iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანდონი სუბისარეტა

ანდონი სუბისარეტა ( დ. 23 ოქტომბერი, 1961, ვიტორია) — ესპანელი ვეტერანი ფეხბურთელი, მეკარე. მონაწილეობა აქვს მიღებული ევროპის სამ (1984, 1988, 1996) და მსოფლიოს ოთხ (1986, 1990, 1994, 1998) ჩემპონატზე. სუბისარეტა არის „ბარსელონას“ ისტორიაში ერთ-ერთი გამორჩეული ფეხბურთელი და ამჟამად ამ კლუბის სპორტული დირექტორი.
ელიზბარ უბილავა

ელიზბარ უბილავა (დ. 27 აგვისტო, 1950, თბილისი) — ესპანეთში მოღვაწე ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (1999). საქართველოს ვაჟთა ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული (1974, 1986) და 1992 წლის საჭადრაკო ოლიმპიადის მონაწილე. პირველი ადგილი ტრენჩიასკე ტეპლიცეში 1985 წელს, პირველი ადგილი წელს ეფორიეში 1988, პირველი ადგილი თბილისში 1988 წელს, პირველი ადგილი ბენასკეში 2001 წელს , მე-3 ადგილი ელგოიბარში 2003 წელს, მე-2 ადგილი ლა-როდაში 2005 წელს, პირველი ადგილი ბენასკეში 2005 წელს და პირველი ადგილი ალმერიაში 2008 წელს.

მონაწილეობა მიიღო 1967 წლის სსრკ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატში.

იყო ფიდე-ს უფროსი ტრენერი (2004) და ვისვანათან ანანდის მწვრთნელი (1994- 2005).
რამსეს IV

რამსეს — ძველი ეგვიპტის დინასტიის ფარაონი. ქვეყანას განაგებდა სავარაუდოდ ძვ. წ. 1156-1150 წლებში. ფარაონ რამსეს -ისა და სავარაუდოდ, დედოფალ ტიტის შვილი.

დაიბადა სავარაუდოდ, ჯერ კიდევ ფარაონ სეთი -ის მმართველობის დროს და ტახტზე ავიდა 40 წლის ასაკში, მამის რამსეს -ის მკვლელობის შემდეგ. ფარაონის ტახტზე ასვლის შემდეგ დაიჭირა მამის მკვლელები და სასამართლოს გადასცა.

ფარაონის მეუღლე იყო დუატენტოპეტი, რომლის საფლავიც აღმოჩენილია მეფეთა ველზე. როგორც ჩანს, იგი უნდა ყოფილიყო მემკვიდრე პრინცის დედა. რამსეს -ის მეფობა 6 წელი გაგრძელდა.

რამსეს -ისა და მამამისის შესახებ მოგვითხრობს ახლო აღმოსავლეთის ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვანი და ვრცელი ჰარისის პაპირუსი.
მალტის გერბი

მალტის გერბი — მალტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასა და ჰიმნთან ერთად.

მალტის თანამედროვე გერბი მიიღეს 1988 წელს. ის წარმოადგენს თეთრ-წითელ ფარს, ზეთისხილისა და პალმის რტოებით (მშვიდობის სიმბოლო, ტრადიციულად უკავშირდება მალტას) გარშემორტყმულსა და ოქროს გვირგვინით თავზე. გერბი დაფუძნებულია სადევიზე ბაფთაზე, რომელზეც ლათინური დამწერლობით შავად წერია ' (მალტის რესპუბლიკა, მალტ.).

მალტის გერბი გამოსახულია მალტის პრეზიდენტის დროშაზე, ვალუტის ნიმუშებსა და სხვა ობიექტებზე.

მალტის გერბები 1800 წლიდან 1964 წლამდე
მალტა იყო დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი 1800-დან 1813 წლამდე და კოლონია 1813-დან 1964 წლამდე, შესაბამისად ამ პერიოდის მალტის გერბები წარმოადგენდა ბრიტანული გერბის ადაპტირებულ ვარიანტებს.

ამასთანავე, 1875-1964 წლებში მალტას ჰქონდა სამი კოლონიური სამკერდე, რომლებიც მალტის დროშებზეც იყო გამოსახული. პირველი (1875-1898) წარმოადგენდა თეთრ მალტურ ჯვარს, რომელიც ვერტიკალურად თეთრ-წითლად გაყოფილ ექვსკუთხედისებრ ფიგურაში იყო მოთავსებული; მეორე (1898-1943), წარმოადგენდა ვერტიკალურად თეთრ და წითელ ნაწილებად გაყოფილ ფარს; მესამე (1943–1964) კი დაახლოებით ისეთივე იყო, როგორიც მეორე, თუმცა მისგან განსხვავდებოდა თეთრი ნახევრის ზედა ნაწილში ლურჯ კვადრატში გამოსახული წმ. გიორგის ჯვრით, ასევე შეცვლილი იყო ფარის ფორმაც.

მალტის გერბი 1964-1975 წლებში
ეს გერბი მიიღეს მალტის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ 1964 წლის 21 სექტემბერს. მასზე გამოსახულია ორი დელფინი, რომლებსაც უჭირავთ თანამედროვე გერბის ფარი, რომელიც ამავდროულად წარმოადგენს მალტის დროშაზე გამოსახულ სიმბოლოებსა და ფერებს. ფარის მარცხნივ და მარჯვნივ ამ შემთხვევაშიც გამოსახულია ზეთისხილისა და პალმის რტოები შესაბამისად გამარჯვებისა და მშვიდობის აღსანიშნავად. ფარის ქვემოთ გამოსახული ლურჯ-თეთრი ტალღისებრი ზოლები ხმელთაშუა ზღვას გამოსახავს. ფარს აგვირგვინებს ოქროსფერი ჩაფხუტი თავზე ოქროს გვირგვინით. ფარის ქვეშ, სადევიზე ლენტზე გამოსახულია დევიზი: . დღესდღეობით ეს დევიზი გამოიყენება ეროვნული ღირსების ორდენზე.

აღნიშნული გერბის ვერსია ოქროს გვირგვინის ნაცვლად წმ. ედუარდის გვირგვინით გამოიყენებოდა, როგორც მალტის გენერალ-გუბერნატორის გერბი.

მალტის გერბი 1975-1988 წლებში
ეს გერბი დაამტკიცეს 1975 წლის 11 ივლისს. შვიდი თვის შემდეგ მალტა რესპუბლიკა გახდა. გერბზე გამოსახულია სანაპირო სცენა — ტრადიციული მალტური ნავი და ამომავალი მზე, ქვეშ კი წარწერა — ' (მალტის რესპუბლიკა, მალტ.).

მალტის პრემიერ-მინისტრ დომ მინტოფს ძველი გერბის შეცვლა სურდა, რადგან მასზე გამოსახულ გვირგვინს მონარქიულ სიმბოლოდ აღიქვამდა, რისი ადგილიც მისი აზრით რესპუბლიკური მალტის გერბზე არ იყო.

გერბის საკითხმა მნიშვნელოვანი კამათი გამოიწვია, რადგან ის არ იყო ჰერალდიკური პრინციპების დაცვით შექმნილი, ამიტომ 1988 წელს შეიცვალა თანამედროვე ვერსიით.
ვიკიპედიის მონუმენტი

ვიკიპედიის მონუმენტი — ვიკიპედიისადმი მიძღვნილი პირველი მონუმენტი (ძეგლი), რომელიც პოლონეთის ქალაქ სლუბიცეში დგას. აღიმართა 2014 წლის 22 ოქტომბერს. ეს არის მსოფლიოში პირველი მონუმენტი, რომელიც აღიმართა ინტერნეტ-ენციკლოპედია ვიკიპედიის პატივსაცემად. ძეგლის ავტორია 30 წლის სომეხი სტუდენტი მიჰრან აკობიანი. მონუმენტის ღირებულება შეადგენს 11 ათას ევროს, რომელიც გაიღო ადგილობრივმა მუნიციპალიტეტმა. ქალაქ სლუბიცეს მერმა ტომაშ ჩიშევიჩმა მონუმენტის აღმართვას მხარი დაუჭირა, იმ მოტივით, რომ ქალაქის ახალი ღირსშესანიშნაობა გაზრდიდა ტურისტების რაოდენობას.

გახსნის ცერემონიას ესწრებოდა ფონდ ვიკიმედიის გერმანელი, პოლონელი და ამერიკელი წარმომადგენლები. გახსნას ასევე ესწრებოდა დარიუშ ემელნიაკი, ვიკიპედიაზე დაწერილი წიგნის ავტორი.

გალერეა
დავით სიხარულიძე

დავით (თეიმურაზ) სიხარულიძე (დ. 24 ნოემბერი, 1953 — გ. 21 აპრილი, 2025) — ქართველი რეჟისორი, მხატვარი და სცენარისტი.

1975 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ფაკულტეტი, ხოლო 1982 წელს - საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი (მულტიპლიკაციური კინოს რეჟისორის სპეციალობით).

1995-1996 წლებში სტაჟირება გაიარა აშშ-ში, .-ში. არის საკავშირო და საერთაშორისო კინოფესტივალების ლაურეატი. კანის კინოფესტივალზე (1984), ოქროს პალმის რტოთი, დაჯილდოებულია ანიმაციური ფილმისთვის „ჭირი“.

ამჟამად ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, არის საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი.

გარდაიცავალა 2025 წლის 21 აპრილს, 71 წლის ასაკში.

ფილმოგრაფია
ეფემერა (1982)
ჭირი (1983)
გულუბრყვილო ბატი ტასიკოს თავგადასავალი (1984)
იაკობ გოგებაშვილი. ცხოვრება და მოღვაწეობა (2000)
გავარდნილები (2008) - ანიმაციური
ცრუპენტელა აღმზრდელი (2011)
მალტის დროშა

მალტის დროშა — (მალტ. ' ) მალტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად.

მალტის დროშა თანამედროვე სახით დამტკიცდა 1964 წელს. იგი შედგება ორი — თეთრი და წითელი ნაწილისაგან. ზედა მარცხენა კუთხეში გამოსახულია ბრიტანული წმ. გიორგის ჯვარი — ბრიტანეთის უმაღლესი ჯილდო მშვიდობიანი მოქალაქისათვის გამოჩენილი სიმამაცისათვის. მალტას ის 1943 წელს მიენიჭა მეორე მსოფლიო ომში მისი მოსახლეობის მიერ გამოჩენილი სიმამაცისათვის.

კოლონიური ეპოქის დროშები
მალტის ბრიტანელი გუბერნატორის დროშები
კერნ-ტერიერი

კერნ-ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში შუა საუკუნეებში.

კერნის სამშობლოდ, როგორც ჩანს, შოტლანდიის სანაპიროებთან კუნძული სქაი უნდა ჩავთვალოთ, სადაც, ჯერ კიდევ შოტლანდიელი დედოფლის მარია სტიუარტის მეფობის დროს, ამ ძაღლებს კლდეებში დამალული მელიების მოსაძებნად იყენებდნენ. ცოტა ხნის წინ, სანამ იორკშირული ტერიერის და ვესტ-ჰაილენდ-ტერიერის პოპულარობა გაიზრდებოდა, კერნი ყველაზე პოპულარული ბრიტანული ტერიერი იყო.

 საუკუნის მანძილზე ცდილობდნენ შეენარჩუნებინათ კერნის შესანიშნავი მუშა თვისებები და "ბუნებრივი" გარეგნული სახე: გაბურძგნული ბალანი და ძლიერი, მოუხეშავი აღნაგობა. კერნი თავს კარგად გრძნობს ქალაქშიც და სოფელშიც. ადვილად იტანს სიცხეს და სიცივეს. არც ისე ცუდი მოდარაჯეა და, სხვა ტერიერებთან შედარებით, ადვილად იწვრთნება, თუმცა ტერიერის ხასიათს ვერსად გაექცევი: ის ცდილობს თავის ნებას დაუმორჩილოს ოჯახის წევრები და ბავშვებთან ურთიერთობისას თვალყურისდევნა სჭირდება (თუნდაც დასაწყისში). და მაინც, მცირე ზომის, კარგი ჯანმრთელობის გამო, კერნი კარგ კომპანიონად ითვლება.
ნორფოლკ-ტერიერი

ნორფოლკ ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში შუა საუკუნეებში.

ნორვიჩ ტერიერს, რომელიც ოფიციალურად 1932 წელს აღიარეს დიდ ბრიტანეთში, შეიძლება ჰქონდეს როგორც მდგრადი, ასევე დაშვებული ყურები. სწორედ ეს გახდა იმის საბაბი, რომ1965 წელს დაშვებული ყურების მქონე ძაღლებმა დამოუკიდებელი ჯიშის - ნორფოლკ ტერიერის სტატუსი მიიღეს. გარეგნულად (ყურების გამოკლებით, წარმოშობით, ხასიათით, სამუშაო თვისებებით ნორფოლკ ტერიერი არაფრით განსხვავდება ნორვიჩ ტერიერისგან. ნორფოლკი ძალიან კარგი პატარა ძაღლია, რომლებისთვისაც, დიდი ტერიერების მსგავსად, დამახასიათებელია ნებისმიერ მოწინააღმდეგეზე თავდასხმის და განადგურების სურვილი. კატასთან ნორფოლკის (ისევე როგორც სხვა ტერიერების) გაცნობა უნდა მოხდეს ძალიან ფრთხილად, რომ მან შეძლოს თავისი ბუნებრივი ინსტინქტების მოთოკვა.

მშვიდი და ძლიერი ნორფოლკი ძალიან კარგი კომპანიონი და მოდარაჯეა, პირველივე საეჭვო ხმაურის, ან უცნობი ადამიანის გამოჩენის შემთხვევეაში ის დაუყოვნებლივ იწყებს ყეფას. ის კარგად გრძნობს თავს ქალაქშიც და სოფელშიც: ინტენსიური ფიზიკური ვარჯიშისთვის მას პატარა ბაღიც ეყოფა. ნორფოლკ-ტერიეს აქვს უხეში, მავთულისებრი ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი, ჟღალი შავით, ნაცრისფერი თეთრით და რომელსაც განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. კარგად უძლებს სიცივეს.
უკრაინის დროშა

უკრაინის დროშა (უკრაინ. ) — უკრაინის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. წარმოადგენს ყვითელი (დაბლა) და ლურჯი (ზევით) თანაბარი ზომის ჰორიზონტალური ზოლებისაგან შემდგარ მართკუთხა ქსოვილს (უკრაინის კონსტიტუცია, მუხლი 20).

ლურჯ-ყვითელი დროშა, როგორც ეროვნული დროშა, ოფიციალურად გამოიყენებოდა 1848 წლიდან, როცა ის ლვოვის რატუშაზე აღმართეს. როგორც სახელმწიფო დროშა ოფიციალურად დაამტკიცეს 1918 წელს ხანმოკლე უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის არსებობისას. უკრაინის საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში ყოფნისას 1949 წლამდე ის წარმოადგენდა არაოფიციალურ სახელმწიფო დროშას უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ლურჯ-წითელი დროშის მიღებამდე. საბჭოთა უკრაინაში ლურჯ-ყვითელი დროშის გამოყენება კანონით ისჯებოდა. 1991 წელს უკრაინის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ დროშა გამოიყენებოდა ოფიციალურ ცერემონიებზე. ლურჯ-ყვითელი დროშა ხელახლა მიიღეს 1992 წელს.

უკრაინაში აღინიშნება დროშის დღე ყოველი წლის 23 აგვისტოს 2004 წლიდან.

დროშის დღე
23 აგვისტო აღინიშნება როგორც უკრაინის ეროვნული დროშის დღე. ის დაარსდა 2004 წელს პრეზიდენტის ბრძანებულებით. თავდაპირველად დროშის დღე აღინიშნებოდა 24 ივლისს კიევში. დროშის პირველი საზეიმო აღმართვა მოხდა 1990 წლის 24 ივლისს კიევის საკრებულოს ფლაგშტოკზე, ორი წლის შემდეგ კი დროშა ოფიციალურად დამტკიცდა როგორც სახელმწიფო დროშა,

ფერები
პროპორციები
უკრაინის დროშის პროპორციებია 2:3. ლურჯ და ყვითელ ზოლებს კი ტოლი სიგრძე და სიგანე აქვთ.

მსგავსი დროშები
უკრაინის დროშის მსგავსი დროშები გამოიყენებოდა და გამოიყენება მრავალ ადმინისტრაციულ ერთეულსა და ქალაქში თუ სხვა ობიექტში. ისინი ერთმანეთისაგან ფერთა სიმკვეთრითა და პროპორციებით განსხვავდებიან.
ნიზამ ალ-მულქი

აბუ ალი ალ ჰასან ბენ ალი ბენ ისაკ ალ-თუსი , უფრო ცნობილი როგორც ნიზამ ალ-მულქი ( (დ. 10 აპრილი, 1018 — გ. 14 ოქტომბერი, 1092) — სპარსელი სწავლული, თურქ-სელჩუკთა იმპერიის ვეზირი. 1072 წლიდან, ალფ-არსლანის გარდაცვალების შემდეგ, 20 წლის განმავლობაში აბსოლუტური ძალაუფლებით განაგებდა სელჩუკთა იმპერიას. მან შექმნა მედრესეების სისტემა, საშუალო ან უმაღლესი სასწავლებელი მეჩეთში ან მეჩეთთან, სადაც ასწავლიდნენ სუნიტური ისლამის რელიგიას და იურიდიულ დოგმებს, ამზადებდნენ სასულიერო და საერო მოხელეებს. გარდაიცვალა 1092 წლის 14 ოქტომბერს ნეჰავენდში.

 
ნიზამ ალ-მულკს ეკუთვნის ნაშრომი სახელწოდებით „ “ — წიგნი სახელმწიფოს განმგებლობისათვის. ეს წიგნი, უკეთ რომ ვთქვათ, ერთგვარი პოლიტიკური ტრაქტატი შეუკვეთავს მალიქ-შაჰს ვაზირისათვის. „ “ წარმოადგენს ერთგვარ რჩევებს, თუ როგორ მოაწყოს სახელმწიფოს განმგებელმა ლაშქარი, როგორ მოაწყოს მსტოვრების დაგზავნის საქმე , როგორ მოექცეს ქვეშევრდომებს, ჩაახშოს აჯანყებანი, გაასამართლოს დამნაშავენი, როგორ უთვალთვალოს მსაჯულებს, ამირებსა და სხვა დიდმოხლეებს. ნაწარმოებში ჩართულია იგავები და შეგონებანი. ევროპა ამ შესანიშანვ დოკუმენტს გაეცნო ფრანგი ორიენტალისტის თარგმანის მეოხებით.
სლუბიცე

სლუბიცე (პოლ. ; გერმ. ) — ქალაქი დასავლეთ პოლონეთში, ლუბუშის სავოევოდოში გერმანიის საზღვართან. განლაგებულია მდინარე ოდრაზე, გერმანიის ქალაქ ოდერის ფრანკფურტის მოპირდაპირე მხარეს, რომლის ნაწილიც იყო 1945 წლამდე (დამვორშტადტის სახელით). 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში დაახლ. 18 000 ადამიანი ცხოვრობს.

დაძმობილებული ქალაქები
ოდერის ფრანკფურტი, გერმანია, 1975 წლიდან
ჰაილბრონი, გერმანია, 1998 წლიდან
ტიხუანა, მექსიკა, 1998 წლიდან
იუმა, აშშ, 2000 წლიდან
შოსტკა, უკრაინა, 2008 წლიდან
ელეკტრენაი, ლიეტუვა, 2010 წლიდან
ლა-პასი, მექსიკა, 2013 წლიდან

ღირსშესანიშნაობები
უძველესი ებრაული სასაფლაო (1319);
სენკევიჩის ქუჩის 50-ე სახლი, უძველესი ნაგებობა ქალაქში;
სელოვსკის ქუჩის რატუშა, აგებულია 1770 - 1773 წლებს შორის;
ღვთისმშობლის ეკლესია (1775);
გმირთა მონუმენტი;
ვიკიპედიის მონუმენტი.

გალერეა
VY დიდი ქოფაკი

დიდი ქოფაკი — წითელი ჰიპერგიგანტი ვარსკვლავი, რომელიც დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედშია მოთავსებული. ის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ვარსკვლავია მზის რადიუსით და თავის ტიპში ერთ-ერთი ყველაზე კაშკაშა. მისი რადიუსი დაახლოებით 1420 ± 120 მზის რადიუსია

ბუნება
 დიდი ქოფაკის შესწავლისა და დაკვირვების პირველი ჩანაწერები ჯერომ ლალანდის ვარსკვლავურ კატალოგში გვხვდება 1801 წლის 7 მარტს, რომელსაც ეს ვარსკვლავი 7 ვარსკვლავიერი სიდიდიან ობიექტად შეჰყავს სიაში. მეცხრამეტე საუკუნეში მის ხილულ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე ჩატარებულმა კვლევებმა ცხადყო, რომ 1850 წლიდან მოყოლებული ვარსკვლავი მკრთალდებოდა. 1847 წლიდან მას „სისხლიანი ვარსკვლავი“ ჰქვია.

 დიდი ქოფაკი მაღალი სიკაშკაშის ტიპის ვარსკვლავია, რომლის ეფექტური ტემპერატურა 3500 კელვინია, რის გამოც ის ჰერცშპრუნგ-რასელის ვარსკვლავურ დიაგრამაში ზედა მარჯვენა მხარესაა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ის ძალზე განვითარებული და ევოლუციაგამოვლილი ვარსკვლავია. მთავარ მიმდევრობაში ყოფნისას ის ტიპის ვარსკვლავი უნდა ყოფილიყო, რომლის მასა 15-35 ☉ იყო.

1976 წელს ჩარლზ ლადამ და მარკ რაიდმა გამოაქვეყნეს აღმოჩენა კაშკაშა რგოლიანი მოლეკულური ღრუბლისა, რომელიც ამ ვარსკვლავიდან 15 არკწუთით აღმოსავლეთით იყო. კაშკაშა რგოლით შემოსაზღვრული ღრუბლის კიდეში გამოსხივების უეცარი ვარდნა და 12 გამოსხივების ზრდა იქნა შემჩნეული, რაც მიუთითებდა მოლეკულური მატერიის შესაძლო განადგურებასა და გაზრდილ სითბოს ღრუბელ-რგოლის ინტერფეისში, შესაბამისად. ლადამ და რეიდმა მიიჩნიეს, რომ მოლეკულური ღრუბლის მანძილი თითქმის იგივეა, რაც ვარსკვლავებისა, რომლებიც ღია გროვა 2363-ის წევრებია. ეს ვარსკვლავები კი რგოლს აიონიზირებს. 2362-ის მანძილი 1,5 ± 0,5 კილოპარსეკია მისი ფერი-მაგნიტუდა (ვარსკვლავიერი სიდიდე) დიაგრამის მიხედვით.

ბოლო დროს ჩატარებული გაზოვმები 2362-მდე მანძილის დასადგენად შედეგად 1,2 კილოპარსეკი აჩვენა.

ზომა
მინესოტას უნივერსიტეტის პროფესორმა რობერტა ჰამფრისმა თავდაპირველად დიდი ქოფაკის მასა 1800-2100 მზის რადიუსით შეაფასა, რის შედეგადაც ის ცნობილთა შორის ყველაზე დიდი ვარსკვლავი გახდა რადიუსით. თუმცა, ბოლო დროინდელმა უფრო ზუსტმა -თი ჩატარებულმა კვლევებმა

სხვადასხვა მეთოდებით ჩატარებული ბოლო დროინდელი გაზოვმებით ამ ვარსკვლავის სიკაშკაშე 3×105 ☉.
სიუზი კუატრო

სიუზან კეი „სიუზი“ კუატრო (დ. 3 ივნისი, 1950) — ბრიტანელ-ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ბას-გიტარისტ და მსახიობი. იგი იყო პირველი ბას-გიტარისტი ქალი, რომელიც როკ-მუსიკის ვარსკვლავად იქცა. ითვლება, რომ ამან გავლენა იქონია და გარღვევა მოახდინა როკ-მუსიკაში ქალების დამკვიდრების მხრივ.

დისკოგრაფია
ნორვიჩ ტერიერი

ნორვიჩ ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში საუკუნეში.

ჯერ კიდევ საუკუნეში, ინგლისში არსებობდა ლამაზბალნიანი პატარა ტერიერები, რომელთა წინაპარი იყო ირლანდიური ტერიერი. ნორვიჩ ტერიერი წარმოიშვა ან ამ ძაღლებისგან, ან დღეს უკვე გადაშენებული თრამპინგთონ-ტერიერისგან. ერთ-ერთი ყველაზე ციცქნა ტერიერი "დაიბადა" აღმოსავლეთ ინგლისში, ას წელზე მეტი ხნის წინ. საუკუნის ბოლოს კემბრიჯის სტუდენტები მას თილისმის სახით იყენებდნენ, მაგრამ ნორვიჩის დებიუტი დამოუკიდებელი ჯიშის სახით 1935 წელს შედგა.

ნორვიჩი ტიპური ტერიერია ძლიერი ხასიათით და საკუთარი განუმეორებლობის მტკიცე რწმენით. მიუხედავად ამისა, ის კარგად ურთიერთობს ბავშვებთან (განსაკუთრებით უფროსი ასაკის) და სწრაფად იხვეჭს ოჯახის წევრების სიყვარულს. ის უფრო ადვილად იწვრთნება, ვიდრე სხვა ტერიერები და სიამოვნებით ასრულებს ყველაზე რთულ ბრძანებებს. ნორვიჩს თითქმის არ აქვს არანაირი მემკვიდრეობითი დაავადებები. ნორვიჩ ტერიერს აქვს ძლიერი უკანა ფეხები, წინა თათები ოდნა შიგნითაა მიბრუნებული, მოკლე, კომპაქქტური სხეული და ფართო მკერდი. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. ადვილად ეგუება სიცივეს, ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი, ჟღალი შავით, ნაცრისფერი თეთრით.
შოტლანდიური ტერიერი

შოტლანდიური ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია შოტლანდიაში საუკუნეში.

როგორც ჩანს, თანამედროვე შოტლანდიური ტერიერი დასავლეთ შოტლანდიის სანაპიროსთან მდებარე კუნძულების მკვიდრი ძაღლების შთამომავალია. ჩრდილოეთ ამერიკაში ამ დაკუნთული, მშვიდი ხასიათის მონე ტერიერის პოპულარობა უფრო დიდი იყო, ვიდრე დიდ ბრიტანეთში. თავისი შოტლანდიური ტერიერის, სახელად ფეილის თანხლებით ხშირად მოგზაურობდა ამერიკის პრეზიდენტი ფრანკლინ რუზველტი, ხოლო უოლტ დისნეიმ, ეს "ჯენტლმენური" გარეგნობის ძაღლის სახე უკვდავყო ფილმში "ლედი და მაწანწალა". მიუხედავად იმისა, რომ შოტლანდიური ტერიერი გამოიყვანეს წვრილ, მიწისქვეშა ხვრელებში პატარა ცხოველებზე სანადიროდ, დღესდღეობით ის ოჯახის უსაყვარლესი წევრია.

თავდაჭერილი და ოდნავ ამაყი, შოტლანდიური ტერიერი შესანიშნავი მოდარაჯეა. კარგად ეგუება სიცივეს, ძნელად იწვრთნება. აქვს ძალიან ძლიერი უკანა ფეხები, გრძელი ბანჯგვლიანი წარბები. ბოლოსკენ შევიწროებული კუდი მუდამ ვერტიკალურად დგას. ბალანი უხეშია, შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი თეთრით, ჟღალი შავით, შავი.
რადიოტალღები

რადიოტალღები — ელექტრომაგნიტური გამოსხივება, რომლის ტალღის სიგრძეებიც ელექტრომაგნიტურ სპექტრში ინფრაწითელ გამოსხივებაზე უფრო გრძელია. რადიოტალღებს აქვს სიხშირე 3 კჰც-დან 300 გჰც-მდე, და შესაბამისი ტალღის სიგრძე 100 კილომეტრიდან 1 მილიმეტრამდე. როგორც ყველა სხვა ელექტრომაგნიტური ტალღა, რადიოტალღებიც სინათლის სიჩქარით ვრცელდება. რადიოტალღების ბუნებრივ წყაროებს წარმოადგენს ელვა და ასტრონომიური ობიექტები. ხელოვნურად შექმნილი რადიოტალღები გამოიყენება სტაციონარული და მობილური რადიოკავშირისთვის, რადიომაუწყელობისთვის, რადიოლოკაციებისა და სხვა სანავიგაციო სისტემებისთვის, საკომუნიკაციო თანამგზავრებისთვის, გამოთვლითი ქსელებისა და სხვა მრავალი მოწყობილობისთვის. რადიოტალღების სხვადასხვა სიხშირე სხვადასხვაგვარად ვრცელდება დედამიწის ატმოსფეროში: გრძელ ტალღებს დედამიწის ნაწილის დაფარვა შეუძლიათ ძალიან თანმიმდევრულად, უფრო მოკლე ტალღებს შეუძლიათ იონოსფეროდან არეკლვა და მთელ მსოფლიოში გავრცელება, ხოლო კიდევ უფრო მოკლე სიგრძის რადიოტალღები იდრიკება ან ირეკლება ძალიან სუსტად და ვრცელდება პირდაპირი ხედვის საზღვრებში.
მშვილდოსანი A*

მშვილდოსანი * (; წარმოითქმება „ვარსკვლავი მშვილდოსანი “) — კომპაქტური რადიოწყარო, რომელიც მდებარეობს ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში. შედის რადიოწყარო მშვილდოსანი -ს შემადგენლობაში. ასხივებს აგრეთვე ინფრაწითელ, რენტგენულ და სხვა დიაპაზონებში. წარმოადგენს ზემასიურ ობიექტს (სავარაუდოდ, შავ ხვრელს), რომელიც გარშემორტყმულია ცხელი რადიოგამომასხივებელი გაზის ღრუბლით, რომლის დიამეტრიც დაახლოებით 1,8 პკ-ია. მანძილი რადიოწყარომდე შეადგენს დაახლოებით 26 ათას სინათლის წელიწადს, ცენტრალური ობიექტის მასა — 4,3•106 ⊙.
ტალერი

ტალერი — ვერცხლის მონეტა. პირველად მოჭრეს ჩეხეთში 1518 წელს. 1555 წლიდან ფულის ერთეულად იყენებდნენ საღვთო რომის იმპერიაში, აგრეთვე პოლონეთში, შვედეთში, საფრანგეთში, საბერძნეთში და სხვ. თავდაპირველად შეიცავდა 28-29 გრამ სუფთა ვერცხლს. 1857 წელს ჩრდილოეთ გერმანიასა და ავსტრიაში ტალერის მასა შეადგენდა 16,67 გრამს. 1871-73 წლებში გერმანიაში ფულის რეფორმის დროს ტალერი გაუთაბარეს სამ ოქროს მარკას. ტალერის მოჭრა შეწყვეტილი იყო 1908 წლამდე, შემდგომ კი ისევ აღადგინეს 3 მარკის ნომინალური ღირებულებით.
ჯონ ბრაუნინგი

ჯონ მოზეს ბრაუნინგი (; დ. 23 იანვარი, 1855 — გ. 26 ნოემბერი, 1926) — ცეცხლსასროლი იარაღების ამერიკელი დიზაინერი, რომელიც დაიბადა ოგდენში იუტაში. მან შექმნა და განავითარა როგორც სამხედრო ისე სამოქალაქო იარაღის უამრავი ვერსია, შექმნა ვაზნები ასევე იარაღის მექანიზმები, რომელთაც დღემდე იყენებენ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში. იგი მიჩნეულია მეოცე საუკუნის ყველაზე წარმატებულ ცეცხლსასროლი იარაღების დიზაინერად, ასევე ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის და ნახევრად ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის განმავითარებლად, რომლის სახელზეც 128 იარაღის პატენტია. ჯონ პირველი იარაღი 13 წლის ასაკში, მამამისის იარაღის მაღაზიაში შექმნა, პირველი პატენტით კი 1879 წლის 7 ოქტომბერს 24 წლის ასაკში დასაჩუქრდა.
ჩაღრი-ბეგი

ჩაღრი-ბეგი სრული სახელი: აბუ სულეიმან დავუდ ჩაღრი-ბეგ იბნ მიქაილი (დ. 989 — გ. 1060) — ადრეული თურქ-სელჩუკთა იმპერიის მმართველი. მისი სახელი ჩაღრი არის თურქული წარმოშობის და ნიშნავს ,,პატარა შავარდენს’’. ჩაღრი და მისი ძმა თოღრული იყვნენ მიქაილის ვაჟები და სელჩუკის შვილიშვილები. ჩაღრის ექვსი ვაჟი და ოთხი ქალიშვილი ჰყავდა. მისი ვაჟი ალფ-არსლანი 1064 წელს გახდა სულთანი. მისი მეორე ვაჟი კავურტი გახდა ქერმანის მმართველი (რომელიც მოგვიანებით სრულიად დამოუკიდებელი გახდა), ხოლო მესამე ვაჟი იაქუტი - აზერბაიჯანის მმართველი. დიდი სელჩუკთა იმპერიის ყველა მმართველი წევრი ჩაღრის წარმომავლობის იყო. იგი გარდაიცვალა ირანის ქალაქ სარახსში. ისტორიული წყაროები მისი გარდაცვალების ზუსტ თარიღს არ იუწყებიან. ვარაუდობენ, რომ ჩაღრი გარდაიცვალა 1059, 1060, 1061 ან 1062 წელს, თუმცა მისი სიკვდილის ზუსტ თარიღად 1060 წელია მიჩნეული.
ვაკის პარკი (ჯგუფი)

„ვაკის პარკი“ — ქართული როკ-ჯგუფი. დაარსდა თბილისში 1996 წლის მაისში. მისი სიმღერების მუსიკისა და ტექსტის ავტორია ვოკალისტი და გიტარისტი ზაზა ხუციშვილი, რომელიც 2016 წელს არჩეული იქნა საქართველოს პარლამენტის წევრად.

1995 წელს ზაზა ხუციშვილმა დაიწყო დამოუკიდებლად სიმღერების წერა. როდესაც დაუგროვა საკმარისი რაოდენობა, მეგობრისგან, ვალერი კოჩაროვისგან ითხოვა ოთხარხიანი მაგნიტოფონი, რომელზეც ჩაწერა დასარტყმელი საკრავების რიტმი, გიტარა, ბას-გიტარა, შემდეგ დაამატა ვოკალი. როდესაც სიმღერებმა საბოლოო სახე მიიღო, გადაწყვიტა ჯგუფის შექმნა. პირველი, ვისაც დაუკავშირდა, იყო ირაკლი სანაია, რომელიც ჯგუფ „ჯუკბოქსში“ კლავიშებიან საკრავებზე უკრავდა. მანვე გააცნო მინდია გაბაშვილი.

1996 წლის ივნისში „ვაკის პარკი“ მიიწვიეს ფესტივალ „მარგარიტა 96“-ზე (ჯერ კიდევ ბას-გიტარისტის გარეშე). ამიტომ მას შეუერთდა ვალერი კოჩაროვის ჯგუფის გიტარისტი, ზაზა სახანბერიძე. კოლექტივი ფესტივალზე საუკეთესო როკ-ჯგუფად დასახელდა. ზაზა სახანბერიძის შემდეგ ჯგუფში მოვიდა ირაკლი ზიბზიბაძე და მასთან ერთად ჩაიწერა სამი ალბომი. მოგვიანებით ირაკლიმ ინგლისში წასვლა გადაწყვიტა და ზაზამ სტუდიაში გაიცნო გიორგი სამსონაძე, რომელიც დათანხმდა თხოვნას, ჯგუფის წევრი გამხდარიყო. იგი კოლექტივში დღემდე უკრავს.

1997 წლიდან დღემდე ჯგუფმა გამოუშვა ექვსი სტუდიური ალბომი. ყველაზე მომგებიანი ამ მხრივ იყო „ახალი დღე“, 2003 წლის გამოშვებული, რომელიც შეიცავდა ჰიტს „ბრძოლა წესების გარეშე“.

2016 წელს პროექტ „ “-ს ინიციატივით გამართა საკონცერტო ტურნე საქართველოში, როგორც ორი ახალი, ასევე ძველი სიმღერებით.

დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
მე და შენ — ორნი (1997)
დაბლა — მაღლა (1999)
ვაკის პარკი მეგობრებთან ერთად (2001)
ახალი დღე (2003)
- (2004)
 (2012)
Pop-Rock

- — ქართული როკ-ჯგუფ ვაკის პარკის მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2004 წელს.

მუსიკალური ვიდეოების სახით გამოვიდა ალბომის სიმღერები „სადღაც, კოსმოსში“, „ტკბილი ცოდვა“, „ძველი ფირფიტები“ და „თოვლის დედოფალი“ (უკანასკნელი წარმოადგენს ანიმაციურ ვიდეოს).

სიმღერების სია
„სადღაც, კოსმოსში“
„თოვლის დედოფალი“
„ტკბილი ცოდვა“
„დევნილი“
„სიმართლის დამცველებს“
„შემოდგომის ღამე“
„შენს გარშემო“
„ოღონდ გიყვარდე“
„უსიტყვოდ“
„მტაცებელი“
„ერთი ნახვით“
„ძველი ფირფიტები“
The BearFox

— ქართული ექსპერიმენტული ჯგუფი. მასში შედიან ირაკლი მანჩხაშვილი და მებო ნუცუბიძე. როგორც თავად ამბობენ, იყენებენ ნებისმიერ ინსტრუმენტს, რომლის ჟღერადობაც მოსწონთ, არ მიაკუთვნებენ საკუთარ თავს რომელიმე კონკრეტულ მიმდინარეობას და ცდილობენ „უბრალოდ აკეთონ ის, რაც ყველაზე უკეთ გამოხატავს მათ დამოკიდებულებას გარე სამყაროსადმი“. შთაგონების წყაროდ ასახელებენ ყველას - „ბუნებას, ცხოველებს, ფრინველებს, ადამიანებს და ადამიანურ ურთიერთობებს“.

ჯგუფის ჩანაწერების გარეკანების გრაფიკაზე მუშაობს მხატვარი ანა მიმინოშვილი.

დისკოგრაფია
 , აგრეთვე მითითებულია, როგორც დემო დისკი (2014)
ახალი დღე (ალბომი)

ახალი დღე — ქართული როკ-ჯგუფ ვაკის პარკის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2003 წელს. გამოშვებული იქნა მუსიკალური ვიდეოები მასში შეტანილ სიმღერებზე „ბრძოლა წესების გარეშე“, „უღრუბლო ცას“და „-“.

სიმღერების სია
ახალი დღე
ბრძოლა წესების გარეშე
უღრუბლო ცას
სიმართლის გზით
ჩემი სიმღერა
-
საფანტის წვიმა
ლაქა
თბილისო (რიმეიკი)
სიკეთის გზით
კვიპროსის დროშა

კვიპროსის დროშა (ბერძნ. ; თურქ. ) — კვიპროსის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. გამოიყენება 1960 წლის 16 აგვისტოდან, მას შემდეგ, რაც კვიპროსი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. დროშის ავტორია კვიპროსელი თურქი ისმეთ გუნეი.

დროშაზე გამოსახულია კუნძულის სპილენძისფერი (კვიპროსში არსებული სპილენძის საბადოების აღსანიშნავად. სავარაუდოდ, სწორედ სპილენძის ლათინური სახელწოდებიდან მომდინარეობს კუნძულის სახელი) რუკა თეთრ (მშვიდობის სიმბოლო) ფონზე, მის ქვეშ კი ზეთისხილის ორი რტო (ასევე მშვიდობის სიმბოლო). სავარაუდოდ, ზეთისხილის რტოები აღნიშნავს მშვიდობას ბერძნებსა და თურქებს შორის.

დროშის ნეიტრალური და მშვიდობიანი ფერები და სიმბოლოები შეგნებულადაა არჩეული და ეს დაპირისპირებულ კვიპროსელ ბერძნებსა და თურქებს შორის ჰარმონიული ურთიერთობის დამყარების სურვილს გამოხატავს.