iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კენზო (მოდის სახლი)

კენზო — ტანსაცმელების, ფეხსაცმელების, პარფიუმერიის და სხვა „ლუქსის“ კატეგორიის პროდუქციის ფრანგული ბრენდი.

მოდის სახლი დააარსა იაპონელმა დიზაინერმა კენზო ტაკადამ 1970 წელს სახელწოდებით „ “, 1980 წელს ბრენდმა მიიღო დამაარსებლის სახელი — „კენზო“.

იაპონიაში დაბადებული კენზო ტაკადა პარიზში გადავიდა 1964 წელს, მოდის სამყაროში კარიერის დასაწყებად. იგი იაპონურ შტრიხებს ოსტატურად უხამებდა ევროპული მაღალი მოდის კანონებს. ჯუნგლების თემატიკა მისი შთაგონების წყარო იყო და ხშირად იყენებდა.
თავდაპირველად კენზოს შემუშავებული დიზაინით გამოდიოდა ქალის ტანსაცმელი, რომელიც ხელით მზადდებოდა. 1983 წლიდან კინზომ დაიწყო ჯერ მამაკაცის, შემდეგ საბავშვო ტანსაცმლის გამოშვება. მის ცნობილ მაისურს ვეფხვით და ბრენდის სხვა ნაწარმს ატარებდნენ მსოფლიოში ცნობილი მომღერლები და მსახიობები: ბიონსე, რიანა, სპაიკ ჯოუნზი, სელენა გომესი, ზოუი დეშანელი, ლორდი და სხვ.
1987 წელს კენზომ დაიწყო პროდუქციის გამოშვება ინტერიერის დეკორისთვის.

1993 წელს „კენზო“ შეისყიდა „ლუის ვიტონმა“ და წარმოადგენს მის შვილობილ კომპანიას.

თანამშრომლობა
2016 წელს „კენზომ“ გამოაცხადა თანამშრომლობა &-თან. მათი ერთობლივი კოლექცია გამოვიდა 2016 წლის 3 ნოემბერს. მოდის სახლი თანამშრომლობს ასევე პოლონურ ბრენდ -თან, რომელიც აწარმოებს პროდუქციას მაკიაჟისთვის და ითვლება ერთ-ერთ წარმატებულ კომპანიად თავის სფეროში.

2018 წლის 21 მარტს „კენზომ“ ბრიტნი სპირსი თავისი ახალი კამპანიის „ . 2“-ს სახედ გამოაცხადა.

ბრენდის დიზაინერები
კენზო ტაკადა — 1970-2000 წწ.
ჟილ როზიერი — 2000-2004 წწ.
ანტონიო მარასი — 2004-2011 წწ.
უმბერტო ლეონი და კეროლ ლიმი — 2012-2019 წწ.
ფილიპე ოლივერა ბაპტისტა — 2019-2021 წწ.
ნიგო — 2021 წლიდან
ირაკლი ჩხიკვიშვილი

ირაკლი ჩხიკვიშვილი (დ. 1920, ჩოხატაური — გ. 1986) — ქართველი მეცნიერი, ჟურნალისტი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1950). საქართველოს სსრ დამსახურებული ჟურნალისტი (1959).

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი, ხოლო 1946 წელს მოსკოვის უმაღლესი პარტიული სკოლა.

1949-1953 წლებში არჩეული იყო საქართველოს კპ აჭარის საოლქო კომიტეტის მდივნად. 1953-1964 წლებში მუშაობდა გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ რედაქტორად, შემდეგ გადავიდა მოსკოვში, სადაც 1964-1974 წლებში სკკპ ცკ-ის აპარატში ეკავა მთელი რიგი საპასუხისმგებლო თანამდებობები. 1974-1984 წლებში — სსრკ გამომცემლობების, პოლიგრაფიისა და წიგნის ვაჭრობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. იყო საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის პირველი თავმჯდომარე, სსრკ ჟურნალისტთა კავშირის გამგეობის მდივანი. ეწეოდა საზოგადოებრივ მოღვაწეობას. იყო სსრკ-ესპანეთის, სსრკ-დანიის მეგობრობის საზოგადოებათა ვიცე-პრეზიდენტი; მსოფლიო ლიტერატურის 200-ტომიანი ბიბლიოთეკის გამოცემაში მონაწილეობისათვის მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია (1978).
საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭო

საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭო — საქართველოს სსრ-ის მეათე მოწვევის უმაღლესი წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო 1980-1985 წლებში.

სესიები
 სესია
პრეზიდიუმის ბრძანებულებები
1984 წლის 29 დეკემბერს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით ბელა ზაქარიას ასული მაყაშვილი დაინიშნა საქართველოს სსრ-ის მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურების მინისტრად, ხოლო თენგიზ პავლეს ძე გელეიშვილი — საქართველოს სსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მნისტრად.
ნოდარ თოდუა

ნოდარ შოთას ძე თოდუა (დ. 1931, სოფ. ნოჯიხევი, ხობის რაიონი, საქართველოს სსრ — გ. 3 იანვარი, 1985, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — აფხაზეთის ასსრ-ის სახელმწიფო მოხელე. სკკპ წევრი (1959), აფხაზეთის ასსრ-ის გნათლების მინისტრის მოადგილე.

ბიოგრაფია
ნოდარ შოთას ძე თოდუა დაიბადა 1931 წელს ხობის რაიონის სოფელ ნოჯიხევში, მოსამსახურის ოჯახში. 1955 წელს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ოჩამჩირის რაიონის №2 საშუალო სკოლაში ფიზიკის მასწავლებლად.

1956 წელს ნ. თოდუა დაინიშნა ოჩამჩირის რაიონის განათლების განყოფილების სასკოლო ინსპექტორად, ხოლო 1958 წელს არჩეულ იქნა საქართველოს ალკკ ოჩამჩირის რაიონული კომიტეტის მეორე მდივნად.

1960 წლიდან მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ-ის მასწავლებელთა დახელოვნების ინსტიტუტის ფიზიკის კაბინეტის გამგედ, ასევე სოხუმის მე-7 და მე-16 საშუალო სკოლების დირექტორად.

1978 წელს ნ. თოდუა დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ-ის განათლების მინისტრის მოადგილედ, სადაც მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე.

1982 წელს მიენიჭა „აფხაზეთის ასსრ-ის სკოლის დამსახურებული მასწავლებლის“ წოდება, იყო სსრკ განათლების წარჩინებული, დაჯილდოებული იყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

ნოდარ თოდუა გარდაიცვალა 1985 წლის 3 იანვარს.
ორანგუტანი

ორანგუტანი (; მალაიური -, სიტყვასიტყვით — ტყის კაცი) — ძუძუმწოვართა გვარი ადამიანის მსგავსი მაიმუნების ოჯახისა; მისი აზიური განშტოების (ქეოჯახი ) ერთადერთი თანამედროვე ტაქსონი. ცნობილია 3 სახეობა: კალიმანტანური (ბორნეოს) ორანგუტანი (. ), სუმატრული ორანგუტანი (. ) და ტაპანულის ორანგუტანი (. ). გავრცელებული არიან მალაის არქიპელაგის (ინდონეზია) კუნძულებზე — კალიმანტანსა და სუმატრაზე.

აღწერა
სხეულის სიგრძე 1,2–1,5 (იშვიათად 1,8-მდე) მეტრია. მასა დედლისა — 30–50, მამლისა — 50–90 კგ (ტყვეობაში 140 კგ-მდე და მეტი). დღეს მცხოვრები მეხეური ცხოველებიდან ყველაზე დიდებია. წინა კიდურები მიწაზე მცხოვრებ სხვა ადამიანის მსგავს მაიმუნებზე გრძელი აქვთ (ჩამოშვებულ მდგომარეობაში კოჭამდეა), უკანები მოკლეა; განირჩევიან აგრეთვე მოწითალო-ყავისფერი შეფერილობის ბეწვით. თმის საფარი თხელია, თავსა და მხრებზე გრძელი თმებით წარმოქმნილი ფაფარია. ზრდასრულ მამლებს ულვაშები და წვერი აქვთ.

გავრცელება
პლეისტოცენში ორანგუტანების გავრცელების არეალი სამხრეთ და ცენტრალურ ჩინეთამდე აღწევდა. დღეს მხოლოდ კალიმანტანსა და სუმატრაზე არიან წარმოდგენილი. ცხოვრობენ წვიმიან ტროპიკულ ტყეებში (მთებში ადიან ზღვის დონიდან 1500 მეტრამდე). მეხეური ცხოველებია. აქტიურობის პიკი დილისა და საღამოს საათებშია; შუადღისით ისვენებენ. ღამით ტოტებითა და ფოთლებით აშენებენ დიდ ბუდეს, რომელსაც, როგორც წესი, ერთხელ იყენებენ. ზოგჯერ დღისით დასვენებისთვისაც აშენებენ ზომის ბუდეებს. ძირითადად გადაადგილდებიან ხეებზე ცოცვით და ტოტიდან ტოტზე ხელების დახმარებით გადახტომით (ბრაქიაციით). მიწაზე იშვიათად მოძრაობენ (უმთავრესად ერთი ხიდან მეორემდე მისასვლელად), რა დროსაც ოთხივე კიდურ იყენებენ. დღის განმავლობაში 1 კმ მანძილს ფარავენ. ნაშიერებიანი დედლების ჯგუფი იკავებს დაახლოებით 0,65 კმ² ფართობის მონაკვეთს. ზრდასრული მამლები, როგორც წესი, მარტოულად ცხოვრობენ, 2–6 კმ² ტერიტორიაზე, რომელიც რამდენიმე ზრდასრული დედლის ტერიტორიასაც მოიცავს. უმთავრეს საფრთხეს წარმოადგენს ტყეების გაჩეხვა, რაც მათი საცხოვრებელი ბუნებრივი გარემოს განადგურებას იწვევს.
ორნაწილიანი ფორმა

ორნაწილიანი ფორმა მუსიკაში — სხვადასხვა თემატურ მასალაზე აგებული ორი პერიოდისაგან შემდგარი ფორმა. ორნაწილიანი ფორმის უმარტივესი სახეობა წარმოადგენს 2 განმეორებითი წყობის პერიოდის დაპირისპირებას. მეორე პერიოდი, რომელიც თემატური მასალით პირველის კონტრასტულია, შესაძლოა ავითარებდეს პირველ პერიოდში მოცემულ აზრს, ავსებდეს ან აჯამებდეს მას. ხშირად მეორე პერიოდის მეორე წინადადება შინაარსით პირველი პერიოდის ორივე წინადადების მსგავსია, და ქმნის რეპრიზას, ამ შემთხვევაში ორნაწილიანი ფორმის მესამე კონტრასტული წინადადება (ე. ი. მეორე პერიოდის პირველი წინადადება) წარმოადგენს მის შუა ნაწილს. ორნაწილიანი ფორმის ასეთი რეპრიზული სახესხვაობა არ უნდა იქნეს არეული 3 ნაწილიან ფორმაში იმდენად, რამდენადაც ორნაწილიანი ფორმის შუა ნაწილი და რეპრიზა წარმოადგენენ ერთ მთლიან პერიოდს, რომელიც პირველს უპირისპირდება.
პერიოდი (მუსიკა)

პერიოდი — მუსიკალური ნაგებობა, რომელშიც გადმოცემულია მეტნაკლებად დასრულებული მუსიკალური აზრი. პერიოდი ჩვეულებრივ შედგება 2 წინადადებისაგან (4- ან 8-ტაქტიანი), რომლებიც იყოფიან ფრაზებად. განარჩევენ განმეორებადი და არაგანმეორებადი აგებულების პერიოდს; პერიოდი შეიძლება იყოს არასიმეტრიული, გაფართოებული მე-2 წინადადებით; გვხვდება აგრეთვე 3-წინადადებიანი პერიოდი. პერიოდი შეიძლება იყოს ერთტონალური და მოდულირებული (იხ. ტონალობა); პერიოდი შეიძლება წარმოადგენდეს როგორც მუსიკალურ ნაწარმოების მონაკვეთს, ისე ჰომოფონიური მუსიკის დამოუკიდებელ უმარტივეს ფორმას.
სანდრა მაგნუსი

სანდრა ჰოლ მაგნუსი (, დ.30 ოქტომბერი, 1964, ბელვილი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი ინჟინერი, ყოფილი -ს ასტრონავტი.

ბიოგრაფია
სანდრა ჰოლ მაგნუსი დაიბადა 1964 წლის 30 ოქტომბერს, ილინოისის შტატის ქალაქ ბელვილში.

1986 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფიზიკაში და 1990-ში გახდა ელექტროტექნიკის მაგისტრი მისურისის უნივერსიტეტში. 1996 წელს გახდა ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის დოქტორი.

2006 წელს ის -ს წყალქვეშა მისიაში მონაწილეობდა. იყო პროგრამა ატლანტის -135-ის მონაწილე.

2012 წელს დატოვა და გადავიდა ამერიკის აერონავტიკისა და ასტრონავტიკის ინსტიტუტში, აღმასრულებელ დირექტორად.
კილონოვა

კილონოვა — გარდამავალი ასტრონომიული მოვლენა, რომელიც კომპაქტურ ორმაგ (ბინარულ) სისტემაში მაშინ ხდება, როდესაც ორი ნეიტრონული ვარსკვლავი ან ნეიტრონული ვარსკვლავი და შავი ხვრელი ერთმანეთს ერწყმის. მიჩნეულია, რომ კილონოვები გამოყოფს გამა-გამოსხივების მოკლე ჭავლებს და ძლიერ ელექტრომაგნიტურ რადიაციას, რისი მიზეზიც იმ მძიმე -პროცესული ატომბირთვების ბირთვების რადიოაქტიური დაშლაა, რომლებიც შერწყმის პროცესში წმინდად იზოტროპიულად წარმოიქმნება და ამოიტყორცნება.

ისტორია
ტერმინი „კილონოვა“ 2010 წელს შემოიღეს პიკური სიკაშკაშის აღსაწერად,

პირველი კილონოვა გამა-გამოსხივების მოკლე ჭავლების სახით აღმოაჩინეს და 130603 უწოდეს; ის კოსმოსურმა ობსერვატორია -მა და /-მა დააფიქსირა, აფეთქებიდან მე-9 და 30-ე დღეს კი მას ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპით დააკვირდნენ.

თეორია
ორი კომპაქტური ობიექტის ერთმანეთის გარშემო სპირალურად მოძრაობა და შერწყმა, გრავიტაციული ტალღების ძლიერი წყაროა. მიჩნეულია, რომ კილონოვები მოკლე გამა-გამოსხივების ჭავლების წინაპარია საკუთარ კვლევაში მათ ივარაუდეს, რომ ნეიტრონულ ვარსკლვავთა შერწყმისას წარმოქმნილი რადიოაქტიური ამონატყორცნი თერმული გარდამავალი გამოსხივების წყარო უნდა იყოს.

დაკვირვებები
კილონოვას შესახებ პირველი დაკვირვებადი ვარაუდი 2008 წელს გაჩნდა, მოკლე გამა-გამოსხივების ჭავლ 080503-ის შემდეგ, რომელშიც მკრთალი ობიექტი ერთი დღის შემდეგ ოპტიკურ და ინფრაწითელ სინათლეში გამოჩნდა და სწრაფად გაქრა. კიდევ ერთი კილონოვას შესახებ ვარაუდი 2013 წელს გაჩნდა, მოკლე ხანგრძლივობის გამა-გამოსხივების აფეთქება 130603-ის შემდეგ; ამ შემთხვევაში, შორეული კილონოვას მკრთალი ინფრაწითელი გამოსხივება ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა დააფიქსირა. დადგინდა, რომ წყარო ორი ნეიტრონული ვარსკვლავის შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი კილონოვა იყო. მოვლენა ჩვენგან 140 მილიონი სინათლის წლით დაშორებულ გალაქტიკა 4993-ში მოხდა და მომდევნო რამდენიმე კვირის განმავლობაში ჩანდა ოპტიკურ ელექტრომაგნიტურ სპექტრში.
სტამბოლის კონვენცია

ევროპის საბჭოს კონვენცია ქალთა წინააღმდეგ ძალადობისა და ოჯახში ძალადობის აღკვეთისა და პრევენციის შესახებ, ცნობილი ასევე როგორც სტამბოლის კონვენცია — ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოეწერა 2011 წლის 11 მაისს სტამბოლში. კონვენციის მთავარია მიზნებია ქალთა მიმართ ძალადობის პრევენცია, მსხვერპლის დაცვა და ამ დანაშაულების ჩამდენთა დაუსჯელობის დასრულება. 2019 წლის მარტში კონვენციის ხელშემკვრელთა რაოდენობა შეადგენდა 45 სახელმწიფოსა და ევროკავშირს. 2012 წლის მარტში, თურქეთი გახდა პირველი სახელმწიფო, რომელმაც კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა და მას მოჰყვა 34 სახელმწიფოს რატიფიკაციები 2013 წლიდან 2021 წლამდე (ალბანეთი, ანდორა, ავსტრია, ბელგია, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ხორვატია, კვიპროსი, დანია, ესტონეთი, ფინეთი, საფრანგეთი, საქართველო, გერმანია, საბერძნეთი, ისლანდია, ირლანდია, იტალია, ლიხტენშტაინი, ლუქსემბურგი, მალტა, მოლდოვა, მონაკო, მონტენეგრო, ნიდერლანდები, ჩრდილოეთი მაკედონია, ნორვეგია, პოლონეთი, პორტუგალია, რუმინეთი, სან მარინო, სერბეთი, სლოვენია, ესპანეთი, შვედეთი, შვეიცარია). კონვენცია ძალაში შევიდა 2014 წლის 1 აგვისტოს. 2021 წელს, თურქეთი გახდა პირველი და ერთადერთი სახელმწიფო, რომელიც ხელშეკრულებიდან გამოვიდა 2021 წლის 20 მარტს მისი დენონსაციის შემდეგ. კონვენციის მოქმედება შეწყდა თურქეთში 2021 წლის 1 ივლისს.

ძირითადი დებულებები
სტამბოლის კონვენცია არის პირველი სამართლებრივად მბოჭავი ხასიათის ინსტურმენტი, რომელიც „ქმნის ფართო სამართლებრივ ჩარჩოს და აყალიბებს მიდგომებს ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ“ და მიმართულია ოჯახში ძალადობის აღმოფხვრისკენ, მსხვერპლის დაცვასა და ამ ძალადობაში ეჭვმნიტანილი პირების სისხლისამართლებრივ პასუხსიმეგბლობაში მიცემისკენ.

კონვენცია ქალთა მიმართ ძალადობას განმარტავს, როგორც ადამიანის უფლებების დარღვევასა და ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის ერთ-ერთი ფორმას (მე-3 (ა) მუხლი). სახელმწიფოებმა თავი უნდა შეიკავონ ქალთა მიმართ ძალადობის ნებისმიერი ქმედების ჩადენისგან და აღკვეთონ, გამოიძიონ, დასაჯონ და გაითვალისწინონ კომპენსაცია არასახელმწიფო პირების მიერ ამ კონვენციის მოქმედების სფეროში შემავალი ძალადობის აქტების ჩადენისთვის (მე-5 მუხლი). კონვენცია ასევე მოიცავს გენდერის განმარტებას: კონვენციის მიზნებიდან გამომდინარე გენდერი განმატებულია მე-3 მუხლის გ ნაწილით, კერძოდ, „გულისხმობს სოციალურად დაკავშირებულ როლებს, ქცევას, საქმიანობას და მახასიათებლებს, რომლებსაც მოცემული საზოგადოება ქალისა და მამაკაცისთვის შესაფერისად მიიჩნევს“. ამასთანავე ხელშეკრულება ადგენს სხვადასხვა სახის ქმედებებს, რომლებიც შესაძლოა დაკვალიფიცირდეს ქალთა წინააღმდეგ ძალადობას. სახელმწიფოებმა, რომლებიც არიან ამ კონვენციის ხელშეკვრელი მხარეები, უნდა მოახდინოს სხვადასხვა ქმედების კრიმინალიზება, მათ შორის: ფსიქოლოგიური ძალადობა (33-ე მუხლი); ადევნება (34-ე მუხლი); ფიზიკური ძალადობა (35-ე მუხლი); სექსუალური ძალადობა, მათ შორის, გაუპატიურება, ნებისმიერი ხასიათის არანებაყოფლობითი ქმედება, რომელსაც აქვს სექსუალური ხასიათი (36-ე მუხლი), იძულებითი ქორწინება (37-ე მუხლი); ქალის სასქესო ორგანოების დასახიჩრება (38-ე მუხლი), იძულებითი აბორტი და იძულებითი სტერილიზაცია (39-ე მუხლი). კონვენცია აცხადებს, რომ სექსუალური შევიწროება უნდა იყოს სისხლისამართლებრივი ან სხვა სანქციების ქვეშ (მე-40 მუხლი). კონვენცია ასევე მოიცავს ისეთ დანაშაულებს, როგორიცაა ეგრეთ წოდებული „ღირსების“ სახელით ჩადენილი დანაშაული (42-ე მუხლი).
დევიდ ჯულიუსი

დევიდ ლეი ჯულიუსი (; დ. 4 ნოემბერი, 1955, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი ფიზიოლოგი. ცნობილია თავისი შრომებით ტკივილისა და ტემპერატურის შეგრძნებების მოლეკულური მექანიზმების შესახებ. ჯულიუსის მიერ 1-ის სახელწოდებით ცნობილი რეცეპტორის აღმოჩენამ, ასევე მისმა შემდგომა კვლევებმა ტემპერატურის აღქმის მოლეკულური საფუძვლების შესახებ, ნათელი მოჰფინა ადამიანის ნერვული სისტემის მიერ სითბოს, სიცივისა და ტკივილის მგრძნობელობის ბევრ ფუნდამენტურ საკითხს. 2021 წელს, ლიბანელ-ამერიკელ მეცნიერ არდემ პატაპუტიანთან ერთად, ჯულიუსი გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიისა და მედიცინის დარგში.
ბიოგრაფია
დევიდ ჯულიუსი წარმოშობით რუსეთიდან ემიგრირებული აშკენაზი ებრაელების ოჯახიდანაა. ის 1955 წელს დაიბადა ბრუკლინში (ბრაიტონ-ბიჩის რაიონი) და 1977 წელს დაამთავრა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი. 1984 წელს მან დოქტორის წოდება მოიპოვა ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტში, სადაც ჯულიუსი საფუარის სოკოებში ცილების (პეპტიდების) გამომუშავების საკითხებზე მუშაობდა. ჯულიუსმა შემდგომი სამეცნიერო მოღვაწეობა კოლუმბიის უნივერსიტეტში განაგრძო. თავის კვლევებში ის იყენება გენური კლონირების ტექნოლოგიებს და გამოავლინა სეროტონინის რეცეპტორების ოჯახის გენები. 1989 წელს ჯულიუსი კალიფორნიის უნივერსიტეტის (სან-ფრანცისკო) გუნდს შეუერთდა.

კალიფორნიის უნივერსიტეტში მუშაობისას ჯულიუსის ძირითადი სამეცნიერო ინტერესი იონური არხები და სომატური მგრძნობელობის, განსაკუთრებით, ტკივილის აღქმის მოლეკულური მექანიზმები იყო. ამ დროისთვის უკვე აღმოჩენილი იყო კაპსაიცინი — ნივთიერება, რომელიც წითელი წიწაკის შემადგებლობაში შედის და იწვევს დამახასიათებელ წვის შეგრძნებას, თუმცა უცნობი იყო ის ნერვული დაბოლოება (რეცეპტორი), რომელთანაც კაპსაიცინი ურთიერთქმედებს. გენური კლონირების სტრატეგიის გამოყენებით, ჯულიუსმა გამოავლინა კანის რეცეპტორი, რომელიც პასუხობს სითბურ გამღიზიანებელს. შემდეგ მან მოახერხა ამ რეცეპტორთან დაკავშირებული მოლეკულის იზოლირება; დაადასტურა, რომ ის იონურ არხს წარმოადგენდა და მას 1 (ინგლ. 1, „გარდამავალი რეცეპტორული პოტენციალის კათიონური არხი, ქვეოჯახი , წევრი 1“) უწოდა.

ჯულიუსის შემდგომდროინდელმა კვლევებმა წვლილი შეიტანა სხვა თბომგრძნობიარე იონური არხების აღმოჩენაში. მათ გარდამავალი რეცეპტორული პოტენციალის არხების ოჯახი ეწოდა. მათ შორისაა ჯულიუსის მიერ აღწერილი 8, პირველი რეცეპტორი, რომელიც აღმოჩნდა, რომ პასუხისმგებელი იყოს სიცივის შეგრძნებაზე. ამ კვლევებმა მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი იმის გააზრებას, თუ როგორ წარმოიქმნება ტემპერატურის აღქმის ელექტრული სიგნალები ადამიანის ნერვულ სისტემაში. 2021 წელს ჯულიუსმა და არდემ პატაპუტიანმა ნობელის პრემია მიიღეს. გარდა ამისა, ჯულიუსი დაჯილდოებულია ბუნებისმეტყველებასა და მედიცინაში შოუს პრიზით (2010), კანადის გერდნერის საერთაშორისო ჯილდოთი (2017), ნეირომეცნიერებაში კავლის პრიზით (2020, პატაპუტიანთან ერთად) და ბუნებისმეტყველებაში „გარღვევის პრიზით“ (2020). ის ასევე არჩეულია აშშ მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრად (2004) და ჰოვარდ ჰიუს სამედიცინო ინსტიტუტის მზრუნველთა საბჭოს წევრად (2021).
მაწანწალა კატები სტამბოლში

სტამბოლი მაწანწალა კატების მნიშვნელოვან პოპულაციას მასპინძლობს. მათი რაოდენობა მერყეობს ასი ათასიდან მილიონამდე. თურქეთის ბევრი მოქალაქე ქუჩის ცხოველებს განიხილავს როგორც საერთო საკუთრებაში არსებულ შინაურ ცხოველებს და არა ტრადიციულ მაწანწალებს. ქვეყანა ატარებს დამცველობით პოლიტიკას, რათა არ მოკლან და არ დაიჭირონ ისინი.

ისტორია
აიშე საბუნჩუს (პროექტ „სტამბოლის კატების“ წარმომადგენელი) მიხედვით, ქალაქში კატების ფართო გავრცელება შეიძლება დაკავშირებული იყოს ოსმალეთის იმპერიასთან. სტამბოლის (მაშინდელი კონსტანტინოპოლი) სახლების უმრავლესობა ხისგან იყო აშენებული, რამაც ხელი შეუწყო თაგვებისა და ვირთხების გამრავლებას. ამან ქალაქში კატების ყოფნა აუცილებლობად აქცია. სხვადასხვა მასობრივი ინფორმაციის საშუელება თურქეთში კატების მიმართ პოზიტიურ დამოკიდებულებას ისლამს უკავშირებს,

ადგილობრივების მიერ კატების საჯარო კვება რამდენიმე ვეტერინარმა გააკრიტიკა. 2015 წელს რატგერსის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ გამოქვეყნებულ ნაშრომში ნათქვამია, რომ კოლექტიური კვება იზიდავს და იწვევს ცხოველების კონცენტრაციას კონკრეტულ ტერიტორიაზე, რაც, თავის მხრივ, ხელს უწყობს გარკვეული დაავადებების გავრცელებას. ჯანმრთელი კატების კონტაქტი ობიექტებთან, როგორიცაა საკვები და წყლის კონტეინერები, რომლებიც დაბინძურებულია ავადმყოფი ცხოველების მიერ, კიდევ ერთი საზრუნავი საკითხია.

კანონი
2021 წლამდე თურქეთის კანონმდებლობა ცხოველებს (მაწანწალა და შინაურ ცხოველებს) განსაზღვრავდა როგორც „საქონელს“ და არა „ცოცხალ არსებებს“. ცხოველთა უფლებების აქტივისტებმა ეს კლასიფიკაცია გააკრიტიკეს, რადგან იგი ცხოველების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულისთვის მსუბუქ ჯარიმებს ითვალისწინებდა. 2021 წელს მიღებული წინადადების თანახმად, შინაურ და მაწანწალა ცხოველებს მიენიჭათ „ცოცხალი არსების“ სტატუსი, რაც ცხოველების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულისთვის ექვსი თვიდან ოთხ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. კანონი ასევე ავალდებულებს თურქეთში ყველა უპატრონო ცხოველის სტერილიზაციას.

პოპულარულ კულტურასა და მედიაში
სტამბოლის მაწანწალა კატები წარმოდგენილია სხვადასხვა მედიაში. 2016 წლის თურქულ დოკუმენტურ ფილმში „“ ასახულია სტამბოლის რამდენიმე მაწანწალა კატის ცხოვრება. ეცუკო შუნდოს 2015 წლის საბავშვო წიგნი „კატის ძიება სტამბოლში“ ეხება სტამბოლის იაპონური სკოლის მოსწავლეების მიერ მაწანწალა თურქული ვანის ჯიშის კატის ძიებას. აღსანიშნავია, რომ სოციალური მედია სტამბოლის კატების პოპულარობის მოპოვების მნიშვნელოვანი საშუალება გახდა.
მარია ბლანკი

}, პეტროგრადი) — ილია ულიანოვის მეუღლე და რევოლუციონერების ვლადიმერ ლენინისა და ალექსანდრე ულიანოვის დედა.

ბიოგრაფია
მარია ალექსანდრეს ასული ბლანკი დაიბადა პეტერბურგში 1835 წლის 6 მარტს, ექიმის, საიმპერატორო სამედიცინო ქირურგიული აკადემიის კურსდამთავრებულის ალექსანდრე დიმიტრის ძე ბლანკის ოჯახში. მარიამ დაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. სახლშივე შეისწავლა მეცნიერების საფუძლები და სამი ევროპული ენა: გერმანული, ფრანგული და ინგლისური. მარიამ ყველასაგან დახმარების გარეშე ექსტერნად ჩააბარა გამოცდები სამარის ვაჟთა გიმნაზიაში, მიიღო მსაწავლებლის დიპლომი და უფლება.

1863 წელს მარია ბლანკი დაოჯახდა, გაჰყვა პედაგოგს, ფიზიკის მასწავლებელს ილია ნიკოლოზის ძე ულიანოვს. მეუღლესთან თააცხოვრების პერიოდში შეეძინათ შვილები: ანა, ალექსანდრე, ოლღა, ვლადიმერი, დიმიტრი და მარია. 1886 წლის 12 იანვარს მარიას მეუღლე ილია ულიანოვი 55 წლის ასაკში გარდაეცვალა.

1887 წლის მარტის პირველ რიცხვებში თავის დასთან ანასთან ერთად დააპატიმრეს მარია ბლანკის უფროსი ვაჟი ალექსანდრე, რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე -ზე თავდასხმაში მონაწილეობისაათვის. მიუხედავად მარიას არაერთგზის მცდელობისა შვილის — ალექსანდრეს გადარჩენა ვერ მოახერხა. 1887 წლის 8 მაისს, 21 წლის ალექსანდრე ულიანოვი სიკვდილით დასაჯეს შლისელბურგის ციხეში. ალექსანდრეს სიკვდილით დასჯის ოთხი წლის შემდეგ პეტერბურგში მუცლის ტიფისაგან გარდაიცვალა მარიას ქალიშვილი — ოლღა.

მარია ულიანოვი გარდაიცვალა 82 წლის ასაკში 1916 წელს. დაკრძალულია პეტროგრადში, გოლკოვის სასაფლაოზე, მისი ქალიშვილის ოლღას საფლავის გვერდით.
ალიქომექთეფე

ალიქომექთეფე — ენეოლოთის ეპოქის დროინდელი დასახლება, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანში, ჯალილაბადის რაიონში, სოფელ უჩთეფესთან.

ფ. რ. მაჰმუდოვის კვლევების თანახმად, გათხრებისას ნაპოვნი მრავალრიცხოვანი თიხის ჭურჭელი მეორე დიდი აღმოჩენაა აღნიშნული ძეგლის ტერიტორიაზე. გათხრების დროს საღებავით დაფარული 300-ზე მეტი თიხის ჭურჭლის ნიმუში იპოვეს. ეს ნაკეთობები მონოქრონული ნახატებით იყო დაფარული. ყავისფერი და წითელი ნახატების უმრავლესობა წარმოადგენს სამკუთხედებს, რომბებს, სწორ და მრუდ ხაზებს. მრავალი ნაკეთობა ადგილობრივი წარმოებისაა.
ვლადიმერ კვარჭელია

ვლადიმერ ჯგონატის ძე კვარჭელია (დ. 15 ივნისი, 1919, სოფელი აჭანდარა, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა — გ. 22 აპრილი, 1985, საქართველოს სსრ) — აფხაზეთის ასსრ-ის სახელმწიფო მოხელე, სკპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის წევრი, აფხაზეთის ასსრ-ის - მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
ვლადიმერ ჯგონატის ძე კვარჭელია დაიბადა 1919 წლის 15 ივნისს სოფელ აჭანდარაში, გლეხის ოჯახში. შრომითი საქმიანობა დაიწყო 1938 წელს მასწავლებლად მშობლიურ სოფელში. 1944 წელს შევიდა სკკპ რიგებში.

1940 წელს გაწვეულ იქნა საბჭოთა არმიაში, სავალდებულო სამსახურში. იგი იყო მეორე მსოფლიო ომის, ქალაქ ლენინგრადის დაცვის აქტიური მონაწილე. საბჭოთა არმიიდან დემობილიზაციის შემდეგ, 1945 წელს ვ. კვარჭელია შევიდა სოხუმის ა. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1949 წელს.

1949-1954 წლებში მუშაობდა პარტიის გუდაუთის რაიონული კომიტეტის ინსტრუქტორად, პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების გამგის მოადგილედ, პარტკაბინეტის გამგედ, შემდეგ ჯერ პარტიის გუდაუთის, შემდეგ ახალი ათონის რაიონული კომიტეტის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების გამგედ. 1954 წელს ვ. კვარჭელია დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ-ის კულტურის მინისტრად. 1967-1973 წლებში ვ. კვარჭელია აფხაზეთის ასსრ-ის შრომითი რესურსების გამოყენების სახელმწიფო კომიტეტის თავჯდომარეა. 1973 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურების მინისტრი.

ვლადიმერ კვარჭელია 1955 წლიდან იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ყველა მოწვევის უმაღლესის აბჭოს დეპუტატი, არჩეული იყო საქართველოს კომპარტიის გუდაუთის და ახალი ათონის რაიონული კომიტეტების წევრად.

ვლადიმერ კვარჭელია გარდაიცვალა 1985 წლის 22 აპრილს. დაკრძალულია მშობლიურ სოფელში.

ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებული იყო:

მედალი „მამაცობისათვის“.
ფენომენოლოგია

ფენომენოლოგია — ფილოსოფიური მიმდინარეობა, რომელიც გამოცდილებისა და ცნობიერების სტრუქტურებს სწავლობს. მისი ამოსავალი წერტილია სუბიექტის მიერ ფენომენის ინტუიციური განცდა.

ფენომენოლოგია, როგორც ფილოსოფიური მიმდინარეობა, საუკუნის დასაწყისში დაფუძნდა ედმუნდ ჰუსერლის მიერ. მოგვიანებით მიმდინარეობა ჰუსერლის მიმდევრების წრემ გერმანიაში, გეტინგენისა და მიუნიხის უნიევრსიტეტებში განავრცო. მომდევნო პერიოდში ფენომენოლოგია გავრცელდა საფრანგეთსა და აშშ-ში და ხშირ შემთხვევაში მნიშვნელოვნად დაშორდა ჰუსერლის ადრეულ ნაშრომებს.

ფენომენოლოგიაა არაა ერთიანი მიმდინარეობა, არამედ სხვადასხვა ავტორების საერთო მოსაზრებათა ერთიანობაა, რომლებიც ამასთანავე მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისგან. გაბრიელა ფარინა ფენომენოლოგიის შესახებ აღნიშნავს:ფენომენოლოგიის საბოლოო განსაზღვრება სახიფათო და ამასთანავე პარადოქსულიც კია, რადგან მას არ გააჩნია თემატური ფოკუსი. რეალურად, ეს არც დოქტრინაა და არც ფილოსოფიური სკოლა, არამედ ესაა აზროვნების სტილი, ესაა მეთოდი, ესაა ღია და მუდმივად განახლებადი გამოცდილება, რომელიც ყოველ ჯერზე ახალ-ახალ შედეგებს იძლევა, ამან კი შესაძლოა დააბნიოს ისინი, ვინც ფენომენოლოგიის საზრისის განსაზღვრას ეცდება.

ფენომენოლოგიის ინტერესის საგანია ცნობიერების არსი, რომელიც კონკრეტული ადამიანის – სუბიექტის – მიერ განიცდება. ჰუსერლის კონცეფციით, ფენომელონოლოგის არსი, ესაა ცნობიერების სტრუქტურებისა და ცნობიერების აქტის დროს გამოვლენილი ფენომენების სისტემური რეფლექსია და შესწავლა.

მიმოხილვა
ყველაზე საბაზისო ფორმით, ფენომენოლოგია ცდილობს შექმნას ისეთი საკითხების ობიექტური შესწავლის პირობები, რომლებიც ჩვეულებრივ შემთხვევაში სუბიექტურად მიიჩნევა: ესენია ცნობიერება და ცნობიერი გამოცდილებები, როგორიცაა აღქმა, ემოციები და განსჯა. მიუხედავად იმისა, რომ ფენომენოლოგია მეცნიერულობისკენ მიისწრაფვის, ის არ ცდილობს ცნობიერების შესწავლას კლინიკური ფსიქოლოგიის ან ნევროლოგიის პერსპექტივიდან. ნაცვლად ამისა, იგი სისტემური რესფლექსიის საშუალებით ცდილობს განსაზღვროს გამოცდილების არსებითი თვისებები და სტრუქტურები.