iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბორის გოგიჩაიშვილი

ბორის გოგიჩაიშვილი (დ. 15 თებერვალი, 1958 — გ. 10 ნოემბერი, 2025) — ქართველი ძიუდოისტი. 1984 წლის ევროპის გუნდური ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ხელმძღვანელობდა შიდა ქართლის ძიუდოს ფედერაციას.

2021 წელს გახდა გორის საკრებულოს დეპუტატი „ქართული ოცნებიდან“.

2025 წელს, გორში ალკოჰოლის არალეგალურად წარმოების გამო, ბიზნესმენ და ყოფილ მოკრივე გიორგი კანდელაკთან ერთად ე.წ. „ვისკის საქმეზე“ დააკავეს. გამოძიების ვერსიით, ბრალდებულები გორში, იჯარით აღებულ ფართში ფალსიფიცირებულ ალკოჰოლურ სასმელებს აწარმოებდნენ და უაქციზო სიგარეტს ინახავდნენ. მძიმე ავადმყოფობის გამო ბორის გოგიჩაიშვილი საპატიმროდან სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს, ხოლო 2 ნოემბერს სასამართლომ აღმკვეთი ღონისძიება გირაოთი შეუცვალა.

2025 წლის 10 ნოემბერს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, სიმსივნით გარდაიცვალა.

ძირითადი შედეგები
დემურ მეგენეიშვილი

დემურ მეგენეიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია, სამტრედია) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). 23-წლამდელებს შორის საერთაშორისსო ტურნირის ოქროს მედლის მფლობელი (2019, ბლაგოევგრადი, ბულგარეთი). ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2018, რიგა, ლატვია).

ძირითადი შედეგები
ჩვენი საქართველო — სოლიდარობის ალიანსი

ჩვენი საქართველო — სოლიდარობის ალიანსი — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. იგი 2020 წლის 7 ივნისს, საქართველოს მოწვევის პარლამენტისა და თბილისის მუნიციპალიტეტის მოწვევის საკრებულოს დამოუკიდებელი დეპუტატების მიერ დაარსდა (მარიამ ჯაში, ბექა ნაცვლიშვილი, ლევან გოგიჩაიშვილი, ზვიად კვაჭანტირაძე, გედევან ფოფხაძე და ჯაბა ჯიშკარიანი).

დამფუძნებელი ყრილობა გაიმართა თბილისში, სადაც დელეგატების ხმის მიცემით დამტკიცდა პარტიის თავმჯდომარე, პოლიტიკური საბჭოს თავმჯდომარე და გენერალური მდივანი. ყრილობაზე აგრეთვე დამტკიცდა პარტიის სახელწოდება „ჩვენი საქართველო — სოლიდარობის ალიანსი“.
პარტიის თავმჯდომარედ აირჩიეს ბექა ნაცვლიშვილი, გენერალური მდივნად — მარიამ ჯაში, პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარედ — ზვიად კვაჭანტირაძე.

პარტიის წესდების მიხედვით, პოლიტიკური ხედვა ეფუძნება სოციალურ სამართლიანობას, სოლიდარობას, კეთილდღეობასა და ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში გაწევრიანების პროცესის დაჩქარებით ქვეყნის დემოკრატიისა და სუვერენიტეტის განმტკიცებას.

„ჩვენი საქართველო — სოლიდარობის ალიანსი“ მონაწილეობდა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, მათ ყველა მაჟორიტარულ ოლქში დააყენეს კანდიდატი.

პარტიამ არჩევნებში ბარიერი ვერ გადალახა. მოგვიანებით მისი რიგები დატოვეს გედევან ფოფხაძემ და თვითონ თავმჯდომარემ, ბექა ნაცვლიშვილმა.

შედეგები არჩევნებში
საპარლამენტო
გიორგი მათიაშვილი

გიორგი მათიაშვილი (დ. 18 დეკემბერი, 1977, გარდაბანი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე. გენერალ-ლეიტენანტი. საქართველოს თავდაცვის ძალების მეთაური 2020 წლის 1 ივლისიდან.

ბიოგრაფია
განათლება
1994–1999 წლებში სწავლობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებულ სამხედრო აკადემიაში; მიიღო ისტორიის მასწავლებლის მაგისტრის აკადემიური ხარისხი.

სამხედრო განათლება
1994–1999 წლებში სწავლობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებულ სამხედრო აკადემიაში, სახმელეთო ფაკულტეტზე, მოტომსროლელი ჯარების სამეთაურო-საშტაბო სპეციალობით. 1997–1998 წლებში უმცროს ოფიცერთა ძირითადი სამხედრო განათლება ( საფეხური) მიიღო და ქვეითი სამეთაურო კურსი გაიარა გერმანია. 2000 წლის 16 მაისიდან 2 ივნისამდე გადიოდა ასეულის მეთაურის კურსს ჰამელბურგის ქვეითთა სკოლაში, გერმანიაში. 2009–2010 წლებში მიიღო ოფიცერთა უმაღლესი სამხედრო განათლება (ინტერნაციონალური გენერალური საადმირალო შტაბის კურსი, გერმანია).

ჯილდოები
2001 — ნატოს მედალი;
2001 — ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი;
2008 — მედალი „საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სისტემაში უმწიკვლო სამსახურისათვის“ ( ხარისხი);
2010 — მედალი „საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სისტემაში უმწიკვლო სამსახურისათვის“ ( ხარისხი);
2012 — ღირსების ორდენი;
2012 — მედალი „ქაქუცა ჩოლოყაშვილი“;
2012 — მედალი „გენერალი მაზნიაშვილი“;
2015 — სამსახურებრივი-საშტატო იარაღი;
2015 — მედალი „სამშობლოსათვის თავდადებული“;
2016 — მედალი „სამშობლოსათვის თავდადებული“ (20 წელი და მეტი უმწიკვლო სამსახურისათვის);
2019 — მედალი „გენერალი კვინიტაძე“.
კონტის პრინცი

კონტის პრინცი — არისტოკრატიული წოდება - საუკუნეების საფრანგეთში, რომელსაც ფლობდნენ ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს წარმომადგენლები. წოდება პირველად დაარსდა 1581 წელს, თუმცა 1614 წელს კონტის პირველი პრინცის უშვილოდ გარდაცვალების გამო დროებით გაუქმდა, თუმცა 1629 წლიდან კვლავ აღდგა და 1814 წლამდე არსებობდა.

კონტის პრინცების სია
ზურაბ აქუბარდია

ზურაბ აქუბარდია (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სუმო). 18 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი, ვერცხლის და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. 21-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატების ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლისა და სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი.

ძირითადი შედეგები
ვილემ ეინტჰოვენი

ვილემ ეინტჰოვენი (; დ. 21 მაისი, 1860, სემარანგი, კუნძ. იავა, ჰოლანდიის ოსტინდოეთი, ახლანდ. ინდონეზია, — გ. 29 სექტემბერი, 1927) — ნიდერლანდელი ელექტროფიზიოლოგი. 1924 წელს გულის კუნთის ელექტროფიზიოლიოგიური თვისებების აღმოჩენისა და ელექტროკარდიოგრაფის შექმნისთვის მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.

დაიბადა კუნძულ იავაზე სამხედრო ექიმის ოჯახში. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1870 წელს ოჯახი ჰოლანდიაში დაბრუნდა. 1885 წელს ეინტჰოვენმა უტრეხტის უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი მიიღო, 1886 წლიდან გარდაცვალებამდე ლეიდენის უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის პროფესორი იყო. 1903 წელს შექმნა სიმიანი გალვანომეტრი (ეინტჰოვენის გალვანომეტრი), რომლის მეშვეობითაც გულის კუნთის შეკუმშვით წარმოქმნილი ელექტრული პოტენციალის ცვლილებების გაზომვა და გრაფიკული რეგისტრაცია მოახდინა. ამ მეთოდს თავადვე ელექტროკარდიოგრაფია უწოდა. ეინტჰოვენმა დაადგინა, რომ გულის სხვადასხვა დაავადების დროს აღძრული იმპულსების ტიპები განსხვავებული იყო. 1908-1913 წლებში მან დეტალურად შეისწავლა გულის კუნთის ნორმალური მუშაობის ელექტროფიზიოლოგიური მახასიათებლები, განსაზღვრა ელექტროკარდიოგრამის ჩასაწერად ელექტროდების განლაგების წერტილები და დაადგინა სტანდარტული განხრები, რომლებიც დღემდე გამოიყენება. ეინტჰოვენის ხელსაწყოს კლინიკურ პრაქტიკაში დანერგვა უკავშირდება ბრიტანელ ექიმ ტომას ლიუისს, რომელსაც ეინტჰოვენთან ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მიმოწერა ჰქონდა.
დემურ ბახტაძე

დემურ ბახტაძე (დ. 6 აპრილი, 1939, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი და 1972 წელს კი ასპირანტურა. ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სოციალ–დემოკრატიული პარტია“. ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნულ უმცირესობათა საქმეების ქვეკომისიის თავმჯდომარე. მონოგრაფიებისა და სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.
ვახტანგ ბეგიაშვილი

ვახტანგ ბეგიაშვილი (დ. 27 აგვისტო, 1965, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი, ეკონომისტი, მეწარმე, პოლიტიკოსი.

1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვაჭრობის ეკონომიკის (მარკეტინგის) ფაკულტეტი ეკონომისტის სპეციალობით. 1998 წელს დაამთავრა ირბახის სახელობის საერთაშორისო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, სპეციალობით სამართალმცოდნე, იურისტის კვალივიკაციით. 1999 წელს კი ბოლონიის უნივერსიტეტის ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტი, მენეჯერის სპეციალობით. 2001 წელს — -ის პროგრამა ენერგეტიკული უსაფრთხოების მართვა (სრული კურსი). 2002 წელს — -ის პროგრამა — ენერგოეფექტურობა და განახლებადი ენერგია. 2003 წელს — მსოფლიო ბანკიის პროგრამა ენერგეტიკული ბაზრის მხარდამჭერი პროექტი. 2007 წელს გაეროს განვითარების პროგრამა რისკების შეფასების ექსპერტი (სრული კურსი).

1982–1983 წლებში იყო ტრესტი „საქნავთობგეოფიზიკა“, სტაჟიორი. 1989–1990 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკური სტუდენტური სამშენებლო შტაბის ხელმძღვანელი; 1990–1991 წლებში იყო ს/გ „ავტოვაზსაქმრეწვი“, სამმართველოს უფროსი. 1991–1992 წლებში იყო სავაჭრო ცენტრი № 1 „თბილვაჭრობა“, დირექტორი. 1992–1993 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო საბჭოს სახელმწიფო მრჩეველი. 1993 წელს იყო საქართველოს სახელმწიფო აპარატთან არსებული თავდაცვისა და ეროვნული უშიშროების საბჭოს მთავარი სახელმწიფო მრჩეველი. 1993–1994 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის დავალებებისა და გადაწყვეტილებების ანალიზის კონტროლის სამსახურის ხელმძღვანელი. 1992–1994 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის მთავარი სახელმწიფო მრჩეველი. 1992–1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისი, ვაკე მაჟორიტარი), საზღვარგარეთთან ურთიერთობის კომისიის, თავდაცვისა და უშიშროების კომისიის წევრი. 1995–2000 წლებში იყო ჰოლდინგური კომპანია „ვაკე 5“-ის წარმომადგენელი ევროპაში ( ...), იტალია. 2001 წელს შპს „საქნავთობპროდუქტი“, სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, პრეზიდენტი. 2001–2002 წლებში იყო „საქართველოს ელექტროეენერგიის საბითუმო ბაზარი“, დირექტორი; 2002 წელს ს. ს. „საქართველოს გაერთიანებული სადისტრიბუციო ენერგოკომპანია“, დირექტორი. 2002–2004 წლებში იყო შპს „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემა“, გენერალური დირექტორი. 2004–2005 წლებში იყო შპს ჰოლდინგური კომპანია „მაკროენერჯი“, გენერალური დირექტორი. 2005–2008 წლებში იყო შპს „გლობალ კონტაქტ კონსალტინგი“, „გლობალ ტვ“, გენერალური დირექტორი. 2008–2011 წლებში იყო ჰოლდინგური კომპანია „მაკროენერჯი“, გენერალური დირექტორი. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საქართველოს ენერგეტიკული ბაზრის მარკეტინგული კვლევა“, დაიცვა 2011 წელს. 2012 წელს მიენიჭა პოლიტიკური დევნილის სტატუსი (შვეიცარია). 2013 წლიდან შპს „საქართველოს ბიზნეს ჯგუფი“, დირექტორი. ავტორია 5 წიგნის, 11 ნაშრომისა და 4 საერთაშორისო პატენტის. 1986–1987 წლებში იყო სამხედროვალდებული, ოფიცერი. აფხაზეთის ომის ვეტერანი.
გოგა დანელია

გოგა დანელია (დ. 27 დეკემბერი, 2002) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (მარჯვენა, 2019, 55 კგ). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი).

ძირითადი შედეგები
რესურსები ინერნეტში
გოგა დანელია — ქართული სპორტი.
შალვა ბერიანიძე

შალვა ბერიანიძე (დ. 20 თებერვალი, 1924, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, პედაგოგი.

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1948-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ-ხელმძღვანელ თანამდებობებზე. საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს ოთხი მოწვევის დეპუტატი, დაჯილდოების განყოფილების გამგე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სოციალისტური პარტია“. ფრაქცია „თანხმობის“ თავმჯდომარე.
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის კავკასიურ ენათა განყოფილება

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი — რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტის ენისა და ლიტერატურის სტრუქტურული დანამატი.

ინსტიტუტი წარმოადგენს ერთ-ერთ წამყვან სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებას რუსეთში, რომელშიც წარმოებს ენათმეცნიერების თეორიული პრობლემების კვლევები, ამასთანავე აქ შეისწავლიან რუსეთის ტერიტორიაზე არსებულ ენებს, დსთ-ს და საზღვარგარეთის, მათ შორის, რომანულ, გერმანულ, კელტურ, ირანულ, თურქულ, მონღოლურ, ფინურ-უნგრულ ენებს, კავკასიურ ენებს, ტროპიკული აფრიკის, აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ენებს.

მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობა ტიპოლოგიური და შედარებით-ისტორიული ენათმეცნიერების პრობლემებს, მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონებში არსებული სოციოლინგვისტური პრობლემების გამოკვლევას, როგორიცაა ენობრივი სიტუაცია, ენობრივი პოლიტიკა, ენობრივი კონფლიქტები.

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის კავკასიურ ენათა განყოფილება დაკავებულია კავკასიით, მოცემულ რეგიონში არსებული ენების კვლევით და მათი სოციოლინგვისტური მონიტორინგითა და სახელმწიფო ენობრივ პოლიტიკაში სათანადო რეკომენდაციების შემუშავებით.

ინსტიტუტის ხელმძღვანელობა
ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მართვას განახორციელებს ამავე ინსტიტუტის დირექცია შემდეგი შემადგენლობით:

ინსტიტუტის დირექტორი — ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ანდრეი კიბრიკი 
დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო საქმიანობაში — ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი ვლადიმირ სიდელცევი 
დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო საქმიანობაში — ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი ანდრეი შლუინსშკი 
დირექტორის მოადგილე ზოგად საკითხებში — ვიქტორ პერლეი 
სწავლული მდივანი — ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი ვლადიმირ კარპოვი 

ინსტიტუტის დირექტორი განაგებს ასევე ინსტიტუტის სასწავლო საბჭოს მუშაობას.

სამეცნიერო მიმართულებები
ენათმეცნიერების ინსტიტუტში წარმოდგენილია შემდეგი მიმართულებები:

ენის თეორია, ლინგვისტური ტიპოლოგია და შედარებით-ისტორიული ენათმეცნიერება;
მსოფლიოს ენათა, მათ შორის იშვიათი და გაქრობის წინაშე მდგარი ენების აღწერა;
არეალური ლინგვისტიკა;
სოციოლინგვისტიკა;
ეთნოლინგვისტიკა;
ფსიქოლინგვისტიკა;
ლიტერატურული ენების ისტორია;
კომპიუტერული ლინგვისტიკა;
ლექსიკოგრაფია;
ენის ლოგიკური ანალიზი;
ექსპერიმენტული ფონეტიკა და სემანტიკა;
თარგმანის თეორია.

ბმულები ინსტიტუტის შესახებ
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ოფიციალური გვერდი
ფონდი 679. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი (1946—1990)]
სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედია
მაგარკანიანი გოგრა

მაგარკანიანი გოგრა, ჩვეულებრივი გოგრა, ხოკერა — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე გოგრისებრთა ოჯახისა. ღეროს სიგრძეა 5–8 სმ. ფესვი ღეროსებრია, დატოტვილი. დიდი ყვავილები აქვს. მისი სამშობლოა მექსიკა. ნაყოფი საკმაოდ მდიდარია შაქრებითა და კაროტინით. აქვს მაგარი კანი, რომელიც შედგება სკლერენქიმური ქსოვილისაგან. ნაყოფის ზომა, ფორმა და შეფერილობა სხვადასხვაგვარია. თესლი საშუალო ზომისაა, ბრტყელი, ელიფსის ფორმის. რბილობი ნარინჯისფერია, ყვითელი ან მოვარდისფრო-ყვითელი. ქერქს შენახვის კარგი უნარის გამო ჭურჭლადაც იყენებენ. ფართოდ არის გავრცელებული საქართველოში, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში. მას გოგრის სხვა სახეობებთან შედარებით საქართველოში ყველაზე ხანგრძლივი ისტორია აქვს და მრავალგვარობით არის წარმოდგენილი. იმერეთში ცნობილია „ხოკერა-კვახის“, გურიაში „ხაპერას“, სამეგრელოში „ხოპეშიას“, რაჭაში საღორე კვახის, სვანეთში „კვახნეს“ სახელწოდებით. მაგარკანიან გოგრას ეკუთვნის ყაბაყი, პატისონი და კრუკნეკი.
ყაბაყი

ყაბაყი — მაგარკანიანი გოგრის ქვესახეობა. თაფლოვანაა. მისი სამშობლოა სამხრეთი და ცენტრალური ამერიკა. ევროპაში შემოიტანა ქრისტეფორე კოლუმბმა საუკუნეში, საჭმელში იყენებენ მხოლოდ საუკუნიდან. მანამდე კულტივირებული იყო როგორც დეკორატიული მცენარე.

ყაბაყი ბაღჩეული კულტურაა. აქვს ყვითელი ფერის დიდი ყვავილი. ნაყოფი თეთრი, ყვითელი, მუქი-მწვანე ან ჭრელია. სინათლის, სინოტივისა და სითბოსმოყვარული მცენარეა. 1°-ზე ნაკლებ ტემპერატურის პირობებში იღუპება. ყაბაყი კულტურაში საყოველთაოდაა გავრცელებული, დასავლეთ ევროპასა და ამერიკაში უფრო პოპულარულია ცუკინი, რომელიც წარმოადგენს ყაბაყის ჯიშტიპს. ყაბაყის ნაყოფი შეიცავს 4,9 %-მდე ნახშირწყალს, 0,6 %-მდე ცილებს, 40 მგ % ვიტამინს, აგრეთვე სხვა ვიტამინებს, კაროტინს, სხვადასხვა ფერმენტებს, , , , მარილებს და წარმოადგენს დიეტურ პროდუქტს.

ყაბაყის ნაყოფს აგროვებენ ტექნიკური სიმწიფის სტადიაში, საკვებში გამოიყენებენ ძირითადად თერმოდამუშავების შემდეგ: შუშავენ, აკონსერვებენ. ცუკინის ნორჩი 10–15 სმ სიგრძის ნაყოფი გამოიყენება აგრეთვე უმი სახით სალათებში. თესლისგან ღებულობენ ზეთს, რომელსაც სამკურნალო თვისებები აქვს. სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების საკვებად იყენებენ ნაყოფს ნედლი სახით და სილოსში. იყენებენ მწვანე კონვეიერში. ერთ-ერთი ყველაზე საადრეო და მოსავლიანი კულტურაა.
ალექსანდრე ბერიძე (პოლიტიკოსი)

ალექსანდრე ბერიძე (დ. 17 დეკემბერი, 1917, სოფელი ერკეთი, ჩოხატაურის რაიონი — გ. 23 თებერვალი, 1996) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, სამხედრო პირი.

1937 წელს დაამთავრა ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1940 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1941 წელს — ქალაქ ტვერის წითელი არმიის უმაღლესი სამხედრო პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1950 წელს — მოსკოვის სამხედრო–პოლიტიკური აკადემია. სამხედრო–პოლიტიკური აკადემიის ადიუნქტურა 1955 წელს.

1940 წლიდან იყო წითელი არმიის რიგებში. 1945 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა სამხედრო დაწესებულებებში. 1991 წელს საქართველოს ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტში ჩამოაყალიბა პირველი ეროვნული სამხედრო კათედრა. სახელმწიფო საბჭოს წევრი (1992). მე-2 მსოფლიო ომის მონაწილე. . 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სოციალისტური პარტია“, ვეტერანთა კომისიის თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1984), გენერალ–მაიორი (1993).
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის სოციალურ-პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტი

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფედერალური სამეცნიერო-კვლევითი პოლიტიკური ცენტრის სოციალურ-პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტი — წამყვანი აკადემიური სამეცნიერო-პოლიტიკური ცენტრი რუსეთში, რომელიც ფუნდამენტალურ და გამოყენებით კვლევებს ახორციელებს სოციალური და სოციალურ-პოლიტიკური პროცესების სფეროში.

ცნობილი პირები
ინსტიტუტის სოციალურ-პოლიტიკურ კვლევებთან დაკავშირებული ძველი პლეადის სამართალმცოდნეების და საზოგადოებათმცოდნეების მცირე ჩამონათვალი;

ვილენ ივანოვი
ჯანგირ კერიმოვი
გენადი ოსიპოვი
რუდოლფ იანოვსკი
ვლადიმირ მარტინენკო
ალექსანდრ კაპტო
გვრიტჩიტა

გვრიტჩიტა — ფრინველთა გვარი გვრიტჩიტასებრთა ოჯახისა; ადრე მტრედისნაირთა რიგს ეკუთვნოდა, დღეს ცალკე რიგშია შესული (გვრიტჩიტასნაირნი). ცნობილია 14 სახეობა. სხეულის სიგრძე მერყეობს 24-დან 40 სმ-მდე, მასა — 150-დან 550 გრამამდე; სხეულის აგებულება მკვრივია, თავი მცირე ზომის, კისერი მოკლე. წააგავს გნოლს, აქვს გრძელი წამახვილებულ ფრთები და კუდი. გალო წინიდან შებუმბლულია, თითები — სქელი კოჟრიანი ბალიშებით და დამოკლებული. ტოტებზე არ სხდებიან, ფეხების სწრაფად გადადგმით დარბიან სწრაფად. მკერდის მუსკულატურა მძლავრია, ფრენენ სწრაფად (ავითარებენ 65 კმ/სთ-მდე სიჩქარეს). შებუმბვლა მჭიდრო და ხშირია, კარგადაა განვითარებული ღინღლი. შეფერილობაში ჭარბობს ქვიშისფერი, ჟანგისფერი, თიხისფერი ტონები, რომლებიც გვრიტჩიტებს უდაბნოს ლანდშაფტში კარგად ნიღბავს. მამალი დედალზე დიდი და კაშკაშაა. ბინადრობენ ევრაზიის სამხრეთი ნაწილისა და აფრიკის გამომშრალ ღია სივრცეებში. საქართველოში მიმოფრენისას გვხვდება შავმუცელა გვრიტჩიტა და თეთრმუცელა გვრიტჩიტა . იკვებებიან თესლებითა და მცენარეთა ვეგეტატიური ნაწილებით, იშვიათად მიწის ზედაპირზე იჭერენ უხერხემლოებს. წელიწადის უდიდეს დროს მომთაბარეობენ გუნდებად, სადაც ზოგჯერ ათი ათასობით ფრინველი ერთიანდება. ბუდობენ მცირე ზომის გაფანტულ ჯგუფებად; ბუდე წარმოადგენს ნიადაგზე არსებულ არაღრმა ორმოს. ჩვეულებრივ დებენ 3 კვერცხს. 19–28 დღის განმავლობაში კრუხობს ორივე მშობელი. 5–6 კვირის ასაკში ფრენის უნარს იძენენ.
ეთგარ კერეთი

ეთგარ კერეთი (ებრ: ; დ. 20 აგვისტო, 1967) — ისრაელელი მწერალი. ცნობილია მოთხრობებით, გრაფიკული რომანებითა და ფილმებისა და სატელევიზიო გადაცემების სცენარებით.

პირადი ცხოვრება
კერეთი 1967 წლის 20 აგვისტოს რამათ-განში დაიბადა. მისი მშობლები პოლონეთიდან არიან, რომლებიც ჰოლოკოსტს გადაურჩნენ და ისრაელში დასახლდნენ. აქვს ისრაელის და პოლონეთის მოქალაქეობა. სწავლობდა ოჰელ შემის უმაღლეს სკოლაში, შემდეგ კი თელ-ავივის უნივერსიტეტში. ცხოვრობს თელ-ავივში ცოლთან, შირა გეფენთან და ვაჟთან ერთად. ასწავლის ნეგევის ბენ-გურიონის უნივერსიტეტსა და თელ-ავივის უნივერსიტეტში.

ლიტერატურული კარიერა
კერეთის მოთხრობების ოთხივე კრებული ისრაელში ბესტსელერი იყო, 17 ენაზე ითარგმნა და ევროპის ყველაზე პატარა წიგნის მაღაზიაშიც კი იყიდება. ეთგარის თითქმის ყველა მოთხრობაზე ფილმია გადაღებული და როგორც კრიტიკოსები ამბობენ, ის კაცობრიობის ისტორიაში იმ ავტორად შევა, რომლის ყველაზე მეტი ნაწარმოების ეკრანიზება განახორციელეს. მისი მოთხრობები თელ-ავივის სკოლებშიც ისწავლება, თუმცა მათი სასკოლო პროგრამებში შეტანა დღემდე განსჯის საგანია.

კერეთს ბინძური ლექსიკის, ძალადობის, ჟარგონისა და სექსის „ბოროტად“ გამოყენებისათვის აკრიტიკებენ. ბევრი ჰედონისტს, ნიჰილისტსა და ანტისიონისტს ეძახის. სწავლობდა ფიზიკას, მათემატიკასა და კომპიუტერულ პროგრამირებას. მისი ძმა ერთადერთი ადამიანი ყოფილა ისრაელის ისტორიაში, ვინც ჯარში კერპთაყვანისმცემლობისთვის გაასამართლეს. ჯარში მსახურობისას „ცუდ ჯარისკაცად“ მიიჩნევდნენ და 8 დანაყოფი გამოიცვალა.

წერა ჯარში ყოფნისას, მისი მეგობრის თვითმკვლელობის შემდეგ დაიწყო. ავტორს ყველაზე მეტად მისი პირველი მოთხრობა „მილები“ უყვარს, რომელიც ჯარში 40
საათიანი მორიგეობის დროს დაწერა. მის პირველ წიგნს (მოთხრობების კრებულს) კარგი რეცენზიები მოჰყვა, მაგრამ ცოტა გაიყიდა (800; მეორე წიგნი - 80 000).

მეორე კრებულმა – „იძებნება კისინჯერი“ საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო. კრებულში 50 პატარა მოთხრობა შედიოდა. ამ კრებულზე მუშაობისას ფრანც კაფკას შემოქმედებამ იქონია დიდი გავლენა. მისი მოთხრობა „“ საატესტატო გამოცდებში ლიტერატურის გამოცდაში სავალდებულო საკითავშია შესული.

თანაავტორობით დაწერილი აქვს რამდენიმე კომიკური წიგნი. მისი მოთხრობები ინგლისურ ენაზე თარგმნისას გრაფიკულ ნოველებად გამოსცეს. დაწერილი აქვს საბავშვო წიგნიც.  მწერლის ყველაზე წარმატებული კრებულები „ნებროთმა გარეკა“ (2006) და „უეცრად კარზე აკაკუნებენ“ (2012) გამოდგა, რის შემდეგაც კერეთმა პირველი
არამხატვრული წიგნი –„შვიდი კარგი წელიწადი“ – გამოსცა.

2016 წელს მწერალი თბილისს ეწვია.

ავტორი არ არის მორალისტი მწერალი. ის უბრალოდ წერს ებრაელებსა და პალესტინელებზე. წერს ყოველდღიური ენით, სლენგებითა და დიალექტებით. ხშირად მისი მოთხრობები სიურრეალისტურია.

ალტერნატიულ თეატრალურ ფესტივალზე პირველი პრიზი მოიპოვა. 2006 წლის კანის კინოფესტივალის „ოქროს კამერის“ მფლობელი. არის საფრანგეთის ხელოვნებისა და ლიტერატურის მედლის მფლობელი, ჩარლზ ბრონფმენის პრიზის მფლობელი (2016).

ნაშრომები და ფილმები, რომელბმაც კერეთზე გავლენა მოახდინა: სასკლაო ნომერი 5 (ვონეგუტი), მეტამორფოზები (კაფკა), ხმაური და მძვინვარება (უილიამ ფოლკნერი), მილერის გზაჯვარედინი (კოენები), თორმეტი მაიმუნი (გილიამი).
ჟოზეფ კესელი

ჟოზეფ კესელი (დ. 10 თებერვალი, 1898, — გ. 23 ივლისი, 1979) — ფრანგი ჟურნალისტი და რომანისტი. საფრანგეთის აკადემიის წევრი, საპატიო ლეგიონის ორდენის მფლობელი.

დაიბადა არგენტინაში. მამამისი ლიტველი ექიმი იყო და ხშირად მოგზაურობდნენ. 1905-1908 წლებში ოჯახი რუსეთში ცხოვრობდა, შემდეგ კი საფრანგეთში გადასახლდნენ. მსოფლიო ომის დროსაც და მსოფლიო ომის დროსაც მფრინავი იყო. ამ უკანასკნელში რომენ გარისთან ერთად იყო.

1943 წელს მორის დრიუონთან ერთად თარგმნა ანა მარლის სიმღერა რუსულიდან , რომელიც „თავისუფალი საფრანგეთის ძალების“ ერთ-ერთი ჰიმნი გახდა ( მსოფლიო ომის დროს).

არსებობს ჟოზეფ კესელის სახელობის პრემია, ფრანგულენოვან ლიტერატურაში პრესტიჟული ჯილდო.
გუსტავ მაირინკი

გუსტავ მაირინკი (დ. 19 იანვარი, 1868 ― გ. 4 დეკემბერი, 1932; ნამდვილი სახელი და გვარია გუსტავ მაიერი) ― ავსტრიელი ავტორი, რომანისტი, დრამატურგი, მთარგმნელი, ბანკირი. ცნობილია რომანით „გოლემი“. მაირინკს „ზებუნებრივ ჟანრში ყველაზე პატივცემულ გერმანულენოვან მწერლადაც“ მოიხსენიებენ.

ბიოგრაფია
გუსტავ მაიერი 1868 წლის 19 იანვარს ვენაში, ავსტრია-უნგრეთში (დღევანდელი ავსტრია) დაიბადა. მის თანამედროვეთა განცხადების მიუხედავად მაირინკი არ ყოფილა ებრაული წარმოშობის. ჭორები იმის გამო გაჩნდა, რომ შეცდომით დედამისს მსგავსი სახელის მქონე ებრაელ ქალს უკავშირებდნენ

13 წლამდე მაირინკი მიუნხენში ცხოვრობდა, სადაც დაწყებითი სკოლა დაამთავრა. მცირე ხნით ჰამბურგში ცხოვრობდა. 1883 წელს დედასთან ერთად პრაღაში გადავიდა საცხოვრებლად.

პრაღაში 20 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა. 1902 წელს მაირინკს თაღლითობაში დასდეს ბრალი. შემდეგ ციხეში ჩასვეს. ეს პერიოდი ნაშრომში „გოლემი“ აღწერა. უფულობის გამო მთარგმნელადაც მუშაობდა. გერმანულად ჩარლზ დიკენსის 15 ტომი, ასევე რადიარდ კიპლინგის ნაწარმოებებიც. სიკვდილამდე „მკვდართა წიგნიც“ თარგმნა.

1927 წელს მაირინკი მაჰაიანისტურ ბუდიზმზე მოექცა. მისი შვილი, ფორტუნატი, 1931 წელს თხილამურებზე სრიალის დროს დაშავდა და დაინვალიდდა. 24 წლის ასაკში მან თავი მოიკლა. 6 თვის შემდეგ, 1932 წელს მაირინკიც გარდაიცვალა.
კრისტა ვოლფი

კრისტა ვოლფი ქალიშვილობის გვარია — ილენფელდი ( დ. 18 მარტი, 1929 — გ. 1 დეკემბერი, 2011, ბერლინი) — გერმანელი რომანისტი, ესეისტი, კრიტიკოსი.

იყო გერმანიის სოციალისტური კავშირის პარტიის წევრი 1949-1989 წლებში. ცივი ომის დროს კრიტიკულად იყო განწყობილი გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლების მიმართ, თუმცა გერმანიის ხელახლა გაერთიანების მოწინააღმდეგე იყო, სოციალისტური ღირებულებების გამო.

არის ჰაინრიხ მანის (1963), გეორგ ბიუხნერის (1980), შილერის მემორიალური (1983) და სხვა ჯილდოების მფლობელი. გერმანიის გაერთიანების შემდეგ ვოლფმა ელიზაბეთ ლანგასერისა (1999) და ნელი ზაკსის ლიტერატურული პრიზი (1999).

ლიტერატურული დებიუტი 1963 წელს შედგა, რომანით - გაყოფილი სამოთხე. ვოლფის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომია „კასანდრა“ (1983). ნაშრომი ტროის ომის ხელახალი ინტერპრეტაცია და მატრიარქატიდან პატრიარქატამდე გადასვლის ამსახველია.

ვოლფის შრომებს წინააღმდეგობრივად ახასიათებენ. მის ნაშრომებში ცენტრალური თემებია: გერმანული ფაშიზმი, ადამიანურობა, ფემინიზმი, თვითგამორკვევა. თავის შრომებში ავტორი დაავადებებს მეტაფორად იყენებს.
ტომ პეროტა

ტომას პეროტა (დ. 13 აგვისტო, 1961) — ამერიკელი რომანისტი და სცენარისტი. ცნობიილია რომანებით: არჩევნები (1998) და პატარა ბავშვები (2004), რომელთა მიხედვითაც კრიტიკოსების მიერ მოწონებული ოსკარზე ნომინირებული ფილმები გადაიღეს. ტოდ ფილდთან ერთად პეროტა 2006 წელს გამოსულ პატარა ბავშვების სცენარზე მუშაობდა, რისთვისაც ოსკარის 79-ე დაჯილდოებაზე საუკეთესო ადაპტირებული სცენარის კატეგორიაში იყო ნომინირებული. ცნობილია რომანით ნარჩენები, რომლის მიხედვით -მ ამავე სახელწოდების ტელესერიალი გადაიღო.

ბიოგრაფია
ტომ პეროტა ნიუ-ჯერსის შტატში, ნიუარკში დაიბადა და გარდვუდში გაიზარდა, სადაც მთელი ბავშვობა გაატარა. მამა იმიგრანტი იტალიელი საფოსტო მოხელე იყო, დედა კი - ალბანელი-იტალიელების შთამომავალი. ჰყავს უფროსი ძმა და უმცროსი და. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ო. ჰენრის, ჯ.რ.რ. ტოლკინისა და ჯონ ირვინგის შრომებმა და ადრეულ ასაკშივე მწერლობა გადაწყვიტა. 1983 წელს იელის უნივერსიტეტი დაამთავრა,

1991 წელს პეროტამ მწერალ მერი გრენფილდზე იქორწინა. ცხოვრობს მასაჩუსეტსის შტატში, ქალაქ ბელმონტის გარეუბანში.