iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საგანმანათლებლო ინიციატივების ქართული ასოციაცია

საგანმანათლებლო ინიციატივების ქართული ასოციაცია, შემოკლებით სიქა — არაკომერციული იურიდიული პირი, რომელიც 1999 წელს დაფუძნდა და საქმიანობს საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ. სიქას განხორციელებულ პროექტთა რიცხვშია „სამოქალაქო განათლებისა და პედაგოგთა გადამზადების პროგრამა“ (2010-2014 წლები), „არასამთავრობო სექტორის პოტენციალის გაძლიერება განსაკუთრებული რისკის ქვეშ მყოფ მოზარდებსა და ახალგაზრდებში აივ კონსულტირებისა და ტესტირებისათვის“ (2013-2014 წლები), „ინგლისური ენის შესწავლის ხელმისაწვდომობის სასტიპენდიო პროგრამა“ (2017-2019 წლები) და სხვა.
ორგანიზაციის მიზნები
სიქას მიზნებია შემდეგი სახის პრობლემების მოგვარება:
ეკოლოგიური
სამართლებრივი
ეკონომიკური
სოციალური
საგანმანათლებლო
სათემო
კულტურული
კორუფციული
სამოქალაქო საზოგადოების განვითარება
საქმიანობის სახეები
მოსწავლეებისა და სტუდენტებისათვის ღონისძიებებისა და ბანაკების მოწყობა
დებატების გზით პრობლემების გადაჭრის გზების ძიება
ეკოლოგიური, სამოქალაქო, თანამშრომლობითი საგანმანათლებლო პროგრამები
ქართველი მოხალისეების ჩართვა საერთაშორისო პროექტებში;
უცხოელი მოხალისეების მონაწილეობა ლოკალურ პროექტებში;
უცხოური პროგრამების ადაპტაცია ქართულ რეალობაში.
სიმღერა როლანდზე

სიმღერა როლანდზე — შუა საუკუნეების ( საუკუნე) ფრანგული ეპოსი. მისი ავტორი უცნობია. ყველაზე ძველი ევროპული საგმირო სიმღერა. პოემის უძველესი ხელნაწერი შემონახულია ოქსფორდის უნივერსიტეტში

შინაარსი
ნაწარმოების მთავარი პერსონაჟია თავადი როლანდი/როლანი. მასში აღწერილია კარლოს დიდის ლაშქრობა ესპანეთში და ფრანგების არიერგარდისა და თავად როლანდის დაღუპვა რობსევალის ხეობაში. პოემას საფუძვლად დაედო ეპიზოდები კარლოს დიდის ესპანეთში ლაშქრობის ისტორიიდან, რომელიც აღწერილია აინჰარდის „კარლოს დიდის ცხოვრებაში“. ყველა ისტორიული ეპიზოდები პოემაში მხატვრულადაა გადამუშავებული.
მაიორდომი

მაიორდომი (გვიანდელი — სახლის უფროსი) — უმაღლესი თანამდებობის პირი მეროვინგების ( საუკუნის დასასრულსა და საუკუნის შუა წლები) ფრანკთა სახელმწიფოში. თავდაპირველად მაიორდომს მეფე ნიშნავდა, იგი სათავეში ედგა სასახლის მმართველობას. ფეოდალიზაციის პროცესში სამეფო ხელისუფლების დასუსტების შედეგად მაიორდომის ფუნქციები გაფართოვდა. საუკუნეში მაიორდომმა — ქვეყნის უმსხვილესმა მიწათმფლობელებმა — ფაქტობრივად ხელთ იგდეს სახელმწიფო ძალაუფლება. განსაკუთრებით აღზევდნენ მაიორდომები პიპინიდების საგვარეულოდან. ერთმა მათგანმა, პიპინ მოკლემ, 731 ხელთ იგდო სამეფო ტახტი და საფუძველი ჩაუყარა კაროლინგების დინასტიას.
ლარი (კატა)

ლარი (; დ. იანვარი, 2007, დიდი ბრიტანეთი) — კატა, რომელსაც უფროსი მეთაგვის პოზიცია უკავია დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის რეზიდენციაში, დაუნინგის ქუჩის 10-ში.

ლარის გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის კაბინეტის უფროსი მეთაგვის პოზიცია 2011 წლის 15 თებერვლიდან უკავია. ამ დროს იგი 4 წლის იყო. ამ დროისათვის იგი უკვე მესამე პრემიერ-მინისტრს, კონსერვატორ ბორის ჯონსონს ემსახურება. ლარის წინამორბედი იყო სიბილი, რომელიც აღნიშნულ პოზიციას 2007-2009 წლებში იკავებდა.

გალერეა
კანგ დე სონგი

კანგ დე სონგი (დ. 26 აპრილი, 1989, სეული, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი და კომპოზიტორი, მსახიობი, ტელეწამყვანი. დე სონგი დაიბადა და გაიზარდა იტჰევონის რაიონში, სეულში, სამხრეთი კორეა. იყო მუდმივი წამყვანი ისეთ პოპულარული შოუებისა, როგორებიცაა „ოჯახური დასვენება“ და „ღამე ღამის შემდეგ“. მონაწილეობდა მსოფლიოში განთქმულ კორეულ დადგმაში „კატები“.
ორი მხიარული ბატი

„ორი მხიარული ბატი“ — მოკლემეტრაჟიანი ნახატი მულტფილმი, სამსიუჟეტიანი მულტიპლიკაციური ალმანახის — „მხიარული კარუსელის“ (№ 2) მესამე სიუჟეტი. გადაღებულია 1970 წელს სტუდია სოიუზმულტფილმის მიერ. რეჟისორი — ლეონიდ ნოსირიევი.

ეფუძვნება უკრაინული ხალხური ხელოვნების ნიმუშად ჩათვლილ იუმორისტულ უკრაინულ ხალხურ სიმღერას (სხვა წყაროებით — რუსულს)..

სახელით „ორი მხიარული ბატი“ გამოიცა რამდენიმე წიგნი ბავშვებისათვის, რომლებშიც შესული იყო ეს სიმღერა. „ორი მხიარული ბატი“ ითვლება იმ წიგნთა რიცხვში, რომლებიც არამხედველი ბავშვებისთვისაა რეკომენდებული, მათთვის გამოვიდა სპეციალური გამოცემა, რომლის გვერდებზეც პლასტიკური ზედდებებია.

ამ სიმღერაზე დაიდგა საბავშვო აუდიტორიაზე გათვლილი სპექტაკლები, აგრეთვე საბავშვო თოჯინების წარმოდგენები.
საქართველოს კომუნისტური პარტია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საქართველოს კომუნისტური პარტია შეიძლება აღნიშვნადეს:

საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1920 წელს, როგორც რსდმპ ბოლშევიკური ფრთის გაგრძელება და სატელიტური ორგანიზაცია საქართველოში და გაუქმებული 1991 წელს;
საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1992 წელს, როგორც საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის სამართლამემკვიდრე.
საქართველოს კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1992 წელს, როგორც საქართველოს სოციალისტური შრომის პარტია;
საქართველოს აღორძინებული კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1998 წელს, გაუქმებული 1999 წელს.
საქართველოს ახალი კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 2001 წელს.
მემარცხენეობა

მემარცხენეობა — ტერმინი თანამედროვე პოლიტიკურ მეცნიერებასა და ცხოვრებაში, რომელიც ვიწრო გაგებით აღნიშნავს პოლიტიკური კურსის გამოხატვის რადიკალურ ან პროგრესულ გზას, ხოლო ფართო გაგებით – პოლიტიკურ იდეოლოგიას, რომელიც ესწრაფვის სოციალურ თანასწორობასა და სოლიდარობას, სოციალური იერარქიის საწინააღმდეგოდ. ტერმინს მემარცხენეობა თავდაპირველად პირდაპირი მნიშვნელობა ჰქონდა, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდიდან მოდის და მემარჯვენეობასთან ერთად გაჩნდა, როგორც 1789 წელს მოწვეული გენერალური შტატების კრებაზე წარმომადგენელთა სხდომის ადგილის აღმნიშვნელი (კრებაზე მეფისგან მარჯვნივ ისხდნენ თავად-აზნაურობა და სამღვდელოება, რომლებიც მონარქიას უჭერდნენ მხარს, ხოლო მარცხნივ – ბურჟუაზია და რიგითი მოქალაქეები, რომლებიც რევოლუციის, რესპუბლიკის შექმნისა და სეკულარიზმის მხარდამჭერები იყვნენ.
ალექსანდრე დარგომიჟსკის საფლავის ძეგლი

ალექსანდრე დარგომიჟსკის საფლავის ძეგლი — ძეგლი რუსი კომპოზიტორის ალექსანდრე დარგომიჟსკის საფლავზე სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ხელოვნების ოსტატთა სასაფლაოზე ალექსანდრე ნეველის ლავრის ტერიტორიაზე. ძეგლის ავტორია მოქანდაკე ანდრეი ხაუსტოვი.

ისტორია
ძეგლი ჩამოასხეს ბრინჯაოსაგან და წარმოადგენს გლეხის მწყემსი ბიჭის ფიგურას, რომელსაც ხელში სალამური უჭირავს. ფიგურა ნატურალურ ზომებშია შექმნილი. ძეგლის მოდელად გამოიყენეს ხაუსტოვის სადიპლომო ნაშრომი - კომპოზიტორ ალექსანდრე დარგომიჟსკის ძეგლი, რომელიც დაიცვა 1958 წელს ა. ლ. შტიგლიცის სახელობის სანქტ-პეტერბურგის სამხატვრო-სამრეწველო აკადემიაში. იშვიათი მოვლენა იყო საუკუნეში რუსული სახვითი ხელოვნების ისტორიაში, როდესაც სადიპლომო ნაშრომს დგამდნენ ძეგლად.

ა. ხაუსტოვმა უარყო ფართოდ გავრცელებული, ტიპური საფლავის ქვის დადგმის ტრადიცია, რომელიც ყველაზე ხშირად კვარცხლბეკზე აღმართული ბიუსტის სახით იყო წარმოდგენილი და მან გარდაცვლილის ფიგურა აღმართა მთელი ტანით. მწყემსი ბიჭის ფიგურა ცოცხალია, დინამიურია, ჩამოჰგავს ალექსანდრე ოსტროვსკის პიესა-ზღაპრის გმირს.

1958 წელს ა. ხაუსტოვის სადიპლომო ნაშრომის შესახებ რუსეთში გამომავალი ჟურნალი „ხელოვნება“ წერდა:
სიონისტური საოკუპაციო მთავრობა

სიონისტური საოკუპაციო მთავრობა (; აბრევიატურა — ) — ანტისემიტური კონსპირაციული თეორია, რომლის თანახმადაც „ებრაელი აგენტები“ საიდუმლოდ აკონტროლებენ დასავლეთის ქვეყნების მთავრობებს. ზოგჯერ გამოიყენება ვარიანტი „ებრაული საოკუპაციო მთავრობა“..

ტერმინი გამოიყენება რადიკალური მემარჯვენე ან ანტისემიტური ჯგუფების მიერ შეერთებულ შტატებსა და ევროპაში, ულტრანაციონალისტების (ჯგუფი „“) მიერ რუსეთის ფედერაციაში და სხვადასხვა რადიკალური მემარჯვენე ორგანიზაციების („“, „ “, „ოდინისტები“ და „კუ კლუქს კლანი“) მიერ.

„სიონისტურ საოკუპაციო მთავრობას“ არ აქვს არაფერი საერთო სიონიზმთან, რომელიც გამოხატავს მხარდაჭერას ისრაელის ტერიტორიაზე ებრაული სახელმწიფოს არსებობის მიმართ. ამ კონტექსტში, სიტყვა სიონისტი მოკლებულია ტრადიციულ მნიშვნელობას და განიზრახავს, წარმოაჩინოს ებრაელები როგორც შეთქმულები, რომელთაც სურთ მსოფლიოს კონტროლი (როგორც ნათქვამია „სიონისტ ბრძენთა პროტოკოლში“).
როდერიკი

როდერიკი (, ; ან როდრიგო) (გ. 711) — ვესტგუთების მეფე 709–711 წლებში. მის შესახებ ცნობები უფრო მეტად ლეგენდარულია, ვიდრე დანამდვილებითი. უდავოდ ისაა ცნობილი, რომ მის დროს დაიწყო არაბთა დაპყრობითი ომები ესპანეთში.

710 წლამდე იყო ბეტიკისა და ლუზიტანიის ჰერცოგი. მეფე ვიტიცას გარდაცვალების შემდეგ არისტოკრატებმა მეფედ არა მისი ვაჟები, არამედ როდერიკი აირჩიეს. საუკუნის დასაწყისში არაბებმა მთელი ჩრდილოეთი აფრიკა დაიკავეს. 710 წელს ოთხი ხომალდით, აბუ ზურა ტარიფის მეთაურობით გადალახეს გიბრალტარის სრუტე და ვესტგოთების ქალაქი ალხესირასი გაძარცვეს და დიდი სიმდიდრით უკან დაფრუნდნენ. 711 წელს ტარიქ იბნ ზიადის ხელმძღვანელობით არაბები (სულ რაღაც 300-მდე კაცი) და ბერბერები (7000 კაცი) შეიჭრნენ ესპანეთში. მათ დაიკავეს ბევრი ციხესიმაგრე, ქალაქი და ლაგო-დე-ლა-სანდას ტბას მიაღწიეს. ისინი სევილიაზე გალაშქრებისათვის იყვნენ მზად, როდესაც გაიგეს, რომ როდერიკი დიდი არმიით მიემართებოდა მათკენ (ზოგი წყაროთი 70 000–100 000). როდესაც ეს შეიტყვეს, არაბებმა დამხმარე ძალას მოუხმეს. საბოლოოდ ბრძოლა გაიმართა გვადალეტესთან, სადაც ვესტგუთები დამარცხდნენ, როდერიკი ბრძოლაში დაიღუპა.
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (2018)

ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები სომხეთში 2018 წლის 9 დეკემბერს ჩატარდება. სომხეთში პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის გადადგომის შემდეგ 2018 წლის 16 ოქტომბერს ორ კვირიან ვადაში ეროვნულ ასამბლეას არ აურჩევია ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი.

აღსანიშნავია, რომ მომავალი არჩევნები იქნება პირველი საერთო არჩევნები სომხეთში მომხდარი 2018 წლის რევოლუციის შემდეგ, რის შედეგადაც ხელისუფლება გადადგა.

საარჩევნო სისტემა
ეროვნული ასამბლეის 101 წევრი ირჩევა პარტიული სიით პროპორციული წარმომადგენლობის მიხედვით. ადგილები გამოყოფილია დჰონდის მეთოდის გამოყენებით. პარტიებისთვის გამოყოფილია საარჩევნო ბარიერის 5% და 7% მრავალპარტიული ალიანსებისთვის. აღსანიშნავია, რომ სულ ცოტა 3 პოლიტიკური ძალა შედის პარლამენტში არჩევნების შედეგების მიხედვით.

საარჩევნო ბიულეტენები იყოფა ორ სექციად - ერთში მოთსებულია კანდიდატთა დახურული სია ეროვნულ დონეზე და მეორეში კანდიდატთა ღია სია. ამომრჩეველი ხმას აძლევს პარტიას ეროვნულ დონეზე, ასევე შეუძლია უპირატესობა მიანიჭოს რომელიმე კანდიდატს ერთი და იმავე პარტიის რაიონულ სიაში. ადგილები გამოყოფილია პარტიების მიერ მათი ნაციონალური წილის გამოყენებით. ნახევარი ხვდება ეროვნული სიიდან და ნახევარი იმის მიხედვით თუ რამდენ ხმას მიიღებს რაიონულ სიაში. ოთხი ადგილია გამოყოფილი ეროვნული უმცირესობებისთვის (ძირითადი წარმომადგენლები რომლისაც არაინ ასურელები, ქურთები, რუსები და იეზიდები), დახურული სიებისა და სატელევიზიო დებატების დანერგვას.

რამდენიმე დღის შემდეგ კანონპროექტი პარლამენტში მეორედ იქნა შეტანილი, თუმცა ისევ ხმების ნაკლებობის გამო იგი არ დამტკიცდა.

კრიტიკა
პოლიტიკოსებისა და ანალიტიკოსების გარკვეულმა ნაწილმა გააკრიტიკა არჩევნების თარიღი, იმის გამო, რომ ცვლილებების შეტანა საარჩევნო კოდექსი პარლამენტმა არ მიიღო. ეროვნული თვითმმართველობის გაერთიანებისა და ეროვნული დემოკრატიის ლიდერები თვლიან, რომ არჩევნები „არადემოკრატიული“ იქნება და არ მიაჩნიათ, რომ ნაჩქარევი არჩევნები ხელს შეუწყობს სტაბილური პოლიტიკური სფეროს შექმნას.

ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევს, რომ მოქმედი კანონმდებლობა წინა საპარლამენტო არჩევნებში სომხეთის რესპუბლიკური პარტიისთვის უფრო ხელსაყრელი იყო. ქვეყნის ყოფილმა მმართველმა პარტიამ არჩევნებამდე უმრავლესობა ეროვნული კრებაში დანიშნა და თავდაპირველად მოუწოდა არჩევნების ჩატარებას 2019 წლის ზაფხულში, რათა მხარეებმა დროულად შეძლონ არჩევნებისთვის მომზადება და სომხეთის საარჩევნო კოდექსში ცვლილებების შეტანა.

მონიტორინგი
ეუთო და ფართომასშტაბიან სადამკვირვებლო მისიას განახორციელებს. არჩევნებში ასევე 200 მოკლევადიანი დამკვირვებელი იქნება. მონიტორინგის პროცესში მონაწილეობას მიიღებენ რუსეთის პარლამენტის ოთხივე ფრაქციის დამკვირვებლები.

სომხეთში ევროკავშირის მუდმივი დელეგაციის ხელმძღვანელმა, პიოტრ სვიტალსკიმ განაცხადა, რომ სომხეთმა შეძლო და სიტყვის თავისუფლების უმაღლეს სტანდარტებს მიაღწია ხავერდოვანი რევოლუციის შემდეგ.

პარტიები და ალიანსები
9 პარტია და 2 ალიანსი მიიღებს მონაწილეობას არჩევნებში

სომხეთის რესპუბლიკური პარტია
მოქალაქეების გადაწყვეტილება
სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია
ალიანსი „ჩემი ნაბიჯი“
გაბრწყინებული სომხეთი
ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია
„ორინოტ იერკერი“
აყვავებული სომხეთი
ჰილდერიხი

ჰილდერიხი (; დ. დაახლ. 460 — გ. 533, კართაგენი, ვანდალთა სამეფო) — ვანდალების მეფე 523–530 წლებში. ჰუნერიხისა და ევდოკიას ვაჟი, გაიზერიხისა და დასავლეთ რომის იმპერატორ ვალენტინიანე -ის შვილიშვილი.

ჰილდერიხი, სავარაუდოდ მისი აღზრდის გამო, ცდილობდა თავისი გავლენა გაეზარდა ბიზანტიის სამეფო კართან მჭიდრო კავშირის მეშვეობითა და კათოლიკურ ეკლესიასთან დათმობებით. ჯერ კიდევ ტახტზე ასვლამდე მან გადასახლებიდან დააბრუნა ეპისკოპოსები და ვაკანტური ადგილების შევსების ბრძანებაც გასცა. აღსანიშნავია, რომ ამ დროის ვანდალურ მონეტებზე იუსტინიანე -ის პორტრეტებია გამოსახული, რაც ვანდალთა სამეფოს სიმბოლურ დამოკიდებულებას აღნიშნავდა ბიზანტიისადმი. პროკოპი კესარიელის მიხედვით, ჰილდერიხი და იუსტინიანე ჯერ კიდევ ამ უკანასკნელის იმპერატორად გახდომამდე იყვნენ ახლო მეგობრები; იუსტინიანე იუსტინე -ის სიბერეში ასრულებდა სახელმწიფო მმართველის მოვალეობას.

ქვრივი დედოფალი ამალაფრიდა (თრასამუნდის ცოლი), რომელიც ოსტგუთების მეფის, თეოდორიხ დიდის და იყო, ჰილდერიხის პოლიტიკის წინააღმდეგ გამოვიდა. მას და მის მხარდამჭერ ოსტგუთებს ბრალი დასდეს სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობაში და სიკვდილით დასაჯეს. შურისძიების მიზნით თეოდორიხმა დაიწყო მზადება კართაგენზე გასალაშქრებლად. მალევე ააგეს ფლოტი. სულ ცოტა ათასამდე ხომალდს 526 წლის 13 ივნისს უნდა დაეტოვებინა იტალიის სანაპირო, მაგრამ თეოფორიხი ავად გახდა და ამავე წლის 30 აგვისტოს გარდაიცვალა.

ამ დროს კონსოლიდაცია განიცადეს ბერბერებმა, რომლებმაც რამდენიმე ბრძოლაში დაამარცხეს ვანდალები. ჰილდერიხმა განსაკუთრებული მარცხი განიცადა ბიზაკიაში მცხოვრებ ტომებთან, მათ მეთაურობდა ბელადი ანტალა. გარკვეული დროის განმავლობაში ვანდალთა სამეფოს მთელ ტერიტორიაზე ბერბერთა ძალაუფლება ვრცელდებოდა.

ჰილდერიხის პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელიც ბიზანტიასთან დაახლოებას ითვალისწინებდა, 530 წელს გამოვიდა სამეფო ოჯახის ერთ-ერთი ჯგუფი თავის მხარდამჭერებთან ერთად. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა გელიმერი. მან დიდგვაროვანი ვანდალები დაარწმუნა, რომ ჰილდერიხი ბრძოლისუუნარო მეფე იყო და დააზარალებდა მათ ინტერესებს ბერბერებისაგან და ბიზანტიელებისგან. ჰილდერიხი ნათესავებთან ერთად შეიპყრეს და კართაგენის ციხეში გამოკეტეს. იუსტინიანეს ჰქონდა მისი გათავისუფლების მცდელობები, თუმცა უშედეგოდ.

როდესაც 533 წელს ბიზანტიელები აფრიკაში შეიჭრნენ რათა უზურპატორი გელიმერი ჩამოეგდოთ და ძველი მეფე გაეთავისუფლებინათ, გელიმერმა თავის ძმას უბრძანა ჰილდერიხი სიკვდილით დაესაჯა.
ნიკოლოზ I-ის ძეგლი

ნიკოლოზ -ის ძეგლი — რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ -ის ძეგლი. მდებარეობს ისააკის მოედანზე, მარიის სასახლისა და ისააკის ტაძარს შორის. ძეგლის მშენებლობა დაიწყეს 1856 წელს იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ არქიტექტორ ოგიუსტ მონფერანის პროექტის მიხედვით და გახსნეს 1859 წლის 7 ივლისს.

აღწერა
ძეგლი წარმოადგენს ნიკოლოზ -ის ექვსმეტრიან გამოსახულებას, რომელიც არის პეტრე კლოდტის ნამუშევარი და დგას კვარცხლბეკზე. იმპერატორი გამოსახულია სააღლუმე ფორმაში ცხენზე ამხედრებული.

ძეგლის კვარცხლბეკზე მუშაობდა ოგიუსტ მონფერანი და იგი დამზადებულია შოკშის კვარციტისა და თეთრი იტალიური მარმარილოსაგან. ცოკოლი შესრულებულია ნაცრისფერი გრანიტისაგან.

ძეგლის კვარცხლბეკზე გამოსახულია ოთხი ალეგორიული ქალის ფიგურა, რომელზეც მუშაობდა რობერტ ზალემანი. ისინი განასახიერებენ „ძალას“, „სიბრძნეს“, „სამართლიანობასა“ და „რწმენას“. ქალთა ფიგურების თავები გამოსახავს იმპერატრიცა ალექსანდრა ფიოდორეს ასულს და ნიკოლოზ -ის სამ ქალიშვილს, მარიას, ალექსანდრასა და ოლღას.

ძეგლის ოთხი ბარელიეფი, რომელიც განთავსებულია კვარცხლბეკის კედლებზე, მოგვითხობს ნიკოლოზ -ის მმართველობის მნიშვნელოვან ამბებზე.

ძეგლის აღმართვა დაჯდა 753 ათასი რუბლი ვერცხლით. მის ჩამოსხმაზე დაიხარჯა 1 300 ფუთი მეტალი. ძეგლის პირველი ჩამოსხმა წარუმატებელი იყო, რადგან ფორმა დაკარგა.

თავისი დროისათვის ძეგლი ითვლებოდა საინჟინრო სასწაულად: ეს იყო ევროპაში პირველი ძეგლი ცხენთან ერთად, რომელიც იდგა ორ წერტილზე (ცხენის ორ უკანა ფეხზე). პირველად აღნიშული მეთოდი გამოიყენეს პრეზიდენტ ენდრიუ ჯექსონის ძეგლის აღმართვისას ვაშინგტონში თეთრი სახლის წინ.

ძეგლი საბჭოთა პერიოდში
1917 წლის მარტში თებერვლის რევოლუციიდან ძალიან მალევე პუბლიცისტმა, დეკაბრისტების ხსოვნის საზოგადოების თავმჯდომარემ ლონგინ პანტელეევმა განაცხადა, რომ ძეგლი ახალი ხელისუფლებისათვის შეუფერებელია და წამოაყენა წინადადება მის კვარცხლბეკზე დაემონტაჟებინათ 1825 წლის 14 დეკემბრის აჯანყების მონაწილეთა ძეგლი.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ არაერთხელ დადგა საკითხი ძეგლის დანგრევის შესახებ, მაგრამ თავისი უნიკალური არქიტექტურის გამო (ძეგლის ორ საყრდენზე დგომა) იგი აღიარეს საინჟინრო შედევრად და არ დაუნგრევიათ თვით საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდშიც კი. 1930-იან წლებში მხოლოდ ძეგლის გარშემო მდებარე პატარა ღობის დემონტაჟი მოახდინეს. 1992 წელს ღობე აღადგინეს.
ვახტანგ ძაბირაძე

ვახტანგ ძაბირაძე (დ. 6 თებერვალი, 1953, სოფელი კლდეეთი, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტოლოგი და კონსტიტუციონალისტი, პუბლიცისტი და მესამე მოწვევის საქართველოს პარლამენტის წევრი, წარსულში ეროვნული მოძრაობის აქტიური მონაწილე და პოლიტიკოსი. სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, დაამთავრა ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიური მონაწილეობით, პროფესიული მოღვაწეობის სფერო დაუკავშირა პოლიტოლოგიას და პუბლიცისტიკას.
საქართველოს პარლამენტის წევრი

საქართველოს პარლამენტის წევრი — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი და სრულიად საქართველოს წარმომადგენელი. თავისი მოვალეობის შესრულებისას იგი შეზღუდული არ არის ამომრჩეველთა და მისი წარმდგენი პოლიტიკური გაერთიანების განაწესებითა და დავალებებით, სარგებლობს თავისუფალი მანდატით და მისი პარლამენტიდან გაწვევა დაუშვებელია. პარლამენტის წევრი შეიძლება გაწევრიანდეს ფრაქციაში, უმრავლესობაში, უმცირესობაში, ხოლო სხვა შემთხვევაში ითვლება დამოუკიდებელ პარლამენტის წევრად და აქვს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება.

პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ვადა იწყება მის მიერ ფიცის დადებისთანავე და მთავრდება ახალარჩეული პარლამენტის პირველი შეკრებისთანავე. პარლამენტის წევრის სტატუსთან სამეწარმეო საქმიანობის ან საჯარო სამსახურში რაიმე თანამდებობის შეთავსება დაუშვებელია. ასეთი შემთხვევები განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით.

პარლამენტის წევრი იმავდროულად შეიძლება ეწეოდეს სამეცნიერო, პედაგოგიურ, სახელოვნებო საქმიანობას, თუ ასეთი საქმიანობა არ ითვალისწინებს ადმინისტრაციული ფუნქციების შესრულებას და ასევე, შეიძლება ეწეოდეს პარტიულ საქმიანობას, ეკავოს რაიმე თანამდებობა პარტიულ ორგანიზაციაში.
პეტრე I-ის ძეგლი (მიხაილოვის სასახლე)

პეტრე -ის ძეგლი — რუსეთის იმპერატორ პეტრე დიდის ბრინჯაოს ძეგლი. მდებარეობს მიხაილოვის სასახლის წინ სანქტ-პეტერბურგში.

ისტორია
იტალიელმა მოქანდაკემ ბარტოლომეო კარლო რასტრელიმ ძეგლის მოდელი ჯერ კიდევ პეტრე -ის სიცოცხლეში დაამზადა, მაგრამ იგი დაასრულეს მხოლოდ 1747 წელს, როდესაც ალესანდრო მარტელიმ ჩამოასხა იგი ბრინჯაოსაგან. ლიტერატურაში აღნიშნული ძეგლის შექმნის ისტორია მთლად ნათელმოფენილი არ არის. კაზიმირ ვალიშევსკი აღნიშნავს, რომ რასტრელის ქანდაკება დაუმთავრებელი დარჩა, ხოლო ალესანდრო მარტელმა საკუთარი პროექტი წარადგინა, რომელიც ეკატერინე -ს არ მოეწონა. თუმცა ვალიშევსკის არ დაუსახელებია არანაირი ავტორიტეტული წყარო და არც ადგილობრივი სპეციალისტების მტკიცებულებები არ არსებობს მარტელის პროექტის შესახებ. გარდა ამისა, აღნიშნული აღწერა სრულიად ეთანხმება ბრინჯაოს მხედრის ძეგლს, რომელიც ეტიენ მორის ფალკონეს ნამუშევარია და რომლის კონცეფციის განხილვაში მონაწილეობა მიიღო თავად იმპერატრიცამ.

 საუკუნის განმავლობაში განიხილებოდა ძეგლის განტავსების სხვადასხვა ვარიანტები: პოლტავაში, კრონშტადტში, მაგრამ საუკუნის ბოლომდე იგი დარჩა სამების ხიდის ქვეშ ხის სათავსოში.

1800 წელს ძეგლი საბოლოოდ აღმართეს კვარცხლბეკზე, რომელიც დაამზადეს ფიოდორ ვოლკოვის ნახაზების მიხედვით. გრანიტის კვარცხლბეკი მოპირკეთებულია თეთრი მარმარილოს ფილებით, ასევე მორთულია ორი ბარელიეფით რომელიც გადმოგვცემს პოლტავისა და განგუტის ბრძოლების ამბავს. ბარელიეფებზე მუშაობდნენ მოქანდაკეები: ივან ტერებენიოვი, ვასილი დემუტ-მალინოვსკი, ი. ე. მოისეევი მიხეილ კოზლოვსკის ხელმძღვანელობით.

იმპერატორ პავლე -ის ბრძანებით კვარცხლბეკზე გააკეთეს წარწერა „ — “, აშკარად ბრინჯაოს მხედრის წარწერის „ “ საწინააღმდეგოდ.

ლენინგრადის ბლოკადის დროს ძეგლი ჩამოიღეს კვარცხლბეკიდან და გადამალეს. 1945 წელს ძეგლი დაუბრუნეს ადგილს.
ლუი დე ვალუა (1397-1415)

ლუი დე ვალუა (; დ. 22 იანვარი, 1397 — გ. 18 დეკემბერი, 1415) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და დედოფალ იზაბელა ბავარიელის ვაჟი. გაინის ჰერცოგი და საფრანგეთის დოფინი 1401-15 წლებში.

ბიოგრაფია
ლუი დაიბადა 1397 წლის 22 იანვარს საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის ვაჟი. ვინაიდან იგი შუათანა ვაჟი იყო, თავდაპირველად ატარებდა მხოლოდ გაინის ჰერცოგის წოდებას და იზრდებოდა დედის მეთვალყურეობის ქვეშ. 1401 წლის 13 იანვარს მისი უფროსი ძმა, შარლი გარდაიცვალა, რის გამოც საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ანუ დოფინი სწორედ ლუი ხდება. ვინაიდან დოფინი მცირეწლოვანი იყო, მას არ გააჩნდა საკუთარი სახაზინო, ან სხვა რაიმე ფონდები, რის გამოც იგი მთლიანად დედის ხარჯზე ცხოვრობდა. როგორც ცნობილია, ლუის შემოსავალ-გასავალს მისი ბიძა, ჟან დე ბერი აკონტროლებდა.

1403 წლის 26 აპრილს, მეფე შარლმა გამოაცხადა, რომ მისი გარდაცვალების შემთხვევაში ტახტს ტრადიციულად დოფინი დაიკავებდა, რომლის მცირეწლოვანებიდან გამომდინარე რეგენტად არა დედოფალი, არამედ მეფის ბიძებიდან რომელიმე (ლუი დ'ორლეანი, ლუი დ'ანჟუ, ჟან დ'ბერი და ჟან ბურგუნდიელი) დაინიშნებოდა. ამავე წლის 28 აპრილს შარლ დასთანხმდა თავისი ბიძაშვილის, ნევერის გრაფ ჟან -ის ასულ მარგარიტა ნევერელის ქორწინებას ლუი დე ვალუაზე. 1404 წლის 30 იანვარს მეფემ შვიდი წლის ლუის იზაბელა ბავარიელისაგან გამოყოფილი შემოსავლები გაუხსნა.

1404 წლის 30 აგვისტოს ბურგუნდიისა და საფრანგეთის სამეფო ოჯახებს შორის შედგა ორმაგი დინასტიური ქორწინება: საფრანგეთის დოფინმა ლუი დე ვალუამ ცოლად შეირთო პრინცესა მარგარიტა ნევერელი, ხოლო შაროლუას გრაფმა ფილიპ ბურგუნდიელმა იქორწინა საფრანგეთის პრინცესა მიშელ დე ვალუაზე. 1405 წელს ლუის სიმამრმა ბურგუნდიის ჰერცოგი ხდება, რომელსაც მასზე გავლენის მოხდენით სურდა საფრანგეთში თავისი გავლენების გაძლიერება. 1405 წელვე, ორლეანის ჰერცოგმა ლუი -მა დედოფალ იზაბელა ბავარიელთან ერთად დოფინი მოიტაცა, რათა თავის მხარეზე გადმოებირებინათ. განრისხებულმა ჟან (ლუის სიმამრი და ბურგუნდიის ჰერცოგი) პარიზზე ალყის მიტანით დაემუქრა დედოფალს, რომელმაც მალევე გაანთავისუფლა საკუთარი ვაჟი. მთელი მომდევნო წლების მანძილზე, სხვადასხვაგვარი გზებით, ბურგუნდიელები და ორლეანელები, ცდილობდნენ დოფინის გადაბირებას.

არმანიაკებსა და ბურგუნდიელებს შორის მიმდინარე სამოქალაქო ომის დროს, ლუიმ დიდი გამარჯვებები მოიპოვა 1409 წელს შარტრთან, 1410 წელს ოქსინთან და 1411 წელს ისევ შარტრთან. 1407 წლიდან დოფინი მთლიანად ბურგუნდიის ჰერცოგის გავლენის ქვეშ ექცევა, რომელიც მას საკუთარი ამბიციების დასაკმაყოფილებლად და მტრებთან საბრძოლველად იყენებდა.

1415 წლის ოქტომბერში, ლუი არ იყო წარმოდგენილი აზენკურის ბრძოლაში, რადგან მამასთან ერთად იგი რუანთან იდგა. იგი გარდაიცვალა 1415 წლის 18 დეკემბერს რუანთან, იგი ჩასაფრებულმა ინგლისელებმა მოკლეს, 18 წლის ასაკში.
ჟან დე ვალუა (1398-1417)

ჟან დე ვალუა (; დ. 31 აგვისტო, 1398 — გ. 5 აპრილი, 1417) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და დედოფალ იზაბელა ბავარიელის ვაჟი. საფრანგეთის დოფინი 1415-17 წლებში.

ბიოგრაფია
ჟან დე ვალუა დაიბადა 1398 წლის 31 აგვისტოს. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის უმცროსი ვაჟი. 1406 წელს მცირეწლოვანი ჟანი დააქორწინეს მის ასევე მცირეწლოვან ბიძაშვილზე, ჰოლანდიის, ფრიზიის, ზელანდიისა და ენოს გრაფინია ჟაკლინ ენოელზე. სანამ ჟაკლინი და ჟანი სრულწლოვანები გახდებოდნენ, ამ საგრაფოებს ჟანის სიდედრი, მარგარიტა ბურგუნდიელი მართავდა. საქორწინო კონტრაქტის მიხედვით კი ზემოთ აღნიშნული საგრაფოები ჟანისა და ჟაკლინის გარდაცვალების შემდეგ მათი შვილისა და საფრანგეთის მფლობელობაში გადავიდოდა. 1415 წლის დეკემბერში ჟანის უფროსი ძმა, საფრანგეთის დოფინი (ანუ ტახტის მემკვიდრე), ლუი დე ვალუა გარდაიცვალა, რის შემდეგაც დოფინი თავად ჟანი ხდება. თუმცა, მას ტახტზე ასვლა არასდროს ჰღირსებია, რადგან 1417 წელს იგი მოწამლეს. ჟანი გარდაიცვალა მოწამვლის შედეგად, 18 წლის ასაკში, უშვილოდ, რის გამოც ჟაკლინს კვლავ მოუწია გათხოვება, დოფინი კი ჟანის უმცროსი ძმა ხდება.