iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ხოჯა დონიერის მავზოლეუმი

ხოჯა დონიერის მავზოლეუმი — საუკუნის მემორიალური საკულტო ნაგებობა სამარყანდში, უზბეკეთი.

ისტორია
ლეგენდების მიხედვით საუკუნეში მავზოლეუმში დაკრძალეს ძველი აღთქმის ბიბლიური წინასწარმეტყველის დანიელის (ისლამური ტრადიციით ხოჯა დონიერი) სხეულის ნაწილები. ეს ის ნაწილებია, რომელიც შესაძლებელია სამარყანდში გააგზავნა შუა აზიელმა დამპყრობელმა და მხედართმთავარმა ამირა თემურმა. ამჟამინდელი მავზოლეუმის შენობა და მთლიანი კომპლექსი აგებულია 100 წლის წინ საუკუნის დასაწყისში. მომდევნო წლებში არაერთხელ მოხდა როგორც თავად მავზოლეუმის, ასევე მთელი კომპლექსის რეკონსტრუქცია.

ხოჯა დონიერის მავზოლეუმი და კომპლექსი მდებარეობს ქალაქ სამარყანდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ძველი ქალაქის აფრასაიბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მცირე მაღლობზე, პატარა მდინარე სიაბის ნაპირზე.

აბუ ტაჰირხოჯა სამარყანდის (სრული სახელი მირ აბუ ტაჰირ იბნ კაზი აბუ საიდ სადრ სამარყანდი) ისტორიული წიგნის „სამარიას“ თანახმად, წინასწარმეტყველი დონიერი (დანიელი) წარმოადგენდა არაბული ისლამის ერთ-ერთი მქადაგებლის კუსამა იბნ აბასის თანამოღვაწეს და თანამოაზრეს, რომელმაც ითამაშა გადამწყვეტი როლი სამარყანდში და მის გარშემო დასახლებებში ისლამის გავრცელებაში. ქრისტიანობაში წინასწარმეტყველი დანიელი ერთ-ერთი ე. წ. „დიდი წინასწარმეტყველია“ და ავტორია ძველი აღთქმის ერთ-ერთი ბიბლიური წიგნისა, რომელსაც ეწოდება წინასწარმეტყველება დანიელისა. ასევე ერთ-ერთი პატივსაცემი წინასწარმეტყველია დანიელი იუდაიზმში.

წინასწარმეტყველ დონიერის (დანიელის) სამარხის შექმნა მიეწერება შუააზიელ დამპყრობელსა და მხედართმთავარს ამირა თემურს, რომელმაც 1400-იანი წლების დასაწყისში მისი წმინდა ნაწილები ჩაიტანა სამარყანდში და მისი დაკრძალვის ადგილზე ააშენა მეჩეთი. წინასწარმეტყველის სხეულის ნაწილები თემურლენგმა ჩაიტანა ქალაქ სუზიდან (თანამედროვე ირანი), მცირე აზიაში 1399-1404 წლების ლაშქრობის პერიოდში. გადმოცემის თანახმად, როდესაც თემურლენგის ქარავანი მიუახლოვდა სამარყანდს, შეჩერდნენ მდინარე სიაბის ნაპირზე, ხოლო ის ცხენი, რომელსაც მიჰქონდა წინასწარმეტყველის ნეშტი შეჩერდა სწორედ იმ ადგილას სადაც ახლა საფლავი მდებარეობს. თემურლენგმა მიიღო გადაწყვეტილება სწორედ იმ ადგილზე დაესაფლავებინათ წინასწარმეტყველი სადაც ცხენი შეჩერდა. ასევე გადმოცემის თანახმად ცხენის ჩლიქის დარტყმის ადგილზე გაჩნდა წყარო, რომელიც სამკურნალო გახდა.

მავზოლეუმის მშენებლობის შემდეგ, წლების განმავლობაში, ლეგენდის მიხედვით, საფლავი გაიზარდა და მიაღწია 17 მეტრს. მავზოლეუმის შიგნით არის გრძელი დაჰმა, სადაც დაკრძალულია წინასწარმეტყველი. კომპლექსის ტერიტორიაზე მდებარეობს წყარო , რომელიც წმინდა და მკურნალ წყაროდ მიიჩნევა.

1996 წელს სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი ესტუმრა უზბეკეთს, ამ ვიზიტის ფარგლებში მოინახულა სამარყანდი, კერძოდ ხოჯა დონიერის მავზოლეუმი. მან აქ აკურთხა ფსტის ხე.

2001 წელს ქალაქი სამარყანდი და მისი ღირსშესანიშნაობები, მათ შორის ხოჯა დონიერის მავზოლეუმი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში სახელწოდებით „სამარყანდი - კულტურათა გზაჯვარედინი“.
აულე

აულე (, იგივე მაჰალი) — ჯ. რ. რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ერთ-ერთი ვალართაგანი. ძირითადად ცნობილი იყო იმით, რომ იყო დიდი ხელოსანი, რომელმაც მრავალი ნაკეთობა შექმნა - და არა მხოლოდ ნაკეთობანი. მისი მეწყვილე იყო ვალა იავანა.

აულეს მიენიჭა დიდი ძალაუფლება, იგი ქმნიდა არდის დიდ ნაკეთობებს, მაგრამ ასევე განიზრახა საკუთარი ხალხის, ჯუჯათა შექმნა. ამის მთავარი მიზეზი ის იყო, რომ სურდა საკუთარი ცოდნა ვინმესთვის დაეტოვებინა (მთელ არდაში იყო ცნობილი ჯუჯათა ბრწყინვალი ხელოსნობა). თუმცა, წინასწარმეტყველების მიხედვით, სამყაროში მოვლენილი პირველი ხალხი ელფები უნდა ყოფილიყვნენ. მიუხედავად იმისა, რომ მან თავისი მიზნები ფარულად განახორციელა, ილუვატარმა მიუტევა ეს შეცდომა, მაგრამ მისი ბრძანებით აულემ დააძინა ჯუჯები და ისინი სამყაროს მხოლოდ ელფთა შემდეგ მოევლინენ. საგულისხმოა, რომ ენა კჰუზდული თავის ქმნილებებს სწორედ აულემ შეუქმნა. საგულისხმოა ისიც, რომ ჯუჯები თვლიდნენ, თითქოს გარდაცვალების შემდეგ მათი სულები გადადიოდნენ აულეს დარბაზებში, ხოლო უკანასკნელი ბრძოლის შემდეგ მათი როლი სამყაროში კიდევ უფრო გაძლიერდებოდა.

აულემ აგრეთვე დაამზადა ანგაინორი (მელკორის ჯაჭვი), ორი მანათობელი და მზისა და მთვარის ჭურჭელი.

ვინაიდან აულე იყო მჭედელი, თავისი ფიქრებით და ძალაუფლებით იგი უტოლდებოდა მელკორს, ვინაიდან ორივეს საქმიანობას ძირითადად წარმოადგენდა სხვადასხვა ნაკეთობის შექმნა. მათ აგრეთვე აერთიანებდათ ისიც, რომ ორივემ საკუთარი ხალხი შექმნა (მელკორმა - ორკები და სხვა არსებები). მაგრამ თუკი აულე ინარჩუნებდა აინურთა მუსიკის ერთგულებას, მელკორს სურდა ყოველივე არსებულის მართვა და აღიზიანებდა სხვათა ქმნილებანი. მასსა და აულეს შორის ჯერ კიდევ არდის შექმნამდე დიდი დავა მოხდა. თუმცა, აულე თვლიდა, რომ მელკორთან ბრძოლა არ შეიძლებოდა, ვინაიდან ეშინოდა, რომ ეს არდის დიდ ზიანს მოუტანდა.

როდესაც ვალინორში ელფები გამოჩნდნენ, ნოლდორები აულეს შეგირდებად იქცნენ. მისი საუკეთესო შეგირდი იყო ფეანორი, რომელმაც შეისწავლა მჭედლობა ისეთი სახით, რომელიც დღეს აღარ არის შემორჩენილი რომელიმე ხალხის ტრადიციებში. ფეანორმა შექმნა სილმარილები, არდის უდიდესი ნაკეთობანი. გაქცევის პერიოდში ნოლდორთა ნაწილი დაბრუნდა ვალინორში ფინარფინთან ერთად. ისინი საკუთარ თავს აულენდურებს (აულეს მიმდევრებს) უწოდებდნენ.

აულესთან დაკავშირებული იყო რამდენიმე მაია. ერთ-ერთი იყო საურონი, რომელიც მელკორმა საკუთარ მხარეს მიიქცია. აგრეთვე აღსანიშნავია კურუმო, იგივე სარუმანი, რომელიც მოგვიანებით შუახმელეთში იქნა გამოგზავნილი, საურონთან საბრძოლველად.
ხოჯა აჰმად აბასი

ხოჯა აჰმად აბასი (; დ. 7 ივნისი, 1914, პანიპატი — გ. 1 ივნისი, 1987, ბომბეი) — ინდოელი პროდიუსერი, კინორეჟისორი, სცენარისტი, მწერალი, ინდოეთის სახალხო თეატრების ასოციაციის (დააარსა 1943 წელს) ერთ-ერთი ფუძემდებელი. მსოფლიოს მშვიდობის საბჭოს წევრი (1958 წ.).

ფილმოგრაფია
დადგა ფილმები:
„მიწის შვილები“
„მგზავრი“
„მუნა“
„მოგზაურობა სამ ზღვას იქით“
„ქალი და ოცნება“
„11 ათასი ქალიშვილი“

მისი სცენარების მიხედვით გადაღებულია:
„ამბავი დოქტორ კოტნისისა“
„ავარა“
„ბატონი 420“
საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრე

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრე — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურის ან წმიდა სინოდის მიერ მღვდელმთავართაგან გამორჩეული პირი, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში ასრულებს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოვალეობას.

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალების, გადადგომის ან სხვა ისეთი მიზეზის გამო, რომელიც შეუძლებელს ხდის კათოლიკოს-პატრიარქისათვის თავისი მოვალეობების შესრულებას, კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ დადგენილი საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე მართავს ეკლესიას ახალი კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევამდე.
იმ შემთხვევაში, თუ კათოლიკოს-პატრიარქის სიცოცხლეში არ არის გამორჩეული და ცნობილი საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრის ვინაობა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალების შემდეგ ქიროტონიით უპირატესი მღვდელმთავარი წმიდა სინოდის წევრთა უმრავლესობის თანდასწრებით ხსნის კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ დატოვებულ ანდერძს და აცხადებს საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრის ვინაობას.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ანდერძით დადგენილი საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრისადმი კანონიკური მორჩილება საქართველოს ეკლესიის ყოველი წევრის მოვალეობაა.
იმ შემთხვევაში, როცა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე დადგენილი არ არის, ქიროტონიით უპირატესი მღვდელმთავარი ავტომატურად ხდება მოსაყდრე.
საპატრიარქო ტახტის დაქვრივებიდან 40 დღის შემდეგ, მაგრამ არაუგვიანეს ორი თვისა, საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე იწვევს საქართველოს ეკლესიის გაფართოვებულ კრებას, რომელზედაც მოხდება სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევა.
საქართველოს ეკლესიის გაფართოებული კრების წინ მოსაყდრე იწვევს წმიდა სინოდს, საპატრიარქო კანდიდატების შესარჩევად.
წმინდა სინოდი ირჩევს გაფართოებულ კრებაზე წარსადგენ 3 პატრიარქობის კანდიდატს.
წმიდა სინოდის ყველა წევრს აქვს უფლება, მათ შორის მოსაყდრესაც, წარმოადგინოს ერთი საპატრიარქო კანდიდატი, მათ შორის საკუთარი თავიც.
სამი საპატრიარქო კანდიდატი, რომლებიც მიიღებენ ხმათა უმრავლესობას, კენჭს იყრიან გაფართოებულ კრებაზე, როგორც პატრიარქობის კანდიდატები.

ამჟამად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრეა სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო (მუჯირი), რომელიც დადგენილია 2017 წლის 23 ნოემბრიდან სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსის, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია -ის მიერ..

მოსაყდრეები
არბობი (კულტურის სასახლე)

კულტურის სასახლე არბობი — კულტურის სასახლე ქალაქ ხუჯანდში, ტაჯიკეთი.

აგებულია 1950-იან წლებში ბორცვზე, რომელსაც ეწოდება „არბობი“. საბჭოთა პერიოდში შენობაში განთავსებული იყო კოლექტიური მეურნეობის ადმინისტრაციული ცენტრი.

არბობის კულტურის სასახლე გამოსახულია 5 ნომინალიან ადგილობრივი ვალუტის სომონის ავერსზე.

მშენებლობა და მდებარეობა
კომპლექსის დაპროექტება და მშენებლობა დაიწყო 1946 წელს და გაგრძელდა 1957 წლამდე. სხვა მონაცემებით მშენებლობა დასრულდა 1959 წელს.

სასახლე მდებარეობს გაფუროვის რაიონში, სოღდის ოლქი, ტაჯიკეთი. მთავარ შენობას სამი ფრთა აქვს, რომელთაგან ერთ-ერთში მდებარეობს თეატრი, რომლის დარბაზის ტევადობაა 800 კაცი. სამხრეთის ფრთაში ამჟამად მდებარეობს მუზეუმი, რომელიც მოგვითხრობს არბობის და კოლექტივიზაციის ისტორიის შესახებ, რომელიც ტაჯიკეთში მიმდინარეობდა საბჭოთა პერიოდში.

ისტორია
კომპლექსი აგებულია არბობის ბორცვზე, საიდანაც სახელწოდება მიიღო სასახლემაც.

ცენტრალური ნაგებობა ააგეს 1950-იან წლებში შრომის ორგზის გმირის, კოლმეურნეობა „მოსკოვის“ თავჯდომარის საიდხოჯა ურუნხოჯაევის ხელმძღვანელობითა და ინიციატივით. იგი ტაჯიკეთში ასევე ცნობილია, როგორც საკოლმეურნეო წარმოების ნოვატორი. მან ლენინგრადის პეტერგოფის სასახლეში ყოფნის შემდეგ მოიწვია იქაური არქიტექტორები და ააშენებინა სასახლის მინი კოპიო. სხვა წყაროების მიხედვით პროექტის ავტორია ხ. იულდაშევი, საბჭოთა არქიტექტორების კავშირის ტაჯიკეთის განყოფილების ხელმძღვანელი 1948-1959 წლებში.

2015 წლის მარტში კულტურის სასახლის ახლოს ქვეყნის პრეზიდენტის ემომალი რაჰმონის მონაწილეობით გაიხსნა ამფითეატრის ახალი შენობა. მას აქვს ნახევარწრიული ფორმა და უჭირავს 3,5 ჰა. აქვს 7 000 მაყურებლის ადგილი. ამფითეატრს ასევე აქვს ტრიბუნები, რომელიც განკუთვნილია სტუმრებისთვის, ასევე აქვს ორი სააქტო დარბაზი და სხვა დანიშნულების სათავსოები.
აპრაკოსი

აპრაკოსი — ლიტურგიკული წიგნი, რომელშიც შედის გამოკრებილი მუხლები ახალი აღთქმიდან. იკითხება მთელი წლის განმავლობაში. აპრაკოსში მუხლებისა და პასაჟების მიმდევრობა არ მისდევს ბიბლიის კანონიკურ რიგს და ეკლექტურად არის შერჩეული თითოეული დღის საკითხავს.

ტერმინი
ბერძნ. - „საქმე“, - „მოციქული“; იგივეა, რაც „საქმე მოციქულთა“.„საქმე მოციქულთას“ შემოკლებულ — -ის გენეტივის ფორმას — წინ დაერთვის უარყოფითი ენკლიტიკური ნიშანი, რაც იმას მიუთითებს, რომ წინამდებარე საკითხავი „საქმენი“ არ არის, არამედ რაღაც სხვაა, „მოციქულთას “ გარდა“. ბერძნული წარმოშობის მიუხედავად ტერმინი სლავურ სივრცეშია შექმნილი. შუასაუკუნეების ქართულ ლიტურგიკულ სივრცეში ტერმინი „აპრაკოსი“ არ გვხვდება. ქართულში ამ საკითხავების სახელდება როგორც შინაარსმა, ისე ფუნქციამ განსაზღვრა და მოიხსენიება, როგორც „სამოციქულო გამოკრებული “ და „სახარება საწელიწდო გამოკრებული.“ არსებობს მეორე, განსხვავებული მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც აპრაკოსი მომდინარეობს სიტყვიდან ( - ძვ. დიდმარხვის ბოლო კვირა, როცა არ არის მიზანშეწონილი საქმის კეთება. შესაბამისად აქედან: — საქმე და უარყოფის ენკლიტ. ნიშანი -). სემანტიკურად მიანიშნებს „კვირაზე“ (ვნების კვირას).

ერთმანეთისგან სხვაობს აპრაკოსი სახარებები და სრული აპრაკოსები. აპრაკოსი სახარება მხოლოდ ოთხთავის ტექსტს შეიცავს, ხოლო სრული აპრაკოსი როგორც ოთხთავის, ისე ახალი აღთქმის სხვა წიგნებსაც („საქმე მოციქულთასა“ და „აპოკალიპსისის“ გამოკლებით). „შინაარსის გარდა, აპრაკოსები ერთმანეთისგან სხვაობს მოცულობითაც. მოკლე აპრაკოსები შეიცავს საკითხავებს მხოლოდ შაბათ-კვირისთვის, ხოლო სრული აპრაკოსები - კვირის მთელ პერიოდს წლიურ ციკლს უზრუნველყოფს. ამათ გარდა, გამოიყოფა სადღესასწაულო, რომელიც დამატებითი საკითხავის ფუნქციას ასრულებს პერიოდულად“. საუკუნიდან ლექციონარული საკითხავები ორად იყოფა: ერთ ნაწილში შედის ახალი აღთქმის გამოკრებილი ტექსტები: უმეტესად სახარებიდან და ნაკლებად — სამოციქულოდან. ასეთ საკითხავებს ბიზანტიურ სივრცეში „აპრაკოსები“ ეწოდა, ძველი აღთქმის საკითხავებს – „პროფიტოლოგიონები“, (იგივეა რაც „საწინასწარმეტყველონი“) და „პარიმიონები“.
პოლიკარპე სმირნელი

პოლიკარპე სმირნელი (, , ; დ. 69, იზმირი — გ. 23 თებერვალი, 155, იქვე) — მეორე საუკუნის ქრისტიანი მოწამე, სმირნის ეპისკოპოსი. ირინეოს ლიონელისა და ტერტულიანეს გადმოცემების მიხედვით, პოლიკარპე მოციქულ იოანეს მოწაფე იყო.

კლიმენტი რომაელთან და ეგნატე ანტიოქიელთან ერთად პოლიკარპე მიჩნეულია მოციქულებრივ მამად. ევსები კესარიელის ცნობით, რამდენადაც ეგნატი ანტიოქიელს უშუალოდ ჰქონდა შეხება პოლიკარპესთან და იცნობდა, როგორც „მოციქულებრივ მამასა“ და ჭეშმარიტ მწყემსს, ამიტომაც ჩააბარა მას ანტიოქიის საეპისკოპოსო.

ჩვენამდე მოღწეულია პოლიკარპეს ერთადერთი წერილი: „ფილიპელთა მიმართ ეპისტოლე“, გადაწერილი ირინეოს ლიონელის მიერ, რომელშიც გარკვეული შეუსაბამობები შეინიშნება.

პოლიკარპე სმირნელის წამება აღწერილია ქრისტიანთა დევნის პირველ პერიოდში, წამებიდან ერთი წლის განმავლობაში, მარკიონის მიერ.

შემოქმედება
პოლიკარპეს შემოქმედებიდან მხოლოდ „ფილიპელთა მიმართ ეპისტოლეა“ შემორჩენილი. ვარაუდობენ, რომ პოლიკარპე უნდა ყოფილიყო არაერთი მსგავსი წერილის ავტორი. ეპისტოლე დაწერილია 110 – 140 წლებს შორის, ბერძნულ ენაზე, თუმცა სრულად ლათინური თარგმანით მოაღწია ჩვენამდე. ასევე, ამ ტექსტის გარკვეულ ციტირებებს ვხვდებით სირიულ ენაზე. ტექსტის შესახებ ინფორმაციას გვაწვდის ირინეოს ლიონელი.

ეგნატი ანტიოქიელის გარდაცვალების შემდეგ ფილიპელებმა სთხოვეს პოლიკარპეს, წაეკითხა მისი ნაწერები. როდესაც მან ეს სურვილი აასრულა, დაურთო საკუთარი წერილი ეგნატის ნაწერებს და ამ ფორმით უკან გაუგზავნა მათ. პოლიკარპეს ფილიპელებთან გაგზავნილი წერილი ძირითადად შეეხება ქრისტიანი ადამიანის ცხოვრების ზოგად წესს, მის მორალურ მხარეს, ვალდებულებებსა და სათნოებებს. ამასთან, ავტორი საუბრობს დოგმატურ საკითხებზეც, როგორებიცაა: ქრისტეს ხორციელი შობა, ჯვარცმა და აღდგომა.
ლიტერატურის ტაძარი

ლიტერატურის ტაძარი — პაგოდების კომპლექსი პარკით, ვიეტნამის პირველი უნივერსიტეტი. მდებარეობს ჰანოიში თანგ-ლონგის სამეფო ქალაქის სამხრეთ ნაწილში. ტაძარი გამოსახულია 100 000 ნომინალის ვიეტნამურ დონგზე.

ისტორია
ლიტერატურის ტაძარი დააარსა 1070 წელს იმპერატორმა ლი თჰანგ-თონგმა თჰანლონგში და მიეძღვნა კონფუცის. 1076 წელს მის ტერიტორიაზე დაარსდა პირველი ვიეტნამური უნივერსიტეტი პრინცებისა და მანდარინების შვილებისათვის. ბავშვები სწავლობდნენ კონფუციანელობას უ-ცზინის ხუთი წმინდა წიგნის მიხედვით და ოთხწიგნეულის კანონიკური წიგნებით.

1442 წლიდან ტაძარში რეგულარულად, სამ წელიწადში ერთხელ, ხდებოდა სადოქტორო დიპლომების გადაცემა. იმპერატორმა ლე თჰან-თონგმა ბრძანა ჩაეწერათ იმ სტუდენტების სახელები, რომლებმაც წარმატებით ჩააბარეს გამოცდები და გახდნენ გამარჯვებულები. მათი სახელები ამოკვეთეს ქვის სტელებზე, რომლებიც იდგნენ კუებზე. კუ ვიეტნამელებისთვის არის სიბრძნის სიმბოლო.

არქიტექტურა
დაგეგმარების მიხედვით ტაძარი ჰგავს შანდუნის პროვინციაში მდებარე ქალაქ ციუიფუს ანალოგიურ ტაძარს. ციუიფუში დაიბადა კონფუცი. კომპლექსს უჭირავს 350 70 მეტრის ფართობი და შედგება ხუთი ეზოსაგან, რომელიც ასოცირდება ხუთ სტიქიასთან: ცეცხლი, წყალი, მიწა, ხე და მეტალი. ცენტრალური გზა ასოცირდება კონფუცის „შუა გზასთან“. მასზე რამდენიმე ჭიშკარი და პორტიკია. კარებზე დაწერილია ჩინური გამონათქვამები, რომლებიც ერთი და იმავე რაოდენობის იეროგლიფებისაგან შედგება.

პირველ ორ ეზოში ლოტოსებისთვის მოწყობილია გუბურები და წმინდა ხეები. ცენტრალურ გზაზე სვლა მხოლოდ იმპერატორს შეეძლო. მესამე ეზოს შესასვლელთან მდებარეობდა კვადრატული პავილიონი, სადაც იკრიბებოდა კომისია, რომელიც ირჩევდა მანდარინებს ლიტერატურული გამოცდების საფუძველზე. შემდეგ ეტაპზე გადადიოდა ის ვინც წარმატებით ჩააბარებდა გამოცდებს.

მესამე ეზოს შუაგულში მდებარეობდა დიდი გუბურა, რომლის გარშემოც განლაგებული იყო სტელები, რომელზეც ამოკვეთილი იყო გამოცდის წარმატებით ჩამბარებელთა სახელები.

მეოთხე ეზოს ეწოდებოდა ბრძენთა ეზო. აქ იდგა მთავარი, კონფუცის პატივსაცემად აგებული ტაძარი.

მეხუთე ეზოში მდებარეობდა სკოლა და საძინებლები მოსწავლეებისათის. 1947 წელს ფრანგების მიერ დაბომბვების დროს დაინგრა. აღადგინეს 2000 წელს.

ქანდაკებები
მიუხედავად იმისა, რომ კონფუციანელობა კრძალავს, ტაძარში მდებარეობს ხის ქანდაკებები ისეთი ადამიანებისა, როგორებიცაა კონფუცი, ტიუ ვან ანა. შემონახული ქანდაკებების ნაწლი მოსწავლეებისაა, ასევე გვხვდება ვიეტნამელებისთვის ტრადიციული კუებისა და ბეღურების ქანდაკებები, როგორც დღეგრძელობის სიმბოლო.

გალერეა
აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის თბილისის განყოფილება

აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის თბილისის განყოფილება (1986 წლამდე - ლაბორატორია) - აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ასტუქტურული ქვედანაყოფი თბილისში. დაარსდა 1967 წელს. მისი დანიშნულებაა შეასრულოს ობსერვატორიის ფუნქციონირებისა და იქ ახალი ტექნიკის გამოყენებისათვის აუცილებელი ოპერატიულ-მექანიკური, საკონსტრუქტორო, გამოთვლითი და სხვა სამუშაოები, რომელთა შესრულება თვით ობსერვატორიაში, მთა ნაყოფილზე, მოუხერხებელია. დააჩქაროს ობსერვატორიაში მიღებულ დაკვირვებათა დამუშავება და შედეგების დასასტამბავად მომზადება. თსუ ასტრონომიულ კათედრასთან თანამშრომლობით ხელი შეუწყოს ასტრონომთა მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადებას. გააადვილოს ობსერვატორიის აუცილებელი შემოქმედებით-ორგანიზაციული კონტაქტი ფიზიკურ, მათემატიკურ, მართვის სისტემების ინსტიტუტებთან და სხვა ორგანიზაციებთან.

განყოფილებას აქვს მზის სისტემის ფიზიკური კვლევის ლაბორატორია, ასტრონომიული ხელსაწყოთმშენებლობის ქველაბორატორია ოპტიკურ-მექანიკური სახელოსნო. აქვეა თეორიული ასტროფიზიკური განყოფილებაც.
ალ-ბუქაიის ბრძოლა

ალ-ბუქაიის ბრძოლა — ბრძოლა ქრისტიანთა გაერთიანებულ ლაშქარსა და ზენგიდებს შორის. გაიმართა 1163 წელს, ბექაას ხეობაში. ჯვაროსანთა არმიამ ამალრიკ -ის სარდლობით დაამარცხა ნურ ალ-დინ ზანჯი. ბრძოლის შემდეგ ლათინურ სახელმწიფოებს მცირე ხნით მოუწიათ მასლიმთა თავდასხმების გარეშე ცხოვრება.

წინარე ისტორია
ფრანგული სამეფოებისთვის ნურ ალ-დინ ზანჯი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მტერი იყო, რომელიც ოდესმე ჰყოლიათ. მან თავისი სამხედრო მოღვაწეობა დაიწყო, როგორც ალეპოს ამირამ. თანდათან გააფორთოვა საზღვრები მეზობელი ქრისტიან და მუსლიმ სახელმწიფოთა ხარჯზე და 1154 წელს ხელში ჩაიგდო დამასკო. 1157 წელს ჰულის ტბის ბრძოლაში დაამარცხა ჯვაროსნები, მაგრამ თვითონ ძალიან ცუდად (ავად) გახდა. ამან ფრანკებს საშუალება მისცა ძალები მოეკრიბათ და ტიერი ელზასელისა და პილიგრიმთა არმიის საშუალებით დაეპყროთ ჰარიმის ციხესიმაგრე ერთი წლის შემდეგ. თუმცა შაიზარზე შეტევა უშედეგო აღოჩნდა, რადგან ანტიოქიის მთავარს — რენო დე შატიიონს კონფლიქტი მოუვიდა სხვა ფრანკებთან. ამის შემდეგ შაიზარი ზანჯის საკუთრებაში გადავიდა. 1158 წელს ტიერსა და ბალდუინ -ს ზანჯისთან ჰქონდათ ბრძოლა ბუტაიჰთან, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ტიბერიაში. 1160 წელს ზანჯიმ დაატყვევა რენო დე შატიიონი, რომელიც ტყვეობაში დარჩა მომდევნო 16 წელი. 1161 წლის დეკემბერში ბიზანტიის იმპერატორმა მანუელ კომენოსმა მარია ანტიოქელზე იქორწენა. ამ მოვლენამ ანტიოქია იმპერიის მფარველობაში მოაქცია.

ორივემ, ამალრიკმაც და ზანჯიმაც იცოდა, რომ ფატიმიანთა ეგვიპტე დასუსტდა და მისი მმართველობა დაქვეითდა. სულთან ალ-ზაფირის მკვლელობის და სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობების შემდეგ, შავარმა აიღო ხელში ძალაუფლება, მაგრამ მალევე ჩამოაგდეს და მან დასახმარებლად ნურ ალ-დინს მოუხმო. არც ლათინი მეფე და არც მუსლიმი ამირა არ გაუშვებდნენ შანსს, რათა ხელში ჩაეგდოთ მდიდარი ეგვიპტე. ამ მიზნით ზანჯიმ გაგზავნა თავისი სარდალი შირკუჰი ჯარით, რათა ეგვიპტის ვეზირისთვის დაეჭირა მხარი.

ბრძოლა
შირკუჰის ეგვიპტური კამპანიის დროს, ზანჯიმ იერიში მიიტანა ლიბანზე. მეფე ამალრიკმა წაიყვანა ჯარი, რათა დახმარებოდა თავის ჩრდილოელ ვასლებს — ბოემონდ ანტიოქელს და რაიმუნდ ტრიპოლელს. ამ დროს ფრანგი პილიგრიმების ჯგუფი, ჰუგო დე ლუზინიანის და ჯოფრი მარტელის (გიიომ ანგულემელის ძმა) მეთაურობით ჩამოსულნი იყვნენ წმინდა მიწის მოსალოცად. ეს არმია იერუსალიმის მეფეს შეუერთდა. ამასთანავე კონსტანტინე კალამანი — კილიკიის ბიზანტიელი მმართველი თავისი ბერძენი ჯარისკაცებით შეუერთდა ჯვაროსნებს. ზანჯი არ იყო მზად ასეთი დიდი რაოდენობის მტერთან საბრძოლველად და მისმა არმიამ მარცხი განიცადა. ორივე, მუსლიმთა და ფრანკთა არმია გაოცებული დარჩა ბიზანტიელთა (ბერძენთა) ბრძოლის ხარისხით. ბრძოლის უარყოფითმა შედეგმა ზენჯი შურისსაძიებლად განაწყო.

შედეგები
მას შემდეგ, რაც ამალრიკმა ჩრდილოეთ საზღვარი დაცულად იგრძნო, იგი არმიით ეგვიპტეში შეიჭრა. ეგვიპტეში იბრძოდა სამი ძალა: ფრანკები (ჯვაროსნები), შირკუჰი და შავარი, ეს უკანასკნელი — ეგვიპტის დამოუკიდებლობისთვის. 1164 წელს ამალრიკმა შირკუჰი ეგვიპტიდან გააძევა, მაგრამ მან უარი თქვა ეგვიპტურ კამპანიაზე, რადგან ჩრდილოეთში შეიჭრა ზანჯი. შემდეგი დიდი შეჯახება ჯვაროსნებსა და მუსლიმებს შორის იყო ჰარიმის ბრძოლა.
ჰაბის ბრძოლა

ჰაბის ბრძოლა — ბრძოლა ბალდუინ -ისა და ილღაზის არმიებს შორის. ამ ბრძოლის შედეგი საკამათო იყო, რადგან ორივე მხარე თავს გამარჯვებულად თვლიდა. ბრძოლამ ანტიოქიის სამთავროში სიტუაცია დაასტაბილა, რომელიც არეული იყო რამდენიმე კვირით ადრე განცდილი გამანადგურებელი მარცხით. ბალდუინმა შეძლო ყველა ციხესიმაგრის დაბრუნება, რომელიც ილღაზმა დაიპყრო და მისი განდევნა სამთავროდან.

წინარე მოვლენები
1119 წლის 28 ივნისს ილღაზმა, თურქულ-სირიულ არმიასთან ერთად, ანტიოქიის სამთავროს ჯარები (როჯერ სალერნოელის მეთაურობით) დაამარცხა სარმადის ბრძოლაში. ამ დიდი გამარჯვების შემდეგ, მუსულმანთა ლიდერის არმიამ ლათინურ სამთავროში დაიპყრო რამდენიმე ციხესიმაგრე, მაგრამ უფრო მეტის მიღწევა შეეძლო. „ილღაზის დამარცხება (ჰაბის ბრძოლაში) გამომდინარეობდა მისი დიდი გამარჯვებიდან ... არ იყო მხოლოდ მისი მოქმედების და ლოთობის შედეგი, არამედ მისი არმიის გაფანტულობისა, რომელიც ნადავლს ეძებდა.“

როგორც კი მეფე ბალდუინმა ანტიოქელთა დამარცხების ამბავი გაიგო, მაშინვე გაემართა იერუსალიმის სამეფოდან ჯარით მათ დასახმარებლად. გზაში მან ტრიპოლის გრაფის — პონსის მეთაურობით კონტინგენტი მაიშველია. ბალდუინმა შეკრიბა ანტიოქიის არმიის ნარჩენები და საკუთარ არმიას შეუერთა. ამის შემდეგ დაიძრა ზარდანისკენ, 65 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით ანტიოქიიდან. ეს ქალაქი ილღაზის მიერ ალყაში იყო მოქცეული. როდესაც ბალდუინი თელ დანითთან დაბანაკდა, გაირკვა, რომ ზარდანა დაეცა. შესაბამისად ჯვაროსნები მოემზადნენ უკან დასახებად ციხესიმაგრე ჰაბისკეს, რომელის ზარდანიდან დაახლოებით 25 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობდა.

ბრძოლა
14 აგვისტოს, დილით, ბალდუინმა სიფრთხილით მოაწყო ფრანკული ძალები უკან დახევისთვის ღია ადგილის გავლით. ამ გზაზე მოწინავედ მიდიოდა 700 რაინდის 3 ესკადრონი. მათ უკან მიდიოდა რამდენიმე ასეული ქვეითი, არბალეტისტთა შემადგენლობა და შუბოსნები. გრაფი პონსი თავისი ტრიპოლელი რაინდებით იცავდა მარჯვენა ფლანგს. ანტიოქელთა კორპუსი, რობერ ფულკოის მეთაურობით მარცხენა ფლანგს იცავდა. დანარჩენი ანტიოქელთა ძალა — უკანა ნაწილს. მეფე მეთაურობდა შეჯავშნულ იერუსალიმელ რაინდების რეზერვს, მაგრამ ნათელი არ არის თუ რა ნაწილს მარშირებდა.

ართუქიდები იმედოვნებდნენ, რომ ფრანგულ არმიას ნაადრევად გამოიწვევდნენ შეტევაზე ან შეძლებდნენ მათი ქვეითთა წყობის დარღვევას. ხელსაყრელ მომენტში ილღაზმა ბრძოლაში ჩართო თავისი შუბოსანი და ხმლოსანი არმიის ნაწილები.

როგორც მოსალოდნელი იყო, ილღაზის ცხენოსანი მშვილდოსნები შეტევაზე გადავიდნენ ჯვაროსანთა წყობის წინააღმდეგ განთიადისას. მათი შეტევები თანდათან გაძლიერდა და დღის პირველ ნახევარში ჩანდა, რომ ფრანკები მარცხდებოდნენ. სამი ავანგარდული ესკადრონი გაიფანტა და ლათინური არმიის მთავარი ნაწილი სერიოზული თავდასხმის ქვეშ მოექცა. ქვეითი ჯარი მას მტკიცედ იცავდა, მაგრამ კავალერიის სრულფასოვანი დახმარების გარეშე დიდ დანაკარგებს განიცდიდა.
შავი სარკე (ეპიზოდების სია)

„შავი სარკე“ — ბრიტანული ტელესერიალი, რომლის ავტორია ჩარლი ბრუკერი. მას აწარმოებს , -ისთვის. სერიალის შინაარსის და სტრუქტურის აღწერისას ბრუკერმა აღნიშნა: „ყოველ ეპიზოდში განსხვავებული მსახიობები, განსხვავებული ადგილი და განსხვავებული რეალობაც კი არის. მაგრამ ყოველი მათგანი აღწერს, თუ როგორ ვცხოვრობთ ამჟამად და როგორ ვიცხოვრებდით ათი წუთის შემდეგ, თუკი ინერტულები ვიქნებოდით.“

2015 წლის სექტემბერში -მა მწარმოებლებს შეუკვეთა სერიალის მესამე სეზონი, შემდგარი 12 ეპიზოდისგან, რომელიც მოგვიანებით დაიწყო ორ ცალკე სეზონად, ყოველ მათგანში ექვსი ეპიზოდით. მესამე სეზონი გამოვიდა 2016 წლის 21 ოქტომბერს. დღეისთვის სულ გამოსულია სერიალის 13 ეპიზოდი.

სერიალის მიმოხილვა
ეპიზოდები
სეზონი 1 (2011)
სეზონი 2 (2013)
სპეციალური ეპიზოდი (2014)
სეზონი 3 (2016)
სეზონი 4
მიკის თეოდორაკისი

მიკის თეოდორაკისი (, ; დ. 29 ივლისი, 1925 — გ. 2 სექტემბერი, 2021, ათენი) — ბერძენი კომპოზიტორი, რომელმაც 1000-ზე მეტი სიმღერა დაწერა. იგი აგრეთვე არის ფილმების „ბერძენი ზორბა“, „ძეტა“ და „სერპიკო“ მუსიკის ავტორი. აგრეთვე „მაუტჰაუზენის ტრილოგიის“, იგივე „მაუტჰაუზენის არიის“ ავტორი. თეოდორაკისი ითვლება საბერძნეთის ყველაზე ცნობილ ცოცხალ კომპოზიტორად. დაჯილდოებულია ლენინური პრემიით.

მან ბავშვობა მიტილინიში, კეფალინიაში და ტრიპოლიში გაატარა. პატარაობაშივე ფიქრობდა კომპოზიტორობაზე. პირველი კონცერტი 17 წლისამ მოაწყო. ათენში გაემგზავრა 1943 წელს. 1954 წელს ცოლთან, მირტო ალტინოგლუსთან ერთად პარიზში წავიდა. 1957 წელს მან მოსკოვის მუსიკალურ ფესტივალზე მოიგო ოქროს მედალი. არის რამდენიმე ოპერის ავტორი, მათ შორის – „მედეას“ (რომელიც შეასრულა ბილბაოში), „ელექტრას“ (პრემიერა გაიმართა ლუქსემბურგში) და „ანტიგონეს“ (პირველად წარადგინა ათენში).

1964 წელს როგორც ერთიანი მემარცხენე დემოკრატიული პარტიის წევრი, საბერძნეთის პარლამენტში მოხვდა.