iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯაპშაქარი

ჯაპშაქარი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, საჯიჯაოს თემში (სოფლები: გაღმა საჯიჯაო, ზენი, ზუბი, ჯაპშაქარი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 650 ადამიანი.
ლოს-ტეკესი

ლოს-ტეკესი — ქალაქი ვენესეულის ჩრდილოეთ ნაწილში. მირანდას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვენესუელის დედაქალაქ კარაკასიდან სამხრეთ-დასავლეთით, ზღვის დონიდან 1169 მ სიმაღლეზე.
2001 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 140,617 კაცს.

დაარსდა 1777 წელს და სახელი ეწოდა ადგილობრივი ინდიელების პატივსაცემად, სადაც დაბადებული იყო მათი წინამძღოლი გუაიკაიპურო,
რომელიც განთქმული იყო ესპანელი კონკისტადორების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ესპანელები აქ ახლომდებარე მთებში ოქროს ეძებდნენ.
შემდეგ წლებში ქალაქი გახდა საცხოვრებელი ადგილი და კარაკასის საკურორტო მხარე. ჰაერის ტემპერატურა ქალაქში იცვლება 18°-დან 26°-მდე.

ლოს-ტეკესში მუშავდება სასოფლო სამეურნეო ნედლეული. განვითარებულია ტექსტილის მრეწველობა. 1927 წლის 13 თებერვალს ქალაქ პეტარედან მირანდას შტატის დედაქალაქი ლოს-ტეკესში გადმოიტანეს.
2006 წლის 3 ნოემბერს ქვეყნის პრეზიდენტმა უგო ჩავესმა ქალაქში გახსნა მეტროპოლიტენი, რომელიც დაუკავშირდა კარაკასის მეტროს.
ვენესუელელები

ვენესუელელები — მრავალეთნიკური ერი, რომელიც ცხოვრობს სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელის ტერიტორიაზე. ვენესუელელების უმეტესობა არის კათოლიკე და საუბრობს ესპანურად. ისინი წარმოადგენენ ევროპელების, აფრიკელებისა და ინდიელების ნარევს.

დემოგრაფია
2006 წელს დაახლოებით 28 მილიონი ადამიანით ვენესუელა წარმოადგენს მოსახლეობის რაოდენობით მეექვსე ქვეყანას ლათინურ ამერიკაში, ბრაზილიის, მექსიკის, არგენტინის, კოლუმბიისა და პერუს შემდეგ.

მოსახლეობის 90%-ზე მეტი ცხოვრობს ურბანულ ტერიტორიებზე, რაც მსოფლიოში საშუალო მაჩვევნებელზე ბევრით მეტია. წიგნიერების მაჩვენებელი შეადგენს 98%-ს რაც ასევე დიდია მსოფლიო მასშტაბით, ხოლო მოსახლეობის ზრდის კოეფიციენტი მსოფლიო საშუალო მაჩვენებელზე ოდნავ დიდია. მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი შეადგენს ახალგაზრდობას, 30% არის 14 წლამდე და მხოლოდ 4% არის 65 წელს გადაცილებული.
მლაშე (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

მლაშე — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მლაშეს თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1300 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 33 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში მლაშეს სასოფლო საბჭოში შედიოდა ასევე სოფლები ზარზმა და უტყისუბანი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 236 ადამიანი.
ზედა საირმე

ზედა საირმე — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის საირმის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს გორმაღლის ქედის სამხრეთ დაბოლოებაზე, მდ. რიონის ხეობაში. ზღვის დონიდან 760 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 156 ადამიანი.
ზედა ღვირიში

ზედა ღვირიში — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ღვირიშის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ცხენისწყლის წყალგამყოფზე, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, ცაგერიდან 34 კმ-ში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.
პატარა სმადა

პატარა სმადა — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ჩორჩანის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 24 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 259 ადამიანი.
ზოგიში

ზოგიში — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ალპანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს მდ. რიონის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 520 მ-ზე, ცაგერიდან 23 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.

ზოგიში ისტორიული ლეჩხუმის ნაწილია. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია ლაბეჭინის ოთხთავის მინაწერში ( საუკუნე). სოფლის ტერიტორიაზე, შემთხვევით აღმოჩენილია გვიანდელი ანტიკური ხანის ბრინჯაოს საკიდი, რომელიც ფრინველის გამოსახულებას წარმოადგენს; ქვის კვირისტავი; ზოომორფულ სახელურებიანი ქოთანი; ბრინჯაოს კოლხური ცული.

ზოგიშის სამხრეთით, მთის წვერზე, შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები. გადმოცემით, ციხე ახვლედიანებს ეკუთვნოდათ. ციხის გალავანი რელიეფს მიჰყვება. კედლის სიმაღლე ზოგან 5 მ-მდე აღწევს. ნაგებია უხეშად დამუშავებული სწორხაზოვნად და მტკიცედ ნაწყობი კლდის ქვითა და ბათქაშით. გალავნის შიგნით 2 კოშკის ნაკვალევი შეინიშნება. აქვეა საგანგებოდ მოწყობილი წყლის რეზერვუარი, რომელიც პერიოდულად თავისით ივსება. სოფლის ძველ სასაფლაოსთან, მცირე შემაღლებაზე, შუა საუკუნეების მარიობის ეკლესიის ნანგრევებია, მის ირგვლივ კი — გალავნის ნაშთები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 148 ადამიანი.
ზუბი (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)

ზუბი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ზუბის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს, ცაგერი-ქუთაისის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 640 მ-ზე. ცაგერიდან დაშორებულია 13 კმ-ით. ზუბი ერთ-ერთია იმ რამდენიმე სოფლიდან, სადაც მოდის ვაზის ჯიში უსახელოური.

ისტორია
ზუბი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ზუბის ციხის ნანგრევები. ზუბის ჩრდილოეთით, დაახლ. 4,5 კმ-ზე მდებარეობს ნამარნევის ეკლესია (აგებულია 1822 წელს).

სოფლის ტერიტორიაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, შემთხვევითაა აღმოჩენილი შუა ბრინჯაოს ხანის შავპრიალა თიხის დაბალი, სამყურიანი ჭურჭელი და ელინური ხანის ბრინჯაოს 2 სამაჯური. მასალა ინახება ცაგერის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 471 ადამიანი.
თაბორი (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)

თაბორი — სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტის ლაილაშის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ლაჯანურის (რაიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, ცაგერიდან 25 კმ-ის დაშორებით.
ისტორია
თაბორი მდებარეობს ისტორიულ ლეჩხუმში. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სახელწოდება უკავშირდება თაბორის მთას, რომელიც ქრისტიანული ტრადიციით მიიჩნევა ფერისცვალების ადგილად. ხალხური გადმოცემის თანახმად თაბორი, სურმუში და ლაილაში აზნაურ ლაიშხურს ეკუთვნოდა, მას ლაილაშისა და თაბორის მიდამოებში ციხეები ჰქონია, თვითონ კი თაბორის სასახლეში უცხოვრია. დადიანს გაუწყვეტია ლაიშხურები და მათ სოფლებს დაპატრონებია.

სოფელში აღმოჩენილია შუა ბრინჯაოს ხანის მასრაგახსნილი, წვერნაკლული შუბისპირი და ბრინჯაოს სამკაული.

სოფლის განაპირას, მთის ქიმზე, შირიმის კვადრებით ნაგები გვიანდელი შუა საუკუნეების კოშკისებური („დედაღვთისა“) დგას. მის ჩრდილოეთით მოსწორებული ბაქანია, სადაც სავარაუდოდ იდგა თავდაპირველი ეკლესია, რომელიც გადარჩენილი დეკორატიული ფრაგმენტების მიხედვით საუკუნეს მიეკუთვნებოდა. ჯერ კიდევ 1969 წელს ეკლესიაში ინახებოდა შენაწირი ვერცხლის სასმისები, რ-თაც მხედრული წარწერები ჰქონდა: „ქრისტე, ჯვარცმის თაბორის შეწირული უხმარი ვერცხლი მე გავაჭედინე ლაშხიშვილმა ბახუტამ და ისევე მოგვირთმევია ჩვენის სადღეგრძელოდ. სულის საოხად და საცხონებლად, ამინ“. მეორე, უფრო მცირე სახელურიან თასსაც ასევე მხედრულად ეწერა: „მღუდელი დავით ნიკოლოზის ძე ქასელაძე“. წარწერები დაახლ. – საუკუნეებისაა. სოფელში დღესასწაულობენ ხვამლობასა და კოხინჯრობას.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით თაბორში ცხოვრობს 81 ადამიანი. სოფელში მოსახლეთა გვარებია: ქარსელაძე, სადილიანი, ახვლედიანი, ლომთაძე, ბაკურაძე, ჩარკვიანი, ხეცურიანი, ჩაჩხიანი, ჯინჭარაძე.
სამყურე

სამყურე — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სამყურე, ღორძე, კახარეთი). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1280 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 36 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 ადამიანი.
ვსესვიატსკოეს სასაფლაო

ვსესვიატსკოეს (ვსეხსვიატსკოეს) სასაფლაო — სასაფლაო რუსეთის ფედერაციის დედაქალაქის, მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოკრუგის სოკოლის რაიონში. დაკრძალული არიან საქართველოდან საუკუნეში გადახვეწილი ქართველი დიდებულები — ბაგრატიონები, ციციშვილები (ციციანოვები) და სხვა, მათ შორის ისეთი ცნობილი პიროვნებები, როგორებიც არიან სულხან-საბა ორბელიანი და პეტრე ბაგრატიონის მამა იოანე (1730—1795). იქვე 1733-1737 წლებით დათარიღებული ტაძარი მდებარეობს, რომლის აგების ინიციატორიც არჩილ -ს ქალიშვილი დარეჯან ბატონიშვილი იყო (სწორედ ამ ტაძრის ეზოში არიან დაკრძალულნი სულხან-საბა და პეტრე ბაგრატიონის მამა).

 საუკუნის ბოლოს აქ ასაფლავებდნენ მდიდარ გლეხებს, ამასთან, საფლავის ძველ ქვებს ხშირად ანადგურებდნენ ან ადგილს უცვლიდნენ.

სასაფლაო არსებობდა 1982 წლამდე, რის შემდეგაც განადგურდა მოსკოვის ფარგლებში სასაფლაოთა ლიკვიდაციის შესახებ განკარგულებით. ერთ-ერთი ვერსიით საფლავის ქვების აღება გამოიწვია მეზობელი „გენერლების სახლის“ მაღალი თანამდებობის პირ მაცხოვრებელთა სურვილმა, არ ჰქონოდათ ხედი სასაფლაოზე.

მიუხედავად ამისა, ჩვენ დრომდე შემორჩა ზოგიერთი საფლავის ქვა, მათ შორის, იოანე ბაგრატიონისა, რომელიც აღმართა მისმა ვაჟმა, დიდმა მხედართმთავარმა, პეტრე ბაგრატიონმა. მონუმენტს აქვს მაღალ პოსტამენტზე მდგარი კანელირებული პირამიდის სახე. იოანე ბაგრატიონის საფლავის ქვამ რამდენიმეჯერ შეიცვალა თავისი ადგილი. ამჟამად ის დგას ტაძრის ჩრდილოეთით „ხალხთა შერიგების“ მემორიალთან. ი. ბაგრატიონის საფლავის ქვა ფედერალური მნიშვნელობის ისტორიული ძეგლია.

ვანდალიზმი
სასაფლაოს ადგილზე დასასვენებელი პარკის მოწყობაა დაგეგმილი. უკანონო მშენებლობა 2008 წელს დაიწყო, მაგრამ ხმაურის ატეხვის შემდეგ შეჩერდა, 2011 წლის ზაფხულში კი ისევ განახლდა და აქტიურად მიმდინარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარი რუსეთის კულტურის სამინისტროს ძეგლებს შორის ირიცხება და უწყებას მასზე ზრუნვა ევალება, სამინისტრომ ჯეროვანი გადაწყვეტილება ვერ მიიღო.
მსოფლიო მეხსიერება

მსოფლიო მეხსიერება — გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის პროგრამა, რომელიც იცავს მსოფლიოს დოკუმენტურ მემკვიდრეობას. დაარსდა 1992 წელს.

მემკვიდრეობის სია
მსოფლიო მეხსიერების სია აზიასა და ოკეანეთში
მსოფლიო მეხსიერების სია არაბეთის ქვეყნებში
მსოფლიო მეხსიერების სია აფრიკაში
მსოფლიო მეხსიერების სია ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში
მსოფლიო მეხსიერების სია ლათინურ ამერიკაში
მსოფლიო მეხსიერების სია — საერთაშორისო ორგანიზაციები
ოთარ რამიშვილი

ოთარ რამიშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1934 — გ. 6 ოქტომბერი, 2011) — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი, პოეტი, თბილისის კოლორიტი. 2009 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება. ოთარ რამიშვილის მიერაა დაწერილი და შესრულებული ჰიტები „ფუტკარი“, „რიჟრაჟი“, „ბულბულის სტვენა“, „მარტის თვეა შენი“, „თბილისო“ და სხვა. კომპოზიტორია ფილმისა „მამა“ (1984).

გარდაიცვალა 2011 წლის 6 ოქტომბერს 76 წლის ასაკში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.
ფონეტიკური პროცესები

ფონეტიკური პროცესები — სიტყვასა და სიტყვათმიმდევრობაში მოქმედი ბგერითი ცვლილებები, რომლებიც გამოწვეულია წარმოთქმის საერთო პირობებით. იმის მიხედვით თუ როგორია პირობები, განსხვავებულია:
კომბინატორული ცვლილებები, რომლებიც სიტყვაში მოსაზღვრე ბგერათა ურთიერთგავლენისა და ურთიერთშეგუების (აკომოდაცია) შედეგია.
პოზიციური ცვლილებები, გამოწვეული წარმოთქმის საერთო პირობებით (სიტყვაში ბგერის პოზიციით, მახვილის ადგილით ...).

გარკვეულ შემთხვევებში ბგერათა შეცვლას წარმართავს არაფონეტიკური ფაქტორები (მაგ., ანალოგია ...), მაგრამ ასეთი ცვლილებები, ჩვეულებრივ, არასისტემურია და სპორადულ ხასიათს ატარებს.
ბარინასი

ბარინასი  — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში. ბარინასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე სანტო-დომინგოს ნაპირებზე, დაბლობ ტერიტორიაზე, კორდილიერა-დე-მერიდის მთისძირში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 188 მ სიმაღლეზე. ცნობილია როგორც ლიანოსის „დედაქალაქი“. კარაკასიდან დაშორებულია 525 კილომეტრით, ქალაქ მერიდიდან 165 კილომეტრით. 2009 წლის მონაცემებით ქალაქ ბარინასის მოსახლეობა შეადგენს 251,535 ადამიანს.

კათედრალები, მუზეუმები და სხვა კულტურული და საგანმანათლებლო შენობა-ნაგებობები ქალაქის შუაგულშია განლაგებული. ბარინასი წარმოადგენს მესაქონლეობის რეგიონულ ცენტრს, ასევე აქ განვითარებულია შინაური საქონლის პროდუქცია. შიდა რაიონებში მოჰყავთ კაკაო და თამბაქო. არის აეროპორტი, რომლის მეშვეობით დაკავშირებულია ქვეყნის დედაქალაქ კარაკასთან.

დაარსდა 1577 წლის 30 ივნისს, როგორც ალტამირა-დე-კასერესი. ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ომის მსვლელობის დროს ბარინასი იყო თავდაცვის მნიშვნელოვანი საყრდენი. ქალაქ ბარინასში ცხოვრების გარკვეული ნაწილი გაატარა ვენესუელის პირველმა პრეზიდენტმა კრისტობალ მენდოსამ. ქალაქის სახელწოდება წარმოსდგება ადგილობრივი სიტყვიდან, რომელიც იდენტიფიცერებას განიცდის ძლიერ ქართან, რომელიც უბერავს წვიმიანი სეზონის დროს მდინარე სანტო-დომინგოს ხეობიდან.
ისუნდერი

ისუნდერი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, ზუბის თემში. მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის ხეობის მარჯვენა ფერდობზე. ზღვის დონიდან 690 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 94 ადამიანი.
ლასურიაში

ლასურიაში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: დეხვირი, ლესინდი, მახაში). მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 550 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. ლასურიაში ერთ-ერთია იმ რამდენიმე სოფლიდან, სადაც მოდის ვაზის ჯიში უსახელოური.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 235 ადამიანი.
საშუალო იაპონური ენა

საშუალო იაპონური ენა, ან შუაიაპონური ხანა (იაპონურად , ) იყო იაპონური ენის ისტორიული განვითარების ერთ-ერთი საფეხური, წარმოადგენს კლასიკური იაპონურიდან ახალ იაპონურზე გარდამავალ ხანას. ამ დროის იაპონურმა არაერთი ძველი ნიშანი უკუაგდო და თავის დღევანდელ ფორმას დაუახლოვდა.

შუაიაპონური ხანა: ქვეპერიოდები
საშუალო, ან შუაიაპონური ენის განვითარებაში ეს ე.წ. გარდამავალი პერიოდი გრძელდებოდა დაახლოებით 500 წელს -დან საუკუნემდე. მიღებულია ამ ხანის ორ, ადრეულ და გვიან ქვეპერიოდებად დაყოფა.
პოლიტიკურ-ისტორიული თვალთახედვით, ადრეული შუაიაპონური არსებობდა ჰეიანისა, - უფრო ზუსტად კი ინსეის დროს, და ასევე კამაკურას ხანაში, ხოლო გვიანი შუაიაპონური კი მურომაჩის ხანაში დაიწყო და დასრულდა.

ადრეული შუაიაპონური ხანა.
გვიანი შუაიაპონური ხანა.

წანამძღვრები
 საუკუნის დასასრული იაპონიის ისტორიაში არის ჟამი ჰეიანის პერიოდის არისტოკრატიული საზოგადოებიდან სამურაების ფეოდალურ საზოგადოებაზე გადასვლისა. ამ ცვლილებებს თან ახლდა პოლიტიკური ცენტრის გადატანა აღმოსავლეთისაკენ და მისი აღმართვა შოგუნატეში. ამ დროს გაჩნდა უამრავი ახალი ბუდისტური მოძრაობა, გაიზარდა წერა-კითხვის მცოდნეთა რიცხვი.

 საუკუნის შუა ხანებში პორტუგალიელმა მისიონერებმა იაპონიასაც მიაღწიეს, რამაც დასავლური კონცეპტების, აზროვნების ტიპის გაჩენა გამოიწვია ქვეყანაში. იაპონურში გაჩნდა პირველი ევრონასესხობები.

ქრისტიანობის (იაპონურად „ქრისტიანობა იაპონიაში“) გასავრცელებლად პორტუგალიელ მისიონერებს მოუწიათ იაპონური ენის შესწავლა-დაუფლება. მათ შეჰქმნეს დიდძალი ლინგვისტური ლიტერატურა გრამატიკებისა და ლექსიკონების სახით. მისიონერები ძირითადად თარგნიდნენ თავიანთ სამისიონერო მიზნებისთვის გამოსადეგარ ლიტერატურას. ეს წყაროები წარმოადგენენ ფასდაუდებელი მნიშვნელობის ნაშრომებს საშუალო იაპონური ენის ენათმეცნიერული კვლევის საქმეში.
ევა გრინი

ევა გაელ გრინი ( დ. 6 ივლისი, 1980) — შვედური წარმოშობის ფრანგი მსახიობი და მოდელი. გრინი მოღვაწეობდა თეატრში, სანამ შედგებოდა მისი დებიუტი 2003 წელს, ფილმში „მეოცნებენი“, სადაც მან ყურადღება მიიპყრო რამდენიმე შიშველი სცენის გამო. გრინმა აღიარება მოიპოვა რიდლი სკოტის ფილმით „ზეციური სამეფო“ (2005), რომელშიც განასახიერა იერუსალიმის დეფოფალი სიბილა. 2006 წელს ჯეიმზ ბონდის ახალი ფილმისთვის „კაზინო როიალი“ მოიპოვა , როგორც ამომავალმა ვარსკვლავმა.

ფილმოგრაფია
მოსამსახურე (ფილმი)

მოსამსახურე — 2011 წლის კომედიური დრამა, რომელიც დაფუძნებულია ქეთრინ სთოქეთის ამავე სახელწოდების რომანზე. ფილმში მონაწილეობენ ემა სტოუნი, ვაიოლა დეივისი, ოქტავია სპენსერი, ბრაის დალას ჰაუარდი, ჯესიკა ჩესტეინი, სისი სპეისეკი, მაიკ ფოგელი და ელისონ ჯენი. „მოსამსახურემ“ მიიღო დადებითი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისგან და მისმა საერთაშორისო შემოსავალმა შეადგინა $169,058,258.

სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს ახალგაზრდა თეთრკანიან ქალბატონზე, ეუხენია „სკიტერ“ ფელანზე და მის ურთიერთობაზე ორ შავკანიან მოსამსახურესთან. ისტორია ვითარდება ქალაქ ჯექსონში, მისისიპი, 1960-იან წლებში. სკიტერი არის ჟურნალისტი, რომელიც გადაწყვეტს დაწეროს წიგნი შავკანიან მოსამსახურეების ცხოვრებაზე, რომელშიც ააშკარავებს რასიზმს თეთრკანიანი ოჯახების მხრიდან.

როლებში
ემა სტოუნი — ევგენია ფელანი
ვაიოლა დეივისი — ეიბილინ კლარკი
ბრაის დალას ჰაუარდი — ჰილი ჰოლბრუკი
ოქტავია სპენსერი — მინი ჯეკსონი
ჯესიკა ჩესტეინი — სელია ფუტი
სისი სპეისეკი — მისის უოლტერსი
ელისონ ჯეინი — შარლოტ ფელანი
ანა ო'რაილი — ელიზაბეთ ლიფოლტი
კრის ლოუელი — სტიუარტ უითუორთი
სისელი ტაისონი — კონსტანტინ ბეიტსი
მაიკ ფოგელი — ჯონი ფუტი

ჯილდოები
ოკტავია სპენსერმა მიიღო ოსკარისა, -სა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები ქალის მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის.
ტურმერო

ტურმერო  — ქალაქი ჩრდილოეთ ვენესუელაში. არაგუის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ტურმეროს ნაპირებზე, ვალენსიის ტბის ქვაბულის აუზში, ზღვის დონიდან 446 მ სიმაღლეზე. კარიბის ზღვის სანაპიროდან გაწოლილია 40 კილომეტრში, ხოლო ვალენსიის ტბიდან 20 კილომეტრში. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 272 ათ. კაცს.

დაარსდა 1620 წლის 27 ნოემბერს, როდესაც მის ტერიტორიაზე ესპანეთის მეფის ფილიპე -ის ბრძანებით დაარსდა ერთ-ერთი ეკლესია.

დაძმობილებული ქალაქები
მარაკაი –
კაგუა –
კალაბოსო –
სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსი –
ლა-ვიქტორია –
კორო –
ლეიმა გბოვი

ლეიმა გბოვი (დ. 1972, მონროვია) — მშვიდობისათვის ლიბერიის ქალთა მოძრაობის აქტივისტი, 2011 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში თანამემამულე, ლიბერიის პრეზიდენტ ელენ ჯონსონ-სირლიფთან და იემენელ ტავაკულ კარმანისთან ერთად. ჯილდო გადაეცათ „ქალების უსაფრთხოებისა და ქალების უფლებებისთვის არაძალადობრივი ბრძოლისა და სამშვიდობო საქმიანობაში აქტიური მონაწილეობის გამო“.

დაიბადა 1972 წელს ცენტრალურ ლიბერიაში. 17 წლის ასაკში, მას შემდეგ, რაც დაიწყო ლიბერიის პირველი სამოქალაქო ომი, გადასახლდა მონროვიაში. სამოქალაქო ომის პერიოდში სწავლობდა ფსიქოლოგიასა და მუშაობდა საომარი მოქმედებებით დაზარალებულ ბავშვებთან.

2002 წელს ლეიმამ ორგანიზება გაუკეთა მშვიდობისათვის ლიბერიის ქალთა მოძრაობას.

2011 წელს დააჯილდოვეს ნობელის პრემიით მშვიდობის განმტკიცების დარგში

ცხოვრების ადრეული პერიოდი
ლეიმა გბოვი 1972 წლის 1 თებერვალს ლიბერიაში დაიბადა. 17 წლის ასაკში, მაშინ როცა 1989 წელს ლიბერიაში პირველი სამოქალაქო ომი დაიწყო, მშობლებთან და ორ დასთან ერთად მონროვიაში ცხოვრობდა. გბოვიმ საკუთარ მემუარში „ ” მოგვიანებით გაიხსენა, როგორ გაიგო „უნისეფის“ მოსამზადებელი პროგრამის შესახებ, რომელიც სოციალურ მუშაკებს ამზადებდა ომით დაზარალებულების დასახმარებლად. მალევე „უნისეფის“ სამთვიან მოსამზადებელ პროგრამაში ჩაერთო. იმავე პერიოდში მოძალადე ქმრისგან წამოსვლა გადაწყვიტა, რათა საკუთარი შვილები ჯოშუა და ამბერი მამისგან დაეცვა. მშვიდობიანი გარემოსა და მინიმალური საარსებო საშუალების ძიების პროცესში, ლეიმა გბოვი საკუთარ პარტნიორ დენიელს განაში გაჰყვა (სადაც გბოვის მესამე შვილი შეეძინა). თუმცა იქ ჩასულმა მდგომარეობის გაუმჯობესება ვერ შეძლო და უფრო მეტიც, უკიდურეს გაჭირვებაში ლტოლვილმა დაიწყო ოჯახზე ზრუნვა. საკუთარი მდგომარეობის გათვალისწინებით, იგი კვლავ სამშობლოში დაბრუნდა, სადაც ჯერ კიდევ თავისი მშობლები და ოჯახის წევრები ცხოვრობდნენ .
1998 წელს გბოვიმ სოციალური მომსახურების მიმართულებით აკადემიური ხარისხის მიღება გადაწყვიტა. პარალელურად ლუთერანულ ეკლესიაში მკურნალობისა და შერიგების პროგრამის მოხალისედ დაიწყო საქმიანობა. სწორედ იქ, სადაც წარსულში დედამისი ქალების ლიდერი გახლდათ და თავად გბოვიმაც ახალგაზრდობის მნიშვნელოვანი წლები გაატარა. მოხალისეობის ეს წლები გბოვის მშვიდობის მოძრაობისა და სამოქალაქო აქტივიზმის დასაწყისად ითვლება.

პროგრამა ომით დაზარალებულებზე ზრუნვასა და ფსიქოლოგიურ დახმარებას მოიაზრებდა. კერძოდ, აქტიურად იყო ჩართული არმიის წევრების რეაბილიტაციაში. მოხალისეობასთან ერთად აკადემიური ხარისხის მოპოვებასაც ცდილობდა, რომელიც საბოლოოდ 2001 წელს მიიღო. ამავე წლებში გბოვის მეოთხე შვილიც შეეძინა და მისივე თქმით, უფრო მეტად დარწმუნდა ძალადობის შესაჩერებლად ქალების განსაკუთრებულ მნიშვნელობაში. მისი აზრით, თუკი საზოგადოებაში რაიმე შეიცვლებოდა ეს მხოლოდ დედების ძალისხმევის შედეგი იქნებოდა.

განათლება
გბოვიმ სოციალურ მომსახურებაში ხარისხის მიღების შემდეგ, ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კერძოდ, აღმოსავლეთ მენონიტის უნივერსიტეტში კონფლიქტის გარდაქმნის მიმართულებით გადაწყვიტა სწავლის გაგრძელება. 2007 წელს სწავლა დაასრულა და მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა. ამას გარდა, მონაწილეობა მიიღო გაეროს მიერ ორგანიზებულ სწავლებაში კონფლიქტის პრევენცირებისა და მშვიდობის დამყარების მიმართულებით. ამასთან, კამერუნის სასწავლო ცენტრში ომის შედეგად დაზარალებულთა მკურნალობის შემსწავლელი კურსი გაიარა.
გუატირე

გუატირე — ქალაქი ჩრდილოეთ ვენესუელაში. მირანდას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ გუატირეს მოსახლეობა შეადგენს 200,417 ათ. კაცს. დაარსების თარიღი უცნობია. თავდაპირველად მის ადგილას სახლობდნენ უბრალო ქრისტიანები, მონები და სხვ. საუკუნის ბოლოს გუატირე იყო ჩრდილოეთ ვენესუელის ერთ-ერთი დასახლება, სადაც ხუან ფრანსისკო დე ლეონის აჯანყების გაერთიანებას წარმოადგენდა გიპუსკოას კამპანიის წინააღმდეგ ბრძოლაში.
სამშვილდის შემოერთება

სამშვილდის შემოერთება — სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიება.

1110 წელს დავით აღმაშენებელი ლიხთ-იმერეთს გადავიდა, რითაც მტრის ყურადღება მოადუნა. ამ დროს გიორგი ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესმა თავისი დისწულის თევდორეს, კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალის აბულეთისა და ივანე ორბელის დახმარებით მტერს სამშილდე წაართვა. სამშვილდე ძლიერი ციხე იყო და სამხრეთიდან ამაგრებდა თბილისს. ამასთან სამხრეთის სავაჭრო გზაც ამ ქალაქზე გადიოდა. საქართველოს ფეოდალური მონარქიის მიერ ამ მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პუნქტის შეერთებამ სელჩუკებს თავზარი დასცა, ციხეები დატოვეს და გაიქცნენ. სამშვილდესთან ერთად ამავე წელს საქართველოს შეუერთდა სომხითის ბევრი ციხე.
სამშობლო (გაზეთი)

„სამშობლო“ — ქართული გაზეთი, უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეებთან კულტურული კავშირის საქართველოს საზოგადოების გამოცემა. გამოდიოდა 1956-იდან თბილისში, თვეში 2-ჯერ, თავდაპირველად „სამშობლოში დაბრუნებისათვის“ ერქვა, შემდეგ — „სამშობლოს ხმა“, 1971 წლიდან —„სამშობლო“ გაზეთის საპატიო დანიშნულება იყო სამშობლოს მოწყვეტილ თანამემამულეებისთვის შეუნარჩუნებინა და გაეღვიძებინა სამშობლოსადმი პატივისცემა, დედაენისადმი სიყვარული, გაეცნო მისი წარსული, აწმყო, მომავალი.

„სამშობლო“ აშუქებდა საქართველოს ისტორიის, ეკონომიკის, პოლიტიკისა და კულტურის განვითარების საკითხებს. ბეჭდავდა ქართული ლიტერატურის, ხელოვნების, მუსიკალურ ნიმუშებს, ფოტომასალას, თანამშრომლობდნენ რესპუბლიკის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწეები, მეცნიერები, მწერლები, მხატვრები, კომპოზიტორები, ჟურნალისტები და სხვები, აგრეთვე უცხოეთში მცხოვრები თანამემამულეები. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. რედაქტორები: 1956 წლიდან ვ. ესვანჯია, 1972-იდან — გ. კარბელაშვილი.
ბარსელონა (ვენესუელა)

ბარსელონა — ქალაქი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატის დედაქალაქი. დაარსდა 1671 წელს. პუერტო-ლა-კრუსთან, ლეჩერიასთან და გუანტასთან ერთად ქმნის ვენესუელის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ურბანულ არეალს 950 000 მცხოვრებით.

ქალაქი მდებარეობს ანსოატეგის შტატის შიდა ნაწილში, ვენესუელის ჩრდილოეთ სანაპიროს გასწვრივ, დასავლეთ კორდილიერის რეგიონის მთისწინეთის სიახლოვეს. მისი ჩრდილოეთი, ოკეანის სანაპირო გამოირჩევა პლაჟების სიუხვით, რაც საკმაოდ მნიშვნელოვანია ადგილობრივი ტურიზმის ინდუსტრიაში. ბარსელონა წარმოადგენს მოჩიმის ეროვნული პარკის ერთგვარ შესასვლელს, რომელიც გამოირჩევა კუნძულების სიუხვით, რომლებიც ეროვნულ მონუმენტებადაა გამოცხადებული.

ბარსელონის ჰიდროგრაფიაში წამყვანი ადგილი უკავია მდინარე ნევერის, რომელიც ქალაქის ცენტრზე გაივლის და რომელიც ცნობილია სეზონური დატბორვებით წყალუხვობის პერიოდში. 1972 წელს დატბორვებისგან თავდაცვის მიზნით აიგო სპეციალური არხები.

პუერტო-ლა-კრუსისგან განხსვავებით, რომელიც ძირითადად საუკუნეში აიგო, ბარსელონაში წარმოდგენილია ისტორიული და თანამედროვე არქიტექტურის ნარევი, რაც მისი ზრდისა და განვითარების მრავალი წლითაა განპირობებული. დასახლება ნუევა-ბარსელონა-დელ-სერო-სანტო ( — წმინდა მთის ახალი ბარსელონა) თავდაპირველად ესპანელმა კონკისტადორმა, ხუან ორპიმ დააარსა. შემდგომში, 1671 წელს იგი ხელახლა იქნა დაარსებული და დასახლებული გუბერნატორ სანჩო ფერნანდეს დე ანგულოს მიერ, თავდაპირველი დასახლებიდან და კატალონიელი კოლონიზატორების პატარა სამოსახლოდან ორი კილომეტრის მოშორებით. ბარსელონა წარმოადგენდა ნუევა-ანდალუსიის ერთ-ერთ პროვინციას. ამ პერიოდის დღემდე შემორჩენილი ერთ-ერთი შენობაა ანსოატეგის მუზეუმი, რომელიც უძველესია ქალაქში.

ბარსელონის ისტორიული არეალები განლაგებულია მისი მთავარი მოედნების — ბოლივარის, მირანდასა და ბოიაკას ირგვლივ.