iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნამიქ ქემალის სახლ-მუზეუმი

ნამიქ ქემალის სახლ-მუზეუმი — ისტორიული სახლ-მუზეუმი თექირდაღში, ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთი, რომელიც ეძღვნება ნამიქ ქემალს (1840-1888), თურქი ნაციონალისტი პოეტის, ცხოვრებასა და ნაშრომებს. ეს არის ხელახლა აშენებული საუკუნის სახლი, რომელიც 1993 წელს გადაკეთდა მუზეუმად.

შენობა
სახლი ხელახლა აშენდა 1992 წელს ადგილობრივი ოფიციალური და საქველმოქმედო ორგანიზაციების შემოწირულობებით. ეს არის სამსართულიანი სახლი ოსმალური არქიტექტურული სტილით, რომელიც შექმნილია პირდაპირ მეზობლად მდგომი ძველი სახლების მიხედვით.

სახლი, რომელიც ბორცვზე მდებარეობს, გარშემორტყმულია კედლებიანი დიდი ბაღით. დიდი ბაღის კარიბჭე იხსნება სახლის წინ მდებარე ქუჩაზე, რომელსაც მისი სახელი ეწოდება - ნამიქ ქემალ კადესი. ბაღში არის მცირე ღია თეატრი სცენისა და მაყურებელთა სივრცით.

შენობის თავდაპირველი სალარო მუსტაფა ქემალ ათათურქის სამხედრო კარიერისადმი მიძღვნილ საგამოფენო დარბაზად არის მოწყობილი გალიპოლის ბრძოლის (1915–1916) დროინდელი პერიოდიდან. აქ ასევე გამოფენილია დოკუმენტები და ფოტოები, რომლებიც ათათურქსა და თექირდაღს უკავშირდება თურქეთის რესპუბლიკის დაარსების შემდგომ.

ნამიქ ქემალის სახლ-მუზეუმი საზოგადოებისთვის გახსნილია სამუშაო დღებში.
დიკ სხოფი

დიკ სხოფი (; დ. 8 მარტი, 1957) — ნიდერლანდელი პოლიტიკოსი. ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრი 2024 წლის 2 ივლისიდან.

სხოფი 2020-2024 წლებში მუშაობდა იუსტიციისა და უსაფრთხოების სამინისტროს გენერალურ მდივნად, 2018-2020 წლებში ზოგადი დაზვერვისა და უსაფრთხოების სამსახურის გენერალურ დირექტორად და უსაფრთხოებისა და ანტიტერორიზმის ეროვნული კოორდინატორის თანამდებობაზე 2013 წლიდან 2018 წლამდე. იგი იყო იუსტიციისა და უსაფრთხოების სამინისტროს გენერალური დირექტორი იყო 2010-2013 წლებში და საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების გენერალური დირექტორი შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და სამეფოს ურთიერთობათა სამინისტროში 2003-2010 წლებში.

2025 წლის 3 ივნისს სხოფის კაბინეტი დაიშალა მას შემდეგ, რაც თავისუფლების პარტია გავიდა კოალიციიდან. სხოფმა განაცხადა, რომ გადადგებოდა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან, მაგრამ დარჩებოდა დროებითი ვადით, სანამ არ ჩატარდებოდა რიგგარეშე არჩევნები.
პიმენ ნანეიშვილი

პიმენ ვასილის ძე ნანეიშვილი (დ. 19 აგვისტო, 1892, ორპირი — გ. 7 ოქტომბერი, 1944) — ქართველი პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სამტრედიის რაიონის სოფელ ორპირში (ახლანდელი საჯავახო). 1912 წელს ოქროს მედალზე დაამთავრა ბათუმის კლასიკური გიმნაზია, 1919 წელს კი ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. საქართველოში დაბრუნების შემდგომ მუშაობდა ჯერ სოფლად, შემდეგ კი ამიერკავკასიის რკინიგზაზე. 1921 წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის ბავშვთა სნეულების კლინიკის ორდინატორად. 1925 წელს მიიღო ასისტენტის წოდება, 1931 წელს — დოცენტის. 1935 წელს წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია — "მენინგიზმის საკითხისათვის ინფექციური დაავადებების დროს" და მიიღო პროფესორის წოდება. 1937-1944 წლებში განაგებდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური პედიატრიის კათედრას.

პიმენ ნანეიშვილი იყო გამოჩენილი ექიმი და პედაგოგი, რომელმაც მთელი თავისი ცოდნა და უნარი ბავშვთა მკურნალობას მიუძღვნა, აღზარდა ექიმ-პედიატრების მრავალრიცხოვანი კადრი. მისი კვლევის საგანი იყო მენინგიზმი, დიზენტერიის საკითხები ბავშვთა ასაკში, სულფანილამიდური პრეპარატების მოქმედების მექანიზმი და გამოყენების მეთოდიკა სხვადასხვა დაავადების დროს. მის კალამს ეკუთვნის პედიატრიის დარგის ათეულობით სამეცნიერო შრომა, მათ შორის მონოგრაფია მენინგიტებზე და გამოკვლევა პნევმომედიასტინუმის და პნევმოთორაქსის შესახებ. იგი იყო საქართველოს ექიმთა საზოგადოების აქტიური წევრი, ბავშვთა ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული საკავშირო და რესპუბლიკური თათბირებისა და ყრილობების მონაწილე.

1944 წელს საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა მას მიანიჭა მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება.
მეზოციკლონი

მეზოციკლონი - ეს არის მეზომასშტაბური (ქარიშხლის მაშსტაბური) ბრუნვის რეგიონი, რომელსაც 3-9 კილომეტრიანი რადიუსი აქვს. ის ძირითადად წარმოიქმნება სუპერუჯრედული ქარიშხლის უკანა (სამხრეთ-აღმოსავლეთ, სამხრეთ) მხარეს. ხშირად ერევათ ქარბორბალაში, მაგრამ მეზოციკლონი მასზე დიდია. ქარბორბალა, უშუალოდ მეზოციკლონში მდებარეობს.

მახასიათებლები
მეზოციკლონი ხშირად დაბალი ატმოსფერული წნევის რეგიონებთან წარმოიქმნება. მათი ბრუნვა მიმართულია საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და საათის ისრის მიმართულებით, სამხრეთ ნახევარსფეროში. გამონაკლისია ყველაზე მცირე მასშტაბის მეზოციკლონები.

მეზოანტიციკლონები, რომლებიც მეზოციკლონის საპირისპირო მიმართულებით ბრუნავენ, შეიძლება თან ახლდეს მეზოციკლონებს, სუპერუჯრედში. მაგრამ ისინი, როგორც წესი, უფრო სუსტია, ვიდრე მეზოციკლონები. მეზოანტიციკლონი შეიძლება შენარჩუნდეს ათობით წუთის ან რამოდენიმე საათის განმავლობაში.

სუპერუჯრედში მეზოციკლონები ციკლურად ყალიბდება. ყველაზე ხშირად, პირველივე ციკლში ქრება. მაგრამ, როდესაც ქარიშხლის განვითარებისთვის კარგი პირობები დიდი ხნის განმავლობაში ნარჩუნდება, ასეთ შემთხვევაში მეზოციკლონის ციკლური პროცესი თვალსაჩინოდ ვლინდება. რაც გამოიხატება იმაში, რომ ძველი მეზოციკლონი ქრება, იშლება და ახალი, უფრო ძლიერი მეზოციკლონი ჩნდება. როდესაც ეს ხდება, შეიძლება ერთდროულად ორი ტორნადო გაჩნდეს - ეს ულამაზესი, მაგრამ ძალიან იშვიათი სანახაობაა.

წარმოქმნის პროცესი
მეზოციკლონური ბრუნვა წარმოიქმნება როდესაც ატმოსფეროშია ქარის ძვრა (ტროპოპაუზში ზედაპირულ ქართან შედარებით  ძლიერი ან სხვანაირი მიმართულების ქარი). ამ დროს ჰორიზონტალური ბრუნვის სისტემა ჩნდება. როდესაც ხვდება ჰაერის აღმავალ ნაკადს, ის ვერტიკალურად იწევა და იჭიმება.

როდესაც უკანა ფლანგის ნაკადი წარმოიქმნება, ის მარცხენა მხრიდან ეჯახება მეზოციკლონს, ნალექებს ჩრდილო-დასავლეთისკენ ატარებს და ყოფს მეზოციკლონს ორ ნაწილად - მეზოციკლონად და მეზოანტიციკლონად. მეზოციკლონში ჰაერის მასები საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ტრიალებს, მეზოანტიციკლონი - პირიქით.
ირანის ეროვნული საბჭო

ირანის ეროვნული საბჭო , ოფიციალურად ირანის ეროვნული საბჭო თავისუფალი არჩევნებისთვის — ემიგრაციაში მყოფი ოპოზიციური ჯგუფი, რომელიც იბრძვის ირანის ისლამური რესპუბლიკის მთავრობის წინააღმდეგ. მონაწილეობს ირანის დემოკრატიულ მოძრაობაში.

ეროვნული საბჭო ირწმუნება, რომ შეაგროვა „მილიონობით დემოკრატიის მომხრე როგორც ირანის შიგნით, ასევე გარეთ.“ ის ასევე ირწმუნება, რომ წარმოადგენს რელიგიურ და ეთნიკურ უმცირესობებს.
„გულისტანი ირამი“

„გულისტანი ირამი“ („სამოთხის ყვავილნარი“) — აბასყული-აღა ბაქიხანოვის, აზერბაიჯანული სამეცნიერო ისტორიოგრაფიის ფუძემდებლის, უმნიშვნელოვანესი ნაშრომია, რომელშიც გაშუქებულია შირვანისა და დაღესტნის ისტორია უძველესი დროიდან 1813 წლის გულისტანის ზავის ჩათვლით. ნაწარმოები თავდაპირველად 1841 წელს სპარსულად დაიწერა და თავად ავტორმა 1844 წელს თარგმნა სათაურით „კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილის ისტორია“.

ნაშრომი გამოირჩევა ისტორიული წყაროების სიმდიდრით, ფართო კონცეპტუალური მიდგომით და მიუკერძოებელი დამოკიდებულებით მუსლიმი ხალხებისადმი. ეს წიგნი იყო პირველი მცდელობა შეჯამებისა აზერბაიჯანის ისტორიისა უძველესი ხანიდან საუკუნის დასაწყისამდე. ნაწარმოების სახელწოდება უკავშირდება ყუბის მახლობლად არსებულ ლეგენდარულ ბაღს — გულისტან-ირამს.

შინაარსი
„გულისტან-ი ირამში“ ბაქიხანოვმა აღმოსავლეთ კავკასიის ისტორია, გეოგრაფია, ეთნიკური მრავალფეროვნება და მატერიალური კულტურა გააშუქა. იგი რეგიონის რელიგიურ წარმოდგენებსა და ტრადიციებს ასახავს, ბუნებრივ რესურსებსა და მოსახლეობის წარსულს განიხილავს. ნაშრომი დაყოფილია ხუთ თავად, რაც ისტორიული პროცესების პერიოდიზაციას ეფუძნება.

პირველ თავში თავმოყრილია ინფორმაცია ძველი წყაროების საფუძველზე უძველესი ხალხების შესახებ, მათ შორის ნოეს შთამომავლობა, იაჯუჯი და მაჯუჯი, სკვითები, მასაგეტები და ხაზარები, ასევე სასანიდური ეპოქის მეფეები.

მეორე თავი მოიცავს არაბთა დაპყრობას, ხალიფატის პერიოდს და ბაბექის აჯანყებას, თუმცა აჯანყების მიმოხილვა ზედაპირულია.

ნაწარმოები სპარსულად დაიწერა 1841 წელს და ავტორმა ის 1844 წელს რუსულად თარგმნა ვასილი კუზმინისა და ტადეუშ ლადა ზაბლოცკის დახმარებით. ბაქიხანოვის პირადი მეთვალყურეობით შესრულებული რუსული თარგმანის ერთ-ერთი ასლი ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში და მოიცავს 340 გვერდს.

არსებობს ცნობა 1844 წლის ტფილისის ბიბლიოთეკის კატალოგში ბაქიხანოვის ნაშრომის რუსული თარგმანის შესახებ, თუმცა მისი ავთენტურობა დადასტურებული არაა.

1895–1898 წლებში სხვადასხვა პრესაში გამოქვეყნდა ბაქიხანოვის ნაშრომის ახალი ფრაგმენტები, მათ შორის ჯეიჰუნ ჰაჯიბეილისა და ახმედ-ბეკ აღაევის მიერ მომზადებული მასალები. 1991 წელს ზია ბუნიადოვის რედაქტორობით გამოქვეყნდა ნაშრომის რუსული თარგმანი ბაქიხანოვის ავტოგრაფით, რომელიც თბილისში ინახება [9], ხოლო 2001 და 2009 წლებში გამოიცა აზერბაიჯანულად და ინგლისურად.
ოქროს საათი (ფოტოგრაფია)

ოქროს საათი ფოტოგრაფიაში — დღის პერიოდი მზის ამოსვლის შემდეგ ან მზის ჩასვლამდე. ამ დროს მზის სხივები რბილ და თბილ ტონალობას ქმნის.

აღნიშნულ მონაკვეთს პროფესიული წრეები ხშირად მოიხსენიებენ „ჯადოსნურ საათად“, ვინაიდან ამ პერიოდში ცისა და ხელოვნური განათების ინტენსივობა ერთმანეთთან ჰარმონიზდება — ქუჩის ნათურების, სარეკლამო ნიშნების, ავტომობილების ფარებისა და შენობების ფანჯრებიდან გამომავალი სინათლე თანხვედრაში მოდის ცის ბუნებრივ განათებასთან.

მეორე ფენომენს „ლურჯი საათი“ ეწოდება იმ პერიოდს, რომელიც დგება მცირე ხნით ადრე მზის ამოსვლამდე ან ცოტა ხნით მზის ჩასვლის შემდეგ. ამ დროს მზე ჰორიზონტის ქვემოთ იმყოფება, რის გამოც ცაზე მხოლოდ გაფანტული და არაპირდაპირი სინათლეა ხილული, რომელიც ცისფერი ელფერით გამოირჩევა. ასეთ პირობებში მკვეთრი ჩრდილები თითქმის არ გვხვდება, რადგან მზე იმ მომენტისთვის ან ჯერ არ ამოსულა, ან უკვე ჩასულია.

ტერმინი „საათი“ სიმბოლურად გამოიყენება, რადგან ფენომენის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია გეოგრაფიულ განედსა და წელიწადის დროზე. განათების კუთხე, ანუ მზის სიმაღლე ჰორიზონტიდან, ამ პერიოდის ხანგრძლივობას განსაზღვრავს.

„ოქროს საათის“ დროს კონტრასტის შემცირება და დიფუზური შუქი ქმნის რბილ ჩრდილებს და ამცირებს გადამეტებულ განათებას. ლანდშაფტურ ფოტოგრაფიაში თბილი ტონები ხელს უწყობს ფერადოვნების გამოკვეთას, რის გამოც იგი ხშირად განიხილება როგორც დღის საუკეთესო დრო ფოტოგრაფიისთვის.
რევაზ ნადარაია

რევაზ ნადარაია (დ. 11 აგვისტო, 1979, მარტვილი, საქართველო) — ქართველი იურისტი, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე 2025 წლის 16 აპრილიდან დღემდე; მანამდე —საქართველოს უზენაესი სასამართლოს საკვალიფიკაციო პალატის წევრი და თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
რევაზ ნადარაიამ 2001 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, სოხუმის ფილიალის ისტორია-იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით;2003 წლის ჩააბარა მოსამართლის თანაშემწის გამოცდა, 2003 წელს - პროკურატურის მუშაკთა საკვალიფიკაციო გამოცდა, 2007 წელს - მოსამართლის საკვალიფიკაციო გამოცდა; 2007-2009 წლებში სწავლობდა საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს სკოლაში; 2002-2005 წლებში - „ადვოკატთა კავშირი - ში“ ადვოკატად;

2005-2006 წლებში მუშაობდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიაში სხდომის მდივნად; 2006-2007 წლებში კი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიაში მოსამართლის თანაშემწედ; 2009-2010 წლებში ის იყო ჩხოროწყუს რაიონული სასამართლოს მოსამართლე და მოსამართლის უფლებამოსილებას მივლინების საფუძველზე ახორციელებდა ფოთის საქალაქო სასამართლოში; 2010-2016 წლებში იყო ფოთის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე; ხოლო 2012-2016 წლებში - ფოთის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე; 2016 წლის თებერვლიდან - თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე; 2016-2017 წლებში დაინიშნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს საგამოძიებო და წინასასამართლო სხდომის კოლეგიის თავმჯდომარედ; 2017-2018 წლებში იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის მოსამართლე; 2019 წლის ოქტომბრიდან აირჩა საპროკურორო საბჭოს წევრად;
2017-2020 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი; 2018 წლის ოქტომბრიდან 2021 წლის 12 ივლისამდე კი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მოსამართლე; 2021 წლის 12 ივლისს არჩეულ იქნა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლედ; 2022 წლის 18 აპრილიდან 2024 წლის 11 აპრილამდე იყო სადისციპლინო პალატის წევრი, ხოლო 2023 წლის 5 ოქტომბრიდან 2024 წლის 11 აპრილამდე იყო სადისციპლინო პალატის თავმჯდომარე; 2024 წლის 11 აპრილიდან 2024 წლის 12 ოქტომბრამდე იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს საკვალიფიკაციო პალატის წევრი და თავმჯდომარე; ხოლო 2024 წლის 12 ოქტომბერს აირჩიეს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად;

რევაზ ნადარაია 2025 წლის 3 აპრილს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პლენუმის მიერ დაინიშნა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად. ამავე წლის 8 აპრილიდან, ფიცის დადების დღიდან, შეუდგა მოსამართლის უფლებამოსილების განხორციელებას;

2025 წლის 16 აპრილს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის მიერ არჩეულ იქნა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარედ.

ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
გზა შუქურისკენ

გზა შუქურისკენ — ვირჯინია ვულფის 1927 წლის რომანი.

ნაწარმოებში მოქმედება 1910-1920 წლების შუალედში მიმდინარეობს და რემზების ოჯახის მიერ კუნძულ სქაიზე გატარებულ დროზე მოგვითხრობს. რემზები — მისის რემზი, მისი ინტელექტუალი მეუღლე მისტერ რემზი და მათი რვა შვილი — შოტლანდიის კლდოვან სანაპიროზე მდებარე საზაფხულო აგარაკში ოჯახის მეგობრების გარემოცვაში ატარებენ არდადეგებს. რომანი მისტერ რემზის მიერ შუქურაზე ვიზიტის, ერთი შეხედვით, ტრივიალური გადადებით იწყება, რაზეც ვულფი ადამიანებს შორის ურთიერთობებს კომპლექსურობის კვლევას აგებს.

მოდერნისტული ტრადიციის სხვა ნაწარმოემების მსგავსად, რომანში „გზა შუქურისკენ“ ფილოსოფიურ ძიებებთან შედარებით, სიუჟეტს მეორეხარისხოვანი როლი აქვს. რომანში თითქმის არაა დიალოგები და მისი უმეტესი ნაწილი პერსონაჟთა ფიქრებისა და დაკვირვებებისგან შედგება. რომანი იკვლევს ისეთ თემებს, როგორებიცაა დანაკარგი, სუბიექტურობა, ხელოვნება, აღქმის პრობლემა.

1998 წელს რომანი -ის სიაში „ საუკუნის 100 საუკეთესო ინგლისურენოვანი რომანი„ მე-15 ადგილზე მოხვდა. 2005 წელს „გზა შუქურისკენ“ ასევე შევიდა ჟურნალ ტაიმის საიაში „100 საუკეთესო ინგლისურენოვანი რომანი 1923 წლის შემდეგ“.
ლურჯი მონასტრის წარწერა

ლურჯი მონასტრის წარწერა — ასომთავრული წარწერა, რომელიც ამოღარულია თბილისის ლურჯი მონასტრის აღმოსავლეთ კედელზე. წარწერა შედგება თერთმეტი სტრიქონისაგან.

წარწერა
ვინჲთგ~ნ ჩმ~ბრ ბრ~ლთგ~ნ სწმნ~ბით კთლკეთილნი კთლდ ქმნლნი ამის~თს მეცა შვ
ილი ჭ~შტისა ემბ~ზისჲ გ~რნა ს~ხელით ოდენ ქე~ანე ხ~სქმით ურჩი და ყ~დ უშიში ღთისა
ბრნძბთჲ უღ~რსი ბს~ლი ქრთლისა მთვრებ~სკოს ყოფილი ძე კ~თლნთსეს იობისი უნ~დთა
ამ~თ მც~რეთა ნ~ვთთა მრ გ~ლსმდგ~ნბით მს~სბლი შენი ცეებრსა ამ~ს გმკბ სყ~დრ სრ~თლსა
სმს~ხმსა~ ამ~ს კდ~რსა შა~ ყი~სა სფ~ლისა მომნადრბლ~თა სარწმ~ნბსა ზ~ა მრ~თლსა ათ~რმეტ
თვ~დ აღრც~ხლსა დასსა მცქ~ლთსა თანმ~სყდრეო და სწ~რო ან~დრია ხ~ ვშ~ნე
ნც~ვლსაგბლდ ჩმ~თს დ~ა სყ~რლისა ძმისა ჩ~მისა ე~ე~ ქთ~ლისა ამ~რთაამ~რისა რუჲს
თვისა და შჳიდთა მთეულეთა პტ~რნისა აბ~ლსნისთ~ს და უპ~რმშსსა
ძმისა ჩმ~ისა შვ~ლისა დ~თისთ~ს ვ~დის დაუდგ~რმლსა ამ~ს და წრმ~დნრსა სფლსა შა
... ან

წაკითხვა
ვინაჲთგან ჩემებრ ბრალეულთაგან სარწმუნოებით კეთილ-კეთილნი კეთილად ქმნულნი ამისთჳს მეცა, შ[ვ]-
ილი ჭეშმარიტისა ემბაზისაჲ, გარნა სახელით ოდენ ქრისტეანე, ხოლო საქმით ურჩი და ყოვლად უშიში ღმრთისა
ბრძანებათაჲ, უღირსი ბასილი ქართლისა მთავარებისკოპოსყოფილი, ძე კეთილნ[ათესვისი] იობისი, უნდოთა
ამით მცირეთა ნივთთა მიერ გულსმოდგინებით მსასოებელი შენი, ცეებრსა ამას გიმკობ საყდართ-სართულსა
სამსხემოსა ამას კედარსა შინა, ყოვლისა სოფლისა მომნადირებელთა სარწმუნოებასა ზედა მართალსა ათორმეტ
თავად აღრაცხულსა დასსა მოციქულთასა თანამოსაყდრეო და სწორო ანდრია, ხოლო ვაშენე
ნაცვალსაგებლად ჩემთჳს და საყუარელისა ძმისა ჩემისა ერისთავთ-ერისთავისა ქართლისა, ამირთა ამირისა რუჲს-
თვისა და შჳდთა მთეულთთა პატრონისა აბულასანისთჳს და უპირმშოესისა
ძმისა ჩემისა შვილისა დავითისთჳს დაუდგრომელსა ამას და წარმდინარესა სოფელსა შინა
...ამენ

დათარიღება
წარწერას ექვთიმე თაყაიშვილი ათარიღებდა თამარის მეფობის ეპოქით.
ვახტანგ ბერიძე — - საუკუნეებით.
გიორგი ოთხმეზურის აზრით, წარწერა შესრულებულია აბულასანის მეჭურჭლეთუხუცესობის პერიოდში, 1185-1187 წლებში.

წარწერა შესრულებულია მაღალი სტილით (ვრცელი შესავალი, ტრაფარეტული გამოთქმები...).
თარსუსის წმინდა პავლეს ეკლესია

თარსუსის წმინდა პავლეს ეკლესია — ყოფილი ეკლესია თარსუსში, მერსინის პროვინციაში, თურქეთი.

ტარსუსი და ეკლესიები
თარსუსი, ანტიკური კილიკიაში, ახლანდელი სამხრეთ თურქეთის ტერიტორიაზე, მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო როგორც ძველ დროში, ისე შუა საუკუნეების პერიოდში. ბიბლიური დანიელის და ხალიფა ალ-მამუნის (786–833) საფლავები ორივე თარსუსში მდებარეობს. წმინდა პავლე თარსუსის მცხოვრები იყო. იგი დაიბადა და ცხოვრობდა თარსუსში ებრაელად, სახელად საული და მოქცევის შემდეგ რამდენიმე მისიონერული მოგზაურობა განახორციელა, რაც დასრულდა მისი დაპატიმრებითა და თავის მოკვეთით რომის იმპერატორ ნერონის მიერ ახ. წ. 64 ან 67 წლის, 29 ივნისს. პავლეს სიკვდილის შემდეგ, თარსუსი კვლავ რჩებოდა რეგიონის მნიშვნელოვან ქალაქად. იგი გახდა ბიზანტიის იმპერიის, აბასიანთა სახალიფოს,
სელჩუკთა სახელმწიფოს, კილიკიის სომეხთა სამეფოს, რამადანიდებისა და ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი.

ცნობილი არ არის, თუ თარსუსში პავლეს მიერ რომელიმე ეკლესია დაარსდა თუ არა, მაგრამ 1704 წელს პ. ლუკასმა დაწერა, რომ იქ იყო რომანული სტილის ეკლესია, რომელიც პავლეს მიერ იყო აშენებული. ვ. ლანგლუამ 1851 წელს ტარსუსი ესტუმრა და ეს დაადასტურა. მისი სიტყვებით, შესამჩნევია რომაული სტილის მსგავსი სქელი კედლები, ფანჯრები, რომლებიც გარედან უფრო ვიწროა ვიდრე შიგნიდან, და სქელი სვეტები, მაგრამ ამ მტკიცების დასაბუთებად სხვა ჩანაწერები არ არსებობს.

შუა საუკუნეების მერსინის უმნიშვნელოვანესი ქრისტიანული სალოცავი იყო წმინდა სოფიოს სომხური ტაძარი, რომელშიც რუბენიანთა დინასტისს ლეონ მაინცის არქიეპისკოპოსმა და პაპის წარმომადგენელმა კონრად ფონ ვიტელსბახმა გვირგვინი დაადგა კილიკიის სომხეთის სამეფოს მეფედ 1198 წელს.

წმინდა რომის იმპერატორი ფრიდრიხ დაიხრჩო სალეფიმ (ახლა გიოქსუს სახელით ცნობილ) მდინარეში 1190 წლის 10 ივნისს, მისი გული და შინაგანი ორგანოები შეიძლება წმინდა პავლეს ეკლესიაში იყოს დაკრძალული.

წმინდა პავლეს ეკლესია
ტრადიციის მიხედვით, წმინდა პავლეს ეკლესიის აშენების თარიღი არის 1102 წელი, მაგრამ არსებული ნაგებობა, გუმბათის გარეშე ბაზილიკა, ნაშენი (ან ხელახლა ნაშენი) იყო ბევრად მოგვიანებით, 1862 წელს. მისი ტერიტორიის შესასვლელი არის მორთული კარიბჭის გავლით. ეკლესიის შენობის მთლიანი ფართობი არის 460 მ². შენობის გრძელი განზომილება შედგება ქვის კედლებისა და ბრმა თაღებისგან. შიდა სივრცის ზომებია 19.30 მ × 17.50 მ (63.3 ფტ × 57.4 ფტ). ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში დგას ამაღლებული ზარის კოშკი. ცენტრალური ნავის ფანჯრის გვერდები იყო მორთული ანგელოზებითა და პეიზაჟური გამოსახულებებით. ჭერზე არის იესოს ფრესკები შუაში, ხოლო ორ მხარეს - მათე, მარკოზი, ლუკა და იოანე.

რესტავრაცია
ეკლესია დაცვის ქვეშა 1993 წლიდან და რესტავრაციის სამუშაოები ჩატარდა 1998-2000 წლებში. ახლა იგი კულტურის სამინისტროს დაცვის ქვეშ არის და ოფიციალურად ცნობილია როგორც ძეგლთა მუზეუმი. მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია ღია არის რელიგიური მსახურებისთვის, თემის ნაკლებობის გამო, რეგულარული მსახურება არ ტარდება; მაგრამ ცერემონიები ტარდება მომლოცველთა ჯგუფებისთვის. წმინდა პავლეს წლის განმავლობაში, 2008 წლის 29 ივნისიდან 2009 წლის 29 ივნისამდე, ჩატარდა რამდენიმე სპეციალური ცერემონია და წლის დახურვის ცერემონია გაიმართა თარსუსის წმინდა პავლეს ეკლესიაში.

ეკლესია და მისი შემოგარენი შედის გაეროს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
ხაიფას უნივერსიტეტი

ხაიფას უნივერსიტეტი — საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი ისრაელში, რომელიც ქალაქ ხაიფაში, კარმელის მთაზე მდებარეობს. ხაიფას უნივერსიტეტმა, რომელიც თავდაპირველად 1963 წელს, იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის ფილიალად დაარსდა, სრული აკადემიური აკრედიტაცია 1972 წელს მიიღო, რითაც ისრაელის აკადემიური დაწესებულება და უნივერსიტეტი გახდა. ხაიფას უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა ისრაელში უდიდესია. 2019 წლის მონაცემებით, ხაიფას უნივერსიტეტში დაახლოებით 18 000 სტუდენტი სწავლობდა. ისრაელის უმაღლეს სასწავლებლებს შორის ხაიფას უნივერსიტეტს არაბ-ისრაელელ სტუდენტთა ყველაზე დიდი პროცენტული მაჩვენებლით (41%) გამოირჩევა.
მალხაზ ერქვანიძე

მალხაზ ერქვანიძე (დ. 24 ნოემბერი, 1963, კულაში, საქართველო) — ქართველი მეცნიერი, მუსიკოსი, პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნე.

ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი, 1990 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. დააარსა და ხელმძღვანელობდა: „ანჩისხატის ტაძრის მგალობელთა გუნდი“, „მამადავითის ტაძრის მგალობელთა გუნდი“, ფოლკლორული ანსამბლი „სახიობა“. გასტროლებით შემოიარა: აშშ, ინგლისი, საფრანგეთი, ავსტრია, გერმანია, პოლონეთი. იგი არის ეთნომუსიკოლოგი, ლოტბარი, ხალხური სიმღერებისა და საგალობლების ცნობილი შემსრულებელი, შემკრები, გამომცემელი, ფოლკლორული ექსპედიციების ორგანიზატორი,ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი, სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა - „ქართული საგალობლების ნოტებზე გადაღების ისტორია და ქართული მუსიკალური სისტემა“. 2014 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა - „ქართული საეკლესიო გალობის გადაღების ისტორია და ქართული სამუსიკო სისტემა“.
ზაჰრა რაჰნავარდი

ზაჰრა რაჰნავარდი (; დაბადებით ზოჰრე ქაზემი; დ. 19 აგვისტო, 1945) — ირანელი აკადემიკოსი, მხატვარი და პოლიტიკოსი. რაჰნავარდი არის უნივერსიტეტის პროფესორი, მხატვარი და ინტელექტუალი, რომელიც შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა 2011 წლის თებერვლიდან 2018 წლის მაისამდე. 2009 წელს ჟურნალმა „ “ იგი მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ მაზროვნედ დაასახელა. იგი ირანის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის მირ-ჰოსეინ მუსავის ცოლია. თავისი მოღვაწეობის შემადგენელ ნაწილში, მან ხაზი გაუსვა იმის საჭიროებას, რომ მამაკაცებმაც ისევე დაიცვან ჰიჯაბის კანონები, როგორც ქალები იცავენ, ასევე იგი არის ქალთა უფლებების აქტივისტი შუა აღმოსავლეთში.

ადრეული ცხოვრება
რაჰნავარდი დაიბადა ბორუჯერდში, ირანში. მისი მამა ჰაჯ-ფათალი იყო შიიტი და ანტიკომუნისტი. მას შემდეგ, რაც გაიგო ირანში შიიტი სასულიერო პირების შეკრების შესახებ, ჰაჯ-ფათალი გადავიდა ხომეინში, მარკაზის პროვინციაში, სადაც ზაჰრა გაიზარდა. ზაჰრა რაჰნავარდმა მიიღო ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხები ხელოვნებასა და არქიტექტურაში თეირანის უნივერსიტეტში. მას ასევე აქვს მაგისტრისა და დოქტორის ხარისხები პოლიტიკურ მეცნიერებაში აზადის ისლამურ უნივერსიტეტში.

კარიერა
რაჰნავარდი იყო შაჰის წინააღმდეგ ადრეული რევოლუციონერებს შორის. შაჰის ბოლო წლებში იგი ახლოს იყო ალი შარიათისთან, დისიდენტ ისლამისტ ლიდერთან. რაჰნავარდმა ყოფილ პრეზიდენტ რუჰანისა და მირ-ჰოსეინ მუსავისთან ერთად შესთავაზა და შექმნა ძირითადი ნახაზი სავალდებულო ჰიჯაბისთვის, რომელიც ძალაში შევიდა რევოლუციის შემდეგ ხანმოკლე დროში.

რაჰნავარდი მუშაობდა ალ-ზაჰრას უნივერსიტეტის რექტორად თეირანში 1998-2006 წლებში და პოლიტიკურ მრჩეველად ირანის ყოფილ პრეზიდენტ მოჰამად ხათამისთან. რაჰნავარდი იყო პირველი ირანელი ქალი, რომელიც დაინიშნა უნივერსიტეტის რექტორად 1979 წლის ირანის რევოლუციის შემდეგ. იგი ამ თანამდებობაზე ნომინირებული იყო მეცნიერების, კვლევისა და ტექნოლოგიების ყოფილი მინისტრის, მოსტაფა მოინის მიერ. პრეზიდენტ მაჰმუდ აჰმადინეჟადის არჩევის შემდეგ 2005 წელს და რეფორმისტი თანამდებობის პირების ხელისუფლებიდან გარიცხვის შემდეგ, რაჰნავარდი 2006 წელს გადადგა ალ-ზაჰრას უნივერსიტეტის რექტორის თანამდებობიდან, მის ნაცვლად დაინიშნა მაჰბუბე მობაშერი.

როგორც ქალთა სოციალურ-კულტურული საბჭოს ხელმძღვანელი, რომელიც დაარსდა 1989 წელს, მოუწოდებდა ამ კომიტეტებს უფრო თანაბრად ყოფილიყვნენ წარმოდგენილები ქალი წევრებით და იყო ხელისუფლების ღია კრიტიკოსი, რომ ქალებს არ ანიჭებდნენ იმას, რასაც მისი აზრით, წარმოადგენს მათი ლეგიტიმური სოციალური და სამოქალაქო უფლებები ყურანის მიხედვით.

იგი იყო თავისი ქმრის მირ-ჰოსეინ მუსავის კამპანიის აქტიური წევრი, როდესაც მუსავი მონაწილეობდა 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ახლა იგი არის „იმედის მწვანე ბილიკის“ წევრი და ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერი. რაჰნავარდი ასევე არის 15 წიგნის ავტორი.

2009 წლის თებერვალში და მწვანე მოძრაობის აქციებიდან ერთი წლის შემდეგ, ზაჰრა რაჰნავარდი და მისი ქმარი მუსავი შინა პატიმრობაში მოათავსეს უსაფრთხოების აგენტებმა და მათთან ყველა კომუნიკაცია გაწყდა.

პირადი ცხოვრება
რაჰნავარდი არის ირანის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის მირ-ჰოსეინ მუსავის ცოლი. ჰყავთ სამი ქალიშვილი: კოკაბი, ნარგესი და ზაჰრა. იგი და მუსავი დაქორწინდნენ 1969 წლის 18 სექტემბერს. ამჟამად ისინი შინა პატიმრობაში იმყოფებიან.