iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ოხინაგა (ჩიუაუა)

ოხინაგის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24,534 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.7 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 6,804.43 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მანუელ-ოხინაგა. სახელი ეწოდა მანუელ ოხინაგას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08052.
ოკამპოს მუნიციპალიტეტი (ჩიუაუა)

ოკამპოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8,127 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,798.39 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 4.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1837 წლის 16 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მელჩორ-ოკამპო. სახელი ეწოდა მელჩორ ოკამპოს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08051.
ნოევო-კასას-გრანდესის მუნიციპალიტეტი

ნუევო-კასას-გრანდესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65,753 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2,604.83 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 25.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1922 წლის 21 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნუევო-კასას-გრანდესი. სახელწოდება ესპანურ ენაზე „ახალ დიდ სახლს“ ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08050.
პრასედის-გ.-გერეროს მუნიციპალიტეტი

პრასედის-გ.-გერეროს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,111 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 371.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 13.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1859 წლის 22 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პრასედის-გ.-გერერო. სახელი ეწოდა მექსიკელი ანარქისტი პოეტისა და ჟურნალისტის, პრასედის გ. გერეროს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08053.
რივა-პალასიოს მუნიციპალიტეტი

რივა-პალასიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7,695 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2,266.23 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1855 წლის 17 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ანდრესი. სახელი ეწოდა მექსიკელი გენერლის, ვისენტე რივა პალასიოს (1832-1896) პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08054.
როსალესის მუნიციპალიტეტი

როსალესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16,776 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.1 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,929.71 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 8.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1820 წლის 8 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-კრუს-დე-როსალესი. სახელი ეწოდა ვიქტორ როსალესის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08055.
გიგა ყუფარაძე

გიგა ყუფარაძე (დ. 23 აგვისტო, 1987, ქუთაისი) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2017). საქართველოს ჩემპიონი (2019).

ბიოგრაფია
გიგა ყუფარაძემ დიდოსტატის წოდება 2017 წელს მიიღო, მას შემდეგ რაც მესამე ნორმა ირანში, ფირდოუსის თასზე შეასრულა. 2019 წელს მან მოიგო საქართველოს ჩემპიონატი ვაჟთა შორის.

საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა 2018 წლის ბათუმის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე (მეორე გუნდში) და 2019 წლის ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე. სხვადასხვა წლებში მონაწილეობდა მსოფლიო ჩემპიონატებში რაპიდსა და ბლიცში (2016, 2017, 2019, 2022).

2021 წლის იანვარში ყუფარაძემ გაიმარჯვა პრესტიჟულ ონლაინ ტურნირში — (.), სადაც უკან ჩამოიტოვა ისეთი მოჭადრაკეები, როგორებიც არიან ჰიკარუ ნაკამურა და ჯეფრი სიონგი.

გიგა ყუფარაძე ეწევა სამწვრთნელო მოღვაწეობასაც. მისი ერთ-ერთი მოსწავლე, ანასტასია კირთაძე, 2023 წელს 14 წლამდე გოგონათა შორის მსოფლიო ჩემპიონი გახდა.

2025 წლის საქართველოს ჩემპიონატში ყუფარაძემ მეორე ადგილი დაიკავა და გამარჯვებულ ლევან ფანცულაიას ნახევარი ქულით ჩამორჩა. 2026 წლის საქართველოს 85-ე ჩემპიონატში მან მე-9 ადგილი დაიკავა 4 ქულით.

ძირითადი შედეგები
თორნიკე სანიკიძე

თორნიკე სანიკიძე (დ. 1 იანვარი, 1989) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2008). საქართველოს ჩემპიონი (2009).

ბიოგრაფია
თორნიკე სანიკიძემ საერთაშორისო ოსტატის წოდება 2005 წელს, ხოლო დიდოსტატის წოდება 2008 წელს მიიღო. 2009 წელს მან მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონის ტიტული ვაჟთა შორის.

იგი იყო საქართველოს ახალგაზრდული და ძირითადი ეროვნული ნაკრების წევრი. მონაწილეობდა მსოფლიო ჩემპიონატებში იუნიორთა შორის (2005, 2007–2008 წწ.).

საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა შემდეგ ტურნირებში:
16 წლამდე ვაჟთა საჭადრაკო ოლიმპიადა (2003, დენიზლი).
ევროპის გუნდური ჩემპიონატი (2009, ნოვი-სადი).
40-ე საჭადრაკო ოლიმპიადა (2012, სტამბოლი) — დააგროვა 4 ქულა 7-დან მესამე დაფაზე.
42-ე საჭადრაკო ოლიმპიადა (2016, ბაქო) — დააგროვა 3½ ქულა 6-დან.

2026 წლის თებერვალში, საქართველოს 85-ე ჩემპიონატში თორნიკე სანიკიძემ წარმატებით იასპარეზა და 5½ ქულით მეორე ადგილი (ვიცე-ჩემპიონობა) მოიპოვა, რითაც მხოლოდ ნახევარი ქულით ჩამორჩა ბაადურ ჯობავას.
როსარიოს მუნიციპალიტეტი

როსარიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2,079 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,174.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვალიე-დელ-როსარიო. სახელი ეწოდა ქალწულ როსარიოს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08056.
სან-ფრანსისკო-დე-ბორხის მუნიციპალიტეტი

სან-ფრანსისკო-დე-ბორხის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2,197 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.1 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,321.61 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფრანსისკო-დე-ბორხა. სახელი ეწოდა წმინდა ფრანსისკო ბორხას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08057.
სან-ფრანსისკო-დე-კონჩოსის მუნიციპალიტეტი

სან-ფრანსისკო-დე-კონჩოსის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2,696 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.6 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 879.98 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფრანსისკო-დე-კონჩოსი. სახელი ეწოდა ფრანცისკე ასიზელის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08058.
სან-ფრანსისკო-დელ-ოროს მუნიციპალიტეტი

სან-ფრანსისკოს-დელ-ოროს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,004 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 480.75 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 10.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფრანსისკო-დელ-ორო. სახელი ეწოდა დამფუძნებლის, ფრანსისკო მოლინას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08059.
სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტი

სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11,582 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 346.15 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 33.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1829 წლის 14 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-ბარბარა. სახელი ეწოდა წმინდა ბარბარეს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08060.
სანტა-ისაბელის მუნიციპალიტეტი

სანტა-ისაბელის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3,791 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.7 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 670.51 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-ისაბელი. სახელი ეწოდა წმინდა ისაბელის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08024.
ბერნარდინო კაბალიერო

ბერნარდინო კაბალიერო (დ. 20 მაისი, 1839 — გ. 26 თებერვალი, 1912) — პარაგვაელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. იგი იყო გენერალი პარაგვაული ომის დროს. 1880 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ იგი პარაგვაის პრეზიდენტად დაინიშნა და ამ პოსტზე 1880 წლის სექტემბრიდან 1886 წლის ნოემბრამდე მსახურობდა. ვინაიდან მას ზედიზედ მეორე ვადით კენჭისყრის უფლება კონსტიტუციით შეზღუდული ჰქონდა, მან უზრუნველყო, რომ მისი მემკვიდრე მისი ახლო მეგობარი, პატრისიო ესკობარი გამხდარიყო. მან მონაწილეობა მიიღო მატო-გროსოს კამპანიაში. მოგვიანებით იგი უმაიტაში პრეზიდენტ ფრანსისკო სოლანო ლოპესის თანაშემწე გახდა, მისი ერთგული დარჩა და სამხედრო იერარქიაში სწრაფად დაწინაურდა. იგი ზურგის ოპერაციების სულ უფრო მნიშვნელოვანი ლიდერი ხდებოდა და საბოლოოდ კავალერიის გენერლის წოდებას მიაღწია. კაბალიერო იყო ყველაზე დიდი ცოცხალი ომის გმირი, რომელიც ბრაზილიელებმა 1870 წლის 8 აპრილს, სერო-კორას ბრძოლის შემდეგ, მდინარე აპას მახლობლად დაატყვევეს და 1871 წლის მაისში გაათავისუფლეს. პატიმრობის პერიოდში იგი ბრაზილიელებს დაუმეგობრდა, რამაც მოგვიანებით, მისი პოლიტიკური კარიერის დროს, გადამწყვეტი როლი ითამაშა მათგან სამხედრო და პოლიტიკური მხარდაჭერის მიღებაში.

ომის შემდგომი პოლიტიკა
კაბალიერო ასუნსიონში დაბრუნდა და პოლიტიკაში ჩაება, სადაც შეუერთდა ლოპესის ერთგულთა ფრაქციას კანდიდო ბარეიროს ხელმძღვანელობით. იგი იყო ერთ-ერთი ლიდერი 1873 წლის მარტისა და ივნისის, ასევე 1874 წლის იანვრის ამბოხებებისა, რომლებიც მიმართული იყო პოლიტიკურად გავლენიანი ბენიგნო ფერეირას წინააღმდეგ, რაც საბოლოოდ ამ უკანასკნელის 1874 წლის თებერვალში ემიგრაციაში წასვლით დასრულდა. მისი პრეზიდენტობის დროს, ფინანსების მოზიდვის მიზნით, გაიყიდა მანამდე სახელმწიფოსა და მმართველი ლოპესების ოჯახის საკუთრებაში არსებული მიწების დიდი ნაწილი.

შემდგომი პოლიტიკური ცხოვრება
კაბალიერომ 1886 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები გააყალბა, რათა თავისი ახლო მოკავშირის, პატრისიო ესკობარის გამარჯვება უზრუნველეყო. საპასუხოდ, მისმა პოლიტიკურმა ოპონენტებმა „ლიბერალური პარტია“ დააარსეს, ორი თვის შემდეგ კი კაბალიერომ მმართველი „კოლორადოს პარტია“ ჩამოაყალიბა. 1887 წლიდან 1904 წლამდე, როგორც ყოფილი პრეზიდენტი, იგი ასევე იყო პარაგვაის სენატის წევრი, 1894 და 1902 წლებში კი მისი თავმჯდომარეც გახლდათ.

კაბალიერო ინარჩუნებდა დიდ კონტროლს ქვეყანაზე, რადგან რჩებოდა არმიისა და „კოლორადოს პარტიის“ მეთაურად. მისი ფავორიტი კანდიდატები მართავდნენ ქვეყანას 1894 წლამდე, სანამ ხუან ბაუტისტა ეგუზკისამ ხუან გუალბერტო გონსალესი არ გადააყენა. კაბალიერომ 1902 წელს კიდევ ერთი გადატრიალების ორგანიზებას შეუწყო ხელი, რის შედეგადაც ხელისუფლებაში ხუან ანტონიო ესკურა მოიყვანა, თუმცა 1904 წლის რევოლუციის შემდეგ, როდესაც ესკურა დაამხეს, ძალაუფლება ლიბერალების ხელში გადავიდა.

სამხედრო დამსახურებებისა და პოლიტიკური მნიშვნელობის გამო, კაბალიერო დაკრძალულია გმირთა ეროვნულ პანთეონში. მის სახელს ატარებს პარაგვაის ქალაქი — ხენერალ ბერნარდინო კაბალიერო.
ქვემო კაპანახჩი

ქვემო კაპანახჩი, ქვემო ქაფანახჩი — ქალაქ გარდაბნის გარეუბანი, ყოფილი სოფელი (გარდაბნის მუნიციპალიტეტი).

მდებარეობს გარდაბნის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 290 მ-ზე, ქალაქ გარდაბნის დასავლეთ ნაწილში. საუკუნის ნახევარში ქვემო კაპანახჩი ტერიტორიულად შეერწყა გარდაბანს, 1988 წელს კი სოფელი ოფიციალურად გაუქმდა და ქალაქს შეუერთდა.
ლუკა პაიჭაძე

ლუკა პაიჭაძე (დ. 6 მარტი, 1991) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2012). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2017, 2020).

ბიოგრაფია
ლუკა პაიჭაძემ დიდოსტატის წოდება 2012 წლის სექტემბერში მიიღო. იგი არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი ვაჟთა შორის: პირველად ტიტული 2017 წელს მოიპოვა, ხოლო მეორედ — 2020 წელს. 2013 წელს გახდა საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი.

2014 წელს პაიჭაძემ გაიმარჯვა ნონა გაფრინდაშვილის თასზე . 2021 წელს მან მოიპოვა მსოფლიო თასის საგზური, სადაც პირველ წრეში შამსიდინ ვოხიდოვთან დათმო პარტია.

საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა 2018 წლის ბათუმის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე (მეორე გუნდში) და ევროპის გუნდურ ჩემპიონატებზე (2015, 2017, 2019). 2006 წლის ახალგაზრდულ ოლიმპიადაზე ნაკრებთან ერთად მოიპოვა ვერცხლის მედალი გუნდურ ჩათვლაში.

2026 წლის თებერვალში, საქართველოს 85-ე ჩემპიონატში ლუკა პაიჭაძემ 4 ქულით მე-7 ადგილი დაიკავა.

ძირითადი შედეგები
ვალიე-დე-სარაგოსის მუნიციპალიტეტი

ვალიე-დე-სარაგოსის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,775 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.5 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2,959.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვალიე-დე-სარაგოსა. სახელი ეწოდა იგნასიო სარაგოსას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08067.
ურუაჩის მუნიციპალიტეტი

ურუაჩის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6,512 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 20.6 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2,663.07 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ურუაჩი. სახელწოდება ტარაუმარას ენაზე „აურების ადგილს“ ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08066.
ურიკეს მუნიციპალიტეტი

ურიკეს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17,043 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 16.4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3,307.24 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1860 წლის 14 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ურიკე. სახელწოდება ტარაუმარას ენაზე „ხრამების ადგილს“ ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08065.
ტემოსაჩიკის მუნიციპალიტეტი

ტემოსაჩიკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,320 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.3 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 4,280.77 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტემოსაჩიკი. სახელწოდება ტარაუმარას ენაზე „წყლით გარშემორტყმულ მიწებს“ ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08063.
საუსილიოს მუნიციპალიტეტი

საუსილიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29,862 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.6 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3,044.34 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 9.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1896 წლის 2 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საუსილიო. სახელი ეწოდა რეგიონის ტერიტორიაზე არსებული წნორების სიმრავლის მიხედვით. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08062.
სატევოს მუნიციპალიტეტი

სატევოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3,414 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.8 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3,562.15 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფრანსისკო-ხავიერ-დე-სატევო. სახელწოდება ტარაუმარას ენაზე „ქვიშიან მიწებს“ ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08061.
ნალეფსაო

ნალეფსაო, ნალეფსავო, ნალეფსოუ, ნაესუ(უ) — ქალაქ მარტვილის უბანი, ყოფილი სოფელი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი).

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 210 მ-ზე, ქალაქ მარტვილის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სოფლის სახელწოდება ლეფსაიების (ი. ყიფშიძე, პ. ცხადაია, ა. შანიძე) ან ესიავების (ი. კეკელია) გვარს უკავშირდება. სამეგრელოს მთავარ დავით დადიანის დროს (1846-1853) მარტვილის მაზრის სოფლებს შორის ნალეფსოუს სახელითაა შეტანილი. საუკუნის ნახევარში ნალეფსაო ტერიტორიულად შეერწყა მარტვილს (იმდროინდელ გეგეჭკორს), 1988 წელს კი სოფელი ოფიციალურად გაუქმდა და ქალაქს შეუერთდა.
კონსტანტინე შანავა

კონსტანტინე შანავა (დ. 5 მაისი, 1985) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2006). მსოფლიო ჩემპიონი 16 წლამდე ჭაბუკთა შორის (2001).

ბიოგრაფია
კონსტანტინე შანავამ ადრეული ასაკიდანვე მიაღწია წარმატებებს საერთაშორისო ასპარეზზე. 2001 წელს ესპანეთში, ოროპესა-დელ-მარში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე 16 წლამდე ჭაბუკთა შორის, მან 11-დან 8,5 ქულა დააგროვა და მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. დიდოსტატის წოდება მას 2006 წელს მიენიჭა ოლომოუცის, სტამბოლისა და ბაქოს ტურნირებზე შესრულებული ნორმების საფუძველზე.

საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა ორ საჭადრაკო ოლიმპიადაზე:
40-ე საჭადრაკო ოლიმპიადა (2012, სტამბოლი) — დააგროვა 6 ქულა 8-დან და სათადარიგო დაფაზე ინდივიდუალური ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა პირად ჩათვლაში.
41-ე საჭადრაკო ოლიმპიადა (2014, ტრომსე) — დააგროვა 3 ქულა 7-დან.

2008 წელს საქართველოს 67-ე ჩემპიონატზე მესამე ადგილი გაიყო მიხეილ მჭედლიშვილთან ერთად. 2012 წელს პრესტიჟულ ტურნირზე - (გერმანია) პირველი ადგილი გაიყო ანდრეი იშტრატესკუსთან ერთად.

2026 წლის თებერვალში, საქართველოს 85-ე ჩემპიონატში კონსტანტინე შანავამ 4½ ქულით მე-5 ადგილი დაიკავა.

ძირითადი შედეგები
გაიოზ ნიგალიძე

გაიოზ ნიგალიძე (დ. 24 აპრილი, 1989) — ქართველი მოჭადრაკე, საერთაშორისო ოსტატი (2009). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2013, 2014).

ბიოგრაფია
გაიოზ ნიგალიძემ საერთაშორისო ოსტატის წოდება 2009 წელს მიიღო. მან ზედიზედ ორჯერ მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონის ტიტული ვაჟთა შორის: 2013 და 2014 წლებში. 2014 წელს მას მიენიჭა დიდოსტატის წოდება.

საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა 2013 წლის ევროპის გუნდურ ჩემპიონატსა და 2014 წლის ტრომსეს საჭადრაკო ოლიმპიადაზე.

დუბაის ინციდენტი და დისკვალიფიკაცია
2015 წლის აპრილში, დუბაის ღია ტურნირზე, მე-6 ტურში ტიგრან ლ. პეტროსიანთან პარტიის დროს, ნიგალიძე თაღლითობაში (ე.წ. „ჩიტერობაში“) ამხილეს. მეტოქის ეჭვი გამოიწვია ნიგალიძის ხშირმა გასვლამ საპირფარეშოში ყოველი კრიტიკული სვლის წინ. შემოწმების შედეგად, საპირფარეშოს ერთ-ერთ კაბინაში იპოვეს სმარტფონი და ყურსასმენები, რომლებიც ტუალეტის ქაღალდში იყო დამალული. ტელეფონში გახსნილი იყო საჭადრაკო პროგრამა, რომელიც მიმდინარე პარტიის პოზიციას აანალიზებდა.

ინციდენტის გამო ნიგალიძე ტურნირიდან მოხსნეს. 2015 წლის დეკემბერში ფიდე-ს ეთიკის კომისიამ მას 3-წლიანი დისკვალიფიკაცია მიუსაჯა (2018 წლის სექტემბრამდე) და ჩამოართვა დიდოსტატის წოდება, თუმცა შეუნარჩუნა საერთაშორისო ოსტატის წოდება. ნიგალიძე აქტიურ ჭადრაკს 2019 წელს დაუბრუნდა.
დავით ჯოჯუა

დავით ჯოჯუა (დ. 8 ივნისი, 1989, სამტრედია) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2009). საქართველოს ჩემპიონი (2016). ფიდეს უფროსი მწვრთნელი (2015).

ბიოგრაფია
დავით ჯოჯუა ადრეული ასაკიდანვე წარმატებით ასპარეზობდა საერთაშორისო ტურნირებზე. 1999 წელს ლიტოხოროში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე 10 წლამდე ჭაბუკთა შორის მან მესამე ადგილი დაიკავა. ანალოგიური შედეგი აჩვენა 2002 წელს ირაკლიონში 14 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფში. 2005 წელს ჰერცეგ-ნოვიში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე 16 წლამდე ჭაბუკთა შორის მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა.

დიდოსტატის წოდება მას 2009 წლის აპრილში მიენიჭა. ნორმები შეასრულა არჩილ ებრალიძის მემორიალზე (2007), იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე ერევანში (2007) და ევროპის ინდივიდუალურ ჩემპიონატზე პლოვდივში (2008).

2016 წელს დავით ჯოჯუა გახდა საქართველოს ჩემპიონი ვაჟთა შორის. იგი წლების განმავლობაში იყო საქართველოს ნაკრების წევრი და მონაწილეობდა ევროპის ინდივიდუალურ ჩემპიონატებში (2002, 2008, 2015, 2017, 2018).

აქტიური სპორტული კარიერის პარალელურად, დავით ჯოჯუა ეწევა წარმატებულ სამწვრთნელო მოღვაწეობას. იგი იყო საქართველოს ქალთა ეროვნული ნაკრების კაპიტანი და მწვრთნელი.

ძირითადი შედეგები
ქვაითი

ქვაითი — ქალაქ მარტვილის უბანი, ყოფილი სოფელი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი).

მდებარეობს ტაბაკელის მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ნოღელის ხეობაში, ზღვის დონიდან 220 მ-ზე, ქალაქ მარტვილის აღმოსავლეთ განაპირა მხარეს.

სოფლის სახელწოდება მეგრულ სიტყვა „ქვეეთს“ (ე. ი. ქვეითი) ან ადამიანის საკუთარ სახელ ქვაის უკავშირდება. წარსულში ქვაითი ეწოდებოდა იმ ადგილს, სადაც ახლა უბანი ერუხაიეა, თანამედროვე ქვაითის დანარჩენი ნაწილი კი ხუნწის შემადგენლობაში იყო. სამეგრელოს მთავარ დავით დადიანის დროს (1846-1853) მარტვილის მაზრის სოფლებს შორის ქვაითიცაა შეტანილი. საუკუნის ნახევარში ქვაითი ტერიტორიულად შეეზარდა მარტვილს (იმდროინდელ გეგეჭკორს), 1988 წელს კი სოფელი ოფიციალურად გაუქმდა და ქალაქს შეუერთდა.

ქვაითში, ადგილ ერუხაიეში, სასაფლაოს ტერიტორიაზე დგას საუკუნის წმ. გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია (ძლიერ დაზიანებულია), ხორიათის გორაზე კი — მცირე ზომის ეკლესიის ნანგრევები, რომლებსაც პ. ზაქარაია საუკუნით ათარიღებს.