-12 კმ, სიგანე 50-80 მ.) ანაკლიაში რამდენიმე მაღალი კლასის სასტუმროა აშენებული. სოფელ განმუხურთან დაკავშირებულია 552-მეტრიანი საფეხმავლო ხიდით. ანაკლიაში 2014 წელს ჩატარდა ელექტრონული მუსიკის ფესტივალი კაზანტიპი. მას შემდეგ, რაც იგი დაიხურა, საფუძველი ჩაეყარა -ს, რომელიც 2015 წლიდან დღემდე იმართება.

ანაკლიის ციხე
ანაკლიის ციხე აშენებულია 1703 წელს და განახლებულია 1725 წელს. ციხეს ჰქონდა კვადრატული ფორმა. ოთხივე კუთხეში კოშკები იყო აღმართული. გალავანი ორიარუსიანია. ქვედა იარუსი ყრუ კედლითაა ამოყვანილი, ზედაში სათოფურებია დატანებული.

გალერეა
ალან შეპარდი

ალან ბარტლეტ შეპარდი უმცროსი ( დ. 18 ნოემბერი, 1923 — გ. 21 ივლისი, 1998) — კოსმოსში გასული პირველი ამერიკელი და მსოფლიოში მეორე ასტრონავტი იყო. იგი შემდგომში ხელმძღვანელობდა აპოლო 14-ის მისიას და მთვარეზე გადასხდომილი მეხუთე ადამიანი იყო.

განათლება
დაბადებულმა დერიში, ნიუ-ჰემპშირი, შეპარდმა ადმირალ ფარაგატის აკადემია დაამთავრა 1941 წელს და მეცნიერული ხარისხის ბაკალავრის წოდება მიიღო შეერთებული შტატების საზღვაო აკადემიისგან ანაპოლისში 1944 წელს.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008

2008 წლის უეფას ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი, ხშირად უბრალოდ ევრო 2008, ჩატარდა ავსტრიასა და შვეიცარიაში, 2008 წლის 7 ივნისიდან 29 ივნისამდე. ეს მეორეა სამი გაერთიანებულად მოგებული კენჟისყრების სერიიდან, ევრო 2000-ის, რომელსაც ბელგამ და ნიდერლანდმა უმასპინძლა და ევრო 2012-ის გვერდზე, რომელსაც პოლონეთი და უკრაინა უმასპინძლებს.

ტურნირში მთლიანად 16 გუნდი მონაწილეობდა. ავსტრია და შვეიცარია ავტომატურად თამაშობდნენ, როგორც მასპინძელი ქვეყნების ნაკრებები. ავსტრიისთვის ეს მონაწილეობა დებიუტი იყო ამ საფეხბურო ტურნირში. დარჩენილი 14 გუნდი გამოვლინდა საკვალიფიკაციო მატჩების შედეგად, რომლებიც 2006 წლის აგვისტოში დაიწყო.

ქალაქები და სტადიონები
ჯგუფები
 ჯგუფი
----

----

----

----

----

 ჯგუფი
----

----

----

----

----

 ჯგუფი
----

----

----

----

----

 ჯგუფი
----

----

----

----

----

პლეი-ოფი
მეოთხედფინალები
----

----

----

ნახევარფინალები
----

ფინალი
პრიზები
ტურნირის მთლიანი საპრიზო ფონდი არის 184 მილიონი ევრო, რომელიც შესაბამისად გადანაწილდება ტურნირში მონაწილე 16 გუნდზე. წინა ტურნირზე საპრიზო ფონდი შეადგენდა 129 მილიონ ევროს.

მონაწილეობის მიღებისთვის თითოეულ გუნდს გადაეცემა 7,5 მლნ ევრო.

დამატებით, ჯგუფურ ეტაპზე:
გამარჯვება: 1 მლნ ევრო
ფრე: 500,000 ევრო
მეოთხედფინალი: 2 მლნ ევრო
ნახევარფინალი: 3 მლნ ევრო
მესამე ადგილისთვის: 4,5 მლნ ევრო
ფინალი: 7,5 მლნ ევრო

იმ შემთხვევაში თუ ტურნირის გამარჯვებული ჯგუფში ყველა შეხვედრას მოიგებს საბოლოო ჯამში ჯილდოს სახით 23 მილიონ ევროს მიიღებს.
ჩრდილოეთი აფრიკა

ჩრდილოეთი აფრიკა — მდებარეობს აფრიკის კონტინენტის ყველაზე ფართო ნაწილში. გეოპოლიტიკურად, გაეროს განსაზღვრებით მასში შედიან:

ალჟირი
ეგვიპტე
ლიბია
მაროკო
სუდანი
ტუნისი
დასავლეთი საჰარა

ხშირად ამ ნაწილს მიაკუთვნებენ ეთიოპიას, ერიტრეას, მავრიტანიას, კანარის კუნძულებსა და მადეირას.

ტერიტორიები და რეგიონები
აღმოსავლეთი აფრიკა

აღმოსავლეთი აფრიკა — აფრიკის კონტინენტის უკიდურეს აღმოსავლეთში მდებარე რეგიონი, რომელსაც გეოგრაფია და გეოპოლიტიკა განსაზღვრავს. გაეროს გეოგრაფიული რეგიონების სქემის მიხედვით მასში 19 ტერიტორია შედის:

კენია, ტანზანია და უგანდა – აღმოსავლეთ აფრიკის თანამეგობრობა 
ჯიბუტი, ერიტრეა, ეთიოპია და სომალი – აფრიკის რქა
ბურუნდი და რუანდა – -ის წევრები 2007 წლის 18 ივნისიდან, ხანდახან ცენტრალურ აფრიკად მოიაზრებიან
მოზამბიკი და მადაგასკარი – ხანდახან სამხრეთ აფრიკად მოიაზრებიან
მალავი, ზამბია და ზიმბაბვე – ხშირად მოიაზრებიან სამხრეთ აფრიკის ნაწილად
კომორის კუნძულები, მავრიკი და სეიშელის კუნძულები – მცირე კუნძული-ქვეყნები ინდოეთის ოკეანეში
რეიუნიონი და მაიოტა – საფრანგეთის ტერიტორიები ინდოეთის ოკეანეში

გეოგრაფიულად, ეგვიპტე და სუდანიც ზოგჯერ ამ რეგიონში მოიაზრება.
სასოწარკვეთილი დიასახლისები

სასოწარკვეთილი დიასახლისები — ამერიკული სატელევიზიო დრამედიული სერიალია, შექმნილი მარკ ჩერის მიერ, რომელიც ასევე შოუ რანერიცაა, და პროდიუსირებული ეიბისი სტუდიოს (ვოლტ დისნეი კომპანიის ძირითადი სატელევიზიო სტუდია) და ჩერი პროდაქშენის მიერ. აღმასრულებელი პროდიუსერები, მომავალი მეოთხე სეზონის მიხედვით, მარკ ჩერი, ბობ დეილი, ჯორჯ დაბლიუ პერკინსი, ჯონ პარდი და ჯოუი მერფი არიან.

შოუს მოქმედების ადგილი ქუჩა ვისტერია ლეინია, გამოგონილ ამერიკულ ქალაქში, ფეარვიუ. ის ქალთა ჯგუფის ცხოვრებას მისდევს, მათი გარდაცვლილი მეზობელის თვალით, მაშინ როდესაც ისინი ოჯახური ცხოვრების და საშინაო გასაჭირებს ებრძვიან, ხვდებიან დამალულ საიდუმლოებებს, დანაშაულს და მათი ერთი შეხედვით ლამაზ, გარეუბნულ სამეზობლოს კარებს უკან დამალულ გამოცანებს.

შოუს მთავარ მსახიობთა კოლექტივი შემდეგნაირია: ტერი ჰათჩერი სუზან მაიერის როლს ასრულებს, ფელისიტი ჰუფმანი — ლინეტ სკავო, მარშა კროსი — ბრი ჰოჯი, ევა ლონგორია — გაბრიელ სოლისი და ნიკოლეტ შერიდანი — ედი ბრიტი. ბრენდა სტრონგი არის შოუს მთხრობელი, ის ასევე მერი ელის იანგის როლს თამაშობს, რომელმაც თავი მოიკლა.
მას შემდეგ, რაც შოუს პრემიერა ეიბისიზე შედგა (3 ოქტომბერი, 2004 წელი), ის კრიტიკოსებმა ისევე კარგად მიიღეს, როგორც აუარებელმა მაყურებელმა. სერიალი არის ემის, ოქროს გლობუსისა და კინომსახიობთა გილდიის მფლობელი. 2007 წლის აპრილში ცნობილი გახდა, რომ 115-დან 119 მილიონამდე მაყურებლით ეს ყველაზე პოპულარული შოუა თავის „სამშობლოში“.
ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი

ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი (ინგლ. ) — საზღვაო გზა ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეზე ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილოეთი სანაპიროს გასწვრივ კანადის არქტიკული არქიპელაგის გადაკვეთაზე. ყველაზე მოკლე გზა წყლით ევროპიდან აზიაში. ერთმანეთს აკავშირებს ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს.

პირველმა გამოიკვლია რუალ ამუნდსენმა 1903-06 წლებში. 2007 წლის სექტემბერში ევროპულმა კოსმოსურმა სააგენტომ განაცხადა, რომ არქტიკული ზღვის ყინულის რეგიონი ბოლო 30 წლის განმავლობაში მინიმუმამდე შემცირდა, რამაც ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი სანაოსნოდ ხსნილი გახადა.
ჟაკ ოფენბახი

ჟაკ ოფენბახი (; დ. 20 ივნისი, 1819 — გ. 5 ოქტომბერი, 1880) — ფრანგი კომპოზიტორი და დირიჟორი. კლასიკური ოპერეტის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1855 წელს დააარსა თეატრი „პარიზენი“. ოფენბახს დიდი პოპულარობა მოუტანა ოპერეტამ „ორფევსი ქვესკნელში“ (1858). ავტორია ოპერების „მადამ ფავარი“ (1878), „ჰოფმანის ზღაპრები“ (1880) და სხვა. დაწერილი აქვს 100-ზე მეტი ოპერეტა. წარმოშობით ებრაელი იყო, ნამდვილი გვარი — ებერშტი.
ევროპის საბჭო

ევროპის საბჭო, შემოკლ. ევროსაბჭო — რეგიონალური ორგანიზაცია, რომელიც შედგება ევროპის 46 სახელმწიფოსგან. მისი მიზნებია:
ადამიანის უფლებების, პლურალისტური დემოკრატიის და კანონის უზენაესობის დაცვა;
ევროპის კულტურული მრავალფეროვნების შესახებ ცოდნის ამაღლება, ევროპული კულტურის განვითარება;
ევროპული საზოგადოების წინაშე მდგარ პრობლემათა გადაწყვეტის გზების ძიება (უმცირესობათა დისკრიმინაცია, ქსენოფობია, შეუწყნარებლობა, გარემოს დაცვა, კლონირება, შიდსი, ნარკოტიკები, ორგანიზებული დანაშაული და სხვა).

ისტორია
შეიქმნა 1949 წლის 5 მაისს ლონდონში დასავლეთ ევროპის ათი სახელმწიფოს მიერ (ბელგია, დანია, გაერთიანებული სამეფო, ირლანდია, იტალია, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდები, ნორვეგია, საფრანგეთი და შვედეთი). შტაბ-ბინა მდებარეობს სტრასბურგში.

საქართველო ევროსაბჭოს სრულუფლებიანი წევრი გახდა 1999 წლის 27 აპრილს. საბჭოს მინისტრთა კომიტეტში საქართველოს წარმოადგენს ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი. საბჭოში იმყოფება აგრეთვე საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. საპარლამენტო ასამბლეასა და ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესში საქართველოს დელეგაცია წარმოდგენილია 5 მუდმივი წევრითა და ამავე რაოდენობის შემცვლელით.

ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეა
2022 წლის 25 თებერვალს ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ რუსეთის ფედერაციას წევრობიდან გაურიცხავად შეუჩერა წარმომადგენლობითი უფლებები რუსეთ-უკრაინის ომის დროს უკრაინაში სამხედრო შეჭრის გამო. ამავე წლის 15 მარტს რუსეთმა ევროსაბჭოს შეატყობინა, რომ ტოვებს ორგანიზაციას. თუკი რუსეთი ნებაყოფლობით გავა საბჭოდან, გასვლის თარიღად მიიჩნევა მომავალი წლის 1 იანვარი. მაგრამ ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტს შეუძლია თავისი გადაწყვეტილებით შეუწყვიტოს მოსკოვს წევრობა იმ თარიღიდან, რომელსაც თვითონ დაადგენს. 16 მარტს ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტმა საგანგებო სხდომაზე რუსეთი ევროპის საბჭოდან გარიცხა.

2022 წლის 17 მარტს ევროპის საბჭომ ბელარუსთან ურთიერთობები შეაჩერა, რის მიზეზად ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტი ასახელებს ბელარუსის აქტიურ ჩართვას უკრაინის წინააღმდეგ მიმდინარე რუსეთის აგრესიაში.
აგამემნონი

აგამემნონი — მიკენის მეფე, ბერძენთა წინამძღოლი ტროის ომში, ატრევსის ვაჟი, მენელაოსის ძმა. როდესაც ატრევსი მოკლა ეგისთემ და მიკენის მეფე გახდა ეგისთეს მამა თიესტე, ჯერ კიდევ ყმაწვილები — აგამემნონი და მენელაოსი სპარტაში გაიქცნენ და დაქორწინდნენ ტინდარეოსის ქალიშვილებზე; აგამემნონი კლიტემნესტრაზე, ხოლო მოენელაოსი — ელენეზე. აგამემნონს შეეძინა ქალიშვილები: იფიგენია, ქრიზოთემიდა, ლაოდიკე (ტრაგიკოსებთან ელექტრა) და ვაჟი ორესტე. რამდენიმე ხნის შემდეგ, როდესაც მიკენში უკვე აგამემნონი იყო გამეფებული, მენელაოსის ცოლი ელენე მოიტაცა პარისმა. ადრევე დადებული ხელშეკრულების თანახმად, აგამემნონმა შეკრიბა საუკეთესო ბერძენ ვაჟკაცთა დიდი ლაშქარი და თავს დაესხა პარისის მშობლიურ ქალაქ ტროას. ტროაში მისვლამდე ბერძენთა ლაშქარს ავლიდთან პირქარი მოევლინა და წინსვლის ყოველგვარი საშუალება მოუსპო. რადგან ქარი არ აპირებდა ჩადგომას, სამისნოს მიმართეს. სამისნომ განაცხადა, რომ ქარი მანამ არ ჩადგებოდა, სანამ აგამემნონი მსხვერპლად არ გაიღებდა თავის ქალიშვილ იფიგენიას. აგამემნონი იძულებული გახდა შეესრულებინა ღმერთის ეს მეტად არასასიამოვნო სურვილი. მითის ამ დეტალზე ააგო ევრიპიდემ შესანიშნავი ტრაგედია „იფიგენია ავლიდში“.

ტროას ომში აგამემნონმა დიდი გმირობა და სტრატეგიული ნიჭი გამოიჩინა, მაგრამ პატივმოყვარეობითა და სიამაყით ხშირად ვნებდა საერთო საქმეს. კერძოდ, საყოველთაოდ ცნობილია, რომ აქილევსის რისხვის მიზეზი გახდა ის, რომ აგამემნონმა უსამართლოდ წაართვა ტყვე ქალი ბრიზეიდა, მანვე შეურაცხყო აპოლონის ქურუმი ქრიზე და სხვა, რითაც უდიდესი მორალური და მატერიალური ზარალი მიაყენა თანამებრძოლებს. ომის დამთავრების შემდეგ, სამშობლოში დაბრუნებისას, უდიდესი გამარჯვებითა და შინდაბრუნების სიხარულით აღფრთოვანებული აგამემნონი, რომელსაც იმდენად ბედნიერად მიაჩნდა თავი, რომ ღმერთებსაც კი შესძახა, გშურდეთ, ღმერთებო, ჩემი ბედნიერებაო, ვერაგულად მოკლეს ცოლმა — კლიტემნესტრამ და მისმა საყვარელმა ეგისთემ.

ბეოტიასა და პელეპონესის ზოგ ადგილებში არსებული აგმემნონის კულტი იმაზე მიუთითებს, რომ იგი ადრე ადგილობრივი ღმერთი უნდა ყოფილიყო და შემდგომ, ზევსისთვის დაეთმო ადგილი. ამაზე მიუთითებს მისი ერთ-ერთი საკულტო სახელი: — ზევს — აგამემნონი. ხელოვნებაშიც აგამემნონი ზევსისმაგვარად გამოისახებოდა — მშვიდი და დიდებული სახით, კვერთხით ხელში. აგამემნონის ტრაგიკული ბედი აღწერილია ესქილეს „აგამემნონში“, ევრიპიდეს ტრაგედიაში „იფიგენია ავლიდში“, რასინის „იფიგენიაში“ და სხვა.
გააზრებული სიზმარი

გააზრებული სიზმარი (ინგლ.: ) — სიზმარი, რომელშიც ადამიანს გააზრებული აქვს, რომ ის სიზმარშია სიზმრის მსვლელობის პროცესში. გააზრებულ სიზმარში ხშირად შესაძლებელია სიზმრის ხასიათისა და მსვლელობის კონტროლი, ისევე როგორც სხვაგვარად ფიზიკურად შეუძლებელი ქმედებების განხორციელება. გააზრებული სიზმრები მკაფიოდ რეალური და ნათელია ხოლმე.

გააზრებული სიზმრის დაწყება შესაძლებელია ორი გზით. სიზმრით წამოწყებული გააზრებული სიზმარი იწყება ჩვეულებრივი სიზმრით, და სიზმრის მნახველი საბოლოოდ ლოგიკურად ასკვნის, რომ ის სიზმრის პროცესშია, ან სიფხიზლით გამოწვეული გააზრებული სიზმარი ჩნდება, როდესაც სიზმრის მნახველი ჩვეულებრივი ფხიზლობის მდგომარეობიდან პირდაპირ სიზმრის მდგომარეობაში გადადის გონებაში წარმოქმნილი აშკარა ლაფსუსის გარეშე.

გააზრებული სიზმარი მეცნიერული კვლევის საგანია და მისი არსებობა კარგად არის შესწავლილი. მეცნიერებმა, როგორიცაა ალან ჰობსონი, მისი სიზმრის კვლევის ნევროფიზიოლოგიური მეთოდით, დიდი წვლილი შეიტანეს გააზრებული სიზმრის შემეცნებაში.
ჯეოსელი

ჯეოსელი — კომპანია სილქნეტის მობილური კავშირგაბმულობის მიმართულება.

ისტორია
ჯეოსელი დაარსდა 1996 წელს, როგორც დამოუკიდებელი კომპანია და გახდა პირველი ოპერატორი საქართველოში (900 სიხშირეზე). პირველი ზარი კომპანიამ 1997 წლის 15 მარტს განახორციელა. კომპანიის დამფუძნებლები იყვნენ თურქული და ქართული მხარეები. ქართული მხარე საკონტროლო პაკეტის მფლობელი იყო.

2001 წლის 27 მარტს ჯეოსელისა და საქართველოში მესამე ოპერატორის მობილურის შერწყმის შედეგად, ჯეოსელი მობილურის სრულუფლებიანი მფლობელი გახდა (1800 სიხშირეზე), რასაც წინასწარი გადახდის სისტემის, ლაი-ლაის შემოღება მოჰყვა.

2003 წლიდან კომპანიის საკონტროლო პაკეტის მფლობელი გახდა მსოფლიო კავშირგაბმულობის ბაზრის ერთ-ერთი ლიდერი, შვედურ-ფინური კომპანია .

2006 წლის მაისში ჯეოსელი ლიცენზიის მფლობელი ხდება (2100 სიხშირეების სპექტრი).

2018 წელს საქართველოს საკომუნიკაციო სექტორში ყველაზე მსხვილი გარიგების შედეგად ჯეოსელი ქვეყნის უდიდესმა სატელეკომუნიკაციო კომპანია სილქნეტმა შეიძინა. გარიგების ღირებულებამ 153 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. აღნიშნული თანხის მობილიზება სილქნეტისთვის ბანკმა რამდენიმე საფინანსო ინსტიტუტთან ერთად უზრუნველყო. 1 ნოემბრიდან განხორციელდა შპს ჯეოსელის შერწყმა სს სილქნეტთან, შესაბამისად ჯეოსელმა, როგორც დამოუკიდებელმა სამეწარმეო სუბიექტმა, შეწყვიტა არსებობა და მისი აბონენტებისთვის მობილური საკომუნიკაციო მომსახურების გაწევას, უზრუნველყოფს სილქნეტი.
ლაშკენდერი

ლაშკენდერი — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ტყვარჩელთან ახლოს. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონზე. მისი მთავარი მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1373 მეტრია.

ლაშკენდერის მთა აფხაზთა შვიდი წმინდა ადგილიდან ერთ-ერთია. მთაზე შემორჩენილია ქრისტიანული ეკლესიის ნანგრევები (945 მ სიმაღლის მწვერვალზე), რომელზეც ლეოპარდების (ან შესაძლოა ძაღლების) ბარელიეფური გამოსახულება იკვეთება. ეკლესია, სავარაუდოდ, - საუკუნეებისთვის უნდა აეგოთ.

სიტყვა „ლაშკენდერი“, იგივე „ლაშქენდარი“ მეგრულია და ნიშნავს დაჩრდილულ, ჩრდილო ადგილს — „შკენდი||შქერდი||შქედი“ — მთის ჩრდილოეთი ფერდობი, ჩრდილოვანი ადგილი, ჩრდილოეთი მხარე.
აბზიანიძე

საკუთარი სახელი აბზიანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ბადრი აბზიანიძე — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
გივი აბზიანიძე — თანამდებობის პირი
გიორგი აბზიანიძე — ლიტერატურათმცოდნე
ზაზა აბზიანიძე — კრიტიკოსი, მწერალი
კობა აბზიანიძე — ლეიტენანტი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლაში დაღუპული
შალვა აბზიანიძე — ფილოსოფოსი
ციური აბზიანიძე — მსახიობი
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2007

ევროვიზის სიმღერის კონკურსი 2007 — ევროვიზიის 52-ე სიმღერის კონკურსი. კონკურსში სერბეთმა გაიმარჯვა და ის ჰარტვოლ არენაში ჰელსინკი, ფინეთი ჩატარდა 10 მაისიდან (ნახევარფინალი) 12 მაისამდე (ფინალი). კონკურსის მასპინძელი ტრანსლატორი იყო . ფინეთმა კონკურსის მასპინძლობის უფლება მძიმე მეტალ ჯგუფის ლორდის წყალობით მოიპოვა, რომელმაც ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2006 მოიგო ფინეთის წარმომადგენლის სახით. ეს ნიშნავდა, რომ ფინეთი პირველად გახდებოდა ევროვიზიის ჩატარების ადგილი. მასპინძლები პოპულარული ფინელი ტელეწამყვანი იანა პელკონენი და ფინელი მუსიკოსი და მსახიობი მიკო ლეპილამპი იყვნენ, ხოლო კრისე სალმინენი მწვანე ოთახიდან ერთვებოდა.

კონკურსის ოფიციალური ლოგო უცვლელი დარჩა, მასპინძელი ქვეყნის, ფინეთის, დროშით შუაგულში. ევროპის მაუწყებელთა გაერთიანებამ და -მ გამოაცხადეს, რომ 2007 წლის კონკურსის თემა იქნებოდა " " (ნამდვილი ფანტაზია), რომელმაც ფინელების და ფინეთის კულტურის პოლარულობა მოიცვა. კონკურსის ვიზუალური თემის გასაფორმებლად დიზაინ-სააგენტო " "-მა იზრუნა, კალეიდოსკოპური მონახაზების შექმნით, რომლებიც მრავალგვარი სიმბოლოებისგან გაკეთდა, მათ შორის ძახილის ნიშენებისგან და ასო ""-ისგან. 2007 წლის 20 თებერვალს კონკურსის გადამუშავებული ოფიციალური საიტი გაეშვა, რომელმაც პირველად გააკეთა იმ წლის თემატური მონახაზები. გამოვიდა ოფიციალური და .

ჰარტვოლ არენა, ფინეთის უდიდესი ყინული ოკეის არენა, თავიდანვე ფავორიტი იყო კონკურსის გასამართი ადგილების არჩევისას. არენა თვითონ -ს ოპერაციულ ცენტრთანაა განლაგებული, რაც ლოჯისტიკას აადვილებდა. ასევე, გაკეთდა კონკურსის 13 მილიონ ევროიანი ბიუჯეტის პრეზენტაცია. კონკურსის მასპინძლობის სურვილი გამოთქვეს ფინურმა ქალაქებმა ესპოომ, ტურკუმ და ტამპერემ.

მონაწილეობას იღებდა რეკორდული რაოდენობის - 42 ქვეყანა. ევროპის მაუწყებელთა გაერთიანებამ (ემგ) თავისი შეზღუდვა 40 ქვეყნამდე აღარ გამოიყენა, რაც ზოგიერთი ქვეყნის კონკურსს გარეთ დარჩენას გამოიწვევდა.

2007 წლის 12 მარტს ოფიციალური კენჭისყრა გაიმართა ნახევარფინალში, ფინალში და ხმების გამოცხადებისას ქვეყნების რიგითობაზე.

შედეგები
ნახევარ–ფინალი
ნახევარ–ფინალი გაიმართა 2007 წლის 10 მაისს. 28 ქვეყნის წარმომადგენლებმა შეასრულეს სიმღერები და 42–მა ქვეყანამ მისცა ხმა.

ფინალი
ფინალისტები იყვნენ:
ოთხი ავტომატური ფინალისტი: საფრანგეთი, გერმანია, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო;
10 საუკეთესო ქვეყანა 2006 წლის ფინალიდან (ავტომატური ფინალისტების გარდა);
10 საუკეთესო ქვეყანა ნახევარფინალიდან..

ფინალი გაიმართა 2006 წლის 12 მაისს. სერბეთმა გაიმარჯვა.

ხმის მიცემა ფინალში
ფინალში მიცემული ხმები ქვეყნებმა შემდეგი თანმიმდევრობით გაგვაცნეს:

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.

22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
აგენორი

აგენორი (ბერძნ. -, ) — ბერძნულ მითოლოგიაში რამდენიმე პერსონაჟს უკავშირდება:

მეფე
ფინიკიის მეფე, პოსეიდონისა და ლიბიეს ვაჟი, ბელოსის ტყუპისცალი. კადმოსის, კოლიქსის, ფენიქსისა და ევროპეს მამა. [ჰეროდოტეს მიხედვით აგენორი ცხოვრობდა დაახლოებით ძვ. წ. 2000 წელს.

როდესაც ზევსვმა ევროპე მოიტაცა, აგენორმა ვაჟები გაგზავნა მის საძებნელად და დის გარეშე შინ დაბრუნება სასტიკად აუკრძალა. ბევრი ეძებეს ძმებმა და, დიდხანს იხეტიალეს სხვადასხვა მხარეში, მაგრამ ევროპეს კვალსაც კი ვერ მიაგნეს და იძულებულები გახდნენ სხვა ქვეყანაში ეძებნათ თავშესაფარი. ძმები სხვადასხვა ქვეყანაში დასახლდნენ.

მეომარი
ანტენორის ვაჟი, ერთ-ერთი ტროელი გმირთაგანი.

როდესაც იგი აქილევსს მარტო შეებრძოლა და როცა ამ უკანასკნელს უნდა ეჯობნა, აგენორის სახე თვით აპოლონმა მიიღო, ბრძოლა მან განაგრძო და სიკვდილისგან იხსნა იგი. აგენორი ბოლოს ნეოპტოლემოსმა მოკლა.
აგლავროსი

აგლავროსი (ბერძნ. , ) - კეკროპის ერთ-ერთი ქალიშვილთაგანი, რომელსაც ათენამ გადასცა ყუთი ახლადშობილი ერიხთონიოსით. ათენამ სასტიკად აუკრძალა ქალიშვილს ყუთის გახსნა, მაგრამ ამით უფრო დააინტერესა აგლავროსი და ამ უკანასკნელმა თავის დასთან - ჰერსესთან ერთად, მაინც გახსნა იგი. ამის გამო ათენამ დები უგონობით დასაჯა, დაბნეულები კლდეზე გადაცვივდნენ და დაიხოცნენ (სხვა მითის მიხედვით ჰერსე იყო ჰერმესის შეყვარებული. იგი დაზე ეჭვიანობის გამო ქვად იქცა). ათენის აკროპოლში არსებობდა აგლავროსის საკურთხეველი. ერთი მითის მიხედვით აგლავროსი კეკროპის ცოლი და ჰერსეს დედაა.

:
ადმეტოსი

ადმეტოსი — ქალაქ ფერეს მეფე, თესალიელი გმირი, კალიდონის ნადირობისა და არგონავტთა ლაშქრობის მონაწილე. ფერეტოსის ვაჟი, ევმელოსის მამა, იასონის ბიძაშვილი. ადმეტოსის ფარას ერთხანს აპოლონი მწყემსავდა.

ადმეტოსს სურდა პელიასის ქალიშვილის ალკესტიდას ცოლად შერთვა, მაგრამ პელიასმა განაცხადა, რომ ადმეტოსს თავის ქალიშვილს ცოლად მისცემდა მხოლოდ მაშინ, თუ ქორწილზე მივიდოდა ეტლით, რომელშიც ლომი და გარეული ტახი იქნებოდა შებმული. ამ საქმის მოგვარებაში ადმეტოსს აპოლონი დაეხმარა.

სხვა თქმულების მიხედვით, ადმეტოსმა ალკესტიდა ცოლად შეირთო პელიასის სიკვდილის შემდეგ (იასონის დახმარებით). ქორწინების დროს ადმეტოსს დაავიწყდა არტემიდესთვის მსხვერპლის შეწირვა, რის გამოც განრისხებულმა ღმერთქალმა გველები მიუსია, მაგრამ ამისგანაც აპოლონმა იხსნა.

აპოლონს ისე შეუყვარდა ადმეტოსი, რომ ბოლოს იმის შესაძლებლობაც კი მისცა, რომ ჰადესში (საიქიოში) თავის მაგიერ სხვა გაეგზავნა. ამ პირობაზე მას მხოლოდ უსაყვარლესი ცოლი — ალკესტიდა დათანხმდა. გმირმა ჰერაკლემ ქმრის მოსიყვარულე ალკესტიდა კვლავ დააბრუნა საიქიოდან და ქმარს მიჰგვარა. ამ თემაზე ევრიპიდემ დაწერა ტრაგედია „ალკესტიდა“.
Rinôçérôse

- არის ფრანგული მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც 1990-იანი წლების შუახანებში დაარსდა. ჯგუფის დამაარსებლები არიან ჟან-ფილიპ ფრო და პატრის კერი. მათი მუსიკა როკ და ელექტრონული მუსიკის ერთგვარი ნაზავია. დუეტის წევრები ასევე ფსიქოლოგებიც არიან და საკუთარ თავს "დღისით ფქიქოლოგებს, ღამით კი მუსიკოსებს" უწოდებენ. მუსიკას ისინი ინგლისურ, ფრანგულ და გერმანულ ენებზე ქმნიან.
სუბოტექსი

სუბოტექსი — დიდ ბრიტანეთში წარმოებული ნარკოტიკული მედიკამენტი, რომელსაც ექიმის ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი ჰეროინზე დამოკიდებული პაციენტების სამკურნალოდ იყენებენ. ძირითადად ვრცელდება დასავლეთ ევროპაში ექიმის რეცეპტით.

სუბოტექსი შეიცავს ბუპრენორფინს, მეტადონის მსგავს სინთეტიურ ოპიატს, რომელიც მსუბუქ ეიფორიას იწვევს. მას მიაწერენ ნარკოტიკების დოზის გადაჭარბებით გამოწვეული სიკვდილის 79%-ით შემცირებას საფრანგეთში ბოლო ათწლეულში.
ალექსანდრე ნოვიკოვი

ალექსანდრე ნოვიკოვი (დ. 19 ნოემბერი, 1900 — გ. 3 დეკემბერი, 1976) — საბჭოთა სამხედრო მეთაური, ავიაციის მთავარი მარშალი (21 თებერვალი, 1944), საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი (1945, 1945). არმიაში მსახურობდა 1919 წლიდან. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. 1922-1924 წლებში იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმის წინააღმდეგ მებრძოლის სპეციალური რაზმის შტაბის უფროსი.

1922 წელს დაამთავრა „ვისტრელის“ კურსები, 1930 წელს ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. 1933 წელს მსახურობდა საჰაერო ძალებში. 1939–1940 წლებში მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირისა და ფინეთის ომში, ჩრდილო-დასავლეთის ფრონტის საჰაერო ძალების შტაბის უფროსი. 1940 წლიდან ლენინგრადის სამხედრო ოლქის საჰაერო ძალების ხელმძღვანელი. 1942–1943 წლებში — საბჭოთა კავშირის ავიაციის სახალხო კომისარის მოადგილე.