iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ილარიონი (სამხარაძე)

ეპისკოპოსი ილარიონი (ერისკაცობაში ავთანდილ ერასტის ძე სამხარაძე; დ. 21 ნოემბერი, 1937 — გ. 5 დეკემბერი, 2016) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ეპისკოპოსი ილარიონი, ერისკაცობაში ავთანდილ ერასტის ძე სამხარაძე, დაიბადა 1937 წლის 21 ნოემბერს თბილისში. რვაწლიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1953 წელს, სწავლა განაგრძო თბილისის მეტალურგიულ ტექნიკუმში, რომელიც დაამთავრა 1957 წელს. 1958-1964 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამთო ინჟინრის სპეციალობაზე. 1953-1969 წლებში საერო სამსახურშია. 1963-1964 წლებში შეთავსებით სწავლობდა მარქსიზმ-ლენინიზმის უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე. 1964-1968 წლებში იყო სკკპ წევრი.

1969 წლის 1 სექტემბრიდან დაინიშნა სიონის საპატრიარქო ტაძრის მღვდლად და მედავითნედ. 1972 წლის 7 აპრილს, როდესაც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრედ გამოცხადდა ურბნელი მიტროპოლიტი დავითი (დევდარიანი), ავთანდილ სამხარაძემ დაიწყო ხელმოწერების შეგროვება მიტროპოლიტ დავითის წინააღმდეგ. ავთანდილ სამხარაძე დაუკავშირდა ზვიად გამსახურდიას, მერაბ კოსტავას, ვალენტინა ფაილოძეს და დაიწყო ბრძოლა კათოლიკოს-პატრიარქ დავით -ის წინააღმდეგ. 1973 წლის 19 ნოემბერს უწმიდესმა და უნეტარესმა დავით -მ მედავითნე ავთანდილ სამხარაძე აკურთხა დიაკვნად, 1974 წლის 7 იანვარს - მღვდლად. 1974 წლის 1 სექტემბრიდან 1975 წლის 1 აგვისტომდე იყო სამების ეკლესიის წინამძღვარი.

1975 წლის 12 მაისს გამორჩეულ იქნა ბოდბის ეპისკოპოსად, 22 მაისს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად ილარიონი. 24 მაისს აკურთხეს ეპისკოპოსად. 1977 წლის 9 ნოემბერს, როდესაც გარდაიცვალა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმიდესი და უნეტარესი დავით , ეპისკოპოსი ილარიონი დაუპირისპირდა ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტ ილიას სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრედ არჩევის წინადადებას და მოსაყდრეობის სასურველ კანდიდატად მიიჩნია ბათუმ-შემოქმედელი და ჭყონდიდელი მიტროპოლიტი რომანოზი. 1977 წლის 18 დეკემბერს ეპისკოპოსი ილარიონი თავის მომხრეებთან ერთად შეიჭრა საპატრიარქო რეზიდენციაში. 1978 წლის ივლისში წმიდა სინოდმა ალავერდელ მიტროპოლიტ გრიგოლს (ცერცვაძე) დაავალა შეესწავლა ეპისკოპოს ილარიონის საქმე. დასკვნის თანახმადაც 1978 წლის 27 ივლისს წმინდა სინოდის დადგენილებით ფსიქიკური ავადმყოფობის გამო ეპისკოპოსი ილარიონი მღვდელმთავრის ხარისხის შენარჩუნებით განთავისუფლებულ იქნას ბოდბის ეპარქიის მმართველობიდან და გამოყვანილ იქნას წმიდა სინოდის შემადგენლობიდან. იგი 1982 წელს მკურნალობდა.

1985 წლის 7 მარტს მეუფე ილარიონმა მსოფლიოს საერთაშორისო ეკლესიის შექმნის ზოგადი მოსაზრებანი და დასკვნები წარუდგინა რელიგიის საქმეთა რწმუნებულის მოადგილეს რატი ტატიშვილს და თავი ამ ახალი ეკლესიის მეთაურად გამოაცხადა.
მეუფე ილარიონი გარდაიცვალა 2016 წლის 5 დეკემბერს, დაკრძალულია მცხეთაში, დავით აღმაშენებლის სახელობის მამათა მონასტრის გალავანში.
ნიკოლოზი (მახარაძე)

მიტროპოლიტი ნიკოლოზი (ერისკაცობაში ღენტორ (შინაურულად ხუტა) მახარაძე; დ. 28 ივნისი, 1932 — გ. 5 ივლისი, 2008) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1932 წლის 28 ივნისს ქუთაისში. ქუთაისის #1 საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1954 წელს სწავლა განაგრძო ალ. წულუკიძის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე რუსული და ინგლისური ენების სპეციალობით, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1959 წელს. 1959–1971 წლებში მუშაობდა იმავე ინსტიტუტში ინგლისური და რუსული ენების ლექტორად.

1972 წელს ჩაირიცხა მცხეთის სასულიერო სემინარიაში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1975 წელს და სემინარიაში დაიწყო მუშაობა ჰომილეტიკისა და ეკლესიის ზოგადი ისტორიის ლექტორად. 1977 წლის იანვარში ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტმა ილიამ აკურთხა ჯერ დიაკვნად და შემდეგ მღვდლად განაწესა სოხუმის საკათედრო ტაძარში. 1977 წლის მაისში აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში.

1978 წლის 8 თებერვალს გამორჩეულ იქნა ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად. 19 თებერვალს შესრულდა არქიმანდრიტ ნიკოლოზის ეპისკოპოსად ხელდასხმა. 1978 წლის ოქტომბერში მეუფე ნიკოლოზი, როგორც საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის წარმომადგენელი, იმყოფებოდა რომში პაპის იოანე პავლე -ის დაკრძალვაზე და შემდეგ ახალი პაპის იოანე პავლე -ის აღსაყდრებაზე. 1978 წლის 14 დეკემბერს მეუფე ნიკოლოზი აყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში, 1979 წლის 7 აპრილს უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია -მ დაჯილდოვა წმიდა გიორგის ხარისხის ორდენით. 1981 წლის დასაწყისში მას მიეცა მიტროპოლიტობა, 1981 წლის 9 სექტემბერს იგი გადაყვანილ იქნა ქუთათელ-გაენათელ მიტროპოლიტად, 1983 წელს მიტროპოლიტი ნიკოლოზი განთავისუფლდა ქუთათელ-გაენათელობიდან და დაყვანილ იქნა ბერობის ხარისხზე.

გარდაიცვალა 2008 წლის 5 ივლისს, თბილისში. დაკრძალულია ჩუღურეთის წმიდა ნიკოლოზის ეკლესიის გალავანში.
იოანე (ანანიაშვილი)

მთავარეპისკოპოსი იოანე (ერისკაცობაში ცეზარ ნიკოლოზის ძე ანანიაშვილი; დ. 5 იანვარი, 1948, სოფელი კირბალი, გორის რაიონი — გ. 31 ივლისი, 1998) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1948 წლის 5 იანვარს გორის რაიონის სოფელ კირბალში. 1955–1962 წლებში სწავლობდა თბილისის 14-ე საშუალო სკოლაში. 1963–1967 წლებში სწავლობდა თბილისის მანქანათმშენებლობის ტექნიკუმში. 1971–1973 წლებში სწავლობდა მცხეთის სასულიერო სემინარიაში. 1973 წლის 12 ოქტომბერს მიტროპოლიტ რომანოზის ლოცვა-კურთხევით არქიმანდრიტმა კონსტანტინე ქვარიამ სენაკის დედათა მონასტერში ცეზარ ანანიაშვილი აღკვეცა ბერად და უწოდა სახელად იოანე. 1975 წელს აღყვანილ იქნა იღუმენის, ხოლო 1976 წელს არქიმანდრიტის ხარისხში.

1978 წლის 1 იანვრიდან, როდესაც მიტროპოლიტი რომანოზი პენსიაზე გავიდა და განთავისუფლდა ეპარქიის წინამძღოლის მოვალეობისაგან, არქიმანდრიტი იოანე დაინიშნა ჭყონდიდის ეპარქიის დროებით მმართველად. 1978 წლის 24 თებერვალს არქიმანდრიტი იოანე გამორჩეულ იქნა ჭყონდიდელ ეპისკოპოსად. 25 თებერვალს მოხდა მისი კურთხევა. 1979 წელს იგი აღყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში და შეთავსებით დაინიშნა ცაგერისა და ლეჩხუმ-სვანეთის ეპარქიის მმართველად.

მთავარეპისკოპოსი იოანე ანანიაშვილი მძიმე ბრალდებით დააპატიმრეს და გაასამართლეს 1983 წელს. იმავე წლის 15 დეკემბერს მიესაჯა 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით განთავისუფლდა ჭყონდიდის ეპარქიის მმართველობიდან, განიკვეთა მღვდელმთავრის ხარისხიდან და დარჩა ბერმონაზვნად.

გარდაიცვალა 1998 წლის 31 ივლისს. დაკრძალულია სამთავროს დედათა მონასტრის გალავანში.
კონსტანტინე (მელიქიძე)

კონსტანტინე (მელიქიძე) (დ. 19 თებერვალი, 1925 — გ. 20 ივლისი, 2000) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი კონსტანტინე, ერისკაცობაში დიმიტრი სიმონის ძე მელიქიძე, დაიბადა 1925 წლის 19 თებერვალს ბორჯომის რაიონის სოფელ ბალანთაში. 1961–1966 წლებში სწავლობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომელიც დაამთავრა მეტყევე-ინჟინრის კვალიფიკაციით. 1972 წლის 3 დეკემბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის დავით -ის ლოცვა-კურთხევით სიონის საპატრიარქო ტაძარში იკურთხა დიაკვნად, 1973 წლის 21 ოქტომბერს კი - მღვდლად და დაინიშნა ურბნისის ეპარქიის სოფელ ატოცის წმიდა გიორგის ეკლესიის წინამძღვრად. 1974–1978 წლებში მსახურობდა ხაშურის წმ. იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის წინამძღვრად. 1978 წლის 20 ოქტომბერს იგი აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად კონსტანტინე, 22 ოქტომბერს უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის ლოცვა-კურთხევით აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში და გამორჩეულ იქნა ურბნისის ეპარქიის ეპისკოპოსად. არქიმანდრიტ კონსტანტინეს ეპისკოპოსად ხელდასხმა შესრულდა 1978 წლის 29 ოქტომბერს. 1980 წელს უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის მიერ აყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის პატივში და დაინიშნა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად. 1984 წელს ებოძა მიტროპოლიტობა. 1984 წლის 19 სექტემბრიდან ვიდრე 1992 წლამდე მიტროპოლიტი კონსტანტინე ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიის მმართველია.

1992 წლიდან 2000 წლამდე მიტროპოლიტი კონსტანტინე განაგებდა მარგვეთის ეპარქიას. იგი დაჯილდოებული იყო საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი ჯილდოებით, მინიჭებული ჰქონდა სკუფიაზე ბრილიანტის ჯვრის ტარების, მეორე პანაღიის ტარების უფლება.

მეუფე კონსტანტინე გარდაიცვალა 2000 წლის 20 ივლისს. დაკრძალულია თბილისის სიონის საკათედრო ტაძრის ეზოში.
დავითი (ჭკადუა)

მიტროპოლიტი დავითი (ერისკაცობაში გრიგოლ ივანეს ძე ჭკადუა; დ. 22 მარტი, 1926 — გ. 7 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მიტროპოლიტი, ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქიის მმართველი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1926 წლის 22 მარტს ქალაქ თბილისში, სასულიერო პირის ოჯახში. 1942 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა. 1955 წელს დაამთავრა პიატიგორსკის სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. 1956–1978 წლებში მუშაობდა სტომატოლოგიური კაბინეტის გამგედ. 1978 წლის 13 აგვისტოს ეკურთხა მღვდლად და დაინიშნა მარტყოფის ღვთაების სახელობის ეკლესიის წინამძღვრად.

1978 წლის 20 ოქტომბერს გრიგოლ ჭკადუა მცხეთის სამთავროს მონასტერში აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად დავითი, 15 დეკემბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმიდესისა და უნეტარესი ილია -ის ლოცვა-კურთხევით ხელდასხმულ იქნა ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიის მმართველად.

1980 წლის 14 ოქტომბერს მეუფე დავითი აღყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში და დაინიშნა მცხეთის სასულიერო სემინარიის რექტორად. ამ თანამდებობაზე იყო 1984 წლამდე. 1981წლის 8 სექტემბერს გადაიყვანეს ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქიის მმართველად.

1983 წელს მიტროპოლიტი დავითი კანადაში, ქ. ვანკუვერში მსოფლიო საეკლესიო ანსამბლეაზე აირჩიეს მსოფლიო ეკლესიათა საბჭოს ცენტრალური კომიტეტის და სამედიცინო კომისიის წევრად, ამავე კომიტეტისა და კომისიის წევრად 7 წლის ვადით ხელმეორედ აირჩიეს 1990 წელს ავსტრალიის ქ. კანბერანში.

1984 წლიდან საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საგარეო განყოფილების ხელმძღვანელია. 1983 წლის 26 ივნისიდან მიტროპოლიტია. იყო ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი. იგი დაჯილდოებული იყო საქართველოს, კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, იერუსალიმის, ბულგარეთის, ჩეხოსლოვაკიის, რუსეთის საპატრიარქოს ორდენებით.

1991 წლის 29 სექტემბერს კენჭს იყრიდა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში დეპუტატად.

1991 წლის დეკემბერში იმყოფებოდა ვატიკანში, სადაც შეხვედრები გამართა რომის პაპთან. 6 დეკემბერს სიტყვით გამოვიდა კათოლიკური ეკლესიის სინოდის სხდომაზე.

მიტროპოლიტი დავითი გარდაიცვალა 1992 წლის 7 ოქტომბერს. დაკრძალულია სიონის საპატრიარქო ტაძრის ეზოში.
შიო (ავალიშვილი)

მიტროპოლიტი შიო (ერისკაცობაში ვარლამ აპოლონის ძე ავალიშვილი; დ. 17 სექტემბერი, 1909 — გ. 25 მარტი, 1991) — ქართველი საეკლესიო პირი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1909 წლის 17 სექტემბერს შორაპნის მაზრის სოფელ ხორითში. 1917-1923 წლებში სწავლობდა ხარაგაულის რაიონის სოფელ ლაშის სკოლაში, 1924-1925 წლებში ზესტაფონის საშუალო სკოლაში, 1925-1928 წლებში თბილისის მე-9 საშუალო სკოლაში. 1929 წელს იგი პოლიტიკური ბრალდებით დააპატიმრეს და გადაასახლეს საქართველოდან. დაბრუნდა 1932 წელს და 1936 წლამდე მუშაობდა ხარაგაულის რაიონის სოფელ ხუნევის კოოპერატივის ბუღალტრად.

1975-1977 წლებში იყო მორჩილი ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქიაში. 1978 წლის 23 აპრილს აღიკვეცა ბერად, 27 აპრილს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად, 22 ივლისს მღვდელმონაზონად, 28 ივლისს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის ლოცვა-კურთხევით ხელდასხმულ იქნა მაწყვერელ-ნიკორწმინდელ ეპისკოპოსად. იმავდროულად დაინიშნა კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად. 1978 წლის 14 დეკემბერს აყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში და გადაყვანილ იქნა ქუთათელ-გაენათელად. 1981 წლის 9 სექტემბერს უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის დადგენილებით მიტროპოლიტი შიო გადაყვანილ იქნა ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიის მმართველად.

1984 წლის 24 ივნისს წმიდა სინოდმა მიტროპოლიტ შიოს ჩამოართვა ეპარქია და გაუშვა პენსიაზე.

მიტროპოლიტი შიო გარდაიცვალა 1991 წლის 25 მარტს. დაკრძალულია სიონის საპატრიარქო ტაძრის ეზოში.
დია (ტელეკომპანია)

დია — ტელეკომპანია, რომელმაც მაუწყებლობა 1990 წელს, ხაშურის რაიონში დაიწყო. ტელეკომპანია რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში მხოლოდ ხაშურის მუნიციპალიტეტის ამბებს აშუქებდა და ამავე ტერიტორიაზე მაუწყებლობდა.
2012 წლიდან ტელეკომპანია „დია“ შიდა ქართლს მოიცავს. ამავე წლიდან მოხდა მისი რებრენდინგი, შეიცვალა ლოგო. ამჟამად იგი ეროვნული მაუწყებელია. მისი იურიდიული მისამართია ქ. ხაშური, თამარ მეფის ქ.1, ხოლო ფაქტობრივი მისამართი: ქ. გორი ბაგრატიონის ქ. 46.
ბირსკის რაიონი

ბირსკის რაიონი — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბირსკი.

გეოგრაფია
ბირსკის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის ცენტრალურ ნაწილში. მას მდინარე ბელაია ყოფს ორ ნაწილად. რაიონის ფართობია 1786,49 კმ².

ისტორია
ბირსკის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.

მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები — 50,7 %, მარიელები — 20,5 %, თათრები — 15,1 %, ბაშკირები — 11,9 %, სხვა ეროვნების პირები — 1,8  %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბირსკის რაიონში არის 78 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 14 სასოფლო დასახლებაში.
ბლაგოვარის რაიონი

ბლაგოვარის რაიონი — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი იაზიკოვო.

გეოგრაფია
ბლაგოვარის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის ცენტრალურ ნაწილში. რაიონის ფართობია 1611 კმ². ტყის ფართობია 7 %. კლიმატი ზომიერად კონტინენტური. რაიონის ტერიტორიაზე გაედინება მდინარეები კრამასანი და ჩერმასანი.

ისტორია
ბლაგოვარის რაიონი დაარსდა 1935 წლის 31 იანვარს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა 14 ახალი რაიონის ჩამოყალიბება.

მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: ბაშკირები — 42,8 %, თათრები — 28,3 %, რუსები — 21,8 %, უკრაინელები— 2,8 %, სხვა ეროვნების პირები — 4,3  %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბლაგოვარის რაიონში არის 87 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 15 სასოფლო დასახლებაში.
ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი

ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბლაგოვეშჩენსკი.

გეოგრაფია
ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში. რაიონის ფართობია 2323,90 კმ².

ისტორია
ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.

მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები — 61 %, ბაშკირები — 15,6 %, თათრები — 13,9 %, მარიელები — 6,7 %, სხვა ეროვნების პირები — 2,8 %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში არის 100 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 15 სასოფლო დასახლებაში.
უშაკოვის ძეგლი (დონის როსტოვი)

უშაკოვის ძეგლი — რუსეთის სამხედრო-საზღვაო მეთაურის, შავი ზღვის ფლოტისა და ხმელთაშუა ზღვაში რუსეთ-ოსმალეთის ესკადრილიის მეთაურის, ადმირალ თევდორე თევდორეს ძე უშაკოვის ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

ძეგლი გაიხსნა 2001 წლის 16 სექტემბერს. ძეგლის ავტორია რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვარი ანატოლი სკნარინი. ადმირალის ქანდაკების დადგმის ინიციატორები იყვნენ დონის როსტოვში მოქმედი სუვოროვ-ნახიმოვის კლუბის წევრები.

ისტორია
რუსმა ადმირალმა თევდორე უშაკოვმა თავისი ცხოვრება რუსეთის შავი ზღვის ფლოტში სამსახურს მიუძღვნა. იგი საზღვაო ბრძოლების დიდოსტატი და რუსული სამხედრო-საზღვაო ტენიკის დამფუძნებელი იყო. დიდი წვლილი შეიტანა საზღვაო ფლოტის ტაქტიკის განვითარებაში.

მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში, უშაკოვს არ განუცდია არცერთი დამარცხება მტერთან ბრძოლაში, არ დაუკარგავს არცერთი გემი და არც ერთი მის დაქვემდებარებაში მყოფი მატროსი არ ჩავარდნილა ტყვედ.

უშაკოვის ცხოვრება დაიწყო დონზე. მან აქ დაასრულა საზღვაო კადეტთა კორპუსი. ახალგაზრდა ოფიცერი მსახურობდა დონის კაზაკთა ფლოტში ა. სინიავინის ხელმძღვანელობის ქვეშ. თევდორე თევდორეს ძე უშაკოვი იცავდა აზოვისპირეთს, დონის ქვემო დინებასა და აზოვის ციხესიმაგრეს არაკეთილისმსურველთა თავდასხმისაგან.

ამ პერიოდში რუსეთის ფლოტი ვიტარდებოდ სწრაფი ტემპით და საჭიროებდა ახალი გემებით მუდმივ შევსებას. აზოვის ფლოტის გემების მშენებლობის პერიოდში მიჩმანი უშაკოვი დაკავებული იყო ხე-ტყის მასალის მიწოდებით.

1769 წელს წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრეში მას მიანიჭეს ლეიტენანტის ჩინი. დონის და აზოვისპირეთის ტერიტორიაზე უშაკოვი მსახურობდა 1775 წლის გაზაფხულამდე.

2001 წელს დონის როსტოვში მდინარე დონის ნაპირზე სუვოროვ-ნახიმოვის კლუბის წევრების ინიციატივით აღიმართა ადმირალ თ. თ. უშაკოვის ძეგლი. მისი ავტორი არის რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვარი ანატოლი სკნარინი. 2001 წლის 5 აგვისტოს სანაქსარის მონასტერში მოახდინეს ადმირალ უშაკოვის კანონიზაცია და იგი გახდა ადგილობრივი ეკლესიის წმინდანი.

აღწერა
თ. თ. უშაკოვის ძეგლი არის ბიუსტი, რომელიც დგას ცილინდრის ფორმის გრანიტის კვარცხლბეკზე. ძეგლი დგას გრანიტის მოედნის ცენტრში. ბიუსტის მარცხნივ დევს შავი მეტალის ჯაჭვიანი ღუზა. კვარცხლბეკზე კი არის წარწერა „ადმირალი უშაკოვი“.
პაკისტანის დროშა

პაკისტანის დროშა — პაკისტანის ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1947 წლის 11 აგვისტოს, ოთხი დღით ადრე ქვეყნის დამოუკიდებლობადე, როდესაც იგი გახდა დომინიონი პაკისტანის ეროვნული დროშა და შენარჩუნდა დღემდე, პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკამდე. დროშა წარმოადგენს მწვანე ქსოვილს თეთრი ნახევარმთვარით და ხუთქიმიანი ვარსკვლავით და თეთრ ვერტიკალურ ხაზს მარცხენა მხარეს. მისი მწვანე ფერი იწოდება, როგორც "პაკისტანის მწვანე". დროშა შექმნილია სიედე მირ-უდინ კედვეის მიერ და ეფუძნება სრულიად ინდოეთის მუსლიმთა ლიგის დროშას.
პაკისტანის გერბი

პაკისტანის გერბი — პაკისტანის სახელმწიფო ემბლემა. მიღებულია 1954 წელს და ეფუძნება პაკისტანის იდეოლოგიურ და ეკონომიკურ საფუძვლებს, კულტურულ მემკვიდრეობას და მისი სახელმძღვანელო პრინციპებს. მისი ოთხი მთავარი კომპონენტია: ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი ფარის ზემოთ, რომელიც გარშემორტყმულია ჟასმინის ტოტებით და გრაგნილი ფარის ქვემოთ.
სტეპი (მოთხრობა)

სტეპი — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა. დაწერილია 1888 წელს და პირველად 1896 წელს ჟურნალ „ “-ის მე-3 ნომერში 75-167 გვერდებზე გამოქვეყნდა (ცენზურამ დაუშვა 25 თებერვალს). მოთხრობას საფუძვლად 1887 წლის შემოდგომაზე ავტორის აზოვისპირეთში მოგზაურობების შთაბეჭდილებები დაედო. მწერლის ძმა ალექსანდრე ჩეხოვი მას ავტობიოგრაფიულ მოთხრობას უწოდებდა.

სიუჟეტი
სიუჟეტის მიხედვით, ბიძას თავისი მცირეწლოვანი ძმისშვილი გიმნაზიაში მიჰყავს. მათ ადგილობრივი ეკლესიის კეთილი, მაგრამ პრაქტიკული წინამძღვარი. ძმისშვილი ეგორუშკა მოწყენილია მშობლიური სახლის დატოვების გამო. გზაში ის ბევრ ახალ ადამიანს ხვდება, მათ შორის გრაფინია დრანიცკაიას, მეაღალეს, დამცირებული ებრაელების ოჯახს და მდიდარ ვაჭარ ვარლამოვს. ავტორი გატაცებით აღწერს სტეპის პეიზაჟს.

პერსონაჟები
ივან ივანოვიჩ კუზმიჩევი — ვაჭარი
მამა ქრისტეფორე სირიელი („პატარა გრძელთმიანი მოხუცი“) — ეკლესიის წინამძღვარი
ბიჭი ეგორუშკა — ცხრა წლის, დედისგან, ოლგა ივანოვნასგან გიმნაზიაში სასწავლებლად გაგზავნილი
დენისკა — მეეტლე
ვარლამოვი — მოხუცი ვაჭარი, საქმიანი და ძალაუფლებიანი
მოისეი მოისეიჩი — ებრაელი
სოლომონი — მოისეი მოისეიჩის ძმა
გრაფინია დრანიცკაიას — ლამაზი, კეთილშობილი, მდიდარი ქალბატონი
პანტელეი — სტაროვერი
ემელიანი — ყოფილი მგალობელი, რომელიც დონში ბანაობის დროს გაცივდა და სიმღერა აღარ შეუძლია.
დიმოვი — ახალგაზრდა უცოლო ბიჭი, რომელმაც აღარ იცის მოწყენილობისგან რა ქნას
ვასია — ასანთის ფაბრიკის ყოფილი მუშა.
კირიუხა — უბრალო კაცი
ნასტასია პეტროვნა ტოსკუნოვა — ეგორუშკას დედის დაქალი.

საზოგადოების გამოხმაურება
ახალგაზრდა მწერალს პირველი აღიარება სწორედ ამ მოთხრობამ მოუტანა, ის გახდა მისი დებიუტი „დიდ ლიტერატურაში“. ავტორი ნათესავებს აცნობდა მეგობარი ლიტერატორების რეაქციის შესახებ: „პირველმა სუვორინმა წაიკითხა და ჩაის დალევა დაავიწყდა. ჩემ თვალწინ ანა ივანოვამ ის სამჯერ შეცვალა. გაერთო მოხუცი. პეტერსენი სიხარულისაგან თავდაყირა დადის“. ბურენინმა მასში ტურგენევისა და ტოლსტოის ტრადიციის პირდაპირი გაგრძელება დაინახა. მირსკი სტეპს ჩეხოვის შემოქმედების მეორე პერიოდის ცენტრალურ ნაწარმოებად თვლის, როდესაც მან პატარა ამბების ნაცვლად დიდი მოთხრობების წერა დაიწყო „სქელი ჟურნალებისთვის“.

ეკრანიზაცია
1977 წლის ფილმი, რეჟისორი სერგეი ბონდარჩუკი
საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1920)

საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1920) — საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ძირითადი კანონი, მიღებულია 1920 წლის 27 ივნისს საეკლესიო კრებაზე.

ისტორია
1918 წლის 26 მაისს გამოცხადებული საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, რომელსაც წინ უსწრებდა საქართველოს ეკლესიური დამოუკიდებლობა, ქვეყანაში გატარდა მთელი რიგი რეფორმები, რომელიც ეკლესიასაც შეეხო. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ ეკლესიის მიმართ გამოტანილი გადაწყვეტილებების ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულებაში გათვალისწინებისა და სხვა მიზეზთა გამო მეორე საეკლესიო კრებაზე მიღებულ იქნა ახალი მართვა-გამგეობის დებულება.

ეპარქიები დებულების მიხედვით
1920 წლის მართვა-გამგეობის დებულების მიხედვითაც საქართველოს ეკლესია დაყოფილი იყო ეპარქიებად, ხოლო ეპარქიები ოლქებად, ოლქები კი სამრევლოებად. აღნიშნულ დებულებაში მცხეთისა და ტფილისის გაერთიანებული ეპარქიაა წარმოდგენილი, რომლის მწყემსმთავარიც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქია.
ალექსანდრე ხანჟონკოვის ძეგლი

ალექსანდრე ხანჟონკოვის ძეგლი — რუსი კინემატოგრაფისტის ალექსანდრე ხანჟონკოვის ძეგლი, რომელიც გაიხსნა 2016 წლის 24 აგვისტოს, ბუდიონოვსკის პროსპექტზე, დონის როსტოვი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლზე მუშაობდა როსტოველი მოქანდაკე სერგეი ოლეშნია. ძეგლის გახსნის საზეიმო ცერემონიაში მონაწილეობდა ცნობილი მსახიობები და ტელეწამყვანები.

ისტორია
კინემატოგრაფისტ ალექსანდრე ხანჟონკოვის ძეგლის შექმნისა და დადგმის იდეა ეკუთვნის ჟურნალისტ ლუბა სურკოვას. მან ამ წინადადებით მიმართა ქალაქის ადმინიტრაციას სადაც აღნიშნულ იდეას მხარი დაუჭირეს. ძალიან მალევე დაიწყეს მუშაობა ძეგლის ესკიზზე. შეიქმნა ორი საბოლოო ესკიზი და აქედან ერთ-ერთს შთაბერეს სიცოცხლე. ძეგლის ავტორი გახდა როსტოველი მოქანდაკე სერგეი ოლეშნია, კვარცხლბეკი შექმნა იური იაკოვლევის ძე დვორნიკოვმა, თუმცა მის შექმნაში სხვა არქიტექტორები და მოქანდაკეებიც იყვნენ ჩართული.

ქანდაკების დასადგმელი ადგილი შემთხვევით არ შეურჩევიათ, იგი მდებარეობს ალექსეევკის გიმნაზიის პირდაპირ, გიმნაზიისა, რომელშიც სწავლობდა რეჟისორი და სცენარისტი ალექსანდრე ხანჟონკოვი, ამ ადგილთან ახლოს მდებარეობს კინოსტუდია. ასევე იგეგმება ორი მემორიალური დაფის დადგმა: ერთი, შენობაზე სადაც სწავლობდა რეჟისორი და მეორე, იქ სადაც მან პირველად ნახა კინოფილმი.

კინემატოგრაფისტ ხანჟონკოვის ფიგურა ძველ ფოტოკამერასთან ერთდ ჩამოსხმულია ბრინჯაოსაგან. კვარცხლბეკის სიმაღლეა 2 მეტრი, ხოლო ძეგლის — 2,5 მეტრი. ძეგლის გახსნა გაიმართა სამოტივაციო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის -ის პირველ დღეს. ქანდაკების გახსნაში მონაწილეობდნენ მსახიობები ირინა ბეზრუკოვა და ირინა ბაბენკო, ტელეწამყვანი დიმიტრი დიბროვი, პროდიუსერი ალან დეპარდიე.
საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1927)

საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1927) — საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ძირითადი კანონი, რომელიც მიღებულია 1927 წლის 21-27 ივნისს გამართულ სრულიად საქართველოს საეკლესიო კრებაზე.

ისტორია
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ამბროსი ხელაიას გარდაცვალების შემდეგ საქართველოს ეკლესიის ახალი მწყემსმთავრის ასარჩევად 21-27 ივლისს მეოთხე საეკლესიო კრება გაიმართა. აღნიშნულ კრებაზე დამტკიცებული იქნა საქართველოს ეკელსიის ახალი მართვა-გამგეობის დებულება, რომელშიც გარკვეული ცვლილებები იქნა შეტანილი. ცვლილებების მიზეზს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებაც წარმოადგენდა, როდესაც ახალმა მთავრობამ საქართველოს ეკლესიასთან ურთიერთობის სხვა, უფრო მძიმე პოლიტიკა გამოამჟღავნა. ახალ დებულებაში წარმოდგენილი იყო 15 ეპარქია, რომელთაგანაც რეალურად მხოლოდ 9-ს ჰყავდა მღვდელმთავარი.
საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1945)

საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1945) — საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ძირითადი კანონი, რომელიც მიღებულია 1945 წლის 28 მარტს, საქართველოს საეკლეიო კრების (1937 წ.) სახელით.

ისტორია
1945 წლის 28 მარტს საქართველოს ეკელსიის წმიდა სინოდმა მიიღო საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება, რომელიც შეთანხმებული იყო მე-4 და მე-8 საეკლესიო კრებათა მიერ დამტკიცებულ დებულებებთან და აგრეთვე იმჟამად საბჭოთა კავშირში მოქმედ სამოქალაქო კანონებთან. ახალი დებულების მიხედვით საქართველოს ეკლესიის სრული მმართველია კათოლიკოს-პატრიარქი, რომელთანაც არსებობდა ,,კათოლიკოს-პატრიარქის თანა სინოდი", მისი წევრები მხოლოდ მღვდელმთავრები იყვნენ, რომელთა რაოდენობაც ძალზე მცირე იყო.
საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1995)

საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1995) — საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ძირითადი კანონი, რომელიც მიღებულია 1995 წლის 28-29 სექტემბერს, მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარში, საქართველოს ეკლესიის საეკლესიო კრების მიერ.

ისტორია
1995 წლის 18-19 სექტემბერს სვეტიცხოვლის ტაძარში შედგა საქართველოს ეკლესიის გაფართოებული კრება. ეს იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ პირველი საეკლესიო კრება, რომელსაც მართვა-გამგეობის დებულებაში უნდა გაეთვალისწინებინა და აესახა ახალი რეალობა. კრებამ 19 სექტემბერს განიხილა და დაამტკიცა დებულების პროექტი. ახალ დებულებით გაიზარდა ეპარქიათა რიცხვი 15-დან 27-მდე. ეკლესიის მოწყობის საფუძვლად გამოცხადდა წმიდა წერილი და საღმრთო გადმოცემა, წმიდა მოციქულთა, მსოფლიო, ადგილობრივ და წმიდა მამათა კანონები და წესდებები.

1995 წლის 19 სექტემებრს მიღებული საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება დღემდე მოქმედია.