iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ქვის ხანა

ქვის ხანა — კაცობრიობის განვითარების უძველესი კულტურულ-ისტორიული პერიოდი, როდესაც შრომისა და საბრძოლო იარაღი იქმნებოდა უმთავრესად ქვისგან. თუმცა, აგრეთვე გამოიყენებოდა ხე და ძვალიც. ქვის ხანის ბოლოსთვის, გავრცელება ჰპოვა თიხის ჭურჭლის გამოყენებამ.

ქვის ხანა იყოფა სამ ნაწილად: პალეოლითი (ძველი ქვის ხანა), მეზოლითი (შუა ქვის ხანა) და ნეოლითი (ახალი ქვის ხანა). თავის მხრივ, პალეოლითი იყოფა: ქვედა, შუა და ზედა პალეოლითად.

ქვედა პალეოლითი ყველაზე ხანგრძლივი ხანაა. იმდროინდელი ნასახლარები საქართველოში მრავალგან არის აღმოჩენილი: დმანისში, კაცხში, ლაშებალთაში, ჭიქიანის მთაზე.
ლამინ გუეიე

ლამინ გუეიე (; დ. 18 ივლისი, 1960) — სენეგალელი მოთხილამურე, ამჟამად სენეგალის მოთხილამურეთა ფედერაციის (დაფ. 1979 წ.) პრეზიდენტი.

გუეიე სენეგალს წარმოადგენდა 1984, 1992 და 1994 წლების ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში. ის იყო პირველი შავკანიანი აფრიკელი მოთხილამურე, რომელმაც ოლიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა.
ალპურ სათხილამურო მსოფლიო ჩემპიონატში მან 25-ჯერ იასპარეზა.
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები

ზამთრის ოლიმპიური თამაშები — უმსხვილესი საერთაშორისო შეჯიბრება სპორტის ზამთრის სახეობებში, რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ ტარდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ეგიდით. ეს თამაშები პირველად 1924 წელს ჩატარდა, როგორც ზაფხულის თამაშების დამატება. ზოგიერთი ზამთრის სპორტის სახეობა ზაფხულის თამაშებში დამატებულ იქნა 1908 და 1920 წელს. 1924-92 წლებში ზამთრის თამაშები იმავე წელს ტარდებოდა, რაც ზაფხულის. 1994 წლიდან ზამთრის თამაშები ტარდება 2 წლის ინტერვალში ზაფხულის თამაშებიდან.

პრიზიორები
1924—2014 წლებში ჩატარებული ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულები საერთოგუნდურ ჩათვლაში 23 ტურნირის შემდეგ გახდნენ:

— 9-ჯერ,
— 7-ჯერ,
/ — 4-ჯერ,
— 1-ჯერ,
— 1-ჯერ,
— 1-ჯერ
კარლის ხიდი

კარლის ხიდი — განთქმული ისტორიული ხიდი პრაღაში მდინარე ვლტავაზე, აკავშირებს ქალაქის ნაწილებს მალა-სტრანასა და სტარე-მნესტოს.

ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1357 წელს მეფე კარლ -ის მეთვალყურეობით და დასრულდა საუკუნეში. ხიდზე 30 ქანდაკებაა, მისი სიგრძეა 520 მ, სიგანე — 9,5 მ. როგორც მდინარე ვლტავის გადაკვეთის ერთადერთი საშუალება კარლის ხიდი ყველაზე მნიშვნელოვანი დამაკავშირებელი კვანძი იყო ძველ ქალაქს, პრაღის ციხესიმაგრესა და მიმდებარე რაიონებთან 1841 წლამდე. ეს ასევე ქალაქს უმნიშვნელოვანეს სავაჭრო ცენტრის როლს ანიჭებდა აღმოსავლეთ და დასავლეთ ევროპას შორის. ხიდს თავდაპირველად ორი სახელი ჰქონდა: ქვის ხიდი და პრაღის ხიდი . თანამედროვე სახელი (კარლის ხიდი) მას 1870 წლიდან ჰქვია.
სალადინი

სალაჰ ად-დინ იუსუფ იბნ აიუბი, ევროპაში ცნობილი როგორც სალადინი (დ. 1137/1138 — გ. 4 მარტი, 1193) — ეგვიპტის სულთანი 1171 წლიდან, აიუბიდების დინასტიის დამაარსებელი; წარმოშობით ქურთი.

დაიბადა ერაყის ქალაქ თიქრითში საიდანაც მისი ოჯახი გააძევეს მოსულში. 1164–1169 წლებში მონაწილეობდა მოსულის მმართველების — ზენგიდების — ლაშქრობაში ეგვიპტეში. 1169 წელს დაინიშნა ეგვიპტის ვეზირად, ხოლო 1171 წელს ფატიმიდების დამხობის შედეგად ხელთ იგდო ერთპიროვნული ძალაუფლება და სულთნის ტიტული მიიღო. ამ დროიდან იწყება ეგვიპტეში მისი სახელობის ფულის მოჭრაც. 1174–1176 წლების დამპყრობლური ომების შედეგად შეიერთა სირია, შუამდინარეთი, იემენი და შექმნა ვრცელი იმპერია, რომელიც წინ აღუდგა ჯვაროსნულ ლაშქრობებს. 1187 წლის 3-4 ივლისს სალადინის ჯარებმა დაამარცხეს ჯვაროსნები სოფელ ჰატინთან (პალესტინა); იმავე წლის 2 ოქტომბერს აიღეს იერუსალიმი და ევროპელები განდევნეს სირიისა და პალესტინის დიდი ნაწილიდან. 1191 წელს სალადინი დაუპირისპირდა ინგლისის მეფის რიჩარდ ლომგულის ახალ ლაშქრობას; სალადინი დამარცხდა, მაგრამ რიჩარდმა იერუსალიმის აღება ვერ შეძლო. ორი მონარქის ურთიერთობა, რომელიც საბრძოლო დაპირისპირების გარდა რაინდულ ურთიერთპატივისცემაზე იყო აგებული, აირეკლა იმდროინდელ ევროპულ რომანსებში. საბოლოოდ, 1192 წელს ზავმა პალესტინაში მუსლიმანებსა და ქრისტიანებს შორის დროებით სიმშვიდე ჩამოაგდო. სალადინი გარდაიცვალა დამასკოში, 1193 წლის 4 მარტს.

სალადინის პოლიტიკის ძირითადი მიმართულება იყო სუნიზმის გავრცელება, სამხედრო მანქანის განუხრელი ზრდა და „საღმრთო ომი“ — ჯიჰადი. ამასთანავე, სალადინს პატივს სცემდნენ როგორც ნიჭიერ მხედართმთავარს და ღირსეულ მებრძოლს.

მისი მმართველობის დროს შეინიშნება ერთგვარი გამოცოცხლება საქართველო-ეგვიპტის ურთიერთობებში. სალადინის ბიოგრაფის ბაჰა ად-დინ იბნ შადადის ცნობით, საქართველოს მეფე თამარს ელჩები გაუგზავნია სულთნისთვის და უთხოვია მუსლიმანთა მიერ მიტაცებული ქრისტიანთა წმინდა სალოცავების გათავისუფლება. სალადინის პასუხი არ შემონახულა, თუმცა თამარის მეცადინეობა, როგორც ჩანს, წარმატებით დასრულებულა: იმდროინდელი ევროპული წყაროებით, ქართველები, სხვა ქრისტიანებისგან განსხვავებით, იერუსალიმში პრივილეგიებით სარგებლობდნენ და ქალაქში შესვლა დაუბრკოლებლად შეეძლოთ გაშლილი დროშებით.
Љ

, — კირულური ასოების -სა და -ს ლიგატურა. სერბულ-ხორვატული ენის იოტირებული ლ. კირილური ანბანის, ანუ ე.წ. ჩირილიცას მეთოთხმეტე ასო-ნიშანი. როგორც ცნობილია, სერბეთი მოიხმარს ორ, კირილურსა (ე.წ. ჩირილიცას) და ლათინურ (ე.წ. ლატინიცას) ანბანს, ანუ ჟურნალ–გაზეთები სერბეთში ორ ანბანზე იბეჭდება. (იხილეთ სერბულ-ხორვატული ენა) ხორვატულში, ლატინიცაზე მას შეესაბამება დიგრაფი ,. გამოითქმის დაახლ. როგორც ლჲ რბილად, ოდნავი იოტირებით. მაგ.; (კირილ.) , (ლათ.) [ლჲიგ] (კირილ.) , (ლათ.) [ლჲუტ].

გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში.

დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
З

, ( გამოთქმა — „ჲო“; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ზ“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „ზემლია“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა — შვიდი (7).

ძველ სლავურად და რუსულ საეკლეისო ენაზე „ზემლია“ ნიშნავს „მიწა“-ს. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც , ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — .

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
И

, ( გამოთქმა — „ი“; ; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ი“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „იჟე“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა — რვა (8).

მომდინარეობს ბერძნულ ასო ალფადან. ძველ სლავურად და რუსულ საეკლეისო ენაზე „აზ“ ნიშნავს „მე“-ს. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც , ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — , და .

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
І

, (ი) — კირილიცას (სლავური დამწერლობის) მეთერთმეტე ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ი“-ს. გამოიყენება უკრაინულ, ბელობუსულ და ყაზახურ ენებში. რუსულ ენაში 1918 წლის წერის რეფორმის შემდეგ რუსული კირილური ანბანიდან ამოიღეს . იგი ჩაანაცვლა -მ. დიდი და პატარა ასოს მოხაზულობა იდენტურია ლათინური -ს. კირილიცაში მისი რიცხვითი მნიშვნელობა — ოცი (20).

კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც , ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — და .

დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
Ј

, (ჲ, ჯოტა) — ლათინურიდან ნასესხები სერბული ანბანის მეთერთმეტე და მაკედონური ანბანის მეთორმეტე ასო-ბგერა. ეს არის რუსული ,-ს სერბულ-კირილური ადეკვატი, ანუ ნახევარხმოვანი, რომლითაც ხდება ბგერის იოტირება. იგივე ნიშანი გამოიყენება სერბულ-ხორვატულის ორივე წერით ვარიანტში იმ განსხვავებით, რომ, თუ ე.წ. ჩირილიცაში ამ ასო-ნიშნით მხოლოდ ხმოვნების იოტირებაა შესაძლებელი (, , , ), ხოლო ლათინურ ანბანში, ანუ ე.წ. ლატინიცაში მას "ნ" და "ლ" თანხმოვნების შესარბილებლადაც გამოიყენებენ , და , . სერბულ მართლწერაში ამ ორი ასო-ნიშნის (-სა და -ს, -სა და -სი) კომბინაციის ხშირმა გამოყენებამ დროთა განმავლობაში წარმოქმნა დიგრაფები , და , .

დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
Ќ

, — ( - ) არის მაკედონიური ანბანის ასო. ეს არის მაკედონიური ვარიანტი სერბული -სი.

დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
М

, ( გამოთქმა — „მ“) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „მ“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
ძველი სლავური სახელწოდება — „მისლეტე“, ან „მისლიტე“, რაც ქართალად ნიშნავს „ფიქრობთ“. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა — 40 (ორმოცი)

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
Н

, ( გამოთქმა — „ნ“) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ნ“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
ძველი სლავური სახელწოდება — „ნაშ“, რაც ქართულად ნისნავს ჩვენს. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 50 (ორმოცდაათი).

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
О

, ( გამოთქმა — „ო“; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ო“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
ძველი სლავური სახელწოდება — „ონ“, რაც ქართულად ნიშნავს „ის“. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 70 (სამოცდაათი).

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
С

, ( — „ს“; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ს“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
მისი ძველი სლავური სახელწოდებაა „სლოვო“, რაც ქართულად სიტყვას ნიშნავს. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 200 (ორასი).

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
У

, ( — „უ“; ; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „უ“-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
ძველი სლავური სახელწოდება — „უკ“, რაც ქართულად ნიშნავს მეცნიერებას, ცოდნა. ძველ სლავურ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვს - 400 (ოთხასი).

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
პიტერ ჯექსონი

სერ პიტერ ჯექსონი (; დ. 31 ოქტომბერი, 1961) — სამგზის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის ჯილდოს მფლობელი ახალ ზელანდიელი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მან გაითქვა სახელი ჯ. რ. რ. ტოლკინის რომანების, „ბეჭდების მბრძანებლის“ და „ჰობიტის“ ადაპტაციებით. იგი აგრეთვე კომპანია -ის ერთ-ერთი დამფუძნებელია.

ფილმოგრაფია
რეჟისორი
სულეიმან დემირელი

სულეიმან დემირელი (; დ. 1 ნოემბერი, 1924, ისპარტა — გ. 17 ივნისი, 2015, ანკარა) — თურქი პოლიტიკოსი. თურქეთის პრეზიდენტი 1993–2000 წლებში. 1965–1993 წლებში არაერთხელ ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა (1965–1971, 1975–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1991–1993 წლებში).
ბიოგრაფია
1964–1980 წლებში იყო სამართლიანობის პარტიის გენერალური თავმჯდომარე, 1987–1993 წლებში — „სწორი გზის“ (დაარსდა 1983) პარტიის გენერალური თავმჯდომარე. დემირელი არის თურქეთის ეკონომიკური მოდერნიზაციისა და შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ბისეკის) შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი, ბაქო–ჯეიჰანის ნავთობსადენის გაყვანის, „ტრასეკას“ პროექტის განხორციელების აქტიური მხარდამჭერი.

დემირელი იყო პირველი უცხოელი პოლიტიკური ლიდერი, რომელიც პრემიერ-მინისტრის რანგით 1992 წლის 30 ივლისის საქართველოს ოფიციალური ვიზიტით ეწვია. ხელი მოეწერა საქართველო-თურქეთის პირველ სრულმასშტაბიან ხელშეკრულებას, აგრეთვე სხვა დოკუმენტებს. დემირელი, როგორც თურქეთის პრეზიდენტი, ოფიციალური ვიზიტით — ორჯერ, ხოლო სამუშაო ვიზიტით ერთხელ იყო საქართველოში (ბორჯომში 1995 წლის 31 ივლისს ვალეს საკონტროლო-გამშვები პუნქტის გახსნის ცერემონიის შემდეგ). 1992 წლიდან თურქეთსა და საქართველოს შორის ნაყოფიერი ურთიერთობა დამყარდა. დემირელი არჩეულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად (1997), თბილისსა და ბათუმში გაიხსნა დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯები. დაჯილდოებულია ოქროს საწმისის ორდენით (2000).
შარლოტი

შარლოტი — ქალაქი აშშ-ში, ჩრდილოეთ კაროლინის შტატის უდიდესი ქალაქი.

მოსახლეობა 671 588 კაცი (2007). მოსახლეობის რაოდენობით აშშ-ის ქალაქებს შორის მე-18 ადგილზეა.

შარლოტში არის აშშ-ში უდიდესი ბანკის „ამერიკის ბანკის“ შტაბ-ბინა.

დაძმობილებული ქალაქები
არეკიპა, პერუ (1962)
ბაოდინგი, ჩინეთი (1987)
კრეფელდი, გერმანია (1985)
კუმასი, განა (1996)
ლიმოჟესი, საფრანგეთი (1992)
ვორონეჟი, რუსეთი (1991)
ვროცლავი, პოლონეთი (1993)
ჰადერა, ისრაელი (2010)
ნაგპური, ინდოეთი (2010)

გალერეა
Ъ

, — კირილური დამწერლობის ასო, მაგარი ნიშანი. სიტყვაში არ გამოითქმის და უბრალოდ ამაგრებს თანხმოვანს.

დამატებითი ინფორმაცია
ბულგარულში მას გააჩნია დიდი ვარიანტი, ხოლო რუსულში კი არა, რადგან ამ ასო-ნიშნის დიდ ასოდ გამოყენების საჭიროება არ არსებობს, ანუ არ არსებობს რაიმე საკუთარი სახელი რომელიც ამ ასოზე იწყებოდეს.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
Ы

, — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და უწოდებენ მძიმე, ან მაგარი ი-ს.

დამატებითი ინფორმაცია
მის წარმოსათქმელად სარტიკულაციო აპარატს ვამზადებთ ისე თითქოს ბგერა ი-ს წარმოთქმა გვინდოდა, მაგრამ მის ნაცვლად წარმოვთქვამთ ბგერა ე-ს.

აფხაზურ ანბანში ასევე გამოიყენება აღნიშნული გრაფემა, მაგრამ მისი ჟღერადობა რუსული მაგარი ი-სგან განსხვავებულია, ის უფრო მაგარ უ-სა და ე-ს შორის ხმოვანს მოგვაგონებს.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კოდების ცხრილი
მილუოკი

მილუოკი — ქალაქი აშშ-ის ჩრდილოეთ ნაწილში, უდიდესი ქალაქი უისკონსინის შტატში. მდებარეობს მიჩიგანის ტბის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირზე. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 594 833 ადამიანს შეადგენდა.

დაძმობილებული ქალაქები
ბელოსტოკი, პოლონეთი
კარორა, ვენესუელა
გოლუეი, ირლანდია
მანისა, თურქეთი
მოროგორო, ტანზანია
ნუევიტასი, კუბა
ომსკი, რუსეთი
ტიბერიასი, ისრაელი
შვერინი, გერმანია
, სამხრეთი აფრიკა
ლეკოსანდი

ლეკოსანდი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ფიშხორის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ლენტეხიდან 25 კილომეტრი, ჟახუნდერიდან 0,5 კმ. საშუალო სკოლა სოფელ ჟახუნდერში (0,5 კმ). სოფელში არის საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი.
ლემზაგორი

ლემზაგორი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ლენტეხიდან 27 კილომეტრი. საშუალო სკოლა სოფელ ჟახუნდერში (1 კმ). სოფელში არის ბიბლიოთეკა, საბავშვო ბაღი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.
ლუჯი

ლუჯი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ლენტეხიდან 21 კილომეტრი, საშუალო სკოლა სოფელ სასაშში (3.5 კმ). სოფელში არის ბიბლიოთეკა, მედპუნქტი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 73 ადამიანი.
მებეცი

მებეცი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ლენტეხიდან 25 კილომეტრი, საშუალო სკოლა სოფელ სასაშში (2.5 კმ). სოფელში არის ბიბლიოთეკა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 69 ადამიანი.
ლაბეონი

მარკუს ანტისციუს ლაბეონი (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 50 — გ. 18) — რომაელი იურისტი. დააარსა რომის იურისტთა სკოლა, რომელსაც ლაბეონის მოწაფის პროკულუსის სახელის მიხედვით პროკულუსიანელთა სკოლა ეწოდა. იუსტინიანეს კოდიფიკაციაში შესულია ნაწყვეტები ლაბეონის მოწაფეთა თხზულებებიდან, რომლებშიც ლაბეონის მოსაზრებებია გადმოცემული.
Cadillac

კადილაკი — ჯენერალ მოტორსის მფლობელობაში არსებული ამერიკული ბრენდი. მისი ნაწარმები იყედება 50 ქვეყანაში, ყველაზე მასშტაბურად კი აშშ-სა და კანადაში.

ისტორია
ამ ცნობილი მარკის დაარსების თარიღად 1902 წელს ასახელებენ, რომელმაც საუკუნეში მოღვაწე ფრანგი მეცნიერის სერჟ კადილაკის სახელი ეწოდა. კომპანიამ დამოუკიდებლად მხოლოდ 1918 წლამდე იარსება. შემდეგ კი იგი უდიდეს ამერიკულ საავტომობილო კონცერნ „ჯენერალ მოტორსს“ შეუერთდა და იქ მისთვის შესაფერისი ადგილიც დაიკავა. აღსანიშნავია ისიც, რომ სწორედ „კადილაკია“ პირველი მყარსახურავიანი ავტომობილის წინამორბედი და შემქმნელი. „კადილაკი“ დღემდე განაგრძობს ხალხის განცვიფრებას. მისი სახელი „უმაღლესი ხარისხის“ სინონიმადაც კი მოჰყავთ, რაც შეეხება კომპანიის სლოგანს, ის ასე ჟღერს: „ცხოვრება, თავისუფლება და პაექრობა“. ამ მარკის გაყიდვების უდიდესი ნაწილი ამერიკასა და კანადაში ხდებოდა, თუმცა ბოლო წლების მონაცემებით მათ არც ევროპელები ჩამორჩებიან. კადილაკი ამერიკის ყველა პრეზიდენტს ემსახურებოდა. მისი მფლობელები იყვნენ ცნობილი მსახიობები და მომღერლები.

წყარო
 მოტივი - 2008 წელი 5
ინდოლოგია

ინდოლოგია — ჰუმანიტარული დისციპლინა, რომელიც დაკავებულია ინდოეთის გეოგრაფიულ სივრცეში არსებული ენების, კულტურებისა და ისტორის შესწავლით.

ევროპაში ინდოლოგიის ჩამოყალიბება დიდად განაპირობა ინტერესმა, რომელიც კლასიკური სანსკრიტის ტექსტების აკადემიურმა შესწავლამ და თარგმნამ აღძრა. ყოველივე კი გერმანიაში ჯერ კიდევ რომანტიზმის დროს იღებს სათავეს.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ძველი და საშუალო ინდური ენების სპეციალობა გაფართოვდა თანამედროვე ინდოეთის ეროვნული ენებისა და ლიტერატურების განხრითაც.

უკანასკნელ წლებში ფეხს იკიდებს და როგორც ჩანს საბოლოოდ კიდევ ერთი სამეცნიერო დისციპლინად ჩამოყალიბდება დამხმარე სამეცნიერო–კვლევითი მიმართულება, რომელსაც სამხრეთაზიისმცოდნეობა ჰქვია.
ჯეფრი ჩოსერი

ჯეფრი ჩოსერი (დ. დაახლ. 1343 — გ. დაახლ. 25 ოქტომბერი, 1400) — ინგლისელი პროზაიკოსი, პოეტი, ფილოსოფოსი, ბიუროკრატი, წარჩინებული და დიპლომატი. მან არაერთი მხატვრული ნაწარმოები შექმნა, მაგრამ ყველაზე მეტად ცნობილია პოემით „კენტერბერიული მოთხრობები“. ჩოსერს ხშირად უწოდებენ ინგლისური ლიტერატურის მამას. მიჩნეულია შუა საუკუნეების ყველაზე გამორჩეულ პოეტად. უმნიშვნელოვანესი წვლილი მიუძღვის ინგლისური სალიტერატურო ენის ჩამოყალიბებაში, რადგან იყო პირველი, ვინც მხატვრული ნაწარმოები საკუთრივ ინგლისურ ენაზე შექმნა.

წარმომავლობა
ჯეფრი ჩოსერი დაიბადა ლონდონში დაახლოებით 1343 წელს, თუმცა მისი დაბადების ზუსტი თარიღი და ადგილი დაუდგენელია. მამისი და ბაბუმისი ღვინით მოვაჭრეები იყვნენ. როგორც ცნობილია, მისი წინაპრები იფსვიჩში მოღვაწე ვაჭრები იყვნენ (გვარი ჩოსერი წარმოსდგება ფრანგული სიტყვისაგან „“, რაც მეწაღეს ნიშნავს).
ანტონინ დვორჟაკი

ანტონინ ლეოპოლდ დვორჟაკი (ჩეხ. ; დ. 8 სექტემბერი, 1841 — გ. 1 მაისი, 1904) — ჩეხი კომპოზიტორი, რომანტიზმის წარმომადგენელი, რომელიც თავის ნაწარმოებებში მშობლიური ბოჰემიის და მორავიის ფოლკლორულ მელოდიებს იყენებდა. დვორჟაკი ქმნიდა ოპერებს, სიმფონიურ მუსიკას, მუსიკას გუნდისა და სიმებიანი საკრავებისთვის. იგი იყო „უბრალო ჩეხი მუსიკოსი“ – ასე უწოდებდა საკუთარ თავს.

მისი მრავალფეროვანი შემოქმედებიდან განსაკუთრებით პოპულარულია ორკესტრისთვის დაწერილი „სლავური ცეკვები“, სავიოლონჩელო კონცერტი, სიმფონია. ეს ნაწარმოებები მუდმივად ჟღერს მსოფლიოს საკონცერტო დარბაზებში.
ახშანი

ახშანი — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ქისტაურის თემი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ღურულაზე (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი), თელავი-ახმეტის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრ სიმაღლეზე, ახმეტიდან 11 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 236 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობა
გორისჯვარი — საუკუნის ნახევრის სამნავიანი ბაზილიკა სოფლიდან 1 კილომეტრზე. კომპლექსში შედის სამრეკლო და გალავანი. ბაზილიკა რიყის ქვებითაა ნაგები, ალაგ-ალაგ გამორეულია შირიმის ქვა, შეკეთებულია აგურით. სამრეკლო, დასავლეთის კედლის მხატვრობა და მოხატულობის ფრაგმენტები სავარაუდოდ ეკუთვნის - საუკუნეებს.

სოფელში დღესდღეობით ცხოვრობენ შემდეგი გვარის წარმომადგენლები: მაისურაძეები, დუდაურები, ლაჩაშვილები, იმერლიშვილები, ფიცხელაურები...

ფოტოგალერეა
კანზას-სიტი

კანზას-სიტი — ყველაზე დიდი ქალაქი მისურის შტატში. მისი ფართობია 823.7 კმ². კანზას-სიტის მეტსახელია შადრევნების ქალაქი, რაც მოქმედი 200 შადრევნის გამო შეერქვა. კანზას-სიტიში ყველაზე მეტი შადრევანია მსოფლიოში რომის შემდეგ. ქალაქში მდებარეობს ამერიკული ჯაზის მუზეუმი. ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ქანთრის კლუბი პლაზა — 1922 წელს აშენებული ღია ცის ქვეშ მოწყობილი შოპინგ-ცენტრი. კანზას-სიტი ცნობილია თავისი სამზარეულოთი, რომელშიც გამორჩეულია ადგილობრივი ბარბექიუ. ქალაქს ჰყავს ბეისბოლის გუნდი „ “.
Ferrari California

— სპორტული ავტომანქანა-როდსტერი, რომელიც კომპანიამ ფერარი 2008 წლის პარიზის აუტოშოუზე წარმოადგინა. ეს არის ორკარიანი „2+2“ გაშლადი მყარსახურავიანი მანქანა. ამ მანქანით ააღორძინეს გვიანი 1950-იანი წლების ფერარი 250 „კალიფრონია“.

ტრადიციისამებრ, „ფერარის“ იმ მოდელებს, რომელთა ძრავი წინ არის განთავსებული ჩრდილოეთამერიკულ სახელებს არქმევენ. მაგალითად: ამერიკა, კალიფორნია, დეიტონა, სუპერამერიკა.

ახალ მოდელს აქვს სამკუთხედი ფორმის ფარები, პლასტიკური ხაზები, ტრადიციულად მრგვალი და ოდნავ „კუდიანი“ უკანა მაშუქები, მათ ქვეშ კი ვერტიკალუტად განლაგებული გამოსაბოლქვი მილები. ავტომობილის დიზაინი იტალიურმა სტუდია პინინფარინა-მ შექმნა. „ფერარის“ ცნობილი 8-ცილინდრიანი ძრავი პირველად ავტომობილს წინა ნაწილშია განლაგებული. 4,3 ლიტრიანი ძრავი 460 ცხენის ძალას ავითარებს, მაგრამ 430 მოდელთან შედარებით, ეს განსხვავებული ძრავია. ძარა ალუმინისგანაა დამზადებული. გადაცემათა კოლოფო ასევე ახალია და შვიდსიჩქარიანია. სწორედ ამ სიჩქარეთა კოლოფის დამსახურებით ავტომობილი 100 კმ/სტ-ს 4 წამში ავითარებს. ზუსტად იგივე დრო სჭირდება 490 ც. ძ.-იან 430-ს 100 კმ/სთ-ის განსავითარებლად.

კიდევ ერთი სიახლე ახალი უკანა საკიდარია, რომელიც ბევრად უფრო კომფორტულია ვიდრე „ფერარის“ ტრადიციული სარბოლო საკიდარი. კერამიკული მუხრუჭები ბრემბოს ფირმამ დაამზადა. სიჩქარეების გადამრთველი, საკიდრის და სტაბილიზაციის სისტემის მუშაობის მართვა საჭეზე არსებულ კონტროლიორზე არის გადატანილი. კალიფორნია პირველი „ფერარია“, რომელსაც ალუმინის ორსექციანი დასაკეცი სახურავი აქვს, რომლის შექმნაში ასევე სტუდია პინინფარინამ მიიღო მონაწილეობა. ღილაკზე თითის დაჭერით სახურავი სავარძლების უკან სპეციალურ სათავსოში „უჩინარდება“.

„კალიფორნია“ 340 მოდელზე ოდნავ გრძელია. კომპანიის თქმით, ეს მოდელი მათთვის არის განკუთვნილი, ვისთვისაც დახურულ ტრასებზე რბოლაზე და 12-ცილინდრიან ძრავაზე მეტად, მოძრაობისგან სიამოვნების მიღება იტაცებს.

წყარო
 მოტივი – 2008 წელი 5
სიეტლი

სიეტლი — ქალაქი აშშ-ში, ვაშინგტონის შტატში. ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს პიუჯეტ-საუნდის ყურესა და ვაშინგტონის ტბას შორის, აშშ-კანადის საზღვრიდან 183 კმ-ის დაშორებით.

პირველი ევროპული ჩასახლება სიეტლის ტერიტორიაზე მოხდა 1851 წლის 13 ნოემბერს არტურ დენის ჯგუფის მეთაურობით (ინგლ. ) და ერქვა ნიუ-იორკ ალკი (ინგლ. - ), რაც დაახლოებით დიალექტური თარგმანიდან ითარგმნება როგორც „მომავალი ნიუ-იორკი“. 1853 წელს დევიდ „დოკ“ მეინარდის წინადადებით ქალაქის სახელი შეიცვალა და დაერქვა სიეტლი, ადგილობრივი ღმერთების სუკვომიშისა და დუვამიშის პატივსაცემად.

ვაშინგტონის შტატის ფინანსური სამმართველოს ცნობით, 2010 წლის 1 აპრილის შედეგებით ქალაქში ცხოვრობს 612 000 ადამიანი.
ჰექტორ ბერლიოზი

ლუი ჰექტორ ბერლიოზი ( დ. 11 დეკემბერი, 1803 — გ. 8 მარტი, 1869) — ფრანგი კომპოზიტორი და დირიჟორი. ცნობილია, როგორც „ფანტასტიკური სიმფონიის“ და „რეკვიემის“ ავტორი. ბერლიოზმა დიდი წვლილი შეიტანა ორკესტრის ჩამოყალიბებაში იმ სახით, როგორითაც ის დღესაა ცნობილი, როდესაც დაწერა „სახელმძღვანელო ორკესტრისათვის“. მისი მუსიკალური ნაწარმოებების შესასრულებლად ზოგჯერ 1000 მუსიკოსსაც კი იწვევდნენ. ამავდროულად, ბერლიოზმა დაახლოებით 50 საფორტეპიანო ნაწარმოები შექმნა სოლო მომღერლისთვის.

ბიოგრაფია
ბავშვობა
11 დეკემბერს, საფრანგეთის ქალაქ კოტ-სენტ-ანდრეაში დაიბადა ჰექტორ ლუი ბერლიოზი. დაიბადა ექიმი ფიზიკოსის ოჯახში. მამა ათეისტი ჰყავდა, ხოლო დედა - კათოლიკე.
6 წლის ჰექტორი წაიყვანეს ამავე ქალაქის სახელობის სკოლაში, მაგრამ მომავალ კომპოზიტორს აქ დიდხანს დარჩენა არ მოუწია, რადგან 1811 წელს, იმპერატორის ბრძანებით დაიხურა სასწავლებელი.
მამამ არ იცოდა, ვისთან წაეყვანა შვილი სასწავლებლად, რადგან იმ დროს კოტ-სენტ-ანდრეაში აღარ დარჩა არცერთი მასწავლებელი. ექიმ ბერლიოზს უყვარდა ლიტერატურა. მან ბავშვის აღზრდა თავის თავზე აიღო.
მამამ გააცნო პატარა ჰექტორს ძველი ლიტერატურა და ენები, პოეზია, ისტორია და გეოგრაფია.
ჰექტორში ჩამალულმა რომანტიზმმა გაღვიძება დაიწყო.
12 წლის ასაკი. მისი პირველი სიყვარული - დიუბორფი იყო მასზე ხუთი წლის უფროსი. ის ცხოვრობდა ახლოს - სოფელ მეიალანში, გრენობლთან ახლოს. პირველმა სიყვარულმა ძლიერად იმოქმედა კომპოზიტორზე, ასევე იმოქმედა იმან, რომ მისი შეყვარებული ერთი წლის შემდეგ გათხოვდა.
ჰექტორი მუსიკამ გაიტაცა. ექიმი ბერლიოზი განათლებული ადამიანი იყო. მას სურდა მიეცა შვილისთვის ძლიერი განათლება და ამიტომ ჰექტორმა მუსიკის სწავლა დაიწყო.
ექიმმა ბერლიოზმა აირჩია ლიონელი ემბერი - ლიონის ორკესტრის მეორე ვიოლინო. კონტრაქტის მიხედვით, რომელსაც 1817 წლის 20 მაისს ხელი მოაწერეს მუსიკოსმა და ექიმმა, რვა ფრანკით თვეში უნდა ესწავლებინა 12 მოსწავლისთვის ვიოლინოსა და კლარნეტზე დაკვრა და ამავდროულად ედირიჟორია ნაციონალური გვარდიის ორკესტრი.
15 წლის ჰექტორი სთავაზობს ორ პარიზის გამომცემლებს თავის ადრეულ ნაწარმოებს - სექსტეტს: ოთხი სიმებიანი ინსტრუმენტის, ფლეიტისა და ვალტორნასთვის. ერთმა გამომცემელმა არ გასცა პასუხი, მეორემ - პლეიელმა - ცივი უარი.
C (მრავალმნიშვნელოვანი)

შეიძლება აღნიშნავდეს:

დაპროგრამება
 (დაპროგრამების ენა)
++ (დაპროგრამების ენა)
 შარპი

მეცნიერება
ვიტამინი 

სიმბოლოები
©, საავტორო უფლება
¢, ცენტი

სხვა მნიშნვნელობები
 (ნოტი) — მუსიკალური ნოტი „დო“;
# (ნოტი) — დო დიეზი;
 (სათამაშო) — პლასტმასის სათამაშო ყოფილი ჩეხოსლოვაკიიდან;
 (ნიშანი) — დამაკმაყოფილებელი ნიშნანი ზოგიერთი ქვეყნის განათლების სისტემაში.
კამარინული (ცეკვა)

კამარინული — რუსული ლაღი ხასიათის ხალხური ცეკვა. მას ახასიათებს სწრაფი ტემპი, მაჟორული კილო და ორწილადი ზომა. მოცეკვავეები თითქოს ერთმანეთს ეჯიბრებიან ბალალაიკაზე, სალამურზე და ჰარმონიკაზე დაკვრაში. ამ ცეკვის მელოდია გამოიყენა ბეთჰოვენმა ვარიაციაში ფორტეპიანოსთვის, ხოლო ჩაიკოვსკიმ თავის საბავშვო ალბომში შეიტანა პიესა "კამარინული".
ნური ალ-მალიქი

ნური ქამელ მუჰამედ ჰასან ალ-მალიქი (; დ. 20 ივნისი 1950), ასევე ჯავად ალ-მალიქი — ერაყელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ერაყის პრემიერ-მინსტრი 2006-2014 წლებში. არაბული ლიტერატურის მაგისტრი. პარტია „დავის“ გენერალური მდივანი. 2016 წლის 10 ოქტომბრიდან იკავებს ერაყის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას.