მერი ასთელი

მერი ასთელი (; დ. 12 ნოემბერი, 1666 — გ. 11 მაისი, 1731) — ინგლისელი ფემინისტი ფილოსოფოსი, მწერალი და რიტორიკოსი. იგი ცნობილია ქალთა განათლების, ინტელექტუალური თანასწორობისა და სოციალური უფლებების მხარდამჭერი ნაშრომებით. ასთელი მიჩნეულია ინგლისურენოვანი სამყაროს ერთ-ერთ პირველ ფემინისტ მოაზროვნედ.

მერი ასთელი დაიბადა ნიუკასლ-აპონ-ტაინში, ინგლისში. განათლება ძირითადად ოჯახის წევრებისა და თვითგანათლების გზით მიიღო. მოგვიანებით საცხოვრებლად ლონდონიში გადავიდა, სადაც ლიტერატურულ და ინტელექტუალურ წრეებთან დაამყარა კავშირი.

ასთელის ყველაზე ცნობილი ნაშრომია („სერიოზული წინადადება ქალბატონებს“), რომელიც პირველად 1694 წელს გამოიცა. წიგნში ავტორი ამტკიცებდა, რომ ქალებს უნდა ჰქონოდათ ხარისხიანი განათლების მიღების შესაძლებლობა და საკუთარი ინტელექტუალური შესაძლებლობების განვითარების უფლება. მისი აზრით, საზოგადოების მიერ ქალთა შეზღუდვა არა ბუნებრივი განსხვავებების, არამედ არასათანადო განათლების შედეგი იყო.

მის სხვა მნიშვნელოვან ნაშრომებს შორისაა:
 (1700) — ქორწინებისა და ქალის სოციალური მდგომარეობის კრიტიკული ანალიზი;
 (1705) — რელიგიური და მორალური საკითხების განხილვა.

ასთელის ფილოსოფიური შეხედულებები მნიშვნელოვანწილად ეფუძნებოდა რაციონალისტურ ტრადიციას და მასზე გავლენა მოახდინა რენე დეკარტის იდეებმა. იგი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა გონების, განათლებისა და მორალური დამოუკიდებლობის საკითხებს.

1731 წლის 11 მაისს მერი ასთელი გარდაიცვალა ჩელსიში, ლონდონში.
ესტელის ნაშრომები, განსაკუთრებით და , ამტკიცებდა მამაკაცებისა და ქალების ფუნდამენტურ ინტელექტუალურ თანასწორობას. მიიჩნევა, რომ მისმა ფილოსოფიურმა თხზულებებმა გავლენა მოახდინა განათლებულ ქალთა მომდევნო თაობებზე, მათ შორის ლიტერატურულ ჯგუფზე, რომელიც „ბლუ-სტოკინგების საზოგადოებად“ არის ცნობილი. ამ წრის წევრთა დისკუსიები ლიტერატურის, მეცნიერებისა და ფილოსოფიის შესახებ ხშირად ქალთა განათლებასა და თანასწორობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე იყო კონცენტრირებული.

ასთელი, რომელიც არასოდეს დაქორწინებულა, ახლო პირად ურთიერთობათა უმეტესობას ქალებთან ამყარებდა. საუკუნის დასაწყისში იგი საზოგადოებრივ ცხოვრებას ჩამოშორდა და თავი გოგონებისთვის საქველმოქმედო სკოლის დაგეგმვასა და მართვას მიუძღვნა. ესტელი საკუთარ თავს დამოუკიდებელ პიროვნებად მიიჩნევდა და ამაყობდა იმით, რომ თავისი საქმიანობით ქალთა სქესის ჩაგვრისგან გათავისუფლებას ემსახურებოდა.
```

მიუხედავად იმისა, რომ ასთელმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ფემინისტური იდეების განვითარებაში, სამეცნიერო ლიტერატურაში შეიმჩნევა გარკვეული წინააღმდეგობა მისი, როგორც „პირველი ინგლისელი ფემინისტის“, ერთმნიშვნელოვნად განსაზღვრის საკითხში. ეს უთანხმოება განპირობებულია ესტელის ინტელექტუალური პოზიციების შინაგანი წინააღმდეგობებით. ერთი მხრივ, იგი მხარს უჭერდა ქალთა თანდაყოლილი ინტელექტუალური შესაძლებლობების აღიარებას და საფუძვლიანად განიხილავდა დესპოტური ქმრებისგან მომდინარე საფრთხეებს, ხოლო, მეორე მხრივ, მტკიცე „ჰაი-ტორი“ იყო — კონსერვატორი პამფლეტისტი და პასიური მორჩილების დოქტრინის დამცველი.

მიუხედავად იმისა, რომ პერიმ ასთელის წერილებისა და ხელნაწერების ფრაგმენტების აღმოჩენა შეძლო, იგი აღნიშნავს, რომ, ესტელს რომ არ ჰქონოდა მიმოწერა მდიდარ არისტოკრატებთან, რომელთაც თავიანთი არქივებისა და ქონების შენახვის შესაძლებლობა ჰქონდათ, მისი ცხოვრების შესახებ თითქმის არაფერი მოაღწევდა დღემდე.
მერი ასთელი დაიბადა ნიუკასლ-აპონ-ტაინში 12 ნოემბერი, 1666 წელს, პიტერ და მერი (ერინგტონი) ასთელების ოჯახში. მის მშობლებს კიდევ ორი შვილი ჰყავდათ: უილიამი, რომელიც ჩვილობის ასაკში გარდაიცვალა, და უმცროსი ძმა პიტერი. იგი მონათლეს ნიუკასლისწმინდა იოანეს ეკლესიაში.

ასთელების ოჯახი ზედა საშუალო ფენას მიეკუთვნებოდა და მერის ადრეული ბავშვობის პერიოდში მუდმივად ნიუკასლში ცხოვრობდა. მისი მამა ქვანახშირით მოვაჭრე იყო, ასევე მსახურობდა ნიუკასლის ჰოსთმენთა გილდიაში კლერკად და კონსერვატორი როიალისტი ანგლიკანი გახლდათ.
მერის დედის მამაც ქვანახშირით მოვაჭრე და ჰოსთმენთა გილდიის წევრი იყო. და ყოფილი სასულიერო პირი იყო, რომელიც ალკოჰოლიზმის გამო ინგლისის ეკლესიიდან გაათავისუფლეს. ეკლესიიდან ჩამოშორების მიუხედავად, იგი დაკავშირებული იყო კემბრიჯელი პლატონიკოსების ფილოსოფიურ სკოლასთან, რომლის სწავლება არისტოტელეს, პლატონისა და პითაგორას იდეებს ეფუძნებოდა.

მერის მამა გარდაიცვალა, როდესაც იგი 12 წლის იყო,რის შედეგადაც ქალიშვილს მზითევი არ დარჩა. ოჯახის დარჩენილი ფინანსური რესურსები მისი ძმის უმაღლესი განათლების დაფინანსებას მოხმარდა, ხოლო მერი და დედამისი საცხოვრებლად მერის დეიდასთან გადავიდნენ.

კარიერა
დეიდის გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, 1684 წელს, ასთელი მარტო გადავიდა ლონდონში, სავარაუდოდ იმ პოლიტიკური არეულობის გამო, რომელიც ნიუკასლიში 1686–1688 წლებში მიმდინარეობდა.

ლონდონში იგი დაუახლოვდა ლიტერატორ და გავლენიან ქალთა წრეს, რომელშიც შედიოდნენ ლედი მერი ჩადლი, ელიზაბეთ თომასი, ჯუდით დრეიკი, ელიზაბეთ ელსტობი და ლედი მერი უორტლი მონტაგუ. სწორედ ამ ქალებმა შეუწყვეს ხელი მისი ნაშრომების შექმნასა და გამოცემას. ამ პროცესში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ასევე უილიამ სენკროფტმა, კენტერბერის ყოფილმა არქიეპისკოპოსმა. იგი იაკობ -ისადმი დადებული ფიცის გამო 1688 წლის დიდებული რევოლუციის შემდეგ უარს ამბობდა უილიამ -ისადმი ერთგულების ფიცის დადებაზე და არამფიცებელთა მოძრაობას შეუერთდა. სენკროფტი ასთელს ფინანსურად ეხმარებოდა და აგრეთვე გააცნო მისი მომავალი გამომცემელი. მოგვიანებით ასთელმა მას ლექსების კრებული მიუძღვნა.
ამ პერიოდში, მიიჩნევა, რომ ასთელმა გარკვეული დრო საფრანგეთში მდებარე მონასტერში გაატარა, სადაც ქალთა განათლებისა და დამოუკიდებლობის შესახებ არსებულ იდეებს გაეცნო.

სთელი ერთ-ერთი პირველი ინგლისელი ქალი იყო, რომელმაც ბატსუა მეიკინის შემდეგ დაიცვა მოსაზრება, რომ ქალები კაცების მსგავსად რაციონალურები არიან და განათლების მიღების თანაბარ უფლებას იმსახურებენ. 1694 წელს ანონიმურად, ხელმოწერით „ “, პირველად გამოქვეყნებულ ნაშრომში იგი წარადგენდა მხოლოდ ქალებისთვის განკუთვნილი კოლეჯის შექმნის გეგმას, სადაც ქალებს ინტელექტუალური და აკადემიური ცხოვრების წარმართვა შეეძლებოდათ.
[[1700]] წელს ასთელმა გამოაქვეყნა ნაშრომი . ამ ნაშრომში იგი აკრიტიკებდა [[ საუკუნე]]ის დასაწყისის [[ინგლისი]]ს ქორწინების ინსტიტუტის ფილოსოფიურ საფუძვლებს და ქალებს აფრთხილებდა ნაჩქარევი ან დაუფიქრებელი არჩევანის საფრთხეების შესახებ. მაგალითად მოჰყავდა მაზარინის ჰერცოგინია, როგორც „არასათანადო განათლებისა და უთანასწორო ქორწინების საფრთხეების“ თვალსაჩინო მაგალითი.

ასთელის აზრით, განათლება ქალებს უკეთესი საქორწინო არჩევანის გაკეთებასა და ქორწინებით გამოწვეულ სირთულეებთან გამკლავებაში დაეხმარებოდა. იგი წერდა: „ქალს ესაჭიროება ძლიერი გონება, ჭეშმარიტად ქრისტიანული და გაწონასწორებული სული, საუკეთესო განათლების მიერ მინიჭებული ყოველგვარი მხარდაჭერა, და მას, ვინც ასეთ განსაცდელს ეგებება, საკუთარი სიმტკიცისა და სათნოების მტკიცე რწმენაც უნდა ჰქონდეს.“
ასთელი აფრთხილებდა, რომ ინტელექტის, ხასიათისა და სოციალური მდგომარეობის უთანასწორობამ შესაძლოა უბედურება გამოიწვიოს. მისი აზრით, ქორწინება უნდა დამყარებულიყო არა წარმავალ ვნებასა და დროებით გატაცებაზე, არამედ მტკიცე მეგობრობასა და ურთიერთგაგებაზე. ქალი, მისი თქმით, მეუღლეში უნდა ეძებდეს „კარგ განსჯის უნარს, სათნო გონებას და, შეძლებისდაგვარად, სხვა მხრივაც თანასწორობას“. ასთელმა აღნიშნული საკითხი კიდევ უფრო განავრცო -ის მესამე გამოცემაში, სადაც კრიტიკოსთა შენიშვნებსაც უპასუხა.
წიგნები
მერი ასთელის ნაშრომები გამოიცემოდა ანონიმურად. მისი ორი ყველაზე ცნობილი წიგნი — , ([[1694]]) და , ([[1697]]) — აღწერს მის გეგმას ქალებისთვის ახალი ტიპის ინსტიტუტის შექმნის შესახებ, რომელიც ხელს შეუწყობდა მათთვის როგორც რელიგიური, ისე საერო განათლების მიღებას.

იგი სთავაზობდა ქალთა საქმიანობის სფეროს გაფართოებას, რომელიც მხოლოდ დედობასა და მონაზვნობას არ შემოიფარგლებოდა. ასთელს მიაჩნდა, რომ გაუნათლებელი ქალები ზედმეტად იყვნენ დაკავებული სილამაზითა და ამაოებით და მათი „არასრულფასოვნების“ მიზეზი არა ბუნებრივი უპირატესობა-მინუსი, არამედ განათლების არქონა იყო.

მას სურდა, რომ ყველა ქალს ჰქონოდა იგივე შესაძლებლობა, რაც მამაკაცებს, ღმერთთან ერთად მარადიულ ცხოვრებაში დამკვიდრებისთვის, და თვლიდა, რომ ამისთვის აუცილებელი იყო განათლება და საკუთარი გამოცდილების გააზრება.

მის მიერ შემოთავაზებული „მონასტრის ტიპის“ საგანმანათლებლო სისტემა ქალებს მისცემდა შესაძლებლობას ეცხოვრათ დაცულ გარემოში, გარეშე პატრიარქალური საზოგადოების გავლენების გარეშე.
მისი წინადადება არასდროს იქნა მიღებული, რადგან კრიტიკოსები თვლიდნენ, რომ იგი ინგლისელებისთვის „ზედმეტად კათოლიკურად“ გამოიყურებოდა. მოგვიანებით მისი იდეები ქალების შესახებ სატირულად იქნა წარმოდგენილი -ში მწერლის [[ჯონათან სვიფტი]]ს მიერ.

მწერალი დენიელ დეფო აფასებდა ასთელის წინადადების პირველ ნაწილს, თუმცა მიიჩნევდა, რომ მისი რეკომენდაციები „არაპრაქტიკული“ იყო. პატრიცია სპრინგბორგი აღნიშნავს, რომ დეფოს მიერ ქალთა აკადემიის შესახებ შეთავაზება (როგორც აღწერილია მის ნაშრომში ) არსებითად დიდად არ განსხვავდებოდა ასთელის თავდაპირველი იდეისგან.

ამის მიუხედავად, იგი კვლავ რჩებოდა ლონდონის განათლებულ წრეებში ძლიერ ინტელექტუალურ ფიგურად.
რამდენიმე წლის შემდეგ ასთელმა გამოაქვეყნა -ის მეორე ნაწილი, სადაც მან აღწერა ქალთა განათლების საკუთარი ხედვა — განსაკუთრებით კარის ქალბატონებისთვის. იგი დაშორდა იმ პერიოდის რიტორიკულ სტილს, რომლის მიხედვითაც ორატორები აუდიტორიის წინ სიტყვით გამოსვლით ასწავლიდნენ, და ამის ნაცვლად შემოიტანა საუბრითი სწავლების ფორმა, სადაც „მეზობლებს“ ქცევის სწორ წესებს აცნობდნენ.

იგი თავის ნაშრომში ერთადერთ თანამედროვე წყაროდ მოიხსენიებდა - -ს, თუმცა საკუთარ იდეებს მაინც კლასიკურ რიტორიკულ თეორიებზე დაყრდნობით აყალიბებდა. მისი ხედვით, რიტორიკა როგორც ხელოვნება არ საჭიროებს მამაკაცურ განათლებას ოსტატობის მისაღწევად, და ქალი ბუნებრივი ლოგიკის საშუალებითაც შეიძლება დაეუფლოს აუცილებელ უნარებს. ამ მიდგომამ ესტელი ჩამოაყალიბა როგორც უნარიანი ქალი რიტორიკოსი.

[[1690]]-იანი წლების დასაწყისში, ნორისის , ([[1691]]) წაკითხვის შემდეგ, ასთელი დაიწყო მიმოწერა ჯონ ნორისთან ბემერტონიდან. ამ წერილებში აისახა მისი შეხედულებები ღმერთისა და თეოლოგიის შესახებ. ნორისმა წერილები გამოსაცემად ღირსეულად მიიჩნია და სთელის თანხმობით გამოაქვეყნა ისინი სახელწოდებით ([[1695]]). წიგნში ავტორის სახელი არ იყო მითითებული, თუმცა მისი ვინაობა მალევე გახდა ცნობილი და მისი რიტორიკული სტილი თანამედროვეების მიერ მაღალი შეფასებით იქნა მიღებული.
ფილოსოფია
მეგობრობა
ასთელის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წვლილი საუკუნის იდეებში ქალთა მეგობრობის შესახებ უკავშირდება პოლიტიკური აუცილებლობით ჩამოყალიბებულ ალიანსებს.

ჟაკლინ ბროდი მიიჩნევს, რომ ასთელის მეგობრობის კონცეფცია უფრო არისტოტელესურია და ემყარება იმ იდეას, რომ ალიანსები ყალიბდება სათნო ურთიერთგაცვლის მიზნით.

თუმცა ნენსი კენდრიკი არ ეთანხმება ბროდის შეხედულებას და მიიჩნევს, რომ ასთელის „მეგობრობის თეორია აშკარად ანტიარისტოტელურია“. კენდრიკის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ ასტელი იზიარებდა სათნოებაზე დაფუძნებული მეგობრობის იდეას, იგი მეგობრებს ხედავდა როგორც ადამიანებს, რომლებიც ერთმანეთი უყვართ არა მხოლოდ ურთიერთსასარგებლო გაცვლისთვის, არამედ იმისთვის, რაც ისინი არსებითად არიან.

არისტოტელესგან განსხვავებით, ასთელი ამტკიცებდა, რომ ნამდვილი სათნო მეგობრობა ღვთაებრივი ბუნებიდან გამომდინარეობს და ამიტომ იგი სულიერი მეგობრობაა. ამასთან, იგი თვლიდა, რომ ასეთი სიყვარული მეგობრობაში შეიძლება მტრების მიმართაც გავრცელდეს, რადგან ღვთიური სიყვარული მთელ კაცობრიობას მოიცავს.
ქალთა განათლება
ასთელი მიიჩნევდა ქალთა განათლების მნიშვნელობას და მათ ინტელექტუალურ განვითარებას აქტიურად უჭერდა მხარს, ძირითადად ნაშრომში ქალბატონებისთვის სერიოზული წინადადება. იგი ეჭვქვეშ აყენებდა გავრცელებულ შეხედულებას, თითქოს ქალები მამაკაცებზე ინტელექტუალურად ჩამორჩენილნი იყვნენ და ამ პოზიციის გასამყარებლად იყენებდა კარტეზიანული დუალიზმის ფორმას, რომლის მიხედვითაც გონება და სხეული ორი განსხვავებული არსია. იგი ამტკიცებდა, რომ მიუხედავად სხეულებრივი განსხვავებისა, ქალებსა და მამაკაცებს ბუნებით ერთნაირი გონება აქვთ, რომელიც ღმერთის მიერ არის ბოძებული, და შესაბამისად ორივე სქესი თანაბრად არის უნარიანი რაციონალური აზროვნებისთვის.

გარდა ამისა, იგი მიიჩნევდა, რომ ქალებისთვის შეზღუდული საგანმანათლებლო შესაძლებლობები აფერხებდა მათი რაციონალური უნარების განვითარებას, რის გამოც ისინი უფრო უმეცრებად მიიჩნეოდნენ. ეს უმეცრება, მისი აზრით, ცოდვასთან ასოცირებულ წარმოდგენებსაც აძლიერებდა, თუმცა მისი გადალახვა შესაძლებელი იყო ქალების სათანადო აღზრდისა და ზნეობრივი განათლების მეშვეობით. ამიტომ იგი მხარს უჭერდა სრულყოფილ საგანმანათლებლო სისტემას, რომელიც ქალებს მისცემდა შესაძლებლობას, მონაწილეობა მიეღოთ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, ჩართულიყვნენ ინტელექტუალურ დისკუსიებში და წვლილი შეეტანათ საჯარო სფეროში. ასთელი მიიჩნევდა, რომ სწორი განათლება აუცილებელი პირობა იყო ქალთა სოციალური და ინტელექტუალური დამოუკიდებლობისთვის, რაც მათ პატრიარქალური საზოგადოების შეზღუდვებისგან გათავისუფლებაში დაეხმარებოდა.

ამ მიზნების მისაღწევად იგი სთავაზობდა მონასტრის მსგავს საგანმანათლებლო დაწესებულებას, სადაც ახალგაზრდა ქალები მიიღებდნენ განათლებას, ხოლო ხანდაზმულ ქალებს შეეძლებოდათ იქ ცხოვრება და დასვენება. ასთელის აზრით, ეს განათლება უნდა მოიცავდეს ისეთ დისციპლინებს, რომლებიც ტრადიციულად მამაკაცთა დომინაციაში იყო, როგორიცაა ფილოსოფია და თეოლოგია, ასევე უნდა ჰქონოდა ძლიერი რელიგიური კომპონენტი.
ქორწინება
ასთელის ნაშრომი რეფლექსიები ქორწინებაზე ხაზს უსვამს ქალთა განათლების მნიშვნელობას ქორწინების მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის. იგი განმარტავს, რომ უკეთ განათლებული ქალები უფრო გონივრულად აირჩევდნენ თავიანთ პარტნიორებს და უკეთეს ქცევას გამოავლენდნენ. იგი მოიხსენიებს ჰორტენსე მანჩინის მაგალითს, რომლის დაშორებამ მოძალადე ქმარს ეჭვქვეშ დააყენა ქალთა არჩევანის როლი ქორწინებაში. ასთელი ამტკიცებდა, რომ ქორწინების არსებული მდგომარეობა შორს იყო მისი თავდაპირველი სიწმინდისგან, როგორც ღმერთის მიერ დაარსებული წმინდა ინსტიტუტისა, რადგან იგი დაზიანებული იყო ფართოდ გავრცელებული კორუფციითა და არამორალური ქცევით.

მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ასთელის რეფლექსიები შეიცავს ფარულ პოლიტიკურ ქვეტექსტს, რომელიც მისი ეპოქის ვიგების თეორეტიკოსებს გამოწვევას უგზავნის — კერძოდ, მოითხოვს, რომ ის ავტორიტეტი, რომელიც ქმრებს აქვთ ოჯახში, სახელმწიფოში სუვერენებსაც მიენიჭოთ. ამგვარად, იგი ოჯახში ავტორიტეტისადმი მორჩილების კრიტიკით ირონიულად აკრიტიკებდა სახელმწიფო დონეზეც მსგავს მორჩილების იდეას და ვიგ თეორეტიკოსებს სთავაზობდა პოლიტიკურ ანალოგიას.

მიუხედავად იმისა, რომ ასთელი ზოგადად ქორწინებას მიიჩნევდა როგორც „ზეციურ ინსტიტუტს“ და ცოლებისთვის „დიდ კურთხევას“, იგი აღიარებდა, რომ ზოგი ქალი შესაძლოა საერთოდ არ ყოფილიყო ქორწინებისკენ მიდრეკილი. ასთელი თავად არასოდეს გათხოვილა, თუმცა მისი [[ საუკუნე|]] საუკუნის ბიოგრაფის ჯორჯ ბალარდის ცნობით, შესაძლოა ერთხელ ნიშნობა ჰქონდა ერთ სასულიერო პირთან. მისი მტკიცე მხარდაჭერა ტორი პოლიტიკისა და ანგლიკანიზმის პრიმატის მიმართ მისი ნაშრომების გადაფასების საფუძვლად იქცა ამ კონტექსტში. როდესაც ეს ღიად შეუძლებელია, ისინი მაინც ვალდებულნი არიან მიიღონ დასჯა დაუმორჩილებლობისთვის. ასთელის აზრით, თუნდაც მონარქს ჰქონდეს [[დიქტატორი|დიქტატორული]] ძალაუფლება, ქვეშევრდომებს არ ჰქონდათ მისი წინააღმდეგობის უფლება.

ლოკი აკრიტიკებდა ასთელის შეხედულებებს ბუნებითი სამართლისა და წინააღმდეგობის უფლების შესახებ მის ნაშრომში პირველ ტრაქტატში, რომელიც [[1690]] წელს გამოქვეყნდა.ასტელი ამტკიცებდა, რომ მაშინ, როდესაც ლოკი თვითგადარჩენას ფუნდამენტურ უფლებად მიიჩნევდა, იგი მხოლოდ სულის უკვდავების დაცვას გულისხმობდა. შესაბამისად, ადამიანის ერთადერთი ლეგიტიმური მოქმედება უნდა ემსახურებოდეს მისი სულის გადარჩენას განსჯისგან, ბუნებითი სამართლის შესაბამისად.

ნაშრომების სია
სერიოზული წინადადება ქალბატონებს მათი ჭეშმარიტი და უმთავრესი ინტერესის წინსვლისათვის. მისი სქესის მოყვარულისგან ([[1694]], [[1695]], [[1696]], [[1697]] — ორი გამოცემა; [[1701]], [[1703]])

ზოგიერთი მოსაზრება ქორწინების შესახებ, მაზარინის ჰერცოგისა და ჰერცოგინიის საქმის გამო; რომელიც აგრეთვე განხილულია. ლონდონი: დაბეჭდილია ჯონ ნატისთვის, --ის მახლობლად, [[1700]]. ასევე გამოიცა: [[1703]], [[1706]], [[1730]] (ორი გამოცემა)

სამართლიანი მიდგომა დისიდენტებისა და მათი მფარველების მიმართ. არ დაუწერია ბატონ ლ–-–-–-ის ან რომელიმე სხვა მძვინვარე იაკობიტის მიერ, იქნება იგი სასულიერო პირი თუ ერისკაცი; არამედ მეტად ზომიერი პირისა და დედოფლის ერთგული ქვეშევრდომის მიერ. [[1704]]

მიუკერძოებელი გამოკვლევა ამ სამეფოში აჯანყებისა და სამოქალაქო ომის მიზეზების შესახებ: დოქტორ კენეტის ქადაგების განხილვით, [[1704] წლის [[31 იანვარი|31 იანვარს]]. ასევე სამეფო მოწამის დაცვის მიზნით]. [[1704]]

უბრძენესი კაცების ხასიათი. ხელახლა დაბეჭდილი და გამოცემული ავტორის მეგობრების მიერ. [[1704]]

ზომიერება სწორად განმარტებული: ანუ მიმოხილვა გვიანდელი პამფლეტისა, სახელწოდებით „ზომიერება — სათნოება, ანუ შემთხვევითი კონფორმისტი გამართლებული ფარისევლობის ბრალდებისგან“, სადაც ეს გამართლება დამატებით არის განხილული…. [[1704]]

წერილები ღვთის სიყვარულის შესახებ, „ქალბატონებისთვის წინადადების“ ავტორსა და ბატონ ჯონ ნორისს შორის. მეორე, შესწორებული გამოცემა დამატებებით. [[1705]], [[1730]]

მოსაზრებები ქორწინების შესახებ. მესამე გამოცემა. რომელსაც დამატებული აქვს წინასიტყვაობა ზოგიერთი შეპასუხების პასუხად. [[1706]]

ქრისტიანული რელიგია, როგორც მას ინგლისის ეკლესიის ასული აღიარებს. [[1705]], [[1717]], [[1730]]

ბართოლომეს ბაზრობა: ანუ გამოკვლევა გონებამახვილობის შესახებ…. [[1709]]

გამოკვლევა გონებამახვილობის შესახებ: სადაც გვიანდელი შაფტსბერის გრაფის ტრივიალური მსჯელობა და უღვთო ირონია სრულად არის პასუხგაცემული და სამართლიანად მხილებული. [[1722]]

(მიკუთვნებული) ესე ქალის სქესის დასაცავად. [[1696]] (ორი გამოცემა), [[1697]]

(მიკუთვნებული) ექვსი ნაცნობი ესე ქორწინების, სიკვდილის, სიყვარულში განსაცდელის, ავადმყოფობისა და მეგობრობის შესახებ. [[1696]]

მემკვიდრეობა
ასთელის იდეებმა ქალთა განათლების შესახებ საფუძველი ჩაუყარა მოგვიანებით განვითარებულ ფემინისტურ მოძრაობებს, რადგან ისინი ეჭვქვეშ აყენებდნენ საზოგადოებრივ ნორმებს და გზას უხსნიდნენ ქალებისთვის განათლების გაუმჯობესებულ შესაძლებლობებს. მისი ნაშრომები დღესაც შთააგონებს თანამედროვე დებატებს გენდერული თანასწორობისა და ქალთა გაძლიერებაში განათლების მნიშვნელობის შესახებ. მერი ასთელის ინოვაციური მოსაზრებები ქალთა განათლებაზე კვლავაც განიხილება მისი, როგორც ფემინისტი ფილოსოფოსისა და ქალთა უფლებების დამცველის, მუდმივ მემკვიდრეობად.

ასთელს ჰქონდა მნიშვნელოვანი პირადი ბიბლიოთეკა, რაც წარმოადგენდა იშვიათ მაგალითს [[ საუკუნე|]] საუკუნის მიწურულისა და [[ საუკუნე|]] საუკუნის დასაწყისის ქალის მიერ შექმნილი წიგნების კოლექციისა, რომელიც ამავდროულად იყო გამოცემული ავტორიც. მის წიგნებზე დატანილია მისი სახელის ხელმოწერა სათაურ ფურცლებზე და მრავალი ანოტაცია. [[2021]] წელს მისი 47 წიგნისა და ბროშურის კოლექცია, რომელთაგან ბევრს მისი შენიშვნები ჰქონდა, აღმოჩენილი იქნა [[კემბრიჯის უნივერსიტეტი|კემბრიჯის]] -ის ძველ ბიბლიოთეკაში -ის მიერ, რომელიც იყო ბიბლიოთეკარის მოადგილე. ეს მარგინალია პირველად აჩვენებს, თუ რამდენად იყო იგი ჩართული თავისი დროის ბუნებრივი ფილოსოფიის ლიტერატურასა და დისკურსში. სხვა მასალები ინახება [[ბრიტანეთის ბიბლიოთეკა|ბრიტანეთის ბიბლიოთეკასა]] და -ში.

 (ყოფილი ) -ზე, -ში, მის სახელს ატარებს. გერმანიაში ასევე არსებობს მის სახელზე სახელდებული ქუჩა — --, [[ბრემენი|ბრემენში]].