კენდარი

კენდარი — ინდონეზიის პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სულავესის დედაქალაქი. 2010 წლის აღწერით მისი მოსახლეობა შეადგენს 289 966 ადამიანს, ხოლო 2020 წლის აღწერით 345 107 ადამიანს, ამ მაჩვენებლით ის პროვინციის ყველაზე დიდი და სულავესში მეოთხე დასახლებული ქალაქია. ოფიციალური შეფასებით 2023 წლის შუა პერიოდისთვის მოსახლეობა უდრის 351 085 ადამიანს, აქედან 176 279 მამაკაცი და 174 806 ქალი. ქალაქის ფართობია 270,14 კვადრატული კილომეტრი, ანუ სამხრეთ-აღმოსავლეთ სულავესის მიწის ფართობის დაახლოებით 0,7 %. მდებარეობს კენდარის ყურეში და ის კვლავ რჩება მნიშვნელოვან სავაჭრო ცენტრად, პროვინციის მთავარი პორტით და აეროპორტით. კენდარი არის პროვინციის ეკონომიკური და საგანმანათლებლო ცენტრი, სადაც განთავსებულია სხვადასხვა უნივერსიტეტები და კოლეჯები. კენდარს სულავესში აქვს ადამიანის განვითარების უმაღლესი ინდექსი .

ეტიმოლოგია
სიტყვა , სავარაუდოდ, წარმოიშვა სიტყვა -სგან, რაც ნიშნავს ბამბუკისა და ხის დაფებისგან დამზადებულ იარაღს, რომლითაც ნავებს ნავსადგურიდან გასასვლელად უბიძგებენ. დროთა განმავლობაში გამოთქმა შეიცვალა, და ამჟამად ქალაქი ოფიციალურად ცნობილია როგორც კენდარი.

ისტორია
უძველესი ისტორია
კენდარის ყურე ცნობილი იყო საუკუნიდან და გვხვდება პორტუგალიურ რუკებზე სახელწოდებით („ყურის ქალაქი“). ყურე ცნობილი იყო როგორც „ “ („ტივორის ყურე“).

მისი პირველი მეფე იყო მოკოლე რორო, რომელიც სამეფოს მართავდა 428 წლიდან 447 წლამდე, პერიოდში რომელიც ცნობილია როგორც უძველესი კონავე. სამეფოს დედაქალაქი იყო რაჰამბუუ, რომელიც დღეს ცნობილია როგორც უნააჰა და მდებარეობს კენდარიდან დაახლოებით 60 კილომეტრის დაშორებით. სამეფოში შედიოდა სამი მცირე სამეფო, რომლებიც უნააჰის ერთგულები იყვნენ.

ისლამური პერიოდი
ისლამი სამეფოში ჯერ კიდევ საუკუნის დასაწყისიდან გავრცელდა, განსაკუთრებით კი მას შემდეგ, რაც კონავეს სამეფოს სამხრეთით დაარსდა ბუტონის სასულთნო. სამეფომ ოფიციალურად მიიღო ისლამი მეფე ლაკიდენდეს მართვის პერიოდში (1724–1786 წწ.), რომელმაც მიიღო ისლამი სულავესის დასავლეთ ნაწილში მოგზაურობისა და სამხრეთ სულავესში ისლამის შესწავლის შემდეგ. მისი მართვის პერიოდში სამეფომ აკრძალა ყველაფერი, რაც ითვლებოდა არაისლამურად, მაგალითად, ღორის ხორცის ჭამა. ისლამის გავრცელებამ ხელი შეუწყო მეჩეთების მშენებლობას თითოეულ სოფელში. სამეფოს მართვის სტრუქტურა არსებითად არ შეცვლილა და ბევრი ანიმისტური ტრადიცია შეუთავსდა ისლამურ რსარწმუნოებასთან. კალო სარას სიმბოლო არ გაუქმებულა და მოხდა მისი ინტერპრეტაცია ისლამური რწმენის შესაბამისად. ამ პერიოდში კონავე გახდა მულტიკულტურული საზოგადოება, სადაც სხვა კუნძულებიდან — იავიდან, მაკასარიდან და მოლუკებიდან — ჩამოსული ვაჭრები დასახლდნენ.

1905 წელს გოვას სასულთნოს წინააღმდეგ ომის დასრულების შემდეგ, ჰოლანდიელებმა ყურადღება გაამახვილეს სულავესის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ლა მანგუ უკვე გარდაცვლილი იყო, მაგრამ ჰოლანდიელებმა შეინარჩუნეს გეგმა ლაიუოის დასაარსებლად, იხელმძღვანელს რა ხელშეკრულებით და საბოლოო ჯამში, საოსაო დაასახელეს მეფედ, რამაც გაზარდა დაძაბულობა კონავეს ბელადებთან. კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად, ჰოლანდიური მთავრობა შუამავლობდა შეთანხმებაში. თუმცა, კონავემ საიდუმლოდ მობილიზება გაუწია თავის ჯარებს და იარაღის საწყობი დააარსა პუვილაპოში. საპასუხოდ, ჰოლანდიელებმა სცადეს, მაგრამ ვერ შეძლეს მოლაპარაკება მათ ლიდერთან, ვატუკილასთან. საბოლოო ჯამში, ჰოლანდიელებმა გადაწყვიტეს თავს დასხმოდნენ ვატუკილას ჯარებს და შეიჭრნენ სამეფოში. 1908 წელს ჰოლანდიელურმა ჯარებმა ალყა შემოარტყეს პუუნდომბის ციხესიმაგრეს და კონავე დაეცა. 1978 წელს კენდარიმ მიიღო ქალაქის სტატუსი ადმინისტრაციული ქალაქის სახით, ხოლო 1995 წელს კოტამადიას (მეორე დონის საშუალო ქალაქის) სტატუსი.