დიგვიჯაისინჰჯი რანჯიტსინჰჯი

დიგვიჯაისინჰჯი რანჯიტსინჰჯი ჯადეჯა (; დ. 18 სექტემბერი, 1895 — გ. 3 თებერვალი, 1966, მუმბაი) — ინდოელი სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე, ნავანაგარის მაჰარაჯა 1933-1966 წლებში (ფაქტობრივად 1946 წლამდე, სანამ სამთავრო საურაშტრას შტატის შემადგენლობაში შევიდოდა). ასევე ცნობილია, როგორც ჯამ საჰიბ დიგვიჯაისინჰჯი. დიგვიჯაისინჰჯი იყო ბრიტანეთის ინდოეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი, პროფესიონალი კრიკეტისტი და ინდოეთის კრიკეტის კონტროლის საბჭოს პრეზიდენტი 1937-1938 წლებში.

დიგვიჯაისინჰჯიმ სახელი გაითქვა მეორე მსოფლიო ომის დროს მრავალი დაობლებული პოლონელი ბავშვის გადარჩენით. წითელი ჯვრისა და „ანდერსის არმიის“ წარმომადგენელთა დახმარებით, მან ბავშვების ევაკუაცია ინდოეთის ქალაქ ჯამნაგარში უზრუნველყო. ყველა ობოლი მან უზრუნველყო საკვებით, თავშესაფრით, ტანსაცმლითა და სამედიცინო დახმარებით. ასევე მისცა მათ განათლების მიღების შესაძლებლობა.

ბავშვები სოფელ ბალაკადიში ცხოვრობდნენ. გერმანიის კაპიტულაციის შემდეგ, ყველა მათგანი პოლონეთში დაბრუნდა. ამ გმირული საქციელისთვის პოლონელებმა მას „კეთილი მაჰარაჯა“ უწოდეს.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
დიგვიჯაისინჰჯი რანჯიტსინჰჯი ჯადეჯა დაიბადა 1895 წლის 18 სექტემბერს, ნავანაგარის სამთავროს სოფელ სადოდარში (ამჟამინდელი ჯამნაგარის ოლქი, ინდოეთის გუჯარათის შტატი). იგი იყო ცნობილი კრიკეტისტის, რანჯიტსინჰჯის ძმისწული და მისი მემკვიდრე ნავანაგარის მაჰარაჯას ტიტულზე.

განათლება მიიღო რაჯკოტის რაჯკუმარის კოლეჯში, მოგვიანებით კი სწავლა განაგრძო დიდ ბრიტანეთში — ვუსტერშირის მალვერნის კოლეჯსა და ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში .

ბრიტანეთის ინდოეთის არმიის რიგებში ირიცხებოდა 1919 წლიდან. მსახურობდა ნეიპირის 125-ე მსროლელთა პოლკში (ამჟამად რაჯპუტანის მსროლელთა პოლკის მე-5 ნეიპირის ბატალიონი).

1920 წელს მსახურობდა ეგვიპტის საექსპედიციო არმიაში, ხოლო 1921 წლის 17 ივლისს მიენიჭა ლეიტენანტის წოდება კუმარ შრი დიგვიჯაის სახელით. 1922-1924 წლებში მსახურობდა ვაზირისტანში, 1929 წელს კი კაპიტნის წოდება მიიღო. სამხედრო სამსახურიდან ფაქტობრივად 1931 წელს გადადგა. 1920-იან წლებში, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ბიძასთან ერთად შვეიცარიაში ცხოვრობდა.

1933 წლის 2 აპრილს, ბიძის გარდაცვალების შემდეგ, დიგვიჯაისინჰჯიმ მიიღო მაჰარაჯა ჯამ საჰიბის ტიტული და ნავანაგარის სამთავროს მმართველი გახდა. 1935 წელს იგი რაინდად აკურთხეს და მიენიჭა ინდოეთის ვარსკვლავის ორდენის რაინდ-კომანდორის წოდება.

ბიძის გავლენით დიგვიჯაისინჰჯი აქტიურად იყო დაკავებული კრიკეტით. 1933-1934 წლების სეზონში იგი დასავლეთ ინდოეთის ნაკრების კაპიტანი იყო მერილიბონის კრიკეტის კლუბის წინააღმდეგ გამართულ მატჩში, რომელიც ინგლისის ნაკრების ინდოეთსა და ცეილონში ტურნეს ფარგლებში ჩატარდა. ორ ინინგში მან, შესაბამისად, 0 და 6 ქულა დააგროვა (ეს შეხვედრა იყო ერთადერთი პირველი კლასის მატჩი, რომელშიც მისმა ძმამ, პრატაპსინჰჯიმაც მიიღო მონაწილეობა).

1937-1943 წლებში დიგვიჯაისინჰჯი იყო პრინცთა პალატის თავმჯდომარე. 1937-1938 წლებში კი იკავებდა ინდოეთის კრიკეტის კონტროლის საბჭოს პრეზიდენტის პოსტს.

დახმარება პოლონელი ლტოლვილებისთვის
მეორე მსოფლიო ომის დროს დიგვიჯაისინჰჯი რანჯიტსინჰჯი იყო იმპერიული სამხედრო კაბინეტის, თავდაცვის ეროვნული საბჭოსა და წყნარი ოკეანის სამხედრო საბჭოს წევრი.

1941 წელს, სსრკ-ზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, საბჭოთა ხელისუფლებამ პატიმრობაში მყოფი პოლონეთის მოქალაქეები (მათ შორის სამხედრო პირები) გაათავისუფლა. ბევრ მათგანს შესთავაზეს საბჭოთა კავშირის დატოვება შუა აზიის გავლით — მათ შორის „ანდერსის არმიის“ შემადგენლობაში, რომელიც დასავლელი მოკავშირეების ძალებს უნდა შეერთებოდა. ევაკუირებულთა შორის იყო მრავალი პოლონელი ობოლი ბავშვი, რომლებიც მანამდე საბჭოთა საბავშვო სახლებში იმყოფებოდნენ. ბავშვების დიდმა ნაწილმა, რომლებმაც გაუძლეს თურქმენეთის, ირანისა და ავღანეთის გავლით გავლილ რთულ გზას, საბოლოოდ თავი პაკისტანისა და თანამედროვე დასავლეთ ინდოეთის ტერიტორიაზე ამოჰყო.

პოლონელი ბავშვების პირველი 500-კაციანი ჯგუფი, რომელთაგან ბევრი შიმშილისგან უკიდურესად იყო დაუძლურებული, ნავანაგარის სამთავროს ტერიტორიაზე აღმოჩნდა. მაჰარაჯა ჯამ საჰიბის ინიციატივით, 1942 წლიდან სამთავროში დაიწყო ბავშვთა დროებითი განთავსების პუნქტების მოწყობა. მაჰარაჯას განკარგულებით, ისინი უზრუნველყოფილნი იყვნენ არა მხოლოდ საკვებით, თავშესაფრითა და სამედიცინო დახმარებით, არამედ მათთვის მოეწყო დასასვენებელი სივრცეები და სასკოლო განათლების შესაძლებლობა.

ბავშვთა დასახმარებლად დიგვიჯაისინჰჯიმ ასევე ჩართო პატიალასა და ბაროდას სამთავროების მმართველები. მსგავსი ბანაკები ასევე გაიხსნა ვალივადეს, ბანდრასა და პანჩგანის დასახლებებში; ყველა ამ ბანაკის მოწყობაში დახმარებას პოლონეთის დევნილი მთავრობა უწევდა. კერძოდ, მათი მხარდაჭერით, დიგვიჯაისინჰჯიმ მოსწავლეებს პოლონურ ენაზე განათლების მიღების საშუალება მისცა, ხოლო ლტოლვილთა ბანაკებში კათოლიკე მღვდლები მიიწვია. მაჰარაჯას ინიციატივით, პრინცთა პალატამ ბანაკების შესანახად ფინანსების რეგულარული გამოყოფა დაიწყო.

1942-1948 წლებში ბანაკებში დაახლოებით 20 ათასი პოლონელი ლტოლვილი იმყოფებოდა, რომელთაგან 6 ათასამდე პირმა ომის დასრულებამდე ინდოეთში მუდმივი ცხოვრების უფლება მიიღო. ეს უფლება 1948 წლის მარტამდე მოქმედებდა. 1945 წელს ბალაკადიში პოლონელი ბავშვების ბანაკი დაიხურა და ყველა მათგანი ვალივადეში (ამჟამინდელი ქალაქ კოლჰაპურის რაიონი) გადაიყვანეს. დღესდღეობით ბანაკის ტერიტორია ბალაკადის საინიკის სკოლას ეკუთვნის. პოლონელი ლტოლვილებიდან სამშობლოში მხოლოდ მცირე ნაწილი დაბრუნდა, დანარჩენები კი ბრიტანეთის თანამეგობრობის სხვა ქვეყნებში გადასახლდნენ ან აშშ-ში გაემგზავრნენ. მოგვიანებით, ბევრი მათგანი დიდი სითბოთი იხსენებდა მაჰარაჯას, რომელმაც მათ დახმარება გაუწია.

დამოუკიდებელ ინდოეთში
1947 წლის 15 აგვისტოს დიგვიჯაისინჰჯი იყო მათ შორის, ვინც ხელი მოაწერა ნავანაგარის სამთავროს ინდოეთის კავშირთან შეერთების აქტს. იმავე წელს იგი საბოლოოდ და ოფიციალურად გადადგა ბრიტანეთის ინდოეთის არმიიდან გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით. 1948 წელს ნავანაგარი შეუერთდა კათიავარის შტატს (რომელსაც მოგვიანებით საურაშტრა ეწოდა); დიგვიჯაისინჰჯიმ ახალ დამოუკიდებელ სახელმწიფოში მმართველის პოსტი შეინარჩუნა 1956 წლამდე, ვიდრე ინდოეთის მთავრობამ ეს თანამდებობა არ გააუქმა.

იგი იყო ინდოეთის დელეგაციის ხელმძღვანელის მოადგილე გაეროში, ეკავა გაეროს ადმინისტრაციული ტრიბუნალის თავმჯდომარისა და გაეროს კორეის გაერთიანებისა და რეაბილიტაციის მოლაპარაკებების კომიტეტის ხელმძღვანელის პოსტები.

დიგვიჯაისინჰჯი რანჯიტსინჰჯი გარდაიცვალა 1966 წლის 3 თებერვალს ბომბეიში. მას დარჩა ერთადერთი ვაჟი — შატრუსალიასინჰჯი, რომელმაც ფორმალურად მემკვიდრეობით მიიღო ნავანაგარის მაჰარაჯას ტიტული და ცნობილი გახდა, როგორც პირველი კლასის კრიკეტისტი საურაშტრას რეგიონის ნაკრებში. მისი ძმისშვილია (შვილიშვილის თაობაში) ცნობილი ინდოელი კრიკეტისტი აჯაი ჯადეჯა.

ხსოვნა
2012 წლის 31 მაისს ვარშავაში გაიხსნა „კეთილი მაჰარაჯას სკვერი“, რომელიც მიეძღვნა მაჰარაჯა ჯამ საჰიბს.
მაჰარაჯას სახელს ატარებს ვარშავის ერთ-ერთი სკოლა — ჯამსაჰიბ დიგვიჯაისინგჰ ჯადეჯას სახელობის სკოლა, რომელიც საგანმანათლებლო ფონდ „ინდოეთის მეგობრების“ დაქვემდებარებაშია.
მაჰარაჯა დიგვიჯაისინჰჯისა და ინდოეთში პოლონეთის წითელი ჯვრის თანამშრომლის, კირა ბანასინსკას მოღვაწეობას, რომელიც პოლონელი ბავშვებისთვის ბანაკის მოწყობას ეხებოდა, მიეძღვნა დოკუმენტური ფილმი „პატარა პოლონეთი ინდოეთში“.

ჯილდოები
ინდოეთის ვარსკვლავის ორდენი:
რაინდი-კომანდორი (1935)
რაინდი — დიდი კომანდორი (1947)
ინდოეთის იმპერიის ორდენი: რაინდი — დიდი კომანდორი (1939)
მედალი „ინდოეთის საერთო სამსახურისთვის“ ბალთით „ვაზირისტანი“ (1924)
მედალი „ინდოეთში სამსახურისთვის“ (1946)
ვარსკვლავი 1939-1945 (1945)
აფრიკული ვარსკვლავი (1945)
წყნარი ოკეანის ვარსკვლავი (1945)
1939-1945 წლების ომის მედალი (1945)
მეფე ჯორჯ -ის ვერცხლის იუბილეს მედალი (1935)
ჯორჯ -ის კორონაციის მედალი (1937)
ინდოეთის დამოუკიდებლობის მედალი (1948)
პოლონეთის რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის კომანდორის ჯვარი (2011, სიკვდილის შემდეგ)

მასობრივ კულტურაში
2026 წელს ეკრანებზე გამოდის ინდურ-პოლონური წარმოების ფილმი „კეთილი მაჰარაჯა“ , რომელშიც მთავარ როლს სანჯაი დათი ასრულებს.