iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიშელ ლეგრანი

მიშელ ლეგრანი (; 24 თებერვალი, 1932, პარიზი — 26 იანვარი, 2019, პარიზი) — ფრანგი კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი და მომღერალი. სამგზის „ოსკარის“, ხუთჯერ - „გრემის“, ერთხელ „ოქროს გლობუსის“ ჯილდოს მფლობელი.

ბიოგრაფია
მიშელ ლეგრანი დაიბადა 1932 წლის 24 თებერვალს, პარიზში. იგი განსაკუთრებით ცნობილი გახდა კინოფილმებისთვის შექმნილი მუსიკით. მათ შორის „შერბურის ქოლგები“, კატრინ დენევის მონაწილეობით, რომელსაც 1964 წელს კანის კინოფესტივალზე მთავარი პრიზი „ოქროს პალმის რტო“ ერგო. მისი ნამუშევრები 13-ჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე და სამჯერ იყო ამ პრემიის ლაურეატი.

ფრანგი პიანისტი, კომპოზიტორი და მომღერალი მიშელ ლეგრანი 2019 წლის 26 იანვარს, პარიზში, 86 წლისა ასაკში გარდაიცვალა.

მიშელ ლეგრანი და საქართველო
მიშელ ლეგრანს საქართველოსთან განსაკუთრებით მომღერალი თამარ გვერდწითელი აკავშირებდა. 1991 წელს გვერდწითელი თავისმა ფრანგმა აგენტმა პარიზში მიიწვია, სადაც მიშელ ლეგრანი და ჟან დრეჟაკი გაიცნო. ლეგრანი მოიხიბლა ქართველი მომღერლით, რის შემდეგაც მათ კონტრაქტი გააფორმეს და პარიზის „ოლიმპიაში" პირველი კონცერტიც გაიმართა. ლეგრანმა, გვერდწითელის სამიათასიანი დარბაზისთვის წარდგენისას, განაცხადა: „პარიზო, დაიხსომე ეს სახელი!". ამის შემდგომ მათ არაერთი ერთობლივი კონცერტი გამართეს.

მიშელ ლეგრანი საქართველოს 2008 წლის დეკემბერში ეწვია და სოლო კონცერტი გამართა. ლეგრანის ცნობილი ნაწარმოებები ეროვნულმა სიმფონიურმა ორკესტრმა ნიკა მემანიშვილის დირიჟორობით შეასრულა. კონცერტი საქველმოქმედო იყო და პროექტის – „ხელოვანები ხელოვანთათვის” ფარგლებში ჩატარდა. შემოსული თანხა ომით დაზარალებულ ხელოვანებს მოხმარდათ. ფრანგი კომპოზიტორი საქართველოს მეუღლესთან, დასთან და ორ მუსიკოსთან ერთად ეწვია. იგი საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, ილია -ს შეხვდა, ხოლო 22 დეკემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა მიიღო.
გოგუა

საკუთარი სახელი გოგუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ალექსი გოგუა — აფხაზი მწერალი
ბენიამინ გოგუა — ქართველი ჟურნალისტი
გია გოგუა — ქართველი ფეხბურთელი
გოგიტა გოგუა — ქართველი ფეხბურთელი
ვასილ გოგუა — ქართველი ინჟინერი, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
თადა გოგუა — ქართველი ლოტბარი
კალისტრატე გოგუა — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე
მურუზის სახლი

მურუზის სახლი — ყოფილი საშემოსავლო სახლი, რომელიც მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში, ლიტეინის გამზირზე 24-ში.

ისტორია
აღნიშნული ხუთსართულიანი სახლის მშენებლობა დაიწყო 1874 წელს და დასრულდა 1877 წელს. სახლი აშენდა არქიტექტორის ა. კ. სერებრიაკოვის პროექტით, მშენებლობაში მონაწილეობდა, ასევე პ. ი. შეტოვი. აღნიშნული სახლი, აშენდა ალექსანდრე დიმიტრის ძე მურუზისთვის. მანამდე ნაკვეთი, რომელზეც სახლია განთავსებული ეკუთვნოდა ნ. პ. რეზანოვს. სახლის ინტერიერი ნ. ვ. სულტანოვის მიერ არის შესრულებული. სახლის ფასადი შესრულებულია მავრიტანულ სტილში. 1890 წლიდან რევოლუციამდე, სახლი გენერალ-ლეიტენანტ ოსკარ რაინის მფლობელობაში იყო. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ბინაში მერეჟკოვსკის ლიტერატურული სტუდია მუშაობდა.

მურუზის სახლს ღირსეული ადგილი უკავია თანამედროვე სანქტ-პეტერბურგის ლიტერატურულ რუკაზე.
1919 წელს შენობაში გაიხსნა ახალგაზრდა მთარგმნელთა სტუდია.1920-იანი წლების დასაწყისში, ნიკოლოზ გუმილიევის ინიციატივით, აქ შეიქმნა პეტროგრადის პოეტების სახლი.

1955-1972 წლებში აღნიშნულ სახლში ცხოვრობდა იოსებ ბროდსკი. 2010 წლის ოქტომბერში, სახლში რომელშიც ცხოვრობდა იოსებ ბროდსკი, გაიხსნა მისი სახელობის მუზეუმი.

არქიტექტურა
სახლის ფასადები გაფორმებულია მრავალრიცხოვანი ფანჯრებით, აივნებითა და ნიშებით. სახლს ამშვენებს მდიდრული სვეტები და მომრგვალებული თაღები. სახლის ფასადი ასევე გაფორმებულია სტილიზირებული წარწერებით. ძირითადი კიბეები აღმოსავლური ორნამენტებით არის მორთული.
აზერბაიჯანის ფესტივალები

აზერბაიჯანში ფესტივალები მთელი ქვეყნის მასშტაბით ყოველ წელს ტარდება. ქვეყნის დედაქალაქი ითვლება ფესტივალების ცენტრად. ფესტივალები ტარდება ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონებშიც.

ფესტივალები
გაბალის მუსიკალური ფესტივალი
გაბალის მუსიკალური ფესტივალი — კლასიკური მუსიკის, ჯაზისა და მუღამის ფესტივალი. დაარსდა 2009 წელს და ყოველ წელს ტარდება ქალაქ გაბალაში. შეიქმნა და ტარდება ჰეიდარ ალიევის ფონდის ინიციატივით, კულტურის სამინისტროსა და ტურიზმის სამინისტროს მხარდაჭერით. ფესტივალში მონაწილეობას იღებენ სხვადასხვა ქვეყნის შემსრულებლები. ასევე ყოველ წელს მიმდინარეობს საერთაშორისო ფორტეპიანოს კონკურსი.

ქალწულის კოშკი
საერთაშორისო ხელოვნების ფესტივალი „ქალწულის კოშკი“ 2010 წლიდან, ყოველწლიურად აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში იმართება, დედაქალაქის სიმბოლოს - ყიზყალასის პოპულარიზაციისათვის, რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში 2000 წელს. ფესტივალში მონაწილეობას იღებენ სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენლები. ფესტივალის ფარგლებში ყოველ წელს ტარება გარკვეული აქტივობები და ღონისძიებები.

ბაქოს ჯაზის ფესტივალი
ბაქოს საერთაშორისო ჯაზ ფესტივალი -  ყოველწლიური მუსიკალური დღესასწაული ბაქოში. ტარდება 2005 წლიდან აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერითა და აზერბაიჯანის კულტურის ფონდის მხარდაჭერით, აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტის რაინ სულთანოვის მიერ. 2016 წელს ბაქო ჯაზის ფესტივალი ევროპის ჯაზის ასოციაციაში შევიდა.

უზეირ ჰაჯიბეკოვის ფესტივალი
უზეირ ჰაჯიბეკოვისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი ტარდება 2009 წლის სექტემბრიდან აზერბაიჯანში. მუსიკალური მოვლენები აზერბაიჯანის რამდენიმე ქალაქში ტარდება, მაგრამ მთავარი ნაწილი ქვეყნის დედაქალაქში ბაქოში ტარდება.

მუღამის სამყარო
მუღამის შემსრულებლებისა და ამ ჟანრთან მიახლოებული მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი. ტარდება ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ, მარტში. ფესტივალის ფარგლებში ტარდება, სამეცნიერო სიმპოზიუმები, მუღამის შემსრულებელთა კონკურსები ბაქოსა და აზერბაიჯანის სხვა რეგიონებში. 2009 წლის 18-25 მარტს ჰეიდარ ალიევის ფონდის ინიციატივით გაიმართა პირველი ფესტივალი ბაქოში.

ბროწეულის დღესასწაული
ბროწეულის დღესასწაული — დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანში ყოველწლიურად ბროწეულის დაკრეფვისას. დღესასწაულის დღეებში ქალაქ გიოიჩაიში, რომელიც ითვლება აზერბაიჯანის ბროწეულის ცენტრად, ტარდება გამოფენები, რომელზეც ბროწეულის მომყვანები წარმოადგენენ თავიანთ ნაწარმს, ბროწეულის წვენებს, მურაბებს და ა.შ.

ვაშლის დღესასწაული
დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება აზერბაიჯანში ვაშლის კრეფის დროს. მართალია დღესასწაულს ეწოდება „ვაშლის დღესასწაული“, მაგრამ ეს ღონისძიებები მიძღვნილია ყველა სახის ხილის ჯიშებისადმი. დღესასწაულის მსვლებობის დღეებში  ტარდება გამოფენა-გაყიდვები, სადაც წარმოდგენილია სხვადასხვა ჯიშის ვაშლები და მისგან დამზადებული სხვადასხვა სახის ნაწარმი. აზერბაიჯანში ეს ღონისძიება პირველად ჩატარდა 2012 წელს.

ყარა ყარაევის ფესტივალი
ყარა ყარაევის თანამედროვე მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი, რომელიც ტარდება აზერბაიჯანში. პირველად ჩატარდა 1986 წელს. დღესდღეობით ფესტივალი ტარდება ორ წელიწადში ერთხელ.

მსტისლავ როსტროპოვიჩის ფესტივალი
ტარდება 2007 წლის დეკემბრიდან, ბაქოში და ეძღვნება დიდ და სახელოვან ბაქოელ მუსიკოსს მსტისლავ როსტროპოვიჩს.
იზმაილოვის ბაღი

იზმაილოვის ბაღი — ერთ-ერთი ყველაზე ძველი პარკი სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე.

პარკი და ბაღი
იმპერატორ ეკატერინე -ის დროს პარკი გალამაზდა და გამწვანდა. აქ დაირგო იშვიათი ჯიშის მცენარეები და ყვავილები. პარკში გაკეთდა მდიდრული ყვავილების ბაღი.

 საუკუნის დასაწყისში აღნიშნულ პარკს იზმაილოვის სახელი მიენიჭა - მომდინარე მდინარე ფონტანკის სანაპიროს მახლობლად მდებარე იზმაილოვის გვარდიის ყაზარმებიდან.

1835 წელს პარკი შეიძინა ა. ტარასოვმა. 1888 წელს აღნიშნულ ტერიტორია იჯარით მიიღო პეტერბურგის გერმანულმა "შუსტერ-კლუბმა". აქ ტურისტებისთვის აშენდა რესტორანი, სადაც იმართებოდა არაჩვეულებრივი საღამოები. სწორედ ამის შემდეგ, დიდი ხნის განმავლობაში აღნიშნული პარკი გადაიქცა პოპულარულ გასართობ დაწესებულებად.

ბაღი ბუფი
1898 წელს ვაჭარმა იაროსლავლიდან პეტრე ტუმპაკოვმა, 25 წლის ვადით იჯარით შეისყიდა პარკი, სწორედ ამ დროიდან მისი დამსახურებით მთელი რიგი კარდინალური გარდაქმნები გაკეთდა ბაღის ტერიტორიაზე. ყოფილი გერმანიის კლუბის შენობები დაანგრიეს, მათ ადგილას აშენდა ახალი რესტორანი, გაკეთდა ელექტრო განათება გარდა ამისა, ტუმპაკოვმა ააშენა თეატრის შენობა ბაღში და დაარქვა ბუფის თეატრი. ახალი შენობა აშენდა არქიტექტორ ვ. შუხოვის პროექტით.

1910 წელს გახსნილი ბუფის თეატრმა, სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა. თეატრმა აუდიტორიის სიყვარული არ დაკარგა ტუმპაკოვის გარდაცვალების, 1911 წლის შემდეგაც.

საბჭოთა ეპოქა
პარკი 1917 წლის რევოლუციის შემდეგაც განაგრძობდა მუშაობას. 1938 წელს, ბუფის თეატრის შენობა შეიცვალა, გაფართოვდა აუდიტორია. გარდა ამისა, ბაღში აშენდა ზაფხულის პავილიონი, სადაც ტარდებოდა კონცერტები და ჭადრაკის ტურნირები.

ლენინგრადის ბლოკადის დროს, პარკი ბოსტნეულის სასათბურედ გადაიქცა.

1980 წელს პარკში ახალი ახალგაზრდული თეატრი გაიხსნა.

თანამედროვე ვითარება
2007 წელს აღნიშნული პარკი გარემონტდა. ძველი თეატრის შენობა შენარჩუნდა, 2010 წელს კი ახალი სამსართულიანი თეატრი შენობა აშენდა. სპექტაკლები იმართება, როგორც ძველი თეატრის სცენაზე, ასევე ახალგაზრდული თეატრის ახალ სცენაზე.
უშაკოვის ხიდი

უშაკოვის ხიდი — დიდი ნევკის ერთ-ერთი ხიდი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს მდინარე ნევკის მარჯვენა სანაპიროს ქვის კუნძულთან და პრიმორსკისა და პეტროგრადის რაიონებს. 1836-1952 წლებში სტროგანოვსკის ხიდის სახელით მოიხსენიებდნენ, უფრო ადრე კამენოსტროვსკის მეორე ხიდად იყო ცნობილი.

დღეისათვის ხიდის განლაგება, ხორციელდება ინდივიდუალური მოთხოვნის საფუძველზე.

მდებარეობა
აღნიშნულ ხიდთან ახლოს მდებარეობს ნ. გ. კუზნეცოვის სამხედრო-საზღვაო აკადემია. ქვის კუნძულის მხრიდან უშაკოვის ხიდის შესასვლელთან მდებარეობს იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია.

უშაკოვის ხიდის ზემოთ არის კამენოსტროვსკის ხიდი, მის ქვემოთ კი ელაგინის მესამე ხიდი. უშაკოვის ხიდთან მდებარე უახლოესი მეტრო სადგურია „შავი მდინარე“.

სახელწოდება
უშაკოვის ხიდის ძველი სახელწოდება სტროგანოვის ხიდი მომდინარეობს, ხიდთან არც თუ ისე შორს მდებარე სტროგანოვის აგარაკიდან, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ეკუთვნოდა ა. ს. სტროგანოვს, ხოლო რაც შეეხება თანამედროვე სახელს ხიდს სახელი ადმირალ ფ. უშაკოვის პატივსაცემად ეწოდა.

ისტორია
1786 წელს თავდაპირველად ამ ადგილას აშენდა ხიდი, როგორც მცურავი ხის ხიდი. 1847-1853 წლებში ხიდი გადაკეთდა და შეიძინა როგორც მრავალფუნქციური ხის ხიდის ფუნქციები. შემდგომში ხიდი რამდენჯერმე განახლდა მათ შორის 1906, 1911 და 1935 წლებში. ამჟამინდელი ხიდი 1953 წლიდან 1955 წლამდე აშენდა. ხიდის სიგრძე 205 მეტრი, სიგანე კი — 27 მეტრია.
სანქტ-პეტერბურგის შესტოკოვის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ნეორუსული
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1897-1900
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.932871
| გრძედი = 30.379108
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სანქტ-პეტერბურგის შესტოკოვის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ღვთისმსახურება მიმდინარეობს ქართულ და საეკლესიო სლავურ ენებზე.

ისტორია
ტაძრის ისტორია იწყება იქიდან, როდესაც ვაჭარმა ა. ი. ბილდეევმა შეიძინა მიწის ნაკვეთი იქ შესტოკოვის ამაღლების დედათა მონასტრის მეტოქის ასაშენებლად.

1896 წლის 28 დეკემბერს იოანე კრონშტადტელმა აკურთხა საძირკვლის ქვა. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1897 წლიდან 1900 წლებში ნიკოლოზ ნიკონოვის პროექტის მიხედვით. ამავე წლის 18 ივნისს ბენიამინ კაზანსკიმ აკურთხა ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და მარიამ მაგდალინელის სახელზე. 1901 წლის 20 ოქტომბერს აკურთხეს კიდევ ერთი ეგვტერი ალექსანდრე ნეველის, ინოკენტი ირკუტსკელისა და ალექსანდრე კომანსკელის სახელზე.

1932 წლის 17 აგვისტოს ეკლესია დახურეს და შენობა გადაეცა ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის რაიონულ შტაბს.

ქართული მეტოქი
1992 წელს ეკლესიას დაუბრუნდა სიწმინდეები, ხოლო 1993 წლის 5 მარტს ტაძარი გადაეცა ქართულ სათვისტომოს. ამავე წლის ნოემბერში აღევლინა პირველი ღვთისმსახურება.

1993 წლის მარტში ქართველების დაფინანსებით დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები, რომელიც თითქმის ათი წელი გაგრძელდა. ეკლესიის აღდგენის ერთ-ერთი ინიციატორი იყო ერეკლე -ის შთამომავალი არისტო ბაგრატიონი, რომელიც სანქტ-პეტერბურგში ცხოვრობდა. ტაძრის აღდგენაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს პეტერბურგის ქართული სათვისტომო „ივერიის“ ხელმძღვანელმა ბადრი კაკაბაძემ, ლუდსახარში ქარხნის „სტეფანე რაზინის“ გენერალურმა დირექტორმა გია გვიჩიამ, ეკონომიკური ასოციაცია „ბალტიკის“ პრეზიდენტმა სოსო ხარებოვმა და სხვებმა. კანკელის ხატები დაწერა მხატვარმა ზაურ ცხადაიამ სამ შვილთან ერთად.

2002 წლის 19 მაისს შედგა ტაძრის კურთხევა, რომელსაც საქართველოს მართლმადივებელი ეკლესიის 20 კაციანი დელეგაცია ესწრებოდა. ცერემონიას ასევე დაესწრო საქართველოს ელჩი რუსეთში ზურაბ აბაშიძე, ზურაბ წერეთელი და ზურაბ სოტკილავა.
მოცურალა

მოცურალა  — ზღვის ძუძუმწოვართა გვარი დინგნისკარტასებრთა ოჯახისა. ქვედა ყბაზე ორი წყვილი წაბრტყელებული კბილი აქვთ. ცხოვრობენ ჯოგებად, იკვებებიან თავფეხიანი მოლუსკებით, რომელთა მოსაპოვებლად ყვინთავენ ღრმად და ხანგრძლივად. გვარში ორი სახეობაა: ჩრდილოური მოცურალა (. ), დედლის სიგრძეა 12,5 მ-მდე, მამლისა 11 მ-მდე, ცხოვრობს წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში იაპონიის, ოხოტისა და ბერინგის ზღვის ჩათვლით; სამხრეთული მოცურალა (. ), სიგრძით 11 მ, ბინადრობს სამხრეთ ნახევარსფეროში (ანტარქტიკამდე). მოცურალების რეწვას მხოლოდ იაპონია მისდევს.
გრძელდინგა ვეშაპი

გრძელდინგა ვეშაპი — კბილიანი ვეშაპების გვარი დინგნისკარტასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ორ, ერთმანეთთან ძალიან ახლოს მდგომ სახეობას: ჩრდილოური გრძელდინგა ვეშაპი (. ) და ბრტყელშუბლა გრძელდინგა ვეშაპი (. ). საინტერესოა, რომ ამ ორი სახეობის განსახლების არეალები ათასობით კილომეტრითაა ერთმანეთისაგან დაშორებულია: პირველი არქტიკაში გვხვდება, მეორე — სამხრეთ ნახევარსფეროში. აქვთ გრძელი დინგი, ძლიერ განვითარებული შუბლი, რომელში მდებარე პარკში სპერმაცეტია მოთავსებული. გააჩნიათ ორი წყვილი კბილი. მამალი სიგრძეში 9,4 მ-მდეა, დედალი — 8,7 მ. მასა — 6–8 ტ. შეფერილი არიან მეტ-ნაკლებად ერთფეროვნად — რუხად, ასაკის მატებასთან ერთად ფერმკრთალდებიან. იკვებებიან უმთავრესად თავფეხიანებით, აგრეთვე თევზით, იშვიათად — ჰოლოთურიებითა და ზღვის ვარსკვლავებით. ყვინთავენ ღრმად, წყლის ქვეშ ერთ საათამდე შეუძლიათ გაჩერება. მაკეობა 12–15 თვე გრძელდება, 3–3,5 მ სიგრძის ნაშიერს გაზაფხულზე ან ზაფხულში ბადებს. ცხოვრობენ ჯოგებად. სარეწაო ობიექტია, მაგრამ მცირერიცხოვნობის გამო ნადირობა კვოტების მიხედვით მიმდინარეობს.
კბილღვედა ვეშაპი

კბილღვედა ვეშაპი — ძუძუმწოვართა გვარი დინგნისკარტასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 6 მ-მდე. ფერად მუქები არიან, ზოგჯერ თეთრი ლაქებით. დინგი სუსტადაა გამოყოფილი დაბალი შუბლ-ცხვირის ბალიშისაგან. თავის ქალის როსტრუმი მაგარი და მონოლითურია; ყბები — გრძელი და ვიწრო. კბილები (1 წყვილი) წაბრტყელებული ფორმისაა, განლაგებულია ქვედა ყბის წინა მხარეს (დედალს ჩვეულებრივ არ ამოსდის). გვარში 15-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან თითქმის ყველა ოკეანეში. გამოირჩევიან მცირერიცხოვნობით, მცირედ შესწავლილები არიან. იკვებებიან თავფეხიანი მოლუსკებითა და თევზით.
იპოდრომის ხიდი

იპოდრომის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოსა და ფრუნზეს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ხიდის სიგრძეა 26,8 მეტრი, ხოლო სიგანე — 3 მეტრი.

მდებარეობა
მდებარეობს სადარბაზოს შესახვევის დასაწყისში.

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს ბოროვოის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ცარსკოე-სელოს რკინიგზის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურებია „შემოვლითი არხი“ და „პუშკინსკაია“.

სახელწოდება
იპოდრომის ხიდმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო 1944 წელს ამჟამინდელი პიონერთა მოედნის ადგილზე მდებარე იპოდრომის მიხედვით, რომელიც ააგეს საუკუნის 80-იან წლებში ლეონტი ბენუას პროექტის მიხედვით და დაიწვა ლენინგრადის ბლოკადის დროს.

ისტორია
იპოდრომის ხიდი ცნობილია 1944 წლიდან. ძველი ხიდი იყო ხისგან აგებული და სამმალიანი. ამ ფორმით ხიდი მოქმედებდა 1984 წლამდე. ამჟამად არსებული ხიდი აგებულია 1985-1986 წლებში პროექტს მიხედვით, რომელიც შეიმუშავეს ინჟნრებმა ვ. ი. ფელდმანმა, ა. პ. პეტროვმა და არქიტექტორმა ზ. გ. არტემიევმა.

კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია, აგებულია რკინაბეტონით. ხიდი ეყრდნობა სანაპიროს კედლებს. მისი სიგრძეა 26,8 მ, ხოლო სიგანე – 3 მეტრი .

ხიდი გამოიყენება ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილიც ასფალტ-ბეტონითაა მოპირკეთებული. ხიდს აქვს თუჯის მოაჯირები.
რუზოვსკის ხიდი

რუზოვსკის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში. ერთმანეთთან აკავშირებს რიბინსკისა და რუზოვსკის ქუჩებს. ხიდის სიგრძეა 26,4 მეტრი, ხოლო სიგანე — 21,8 მეტრი.

უახლოესი მეტროს სადგურებია „პუშკინსკაია“ (872 მეტრი) და „ტექნოლოგიური ინსტიტუტი“ (870 მეტრი).

სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო 1905 წლის 12 თებერვალს ახლოს მდებარე რუზოვსკის ქუჩის მიხედვით.

ისტორია
პირველი ხის ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1905 წელს. იგი აკავშირებდა სემიონოვსკის დასახლების საცხოვრებელ კვარტლებს შემოვლითი არხის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან.

1941-1942 წლების ბლოკადის დროს ხიდი შეშად დაშალეს.

1961 წელს ნოვო-მოსკოვსკის ხიდის რეკონსტრუქციის ფარგლებში, რუზოვსკის ხიდი ხელახლა ააგეს. ახალი ხიდი იყო სამმალიანი და ხისგან აგებული. 1985 წელს მოხდა ხიდის რეკონსტრუქცია ინჟინერ ს. ნ. შილკინის პროექტის მიხედვით. ეს იყო უკანასკნელი სატრანსპორტო ხაზი შემოვლით არხზე, რომელიც ხისგან იყო დამზადებული. ხიდის სიგრძე შეადგენდა 30,5 მეტრს, ხოლო სიგანე — 27,3 მეტრს.

არსებული ხიდი ააგეს 1996 წელს და იგი იყო იმ სამშენებლო პროექტის ნაწილი, რომელიც ითვალისწინებდა ხიდისაა და სანაპიროს ნაწილის მშენებლობას. პროექტის ავტორი იყო ინჟინერი ბ. ნ. ბრუდნო. 2008 წელს მოხდა მეტლის კონსტრუქციების გაწმენდა და შეღებვა.

კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია. მისი სიგრძეა 26,4 მ, ხოლო სიგანე — 21,8 მეტრი (ტროტუარები 2,25 მ).

ხიდი გამოიყენება ავტოტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილიც და ტროტუარებიც ასფალტ-ბეტონითაა მოპირკეთებული. ტროტუარები სავალი ნაწილისაგან გამოყოფილია ლითონის მაღალი პარაპეტებით.
სესტრორეცკის ფანჩატური

სესტრორეცკის ფანჩატური — ფანჩატური ქალაქ სესტრორეცკში, ანდრეევის ქუჩაზე, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი. დიდი ხნის განმავლობაში წარმოადგენდა ქალაქის სავიზიტო ბარათს და სიმბოლოს, რომელიც განთავსებული იყო სუვენირებზე და ფოტოებზე.

ისტორია
ჩუქურთმებიანი ხის ფანჩატური ააგეს საუკუნის დასაწყისში არქიტექტორ ზიგფრიდ იაკოვლევის ძე ლევის პროექტის მიხედვით.

ადგილობრივმა მოსახლეობამ აღნიშნულ შენობას შალიაპინის ფანჩატური შეარქვა. იგულისხმება, რომ ფანჩატური სცენად გამოიყენა დიდმა მსახიობმა, რომელიც სწორედ აქ წარსდგა ხალხის წინაშე. მაგრამ ადგილობრივი მხარეთმცოდნის ბ. ე. რივკინის ინფორმაციით თედორე შალიაპინი არასოდეს არ ყოფილა სესტრორეცკის კურორტზე. ყოველ შემთხვევაში, არ არსებობს დოკუმენტი, რომელიც საპირისპიროს დაამტკიცებს.

აღნიშნულ თემასთან დაკავშირებით, რამდენიმე ცნობა მოიპოვება „თ. ი. შალიაპინის ცხოვრებისა და შემოქმედების ქრონიკებში“, საიდანაც ვგებულობთ, რომ შალიაპინი სესტრორეცკში და მის შემოგარენში ყოფილა:

ქრონიკებში სხვა ინფორმაცია შალიაპინის სესტრორეცკში ყოფნის შესახებ აღარ გვხვდება.

ამჟამად ფანჩატური შეტანილია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერაციის ხალხთა რეგიონული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი.

ამჟამად დანგრეულია. 2007 წელს შესრულდა ნანგრევების კონსერვაციის სამუშაოები. საუკუნის დასაწყისში სესტრორცკში მუნიციპალური საბჭოს გადაწყვეტილებით დადგეს ფანჩატურის ასლი ტოკარევის ქუჩა № 1-ში.
პეტრიაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი პეტრიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ათანასე (პეტრიაშვილი) — სასულიერო პირი
ალექსი პეტრიაშვილი — დიპლომატი, პოლიტიკოსი
გენო პეტრიაშვილი — მოჭიდავე (თავისუფალი სტილი)
გურამ პეტრიაშვილი — მსახიობი, მწერალი, პოლიტიკოსი
გურამ პეტრიაშვილი — ფეხბურთელი
დავით პეტრიაშვილი — ინჟინერი
ვასილ პეტრიაშვილი — ქიმიკოსი
თამაზ პეტრიაშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
ნიკოლოზ პეტრიაშვილი — მოჭადრაკე
რობერტ პეტრიაშვილი — პოლიტიკოსი
რომანოზი (პეტრიაშვილი) — სასულიერო პირი
ჯიმშერ პეტრიაშვილი — ინჟინერი
სკა ოდესა (საფეხბურთო კლუბი)

სკა ოდესა — საბჭოთა არმიის უკრაინული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ოდესიდან.

კლუბის ისტორია
ჩამოყალიბდა ქალაქ ოდესაში 1944 წელს, იარსება 1999 წლამდე. სხვადასხვა დროს ასპარეზობდა სხვადასხვა დასახელებით.

ოდო (; — 1944–1956)
სკვო (; — 1957–1959)
სკა (; — 1960–1971)
ზვეზდა (; — 1972—1973)
ქ. ტირასპოლის გუნდი (; — 1974–1975)
სკა (; — 1976–1992)
სკ ოდესა (; — 1992–1999)

1959–1960 წლების სეზონზე ოდესის საფეხბურთო კლუბებს შორის პირველმა შეძლო საბჭოთა კავშირის თასის ნახევარფინალში გასვლა, როდესაც ტურნირის ნახევარფინალამდე ეტაპობრივად ხუთი გამარჯვება მოიპოვა. მათ თანამიმდევრობით დაამარცხეს როვნოს „კოლგოსპნიკი“ (3–2), რიგის „დაუგავა“ (2–1), სტანისლავის „სპარტაკი“ (6–0), მოსკოვის „ლოკომოტივი“ (3–1) და სტალინგრადის „ტრაქტორი“ (1–0).

ასეთ შთამბეჭდავ წარმატებათა შემდეგ ოდესის „არმიელებმა“ ნახევარფინალური მატჩი იმ პერიოდის საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის ერთ-ერთ უძლიერეს საფეხბურთო კლუბთან, 1960 წლის საბჭოთა კავშირის ჩემპიონთან და მიმდინარე საკავშირო თასის გათამაშების მომავალ გამარჯვებულებთან — მოსკოვის „ტორპედოელებთან“ დათმეს (0–4).

ჩემპიონატების ისტორია
სსრ კავშირი
პირობითი აღნიშვნები

„ბ“ კლასი = სსრ კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის „ბ“ კლასი
„ა“ კ. ჯ = სსრ კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი
„ა“ კლასის ჯგუფი = სსრ კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის „ა“ კლასის პირველი ჯგუფი
მეორე ლიგა = სსრ კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე ლიგა
პირველი ლიგა = სსრ კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველი ლიგა

უკრაინა
პირობითი აღნიშვნები

უმაღლესი ლიგა = უკრაინის საფეხბურთო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგა
პირველი ლიგა = უკრაინის საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველი ლიგა
მეორე ლიგა = უკრაინის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე ლიგა

მიღწევები
უკრაინის სსრ ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1957, 1963, 1977
ვიცე-ჩემპიონი: 1961
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1956, 1959, 1976, 1988
უკრაინის სსრ თასი
თასის მფლობელი: 1957
ფინალისტი: 1954

ცნობილი ფეხბურთელები
ვალენტინ ბლინდერი (1956–1965)
ვასილი მოსკალენკო (1958–1962)
იშტვან სეკეჩი (1965)
ალექსეი მამიკინი (1965)
ბორის რაზინსკი (1966)
გერმან აპუხტინი (1966–1967)
ედუარდ დუბინსკი (1966–1967)
გერმან აპუხტინი (1966–1967)
ანატოლი ლისაკოვსკი (1967–1969)
ვიტალი ფეიდმანი (1968–1969, 1979)
ვიტალი სტარუხინი (1968–1970)
ვლადიმერ როგოვსკი (1973–1974)
იგორ ბელანოვი (1979–1980)
ლურჯი ხიდი (კრონშტადტი)

ლურჯი ხიდი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი ძველი ხიდი. მდებარეობს კრონშტადტის რაიონში, კერძოდ შემოვლით არხზე, მაკაროვის ქუჩაზე.

ისტორია
აღნიშნული ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1791 წელს. სამუშაოები ჩაატარა პეტროზავოცკელმა ვაჭარმა ფ. ბეკრენევმა. მშენებლობა დასრულდა 1794 წლის ივნისში. თავდაპირველად იგი ხის იყო, ხოლო მექანიზმი — ჯაჭვის. თავიდან ხიდი შეღებილი იყო მწვანედ, შემდგომ გადაღებეს ლურჯად. ოფიციალურად გაიხსნა 1801 წელს. პირველი რეკონსტრუქციის დროს მოხდა ძირეული ცვლილებები.

პირველი რეკონსტრუქციისას ხიდის რკინის სამუშაოებს სანქტ-პეტერბურგის ქარხანა არქიმედე აწარმოებდა, ქვის სამუშაოებს კი ცარსკოე-სელოელი ვაჭარი ჯ. ბრუნო, განათება კი უზრუნველყო გაზის ქარხანამ. რეკონსტრუქცია განხორციელდა 1871-1875 წლებში, შემდგომი სარეაბილიტაციო სამუშაოები 1964-1965 წლებში ხორციელდებოდა. რეკონსტრუქციის დროს ლურჯი ხიდი გაფართოვდა და რკინაბეტონის ხიდი გახდა.

ლურჯი ხიდი განკუთვნილია ტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეთა გადაადგილებისთვის, კრონშტადტის რაიონში მოსახვედრად. მას აქვს მეტალის ლურჯი მოაჯირები.

ხიდის სიგრძე 23,9 მეტრია, ხოლო სიგანე კი — 10,25 მეტრი. ლურჯი ხიდი მასიურ ქვის სვეტებზეა განლაგებული და გრანიტით არის გაფორმებული.

ლურჯი ხიდის ჩრდილოეთით არის ბრინჯაოს დაფა წარწერით — „3.67 მ .1824.“ ეს არის წყლის დონე წყალდიდობის დროს, რომელიც აღწერილია ა. პუშკინის პოემა „ბრინჯაოს მხედარში“.
მეკიბოე მეჭვავია

მეკიბოე მეჭვავია — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. ერთადერთი სახეობაა თავის ოჯახში. მისი სხეულის სიგრძეა 40 სმ. შეფერილია შავ-თეთრად. ნისკარტი სწორი, გვერდებიდან შეკუმშულია. ფეხები — გრძელი. კარგად დარბიან, შეუძლიათ ცურვა. ბინადრობენ ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ და ჩრდილოეთი ნაწილისა და წითელი ზღვის სანაპიროებსა და კუნძულებზე. ცხოვრობენ გუნდებად, ბუდობენ კოლონიებად. ღრმა საბუდარ სოროში დედალი 1 დიდი ზომის კვერცხს დებს. იკვებება ზღვის უხერხემლოებით, უმთავრესად კიბოებით.