iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მტვარის ოლქი

მტვარის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მტვარა.

მოსახლეობა — 1 270 854 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 16 710 კმ².

გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ესაზღვრება მოზამბიკს მდინარე რუვუმაზე, აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანეში.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
მასასი
მტვარა
ნანიუმბუ
ნევალა
ტანდაჰიმბა
პატარა ჯვრის ეკლესია

პატარა ჯვრის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ფიჩხოვანის სამხრეთ-დასავლეთით 3-4 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (4 2,9 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ძეგლი დაზიანებულია: დანგრეულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდე; ჩამოშლილია კრამიტის საფარი; შირიმის თაროსებრი ლავგარდნის რამდენიმე ქვაღაა შემორჩენილი. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული. ამ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. ასეთივე სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. ჩრდილოეთ კედელში ორი პატარა სწორკუთხა ნიშია. ინტერიერი შეისრული კამარითაა გადახურული. დასავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში ჩასმულ შირიმის ქვაზე, მარტივი რელიეფური ჯვარია გამოსახული.
ქომუს ჯვრის ეკლესია

ქომუს ჯვრის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიჩხოვანში, დგას სოფლის ჩრდილოეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,5 5 მ), ნაგებია საშუალო ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. მთელ სიმაღლეზე შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი. დანარჩენი კედლები 0,7-1 მეტრის სიმაღლეზე დგანან. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით უსწორმასწორო ფორმის აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ქვით ნაგები ტრაპეზი (შემორჩენილია ნაშთი) ყოფილა მიდგმული. კონქი ამორფული ფორმისაა. ეკლესიის აღმოსავლეთით შემორჩენილია გაურკვეველი დანიშნულების ნაგებობის ნაშთი.
ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია

ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ფიჩხოვანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 300-400 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (3,4 2,9 მ). ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ეკლესია დგას ცოკოლზე. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარს გარედან აგურის შეისრული თაღი აქვს. შიგნით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელშიც ერთი სწორკუთხა სარკმელი და ორი მცირე ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, რიყის ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. კონქი არაწესიერი ფორმისაა. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია. დარბაზი გადახურულია არაწესიერი ფორმის სხმული კამარით.
ჰაქიარი

ჰაქიარი — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთში, სირიის საზღვართან მდებარე ჰაქიარის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მისი სახელი წარმოსდგება სირიული სიტყვა (აქარე)-დან, რაც ნიშნავს ფერმერებს. იმიტომ რომ, ქალაქ ჰაქარში და ზოგადად პროვინციაში არის ძალიან ნოყიერი მიწა და ბევრი ფერმერი. ქალაქის მაცხოვრებელთა რაღაც ნაწილი ქურთია. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში მაცხოვრებლების რაოდენობა აღწევს 58,584 ადამიანს. ჰაქარს აქვს მერია და მისი მერი არის დილექ ჰაფითოღლუ.

ჰაქიარის პროვინცია მოიცავს 4 რაიონს, მაგრამ მისი ქალაქები იუქსეკოვა და შემდინლი სიდიდით ჰაქარზე დიდი ქალაქები არიან. ჰაქარი აღმოსავლეთით ესაზღვრება იუქსეკოვას, ხოლო სამხრეთით — ჩუკურჯას. ის ჩრდილოეთით ესაზღვრება ვანის პროვინციას, ხოლო დასავლეთით — შირნაქის პროვინციას.
რუკვის ოლქი

რუკვის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სუმბავანგა.

მოსახლეობა — 1 004 539 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 22 792 კმ².

გეოგრაფია
რუკვის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება კიგომის ოლქს და ტაბორის ოლქს, აღმოსავლეთით — მბეის ოლქს, სამხრეთით — ზამბიას, დასავლეთით — კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (საზღვარი გადის ტანგანიიკის ტბაზე).

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ოთხი რაიონისაგან:
კალამბო
ლიამბა ლია მფიპა
ნკასი
სუმბავანგა
მვანზა

მვანზა  — ქალაქი ტანზანიაში, მვანზის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მას ქვეყანაში მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით დარ-ეს-სალამის შემდეგ მეორე ადგილი უკავია. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 706 453 ადამიანს. ქალაქი მდებარეობს სუკუმას ხალხით დასახლებულ ტერიტორიაზე.

გეოგრაფია
ქალაქი მვანზა მდებარეობს ვიქტორიის ტბის სამხრეთ სანაპიროზე, ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში, მვანზის ყურის აღმოსავლეთის სანაპიროზე.

კლიმატი
ქალაქის კლიმატი — სუბეკვატორიალურია. ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით მოდის ხანმოკლე წვიმები. მარტიდან მაისის ჩათვლით — ხანგრძლივი. იანვრიდან თებერვლის ჩათვლით ქალაქში დგება გვალვიანი პერიოდი. ოლქის ტერიტორიაზე მოსული ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა — 930 მმ-დან სამხრეთში და სამხრეთ-აღმოსავლეთში 1200 მმ-მდე უკერევეს კუნძულებზე. ჰაერის ტემპერატურაზე გავლენას ახდენს ვიქტორიის ტბის სიახლოვე — ის მერყეობს 25 °-დან 28 °-მდე. სექტემბრიდან დეკემბრამდე ის აღწევს თავის მაქსიმუმს — 29 °-ს. ივნისიდან აგვისტომდე — 11-20 °-ს.

ისტორია
ქალაქი მვანზა 1892 წელს დააარსა გერმანიის კოლონიალურმა ხელისუფლებამ. 1916 წელს ის დაიკავა დიდმა ბრიტანეთმა. საუკუნის 20-იან წლებში ქალაქის რაიონში აღმოაჩინეს ოქროს საბადოები, 1928 წელს ქალაქ ტაბორადან მვანზაში შევიდა სარკინიგზო ხაზი. 1978 წელს მეორე უგანდა-ტანზანიის ომის დროს ქალაქი იბომბებოდა უგანდის სამხედრო საჰაერო ძალების მიერ.

ეკონომიკა
მვანზა დიდი პორტია ვიქტორიას ტბაზე, ასევე საერთაშორისო აეროპორტი და სარკინიგზო კვანძია. მვანზის შემოგარენში მდებარეობს ბამბის დიდი პლანტაციები, ქალაქის ეკონომიკაში დიდ როლს თამაშობს თევზჭერა ვიქტორიას ტბაზე. ხორციელდება საბორნე კავშირი ტანზანიის მუსომას და ბუკობას პორტებთან, ასევე კენიასთან და უგანდასთან.

დამეგობრებული ქალაქები
ვიურცბურგი (გერმანია), 1966 წლიდან
ტამპერე (ფინეთი)
ბაიბურთი

ბაიბურთი — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, არის ბაიბურთის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 35,947 ადამიანი. ბაიბურთს აქვს მერია და მისი მერი არის მეთე მემიში.

ბაიბურთის პროვინცია მოიცავს მხოლოდ სამ რაიონს და ქალაქი ბაიბურთი საკუთარი პროვინციის დანარჩენ ორ ქალაქს სიდიდესა და მოსახლეობაში რამდენიმეჯერ აღემატება. ბაიბურთს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება აიდინთეფე, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — დემირიოზუ. აგრეთვე, ბაიბურთი ესაზღვრება ერზურუმის, ერზინჯანის, ტრაპიზონისა და გუმუშჰანეს პროვინციებს.

ისტორია
პლატონ იოსელიანის მიხედვით ბაიბურთი ქართული მიწის უკიდურესი ნაწილია და ის წარმოადგენს ისტორიული ზემო ქართლის ნაწილს.
თბილისის შემოერთება (1122)

თბილისის შემოერთება — დავით აღმაშენებლის სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღონისძიება.

1121 წლის მიწურულს დავითმა თბილისს ალყა შემოარტყა. ქალაქმა წინააღმდეგობა სცადა, მაგრამ ქართველთა სამხედრო დარტყმები იმდენად ძლიერი იყო, რომ ბრძოლის გაგრძელებას აზრი არ ჰქონდა. ალყამ მოსახლეობაც მძიმე დღეში ჩააგდო. თბილისის მმართველებმა მეფესთან მოლაპარაკების გამართვა გადაწყვიტეს — მათ ელჩები მიუგზავნეს დავითს და ზავი ითხოვეს, მაგრამ მეფის გადაწყვეტილება ურყევი იყო — თბილისი ცენტრალურ ხელისუფლებას უნდა დამორჩილებოდა და ამიტომაც, დავითმა ელჩებთან მოლაპარაკებაზე უარი განაცხადა. 1122 წლის თებერვლის შუა რიცხვებში ქართულმა ჯარმა გადამწყვეტი იერიში მიიტანა და აიღო ქალაქი. დავით აღმაშენებელმა მოსახლეობის მიმართ დიდი სიმკაცრე გამოიჩინა — ბევრი დახოცა, ხუთასი კაცი წვეტიან სარზე წამოაცვა და წამებით მოკლა. რამდენიმე დღეში ქალაქში წესრიგი დაამყარა და ყოველგვარი ძალადობა აღკვეთა. თბილისის აღების შემდეგ დავითმა საქართველოს დედაქალაქი ქუთაისიდან კვლავ აქ გადმოიტანა.
დმანისის შემოერთება (1124)

დმანისის შემოერთება — დავით აღმაშენებლის სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღონისძიება.

ქვემო ქართლში ორი მნიშვნელოვანი ცენტრი არსებობდა — სამშვილდე და დმანისი. 1110 წელს დავითმა სამშვილდე შემოიმტკიცა, ჯერი დმანისზე მიდგა. დიდგორის ბრძოლაში მუსლიმური კოალიციის შეკრებაში დმანისელმა დიდვაჭრებმა და წარჩინებულებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს. მართალია, დმანისი თავისი მასშტაბებით თბილისს ჩამოუვარდებოდა, მაგრამ მასაც ამირა განაგებდა და დამოუკიდებელ პოლიტიკას აწარმოებდა. ქართული მიწა-წყლიდან ეს იყო ბოლო ქალაქი, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო ერთიანი ქართული მონარქიის საზღვრებში მოქცეული.

1123 წლის ზაფხულში, შირვანში ლაშქრობის შემდეგ, დავით აღმაშენებელი დასავლეთ საქართველოში გადავიდა და მცირე ხანს დაასვენა ლაშქარი. მემატიანის თქმით, მეფეს შემოდგომა გეგუთში გაუტარებია, 1124 წლის მარტში კი დავითი ქართლში გადმოვიდა და დმანისზე გაილაშქრა. როგორც ჩანს, დასავლეთ საქართველოში ყოფნისას მეფე საგანგებოდ ამზადებდა დმანისის შემოერთების ოპერაციას. ასეთი მნიშვნელოვანი ქალაქის დაუფლება ადვილი არ იყო და ამისათვის წინასწარი სამზადისიც ჩატარდებოდა.

1124 წლის მარტში დავით აღმაშენებელმა დმანისი აიღო. მემატიანე მშრალად მიუთითებს — „აიღო ქალაქი დმანისი“. როგორც ჩანს, ქალაქის დასაუფლებლად დიდი ბრძოლები არ გამართულა. შესაძლებელია, ყოველმხრივ შევიწროებულ დმანისელებს თავიანთი ნებითაც ეღიარებინათ ერთიანი საქართველოს მეფის უზენაესობა. დმანისი სამეფო ქალაქად გამოცხადდა. დავითის მემკვიდრეები დიდ ყურადღებას უთმობდნენ მის განვითარებას — აშენებდნენ ტაძრებს, სასახლეებს.
ზედაზნის ციხის აღება

ზედაზნის ციხის აღება — 1103 წელს საქართველოს სამეფო ხელისუფლების მიერ ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიება.

კახეთ-ჰერეთის შემოერთებისათვის ბრძოლაში დავით აღმაშენებელმა პირველად ზედაზნის ციხეზე მიიტანა იერიში. ეს იყო კახეთ-ჰერეთის სამეფოს ერთ-ერთი სტრატეგიული პუნქტი, რომელიც შიდა ქართლიდან მიმავალ ძირითად გზას კეტავდა. ამ დროს ზედაზენი ძაგან აბულეთისძეს ეკუთვნოდა, რომელიც კახეთის მეფეს მორჩილებდა. 1103 წელს დავითმა ზედაზნის ციხე წაართვა კვირიკე -ს. ძაგანმა, თავისი ძმის, წილკნელი ეპისკოპოსის — მოდისტოსის მხარდაჭერით სცადა დავითის წინააღმდეგ გამოსვლა, მაგრამ დამარცხდა და შიომღვიმის მონასტერს შეაფარა თავი. მონასტრის საძმომ ურჩი ფეოდალი თავად გადასცა საქართველოს მეფეს.
ვახტანგი (დავით აღმაშენებლის ძე)

ვახტანგი — დავით აღმაშენებლისა და მისი მეორე ცოლის, გურანდუხტის ვაჟი. ქართულ წყაროებში ვახტანგთან დაკავშირებით მხოლოდ დაბადების ფაქტია აღნიშნული. უფლისწულის შესახებ სხვა არაფერია ცნობილი. შესაძლოა ვახტანგი მონაწილეობდა დემეტრე -ის წინააღმდეგ მოწყობილ პირველ აჯანყებაში, რომელიც სასტიკად იქნა ჩახშობილი.
ბოტორის ბრძოლა

ბოტორის ბრძოლა — 1120 წლის 14 თებერვალს გამართული ბრძოლა საქართველოს ლაშქარსა და თურქ-სელჩუკებს შორის.

1120 წლის თებერვალში დავით აღამშენებელი ჯერ გეგუთში, იქიდან კი ხუფათში გადავიდა. სელჩუკებმა „სცნეს რა სიშორე მისი, ჩამოდგნენ ბოტორას, დიდნი ფრიად, და დაიზამთრეს“. 14 თებერვალს დავითი სელჩუკებს თავს დაესხა და ერთიანად გაანადგურა. ბრძოლის შედეგად ქართველებმა მრავალი ტყვე აიყვანეს და დიდი ალაფი ჩაუვარდათ ხელში.
ზვიად ბაბიაშვილი

ზვიად ბაბიაშვილი (დ. 23 სექტემბერი, 1978, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი. 2003-04 წლებში სეზონში ქართველი მძიმე ფორვარდი რუსთავის აზოტის სახელით ცნობილ საკალათბურთო კლუბს, „ენერჯი ინვესტს“ შეუერთდა და 6 წელი ითამაშა, 2010 წლების სეზონში კი თბილისის „არმიაში“ გადაბარგდა და გუნდის კაპიტანიც გახდა. 2014 წელს ბაბიაშვილმა საკალათბურთო კარიერა დაასრულა. ახალი, 2014-15 წლების სეზონის დაწყების წინ კი მწვრთნელის რანგში მოგვევლინა. ის ამჟამად „არმიას“ ბაზაზე შექმნილი სუპერლიგის მონაწილე „მგზავრები-არმიას“ მთავარი მწვრთნელის, ბუბა ბერიშვილის, ერთ-ერთი თანაშემწეა და პარალელურად ამავე კლუბის 18 წლამდელთა გუნდს ხელმძღვანელობს.

ბაბიაშვილი პროფესიით ეკონომისტია.
უშაქი

უშაქი — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში, უშაქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, უშაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 187,886 ადამიანს. უშაქი 210 კილომეტრში (130 მილი) იზმირის პროვინციიდან. უშაქში არის ტრადიციულად ძალიან ნოყიერი მიწა. აქვს მერია და უშაქის მერი არის ნერულაჰ ჯაჰანი.

უშაქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქალაქი ბანაზი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — სივასლი, სამხრეთით — ულუბეი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით — ეშმე. უშაქი ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქუთაჰიის პროვინციას. არის საავტომობილო გზების კვანძი, მოქმედებს რკინიგზის სადგური. განვითარებულია კვების, საფეიქრო მრეწველობა, ტყავის და ხალიჩების წარმოება. ქალაქის მახლობლად მოიპოვება ლიგნიტი.

ხალიჩები
უშაქში ჯერ კიდევ საუკუნეში მზადდებოდა ხალიჩები, რომლებიც ძალიან ცნობილი იყო ოსმალეთის იმპერიაში და ზოგჯერ სულთნის სასახლისთვისაც კი ყიდულობდნენ. დღეს, საუკუნეში, კვლავ ძველებურად ამზადებენ ხალიჩებს და არა თანამედროვე ტექნოლოგიის გამოყენებით. უშაქი კვლავ ითვლება თურქეთში ერთ-ერთ საუკეთესო ხალიჩების მწარმოებელ ქალაქად.
ნორბერტუ მურარა ნეტუ

ნორბერტო მურარა ნეტო (; დ. 19 ივლისი, 1989, არაშა, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. საფეხბურთო კლუბ „ბორნმუთის“ მეკარე.

კარიერა
ფიორენტინა
2011 წლის 5 იანვარს, ნეტო გადავიდა „ფიორენტინაში“. კლუბში მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 24 ნოემბერს, იტალიის თასის მე-4 რაუნდში „ემპოლის“ წინააღმდეგ, სადაც ფლორენციელებმა გაიმარჯვეს ანგარიშით - 2-1.

იუვენტუსი
2015 წლის 3 ივლისს, „იუვენტუსმა“ ოფიციალურად დაადასტურა ნეტოს ტრანსფერი კლუბში.

მიღწევები
იუვენტუსი: (4)
სერია (2): 2015-16, 2016-17
იტალიის თასი (1): 2015-16
იტალიის სუპერთასი (1): 2015

ვალენსია: (1)
ესპანეთის თასი (1): 2018-19

ბარსელონა: (1)
ესპანეთის თასი (1): 2020-21
დანიელე რუგანი

დანიელე რუგანი (; დ. 29 ივლისი, 1994, ლუკა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიურ კლუბ „იუვენტუსსა“ და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.

მისი პროფესიული კარიერა დაიწყო კლუბ „ემპოლში“ 2013 წელს. კლუბთან ერთად მან შეძლო სერია -დან სერია -ში გადასვლა, ხოლო თავად დასახელდა სერია -ის 2014 წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.

რუგანის დებიუტი იტალიის ნაკრებში შედგა 2016 წლის 1 სექტემბერს საფრანგეთის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში, სადაც იტალიამ მოწინააღმდეგს სძლია 3–1.
ტიტულები
საკლუბო
იუვენტუსი
სერია (3): 2015–16, 2016–17, 2017–18
იტალიის სუპერთასი: 2015–16, 2016–17, 2017–18
იტალიის სუპერთასი: 2015

ინდივიდუალური
სერია -ს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2014
სერია -ს წლის სიმბოლური გუნდი: 2014-15
სიმონე ძაძა

სიმონე ძაძა ; დ. 25 ივნისი, 1991, პოლიკორო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, „ვალენსიისა“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

კარიერა
იუვენტუსი
2015 წლის 7 ივლისს, იუვენტუსმა 18 მილიონ ევროდ გაიფორმა სიმონე. მან პირველი გოლი იუვენტუსში 2015 წლის 23 სექტემბერს სერია ა-ს მატჩში, ფროსინონეს კარში გაიტანა 50 წუთზე. ერთი კვირის შემდგომ, 30 სექტემბერს ძაძამ მის კარიერაში პირველი გოლი გაიტანა უეფას ჩემპიონთა ლიგაში, ჯგუფის მეორე მატჩში სევილიას წინააღმდეგ.

მიღწევები
იუვენტუსი
სერია : 2015-16
იტალიის თასი: 2015-16
იტალიის სუპერთასი: 2015
ნალდო

რონალდო აპარესიდო როდრიგესი ( დ. 10 სექტემბერი 1982, ლონდრინა, ბრაზილია) მეტად ცნობილი როგორც ნალდო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. იყო გერმანული „შალკეს“ მცველი.

საკლუბო კარიერა
კარიერის დასაწყისი
ნალდომ ფეხბურთის თამაში 18 წლის ასაკში დაიწყო. 2000 წელს ნალდო „პედრაბრანკას“ ახალგაზრდულ კლუბში ჩაირიცხა. ერთი წლის შემდეგ კი „პედრაბრანკას“ 19 წლამდელთა კლუბიდან ძირითად გუნდში გადაიყვანეს.2004 წლის იანვარში ნალდო „პედრაბრანკადან“ „ჟუვენტუდეში“ გადავიდა.

„ვერდერი“
„ჟუვენტუდეში“ გამოსვლით ნალდომ გერმანული „ვერდერი“ დააინტერესა. 2005 წლის 29 ივლისში „ვერდერმა“ ნალდო გაიფორმა. ნალდო „ვერდერში“ მოწვეული იყო დაცვის გასაძლიერებლად და მისცეს მაისური 4 ნომერით. ნალდომ „ვერდერში“ პირველად 2005 წლის 6 აგვისტოს „არმენია ბიფილდის“ წინააღმდეგ ითამაშა (5–2).
ნაზილი

ნაზილი — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში, შედის აიდინის პროვინციის შემადგენლობაში. ნაზილი არის საკუთარი პროვინციის ერთ-ერთი უდიდესი და უმნიშვნელოვანესი ქალაქი. მდებარეობს 64 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 149 816 ადამიანი. ნაზილის აქვს მერია და მისი მერი არის ჰალუქ ალიჯიკი.

ნაზილის აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და სამხრეთით ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქუიუჯაკი, დასავლეთით — სულთანჰისარი, ხოლო სამხრეთით — ბოზდოღანი. ნაზილის ჩრდილოეთით ესაზღვრება იზმირის პროვინცია.
ოჟიოს კვირაცხოვლის ეკლესია

ოჟიოს კვირაცხოვლის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოში. განეკუთვნება საუკუნეს.

ნაგებია რიყის ქვით, ფასადებზე გარკვეული ინტერვალით აგურის თარაზული შრეებია ჩართული. აგურითაა ნაწყობი კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმელთა ღიობები. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. გარედან ეკლესიის კედლებზე ბათქაშის კვალია შერჩენილი. შესასვლელი ეკლესიაში სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი შეისრული თაღითაა გადახურული და გარედან კედლის მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რომელსაც აგურის ხერხულა წყობით გამოყვანილი ორსაფეხურიანი ფრიზი აგვირგვინებს. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია ორი სადა პილასტრითა და მათზე დაბჯენილი ნახევარწრიული თაღით. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია (ამოშენებულია), რომლის ორივე მხარეს, სიმეტრიულად განლაგებული, ორ-ორი თაღოვანი ნიშია. სარკმლის მიმდებარე ნიშები გეგმით ნახევარწრიულია, რამდენადმე მოზრდილი და ღრმაა. მათგან ჩრდილოეთისაში მცირე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, რომელიც ჩრდილოეთ ფასადზე გადის. საკურთხევლის ბაქანი ეკლესიის იატაკის მიმართ საფეხურთაა შემაღლებული. იგი აფსიდის გამმიჯნავი პილასტრებიდან რამდენადმე წინაა წამოწეული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა ერთსაფეხურიანი პილასტრების ორი წყვილით და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული საბჯენი თაღებით სამ ტოლ ნაწილად იყოფა. პილასტრების ერთი წყვილია დასავლეთ კუთხეში, რომლებსაც კედლების მიმდებარე თაღი ეყრდნობა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა ეკლესიის კედლებში კიდევ შვიდი, შიგნიდან და გარედან, ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელია. მათგან სამ-სამი გრძივ კედლებშია - ერთმანეთის პირდაპირ, ხოლო ერთი - დასავლეთ კედელში. იატაკი აგურისაა.

კონქში შემორჩენილია საუკუნის ფრესკული მხატვრობა. მუქ ლურჯ ფონზე მამაღმერთის წელზედა გამოსახულებაა. მამაღმერთი ორივე ხელით აკურთხებს (მარჯვენა ხელი ძლიერ დაზიანებულია). ნახატს ახლავს ასომთავრული წარწერა. მის ქვემოთ გამოსახულია სულიწმიდა, ხოლო სულიწმიდის ორივე მხარეს, ჰორიზონტალურად გაშლილი ღრუბლების ფონზე - ორ-ორი ანგელოზი. სამხრეთით, ანგელოზთა წინ, გამოსახულია მონაცისფრო-თეთრი სფერო, რომელსაც აგურისფერი ჯვარი ადგას. ფიგურები დიდი ზომისაა. მხატვრობის შესრულების მანერა უახლოვდება დასავლეთევროპულ რეალისტურ ხელოვნებას. ამავე დროს რიგი ნიშნებით იგი უკავშირდება შუა საუკუნეების მხატვრობას. განსხვავებული მხატვრული ხერხების ამგვარი შეთავსება მოხატულობას ეკლექტიკურ ხასიათს ანიჭებს. მხატვრობის კოლორიტში ჭარბობს მუქი ლურჯი, ყავისფერი, მოვარდისფრო-ყავისფერი, მღვრიე ყვითელი და მონაცისფრო-თეთრი ფერები. განივ ფასადებზე, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილია თითო მაღალი ჯვარი. დასავლეთით, ფრონტონის წვერზე, დგას ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რომლის პირამიდული სახურავი აგურისაა. ეკლესიას აგურის საფეხუროვანი ლავგარდანი აქვს (ჩვეულებრივად დაწყობილ აგურის ორ რიგს შორის მოქცეულია კუთხით შვერილი აგურების ერთი რიგი).
ოჟიოს წმინდა ნინოს ეკლესია

ოჟიოს წმინდა ნინოს ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ნაგებია რიყის ქვით. გვიანდელი შეკეთების დროს ნახმარია აგური. ინტერიერში კედლები შელესილი ყოფილა. ძეგლი დაზიანებულია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან (გვიანდელია) და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ შესასვლელი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან სამცენტრიანი თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში, ერთი თარაზულად გადახურული სარკმელი და ორი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის გადახურვა კონქის ქუსლის დონეზეა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიდგმული. დარბაზი გადახურულია რიყის ქვით ნაგები, წესიერი ფორმის კამარით, რომლის წვერი ოდნავ შეტეხილია. დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია.
თექირდაღი

თექირდაღი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, თექირდაღის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. თექირდაღი მდებარეობს მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე. არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი და ზაფხულობით ჰყავს საკმაოდ ბევრი ტურისტი. იგი მდებარეობს საკმაოდ ახლოს ქვეყნის უდიდეს ქალაქ სტამბოლთან. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 150,112 ადამიანს. თექირდაღს აქვს მერია და მისი მერი არის ადემ დალგიჩი.

თექირდაღს ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ქალაქი ჰაირაბოლუ, სამხრეთ-დასავლეთით — მალქარა, ჩრდილოეთით — მურათლი, ხოლო სამხრეთით — შარქიოი.
ოჟიოს წმინდა თომას ეკლესია

ოჟიოს წმინდა თომას ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ნაგებია რიყის ქვით - ტლანქად. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესია ნახევრად დანგრეულია და მიწაშია ჩამჯდარი. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში, ერთი სწორკუთხა სარკმელი და ორი მცირე სწორკუთხა ნიშია. რიყის ქვით ნაგებ ტრაპეზს თითქმის მთელი აფსიდა უკავია. კონქი სხმულია, ტლანქი. ეკლესია ცილინდრული კამარით ყოფილა გადახურული (შემორჩენილია კამარის ჩრდილოეთ ფერდი). ფასადებზე შემორჩენილია რიყის წვრილი ქვის ლავგარდნის (გვიანდელია) ფრაგმენტები.
ბადრიაანთ საყდარი

ბადრიაანთ საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილოეთით 3 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (7 5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. საკურთხევლის კუთხეებისა და კარ-სარკმლების წყობაში კვადრატული აგურია გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია კრამიტის საბურავ, კამარისა და კონქის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი დასავლეთიდანაა - კედლის სამხრეთ ნაწილში. კარს გადახურვა ჩამონგრეული აქვს. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდაა. აფსიდის ღერძზე გარედან თაღოვანი, ხოლო შიგნით ბრტყლად გადახურული ვიწრო სარკმელია. სარკმლის ორივე მსარეს თითო სწორკუთხა ნიშია, სარვმლის ქვემოთ, კედელთან, რიყის ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზი დგას. დარბაზი გადახურული ყოფილა ტლანქად სხმული კვერცხისებრი კამარით. აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნის მცირე ნაწილი.
ბუის საყდარი

ბუის საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილოეთით 2,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი, ჩამოშლილია ლავგარდანი და კედლების ზედა ნაწილები, გარედან შენობა მცენარეებითაა დაფარული.
ეკლესია დარბაზულია (7,2 4,8 მ). ნაგებია რიყის ქვით. აფსიდის კუთხეები, კამარა, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი შიგნით ხის ძელებითაა გადახურული, ხოლო გარედან - მცირე სწორკუთხა შეღრმაევებაში ჩასმული შეისრული თაღით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აბსიდია, რომლის ღერძზეც შეისრულთაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. აბსიდი გადახურულია ტლანქად ნაგები კონქით. დარბაზის შეისრული კამარა ერთ საბჯენ თაღს ეყრდნობა, თაღი - ქვის კონსოლებს. თაღი რამდენადმე დასავლეთითაა გადაადგილებული, ამიტომ კამარის აღმოსავლეთ ნაწილი თითქმის ორჯერ აღემატება დასავლეთისას. დარბაზის სამივე კედელში თითო შეისრულთაღოვანი სარკმელია. ფასადები მობათქაშებულია. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელის ზემოთ, მცირე სწორკუთხა ნიშია.
მუში

მუში — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში, მუშის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით, ქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 81,764 ადამიანს. მუშს აქვს მერია და მისი მერი არის ფეიათ ასია.

მუშს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქი ვარტო, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ბულანიქი, აღმოსავლეთით — ქორქუთი, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქალაქი ჰასქიოი. მუშს, აგრეთვე ესაზღვრება ბინგოლის ბათმანისა და ბითლისის პროვინციებს.
ხორხელის ეკლესია

ხორხელის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორხელში, დგას სოფლის აღმოსავლეთით 150 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,1 3,9 მ), უაფსიდო, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. კედლები შიგნით და გარეთ მობათქაშებულია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი, თითქმის მთლიანადაა ჩამოშლილი ლავგარდანი, კედლებს აქა-იქ საპირე წყობის ზედა ნაწილი აკლიათ. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე პატარა სამკუთხა სარკმელია გაჭრილი. თითო სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ კიდეში კი, თითო პატარა სწორკუთხა ნიშია. აღმოსავლეთ კედელს, მთელ სიგრძეზე, ფართო საფეხური გასდევს, რომლის შუაში რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი დგას. შიგნით ეკლესიას კვერცხისებრი სხმული კამარა ხურავს. ფასადები დასრულებული ყოფილა რიყის ქვით ნაწყობი ერთსაფეხურიანი ლავგარდნით.