iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაია ჟამუტაშვილი

მაია ჟამუტაშვილი (დ. 30 მარტი, 1961) ― ქართველი ექიმი, ინფექციონისტი, გასტროენტეროლოგი, ევროპის უნივერსიტეტის პროფესორი, მედიცინის დოქტორი (1995).

ბიოგრაფია
1978-1984 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში. ამავე ინსტიტუტის რეანიმაცია-ანესთეზიოლოგიის კათედრის ბაზაზე გაიარა კლინიკური ორდინატურა. პროფესიული კურსები გაიარა მადრიდსა და ბარსელონაში.

1987 წლიდან დღემდე ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო პრაქტიკულ ცენტრში მუშაობს. 2003 წელს ჰეპატოლოგიის საკითხებში გაიარა მომზადება მოსკოვში, რუსეთში.

არის არაერთი კონფერენციისა და კონგრესის მონაწილე და მომხსენებელი, მათ შორის: ფალკის 136-ე, 137-ე, 138-ე სიმპოზიუმი, ფალკ ღვიძლის მეთორმეტე კვირეული (ფრაიბურგი, გერმანია, 2003), აზიის ღვიძლის შემსწავლელთა ასოციაციის 38-ე ყოველწლიური კონფერენცია (ჟენევა, შვეიცარია, 2003), მეცხრე საერთაშორისო კონგრესი კლინიკურ პათოლოგიაში (ბანგკოკი, ტაილანდი, 2004). 2018 წელს ღვიძლის კვლევის შესახებ -ში მოხსენებით წარდგა სტამბოლში, თურქეთში.

გამოქვეყნებული აქვს 54 სამეცნიერო ნაშრომი. მიღებული აქვს ფალკის საერთაშორისო სიმპოზიუმის ჯილდო მოხსენებისთვის „ახალი ტენდენციები ჰეპატოლოგიაში“.

ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

საზოგადოებებისა და ასოციაციების წევრობა
საქართველოს ინფექციონისტთა, პარაზიტოლოგთა, ჰეპატოლოგთა, ეპიდემიოლოგთა და მიკრობიოლოგთა ასოციაციის საზღვარგარეთთან ურთიერთობის კომისიის თავმჯდომარე
საქართველოს ინფექციონისტთა ასოციაცია (1987)
ევროპის ღვიძლის შემსწავლელთა ასოციაციის ნამდვილი წევრი (2005)
აზიის ღვიძლის შემსწავლელთა ასოციაციის ნამდვილი წევრი (2017)
ისოიოკი

ისოიოკი — მუნიციპალიტეტი სუუპოჰიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 845 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 642.38 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.87 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰონკაიოკი, კარიიოკი, კაუჰაიოკი, კრისტენსტადი, მერიკარვია და სიიკაინენი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ლაუჰანუორვის ეროვნული პარკი.
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ კანონმდებლობის საფუძველზე დაწესებული საპატიო ჯილდო, რომელიც ქართველი ისტორიკოსისა და საზოგადო მოღვაწის, ივანე ჯავახიშვილის სახელს ატარებს .

ჯილდო დამტკიცებულია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2013 წლის 11 სექტემბრის №135/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წესდების“ მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის „ძ“ ქვეპუნქტის, უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოს 2012 წლის 13 მარტის №17/2012 დადგენილების, აკადემიური საბჭოს რეგლამენტის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ჰ6“ ქვეპუნქტისა და იურიდიული დეპარტამენტის 2014 წლის 10 აპრილის №12046/02 წერილის საფუძველზე.

მედალი შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეს:
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიმართ გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის;
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხანგრძლივი და ნაყოფიერი სამეცნიერო-პედაგოგიური და ორგანიზაციული მოღვაწეობისათვის, დარგის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის.

მედლის მინიჭების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭო ფაკულტეტის საბჭოს ან უნივერსიტეტის რექტორის დასაბუთებული წარდგინების საფუძველზე. მედლის მისანიჭებლად პირს მის სიცოცხლეში წარადგენენ.

მედალი, აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით (დადგენილების პუნქტების მოთხოვნათა დაცვის გარეშე), ენიჭება ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემიის ლაურეატს.
იკორთის ღვთისმშობლის ხატები

იკორთის ღვთისმშობლის ხატები — იკორთის ტაძრის საგანძურის ნაწილი.

პირველი ხატი
ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც ამჟამად დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში, გვხვდება გიორგი ბოჭორიძის 1924 წლის 2 მაისს შედგენილ, იკორთის ტაძრიდან ჩამოტანილი საეკლესიო ნივთების აღწერილობაში ქ.№307.

ხატი მცირე ზომისაა (ზომები: 1521 სმ). პირის მხარეს ჩვილედი ღვთისმშობელია გამოსახული, ხატი ბაჯაღლო ოქროს პერანგითაა შემოსილი, ღვთისმშობლისა და ჩვილი მაცხოვრის შარავანდედებს ძვირფასი ქვები და რამდენიმე მსხვილი მარგალიტი ამკობს. ხატის ფერწერული ნაწილი ხის დაფაზეა შესრულებული. მოხატულობამ ჩვენამდე ნაწილობრივ მოაღნია. კერძოდ, შემორჩენილი ფერწერული ფენა მხოლოდ ყოვლადწმინდა ღმრთისმშობლის თავის ზედა ნაწევრითა და ჩვილის სახის ფრაგმენტებით შვმოიფარგლება. სახატე დაფის დანარჩენი ნანილებიდან საღებავი მთლიანად აცვენილია. ხატის ოქროს პერანგი მოჩარჩოებულია. ჩარჩო-არშია, ცენტრალურ ველთან შედარებით, ამოზიდულია. მის შიდა ხაზს ბურთულების მწკრივი შვმოუყვება. ხატის პერანგის ჩარჩო-არშია და ცენტრალური ველი მცენარეული ორნამენტითაა შემკული. ჩარჩოს ზედა გვერდის ცენტრში ტოლმკლავა ჯვარია გამოსახული.

შემნირველის წარწერა ხატის ზურგზეა შესრულებული. იმის გათვალისწინებით, რომ საქტიტორო წარწერის დამასრულებელ ნანილში შემწირველი, როგორც ნესი, მისი სახელის ლოცვებში მოხსენიებასა და შენდობას ითნოვს, საქტიტორო წარწერები უფრო ხშირად ნატის წინა პირზე კეთდება ხოლმე, თუმცა არის მათი ზურგზე შესრულების მაგალითებიც. იკორთის ღმრთისმშობლის ხატის საქტიტორო წარწერის ზურგზე განთავსება ხატის მცირე ზომამ განაპირობა. წარწერა ვერცხლის ფირფიტაზეა შესრულებული. მისი სახატე ხის დაფაზე დაკვრის შვმდეგ, დაფის წიბო ვერცხლის ლენტით დაუფარავთ და ხატის ზურგის მხარის მიმართულებით გადაუკეცავთ, რა დროსაც საქტიტორო ტექსტის პირველი სტრიქონის ბოლო სიტყვის ბოლო ასოს ნანილი გადანაკეცს დაუფარავს. ვერცხლის ფირფიტა ხატის ზურგზე ისეა დამაგრვბული, რომ ტექსტის სტრიქონები ხატის განიერი მხარის პარალელურადაა მიმართული. შესაბამისად, ტექსტის წასაკითხად ხატი საათის ისრის სანინააღმდეგო მიმართულებით, 90-გრადუსიანი კუთნით უნდა შემოვაბრუნოთ. წარწერა მხედრული შრიფტით, - საუკუნეებისთვის სახასიათო კალიგრაფიითაა შესრულებული. განკვეთილობის ნიშნად ორწერტილია გამოყენებული.

საქტიტორო ტექსტის გადმონაწერი:

ტექსტში - საუკუნეებში მოღვაწე რამდენიმე მნიშვნელოვანი ისტორიული პირია დასახელებული. მათ შორის უმთავრესია შალვა ქსნის ერისთავი, რომელიც 1659 წელს ირანელ დამპყრობთა წინააღმდეგ კახეთის აჯანყების ერთ-ერთი მთავარი მონაწილეა.

საქტიტორო წარწერის თანახმად, ხატის შემწირველია შალვა ქსნის ერისთავის მეუღლე ქვთევანი, რომელიც იყო ზაალ არაგვის ერისთავის ასული. ზაალი არაგვის ერისთავად 1633-1660 ნლებში გვევლინება.

საქტიტორო წარწერის ტექსტში ქეთევანი საგანგებოდ ახსენებს, რომ იგი ქსნის ერისთავის დავითის (იგივე დათუნას) დედაა. დათუნას ქსნის ერისთავად 1675-1696 და 1700-1717 წლებში ვხედავთ.

როგორც საქტიტორო ტექსტიდან ჩანს, ქეთევანს ღვთისმშობლის ხატი მოუჭედინებია და შეუმკია საკუთარი თავის სასოებად მისი „უხუცესი“ ძის ძის, ანუ შვილიშვილის გარდაცვალების გამო.
ვარადო

„ვარადო“ — აფხაზური (ქართული) ხალხური სიმღერა, რომელსაც ზოგჯერ „კლდის სიმღერის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებენ. სიმღერას საფუძვლად უდევს ლეგენდა ორი ძმის შესახებ: მაღლა, კლდის ორწოხებში გახლართული უფროსი ძმა შველას სთხოვს უმცროსს. ეს უკანასკნელი ქვემოდან შესძახებს, რომ მისი დაღუპვის შემთხვევაში იგი მის ცოლს ხასად დაისვამს, შვილებს მონებად გაიხდის და მის სახლ-კარს მიითვისებს. უფროსი ძმა უკანასკნელ ძალ-ღონეს მოიკრებს, გამოვა ხლართებიდან, ძირს დაეშვება და სატევარს ჩასცემს გულში მოღალატეს. სახლში დაბრუნებულს დედა აუხსნის, რომ უმცროსმა ძმამ ეს სიტყვები მის გადასარჩენად მოიგონა. გაუბედურებული კაცი კლდის პირას უმცროსი ძმის გვერდით იკლავს თავს. სიმღერა სამხმიანია. მისი ხასიათი გამოხატულია ნელი ტემპით და სევდიანი განწყობით. სიტყვიერი ტექსტი მთლიანად სამღერისებს ემყარება.

ტექსტი
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემია

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ დაწესებული საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია, რომელიც ატარებს ქართველი ისტორიკოსისა და საზოგადო მოღვაწის, ივანე ჯავახიშვილის სახელს.

პრემია უცხოელი მეცნიერებისთვის ქართველოლოგიის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაწესდა 2013 წელს, ივანე ჯავახიშვილის გარდაცვალებიდან 73-ე წლისთავზე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გადაწყვეტილებით. „ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან საქართველოს ფარგლებს გარეთ ქართველოლოგიისადმი დაინტერესება გაიზრდება, ხელს შეუწყობს ქართველოლოგიის პოპულარიზაციას. ეს მიმართულება ყოველთვის ძლიერი იყო თსუ-ში. ივანე ჯავახიშვილის დიდი დამსახურებაა ის, რომ მან საფუძველი ჩაუყარა არა მარტო ქართველოლოგიის მიმართულების დიდ სკოლას, არამედ ყველა იმ დარგს, რომელიც უნივერსიტეტში ისწავლება“, — აღნიშნა ივანე ჯავახიშვილის შთამომავალმა გიორგი ჯავახიშვილმა.

პრემია გაიცემა ქართველოლოგიაში შექმნილი საერთაშორისო მნიშვნელობის სამეცნიერო ნაშრომისათვის (ნაშრომთა ციკლისათვის) 2 წელიწადში ერთხელ, საპრემიო წლის აპრილის თვეში. საპრემიო თანხა შეადგენს 20 000 ლარს და ერთი და იმავე პირს განმეორებით არ მიენიჭება.
კალიროი პარენი

კალიროი პარენი ( , დაბ. სიგანუ, ; , დ. 1861 — გ. 15 იანვარი , 1940, ათენი, ) — ბერძენი პედაგოგი, ჟურნალისტი და მწერალი; ფემინისტური მოძრაობის ფუძემდებელი საბერძნეთში.

ბიოგრაფია
კალიროი პარენი დაიბადა 1861 წელს (სხვა წყაროების მიხედვით 1859 წელს ) ქალაქ რეთიმნონში, კუნძულ კრეტაზე.

სკოლამდელი განათლება მიიღო პირეოსის მონაზვნების სკოლაში. ამის შემდეგ შევიდა ათენის ერთ-ერთ საუკეთესო გოგონათა სკოლაში. 1878 წელს დაამთავრა პედაგოგების მოსამზადებელი სკოლა . კალიროი პარენმა მიიღო კარგი განათლება. ისწავლა უცხო ენები. მათ შორის რუსული, ფრანგული, იტალიური და ინგლისური.

სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი მიიწვიეს ოდესაში, სადაც ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა ქალაქის ბერძნული თემის გოგონათა სკოლაში. შემდეგ რამდენიმე წელი იმუშავა ადრიანოპოლში, სადაც ბერძნული თემისთვის დააარსა სკოლა . .კალიროიპარენი ცოლად გაჰყვა ფრანგ ჟურნალისტ ჟან პარენს , რომელმაც გახსნა ფრანგული პრესის სააგენტო კონსტანტინოპოლში, წყვილი საბოლოოდ დასახლდა ათენში.

ათენში კალიროი ჩაერთო ფემინისტურ მოძრაობაში და 1887 წლიდან საფუძველი ჩაუყარა ქალთა ჟურნალის გამოცემას სახლწოდებით ("ქალბატონების ჟურნალი"). ეს გამოცემა მთლიანად ქალებს ეძღვნებოდა და 1908 წლამდე ყოველკვირეულად გამოდიოდა. 1908-1916 წლებში ჟურნალი გამოდიოდა თვეში ორჯერ, ხოლო 1917 წელს არსებობა შეწყვიტა მას შემდეგ, რაც ელეფთერიოს ვენიზელოსის მთავრობამ პარენი გადაასახლა კუნძულ ჰიდრაზე, ვინაიდან გამოდიოდა ანტანტის მხარეზე საბერძნეთის მონაწილეობის წინააღმდეგ პირველ მსოფლიო ომში .

კალიროი პარენი ათენში მრავალმხრის საქმიანობას ეწეოდა. თანამშრომლობდა ევროპულ და ამერიკულ ქალთა მოძრაობასთან, წარადგინა თავისი გაზეთი საერთაშორისო კონფერენციებზე პარიზსა და ჩიკაგოში . ის იბრძოდა ქალთა უფლებებისთვის განათლების და დასაქმების მიმართულებით. 1896 წელს მან დააარსა ბერძენ ქალთა კავშირი. 1908 წელს, მისი ძალისხმევის წყალობით, შეიქმნა საბერძნეთის ქალთა ეროვნული საბჭო, რომელიც თანამშრომლობდა ქალთა საერთაშორისო საბჭოსთან. მან დაწერა წიგნი ბერძნულ ენაზე "საბერძნეთის ქალთა ისტორია", რომელიც მოიცავს პერიოდს 1650 წლიდან 1860 წლამდე.

გარდა ამისა, კალიროიმ შექმნა ლიტერატურული სალონი, რომელიც ცნობილი იყო "ლიტერატურული შაბათების" სახელით. ის მეგობრობდა ცნობილ მწერლებთან და პუბლიცისტებთან, მათ შორის იყვნენ: ჯულიეტა ადამი, ჟიულ სიმონი, გრიგორიოს ქსენოპულოსი, კოსტი პალამასი . კალუროი ასევე იყო რამდენიმე ბერძნული რომანის ავტორი, რომლებიც პირველად გამოქვეყნდა საკუთარ „ქალბატონების ჟურნალში“ ფსევდონიმით მაია. პარენი ითვლება პირველ ბერძენ რომანისტად ნაწარმოებებისთვის "განთავისუფლებული", "მოჯადოებული" და სხვა. მას მოჰყვნენ მწერლები ალექსანდრა პაპადოპულუ (1867-1906 ), ირინი დენდრინუ (1879-1974 ), ჯულია დრაგუმი (1858-1937 ), პენელოპა დელტა .

გარდაიცვალა 1940 წლის 15 იანვარს ათენში.

კალიროი პარენი კომპოზიცია " " მონაწილე ქალთა შორისა. დაჯილდოებულია მაცხოვრის ორდენით (მიიღო პირველმა საბერძნეთის ქალთა შორის), ათენის აკადემიის ვერცხლის მედლით და ქალაქ ათენის მედლით.
ჯოჯუა

საკუთარი სახელი ჯოჯუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გრიგოლ ჯოჯუა — პოლიტიკოსი, ფილოლოგი
ვლადიმერ ჯოჯუა — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
თეიმურაზ ჯოჯუა — ისტორიკოსი, წყაროთმცოდნე
ლიანა ჯოჯუა — სპორტსმენი (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)
მიხეილ ჯოჯუა — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
სერაფიმე (ჯოჯუა) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი
შოთა ჯოჯუა — კომპოზიტორი, სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
ბოლესლავ სტატკოვსკი

ბოლესლავ იგნატის ძე სტატკოვსკი, ბერნარდ-ბოლესლავ კოსცეშა-სტატკოვსკი, (დ. 20 მაისი, 1825, სოფ. ხვოროსნა, მინსკის გუბერნია, ახლანდ. ბრესტის ოლქი, ბელარუსი, — გ. 22 თებერვალი, 1898, ქ. იალტა, ახლანდ. ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა, უკრაინა) — პოლონური წარმოშობის რუსი საგზაო ინჟინერი, პუბლიცისტი. ძირითადად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საქართველოში.

დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინერთა კორპუსის ინსტიტუტი (1847), რის შემდეგაც პორუჩიკის ჩინით გაგზავნეს კავკასიაში. 1857 წელს სტაჟირების მიზნით იმყოფებოდა შვეიცარიაში, ბელგიასა და საფრანგეთში. კავკასიაში სამსახურის დროს შეადგინა საქართველოს სამხედრო გზის რეკონსტრუქციის პროექტი (დააპროექტა გუდაური-მლეთის მონაკვეთი — ე. წ. მლეთის დაღმართი), თავმჯდომარეობდა ყაზბეგის პერიოდული მეწყრების შემსწავლელ კომისიას (1864-1865). მსახურობდა ფოთი-თბილისის რკინიგზის, 1880 წლიდან — ამიერკავკასიის რკინიგზის ინსპექტორად. 1889 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო კავკასიის ოლქის მიმოსვლის გზათა უფროსი. სტატკოვსკი ასევე იყო რუსეთის საიმპერატორო ტექნიკური საზოგადოების კავკასიის განყოფილების თავმჯდომარე და ბუნებისმეტყველების მოყვარულთა საზოგადოების კავკასიური ალპური კლუბის დამფუძნებელი. არჩეული იყო თბილისის საქალაქო საკრებულოს ხმოსნად (მეორე თანრიგით, 1891). ჰქონდა პოლკოვნიკის სამხედრო (1863) და საიდუმლო მრჩევლის სამოქალაქო (1889) წოდებები. გამოქვეყნებული ჰქონდა არაერთი ნაშრომი, მ. შ., კავკასიის კლიმატოლოგიის, გეოლოგიის და სხვა საკითხების შესახებ. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1858), (საიმპერატორო გვირგვინით, 1873) და (1893), წმ. ვლადიმერის (1866) და (1879), წმ. სტანისლავის (1883) ხარისხის ორდენებით. გარდაიცვალა იალტაში 1898 წელს. დაკრძალეს თბილისში, სოლოლაკის კათოლიკურ სასაფლაოზე.
მარია ბერიანიძე

მარია (მაშო) ლავრენტის ასული ბერიანიძე (დ. 1875 — გ. 1922) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და პარტიის ქალთა ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. მიიღო შინაური განათლება. 1900-იან წლებში იყო ეფიანჯიანცის თამბაქოს ფაბრიკის მუშა, ქალთა რევოლუციური უჯრედის ორგანიზატორი. რევოლუციური მოღვაწეობისთვის რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ იყო თბილისის მუშათა საბჭოს და მისი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1919 წელს კენჭს იყრიდა დამფუძნებელი კრების დეპუტატად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით (საკანონმდებლო ორგანოში ადგილი ვერ მიიღო). საქართველოს საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპაციის (1921) შემდეგ დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში მოათავსეს. გარდაიცვალა პატიმრობაში ტიფით 1922 წლის თებერვალში. დამფუძნებელი კრების დეპუტატ ლეო ნათაძესთან ერთად მისი დაკრძალვა ანტისაბჭოთა მანიფესტაციად იქცა.
ავტოლითოგრაფია

ავტოლითოგრაფია (, და ) — ლითოგრაფიის სახე, რომლის ორიგინალი ქვაზე თვითონ მხატვარს გადააქვს და არა ოსტატ ლითოგრაფს.

ამ მეთოდის გამოყენებისას მხატვარი კომპოზიციაში ცხიმის მაღალი შემცველობის მქონე სპეციალური მელნის ან ფანქრის გამოყენებით ხატავდა სპეციალურ ქაღალდზე, რომლის გამოსახულება თავად მხატვარმა გადაიტანა ლითოგრაფიული ქვის ზედაპირზე (თუთია ან ალუმინის ფირფიტა). გამოსახულების გადატანის შემდეგ, ან თავად მხატვარი, ან სპეციალური ოსტატი ლითოგრაფი, აფორმებდა ნახატს და მიღებული სურათი იბეჭდებოდა ხელით სტამბაზე.

ავტოგრაფიის ტექნიკა გამოიგონა ალიოზ ზენეფელდერმა ბოჰემიაში 1796 წელს, რომელმაც თავისი გამოგონება შემდეგნაირად აღწერა: „ეს მეთოდი დამახასიათებელია ქიმიური ბეჭდვისთვის და მიდრეკილი ვარ მივიჩნიო ის ჩემს გამოგონებებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანად“.

ავტოგრაფია, სხვა საკითხებთან ერთად, დადებითად განსხვავდებოდა გრავიურისგან თავისი სიაფით და ასევე იმით, რომ მასში გამოსახულება შესრულდა არა სარკეში, არამედ ბუნებრივი სახით, რამაც მნიშვნელოვნად გაამარტივა ნამუშევარი. საუკუნეში ავტოლითოგრაფია აქტიურად გამოიყენებოდა რუკებიდან, ილუსტრაციებიდან, პრეისკურანტებიდან და ა.შ. ანაბეჭდების მისაღებად.

 საუკუნის განმავლობაში ტერმინი ავტოგრაფია და ავტოლითოგრაფია გამოვიდა ხმარებიდან, და მისი ადგილი ლითოგრაფიამ დაიკავა.
ოფსეტური ბეჭდვა

ოფსეტური ბეჭდვა — ბეჭდვის ხერხი, რომლის დროს საბეჭდი ფორმიდან საღებავი საბეჭდი ფორმიდან წნევით გადაეცემა რეზინის ტილოს — შუალედურ ელასტიკურ ზედაპირს, იქიდან კი — ქაღალდს ან სხვა საბეჭდ მასალას. ოფსეტური ბეჭდვის პრინციპი შემოიღეს აშშ-ში 1905 წელს, მაშინ როცა შეიქმნა პირველი ოფსეტური საბეჭდი მანქანა.

ოფსეტური ბეჭდვის დროს გამოსახულება ორჯერ გადაიცემა, ქაღალდს კი საბეჭდ ფორმასთან უშუალო კონტაქტი არა აქვს, რაც საშუალებას იძლევა მკვეთრად შემცირდეს ბეჭდვის დროს აუცილებელი წნევა (მაშასადამე ნაკლებად გაცვდეს ფორმა), გაიზარდოს ბეჭდვის სიჩქარე და ამაღლდეს აღწარმოების ხარისხი. ოფსეტური საბეჭდი შირმები მზადდება 0.35-0.8 მმ სისქის ალუმინის ან თუთიის ფირფიტებზე, რომელთა ზედაპირს მექანიკურად ამუშავებენ (დამარცვლავენ) თანაბრად მქრქალი ზედაპირის მისაღებად. საბეჭდი და სახარვეზო ელემენტები ფირფიტების ზედაპირზე წარმოიქმნება სხვადასხვა მოლეკულურ-ზედაპირული თვისების მქონე აფსკების სახით, რომლებიც კარგად იღებენ ტენს ან საღებავს. ის ეგრეთწოდებული ერთლითონიანი (მონოლითონური) ფორმებია. იყენებენ აგრეთვე მრავალლითონიან ფირფიტებზე ფორმების მომზადების ხერხებს. მრავალლითონიან ფირფიტებს ჩვეულებრივ ამზადებენ ალუმინის ან ფოლადის ფუძეზე და მათ ზედაპირს გალვანური ხერხით დაფარავენ სპილენძისა (სისქე 10 მკმ-მდე) და ნიკელის ან ქრომის (სისქე 1-3 მკმ) აფსკებით. საბეჭდი ელემენტები ერთ- და მრავალლითონიან ფირფიტებზე წარმოიქმნება გამოსახულების პირის გადაღებით შუქმგრძნობიარე პირგადასაღებ შრეზე (ფოტოქიმიური ხერხი). ასევე იყენებენ დიაზონაერთებზე დამზადებულ პირგადასაღებ შრეს. წინასწარ გამგრძნობიარებულ ფირფიტებზე ფორმების დამზადებისას საბეჭდი ელემენტები წარმოიქმნება მონოლითონის პირგადასაღებ შრეზე, რომელიც პირის გადაღების დროს დაცულია დიაპოზიტივის გაუმჭვირი უბნებით და დატოვებულია პირის გამჟღავნების შემდეგაც. მრავალლითონიან ფირფიტებზე პირგადასაღები შრე გამჟღავნების შემდეგ მოსცილდება საბეჭდ ელემენტებს, დარჩება სახარვეზო უბნებზე დროებით და დამცავად. ამის შემდეგ მიმდინარეობს ზედა ლითონის (ნიკელის ან ქრომის) ქიმიური ან ელექტროქიმიური ამოჭმის პროცესი (ამოჭმა ხდება სპილენძის შრემდე), რის შემდეგ სახარვეზო ელემენტებს აცილებენ დამცავ შრეს. ამ შემთხვევაში საბეჭდი ელემენტები წარმოიქმნება სპილენძის ზედაპირზე, სახარვეზო კი — ნიკელზე ან ქრომზე. ამ ხერხით ბეჭდვას ღრმა ოფსეტს უწოდებენ. ფორმების დამზადების ყველა ხერხის გამოყენებისას საბეჭდი ელემენტების შექმნის შემდეგ სახარვეზო ელემენტებს ამუშავებენ მაჰიდროფილიზებელი ხსნარით (მათთვის მდგრადი ჰიდროფილური თვისებების მისანიჭებლად). ოფსეტური ბეჭდვა ხდება ოფსეტურ მანქანებზე. მანქნანის ყოველ სამუშაო ციკლს თან სდევს საბეჭდი ფორმის დანამვა, საბეჭდ ელემენტებზე საღებავის წასმა, ქაღალდის მიწოდება, თვით ბეჭდვა და მზა ანაბეჭდის გამოტანა მიმღებ მაგიდაზე. ოფსეტური ბეჭდვა ფართოდ გავრცელდა იმის გამო, რომ შესაძლებელი გახდა საფრმო პროცესების მექანიზაცია, საბეჭდი მანქანების მწარმოებლურობის მკვეთრად გაზრდა, ყველა ტიპის გამოცემის აღწარმოება.
კასკინენი

კასკინენი — ქალაქი, მუნიციპალიტეტი და კუნძული სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბოტნიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 246 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 10.49 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 118.78 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. კასკინენი ფინეთის ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია, რომელსაც ქალაქის სტატუსი აქვს.
ხაფანგი (1992 წლის ფილმი)

ხაფანგი — 1992 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. რეჟისორი — ალექსანდრე (ალეკო) ნინუა.

სიუჟეტი
ფილმი ასახავს მილიციის პენსიონერი პოდპოლკოვნიკის და ასევე „პენსიაზე“ გასული პროფესიონალი თაღლითის ჩახლართულ ურთიერთობებს.

როლებში
რევაზ თავართქილაძე — ელიზბარი
გივი თოხაძე — დიმიტრი
ლელა წურწუმია — მარგო
ვალერი კორშია
ნანი ჩიქვინიძე — ელენე
მიხეილ (მიშა) გომიაშვილი
გია გამყრელიძე-ძნელაძე
ვიქტორ ნინიძე
კახა თავართქილაძე
ივანე ოსაძე
რუსუდან (ხათუნა) მჭედლიძე
ნინო დუმბაძე
ვასილ რცხილაძე
ირაკლი კავსაძე
ნოდარ ხუციშვილი
ვარაზაშვილი

საკუთარი სახელი ვარაზაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

გიორგი ვარაზაშვილი — იტალიის წინააღმდეგობის მოძრაობის მონაწილე მსოფლიო ომში
გიორგი ვარაზაშვილი — ინჟინერი
ვასილ ვარაზაშვილი (ვარაზი) — ბიოქიმიკოსი, პათოფიზიოლოგი
ივანე ვარაზაშვილი — ინჟინერი, მრეწველი
ისიდორე ვარაზაშვილი — პოლიტიკური მოღვაწე
ნინო ვარაზაშვილი — ჰიდროტექნიკოსი
QR კოდი

კოდი — ორგანზომილებიანი მატრიცული შტრიხკოდის ტიპი, რომელიც გამოიგონა იაპონურმა კომპანია -მ 1994 წელს, ავტომობილების ნაწილების მარკირებისთვის. შტრიხკოდი წარმოადგენს შესაბამისი სკანერით წაკითხვად ოპტიკურ სურათს, რომელიც შეიცავს სპეციფიკურ ინფორმაციას ეტიკეტირებული ნივთის შესახებ. პრაქტიკაში, კოდები შეიცავს მონაცემებს ლოკატორის, იდენტიფიკატორისა და ვებსაიტის ვიზიტორთა თვალყურის დევნებისათვის. მონაცემების ეფექტური შესანახვისათვის იყენებენ კოდირების/დაშიფვრის ოთხ სტანდარტიზებულ რეჟიმს ციფრული, ასო-ციფრული, ბაიტის ან ორობითი მონაცემებისა და კანჯისათვის.

 კოდი შედგება თეთრ ფონზე კვადრატული ბადის სახით განლაგებული შავი კვადრატებისაგან, მათ შორის რამდენიმე ათვლის წერტილად მიჩნეული ნიშნისგან. წაკითხვა შესაძლებელია გამოსახულების წამკითხველი მოწყობილობით (როგორიცაა მაგალითად კამერა), დამუშავება კი — რიდ-სოლომონის შეცდომათა გასწორების კოდების გამოყენებით, სანამ გამოსახულება სწორად არ იქნება გადმოცემული. შემდეგ საჭირო მონაცემების ამოღება ხდება „ორნამენტებისგან“, რომლებიც წარმოდგენილია გამოსახულების როგორც ჰორიზონტალურ, ისე ვერტიკალურ კომპონენტებში.
ეილინ კოლინზი

ეილინ კოლინზი (დ. 10 ნოემბერი 1956 წელი) — ნასას ყოფილი ასტრონავტი, რომელიც მსახურობდა ამერიკის საჰაერო ძალებში პოლკოვნიკად. ის იყო პირველი ქალი პილოტი, რომელიც მეთაურობდა კოსმოსური შატლის მისიას.

1976 წელს კორნინგის სათემო კოლეჯში მიიღო ასოცირებული ხარისხი მათემატიკაში, 1978 წელს სირაკუზის უნივერსიტეტში დაამთავრა ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკასა და ეკონომიკაში. კოლინზი დაინიშნა ოფიცრად -ში სირაკუზის საჰაერო ძალების რეზერვის ოფიცერთა მომზადების პროგრამის მეშვეობით. ის იყო ერთ-ერთი იმ ოთხი ქალიდან, რომლებიც აირჩიეს ბაკალავრიატზე, ვენსში საჰაერო ძალებისთვის პილოტების მოსამზადებლად. პილოტის ფრთების მოპოვების შემდეგ, იგი სამი წლის განმავლობაში დარჩა ვენსში, როგორც -38 -ის ინსტრუქტორი მფრინავი, სანამ გადავიდოდა -141 -ზე ტრევისის საჰაერო ძალების ბაზაზე, კალიფორნიაში. 1983 წლის ოქტომბერში გრენადაში ამერიკული სამხედრო ძალების შეჭრის დროს, მისმა თვითმფრინავმა 82-ე საჰაერო სადესანტო დივიზიის ჯარები გადაიყვანა პაპის საჰაერო ძალების ბაზიდან ჩრდილოეთ კაროლინაში და ოცდათექვსმეტი სამედიცინო სტუდენტი უკან წაიყვანა. 1986 წლიდან 1989 წლამდე ის იყო ასისტენტ პროფესორი მათემატიკაში და -41-ის ინსტრუქტორი პილოტი აშშ-ს საჰაერო ძალების აკადემიაში. მან 1986 წელს მიიღო სტენფორდის უნივერსიტეტის ოპერაციების კვლევაში მაგისტრის ხარისხი და 1989 წელს ვებსტერის უნივერსიტეტის ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი კოსმოსური სისტემების მენეჯმენტში. იმ წელს იგი გახდა მეორე ქალი მფრინავი, რომელიც დაესწრო -ის პილოტების ტესტირებას.

1990 წელს კოლინზი აირჩიეს პილოტ ასტრონავტად ნასას ასტრონავტთა ჯგუფის 13-თან ერთად. ის გაფრინდა კოსმოსური შატლით, როგორც 1995 წლის -63 მისიის პილოტი, რომლის მიზანიც იყო კოსმოსური პაემანი -სა და რუსეთის კოსმოსურ სადგურ მირს შორის. ის ასევე იყო -84-ის მფრინავი 1997 წელს. იგი გახდა პირველი ქალი, რომელიც მეთაურობდა აშშ-ს კოსმოსურ ხომალდს -93-ით, რომელიც გაშვებული იყო 1999 წლის ივლისში და განათავსა ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორია. 2005 წელს ის მეთაურობდა -114, -ს მისიას „ფრენიდან დაბრუნება“. ამ მისიის დროს იგი გახდა პირველი ასტრონავტი, რომელმაც კოსმოსური შატლის ორბიტაზე 360 გრადუსიანი მანევრი გაიარა, რათა -ის ბორტზე მყოფ ასტრონავტებს შეეძლოთ მისი მუცლის ფოტოების გადაღება, რათა დარწმუნებულიყვნენ, რომ ხელახლა შესვლისას ნამსხვრევებისგან ზიანს არ მიიღებდა. იგი გადადგა თანამდებობიდან -ში 2005 წლის იანვარში პოლკოვნიკის წოდებით, ხოლო 2006 წელს -დან.