iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უანდაკარეო (მუნიციპალიტეტი)

უანდაკარეო ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 644 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 96.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 121 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1919 წლის 18 ნოემბერს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 036.
უანიკეო

უანიკეოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 945 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.5%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 200.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 39.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 037.
უირამბა (მუნიციპალიტეტი)

უირამბის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 015 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 79.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 114 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1950 წლის 24 სექტემბერს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 039.
უეტამო

უეტამოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მიჩოაკანის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 973 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 057.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 20.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მიჩოაკანის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 038.
ბადრუდოზა ჩოუდჰური

ბადრუდოზა ჩოუდჰური (; დ. 11 ოქტომბერი 1930 – გ. 5 ოქტომბერი 2024 ) — ბანგლადეშელი პოლიტიკოსი, იგი ბანგლადეშის პრეზიდენტი იყო 2001 წლის 14 ნოემბრიდან 2002 წლის 21 ივნისამდე. ბადრუდოზა იყო ბანგლადეშის ნაციონალისტური პარტიის დამფუძნებელი და გენერალური მდივანი. ჩოუდჰური ასევე იყო ექიმი, კულტურული აქტივისტი, მწერალი, ესეისტი, დრამატურგი, ტელეწამყვანი და გამოჩენილი ორატორი. 1954–1955 წლებში მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი დაკას სამედიცინო კოლეჯში.

სამედიცინო კარიერა
ჩაუდჰერიმ კარიერა სამედიცინო პროფესიით დაიწყო. 1964 წელს იგი გახდა რაჯშაჰის სამედიცინო კოლეჯის მედიცინის ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 1964–1970 წლებში მუშაობდა სირ სალიმულაჰის სამედიცინო კოლეჯში. 1970 წელს იგი გახდა სილჰეთის სამედიცინო კოლეჯის მედიცინის პროფესორი.

პრეზიდენტობა
2001 წელს ჩოუდჰური დაინიშნა ბანგლადეშის საგარეო საქმეთა მინისტრად, როდესაც ბანგლადეშის ეროვნული პარტია მოვიდა ხელისუფლებაში. 2001 წლის ნოემბერში იგი პრეზიდენტად აირჩიეს ბანგლადეშის ეროვნული ასამბლეის წევრებმა. შვიდი თვის შემდეგ, როდესაც ჩოუდჰურმა გადაწყვიტა არ მისულიყო ბანგლადეშის ეროვნული პარტიის დამფუძნებლის ზიაურ რაჰმანის საფლავზე მისი გარდაცვალების წლისთავზე, იგი დაადანაშაულეს პარტიის ღალატში. 2002 წლის ივნისში, ჩოუდჰურმა დატოვა თავისი თანამდებობა, რადგან მმართველმა პარტიამ მოითხოვა მისი გადადგომა, რათა სიტუაცია უფრო მეტად არ გამწვავებულიყო.

ბიკალპა დჰარა
ჩოუდჰურმა აღიარა მესამე ძალის საჭიროება ბანგლადეშში, რომელსაც ფაქტობრივად ორი პარტიის დემოკრატია ჰქონდა. მან გამოხატა სურვილი, რომ სამოქალაქო საზოგადოებასთან თანამშრომლობით, პოლიტიკაში შესულიყო და ბრძოლა გაეწია კორუფციისა და ტერორიზმის წინააღმდეგ, ასევე შექმნილიყო კარგი მმართველობა ქვეყანაში ალტერნატიული პოლიტიკური ძალის საშუალებით (ბიკალპა დჰარა). იგი, თავის შვილთან მახი ბ. ჩოუდჰურთან და ბანგლადეშის ეროვნული პარტიის დეპუტატ აბდულ მანანთან ერთად, დატოვა პარტია, რათა მუშაობა დაეწყოთ ახალ პოლიტიკურ პარტიაში. ჩოუდჰური გახდა ახალი პარტიის, ბანგლადეშის ალტერნატიული გზის პრეზიდენტი, ხოლო აბდულ მანანი - მისი გენერალური მდივანი. ეს პარტია, რომელიც 2004 წლის მარტში დაარსდა, აქტიური კრიტიკოსი იყო იმ დროის მთავრობისა, და მისი უმრავლესობა ყოფილი ეროვნული პარტიის წევრები იყვნენ, რომლებმაც მმართველი პარტია დატოვეს. წლის დეკემბრისა და 2009 წლის აპრილის პერიოდში, როდესაც იგი გადადგა თანამდებობიდან, რადგან პარტიამ ვერ შეძლო ვერცერთი ადგილის მოპოვება პარლამენტის არჩევნებში. მათ ჰყავდათ ერთი ვაჟი, მახი ბ. ჩოუდჰური, და ორი ქალიშვილი, მუნა და შაილა.
ზარიძეების სამაროვანი

ზარიძეების სამაროვანი — – საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. აღმოჩენილია 1982 წელს სოფ. ზარიძეების მახლობლად, ადგილ „სეროდანში“, მდ. ქუსნოს სათავეებთან.

მიკვლეულ ქვის სამარხში აღმოჩნდა: სარდიონის სასანური გემა, მძივები და 2 მონეტა. ელიფსური ფორმის ნარინჯისფერი სარდიონის საბეჭდავი, რომელსაც აქვს ზონრის გასაყრელი ნახვრეტი. საბეჭდავის პირზე გამოსახულია წვერიანი მამაკაცის ბიუსტი პროფილში. მეფე კავადის ვერცხლის დრაქმები მოჭრილია საუკუნის დასაწყისში სასანური ირანის ორი სხვადასხვა პროვინციის ზარაფხანებში. მასალა ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.
სუჭოუს მუზეუმი

სოჭუოს მუზეუმი — უძველესი ჩინური ხელოვნების, ფერწერის, კალიგრაფიისა და ხელნაკეთი ხელოვნების მუზეუმი, მდებარეობს სუჭოუში, ძიანსუს პროვინციაში, ჩინეთი. იგი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად მონახულებადი მუზეუმია, რომელსაც 2018 წელს 2 მილიონზე მეტი ადამიანი ესტუმრა. მუზეუმის სახხალხო განყოფილება მდებარეობს ბეის ოჯახის საგვარეულო ტაძარში, ლომის ჭალის ბაღის მახლობლად. დასავლეთის ახალი პავილიონი დააპროექტა ცნობილმა არქიტექტორმა იუჰ მინ პეიმ. მუზეუმი გაიხსნა 2006წელს.

ისტორია
სუჭოუს მუზეუმი დაარსდა 1960 წელს, იგი თავდაპირველად მდებარეობდა ტაიპინელთა აჯანყების გენერალ ჯუნ ვანგის ყოფილი რეზიდენციის შენობაში. სუჭოუს დაარსების 2 500 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1986 წელს გაიხსნა სუჭოუს სახალხო მუზეუმი, რომელიც მოგვიანებით გახდა ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის გაერთიანება. 2006 წელს მუზეუმი გადმოიტანეს ამჟამინდელ ადგილას, სუჭოუში დაბადებული ჩინურ-ამერიკული წარმოშბის არქიტექტორის იუჰ მინ პეის მიერ დაპროექტებულ შენობაში. ახალი შენობა მოიცავს 10 700 კვადრატულ მეტრ ფართობს და აქვს 19 000 კვადრატულ მეტრზე მეტი სამშენებლო ფართობი. ტაიპინელთა აჯანყების გენერალ ჯუნ ვანგის რეზიდენციის რენოვაციის ჩათვლით, საერთო სამშენებლო ფართობი 26 500 კვადრატულ მეტრს აღწევს, ხოლო ხარჯი შეადგენს 3,39 მილიონ ჩინურ იუანს.

კოლექცია
მუზეუმის საგამოფენო სივრცე დაახლოებით 3 600 კვადრატულ მეტრს მოიცავს. მუზეუმში დაცულია დაახლოებით 30 000 ნივთი, მათ შორის გათხრებისას ნაპოვნი კულტურული რელიქვიები, უძველესი ფერწერა და კალიგრაფია, ასევე ძველი ხელნაკეთი ნივთები.

მუზეუმში წარმოდგენილია ოთხი მუდმივი გამოფენა: ვუდის რელიქვიები, ვუს კოშკის ეროვნული საგანძური, ვუჟუნგის ესთეტიკა და ვუმენის კალიგრაფია და ფერწერა. მუდმივი კოლექციები მოიცავს პრეისტორიულ კერამიკასა და ნეფრიტის ნიმუშებს, აგრეთვე ბუდისტურ კულტურულ რელიქვიებს, რომლებიც თაიგერის მთის იუნიანის ტაძრიდან და რუიგუანგის ტაძრიდანაა. სუჭოუს ისტორიის გამოფენა მნახველებს აცნობს სუჭოუს რეგიონის ისტორიას, მოიცავს პალეოლითის ეპოქას, მინისა და ცინის დინასტიებს, აგრეთვე გაზაფხულისა და შემოდგომის პერიოდს, როცა ჩამოყალიბდა სუჭოუს დასახლება. მთავარი ეზო მუზეუმის ეზოებიდან ყველაზე რთულად შექმნილი იყო და მოიცავს კენჭებით დაფარულ აუზებს, სწორსა და მოხრილ ხიდებს, რვაკუთხა პავილიონებსა და ბამბუკის ტყეს.

გეომეტრიული ფიგურების გამოყენება
პეიმ მუზეუმის დიზაინისთვის გამოიყენა მარტივი გეომეტრიული ფორმები, როგორიცაა რვაკუთხედები, რომბი და სამკუთხედი. ატრიუმი და რამდენიმე დარბაზი რვაკუთხედის ფორმისაა, ხოლო ზოგიერთი ფანჯარა რომბის ფორმითაა შესრულებული. სახურავები და ჭერი სამკუთხედების, მართკუთხედისა და რომბის მოზაიკას წარმოადგენს, რაც მუზეუმის სტრუქტურას განსხვავებულ სახეს აძლევს და გამოარჩევს მას ტრადიციული სუჭოუს შენობებისგან, რომლებიც მუზეუმს აკრავს.
ადგილობრივი ვოიდი

ადგილობრივი ვოიდი  — ვრცელი ვოიდი, რომელიც მდებარეობს გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფთან ახლოს. ის აღმოაჩინეს რიჩარდ ბრენტ ტულიმ და ჯეიმს რიჩარდ ფიშერმა 1987 წელს. ითვლება, რომ იგი შედგება სამი ცალკეული სექტორისგან, რომლებიც გამოყოფილია ძაფებით. — 150-300 მგპს-მდე. ადგილობრივი ვოიდი ასევე შეიძლება შეიცავდეს მნიშვნელოვნად ნაკლებ გალაქტიკას, ვიდრე ამას სტანდარტული კოსმოლოგიური მოდელი წინასწარმეტყველებს.

მდებარეობა და ზომები
ვოიდები წარმოადგენს გრავიტაციის გავლენის ქვეშ მატერიის კონცენტრაციის წარმოქმნის შედეგი, რომელიც აკავშირებს გალაქტიკებს გროვებად და ჯაჭვებად, გამოყოფილი რეგიონებით, რომლებიც თითქმის არ შეიცავს გალაქტიკებს. ითვლება რომ მანძილი მზიდან ადგილობრივი ვოიდის ცენტრამდე მინიმუმ 23 მგპს-ია.

გავლენა ადგილობრივ ობიექტებზე
მკვლევარები თვლიან, რომ ადგილობრივი ვოიდი იზრდება და ადგილობრივი ფურცელი, რომელიც ვოიდის ერთ-ერთი კედელია, ვოიდის ცენტრს 260 კმ/წმ სიჩქარით შორდება. მატერიის კონცენტრაცია ჩვეულებრივ იზიდავს ერთმანეთს და ქმნის უფრო დიდ ვოიდს. ადგილობრივი ვოიდი ერთნაირად არის გარშემორტყმული მატერიით ყველა მიმართულებიდან, გარდა ერთი სექტორისა, რომელშიც არაფერია, რაც ამ ტერიტორიიდან მატერიის უფრო სწრაფი გასვლის შედეგია. ზემოქმედება ახლომდებარე გალაქტიკებზე განსაკუთრებით დიდია. თევზები
ნიკოლოზ გელაშვილი (რეჟისორი)

ნიკოლოზ გელაშვილი (დ. 4 იანვარი, 1973, თბილისი, საქართველო, გ. 26 აპრილი, 2009, თბილისი, საქართველო) — ქართველი რეჟისორი და სცენარისტი.

ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა თბილისი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის ფაკულტეტი. 2005-2006 წელს ჩააბარა საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი სანახაობითი ტელედადგმის რეჟისორის სპეციალობით, უმაღლესი სარეჟისორო კურსები, კინო რეჟისორის სპეციალობით. 2002 წელს გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „ბოლო დღე“. 2003 წელს — „უძილობა“. 2006 წელს — „დედა“. 2009 წლის 26 აპრილს ტრაგიკულად გარდაიცვალა სატელევიზიო შოუ „ვარსკვლავების აკადემიის“ შენობის ჩამონგრევისას.
ანა აბაშიძე (იურისტი)

ანა აბაშიძე (დ. 29 ოქტომბერი, 1986, ოზურგეთი, საქართველო) — ქართველი იურისტი, სამოქალაქო უფლებათა დამცველი, სამოქალაქო აქტივისტი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 2007-2012 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში. შემდეგ- გაეროს ქალთა ორგანიზაციის გენდერული თანასწორობისა და ქალთა უფლებების ექსპერტად. ავტორია რამდენიმე ანალიტიკური და კვლევითი ნაშრომის, ასევე კანონპროექტებისა შემდეგ თემებზე: ქალთა მიმართ ძალადობა, გენდერული თანასწორობა, ბავშვთა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა უფლებები. 2012 წლიდან ხელმძღვანელობს არასამთავრობო ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისათვის“.
ვალენტინა კაბანოვა

ვალენტინა კაბანოვა (, დ. 10 ოქტომბერი, 1951, ეტერევსკის ფერმაში, სტალინგრადის ოლქი) — რუსი საზოგადო, სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, , , მოწვევის სახელმწიფო დუმის დეპუტატი. გაერთიანებული რუსეთის ფრაქციის წევრი, სახელმწიფო სათათბიროს შრომის, სოციალური პოლიტიკისა და ვეტერანთა საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე.

ბიოგრაფია
ვალენტინა კაბანოვა დაიბადა 1951 წლის 10 ოქტომბერს სტალინგრადის ოლქში. 1973 წელს მიიღო უმაღლესი ეკონომიკური განათლება სარატოვის ეკონომიკურ ინსტიტუტში.2002 წელს დაიცვა დისერტაცია შრომისა და სოციალურ ურთიერთობათა აკადემიაში. 1974 წლიდან 1979 წლამდე მუშაობდა „-10“ ტრესტის სამშენებლო ორგანიზაციებში, როგორც ეკონომისტი და დაგეგმვის განყოფილების ხელმძღვანელი, 1979 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა ტრესტის პროფკავშირის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილედ და შემდეგ თავმჯდომარედ. 1985 წელს განაგრძო პროფკავშირული საქიმიანობა, გახდა თავმჯდომარის მოადგილე, შემდეგ კი თავმჯდომარე (1991-2000) სამშენებლო და სამრეწველო სამშენებლო მასალების მუშაკთა პროფკავშირის მოსკოვის რეგიონალურ ორგანიზაციაში. 2000 წელს იგი ხელმძღვანელობდა მოსკოვის პროფკავშირული ორგანიზაციების რეგიონალურ ასოციაციას .

2007 წლის მარტში მან მონაწილეობა მიიღო მოსკოვის რეგიონალურ სათათბიროში და არჩევნების შედეგების საფუძველზე აირჩიეს რეგიონალური დუმის დეპუტატად. 2007 წლის დეკემბერში იგი დასახელდა მე-5 მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატობის კანდიდატად, მაგრამ არჩევნების შედეგების შემდეგ დუმაში ვერ მოხვდა. 2008 წლის მარტში იგი მაინც გახდა სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი, რადგან მიიღო ოლეგ კოვალევის ვაკანტური მანდატი, რომელიც გადადგა დეპუტატობიდან რიაზანის რეგიონის გუბერნატორად არჩევასთან დაკავშირებით.

2011 წლის დეკემბერში იგი წარადგინეს მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროში და არჩევნების შედეგების საფუძველზე აირჩიეს დეპუტატად პარტია „ედინაია რასიას“ სიით. იყო ფრაქციის წევრი და მუშაობდა სათათბიროს ორგანიზებისა და რეგლამენტის კომიტეტში. 2016 წლის სექტემბერში კენჭი იყარა მე-7 მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროში, არჩევნების შედეგების საფუძველზე არჩეულ იქნა 123 ერთმანდატიან საარჩევნო ოლქში.

საკანონმდებლო საქმიანობა
ვალენტინა კაბანოვა 2008 წლიდან 2019 წლამდე, , და მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატობის პერიოდში, იგი იყო თანაავტორი 57 საკანონმდებლო ინიციატივისა და შესწორებების შესახებ ფედერალურ კანონპროექტებში.

ჯილდოები და ტიტულები
ვალენტინა კაბანოვა დაჯილდოვებულია მრავალი მედალით, მათ შორის:„ . 25 წელი“ (2017 წლის 27 მარტი, დსთ-ს საპარლამენტთაშორისო ასამბლეა) — პარლამენტარიზმის განვითარებასა და განმტკიცებაში გაწეული მომსახურებისთვის, დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის ფუნქციონირების სამართლებრივი ბაზის შემუშავებასა და გაუმჯობესებაში შეტანილი წვლილისთვის, საერთაშორისო ურთიერთობების განმტკიცებისთვის და საპარლამენტთაშორისო თანამშრომლობისთვის.
ელენა ავდეევა

ელენა ავდეევა (, დ. 19 ივლისი, 1968, ჩერეპოვეცი — გ. 29 აგვისტო, 2023) — რუსი პოლიტიკოსი, ფედერაციის საბჭოს წევრი (2019-2023). რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის გამო, იგი ექვემდებარებოდა საერთაშორისო სანქციებს ევროკავშირის, აშშ-ს, დიდი ბრიტანეთის და სხვა ქვეყნების მხრიდან.

ბიოგრაფია
ელენა კაბაევა დაიბადა 1968 წლის 19 ივლისს ჩერეპოვეცში. 1992 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო ეკონომიკისა და საფინანსო უნივერსიტეტი. 1987 წლიდან მუშაობდა ჩერეპოვეცის რაიონის საგადასახადო ინსპექციაში, 1997 წლამდე ეკავა მოქალაქეთა საგადასახადო დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის თანამდებობა. 1997-1999 წლებში იყო ქალაქ ჩერეპოვეცისთვის სახელმწიფო საგადასახადო ინსპექციის ინდივიდუალური შემოსავლების დაბეგვრის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე, შემდეგ 2005 წლამდე — რუსეთის ფედერალური საგადასახადო სამსახურის უფროსის მოადგილე ჩერეპოვეცისთვის. 2005 წელს იური კუზინი დაინიშნა ვოლოგდას რეგიონის შპს ცენტრალური საგადასახადო საკონსულტაციო სამსახურის გენერალური დირექტორის მოადგილედ. 2006-2012 წლებში ხელმძღვანელობდა ჩერეპოვეცში ურბანული ეკონომიკისა და ვაჭრობის განყოფილებას (ქალაქის მერი ამ პერიოდში იყო ოლეგ კუვშინიკოვი), შემდეგ, 2017 წლამდე, ელენა ავდეევა კურირებდა სოციალურ საკითხებს, როგორც ჩერეპოვეცის მერის, იური კუზინის, მოადგილე.

2017 წლის 14 სექტემბერს ელენა ავდეევა დაინიშნა ჩერეპოვეცის მერად (გაიარა საკონკურსო არჩევანი ქალაქის მენეჯერის ვაკანსიის დასაკავებლად), ხოლო 2019 წლის 19 სექტემბერს ოლეგ კუვშინიკოვი, ხელახლა აირჩიეს ვოლოგდას რეგიონის გუბერნატორად, მან ელენა კაბაევას მიანიჭა ფედერაციის საბჭოში რეგიონის სახელმწიფო ხელისუფლების აღმასრულებელი ორგანოს წარმომადგენლის უფლებამოსილება.

იგი 2023 წლის 29 აგვისტოს 56 წლის ასაკში გარდაიცვალა ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია მიაკსაში.

სანქციები
2022 წლის 23 მარტს, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის ფონზე, იგი დაემატა კანადის მიერ „რეჟიმთან ასოცირებულთა“ სანქცირებულთა სიას უკრაინის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის ხელშეწყობის გამო. 2022 წლის 30 სექტემბერს ამერიკის შეერთებული შტატების სანქციებულთა სიას დაემატა „პუტინის მიერ უკრაინის რეგიონების ანექსიისთვის“ და ყალბი კანონის დამტკიცებაის გამო.

2022 წლის 16 დეკემბერს ელენა ადეევა შეიყვანეს ევროკავშირის სანქცირებულთა სიაში, რადგან „მხარდაჭერილი და განხორციელებული ქმედებები და პოლიტიკა, რომლებიც ძირს უთხრის უკრაინის ტერიტორიულ მთლიანობას, სუვერენიტეტსა და დამოუკიდებლობას და კიდევ უფრო დესტაბილიზაციას უწევს უკრაინას“. ანალოგიური მიზეზების გამო, ის იყო დიდი ბრიტანეთის, შვეიცარიის, უკრაინის და ახალი ზელანდიის სანქცირებულთა სიაში.

ელენა ავდეევა დაჯილდოებულია ხარისხის მედალით „სამშობლოს წინაშე დამსახურებისთვის“ (2023 წლის 6 ივნისი) — პარლამენტარიზმის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის, აქტიური საკანონმდებლო საქმიანობისა და მრავალწლიანი კეთილსინდისიერი მუშაობისთვის.
ჟანა ბიჩევსკაია

ჟანა ბიჩევსკაია (, დ. 17 ივნისი, 1944, მოსკოვი) — საბჭოთა და რუსი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, რსფსრ სახალხო არტისტი (1988).

უკვე 30 წელზე მეტია ცხოვრობს და მუშაობს მოსკოვში. იმყოფება მესამე ქორწინებაში მისი სიმღერების უმეტესობის ავტორ, გენადი პონომარევთან.

ბიოგრაფია
დაიბადა პროფესიით ელექტრო-ინჟინერის ვლადიმერ ბიჩევსკის და ბალერინა ლიდია კოშელევას ოჯახში. მისი დედინაცვალი იყო (მამის მეორე ცოლი), ელენა ბიჩევსკაია, პროფესიით ბუღალტერი იყო.

დაამთავრა მუსიკალური სკოლა გიტარის სპეციალობით. მისი ვებსაიტის მიხედვით, 1980 წელს პოზნანში მრავალფეროვან ხელოვანთა საერთაშორისო კონკურსზე, ლაურეატის წოდების გარდა, ჟანა ბიჩევსკაიას მიენიჭა ტიტული „მის შემოქმედებითი ინდივიდუალობა“.

1987 წლის ივლისში მან მონაწილეობა მიიღო იზმაილოვოში საბჭოთა-ამერიკულ კონცერტ-შეხვედრაზე " " ჯეიმზ ტეილორთან, ბონი რაიტთან, ვლადიმერ პრესნიაკოვთან, -თან, , და ნადეჟდა ბაბკინასთან და მის ანსამბლ „რუსკაია პესნიასთან“ ერთად".

1990-იან წლებში ჟანა ბიჩევსკაიას შემოქმედებაში ფოლკლორი შეიცვალა ჯერ თეთრი „მოძრაობის“ მოტივებით, შემდეგ კი რელიგიური მოტივებით. 1990-იანი წლების ბოლოს და 2000-იანი წლების დასაწყისში მომღერალმა გამოუშვა რამდენიმე ალბომი ცნობილი ავტორების სიმღერებით (მათ შორის ანდრეი მაკარევიჩი, ალექსანდრე ვერტინსკი, ბულატ ოკუჯავა) და მრავალი ალბომი პატრიოტული მოტივებით.

1999 წლის დეკემბრიდან 2008 წლამდე ჟანა ბიჩევსკაიამ უმასპინძლა საკუთარ სულიერ გადაცემას „გულიდან გულამდე“ საერთაშორისო რადიოსადგურ „რუსეთის ხმაზე“.

ჯილდოები
ჟანა ბიჩევსკაია დაჯილდოებულია რსფსრ სახალხო არტისტის წოდებით (1988),
ზარნიში

ზარნიში — ლითონის ნივთებზე ამოჭრილი, ოქროთი ან ვერცხლით ამოვსებული სხვადასხვა სახის ორნამენტული გამოსახულება; მხატვრული დამუშავების ერთ-ერთი უძველესი სახეობა.

ლითონის ზედაპირზე საჭრისების საშუალებით იჭრება ღარები, რომლებიც ივსება ძვირფასი ლითონებით (ოქრო, ვერცხლი). ზარნიშით შესაძლებელია უწვრილესი, ნატიფი ორნამენტის, ცხოველების, ფრინველებისა და ადამიანთა გამოსახულებების შესრულება. ზოგჯერ ამ ტექნიკის ხერხით სრულდება სიუჟეტური სცენებიც და ორნამენტულ-დეკორატიული ხასიათის წარწერებიც.

ზარნიშის ტექნიკას იყენებდნენ ძველ ეგვიპტესა და საბერძნეთში. ფართოდ იყო გავრცელებული ასევე ირანში, საიდანაც ეს სახეობა შემოვიდა საქართველოში. ჩვენში ზარნიშს უმთავრესად საბრძოლო იარაღის შესამკობად ხმარობდნენ. ზარნიშით ამკობდნენ ბრინჯაოს, რკინისა (– საუკუნეებიდან) და ფოლადისგან დამზადებულ საყოფაცხოვრებო ნივთებსა და საბრძოლო იარაღებს. ზარნიში განსაკუთრებულ განვითარებას აღწევს საუკუნის ბიზანტიაში, სირიაში, ირანში, ჩინეთში, იაპონიასა და ამიერკავკასიაში. ოქროს ზარნიში განსაკუთრებით პოპულარული იყო – საუკუნეებში (ზარნიშიანი საბრძოლო აღჭურვილობისა და იარაღების უმდიდრესი კოლექცია ინახება მოსკოვში კრემლის საჭურვლის პალატაში).
ბარბარე ზარუდნაია

ბარბარე (ვერა) მიხეილის ასული ზარუდნაია (; დ. 5 დეკემბერი, 1857, ეკატერინოსლავი, ახლანდ. დნიპრო, უკრაინა, — გ. 14 მარტი, 1939, მოსკოვი) — რუსი მომღერალი (სოპრანო) და პედაგოგი, კომპოზიტორ მიხეილ იპოლიტოვ-ივანოვის მეუღლე (1883 წლიდან).

ზარუდნაიას დედა ქართველი იყო, გვარად გარსევანოვა (გარსევანიშვილი). 1882 წელს დაამთავრა პეტერბურგის კონსერვატორიის ვოკალური განყოფილება (ნილსენ-სალომანისა და კ. ევერარდის კლასები). ერთხანს კიევის ოპერისა და ბალეტის თეატრში მღეროდა წამყვან პარტიებს, ხოლო მ. იპოლიტოვ-ივანოვის თბილისში გადმოსვლის შემდეგ აქ განაგრძო არტისტული და პედაგოგიური მოღვაწეობა. 1883–1893 წლებში თბილისის საოპერო თეატრის სოლისტი იყო. ასრულებდა წამყვან პარტიებს რუსულ და დასავლეთ ევროპის ოპერებში: ტატიანა, მარია, ნასტია (პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი”, „მაზეპა”, „ჯადოქარი ქალი”), ნატაშა (ა. დარგომიჟსკის „ალი”); დიდი წარმატებით გამოდიოდა ჯ. ვერდის „აიდაში”, შ. გუნოს „ფაუსტში”, ჯ. მეიერბერის „აფრიკელ ქალში”. ეწეოდა საკონცერტო მოღვაწეობას. იყო თბილისის სამუსიკო სასწავლებლის პედაგოგი. 1893 წლიდან მოღვაწეობდა მოსკოვში, იყო მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი.
ზარფუში

ზარფუში — არყის გამოსახდელი ქვაბის ხუფი. იგი გამოკვერილია სპილენძის რამდენიმე ფირფიტისაგან, მოუკალავია.

ზარფუშს აქვს წაკვეთილი გუმბათის ფორმა და წინ გაშვერილი მილი, რომელიც ბოლოში ვიწროვდება, რათა იოლად შევიდეს წყლიანი ტაშტის მილში. სპილენძის მრგვალღერა სახელური (ყური) მირჩილულია ზარფუშის ტანზე და დამაგრებულია სპილენძის მანჭვლებით. არყის გამოხდისას ზარფუში მჭიდროდ ეხურება ჭაჭაჩაყრილ ქვაბს. ადუღების შემდეგ მასში დაგროვილი ორთქლი ზარფუშის ყელიდან გადადის წყლიანი ტაშტის მილში და გადაიქცევა სითხედ. ცნობილია ასევე თიხის ზარფუშები, თუმცა უპირატესობას სპილენძს ანიჭებდნენ.
ზაულისტანი

ზაულისტანი, ზეულისტანი — სოფელი ისტორიულ ზურტაკეტის მხარეში (ახლანდ. დმანისის მუნიციპალიტეტი). საუკუნის ქართველი გეოგრაფის ვახუშტი ბატონიშვილის სოფლების სიისა და რუკის მიხედვით, მდებარეობდა შავი-წყარო-ყარაბულაღის მარცხენა შენაკად საფიქლისხევის მარცხნივ, სოფ. ურცევანსა და თოფრაყალას შორის.

 საუკუნის დასაწყისში ზაულისტანი იყო ნასოფლარი, რომელიც შემდგომ მოშენებულა; 1721 წლის აღწერით, იქ ითვლებოდა ერთი მებატონე – ავთანდილ სუფრაჯი, უყმო აზნაური – ბეჟუაშვილი გიორგი, რვა გამომღები და ორი ბოგანო ყმა; 1723 წელს ვახტანგ -ის ბრძანებით „თრიალეთზედ ზეულისტანი ავთანდილ კორკოტის კერძო მამული” უბოძეს ამილღაბარ გოსტაშაბიშვილს. ზეულისტანელთ ევალებოდათ საფერისცვალებო თევზის ჭერა.
ბერდი ზაუტაშვილი

ბერდი ზაქარიას ძე ზაუტაშვილი (დ. 6 ნოემბერი, 1932, ქ. ყვარელი) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგიურ-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1988).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (სპი) ინჟინერ-გეოლოგის კვალიფიკაციით (1955). 1955–1974 წლებში მუშაობდა სპი-ის ჰიდროგეოლოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიის სექტორში (1967–1974 წლებში იყო განყოფილების გამგე). 2003 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჰიდროგეოლოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიის ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. 1962 წლიდან პარალელურად ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტსა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2006 წლიდან არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სრული პროფესორი.

ზაუტაშვილი ძირითადად იკვლევს საქართველოს სასარგებლო წიაღისეულისა და ქიმიური ელემენტების ჰიდროგეოქიმიის, მინერალური, თერმული, სამრეწველო და მტკნარი წყლების განაწილებისა და ფორმირების საკითხებს, სასმელ-სამკურნალო და ბალნეოლოგიური ჰიდრომინერალური რესურსებს, საქართველოს მიწისქვეშა სამრეწველო წყლებს და მათი გამოყენების პერსპექტივებს, კავკასიისა და საქართველოს ჰიდროგეოლოგიური დარაიონების პრობლემებს. ზაუტაშვილმა თანაავტორებთან ერთად გამოსცა „კავკასიის ჰიდროგეოლოგიური რუკა” (თბილისი, 1997) და „საქართველოს სასმელ-სამკურნალო და ბალნეოლოგიური რესურსების რუკა” (თბილისი, 1997; ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე).
სარდარ ფარაჯევი

სარდარ ფარაჯულა ოღლუ ფარაჯევი (; დ. 8 დეკემბერი 1957, ბაქო) —— გამოჩენილი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2019), აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი (2007), აზერბაიჯანის კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი.

სარდარ ფარაჯულა ოღლუ ფარაჯევი დაიბადა 1957 წლის 8 დეკემბერს ბაქოში. 1984 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია (ამჟამად ბაქოს მუსიკალური აკადემია) პროფესორ ხაიამ მირზაზადეს კლასში. მუშაობს უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახლ-მუზეუმის დირექტორად.

2019 წლის 17 სექტემბერს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის წოდება ქვეყნის მუსიკალური კულტურის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.
ალეკპერ სულეიმანოვი

ალეკპერ სულეიმანოვი (; დ. 31 დეკემბერი, 1916, სოფელი გატარი, კაფანის რაიონი, ელიზავეტპოლის (განჯა) პროვინცია — 2000, ბაქო) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი ნავთობმეცნიერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. დამსახურებული ინჟინერი, აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ალეკპერ სულეიმანოვი დაიბადა გაფანის რაიონში, ზანგეზურის რაიონი, ელიზავეტპოლის (განჯა) პროვინცია. 1922 წელს ოჯახთან ერთად გადავიდა ბაქოში. 1933 წელს დაიწყო საწარმოო საქმიანობა. 1937 წელს დაამთავრა ნავთობის ტექნიკური სასწავლებელი.

1942 წელს დაინიშნა ორჯონიკიძენფტის მენეჯერად. 1949 წელს მან თეორიულად დაასაბუთა და პრაქტიკულად გამოიყენა ქვიშის ჭაბურღილების მუშაობის მეთოდი თხევადი დანამატით.
1953 წელს დაამთავრა მოსკოვის ეკონომიკისა და სახელმწიფო საწარმოს ინსტიტუტი. 1960 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ტექნოლოგია და აღჭურვილობა მცირე დიამეტრის ჭაბურღილების ექსპლუატაციისათვის“, ხოლო 1964 წელს სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „მცირე დიამეტრის ჭაბურღილების ნავთობის საბადოების განვითარება“. 1965-1970 წლებში მუშაობდა რესპუბლიკის ნავთობის მრეწველობის მინისტრის მოადგილედ.

სულეიმანოვი არის გამოჩენილი მეცნიერი ნავთობისა და გაზის საბადოების განვითარების სფეროში. სამეცნიერო კვლევის სფერო: ნავთობისა და გაზის კონდენსატის საბადოების განვითარება და ექსპლუატაცია; ოპერატიული აღჭურვილობის შექმნა; ნავთობის წარმოების ავტომატიზაციის ტექნოლოგია; ნავთობის აღდგენის გაზრდა. გამოქვეყნებული აქვს 350-ზე მეტი სამეცნიერო სტატია და 12 მონოგრაფია. მოამზადა 5 ექიმი და მეცნიერებათა 16 კანდიდატი. სულეიმანოვის აზერბაიჯანის ნავთობის მრეწველობისადმი გამოჩენილი მომსახურების მადლიერების მიზნით და მისი დალოცვილი ხსოვნის გასაგრძელებლად, დაარსდა სულეიმანოვის სახელობის ორი სტიპენდია: ერთი ბაკალავრიატის სტუდენტებისთვის, მეორე აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობის აკადემიის მაგისტრანტებისთვის.

გარდაიცვალა ბაქოში 2000 წელს.