ადანის ათათურქის მუზეუმი

ადანის ათათურქის მუზეუმი — გამოფენს ისტორიას ადანას ოსმალური დაპყრობასთან დაკავშირებით, რომელსაც უწოდებენ დამოუკიდებლობის ომს ადანის ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ. ათათურქი ამ მანსიონში ცხოვრობდა ადანაში ვიზიტების დროს. სეიჰანის მდინარის გასწვრივ, მუზეუმი მდებარეობს სეიჰანის ქუჩაზე. ათათურქის ვიზიტი ადანაში ოფიციალურად აღინიშნება ამ შენობაში ყოველწლიურად 15 მარტს.

ისტორია
მუზეუმის შენობა აშენდა საუკუნეში როგორც მანსიონი სუბჰი ფაშას მიერ (რამაზანოღლუ). ათათურქი და მისი მეუღლე ცხოვრობდნენ ამ მანსიონში ადანაში ვიზიტის დროს 1923 წლის 15 მარტს. შენობა გაუქმებული და აღდგენილი იქნა „ათათურქის სამეცნიერო კულტურული დაცვისა და აღორძინების საზოგადოების“ მიერ, არმიის კორპუსის მეთაურის ბედრეთინ დემირელის ხელმძღვანელობით შემოწირულობების საშუალებით. იგი გაიხსნა საზოგადოებისთვის როგორც მუზეუმი 1981 წელს, მუზეუმების დირექტორატის ხელმძღვანელობით.

არქიტექტურა
მუზეუმის შენობა არის თეფებაღის ერთ-ერთი ტრადიციული რიგითი სახლი. ორსართულიანი ნაგებობა აშენებულია აგურისა და ქვისგან ბალკონებითა და ქანობიანი სახურავით. თავისი თავისებური მახასიათებლების გამო, იგი კლასიფიცირებულია როგორც „კულტურული უძრავი ქონების დაცვის ქვეშ“ სამინისტროს მიერ და შენარჩუნებულია თავის ორიგინალურ მდგომარეობაში.

მუზეუმის შიგნით
პირველ სართულზე არის სამუშაო ოთახი და ბიბლიოთეკა. სამუშაო ოთახში გამოფენილია გაზეთები იენი ადანა, თურქ სოზუ, ჩუქუროვა და დირლიქი, რომლებიც გამოიცემოდა სომხური გენოციდის დროს და შემდეგ, რომელსაც ადგილობრივად უწოდებენ დამოუკიდებლობის ომს. ბიბლიოთეკაში გამოფენილია თითქმის ორი ათასი წიგნი, დაწერილი ოსმალურად (არაბული ანბანი) და თურქულად (ლათინური ანბანი). წიგნების უმეტესობა შეძენილია შემოწირულობებით.

ათათურქის ცვილის ქანდაკება, შექმნილი გადასვენებულია ოფიცრის ნევზათ დურუაკის მიერ, რომელიც გამოფენილია წინა ოთახში. საძილე ოთახში გამოფენილია ათათურქის ბრინჯაოს საწოლი, ვერცხლისძაფიანი ზეწარი და მაგიდისთვის საფარი, ტრადიციული მარაშული სტილის ორი სავარძელი და ტანსაცმლის კარადა. სამუშაო ოთახში გამოფენილია სავარძელი, მაგიდა და სკამები, ტელეფონი, კარადა და ათათურქის პორტრეტი. პრესის ოთახში ვიტრინაში არის „იენი ადანას“ გაზეთის შეკრული ტომები და გაზეთის თანამშრომლების ჩარჩოიანი ფოტოები. მეომრების ოთახში გამოფენილია განი გირიჯისა და მისი თანამებრძოლების პორტრეტები, განი გირიჯის საპატიო მედალი და საათი, რომელიც გაჩერებულია 9:05-ზე ათათურქის გარდაცვალების დროის ხსოვნისთვის. მისაღები ოთახში გამოფენილია კაკლისფერი სკამი, ნარგილე, ლითონის მაღალი, ქილიმები და ხალიჩები.

ათათურქის ადანაში ვიზიტის დროს, ჰათაიდან მოსული ელჩი აისე ფითნათ ჰანიმის ხელმძღვანელობით მიიღო ათათურქმა და წარუდგინა მას შავი ვარდები. ათათურქის პასუხი ამ ჟესტზე იყო „თურქული მიწა არ დაეტოვება მტერს“. ჰათაის ოთახში არის მანეკენები ამ მოვლენის გამოსახატად. ასევე, ამ ოთახში გამოფენილია გამოთლილი კაკლისფერი ყავის მაგიდა, თურქული დროშა და ელჩის წევრების სხვადასხვა ფოტოები.

იარაღის საცავში გამოფენილია სხვადასხვა ტიპისა და კალიბრის ვინდისტერები, პისტოლეტები, გენერლების ეპოლეტები, ათათურქის დაბადების სახლის მაკეტი, ოსმანიედან ქვის ნიმუში, რომელიც გამოიყენებოდა ათათურქის საფლავზე ანითქაბირში და ასევე ანტიკური მონეტების კოლექციები ვიტრინაში. ათათურქის ადიუტანტის ოთახში გამოფენილია ბრინჯაოს საწოლი, ვერცხლისძაფიანი ზეწარი, კაკლისფერი დაფარული კარადა, ლითონის ღრმა თასი და ღვინის ჯამი. კუვა-ი მილიეს ოთახში გამოფენილია ათათურქის, ისმეთ ინენიუსა და კუვა-ი მილიეს სხვა წევრების ბიუსტები, რომლებმაც დაიწყეს ადანის ხოცვა-ჟლეტა და რომლებიც ხალხმა გამოარჩია მათი ღვაწლისთვის ამ პერიოდში.