კაზუო იშიგურო

კაზუო იშიგურო (დ. 8 ნოემბერი, 1954) — წარმოშობით იაპონელი, ბრიტანელი მწერალი და სცენარისტი. 2017 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში.

იშიგურო თანამედროვე ლიტერატურული სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული ინგლისურენოვანი მწერალია. 1989 წელს მას რომანისთვის „დღის ნარჩენები“ ბუკერის პრემია მიენიჭა. მწერალი ამ პრემიაზე სულ ოთხჯერ გახლდათ ნომინირებული, მათ შორის რომანებისთვის „მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“ (1986) და „როდესაც ობლები ვიყავით“ (2000). საყოველთაო აღიარება მოიპოვა მისმა რომანმა „არასოდეს გამიშვა“, რომელიც ჟურნალმა -მა 1923 წლიდან 100 საუკეთესო ინგლისურენოვან რომანს შორის დაასახელა. 2008 წელს იშიგუროს -ის სიაში „1945 წლის შემდგომ მოღვაწე საუკეთესო 50 ბრიტანელ მწერალი“ 32-ე ადგილი მიენიჭა. 2017 წელს მწერალმა მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურაში „რომანებში შექმნილი მძაფრი ემოციური ფონისთვის, რომელსაც სამყაროსთან კავშირის ილუზიური გრძნობის მიღმა უფსკრულის გამოაშკარავება ქმნის“. იგი 1959 წელს ოკეანოგრაფიის ეროვნულ ინსტიტუტში კვლევით სამუშაოებზე მიიწვიეს, რისთვისაც ოჯახი საცხოვრებლად ინგლისში, სარის საგრაფოს ქალაქ გილდფორდში გადავიდა. თავდაპირველად იშიგუროს ოჯახი მხოლოდ ორი წლით აპირებდა ინგლისში დარჩენას, თუმცა სიძუო იშიგუროს კვლევითი პროექტის დაფინანსება დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლებამ განაგრძო, რის გამოც ოჯახი იაპონიაში აღარ დაბრუნდა.

იშიგურო კენტის უნივერსიტეტში სწავლობდა, 1978 წელს მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფილოსოფიასა და ინგლისურ ენაში.მის სადისერტაციო ნაშრომს დაეფუძნა მისი პირველი რომანი „მთების მკრთალი ხედი“, რომელიც 1982 წელს გამოიცა.

1983 წელს იშიგურომ დიდი ბრიტანეთის მოქალაქეობა მიიღო.

იშიგურო სამშობლოში პირველად 1989 წელს დაბრუნდა, რა დროსაც იგი იაპონიის ფონდის მოკლევადიანი ვიზიტორთა პროგრამის მონაწილე იყო.

ამჟამად მწერალი ცოლთან და ქალიშვილთან ერთად ლონდონში ცხოვრობს.

სამწერლო კარიერა
მწერლის პირველი რომანი, „მთების მკრთალი ხედი“ ინგლისში მცხოვრებ შუახნის იაპონელ ქვრივ ქალბატონზე გვიამობობს, რომელსაც ქალიშვილის თვითმკვლელობის შემდეგ ჭარბად მოზღვავებულ ემოციებთან და მოგონებებთან უწევს გამკლავება.

მეორე რომანში, „მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“ მოქმედება მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის ერთ-ერთი იაპონურ ქალაქში ხდება. რომანი ომთან დაკავშირებული ძალადობრივი წარსულით დამძიმებულ მხატვარზე მოგვითხრობს, რომელიც თანამედროვე იდეალებს უპირისპირდება. „მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“ მეორე მსოფლიო ომის მიმართ იაპონელთა დამოკიდებულებას ასახავს.

კენძაბურო ოესთან ინტერვიუში იშიგურომ ისაუბრმა, რომ იაპონური გარემო მის პირველ რომანებში წარმოსახვის ნაყოფს წარმოადგენს:

„ინგლისში ცხოვრებისას, ჩემთვის ყოველთვის არსებობდა მკაფიო სურათი მეტად მნიშვნელოვანი უცხო ქვეყნისა, რომელთანაც ძლიერი ემოციური კავშირი მქონდა. მე მუდმივად ვქმნიდი ჩემს გონებაში წარმოსახვით იაპონიას.“

მომდევნო რომანი, „დღის ნარჩენები“ ხანდაზმული მსახურთუფროსის მოგონებებს გვაცნობს, რომელმაც მთელი ცხოვრება ინგლისელი ლორდის ერთგულ მსახურებაში გაატარა. მოქმედება მეორე მსოფლიო ომამდელ პერიოდში მიმდინარეობს, როცა ევროპაში თანდათან ფაშიზმი იწყებს გავრცელებას. რომანის მიხედვით 1993 წელს ამერიკელმა რეჟისორმა, ჯეიმზ აივორიმ ფილმი გადაიღო, რომელშიც მთავარ როლებს ცნობილი მსახიობები, ენტონი ჰოპკინზი და ემა ტომპსონი ასრულებენ. ეკრანიზაციამ ოსკარის რვა ნომინაცია დაიმსახურა.

რომანში „არასოდეს გამიშვა“ სამეცნიერო ფანტასტიკისა და ფუტურიზმის ელემენტებს ვხვდებით, მასში მოქმედება 1980-იან და 1990-იან წლებში, პარალელურ სამყაროში მიმდინარეობს. 2010 წელს რეჟისორმა მარკ რომანეკმა რომანის ეკრანიზაცია გადაიღო. ფილმში მთავარ როლებს კირა ნაიტლი, კერი მალიგანი და ენდრიუ გარფილდი ასრულებენ.

იშიგუროს რომანებში პრობლემები, რომლებთანაც პერსონაჟებს უწევთ დაპირისპირება, ხშირად გადაუჭრელი რჩება. მისი პერსონაჟები ეგუებიან თავიანთ წარსულს. საკუთარი მდგომარეობის ნათლად გააზრება მათ სულიერი ტანჯვისგან ათავისუფლებს.

იშიგუროს სამწერლო სტილზე გავლენა მოახდინეს ისეთმა ავტორებმა, როგორებიც არიან ფიოდორ დოსტოევსკი და მარსელ პრუსტი.

2019 წლის 7 თებერვალს იშიგუროს დიდი ბრიტანეთის რაინდის ტიტული მიენიჭა მისი ღვაწლისთვის ლიტერატურაში.

პირადი ცხოვრება
1986 წელს იშიგურომ ცოლად შეირთო ლორნა მაკდუგალი, სოციალური მუშაკი, რომელიც ლონდონში, ნოტინგ ჰილზე საქველმოქმედო დაწესებულებაში გაიცნო. წყვილი ლონდოში ცხოვრობს. ჰყავთ ქალიშვილი, ნაომი იშიგურო, რომელიც ასევე მწერალია.

იშიგურო საკუთარ თავს „ბობ დილანის დიდ თაყვანისმცემელს“ უწოდებს, რომელიც ასევე ნობელის პრემიის ლაურეატია.

ჯილდოები
1982: უინიფრედ ჰოლტბის პრემია სადებიუტო რომანისთვის „მთების მკრთალი ხელი“
1986: უაითბრედის პრემია რომანისთვის „მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“
1989: ბუკერის პრემია რომანისთვის „დღის ნარჩენები“
1995: ბრიტანული იმპერიის ორდენის ოფიცერი
2005: „არასოდეს გამიშვა“ ჟურნალ -ის სიაში დასახელშა 1923 წლიდან 100 საუკეთესო ინგლისურენოვან რომანს შორის
2008: -ის სიაში „1945 წლის შემდგომ მოღვაწე 50 საუკეთესო ბრიტანელი მწერალი“ იშიგუროს 32-ე ადგილი მიენიჭა
2017: ნობელის პრემია ლიტერატურაში
2018: ამომავალი მზის ორდენი