iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრივიანსკაიის ტიხონ ზადონელის ეკლესია

კრივიანსკაიის ტიხონ ზადონელის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ოქტომბრის რაიონის სტანიცა კრივიანსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას.

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სტანიცა კრივიანსკაია, კოოპერატივის ქუჩა, 123ა.

ისტორია
ტიხონ ზადონელის სახელობის ეკლესია ააგეს 1891 წელს სტანიცა კრივიანსკაიაში. პროექტის ავტორი იყო საოლქო ინჟინერ-არქიტექტორი კარლ თედოეს ძე კიუნცელი.

ეკლესია ააშენეს სტანიცის მრევლის ძალებით და მათი ფინანსებით. მშენებლობის სამახსოვროდ 1891 წელს მის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა. 1892 წლის 11 ოქტომბერს ეკლესია აკურთხა დონისა და ნოვოჩერკასკის ყოფილმა მთავარეპისკოპოსმა მაკარიმ. ახალ ეკლესიას ჰქონდა ერთი საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს ტიხონ ზადონელის სახელზე, რომელიც იყო ვორონეჟისა და ზადონის ეპისკოპოსი.

ეკლესია აგურითაა ნაგები. წმინდა ტიხონის სახელობის ეკლსიასთან მოქმედებს სამრევლო სკოლა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ 1920-იან წლებში ტიხონ ზადონელის ეკლესია დახურეს. 1930-იან წლებში ხის კანკელი გამოიყენეს სტანიცაში ახლად მშენებარე სკოლის კედლად.

ეკლესია გადაურჩა მეორე მსოფლიო ომის ამბებს. გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნით ეკლესია გახსნეს, მასში მიმდინარეობდა რეგულარუი ღვთისმსახურება.

ომის შემდეგ წლებში მიმდინარეობდა ეკლესიის მშენებლობა. მას მიაშენეს ორი საკურთხეველი, რომელთაგან ერთი აკურთხეს ღვთისმშობლის საფარველის, ხოლო მეორე - წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, მირონ-ლუკიის მთავარეპისკოპოსის, სახელზე.

ამჟამად ეს არის მოქმედი ეკლესია, შიდა კედლები მთლიანად მოხატულია, მათ შორის არის უძველესი ფრესკებიც. ეკლესიის ცენტრში ჩამოკიდებულია მოოქროვილი ჭაღი. 1994 წელს ეკლესიასთან ჩამოყალიბდა საეკლესიო სამრევლო საკვირაო სკოლა „“.

ეკლესიის წინამძღვარია ანატოლი (პოჩტოვოი).
კრივიანსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

კრივიანსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ოქტომბრის რაიონის სტანიცა კრივიანსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას.

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სტანიცა კრივიანსკაია, სკოლის ქუჩა, № 89.

ისტორია
1747 წელს სტანიცა კრივიანსკაიაში ააგეს ხის პატარა სამლოცველო. 1776 წლის 21 ივნისს სამლოცველოს ადგლზე ადგილობრივი მრევლის სახსრებით ააგეს ხის ეკლესია ანალოგიური სამრეკლოთი. ეკლესიის საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის საფარველის სახელზე. ახალი ეკლესიაც ააგეს მრევლის სახსრებითდა აკურთხეს 1777 წლის 30 სექტემბერს. ახალ ეკლესიაში ინახებოდა 1717 წელს გამოცემული „სახარება“, ხოლო ეკლესიის მთელი ჭურჭელი ვერცხლისა იყო. 1867 წელს ეკლესიასთან გაიხსნა სამრევლო სასწავლებელი.

ახალი ეკლესია გადახურეს რკინის ფირფიტებით და შემოარტყეს ხის მესერი. მოგვიანებით მიიღეს გადაწყვეტილება ხის ეკლესია შეეცვალათ ქვის ეკლესიით. ეკლესიისსათვის საჭირო აგური მოიტანეს აგურის ქარხნიდან, რომელიც მუშაობდა სტანიცის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

აგურის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო საუკუნის ათიან წლებში. ძველი ხის ეკლესია 1910 წელს გადასცეს ხუტორ პოპოვკასა და მიხაილოვკას (ამჟამად დაბა კამენოლომნი). ტრანსპორტირებისას ეკლესია არ დაუშლიათ და გადაიტანეს დამონტაჟებული. ახალი ეკლესიაც აკურთხეს ღვთისმშობლის საფარველის სახელზე, ხოლო ეკლესიის მცირე საკურთხეველი - ელია წინასწარმეტყველის სახელზე.

საეკლესიო-სამრევლო სკოლა, რომელიც ჯერ კიდევ ძველ ეკლესიაში გახსნეს მუშაობას აგრძელებდა ახლად აშენებულ ეკლესიაშიც.

საბჭოთა ხელისუფლების დროს ეკლესია დაძველდა და სრულიად დაინგრა. მისი სამრეკლოდან მოხსნეს ყველა გუმბათი. ხის კანკელი გამოიყენეს ტიხრად № 72 სკოლის ორი კლასის გაყოფისას. 1990 წელს სკოლის კაპიტალურ რემნტის პერიოდში ტიხარი მოხსნეს და აღმოაჩინეს ხატები.

 საუკუნის 30-იან წლებში ეკლესიაში განათავსეს მანქანა-ტრაქტორთა სადგური, შემდეგ ეკლესია გამოიყენებოდა ხორბლის საწყობად.

ამჟამად ეს არის მოქმედი ეკლესია ძველი ხატებით და საეკლესიო ნივთებით. მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოები. მისი კედლები აქამდე მოხატული არაა. ეკლესიაში აღდგენილია ღვთისმსახურება.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ანდრე (სუპრუნოვი).
გოლუბინკის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი

გოლუბინკის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი — მართლმადიდებლური ეკლესია ბელოკალიტვინის რაიონის ხუტორ გოლუბინკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას.

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ბელოკალიტვინის რაიონი, ხუტორი გოლუბინკა.

ისტორია
ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი ხუტორ გლუბინკაში ააშენეს 1888 წელს. ახალი ეკლესია იყო ხისგან აგებული.

ღვთისმშობლის კვართის ტაძრის კომპლექსი შედგება თავად ტაძრისაგან, საეკლესიო სამრევლო სკოლის შენობისაგან და საეკლესიო საყარაულოსაგან. სამრევლო სკოლის შენობა ასევე ხისგან იყო აგებული, იდგა ქვის ფუნდამენტზე და გადახურული იყო თუნუქის ფირფიტებით. საეკლესიო სამრევლო სკოლა მოითვლიდა 60 მოსწავლეს. 1910 წლიდან სამრევლო სკოლა გახდა ქალთა სკოლა. 1897 წლიდან ხუტორში ასევე მოქმედებდა სამრევლოს სკოლა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი დახურეს. ტაძრის შენობა გამოიყენებოდა როგორც ხორბლის საწყობი.

ღვთისმშობლის კვართის ტაძარში ღვთისმსახურება აღსდგა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. 1997 წელს ეკლესიაში გაჩნდა ხანძარი, რამაც გამოიწვია ხის შენობის განადგურება. ღვთისმსახურების გასაგრძელებლად ადგილობრივმა მართლმადიდებელთა საზოგადოებამ გამოიყენა ძველი სკოლის შენობა და გადააკეთეს სამლოცველო სახლად.

ამჟამად ღვთისმშობლის კვართის სამლოცველო სახლში აღევლინება ღვთისმსახურება. მოხდა სამლოცველო სახლის გარემონტება. მთლიანად შეკეთდა სახურავი, გამოიცვალა ეკლესიის კარი, ჩააყენეს მეტალოპლასმასის ფანჯრები. გამოცვალეს სამლოცველო სახლის შესასვლელი კარის ჯვარი. სახურავზე დააყენეს პატარა გუმბათი ჯვრით.
სამხრეთი არაბეთი

სამხრეთი არაბეთი — ისტორიული რეგიონი, რომელიც არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ რეგიონებს მოიცავს. ძირითადად ის მოიცავს დღევანდელი იემენის ტერიტორიას. ისტორიულად მასში ასევე შედიოდა დღევანდელი ომანის რეგიონი დოფარი და საუდის არაბეთის შემდეგი რეგიონები: ნაჯრანი, ჯიზანი, ასირი.

სამხრეთი არაბეთი დასახლებულია განსხვავებული ეთნიკური და ლინგვისტური ჯგუფებით. კულტურული კავშირები და საერთო ტრადიციები არღვევს არსებუკლ პოლიტიკურ საზღვრებს. ეს არის სამხრეთი არაბეთის ისტორიული ხალხის - კაჰტანიტების რეგიონი.

ენა და ტოპოლოგია
ისტორიულად რეგიონში გავრცელებული იყო საერთო სამხრეთარაბული ენა და მისი დიალექტები. გამოიყენებოდა საერთო სამხრეთარაბული დამწერლობა, რომლისგანაც მოგვიანებით შეიქმნა ეთიოპიური ანბანი.

იემენი ან ალ-იემენ აღნიშნავს მარჯვენა მხარეს. რომაელები რეგიონს უწოდებდნენ ფელიქს არაბიას (თარგმანში ნაყოფიერი არაბეთი).

ისტორია
სამი ათასი წლის წინ რეგიონში რამდენიმე ანტიკური სახელმწიფო არსებობდა, მაგალითად: მინეიელების სამეფო, კატაბანი, ჰადრამავთი, საბეიელების სამეფო. ამ პერიოდში მოღვაწეობდა ლეგენდარული საბის დედოფალი და ასევე შეიქმნა რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა, მათ შორის: მარიბის დამბა, საკმევლის გზა. ორი ათასი წლის წინ სამხრეთ არაბეთში წამყვანი ძალა იყო ჰიმიარიტების სამეფო. პირველად აქსუმის სამეფოს ჯარები - საუკუნეში გამოჩნდნენ და ტერიტორიას საუკუნის შუარიცხვებამდე იმორჩილებდნენ. 575 წლიდან რეგიონი სასანიანების გავლენის ქვეშ მოექცა, ხოლო 628 წელს ის მუსლიმანური გახდა.

სამხრეთი არაბეთის მმართველი მუსლიმი დინასტიები
ომიანები 661–750
აბასიანები 750–897
ზიადიდები 819–1018
სულაიჰიდები 1047–1138
აიუბიდები 1174–1228
რასულიდები 1229–1454
ტაჰირიდები 1454–1526
ნოვოჩერკასკის კაზაკების იუნკერთა სასწავლებლის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია

ნოვოჩერკასკის კაზაკების იუნკერთა სასწავლებლის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოჩერკასკის კაზაკთა სასწავლებელში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სასწავლებელი არსებობდა 1869 წლიდან 1925 წლამდე.

ისტორია
ნოვოჩერკასკის კაზაკების იუნკერთა სასწავლებელი დაარსდა 1869 წელს, რათა მოემზადებინა დონის კაზაკების სამხედრო ნაწილებისათვის ოფიცრები. სასწავლებელს არ ჰქონდა თავისი კარის ეკლესია. ეს საკითხი არაერთხელ დააყენა დაწესებულების ხელმძღვანელობამ. პრაქტიკულად ამ საკითხის გადაწყვეტა დაიწყო მას შემდეგ, რაც უსტ-მედვედიჩკოს გადამდგარმა ურიადნიკმა სტეფანე ნიკიფორეს ძე დრონოვმა ნოვოჩერკასკის სასწავლებელს შესწირა 3 500 რუბლი. ამის შემდეგ სასწავლებლის ხელმძღვანელმა გადაწყვიტა აეშენებინათ სასწავლებლის ეკლესია.

ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1898 წელს. ეკლესია იყო ერთსართულიანი აგურის შენობა, რომლის შიგნით განთავსებული იყო საგუნდო ოთახი და გარეთ სამრეკლო. ეკლესიის ზომები იყო სიგრძე 40 მეტრი, სიგანე - 8,5 მეტრი და სიმაღლე - 6,4 მეტრი.

ეკლესიის კურთხევა შედგა 1898 წლის 24 სექტემბერს. ეკლესიის მთავარი დღესასწაული იყო 21 ნოემბერი - მთავარანგელოზ მიქაელის ხსენების დღე.

ეკლესიაში იყო მოჩუქურთმებული ცაცხვის მასალისაგან დამზადებული კანკელი. მისი ხატები დახატული იყო ტილოზე. ხატების ნაწილი დახატეს თავად ოფიცრებმა. 1903 წელს უფლის სახე დახატა პოდპოლკოვნიკმა დ. კრაპოტკინმა. იოანე ნათლისმცემელის თავი ნ. კრასნოვიმ. ბიბლია ეკლესიას საჩუქრად გადასცა აქსაის ეპისკოპოსმა იოანემ.

გამოსაჩენ ადგილზე ეკლესიის ფასადზე ჰკიდია ორი მემორიალური დაფა.

ერთ-ერთ დაფაზე დაწერილია რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომში დაღუპული მეომრის, იუნკერთა სკოლის კურსდამთავრებულის გურბანოვისა და რუსეთ-იაპონიის ომის პერიოდში მიღებული ჭრილობისაგან გარდაცვლილი კონსტანტინე კალინინის სახელები.

მეორე დაფაზე დაწერილი იყო ყველა იმ კურსდამთავრებულის სახელი, რომლებიც დაიღუპნენ 1905-1907 წლების ამბების დროს.

1920 წლის 24 მარტს მოხდა სასწავლებლის ევაკუაცია ყირიმში, ხოლო 1925 წელს იგი დაიხურა.
დონის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი

დონის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი — სამხედრო ისტორიის მუზეუმი. მდებარეობს დონის როსტოვში და როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის ხუტორ ნედვიგოვკაში.

ისტორია
დონის როსტოვის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი დაარსდა 2006 წელს, რათა გააცნოს რუსეთის სტუმრებს ქვეყნის არმიის ისტორია და მისი როლი სახელმწიფოს ცხოვრებაში. მუზეუმში დიდი რაოდენობითაა წარმოდგენილი ცეცხლსასროლი იარაღი, საავტომობილი ტექნიკა, ტანკები და სხვა ექსპონატები, რომლებიც დაკავშირებულია დონის მხარის სამხედრო ისტორიასთან. მუზეუმში მიმდინარეობს პირველი მსოფლიო ომის, მეორე მსოფლიო ომის, მონღოლ-თათართა შემოჭრისა და სხვა პერიოდის მოვლნების რეკონსტრუქცია.

ექსპოზიციაში, რომელიც განთავსებულია დონის როსტოვი მუზეუმის დახურულ სივრცეში, წარმოდგენილია სამხედრო მეთაურების ფოტოები, სამხედრო ფორმები, საყოფაცხოვრებო საგნები, ჯარისკაცის სხვადასხვა დროის სამხედრო ინვენტარისა და ამუნიციის ელემენტები. ექსპონატების რიცხვშია: მუშკეტები, პისტოლეტები, ავტომატები, შაშხანები, ტყვიამფრქვევები, ხიშტები, ხმლები და სამხედრო ტექნიკის სსვადასხვა სახეობის დიდი რაოდენობა.

მუზეუმის ექსპოზიციაში, რომელიც მდებარეობს ღია ცის ქვეშ დონის როსტოვიდან 20 კმ-შუ ხუტორ ნედვიგოვკაში, განთავსებულია მსხვილი სამხედრო ტექნიკა. აქვე აგებულია ანგარი, ძველი სამხედრო ციხესიმაგრის მაკეტი.

ღია ცის ქვეშ და ანგარებში შესაძლებელია დამთვარიელებელმა იხილოს მსხვილგაბარიტიანი ტექნიკა. მათ შორის ტანკები, ჯავშან-მანქანები, წითელი ჯვრის მანქანები, დანაღმული ველის განსანაღმი მანქანები, ტრანსპორტის სხვადასხვა სახეობა (-1 ფაეტონი, -67, -5, 200 4, სატვირთო 2143), მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი საბჭოთა კავშირის საარტილერიო შეიარაღება (-13), ასევე გერმანიისა (7,5- ...18) და აშშ-ის შეიარაღება. მოქმედი სამხედრო ტექნიკა მონაწილეობდა სამხედრო აღლუმებში.
ლიხოის წმინდა გიორგის ეკლესია

ლიხოის წმინდა გიორგის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ ლიხოიში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას.

ტაძრის მისამართი: 346380, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, კრასნოსულინის რაიონი, ხუტორი ლიხოი.

ისტორია
ხუტორი ლიხოი დაარსდა საუკუნის დასაწყისში საფოსტო გზაზე. 1854 წლიდან ლიხოი კაზაკების ხუტორია, სადაც 1867 წლისათვის 500 ადამიანი ცხოვრობდა.

მოსახლეობის სულიერებისათვის საჭირო გახდა ტაძრის მშენებლობა. ახალი ეკლესიის მრევლში მოიაზრებოდა ახლომდებარე ხუტორების, ილინსკის, ტაცინის, ბელგოროდცევისა და ბოჟკოვსკის მოსახლეობა. კაზაკებმა მიმართეს დონის კაზაკთა ატამანს, გენერალ-ადიუტანტ ალექსანდრე პოტაპოვს, ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. ატამანმა დადებითი პასუხი გასცა. 1868 წელს ახალმა ატამანმა პ. ფომინმა მიმართა დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს პლატონს (1867-1877 წწ.), რათა განკარგულება გაეცა წმინდა გიორგის სახელობის ხის ეკლესიის მშენებლობის შესახებ.

1867 წელს დაიწყო სახსრების შეგროვება ეკლესიის მშენებლობისათვის. ფულს აგროვებდნენ ორი წლის განმავლობაში და მხოლოდ 1869 წელს დაიწყო ეკლესიის მშენებლობა. 1870 წელს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი, ხოლო 1871 წელს ეკლესია ააგეს. ეკლესია იყო ხის, გადახურული თუნუქის ფილებით, ჰქონდა ცალკე მდგომი სამრეკლო. ეკლესიის გარშემო იყო ქვის გალავანი. 1872 წლის სექტემბერში ეკლესია აკურთხეს. 1900 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებდა ორი საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

 საუკუნის დასაწყისში ლიხოის მოსახლეობა შეადგენდა 1 207 ადამიანს. ამ დროისათვის ხის ეკლესია დაძველდა და საჭირო გახდა ახალი ქვის ეკლესიის აგება. შეაგროვეს თანხები ახალი ეკლესიის ასაგებად.

ახალი ქვის ეკლესია ააგეს 1905 წელს. 1906 წელს იგი აკურთხა ალექსანდრო-გრუშევსკის წინამძღვარმა, მღვდელმონაზონმა ვასილიმ. ლიხოის წმინდა გიორგის ეკლესიასთან მოქმედებდა სამრევლო სკოლა, სადაც საღვთო სჯულს ასწავლიდა ადგილობრივი მღვდელი მიტროფანე დამასკინი.

რევოლუციის დროს წმინდა გიორგის ეკლესიის მღვდელი მიხეილ პაშუტინი დახვრიტეს წითელარმიელებმა. ეკლესიის შენობა სხვადასხვა დროს იყო საწყობი, კლუბი, ბეღელი. დაანგრიეს სამრეკლო და მოხსნეს გუმბათი. მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელებმა ეკლესიაში თავლა გახსნეს.

1944 წელს ეკლესიაში აღდგა ღვთისმსახურება, რომელიც არ შეწყვეტილა ხრუშჩოვის დათბობის პერიოდშიც კი. ამჟამად ეს ეკლესია მოქმედია. 2010 წელს მოაოქროვეს გუმბათი. ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი დიმიტრი (სობოლევსკი).
იან ეინასტო

იან ეინასტო (; დ. 23 თებერვალი, 1929) — ესტონელი ასტროფიზიკოსი, გალაქტიკური და გარეგალაქტიკური ასტრონომიის სპეციალისტი და დაკვირვებადი სამყაროს ფართომასშტაბიანი სტრუქტურის ერთ-ერთი აღმომჩენი.

ბიოგრაფია
იან ეინასტო დაიბადა 1929 წლის 23 თებერვალს, ტარტუში. მისი მამა პატრიოტი ესტონელი იყო, რის გამოც, მან იანს ესტონეთის ანაგრამა — ეინასტო შეურჩია გვარად. 1952 წელს, ტარტუს უნივერსიტეტი დაამთავრა. 1953 წლიდან, იგი ტარტუს ობსერვატორიაში, კოსმოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელ მეცნიერად მუშაობდა. 1955 წელს, იგი ფილოსოფიის, ხოლო 1972 წელს, ფიზიკური და მათემატიკური მეცნიერებების დოქტორი გახდა. 1992-1995 წლებში, იან ეინასტო ტარტუს უნივერსიტეტში, კოსმოლოგიის პროფესორი იყო. დიდი ხნის განმავლობაში, ეინასტო, ტალინში მდებარე ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ასტრონომიისა და ფიზიკის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა. იგი ევროპული აკადემიის, ევროპის ასტრონომიული და სამეფო ასტრონომიული საზოგადოებების წევრია. მიღებული აქვს ესტონეთის ეროვნული მეცნიერების სამი ჯილდო.

მისი ნამუშევრების ძირითადი ნაწილი, გალაქტიკურ და გარეგალაქტიკურ ასტრონომიასთან და კოსმოლოგიასთანაა დაკავშირებული. მან გამოიკვლია სამყაროს ფართომასშტაბიანი სტრუქტურა და მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ გალაქტიკები და მათი გროვები, გალაქტიკების ზეგროვათა ჯგუფში შედიან, რომლებიც ე.წ. ვოიდებს წარმოქმნიან. ეინსტომ განავითარა თეორია, ავტომატური და ნახევრად ავტომატური ტელესკოპებით დედამიწის ხელოვნურ თანამგზავრებზე დაკვირვების შესახებ, კერძოდ, მისი იდეა იყო თანამგზავრებზე დასაკვირვებლად ტელესკოპების ოთხღერძოვან სისტემაზე დამაგრება.

1994 წელს აღმოჩენილი ასტეროიდი — 11577 , იან ეიანსტოს პატივსაცემად, მის სახელს ატარებს.

2014 წელს, იან ეინასტო, გრიუბერის პრემიის ლაურეატი გახდა (კენეთ ფრიმენთან, ბრენტ ტალთან და სიდნი ვან-დენ-ბერგთან ერთად) კოსმოლოგიის დარგში, გალაქტიკების (მათ შორის, ადგილობრივი ჯგუფი) სტრუქტურის და შემადგენლობის შესწავლისთვის.
ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშა

ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშა (თურქ. ; დ. ოჰრიდი, მაკედონია — გ. 20 მაისი, 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი ორჯერ: 1621 წლის 9 მარტიდან 17 სექტემბრამდე და 1622 წლის 20 მაისს.

ჰუსეინ-ფაშა დაიბადა მაკედონიის ტერიტორიაზე, ქალაქ ოჰრიდში, რომელიც იმ დროს ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო.

1621 წლის 9 მარტს, სულთან ოსმანმა ალი-ფაშას მკვლელობის შემდეგ დანიშნა დიდ ვეზირად. მან ეს პოსტი იმავე წლის 17 სექტემბრამდე შეინარჩუნა.

1622 წლის 20 მაისს, დილავერ–ფაშას მკვლელობის შემდეგ, მეორედ დანიშნეს დიდ ვეზირად. იმავე დღეს, ვეზირების დაუდევრობით, მოკლეს ოსმალეთის იმპერიის ფადიშაჰი. ერთ–ერთი ვერსიით, ჰუსეინ-ფაშაც მასთან ერთად მოკლეს.

პოპულარულ კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში დიდებული საუკუნე: ქიოსემში ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშას როლს განასახიერებს თურქი მსახიობი ისა თელჯი.
მირინდა

მირინდა — უალკოჰოლო გაზიანი სასმელი.

ისტორია
სასმელი შეიქმნა 1958 წელს, საფრანგეთში. ხოლო 1970 წელს იგი შეიძინა –მ.

მირინდა ამერიკაში 2003 წელს გამოჩნდა, თავდაპირველად სასმელი გაიყიდა, მინიმალურ ფასად რათა კონკურქენცია გაეწია ფანტასთვის.

სასმელი ბრაზილიაში 1996 წელს გამოჩნდა, მაგრამ 1997 წელს გაყიდვა შეწყდა, დაბალი პოპულარობის გამო.
მატვეევ-კურგანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

მატვეევ-კურგანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სოფელ მატვეევ-კურგანში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

მუზეუმის მისამართი: 346500, როსტოვის ოლქი, სოფელი მატვეევ-კურგანი, პირველი მაისის ქუჩა № 18.

ისტორია
მატვეევო-კურგანის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარსდა 1999 წლის 10 თებერვალს როსტოვის ოლქის მატვვეო-კურგანის რაიონის ადმინისტრაციის უფროსის № 79 განკარგულების შესაბამისად. ამ პერიოდისთვის სოფელში იდგა საჭიროება გადაერჩინათ და დაეცვათ რაიონის კულტურული მემკვიდრეობის მასალები.

მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის პირველი ექსპონატები ჩამოყალიბდა მას შემდეგ, რაც საბრძოლო დიდების მუზეუმმა გადასცა მას რამდენიმე ნივთი სოფლის მოსახლეობის პირადი არქივიდან. მუზეუმის გახსნა გაიმართა 2000 წელს და მიეძღვნა მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა კავშირის გამარჯვების 55-ე წლისთავს.

მატვეევო-კურგანის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს გააჩნია ოთხი საგამოფენო დარბაზი.

დარბაზებში „მიუს-ფრონტი 1941-1943 წწ.“ და „რევვოლუცია. სამოქალაქო ომი“, „ავღანეთი. ჩეჩნეთი. სულის ტკივილი“ გამოფენილია ომის ისტორიის ექსპონატები: სამოქალაქო ომისა და მეორე მსოფლიო ომის, ავღანეთისა და ჩეჩნეთის მოვლენები და მათში მატვეევო-კურგანის მოსახლეთა მონაწილეობის ამსახველი მასალები.

მესამე დარბაზში წარმოდგენილია რაიონის ისტორია 1917 წლამდე. აქვეა წარმოდგენლი კაზაკთა ყოფა-ცხოვრების ამსახველი ელემენტები - უთოები, ჭურჭელი, ქალისა და მამაკაცის ტანსაცმელი, ქალის კაბები.

მეოთხე დარბაზში წარმოადგენილია რაიონის განვითარება საბჭოთა მმართველობის პერიოდში, შეგროვებული მასალა ასახავს კომპანიების ისტორიას, საზოგადოებრივი ორგანიზაციების საქმიანობას რაიონში, გამოფენილია ნუმიზმატიკის მასალები, საათები, ანტიკვარული რადიოები და ა. შ.

ამჟამად მუზეუმის ფონდი მოითვლის 2 900 ექსპონატს. მათ შორისაა ფოტოები, დოკუმენტები, ხატები, ნუმიზმატიკა და სხვ.

მუზეუმში მიმდინარეობს ექსკურსიები სკოლამდელი ასაკისა და დაბალი კლასის მოსწავლეთათვის.

მუზეუმის დირექტორია ლიუბოვ ივანეს ასული სემერიჟნაია.
პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია

პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია ან პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ტაძარი — მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ პეშკოვოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

ტაძრის მისამართი: 346760, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი პეშკოვო, ოქტომბრის ქუჩა № 22.

ისტორია
პირველი ეკლესია როსტოვის ოლქის აზოვის რაიონის ხუტორ პეშკოვოში 1859-1863 წლებში მრევლის სახსრებით. ეს იყო ხუთგუმბათიანი ხის ეკლესია იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე. ეკლესიას ჰქონდა ხის სამრეკლო. მისი კურთხევა მოხდა 1864 წელს მამა ვასილის მიერ.

დროთა განმავლობაში ეკლესიის კედლები მოიხატა, გარს შემოავლეს რკინის მესერი, აღმართეს გუმბათი. ეკლესიასთან მუშაობდა სამრევლო სკოლა. ეკლესიაში ინახებოდა თევზ კამბალაზე დაწერილი ხატი, რომლის ერთ მხარეს გამოსახული იყო ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხოლო მეორე მხარეს - იოანე ღვთისმეტყველი. ეკლესია ფლობდა 32 დესეტინა მიწას. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაძველდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიას დაეცა ბომბი და მთლიანად დაინგრა.

2003 წლის 11 აპრილს სოფელში დარეგისტრირებული იყო ახალი სამწყსო. ღვთისმსახურება თავდაპირველად მიმდინარეობდა სამლოცველო სახლში. შემდეგ სოფლის ადმინისტრაციამ გამოყო ადგილი ახალი აგურის ეკლესიის მშენებლობისათვის, სწორედ იმ ადგილზე სადაც ადრე მდებარეობდა იოანე ღვთისმეტყველის ხის ეკლესია. 2013 წელს ახალი აგურის ეკლესია ააგეს და მოხატეს შიგნიდან. ეკლესია აშენდა დონის როსტოვის ადმინისტრაციის ყოფილი უფროსის სერგეი გორბანის (2014-2016) პატრონაჟით. 2014 წლის 6 აპრილს მოხდა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა მერკურიმ. პირველი ღვთისმსახურეის სამახსოვროდ მტავარეპისკოპოსმა ეკლესიას საჩუქრად გადასცა წმინდ ამოციქულის იოანე ღვთისმეტყველის ხატი.

2013 წლის 5 მაისს ეკლესიაში პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა. ეკლესიის მთავარი დღესასწაულია 21 მაისი, 13 ივლისი და 9 ოქტომბერი.
მიინა ჰიარმა

მიინა ჰიარმა (; 1935 წლამდე მიინა ჰერმანი; დ. 9 თებერვალი, 1864 — გ. 16 ნოემბერი, 1941) — ესტონელი კომპოზიტორი, ორგანისტი, საგუნდო დირიჟორი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
მიინა ჰიარმა დაიბადა მუსიკოსისა და პედაგოგის ოჯახში. დადიოდა ტარტუს სკოლაში. 15 წლის ასაკიდან დაიწყო ფორტეპიანოსა და კომპოზიციის გაკვეთილებზე სიარული ესტონელ კომპოზიტორთან და მწერალთან კარლა ავგუსტ ჰიარმასთან (ნათესავი არ იყო).

1883 წლიდან 1890 წლამდე მიინა ჰიარმა სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში ორღანსა (ლუი გომილიუსთან ერთად) და კომპოზიციას. სწავლის დასრულების შემდეგ ის დარჩა სანქტ-პეტერგურგში. იქ მიინა მუშაობდა მუსიკის მასწავლებლად და ორღანისტად. ის ატარებდა კონცერტებს საზღვარგარეთ.

1894 წელს ჰიარმა დაბრუნდა ტარტუში. იქ მუშაობდა ორღანისტად და დააარსა პრესტიჟული შერეული გუნდი (1920 წელს „ “).

1903 წლიდან 1915 წლამდე ცხოვრობდა კრონშტადტში, სადაც ძირითადად მუშაობდა მუსიკის მასწავლებლად. პირველი მსოფლიო ომის დროს ის ისევ დაბრუნდა ტარტუში. 1917 წელს გახდა ქალთა გიმნაზიაში მუსიკის მასწავლებელი, სადაც მუშაობდა 1929 წლამდე. ამავე დროს, ის იყო ჟურნალ „ “-ის მთავარი რედაქტორი და „ტარტუს მუსიკალური ხელოვნების ასოციაციის“ თავმჯდომარე . 1919 წელს სხვა მუსიკოსებთან ერთად დააარსა უმაღლესი სამუსიკო სკოლა ტარტუში. 1939 წელს იგი აირჩიეს ტარტუს უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად და გახდა ტალინის კონსერვატორიის საპატიო პროფესორი.

მიინა ჰიარმა სიკვდილამდე ცხოვრობდა ტარტუში. დაკრძალულია რაადის სასაფლაოზე. 1965 წელს ესტონელმა მოქანდაკემ ალექსანდერ ელერმა დადგა გრანიტისგან გაკეთებული საფლავის ქვა მიინას საფლავზე. 1964 წლიდან ქალთა გიმნაზია, სადაც 1917 წლიდან ასწავლიდა მიინა ჰიარმა, ატარებს მის სახელს .
1984 წელს მისი ძეგლი დადგეს გიმნაზიის პირადპირ. 2014 წელს გამოუშვეს მიინა ჰიარმას სამახსოვრო მონეტა, ესტონეთის ევრო, რაც მიძღვნილი იყო მიინა ჰიარმას 150 წლის იუბილესადმი.

მუსიკალური ნაწარმოებები
მიინა ჰიარმა ცნობილია არა მხოლოდ ორღანისტად და ესტონეთის მუსიკლაური ცხოვრების აქტიურ მონაწილედ, არამედ, როგორც კომპოზიტორად და ესტონეთის საფესტივალო სიმღერებისა გუნდის (ხოროს) ხელმძღვანელად. მან დაწერა დაახლოებით 200 საგუნდო ნაწარმოები, სხვადასხვა ლირიკული ტონებით. გარდა ამისა, მან დაწერა საგუნდო სიმღერების სამი წიგნი, ათი კავატინა, კანტატა „კალევი და ლინდა“ (1895), რამდენიმე ცნობილი არანჟირება ტრადიციული სიმღერებისა და ზინგშპილი „ “ (1902).
საფოსტო მტრედი

საფოსტო მტრედი ან სპორტული მტრედი — მტრედები, რომლებიც ადრე გამოყენებული იყვნენ საფოსტო შეტყობინებების გადასაცემად. საფოსტო მტრედის განსაკუთრებული, მკვეთრად განსაზღვრული სახეობა არ არსებობს, მაგრამ მათ აქვთ უნარი აღნიშნული მოქმედებისთვის, რომელიც თანდათანობით გამოუმუშავდებათ სახეობების შერჩევით და აგრეთვე საგულდაგულო მოვლით. ისინი გამოყვანილია ორიენტირების უნარის მიხედვით მრავალი წლის განმავლობაში გადარჩევის გზით. ამჟამად ტერმინი „საფოსტო მტრედი“ შეიცვალა ტერმინით „სპორტული მტრედით“, რადგან ახლა მათ იყენებენ არა საფოსტო შეტყობინების გადასაცემად, არამედ მხოლოდ მტრედების სპორტულ შეჯიბრებაში.