ჰიქმათ აბუ ზაიდი

ჰიქმათ აბუ ზაიდი (არაბ. ‎, ინგლ. ; 1922 – 30 ივლისი 2011) —ეგვიპტელი პოლიტიკოსი, პირველი ქალი ეგვიპტეში, რომელმაც მინისტრის  თანამდებობა დაიკავა (1962 წელს).  ჰიქმათ აბუ ზაიდი ხელმძღვანელობდა მინისტრთა კაბინეტის სოციალურ ბლოკს.  ეს იყო პირველი პრეცედენტი ქვეყანაში, როდესაც სოციალურ საქმეთა სამინისტროს ქალი ჩაუდგა სათავეში. მას შემდეგ ეს თანამდებობა ხშირად ეკავათ სხვა პოლიტიკოს ქალბატონებს.  ნასერიზმის აღიარებულმა მომხრემ-აბუ ზაიდმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ეგვიპტის კანონმდებლობასა და პოლიტიკაზე სოციალური დაზღვევის კუთხით.

ბიოგრაფია/კარიერა
ჰიქმათ აბუ ზაიდი დაიბადა სოფელ შეიხ დაუდში, რომელიც მდებარეობს ეგვიპტის ქალაქ ელ კუსიასთან (ასიუტის მუჰაფაზა) მამის საქმიანობა დაკავშირებული იყო ეგვიპტის სახელმწიფო რკინიგზასთან, რაც გულისხმობდა, რომ ის მუშაობდა სხვადასხვა სადგურებზე და მუდმივად გადაადგილდებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ დედას განათლება არ ჰქონდა მიღებული, გოგონას აძლევდნენ კითხვისა და მამის დიდი ბიბლიოთეკით სარგებლობის საშუალებას.

მომავალმა პოლიტიკოსმა კარგი განათლება მიიღო. საშუალო განათლების დასრულების შემდეგ, ჰელვანის ქალთა სკოლაში, მან 1940 წელს  მიიღო კაიროს უნივერსიტეტის (იმჟამად ფუადის უნივერსიტეტი ეწოდებოდა) ლიცენზია ისტორიაში.

1950 წელს ჰიქმატ აბუ ზაიდმა მიიღო მაგისტრის წოდება შოტლანდიის სენტ ენდრიუსის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი 1957 წელს მიიღო ფსიქოლოგიის დოქტორის ხარისხი ლონდონის უნივერსიტეტში. 1962 წლის 29 სექტემბერს, პრეზიდენტ გამალ აბდელ  ნასერის განკარგულებით, აბუ ზაიდი დაინიშნა სოციალური ბლოკის მინისტრად ეგვიპტის მინისტრთა კაბინეტში. მან ეს თანამდებობა შეინარჩუნა 1965 წლამდე. აბუ ზაიდის დანიშვნა დაკავშირებული იყო ახალი საპრეზიდენტო პროგრამის მიღებასთან, რომელიც მიზნად ისახავდა განათლების ხელმისაწვდომობის გაფართოებას ყველა მოქალაქისათვის, განურჩევლად სქესისა და სოციალური ფენისა. აბუ ზაიდის დანიშვნა სახელმწიფო თანამდებობაზე აღიარებული იქნა როგორც საზოგადოებრივად  მნიშვნელოვანი ნაბიჯი. სოციალურ საქმეთა სამინისტრო აბუ ზაიდის მეთაურობით, პირველ რიგში, დიდ ყურადღებას უთმობდა ქალთა უფლებების დაცვას.

1970 წლის დეკემბერში აბუ ზაიდმა მიიღო“ საერთაშორისო ლენინური პრემია ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის".

პირად დონეზე აბუ ზაიდს მინისტრობის პერიოდში შინაგანი პრობლემები შეექმნა. მეუღლე უკმაყოფილო იყო მასზე დაკისრებული ზედმეტი პასუხისმგებლობით, გადატვირთული სამუშაო რეჟიმით და იმ ფაქტით, რომ აბუ ზაიდი დროის უმეტეს ნაწილს გარეთ ატარებდა. პოლიტიკოსის მოკრძალებული ცხოვრების წესი მნიშვნელოვნად შეიცვალა, როდესაც მან აიყვანა 12 წლის მოახლე და მთავრობამ მას მანქანა გამოუყო მძღოლთან ერთად.

1970 წელს გამალ აბდელ ნასერის გარდაცვალებისა და პრეზიდენტად ანვარ სადათის მოსვლის  შემდეგ, აბუ ზაიდის კარიერული წინსვლა შეფერხდა. 1974 წელს იგი მეუღლესთან ერთად გადავიდა ლიბიაში.

მისი ნასერისტული რწმენა თანხვედრაში მოდიოდა ლიბიის ლიდერის მუამარ კადაფის ანტიკოლონიალისტურ, ანტისიონისტურ და პანარაბისტულ შეხედულებებთან .აბუ ზაიდმა თითქმის ორი ათწლეული გაატარა ლიბიაში, ამ დროის განმავლობაში იგი ასწავლიდა პოლიტიკურ მეცნიერებებს ტრიპოლის ალ ფატეჰის უნივერსიტეტში. იგი ასევე წერდა სტატიებს და სიტყვით გამოდიოდა ეგვიპტის მთავრობის წინააღმდეგ.  1970-იანი წლების შუა პერიოდში დაიწყო პრეზიდენტ სადათის კრიტიკა იგი გახდა ეგვიპტის ეროვნული ფრონტის ლიდერი, რომელიც დამასკოში შეიქმნა 1980 წელს გენერალ საად ელ შაზლის მიერ. ორგანიზაციამ ითხოვდა სადათის მთავრობის დამხობას. იმის გამო, რომ ის ანვარ სადათს ეწინააღმდეგებოდა და გმობდა ისრაელთან სამშვიდობო შეთანხმებას, აბუ ზაიდს ბრალი დასდეს ღალატში, ტერორიზმსა და ჯაშუშობაში, რის გამოც მას ჩამოართვეს ეგვიპტის მოქალაქეობა. ამან იგი მოქალაქეობის არმქონე პოლიტიკურ ლტოლვილად აქცია. დაიწყო ხანგრძლივი სასამართლო ბრძოლა დაიწყო, რომელიც საბოლოოდ დასრულდა 1991 წლის ბოლოს, როდესაც მოსამართლემ დაადგინა, რომ აბუ ზაიდს და მის მეუღლეს ეგვიპტის პასპორტის ტარების უფლება ჰქონდათ. მოქალაქეობის აღდგენის შემდეგ, აბუ ზეიდი და მისი მეუღლე დაბრუნდნენ ეგვიპტეში 1992 წლის მარტში.

ჰიქმათ აბუ ზაიდი გარდაიცვალა კაიროში, 2011 წლის 30 ივლისს 96 წლის ასაკში.