iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დამიანე (ხუფენია)

ეპისკოპოსი დამიანე (ერისკაცობაში — მამუკა (ომარ) კონსტანტინეს ძე ხუფენია; დ. 6 აგვისტო, 1959, სოხუმი — გ. 30 ივლისი, 2022) — სამთავისისა და კასპის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2013 წლის 3 ნოემბრიდან გარდაცვალებამდე. ანგელოზის დღე: 14ივლისი და14 ნოემბერი — წმიდანი უვეცხლო მკურნალი დამიანეს ხსენება.

ბიოგრაფია
1999 წლიდან იყო საგარეჯოსა და გურჯაანის ეპისკოპოს ანდრიას (გვაზავა) მორჩილებაში. 2002 წლიდან სამთავისისა და გორის ეპარქიაში განაგრძო მოღვაწეობა.

2004 წლის 2 იანვარს სამთავისისა და გორის ეპისკოპოსმა ანდრიამ (გვაზავა) ბერად აღკვეცა და სახელად დამიანე უწოდა. 2004 წლის 4 სექტემბერს გორის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძარში სამთავისისა და გორის ეპისკოპოსმა ანდრიამ დიაკვნად აკურთხა. 2005 წლის 28 აგვისტოს გორის საკათედრო ტაძარში მღვდლად დაასხა ხელი და ქვათახევის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის მამათა მონასტრის წინამძღვრად დანიშნა.

2013 წლის 11 ოქტომბერს იღუმენი დამიანე გამორჩეულ იქნა სამთავისისა და კასპის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2013 წლის 3 ნოემბერს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია -მ.

2022 წლის 30 ივლისს, ქვემო ქართლში, მარტყოფთან, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა.
გიორგი (ჯამდელიანი)

} [ღირსი გიორგი მთაწმიდელის ხსენება]; კათედრა და რეზიდენცია მარნეულში.

ბიოგრაფია
ყოვლადუსამღვდელოესი გიორგი, ერისკაცობაში ლერი ვალერის (სპირიდონის) ძე ჯამდელიანი, დაიბადა 1981 წლის 1 ოქტომბერს მესტიაში. მამა — ვალერი (სპირიდონ) ჯამდელიანი, პროფესიით იურისტი, ისტორიკოსი, დედა — დალი დადვანი, პროფესიით ექიმი-პედიატრი. სწავლობდა თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში, 1998 წელს დაამთავრა თბილისის 47-ე საჯარო სკოლა. იმავე წელს ჩაირიცხა უმაღლეს სასწავლებელში — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში საერთაშორისო ურთიერთობები-დიპლომატიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 2003 წელს.

2005 წლიდან იწყებს მონასტრულ ცხოვრებას რუის-ურბნისის ეპარქიაში, ძამის ხეობაში. 2006 წლის 27 აგვისტოს მროველ-ურბნელი მიტროპოლიტი იობის ლოცვა-კურთხევით, იღუმენმა ეფრემმა (შემდგომში ბოლნელი მთავარეპისკოპოსი ეფრემი) ქოზიფის მამათა მონასტერში ბერად აღკვეცა. 2006 წლის 4 დეკემბერს რუის-ურბნისის მიტროპოლიტ იობის (აქიაშვილი) მიერ იკურთხა ბერ-დიაკვნად, ხოლო 2007 წლის 19 იანვარს მის მიერვე — მღვდელ-მონაზვნად. წინამძღვრობდა ტბეთის, ქოზიფის, პირღებულის და სახუნდარის მამათა მონასტრებს.

2013 წლის 11 ოქტომბერს, მიტროპოლიტი იობის წარდგენით, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მიერ მოხდა გამორჩევა მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპისკოპოსად. ხოლო 2013 წლის 23 ნოემბერს, გიორგობის დღესასწაულზე, მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია -მ.
იოანე (შომახია)

ეპისკოპოსი იოანე (ერისკაცობაში — ნიკოლოზ თამაზის ძე შომახია; დ. 13 აგვისტო, 1971, თბილისი) — გარდაბნისა და მარტყოფის მღვდელმთავარი 2013 წლის 1 დეკემბრიდან.

ბერად აღიკვეცა 2008 წელს და იმავე წელს ეკურთხა დიაკვნად. 2010 წელს ეკურთხა მღვლად. 2013 წლის 1 დეკემბერს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია -მ.
იოსებ ყიფშიძე

იოსებ ალექსის ძე ყიფშიძე (დ. 25 აგვისტო, 1882, რგანი, ახლანდელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 თებერვალი 1919, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი. თსუ-ის გამგეობის სწავლული მდივანი და ქართული ენის პირველი პროფესორი, ქართული ენის კათედრის გამგე (1918-1919).

ბიოგრაფია
დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლურ ენათა ფაკულტეტი (1911) და სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას შეუდგა „აღმოსავლეთის პრაქტიკულ აკადემიაში“, კავკასიური ენების შესწავლის კურსებზე. აქ მან რუსულ ენაზე გამოაქვეყნა „ქართული ენის გრამატიკა“ (1911). 1914 წელს პეტერბურგში გამოსცა „მეგრული ენის გრამატიკა ტექსტებითა და ლექსიკონით“. 1915 წელს ყიფშიძე პრივატ-დოცენტი იყო და აღმოსავლურ ენათა ფაკულტეტზე ქართული ენის კურსს კითხულობდა. 1917 წელს დაბრუნდა საქართველოში, მონაწილეობდა თსუ-ის დაარსებაში.

ყიფშიძე იკვლევდა ქართველურ ენებს, მათი აგებულებისა და ისტორიის საკითხებს. აღსანიშნავია მისი გამოკვლევები: „დამატებითი ცნობები ჭანურის შესახებ“ (1911), „ასიმილაციისა და დისიმილაციის წესი ქართულსა და მეგრულში“, (1919-1920). აკაკი შანიძისა და ყიფშიძის რედაქციით გამოქვეყნდა სულხან-საბა ორბელიანის „ქართული ლექსიკონი (1928)“ და სხვა. იოსებ ყიფშიძის პირადი არქივი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში. არქივი შემოსწირა თინათინ ყიფშიძემ 2001 წელს.

2013 წლის 26 დეკემბერს იოსებ ყიფშიძე დიდუბის პანთეონიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პანთეონში გადმოასვენეს. ღონისძიებას აკადემიკოსი ვლადიმერ პაპავა, ფინანსთა მინისტრი ნოდარ ხადური, თსუ-ის აკადემიური წრეების წარმომადგენლები და სტუდენტები დაესწრნენ. ღონისძიების ფარგლებში იოსებ ყიფშიძის სახელობის დარბაზში გაიმართა წიგნის პრეზენტაცია — იოსებ ყიფშიძე, ევგენია ეგაძე-ყიფშიძისა, დავით ყიფშიძე — „ჩანაწერები“ (თბილისი, „ინტელექტი“, 2013, შემდგენელ-რედაქტორი ეთერ ქავთარაძე).
გრიგოლი (კაცია)

ეპისკოპოსი გრიგოლი (ერისკაცობაში — გიორგი ვლადიმერის ძე კაცია; დ. 26 აგვისტო, 1972, სოხუმი) — წალკელი ეპისკოპოსი. საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მღვდელმთავარი 2013 წლიდან.

ბიოგრაფია
ეპისკოპოსი გრიგოლი, ერისკაცობაში გიორგი ვლადიმერის ძე კაცია, დაიბადა 1972 წლის 26 აგვისტოს ქალაქ სოხუმში, ექიმების — ვლადიმერ კაციასა და ლუდმილა რუხაიას ოჯახში. 1982 წელს მოინათლა სოხუმის საკათედრო ტაძარში. 1989 წელს დაამთავრა ქალაქ სარატოვის (რუსეთი) საშუალო სკოლა. იმავე წელს ჩაირიცხა ქალაქ სარატოვის სამედიცინო უნივერსიტეტში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1995 წელს. 1997 წელს ჩაირიცხა მოსკოვის სისხლძარღვთა და გულის ქირურგიის სამეცნიერო ცენტრში ასპირანტურაზე. 2000 წლის 29 ოქტომბერს გრიგოლმა წარმატებით დაიცვა დისერტაცია თემაზე „გულის იშემიური დაავადებების ქირურგიული მკურნალობა“ რისთვისაც მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 2004 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება.

2005 წლიდან ბრუნდება საქართველოში, ამავე წლიდან 2010 წლის ჩათვლით სწავლობს თბილისის სასულიერო აკადემიაში. 2010 წელს საკუთარ დაბადების დღეზე 26 აგვისტოს სიონის ტაძარში აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად გრიგოლი. 2010 წლის 28 აგვისტოს მარიამობის დღესასწაულზე აკურთხეს დიაკვნად და განმწესდა სამების ტაძრის ლავრაში. 2010 წლის 14 ნოემბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქმა ილია -მ მღვდლად დაასხა ხელი.

2013 წლის 11 ოქტომბერს შედგა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის სხდომა, სადაც სინოდის განჩინებით ეპარქიათა რეორგანიზაციის შედეგად შეიქმნა 5 ახალი ეპარქია. ახლად შექმნილი მარტყოფისა და გარდაბნის ეპარქიის ეპისკოპოსად გამოარჩიეს მღვდელ-მონაზონი გრიგოლი (კაცია). 2013 წლის 3 დეკემბერს თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა მღვდელ-მონაზონ გრიგოლის წარდგინება, ხოლო 4 დეკემბერს სვეტიცხოვლის ტაძარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია -მ მღვდელ-მონაზონ გრიგოლს ეპისკოპოსად დაასხა ხელი.

2015 წლის 13 იანვრიდან გრიგოლი აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსად გადაიყავანეს. საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის 2019 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსი გრიგოლი გადაიყვანეს ჭყონდიდის საეპისკოპოსო კათედრაზე დროებით მმართველად.

2021 წელს 11 თებერვალს გამართულ სინდოდის სხდომაზე ეპისკოპოსი გრიგოლი კვლავ აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსად გადაიყვანეს.
ოძუნი

ოძუნი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, რკინიგზის სადგურ სანაინიდან სამხრეთით ორ კილომეტრში, სანაინისა და ახპატის მონასტრების ახლოს.

ოძუნი ტაშირის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი დასახლებაა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში იყო ტაშირის პროვინციის ცენტრი. უძველეს ისტორიულ საბუთებში ოძუნი მოხსენიებულია, როგორც კათოლიკოს იოანე (ჰოვანეს) -ის სამშობლო.

სოფელში დგას გუმბათოვანი ბაზილიკა ოძუნის მონასტერი, რომელიც სავარაუდოდ - საუკუნეებს განეკუთვნება.
ლაზარე (სამადბეგიშვილი)

ეპისკოპოსი ლაზარე (ერისკაცობაში — დიმიტრი ნიკოლოზის ძე სამადბეგიშვილი; დ. 20 აგვისტო, 1955, თბილისი — გ. 20 ნოემბერი, 2020, იქვე) — ბორჯომისა და ბაკურიანის მღვდელთმთავარი 2017-2020 წლებში. გერმანიისა და ავსტრიის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014-2017 წლებში. კორონავირუსით გარდაიცვალა 2020 წლის 20 ნოემბერს.

2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი ლაზარე გამორჩეულ იქნა გერმანიისა და ავსტრიის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2014 წლის 11 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია -მ.

2017 წლის 2 იანვრიდან ხელმძღვანელობდა ბორჯომისა და ბაკურიანის ეპარქიას.
ფრენსის ლოურენსი

ფრენსის ლოურენსი (; დ. 26 მარტი, 1971) — ამერიკელი კინო და მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი და სცენარსიტი.

ლოურენსი დაიბადა ვენაში, ავსტრიაში. მამამისი ფიზიკის მასწავლებელი იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტში, დედა მუშაობდა პიარ-სააგენტოში. სამი წლიდან ცხოვრობს ლოს-ანჯელესში. მუშაობა დაიწყო ფილმ -ის რეჟისორის ასისტენტად. ლოურენსი თანაკლასელ მაიკ როზენთან ერთად შეუდგა მუსიკალური ვიდეოების გადაღებას.

მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „კონსტანტინე“ გამოვიდა 2005 წელს. მას შემდეგ გადაიღო რამდენიმე ფილმი, მათ შორის — პოსტაპოკალიპტური საშინელება „მე ვარლეგენდა“ (2007), რომანტიკული დრამა „წყალი სპილოებისთვის“ (2011), სამეცნიერო ფანტასტიკური ანტიუტოპიური სერია „შიმშილის თამაშებიდან“ სამი ფილმი: „შიმშილის თამაშები: ცეცხლის ალში“ (2013), „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა — ნაწილი 1“ (2014) და „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა — ნაწილი 2“ (2015) და თრილერი „წითელი ბეღურა“ (2018).

ფილმები
დოსითეოსი (ბოგვერაძე)

ეპისკოპოსი დოსითეოსი (ერისკაცობაში — დიმიტრი ზურაბის ძე ბოგვერაძე; დ. 29 დეკემბერი, 1964, იგორეთი, ხარაგაულის რაიონი) — ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014 წლის 15 ივნისიდან.

2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი დოსითეოსი გამორჩეულ იქნა ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიის ეპისკოპოსად, ხოლო 2014 წლის 15 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია -მ.
სარჩაპეტი

სარჩაპეტი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, საქართველოს საზღვართან ახლოს, ზღვის დონიდან 1 705 მ-ზე.

სოფელი დააარსეს საუკუნეში, რუსეთ-ოსმალეთის ომების პერიოდში. ახალმოსახლეები გადმოსახლდნენ ყარსიდან და ალაშკერტიდან (ამჟამად თურქეთი). სარჩაპეტის მოსახლეობა საუბრობს დიალექტზე, რომელიც განსხვავდება თანამედროვე სომხურისაგან.
საბა (ინწკირველი)

ეპისკოპოსი საბა (ერისკაცობაში — ლაშა ანდრიას ძე ინწკირველი დ. 22 ივნისი, 1981, ოზურგეთის რაიონი) — ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014 წლის 15 ივნისიდან.

ბიოგრაფია
ჩრდილოეთ ამერიკის ეპისკოპოსი საბა, ერისკაცობაში ლაშა ინწკირველი დაიბადა 1981 წლის 22 ივნისს ოზურგეთის რაიონში.
1996 წელს შემოქმედელი მიტროპოლიტი იოსების ლოცვა- კურთხევით მან ჩააბარა ბათუმის წმ. იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის სასულიერო სემინარიაში.
სტუდენტობის პერიოდში ის დაინტერესტდა მონასტრული ცხოვრებით და მორჩილებას გადიოდა მახერას მამათა მონასტერში, კვიპროსზე.
2000 წელს სასულიერო სასწავლებელის დასრულების შემდეგ სწავლის გასაგრძელებლად კათოლიკოს- პატრიარქის ილია და მიტროპოლიტ დიმიტრის (შიოლაშვილი) ლოცვა- კურთხევით ის სერბეთში გაემგზავრა . 2001-2007 წელეებში სწავლობდა ბელგრადის წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის უნივერსტიში, საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე.

საქართველოში 2008 წელს დაბრუნდა. მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ის მორჩილად აკურთხა , უწოდა სახელი ლაშა-გიორგი და ასევე დანიშნა ეპარქიის მდივნად.
2009 წლის 29 ივნისს მორჩილი ლაშა-გიორგი ბერად აღიკვეცა და ეწოდა სახელი - საბა. ამავე წლის 5 ივლისს, ბერი საბა ეკურთხა ბერ- დიაკვნად.
2010 წელს უწმინდესისა და უნეტარესი ილია მეორეს ლოცვა -კურთხევით ბერ-დიაკონი საბა ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. 2010 წლის 26 ოქტომბერს მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ(შიოლაშვილი) ის აკურთხა მღვდელ-მონაზვნად და ჩააბარა წმინდა დავით აღმაშენებლის სახელობის მონასტერი და წმინდა გიორგის სახელობის სამრევლო პენსილვანიის შტატში.

საქართველოს ეკლესიის ისტორიაში ის პირველი ქართველი სასულიერო პირია, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტზე იქნა ხელდასხმული.
ეკლესიაში ერთგული მსახურებისათვის 2011 წელს 22 მაისს მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ,მღვდელ-მონოზონ საბას იღუმენობა მიანიჭა.

2013 წელს ის დანიშნა ბრუკლინში ღვთისმშობლის შობის სახელობის ქართული სამრევლო წინამძღვრად.

2013 წელის 9 თებერვალს მამა საბა აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში.

2013 წელის 13 ოქტომბერს მას მიენიჭა მანტიისა და კვერთხის ტარების უფლება.

2014 წლის 3 ივნისს, საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებით არქიმანდრიტი საბა გამორჩეულ იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ეპისკოპოსად.

2014 წლის 22 ივნისს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს- პატრიარქის ილია -სა და წმინდა სინოდის წევრების მიერ, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში არქიმანდრიტი საბა ეპისკოპოსად იკურთხა.

2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი საბა გამორჩეულ იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2014 წლის 22 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია -მ.
ურუტი (ლორე)

ურუტი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ქალაქ სტეფანავანიდან 6-7 კილომეტრზე. მოსახლეობა შეადგენს 1 197 კაცს (2008). 1988 წლის მიწისძვრამ დააზარალა, თუმცა მსხვერპლი არ ყოფილა.

სოფელში დაიბადნენ სომეხი ატომური ფიზიკის სპეციალისტი ნორიკ ხალატიანი და პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი ვაჩაგან ხალატიანი.
ფიოლეტოვო

ფიოლეტოვო — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, მოსახლეობა 750 კაცი (2011), მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი რუსი მალაკნები არიან. ეს სოფელი მალაკნების ორი სოფლიდან ერთ-ერთია, რომელიც სომხეთში მდებარეობს. დააარსეს ტამბოვის გუბერნიიდან გადმსახლებულმა მოლოკნებმა 1820 წელს.

1936 წლამდე სოფელს ერქვა ნიკიტინო, ხოლო შემდეგ უწოდეს ფიოლეტოვო ბაქოელი კომისრის ივან ფიოლეტოვის პატივსაცემად.
აგარაკი (ლორე)

აგარაკი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში. მოსახლეობა 1388 კაცი (2008). პირველად მოიხსენიება საუკუნეში.

კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.

მოსახლეობის 48,8% მამაკაცია, ხოლო 51,2 % ქალი.
კომიტასი

კომიტასი (; ნამდვილი სახელი სოღომონ გევორქის ძე სოღომონიანი, ; დ. 26 სექტემბერი 1869, ქუთაჰია, ოსმალეთის იმპერია — გ. 22 ოქტომბერი 1935, ვილჟიუფი, საფრანგეთი) — სომეხი კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე, ფოლკლორისტი. მომღერალი და დირიჟორი. ითვლება სომხეთის ეროვნული მუსიკალური სკოლის ფუძემდებლად. კომიტასი აღიარებულია, როგორც ეთნომუსიკის ერთ-ერთი პიონერი.
არწნი

არწნი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1 700 მეტრი. მოსახლეობა 371 კაცი (2008).

კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.

მოსახლეობა
მოსახლეობის ცვალებადობა წლების მიხედვით ასეთია..
Who's Next

' — ინგლისური როკ-ჯგუფ -ს მეხუთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1971 წლის აგვისტოში. თავდაპირველად იგი დაგეგმილი იყო, როგორც როკ-ოპერა, თუმცა გამოვიდა ტრადიციული ალბომის ფორმით. მას კომერციული და კრიტიკული წარმატება ხვდა წილად. ეს არის ჯგუფის ერთადერთი ალბომი, რომელიც ბრიტანეთის ჩარტების პირველ პოზიციაზე მოხვდა.

სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

დამატებები

2003 წლის დელუქს გამოცემა

მეორე დისკზე წარმოდგენილია ლონდონის თეატრში 1971 წლის 26 აპრილს გამართული კონცერტი.

სერტიფიცირებები
დაურ ახვლედიანი

დაურ ახვლედიანი (დ. 10 ოქტომბერი, 1964, გაგრა — გ. 1993, სოხუმი) — აფხაზი ფეხბურთელი.

თავისი კარიერა დაიწყო ქუთაისის ტორპედოში, რომლის ძირითად გუნდში 1983 წელს 2 შეხვედრა ჩაატარა. 1984 წელს სოხუმის დინამოში გადავიდა და აქ 1991 წლამდე დაჰყო; ითამაშა 221 მატჩში. 1991 წელს გადავიდა რუსეთის ურალანში, რომელიც 1993 წელს დატოვა და ქართულ-აფხაზურ კონფლიქტში მიიღო მონაწილეობა. დაურ ახვლედიანი ომის მიწურულს, სოხუმის აღებისას მოკლეს.

აფხაზეთის თვითგამოცხადებულმა რესპუბლიკამ დაურ ახვლედიანს აფხაზეთის გმირის წოდება მიანიჭა და მისი სახელი უწოდა გაგრის სტადიონს.
ათანი (სომხეთი)

ათანი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1258 მეტრი. მოსახლეობა 1388 კაცი (2008).

კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.

მოსახლეობა
მოსახლეობის 47 % მამაკაცია, ხოლო 53 % ქალი.

მოსახლეობის ცვალებადობა წლების მიხედვით ასეთია..
Who Are You

— ინგლისური როკ-ჯგუფ -ს მერვე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1978 წლის აგვისტოში. აშშ-ის ჩარტში იგი #2, ხოლო ბრიტანეთში - #6 პოზიციამდე ავიდა. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი კით მუნის მონაწილეობით, რომელიც მისი გამოცემიდან ოცი დღის შემდეგ დაიღუპა.

სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

ორიგინალური გრამფირფიტა და 1990 წლის გამოცემა

1996 წლის გამოცემის დამატებები

სერტიფიცირებები
მარუხის მყინვარი (საქართველო)

მარუხის მყინვარი — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს მდინარე მარუხის აუზის უდიდეს მყინვარს. მისი ფართობი 1,68 კმ², ხოლო სიგრძე 4,13 კმ-ია. მარუხს კარგად გამოხატული ენა და 300 მ სიმაღლის ყინულჩანჩქერი აქვს. მყინვარის ენა 1,5 კმ სიგრძისაა, რომელიც სუსტადაა დანაპრალებული და მცირე დახრით ხასიათდება. ენის ცენტრალური ნაწილი სუფთაა, მხოლოდ მისი ბოლო მონაკვეთია დაფარული ფხვიერი მასალით. მყინვარის ენის ზედაპირი მისი მცირე დანაპრალებისა და სუსტი დახრის გამო დაღარულია ნადნობი წყლებით. წყლის მიერ გაჩენილი ღარები საკმაოდ დიდი ზომისაა (2-5 სმ სიგანე) და მხოლოდ სუფთა მყინვარის ზედაპირზე არის. მყინვარის ენის წინ 800-900 მ სიგრძეზე, ხეობაში (მყინვარის ტროგი) სხვადასხვა ზომის მორენული სერებია წარმოდგენილი, რაც გვაძლევს საშუალებას აღვადგინოთ მყინვარის მდებარეობა ფერნაუს სტადიის დროს და ვიმსჯელოთ მის დინამიკაზე უკანასკნელი 200 წლის განმავლობაში. მართალია მარუხის მყინვარს არ აქვს გვერდითი სტადიალური მორენები, მაგრამ სტადიალური მყინვარის ნაკვალევი ხეობის ორივე ფერდობზე მკვეთრი ხაზით გამოიყოფა (ფერდობზე მიფენილი მორენული მასალის, მცენარეული საფარის, ფერდობის ფერის ტონალობის და სხვა მორფოლოგიური ნიშნების მიხედვით). ხეობაში კარგად არის გამოხატული ბოლო სტადიალური და მიკროსტადიალური მორენები.
ყლიჩის მყინვარი

ყლიჩის მყინვარი, კლიჩის მყინვარი — მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდინარე ყლიჩის აუზში ყველაზე დიდი მყინვარია. სიგრძე 3,08 კმ, ფართობი 0,76 კმ². მყინვარი იწყება მთა ყლიჩიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთური მიმართულებით ვრცელდება. მისი ენა ზღვის დონიდან 2450 მ სიმაღლეზე შუბლის მაგვარი ფორმით მთავრდება. მის წინ კი კარგად გამოხატული წლიური მორენული სერებია, რომელთა სიმაღლე 0,5-1,0 მეტრს არ აღემატება. ეს ფორმები შექმნილია მყინვარების ყოველწლიური მოძრაობის შედეგად და ფიქსირებას უკეთებენ მყინვარის უკანდახევის სიდიდეებს დროში. რკალური სერების რაოდენობა თხუთმეტია და მცირედ გამოხატულ რიგელის თავზე მთავრდება, ქვემოთ კი წლიური მორენები გარეცხილია და ძირითადი ქანებია გაშიშვლებული. მორენები ერთმანეთის პარალელურადაა განლაგებული, ზოგჯერ კი ერთმანეთს გადაფარავენ. წლიურ მორენებს შორის მანძილი რამდენიმე ადგილასაა გაზომილი.
Face Dances

— ინგლისური როკ-ჯგუფ -ს მეცხრე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1981 წლის მარტში. ეს არის ჯგუფის ერთ-ერთი ორი ალბომიდან, რომლებიც ჩაიწერა დრამერ კენი ჯოუნსის მონაწილეობით.

კრიტიკოსთა მიერ ამ ალბომის შეფასებები არაერთგვაროვანი იყო, თუმცა დოლტრი 1994 წლის ინტერვიუში აღნიშნავდა, რომ მას ალბომი მოსწონდა.

სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

ორიგინალური გამოცემა და 1992 წლის გამოცემა

1997 წლის გამოცემის დამატებები

ჩარტები
სერტიფიცირება
აჭაფარა

აჭაფარა ან აჩაფარა — კარული მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყლიჩის აუზში. სიგრძე 0,3 კმ, ფართობი 0,8 კმ². მყინვარის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 3210 მ სიმაღლეზეა, ხოლო ენის ბოლო 2910 მ სიმაღლეზე ჩამოდის.
It's Hard

' — ინგლისური როკ-ჯგუფ -ს მეათე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1982 წლის სექტემბერში. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი ჯონ ენტუისლის (რომელიც 2002 წელს გარდაიცვალა) და დრამერ კენი ჯოუნსის მონაწილეობით. ალბომმა ბრიტანეთის ჩარტში #11 ადგილი დაიკავა, ხოლო აშშ-ში - #8.

სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

ჩარტები
სერტიფიცირებები
ბოტანიკური ლექსიკონი

ბოტანიკური ლექსიკონი — ქართული, რუსული და ლათინური მცენარეების სახელწოდებების მრავალენოვანი სიტყვარი, რომლის ავტორია ქართველი ბოტანიკოსი ალექსანდრე მაყაშვილი. ალ. მაყაშვილის ბოტანიკურ ლექსიკონში მცენარეთა კუთხურ სახელებს და ომონიმებს, ლექსიკონში მოცემულია 2 500-მდე მცენარის სახელწოდება. წიგნი არაერთგზის გამოიცა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნიკო კეცხოველის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტის მიერ გამომცელობა „მეცნიერებაში“. ბოტანიკური ლექსიკონი სასტამბოდ მოუმზადებია და წინასიტყვაობა დაურთავს გიორგი ნახუცრიშვილს.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ ლექსიკონში, მცენარეთა ქართულ, რუსულ და ლათინურ სახელწოდებათა გარდა, მოცემულია თუშ-ფშავ-ხევსურული შესატყვისები, აგრეთვე დართულია ჭანური, სვანური და მეგრული ადეკვატები. გარდა ამისა, ყველა სახელწოდებას ცალ-ცალკე სარჩევი აქვს ძირითადი შესატყვისობის აღნიშვნით.

ეკალა
ეკალღიჯი; , ; .

ქართლური: პრუწუნა
კახური: კანკრა
ქართლური, კახური: ღიჭი
ფშაური: ღიჭა
იმერული, რაჭული, ლეჩხუმური: ეკალა, ბურწუმელა, კურწუმელა, ყურწუმელა, კინკარუჟა**, შაშვიპურა**
გურული: ძიგურა, კურკანტელა**
სულხან-საბა ორბელიანი: ბრწამლი, ბურწუმელი
ჭანური: დაძი, პურწუმოლი
მეგრული: ძჷგირი, კალია, კალიე, კალიეში ძჷგირი, კაკილარი**, კორჩხელი

ალექსანდრე მაყაშვილის ბოტანიკურ ლექსიკონში სხვადასხვა გვერდზე სხვადასხვა რაოდენობის ფიფქებით (*) გაკეთებულია შემდეგნაირი შენიშნვნები: მცენარის ნაყოფი, ყვავილის სახელი, ან იხმარება მცდარი სახელწოდებით, მაგრამ მეტად გავრცელებულია და მისთ. ზემოთაღნიშული „ეკალას“ მაგალითზე კი ორი ფიფქით აღნიშნულია ნაყოფის სახელწოდება. ლექსიკონში აგრეთვე გამოყენებულია მეგრული და სვანური ენებისთვის დამახასიათებელი ასო-ნიშნები ჷ, ჸ, ჶ, ჹ, ჳ, ჺ.
ნოოსფერო

ნოოსფერო — ბუნებისა და საზოგადოების ურთიერთქმედების სფერო, სადაც ადამიანის გონივრული მოქმედება წარმოადგენს განვითარების მთავარ, მამოძრავებელ ფაქტორს. ცნება ნოოსფერო მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში შემოიღეს პიერ ტეიარ დე შარდენმა და ედუარდ ლე რუამ, რომლებიც განსაზღვრავენ მას, როგორც დედამიწის „მოაზროვნე“ გარსს. ვლადიმერ ვერნადსკიმ ტერმინ ნოოსფეროს ახალი მატერიალური შინაარსი მისცა: ნოოსფერო ბიოსფეროს ახალი უმაღლესი სტადიაა. ნოოსფერო სულ უფრო ფართოვდება და გარდაიქმნება კოსმოსის ახალ სტრუქტურულ ელემენტად. ცნება ნოოსფერო გულისხმობს საზოგადოებასა და ბუნებას შორის გონივრულ ურთიერთგავლენის აუცილებლობას. ეს კი მოითხოვს წარმოების გონივრულ და ეფექტურ დაგეგმვას, ბუნების გარდაქმნის ამოცანის გლობალურ გადაჭრას.