ბჰილები

ბჰილები ან ბჰელები — ეთნიკური ჯგუფი დასავლეთ ინდოეთში. ისინი საუბრობენ ბილურ ენებზე. 2013 წლის მონაცემებით, ბჰილების ტომი იყო ყველაზე დიდი ტომობრივი ჯგუფი ინდოეთში.

ბჰილები ძირძველი ხალხია: გუჯარათის, მადჰია- პრადეშის, ჩატისგარჰის, მაჰარაშტრასა და რაჯასტანის რეგიონებში. ისინი ცხოვრობენ დეკანის ზეგანის რეგიონებში და ცენტრალურ ინდოეთში, ასევე ტრიპურაში, იდოეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ბანგლადეშის საზღვართან. ბჰილები იყოფა რიგ ენდოგამიურ ტერიტორიულ განყოფილებებად, რომლებსაც, თავის მხრივ, აქვთ მთელი რიგი კლანები და საგვარეულოები. ახლა ბილთა უმეტესობა საუბრობს იმ რეგიონის ენაზე, სადაც ისინი ცხოვრობენ, მაგალითად მარათიულ, გუჯარათულ ან ჰინდუ-ურდუს ენებზე.

ისტორია
ახლანდელი გუჯარათის შტატში მცხოვრები ბჰილები რამდენიმეჯერ აჯანყდნენ ბრიტანეთის კოლონიური ეპოქის დროს, განსაკუთრებით 1846, 1857-58 და 1868 წლებში.

ბჰილები არიან მაჰია-პრადეშის დჰარის, ჯაბუა, ხარგონე და რატლამის რაიონების მკვიდრები. ბილების დიდი რაოდენობა ცხოვრობს მეზობელ შტატებში, მაჰარაშტრაში, გუჯარათსა და რაჯასტანში. ისინი ქმნიან ინდოეთის სიდიდით მესამე ტომს; პირველი ორი არიან გონდები და სანთალები.

ახლანდელი გარემოებები
ინდოეთის მთავრობის პოზიტიური დისკრიმინაციის სარეზერვო პროგრამის ფარგლებში, ბჰილი კლასიფიცირდება როგორც დაგეგმილი ტომი ანდჰრა-პრადეშში, ჩატისგარჰში, გუჯარათში, კარნატაკაში, მადჰია-პრადეშში, მაჰარაშტრაში, რაჯასტანსა და ტრიპურაში .

ენა
ენა, რომელსაც ბჰილები ჩვეულებრივ იყენებენ, არის ბილი . ბჰილს აქვს 36-მდე იდენტიფიცირებული დიალექტი და გამოთქმა განსხვავდება რეგიონების მიხედვით. ბჰილი დაფუძნებულია გუჯარათულ ენაზე, მაგრამ მისი დიალექტები თანდათან ერწყმის უფრო ფართოდ მოსაუბრე ენებს, როგორიცაა სამხრეთ – აღმოსავლეთში მარათჰი და ჩრდილო – დასავლეთით რაჯასტანი.

ენაზე მოლაპარაკე პირების შეფასებები ხშირად არაზუსტია, რადგან ცოტა ადამიანი საუბრობს ამ ენებზე. ხშირ შემთხვევაში მარათული ან გუჯარათი მოიხსენიება როგორც ბჰილების მშობლიური ენა.

კულტურა
ბჰილებს აქვთ მდიდარი და უნიკალური კულტურა. ბჰილალას ქვედანაყოფი ცნობილია პიტორას ფერწერული ტილოთი . ღოომოარი ბჰილის ტომის ტრადიციული ხალხური ცეკვა . ღოომარი ქალის სიმბოლოა. ამ ცეკვაში მონაწილეობას მხოლოდ ახალგაზრდა გოგონები იღებენ.
ელოვნება
ბჰილური მხატვროპა მეტწილად მრავალ ფეროვანი წერტილებისგან შედგება. ბჰური ბაი იყო ბჰილელი პირველი მხატვარი, ვინც ხატავდა მზა ფერების და ქაღალდის გამოყენებით. ბჰილელი ცნობილი მხატვრებია: ლადო ბაი, შერ სინგი, რამ სინგჰი და დუბუ ბარია.

სამზარეულო
ბჰილელების ძირითადი საკვებია: სიმინდი, ხახვი, ნიორი და ცხარე წიწაკა, რომლებსაც ისინი მცირე მინდვრებში ამუშავებენ. ისინი ადგილობრივი ტყეებიდან აგროვებენ ხილსა და ბოსტნეულს. ხორბალსა და ბრინჯს იყენებენ მხოლოდ ფესტივალების და სხვა განსაკუთრებული დღეების დროს. ბჰილები თან ატარებენ თვითნაკეთ მშვილდ-ისარს, ხმლებს, დანებს, ცულებს და ა.შ. ეს იარაღები თავდაცვისა და ველურ ცხოველებზე სანადიროდ გამოიყენება, რომლებიც აგრეთვე მათი სამზარეულოს ძირითადი ნაწილია. ისინი უხვად იყენებენ მათ მიერ გამოხდილ ალკოჰოლს მაჰუას ყვავილიდან . სადღესასწაულო შემთხვევებში, განსაკუთრებული დღეებისთვის, კერძების დასამზადებლად გამოიყენება: სიმინდი, ხორბალი, ქერი, ალაო და ბრინჯი. ბჰილის კერძები ტრადიციულად არა ვეგეტერიანულია.

ტანსაცმელი
მამაკაცის ტრადიციული სამოსია: პაგრი, ანგარხა, დჰოტი და განჩჰა . ტრადიციულად ქალებს აცვიათ სარი და ღაგრა ჩოლი .

ბჰელებს მრავალი ტრადიციული ორნამენტი აქბთ. მამაკაცები იყენებენ კადას, ბაჯუბანდს, ჯაჭვებს, საყურეებსა და კარდჰანს. ქალებს აცვიათ მრავალფეროვანი ორნამენტებით გაფორმებული ტანისამოსი, ისინი თან იყენებენ: ჰანსლის, ბეჭედს, ზელე-ზუმკეს, საყურეს, სამაჯურებს, ნათნს (ცხვირი-ძვირფასეულობა) და ა.შ. ტატუირება ტრადიციული ჩვეულებაა. ქალები ტატუს ტრადიციულად ქორწინებამდე იკეთებენ.
ფესტივალები
ზოგიერთ ფესტივალის დროს ტარდება გვაროვნული ბაზრობები, რომლებიც ეწყობა რაიონების სხვადასხვა ადგილას.

ადგილობრივი პოლიტიკური სტრუქტურა
ბჰილის ტრადიციულ სოფლებს უძღვება უფროსი ( გემეტი ). გამეტის აქვს ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილება, რომელიც ადგილობრივ დავებსა და საკითხებს შეეხება.