რკინიგზის სადგურის მორიგე

რკინიგზის სადგურის მორიგე — საშტატო თანამდებობა რკინიგზის ტრანსპორტზე, ცვლადი (12-საათიანი ცვლადი სამუშაო გრაფიკი ) რკინიგზის სადგურის უფროსის თანაშემწე, რომელიც ერთპიროვნულად განკარგავს რკინიგზის სადგურზე მატარებელთა მიღებას, გაშვებას, გატარებას და სადგურთან მიმდებარე გადასარბენებზე მატარებელთა კონტროლს, ასევე ხელმძღვანელობს სამანევრო გადაადგილებებს რკინიგზის ქსელის ერთი გამყოფი პუნქტის საზღვრებში. სადგურის უფროსისგან განსხვავებით, რომელსაც აკისრია სადგურის საერთო ხელმძღვანელობა, სადგურის მორიგე ხელმძღვანელობს ოპერატიულ სამუშაოებს სადგურზე.

რკინიგზის სადგურების მორიგეები ინიშნებიან პირები, რომელთაც აქვთ პროფილური საშუალო-ტექნიკური ან უმაღლესი განათლება და გარკვეული პროფილური მუშაობის სტაჟი. სადგურის მორიგის თანამდებობა წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად სფეროს, რომელიც გავლენას ახდენს მატარებელთა მოძრაობის უსაფრთხოებაზე და სადგურის მუშაობის ეფექტურობაზე, რის გამოც მათ წარედგინებათ განსაზღვრული მოთხოვნები თეორიული ცოდნის დონესთან, მუშაობის პრაქტიკულ გამოცდილებასთან, მათ შორის არასტანდარტული სიტუაციებისას. ადამიანური ფაქტორისა და ფსიქოლოგიური დატვირთვების შემცირების მიზნით, სადგურის მორიგეების სამუშაო ადგილი ავტომატიზირებულია. სამუშაოს ავტომატიზაციას თავის მხრივ მოაქვს აუცილებლობა გათვალისწინებული იქნას სადგურის მორიგეების და დისპეტჩერების ინჟინრული ფსიქოლოგია.

თავდაპირველად, მორიგეების მიერ მოძრაობის მართვა ხორციელდებოდა მემანქანეებისთვის, მეისრებისთვის გადაცემული ხილულ-ხმოვანი სიგნალების მეშვეობით (ფანრებით, ალმებით, სასტვენებით, ბუკებით, ზარებით), ასევე მგზავრებისთვის ინფორმაცია სამგზავრო მატარებლის გატარების შესახებ. შემდგომში ტექნიკის განვითარებასთან ერთად, ინფორმაციის ნაწილი გადაიცემოდა ტელეფონით, რადიოკავშირით, ხმოვანი კავშირით (ხმამაღლა მოლაპარაკეები). ელექტროცენტრალიზაციის და ბლოკირების დანერგვით, სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის და ბლოკირების მოწყობილობების და ისრული გადამყვანების მართვის განხორციელება დაიწყო პულტ-ტაბლოთი სადგურის ლიანდაგების მნემონიკური სქემით. შემდგომში, მიკროპროცესორული სიგნალიზაციის გამოყენების დაწყებისას, დაიწყო დიდი პულტ-ტაბლოების შეცვლა მუშა სადგურებით.

თავის მუშაობისას სადგურის მორიგე ხელმძღვანელობს რკინიგზის ექსპლოატაციის ტექნიკური წესების და სადგურის ტექნიკურ-განმკარგულებელი აქტის მკაცრი დაცვით. გადაზიდვის პროცესების ოპერატიული ხელმძღვანელობის განხორციელებისას, სადგურის მორიგე თავის მოქმედებებს ათანხმებს გადაზიდვების მართვის დისპეტჩერული ცენტრის სამატარებლო დისპეტჩერთან და ასრულებს მის ბრძანებებს. ასევე ხორციელდება მართვის ზოგიერთი საკითხების დაზუსტება და შეთანხმება მეზობელი სადგურების მორიგეებთან. რკინიგზაზე სატელეგრაფო და სატელეფონო კავშირის დანერგვამდე, გადასარბენებზე მატარებელთა მოძრაობა ხორციელდებოდა მეზობელი სადგურების მორიგეების მიერ წერილობითი შეტყობინებით (ერთლიანდაგიან რკინიგზებზე) და მატარებლისათვის აუცილებელი გადასარბენის გადასალახავი დროის მიხედვით გამიჯვნით (ორლიანდაგიან რკინიგზებზე). მოცემულ ხერხს შემდგომში ქონდა მხოლოდ სარეზერვო მნიშვნელობა, კავშირგაბმულობისა და სიგნალიზაციის საშუალებების მთლიანად მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში. სადენიანი კავშირგაბმულობის დანერგვით, მატარებლების გაგზავნის გამიჯვნა ხორციელდებოდა მანძილის მიხედვით, მომდევნო მატარებელი გადასარბენზე მიემართებოდა მხოლოდ მომდევნო სადგურის მორიგის მიერ გადასარბენიდან წინა მატარებლის სადგურზე მოსვლის დადასტურების შემთხვევაში. ასეთი სისტემის უფრო გაუმჯობესებული ტიპი, რომელიც გამორიცხავდა ადამიანურ ფაქტორს, გამოწვეულს სადგურის მორიგის, მეისრის შეცდომით, წარმოადგენდა ელექტროკვერთხული სისტემა. ნახევრადავტომატური ბლოკირების დანერგვით, სიგნალის გაღება მატარებლის გადასარბენზე გასასვლელად შეეძლო მხოლოდ სადგურის მორიგეს სწორედ გამზადებული მარშრუტის შემთხვევაში, ამ გადასარბენზე მატარებლის არ ყოფნის დროს და შემდეგი სადგურის მორიგის მიერ გადასარბენის განბლოკვის შემთხვევაში წინა მატარებლის მიღების შემდეგ. შემდგომში დაინერგა ავტომატური ბლოკირება.

იმ შემთხვევებში, როდესაც მსხვილ სადგურზე არსებობს მართვის რამდენიმე რაიონი (სამანევრო რაიონი), მართვის თითოეულ რაიონზე ინიშნება ცალკე სადგურის მორიგე (ჩვეულებრივ ასეთ შემთხვევებში პარკის მორიგე (მაგალითისათვის, , , , ) ან სამანევრო რაიონის ოპერატორი, რომელსაც აქვს საერთო დაქვემდებარება სადგურის მორიგესთან). ამასთან სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის და ბლოკირების მოწყობილობების მართვა თითოეულ რაიონში ხორციელდება ან ერთი პულტიდან, დაყოფილი სექციებად, ან მართვის თითოეულ რაიონზე აყენებენ ცალკეულ ისრული გადამყვანებისა და სიგნალების ელექტროცენტრალიზაციას.

ავტომატიკით აღჭურვილ მცირე შუალედურ სადგურზე მოძრაობის მართვა შეიძლება იყოს განხორციელებული უშუალოდ სამატარებლო დისპეტჩერის მიერ სადგურის მორიგის გარეშე დისპეტჩერული ცენტრალიზაციის დახმარებით (სადგურის დისპეტჩერული მართვა), ასევე მეზობელი სადგურის მორიგის მიერ მორიგეების ცვლაში მუშაობით, რკინიგზის სადგურთან მიმართებაში არასამუშაო დროს, რომელშიც არ არსებობს სადგურის მორიგეების სადღეღამისო მუშაობა.

მეტროპოლიტენებში
წარმოადგენს რა რკინიგზის ტრანსპორტს, მეტროპოლიტენს საკუთარი მუშაობის ორგანიზაციაში გააჩნია ზოგიერთი განსხვავება. ის ეხება, მათ შორის სადგურის მორიგის მოვალეობებსაც. კერძოდ, მის დაქვემდებარებაში შეიძლება იყოს რამდენჯერმე მეტი თანამშრომელი, ვიდრე რკინიგზაზე. ის პასუხს აგებს მის დაქვემდებარებაში მყოფ ცვლაზე საკუთარი მორიგეობის პროცესში. სადგურის ტიპზე დამოკიდებულებით (სალიანდაგო განვითარებით ან მის გარეშე) მის თანამდებობას ეწოდება სადგურის მორიგე ან ცენტრალიზაციის სადგურის პოსტის მორიგე).

მეტროპოლიტენში ცენტრალიზაციის სადგურის პოსტის მორიგე პასუხს აგებს სადგურში მატარებელთა მოძრაობის ორგანიზაციაზე და უსაფრთხოებაზე, მართავს ისრულ გადამყვანებს და სიგნალებს, აკონტროლებს გრაფიკს, კოორდინაციას უწევს მეტროპოლიტენის სამსახურების მუშაობას, ყურადღებას აქცევს წესრიგს, მგზავრებს და მოწყობილობათა ტექნიკურ მდგომარეობას, ასევე რეაგირებს შტატგარეშე სიტუაციებზე, უზრუნველყოფს სადგურის შეუფერხებელ და უსაფრთხო მუშაობას.

მეტროპოლიტენის სადგურის მორიგეების მოვალეობაა აკონტროლონ მგზავრთა შესვლა-გამოსვლა, ხოლო დიდი სიღრმის მქონე სადგურებში ესკალატორებზე მგზავრთა ქცევა. სპეციალური დიელექტრიკული მარწუხების დახმარებით მეტროპოლიტენის სადგურის მორიგეს შეუძლია საკონტაქტე რელსიდან ძაბვის გამორთვის გარეშე ამოიღოს საგნები, რომლებიც მგზავრებს ჩაუვარდათ ლიანდაგში.

მორიგეები ახორციელებენ მატარებლების მოსვლისა და გასვლის კონტროლს, მემანქანეებისადმი სიგნალების გაცემას, დისპეტჩერის ბრძანებების შესრულებას, ნებართვების გაფორმებას, სიგნალიზაციისთვის ყურადღების მიქცევას.

მორიგეების მოვალეობაში შედის: ცვლის ხელმძღვანელობა, დისპეტჩერთან, მემანქანეებთან, ტექნიკურ სამსახურებთან ურთიერთქმედება, სადგურში მუშაობის კონტროლი. ასევე ტექნიკური საშუალებების დახმარებით კონტროლდება საერთო სიტუაცია სადგურში და ხორციელდება თავისდროული რეაგირება შტატგარეშე სიტუაციებზე.

მორიგეობა ხორციელდება ორ ცვლაში – დღის და ღამის. დღისით და საღამოს ძირითადად სამგზავრო გადაყვანები, ღამით ხორციელდება სამეურნეო მატარებლების მოძრაობა, რომელიც უზრუნველყოფს მეტროპოლიტენის მუშაობას და ხელს უწყობს მის გამართულ მდგომარეობაში ყოფნას, ასევე მუშების მიყვანას სამუშაოს საწარმოებელ ადგილებში. ასევე, „ღამის ფანჯრის“ პერიოდში სადგურის მორიგე/ცენტრალიზაციის სადგურის პოსტის მორიგე აკონტროლებს მომუშავეთა გვირაბიდან შესვლას და გამოსვლას დოკუმენტებში დაფიქსირებით.