ევრიხუ

ევრიხუ — სოფელი კვიპროსში. ის მდებარეობს ნიქოზიის რაიონში და „სოლეას“ რეგიონის სოფლის მეურნეობის ცენტრია, ნიქოზიიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 50 კმ-ში და ტროოდოსის მთებიდან 30 კმ-ში.

გეოგრაფია და კლიმატი
სოფელი გაშენებულია მდინარის კარკოტისის (ან კლარიოსის) აღმოსავლეთ ნაპირზე, ზღვის დონიდან საშუალოდ 440 მეტრის სიმაღლეზე. რეგიონის კლიმატი ტიპიურად ხმელთაშუა ზღვისაა და ამიტომ სოფლის გარშემო გავრცელებული კულტურები ხეხილიდან (ძირითადად ვაშლის, მსხლის, ქლიავის, გარგრის და ატმის ხეებიდან) ციტრუსებამდე, ნუშის და ზეთისხილის ხეებამდე მერყეობს. ასევე მოჰყავთ ვაზი, ბოსტნეული და მარცვლეული.

ეტიმოლოგია
სოფლის სახელწოდებასთან დაკავშირებით რამდენიმე ინტერპრეტაცია არსებობს. ყველაზე გავრცელებული ინფორმაციით, სოფელმა სახელი მიიღო იმის გამო, რომ ის რეგიონში ერთადერთი სოფელია, რომელსაც ყველაზე დიდი არეალი აქვს: „ევრის ჩოუს“, რაც ძველ ბერძნულად „დიდ ტერიტორიას/მიწას“ ნიშნავს. მეორე ინტერპრეტაციით, ტრადიციის თანახმად, სოფელს სახელი სხვა რეგიონებიდან ჩამოსულმა იმიგრანტებმა შეარქვეს, რომლებმაც აქ უხვი და ნაყოფიერი მიწა იპოვეს („ევ ჩოუს“, რაც კარგ მიწას ნიშნავს). სხვა ინტერპრეტაციით, მან სახელი თემის პირველი მოსახლისგან, ევრიქიოსისგან მიიღო.

მოსახლეობა
ტრანსპორტი და უახლოესი ადგილები
ევრიხუ საავტომობილო გზით უკავშირდება კატო ფლასოს (დაახლოებით 3 კმ) ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტემვრიას (დაახლოებით 2 კმ) სამხრეთ-დასავლეთით და კორაკოუს (დაახლოებით 2 კმ) დასავლეთით. ნიქოზია - ტროოდოსის გზა სოფელს აკავშირებს როგორც დედაქალაქთან, ასევე ტროოდოსის მთიან კურორტებთან.

კვიპროსის რკინიგზის მუზეუმი
კვიპროსში ბრიტანელების ყოფნის პერიოდის (1878–1960 წლები) ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და მნიშვნელოვანი მოვლენა 1905–1951 წლებში რკინიგზის ფუნქციონირება იყო.

1905 წლის 21 ოქტომბერს ფამაგუსტაში საზეიმოდ გაიხსნა პირველი ხაზი, რომელიც ნიქოზიამდე მიდიოდა. 1907 წელს რკინიგზამ მორფუმდე მიაღწია, ხოლო 1915 წელს — საბოლოო სადგურებამდე სკურიოტისასა და ევრიხუში . სწორედ ევრიხუშია შემორჩენილი ქვის შენობის ნანგრევები, რომელიც კვიპროსის რკინიგზის ბოლო სადგურს წარმოადგენდა. იგი 1906 წელს აშენდა.

1915 წლის 14 ივნისიდან ევრიხუ კვიპროსის სამთავრობო რკინიგზის დასავლეთ ბოლო პუნქტს (ტერმინალს) წარმოადგენდა. ხაზი 1931 წლის 31 დეკემბრამდე ფუნქციონირებდა, რის შემდეგაც რკინიგზის ბოლო ხუთი მილის მონაკვეთი გაუქმდა.

ევრიხუს სადგურის შენობა მოგვიანებით სანიტარულ ცენტრად გამოიყენებოდა, შემდეგ კი — მეტყევეების საერთო საცხოვრებლად. ბოლო წლებში სადგურსა და მის მიმდებარე ტერიტორიას რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და იქ კვიპროსის რკინიგზის მუზეუმი მოეწყო. სადგურის ძველი შენობა განაახლეს და 2010–2012 წლებში ჯამში დაახლოებით 100 მეტრის სიგრძის ახალი ლიანდაგები დააგეს. ასევე აშენდა ახალი გადახურვა რესტავრირებული ვაგონისა და ხელის დრესინისთვის (ტროლეისთვის), რომელთა გვერდითაც მათი ისტორიის ამსახველი საინფორმაციო პლაკატები განათავსეს. მუზეუმი საბოლოოდ 2014 წლის ნოემბერში გაიხსნა.

სხვა
ევრიხუში ფუნქციონირებს რეგიონული დაწყებითი სკოლა, საშუალო სკოლა (სოლეას გიმნაზია და ლიცეუმი), უფროსი კლასების სკოლა, სახანძრო სადგური, ჯანმრთელობის ცენტრი, პოლიციის განყოფილება, ნადირთმფარველობისა და ფაუნის დეპარტამენტის ოფისი და ნიქოზიის რეგიონული სოფლის მეურნეობის სამსახურის ფილიალი. გარდა ამისა, 1974 წლის თურქეთის შემოჭრის შემდეგ, მორფუს მიტროპოლიტმა თავისი დროებითი რეზიდენცია ამ სოფელში გადაიტანა. მორფუს ეპარქია ევრიხუში გადავიდა და განთავსდა ძველი დაწყებითი სკოლის შენობაში, რომელსაც რესტავრაცია ჩაუტარდა და რამდენიმე ახალი საცხოვრებელი ოთახი დაემატა. ძველი დროიდან მოყოლებული სოფელში ასევე მოქმედებდა და დღემდე ფუნქციონირებს მიწისა და კარტოგრაფიის დეპარტამენტის რეგიონული ოფისი და სასამართლო.