iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იულია სტროგანოვა

გრაფინია იულია სტროგანოვა (დაბადებით ჟულიანა მარია ლუიზა კაროლინა სოფია დ’ოიენგაუზენი, პირველი ქორწინებით გრაფინია დ’ეგა ) (, დ. 20 აგვისტო, 1782 — გ. 2 ნოემბერი, 1864) — წმინდა ეკატერინეს ორდენის (მცირე ჯვრის) (1841) და ესპანური მარია-ლუიზას ორდენის (1827) კავალერი, სამეფო კარის ფრეილინა (1862), ქველმოქმედი, გრაფ გრიგორი ალექსანდრეს ძე სტროგანოვის მეუღლე.

ბიოგრაფია
გრაფინია იულია სტროგანოვა, გერმანელი გრაფის კარლ ავგუსტ დ'ოიენჰაუზენის (, 1739-1793) და პორტუგალიელი პოეტის დონა ლეონორ დე ალმეიდას, მარკიზა დ'ალორნას (

იულია სტროგანოვა და იდალია მთელი ცხოვრება კარგი მეგობრები იყვნენ. იდალია თავის წერილებში სტროგანოვებს არასოდეს მოიხსენიებდა როგორც მშობლებს — მხოლოდ „სტროგანოვები“, და ოფიციალურად ის შვილად აყვანილი არასოდეს ყოფილა. ამიტომ, იდალია დე ობერტეის მშობლების შესახებ ზუსტი ინფორმაცია დღემდე უცნობი რჩება, და ეს საკითხი კვლავ დისკუსიის საგანია ისტორიკოსებსა და მკვლევარებს შორის.
ადელაიდ ეიმსი

ადელაიდ ეიმსი (დ. 3 ივნისი, 1900 — გ. 26 ივნისი, 1932) — ამერიკელი ასტრონომი და კვლევითი ასისტენტი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. ძირითადად ცნობილია უმკვეთრესი ექსტრაგალაქტიკური სპირალური ნისლეულების დეტალური კვლევებით. გალაქტიკების შესწავლაში წვლილი შეიტანა თანაავტორობით ნაშრომში „მეცამეტე ხარისხზე კაშკაშა გარე გალაქტიკების მიმოხილვა“, რომელიც მოგვიანებით შეიპლი-ეიმსის კატალოგის სახელით გახდა ცნობილი. ეიმსი იყო ამერიკის ასტრონომიული საზოგადოების წევრი. ობსერვატორიაში სესილია პეინ-გაპოშკინის თანამედროვე და უახლოესი მეგობარი იყო.

1932 წელს, შეიპლი-ეიმსის კატალოგის გამოქვეყნების წელს, ნავით მოგზაურობისას, ეიმსი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა. დაკრძალეს არლინგტონის ეროვნულ სასაფლაოზე.

ბიოგრაფია
1918-დან 1922 წლამდე ვასარის კოლეჯში სწავლობდა, შემდეგ კი რედკლიფის კოლეჯში გააგრძელა სწავლა, სადაც ასტრონომიაში ახლად შექმნილი სამაგისტრო პროგრამა არსებობდა. კოლეჯში სწავლისას ჟურნალისტობაზე ოცნებობდა და ვასარის -ისთვის წერდა, ასტრონომიის კურსების გავლასთან ერთად. 1923 წლის იანვარში ჰარვარდის კოლეჯის ობსერვატორიის პირველი მაგისტრანტი გახდა ასტრონომიაში. 1924 წელს დაამთავრა სწავლა როგორც პირველმა ქალმა ასტრონომიის მაგისტრის ხარისხით რადკლიფში. ეიმსი იყო ამერიკის ასტრონომიული საზოგადოების წევრი და 1928 წელს ნისლეულებისა და გროვების საერთაშორისო კომიტეტის წევრად აირჩიეს. თავდაპირველად ჟურნალისტობას გეგმავდა, მაგრამ ამ სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა და ამის ნაცვლად მიიღო კვლევითი ასისტენტის პოზიცია ჰარვარდის კოლეჯის ობსერვატორიაში , რომელიც გარდაცვალებამდე ეკავა. მისი სამუშაოს ძირითადი მიმართულება იყო ბერენიკეს თმებისა და ქალწულის თანავარსკვლავედებში გალაქტიკების კატალოგიზაცია. ჰარვარდში ადრეული სამუშაო / ობიექტების იდენტიფიკაციაზე იყო ფოკუსირებული. 1926 წელს მან და შეიპლიმ გამოაქვეყნეს რამდენიმე სტატია გაალქტიკა 103 -ის ფორმების, ფერებისა და დიამეტრების შესახებ. 1930 წელს გამოაქვეყნა „2778 ნისლეულის კატალოგი, კომა-ქალწულის ჯგუფის ჩათვლით“, რომელშიც იდენტიფიცირებულია 214 და 342 ობიექტი ქალწულის გროვის არეალში.

შეიპლი-ეიმსის კატალოგი
ჰარვარდის კოლეჯის ობსერვატორიაში მუშაობისას, ჰარლოუ შეიპლისთან ერთად შეიპლი-ეიმსის კატალოგზე მუშაობდა, რომელშიც შესულია მე-13 ვარსკვლავიერ სიდიდეზე კაშკაშა გალაქტიკები. დაახლოებით 1250 გალაქტიკაზე დაკვირვების შედეგად, ირმის ნახტომის ჩრდილოეთ პოლუსთან კლასტერიზაციის მტკიცებულება აღმოაჩინეს, რაც განსხვავდება სამხრეთ პოლუსისგან. ეს შედეგები მნიშვნელოვანი იყო, რადგან მათი აღმოჩენა „განაწილების ზოგადი არათანაბრობის“ შესახებ გადახვევას წარმოადგენდა იზოტროპიის დაშვებიდან.

ოჯახი
ადელაიდ ეიმსის მამა იყო ტ.ლ. ეიმსი, რომელიც აშშ-ის არმიაში პოლკოვნიკად მსახურობდა.
ევა გრებელი

ევა გრებელი ( , დ. 1966 წლის 30 იანვარი, დიერდორფი, ნიუვიდი, გერმანია) — გერმანელი ასტრონომი. 2007 წლიდან არის ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის ასტრონომიული გამოთვლის ინსტიტუტის თანადირექტორი.

კვლევა
ევა გრებელის კვლევა ფოკუსირებულია ვარსკვლავებზე ირმის ნახტომის გალაქტიკაში და სხვა ობიექტებზე გალაქტიკათა ლოკალური ჯგუფის, მათ შორის დიდი და მაგელანის ღრუბლების, აგრეთვე ახლომდებარე ჯუჯა გალაქტიკების ჩათვლით. გრებელის კვლევა ეხება გალაქტიკების ქიმიურ ევოლუციასა და სტრუქტურას, ვარსკვლავების ფორმირებას და სხვადასხვა ვარსკვლავური პოპულაციის თავისებურებებს ირმის ნახტომისა და სხვა გალაქტიკების წარმოშობისა და ევოლუციის რეკონსტრუქციის მიზნით.

ბიოგრაფია
ევა გრებელი სწავლობდა ფიზიკასა და ასტრონომიას ბონის უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა 1991 წელს. ასევე გაიარა ზაფხული სკოლის პროგრამა ბალტიმორის კოსმოსური ტელესკოპის სამეცნიერო ინსტიტუტში.

ევა ორი წლის განმავლობაში (1992–1994) სწავლობდა ბონის უნივერსიტეტში. შემდეგ სწავლობდა ჩილეში ლა სილიის ობსერვატორიაში. 1995 წელს წარჩინებით დაიცვა სადოქტორი დისერტაცია. მისი დისერტაციის თემა იყო „ვარსკვლავური პოპულაციის კვლევები მეზობელ გალაქტიკებში.“

გრებელი შემდგომში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას ილინოისის უნივერსიტეტში ურბანა-შამპენიში (1995–1996), ვიურცბურგის უნივერსიტეტში (1996–1997) და კალიფორნიის უნივერსიტეტში, სანტა კრუზი. (1997–1998). 1998 წელს მიიღო ჰაბლის სტიპენდია. 1998–2000 წლებში ჰაბლის თანამშრომლის რანგში შეუერთდა ვაშინგტონის უნივერსიტეტს სიეტლში.

2007 წელს გრებელმა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში მიიღო ასტრონომიის პროფესორის აკადემიური წოდება, სადაც ასევე გახდა ასტრონომიული გამოთვლების ინსტიტუტის ორი დირექტორიდან ერთ-ერთი.

ევა გრებელი არის ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის გერმანიის სამეცნიერო-კვლევითი საზოგადოების ერთობლივი კვლევითი ცენტრის 881 „ირმის ნახტომის სისტემის“ ხელმძღვანელი და საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის 1 „ლოკალური სამყარო“ კომისიის პრეზიდენტი. მეცნიერმა 2015 წელს მიიღო და ასევე გახდა -ის წევრი. 2006 წელს პოტსდამის ასტრონომიის ინსტიტუტმა გადასცა იოჰან უემპეს ჯილდო.ევა გრებლი 1999 წელს გახდა ამერიკის ასტრონომიული საზოგადოების ჰენრი კრეტიენის საერთაშორისო კვლევითი სტიპენდიის მფლობელი, ხოლო 1996 წელს გერმანიის ასტრონომიულმა საზოგადოებამ გადასცა ლუდვიგ ბირმანის პრემია.
იდა ლოთარინგიელი

იდა ლოთარინგიელი (დ. დაახლ. 1040 – გ. 13 აპრილი, 1113), ასევე ცნობილია როგორც ნეტარი იდა ბულონელი — წმინდანი და დიდგვაროვანი ქალი.

ის იყო გოდფრიდ -ის, ქვემო ლოთარინგიის ჰერცოგის და მისი მეუღლის დოდას ქალიშვილი. იდას პაპა იყო გოთელო , ლოთარინგიის ჰერცოგი, ხოლო მისი ძმა — გოდფრიდ , ქვემო ლოთარინგიის ჰერცოგი.

ოჯახი
1049 წელს იდა დაქორწინდა ბულონის გრაფზე — ეუსტას -ზე..
იდა შვილების აღზრდისას ძიძის გამოყენებაზე უარს ამბობდა — სწორედ თვითონ აჭმევდა ძუძუთი შვილებს, რათა, როგორც სჯეროდა, თავიანთი მორალური ზნეობა არ დაეკარგათ ძიძის გავლენით, ანუ ძიძის ცხოვრების წესით არ „დამწოლოდნენ“.

როდესაც მისი ვაჟები გაემგზავრნენ პირველ ჯვაროსნულ ლაშქრობაში, იდამ მნიშვნელოვანი ფინანსური დახმარება გაუწია მათ მზადებასა და გზას.

ცხოვრება
იდა ყოველთვის აქტიურად მონაწილეობდა რელიგიურ და საქველმოქმედო საქმიანობაში, თუმცა მისი ქმრის გარდაცვალებამ მისცა ეკონომიკური დამოუკიდებლობა და თავისუფლება, რომ ეს სიმდიდრე საკუთარი რელიგიური მიზნებისთვის მოეხმარებინა. მან დააარსა რამდენიმე მონასტერი:

წმინდა ვულმერის მონასტერი,
ბულონ-სიურ-მერში
ქალაქ კალესში ღვთისმშობლის სამლოცველო 
ლე ვასტის მონასტერი 

სიცოცხლის ბოლოს იდა სულ უფრო ჩაუღრმავდა ეკლესიურ ცხოვრებას. თუმცა თანამედროვე კვლევები მიიჩნევს, რომ იგი რეალურად არ გახდა ბენედიქტელი მონაზონი, არამედ უფრო სწორად უნდა განიხილებოდეს როგორც „ბენედიქტელი ორდენის საერო ობლატი“ — ანუ საერო პირი, რომელიც იღებს ბენედიქტელთა წესდების მორალურ პასუხისმგებლობას და ღვთისმსახურების ერთგულებას, მაგრამ მონაზვნური აღთქმით არ ცხოვრობს.

„ერთ საღამოს, როცა იდა ბულონის სავანეში ლოცვისთვის განმარტოებულიყო, მონაზონმა მოირბინა შეშინებული და უთხრა, რომ მონასტრის ახლოს მცხოვრებ ოჯახს ხანძარი გაუჩნდა და მთელი სოფელიც აგიზგიზდა. იდამ მყისვე შეწყვიტა ლოცვა, ზეცას შეჰღაღადა და წასასვლელად მოემზადა. სასახლის მცველებს უბრძანა, გაჰყოლოდნენ ცეცხლმოდებულ ადგილამდე. თუმცა ვიდრე მიაღწევდნენ, ცეცხლს უკვე სახლები დაეფერფლა და ხალხი სასოწარკვეთით გაიძახოდა:

მაშინ იდამ მუხლი მოიყარა ნანგრევებთან, პირქვე დაემხო და ცრემლით წარმოთქვა ლოცვა: გადმოცემით, სწორედ ამ დროს მოულოდნელად წამოსულმა უეცარმა წვიმამ ჩააქრო ცეცხლის ნარჩენები და იხსნა მეზობელი სახლები. სოფლის მოსახლეობა მუხლებზე დაცემით კურთხევას ითხოვდა წმინდა დედისგან და იდას წყალობა უდიდეს სასწაულად შერაცხა.

გადმოცემით, იმავე ღამით იდას ოთახში საკმევლის სურნელება ტრიალებდა და მისი ხელთუქმნელი ხატი გალამაზდა, თითქოს ზეციური ნათლით შემოსილი ყოფილიყო. ამბობდნენ, რომ ეს იყო უფლის მოწონება მის ქმედებაზე.

ამ ამბავმა განამტკიცა ხალხის რწმენა, რომ იდას ლოცვას ციდან პასუხი ჰქონდა და მისი შეწევნა მხოლოდ მიწიერ არა, ზეციურ მფარველობადაც იქცა.“
ჯესი ფოტერგილი

}
|დაბადების ადგილი=მანჩესტერი
|გარდაცვალების თარიღი=
ჯესი ფოტერგილი (დ. ივნისი, 1851 — გ. 28 ივლისი, 1891) — ინგლისელი მწერალი. განსაკუთრებით წარმატებულად ითვლებოდა მისი რომანი „პირველი ვიოლინო“. გამომცემლები თავდაპირველად ამ ნამუშევარს არ ბეჭდავდნენ, რადგან მასში ქალების მრუშობა იყო ნახსენები, და თვლიდნენ, რომ ეს ამბავი გაყიდვებს შეამცირებდა. საბოლოოდ, ამ წინასწარმეტყველების საპირისპირო მოხდა.
ცხოვრება და ნაწარმოებები
ფოტერგილი 1851 წლის ივნისში, ჩიტჰამ-ჰილში, მანჩესტერში, ბამბით მოვაჭრე ბიზნესმენის, თომას ფოტერგილის და მისი მეუღლის, ენის უფროს შვილად დაიბადა. მამამისი ოდესღაც კვაკერი ყოფილიყო. დედამისი, ენი, უილიამ და ჯუდიტ კულტატ ბარნლების ქალიშვილი გახლდათ. (ფოტერგილის დამ, კეტრინმა, ასევე დაწერა რომანები, რომლებიც 1883-1898 წლებში გამოქვეყნდა.) როდესაც გოგონა პატარა იყო, ფოტერგილები, ბოუდონში, ჩეშირში გადავიდნენ, სადაც ჯესი ჯერ კერძო სკოლაში შეიყვანეს, შემდეგ კი ჰეროგეიტის პანსიონში მიიღო განათლება. მამამისი 1866 წელს გარდაიცვალა, და ცოტა ხნის შემდეგ, მომავალი მწერალი დედასთან, დებთან და ძმებთან ერთად ლიტლბოროში, როჩდეილთან ახლოს გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ჯესი უზრუნველად ატარებდა დროს და ბამბის ქარხნის მუშათა ცხოვრებას შეისწავლიდა: „უცნაური, უგუნური ხალხი, როგორი უჩვეულოა ეს ყველაფერი“ - წერდა ის მათ შესახებ. მოთხრობა სერიული სახით ჟურნალ „ “-ში დაიბეჭდა და სამტომიანი რომანის სახითაც გამოიცა. ამავე ავტორის „ “-ში დაბეჭდილ ნაწარმოებებში ასევე მოიაზრება 1886 წლის თებერვლის „მოგონებები ამერიკის შესახებ“, შტატებში მოგზაურობის შემდეგ, რომელიც ნაწილობრივ ბრიტანეთის ცივი ამინდების თავიდან ასარიდებლად განხორციელდა, რადგან ჯესის ფილტვები ჰაერის შეცვლას საჭიროებდა.
თემები
ფოტერგილის რომანებში ძირითადად მთიან ლანდშაფტში, ლანკაშირისა და იორკშირის ქარხნებში მომუშავეთა ცხოვრება გვხვდება; მაგრამ ის იმ ადგილებზე დაკვირვებას, სადაც ძირითადად ცხოვრობდა, მუზიკის გავლენის ენთუზიაზმით აღსავსე აღწერილობებს უერთებს. „ბამბის ქარხნები და მუსიკა, მშრომელი ინგლისი და გერმანია“ მისი მუშაობის მთავარი თემები იყო. ბერტა პორტერი, ეროვნული ბიოგრაფიის ლექსიკონში, წერდა: „მისი ისტორიები ნაკლებად დამაკმაყოფილებლად იყო შემუშავებული მისი პერსონაჟების ხასიათებისაგან განსხვავებით, რომლებიც უჩვეულოდ დახვეწილად და ძლიერად გვესახებოდა.“

ფოტერგილმა თანამედროვე პერიოდში მეტი პოპულარობა მოიპოვა, რადგან მისი რომანები რელიგიურად აგნოსტიკურია.

ცხოვრების ბოლო წლები ძირითადად საზღვარგარეთ გაატარა. გარკვეული დროით იცხოვრა ფლორენციაში, შემდეგ კი, 1890–1891 წლების ზამთარში, რომში გადასახლდა, სადაც მისი ბოლო რომანის, „ორიოლეს ქალიშვილის“ სიუჟეტი ვითარდება. მასში აღწერილია არალეგიტიმური ქალიშვილის ურთიერთობა რესპუბლიკელ მამასთან.

ჯესი ფოტერგილი ბერნში, შვეიცარიაში, 1891 წლის 28 ივლისს გარდაიცვალა.
შარლოტა მეუ

შარლოტა მერი მეუ (დ. 15 ნოემბერი, 1869 — გ. 24 მარტი, 1928) — ინგლისელი პოეტი, მოღვაწეობდა გვიანდელ ვიქტორიანულ ხანასა და ადრინდელ მოდერნისტულ ეპოქაში.
ბავშვობა და განათლება
მეუ ბლუმსბერიში, ლონდონში, არქიტექტორ ფრედერიკ მეუს (1833—1898), ჰამპსტედ თაუნ-ჰალის დამპროექტებლისა და ანა მარია მარდენის (1837—1923), არქიტექტორ ჰ.ე. კენდალის ქალიშვილის ოჯახში დაიბადა. ფრედერიკი კუნძულ უაიტზე მდგარი სასტუმროს მეპატრონის ვაჟი იყო იყო. წყვილს შვიდი შვილი შეეძინა. შარლოტა, რომელსაც ოჯახმა მეტსახელად ლოტი დაარქვა, გოუერ-სტრიტის სკოლაში სწავლობდა (სადაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინა სკოლის დირექტორმა, ლუსი ჰარისონმა), და ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ლექციებს ესწრებოდა. 1888 წელს ოჯახი გორდონის ქუჩის 9 ნომერში გადავიდა, სადაც ის „ნაზ სიღარიბეში“ ცხოვრობდა. მიუხედავად ამისა, პოეტი ჯულია კოპუსის მიერ შედგენილი ბიოგრაფია ამ ვარაუდებს ეჭვქვეშ აყენებს. კოპუსი ახსენებს, რომ მეუ „ხშირად ითვლებოდა ლესბოსელად“, მაგრამ ასევე არსებობს ჭორი, რომ ის „თომას ჰარდისთან უკანონო ურთიერთობას ეწეოდა.“ კოპუსი ამტკიცებს, რომ „ასეთი ჰიპოთეზები ჩნდება მაშინ, როდესაც მწერლის პირად ცხოვრებას ირგვლივ ვაკუუმი აქვს შემორტყმული; ჩვენ არ გვსურს იმის დაშვება, რომ არ არსებობს რაიმე მტკიცებულება – ან მართლაც რომ შესაძლოა საერთოდ არ ჰქონოდა აქტიური სასიყვარულო ცხოვრება“. კოპუსი განაგრძობს, რომ ამ საკითხს კიდევ უფრო ართულებს ის ფაქტი, რომ მეუ განსაკუთრებულად კარჩაკეტილი პიროვნება იყო და საკუთარ ბიოგრაფიულ ჩანაწერებს ანთოლოგიებისათვისაც კი არ იმეტებდა.

პოეტს სტილის მეტად ძლიერი შეგრძნება ჰქონდა: მისი მეგობარი და რედაქტორი, ალიდა მონრო, იხსენებს, რომ მწერალს ზამთრის თვეებში წითელი კოლჰოტი ეცვა, და შავ, ღილებით შესაკრავ ჩექმებს პინეტის მეჩექმეებისაგან, მეიფერში ყიდულობდა. მეუს ანდერძში, მეგობრებისათვის გადანაწილებული ნივთები ასევე მოდისადმი დიდ ინტერესზე მეტყველებს. შემდგომ წლებში ის ხშირად იცვამდა მამაკაცის სამოსს და დენდის მიბაძვას ცდილობდა. ჯულია კოუპსი შალოტას ცხოვრების ამ ასპექტსაც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს, რადგან ის ამბობს, რომ მწერლის ჩაცმულობა არსად იყო ხაზგასმით „მამაკაცური“, როგორც ამას წარსულში ამბობდნენ.
კარიერა
1894 წელს მეუმ „ყვითელი წიგნის“ ჟურნალში მოთხრობის, სახელად „გადასული“, გამოქვეყნება მოახერხა. ამას ხუთი წლის კარიერული პაუზა მოჰყვა, მაგრამ საუკუნის დასაწყისისთვის მწერალმა მხატვრული ლიტერატურის გარკვეული სისტემატიურობით გამოქვეყნება დაიწყო. როგორც ჩანს, 1910-იან წლებამდე ძალიან ცოტა პოეზიას წერდა. მისი პირველი კრებული, „ფერმერის პატარძალი“, 1916 წელს წიგნის ფორმატში, პოეზიის მაღაზიამ გამოსცა; აშშ-ში ამ კრებულს „შაბათის ბაზარი“ ეწოდა და 1921 წელს, მაკმილანის მიერ გამოქვეყნდა. ამ ლექსებმა სიდნი კოკერელის აღფრთოვანება დაიმსახურა და სარა ტისდეილისა და ეზრა პაუნდის ყურადღება მიიპყრო.

მეუმ მოიპოვა რამდენიმე ლიტერატურული მოღვაწის მფარველობა, განსაკუთრებით თომას ჰარდის, რომელმაც მას თავისი დროის საუკეთესო პოეტი ქალი უწოდა; ასევე ვირჯინია ვულფის, რომელმაც თქვა, რომ ის იყო „ძალიან კარგი, საინტერესო და სრულიად განსხვავებული სხვებისგან";

1927 წელს დის გარდაცვალების შემდეგ, მეუმ ფიცროის მოედანზე, შარლოტის ქუჩა 64-ში განაგრძო ცხოვრება. ის ღრმა დეპრესიაში ჩავარდა და ბომონტის ქუჩის მოხუცთა სახლში, მერილბონში, გადაიყვანეს, სადაც ლიზოლის, სადეზინფექციო საშუალების დალევით, თავი მოიკლა.

მეუ დაკრძალულია ლონდონის ჰემპსტედის სასაფლაოს ჩრდილოეთ ნაწილში.
ელეონორა ტიუტჩევა

გრაფინია ემილია ელეონორა სოფია ლუიზა კრისტინა ბოტმერი (, დ. 19 ოქტომბერი, 1800, კასელი — გ. 27 აგვისტო, 1838, ტურინი) — პირველ ქორწინებაში პეტერსონი, მეორე ქორწინებაში ტიუტჩევა — მწერალი, პოეტ თედორე ტიუტჩევის პირველი ცოლი.

ბიოგრაფია
ემილია ელეონორა სოფია ლუიზა კრისტინა ფონ ბოტმერი დაიბადა 1800 წლის 19 ოქტომბერს გერმანელი დიპლომატის, გრაფ კარლ-ჰენრიხ-ერნესტ ფონ ბოტმერის (1770-1845) და მისი მეუღლის, ანა ფონ განშტეინის (1777-1826), ოჯახში. ელეონორა ოჯახის უფროსი შვილი იყო, მას ჰყავდა რვა ძმა და სამი და.

ოჯახი ხშირად მოგზაურობდა მამის სამსახურის გამო — იტალიაში, საფრანგეთსა და შვეიცარიაში. გრაფის ყველა ქალიშვილმა კლასიკური საოჯახო განათლება მიიღო. თექვსმეტი წლის ასაკში ელეონორა მშვენიერ მაღალი საზოგადოების ქალბატონად გადაიქცა, რომელსაც გამორჩეული მანერები ჰქონდა და თავისუფლად ფლობდა გერმანულსა და ფრანგულ ენებს. ბევრს იგი „უსაზღვროდ მომხიბვლელად“ მიაჩნდა.

1818 წელს ელეონორა რუსი დიპლომატის, მიუნხენში რუსეთის მისიიის მდივნის, ალექსანდრ პეტერსონის ცოლი გახდა. 1825 წელს იგი დაქვრივდა და ოთხი ვაჟით მარტო დარჩა.

ელეონორას მიუნხენში, კაროლინენპლაცზე, მოკრძალებული სახლი ჰქონდა, რომელიც ზუსტად რუსეთის მისიიის შენობის წინ მდებარეობდა. 1826 წლის თებერვალში, მისიის მიერ გამართულ საღამოებზე, ახალგაზრდა და მომხიბვლელმა ქვრივმა გრაფინია თედორე ტიუტჩევი გაიცნო, რომელიც ბავარიის საელჩოში შტატგარეშე მდივნის თანაშემწედ იყო დანიშნული. მათი დაახლოება სწრაფად მოხდა. ელეონორას მაშინვე და უსაზღვროდ შეუყვარდა ტიუტჩევი.

მეორე ქორწინება და ოჯახი
1826 წლის მარტში 25 წლის ელეონორა პეტერსონი საიდუმლოდ დაქორწინდა 22 წლის თედორე ტიუტჩევზე. ჰაინრიხ ჰაინეს ცნობით, მიუნხენში ორი წლის განმავლობაში ბევრმა არ იცოდა ამ ქორწინების შესახებ (თედორე ტიუტჩევისა და ელეონორა პეტერსონის ოფიციალური ქორწინება მხოლოდ 1829 წლის 27 იანვარს შედგა). ამრიგად, ტიუტჩევმა ერთდროულად ორ ძველ არისტოკრატულ ბავარიულ ოჯახთან (ბოტმერები და განშტეინები) დაამყარა ნათესაური კავშირები და გახდა მრავალრიცხოვანი გერმანელი ნათესავების წრის წევრი.

ქორწინება ბედნიერი იყო. ელეონორას სახით ტიუტჩევმა სიყვარულით სავსე მეუღლე, ერთგული მეგობარი და ცხოვრების რთულ მომენტებში მუდმივი მხარდაჭერა შეიძინა. მან წლების შემდეგ აღიარა:

1830 წელს ელეონორამ ექვსი თვე რუსეთში გაატარა, სადაც ის გულწრფელად მიიღო მთელმა ტიუტჩევების ოჯახმა. დოლი ფიკელმონმა თავის დღიურში ჩაიწერა:
მარჯორი ჯექსონ-ნელსონი

მარჯორი ჯექსონ-ნელსონი (დ. 13 სექტემბერი, 1931) — ავსტრალიელი ყოფილი სპორტსმენი და პოლიტიკოსი. იყო სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი 2001-2007 წლებში. მან დაასრულა თავისი სპორტული კარიერა ორი ოლიმპიური და შვიდი თანამეგობრობის თამაშების ოქროს მედლით, ექვსი ინდივიდუალური მსოფლიო რეკორდით და ყველა ავსტრალიის შტატისა და ეროვნული ტიტულით, რომელიც მან 1950 წლიდან 1954 ასპარეზეობისას მოიპოვა.

ადრეული ცხოვრება
ჯექსონი დაიბადა 1931 წლის 13 სექტემბერს კოფს ჰარბორში, ახალ სამხრეთ უელსში. მისი მშობლები იყვნენ უილიამ ალფრედი და მერი (გვარად რობინსონი) ჯექსონი. მამამისი აწარმოებდა იარაღს და მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ლიტგოუში, იარაღის ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. ოჯახი თავდაპირველად კოფს ჰარბორში დარჩენას გეგმავდა, მაგრამ ომის გაგრძელების შემდეგ ისინი გადავიდნენ ლიტგოუში. როდესაც ჯექსონი ცამეტი წლის იყო, დედამისი საავადმყოფოში გადაიყვანეს, და მას მოუწია გამხდარიყო პასუხისმგებელი სახლის მართვაზე.

სპორტული კარიერა
1949 წელს ცნობილი ჰოლანდიელი სპორტსმენი ფანი ბლანკერს-კოენი ეწვია ავსტრალიას იმ ვარაუდით, რომ იგი უბრალოდ საჩვენებელი ტიპის გარბენებს შეასრულებდა. სამივე გარბენში ჯექსონმა გაიმარჯვა. საბოლოოდ, ოფიციალურმა პირებმა ბლანკერს-კოენისთვის სიდნეის სპორტულ მოედანზე ბილიკი მოთიბეს, მაგრამ ჯეკსონი დიდხანს დატოვეს სხვა ზოლში; მიუხედავად ამისა, ჯექსონმა მოიგო შეჯიბრი და დაამხო ბლანკერს-კოენის მიერ 1948 წლის ოლიმპიადაზე დამყარებული ოლიმპიური რეკორდი. ჯექსონმა დაამყარა თავისი პირველი მსოფლიო რეკორდი 1950 წლის იანვარში. მან გაირბინა 100 იარდი 10,8 წამში ადელაიდაში. 1950-დან 1954 წლამდე მან მოიგო ყველა რაიონული და ეროვნული ტიტული, 100 იარდსა და 220 იარდზე სირბილში. მას მეტსახელად „ლიტგაუს ელვა“ შეარქვეს. ისინი ფინალშიც ფავორიტები იყვნენ, მაგრამ სარელეო ბატონის საბოლოო გადაცემის დროს ჯექსონის ხელი კრიპსის მუხლს მოხვდა და ბატონი ხელიდან გაუვარდა. ამერიკულმა გუნდმა, რომელსაც კეტრინ ჰარდი ლავანდერი უძღვებოდა, გაიმარჯვა და ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა 45,9 წამით. 1952 წლის 4 ოქტომბერს გამართულ შეკრებაზე, იაპონიაში, გიფუში, ჯექსონმა 100 მეტრზე მსოფლიო რეკორდი დაამყარა 11,4 წამით. ჰელმსის ფონდმა მას 1952 წლის გამოჩენილი სპორტსმენის წოდება მიანიჭა.
2001: ავსტრალიის ორდენის კავალერი გუბერნატორად დანიშვნის შემდეგ.
2001: ქალთა ვიქტორიანული საპატიო როლი
2002: სამეფო ვიქტორიანული ორდენის მეთაური 2002 წლის თებერვალში დედოფალ ელიზაბეტ - ის სამხრეთ ავსტრალიაში ვიზიტის დროს.

ჯექსონ-ნელსონს მიენიჭა ოლიმპიური ორდენი, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის უმაღლესი ორდენი, რომელიც მას 2008 წელს პეკინში გადაეცა. 1993 წელს, ახალი სამხრეთ უელსის სახელმწიფო სატრანზიტო ორგანომ დაარქვა ბორანს ჯექსონ-ნელსონის სახელი.
(54) ალექსანდრა

54 ალექსანდრა , ადრე 858 — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი, რომელიც ეკუთვნის ბნელ სპექტრულ კლას -ს. ის აღმოაჩინა 1858 წლის 10 სექტემბერს გერმანელმა ასტრონომმა ჰერმან გოლდშმიდტმა, პარიზის ლათინურ კვარტალში, საკუთარ ბინაში არსებული 4 დიუმიანი ტელესკოპის გამოყენებით. სახელი დაერქვა გერმანელი მკვლევრის, ალექსანდერ ჰუმბოლდტის პატივსაცემად, თუმცა ასტეროიდს იმთავითვე დაუმკვიდრდა სახელი ალექსანდრა და არა ალექსანდერ/ალექსანდრე.
კოხტა აბესალაშვილი

კოხტა აბესალაშვილი (დ. 28 აპრილი, 1961, ბზიფი — გ. 2 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
1976-1979 წლებში სწავლობდა ფოთის მე-12 პროფესიულ სასწავლებელში, შემდეგ მუშაობა დაიწყო გაგრის რკინიგზის სარემონტო უბანზე. კოხტა აბესალაშვილი აფხაზეთის ომის დაწყების პირველი დღეებიდანვე საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაგრის ბატალიონში ირიცხებოდა რიგით მებრძოლად. ითვლებოდა კარგ მთამსვლელად. ირიცხებოდა საქართველოს რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების 10143-ე ბრიგადის ბატალიონ "ავაზაში". დაიღუპა 1992 წლის 2 ოქტომბერს საბრძოლო ოპერაციის დროს. დაკრძალულია ოკუპირებულ ტერიტორიაზე.
ხვიჩა გეურქაშვილი

ხვიჩა გეურქაშვილი (დ. 31 მარტი, 1974, ქუთაისი — გ. 26 ივლისი, 1993) —ქართველი სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
1992 წლის 12 ნოემბერს მოხალისედ ჩაეწერა "თეთრი არწივის" ბატალიონში. საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას იცავდა აფხაზეთში. სოფელ ტამიშის აღების დროს მეთაურის მადლობა დაიმსახურა. დაიღუპა 1993 წლის 26 ივლისს სოფელ შრომასთან გამართულ ბრძოლაში.
ბოტანიკის ინსტიტუტი

ბოტანიკის ინსტიტუტი — საქართველოს მთავარი ბოტანიკური დაწესებულება, შეიქმნა 1933 წელს, თბილისის ბოტანიკური ბაღის განყოფილებებისა და ლაბორატორიების ბაზაზე. ინსტიტუტის ძირითადი განყოფილებები იყო — მცენარეთა სისტემატიკისა და გეოგრაფიის, სპოროვან მცენარეთა, ჰერბარიუმის, გეობოტანიკური, კულტურული ფლორის, მცენარეთა ეკოლოგიის, მცენარეთა ფიზიოლოგიის, მიკრობიოლოგიის. ინსტიტუტს ჰქონდა აგრეთვე რამდენიმე ექსპერიმენტული ბაზა: მაღალმთის ბოტანიკური ბაღი (ბაკურიანში), მაღალმთის ეკოლოგიური სადგური (ყაზბეგში), მაღალმთის სამდელოსნო სტაციონარი (ჯავის რ-ნის სოფ. ერმანში) და სხვ.

ახლა ის იწოდება როგორც ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბოტანიკის ინსტიტუტი და მისი სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის ძირითადი მიმართულებებია:

საქართველოს მცენარეთა მრავალფეროვნების ყოველმხრივი — სისტემატიკური, ბოტანიკურ-გეოგრაფიული, გეობოტანიკური (ფიტოსოციოლოგიური), სტრუქტურულ-ბოტანიკური, ეთნობოტანიკური, ეკონომიკურ-ბოტანიკური შესწავლა;
ბუნებრივი მცენარეული რესურსების გამოვლენა, მათი დაცვისა და მდგრადი გამოყენების მეცნიერული საფუძვლებისა და პრაქტიკული რეკომენდაციების დამუშავება.
ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბოტანიკის ინსტიტუტის ჰერბარიუმის (საქართველოს ეროვნული ჰერბარიუმის) — მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და მდიდარი დოკუმენტაციური ფონდის — მდგრადი განვითარება.
საქართველოს ნიადაგების მიკროფლორის შესწავლა; ნიადაგიდან ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების პროდუცენტ მიკროორგანიზმთა გამოყოფა და ბიოქიმიურ-ფიზიოლოგიური გამოკვლევა;
დეგრადირებული მიწების ნაყოფიერების აღდგენის რეკომენდაციების დამუშავება.
მცენარის გამძლეობისა და პროდუქტიულობის ფიზიოლოგიური საფუძვლების შესწავლა. მონაწილეობა ბუნებისდაცვით პროექტებსა და დიდი მშენებლობების ეკოლოგიურ ექსპერტიზაში და სხვ.

ბოტანიკის ინსტიტუტის დირექტორია პროფესორი შალვა სიხარულიძე.