iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარნეულის №2 საჯარო სკოლა

მარნეულის მეორე საჯარო სკოლა — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება ქვემო ქართლის რეგიონის ქალაქ მარნეულში. სკოლა ახორციელებს სწავლას დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურებზე და ქალაქის ერთ-ერთი უმსხვილესი საგანმანათლებლო ცენტრია.

ისტორია
სკოლა დაარსდა საუკუნის პირველ ნახევარში და სწრაფად ჩამოყალიბდა როგორც მარნეულის საგანმანათლებლო ქსელის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დაწესებულება.

მდებარეობა და გარემო
სკოლა მდებარეობს მარნეულში, რომელიც ცნობილია ეთნიკური მრავალფეროვნებითა და კულტურული ტრადიციებით. სკოლა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ადგილობრივ ქართულ, აზერბაიჯანულ და სხვა ეთნიკურ თემებს შორის საგანმანათლებლო და კულტურული თანამშრომლობის გაღრმავებაში.

სასწავლო საქმიანობა და პროექტები
სკოლა მუშაობს საქართველოს ეროვნული სასწავლო გეგმის საფუძველზე. მასწავლებლები და მოსწავლეები აქტიურად არიან ჩართული როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო საგანმანათლებლო და კულტურულ პროექტებში.

ინფრასტრუქტურა
სკოლას გააჩნია:
ორსართულიანი სასწავლო კორპუსი (ძველი რესტავრირებული);
თანამედროვე კომპიუტერული ლაბორატორია;
ბიბლიოთეკა;
ღია სპორტული მოედანი.

საზოგადოებრივი ცხოვრება
სკოლის საზოგადოება აქტიურად მონაწილეობს მარნეულის მუნიციპალიტეტის სხვადასხვა ღონისძიებაში, ახალგაზრდულ ინიციატივებსა და მონაწილეობით ბიუჯეტირების პროგრამებში.

ადმინისტრაცია და სტატისტიკა
სკოლის დირექტორია შორენა ხუხუა.

სტატისტიკის მიხედვით, სკოლაში სწავლობს დაახლოებით 1150-მდე მოსწავლე, ხოლო სასწავლო პროცესში ჩართულია 70–მდე მასწავლებელი.

ფოტოგალერეა
ვიკინგები (1958 წლის ფილმი)

„ვიკინგები“ — 1958 წლის ამერიკული ისტორიული ფილმი, რომლის რეჟისორია რიჩარდ ფლეიშერი. იგი ედისონ მარშალის ნაწარმოების „ვიკინგის“ ეკრანიზაციაა, რომელიც თავის მხრივ დაფუძნებულია უძველეს საგებზე დანიელი ვიკინგების მეფის - რაგნარ ლოდბროკისა და მისი შვილების შესახებ.

სიუჟეტი
ნორთუმბრიის მეფე ედვინი რაგნარ ლოდბროკის მეთაურობით ვიკინგების თავდასხმის დროს მოკლეს. რადგან ედვინი უშვილოდ გარდაიცვალა, ტახტზე მისი ბიძაშვილი აელა ადის. მეფის ქვრივი, ენიდი, რაგნარის შვილზეა ორსულად. აელას ამბიციებისგან ჩვილის დასაცავად, ის ბავშვს იტალიაში აგზავნის. გემს ვიკინგები იჭერენ, რომლებმაც ბავშვის წარმომავლობის შესახებ არაფერი იციან და მას მონად აქცევენ.

ბიჭი (ერიკი) იზრდება და მის წარმომავლობას ლორდი ეგბერტი, ნორთუმბრიელი დიდგვაროვანი აღმოაჩენს, რომელიც აელას ეწინააღმდეგება. როდესაც აელა მას ღალატში ადანაშაულებს, ეგბერტი თავშესაფარს ნორვეგიაში რაგნართან პოულობს. ის ერიკის ყელზე სამეფო ამულეტს იცნობს, მაგრამ არაფერს ამბობს.

რაგნარი აელას წინააღმდეგ საომრად ემზადება. ეინარი ტყვედ ჩაიგდებს აელას საცოლეს - პრინცესა მორგანას.
როლებში
კირკ დაგლასი — ეინარი
ტონი კერტისი — ერიკი
ერნესტ ბორგნაინი — რაგნარი
ჯანეტ ლეი — მორგანა
ჯეიმს დონალდი — ეგბერტი
ალექსანდერ ნოქსი — გუდვინი
ფრენკ ტრინგი — აელა
დენდი ნიკოლსი — ბრიჯეტი
ეილენ — კიტალა
პერ ბუხოჯი — ბიორნი
ორსონ უელსი — ხმა კადრს მიღმა
კლობოუკი-უ-ბრნა

კლობოუკი-უ-ბრნა — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ქალაქი ბრჟეცლავის რაიონში მდებარეობს. ის ორი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, ერთ მუნიციპალიტეტად არიან გაერთიანებული კლობოუკი-უ-ბრნა და ბოჰუმილიცე.

სახელწოდება
ჩეხურ ენაში სიტყვა „კლობოუკი“ ქუდს ნიშნავს, ქალაქმა სახელწოდება მის გარშემო არსებული ქუდის ფორმის ბორცვების გამო მიიღო. „უ-ბრნა“ კი ითარგმნება, როგორც „ბრნოსთან ახლოს“. ქართულად ქალაქის სახელწოდების პირდაპირი თარგმანია „ქუდები ბრნოსთან ახლოს“.

გეოგრაფია
კლობოუკი-უ-ბრნა ქალაქ ბრჟეცლავიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 28 კილომეტრში მდებარეობს, ბრნოდან კი 33 კილომეტრითაა დაცილებული. მუნიციპალური ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ჟდანიცეს ტყეს ეკუთვნის, აღმოსავლეთით კი მცირედით იჭრება კიიოვის ბორცვებზე. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია ნედანოვის გორა, მისი სიმაღლე 368 მეტრია ზღვის დონიდან. კლობოუკი-უ-ბრნაში მიედინება კლობოუცკის ღელე.

ისტორია
კლობოუკიცა და ბოჰუმილიცეც ისტორიულ წყაროებში პირველად 1210 წელს არიან მოხსენიებული. ამ წყაროს მიხედვით ლევ კლობოუკელმა სოფელი ზაბრდოვიცეში მდებარე პრემონსტრატენსიელთა მონასტერს აჩუქა.

1298 წელს მეფე ვაცლავ -ემ კლობოუკის სავაჭრო ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. ქალაქის მამულებს 1784 წლამდე პრემონსტრატენსიელთა მონასტერი ფლობდა. ამ წელს საღვთო რომის იმპერატორ იოზეფ -ის „იოზეფინიზმის“ სახელით ცნობილი საშინაო პოლიტიკის ფარგლებში, ეს მონასტერი გაუქმდა და მას სამფლობელოებიც ჩამოართვეს.

კლობოუკის მორავიისა და უნგრეთის სამეფოს გზაგასაყარზე მდებარეობა მშვიდობიანობის პერიოდში ძალიან სასარგებლო იყო ადგილობრივებისთვის, თუმცა ამ მდებარეობის გამო ომიანობის პერიოდში ორმაგად იტანჯებოდნენ. დასახლება მნიშვნელოვნად დაზიანდა ბოჩკაის აჯანყებისა და ოცდაათწლიანი ომის დროს.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ცენტრის მთავარი ღირსშესანიშნაობებია ციხესიმაგრე და ორი ეკლესია. წმინდა ლავრენტის ეკლესია ბაროკოს სტილის ნაგებობაა და 1655 წელს აშენდა. ევანგელისტური ეკლესია ისტორიცისტურ სტილშია აგებული და საუკუნის მეორე ნახევრით თარიღდება.

კლობოუკი-უ-ბრნას ციხე რენესანსის სტილში 1589 წელს ააგეს და თავდაპირველად ის ზაბრდოვიცეს პრემონსტრატენსიელთა მონასტრის საზაფხულო რეზიდენცია იყო. ის ქალაქის ყველაზე მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ნაგებობაა, მასში დღეს მუზეუმია განთავსებული.

კლობოუკი-უ-ბრნა მთავარი სიმბოლო ორსართულიანი ხის ქარის წისქვილია. ქარის წისქვილი ქალაქის მახლობლად ერთ-ერთ ბორცვზე მდებარეობს. ეს ქარის წისქვილი აქ 1825 წელს კრომერჟიჟის რაიონის სოფელი პაცეტლუკიდან გადმოიტანეს. წისქვილი მეორე მსოფლიო ომის დროს გაჩენილი ხანძრის შედეგად დაიწვა და 1985 წელს აღადგინეს.

წმინდა ბარბორას სალოცავი 1669 წელს ააგეს. ის გამორჩეულია მისი მდებარეობის გამო და შემაღლებული ადგილიდან გადმოსცქერის ქალაქს.

ცნობილი ადამიანები
იოზეფ ვურმი (1817–1888) — პოლიტიკოსი, კლობოუკის მერი
იგნატ ვურმი (1825–1911) — მორავიელი მღვდელი, პოლიტიკოსი და ეთნოგრაფი
იოზეფ ტოტუშეკ უმცროსი (1836–1899) — რეფორმატორი მქადაგებელი
ფრანტიშეკ სებესტა (1844–1896) — მქადაგებელი, მწერალი და მთარგმნელი
იოზეფ ოშმერა (1899–1977) — მასწავლებელი
იოზეფ ბალვინი (1923–2009) — დრამატურგი და მთარგმნელი
იაკუბ ვრბასი (1858–1952) — ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი და მწერალი
ვერა კუბოვა (დაბ. 1953) — მთარგმნელი
დომუს-დე-იანასი

დომუს-დე-იანასი (სარდინიულად ნიშნავს „ფერიების სახლს“ ან „ჯადოქრების სახლს“) — პრე-ნურაგული კლდეში ნაკვეთი დაკრძალვის კამერების ტიპი, რომელიც გვხვდება სარდინიაში. იგი შედგება რამოდენიმე კამერისაგან, რომლებიც სან-ჩირიაკოს, ოზიერისა და შემდგომი კულტურების ხალხმა გამოკვეთა. მათი განლაგება სახლებს წააგავს.

დომუს-დე-იანასი ძირითადად ძვ. წ. 3400-2700 წლებშია აგებული, იგი ეკუთვნის გვიან ნეოლითურ, ქალკოლითურ და ადრეულ ბრინჯაოს ხანას, მათ შორის თასების კულტურის კერამიკის პერიოდს. მათი ნეკროპოლისი ანღელუ რუჯუს ადგილზე, ალგეროს მახლობლად, შედგება 38 საფლავისაგან. სხვა დიდი ადგილებია მონტესუ-ვილაპერუჩოს მახლობლად და სანტ ანდრეა-პრიუ-ბონორვაში. დომუს-დე-იანასი შეიძლება აღმოჩნდეს მთელ კუნძულზე, გალურას გამოკლებით (სადაც გარდაცვლილებს ჩვეულებრივ მარხავდნენ მეგალითურ წრეებში.).

მრგვალი ქოხისაგან განსხვავებით შიდა კამერების ფორმა შეიძლება განსხვავდებოდეს კონუსური ან სამკუთხა ჭერით. კედლები ხშირად მორთულია რელიეფებით ან გრავიურებით, რომლებიც ასახავს მაგიურ და რელიგიურ სიმბოლოებს, როგორიცაა სპირალები, ზიგზაგის მოტივები და ხარის რქები.

ნაკვეთი ან ნახატი ყალბი კარები გვხვდება დაახლოებით 20 საფლავში, რომლებიც ძირითადად ჩრდილო-დასავლეთ სარდინიაშია აღმოჩენილი, მაგალითად ანჯელუ-რუჯუს ნეკროპოლისის ზოგიერთი საფლავი, რომლებიც სხვადასხვაგვარად თარიღდება, კერძოდ ოზიერის კულტურიდან ბონანაროს კულტურებამდე (დაახლ. ძვ. წ. 3200 – 1600). ყველაზე ადრეული მაგალითები წინ უსწრებს ძველი ეგვიპტური საფლავების ყალბი კარების გამოჩენას. ყალბი კარები ჩვეულებრივ მთავარი კამერის უკანა კედელზე გვხვდება და წარმოდგენილია ჰორიზონტალური და ვერტიკალური ჩარჩოებით და გამოსული ზღურბლით.

ცხედრები, რომლებიც შეღებილია წითელი ოქროთი, საფლავის კედლების მსგავსად, დამარხული იყვნენ ცხოველებთან და იარაღთან ერთად. არქეოლოგ ჯოვანი ლილიუს გადმოცემით, ისინი ზღვის მოლუსკების ნაჭუჭქვეშ იყვნენ დაკრძალული; სხვა თეორიების მიხედვით კი მათ საფლავის გარეთ ტოვებდნენ და შიგნით მხოლოდ მას შემდეგ შეჰყავდათ, როცა ისინი ჩონჩხებად იქცეოდნენ.

2021 წელს დომუს-დე-იანასი დაასახელეს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიის კანდიდატად. 2025 წლის ივლისში იგი წარადგინეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად სახელით „სარდინიის პრეისტორიული საფლავის ტრადიცია – დომუს-დე-იანასი“.

გალერეა
ფილელინიზმი

ფილელინიზმი (ბერძ. „" — „ბერძნების სიყვარული") — ინტელექტუალური მოძრაობა, რომელიც ძირითადად საუკუნის დასაწყისში სარგებლობდა პოპულარობით. ამ გრძნობებმა ხელი შეუწყო იმ განწყობების ჩამოყალიბებას, რომელმაც ევროპელები, რომელთა რიგებში იყვნენ ლორდ ბაირონი, შარლ ნიკოლა ფაბვიე და რიჩარდ ჩერჩი, ოსმალეთის იმპერიისგან საბერძნეთის დამოუკიდებლობის მხარდაჭერისკენ უბიძგა.

გვიანდელი საუკუნის ევროპული ფილელინიზმი ძირითადად კლასიცისტების შორის გვხვდებოდა.
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2015

საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა თბილისში, 2015 წლის იანვარში. ტურნირის, რომელიც ნოკაუტ-სისტემით გაიმარჯვა, გამარჯვებული გახდა ლევან ფანცულაია.

ფინალური ეტაპი
 ადგილისთვის:
ლევან ფანცულაია — მიხეილ მჭედლიშვილი 2:2 (პლეი-ოფი: 1½:½)

 ადგილისთვის:
დავით ჯოჯუა — მერაბ გაგუნაშვილი 2:2 (პლეი-ოფი: 1:1, დამატებითი პარტია 1:0)
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2019

საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა თბილისში, 2019 წლის თებერვალში. ტურნირის, რომელიც ნოკაუტ-სისტემით გაიმარჯვა, გამარჯვებული გახდა გიგა ყუფარაძე.

ფინალური ეტაპი
 ადგილისთვის:
გიგა ყუფარაძე — ლევან ფანცულაია 1:1 (დამატებითი პარტიები 1½:½)

 ადგილისთვის:
დავით არუთინიანი — ლუკა პაიჭაძე 1:1 (დამატებით პარტიებში მოიგო არუთინიანმა)
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2018

საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა თბილისში, 2018 წლის იანვარში. ტურნირის, რომელიც ნოკაუტ-სისტემით გაიმარჯვა, გამარჯვებული გახდა მიხეილ მჭედლიშვილი.

ფინალური ეტაპი
 ადგილისთვის:
მიხეილ მჭედლიშვილი — დავით ჯოჯუა 1:1 (დამატებითი პარტიები 1½:½)

 ადგილისთვის:
თორნიკე სანიკიძე — გიგა ყუფარაძე 1½:½
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2011

საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა თბილისში, 2011 წლის იანვარში. ტურნირის, რომელიც ნოკაუტ-სისტემით გაიმარჯვა, გამარჯვებული გახდა დავით ზარქუა.

ფინალური ეტაპი
 ადგილისთვის:
დავით ზარქუა — ლევან ფანცულაია 2:2 (დამატებითი პარტიები 1:1, ბლიცი 1:0)

 ადგილისთვის:
ლუკა პაიჭაძე — გიგა ყუფარაძე 1½:½
დინსმორ ალტერი

დინსმორ ალტერი (; დ. 28 მარტი, 1888, კოლფაქსი, ვაშინგტონის შტატი, აშშ — გ. 20 სექტემბერი, 1968, ბერკლი, კალიფორნიის შტატი, აშშ) — ამერიკელი ასტრონომი, მეტეოროლოგი და აშშ-ის არმიის ოფიცერი. იგი ცნობილია გრიფიტის ობსერვატორიაში მუშაობითა და მთვარის ატლასის შექმნით.

ბიოგრაფია
დინსმორ ალტერი დაიბადა კოლფაქსში, ვაშინგტონის შტატში. დაწყებითი განათლება ვესტმინსტერის კოლეჯში მიიღო. 1909 წელს ბაკალავრის ხარისხით დამთავრების შემდეგ, იგი ადა მაკკლელანდზე დაქორწინდა. წყვილს ერთი შვილი, ჰელენი შეეძინათ.

დინსმორმა ასპირანტურა პიტსბურგის უნივერსიტეტში დაასრულა და ასტრონომიის მაგისტრის ხარისხი მიიღო, მეტეოროლოგიის დარგში დამატებითი კვლევებისთვის. 1911 წელს ის ალაბამის უნივერსიტეტის ლექტორი გახდა, სადაც ფიზიკასა და ასტრონომიას ასწავლიდა. მომდევნო წელს ის ასისტენტ-პროფესორი გახდა, შემდეგ კი 1913 წელს — ადიუნქტ-პროფესორი.

იგი პენსიაზე გასვლის შემდეგაც აქტიურად განაგრძობდა მუშაობას, წერდა რამდენიმე წიგნს ასტრონომიაზე და ასრულებდა საკონსულტაციო მომსახურებას. ის ასევე მსახურობდა გრიფიტის ობსერვატორიის დამსახურებულ დირექტორად.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ალტერი.

ჯილდოები და მედლები
სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების წევრი.
გუგენჰაიმის სტიპენდიანტი, 1929–1930 წწ.
საპატიო დოქტორი, მონმუთის კოლეჯი, 1941 წ.
ჯ. ბრიუს ბლერის ჯილდო, 1958 წ.
პენდრეის აერონავტიკის ლიტერატურის ჯილდო, 1965 წ.
ჯაბა (ნიგერია)

ჯაბა — ადგილობრივი თვითმმართველობის რაიონი კადუნის შტატში, ნიგერია. რაიონის ფართობია 531 კმ². მდებარეობს ჯოსის პლატოს რეგიონთან და აბუჯასთან ახლოს, ნიგერიის ცენტრალურ ნაწილში, დასავლეთ აფრიკაში. ადგილობრივი მთავრობის დედაქალაქი მდებარეობს ქალაქ კვოიში. რაიონის საფოსტო კოდია 801. ადგილობრივი მთავრობის თავმჯდომარე ზედამხედველობას უწევს როგორც ეკონომიკურ, ასევე განვითარების საქმიანობას ამ ტერიტორიაზე.

ისტორია
ადგილობრივი მთავრობა შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს. ადგილობრივი მთავრობა არის ერთ-ერთი ძველი ადგილი სამხრეთ კადუნაში, რომლებიც ჯაბას უმაღლესი მეთაურები იყვნენ კოლონიური ადმინისტრაციის პერიოდიდან (1910 წლიდან) დღემდე.
ალტერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალტერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომის, დინსმორ ალტერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 64.73 კმ, სიღრმე — 1.25 კმ.

ალტერის კრატერი მრავალკუთხა ფორმისაა აღმოსავლეთ ნაწილში ჩაღრმავებით და მნიშვნელოვნად დანგრეულია. რგოლი გასწორებულია, რგოლის სამხრეთი და ჩრდილოეთი ბოლოები თითქმის ტოლია მიმდებარე რელიეფის, რგოლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილი აღნიშნულია შესამჩნევი პატარა თასის ფორმის კრატერით, ხოლო რგოლის სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი გაჭრილია პატარა კრატერით. მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ გალავნის სიმაღლე 2.74 კმ-ს აღწევს, კრატერის მოცულობა დაახლოებით 3632.71 კმ³-ია. თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, თასის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი ნაპრალითაა გაჭრილი, თასის ცენტრიდან სამხრეთით პატარა კრატერების ჯაჭვია. ცენტრალური მწვერვალი თასის ცენტრიდან ოდნავ ჩრდილო-დასავლეთით არის გადაადგილებული.

სატელიტური კრატერები
ამეგინო (მთვარის კრატერი)

კრატერი ამეგინო , აპოლონიოსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა არგენტინელი ნატურალისტის, ზოოლოგისა და პალეონტოლოგის, ფლორენტინო ამეგინოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 9.2 კმ, სიღრმე — 1.52 კმ.

კრატერი სფერულია მკვეთრი კიდეებით, ხოლო ჩრდილოეთ ნაწილში კიდე დაფარულია პატარა კრატერით. კისრის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 0.34 კმ-ია, ხოლო კრატერის მოცულობა 31.15 კმ³-ია. მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით, კრატერი მიეკუთვნება (ალ-ბატანი ) ტიპს. 1976 წლამდე იგი აპოლონიოსის კრატერის თანამგზავრად ითვლებოდა და მას აპოლონიოს ეწოდებოდა.

სატელიტური კრატერები
ამეგინოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
აპოლონიოს პერგელი

აპოლონიოს პერგელი (; დ. ძვ. წ. 262, პერგე — გ. ძვ. წ. 190, ალექსანდრია) — ძვ. წ. საუკუნის ბერძენი მათემატიკოსი, ალექსანდრიული სკოლის ერთერთი წარმომადგენელი. მისი უმნიშვნელოვანესი შრომაა „კონუსური კვეთები“. ჩვენამდე მოაღწია ამ შრომის პირველი ოთხი წიგნის ბერძნულმა დედანმა, შემდეგი სამი წიგნის არაბულმა თარგმანმა, ხოლო უკანასკნელი, მერვე წიგნი დაკარგულია. აპოლონიოს პერგელის „კონუსურმა კვეთებმა“ დიდი გავლენა მოახდინა ასტრონომიის, მექანიკისა და ოპტიკის განვითარებაზე. ანალიზური გეომეტრიის შექმნისას რ. დეკარტი და პ. ფერმა აპოლონიოს პერგელის შრომებს ეყრდნობოდნენ. აპოლონიოს პერგელს ეკუთვნის სხვა შრომებიც, რომლებსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს აპოლონიოსი.
აპოლონიოსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი აპოლონიოსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი მათემატიკოსის, აპოლონიოს პერგელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). მიხედვით. 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვით მისი და ეპონიმის სახელია , კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 50.66 კმ, სიღრმე — 3.36 კმ.

კრატერის კიდე დაფარულია მრავალი პატარა კრატერით. კისრის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 1.13 კმ-ია. კრატერის თასის ფსკერი გლუვია, სავსეა ლავით; მას არ აქვს შესამჩნევი სტრუქტურები, გარდა რამდენიმე პატარა კრატერისა; ხასიათდება დაბალი ალბედოთი. კრატერის მოცულობა 2062.31 კმ³-ია.

სატელიტური კრატერები
რისკო-კაიდო

რისკო-კაიდო — რელიეფის ფორმა და არქეოლოგიური ძეგლი ესპანეთის კუნძულ გრან-კანარიაზე. ეს ადგილი მოიცავს პრეისტორიული პერიოდის გამოქვაბულებში მოწყობილ საცხოვრებლებს, ტაძრებს და მარნებს, რომლებიც მიეკუთვნება კანარის კუნძულების მოწინავე ესპანურ კულტურას. ასევე მიჩნეულია რომ აბორიგენი მოსახლეობა რისკო-კაიდოს იყენებდნენ როგორც ასტრონომიულ ობსერვატორიას. 2019 წლის ივლისში რისკო-კაიდო იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად დასახელდა. იუნესკოს მიერ ასევე აღიარებულია როგორც კულტურული ლანდშაფტი. იგი არის გრან-კანარიას კუნძულისა და ლას პალმასის პროვინციის პირველი ხოლო კანარის კუნძულების მეოთხე მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.

აღწერა
რისკო-კაიდო რომელიც გრან-კანარიას ვრცელი მთიანი რაიონის ცენტრშია განლაგებული მოიცავს კლდეებს, ხეობებს და ვულკანურ წარმონაქმნებს. ლანდშაფტი მოიცავს ტროგლოდიტურ (გამოქვაბულებში მცხოვრები) საცხოვრებლების, მარნებისა და ცისტერნების დიდ რაოდენობას, რომელთა ასაკი მოწმობს კუნძულზე მოწინავე ესპანური კულტურის არსებობას, რომელიც იზოლაციაში ვითარდებოდა ჩრდილოეთ აფრიკელი ბერბერების ჩამოსვლიდან, ჩვენი ერის დასაწყისში, საუკუნეში პირველი ესპანელი დამკვიდრებლების ჩამოსვლამდე. ტროგლოდიტური კომპლექსი ასევე მოიცავს საკულტო ღრუებს და ორ წმინდა ტაძარს ანუ „ალმოგარენებს“ - რისკო-კაიდოსა და როკე ბენტაიგას, სადაც სეზონური ცერემონიები იმართებოდა. ითვლება, რომ ეს ტაძრები დაკავშირებულია ვარსკვლავებისა და დედა მიწის შესაძლო კულტთან.

კრიტიკა
რისკო-კაიდოს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეყვანა კრიტიკის საგანი გახდა მეცნიერებისგან, მათ შორისაა მათემატიკოსი ხოსე ბარიოსი, რომელიც თვლის, რომ არსებობს მცირე მეცნიერული საფუძველი იმისათვის, რომ ის ჩაითვალოს აბორიგენულ. გეოგრაფმა ეუსტაკიო ვილიალბამ ასევე ეჭვქვეშ დააყენა რისკო-კაიდოში ასტრონომიული ობსერვატორიის არსებობის შესახებ.

ბარიოსის თანახმად, არ არსებობს მეცნიერული კვლევა, რომელიც მხარს უჭერდა არქეოლოგიურ ასტრონომიულ ჰიპოთეზას (ძირითადი მიზეზი, რის გამოც ადგილი გამოცხადდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად). ის ამტკიცებს, რომ არ არსებობს ასტრონომიული მტკიცებულება, რომლებიც დაადასტურებდა ამ თეორიას.
ამიჩი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ამიჩი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი ასტრონომის, ოპტიკოსისა და ბოტანიკოსის, ჯოვანი ამიჩის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 52.03 კმ, სიღრმე — 2.38 კმ.

კრატერის კიდე მრავალკუთხა ფორმისაა და მნიშვნელოვნად დაზიანდა შემდგომი დარტყმების შედეგად. სამხრეთ ნაწილში, კრატერის კიდეს კვეთს ხეობა, რომელიც ვრცელდება თანამგზავრ კრატერ ამიჩი -მდე. კისრის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფის ზემოთ 1.14 კმ-ია, ხოლო კრატერის მოცულობა 2193.43 კმ³. კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, მოფენილია მრავალი პატარა კრატერით.

სატელიტური კრატერები
კვადრანტი (ტოპოგრაფია)

კვადრანტი — ტოპოგრაფიული რუკების მარკირებისა და ნომენკლატურის სისტემის ერთეული, რომელიც თავდაპირველად აშშ-ის გეოლოგიურმა სამსახურმა მიიღო დედამიწის ზედაპირის ცალკეულ რუკის ფურცლებად და მათი აღნიშვნების დასაყოფად.

მსგავსი სისტემა გამოიყენება სხვა პლანეტების რუკების შედგენაში. მარსის კვადრატებს შესაბამისი რელიეფის დამახასიათებელი ელემენტების სახელები ჰქვია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 337

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 337, რომელიც მიიღეს 1973 წლის 15 აგვისტოს, გმობდა ისრაელის სახელმწიფოს ლიბანური ავიახაზის ძალადობრივად გადაფრენისა და შემდეგ ლიბანის საჰაერო სივრციდან ავიალაინერის დაკავების გამო. საბჭომ ეს ქმედებები მიიჩნია, როგორც 1949 წლის შესაბამისი ზავის შეთანხმებების, უშიშროების საბჭოს 1967 წლის ცეცხლის შეწყვეტის რეზოლუციის, ქარტიის დებულებების, სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო კონვენციებისა და საერთაშორისო სამართლისა და მორალის თითოეული პრინციპების დარღვევა.

რეზოლუცია აგრძელებს და მოუწოდებს საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაციას განიხილოს ადეკვატური ზომები სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისთვის და ისრაელმა - თავი შეიკავოს შემდგომი იერიშებისგან, რომლებიც დაარღვევს ლიბანის სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ სამოქალაქო ავიაციას. საბჭომ განაცხადა, რომ თუ ისრაელი გაიმეორებს ანალოგიურ ქმედებებს, ისინი განიხილავენ მათი რეზოლუციების აღსრულების ადეკვატური ნაბიჯების გადადგმას.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 339

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 339 მიიღეს 1973 წლის 23 ოქტომბერს იომ-ქიფურის ომში ცეცხლის შეწყვეტის მიზნით. რეზოლუცია 338-მა ორი დღით ადრე ამ მიზანს ვერ მიაღწია.

რეზოლუციამ ძირითადად კვლავ დაადასტურა პირობები, რომლებიც განსაზღვრული იყო რეზოლუცია 338-ში (თვითონ დაფუძნებული რეზოლუცია 242-ზე) — ორივე მხარის ძალების დაბრუნება იმ პოზიციებზე, რომელზეც ისინი იმყოფებოდნენ ცეცხლის შეწყვეტის (338) ამოქმედების დროს, ასევე გაეროს გენერალური მდივნის თხოვნა, გადაედგა ნაბიჯები დამკვირვებლების განთავსების მიმართულებით, რათა უზრუნველეყოთ ცეცხლის შეწყვეტის ზედამხედველობა.

რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით, არცერთის წინააღმდეგ; ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკამ ხმის მიცემაში მონაწილეობა არ მიიღო.
მეჰმანი (სოფელი)

მეჰმანი — სოფელი ირანში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანის ჰაშთრუდის ოლქის ცენტრალური რაიონის ალიაბადის სოფლის თემში. 2006 წლის აღწერით, მოსახლეობა შეადგენდა 178 ადამიანს (35 ოჯახი).

გეოგრაფია
მეჰმანი მდებარეობს ირანის აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანში, ჰაშთრუდის ოლქის ცენტრალურ რაიონში და ადმინისტრაციულად შედის ალიაბადის სოფლის თემში. სოფლის სივრცითი და ეკონომიკური კავშირები ბუნებრივად არის მიბმული ჰაშთრუდის ურბანულ ცენტრზე, სადაც თავმოყრილია ადმინისტრაციული სერვისები, საბაზრო ინფრასტრუქტურა და ის ფუნქციები, რომლებიც მცირე სოფლებისთვის ყოველდღიურ საჭიროებად იქცევა (მომსახურება, კომუნიკაცია, განათლება, სამედიცინო სერვისების ნაწილი).
ამონიოსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ამონიოსი , პტოლემე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ანტიკური ფილოსოფ-ნეოპლატონის, ამონიოს ჰერმიას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 8.55 კმ, სიღრმე — 1.42 კმ.

კრატერის კიდეს აქვს წრიული თასის ფორმის ფორმა. კიდეს სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიიდან 0.32 კმ-ია, კრატერის მოცულობა დაახლოებით 25 კმ³-ია. მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით, კრატერი მიეკუთვნება ტიპს (სახელი ეწოდა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ბიოს კრატერის მიხედვით).

1976 წელს საკუთარი სახელის მიღებამდე, კრატერს ჰქონდა აღნიშვნა „პტოლემე “ (ე.წ. თანამგზავრული კრატერების აღნიშვნის სისტემაში, რომლებიც განლაგებულია საკუთარი სახელის მქონე კრატერის მახლობლად).

ამონიუმის კრატერი შეტანილია მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის კაშკაშა სხივური სისტემის მქონე კრატერების სიაში[6] და მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის შიდა ფერდობზე მუქი რადიალური ზოლების მქონე კრატერების სიაში[7].

სატელიტური კრატერები
ამონიოსის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ობობას ბუდეების ბილიკი

ობობას ბუდეების ბილიკი — იტალო კალვინოს პირველი რომანია, რომელშიც ასახულია მოზარდი ბიჭის, პინის, ცხოვრება მეორე მსოფლიო ომის ფონზე.

სიუჟეტი
ობოლი ბიჭი, პინი, ლიგურიის სანაპიროს ერთ-ერთ ქალაქში ცხოვრობს თავის დასთან ერთად, რომელიც მეძავია. პინი დროის უმეტეს ნაწილს ატარებს ბარში, სადაც ზრდასრულ სტუმრებს ართობს. ნაცისტი მეზღვაურისაგან იარაღის მოპარვის შემდეგ, პინი ცდილობს იპოვოს საკუთარი ადგილი იტალიელ პარტიზანთა ჯგუფში. ამასთანავე, ადამიანები, რომლებსაც ის გზაზე ხვდება, დასცინიან მას ისე, რომ თვითონ ვერც კი ამჩნევს.

რომანის სათაური მიუთითებს პინის საიდუმლო სამალავზე, რომლის მისამართს მხოლოდ ბიჭისთვის სანდო ადამიანები გაიგებენ.
მანანა (კუნძული)

მანანა — დაუსახლებელი კუნძული ჰავაის კუნძულების არქიპელაგში, კუნძულ ოაჰუს აღმოსავლეთით. ჰავაიურ ენაზე მანანა „მოტივტივეს“ ნიშნავს.

მანანას ხშირად კურდღლების კუნძულს უწოდებენ, რადგან მისი ფორმა, ოაჰუს ახლომდებარე სანაპიროდან, კურდღლის თავს წააგავს. გარდა ამისა, ადრე აქ შემოყვანილი კურდღლები ცხოვრობდნენ. კურდღლების კოლონია ჯონ ადამს კამინსმა 1880-იან წლებში დააარსა, როდესაც ის ახლომდებარე ვაიმანალოს პლანტაციას ხელმძღვანელობდა. კურდღლები დაახლოებით ასი წლის შემდეგ გაანადგურეს, რადგან ისინი აზიანებდნენ ადგილობრივ ეკოსისტემას, ზღვის ფრინველების გამრავლების ადგილებს.
ამოორთქვლა

ამოორთქვლა — გამხსნელი აორთქლებით მყარ ნივთიერებათა ხსნარების კონცენტრირების პროცესი. ძირითადად იყენებენ წყალხსნარებისათვის კვების მრეწველობაში (შაქრის, კონსერვებისა და სხვა წარმოება), ქიმიურ მრეწველობაში და სხვა. სამრეწველო ამოორთქვლას ატარებენ ვაკუუმის პირობებში (გასახურებლად წყლის ორთქლს იჯენებენ), რითაც მცირდება ხსნარის დუღილის ტემპერატურა და შესაძლებელი ხდება ისეთი ხსნარების ამოორთქვლა, რომელთა ძლიერი გახურება სასურველი არაა. ორთქლის ხარჯის ეკონომიის მიზნით იყენებენ მრავალჯერად ანუ მრავალკორპუსიან ამოორთქვლას, დანადგარის პირველ კორპუსში ამოორთქვლის შედეგად მიღებულ ე. წ. მეორეულ ორთქლს იყენებენ მოზდევნო კორპუსში აორთქვლისათვის, რაც საშუალებას გვაძლევს საქვაბიდან გამახურებელი ორთქლი მხოლოდ პირველ კორპუსს მივაწოდოთ. მრავალკორპუსიანი დანადგარისათვის აუცილებელია პირველი კორპუსიდან წნევის თანდათანობითი შემცირება, რათა ყოველ კორპუსში უზრუნველყოფილ იქნეს გამახურებელ ორთქლსა და მდუღარე სითხეს შორის სითბოს გადაცემისათვის აუცილებელი ტემპერატურის სხვაობა. ერთკორპუსიან დანადგარებში ზოგჯერ მიზანშეწონილია თბური ტუმბოს გამოყენება, ე. ი. მეორეული ორთქლის შეკუმშვით მისი ტემპერატურის აწევა და აპარატის გასახურებლად დაბრუნება. ამ ხერხს მიმართავენ რძის ხილის წვნისა და სხვა წარმოებაში, სადაც ხსნარის დუღილის ტემპრა ახლოა გამხსნელის დუღილის ტემპერატურასთან.