iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰერცი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰერცი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ფიზიკოსის, ჰაინრიხ რუდოლფ ჰერცის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 82.94 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰერცის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
საჯარო უსაფრთხოების სამინისტრო (ჩრდილოეთი კორეა)

ჩრდილოეთ კორეის სახალხო-დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტრო — — ჩრდილოეთ კორეის საიდუმლო პოლიცია და ერთ-ერთი მთავარი უსაფრთხოების უწყებაა. სამინისტრო წარმოადგენს ავტონომიურ სტრუქტურას, რომელიც სახელმწიფო იერარქიაში პირდაპირ ექვემდებარება ჩრდილოეთ კორეის უმაღლეს ლიდერს.

მინისტერიას საერთაშორისო კვლევებში ხშირად ახასიათებენ როგორც ერთ-ერთ ყველაზე რეპრესიულ საიდუმლო უსაფრთხოების ორგანოს მსოფლიოში, რომელიც უკავშირდება ადამიანის უფლებების სისტემურ დარღვევებს.

1948 წელს უწყება გარდაიქმნა შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოლიტიკურ დაცვის ბიუროდ .

ზოგიერთი დეფექტორისა და წყაროს მტკიცებით, უწყების რიგი ფუნქცია ფაქტობრივად გადანაწილებულია უსაფრთხოების სხვა სტრუქტურებზე, რომლებიც მოქმედებენ კორეის მუშათა პარტიისა და სახალხო არმიის ფარგლებში და ხშირად ფუნქციონირებენ კონსპირაციული კოდური სახელებით (მაგ., ოთახი 39).

1987 წელს მინისტრ რი ჩუნ-სუს სიკვდილის შემდეგ, უწყების ხელმძღვანელის პოზიცია ფორმალურად ვაკანტური დარჩა, თუმცა სტრუქტურას ფაქტობრივად აკონტროლებდა კიმ ჩენ ირი და მისი ხელმძღვანელობით მოქმედი პარტიის ორგანიზაციული და ინსტრუქციის დეპარტამენტი.

1998 წელს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტრო გადავიდა ეროვნული თავდაცვის კომისიის დაქვემდებარებაში, რომელსაც ასევე ხელმძღვანელობდა კიმ ჩენ ირი. რაც სამინისტროში ამ პოზიციის პირველ გამყარებულ დანიშვნას წარმოადგენდა 1987 წლის შემდეგ, ანუ 24-წლიანი ვაკანტური პერიოდის შემდეგ. ეს დანიშვნა ემთხვეოდა გენერალ რი მიონგ-სუს დანიშვნას ხალხის უსაფრთხოების მინისტრად.

ასევე არსებობდა ცნობები, რომ კიმ ჩენ ინი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროში საქმიანობდა როგორც მანამდე, ისე შემდეგაც, რაც იგი 2010 წლის სექტემბერში ოფიციალურად გამოცხადდა მემკვიდრედ.

2012 წლის აპრილში სამინისტროში მინისტრად დაინიშნა კიმ ვონ-ჰონი, რაც თანხვედრაში იყო კიმ ჩენ ირის გარდაცვალებით გამოწვეულ სახელმწიფო სტრუქტურების რეორგანიზაციასთან. კიმ ვონ-ჰონი კიმ ჩენ ინის მმართველობის პირველ წლებში მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო, თუმცა 2017 წლის თებერვალში ის მოხსნეს თანამდებობიდან ცრუ ანგარიშების წარდგენისა და კადრების მართვის არასათანადო პრაქტიკის მიზეზით.
2017 წლის ოქტომერში მის ნაცვლად, კორეის შრომის პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პლენუმზე, დაინიშნა ჯონ კიონგ-თაეკი.

ვიცე-მინისტრის პოსტს ამ პერიოდში იკავებდა სო თე-ჰა, ხოლო სამინისტროს პოლიტიკური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი იყო კიმ ჩანგ-სოპი.

2021 წლის 21 ოქტომბერს სამინისტროს მიეცა მითითება, თავი შეეკავებინა ზედმეტი კონტროლისგან იმ ჩრდილოეთ კორეელ მოქალაქეებზე, რომლებიც ცხოვრობენ ჩინეთის სასაზღვრო რაიონებთან და არ ითვლებიან იდეოლოგიურად საეჭვოებად.

ფუნქციები
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტრო იძიებს პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ხასიათის დანაშაულებს ჩრდილოეთ კორეაში, განსაკუთრებით კი იმ ქმედებებს, რომლებიც მიმართულია კიმების ოჯახის წინააღმდეგ.
ასევე ახორციელებს დიპლომატიური პერსონალისა და სხვა ოფიციალური წარმომადგენლების უსაფრთხოების უზრუნველყოფას ჩრდილოეთ კორეის საელჩოებსა და საკონსულოებში საზღვარგარეთ.

გარდა შიდა უსაფრთხოების ფუნქციებისა, სამინისტრო დაკავშირებულია ქვეყნის საპატიმრო ბანაკების, ციხეების და საიდუმლო სადამსჯელო სისტემების ფუნქციონირებასთან.

საჭიროების შემთხვევაში სამინისტრო თანამშრომლობს სხვა სახელმწიფო უწყებებთან და უსაფრთხოების სტრუქტურებთან.

მინისტრები
წოდებები
თეიმურაზ ნაცვლიშვილი

თეიმურაზ (თემო) ნაცვლიშვილი (დ. 8 ივლისი, 1929, თბილისი — გ. 26 მაისი, 1993) — ქართველი მსახიობი, სცენარისტი, სიმღერების ავტორი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1988).

ბიოგრაფია
1950 წლიდან სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, შემდეგ გადავიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელიც 1955 წელს დაამთავრა.

1961 წლიდან საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის კომიტეტში საბავშვო გადაცემათა მთავარი რედაქციის მთავარ რედაქტორად მუშაობდა. 1976-1982 წლებში იყო კომპანია „ქართული ტელეფილმის“ დირექტორი. 1982-1992 წლებში - სასცენარო-სარედაქციო კოლეგიის წევრი. არის რამდენიმე პოპულარული სიმღერის ავტორი და შემსრულებელი, მათ შორის: „ქარი გიმღერის ნანასა“, „ყაყაჩოს ღვინო სალხინო“, „ყველა სათავისოდ დაგკანკალებენ, ყველა თავისას გთხოვს“, „სამი დღეა, დამიბრიყვა სევდამ“. სცენარის ავტორია ფილმების: „ქალიშვილი და მზე“ (1962), „ციმბირის პაპა“ (დოკუმენტური, 1968). გადაღებულია ფილმში: „კვლავ მივლინებაში“ (დიმა კარაჯოევი, 1963, რეჟ. მერაბ ჯალიაშვილი).

ჯილდოები და აღიარება
1980 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1988 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1999 — ღირსების მედალი ქართული თეატრალური ხელოვნების განვითარებაში, მის პოპულარიზაციაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა, ნაყოფიერი შემოქმედებითი და პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის
ნილს ვან დეიკი

ნილს გუსტავ გერჰარდ ვან დაიკი ( 1933 წლის 21 ოქტომბერი, ბერგენი — 2003 წლის 17 იანვარი, ბერგენი) — ნორვეგიელი საჭადრაკო კომპოზიტორი, საჭადრაკო კომპოზიციის საერთაშორისო ოსტატი (1961) და საერთაშორისო არბიტრი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1966). იყო ამოცანებში სტრატეგიული სკოლის მიმდევარი. 1952 წლიდან გამოაქვეყნა 260 ორსვლიანი და სამსვლიანი ამოცანა. კონკურსებზე 60-ზე მეტი პირველი პრიზი მოიპოვა.

ამოცანები
1.ლ8 (~ 2.მ3) : 1. …ლ3 2. ლ2+ კ:5 3. ე4# : 1. …ლ2 2. ლ4+ კ:5 3. ე3# : 1. …მ4 2. ლ3+ კ:5 3. ე2# : 1. …კ5 2. ე4+
გელა დარ­სა­ძე

გელა დარ­სა­ძე (დ. 14 აპრილი, 1962 — გ. 12 მაისი, 2013) — ქართველი კალათბურთელი. საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

ბიოგრაფია
გელა დარსაძის საკალათბურთო კარიერა ქუთაისიდან დაიწყო. იგი სახელოვან სულიკო თორთლაძესთან ვარჯიშობდა.
ქუთაისელმა ჭაბუკმა ტაშკენტში მოსწავლეთა საკავშირო სპარტაკიადაზე მიიქცია სპეციალისტთა ყურადღება. იქიდან დაბრუნების შემდეგ მეცხრეკლასელი კალათბურთელი თბილისის „დინამოში“ მიიწვიეს. მთავარმა მწვრთნელმა ლევან მოსეშვილმა ნიჭიერ კალათბურთელს 1979 წელსვე გაუხსნა გზა დიდი სარბიელისკენ - ძირითად შემადგენლობაში ანდო ადგილი. დებიუტი მოსკოვში შედგა ვარსკვლავებით დახუნძლულ ცსკა-სთან.

1980-იანი წლებში გელა თბილისის „დინამოს“ ერთ-ერთი ლიდერი იყო. გუნდის უკანა ხაზის ხერხემალს დარსაძე-გურასპაულის დუეტი წარმოადგენდა.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ გელა დარსაძემ კარგა ხანს ითამაშა საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატშიც. იგი ბოლომდე თბილისის „დინამოს“ და ლევან მოსეშვილის ერთგული დარჩა. გაზეთმა „სარბიელმა“ 1995-96 წლების საუკეთესო კალათბურთელად დაასახელა და სპეციალური პრიზითაც დააჯილდოვა. მან კალათბურთელის კარიერა 1997 წელს დაასრულა.

იყო ქუთაისის საკალთბურთო გუნდის - „ქუთაისი 2010“ მწვრთნელი.

ხსოვნა
2016 წლის აპრილში ქუთაისში ჩატარდა ქუთაისის მერიის სპორტის განყოფილების მიერ ორგანიზებული - გელა დარსაძის სახელობის ტურნირი კალათბურთში. ტურნირში თბილისის, ქუთაისის და რუსთავის გუნდები მონაწილეობდნენ.
2016 წლის ზაფხულში ქუთაისის სპორტის მუზეუმში გაიმართა პრეზენტაცია ზურაბ ჯავახაძის წიგნისა „ვარსკვლავის დაბადება - გელა დარსაძე“.
2022 წელს ქუთაისის მე-11 სპორტული სკოლის ეზოში კალათბურთელი გელა დარსაძის ბიუსტი გაიხსნა. ღონისძიებას კალათბურთელის ოჯახის წევრები, ქუთაისის მერი და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები დაესწრნენ. ქუთაისის სპორტის სასახლეში გაიმართა გელა დარსაძის სახელობის ტურნირი, რომელშიც 2008-2009 წლებში დაბადებული ვაჟები მონაწილეობდნენ.
საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში (სუპერლიგა) დაწესებულია გელა დარსაძის სახელობის პრიზი, რომელიც ტრადიციულად, სეზონის ბოლოს, სუპერლიგის გამორჩეულ ახალგაზრდა კალათბურთელს გადაეცემა.
ჰერცშპრუნგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰერცშპრუნგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა დანიელი ასტრონომის, ეინარ ჰერცშპრუნგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 536.37 კმ, სიღრმე — 3.38 კმ.

სატელიტური კრატერები
კედლის ნგრევა

„კედლის ნგრევა“ (ასევე ცნობილი, როგორც „ ' “) — 1895 წლის ფრანგული, მოკლემეტრაჟიანი, შავ-თეთრი, მუნჯი ფილმი. რეჟისორი და პროდიუსერი იყო ლუი ლუმიერი. მისი ძმა ოგუსტ ლუმიერი ჩანაწერში ორ სხვა მამაკაცთან ერთად ჩანს.
შინაარსი
ძმებ ლუმიერების ერთ-ერთი ერთკადრიანი ფილმი. ვხედავთ ქარხნის მიდამოებზე მდებარე კედლის ნგრევის პროცესს.
გადაღების პროცესი
გადაიღეს სინემატოგრაფით, კამერით, რომელიც ფილმის პროექტორად და დამამუშავებლადაც გამოიყენებოდა. ყველა სხვა ადრეული ლუმიერის ფილმის მსგავსად, ჩანაწერი 35 მმ ფორმატში, 1.33:1-ის სიგრძე-სიგანის თანაფარდობით გაკეთდა.
პრემიერა და მემკვიდრეობა
ლუმიერები „კედლის ნგრევას“ ჩვეულებრივ ფორმატსა და უკუვერსიაშიც აჩვენებდნენ. ამ ამბავთან ლეგენდაცაა დაკავშირებული, როდესაც, ამ ლეგენდის თანახმად, უნებურად აღმოჩენილ იქნა პროექტორი, რომელიც ჯერ კიდევ ჩართული იყო, თუმცა „კედლის ნგრევის“ ფირი მასში უკუღმა იყო ჩადებული.

ბილ ბრანდის 1973 წლის სტრუქტურული ფილმი „კედლის ნგრევა“ ლუმიერების ფილმის ექვს კადრს (უშუალოდ კედლის დაცემის მომენტს) იყენებს. ბრანდის ფილმში თითოეულ სცენას ფორტეპიანოზე დაკრული ნოტი ახლავს თან, და ექვსივე კადრი ყველა შესაძლო მიმდევრობითაა დალაგებული (იწყება ქრონოლოგიურად და სრულდება შებრუნებული ქრონოლოგიით).
დღევანდელი მდგომარეობა
მისი სიძველიდან გამომდინარე, ფილმს არ გააჩნია საავტორო უფლებები და მისი ინტერნეტიდან უფასოდ გადმოწერა დაშვებული და შესაძლებელია.
კარტის თამაში (მოკლემეტრაჟიანი ფილმი)

„კარტის თამაში“ (ასევე ცნობილი, როგორც „ “ და „ეკარტეს წყნარი თამაში“) — 1895 წლის ფრანგული, მოკლემეტრაჟიანი, შავ-თეთრი, მუნჯი ფილმი. რეჟისორი და პროდიუსერი იყო ლუი ლუმიერი. მონაწილეობდა ანტუან ფერო.
შინაარსი
სამი ხნიერი მამაკაცი პატიოზე ზის და სიგარებს ეწევა. ორი მათგანი კარტს (ეკარტეს) თამაშობს, ხოლო მესამე თამაშს უყურებს. თამაშის პროცესში ახალგაზრდა მიმტანი შემოდის, რომელსაც ღვინო და ჭიქები მოაქვს. მაგიდასთან უმოქმედოდ მჯდარი კაცი ღვინოს ასხამს, ხოლო მიმტანი თამაშის საყურებლად ჩერდება.
გადაღების პროცესი
გადაღებულ იქნა სინემატოგრაფით, კამერით, რომელიც ფილმის პროექტორად და დამამუშავებლადაც გამოიყენებოდა. ყველა სხვა ადრეული ლუმიერის ფილმის მსგავსად, ჩანაწერი 35 მმ ფორმატში, 1.33:1-ის სიგრძე-სიგანის თანაფარდობით გაკეთდა.

ფილმი გადაღებულ იქნა ლა-სოტაში, საფრანგეთში, ვილა-დუ-კლო-დე-პლაჟეში.
როლებში
ანტუან ფერო — მიმტანი;
ანტუან ლუმიერი — კაცი ცენტრში;
ფელისიენ ტრევეი — კაცი მარჯვნივ;
ალფონს ვინკლერი — კაცი მარცხნივ;
ამჟამინდელი მდგომარეობა
მისი სიძველიდან გამომდინარე, ფილმის ინტერნეტიდან უფასოდ გადმოწერა დაშვებული და შესაძლებელია. ის შევიდა მრავალ კინოკოლექციაში, მათ შორის „ადრეული ფილმის ღირსშესანიშნაობები, პირველი ტომი“ და „კინო იწყება — ადრეული კინემატოგრაფიის საგანძური, 1894-1913“.
გუნდაობა (მოკლემეტრაჟიანი ფილმი)

„გუნდაობა“ (ასევე ცნობილი, როგორც „ “) — 1897 წლის ფრანგული, მოკლემეტრაჟიანი, მუნჯი ფილმი, ძმებ ლუმიერების პროდიუსერობით. გადაღებულ იქნა ლიონში, საფრანგეთში. ასახავს ქუჩაში გუნდაობის სცენას.
შინაარსი
კამერა თოვლით დაფარული ქუჩის კადრს გვაჩვენებს. ქუჩის ორივე მხარეს მდგარი რამდენიმე პიროვნება გუნდაობაშია ჩართული. გზაზე გამოდის ველოსიპედისტი, რომელსაც ხვდება ნასროლი გუნდები, კარგავს ველოსიპედზე კონტროლს და მიწაზე ეცემა. ერთ-ერთი (მამაკაცი) მოთამაშე დაცემულის ველოსიპედს იღებს და აყენებს, რა დროსაც ველოსიპედისტიც დგება, სწრაფად ართმევს მამაკაცს ველოსიპედს, ზედ ჯდება და კადრიდან გადის. გუნდაობა გრძელდება.
გადაღების პროცესი
გადაღება შედგა ლიონში, საფრანგეთში. 2020 წელს „ “-მა ფილმის აღდგენილი ვერსიის შესახებ სტატია გამოაქვეყნა, რომელშიც განიხილება რუსი მოყვარული კინორესტავრატორის მიერ ატვირთული, გაფერადებული ჩანაწერი -ის პლატფორმაზე. სემ ანდერსონმა, სტატიის ავტორმა, ამ რესტავრაციას „გამაოგნებლად თანამედროვე იერის მქონე“ უწოდა.
მექანიკური ყასაბი

„მექანიკური ყასაბი“ (ასევე ცნობილი, როგორც „ “) — 1895 წლის იუმორისტული ფილმი, ძმებ ლუმიერების რეჟისორობით. ფილ ჰარდის წიგნში, „აურუმის კინოენციკლოპედია: სამეცნიერო ფანტასტიკა“, ამ ჩანაწერს მსოფლიოში პირველი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმის ტიტული ენიჭება.
შინაარსი
კადრში ვხედავთ ცოცხალ ღორს, რომელსაც „მექანიკური ყასბის“ მოწყობილობაში (ხის კონტეინერში) დებენ. ეს ღორი რამდენიმე წამში სხვადასხვა სახის ხორცპროდუქტებად მუშავდება, რომლებსაც მეყასბე კონტეინერის მეორე მხრიდან იღებს და დახლზე აწყობს.
გავლენა
მსგავსი თემატიკაა გამოყენებული ბევრ სხვა ფილმშიც, მათ შორის ჯორჯ ალბერტ სმიტის „სოსისების დამზადებაში“ (ასევე ცნობილი, როგორც „ყველაფრის დასასრული“) (1897), რომელშიც კატები და ძაღლები (იხვსა და ჩექმასთან ერთად) მოწყობილობის გამოყენებით სოსისებად გარდაიქმნებიან. იმავე წელს შეიქმნა -ს „სოსისების ქარხანა“, რომელიც კონვეიერის ლენტის სისტემის პაროდიას წარმოადგენდა. -მა გადაიღო „მხიარულება ყასაბთან“ (1901) და „ძაღლების ქარხანა“ (1904) რომელთაგან ორივე ასახავდა შინაური ძაღლების ძეხვეულად ქცევას. ამ ორი ჩანაწრიდან პირველში ნაჩვენებია უბრალო, პრიმიტიული მოწყობილობა, ხოლო მეორეში ელექტრონით მომუშავე დანადგარს ვხედავთ, რომელსაც პროცესის უკუგამეორებაც შეუძლია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 482

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 482 მიიღეს 1980 წლის 11 დეკემბერს, ის აღნიშნავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს, რომ არსებული გარემოებების გამო, გაეროს მშვიდობის შენარჩუნების ძალების ყოფნა კვიპროსში კვლავ აუცილებელი იქნებოდა მშვიდობიანი მოგვარების მისაღწევად. საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველა მხარემ მხარი დაუჭიროს ათპუნქტიან შეთანხმებას საზოგადოებათშორისი მოლაპარაკებების განახლებისთვის და სთხოვა გენერალურ მდივანს, კვლავ წარედგინა ანგარიში 1981 წლის 31 მაისამდე რეზოლუციის განხორციელების მონიტორინგისთვის.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის რეზოლუცია 365 (1974), გამოთქვა შეშფოთება სიტუაციის გამო, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს, ერთად ემუშავათ მშვიდობისთვის და კიდევ ერთხელ გააგრძელა ძალების დისლოკაცია კვიპროსში, რომელიც დაარსდა რეზოლუციით 186 (1964), 1981 წლის 15 ივნისამდე.

რეზოლუცია მიღებულ იქნა 14 ხმით, ნულის წინააღმდეგ; ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არ მონაწილეობდა კენჭისყრაში.
ჰესიოდე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰესიოდე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი პოეტის, ჰესიოდეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 43.24 კმ, სიღრმე — 2.25 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰესი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰესი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავსტრიელი ფიზიკოსის, ვიქტორ ჰესისა და ამერიკელი გეოლოგის ჰარი ჰესის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 90.44 კმ, სიღრმე — 2.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰატონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰატონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შოტლანდიელი ბუნებისმეტყველის, ჯეიმზ ჰატონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 45.17 კმ, სიღრმე — 2.28 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰედინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰედინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შვედი მოგზაურის, სვენ ანდერს ჰედინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 157.38 კმ, სიღრმე — 2.99 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვალახი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვალახი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ქიმიკოსის, ოტო ვალახის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 5.74 კმ, სიღრმე — 0.98 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვალახის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ვალტერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვალტერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის გერმანული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.26 კმ, სიღრმე — 0.23 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვალტერის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ვალტერი (ბერნჰარდ, მთვარის კრატერი)

კრატერი ვალტერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის ბერნჰარდ ვალტერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 134.23 კმ, სიღრმე — 2.94 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვან დე გრააფი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვან დე გრააფი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ფიზიკოსის, რობერტ ვან დე გრააფის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 240.47 კმ, სიღრმე — 3.12 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვან დერ ვაალსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვან დერ ვაალსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი თეორეტიკოსი ფიზიკოსისა და თერმოდინამიკოსის, იოჰანეს დიდერიკ ვან-დერ-ვაალსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 113.37 კმ, სიღრმე — 2.89 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვანტ-ჰოფი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვანტ-ჰოფი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰოლანდიელი ქიმიკოსის, იაკობ ჰენდრიკ ვანტ-ჰოფის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 107.3 კმ, სიღრმე — 2.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვასკო და გამა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვასკო და გამა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა პორტუგალიელი მოგზაურის, ვასკო და გამას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 93.52 კმ, სიღრმე — 2.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
ირაკლი ხერგიანი (მოთხილამურე)

ირაკლი ხერგიანი (დ. 20 ივნისი, 2008, მესტია, საქართველო) — ქართველი მოთხილამურე, საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი სლალომსა და გიგანტურ სლალომში. 2024 წლიდან მონაწილეობს საერთაშორისო სათხილამურო ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ საერთაშორისო შეჯიბრებებში.

კარიერა
2025 წელს საქართველოს წარმოადგენდა ევროპის ზამთრის ახალგაზრდულ ოლიმპიურ ფესტივალზე ბაკურიანში, სადაც 26-ე ადგილი დაიკავა.

ვარჯიშობს ევროპის ცნობილ კურორტებზე, მათ შორის, ავსტრიაში ჰინტერტუქსის მყინვარსა და შტუბაის ალპებში.
ვებერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვებერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ფიზიკოსის, ვილჰელმ ედუარდ ვებერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 43.95 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

სატელიტური კრატერები
სრებრენიცის ალყა

სრებრენიცის ალყა — სამწლიანი ალყა, რომელიც ბოსნიის ომის დროს აღმოსავლეთ ბოსნია და ჰერცეგოვინის ქალაქ სრებრენიცაში 1992 წლის აპრილიდან 1995 წლის ივლისამდე გრძელდებოდა. თავდაპირველად შეტევა იუგოსლავიის სახალხო არმიამ და სერბ მოხალისეთა გვარდიამ განახორციელა, 1992 წლის მაისში ქალაქი სერბთა რესპუბლიკის არმიამ დაიკავა და სასტიკი ალყა დაიწყო, რომელიც თითქმის ბოსნიის ომის დასრულებამდე გაგრძელდა. 1995 წლის ივნისში, ანკლავში ბოსნია და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიის მეთაურმა ნასერ ორიჩმა სრებრენიცა დატოვა და ტუზლაში გაიქცა. შედეგად ის მისმა მოადგილემ, მაიორმა რამიზ ბეჩიროვიჩმა შეცვალა.
ზაიდელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ზაიდელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომისა და მათემატიკოსის, ფილიპ ლუდვიგ ფონ ზაიდელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 55.39 კმ, სიღრმე — 2.42 კმ.

სატელიტური კრატერები
ზეელიგერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ზეელიგერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ჰუგო ფონ ზეელიგერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 8.28 კმ, სიღრმე — 1.38 კმ.

კრატერს აქვს წრიული თასის ფორმის ფორმა და პრაქტიკულად დაუზიანებელია. რგოლის შიდა დახრილობა გლუვია, ხოლო დახრილობის ზედა ნაწილს მაღალი ალბედო აქვს. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 310 მ-ს აღწევს, კრატერის მოცულობა 22.71 კმ³-ია. კლემენტინის ზონდით მიღებულ სურათებში ჩანს პატარა ცენტრალური პიკი, რაც უჩვეულოა ამ ტიპის კრატერებისთვის.

სატელიტური კრატერები
ოიგენ ზენგერი

ოიგენ ზენგერი (; დ. 22 სექტემბერი, 1905, პრესნიცი, ბოჰემია — გ. 10 თებერვალი, 1964, დასავლეთ ბერლინი) — გერმანელი მეცნიერ-ფიზიკოსი სარაკეტო ტექნიკის დარგში.

ბიოგრაფია
1929 წელს დაამთავრა უმაღლესი ტექნიკური სკოლა ვენაში. 1936 წლიდან ხელმძღვანელობდა სარაკეტო სამეცნ-კვლევით ინსტიტუტს ტრაუენში, 1954 წლიდან კი — რეაქტიული ძრავების ფიზიკური სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს შტუტგარტში. 1950-1952 წლებში ასტრონავტიკის საერთაშორისო ფედერაციის პრეზიდენტია. მისი ძირითადი შრომები ეხება სარაკეტო ფრენის, რაკეტული თვითმფრინავების, ფოტონური რაკეტების ტექნიკას და ა. შ.; დაჯილდოებულია ი. გაგარინის მედლით და ჰ. ობერტის 2 მედლით.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს ეწოდა ზენგერი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 483

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 483 მიღებულია 1980 წლის 17 დეკემბერს, რეზოლუციების 425 (1978), 426 (1978), 427 (1978), 434 (1978), 444 (1979), 450 (1979), 459 (1979), 467 (1980) და 474 (1980) გახმოვანებისა და ლიბანში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დროებითი ძალების შესახებ გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა ძალების მუდმივი საჭიროება ისრაელსა და ლიბანს შორის არსებული ვითარების გათვალისწინებით.

რეზოლუციამ -ის მანდატი 1981 წლის 19 ივნისამდე გაახანგრძლივა, დადებითად შეაფასა ძალების მიერ ამ რეგიონში გაწეული სამუშაო,ზოგადი ზავის შეთანხმებასთან და შერეული ზავის კომისიების ხელახლა ამოქმედებასთან დაკავშირებით.

483-ე რეზოლუცია მიღებულია 12 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, აღმოსავლეთ გერმანიამ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს, ხოლო ჩინეთმა მონაწილეობა არ მიიღო.
ზენგერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ზენგერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სარაკეტო ტექნიკის დარგში ავსტრიელი მეცნიერ-ფიზიკოსის ოიგენ ზენგერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 74.57 კმ, სიღრმე — 2.77 კმ.

სატელიტური კრატერები
ზიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ზიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავსტრიელი გეოლოგის ედუარდ ზიუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 8.39 კმ, სიღრმე — 1.4 კმ.

სატელიტური კრატერები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 484

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცი 484 ერთხმად მიიღეს 1980 წლის 19 დეკემბერს. ამ თემაზე 468-ე (1980) და 469-ე (1980) რეზოლუციის გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ გამოთქვა შეშფოთება ისრაელის ოკუპირებული ძალების მიერ ჰებრონისა და ჰალჰულის მერების, ასევე ჰებრონის შარიათის მოსამართლის გაძევებასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მოუწოდებდა ისრაელს დაეცვა ჟენევის კონვენციები და ხელი შეეწყო შესაბამისი პირების დაბრუნებითვის იმ ფუნქციების განსახორციელებლად, რომლებზეც ისინი აირჩიეს ან დაინიშნენ. საბჭომ ასევე მოთხოვა გენერალურ მდივანს მუდმივად განეხორციელებინა რეზოლუციის შესრულების მონიტორინგი.