iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სოხუმის ეთერზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგური

სოხუმის ეთერზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგური ყოფილი სსრკ კვების მრეწველობის სამინისტროსი — დაარსდა 1937 წელს კელასურში (სოხუმის რაიონი). ჰქონდა სელექციის და ინტროდუქციის (გენეტიკის სექტორით), მიწათმოქმედების (მექანიზაციის სექტორით), ეკონომიკის, პროპაგანდისა და დანერგვის განყოფილებები; ბიოქიმიური, ტექნოლოგიური, აგროქიმიური, მცენარეთა დაცვის ლაბორატორიები. სადგურში ამუშავებდნენ ეთერზეთოვანი კულტურების ინტროდუქციის, აგროტექნიკის, ნედლეულის დამუშავების ტექნოლოგიურ საკითხებს. გამოყვანილია და წარმოებაშია დანერგილი ეთერზეთოვანი კულტურების მრავალი ჯიში და ჰიბრიდი. აქვს საყრდენი პუნქტი (ყვარლის რაიონი, სოფელი წიწკანაანთსერი) ექსპერიმენტული ბაზა (გულრიფშის რაიონი, სოფელი ვარჩა), ბიბლიოთეკა. გამოცემდა შრომებს.
სოხუმის სუბტროპიკული კულტურების საცდელი სადგური

ნ. ვავილოვის სახელობის მემცენარეობის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სოხუმის სუბტროპიკული კულტურების საცდელი სადგური — დაარსდა 1926 წელს სოფელ გულრიფშში. სადგურს ჰქონდა ციტრუსოვანი კულტურების, სუბტროპიკული-ტექნიკური კულტურების, ბოსტნეულისა და მარცვლოვან-პარკოსანი კულტურების, საინტროდუქციო საკარანტინო სანერგე განყოფილებები, ბიოქიმიური, ციტოემბრიოლოგიური, აგრომეტერეოლოგიური, ფიზიოლოგიური, აგრომეტეროლოგიური, ფიზიოლოგიური, მცენარეთა იმუნიტეტის ლაბორატორიები. მუშაობის ძირითადი მიმართულება იყო ყოფილი სსრკ სუბტროპიკულ ზონაში მსოფლიოს მცენარეული კოლექციის შექმნა, ახალი ჯიშებისა და ფორმების მიღება-დანერგვა და სხვა. ჰქონდა დამხმარე ექსპერიმენტულიი მეურნეობა, 2 საცდელი პუნქტი, ბიბლიოთეკა. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.
ბინდუსარა

ბინდუსარა — მაურიების სახელმწიფოს მეორე იმპერატორი, მეფობდა ძვ. წ. 298—272 წლებში ჩანდრაგუპტა მაურიას შემდგომ. ბერძნულ წყაროებში ის მოიხსენიება სახელით — ამიტროჰატი (ინდურად ამიტრაგჰატა) მისი ტიტულის მიხედვით, ესე იგი "საკუთარ მტერთა მკვლელი".

= ბიოგრაფია =

ბინდუსარამ მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი იმპერია, რომელიც აერთიანებდა ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ინდოეთს, ავღანეთის ნაწილს და ბელუჯისტანს. მან შეძლო იმპერიის კიდევ უფრო გაფართოება სამხრეთით, კარნატაკას ტერიტორიებამდე, დაიმორჩილა თექვსმეტი სახელმწიფო და გახდა ორ ზღვას შუა — არაბეთის ზღვას და ბენგალიის ყურეს შორის მდებარე მიწების მპყრობელი.

ბინდუსარა არ ებრძოდა მეგობრულად განწყობილ დრავიდულ სამეფოებს, როგორიცაა ჩოლა, პანდია და ჩერა. მხოლოდ კალინგას სამეფო (თანამედროვე ორისა) არ შედიოდა მის იმპერიაში და ის მისმა ვაჟმა აშოკამ დაიპყრო.

ბინდუსარა თავის მამის მსგავსად მხარს უჭერდა ელინისტურ ეგვიპტესთან და სელევკიდების სირიასთან მჭიდრო ურთიერთობას. სტრაბონი გადმოგვცემს, რომ პატალიპუტრაში მივლინებული იყო სელევკიდების ელჩი — დეიმაქსი. საინტერესო ფაქტებზე გვიამბობს ათენიუს ნავკრატიელი სელევკიდების მეფე ანტიოქოსის და ინდოეთის მეფე ბინდუსარას ძღვენთა გაცვლის შესახებ. ბინდუსარას თხოვნით მიუმართავს ანტიოქოსისათვის — გაეგზავნა მისთვის ტკბილი ღვინო, გამხმარი ლეღვი და ფილოსოფოსი–სოფისტი. პასუხად, ანტიოქოსი შეპირებია მხოლოდ ღვინისა და გამხმარი ლეღვის გაგზავნას.

ბინდუსარა მამისგან განსხვავებით არ ეწეოდა ჯაინიზმის მხარდაჭერას. ის მხარს უჭერდა ფილოსოფიურ-ასკეტურ მოძრაობას აჯივიკს. ეს იყო ანტიბრაჰმანული და ათეისტური ფილოსოფია. მამამისის მრჩეველი ფილოსოფოსი ჩანაკია აგრძელებდა მის სამეფო კარზე პრემიერ-მინისტრობას.

მისი მმართველობის დროს ორჯერ აჯანყდა ქალაქი ტაქსილა. ქალაქის შემორიგება საბოლოოდ მოახერხა აშოკამ მამის სიკვდილის შემდეგ.

პურანის თანახმად ბინდუსარა მეფობდა 25 წელი. მამის სიკვდილის შემდეგ მის ვაჟებს შორის დაიწყო ხანგრძლივი ბრძოლა ძალაუფლებისათვის. ბოლოსდაბოლოს, პატალიპუტრას ტახტის მფლობელი გახდა აშოკა
ფირან გუშნასპი

ფირან გუშნასპი (გ. 542) — ქართლისა და ალბანეთის მარზპანი დაახლოებით საუკუნის დამდეგიდან. წარმოშობით რეიდან იყო. განეკუთვნებოდა მიჰრანთა საგვარეულოს. ფირან გუშნასპი 518 წელს გაქრისტიანდა და გრიგორი ეწოდა, რის გამოც, მისი ცხოვრების ავტორის ცნობით, 3 წელი წყლიან ავზში გაატარა. 521 წელს ფირან გუშნასპმა კვლავ ძველი თანამდებობა დაიკავა. შემდეგ ბიზანტია-ირანის ომის (როგორც ჩანს 527-532 წწ.) დროს ფირან გუშნასპი ირანელთა ჯარს სარდლობდა და ბიზანტიელებმა დაატყვევეს. დაახლოებით 533/534 წელს ხოსრო -ის ელჩმა ფირან გუშნასპი ირანში დააბრუნა. ფირან გუშნასპმა ქართლ-ალბანეთის მარზპანის პოსტი დაიკავა, მაგრამ რადგან ქრისტიანობა არ უარყო, მოგვების მოთხოვნით გადააყენეს და სიკვდილით დასაჯეს.

ფირან გუშნასპის მარტვილობის შესახებ უცნობი ავტორის მიერ სირიულ ენაზე შექმნილი ჰაგიოგრაფიული ძეგლი მნიშვნელოვანი წყაროა - საუკუნეების საქართველოს ისტორიიისათვის.
ფიფინეთი

ფიფინეთი — ისტორიული საქართველოს მხარის – ჰერეთის ერთ-ერთი დასახლებული პუნქტი (ახლანდ. ტოპონიმი ფიფანი, ეწოდება მხოლოდ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულს მდინარე თალაჩაის მარცხენა ნაპირზე, სოფელ თალის მახლობლად, ზაქათალის რაიონი, აზერბაიჯანი). წყაროებში პირველად საუკუნის დასაწყისში მოიხსენიება. ამ დროს ფიფინეთი საეკლესიო ცენტრი იყო. ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით, საუკუნეში, როდესაც აქ დაიწყო ლეკი მოსახლეობის დამკვიდრება, ფიფინეთს ჭარი ეწოდა.
ფიჭვნარის განძი

ფიჭვნარის განძი — ქობულეთის ჩრდილოეთ უბანში — ფიჭვნარში 1948 წელს აღმოჩენილი ვერცხლის მონეტების განძი. შემორჩენილია 102 სინოპური დრაქმა, რომელთა ემისია ძვ. წ. საუკუნის შუა წლებში წარმოებდა. შუბლზე გამოსახულია ნიმფა სინოპეს მარცხნივ მიბრუნებული თავი, ზურგზე — მარცხნივ მიმართული, ფრთებგაშლილი, დელფინზე მჯდომი არწივი. მის ფრთებქვეშ მაგისტრატის, ხოლო გამოსახულების ქვემოთ ქალაქის სახელის აღმნიშვნელი ბერძნული შემოკლებული წარწერებია. აქვეა 58 ცალი კოლხური ნახევარდრაქმა (ადამიანისა და ხარის თავების გამოსახულებით). განძის სინოპური მონეტები მოჭრილია ძვ. წ. 350—245 წლებში. განძი ჩაფლული უნდა იყოს ძვ. წ. საუკუნის 50—40-იან წლებში. ფიჭვნარის განძის ნაწილი ინახება აჭარის სახელმწიფო მუზეუმში, ნაწილი კი სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში.
გაიუს ფლამინიუსი

გაიუს ფლამინიუსი (? — გ. ძვ. წ. 217) — რომის პოლიტიკური მოღვაწე პლებეების გვარიდან. ძვ. წ. 232 წელს სახალხო ტრიბუნი, ძვ. წ. 220 წელს ცენზორი, ძვ. წ. 223 და 218 წლებში კონსული. მთელი რიგი კანონების გატარებით ხელი შეუწყო რომის საზოგადოების დემოკრატიზაციას, რითაც ოპტიმატების დიდ უკმაყოფილებას იწვევდა. ეწეოდა აგრეთვე ფართო სამშენებლო საქმიანობას. რომში ააგო ფლამინიუსის ცირკი, ფლამინიუსის გზა, რომელიც რომს აკავშირებდა იტალიის ადრიატიკის სანაპიროსთან. ძვ. წ. 223 წელს გალიაში, მდინარე ადუაზე, ინსუბრების ტომები გაანადგურა. დაიღუპა ჰანიბალთან ბრძოლაში (მეორე პუნიკური ომი) ტრაზიმენუსის ტბასთან.
ფლანდრიის ბრძოლა

ფლანდრიის ბრძოლა — გერმანელთა მე-4 და მე-6 არმიების მარჯვენა ფრთის შეტევითი ოპერაცია, ინგლისისა და ბელგიის არმიებსა და საფრანგეთის საარმიო ჯგუფის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა 1914 წლის 20 ოქტომბრიდან 15 ნოემბრამდე პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918 წწ.) დროს.

გერმანელთა სარდლობის მიზანი იყო ლა-მანშზე გაბატონება, რითაც დაემუქრებოდა ინგლისის საექსპედიციო არმიის კომუნიკაციებს და აიძულებდა დიდ ბრიტანეთს უარი ეთქვა ომში მონაწილეობაზე. გერმანელთა გეგმა არ განხორციელდა, მათ ვერ შეძლეს მოკავშირეთა ფრონტის გარღვევა. დასავლეთ ევროპის საომარ ასპარეზზე დასრულდა ომის მანევრული პერიოდი და ლა-მანშიდან შვეიცარიის საზღვრამდე ერთიანი პოზიციური ფრონტი დამკვიდრდა.
ორნი გზაზე (ფილმი)

ორნი გზაზე — 1967 წლის ბრიტანული ფილმი. ფილმის მთავარი გმირები არიან 12 წლიანი ქორწინების მქონე მეუღლეები, რომლებიც სამხრეთ საფრანგეთში მიემგზავრებიან. ფილმი იმ დროისთვის ექსპერიმენტული იყო, რადგან არათანმიმდევრული თხრობის სტილი იყო გამოყენებული.

როლებში
ოდრი ჰეპბერნი — ჯოანა უოლესი
ალბერტ ფინი — მარკ უოლესი
ელეანორ ბრონი — კეთი მაქსველ-მანჩესტერი
უილიამ დენიელსი — ჰოვარდ მაქსველ-მანჩესტერი
კლოდ დოფინი — მორის დალბერტი
ნადია გრეი — ფრანსუაზა დალბერტი
ჟაკლინ ბისეტი — ჯეიკი
ვირჯილიო ფოსატი

ვირჯილიო ფოსატი (; დ. 12 სექტემბერი, 1889, მილანი — გ. 29 ივნისი, 1916, მონფალკონე) — იტალიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.

ფეხბურთის კარიერა დაიწყო მილანის „ინტერნაციონალეში“ კლუბის დაარსებიდან ერთი წლის თავზე, 1908 წელს. ფოსატი იყო ინტერის პირველი კაპიტანი და პირველი მწვრთნელი. გუნდში გატარებული 6 წლის მანძილზე თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. ამ პერიოდში გამართა 97 მატჩი და გაიტანა 4 გოლი. გუნდთან ერთად მოიგო 1909–10 წლების იტალიის ჩემპიონატი. ეს იყო ინტერის ისტორიაში პირველი ტიტული.

ფოსატი გამოდიოდა იტალიის ნაკრებშიც, სადაც მან 12 მატჩი გამართა და ერთი გოლი გაიტანა. ის იყო ინტერიდან პირველი მოთამაშე, ვინც ეროვნულ ნაკრებში იქნა მიწვეული.

ფოსატის ძმა — ჯუზეპეც ფეხბურთელი იყო და ინტერში თამაშობდა, სადაც 3 წლის მანძილზე 43 მატჩი გამართა ვირჯილიო ფოსატის საფეხბურთო კარიერას და შემდეგ სიცოცხლეს წერტილი დაუსვა პირველმა მსოფლიო ომმა. 1915 წელს ის წავიდა ფრონტზე, მას მიანიჭეს სამხედრო კაპიტნის წოდება. 1916 წელს დაიღუპა ავსტრია-უნგრეთის არმიასთან ბრძოლაში.
პირველი აღმსარებელი: ლეგენდა მაგდა სირუსზე

„პირველი აღმსარებელი: ლეგენდა მაგსა სირუსზე“  — ტერი გუდკაინდის მე-15 რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. „ჭეშმარიტების მახვილის“ სერიის წინარეისტორია.

შესავალი
წიგნის მოკლე აღწერა გამოქვეყნდა ავტორის საიტზე. ტექსტი იყო შემდეგნაირი:
„პირველი აღმსარებელი ჭეშმარიტების მახვილის სერიების საძირკველია. ეს არის დიდი თავგადასავლის დასაწყისი.“

წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები
მაგდა სირუსი
ჯადოქარი მერიტი
ლოთეინი
ბარაკუსი
ტილი
ისოდორი
კვინი
ალრიკ რალი
სედლერი
უხუცესი კადელი
გაიმერი
უესტონი
ჰამბრუკი
სულაჩანი
ნაია მუნი
ელექტროსადგური

ელექტროსადგური — სამრეწველო საწარმო, რომელიც პირველადი რესურსის ენერგიის გარდაქმნის ხარჯზე აწარმოებს ელექტროენერგიას, ხოლო ზოგ შემთხვევაში თბოენერგიასაც.

ენერგიის წყაროს მიხედვით არსებობს შემდეგი სახით ელექტროსადგურები:
ატომური ელექტროსადგური;
გეოთერმული ელექტროსადგური;
თბოელექტროსადგური;
მზის ელექტროსადგური;
ქარის ელექტროსადგური;
ჰიდროელექტროსადგური.

თბო და ატომური ელექტროსადგურები, შესაბამისად, ორგანულ და ბირთვულ საწვავზე მუშაობენ. ამ ენერგეტიკული რესურსების მარაგი თანდათან იწურება და ღირებულება მატულობს. ამ მხრივ, დიდი უპირატესობა აქვს ჰიდროელექტროსადგურებს, რომლებიც მდინარეების განახლებად ჰიდროენერგეტიკულ რესურსებს იყენებს. ცნობილია ელექტროენერგიის მიღების ხერხები სხვა განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან, როგორებიცაა მზე, ქარი, ზღვის მიმოქცევა, ზღვის და ოკეანის ტალღები, გეოთერმული წყლები, ოკეანური დინებები და სხვა.

თითქმის ყველა ტიპის ელსადგურზე ხდება პირველადი ენერგიის გარდაქმნა მექანიკურ ენერგიად. ამ ენერგიას მოძრაობაში მოყავს ე.წ „პირველადი ამძრავი“ — ტურბინა. ტურბინა თავის მხრივ აბრუნებს გენერატორს, რომელიც ტურბინის მექანიკურ ენერგიას გარდაქმნის ელექტრულ ენერგიად. გენერატორად, ჩვეულებრივ, გამოიყენება სამფაზა სინქრონული მანქანები. მათ მიერ გენერირებული სიმძლავრის ძაბვა, როგორც წესი, არ აღემატება 30 კვ-ს. ასეთი ძაბვით ელექტროენერგიის გადაცემა გამოიწვევს დიდ დანაკარგებს. ამიტომ, ელექტრულ სადგურებში დამონტაჟებულია ამწევი ტრანსფორმატორები, რომლებიც გადასაცემი ენერგიის ძაბვას ამაღლებენ 110÷1150 კვ-მდე.
მიხეილ ალოიანი

მიხეილ (მიშა) სურენის ძე ალოიანი (დ. 23 აგვისტო 1988, ბამბაკაშატი, სომხეთის სსრ) — რუსი მოკრივე, წარმოშობით ქურთ-იეზიდი, რუსეთის სამგზის ჩემპიონი (2009–2011), ევროპის ჩემპიონი (2010), მსოფლიო თასის მფლობელი (2008), მსოფლიო ჩემპიონი (2011), ოლიმპიურ თამაშთა პრიზიორი (2012). რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2010).
იტალიის სერია B

იტალიის სერია — მნიშვნელობით მეორე საფეხბურთო ლიგა იტალიაში. 2004–05 წლების სეზონიდან მონაწილეობას იღებს 22 გუნდი. ამჟამინდელი წესის მიხედვით, სამ გუნდს აქვს შესაძლებლობა გადავიდეს სერია -ში, რომლებიც ჩაანაცვლებენ სერია -ში ბოლო სამ ადგილზე გასულ კლუბებს. თუ გუნდი დაასრულებს ჩემპიონატს პირველ ან მეორე ადგილზე, ის ავტომატურად გადავა სერია -ში, ხოლო მესამე სავარაუდო გადამსვლელი ირკვევა პლეიოფით — მესამე, მეოთხე, მეხუთე, მეექვსე, მეშვიდე და მერვე ადგილზე გასული კლუბები მართავენ ერთმანეთში შეხვედრებს, სადაც ირკვევა მათგან საუკეთესო კლუბი, რომელიც უნდა გადავიდეს სერია -ში. სერია -დან 4 კლუბი ქვეითდება ქვედა ლიგაში – სერია -ში. ბოლო სამ ადგილზე გასული კლუბები ავტომატურად ქვეითდება დაბალ ლიგაში, ხოლო მეოთხე კლუბი ირკვევა ბოლოდან მეოთხე და მეხუთე ადგილზე გასულ კლუბებს შორის, რომლებიც გამართვენ ორ მატჩს – შინ და სტუმრად.

სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ჩემპიონები რეგიონების მიხედვით
სკრიპტორიუმი

სკრიპტორიუმი — გადამწერთა სახელოსნოები - საუკუნეებში დასავლეთ ევროპის მონასტრებში. სკრიპტორიუმებში იწერდნენ წიგნებს ეკლესიებისა და წარჩინებულთათვის. ცნობილი იყო ტურის, კორბის, ფულდის და სხვა სკრიპტორიუმები. აქ შემუშავდა შუა საუკუნის წიგნის წერის ძირითადი ტიპები. საუკუნის მიწურულიდან ქალაქების ამქრულმა სახელოსნოებმა სკრიპტორიუმების საქმიანობა თანდათან შეავიწროვეს.
შუახევის მუნიციპალიტეტის დროშა

შუახევის მუნიციპალიტეტის დროშა — შუახევის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია შუახევის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2013 წლის 28 თებერვალს №1 დადგენილებით.

აღწერილობა
დროშას სამ ნაწილად ყოფს მარჯვნივ გადაბრუნებული ვერცხლის ქობაშემოვლებული ლაჟვარდის ორთითასებრი ჰერალდიკური ჯვარი. დროშის მარჯვენა ნაწილი მეწამულია, დროშის დანარჩენი ორი ველი მწვანეა. პროპორცია არის 2:3
სკრუბერი

სკრუბერი — აირთა ნარევიდან მყარი და აირისებრი მინარევების მოსაცილებელი აპარატი; ფართოდ იყენებენ კოქსის პროდუქტების დასაჭერად და მტვრისაგან სამრეწველო აირების გასაწმენდად, დასატენიანებლად და გასაცივებლად, აგრეთვე სხვადასხვა ქიმიურ-ტექნოლოგიურ პროცესში. სკრუბერს სასარგებლო წიაღისეულის გასარეცხ დოლურ მანქანასაც უწოდებენ.
სასარგებლო წიაღისეულის გასარეცხად გამოყენებული სკრუბერი ცილინდრული ან კონუსური ფორმის დოლია. მასში ჩასატვირთი მასალა დოლში შნეკის საშუალებით გადაადგილდება და წყლით გაირეცხება. წყლისა და მასალის მიწოდების ხერხის მიხედვით სკრუბერი არის პირდაპირი დინებისა და წინაღდენიანი (მასალა და წყალი მოძრაობს საპირისპოროდ). სკრუბერის სახესხვაობაა ნიჩბიანი წისქვილი, რომლის დოლის შუაში ნიჩბებიანი მბრუნავი ლილვია.
სკრუბერის პარამეტრები: სიგრძე 3-10 მეტრი, დიამეტრი 1,5-4 მეტრი, წყლის ხარჯი 3-6 მ³/ტ, რეცხვის ხანგრძლივობა 2-12 წუთი, მწარმოებლურობა 25-დან 200 ტონამდე საათში.
შუახევის მუნიციპალიტეტის გერბი

შუახევის მუნიციპალიტეტის გერბი — შუახევის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია შუახევის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2013 წლის 28 თებერვალს №1 დადგენილებით.

აღწერილობა
გერბის ფარის ზურმუხტოვან ველს სამ ნაწილად ყოფს ვერცხლის ქობაშემოვლებული ლაჟვარდის ორთითასებრი ჰერალდიკური ჯვარი, რომელზეც მოთავსებულია მცირე ფარი — მეწამულ ველზე ოქროს სამკოშკიანი ციხე-სიმაგრე. შუა კოშკი ოდნავ მაღალია, ციხე-სიმაგრის ქვევით გამოსახულია ოქროს ხიდი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ზურმუხტოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „შუახევი“
ფოთის ბრძოლა

ფოთის (ფასისის) ბრძოლა — ბრძოლა ბიზანტიელებსა და ირანელებს შორის ეგრისის დიდი ომის (542-562 წწ.) დროს ქ. ფოთის სიმაგრესთან. გაიმართა 555 წელს. ირანელების ჯარის სარდალს ნახორაგანს იმედი ჰქონდა, რომ ხისგან აგებული სიმაგრის აღება არ გაუძნელდებოდა. მან მოულოდნელად ერთ ღამეში გადაიყვანა ჯარი მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს, რათა ფასისს სამხრეთიდან მისდგომოდა, სადაც რიონი არ დააბრკოლებდა. ბიზანტიელებმა ვერ შეძლეს ნავებით ჯარების გადაყვანა მდინარეზე, რომ ირანელებისათვის ფასისში შესვლა დაესწროთ, ამიტომ ხმელეთის გზით შევიდნენ ქალაქში და გამაგრდნენ.

ირანელების იერიში ფოთის სიმაგრეზე სრული მარცხით დამთავრდა. ირანელებმა ამ ბრძოლაში 10 000-ზე მეტი მეომარი დაკარგეს, რის შემდეგაც ქუთაისისა და მუხურისისაკენ დაიხიეს.
სტრატიგრაფიული სკალა

სტრატიგრაფიული საკალა — სკალა, რომელიც გვიჩვენებს დედამიწის ქერქის ამგები ქანების სტრატიგრაფიულ ქვედანაყოფთა თანამიმდევრობას და ურთიერთდაქვემდებარებას; ასახავს დედამიწის ქერქის განვითარების ისტორიის ეტაპებს. სტრატიგრაფიული სკალის ერთეულებია (უმსხვილესიადან უმცირესამდე): ეონოტემა (აერთიანებს რამდენიმე ჯგუფს), ჯგუფი (ერატემა), სისტემა, ზესექცია, სექცია, ქვესექცია, სართული, ქრონოზონა.
ბარდა ფოკა

ბარდა ფოკა (; დ. უცნობია — გ. 13 აპრილი, 989) — ბიზანტიის მხედართმთავარი, კაპადოკიელი დიდგვაროვანი, იმპერატორ ნიკიფორე -ის ძმისშვილი. 970 წელს აჯანყდა იმპერატორ იოანე ციმისხის წინააღმდეგ, მაგრამ დამარცხდა და გადაასახლეს. 978 წელს იმპერატორმა ბასილი -მ გადასახლებიდან გამოიწვია და ბარდა სკლიაროსის აჯანყების ჩახშობა დაავალა. ფოკა ბარდას დამხმარედ მოუვიდა დავით კურაპალატის ჯარი, რომლის მეშვეობით მან სძლია სკლიაროსს. ბასილი უნდობლად უყურებდა ფოკა ბარდას და არ აწინაურებდა. 987 წელს ფოკა ბარდა პროვინციული არისტოკრატიის მხარდაჭერით აჯანყდა და თავი იმპერატორად გამოაცხადა. აჯანყებამ ფართო ხასიათი მიიღო და მთელი მცირე აზია მოიცვა. ამჯერად ფოკა ბარდას დავით კურაპალატიც მიემხრო. აჯანყებულები შეეცადნენ კონსტანტინოპოლის ალყაში მოქცევას. ბასილი -მ სძლია აჯანყებულებს 989 წლის 13 აპრილს აბიდოსთან. ფოკა ბარდა ბრძოლაში დაიღუპა, როგორც ვარაუდობენ, მოსყიდულმა მსახურმა მოწამლა.
სტრატეგოსი

სტრატეგოსი — მხედართმთავარი ძველ ბერძნულ პოლისებში ძვ. წ. ს.-ძვ.წ. საუკუნის შუა წლებში. ათენში ძვ. წ. 500 წლიდან 10 სტრატეგოსიდან შემდგარ კოლეგას ირჩევდნენ. ერთი სტრატეგოსი ჰოპლიტებს სარდლობდა, მეორე - ფლოტს, მესამე ქვეყანას იცავდა, ორი სტრატეგოსი პირეოსს. დანარჩენები რიგრიგობით ჯარს სარდლობდნენ. სტრატეგოსს ირჩევდა სახალხო კრება ერთი წლის ვადით ფილეების მიხედვით. შეიძლებოდა განმეორებითი არჩევაც, მაგალითად, პერიკლე ზედიზედ 15 წელს იყო სტრატეგოსად. სტრატეგოსი გასამრჯელოს არ იღებდა. იგი სათავეში ედგა აგრეთვე საერთო ბერძნულ სამხედრო-პოლიტიკურ კავშირებს. თანამედროვე გაგებით, სტრატეგოსი არის სარდალი, მსხვილი სამხედრო ოპერაციების ხელმძღვანელი.
სვაზი

სვაზი — ხალხი, ესვატინის (ყოფ. სვაზილენდი) ძირითადი მოსახლეობა. ცხოვრობენ აგრეთვე სვაზილენდთან მოსაზღვრე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. მოსახლეობის საერთო რაოდენობაა 2 მილიონზე მეტი. ენა — სვაზი, განეკუთვნება ბანტუ ენათა ოჯახს. უმრავლესობა ტრადიციულ რწმენებს — ბუნების ძალთა და წინაპართა კულტს აღიარებს, დანარჩენები ძირითადად ქრისტიანები არიან. სვაზი ხალხი ჩამოყალიბდა საუკუნის ნახევარში. მათი ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა. მუშაობენ ბამბისა და ყავის პლანტაციებში. საშოვარზე დადიან სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.
ფოლკლენდის ბრძოლა

ფოლკლენდის ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა 1914 წლის 8 დეკემბერს გერმანიის კრეისერთა ესკადრასა და ინგლისის ესკადრას შორის ფოლკლენდის კუნძულების მახლობლად პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918 წწ.) დროს. გერმანიის ესკადრა 8 დეკემბერს ინგლისის სამხედრო-საზღვაო ბაზაზე დარტყმის მიზნით პორტ-სტენლის მიადგა. გერმანელებისთვის მოულოდნელად იქ აღმოჩნდა ინგლისის ესკადრა. ბრძოლა რომელიც 4,5 საათს გრძელდებოდა, გერმანელთა სრული დამარცხებით დამთავრდა: მათი ყველა ხომალდი, მსუბუქი კრეისერისა და საჰოსპიტალო გემის გარდა, ჩაძირეს.
სრინაგარი

სრინაგარი— ქალაქი ინდოეთში, ჰიმალაიში. გაშენებულია ქაშმირის ხეობაში, მდინარე ჯელამის ნაპირზე, 1600 მეტრ სიმაღლეზე. ჯამუ და ქაშმირის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 1, 273, 312 კაცი (2011). მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო პუნქტი. ცნობილია შალების, ხალიჩების შინამრეწველური წარმოებით, ხესა და ლითონზე კვეთით. არის საფეიქრო და კვების მრეწველობის საწარმოები. ქალაქში განვითარებულია ტურიზმი, სრინაგარის ტერიტორია დაქსელილია არხებით, ქალაქის შიგნით უმთავრესად ნავებით მიმოდიან.
ვარსკვლავური ფლოტი

ვარსკვლავური ფლოტი — გამოგონილი სახელმწიფო ორგანიზაცია ვარსკვლავური გზის ფანტასტიკურ სამყაროში. იგი ახორციელებს სამხედრო, დიპლომატიურ და სამეცნიერო-კვლევით მისიებს.

ვარსკვლავური ფლოტის შტაბ-ბინა მდებარეობს სან-ფრანცისკოში.

ისტორია
2161 წლამდე არსებობდა ორგანიზაცია დედამიწის ვარსკვლავური ფლოტი, იგი დაარსდა დაახლოებით 2120-2130 წლებში. ზეფრამ კოკრეინის პირველი გაფრენის შემდეგ დედამიწამ დაიწყო ახლომდებარე სისტემების კოლონიზაცია და სხვა რასებთან კონტაქტის დამყარება. ამ საკითხებით დაკავებული იყო ვარსკვლავური ფლოტი. იგი ასევე მუშაობდა ვარპ-ტექნოლოგიის შემდგომ გაუმჯობესებაზე. პირველი ხომალდი რომელმაც განავითარა სიჩქარე ვარპ-5 იყო ენტერპრაიზ -01, ცოტა მოგვიანებით აიგო კოლუმბია.

2161 წელს ფედერაციის შექმნასთან ერთად დაარსდა ერთიანი ვარსკვლავური ფლოტი, რომელიც აერთიანებდა სამხედრო და სამეცნიერო განყოფილებებს. მასში მსახურობდნენ სხვა ცივილიზაციების წარმომადგენლებიც (მათ შორის ფედერაციის არაწევრებიც).

ვარპ-ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად შეიქმნა მრავალი კოსმოსური სადგური, კოლონია და ახალი პლანეტები, ფედერაციას შეემატა ახალი წევრები.

ვარსკვლავური ფლოტის მთავარი დირექტივა კრძალავს უცხო ცივილიზაციების შიდა საქმეებში ნებისმიერ ჩარევას. ეს დირექტივა გადმოღებულია ვულკანური ანალოგიდან, რომლის თანახმადაც ვარპ-ტექნოლოგიის ქონა ითვლება რასის სხვა რასებთან კონტაქტისათვის მზადყოფნის კრიტერიუმად. კონტაქტის დამყარება ცივილიზაციებთან რომლებიც არ ფლობენ ამ ტექნოლოგიას კატეგორიულად აკრძალულია. მთავარი დირექტივის ირგვლივ ვითარდება არაერთი ეპიზოდის სიუჟეტი.

მისია
ვარსკვლავური ფლოტის მთავარი მისიაა კოსმოსის კვლევა სიცოცხლის ახალი ფორმების აღმოჩენისა და ახალ ცივილიზაციებთან კონტაქტის დამყარების მიზნით. თუმცა იგი ასევე ასრულებს სამხედრო და დიპლომატიურ ფუნქციებს.

ორგანიზაციული სტრუქტურა
ვარსკვლავურ ფლოტს გააჩნია რამდენიმე სტრუქტურული ერთეული:
ვარსკვლავური ფლოტის აკადემია
ტექნიკური კორპუსი
სამეთაურო შტაბი
ანალიტიკური ქვეგანყოფილება
სამედიცინო კორპუსი
ტაქტიკური ქვეგანყოფილება
გენერალური სასამართლო
გენერალური ინსპექცია

ვარსკვლავური ფლოტის აკადემია
ვარსკვლავური ფლოტის აკადემია ამზადებს მომავალ ოფიცრებს ვარსკვლავური ფლოტისთვის. იგი დაარსდა 2161 წელს, ფედერეციის შექმნასთან ერთად. მისი მთავარი კორპუსი განლაგებულია სან-ფრანცისკოში, ასევე არსებობს ფილიალები სხვა ქალაქებში. აკადემიაში კურსანტები გადიან ოთხწლიან სასწავლო კურსს, რის შედეგადაც ღებულობან ენსინის წოდებას.

პირებს რომელთაც არა აქვთ ფედერაციის მოქალაქეობა მისაღებ გამოცდებზე დაშვებისთვის სჭირდებათ ვარსკვლავური ფლოტის ოფიცრის რეკომენდაცია.
ტანჟერი

ტანჟერი — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილოეთ მაროკოში, გიბრალტარის სრუტის სანაპიროზე. ტანჟერის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 850 000 ათასი კაცი (2012). ჩრდილოეთ მაროკოს სავაჭრო-სატრანსპორტო და სატრანზიტო ცენტრი. გააქვთ უმთავრესად ციტრუსები, ბოსტნეული კულტურები, თევზისა და ხილის კონსერვები. კვების, საფეიქრო, ცემენტის მრეწველობის საწარმოები. 1965 წელს ტანჟერის ნავსადგურში გამოეყო განსაკუთრებული ზონა, სადაც სავაჭრო ოპერაციები არ იბეგრება საბაჟო გადასახადებით. რკინიგზით უკავშირდება ქალაქ ფესს. ტანჟერის მახლობლად არის საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი.

ქალაქი დააარსეს ფინიკიელმა კოლონისტებმა ძვ. წ. ათასწლეულის ბოლოს. ძვ. წ. საუკუნიდან რომს დაემორჩილა. საუკუნეში დაიპყრეს ვანდალებმა, საუკუნეში ბიზანტიამ, საუკუნის დასაწყისში კი არაბებმა. ქალაქი იყო ჩრდილოეთ მაროკოს ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. 1471 წელს მიიტაცა პორტუგალიამ. 1661 წელს გადავიდა ინგლისის ხელში, 1684 წელს კვლავ შეუერთდა მაროკოს და გახდა მაროკოს სახელმწიფოს ერთ-ერთი დედაქალაქი. 1912 წელს მაროკოს იმპერიალისტური დანაწილების შედეგად ტანჟერი თავისი მოსაზღვრე ტერიტორიით სპეციალური რეჟიმის ზონად გამოიყო. 1940-1945 წლებში დაიკავა ესპანეთმა.
გუსტავ დორე

პოლ გუსტავ დორე (; 6 იანვარი 1832, სტრასბურგი — 23 იანვარი 1883, პარიზი) — ფრანგი გრაფიკოსი, მოქანდაკე და ფერმწერი. დორე ძირითადად ხის გრავიურებზე მუშაობდა.

ცხოვრება და ხელოვნება
გუსტავ დორე ხიდების მშენებლის, პიერ-ლუი-ქრისტეფორე დორეს ოჯახში დაიბადა, სტრასბურგში. მისი მხატვრული ნიჭი პატარაობიდანვე იწვევდა გარშემომყოფი ადამიანების გაოცებას, 10 წლის ასაკში შექმნა ილუსტრაციები დანტე ალიგიერის „ღვთაებრივი კომედიისთვის“, ხოლო 15 წლის ასაკში პირველად გამოქვეყნდა მისი ილუსტრირებული ნაწარმოები. გარკვეული დროის შემდეგ, 1841 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად ბურში გადადის. ამ გადასვლამ დორეს სამხატვრო მოღვაწეობაზე ძალიან დიდი გავლენა იქონია. 1847 წელს დორე დედასთან ერთად ხელახლა ამჯერად პარიზში გადადის, სადაც გუსტავი შარლემანის ლიცეუმში ირიცხება. შემდეგ ახალგაზრდა მხატვარი ჰერაკლეს გმირობების საკუთარი სერიებით, მიმართავს „ჟურნალ პურ რირ“-ის მთავარ რედაქტორს და სამუშაოზე ირიცხება, სადაც ხელფასად 5000 ფრანკს იღებს. იმავე წლის ბოლოს გამოქვეყნდა ლითოგრაფიის ალბომი „ჰერაკლეს გმირობები“, გამოცემაში მიეთითა, რომ ამ ლითოგრაფიის ავტორი იყო 15 წლის თვითნასწავლი მხატვარი, რომელმაც ისინი კლასიკური შტუდიის გარეშე შეასრულა.

ცნობილია, რომ მხატვარი თავის სამუშაო დღეს სამ ნაწიალდ ყოფდა: დილა ეთმობოდა გრაფიკას, შუადღე — ფერწერას, საღამო — ისევ გრაფიკას.
დორემ მაინც ვერ შეძლო სამხატვრო განათლების მიღება, თუმცა დიდ დროს ატარებდა ლუვრში და ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, სადაც ნახატებსა და გრავიურებს შეისწავლიდა.

ნამუშევრების გალერეა
სომიტები

სომიტები — პირველადი სეგმენტები, მეზოდერმის სეგმენტები, რომელთა ერთობლიობა ადამიანისა და ცხოველების სხეულის სეგმენტაციას განაპირობებს. სომიტები უმეტესად ეწოდება სხეულის მეორეული ღრუს (ცელომის) მქონე ცხოველების ზურგის ზედა ნაწილის სეგმენტებს. ხერხემლიანი ცხოველებისა და ადამიანის ჩანასახის სომიტები გაწყობილია ქორდის გასწვრივ ორსავე მხარეზე. თითოეულ სომიტებს შეადგენს მიოტომი, სკლეროტომი და დერმატომი.
ფონტენუის ბრძოლა

ფონტენუის ბრძოლა — ავსტრიის მემკვიდრეობისათვის 1740-1748 წლების ომის ერთ-ერთი ბრძოლა საფრანგეთის არმიასა და ინგლის-ნიდერლანდები-ჰანოვერის ჯარებს შორის 1745 წლის 11 მაისს ბელგიის სოფელ ფონტენუის რაიონში. ფრანგებმა მოიგერიეს მოწინააღმდეგის შეტევები, თვითონ გადავიდნენ შეტევაზე და მტერი უკუაქციეს. მოკავშირეებმა დაკარგეს 14 ათასამდე კაცი, ფრანგებმა — დაახლოებით 6 ათასი.