კავასაკი (კანაგავა)

კავასაკი (, ოფიციალურად კავასაკის ქალაქი) — ქალაქი კანაგავის პრეფექტურაში, იაპონიაში, დიდი ტოკიოს არეალისა და კეიჰინის ინდუსტრიული არეალის ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი. ის არის კანაგავუს პრეფექტურაში მეორე ყველაზე დასახლებული ქალაქი იოკოჰამას შემდეგ და იაპონიაში მერვე ყველაზე დასახლებული ქალაქი (ტოკიოს მეტროპოლიტური არეალის ჩათვლით).

2017 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით, ქალაქის მოსახლეობა — 1,503,690 ადამიანი, 716,470 შინამეურნეობით, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 10,000 ადამიანი კმ²-ზე. კავასაკი — იაპონიის ერთადერთი ქალაქი მილიონზე მეტი მცხოვრებით, რომელიც არ არის პრეფექტურის დედაქალაქი. მთლიანი ფართობი შეადგენს 142.70 კმ²-ს (55.10 კვადრატული მილი).

ისტორია
კლასიკური ეპოქა
ნარას პერიოდიდან სანგოკუს პერიოდამდე
არქეოლოგიური მტკიცებულებები იაპონური პალეოლითისა და ჯომონის პერიოდიდან მხოლოდ ჩრდილო-დასავლეთ ტამას ბორცვებზე შეიძლება იპოვოს. ტამას დინებისა და ტოკიოს ყურის სანაპიროს მიმდინარეობა ასევე შეიცვალა ისტორიულ პერიოდში, ასე რომ, ურბანული არეალის დიდი ნაწილი გეოლოგიურად ახალია.

რიცურიოს სამართლებრივი სისტემის დანერგვით, ტერიტორია საუკუნეში მუსაშის პროვინციას მიეკუთვნა. ნარას პერიოდში ტაჩიბანის ოლქის ცენტრი სავარაუდოდ დღევანდელი ტაკაცუს ოლქის არეალში მდებარეობდა. ჰეიანის პერიოდიდან აქ გაფართოვდა ინაგეს კლანის დომენი. 1128 წელს დაარსებული ჰეიკენ-ჯის ბუდისტური ტაძრის (უფრო ცნობილია როგორც კავასაკი-დაიში) გარშემო მალე გაჩნდა მონზენ-მაჩი - ხალხმრავალი უბანი მომლოცველთა მომსახურებისთვის. კამაკურასა და სენგოკუს პერიოდებს შორის უფრო მცირე ფეოდალები მართავდნენ ამ ტერიტორიას, სანამ ის საბოლოოდ გვიან ჰოჯოს კლანის კონტროლს არ დაექვემდებარა.

1611 წელს კოიზუმი ჯიდაიუმ ააშენა ნიკარიო იოსუი — არხების სისტემა ტამას მარჯვენა ნაპირზე ველების მოსარწყავად, რომელიც ზოგიერთ შემთხვევაში დღემდე გადის მჭიდროდ აშენებულ ქალაქში. ედო-ბაკუფუს მიერ აშენებულ შორ მანძილიან კაიდო გზებზე - ტოკაიდოსა და ნაკაჰარაკაიდოზე - აშენდა სადგურები იმ ტერიტორიაზე, რომელიც მოგვიანებით გახდა კავასაკი. ამით გაიზარდა მისი მნიშვნელობა. ტოკაიდოს კავასაკის სადგური (კავასაკი-ჯუკუ, დღევანდელი კავასაკის სადგურის მახლობლად) 1623 წელს ოფიციალურად აღიარეს ტოკაიდოს 53 სადგურიდან ბოლოდ. ბაკუფუმ ტამაზე გადამავალი ხიდები დაარღვია. დღევანდელი კავასაკის რამდენიმე ადგილას ახლომდებარე ტერიტორიებთან შესაძლებელი იყო ბორნით დაკავშირება. ასეც ჩაეყარა საფუძველი ქალაქის განვითარებას.

თანამედროვე პერიოდი
ტერიტორიის სწრაფი ურბანიზაცია, რომელიც დღემდე გრძელდება, დაიწყო მეიჯისა და ტაიშოს ეპოქებში. 1872 წელს ტოკაიდოს მთავარ ხაზზე, რომელიც იყო იაპონიის პირველი სარკინიგზო ხაზი, გაიხსნა კავასაკის სადგური. 1889 წელს იაპონური მუნიციპალური სისტემის მიხედვით, რომელიც წინა წელს შემოიღეს, შეიქმნა ქალაქი (მაჩი) კავასაკი ტაჩიბანას ოლქში (გუნ). 1912 წელს კანაგავისა და ტოკიოს პრეფექტურებს შორის საზღვარი დადგინდა — მდინარე ტამა. 1924 წლის 1 ივლისს შეიქმნა დამოუკიდებელი ქალაქი (ში-) კავასაკი 48,394 მცხოვრებით, დაიშის ქალაქთან (ყოფილი დაიშიგავარა) და მიიუკის სოფელთან შერწყმის შედეგად.

კორეის ნახევარკუნძულიდან ჩამოყვანილ ხალხს აიძულებდნენ, ემუშავათ ქალაქის ინდუსტრიულ სექტორში, სარკინიგზო მშენებლობაზე, ან აშშ-ის ბომბდამშენებით დაზიანებული გზების აღდგენაზე მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს. ხალხი ოკინავადანაც მოდიოდა ქალაქში და 1924 წელს კავასაკიში დაარსდა იაპონიაში უძველესი ოკინავის ასოციაცია.

მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს, 1945 წლის აპრილსა და ივლისს შორის, ქალაქი სამჯერ დაბომბა აშშ-ის სამხედრო საჰაერო ძალებმა . ყველაზე სერიოზული თავდასხმა იყო არეული დაბომბვა ნაპალმის ბომბებით 1945 წლის 15 აპრილს. თავდასხმებმა გაანადგურა ურბანული არეალის დაახლოებით 35%, გარდაიცვალა 1,520 და დაიჭრა 8,759 ადამიანი. თავდასხმებმა დაწვა ქალაქის 9.3 კმ² (იხ. ტოკიოს დაბომბვა). კავასაკი გახდა აშშ-ის სამხედრო ძალების პირველი მატერიკის დაბომბვის სამიზნე 1942 წელს, რასაც მოჰყვა მრავალჯერადი დაბომბვები, ნაწილობრივ იმის გამო, რომ ქალაქის მძიმე და ქიმიური ინდუსტრიული კომპლექსი ამარაგებდა სამხედრო ნაწილებს აზიასა და წყნარ ოკეანეში.

თანამედროვე პერიოდი
შოვას პერიოდი (1945–1989)
1945 წლის 15 აპრილს საჰაერო თავდასხმებმა გაანადგურა სადგურის გარშემო და პორტის ინდუსტრიული არეალის დიდი ნაწილი. 1950-იანი წლებიდან ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში შეიქმნა საცხოვრებელი რაიონები, რომლებიც ახალი სარკინიგზო ხაზებით პირდაპირ უკავშირდება ტოკიოს ცენტრს. 1972 წლის 1 აპრილს კავასაკი გახდა დადგენილებით განსაზღვრული ქალაქი (სეირეი შიტეი ტოში) 5 ოლქით. 1973 წელს მოსახლეობამ მილიონს გადააჭარბა. 1982 წელს მიიამაესა და ასაოს ახალი ოლქები შეიქმნა ტაკაცუსა და ტამას ოლქებიდან გამოყოფით.

დეინდუსტრიალიზაციის პროცესში ინდუსტრიული ტერიტორიები ბოლო დროს სულ უფრო მეტად გარდაიქმნება საცხოვრებელ რაიონებად (ძირითადად მრავალოჯახიან საცხოვრებელში), ასე რომ, მოსალოდნელია მოსახლეობის სიმჭიდროვის შემდგომი ზრდა.

გეოგრაფია
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით, კავასაკიში არის ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი .

მდებარეობა
კავასაკი მდებარეობს მდინარე ტამას მარჯვენა სანაპიროზე, რომელიც აქ ტოკიოს ყურეში ჩაედინება. ქალაქი გაწოლილია ვიწრო ზოლად ჩრდილო-აღმოსავლეთით ტოკიოსა და სამხრეთ-დასავლეთით იოკოჰამას შორის. ქალაქი აკავშირებს ორ დიდ ქალაქს და წარმოადგენს დიდი ტოკიოს არეალის ნაწილს — მსოფლიოში ყველაზე დიდ და ყველაზე დასახლებულ ურბანულ არეალს.

აღმოსავლეთი არეალი ტოკიოს ყურის სანაპიროს გასწვრივ არის მჭიდროდ დასახლებული ინდუსტრიული ზონა, კეიჰინის ინდუსტრიული ზონის ნაწილი. ამის საპირისპიროდ, დასავლეთი ოლქები ტამას ბორცვებში დიდწილად შედგება საცხოვრებელი რაიონებისგან ტოკიო/იოკოჰამის რეგიონის მოსახლეობისთვის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
კავასაკის აქვს შვიდი ოლქი (კუ):

საზღვრები
ჩრდილო-აღმოსავლეთით კავასაკი ესაზღვრება ტოკიოს ოლქებს (ტოკიოს ყურიდან დაწყებული), ოტასა და სეტაგაიას, ჩრდილო-დასავლეთით — ტოკიოს პრეფექტურის ქალაქებს (-ში) კომაეს, ჩოფუს, მაჩიდას, ინაგის, ტამას. სამხრეთ-დასავლეთი მხარე მთლიანად დაკავებულია იოკოჰამის ქალაქის ოლქებით: ცურუმი, კოჰოკუ, ცუზუკი და აობა. ტოკიოს ყურის წყალგამყოფთან 1997 წლის დეკემბრიდან ესაზღვრება ქალაქი კისარაზუ.

მდინარეები და არხები
ორი მდინარე კვეთს ურბანულ ტერიტორიას. ტამა შეერთვის შენაკადებთან: მისავა, იამაშიტა, გოტანდა, ნიკარიოს მთავარი მდინარე და ჰირასე; ცურუმიში ჩაედინება: კატაჰირა, ასაო, შინპუკუჯი, არიმა, ე, შიბუ და იაგამი.

ქალაქის სანაპიროზე მიწას კვეთს არხების ქსელი (ტამას არხი, სუეჰიროს არხი, ჩიდორის არხი, იაკოს არხი, დაიშის არხი, მიზოეს არხი, შიოჰამას არხი, ირიესაკის არხი, ასანოს არხი, იკეგამის არხი, მინამი-ვატარიდას არხი, ტანაბეს არხი, შირაიშის არხი და საკაის არხი). გარდა ამისა, ისტორიული ნიკარიო იოსუის არხი ჯერ კიდევ არსებობს შიდა ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
იაპონიის აღწერის მონაცემების მიხედვით, კავასაკის მოსახლეობამ ბოლო 70 წლის განმავლობაში სტაბილური ზრდა განიცადა.

მმართველობა
კავასაკის მართავს დამოუკიდებელი მერი ნორიჰიკო ფუკუდა, რომელიც აირჩიეს 2013 წლის 27 ოქტომბერს. ქალაქის ასამბლეას ჰყავს 63 არჩეული წევრი.

კავასაკის 60-წევრიანი ქალაქის პარლამენტი ხელახლა აირჩიეს ერთიან არჩევნებში 2023 წლის აპრილში. -მ მოიპოვა 17 ადგილი და არის ასამბლეაში უდიდესი პარტია.

კავასაკი 2008 წლის ივნისში გახდა მეორე იაპონური „მთავრობის მიერ განსაზღვრული ქალაქი“ (სეირეი შიტეი ტოში) ჰიროსიმას შემდეგ, რომელმაც უცხოელებს მუნიციპალურ რეფერენდუმებში მონაწილეობის საშუალება მისცა.

წარმომადგენელთა პალატისთვის (იაპონია), კავასაკი მოიცავს საარჩევნო ოლქებს კანაგავა 9 (ტამა და ასაოს ოლქები), 10 (კავასაკი და საივაის ოლქები), 18 (ნაკაჰარა და ტაკაცუს ოლქები) და 19 (მიიამაეს ოლქი, ცუზუკის ოლქთან ერთად, იოკოჰამა), 2021 წლის ბოლო საყოველთაო არჩევნებში ცვლილებების შემდეგ. 2021 წლის არჩევნებში სამი ადგილი უცვლელად გადავიდა ლიბერალ დემოკრატებს კაზუნორი ტანაკასა და დაიშირო იამაგივას და ყოფილ დემოკრატს ჰიროფუმი რიუს კონსტიტუციური დემოკრატიული პარტიიდან.

მერების სია
სპორტი
ბეისბოლი
კავასაკის სტადიონი: მდებარეობს კავასაკი-კუში. გაიხსნა 1952 წელს და იყო პროფესიული ბეისბოლის გუნდების „ტაკაჰაში უნიონი“, „ტაიიო უეილსი“, „ლოტე ორიონსი“ (1954–1991) საშინაო სტადიონი. ტრიბუნები ჩამოშალეს 2001 წელს, და ამჟამად გამოიყენება ამერიკული ფეხბურთის მატჩების, სხვა ღონისძიებებისა და ბეისბოლისათვის.

კავასაკი ტოდოროკი — ბეისბოლის სტადიონი: მდებარეობს ნაკაჰარა-კუში. მაქსიმალური ტევადობა – 5,000 ადამიანი. გამოიყენება საშუალო სკოლის ბეისბოლის წინასწარი ტურნირებისა და ამერიკული ფეხბურთის თამაშებისთვის.

მძლეოსნობა და ფეხბურთი
ტოდოროკი ათლეტიკის სტადიონი: მდებარეობს ნაკაჰარა-კუში. მაქსიმალური ტევადობა – 25,000 ადამიანი. გაიხსნა 1964 წელს. სტადიონს რამდენჯერმე ჩაუტარდა რემონტი და მას შემდეგ გახდა კავასაკი ფრონტალეს საშინაო სტადიონი. ასევე ხშირად გამოიყენება მძლეოსნობის შეჯიბრებებისთვის.

შიდა ნაგებობები
კავასაკის პრეფექტული გიმნაზია: მდებარეობს კავასაკი-კუში. გაიხსნა 1956 წელს და გამოიყენება შეჯიბრებებისთვის. კავასაკის სადგურიდან 20 წუთის სავალ მანძილზე.
კავასაკი ტოდოროკი არენა: კავასაკი ბრეივ ტანდერის საშინაო სტადიონი, მდებარეობს ნაკაჰარა-კუში. გამოიყენება ხმისტორის, ხელოვნების მუსიკალური კონცერტების, ინტერნაციონალური მძლეოსნობისა და ფრენბურთია მატჩების ჩასატარებლად.

ველორბოლა და ცხენოსნობა
ველოდრომი: კავასაკი ველოდრომი
კავასაკი კეიბა: ცხენოსნობისთვის და საცხენოსნო სანახაობებისთვის.

ეკონომიკა
კეიჰინის ინდუსტრიული ზონა (კავასაკი)
კავასაკი, განსაკუთრებით მისი აღმოსავლეთი ნაწილი, მოიცავს რამდენიმე ინდუსტრიულ ქარხანასა და ტექნოლოგიურ განვითარების ბაზებს (მაგალითად, , ) და მაღალტექნოლოგიური კომპანიების ოფისებს (მაგალითად, , , , და ). ეს ქარხნები უმეტესად ტოკიოს ყურეს სანაპიროს ტერიტორიაზეა განლაგებული, რაც ხელს უწყობს ზღვაზე წვდომას და რეგიონულ რკინიგზას, საავტომობილო გზებსა და ახლომდებარე ჰანედის აეროპორტს.
კავასაკის სადგურის, მუზაშის კოსუგის სადგურის, მიზონოკუჩის სადგურისა და შინ-იურგიაკოს სადგურის მიმდებარე ტერიტორიები კომერციული უბნებია, სადაც განთავსებულია მრავალი კორპორატიული ოფისი და სავაჭრო ცენტრები.

კულტურა და ღირსშესანიშნაობები
მონასტრები და ტაძრები
ჰეიკენი-ჯი: ბუდისტური ტაძარი კავასაკიში, უკეთ ცნობილი როგორც კავასაკი-დაიშის ტაძარი.
ჯოურაკუს ტაძარი (ჯოურაკუ-ჯი)
კანაიამას მღვიმე: ყოველწლიური „კანამარა მატსური“ (სადელოს ფალოსის ფესტივალი) ტარდება აქ.
კავასაკი-დაიში (ჰეიკენი-ჯი): ბუდისტური ტაძარი, რომელიც კანტოს რეგიონში მეორე ყველაზე ხშირად მონახულებული ტაძარია.

მუზეუმები და გალერეები
ნიჰონ მინკა-ენი — ღია ცის ქვეშ მუზეუმი (ტამას ოლქი)
ფუჯიკო . ფუჯიო მუზეუმი: იგივე ცნობილი როგორც „დორაომონის მუზეუმი“, გაიხსნა 2011 წელს.
კავასაკის ქალაქის მუზეუმი
ტარო ოკამოტოს ხელოვნების მუზეუმი

მუსიკა
მუზა კავასაკი სიმფონიური დარბაზი — ტოკიოს სიმფონიური ორკესტრის სახლი
რეკრეაციული ნაგებობები
კავასაკის რბოლების სადგური
კეირინი ციკლის ტრეკი კავასაკი
კავასაკი მარიენი (დასასვენებელი ცენტრი)

ტრანსპორტი
მზა რკინიგზის ქსელი კავასაკიში
ჯაპან ეასტ რკინიგზა კომპანია 
ტოკაიდოს მთავარი ხაზი – კავასაკი
კეიკიუს მთავარი ხაზი – კავასაკი
ტოკიუ ჯგუფი: ტოიოკო ხაზი – კავასაკი
ცნობილი ადამიანები კავასაკიდან:
კოჯი დოი – პროფესიონალი რესლინგის სახეობის მოჭიდავე

კაორუ მიტომა – ფეხბურთელი

მაიკლ ნაკაზავა – პროფესიონალი მწრთვნელი

ეუი ნიცუ – მუსიკოსი