ეჟენ რუფი

ეჟენ რუფი (დ. 2 აგვისტო, 1854 – გ. 25 ოქტომბერი, 1919) — შვეიცარიელი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი.

1882-დან 1885 წლამდე იგი იყო ვოს კანტონის პარლამენტის დიდ საბჭოს დეპუტატი, მოგვიანებით კი სახელმწიფო საბჭოს წევრი, სადაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ლოზანის უნივერსიტეტის დაარსებაში. ასევე, 1882 წელს აირჩიეს ეროვნული საბჭოს დეპუტატად. 1893 წლის ბოლოს იგი გახდა ფედერალური საბჭოს წევრი, სადაც ექვსი წელი დაჰყო. მოგვიანებით, სიკვდილამდე, იყო მსოფლიო საფოსტო კავშირის დირექტორი. მამამისი, ვიქტორ რუფი, ასევე იყო ფედერალური მრჩეველი 1868-1869 წლებში, ხოლო მისი შვილიშვილი, ასევე ვიქტორ რუფი, იყო ეროვნული საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
სწავლა, კარიერა და ოჯახი
მისი დაბადებისას მამამისი ვოს კანტონის სახელმწიფო საბჭოს წევრი იყო. იგი 1868 წელს აირჩიეს ფედერალურ მრჩევლად, თუმცა თანამდებობაზე ყოფნისას მალევე გარდაიცვალა. იმ დროს მისი ვაჟი ეჟენი 15 წლის იყო და ოჯახთან ერთად ბერნში ცხოვრობდა. ბაკალავრიატის დასრულების შემდეგ მან სამართლის სწავლა დაიწყო ლოზანის აკადემიაში, რომელიც გააგრძელა ლაიფციგის, ჰაიდელბერგისა და პარიზის უნივერსიტეტებში. მის პოლიტიკურ მრწამსზე გავლენა მოახდინა სტუდენტურ საძმო „“-ში გაწევრიანებამ, რომელსაც მაშინ მემარცხენე-ლიბერალური მიმართულება ჰქონდა. ხარისხი 1877 წელს მიიღო და მუშაობა დაიწყო სტაჟიორად ლუი რუშონეს ბიუროში. სამი წლის შემდეგ ადვოკატთა ასოციაციის წევრი გახდა. 1886 წელს დაქორწინდა ფრანგ ალის მეგროზე, ლიონელი აბრეშუმით მოვაჭრის ქალიშვილზე, რომელთანაც ხუთი ვაჟი და ოთხი ქალიშვილი შეეძინა.

კანტონალური და ფედერალური პოლიტიკა
რუფიმ პოლიტიკური კარიერა 28 წლის ასაკში რადიკალების რიგებში დაიწყო. მას შემდეგ, რაც მისი ნათლია რიუშონე ფედერალურ მრჩევლად აირჩიეს, რუფი გახდა კანდიდატი 1882 წლის 22 იანვრის შუალედურ არჩევნებზე აღმოსავლეთ ვოს საარჩევნო ოლქში ვაკანტური ადგილის დასაკავებლად, სადაც დაამარცხა ზომიერი ლიბერალი ლუი რამბერი. ეროვნულ საბჭოში შესვლიდან რამდენიმე კვირაში მან ასევე მოიპოვა ადგილი ვოს დიდ საბჭოში და მოკლე დროში რადიკალების ერთ-ერთ მთავარ ფიგურად იქცა კანტონალურ დონეზე. კანტონალური კონსტიტუციის რეფორმის შესახებ დებატებისას იგი მგზნებარედ იცავდა კონსტიტუციური ინიციატივის ჩართვის საკითხს. მას მწვავე დაპირისპირება ჰქონდა ლიბერალ ედუარ სეკრეტანთან, „ “-ის მთავარ რედაქტორთან, იქამდეც კი, რომ ამ უკანასკნელმა იგი დუელში გამოიწვია (თუმცა საბოლოოდ პოლიცია ჩაერია მის აღსაკვეთად).

1885 წელს იგი აირჩიეს ვოს სახელმწიფო საბჭოს წევრად. მან ჩაიბარა საჯარო განათლებისა და კულტების დეპარტამენტი, ხოლო 1887 წელს გახდა საბჭოს პრეზიდენტი. მისი მანდატის უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იყო 1890 წელს ლოზანის უნივერსიტეტის დაარსება, რომელიც ძველი აკადემიის მემკვიდრე გახდა. ეკონომისტ ვილფრედო პარეტოს პროფესორად დანიშვნამ ხელი შეუწყო ახალი უნივერსიტეტის სწრაფ დამკვიდრებას აკადემიურ სივრცეში. რუფიმ შეიმუშავა საშუალო განათლების ახალი კანონი, დააწესა უფასო სასკოლო მასალები და შემოიღო პროგრესული გადასახადი მოძრავი კაპიტალის შემოსავლებზე.

ფედერალური მრჩეველი რუშონე მოულოდნელად გარდაიცვალა 1893 წლის სექტემბერში. რუშონე ფარულად უწევდა რუფის პროპაგანდას, როგორც თავის მემკვიდრეს, რის გამოც ვოს რადიკალებმა იგი კანდიდატად წარადგინეს. ამგვარმა „ნეპოტიზმმა“ გერმანულენოვან შვეიცარიაში დიდი აღფრთოვანება არ გამოიწვია. უკმაყოფილება ღიად მხოლოდ ბერნელმა ლიბერალებმა გამოხატეს (რომლებმაც არ აპატიეს მას მწვავე სიტყვა ფედერალური მრჩევლის, ემილ ველტის სარკინიგზო პოლიტიკის წინააღმდეგ და სიმპლონის ხაზისადმი მისი სავარაუდო ოპოზიცია), თუმცა საბოლოოდ მათ საკუთარი კანდიდატი არ წარუდგენიათ. პრესა დასცინოდა „რუშონეს ბიუროს ძველ სტაჟიორს“. 1893 წლის 14 დეკემბერს მხოლოდ რადიკალებმა და კათოლიკე კონსერვატორებმა მისცეს ხმა შეკავშირებულად ოფიციალურ კანდიდატს. რუფიმ პირველივე კენჭისყრაზე 148 ვალიდური ხმიდან 87 მიიღო. რობერტ კომტესმა მიიღო 17 ხმა, პოლ სერეზოლმა 10, ხოლო დანარჩენებმა 34. 2007 წელს ეველინ ვიდმერ-შლუმპფის არჩევამდე, რუფი იყო ფედერალური მრჩევლის ერთადერთი შთამომავალი, რომელმაც ასევე დაიკავა ეს თანამდებობა.

ფედერალური მრჩეველი
1894 წლის 1 იანვარს თანამდებობის დაკავების შემდეგ, მას კვლავ თან სდევდა მისი არჩევის ირგვლივ არსებული დავები, რის გამოც ვერასოდეს შეძლო „შემცვლელისა“ და „დროებითის“ სტატუსისგან გათავისუფლება. თავდაპირველად მან ჩაიბარა იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი თავისი წინამორბედისა და მენტორის, რიუშონესგან. 1895 წელს, რათა გზა დაეთმო ბერნელი ედუარ მიულერისთვის, მას მოუწია შინაგან საქმეთა დეპარტამენტში გადასვლა, რომელსაც 1897 წლამდე ხელმძღვანელობდა. 1898 წელს იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი, რაც იმ დროს ავტომატურად გულისხმობდა პოლიტიკური დეპარტამენტის ხელმძღვანელობას ერთი წლის ვადით, ხოლო 1899 წელს სათავეში ჩაუდგა სამხედრო დეპარტამენტს. ამ მუდმივმა ცვლილებებმა ხელი შეუშალა მას ხანგრძლივი მემკვიდრეობის დატოვებაში.

იუსტიციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელობისას იგი მუშაობდა სისხლის სამართლის უნიფიკაციაზე და მხარს უჭერდა კონსტიტუციურ ცვლილებას ცენტრალური ბანკის შესაქმნელად. როგორც შინაგან საქმეთა მინისტრმა, მან ხელი შეუწყო ფედერალურ დონეზე ავადმყოფობისა და უბედური შემთხვევის სავალდებულო დაზღვევის შემოღებას, თუმცა წინააღმდეგი იყო პროპორციული საარჩევნო სისტემის მიღების. პრეზიდენტობის წელს მან გახსნა ციურიხის ეროვნული მუზეუმი. მიუხედავად იმისა, რომ ადრე წინააღმდეგი იყო, საბოლოოდ სრულად დაუჭირა მხარი თავის კოლეგა იოზეფ ცემპს რკინიგზის ნაციონალიზაციის პროცესში. 1898 წლის 10 სექტემბერს, მისი პრეზიდენტობის დროს, ჟენევაში მოხდა ავსტრიის იმპერატრიცა ელისაბედის მკვლელობა.

მსოფლიო საფოსტო კავშირი
რუფი სულ უფრო მეტ იმედგაცრუებას გრძნობდა იმის გამო, რომ შეუძლებელი იყო დიდი ხნით ერთსა და იმავე დეპარტამენტში დარჩენა. 1899 წლის 31 ოქტომბერს მან ოფიციალურად წარადგინა გადადგომის შესახებ განცხადება, რომელიც წლის ბოლოს შევიდა ძალაში. იმავე დღეს მისმა კოლეგებმა იგი მსოფლიო საფოსტო კავშირის საერთაშორისო ბიუროს დირექტორად აირჩიეს. შესაძლოა, ამ გადაწყვეტილებაში ეკონომიკურმა ფაქტორმაც ითამაშა როლი, რადგან „ “ წერდა, რომ საფოსტო კავშირის დირექტორი წელიწადში 18,000 ფრანკს გამოიმუშავებდა, ხოლო ფედერალური მრჩეველი მხოლოდ 12,000-ს. 1900 წლის 1 იანვარს მან დაიკავა ახალი თანამდებობა, რომელიც სიკვდილამდე ეკავა. 1900-1909 წლებში იყო მსოფლიო საფოსტო კონგრესის ვიცე-პრეზიდენტი. 1915 წელს, ლოზანის უნივერსიტეტის დაარსების 25 წლისთავთან დაკავშირებით, მას მიენიჭა საპატიო დოქტორის წოდება.