iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იპატიევის სახლი

იპატიევის სახლი — სახლი ეკატერინბურგში, რომლის სარდაფშიც 1918 წლის 16-17 ივლისის ღამეს დახვრიტეს რუსეთის იმპერატორი ნიკოლოზ რომანოვი და მისი ოჯახის წევრები. სახლი აშენებულა 1880 წელს. 1918 წელს შეიძინა ინჟენერმა იპატიევმა, იმავე წელს მას სახლი წაართვეს სამეფო ოჯახის საცხოვრებლად. საბჭოთა კავშირის დროს აქ ჯერ რამდენიმე კანტორა იყო, შემდეგ კი, 1977 წელს პოლიტბიუროს გადაწყვეტილებით დაანგრიეს. 2003 წელს ამ ადგილას აშენდა ყველა წმინდანის ეკლესია.

ისტორიული დამთხვევა
რომანოვების დინასტია დაიწყო კოსტრომის იპატიევის მონასტერში სამეფო დინასტიად კურთხევით და დამთავრდა იპატიევის სახლში დახვრეტით.
აკმიანის რაიონი

აკმიანის რაიონი — რაიონი ლიეტუვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, შიაულიაის მაზრაში.

მდებარეობა
ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლატვია, აღმოსავლეთიდან იონიშკის რაიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შიაულიაის რაიონი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ტელშიაის რაიონი და დასავლეთიდან მაჟეიკიაის რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნაუიოიი-აკმიანე . ფართობი 845 კმ2. ტეროტორიის 31,6 % უკავია ტყეს, ტორფიანია 6,5 %. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ვენტა. რაიონი ცნობილია ცემენტის წარმოებით.

ისტორია
დასახლებული პუნქტები
3 ქალაქი – ნაუიოიი-აკმიანე, ვიანტა, აკმიანე.
2 დაბა – კრუოპიაი და პაპილე.
165 სოფელი.

მოსახლეობის რაიოდენობა (2001 წ.)

ნაუიოიი-აკმიანე — 12 345
ვიანტა — 3 412
აკმიანე — 3 140
პაპილე — 1 449
კრუოპიაი — 614
კივილიაი — 551
დაუბიშკიაი — 493
რამუჩიაი — 490
საბლაუსკიაი — 477
ალკიშკიაი — 444
ოტმა

ოტმა — შემოკლება, რომელიც შედგენილია რუსეთის ბოლო იმპერატორის, ნიკოლოზისა და ალექსანდრა ფეოდოროვნას ქალიშვილების პირველი ასოებისგან: დიდი თავადები ოლღა (15 ნოემბერი 1895 — 17 ივლისი 1918), ტატიანა (10 ივნისი 1897 — 17 ივლისი 1918), მარია (26 ივნისი 1899 — 17 ივლისი 1918) და ანასტასია (18 ივნისი 1901 — 17 ივლისი 1918). ამ აბრევიატურით აწერდნენ გოგონები ხელს წერილებსა და დღიურებში.
Med.ge

. - ქართულენოვანი სამედიცინო პორტალი. ძირითადად ორიენტირებულია სამედიცინო სფეროს სპეციალისტებზე, თუმცა ღიაა ფართო მომხმარებლისთვისაც. ინფორმაცია საიტზე განთავსებულია კატალოგებად.
საიტის სტრუქტურაა:
სიახლეები- სიახლეები სამედიცინო სფეროდან;
მედიკამენტები - საქართველოში რეგისტრირებული, დასურათებული, სრული ანოტაციებით;
დაავადებები - განმარტებებითა და დასურათებით;
ექიმები - ინფორმაციები საქართველოში მოღვაწე სპეციალისტებზე და მათი ბლოგები;
კლინიკები - ინფორმაცია საქართველოში არსებული კლინიკების შესახებ
ახალი ლიტერატურა - ახალი სამედიცინო ლიტერატურა;
ფარმაცევტული კომპანიები - კომპანიების საკონტაქტო ინფორმაცია, მედიკამენტების ნუსხა
სტატიები - სამედიცინო სპეციალური და პოპულარული (ფართო მომხმარებელზე ორიენტირებული);
დიეტები - კალორიები, ვიტამინები, გასახდომი დიეტები, სისხლის ჯგუფის მიხედვით დიეტები, ცნობილი ადამიანების დიეტები;
კატალოგი - ინფორმაცია სამედიცინო დაწესებულებებზე, ფარმაკოლოგიურ კომპანიებზე და სხვა.
კენესა

კენესა — ყარაიტული ან სპარსული სინაგოგის სახეობა. სიტყვა წარმოდგება არამეულიდან, ნიშნავს „საკრებულოს“ (ებრაულად სინაგოგა გამოითქმის, ბეით ქნესეთი ).

განლაგება
კენესა, როგორც წესი არის ებრაული სინაგოგის მსგავსი. მათთვის დამახასიათებელია ის, რომ ყველა მათგანი მდებარეობს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ღერძზე, შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთის მხრიდან. კენესა შედგება:
ვესტიბიული , სადაც მრევლი ტოვებს ფეხსაცმელებს. კენესაში ფეხსაცმლით შესვლა აკრძალულია.
მოშავ ზეკენიმი (ებრაული მოხუცების დასაჯდომი), ხის მერხები მხრცოვანთა და დასაფლავებაზე მისულთათვის. ჩვეულებრივ არის დაბალჭერიანი. ხოლო სხვენი მოშავ ზეკენიმის თავზე არის განკუთვნილი ქალებისთვის, რომლებიც არ უნდა ეჩვენონ მამაკაცებს მთავარ სართულზე.
შულხანი , მთავარი დარბაზი, სადაც მლოცველი კაცები და ბავშვები იჩოქებენ. კენესას იატაკი უმეტესად მოფარდაგებულია, თუმცა თანამედროვე კენესებს შულხანში მერხები აქვთ ხალიჩების ნაცვლად.
გეხანი ან ალტარი, შემაღლებული ადგილი, სადაც დგას სარიტუალო კიდობანი და მოძღვარი.

დღემდე მოღწეული კენესებიდან 9 არის ყირიმში. ყოველი მათგანი არის აღნუსხული, როგორც მემორიალური ნაგებობა. მთავარი მოქმედი კენესა ყარაიტებისთვის არის ყირიმში, ევპატორიაში. იგი შეიცავს ორ დამოუკიდებელ კენესას, რომლებიც გაიხსნა 1999 და 2005 წლებში.

კენესა ლიეტუვაში აშენდა საუკუნეში ტრაკაიში, ბირჟაიში, კედაინეიში, პანევეჟისსა და ვილნიუსში. ადრეული საუკუნიდან კენესა ლიეტუვაში დგას ტრაკაისა და ვილნიუსში, რომლებიც დღესაც ფუნქციონირებენ.

გადარჩენილი კენესები
ძველი ტრაკაი

ძველი ტრაკაი ისტორიული სოფელი ლიეტუვაში ტრაკაიდან 3 კმ-ში 1500 მაცხოვრებლით. სოფელი დასახლებულია პოლონელებით, ლიეტუველებითა და რუსებით. მას კვეთს ვილნიუს-ვარშავის სარკინიგზო მაგისტრალი.

სოფლის ძირითადი ნაწილი გამოცხადებულია არქიტექტურულ ნიმუშად. მთავარი ქუჩა გაშენებულია მსგავსი- ორფანჯრიანი, ხის სახლებით, რომლებიც ერთმანეთის პირისპირ დგნან ვიწრო ქუჩაზე.

ისტორია
ლიტვის დიდმა მთავარმა გედიმინასმა დაიწყო კერნავედან დედაქალაქის გადატანა ტრაკაიში (ძველი ტრაკაიში)და აღმართა აგურის ციხე 1321 წლამდე ცარიელ ადგილას. 1337 წელს იგი გადაიქცა ახლად დაარსებული ტრაკაის სათავადოს რეზიდენციად. გედიმინასის ვაჟმა კეისტუტისმა ახალი ციხე დღევანდელი ტრაკაის ტერიტორიაზე.

ძველი ტრაკაის ციხე დაანგრიეს ტევტონებმა 1391 წელს, ხოლო ციხის ნანგრევები ვიტაუტასმა გადასცა ბენედიქტელ ბერებს 1405 წელს. ვარაუდობენ, რომ საუკუნეში აგებული მონასტერი გედიმინასის დროინდელი ციხის ნანგრევებზეა აგებული.
სუფოზია

სუფოზია — ქანებში ჩაჟონილი წყლის მიერ წვრილი მინერალური ნაწილაკებისა (მექანიკური სუფოზია) და ხსნადი ნივთიერებების გამოტანა (გამოტუტვა). სუფოზია არღვევს გრუნტების მიკროაგრეგატულ სტრუქტურას, წარმოქმნის მიწისქვეშა სიღრუეებს და იწვევს ზემოთ მდებარე შრეების ჩაწოლას, რის გამოც ხმელეთის ზედაპირზე ჩნდება 10 მ და ზოგჯერ მეტი დიამეტრის დუბეები და ძაბრები.
ყაჩაღის ასული რონია

„ყაჩაღის ასული რონია“ — ასტრიდ ლინდგრენის რომანი, რომელიც 1981 წელს გამოიცა. ნაწარმოებში მოთხრობილია ყაჩაღის ასულ რონიას და ყაჩაღის ვაჟ ბირკის თავგადასავლები ტყეში, რასაც მოჰყვა მათი ოჯახების (მანამდე მოსისხლე მტრების) შერიგება და დამეგობრება.

სიუჟეტი
რონია მატისის, ყაჩაღთა მეთაურის ერთადერთი შვილია. ყაჩაღები ცხოვრობენ უღრან ტყეში, ძველ ციხე-კოშკში, რომელიც რონიას დაბადების ღამეს მეხმა ორად გაყო. გოგონა მამაცი და კეთილია და ყველა ყაჩაღი მას პატივს სცემს. იგი დიდ დროს ატარებს ციხე-კოშკში სეირნობით და არც კი ეჭვობს, რომ იქ მისთვის უცნობებიც ცხოვრობენ.

მაგრამ ერთ დღეს იგი აღმოაჩენს, რომ კოშკის მეორე ნაწილში ცხოვრობს ყაჩაღ ბორკას, მატისის მტრის ხალხი. ბორკას ჰყავს შვილი, ბირკი, რომელსაც რონია უმეგობრდება. მაგრამ მშობლები ამ მეგობრობას წინ აღუდგებიან. რონია და ბირკი ტოვებენ სახლს და დასახლდებიან ტყეში, სადაც ველური ბუნება და უცნაური არსებებია. მშობლებს ენატრება შვილები და ძველი მტრობის დავიწყება მათ დასაბრუნებლად ერთადერთი გზაა. საბოლოოდ, ყაჩაღური კლანები ერთიანდებიან, მაგრამ რონია და ბირკი მოულოდნელად აცხადებენ, რომ მომავალში ყაჩაღურ ცხოვრებას არ აპირებენ.

ქართული გამოცემა
ყაჩაღის ასული რონია საქართველოში პირველად 2002 წელს დაიბეჭდა. იგი გამოსცა გამომცემლობა „დიოგენემ“.

ფილმი
1984 წელს გამოვიდა მხატვრული ფილმი „ყაჩაღის ასული რონია“. ფილმი წარმატებული იყო და 1985 წლის ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე ვერცხლის დათვი მიიღო. შვედეთში ფილმის ჩვენებას 1.5 მილიონზე მეტი ადამიანი დაესწრო.
სუფრული

სუფრული — ქართული (ქართლ-კახური) კლასიკური, მაღალმხატვრული საგუნდო სიმღერა, აგრეთვე ქართული ხალხური სასიმღერო შმოქმედების ცნობილი ჟანრი, რომელსაც განეკუთვნება მდიდარი და მრავალფეროვანი გუნდური სიმღერები: „ჩაკრულო“, „მრავალჟამიერი“, „მო, ლხინი ვნახოთ“, „ჩვენ მშვიდობა“, „მასპინძელსა მხიარულსა“, „დალიე ღვინო, იქნება“, „ყურძენმა სთქვა“, „თამარქალო“ და სხვა. არტემ ერქომაიშვილის ცნობით, სუფრაზე ძველად სიმღერებს წინ უსწრებდა სალხინო საგალობლები — „დღეს საღმრთომან მადლმან“, „მოდით და ვსვათ სასმელი ახალი“, „დიდება ღმერთსა“, „თამადებს გაუმარჯოს“, „სადღეგრძელო“, „მრავალჟამიერი“ (ცხრანაირი), „მადლობელი ვარ“, აგრეთვე „სიყვარულმა მოგვიყვანა“, „შენ ხარ ვენახი“ და სხვა.
აუკშტადვარისი

აუკშტადვარისი — დაბა ტრაკაის რაიონში, ლიეტუვაში. იგი მდებარეობს მდინარე ვერკნეზე. 2011 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 977 ადამიანს ითვლის.

აუკშტადვარისში არის 1837 წელს ანტონ მალეუსკის მიერ აშენებული მალეუსკის სასახლე. ქალაქში არის საუკუნოვანი მუხა, რომლის ჩრდილქვეშ უყვარდა ჯდომა ადამ მიცკევიჩს (დაუზუსტებელი გადმოცემის მიხედვით).
რობერტ მუზილი

რობერტ მუზილი ( დ. 6 ნოემბერი, 1880, კლაგენფურტი — გ. 15 აპრილი, 1942, ჟენევა) — ავსტრიელი მწერალი, დრამატურგი და ესეისტი. ავტორი ციკლისა „შეერთება“, „სამი ქალი“, დრამისა „მეოცნებენი“ და კომედიური პიესისა „ვინცენცი და მნიშვნელოვანი ქმრების დაქალი“, ორი რომანისა ყმაწვილი ტერლესის სულიერი შფოთვა“, და „უთვისებო კაცი“ (დაუმთავრებელი), ასევე მრავალრიცხოვანი ესესი, თეატრალური და ლიტერატურულ-კრიტიკული სტატიისა.

ქართულ ენაზე
„სამი ქალი“; 2012
„უთვისებო კაცი“; მთარგმნელი ნაია ბადრიძე, გამომცემლობა დიოგენე, 2008
ამედეო მოდილიანი

ამედეო კლემენტ მოდილიანი (იტალ. ; დ. 12 ივლისი, 1884, ლივორნო, იტალია — გ. 24 იანვარი, 1920, პარიზი, საფრანგეთი) —
იტალიელი მხატვარი და მოქანდაკე. საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისის ერთ-ერთი ცნობილი მხატვარი, ექსპრესიონიზმის თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ამედეო (იედიდია) მოდილიანი დაიბადა ებრაელ-სეფარდების — ფლამინიო მოდილიანისა და ევგენია გარსენის ოჯახში, ლივორნოში (ტოსკანა, იტალია). იგი ოჯახში მეოთხე და ყველაზე უმცროსი შვილი იყო. ამედეოს დაბადებისთვის, ოჯახის საქმიანობას (შეშითა და ნახშირით ვაჭრობა) შემოსავალი უკვე თითქმის აღარ მოჰქონდა; ამედეოს დედას, რომელიც საფრანგეთიდან ჩამოვიდა — საარსებო ფულის მოპოვება ფრანგული ენის სწავლებითა და თარგმანებით უწევდა, მათ შორის გაბრიელე დ’ანუნციოს ნაწარმოებთა თარგმნით. ევგენია წარმოშობით მარსელიდან იყო, შესაბამისად, ფრანგული ენის შესწავლა მოდილიანიმ ადრეული ბავშვობიდანვე დაიწყო. ენის ცოდნა მას მნიშვნელოვნად დაეხმარა პარიზში ადაპტაციის თვალსაზრისით. ითვლება, რომ სწორედ დედის რომანტიკულმა ბუნებამ იქონია უდიდესი ზეგავლენა ახალგაზრდა მოდილიანის მსოფლმხედველობაზე. დედამისის დღიური, რომელსაც იგი ამედეოს დაბადების შემდეგ აწარმოებდა, მხატვრის ცხოვრების ამსახველ ერთ-ერთ მცირერიცხოვან დოკუმენტურ წყაროს წარმოადგენს.

11 წლის ასაკში მოდილიანი პლევრიტით დაავადდა, ხოლო 1908 წელს — ტიფით, რომელიც იმ დროისათვის განუკურნებელი სენი იყო. ამ ფაქტმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა მის ცხოვრებაში. მისი დედის მონათხრობით, ციებ-ცხელებისას მას აბოდებდა იტალიელი ოსტატების შედევრები, ამასთან, საბოლოოდ მიაგნო თავის მოწოდებას — გამხდარიყო მხატვარი. გამოჯანმრთელების შემდეგ მშობლებმა ნება დართეს ამედეოს მიეტოვებინა სკოლა, რათა ლივორნოს ხელოვნების აკადემიაში ხატვა და ფერწერა შეესწავლა.

შემოქმედება
მოდილიანი აღიზარდა იტალიაში, სადაც შეისწავლა ანტიკური ხელოვნება და აღორძინების ეპოქის ხელოვანთა შემოქმედება.
1906 წლიდან კი გადავიდა პარიზში, სადაც გაიცნო ისეთი ცნობილი მხატვრები, როგორებიც იყვნენ პაბლო პიკასო და კონსტანტინ ბრინკუში, მათ დიდი გავლენა მოახდინეს მოდილიანის შემოქმედებაზე.

მოდილიანის მთავარი მემკვიდრეობა ძირითადად მოიცავს ნახატებს და ესკიზებს, მხოლოდ 1909–1914 წლებში მის ძირითად საქმიანობას სკულპტურა წარმოადგენდა. მისი ყველა ნაწარმოების მთავარი აზრი ადამიანია. ჩვენამდე მოაღწია მისმა რამდენიმე პეიზაჟმა. ხშირად მოდილიანი დროს უთმობდა რენესანსის მიმდინარეობის წარმომადგენლებს და იმ დროისთვის პოპულარულ აფრიკულ ხელოვნებას. მის შემოქმედებაში აღსანიშნავია ისეთი თანამედროვე მიმდინარეობები, როგორიცაა კუბიზმი და ფოვიზმი. მოდილიანის ცხოვრების პერიოდში მისი შემოქმედება არ გახდა პოპულარული, მისმა ნამუშევრებმა მხოლოდ მისი სიკვდილის შემდეგ მოიპოვა წარმატება.

გარდაცვალება
მოდილიანის სუსტი ჯანმრთელობა ჰქონდა და ხშირად ავადმყოფობდა, რის შედეგად, 1920 წლის 24 იანვარს, 35 წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუბერკულოზით.

გავლენა
2004 წელს რეჟისორმა მიკ დეივისმა გადაიღო ფილმი „მოდილიანი“, სადაც მხატვრის როლს ენდი გარსია ასრულებს.

გალერეა
ლარისა დოლინა

ლარისა დოლინა (ქალიშვილობის გვარი — კუდელმანი , პირველი ქორწინების შემდეგ — მიონჩინსკაია ; დ. 10 სექტემბერი 1955, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის საესტრადო მომღერალი, მსახიობი, რუსეთის დამსახურებული (1993) და სახალხო არტისტი (1998). ეროვნებით ებრაელია. ჰყავს ქალიშვილი — ანგელინა მიონჩინსკაია.
რუსეთის ფედერალური მოწყობა

რუსეთის ფედერაციის შემადგენლობაშია 89 სუბიექტი: 21 რესპუბლიკა, 46 ოლქი, 1 ავტონომიური ოლქი, 4 ავტონომიური ოკრუგი, 2 ფედერაციული ქალაქი. 2000 წლიდან რუსეთი იყოფა 7 ფედერაციულ ოკრუგად.

რუსეთის ტერიტორიული მოწყობა
ფედერაციული სუბიექტების ტიპები:

ფედერაციული სუბიექტების სია
გაერთიანებები
2005 წელს რუსეთის ზოგიერთი ფედერალური სუბიექტები გაერთიანდა უფრ დიდ ტერიტორიულ ერთეულებად. გაერთიანეის პროცესი დასრულდა 2008 წლის 1 მარტს. თუმცა კიდევ იგეგმება ახლი გაერთიანებების გაკეთება.
პეპე

კეპლერ ლავერან ლიმა ფერეირა (; დ. 26 თებერვალი, 1983) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, თამაშობდა ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. საყოველთაოდ აღიარებულია თავისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო მცველად და ყველა დროის უდიდეს პორტუგალიელ მცველად.

საკლუბო კარიერა
პეპემ ფეხბურთის თამაში დაიწყო „ნაპოლიში“. შემდეგ 18 წლის ასაკში გადავიდა „კორინთიასში“. 2001-2002 წლების სეზონში კონტრაქტი გააფორმა პორტუგალიურ „მარიტიმუსთან“, სადაც სამი სეზონის გაატარა. 2004 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას „პორტუს“ შეუერთდა.

პეპე ძალიან სწრაფად შეიქმნა „პორტუს“ დაცვის ხაზის ერთ-ერთ მამოძრავებელ ძალად. 2-ჯერ გახდა პორტუგალიის ჩემპიონი და ერთხელ პორტუგალიის თასის მფლობელი.

„მარიტიმუში“ და „პორტუში“ პეპეს თამაშმა ბევრი აღაფრთოვანა. მისი შეძენა სურდა ლისაბონის „სპორტინგს“, მაგრამ ფეხბურთელის ტრანსფერი არ შედგა. ასევე პეპეს შეძენა ძალიან უნდოდა მის ყოფილ მწვრთნელს „მარიტიმუში“.იგი პეპეს „რენში“ ეპატიჟებოდა, მაგრამ ლასლო ბოლონის წინადადებაზე ცენტრალურმა მცველმა უარი თქვა. მიუხედავად იმისა, რომ პეპე კარგად თამაშობდა, მისი პროგრესი ბრაზილიის ნაკრებში არ შეიმჩნეოდა. ამის გამო პეპემ გადაწყვიტა, რომ პორტუგალიის მოქალაქეობა მიეღო და პორტუგალიის ეროვნულ გუნდში ეთამაშა. ყველა ევროპულ ნაკრებს სურდა პეპეს საკუთარ გუნდში ხილვა, მაგრამ როგორც აღმოჩნდა ცენტრალური მცველისთვის ოცნება იყო პორტუფგალიის ნაკრებში ასპარეზობა.

თითქმის ყველა ევროპულ გრანდს სურდა პეპეს გადაბირება, მაგრამ წარმოშობით ბრაზილიელმა მცველმა მაინც „რეალი“ აირჩია. პეპე "ბლანკოსის" თვალში შემდეგი ფაქტორების გამო მოხვდა: კარგად ირჩევს პოზიციას, ბრწყინვალედ ართმევს ბურთს მეტოქე გუნდის ფეხბურთელებს და ტაქტიკურადაც კარგად თამაშობს. "ბლანკოსში" მისვლიდან რამდენიმე თვეში პეპემ ესპანურ პრესასთან შემდეგი განაცხადა: „პორტუ“ - ეს მხოლოდ ნაბიჯია ჩემს კარიერაში, რადგან ჩემი ოცნება დაკავშირებული იყო „მადრიდის რეალთან“.

სანაკრებო კარიერა
პეპე მონაწილეობდა ევრო 2008-ზე, ასევე 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც ის ხშირად თამაშობდა საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე. მონაწილეობა მიიღო ევრო 2012-ზე.

ტიტულები
საკლუბო
პორტუ:(6)
პორტუგალიის ჩემპიონი (2): 2005/06, 2006/07
პორტუგალიის თასის მფლობელი (1): 2005/06
პორტუგალიის სუპერთასის მფლობელი (2): 2004, 2006
საკონტინენტთაშორისო თასის გამარჯვებული (1): 2004

რეალ მადრიდი: (14)
ჩემპიონთა ლიგის სეზონის გუნდი: 2013/14
წლის გუნდის წევრი ესმ-ის ვერსიით: 2013/14
პორტუგალიის წლის ფეხბურთელი: 2014
რაფაელ ვან დერ ვარტი

რაფაელ ვან დერ ვარტი (დ. 11 თებერვალი, 1983) — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი, ნიდერლანდის ეროვნული ნაკრებში 109 მატჩი აქვს ჩატარებული და 25 გოლი გატანილი. კარიერის უდიდესი ნაწილი გაატარა გერმანულ საფეხბურთო კლუბ ჰამბურგში.

საკლუბო კარიერა
რაფაელ ვან დერ ვაარტმა ახალგაზრდული საფეხბურთო კარიერა დაიწყო „დეკენემერსში“. 1993 წელს გადავიდა „აიაქსის“ ახალგაზრდულ აკადემიაში. მისი პროფესიონალური დებიუტი ამ კლუბში შედგა 2000 წელს 19 აპრილს. 2000-2001 წლების სეზონში მწვრთნელმა კო ადრიაანსემ ის შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე გადაიყვანა. ვან დერ ვაარტი ძირითადი შემადგენლობის წევრი გახდა და იმ სეზონში 7 გოლი გაიტანა. 2002-03 წლების სეზონში მან 21 თამაშში 18 გოლის გატანა მოახერხა.

2005 წელს ის გადავიდა „ჰამბურგში“, სადაც პირველივე წელს გამოიჩინა თავი და გაიტანა 9 გოლი. ვან დერ ვაარტი შემდეგი სეზონისთვის კლუბის კაპიტნად დაინიშნა, თუმცა 2006-2007 წლის სეზონი საკმაოდ რთული აღმოჩნდა „ჰამბურგისთვის“. ვან დერ ვაარტის შეძენის სურვილი გამოთქვა „რეალმა“, მაგრამ ჰოლანდიელი კიდევ ერთი წლით დარჩა ჰამბურგში.

2008 წლის 4 აგვისტოს ვან დერ ვაარტი გადავიდა მადრიდში 13 მილიონი ევროს საფასურად. მადრიდში მან ორი სეზონი გაატარა. 2010 წლის 31 აგვისტოს სატრანსფერო ფანჯრის დახურვამდე 2 საათით ადრე ვან დერ ვაარტი 8 მილიონ ევროდ შეიძინა „ტოტენჰემმა“. ახალ კლუბში ვან დერ ვაარტი იყო ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელი და საკვანძო ფიგურა „ტოტენჰემის“ მწვრთნელის ჰარი რედნაპის ტაქტიკაში. 2012 წელს კლუბში ახალი მწვრთნელი, ანდრე ვილაშ-ბოაში მივიდა, ვან დერ ვაარტმა დატოვა ინგლისი და თავის ყოფილ კლუბს - „ჰამბურგს“ - დაუბრუნდა.

სანაკრებო კარიერა
ვან დერ ვაარტის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2001 წელს. მას შემდეგ ვან დერ ვაარტმა ხუთ დიდ საფეხბურთო ტურნირში მიიღო მონაწილეობა: სამჯერ ევროპის (2004, 2008 და 2012) და ორჯერ მსოფლიოს (2006 და 2010) ჩემპიონატებზე.

2004 და 2006 წლებში ის სათადარიგო მოთამაშე იყო. ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში მან ადგილი 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატზე დაიმკვიდრა, სასტარტო თრთმეტეულში ხვდებოდა ის 2010 და 2012 წლების ჩემპიონატებზეც.

პირადი და ოჯახური ცხოვრება
2005 წლის 10 ოქტომბერს ვან დერ ვაარტი დაქორწინდა ჰოლანდიელ მსახიობზე სილვიე მეისზე. წყვილი „ახალ ბექჰემებად“ ომნათლეს. ერთი წლის შემდეგ მათ შეეძინათ ბიჭი დამიენი.

კარიერული სტატისტიკა
საკლუბო
.

სანაკრებო
.

ტიტულები
ერედივიზია (2): 2001-2002, 2003-2004
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი (2): 2005, 2007
იოჰან კრუიფის ჯილდო (1): 2001
ჰოლანდიის თასი (1): 2001-2002
ჰოლანდიის სუპერ თასი (1): 2002
ესპანეთის სუპერთასი (1): 2008
მსოფლიოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (1): 2010
ნიკორწმინდა

ნიკორწმინდა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: კაჩაეთი, დაბა: ხარისთვალა). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1180 მ სიმაღლეზე, შაორის წყალსაცავის ჩრდილოეთით. ამბროლაურიდან 16 კილომეტრში. სოფელში არის საჯარო სკოლა

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 498 ადამიანი.

ისტორია
სოფელმა სახელწოდება მიიღო საუკუნეში აქ აგებული ნიკოლაოსწმიდის ეკლესიისაგან. შუა საუკუნეებში ნიკორწმინდა ნიკორწმიდის საეპისკოპოსოს ცენტრი იყო. ამჟამად ნიკორწმინდის ეპარქიის ცენტრია. აღმოსავლეთ საქართველოში ირანის აგრესიის დროს საუკუნეში ერთ ხანს თავს აფარებდა მეფე თეიმურაზ .

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას საუკუნის ნიკორწმინდის ტაძარი. სოფლიდან სამხრეთ დასავლეთით 2 კმ-ზე არის საყინულის მღვიმე. სოფლიდან დასავლეთით 4-5 კილომეტრის დაშორებით არის ჭელიშის უდაბნოს ნამონასტრალი.
გუტი

ხოსე მარია გუტიერეს ერნანდესი , ცნობილი როგორც გუტი (დ. 31 ოქტომბერი, 1976), — ესპანელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი.

კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა მადრიდის „რეალში“, ჩაატარა 500-ზე მეტი ოფიციალური მატჩი, კლუბთან ერთად შეძლო 15 ტიტულის მოპოვება, ყველაზე მნიშვნელოვანი - ჩემპიონთა ლიგა და ხუთი პრიმერა დივიზიონის ჩემპიონის ტიტული. „რეალის“ ძირითად გუნდში გატარებული 15 სეზონის შემდეგ გადავიდა თურქეთეთის კლუბ „ბეშიქთაშში“, სადაც 1 გატარებული სეზონის შემდეგ კარიერა დაასრულა.

ტიტულები
საკლუბო
რეალ მადრიდი
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1998, 2002
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 1997–98, 1999–2000, 2001–02
უეფა-ს სუპერთასი: 2002
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი: 1996–97, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08
ესპანეთის სუპერთასი: 1997, 2001, 2003, 2008

ბეშიქთაში
თურქეთის თასი: 2010–11

სანაკრებო
ესპანეთი 18 წლ.
უეფა-ს ევროპის 18 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 1995

ესპანეთი 21 წლ.
უეფა-ს ევროპის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 1998
აკროპოლისის მუზეუმი

აკროპოლისის მუზეუმი — აკროპოლისის გორაზე, ათენში (საბერძნეთი), ნაპოვნი არქეოლოგიური ნივთების გამოფენისთვის აგებული მუზეუმი. ოფიციალურად გაიხსნა 2009 წლის 20 ივნისს. ბერნარდ ჩუმის პროექტით აგებული ახალი მუზეუმი აკროპოლისის ფერხთით მდებარეობს. მშენებლობის ორგანიზაციას ხელმძღვანელობს არისტოტელეს უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი, არქეოლოგი დიმიტრიოს პანდერმალისი.

გალერეა
ალიტუსის რაიონი

ალიტუსის რაიონი — რაიონი ლიეტუვაში, ალიტუსის მაზრაში.

ფართობი - 1 411 კმ², მოსახლეობა - 32,4 ათ. ადამიანი (32 116 2005 წლის 1 იანვრის მონაცემებით). მოსახლეობის 46,5 % მამაკაცია, 53,5 % კი - ქალია; 98 % - ლიეტუველები, 1 % - პოლონელები, 1 % - სხვა ერის წარმომადგენლები; 12, 5 % ქალაქის მაცხოვრებელია, 87,5 % კი - სოფლის.

შედის 11 სამამასახლისო:
ალიტუსი 
ალოვესი 
ბუტრიმონისი 
დაუგაისი 
კროკიალაუკისი 
მიროსლავასი 
ნიამუნაიტისი 
პივაშიუნაისი 
პუნიასი 
რაიტინინკაისი 
სიმნასი
სახამებელი

სახამებელი — მცენარის ძირითადი სამარაგო ნახშირწყალი, რომელიც წარმოიქმნება უჯრედის ორგანოიდებში (ქლოროპლასტებსა და ამილოპლასტებში) და გროვდება ძირითადად თესლში, ძირხვენებსა და ტუბერებში, აგრეთვე ფოთლებსა და ღეროებში. სახამებელი გროვდება მარცვლების სახით, რომელთაც ფენოვანი სტრუქტურა აქვთ და შეიცავენ მცირე რაოდენობით ცილებსა და ლიპიდებს. სახამებელის ზომა სხვდასხვაა. სახამებელი ორი პოლისაქარიდის — ხაზოვანის — ამილოზის და განტოტვილის — ამილოპექტინის ნაზავია; მათი საერთო ფორმულაა (6105); როგორც წესი, სახამებელი შეიცავს 10—30% ამილოზას, 70—90% ამილოპექტინს. სახამებელის პოლისაქარიდები აგებულია გლუკოზის ნაშთებისაგან, რომლებიც შეკავშირებული არიან ამილოზისა და ამილოპექტინის ხაზოვან ჯაჭვებში -1,4-გლუკოზიდური ბმები, ხოლო განშტოების წერტილებში —-1,6-გლუკოზიდური ბმებით.

სახამებელის ნაწილობრივი ჰიდროლიზი იძლევა დექსტრინებს, რომელსაც პოლიმერიზაცია ნაკლებად ახასიათებს, სრული ჰიდროლიზით კი გლუკოზებად იშლება. სახამებლის ფერმენტული ჰიდროლიზი შესაძლოა სხვადასხვა გზით. მცენარეული ფოსფორილაზე შლის -1,4-ბმას და წარმოქმნის გლუკოზო-1-ფოსფატს, რომელიც აქტიური მეტაბოლიტია. და -ამილაზები შლიან აგრეთვე მხოლოდ -1,4-ბმებს; -ამილაზა შლის სახამებელს მალტოზამდე და გლუკოზამდე. -1,6-ბმების დაშლა და თავისუფალი გლუკოზის წარმოქმნა ხდება ამილო-1,6-გლუკიზოდაზით. ობის სოკოების ფერმენტი გ ლ უ კ ო ა მ ი ლ ა ზ ა სახამებელს შლის გლუკოზამდე. სახამებლის ბიოსენთეზის პირველწყაროა საქაროზა. სახამებელი მნიშვნელოვანი საკვები პროდუქტების ძირითადი ნაწილია (ფქვილში 75—80%, კარტოფილში — 25%), კუჭ-ნაწლავში ადვილად შეიწოვება, აქვს მაღალი კალორიულობა — დაახლოებით 4 კკალ/გ.

სახამებელს და მის წარმოებულებს იყენებენ ქაღალდის, ქსოვილების, წებოს და სხვა წარმოებაში. როგორც სამკურნალო საშუალება, სახამებელი შედის სხვადასხვა ფხვნილში, მალამოსა და პასტაში. სახამებლის 1% ხსნარს იყენებენ როგორც ინდიკატორს, იოდის აღმოსაჩენად.
ემირ ბურჯანაძე

ემირ ვალერიანის ძე ბურჯანაძე (დ. 3 მაისი, 1937, თბილისი — გ. 18 სექტემბერი, 2014, თბილისი) — ქართველი გრაფიკოსი და მხატვარ-მონუმენტალისტი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1990), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2005), ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
ემირ ბურჯანაძე დაიბადა 1937 წლის 1 მაისს თბილისში. 1944–1956 წლებში სწავლობდა თბილისის რკინიგზის მე-7 საშუალო სკოლაში; 1952–1957 წლებშ მეცადინეობდა პიონერთა სასახლის ხატვის ჯგუფში გრიგოლ მესხისა და შალვა კაპანაძის ხელმძღვანელობით. 1957–1964 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში გრაფიკის ფაკულტეტზე, სადაც მისი პედაგოგები იყვნენ ლადო ქუთათელაძე, ლადო კეშელავა, შოთა კუპრაშვილი, დუდა გაბაშვილი. აკადემია დაამთავრა სადიპლომო ნამუშევრით — ლინოგრავირების სერია „შრომა“ და ავტოლითოგრაფიების სერია „ხევი“.

1962–1969 — მუშაობდა ტექნიკური ესთეტიკის საკავშირო ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში, სამრეწველო გრაფიკის განყოფილების მხატვარ-კონსტრუქტორად. ამ ინსტიტუტში შემოქმედებითი მუშაობის დასწყისი მჭიდროდაა დაკავშირებული ქართული დიზაინის პირველ ნაბიჯებთან. აქ იქმნება პირველი ქართული საფირმო სასაქონლო ნიშნები და სიმბოლური ემბლემები. მისი შემოქმედებიდან რამდენიმე ნიშანი შესულია იტალიაში გამოცემული საფირმო ნიშნების საერთაშორისო კატალოგში.

1973 წელს მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, ხელმძღვანელობდა შრიფტის სამეცნიერო კვლევით ლაბორატორიას. შექმნილი აქვს ქართული მხატვრული შრიფტები: სატიტულო, სარეკლამო და საპროექტო. ქართული ჩართული ანბანის (მონოგრამების) სრული ციკლი, შექმნილი აქვს გერბები, საფირმო სასაქონლო ნიშნები და ემლემები. აგრეთვე იგი არის საქართველოს სახელმწიფოებრიობის 3000 წლისადმი და ქრისტეშობის 2000 წლისადმი მიძღვნილი საიუბილეო 10 ლარიანი მონეტების შემქმნელი.

ბოლო პერიოდში აქტიურად მუშაობდა ქართულ ეროვნულ და რელიგიურ თემებზე. იყო საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, თბილისის საპატიო მოქალაქე, იყალთოს საპატიო მოქალაქე და ღირსების ორდენის კავალერი.

გარდაცივალა 2014 წლის 18 სექტემბერს 77 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. 2015 წლის 3 მაისს თბილისში ემირ ბურჯანაძის მემორიალური დაფა გაიხსნა.

თბილისის სიმბოლიკა
1970 წლიდან იწყებს მუშაობას თბილისის სიმბოლიკაზე:

თბილისის გერბი და გერბის ვარიანტები;
თბილისის დროშა;
თბილისის გასაღები;
თბილისის სიმბოლო;
თბილისის საპატიო მოქალაქის მედალი და დიპლომი;
თბილისის შემოსავლების პროექტი;
თბილისის სახ. სამხატვრო აკადემიის ემბლემა;
საქ. ტექნიკური უნივერსიტეტის და კოლეჯის ემბლემა და უმაღლესი ჯილდო ივ. ჯავახიშვილის მედალი,
დ. სარაჯიშვილის მედალი და დროშა;
საქართველოს სამხედრო საიჯინრო აკადემიის ემბლემა;
საქართველოს სასაზღვრო ძალების გერბი;
მუხაძის სახ. ჰემატოლოგიის და სისხლის გადასხმის ინ-ტის ემბლემა;
ხალხური მხატვრული წარმოების გაერტიანება „სოლანის“ ემბლემა;
საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტრო ემბლემა;
სასულიერო აკადემიის და სემინარების სარეკლამო ქვა-ჯვარი.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის ილია მეორის პირადი ნიშნები და ორდენი.
საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებული ფულის მუზეუმის ემბლემა;
ოთარ ღუდუშაურის სახ. სამედიცინო ცენტრის ემბლემა;
ქართული კლასიკური და თანამედროვე ლიტერატურის უამრავი გამოცემა და მრავალი სხვა.