iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლექარდე

ლექარდე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ეწერის ადმინისტრაციული ერთეული).

სოფელი მდებარეობს მდ. მაგანის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 220 მ-ზე, წალენჯიხიდან 20 კმ-ის დაშორებით.

ლექარდე, როგორც სოფლის სტატუსის მქონე დასახლება, პირველად 1920-იან წლებში გაჩნდა. შედიოდა ჯვარის სასოფლო, შემდეგ საქალაქო საბჭოში, 1990-იან წლებში კი ქალაქ ჯვარის ერთ-ერთ უბნად გადაიქცა (ცალკე სოფლად არაა შეტანილი საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველ ეროვნულ საყოველთაო აღწერაში). 2010-იანი წლებიდან კვლავ სოფელია ეწერის ადმინისტრაციული ერთეულის ფარგლებში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 168 ადამიანი.
სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი

სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი — საჯარო სამართლის იურიდიული პირი საქართველოში, რომელიც იცავს სახელმწიფო ენის კონსტიტუციურ სტატუსს, ზრუნავს მის პოპულარიზაციაზე, ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების დადგენასა და დამკვიდრებაზე.

სახელმწიფო ენის დეპარტამენტის ფუნქციებში შედის: რეკომენდაციების გაცემა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს, საჯარო და კერძო სამართლის იურიდიული პირებისათვის სახელმწიფო ენის მართებული გამოყენების მიზნით.

სახელმწიფო ენის დეპარტამენტის ინიციატივით პერიოდულად ახლდება ქართული სალიტერატურო ენის ნორმები.
ლეძაძამიე

ლეძაძამიე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ეწერის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდ. ენგურის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, წალენჯიხიდან 6 კმ-ის დაშორებით. დასახლება წარმოიშვა, როგორც ეწერის ერთ-ერთი უბანი. 2010-იანი წლებიდან სოფელია ეწერის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 186 ადამიანი.
ტემპურა

ტემპურა ( ან (ტენპურა), []) არის იაპონური კერძი, რომელიც ჩვეულებრივ შედგება ზღვის პროდუქტებისგან, ხორცისაგან და ბოსტნეულისგან, რომლებიც ძალიან თხელ, თხევად ცომშია ამოვლებული და შემწვარი. კერძი მე-16 საუკუნეში ნაგასაკში მცხოვრებმა პორტუგალიელებმა შექმნეს, როცა ადგილობრივებს გააცნეს საკვების თხელ ცომში ამოვლების და შეწვის ტექნიკა.

ისტორია
წარმოშობა
ადრეულ იაპონიაში საკვები ან ყოველგვარი ცომის/ფქვილის გარეშე, ან ბრინჯის ფქვილთან ერთად იწვებოდა. მაგრამ, მე-16 საუკუნის დასასრულს ნაგასაკში ჩასულმა პორტუგალიელმა ემიგრანტებმა ადგილობრივებს ფქვილისა და კვერცხის თხევად მასაში ბოსტნეულების ამოვლება და შეწვა ასწავლეს. მსგავსი საკვები პორტუგალიელ კათოლიკეებს განსაკუთრებით სჭირდებოდათ კათოლიკური მარხვის დროს. თავდაპირველი ვერსიითს მიხედვით, ტემპურა ცხიმში იწვებოდა ფქვილით, წყლით, კვერცხითა და მარილით; ახლანდელი ვერსიისგან განსხვავებით, მას სოუსის გარეშე მიირთმევდნენ.

ტოკიოს ყურეს არეაში საკვები დახლების გავრცელებასთან ერთად, მე -17 საუკუნის დასაწყისში, ტემპურას ინგრედიენტებმა და მომზადებამ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა. ყველაზე პოპულარული ტემპურა გახდა ზღვის პროდუქტებიგან დამზადებული ვერსია. ინგრედიენტებად ტემპურა მხოლოდ ფქვილს, კვერცხს და წყალს იყენებდა. იმის გამო, რომ ცომი ცივ წყალში მცირე რაოდენობით იყო შერეული, ცომი წებოვანი არ ხდებოდა და ტემპურას სპეციალურ, ხრაშუნა ტექსტურას აძლევდა. ამ დროში ასევე გავრცელდა ტემპურას მირთმევა იაპონური სოუსების თანხლებით.

დღეს იაპონიაში ტემპურას რეცეპტების ძირითადი ნაწილი მოდის "ტოკიოს სტილის (ტოკუგავას პერიოდის სტილის)" ტემპურადან, რომელიც გაჩნდა ედოს პერიოდში მდინარის პირას არსებული ზღვის პროდუქტების დახლებზე.

თანამედროვე ტემპურას რეცეპტი პირველად გამოქვეყნდა 1671 წელს რეცეპტების წიგნში, სახელწოდებით "". მეიძის ეპოქის შემდეგ, ტემპურა აღარ ითვლებოდა სწრაფი კვების კერძად, პირიქით, შევიდა მაღალი კლასის კერძებში.

ეტიმოლოგია
სიტყვა "ტემპურა", ანუ თევზისა და ბოსტნეულის ცომში ამოვლების და შეწვის ტექნიკა მოდის ლათინური სიტყვა ""-დან, რაც ნიშნავს "დროებას". ამ სიტყვას პორტუგალიელები იმ დღეებისთვის გამოიყენებდნენ, როცა კათოლიკები ხორცს არ ჭამენ. პორტუგალიაში დღესაც არის კერძი, რომელიც ძალიან ჰგავს ტემპურას, სახელწოდებით " ", "ბაღის თევზები", რომელსაც მწვანე ლობიოს ცომში ამოვლებით და შეწვით ამზადებენ.

სავარაუდოდ, სიტყვა "ტემპურამ" პოპულარობა მოიპოვა სამხრეთ იაპონიაში და ფართოდ გამოიყენებოდა ცხელ ზეთში შემწვარი ნებისმიერი კერძის აღსაწერად, უკვე არსებული იაპონური საკვების ჩათვლით.

მომზადების პროცესი
მსუბუქი ცომი მზადდება ძალიან ცივი წყლით და რბილი ხორბლის ფქვილით, რომელსაც ხშირად უმატებენ კვერცხს (განსაკუთრებით კვერცხის გული), სოდას ან გამაფხვიერებელს, სახამებელს, ზეთს ან/და სანელებლებს.

ბოსტნეულის ან ზღვის პროდუქტების თხელ ნაჭრებს ამოვავლებთ ცომში, შემდეგ კი ცოტა ხნით ვწვავთ ცხელ ზეთში, სანამ გარეგანი ოქროსფერ ფერს არ მიიღებს.

ტემპურას დამზადება თითქმის ყველა სახის ბოსტნეულისგან და ზღვის პროდუქტებისგანაა შესაძლებელი. ყველაზე გავრცელებული ზღვის პროდუქტებია: კრევეტები, კალმარები, სკალპი, კიბორჩხალა, აიუ (ტკბილი თევზი), ლოქო, თეთრი თევზი, პიქშა, სკაროსები და ა.შ.

ბოსტნეულია: ბამბუკის ყლორტები, ბროკოლი, გოგრა, წითელი და მწვანე ბულგარული, სტაფილო, ბადრიჯანი, მწვანე ლობიო, სოკო, ხახვი, კარტოფილი და ა.შ ბოსტნეულისგან დამზადებულ ტემპურას იასაი ტემპურა ჰქვია.
ნაჩო

ნაჩო ჩიფსი არის მექსიკური კერძი ჩრდილოეთ მექსიკიდან, რომელიც მზადდება ტორტილასგან ან ტოტოპოსგან. მას ზემოდან ამატებენ მდნარ ყველს(ან ყველისგან დამზადებულ სოუსს) და ხშირად მიირთმევენ საუზმეზე ან როგორც სასუსნავს. კერძის უფრო დახვეწილი ვერსიები მოიცავს სხვა ინგრედიენტებსაც და ზოგ შემთხვევაში მიირთმევენ როგორც მთავარ კერძს. ამ კერძის შექმნა იგნასიო "ელ ნაჩო" ანაიას დამსახურებაა 1940 წელს. თავდაპირველი ნაჩოები მზადდებოდა შემწვარი სიმინდის ტორტილას ჩიფსებისგან, რომელიც დაფარული იყო მდნარი ყველით და დაჭრილი ჰალაპენიოს წიწაკით.

ისტორია
წარმოშობა
ნაჩო წარმოიშვა მექსიკაში, კოაუილაში, ქალაქ პიედრას ნეგრასში, ტეხასის საზღვართან. იგნასიო "ნაჩო"(მისი ზედსახელი) ანაიამ ნაჩოები 1940 წელს შექმნა, როდესაც მამიე ფინანმა, რესტორნის ხშირმა სტუმარმა მას სთხოვა, მისთვის და კიდევ სამი ქალისთვის განსხვავებული სასუსნავი მოეტანა. ანაია სამზარეულოში გავიდა და თვალი მოჰკრა სიმინდის ტორტილას ახლად შემწვარ ნაჭრებს. კულინარიული შთაგონების მომენტში მან ნაჩოებს გამდნარი ყველი და ჰალაპენიოს ნაჭრები დაამატა. საჭმლის დაგემოვნების შემდეგ, ფინანმა ჰკითხა, რას ერქვა კერძს. ანაიამ უპასუხა: ”ვფიქრობ, მას უბრალოდ "ნაჩოს სპეციალობას" დავარქმევ". ანაიამ ტორტილები დაჭრა სამკუთხედებად, შეწვა, დაუმატა გახეხილი ჩედარის ყველი, გაათბო, დაუმატა დაჭრილი ჰალაპენიოს წიწაკა და მოართვა მსურველებს.

ანაიამ ასევე გახსნა საკუთარი რესტორანი "ნაჩოს რესტორანი" პიედრას ნეგრასში. ანაიას თავდაპირველი რეცეპტი დაბეჭდილია 1954 წელს . ' - ში.კერძი სწრაფად გავრცელდა ტეხასში და ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთში. სიტყვა "ნაჩო" პირველად ინგლისურ ენაში გამოჩნდა 1950 წელს, წიგნში .
კერძის შეცვლილი ვარიანტი, წინასწარ მომზადებული ტორტილას ჩიფსებით და სპეციალური ყველის სოუსით, პირველად გამოიცა 1976 წელს მაღაზია -ის დამაარსებლის, ფრანკ ლიბერტოს მიერ, -ის ბეისბოლის თამაშების დროს, ქალაქ არლინგტონში. ეს ვერსია ცნობილი გახდა როგორც " ". 1978 წლის 4 სექტემბერს, ორშაბათს ღამით, ბალტიმორ კოლტსა და დალას კავბოის შორის საფეხბურთო მატჩის დროს, გამხმოვანებელმა ჰოვარდ კოსელმა რამდენჯერმე ახსენა სიტყვა "" და აღნიშნა, რომ ის ძალიან მოსწონდა. ამის შემდეგ მან მრავალჯერ ახსენა ნაჩოები პირდაპირ ეთერში, რამაც მისი პოპულარიზაცია გამოიწვია. ლიბერტო გარდაიცვალა 2017 წელს.

დღეს
იგნასიო ანაია გარდაიცვალა 1975 წელს. მის პატივსაცემად, ბრინჯაოს დაფა დაიდგა პიედრას ნეგრასში და 21 ოქტომბერი ნაჩოს საერთაშორისო დღედ გამოცხადდა. ანაიას ვაჟი, იგნასიო ანაია უმცროსი, იყო ჟიურის წევრი ყოველწლიურ ნაჩოს კონკურსში.

დღესდღეობით, ა.შ.შ-ში ნაჩოს დღე აღინიშნება 6 ნოემბერს. ნაჩოს დაბადების ადგილას, პიედრას ნეგრასში, ყოველწლიურად, 13-15 ნოემბერს იმართება ნაჩოს ფესტივალი, სადაც "უდიდესი ნაჩოს" კონკურსიც მიმდინარეობს.

ნაირსახეობები
ნაჩოს ზოგიერთი ვერსია ტორტილას ნაცვლად მსგავსი მექსიკური ცომეულით, ტოსტადათი მზადდება, რომელსაც ზემოდან მდნარ ყველთან ერთად უმატებენ ლობიოს ან სხვადასხვა ხორცს, ასევე, ჩილის ძალიან ცხარე სოუსს.

ტრადიციული ნაჩოები მზადდება ტორტილას ცომისგან, რომელსაც ზემოდან ყველი და ჰაპალენიო აქვს მოყრილი, ზუსტად ისე, როგორც ანაიამ მოამზადა ის. ნაჩოების უმრავლესობა სამკუთხედია, მაგრამ შეიძლება იყოს სხვა ფორმისაც. ყველაზე ხშირად მისი თანხლებით მიირთმევენ: ყველს, გუაკამოლის, სალსას, არაჟანს, ჰალაპენიოს და ზოგჯერ სალათის ფოთოლს.
დეკადენტობა

დეკადენტობა (ფრანგ. < გვიანდ. ლათ. — დაცემა) — საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისის ევროპულ კულტურაში უიმედობისა და ცხოვრებისაგან განდგომის, ინდივიდუალიზმის განწყობილებათა გამოხატულება.

დეკადენტობა ქადაგებს სამოქალაქო მოტივებისა და პოლიტიკისაგან თავისუფალ ხელოვნებას — „ხელოვნებას ხელოვნებისათვის“. მისთვის დამახასიათებელია უკიდურესი ინდივიდუალიზმი, მისტიციზმი. დეკადენტური განწყობილების გამომხატველი ლიტერატურული მიმდინარეობანია სიმბოლიზმი, ექსპრესიონიზმი, იმპრესიონიზმი, სიურრეალიზმი და სხვ. დეკადენტური ხელოვნების ზოგიერთი თავისებურება გაერთიანებულია ტერმინით მოდერნიზმი. დეკადენტობის მოტივები მრავალი გამოჩენილი ხელოვნის შემოქმედებაში აისახა, თუმცა ყველას შემოქმედება არ შეიძლება ჩაითვალოს დეკადენტურად. დეკადენტური მოტივები ლიტრაში პირველად ფრანგ სიმბოლისტებთან გაჩნდა (პ. ვერლენი, ა. რემბო, ს. მალარმე), რომელთა იდეები და განწყობილებანი შემდგომ განავითარეს საფრანგეთში — პ. ვალერიმ, პ. კლოდელმა, ა. ჟიდმა, მ. პრუსტმა და სხვ.; ინგლისში — დ. გ. როსეტიმ, ო. უაილდმა; გერმანიაში — შ. გეორგემ; იტალიაში — გ. დ’ანუნციომ; ბელგიაში — მ. მეტერლინკმა; ავსტრიაში — ჰ. ჰოფმანსთალმა, რ. მ. რილკემ; რუსეთში — სიმბოლისტმა პოეტებმა (ნ. მინსკი, დ. მერეჟკოვსკი, ზ. გიპიუსი, თ. სოლოგუბი, ვ. ბრიუსოვი, კ. ბალმონტი, ა. ბელი) და ნატურალისტმა პროზაიკოსებმა (მ. არციბაშევი, ა. კამენსკი და სხვ.).

დეკადენტური მოტივები გარკვეულწილად შეიმჩნევა საუკუნის დასაწყისის ქართული ლიტერატურაშიც. სასოწარკვეთილებისა და უიმედობის, დაცემულობისა და სულიერი მარტოობის განცდამ თავი იჩინა იმ ქართველ პოეტთა შემოქმედებაში (ალექსანდრე აბაშელი, გალაკტიონ ტაბიძე და სხვ.), რომლებისთვისაც უცხო იყო დეკადენტური მსოფლაღქმა. დეკადენტობის ესთეტიკურ პოზიციებს ნაწილობრივ იზიარებდნენ „ცისფერყანწელები“ (პაოლო იაშვილი, ტიციან ტაბიძე, ვალერიან გაფრინდაშვილი, გიორგი ლეონიძე, კოლაუ ნადირაძე, შალვა აფხაიძე, რაჟდენ გვეტაძე). 20-იანი წლების დასაწყისში დეკადენტობის გავლენის ქვეშ წერდა ტერენტი გრანელი. მიმდინარეობის გავრცელებას ხელი შეუწყო გრიგოლ რობაქიძის ლექციებმა და მხატვრულმა თხზულებებმა. დეკადენტობის გარკვეული გავლენა განიცადეს კონსტანტინე გამსახურდიამ და „აკადემიური მწერლობის კავშირის“ ზოგიერთმა სხვა წარმომადგენელმა.
გიორგი დეკანოზიშვილი

გიორგი გაბრიელის ძე დეკანოზიშვილი (დეკანოზოვი; დ. 1868, პეტროვსკი, ახლანდ. მაჰაჩყალა, დაღესტნის რესპუბლიკა, — გ. 19 ნოემბერი, 1910, კანი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1904) და ლიდერი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი (1887) და პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტი (1892). 1890 წელს პეტერბურგში შექმნა ქართველ და სომეხ სტუდენტთა კავშირი, რომელიც მალე დაიშალა. 1889–1892 წლებში იყო პეტერბურგის ქართველ სტუდენტთა წრის ლიდერი და რუსეთის იმპერიის უმაღლეს სასწავლებლების სტუდენტთა პოლიტიკური მოძრაობის აქტიური მოღვაწე. 1892 წელს დეკანოზიშვილის მონაწილეობით ქუთაისში დაფუძნდა რუსეთის იმპერიის ქართველ სტუდენტთა პოლიტიკური ორგანიზაცია „საქართველოს თავისუფლების ლიგა“. 1892–1895 წლებში დეკანოზიშვილი მუშაობდა ჭიათურაში, ნ. ღოღობერიძის მანგანუმის სამრეწველო ფირმის ინჟინრად და საბადოს გამგედ, 1895–1898 წლებში — ბაქოს ნობელების ნავთობგადამამუშავებელი ფირმის კონტროლიორ-ინსპექტორად. 1899-1900 წლებში მივლინებული იყო ევროპაში (პარიზში ყოფნისას ცოლად შეირთო ფრანგი ქალი ანრიეტა ფრენუა), 1902 წელს კი გიორგი ზდანოვიჩის (მაიაშვილი) დავალებით, მანგანუმის წარმოების იქაური მეთოდების შესასწავლად, იმოგზაურა ბრაზილიასა და კუბაში. დაბრუნების შემდეგ, 1905 წელს ქუთაისში მონოგრაფია აღნიშნულ ქვეყნებში მანგანუმის მრეწველობის შესახებ (ქართულ და რუსულ ენებზე).

დეკანოზიშვილი აქტიურად თანამშრომლობდა იმდროინდელ ქართულ პრესასთან. წერდა საქართველოს ეროვნულ-პოლიტიკურ საკითხებზე, მანგანუმის წარმოებასა და მის მნიშვნელობაზე საქართველოსათვის. 1896-1900 წლებში მისი წერილები ქვეყნდებოდა გაზეთ „ივერიაში“, 1900 წელს კი თბილისში დეკანოზიშვილის თაოსნობით ქართველ სოციალისტ-ფედერალისტთა პირველმა ჯგუფმა გამოსცა გაზეთი „ცნობის ფურცელი“. 1900 წლიდან დეკანოზიშვილი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრი. 1901 წელს გიორგი დეკანოზიშვილმა არჩილ ჯორჯაძესთან, თედო სახოკიასთან, კიტა აბაშიძესთან, ანდრია დეკანოზიშვილთან, გიორგი ლასხიშვილთან და სხვებთან ერთად დააარსეს საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტური პარტია. დეკანოზიშვილი პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად აირჩიეს. 1901 წელს მისი თაოსნობით პარიზში დაარსდა პარტიის პერიოდული გამოცემა — გაზეთი „საქართველო“, რომელიც ფრანგულენოვან ვარიანტთან („ “) ერთად გამოდიოდა 1905 წლის დამლევამდე. 1904 წელს დეკანოზიშვილი იყო ჟენევაში სოციალისტ-ფედერალისტთა კონგრესის ჩატარების ერთ-ერთი მოთავე. 1904 წელს პარიზში გამოსცა ამ კონგრესის ოქმები. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს დეკანოზიშვილის თაოსნობით, გემ „სირიუსით“ საქართველოში გამოიგზავნა იარაღი და ტყვია-წამალი. 1906 წლიდან დეკანოზიშვილი იძულებული გახდა, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო, ჩამოშორებოდა აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას. გარდაიცვალა საფრანგეთში. 1911 წელს ფარულად გადმოასვენეს საქართველოში.
ვასილ დეკანოზიშვილი

ვასილ (ვასო) დეკანოზიშვილი (დ. უცნობია — გ. 1878) — ქართველი რევოლუციონერ-ხალხოსანი, გორის ხალხოსნური წრის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

პროპაგანდას ეწეოდა გორის მაზრის სოფლებში. 1876 წლის 6 ოქტომბერს, ქართველ ხალხოსანთა მასობრივი დაპატიმრების დროს, ახალციხეს შეაფარა თავი. 1877 წელს თბილისში დაბრუნდა და განაგრძო არალეგალური საქმიანობა. 1878 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს, სადაც პატიმრებში ავრცელებდა თავისსავე დაწერილ რევოლუციური შინაარსის ლექსებსა და პროკლამაციებს. ტუბერკულოზით დაავადებული დეკანოზიშვილი ციხიდან გამოუშვეს. მისი დაკრძალვა გორში საპროტესტო მანიფესტაციად გადაიქცა.
ივან გუსევი

ივან გუსევი (დ. 6 ოქტომბერი, 1922 — გ. 3 ოქტომბერი, 2007) — რუსი საბჭოთა გენერალი. საბჭოთა კავშირის გმირი (1944). 1941-1978 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1946 წელს გაიარა კურსები მოსკოვის სამხედრო-პოლიტიკურ სკოლაში. 1957 წელს დაამთავრა სამხედრო-პოლიტიკური სკოლის ავიაციის ფაკულტეტი. გარდაიცვალა 84 წლის ასაკში, 2007 წლის 3 ოქტომბერს, დაკრძალეს ქალაქ ვლადიმირში.
კათრინ ვუდვილი

კათრინ ვუდვილი (; დ. 1458, გრაფტონი, ნორთჰემპტონშირი, ინგლისი — გ. 18 მაისი, 1497, ინგლისი) — ვუდვილთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ედუარდ -ის მეუღლის, დედოფალ ელიზაბეთ ვუდვილის უმცროსი და. რივერსის პირველი ერლის, რიჩარდ ვუდვილისა და მისი მეუღლის, ჟაკეტა ლუქსემბურგელის უმცროსი ქალიშვილი.

ისტორიული წყაროებიდან ვიგებთ, რომ იგი თავისი დის, დედოფალ ელიზაბეთის კორონაციამდე ცოტა ხნით ადრე, ანუ 1465 წლის მაისში დააქორწინეს ბუკინგემის ჰერცოგ ჰენრი სტაფორდზე. ქორწინებისას სიძეცა და პატარძალიც ბავშვები იყვნენ. როგორც ცნობილია, ბუკინგემის პატარა ჰერცოგი უკმაყოფილო დარჩენილა დაბალი წარმომავლების ქალზე დაქორწინების გამო. ამის მიუხედავად, კათრინმა მას ოთხი შვილი გაუჩინა:

ედუარდი (1478-1521), ბუკინგემის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ლედი ელეონორა პერსი, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი. ღალატის გამო სიკვდილით დასაჯა კათრინის დის, ელიზაბეთის შვილიშვილმა, მეფე ჰენრი -მ;
ელიზაბეთი (1479-1532), ცოლად გაჰყვა სასექსის გრაფ რობერტ რედკლიფს, რომელსაც სამი ვაჟი გაუჩინა;
ჰენრი (1479-1523), უილტშირის ერლი, ცოლად შეირთო ჰარინგტონის ბარონესა სესილი ბონვილი, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
ანა (1483-1544), ცოლად გაჰყვა სირ უოლტერ ჰერბერტს, რომლის უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ მისთხოვდა ჰანტინგტონის გრაფ ჯორჯ ჰასტინგსს, რომელთანაც შეეძინა რვა შვილი;

1483 წელს ჰენრი სტაფორდი გლოსტერის ჰერცოგს მიემხრო და დაეხმარა მას, რომ ინგლისის მეფე რიჩარდ გამხდარიყო. მოგვიანებით ჰენრიმ უღალატა რიჩარდს და ჰენრი ტიუდორის სასარგებლოდ უშედეგოდ სცადა აჯანყება, რის გამოც რიჩარდმა 1483 წლის 2 ნოემბერს თავი მოჰკვეთა.

1485 წელს რიჩარდ ბრძოლაში მოკლა ჰენრი ტიუდორმა და ინგლისის ტახტიც დაიკავა. იმავე წლის 7 ნოემბერს კათრინი ცოლად ჰენრი -ის ბიძას, ბედფორდის ჰერცოგ ჯასპერ ტიუდორს გაჰყვა.

ათწლიანი უშვილო ქორწინების შემდეგ, 1495 წელს ჯასპერი გარდაიცვალა. სულ რამდენიმე თვეში, 1496 წლის 24 თებერვალს კათრინი მესამედ და უკანასკნელად დაქორწინდა სირ რიჩარდ უინგფილდზე, რომლისგანაც კიდევ ერთი ვაჟი გააჩინა, სახელად ჰამფრი.

მესამე ქორწინებიდან მალევე, 1497 წლის 18 მაისს, 38-39 წლის კათრინ ვუდვილი გარდაიცვალა. მისი სიკვდილის ადგილი და მიზეზი დღემდე უცნობია.
მერი დე ბოჰუნი

მერი დე ბოჰუნი (; დ. 1369/1370 — გ. 4 ივნისი, 1394) — ინგლისელი არისტოკრატი ბოჰუნთა გვარიდან. ინგლისის მეფე ჰენრი -ის ცოლი, რომელიც მის გამეფებამდე დაიღუპა. ინგლისის მეფე ჰენრი -ისა და დანიის დედოფალ ფილიპას დედა.

ბიოგრაფია
მერი დაიბადა დაახლოებით 1369-70 წლებში. იგი იყო ჰერეფორდის ერლ ჰამფრი დე ბოჰუნისა და მისი მეუღლის, გრაფინია ჯოან ფიცოლანის ასული. დედის მხრიდან იგი არუნდელის ერლ რიჩარდ ფიცოლანისა და ელეონორა ლანკასტერელის შვილიშვილი იყო, ხოლო ბებიამისი, თავისმხრივ ინგლისის მეფე ჰენრი -ის შვილთაშვილი იყო.

მერის უფროსი და, ლედი ელეონორა დე ბოჰუნი ცოლად გაჰყვა ინგლისის მეფე ედუარდ -ის შუათანა ძეს, გლოსტერის ჰერცოგ თომას ვუდსტოკელს, რითაც ბოჰუნების გვარი ერთობ ამაღლდა და დაუახლოვდა სამეფო კარს. თავისი ცოლის მემკვიდრეობის დასაცავად თომას ვუდსტოკელი ცდილობდა დაერწმუნებინა სიმამრი, რომ მერი მონაზვნად აღეკვეცათ, თუმცა არ გამოუვიდა. სულ მალე თომასს გადამტერებულმა მისსავე ძმამ, ლანკასტერის ჰერცოგმა ჯონ გენტელმა გადაწყვიტა მერის მისსავე წინააღმდეგ გამოყენება.

ამ მიზნით 1380 წლის 27 ივლისს არუნდელის სასახლეში მერი დე ბოჰუნი დაქორწინდა ჯონის უფროს ვაჟზე, ნორთემპტონის ერლ ჰენრი ლანკასტერელზე (შემდეგში მეფე ჰენრი ). ექვსწლიანი უნაყოფობის შემდეგ მერიმ 1386 წლის 16 სექტემბერს მონმაუთის სასახლეში თავისი პირველი ვაჟი, მომავალი მეფე ჰენრი გააჩინა, რასაც კიდევ სამი ვაჟისა და ორი გოგონას დაბადება მოჰყვა.

მერი დე ბოჰუნი 1394 წლის 4 ივნისს, 26 წლის ასაკში გადაჰყვა თავის მეექვსე შვილზე, პრინცესა ფილიპაზე მშობიარობას. იგი დაკრძალეს ლესტერის წმინდა მარიამ ღვთისმშობლის სახელობის კათედრალში. მისი გარდაცვალებიდან ხუთ წელიწადში მისი ქმარი ინგლისის მეფე გახდა და ცოლად ნავარის მეფის ასული ჟანა შეირთო, თუმცა მასთან შვილები აღარ ჰყოლია.

შვილები
ჰენრი (1386-1422), ინგლისის მეფე 1413-1422 წლებში. ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე შარლ -ის ასული კატრინ დე ვალუა, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე, ჰენრი ;
თომასი (1387-1421), კლარენსის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო მარგარეტ ჰოლანდი, თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია;
ჯონი (1389-1435), ბედფორდის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან -ის ასული ანა ბურგუნდიელი, მისი დაღუპვის შემდეგ კი ჟაკეტა ლუქსემბურგელი, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
ჰამფრი (1390-1447), გლოსტერის ჰერცოგი, პირველად იქორწინა ნიდერლანდების მმართველ ჟაკლინ ენოელზე, რომელსაც უნაყოფობის გამო გაეყარა და ცოლად შეირთო ელეონორა კობჰემი, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
ბლანკა (1392-1409), ცოლად გაჰყვა პფალცის კურფიურსტ ლუდვიგ -ს, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი;
ფილიპა (1394-1430), ცოლად გაჰყვა დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ერიკ -ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
ალექსანდრე ჟურული

ალექსანდრე ილიას ძე ჟურული (დ. 21 იანვარი, 1888, თბილისი, — გ. 10 აგვისტო, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი.

წარმომავლობით აზნაურთა ოჯახიდან. პოლკოვნიკ ილია ჟურულის შვილი. დაამთავრა მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი (პეტერბურგი, 1909). მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიის 47-ე საარტილერიო ბრიგადაში, რომლის რიგებშიც მონაწილეობდა მსოფლიო ომში (1914-1918). ჰქონდა პორუჩიკის, შტაბს-კაპიტნის, ომის ბოლოს — კაპიტნის წოდებები. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის და (ორივე 1915), წმ. ანას (1915) და (1916) ხარისხის ორდენებით, გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისთვის“ (1917, 1916 წლის 29 მაისს სოფ. ბობულინცესთან გერმანელების წინააღმდეგ ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის). მისი ძმა, კავკასიის მე-6 მსროლელთა პოლკის შტაბს-კაპიტანი კონსტანტინე ჟურული საბრძოლო მოქმედებების დროს დაიღუპა 1916 წელს.

1918-1921 წლებში ალექსანდრე ჟურული იყო საქართველოს ჯარის პოლკოვნიკი, მეთაურობდა საარტილერიო დივიზიონს. 1920 წელს, შავი ზღვის სანაპიროზე მსახურობის პერიოდში დაეხმარა ჩრდილოეთ კავკასიაში დამარცხებული რუსული თეთრი მოძრაობის „მოხალისეთა არმიის“ სამხედრო ნაწილებს ფოთიდან ყირიმში ევაკუაციის განხორციელებაში. საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ, 1921-1924 წლებში მსახურობდა ქართულ წითელ არმიაში, სადაც მე-2 ქართულ შეერთებულ საარტილერიო დივიზიონს უფროსობდა. შემდეგ სამეურნეო თანამდებობებზე იყო (1937 წლისთვის „ტყვარჩელნახშირის“ მომარაგების რწმუნებული). საბჭოთა ხელისუფლების მიერ სამჯერ იყო დაპატიმრებული 1922, 1924 და 1931 წლებში „ჯაშუშობის“ და „კონტრრევოლუციური საქმიანობის“ ბრალდებით. მასობრივი რეპრესიების დროს, 1937 წელს კვლავ დააპატიმრეს და დახვრიტეს.
ბლანკა ინგლისელი

ბლანკა ინგლისელი (, ; დ. გაზაფხული, 1392, ნორთჰემპტონშირი, ინგლისი — გ. 22 მაისი, 1409, აგნო, ელზასი, საფრანგეთი) — ლანკასტერების დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჰენრი -ისა და მერი დე ბოჰუნის უფროსი ასული. მეფე ჰენრი -ისა და დედოფალ ფილიპას და. პფალცის კურფიურსტ ლუდვიგ -ის პირველი ცოლი.

ბიოგრაფია
ბლანკა დაიბადა 1392 წლის გაზაფხულზე ნორთჰემპტონშირში (მაშინდელი კემბრიჯშირი), ინგლისში. იგი იყო პრინცი ჰენრი ლანკასტერისა და მისი მეუღლის, მერი დე ბოჰუნის მეხუთე შვილი და პირველი ქალიშვილი. მის შემდეგ დედამისი 1394 წელს მეექვსე მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც გააჩინა პრინცესა ფილიპა, დანიის მომავალი დედოფალი. თავად მამამისი ინგლისის მეფე ედუარდ -ის ძის, ჰერცოგ ჯონ გენტელისა და მისი პირველი მეუღლის, ბლანკა ლანკასტერელის (ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს სახელი) უფროსი ვაჟი და ტახტის ერთ-ერთი მემკვიდრე იყო.

1399 წელს ბლანკას მამამ მოკლა ინგლისის უძეო მეფე რიჩარდ და ტახტი თავად დაიკავა ჰენრი -ის სახელით, რითაც ქვეყანაში ლანკასტერები გამეფდნენ. სამ წელიწადში ჰენრიმ ცოლად შეირთო ნავარის მეფე კარლ -ის ასული, საფრანგეთის მეფე ჟან -ის შვილიშვილი და ბრეტანის ჰერცოგ ჟან -ის ქვრივი, დედოფალი ჟანა ნავარელი. მეფეს მასთან შვილები არ ჰყოლია.

გამეფების შემდეგ ჰენრის დინასტიური ქორწინებების გზით მნიშვნელოვანი მოკავშირეების გაჩენა სურდა, რისთვისაც იქორწინა ესპანელ პრინცესაზე და რის გამოც გაათხოვა თავისი ნაბოლარა ასული, პრინცესა ფილიპა დანიაში. სულ მალევე ჰენრიმ ბლანკა დანიშნა გერმანიის მეფე რუპერტის უფროს ვაჟზე, პრინც ლუდვიგზე.

1401 წლის 7 მარტს ლონდონში გაფორმდა საქორწინო ხელშეკრულება. პატარძლის მზითვი 40,000 ნობელნს შეადგენდა. ერთი წლის შემდეგ, 1402 წლის 6 ივლისს კელნის კათედრალში, გერმანიაში, პრინცესა ბლანკამ პრინც ლუდვიგზე დაიწერა ჯვარი. მის მზითვში ასევე შედიოდა სპეციალურად პრინცესა ბლანკასათვის დამზადებული უძვირფასესი ოქროს გვირგვინიც, რომელიც დღეისათვის მიუნხენშია დაცული.

მიუხედავად პოლიტიკური მიზეზებისა, მათი ქორწინება იღბლიანი და ბედნიერი აღმოჩნდა. ოთხი წლის შემდეგ, 1406 წლის 22 მაისს ჰაიდელბერგში ბლანკამ თავისი ერთადერთი ვაჟი, პრინცი რუპერტი გააჩინა. 1408 წელს იგი მეორე ბავშვზე დაორსულდა, თუმცა სულ რამდენიმე თვეში, 1409 წლის 22 მაისს, 17 წლის ორსული ბლანკა ცხელებით გარდაიცვალა, ბავშვით მუცელში. იგი ქალაქ აგნოში, თანამედროვე საფრანგეთის ტერიტორიაზე გარდაიცვალა, რომელიც იმხანად გერმანიას ეკუთვნოდა. ბლანკა გადაასვენეს და დაკრძალეს პფალცში, ქალაქ ნოიშტადტში, წმინდა მარიამის სახელობის კათედრალში.

მისი გარდაცვალებიდან ერთ წელიწადში, 1410 წელს მისი ქმარი პფალცის კურფიურსტი გახდა ლუდვიგ -ის სახელით და მალევე იქორწინა კიდეც იტალიელ პრინცესა მატილდა სავოიელზე. ბლანკას ერთადერთი ვაჟი, პრინცი რუპერტი 1426 წელს გარდაიცვალა, დაუქორწინებელი და უშვილო, ცხრამეტი წლის ასაკში.
ბაია პატარაია

ბაია (ბაბუცა) პატარაია (დ. 22 მარტი, 1982, თბილისი) — ქართველი იურისტი, ფემინისტი და ქალთა უფლებათა დამცველი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი; მიიღო ბუდაპეშტის ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტის მაგისტრის ხარისხი. 2009-2013 წლებში მუშაობდა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში. არის მიწვეული ლექტორი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და თავისუფალ უნივერსიტეტში. არის კავშირი „საფარის“ დირექტორი. გამოირჩევა სკანდალური განცხადებებითა და პერფორმანსებით.
თამარ ნინოშვილი

თამარ ნინოშვილი (დ. 21 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1997 წელს დაამთავრა პარიზის სორბონის უნივერსიტეტის სახელმწიფო სამართლის ფაკულტეტის მაგისტრატურა. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.