iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აპორო (მიჩოაკანი)

აპორო ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 529 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 58.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 60.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1921 წლის 1-ელ სექტემბერს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 007.
აკილა (მიჩოაკანი)

აკილა ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 676 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 264.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 10.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1920 წლის 2 აპრილს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 008.
არიოს მუნიციპალიტეტი

არიო ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 268 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 695.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 52.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 009.
არტეაგის მუნიციპალიტეტი (მიჩოაკანი)

არტეაგა ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 332 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.7%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 434.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1894 წლის 16 სექტემბერს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 010.
ბრისენიასი

ბრისენიასი ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 681 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 67.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 172.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1950 წლის 17 აგვისტოს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 011.
ბუენავისტა (მიჩოაკანი)

ბუენავისტა ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 45 538 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 922.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 49.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1928 წლის 1-ელ იანვარს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 012.
კარაკუარო

კარაკუარო ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 176 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 918 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 10 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1856 წლის 1-ელ თებერვალსს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 013.
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მიერ გამოცემული მოკლევადიანი სახაზინო ვალდებულებები

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მიერ გამოცემული 1918 წლის მოკლევადიანი სახაზინო ვალდებულებები — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს მიერ გამოცემული მოკლევადიანი სახაზინო ვალდებულებები, სომხეთ-საქართველოს ომის მიმდინარეობისას წარმოშვობილი სამხედრო და ადმინისტრაციული ხარჯების დასაფარად.

წინარეისტორია
1918 წლის ოქტომბერში დაწყებული სომხეთის არმიისა და საქართველოს შეიარაღებული ძალების ლოკალური სამხედრო შეტაკებები 6 დეკემბრიდან ფართომასშტაბიან ომში გადაიზარდა. 1918 წლის 6 დეკემბერს სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებულმა ძალებმა თვითნებურად გადმოლახა საქართველოს სამხრეთ აღმოსავლეთ საზღვარი და დაიკავა ლორეს ტერიტორია, რასაც მოგვიანებით ბორჩალოს მაზრის სამხრეთ ნაწილის დაკავებაც მოჰყვა. ამ ქმედებას სათანადო სამხედრო პასუხი გასცა საქართველოს მთავრობამ.

სომხეთ-საქართველოს ომის პერიოდში, რომელიც 1918 წლის 6 დეკემბრიდან 31 დეკემბრამდე გაგრძელდა, საქართველოს ხელისუფლებამ არ ისარგებლა ამიერკავკასიის ბონის გამოშვებით და საკუთარი სამხედრო ხარჯების დასაფარავად
ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის ფულადი ერთეულის - ბონის ემისიის მაგივრად მოკლევადიანი სახაზინო ვალდებულებების გამოშვება დაისახა მიზნად.

1918 წლის 7 ოქტომბერს ფინანსთა სამინისტრომ მთავრობას წარუდგინა მოკლევადიანი სესხის კანონპროექტი, რომელიც მოიწონა საქართველოს პარლამენტმა.

უნდა აღინიშნოს ის ფაქტიც, რომ ეს კანონპროექტი ითვალისწინებდა ქართული ფასიანი ქაღალდების გამოშვებას პირველად; ეს იქნებოდა მეზობელი რესპუბლიკებისგან განსხვავებით საკუთარი ფულადი ნიშნების გამოშვების პირველი მცდელობა და მას, გარდა ეროვნული ფასეულობისა, ერთგვარი საცდელი დანიშნულებაც ჰქონდა. ხელისუფლება დაინახავდა, თუ როგორ შეხვდებოდა საქართველოს მოსახლეობა ეროვნულ ფასიან ქაღალდებს, მიიღებდა თუ არა მას და გავრცელდებოდა თუ არა ქვეყანაში.

ამ კანონპროექტზე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ფინანსთა მინისტრი, კონსტანტინე კანდელაკი წერდა:

1918 წლის 18 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტში გაიმართა სხდომა სახელმწიფო ხაზინის ვალდებულებათა გამოცემის შესახებ, რომლის დასკვნითი ეტაპი გაიმართა 1918 წლის 20 დეკემბერს, რა დღესაც საბოლოოდ გადაწყდა მოკლვადიანი ფასიანი ქაღალდების გამოცემა.

1918 წლის მოკლევადიანი სახაზინო ვალდებულებები
დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების გამოცემა 1918 წლის 24 დეკემბერს დაიწყო.

ჯამურად ფინანსთა სამინისტრომ გამოსცა 50 მლნ. მანეთის ღირებულების ფასიანი ქაღალდები ნომინალით: 25-მანეთიანი, 100-მანეთიანი, 500-მანეთიანი, 1000-მანეთიანი და 5000 მანეთიანი.

აღნიშნული ფასიანი ქაღალდების გამოცემა შემდეგნაირად გადანაწილდა:

5000-მანეთიანი გამოიცა 5 მლნ. მანეთის ღირებულების;
1000-მანეთიანი - 10 მლნ. მანეთის ღირებულების;
500-მანეთიანი - 10 მლნ. მანეთის ღირებულების;
100-მანეთიანი - 15 მლნ. მანეთის ღირებულების;
25-მანეთიანი - 10 მლნ. მანეთის ღირებულების.
ისლამი აჭარაში

ისლამი აჭარაში — 2014 წლის საქართველოს აღწერის მიხედვით აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობის 40% ისლამს მისდევდნენ. ისლამის გავრცელება აჭარაში დაიწყო საუკუნედან ოსმალეთის მიერ სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობის შედეგად. საუკუნეში მუსლიმანები აჭარაში წარმოადგენენ ძლიერ რელიგიურ უმცირესობას, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ აჭარის აღმოსავლეთით სასოფლო დასახლებებში.

დემოგრაფია
1986 წელს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ცხოვრობდა 300 ათასი მუსლიმანი (მიახლოებით მოსახლეობის 75%). 2002 წელს ეს მაჩვენებელი 30%-მდე შემცირდა. ბოლო ანუ 2014 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 40% თავს მუსლიმანად თვლიდა. მუსლიმანების უმრავლესობა ცხოვრობენ აღმოსავლეთ მაღალმთიან აჭარაში ქედის, შუახევის და ხულოს მუნიციპალიტეტებში.

მეჩეთები
2011 წლის მონაცემების მიხედვით აჭარაში 180-მდე საკულტო ნაგებობები იყო. აჭარაში მათ აღსანიშნავად იყენებენ ტერმინს „ჯამეს“. აჭარის მეჩეთები განაწილებულია იერარქიის მიხედვით: ცენტრალური მეჩეთი (ბათუმის მეჩეთი), რომელიც არის მუფთის და მისი გარემოცვის რეზიდენცია, ცენტრალური უბანი, ცენტრალური თემის მეჩეთები და დანარჩენი, მთაში მდებარე არამუდმივი მეჩეთები, რომლებიც გამოიყენება ძირძველი მოსახლეობის მიერ.
ალიანსი საქართველოსთვის

ალიანსი საქართველოსთვის — პოლიტიკური კოალიცია საქართველოში 2009-2010 წლებში. კოალიციის ლიდერი იყო ირაკლი ალასანია.

ისტორია
2009 წლის 16 თებერვალს სასტუმრო ქორთიარდ მარიოტში ირაკლი ალასანიამ გაეროში საქართველოს ყოფილმა ელჩმა, ირაკლი ალასანიამ პოლიტიკური გუნდი წარადგინა. მისი გუნდის წევრები იყვნენ:„ტეტის პეტროლიუმ ლიმითედის“ ხელმძღვანელი ლევან მიქელაძე, ექიმი დიმიტრი ტვილდიანი, ადვოკატი შალვა შავგულიძე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის კაბინეტის უფროსი გიორგი ჩიქოვანი, საქართველოს ყოფილი ელჩი ავსტრიასა და ეუთო-ში ვიქტორ დოლიძე, მეცნიერებათა აკადემიის მეცნიერ-თანამშრომელი ნინო გოგუაძე, იურისტი ზურაბ აბაშიძე და თურქმენეთსა და ავღანეთში საქართველოს ელჩი ალექსი პეტრიაშვილი.

2009 წლის 23 თებერვალს ირაკლი ალასანიას პოლიტიკურმა გუნდმა, ახალმა მემარჯვენეებმა და საქართველოს რესპუბლიკურმა პარტიამ კოალიცია „ალიანსი საქართველოსთვის“ შექმნეს. 2009 წლის 9 აპრილს „საქართველოს გზა“ კოალიციას შეუერთდა. „საქართველოს გზის“ ლიდერმა სალომე ზურაბიშვილმა გადაწყვეტილება 9 აპრილის მემორიალთან გამოაცხადა.

2010 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში კოალიციამ მიიღო 9.19% და მესამე ადგილზე გავიდა. თბილისში საარჩევნო ბლოკმა „ალიანსი საქართველოსთვის“ მიიღო 17.97% და თბილისის საკრებულოში შეიყვანა 5 დეპუტატი. კოალიციის ლიდერმა ირაკლი ალასანიამ თბილისის მერობის არჩევნებში მიიღო 19.05% და მეორე ადგილზე გავიდა. 2010 წლის 15 ივნისს ტელეკომპანია კავკასიის ეთერში ირაკლი ალასანიამ განაცხადა, რომ „ალიანსი საქართველოსთვის“ დაიშალა.

შედეგები არჩევნებში
ტაკიძეების ციხე

ტაკიძეების ციხე, ოთოლთის ციხე — ციხესიმაგრე შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტაკიძეებში. ციხე აგებულია - საუკუნეში. ციხე სადაზვერვო–თავდაცვითი დანიშნულების იყო. იგი მდებარეობდა გურიიდან ზემოაჭარაში გადამავალ გზაზე. ციხე აღმართულია მდინარე ჭვანისწყლისა და მისი მარჯვენა შენაკადის - ოთოლთისწყლის ხერთვისში, წინ წამოწეული მთავარანგელოზის მთის წვერზე. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ციხე-ყელსაც უწოდებს. ციხის უძველესი არქეოლოგიური ფენა ძვ.წ.აღ - საუკუნეებით თარიღდება. 1984 წელს დაიწყო ციხის არქეოლოგიური შესწავლა. აღმოჩენილია ციხის მარანი, წყლის რეზერვუარი, კერამიკული მასალა.

ციხის აღმოსავლეთით განთავსებული გალავანი შედარებით სწორხაზოვანია. იგი ნაშენებია კლდის ქანის მოსწორებულ ზედაპირზე. საკმაოდ კარგადაა დაცული კედლის ჩრდილო-აღმოსავლეთი მონაკვეთი, ხოლო უკიდურესი სამხრეთ-აღმოსავლეთი მონაკვეთი კი თითქმის საძირკვლის დონემდეა მორღვეული. კედელს სიმტკიცისათვის დატანებული აქვს მცირე გოდოლები - ნახევარწრიული ფორმის ერთგვარი კონტრფორსები. გალავნის სისქე სხვადასხვანაირია და 1,6-2 მერტრამდე მერყეობს. ციხის ეს მხარე ხეობისკენაა მიმართული. ამიტომაცაა, რომ მასში გაუჭრიათ სამი სათვალთვალო სარკმელი. შედარებით ნაკლებადაა დანგრეული ჩრდილოეთი გალავანი. ციხის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში აღამრთულია ნახევარწრისებური კოშკი. ციხის მოცემულ ნაწილს ასევე აქვს კონტრფორსები. კედლის მაქსიმალური სიმაღლე 5-7 მ-ია. გალავანს აქაც სხვადასხვა სიმაღლეზე დატანებული აქვს სათვალთვალო სარკმლები.

ციხის ციტადელიც დასავლეთი კედლის ჩრდილოეთ ნაწილშია გამართული. იგი გამოყენებული იყო სხვადასხვა სახის სამეურნეო ნაგებობების გასამართავად. შედარებით დაუცველი ჩანს დასავლეთი კედლის სამხრეთი მონაკვეთი. ამ სუსტი ადგილის გასამაგრებლად კედელთან ახლოს ამოჭრილი იყო საკმაოდ დიდი ზომის თხრილი, რომელიც წყლით ივსებოდა. ციხის შესასვლელი დასავლეთი გალავნის ცენტრალურ ნაწილშია მოთავსებული, სადაც კლდოვან რელიეფზე საფეხურებია ამოკვეთილი. ციხეს ჰქონია მეორე კოშკიც. იგი ჩართულია აღმოსავლეთი და დასავლეთი გალავნების სამხრეთი თავშეყრის ადგილას. პირველი კოშკისაგან განსხვავებით, იგი წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმისაა. ყველა კოშკი და გალავნის კედლები აგებულია ადგილობრივი ქვით. აქა-იქ გამოყენებულია დიდი ზომის კარგად გათლილი კვადრები. ქვების გარე პირი უმეტესად მოსწორებულია. ისინი დაწყობილია დუღაბის საკმაოდ სქელ ფენაზე.

ციხე ცენტრალურ ნაწილში არსებული კედლით თითქმის ორ თანაბარ ნაწილადაა გამოყოფილი. შიდა ციხის უმთავრესი ნაწილი მდებარეობს ციხის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში კლდის ტერასაზე. ციხეს ჰქონდა კიბე და მის ქვეშ მოთავსებული გვირაბი, რომელიც მდებარეობს ციხის ეზოს უკიდურესი ჩრდილოეთი მონაკვეთის შუა ნაწილში. კიბითა და გვირაბით შეიძლებოდა ციხის ციტადელზე ასვლა და იქიდან ხის კიბის გამოყენებით შიდა ციხის ტერიტორიაზე ჩასვლა. კიბეს აქვს 12 საფეხური. ციხის ეზოში აღმოჩნდა მოზრდილი მარანი.

გალერეა
ჭვანის ხიდი

ჭვანის ხიდი ვარჯანაულის ხიდი — ისტორიული ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს შუახევის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჭვანაში, ბარათაულის წყალზე, რომელიც ერთვის მდინარე ჭვანისწყალს მარცხნიდან.

ერთმალიანი თაღოვანი ხიდი გადებულია ვიწრო ხეობაზე, კლდოვან მასივებს შორის. ხიდი საკმაოდ დიდი ზომისაა. ოდნავ შეისრული, ეყრდნობა ბუნებრივ კლდის ბურჯებს. ხიდის ორივე წიბო გამოყვანილია სოლისებურად ჩალაგებული ქვებით, რომლებიც კარგად ავლენენ მრუდს. ხიდი ნაშენებია დამუშავებული კლდის ქვებით კირის დუღაბზე. ორივე ბურჯის შიდა მხარეს დატანილია ოთხკუთხა ფორმის ორ-ორი ფოსო. ხიდის ორივე ბურჯი გამაგრებულია ბეტონით. ბურჯების სიგანე 2,6-2,8 მ-ია. მისი სავალი ნაწილის სიგრძე 16 მ-ია. ხიდის სიფართე თავბანდთან 2,4 მ. თაღის სისქე 0,6 მ-ია. სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან შუა ნაწილამდე 5,7 მ-ია. ხიდის სავალი ნაწილი დაფარულია მიწით, აქა-იქ ჩანს რიყის ქვები, რომლითაც ის იყო მოკირწყლული. ამჟამად ხიდს არ აქვს დიდი დატვირთვა, რადგან მოსახლეობა უშუალოდ მის გვერდით გადებული თანამედროვე ლითონის ხიდით სარგებლობს.

ისტორიორაფიული და წყაროთმცოდნეობითი მასალები ხიდის შესახებ არ არის ცნობილი. მოსახლეობაში შემორჩენილია ზეპირსიტყვიერი გადმოცემები ხიდის შესახებ. ერთ-ერთი ვერსიით, ხიდი აგებულია 1780 წელს საუკუნის ბოლოს სელიმ-ფაშას ცოლის, ელმას სურმანიძის მზითვის ხარჯით. ხიდი აღდგენილია 1968 და 1995 წლებში.
ადატარას მთა

ადატარას მთა — აქტიური სტრატოვულკანი ფუკუსიმას პრეფექტურაში, იაპონიაში.

მდებარეობს ქალაქ ფუკუსიმას სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 15 კილომეტრში, ბანდაის მთის აღმოსავლეთით. მისი ბოლო ცნობილი ამოფრქვევა მოხდა 1996 წელს. 1900 წელს, მისი ამოფრქვევის შედეგად გოგირდის მაღაროში, რომელიც სამიტის კრატერში მდებარეობს, დაიღუპა 72 მუშა.

მთა სინამდვილეში მოიცავს მრავალ ვულკანს, რომელებიც ფართო, ტყიან მასივს ქმნიან. ადატარა ჩრდილოეთით ჩამქვრალ ვულკანს, აზუმას მთას ეკვრის. მწვერვალს მინოვა-იამა ჰქვია. იგი ადატარას ქედის უმაღლესი წერტილია, რომელიც ჩრდილო-სამხრეთით დაახლოებით 9 კმ-ზეა გადაჭიმული.
ბანდაის მთა

ბანდაის მთა — აქტიური სტრატოვულკანი ფუკუსიმას პრეფექტურაში, იაპონიაში. მდებარეობს ქალაქ ინავასიროს, ქალაქ ბანდაისა და სოფელ კიტაშიობარას ტერიტორიებზე, ტბა ინავასიროს ჩრდილოეთით, ბანდაი-ასაჰის ეროვნულ პარკში.

სახელში „ბანდაის მთა“ მოიაზრება ვულკანის მთავარი მწვერვალი „ბანდაი“ რამდენიმე სხვა მწვერვალთან ერთად, მათ შორისაა აკაჰანი (1 430 მ) და კუსიგამინი (1 636 მ), რომელიც 1888 წელს, ბანდაის მთის ამოფრქვევის შედეგად წარმოიშვა.

თავდაპირველად, ბანდაის მთას „ივაჰაში-იამა“ ეწოდებოდა, რაც იაპონურიდან ითარგმნება როგორც „ცისკენ მიმავალი კლდის კიბე“. ახლა, მას ზოგჯერ მოიხსენეიბენ როგორც „აიზუ ფუჯი“ და „აიზუ ბანდაი“. სტრატოვულკანის სამხრეთ ძირს „ომოტებანდაი“ ჰქვია, ხოლო ჩრდილოეთ ძირს „ურაბანდაი“.

იგი „იაპონიის 100 ყველაზე ცნობილი მთის“ სიაში შედის. 2007 წელს მთა შეირჩა იაპონიის ერთ-ერთ საუკეთესო გეოგრაფიულ ღირსშესანიშნაობად.
აზუმა-კოფუძის მთა

აზუმა-კოფუძის მთა — აქტიური სტრატოვულკანი იაპონიაში, ფუკუსიმას პრეფექტურაში.

მთის კრატერი ვულკანურ კონუსს წარმოადგენს და, როგორც სახელი „კოფუძი“ (იაპ. „პატარა ფუჯის მთა“) მიგვანიშნებს, მისი ფორმა მთა ფუძიამას ფორმას წააგავს. აზუმა-კოფუძი პოპულარულ ტურისტულ დანიშნულებას წარმოადგენს, მისი მომხიბლავი კრატერისა და ახლომდებარე ბუნებრივი თერმული წყლების გამო.

ვულკანის შემოგარენი მოიცავს რამდენიმე ვულკანურ ტბას, რომელთაგან ერთ-ერთია „გოშიკი-ნუმა“, „5 ფერადი ტბიდან“ ერთ-ერთი.
ბირენბერგი

ბირენბერგი — აქტიური სტრატოვულკანი ნორვეგიაში, იან-მაიენის კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილზე. იგი ერთადერთი აქტიური ვულკანია ნორვეგიაში.

ვულკანის თავზე არის დაახლოებით ერთი კილომეტრის სიგანის კრატერი, რომელიც ძირითადად ყინულითაა დაფარული. ვულკანის სიმაღლეა 2 277 მ. მისი უმაღლესი წერტილია „ჰააკონ მე-7 ტოპენი“ კრატერის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს.

ვულკანის ზედა ფერდობები ძირითადად ყინულით არის დაფარული, რამდენიმე ძირითადი მყინვარით, რომელთაგან ხუთი ზღვამდე აღწევს. მყინვარებიდან ყველაზე გრძელია ვეიპრეხტის მყინვარი, რომელიც კრატერიდან ზღვამდეა გადაჭიმული, დაახლოებით 6 კმ-ზე.

ბირენბერგი ძირითადად შედგება ბაზალტის ლავური ნაკადებისგან. ფერდობზე ნაპრალების გასწვრივ ჩამოყალიბდა მრავალი ვულკანური კონუსი.

სახელი „ბირენბერგი“ ჰოლანდიურად ნიშნავს „დათვის მთას“. იგი მომდინარეობს მე-17 საუკუნის მეთეევზეებისგან, რომლებმაც მთის კალთაზე თეთრი დათვი დაინახეს.
ბილეჯიქის მუზეუმი

ბილეჯიქის მუზეუმი — მუზეუმი ბილეჯიქში, თურქეთი.

მუზეუმი განთავსებულია უძველესი ოსმალურ შენობის ადგილას, რომელიც დაინგრა თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის დროს 1920-იან წლებში. ბილეჯიქის განთავისუფლების შემდეგ ააშენეს ახალი შენობა რომელშიც სასამართლო იყო განთავსებული. 1997 წელს გადაეცა თურქეთის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს. სარესტავრაციო სამუშაოების შემდეგ ყოფილი სასამართლო სახლი 2006 წელს გახდა ბილეჯიქის მუზეუმი. 2010 წელს იგი დამოუკიდებელ მუზეუმად იქცა.

იმის გამო რომ ამ შენობას იყენებდნენ იგი საკმაოდ დიდია და ბევრი ოთახი აქვს. ისინი გამოიყენება მუზეუმის არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული კოლექციების გამოსაფენად. ექსპონატები განლაგებულია ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით. პირველ სამ ოთახში გამოფენილია პალეოლითის, ნეოლითის, ბრინჯაოს ხანის, ელინისტური ხანის, რომის იმპერიის, ბიზანტიის იმპერიის და ოსმალეთის ხანის ნივთები. დანარჩენ ათ ოთახში წარმოდგენილია ოსმალეთის ეპოქის ეთნოლოგიური ნივთები, როგორიცაა კერამიკული და მეტალის ნივთები, იარაღი, სამზარეულოს ნივთები, ორნამენტები და ა. შ. ასევე გამოფენილია ბილეჯიქის ტერიტორიის ტანსაცმლისა და არქიტექტურის ნიმუშები.
სამკვეთლო

სამკვეთლო — ადგილი საკურთხეველში, სადაც მართლმადიდებლურ და ბერძნულ-კათოლიკურ ეკლესიებში მზადდება წმინდა ძღვენი .

სამკვეთლო მდებარეობს კანკელის უკან და შედგება პატარა მაგიდისგან, რომელზედაც მზადდება პური და ღვინო საღმრთო ლიტურგიისთვის. მაგიდაზე ხშირად იქნება მომზადებისთვის გამოყენებული ნივთები: ჭაჭელი, საჭრელი ხელსაწყოები, ქსოვილები და სხვა ნივთები. ის ყველაზე ხშირად მოთავსებულია საკურთხევლის ჩრდილოეთ მხარეს, ან ცალკე კამერაში ცენტრალური აფსიდის ჩრდილოეთ მხარეს.

სირიულ ეკლესიებში რიტუალი განსხვავებულია, რადგან სამკვეთლო და სადიაკვნე ძირითადად მართკუთხაა, ხოლო პირველი წარმოადგენს კამერას მორწმუნეების მიერ შესაწირავების შესანახად. შესაბამისად, ის ხანდახან სამხრეთის მხარეს არის მოთავსებული, ამით უფრო ხელმისაწვდომია ერისკაცებისთვის.

კოპტურ მართლმადიდებლურ ეკლესიაში მამაკაცები შედიან სამკვეთლოში წმინდა ზიარების მისაღებად (ქალები იღებენ წმინდა კარების წინ) და შესვლამდე უნდა გაიხადონ ფეხზე
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2024)

2024 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები — რიგით მე-60 საპრეზიდენტო არჩევნები აშშ-ში, რომელიც გაიმართება 2024 წლის 5 ნოემბერს. რესპუბლიკური პარტიიდან კანდიდატია ყოფილი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, ხოლო დემოკრატიული პარტიის — ვიცე-პრეზიდენტი კამალა ჰარისი. რესპუბლიკელების ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატია სენატორი ჯეი დი ვენსი, ხოლო დემოკრატების მინესოტას გუბერნატორი ტიმ უოლცი

მოქმედი პრეზიდენტი ჯო ბაიდენი აპირებდა არჩევნებში მონაწილეობას, თუმცა 2024 წლის 21 ივლისს კანდიდატობაზე უარი თქვა და მხარი ჰარისს დაუჭირა.
ოთარ თორთლაძე

ოთარ თორთლაძე (დ. 3 თებერვალი, 1924, თბილისი — გ. 9 ივნისი, 2005, იქვე)— ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორი.

განათლება
1940-იან წლებში სწავლობდა თბილისის საავიაციო ტექნიკუმში. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

პროფესიული საქმიანობა
სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში, ისტორიული-გეოგრაფიის განყოფილებაში (1957 წლიდან).

ძეგლთა დაცვის სფეროში მუშაობა დაიწყო 1965 წლიდან – სპეციალურ სამეცნიერო- სარესტავრაციო საწარმოო სახელოსნოში არქიტექტორად, მოგვიანებით მე- საპროექტო განყოფილების უფროსად.

ოთარ თორთლაძეს შესრულებული აქვს ტაძრების, ციხეებისა და სასახლეების არქიტექტურული ანაზომები: ვანის ეკლესია, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი; დავითგარეჯის ლავრა, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი; რუხის ციხე, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი; დადიანის სასახლე, ზუგდიდი; იყალთოს აკადემია, თელავის მუნიციპალიტეტი; ლომისა, ახალგორის მუნიციპალიტეტი.

მნიშვნელოვანი პროექტები
სხალთა – 1957 წ; ყვარლის ციხე – 1965 წ; ანსამბლი კვეტერა: გუმბათიანი ეკლესია და სასახლე, ახმეტის მუნიციპალიტეტი – 1965–1967 წწ.; ყინწვისის წმ. ნიკოლოზი – 1967 წ; ვაჩნაძიანი, პალატები, ეკლესია – 1967 წ; მოღნისის ეკლესია თბილისში; ბაიხოს სამების ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტი (თ. აბრამიშვილთან ერთად); ალავერდი (ტაძრის გადახურვა ლორფინით, კომპლექსის სხვა ნაგებობები); დარეჯანის სასახლე რ. ცინცაძესთან ერთად; ერელაანთ საყდარი, ახმეტის მუნიციპალიტეტი – 1967–1969 წწ; ოზაანის ეკლესია, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი – 1971 წ; რგანის წმ. გიორგის ეკლესია, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი – 1971; თელავი, ბატონის ციხე, შესასვლელი – 1971 წ; ანსამბლი „კოხტა ღვთისმშობელი“ თელავის მუნიციპალიტეტი; ტაშბაში, თრიალეთის ახალქალაქი, წალკის მუნიციპალიტეტი; ნაფარეულის კოშკი, თელავის მუნიციპალიტეტი, თელავი, ბატონის ციხე (სასახლე, ანაზომი) – 1974–1976 წწ; დავით კლდიაშვილის სახლ-მუზეუმი, თერჯოლის მუნიციპალიტეტი – 1979 წ; ახალგორი, ძველი ციხე – 1980 წ., კოშკები – 1978 წ; თელავი, ძველი გალავანი, ქუმის წმ. გიორგი (ანაზომები და პროექტი) – 1985–1986 წწ. და სხვა.
საქართველოს ევანგელურ-პროტესტანტული ეკლესია

საქართველოს ევანგელურ-პროტესტანტული ეკლესია, სეპე — პროტესტანტული ეკლესია საქართველოში. სეპე არის დამოუკიდებელი, არადენომინაციური ეკლესია, რომელიც უმაღლეს ავტორიტეტად მიიჩნევს ბიბლიას. ის რადიკალურად არ განსხვავდება სხვა პროტესტანტული ეკლესიებისგან. აღიარებს იმ გადაწყვეტილებებს, რასაც სხვა პროტესტანტული ეკლესიები აღიარებენ. ეკლესია აღიარებს სულიწმინდით ნათლობის შესაძლებლობას. ეკლესია დასაბამს იღებს 1990-იანი წლებიდან, როდესაც საქართველოში ლატვიის ქალაქ ელგავიდან ჩავიდა პასტორი გიორგი ჩიტიძე. ეკლესიის სულიერი ცენტრი არის ქალაქ გორში. ეკლესია მოქმედებს კიდევ ოთხ ქალაქში: რუსთავში, თბილისში, ხაშურსა და ქარელში.

მოძღვრება
ეკლესიის მოძღვრების მიხედვით ადამიანი ქრისტიანი უნდა იყოს როგორც რწმენით, ასევე გარეგნულად. გორში ეკლესიას შექმნილი აქვს სასწავლო ცენტრი. ეკლესიის იერარქია შედგება პასტორების, თანახუცესების და დიაკვნებისგან. ეკლესიაში ყველა საკითხს წყვეტს პასტორთა სულიერო საბჭო. მრევლი იყოფა ოთხ ჯგუფად: ბავშვები 2-დან 13 წლამდე, ახალგაზრდები 13-დან 30 წლამდე, ადმინისტრაცია და „ოქროს მსახურება“ — 50 წელს გადაცილებული მოსახლეობა. ბავშვებისთვის და ახალგაზრდებისთვის მოქმედებს საკვირაო სკოლა. სეპე ახალგაზრდებს მოუწოდებს სამხედრო სამსახურის გავლისკენ. სეპე შობას აღნიშნავს ორჯერ, 25 დეკემბერსა და 7 იანვარს, ხოლო აღდგომას აღნიშნავს იმავე დღეს, როდესაც მართლმადიდებლები.
ბრილსე-მერი

ბრილსე-მერი — ტბა ნიდერლანდებში, სამხრეთ ჰოლანდიის პროვინციაში, ვოორნისა და როზენბურგის კუნძულებს შორის.

სახელწოდება მომდინარეობს მის სანაპიროზე მდებარე ქალაქიდან, დენ ბრილიდან. ბრილსე-მერი ადრე ტბა მაასის განშტოებას წარმოადგენდა და ბრილსე-მაასის სახელით იყო ცნობილი.

გვიან საუკუნეში, როდესაც ბრილსე-მაასი გაივსო, ნიეივე-ვატერვეგის არხი დაარსდა (1872 წ) და ტბა ჰეტ-კხეირი კაშხლით გამოეყო ბრილსე-მაასს, რის შედეგადაც, ბრილსე-მაასი ორივე მხრიდან დაიხურა და ბრილსე-მერი გახდა.
ლეკსტერმერი

ლეკსტერმერი — ტბა ნიდერლანდებში. იგი დრენთეს პროვინციის უდიდესი ტბაა. 2000 წელს ლეკსტერმერი და მისი შემოგარენი რამსარის კონვენციით საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან ტერიტორიად გამოცხადდა.

გეოგრაფია
ლეკსტერმერი მდებარეობს ნორდენველდის მუნიციპალიტეტში დრენთესა და გრონინგენის პროვინციების საზღვართან. 1990 წლის მუნიციპალურ რეორგანიზებამდე, პროვინციის საზღვარი ტბის ჩრდილოეთით გადიოდა. ტბის სახელწოდება მომდინარეობს ადგილობრივი სოფლის, ლეკის სახელწოდებიდან, თარგმანში კი „ლეკსტერმერი“ ნიშნავს „ლეკის ტბას“.

ტბის დასავლეთ მხარის ფსკერი ძირითადად ტორფითაა დაფარული, ამიტომ იგი განსაკუთრებულად პოპულარულია რეკრეაციისთვის. ტბის აღმოსავლეთ ნახევარს უფრო მყარი, ქვიშის ფსკერი აქვს, ამიტომ იგი სერფინგისთვისაა შესაფერისი. ლეკსტერმერის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი „რიტბურის“ სახელითაცაა ცნობილი. ტბის ფართობი 335 ჰექტარს აღწევს, მისი სიღრმე კი 1-1,5 მეტრია.

ტბაში ჩაედინება მდინარეები: ლეკსტერჰოფდიპი, ლეიტინგერუოლდერპოლდერი, როდერვარტი და როდერუოდერ-მატსლოტი.
რიდის ტბები

რიდის ტბები — ორი ალპური ტბა ალასკაში, ტალკიტნის მთებში. გამოირჩევიან უნიკალური ფირუზისფერი შეფერილობითა და ულამაზესი პეისაჟებით. ზედა ტბა ზღვის დონიდან 1 289 მ-ზე მდებარეობს. ახლომდებარე სალაშქრო ბილიკი მათი სახელობისაა.

მუდმივად დაბალი ტემპერატურისა და გზის არარსებობის გამო ტბების სარეკრეაციოდ გამოყენება ფაქტობრივად შეუძლებელია. თუმცა, ისინი დიდი პოპულარობით სარგებლობენ ფოტოგრაფებსა და მოლაშქრეებს შორის.
კასტნერის მთა

კასტნერის მთა — 1687 მ სიმაღლის მყინვარული მწვერვალი ალასკაში, აშშ-ში.

მდებარეობს ქალაქ ვალდეზის დასავლეთით 71 კილომეტრში, ჩუგაჩის მთებში, რენისა და დარტმუთის მყინვარებთან. მიუხედეავად მისი მოკრძალებული სიმაღლისა, მყინვარს გააჩნია მნიშვნელოვანი და გამორჩეული რელიეფი. მთის რელიეფზე გავლენა მოახდინა უნაკვიკის შესასვლელთან და კოლეჯ ფიორდთან არსებულმა მოქცევამ.

მთას სახელი ჯოზეფ კომპტონ კასტნერის (1869–1946) პატივსაცემად დაერქვა, რომელიც 1898 წელს კაპიტან ედვინ გლენთან ერთად ამ ტერიტორიას შეისწავლიდა. სახელწოდება თავდაპირველად ლოურენს მარტინმა გამოიყენა 1910 წელს, შემდეგ კი იგი ოფიციალურად მიიღო შეერთებული შტატების გეოლოგიურმა სამსახურმა.

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის თანახმად, კასტნერის მთა მდებარეობს სუბარქტიკულ სარტყელში, ე.ი. მისი კლიმატი ხასიათდება ხანგრძლივი, ცივი და თოვლიანი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით. ჩუგაჩის მთების კლიმატს ალასკის ყურე განსაზღვრავს: ალასკის ყურიდან აორთქლებული წყალი ჩუგაჩის მთებამდე აღწევს და დიდი რაოდენობით ნალექს იწვევს.