iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნდოლის ავიაკატასტროფა

ნდოლის ავიაკატასტროფა — გაეროს კუთვნილი ამერიკული ავიალაინერის -6-ის ავიაკატასტროფა, რომელიც მოხდა 1961 წლის 18 სექტემბერს, ზამბიის ქალაქ ნდოლის აეროპორტიდან 15 კმ-ის დაშორებით.

თვითმფრინავს ლეოპოლდვილიდან (თანამედროვე კინშასა) მიჰყავდა გაეროს გენერალური მდივანი დაგ ჰამარშელდი. დაიღუპა ბორტზე მყოფი 16 ადამიანი - 10 მგზავრი და 6 ეკიპაჟის წევრი. ავიაკატასტროფის ზუსტი მიზეზი დღემდე დაუდგენელია.
ავგუსტ სტრინდბერგი

იოჰან ავგუსტ სტრინდბერგი (დ. 22 იანვარი, 1849 — გ. 14 მაისი, 1912) — შვედი მწერალი, პოეტი, რომანების ავტორი, ესეისტი და მხატვარი. მისმა კარიერამ 40 წელი მოიცვა. ამ პერიოდში მან დაწერა 60-ზე მეტი პიესა და 30-ზე მეტი სხვა ჟანრის ნაწარმოები. მის ნაშრომებში ფიგურირებს ნატურალიზმის, ტრაგედიის, მონოდრამის ელემენტები, ისევე როგორც ექსპრესიონიზმისა და სიურეალიზმის გავლენა.

სტრინდბერგის პიესებია „თავისუფლად მოაზროვნე“ (1870), „ჰერმიონე“ (1871), „განკიცხული“ (1876), „იღბლიანი პერის ხეტიალი“ (1882), „აზნაურ ნეგტის ცოლი“ (1886). ეკუთვნის ნოველების კრებული „ფიერდინგენი და სვარტბეკენი“ (1877), ეთნოგრაფიული წიგნი „შვედი ხალხი“ (1882), რომანები „წითელი ოთახი“ (1879), „კუნძულ ჰემსეს მკვიდრნი“ (1887); ავტობიოგრაფიული წიგნები „მოახლის ვაჟიშვილი“ (1886-1887), „ჯოჯოხეთი“ (1897), „ლეგენდები“ (1898).
საქართველოს სოფლის მეურნეობა (ჟურნალი)

„საქართველოს სოფლის მეურნეობა“ — ქართული ყოველთვიური სამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალი, საქართველოს სსრ სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სახელმწიფო კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1921 წელს თბილისში. ჟურნალი გამოდიოდა სახელწოდებებით „მიწის მუშა“, „ახალი სოფელი“, „სოფლის მეურნეობა“ და სხვა. 1967 წლის იანვრიდან გამოდიოდა „საქართველოს სოფლის მეურნეობის“ სახელწოდებით. ჟურნალი ამუშავდება სოფლის მეურნეობის პრობლემურ საკითხებს. მისი ავტორები იყვნენ სოფლის მეურნეობის დარგში მომუშავე მეცნიერ მუშაკები, სოფლის მეურნეობის ნოვატორები და ორგანიზატორები, აგრეთვე სოფლის მეურნეობის მომიჯნავე დარგების სპეციალისტები. სხვადასხვა დროს ჟურნალის რედაქტორები იყვნენ ბ. იაკობაშვილი, გ. ბადრიშვილი, ე. მახარაძე და სხვები. 1966 წელს ჟურნალის რედაქტორად დაინიშნა გ. ჩაგელიშვილი. ტირაჟი იყო — 19 ათასი.
ასები

ასები, აზები ( ან ) — ღმერთების უძლიერესი მოდგმა, ჩრდილოეთის (გერმანულ) მითოლოგიაში. განაგებენ ასგარდის სასახლეს, ემორჩილებიან მხოლოდ ოდინს. სულ თორმეტნი არიან: ოდინი, თორი, ბალდრი, ჰოედრი, ტირი (თორი), ჰერმოდრი, ბრაგი, ჰაიმდალი, ვიდჰარი, ვალი, ულრი, და ფორსეტი; თორმეტი აზინიც — ქალღმერთია: ფრიგი, ფრეია, იდუნი, ზაგა... აზები და აზინები, ციური მსაჯულები, ებრძვიან ვანებს და ბუმბერაზებს. შემდეგ ვანებს ურიგდებიან, რაც ღმერთების ორი მოდგმის შერწყმაზე მეტყველებს. მოკლეს არსთა მამა, ბუმბერაზი იმირი, დააქუცმაცეს და სხეულის ნაწილებისაგან შექმნეს ახალი სამყარო. იღუპებიან საზარელ მსოფლიო ხანძარში, და ესაა რაგნაროკი, ღმერთების დაისი. შემდეგ ფერფლიდან ისევ აღდგებიან განახლებულ გაძლიერებულნი, უფრო სრულყოფილნი. მსგავსი მოვლენა ცნობილია ეგვიპტურ, ბერძნულ და სხვა წარმართულ მითებში. თავისებურად აისახა ქრისტიანულ რელიგიაშიც.
ანუკეტი

ანუკეტი, ანუკისი — წყაროთა ქალღმერთი ეგვიპტურ მითოლოგიაში, ხნუმთან და სატისთან ერთად შეადგენს „ნოტიო სამებას“ (კატარაქტულ ღვთაებებს), რომელიც ნილოსის მაცოცხლებელ ნაკადებს უშვებს ელეფანტინის ხვრელებიდან, რათა სამყარო მორწყას. ძვ. წ. 2000 წ. მისი სახელობის წმ. ცხოველთა — ქურციკთა მრავალი გვამი შეუმურავთ და ზემო ეგვიპტის სამარხში მათი მუმიები შეუნახავთ. თაყვანს სცემდნენ მთელ ნუბიაშიც (ბერძ. ჰესტია).
სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის და ელექტროფიკაციის ინსტიტუტი

კ. ამირაჯიბის სახელობის საქართველოს სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტროფიკაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი (ამჟამად სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის და ელექტროფიკაციის ინსტიტუტი) — დაარსდა 1956 წელს სოფლის მეურნეობის ელექტროფიკაციის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის ფილიალის ბაზაზე. სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოთა ძირითადი მიმართულებები იყო: მიწათმოქმედების მექანიზაციის თეორიული საფუძვლების შესწავლა-გამოკვლევა, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მოვლა-მოყვანის, მოსავლის აღებისა და პირველადი დამუშავების პროგრესული ტექნოლოგიის დამუშავება ცალკეული კულტურების (ჩაის, ვენახის, ციტრუსების, ხეხილისა და სხვ.) მიხედვით. ახალი სრულყოფილი მანქანების, დანადგარების, სამუშაო ორგანოების შექმნა, გამოცდა და დანერგვა სოფლის მეურნეობაში.

სოფლის მეურნეობის ყველა დარგის კომპლექსური მექანიზაციის განხორციელება. ელექტრობის სპეცსახეობის (მაღალი სიხშირის დენის, ულტრაბგერების და სხვ.) ტექნიკის საშუალებათა შექმნა-დანერგვა სოფლის მეურნეობაში და სხვ. ინსტიტუტში 32 ლაბორატორია და განყოფილება იყო. ინსტიტუტს ჰქონდა ასპირანტურა. ინსტიტუტის განკარგულებაში იყო თელეთის ექსპერიმენტული ელექტრომექანიზებული და ავტომატიზებული მეურნეობა მეცხოველეობის სანაშენე მოზარდულის გამოსაზრდელი კომპლექსითურთ, საკონსტრუქტორო და ტექნიკური ექსპერიმენტული ბაზა მანქანების საცდელი ნიმუშების დასაპროექტებლად და დასამზადებლად.
საქართველოს სსრ კანონი სასამართლო წყობილების შესახებ

საქართველოს სსრ კანონი სასამართლო წყობილების შესახებ — სამართლებრივი აქტი, რომელიც მიიღო საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ 1981 წლის 25 ნოემბერს. მასში სრულადაა ასახული მართლმსაჯულების კონსტიტუციური ნორმები და სსრკ და მოკავშირე რესპუბლიკების კენონმდებლობის 1958 საფუძვლები სასამართლო წყობილების შესახებ სსრკ-ში (1980 რედაქციით). კანონი შედგება 4 კარისა და 79 მუხლისაგან. პირველ კარში გადმოცემულია ზოგადი დებულებები მართლმსაჯულების მხოლოდ სასამართლოს მიერ განხორციელების, სასამართლოს ამოცანების, კანონისა და სასამართლოს წინაშე მოქალაქეთა თანასწორობის, კანონის ზუსტი შესაბამისობით მართლმსაჯულების განხორციელების, მოსამართლეთა დამოუკიდებლობისა და მათი მხოლოდ კანონისადმი დამორჩილების შესახებ და სხვა. - კარებში გათვალისწინებულია საქართველოს სსრ უმაღლესი სასამართლოს, აფხაზეთის ასსრ და აჭარის ასსრ უმაღლესი სასამართლოების, თბილისის საქალაქო სასამართლოს, სამხრეთ ოსეთის აო საოლქო სასამართლოს, რაიონული (საქალაქო) სახალხო სასამართლოების არჩევის წესის, შემადგენლობის, უფლებამოსილების შესახებ და სხვა.
საქართველოს სსრ მთავრობის დადგენილებების კრებული

საქართველოს სსრ მთავრობის დადგენილებათა კრებული, საქართველოს სსრ მთავრობის დადგენილებათა და განკარგულებათა კრებული — ოფიციალური გამოცემა. გამოდიოდა 1938 წლიდან, თავდაპირველად გამოსცემდა საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს (1946 წლიდან — საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს) საქმეთა მმართველობა, 1964 წლიდან — საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული იურიდიული კომისია, 1970 წლიდან გამოსცემდა საქართველოს სსრ იუსტიციის სამინისტრო. კრებულში ქვეყნდებოდა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს ზოგადი მნიშვნელობის ან ნორმატიული ხასიათის დადგენილებები, აგრეთვე საქართველოს კპ ცკ-ის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის, საქართველოს მინისტრთა საბჭოს, საქართველოს პროფკავშირების რესპუბლიკური საბჭოსა და საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის ერთობლივი დადგენილებანი.
საქართველოს სსრ პედაგოგიური საზოგადოება

საქართველოს სსრ პედაგოგიური საზოგადოება — საქართველოს სსრ მასწავლებელთა, პედაგოგიკისა და სახალხო განათლების დარგის მეცნიერ და პრაქტიკოს მუშაკთა ნებაყოფლობითი ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 1961 წელს თბილისში. საზოგადოება ატარებდა ყრილობებს. საზოგადოებას ჰქონდა განყოფილებები აფხაზეთისა და აჭარის ასსრ-ებსა და სამხრეთ ოსეთის აო-ში, აგრეთვე საზოგადოებრივ საწყისებზე არსებული რაიონული და საქალაქო საბჭოები (მათში შემავალი პირველადი ორგანიზაციები) საქართველოს სსრ ყველა რაიონსა და ქალაქში. საზოგადოება გამოსცემდა სამეცნიერო-მეთოდურ ლიტერატურას, აჯილდოებდა იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემიით და საზოგადოების საპატიო სიგელით საზოგადოების დაარსებიდან უცვლელი პრეზიდენტი აკადემიკოსი დ. ლორთქიფანიძე.
საქართველოს სსრ სახალხო განათლების სახელმწიფო მუზეუმი

საქართველოს სსრ სახალხო განათლების სახელმწიფო მუზეუმი — დაარსდა 1903 წელს როგორც „კავკასიის სასწავლო ოლქის პედაგოგიური მუზეუმი“. იარსება 1928 წლამდე; შემდეგ მის ბაზაზე პოლიტექნიკური სწავლების მუზეუმი გაიხსნა (1932), რომელსაც 1938 წელს სახალხო განათლების მუზეუმი ეწოდა, ხოლო 1943 წლიდან — სახელმწიფო. მუზეუმის ექსპოზიციები ეძღვნებოდა საქართველოში საბჭოთა სკოლის ისტორიას, განათლების სისტემის განვითარებას, განათლების დამსახურებულ მოღვაწეებს. 1984 წელს მუზეუმის ფონდში იყო 14,1 ათასი ექსპონატი, მუზეუმი დაათვალიერა 18 ათ. კაცმა. მუზეუმს გამოცემული ჰქონდა სახალხო განათლების გამოჩენილ მოღვაწეთა ბიოგრაფიები 4 წიგნად (1964, 1967, 1969, 1971).
ხნუმი

ხნუმი (ეგვ. კნეფი, „შემქმნელი, შემაერთებელი“) — დიდი შემოქმედი, დემიურგი, ყოჩის სახიანი ღმერთი, ცისა და მიწის, ზესკნელ-ქვესკნელის, ნაყოფიერების, წყალთა და მთათა მბრძანებელი ეგვიპტურ მითოლოგიაში, უპირველესი და უზენაესი, არსთა მამამთავარი, დაზგაზე თიხისაგან ადამიანის შემქმნელი და ნილოსის ამდიდებელი. საკულტო ცენტრები ჰქონდა ლუქსორში, კუნძულ ელეფანტინზე (სპილოს კუნძულზე), ნუბიაში. მეფურად მოსილ ძლიერ მამაკაცს ყოჩის (ვერძის) თავი და ზედაც ლირის მოყვანილობის გვირგვინი ედგა, სამეფო ფრთით დამშვენებული, ცალ ხელში ჯვარი ეჭირა, მეორეში გრძელი კვერთხი (ძვ. წ. 2400 წ). ესაა პირველი ღმერთი, რომელმაც საერთოდ თიხისაგან გამოძერწა ადამიანი და ღმერთებიც კი, შავეთშიც მკურნალობს ადამიანებს და დემიურგად აღიარებდნენ ბერძნებიც (ქნოუბის, ხნუბის სახით). ზოგჯერ ყოჩის ლომისთავიანი გველის სახეც ჰქონდა. მოგვიანებით მზესაც დაუკავშირეს (ამონ-რას), ჰელიოპოლისში ოსირისთან გაითქვიფა, ნილოსზე კი სამების წევრია (ხნუმი, სათი და ანუკეტი). ამრიგად ხნუმს ძალაც, სიძველეც და ფუნქციებიც მეტი აქვს, ვიდრე სხვა რომელიმე ღმერთს, მაგრამ უფრო პოპულარული მაინც არიან ოსირისი, ისიდა, რა
ატუმი

ატუმი — ეგვიპტურ მითოლოგიაში: შემოქმედი ღმერთი, ცხრა ჰელიოპოლისელი ღმერთის მბრძანებელი (ცხრა ღმერთი), ღმერთთა სამეფოს მეფე. თავისთავად შეიქმნა, საკუთარი თავი გაანაყოფიერა და შვა დასაბამი ელემენტები: შუ (ჰაერი, სიცარიელე), ტეფნუტი (სინოტივე), აგრეთვე სხვა ფორმები, რომელთა სახითაც თვითონ ხალხს გამოეცხადა: ხეპრე, გველი, პირველი გორაკი, უფრო ხშირად კი ეს დიდი საწყისი პრინციპი ადამიანის სახით ცხადდებოდა. იგ. მზის ღმერთი რა.
მალმე

მალმე — შვედეთის სიდიდით მესამე ქალაქი, განლაგებულია ქვეყნის ყველაზე სამხრეთით მდებარე პროვინცია სკონეში. მდებარეობს ერესუნის სრუტის მარჯვენა ნაპირზე. მოქმედებს ნავსადგური და აეროპორტ, არის სარკინიგზო კვანძი. სანაოსნო, სარკინიგზო და საავტომობილო გზებით უკავშირდება კოპენჰაგენს. არის დასავლეთ სკონეს ფინანსური ცენტრი.

მალმე არის მალმეს მუნიციპალიტეტის ცენტრი. მოსახლეობა შეადგენს 300 515 კაცს, რომელთაგან 30% წარმოშობით უცხოელია. მალმეს შემადგენლობაში შედის ასევე ბურლევის მუნიციპალიტეტი, რომლის მოსახლეობაც შეადგენს 280,415 კაცს 2014 წელს მოსახლეობა შეადგენს 314 307 ადამიანს. რეგიონი მოიცავს 2535.76კმ²-ს.

პირველად იხსენიება საუკუნეში. მალმე იყო სკანდინავიაში ერთ-ერთი პირველი ინდუსტრიული ქალაქი, რომელმაც მალმეს უნივერსიტეტის გახსნის შემდეგ განიცადა ტრანსფორმაცია და შვედეთის საგანმანათლებლო ცენტრი გახდა. ორესუნის ხიდის აშენების შემდეგ მალმე არქიტექტურულად მნიშვნელოვნად განვითარდა. 2007 წელს ყველაზე მწვანე ქალაქებს შორის ჟურნალმა „გრისტმა“ მალმე 4 ადგილზე გაიყვანა.

დემოგრაფია
1971 წელს მალმეს მოსახლეობა შეადგენდა 265,000 ადამიანს, თუმცა 1985 წელს მაცხოვრებლების რაოდენობა 229,000 კაცამდე შემცირდა. მომავალ წლებში მოსახლეობის რაოდენობა იზრდებოდა და ძველ მაჩვენებელს მიაღწია 2003 წლის 1 იანვარს.

მალმს მოსახლეობის 30% - 87,554 ადამიანი არიან დაბადებული შვედეთის გარეთ

უდიდეს ეთნიკურ ჯგუფებს წარმოადგენენ:

ყოფილი იუგოსლავია (14,450)
ერაყი (10,000)
დანია (9,200)
პოლონეთი (6,900)
ლიბანი (3,900)
ირანი (3,600)
პალესტინა (2,500)
თურქეთი (2,300)
ავღანეთი (2,100)
რუმინეთი (2.050)

2005 წლის მიხედვით მალმეს ჰქონდა უცხოელების სიდიდით შვედეთის მასშტაბით მესამე მაჩვენებელი. 2007 წელს მალმეში ცხოვრობდა 171 ეროვნების წარმომადგენელი.

ისტორიული ძეგლები
ქალაქი მოიცავს ბევრ ისტორიულ შენობას და პარკს. ძველ განაშენიანებაში ჭარბობს ერთსართულიანი სახლები. მალმეში არის გოტიკური სანქტ-პეტრიჩიურკის ტაძარი (1314), მალმეჰუსი (- სს), რატუშა (1546), კრემატორიუმი (1943), ქალაქის თეატრი (1944), სტადიონი (1958), საცურაო აუზი (1959).
პალ შმიტი

პალ შმიტი (; დ. 13 მაისი, 1942) — უნგრელი პოლიტიკოსი და მოფარიკავე. უნგრეთის პრეზიდენტი 2010 წლის 6 აგვისტოდან 2012 წლის 2 აპრილამდე. 2010 წლის მაის-აგვისტოში ეკავა უნგრეთის პარლამენტის სპიკერის თანამდებობა. 2009-2010 წლებში. ევროპარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე. 1989 წლიდან უნგრეთის ოლიმპიური კომიტეტის თავჯდომარეა.

2010 წლის 29 ივნისს პარლამენტმა აირჩია ქვეყნის პრეზიდენტად 263 ხმით 56-ის წინააღმდეგ. თანამდებობა ოფიციალურად დაიკავა 6 აგვისტოს.

თანამდებობიდან გადადგა 2012 წლის 2 აპრილს, მას შემდეგ, რაც რამდენიმე დღის წინ უნგრულმა პრესამ პრეზიდენტი მის მიერ დაწერილი სადოქტორო დისერტაციის დიდი ნაწილის პლაგიატში დაადანაშაულა.
ტურნეელვენი

ტურნეელვენი (შვედ. ) ან ტორნიონიოკი (ფინ. ) — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთსა და ფინეთში. ვხვდებით დასახელების სხვადასხვა ვარიანტს : ტურნეელვი, ტორნიელვი (შვედ.) ტორნიოიოკი, ტორნიო-იოკი (ფინ.).

მდინარის სიგრძე 565 კმ-ია, აუზი კი — 40,2 ათ. კმ². ტურნეელვენი სათავეს ტბა ტურნეტრესკიდან იღებს სკანდინავიის მთებში შვედეთ-ნორვეგიის საზღვარზე და სამხრეთ-აღმოსავლეთით მიედინება ლაპლანდიის პლატოზე ბოტნიის ყურემდე. ზემო დინებაში ჩანჩქერები, ჩქერალები და მრავალრიცხოვანი ტბებია. იყინება ნოემბრიდან მაისამდე.

მდინარის ქვემო დინებაში შვედეთ-ნორვეგიის საზღვარია გავლებული.

ტურნეელვენზე სამდინარო ტურიზმია განვითარებული. შესართავთან საზღვაო პორტები ტორნიო (ფინეთი) და ჰაპანანდაა (შვედეთი).
იუნგანი (მდინარე)

იუნგანი (შვედ. ) — მდინარე შვედეთში. სიგრძე 322 კმ, აუზის ფართობი — 12 851 კმ².

სათავეს სილანის მთებში იღებს, ნორვეგიის საზღვართან ახლოს, და ემტლანდისა და ვესტერნორლანდის ლენებში გადის. წელიწადში 6-7 თვე ყინულითაა დაფარული. ჩადის ბოტნიის ყურეში.

მდინარეზე რამდენიმე ჰიდროელექტროსადგურია. მდინარე იუნგანმა ბოლო წლებში მედიის ყურადღება მიიპყრო, რადგან 1990-იან წლებში მის აუზში ე.წ. იუნგანის ვირუსი აღმოაჩინეს.
იუსნანი

იუსნანი (შვედ. , ძველსკანდ. „“ — „სინათლე“) — მდინარე შვედეთში, სათავეს იღებს ნორვეგიის საზღვართან სკანდინავიის მთებში, ჩაედინება ბოტნიის ყურეში. მდინარის სიგრძე 440 კმ-ია. მდინარეზე ბევრია ჩანჩქერი. იკვებება თოვლით. იყინება 6-7 თვით. იუსნანზე 18 მცირე ზომის ჰესია აგებული. 2004 წელს იუსნანმა 4,5 ათ. კვტ\სთ გამოიმუშავა.
სკანდინავიის მთები

სკანდინავიის მთები — მთათა სისტემა სკანდინავიის ნახევარკუნძულზე. გადაჭიმულია დაახლოებით 1700 კმ-ზე, სიგანით კი 600 კმ-ს აღწევს. დასავლეთის ფერდობები უშუალოდ ჩრდილოეთის ზღვისკენ მიექანება და დაკბილულ ნაპირებს, ცნობილ ნორვეგიულ ფიორდებს ქმნის. აღმოსავლეთი ფერდობები კი ნარნარად ეშვება და შვედეთის ვრცელ დაბლობებში იკარგება.

სკანდინავიის მთები შედარებით საშუალო სიმაღლისაა. უმაღლესი წერტილია მთა გალჰეპიგენი (2469 მ), ნორვეგიის სამხრეთ ნაწილში. ყველაზე მაღალი წერტილი შვედეთის ტერიტორიაზე კი — მთა კებნეკაისე (2097.5 მ). რელიეფი უძველესი მყინვარების მიერ არის გადალიპული. სკანდინავიის მთების დღევანდელი მყინვარები ევროპის კონტინენტზე უდიდესია.

ზღვის ნოტიო ჰავა და დანაწევრებული ზედაპირი დიდი რაოდენობით მდინარეების, რომელთა უმეტესობა ძალიან ჩქარია და ზამთარშიც კი არ იყინება, და ტბების არსებობას განაპირობებს.

მთების ფერდობები ტაიგის ტყით, ბუჩქნარებით, მთის ტუნდრებით და მდელოებითაა დაფარული. აქვეა რკინის, სპილენძის, ტიტანისა და პირიტების საბადოები. სკანდინავიის მთები დაახლოებით 480 მლნ წლის წინათ ჩამოყალიბდა. მთაგრეხილმა განიცადა კალედონიური დანაოჭება. სკანდინავიის მთების ჩამოყალიბება დაახლოებით ორდოვიციულის დასასრულსა და სილურულის შუა ხანებში ხდებოდა. ოკეანე იაპეტუსმა, რომელიც აღმოცენდა ადრეულ კამბრიულში და ჩრდილოეთ ამერიკასა (ლავრენტიას) და ევროპას (ბალტიკას) ყოფდა, გაფართოება დაიწყო, რითიც ლავრენტიას ბალტიკისკენ უბიძგა და ორდოვიკის დასაწყისში 2000 კმ მიაღწია სიგანეში, შემდეგ კი კვლავ შევიწროვდა, რადგან ლავრენტია, გრენლანდია და ბალტიკა ერთმანეთს მიუახლოვდნენ.

საბოლოო ჯამში 440 მლნ წლის წინ ბალტიკა გრენლანდიას მიაწვა, ეს უკანასკნელი კი — ლავრენტიას. იმ ხანებში ქვიშის, კენჭისა და ვულკანური კუნძულოვანი რკალების ნარჩენები კოლოსალური ძალით იყწებენ შეკუმშვას, რამაც სკანდინავიის მთების პირველი მწვერვალების აღმართვას შეუწყო ხელი.

დიდი მთაგრეხილის გაჩენა ბალტიკისა და კანადა-გრენლანდიის შეჯახების ადგილზე ორდოვიკ-სილურის მიჯნაზე დაიწყო. ამ ყოველივეს თან ახლდა ნალექების დიდი რაოდენობით მოხსნა, რაც კონტინენტურ ფერდობებზე და შეჯახების კიდეებზე წარმოიქმნა. გეოლოგიის ისტორიაში ეს მოვლენები კალედონიური დანაოჭების სახელით შევიდა. ორი კონტინენტური ბლოკის დაჯახებას ადგილი ჰქონდა სკანდინავია-ბრიტანეთის ერთი მხრივ და მეორე მხრივ გრენლანდია-ნიუფაუნდლენდის ზოლში. ძველი ვულკანური რკალების რელიქტები ბალტიკის ნაპირებს მიაწვნენ. უზარმაზარი მთაგრეხილი ამოიზარდა სკანდინავია-გრენლანდია-ნიუფაუნდლენდის ხაზზე. იმ მთების სიმაღლე ჰიმალაისას უტოლდებოდა.
აინ-დეფლის პროვინცია

აინ-დელფა (არაბ. ) — პროვინცია (ვილაიეთი) ჩრდილოეთ ალჟირში. პროვინცია ქვეყნის დედალაქ ალჟირის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. მისი დედაქალაქია აინ-დელფა. სხვა მნიშვნელოვანი დასახლებებია მილიანა, ჰამან-რიგა და აინ-ტორკი. პროვინციის ფართობია 4,897 კმ². 2008 წლის მონაცემებით, პროვინციაში ცხოვრობს 771,890 ადამიანი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია იყოფა 14 რაიონად და 36 კომუნად (ან მუნიციპალიტეტად).
იოანე VIII (ბიზანტია)

იოანე პალეოლოგოსი (; 18 დეკემბერი, 1392 — 31 ოქტომბერი, 1448, კონსტანტინოპოლი) — ბიზანტიის იმპერატორი 1425-1448 წლებში.

იოანე იყო მანუელ -ისა და ელენა დრაგაშის უფროსი შვილი. 1421 წლიდან მამამისის თანამმართველია, ავტოკრატის ტიტულით. იოანემ თავისი მმართველობის დროს 1428-1432 წწ. ბიზანტიის იმპერიას დაუქვემდებარა თითქმის მთელი მორეა. მხოლოდ 4 ქალაქი არგოსი, ნავპლიუსი, კორონი და მეტონი დარჩა ვენეციელთა ხელში. თუმცა მისთვის დიდებისა და პატივის მომტანი აღმოჩნდა ის ფაქტი, რომ ძალისხმევას არ იშურებდა, რათა გაეერთიანებინა დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ეკლესიები. მან კარგად იცოდა, რომ კათოლიკეებთან უნიის გარეშე ბიზანტიის იმპერია ვერ მიიღებდა დახმარებას დასავლეთისაგან ოსმალების წინააღმდეგ საბრძოლველად.

1437 წელს, პატრიარქ იოსებ -სთან და მართლმადიდებელ არქიეპისკოპოსების დასთან ერთად გაემგზავრა იტალიაში, სადაც დაჰყო ორ წელიწადზე მეტი, ჯერ ფერარაში, ხოლო შემდეგ დაესწრო მსოფლიო საეკლესიო კრებას ფლორენციაში. ფერარა-ფლორენციის საეკლესიო კრებაზე ორივე მხარე არაერთხელ შევიდა ჩიხში და მზად იყვნენ დასაშლელად, მაგრამ იმპერატორმა აუკრძალა მართლმადიდებებლ ეპისკოპოსებს დაეტოვებინათ ეკლესია კომპრომისის მიღწევამდე. საბოლოოდ მართლმადიდებელი დელეგატები იძულებულნი გახდნენ დათმობაზე წასულიყვნენ კათოლიკეებთან თითქმის ყველა პრინციპულ საკითხზე.

1439 წლის 5 ივლიის ხელი მოაწერეს უნიას, რომელიც მიუხედავად მისი არასრულყოფილი ხასიათისა, კათოლიკეების უდიდესი გამარჯვება იყო. აღნიშნული უნია არ სცნო რამდენიმე მართლმადიდებელმა ეკლესიამ. თავად იმპერიაში უნიამ წარმოშვა განხეთქილება და შფოთი.

იმპერატორი იოანე გარდაიცვალა 1448 წლის 31 ოქტომბერს, კონსტანტინოპოლში.

ოჯახი
პირველ ცოლად ჰყავდა ანა მოსკოველი (1393 – 1417) — მოსკოვის დიდი მთავრის ვასილი -ის ასული.
მეორე ცოლად ჰყავდა სოფია მონფერატელი (გ. 1431 წ.)
მესამე ცოლად ჰყავდა მარია ტრაპიზონელი (გ. 1439 წ.)

მიუხედავად სამი ქორწინებისა, იოანე უშვილოდ გარდაიცვალა, სამეფო ტახტი გადავიდა მისი ძმის, ბიზანტიის უკანასკნელი იმპერატორის, კონსტანტინე დრაგაშის ხელში.
ელენა დრაგაში

ელენა დრაგაში (, , მონაზვნობაში — იპომონია ; დ. დაახლ. 1372 — გ. 13 მარტი, 1450) — ბიზანტიის იმპერატორ მანუელ -ის მეუღლე. იმპერატორ იოანე -ისა და კონსტანტინე -ის დედა. მართლმადიდებელი წმინდანი.

ელენა სერბი თავადისა და მემამულის კონსტანტინე დრაგაშის ასულია. 1392 წლის 10 თებერვალს გახდა მანუელ -ის მეუღლე. 1425 წელს მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ მონაზვნად აღიკვეცა. გარდაიცვალა 1450 წელს.
იკეა

იკეა — მულტინაციონალური კონცერნი, რომლის ბიზნესის სამოღვაწეო პროფილია სახლის მოსაწყობად საჭირო ხელითასაწყობი ავეჯის, საბინაო აქსესუარების დამზადება-გაყიდვა. გარდა ამისა, ევროპის ზოგ ქვეყანაში, უკვე აწყობილი სახით, ე.წ. მზასახლებსაც კი ჰყიდიან.

კონცერნის სავაჭრო კონცეფცია უმთავრესად გათვლილია მასობრივ მომხმარებელზე, რის გამოც იკეასეული პროდუქციის ჯერ კიდევ შეფუთვაში გათვალისწინებულია გამოუცდელი მასობრივი მყიდველი, რომელმაც საქონლის სახლში მიტანისთანავე თვითონ უნდა შესძლოს მისთვის საჭირო ავეჯის, ნივთის აწყობას. შესაბამისი ინსტრუქციებიც თანმიმდევრულობის მიხედვითაა აგებული და ნუმერირებული. უპირატესობა იდეოგრაფიულ ენას ენიჭება.

საწარმო 1943 წელს დააფუძნა ინგვარ კამპრადმა შვედეთში, ხოლო დღესდღეობით კი ნიდერლანდებშია რეგისტრირებული და ეკუთვნის ფონდს სახელწოდებით .
დავით კვაჭაძე

დავით ალექსანდრეს ძე კვაჭაძე (დ.20 სექტემბერი, 1928, სოფ. დიდი ჯიხაიში, სამტრედიის რაიონი — გ. 2 ივნისი, 1983) — ქართველი ფარმაკოლოგი. პედაგოგი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ამჟამად უნივერსიტეტი) ფარმაკოლოგიის კათედრის გამგე (1980 – 1983).
ბიოგრაფია
დავით კვაჭაძემ 1945 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის პირველი საშუალო სკოლა, 1951 წელს ამთავრებს თსსი–ს სამკურნალო ფაკულტეტს და სწავლას აგრძელებს სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაკოლოგიის კათედრის ასპირანტურაში. 1954 წელს მუშაობა დაიწყო ფარმაკოლოგიის კათედრის ასისტენტად, 1955 – 1958 წლებში იყო სამედიცინო სამსახურის ოფიცრების კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსების პედაგოგი, 1957–1958 წლებში თსსი–ის ტოქსიკოლოგიის კურსის ხელმძღვანელია. 1958 წლიდან დ. კვაჭაძე მუშაობს ექსპერიმენტული და კლინიკური ნევროლოგიის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1968 წლიდან არჩეულია თსსი–ის ფარმაკოლოგიის კათედრის (2009 წლიდან, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფარმაკოლოგიის დეპარტამენტი) დოცენტად, 1980 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ამავე კათედრის გამგე.

ასპირანტურაში სწავლის პერიოდში, დ. კვაჭაძემ შეასრულა და 1954 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, რომლის შინაარსიც ეხებოდა ზოგიერთი ანტიშოკური სითხის თერაპიულ მოქმედებას ექსპერიმენტში მიღებული შოკის დროს. დ.კვაჭაძე იყო 50–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. თავის ნაშრომებში დააზუსტა ფარმაკოლოგიური საშუალებების მოქმედების თავისებურებები სისხლის მიმოქცევის რეგულაციის ცენტრალურ და პერიფერიულ სტრუქტურებზე. ასაკის გათვალისწინებით, ექსპერიმენტში, განსაზღვრა სხვადასხვა ანტიარითმიული საშუალებების მოქმედების მექანიზმი. პირველმა მეცნიერთა შორის მიაგნო, სხვადასხვა ასაკის ცხოველებში საგულე გლუკოზიდებით ინდუცირებული არითმიების მიმდინარეობის თავისებურებებსა და განსაზღვრა მათი მკურნალობის ეფექტიანი გზები და სხვა.

მნიშვნელოვანია მისი სამეცნიერო გამოგონება – „ნათხემისმიერი გულის არითმიების მოდელირების მეთოდი", რისთვისაც 1979 წელს მიენიჭა საკავშირო მნიშვნელობის საავტორო მოწმობა გამოგონებისათვის. იყო საქართველოს ფარმაკოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. დაჯილდოებული იყო ჯანმრთელობის დაცვის ფრიადოსნის ნიშნით.

დ.კვაჭაძე გარდაიცვალა 1983 წელს.
პანდორა

პანდორა, პანდორე („ყველასაგან დასაჩუქრებული“) — მაცდური ციური ქალი, პირველი დედაკაცი. მიწისა და წყლისგან შექმნა ჰეფესტომ, თითქოს ათენაც ეხმარებოდა. მერე ყველა ღმერთმა თავისი წილი საჩუქარი უბოძა (ხმა, სილამაზე, მომხიბლაობა), რათა პრომეთეს ძმა ეპიმეთე მოეხიბლა და კაცთა მოდგმის დამღუპველი „საჩუქრებით“ სავსე პანდორას ყუთი ჩამოეტანა დედამიწაზე, — პრომეთეს მოტანილი ცეცხლისათვის სამაგიეროს მისაგებად. „ყოვლისმიმცემი“ პანდორა მიწასთანაც იყო გაიგივებული. მისი პითოსი კი შეცვალეს ყუთით. აფროდიტემ, პეითომ და ქარიტებმა ციური მიმზიდველობა უბოძეს, ჰერმესმა — მზაკვრობის, ცბიერებისა და ლამაზი მეტყველების უნარი, ჰორებმა ყვავილებით შეამკეს, ათენამ სამოსი მოუქსოვა, ზევსმა კი მისცა ჭურჭელი (პითოსი), რომელშიაც იყო ყველა მიწიერი უბედურება, ჭირი და კაეშანი. შურისმგებელი ზევსის ასეთი საჩუქრებით მიადგა გონებამოუქნელ ეპიმეთეს, რომელმაც ბრძენი ძმის პრომეთეს გაფრთხილებას ყური არ ათხოვა, ქალი მიიღო, შეირთო, შემდეგ ცნობისმოყვარე პანდორამ ყუთს თავი ახადა და ყველა უბედურება წამსვე ამოფრინდა, მთელს ქვეყნიერებაზე გაიფანტა. შეშინებულმა ქალმა ყუთს თავი დაახურა და შიგ ჩარჩა მხოლოდ იმედი, ცარიელი იმედი, ყველა საზრუნავის სამაგიერო, რაც ყველაზე დიდხანს ცოცხლობს.

არსებობს ვერსია, რომლის მიხედვითაც ეპიმეთეს პანდორა ჰერმესმა მიჰგვარა ზევსის დავალებით, ყუთი კი შემდეგ ჩაუტანა თვითონვე. ამ ყუთიდან ყველა უბედურება რომ გაფრინდა, სწრაფად დახურეს და ხმა შემოესმათ: „მეც ამომიშვით, რომ უბედურებაში ნუგეში გცეთ!“ ამოფრინდა ქალწული, პეპელასავით გაფრინდა, ფრთა გაჰკრა ცოლ-ქმარს, გაამხიარულა და თქვა: „მე ვარ იმედი!“

პანდორას ყუთი ზევსის ცბიერებისა და სისასტიკის ნაყოფია, ჩლუნგი ტირანების მსგავსად რომ კაცთაგან მსხვერპლს ითხოვდა და ცეცხლს კი ამადლიდა. პანდორა დედამიწაზე დარჩა და ეპიმეთესგან ეყოლა პირო.

ხელოვნებაში
ათენა პართენოსის საკულტო სურათზე პანდორას შექმნაც ყოფილა გამოხატული. დახატა რუბენსმა, დრამა უძღვნა აგრიკოლამ, კომედია — ვილანდმა, მუსიკა — მენდელსონმა (გოეთეს ტექსტზე). წერდა ვოლტერიც.
საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირი

საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირი — საქართველოს სსრ მხატვართა ნებაყოფლობითი საზოგადოებრივი ორგანიზაცია. აერთიანებდა მხატვრებსა და ხელოვნებათმცოდნეებს. შედიოდა სსრკ მხატვართა აკადემიაში. მისი მთავარი ამოცანა იყო მხატვრებისა და ხელოვნებათმცოდნეების შემოქმედებითი მუშაობა წარიმართოს სახვით ხელოვნებასა და ხელოვნებათმცოდნეობის დარგში მაღალმხატვრული, სუციალისტური რეალიზმის პრინციპებზე ნაწარმოებების შესაქმნელად. დაარსდა 1933 წელს ლიტერატურულ-მხატვრული ორგანიზაციების გარდაქმნის შესახებ სკპ (ბ) ცკ-ის 1932 წ. 23 აპრილის დადგენილების საფუძველზე. მხატვართა კავშირთან ფუნქციონირებდა ფერწერის, ქანდაკების გრაფიკის, გამოყენებითი ხელოვნების, პლაკატის, მონუმენტური ხელოვნების, თეატრისა და კინოს, კრიტიკის, აგრეთვე ახალგაზრდა მხატვართა სექციები და ხელოვნებათმცოდნეთა შემოქმედებიტი გაერთიანება. მის გამგებლობაში იყო სამხატვრო ფონდი საწარმოო კომბინატებითა და სხვა დაწესებულებები. აერთიანებდა 1000-მდე წევრს. ჰქონდა აფხაზეთის, აჭარის სამხრეთ ოსეთისა და ქუთაისის განყოფილებები.

გამართული იყო ყრილობები:
1933 წელს
1940 წელს
1955 წელს
1956 წელს
1962 წელს
1965 წელს
1968 წელს
1972 წელს
1977 წელს