iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პოსეიდონიოსი

პოსეიდონიოს აპამეელი (; დ. ძვ. წ. 135, აპამეა — გ. ძვ. წ. 51, რომი) — ძველი ბერძენი სტოიკოსი ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი, გეოგრაფი, ასტრონომი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
პოსეიდონიოსი სირიის ქალაქ აპამეაში დაიბადა. ახალგაზრდობაში რამდენიმე წელი ათენში გაატარა, სადაც სტოიკოსი ფილოსოფოსის, პანეტიუსის ლექციებს ესწრებოდა. შემდეგ გარკვეული დროით ხმელთაშუა ზღვაში იმოგზაურა, იტალიაში, ესპანეთში, გალიასა და გერმანიაში გაეცნო მათი ხალხების წეს-ჩვეულებები, ცოდნა და კულტურა. რამდენიმე წელი რომში გაატარა და რომაული საზოგადოების უმაღლეს წრეებთან ურთიერთობა მოიპოვა. შემდეგ როდოსში დასახლდა და იქ ფილოსოფიური სკოლა გახსნა. ძვ. წ. 77 წელს ციცერონი მის ლექციებს ესწრებოდა. ციცერონის მეშვეობით პოსეიდონიოსი პომპეუსმა გაიცნო, რომელიც მას ძვ. წ. 66 და 62 წლებში ეწვია.

პოსეიდონიოსის ნაშრომები მხოლოდ ფრაგმენტებად არის შემორჩენილი, რომელთა დიდი უმრავლესობა კონკრეტულ ტრაქტატებს არ შეიძლება მივაწეროთ. ცნობილია პოსეიდონიოსის შემდეგი ნაშრომები: „კრიტერიონის შესახებ“, „ჰერმაგორას წინააღმდეგ კვლევის ზოგადი პრინციპების შესახებ“, „სიდონელი ზენონის წინააღმდეგ“, „ჰომეროსისა და არატეს მოსაზრებების შედარება ასტრონომიაზე“, „ფიზიკა“, „მსოფლიოზე“, „ღმერთებზე“, „მეტეოროლოგიის საფუძვლები“, „ციური მოვლენების შესახებ“, „ბედისწერის შესახებ“, „გმირებსა და დემონებზე“, „მკითხაობის შესახებ“, „მზის სიდიადის შესახებ“, „ოკეანეზე“, „პერიპლუსი“, „სულის შესახებ“, „ვნებების შესახებ“, „მრისხანების შესახებ“, „ეთიკური მსჯელობა“, „სათნოებებზე“, „საკუთარი თავის შესახებ“, „ისტორია“ (ათენეოსის მიხედვით (ბრძენთა ბანკეტი, 66), ის მინიმუმ 49 წიგნისგან შედგებოდა), „პომპეუსის ისტორია“, „პროტრეპტიკა“, „ტაქტიკა“.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 613

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 613 ერთხმად მიიღეს 1988 წლის 31 მაისს. გაეროს გენერალური მდივნის მიერ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განშტოების დამკვირვებელთა ძალების შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა მისი ძალისხმევა ახლო აღმოსავლეთში მდგრადი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარების მიმართულებით, მაგრამ ასევე გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბულობის გამო.

რეზოლუციამ დაინტერესებულ მხარეებს მოუწოდა დაუყოვნებლივ განახორციელებინათ 338-ე (1973) რეზოლუცია, გააგრძელა დამკვირვებელთა ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1988 წლის 30 ნოემბრამდე და მოითხოვა, რომ გენერალურ მდივანს ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ წარედგინა ანგარიში სიტუაციის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 614

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 614 ერთხმად მიიღეს 1988 წლის 15 ივნისს. რეზოლუციაში აღნიშნული იყო გენერალური მდივნის მოხსენება, რომლის თანახმადაც, არსებული გარემოებების გამო, გაეროს სამშვიდობო ძალების ყოფნა კვიპროსში კვლავაც აუცილებელი იყო პრობლემის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის. საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველას მხარი დაეჭირა ათპუნქტიანი შეთანხმების თემებს შორის მოლაპარაკებების განახლების შესახებ და სთხოვა გენერალურ მდივანს, 1988 წლის 30 ნოემბრამდე კვლავ წარედგინა ანგარიში რეზოლუციის განხორციელების თვალყურის დევნების მიზნით.

საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის 365-ე (1974) რეზოლუცია, გამოთქვა შეშფოთება სიტუაციის გამო, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს მშვიდობის მისაღწევად ერთად ემუშავათ და 1988 წლის 15 დეკემბრამდე კიდევ ერთხელ გააგრძელა კვიპროსში ძალების განლაგება, რომელიც შეიქმნა 186-ე (1964) რეზოლუციით.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 615

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 615 ერთხმად მიიღეს 1988 წლის 17 ივნისს. რეზოლუციაში საბჭომ აღნიშნა სამხრეთ აფრიკაში არსებული მდგომარეობის გაუარესება და კიდევ ერთხელ დაადასტურა 503-ე (1982), 525-ე (1982), 533-ე (1983), 547-ე (1984) და 610-ე (1988) რეზოლუციები.

რეზოლუციაში ღრმა შეშფოთება გამოთქმული იყო თვრამეტი ანტი-აპართეიდის აქტივისტისა და ორგანიზაციის მიმართ დაწესებული შეზღუდვების, ასევე 1988 წლის 29 თებერვალს ეკლესიის ლიდერების დაკავების გამო, რამაც, „ძირი გამოუთხარა სამხრეთ აფრიკაში არსებული სიტუაციის მშვიდობიანი გზით მოგვარების შესაძლებლობებს“.

შარპვილის ექვსეულის შესახებ საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა მათ მიერ სააპელაციო საჩივრის უარყოფისა და პრეტორიის უზენაეს სასამართლოში საქმის ხელახლა განხილვაზე უარის თქმის გამო 1988 წლის 13 ივნისს. რეზოლუცია მოუწოდებდა სამხრეთ აფრიკის მთავრობას, შეეჩერებინა ექვსი ადამიანის სიკვდილით დასჯა, რომელიც, საბჭოს თქმით, მსოფლიო აზრის საწინააღმდეგოდ იყო გამოტანილი და მოუწოდებდა სხვა წევრ სახელმწიფოებს, გამოეყენებინათ თავიანთი გავლენა სამხრეთ აფრიკაზე ზეწოლის მიზნით, რათა გადაერჩინათ ექვსი ანტი-აპართეიდის აქტივისტის სიცოცხლე.

საზღვარგარეთიდან ზეწოლის შედეგად, საბოლოოდ, პრეზიდენტმა პიტერ ვილემ ბოთამ ექვსივე პირს სასჯელი 18-25 წლით თავისუფლების აღკვეთით შეუცვალა და 1991-1992 წლებში ისინი ყველა ციხიდან გაათავისუფლეს.
ლეონიდ კუბელი

ლეონიდ კუბელი (; დ. 25 დეკემბერი, 1891, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 18 აპრილი, 1942, ლენინგრადი) — მსოფლიო საჭადრაკო კომპოზიციის აღიარებული კლასიკოსი.

ბიოგრაფია
ლეონიდ კუბელი დაიბადა სანქტ-პეტერბურგში. ჭადრაკით ბავშვობიდანვე დაინტერესდა. მის ძმებთან, არვიდთან და ევგენისთან ერთად, იგი აქტიურად იყო ჩაბმული საჭადრაკო ცხოვრებაში. პროფესიით ინჟინერ-ქიმიკოსი, კუბელი მთელ თავისუფალ დროს ჭადრაკის კომპოზიციას უთმობდა. კუბელი გარდაიცვალა 1942 წელს, ლენინგრადის ბლოკადის დროს.

შემოქმედება
1903 წლიდან მან შეადგინა 2800-ზე მეტი ამოცანა და 500-მდე ეტიუდი. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა სილამაზით, ეკონომიურობითა და ფაქიზი კონსტრუქციით. კუბელის შემოქმედებას დრომ ვერაფერი დააკლო — მისი ეტიუდები დღემდე რჩება სახელმძღვანელო ნიმუშებად მოჭადრაკეებისთვის. კუბელი არა მხოლოდ პრაქტიკოსი, არამედ თეორიტიკოსიც იყო. მის თეორიულ სტატიებში გაშუქებულია კომპოზიციის განვითარებისთვის საჭირო მრავალი აქტუალური საკითხი. მან დიდი გავლენა მოახდინა საეტიუდო ხელოვნების ჩამოყალიბებაზე და შემოიტანა ახალი იდეები ფიგურათა ურთიერთქმედების შესახებ. საერთაშორისო კონკურსებში კუბელმა 500-ზე მეტი საპრიზო ადგილი მოიპოვა, მათ შორის 120-ზე მეტი პირველი პრიზი.
მაიკლ ჯონ სმითი

მაიკლ ჯონ სმითი (; დ. 30 აპრილი, 1945, ბიუფორტი, ჩრდილოეთ კაროლინის შტატი, აშშ — გ. 28 იანვარი, 1986, კანავერალის კონცხი, აშშ) — ამერიკელი ასტრონავტი, აშშ-ის საზღვაო ძალების პოდპოლკოვნიკი. იგი იყო კოსმოსური შატლის, ჩელენჯერის შვიდკაციანი ეკიპაჟის წევრი, რომელიც 1986 წლის 28 იანვარს მეათე ფრენის განხორციელებიდან სამოცდამეცამეტე წამზე აფეთქდა და მაკნეირისა და სხვა კოსმონავტთა დაღუპვა გამოიწვია.

ბიოგრაფია
მაიკლ სმითი დაიბადა 1945 წლის 30 აპრილს, ჩრდილოეთ კაროლინის ქალაქ ბიუფორტში. 1967 წელს დაამთავრა შეერთებული შტატების საზღვაო აკადემია ბაკალავრის ხარისხით. შემდგომში სწავლობდა მონტერეიში, საზღვაო ასპირანტურის სკოლაში. ის ჩაირიცხა საზღვაო ავიაციის პილოტების კურსზე კინგსვილის საზღვაო საჰაერო ბაზაზე, რომელიც 1969 წლის მაისში დაამთავრა. 1969-1971 წლებში სმიტი გაგზავნეს რეაქტიული პილოტების მომზადების სკოლაში, სადაც ინსტრუქტორად მსახურობდა.

1971-1973 წლებში მსახურობდა ვიეტნამის ომში, სადაც იფრინა -6 -ით და დაასრულა სამსახური 52-ე თავდასხმის ესკადრილიაში, რომელიც ავიამზიდ -ზე იყო ბაზირებული. 1974 წელს სმითმა დაამთავრა აშშ-ის საზღვაო საცდელი პილოტების სკოლა და გაგზავნეს საზღვაო საჰაერო ბაზაზე პატუქსენტში, სადაც ის იფრინებდა -6-ით და გამოსცადა ფრთოსანი რაკეტების მართვის სისტემები. შემდეგ, 1976 წელს, იგი საზღვაო პილოტების სკოლაში ინსტრუქტორად გაგზავნეს, სადაც 18 თვის განმავლობაში იმსახურა. პატუქსენტიდან ის 75-ე თავდასხმის ესკადრილიაში განაწილდა, ოპერაციების ოფიცრად მსახურობდა და ავიამზიდ „სარატოგაზე“ ხმელთაშუა ზღვის ორი განლაგება დაასრულა. მან 28 სხვადასხვა ტიპის სამოქალაქო და სამხედრო თვითმფრინავი დაეუფლა და 4,867 საფრენი საათი დააფიქსირა.

1986 წლის 28 იანვარს, ის -51 მისიის ეკიპაჟში განაწილდა -ზე. კოსმოსური ხომალდის გაშვებიდან 73-ე წამზე მომხდარი კატასტროფის შედეგად, სმითი ეკიპაჟის დანარჩენ წევრებთან ერთად დაიღუპა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს სმითი.
ლეონიდ კელდიში

ლეონიდ კელდიში (დ. 7 აპრილი, 1931 – გ. 11 ნოემბერი, 2016) — რუსი საბჭოთა ფიზიკოსი. კელდიში იყო პროფესორი რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ლებედევის ფიზიკის ინსტიტუტის ი. ე. ტამის თეორიის განყოფილებაში მოსკოვში და ტეხასის & უნივერსიტეტის ფაკულტეტის წევრი. ის ცნობილია კელდიშის ფორმალიზმის შემუშავებისთვის, რომელიც არის ძლიერი კვანტური ველის თეორიის ჩარჩო, შექმნილი სისტემის არაწონასწორული მდგომარეობის აღსაწერად. ასევე ცნობილია ექსიტონური იზოლატორების თეორიიის შექმნისთვის (კელდიშ-კოპაევის მოდელი, იური კოპაევთან ერთად). კელდიშის ჯილდოებში შედის 2009 წლის რუსნანოპრიზი, საერთაშორისო ნანოტექნოლოგიის ჯილდო, მოლეკულურ-სხივურ ეპიტაქსიასთან დაკავშირებული სამუშაოსთვის, 2011 წლის ევგენი ფაინბერგის სამახსოვრო მედალი და რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის 2015 წლის ლომონოსოვის დიდი ოქროს მედალი.

კელდიში იყო მათემატიკოსის ლუდმილა კელდიშის ვაჟი. მისი ბიძა, მსტისლავ კელდიში, იყო მათემატიკოსი და საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი. სერგეი ნოვიკოვი, მათემატიკოსი და ფილდზის მედლის ლაურეატი, არის მისი ნახევარძმა.
მზის ლაქა

მზის ლაქა — შედარებით ბნელი წარმონაქმნი რომელიც დროდადრო სხვადასხვა სიხშირით ჩნდება მზის ფოტოსფეროში. მათი ტემპერატურა საშუალოდ 1500 -ით ნაკლებია ფოტოსფეროს ტემპერატურაზე და ≈4500 . ლაქების ზომები 200 000 კმ-ს შეიძლება აღწევდეს ხოლო მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა — რამდენიმე თვეს. წელიწადის განმავლობაში წარმოქმნილი მზის ლაქის საშუალო რაოდენობა 11 წლიანი პერიოდით იცვლება, მაქსიმალურია მზის აქტიურობის მაქსიმუმში.
ბაჰია ხანუმი

ბაჰია ხანუმი — ბაჰაიზმის დამაარსებლის, ბაჰაულასა და მისი მეუღლის, ასია ხანუმის ქალიშვილი. დაიბადა, სავარაუდოდ, 1846 წელს და ეწოდა სახელი ფატიმა სულთანი. ბაჰაულას მიერ მას მიენიჭა ტიტული „უდიდესი წმინდა რტო“. ოჯახისათვის მძიმე პერიოდში აღზრდილი ბაჰია ხანუმი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ერთგულად ემსახურებოდა ბაჰაის სარწმუნოებას და მასში მიჩნეულია ყველა დროის უდიდეს ქალად.

დაიბადა მდიდარ ოჯახში. 1852 წელს, როდესაც გოგონა 6 წლის იყო, მამამისი დააპატიმრეს და ციხეში ჩასვეს, მათი სახლი გაიძარცვა, ოჯახი კი საარსებო წყაროს გარეშე დარჩა. იმავე წელს მათ ბაღდადში მოუხდათ გაქცევა.

ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში ბაჰია ხანუმმა გადაწყვიტა, არ გათხოვილიყო და ცხოვრება მშობლებზე, პირველ ყოვლისა კი დედაზე ზრუნვისთვის მიეძღვნა. 1860-იან წლებში ოჯახი იძულებული გახდა, განეგრძო ხეტიალი და კონსტანტინოპოლსა და ადრიანოპოლში გადასახლებულიყო. 21 წლის ასაკში ბაჰიას უკვე მთელი ზრდასრული ცხოვრება საპყრობილეებში ჰქონდა გატარებული. 21 წლის ბაჰია ხანუმი აკოში ტყვეს სტატუსით შევიდა. ეს იყო მისი გადასახლების მეოთხე და უკანასკნელი ადგილი. მიუხედავად ახალგაზრდა ასაკისა, იგი კვლავ მტკიცედ ინარჩუნებდა გადაწყვეტილებას, რომ არ დაქორწინებულიყო.

აკოს ყურეში ჩასული გადასახლებულები დაბნეულები და სულიერად დათრგუნვილები იყვნენ. ადგილობრივი მოსახლეობა არაბულად საუბრობდა, რაც ბაჰია ხანუმს ესმოდა. მას ყურში ჩაესმოდა მათი დაცინვა და შეძახილები იმის შესახებ, რომ ოჯახს ზღვაში გადაყრიდნენ ან ბორკილებით დაატუსაღებდნენ. მოგვიანებით იგი ასე აღწერდა ამ მოვლენების გავლენას მასზე: „წარმოიდგინეთ, თუკი ეს შესაძლებელია, რა ძლიერი შთაბეჭდილება მოახდინა ყოველივე ამამ ჩემნაირი ახალგაზრდა გოგონას გონებაზე. განა გასაკვირია, რომ ასეთი სერიოზული ვარ და ჩემი ცხოვრება განსხვავდება ჩემი თანამემამულე ქალების ცხოვრებისგან?“

1870 წელს მისი უმცროსი ძმის გარდაცვალების შემდეგ, აკოს მოსახლეობამ ბაჰაების, განსაკუთრებით კი აბდულ-ბაჰას მიმართ პატივისცემა გამოიჩინა. აბდულ-ბაჰამ მოახერხა ოჯახისთვის საცხოვრებელი სახლების დაქირავება, მოგვიანებით კი, 1879 წელს, როდესაც ეპიდემიის გამო მოსახლეობამ ტერიტორია დატოვა, ოჯახი ბაჰჯის სასახლეში გადავიდა. ბაჰია 23 წლის იყო, როდესაც მკაცრი ციხე დატოვა. მიუხედავად მძიმე დასაწყისისა, აკოში გატარებული პერიოდი ბაჰია ხანუმის ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე ბედნიერ ხანად იქცა.

აბდულ-ბაჰასა და მუნირიხის ქორწინების შემდეგ, ბაჰიას მისივე ასაკის თანამგზავრი გამოუჩნდა და ისინი ახლო მეგობრები გახდნენ. ბაჰაის თემში გააცნობიერეს, რომ ბაჰია ხანუმი, სავარაუდოდ, არასდროს დაქორწინდებოდა და მის ამ არჩევანს დიდ პატივს სცემდნენ. ბაჰია ხანუმი მშობლებს იმ მომლოცველთა მომსახურებაში ეხმარებოდა, რომლებიც ოჯახის მოსანახულებლად ჩადიოდნენ. ბაჰია განსაკუთრებით ახლოს იყო მამასთან, რომელიც მას სწერდა: „რა ტკბილია შენი ჩემთან ყოფნა, რა ტკბილია შენი სახის ჭვრეტა, შენდამი ჩემი სიყვარულისა და სიკეთის გამოვლენა და შენი ჩემდამი ნაზი ზრუნვით განებივრება“.

1892 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, ბაჰია იყო ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვანთაგან, ვინც ბაჰაის მსოფლიო თემის ლიდერად თავისი ძმა, აბდულ-ბაჰა აღიარა. იმავე პერიოდში, კერძოდ 1910-იან და 1920-იანი წლების მიწურულს, ბაჰია თავად იქცა ერთ-ერთ რელიგიურ ლიდერად. ძმის გარდაცვალების შემდეგ მან მხარი დაუჭირა მის მემკვიდრეს — ძმისშვილ შოღი ეფენდის.

გარდაიცვალა 1932 წელს, 86 წლის ასაკში.
ფრიდრიხ ჰაასი

ფრიდრიხ ჰაასი (; დ. 1780 — გ. 1853) — გერმანული წარმოშობის რუსი ექიმი. 1806 წელს გადავიდა რუსეთის იმპერიაში. ნიკოლოზ -ის დროს იყო მოსკოვის ციხეების საავადმყოფოების მთავარი ექიმი. ეხმარებოდა დაპატიმრებულებს და გადასახლებულებს პირობების შემსუბუქებაში, უსასყიდლოდ მკურნალობდა ავადმყოფებს და მოიპოვა პოპულარობა მოსახლეობაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 616

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 616 მიღებულია 1988 წლის 20 ივლისს, ირანის ისლამური რესპუბლიკის წარმომადგენელთა მოხსენების მოსმენის შემდეგ. საბჭომ გამოხატა მწუხარება ირან-ერაყის კონფლიქტის დროს, ჰორმუზის სრუტის თავზე, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების კრეისერ -იდან ნასროლი რაკეტით ავიაკომპანია -ის 655-ე რეისის თვითმფრინავის ჩამოგდების გამო.

საბჭომ მწუხარება გამოთქვა მომხდარის შედეგად დაღუპულთა გამო და მიესალმა სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის გადაწყვეტილებას, ირანის თხოვნის საფუძველზე, დაუყოვნებლივ დაიწყო ინციდენტის გამოძიება. მან ასევე დადებითად შეაფასა ირანისა და შეერთებული შტატების განცხადებები გამოძიებასთან თანამშრომლობის მზაობის შესახებ.

რეზოლუცია 616-მა მოუწოდა 1944 წლის „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ კონვენციის ყველა მონაწილე მხარეს, სრულად დაეცვათ სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული წესები და პრაქტიკა. მან ასევე შეახსენა ირანსა და ერაყს, სრულად აღესრულებინათ რეზოლუცია 598, როგორც ირან-ერაყის ომის მოგვარების ერთადერთი სამართლიანი და მყარი საფუძველი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 617

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 617 მიღებულია 1988 წლის 29 ივლისს. აღნიშნულ საკითხზე ადრეული რეზოლუციების გახსენებისა და გენერალური მდივნის მოხსენების განხილვის შემდეგ, რომელიც ეხებოდა ლიბანში გაეროს დროებითი ძალების საქმიანობას (დამტკიცებული 426-ე რეზოლუციით, 1978 წ.), საბჭომ გადაწყვიტა გაეგრძელებინა -ის მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1989 წლის 31 იანვრამდე.

ამის შემდეგ, საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა სამშვიდობო ძალების მანდატის მნიშვნელობა და სთხოვა გენერალურ მდივანს, წარედგინა ანგარიში 425-ე (1978) და 426-ე (1978) რეზოლუციების იმპლემენტაციის კუთხით მიღწეული პროგრესის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 618

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 618 ერთხმად მიიღეს 1988 წლის 29 ივლისს. რეზოლუციამ მძევლების აყვანის შესახებ 579-ე (1985) რეზოლუციის გამეორების შემდეგ, დაგმო ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის უილიამ რ. ჰიგინსის გატაცება და მოითხოვა მისი დაუყოვნებლივი გათავისუფლება. მან ასევე მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებს, გამოეყენებინათ თავიანთი გავლენა მიმდინარე რეზოლუციის განხორციელების ხელშესაწყობად.

რეზოლუცია არ შესრულებულა და ჰიგინსი მოგვიანებით მისმა გამტაცებლებმა მოკლეს.
მუნიციპალური არჩევნები აზერბაიჯანში (2025)

აზერბაიჯანში მუნიციპალური არჩევნები 2025 წლის 29 იანვარს ჩატარდა. არჩევნები ტარდება ხუთ წელიწადში ერთხელ და მიზნად ისახავს მუნიციპალიტეტების წარმომადგენლობითი ორგანოების დაკომპლექტებას.

ზოგადი ინფორმაცია
არჩევნები ჩატარდა 118 საარჩევნო ოლქში. სულ 685 მუნიციპალიტეტში აირჩიეს 8,071 მუნიციპალიტეტის წევრი. პირველად ხმის მიცემის უფლება ჰქონდა 29,172 მოქალაქეს. კენჭისყრა გაიმართა 5,846 საარჩევნო უბანზე, მათ შორის 5,734 მუდმივ და 112 დროებით უბანზე.118 საარჩევნო ოლქის 1,000 საარჩევნო უბანზე დამონტაჟდა ვებკამერები. არჩევნების მიმდინარეობა, ხმების დათვლა და შედეგები პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა აზერბაიჯანის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

სულ რეგისტრირებული იყო 5,964,855 ამომრჩეველი.

კენჭისყრა მიმდინარეობდა დილის 8:00 საათიდან საღამოს 7:00 საათამდე.

საერთო ჯამში არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 1,874,292 ამომრჩეველმა, ხოლო საბოლოო აქტივობამ 31.42% შეადგინა.

შვიდ საარჩევნო ოლქში, სადაც ამომრჩევლები მთლიანად იძულებით გადაადგილებული პირები იყვნენ, კენჭისყრა არ ჩატარებულა.

საარჩევნო კამპანია
კანდიდატთა რეგისტრაციისთვის დოკუმენტების წარდგენის ვადა განისაზღვრა 2024 წლის 10 დეკემბრიდან 30 დეკემბრამდე.

საარჩევნო კამპანია მიმდინარეობდა 2025 წლის 6 იანვრიდან 28 იანვრამდე. კამპანიისთვის რესპუბლიკის მასშტაბით გამოყოფილი იყო 5,912 ადგილი (3,730 ღია და 2,182 დახურული).

ბიულეტენების ბეჭდვა მიმდინარეობდა 11–22 იანვარს. სულ დაიბეჭდა 6,052,721 ბიულეტენი. მათი განაწილება საოლქო საარჩევნო კომისიებში დაიწყო 22 იანვარს, ხოლო საუბნო კომისიებში — არჩევნებამდე სამი დღით ადრე.

დამკვირვებლები და მონიტორინგი
არჩევნებში მონაწილეობდა 26 რეგისტრირებული პოლიტიკური პარტიიდან 23. დარეგისტრირდა 70,625 დამკვირვებელი, მათ შორის 26,260 პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენელი, რომლებიც აკვირდებოდნენ 5,734 საარჩევნო უბანს.[8] მონიტორინგი განახორციელა ასევე აზერბაიჯანის ომბუდსმენმა.

ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ცხელ ხაზზე დაფიქსირდა 35 ზარი.

ყველაზე მაღალი აქტივობა დაფიქსირდა გუბის №59 საარჩევნო ოლქში — 38.50% (19,172 ამომრჩეველი).

ყველაზე დაბალი აქტივობა დაფიქსირდა მინგეჩაურის №54 საარჩევნო ოლქში — 24.45% (12,291 ამომრჩეველი).
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 619

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 619 ერთხმად მიღეს 1988 წლის 9 აგვისტოს, 598-ე რეზოლუციის (1987) გამეორებისა და გენერალური მდივნის, ხავიერ პერეს დე კუელიარის ამავე რეზოლუციის მე-2 პუნქტის განხორციელების შესახებ ანგარიშის დამტკიცების შემდეგ.

ამიტომ, საბჭომ გადაწყვიტა, ექვსი თვის განმავლობაში, საწყისი ვადით, შეექმნა გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფი, რათა დაკვირვებოდა ირანსა და ერაყს შორის კონფლიქტის დასრულების შემდეგ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 620

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 620 მიღებულია 1988 წლის 26 აგვისტოს, ეყრდნობა 612-ე (1988) რეზოლუციას, რომლითაც დადასტურდა ირან-ერაყის ომში ქიმიური იარაღის გამოყენების ფაქტები. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაგმო მსგავსი იარაღის გამოყენება, როგორც ჟენევის ოქმის დარღვევა.

შემდგომ საბჭომ მოუწოდა გენერალურ მდივანს, ხავიერ პერეს დე კუელიარს, ჩაეტარებინა გამოძიება ნებისმიერი წევრი სახელმწიფოს მიერ ქიმიური და ბიოლოგიური იარაღის შესაძლო გამოყენების ფაქტებზე, რაც შეიძლება წარმოადგენდეს 1925 წლის ჟენევის ოქმის დარღვევას.

რეზოლუცია 620-მა ასევე მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებს, გააძლიერონ, დააწესონ ან განაგრძონ მკაცრი კონტროლი ქიმიურ პროდუქტებზე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც არსებობს ეჭვი, რომ ისინი შესაძლოა გამოყენებულია ქიმიურ იარაღში საერთაშორისო ვალდებულებების დარღვევით. საბჭომ ასევე გადაწყვიტა, განიხილოს და მხედველობაში მიიღოს გენერალური მდივნის ნებისმიერი გამოძიების შედეგები, რათა შემუშავდეს შესაბამისი და ეფექტური ზომები გაეროს წესდების შესაბამისად, თუ მომავალში ადგილი ექნება ქიმიური იარაღის გამოყენებას საერთაშორისო სამართლის დარღვევით, ვინც არ უნდა იყოს ამის ჩამდენი და სადაც არ უნდა მოხდეს ეს.
ბამნუთი

ბამნუთი (ბაბანუნი) — სოფელი გურჯისტანის ვილაიეთის ოლთისის ლივის მზვარის ნაჰიეში. ახლოს იყო სათესველ დამიბართან.

დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 23 კომლი. ყველა იყო ისფენჯის გადამხდელი, ანუ ქრისტიანი. კომლთა უფროსების გარკვეულ ნაწილს ერქვა ქართველებისათვის/ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: ბასუნა, გიორგი, გოგიჩა, ზაქარა, თეოდორ, მაქსიმე, ხარბელ და ა.შ. მამის სახელად გვხვდება: მახარა.
სამეურნეო სტრუქტურა მარტივი იყო. მთავარი სამეურნეო აქტივობა სამიწათმოქმედო კულტურებზე მოდის და საკმაოდ დაბალია მეცხოველეობის წილი.
ბარათგული

ბარათგული (ბილდერლუღი ბირადქული) — სოფელი გურჯისტანის ვილაიეთის არტაანის ლივის მზვარის ნაჰიეში. დავთარში ამ ერთი სოფლის აღსანიშნავად 3 სახელია დაცული: ბარათგული, ბილდერდუღი და ბირადქული. ამათგან პირველი ბარათგული ქართული ელფერის მატარებელია, თუმცა ზუსტი ეტიმოლოგიის განსაზღვრა ძნელია.

დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 12 კომლი. აქედან 9 იყო ისფენჯის გადამხდელი, ანუ ქრისტიანი და 3 ბენაქი. თუმცა კომლობრივ ჩამონათვალში ბენაქად 2-ია მოხსენიებული და 1-ს მიწერილი აქვს “მუსლიმია”. კომლთა უფროსების გარკვეულ ნაწილს ერქვა ქართველებისათვის / ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: გოგიჩა, ვასილ, იორდან, მახარებელ, მიქელ, საბია და ა.შ. მამის სახელებად გვხვდება: გიორგი, გურჯი.

სოფლის მეურნეობის წარმოებაში პირველობა მიწათმოქმედებას უკავია, სადაც მემარცვლეობაა წამყვანი დარგი. ხოლო მეცხოველეობას თითქმის უმნიშვნელო ადგილი უჭირავს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 621

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 621 მიიღეს 1988 წლის 20 სექტემბერს, გენერალური მდივნისა და აფრიკის ერთიანობის ორგანიზაციის ერთობლივი მოხსენების მოსმენის შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა შეთანხმება მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტს შორის 1988 წლის 30 აგვისტოს გენერალური მდივნისა და -ს ერთობლივი წინადადებების შესახებ.

საბჭომ აღნიშნა თავისი შფოთვა იმ ძალისხმევის მიმართ, რომლებიც მხარს უჭერენ რეფერენდუმს დასავლეთ საჰარის მოსახლეობის თვითგამორკვევისთვის, რომელიც ორგანიზებული და ზედამხედველობა უნდა იყოს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ -სთან ერთად. ამ მიმართულებით, რეზოლუციამ გადაწყვიტა დასავლეთ საჰარისთვის სპეციალური წარმომადგენლის დანიშვნა, თხოვა გენერალურ მდივანს, გადასცეს ანგარიში დასავლეთ საჰარაში რეფერენდუმის ჩატარების შესახებ და ასეთი რეფერენდუმის ორგანიზების გზების შესახებ გაეროსა და -ს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 622

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 622 მიიღეს 1988 წლის 31 ოქტომბერს, 1988 წლის 14 აპრილს ჟენევის შეთანხმებების გახსენების შემდეგ, საბჭომ დაადასტურა შეთანხმება იმ ღონისძიებებზე, რომლებიც მოცემულია გენერალური მდივნის წერილებში ავღანეთში სიტუაციის მოგვარებასთან დაკავშირებით.

საბჭომ, შესაბამისად, დაადასტურა გაერთიანებული ერების კეთილი ოფისების მისიის ავღანეთსა და პაკისტანში დაარსება 1988 წლის მაისში და გაუწია დებულებები 50 სამხედრო ოფიცრის დროებითი გაგზავნისთვის, რათა დაეხმარონ მისიას, როგორც ეს მოითხოვა გენერალურმა მდივანმა. ასევე მოთხოვეს, გენერალურ მდივანს განეხლებინა საბჭოს ინფორმაცია რეგიონში მიმდინარე პროგრესის შესახებ.
ბარა ხათუნი

ბარა ხათუნი (ბექრი ხათუნ ბაგრა ხათუნი) — სოფელი გურჯისტანის ვილაიეთის არტაანის ლივის მიშეს ნაჰიეში. ახლოს იყო სათესველ აზიზ ხათუნთან. შეესაბამება „გურჯ. დავთ.-1595”-ის „ბეგრახათუნს”. ტოპონიმი კომპოზიტია და შედგება
„ბარა || ბექრი || ბაგრა || ბეგრა” და „ხათუნისაგან”. ეს უკანასკნელი ქალს ნიშნავს, მაგრამ სამწუხაროდ გაუგებარია ტოპონიმის პირველი ნაწილის შინაარსი. ნიშანდობლივია ისიც, რომ ეს სოფელი ახლოს მდებარეობს სათესველთან, რომელსაც „აზიზ ხათუნი” ჰქვია.

დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 10 კომლი. ყველა იყო ისფენჯის გადამხდელი, ანუ ქრისტიანი. კომლთა უფროსების უმეტესობას ერქვა ქართველებისათვის/ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: გოგიჩა, თაზო, თამაზ, თოსია, ლევან, მახარებელ და ა.შ. მამის სახელებად გვხვდება: ბაბუნა, გრიგოლ, მამისა.

სოფელი აქტიურ სამეურნეო საქმიანობას ეწევა, სადაც წამყვანი ადგილი მიწათმოქმედებას უჭირავს, თუმცა მეცხოველეობაც საკმაოდაა წარმოდგენილი. ეტყობა, სოფელს სამეურნეო საქმიანობისათვის კარგი ბუნებრივი პირობები გააჩნია. სამეურნეო დარგებიდან აშკარად გამოკვეთილი და დომინანტური ადგილი მეხორბლეობას უჭირავს. რადგან გადასახადებში თივა და იონჯაცაა საკმაო დოზით წარმოდგენილი. უნდა ვივარაუდოთ, რომ მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის მოშენებაც ბუნებრივია სოფლისათვის. ამასთან ერთად, მეცხვარეობაც და მეღორეობაცაა განვითარებული. ეს უკანასკნელი სოფლის მცხოვრებლების ქრისტიანულ ყოფაზე მიგვანიშნებს.
ბონავენტურა კავალიერი

ბონავენტურა კავალიერი (, ; დ. 1598, მილანი — გ. 30 ნოემბერი 1647, ბოლონია) — იტალიელი მათემატიკოსი, მათემატიკური ანალიზის პიონერი და „განუყოფელთა გეომეტრიის“ ყველაზე თვალსაჩინო და გავლენიანი წარმომადგენელი. მის მიერ წამოყენებულმა პრინციპებმა და მეთოდებმა მრავალი ანალიტიკური პრობლემის წარმატებით გადაჭრის საშუალება მისცა მათემატიკური ანალიზის აღმოჩენამდეც კი.

ბიოგრაფია
ბონავენტურა კავალიერი დაიბადა მილანში. ადრეულ ასაკში ბერად აღიკვეცა და წმინდა იერონიმეს იეზუატების ორდენს ეკუთვნოდა. მან მათემატიკა პიზაში გალილეოს მხარდამჭერსა და მეგობარ ბენედეტო კასტელის ხელმძღვანელობით შეისწავლა. კასტელის მეშვეობით კავალიერი გალილეოს შეხვდა, რომელიც მაშინ მეზობელ ფლორენციაში ცხოვრობდა.

1621 წლის ბოლოსთვის კავალიერიმ უკვე მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა განუყოფელთა მეთოდის შემუშავებაში და გალილეოსთან მიმოწერაში ფიგურების უსასრულო ელემენტებად დაშლის დაშვებობაზე მსჯელობა.

როდესაც ბოლონიის უნივერსიტეტში მათემატიკის კათედრა 1629 წელს ვაკანტური გახდა, კავალიერიმ განუყოფელთა გეომეტრიის შესახებ დასრულებული ნაშრომის ხელნაწერი წარადგინა. მის კანდიდატურას ენთუზიაზმით დაუჭირა მხარი გალილეომ, რომელმაც ახალგაზრდა მეცნიერი „არქიმედეს მეტოქედ“ მოიხსენია.

კავალიერი სიცოცხლის ბოლომდე ბოლონიის უნივერსიტეტის პროფესორად დარჩა. პაპმა ურბან -მ, რომელიც მას მხარს უჭერდა, მონასტრის აბატად დანიშნა.

კავალიერის სიცოცხლის ბოლო წლები პოდაგრის მძიმე ფორმით გადაიტანა, რის გამოც ის ნაადრევად გარდაიცვალა 49 წლის ასაკში.

1632 წელს კავალიერიმ ლოგარითმისთვის შემოიღო აღნიშვნა „“. მასზე ადრე კეპლერმა გამოიყენა აღნიშვნა „“.

კავალიერიმ დაწერა რამდენიმე ნაშრომი ტრიგონომეტრიაზე, ლოგარითმებზე, გეომეტრიულ ოპტიკაზე და ა.შ., მაგრამ მისი ცხოვრებისეული ნაშრომი იყო მისი ტრაქტატი „გეომეტრია ახალი გზით განვითარებული უწყვეტი განუყოფელი ნაწილების საშუალებით“ (1635) და მისი გაგრძელება, „ექვსი გეომეტრიული კვლევა“ (1647).

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს კავალერიუსი.