iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რუსთავის გერბი

რუსთავის გერბი — რუსთავის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2009 წლის 9 იანვრის წლის 217-ე დადგენილების საფუძველზე.

აღწერილობა
გერბის ჰერალდიკური ფარი გაკვეთილია ორ ნაწილად. პირველი ნაწილი ვერცხლისფერი, მეორე ნაწილი - წითელი ველი.
მთლიანად ფარის ველის მარცხენა ნაწილი არის წითელი ფერის, ხოლო მარჯვენა ვერცხლისფერი. ფარის მარცხენა წითელი ფერის ველის თავში გამოსახულია ვერცხლისფერი ჯვარი, ხოლო მარჯვენა ვერცხლისფერი ველის თავში გამოსახულია ხუთქიმიანი ტიტულარული გვირგვინი წითელი ფერის.

ფარზე მოთავსებულია ორი სარტყელი, გალავანი, მდინარე. გალავანი და მდინარე ორი ფერით არის გამოსახული. მარჯვენა ნაწილი ვერცხლისფერ ველზე წითელი, მარცხენა - წითელ ველზე ვერცხლისფერი. გერბის ფარს გარს არტყია შესამკობელი - ვაზის ფოთლების ვერცხლის ორნამენტი.

ფარის ზემოთ მოთავსებულია სამქონგურიანი (ციხესიმაგრის ფორმის) საქალაქო გვირგვინი. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი „რუსთავი“.
რუსთავის დროშა

რუსთავის დროშა — რუსთავის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2009 წლის 9 იანვრის წლის 217-ე დადგენილების საფუძველზე.

აღწერილობა
ქალაქ რუსთავის დროშა წარმოადგენს მართკუთხა ნაჭერს პროპორციით 2/3. დროშის ველი ვერტიკალურად არის გაყოფილი. მარჯვენა ნაწილი ვერცხლისფერია, მარცხენა — წითელი. დროშის მარცხენა წილ ველზე გამოსახულია ვერცხლისფერი ჯვარი.
ვოლომომბის ჩანჩქერი

ვოლომომბის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის შტატში. იგი კონტინენტის ჩანჩქერებს შორის მეორეა სიმაღლის მიხედვით, მისი სიმაღლე შეადგენს 220 მეტრს. მდებარეობს მდინარე ოლქსლი ვილდის ეროვნული პარკში. ამ ადგილებში ძირითადად ცხოვრობენ ავტრალიელი აბორიგენები. ჩანჩქერი წარმოიქმნება მდინარე მაკლეიზე. ვოლომომბის ჩანჩქერიდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ტასმანიის ზღვა, ხოლო 40 კილომეტრში — ქალაქი არმიდეილი.
სარდური II

სარდური (სარდური, არგიშთის ძე, სიდური , სედური , სარდურ ) — ურარტუს მეფე ძვ. წ. საუკუნის 60-30-იან წლებში. მეფობის დასაწყისში ომში დიდ წარმატებებს აღწევდა. მის მატიანეებში იხსენიება სარდური -ის გამარჯვება ასურეთის მეფე ასურნირარი -ზე, ურმიისპირეთში მდებარე მანის სამეფოსა და მეზობელი ქვეყნების წინააღმდეგ, მელიტეის (მალათიის) და ქუმუხის დამარცხება. გაილაშქრა აგრეთვე კულხის ქვეყნის (კოლხეთის) წინააღმდეგ, დაიპყრო მისი სამხრეთი რაიონები. ცნობილია აგრეთვე მისი ლაშქრობები ჩილდირის ტბისა და მტკვრის სათავების, ახლანდელი გიუმრისა და სევანის ტბის რაიონებში. მეფობის ბოლოს არაერთჯერ დამარცხდა ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ -თან (743 და 735 — სირიაში). ამ ბრძოლებში სარდური -ს ეხმარებოდნენ ევფრატის დასავლეთით მდებარე ქვეყნები მელიტეა, ქუმუხი და სხვა. ძვ. წ. 735 წელს ასურელთა ლაშქარმა ტუშფამდე სდია დამარცხებულ სარდური -ს, მაგრამ ტუშფის აღება ვერ შეძლო. ურარტუმ ამ ბრძოლების შედეგად ბევრი დაპყრობილი ტერიტორიები და გავლენის სფერო დაკარგა ჩრდილოეთ შუამდინარეთში, ურმიისპირეთსა და ჩრდილოეთ სირიაში. სარდური სამეფოს სხვადასხვა რეგიონში დიდი მასშტაბის სააღმშენებლო სამუშაოებსაც ატარებდა, რის შედეგადაც აშენდა ციხესიმაგრეები, ტაძრები, სამეურნეო ნაგებობები, გაშენდა ბაღ-ვენახები და სხვა.
აპსლეის ჩანჩქერი

აპსლეის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის შტატში. მისი სიმაღლე შეადგენს 123 მეტრს. მდებარეობს მდინარე ოლქსლი ვილდის ეროვნულ პარკში. წარმოიქმნება მდინარე აპსლეიზე. აღმოაჩინეს 1818 წელს. ჩანჩქერიდან 1 კილომეტრშია ოქსლის მაგისტრალი. სიახლოვეს მდებარეობს ტასმანიის ზღვა, ხოლო 317 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი სიდნეი.
სილვანუს მორლი

სილვანუს გრისვორდ მორლი (დ. 17 ივნისი, 1883 — გ. 2 სექტემბერი, 1948) — ამერიკელი არქეოლოგი, ეპიგრაფისტი და მაიას ტომის სპეციალისტი. მიუძღვის უზარმაზარი წვლილი პრეკოლუმბურ მაიას ცივილიზაციის შესწავლაში.

მორლის უმეტესად ჩიჩენ-იცას მოედნის გათხრებში მონაწილებოდა. მას ასევე აქვს გამოყვეყნებული ვრცელი ნაშრომები მაიას იეროგლიფებზე.
მურჯახეთი

მურჯახეთი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ვაჩიანის თემი), მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე მურჯახეთისწყლის (ფარავნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1720 მეტრი, ახალქალაქიდან 7 კილომეტრი.

სოფელში დგას საუკუნის ეკლესია. კედლებზე ლაპიდარული წარწერებია.

სოფელში აღმოჩენილია საუკუნის განძი (მურჯახეთის განძი).

აქ მოხდა მურჯახეთის ბრძოლა 1535 წელს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 331 ადამიანი.
ოკამი (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი)

ოკამი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ოკამის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. თემის ცენტრი (სოფლები: ოკამი, აზმანა, ქარცები). ზღვის დონიდან 1740 მეტრი, ახალქალაქიდან 18 კილომეტრი.

სოფლის მიდამოებშია პემზის დიდი მარაგი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 522 ადამიანი.
ისააკ ბაროუ

ისააკ ბაროუ, აიზეკ ბაროუ (; დ. ოქტომბერი, 1630 — გ. 4 მაისი, 1677) — ინგლისელი მეცნიერი და მათემატიკოსი, მათემატიკური ანალიზის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მისი ნამუშევრების უმრავლესობა უკავშირდება ტანგენტის თვისებების შესწავლას. ბაროუ იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც გამოთვალა კაპას ჰიპერბოლის ტანგენტები. ბაროუს მოსწავლე იყო ისააკ ნიუტონი. ისააკ ბაროუს პატივსაცემად მისი სახელი უწოდეს კრატერს მთვარეზე.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბაროუ.
ძველი (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)

ძველი (ყოფილი: ზველი, ზეველი, ზემო ველი, ზრზველი) — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ჭობარეთი)..

მატერიალური-კულტურის ძეგლები
სოფელში შემორჩენილია საუკუნის ორნავიანი ეკლესია — ზველის წმინდა გიორგის ეკლესია.

სოფლის მახლობლად რამდენიმე წყაროა: წმინდა გიორგის ეკლესიის სამხრეთით გამეჩხრებულ ტყეში ეკლესიიდან დაახლოებით 2 კმ-ში „თეთრა წყაროსაგან“ მოშორებით მოედინება „მონათული წყარო“. წყარო აღმოსავლეთიდან გამოედინება და იქვე ბუნებრივ წყლის შემკრებ მცირე აუზში გროვდება. მას ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან დიდი ზომის ქვები აქვს შემოზღვრული.

არქეოლოგიური აღმოჩენა
2019 წელს სოფელ ძველში, გორა-ნამოსახლარ რაბათზე საერთაშორისო არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა დაახლოებით 50 საუკუნის წინანდელი მძლავრი ნაგებობები, რომლის მსგავსი არქიტექტურა, ეროვნული მუზეუმის განმარტებით, კავკასიის რეგიონში ცნობილი არ არის. გარდა ამისა, ნამოსახლარის მიდამოებში აღმოჩენილია სამარხები და ყორღანები. აქვეა აღმოჩენილი თიხის სტილიზებული ცხოველის ფიგურები და სავარაუდოდ სარიტუალო ჭურჭელი. სპეციალისტების განმარტებით, ეს აღმოჩენები მიუთითებენ იმაზე, რომ სოფელ ზველის ტერიტორიაზე ადრებრინჯაოს ხანაში არსებობდა რეგიონისთვის მნიშვნელოვანი დასახლებული ადგილი. რაბათის გორა-ნამოსახლარზე ფიქსირდება ცხოვრების უწყვეტი კვალი ადრებრინჯაოს ხანიდან (ძვ. წ. ათასწლეული) შუა საუკუნეების ჩათვლით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 371 კაცი.
ხერთვისი (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)

ხერთვისი — სოფელი საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში, ტოლოშის თემში მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ფარავნის შესართავთან, ზღვის დონიდან 1250 მეტრზე. ასპინძიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით, ახალციხიდან 48 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა მეცხოველეობის, მემინდვრეობის და მებაღეობის მეურნეობა. სოფელში არის ბაზალტის ქვის საბადო, ჰიდროელექტროსადგური, ხერთვისის ციხე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 202 კაცი.
ხიზაბავრა (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)

ხიზაბავრა — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ნიჯგორი, სარო). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოს დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ჭობარეთისხევის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1590 მეტრზე. ასპინძიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. სოფელში არის ბაზალტისა და ანდეზიტის საბადოები. აქ დგას შუა საუკუნეების ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 585 კაცი.
უილიამ უისტონი

უილიამ უისტონი (; დ. 9 დეკემბერი 1667 წელი — გ. 22 აგვისტო 1752 წელი) — ინგლისელი მეცნიერი-ენციკლოპედისტი, ისტორიკოსი, მათემატიკოსი, თეოლოგი.

დაასრულა კემბრიჯის უნივერსიტეტის კლერ კოლეჯი (1690 წელს გახდა ბაკალავრი, 1695 წელს - მაგისტრი).

1696 წელს გამოაქვეყნდა წიგნი «დედამიწის ახალი თეორია მისი შექმნის დღიდან…» , რომელშიც გამოთქვა იმის ვარაუდი, რომ დედამიწა კომეტური წარმოშობისა იყო და რომ დიდი წარღვნა განპირობებული იყო დედამიწის წყლიანი კომეტის კუდში გასვლით. 1701 წელს დაიკავა ისააკ ნიუტონის ასისტენტის პოსტი კემბრიჯში, ხოლო ორი წლის შემდეგ გახდა მისი პროფესორი. 1710 წელს უინსტონმა დაკარგა თავისი პოსტი არიანელობის დოგმატების გაზიარების გამო.

უისტონს ეკუთვნის რამდენიმე სერიოზული თარგმანიც, უპირველეს ყოვლისა იოსებ ფლავიუსის «ებრაული სიძველეები».
დორიგო

დორიგო — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის შტატში. პატარა ქალაქია, 2011 წლის აღწერის მონაცემებით დორიგოს მოსახლეობა შეადგენს 1072 ადამიანს. შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ სიდნეიდან დაშორებულია 580 კილომეტრით. ქალაქის უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 731 მეტრი.

ჩანჩქერი
ჩანჩქერი დორიგო 1,2 კილომეტრითაა დაშორებული ქალაქ დორიგოს, წყალვარდნილი პატარა სიმაღლისაა. მის სიახლოვეს მდებარეობს ტასმანიის ზღვა.
ებორის ჩანჩქერი

ებორის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის შტატში. სიმაღლე 115 მ. მდებარეობს მდინარე ფავკესის ეროვნულ პარკში. აქვს 2 ვარდნილი. წარმოიქმნება მდინარე ფავკესზე. 2008 წელს ებორის ჩანჩქერს 80,000 ტურისტი ესტუმრა. აღმოაჩინეს 1895 წელს. მის სიახლოვეს მდებარეობს ტასმანიის ზღვა, ხოლო 400 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი სიდნეი.
ტასმანიის ზღვა

ტასმანიის ზღვა — ზღვა ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას შორის, გადაჭიმულია 2000 კმ-ზე. მაქსიმალური სიღრმეა 5200 მეტრი. იგი მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ზღვა ატარებს ჰოლანდიელი მეზღვაურის, აბელ ტასმანის სახელს, პირველი ევროპელი, რომელმაც ტასმანიასა და ახალ ზელანდიას მიაღწია. 1770-იან წლებში ტასმანიის ზღვა დაწვრილებით შეისწავლა ინგლისელმა მოგზაურმა ჯეიმზ კუკმა.
კეიტ ბლანშეტი

კეტრინ ელის ბლანშეტი (; ; დ. 14 მაისი, 1969, მელბურნი) — ავსტრალიელი მსახიობი და თეატრის რეჟისორი, რომელსაც მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო, მათ შორის სამი კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო, სამი ოქროს გლობუსი, სამი , ორი ოსკარი და ერთი ვენეციის კინოფესტივალის ჯილდო. 2007 წელს კეიტ ბლანშეტი მოხვდა ჟურნალ ტაიმის მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის სიაში. იგი აგრეთვე მსოფლიოს ერთ-ერთი მაღალანაზღაურებადი მსახიობია.

სამსახიობო კერიერას შეუდგა მას შემდეგ, რაც დაასრულა სწავლა ეროვნული დრამატული ხელოვნების ინსტიტუტში. ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო ელისაბედ -ის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ელისაბედი“ (1988), რისთვისაც გადაეცა საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის, აგრეთვე ნომინირებული იყო ოსკარზე. ფილმ „ავიატორში კათრინ ჰეპბერნის განსახიერებისთვის გადაეცა ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში 2005 წელს.

მისი დებიუტი ბროდვეის თეატრში შედგა 2017 წელს. იმავე წელს გახდა ავსტრალიის ორდენის კომპანიონი. 2012 წელს საფრანგეთის მთავრობამ ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალერის წოდება მიანიჭა. აგრეთე გადაეცა ლიტერატურის დოქტორის საპატიო ტიტული ახალი სამხრეთი უელსის, სიდნეისა და მაკუორის უნივერსიტეტებისაგან 2017 წელს. 2015 წელს გახდა ბრიტანეთის კინოინსტიტუტის წევრი.

ფილმოგრაფია
ნიკოლ კიდმანი

ნიკოლ მერი კიდმანი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ქალი მსახიობი 2006-2018 წლებში. გაეროს ბავშვთა ფონდის კეთილი ნების ელჩი. მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, ემი (2017 — ორჯერ), ოქროს გლობუსი (1996, 2002, 2003, 2018 — ორჯერ), , ბერლინის კინოფესტივალის ვერცხლის დათვი (2003) და სატურნი (2002). 2007 წელს ნიკოლ კიდმანი მოხვდა ჟურნალ „ტაიმის“ მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის სიაში. 2003 წელს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში გაიხსნა მისი სახელობის ვარსკვლავი.

კიდმანი დაიბადა 1967 წლის 20 ივნისს ჰონოლულუში, ჰავაის შტატში, ავსტრალიელების, ენტონი კიდმანისა და ჯანელი ენის ოჯახში. კიდმანს გააჩნია შოტლანდიური და ირლანდიური ფესვები. როდესაც კიდმანს 4 წელი შეუსრულდა, მისი ოჯახი დაბრუნდა ავსტრალიაში.

მისი დებიუტი კინოში შედგა 1983 წელს, ავსტრალიურ ფილმში „ “.

კიდმანის სხვა ცნობილი ფილმებია: „მულენ რუჟი“ (2001), „სხვები“ (2001), „ცივი მთა“ (2003), „დოგვილი“ (2003), „დაბადება“ (2004), „ავსტრალია“ (2008), „კურდღლის სორო“ (2010), „გაზეთის დამტარებელი“ (2012), „სტოკერი“ (2013), „პედინგტონი“ (2014), „ლომი“ (2016), „ცდუნება“ (2017), „გამქრალი ბიჭი“ (2018), „დამანგრეველი“, „აკვამენი“ (2018) და სხვა.

იგი არის იუნისეფისა (1994 წლიდან) და იუნიფემის (2006 წლიდან) კეთილი ნების ელჩი. 2017 წელს გახდა ავსტრალიის ორდენის კომპანიონი. მას აქვს აშშ-ისა და ავსტრალიის ორმაგი მოქალაქეობა. 2010 წელს დააარსა საკუთარი კინოკომპანია . 2006 წლიდან ქორწინებაშია მუსიკოს კიტ ურბანთან.

ფილმოგრაფია
არაფურის ზღვა

არაფურის ზღვა მდებარეობს წყნარი ოკეანის დასავლეთით, ავსტრალიასა და ახალ გვინეას შორის.

ზღვას ესაზღვრება ტორესის სრუტე და მარჯნის ზღვა — აღმოსავლეთით, კარპენტარიის ყურე სამხრეთით, ტიმორის ზღვა — დასავლეთით, ბანდისა და სერამის ზღვები — ჩრდილო-დასავლეთით. მისი სიგრძე 1290 კმ-ია, ხოლო სიგანე — 560 მ. ზღვის სიღრმე ძირითადად 50–80 მეტრია და დასავლეთისკენ იზრდება.
ტიმორის ზღვა

ტიმორის ზღვა მდებარეობს კუნძულ ტიმორის ჩრდილოეთით. მას ესაზღვრება არაფურის ზღვა აღმოსავლეთით, სამხრეთით ავსტრალია, ხოლო დასავლეთით ინდოეთის ოკეანე. ზღვა მოიცავს რიფებს, დაუსახლებელ კუნძულებსა და ნახშირწყალბადის მნიშვნელოვანი მარაგებს.

ზღვა ემიჯნება ავსტრალიის ჩრდილოეთ სანაპიროს, კერძოდ იოსეფ ბონაპარტისა და ვან-დიმენის ყურეებს. ავსტრალიის ქალაქებიდან, მხოლოდ დარვინი ესაზღვრება ტიმორის ზღვას.

ზღვის სიგანეა დაახლოებით 480 კმ სიგანის და მოიცავს 610,000 კმ²-ს.
ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და აშშ-ის დაცვის ხელშეკრულება

ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და აშშ-ის დაცვის ხელშეკრულება (ინგლისური აბრეავიატურა ) არის სამხედრო ალიანსი, რომელიც აკისრებს ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას, და განცალკევებით, ავსტრალიასა და აშშ-ს, რომ ითანამშრომლონ წყნარი ოკეანის ზონის დასაცავად. ხელშეკრულება დაიდო სან ფრანცისკოში, 1951 წლის 1 სექტემბერს და ძალაში შევიდა 1952 წლის 29 აპრილს.
ამირან ამირანაშვილი

ამირან ამირანაშვილი (დ. 19 მაისი, 1955, ბათუმი) — ქართველი მსახიობი. 1976 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი (სამსახიობო ჯგუფი კოტე სურმავას ხელმძღვანელობით). არის მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. ამ თეატრის სცენაზე, 1975–1993 წლებში, მან არაერთი მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მიხეილ თუმანიშვილის, ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკისა და ცოტნე ნაკაშიძის დადგმებში: მოლიერი, „დონ ჟუანი“ (1981–1990); აქვსენტი ცაგარელი, „ჭკუისა მჭირს“ (1990); დავით კლდიაშვილი, „დარისპანის გასაჭირი“(1991); უილიამ შექსპირი, „ზაფხულის ღამის სიზმარი“ (1992) და სხვა.

1990-იანი წლების დასაწყისში ამირან ამირანაშვილი საფრანგეთში გაემგზავრა პიტერ ბრუკის მიწვევით, სადაც 10 წლის განმავლობაში, 1993–2002 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა თეატრში: ბრეტანის ნაციონალური თეატრი (ქ. რენი), სარა ბერნარის თეატრი (პარიზი), შაიოს თეატრი (პარიზი), კომედი დე ჟენევი (შვეიცარია), კლებერ მელო–ლოზანა (შვეიცარია), ბრიუსელის ნაციონალური თეატრი (ბელგია). ითამაშა სპექტაკლებში: რევაზ გაბრიაძე, „ქუთაისი“ (1994); ჰაინრიხ მიულერი, „ფილოქტეტი“ (1995); ფრანც კაფკა, „გამოსასწორებელ კოლონიაში“ (1997); ნიკოლოზ გოგოლი „რევიზორი“ (1998); ვოლიერ დრომესკო, „ბარაკი“ (2000); უილიამ შექსპირი, „ოტელო" (2002).

მსახიობის ცხოვრების შემდგომი ეტაპი უკავშირდება რუსთაველის თეატრს. რობერტ სტურუასთან ერთად იმუშავა პოცოს როლზე სპექტაკლში „გოდოს მოლოდინში“ (2003). მარჯანიშვილის თეატრშიც იყო დაკავებული გიზო ჟორდანიასთან სპექტაკლში „ძალად ექიმი“.

პარალელურად მოღვაწეობდა კინოში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში: „მშვენიერი კოსტუმი“ (1973); „ბეღურების გადაფრენა“ (1976); „სიყვარული ყველას უნდა“ (1978); „ძმა“ (1981); „მიიღეთ გამოწვევა სინიორებო“ (1982); „ინ ვინო ვერიტას“ (1999); ლანა ღოღობერიძის „დღეს ღამე უთენებია“ (1983); თენგიზ აბულაძის „მონანიება“ (1983); გიორგი შენგელაიას „ხარება და გოგია“ (1987); რეზო ჩხეიძის „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“ (1989); ოთარ იოსელიანის „მშვიდობით მშობლიურო მიწავ“ (1999), „ორშაბათი დილა“, (2002); „ყაჩაღები თავი " (1996), „შანტრაპა“ (2010) და სხვა.

2010 წელს ამირანაშვილი კვლავ დაუბრუნდა თუმანიშვილის თეატრს. ამჯერად როგორც რეჟისორი, პროექტით, რომელიც გულისხმობდა ე. წ. „ვორქშოფს" ახალგაზრდა მსახიობებთან, რომლის საბოლოო შედეგი იქნებოდა დასრულებული სპექტაკლი — უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“. მან შეკრიბა 13 ახალგაზრდა ენთუზიასტი მსახიობი და მათთან შვიდი თვე ეტიუდებსა თუ სავარჯიშოებზე იმუშავა. ოქტომბრის თვეში კი გაიმართა წარმატებული პრემიერა.

ამირან ამირანაშვილი არის მადრიდის, ედინბურგის, პერთის, ადელაიდას, კარაკასის, ბოგოტას ფესტივალების ლაურეატი. დაჯილდოებულია პრიზით მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის დანკერკის (საფრანგეთი) კინოფესტივალზე; ვენეციის კინოფესტივალის ჟიურის დიდი პრიზით (1996) ფილმისთვის „ყაჩაღები თავი “.
აკაკი წერეთლის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში

ქართველი მგოსნის აკაკი წერეთლის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში 21 ივლისიდან 2 აგვისტომდე 1912 წელს, შემოკლებით „აკაკის მოგზაურობა“ — 1912 წლის ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ვასილ ამაშუკელის მიერ. იყო პირველი ქართული სრულმეტრაჟიანი ფილმი.

გადაღება
ფილმის გადაღების ინიციატივა ეკუთვნოდათ პედაგოგ სამსონ დათეშიძეს და ჟურნალისტ ლადო ბზვანელს. მათ ამ ინიციატივით ტიხონ ასათიანს, რომელიც ქუთაისის კინოთეატრის ერთ-ერთი მფლობელი იყო, 1912 წლის ივლისში მიმართეს, მოგზაურობის დაწყებიდან რამდენიმე დღით ადრე. ასათიანმა გამომიძახა და მკითხა - ვიკისრებ თუ არა ასეთ საპასუხისმგებლო საქმის ხელის მოკიდებას. მე სიხარულით დავთანხმდი, გავიფიქრე: „რა ბედნიერება მეწვია ჩვენს საქართველოში გადავიღებ ისეთ სურათს, სადაც ჩვენი დიდი მგოსანი იქნება აღბეჭდილი“, - წერს ვასილ ამაშუკელი, რომელიც იმ დროისათვის ტიხონ ასათიანთან მუშაობდა.

ვასილ ამაშუკელი იყო ამ ნამუშევრის რეჟისორიც, ოპერატორიცა და მემონტაჟეც. მან აკაკის მოგზაურობის გადაღებისას 1600 მეტრამდე კინოფირი დახარჯა. მოგზაურობის შემდეგ მან ფირი სოფიო ივანიცკაიას ლაბორატორიაში ჩააბარა გასამჟღავნებლად. ეს პროცედურა შეასრულა ივანიცკაიას თანამშრომელმა ალექსანდრე დიღმელოვმა მალე ამაშუკელს გადაუგზავნეს გამჟღავნებული კინომასალა. მონტაჟის შემდეგ კინოფირი 1600-დან 1200 მეტრი დარჩა.

პრემიერა
ფილმის პრემიერა 1912 წლის 20 სექტემბერს ქუთაისში, კინოთეატრ „რადიუმში“ გაიმართა. პრემიერას დაესწრო დიდძალი ხალხი და მათ შორის აკაკი წერეთელიც, რომელიც კმაყოფილი დარჩენილა მაყურებლის სიმრავლით. ფილმის ჩვენება ერთი კვირის განმავლობაში ანშლაგით მიმდინარეობდა და კომერციულად მომგებიანიც აღმოჩნდა. მან კინოთეატრის მფლობელებს რამდენიმე ათასი მანეთის მოგება მოუტანა.

მოგვიანებით „აკაკის მოგზაურობა“ აჩვენეს თბილისში, ჭიათურაში, ბათუმში, ფოთში, ზუგდიდში, პეტერბურგში, ბაქოში, სტამბოლში, ხარბინში.

მემკვიდრეობა
ფილმს მაღალ შეფასებას აძლევდა ფრანგი კინომცოდნე ჟორჟ სადული, რომელიც წერდა: „რამდენადაც ვიცი, 1912 წლამდე, არც ერთ ქვეყანაში, არც ერთი სრულმეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი არც ერთი ცნობილი პიროვნებისადმი არ მიუძღვნიათ“.

ფირის ორიგინალი დაცულია გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის მუზეუმში, საქართველოს ეროვნულ არქივში კი 1954 წელს გადაღებული ასლი ინახება. კინორეჟისორ ნანა ჯანელიძის, კინომცოდნეების: მარინა კერესელიძისა და ნინო ნატროშვილის ინიციატივით 2010 წელს დასრულდა ფილმის აღდგენა და მისთვის სპეციალურად კომპოზიტორმა მიშა მდინარაძემ მუსიკა შექმნა. აღდგენილი კინოფილმის აღდგენილი ციფრული ასლი, პოზიტივი და ნეგატივი იმავე წელს საქართველოს ეროვნულ არქივს შესანახად გადაეცა.
ჯიმ-ჯიმის ჩანჩქერი

ჯიმ-ჯიმის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი ჩრდილოეთ ავსტრალიაში, ჩრდილოეთ ტერიტორიის შტატში. ჩანჩქერის სიმაღლე შეადგენს 259 მეტრს და მას გააჩნია ერთი ვარდნილი. მდებარეობს კაკადუს ეროვნული პარკში, არნემ-ლენდის ტერიტორიაზე. ჯიმ-ჯიმის ჩანჩქერიდან 117 კილომეტრში მდებარეობს არაფურის ზღვა, ხოლო 232 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი დარვინი.
ღირსი თომა

ღირსი თომა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 დეკემბერი, ახალი სტილით - 23 დეკემბერი.

ბიოგრაფია
ღირსი თომა ბითვინიაში დაიბადა. მან სიყრმიდანვე შეიყვარა მონაზვნური ცხოვრება და, როდესაც სრულწლოვანებას მიაღწია, მახლობელ მონასტერში ბერად შედგა. ნეტარი ერთი ღვთივსულიერი ბერის ხელმძღვანელობით მოღვაწეობდა, ცდილობდა, სრულიად მოეკვეთა საკუთარი ნება და სწრაფად წარემატებოდა სათნოებებში. გარდა ამისა, იგი წიგნიერებითა და წმინდა წერილის ღრმა ცოდნით გამოირჩეოდა. როდესაც ერთმა კეთილმსახურმა ბიზანტიელმა დიდებულმა მდინარე საღარისის ნაპირას მონასტერი დააარსა, საძმომ უკვე გამოცდილი ბერი - თომა ახალი სავანის წინამძღვრად აირჩია.

ეშმაკის მანქანებით ბერთა საძმოში, გაურკვეველი მიზეზით, შფოთი ატყდა. თავმდაბალმა თომამ, რომელიც ყველაფერში საკუთარ თავს ადანაშაულებდა, მონასტერი დატოვა და უდაბნოში დამკვიდრდა. თანდათან წმინდა მოსაგრეს მიაშურეს ერისკაცებმა, რომელთაც სურდათ, მისი ხელმძღვანელობით შესდგომოდნენ ბერულ ღვაწლს, ასე წარმოიშვა მონასტერი, რომლის წინამძღვარიც ღირსი თომა გახდა.

ბოროტმა ახალი განსაცდელი დაატეხა წმინდანს: კოღოების გუნდი, რომელიც გამუდმებით თავს ეხვეოდა წმინდანს, მოსვენებისა და ლოცვის საშუალებას არ აძლევდა. ამგვარმა უბედობამ სამ წელს გასტანა, მაგრამ თომა გამუდმებით მადლობდა უფალს და ცოდვათა მიტევებას ევედრებოდა. შემდეგ კოღოები გაქრნენ, მაგრამ გაჩნდნენ დიდი ბუზები, რომლებიც გამუდმებით კბენდნენ ღირს მამას. კიდევ სამი წლის შემდეგ ბუზებს გველების სიმრავლე შეენაცვლა.

ერთხელ, საღვთო ლიტურგიის დროს, როდესაც მსახურება დასასრულს უახლოვდებოდა, საიდანღაც უზარმაზარი გველი გამოძვრა და ტაძრის კარებთან დაიგორგლა. წირვა რომ დამთავრდა, თომა სრული სამღვდელო შესამოსლით მიუახლოვდა ზღურბლს, სადაც ქვეწარმავალი იწვა და მიმართა: ამ სიტყვებზე გველი წმინდანის სამოსლის კიდეს კბილებით მოეჭიდა და ტაძრისგან მოშორებულ, ღრმა ორმოსკენ გაჰყვა წმინდანს. ნეტარის ლოცვით ქვემძრომი ორმოში ჩავარდა და გაუჩინარდა. მაშინ სხვა გველებიც, ამდენი წლის განმავლობაში მოსვენებას რომ არ აძლევდნენ ღვთის რჩეულს, გაწყდნენ.

ამ დროიდან მოყოლებული ნეტარი თომა საცთურთაგან განთავისუფლდა და უფლისაგან კურნებისა და წინასწარმეტყველების ნიჭი მიემადლა. შეჭირვებული ადამიანები შორეული ადგილებიდან მიდიოდნენ მასთან შემწეობის სათხოვნელად. ერთხელ თომას სავანეში იმპერატორი ლეონ ბრძენი (886-912) ჩავიდა რჩევა-დარიგების მოსასმენად. წმინდა მამა სავანეში რომ არ დახვდა, თვითმპყრობელმა დესპანი გაგზავნა მასთან წერილით. ის-ის იყო ელჩი მამის სენაკს მიუახლოვდა, რომ ამ უკანასკნელმა მას უკვე საპასუხო ეპისტოლე მიაგება.

წმინდა თომამ ღრმა მოხუცებულობამდე იცოცხლა და ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ სული უფალს შეჰვედრა.
ფილიპი (ედინბურგის ჰერცოგი)

ფილიპე ბერძენი, პრინცი ფილიპ მაუნტბატენი (, დ. 10 ივნისი, 1921, კორფუ, საბერძნეთი — გ. 9 აპრილი, 2021, უინძორის სასახლე, უინძორი, ინგლისი) — საბერძნეთისა და დანიის ყოფილი პრინცი, ედინბურგის ჰერცოგი , გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრინც-კონსორტი (ოფიციალურად არ არის), ელისაბედ -ის მეუღლე.

იყო საბერძნეთის მეფის გეორგ -ის შვილიშვილი. 1947 წელს იქორწინა დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს პრინცესა ელისაბედზე და აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის აღმსარებლობა ანგლიკანური ეკლესიით შეცვალა. დედოფალ ელისაბედსა და ფილიპს ოთხი შვილი შეეძინათ — სამეფო ტახტის პირველი მემკვიდრე ჩარლზი (უელსის პრინცი), ანა (სამეფო პრინცესა), ენდრიუ (იორკის ჰერცოგი) და ედუარდი (უესექსის ერლი). გარდაიცვალა 2021 წლის 9 აპრილს, 99 წლის ასაკში.

ედინბურგის ჰერცოგი ფილიპი 2021 წლის 17 აპრილს, უინძორის სასახლეში მდებარე წმიდა გიორგის სამლოცველოში დაკრძალეს. ცერემონიას, კოვიდ შეზღუდვების გამო მხოლოდ სამეფო ოჯახის 30 წევრი ესწრებოდა.
კოსციუშკო

კოსციუშკო ( ადგილობრივი წარმოთქმა კოზი-ოსკო) — მწვერვალი ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ავსტრალიის ალპებში, კოსციუშკოს ეროვნულ პარკის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს ავსტრალიის (არ ითვლება მისი საგარეო ტერიტორიები) უმაღლეს მწვერვალს, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2228 მეტრია. გრანიტების ინტრუზიებთან ერთად აგებულია კრისტალური ქანებით. რელიეფში შემორჩენილია მყინვარული ფორმები. 1200 მ ზემოთ დაახლოებით 5 თვის განმავლობაში თოვლი დევს. სახელი უწოდა პაველ ედმუნდ სტშელეცკიმ 1840 წელს, პოლონელი ეროვნული გმირის, გენერალ ტადეუშ კოსციუშკოს პატივსაცემად.
ართურ სტრიტონი

სერ ართურ ერნესტ სტრიტონი (; დ. 8 აპრილი, 1867 — გ. 1 სექტემბერი, 1943) — ავსტრალიელი პეიზაჟის მხატვარი. იგი დაიბადა მთა დუნიდში, ქალაქ ჯილონგის მახლობლად, ხოლო 1874 წელს მისი ოჯახი გადავიდა საცხოვრებლად რიჩმონდში. მან დაიწყო სწავლა ეროვნული გალერეის სკოლაში 1882 წელს. სტიტონზე გავლენა მოახდინა ფრანგმა იმპრესიონიზმა და უილიამ ტერნერის ნამუშევრებმა.
ჯუდით ანდერსონი

ჯუდით ანდერსონი (; დ. 10 თებერვალი, 1897 — გ. 3 იანვარი, 1992) — ავსტრალიაში დაბადებული ბრიტანელი კინოსა და თეატრის მსახიობი, რომელსაც მიღებული აქვს ემის ორი და ტონის ერთი ჯილდო. იგი აგრეთვე ნომინირებული იყო გრემსა და ოსკარზე.

ჯუდით ანდერსონი დაიბადა ადელაიდაში, ავსტრალიაში, ჯესი მარგარეტისა და ჯეიმზ ანდერსონის ჯახში. მისი დებიუტი შედგა სამეფო თეატრში, სიდნეიში, 1915 წელს. 1918 წელს გადავიდა საცხოვრებლად აშშ-ში. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები ქალაქ სანტა-ბარბარაში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც პნევმონიით, 94 წლის ასაკში.