iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯუმას ყურე

ჯუმას ყურე, კაკლისყურე, ალაზნის ჭალა — ბუნების ძეგლი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 165 მ სიმაღლეზე. შედის ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში. წარმოადგენს მდინარე ალაზანში შეჭრილ, ნახევარკუნძულის ფორმის მქონე ყურეს, რომლის ყელის სიგანე 30–40 მ არ აღემატება, სადღეისოდ სრულყოფილად მხოლოდ ამ ყურეშია შემორჩენილი ალაზნის ხეობისათვის დამახასიათებელი ლეშამბოიანი ჭალის ტყეები, რომელიც ფლორისტულად ძალიან მდიდარია. საქართველოში მხოლოდ ამ ყურეშია კაკლის ბუნებრივი ვრცელი ჰაბიტატი, სადაც გიგანტური იფნების, ჭალის მუხებისა და თელების მხოლოდ ერთეული ეგზემპლარები შემორჩა. სახელწოდება „კაკლის ყურეც“ აქედან უნდა მომდინარეობდეს. ჯუმას ყურე ბუნების ძეგლია.
აითაირა

აითაირა — სოციალურ-პოლიტიკური მოძრაობა სეპარატისტულ აფხაზეთის რესპუბლიკაში. დაარსდა 2001 წელს, როგორც პირველი ოპოზიციური მოძრაობა, აფხაზეთის ყოფილი ე. წ. პრეზიდენტის, ალექსანდრე ანქვაბის მიერ. მოძრაობის დღევანდელი ლიდერია ყოფილი ე. წ. პრემიერმინისტრი ლეონიდ ლაკერბაია.

აითაირა, 2004 წლის სეპარატისტების საპრეზიდენტო არჩევნებში, ალექსანდრე ანქვაბს უჭერდა მხარს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ე. წ. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ ანქვაბი კანდიდატთა სიიდან ამოიღო, იგი "ერთიანი აფხაზეთის", "ამცახარა"-ს და აფხაზეთის დამოუკიდებელი პროფკავშირების ფედერაციის სერგეი ბაგაფშის მხარდამჭერ ბლოკს შეუერთდა. არჩევნების შედეგად წარმოშობილი კრიზისის შემდეგ, მიღწეულ იქნა კომპრომისი, რის შედეგადაც, ალექსანდრე ანქვაბმა ბაგაფშის მთავრობაში პრემიერმინისტრის პოსტი დაიკავა.

მოძრაობის პოლიტიკური საბჭო შედგება 23 ადამიანისგან. პოლიტსაბჭოს პრეზიდიუმში შედიან: ლეონიდ ლაკერბაია, ოლეგ დამენია, ირინა აგრბა, ვიაჩესლავ კოკოსკირი, დაურ ნაჭყებია და რომან გერია.

აითაირას აქვს რეგიონული ორგანიზაციები აფხაზეთის მთელ ტერიტირიაზე.
პორტუგალიის პირველი რესპუბლიკა

პორტუგალიის პირველი რესპუბლიკა (; 5 ოქტომბერი, 1910 — 28 მაისი, 1926) — პორტუგალიის ისტორიის თექვსმეტწლიანი პერიოდი, რომელიც გრძელდებოდა პორტუგალიის 1910 წლის რევოლუციიდან 1926 წლის სახელმწიფო გადატრიალებამდე.

ისტორია
1908 წელს პორტუგალიის მეფის მოკვლამ და ხელისუფლებაში რესპუბლიკელების გავლენის გაზრდამ გამოიწვია ანტიკათოლიკური და ანტიმონარქიული განწყობის ზრდა. პორტუგალიის სამეფოს მრავალსაუკუნოვანი მონარქიული ტრადიციების კრახი ძალიან მალე მოხდა.

1910 3 ოქტომბერს რესპუბლიკური აჯანყება დაიწყო, ხოლო 5 ოქტომბერს ლისაბონის მუნიციპალიტეტის სასახლეში პორტუგალია რესპუბლიკად გამოცხადდა. შეიქმნა დროებითი მთავრობა თეოფილუ ბრაგას მეთაურობით. 1911 წლის 11 ივნისს ეროვნულმა დამფუძნებელმა ასამბლეამ მიიღო ახალი კონსტიტუცია პორტუგალია გამოცხადდა რესპუბლიკად. ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს მანუელ ჟოზე დე არიაგა. ახალი კონსტიტუციით დაცული იყო პიროვნების ხელშეუხებლობა, მოქალაქეებს ანიჭებდა უფლებებსა და თავისუფლებებს.

პირველი ორი წლის განმავლობაში რესპუბლიკის არსებობისათვის აუცილებელი იყო ბევრი რეფორმის გატარება:დაიწყო საყოველთო სასკოლო განათლების რეფორმა, 1911 წელს პორტუგალიის მუშათა კლასმა მიიღო გაფიცვის უფლება, ასევე განახორციელეს საგადასახადო რეფორმა. პირველი რესპუბლიკური პარლამენტი არჩეულ იქნა 1911 წლის მაისში.

რესპუბლიკელებმა დიდი ყურადღება დაუთმეს კათოლიკური ეკლესიის გავლენის შესუსტებას:გააუქმეს ყველა რელიგიური ტიტული, სახელმწიფო და ეკლესია იყო ოფიციალურად გაიყო 1911 წლის აპრილში და ყოფილი საეკლესიო ქონება სახელმწიფოს გადაეცა. ყოველივე ამან სასულიერო მოღვაწეების განახევრება გამოიწვია.

რევოლუცია მალე გადაიზარდა ანარქიაში. ახალ კანონებს ჩინოვნიკები უგულებელყოფდნენ და ბოროტად იყენებდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ახალი ხელისუფლება დემოკრატიულად აირჩიეს, მთლიანად ჩაეფლო კორუფციაში. მთავრობის წევრებისათვის მექრთამეობა გახდა ძირითადი საარსებო წყარო. ამმხრივ განსაკუთრებით გამოირჩეოდა ფინანსური მაქინატორი არტურო ვირჟილიო რეიესი, რომელიც კერძოდ ბეჭდავდა ესკუდოს, არა როგორც ყალბი ფულის მჭრელი, არამედ პორტუგალიის ბანკის თანხმობით.

1926 წელს პორტუგალიის მთავრობამ ხალხის თვალში ავტორიტეტი საბოლოოდ დაკარგა, განსაკუთრებით ქვეყნის ჩრდილოეთის მოსახლეობაში, რომლებიც ეკლესიის დევნის პერიოდშიც კი რელიგიის ერთგული მსახურნი დარჩნენ.

1910-1926 წლების ანარქიის დროს პორტუგალიაში შეიცვალა 44 მთავრობა, მოხდა 24 აჯანყება, 15 საყოველთაო გაფიცვა და 17 გადატრიალების მცდელობა. პორტუგალიის პირველ რესპუბლიკას ჩაენაცვლა მეორე რესპუბლიკა, რომელსაც რამდენიმე წელიწადში ესტადო ნოვო უწოდეს (1933-1976).
პერესტროიკა

პერესტროიკა ქართულად აგრეთვე ცნობილი როგორც გარდაქმნა — პოლიტიკური მოძრაობა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის შიგნით, რომელიც ასოცირდება საბჭოთა ლიდერის, მიხეილ გორბაჩოვის სახელთან. გულისხმობდა საბჭოთა პოლიტიკური და ეკონომიკური სისტემის გარდაქმნას.

ხშირად, პერესტროიკას მიიჩნევენ საბჭოთა კავშირში და აღმოსავლეთ ევროპაში კომუნიზმის მარცხისა და ცივი ომის დამთავრების მიზეზად.
ჭირაქაძეები

ჭირაქაძე — ქართული გვარი, წარმოშობით არის სოფელ ხახულიდან (სამხრეთი საქართველო, იმიერ-ტაო, დღევანდელი ბაღ-ბაში თურქეთი). ჭირაქაძეები წამოჰყოლიან ხახულის ღვთისმშობლის ხატს და დამკვიდრებულან გელათში. სავარაუდოდ, ეს ამბავი, საუკუნის ნახევარში ხატის გელათში გადმოსვენებასთან ერთად მოხდა.

ჭირაქაძის გვარი ფუძით სახლობს მხოლოდ იმერეთში, ქუთაისის ირგვლივეთში, კერძოდ — გელათსა და გოდოგანში; ჭირაქაძის გვარი, საუკუნის 20-იან წლებამდე სასულიერო წოდების მატარებლები იყვნენ; ეტიმოლოგია ფუძეში გამოგვაყოფინებს თურქულ — „მსახურს“, „ყმას“; სავარაუდოდ, გვარის სემანტიკური ფუძე შეიძლება იყოს „ხატის ყმა“ (ალბათ იგულისხმება „ხახულის ღვთისმშობლის ხატის ყმა“); ცნობილმა ქართველმა ემიგრანტმა ჟურნალისტმა სევერიან ჭირაქაძემ თავის ერთადერთ ვაჟს სახელად დაარქვა ხახული.

ჭირაქაძეთა გვარი წარმოშობით არის ტაოდან, კერძოდ სოფელ ხახულიდან (ამ სოფელს დღეს თურქულად ეწოდება ბაღ–ბაში). თურქების მიერ დაპყრობილ ტაოში ქრისტიანი მოსახლეობის დევნის გამო ჭირაქაძეთა წინაპარი გვარი (თუ ოჯახი) შეეფარა გელათის სავანეს, რადგან იქ ეგულებოდა ერთიანი საქართველოს უმთავრესი სიწმინდე — ხახულის ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის ხატი და იტვირთა ამ სიწმინდის მსახურება. ამიტომაც იყო, რომ მეოცე საუკუნის ოციან წლებამდე ჭირაქაძეთა გვარის წარმომადგენელთა უმრავლესობა სამღვდელოებას ეკუთვნოდა (როგორც ჩანს, ეს გვარი ტაოშიც სამღვდელო უნდა ყოფილიყო, რადგან ოშკის სავანეში იოანე კიბისაღმწერელის თხზულების ქართული თარგმანის გადამწერელად იხსენიება იოანე ჩირაქი 977 წელს).

2010 წლის 25 სექტემბერს დაფუძნდა ჭირაქაძეთა საგვარეულო კავშირი. აირჩიეს საგვარეულო კავშირის გამგეობა და გვარის წინამძღოლი. საგვარეულო კავშირის გადაწყვეტილებით, ჭირაქაძეთა საგვარეულოს წევრად შეიძლება ჩაითვალოს ყოველი პიროვნება, რომელსაც ამ გვართან აკავშირებს სისხლისმიერი ნათესაობა როგორც მამის, აგრეთვე დედის ხაზით (ჰყავს დედა ან ბებია ჭირაქაძის გვარისა ან არის მეუღლე ჭირაქაძისა) და აქვს ამ კავშირის წევრობის სურვილი. საგვარეულო კავშირის ყრილობამ დაადგინა, რომ ჭირაქაძეთა გვარის მფარველ ხატად აირჩიოს ხახულის ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის ხატი და დაამზადოს მისი ფოტოასლი, რათა ამ ხატით დალოცოს გვარი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია -მ.

2011 წლის 30 იანვარს, კვირას, სამეუფეო წირვის შემდეგ, უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია -მ დალოცა ჭირაქაძეების გვარი და აკურთხა გვარის მფარველი ხახულის ღვთისმშობლის ხატი (ასლი). 2011 წლის 16 დეკემბერს ჭირაქაძეთა საგვარეულოს მფარველმა ხატმა იწყო მირონდენა. ხატს დაუმზადდა ლუსკუმა და სპეციალური სადგამი. დაიწერა ტროპარი.

2014 წლის 11 იანვარს ჭირაქაძეთა საგვარეულოს მფარველი ხახულის ხატის ასლი დაბრძანდა გელათში საკურთხევლის გვერდით, იმ ისტორიულ ადგილზე, სადაც საუკუნეების მანძილზე დაბრძანებული იყო ხახულის ღთისმშობლის ხატი (დედანი).
პორტუგალიის ერთიანი დემოკრატიული კოალიცია

პორტუგალიის ერთიანი დემოკრატიული კოალიცია – პორტუგალიის კომუნისტური პარტიის და მწვანეების კოალიცია. კოალიციაში ასევე შედის პოლიტიკური მოძრაობა დემოკრატიული ინტერვენცია. 

კოალიცია დაფუძნდა 1987 წლის პირველ ნახევარში, რათა ერთად მიეღოთ მონაწილეობა პორტუგალიის 1987 წლის არჩევნებში და 1987 წლის 19 ივლისის ევროპის პარლამენტის არჩევნებში.

კოალიციის შექმნიდან, წევრ პარტიებს არცერთ არჩევნებში ცალ-ცალკე მონაწილეობა არ მიუღიათ. კომუნისტური პარტია არის მთავარი ძალა, ამიტომაც საარჩევნო სიის უმეტესობა მისი წევრებია. ბოლო არჩევნების მიხედვით კოალიციის 14 პარლამენტის წევრიდან 2 არის მწვანეთა პარტიიდან. თითოეულ პარტიას ოფიციალურად აქვს ცალკე საპარლამენტო ჯგუფი.

ლოკალურ დონეზე, საარჩევნო სიას კოალიცია წარმოადგენს ყველა მუნიციპალიტეტში, რომლის პირველი წევრი შეიძლება იყოს როგორც კომუნისტური ასევე მწვანეთა პარტიიდან. რადგან მწვანეებს აქვთ მცირე პარტიული სტრუქტურა, ძირითადად კომუნისტების ოფისები გამოიყენება როგორც კოალიციის ოფისი.

სიმბოლოები
დღვანდელ სიმბოლოში გაერთიანებულია ორივე პოლიტიკური პარტიის სიმბოლო, ნამგალი და ურო და მზესუმზირა. შესაბამისად პარტიების აბრევიატურით ქვევით. ამ სიმბოლომ ჩაანაცვლა ძველი, რომელიც წარმოადგენდა სამ ექვსკუთხედს წარწერით: . ძველ სიმბოლოს განმარტავდნენ შემდეგნაირად, რომ მუშაობდა როგორც ფუტკრები (კოლექტიურად და ყოველდღე), ხოლო ექვსკუთხედები წარმოადგენდა -ს უჯრედოვან ლენინურ სტრუქტურას.

ახალგაზრდული ფრთა
კავშირის ახალგაზრდულ ფრთას ეწოდება: :: , რომელიც ძირითადად არჩევნების პერიოდში პოლიტიკურ სამუშაოს აწარმოებს ახალგაზრდებში. ახალგაზრდული ფრთა შედგება კოალიციის წევრი პარტიების ახალგაზრდული ორგანიზაციების პორტუგალიის ახალგაზრდა კომუნისტების და -ის წევრებისგან.
შაორის ციხე

შაორი – ნამოსახლარი და სიმაგრე სამხრეთ საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის პლატოზე, ფარავნის ტბასთან, სოფელ ტამბოვკის ჩრდილო-დასავლეთით.

შაორის სახელით ცნობილი სოფლის გარდა ცნობილი ყოფილა აგრეთვე შაორის ციხე და შაორისწყალი:

ივანე როსტომაშვილის ცნობით ამ შაორის ციხეს შემდეგში დარქმევია „ქოროღლის ციხე“ .

შაორის სიმაგრე ფარავნის ტბის სიახლოვესაა, მის ჩრდილო–დასავლეთ მყოფ კლდოვან მთაზე, ზღვის დონიდან 2752 მ. სიმაღლეზე.

შაორის ციხის აშენება დასახლებული პუნქტებიდან მოშორებით, განპირობებული უნდა იყოს მთის მიუვალობით და მორენული ღვარით, რომლითაც დაფარულია თხემი და მთის კალთები. სიმაგრისათვის საშენი მასალა აქ ადგილზევეა. ამ ქვების შერჩევით და ერთმანეთზე მორგებით შესაძლებელია საკმაოდ მყარი კედლების ამოყვანა.

ჯავახეთის სხვა სიმაგრეებთან შედარებით, შაორზე ჯერაც კარგად იკითხება გაცილებით რთული ნაგებობანი. ქვედა გალავანში დაყოლებული შესასვლელით ავდივართ სიმაგრის იმ ნაწილში, რომელიც ამავე მთის უფრო დაბალ თხემზეა მოწყობილი. გალავნის შიგნით აქ რამდენიმე სათავსია. ლოდოვანებზე სიარულის გასაადვილებლად აქედან ზევით, სამ მეტრამდე სიგანის ბრტყელი ქვებით ნაწყობი გზა მიემართება, რომლის გასწვრივ სამალავი ბლინდაჟებია გამართული. სიმაგრის მთავარ ნაწილს ე.წ. „ზედა ციხე“ წარმოადგენს. ესაა გალავანი ერთი, დაბალი შესასვლელით, რომლის შიგნითაც მიშენებულია ერთი, ან ორსართულიანი სადგომები. მათი რაოდენობა ორ ერთეულს აღემატება. მშრალად ნაწყობი კედლის სიმაღლე ზოგან 4 მ–ია, სიგანე 3 მ–მდე აღწევს. გალავნის შიდა სადგომთა უმეტესობას ცალკე შესასვლელი აქვს, ზოგს კი ერთმანეთთან კარი აკავშირებს.

გალავნის გარეთაც კარკნალში დარან-სამალავთა მთელი ჯგუფია. არსად ჩანს საისრე–სამზერები, წყალიც მთის ძირში იქნებოდა. სადღაც იქვე უნდა ყოფილიყო სოფ. შაორი, რომლის სახელს მიიღებდა მთაცა და სიმაგრეც. [...] მოსახლეობის მიერ შაორის სიმაგრის გამოყენებაზე შემდგომ ხანებში მეტყველებს თუნდაც ის ფაქტი, რომ საუკუნის მიწურულს იქაურ ერთ სენაკში ორი ქვაჯვარი უნახავთ.

შაორი მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი ყოფილა, რომელიც დაცული იყო მის თავზე მდებარე შაორის ციხით. ამასთან დაკავშირებით შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ათონის მონასტრის #53 ეტრატის ხელნაწერი, რომელიც აფხაზთა მეფის ბაგრატისა და ქართველთა კურაპალატის ბრძანებით არის დაწერილი „დასაბამიდგან წელთა ხ~ქზ, ქრ~კსა: სკბ: ... (1002წ) შორს ...ჴელითა აკვილა მტბევრისაჲთა, დაწერილ უნდა იყოს ფარავნის ტბის სანახებში მდებარე შაორში

როგორც ცნობილია, სარო მიჩნეულია „ქალაქურ დასახლებად“. რას წარმოადგენდა სოციალური თვალსაზრისით შაორი და აბული – ეს ჯერ კიდევ საკვლევია, მაგრამ ისინი რომ მუდმივი საცხოვრებლები ყოფილიყვნენ, ნაკლებ სავარაუდოა (ბუნებრივი პირობების გამო). ისინი შეიძლება წარმოვიდგინოთ ტომობრივ ბელადთა დროებით თავშესაფრად შიშიანობის დროს, სადაც თავს აფარებდა მისი მხლებლებ-მსახურებისა და მოსახლეობის ნაწილი შესაძლოა, აქვე ტარდებოდა საკულტო რიტუალებიც, რასაც არქეოლოგიური შესწავლა თუ გაარკვევს.

გალერეა
წმინდა გერასიმეს მონასტერი

წმინდა გერასიმე იორდანელის მონასტერი — საბერძნეთის ეკლესიის დაქვემდებარებაში მყოფი მამათა მართლმადიდებლური მონასტერი მდებარე პალესტინაში.

ისტორია
დაახლოებით 450 წელს, პალესტინაში ჩამოვიდა ღირსი გერასიმე და იორდანეს ნაპირას მონასტერი დააარსა. მისი მონასტერი მისსავე სიცოცხლეში განსაკუთრებული ასკეტიზმითა და უბრალოებით გამოირჩეოდა.

ღირსმა მამამ თავისი მორჩილებითა და სიწმინდით იმხელა სიმაღლეს მიაღწია რომ ცხოველებიც კი ემორჩილებოდნენ მას. ასე მაგალითად გადმოცემის თანამად უდაბნოში მყოფ მამა გერასიმესთან მოვიდა ლომი რომელსაც თათში ხიჭვი შერჭოდა, რის გამოც ლომს სითხე ჰქონდა ჩამდგარი და გადაადგილება უჭირდა. წმინდა მამამ რა იხილა ლომის მდგომარეობა გამოუღო ხიჭვი, ჭრილობა დაუმუშავა და ტილოთი შეუხვია თათი. მალე ლომი გამოკეთდა და მას შემდეგ წმინდა მამას აღარ შორდებოდა. ლომი ისე მოეჩვია მონასტერს რომ იქ არსებული სახედრის მსგავსად წყლის კოკებს ეზიდებოდა.

წმინდა გერასიმე 475 წელს გარდაიცვალა, ხოლო მისმა მორჩილმა ლომმა შეიტყო რა წმინდა მამის გარდაცვალება მის საფლავს აღარ სცილდებოდა და წუხილისაგან მოკვდა.
ალი იბნ აბუ ტალიბი

ალი იბნ აბუ ტალიბი (; ალი იბნ აბუ ტალიბ იბნ აბდ ლ-მუტალიბ იბნ ჰაშიმ იბნ მანაფ მინ ყურაიში; დ. 22 ოქტომბერი, 598, მექა — გ. 6 თებერვალი, 661, ქუფა) — შიიტთა პირველი იმამი და სუნიტთა მეოთხე მართლმორწმუნე ხალიფა (656–661). წინასწარმეტყველ მუჰამადის ბიძაშვილი, სიძე და მემკვიდრე. იგი პირველი ბავშვი გახდა, რომელმაც მიიღო ისლამი.
25 აპრილის ხიდი

25 აპრილის ხიდი — ხიდი ლისაბონში, პორტუგალიაში.

ხიდი აგებულია მდინარე ტეჟუს ატლანტის ოკეანესთან შეერთების ადგილას. ხიდი გაიხსნა 1966 წლის 6 აგვისტოს. 1974 წლამდე ანტონიუ დი სალაზარის პატივსაცემად ეწოდებოდა სალაზარის ხიდი . გარეგნულად ხიდის ჰგავს სან-ფრანცისკოს ხიდს და შედის მსოფლიოს 20 უგრძესი ხიდების სიაში.
ჩაჩუბეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ჩაჩუბეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაჩუბეთის ტერიტორიაზე, თარიღდება - საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (117 მ), ნაგებია ნატეხი ქვითა და თლილი ქვით. სამი შესასვლელი აქვს. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლებში თითო სარკმელია, სამხრეთისაში კი ორი. შემორჩენილია მოხატულობის რამდენიმე ფრაგმენტი, ასომთავრული, ნუსხური და მხედრული წარწერები. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ირგვლივ წრეებში ჩასმული სამი ტოლმკლავა ჯვარია.

- საუკუნეებში ეკლესიისთვის სამი მხრიდან სათავსოები მიუშენებიათ. სამხრეთის მინაშენი - სამნაწილიანი კარიბჭე ყველაზე დიდია. კარიბჭის შუა ნაწილი მაღალია, გვერდითები კი დაბალი და ცალფერდა. ჩრდილოეთ მინაშენი ორნაწილიანია, რომლის აღმოსავლეთ მონაკვეთში გაჭრილია ეკლესიაში გასასვლელი კარი.
ალფრედ ლენონი

ალფრედ ლენონი ( დ. 14 დეკემბერი, 1912, ლივერპული, ინგლისი — გ. 1 აპრილი, 1976, ბრაიტონი, ინგლისი) — ინგლისელი მუსიკოსის ჯონ ლენონის მამა.

მას შემდეგ, რაც მამა გარდაეცვალა, ის და მისი და ედიტი დიდხანს იმყოფებოდნენ ბავშვთა სახლში. ალფი მეტად მახვილგონიერი და მუსიკალური ნიჭით დაჯილდოებული ადამიანი იყო. ის მღეროდა და უკრავდა ბანჯოზე, მაგრამ პოპულარობა მაინც ვერ მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ ოჯახში ალფს ეძახდნენ, შემდგომში მან გამოსცა ჩანაწერი ფრედი ლენონის სახელით, რომლითაც ის გაზეთებშიც მოიხსენიებოდა.

ალფი და ჯულია სტენლი დაქორწინდნენ 1938 წელს. ჯონ ლენონი იყო მათი ერთადერთი ვაჟი, მაგრამ ალფი მეორე მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა შორს, ზღვაში და ოჯახისადმი სრულფასოვან ყურადღებას ვერ იჩენდა. ის ფულს უგზავნიდა ცოლ-შვილს, მაგრამ ბოლოს ესეც შეწყდა და ჯულიას პატარა ჯონის აღზრდა მხარზე დააწვა. უიმედობაში მყოფმა ჯულიამ სხვა მამაკაცზე იქორწინა. 1946 წელს შინ დაბრუნებულ ალფს ეს სიახლე დახვდა. ამ დროისთვის ჯონ ლენონი დეიდა მიმის სახლში, მენდიპსში ცხოვრობდა. ალფმა ჯონი ბლექპულში წაიყვანა და გადაწყვეტილი ჰქონდა მასთან ერთად ახალ ზელანდიაში წასვლა, სადაც მას ახალი სამუშაო გამოუჩნდა. ამ დროს მათ თავს დაადგა ჯულია და მშობლებმა ორჯერ ჰკითხეს 5 წლის ჯონს, ვისთან ყოფნა ერჩივნა. ჯონმა ორჯერვე მამა აირჩია, მაგრამ ჯულია რომ გაბრუნდა, ჯონი მას ტირილით გამოედევნა. ეს იყო მამა-შვილის ერთად ყოფნის უკანასკნელი წუთი. ამის შემდეგ ალფს თავისი შვილი ” -ის” აღზევების ხანამდე არ უნახავს.

ალფი გარდაიცვალა ბრაიტონში, სადაც ის საცხოვრებლად გაემგზავრა მას შემდეგ, რაც იქორწინა 19 წლის პაულინა ჯონსზე.
ფავნისის წმინდა გიორგის ეკლესია

ფავნისის წმინდა გიორგის ეკლესია — წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარიყულაში, ძველ სასაფლაოზე.
თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (12,4 10,8 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და ნატეხი ქვით, გამოყენებულია ტუფიც. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია. აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია, გვერდებზე ორი სწორკუთხა ნიში. საკურთხეველში შემორჩენილია კანკელის ფრაგმენტი. სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია. დარბაზის გრძივი კედლები დანაწევრებულია პილასტრებით, რომლებზეც ეყრდნობა საბჯენი თაღები. პილასტრებს მარტივი პროფილის თაროსებრი კაპიტელები აქვთ.

ტაძარში კედლები შელესილია, გამოირჩევა მოხატულობის ორი ფენა. ქვედა ფენა ეკლესიის თანადროულია, ამ ფენიდან შემორჩენილია ფერადი ლაქები ჩრდილოეთი კედლის პირველ რეგისტრში და შარავანდედიანი ხელგაშლილი მამაკაცის ფიგურა სამხრეთ კედლის აღმ. მონაკვეთზე. მოხატულობის მეორე ფენა საუკუნის ნახევარს მიეკუთვნება. საკურთხევლის კონქში გამოსახულია ვედრება. შუა რეგისტრში თორმეტი მოციქულის წელზედა გამოსახულებაა. ქვემოთ კი ათი ეკლესიის მამისა და ორი დიაკვნის ფიგურებია. საკურთხევლის სარკმლის თავზე მედალიონში ჩასმული ჯვარია, ქვემოთ კი ხატი მანდილისაი. მოხატულობაში მრავლადაა საუფლო დღესასწაულები, წმ. გიორგის ცხოვრების ეპიზოდები და ქტიტორთა პორტრეტები. მხატვრობა წარმოდგენილია ოქროსფერი, ვარდისფერი, მკვეთრი ცისფერი, იისფერი, წითელი და მოწითალო-მოყავისფრო ფერებით.

აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის ორივე მხარეს წრეში ჩასმულია ორნამენტიანი ჯვრები. სარკმლის ზემოთ, ქვიშაქვის სწორკუთხა ფილაზე გამოსახულია წრე და გველი. ტაძარი გადახურულია კრამიტით. სამხრეთ ფასადზე, მთელ სიგრძეზე მიშენებულია დაბალი ეგვტერი, რომელიც ძლიერაა დაზიანებული. აქ შემორჩენილი მოხატულობის ნაშთები კი საუკუნის ნახევარს მიეკუთვნება.
რუსეთის თანამემამულეთა რუსული სათვისტომოების კონგრესი აფხაზეთში

რუსეთის თანამემამულეთა რუსული სათვისტომოების კონგრესი აფხაზეთში , შემოკლებით – რუსული სათვისტომოების კონგრესი — რუსული იმპერიულ–ნაციონალისტური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ორგანიზაცია სეპარატისტულ აფხაზეთში. დაარსდა 1994 წლის მარტში.

ორგანიზაციის მოღვაწეობის ძირითადი მიმართულებაა რუსული მოსახლეობის უფლებებისა და ინტერესების დაცვა და საზღვარგარეთ მცხოვრებ თანამემამულეთა დახმარება. კონგრესის მონაცემებით, დღეს აფხაზეთში ცხოვრობს 220 ათასი რუსეთის მოქალაქე, აქედან 50 ათასი ეთნიკური რუსია.

ორგანიზაციის ლიდერია გენადი ვასილის ძე ნიკიტჩენკო , აფხაზეთის სეპარატისტული სახალხო კრების ორგზის დეპუტატი; მოადგილე – ვლადიმერ კიმის ძე მიხეევი .

2010 წლის მონაცემებით, ორგანიზაციის წევრთა რაოდენობა 15 ათასს ითვლის. ორგანიზაცია მოქმედებს აფხაზეთის ყველა (7) ქალაქში. აქვს ბეჭდვითი ორგანო, გაზეთი "რუსული სიტყვა" (" ").

2002 წლის 1 ივნისიდან რუსულ სათვისტომოთა კონგრესი აგროვებდა აფხაზეთის მოსახლეობის საბჭოთა პასპორტებს, მათთის რუსეთის მოქალაქეობის მინიჭების მიზნით. დოკუმენტები იგზავნებოდა სოჭში, სპეციალურად აფხაზეთის მოსახლეობისთვის გახსნილ რუსეთის ფედერაციის შინაგანს საქმეთა და საგარეო საქმეთა სამინისტროების ერთობლივ შტაბში. შემოწმების შემდეგ, პასპორტები უბრუნდებოდათ მფლობელებს რუსეთის მოქალაქეობის დამადასტურებელი ჩანართით. კონგრესის მონაცემებით, ამ აქციის შედეგად, აფხაზეთში რუსეთის მოქალაქეობა 220 ათასმა პიროვნებამ მიიღო , აქედან 50 ათასი ეთნიკური რუსია.

სკანდალები
ორგანიზაციის სათავო ოფისი განთავსებულია სოხუმში, აიაარას ქ. (; ყოფ. კიროვის №38). აღნიშნულ მისამართზე ბინა, რომელიც აფხაზეთის ომამდე ქართველი შუბლაძეების ოჯახის საკუთრება იყო, გ. ნიკიტჩენკოს საჩუქრად გადასცა თვით აფხაზეთის სეპარატისტულმა ექს–პრეზიდენტმა ვლადისლავ არძინბამ "აფხაზეთის წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისთვის". კონგრესის ოფისის კუთვნილების გამო წარმოიშვა სასამართლო დავა "ნიკიტჩენკო–ცუჟბა", შუბლაძეების ოჯახის რძალს ანჟელა შუბლაძესა და ორგანიზაციას შორის. 2010 წელს სოხუმის საქალაქო გადაწყვეტილებით ცუჟბების ოჯახს აიიარას ქ. №38 ცხოვრების ნება დაერთო .

ორგანიზაციას საფოსტო მისამართი აქვს კრასნოდარის მხარეში, ქ. სოჭში.
აფხაზეთის კომუნისტური პარტია

აფხაზეთის კომუნისტური პარტია — პოლიტიკური პარტია სეპარატისტულ აფხაზეთში. დაარსდა 1994 წელს. პარტიის თავმჯდომარეა ლევ შამბა, ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი – ენვერ კაპბა. პარტიის წევრები გარდა მუშებისა და გლეხებისა არიან მინისტრები, სახელმწიფო კომპანიების თავმჯდომარეები, დეპუტატები.

პარტიას აქვს თავისი ბეჭდვითი ორგანო – გაზეთი „პრავდა აბხაზიი“. აფხაზეთის ყველა ქალაქსა და რაიონში ფუნქციონირებს საქალაქო და რაიონული კომიტეტები. აფხაზეთის კომუნისტური პარტია მხარს უჭერს აფხაზეთის სეპარატისტული ხელისუფლების კურსს. პარტიის ხელმძღვანელობას აქვს კონტაქტები რუსეთისა და დსთ-ის იდეოლოგიურად მონათესავე სტრუქტურებთან, აფხაზეთის დამოუკიდებლობის საკითხში პარტიის პოზიციისა და ხედვის გავრცელების მიზნით. პარტიის აზრით, აფხაზეთში რუსეთის როლის დასუსტების შემთხვევაში სულ უფრო მეტად გაიზრდება თურქეთის გავლენა. პარტიას ჰყავს 2000 წევრი.

ისტორია
1994 წელს შეიქმნა „აფხაზეთის კომუნისტური პარტია“, როგორც დამოუკიდებელი პარტია. მხარს უჭერდა სეპარატისტული რესპუბლიკის ხელისუფლებასა და დე–ფაქტო პრეზიდენტს, ვლადისლავ არძინბას. მჭიდროდ თანამშრომლობდა რესპუბლიკურ პარტიასთან – „აფსნი“.

1997 წელს ჩატარდა აფხაზეთის კომუნისტური პარტიის ყრილობა, რომელზედაც ახალი წესდება და პროგრამა მიიღეს.

1999 წლის ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნებში კომუნისტური პარტია და პარტია „აფსნი“ საერთო პლატფორმით გამოდიოდნენ. მათი თანამშრომლობა შემდგომშიც გრძელდებოდა. 2009 წლის 12 დეკემბრის ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნებში კომუნისტურმა პარტიამ, სარეგისტრაციო ვადის დარღვევასთან დაკავშირებით, საკუთარი კანდიდატის წამოყენება ვერ მოახერხა, რის გამოც პარტია „ერთიანი აფხაზეთის“ მიერ წამოყენებულ სერგეი ბაგაფშის კანდიდატურას დაუჭირა მხარი.

აფხაზეთის კომუნისტური პარტია მომხრეა აფხაზეთის დამოუკიდებლობის და შერეული ეკონომიკის. მხარს უჭერს ხელისუფლებას და მას მხოლოდ კონკრეტულ საკითხებში აკრიტიკებს. პარტიამ, რეგიონის სხვა კომუნისტებისგან განსხვავებით, დაგმო სტალინის მემკვიდრეობა.

საგარეო ურთიერთობები
აფხაზეთის კომუნისტურ პარტიას მჭიდრო კონტაქტები აქვს რუსეთის კომუნისტურ წრეებთან. ის გაწევრიანებულია კომუნისტური პარტიების კავშირი – საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიასთან ( — რომლის ლიდერიც იყო ოლეგ შენინი. საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიის ყრილობის მიერ არჩეულ საბჭოში აფხაზეთის კომუნისტურ პარტიიდან შედიან ლევ შამბა, პაჩ ვარციცი და ალექსანდრე ტრუბიცინი, საკონტროლო–სარევიზიო კომისიაში – იური შამბა.

ლიდერები
პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივნები:
ოლეგ დამენია
ენვერ კაპბა (2004 წლამდე)
ლევ შამბა
ქვახვრელის გამოქვაბულების კომპლექსი

ქვახვრელის გამოქვაბულების კომპლექსი — გამოქვაბულების კომპლექსი მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვახვრელის აღმოსავლეთით, კლდეში ნაკვეთ ციხე-ქალაქ უფლისციხის მოპირდაპირე მხარეს, მდ. მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ანტიკურ ხანაში იგი უფლისციხის სასოფლო-სამეურნეო გარეუბანი იყო.

ქვახვრელის კლდეში ნაკვეთი კომპლექსი ქვიშაქვის კლდეშია გამოკვეთილი. კომპლექსში შედის კლდის სიღრმეში ნაკვეთი ეკლესია, კორიდორები, სადგომები, ასევე, სამრეკლო, რომელიც გამოქვაბულის შესასვლელის თავზეა, თუმცა იგი მოგვიანებითაა მიშენებული ნატეხი ქვით. სამრეკლო უკავშირდება ბნელ კორიდორს (სიგრძე 19 მ. სიგანე 2 მ. სიმაღლე 2,5 მ.) ეს კორიდორი ძირითადია, იგი მიემართება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ, მის გარდა კიდევ ორი კორიდორია გამოქვაბულში. ძირითადი კორიდორის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი შესასვლელიდან შესაძლებელია მოვხვდეთ კვირაცხოვლის სახელობის ეკლესიაში.

კვირაცხოვლის სახელობის გამოქვაბულში ნაკვეთი ეკლესია სიმაღლით 7,6 მ-ია. საკურთხეველი კანკელით ყოფილა გამოყოფილი, რომელიც კლდეში ნაკვეთი მცირე ნაწილებია შემორჩენილი. ამჟამად აღდგენილია.

 საუკუნეში სოფელ ქვახვრელის მიდამოებში დაიწყო სომხური მოსახლეობის მიგრაცია, რასაც მოწმობს გამოქვაბულის კედლებზე ამოკვეთილი სომხური ნიშნები. ეს წარწერები პალეოგრაფიული ნიშნებით საუკუნეს მიეკუთვნება.

დღესდღეობით ქვახვრელის გამოქვაბულების კომპლექსში მდებარე კვირაცხოვლის სახელობის ეკლესია სამთავისისა და გორის ეპარქიის დაქვემდებარებაშია.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.