iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კონონოვსკი

კონონოვსკი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 291 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 22 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (32%).
კონსტანტინო-ალექსანდროვკა

კონსტანტინო-ალექსანდროვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 21 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 54 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 54 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას უკრაინელები შეადგენენ (37%).
კონსტანტინოგრადოვკა (ბაშკირეთი)

კონსტანტინოგრადოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 515 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 60 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 60 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (51%).
კოსიაკოვკა (ბაშკირეთი)

კოსიაკოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 744 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კოსიაკოვკა, რომელიც დაშორებულია 1 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვიშები შეადგენენ (68%).
ბერდიშლა

ბერდიშლა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 39 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 212 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
ჩრდილოეთი ბორნეო

ჩრდილოეთი ბორნეო — დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი 1892-დან 1946 წლამდე. იმართებოდა ჩრდილოეთი ბორნეოს ბრიტანული კომპანიის მიერ. 1946 წლიდან იგი გახდა ბრიტანეთის სამეფო კოლონია სახელწოდებით ბრიტანეთის ჩრდილოეთი ბორნეო . 1963 წელს მალაიზიის სახელმწიფოს ჩამოყალიბების შემდეგ ბრიტანეთის ჩრდილოეთი ბორნეოს ტერიტორიაზე შეიქმნა პროვინცია საბაჰი (მალაიზია).

კოლონიზაციის დასაწყისი
1865 წელს ამერიკის კონსულმა ბრუნეიში კლოდ ლი მოზესმა ბრუნეის სულთნისაგან ათ წლიანი იჯარით მიიღო ჩრდილოეთი ბორნეოს ტერიტორია (ამჟამად პროვინცია საბაჰი, მალაიზია). ამერიკის შეერთებული შტატები სამოქალაქო ომის დასრულებამდე არ იყო დაინტერესებული აზიაში კოლონიების შესყიდვით, სწორედ ამიტომ კლოდ ლი მოზესმა გაყიდა ჰონკონგის კონცესია,სადაც შემდეგ დაარსდა მცირე დასახლება ელენა - ამჟამად კიმანისი.

ფინანსური პრობლემების გამო ამერიკის სავაჭრო კომპანიამ, თავის მხრივ, 1875 წლის იანვარში თავისი უფლებები ჩრდილოეთ ბორნეოზე მიჰყიდა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის კონსულს ჰონგკონგში ბარონ გუსტავ ოვერბეკს. თუმცა ბარონმა 1880 წელს მიატოვა ბორნეო. 1881 წლიდან აქ უკვე შემოდის ბრიტანული კომპანია ბრიტანეთის ჩრდილოეთი ბორნეოს დროებითი ასოციაცია. სულ მალე კომპანიას ეწოდა ჩრდილოეთი ბორნეოს ბრიტანული კომპანია.

ბრიტანეთის პროტექტორატი
1888 წლიდან ბორნეო გახდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი, მაგრამ მთელი ადგილობრივი თვითმმართველობა დარჩა კომპანიის ხელში, იმპერიამ თავის თავზე აიღი მხოლოდ საგარეო ურთიერთობების კონტროლი. 1890 წელს ბრიტანეთის მთავრობამ შექმნა კოლონია ლაბუანი, რომელიც დაუქვემდებარა ჩრდილოეთი ბორნეოს მმართველობას.

იაპონური ოკუპაცია
1941 წლის დეკემბერში იაპონელები შეიჭრნენ კუნძულ კალიმანტანზე. ჩრდილოეთი ბორნეოს შეიარაღებული პოლიცია შედგებოდა მხოლოდ 650 ადამიანისაგან - ასეთი ძალებით შეუძლებელი იყო ღირსეული წინააღმდეგობის გაწევა იაპონელი ოკუპანტებისათვის.

იაპონელების საოკუპაცია რეჟიმის დამყარების შემდეგ მოხდა ევროპელთა სამხედრო ძალების ინტერნირება, რამაც გამოიწვია სამოქალაქო ხელისუფლების დაცემა, მთელს კოლონიაში გაბატონდა სიღარიბე, შიმშილი და დაავადებები.

1945 წლის ივნისში კუნძულ კალიმანტანზე შევიდა ავსტრიის მე-9 დივიზია და გაათავისუფლე ჩრდილოეთ ბორნეის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჩრდილოეთი ბორნეო სამართავად გადაეცა ბრიტანეთის სამხედრო ადმინისტრაციას.

ბრიტანეთის სამეფო კოლონია
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩრდილოეთ ბორნეოს ქალაქები საძირკვლამდე განადგურდა ავიადარტყმების შედეგად, ინფრასტრუქტურა განადგურდა. ბრიტანეთის ჩრდილოეთი ბორნეოს კომპანიას არ ჰქონდა სახსრები არედგინა კოლონია და გადაწყვიტა, რომ გადასცეს იგი დიდი ბრიტანეთის მთავრობას. 1946 წლის 15 ივლისს ჩრდილოეთი ბორნეო ახლომდებარე კუნძულ ლაბუანის ჩათვლით გამოცხადდა ბრიტანეთის სამეფო კოლონიად. კოლონიის ძველი დედაქალაქი სანდაკანი განადგურებული იყო ომის პერიოდში, სწორედ ამიტომ ახალი დედაქალაქი გახდა ჯესელტონი (ამჟამად კოტა-კინაბალუ).

1956 წელს ჩრდილოეთმა ბორნეომ მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში.

1963 წლის 31 აგვისტოს ბრიტანეთის ჩრდილოეთმა ბორნეომ მიიღო თვითმმართველობა. ორი კვირის შემდეგ 16 სექტემბერს გაერთიანდა მალაიზიის ფედერაციაში, ქვეყნის შტატის სტატუსით, მართავს გუბერნატორი.
ვასილევკა (იშიმბაის რაიონი)

ვასილევკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 40 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 729 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ.
ვერხოტორი

ვერხოტორი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. ვერხოტორის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 50 კილომეტრში. სოფელში დგას ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია, რომელიც აშენებულია 1788 წელს. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 818 ადამიანი.
გუმეროვო (იშიმბაის რაიონი)

გუმეროვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 49 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 50 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 379 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
იბრაევო (იშიმბაის რაიონი)

იბრაევო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება მაკაროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 53 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 56 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 134 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
ისიაკაევო (იშიმბაის რაიონი)

ისიაკაევო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება მაკაროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 56 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 54 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 251 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
იშიმოვო (იშიმბაის რაიონი)

იშიმოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 46 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 42 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 89 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
კაბიასოვო

კაბიასოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 102 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 98 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 38 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
კალმაკოვო (იშიმბაის რაიონი)

კალმაკოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 43 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 40 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 24 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ.
კალუ-აირი

კალუ-აირი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 93 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 93 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 149 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
კანაკაევო

კანაკაევო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იშიმბაის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 25 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 776 ადამიანი. კანაკაევო ცნობილია 1757 წლიდან.
კუზნეცოვსკი (იშიმბაის რაიონი)

კუზნეცოვსკი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ვერხოტორის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 32 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 45 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 98 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
კუზიანოვო

კუზიანოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. კუზიანოვის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 44 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 43 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 847 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
მარიამ მამადაშვილი

მარიამ მამადაშვილი (დ. 16 ნოემბერი, 2005) — ქართველი მომღერალი. 2016 წლის 20 ნოემბერს, მალტის დედაქალაქ ვალეტაში, იგი გახდა საბავშვო ევროვიზია 2016-ის გამარჯვებული, სადაც ის საქართველოს წარადგენდა სიმღერით „მზეო“.

მარიამი ოთხი წლიდან მღერის. სწავლობდა „ბზიკების სტუდიაში“ და ევგენი მიქელაძის სახელობის თბილისის ცენტრალურ სამუსიკო სასწავლებელში. 2015 წლიდან ცხოვრობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში და სწავლობს ბროდვეის მეთოდურ აკადემიაში.

საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის რიგით მე-14 კონკურსზე მარიამმა 239 ქულა მოიპოვა. მეორე ადგილზე აღმოჩნდა სომხეთის წარმომადგენელი, 232 ქულით, ხოლო მესამე ადგილი იტალიამ დაიკავა, 209 ქულით.

საქართველო საბავშვო ევროფესტივალის გამარჯვებული 2016 წელს მესამედ გახდა და საბავშვო ევროვიზიის გამარჯვებულ ქვეყნებს შორის რეკორდი დაამყარა. მსგავსი შედეგი ამ დრომდე არცერთ ქვეყანას ჰქონია.
აგიარი (პარაიბა)

აგიარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 262 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 530 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,04 კმ²-ზე. ფართობი 344 708 კმ²-ია.
კატინგეირა

კატინგეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 287 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 812 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,09 კმ²-ზე. ფართობი 529 454 კმ²-ია.
კორემასი

კორემასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 218 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 149 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39,92 კმ²-ზე. ფართობი 379 493 კმ²-ია.
ემასი

ემასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 268 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 317 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,77 კმ²-ზე. ფართობი 240 901 კმ²-ია.
იგარასი

იგარასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 313 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 156 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32,02 კმ²-ზე. ფართობი 192 260 კმ²-ია.
ნოვა-ოლინდა (პარაიბა)

ნოვა-ოლინდა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 070 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 72,04 კმ²-ზე. ფართობი 84 253 კმ²-ია.
ოლიუ-დ’აგუა

ოლიუ-დ’აგუა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 267 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 931 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,63 კმ²-ზე. ფართობი 596 129 კმ²-ია.
პიანკო

პიანკო — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 264 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 465 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27,38 კმ²-ზე. ფართობი 564 735 კმ²-ია.
სანტანა-დუს-გაროტისი

სანტანა-დუს-გაროტისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 322 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 266 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,54 კმ²-ზე. ფართობი 353 815 კმ²-ია.
კოტა-კინაბალუ

კოტა-კინაბალუ ადრე ცნობილი როგორც ჯესელტონი — ქალაქი მალაიზიაში. საბაჰის შტატისადა დასავლეთი სანაპიროს რაიონის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს კუნძულ კალიმანტანის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ნაპირზე. ქალაქის დასავლეთით ტუნკუ აბდულ რაჰმანის ეროვნული პარკი მდებარეობს, ხოლო მეორე მხარეს მთა კინაბალუ მდებარეობს, რომელმაც მისცა დასახელება ქალაქს. კოტა-კინაბალუს მოსახლეობის რაოდენობაა 452 058 კაცი, ხოლო აგლომერაციის ჩათვლით — 628 725 კაცი.. არსებობს სხვა წყარო, რომლის მიხედვითაც ნიშნავს „ცხოვრებას“, ხოლო „მიცვალებულთა სულს“.

 მალაიური სიტყვაა და ნიშნავს „ციხესიმაგრეს“ ან „ქალაქს“.

ისტორია
 საუკუნის შემდეგ ჯესელტონის მიმდებარე ტერიტორია ბრუნეის იმპერიის გავლენის ქვეშაა. 1800-იანი წლების შემდეგ კალიმანტანზე მოღვაწეობას იწყებს ბრიტანეთის ჩრდილოეთ ბორნეოს კომპანია, რომელმაც კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში დააარსა კოლონია ჩრდილოეთი ბორნეო. სწორედ ამ პერიოდში 1882 წელს ბრიტანეთის ჩრდილოეთ ბორნეოს კომპანიამ დააარსა პატარა დასახლება დღევანდელი ქალაქის ადგილზე. 1899 წელს აქ არსებობდა მეთევზეთა სოფელი აპი-აპი.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ქალაქი და მთლიანად კუნძული მთლიანად იაპონელებმა დაიპყრეს. 1945 წელს ქალაქი დაბომბეს მოკავშირეებმა, რის შედეგადაც იგი პრაქტიკულად განადგურდა. იაპონელთა ოკუპაციის შემდეგ მას კვლავ აპი უწოდეს. იაპონელთა ოკუპაციის პერიოდში ქალაქ აპში რამდენიმე აჯანყებას ჰქონდა ადგილი ოკუპანტების წინააღმდეგ. ერთ-ერთი ძლიერი აჯანყება მოხდა 1943 წლის 10 ოქტომბერს. აჯანყების სათავეში იდგა ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ დაკომპლექტებული დაჯგუფება. იაპონელებმა სასტიკად ჩაახშეს აჯანყება, მისი ლიდერი ალბერტ კოუკი დააპატიმრეს და სიკვდილით დასაჯეს 1944 წელს.

ომის შემდეგ, 1946 წელს ჩრდილოეთ ბორნეოში ბრიტანეთის სამეფო კოლონია დაარსდა. ახალმა კოლონიურმა მთავრობამ გადაწყვიტა სანდაკანის მაგივრად დედაქალაქი გადაეტანათ ჯესელტონში, რომელიც ასევე მნიშვნელოვნად იყო დაზარალებული ომის დროს. 1963 წელს ჩრდილოეთი ბორნეო მალაიზიის შემადგენლობაში შევიდა, ეწოდა საბაჰი, ხოლო მისი ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა ჯესელტონი. 1967 წელს ეწოდა კოტა-კინაბალუ. ქალაქის სტატუსი აღუდგა 2000 წლის 2 თებერვალს. არა-მალაიზიელი მოსახლეობის წილია 24,5 % (110 556), ჩინელები — 20.7% (93 429), ბაჯო — 16.13% (72 931).

მოსახლეობა ძირითადად ლაპარაკობს მალაიურ ენაზე, ასევე ფართოდაა გავრცელებული ჩინური ენა.

2010 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა შედგება შემდეგი ძირითადი ეთნიკური ჯგუფებისგან:

დამეგობრებული ქალაქები
გეოფიზიკი

გეოფიზიკი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ჩესნოკოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 19 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ურშაკიდან 1 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 509 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
კიზილ-ოქტიაბრი (ბაშკირეთი)

კიზილ-ოქტიაბრი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კუზიანოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 49 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 48 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 40 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
კიზილ-იულდუზი (იშიმბაის რაიონი)

კიზილ-იულდუზი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ბაიგუზინის სოფსაბჭოს. სოფლის სიახლოვეს მიედინება მდინარე ტაირუკი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 34 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 22 ადამიანი.
ლესნოე (ბაშკირეთი)

ლესნოე — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება სკვორჩიხინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 25 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 43 კილომეტრში. განვითარებულია სატყეო მეურნეობა. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 11 ადამიანი.
მალომაქსიუტოვო

მალომაქსიუტოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება საირანოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 22 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 40 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 207 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ.
მიხაილოვკა (სკვორჩიხინის სოფსაბჭო)

მიხაილოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება სკვორჩიხინის სოფსაბჭოს. მდებარეობს მდინარე ბელაიის ნაპირზე. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 28 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 46 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 3 ადამიანი.
მიხაილოვკა (იანურუსოვის სოფსაბჭო)

მიხაილოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იანურუსოვის სოფსაბჭოს. სოფელს ჩამოუდის მდინარე კიიაუკოვა. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 38 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 26 ადამიანი.
ნიჟნეარმეტოვო

ნიჟნეარმეტოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. არმეტოვის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 46 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 45 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 590 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
ნოვოგეორგიევკა (იშიმბაის რაიონი)

ნოვოგეორგიევკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ურმან-ბიშკადაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 9 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 30 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 116 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და რუსები შეადგენენ.
ფრიდრიხ ბაიერნი

ფრიდრიხ ბაიერნი (; დ. 8 ოქტომბერი, 1817, ავსტრია — გ. 20 თებერვალი, 1886 თბილისი) — ავსტრიელი ნატურალისტი და არქეოლოგი, კავკასიის მუზეუმის ფონდების ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

ბიოგრაფია
1849 წლიდან მოღვაწეობდა კავკასიაში. 1855 წელს დასახლდა თბილისში და დიდუბეში გახსნა „ნატურალისტ ბაიერნის მუზეუმი“. 1859-1863 წლებში იყო კავკასიის მუზეუმის საბუნებისმეტყველო განყოფილების კურატორი, გეოლოგი და ბოტანიკოსი. მასალის შეგროვების მიზნით მოიარა სომხეთი, დაღესტანი და თითქმის მთელი საქართველო. მისი შეკრებილი მასალის მიხედვით აღწერეს მეცნიერებისათვის მანამდე უცნობ მცენარეთა რამდენიმე სახეობა. ზოგიერთს ბაიერნის სახელი ეწოდა. 1868 წელს ბაიერნმა თავისი კოლექცია (32686 ექსპონატი) გადასცა ახლად გახსნილ კავკასიის მუზეუმს.

ბაიერნი არქეოლოგიით დაინტერესდა 1859 წელს, როდესაც არარატის ფერდობზე, იგდირთან აღმოაჩინეს ურარტულ-ლურსმული წარწერები. სიცოცხლის ბოლო 20 წელი მან არქეოლოგიურ კვლევას მოახმარა: აფხაზეთში აღმოაჩინა დოლმენები, გათხარა ადრინდელი შუა საუკუნეების სამაროვნები შავი ზღვის პირას, სართიჭალასთან და დუშეთთან. არქეოლოგიური ძიება ჩაატარა ყაზბეგში, ურბნისსა და ნიჩბისში. 1872 წელს დაიწყო სამთავროს სამაროვნის გათხრა, სადაც გამოავლინა გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის, ანტიკური ადრინდელი ფეოდალური ხნის სამარხები და აგრეთვე, მინის საწარმოს ნაშთი. გათხრების ანგარიშებს აქვეყნებდა რუსულად (თბილისში), გერმანულად (ბერლინსა და ვენაში) და ფრანგულად (ლიონში). ბაიერნის გათხრებით მსოფლიო მეცნიერება პირველად გაეცნო საქართველოს არქეოლოგიურ სიძველეებს.
ნოვოსაიტოვო

ნოვოსაიტოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 105 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 101 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 111 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
ოსიპოვკა (იშიმბაის რაიონი)

ოსიპოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება სკვორჩიხინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 24 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 42 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 21 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
პოდლესნი (ბაშკირეთი)

პოდლესნი — ხუტორი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იტკულოვის სოფსაბჭოს. გაშენებულია ტყის პირას, რის გამოც მიიღო სახელწოდება. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 48 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 10 ადამიანი.
რომადანოვკა (იშიმბაის რაიონი)

რომადანოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ვერხოტორის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 36 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 42 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 176 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სარგაევო

სარგაევო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება მაკაროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 65 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 64 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 64 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სკვორჩიხა (იშიმბაის რაიონი)

სკვორჩიხა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. სკვორჩიხის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 18 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 36 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 459 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სტაროსაიტოვო

სტაროსაიტოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 100 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 96 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 177 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
ტატიანოვკა (იშიმბაის რაიონი)

ტატიანოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იტკულოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 23 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 53 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 15 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
ტიმაშევკა (ბაშკირეთი)

ტიმაშევკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 26 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 33 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 385 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
ურმან-ბიშკადაკი

ურმან-ბიშკადაკი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. ურმან-ბიშკადაკის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 11 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 23 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 613 ადამიანი. არის საშუალო სკოლა.
ხაზინოვო

ხაზინოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება საირანოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 27 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 46 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 62 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
შიხანი (ბაშკირეთი)

შიხანი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ურმან-ბიშკადაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 15 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 17 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 11 ადამიანი. სოფელში შემორჩენილია ერთი ქუჩა: ოზიორნაია.
იალტარანი

იალტარანი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 107 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 103 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 23 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.