iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიმი სმითი

მერი ელიზაბეთ „მიმი“ სმითი (; ქალწულობის გვარი სტენლი, ; დ. 24 აპრილი, 1906, ლივერპული, ინგლისი — გ. 6 დეკემბერი, 1991, პული, დორსეტის საგრაფო, ინგლისი) — ინგლისელი მუსიკოსისა და კომპოზიტორის, „ -ის“ დამაარსებლის ჯონ ლენონის დეიდა. იყო სტენლების ოჯახში ხუთი დიდან ყველაზე უფროსი.

ჯონ ლენონმა მიმისა და მისი მეუღლის, ჯორჯ სმითის სახლში თავისი ბავშვობის უდიდესი ნაწილი გაატარა. მას მიმი მთელი თავისი ხანმოკლე ცხოვრების მანძილზე არასდროს მიუტოვებია და რაც არ უნდა შორს ყოფილიყო მისგან, კვირა ისე არ გაივლიდა, რომ ერთხელ მაინც არ დაერეკა საყვარელი დეიდისათვის.

როდესაც -მა დიდ წარმატებას მიაღწია, ჯონმა მიმის პულში, დორსეტი, ბუნგალო შეუძინა, სადაც ის სიცოცხლის ბოლომდე, ანუ 1991 წლამდე ცხოვრობდა.
ტატრების ეროვნული პარკი (პოლონეთი)

ტატრების ეროვნული პარკი (; აბრ. ) — ეროვნული პარკი პოლონეთის სამხრეთში, სლოვაკეთის საზღვართან. მდებარეობს მალოპოლსკის სავოევოდოში, ტატრებში. პარკი შეიქმნა 1954 წელს და მისი ფართობი 215.56 კმ² იყო. დღეისათვის მისი ფართობი მცირედ შემცირებულია და 211.64 კმ² შეადგენს. პარკის ტერიტორიის ფართობის 151.91 კმ² ტყეებს უკავია.
Live at Grimey's

' — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის საკონცერტო . იგი ცოცხლად ჩაიწერა 2008 წლის 12 ივნისს გრიმის ჩანაწერების მაღაზიაში, რომელიც მდებარეობს ნეშვილში, ტენესი, ზუსტად ბონარუს მუსიკალურ ფესტივალზე მათი გამოსვლის წინ. გამოიცა 2010 წლის 26 ნოემბერს. იგი გამოვიდა როგორც კომპაქტ-დისკის, ასევე ვინილის ფირფიტის სახით და ხელმისაწვდომია ჩანაწერების გამყიდველ დამოუკიდებელ მაღაზიებში, ისევე, როგორც ჯგუფის საიტზე . დაახლოებით 3 000 ეგზემპლარი გაიყიდა გამოსვლიდან პირველივე კვირაში..

სიმღერების სია
პერსონალი
ჯეიმზ ჰეტფილდი – წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა;
კირკ ჰემეტი – წამყვანი გიტარა, დამატებითი ვოკალი;
რობერტ ტრუჰილო – ბას-გიტარა;
ლარს ულრიხი – დასარტყმელი საკრავები.
ბუღა თურქი

ბუღა თურქი (?-862/868 წ.) — საუკუნის თურქული წარმომავლობის აბასიანთა მთავარსარდალი ალ-ვასიკისა და ალ-მუთავაქილის დროს.

ხალიფა მუთავაქილმა (847-861) თბილისის ამირა საჰაკ ისმაილის ძის წინააღმდეგ ლაშქრობა მოაწყო ბუღა თურქის სარდლობით. სომეხი ისტორიკოსის არწრუნის ცნობით ბუღას ლაშქარში 200 ათასი მეომარი ითვლებოდა. სომხეთისა და აზერბაიჯანის დალაშქვრის შემდეგ 853 წლის ზაფხულში ბუღა საქართველოს შემოესია. ბუღა თურქის ბოლო შემოსევა საქართველოში იყო 854 წელს, სარდალმა საქართველოს სამხრეთი ნაწილი ააოხრა.
თორი (ფილმი)

„თორი“ — კენეთ ბრანას ფანტასტიკური ჟანრის ფილმი, რომელსაც საფუძვლად უდევს -ის პერსონაჟ თორის ისტორიები. მთავარ როლებს ასრულებენ კრის ჰემსვორთი, ტომ ჰიდლსტონი და ნატალი პორტმანი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 6 მაისს (აშშ).

როლებში
კრის ჰემსვორთი - თორი
ტომ ჰიდლსტონი - ლოკი
ნატალი პორტმანი - ჯეინ ფოსტერი
ენტონი ჰოპკინზი - ოდინი
სტელან შარსგორდი - ერიკ სელვიგი
იდრის ელბა - ჰეიმდალი
რენე რუსო - ფრიგა
ჯეიმი ალეგზანდერი - სიფი
ჯერემი რენერი - კლინტ ბარტონი

შექმნა
2007 წლის აგვისტოს დასაწყისში -მა მარკ პროტოსევიჩის სცენარის გადასაღებად დაამტკიცა რეჟისორი მეთიუ ვონი. პირველი სცენარი გათვალისწინებული იყო $300 მილიონიანი ბიუჯეტისთვის, თუმცა შემდეგ ვონმა ის შეცვალა და დაიყვანა $150 მილიონამდე. 2008 წლის მაისში მარველმა გამოაცხადა, რომ ფილმის პრემიერა გაიმართებოდა 2011 წლის 4 ივნისს, თუმცა მალევე ვონი მოხსნეს პროექტიდან.
დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა

დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა — აღმოსავლეთ გალიციაში მცირე ხნით (1918 წლის 18 ოქტომბრიდან 1919 წლის ივლისამდე) არსებული რესპუბლიკა, რომელსაც პრეტენზია ჰქონდა ბუკოვინასა და კარპატების რუთენიაზე. ის ასევე მოიცავდა ქალაქებს: ლვოვი , პერემიშლი (უკრ. ), კოლომია , და ივანო-ფრანკოვსკი .

დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის გერბზე, ცისფერ ფონზე გამოსახული იყო მარცხნივ მომზირალი ოქროსფერი ლომი. დროშის ფერები იყო ლურჯი და ყვითელი.
კიდევ ერთი ბოლეინის გვარიდან (2008 წლის ფილმი)

„კიდევ ერთი ბოლეინის გვარიდან“ — 2008 წლის ისტორიული, რომანტიკული დრამატული ფილმი, რომლის რეჟისორია ჯასტინ ჩედვიკი. პიტერ მორგანის მიერ დაწერილი სცენარი დაფუძნებულია ფილიპა გრეგორის ამავე სახელწოდების რომანზე. ის წარმოაჩენს მე-16 საუკუნის დიდი ბრიტანეთის სამეფო კარის ცხოვრებას, ასევე არისტოკრატი დები ბოლეონების ურთიერთობას, რომელთაგანაც უფროსი მერი ჰენრი -ის საყვარელი იყო, ხოლო ანა მეფის მეორე ცოლი და ინგლისის უბედური დედოფალი. ფილმში ისტორიული ფაქტების დიდი ნაწილი არასწორადაა გადმოცემული.

ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა კენტში, ინგლისში. ფილმის მსოფლიო პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 7-17 თებერვალს ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე. ფილმის ბიუჯეტმა შეადგინა 35 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო შემოსავალმა 77 მილიონ დოლარს გადააჭარბა.

ფილმს წილად ხვდა შერეული შეფასებები კინოკრიტიკოსებისაგან. საერთო განხილვის საიტებზე და ფილმის მთლიანი რეიტინგია 42% (140 მიმოხილვაზე დაყრდნობით) და 50/100 (34 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). 2008 წლის 10 ივნისს ფილმი გამოვიდა - და ფორმატებში.
ბექპეკინგი

ტერმინი ბექპეკინგი (ინგ: ზურგჩანთა) გამოიყენება იაფი, თავისუფალი საერთაშორისო მოგზაურობის აღსანიშნად. ხშირად, ბექპეკერები უარს ამბობენ ტუროპერატორებზე.

აღწერა
ბექპეკერები ყველა მოგზაურობას თავად გეგმავენ; მოძრაობენ ყველა სახის საზოგადოებრივი ტრანსპორტით (ავტობუსი, მატარებელი, თვითმფრინავი). იყენებენ ავიაგადამყვანების ყველანაირ შემოთავაზებულ ფასდაკლებებსა და სპეციალურ აქციებს.

მოგზაურობისას, ბექპეკერები ათენებენ არა მარტო სასტუმროებში, არამედ ჰოსტელებში, კემპინგებსა და ადგილობრივების სახლებშიც. ჭამენ ძირითადად იქ, სადაც ადგილობრივები, უბრალო სასადილოებსა და იაფ რესტორნებში; ასევე, თავად ადგილობრივებთან.

ბექპეკერთა ძირითადი აღჭურვილობა ზურგჩანთაა.
ფიის წმინდა თევდორეს ეკლესიის წარწერა

ფიის წმინდა თევდორეს ეკლესიის წარწერა — ძველი ქართული წარწერა ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიის წმინდა თევდორეს ეკლესიაში. თარიღდება 995 წლით.

წარწერა
წმინდა თევდორეს ეკლესიის ტრაპეზზე ამოღარულია ექვსსტრიქონიანი წარწერა:
სხლითა ღთა მე ჩ
ქრმნ და ძმთ
ა ჩემთა დავ
დგით ესე ეკლეს–
ჲ ქრკნი იყო
სიე

ანუ:
სახელითა ღმრთისაჲთა მე ჩ–
ქარმან (?), და ძმათ–
ა ჩემთა დავ–
დგით ესე ეკლეს–
იაჲ. ქრონიკონი იყო
სიე

დახასიათება
ლ გრაფემა ნუსხურად არის დაწერილი (შდრ. ახალსოფლის ეკლესიის წარწერა). საკუთარ სახელს (ჩქარმან? ჩექურმან?) დაერთვის მოთხრობითი ბრუნვის მან ნიშანი. საინტერესოა გამოთქმა: დავდგით ესე ეკლესიაჲ.

დათარიღება
წარწერა თარიღიანია: ქრონიკონი სიე = 215, რასაც ემატება 780. შესაბამისად წარწერა 995 წლით განისაზღვრება.
პრტენის წარწერა

პრტენის წარწერა — ძველი ქართული წარწერა სტელაზე ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ პრტენადან, დაახლოებით, - საუკუნეებისა. იგი იპოვა ვ. ცისკარიშვილმა. სტელა ამჟამად საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში ინახება.

წარწერა
სტელაზე ხუთსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა:
† ჲჳ ქე
ადე
თმ დ ძე
მთი ლშა შეწყ ბ
შნ გრგ კ~ს ძენი

ანუ:
† ჲესუ ქრისტე
ადიდე
თამ[არ] დ[ა] ძე
მათი ლაშა. შეიწყ[ალენ] ბე–
შქენ, გიორგ[ი], კჳირიკეს ძენი.

დათარიღება
ვ. ცისკარიშვილი წარწერას 1193–1213 წლებით ათარიღებს, ხოლო გ. ოთხმეზური – 1189–1202 წლებით.

დახასიათება
წარწერა საკმაოდ დაუდევრად არის შესრულებული. მასში მოხსენიებული არიან თამარ მეფე და მისი ძე ლაშა-გიორგი.
დიხაზურგის წარწერა

დიხაზურგას წარწერა — მხედრული ანბანით შესრულებული ძველი ქართული წარწერა გალის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიხაზურგას სასაფლაოდან, დაახლოებით, - საუკუნეებისა. წარწერა შესრულებულია თეთრი კირქვის ფილაზე.

წარწერა
წარწერა ოთსტრიწონიანია:
† გრგლს გლტსთ
უხცეს
შ~ს ღ~ნ
ან

ანუ:
† გრიგოლს გალატოსთ–
უხუცეს[ს]
შეუნდვნეს ღმერთმან,
ამენ.

დახასიათება
დიხაზურგას წარწერა არის მხედრული დამწერლობის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ძეგლი. წარწერაში საინტერესოა ტერმინი: გალატოსთუხუცესი (შდრ. ბედიის ეკლესიის წარწერა).

დათარიღება
წარწერას მოსე ჯანაშვილი - საუკუნეებით ათარიღებდა. ვალერი სილოგავას აზრით წარწერა საუკუნისაა.
დრავის ეროვნული პარკი

დრავის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი პოლონეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ველიკოპოლსკის, ლუბუშის და დასავლეთ პომერანიის სავოევოდოების ტერიტორიაზე. მისი სახელწოდება უკავშირდება მდინარე დრავას. პარკი შეიქმნა 1990 წელს და მოიცავდა 86.91 კმ² ფართობს. მოგვიანებით ის გაფართოვდა და 113.42 კმ² შეადგინა.
ბედიის ეკლესიის წარწერა

ბედიის ეკლესიის წარწერა — ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა, რომელიც ამოკვეთილი იყო ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში მდებარე ბედიის ეკლესიის დასავლეთ კედელზე. ამჟამად არ ჩანს.

წარწერა
წ~ო ღთისმშობელო მეხ ე
ქმნ წა ამს სყდრა მ
შნბლს გლტზთა ოხცს
სმნსა

ანუ:
წმიდაო ღმრთისმშობელო, მეოხ ე–
ქმენ წმიდისა ამის საყდრისა მ–
აშენებელს გალატოზთა უხუცეს[ს]
სჳმეონსა.

დახასიათება
წარწერაში ყურადღებას იქცევს ანთროპონიმის ემფატიკურხმოვნიანი ფორმა – სჳმეონსა, აგრეთვე ტერმინი – გალატოზთა უხუცესი (შდრ. დიხაზურგას წარწერა).

დათარიღება
ვ. სილოგავას აზრით, საუკუნისაა.
ლიბიის უდაბნო

ლიბიის უდაბნო (არაბ. ) მდებარეობს ჩრდილოეთ აფრიკაში, საჰარის უდაბნოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მოიცავს ეგვიპტის ტერიტორიას ნილოსის დასავლეთით, აღმოსავლეთ ლიბიას და ჩრდილო-დასავლეთ სუდანს ნუბიის უდაბნოსთან ერთად. ლიბიის უდაბნოს ფართობი შეადგენს 1 100 000 კმ²-ს, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1100 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1 000 კმ-ზე, აქვს დაახლოებით მართკუთხედის ფორმა. უდაბნოს ზედაპირი დაფარულია ქვიშითა და კირქვებით, რაც თეთრ შეფერილობას აძლევს, ამიტომ ხშირად მას „თეთრ უდაბნოს“ უწოდებენ.

ლიბიის უდაბნოში საკმაოდ ბევრი ოაზისია.
არაბეთის უდაბნო

არაბეთის უდაბნო მდებარეობს არაბეთის ნახევარკუნძულზე. გადაჭიმულია იემენიდან სპარსეთის ყურემდე და ომანიდან იორდანია-ერაყამდე. უდაბნო თითქმის მთლიან არაბეთის ნახევარკუნძულს იკავებს — მისი ფართობი 2 330 000 კმ²-ია. უდაბნოს შუაგულში მდებარეობს რუბ-ელ-ხალი, მსოფლიოს უდიდესი რაოდენობის ქვიშის მქონე უდაბნო. კლიმატი აქ ექსტრემალურად მშრალია, ტემპერატურა - ცვალებადი, დაწყებული უკიდურესი სიცხით, დამთავრებული ღამე ყინვით.
ახრისის სამების ეკლესია

ახრისის სამების ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახრისის ცენტრში. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9,8 5,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კუთხეები, კარისა და სარკმლის საპირეები ნაწყობია მოწითალო ქვის კვადრებით. შენობას ატყვია გადაკეთების კვალი - აღმოსავლეთ ფასადის ზედა ნაწილი გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში აგურით განუახლებიათ. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში, მარცხნივ, ნიშია, ცენტრში დგას ერთი მეტრის სიმაღლის მთლიანი ქვის სატრაპეზო. აფსიდში, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომელსაც ეყრდნობა ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღი. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის თავზე აგურით გამოყვანილია რელიეფური ჯვარი. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურულია კრამიტით. მის აღმოსავლეთ ნაწილში აგურის ოთხსვეტიანი სამრეკლო დგას.
აღაიანის ნინოწმინდის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.896389
| გრძედი = 44.533889
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=

აღაიანის ნინოწმინდის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ორ კილომეტრზე, თხოთის მთაზე. თარიღდება - საუკუნეებით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ეკლესია იყო ჯვარგუმბათოვანი, რომელიც - საუკუნეების მიჯნაზე გადაუკეთებიათ დარბაზულად. პირვანდელი ეკლესიის შემორჩენილი გვერდები (2-2,5 მ) ნაგებია კარგად გათლილი მოყვითალო-ოქროსფერი კვადრებით, წყობაში ნახმარია მომწვანო ტუფი, გვხვდება აგურიც. გადაკეთებისას ეკლესიისათვის გარედან ჯვრული გეგმა შეუნარჩუნებიათ, მხოლოდ გუმბათის ნაცვლად გადაუხურავთ ცილინდრული კამარით, რომელიც ხუთ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. გეგმაში თითქმის უცვლელადაა დატოვებული აფსიდი და დასავლეთ მკლავი. თავდაპირველი ჯვრის ჩრდილოეთ და სამხრეთ მკლავები შიგნიდან ამოშენებულია. გარედან აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ წაგრძელებული ცენტრალური ნაწილი გადახურულია ორფერდა, ხოლო ჩრდილო და სამხრეთ შვერილები - ცალფერდა სახურავით. ეკლესიაში შესასვლელი (არქიტრავული გადახურვით) ჩრდილოეთ მკლავიდანაა, სამხრეთ მკლავში შესასვლელი გაუქმებულია. ამავე მკლავის დასავლეთ მხარეს მდებარე შესასვლელი გვიანდელია. ერთი სარკმელი ნახევარწრიულ აფსიდშია, მეორე - სამხრეთ კედელში. ჩრდილოეთ მკლავში ვიწრო და თაღოვანი დერეფანია. სამხრეთისაში კი ნიშია ჩამოსაჯდომი შვერილით.

საკურთხეველში შემორჩენილია მოხატულობისა და წარწერის ფრაგმენტები. კონქში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ქრისტე. მოხატულობის ნაშთი შემორჩენილია საკურთხევლის სარკმლის წირთხლებშიც და სატრიუმფო თაღის სამხრეთ კაპიტელთან. სტილისტური ნიშნებით მხატვრობა თარიღდება საუკუნის დასასრულითა და საუკუნის პირველი მეოთხედით.

გარედან ეკლესიის მასები მკაფიოდ გამოხატავენ ჯვარს. აღმოსავლეთ მკლავის ფასადზე სარკმელი თაღოვანი სათაურითაა შემკული, მის ზემოთ თავდაპირველი ეკლესიის ქვებიდან შედგენილია ჯვარი. სამხრეთის ფასადის სარკმელი მორთულია თაღოვანი რელიეფური სათაურით, ხოლო შესასვლელი რელიეფური კომპოზიციის ტიმპანით. ამ შესასვლელს საუკუნეში აგურით ნაგები თაღოვანი მინაშენი - კონტრფორსი მიადგეს. სამხრეთ ფასადზე - საუკუნეების სამსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა. დასავლეთ ფასადზეც მოგვიანებით მძლავრი კონტრფორსი მიუშენებიათ. აგურის კბილანა ლავგარდანი გვიანდელია.

ფოტოგალერეა
აღაიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

აღაიანის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის ცენტრში. თარიღდება საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (11,8 7,6 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კუთხეებსა და კონსტრუქციულ ნაწილებში გამოყენებულია კვადრატული აგური. შიგნიდან და გარედან სწორკუთხა შეღრმავებაში ჩასმული თაღოვანი შესასვლელები დასავლეთით (ამოქოლილია) და სამხრეთითაა. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკიდან ორი საფეხურითაა ამაღლებული და დარბაზისაგან გამოყოფილია ხის კანკელით. დარბაზის თითქმის შუა ნაწილში ნახევარწრიული კამარის შეკიდული საბჯენი თაღია, რომლის მიმართ სიმეტრიულად, ქვემოთ, საფეხურით შეღრმავებული ორი თაღოვანი სათავსია. აღმოსავლეთ სათავსში შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა სარკმელია. ეკლესიის დასავლეთ კედელში, იატაკიდან სამი მეტრის სიმაღლეზე, ერთმანეთთან ახლოს სამი თაღოვანი ნიშია. შუა ნიშში, რომელიც დანარჩენებზე ფართოა, გაჭრილია კონქის ზედა სამალავში შესაძრომი ვიწრო ღიობი. ეკლესიის ფასადები შელესილია. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობით გამოყვანილია შეღრმავებული ჯვარი. მის გვერდებზე თითო შეღრმავებული რომბია. კედლები დასრულებულია აგურის საფეხურიანი ლავგარდანით. მოგვიანებით ეკლესიისათვის დასავლეთ მხრიდან მიუშენებიათ აგურის კარიბჭე (3,8 2,8 მ), რომლის კუთხეებში მდგომ სწორკუთხა ბოძებს საბჯენი თაღები ეყრდნობოდა. კარიბჭეს კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს. კარიბჭეზე დაშენებულია პატარა სამრეკლო, რომლის ექვს ბოძზე დაყრდნობილი, თაღებით გახსნილი ფანჩატური გადახურულია აგურის ექვსწახნაგა პირამიდული სახურავით.
ახალდაბის ღვთისმშობლის ეკლესია (გორი)

ახალდაბის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება საუკუნის დასაწყისით.

ეკლესია დარბაზულია (9,7 7,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შენობის კუთხეები ნაწყობია ტუფის ქვით, კამარა, საბჯენი თაღი და კონქი — აგურით. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. საკურთხევლის ორივე მხარეს მდებარე მაღალი თაღოვანი შესასვლელები მას აკავშირებენ კედელში მოქცეულ მცირე ზომის სათავსებთან — სამკვეთლოსა და სადიაკვნესთან. სამხრეთ სათავსი აღმოსავლეთით დასრულებულია ყრუ აფსიდით, ჩრდილოეთისას აღმოსავლეთის შეზნექილ კედელში პატარა სარკმელი აქვს. კონქში, სათავსებში შესასვლელების თავზე, ჩასმულია თითო რეზონატორი (ქვევრი). საკურთხევლის წინ, ჩრდილოეთ კედელთან, ჩამაგრებულია ბუდიანი ქვის ბაზისი. აქვე ჩანს კანკელის კვალი. დარბაზის სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია (ორივე ამოშენებულია). კამარის საბჯენი თაღები გრძივი კედლების პილასტრებს ეყრდნობა.

აღმოსავლეთ ფასადში, ფრონტონის არეში, გამოსახულია გლუვზედაპირიანი რელიეფური ჯვარი. სარკმლების არეები მორთულია სადად, ლავგარდანი განახლებულია აგურით. შენობის ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და ჩრდილო-დასავლეთის კუთხეები გამაგრებულია წაკვეთილი კონუსის ფორმის მძლავრი კონტრფორსებით.
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია (გორი)

ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლდაბის სამხრეთით, ტყის პირას. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7,8 4,6 მ), ნაგებია ქვიშაქვის მოზრდილი კვადრებითა და რიყის ქვით. შენობის კუთხეები, შესასვლელის გვერდები და არქიტრავი მუქი ღვინისფერი პორფირიტისაა, საბჯენი თაღები, კამარა და ლავგარდანი - აგურის. ეკლესიას თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში აქვს. შიდა თაღი შეისრული ფორმისაა, გარეთა - ნახევარწრიული. ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილოეთი გვერდი ოდნავ ნალისებრია. აფსიდის ღერძზე შიგნიდან თაღოვანი, გარედან კი სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ კედელთან ქვით ნაწყობი სატრაპეზოა. აფსიდის ჩრდილოეთ კედელში მცირე ნიშია. საკურთხევლის იატაკი ეკლესიის მიწის იატაკისაგან ამაღლებულია ერთი საფეხურით (შემორჩენილია დასავლეთ კედლის ძირში). დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ერთსაფეხურიანი პილასტრია. დასავლეთის კედელს კუთხის პილასტრები აქვს. პილასტრები და აფსიდის მხრები დამთავრებულია ორნაწევრიანი იმპოსტებით (ჩრდილოეთის იმპოსტი დიდი ზომისაა). სამხრეთის კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა სარკმელია. ეკლესიის სარკმლები შიგნიდან გარეთ მკვეთრად ვიწროვდება. შენობა შიგნიდან შელესილია.
აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის გვერდები და ძირი ერთ ქვაშია გამოკვეთილი. სარკმლის ორივე გვერდზე ქვაში ჩაკვეთილია ერთხაზოვანი სამი ნახევარწრე. ზედა წრეზე დაფუძნებულია ქვაში ნაკვეთი მცირე ჯვარი. ამავე ფასადის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში ამოკვეთილია წყვილი ხაზით მოჩარჩოებული ჯვარი. მეორე ჯვარი ფრონტონის არეშია. შენობა გადახურულია ღარიანი კრამიტის ორფერდა სახურავით.
ახალშენის წმინდა გიორგის ეკლესია (კასპი)

ახალშენის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალშენის აღმოსავლეთით, თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7,8 4,3 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის დასავლეთ მონაკვეთი, კედლების ზედა ნაწილები; ეკლესია ერთი მეტრის სიმაღლეზე ნანგრევებითა და მიწითაა ამოვსებული. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია, რომლის ორივე გვერდებზე თითო ოთხკუთხა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა. საკურთხევლის კონქი და თაღი პროფილირებულ კაპიტელებს ეყრდნობა, ხოლო დარბაზის შეისრული კამარა - საბჯენ თაღს. სამხრეთ კედელში ერთი სარკმელია. დარბაზი შელესილი და მოხატული ყოფილა.
ბნავისის ეკლესია

ბნავისის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბნავისის სამხრეთით, ადგილ ვალიაანთუბნიდან ერთ კილომეტრზე, ტყეში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9 4,3 მ), ნაგებია ძირითადად ნატეხი ქვიშაქვით. შენობა ძლიერ დაზიანებულია: ჩანგრეულია კამარა, კონქი და კედლის ზემო ნაწილები; დაზიანებულია ფასადებიც. გარედან სწორკუთხა, შიგნიდან თაღოვანი თითო შესასვლელი დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებშია. ნახევარწრიული აფსიდის თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო მარტივი პილასტრია.
ბროწლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ბროწლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბროწლეთის სასაფლაოზე. წარმოადგენს ერთმანეთზე მიდგმულ ორ დარბაზულ ეკლესიას.

სამხრეთით მდგარი ეკლესია (7,4 4 მ) თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით, ხოლო ჩრდილოეთისა (7,9 5,5 მ) გვიანდელი ფეოდალური ხანით. შენობები ერთმანეთს უკავშირდება კარით, რომელიც საერთო გრძივი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ორივე ეკლესიის აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლები ერთმანეთს აცდენილია. ეკლესიები ნაგებია რიყის ქვით, კუთხეებში გამოყენებულია კარგად გათლილი ღვინისფერი ტუფის დიდი ზომის ქვები. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილია. ადრინდელი დანგრეული ეკლესია შეუკეთებია, აღუდგენია და ახალი, მეორე ეკლესია აუშენებია თავად მანუჩარ თუმანოვის (თუმანიშვილის) ასულს სალომე სულხანოვისას (სულხანიშვილისა). ეკლესია მოგვიანებით სოფლის მცხოვრებლებსაც შეუკეთებიათ.
ჩრდილოეთ ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. დასავლეთით კედლის შუაში მთავარი შესასვლელია, რომელიც გარედან მოჩარჩოებულია სწორკუთხა, ოდნავ ჩაწეული სიბრტყით. სიბრტყეს კუთხით დალაგებული აგურის ერთი რიგი ამთავრებს, თაღი კედლის სისქეში ჩადის. მეორე, ჩრდილოეთით თაღოვანი, სამხრეთ ეკლესიის მხარეს სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილში. პილასტრთანაა. ორივე შესასვლელს აქვს ნაოთხალები. ოდნავ ნალისებრი აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში - თაღოვანი წრიული ნიშები. აფსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი კაპიტელებით დასრულებული მხრებით, რომლებსაც ებჯინება სატრიუმფო თაღი. აფსიდის იატაკი დარბაზისაგან ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. ჩრდილოეთის და დასავლეთის კედლებში თითო სარკმელია. ჩრდილოეთ სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა დასავლეთის სარკმელი გვიანდელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ერთსაფეხურიანი პილასტრებია. დასავლეთის კედელზე კუთხის პილასტრებია. პილასტრები მთავრდება ორსაფეხურიანი იმპოსტებით, რომლებზეც გადაყვანილია კამარის საბჯენი თაღები. დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე აგურის წყობით გამოყვანილია საფეხუროვან პირამიდაზე დაფუძნებული ჯვარი. ამ ფასადზევეა ჩადგმული წარწერიანი ქვა, რომელიც გვამცნობს აღმდგენლის ან ამშენებლის ვინაობას.

სამხრეთ ეკლესია ჩრდილოეთ ეკლესიის აშენების შემდეგ ასრულებს მინაშენის ფუნქციას. გეგმით ჩრდილოეთ ეკლესიის მსგავსია. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედელში, პილასტრის დასავლეთითაა. აფსიდში შემორჩენილია ორი ღრმა სწორკუთხოვანი ნიში. გრძივი კედლები ერთსაფეხურიანი პილასტრებით ორ ნაწილად იყოფა. დასავლეთის კედელზე კუთხის პილასტრებია. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის პირი მთელ სიგრძეზე ჩამალულია ჩრდილო ეკლესიის კედლის წყობაში, რომელშიც ჩაშენებულია ამ კედლის პილასტრებიც. სამხრეთ ფასადზე, ტიმპანის ქვაზე, რელიეფური ჯვარია, რომლის ორივე მხარეს გამოკვეთილია ცხოველთა ფიგურები.
ბოლესლავ II გულადი

ბოლისლავ გულადი (გულუხვი) (; დ. მიახლოებით 1042 — გ. 2 ან 3 აპრილი, 1081 ან 1082) — პოლონეთის მთავარი (1058-1076 წწ.) და პოლონეთის მეფე (1076-1079 წწ.), პიასტების დინასტიის წარმომადგენელი, პოლონეთის მთავარ კაზიმირ აღმშენებლის და მარია დობრონეგას ვაჟი.

ბოლესლავ განაახლა საკუთარი ბაბუის ბოლესლავ მამაციის დაპყრობითი პოლიტიკა. მთავარი არაერთხელ ჩარეულა მეზობელი ქვეყნების შიდა საქმეებში: ასე მაგ. უნგრეთში ის უწევდა სამხედრო დახმარებას ჰერცოგ ბელა -ს მეფე ენდრე წინააღმდეგ 1057 წელს, ხოლო მოგვიანებით, 1074 წ. დაეხმარა გეზა -ს ტახტიდან მეფე შოლომონის ჩამოგდებაში. უნგრეთთან და კიევის რუსეთთან კავშირზე დაყრდნობით, ბოლესლავ 1061 წ. ჩაერია ჩეხეთში მიმდინარე შიდა ომებში, მაგრამ მარცხი განიცადა. კიევიდან დიდი მთავრის იზიასლავ იაროსლავის ძის გაძევების შემდეგ 1068 წ. რომელიც პოლონეთის მოკავშირე იყო, ბოლესლავ 1069 წელს გაილაშქრა კიევზე და სასტიკად გაუმკლავდა იზიასლავის მოწინააღმდეგეებს.
პოლონეთის საერეთაშორისო პრესტიჟის ამაღლებას ხელი შეუწყო ასევე ბოლესლავ წარმატებულმა ჩართვამ ინვესტიტურაზე ბრძოლაში საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის ჰაინრიხ და რომის პაპს გრიგოლ შორის. ბოლესლავ ამ უკანასკნელის მხარეზე გამოვიდა: 1072 წელს მან უარი განაცხადა იმპერატორისთვის ხარკის გადახტაზე და განაცხადა პოლონეთის დამოუკიდებლობის შესახებ, ხოლო 1074 წელს პოლონეთის სახელმწიფო აღიარა პაპის ტახტის ლენად (მიწის მფლობელობა). ამან თავისი ნაყოფი გამოიღო: 1075 წელს პოლონეთში ჩამოვიდა პაპის წარმომადგენელი, რათა საბოლოოდ განემტკიცებინათ გნეზნოს არქისაეპისკოპოსოს უფლებები, ხოლო 1076 წლის 25 დეკემბერს მოხდა ბოლესლავ პოლონეთის მეფედ კორონაცია.

ასე რომ ბოლესლავ -მ შეძლო ორი უმთავრესი ამოცანის გადაჭრა, რომელიც პოლონური სახელმწიფოს წინაშე 1030 წელს იდგა: პოლონეთის დამოუკიდებლობის აღდგენა და პოლონეთის მონარქისათვის მეფის ტიტულის დაბრუნება.

1070-იანი წლების ბოლოს პოლონეთში გამწვავდა შიდა და გარე პრობლემები. ბოლესლავ -ის ძალისხმევა დაებრუნებინა პოლონეთისათვის დასავლეთ პომორიე წარუმატებელი აღმოჩნდა. 1077 წელს, რომის პაპის თხოვნით ბოლესლავმა კიდევ ერთხელ გაილაშქრა კიევზე. ქალაქი აიღო და იზიასლავი ისევ გახდა კიევის მთავარი. მაგრამ როგორც კი პოლონელები დაბრუნდნენ სახლში, იზიასლავის ძმები მის წინააღმდეგ გამოვიდნენ და 1078 წელს იზიასლავი ბრძოლაში დაიღუპა. ძირითად პრობლემას მაინც, პოლონეთის მაღალი არისტოკრატიის დამოუკიდებლობის ზრდა წარმოადგენდა, რომლებსაც მხარს უჭერდნენ ჩეხეთი და წმინდა რომის იმპერია. ბოლისლავის მიერ ღალატში დადანაშაულებული კრაკოვის ეპისკოპოსის სტანისლავ შჩეპანოვსკის დასჯის შემდეგ (1079 წ. 11 აპრილი) ქვეყანაში მაგნატების აჯანყება დაიწყო. აჯანყების სათავეში იყო მეფის უმცროსი ძმა თავადი ვლადისლავ ჰერმანი. 1079 წელს ბოლესლავ ტახტიდან ჩამოაგდეს და გააძევეს პოლონეთიდან. ის იძულებული შეიქნა უნგრეთში გაქცეულიყო და ორი წლის შემდეგ ლტოლვილობაში გარდაიცვალა. ტახტი დაიკავა ბოლესლავის მეამბოხე ძმამ - ვლადისლავ ჰერმანმა.

ქორწინება და შვილები
(1068) ვიშესლავა, კიევის რუსეთის დიდი მთავრის იზიასლავ იაროსლავის ძის ქალიშვილი.
მეშკო (1069 — 11.03.1089), პოზნანის მთავარი