iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გვირგვინას ქედი

გვირგვინას ქედი — ქედი საქართველოში, ბორჯომისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში. წარმოადგენს თრიალეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ განშტოებას. ერთი მხრივ, გუჯარეთისწყლის აუზისა და, მეორე მხრივ, ნეძვისწყლისა და ძამის აუზების წყალგამყოფი.

იწყება მთა ჯამჯამასთან და ციცაბო კალთით მთავრდება მტკვრის მარჯვენა ნაპირას. აგებულია პალეოგენური დანალექებით. ქედის უმაღლესი წერტილია მთა მურყნევი (2342 მ). სხვა მთებიდან აღსანიშნავია: აბუხალო (2255 მ), გვირგვინა (2253 მ), თორტიზა (1996 მ) და სხვა. ქედის ციცაბო კალთები ძლიერ დაღარულია მდინარეთა ხეობებით. შემოსილია ძირითადად ფართოფოთლოვანი ტყით, ნაწილობრივ — წიფლნარ-მუქწიწვოვნებით. თხემურ ნაწილში სუბალპური მდელოებია.

გვირგვინას ქედზე ზაფხულში მოხერხებულია პირველი და მეორე კატეგორიის სიძნელის ჩასათვლელი ტურისტული მარშრუტების გავლა, ზამთარში — სათხილამური ლაშქრობის მოწყობა. მის კალთებზეა სოფლები: თორტიზა, ყვიბისი, ტიმოთესუბანი, მზეთამზე, დიდი და პატარა მიტარბი, დაბა წაღვერი და სხვა.
დამოუკიდებლობის 1005 დღე

„დამოუკიდებლობის 1005 დღე“ — ქართული ისტორიული, დოკუმენტურ სერიალი, რომელიც „ვიზარტ სტუდიამ“ და „დოკუმენტური ფილმების სტუდიამ“ გადაიღო პირველი არხისთვის 2009 წელს. სიუჟეტი შეეხება ჩვენი ქვეყნის ისტორიას საბჭოთა რეჟიმის დროს, გაცოცხლებული ისტორიული პერსონაჟებით. სერიალის მომზადებისას გამოყენებულია ემიგრაციის მუზეუმის საარქივო მასალა.

სიუჟეტი
სერიალში მოვლენები, ძირითადად, ვითარდება 1920 წლის მიწურულსა და 1921 წლის დასაწყისში, როდესაც ბოლშევიკური რუსეთის მიერ მომზადდა და განხორციელდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაცია. სერიალში აგრეთვე, ნაჩვენებია ქართველ იუნკერთა სამხედრო სასწავლებელი. იუნკერთა ყოფა, ცხოვრება და სამხედრო მოღვაწეობა. სამხედრო სასწავლებლის უფროსის ალექსანდრე ჩხეიძის, აგრეთვე იუნკერების მემუარული ჩანაწერების მიხედვით, დეტალურად არის ასახული ტაბახმელას მისადგომებთან ქართველ იუნკერთა ბრძოლა.

გადაღება
ფილმის გადაღებაში აქტიურად მონაწილებდნენ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ჯარისკაცები. კერძოდ, საქართველო ეროვნული გვარდიისა და ქვეითი ბრიგადის სამხედრო მოსამსახურეები.
ძირითადი გადაღებები მიმდინარეობდა: 1. თბილისის ძველ უბნებში, 2. იუნკერთა ყოფილ სამხედრო სასწავლებელში 3.ქვემო ქართლში (მარნეულის რაიონი, სოფელი ოფრეთი) - საიდანაც მოხდა წითელი არმიის პირველი შემოსვლა 4. მუხროვანის სამხედრო პოლიგონზე - საბრძოლო მოქმედებების ინსცენირება 5. ბათუმში - საიდანაც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა გაემგზავრა ემიგრაციაში.

როლებში
იუნკერები
სომეხი კომუნისტები
ეპიზოდურ როლებში
რამონა მიქელაძე |
გელა ხახანაშვილი
ლიკა ოყროშიძე
მაშო მელქაძე
თამარ მამულაშვილი
ზურა ნიჟარძე
ილია კენჭაძე
ევფრატის ფარი

ოპერაცია ევფრატის ფარი ან ჯარაბულუსის ბრძოლა — საზღვრისპირა ბრძოლა, რომელიც მიმდინარეობს მთელს სირიის საზღვარზე ქალაქ ჯერაბლუსთან, თურქეთის სამხედროების ოფიციალური განცხადებით, სირიის თავისუფალი არმია, თურქეთის სპეცსამსახურების მხარდაჭერით, და ასევე სხვა შეიარაღებული ფორმირებების დახმარებით, ებრძვის როგორც ისლამურ სახელმწიფოს, ისევე სირიის დემოკრატიულ ძალებს (ქურთებს).

თურქეთის პრეზიდენტის რეჯეფ თაიფ ერდოღანის განცხადებით, რომელიც მიმდინარე ოპერაციის პირველ დღეს გააკეთა, ეს კამპანია ისლამური სახელმწიფოს და ქურთების (სირიის დემოკრატიულ ძალების) წინააღმდეგ მიმართულია, რომლებიც ტერორისტული ჯგუფებია და საფრთხეს უქმნიან თურქეთს ჩრდილოეთ სირიაში. ოპერაციამდე, სირიის ქურთი ძალები მიიწევდნენ ჯერაბლუსამდე, მანბიჯში გამარჯვების შემდეგ.
სიურეიის ოპერის სახლი

სურეიას ოპერის სახლი ან სურეიას კულტურის ცენტრი — საოპერო დარბაზი, რომელიც მდებარეობს სტამბოლის ქადიქიოის რაიონში, თურქეთი. შენობის არქიტექტორია სომეხი კეჰამ კავაფიანი, რომელიც ააშენა სტამბოლის დეპუტატის სიურეია ილმენის ბრძანებით, დაარსდა 1927 წელს, როგორც პირველი მუსიკალური თეატრი სტამბოლის ანატოლიის ნაწილში. თუმცა, იმის გამო, რომ შესაბამისი საშუალებებით და აღჭურვილობებით თეატრი არ იყო აღჭურვილი, ოპერეტები არ იყო დადგმული. შენობა, ფუნქციურ აღდგენამდე, გამოიყენებოდა როგორც კინოთეატრი, მაგრამ, 2007 წელს შენობის ხელახალი რემონტის შემდეგ, ძველ ფუნქციას დაუბრუნდა.

ისტორია
ოპერის მშენებლობა 1924 წელს, სიურეია ფაშას ბრძანებით დაიწყო, რომელსაც კულტურული და სოციალური შეხვედრებისთვის ადგილი სჭირდებოდა, რომელიც ქადიქიოის ძალიან აკლდა. მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ევროპის ცნობილი თეატრები, მისი ვიზიტების დროს. შენობის ესთეტიკური და ფუნქციური გავლენა არქიტექტურულ დიზაინზე აისახება ფოიეში, მაგალითად არტ-დეკო ინტერიერი ინსპირირებული შანზ-ელიზეს თეატრში პარიზში, რომელიც აჩვენებს არქიტექტურის გერმანულ სტილს. სტამბოლის დეპუტატის სიურეია ილმენის ბრძანებით, კეჰამ კავაფიანი დაინიშნა ოპერის არქიტექტორად, რომელის მშენებლობაც დასრულდა 1927 წელს.

გახსნიდან, მუსიკალური თეატრის სცენა არ იყო მთლიანად დასრულებული, არ არსებობდა რეჟისორის ოთახი და საერთოდ შენობა არ იყო გათვალისწინებული ოპერეტაბის წარმოსადგენად, რის გამოც წარმოდგენები არ გამართულა. მხოლოდ თეატრალური პიესები გაიმართა რამდენიმე დღის განმავლობაში. 1930 წელს, შენობაში დამონტაჟდა ტექნიკური აღჭურვილობა: ეკრანი და ხმის გამაძლიერებლები ფილმების საჩვენებლად და ამიერიდან ადგილს ეწოდა " " (სიურეიას კინოთეატრი). ჰიქმეთ ნაზიმი, ცნობილი პოეტის ნაზიმ ჰიქმეთის მამა, დაინიშნა კინოთეატრის პირველ მენეჯერად.

1950 წელს სიურეია ილმენმა თეატრი საჩუქრად გადასცა "დარუშაფაკის ასოციაციას", საქველმოქმედო ორგანიზაცია, რომელიც ეხმარება ღარიბ ობოლ ბავშვებს განათლების მიღებაში, იმ პირობით, რომ ის ან მისი მეუღლე მთელი სიცოცხლის მანძილზე, აქედან შემოსავალს მიიღებდნენ. იგი გარდაიცვალა 1955 წელს, ხოლო მისი მეუღლე ადალეთ ილმენი 1966 წელს. რესტავრაციის პროცესში აღდგა ფრესკები ჭერსა და კედლებზე, ასევე ქანდაკებები ფასადზე. სამშენებლო სამუშაოები თითქმის ორი წელი გაგრძელდა და ღირებულება შეადგინა თითქმის 14 მილიონი (დაახლოებით 9 მლნ. აშშ-ს დოლარი).

სიურეიის ოპერა რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა 2007 წლის 14 დეკემბერს, სადაც შესრულდა იუნუს ემრეს ორატორია ( 26) აჰმედ ადნან საიგუნის მიხედვით. ამდენად, სიურეია ფაშას ოპერის ოცნება 80 წლის შემდეგ ახდა. მეორე სართულის სამეჯლისო დარბაზი იტევს 500 სტუმარს.

ოპერის სახლი, სტამბოლის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის სახლია. ოპერისა და ბალეტის წარმოდგენები იმართება კვირაში სამ ჯერ.
ფრანსისკოპოლისი

ფრანსისკოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 800 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,09 კმ²-ზე. ფართობი 717 087 კმ²-ია.
ლადანია

ლადანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 994 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,62 კმ²-ზე. ფართობი 866 290 კმ²-ია.
ნოვუ-ორიენტი-დი-მინასი

ნოვუ-ორიენტი-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 339 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,69 კმ²-ზე. ფართობი 755 151 კმ²-ია.
ორუ-ვერდი-დი-მინასი

ორუ-ვერდი-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 016 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34,28 კმ²-ზე. ფართობი 175 482 კმ²-ია.
პავანი (მინას-ჟერაისი)

პავანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 228 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 589 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14,29 კმ²-ზე. ფართობი 601 190 კმ²-ია.
პოტე

პოტე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 549 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 667 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25,06 კმ²-ზე. ფართობი 625 111 კმ²-ია.
სეტუბინია

სეტუბინია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 885 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,36 კმ²-ზე. ფართობი 534 655 კმ²-ია.
ტეოფილუ-ოტონი

ტეოფილუ-ოტონი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 334 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეოფილუ-ოტონის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 134 745 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41,56 კმ²-ზე. ფართობი 3 242 270 კმ²-ია.
Хь

, ([ხჲ] — წარმოითქმება, როგორც რუსული რბილი „ხ“) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ, აბაზურ, ხუნძურ, აღულურ, ადიღეურ, დარგუულ, ინგუშურ, ყაბარდოულ, ლაკურ, ლეზგიურ, რუთულურ, თაბასარანულ, თათურ, წახურ, ჩეჩნურ ენებში.

დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული დიგრაფი გამოიყენება შემდეგ ენებში:
არგონის ტყის ბრძოლა

არგონის ტყის ბრძოლა — ანტანტის საბოლოო თავდასხმის ერთ-ერთი მთავარი ნაწილი პირველი მსოფლიო ომის დროს, რომელიც მთელ დასავლეთ ფრონტზე იყო გადაჭიმული. შეტევითი ბრძოლები მიმდინარეობდა 1918 წლის 26 სექტემბერიდან 1918 წლის 11 ნოემბერის ზავამდე, 47 დღის განმავლობაში. არგონის ტყის ბრძოლა უდიდესი იყო ამერიკის სამხედრო ისტორიაში, მასში ჩართული იყო 1,2 მილიონი ადამიანი. არგონის ტყის ბრძოლები ანტანტის ქვეყნების ასდღიანი შეტევების ერთ-ერთი შემადგენენელი ნაწილი იყო, რომელმაც ომი დასასრულამდე მიიყვანა. ბრძოლამ 26 277 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, ხოლო 95 786 დაიჭრა. არგონის ტყის ბრძოლა უდიდესი და სისხლიანი ბრძოლა იყო ამერიკის საექსპედიციო ძალებისთვის, რომელსაც გენერალი ჯონ პერშინგი ხელმძღვანელობდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს ამერიკული საექსპედიციო ძალები ძირითად არგონის ტყის ბრძოლებში იყვნენ ჩართულნი.
მზარეულები (ტელესერიალი)

„მზარეულები“ — ქართული კომედიური ჟანრის სერიალი, რომელიც სტუდია -იმ გადაიღო -ის დაკვეთით 2015 წელს. სერიალი არის რუსული კომედიის „სამზარეულოს“ რიმეიკი. სერიალის გადაღებები დასრულებულია.

სიუჟეტი
„ლე ფიგაროს“ შეფ-მზარეული გია თვლის, რომ რესტორნის წარმატებისთვის მთავარი კერძის გემოა. მენეჯერი ლიკა თვლის, რომ მთავარია აურა. მეოცნებე ლევან აბშილავა კი თვლის ბუზებს და ოცნებობს მზარეულობაზე, სანამ ერთ უცნაურ ღამეს „ლე ფიგაროს“ მთვრალი მეპატრონე დუტა სხირტლაძე თავისთან სამუშაოდ მიიწვევს.

როლებში
ზუკა პაპუაშვილი
დუტა სხირტლაძე
თეკლა ჯავახაძე
თაზო გახარია
სოფო გორელაშვილი
ნიკა ყიფშიძე
ნინი სოსელია
ბექა ქამხაძე
ერეკლე ცინცაძე
ლევან ჩიქვანია
მერაბ ჭიქაშვილი
ალექსანდრა პაიჭაძე
გიორგი ბანძელაძე
ქეთი კანტიძე
თინა ლაღიძე
ნატალი მაჩიტიძე
დათო გომართელი
ვაჟა ქოქრაშვილი
მაია ლომიძე
ეკა შარიქაძე
თამრიკო ტყემალაძე
ვახტანგ ნოზაძე
ლალი მოროშკინა
ნაირა გელაძე
გიორგი გურგულია
ირაკლი ოთინაშვილი
დათო ბეკოშვილი
გიორგი მაისურაძე
ჯემალ მოამედ
ანა ოლკინა
ნინო იოსელიანი
გიორგი მაისურაძე
ბერტა ხაფავა
ნიკა გაბელია
ნინო მანაგაძე
იკა ოთინაშვილი
ზაალ კუპრიაშვილი
დათო ელიზარაშვილი
ჯოზეფ ჩემბერლენი

ჯოზეფ ჩემბერლენი (; დ. 8 ივლისი, 1836, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო — გ. 2 ივლისი, 1914, ბირმინგემი, გაერთიანებული სამეფო) — ბრიტანელი მეწარმე, ვიქტორიას დროინდელი ინგლისის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი პოლიტიკოსი და მინისტრთა კაბინეტის ერთადერთი წევრი, რომელსაც არ ჰქონდა მიღებული უმაღლესი განათლება. ბურების მეორე ომის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი. იყო ნევილ და ოსტინ ჩემბერლენების მამა. ამ დროისთვის მის სახელს ატარებს ბირმინგემის ცენტრალური მოედანი.
კონრად ჰენლაინი

კონრად ჰენლაინი (; დ. 6 მაისი, 1898, მაფერსდორფი — გ. 10 მაისი, 1945, პლზენი) — სუდეტის ოლქის გერმანელი ნაცისტი პოლიტიკური მოღვაწე, 1930-იან წლებში სუდეტელი გერმანელების მოძრაობის ლიდერი ჩეხოსლოვაკიაში, 1938–1945 წლებში ნაცისტური გერმანიის სახელმწიფო მოღვაწე, სს-ის ობერგრუპენფიურერი (1943).

დაიბადა წიგნებით მოვაჭრეთა ოჯახში. პროფესიით იყო ბანკის მოსამსახურე. 1916 წელს დაასრულა გაბლონცის (ახლანდ. იაბლონეც-ნად-ნისოუს) ვაჭრობის აკადემია. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. ავსტრია-უნგრეთის არმიის შემადგენლობაში იბრძოდა იტალიის ფრონტზე. 1918 წელს მოხდა მისი ინტერნირება. 1919 წლიდან მუშაობდა დოიჩე ბანკის გაბლონცის განყოფილებაში, 1925 წლიდან იყო ფიზკულტურის მასწავლებელი ქალაქ აშში, სადაც შექმნა ნაციონალისტური სამხედრო ორგანიზაცია. 1931 წელს გახდა სუდეტის ტანვარჯიშის გერმანული კავშირის ხელმძღვანელი. 1933 წლის 1 ოქტომბერს ქალაქ ეგერში დააარსა სუდეტის გერმანელთა პატრიოტული ფრონტი, რომელიც გამოდიოდა ჩეხოსლოვაკიის შემადგენლობაში სუდეტებისათვის ავტონომიის მინიჭების მოთხოვნით. 1935 წლის აპრილში ფრონტი გარდაიქმნა სუდეტელ გერმანელთა პარტიად, რომელმაც მჭიდრო კავშირები დაამყარა გერმანიის ნაციონალ-სოციალისტურ მუშათა პარტიასთან და გააჩაღა სუდეტის ოლქის გერმანიასთან მიერთებისკენ მიმართული საქმიანობა. 1938 წელს სათავეში ჩაუდგა სუდეტელ გერმანელთა მოხალისეობრივ კორპუსს. 1938 წლის მიუნხენის შეთანხმებისა და სუდეტის ოლქის გერმანიასთან შეერთების შემდეგ დაინიშნა მის გაულაიტერად და შტატჰალტერად, შეიყვანეს გერმანიის რაიხსტაგში, მიეცა სს-ის გრუპენფიურერის ფორმის ტარების უფლება. 1939 წლის იანვარში შევიდა ნაციონალ-სოციალისტურ პარტიაში, შემდგომში კი სს-ში. 1939 წლის მაისიდან იყო სუდეტის ოლქის (სუდეტლანდის) საიმპერიო ნაცვალი. 1942 წლის ნოემბრიდან სუდეტლანდის თავდაცვის საიმპერიო კომისარი. 1945 წლის მაისში დაატყვევეს ამერიკის მე-7 არმიის ნაწილებმა. თავი მოიკლა სამხედრო ტყვეების ბანაკში.
ბიზანტიური კალენდარი

ბიზანტიური კალენდარი — ბიზანტიის იმპერიაში გავრცელებული, იულიანური წლის წყობაზე დაფუძნებული, დღეების ორგანიზების კალენდარული სისტემა, რომლის დროსაც წელი იწყებოდა 1 სექტემბერს.

იულიანური წლისაგან განსხვავება მხოლოდ თვების დასახელებაში იყო, რომელიც ლათინურის ბერძნულ თარგმანს წარმოადგენდა. ნაკიანი წელიწადი, დღეების ოდენობით იულიანური კალენდრის ტოლი იყო. 24 თებერვლის გაორმაგებით აწარმოებდნენ 366-ე დღეს, ხოლო 29 თებერვალის გამოყენება დაიწყეს მხოლოდ გვიან შუასაუკუნეებში.

ისტორია
იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს, რომის იმპერიაში ყოველ 15 წელიწადში მიმდინარეობდა ქონების აღწერა, რათა დაედგინათ გადასახადების სიდიდე. აღნიშნულ 15 წლიან ციკლის თითოეული წლის რიგით ნომერს ინდიქტიონი ეწოდა. 312 წელს იმპერატორ კონსტანტინე დიდის დროს, დროის ინდიქტიონებად დაყოფა ოფიციალურად იქნა მიღებული, რომელიც იწყებოდა 23 სექტემბერს. 462 წელს ბიზანტიაში, პრაქტიკული მოსაზრებიდან გამომდინარე, წლის დასაწყისად აღებულ იქნა 1 სექტემბერი, მაგრამ ოფიციალურად დამტკიცდა 537 წელს.

მიუხედავად ამისა ზოგიერთი ბიზანტიელი ჟამთააღმწერელი (მაქსიმე აღმსარებელი, თეოფანე აღმსარებელი და გიორგი სინკელი) წლებს ითვლიდნენ ალექსანდრიული კალენდრით, რომელიც 25 მარტიდან იწყებოდა.
შაფაქ ფავეი

შაფაქ ფავეი (; დ. 10 ივლისი 1976, ანკარა, თურქეთი) — თურქი დიპლომატი, მიმომხილველი და პოლიტიკოსი. თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის წევრი ძირითადი ოპოზიციური სახალხო რესპუბლიკური პარტიიდან . წარმოადგენს სტამბოლის პროვინციას. იგი არის პირველი ინვალიდი ქალბატონი არჩეული თურქეთის პარლამენტში, გაერთიანებული ერების შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებათა კომიტეტის წევრი. 2012 წელს, ფავეიმა მიიღო აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის საერთაშორისო მამაც ქალთა ჯილდო.

ბიოგრაფია
ფავეი დაიბადა 1976 წლის 10 ივლისს, ანკარაში, შაჰინ და აიშე იონალის ოჯახში, რომელიც ცნობილი მწერალი და ჟურნალისტია. 1994 წელს, მეუღლესთან ერთად გადავიდა შვეიცარიაში, რომ შეესწავლა ხელოვნება და ფილმის ხელოვნება. 1996 წელს, ციურიხში მატარებლის ავარიაში მოყვა, სადაც დაკარგა მარცხენა მკლავი და მარცხენა ფეხი. ერთი წლის შემდეგ გადავიდა ლონდონში, განათლების გაგრძელების მიზნით. სწავლობდა საერთაშორისო ურთიერთობებს ვესტმინსტერის უნივერსიტეტში და დაასრულა ასპირანტურა ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში.

კარიერა
ფავეი მუშაობდა გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის ოფისში, სადაც პასუხისმგებელი იყო საგარეო ურთიერთობათა და ჰუმანიტარული დახმარების საკითხებში ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა ალჟირი, ეგვიპტე, ირანი, ლიბანი და სირია. მუშაობდა ცენტრალური ევროპის პრეს-სპიკერად უნგრეთში და მოგვიანებით, როგორც ადამიანის უფლებათა დაცვის სახელშეკრულებო ორგანოს მდივნად გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის უმაღლესი კომისარის ოფისში.

მუშაობდა მიმომხილველად სტამბოლის სომხურ-თურქულ ორენოვან ყოველკვირეული გაზეთში და სამი წიგნის ავტორია. განახორციელა ერთობლივი პროექტები ჰარვარდის უნივერსიტეტთან, ლონდონის ხელოვნების სამეფო აკადემიასთან და ნორვეგიის დიზაინის საბჭოსთან ერთად ინკლუზიურ/უნივერსალურ დიზაინზე და იძულებით გადაადგილებულ პირებთან. წიგნი 13 (13 ნომრიანი პლატფორმა), რომელიც მოგვითხრობს მატარებლის ავარიის გამოცდილებას, დაწერილი დედამისთან, აიშე იონალთან ერთად, გახდა საუკეთესო გამყიდვადი წიგნი თურქეთში. თანამშრომლობდა მწერალთან და ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატთან შირინ ებადისთან, წიგნზე „ლტოლვილთა უფლებები ირანში“.

მას შემდეგ, რაც თხუთმეტი წელი საზღვარგარეთ ცხოვრობდა, 2011 წელს ფავეიმ დაბრუნდა თურქეთში და გახდა პარლამენტარი. ფავეიმ დატოვა თავისი პოზიცია გაეროში 2012 წელს, როდესაც იგი აირჩიეს სტამბოლის პროვინციის დეპუტატად რესპუბლიკური პარტიიდან, ამით ფავეი გახდა პირველი შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ქალი დეპუტატი თურქეთის პარლამენტში.

ჯილდოები
საერთაშორისო მამაც ქალთა ჯილდო - აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი.
გამორჩეული ახალგაზრდა პირის მსოფლიო ჯილდო - ახალგაზრდების საერთაშორისო პალატა.
2014 წლის სეკულარისტი - გაერთიანებული სამეფოს სეკულარისტა ასოციაცია.
სელაფან რამანათანი

სელაფან რამანათანი (; დ. 3 ივლისი, 1924, სინგაპური — გ. 22 აგვისტო, 2016, სინგაპური; სახელს ჩვეულებრივ გამოიყენებენ შემოკლებით ს. რ. ნათანი) — სინგაპურელი პოლიტიკოსი, სინგაპურის პრეზიდენტი 1999-2011 წლებში. ეროვნებით ტამილი.

სხვადასხვა დროს ეკავა თანამდებობები ქვეყნის საგარეო საქმეთა და შინაგან საქმეთა სამინისტროებში, სინგაპურის ეკონომიკურ კომპანიებში. 1988 წლი აპრილიდან სინგაპურის ელჩია მალაიზიაში, 1990 წლიდან 1996 წლამდე ელჩია აშშ-ში. 1999 წელს აირჩიეს სინგაპურის პრეზიდენტად. 2005 წელს აირჩიეს მეორე ვადით.

გარდაიცვალა 2016 წლის 22 აგვისტოს.
შერიფ თურგუთი

შერიფ თურგუთი — თურქი ქალი ჟურნალისტი და პირველი სამხედრო კორესპონდენტი ქალი თურქეთში, ცნობილია ბოსნიის ომის გაშუქებით.

შერიფ თურგუთმა მიიღო მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო პოლიტიკაში ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში, ამერიკის შეერთებული შტატები.

კარიერა
ომის კორესპონდენტობა მან მაშინ გადაწყვიტა, როდესაც ფოტომასალა იხილა ომარსკის ბანაკიდან, რომელიც სიკვდილის ბანაკი იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, შექმნილი და მართული სერბთა რესპუბლიკის არმიის მიერ, ბოსნიის ომის პირველ თვეებში. ბოსნიაში საკუთარი ნებით წავიდა, როგორც თავისუფალი ჟურნალისტი. თავდაპირველად გადაწყვეტილი ჰქონდა იქ ათი დღის გატარება, მაგრამ ბოსნიაში თითქმის ხუთი წლის განმავლობაში გაატარა, სადაც იგი შეესწრო ომის საშინელ მოვლენებს.

იგი თურქეთის ტელეარხ ეთერში ბოსნიის ომზე საუბრისას აღნიშნა, რომ ომის დროს ასი ათასზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, 1992 და 1995 წლებს შორის. თურგუთი აშუქებდა კოსოვოს ომს, ერაყის ომს და მრავალ სხვა კონფლიქტებს: ალჟირის სამოქალაქო ომს, დასავლეთ საჰარის ომს და ჩეჩნეთის მეორე ომის ჩათვლით. კოსოვოს ომის დროს, იგი ასევე დაეხმარა ემიგრანტებს, რომლებიც დასახლდნენ თურქეთში, აგრეთვე იძლეოდა ინფორმაციას მათ ნათესავებზე, რომლებიც კვლავ ცხოვრობდნენ კოსოვოში.

შარიფი სამ წელზე მეტი მუშაობდა, როგორც გაერთიანებული ერების საჯარო ინფორმაციის უფროსი ოფიცერი ცენტრალურ ლიბერიაში. ლიბერიის მეორე სამოქალაქო ომის დროს, იგი დამეგობრდა სხვა ომის კორესპონდენტებს ტიმ ჰიტჰირინგტონს ინგლისიდან და კრის ჰონდროს ამერიკიდან, რომელიც დაიღუპა 2011 წელს ლიბიის სამოქალაქო ომში.
იაკობ დე ლა რეი

იაკობ დე ლა რეი (; დ. 22 ოქტომბერი, 1847, ვინბურგი — გ. 15 სექტემბერი, 1914, ლანგლახტი) — ბური გენერალი ბურების მეორე ომში, იგი მიიჩნეოდა ყველაზე გამჭრიახ და ეშმაკ სამხედრო ხელმძღვანელად ბრიტანელებთან კონფლიქტში.

ბიოგრაფია
იაკობ დე ლა რეი იყო მეექვსე ბავშვი ადრიან იოჰან დე ლა რეისა და ადრიანა ვან როიენის ოჯახში. მისის მშობლები ფერმერები იყვნენ და ცხოვრობდნენ ქალაქ ვინბურგში, ორანჟის თავისუფალ სახელმწიფოში. ბრიტანეთთან კონფლიქტის გამო 1848 წელს, თანამედროვე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მაშინდელ ტერიტორიაზე მცხოვრები მრავალი ბური წავიდა ემიგრაციაში. მათ შორის იყო დე ლა რეის ოჯახი, რომელიც ტრანსვაალში ქალაქ ლიხტენბურგში დასახლდა. იაკობ დე ლა რეის სასკოლო განათლება ბოლომდე არ მიუღია. მოგვიანებით, როდესაც ტრანსვაალში ალმასი აღმოაჩინეს, ოჯახი საცხოვრებლად გადადის ქალაქ კიმბერლიში, სადაც იაკობი ტრანსპორტირებაზე მუშაობდა. 1865-1868 წლებში იგი მონაწილეობას იღებდა ბასოთოს წინააღმდეგ ომში, რომელშიც ტრანსვაალისა და ორანჟის რესპუბლიკებმა დაამარცხეს ბასოთოელები. მოგვიანებით იგი აირჩიეს ლიხტენბურგის კომენდანტად, 1883 წელს კი გახდა პარლამენტარი. 1899 წელს კრაიპანის ბრძოლაში მან სასტიკად დაამარცხა ინგლისელები. ამ გამარჯვებამ დე ლა რეი პოპულარული გახადა. მან ასევე თავი ისახელა გრასპანის ბრძოლაში, სადაც დე ლა რეი დაუპირისპირდა ბრიტანელთა პირველ დივიზიას, რომელსაც ლორდი მეთიუენი სარდლობდა. მეთიუენის მიზანი იყო ბოლო მოეღო ქალაქ კიმბერლის ალყისთვის. ამისათვის მან 8000 ბრიტანელი ჯარისკაცი დაძრა ქალაქისაკენ. ბურების 2000-იანმა არმიამ ვერ გაუძლო ბრიტანელთა შეტევას და მდელოს უკან განლაგდა. მოგვიანებით ისინი გაერთიანდნენ ტრანსვაალისა და ორანჟის 3000 ჯარისკაცთან, რომლებსაც დე ლა რეი სარდლობდა. ბურები შეტევაზე გადავიდნენ და მდელოს დიდი ნაწილი დაიკავეს. ასევე ააფეთქეს რკინიგზა, საიდანაც ბრიტანელები დახმარებას ელოდნენ.

ბურების დამარცხება
მიუხედავად დე ლა რეის გამარჯვებებისა, ბურებს უჭირდათ ბრიტანელთა ჭარბი ძალების წინააღმდეგ ბრძოლა და მარცხი განიცადეს პარდებერგის ბრძოლაში, სადაც უიმედო მდგომარეობაში მყოფი გენერალი კრონიე იძულებული გახდა ბრიტანელებს დანებებოდა. 13 მარტს ბრიტანელება ბლუმფონტეინი აიღეს, 5 ივნისს დაეცა ტრანსვაალის დედაქალაქი პრეტორიაც. ტრანსვაალის პრეზიდენტი სტეფანუს კრიუგერი ევროპულ ემიგრაციაში წავიდა. მიუხედავად ამისა, ბურები აგრძელებდნენ პარტიზანულ ბრძოლას. დე ლა რეი ლუი ბოტა და სხვა გენერლები შეიკრიბნენ ქალაქ კრონშტადში, სადაც დასახეს ბრძოლის ტაქტიკა. დე ლა რეიმ თავიდან ჩამოაყალიბა არმია და მომდევნო 2 წელში რამდენიმე მცირე ბრძოლაში დაამარცხა ბრიტანელები. დე ლა რეის ჰქონდა დიდი ტალანტი შეუმჩნევლად ემოძრავა არმიით ბრიტანელების არმიებს შორის და როცა ბრძოლას აზრი არ ჰქონდა თავიდან აეცილებინა იგი. ამის გამო ბევრი მას წინასწარმეტყველად მიიჩნევდა. 1902 წელს ომში დამარცხებული დე ლა რეი და ბოტა მიდიან ემიგრაციაში, თავდაპირველად ევროპაში, შემდეგ კი ამერიკაში, რათა ომისგან დაზარალებული ბური ფერმერებისათვის თანხა შეეგროვებინათ. 1907 წელს დე ლა რეი შედის ტრანსვაალის ახალ პარლამენტში და პირველ პრემიერმინისტრ ბოტასთან ერთად ცდილობს ბურებისა და ინგლისელების შერიგებას. იაკობ დე ლა რეი 1914 წელს ერთ-ერთ შეტაკებაში დაიღუპა.
პანჩევო

პანჩევო — ქალაქი სერბეთში. მდებარეობს ვოევოდინის ავტონომიურ მხარეში, სამხრეთ-ბანატის ოლქისა და პანჩევოს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 76 203 კაცი. ბელგრადიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

ისტორია
უძველესი სახელწოდება დასახლებისა, რომელიც მდებარეობდა მდინარე ტიმიშისა და დუნაის შერთების ადგილზე, იყო პანუკა. ისტორიის მანძილზე ამ სტრატეგიული ადგილის მფლობელები (რომაელები, კელტები, ჰუნები, ვარები, სლავები, უნგრელები, თატრები, თურქები, გერმანელები) უცვლიდნენ სახელს დასახლებულ პუნქტს და მისი მნიშვნელობაც იცვლებოდა. საუკუნეში ქალაქს ერქვა პანუცეა ან პანუჩა, საუკუნეში — ბანსიფი, საუკუნეში — პანჩელი და პენსეი, საუკუნეში — პაიჩოვა და ბანჩოვა, საუკუნის დასაწყისში — ჩომბა.

პირველად მოიხსენიება 1153 წელს, როგორც სავაჭრო ქალაქი. საუკუნეში ქალაქი დაიპყრეს ოსმალებმა და მათი მმართველბის ქვეშ დარჩა 1716 წლამდე. შემდეგ შევიდა ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში. 1918 წელს შევიდა იუგოლსავიის შემადგენლობაში და ეწოდა თანამედროვე სახელი. 1999 წელს არაერთხელ დაბომბა ნატოს ავიაციამ.

გალერეა