iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აშკენაზი ებრაელების სინაგოგა (ბაქო)

აშკენაზი ებრაელების სინაგოგა — მნიშვნელოვანი რელიგიური ნაგებობა აზერბაიჯანის დედაქალაქ, ქალაქ ბაქოში, მდებარეობს ქალაქის ცენტრში . ის მოქმედი სინაგოგაა.

ისტორია
1946 წელს ამჟამინდელი სინაგოგის მშენებლობისთვის გამოიყო ყოფილი სამოქალაქო თავდაცვის საწყობის შენობა ნახევრად სარდაფში, კორგანოვის, ახლანდელი რასულ რიზისა და პერვომაისკაიას, ახლანდელი დილიარა ალიევის ქუჩების კუთხეში .

აზერბაიჯანში ქართველ ებრაელთა საზოგადოებასთან ერთად ჩატარდა სარემონტო სამუშაოები და გადაიარაღება თემების საჭიროებებისათვის. აშენდა ორი სამლოცველო დარბაზი: ერთი დიდი აშკენაზებისთვის, მეორე პატარა ქართველი ებრაელებისათვის. თანხები შეგროვდა აზერბაიჯანის ებრაელების ნებაყოფლობითი შემოწირულების შედეგად.

სინაგოგა მოქმედებდა 2002 წლამდე, როდესაც საინიციატივო ჯგუფის აქტიური მოქმედებების შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა საზოგადოების ამჟამინდელი ხელმძღვანელი გენადი ზელმანოვიჩი, თანხები შეგროვდა სინაგოგის რეკონსტრუქციისთვის.

ამასთან, გაირკვა, რომ დანგრეული შენობის რეკონსტრუქცია ტექნიკურად შეუძლებელი იყო და გადაწყდა ახალი სინაგოგის აშენება ძველი შენობის ადგილზე, თემების ყველა საჭიროებისა და მოთხოვნის გათვალისწინებით.

მშენებლობა განხორციელდა 2002 წლიდან 2003 წლამდე პროექტის მიხედვით და არქიტექტორ გარბერის ხელმძღვანელობით.

2003 წლის 9 მარტს, სინაგოგის ახალი შენობის საზეიმო გახსნა მოხდა დიდი ზეიმით. გახნით ღონისძიებას უამრავი სტუმარი, აზერბაიჯანიდან და საზღვარგარეთიდან, სპონსორები, აზერბაიჯანის ყველა რელიგიური აღმსარებლობის თითქმის ყველა წარმომადგენელი ესწრებოდა..

2011 წელს სინაგოგის რაბინი იყო შნეორ სეგალი.

გარდა ამ სინაგოგისა რამდენიმე სხვა სინაგოგაც ფუნქციონირებს აზერბაიჯანის დედაქალაქში, ასევე ქალაქებში ყუბასა და ოღუზში. ხოლო აღნიშნული სინაგოგა, ერთ-ერთი უდიდესია ევროპაში.

2003 წლის სექტემბერში ბაქოში გაიხსნა პირველი ებრაული სკოლა. პირველი ოფიციალური ებრაული კურსები აზერბაიჯანში 1987 წელს გაიხსნა. ბაქოსა და ყუბაში 5 ებრაული სკოლაა, სადაც 1450 სკოლის მოსწავლეა მომზადებული.

აშკენაზი ებრაელები
ბოლო სტატისტიკის თანახმად, ბოლო დრომდე აზერბაიჯანში დაახლოებით 30 ათასი ებრაელი ცხოვრობდა, რომელთა ნახევარმა დატოვა საზღვრები პერსპექტიული სამუშაოს ძიებაში.

მნიშვნელოვანია გვესმოდეს, რომ აზერბაიჯანის ებრაელი მოსახლეობის 90 % მთის ებრაელები არიან. აშკენაზი და ქართველი ებრაელები აზერბაიჯანში კი მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს 1946-1947 წლებში დასახლდნენ.

რესურსები ინტენეტში
ებრაელები
ბაქოს სინაგოგა
ებრაელების სინაგოგა (ბაქო)
მაღარამკენტის რაიონი

მაღარამკენტის რაიონი (ლეზგ. ) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური წყობა (მუნიციპალური რაიონი), რომელიც შედის რუსეთის ფედერაციის დაღესტნის შემადგენლობაში. აღნიშნულის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი მაღარამკენტი.

გეოგრაფია
აღნიშნული რაიონი მდებარეობს დაღესტნის სამხრეთ ნაწილში და ესაზღვრება რესპუბლიკის: დერბენტის, სულეიმან-სტალსკის, კურახსკის, ახტინსკისა და დოკუზპარინსკის ოლქებს. სამხრეთით ეს რეგიონი ესაზღვრება აზერბაიჯანს. მაღარამკენტის რაიონის ფართობია 654.6 კმ².

ისტორია
როგორც დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ერთეული, მაღარამკენტის რეგიონი შეიქმნა 1943 წელს. 1960 წელს მაღარამკენტის რეგიონი გაერთიანდა კასუმკენტის რეგიონთან და 1965 წელს იგი კვლავ გამოიყო და ამ საზღვრებში არსებობდა 2010 წლამდე.

2010 წელს დაღესტნის მაღარამკენტის რაიონის ორი სოფელი, ხრახ-უბა და ურიან-უბა, რომლებიც აზერბაიჯანიდან იჯარით აღებულ მიწებზე გაჩნდა, აზერბაიჯანის ხაჩმას მხარეში გადავიდა. ეს მიწები აზერბაიჯანის ხაჩმაზის რაიონის ტერიტორიაზე - 1954 წლის მაისში საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კავშირირის მინისტრთა საბჭოს განკარგულებით დროებით გადაეცა დაღესტნის რსფსრ ავტონომიურ რესპუბლიკას, როგორც საძოვრების ტერიტორიები.

1984 წელს აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს გადაწყვეტილებით ეს დოკუმენტი კიდევ 20 წლით გაგრძელდა, ხოლო 2004 წელს მოქმედების ვადის ამოწურვის გამო დოკუმენტმა ძალა დაკარგა. აზერბაიჯანის იურისდიქციას ამ სოფლებზე არასდროს დაუპირისპირებია არც რსფსრ და არც თანამედროვე რუსეთი, რაც აისახა რუსეთ-აზერბაიჯანის საზღვრის დემარკაციის ხელშეკრულებაში. საიჯარო ვადის დასრულების შემდეგ, ურიანობასა და ხრაჰობას მცხოვრებლებს წინაშე დგას არჩევანი - მიიღონ აზერბაიჯანის მოქალაქეობა და დარჩნენ ამ მიწებზე, ან გადასახლდნენ დაღესტანში.

ურიანობის მაცხოვრებლებმა ნებაყოფლობით აირჩიეს პირველი, ხრაობას კი მეორე ვარიანტი. ის სოფლელები, რომლებსაც წასვლა ერჩევნათ - წავიდნენ, დარჩენის მსურველები - დარჩნენ და მიიღეს აზერბაიჯანის მოქალაქეობა, ხოლო ერთ-ერთმა სოფელმა - ხრაჰობამ კი მიიღო ახალი სახელი პალიდლი .

გარდა ამისა, აზერბაიჯანი ადრე იღებდა მდინარე სამურის ნაკადის 90% -ს, მაგრამ ხელშეკრულების ხელმოწერის ბოლო ეტაპზე შესაძლებელი იყო ამ პროპორციის 50-დან 50% -მდე მიტანა, მდინარე სამურის თანაპატრონობა, რომელიც 2010 წლამდე სრულად ეკუთვნოდა რუსეთს .

მუნიციპალური ოლქი მოიცავს 22 მუნიციპალიტეტს, სოფლის დასახლების სტატუსით და 32 დასახლებას მათში .
აზერბაიჯანის უნივერსიტეტი

აზერბაიჯანის უნივერსიტეტი — კერძო სასწავლო დაწესებულება ბაქოში, აზერბაიჯანში.

ისტორია
აზერბაიჯანულ კერძო უმაღლეს სასწავლებლებს საფუძველი სწორედ აზერბაიჯანის უნივერსიტეტმა ჩაუყარა. აზერბაიჯანის პირველი კერძო უნივერსიტეტი - აზერბაიჯანის უნივერსიტეტი დაარსდა 1991 წელს ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორის, პროფესორ სალაჰადინ ხალილოვის მიერ.

სახელმწიფო უმაღლესი საექსპერტო კომისიის გადაწყვეტილებით აზერბაიჯანის უნივერსიტეტი ოფიციალურად დარეგისტრირდა როგორც სასწავლებელი 1993 წლის 3 მარტს, ხოლო 1993 წლის 8 აპრილს, განათლების სამინისტროს კოლეგიის გადაწყვეტილებით, მიენიჭა 01 ხარისხის სერთიფიკატი.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1995 წლის 4 მარტის 72 გადაწყვეტილებით უნივერსიტეტი დარეგისტრირდა როგორც აზერბაიჯანის არასახელმწიფო სასწავლო დაწესებულება და ინგლისურენოვანი გიმნაზია, მას ასევე მიენიჭა კოლეჯის სტატუსი.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების სამინისტროს აკრედიტაციის კომისიის გადაწყვეტილებით, იგი 2009 წლის 24 თებერვლის 213 ბრძანებით, ის კვლავ უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება გახდა. მოგვიანებით, განათლების მინისტრის 929 ბრძანების მიხედვით უნივერსიტეტს ეს სტატუსი დამატებით ხუთი წლით შეუნარჩუნდა. 2016 წლის 24 თებერვალს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტრომ ნება დართო აზერბაიჯანის უნივერსიტეტს უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსით განუსაღვრელი ვადით ემუშავა.

აკადემიური ინფორმაცია
უნივერსიტეტში 19 განყოფილებაზე 1 099 სტუდენტი სწავლობს.
უნივერსიტეტში სწავლება სამ ენაზე: აზერბაიჯანულ, ინგლისურ და რუსულ ენებზე მიმდინარეობს. ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრიატის სტუდენტები დამატებით, მეორე უცხო ენას სწავლობენ, რომელთა შორის ინგლისურის გარდა შეიძლება იყოს: ფრანგული, გერმანული, არაბული და თურქული. მეორე უცხო ენას სტუდენტები თავიანთი სურვილიდან გამომდინარე ირჩევენ.

რექტორები
სალაჰადინ ხალილოვი - აზერბაიჯანის უნივერსიტეტის რექტორი 2007 წლამდე.

აკიფ მუსაევი - აზერბაიჯანის უნივერსიტეტის რექტორი 2007 წლიდან 2011 წლამდე.

ასლან გაჰრამანლი - აზერბაიჯანის უნივერსიტეტის რექტორი 2011-2012 წლებში.

ელდარ გაჰრამანოვი - 2012 წლის 1 მაისიდან - 2015 წლის 26 იანვრამდე აზერბაიჯანის უნივერსიტეტის რექტორი.

ფარიდ აჰმადოვი - 2015 წლის 28 იანვრიდან - 2017 წლის 13 მარტამდე აზერბაიჯანის უნივერსიტეტის რექტორი.

საადატ ალიევა - 2017 წლის 13 მარტიდან - დღემდე უნივერსიტეტის რექტორია.
დოკუზპარინსკის რაიონი

დოკუზპარინსკის რაიონი (ლეზგ. ) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური წყობა (მუნიციპალური რაიონი) რუსეთის ფედერაციის დაღესტნის შემადგენლობაში შედის.

რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი უსუხჩაი. აღსანშნავია, რომ ადმინისტრაციული დაყოფის ფარგლებში, დოკუზპარინსკის ოლქი დაღესტნის რესპუბლიკაში ორმოცდამეერთეა.

გეოგრაფია
დოკუზპარინსკის რაიონი მდებარეობს დაღესტნის სამხრეთით და ესაზღვრება: რესპუბლიკის არტინსკის და მაღარამკენტის რაიონებს. სამხრეთით ეს დოკუზპარისნკის რაიონი აზერბაიჯანს ესაზღვრება. აღნიშნული რაიონის ტერიტორიის ფართობია 452.1 კმ². ის რუსეთის ფედერაციის ყველაზე სამხრეთული მუნიციპალური ოლქია.

ისტორია
1934 წლის 1 სექტემბერს სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმმა მიიღო გადაწყვეტილება „შეიქმნას დოკუზპარინსკის ეროვნული (ლეზგინსკის) რაიონი“.

1935 წლის 26 აპრილს კარაკიურიდან რეგიონალური ცენტრი გადავიდა სოფელ უსუხჩაიში. 1960 წლის განკარგულებით, რეგიონი გაუქმდა, ხოლო მისი ტერიტორია გადაეცა ახტინისა და მაღარამკენტის რეგიონებს. დაღესტნის რესპუბლიკის 1993 წლის 24 ივნისის განკარგულებით უბანი აღდგენილი იქნა .

თანამედროვე დოკუზპარინსკის ოლქი, 1934 წლის ოლქისგან განსხვავებით, ასევე მოიცავს სოფელ ავადანს, რომელიც ჩამოყალიბდა 1960-იანი წლების ბოლოს 1970-იანი წლების დასაწყისში, მთიანი ლეზგინის სოფლებიდან: მისკინძია, მიძაჰი, ხალი, რუთულსკი - რუთული, ირეკი.

2013 წლის მაისში რუსეთმა აზერბაიჯანს აჩუქა დაღესტნის სამი ნაკვეთი, მათ შორის: ელახას ტრაქტატი, რომელიც ეკუთვნის სოფელ ყარა-ყურეს 1500 ჰექტარი ფართობით, კეჯელის საძოვარი, რომელიც ეკუთვნის სოფელ კალაძუხს 900 ჰექტარი ფართობით და სოფელ კარა-კურეს საძოვრების ნაკვეთი, სამი ნაკადის უბანი. - 110 ჰექტარი .

დღეისათვის მუნიციპალური ოლქი მოიცავს 9 მუნიციპალიტეტს, სოფლის დასახლების სტატუსით და მათ შორის 16 დასახლებას .

ეკონომიკა
მთლიანად დოკუზპარინსკის რაიონის ტერიტორიაზე მოქმედებს 2 კოლმეურნეობა, არ არის სამრეწველო და გადამამუშავებელი ობიექტები. რაც შეეხება მაგისტრალების საერთო სიგრძე 65 კმ-ია, მათ შორის 22 კმ ასფალტირებული გზა არის.

მოსახლეობა
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, რაიონის მთლიანი მოსახლეობა 15,357 ადამიანი იყო, უსუხჩაის მოსახლეობა ამ რაოდენობის 12,2% -ს შეადგენს.

მოსახლეობის დიდ ნაწილს ლეზგები შეადგენენ, შემდგომ რუთულები, აღულები, რუსები და აზერბაიჯანელები არიან.
ემა დონაჰიუ

ემა დონაჰიუ ( ემა დონაჰიუ; დ. 24 ოქტომბერი 1969, დუბლინი) - ირლანდიელი და კანადელი მწერალი, დრამატურგი, ლიტერატურული კრიტიკოსი და სცენარისტი.

უპირველეს ყოვლისა, იგი ცნობილია, როგორც რომან "ოთახის" ავტორი, რომელიც საერთაშორისო ბესტსელერად იქცა და ბუკერის პრემიის ფინალში შევიდა. 2015 წელს გამოვიდა ამ რომანის კინოადაპტაცია, რისთვისაც მწერალი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის.

ბიოგრაფია
ემა დონოჰიუ დაიბადა 1969 წლის 24 ოქტომბერს დუბლინში, ირლანდია. ის აკადემიკოსისა და ლიტერატურის კრიტიკოსის ფრენსის რუტლიჯის და დენის დონოჰიუს ოჯახში რვა შვილიდან ყველაზე უმცროსი იყო. მან მიიღო ბაკალავრის დიპლომი დუბლინის უნივერსიტეტის კოლეჯში. შემდეგ დოქტორის ხარისხი ინგლისურ ლიტერატურაში, კემბრიჯის გირტონის კოლეჯში მიიღო. მან დაწერა დისერტაცია თემაზე მე -18 საუკუნის მხატვრულ ლიტერატურაში ქალთა და მამაკაცთა მეგობრობაზე.

კემბრიჯში სწავლის დროს მან გაიცნო თავისი მომავალი მეგობარი კრისტინ რულსტონი, კანადელი, რომელიც ასწავლის ფრანგულ ენას დასავლეთ ონტარიოს უნივერსიტეტში. 1998 წელს წყვილი საცხოვრებლად კანადაში გადავიდა, ხოლო 2004 წელს დონაჰიუმ მიიღო კანადის მოქალაქეობა. ცხოვრობს ლონდონში (ონტარიო), სადაც ის, რულსტონთან ერთად ორი აყვანილი შვილის ფინისა და უნუს აღზრდითაა დაკავებული.

1994 წელს მან დაწერა თავისი პირველი რომანი , რომელიც კრიტიკოსებმა საკმაოდ კარგად მიიღეს და წიგნმა რამდენიმე ლიტერატურული პრემიის ნომინაციაც კი მიიღო. 1995 წელს გამოიცა მეორე რომანი , რომელიც ასევე საკმაოდ პოზიტიურად მიიღო ლიტერატურულმა სააზოგადოებამ, თუმცა წიგნმა პირველი რომანის წარმატების გამეორება ვერ შეძლო.

2010 წელს გამოიცა ემა დონოჰიუს ყველაზე ცნობილი წიგნი, ოთახი. მასში მწერალი, ელის ზიბოლდისა და ლორი ანდერსონის რომანების მაგალითზე, მკვეთრად აყენებს ძალადობის პრობლემას დაუცველი ქალისა და მისი შვილის მიმართ. რომანი მსოფლიო ბესტსელერად იქცა 2015 წელს ადაპტირების შემდეგ.

2015 წელს გამოქვეყნდა ისტორიული რომანი , რომელიც დაფუძნებულია მე-19 საუკუნეში მომხდარი მკვლელობის ნამდვილ ამბავზე.

2016 წელს, ემა დონაჰიუმ გამოაქვეყნა , რომელიც შევიდა გილერის პრემიის შორტ-ლისტში.
მინგეჩაურის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი

მინგეჩაურის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი — საჯარო ინსტიტუტი მინგეჩაურში, აზერბაიჯანი. ეს არის უმაღლესი სასწავლებელი,რომელიც ოფიციალურად აკრედიტებული და / ან აღიარებულია აზერბაიჯანის განათლების სამინისტროს მიერ. სასწავლებელი გასცემს ბაკალავრის დიპლომს რამდენიმე სფეროში.

უნივერსიტეტს აქვს ორი განყოფილება, სადაც დაახლოებით 1200 სტუდენტი სწავლობს. მომუშავე პერსონალის რიცხვი დაახლოებით 150 კაცს შეადგენს.

უნივერსიტეტი დაარსდა 1990 წელს, როგორც აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილიალი, მას ერქვა აზერბაიჯანის ინდუსტრიული უნივერსიტეტი 1992 წლამდე. დამოუკიდებელ უნივერსიტეტად ის მინგეჩაურის ენერგიის ინსტიტუტის სახელით ჩამოყალიბდა. 1993 წელს მას ეწოდა მინგეჩაურის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი.

ისტორია
მინგეჩაურის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი იყო მ. აზიზბაიოვის სახელობის ინდუსტრიული უნივერსიტეტის ფილიალი, რომელიც დაფუძნდა და დაიწყო ფუნქციონირება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1991 წლის 23 აპრილის 274 ბრძანების შესაბამისად. მოგვიანებით, 1992 წლის 1 ივლისს, მინისტრთა კაბინეტის 371 გადაწყვეტილებით, ფილიალი გახდა მინგეჩაურის ენერგეტიკის ინსტიტუტი. 1993 წლის 4 აგვისტოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 427 დადგენილების შესაბამისად მისი სახელი ოფიციალურად შეიცვალა და მინგეჩაურის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი გახდა. 2015 წლის 24 ივლისის
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 1335 დადგენილების თანახმად, მინგეჩაურის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ბაზაზე შეიქმნა მინგეჩაურის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ეს უნივერსიტეტი პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ბაზაზე პერსონალის გადამზადების მიზნითაა დაფუძნებული.

ინსტიტუტი მდებარეობს სამსართულიან შენობაში, მინგეჩაურის ცენტრში. ის გარემონტებულია ევროპული სტანდარტების მიხედვით და აკმაყოფილებს თანამედროვე მოთხოვნებს. ინსტიტუტს ჰქონდა 24 აუდიტორია, სხვადასხვა საგნების ლაბორატორიები, ოფისები, სპორტული კომპლექსები და 280 ადგილიანი სააქტო დარბაზი.

ამავდროულად, სასწავლო პროცესისთვის შეიქმნა ორი ოთახი - აუდიტორიები 20-30 ადამიანისთვის, „აზერბაიჯანის თბოელექტროსადგურებში“, რაც თანამედროვედაა აღჭურვილი და საგნების უფრო სრულყოფილად დაუფლების საშუალებას იძლევა.

ფაკულტეტები
ინჟინერია და მექანიკა

ეკონომიკა და მენეჯმენტი

წამყვანი დარგენი
სახმელეთო ტრანსპორტირების ინჟინერია

ინდუსტრიის ორგანიზება და მართვა

მექანიკური ინჟინერია

კომპიუტერული მეცნიერება

სითბოსა და ენერგიის ინჟინერია

ეკონომიკა

სისტემების ინჟინერია და ინფორმაციული ტექნოლოგია

ელექტროენერგეტიკული ინჟინერია

ეკოლოგიური ინჟინერია

ამ სპეციალობებისთვის გათვალისწინებულია ბაკალავრებისთვის ტრენინგ-კურსებიც. სპეციალისტები ტრენინგებს ატარებენ სრულ და ნახევარ განაკვეთზე, ორ ენაზე, აზერბაიჯანულად და რუსულად.

კამპუსი
მინგეჩაურის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კამპუსი მდებარეობს აზერბაიჯანში, მინგეჩაურში. ის ცენტრალურ ბიბლიოთეკას, უნივერსიტეტის ლაბორატორიებს და კომპიუტერულ ცენტრს მოიცავს. კომპიუტერული ცენტრის რეაბილიტაცია 1997 წლიდან 1998 წლამდე მიმდინარეობდა. ცენტრი შედგება 3 გამოთვლითი ტექნიკის ლაბორატორიისა და სალექციო დარბაზისაგან. ინსტიტუტის ბიბლიოთეკა და სამკითხველო დარბაზი სტუდენტებს წიგნებზე წვდომას უადვილებს. უნივერსიტეტს აქვს თანამედროვე სტანდარტების სპორტული კომპლექსი და სამედიცინო კომპლექსი, რომლის ფართობი 1 200 კვადრატულ მეტრს აღწევს.
ფელიქს დერელი

ფელიქს დ'ერელი (; დ. 25 აპრილი, 1873, მონრეალი, — გ. 22 თებერვალი, 1949, პარიზი) — კანადელი ფრანგი მიკრობიოლოგი, ბაქტერიოფაგების ერთ-ერთი აღმომჩენი და ფაგოთერაპიაში პირველი ცდების ავტორი.

მედიცინას სწავლობდა პარიზსა და ლეიდენში, შემდეგ მუშაობდა გვატემალის, მექსიკის, საფრანგეთისა და ნიდერლანდების ბაქტერიოლოგიურ ლაბორატორიებში. 1917 წელს შეისწავლა და დაწვრილებით აღწერა ნ. გამალეას მიერ 1898 წელს აღმოჩენილი მოვლენა, რომელსაც ბაქტერიოფაგია უწოდა. 1923–1927 წლებში ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორიის დირექტორი იყო ალექსანდრიაში (ეგვიპტე), 1928 წლიდან კი — იელის უნივერსიტეტში ნიუ-ჰეივენში (აშშ). 1933-1935 წლებში დ'ერელი ორჯერ იყო საქართველოში. მუშაობდა თბილისის ბაქტერიოლოგიურ ინსტიტუტში. გიორგი ელიავასთან ერთად შეიმუშავა სპეციალიზებული ბაქტერიოფაგიის ინსტიტუტის შექმნის პროგრამა. დ'ერელის წინადადებით, ბაქტერიოფაგს იყენებენ ზოგიერთი ინფექციური დაავადების სამკურნალოდ. 1938 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა პარიზში.
გულისტანის ციხე

გულისტანის ციხე (აზერბ. ) — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიდან ჩრდილო-დასავლეთით სამ კილომეტრზე. სავარაუდოდ ციხე აშენდა საუკუნეში. მას ერთხანს ეკავა კლდოვანი ქედის ფერდობების ზედა ნაწილი. გულისტანის ციხის მოსახლეობა ცნობილია, როგორც გიზ-გალასი („ქალწულის ციხე“).

აღწერა
აღნიშნული ციხე აღმართულია მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 190-200 მ-ით. ციხის თავდაცვითი კედლები მთის ფერდობებზე იყო აგებული, ხოლო თვითონ ციხესიმაგრე თავზე იყო. ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან ციხესიმაგრე გარშემორტყმული იყო უფსკრულით. დღეს გვხვდება ფრაგმენტებში განლაგებული მრგვალი და ოთხკუთხა ფორმის კედლებისა და კოშკების ნანგრევები
შამახი საუკუნეების განმავლობაში ეყრდნობოდა ამ მთის ციხესიმაგრეს, როგორც ფიზიკურად, ასევე უსაფრთხოების თვალსაზრისით. გულუსტანის ციხე შამახის თავზე აგებული ფარის მსგავსია.

ციხე აგებულია მთის ქედზე, რომელიც ფართოვდება და ჩამოდის ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით და მისი რთული კონფიგურაციის მიხედვით ჩამოყალიბდა.

ციხის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩნდა სასახლის კომპლექსის ნაგებობების ნაშთები, - საუკუნეების მატერიალური კულტურის ნიმუშები.

გულისტანის ციხეს წყალი თიხის მილების საშუალებით მიეწოდებოდა. ციხეს მიწისქვეშა გადასასვლელიც ჰქონდა. აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარე სხვა ციხესიმაგრეებისგან განსხვავებით (კალე-ი ბუგურტი, გულისტანი მდინარე ინჩაზე და ა.შ.), გულისტანის ციხის წყლისკენ მიმავალი მიწისქვეშა გადასასვლელი უფრო რთული და უფრო ფრთხილად შესრულებულია.

ერთადერთი გრაგნილი ბილიკი ციხისკენ არის ამ ფერდობზე. ამრიგად, გულუსტანის ციხისთვის არჩეული მთა, ბუნებრივი დაცვის უპირატესობებთან ერთად, ძალიან მოსახერხებელია ქალაქთან კომუნიკაციის თვალსაზრისითაც.

ისტორია
ციხე სავარაუდოდ აშენდა საუკუნეში. აღმოსავლეთმცოდნე და არქეოლოგმა ევგენი პახომოვმა ივარაუდა, რომ ამ ციხის ნანგრევების არეალში მდებარეობდა ქალაქი იაზიდია, რომლის სახელი შირვანის დედაქალაქად 1072 წლამდე იხსენიებოდა ტარიხ ალ-ბაბში . - საუკუნეებში იგი იყო შირვანშაჰების რეზიდენცია და თავდაცვითი ციხე. - საუკუნის დასაწყისში ციხის როლი გაიზარდა. იგი ემსახურებოდა თავშესაფარს და შირვანშაჰების მეორე რეზიდენციას შემახას შემდეგ.

აზერბაიჯანელი არქეოლოგი ჰუსეინ ჯიდი მიიჩნევს, რომ ხაგანი ციხეს ახალ ყაბა-სარაი უწოდებს ციხის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით. ეს ინფორმაცია დასტურდება წერილობითი წყაროების ინფორმაციით, რომლის თანახმად საუკუნეში შირვანშაჰ მანუჩეხარ -ის და შაჰბანი ასრულებდა სარემონტო სამუშაოებს ციხესიმაგრეში .
დერთუფა

დერთუფა — ძველი ქართული კულტურის კერა პალესტინაში. დერთუფაში იყო დედათა სავანე, რომლის წიგნსაცავიდან ჩვენამდე მოღწეულია ერთადერთი ხელნაწერი — საუკუნის ეგვიპტელი განდეგილისა და მონაზვნის, მაკარი ეგვიპტელის თხზულებათა შემცველი კრებული გადამწერ გრიგოლის ანდერძთან ერთად. ხელნაწერი საუკუნეს განეკუთვნება.
გიორგი დერმანოვსკი

გიორგი დიმიტრის ძე დერმანოვსკი (; დ. 11 მარტი, 1924, ქ. სოხუმი, — გ. 26 მარტი, 1944, ნიკოლაევი, უკრაინის სსრ) — საბჭოთა კავშირის გმირი (19 აპრილი, 1945, სიკვდილის შემდეგ), მატროსი.

საბჭოთა არმიაში მსახურობდა 1942 წლიდან. მეორე მსოფლიო ომში იყო შავის ზღვის ფლოტის საზღვაო ქვეითების 384-ე ბატალიონის მეავტომატე. მონაწილეობდა და დაიღუპა ბრძოლაში ქ. ნიკოლაევის განთავისუფლებისათვის, რისთვისაც მიენიჭა გმირის წოდება.
დერტავის დედათა მონასტერი

დერტავის დედათა მონასტერი — შუა საუკუნეების დედათა სავანე იერუსალიმში. უცნობია ამ მონასტრის ზუსტი მდებარეობა და დაარსების დრო.

იერუსალიმის ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქოს ბიბლიოთეკაში დაცული ქართული ხელნაწერების კოლექციის ნუსხაში დაცულია საუკუნის მონასტერში მოღვაწე ქართველი მონაზვნის, დუდა აბაზაისძე ტბელის ასულის ანდერძი, საიდანაც ირკვევა, რომ მონასტერი იერუსალიმში მდებარეობდა და იოანე ნათლისმცემლის სახელზე იყო აშენებული. მონასტერში ეწეოდნენ აქტიურ მწიგნობრულ საქმიანობას; მიმდინარეობდა წიგნების გადაწერა, ასევე უკვეთავდნენ და იძენდნენ ხელნაწერებს. ჩვენამდე მოღწეულია საუკუნეში მონაზონთა დაკვეთით ბასილი მჩხრეკელის მიერ გადაწერილი სასულიერო კრებული, რომელსაც აქვს საინტერესო ანდერძ-მინაწერი (დაცულია იერუსალიმში).
ლენინის რაიონი (სტავროპოლი)

ლენინის რაიონი — ქალაქ სტავროპოლის სამი რაიონიდან ერთ-ერთი.

გეოგრაფია
რაიონი მდებარეობს ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი სტავროპოლის ცენტრალური რაიონია, რადგან მის ტერიტორიაზე კონცენტრირებულია მთავარი ფედერალური ინსტიტუტები და ხელისუფლების ორგანოები. ლენინის რაიონი, ეს ის მნშვნელოვანია ადმინისტრაციული ერთეულია, რომელიც უზრუნველყოფს სტავროპოლის კაპიტალური ფუნქციების განხორციელებას.

რაიონის ტერიტორია 5600,88 ჰექტარია; საზღვრების სიგრძე — 57,2 კმ. მოსახლეობა — 132 002 ადამიანს შეადგენს 2020 წლის მონაცემებით.

ისტორია
ლენინის რაიონი შეიქმნა რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1962 წლის 26 ივნისის განკარგულების საფუძველზე და სტავროპოლის სახალხო დეპუტატების საკრებულოს 1962 წლის 20 ივლისის ბრძანების თანახმად .

სტრუქტურა
სტავროპოლის ტერიტორიის 04.10.2004 წლის კანონის შესაბამისად. 84- ქალაქ სტავროპოლის, ტერიტორიის მუნიციპალური წყობის საზღვრის დამყარების შესახებ გააფართოვა თავისი საზღვრები სოფელ დემინოს ნაწილის ანექსიით.
ლენინის რაიონი მოიცავს 11 მიკრორაიონს, რომლებსაც მართავენ რაიონული საბჭოები (ტერიტორიული საზოგადოებრივი თვითმმართველობის საბჭოები), რომლებიც აერთიანებენ 700-ზე მეტ საშინაო საბჭოს , ქუჩის კომიტეტებს, რომლებიც ორგანიზებას უწევენ მოსახლეობას შორის, მოსახლეობის ფართო ჩართვას რაიონის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.

ამჟამად ლენინის რაიონის ტერიტორიაზე 52 ათასამდე ადამიანი მუშაობს. 2003 წელს შექმნილი ლიდერების საბჭო აქტიურად მონაწილეობს რაიონის ცხოვრებაში. ეს არის კოორდინატორი ურთიერთობის საწარმოს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს შორის მუნიციპალურ და სახელმწიფო ორგანოებთან სოციალური პრობლემების მოგვარებაში.

რეგიონში 16 უმაღლესი და საშუალო პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებაა, სადაც 30 ათასზე მეტი სტუდენტი სწავლობს.

ლენინის რაიონის საგანმანათლებლო დაწესებულებები ღირსეულად წარმოადგენენ ქალაქს ფედერალურ და რეგიონულ დონეზე.

ინფრასტრუქტურა
რაიონის ტერიტორიაზე განლაგებულია არაერთი მნიშვნელოვანი დანიშნულების ძეგლი, თუ დაწესებულება, მათ შორის:

საგანმანათლებლო დაწესებულებები:
18 უმაღლესი და საშუალო პროფესიული სასწავლებელი, 3 გიმნაზია, 1 ლიცეუმი, 5 საშუალო საგანმანათლებლო და 2 სპეციალური გამოსასწორებელი სკოლა, 28 საბავშვო ბაღი, 20 კვალიფიციური სამედიცინო დაწესებულება.

სპორტული ობიექტები:

დინამოს სტადიონი, საფეხბურთო სპორტული სკოლა, ძიუდოს და სამბოს უმაღლესი სპორტული უნარების სკოლა.

სხვადასხვა მნიშვნელობის ობიექტები:
კულტურული მემკვიდრეობის 10-მდე ობიექტი, ურბანული დაგეგმარებისა და არქიტექტურის, ხელოვნებისა და არქეოლოგიის ძეგლები.
მიხაილოვსკი (სტავროპოლის მხარე)

მიხაილოვსკი — ქალაქი, სტავროპოლის ტერიტორიის შპაკოვსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. სატელიტური ქალაქი სტავროპოლი.

2020 წლის 16 მარტამდე ჩამოყალიბდა ქალაქ მიხაილოვსკის მუნიციპალური წყობა შპაკოვსკის მუნიციპალურ ოლქში ურბანული დასახლების სტატუსით.

ეტიმოლოგია
მიხაილოვსკის (აგრეთვე მიხაილოვკა, მიხაილოვსკაია) სახელის გაჩენა განპირობებულია იმით, რომ დასახლება დააარსეს რუსეთის კურსკის პროვინციის მიხაილოვსკის რაიონის გლეხებმა. თჭვალრელიძის მიერ დაწერილი ხალხური ლეგენდის თანახმად, ამ ტოპონიმის წარმოშობა შემდეგნაირად აიხსნება: ჩრდილოეთ კავკასიაში განსახლების ბიზნესის ერთ-ერთ ხელმძღვანელს ჰყავდა შვილები: ვაჟი მიხეილი და ქალიშვილები ნადეჟდა და პელაგია; მათი ხსოვნისათვის მან დაასახელა სამი მომიჯნავე სოფელი მიხაილოვსკი, ნადეჟდინსკი და პელაგიადსკი“.

1963-1998 წლებში დასახლებას შპაკოვსკი უწოდეს - სამოქალაქო ომის გმირის შპაკის პატივსაცემად.

გეოგრაფია
აღნიშნული ქალაქი მდებარეობს მდინარე თაშლაზე, სტავროპოლის მაღლობში. სამხრეთ-დასავლეთით მიხაილოვსკი უერთდება ქალაქ სტავროპოლს, მას პრაქტიკულად ერწყმის (კერძოდ, მიხაილოვსკის კუთვნილი მიკრორაიონი „რადუგა“, ფაქტობრივად, რეგიონალური ცენტრის ტერიტორიაზე მდებარეობს. მანძილი ქალაქის ცენტრებს შორის არის დაახლოებით 10 კილომეტრი.

კლიმატი
მიხაილოვსკი სამხრეთის ქალაქია. ჩრდილოეთ გრძედის 45-ე პარალელზე პოზიცია არის კლიმატური მახასიათებლების განმსაზღვრელი მთავარი ფაქტორი, პირველ რიგში მზის სითბოს რაოდენობა.

უმოკლესი დღე - 22 დეკემბერი - სტავროპოლში გრძელდება 8 საათი 44 წუთი, ხოლო ყველაზე გრძელი - 22 ივნისი - 15 საათი 37 წუთი.

დიდი რაოდენობით მზის სითბო (მთლიანი მზის გამოსხივება 121,3 კკალ / სმ 2 წელიწადში) განსაზღვრავს მზარდი სეზონის ხანგრძლივობას, რაც 160 დღეა 22 აპრილიდან 15 ოქტომბრამდე.

ქალაქი ცნობილია ხშირი ძლიერი ქარებით 35-40 მ/წმ სიჩქარით, წელიწადში 50 დღე ქარის სიჩქარე 10 მ/წმ-ს აღემატება. ყველაზე ქარიანი თვეებია თებერვალი და მარტი, ჭარბობს დასავლეთის და აღმოსავლეთის საჰაერო დინებები.

წლის უმეტესი ნაწილი, ქალაქში დომინირებს ზომიერი გრძედის კონტინენტური ჰაერი. ზაფხულში მას მშრალი, ცხელი, მცირე ღრუბლიანი ამინდი უკავშირდება.

შემოდგომა იწყება ოქტომბრის დასაწყისში, საშუალო დღიური ტემპერატურა 10 გრადუსზე დაბალია.

ზამთარი მიხაილოვსკში ზომიერად რბილია, გრძელდება 95-110 დღე, საშუალო ტემპერატურა 5 გრადუსია, აბსოლუტური მინიმუმი -36 გრადუსს აღწევს. ზამთრის ამინდი ძალიან ცვალებადია.

ისტორია
1918 წელს სტავროპოლის მხარეში დაიწყო კოლექტივიზაციის პროცესი, რომელმაც სამოქალაქო ომის გამო ვერ მიიღო საკმარისი განვითარება. რეგიონში საბჭოთა ხელისუფლების საბოლოო დამყარების შემდეგ, კომუნებისა და არტელების შექმნა დაიწყო, რომელსაც წითელი არმიის ყოფილი ჯარისკაცები აწყობდნენ.
1922 წელს მიხაილოვსკოეში შეიქმნა კომუნა კალინინის სახელობის კომუნა, 1924 წელს - სასოფლო-სამეურნეო პარტნიორობა „პროლეტარი“.

რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 1999 წლის 15 მაისის განკარგულებით ქალაქს მიხაილოვსკი ეწოდა.

2013-2017 წლებში აშენდა სტავროპოლ-ავტო მანქანების ქარხანა, რომლის ტევადობაც 100 ათასი მანქანაა წელიწადში.