ერიკ მოუსამბანი

ერიკ მუსამბანი
ერიკ მუსამბანი მალონგა, (დ.31 მაისი, 1978) — ეკვატორული გვინეის მოცურავე. მედიის მიერ მეტსახელად „ერიკ გველთევზა“ წოდებულმა მუსამბანიმ მოკლეხნიანი საერთაშორისო პოპულარობა მოიპოვა 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე თავისი სრულიად მოულოდნელი გამარჯვების გამო. მუსამბანიმ, რომელსაც მანამდე არასოდეს ენახა ოლიმპიური ზომის (50-მეტრიანი) საცურაო აუზი, 19 სექტემბერს 100 მეტრ თავისუფალ ცურვაში თავისი გაცურვა დაასრულა დროით 1:52.72.
ეს იყო ოლიმპიური ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე ნელი შედეგი, და მუსამბანის რბოლის დასრულებაც კი გაუჭირდა, თუმცა მან მაინც მოიგო თავისი გაცურვა, რადგან მისი ორივე კონკურენტი ყალბი სტარტის გამო დისკვალიფიცირებული იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მისი დრო საკმარისი არ იყო შემდეგ ეტაპზე გადასასვლელად, მან პირადი რეკორდი და ეკვატორული გვინეის ეროვნული რეკორდი დაამყარა. მოგვიანებით მუსამბანიმ საკუთარი ეროვნული რეკორდი 57 წამამდე შეამცირა, თითქმის გაანახევრა თავისი ოლიმპიური შედეგი. შემდეგ ის ეკვატორული გვინეის ეროვნული საცურაო ნაკრების მწვრთნელი გახდა.

2006 წელს მუსამბანიმ 100 მეტრზე თავისი საუკეთესო შედეგი — 52.18 წამი — გერმანიაში ჩატარებულ შეჯიბრზე აჩვენა, რაც 60 წამზე მეტით სწრაფი იყო მის 2000 წლის ოლიმპიურ შედეგზე და მხოლოდ 5.78 წამით ჩამორჩებოდა იმ დროისთვის არსებულ მსოფლიო რეკორდს — 46.40 წამს, რომელიც პან ჟანლემ დაამყარა პარიზის 2024 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე.

კარიერა
მუსამბანიმ ოლიმპიურ თამაშებზე მონაწილეობა მიიღო მინიმალური საკვალიფიკაციო მოთხოვნების დაკმაყოფილების გარეშე, სპეციალური ვაილდქარდის გათამაშების გზით, რომელიც შექმნილი იყო იმისთვის, რომ ხელი შეეწყო განვითარებადი ქვეყნების მონაწილეობისთვის, სადაც სრულფასოვანი საწვრთნელი ინფრასტრუქტურა არ არსებობს. პიტერ ვან დენ ჰოგენბანდმა გაიმარჯვა 48.30 წამში, ხოლო ნახევარფინალში 47.84 წამით მსოფლიო რეკორდიც დაამყარა; მუსამბანის კი დასრულებას ორჯერ მეტი დრო დასჭირდა — 1:52.72. „ბოლო 15 მეტრი ძალიან რთული იყო“, — განაცხადა მუსამბანიმ. რადგან მისი გაცურვის სხვა ორი მონაწილე ყალბი სტარტის გამო დისკვალიფიცირებული იყვნენ, მან გაცურვა უპრობლემოდ მოიგო.
ოლიმპიურ თამაშებზე ჩასვლამდე მუსამბანის არასოდეს ენახა 50-მეტრიანი 160 ფუტიანი ოლიმპიური ზომის საცურაო აუზი. მან ცურვა ოლიმპიადამდე რვა თვით ადრე დაიწყო და თავდაპირველად ვარჯიშობდა ტბაში, შემდეგ კი მალაბოს ერთ-ერთ სასტუმროში მდებარე 12-მეტრიან 39 ფუტიან საცურაო აუზში, სადაც მას წვდომა მხოლოდ დილის 5-დან 6 საათამდე
ჰქონდა.
მუსამბანის გამოსვლამ მაყურებლებისა და მედიის ყურადღება მიიპყრო პაულა ბარილა ბოლოპას მიმართ, რომელიც იყო ეკვატორული გვინეის ერთადერთი სხვა მოცურავე 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ბოლოპა ქალთა 50 მეტრი თავისუფალი სტილით ცურვაში ასპარეზობდა და დიდი სირთულით დაასრულა დისტანცია 1:03.97 დროით. მიუხედავად იმისა, რომ მან ამ სახეობაში ოლიმპიურ ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ნელი შედეგი აჩვენა, იგი ასევე ფართო ცნობადობით სარგებლობდა.
2001 წელს მუსამბანიმ მონაწილეობა მიიღო 50 მეტრი თავისუფალი სტილით ცურვაში 2001 წლის მსოფლიო წყალბურთისა და ცურვის ჩემპიონატზე, რომელიც იაპონიის ქალაქ ფუკუოკაში გაიმართა, სადაც 92 მონაწილეს შორის 88-ე ადგილი დაიკავა. მან ამ დისტანციაზე ეკვატორული გვინეის ახალი ეროვნული რეკორდი დაამყარა და გახდა ქვეყნის ისტორიაში პირველი მამაკაცი სპორტსმენი, რომელმაც ამ სახეობაში იასპარეზა.
მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით მან 100 მეტრი თავისუფალი სტილით ცურვაში თავისი საუკეთესო შედეგი 57 წამზე ქვემოთ შეამცირა, მუსამბანი 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მონაწილეობის უფლებას ვიზასთან დაკავშირებული შეცდომის გამო ვერ მოიპოვა. იგი ასევე არ მონაწილეობდა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში. 2012 წლის მარტში იგი ეკვატორული გვინეის ეროვნული საცურაო ნაკრების მწვრთნელად დაინიშნა.

ანალოგიურად აღიარებული სპორტსმენები
2000 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე სხვა რამდენიმე სპორტსმენიც შეადარეს მუსამბანს. ჟურნალმა -მა შეადგინა სია „ყველაზე ცუდი შედეგები არაეკვატორული გვინეელების მიერ“, სადაც შევიდნენ მარიანა კანილასი, ეკა პურნამა ინდაჰი, მარტინიო დე არაუჟო, სირივანჰ კეტავონგი და ჟან პატრიკ ალად საჰაჯასეინი.
შემდგომ ოლიმპიურ თამაშებზე საერთაშორისო მედია პერიოდულად საუბრობდა მუსამბანის „პოტენციურ მემკვიდრეებზე“ — სპორტსმენებზე, რომლებიც შესაძლოა სუსტი შედეგებით გამოირჩეოდნენ. 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებამდე რამდენიმე ქვეყნის, მათ შორის ავსტრალიის, დანიის, კანადის, ახალი ზელანდიისა და გაერთიანებული სამეფოს მედიამ ივარაუდა, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოცურავე სტანი კემპომპო ნგანგოლა გახდებოდა ოლიმპიადის შემდეგი „ერიკ გველთევზა“. მედია ასევე ვანუატუს სპრინტერ ელის ლაპენმალს და პალესტინელ მოცურავე ჰამზა აბდუს მუსამბანის „პოტენციურ მემკვიდრეებად“ მოიხსენიებდა. თამაშების მიმდინარეობისას კუკის კუნძულების მოცურავემ პეტერო ოკოტაიმ, თავის სუსტ შედეგზე საუბრისას, თავი „ერიკ გველთევზას“ შეადარა. 2016 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე ეთიოპიელი მოცურავე რობელ ჰაბტე მეტსახელად „რობელ ვეშაპი“ შეარქვეს მას შემდეგ, რაც 100 მეტრი თავისუფალი სტილით ცურვაში ნახევარი აუზით ჩამორჩა მეტოქეებს.
2009 წლის მძლეოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატის დროს, მსოფლიოს სხვადასხვა მედიასაშუალებამ, მათ შორის -მა და -მა, ამერიკული სამოას სპრინტერი სავანა სანიტოა „ახალ ერიკ ‘გველთევზა’ მუსამბანად“ მოიხსენია. 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებზე ნიგერის ნიჩბოსანი ჰამადუ ჯიბო ისაკა მუსამბანის შეადარეს მისი შედეგების გამო — 8:25.56 კაცთა ერთადგილიანი ნავის საკვალიფიკაციო გაცურვაში და 9:07.99 ნახევარფინალში. ორივე შედეგი თითოეულ შემთხვევაში ერთ წუთზე მეტით ჩამორჩებოდა უახლოეს მეტოქეს. მუსამბანის ისტორიამ ასევე გააჩინა შედარებები 1988 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებთან, როდესაც ბრიტანელი სათხილამურო მხტომელი ედი „არწივი“ და იამაიკის ბობსლეის გუნდი ყურადღებისა და ინტერესის ობიექტები გახდნენ თავიანთ სპორტში მოულოდნელი მონაწილეობის გამო.