iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1989

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1989 — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ზოგადი ცნობები
ჩემპიონატის ნახევარფინალში შეირჩა 1985–1986 წლებში გამოქვეყნებული დიდოსტატებისა და სპორტის ოსტატების, წინა ჩემპიონატის ფინალისტებისა და მსხვილი შეჯიბრებების გამარჯვებულების ნაწარმოებები. მსაჯებმა გამოავლინეს ოცი საუკეთესო ნამუშევარი თითოეულ ტრადიციულ განყოფილებაში — ორსვლიან, სამსვლიან, მრავალსვლიან ამოცანებსა და ეტიუდებში. ამ ნაწარმოებების ავტორები გადავიდნენ ფინალში, სადაც მონაწილეობას იღებდა თითოეული ავტორის ოთხი საუკეთესო ნამუშევარი. ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 186 ავტორის 833 ამოცანა და ეტიუდი. შეჯიბრების მთავარი მსაჯი იყო ალექსანდრე ფეოქტისტოვი.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 56 ავტორის 288 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 19 ავტორის 60 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ვიქტორ ჩეპიჟნი. საუკეთესო კომპოზიციების ავტორებად დასახელდნენ: იუ. ანტონოვი და ს. ბურმისტროვი, ა. დომბროვსკისი, ვ. პოპოვი.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 58 ავტორის 205 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 17 ავტორის 59 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ფიოდორ დავიდენკო. საუკეთესო კომპოზიციების ავტორებად მიიჩნიეს: ლ. ზაგორუიკო; მ. კუზნეცოვი და ა. კუზოვკოვი; ა. კუზოვკოვი და მ. მარანდიუკი; ა. ლობუსოვი (2).

მრავალსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 38 ავტორის 169 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 11 ავტორის 32 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო მიხეილ მარანდიუკი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ი. სოროკა.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 34 ავტორის 171 ეტიუდი, ხოლო ფინალში — 14 ავტორის 49 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი იყო ნიკოლაი კრალინი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ოლეგ პერვაკოვი.
შუშას დეკლარაცია

შუშას დეკლარაცია — აზერბაიჯანსა და თურქეთს შორის მოკავშირეთა ურთიერთობების შესახებ დეკლარაცია, რომელიც ხელმოწერილია 2021 წლის 15 ივნისს, ქალაქ შუშაში.

დეკლარაცია წარმოადგენს ორ სახელმწიფოს შორის პოლიტიკური, სამხედრო და უსაფრთხოების სფეროებში თანამშრომლობის სტრატეგიულ ჩარჩოს და განსაზღვრავს ორმხრივი ურთიერთობების განვითარების ძირითად მიმართულებებს.

ისტორია
2021 წლის 15 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევიმ და თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანიმ ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში ხელი მოაწერეს მოკავშირეთა ურთიერთობების შესახებ ერთობლივ დეკლარაციას ქალაქ შუშაში. დოკუმენტმა განსაზღვრა აზერბაიჯან–თურქეთის ურთიერთობების „საგზაო რუკა“ პოლიტიკურ, სამხედრო და ეკონომიკურ სფეროებში.

2022 წლის 1 თებერვალს შუშას დეკლარაცია დაამტკიცა აზერბაიჯანის პარლამენტმა, ხოლო 2022 წლის 3 თებერვალს იგი რატიფიცირდა თურქეთის პარლამენტის მიერ.

შინაარსი
დეკლარაცია ფოკუსირებულია პოლიტიკურ, სამხედრო და უსაფრთხოების სფეროებში შემდგომ ერთობლივ ქმედებებზე. მხარეებმა განაცხადეს, რომ მესამე სახელმწიფოს მხრიდან რომელიმე ქვეყნის სუვერენიტეტის, დამოუკიდებლობის ან ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ საფრთხის შემთხვევაში გაიმართება ერთობლივი კონსულტაციები და უზრუნველყოფილი იქნება ორმხრივი დახმარება.

დოკუმენტში ასევე განხილულია პოლიტიკური, ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობები, კულტურა, განათლება, სპორტი, ენერგეტიკული უსაფრთხოება, სამხრეთის გაზის დერეფანი, თავდაცვის ინდუსტრიის თანამშრომლობა, სამხედრო თანამშრომლობა და ორმხრივი სამხედრო დახმარება, ზანგეზურის დერეფანი, ექვსმხრივი პლატფორმის (აზერბაიჯანი, სომხეთი, რუსეთი, თურქეთი, ირანი და საქართველო) ფარგლებში თანამშრომლობა და თურქეთის საკონსულოს გახსნა შუშაში.

დეკლარაციაში აღნიშნულია, რომ აზერბაიჯანის დასავლეთ რეგიონებსა და ნახიჩევანს შორის ზანგეზურის დერეფნის გახსნა, აგრეთვე ნახიჩევანი–ყარსის სარკინიგზო ხაზის მშენებლობა ხელს შეუწყობს რეგიონში ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების განვითარებას. მხარეებმა ასევე გაუსვეს ხაზი სამხრეთის გაზის დერეფნის როლს, როგორც ენერგეტიკული უსაფრთხოების მნიშვნელოვან ფაქტორს რეგიონსა და ევროპაში.

გარდა ამისა, მხარეებმა განაცხადეს, რომ 2020 წლის 10 დეკემბერს გაფორმებული მედიის სფეროში სტრატეგიული თანამშრომლობის შესახებ ურთიერთგაგების მემორანდუმის საფუძველზე გაგრძელდება თანამშრომლობის გაღრმავება ინფორმაციის, კომუნიკაციისა და საზოგადოებრივი დიპლომატიის მიმართულებით.
ცენტრალური რეგიონი

ცენტრალური რეგიონი  — ტოგოს 5 რეგიონიდან ერთ-ერთი. რეგიონის ფართობი შეადგენს 13 101 კმ²-ს. 2022 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 795 529 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 60,72 ად./კმ². რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სოკოდე. სხვა ქალაქებია — ჩამბა და სოტუბუა.

გეოგრაფია
ტოგოს ცენტრალური რეგიონი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ცენტრალური რეგიონის ჩრდილოეთით მდებარეობს კარის რეგიონი, სამხრეთით პლატოს რეგიონი. მისგან დასავლეთით გადის ტოგოს სახელმწიფო საზღვარი განასთან, ხოლო აღმოსავლეთით — სახელმწიფო საზღვარი ბენინთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
რეგიონი იყოფა 4 პრეფექტურად:
ბლიტა
სოტუბუა
ჩამბა
ტიაუჯო
რკინის მუშტის მონუმენტი

რკინის მუშტის მონუმენტი — მონუმენტი აზერბაიჯანის ხოჯავენდის რაიონის დაბა ჰადრუთში. ძეგლის სახელწოდება უკავშირდება 2020 წლის სამხედრო ოპერაციას, რომელსაც აზერბაიჯანში „რკინის მუშტი“ ეწოდება და რომლის ფარგლებშიც ჰადრუთი აზერბაიჯანის კონტროლს დაუბრუნდა მეორე ყარაბაღის ომის დროს.

მონუმენტის ავტორია მხატვარი ელხან ალიევი. მისი გახსნა გაიმართა 2021 წლის 24 ივნისს და მიეძღვნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების დღეს. მუშტის ფორმის კომპოზიციაზე გამოსახულია აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურეები და უპილოტო საფრენი აპარატები. 2020 წლის 20 ოქტომბერს პრეზიდენტმა, ხალხისთვის მიმართვაში, „რკინის მუშტი“ ერთიანობის სიმბოლოდაც წარმოაჩინა.

ავტორის თქმით, მან თავდაპირველად მოამზადა ძეგლის მაკეტი და გადასცა გენერალ მაის ბარხუდაროვს, რომელიც ომის პერიოდში შესაბამის სამხედრო ნაწილს მეთაურობდა. შემდგომში, მიღებული შენიშვნების გათვალისწინებით, პროექტი განახლდა. მონუმენტის და „გამარჯვების შაჰიდების მემორიალური კომპლექსის“ დიზაინი მოამზადა ელხან ალიევის ქალიშვილმა — ახალგაზრდა არქიტექტორმა გულარ ალიზადემ. მონუმენტი ავტორის ხელმძღვანელობით მოქმედი კომპანიის გუნდის მიერ, საკუთარი ხარჯებით შეიქმნა; სამუშაოებს დაახლოებით ხუთი თვე დასჭირდა.

მონუმენტი გაიხსნა 2021 წლის 24 ივნისს.
მუროვდაღის გვირაბი

მუროვდაღის გვირაბი — ორმაგი საავტომობილო გვირაბი, რომელიც შენდება მუროვდაღის ქედის ქვეშ, თოგანალი–ქალბაჯარი–ისთისუს საავტომობილო გზაზე. გვირაბი აკავშირებს აზერბაიჯანის გოიგოლის და ქალბაჯარის რაიონებს და წარმოადგენს ალტერნატიულ მარშრუტს ომარის უღელტეხილზე გამავალი გზის მიმართ, რომელიც ზამთარში ძლიერი თოვლის გამო ხშირად გაუვალია.

აღწერა
გვირაბი მდებარეობს თოგანალი–ქალბაჯარი–ისთისუს საავტომობილო გზის დაახლოებით 13,5-ე კილომეტრზე, სადაც რელიეფი მკვეთრად რთულდება და ზღვის დონიდან სიმაღლე დაახლოებით 1 700 მეტრიდან 3 200 მეტრზე მეტამდე იზრდება.

2025 წლის 21 აგვისტოს გვირაბის ტექნიკური გახსნა გაიმართა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევისა და პირველი ლედის მეჰრიბან ალიევას მონაწილეობით.
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1992

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1992 — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ზოგადი ცნობები
სსრკ-ის პირად ჩემპიონატში მონაწილეობდა 1987–1988 წლებში გამოქვეყნებული საჭადრაკო კომპოზიციები. ნახევარფინალში მონაწილეობის უფლება ჰქონდათ დიდოსტატებსა და სპორტის ოსტატებს საჭადრაკო კომპოზიციაში, საერთაშორისო და საკავშირო შეჯიბრებების გამარჯვებულებს (5-5 მონაწილე) და რესპუბლიკური შეჯიბრებების გამარჯვებულებს (3-3 მონაწილე). თითოეულ ტრადიციულ განყოფილებაში კომპოზიტორს არაუმეტეს ექვსი ნაწარმოების წარდგენა შეეძლო, ხოლო თანაავტორობით შედგენილი ამოცანების წარმოდგენა ნებისმიერი რაოდენობით შეიძლებოდა. სამკაციანი მსაჯთა კოლეგია თითოეულ ნამუშევარს 15-ბალიანი სისტემით აფასებდა. საბოლოო ქულა განისაზღვრებოდა სამი მსაჯის შეფასების საშუალო არითმეტიკულით. თითოეული განყოფილების 20 საუკეთესო ნამუშევრის ავტორი გადიოდა ფინალში, სადაც დაითვლებოდა თითოეული ფინალისტის არაუმეტეს ოთხი საუკეთესო ნაწარმოები (მათგან არაუმეტეს ორი კოლექტიური ნაშრომისა). შეჯიბრების მთავარი მსაჯი მოსკოველი ალექსანდრე გულიაევი იყო. ჩემპიონატი, რომელიც საბჭოთა პერიოდში დაიწყო, ხოლო დასრულდა 1992 წელს, როდესაც სსრკ-მ და საკავშირო საჭადრაკო ფედერაციამ არსებობა შეწყვიტეს. ჩემპიონატი უკანასკნელი აღმოჩნდა სსრკ-ის საჭადრაკო კომპოზიტორებისთვის.

ორსვლიანი ამოცანები
მსაჯები — იაკობ ვლადიმიროვი (მოსკოვი), იმანტს კისისი (ლატვია), იური სუშკოვი (სანქტ-პეტერბურგი).

სამსვლიანი ამოცანები
მსაჯები — ევგენი ბოგდანოვი (ლვოვი), ლეონიდ ზაგორუიკო (მოსკოვი), მიხეილ კუზნეცოვი (იაროსლავლი).

მრავალსვლიანი ამოცანები
მსაჯები — ლეონიდ ზაგორუიკო (მოსკოვი), კ. პოჩტარიოვი (სანქტ-პეტერბურგი), რევაზ თავარიანი (თბილისი).

ეტიუდები
მსაჯები — ვირჯილ ნესტორესკუ (რუმინეთი), იან რუსინეკი (პოლონეთი), გერმან უმნოვი (პოდოლსკი).
ზანგილან-ჰორადიზის საავტომობილო გზა

ზანგილან-ჰორადიზის საავტომობილო გზა — პირდაპირი საავტომობილო გზა ზანგილანის რაიონიდან ჰორადიზის ქალაქამდე.

გზატკეცილის საძირკველი 2021 წლის 26 აპრილს ჩაიყარა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის, პირველი ვიცე-პრეზიდენტის მეჰრიბან ალიევასა და მათი ქალიშვილის ლეილა ალიევას მონაწილეობით, მათი ვიზიტის დროს ზანგილანისა და ჯაბრაილის რაიონებში.

ისტორია
მეორე ყარაბაღის ომის დასრულების შემდეგ, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა გასცა მითითებები განთავისუფლებული ტერიტორიების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების გეგმის მომზადების შესახებ. ერთ-ერთ პრიორიტეტულ მიმართულებად განისაზღვრა ზანგილანის რაიონში ახალი საავტომობილო გზის მშენებლობა.

2021 წლის 26 აპრილს, პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის, პირველი ლედის მეჰრიბან ალიევისა და მათი ქალიშვილის ლეილა ალიევას ვიზიტის ფარგლებში, გაიმართა ზანგილან-ჰორადიზის საავტომობილო გზის საძირკვლის ჩაყრის ცერემონია.

მშენებლობა
ზანგილან-ჰორადიზის საავტომობილო გზის პროექტის სიგრძე წინასწარი გათვლებით 124 კილომეტრს შეადგენს. დაგეგმილია, რომ გზა იქნება 4–6 ზოლიანი და აშენდება თანამედროვე სატრანსპორტო სტანდარტების შესაბამისად.
საკავშირო პირველობა საჭადრაკო კომპოზიციაში 1929

საკავშირო პირველობა საჭადრაკო კომპოზიციაში 1929 — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 34 ავტორის 1929 წელს გამოქვეყნებული 131 ნაწარმოები. შეჯიბრება ჩატარდა განსაკუთრებული სისტემით. მსაჯები თავად მონაწილეები იყვნენ. გამარჯვებულები ვლინდებოდნენ დაგროვილი ქულების მინიმალური ჯამის მიხედვით.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 20 ავტორის 71 ამოცანა. ფინალში 20 საუკეთესო ამოცანა შეფასდა 1-დან 20 ქულამდე; შემდეგი ორი ჯგუფი — 25 და 30 ქულით. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად დასახელდა მიხეილ ბარულინი.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 9 ავტორის 25 ამოცანა. ფინალში 10 საუკეთესო ამოცანა შეფასდა 1-დან 10 ქულამდე; შემდეგები — 15 და 20 ქულით. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად დასახელდა იაკობ ვილნერი.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 8 ავტორის 35 ეტიუდი. ფინალში 10 საუკეთესო ეტიუდი შეფასდა 1-დან 10 ქულამდე; შემდეგები — 15 და 20 ქულით. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად დასახელდა ვლადიმირ კოროლკოვი.
2023 წლის ხანქენდის გამარჯვების აღლუმი

2023 წლის ხანქენდის გამარჯვების აღლუმი — სამხედრო აღლუმი, რომელიც გაიმართა 2023 წლის 8 ნოემბერს ქალაქ ხანქენდიში, მეორე ყარაბაღის ომში აზერბაიჯანის გამარჯვების მესამე წლისთავის აღსანიშნავად. აღლუმი ჩატარდა ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე, რომელსაც მოგვიანებით გამარჯვების მოედანი ეწოდა.

აღლუმი მიიღო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა და შეიარაღებული ძალების უმაღლესმა მთავარსარდალმა ილჰამ ალიევმა. აღლუმს ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსი, გენერალ-პოლკოვნიკი ქარიმ ვალიევი.

მოწყობილობაში წარმოდგენილი იყო კომპოზიციაც, რომელზეც სიტყვა „“ („გამარჯვება“) იყო გამოსახული ჩამორთმეული სამხედრო ტექნიკის ნომრებისგან დამზადებულ პანელზე.

პრეზიდენტის სიტყვა
აღლუმზე სიტყვით გამოვიდა პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი.
ცენტრალური რეგიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ცენტრალური რეგიონი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო) — ქვეყნის 13 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური რეგიონი (განა) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური რეგიონი (კამერუნი) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური რეგიონი (მალავი) — ქვეყნის 3 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური რეგიონი (უგანდა) — ქვეყნის 4 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური რეგიონი (ტოგო)— ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური რეგიონი (სინგაპური) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი
ცენტრალური რეგიონი (პორტუგალია) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ლაჩინის საერთაშორისო აეროპორტი

ლაჩინის საერთაშორისო აეროპორტი — საერთაშორისო აეროპორტი აზერბაიჯანიში, რომელიც მდებარეობს ლაჩინის რაიონის სოფელ ქორჩუს მახლობლად. იგი წარმოადგენს აზერბაიჯანის ყველაზე მაღალ სიმაღლეზე განთავსებულ აეროპორტს.

ზოგადი ინფორმაცია
აეროპორტი მდებარეობს ლაჩინის ქალაქიდან დაახლოებით 30 კმ-ში, შუშის ქალაქიდან — 70 კმ-ში და ქელბაჯარიდან — 60 კმ-ში, რთულ მთიან რელიეფზე, ზღვის დონიდან 1 738 მეტრის სიმაღლეზე.

ლაჩინის საერთაშორისო აეროპორტი არის აზერბაიჯანის მეცხრე საერთაშორისო აეროპორტი და მესამე, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა მეორე ყარაბაღის ომის შემდეგ განთავისუფლებულ ტერიტორიებზე.

აეროპორტი წარმოადგენს მნიშვნელოვან საჰაერო კვანძს, რომელიც აკავშირებს ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურს აზერბაიჯანის დანარჩენ რეგიონებთან.

აეროპორტის ასაფრენ-დასაფრენი ბილიკის სიგრძე შეადგენს 3 000 მეტრს, ხოლო სიგანე — 60 მეტრს. ბილიკი დაფარულია ასფალტბეტონის საფარით და განკუთვნილია სხვადასხვა ტიპის თვითმფრინავების, მათ შორის მძიმე სატვირთო ავიაციის მისაღებად.

ტერმინალის შენობის საერთო ფართობი შეადგენს 5 000 მ²-ს და იგი გათვლილია საათში 200 მგზავრის მომსახურებაზე.

აეროპორტი აღჭურვილია „“-ის ტიპის საჰაერო მოძრაობის მართვის სისტემით.

აეროპორტის ტერიტორია მოიცავს დაახლოებით 130 ჰექტარს. 2025 წლის 26 მაისს ლაჩინის აეროპორტს ოფიციალურად მიენიჭა საერთაშორისო სტატუსი.

ისტორია
საბჭოთა პერიოდში ლაჩინის რაიონში აეროპორტი არ ფუნქციონირებდა.

2020 წლის 1 დეკემბერს, მთიან ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების საფუძველზე, სომხეთმა აზერბაიჯანს დაუბრუნა ლაჩინის რაიონი, რომელიც პირველი ყარაბაღის ომის შედეგად ოკუპირებული იყო.

2021 წლის იანვარში აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა გასცა დავალება ქელბაჯარის ან ლაჩინის რაიონებში აეროპორტის მშენებლობისთვის შესაბამისი ადგილის მოძიების შესახებ. რთული რელიეფის გამო შესაფერისი ადგილის შერჩევა ხანგრძლივი პროცესის შედეგად განხორციელდა და საბოლოოდ არჩეული იქნა ლაჩინის რაიონის სოფელ ქორჩუს მიმდებარე ტერიტორია.

აეროპორტის საძირკვლის ჩაყრის ცერემონია გაიმართა 2021 წლის 16 აგვისტოს. პროექტის განხორციელებაში მონაწილეობა მიიღო 13-ზე მეტმა თურქულმა კომპანიამ.

2025 წლის 28 მაისს ლაჩინის საერთაშორისო აეროპორტის გახსნის ოფიციალური ცერემონია გაიმართა აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევისა და თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანის მონაწილეობით.

გალერეა
იმარათის სასაფლაო

იმარათ გარვანდის სასაფლაო , ასევე ცნობილი როგორც იმარათის სასაფლაო — მავზოლეუმების კომპლექსი ქალაქ აღდამში, სადაც დაკრძალულია ყარაბაღის ხანის ოჯახის წევრები და სხვა გამოჩენილი პირები. სასაფლაოში განისვენებენ როგორც ყარაბაღის სახანოს პერიოდის, ისე მისი შემდგომი ეპოქის ცნობილი წარმომადგენლები.

აღწერა
იმარათის სასაფლაოზე მდებარეობს – საუკუნეებით დათარიღებული ფანაჰალი ხანის მავზოლეუმი. მის გვერდით აგებულია მსგავსი სტრუქტურის კიდევ ერთი მავზოლეუმი, რომელიც ფანაჰალი ხანის ვაჟს, ყარაბაღის ხანს — იბრაჰიმ ხალილ ხანს ეკუთვნის.

ფანაჰალი ხანის მავზოლეუმს ერთი შესასვლელი აქვს, რომელიც თაღოვანი კონსტრუქციით გამოირჩევა. ნაგებობას მრავალკუთხა კონუსური გეგმა ახასიათებს. გარდაცვლილის საფლავი უშუალოდ მავზოლეუმის შიდა სივრცეშია განთავსებული. მავზოლეუმების წინ დადგმულია პოეტისა და საზოგადო მოღვაწის ხურშიდბანუ ნათავანის ბიუსტი.

თანამედროვე პერიოდი
1993 წელს ქალაქი აღდამი სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა დაიკავეს. ინტენსიურმა დაბომბვამ მოსახლეობა აიძულა დაეტოვებინა ქალაქი და მიმდებარე სოფლები, რის შედეგადაც აღდამი ე.წ. „მოჩვენებათა ქალაქად“ იქცა.

2020 წელს მეორე ყარაბაღის ომის შედეგად ტერიტორია აზერბაიჯანის კონტროლს დაუბრუნდა. ქალაქისა და რაიონის განთავისუფლების შემდეგ გაირკვა, რომ ხურშიდბანუ ნათავანის მავზოლეუმი განადგურებული იყო, ხოლო მისი საფლავი შეურაცხყოფილი და გაძარცვული — საფლავი ამოთხრილი, ნეშტის ნაწილები კი წაღებული. აღნიშნულ ფაქტებზე ინფორმაცია გაავრცელა ცნობილმა ფრანგმა ფოტოჟურნალისტმა რეზა დეღათიმ.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ანგარიშის მიხედვით, საუკუნის იმარათის წმინდა და ისტორიული სასაფლაო, ქალაქის მოწამეთა ხეივნის ჩათვლით, შეურაცხყოფილი, გაძარცვული და განადგურებული იყო. დასავლელმა დიპლომატებმა, რომლებიც ტერიტორიას ეწვივნენ, განაცხადეს, რომ ადგილზე მხოლოდ ორმოები იყო შემორჩენილი, სადაც ადრე სამარხები მდებარეობდა, ხოლო სასაფლაოზე მხოლოდ ერთი დაზიანებული საფლავის ქვა აღმოჩნდა.

სასაფლაოზე დაკრძალულნი
სასაფლაოზე დაკრძალულია ყარაბაღის ხანთა საგვარეულოს მრავალი წარმომადგენელი, მათ შორის:

ფანაჰალი ხანი — ყარაბაღის სახანოს დამაარსებელი
იბრაჰიმ ხალილ ხანი — ყარაბაღის ხანი
მეჰდიქული ხანი — ყარაბაღის ხანი
ხურშიდბანუ ნათავან — პოეტი და საზოგადო მოღვაწე
ჯაფარყული ხანი ნევა — პოეტი და რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორი
გამერნისა ბეიიმ აბრახანოვა — პოეტი, ყარაბაღის ხანთა დინასტიის წარმომადგენელი

გალერეა
აღდამის ინდუსტრიული პარკი

აღდამის ინდუსტრიული პარკი — ინდუსტრიული პარკი აღდამის რაიონში, აზერბაიჯანში, ქალაქ აღდამის მახლობლად. პარკი მოიცავს დაახლოებით 190 ჰექტარს და შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით 2021 წლის 28 მაისს.

პარკის ორგანიზებას, მართვასა და განვითარებას ახორციელებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მოქმედი აზერბაიჯანის ეკონომიკური ზონების განვითარების სააგენტო.

ისტორია
აღდამის რეგიონის ხელსაყრელმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ, ლოგისტიკურმა პოტენციალმა და სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების საჭიროებებმა განაპირობა თანამედროვე ინდუსტრიული პარკის შექმნა. პარკი ოფიციალურად დაარსდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2021 წლის 28 მაისის ბრძანებულებით, რომლის მიხედვითაც განისაზღვრა მისი სპეციალიზაცია, მართვის სტრუქტურა და ინფრასტრუქტურული განვითარების ეტაპები.

2024 წლის სექტემბერში მან მონაწილეობა მიიღო პარკში აშენებული რამდენიმე ახალი საწარმოს გახსნის ცერემონიაში.

ინფრასტრუქტურა და საქმიანობა
პარკის ტერიტორიაზე მოწყობილია აუცილებელი საინჟინრო ინფრასტრუქტურა, მათ შორის წყალმომარაგების სისტემა, 10 კვ ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზი და ტრანსფორმატორული ქვესადგური, ასევე განათების სისტემა, რომლის ნაწილშიც გამოყენებულია მზის პანელები.

პარკში წარმოდგენილია სხვადასხვა მიმართულების საწარმოები, მათ შორის სამშენებლო მასალების, ელექტრო და საინჟინრო მოწყობილობების, კვების პროდუქტების, სასოფლო-სამეურნეო გადამუშავების, ფეხსაცმლისა და სხვა სამრეწველო პროდუქციის წარმოება. ზოგიერთი პროდუქცია ექსპორტზეც გადის, მათ შორის საქართველოს მიმართულებით.

ინდუსტრიული პარკის რეზიდენტები სარგებლობენ აზერბაიჯანში მოქმედი სპეციალური საგადასახადო და საბაჟო შეღავათებით, რაც მიზნად ისახავს წარმოების განვითარებასა და ინვესტიციების წახალისებას.

აგრეთვე
აზერბაიჯანის ეკონომიკა
აღმოსავლეთის რეგიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აღმოსავლეთის რეგიონი შეიძლება აღნიშნავდეს:

აღმოსავლეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო) — ქვეყნის 13 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
აღმოსავლეთის რეგიონი (განა) — ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
აღმოსავლეთის რეგიონი (კამერუნი) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
აღმოსავლეთის რეგიონი (უგანდა) — ქვეყნის 4 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
აღმოსავლეთის რეგიონი (სინგაპური) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
დასავლეთის რეგიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დასავლეთის რეგიონი შეიძლება აღნიშნავდეს:

დასავლეთის რეგიონი (განა) — ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთის რეგიონი (კამერუნი) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთის რეგიონი (უგანდა) — ქვეყნის 4 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთის რეგიონი (სინგაპური) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ჩრდილოეთის რეგიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩრდილოეთის რეგიონი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ჩრდილოეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო) — ქვეყნის 13 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთის რეგიონი (განა) — ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთის რეგიონი (კამერუნი) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთი რეგიონი (მალავი) — ქვეყნის 3 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთის რეგიონი (უგანდა) — ქვეყნის 4 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთი რეგიონი (ბრაზილია)— ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთის რეგიონი (სინგაპური) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
კლეოსტრატე

კლეოსტრატე ტენედოსელი (; დ. ძვ. წ. 520 — გ. ძვ. წ. 432) — ძველი ბერძენი ასტრონომი.

შესაძლოა, სწორედ კლეოსტრატემ გადაიტანა ზოდიაქოს ნიშნები ბაბილონური ასტრონომიიდან ბერძნულ ასტრონომიაში. კლეოსტრატემ შექმნა მთვარე-მზისიერი კალენდარი რვაწლიანი ციკლით (ოქტაეტერიდა), რომელიც მოგვიანებით მეტონმა შეასწორა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს კლეოსტრატე.
საგანმანათლებლო ტექნოლოგია

საგანმანათლებლო ტექნოლოგია (ხშირად შემოკლებით: ედუტექი ან ედტექი) — არის კომპიუტერული აპარატურის, პროგრამული უზრუნველყოფისა და განათლების მეცნიერებებში ჩამოყალიბებული თეორიისა და პრაქტიკის ერთობლივი გამოყენება სწავლისა და სწავლების ხელშეწყობის მიზნით.

პრაქტიკული საგანმანათლებლო გამოცდილების გარდა, საგანმანათლებლო ტექნოლოგია ეფუძნება სხვადასხვა დისციპლინიდან მიღებულ თეორიულ ცოდნას, მათ შორისაა კომუნიკაცია, განათლება, ფსიქოლოგია, სოციოლოგია, ხელოვნური ინტელექტი და კომპიუტერული მეცნიერება. იგი მოიცავს რამდენიმე სფეროს, მათ შორის სწავლების თეორიას, კომპიუტერზე დაფუძნებულ სწავლებას, ონლაინ სწავლებას და მობილურ სწავლებას (-), სადაც გამოიყენება მობილური ტექნოლოგიები.

საგანმანათლებლო კომუნიკაციებისა და ტექნოლოგიების ასოციაცია საგანმანათლებლო ტექნოლოგიას განსაზღვრავს როგორც „სწავლის ხელშეწყობისა და შედეგიანობის გაუმჯობესების მიზნით შესაბამისი ტექნოლოგიური პროცესებისა და რესურსების შექმნის, გამოყენებისა და მართვის შესწავლისა და ეთიკური პრაქტიკის ერთობლიობას“. ამავე ორგანიზაციის მიხედვით, სასწავლო ტექნოლოგია განისაზღვრება როგორც „სწავლისთვის განკუთვნილი პროცესებისა და რესურსების დიზაინის, განვითარების, გამოყენების, მართვისა და შეფასების თეორია და პრაქტიკა“.

ამგვარად, საგანმანათლებლო ტექნოლოგია მოიცავს გამოყენებითი განათლების მეცნიერებების ყველა სანდო და ვალიდურ მიმართულებას, მათ შორის ტექნიკურ აღჭურვილობას, აგრეთვე პროცესებსა და პროცედურებს, რომლებიც მიღებულია მეცნიერული კვლევის საფუძველზე. კონკრეტულ კონტექსტში იგი შეიძლება ეხებოდეს თეორიულ, ალგორითმულ ან ჰეურისტიკულ პროცესებს და არ გულისხმობს აუცილებლად ფიზიკური ტექნოლოგიის არსებობას. საგანმანათლებლო ტექნოლოგია ასევე წარმოადგენს განათლების სფეროში ტექნოლოგიების პოზიტიური ინტეგრაციის პროცესს, რომელიც ხელს უწყობს უფრო მრავალფეროვანი სასწავლო გარემოს ჩამოყალიბებას და აძლევს მოსწავლეებს შესაძლებლობას, ისწავლონ როგორც ტექნოლოგიების გამოყენება, ისე მათი ჩვეულებრივი სასწავლო დავალებების შესრულება.
მაქსიმ ლოპესი

მაქსიმ ბაილა ლოპესი (ესპ. , ; დაბადებული 1997 წლის 4 დეკემბერს) — ფრანგი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს დაცვითი ნახევარმცველის პოზიციაზე და წარმოადგენს პარიზის საფეხბურთო კლუბს.

ლოპესი არის მარსელის აკადემიის აღზრდილი. პროფესიონალურ დონეზე დებიუტი შედგა 2016 წლის აგვისტოში. კლუბის შემადგენლობაში ჩაატარა 150 მატჩი. 2021 წელს, იჯარით თამაშის შემდეგ, იგი სრულფასოვნად გადავიდა სასუოლოში. ასევე წარმოადგენდა საფრანგეთს ახალგაზრდულ ეროვნულ ნაკრებებში.

საკლუბო კარიერა
მაქსიმ ლოპესმა საფეხბურთო კარიერა დაიწყო ბიურელის საფეხბურთო კლუბში 2003 წელს. 2010 წელს შეუერთდა მარსელის აკადემიას, სადაც პროგრესი ახალგაზრდულ გუნდებში სწრაფად განვითარდა. მისი წარმატებული გამოსვლების შედეგად, 2016 წელს შედგა დებიუტი მარსელის პირველ გუნდში.

ეროვნული გუნდი
ლოპესი თამაშობდა საფრანგეთის ასაკობრივ ეროვნულ ნაკრებებში. იგი წარმოადგენდა საფრანგეთის 20-წლამდე და 21-წლამდე გუნდებს საერთაშორისო ტურნირებსა და შესარჩევ შეხვედრებში.
შატლ „ჩელენჯერის“ კატასტროფა

შატლ „ჩელენჯერის“ კატასტროფა — 1986 წლის 28 იანვარს 11:39 საათზე (16:39 ) აშშ-ის ცენტრალური ფლორიდის სანაპიროსთან, ატლანტის ოკეანის თავზე მომხდარი შატლ -51-ის ავარიული განადგურება, რომელიც გამოწვეული იყო კოსმოსური ხომალდის გარე საწვავის ავზის ფრენის დაწყებიდან 73 წამში აფეთქებით. ავარიის შედეგად ეკიპაჟის შვიდივე წევრი დაიღუპა.

ეკიპაჟის წევრები:
ეკიპაჟის მეთაური — ფრენსის „დიკ“ რიჩარდ სკობი ;
მეორე პილოტი — მაიკლ ჯონ სმითი ;
სამეცნიერო სპეციალისტი — ელისონ შოჯი ონიძუკა ;
სამეცნიერო სპეციალისტი — ჯუდით არლენ რეზნიკი ;
სამეცნიერო სპეციალისტი — რონალდ ერვინ მაკნეირი ;
სასარგებლო დატვირთვის სპეციალისტი — გრეგორი ბრუს ჯარვისი ;
სასარგებლო დატვირთვის სპეციალისტი — შერონ კრისტა კორიგან მაკოლიფი .