რიჩარდ რავალომანანა

რიჩარდ რავალომანანა (დ. 14 დეკემბერი, 1959) — მადაგასკარელი პოლიტიკოსი და ყოფილი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც 2023-დან 2025 წლამდე მადაგასკარის სენატის პრეზიდენტი იყო. მან ასევე მცირე ხნით დაიკავა მადაგასკარის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა 2023 წელს, პრეზიდენტ ანდრი რაძოელინას ხელახალი არჩევის პერიოდში. ზოგიერთი მედიასაშუალება მას რაჯოელინას ახლო მოკავშირედ (თანამშრომლად) მოიხსენიებს.

ბიოგრაფია
სამხედრო კარიერა
რიჩარდ რავალომანანამ სამხედრო კარიერა 1986 წელს, მეორე ლეიტენანტის წოდებით დაიწყო. მან შეიარაღებულ ძალებში დაახლოებით ორმოცი წელი დაყო, მათ შორის მუშაობდა მაჰაზოარივოს სასახლეში, რომელიც პრემიერ-მინისტრის რეზიდენციაა.

2009 წლის მადაგასკარის პოლიტიკური კრიზისის დროს იგი სათავეში ჩაუდგა ამბოხებას და თავდასხმას ეროვნული ჟანდარმერიის ინტერვენციის ძალების ბანაკზე, რომლის მეთაურიც, გენერალი ზაფერა, რაჯოელინას მომხრეების ბანაკში გადასვლას აყოვნებდა. 2012-დან 2014 წლამდე იგი ჟანდარმერიის მთავარსარდალი იყო.

როდესაც 2014 წელს ხელისუფლებაში ერი რაჯაონარიმამპიანინა მოვიდა, რავალომანანა ეროვნული ჟანდარმერიის სარდლის თანამდებობიდან გადააყენეს.

პოლიტიკური კარიერა
2022-დან 2023 წლამდე იგი იყო პრეზიდენტ ანდრი რაძოელინას სპეციალურ მრჩევლი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში. 2023 წლის 8 სექტემბერს იგი სენატის წევრად დაინიშნა და შეუერთდა -ის ჯგუფს. სენატის პრეზიდენტის არჩევნებში რავალომანანამ გაიმარჯვა 15 მომხრე ხმით (3-მა თავი შეიკავა).

2023 წლის 27 ოქტომბერს საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საპრეზიდენტო უფლებამოსილება სენატის პრეზიდენტს უნდა განეხორციელებინა, რის შემდეგაც რავალომანანამ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა დაიკავა.

იმპიჩმენტი
2025 წლის 12 ოქტომბერს, როდესაც ქვეყანა საპროტესტო მოძრაობამ მოიცვა, სამხედრო ნაწილმა უარი თქვა ხალხისთვის ცეცხლის გახსნაზე და დემონსტრანტებს შეუერთდა. ამის შემდეგ პრეზიდენტმა რაჯოელინამ ქვეყანა დატოვა. იმავე დღეს სენატორებმა რიჩარდ რავალომანანა სენატის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადააყენეს. ზოგიერთი მედიასაშუალების ცნობით, მან მოგვიანებით დუბაიში გაქცევა სცადა.

დაპატიმრება
2025 წლის 23 დეკემბერს რავალომანანას უბრძანეს გამოცხადებულიყო დედაქალაქის სამხედრო ბანაკში სახელმწიფო უსაფრთხოების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულების გამოძიების ფარგლებში. როდესაც იგი არ გამოცხადდა, უსაფრთხოების ძალებმა მისი დაკავება სცადეს, თუმცა უკან დაიხიეს, რადგან მან თავდასაცავად იარაღის გამოყენების მზადყოფნა გამოთქვა. 27 დეკემბერს იუსტიციის სამინისტროს მაღალჩინოსანი შეხვდა მას და ჩაბარებაზე დაითანხმა. ხელისუფლების განცხადებით, მას ბრალად ედებოდა უფლებამოსილების მითვისება, საფრთხის შექმნა სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის, სიძულვილის გაღვივება, ასევე მკვლელობასა და ცემაში თანამონაწილეობა — ეს ყველაფერი დაკავშირებული იყო ოქტომბრის პროტესტების დროს მის ქმედებებთან. მას განსაკუთრებით ადანაშაულებდნენ იმაში, რომ პირადად აძლევდა ბრძანებებს უსაფრთხოების ძალებს პროტესტის ჩახშობისას, რაც მისი თანამდებობრივი უფლებამოსილებით კანონით აკრძალული იყო.

თავდაპირველად იგი შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, კრისტიან ნტსაის კუთვნილ სახლში, ხოლო 2026 წლის 19 იანვარს რავალომანანა იმერინციატოსიკას მკაცრი რეჟიმის ციხეში გადაიყვანეს.

31 ივლისს, სენატის სხდომაზე, რამდენიმე დეპუტატის მიერ მოთხოვნილი საპარლამენტო გამოძიების აუცილებლობის შესახებ დასმულ შეკითხვაზე, რიშარ რავალომანანამ ამ ინიციატივას მტკიცე წინააღმდეგობა გაუწია. 2025 წლის 1 აგვისტოს მადაგასკარის ჟურნალისტთა ორდენმა განცხადებით დაგმო რავალომანანას „რეაქცია და შეურაცხმყოფელი შენიშვნები“ ჟურნალისტის მიმართ, რაც პრესის თავისუფლებაზე თავდასხმად შეფასდა.

ყოფილმა ვიცე-პრემიერმა, ზაზა რამანდიმბიარისონმა, რიჩარდ რავალომანანა პირდაპირ დაადანაშაულა გარიგებასა და „სახელმწიფო სუვერენიტეტის ღალატში“ და მისი გადადგომა მოითხოვა.

2025 წლის 24 აგვისტოს, ანტიკორუფციული განყოფილების მიერ ჩატარებული გამოძიების შემდეგ, 22 პირი წინასწარ პატიმრობაში მოათავსეს შემდეგი ბრალდებებით: „კორუფცია, უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება, საჯარო დოკუმენტების გაყალბება, დანაშაულებრივი დაჯგუფების შექმნა და დანაშაულის დაფარვა, წოდების მითვისება და სახელმწიფო უსაფრთხოებისათვის საფრთხის შექმნა“. ტრანსპორტის მინისტრი, ვალერი რამონჟაველო, 29 აგვისტოს თანამდებობიდან გადააყენეს. ბრალდებულთა შორის იყო ინდოეთის მოქალაქე კუშვინდერ სინგჰი, რომელსაც მედია სენატის პრეზიდენტ რიჩარდ რავალომანანას არაოფიციალურ მრჩევლად მოიხსენიებდა და რომელიც ერთ-ერთ მთავარ ეჭვმიტანილად დასახელდა. საქმემ საერთაშორისო მასშტაბი მიიღო მას შემდეგ, რაც გამოძიებაში ჩაერთნენ , ინტერპოლი და სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია .