iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პლანქტონი

პლანქტონი  — იმ ორგანიზმების ერთობლიობა, რომლებიც ზღვისა და კონტინენტური წყალსატევების წყლის სიზრქეში ცხოვრობენ და პასიურად გადაადგილდებიან დინების გავლენით. პლანქტონს შეადგენენ როგორც მცენარეები ისე ცხოველები. სწავლებას პლანქტონური ორგანიზმების შესახებ პლანქტოლოგია ეწოდება.

პლანქტონური ორგანიზმების ზომა რამდენიმე მკმ-იდან რამდენიმე მ-ს აღწევს, რის მიხედვითაც პლანქტონი იყოფა ჯგუფებად: ნანოპლანქტონი — ბაქტერიები, პატარ-პატარა ერთუჯრედიანი წყალმცენარეები, რომელთა ზომა ათეულ მკ-ს არ აღემატება; მიკროპლანქტონი — წყალმცენარეთა უმრავლესობა, უმარტივესები, ციბრუტელები, პატარ-პატარა კიბოსნაირები (ათეული და ასეული მმ); მეზოპლანქტონი — ნიჩაბფეხიანები, ულვაშტოტიანი კიბოები და სხვა ცხოველები, რომელთა ზომაც 1 სმ აღწევს; მიკროპლანქტონი — უმაღლესი კიბოები, მედუზა, გარნელი და სხვა, შედარებით დიდი ზომის ცხოველები, რომელთა სიდიდე რამდენიმე სმ-იდან 1 მ აღწევს; მეგალოპლანქტონი — ზღვის დიდტანიანი ცხოველები, რომელთა ზომა იცვლება რამდენიმე მ-იდან ათეულ მ-მდე. ფიტოპლანქტონური ორგანიზმები სახლდებიან ზედაპირულად, ძირითადად 50-100 მ-მდე, ხოლო ბაქტერიები და ზოოპლანქტონი — წყლის მთელ სიზრქეში. ფიტოპლანქტონური ორგანიზმები წყალსატევებში ორგანული ნივთიერებების ძირითადი პროდუცენტებია. წყალსატევების სანაპირო ზოლში ორგანული ნივთიერება პროდუცირდება ფსკერზე მცხოვრები წყალმცენარეებით. ბევრ პლანქტონურ ორგანიზმს ბიოლუმინესცენციის უნარი აქვს, ზოგს იყენებენ წყალსატვების გაჭუჭყიანების ხარისხის დასადგენად. პლანქტონი მრავალი სარეწაო ცხოველის კვების წყაროა. სარეწაო პლანქტონური ორგანიზმები ხშირად ქმნიან უზარმაზარ გროვებს.

საქართველოს ბუნებრივ და ხელოვნურ წყალსატევებს შორის პლანქტონით შედარებით მდიდარია ფარავნის, საღამოს, ჯანდარის, ინკითისა და სხვა ტბები. რაც შეეხება მდინარეებს, ჩქარი დინების გამო ისინი მეტად ღარიბია პლანქტონით.

გალერეა
არაგონის საგრაფო

არაგონის საგრაფო — შუა საუკუნეების საგრაფო, რომელიც თანამედროვე ესპანეთის, არაგონის პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. საგრაფოს დედაქალაქი იყო ხაკა. შესაძლოა მას თავიდან ხაკას საგრაფო ერქვა. ჩამოყალიბდა საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისში პირენეს ნახევარკუნძულის ქრისტიანული ტერიტორიების გაერთიანების შედეგად, კაროლინგების შემოსევების შემდეგ.
ფიტოპლანქტონი

ფიტოპლანქტონი ( — მცენარე და — მოხეტიალე) — მცენარეული პლანქტონი, რომელსაც შეუძლია განახორციელოს ფოტოსინთეზის პროცესი. ფიტოპლანქტონური ორგანიზმები სახლდებიან ზედაპირულად, ძირითადად 50-100 მ-მდე. ისინი წყალსატევებში ორგანული ნივთიერებების ძირითადი პროდუცენტებია. ფიტოპლანქტონით იკვებებიან წვრილი პლანქტონური ცხოველები, ამდენად, იქ, სადაც ფიტოპლანქტონი მაღალ განვითარებას აღწევს, შესაბამისად იაზრდება ზოოლანქტონისა და ნექტონის რაოდენობაც. ფიტოპლანქტონის განვითარება დამოკიდებულია აგრეთვე განათების ინტენსივობაზე, რაც ცივ და ზომიერ წყლებში განაპირობებს პლანქტონის სეზონურ განვითარებას. ფიტოპლანქტონის ინტენსიური განავითარება იწვევს წყალსატევის ეგრეთ წოდებულ „აყვავებას“, რომლის დროსაც წყლის შეფერილობა იცვლება და გამჭვირვალობა მცირდება.
არარელიგიურობა ქვეყნების მიხედვით

არარელიგიურობა, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს ათეიზმს, აგნოსტიციზმს, იგნოსტიციზმს, ანტირელიგიურობას, რელიგიურ სკეპტიციზმს, თავისუფალ აზროვნებას, ანტითეიზმს, აპათეიზმს, ურწმუნოებას, სეკულარულ ჰუმანიზმსა და დეიზმს, მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში განსხვავებული დოზით გვხვდება.

მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით 16 % (1,1 მილიარდი ადამიანი) არარელიგიურად ითვლება.

მეთოდოლოგია
გელაპის გამოკითხვა არარელიგიურობას ფართო მნიშვნელობით იყენებს: ისმება კითხვა „არის თუ არა რელიგია თქვენი ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილი?“; პასუხი „არა“ არარელიგიურობას აღნიშნავს. დენცუს კომუნიკაციის ინსტიტუტი კი ასეთებად მხოლოდ იმათ თვლის, ვინც ამბობს, რომ რელიგია არ გააჩნია. ფილ ცუკერმანი არარელიგიურ ჯგუფში ათეისტებსა და აგნოსტიკოსებს აერთიანებს. ქვემოთ მოცემული რიცხვები სხვადასხვა წლის მონაცემებია და შესაძლოა არ წარმოადგენდეს ზუსტ ინფორმაციას იმ ქვეყნების შემთხვევაში, რომელთა მთავრობები მოითხოვენ ან დევნიან რელიგიას ან სეკულარიზმს.

ქვეყნები
პოპულაციების მიხედვით
ქვეყნები არარელიგიური ადამიანების (მათ შორის აგნოსტიკოსები და ათეისტები) ყველაზე დიდი რიცხვით ცუკერმანის 2004 წლის კვლევის მიხედვით:
პაულისტას ლიგა

პაულისტას ლიგა — სან-პაულუს შტატის საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩემპიონატი ტარდება სან-პაულუს შტატის საფეხბურთო ფედერაციის ეგიდით . უმაღლეს დივიზიონს სან-პაულუს შტატის საფეხბურთო ჩემპიონატი პირველ დივიოზიონში (სერია ) ეწოდება . ლიგა დაარსდა 1901 წლის 14 დეკემბერს. მისი მთლიანი ისტორიის განმავლობაში არსებობს ოთხი გამოკვეთილი ლიდერი: „სან-პაულუ“, „კორინთიანსი“, „სანტოსი“ და „პალმეირასი“. ყველაზე ტიტულოვანო კლუბია „კორინთიანსი“, რომელსაც ლიგა 27-ჯერ აქვს მოგებული.
გეორგ ოტსი

გეორგ ოტსი ( დ. 21 მარტი, 1920, პეტროგრადი — გ. 5 სექტემბერი, 1975, ტალინი) — ესტონელი მომღერალი, ბარიტონი. სსრკ სახალხო არტისტი (1960), სკკპ წევრი 1946 წლიდან. მომღერალ კაარელ ოტსის შვილი.

ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა ტალინის კონსერვატორია ტიიტ კუუზიკის კლასით. 1944 წელს სწავლა დაიწყო ტალინის მუსიკალურ სასწავლებელში, რომელიც ექსტერნით 2 წელიწადში დაასრულა. 1944 წლიდან გუნდის არტისტია, 1945 წლიდან ოპერისა და ბალეტის თეატრის — „ესტონეთის“ სოლისტი. მისთვის ერთნაირად იყო ახლოს ოპერა, ოპერეტა, კამერული მუსიკა, საბჭოთა კომპოზიტორების სიმღერები. შექმნა სხვადასხვა ხასიათის იერი, მათ შორის: ონეგინი (პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1950), მალატესტა (გაეტანო დონიცეტიის „დონ პასკუალე“), რიგოლეტო, იაგო (ჯუზეპე ვერდის „რიგოლეტო“, „ოტელო“), თავადი ლევანი (ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“), მეელისი (ვილემ კაპის „ლემბიტუ“), ოლეგ კოშევოი (იულიი მეიტუსის „ახალგაზრდა გვარდია“), დანილო (ფერენც (ფრანც) ლეჰარი „მხიარული ქვრივი“), ტასილო (იმრე კალმანის „მარიცა“) და სხვა.

იღებდნენ კინოში, აღსანიშნავია ფილმები „შუქი კოორდში“ (სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1952) და „მისტერ იქსი“, აგრეთვე ფილმი-ოპერა „დემონი“. 1968 წელს საკონცერტო პროგრამებისთვის მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია. გასტროლებს მართავდა მრავალ ქვეყანაში.

1972 წელს თავის ტვინის კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს. გადაიტანა 8 ოპერაცია და თვალის ამპუტაცია. მიუხედავად ამისა, სიცოცხლის ბოლომდე განაგრძობდა მუშაობას. გარდაიცვალა 1975 წლის 5 სექტემბერს, 55 წლის ასაკში. დაკრძალულია ტალინში, მეტსაკალმისტუს პანთეონში.

ჯილდოები და აღიარება
ესტონეთის სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1953)
ესტონეთის სსრ-ის სახალხო არტისტი (1956)
სსრკ სახალხო არტისტი (1960)
მეორე ხარისხის სტალინური პრემია ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში (1950) — პეტრე ჩაიკოვსკის ოპერა „ევგენი ონეგინში“ მთავარი პარტიის შესრულებისთვის
მესამე ხარისხის სტალინური პრემია ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში (1952) — პაულ რუნგეს როლის შესრულებისთვის ფილმში „შუქი კოორდში“.
სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია (1968) — საკონცერტო პროგრამებისთვის 1965-1966 და 1966-1967 წლებში
ესტონეთის სსრ-ის სახელმწიფო პრემია (1975)
ლენინის ორდენი (1970)
შრომის წითელი დროშის ორდენი (1956)
ორდენი საპატიო ნიშანი (1950)
მედალი „ვ. ი. ლენინის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად“
კეფალი

კეფალი ან ლობანი — თევზი კეფალისებრთა ოჯახისა. გვერდებზე 12 მურა ზოლი გასდევს. მისი სხეულის სიგრძეა 75 სმ, წონა 3,5 კგ-მდე. ფართოდ არის გავრცელებული ტროპიკულ ზღვებში. გავრცელებულია შავ ზღვაშიც. ზღვის ჯოგური და მოძრავი თევზია. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 6-8 წლისა. ქვირითი პელაგიურია. იკვებება წვრილი უხერხემლოებით. სარეწაო თევზია. ლიმანური, სპორტული და სამოყვარულო თევზჭერის პერსპექტიული ობიექტი. გემრიელი თევზია.

ხშირად შედის მტკნარ წყლებში, ოკეანეებისა და ზღვების სანაპიროების ტბებში, ყურეებში, ტბორებში. ლიფსიტა იკვებება დეტრიტით და პლანქტონით, ხოლო მოზრდილი კეფალი – შლამსა და ქვა-ქვიშაზე წარმოქმნილი ორგანული ნივთიერებებით, ჭიებით, კიბოსნაირებით, წვრილი მოლუსკებით. საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროსთან გავრცელებულია ყველგან. შედის მდინარეების შესართავებში, გვხვდება ასევე პალიასტომისა და ნურის ტბებში. სამეურნეო მნიშვნელობის თევზია. ბუნების დაცვის კავშირის მიხედვით საჭიროებს ზრუნვას .
შავი ზღვის სტავრიდა

შავი ზღვის სტავრიდა — თევზი სტავრიდასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 60 სმ აღწევს, ჩვეულებრივ 30 სმ სიგრძისაა. პელაგიური სუბტროპიკული თევზია. გვერდითი ხაზი დაფარულია ძვლოვანი ფირფიტებით. დიდი თავი აქვს. პირი დიდია, სასრული. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ბისკაიის ყურიდან მავრიტანიამდე. გვხვდება მარმარილოს, შავ და აზოვის ზღვებში. მნიშვნელოვანი სარეწაო თევზია.
რუსული ზუთხი

რუსული ზუთხი  — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. ქმნის გამსვლელ და ცოცხალ ფორმებს. გვხვდება კასპიის, შავ და აზოვის ზღვებში. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 8-30 წლისა. მისი სხეულის სიგრძე 2,3 მეტრამდეა, საშუალო წონა 15-25 კგ, ზოგიერთი ეგზემპლარი 80 კგ-ს იწონის. იკვებება უხერხემლოებით, მოლუსკებით, თევზებით.

ტოფობის მთავარი მდინარეა ვოლგა და მისი შენაკადები. საუკუნეში იჭერდნენ მოსკოვშიც. წარმოდგენილი იყო მდინარე ურალში (ორენბურგამდე), დნეპრში (მოგილიოვამდე), დონში (ზადონსკამდე), ყუბანში (მდ. ლაბის შესართავამდე) და მათ დიდ შენეკადებში. დღეს არეალი შემცირებულია ჰიდროელექტროსადგურთა კაშხლების გამო (მაგ., ვოლგოგრადის ჰესის აშენებამ სახეობას წაართვა ტოფობის ადგილების დაახლ. 80%). რაოდენობა ნარჩუნდება ხელოვნური კვლავწარმოების ხარჯზე.

შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“, მინიჭებული აქვს კატეგორია.
ოლარია (საფეხბურთო კლუბი)

ოლარია — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროდან. ამჟამად კლუბი გამოდის კარიოკის ლიგაში. დაარსდა 1915 წლის 1 იანვარს. საშინაო მატჩებს ატარებს „რუა-ბარირიზე“.

მიღწევები
ბრაზილიის მესამე დივიზიონი
ჩემპიონი: 1981
კარიოკის ჩემპიონატის მეორე ლიგა
ჩემპიონი (3): 1931, 1980, 1983

ცნობილი ფეხბურთელები
ნელინიო (1965)
გარინჩა (1971–1972)
რომარიო (1979–1980)
ჰალიჩი (უკრაინა)

ჰალიჩი — ქალაქი უკრაინაში, ივანო-ფრანკივსკის ოლქში, მდინარე დნესტრის ორივე ნაპირზე. ჰალიჩის რაიონის ცენტრი, რკინიგზის სადგური, საავტომობილო გზების კვანძი. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 6307 ადამიანი. ჰალიჩის ჩრდილოეთით 5 კმ-ზე მდებარეობდა ძველი რუსული ქალაქი. ჰალიჩი პირველად იხსენიება 1140 წელს იპატის მატიანეში. 1144 წლიდან ჰალიჩის სამთავროს ცენტრი იყო. 1199 წელს რომან მსტისლავის ძის დროს გალიჩ-ვოლინის სამთავროს დედაქალაქად იქცა. 1241 წელს მონღოლებმა დაანგრიეს. შემორჩენილია პანტელეიმონის ტაძარი (ქვით ნაგები, მოჩუქურთმებული; აგებულია 1200 წელზე ადრე, გადაკეთებულია საუკუნეში), მიძინების ტაძრის (1157) ქვის კედლების ნაწილები, ქალაქის მიწაყრილებისა და თხრილების ნაშთები. არქეოლოგიური გათხრებით დადგინდა, რომ ჰალიჩი აღმოცენებულია საუკუნეში. 1940 წლამდე იყო დაბა.

გალერეა
ტაიფა

ტაიფა — პირენეს ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზე მდებარე ისლამური საამიროების ისტორიულ-გეოგრაფიული სახელწოდება. ტაიფები წარმოიქმნა კორდოვის სახალიფოს ფეოდალური დაქუცმაცებულობის პერიოდში და არსებობდნენ 1031 წლიდან რეკონკისტის დასასრულამდე, 1492 წლამდე. გრანადის საამირო (1013 — 2 იანვარი 1492) — იყო უკანასკნელი არაბული ტაიფა ევროპაში და უკანასკნელი ისლამური სახელმწიფო პირენეს ნახევარკუნძულზე. მისი აღებით დასრულდა რეკონკისტა, ქრისტიანების 800-წლიანი განამათავისუფლებელი ბრძოლა არაბების წინააღმდეგ. გრანადის დაცემას ისევე, როგორც კონსტანტინოპოლის აღებას ჰქონდა უდიდესი პოლიტიკური მნიშვნელობა ევროპის ისტორიაში.
ქუთაისის ტორპედოს სეზონი 2013-2014

ქუთაისის ტორპედოს სეზონი 2013-2014 — საფეხბურთო კლუბ ქუთაისის „ტორპედოს“ სეზონი. უმაღლესი ლიგის ოცდამეხუთე გათამაშებაში დაიკავა მე-7 ადგილი, ხოლო თასზე 1/4 ფინალში დამარცხდა გორის „დილასთან“.

შედეგები
უმაღლესი ლიგა
ცხრილი
დასაქვეითებელი ექვსეული

შემადგენლობა
მონაცემები ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრის დახურვის შემდეგ.

ზამთრის სატრანსფერო ფაჯრისას განხორციელებული ტრანსფერები
მოვიდნენ
წავიდნენ
ცხრილებში მოცემულია ტრანსფერები, რომლებიც განხორციელდა ზამთრის სატრანსფერო ფანრჯისას.
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროშა

საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროშა — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო სიმბოლო (გერბსა და ჰიმნთან ერთად). საბჭოური დროშა საქართველოში გამოიყენებოდა საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციიდან (1921 წ.) 1990 წლამდე. ამ პერიოდში მან რამდენიმე ცვლილება განიცადა. თავდაპირველ ვარიანტებში ის წარმოადგენდა წითელ მართკუთხა ქსოვილს, რომელზეც საქართველოს სსრ-ის სახელი იყო აღბეჭდილი. საბოლოო ვერსია დამტკიცდა 1951 წლის 11 აპრილს. ის განსხავდებოდა წინა ვარიანტებისაგან, მაგრამ ძირითადი ნაწილი — წითელი ფონი უცვლელი დარჩა. დროშაზე გამოსახული იყო ძირითადი საბჭოური სიმბოლოები — ნამგალი, ურო და ხუთქიმიანი ვარსკვლავი. დროშა გააუქმა პირველი დემოკრატიული არჩევნების შედეგად არჩეულმა საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ 1990 წლის 14 ნოემბერს და აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა.
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი

საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო სიმბოლო (დროშასა და ჰიმნთან ერთად).

საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, საქართველოს სსრ რევკომის მიერ, 1921 წლის 20 მაისის დეკრეტით „საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის გერბისა და დროშის შესახებ“, შემოღებულ იქნა ახალი სახელმწიფო გერბი, შემდეგი აღწერით:

გერბის ავტორები არიან: ძველი გერბის ავტორი, გრაფიკოსი და თეატრის მხატვარი იოსებ შარლემანი და მისი მეგობარი, მხატვარი აკადემიკოსი ევგენი ლანსერე. გერბში გამოყენებულია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბის მოტივი (ქართულ სტილში ორნამენტირებული შვიდ-ქიმიანი ვარსკვლავი) და ცენტრალურ ნაწილში - საბჭოთა სიმბოლიკა (ნამგალი და ურო), თავთავები და ვაზი კავკასიონის ფონზე. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ 1922-24 წლების საქართველოს და ასფსრ ფულად ნიშნებზე (ავტ.: ი. შარლემანი და ტერ-მიქოელიანი) გამოყენებული გერბის ორნამენტირებული ვარსკვლავი თითქმის ძველი გერბის (საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის) იდენტურია, მხოლოდ ხუთ-ქიმიანია. გერბი უცვლელი დარჩა კონსტიტუციის მიღების შემდეგაც (28 თებერვალი, 1922).

1937 წელს საქართველოს სსრ კონსტიტუციის მიღებისას, რაც გამოწვეული იყო ამიერკავკასიის სფსრ-ს დაშლით და საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში უშუალო გაერთიანებით, შეიქმნა სპეციალური კომისია, რომელმაც გერბის ცვლილებებზე დაიწყო მუშაობა. კომისიის აზრით გერბზე უნდა დამატებულიყო რესპუბლიკის სახელი, წითელი ვარსკვლავი (ჩაანაცვლა ძველი), ხოლო თავთავებსა და ვაზს შორის — ციტრუსი და ჩაი. ჩანს, მაშინვე მოხდა ფრანგული ტექსტის ამოღებაც. 1937 წლის 4 მაისის საქართველოს სსრ-ის ცაკის პრეზიდიუმის დადგენილებით დამტკიცდა საქართველოს სსრ-ის ახალი გერბი.

1956 წელს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა გამოსცა ბრძანებულება „საქართველოს სსრ სახელმწიფო გერბის დებულების შესახებ“, რომლითაც დაზუსტდა გერბის აღწერილობა და დადგენილ იქნა გამოყენების წესი:

1978 წლის 15 აპრილს საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომლის საფუძველზეც იმავე წლის 24 აპრილს პრეზიდიუმმა გამოსცა ბრძანებულება „საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბის შესახებ“ საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს უწყებები, 1978 წ., 4, მუხ. 68., რომლითაც შემოღებულ იქნა გერბის ახალი გამოსახულება, ხოლო 1981 წლის 18 ივნისის ბრძანებულებით საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს უწყებები, 1981 წ., 6, მუხ. 108. – „საქართველოს სსრ სახელმწიფო გერბის დებულების“ ახალი რედაქცია, რომლის თანახმადაც ძველ გერბზე დამატებულ იქნა მხოლოდ წარწერა «საქ. სსრ».

1990 წელს გაუქმდა საბჭოური გერბი და აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბი.
ერდელტერიერი

ერდელტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში საუკუნეში.

ერდელტერიერის ჯიში გამოყვანილ იქნა ლიდსში (იორკშირის საგრაფო, ინგლისი), შავი ტერიერის და ოტერჰაუნდის შეჯვარებით.ასე გაჩნდა სხვადასხვა ნიჭით დაჯილდოებული „ტერიერების მეფე“. თუმცა დიდი ზომის გამო ერდელტერიერი არ შეესაბამება ფრანგული სიტყვა „ტერიერის“ („ის, რასაც მიწაში ჩასვლა შეუძლია“) პირდაპირ მნიშვნელობას, სხვა დანარჩენში იგი ძაღლების ამ ჯგუფის ტიპური წარმომადგენელია. ძლიერი, ამტანი და ერთგული ერდელი დღეს გამოიყენება, როგორც პოლიციელი ძაღლი.

იგი კარგი მოდარაჯე, თუმცა დიდი ჩხუბისთავი. მისი თანდაყოლილი სიჯიუტე რომ არა, მისგან კარგი მონადირე ძაღლიც გამოვიდოდა.ერდელტერიერის თავი, ყურები და წვერი ყოველთვის წითურია. ხშირი, უხეში, მავთულისებრი ბალანი აქვს, ძლიერ ყბებს წვერი და ულვაშები უმშვენებს. ერდელტერიერი კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და ცივ კლიმატს. ესაჭიროება ძლიერი ფიზიკური დატვირთვა. შესაძლებელია პრობლემები სხვა ძაღლებთან ურთიერთობისას.
ირლანდიური ტერიერი

ირლანდიური ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ირლანდიაში საუკუნეში.

კორკის (სამხრეთ ირლანდია) მიდამოებში მიღებული, ეს სიცოცხლის ,ოყვარული ტერიერი, როგორც ჩანს, უძველესი შავ-ხორბლისფერი და ხორბლისფერი ტერიერებისგან მოდის. თუმცა დღეს ირლანდიური ტერიერი ძირითადად კომპანიონების სახით ჰყავთ, ირლანდიაში ზოგჯერ მის შესანიშნავ თვისებებს ნადირობის დროსაც იყენებენ. ირლანდიური ტერიერი ძალიან კარგად მუშაობს წყალში, დაუნდობლად ანადგურებს მღრღნელებს და სხვა მავნებლებს. აშშ_ში ამ თვისებებს აძლიერებენ ხელოვნურ კურდღელზე ნადირობით.

მსუბუქი, თავისუფალი სირბილი და სხეულის ლამაზი ნაკვთები ირლანდიურ ტერიერს ამ ჯგუფის ერთ-ერთ ყველაზე ელეგანტურ წევრად აქცევს. შინაურებთან ალერსიანი და გულღია "ირლანდიელი" ნამდვილი ტერორისტია თავისი თანამოძმეების მიმართ - ის თავს არ არიდებს ჩხუბს, თუნდაც მოწინააღმდეგე მასზე ძლიერი იყოს: ძაღლის საყელოო და თასმის გარეშე მხოლოდ ძალიან კარგად გაწვრთნილი ირლანდიური ტერიერის გასეირნება შეიძლება. ის კარგად უძლებს სიცივეს და ქალაქის პირობებს ადვილად ეგუება. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, კარგი მოდარაჯეა. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. ირლანდიურ ტერიერს აქვს მცირე ზომის და ზომიერად სქელი -ს ფორმის ყურები, გრძელი, მასიური და ძლიერი ყბები, მაღლა აწეული კუდი, უხეში, მავთულისებრი, ბალანი, სწორი, დაკუნთული ფეხები. მცირე, მოხდენილ წვერს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება.

გალერეა
ალ-მანსური (ჰაჯიბი)

ალ-მანსური (სრული სახელი — მუჰამედ იბნ აბდალა იბნ აბუ ამირი ; დაახლ. 939 — 10 აგვისტო, 1002) — გამოჩენილი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე ისლამურ ესპანეთში. მის დროს კორდოვის სახალიფომ მიაღწია განვითარების უმაღლეს მწვერვალს.

ინტრიგებისა და მოწინააღმდეგეების მკვლელობების გზით მოხვდა კორდოვის სახალიფოს ხელისუფლების სათავეში. მოგვიანებით მოახდინა ხალიფა ჰიშამ -ის ხელისუფლებიდან იზოლირება და ხელში ჩაიგდო მთელი ძალაუფლება. პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით მან განახორციელა 57 ლაშქრობა ქრისტიანულ მოსახლეობაზე და დაამყარა კორდოვის სახალიფოს სრული დომინირება რეგიონში. თავისი სიმკაცრის გამოალმანსორის სახელით შევიდა დასავლეთ ევროპის ქრისტიანი მოსახლეობის ეპოსში.
გრანადის დაცემა

გრანადის დაცემა — გრანადის ომის (1482-1492 წლები) კულმინაციური წერტილი. გაიმართა 1492 წლის 2 იანვარს ქალაქის რამდენიმე თვიანი ალყის შემდეგ. ქალაქი კასტილიისა და ლეონის სამეფომ დაიპყრო. გრანადის გადაცემა მოხდა გრანადის ხელშეკრულების შედეგად, რომელიც 77 პუნქტისაგან შედგებოდა. გრანადის დაცემასთან ერთად არსებობა შეწყვიტა გრანადის საამირომაც. გრანადის აღებამ დაასრულა არაბების 780-წლიანი ბატონობა იბერიის ნახევარკუნძულზე და დასრულდა რეკონკისტა. ამ გამარჯვების შემდეგ გაერთიანებულ ქრისტიანულ სახელმწიფოს ეწოდა ესპანეთი.

ამჟამად ქალაქში 2 იანვარი აღინიშნება როგორც დღესასწაული.

მსვლელობა
1491 წლის გაზაფხულისათვის პირენეს ნახევარკუნძულზე მავრების ხელში რჩებოდა მხოლოდ გრანადა. ქალაქის შტურმით აღება ფერდინანდისა და იზაბელას ჯარებს გაუჭირდათ. გადაწყვიტეს გრანადის ალყაში მოქცევა. დაიდო ზავი ოთხი თვით. ბოაბდილმა მოლაპარაკებები გამართა ფესის მეფესთან, თუმცა წარუმატებლად. ამასობაში ზავის ვადაც გავიდა და ქალაქი ჩაბარდა.
შავი ზღვის კამბალა

შავი ზღვის კამბალა — თევზი კამბალასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 1 მ აღწევს, წონა 15 კგ-ს. გვხვდება 90-100 მ სიღრმეზე. გავრცელებულია ხმელთაშუა, შავ და აზოვის ზღვებში; შედის მდინარეების დნეპრისა და დნესტრის შესართავებში. სქესობრივ სიმწიფეს მამალი აღწევს 5-8 წლისა, ხოლო დედალი — 6-11 წლისა. ტიპური ფსკერული მტაცებელია და მის დამახასიათებელ სანადირო ადგილს ქვიშიანი ფსკერი წარმოადგენს, სადაც ის ეფლობა ქვიშაში და მიახლოებულ მსხვერპლს უეცრად ესხმის თავს. იკვებება მოლუსკებით, კიბოსნაირებით, თევზებით. ძვირფასი სარეწაო თევზია.
აშრაფ ღანი

აშრაფ ღანი აჰმადზაი (; დ. 19 მაისი, 1949) — ავღანელი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი და ანთროპოლოგი. 2014 წლის 21 სექტემბერს აშრაფი აირჩიეს ავღანეთის პრეზიდენტად. ჰამიდ ქარზაის პრეზიდენტობის დროს იგი დანიშნული იყო ფინანსთა მინისტრის თანამდებობაზე. 2004 წლიდან 2008 წლამდე კი იყო ქაბულის უნივერსიტეტის კანცლერი.
კაზანტიპის კონცხი

ყაზანტიპის კონცხი, ყაზანტიპის კონცხი — კონცხი აზოვის ზღვის სანაპიროზე, ყირიმის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ღრმად იჭრება ზღვაში. ქვაბის ფორმა აქვს, რომლის დიამეტრია 3-4 კმ. სიმაღლე 106 მ. კაზანტიპის კონცხი არის ყირიმის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი დაბოლოება, რომელიც ყოფს კაზანტიპისა და არაბატის ყურეებს. თითქმის მთლიანადაა დაფარული სტეპით, რომელიც ზღვისკენ ეშვება კირქვული კლდეებით. არის კაზანტიპის შუქურა. სიახლოვეს მდებარეობს ქალაქი შელკინო. კონცხის ფარგლებშია კაზანტიპის ბუნების ნაკრძალი, რომელიც 1998 წელს დაარსდა. სახელწოდებას აქვს თურქული წარმოშობა, ყირიმულ-თათრული ენიდან „ “ ითარგმნება როგორც „ქვაბის ფსკერი“. 1995-1999 წლებში კაზანტიპის კონცხის რაიონში გაიმართა ელექტონული მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი „რესპუბლიკა კაზანტიპი“.

გალერეა
რიო-სან-პაულუს ტურნირი

რიო-სან-პაულუს ტურნირი — ბრაზილიის საფეხბურთო ტურნირი, რომელშიც სან-პაულუსა და რიო-დე-ჟანეიროს შტატების წამყვანი კლუბები მონაწილეობენ. ტურნირი პირველად ჩატარდა 1933 წელს, თუმცა, რეგულარულად მხოლოდ 1950—1966 წლებში ტარდებოდა. 1967 წელს ტურნირში მონაწილეთა დადგენილი რაოდენობის გაზრდა გადაწყვიტეს. 1993—2002 წლებში (რეგულარულად 1997-იდან) ტურნირი ისევ აღადგინეს. ყველაზე ტიტულოვანი კლუბებია: კორინთიანსი, პალმეირასი და სანტოსი.
ლაშა ჩალაძე

ლაშა ჩალაძე (დ. 11 მაისი, 1987) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. უთამაშია „ცხინვალის“, „სამტრედიას“, მერანის „მარტვილის“, ფოთის „კოლხეთის“, ლანჩხუთის „გურიას“, ქობულეთის „შუქურას“, ბათუმის „დინამოსა“ და ქუთაისის „ტორპედოს“ რიგებში.

ტიტულები
პირველი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2010/2011
ეროვნული ლიგის მეორე ადგილი (2): 2019, 2020
საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2016
აზამატ ჯიოევი

აზამატ ჯიოევი (; დ. 6 იანვარი, 1991, ვლადიკავკაზი) — რუსეთის ფეხბურთელი, ქობულეთის „შუქურას“ მეკარე.

კარიერა
ფეხბურთის თამაში დაიწყო ვლადიკავკაზის საფეხბურთო სკოლა „იუნოსტში“, რომლის დასრულების შემდეგაც მიიწვიეს მოსკოვის „სპარტაკის“ ახალგაზრდულ გუნდში, სადაც 3 სეზონი გაატარა. წითელ-თეთრებში ჯიოევმა ფეხის მოკიდება ვერ შეძლო და 3 სეზონის განმავლობაში მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა. 2011 წელს გადავიდა მაჰაჩყალის „ანჟიში“, სადაც ახალგაზრდულ გუნდში 28 მატჩი ჩაატარა. „ანჟის“ ძირითადი გუნდის 18 კაციან განაცხადში მოხვდა 3-ჯერ, მაგრამ თამაშის საშუალება არ მისცემია. 2014 წელს ირიცხებოდა რუსეთის პროფესიონალური ლიგის კლუბ „მიტოსში“, ამავე წლის აგვისტოდან ქობულეთის „შუქურას“ ფეხბურთელია.

ტიტულები
რუსეთის თასის ფინალისტი: 2012/2013
კოლომბიის საფეხბურთო ჩემპიონატი

კოლომბიის საფეხბურთო ჩემპიონატი , აგრეთვე ცნობილი როგორც მუსტანგის თასი — საფეხბურთო ჩემპიონატი, რომელიც კოლომბიის საუკეთესო კლუბებს შორის ტარდება, გამარჯვებული კი ქვეყნის ჩემპიონი ხდება. პირველად ჩატარდა 1948 წელს და ქვეყნის ჩემპიონი „ინტეპენდიეტე სანტა-ფე“ გახდა. ჩემპიონატის ყველაზე ტიტულოვანი კლუბებია: „ატლეტიკო ნასიონალი“ (16) და „მილიონარისი“ (15).
უელშ-ტერიერი

უელშ-ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია უელსში საუკუნეში.

1760-იან წლებში უელსში მიღებული უელშ-ტერიერი, შესაძლოა, ერთ დროს ჩვეულებრივი, მაგრამ უკვე გადაშენებული ძბელინგლისური უხეშბალნიანი შავ-ხორბლისფერი ტერიერის შთამომავალია. მხიარულ, მაგრამ ჯიუტ უელშ-ტერიერს აუცილებლად სჭირდება მნიშვნელოვანი ფსიქიკური და ფიზიკური დატვირთვები. ჩრდილოეთ ამერიკაში უფრო პოპულარული, ვიდრე საკუთარ სამშობლოში, ძლიერი და კომპაქტური უელში იდეალური ოთახის ძაღლია. თუმცა დღემდე სოფლად წარმატებებით გამოიყენება მღრღნელების გასანადგურებლად.

უელშ-ტერიერის გაწვრთნა ადვილია, თუმცა, პირველი შესაძლებლობისთანავე მაინც ჩაერთვება ძაღლების ნებისმიერ ჩხუბში. უელშ-ტერიერი ადვილად უძლებს სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგი მოდარაჯეა. აქვს ხშირი, მავთულისებრი ბალანი, გრძელი დრუნჩი, საკმაოდ განიერი კისერი. მაგარ კბილებზე იშვიათად ჩნდება კბილის ქვა. ხშირ წვერს, რომელშიც საჭმლის ნარჩენები რჩება, მუდმივი მოვლა სჭირდება.
კერი-ბლუ ტერიერი

კერი-ბლუ ტერიერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ირლანდიაში საუკუნეში.

კერი-ბლუ ტერიერი წარმოშობით კერის საგრაფოდანაა და სპეციალური სახელმწიფო მითითებით ირლანდიის ნაციონალურ ძაღლადაა აღიარებული. 1922 წელს, როდესაც ბრიტანელი ჰიუიტის მეცადინეობით დამტკიცდა ამ ჯიშის სტანდარტები, ქერი-ბლუმ მიიღო ოფიციალური საერთაშორისო აღიარება. კერი-ბლუ ტერიერის ლეკვები შავი ბალნიშ იბადებიან, ხოლო სიცოცხლის მე-9-24 თვეზე უცისფერდებათ. როგორც წესი, რაც უფრო ადრე იწყებს ბალნის ფერის შეცვლას, მით უფრო ღია იქნება მისი საბოლოო შეფერილობა.

კერი-ბლუს ბალანი არასოდეს სცვივა, ამიტომ შესანიშნავი ოთახის ძაღლია. ეს ჯიში ნამდვილი ტერიერ-„უნივერსალია“, რომელსაც შეუძლია გახდეს მოდარაჯე, ვირთხების დამჭერი, ან მონადირე, რომელსაც წყლიდან მოკლული ნანადირევი ამოაქვს. მას წარმატებით იყენებენ, როგორც მწყემს ძაღლსაც. ირლანდიაში დღესაც დაჰყავთ მუშა კერი-ბლუ ტერიერები ვირთხების გასანადგურებლად და კურდღლებზე სანადიროდ. კერი-ბლუ ტერიერი კარგად უძლებს სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. აქვს რბილი, აბრეშუმისებრი, ხშირი ბალანი, რომელსაც განსაკუთრებული მოვლა ს სჭირდება. ბალანი ფარავს დიდ თათებსაც. აქვს გრძელი თავი ძლიერი ყბებით და ძლიერი კისერი. ბალნის სისქეზე ყველაზე კარგად მეტყველებს ბანჯგვლიანი წვერი.