iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სეფევიე

სეფევიე — სუფიურ-დერვიშული ორდენი, რომელიც აღმოცენდა ქალაქ არდებილში. მისი დამაარსებელი იყო შეიხი სეფი ალ-დინ ისჰაკი (1252-1334). თავდაპირველად ორდენი თავის წევრებს იცავდა ფეოდალთა ჩაგვრისგან. საუკუნეში ორდენის წევრები გახდნენ არდებილის გამგებლები და სეფიანი შეიხების დასაყრდენი პოლიტიკური ხელისუფლებისთვის ბრძოლაში. სეფევიეს სამხედრო დასაყრდენი იყვნენ ყიზილბაშები. მათი იდეოლოგია ეფუძნებოდა შიიზმს. სეფევიეს მიმდევრების გამოსვლა დაიწყო 1499 წელს აყ-ყოინლუს წინააღმდეგ. გამოსვლა დამთავრდა მათი გამარჯვებით და სეფიანთა იმპერიის შექმნით.
სექსტილიონი

სექსტილიონი (; შემოკლებული ფორმა — კვინტლნ.) — ნატურალური რიცხვი, რომელიც გამოისახება ერთიანით და

21 ნულით (1,000,000,000,000,000,000,000 = 10²¹, ათასი ტრილიონი ან მილიონი მილიარდი) გამოიყენება მოკლე სკალის რიცხვთა სახელწოდების სისტემაში: საფრანგეთში, აშშ-ში, რუსეთში;
36 ნულით (1,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000 = 10³⁶ = (10⁶)⁶, მილიონი მეექვსე ხარისხში) გამოიყენება გრძელი სკალის რიცხვთა სახელწოდების სისტემაში: დიდი ბრიტანეთის გარდა, მთელ ცენტრალურ და დასავლეთ ევროპაში, ასევე ლათინური ამერიკის ზოგიერ ქვეყანაში).

ერთეულთა სისტემაში სექსტილიონი შეესაბამება თავსართები: ზეტა — სექსტილიონის გამსოახატავად (10²¹) და ზეპტო — ერთი მესექსტილიონედის გამოსახატად (10⁻²¹).
სექსტინა

სექსტინა — სალექსო ფორმა, რომელიც 6 სტროფისგან შედგება, ყოველი სტროფი 6-6 ტაეპს შეიცავს. პირველი სტროფი ჯვარედინად ირითმება, მომდევნო სტროფებში კი რითმული კოფიგურაცია გარკვეული კანონის შესაბამისად მონაცვლეობს. სექსტინას ნიმუშებია ალექსანდრე აბაშელის „სულის ემოდგომა“, კოლაუ ნადირაძის „აღსარება“ და სხვა.
სექსტუს ემპირიკუსი

სექსტუს ემპირიკუსი — საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დამდეგის ფილოსოფოსი, ანტიკური სკეპტიციზმის წარმომადგენელი, ბუნების მკვლევარი, ექიმი, ასტრონომი. ფილოსოფიის მიმართულებებს ჰყოფდა დოგმატიზმად და სკეპტიციზმად. პირველმა წამოაყენა ალბათორის თეორიის და ლოგიკის საკითხები. მკაცრად აკრიტიკებდა რელიგიას და უარყოფდა ღმერთის ცნებას, მოითხოვდა პოლიტიკურ ინდეფერენტიზმს. მისი ნაშრომებია „პირონის დებულებანი“ და „მათემატიკოსების წინააღმდეგ“. „პირონის დებულებანი“ შესულია კრებულში „100 ყველაზე გავლენიანი წიგნი, რაც კი ოდესმე დაწერილა.“
ჰოთ-დოგი

ჰოთ-დოგი ან ჰოთდოგი (, „ცხელი ძაღლი“) — ორთქლზე მომზადებული, მოხარშული ან შემწვარი სოსისი გაჭრილ პურში. ტრადიციულად გამოიყენება ვენის ან ფრანკფურტის, ძროხის, ღორის ან შერეული ხორცის სოსისი — ყველაზე დაბალი ფასი ქათმის და ინდაურის ჰოთ-დოგს აქვს. პოპულარული სოუზებია კეტჩუპი, მაიონეზი, მდოგვი და ყველის სოუზი, შეიძლება დაემატოს ხახვი, ყველი, ჰალაპენიო, ჩილი, პაპრიკა, ზეთისხილი ან ბეკონი. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, არსებობს მომზადების წესის უამრავი ვარიაცია სხვადასხვა ინგრედიენტების გამოყენებით.

ისტორია
სოსისის დამზადება პირველად გერმანიაში დაიწყეს, სადაც წარმოიშვა მისი დღევანდელი ჰოთ-დოგისთვის პოპულარული სახეობები, თუმცა პურის გამოყენება მოგვიანებით დაიწყეს. სოსისი პოპულარული კერძი იყო, ხშირად მზადდებოდა კორონაციებისთვის. გერმანიაში და სხვა გერმანულენოვან ქვეყნებში ჰოთ-დოგს ვენური ან ფრანკფურტული სოსისის სახელი აქვს . აგრეთვე სიტყვა ჰოთ-დოგი სხვა ქვეყნებში ხანდახან თვითონ სოსისს აღნიშნავს. ყველაზე გავრცელებული ვერსიით თანამედროვე ჰოთ-დოგი შეერთებულ შტატებში გამოიგონა ფრანკფურტელმა იმიგრანტმა ფეხტვანგერმა. მის შესახებ არსებობს სხვადასხვა ლეგენდა, ერთ-ერთის თანახმად ის შემწვარ სოსისს ქუჩაში ყიდდა და მყიდველებს ხელთათმანებს აძლევდა, რომ ხელები არ დასწვოდათ, მაგრამ მათ ხშირად მათი დაბრუნება ავიწყდებოდათ და ის ფულს კარგავდა, მისმა ცოლმა კი შესთავაზა ხელთათმანების გაცემის მაგივრად სოსისი პურში ჩაედოთ. ხელთათმანების პურით შეცვლით მოტივი ასე თუ ისე ფეხტვანგერთან დაკავშირებულ სხვა ლეგენდებშიც გვხვდება. სხვა ვერსია გამოგონებას ამერიკელ ჩარლზ ფელტმენს უკავშირებს, რომელიც ლეგენდის თანახმად ქუჩაში ყიდდა სოსისს პურში, შემდეგ კი რესტორანი გახსნა და ბიზნესი გაზარდა.

ეტიმოლოგია
სიტყვა ჯერ კიდევ საუკუნიდან გამოიყენება, როგორც სოსისის სინონიმი, რადგან სოსისის დამამზადებლებს ძაღლის ხორცის გამოყენებაში ადანაშაულებდნენ, ხშირად საფუძვლიანად. საუკუნეში გერმანიაში ძაღლის ხორცის საკვებად მიღება გავრცელებული პრაქტიკა იყო. სიტყვათა შერწყმა „ “ პირველად ამერიკულ გაზეთებში გაჩნდა ქუჩის სოსისის ასაღწერად.

შეერთებულ შტატებში
ამერიკაში ჰოთ-დოგი განსაკუთრებით პოოულარულია. წლიურად ამერიკელები 20 მილიარდ ჰოთ-დოგს მოიხმარენ, ყველაზე პოპულარული სოუზი შტატებში მდოგვია, სამხრეთ შტატებში ჩილიც. მას ყიდიან ქუჩაში, ტრასაზე, ფეხით მოსიარულე გამყიდვლები ყიდიან აპორტულ ღონისძიებებზე, მაღაზიებში ჰოთ-დოგს სითბოს მოტრიალე გრილზე უნარჩუნებენ, რესტორნებში გვხვდება საბავშვო მენიუში. სწრაფი კვების ობიექტები ერიდებიან მენიუში ჰოთ-დოგის დამატებას, რადგან ის სხვა პროდუქტებთან შედარებით ნაკლებ ხანს ინახება და მოითხოვს მეტ ინგრედიენტს.

გამოირჩევა ნიუ-იორკული ჰოთ-დოგი — ძროხის ხორცის სოსისით, მჟავე კომბოსტოთი და ყავისფერი მდოგვით, ხანდახან ხახვით. ნიუ-ჯერსი გამოირჩევა ძლიერად შემწვარი ჰოთ-დოგით — წიწაკით, კარტოფილით და ხახვით, ჩიკაგო კი ჰოთ-დოგით — მარცვლოვან პურში მდოგვით, პამიდორით და წიწაკით.

რისკი ჯანმრთელობისთვის
მიუხედავად იმის, რომ ქარხნული წარმოების ჰოთ-დოგი გაყინვამდე იწვება, რეკომენდებულია მისი გაცხელება საკვებად მიღებამდე მიკრობების მოსაკლავად. ჰოთ-დოგი მდიდარია მარილით და ცხიმებით, ქარხნული შეიცავს კონსერვანტებს. ჰოთ-დოგის ყოველდღიური მოხმარება ზრდის კიბოს გაჩენის რისკს.
ვახტანგ რაზმაძე

ვახტანგ რაზმაძე (დ. 5 თებერვალი, 1930 – გ. 28 აგვისტო, 2009) — ქართველი იურისტი, პროკურორი, პოლიტიკოსი.
დაამთავღა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1988-1992 წლებში იყო საქართველოს გენერალური პროკურორი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
რედაქცია

რედაქცია — რედაქტორის მიერ ტექსტის გასწორება, ლიტერატურული დამუშავება, მომზადება დასაბეჭდად ან სხვაგვარად გამოსაცემად. განასხვავებენ პოლიტიკურ, ლიტერატურულ და სამეცნიერო რედაქტირებას, თუმცა პრაქტიკაში რედაქტირება ერთიანი პროცესია, რომელიც მიზნად ისახავს შინაარსის და ფორმის სრულყოფას ავტორის ინდივიდუალურობის შენარჩუნებასთან ერთად.
მაიკლ რედგრეივი

მაიკლ რედგრეივი (; დ. 20 მარტი, 1908, ბრისტოლი — გ. 21 მარტი, 1985) — ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი.

1931-1934 წლებში მონაწილეობდა სცენისმოყვარეთა სპექტაკლებში. 1934 წლიდან იყო პროფესიონალი მსახიობი. მუშაობდა ლივერპულის და ლონდონის თეატრებში. 1938 წლიდან იღებდნენ კინოში. შესრულებული აქვს მრავალი როლი. დადგმული აქვს შექსპირის, ტურგენევის პიესები, ოპერები. იყო სცენური რეალიზმის და სტანისლავსკის სისტემის მიმდევარი.
ჰამბურგერი

ჰამბურგერი ან შემოკლებით ბურგერი — სენდვიჩი, რომელიც შედგება ორთქლზე მომზადებული ან შემწვარი პურის ნაჭრების შორის მოთავსებული კატლეტისგან.ხშირად ემატება ყველი, პომიდორი, სალათის ფურცელი, კიტრი, ხახვი, წიწაკა, ავოკადო, ანანასი, სოკო, სოუზები - კეტჩუპი, მაიონეზი, მდოგვი, სოიოს სოუსი, ყველის სოუსი, ხანდახან რამდენიმე ერთად. ხშირად გაიცემა კარტოფილ ფრისთან, შემწვარ კვერცხთან ან რაიმე სალათასთან ერთად. ყველიან ჰამბურგერს ჩიზბურგერი ეწოდება. ჰამბურგერს ხორცის სხვა სახეობების კატლეტებით ეწოდება ქათმის ბურგერი, ინდაურის ბურგერი, თევზის ბურგერი და ა.შ. ხორცის სახეობის მიხედვით. ვეგეტერიანულ უხორცო ჰამბურგერს ბოსტნეულის ბურგერს უწოდებენ. იყიდება სწრაფი კვების ობიექტებში, სასადილოებში, ხანდახან უფრო მაღალი კლასის რესტორნებშიც, სადაც სწრაფი კვების რესტორანთან შედარებით რამდენიმეჯერ ძვირი ღირს, მაგრამ რესტორნის მენიუში ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი ფასი აქვს. არსებობს ჰამბურგერის ბევრი ვარიაცია რესტორნის და რეგიონის მიცედვით.

ეტიმოლოგია
სიტყვა ჰამბურგერი გერმანიის მეორე უმსხვილესი ქალაქის, ჰამბურგის დემონიმია ანუ ჰამბურგში წარმოშობილს ნიშნავს. ასეთი ტენდენცია შეიმჩნევა გერმანიაში წარმოშობილ სხვა ხორცის პროდუქტებშიც, მაგ. სოსისის სახეობები და . შემდგომში შემოკლებული „ბურგერი“ სხვა სენდვიჩების სახელწოდებადაც იქცა.

ისტორია
1758 წლის ინგლისელი კულინარიული წიგნების მწერლის ჰანა გლასის რეცეპტების წიგნში მოიძებნება „ჰამბურგის სოსისის“ - ტოსტზე დადებული შემწვარი სოსისის რეცეპტი. მსგავსი კერძი პოპულარული იყო ჰამბურგში „თბილი პურის“ სახელწოდებით საუკუნეში და ზოგი წყაროს თანახმად ამერიკაში მიმავალი გერმანელი ემიგრანტები მას გზაში მიირთმევდნენ. ჰამბურგერის წარმოშობის ზუსტი ისტორია ბოლომდე უცნონად რჩება, თუმცა ეს ფაქტები მისი გამოგონების და სახელის შესაძლებელ ახსნად ითვლება. შემდეგ ჩნდება „ჰამბურგერული სენდვიჩის“ ხსენებები ამერიკის სხვადასხვა ქალაქში, მის გამოგონებას იბრალებს სხვადასხვა ამერიკელი მზარეული და რესტორანი. წერილობითი წყაროების ნაკლებობის გამო თანამედროვე ჰამბურგერის გამომგონებლის დადგება შეუძლებელია.

დღეს
ჩვეულებრივად ჰამბურგერი სწრაფი კვების რესტორნებში გვხვდება, სადაც მზადდება ქარხნულად, გაყინულად ინახება და თბება გაცემამდე. ტრადიციული ამერიკული ბურგერი უფრო დიდი და სქელია და მზადდება ხელით. კატლეტი ჩვეულებრივად მრგვალია, მაგრამ ზოგ რესტორანში, მაგ., '-ის ქსელში კატლეტებს ოთხკუთხედად ჭრიან. ითვლება აშშ-ს ერთ-ერთ სიმბოლოდ.

ქვეყნების მიხედვით
საფრანგეთში ჰამბურგერს ფრანგული სამზარეულოს წესით ამზადებენ ადგილობრივი პროდუქტებით და სოუზებით, ხშირად კარტოფილ ფრისთან ერთად. 2012 წლის კვლევის თანახმად წლიურად ერთი ფრანგი საშუალოდ 14 ჰამბურგერს ჭამს. ამ მაჩვენებლით საფრანგეთი მეორეა ევროპაში ბრიტანეთის შემდეგ და მეოთხეა მსოფლიოში. ბრიტანეთში კერძი ამერიკულისგან დიდად არ განსხვავდება, თუმცა ბრიტანული რესტორანთა ქსელები ამერიკულებს დიდ კონკურენციას უწევენ.

მექსიკაში ჰამბურგერს ლორით, ამერიკული ყველით, ჰალაპენიოთი, ავოკადოთი, ხახვით და პომიდვრით ამზადებენ. ხანდახან ემატება ბეკონი, შიგნით ან ცალკე. პოპულარულია ასევე ჰამბურგერი ანანასის ნაჭრით. ცნობილი როგორც „ჰავაის ბურგერი“.

აზიის ქვეყნებში პოპულარულია ბრინჯის ბურგერი, ჩინეთში კი არსებობს ჰამბურგერის მსგავსი ჩინური ქუჩის საკვები რუჯამო, რომელსაც ჩინურ ჰამბურგერსაც უწოდებენ. იაპონიაში ჰამბურგერი ხანდახან უპუროდაც გაიცემა.
ხიდისთაური ატმები

ხიდისთაური ატმები, გორული ატმები — ქართული ატმების ჯგუფი. შეიქმნა ხალხური სელექციის გზით მდინარე ტანის ხეობის (გორის მუნიციპალიტეტი) სპეციფიკურ ეკოლოგიურ პირობებში. ხიდისთაურ ატმებს განეკუთვნება ხიდისთაური ვარდისფერი, ხიდისთაური თეთრი, ხიდისთაური ყვითელი და სხვ. მათთვის დამახასიათებელია ნაყოფის მიმზიდველი შესახედაობა, მაღალი საგემოვნო თვისებები, რბილობის მკვრივი კონსისტენცია, მკვეთრი არომატი. ამ თვისებების გამო ფართოდაა გავრცელებული საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ. მომწიფების მიხედვით ხიდისთაურ ატმებს ყოფენ საშუალო (ხიდისთაური ვარდისფერი) და საგვიანო (ხიდისთაური ყვითელი) პერიოდის სიმწიფის ჯიშებად. იძლევა საუკეთესო ხარისხის სასუფრე და საკომპოტე პროდუქციას.
რედინგი (ინგლისი)

რედინგი — ქალაქი ინგლისში, ბერქშირის საგრაფოში, მდინარე ტემზის ნაპირზე, მდინარე კენეტის შესართავთან. მოსახლეობა დაახლოებით 230 ათასი ადამიანი (2019). არის სატრანსპორტო კვანძი და სავაჭრო ცენტრი. ცნობილია საუკუნიდან. 1926 წლიდან მოქმედებს უნივერსიტეტი. ქალაქში მოქმედებს რკინიგზის სადგური. ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთით არის ატომური მრეწველობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი ოლდერმასტონი.
ჩრდილოეთის რედ-რივერი

ჩრდილოეთის რედ-რივერი — მდინარე აშშ-სა და კანადაში. მდნარის სიგრძეა 920 კმ, უაზის ფართობი 297 ათასი კმ2. წამრმოიქმნება მდინარეების, ოტერ-ტეილისა და ბუა-დე-სუს შეერთებით. მიედინება ცენტრალურ ვაკეებზე. ერთვის უინიპეგის ტბას. მდინარე შერეული საზრდოობისაა, წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე. სანაოსნოა შუა და ქვემო დინებაში. მის ნაპირზეა ქალაქები მანიტობა და უინიპეგი.
სამხრეთის რედ-რივერი

სამხრეთის რედ-რივერი — მდინარე აშშ-ში, მის სამხრეთ ნაწილში, მისისიპის მარჯვენა შენაკადი. მდინარის სიგრძეა 2050 კმ, უაზის ფართობი 233 ათასი კმ2. სათავე აქვს ლიანო-ესტაკადოს პლატოზე, კვეთს მექსიკისპირა დაბლობს და ქვემოთში იტოტება, ერთი ტოტით ერთვის მისისიპის, ხოლო მეორეთი წყალდიდობისას მექსიკის ყურეს. საზრდოობს წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე. წყალმცირეა ზაფხულის ბოლოს და შემოდგომის დასაწყისში. საშუალო დონეების დროს სანაოსნოა ქალაქ შრივპორტიდან. მდინარეზე აგებულია წყალსაცავი და ჰიდროელექტროსადგური.
რედუპლიკაცია

რედუპლიკაცია ენათმეცნიერებაში ერთი ან რამდნეიმე ელემენტის ნაწილობრივი ან მთლიანი, ზუსტი ან მიახლოებითი განმეორება. რედუპლიკაცია ასრულებს სხვადასხვა ფუნქციას, არის სიტყვათა წარმოქმნის ერთ-ერთი სახე; გამოხატავს მრავლობითობას, ინტენსივობას; ინდოევროპულ ენებში აწარმოებს პრეზენსს და პერფექტს. არსებობს კავშირებიანი და უკავშირო რედუპლიკაცია.
გენრი დეკანოსიძე

გენრი ევგენის ძე დეკანოსიძე (დ. 15 სექტემბერი, 1935, გორი) — ქართველი ფარმაკოქიმიკოსი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2003), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2004).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი (1959). 1963 წლიდან მუშაობდა ი. ქუთათელაძის სახელობის ფარმაკოქიმიის ინსტიტუტში. 1983 წლიდან — ამავე ინსტიტუტის ტრიტერპენული შენაერთების ლაბორატორიის გამგე. შექმნა ბრონქოსპაზმოლიზურ ი პრეპარატი „კავსურონი“ და ერთ-ერთი პირველი მცენარეული არასტეროიდული, ანტირევმატიული პრეპარატი — „ფაციფლოგინი“.
ოთარ დეკანოსიძე

ოთარ ქაიხოსროს ძე დეკანოსიძე (დ. 28 დეკემბერი, 1915, სოფ. ღარიხევი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 თებერვალი, 1967, თბილისი) — ქართველი კინოოპერატორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966).

დაამთავრა საქართველოს სახკინმრეწვთან არსებული კინოსაოპერატორო კურსები. 1942 წლიდან მუშაობდა დამდგმელ ოპერატორად დოკუმენტურ და სამეცნიერო-პოპულარულ ფილმებზე. ძირითადი ნამუშევრები: „სახლი მწვერვალზე“ (1947), „სამგორი“ (1948), „ქართლის ბაღებში“ (1952), „უძველესი ქალაქის გაზაფხული“ (1958), „ამბავი ერთი ცდისა“ (1959; მიღებული აქვს საპატიო დიპლომი ვარშავაში სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების საერთაშ. კინოფესტივალზე, 1962), „მეგობრების შეხვედრა“ (1960), „ალვანელი მეცხვარეები“ (1964), „თბილისი — 15 საუკუნე და ერთი დღე“ (1966) და სხვ. მსოფლიო ომის პერიოდის ფილმები: „სევასტოპოლისათვის ბრძოლაში“ (1944), „ბრძოლა კავკასიისათვის“ (1944) და სხვა. ფილმები ქართველ ალპინისტებზე (ბორის კრეპსთან ერთად) „უშბა“ (1946; დიპლომი ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1947), „გმირული ტრავერსი“ (1950), „პამირის მწვერვალებზე“ (1954; საპატიო დიპლომი ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1956), „მთები და წლები“ (1963) და სხვა. გიორგი ასათიანთან ერთად გადაიღო ფილმები: „ნადირობა ჯუნგლებში“, „მოგზაურობა ნეპალში“ (ორივე 1959), „ალჟირის დღიური“ (1961), „საჰარა“, „მაროკო“ (ორივე 1962), „უძველესი კულტურის ქვეყანა“ (1963) და სხვა.
რუ (კულინარია)

რუ (ფრ. ) - ზეთის ან მდნარი ქონის ფქვილთან ნარევი. გამოიყენება სოუზებისთვის და წვნიანებისთვის უფრო სქელი კონსისტენციის მისაცემად . გამოიყენება ასევე როგორც კერძის ბაზა, რომელსაც შემდეგ სხვა ინგრედიენტები ემატება. მოსამზადებლად ქონი და ფქვილი თანაბარ პროპორციაში ირევა და შემდეგ ფქვილის გემოს გაქრობამდე და ყავისფერის სასურველი ალფერის მიღებამდე ცხელდება. საბოლოო ფერი შეიძლება თითქმის თეთრიდან შავამდე იყოს გაცხელების დროის და სიძლიერის მიხედვით. ჩვეულებრივად მზადდება კარაქით ან ბეკონის ქონით.

გამოყენება
რუ პოპულარულია საფრანგეთის სამზარეულოში, სადაც უმეტესად კარაქისგანან ფრინველის ქონისგან [://..///__.?=174&_= მზადდება. გამოიყენება სამივე ძირითადი კლასიკური ფრანგული სოუზის - ესპანიოლის, ბეშამეს და ველუტეს მოსამზადებლად. კაჯუნის - კანადიდან დეპორტირებული ფრანგულენოვანი კანადელების სამზარეულოში მზადდება ბეკონის ქონით მუქ ყავისფრამდე, რაც რუს უფრო ძლიერ გემოს აძლევს, მაგრამ ათხელებს. ცენტრალური ევროპის სლავურ ქვეყნებში რუ კეთდება ღორის ქონისგან ან ბოლო დროს კარაქით ან ბოსტნეულოვანი ზეთით (რომელიც, კარაქისგან განსხვავებით, არ იწვის მაღალ ტემოერატურებზე და ამიტომ ხშირად ენიჭება უპირატესობა მუქი რუს დამზადებისას), ცნობილია სლავური წარმოშობის სახელებით.

იაპონიაში იყენება იაპონური კარის სოუზის მოსამზადებლად ფქვილის, კარაქის ან ზეთის და ყვითელი კარის ფხვნილის შეზავებით, ცნობილია როგორც "კარერუ" - კარის რუ. გამოიყენება ოსმალურ და თურქულ სამზარეულოში საუკუნიდან[://../?=7&_=.

რუს მაგივრად მზარეულები კერძში ადუღებულ წყალს და ფქვილს ამატებენ, თუმცა წყლის ტემპერატურა არ არის საკმარისი ფქვილის გემოს მოსაცილებლად. რესტორნებში ეს მეთოდი ხშირად არ გამოიყენება, რადგან მაღალი კლასის მზარეულები მიუღებლად თვლიან მის შედეგად მიღებულ ფქვილის გემოს.

ვარიაციები
"ღია" ან "თეთრი" რუ დამატებისას არ ქმნის კერძის გემოში დიდ განსხვავებას და მხოლოდ გასასქელებლად იმატება. რაც უფრო მუქია რუ, მით უფრო ძლიერი გემო და ნაკლები სისქე აქვს. მუქ რუს უწოდებენ "ყავისფერ", "შოკოლადის", "არაქისის კარაქის" ან "ქერა" რუს. ყველაზე მუქ, თითქმის დამწვარ და გაშავებულ რუს მოწითალო ალფერის გამო "აგურის" რუს უწოდებენ . ნაკლებად კალორიული რუს მოსამზადებლად ცდილობენ ფქვილის შეწვას ზეთის და ქონის გარეშე ან სხვა ინგრედიენტების დამატებას მსგავსი თვისებებით, მაგრამ ასეთი რუ მხოლოდ ასქელებს კერძს და არ ცვლის მის გემოს.

ბოლო დროს ზოგმა მზარეულმა დაიწყო რუს მაგივრად იგივე ეფექტის მქონე ქიმიკატების დამატება - მათ არ აქვთ გემო, არ საჭიროებენ დიდ რაოდენობას და ზოგი მზარეული დანამატიანი კერძის საბოლოო ტექსტურას უკეთესად მიიჩნევს.

სტაკა
რუს ვარიაცია კრეტას სამზარეულოდან. მზადდება ცხვრის რძის კრემით და ხორბლის ფქვილით, გამოიყენება სხვადასხვა კერძების მოსამზადებლად, მათ შორის პილაფის, რომელიც ხშირად ქორწილებისთვის კეთდება. მომზადებისას მისგან გამოყოფილი ნაწილი გამოიყენება როგორც სოუზი პურთან ან კარტოფილ ფრისთან.

მირტოქსი
რუს კიდევ ერთი, ქურთული სახეობა. მოიხმარება როგორც საუზმის საკვები, ძირითადად მხოლოდ ქურთების მიერ.
დომინიკ ფრანსუა არაგო

დომინიკ ფრანსუა არაგო (; დ. 26 თებერვალი, 1786 — გ. 2 ოქტომბერი, 1853, პარიზი) — ფრანგი ფიზიკოსი, ასტრონომი და პოლიტიკოსი. საფრაანგეთის მეცნიერებთა აკადემიის წევრი (1809).

ბიოგრაფია
დაამთავრა პარიზის პოლიტექნიკური სასწავლებელი. 1830 წლიდან იყო პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის უცვლელი მდივანი და პარიზის ასტრონომიული ობსერვატორიის დირექტორი. 1830-1848 წლებში იყო დეპუტატთა პალატის წევრი. 1848 წლის რევოლუციის შემდეგ იყო დროებითი მთავრობის საზღვაო მინისტრი. სწავლობდა სხვადასხვა აირში სინათლის გარდატეხის მოვლენებს. ბარსელონასა და კუნძულ ფორმენტერაზე შასრულა მერიდიანის გრადუსული გაზომვა. მის სახელს უკავშირდება ოპტიკაში, მაგნეტიზმში, მეტეოროლოგიაში, ასტრონომიაში და სხვა დარგებში მთელი რიგი აღმოჩენები.. პირველმა შექმნა ელექტრომაგნიტი და აღმოაჩინა ელექტრონული და მაგნიტური ძალების ერთიანობა და ურთიერთდამოკიდებულება. მას ეკუთვნის ჰაერის კუთრი წონის ზუსტი განსაზღვა, ატმოსფერული განმუხტვისა და ჩრდილოეთის ციალის შესწავლა, ბგერის სიჩქარის განსაზღვა. მისმა მემუარებმა მნიშვნელოვანი მასალა შეუნახა ფიზიკის ისტორიას.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად:
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არაგო;
მარსის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არაგო;
მთავარი სარტყლის ასტეროიდს დაარქვეს (1005) არაგო.
იოსებ ცხვირაშვილი

იოსებ ცხვირაშვილი (დ. 5 აპრილი, 1910, ჭალა, გორის მაზრა — გ. ?) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1957).

ბიოგრაფია
1922 წლიდან მონაწილეობდა ხაშურის სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში. 1933-1941 და 1946-1950 წლებში მუშაობდა ხაშურისა და ახალციხის თეატრებში, 1950 წლიდან კი სამხრეთ ოსეთის კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის თეატრის ქართული დასის მსახიობი იყო. შესრულებული აქვს როლები: ბეკინა (დ. კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვალი“), თორნიკე (მ. მრევლიშვილის „ხარატაანთ კერა“) ანტონიო (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), მეფე ერეკლე (ვ. კანდელაკის „მაია წყნეთელი“), ზიმზიმოვი (გ. სუნდუკიანის „პეპო“), ხახული (პ. კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“) და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
1954 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1957 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
ცხინვალის არქეოლოგიური ძეგლები

ცხინვალის არქეოლოგიური ძეგლები — ბრინჯაოს ხანის საკულტო და სამოსახლო ძეგლები, აღმოჩენილი ქალაქ ცხინვალთან, საქართველოში. ძეგლები მოიცავს პერიდს ადრებრინჯაოდან გვიან ბრინჯაოს ხანამდე. ძეგლები გათხარეს 1945-1948 წლებში გ. გობეჯიშვილმა, 1950 წელს ბ. კუფტინმა, 1954 წელს ო. ჯაფარიძემ, 1959 წელს ბ. ტეხოვმა. არქეოლოგიური გათხრებით აღმოჩენილი ნამოსახლარები და საყოფაცხოვრებო ნივთები მეცნიერთა აზრთა სხვადასხვაობას იწვევს. ზოგიერთი მოსაზრებით, რომ მათში აშკარაა გავლენა როგორც იბერიული ისე კოლხური კულტურებისა, შესაძლო სარმატული ელემენტებით.
Chick-fil-A

-- ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ამერიკული სწრაფი კვების რესტორანია. ამ რესტორანში მხოლოდ ქათმის ხორცისგან დამზადებული ბურგერები/სენდვიჩები იყიდება. მისი სათაო ოფისი ჯორჯიას შტატში მდებარეობს. ---ს რესტორნების ქსელში 2605-ზე მეტი ფილიალია. ფილიალები უმეტესად აშშ-ში მდებარეობს, სულ 48 შტატში. მოგვიანებით ფილიალები გაიხსნა კანადასა და დიდ ბრიტანეთში. ---ში შეგიძლიათ მიირთვათ საუზმის ლანჩის და სადილის მენიუები.

რესტორნის მფლობელი დიდ ყურადღებას აქცევს რელიგიურ ტრადიციებს. იგი კვირაობით დაკეტილია. კვლევების მიხედვით, ყოველწლიურად კომპანია 1 მილიარდ აშშ დოლარს კარგავსას ამ მიზეზით. იგი ასევე დაკეტილია შობას და მადლიერების დღეს.

ისტორია
1961 წელს, ტრუეტ კეტიმ აღმოაჩინა ისეთი შესაწვავი აპარატი, რომელიც ქათმის სენდვიჩს იმავე დროში ამზადებდა, რამდენიც სჭირდებოდა ჰამბურგერის დამზადებას. სწორედ ამის შემდეგ დაერქვა რესტორანს ეს სახელი და ---ის სლოგანიც გამოჩნდა: " ჩვენ არ გამოგვიგონებია ქათამი, მხოლოდ ქათმის სენდვიჩი". პირველი ფილიალი 1967 წელს გაიხსნა.

2008 წელს, -- პირველი სწრაფი კვების რესტორანი გახდა, რომლის პროდუქტიც არ შეიცავდა არანაირ უჯერ ცხიმებს, რომელიც საშიშია ჯანმრთელობისთვის.

მენიუ
---ს რესტორნების ქსელის ერთ-ერთი წარმატების მიზეზი და ბიზნეს-სტრატეგია ისაა, რომ მათთვის მთავარი ფოკუსი სადა მენიუ და მაღალი ხარისხის მომსახურებაა. სხვა სწრაფი კვების რესტორნები ხშირად ცვლიან და ზრდიან მენიუში შემავალ პროდუქტებს, რათა ახალი მომხმარებლები მიიზიდონ. ---სთვის კი მთავარი ისაა, რომ მათ მიერ მომზადებულმა პროდუქტმა შეინარჩუნოს მაღალი ხარისხი. რესტორანში მომუშავე პერსონალის წყალობით, რომლებიც მომხმარებელს მეგობრულ და სასიამოვნო გარემოს უქმნიან, -- ხალხის კმაყოფილებას მართლაც იწვევს.

მენიუში მხოლოდ რამდენიმე სახის სენდვიჩი შედის. ---ს კლასიკური სენდვიჩი, რომლის ინგრედიენტებიცაა: ქათამი (არაქისის ზეთში ამოვლებული), პური (კარაქ-წასმული) და კიტრის მწნილი. რესტორანში ასევე შეგიძლიათ შეუკვეთოთ სენდვიჩი პურით, რომელიც არ შეიცავს გლუტენს. მომხმარებელს შეუძლია ცხარე კლასიკური სენდვიჩის შეკვეთაც. სახელგანთქმულია ---ს უნიკალური სოუსი, რომლის შემადგენლობაც მომხმარებლების დიდ ინტერესს იწვევდა, სანამ 2012 წელს, კომპანიამ არ გაამხილა სოუსის ინგრედიენტების საიდუმლო. აღმოჩნდა, რომ სოუსი სამი სოუსის შერევით მიიღება. ესენია: ბარბექიუ სოუსი, რენჩის სოუსი და სოუსი თაფლითა და მდოგვით.

2018 წლის მონაცემების მიხედვით, ყველაზე ხშირად შეკვეთილი პროდუქტებიდან ერთ-ერთია ---ს კარტოფილი ფრი, რომელსაც სხვა რესტორნების ფრისთან შედარებით სხვანაირი ფორმა აქვს. მას ვაფლის ფორმის ფრისაც უწოდებენ და ასეთი ფრი ბევრად ხრაშუნაა.

რეცეპტი
მას შემდეგ, რაც ამერიკაში დაადგინეს, რომ იმ ცხოველის ხორცის ჭამა, რომელსაც ანტიბიოტიკები ჰქონდა მიღებული, საფრთხეს უქმნიდა ადამიანის ჯანმრთელობას, 2014 წლის თებერვალში ---მ გამოაცხადა, რომ მათი გეგმა წარმოადგენდა სრულიად ამოეღოთ ანტიბიოტიკები იმ ქათმების რაციონიდან, რომლსებსაც იყენებდნენ სენდვიჩების დასამზადებლად. მათ დანაპირები მართლაც შეასრულეს და -- გახდა პირველი სწრაფი კვების ობიექტი ვინც ეს გააკეთა.
გრუზო ობოლაძე

გრუზო ობოლაძე (დ. 2 იანვარი, 1927 — გ. 1999) — ქართველი ინჟინერი და ტოპოგრაფი. დაამთავრა თბილისის ტოპოგრაფიული ტექნიკუმი 1946 წელს. 1952 წელს დაიწყო მუშაობა სამშენებლო გაერთიანება „თბილმეტრომშენის“ სისტემაში 5 საგვირაბო რაზმში გვირაბგამყვანთა ბრიგადის ბრიგადირად. 1985 წლიდან ხელმძღვანელობდა 154 პროფესიულ-ტექნიკურ სასწავლებელს. მიღებული აქვს სოციალისტური შრომის გმირის სტატუსი და საქართველოს დამსახურებული მშენებელის წოდება.
სფინქსისებრნი

სფინქსისებრნი — ბინდისა და ღამის პეპლების ოჯახი. ჩვეულებრივ საშუალო და დიდი ზომისები არიან; ფრთები ვიწროა, შლილი 20 სმ-მდე აღწევს; ტანი სქელი, სიგარისებრი; ულვაშები თითისტარასებრი. გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებული მრავალფეროვნებაა ტროპიკებში. გამოირჩევიან ფრენის დიდი სისწრაფით (60 კმ/სთ-მდე) და ფრენის დროს ყვავილების თავზე ჰაერში დაკიდება. მეტისმეტად გრძელი ხორთუმით (მადაგასკარული -ს ხორთუმი 25 სმ-ს აჭარბებს) შეუძლიათ სხვა მწერებისათვის მიუწვდომელი მცენარეების მილისებრი ყვავილების დამტვერვა. ზოგიერთი სფინქსისებრი არ იკვებება (ხორთუმი რედუცირებულია). ცალკეული სახეობები დღისით არიან აქტიურნი. უმრავლესობის მუხლუხებს სხეულის ბოლოს აქვთ რქისებური გამონაზარდი; ჭუპრდებიან ნიადაგში. შეუძლიათ შორეული მიგრაციები. ჩრდილოამერიკული თამბაქოს სფინქსი ზოგჯერ ზიანს აყენებს თამბაქოს და სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების პლანტაციებს.