ამერიკის შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმი

ამერიკის შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმი — ჰოლოკოსტისადმი მიძღნვილი მუზეუმი ვაშინგტონში. მუზეუმი უზრუნველყოფს ჰოლოკოსტის ისტორიის დოკუმენტირებას, შესწავლასა და ინტერპრეტაციას.

მუზეუმის ბიუჯეტი 2018 წლის სექტემბრის მონაცემებით 120.6 მილიონი დოლარია. 2008 წელს მუზეუმს ჰყავდა 400-მდე თანამშრომელი, 125 კონტრაქტორი და 650 მოხალისე. მას აქვს ადგილობრივი ოფისები ნიუ-იორკში, ბოსტონში, ბოკა რატონში, ჩიკაგოში, ლოს ანჯელესსა და დალასში.

დაარსებიდან (1993 წლის 22 აპრილი) დღემდე მუზეუმს ჰყავდა თითქმის 40 მილიონი ვიზიტორი, მათ შორის 10 მილიონზე მეტი სკოლის მოსწავლე, 99 სახელმწიფოს მეთაური და 3500-ზე მეტი უცხოელი ჩინოვნიკი 211-ზე მეტი ქვეყნიდან. მუზეუმის ვებგვერდს 2008 წელს ჰყავდა 25 მილიონი ვიზიტი, საშუალოდ 100 ქვეყნიდან ყოველდღიურად.

მუზეუმის კოლექციები შეიცავს 12,750-ზე მეტ ექსპონატს, 49 მილიონ გვერდ საარქივო დოკუმენტს, 85,000 ისტორიულ ფოტოს, 200,000-ზე მეტ რეგისტრირებულ გადარჩენილს და მათ ოჯახებს, 1000 საათის საარქივო მასალას, 93,000 ბიბლიოთეკაში დაცულ ნივთს და 9,000 ზეპირსიტყვიერ ჩვენებას. მუზეუმს ასევე ჰყავს მასწავლებლები შეერთებული შტატების ყველა შტატში და 1994 წლიდან, თითქმის 400 უნივერსიტეტის სტიპენდიატი 26 ქვეყნიდან.

ისტორია
პრეზიდენტის კომისია ჰოლოკოსტის შესახებ
1978 წლის 1 ნოემბერს პრეზიდენტმა ჯიმი კარტერმა ჩამოაყალიბა პრეზიდენტის კომისია ჰოლოკოსტის შესახებ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ელი ვიზელი, გამოჩენილი ავტორი, აქტივისტი და ჰოლოკოსტის გადარჩენილი. მისი მანდატი იყო ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა მემორიალის შექმნის შესახებ გამოძიების ჩატარება. მანდატი შეიქმნა ვიზელისა და რიჩარდ კრიგერის ერთობლივი ძალისხმევით (ორიგინალური ნაშრომები გამოფენილია ჯიმი კარტერის მუზეუმში). 1979 წლის 27 სექტემბერს კომისიამ წარუდგინა თავისი ანგარიში პრეზიდენტს, რომელიც რეკომენდაციას უწევდა ვაშინგტონში ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმის დაარსებას, სამი ძირითადი კომპონენტით: ეროვნული მუზეუმი/მემორიალი, საგანმანათლებლო ფონდი და ქონშენსის კომიტეტი.

1980 წელს შეერთებული შტატების კონგრესის მიერ ერთხმად კენჭისყრის შემდეგ მუზეუმის დაარსების შესახებ, ფედერალურმა მთავრობამ მშენებლობისთვის გამოყო 1,9 ჰექტარი (0,77 ჰა) მიწა ვაშინგტონის მონუმენტთან. კერძო წყაროებიდან თითქმის 190 მილიონი აშშ დოლარი იქნა შეგროვებული შენობის დიზაინის, არტეფაქტების შეძენისა და გამოფენის შესაქმნელად.

მუზეუმის ოფიციალურ გახსნამდე ჩატარებული ცერემონიები 1993 წლის 22 აპრილს, მოიცავდა ამერიკის პრეზიდენტის ბილ კლინტონის, ისრაელის პრეზიდენტის ჩაიმ ჰერცოგის, თავმჯდომარეების ჰარვი მეერჰოფისა და ელი ვიზელის გამოსვლებს. 1993 წლის 26 აპრილს მუზეუმი გაიხსნა ფართო საზოგადოებისთვის. მისი პირველი სტუმარი იყო დალაი-ლამა.

თავდასხმები
2002 წელს ფედერალურმა ნაფიცმა მსაჯულებმა გაასამართლეს ლეო ფელტონი და ერიკა ჩეისი, რომლებიც გეგმავდნენ რიგი დაწესებულებების დაბომბვას, მათ შორის იყო ამერიკის შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმი. 2009 წლის 10 ივნისს, 88 წლის ჯეიმზ ფონ ბრუნმა, ანტისემიტმა, ესროლა მუზეუმის პოლიციის თანამშრომელს სტივენ ტაირონ ჯონსს. ის მოგვიანებით გარდაიცვალა მიღებული დაზიანებების შედეგად. თავდამსხმელი გარდაიცვალა სისხლის სამართლის პროცესის დროს ფედერალურ სასამართლოში, ბუტნერის ფედერალურ ციხეში ჩრდილოეთ კაროლინაში.

გამოფენები
ხსოვნის დარბაზი
ხსოვნის დარბაზი არის მუზეუმის ოფიციალური მემორიალი ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა და გადარჩენილთა ხსოვნისადმი.

მუდმივი გამოფენა
თურქეთის, ისრაელის და ამერიკულ-ებრაული ორგანიზაციების ლობირების შედეგად მუდმივ გამოფენაზე არ არის ნახსენები სომეხთა გენოციდის შესახებ. მუზეუმში ჩართულმა პირებმა, მათ შორის სტიუარტ ეიზენშტატმა და მონრო ჰ. ფრიდმანმა განაცხადეს, რომ თურქმა დიპლომატებმა უთხრეს მათ, რომ თურქეთში ებრაელების უსაფრთხოება არ იქნებოდა გარანტირებული, თუ მუზეუმში სომხების გენოციდის შესახებ იქნებოდა რაიმე ნახსენები თუ ნაჩვენები.

მუზეუმის პირველ სართულზე ლიფტებში შესვლისთანავე ვიზიტორებს ეძლევათ პირადობის მოწმობები, რომელთაგან თითოეული მოგვითხრობს ადამიანის შესახებ, როგორიცაა ჰოლოკოსტის შემთხვევითი მსხვერპლი ან გადარჩენილი. მეოთხე სართულზე ამ ლიფტების ასვლისთანავე სტუმრები გადიან ჰოლოკოსტის ქრონოლოგიურ ისტორიას, დაწყებული ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლით ადოლფ ჰიტლერის მეთაურობით, 1933–1939. განხილული თემებია არიული იდეოლოგია, კრისტალნახტი, ანტისემიტიზმი და ამერიკელების პასუხი ნაცისტურ გერმანიაზე. სტუმრები ინაცვლებენ მესამე სართულზე, სადაც ისინი ეცნობიან გეტოს და ნაცისტების ქმედებებს. პერმანენტული გამოფენა მთავრდება მეორე სართულზე მოკავშირე ძალების მიერ ნაცისტური საკონცენტრაციო ბანაკების განთავისუფლებით. იგი მოიცავს ჰოლოკოსტის გადარჩენილთა ჩვენების უწყვეტად გადაღებულ ფილმს.

გარკვეული სურათებისა და საგნების გამო, მუზეუმი რეკომენდებულია 11 წლის ზემოთ ასაკის ვიზიტორებისთვის.