iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარიხუანა საქართველოში

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, ქვეყანაში მარიხუანის მოხმარება და ფლობა კანონიერია, მაგრამ კანაფის კულტივაცია (მოყვანა) და გაყიდვა უკანონოა.

მოყვანა
საქართველოში კანაფს უკანონოდ მცირე რაოდენობით ზრდიან, რაც ძირითადად ადგილობრივი მოხმარებისთვისაა გათვლილი. 2005 წლის მდგომარეობით, საქართველო ასევე იყო ცენტრალური აზიიდან მომდინარე ნარკოტიკების ტრანზიტული მარშრუტი, რომელიც ძირითადად რუსეთსა და ევროპის ქვეყნებში გადიოდა.

ნარკოპოლიტიკა
საქართველოში მოქმედებს მკაცრი ნარკოპოლიტიკა, რომლის თანახმადაც, ნარკო-დამნაშავეებს შეიძლება 14 წლამდე პატიმრობა მიესაჯოს. თეთრი ხმაურის მოძრაობის აქტივისტების ჯგუფი აცხადებს, რომ ყოველდღიურად პოლიცია 100-ზე მეტ ადამიანს უტარებდა (უტარებს) ნარკოტესტს. 2006 წლიდან, ანტი-ნარკოტიკული კანონმდებლობის გაძლიერების შემდეგ, საქართველომ ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ჯარიმებით 11,3 მილიონი დოლარი შეაგროვა.

რეფორმა
2016 წლის 31 დეკემბერს, საახალწლოდ გირჩის აქტივისტებმა პარტიის სათაო ოფისში, თბილისში დათესეს კანაფის 84 ძირი. როგორც პარტიის წევრებმა განაცხადეს, ეს იყო დაუმორჩილებლოს აქტი. პოლიციამ მოახდინა კანაფის ძირების კონფისკაცია, თუმცა გირჩის აქტივისტების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე არ აღძრულა. როგორც გირჩის ლიდერმა, ზურაბ ჯაფარიძემ განაცხადა, ისინი ხვდებოდნენ, რომ პოლიცია ვერ შეძლებდა მთელი პარტიის დაკავებას, და რადგანაც მათი დაკავება ვერ შეძლეს, აწი კანაფის მოყვანის ბრალდებით აღარც სხვა ადამიანების დაკავების მორალური უფლება ექნებათ.

2017 წლის 30 ნოემბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გივი შანიძის სარჩელი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ და მარიხუანას მოხმარებაზე სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა გააუქმა. მოსარჩელეები ითხოვდნენ საქართველოს კონსტიტუციის მე-16 მუხლთან (პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლება) მიმართებით საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 273-ე მუხლის სიტყვების „ექიმის დანიშნულების გარეშე მოხმარება“ იმ ნორმატიული შინაარსის არაკონსტიტუციურად ცნობას, რომელიც ითვალისწინებდა პასუხისგებლობას ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანის მოხმარებისთვის.

2018 წლის 30 ივლისს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გირჩის ლიდერების, ზურაბ ჯაფარიძის და ვახტანგ მეგრელიშვილის სარჩელი და მოახდინა კანაფის მოხმარების ლეგალიზაცია.
მარია ავსტრიელი (1531-1581)

მარია ავსტრიელი (; დ. 15 მაისი, 1531 — გ. 11 დეკემბერი, 1581) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და დედოფალ ანა უნგრელის ასული. იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგინია როგორც ვილჰელმ კლეველის მეუღლე და მისი შვიდი შვილის დედა.

ბიოგრაფია
მარია დაიბადა 1531 წლის 15 მაისს პრაღაში, ბოჰემიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, უნგრეთის მეფე ვლადისლავ -ის ასულ ანა იაგელონის შუათანა ქალიშვილი.

1546 წლის 18 ივლისს მარია დაქორწინდა იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგ ვილჰელმ ლა მარკზე. ეს იყო წმინდა წყლის პოლიტიკური ქორწინება, რომელიც მარიას ბიძის, იმპერატორ კარლ -ის სურვილით შედგა. ამ ქორწინების შემდეგ იულიხ-კლევ-ბერგი იტალიურ ომებში ავსტრიის მხარეს დაიჭერდა და კვლავ კათოლიკურ რელიგიაზე დარჩებოდა, ამის სანაცვლოდ კი ავსტრიელები ამ პატარა საჰერცოგოს ვალებიდან და კრიზისიდან ამოათრევდნენ. მეტიც, კარლ -მ ვილჰელმს ნება დართო, რომ თუ მასსა და მარიას ვაჟი ეყოლებოდათ, მას შეეძლო პრეტენზია გამოეთქვა ავსტრიის ტახტზე. მიუხედავად ყველაფრისა, მარიასა და ვილჰელმს მეტად ბედნიერი და კომფორტული ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც მათ შვიდი შვილი შეეძინათ.

როგორც აღმოჩნდა მარიას ბებიამისის, კასტილიის დედოფალ ხუანა შეშლილის გენები ჰქონდა მემკვიდრეობით გადმოცემული და სიცოცხლის ბოლო წლებში ისიც ჭკუიდან შეირყა. ყოველივე ამის გამო იგი ციხესიმაგრეში გამოკეტეს, სადაც გარდაიცვალა 1581 წლის 11 დეკემბერს, სრულიად მარტო, 50 წლის ასაკში.

შვილები
მარია ელეონორა (1550-1608), ცოლად გაჰყვა პრუსიის ჰერცოგ ალბერტ ფრიდრიხს;
ანა (1552-1632), ცოლად გაჰყვა ნოიბურგის პფალცგრაფ ფილიპ ლუდვიგს;
მაგდალენა (1553-1633), ცოლად გაჰყვა ცვაიბრიუხენის პფალცგრაფ იოჰან -ს;
კარლ ფრიდრიხი (1555-1575), გარდაიცვალა ახალგაზრდა;
ელიზაბეთი (1556-1561), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
სიბილა (1557-1627), ცოლად გაჰყვა ბარგუს ლანდგრაფ კარლ -ს;
იოჰან ვილჰელმი (1562-1609), იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგი, მიუნსტერის ეპისკოპოსი და ალტენას გრაფი, პირველად ცოლად შეირთო იაკობა ბადენელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ანტუანეტ ლოთარინგიელზე, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია.

წინაპრები
მარია ავსტრიელის წინაპრები
ელეონორა ავსტრიელი

ელეონორა ავსტრიელი (, , დ. 2 ნოემბერი, 1534, ვენა, ავსტრია — გ. 5 აგვისტო, 1594, მანტუა, იტალია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა უნგრელის ასული. მანტუისა და მონტფერატის ჰერცოგინია როგორც გულიელმო გონძაგას მეუღლე და მისი სამი შვილის დედა.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ელეონორა დაიბადა 1534 წლის 2 ნოემბერს ვენაში, ავსტრიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, ანა უნგრელის მერვე შვილი და მეექვსე ქალიშვილი. მალევე მისი უმცროსი და, ერცჰერცოგინია იოჰანა მიათხოვეს ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფრანჩესკო მედიჩის, რომელთანაც შეეძინა ორი გოგონა: ელეონორა (რომელსაც სახელი ელეონორას პატივსაცემად დაარქვეს და რომელიც შემდგომში თავად ელეონორას რძალი გახდა) და მარია, რომელიც საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი გახდა.

ცხოვრება მანტუაში
1561 წლის 21 აპრილს ელეონორა მიათხოვეს მანტუისა და მონტფერატის ჰერცოგ გულიელმო გონძაგას. მრავალწლიანი ქორწინებიდან მათ მხოლოდ ერთი ვაჟი და ორი ქალიშვილი შეეძინათ.

ხუთი წლის ასაკში ელეონორას ნაბოლარა გოგონა ანა კატერინა იმდენად დაავადდა, რომ კინაღამ გარდაიცვალა. მას საშინლად მაღალი ცხელება ჰქონდა და არაფრით უმჯობესდებოდა. ელეონორა და გულიელმო კვირების მანძილზე ლოცულობდნენ და ღვთისმშობელს მათი გოგონას გადარჩენას ევედრებოდნენ. მომდევნო თვეს ანა მართლაც გამოჯანმთელდა, მათ კი მანტუაში ღვთისმშობლის სახელობის დიდი ტაძარი ააგეს. ღრმადმორწმუნე ელეონორა ქალიშვილებსაც ასევე ჭეშმარიტ კათოლიკეებად ზრიდა. მისი გოგონები მთელი ცხოვრების მანძილზე ძალიან მორწმუნენი იყვნენ, ხოლო ანა დაქვრივების შემდეგ მონაზვნადაც კი აღიკვეცა.

ელეონორას საყვარელი მეუღლე, ჰერცოგი გულიელმო 1587 წელს გარდაიცვალა და ჰერცოგი მათი ვაჟი ვინჩენცო გახდა. თავად ელეონორა 1594 წლის 5 აგვისტოს გარდაიცვალა, 59 წლის ასაკში.

შვილები
ვინჩენცო (დ. 21 სექტემბერი, 1562 — გ. 9 თებერვალი, 1612), მანტუისა და მონტფერატის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო თავისი დეიდაშვილი ელეონორა მედიჩი, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი;
მარგერიტა (დ. 27 მაისი, 1564 — გ. 6 იანვარი, 1618), ცოლად გაჰყვა დეიდამისის ქვრივს, ფერარას, მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო -ს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
ანა კატერინა (დ. 17 იანვარი, 1566 — გ. 3 აგვისტო, 1621), ცოლად გაჰყვა ელეონორას ძმას, ანუ საკუთარ ბიძას, ტიროლისა და ავსტრიის ერცჰერცოგ ფერდინანდ -ს და შეეძინა სამი ქალიშვილი.

წინაპრები
ელეონორა ავსტრიელის წინაპრები
ბარბარა ავსტრიელი

ბარბარა ავსტრიელი (, , დ. 30 აპრილი, 1539, ვენა, ავსტრია — გ. 19 სექტემბერი, 1572, ფერარა, იტალია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა უნგრელის ქალიშვილი. ფერარას, მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგინია როგორც ალფონსო -ის მეორე ცოლი.

ბიოგრაფია
ბარბარა დაიბადა 1539 წლის 30 აპრილს ვენაში, ავსტრიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა უნგრელის ქალიშვილი. 1547 წლიდან მოყოლებული იგი თავის დებთან — მაგდალენასთან, მარგარეტასთან, ჰელენასა და იოჰანასთან ერთად იზრდებოდა ინსბრუკში, სადაც ისინი მკაცრ კათოლიკურ განათლებას იღებდნენ.

მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადად განიხილებოდა ბარბარას ესპანეთის სამეფო კარზე გათხოვება, იგი საბოლოოდ 1565 წელს ცოლად შერთეს ფერარას, მოდენისა და რეჯოს დაქვრივებულ ჰერცოგ ალფონსო -ს. მიუხედავად იმისა, რომ ალფონსო და ბარბარა ერთად ძალიან ბედნიერები იყვნენ, ამ ქორწინებაში ბავშვი ვერ გაჩნდა. იტალიაში ჩასულმა ბარბარამ მალევე დაიწყო ხელოვნების მფარველობა.

1570 და 1571 წლებში ფერარაში მომხდარმა დამანგრეველმა მიწისძვრებმა ბარბარა აიძულა მამამისისთვის ეთხოვა ფინანსური დახმარება. მან დააარსა წმინდა ბარბარას სახელობის კონსერვატორია, რომელმაც ფერარას მოსახლეობაში მალევე ჰპოვა დიდი პოპულარობა. ბარბარას ძალიან ხშირი შეხება ჰქონდა იეზუიტთა ორდენთან, თუმცა ამასთან ძალიან ახლო და თბილი ურთიერთობა ჰქონდა თავის დედამთილთან, საფრანგეთის მეფე ლუი -ის უმცროს ქალიშვილ რენე დე ვალუასთან, რომელიც თავის ქალიშვილ ანასთან ცხოვრობდა საფრანგეთში.

ბარბარას ჯანმრთელობის მდგომარეობა ჯერ კიდევ 1566 წლიდანვე შეირყა, საბოლოოდ კი იგი 1572 წლის 19 სექტემბერს, 33 წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუბერკულოზით, რის შემდეგაც მემკვიდრის გაჩენის მიზნით ალფონსო მალევე დაქორწინდა ბარბარას დის ელეონორას ქალიშვილ მარგერიტა გონძაგაზე, თუმცა შვილი არც მასთან ეყოლა.

წინაპრები
ბარბარა ავსტრიელის წინაპრები
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი

-ის მსოფლიო ტურის ფინალი, ან -ის ფინალი — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია, იგივე . -ის ფინალი არის მამაკაცთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი.

ტურნირი პირველად 1970 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. -ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან -ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას.

-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. -ის ფინალი ნოემბერში იწყება და 1 კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს.

ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ როჯერ ფედერერს აქვს მოგებული, რომელიც 6-ჯერ გახდა ჩემპიონი. წყვილთა რეკორდი პიტერ ფლემინგს და ჯონ მაკინროის ეკუთვნით 7-7 ჩემპიონობით.

ფინალები ერთეულთა თანრიგში
სტატისტიკა ერთეულთა თანრიგში
ფინალები მოთამაშეების მიხედვით
ფინალები ქვეყნების მიხედვით
WTA-ის ტურის ფინალი

-ის ტურის ფინალი, ან -ის ფინალი — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია, იგივე . -ის ფინალი არის ქალთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი.

ტურნირი პირველად 1972 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. 2003 წლიდან დღემდე, ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. -ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან -ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას.

-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. აღნიშნული ტურნირების შემდეგ, -ის ფინალს აქვს ყველაზე მეტი სარეიტინგო ქულა და საპრიზო ფონდი.

ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ მარტინა ნავრატილოვამ მოიგო, რომელიც 8-ჯერ გახდა ჩემპიონი. მას ასევე ეკუთვნის წყვილთა რეკორდი 13 ჩემპიონობით.

ფინალები ერთეულთა თანრიგში
სტატისტიკა ერთეულთა თანრიგში
ფინალები მოთამაშეების მიხედვით
1.– მარტის ტურნირი
2.– ნოემბრის ტურნირი

ფინალები ქვეყნების მიხედვით
ლანგედოკი

ლანგედოკი — ისტორიული ოლქი სამხრეთ საფრანგეთში, მდინარე რონის დასავლეთით, ცენტრალურ მასივსა, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროსა და პირენეებს შორის. ლანგედოკის ტერიტორიაზეა ოდის, ეროს, გარის, ლოზერის, ტარნის, არდეშის, ნაწილობრივ ზემო გარონის, ტარნისა და გარონის, ზემო ლუარის დეპარტამენტები. ფართობი 42,1 ათ. კმ². ლანგედოკი ქვეყნის მევენახეობისა და მეღვინეობის მთავარი რაიონია (მის წილად მოდის საფრანგეთის ღვინის წარმოების 40%-ზე მეტი). განვითარებულია კვების მრეწველობის სხვა დარგები, აგრეთვე მანქანათსაშენი, ლითონდასამუშავებელ, ნავთობგადასამუშავებელი, ატომური მრეწველობა. იღებენ ქვანახშირსა და ბოქსიტს.

ისტორია
სახელწოდება ლანგედოკი წარმოიშვა საუკუნეში (ამ ოლქში მცხოვრებთა ენის — ’ — სახელიდან) ტულუზის საგრაფოს ტერიტორიის აღსანიშნავად, რომელიც ალბიგოელთა ომების შედეგად შეუერთდა საფრანგეთს (1229, საბოლოოდ 1271). სამეფო დომენის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ მიიღო თვითმმართველი პროვინციის უფლება. საუკუნიდან ჰქონდა თავისი პროვინციული შტატები. რელიგიური ომების დროს ლანგედოკის დიდი ნაწილი დაიპყრეს ჰუგენოტებმა. კარდინალ რიშელიეს დროს ლანგედოკის თვითმმართველობა შეიზღუდა, ძალაუფლება პროვინციის ინტენდანტების ხელში მოექცა. საუკუნესა და საუკუნის დამლევს ლანგედოკში მოხდა გლეხთა ანტიფეოდალური და ქალაქების აჯანყებები (კროკანების მოძრაობა 1636–1637 და 1643, კაზიმირების აჯანყება 1702–1705). საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს დაიყო დეპარტამენტებად.
ლიმუზენი (ოლქი)

ლიმუზენი — ისტორიული ოლქი საფრანგეთში, საფრანგეთის ცენტრალური მასივის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ლიმუზენის ტერიტორიაზეა კორეზის, ნაწილობრივ ზემო ვიენის დეპარტამენტები. ფართობი 8,9 ათ. კმ². ეკონომიკის საფუძველია სახორცე მიმართულების მეცხოველეობა. განვითარებულია კვების, ფეხსაცმლის, შალეულის მრეწველობა, კერამიკის წარმოება. მთავარი სამრეწველო ცენტრებია ლიმოჟი, ტული, ბრივ-ლა-გაიარდი. იღებენ ურანის მადანს.
პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია

პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია იგივე — 1972 წლის სექტემბერში დაარსებული ორგანიზაცია, რომლის მიზანი იყო მამაკაცი პროფესიონალი ჩოგბურთელების ინტერესების დაცვა. 1990 წლიდან, არის მსოფლიო ტურის ორგანიზატორი მამაკაცთა ჩოგბურთისთვის.

ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლონდონში. ქალთა ჩოგბურთში -ის მსგავსი ორგანიზაციაა ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია, იგივე .

-ის მსოფლიო ტურის ტურნირები
-ის მსოფლიო ტური მოიცავს -ის ფინალს, მასტერსის, 500 და 250 სერიების ტურნირებს. ასევე ზედამხედველობს ჩელენჯერის ტურნირებს, რომლებიც მეორე დონის გათამაშებებია. დიდი სლემის და მესამე დონის -ის მამაკაცთა ტურნირებს , იგივე საერთაშორისო ჩოგბურთის ფედერაცია უწევს ზედამხედველობას. ამ ტურნირებზე მოპოვებული ქულები მოთამაშეებს -ის რეიტინგში ეთვლებათ.

-ის რეიტინგი
 მთელი წლის განმავლობაში ყოველკვირეულად აქვეყნებს მოთამაშეების რეიტინგს. სხვადასხვა ტურნირებზე მონაწილეობით, ჩოგბურთელები აგროვებენ სარეიტინგო ქულებს. აღნიშნული რეიტინგი მნიშვნელოვანია ტურნირებზე მოთამაშეების კვალიფიკაციისთვის და განთესვისთვის როგორც ერთეულთა, ასევე წყვილთა თანრიგში. წლის განმავლობაში 8 უმაღლესი რეიტინგის მოთამაშე და ასევე 8 უმაღლესი რეიტინგის წყვილი, მონაწილეობას მიიღებს -ის ფინალში, რომელიც ნოემბერში ტარდება. მოთამაშე, რომელიც წლის განმავლობაში ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, წელიწადს მსოფლიოს პირველ ჩოგნად ასრულებს.
თავისუფალი საქართველოს ხმა

„თავისუფალი საქართველოს ხმა“ — ინგლისურენოვანი ქართული ემიგრანტული ჟურნალი. გამოდიოდა ნიუ-იორკში (აშშ) 1953–57 წლებში ალექსანდრე ცომაიას რედაქტორობით. სულ გამოვიდა ამ ჟურნალის რვა ნომერი. სარედაქციო კოლეგიაში შედიოდნენ: ლეო დუმბაძე, ალექსი ჩხენკელი, დიმიტრი სინჯიკაშვილი, გივი ზალდასტანიშვილი და სხვ. ქვეყნდებოდა საქართველოს შესახებ პოლიტიკური, სამეცნიერო, პუბლიცისტური ხასიათის წერილები. ჟურნალის პუბლიკაციებიდან მნიშვნელოვანია ალექსანდრე ცომაიას მიერ ინგლისურ ენაზე თარგმნილი (1953) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 1921 წლის კონსტიტუცია.
სიცილიის მწუხრი

„სიცილიის მწუხრი“ — სახალხო აჯანყება კუნძულ სიცილიაზე; დაიწყო 1282 წლის 31 მარტს პალერმოში და აპრილში მთელ კუნძულს მოედო. აჯანყება მიმართული იყო ფრანგი ფეოდალების წინააღმდეგ, რომელთაც შარლ ანჟუელისგან დიდი პრივილეგიები და მიწები მიიღეს. გვიანდელი ლეგენდის თანახმად, აჯანყების დაწყების ნიშანი იყო მწუხრის ზარები, აქედან წარმოდგა მისი სახელწოდებაც. აჯანყების მეთაურობა სიცილიის წარჩინებულებმა იგდეს ხელთ, მათ მოიწვიეს არაგონის მეფე პედრო , რომელმაც მალე მთელი კუნძული დაიპყრო. „სიცილიის მწუხრის“ შედეგად სიცილია ჩამოშორდა ანჟუს დინასტიის სამფლობელოებს, თუმცა ანჟუს დინასტიის წარმომადგენლები 1302 წლამდე იბრძოდნენ მის დასაბრუნებლად.
ალექსი ჩხენკელი

ალექსი ჩხენკელი (; დ. 12 ივნისი, 1905, ოქუმი – გ. 1985) — ქართველი ემიგრანტი, ინჟინერი, ჟურნალისტი; მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სამხედრო ოფიცერი საფრანგეთის სამსახურში.

დაიბადა ქართველ სოციალ-დემოკრატთა ერთ-ერთი ლიდერის, აკაკი ჩხენკელის ოჯახში. 1920 წლიდან ოჯახთან ერთად საფრანგეთში იყო. განათლება იანსონ დე საილის საშუალო სკოლაში მიიღო. 1923-1925 წლებში სწავლობდა სენ-სირის სამხედრო სკოლაში და ლეიტენანტის წოდებით ჩაირიცხა საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში. მსახურობდა მაროკოში, ალჟირსა და ინდოჩინეთში. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, 1939–40 წლებში ალექსი ჩხენკელი საიდუმლო მისიით მიავლინეს ნორვეგიაში. იქიდან ჩრდილოეთ აფრიკაში დაბრუნდა. მონაწილეობდა ნარვიკის ოპერაციაში. საფრანგეთის დამარცხების შემდეგ საფრანგეთი დატოვა და ლონდონში „თავისუფალი საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებს“ შეუერთდა. 1942 წელს მონაწილეობდა ბრძოლებში ეგვიპტესა და ლიბიაში; შემდეგ მოკავშირე ოფიცრად იყო მივლინებული ამერიკის შეერთებული შტატების (აშშ) არმიაში. 1943 წლის ზაფხულში მონაწილეობდა სადესანტო ოპერაციებში კორსიკაზე და იტალიაში, შემდეგ საფრანგეთის გათავისუფლებაში, მეთაურობდა მე–5 დივიზიონს. პირადი თხოვნის საფუძველზე იგი ჩარიცხეს უცხოური ლეგიონის გაერთიანებულ პოლკში. ომის დასასრულს მიენიჭა საფრანგეთის არმიის ლეიტენანტ-კოლონელის წოდება და დაინიშნა ლიბიაში განლაგებული ბრიგადის მეთაურად. 1945 წელს პარიზში სამხედრო სამინისტროს განკარგულებაში გადავიდა. 1946 წელს დანიშნეს მოკავშირეთა წარმომადგენლად კუბაზე და იუგოსლავიაში, ხოლო შემდეგ გერმანიაში. დაჯილდოებული იყო საპატიო ლეგიონის ორდენით, სამხედრო ჯვრით, ამერიკული და ბრიტანული მედლებით.

1952 წელს ჩხენკელი საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ნიუ–იორკში, სადაც დაინიშნა თავისუფალ ფრანგულ ძალთა პრეზიდენტად და მოღვაწეობდა, როგორც სამოქალაქო ინჟინერი. როგორც ამერიკაში ქართული სათვისტომოს გამგეობის წევრი, აქტიურად მონაწილეობდა ემიგრაციის პოლიტიკურ საქმიანობაში. იყო ქართველთა წარმომადგენელი იყო „ბოლშევიზმისაგან გათავისუფლების ამერიკულ კომიტეტსა“ (ანტიბოლშევიკური ბლოკი) და „ანტიკომუნისტურ ინტერნაციონალში“, 1952-1955 წლებში ნიუ–იორკში შექმნილი „ქართველთა დემოკრატიული კავშირისა“ და „ქართველთა ეროვნული ერთობის“ წევრი. 1953 წლიდან მიუნხენში რაჟდენ არსენიძის თაოსნობით შექმნილი რადიო „თავისუფლების“ ქართული რედაქციის ნიუ-იორკელი კორესპონდენტი. თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ პრესასთანაც. იყო ინგლისურენოვანი ჟურნალის, „თავისუფალი საქართველოს ხმის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი.

ალექსი ჩხენკელი გარდაიცვალა 1985 წელს, საფრანგეთში, 80 წლის ასაკში. მისი ფერფლი დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე. ჰყავდა მეუღლე, ქეთევან ვაჩნაძე და ორი შვილი — გივი (დ. 1927) და თამარ (დ.1935) ჩხენკელები.
დიმიტრი სინჯიკაშვილი

დიმიტრი (მიტო) ალექსანდრეს ძე სინჯიკაშვილი, დიმიტრი სინდიკელი ( / ; დ. 2 დეკემბერი, 1906, სოფ. ვაქირი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, – გ. 26 ივნისი, 1976, ნიუ-იორკი რუზველტის სახ. ჰოსპიტალი) — ქართველი პოლიტიკური ემიგრანტი.

დიმიტრი (მიტო) სინჯიკაშვილი (სინდიკელი, სინჯიყელი, შინჯიკელი–შინჯიკაშვილი) დაიბადა კახეთში, სოფელ ვაქირში. მამა — ალექსანდრე სინჯიკაშვილი, დედა — ელიზავეტა სინჯიკაშვილი. დიმიტრი ნაბოლარა იყო. ჰყავდა უფროსი და – ანა, ძმები – ივანე და ნიკოლოზი.

დაწყებით სკოლაში სწავლობდა სიღნაღში, ხოლო საშუალო განათლება მიიღო თბილისში, სადაც მისი ოჯახი გადასახლდა.

1920-იანი წლების დასაწყისში უფროს ძმასთან, ვანოსთან ერთად იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრი და მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა საქმიანობაში. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს ვანო სინჯიკაშვილი დახვრიტეს, დიმიტრი კი ემიგრაციაში, საფრანგეთში წავიდა. იყო საქართველოს ეროვნულ–დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდების საზღვარგარეთული პერიოდული გამოცემის „ახალი ივერიის“ ერთ–ერთი რედაქტორი და ხელმძღვანელი (გამოდიოდა 1927-39 წლებში). მეორე მსოფლიო ომის დროს დიმიტრი სინჯიკაშვილი გაწვეული იყო ფრანგულ ჯარში; ტყვედ ჩავარდა და გერმანული არმიის „ქართულ ლეგიონს“ შეუერთდა. ომის შემდეგ იტალიაში ცხოვრობდა, საბოლოოდ კი ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადავიდა.

1955 წელს დიმიტრი სინჯიკაშვილმა, ნიუ–იორკში, ქართული სტამბა დააარსა, შემოიკრიბა თანამოაზრეები და დეკემბერში ნიუ–იორკში გამოსცა დიდი ფორმატის გაზეთი „ქართული აზრი“. ეს იყო ამერიკაში სტამბურად დაბეჭდილი პირველი ქართული ყოველთვიური გაზეთი. მის დაფუძნებაში მასთან ერთად მონაწილეობდნენ: გ. გაბლიანი, ს. კაიშაური, გ. ზალდასტანიშვილი, გ. ლოლუა და ალ. ცომაია. 1974 წლის ოქტომბრამდე 97 ნომერი გამოვიდა.

დიმიტრი სინჯიკაშვილის სტამბაში „ქართული აზრის“ გარდა დაიბეჭდა გაზეთი „ქართველი ერი“, ჟურნალი „კრებული“ და არაერთი ქართული წიგნი.

სინჯიკაშვილი ასევე იყო ქართული ემიგრაციის ინგლისურენოვანი ჟურნალის, -ის („თავისუფალი საქართველოს ხმა“) სარედაქციო კოლეგიის წევრი.

დიმიტრი სინჯიკაშვილი გარდაიცვალა 1976 წლის 26 ივნისს, ნიუ–იორკში. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე.
მარია კრისტინა ავსტრიელი (1574-1621)

მარია კრისტინა ავსტრიელი (, , ; დ. 10 ნოემბერი, 1574, გრაცი, ავსტრია — გ. 6 აპრილი, 1621, ჰალ-ინ-ტიროლი, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ -ისა და მისი მეუღლის, მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. ტრანსილვანიის პრინცესა 1586-99 წლებში როგორც სიგიზმუნდ ბატორის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარია კრისტინა დაიბადა 1574 წლის 10 ნოემბერს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ -ისა და მისი მეუღლის, ერცჰერცოგინია მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. მას უამრავი და-ძმა ჰყავდა, რომლებიც შემდგომში ევროპის სხვადასხვა სახელმწიფოთა მონარქები გახდნენ, მაგალითად მისი ძმა ფერდინანდ საღვთო რომის იმპერატორი გახდა, მისი და მარგარეტი ესპანეთისა და პორტუგალიის დედოფალი, მისი უმცროსი და მარია მაგდალინა ტოსკანის დიდი ჰერცოგინია, მისი და კონსტანცია კი პოლონეთისა და ლიტვის დედოფალი. ცხადია მის მშობლებს მისი გათხოვებაც ასევე პოლიტიკური კავშირების გასაძლიერებლად რომელიმე უცხო ქვეყანაში სურდათ.

ქორწინება
1595 წლის 7 თებერვალს მარია კრისტინა გრაცში ცოლად გაჰყვა ტრანსილვანიის მთავარ სიგიზმუნდ ბატორის. მათი საქორწინო ზეიმი თითქმის მთელი ერთი თვის მანძილზე მიმდინარეობდა. საბოლოოდ მარია კრისტინამ დედასთან, ძმასთან და 6 000 გერმანელ არისტოკრატთან ერთად ავსტრია დატოვა და ტრანსილვანიისკენ გაემგზავრა. ქალაქ კასჩაუში მარია კრისტინა ცხელებით მძიმედ დაავადდა, რის გამოც მგზავრობა შეფერხდა. 1595 წლის 6 აგვისტოს ვეიზენბურგში შედგა მისი ფორმალური დახვედრა, რის შემდეგაც იგი უკვე ტრანსილვანიაში გადასახლდა.

ტრანსილვანიის მთავარი
ეს ქორწინება ძალიან დიდი პოლიტიკური კავშირის საწინდარი იყო. ამის შემდეგ შესაძლოა ითქვას, რომ ტრანსილვანიის სამთავრო უკვე გამოვიდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობიდან და ავსტრიის ვასალი გახდა. მარია კრისტინას ბიძაშვილმა, იმპერატორმა რუდოლფ -მ ტრანსილვანია ავსტრიის სამთავროდ გამოაცხადა და უზრუნველყო მისი დაცვა თურქების შემოსევებისგან. ასევე რუდოლფმა გამოაცხადა, რომ ტრანსილვანია ჰაბსბურგებს დარჩებოდათ, იმ შემთხვევაში თუ მარია კრისტინასა და სიგიზმუნდის ქორწინება უშვილო იქნებოდა. ამ შეთანხმებას 1595 წლის 16 იანვარს ბრატისლავაში მოეწერა ხელი უნგრელი პარლამენტარების მიერ.

თუმცაღა ეს ქორწინება კატასტროფულად უბედური აღმოჩნდა. ქორწინების პირველი ღამის შემდეგ სიგიზმუნდმა უარი განაცხადა ქორწინებაზე და თავისი ახალგაზრდა ცოლი კოვარ-ვარას ციხესიმაგრეში გააგზავნა, სადაც შესაძლოა ითქვას, რომ მარია კრისტინა პატიმარი იყო.

მმართველობა
1598 წლის 18 აპრილს ადგილობრივი არისტოკრატიის თხოვნით სიგიზმუნდმა მარია კრისტინა გაათავისუფლა. მალევე მისი მეუღლის მმართველობა ტრანსილვანიელებმა დაამხეს, მაგრამ მარია კრისტინა კვლავ მის მთავრად დარჩა. სულ რამდენიმე კვირაში კი რუდოლფ -მ მარია კრისტინა ტრანსილვანიის მმართველად გამოაცხადა. 1598 წლის 20 აგვისტოს სიგიზმუნდ ბატორი კვლავ ავიდა ტახტზე და მეუღლესთან შერიგება სცადა, მაგრამ ეს ვერ მოხერხდა და მარია კრისტინა კვლავ კოვარ-ვარაში დააბრუნა.

დარჩენილი ცხოვრება
1599 წელს სიგიზმუნდი მეორედ ჩამოაგდეს ტახტიდან, რის შემდეგაც მარია კრისტინამ სამუდამოდ დატოვა ტრანსილვანია და მშობლიურ ავსტრიაში დაბრუნდა. 1599 წლის 17 აგვისტოს რომის პაპმა კლემენტ -მ მათი ქორწინება ბათილად სცნო. 1607 წლიდან მარია კრისტინა თავის დასთან, ელეონორთან ერთად ჰალ-ინ-ტიროლში დასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1621 წელს, 46 წლის ასაკში.

წინაპრები
მარია კრისტინა ავსტრიელის წინაპრები
კათარინა რენატა ავსტრიელი

კათარინა რენატა ავსტრიელი (; დ. 4 იანვარი, 1576, გრაცი, ავსტრია — გ. 29 ივნისი, 1599, შტირია, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ -ისა და მისი მეუღლის, მარია ანა ბავარიელის ასული.

ბიოგრაფია
კათარინა რენატა დაიბადა 1576 წლის 4 იანვარს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ -ისა და მისი მეუღლის, ბავარიის ჰერცოგ ალბერტ -ის ასულ მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. კათარინა რენატას, ისევე როგორც მის დებს წინ წამოწეული ქვედა ყბა ჰქონდათ, რაც მხოლოდ ჰაბსბურგებისთვის იყო დამახასიათებელი, ამის გამო ისინი "ჭეშმარიტ ჰაბსბურგებად" მიიჩნეოდნენ.

როდესაც იგი სრულწლოვანი გახდა, მისმა მშობლებმა მის ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები დაიწყეს. მის საქმროდ მოიაზრებოდა პარმის ჰერცოგი რანუციო ფარნეზე. ისინი დაინიშნენ კიდევაც, მაგრამ სრულიად მოულოდნელად ქორწილამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1599 წლის 29 ივნისს კათარინა რენატა გარდაიცვალა, 23 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს სეცკაუს სააბატოში.

წინაპრები
კათარინა რენატა ავსტრიელის წინაპრები
ანა (ვახტანგ VI-ის ქალიშვილი)

ანა (ანუკა) (დ. 1698 — გ. 1746) — საქართველოს პრინცესა (ბატონიშვილი), ბაგრატიონების დინასტიის წარმომადგენელი მუხრანიდან. ის იყო ქართლის მეფე ვახტანგ -ისა და მისი მეუღლის, რუსუდან დედოფლის ქალიშვილი. დაქორწინებული იყო ვახუშტი აბაშიძეზე, რომელიც 1751 წელს გარდაიცვალა. ჰყავდათ 2 შვილი: ლევანი და ნიკოლოზი.