iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბენადირის რეგიონი

ბენადირი  — სომალის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი . მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მოგადიშო.

გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა
ბენადირის რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს — შუა შაბელეს და ქვემო შაბელეს , ასევე ინდოეთის ოკეანეს.

"ბენადირი" წარმოშობილია სპარსული სიტყვიდან — ბენდერი, რაც ნიშნავს "პორტს" და დაკავშირებულია სანაპირო ქალაქებთან — მოგადიშო და ბარავა. სახელწოდება ასახავს საშუალო საუკუნეებში რეგიონის ადგილს, როგორც საკვანძო სავაჭრო ცენტრს სპარსეთთან და არაბეთის ნახევარკუნძულთან. ბენადირი ასევე ცნობილია თავისი თხების ადგილობრივი ჯიშებით.

რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია მოგადიშო, თუმცა თვითონ ბენადირის რეგიონი გამოხატავს მხოლოდ დედაქალაქს. ბენადირის რეგიონი საკმაოდ მცირეა ისტორიულ ბენადირის რეგიონზე, რომელიც მოიცავს ქვეყნის დიდ ნაწილს, ინდოეთის ოკეანის სანაპიროს ცენტრალური და სამხრეთი ნაწილებიდან მდინარე ჯუბამდე, მოგადიშოს ჩათვლით.

ბენადირის რეგიონის ტერიტორია ყველაზე პატარაა სომალის 18 ადმინისტრაციული რეგიონებიდან .

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბენადირის რეგიონი დაყოფილია 17 რაიონად.
ავთანდილ გელაშვილი

ავთანდილ პეტრეს ძე გელაშვილი (დ. 1927, ხაშური — გ. 1985, თბილისი) — ქართველი პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. თსსი–ის სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე, საქართველოს მედიცინის ისტორიის ცნობილი მკვლევარი.

ბიოგრაფია
ავთანდილ გელაშვილი დაიბადა 1927 წელს ხაშურში,1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ამჟამად უნივერსიტეტი) სამკურნალო ფაკულტეტი. 1950 წლიდან 1954 წლამდე თსსი–ს პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასპირანტია. 1955 წელს დაიცვა დისრეტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად. 1958 –1962 წლებში კათედრის ასისტენტი, 1962 – 1969 წლებში კი კათედრის დოცენტია.

1969 წლიდან, სადოქტორო დისერტაციის დაცვის შემდეგ, გარდაცვალებამდე, 1985 წლამდე, იყო პათოფიზიოლოგიის კათედრის პროფესორი.

1969–72 წლებში იყო თსსი–ს (ამჟამად უნივერსიტეტი) სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე.

ერთდროულად, 1958–1970 წლებში, თბილისის კანისა და ვენსნეულებათა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის ლაბორატორიას ხელმძღვანელობდა.

ავთანდილ გელაშვილი 140–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია.

სტუდენტობის დროს 1946-49 წლებში , თსსი–ის ივ. თარხნიშვილის სახელობის სტუდენტთა სამეცნიერო საზოგადოების პირველი პრეზიდენტი იყო.

გარდა პათოფიზიოლოგიისა, გელაშვილს მნიშვნელოვანი კვლევები ჰქონდა საქართველოს მედიცინის ისტორიაში. იყო თანაავტორი ოთხტომიანი მონოგრაფიისა „საქართველოს მედიცინის ისტორია“, რომელიც დაიბეჭდა ქართულ და რუსულ ენებზე.

სტუდენტთა არაერთი თაობის ამღზრდელი, ამავე დროს პოეზიით იყო გატაცებული და იყო ავტორი ლექსების კრებულისა.

გარდაიცვალა 1985 წელს. დაკრძალულია მუხათგვერდის პანთეონში.
თეიმურაზ ნათაძე

თეიმურაზ გიორგის ძე ნათაძე (დ. 28 თებერვალი, 1923, თბილისი — გ. 1990, თბილისი) — ქართველი პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ამჟამად უნივერსიტეტი) პათოფიზიოლოგიის კათედრის გამგე 1976–1990 წლებში, საქართველოს პათოფიზიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე 1977–1990 წლებში.

ბიოგრაფია
თეიმურაზ გიორგის ძე ნათაძე დაიბადა 1923 წლის 28 თებერვალს, თბილისში, ცნობილი მეცნიერის, აკადემიკოს გიორგი ნათაძის ოჯახში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1946 წელს. 1946 – 1949 წლამდე თბილისის სახ. სამედიცინო ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასპირანტი იყო.

1951 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის, ხოლო 1964 წელს, მედიცინის მეცნ. დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. გამოქვეყნებული ჰქონდა 110–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მისი მასწავლებელი და ხელმძღვანელი იყო აკადემიკოსი ვლადიმერ ვორონინი.

1950-55 წლებში თსი–ის (ამჟამად უნივერსიტეტი) პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასისტეტია, 1955– 67 წწ დოცენტი, 1968 წლიდან პროფესორი. 1977 წლიდან – 1990 წლამდე იყო თსსი–ის პათოფიზიოლოგიის კათედრის გამგე იყო.

1965 წლიდან 1976 წლამდე, თსსი–ს სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილეა.

სხვადასხვა დროს იყო, საქართველოს პათოფიზიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე, მიკროცირკულაციის კვლევის რესპუბლიკური ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე, პათოფიზიოლოგთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების გამგეობის პრეზიდიუმის წევრი, საკავშირო სამეცნიერო ჟურნალ „ “ –ს სარედაქციო კოლეგიის წევრი. ერთი წლით, სამეცნიერო მივლინებით, იმყოფებოდა საფრანგეთში. იყო მრავალი საერთაშორისო კონგრესის მონაწილე.

თ. ნათაძის სამეცნიერო შრომები ეხებოდა ადგილობრივი სისხლის მიმოქცევის ფუნდამენტურ გამოკვლევებს ავთვისებიან სიმსივნეებსა და სიმსივნიან ორგანიზმში და დიდ ინტერესს იწვევდა საბჭოთა და ევროპელ მეცნიერთა შორის. უნდა აღინიშნოს, რომ იყო ცივი იარაღის ერთ–ერთი ცნობილი კოლექციონერი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით.

აღზარდა სტუდენტებისა და მეცნიერების მრავალი თაობა. იყო არაერთი სადისერტაციო ნაშრომის ხელმძღვანელი. გარდაიცვალა 1990 წელს.
შუა შაბელეს რეგიონი

შუა შაბელე — რეგიონი სომალის სამხრეთ ნაწილში ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჯოუჰარი.

მდებარეობა
რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: ბენადირს, ქვემო შაბელეს, ჰირანს, გალგუდუდს და აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანესთან. რეგიონში მიედინება მდინარე უები-შაბელე.

1984 წლამდე რეგიონი იყო ბენადირის რეგიონის ნაწილი, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო მოგადიშო.

შუა შაბელეს რეგიონში ჭარბობს კლან მუდულოდის სხვადასხვა ტომები, რომელთა შორის გამოირჩევა აბგალის ტომი. რეგიონში ასევე ცხოვრობს არასომალური ტომი კაბოლე ბანტუს ხალხის ჯგუფიდან.

რეგიონში ჭარბობს ბუნებრივი და სარწყავი მიწადმოქმედება, ასევე თევზჭერა. წელიწადში მოდის 150 მმ-დან 500 მმ-მდე ნალექი 60 000 კმ² ფართობზე. ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ სანაპირო ზოლის სიგრძე შეადგენს 400 კმ-ს.

პოლიტიკური სიტუაცია
სომალის სამოქალაქო ომის დროს შუა შაბელეს რეგიონი, რომელიც იმყოფებოდა ქვეყნის დედაქალაქ მოგადიშოსთან უშუალო სიახლოვეს და მდებარეობდა ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ, მუდმივად წარმოადგენდა საბრძოლო მოქმედებების არენას და მრავალჯერ გადადიოდა ხელიდან ხელში. რეგიონის მნიშვნელოვანი ნაწილი იმყოფებოდა რადიკალური ისლამური დაჯგუფების ჰარაკატ აშ-შაბააბის ხელში, რომლის წინააღმდეგაც იბრძვიან სამთავრობო ჯარები და მასთან მოკავშირე ფორმირებები.

2014 წლის აგვისტოში დაიწყო ოპერაცია «ინდოეთის ოკეანე», რომელიც დაიგეგმა სომალის სამთავრობო ჯარების მიერ. 31 აგვისტოს დაიწყო მასირებული შეტევა შუა შაბელეს რეგიონში. გაერთიანებული ჯარები გაემართნენ მაჰადაისკენ და წმენდნენ კორიდორს ჰირანის რეგიონისკენ. დაკავებული იქნა რეგიონის ადმინისტრაციულ ცენტრ ჯოუჰარიდან 60 კმ მანძილზე მდებარე ქალაქი ფიდოვი.

1 სექტემბერს ამერიკულმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა დრონმა დაბომბა ისლამისტების ტერიტორია, რის შედეგადაც გარდაიცვალა აშ-შაბააბის ლიდერი აჰმედ აბდი გოდანე. ეს მოვლენა აღქმული იყო, როგორც დიდი გამარჯვება და მტრის ძირითადი ძალების დაქსასვისა და მათ შორის განხეთქილების მოლოდინში, სომალის მთავრობამ გამოაცხადა 45-დღიანი ამნისტია აშ-შაბააბის ზომიერი ბოევიკებისათვის. ამის მოვლენების შემდეგ დაიწყო მასიური შეტევა აშ-შაბააბის ძალებზე შუა შაბელეს რეგიონის თანდათანობით განთავისუფლებასთან ერთად.

30 სექტემბერს სამთავრობო ჯარებმა დაიკავეს საკვანძო პუნქტები მოგადიშოდან 100 კმ-ის მანძილზე, ქალაქ ვარშეიჰის ჩათვლით, ხოლო 1 ოქტომბერს ქალაქი ადალე. მთლიანად ოქტომბრის შუისთვის მთელი რეგიონი პრაქტიკულად განთავისუფლებული იყო, მაგრამ დეკემბრის ბოლომდე მაინც ხდებოდა შეტაკებები და სამთავრობო ძალების წინსვლა

ადმინისტრაციული დაყოფა
შუა შაბელეს რეგიონი შედგება 4 რაიონისაგან:
ადან-იაბალი
ბალადი
ადალე
ჯოუჰარი
ქვემო შაბელეს რეგიონი

ქვემო შაბელე — რეგიონი სომალის სამხრეთ ნაწილში ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მარკა.

ადგილმდებარეობა
რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: ბენადირს, შუა შაბელეს , ჰირანს, ბეის, ქვემო ჯუბას და აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანესთან. რეგიონში მიედინება მდინარე უები-შაბელე.

1984 წლამდე რეგიონი იყო ბენადირის რეგიონის ნაწილი, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო მოგადიშო. 2014 წლიდან შედის სამხრეთ-დასავლეთი სომალის ავტონომიურ სახელმწიფოში, რომელსაც აღიარებს ფედერალური მთავრობა.

პოლიტიკური სიტუაცია
სომალის სამოქალაქო ომის დროს ქვემო შაბელეს რეგიონი, რომელიც იმყოფებოდა ქვეყნის დედაქალაქ მოგადიშოსთან უშუალო სიახლოვეს და მდებარეობდა ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ, მუდმივად წარმოადგენდა საბრძოლო მოქმედებების არენას და მრავალჯერ გადადიოდა ხელიდან ხელში. რეგიონის მნიშვნელოვანი ნაწილი იმყოფებოდა რადიკალური ისლამური დაჯგუფების ჰარაკატ აშ-შაბააბის ხელში, რომლის წინააღმდეგაც იბრძვიან სამთავრობო ჯარები და მასთან მოკავშირე ფორმირებები.

2014 წლის აგვისტოში დაიწყო ოპერაცია «ინდოეთის ოკეანე», რომელიც დაიგეგმა სომალის სამთავრობო ჯარების მიერ. 1 სექტემბერს ამერიკულმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა დრონმა დაბომბა ისლამისტების ტერიტორია, რის შედეგადაც გარდაიცვალა აშ-შაბააბის ლიდერი აჰმედ აბდი გოდანე. ეს მოვლენა აღქმული იყო, როგორც დიდი გამარჯვება და მტრის ძირითადი ძალების დაქსასვისა და მათ შორის განხეთქილების მოლოდინში, სომალის მთავრობამ გამოაცხადა 45-დღიანი ამნისტია აშ-შაბააბის ზომიერი ბოევიკებისათვის. ამის მოვლენების შემდეგ დაიწყო მასიური შეტევა აშ-შაბააბის ძალებზე ქვემო შაბელეს რეგიონის თანდათანობით განთავისუფლებასთან ერთად.

2014 წლის 3 ოქტომბერს აშ-შაბააბის ძალებმა დატოვეს ქალაქი ბარავა, სადაც იმყოფებოდა ყველაზე დიდი გამაგრებული ცენტრი. 2014 წლის ოქტომბრის შუისათვის მთელი რეგიონი პრაქტიკულად სამთავრობო ძალების და მისი მოკავშირეების კონტროლ ქვეშ იყო.

2014 წლის 7 ნოემბერს ოფიციალურად გამოცხადდა სამხრეთ-დასავლეთი სომალის ავტონომიური ფედერალური სახელმწიფო, დედაქალაქით ქალაქი ბარავა. ასევე დამტკიცდა რეგიონის კონსტიტუცია., რომლის შემადგენლობაშიც შედის ქვემო შაბელეს რეგიონი და კიდევ ორი რეგიონი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ქვემო შაბელეს რეგიონი შედგება 7 რაიონისგან:
აფგოი
ბარავა
საბლალე
მარკა
კურტუნვარეი
კორიიოლეი
ვალავეინი
ჯიქა

ჯიქა — ხვიარა ბუჩქი ცხრატყავასებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 4 — 5 მ აღწევს. კენწრულ თავაკებად შეკრებილი მოყვითალო-მოთეთრო ან მოწითალო სურნელოვანი ყვავილები აქვს.

იზრდება მდინარეთა ნაპირებსა და ბუჩქნარებში, ასევე ტყეებს და ტყის პირებზე მთის ქვედა და შუა სარტყელში. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება.

გავრცელებულია აგრეთვე კავკასიაში, ყირიმში, სამხრეთ ევროპასა და წინა აზიაში. კარგი თაფლოვანი მცენარეა. ფოთლებისა და ყვავილებს მედიცინაში იყენებენ. ჯიქა დეკორატიულია.
მუდუგის რეგიონი

მუდუგი  — რეგიონი სომალის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გალკაიო. რეგიონის სხვა მთავარი ქალაქებია გოლდოგობი და საზღვაო პორტი ჰობიო (დღეისათვის გალმუდუგის შემადგენლობაში).

მუდუგის რეგიონის ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაწილები შედიან საერთაშორისო საზოგადოების მიერ არაღიარებულ სახელმწიფო პუნტლენდში. მის სამხრეთ ნაწილს აკონტროლებს ასევე არაღიარებული სახელმწიფო გალმუდუგი. რეგიონს სამხრეთით ესაზღვრება გალგუდუდი, ჩრდილოეთიდან — ნუგალი. რეგიონის დასავლეთით გადის საზღვარი სომალისა და ეთიოპიას შორის, აღმოსავლეთით მის სანაპიროს გარს ეკვრის ინდოეთის ოკეანის წყლები. მისი დაახლოებით 720-ათასიანი მოსახლეობა უპირატესად ეკუთვნის ჰავიიეს და დაროდის სომალულ ტომებს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
გედოს რეგიონი შედგება 5 რაიონისგან:

გალდოგობი
გალკაიო
ჰარარდერე
ჰობიო
ჯარიბანი
მარიუ-კამპუსი

მარიუ-კამპუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 192 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 374,82 კმ²-ზე. ფართობი 35.196 კმ²-ია.
მატეუს-ლემი

მატეუს-ლემი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 856 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 92,02 კმ²-ზე. ფართობი 302 714 კმ²-ია.
ნოვა-ლიმა

ნოვა-ლიმა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 80 998 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 188,73 კმ²-ზე. ფართობი 429 164 კმ²-ია.
პედრუ-ლეოპოლდუ

პედრუ-ლეოპოლდუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 902 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 58 740 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 200,51 კმ²-ზე. ფართობი 292.947 კმ²-ია.
რაპოზუსი

რაპოზუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 342 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 212,88 კმ²-ზე. ფართობი 72.068 კმ²-ია.
რიბეირან-დას-ნევისი

რიბეირან-დას-ნევისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 296 317 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 905 კმ²-ზე. ფართობი 155 541 კმ²-ია.
რიუ-ასიმა

რიუ-ასიმა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 753 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 090 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39,55 კმ²-ზე. ფართობი 229 812 კმ²-ია.
საბარა

საბარა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 705 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 126 269 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 417,87 კმ²-ზე. ფართობი 302 173 კმ²-ია.
სანტა-ლუზია (მინას-ჟერაისი)

სანტა-ლუზია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 751 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 202 942 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 862,38 კმ²-ზე. ფართობი 235 327 კმ²-ია.
სან-ჟუაკინ-დი-ბიკასი

სან-ჟუაკინ-დი-ბიკასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 537 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 356,88 კმ²-ზე. ფართობი 71 557 კმ²-ია.
სან-ჟოზე-და-ლაპა

სან-ჟოზე-და-ლაპა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 720 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 799 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 413,08 კმ²-ზე. ფართობი 47 930 კმ²-ია.
სარზედუ

სარზედუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 796 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 814 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 415,46 კმ²-ზე. ფართობი 62 134 კმ²-ია.
ვესპაზიანუ (ბრაზილია)

ვესპაზიანუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 693 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 104 527 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 467 კმ²-ზე. ფართობი 71 222 კმ²-ია.
ნუგალის რეგიონი

ნუგალი  — რეგიონი სომალის ცენტრალურ ნაწილში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი გაროუე. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეორე ქალაქია ეილი.

ნუგალის რეგიონი შედის პრაქტიკულად დამოუკიდებელ, მაგრამ საერთაშორისო საზოგადოების მიერ არაღიარებულ სახელმწიფო პუნტლენდში. რეგიონს ესაზღვრება სომალის რეგიონები: სამხრეთიდან მუდუგი, ჩრდილოეთიდან — ბარი და დასავლეთიდან — სოლი, რომელიც ადრე ნუგალის რეგიონში შედიოდა. სამხრეთ-დასავლეთით რეგიონი ესაზღვრება ეთიოპიას, აღმოსავლეთით ის გადის ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. 2004 წლის 26 სექტემბერს ნუგალის რეგიონის სანაპირო რაიონები დაზარალდა ცუნამისგან.

თავისი დასახელება რეგიონმა მიიღო მდინარე ნუგალისგან, რომელიც მიედინება მის ტერიტორიაზე.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ნუგალის რეგიონი შედგება 3 რაიონისგან:

ბურტინლე
ეილი
გაროუე
ვლადიმერ კოლოსოვი

ვლადიმერ კოლოსოვი ( დ. 16 ოქტომბერი, 1953) — რუსი პოლიტოლოგი და პოლიტგეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 2012-2016 წლებში იყო საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტი; რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 1975 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიული ფაკულტეტი და ასპირანტურა, სადაც 1979 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. 2012 წლის აგვისტოში ქალაქ კელნში გამართულ საერთაშორისო გეოგრაფიულ კონგრესზე აირჩიეს საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტად. კითხულობდა ლექციებს და მუშაობდა ბელგიის, დიდი ბრიტანეთის, აშშ-ის, საფრანგეთის უნივერსიტეტებში. მონაწილეობა აქვს მიღებული მრავალ საველე კვლევასა და საერთაშორისო სამეცნიერო პროექტში. 2001 წლიდან არის ტულუზის უნივერსიტეტის პროფესორი. ვლადიმერ კოლოსოვი 350-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. მშობლიური ენის — რუსულის გარდა, ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და იტალიურ ენებს.
სანაგის რეგიონი

სანაგი — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ერიგაბო.

სანაგის რეგიონს აქვს გრძელი სანაპირო ზოლი ადენის ყურეში. რეგიონს ოფიციალურად ესაზღვრება სომალის რეგიონები: სამხრეთით — სოლი, აღმოსავლეთით — ბარი, სამხრეთ-დასავლეთით — ტოგდერი და დასავლეთით — ვოკუი-გალბიდი. როგორც ერთიანი მთლიანი რეგიონი ის უკვე დიდი ხანია აღარ არსებობს. დღეისათვის რეგიონის საზღვრები განსხვავდება იმ სახელმწიფოების ადმინისტრაციული დაყოფისგან, რომლებიც აკონტროლებენ ყოფილი სანაგის რეგიონის ტერიტორიას: სომალილენდის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოყოფილია დასავლეთი ნაწილი, პუნტლენდის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონს გამოყვეს აღმოსავლეთის ნახევარი — მააჰირი. რეგიონის ცენტრალურ ნაწილს აკონტროლებს — სულ-სანაგ-აინი.

მოსახლეობა
2014 წლის შეფასების თანახმად რეგიონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 544 123 ადამიანს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
სომალის რესპუბლიკის სამოქალაქო ომამდელი ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონი დაყოფილი იყო 5 რაიონად:
ბადანი
სილ-აფვაინი
ერიგაბო
დაჰარი
ლას-ხორეი

ეკონომიკა
რეგიონის მოსახლეობის დიდი ნაწილი დაკავებულია მესაქონლეობით და მხოლოდ მისი მცირე ნაწილი მისდევს ფერმერობას, თევზჭერას, სანელებლების მოყვანას და კომერციულ აქტიურობას.
ჯიჯლაყა

ჯიჯლაყა — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, იშვიათად მრავალწლოვანი ბალახებია. თავთავისებრ ან საგველასებრ ყვავილედებად შეკრებილი წვრილი ყვავილები აქვთ.

55-მდე სახეობა გავრცელებულია თბილი და ზომიერი ჰავის ოლქებში. საქართველოში ჯიჯლიყას 9 სახეობა იზრდება ძირითადად რუდერალურ ადგილებზე, როგორც სარეველა — ბოსტნებსა და ნათესებში. ზოგიერთის ნორჩ ფოთლებს იყენებენ მხლად, მთელ მცენარეს — სასილოსედ, თესლს — შინაური ფრინველების საკენკად; ზოგიერთს — დეკორატიულ მებაღეობაში.
სოლის რეგიონი

სოლი  — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ლასანოდი. ისტორიულად ეს რეგიონი ცნობილია, როგორც ანტიკოლონიალური მოძრაობის ბაზა საიდ მოჰამედ აბდილე ჰასანის ხელმძღვანელობით, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც დერვიშების მოძრაობა. დღეისათვის ამ რეგიონის დასაპყრობად მიმდინარეობს ბრძოლა თვითგამოცხადებულ სახელმწიფო სომალილენდსა და ავტონომიურ სახელმწიფო პუნტლენდსა და მის მოკავშირე — ადგილობრივ დაჯგუფება --ს შორის, რომელთა მიზანია სომალის შემადგენლობაში ერთიანი ავტონომიის — სოლ-სანაგ-აინის შექმნა, რომელშიც შევა სომალის სამი ადმინისტრაციული რეგიონი: სოლი, სანაგი და აინი.

ტერიტორიული ბრძოლა
მოჰამედ სიად ბარეს მმართველობის დროს სოლი არ იყო ცალკე რეგიონი, იგი წარმოადგენდა უფრო დიდი რეგიონის — ნუგალის ნაწილს, ადმინისტრაციული ცენტრით გაროუე. დღეისათვის ნუგალი პუნტლენდის ცენტრალური რეგიონია, რის გამოც პუნტლენდი წინააღმდეგია სულის ავტონომიისა (თუმცა მხარს უჭერს სოლ-სანაგ-აინს და მის ბრძოლას სომალილენდის წინააღმდეგ). უფრო მეტიც, სოლის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ იგივე კლანის ტომები, რაც თვითონ პუნტლენდში.

პუნტლენდი აკონტროლებდა ამ რეგიონს 2003 წლიდან 2007 წლის ოქტომბრამდე, მაგრამ 2007 წელს სომალილენდის შეიარაღებული ძალები შევიდნენ და დაიკავეს სოლის რეგიონი და დღეისათვის აგრძელებენ მისი დასავლეთი ნაწილის კონტროლს. რეგიონში მოქმედებენ წინააღმდეგობის ძალები, რომლებიც იბრძვიან იქ სომალილენდის შეიარაღებული ძალების ყოფნის წინააღმდეგ.

კლიმატი
სოლის რეგიონი იმყოფება საკმაოდ გვალვიან და უდაბნოს კლიმატურ ზონაში, ცხელი ზაფხულით და მშრალი ზამთრით. რეგიონში ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა შეადგენს 100-200 მმ-ს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
სოლის რეგიონი დაყოფილია ოთხ რაიონად:
აინაბო
ლას ანოდი
ტალეჰი
ჰუდუნი

ეკონომიკა
სოლის რეგიონის ეკონომიკა დაფუძნებულია მესაქონლეობაზე და კომუნიკაციებზე. რეგიონი საკმაოდ მდიდარია პატარა ზომის რქოსანი საქონლით, მაშინ როდესაც მობილური სატელეფონო კავშირით მომსახურებას მოაქვს საგადასახადო შემოსავლების დაახლოებით 40 %.
ბილიასუვარი

ბილიასუვარი (1991 წლამდე პუშკინო; ) — ქალაქი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მუღანის ვაკეზე, სალიანის რკინიგზის სადგურიდან სამხრეთ-დასავლეთით 44 კმ-ში და დედაქალაქ ბაქოდან 182 კმ-ში, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში პილესუვარის ფორმით, რომელიც დროდადრო ბელასუვარად გარდაიქმნა. 1938 წელს ალექსანდრე პუშკინის პატივსაცემად სოფელს პუშკინო დაარქვეს, ხოლო 1966 წელს ქალაქის სტატუსი მიიღო. 1963 წელს ტერიტორია გაერთიანდა ჯალილაბადის რაიონთან, ხოლო 1964 წლიდან კვლავ დამოუკიდებელი რაიონია. 1991 წელს აღდგა ქალაქის ისტორიული სახელწოდება ბილიასუვარი. ქალაქში არის ბამბასაწმენდი ქარხანა და მანქანა-მელიორაციული სადგური. 2010 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 20,101 ადამიანი.
ივანეს ბავშვობა

ივანეს ბავშვობა — ანდრეი ტარკოვსკის პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომელიც გამოვიდა 1962 წელს. ფილმში ასახულია ობოლი ივანეს ბედი მეორე მსოფლიო ომის დროს. „ივანეს ბავშვობა“ მისი პერიოდის რამდენიმე ფილმთან („მიფრინავენ წეროები“, „ბალადა ჯარისკაცზე“) ერთად, იმ პერიოდისთვის დამახასიათებელი ფილმებისგან განსხვავებით, ყურადღებას ამახვილებს ადამიანის ბედზე და არა ომში სსრკ-ს მიერ მოპოვებულ სამხედრო წარმატებაზე. ფილმმა მიიღო ოქროს ლომი ვენეციის კინოფესტივალზე.
გალაქტიკური იმპერია (ვარსკვლავური ომები)

გალაქტიკური იმპერია, აგრეთვე ცნობილი როგორც უბრალოდ იმპერია — გამოგონილი დიქტატორული რეჟიმი ვარსკვლავური ომების გამოგონილ სამყაროში. პირველად გამოჩნდა 1977 წლის ფილმში ვარსკვლავური ომები.

ვარსკვლავური ომების მიხედვით, იმპერიამ ჩაანაცვლა გალაქტიკური რესპუბლიკა კლონების ომის დასრულების შემდეგ. მის სათავეში იდგა პალპატინი, რესპუბლიკის უმაღლესი კანცლერი. იგი აგრეთვე იყო სითთა მბრძანებელი, დართ სიდიუსი. მიზნად ისახავდა ჯედაების განადგურებას და სითების ძალაუფლების აღდგენას. იგი ამტკიცებდა, რომ ჯედაებმა უღალატეს რესპუბლიკას, ცდილობდნენ მის მოკვლას და გალაქტიკური სენატის ჩამოგდებას. მისივე თქმით, სეპარატისტებთან სამოქალაქო ომისთვის რესპუბლიკა უნდა გარდაქმნილიყო ისეთ ფორმად (გალაქტიკურ იმპერიად), რომელიც სტაბილურობას და მშვიდობას უზრუნველყოფდა - მისი ლიდერობით. სენატი, რომელსაც იგი მანიპულირებდა, პალპატინის გადაწყვეტილებას მხარს უჭერს.

იმპერატორი იწყებს ჯედაების განადგურებას, რომლებიც მანამდე ძველ რესპუბლიკაში მშვიდობას და სამართლიანობას უზრუნველყოფდნენ. მათ იგი სითებით ანაცვლებს. პალპატინის, როგორც სითის, ვინაობა, უმეტესობისთვის უცნობი რჩება. მისი მოწაფე, დართ ვეიდერი, სითების მხარეს მოქცეული ჯედაი, იმპერატორს ეხმარება მიზნების მიღწევაში. ფილმის ახალი იმედია მოვლენების დროს იმპერია უკვე მთლიანად არის გარდაქმნილი ტოტალიტარული რეჟიმის ფორმად, რომელსაც მეამბოხეთა ალიანსი ეწინააღმდეგება.

გალაქტიკური იმპერია ვარსკვლავური ომების სხვადასხვა მედიაში აღწერილია, როგორც დიქტატურა, რომელიც ეფუძნება „ტირანიას, არა-ადამიანების ზიზღს, მომაკვდინებელ ძალას და, გარდა ყველაფრისა, შიშს.“
ათასწლიანი შავარდენი

ათასწლიანი შავარდენი — კოსმოსური ხომალდი ვარსკვლავური ომების სერიაში. მისი პილოტია ჰან სოლო, კონტრაბანდისტი (ჰარისონ ფორდი), რომელიც ხომალდის მფლობელია ჩუბაკასთან (პიტერ მეიჰიუ) ერთად.

კორელიანური საინჟინრო კორპორაციის მიერ მოდიფიცირებული -1300-ს ტიპის ეს ხომალდი პირველად ჩნდება 1977 წლის ფილმში ვარსკვლავური ომები და ქრონოლოგიის შემდეგ ფილმებშიც. იგი აგრეთვე ნაწილობრივ ჩნდება 2005 წლის ფილმში ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი : სითების შურისძიება. გარდა ამისა, იგი ვარსკვლავური ომების სამყაროს სხვა დაკავშირებული პროდუქციის მონაწილეა - წიგნების, კომიქსების და თამაშების. ჯეიმზ ლუსენომ მას მიუძღვნა წიგნი ათასწლიანი შავარდენი.
BB-8

-8 — დროიდი ვარსკვლავური ომების სამყაროდან. პირველად გამოჩნდა 2015 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“. ფილმის მიღმა -8 არის მართვადი რობოტი. ფილმში იგი დამოუკიდებლად მოაზროვნე სახეობაა, რომელიც, გარდა ყველაფრისა, ინახავს რუკას, რომელზეც აღნიშნულია ლუკ სკაიუოკერის ადგილმდებარეობა. იგი არის აჯანყებულთა ალიანსის პილოტ პოს პირადი დროიდი.