iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაბრიელ ოჩოპენტრეს ძე

გაბრიელ ოჩოპენტრეს ძე — საუკუნის ნახევრის ქართველი სამხედრო მოღვაწე, დავით დიდის (კურაპალატის) სარდალი. მეთაურობდა 998 წელს ტაოს ასაოხრებლად წამოსულ ადარბადაგანის ამირა მამლანისა და სხვა ამირების შეერთებული ლაშქრის წინააღმდეგ გაგზავნილ ტაოელთა მხედრობას. მოხსენიებული ჰყავს საუკუნის სომეხ ისტორიკოს ასოლიკს.
ოჰაიოს ოლქი

ოჰაიოს ოლქი (ხშირად მოიხსენიება როგორ ოჰაიოს ტერიტორია) — ამ სახელით საუკუნეში მოიხსენიებოდა ტერიტორია რომელიც მოქცეულია აპალაჩის მთების დასავლეთით, მდინარე ოჰაიოს ზეგანზე, ტბა ერის სამხრეთით. ეს რეგიონი ფარავდა დღევანდელ ოჰაიოს, ინდიანას აღმოსავლეთ და პენსილვანიის დასავლეთ ნაწილს, ასევე დასავლეთ ვირჯინიის სამხრეთ დასავლეთს.
რობერტ დინვიდი

რობერტ დინვიდი (დ. 1693 — გ. 27 ივლისი, 1770) — კოლონიალური ვირჯინიის გუბერნატორი 1751–1758 წლებში.

დინვიდი იბრძოდა ოჰაიოს ოლქზე უფლებების მოსაპოვებლად, რომლის დასაკავებლადაც ასევე იღვწოდნენ ფრანგები. 1753 წელს დინვიდიმ შეიტყო რომ ფრანგებმა ტბა ერის მახლობლად ფორტი ააგეს. მან 8 კაციანი რაზმი გააგზავნა ფრანგებთან ულტიმატუმის გადასაცემად, დინვიდი ითხოვდა ფრანგების მხრიდან ტერიტორიის დატოვებას, რაზეც ფანგებმა უარი განაცხადეს, ამ ფაქტს მოყვა ფორტ ნესესითის მოვლენები.

დინვიდის მოღვაწების პერიოდში მას მუდმივი უთანხმოება ჰქონდა ფინანსურ უწყებებთან. 1758 წელს ის გაიწვიეს ვირჯინიიდან და სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა ინგლისში.
გაბრიელ მცირე

გაბრიელ მცირე (გ. 1802) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი და კალიგრაფი. ქართველი საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 30 მარტი (17 მარტი). ბერად იყო დავითგარეჯის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერში, სადაც 30 წელი გაატარა. მოთარეშე ლეკებმა თავი მოჰკვეთეს. დასაფლავებულია იმავე მონასტერში.

ღირსი გაბრიელ მცირე თბილისელი იყო და თავს კერვით ირჩენდა. მაღალი სულიერებითა და პატიოსნებით გამორჩეული კაცისათვის ძნელი იყო ქალაქის მშფოთვარე ცხოვრება. ერთ დღეს მან ყველაფერი დატოვა, წავიდა დავით-გარეჯში, ნათისმცმლის უდაბნოში და ბერად აღიკვეცა.

მონასტერში ღირსმა მამამ მწიგნობრულ საქმიანობას მიჰყო ხელი, მისმა სამწერლო მოღვაწეობამ სათანადო კვალი დააჩნია ქართულ სასულიერო მწერლობას. მან შეადგინა რამდენიმე ლიტურგიკულ-ზნეობრივი ხასიათის კრებული, გადმოკეთებული ცნობილ თეოლოგთა თხზულებიდან, შექმნა ორიგინალური სასულიერო თხზულებანიც, მათ შორის: 1) მღდველმთავრისა ლიტურღიისა განმარტებაჲ სახისმეტყუელებითი, ვითარებად ყოველსავე მღვდელმოქმედებასა მისსა საიდუმლოებით ძალი უპყრიეს; 2) მეექვსე მსოფლიო კრების სჯულის კანონისათვის; 3) სულიერნი თხრობანი სულთა ღმრთისმოყვარეთანი; 4) ცხოვრება და მოღვაწეობა ღირსისა მამისა ჩვენისა საქმოსან ონოსიფორესი; 5) მოკლე მოთხრობა პროფირისათვის.

გაბრიელ მცირეს ორიგინალური მემუარული თხზულებანი თავმოყრილია ხელნაწერ კრებულში, რომელსაც „ჯვარშემოსილი“ ეწოდება (დაცულია ბოდლის ბიბლიოთეკაში, მარჯორი უორდროპის ფონდში). მათგან მნიშვნელოვანია ჰაგიოგრაფიული ძეგლი „ონოსიფორეს ცხოვრება“, „მღვდელმთავრისა ლიტურღიისა განმარტება“, მემუარული „თხრობანი“ და სხვა. გაბრიელ მცირეს ეკუთვნის აგრეთვე ასკეტიკურ-ჰომილეტიკური კრებულები: 1892-1894 გამოცემული „გვირგვინი“, „სამოთხის ყვავილი“ (1895), „ოქროს წყარო“ (1905), „სუფევა“, „კლიტე“, „სამასეული“, „მანანა“ და სხვა. მათში თავმოყრილია ბასილი დიდის, იოანე ოქროპირის, მაქსიმე აღმსარებლის, იოანე მოსხისა და სხვა თხზულებათაგან გამოკრეფილი მასალა. ყოველი კრებულის სათაურსა და შემადგენელი თავების რაოდენობას სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს.

მოუკლებელ მოღვაწეობაში, მარხვასა და ლოცვაში მყოფი ღირსი მამა ძმებისადმი საოცარი სიყვარულითა და მსახურებითაც გამოირჩეოდა, ყველას ეხმარებოდა, უვლიდა, ამხნევებდა.

ერთხელ, დიდმარხვის დღეებში, ნათლისმცემლის უდაბნოში თბილისელი მთავარდიაკონი ჩამოვიდა სამოღვაწეოდ. რამდენიმე ხანში დიაკონს ოჯახი მოენატრა, მონასტერში ვეღარ გაჩერდა და თბილისში დაბრუნება გადაწყვიტა. ღირსმა გაბრიელმა გამოაცილა, მაგრამ გზაში ლეკები დახვდნენ და გაბრიელი მოკლეს.

ძმებმა ნეტარი მამის წმნიდა ცხედარი მონასტერში გადმოასვენეს და იქვე დაფლეს.
უილიამ ჰოუი

სერ უილიამ ჰოუი (; დ. 10 აგვისტო, 1729 — გ. 12 ივლისი, 1814) — ინგლისელი გენერალი, ბრიტანეთის არმიის მთავარსარდალი ამერიკის რევოლუციის დროს. იგი რაინდად აკურთხეს 1774 წელს.

უილიამი დაიბადა ინგლისში, ოჯახში იყო მესამე შვილი, მშობლები იყვნენ ემანუელ ჰოუი და მერი-სოფია ჰოუი, მეფე ჯორჯ -ის ნახევარდა. სამეფო ოჯათან ასეთი ახლო კავშირი რა თქმა უნდა დაეხმარა ძმებს თავიანთი კარიერის განვითარებაში, თუმცა ისინი ისედაც ნიჭიერი ოფიცრები იყვნენ.

1780 წლის 20 მაისს იგი გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან და დაბრუნდა სამშობლოში.
კიოტოს ოქმი

კიოტოს ოქმი ან კიოტოს პროტოკოლი — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების ჩარჩო–კონვენციის ფარგლებში დადებულ დამატებით საერთაშორისო შეთანხმება.

კონვენციისგან განსხვავებით კიოტოს ოქმი ქვეყნებისთვის სათბურის აირების ატმოსფეროში გაფრქვევის კონკრეტულ (თითოეული ქვეყნისთვის განსხვავებულ) ზღვრებს (ლიმიტებს, ქვოტებს) ადგენს. ქვეყნებს ეძლევათ უფლება გაფრქვევათა შემცირების ნაწილი სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე შეასრულონ, ანუ, ფაქტობრივად ქვოტებით ივაჭრონ.

მიზანი
ოქმის მიზანია ატმოსფეროში სათბურის აირების კონცენტრაციის დასტაბილება ისეთ დონეზე, რომელიც დედამიწის კლიმატისთვის საშიში არ იქნება.

კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ჯგუფის ვარაუდით საშუალო გლობარული ტემპერატურის ზრდა 1990-2100 წლებში 1.4 ° (2.5 °) - 5.8 ° (10.4 °) იქნება. ზოგიერთ მკვლევარს მიაჩნია, რომ კიოტოს ოქმის სრულიად შესრულების შემთხვევაშიც კი არ არის გარანტია, რომ ტემპერატურის ზრდის ტემპი მნიშვნელოვნად შენელდება. ამის გამო მრავალი კრიტიკოსი და მწვანეთა მოძრაობის ლიდერი ეჭვქვეშ აყენებს ოქმის მნიშვნელობას, თუკი მას გამონაბოლქვების უფრო მნიშვნელოვანი შემდგომი შემცირება არ მოჰყვა თან.

ოქმის მომხრეები აღნიშნავენ, რომ ეს მხოლოდ პირველი ნაბიჯია და რომ -ის მოთხოვნების გადახედვა მომავალშიც მოხდება, როცა ამ შეთანხმების პირველი შედეგები უკვე სახეზე იქნება. სავარაუდოდ კონვენციის ახალი ოქმი 2010 წლისთვის შემუშავდება.
გაბრიელ პატარაი

გაბრიელ პატარაჲ — საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა სამხრეთ საქართველოს ერთ-ერთ სავანეში, შესაძლოა პარხალში.

ცნობილია მის მიერ გადაწერილი რამდენიმე წიგნი: ა) პარხლის მრავალთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, -95), უზარმაზარი ხელნაწერი (1310 გვერდი, ზომა 45,534 სმ), რომელშიც შესულია ქართული მწერლობის უძველესი ძეგლების — შუშანიკისა და აბო თბილელის მარტვილობათა ტექსტები. კრებული ნაწერია ყავისფერი მელნით, ორ სვეტად, ლამაზი, მკაფიო ნუსხურით, ასოები მსხვილია, სამკაულები არ აქვს. საზედაო ასოების უმეტესობა შესრულებულია მელნით, ნაწილი — სინგურით. საუკუნეში კრებული ჯერ კიდევ პარხლის მონასტერს ეკუთვნოდა, საუკუნეში კი თურქეთიდან გამოიხსნა და განაახლა დადიანის ასულმა დედოფალთ დედოფალმა მარიამმა.

ბ) პარხლის ოთხთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, -4927).

გ) საკითხავი და სიტყვები წმ. მამათა (იქვე, -144). ეს დიდი ფორმატის წიგნი ძლიერ დაზიანებულია. შესრულებულია სინგურით, ზოგი ასოს მოხაზულობაში შეტანილია ოდნავ შესამჩნევი ორნამენტულობა, მაგრამ მთლიანად ხელნაწერის მორთულობა ზომიერია.
გაბრიელ საფარელი

გაბრიელ საფარელი — - საუკუნეების ქართველი ოქრომჭედელი. მისი ნამუშევრებიდან შემონახულია საფარის მონასტრის საწინამძღვრო ჯვარი (მოოქრული ვერცხლი, 52,544,5 სმ. როგორც ჩანს, ჯვარი მოგვიანებით ბრეთის ეკლესიაში გადმოუტანიათ. იგი სამეცნიერო ლიტერატურაში ბრეთის ჯვრის სახელითაა ცნობილი).

ჯვრის ცენტრში გამოსახულია ჯვარცმული ქრისტე, მკლავების ბოლოებში — ღვთისმშობლისა და იოანე მახარებლის ფიგურები (შესრულებულია გაბრიელ საფარელის თანაშემწის მიერ) და ორი მედალიონი (ანგელოზი და წვეროსანი წმინდანი). ყველა ფიგურა ცალკე ფირფიტაზეა ნაჭედი და შემდეგ ჯვარზე დაკრული. ჯვრის ზურგზე და ტარზე ფორლოვანი ორნამენტებია. წარწერებში, გარდა ოსტატისა, მოხსენიებულია ბაგრატ , მისი მამა მეფეთ მეფე გურგენი და მართა დედოფალი. მათი ტიტულატურის მიხედვით ჯვრის შესრულების თარიღი უნდა იყოს 994-1001.

გაბრიელ საფარელი თავისი დროის მოწინავე ოსტატი იყო. მას აინტერესებდა ადამიანის გამოსახვა. იმავე დროს თვალდახუჭული ქრისტეს სახე, გამხდარი, დაძაბული სხეული უაღრესად ექსპრესიულია. დიდ დახელოვნებას მოწმობს ორნამენტის შესრულებაც.
გაგიკი

გაგიკი — კახეთ-ჰერეთის მეფე (დაახლოებით 1039-1058 წწ.), დავით უმიწაწყლოს შვილი, კვირიკე დიდის დისწული და შვილობილი. 1039-1040 წწ. გაგიკი საქართველოს მეფე ბაგრატ -ს ეხმარებოდა თბილისისათვის ბრძოლაში, შემდეგ კი ებრძოდა ბაგრატ -ს, რომელიც კახეთ-ჰერეთის დაპყრობას ცდილობდა. ბრძოლა მოხდა მიქელ-გაბრიელის მთასთან (მისი მდებარეობა დაუდგენელია). გაგიკი დამარცხდა. ბაგრატმა დაატყვევა კახეთ-ჰერეთის ერისთავები, გადავიდა თიანეთში და გადაწვა ბოდოჯის სასახლე. კახეთ-ჰერეთის სამეფომ დაკარგა ჰერეთი, რომელიც შემდეგში ხან გაგიკის ხელში იყო, ხან კი ბაგრატისა. 1044-1045წწ. გაგიკი ბაგრატ -ის მოწინააღმდეგე ლიპარიტ ბაღვაშის მოკავშირე გახდა. დაახლოებით 1045-1046 წლებში, როდესაც ბაგრატ თბილისში შევიდა და ისნის გასათავისუფლებლად იბრძოდა, გაგიკი მის მხარეზე გადავიდა, მაგრამ მალე (1046-1047 წწ.), როდესაც ლიპარიტი კვლავ განუდგა საქართველოს მეფეს, გაგიკმა ისევ ლიპარიტის მხარე დაიჭირა. ასეთი მოქნილი პოლიტიკის წყალობით, გაგიკმა მოახერხა კახეთ-ჰერეთის პოლიტიკური დამოუკიდებლობის შენარჩუნება.
იონა (გედევანიშვილი)

იონა გედევანიშვილი (ერისკაცობაში — ივანე; დ. 1737 ― გ. 1821) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მოგზაური და მწერალი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
დაიბადა 1737 წელს. ბერად აღიკვეცა 16 წლის ასაკში. 1756 რუსეთში გაჰყვა თავის აღმზრდელს ანტონ -ს. რუსეთიდან დაბრუნებულმა ანტონმა მცხეთის ჯვრის არქიმანდრიტად აკურთხა. 1775-1780 წლებში იყო რუისის მიტროპოლიტი იყო.

1780 წელს სამეფო კართან პირადი კონფლიქტის გამო, ერეკლე -ის განჩინებით საეკლესიო კრებამ ეპარქია ჩამოართვა და იძულებით გააწესა დავითგარეჯის უდაბნოში. გედევანიშვილი იმერეთში გაიპარა. მაგრამ არ შეიწყნარეს და თბილისში დააბრუნეს. აქედან ის ახალციხეს გაიქცა, კონსტანტინოპოლში ჩავიდა და შემოიარა აღმოსავლეთის ქვეყნები. აღმოსავლეთის ეკლესიათა პატრიარქებს მისთვის მღვდელმთავრის ხარისხი აღუდგინეს. გედევანიშვილმა იმოგზაურა ევროპაში, 1790-1793 წლებში ცხოვრობდა ისტორიული მოლდოვის რეგიონში, სადაც ორი წლის განმავლობაში წინამძღვრობდა პანგერაცის მონასტერს. აღნიშნულ პერიოდში იგი პოტიომკინის კარზე დიპლომატიური მისიით ჩასულ ქართველ მოღვაწეებს შეხვდა. გედევანიშვილი აქტიურად ჩაება რუსეთის კულტურულ ცხოვრებაში, იყო სასულიერო წიგნების გამომცემელი საზოგადოების წევრი. ეკატერინე -მ რუსეთის წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისათვის დიდი პენსია დაუნიშნა. 1792-იდან ცხოვრობდა კიევში, 1795-დან მოსკოვში, სადაც 1821 წელს გარდაიცვალა.

თავისი მოგზაურობა (1805-1810) გედევანიშვილმა აღწერა თხზულებაში „მიმოსულა ანუ მგზავრობა იონა რუისის მიტროპოლიტისა“. ნაწარმოებში აღწერილია კონსტანტინოპოლი, ათონის ივერთა მონასტერი, იერუსალიმი, ალექსანდრია, სინის მთა, ვენა, პოლონეთის, მოლდავეთისა და რუსეთის ქალაქები, ხალხთა ზნე-ჩვეულებები, ვაჭრობა-მრეწველობა და სხვა. მეცნიერული თვალთახედვისა და ერუდიციის წყალობით გედევანიშვილის ნაშრომს მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მოგზაურული ჟანრის თხზულებათა შორის.

მოვლენები
2021 წლის 1 ივლისს რუმინეთში საქართველოს საელჩოს ინიციატივითა და მოლდოვისა და ბუკოვინის სამიტროპოლიტოს ხელშეწყობით, რუმინეთის ნეამცის ოლქის პანგერაცის მონასტერში - საუკუნეებში მოღვაწე ცნობილი ქართველი მიტროპოლიტის, მწერლისა და მოგზაურის, იონა გედევანიშვილის მემორიალური დაფა გაიხსნა.
გედეონ II

გედეონ გენათელი — გელათის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით 1717-1733, რაჭის ერისთავის პაპუნა -ის ძე. მონაწილეობდა შინაფეოდალურ ომებში — გამოდიოდა იმერეთის მეფის ალექსანდრე -ის წინააღმდეგ და მხარს უჭერდა თავის ძმას შოშიტა -ს, რაჭის ერისთავს. დაახლოებით 1733 ალექსანდრე -მ თავის მხარეზე გადაიბირა და ბარში საერისთავო მამული უბოძა. გედეონ -მ თავი დაანება მღვდელმთავრობას და ამის შემდეგ ბარის ერისთავად იწოდებოდა.
ალექსანდრია

ალექსანდრია (, , ) — ქალაქი ეგვიპტეში. სახელი მისი დამფუძნებლის, ალექსანდრე დიდის პატივსაცემად დაერქვა და როგორც ეგვიპტის პტოლემეური მმართველების სატახტო ქალაქი, მყისვე გახდა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი ელინისტურ სამყაროში - ჩამორჩებოდა რა მხოლოდ რომს მისი სიდიდითა და სიმდიდრით ანტიკურობის ხანის განმავლობაში. თუმცა ეგვიპტის შუა საუკუნეების მაჰმადიანი მმართველების მიერ კაიროს დაფუძნების შემდეგ ალექსანდრიის სტატუსი, როგორც ქვეყნის დედაქალაქისა, მალევე დასრულდა. ამან დასაბამი მისცა მის დაღმასვლას და ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში ის უკვე იმდენად დაკნინდა, რომ მხოლოდ მცირე მეთევზეთა სოფლადღა მოიხსენიებოდა.
ანტიკურ ხანაში ალექსანდრია ცნობილია იყო მისი შუქურით (მსოფლიოს შვიდ საოცრებათა შორის ერთ-ერთი) და ბიბლიოთეკით (მსოფლიოში უდიდესი). ალექსანდრიის მიდამოების არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო 1994 წელს, რამაც ალექსანდრიის პტოლემეოსის დინასტიის პერიოდის მრავალი დეტალი გამოავლინა.

დაძმობილებული ქალაქები
ბრატისლავა, სლოვაკეთი
ოდესა, უკრაინა
კლივლენდი, აშშ
კონსტანცა, რუმინეთი
კაზანლიკი, ბულგარეთი
დურბანი, სამხრეთ აფრიკა
სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი
შანჰაი, ჩინეთი
ბალტიმორი, აშშ

კლიმატი
გედეონ I

გედეონ გენათელი (ლორთქიფანიძე; გ. 1682) — გელათის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით 1660-1682, დაახლოებით 1660-1664 იყო ნიკორწმინდის ეპისკოპოსიც. გედეონ -მა შეძლო ოსმალთა ბატონობის შედეგად დაკნინებული გელათის საეპისკოპოსოს მეურნეობის ნაწილობრივ აღდგენა, გელათს შეუძინა თავისუფალი მიწები და იქ გლეხები დაასახლა, 1668 მდინარე ჭიშურაზე ააგო ხიდი. შეუდგა მეორე ხიდის აგებას მდინარე წყალწითელაზე, მაგრამ ვერ დაამთავრა.

1669 გედეონ ბაგრატ -მ ელჩად გაგზავნა რუსეთში მეფე ალექსი მიხეილის ძესთან. მოსკოვში გედეონ -ს, როგორც ბაგრატ -ის პოლიტიკის დამცველს, დაუპირისპირდა ტახტის მოცილე დარეჯან დედოფლის მომხრე ქართველი ბატონიშვილი ნიკოლოზი (შემდგომში ერეკლე ), რომელმაც შეძლო გედეონ -ის პიროვნების კომპრომეტირება რუსეთის მეფის თვალში.

1672 წლის დეკემბერში გედეონ კირილეს მონასტერში გადაასახლეს, საიდანაც 1676 სექტემბერს დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა. გედეონ -ის მწიგნობრული მოღვაწეობიდან შემონახულია მხოლოდ ერთი ხელნაწერი სახარება-სამოციქულო, რომელიც მისი დაკვეთით გადაუწერიათ.
ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა

ალექსანდრიის სამეფო ბიბლიოთეკა — ძველი მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა. მდებარეობდა ალექსანდრიაში. დაარსდა ძვ. წ. საუკუნეში, პტოლემეების სამეფოს მეფის პტოლემე -ის დროს. ბიბლიოთეკის დაარსებაში მონაწილეობდნენ პერიპატეტიკოსები დემეტრიუს ფალერელი და სავარაუდოდ სტრატონ ლამპსაკელიც. სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ბიბლიოთეკაში 400-დან 700 ათასამდე პაპირუსის გრაგნილი ინახებოდა. ზოგიერთი თანამედროვე მეცნიერი კი შედარებით მცირე ციფრს ასახელებს — 10-დან 50 ათასამდე გრაგნილი. ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა აკადემია უფრო იყო, ვიდრე უბრალოდ წიგნსაცავი; აქ ცხოვრობდნენ და მუშაობდნენ მეცნიერები, რომლებიც დაკავებული იყვნენ, როგორც კვლევითი სამუშაოებით, ისე მასწავლებლობით. ბიბლიოთეკაში ასევე არსებობდა წიგნის გადამწერთა შტატი.

ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის პირველი მცველები იყვნენ ზენოდოტ ეფესელი (ძვ.წ 234 წლამდე), მის შემდეგ ერატოსთენე (ძვ.წ 236-დან 195-მდე), არისტოფანე ბიზანტიონელი (მიახლოებით ძვ.წ 185—180 წლები). ასევე მუშაობდნენ ელინიზმის ეპოქის სხვა გამოჩენილი მეცნიერებიც, მათ შორის ევკლიდე.

ძვ.წ 48-47 წლებში იულიუს კეისარი იბრძოდა ეგვიპტეში, კლეოპატრასა და მისი ძმის, პტოლემე –ის შორის არსებულ დინასტიურ ომში. საბრძოლო მოქმედებების შედეგად, კერძოდ ქალაქის აღების დროს, ხანძარი გაჩნდა და ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში არსებული წიგნების ნაწილი დაიწვა. მოგვიანებით ბიბლიოთეკის შენობა აღადგინეს და ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად, მისი წიგნების საცავი მარკუს ანტონიუსმა შეავსო პერგამონის ბიბლიოთეკიდან გადატანილი წიგნებით.

თანამედროვე მდგომარეობა
2002 წელს ალექსანდრიაში, ძველი ბიბლიოთეკის ადგილას, აშენდა ახალი, თანამედროვე ტიპის ბიბლიოთეკა ალექსანდრინა (ახალი ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა). ბიბლიოთეკით სარგებლობა ყველა მსურველს შეუძლია. ბიბლიოთეკის მშენებლობის შედეგად ეგვიპტეში შეიქმნა ახალი საგანმანათლებლო სისტემა, მთავრობისგან დამოუკიდებელი საჯარო საგანმანათლებლო ორგანიზაცია.

2011 წლის ეგვიპტის რევოლუციის დროს, ალექსანდრიის მცხოვრებლებმა ცოცხალი ჯაჭვი შემოარტყეს ბიბლიოთეკას, რათა იგი მაროდიორთა შეტევისგან დაეცვათ.
ალექსანდრიის შუქურა

ალექსანდრიის შუქურა (აგრეთვე ცნობილი როგორც ფაროსი, ბერძ. - შუქურა) მდებარეობდა ალექსანდრიაში, ეგვიპტე, აშენდა ძვ.წ. 279 წელს მე-3 საუკუნეში და მსოფლიოს შვიდ საოცრებათაგან ერთ-ერთად მიიჩნევა. მან ფუნქციონირება შეწყვიტა და თითქმის სრულიად დაინგრა მე-14 საუკუნეში მომხდარი ორი ძლიერი მიწისძვრის შედეგად. მისი ნარჩენები ნაპოვნი იქნა მყვინთავების მიერ 1994 წელს, შემდეგ კი სატელიტური ფოტოებით შუქურის დანარჩენი ნაწილები აღმოაჩინეს. შუქურის კოშკი სავარაუდოდ 134 მეტრის სიმაღლის იყო და იმ დროისთვის, დედამიწაზე არსებულ, ადამიანის მიერ აგებულ ყველაზე მაღალ ნაგებობათა სიაში, მეორე ადგილას უნდა ყოფილიყო ხეოფსის პირამიდის შემდგომ.

თეთრი ქვის ბლოკებით ნაგები კოშკი სამი ნაწილისგან შედგებოდა: ქვედა მართკუთხა პლატფორმა ცენტრალური ფუნდამენტით, შუა ოქტაგონური სექცია და მაღლა კი, მრგვალი სექცია. შუქურის თავში დიდი სარკე იყო დამონტაჟებული, რომელიც დღის განმავლობაში მზეს ირეკლავდა და მისი შუქი 100 კილომეტრზე აღწევდა, ღამე კი ცეცხლს ანთებდნენ. როგორც ალექსანდრიის ზარაფხანის რომაულ მონეტებზეა აღბეჭდილი, შუქურის პლატფორმის ოთხივე კუთხეში ტრიტონის ქანდაკებები იდგა. ასევე, რომაულ პერიოდში, კოშკის თავზეც უნდა მდგარიყო ერთი ქანდაკება. მოგვიანებით, მრავალი ადრეული ისლამური მეჩეთის მინარეთთა დიზაინი ფაროსის მსგავსი სამ-სექციანი პროექტით იქმნებოდა, რაც შუქურის დიდ არქიტექტურულ ზეგავლენაზე მეტყველებს.
გვანცა დედოფალი

გვანცა დედოფალი (გ. დაახლოებით 1262) — საქართველოს დედოფალი, ჯერ ავაგ ათაბაგის, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ (1250 წ.) დავით ულუს მეუღლე, რაჭის ერისთავის — კახაბერის ასული. მონღოლთა წინააღმდეგ დავით ულუს აჯანყების გამო გვანცა დედოფალი და მისი მცირეწლოვანი შვილი დემეტრე (შემდეგში დემეტრე თავდადებული) მონღოლებმა შეიპყრეს. ჰულაგუ-ხანმა დედოფალი სიკვდილით დასაჯა.
გიორგი ქსნის ერისთავი

გიორგი ქსნის ერისთავი — ქსნის ერისთავი 1774-1777 წლებში, ყულარაღასი. ხშირად ეურჩებოდა ერეკლე -ს და ლეკთა დაქირავებული რაზმით არბევდა ქართლის სოფლებს. ცოლად ჰყავდა ერეკლე -ის ასული.

1777 აჯანყდა. ერეკლე -მ შესარიგებლად მოციქულები გაუგზავნა, მაგრამ გიორგი ქსნის ერისთავი არ დაემორჩილა. მაშინ მეფემ გიორგი და ლევან ბატონიშვილების მეთაურობით ჯარი გაგზავნა საერისთავოში. მათ საერისთავოს ციხეები აიღეს, ერისთავი შეიპყრეს და თბილისში ჩაიყვანეს (1777 დეკემბერი). ერეკლე -მ გიორგი ქსნის ერისთავს შეუნარჩუნა, მაგრამ საერისთავო გააუქმა, მისი დიდი ნაწილი სახასოდ გამოაცხადა და გიორგი და იულონ ბატონიშვილებს გადასცა. ერისთავის შვილებს დარჩათ მცირე მამული გვერდისძირზე და შიდა ქართლში.
გიორგი არაგვის ერისთავი

გიორგი არაგვის ერისთავი (გ. 1723) — არაგვის ერისთავი 1688-1696, 1703-1723, ძე ოთარ არაგვის ერისთავისა.

1688 იგი ერეკლე -ს მიემხრო გიორგი -ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამის გამო გიორგი მეფის ლაშქარი არაგვის საერისთავოში შეიჭრა, აიღო და გადაწვა დუშეთი და მისი შემოგარენი, მაგრამ თვითონაც დიდი ზიანი ნახა და იძულებული გახდა საერისთავო დაეტოვებინა. 1691 არაგვის ერისთავმა გიორგი -ს დაუჭირა მხარი და ახლა ერეკლე -მა დაარბია არაგვის საერისთავო. 1695 ერეკლე -მა ირანელთა დამხმარე ჯარით დაამარცხა გიორგი და გიორგი არაგვის ერისთავი. ეს უკანასკნელი ჯერ იმერეთში, შემდეგ დვალეთში გადავიდა, სადაც მისმა ვასალებმა შეიპყრეს და ერეკლე -ს მიჰგვარეს. ერეკლე -მა გიორგი არაგვის ერისთავი ირანში გაგზავნა (1695), მან იქ 1703-მდე დაჰყო. ირანში მყოფი გიორგი -ის შუამდგომლობით გიორგი არაგვის ერისთავი საქართველოში დააბრუნეს და კვლავ არაგვის ერიათავად დანიშნეს. ერთხანს იგი ვახტანგ -ის ერთგული იყო, მაგრამ ვახტანგი რომ გაძლიერდა, გადაუდგა და დათუნა ქსნის ერისთავთან ერთად შაჰს ვახტანგის გადაყენება და იასეს მეფედ დანიშვნა სთხოვა. შემდეგ შეურიგდა ვახტანგს, მაგრამ 1723, როდესაც კახეთის ხანმა კონსტანტინეს -მ თბილისი აიღო და დაარბია, კვლავ განუდგა მას და კონსტანტინეს მიემხრო, რის გამოც ბაქარმა გიორგი არაგვის ერისთავი (თავისივე სიმამრი) შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა.

ოჯახი
რომანოზი (ერისთავი) — შვილი
ჩარლზ კორნუოლისი

ჩარლზ კორნუოლისი (; დ. 31 დეკემბერი, 1738, ლონდონი — გ. 5 ოქტომბერი, 1805) — ინგლისელი სამხედრო მეთაური და კოლონიალური გუბერნატორი. მონაწილეობდა ამერიკის რევოლუციაში.

კორნუოლისების ოჯახი ერთ-ერთი წარჩინებული და მდიდართაგანი იყო და ბარონის წოდებას ატარებდა. ჩარლზის ბიძა იყო კანტენბერის ეპისკოპოსი. დედა — ჩარლზ თაუნსჰენდის ქალიშვილი; დედის ბიძა კი — პრემიერ მინისტრი, რობერტ უოლპოლი. ჩარლზმა განათლება კემბრიჯსა და იტონში მიიღო.

შვიდ-წლიანი ომის პერიოდში კორნუოლისი მუშაობდა გერმანიაში სხვა და სხვა პოსტებზე. 1759 წელს, მინდენის ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის მიენიჭა კაპიტნის წოდება.

1760 წლის იანვარში პარლამენტის წევრი გახდა. 1761 წელს კორნუოლისი ისევ გააგზავნეს გერმანიაში, სადაც ვიცე პოლკოვნიკის წოდება მიანიჭეს.

ამერიკის რევოლუცია
ამერიკის რევოლუციის დასაწყისისთვის, ჩარლზ კორნუოლისმა ომში მონაწილეობის სურვილი გამოთქვა. 1776 წლის 1 იანვარს მას გამგზავრების უფლება მისცეს. იმავე წლის მარტში ის 2 500 კაციან რაზმთან ერთად გაემგზავრა ნიუ-იორკში, რათა გენერალ მაიორ ჰენრი კლინტონთან ემსახურა.

1777 წლის 2 იანვრიდან 4 იანვრამდე კორნუოლისი ებრძოდა ამერიკის კონტინენტალურ არმიას, პრინსტონთან, რომელსაც გენერალი ჯორჯ ვაშინგტონი მეთაურობდა. ამ ბრძოლაში ინგლისელთა ჯარს ამერიკელებმა საკმაოდ დიდი ზიანი მიაყენეს.

1780 წელს კორნუოლისი ბრიტანეთის არმიას გაუძღვა კაროლინებისკენ, სადაც უნდა შებრძოლებოდა ნათანიელ გრინს. 1781 წელს კორნუოლისის არმიამ გაიმარჯვა გილფორდის ბრძოლაში თუმცა მნიშვნელოვნად დაზარალდა და ამიტომ იძულებული გახდა დაეტოვებინა კაროლინები. 1781 წლის 19 ოქტომბერს, იორკთაუნის ბრძოლისას, ამერიკელების და ფრანგების გაერთიანებულმა ძალებმა გადამწყვეტი იერიში მიიტანეს კორნუოლესის ჯარზე. კორნუოლისი დანებდა და ბრიტანეთმა ომი წააგო.

ინდოეთი
კორნუოლისი გადაყვანილი იქნა ინდოეთში, სადაც მან უორენ ჰასტინგსი შეცვალა. მისი გენერალურ გუბერნატორად ოფიციალური დანიშვნა მოხდა 1786 წელს.

1793 წელს მისი პირველი ვადა ამოიწურა და იგი ინგლისში დაბრუნდა და ირლანდიის მმართველი გახდა. მან 1789 წლის ირლანდიის აჯანყების დროს რეპრესიაში მოაქცია „გაერთიანებული ირლანდიელები“. 1805 წელს კორნუოლისი ინდოეთში დაბრუნდა და ხელმეორედ დაინიშნა გენერალურ გუბერნატორად. ჩამოსვლიდან ცოტა ხანში ვარანაშის მახლობლად, გაზიპურში მას ციებ-ცხელება შეეყარა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალეს მდინარე განგის მახლობლად; მის მემორიალი დღემდე არსებობს და მას ინდოეთის მთავრობა უვლის.
გიორგი დოდისი

გიორგი დოდისი — საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ხუცესმონაზონი.

1156 გადაუწერია სვინაქსარი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, –1661). ხელნაწერი შესრულებულია ნუსხურით, ერთ სვეტად, წერილი, ლამაზი, თანაბარი ასოებით. უხვადაა გამოყენებული სინგური (საზედაო ასოები, ცალკეული სტრიქონები), რაც ფურცლებს დეკორატიულ და სადღესას წაულო იერს ანიჭებს. წიგნის დასაწყისში გამოსახულია ქართული ორნამენტებიან თაღოვან ჩარჩოში ჩასმული ჯვარი, ბოლოში მოხსენებულია გადამწერის სახელი.
ბრანდიუაინის ბრძოლა

ბრანდიუაინის ბრძოლა გაიმართა 1777 წლის 11 სექტემბერს, ამერიკის რევოლუციის დროს, ჩედს ფორდის მახლობლად, ბრადიუაინის ხევში (დელავერის ოლქი, პენსილვანია). ამ ბრძოლაში გაიმარჯვეს ბრიტანელებმა და აიღეს ქალაქი ფილადელფია.

ბრიტანელები:
მეთაური: უილიმ ჰოუი.
არმია: 17 000
მსხვერპლი: 89 დაღუპული, 487 დაჭრილი

ამერიკელები:
მეთაური: ჯორჯ ვაშინგტონი
არმია: 11 000
მსხვერპლი: 250 დაღუპული, 750 დაჭრილი, 400 ტყვე.
გიორგი რაჭის ერისთავი

გიორგი რაჭის ერისთავი (გ. 1787) — რაჭის ერისთავი 1785-1787 წლებში, როსტომ რაჭის ერისთავის ძე.

1769 წელს, როდესაც სოლომონ -მა რაჭის საერისთავო გააუქმა და როსტომ ერისთავი და მისი შვილები დასაჯა, გიორგი რაჭის ერისთავი ცალი თვალით დააბრმავეს და დაპატიმრეს. იმავე წელს საპყრობილიდან გაიქცა და სტამბოლს შეაფარა თავი. აქ ის სულთნის სამსახურში ჩადგა „ქიორ-ბეგის“ სახელით. 1784 წელს სულთნის მხარდაჭერით დაიმედებული იმერეთში გამეფებას შეეცადა, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია. 1785 წელს იმერეთის მეფემ დავით -მ გიორგი რაჭის ერისთავი ოსმალეთიდან მოიწვია და ახლად აღდგენილი რაჭის საერისთავოს ერისთავად დასვა.
გიორგი ხუცესმონაზონი

გიორგი ხუცესმონაზონი — საუკუნის დასასრულისა და საუკუნის დასაწყისის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა შიომღვიმის მონასტერში.

გადაუწერია შიომღვიმის ოთხთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, -1344) და ტიბიკონი (-1349). ორივე წიგნი დაწერილია ნუსხურით, ლამაზი, გაწაფული ხელით. ოთხთავში ოთხი მახარებლის ოსტატურად შესრულებული სურათია ჩართული (ყავისფერ და მომწვანო ოქროსფერ ფონზე მხატვარს კაშკაშა წითელი ფერი გამოუყენებია). განვითარებული სახის კამარები (სვეტისთავებით, ანტაბლემენტში ჩართული თაღებით, ჩიტებით, ყვავილებით, ჭაღებით და სხვა) დახვეწილი და ფერადოვანია, უმთავრესია ლურჯი და ოქროსფერი, აქა-იქ სოსანიც. დაუდგენელია მინიატურებიც გიორგი ხუცესმონაზონის შესრულებულია თუ არა.
ჯეიმზ გოსლინგი

ჯეიმზ გოსლინგი (დაიბადა: 19 მაისი, 1955, ქ. კალგარიში, ალბერტას საგრაფო, კანადა). იგი ცნობილია როგორც ჯავა პროგრამირების ენის ავტორი.

განათლება და კარიერა
1977 წელს ჯეიმზ გოსლინგმა დაამთავრა კალგარის უნივერსიტეტის ბაკალავრიატი კომპიუტერულ მეცნიერებათა განხრით. 1983 წელს მიენიჭა ფილოსოფიის დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი (კომპიუტერულ მეცნიერებებში) კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში (აშშ). სადოქტოროზე მუშაობის პერიოდში გოსლინგი მონაწილეობდა ცნობილი ტექსტური რედაქტორის იმაქსის შექმნაში იუნიქსთან თავსებადი ოპერაციული სისტემებისთვის. სან მიკროსისტემზ-ში მუშაობის დაწყებამდე მან შექმნა უნიქსის რამდენიმე მულტიპროცესორული ვერსია. ასევე - რამდენიმე კომპილატორი და მეილის (ფოსტის) ტრანსფერის აგენტი.

1984 წლიდან მოყოლებული, გოსლინგი სან მიკროსისტემზში მუშაობს. დღესდღეობით (2006 წლისთვის) გოსლინგი სანის პროგრამირების პროდუქტთა ჯგუფის უფროსი ტექნიკური ოფიცერია .

პროგრამირება
ცნობილია, რომ გოსლინგი უმეტესად ეპლის პაუერბუკს იყენებს პროგრამირებისთვის.