iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვლადიმირ ვოსკობოინიკოვი

ვლადიმირ ვოსკობოინიკოვი (; დ. 2 თებერვალი, 1983; ტალინი, ესტონეთი) — რუსული წარმოშობის ესტონელი ფეხბურთელი. 2018 წლიდან საფეხბურთო კლუბ ტალინის „ლევადიას“ სპორტული დირექტორი.

საკლუბო კარიერა
ვოსკობოინიკოვმა კარიერა დაიწყო ტალინის „პუუმაში“, სადაც თამაშობდა 1991–2000 წლებში.

18 წლის ასაკში ვოსკობოინიკოვი გადავიდა ტალინის „ლევადიაში“, ესტონეთის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ კლუბში. შემდეგ ის გადავიდა ბელგიურ „ბრიუსელში“, შემდეგ კი იჯაროთ „ეუპენში“. შემდეგ კი კვლავ ესტონეთში დაბრუნდა.

შემდეგ იჯარით გადავიდა რუსეთის პირველი დივიზიონის კლუბ „ტორპედოში“, მაგრამ 2007 წლის ივლისში გააფორმა ორწლიანი კონტრაქტი.

2009 წლის 27 მარტს გადავიდა შვედეთის სუპერეტას კლუბ „სირიანსკაში“. მიუხედავად იმისა, რომ მას კონტრაქტი აკავშირებდა მოსკოვის „ტორპედოსთან“, ის შვედურ კლუბს შეუერთდა თავისუფალი აგენტის სტატუსით, რადგან რუსეთში არსებული წესის მიხედვით პირველ ლიგაში თამაშის უფლება არ ჰქონდა ლეგიონერს.

2010 წლის იანვარში ის შეუერთდა აზერბაიჯანულ „ნეფტჩის“.

2010 წლის აგვისტოში ის შეუერთდა „ლევადიას“.

2011 წლის თებერვალში, ის გადავიდა რუსულ „ხიმკიში“.

2012 წელს თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში 13 მატჩი ჩაატარა და ერთი ბურთი გაიტანა.

სტატისტიკა
სანაკრებო კარიერა
ესტონეთის ეროვნულ ნაკრებში ვოსკობოინიკოვს ამ დროისთვის ჩატარებული აქვს 33 მატჩი და გატანილი აქვს 4 გოლი. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2007 წლის 2 ივლისს ხორვატიის ნაკრებთან მატჩში ევროპის 2008 წლის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის მატჩში. ეროვნული ნაკრების მაისურით პირველი გოლი გაიტანა მოლდოვის ნაკრებთან 1-0 მოგებულ მატჩში, 2008 წლის 18 ნოემბერს.
სანაკრებო გოლები
ტიტულები
კლუბი
ლევადია
ესტონეთის უმაღლესი ლიგა: 2004, 2006
ესტონეთის თასი: 2002, 2004
ესტონეთის სუპერთასი
მეორე ადგილი: 2002, 2004
ბრიუსელი
ბელგიის მეორე დივიზიონი: 2003-04
ფცის ღვთისმშობლის ეკლესია

ფცის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფცაში. მდებარეობს სოფლის ქვედაუბანში. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (6 10 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთით ჰქონია, სარკმლები აღმოსავლეთით, დასავლეთით და სამხრეთითაა. ამჟამად ორივე შესასვლელი ამოშენებულია და აღმოსავლეთით, სარკმლის ადგილას კარია გაჭრილი. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა დანაწევრებულია წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით. ეკლესიაში ძველი დონიდან 0,5 მეტრის სიმაღლეზე ხის იატაკია დაგებული. ფასადები დასრულებულია აგურის თაროსებრი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით. შეკეთებისას ეკლესიის დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილი აგურით აღუდგენიათ და ზედ აგურის პატარა სამრეკლო დაუშენებიათ.
ელტონ არუდა

ელტონ და სილვა არუდა (; დ. 18 მაისი, 1978; სან-გონსალუ, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის კლუბ „პორტუსა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ყოფილი მეკარე. ამჟამად „ფრეამუნდეს“ მწვრთნელი იმავე სახელწოდების ქალაქ ფრეამუნდედან.

ელტონი დაიბადა სან-გონსალოში, რიო-დე-ჟანეიროში. კარიერა დაიწყო „ვასკო და გამას“ ახალფაზრდულ კლუბში.

2002 წელს გადავიდა პორტუგალიურ „უნიაო ლეირიაში“.

2004–2005 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ გადავიდა „პორტუში“.

მიღწევები
საკლუბო
ვასკო და გამა
ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია )
ჩემპიონი: 2000
მერკოსურის თასი
თასის მფლობელი: 2000
გუანაბარას თასი
თასის მფლობელი: 2000
რიოს თასი
თასის მფლობელი: 2000
რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1998
პორტუ
პრიმეირა ლიგა
ჩემპიონი: 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2011–12, 2012–13
პორტუგალიის თასი
თასის მფლობელი: 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11
ფინალისტი: 2015–16
პორტუგალიის სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013
უეფა-ს ევროპა ლიგა
თასის მფლობელი: 2010–11
პორტუგალიის ლიგის თასი
ფინალისტი: 2012–13
უეფა-ს სუპერთასი
ფინალისტი: 2011

სანაკრებო
ბრაზილია
კოპა ამერიკა
ჩემპიონი: 2007

ინდივიდუალური
პრიმეირა ლიგის საუკეთესო მეკარე: 2010–11, 2012–13
გარი მედელი

გარი ალექსის მედელ სოტო (; დ. 3 აგვისტო, 1987, სანტიაგო, ჩილე), ცნობილი როგორც გარი მედელი — ჩილელი ფეხბურთელი, „ბოკა ხუნიორსისა“ და ჩილეს ეროვნული ნაკრების საყრდენი ნახევარმცველი და მცველი. მისი მეტსახელია პიტბული და ჩილელი გატუზო, იტალიელი ჯენარო გატუზოს მსგავსი თვისებების გამო. 2008 წელს დაასახელეს ჩილეს წლის ფეხბურთელად.

კარიერა
კარიერა დაიწყო „უნივერსიდად კათოლიკაში“. 2006 წელს შედგა მისი პროფესიონალური დებიუტი „უნივერსიდად დე ჩილესთან მატჩში“.

2009 წლის ივლისში ერთწლიანი იჯარით გადავიდა „ბოკა ხუნიორსში“.

2011 წლის იანვარში გადავიდა ლა ლიგის კლუბ „სევილიაში“.

სანაკრებო სტატისტიკა
ფცის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ფცის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფცაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით, ზემო ფცის უბანში, სოფლის სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9,2 5,8 მ), ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. აგურის 6-7 რიგს რიყის ქვის 0,3 მეტრის სიმაღლის წყობა ცვლის. აფსიდის კონქი, საბჯენი თაღი და ცილინდრული კამარა აგურისაა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ოთხივე კედელში თითო სარკმელია. ნახევარწრიული აფსიდის სარკმლის გვერდებზე თითო ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა დანაწევრებულია წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით. ფასადები დასრულებულია აგურის ლავგარდნით.
ომაიანთა სახალიფო

ომაიანთა სახალიფო, დამასკოს სახალიფო — ადრინდელი ფეოდალური სახელმწიფო, რომელსაც განაგებდნენ ომაიანთა დინასტიის ხალიფები. დედაქალაქის სახელის მიხედვით ეწოდება აგრეთვე დამასკოს სახალიფო. ხალიფებს ეკუთვნოდათ სასულიერო და საერო ხელისუფლება. ომაიანებმა დაიპყრეს ჩრდილოეთი აფრიკა, პირენეს ნახევარკუნძულის უდიდესი ნაწილი, მცირე აზია, სინდი, ტაბარისტანი და გორგანი. - საუკუნეების მიჯნაზე განიმტკიცეს მდგომარეობა ამიერკავკასიაშიც. საქართველოს ტერიტორიაზე შექმნეს სახალიფოს ადმინისტრაციული ერთეული — თბილისის საამირო.

ისტორია
ომაიანთა სახალიფოში მიწები ითვლებოდა სახელმწიფო საკუთრებად. მიწაზე დაწესებული იყო ორი გადასახადი: უშრი (მეათედი) მუსლიმანთა მიწაზე და ხარაჯა არამუსლიმანთა მიწებზე. სახალიფოს ძირითად მოსახლეობას გლეხები შეადგენდნენ, რომლებიც სახელმწიფო მიწებს იჯარით ამუშავებდნენ. სახელმწიფოს ცენტრალიზაციის მიზნით საუკუნის ბოლოს ხალიფა აბდ ალ-მალიქ იბნ მარვანის დროს ჩატარდა რეფორმები, რომელთა შედეგად მოწესრიგდა საფოსტო კავშირი სახალიფოს დაშორებულ მხარეებთან, სახელმწიფო ენად არაბული გამოცხადდა, ადმინისტრაციული დაწესებულებებიდან განიდევნა სპარსული და ბერძნული ენები. სასანური და ბიზანტიური მონეტები შეიცვალა ოქროს დინარებით და ვერცხლის დირჰემებით, რამაც ხელი შეუწყო სავაჭრო ურთიერთობების გაძლიერებას მთელი სახალიფოს მასშტაბით. ომაიანებმა გაადიდეს საგადასახადო განაკვეთები დაპყრობილ ქვეყნებში, რასაც გლეხობამ მიწების მიტოვებითა და ქალაქებში გაქცევით უპასუხა. ხაზინის შემოსავლის შენარჩუნების მიზნით გლეხებს იძულებით აბრუნდებდნენ. ამის გარდა, დაპყრობილ ქვეყნებში ჩასახლებულ არაბთა ზედაფენის მიერ არამუსლიმ მიწათმფლობელთა მიწების მითვისებამ შეამცირა სახარაჯო მიწების რაოდენობა. მეორე მხრივ, დაპყრობილი მოსახლეობის გამუსლიმანებას მოსდევდა არამუსლიმან ქვეშევრდომებზე (ზიმიები) დაწესებული სულადი გადასახადის – ჯიზიის გადამხდელთა რიცხვის შემცირება. ამ ტენდენციების აღსაკვეთად 700 წელს გამოცემული კანონის შესაბამისად გამუსლიმანებული არაარაბი (მავალი) არ გათავისუფლდებოდა ჯიზიისაგან, ხოლო არამუსლიმთა მიწებს დაპატრონებული არაბები კვლავ გადაიხდიდნენ ხარაჯას და არა უშრს. იმის გამო, რომ არაარაბები, გამუსლიმანების მიუხედავად, უფლებრივად ვერ გაუთანაბრდნენ არაბებს, ისლამის გავრცელება დაპყრობილ ქვეყნებში შეფერხდა. ასეთ პოლიტიკას მოჰყვა დაპყრობილი ქვეყნების ექსპლუატატორული კლასების უკმაყოფილების ზრდა, რომლებიც ომაიანებმა ვერ გადააქციეს თავიანთ სოციალურ დასაყრდენად. საუკუნიდან გაძლიერდა ანტიფეოდალური ბრძოლა, რაც შიიტობისა და ხარიჯიტობის ლოზუნგებით მიმდინარეობდა. დაძაბული ვითარების გასანელებლად ხალიფა უმარ (717-720 წწ.) იძულებული გახდა არაარაბი მუსლიმანები არაბებთან გაეთანაბრებინა, მაგრამ მისმა მემკვიდრეებმა მალე აღადგინეს 700 წლის კანონი.

ომაიანთა მმართველობის დასასრული
არაბთა ბატონობის წინააღმდეგ ბრძოლის უმნიშვნელოვანესი კერა იყო ამიერკავკასია. 736-738 წლებში ომაიანებმა ამიერკავკასიაში მოაწყვეს დამსჯელი ლაშქრობა მურვან ყრუს მეთაურობით. ომაიანებს ოპოზიციაში ჩაუდგნენ აგრეთვე ირანელი ფეოდალები (დეჰყანები). ისინი დაუკავშირდნენ აბასიანებს, რომლებმაც ფართო მასების ანტიფეოდალური მოძრაობა თავიანთი პოლიტიკური მიზნებისათვის გამოიყენეს. 750 წელს აბუ მუსლიმის აჯანყების შედეგად ომაიანთა დინასტია დაემხო, ძალაუფლება აბასიანების ხელში გადავიდა.
ზეგ

ზეგ — როლანდ ემერიხის 2004 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმი აპოკალიპტური შინაარსისაა. ის აღწერს გლობალური დათბობით გამოწვეული სავარაუდო ახალი გამყინვარების ეპოქას.

როლებში
დენის კუეიდი — პროფესორი ჯეკ ჰოლი
ჯეიკ ჯილენჰოლი — სემ ჰოლი
ემი როსუმი — ლორა ჩეპმენი
სელა უორდი — ლუსი ჰოლი
კრისტოფერ ბრიტონი — ფორსტინი
ჯეი ოლკატ სენდერსი — ფრენკ ჰარისი
ერჯეი სმითი — ბრაიან პარკსი
დეშ მიჰოკი — ჯეისონ ევანზი
ღოღეთის კვირაცხოვლის ეკლესია

ღოღეთის კვირაცხოვლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღოღეთში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთ ნაწილში. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7,1 4,8 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. სამხრეთით არქიტრავით გადახურული კარი და ერთი სწორკუთხა სარკმელია. თითო ასეთივე სარკმელი აღმოსავლეთით და დასავლეთითაა. ეკლესიას სწორკუთხა საკურთხეველი აქვს. ფასადები დასრულებულია მარტივი თაროსებრი ლავგარდნით.
ღოღეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ღოღეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღოღეთში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (5 7,3 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის გვერდზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის გვერდებზე თითო პატარა კვადრატული ნიშია. ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთითაა. დარბაზი გადახურული იყო ცილინდრული კამარით. დასავლეთის ფასადზე, კარის თავზე, მოყვითალო შირიმის ქვაზე თანაბარმკლავებიანი ჯვარია ამოკვეთილი.
უკანასკნელი კინოსეანსი

უკანასკნელი კინოსეანსი — პიტერ ბოგდანოვიჩის 1971 წლის დრამატული ფილმი. ფილმი წარმოადგენს ამავე სახელწოდების წიგნის ეკრანიზაციას. ის ეხება ტეხასის პატარა ქალაქში მცხოვრები თინეიჯერების ცხოვრებას.

როლებში
ტიმოთი ბოტომსი — სონი კროუფორდი
ბენ ჯონსონი — სემი
ჯეფ ბრიჯესი — დუეინ ჯეკსონი
სიბილ შეფერდი — ჯეისი ფაროუ
კლორის ლიჩმენი — რუთ პოპერი
ელენ ბიურსტინი — ლოის ფეროუ
ელენ ბრენანი — ჟენევიევა
რენდი კუეიდი — ლესტერ მარლოუ
ფრენკ მარშალი — ტომი ლოგანი
სემ ბოტომსი — ბილი

ჯილდოები
ფილმი წარდგენილი იყო ოსკარის რვა ნომინაციაზე. მოგებები:

ოსკარი
საუკეთესო მსახიობი კაცი: ბენ ჯონსონი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: კლორის ლიჩმენი

საუკეთესო მსახიობი კაცი: ბენ ჯონსონი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: კლორის ლიჩმენი
საუკეთესო სცენარი: პიტერ ბოგდანოვიჩი

ოქროს გლობუსი
ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში: ბენ ჯონსონი
ტლატელოლკო

ტლატელოლკო (, , ზოგჯერ გამოიყენებოდა, როგორც „ჰალტელოლკო“, „“) — კოლუმბამდელი პერიოდის ქალაქი-სახელმწიფო (ალტეპეტლი) მეხიკოს ველზე. მისი მცხოვრებლები ცნობილი იყვნენ სახელით „ტლატელოლკა“. ისინი მექსიკაში საუკუნეში შეიჭრდნენ და შედიოდნენ ნაუატლზე მოსაუბრე ხალხების ჯგუფში. ისინი დასახლდნენ ტბა ტესკოკოს კუნძულზე, სადაც, კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, დააარსეს თავიანთი ქალაქი. მეორე ჯგუფმა, ტენოჩკამ, სამხრეთ ნაწილში დააარსა ქალაქი ტენოჩტიტლანი. ტენოჩტიტლანი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ტლატელოლკოსთან, რადგან ამ უკანასკნელში არსებობდა დიდი ბაზარი — ვაჭრობის ცენტრი რეგიონში.

ამჟამად არქეოლოგიური ძეგლი მეხიკოს მეგაპოლისის ტერიტორიითაა დაფარული. მიმდინარეობს გათხრები. ცენტრად ითვლება თანამედროვე სამი კულტურის მოედანი, რომელიც გარშემო შემოსაზღვრულია აცტეკური სიძველეებით, საუკუნის სანტიაგოს ტაძრითა და მექსიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანამედროვე ოფისების კომპლექსით. 2009 წლის თებერვალში აღმოაჩინეს მასიური ნამარხი, რომელშიც იქნა ნაპოვნი 49 ადამიანის ნარჩენი. ყველა სხეული აცტეკების დამარხვის ტრადიციის მიხედვით იყო დამარხული.

ისტორია
1337 წელს, ტენოჩტიტლანის დაარსებიდან 13 წლის შემდეგ, ტლატელოლკებმა ტენოჩკებისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს და აირჩიეს თავიანთი პირველი მმართველი (ტლატოანი). კუაკუაპიცჰაუაკის მმართველობისას (1376 — 1417) ტლატელოლკოს მთავარი პირამიდის ორი საფეხური აიგო. ტლაკატეოტლის მმართველობისას ტლატელოლკო ტენოჩკების მოკვაშირე იყო ტეპანეკების წინააღმდეგ ომში, მალევე ტლატელოლკოსა და ტენოჩკებს შორის მოკლევადიანი კონფლიქტი წარმოიქმნა. ამ პერიოდში აშენდა მთავარი პირამიდის მესამე საფეხური.

კუაუტლატოას მმართველობის წლებში (1427 — 1467) ტლატელოლკომ დაიპყრო ქალაქი-სახელმწიფო აუილისაპანი (ამჟამად ორისაბა, ვერაკრუსის შტატი) და აწარმოებდა ომს ჩალკოს წინააღმდეგ, ტენოჩკების მხარეს. ამავე პერიოდში აშენდა მთავარი პირამიდის მეოთხე და მეხუთე საფეხურები. მმართველმა მოკიუიჰმა ტაძრის მეექვსე საფეხური ააშენა, მაგრამ 1473 წელს ის გაანადგურა ტენოჩკების მმართველმა აშაიაკატლმა და ტლატელოლკო ტენოჩტიტლანის მიერ იქნა დაპყრობილი.

1521 წელს კონკისტადორების მიერ აცტეკების დაპყრობის შემდეგ ტლატელოლკო ახალი ესპანეთის მუნიციპალიტეტი გახდა სანტიაგო-ტლატელოლკოს სახელით. ამჟამად ქალაქის ნანგრევები მეხიკოს მეგაპოლისის საზღვრებშია მოქცეული.

ტლატელოლკოს მმართველები (ტლატოანები)
კუაკუაუპიცაუაკი (1403 – 1418)
ტლაკატეოტლი (1418 – 1426)
კუაუტლატოა (1428 – 1460)
მოკუიუიჰტლი (1460 – 1473)
იცკუაუცინი (1475 – 1520)
ჭანდრების კვირაცხოვლის ეკლესია

ჭანდრების კვირაცხოვლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდრებში. მდებარეობს სოფლის დასავლეთით, მთის ფერდობზე. ეკლესია თითქმის მთლიანად იყო დანგრეული, შემორჩენილი იყო საკურთხევლის ნაწილი (სარკმლის ძირის დონეზე) და დასავლეთის კედელი (დაახლოებით 2-3 მეტრის სიმაღლეზე.) შენობის გრძივი კედლები მიწით და ნანგრევებითა იყო დაფარული.

ეკლესია დარბაზულია (11,5 6,2 მ), ნაგებია ღია ფერის ქვიშაქვის სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. წყობაში ჩართულია სხვადასხვა ფერის (უმთავრესად მწვანე) ქვები; კონსტრუქციულ ადგილებში გამოყენებულია შირიმიც.

შესასვლელი სამხრეთიდან ყოფილა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმლის კვალია. დარბაზის გრძივი კედლების შუა მონაკვეთში პილასტრები ჩანს.

ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხესთან აღმოჩნდა მიწაში ჩაფლული, ძლიერ დაზიანებული ქვიშაქვის მოზრდილი ორნამენტირებული ქვა (შეწყვილებული ლილვის ქვემო ნაწილი). სავარაუდოა, რომ იგი აქ ადრე (განვითარებული ფეოდალური ხანა) არსებული ეკლესიის ფრაგმენტია. ირგვლივ სხვა ორნამენტირებული ქვების ფრაგმენტებიცაა.
რიჩე

რიჩე — სოფელი უნგრეთში, მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიეში, რომელიც განთქმულია ტოკაის ღვინით. სოფელი მცირე მანძილით არის დაშორებული სლოვაკეთისა და უკრაინის საზღვრებს. მეორე მსოფლიო ომამდე სოფელში მცხოვრებთა დიდ ნაწილს ებრაული მოსახლეობა შეადგენდა. დღესდღეობით სოფელში 2000-მდე მოსახლე ცხოვრობს, რომელთა 15%-ს ბოშები შეადგენენ.

კინოკომპანია „პარამაუნტ პიქჩერზის“ დამაარსებელი ადოლფ ცუკორი 1873 წელს რიჩეში დაიბადა და 1889 წელს ემიგრაციაში წავიდა აშშ-ში. სოფლის ცენტრში მდებარეობს მისი სახელობის კულტურის სახლი.
ურმას რეინსალუ

ურმას რეინსალუ (დ. 22 ივნისი 1975, ტალინი, ესტონეთის სსრ) — ესტონელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, 2015 წლის 9 აპრილიდან უჭირავს ესტონეთის იუსტიციის მინისტრის პოსტი. 2012 წლის 11 მაისიდან — 2014 წლის 26 მარტამდე — ესტონეთის თავდაცვის მინისტრი იყო, 2012 წლის დამდეგიდან მემარჯვენე კონსერვატიულ-ნაციონალური პარტიის თავმჯდომარეა.

ბიოგრაფია
ურმას რეინსალუ დაიბადა 1975 წლის 22 ივნისს, ტალინში. 1993 წელს დაასრულა ტალინის 37-ე საშუალო სკოლა, 1997 წელს კი ტარტუს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

1992 წელს გახდა პარტია -ს წევრი, მას შემდეგ რაც პარტია შეუერთდა პარტია ისამაალიტს კავშირის აქტიური წევრი გახდა. 2004 წელს ევროკავშირის არჩევნებში პარტია რეს-პუბლიკის წარდგენილი საარჩევნო სიის ლიდერი იყო, თუმცა არ იქნა არჩეული. პარტიამ მთელი ხმების 6,7% დააგროვა. არჩევნების შედეგებმა პარტია ქვეყნის პოლიტიკური სცენიდან გაქრობამდე მიიყვანა.

2012 წლის 11 მაისს რესბუბლიკის პრეზიდენტმა ტომას ჰენდრიკ ილვესმა რეინსალუ თავდაცვის მინისტრად წარადგინა, ორი დღის შემდეგ, 14 მაისს, რეინსალუმ ქვეყნის პარლამენტი რიიგიკოგუს წევრების წინაშე ფიცი დადო.

რეინსალუ ესტონეთის თავდაცვის კავშირის კაიტსელიტის, ესტონეთის მესაკუთრეთა ცენტრალური კავშირის და ესტონეთის იურისტთა ასოციაციის წევრია. ფლობს ესტონურ, ინგლისურ, გერმანულ, რუსულ და ფინურ ენებს .

ურმას რეინსალუ დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი - ლიისბეტი და ელსბეტი.

კარიერა
1996 - 1997 წწ. იუსტიციის სამინისტროს ღია-სამართლებრივი სფეროს სპეციალისტი.
1996 - 1997 წწ. კონსტიტუციის იურიდიული კომისიის ექსპერტი.
1997 - 1998 წწ. პრეზიდენტის მრჩეველი საშინაო საქმეებში.
1998 - 2001 წწ. პრეზიდენტის კანცელარიის დირექტორი.
2002 წ. პარტია -ს თავმჯდომარე.
2002 - 2003 წწ. ესტონეთის საშინაო უსაფრთხოების აკადემიის ლექტორი.
2003 - 2007 წწ. რიიგიკოგუს მოწვევის წევრი.
2007 - 2011 წწ. რიიგიკოგუს მოწვევის წევრი.
2011 - 2012 წწ. რიიგიკოგუს მოწვევის წევრი.
2012 წ. პარტია -ს თავმჯდომარე
2012 წ. ესტონეთის თავდაცვის მინისტრი.
რიიგიკოგუ

}), შედგებოდა 40 დეპუტატისაგან. აქედან 6 პარლამენტში მოხვდა როგორც თანამდებობის პირი (მათ რიცხვში მართლმადიდებელი და ლუთერანული ეკლესიის მეთაურები), 10-ს ნიშნავდა პრეზიდენტი, 24 დანიშნული იყო ადგილობრივი თვითმმართველობებისაგან და სათემო ორგანიზაციებისაგან.

1990 წელს არჩეულმა ესტონეთის სსრ-ს უმაღლესმა საბჭომ 1991 წელს გამოაცხადა სსრკ-საგან დამოუკიდებლობა. 1992 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გაიმართა პირველი არჩევნები.

რეზიდენცია
რიიგიკოგუს რეზიდენცია მდებარეობს ტალინის ცენტრში, ტოომპეის ციხესიმაგრეში. საბჭოთა პერიოდში ამავე შენობაში განთავსებული იყო ესტონეთის სსრ-ის უმაღლესი საბჭო.
რეტალულეუს დეპარტამენტი

რეტალულეუ — დეპარტამენტი სამხრეთ–დასავლეთ გვატემალაში. გადაშლილია მთებიდან წყნარი ოკეანის სანაპირომდე. ფართობი 1856 კმ². 2002 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 241 411 ადამიანს შეადგენდა. დედაქალაქია რეტალულეუ.

უდიდესი ადგილობრივი ჯგუფია მაიას ხალხის კიჩეს შტო. დეპარტამენტის ტერიტორიაზე მრავლადაა კოლუმბამდელი ხანის ნანგრევები.

ადმინისტრაციულად, რეტალულეუს დეპარტამენტი 9 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.
საკატეპეკესის დეპარტამენტი

საკატეპეკესი — დეპარტამენტი გვატემალაში. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 248 019 ადამიანს შეადგენს. სახელი ეწოდა ქალაქ საკატეპეკესის პატივსაცემად, რომელიც 1773 წლის 29 ივლისს სანტა-მარტას მიწისძვრამ დაანგრია. ეს სახელი მაიას პიპილურ დიალექტზე ბალახიან ბორცვს ნიშნავს.

დეპარტამენტის დედაქალაქია ანტიგუა-გვატემალა. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქია სიუდად-ვიეხა.

საკატეპეკესის დეპარტამენტი ადმინისტრაციულად 16 მუნიციპალიტეტად იყოფა.
სან-მარკოსის დეპარტამენტი

სან-მარკოსი — დეპარტამენტი გვატემალაში. დედაქალაქია სან-მარკოსი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ–დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება უეუეტენანგოს დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით და სამხრეთ–აღმოსავლეთით კეცალტენანგოს დეპარტამენტი, სამხრეთით რეტალულეუს დეპარტამენტი, დასავლეთით კი მექსიკა.

1838 წლის 2 თებერვალს, სან-მარკოსმა, კეცალტენანგოს, კიჩეს, რეტალულეუს და ტოტონიკაპანთან ერთად შექმნა მოკლე ისტორიის მქონი ცენტრალურამერიკული სახელმწიფო ლოს-ალტოსი. ეს სახელმწიფო 1840 წელს რაფაელ კარერამ დაანგრია, რომელიც შემდეგ გვატემალის პრეზიდენტი გახდა.

სან-მარკოსის დეპარტამენტი 29 ადმინისტრაციული მუნიციპალიტეტისგან შედგება.
აზერბაიჯანის კოშკი

აზერბაიჯანის კოშკი — დაგეგმილი ცათამბჯენი აზერბაიჯანში, რომელიც უნდა აშენდეს 2015-2019 წლებში. წარმოადგენს ხაზარის კუნძულების პროექტის ნაწილს. მშენებლობა იგეგმება კასპიის ზღვის სანაპიროსთან, ქალაქ ბაქოდან 25 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. შენობის სიმაღლე 1050 მეტრი იქნება და ის მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ნაგებობა გახდება.
მწვანე საყდარი

მწვანე საყდარი — ეკლესია შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდრებში. მდებარეობს სოფლიდან 5 კილომეტრზე, ნასოფლარ ცილისწყაროს ჩრდილოეთით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (9,6 × 6,2 მ), ნაგებია კირქვითა და შაბიამნისფერი ტუფით (სავარაუდოა, აქედან მომდინარეობს ეკლესიის სახელწოდება). გარედან ტიმპანით, ხოლო შიგნიდან თაღით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ნიშია. სამხრეთის ნიში წრის სამი მეოთხედის ფორმისაა, ჩრდილოეთისა - სწორკუთხა. ერთი სარკმელი დასავლეთითაა, ორი - სამხრეთით. სარკმლები თაღოვანია. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა ორსაფეხურიანი წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ ნაწილად იყოფა. გრძივ კედლებზე თითო წყვილი დეკორატიული თაღია. ეკლესიას მთელ პერიმეტრზე ლილვიანი საფეხური მიუყვება. ფასადის დეკორი ძირითადად მოყვითალო ფერის ქვაზეა ამოკვეთილი. სარკმელთა საპირეები მსგავსი ხერხით არის შესრულებული - მთლიანად ფართო ჩუქურთმიანი არშიითაა გარშემორტყმული. არშიის ჩარჩოს ორმაგი ლილვი აქვს შემოვლებული. ქვემოთ, კუთხეში ორნამენტირებული სწორკუთხედებია. აღმოსავლეთის და დასავლეთის სარკმელთა საპირეების ქვედა შემკრავი ლილვები ფასადის ღერძზე ვერტიკალურად ეშვება და ეყრდნობა ეკლესიის საფეხურს. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის მოჩარჩოების თაღოვან ნაწილზე სიმეტრიულად განლაგებულია სამი გირჩი. სარკმლის საპირესა და გირჩებს გარედან შემოვლებული აქვს შეწყვილებული გრეხილი ლილვების ერთსაფეხურიანი დეკორატიული თაღი, რომელიც ორნამენტირებულ სწორკუთხა ფილებს შეწყვილებული ბურთულებით ეყრდნობა. დასავლეთ ფასადზე სარკმელს სწორკუთხა ორნამენტირებულ ფილებზე დაყრდნობილი გრეხილი ლილვებითა და ფართო ორნამენტირებული არშიით შეკრული თაღი აქვს. სამხრეთ ფასადის სარკმლები მოჩარჩოებულია ორნამენტირებული არშიით. ამ ფასადზე შესასვლელ კარს შემოუყვება ორი გრეხილი ლილვი და ფართო ორნამენტირებული არშია, რომელიც ეყრდნობა ორნამენტირებულ სწორკუთხა ფილას. ეკლესიას გრეხილი ლილვისა და ორნამენტირებული წრეთარგისგან შედგენილი ლავგარდანი ჰქონდა.

ფასადებზე ორნამენტი სხვადასხვა ხასიათისაა. ხშირად გვხვდება ლათინური „ს“-ს ნახატი. კვეთა უმთავრესად ორღარიანია.
დანიელ არანსუბია

დანიელ არანსუბია აგუადო (; დ. 18 სექტემბერი, 1979; ლოგრონიო, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, ლა ლიგის კლუბ „დეპორტივოს“ მეკარე.

კარიერა
დაიბადა ლოგრონიოში, ლა-რიოხაში. აღიზარდა ბილბაოს „ატლეტიკში“. მისი დებიუტი შედგა „რეალ სოსიედადთან“ 1-3 წაგებულ მატჩში.

2008 წლის ივნისში შეუერთდა ლა-კორუნიას „დეპორტივოს“.

2010-11 წლების სეზონში პირველი ექვსი მატჩი გაუცდა „დეპორტივოში“ ტრავმის გამო. 2011 წლის 20 თებერვალს მან 95-ე წუთზე კუთხურიდან ჩაწოდების შემდეგ გაიტანა „ალმერიასთან“ 1-1 დასრულებულ მატჩში. ის გახდა პირველი მეკარე ლა ლიგის ისტორიაში, რომელმაც გოლი გაიტანა ღია თამაშში.

ტიტულები
კლუბი
დეპორტივო
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი: 2008
სეგუნდა დივიზიონი: 2011–12

ნაკრები
ესპანეთი 20
20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი: 1999

ესპანეთი 23
ზაფხულის ოლიმპიადა: ვერცხლის მედალი 2000
რიჰო ტერასი

რიჰო ტერასი (; დ. 17 აპრილი 1967, კოჰტლა-იარვე, ესტონეთის სსრ) — ესტონელი ბრიგადის გენერალი; 2011 წლის 5 დეკემბრიდან — ესტონეთის შეიარაღებული ძალების მეთაური.

ბიოგრაფია
რიჰო ტერასი დაიბადა 1967 წლის, 17 აპრილს, ქალაქ კოჰტლა-იარვეში, ესტონეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში.

სამხედრო სამსახური გაიარა სსრკ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტში, ბალტიის ზღვაში.

1988 წლიდან 1993 წლამდე სწავლობდა ტარტუს უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.

1991 წელს მსახურობდა ესტონეთის შეიარაღებულ ძალებში, სადაც გაიარა უმცროსი ოფიცრის კურსები და 1992 წლის მარტიდან ნოემბრამდე მეთაურობდა კალევსკის ბატალიონის, ცალკეულ ქვეით ასეულს. (ნოემბრიდან — ბატალიონის შტაბის უფროსი).

1998 წელს დაამთავრა მიუნხენის ბუნდესვერის უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი და სოციალური მეცნიერებების ფაკულტეტი და მიიღო მაგისტრის წოდება.

2000 წლის იანვრიდან 2001 წლის იანვრამდე მეთაურობდა კაიტსელიიტის მილიციის მთავარ შტაბს. ამის შემდეგ, 2004 წლამდე იყო ესტონეთის სამხედრო ატაშე გერმანიასა და პოლონეთში.

2005 წლიდან 2008 წლამდე მუშაობდა ესტონეთის თავდაცვის ძალების მთავარ შტაბში, სამხედრო ანალიზის და დაგეგმის დეპარტამენტში, 2006 წლიდან კი ამ დეპარტამენტის ხელმძღვანელიც გახდა.

2007 წელს შეცვალა სასწავლო მისიის ხელმძღვანელი ერაყში. 2008 წლის დეკემბრიდან 2010 წლამდე იყო თავდაცვის სამინისტროს კანცლერი, 2011 წლის 1 მარტიდან გახდა - ესტონეთის თავდაცვის ძალების მეთაური.

1993 წლიდან 2005 წლამდე გაიარა რამდენიმე სწავლება სხვადასხვა ქვეყნის სამხედრო აკადემიებში, ასეულის და ბატალიონის სამეთაურო კურსებზე.
დაასრულა სამხედრო პოლიტიკის კურსი ჟენევაში, აგრეთვე გაიარა შტაბის უფროსი ოფიცრის კურსები ბალტიის სამხედრო კოლეჯში, სწავლობდა ბრიტანეთის თავდაცვით-კვლევით სამეფო კოლეჯში.

ესტონეთის თავდაცვის ძალების მეთაური
2011 წლის 5 დეკემბერს გახდა ესტონეთის თავდაცვის ძალების მეთაური. 2012 წლის მარტში, თავისი ახალ თანამდებობის რანგში ტერასმა მოუწოდა ფინეთს ჩრდილო ატლანტიკურ ალიანსში გაწევრებისკენ.

რიჰო ტერასი ფლობს ესტონურ, ინგლისურ, გერმანულ და რუსულ ენებს.

ოჯახი
ტერასი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი ვაჟი.