iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ედვარდ ნორტონი

ედვარდ ჰარისონ ნორტონი (ინგლ. ; დ. 18 აგვისტო, 1969, ბოსტონი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ფილმების „მებრძოლთა კლუბისა“ და ამერიკული ისტორია -ის“ ვარსკვლავი. სამჯერ იყო ნომინირებული პრემია ოსკარზე.

ბიოგრაფია
ედვარდ ნორტონი დაიბადა 1969 წლის 18 აგვისტოს ქალაქ ბოსტონში(აშშ). მისი დედა ასწავლიდა ინგლისურ ენას, მამა კი მუშაობდა პროკურორად კარტერის ადმინისტრაციაში. ედვარდი პატარაობიდანვე იყო სერიოზული, მიზანდასახული ბავშვი – უკვე 5 წლის ასაკში მან თვითონ აირჩია თავისთვის მსახიობის პროფესია, მას შემდეგ რაც ნახა სპექტაკლი, რომელშიც თამაშობდა მისი ძიძა.
ის თამაშობდა სკოლის თეატრალურ სცენაზე, მაგრამ სკოლის დამთავრების შემდეგ ნორტონი მოეწყო პრესტიჟულ იელის უნივერსიტეტში, სადაც მან შეისწავლა ასტრონომია, ისტორია და იაპონური ენა. მიიღო რა დიპლომი ისტორიულ მეცნიერებათა დარგში, ის გაემგზავრა იაპონიაში ბაბუის კომპანიაში — სამუშაოდ. მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ, 1994 წელს, ნიუ–ორკში დაბრუნებულმა ედვარდმა გადაწყვიტა უარი ეთქვა თავის ჩვეულ სამუშაოზე და თავისი თავი მთლიანად მიეძღვნა მსახიობის ხელოვნებისათვის.

ფილმოგრაფია
სოლომონ მეფის საგანძური

„სოლომონ მეფის საგანძური“ — ინგლისელი მწერლის ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის სათავგადასავლო რომანი. პირველად გამოიცა 1885 წელს.

რომანი მოგვითხრობს განძის მაძიებლებზე. აფრიკის თვალუწვდენელ უდაბნოში ჩამალულია განძი. მოთხრობის მთავარი გმირი სპილოებზე მონადირე ალან ქუოტერმენია, რომელთანაც მივა ვინმე ჰენრი კურტისი და სთხოვს გაჰყვეს უდიდეს, მშრალ და ცხელ უდაბნოში დაკარგული ძმის საპოვნელად. ალან ქუოტერმენი უნდა დაეხმაროს მას, სამაგიეროდ კი იგი მიიღებს გამოქვაბულებში ჩამალულ განძს.
შორენა კოლონკელიძე

შორენა კოლონკელიძე — ქართველი მწერლის, კონსტანტინე გამსახურდიას პოპულარული ისტორიული რომანის „დიდოსტატის მარჯვენა“ მთავარი პერსონაჟი ქალი, კვეტარის ერისთავის, თალაგვა კოლონკელიძის მხოლოდშობილი ასული.

დახასიათება
კ. გამსახურდიამ შორენა აღწერა როგორც მამაცი, თავისი მამისა და მხარის (კვეტარის საერისთავო) ერთგული, რომელიც მეფის (გიორგი ) ტირანიამაც კი ვერ მოდრიკა. გარეგნულად შორენა ძველი ქართული სილამაზით არის დაჯილდოებული. მაღალი, ზღვისფერი თვალებითა და თავთუხისფერი თმით.
დავით აღმაშენებელი (რომანი)

დავით აღმაშენებელი — კონსტანტინე გამსახურდიას ისტორიული რომანი, ტეტრალოგია ქართველ მეფე დავით აღმაშენებელზე.

ეს რომანი ეძღვნება ქართველ მეფესა და მის პირად ცხოვრებას. დავითი თავის უახლოეს მეგობრებთან ერთად იღვწის ქვეყნის გაძლიერებისთვის, მაგრამ ეს ყოველივე დიდ ხარკს მოითხოვს, რადგან უნდა შესწირონ მამულს ყველაფერი, თავიანთი პირადი ცხოვრება და სიცოცხლე.

ისტორიული პირები
ნაწარმოები ისტორიულ ჟანრშია შექმნილი. რომანის პერსონაჟთა დიდი ნაწილი ნამდვილი ისტორიული პირები არიან:
დავით — საქართველოს მეფე
გიორგი — საქართველოს მეფე, დავითის მამა
დემეტრე — საქართველოს მეფე, დავითის უფროსი ვაჟი
ელენე დედოფალი — საქართველოს დედოფალი, დავითის დედა
გიორგი ჭყონდიდელი — დავითის აღმზრდელი, მწიგნობართუხუცესი
ლიპარიტ ბაღუაშ-ორბელიანი — კლდეკარის ერისთავი
რუსუდან დედოფალი — საქართველოს დედოფალი, დავითის პირველი მეუღლე
მალიქ-შაჰი — თურქთა სულთანი
მარიამ დედოფალი — ბიზანტიის დედოფალი, დავითის მამიდა, ბაგრატ -ის ასული
არალის ზღვა

არალის ზღვა, ასევე არალის ტბა (; ; ) — მლაშე ტბა ცენტრალურ აზიაში, ყაზახეთისა და უზბეკეთის საზღვარზე. ამჟამად ტბის დიდი ნაწილი დამშრალია; დარჩენილია მხოლოდ მისი ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაწილების მცირე ნარჩენები, რომლებიც ერთმანეთს ამ დროისთვის წყლით არ უკავშირდება. არალის ტბის დაშრობა იმითაა გამოწვეული, რომ ტბაში ჩამდინარე ცენტრალური აზიის ორი უდიდესი მდინარე სირდარია და ამუდარია 1960-იანი წლებიდან გამოიყენება ყაზახეთსა და უზბეკეთში ბამბის მინდვრების სარწყავად, რის შედეგადაც მდინარეების წყალი ტბამდე პრაქტიკულად ვეღარ აღწევს. 1960-იანი წლებიდან დაწყებული ტბის დაშრობის პროცესი დღემდე ადამიანის მიერ გამოწვეულ ერთ-ერთ უდიდეს ეკოლოგიურ კატასტროფად მიიჩნევა. დაშრობამდე ტბის ფართობი დაახლოებით 68 000 კმ²-ს შეადგენდა და ამ მონაცემით იგი მეოთხე ტბა იყო მსოფლიოში; სიდიდის გამო ეწოდა არალის ტბას „ზღვა“.

წყლის სწრაფ დაშრობას ხელს უწყობს ის გარემოებაც, რომ წლის განმავლობაში ნალექის რაოდენობა აქ ძალიან მცირეა, მხოლოდ 100 მმ. აორთქლებული წყალი მიღებულზე 12-ჯერ მეტია. აორთქლებამ გამოიწვია ზღვაში მარილიანობის მომატება, რამაც თავის მხრივ გამოიწვია ფლორისა და ფაუნის მრავალი ჯიშის განადგურება. თევზის გაქრობის შედეგად შეწყდა მანამდე ტბაზე გავრცელებული მეთევზეობა. დამშრალ ტერიტორიაზე რჩება მარილის სქელი ფენები. დაშრობის შედეგად 1989 წელს ტბა ორად გაიყო: ჩრდილოეთის და სამხრეთის არალის ზღვებად. 2003 წელს ზღვის ზედაპირის ფართობი პირვანდელი ფართობის მეოთხედს შეადგენდა, ხოლო წყალი პირვანდელის 10%-ს.
ტრანსილვანია

ტრანსილვანია ( „ტყის გაღმა მხარე“, რუმ. არდიალი, „შვიდქალაქეთი“, უნგრ. ერდელი) — უნგრეთისა და რუმინეთის სადავო ისტორიული ოლქი რუმინეთის ჩრდილო-დასავლეთით.
ჩრდილოეთი ტრანსილვანია ეთნიკურად უფრო მრავალფეროვანია, ამიტომაც, პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის ამ რეგიონმა საკმაო კონფლიქტური პოტენციალი დააგროვა. რეგიონი ცნობილია თავისი გოთიკური სტილის ნაგებობებით, ასევე მას სახელი აქვს განთქმული როგორც „ვამპირების სამშობლო“, რაც მჭიდროდ უკავშირდება ვლად „დრაკულა“ ცეპეშის სახელს, რომელიც აქ მოღვაწეობდა.

ეტიმოლოგია
სიტყვა „ტრანსილვანია“ ლათინური წარმოშობისაა, რეგიონის პირველი ხსენება 1075 წლის ლათინურ დოკუმენტში ხდება როგორც „ “, რაც პირდაპირი გაგებით ნიშნავს „ტყის გაღმა“. აქედან მოდის მისი ლათინური სახელი „“, რაც დროთა განმავლობაში „-დ“ შეიცვალა. რუმინულად რეგიონი ცნობილია როგორც „არდიალი“ , რაც უნგრული „ერდელის“ რომანიზირებული ვარიანტია. რეგიონი ასევე ცნობილია როგორც „შვიდქალაქეთი“ (, , , ) რაც უკავშირდება გერმანელი საქსების მიერ დაარსებულ შვიდ ქალაქს, ესენია:
კლაუსენბურგი/კლუჟ-ნაპოკა 
მედვეში/მედიაში 
შესბურგი/სიგიშოარა 
ნიოზენი/ბისტრიცა 
კონშტადტი/ბრაშოვი (,
მიუჰლბახი/სებეში 
ჰერმანშტადტი/სიბიუ 

ისტორია
 საუკუნეში დამოუკიდებელი სათავადოა.

- საუკუნეებში ტრანსილვანიას უნგრელები იპყრობენ (იხ. აგრ. სეკეი).

 საუკუნეში ყალიბდება ტრანსილვანიის სათავადო, რომელიც ოსმალთა სულთნის სუვერენიტეტს ცნობს, თუმცა, მას არ ემორჩილება.
 საუკუნეში იპყრობს ჰაბსბურგთა მონარქია.

1867 წელს, ავსტრია-უნგრეთის შექმნის შემდეგ, ტრანსილვანია უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა.

პირველ მსოფლიო ომის დროს, რუმინეთის სამეფო უკავშირდება ანტანტას იმ პირობით, რომ ავსტრია-უნგრეთს ტრანსილვანია ჩამოეჭრებოდა და გადაეცემოდა რუმინეთს, რაც მოხდა კიდეც.

1940 წლის ვენის მეორე არბიტრაჟის გადაწყვეტილებით, რუმინეთმა უნგრეთს ჩრდილოეთი ტრანსილვანია დაუთმო.

1947 წლის სამშვიდობო მოლაპარაკების შემდეგ, ვენის 1940 წლის დიქტატი გაუქმებულია და ჩრდილოეთ ტრანსილვანია რუმინეთს უერთდება.
მუხურისი (მხარე)

მუხურისი — ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში, ეგრისის (ლაზიკის) სამეფოს ცენტრალური პროვინცია. მოიცავდა იმერეთის ვაკე ტერიტორიას მდინარეების რიონსა და ცხენისწყალს შორის. ვარაუდობენ, რომ სახელწოდება „მუხურისი“ წარმოდგება ციხე „მუხურისიდან“ (ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია), რომელიც ამ მხარის უძველესი უნდა ყოფილიყო ( საუკუნეში მხარის ცენტრი იყო უქიმერიონის ციხე). წყაროებში პირველად მოიხსენიება — საუკუნეებში. მუხურისი იყო მჭიდროდ დასახლებული, ეკონომიკურად დაწინაურებული დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობია მქონე მხარე. აქ გადიოდა სამეფოს მთავარი სავაჭრო-სამიმოსვლო მაგისტრალები, კერძოდ, მთის პროვინციებთან დამაკავშირებელი გზები; ის, ვინც ბატონობდა მუხურისზე, ფაქტობრივად ბატონობდა სვანეთსა და რაჭა-ლეჩხუმზეც. — საუკუნეებში მუხურისის ტერიტორიას ეწოდებოდა სამოქალაქო.
მუხურისი (ციხე-ქალაქი)

მუხურისი ასევე მოხირისი — ისტორიული ციხე-ქალაქი დასავლეთ საქართველოში. პირველად მოხსენებული აქვს ძველ ავტორს პტოლემეს ( ს.). ქალაქის ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მუხურისი მდებარეობდა ახლანდელ სოფელ დაბლაგომის (სამტრედიის რაიონი) მიდამოებში. მუხურისი ეგრისის სამეფოს ერთ-ერთი დაწინაურებული ქალაქი იყო; წარმოადგენდა მუხურისის მხარის ცენტრს. საუკუნეში აქ რომაელთა გარნიზონი იდგა.
მუხურისის ბრძოლა

მუხურისის ბრძოლა — ბრძოლა ბიზანტიელ-ეგრისელებსა და ირანელებს შორის ეგრისის დიდი ომის დროს. გაიმართა 550 წელს. 550 წლის ზაფხულში ეგრისს შემოესია ირანის მრავალრიცხოვანი ჯარი ხურიანეს სარდლობით. მტერმა ბანაკი მუხურისის ხეობაში, მდინარე ცხენისწყლის ნაპირზე გაშალა. ეგრისელებს მეთაურობდა გუბაზ , ბიზანტიელებს — დაგისთე. მოკავშირეთა ბანაკში გაიმართა სამხედრო თათბირი, რომელზედაც ეგრისელთა რჩევით გადაწყდა მტერზე იერიშია მიტანა. ბრძოლა ცვალებადი წარმატებით მიმდინარეობდა და საბოლოოდ მტრის სრული განადგურებით დამთავრდა.
მუხურიშხა

მუხურიშხა, მუხურშა — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2207 მ. აგებულია ბაიოსური პორფირიტებით, ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, სამხრეთი — დამრეცი. მუხურიშხაზე სათავე აქვს მდინარე ჩედიმს (დასავლეთის გუმისთის მარცხენა შენაკადი). თხემი შემოსილია სუბალპური მდელოებით, კალთები — შერეული ფოთლოვანი ტყით.
მუხურჩის არქეოლოგიური ძეგლები

მუხურჩის არქეოლოგიური ძეგლები — ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ადრინდელი ანტიკური ხანის არქეოლოგიური ძეგლები
სოფ. მუხურჩასთან (მარტვილის მუნიციპალიტეტი). გათხრები მიმდინარეობს 1974 წლიდან (ხელმძღვანელი ე. გოგაძე). შესწავლილია ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო ბორცვი („კეკელური ზუგა“). მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას გათხარეს ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. — სს.) სამაროვანი. ნაპოვნია ბრინჯაოსა და რკინის საბრძოლო და სამეურნეო იარაღი, სამკაული, საკულტო-სარიტუალო ქანდაკებები და სხვა საგნები. ოქრო-ვერცხლის და კალის სამკაული, ფერადი ქვის, გიშრის, ქარვის, მინისა და პასტის მრავალნაირი მძივი, ავგაროზ-საკიდები და სხვა. მდინარის მარცხენა ნაპირას (ძვ. წ. — სს.) დიდი ნამოსახლარის ნაშთები. აღრიცხული და დაზვერილია სხვა ძეგლები და კულტურული ფენები.
ირანული ენები

ირანული ენები მიეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა ოჯახის ინდოირანულ შტოს. მთელ მსოფლიოში 150 მლნ. კაციდან დაახლ. 50 მლნ. ერთ-ერთი ამ ენას მიიჩნევს დედაენად, ხოლო დანარჩენი 30-50 მლნ. კი ერთ-ერთ ირანულ ენას მეორე ან მესამე ენად გამოიყენებს.

ცნება „ირანული ენა“
შედარებით ენათმეცნიერებაში სახელწოდება „ირანული ენები“ წარმოადგენს ინდოეთის სუბკონტინენტზე განფენილ ერთმანეთთან გეოგრაფიულად ახლოს მდგომ, მაგრამ ასევე ენობრივად მონათესავე ხალხების ჯგუფს. ეს ირანული ენების ჯგუფი, თავის მხრივ, ინდოირანულ, ან არიულ ენათა შტოს ქმნის ინდოევროპულ ენათა, ანუ იმავე ინდოგერმანულ ენათა ოჯახში. ხსენებული სიტყვათშეხამება, როგორც ირკვევა, 1840 წელს, პირველად გამოუყენებია აუგუსტ ფრიდრიხ პოტსა და კრისტიან ლასენს და მას შემდეგ დამკვიდრდა საენათმეცნიერო ცნება-ტერმინად.

ირანულ ენათა გავრცელების არეალი
შემდეგ ირანულ ენებზე მოლაპარაკეთა რიცხვი არაა 1 მილიონ კაცზე ნაკლები:

სპარსული (ფართო გაგებით); 55-დან 70 მილიონი, მეორეენოვანი დაახლ. 110 მილიონი (ირანი, ავღანეთი, ტაჯიკეთი, პაკისტანი, უზბეკეთი)
დასავლეთსპარსული; 35-დან 40 მილიონი, მეორეენოვანთა ჩათვლით 50 მილიონზე მეტი კაცი. (ირანი)
ფარსი; 50 მილიონი (ირანი)
თათური ენა; 130 000 (დაღესტანი, აზერბაიჯანი, რუსეთი)
აღმოსავლეთსპარსული; 20-დან 30 მილიონამდე.
დარი; 15 მილიონი. (ავღანეთი)
ტაჯიკური ენა; 4,5 მილიონი. (ტაჯიკეთი)
ჰაზარა; 2,5 მილიონი. (ავღანეთი 2,2 მილიონი, ირანი 300 000)
აიმაყი; 650 000 (ავღანეთი)
იუდეო-სპარსული; 110 000 (უზბეკეთი: ბუხარა, ირანი, ისრაელი)
თალიშური ენა; 1 მლნ. (ირანი, აზერბაიჯანი, დიალექტური კლასტერი)
თათური ენა; 220 000 (ირანი)
პუშტუ (ავღანური ენა); 35 მილიონი. (22,5 მლნ. პაკისტანში, 12 მლნ. ავღანეთში)
ქურთული ენა; 4 მლნ. (ირანი, თურქეთი, ერაყი, სირია)
კურმანჯი; 10 მილიონი. (თურქეთი, ჩრდილოეთერაყი, ჩრდილოეთსირია, ჩრდილოეთირანი, ხორასანი და ყოფილი სსრკ)
სორანი; 4 მლნ. (ერაყი, ირანი)
სამხრეთქურთული ენა; 4 მლნ. (ირანი)
ზაზა-გორანი
ზაზაკი; 2-3 მლნ. (თურქეთი)
გორანი; 500 000 (ერაყი, ირანი)
ვანეცი   100 000 (პაკისტანი, ავღანეთი)
ბელუჯური ენა; 9 მილიონი. (7,5 მლნ. პაკისტანში, 1,4 მლნ. ირანში, 0,2 მლნ. ავღანეთში)
ლური; 3,5 მლნ. (ირანი, დიალექტური კლასტერი)
მაზენდერანი; 3 მლნ. (ირანი, კასპიის სანაპირო)
გილაკი; 2,6 მლნ. (ირანი, კასპიის ზღვა)
ოსური; 600 000 (კავკასია: საქართველო, ჩრდილოეთ ოსეთი, რუსეთი)

წყაროები მოლაპარაკეთა რაოდენობის შესახებ: ეთნოლოგი , ფიშერის წელიწდეული მსოფლიო ალმანახი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა .
ციკლოპი (პერსონაჟი)

}

ძალები და შესაძლებობები
ციკლოპს შეუძლია ენერგიის სხივების გატყორცნა თვალებიდან. თუმცა სხივები წითელი ფერისაა, ის ობიექტის დაწვის ნაცვლად, მას ეჯახება საშინელი ძალით. ზოგიერთი მიიჩნევს ციკლოპის თვალებიდან გამოტყორცნილ სხივებს, როგორც წარმონაქმნს მზის სინათლისა და სხვა გარშემორტყმული ენერგიების ცვლის ხარჯზე. ის ამ ენერგიას ათავისუფლებს სხივის ფორმით (ზოგიერთ კომიქსში მას ელევა სხეულის ენერგია და შჭირდება მისი შევსება მზის ენერგიით). სხვები თვლიან, რომ მისი თვალები შეიძლება შეიცავდნენ სივრცულ ხვრელებს და ის ათავისუფლებს ძლიერ ენერგიას სხვა სივრციდან თავის სივრცეში სხივების სახით. ყველა წყაროს მიხედვით მისი „ოპტიკური სხივებს“ ან სხივებს აქვს საშინელი ძალა, რომელსაც შეუძლია გატეხოს ფოლადის თეფშები და დაფშვნას კლდეები. მის სხივებს ირეკლავს ბზინვარე ზედაპირი. სხივების ციკლოპის ინტუიციასთან შეთანხმებით, სკოტს შეუძლია შეიგრძნოს სივრცული გეომეტრია და გატყორცნოს სხივები მოულოდნელად ნებისმიერი კუთხიდან არეკლვის საშუალებით. ციკლოპს აქვს იმუნიტეტი საკუთარი ძალის მავნე ეფექტებისგან – ბუნებრივი ველი რომელიც ისრუტავს მისი ლაზერული სხივების ენერგიას, თუ ის სკოტთან შევა კონტაქტში. მას ასევე აქვს იმუნიტეტი თავისი ძმის ჰავოკის ძალისგან და პირიქით. თუმცა ის არ არის დაცული ვულკანისგან.
მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში

მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში — ინგლისელ მწერალ აგათა კრისტის დეტექტიური რომანი. გამოიცა 1934 წლის 1 იანვარს.

დეტექტივი ერკიულ პუარო ადის აღმოსავლეთის ექსპრესში, სადაც თავს მოიყრის სხვადასხვა ჯურის ადამიანი. მგზავრობის პირველ ღამეს მოხდება მკვლელობა. ერკიულ პუარო თავის თავზე იღებს ვალდებულებას გახსნას ერთი შეხედვით გაუხსნელი საქმე.

ეკრანიზაციები
მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში (1974 წლის ფილმი)
მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში (2001 წლის ფილმი)
კაპიტან გრანტის შვილები

„კაპიტან გრანტის შვილები“ — ფრანგი მწერლის, ჟიულ ვერნის სათავგადასავლო რომანი. დაწერილია 1867 წელს.

სიუჟეტი
წიგნის სიუჟეტში მოთხრობილია შოტლანდიელი კაპიტან გრანტის შესახებ. მას შემდეგ რაც მის მიერ ზღვაში ჩაგდებულ ბოთლს პოულობენ, კაპიტანის საძებნელად მიემგზავრებიან შოტლანდიელი ლორდი და ლედი გლენარვანები. მათ მიჰყვებიან გრანტის შვილები, მერი და რობერტი. უცნობია, თუ სად განიცადა კატასტროფა გრანტის გემმა, ცნობილია მხოლოდ განედი - 37 გრადუსი. ნაწერები წერილში გაურკვეველია და ამიტომ მოგზაურთა გუნდი მრავალი დილემისა და გამოცანის წინაშე აღმოჩნდება.

გემ ’დუნკანით’ მოგზაურები თავდაპირველად მიემართებიან სამხრეთ ამერიკისაკენ. კიდევ ერთი, მაგრამ მოულოდნელი მგზავრია ექსცენტრიული ჟაკ პაგანელი (რომელიც აპირებდა ინდოეთში გამგზავრებას). გუნდი მოივლის პატაგონიას, ტრისტან და კუნიას კუნძულს, ამსტერდამის კუნძულსა და ავსტრალიას.

მოგზაურები გაიცნობენ აირტონს, რომელიც მათ ჰპირდება კატასტროფის ადგილის ჩვენებას. მაგრამ იგი მოღალატეა, რომელსაც გრანტის გემის დაღუპვა არ უნახავს, ვინაიდან მანამდე მიტოვებული იქნა ავსტრალიაში - მას შემდეგ, რაც წარუმატებლად სცადა გემის მითვისება, მომავალში მეკობრეობის მიზნით. იგი ცდილობს დუნკანის დაუფლებას, მაგრამ კვლავ წარუმატებლად. გლენარვანები, გრანტის შვილები, პაგანელი და რამდენიმე მეზღვაური რჩებიან ავსტრალიაში და დარწმუნებულები არიან, რომ დუნკანი სამუდამოდ დაკარგეს. ამიტომ ისინი მიემართებიან ოკლენდში (ახალი ზელანდია), საიდანაც ევროპაში დაბრუნებას აპირებენ. მას შემდეგ, რაც მათი გემი განიცდის კატასტროფას ოკლენდის სამხრეთით, მოგზაურებს იჭერენ მაორის ტომის ადამიანები. ისინი მაინც გარბიან და პირველივე გემზე ადიან. მათთვის მოულოდნელად, ეს ’დუნკანი’ აღმოჩნდება.

აირტონი, რომელიც ახლა უკვე გემის ახალ მფლობელთა მონობაში იმყოფება, სთავაზობს მოგზაურებს ინფორმაციას გრანტზე. სანაცვლოდ იგი ითხოვს მის რომელიმე კუნძულზე დატოვებას. დუნკანი ტაბორის კუნძულისაკენ მიემართება, რომელიც კაპიტან გრანტის თავშესაფარი აღმოჩნდება. აირტონი სწორედ აქ რჩება.

ადაპტაციები
1877 - ("კაპიტან გრანტის ძმისშვილები") - ესპანური ოპერეტა.

1936 - (კაპიტან გრანტის შვილები), სსრკ, რეჟ: ვლადიმირ ვაინშტოკი. (იხ.

1962 - გარიყულების ძიებაში, აშშ, რეჟ.: რობერტ სტივენსონი (იხ.

1985 - ("კაპიტან გრანტის ძიებაში"), ბულგარეთი - სსრკ, ტელესერიალი (იხ.

რესურსები

177 ილუსტრაცია, ედუარდ რიუ (1865–66)
ყინულის კაცი

ყინულის კაცი (რობერტ "ბობი" ლუის დრეიკი) — -ის გამოგონილი სუპერგმირი, იქს-ადამიანების წევრი. შექმნილია მწერალი სტენ ლისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯეკ კირბის მიერ. პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში შემზარავი იქს-ადამიანები (ნაწ. 1) #1, (1963 წლის სექტემბერი).

მუტანტი ფლობს კრიოკინეზის (სიცივისა და ყინულის მართვა) უნარს. შეუძლია გაყინოს ყველაფერი მის გარშემო, ასევე შეუძლია გარდაქმნას მისი სხეული ყინულად. თუმცა იგი ომეგა-დონის მუტანტია, დრეიკს ჯერ კიდევ არ გამოუვლენია სრულად მისი პოტენციალი, თუმცაღა წლების მანძილზე შრომობს შესაძლებლობების გასაუმჯობესებლად. იქს-ადამიანების ერთ-ერთი ცენტრალურ ფიგურა, ყინულის კაცი ხშირად მონაწილეობს იქს-ადამიანების (და ადამიანი ობობას)-მსგავს კომიქსებში, ვიდეო თამაშებში, ანიმაციურ სერიებსა და სრულმეტრაჟიან ფილმებში, სადაც მუტანტს მსახიობი შონ ეშმორი ანსახიერებს.
ლევან აბაშიძე (მსახიობი)

ლევან აბაშიძე (დ. 22 მაისი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 7 სექტემბერი, 1992, სოხუმი) — ქართველი მსახიობი.

ბიოგრაფია
აღიზარდა მეცნიერ მუშაკთა ოჯახში. 1980 წელს თბილისის პირველი საშუალო სკოლის დამთავრებისთანავე სწავლა განაგრძო შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში, სამსახიობო ფაკულტეტზე. იგი ჯერ კიდევ მეორე კურსის სტუდენტი იყო, როდესაც მას მიანდეს თბილისის კინომსახიობთა თეატრის სპექტაკლებში მონაწილეობა. მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისგან განსახიერებული მთავარი გმირის როლი თორნტონ უაილდერის პიესაში „ჩვენი პატარა ქალაქი“.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი. მუშაობდა თბილისის კინომსახიობთა სტუდიაში.

ლევან აბაშიძის კინოდებიუტი შედგა ლანა ღოღობერიძის ფილმში „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“, სადაც 14 წლისამ მთავარი გმირის ვაჟიშვილის როლი შეასრულა. ხოლო მთავარი როლი ეკრანზე შეასრულა 1984 წელს გიორგი შენგელაიას ფილმში „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“, რომელმაც ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე ერთ-ერთი მთავარი პრიზი — „ვერცხლის დათვი“ დაიმსახურა. მას შემდეგ ახალგაზრდა მსახიობმა ორ ათეულამდე კინოფილმში მიიღო მონაწილეობა და არაერთი საინტერესო მხატვრული სახე შექმნა. მათ შორის აღსანიშნავია ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილის „საფეხური“ (1975), ტატო კოტეტიშვილის „ანემია“ (1988 წელს კიევის საერთაშორისო კინო-ფესტივალზე ლევან აბაშიძე საუკეთესო სამსახიობო ნამუშევრისათვის დაჯილდოვდა მთავარი პრიზით) და „ქალაქის ცხოვრება“ (1990), ლანა ღოღობერიძის „ორომტრიალი“ (1986), გუგული მგელაძის „ფესვები“ (1987), მიხეილ კალატოზიშვილის „სკაპენის ოინები“ (1985), ალექსანდრე კაიდანოვსკის „სტუმარი“ (ლენფილმი, 1987) და სხვა.

დაიღუპა ქართულ-აფხაზური შეიარაღებული კონფლიქტის (1992–1993) დროს, ზემო ეშერასთან. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

შთამომავლობით ლევანი, ერეკლე -ის პირდაპირი შთამომავალი იყო – თეკლე ბატონიშვილის შტოდან.

ფილმოგრაფია
1978: „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (სანდრო) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე
1982: „ყველა კომეტა როდი ქრება“ (თეიმურაზი, ალექსანდრეს ვაჟი) რეჟ. დევი აბაშიძე
1984: „სკაპენის ოინები“ (ნიკუშა ჩაჩანიძე, ახალგაზრდა კომპოზიტორი — მთავარი როლი) რეჟისორები გიორგი კალატოზიშვილი, მიხეილ კალატოზიშვილი
1984: „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“ (ნიკუშა ჩაჩანიძე, ახალგაზრდა კომპოზიტორი — მთავარი როლი) რეჟ. გიორგი შენგელაია
1986: „დღიურის ჩანაწერი“ რეჟ. ლევან ერისთავი
1986: „საფეხური“ (მიტო) რეჟ. ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი
1986: „წრებრუნვა» (ეპიზოდში)
1986: „ორომტრიალი“ (ბადრი) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე
1987: „სტუმარი“ (ახალგაზრდა კაცი)
1987: „ფესვები“ (შვილიშვილი) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
1987: „ანემია“ (ნიკა — მთავარი როლი) რეჟ. ვახტანგ კოტეტიშვილი
1990: „საბედისწერო გასროლა“ რეჟ. ოთარ კობერიძე
1990: „ზვარაკი“ რეჟ. გენო ჩირაძე
1993: „ბედიანი“ რეჟ. გიორგი ლევაშოვ-თუმანიშვილი
1993: „არა, მეგობარო“ რეჟ. გიო მგელაძე
1993: „ბრავო, ჯორდანო ბრუნო!“ (მთავარი როლი) რეჟ. ილია ჩაჩანიძე
1997: „იასამანი!“ რეჟ. ილია ჩაჩანიძე
ნაზარი (ლეჟავა)

მიტროპოლიტი ნაზარი, ერისკაცობაში იოსებ ანდრიას ძე ლეჟავა (დ. 1872 — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მიტროპოლიტი. დახვრიტეს ბოლშევიკური რეპრესიების დროს. შერაცხულია წმინდანად.

ბიოგრაფია
ნაზარი (იოსებ ლეჟავა) დაიბადა იმერეთის სოფელ ჯიხაიშში. დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და თბილისის სასულიერო სემინარია. იგი ჯერ დიაკვნად, 1893 წელს კი, მღვდლად ეკურთხა. 1901-05 წლებში სწავლობდა კიევის სასულიერო სემინარიაში. ოჯახის წევრების ტრაგიკული გარდაცვალების შემდეგ, 1904 წელს, ბერად აღიკვეცა. ერთი პერიოდი მოღვაწეობდა რუსეთის სხვადასხვა მონასტრებში, 1911 წელს კი იოანე ნათლისმცემლის უდაბნოს წინამძღვარი გახდა. მონაწილეობდა 1917 წელს საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენაში. 1918 წელს, ეპისკოპოსის ხარისხით, დადგინდა ქუთათელ მიტროპოლიტად. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს მის დაქვემდებარებაში მყოფი ბერების მიერ გელათის მონასტრის განძის გაყიდვის ფაქტის შემდეგ, ეკლესიებიდან ეროვნული საგანძურის გატანის გამო კონფლიქტში იყო ჩართული ხელისუფლების წარმომადგენლებთან.

1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, ნოე ჟორდანიასა და ექვთიმე თაყაიშვილის მოწოდებების მიუხედავად, პატრიარქმა ლეონიდემ უარი განაცხადა თბილისის სიონისა და მცხეთის სცეტიცხოვლის საგანძურის ემიგრაციაში წაღებაზე. საგანძურის დასავლეთ საქართველოში დამარხვა მიტროპოლიტ ნაზარს დაევალა. ნაზარმა განძეულობა ქუთაისში გახიზნა და დამარხა ბაგრატის ტაძრის ძირში მდებარე სამიტროპოლიტო რეზიდენციის ეზოში. ბოლშევიკებმა განძს ერთ-ერთი სასულიერო პირის მითითებით მიაგნეს, ნაზარი დააპატიმრეს და 1924 წლის მარტში მიუსაჯა პატიმრობა და პირადი ქონების კონფისკაცია. 1924 წლის აპრილში ამინისტიის საფუძველზე გათავისუფლებული ნაზარი სამწყსოს დაუბრუნდა, მაგრამ იგი კვლავ დააპატიმრეს 1924 წლის 2 აგვისტოს. რამდენიმე კვირიანი დაკითხვისა და პატიმრობის შემდეგ, მიტროპოლიტი ნაზარი და მისი თანმხლები სასულიერო პირები (დეკანოზი გერმანე ჯაჯანიძე, დეკანოზი იეროთეოზ ნიკოლაძე, მღვდელი სიმონ მჭედლიძე და დიაკონი ბესარიონ კუხიანიძე) ქუთაისის მახლობლად, საფიჩხიას ტყეში დახვრიტეს იმავე წლის 1 სექტემბერს. 1995 წელს საქართველოს საეკლესიო კრებამ მოახდინა მიტრ. ნაზარისა და მასთან ერთად მოკლულ სასულიერო პირთა კანონიზირება, ხსენება დაწესდა ახალი სტილით 27 აგვისტოს.
ტიუილრის სასახლე

ტიუილრი — ფრანგი მეფეების სასახლე პარიზის ცენტრში, რომელიც ლუვრთან ერთიან კომპლექსს ქმნიდა (მათ აგრეთვე დაემატა ტუილერის თეატრი). ლუდოვიკო -ის მმართველოვიდან დაწყებული იგი ყველა შემდგომი ფრანგი მონარქის რეზიდენციად იქცა. დაიწვა პარიზის კომუნის პერიოდში, 48 საათში და მას შემდეგ არ აღდგენილა.

სასახლის მშენებლობა დაიწყო 1564 წელს, ეკატერინე მედიჩის სურვილით. სასახლეს გააჩნდა უზარმაზარი ფასადი. მომავალში მას რეზიდენციად იყენებდნენ ჰენრი , ლუი , ლუი , აგრეთვე ლუი , შემდეგ ნაპოლეონ და ნაპოლეონ , 1871 წლის მაისში შენობის ხანძრის შედეგად განადგურებამდე.

1882 წელს საფრანგეთის ეროვნულმა ასამბლეამ კენჭი უყარა შენობის დარჩენილი ნაწილის საბოლოოდ დანგრევას. მცირე ნაწილები დაცულია ლუვრში და სხვა მუზეუმებში თუ უნივერსიტეტებში.
ღირსების ორდენი (საქართველო)

„ღირსების ორდენი“ — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან მოქალაქენი დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს მშენებლობაში — მმართველობის, თავდაცვის, კანონიერების და მართლწესრიგის განმტკიცების, სახალხო მეურნეობის, ჯანმრთელობის დაცვის, მეცნიერების, განათლების, კულტურის, ლიტერატურის, ხელოვნების დარგებში შეტანილი განსაკუთრებული პიროვნული წვლილისათვის, სპორტული მიღწევებისათვის, გმირობისა და თავდადებისათვის. დამტკიცებულია 1992 წლის 24 დეკემბრის პარლამენტის დადგენილებით.
დავით გუგუნავა

დავით (დათა) სიმონის ძე გუგუნავა (დ. 1815 — გ. 1885) — თავადი, ქართველი მომღერალი, ლოტბარი, რუსეთის არმიის პრაპორშჩიკი.

მონაწილეობდა გურიის 1841 წლის აჯანყებაში, თუმცა შემდეგ მთავრობას შეურიგდა. არჩეული იყო ოზურგეთის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლად (დაახლ. 1871). რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წწ. ომის დროს წარმატებით მეთაურობდა გურიის დრუჟინას.

დათა გუგუნავა, გარდა სამხედრო მოღვაწეობისა, იყო ხალხური სიმღერების შემსრულებელი. მისი მოწაფე იყო სამუელ ჩავლეიშვილი. მისი ვაჟი, სიმონი, იყო ცნობილი პოეტი და მთარგმნელი. არის ავტორი სიმღერისა „შავი შაშვი ჩიოდა“, რომელიც მან შვილის, ტიტიკოს, გარდაცვალების გამო დაწერა. ჩართული იყო ყმების გატაცებასა და გაყიდვაში
მაკა საგაიპოვა

მაკა უმარის ასული საგაიპოვა უმარის-ასული (ჩეჩნ. , ხალხში ცნობილი მაკა ჩეჩენკა; დ. 14 თებერვალი, 1987, გროზნო) — ჩეჩენი მომღერალი და მოცეკვავე. მაკა ჩეჩნეთის ესტრადაზე ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა და პოპულარული მომღერალია. მას ორი სოლო-ალბომი აქვს უკვე გამოშვებული. გარდა ზემოხსენებულისა, ანსამბლ „ლოვზარში“ მოღვაწეობს.

ბიოგრაფია
აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ სხვადასხვა საიტზე ვრცელდება ბუნდოვანი ვიდეორგოლი მინაწერით „როგორ კლავენ ჩეჩნები მაკას“. რგოლის შინაარსის ნამდვილობასა და მაკას დღევანდელი ბედ-იღბლის შესახებ აღარაფერია ცნობილი. ოფიციალური ინფორმაციით, მაკა საგაიპოვა მოსკოვში ცხოვრობს.

ბოლო დროს პრესაში გაჩენილი ჭორები მაკას სიკვდილის თაობაზე უარყოფილ იქნა ინტერვიუთი, რომელიც ჩეჩნეთის სილამაზის დედოფალმა რუსულ –ს მისცა.