iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სოსო ღვინიაშვილის ქუჩა

სოსო ღვინიაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (ორხევის დასახლება); თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩიდან გიორგი მუხაძის ქუჩამდე. ამ მონაკვეთს 1995 წელს სოსო (კობა) აბზიანიძის სახელი დაერქვა. 2023 წელს 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში დაღუპული მებრძოლის სოსო ღვინიაშვილის სახელი მიენიჭა, კობა აბზიანიძის სახელი კი სხვა ქუჩას ეწოდა. ქუჩაზეა წმინდა ნინოს ეკლესია (2000).
კობა აბზიანიძის ქუჩა

კობა აბზიანიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (ორხევის დასახლება); დასაწყისი თენგის ჩანტლაძის ქუჩიდან. თავდაპირველად იყო ჩანტლაძის ქუჩის მონაკვეთი. 2023 წელს მიენიჭა აფხაზეთის ომში დაღუპული მებრძოლის სოსო (კობა) აბზიანიძის სახელი. მანამდე კობა აბზიანიძის სახელს სოსო ღვინიაშვილის ქუჩა ატარებდა (2023 წლამდე).
კობა აბზიანიძე

სოსო (კობა) აბზიანიძე (დ. 6 აგვისტო, 1965, თბილისი — გ. 3 ნოემბერი, 1992, სოფ. შრომა, ახლანდ. სოხუმის მუნიციპალიტეტი) — საქართველოს ერთიანობისათვის მებრძოლი, თადარიგის ლეიტენანტი. დეტექტიურ საზოგადოება „დეტას“ ინსპექტორი. იბრძოდა აფხაზეთის ომში, სპეციალური დანიშნულების ასეულში. დაიღუპა სოფელ შრომასთან სასიკვდილოდ დაჭრილი მეგობრის ვაჟა ბანეთიშვილის გამოყვანის დროს. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენით. დაკრძალულია საბურთალოს ძმათა სასაფლაოზე.

თბილისში მის სახელს ატარებს ქუჩა სამგორის რაიონში (ორხევი), ადრე მისი სახელი ერქვა სოსო ღვინიაშვილის ქუჩას.
შავნაბადას ქუჩა

შავნაბადას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრაწანისის რაიონში (ხარფუხი); გიორგი მერჩულის ქუჩიდან თელეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც შესახვევი. საუკუნის 40-იან წლებში შავნაბადას შესახვევს, ვ. ხუციშვილის (ცურტაველის ქუჩის) შესახვევთან ერთად, შავნაბადას ქუჩა დაერქვა. აქვს 1 ჩიხი.
ლევ ტოლსტოის ქუჩა

ლევ ტოლსტოის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); ივანე ჯავახიშვილის ქუჩიდან ზაარბრიუკენის მოედნამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 80-იან წლებში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ასაქცევი ქუჩა. საუკუნის 20-იანი წლებიდან ლევ ტოლსტოის სახელი ჰქვია. აქვს 1 შესახვევი.
დავით ყიფიანის ქუჩა

დავით ყიფიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე); ვლადიმერ მაიაკოვსკის ქუჩიდან ზეზვა გაფრინდაულის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის ნახევარში. თავდაპირველად ახალი მალაკნების ქუჩა ერქვა. სახელწოდება უკავშირდება მალაკნებს, რომლებიც აქ გადმოსახლდნენ თბილისის სხვადასხვა უბნებიდან და რუსეთიდან, შემდეგ დიდუბის ქუჩა დაერქვა. დატანილია თბილისის ქუჩების 1895 წლის გეგმაზე. 2007 წელს დავით ყიფიანის სახელი ეწოდა.
დიმიტრი ყიფიანის ქუჩა

დიმიტრი ყიფიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა); არსენა ოძელაშვილის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის 1884 წლის გეგმაზე ქუჩის დასაწყისი — ხევის ქუჩის, ხოლო ბოლო მონაკვეთი მთის ქუჩის სახელით არის დატანილი. 1900 წლიდან — ყიფიანის, 1923 წლიდან — დიმიტრი ყიფიანის სახელი ჰქვია. შემონახულია საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 1 ჩიხი.

ლიტელატურა
კონ იჩიკავა

კონ იჩიკავა (, დ. 20 ნოემბერი, 1915 — გ. 13 თებერვალი, 2008) — იაპონელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. მისი ნამუშევრები სხვადასხვა ჟანრსა და სტილს მიეკუთვნება, მაშ შორის: ომის საწინააღმდეგო ფილმები — „ბირმული არფა“ (1956) და „ხანძარი ბრძოლის ველზე“ (1959), დოკუმენტური ფილმები — „ტოკიოს ოლიმპიადა“ (965), რომელმაც ბრიტანული აკადემიის 2 ჯილდო მიიღო, და საუკუნის დრამა შურისძიებაზე — „მსახიობის შურისძიება“ (1963). მისმა ფილმმა „უცნაური აკვიატება“ (1959) 1960 წელს კანის კინოფესტივალზე ჟიურის ჯილდო დაიმსახურა.
იუნკერთა ქუჩა

იუნკერთა ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ნავთლუღი), ნავთლუღის ქუჩიდან სოლომონ დოდაშვილის მოედნამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში, 1895 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მთისძირის ქუჩა, შემდეგ ეწოდა მთავარმმართველობის საბჭოს წევრის იუსტინე ვასილის ძე მინკევიჩის სახელი. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილი ქუჩების სიაში. საუკუნის 30-იან წლებში გიორგი რთველაძის ქუჩა დაერქვა. 2011 წელს იუნკერთა სახელი ეწოდა (იხ. თბილისის სამხედრო სკოლა).
უწერის ქუჩა

უწერის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა); ელეფთერ ანდრონიკაშვილის ქუჩიდან ვასილ ყუშიტაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. ადრე ფილიპე მახარაძის სახელი ერქვა, საუკუნის 50-იან წლებში უწერის ქუჩა ეწოდა. აქვს 2 შესახვევი, 1 ჩიხი.

2022 წელს ვასილ ყუშიტაშვილის ქუჩის ერთ მონაკვეთს უწერის შესახვევი ეწოდა. 2023 წელს მანამდე არსებული სხვა უწერის შესახვევის (და ჭრებალოს შესახვევის) ხარჯზე გაგრძელდა ლიბანის ქუჩა.
ნიკო სულხანიშვილის ქუჩა

ნიკო სულხანიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი); ნიკოლოზ ბარათაშვილის ქუჩიდან გიორგი ათონელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის 1900 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მცირე ვანქის ქუჩა. 1923 წლიდან ნიკო სულხანიშვილის სახელი ჰქვია. ჩიხში შემონახულია საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 2 ჩიხი (მეორე ჩიხი მოიცავს სულხანიშვილის შესახვევის ნაწილს, რომელიც გოქჩის ქუჩამდე გადიოდა).
რევაზ ინანიშვილის ქუჩა

რევაზ ინანიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); გრიგორ (გრიშა) ბიჩინაშვილის ქუჩიდან ძმობის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის დასაწყისში. ადრე ძმობის, შემდეგ ძმობის ქუჩა ერქვა. ეს სახელი დაერქვა სხვადასხვა ეროვნების მუშათა ერთობის აღსანიშნავად. 1995 წელს კი რევაზ ინანიშვილის სახელი ეწოდა.
ნავთლუღის ქუჩა

ნავთლუღის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ნავთლუღი); ქეთევან დედოფლის გამზირიდან რიჩარდ ჰოლბრუკის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის 1876 და 1895 წლების გეგმებზე დატანილია როგორც ვაისენჰოფის ქუჩა (სტანისლავ ვაისენჰოფი იყო ქალაქის გამგეობის კოლეგიის წევრი). თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ნავთლუღის ქუჩა. აქვს 1 ჩიხი.
იაგო ასპასი

იაგო ასპას ხუნკალი (დ. 1 აგვისტო, 1987) — ესპანელი ფეხბურთელი, ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებისა და ვიგოს „სელტას“ თავდამსხმელი.

კარიერის უმეტესი ნაწილი გატარებული აქვს ვიგოს „სელტას“ რიგებში. 2012 წელს შედგა მისი დებიუტი ლა ლიგაში, რის შემდგომაც „ლივერპულში“ გადავიდა.

ასპასის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2016 წელს შედგა და მონაწილეობა მიიღო 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე.
ჟიული შარტავას ქუჩა

ჟიული შარტავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (ვეძისი); გიორგი სააკაძის მოედნიდან გაბრიელ ისაკაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 20-იან წლებში. ადრე ერქვა ანაგის ქუჩა. 1925-1926 წლების ცნობათა წიგნში „მთელი ტფილისი“ შეტანილია საბურთალოს ახალი ქუჩების სიაში. ჟიული შარტავას სახელი ეწოდა 1994 წელს. ქუჩაზე არის ყოფილი საქართველოს გაერთიანებული პროფკავშირის შენობა (აგებული 1982 წელს), სადაც 2008 წლიდან განთავსდა თბილისის მერია.
გაბრიელ ატალი

გაბრიელ ატალი (; დ. 16 მარტი 1989, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი პოლიტიკოსი, საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი 2024 წლის 9 იანვრიდან.

2017 წლის ივნისში ეროვნულ ასამბლეაში არჩევის შემდეგ ატალი სწრაფად დაწინაურდა პოლიტიკურ კარიერაში. 2018 წელს გახდა ეროვნული განათლებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილე, რის შედეგადაც იგი გახადა ყველაზე ახალგაზრდა მინისტრი საფრანგეთის მთავრობის ისტორიაში. 2020 წელს გახდა მთავრობის სპიკერი, 2022 წელს საჯარო ქმედებებისა და ანგარიშების მინისტრი და 2023 წელს ეროვნული განათლებისა და ახალგაზრდობის მინისტრი.

2024 წლის 9 იანვარს ატალი საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა დანიშნა ელისაბედ ბორნის შემცვლელად საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე. 34 წლის ასაკში იგი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა და პირველი ღიად გეი 7-ის ლიდერი (როგორც საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი), ასევე მსოფლიოში მეცხრე ღიად ლგბტ და ყველაზე ახალგაზრდა სახელმწიფოს ან მთავრობის მეთაური.

ატალი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული პოლიტიკოსია საფრანგეთში და ფრანგული მედია ვარაუდობს, რომ იგი არის 2027 წლის საფრანგეთის საპრეზიდენტო არჩევნების პოტენციური კანდიდატი და მაკრონის მემკვიდრე.
კოიომეაპანი

კოიომეაპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 000 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის რელიეფი მთიანია, ტყითაა დაფარული და მთელი წლის მანძილზე წვიმებით ხასიათდება. მოსახლეობის დიდ ნაწილს აბორიგენი ნაუატლები შეადგენენ. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 21036.
ვალერი კაციტაძე

ვალერი კაციტაძე (დ. 9 ნოემბერი, 1945, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1970 წელს დაამთავრა ალტაის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1970–1973 წლებში იყო ალტაის რაიონული საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1973–1978 წლებში მოსკოვის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის უროლოგიური კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1973–1978 წლებში ასპირანტი. 1979–1996 წლებში მოსკოვის ტუბერკულოზის მე–7 კლინიკური საავადმყოფოს უროლოგიური განყოფილების გამგე. 1996 წლიდან რესპუბლიკის ფტიზიატრიისა და პულმონოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ფილტვგარეშე ტუბერკულოზის განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 45 სამეცნიერო ნაშრომის, 2 გამოგონების უროლოგიისა და ფტიზიოუროლოგიის თანამედროვე პრობლემებზე.

1991 დაიცვა წელს საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „შარდსასქესო ორგანოების ტუბერკულოზით დაავადებულ ავადმყოფთა შრომის უნარიანობა.“
ბებუთაშვილი

საკუთარი სახელი ბებუთაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ავეტიქა ბებუთაშვილი — თბილისის მელიქ-მამასახლისი
აღა ბებუთაშვილი — თბილისის მელიქ-მამასახლისი
აშხარბეგ ბებუთაშვილი — თბილისის მელიქ-მამასახლისი
დარჩია ბებუთაშვილი — თბილისის მელიქ-მამასახლისი
იოსებ ბებუთაშვილი — ერეკლე -ის კარისკაცი
ონოფრე დიდი

}, კათოლიკურ ეკლესიაში — 12 ივნისი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
ცნობები ღირსი ონოფრე დიდისა და საუკუნეში თებაიდის უდაბნოში (ეგვიპტე) მოღვაწე სხვა მეუდაბნოე მამების: ტიმოთეს, იოანეს, ანდრიას, ირაკლემონეს, თეოფილეს და სხვათა შესახებ შემოგვინახა მათმა თანამედროვემ, თებაიდის ერთ-ერთი მონასტრის ბერმა ღირსმა პაფნუტიმ.
ღალიძგის სასახლის კარის ეკლესიის ღირსი ონოფრე დიდის ხატი

ღალიძგის სასახლის კარის ეკლესიის წმინდა ონოფრე დიდის ხატი — ღირსი ონოფრე დიდის ვერცხლის ჭედური ხატი ღალიძგის სასახლის კარის ეკლესიიდან. ხატი შესრულდა ლევან დადიანის დაკვეთით. ხატის ამჟამინდელი ადგიმდებარეობა უცნობია.

ისტორია
ბოლო დრომდე ხატი ინახებოდა აფხაზეთში, ილორის ეკლესიაში. 1888 წლის ა. პავლინოვის ექსპედიციის დროს მოხდა აფხაზეთის ძეგლებისა და საგანძურის ფოტოფიქსაცია. ფოტოგრაფ ი. ბარშჩევსკის მიერ გადაღებულ იქნა აღნიშნული ხატი და შემდგომ შეტანილ მისივე 1912 წლის კატალოგშიც (ხატის პირი №1639, ხატის ზურგი №1640). აღნიშნული ფოტოები მოხვდა 1893 წელს გამოცემული „ “, მე-3 გამოცემაში.

ხატის აღწერა
ღირსი ონოფრე დიდის ხატი ვერცხლისგან იყო დამზადებული. ცენტრალურ არეს ერთმანეთისგან ტოლი შუალედებით დაშორებული, ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი თვლების მწკრივი შემოუყვება. თვლები შემოუყვება წმინდანის შარავანდსაც. ხატის არშია ფოთლოვანი მოტივითაა გაფორმებული. ამგვარადვე, ოღონდ განსხვავებული ფოთლოვანი მოტივითაა გაფორმებული შიდა არის ფონიც. ხატის ცენტრალური არე მთლიანად წმინდანის ფიგურას უჭირავს. მას განმარტებითი წარწერა არ ახლავს, თუმცა წმინდანის იკონოგრაფიის გათვალისწინებით ცხადია, რომ ხატზე გამოსახულია ღირსი ონოფრე დიდი. წმინდანი გამოსახულია ფრონტალურად, მთელი ტანით, გრძელი, მუხლებამდე დაშვებული წვერით. მას მარცხენა ხელში გაშლილი გრაგნილი უჭირავს, მარჯვენა ხელი კი მკერდის დონეზე აქვს აწეული, ხელისგულით წინ. ხატის ზურგზე შესრულებული 32 სტრიქონიანი მხედრული წარწერა უთარიღოა. ხატი ხელოვნებათმცოდნე ლეილა ხუსკივაძემ ფოტოთი მოღწეული ხატი შეისწავლა და მისი მხატვრული თავისებურებების გათვალისწინებით 1640-1641 წლებით დაათარიღა.

ხატის ზურგზე შესრულებულიქართული ტექსტი მარი ბროსემ 1851 წელს გამოაქვეყნა. წარწერის შესრულების თარიღი ნესტან-დარეჯანის გარდაცვალების წელს (1639 წლის 1 ივლისი) მიაბა და 1639 წლით განსაზღვრა. წარწერა შესრულებულია ვერცხლის ფირფიტაზე, რომელიც ხატის ზურგს მოსავდა. ხატის ზომები უცნობია, ხატის ზურგის პროპორციებია 1:1.6. ტექსტი შესრულებულია საუკუნისათვის სახასიათო მხედრული დამწერლობით. სტრიქონების რაოდენობა — 32.
შალვა კირთაძე

შალვა კირთაძე (დ. 20 აპრილი, 1968, ქუთაისი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (აწსუ) რექტორი 2023 წლიდან.

ბიოგრაფია
1986-93 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კიბერნეტიკისა და გამოყენებითი მათემატიკის ფაკულტეტზე. 2001-2005 წლებში — ქუთაისის სამართლისა და ეკონომიკის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე.

1995-1997 წლებში საერო ინსტიტუტ „გელათის“ მოსამზადებელი ფაკულტეტის დეკანია. 2001 წლიდან ქუთაისის სამართლის და ეკონომიკის უნივერსიტეტის მასწავლებელი. 1999-2010 წლებში იყო ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობის დირექტორი. 2005 წელს დაამთავრა ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა. 2006 წლიდან ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატია. 2014 წლიდან არის აკაკი წერეთლის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. 2010-2022 წლებში იყო აწსუ-ს რექტორის მოადგილე, 2023 წლის 22 თებერვლიდან კი — რექტორი.

მონაწილეობა აქვს მიღებული რესპუბლიკურ და საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებში, არის მრავალი სამეცნიერო პუბლიკაციების ავტორი.
ლუარსაბ შარაშიძის ქუჩა

ლუარსაბ შარაშიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერა); იაკობ ნიკოლაძის ქუჩიდან ვარაზისხევის ქუჩამდე. წარმოიქმნდა საუკუნის ბოლოს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც დუშეთის შესახვევი. 1922 წელს იაკობ ნიკოლაძის შესახვევი დაერქვა. 1992 წელს ლუარსაბ შარაშიძის სახელი ეწოდა.
ეველინა თავაძის ქუჩა

ეველინა თავაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); ნონა გაფრინდაშვილის ქუჩიდან თენგიზ შეშელიძის ქუჩამდე. ყოფილ უსახელო ქუჩას ფეიქართა ქუჩა დაერქვა 1966 წელს. სახელწოდება უკავშირებდა 1963 წელს ამუშავებულ შალის სართავ ფაბრიკას. 2024 წელს ქუჩას ეწოდა შალის სართავი ფაბრიკის დირექტორის, სახელმწიფო მოღვაწის, ეველინა თავაძის სახელი.
ხევსურული ბალადა

„ხევსურული ბალადა“ — სს „ქართული ფილმის“ 1965 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია შოთა მანაგაძე.

ფილმის პრემიერა 1967 წელს გაიმართა. მან ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზი „ოქროს ედელვაისი“ მოიპოვა.

სიუჟეტი
ნიჭიერ მხატვარს, იმედას ბავშვობაში მამა მოსისხლემ მოუკლა. მას შემდეგ თბილისში, მამის მეგობართან იზრდებოდა… თხუთმეტი წლის შემდეგ, ბიძაშვილის მიწვევით, იმედა მშობლიურ ხევსურეთს ესტუმრება. იქ ყოფნამ მხატვარი მოხიბლა, გატაცებით მუშაობს და ქალაქში დაბრუნებას არ ჩქარობს.

როლებში
თენგიზ არჩვაძე — იმედა
სოფიკო ჭიაურელი — მზექალა
ლეო (ლევან) ფილფანი — თორღვაი
ზურაბ ქაფიანიძე — აპარეკა
კოტე დაუშვილი — მგელიკა
დავით (დოდო) აბაშიძე — ალუდა
რევაზ ხობუა — ექიმი
ილია ბაკაკური
ალექსანდრე (სესიკა) კუპრაშვილი — ხევსური
ნოდარ (ბიჭიკო) ჩხეიძე — გიორგი
შხეფის ქუჩა

შხეფის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონი (სოლოლაკი); ამაღლების ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. 1900 წლამდე წყალსადინარის ქუჩა ერქვა. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია, როგორც წყალსადინარის შესახვევი. ამ ქუჩაზე მთაწმინდის ფერდობებიდან მოედინებოდა წვიმის ნიაღვრები. 1924 წელს დაერქვა შხეფის ქუჩა.
იონას ჰექტორი

იონას არმინ ჰექტორი (დ. 27 მაისი, 1990) — გერმანელი ფეხბურთელი. თამაშობდა მარცხენა მცველის და ნახევარმცველის პოზიციაზე. 11 წლის მანძილზე ირიცხებოდა გერმანული „კიოლნის“ რიგებში, საიდანაც 8 სეზონი ბუნდესლიგაში გაატარა.

2014-2019 წლებში იყო გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის რიგებშიც ითამაშა 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

ტიტულები
კიოლნი
2. ბუნდესლიგა: 2013–14, 2018–19

გერმანია
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი: 2017
ჟევახოვი

საკუთარი სახელი ჟევახოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ივანე ჟევახოვი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
იოასაფი (ჟევახოვი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოღვაწე
ნიკოლოზ ჟევახოვი — სასულიერო მწერალი
სპირიდონ ჟევახოვი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
ფილიპე ჟევახოვი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
სათემოს ქუჩა

სათემოს ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ელია); ჟონეთის ქუჩიდან განთიადის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის ბოლოს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც სტეპანოვის ქუჩა. 1923 წელს დაერქვა მიშა დავიდოვის (რევოლუციონერი, ემიგრანტი) სახელი. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც სათემოს ქუჩა.
ჯვარცმული კუნძული

„ჯვარცმული კუნძული“ — სს „ქართული ფილმის“ 1968 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია შოთა მანაგაძე.

სიუჟეტი
ფილმს საფუძვლად დაედო ნიდერლანდების კუნძულ ტექსელზე მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ამბები. საბჭოთა ტყვეების ცალკეული ჯგუფები ევროპის ქვეყნებში გადაჰყავდათ. სხვადასხვა საკონცენტრაციო ბანაკებიდან შეკრებილი ქართველ სამხედრო ტყვეთა ბატალიონი ჰოლანდიაში აღმოჩნდა, სადაც აჯანყება მოაწყვეს და კუნძულზე ჰოლანდიის სახელმწიფო დროშა აღმართეს. ამბოხის ჩასახშობად ფაშისტებმა დესანტი გადმოსხეს. აჯანყებულებმა დახმარებისთვის ინგლისს მიმართეს, მაგრამ მოკავშირეების დახმარებას დააგვიანდა. უთანასწორო ბრძოლამ ხუთასზე მეტი ქართველის სიცოცხლე შეიწირა. მათი დახმარებისათვის კი ფაშისტები ადგილობრივ მოსახლეობასაც სასტიკად გაუსწორდნენ. დაღუპულები კუნძულ ტექსელის ძმათა სასაფლაოზე განისვენებენ.

როლებში
თენგიზ არჩვაძე — გიორგი
გრიგოლ ტყაბლაძე — სიპიტო
ლეო (ლევან) ფილფანი — რეზო
ზურაბ ქაფიანიძე — სიმონა
მალხაზ ბებურიშვილი — ოთარი
გურამ ფირცხალავა — გუჯა
გეიდარ ფალავანდიშვილი — სოსო
თამაზ გამყრელიძე — გაიოზი
ნუგზარ მაჭავარიანი — ზურიკელა
ნუგზარ ხიდურელი — მოშე
არიადნა შენგელაია — ლოტა
გრიგოლ (გიგოლა) თალაკვაძე
გივი თოხაძე
იოსებ (სოსო) ლაღიძე — ოტია
კარლო საკანდელიძე — გიოლება
აკოსტა (მთვარის კრატერი)

კრატერი აკოსტა , ლანგრენ  — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა პორტუგალიელი ექიმისა და ბუნების ისტორიკოსის, კრისტობალ აკოსტას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.06 კმ, სიღრმე — 2.12 კმ.

კრატერს აქვს სწორი წრიული თასის ფორმა, ბრტყელი ფსკერის მცირე მონაკვეთით. ზვინულის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ არის 0.49 კმ. მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით კრატერი მიეკუთვნება ტიპს.

1976 წლამდე სანამ დაარქმევდნენ მის ამჟამინდელ სახელს, ის წარმოადგენდა სატელიტურ კრატერს სახელწოდებით „ლანგრენ “.

სატელიტური კრატერები
აკოსტას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
არილი

სახელწოდება არილი შეიძლება აღნიშნავდეს:

არილი (არჰავის რაიონი) — სოფელი არჰავის რაიონში, თურქეთი.
არილი (თორთუმის რაიონი) — სოფელი თორთუმის რაიონში, თურქეთი.
არილი (თორულის რაიონი) — სოფელი თორულის რაიონში, თურქეთი.
არილი (პოსოფის რაიონი) — სოფელი არჰავის რაიონში, თურქეთი.
არილი (ფინდიქლის რაიონი) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, თურქეთი.
არილი (ქაჰთის რაიონი) — სოფელი ქაჰთის რაიონში, თურქეთი.
ელექტრული ძაბვა

ელექტრული ძაბვა (აღნიშვნა: ) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც უდრის ელექტრული წრედის ან ელექტრული ველის ორ წერტილს შორის ელექტრული ველის მიერ შესრულებულ მუშაობას ერთეული დადებითი მუხტის გადაადგილებისას ველის ერთი წერტილიდან მეორეში. პოტენციურ ელექტრულ ველში ეს მუშაობა მუხტის გადაადგილების გზაზე არ არის დამოკიდებული. ამ შემთხვევაში ორ წერტილს შორის ძაბვა ემთხვევა მათ შორის პოტენციალთა სხვაობას.

თუ ველი არაპოტენციურია, მაშინ ძაბვა დმოკიდებულია იმ გზაზე, რომლითაც მუხტი გადაადგილდება წერტილებს შორის. გარე ძალებად წოდებული არაპოტენციური ძალები მოქმედებს მუდმივი დენის ნებისმიერი წყაროს (გენერატორი, აკუმულატორი, გალვანური ელემენტი და სხვა) შიგნით. დენის წყაროს მომჭერებზე ძაბვის ქვეშ ყოველთვის გულისხმობენ წყაროს გარეთმდებარე გზის გასწვრივ ერთეული დადებითი მუხტის გადაადგილებისას ელექტრული ველის მიერ შესრულებულ მუშაობას. ამ შემთხვევაში ელექტრული ძაბვა უდრის წყაროს მომჭერებზე პოტენციალთა სხვაობას და განსიაზღვრება ომის კანონით:
=\-,

სადაც არის დენის ძალა, — წყაროს შიგა წინაღობამ ხოლო \ — მისი ელექტრომამოძრავებელი ძალა (ემძ). განრთული წრედის დროს (=0) ელექტრული ძაბვის მოდულით უდრის წყაროს ემძ-ს. ამიტომ წყაროს ემძ-ს ხშირად განსაზღვრავენ როგორც ელექტრულ ძაბვის მიერ მომჭერებზე განრთული წრედის დროს.

ცვლადი დენის შემთხვევაში ელექტრული ძაბვა ხასიათდება მოქმედი (ეფექტური) მნიშვნელობით, რომელიც პერიოდის განმავლობაში ძაბვის მნიშვნელობის საშუალო კვადრატულია. ძაბვა ცვლადი დენის წყაროს ან ინდუქციურობის კოჭას მომჭერებზე იზომება ელექტრული ველის მეშვეობით, რომელიც სრულდება ერთეული დადებითი მუხტის გადაადგილებისას წყაროს ან კოჭას გარეთ მდებარე გზის გასწვრივ. გრიგალური (პოტენციური) ელექტრული ველი ამ გზაზე პრაქტიკულად არ არსებობს და ძაბვა უდრის პოტენციალთა სხვაობას.

ელექტრულ ძაბვას ზომავენ ვოლტმეტრით.

ძაბვის ერთეული სისტემაში არის ვოლტი.
ერეკლე ტატიშვილის ქუჩა

ერეკლე ტატიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვარდისუბანი); პეტრე მელიქიშვილის ქუჩიდან ვასილ ბარნოვის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 70-იან წლებში. თბილისის 1884 წლის გეგმაზე იხსენიება ახალი ჰოლანდიის ქუჩის სახელწოდებით. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ყაზბეგის ქუჩა, 1991 წელს ერეკლე ტატიშვილის სახელი ეწოდა. აქვს 1 ჩიხი.
გალვანური ელემენტი

გალვანური ელემენტი — ელექტრული დენის ქიმიური წყარო, რომლის მოქმედების საფუძველია ელექტროლიტში მოთავსებულ სივრცობრივად დაშორებულ ელექტროდებზე მიმდინარე ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები.

დენის ქიმიური წყაროები იყოფა ორ ჯგუფად:
პირველადი დენის წყარო ანუ გალვანური ელემენტების წრედში ჩართვისას გაივლის დენი, რასაც თან ახლავს აქტიური ნივთიერების გარდაქმნა ელექტრულ დენად. აღნიშნული პროცესი ერთჯერადია და სრულდება აქტიური ნივთიერების სრულ გარდაქმნისთანავე;
მეორეული დენის წყარო ანუ ელექტრული აკუმულატორების წრედში ჩართვისას აქტიური ნივთიერებების ელექტრულად გარდაქმნის შემდეგ შესაძლებელია გარე დენის წყაროს საშუალებით აქტიური ნივთიერების აღდგენა. ეს პროცესი მრავალჯერადია და მას საფუძვლად უდევს შექცევადი ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები.

გალერეა
ცისკრის ქუჩა

ცისკრის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ლადო მესხიშვილის ქუჩიდან ნიკიფორე ირბახის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ლუარსაბოვის ქუჩა. 1923 წელს არტო მიქელოვის ქუჩა დაერქვა. ცისკრის ქუჩა უწოდეს საუკუნის 70-იან წლებში. ქუჩაზე და შესახვევში შემონახულია საუკუნის საცხოვრებელი სახლები.
აბულფედა (მთვარის კრატერი)

კრატერი აბულფედა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა არაბი ისტორიკოსისა და გეოგრაფის, აბუ ლ-ფიდას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.23 კმ, სიღრმე — 2.72 კმ.

კრატერის ზვინულის სამხრეთის და ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილები მოფენილია მრავალრიცხოვანი პატარა კრატერებით, სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს კვეთს ხეობები. ზვინულის შიდა დახრილობა შესამჩნევად ფართოა აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთი უფრო ვიწრო და ძლიერ დანგრეული, მთელ სიგრძეზე შიდა ფერდობი გათლილი, სავარაუდოდ მეზობელი ზემოქმედების დროს სეისმური აქტივობის შედეგად. კრატერის ზვინულის მაქსიმალური სიმაღლე მთვარის რელიეფის მიმართ 1.23 კმ-ია, მოცულობა — 3316.77 კმ³. კრატერის თასის ფსკერი ივსება ან იმბრიული ზემოქმედების დროს ამოფრქვეული ქანებით ან ლავის ნაკადებით და აქვს შედარებით ბრტყელი ტოპოგრაფია შესამჩნევი სტრუქტურების გარეშე. ცენტრალური მწვერვალი არ არის, სავარაუდოდ დაიფარა კრატერის შევსებისას.

სატელიტური კრატერები
შერვაშიძე

საკუთარი სახელი შერვაშიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

დავით შერვაშიძე — თანამდებობის პირი
ვარლამ შერვაშიძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
იაშა შერვაშიძე — მეწარმე, პოლიტიკოსი
ლეო შერვაშიძე — ხელოვნების ისტორიკოსი
მანუჩარ შერვაშიძე — მსახიობი
მერი შერვაშიძე — მოდელი
მურმან შერვაშიძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
პროკოფი შერვაშიძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
ყადირ შერვაშიძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
მრგვალი ბაღი

მრგვალი ბაღი — მომცრო, გეგმით წრიული სკვერი თბილისში, ვაკის რაიონში. მდებარეობს ვასილ ბარნოვის, ირაკლი აბაშიძის, რაფიელ ერისთავის, მცხეთის და იოველ ქუთათელაძის ქუჩების გადაკვეთაზე.

ბაღი საუკუნის დასაწყისში წარმოიქმნა ვაკის უბნის განვითარებასთან ერთად. მიმდებარე ქუჩების ვაკის პარკამდე გაგრძელების შემდეგ მან ამჟამინდელი ფორმა მიიღო და „მრგვალი ბაღი“ ეწოდა. მას შემდეგ რამდენჯერმე განახლდა (მათ შორის, 2019 წელს). სკვერში დგას მწერალ რაფიელ ერისთავის ბიუსტი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი, 1974) და დეკორატიული კომპოზიცია შადრევნით ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერის „პატარა უფლისწულის“ თემაზე (მოქანდაკე ირაკლი ჟვანია, 1999).
კეთილი ადამიანები

„კეთილი ადამიანები“ — სს „ქართული ფილმის“ 1961 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია შოთა მანაგაძე.

სიუჟეტი
გიგა ბეთანელმა მეორე მსოფლიო ომში მამის დაღუპვის შემდეგ, ფრონტზე წასვლა გატაწყვიტა, მაგრამ ფრონტის ნაცვლად დონბასის სამხედრო დანიშნულების ქარხანაში მოხვდა. ნანა გიგას ფრონტზე უგზავნის წერილებს და პასუხს რომ ვერ მიიღებს, დაღუპულად ჩათვლის. წლების შემდეგ კი გიგა სამშობლოში, მეტალურგიულ ქარხანაში სამუშაოდ ჩამოდის.

როლებში
ოთარ მეღვინეთუხუცესი — გიგა
თენგიზ არჩვაძე — თამაზი
ნანული პირველი — ნანა
ნათელა ვარაზაშვილი — ნანა ბავშვობაში
თამაზ ბიბილური — გიგა ბავშვობაში
ნუნუ მაჭავარიანი — მობინადრე
ელენე ყიფშიძე — ცნობათა ბიუროს თანამშრომელი
რევაზ ხობუა — რეზო ბარქაია
ეკატერინე ვერულეიშვილი
შალვა ხერხეულიძე — მეწისქვილე
მარიამ მდივანი
ბადრი კობახიძე
კარლო ღლონტი
ალექსანდრე კვალიაშვილი
ა. ერმილოვი
სტეფანე გრიქუროვი
ოთარ არღუთაშვილი
იოსებ (სოსო) აბრამიშვილი
ცაცა (ეკატერინე) ამირეჯიბი
მანანა მანაგაძე
გურამ ბზვანელის ქუჩა

გურამ ბზვანელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); სიმონ ჩიქოვანის ქუჩიდან ვიქტორ დოლიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 20-იან წლებში. თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცნობარში შეტანილია როგორც ჩაილურის ქუჩა. გრძელდებოდა პანკისის ქუჩამდე. 2014 წელს მის ერთ მონაკვეთს ზურაბ ქაფიანიძის ქუჩა ეწოდა. 2015 წელს მეორე მონაკვეთს კომპოზიტორ გურამ ბზვანელის სახელი დაარქვეს.