iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სვიმეონ გარეჯელი

სვიმეონ გარეჯელი ღირსი მამა, გარეჯის წინამძღვარი, წინასწარმხედველი და საკვირველთმოქმედი (გ. 1773). საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 4 სექტემბერი (17 სექტემბერი).

ღირსი სვიმეონ გარეჯელი დაიბადა დაახ. 1700 წელს კახეთში. ცნობილია რომ იგი სიყრმიდან გარეჯის მონასტერში მოღვაწეობდა. ყოვლადპატიოსანი ღვთისკაცი მოხუცებულობამდე უბრალო მონაზონი იყო, შემდეგ კი მონასტრის წინამძღვრად აირჩიეს.

სათნოებით და სიმდაბლით გამორჩეულ წმინდა მამას ღვთისგან სასწაულთქმედების ნიჭი ჰქონდა მიმადლებული.

ერთხელ ღირსი სვიმეონი ავად გახდა და გარდაიცვალა. ერთ საათზე მეტ ხანს იყო უსულოდ, შემდეგ კი, ღვთის განგებით, წამოდგა, ყველაფერი, რაც კი გააჩნდა, საკუთარი ხელით გაუყო მონასტრის მამებს და, ისედაც უპოვარმა, მთლიანად უარყო ამქვეყნიური საჭიროებანი.

როცა ეს ამბავი მამა სერაპიონმა (ხს. 24 აგვისტოს) გაიგო, სხვების დახმარებით მივიდა და ნახა წინამძღვარი სვიმეონი და, წინასწარმცნობელობის მადლით განათლებულმა, მანუგეშებელი ცრემლით უთხრა: „ჰოჲ, სასურველო მამაო, მომეცი შენი წმიდა ხელები, რათა ვეამბორო მათ, რადგან მსურდა შენი წმინდა ხელებით მივბარებოდი მიწას მე უვარგისი მტვერი, ახლა კი ჩემზე უწინ შენ მიდიხარ საუკუნო ცხოვრებაში. შენ წახვალ, მამაო, მაგრამ მეც შენს გარეშე აღარ დავრჩები აქ, არამედ ჩემი სული ჩქარა გმოყვება შენსას“. ასე, ნუგეშის ცრემლებით ეამბორნენ ერთმანეთს ნეტარი მამები უკანასკნელად. სვიმეონმა ერთ კვირაში კეთილად მოაწესრიგა მონასტრის საქმეები და ნ წლის 4 (17) სექტემბერს ზუსტად იმ დღის სწორს, როდესაც ერთი საათით იყო უსულოდ, მშვიდობით მიიცვალა - უფალს მიაბარა წმინდა სული. დასაფლავებულია გარეჯში.
ქაიხოსრო ქართველი

ქაიხოსრო ქართველი — წმინდა მამა ქაიხოსრო ქართველი (გ. 1612), საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 16 ივნისი (29 ივნისი).

ცნობა წმინდა ქაიხოსრო ქართველის შესახებ გვხვდება, საუკუნის ცნობილი საეკლესიო მოღვაწისა და მწერლის, ტიმოთე გაბაშვილის „მიმოსვლაში“.

ტიმოთე გაბაშვილი აღწერს იერუსალიმის სიწმინდეებს, ჯვრის ქართველთა მონასტრის აღაპებს და ფრესკებს. ის აღნიშნავს: „.და კვალად იერუსალიმით მივედით მონასტრად ქართველთასა ჯვარს და განვიცადეთ, კედელთა ზედა წმიდანი მამანი და მოწამენი საქართველოსანი ეხატნეს შარავანდითა და გვირგვინითა. ესენი.“ ჩამოთვლილია წმინდანთა სახელები და მათ შორის „წმიდა მოწამე ქაიხოსრო ქართველი, რომელიც აწამა ყეენმან შაჰ-აბაზ წმიდათა ხატთათვის, ქორონიკონსა ტ“ (1612).

წმინდა მოწამე ქაიხოსრო ქართველი გარდაიცვალა 1612 წელს.
ნეტარი ქრისტესია

ნეტარი ქრისტესია ქრისტეფორედ წოდებული (გ. 1771) – საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 11 მაისი (24 მაისი).

ნეტარი ქრისტესია, ქრისტეფორედ წოდებული, ნათლისმცემლის უდაბნოს მოღვაწე. წარმოშობით დასავლეთ საქართველოდან, სამეგრელოდან იყო. მას სიყრმითგან ღვთისთვის მსახურებისა და განდეგილობის სურვილი ჰქონდა, მაგრამ ბატონის ბრძანებითა და იძულებით ცოლი მოიყვანა და ვაჟი ეყოლა. რამდენიმე ხნის შემდეგ ქრისტესიას ცოლ-შვილი დაეხოცა. ბატონს მეორეჯერ უნდოდა მისი დაქორწინება. ნეტარმა ყურად არ იღო ბატონის ბრძანება, წავიდა მოძღვართან, თავისი გასაჭირი უამბო და რჩევა სთხოვა. მოძღვარმა ურჩია, დაეტოვებინა მაცდური წუთისოფელი და გარეჯის უდაბნოს შეჰკედლებოდა. სულიერი მოძღვრის სიტყვებით ფრთაშესხმულმა ქრისტესიამ დატოვა ყველაფერი და გარეჯში, იოანე ნათლისმცემლის უდანოში დაეყუდა. წმინდა მამამ მრავალი წელი გაატარა მორჩილებაში: წყალსა და ფიჩხს ეზიდებოდა მონასტერში, ყოველივეს მორჩილებით და გულმოდგინედ იქმოდა.

მამა ქრისტესია მოხუცებული იყო, როდესაც ბერად აღიკვეცა. მას უწოდეს ქრისტეფორე. განდეგილობაში მისი ცხოვრების წესი ასეთი იყო: უდაბნოდან შვიდი კილომეტრის დაშორებით იდგა ჭური, რომელსაც ყოველდღე ავსებდა წყლით. იქვე პატარა ქოხი ჰქონდა. მის ზღურბლზე პატარა ჩარექა იყო ჩამოკიდებული. ჩარექა შორიდან ჩანდა და მოგზაურნი ქრისტესია ბერის ჭურთან იკლავდნენ წყურვილს. იქვე პატარა ბოსტანი ჰქონდა გაშენებული ნეტარ მამას მგზავრებისათვის.

წმინდა ქრისტესიას რასაც მისცემდნენ, სხვასაც განუყოფდა. შემოწირული თაფლით და ხორბლით ყოველ შაბათს კოლიოს ამზადებდა სამი ჭურჭლით - ერთით - შემომწირველის მიცვალებულთათვის, მეორეთი - მონასტერში მდებარე შესვენებულ მამათათვის, მესამეთი - ყველა მართლმადიდებლისათვის. როგორც კი გაიგებდა სადმე ჩხუბის ან სიძულვილის ამბავს, წავიდოდა მოშუღლეებთან და ტკბილი სიტყვებით შერიგებისკენ მოუწოდებდა: „შვილნო, უკეთუ არა ისმენთ ჩემსა, რომელიცა თქვენის მიზეზით მოვედი აქა, წარვალ მწუხარებით სავსე და განიხარებს ეშმაკი იგი, რომელსა არა ნებავს მშვიდობა კაცთა და მოაწევს უაღრესსა განსაცდელსა თქვენ ზედა და ვითარცა მოველ მშიერ, მშიერივე წარვალ თქვენგან“. მისი მადლმოსილი ქცევა და სიტყვები გულს უთბობდა მოჩხუბრებს და შერიგებას უადვილებდა.

ერთხელ მამა ქრისტესია მწუხრის ლოცვის შემდეგ სოფელში წავიდა. წმინდა ბერი სიცხის გამო დაღამების შემდეგ გაუდგა გზას. ბნელი ღამე იყო, სიარული შეუძლებელი გახდა. წმინდა ქრისტესია გაჩერდა და ილოცა. მოულოდნელად მას გამოუჩნდა რაღაც მანათობელი, რომელიც გზას უნათებდა. შეშინებულმა ბერმა ნაბიჯი ვერ გადადგა, ლოცვით შეევედრა უფალს, განსაცდელი აერიდებინა მისთვის, შემდეგ პირჯვარი გადაისახა და გზას გაუყვა. მანათობელი წინ მიუძღოდა. ასე იარა მთელი ღამე, სანამ არ მიაღწია სოფელ სართიჭალას.

მისი სენაკი ვიწრო და უბადრუკი იყო. საწოლად ერთი ფიცრისგან შეკრული ტახტი ჰქონდა, საგებლად ცხვრის ტყავი, რომელიც წელამდე ძლივს წვდებოდა, სასთუმლად ქვა ედო, ტანზე ემოსა ცხვრის დაბებკილი ტყავის სამოსი, ფეხთ ქალამანი ეცვა. თუ ვინმე ტანსაცმელს მოუკითხავდა, მყის გლახაკებს მისცემდა, „თავის თავისათვის არარას ზრუნვიდა, საწუთოსათვის და ამაოსა, არამედ ყოველსავე იუნჯებდა მერმისსა მის საუკუნოისათვის“.

ოთხმოც წელს გადაცილებული წმინდა ქრისტესია, ქრისტეფორედ წოდებული, აღესრულა მონასტერში, თავის კელიაში. დასაფლავებულია ეკლესიის წინ, მამათა სასაფლაოზე.
სანდომიეჟი

სანდომიეჟი, სანდომირი  — ქალაქი პოლონეთში, შედის სვიეტოკშის სავოევოდოში. აქვს საქალაქო გმინის სტატუსი. ფართობი 28,8 კმ². მოსახლეობა 25 646 ადამიანი (2006 წ.). სანდომიეჟი წარმოადგენს რომის კათოლიკური ეკლესიის სანდომიეჟის ეპარქიის ცენტრს. ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია წმინდა იაკობის სახელობის კასტიოლი (ეკლესია), წმინდა იადვიგას ხევი და მოციქულ პავლეს მოქცევის სახელობის ეკლესია.

ცნობილი მცხოვრებლები
ნეტარი სადოკი
კაზიმირ გრელევსკი — კათოლიკე ნეტარი, წამებული.
ნიკოლოზ დვალი

წმინდა მოწამე ნიკოლოზ დვალი (გ. 1314) — საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 12 თებერვალი (25 თებერვალი).

წმინდა მოწამე ნიკოლოზ დვალი მართლმორწმუნე მშობელთა შვილი იყო. ღვთისმოშიშმა დედ-მამამ იგი შობიდანვე უფალს შესწირა. თორმეტი წლის ყრმა ნიკოლოზი კლარჯეთის უდაბნოში წავიდა, იქ ბერად აღიკვეცა და დაიწყო მოღვაწეობა. შემდეგ წმინდანი იერუსალიმში წავიდა და იქ ქართველთა ჯვრის მონასტერში დაემკვიდრა. ქრისტესთვის მოწამეობრივად აღსრულების სურვილით ანთებული წმინდა ნიკოლოზი მხნედ ქადაგებდა სარწმუნოებას მუსულმანებში და თან უშიშრად ამხელდა მათ ცდომილებებს.

უსჯულოებმა წმინდა ნიკოლოზი შეიპყრეს და მრავალფერი სატანჯველის შემდეგ ციხეში გამოკეტეს. ქრისტიანებმა შეძლეს და საპყრობილიდან გამოიხსნეს აღმსარებელი. წინამძღვრის ბრძანებით წმინდა ნიკოლოზი კვიპროსზე წავიდა, ქართველთა მონასტერში. იგი მოწამეობრივ აღსასრულს ევედრებოდა უფალს და წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მიერ მიიღო გამოცხადება: დამასკოში უნდა წასულიყო.

დამასკოში ჩასულმა წმინდანმა უსჯულოთა წინაშე ისევ მხნედ აღიარა ქრისტე და ამხილა მათი უგუნურება. განრისხებულმა უღმრთოებმა შეიპყრეს წმინდა აღმსარებელი, სასტიკად გვემეს და დილეგში ჩააგდეს. ქრისტიანებმა ძლივს მოახერხეს მისი გამოხსნა ტყვეობიდან. ახლად განთავისუფლებული წმინდა ნიკოლოზი კვლავ მივიდა უსჯულოთა შესაკრებელში, კვლავ ჰგმო მათი უგუნურება, რისთვისაც სასტიკად აწამეს, ხუთასჯერ დაჰკრეს შოლტი და საპყრობილეში ჩააგდეს. წმინდა მოწამე ნათლისმცემლის სასწაულებრივი გამოცხადებით განიკურნა, ორი თვის შემდეგ კი კვლავ გაათავისუფლეს.

ქალაქის ამირამ შემთხვევით ნახა იერუსალიმში გასამგზავრებლად მომზადებული წმინდა ნიკოლოზი, შეიპყრო და ამირათ-ამირას, დენგიზს გაუგზავნა. დენგიზმა წმინდანს მაჰმადიანობის მიღება შესთავაზა. წმინდა ნიკოლოზმა გაბედულად აღიარა ქრისტე.

ამირათ-ამირამ მისი მოკვდინება ბრძანა. სანატრელი მოწამე აღმოსავლეთით მიბრუნდა, სიხარულით მოუდრიკა მახვილს ქედი და თქვა: „დიდება შენდა, ქრისტე ღმერთო, რომელმან ღირს მყავ შენთჳს სიკვდილსა“. მახვილმა თავი წარკვეთა წმინდა ნიკოლოზს. მოჭრილმა თავმა შვიდგზის ადიდა ღმერთი და ხმა-ჰყო: „დიდება შენდა, ქრისტე ღმერთო!“ ამ სასწაულის მხილველმა სპარსელებმა წმინდანის გვამი დაწვეს. მისი წამების ადგილს სამი დღე ნათლის სვეტი ადგა.

როცა წმინდა ნიკოლოზის მოძღვარმა თავისი სულიერი შვილის მოწამეობრივი აღსასრული შეიტყო, ადიდა ღმერთი და შეევედრა, გამოეცხადებინა მისთვის შეერაცხა თუ არა ნიკოლოზი წმინდა მოწამეთა შორის. ერთ დღეს, წიგნის კითხვისას, მან სასწაულებრივი გამოცხადებით იხილა ნათლითა და სურნელებით სავსე მთა და ბრწყინვალედ შემკობილი გუნდი წმინდა მოწამეთა, რომელთა შორის გამორჩეულად ბრწყინავდა დიდმოწამე გიორგი. წმინდა გიორგიმ წმინდა ნიკოლოზი იხმო: „ნიკოლოზ! გამოვედ და იხილე ბერი ესე, შენი მოძღვარი, რამეთუ მრავალნი ცრემლნი დასთხინა შენთჳს“. ნიკოლოზმა მოიკითხა მოძღვარი: „აჰა, მიხილე მეცა და ჩემი ადგილიცა და ამიერითგან ნუღარა მწუხარე ხარ ჩემთვის“, - დაამშვიდა მან იგი. წმინდა ნიკოლოზ დვალი ეწამა 1314 წლის 19 ოქტომბერს, სამშაბათს.
იოსებ ხოძკო

იოსებ ხოძკო, იუზეფ ხოჯკო (; დ. 6 დეკემბერი, 1800, კრივიჩი, ლიტვის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 21 თებერვალი, 1881, თბილისი, თბილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია) — რუსეთში მოღვაწე, წარმოშობით პოლონელი გეოდეზისტი და კავკასიის ტრიანგულაციის ფუძემდებელი. არის სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი გეოდეზიის, ასტრონომიისა და ფიზიკური გეოგრაფიის დარგში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1800 წლის 6 დეკემბერს კრივიჩში. სრულიად ახალგაზრდა ჯერ კიდევ 16 წლის იოსებ ხოძკო ცნობილი ასტრონომისა და გეოდეზისტის, პოლკოვნიკ კარლ ტენერის (1783-1860) მიერ ვილნოს გუბერნიის ტრიანგულაციისათვის ორგანიზებულ პირველ გეოდეზიურ აზომვებში მონაწილეობდა. 1830-იანი წლების დასაწყისამდე იოსებ ხოძკო კ. ტერნერის თანაშემწე იყო ვილნოს, მინსკისა და კურლანდიის გუბერნიების გეოდეზიური და ასტრონომიული განსაზღვრებების მერიდიანის რკალის გრადუსული გაზომვების ჩატარებაში.

მისი მრავალი ექსპედიციებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო, დერპტის ობსერვატორიის იმდროინდელი დირექტორის, აკადემიკოს ფრიდრიხ გეორგ ვილჰელმ სტრუვეს ხელმძღვანელობით ჩატარებული ექსპედიციები. მისი ხელმძღვანელობით 1816-1855 წლებში ჩატარებული ტრიანგულაციური აზომვის შედეგები საფუძველად დაედო ეგრეთ წოდებულ სტრუვეს გეოდეზიურ რკალს. ეს დედამიწის მერიდიანის, საკმაოდ დიდი, ათი ქვეყნის (ნორვეგიიდან შავ ზღვამდე) მომცველი ფრაგმენტის 2820 კილომეტრის ზუსტი ტოპოგრაფიული მონაცემებია, რომელიც საფუძვლად დაედო დედამიწის ზუსტი ზომებისა და ფორმის დადგენას, რასაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა დედამიწის შემსწავლელი მეცნიერებების განვითარებისა და ტოპოგრაფიული რუკების შედგენისათვის.

1847-1853 წლამდე იოსებ ხოძკო კავკასიის ტრიანგულაციის პროექტის ხელმძღვანელად დაინიშნა და თავის ჯგუფთან ერთად, კავკასიის ტრიანგულაციის საველე სამუშაოებს ატარებდა კავკასიონის შიშველ კლდეებსა თუ თოვლიან მწვერვალებზე. კავკასიის ტრიანგულაციის პროექტის ნაწილი იყო იოსებ ხოძკოს მიერ 1850 წელს დიდ არარატზე, მისი სიმაღლის დასადგენად და ასაგეგმად მოწყობილი ექსპედიციაც, რომელშიც არნოლდ მორიციც მონაწილეობდა.

არარატის მთაზე ექსპედიციის კულმინაცია 22 აგვისტოს მისი წევრების მიერ მწვერვალზე დიდი ჯვრის აღმართვა-დამაგრება იყო, რომელზეც ეწერა:

1850 წელს 6 აგვისტოს იოსებ ხოძკო ფერმწერ ფეოდორ ბაიკოვთან ერთად პატარა არარატის მთაზეც ავიდა, რომლის დროსაც მხატვარმა დიდი არარატის ფერწერული ტილო შექმნა.

1853 წელს იოსებ ხოძკომ გენერალ-მაიორის წოდება მიიღო. 1854 წელს კავკასიაში სატრიანგულაციო აზომვითი სამუშაოები დაასრულა; განსაზღვრულ იქნა 1386 პუნქტის გეოგრაფიული მდებარეობა და ზღვის დონიდან სიმაღლე, რის შედეგადაც შესაძლებელი გახდა კავკასიის ზუსტი აგეგმვა და საზღვრების დატანაც.

1858 წელს იოსებ ხოძკომ დიდ არარატზე კიდევ ერთი ექსპედიცია მოაწყო, რომლის მიზანიც მხოლოდ გეოდეზიური სამუშაოები იყო. ამავე წელსვე ხოძკო კავკასიის არმიის მთავარი შტაბის სამხედრო-ტოპოგრაფიული განყოფილების, 1860 წლიდან კი ჩრდილოეთ კავკასიის უფროსად დაინიშნა, რომლის დროსაც ურთულეს საველე პირობებში მთიანი დაღესტანი და მიმდებარე ტერიტორიები შეისწავლა. 1864 წლიდან კი დასავლეთ კავკასიონის მთები დაიპყრო. ჩრდილოეთ კავკასიაში ჩატარებული საველე სამუშაოების დასრულებამ ხოძკოს საშუალება მისცა კავკასიისა და რუსეთის საკმაოდ დიდი ტერიტორიის ტრიანგულაციის ერთიანი სურათი მიეღო. შემდგომში მის ნაშრომს დაეყრდნო კავკასიის კარტოგრაფიაც.

1868 წელს მიენიჭა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კონსტანტინეს დიდი მედალი. გარდაიცვალა თბილისში 1881 წლის 21 თებერვალს.
ელ-რეის ეროვნული პარკი

ელ-რეის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინის ჩრდილო-დასავლეთში, სალტის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ სალტადან 80 კმ-ში. მისი ფართობია 441.62 კმ².

პარკი შეიქმნა ადგილობრივი ეკოსისტემის დაცვისა და გარემოს გაუმჯობესების მიზნით. კლიმატი თბილია. ნალექების საშუალო წლიური ჩამონადენი 500-700 მმ-ს შეადგენს.

ფლორა საკმაოდ მრავალფეროვანია, სიმაღლის ცვლასთან ერთად, მისი ხუთი დონე გამოიყოფა. რაც შეეხება ფაუნას, აღსანიშნავია ტაპირი, ყველაზე დიდი ძუძუმწოვარი სამხრეთ ამერიკაში (300 კგ).

ეს ტერიტორია წარსულში დასახლებული იყო ადგილობრივი ინდიელებით, ამიტომ ბევრია არქეოლოგიური ძეგლი.
ლოს-კარდონესის ეროვნული პარკი

ლოს-კარდონესის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინის ჩრდილო-დასავლეთში, სალტის პროვინციაში.

მთაგორიან პარკს უკავია 650 კმ². მისი უმაღლესი წერტილი 5 000 მეტრია. მის ტერიტორიაზე შემორჩენილია მრავალი გადაშენებული ცხოველის, მათ შორის დინოზავრის ნაშთები.

პარკი შეიქმნა 1996 წელს, როდესაც არგენტინის ეროვნული პარკების ადმინისტრაციამ ეს ტერიტორია კერძო მესაკუთრეთაგან შეიძინა.

გალერეა
ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის

ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის არის ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის კინოფესტივალზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გადასცემს კინემატოგრაფიაში მომუშავე მსახიობ ქალბატონებს. ოსკარის 49-ე დაჯილდოებამდე ეს კატეგორია დასათაურებულია იყო, როგორც ოსკარი ქალის მიერ დამსახურებულ შესრულებაში. თუმცა შემდეგ დაიმკვიდრა ახლანდელი სახელწოდება. კატეგორიაში ნომინანტებს არჩევენ აკედემიის წევრი მსახიობები, საბოლოო ხმის მიცემისას კი აკადემიის ყველა წევრი. ამ ნომინაციაში ჯილდო გადაეცემათ მხოლოდ მთავარი როლის შემსრულებელ მსახიობებს. მსახიობებს კი, რომლებიც ფილმში მეორეხარისხოვან როლს ასრულებენ ოსკარი გადაეცემათ ნომინაციაში ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

ყველაზე მეტი, ოთხი ოსკარი მიღებული აქვს კათრინ ჰეპბერნს, ყველაზე მეტი, 17 ნომინაცია კი მერილ სტრიპს. 1969 წელს იმის გამო, რომ ხმის მიცემისას მათი რაოდენობა გაიყო, ოსკარი გადაეცა ერთდროულად ბარბრა სტრეიზანდს და კათრინ ჰეპბერნს.

ლაურეატები
1920-იანები
1930-იანები
1940-იანები
1950-იანები
1960-იანები
1970-იანები
1980-იანები
1990-იანები
2000-იანები
2010-იანები
ელ-ლეონსიტოს ეროვნული პარკი

ელ-ლეონსიტოს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, სან-ხუანის პროვინციაში. ფართობი 760 კმ². 1994 წელს შეიქმნა როგორც ნაკრძალი, ხოლო 2002 წლიდან გადაკეთდა ეროვნულ პარკად, ანდური ბუჩქნარის, ისტორიული და პალეონტოლოგიური ძეგლების დაცვის მიზნით. პარკის ტერიტორიაზე ჰაერი იდეალურად სუფთაა, რის გამოც აქ რამდენიმე ასტრონომიული ობსერვატორია მდებარეობს.

კლიმატი ცივია, პერმანენტული ყინვებით. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 200 მმ-ია. ფლორა ძირითადად ბუჩქნარითაა წარმოდგენილი, ფაუნის წარმომადგენელთაგან კი აღსანიშნავია გუანაკო და სხვადასხვა ფრინველი.
ელ-პალმარის ეროვნული პარკი

ელ-პალმარის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ენტრე-რიოსის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქების — კოლონისა და კონკორდიის სიახლოვეს. ფართობი 85 კმ². პარკი შეიქმნა 1966 აქ არსებული მრავალი სახეობის პალმის ხის დაცვის მიზნით.

პარკში ჰავა სავანის ტიპისაა, არგენტინის მესოპოტამიისთვის დამახასიათებელი.
მსოფლიოს უსწრაფესი ინდიანი

მსოფლიოს უსწრაფესი ინდიანი — 2005 წლის ახალზელანდიური ბიოგრაფიული ჟანრის ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია ბერტ მონროს რეალურ ამბავზე. ფილმში თამაშობენ ენტონი ჰოპკინზი, დაიან ლადი და სხვა. სცენარის ავტორი და რეჟისორია როჯერ დონალდსონი.

სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს ცნობილი ახალზელანდიელი ბერტა მონროს ცხოვრების ისტორიას, რომელმაც თავისი ცხოვრების უამრავი წელი დაახარჯა თავისი საყვარელი მოტოციკლის გადაკეთებას საშეჯიბრო ბოლიდში სიჩქარის რეკორდის დასამყარებლად. ეს მოტოციკლი მარკის „ინდიანი“ იყო, გამოშვებული 1920 წელს და მის მაქსიმალური სიჩქარე მხოლოდ 58 მილი/სთ აღწევდა.
სიმფონიური ბლეკ-მეტალი

სიმფონიური ბლეკ-მეტალი — ბლეკ-მეტალის ქვეჟანრი, რომელიც ჩამოყალიბდა შუა და გვიან 1990-იანებში. ჟანრი ცნობილია თავისი სიმფონიური და საორკესტრო ელემენტებით და ცენტრალიზებულია ევროპაზე.

მახასიათებლები
სიმფონიური ბლეკ-მეტალი იყენებს სიმფონიურ და საორკესტრო ელემენტებს. შეიძლება გამოყენებული იქნას მელოდიური ინსტრუმენტები, რომლებიც შესაძლოა აღმოვაჩინოთ ორკესტრის სექციებში, იქნება ეს სიმებიანი, სასულე თუ კლავიშებიანი საკრავები. ვოკალი შესაძლოა იყოს „სუფთა“ ან ოპერის სტილში. სიმღერის სტრუქტურები არის უფრო განსაზღვრული და შთაგონებული სიმფონიებით, თუმცაღა, შენარჩუნებულია ტრადიციული ბლეკ-მეტალის მრავალი მახასიათებელი, ისეთი, როგორებიცაა მყვირალა ვოკალი, სწრაფი ტემპი და გიტარების დაკვრა ორმაგი პიკინგით. შესაძლოა გამოყენებული იქნას მყვირალა ჟღერადობის ინსტრუმენტები და არპეჯოები, დრამატული შუალედები, რის გამოც ჟღერადობა ყოველთვის მკაცრად სიმფონიური არაა. მიუხედავად ამისა, მისი კავშირები ბლეკ-მეტალთან ყოველთვის ადვილად აღსაქმელი არაა. თითქმის ყველა სიმფონიურმა ბლეკ-მეტალ ჯგუფმა სტანდარტული ბლეკ-მეტალის დაკვრით დაიწყო კარიერა. შემდეგ მათ დაიწყეს ელემენტების დამატება პროგრესული როკიდან, ძირითადად კი ფსიქოდელიური როკიდან, სპეის როკიდან და გოთური მეტალიდან, მისი აქცენტით გამყინვარებაზე, შემაძრწუნებელი ტექსტურებით. შედეგად ჟღერადობა უფრო სავსე და ადვილად ხელმისაწვდომი გახდა, ვიდრე ტრადიციული ბლეკ-მეტალია. სიმფონიური ბლეკ მოძრაობა რჩება გარკვეულწილად შეზღუდულად, ნაწილობრივ მისი ეპიკური ამბიციების გამო და ნაწილობრივ იმიტომ, რომ იგი არაა ტრადიციულად მეტალური ჟღერადობის, მაგრამ იმ მიმდინარეობის მომხიბლელმა სინთეზმა, რომლებმაც გავლენა მოახდინეს სიმფონიური ბლეკ-მეტალის ჩამოყალიბებაზე, აქციეს იგი მომენტალურად ამოსაცნობ ალტერნატივად.
ქრისტიანული ბლეკ-მეტალი

ქრისტიანული ბლეკ-მეტალი (ან ანბლეკ-მეტალი) — ტერმინი, რომლითაც ახასიათებენ მუსიკალურად ბლეკ-მეტალის ჟღერადობის მქონე იმ შემსრულებლებს, რომელთა ტექსტებიცა და იმიჯიც ქრისტიანობის პოპულარიზაციაზეა გათვლილი. ასეთი შემსრულებლების შემოქმედება ყოველთვის საკამათოა: ძირითადად ბლეკ-მეტალის პიონერების, განსაკუთრებით კი მეორე ეშელონის ჯგუფების შემოქმედებასთან მოდის წინააღმდეგობაში, რომელთა ტექსტებიც ანტი-ქრისტიანული შეტყობინებებით გამოირჩეოდნენ. ასევე არსებობს აზრი, რომ ქრისტიანობა წინააღმდეგობაში მოდის ბლეკ-მეტალის შავ ბუნებასა და მრავალი ბლეკ-მეტალ ჯგუფის ინდივიდუალისტურ და მიზანტროპულ იდეებთან.

ქრისტიანული ბლეკ მოძრაობის დაწყების ზუსტი თარიღი საკამათოა და განსაზღვის საკითხია. ავსტრალიური ჯგუფ ჰოურდის 1994 წლის ალბომმა შემოიტანა ტერმინი „წმინდა არაშავი მეტალი“ მედიის ყურადღების ქვეშ. თუმცაღა, 1990 წელს უკვე ჩამოყალიბებული იყო ნორვეგიული ჯგუფი ანტესტორი, როგორც დეზ/დუმ ჯგუფი, და გამოუშვებული ჰქონდა დემო 1991 წელს, სანამ წავიდოდნენ ბლეკ-მეტალისკენ მათი 1994 წლის ალბომით .

მახასიათებლები
ქრისტიანული ბლეკ-მეტალი განიხილება, როგორც იდეოლოგიური დაჯგუფება ბლეკ-მეტალის შიგნით, რომელიც ქრისტიანობას პოზიტიურად ახასიათებს. არ არსებობს მეთოდი, რომლითაც ბლეკ-მეტალის ქრისტიანულად დაკვრა იქნებოდა შესაძლებელი. ქრისტიანული ბლეკ-მეტალს ბევრი საერთო აქვს ტრადიციულ ბლეკ-მეტალთან: სწრაფი ტემპი, მყვირალა ვოკალი, გიტარები ძლიერი დისტორშენითა და ორმაგი პიკინგით, დრამების ორმაგი დაკვრის ტექნიკა და სიმღერის არასტანდარტული სტრუქტურები. ქრისტიანულ ბლეკ-მეტალს შევხვდებით ბლეკ-მეტალის მრავალ ქვეჟარში.

ქრისტიანული ბლეკ-მეტალის ზოგიერთი შემსრულებელი ტექსტებში ღიად ესხმის თავს სატანიზმს; მაგალითად, ჰოურდი. ეს იყო დომინანტური თემა თითქმის მთელი 1990-იანების განმავლობაში. 1990-იანი წლების მიწურულს ჯგუფებმა დაიწყეს უფრო მეტად ფილოსოფიური და იდეოლოგიური ტექსტების წერა. ამ ტექსტებში ხშირადა მოხსენიებული რელიგიური საუბრების ისტორიები, გადარჩენა, რწმენით ბრძოლა და ნაწყვეტები ბიბლიიდან. ქრისტიანულ ბლეკ-მეტალ ჯგუფებს „შეაქვთ სინათლე სიბნელეში“, ანუ აწონასწორებენ იმ შავ საწყისებს, რითაც ბლეკ-მეტალს, როგორც მუსიკის ჟანრს, საფუძველი ჩაეყარა.
ზოროს ნიღაბი

ზოროს ნიღაბი — 1998 წლის ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია ჯონსტონ მაკკულის პერსონაჟ ზოროს თავგადასავლებზე. ფილმი გადაიღო მარტინ კემპბელმა. მასში მთავარ როლებს ასრულებენ: ენტონი ჰოპკინზი, ანტონიო ბანდერასი, კათრინ ზიტა-ჯონზი და სხვა. აშშ-ში ფილმი გამოუშვეს 1998 წლის 17 ივლისს, რასაც მოჰყვა როგორც ფინანსური, ასევე კრიტიკული წარმატება. ფილმის გაგრძელება — „ლეგენდა ზოროზე“, 2005 წელს გამოვიდა. მისი რეჟისორი კვლავ კემპბელია.

როლებში
ანტონიო ბანდერასი — ზორო, ალეხანდრო მურიეტა
ენტონი ჰოპკინზი — დონ დიეგო დე ლა ვეგა
კათრინ ზიტა-ჯონზი — ელენა მონტერო
სტიუარტ უილსონი — დონ რაფაელ მონტერო
ხულიეტა როსენი – ესპერანსა დე ლა ვეგა
მეტ ლეტშერი – კაპ. ჰარისონ ლავი

სიუჟეტი
დონ დიეგო დე ლა ვეგა წარჩინებული ბატონი, რომელიც ამავე დროს არის სახალხო გმირი სახელად ზორო. იგი ებრძვის დონ რაფაელ მონტეროს, რომლის მმართველობის დროს მექსიკელი ხალხი მძიმე ყოფაშია. მონტერო მოკლავს დონ დიეგოს მეუღლე ესპერანსას, ხოლო ქალიშვილ ელენას წაიყვანს და თავად აღზრდის. ოცი წლის შემდეგ, როდესაც დიეგო დე ლა ვეგა ციხიდან გაიქცევა ცდილობს რომ ქალიშვილი დაიბრუნოს. ამ დროს ფილმში ჩნდება ორი ახალგაზრდა ძმა — ალეხანდრო და ხუაკინ მურიეტები, რომლებიც არიან მძარცველები და ქურდები. მათზე ნადირობს კაპიტანი ლავი. ის კლავს ხუაკინს, რის შემდეგაც ალეხანდრო მისდამი შურისძიების სურვილით ივსება. ალეხანდრო გაიცნობს დონ დიეგო დე ლა ვეგას, რომელიც მას წვრთნის ახალ ზოროდ. საბოლოოდ ალეხანდრო ამარცხებს კაპიტან ლავს, ხოლო დიეგო დე ლა ვეგა კი კლავს დონ რაფაელს, თუმცა მასთან ბრძოლაში მიღებული ჭრილობით იღუპება. ალეხანდრო და ელენა ქორწინდებიან და ეყოლებათ ვაჟი ხუაკინი. ალხანდრო კი მიიღებს დონ დე ლა ვეგას გვარს და აგრძელებს ზოროს მოვალეობის შესრულებას.
სანტიაგო დერკი

სანტიაგო დერკი (; დ. 21 ივნისი, 1809, კორდოვა, არგენტინა — გ. 5 ნოემბერი, 1867, არგენტინა) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის კონფედერაციის პრეზიდენტი 1860–1861 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1860 წლის 5 მარტიდან 1861 წლის 4 ნოემბრამდე.

დერკი სწავლობდა კორდოვას ეროვნულ უნივერსიტეტში. იყო ფილოსოფიის პროფესორი. 1845 წელს ცოლად შეირთო მოდესტა გარსია და კოსიო, რომლისგანაც სამი ვაჟი და სამი ქალიშვილი ეყოლა.
პუელოს ეროვნული პარკი

პუელოს ტბის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინის პატაგონიაში, ჩუბუტის პროვინციაში. ფართობი 276.74 კმ². შეიქმნა 1991 წელს, უნიკალური ლანდშაფტისა და ფლორის დაცვის მიზნით.

პარკს სახელი ეწოდა აქ მდებარე პუელოს ტბიდან, რომელიც ზღვის დონიდან 2 000 მეტრზე მდებარეობს. ჰავა ცივი და ტენიანია. პარკის მთიანი ზონა მყინვარების მოქმედების ზონაა და მრავალი მდინარის სათავეს წარმოადგენს.
ლაგუნა-ბლანკას ეროვნული პარკი

ლაგუნა-ბლანკას ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში, ქალაქ საპალას შემოგარენში. პარკი მოიცავს ლაგუნას და შექმნილია 1940 წელს აქ გავრცელებული შავკისრიანი გედების დაცვის მიზნით. ფართობი 112.5 კმ².

პარკში წყლის ფრინველთა იშვიათი სახეობებია წარმოდგენილი. მის სიახლოვეს მდებარეობს სალამანკის გამოქვაბული, ადამიანთა დასახლების უძველესი კერა, სადაც შესაძლებელია პატაგონიის რეგიონისთვის დამახასიათებელი კლდის მხატვრობის ნიმუშების ხილვა. ასევე აღმოჩენილია მაპუჩეს ხალხისა და სხვა პრეისტორიული არტეფაქტები.
ლოს-ალერსესის ეროვნული პარკი

ლოს-ალერსესის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ჩუბუტის პროვინციაში. ფართობი 2,630 კმ². მდებარეობს ჩილეს საზღვართან. შეიქმნა 1937 წელს კიპარისისებრთა ჯიშის ტყეების დაცვის მიზნით, რომელიც პატაგონიის ანდებისთვისაა დამახასიათებელი.

პარკში მრავლადაა ტბა და მდინარე, სადაც შესაძლებელია თევზაობა და ნავებით ცურვა.
ლოს-არაიანესის ეროვნული პარკი

ლოს-არაიანესის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში, ქალაქ ვილა-ლა-ანგოსტურადან 3 კილომეტრში. მდებარეობს ნაუელუაპის ტბაში შეჭრილ ნახევარკუნძულზე. ფართობი 17.53 კმ². პარკი შეიქმნა 1971 წელს, უკვე არსებულ ნაუელ-უაპის ეროვნულ პარკში, უიშვიათესი ხეების დაცვის მიზნით. გავრცელებულია მცენარეთა და ცხოველთა მრავალი სახეობა.

პარკი ტურისტებისათვის ღიაა.
ნაუელ-უაპის ეროვნული პარკი

ნაუელ-უაპის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში, ჩილეს საზღვართან. მდებარეობს ნაუელუაპის ტბის ირგვლივ, პატაგონიის ანდებში. ფართობი 7050 კმ². შეიქმნა 1934 წელს.

პარკის ტერიტორიაზე მდებარე მთავარი ქალაქი და ტურიზმის ცენტრია სან-კარლოს-დე-ბარილოჩე. ასევე პარკის ტერიტორიაზე, ნაუელ-უაპის ტბის სანაპიროსთან მდებარეობს მეორე მნიშვნელოვანი ქალაქი ვილა-ლა-ანგოსტურა.

პარკი ცნობილია ველური ბუნების მრავალფეროვნებით. აქ წარმოდგენილია ფლორისა და ფაუნის არაერთი სახეობა.

პარკის ტერიტორიაზე არაერთი ტბაა, რის გამოც მას არგენტინის ტბების რაიონსაც უწოდებენ. მათ შორის აღსანიშნავია ნაუელუაპის ტბა, რომელშიც მრავალი კუნძულია. მის ერთ-ერთ კუნძულზე, 1949-1952 წლებში მიმდინარეობდა არგენტინის საიდუმლო ბირთვული კვლევები (უემულის პროექტი). აღსანიშნავია, რომ ამ ტბაში შეჭრილ კეტრიუეს ნახევარკუნძულზე 1971 წელს შეიქმნა სხვა, ლოს-არაიანესის ეროვნული პარკი.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლანინის ეროვნული პარკი.