iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ქვათესლა

ქვათესლა  — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს ძლიერი, სქელი, მუქი წითელი ფერის ფესვი; სწორმდგომი, სქელი და დატოტვილი ღერო, სიმაღლით 50–80 სმ; მორიგეობით განლაგებული ლანცეტა ფოთლები, ზემოთ — მუქი მწვანე, ქვემოთ — უფრო ღია ფერის; ყვავილი პატარაა, მოყვითალო-თეთრი, ყვავილობს ივნის-ივლისში; ნაყოფი — კაკლუჭა, კვერცხისებური, სამწახნაგოვანი, მბზინავი, მონაცრისფრო, ბორცვიანი ზედაპირით, სიგრძით 2–3,5 მმ, სიგანით 1,75–2,25 მმ. ხორბლის ნათესების სარეველაა.

გალერეა
ალპური კესანე

ალპური კესანე, მთის კესანე  — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 2–30 სმ სიმაღლის, მრავალღეროიანი, მარტივი ან სუსტად დატოტვილი და მიტკეცილბეწვიანი ღერო. ქვედა ფოთლები მოგრძოოვალურია ან ნიჩბისებური, შუათანა ღეროსეული ფოთლები — ელიფსური. ყვავილედი მრავალყვავილიანია, მოკლე, მჭიდრო. გვირგვინი მუქი ცისფერია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-აგვისტოში.

გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიაში, ირანში, აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე.

გალერეა
გიორგი მაზნიაშვილის სახლ-მუზეუმი

გიორგი მაზნიაშვილის სახლ-მუზეუმი — გიორგი მაზნიაშვილის სახელობის მუზეუმი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასირეთში. მუზეუმი გაიხსნა 2007 წელს, მას შემდეგ, რაც გენერლის მშობლიურ სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია.

მუზეუმში გამოფენილია 122 ექსპონატი: გენერლის პირადი ნივთები, ფოტო სურათები, იარაღები, რუკები, ავეჯი, ხალიჩები, ჭურჭელი და ა. შ.

სახლი ერთსართულიანია. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა და ხე. სახლი ოროთახიანია. ოთახებს შუა დატანებულია ორი ხის კარი. ადგილ-ადგილ ვხვდებით აგურის წყობას. სახლის ორივე გვერდითა ფასადის კედელი ყრუა. უკანა კედელზე დატანებულია ერთი კარი და ოთხი ფანჯარა. როგორც მთავარ ფასადს, ასევე უკანას მთელ სიგრძეზე მიუყვება აივანი, რომელიც სამხრეთიდან ყრუ კედლითაა დასრულებული. აივნების მთავარ მხატვრულ ეფექტს ქმნის ჭვირული მოაჯირი და ფარდები. მოაჯირზე ორნამენტის შესაქმნელად ამოხერხილია ნახევარწრიული, რომბისებური და წრიული სახეები, ხოლო სამკუთხა და ირეგულარული ფორმები ფარდებზე. აივნების გადახურვის კონსტრუქცია ეყრდნობა შვიდ რვაკუთხა ხის სვეტს. მთავარი ფასადის ზემოთ ხის ფიცრებით შექმნილი ფრონტონია, რომელიც შემოსაზღვრულია ორმხრივ დაქანებული სახურავითა და ხერხულა ლავგარდანით. ფრონტონი ქვემოდან ეყრდნობა პროფილირებულ კრონშტეინებს.
ალბერტ დიდი

ალბერტ დიდი (წმინდა ალბერტ მაგნუსი; დ. 1193 ან 1207 — გ. 1280) — გერმანელი ფილოსოფოსი, ბუნებისმეტყველი და თეოლოგი. იყო ავეროიზმის მიმდევარი. მან დაამკვიდრა ბუნების შესწავლა, როგორც ლეგიტიმური მეცნიერება ქრისტიანობის ფარგლებში. თავის მოწაფე თომა აკვინელთან ერთად, იბრძოდა არისტოტელიზმის ინტერპრეტაციისა და სქოლასტიკის წინააღმდეგ, გამოიყენა არისტოტელეს იდეები ერთიანი ფილოსოფიურ-თეოლოგიური სისტემის შესაქმნელად. გარდა წმინდა ფილოსოფიური ნაშრომებისა, ალბერტ დიდს ეკუთვნის საბუნებისმეტყველო ტრაქტატებიც, რომლებიც ბიბლიურ იგავებთან ერთად, შეიცავს ბუნებაზე უშუალო დაკვირვებებს.1941 იგი პაპმა გამოაცხადა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების მიმდევართა მფარველად.

ბიოგრაფია
ალბერტი იყო მდიდარი ლორდის უფროსი ვაჟი. სკოლის შემდეგ სწავლობდა პადუას უნივერსიტეტში, სადაც გახდა დომინიკელთა ორდენის წევრი. მან სწავლა განაგრძო ბოლონიაში, თეოლოგიის განხრით. დაახლოებით 1245 წელს იგი გაგზავნეს პარიზში დომინიკელთა მონასტერში, სადაც იგი გაეცნო არისტოტელეს თხზულებებს და თანდართულ ავეროესის კომენტარებს. 1245-წელს დაამთავრა სასულიერო ფაკულტეტი. სავარაუდოდ პარიზში დაიწყო უნივერსალური ცოდნის პრეზენტაცია. იგი კომენტარებს უკეთებდა ბიბლიას, ასევე არისტოტელეს ნაშრომებსაც, თუმცა ხშირად ამატებდა საკუთარ აზრებსა და ექსპერიმენტების შედეგებს. ეს ნაწერები არის ნეოპლატონური. მან აიღო ვალდებულება, რომ საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები: მეტაფიზიკა, რიტორიკა, ასტრონომია, ლოგიკა, ეთიკა და მათემატიკა ხალხისათვის გასაგები გაეხადა. ამ ჩანაფიქრის შესრულებას მან 20-წელი მოანდომა.

მისმა ლექციებმა მას საკმაოდ დიდი წარმატება და აღიარება მოუტანა, ისე რომ მას აყენებდნენ მსოფლიოს ერთ-ერთი ცნობილი ფილოსოფოსების ავიცენას, ავეროესისა და არისტოტელეს გვერდით. მისი მოწინააღმდეგე როჯერ ბეკონი მას „ქრისტიან მეცნიერთა შორის ყველაზე ცნობილს“ უწოდებდა.

იდეები
ალბერტ დიდის აზრით გზა ცოდნისაკენ მეცნიერებასა და ფილოსოფიაზე გადის. მისი აზრით ცოდნის მიღებისას მნიშვნელოვანია დაკვირვების წარმოება და ექსპერტების აზრი. მისი თქმით არ არსებობს „ორმაგი ჭეშმარიტება“ და ამათგან ერთი რწმენაზე გადის. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს გარკვეული საიდუმლოებები, რომლებიც მხოლოდ რწმენისთვის არის ცნობილი, შეიძლება ქრისტიანული დოქტრინის ზოგიერთი პუნქტის გაგება, როგორც რწმენით ასევე გონებით.
მინდვრის კესანე

მინდვრის კესანე  — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 20–50 სმ სიმაღლის, მარტივი ან ძირიდანვე დატოტვილი ღერო, რომელიც ქვედა ნაწილში რბილი, გაფარჩხული ბეწვითაა შებუსული. ფოთლები 2–5 სმ სიგრძისა და 0,5 სმ სიგანისაა, ფესვთანური მოგრძო-ნიჩბისებურია, ღეროსეული — მოგრძოლანცეტა. ყვავილედი მრავალყვავილიანია, ცალმხრივი, ფარჩხატი, აღმართული. გვირგვინი თავდაპირველად ვარდისფერია, შემდეგში — ცისფერი, იშვიათად — თეთრი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში.

გავრცელებულია კავკასიაში, მთელ ევროპაში, მცირე და აღმოსავლეთ აზიაში, სამხრეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — მდელოებზე, მეჩხერ ტყეებში, ბუჩქნარებში.

გალერეა
კლიტორი

კლიტორი, იგივე სავნებო — ქალის სასქესო ორგანო, რომელიც გვხვდება ძუძუმწოვრებში, სირაქლემებსა და სხვა ცხოველებში. ადამიანებში, კლიტორის ხილული ნაწილი — კლიტორის თავი — მცირე სასქესო ბაგეების (ე.წ. „ლაბია მინორას“) შეერთების ადგილას მდებარეობს, შარდსადენის ზემოთ. სახეობათა უმეტესობაში კლიტორს არ აქვს არავითარი რეპროდუქციული ფუნქცია.

ადამიანებში კლიტორი ქალის ყველაზე მგრძნობიარე ეროგენული ზონაა და, როგორც წესი, მთავარი ანატომიური წყარო სექსუალური სიამოვნებისთვის. კლიტორი საკმაოდ კომპლექსური სტრუქტურაა და მისი ზომა და მგრძნობალობა სხვადასხვაგვარია. ადამიანის კლიტორის თავი დაახლოებით ბარდის ზომისა და ფორმისაა და 8000-მდე სენსორულ ნერვულ დაბოლოებას შეიცავს.

კლიტორის გარშემო არაერთი სექსოლოგიური, სამედიცინო და ფსიქოლოგიური დებატი მიმდინარეობს და ის სოციალური კონსტრუქციონიზმის მრავალი ანალიზისა და კვლევის საგანი გამხდარა. ასეთ განხილვებს შორისაა ანატომიური სიზუსტე, გენდერული თანასწორობა, ქალის გენიტალიის დასახიჩრება, ასევე ორგაზმთან დაკავშირებული ფაქტორები და მათი ფიზიოლოგიური კავშირი წერტილთან. ადამიანებში კლიტორის ერთადერთი ჩვენთვის ცნობილი დანიშნულება სექსუალური სიამოვნების მინიჭებაა.
ივანე ბახტაძე

ივანე ბახტაძე (დ. 1886, ჭყვიში, ქუთაისის მაზრა ― გ. უცნობია) ― ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პარლამენტის წევრი 1918 წლის ნოემბრიდან. პარლამენტის წევრი გახდა მას შემდეგ, რაც საქართველოს ეროვნულ საბჭოს ეწოდა საქართველოს პარლამენტი. პარლამენტის წევრი იყო საქართველოს სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის სიით.
Myosotis propinqua

— ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 30 სმ-მდე სიმაღლის, სუსტი, ძირიდანვე დატოტვილი ღერო, რომელიც გაფარჩხული ბეწვითაა შებუსული. ფოთლები ძალიან ნაზია, ქვედა და უნაყოფო ყლორტების ფოთლები 4–6 სმ სიგრძისაა, მოგრძო-ნიჩბისებური, ღეროსეული ფოთლები — მჯდომარე. ყვავილედი სიგრძით 10 სმ-მდეა, მრავალყვავილიანი, ნაკლებად ფარჩხატი. გვირგვინი ღია ცისფერია. ყვავის მარტ-ივნისში, ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში.

გავრცელებულია კავკასიაში, მცირე აზიაში, ჩრდილოეთ ირანში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, ქართლსა და კახეთში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — ტენიან ადგილებში, ტყეში, ტყის პირას, ბუჩქნარში.
ნიკოლოზ ტურჩანინოვი

ნიკოლოზ სტეფანეს ძე ტურჩანინოვი (; დ. 1796, ნიკიტოვკა — გ. , ხარკივი) — რუსი ბოტანიკოსი, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1830). დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტი (1814). 1814–1828 წლებში მსახურობდა ფინანსთა სამინისტროში სანქტ-პეტერბურგში, ამავდროულად აწარმოებდა ფლორისტიკულ კვლევებს სანქტ-პეტერბურგის გუბერნიასა და აღმოსავლეთ ციმბირში. 1828–1837 წლებში რამდენიმე მოგზაურობა განახორციელა ბაიკალისპირეთსა და იმიერბაიკალეთში. 1845 წელს სამსახურიდან გადადგა. 1847 წლიდან ცხოვრობდა ხარკივში. ძირითადი სამეცნიერო შრომები მიუძღვნა ფლორისტიკას. ავტორია შრომისა „ბაიკალ-დაურიის ფლორა“ (1842–1857). შეისწავლა ჩინეთის, მონღოლეთის, იაპონიის, მექსიკისა და რიგი სხვა ქვეყნების მცენარეები. აღწერა 100-ზე მეტი ახალი გვარი და 1000-ზე მეტი ახალი სახეობა. 1857 წელს მიიღო დემიდოვის პრემია.
ნანა ქავთარაშვილი

ნანა (მირიანი) ქავთარაშვილი (დ. 4 აპრილი 1969, თბილისი) — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო).

ბიოგრაფია
ოპერა
ქავთარაშვილმა მუსიკალური განათლება მიიღო თბილისში. დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1993 წელს (ვოკალური).

2000–2001 წლებში გაიარა ვოკალური დახელოვნების კურსები „ვერდის ფესტივალის ფონდის“ „ვერდის საოპერო სტუდიაში“, თეატრ „რეჯიო დი პარმაში“, სოპრანო რენატა სკოტოს ხელმძღვანელობით; სწავლა გააგრძელა ჩიგიანას აკადემიაში, სწავლების კურსი გაიარა პარმის „არტურო ტოსკანინის“ აკადემიაში, პედაგოგი კ. ბერგონცი; არის აკადემიის სტიპენდიატი;

1998 წელს დებიუტი შედგა, აბიგაილი (ჯუზეპე ვერდი „ნაბუკო“, ბუზეტო); გამოდის მსოფლიოს წამყვან საოპერო სცენებზე ლა სკალა, მაჯიო ფიორენტინოს (ფლორენცია), „ “, აგრეთვე: ლომბარდიის, კრემონის, პარმის, პრაღის, ბრატისლავას, მიუნხენის, მონპელიეს, თბილისის;
თანამშრომლობს დირიჟორებთან და მომღერლებთან: ლ. მააზელი, ვალერი გერგიევი, ჯ. კონლონი, ნ. მარტინუჩი, ლ. საკომანი, ა. მაესტრი, ს. ლიციტრა, ლ. ნუჩი, დ. საჯიკი, პაატა ბურჭულაძე; რეჟისორებთან: ა. კონჩალოვსკი, ლ. დოდინი, დ. აბადო; მართავს კონცერტებს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში (2012 წელს გალა–კონცერტი პარიზში, პაატა ბურჭულაძესთან ერთად. 2013 წელს ვერდის 200 წლის საიუბილეო კონცერტების ციკლში „ვერდი–გალა" ევროპის კონტინენტზე)

რეპერტუარი
ვალლი (კატალანი „ “)
ჯოკონდა (პონკიელი „ჯოკონდა“)
აქსინია (შოსტაკოვიჩი „მცენსკის მაზრის ლედი მაკბეტი“)
ჟორჟეტა, მინი, მანონი, ტურანდოტი (პუჩინი „მოსასხამი“, „გოგონა დასავლეთიდან“, „მანონ ლესკო“, „ტოსკა“, „ტურანდოტი“)
აიდა, ოდაბელა, ელიზაბეტა, ჟანა, ჯიზელდა, ლეონორა, ლუიზა, მაკბეტი, აბიგაილი, ამელია ბოკანეგრა, ამელია, ლეონორა (ვერდი „აიდა“, „ატილა“, „დონ კარლოსი“, „ჟანა დ'არკი“, „ლომბარდიელები“, „ბედის ძალა“, „ლუიზა მილერი“, „ლედი მაკბეტი“, „ნაბუქო“, „სიმონ ბოკანეგრა“, „ბალ–მასკარადი“, „ტრუბადური“)
სანტუცა (მასკანი „სოფლის პატიოსნება")
ბრუნჰილდა, ვენერა, იზოლდა (ვაგნერი „ღმერთების დაღუპვა“, „ტანჰოიზერი“, „ტრისტან და იზოლდა“)
ყვითელი ნონეა

ყვითელი ნონეა  — ორ- ან ერთწლოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 14–40 სმ სიმაღლის, აღმავალი ან სწორი, მარტივი ან დატოტვილი ღერო. მთელი მცენარე შებუსულია გაფარჩხული ბეწვით. ფოთლები მოგრძოლანცეტა ფორმისაა. ქვედა ფოთლები ყუნწად არის შევიწროებული, ხოლო ზედა ფოთლები მჯდომარეა, კიდემთლიანი ან კიდედაკბილული. ყვავილედი ცალმხრივია, გვირგვინი ლიმონისფერ-ყვითელია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მარტ-მაისში.

გავრცელებულია კავკასიაში, სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიაში, ირანში. გვხვდება აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. იზრდება ველებსა და ქვიან ფერდობებზე, კლდოვან ადგილებში.

გალერეა
ვარდისფერი ნონეა

ვარდისფერი ნონეა  — ერთწლოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. შებუსულია გაფარჩხული ბეწვით, ბეწვები სხედან ბორცვებზე. აქვს 14–40 სმ სიმაღლის, აღმავალი ან სწორი, მარტივი ან დატოტვილი ღერო. ფოთლები მოგრძო-უკუკვერცხისებური ფორმისაა. ქვედა ფოთლები ყუნწად არის შევიწროებული და როზეტულია, ხოლო ზედა ფოთლები მჯდომარეა, კიდემთლიანი ან კიდედაკბილული. ყვავილედი ცალმხრივია. გვირგვინი იისფერია ან ვარდისფერ-იისფერი. ყვავის მარტ-მაისში, ნაოფმსხმოიარობს მაის-აგვისტოში.

გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში. გვხვდება აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. იზრდება ველებსა და ქვიან ფერდობებზე, კლდოვან ადგილებში.
გაუპატიურების კულტურა

გაუპატიურების კულტურა — სოციოლოგიური თეორია იმ გარემოს შესახებ, რომელშიც გაუპატიურება და სექსუალური ძალადობა გავრცელებული და ნორმალიზებულია, რასაც გენდერისა და სექსუალობის მიმართ არსებული საზოგადოებრივი მიმართებები განაპირობებს.

ქცევები, რომლებიც ხშირადაა დაკავშირებული გაუპატიურების კულტურასთან, მოიცავს მსხვერპლის დადანაშაულებას, ე.წ. სლათშეიმინგს, სექსუალურ განივთებას, გაუპატიურების ტრივიალიზებას, გაუპატიურების გავრცელებულობის უარყოფას, სექსუალური ძალადობის მიერ მოყენებული ზიანის აღიარების უარყოფას ან ჩამოთვლილთა გარკვეულ კომბინაციას. გაუპატიურების კულტურის ცნებას იყენებენ სოციალურ ჯგუფებში არსებული ქცევის აღსაწერად და განსამარტად, მათ შორის ციხეში გაუპატიურებისა და კონფლიქტის რეგიონებში არსებული საომარი სექსუალური ძალადობის.

გაუპატიურების კულტურის ცნება მეორე ტალღის ფემინისტებმა შეიმუშავეს, დიდწილად აშშ-ში 1970-იან წლებში. გაუპატიურების კულტურის არსებობასა და პრობლემურობას ბევრი სოციალური მოძრაობა უსვამდა ხაზს, მათ შორის და .
ნონეა

ნონეა — ერთ- ან მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ლაშქარასებრთა ოჯახისა. დაფარული არიან ბუსუსებით ან უხეში ბეწვით. ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული. ციმოზური ყვავილედი დაყვავილების შემდეგ გრძელდება და მტევნისებრი ხდება; თანაყვავილი ფოთლისებრია. ჯამი მილისებრ-ზარისებურია, 5-ფოთოლაკიანი, ეს ფოთოლაკები სამკუთხედია. გვირგვინი ცისფერ-იისფერი ან ყვითელი; მტვრიანები შიგნით მოქცეული ან ოდნავ გამოშვერილი; სამტვრეები წაგრძელებული, წამახვილებული ან ბლაგვი. ნასკვი 4-განყოფილებიანი. ყვავილის სვეტი გვირგვინისგან გამოკვეთილი არ არის; დინგი ბურთისებრი ან ბოლოში გაპობილია. გინობაზა ბრტყელი. ნაყოფი — კაკლუჭა, შიშველი ან, იშვიათად, შებუსული.

ცნობილია 50-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან აფრიკაში, დასავლეთ აზიაში, ევროპაში.

სახეობები

— ყვითელი ნონეა

— ვარდისფერი ნონეა
ლილი შავერზაშვილი

ლილი შავერზაშვილი (დ. 28 ოქტომბერი, 1940, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 20 მარტი, 2018) — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი. საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირის წევრი 1966 წლიდან.

1964 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1965–1967 წლებში მუშაობდა საქართველოს რადიოს მუსიკალურ რედაქტორად. 1967 წლიდან იყო მუსიკის თეორიის საგნების პედაგოგი თბილისის სამუსიკო სასწავლებელში.

დაწერილი აქვს: ვოკალურ-სიმფონიური ციკლი (1968, ოთხ ნაწილად, ვაჟა–ფშაველას ტექსტზე) მეცო–სოპრანოსა და სიმფონიური ორკესტრისათვის, ვოკალურ–ინსტრუმენტული ნაწარმოები „დიალოგი“ (1972, ხალხურ ტექსტზე) ხმის, ფლეიტისა და ფორტეპიანოსათვის, სავიოლინო სონატა, ორკესტრისათვის, რომანსები, სიმღერები, ინსტრუმენტული პიესები; 1973 წელს დაასრულა ვოკალური ციკლი „მთების სიმღერა“ და „მუსიკა ორკესტრისათვის“.

თანამშრომლობდა ჟურნალ „დილასთან“.
კავკასიური ონოსმა

კავკასიური ონოსმა  — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს მარტივი, ნაკლებად დატოტვილი, სწორი ან აღმავალი ღერო, რომელიც საკმაოდ სქლად არის მოფენილი მოკლე ბუსუსებითა და გაფარჩხული, ჯაგარივით ბეწვით. ფოთლები მოგრძო-ნიჩბისებური ფორმისაა, დაფარულია ნახევრად მიტკეცილი, ჯაგარივით ბეწვით. გვირგვინი მკრთალი ყვითელი ფერისაა ან მოთეთრო, წვრილბუსუსიანი. ყვავის მაისში, ნაყოფმსხმოიარობს აგვისტოში.

გავრცელებულია სამხრეთ კავკასიასა და მცირე აზიაში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყლების ქვიან ფერდობებზე, ნაშალებზე, კლდეებზე.
მსხვერპლის დადანაშაულება

მსხვერპლის დადანაშაულება (; ვიქტიმ-ბლეიმინგი) — მოვლენა, როდესაც დანაშაულის, უბედური შემთხვევის ან ძალადობის ნებისმიერი ფორმის, მაგალითად, გაუპატიურების, შემთხვევაში საზოგადოება პასუხისმგებლობას მთლიანად ან ნაწილობრივ მსხვერპლს აკისრებს.

როგორც წესი, მსხვერპლის დადანაშაულებას რასისტული, სექსისტური ან კლასისტური დებულებების ფორმა აქვს. თუმცა, ეს პოზიცია შეიძლება მათგან დამოუკიდებლადაც არსებობდეს, ზოგ ქვეყანაში კი მას სულაც ნახევრად ოფიციალური ფორმა აქვს. სოციალური ფსიქოლოგიის მიხედვით, მსხვერპლის დადანაშაულება სამყაროს სამართლიანობის რწმენის შედეგია.

არსებობს ისტორიული და თანამედროვე უარყოფითი წინასწარგანწყობები ოჯახური და სექსუალური ძალადობის მსხვერპლების წინააღმდეგ — მაგალითად, თუკი დამნაშავე და მსხვერპლი ერთმანეთს იცნობდნენ, უფრო დიდია იმის ალბათობა, რომ მომხდარში გაუპატიურების მსხვერპლს უფრო დაადანაშაულებენ, ვიდრე ძარცვის მსხვერპლს.
წვრილყვავილა ონოსმა

წვრილყვავილა ონოსმა  — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 10–30 სმ სიმაღლის ღერო, იგი მარტივი ან ნაკლებად დატოტვილია, მონაცრისფრო, წამოწეული ან აღმავალი, სქლად შებუსული. ქვედა ფოთლები ხაზურ-ნიჩბისებურია, ზედა ფოთლები ხაზურია. ჯამის ფოთლებიც ხაზურია და სქლად შებუსული. გვირგვინი მოყვითალოა, ცილინდრული ფორმის. ყვავის აპრილში, ნაყოფმსხმოიარობს ივლისში.

გავრცელებულია სამხრეთ კავკასიასა და მცირე აზიაში. გვხვდება, ძირითადად, აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. იზრდება ქვიან ფერდობებსა და კლდეებზე.
ეიბლიზმი

ეიბლიზმი — უარყოფითი სოციალური წინასწარგანწყობა და დისკრიმინაცია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე (შშმ) პირების მიმართ.

არსობრივად, ეიბლიზმი არის იმის დაშვება, რომ შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ადამიანები არასრულფასოვნები არიან და უფრო დაბლა დგანან, ვიდრე ტიპური განვითარების მქონე ადამიანები. რასიზმისა და სექსიზმის მსგავსად, ეიბლიზმიც ადამიანთა ჯგუფზე სტერეოტიპების, მცდარი წარმოდგენებისა და განზოგადებული მიმართებების ერთობლიობაა. ამაზე დაყრდნობით, ადამიანებს მიეწერებათ ან ერთმევათ განსაზღვრული უნარები, ჩვევები და მახასიათებლები.

ეიბლიზმის გამოხატულებაა ნებისმიერი დებულება თუ ქცევა, რომელიც მიემართება შშმ პირს და აკნინებს ან დაბალ სტატუსს ანიჭებს მისი შესაძლებლობების გამო.
ყარალაშვილი

ყარალაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილ პიროვნებათაგან ერთ-ერთს:

გიორგი ყარალაშვილი — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, მომღერალი, ფოტოგრაფი
კოხტა ყარალაშვილი — ქართველი მსახიობი
ნუკა ყარალაშვილი — ქართველი მოდელი
რეზო ყარალაშვილი — ქართველი ფილოლოგი, გერმანისტი
სოლომონ ყარალაშვილი — ქართველი გენერალ-მაიორი
ფარნაოზ ყარალაშვილი — ქართველი სამხედრო ოფიცერი
საეჭვო სოლენანთუსი

საეჭვო სოლენანთუსი, ბიბერშტაინის სოლენანთუსი  — ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 40-80 სმ სიგრძის ღერო. მცენარე დაფარულია მონაცრისფრო რბილი ბეწვით. ზედა ნაწილში დატოტვილი და დაღარულია. ფესვთანური ფოთლები გრძელყუნწიანია, ოვალური. ღეროსეული ფოთლები უფრო პატარაა, უკულანცეტასებური, წარზიდული მოკლე ყუნწში. ყვავილედი სფეროს ფორმის თავთავია. გვირგვინი მღვრიე იისფერია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს აპრილ-მაისში.

გავრცელებულია ყირიმში, კავკასიაში. საქართველოში სპორადულად გვხვდება. იზრდება ტენიან ტყეებში.
გონოკოკი

გონოკოკი  — გრამუარყოფითი აერობული ბაქტერია -ის ოჯახისა. გონორეისა და ბლენორეის გამომწვევი. აღმოაჩინა ალბერტ ლუდვიგ ნაისერმა 1879 წელს. უჯრედები (სიგრძით 1,25 მკმ, სიგანით 0,7–0,8 მკმ) უძრავია, წყვილ-წყვილადაა შეერთებული გაბრტყელებული ზედაპირებით, რაც ყავის მცენარის პარკების შესახედაობას აძლევს; გარშემორტყმულია ნაზი ლორწოვანი კაფსულით; სპორებს არ წარმოქმნიან. ზრდისათვის ოპტიმალური ტემპერატურაა 35–37 °. ბინადრობის ძირითადი ადგილია შარდ-სასქესო გზების ლოწროვანი გარსი, იშვიათად — სწორი ნაწლავის ან ხახისა, ბლენორეის დროს — თვალისა; დაავადებულთა ჩირქოვან გამონადენში აღმოჩენილია ლეიკოციტების შიგნით. გონოკოკის ტოქსიკურობა განპირობებულია ლიპოპოლისაქარიდით, რომელიც გამოთავისუფლდება ბაქტერიის დაშლის დროს. მხოლოდ ადამიანის პათოგენია.
ჯონას კაუფმანი

ჯონას კაუფმანი (; დ. 10 ივლისი, 1969, მიუნხენი) — გერმანელი ოპერის მომღერალი, დრამატული ტენორი.

დაიბადა მიუნხენში (ბავარია, გერმანია) სადაზღვევო აგენტისა და საბავშვო ბაღის აღმზრდელის ოჯახში. ბავშვობიდან სწავლობდა ფორტეპიანოზე დაკვრას და მღეროდა სკოლის გუნდში. 1989 წელს შევიდა მიუნხენის თეატრისა და მუსიკის უმაღლეს სკოლაში, სოლო მომღერლის კლასში. პარალელურად დაიწყო საოპერო როლების შესრულება ბავარიის სახელმწიფო ოპერაში. სწავლის დასრულების შემდეგ (1994 წ.) დადიოდა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში გასტროლებზე. გამოდიოდა შტუტგარტის, მილანის, პარიზის, ლონდონის, ჰამბურგის, ფრანკფურტის, ზალცბურგის და სხვ. ოპერების სცენებზე. დაქორწინებულია მარგარეტ იოსვიგზე (მეცო-სოპრანო). არის თანამედროვე აკადემიური სცენის ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი ტენორი. განთქმულია თავისი რეპერტუარის უნივერსალურობით.

2018 წელს გამოვიდა კინოვერსია ბერლინში, ღია თეატრში ჩატარებული მისი კონცერტისა „ვარსკვლავების ქვეშ“.

პრემიები
2009 — მუსიკალური კრიტიკის იტალიური ნაციონალური ასოციაციის პრემია ნომინაციაში „საუკეთესო ვოკალი“; ფრანკო აბიატის პრემია; პრემია „გრამოფონი“; წლის მომღერალი; წლის პიროვნება (კლასიკური მუსიკის კატეგორია)
2012 — წლის ვოკალისტი; მედალი „განსაკუთრებული დამსახურებისთვის ბოვარიის წინაშე გაერთიანებულ ევროპაში“
2015 — წლის მომღერალი; საერთაშორისო ოპერის პრემია; პუჩინის პრემია
გრამის წესით შეღებვა

გრამის წესით შეღებვა, გრამის მიხედვით შეღებვა ან გრამის მეთოდი — ბაქტერიების დიფერენცირებული შეღებვის მეთოდი, რომელიც ბაქტერიების სისტემატიკისა და დაავადებათა მიკრობიოლოგიური დიაგნოსტირებისათვის გამოიყენება. სახელი ეწოდა დანიელი ექიმის ჰანს კრისტიან გრამის მიხედვით. შეღებვის შემდეგ მიღებული ფერის მიხედვით ბაქტერიები იყოფა 2 ჯგუფად — მიკრობები, რომლებიც იღებებიან გრამის წესით, აღინიშნება როგორც გრამდადებითები, ხოლო რომლებიც არ იღებებიან — გრამუარყოფითები. მიკრობების დახასიათებისას აუცილებლად აღნიშნავენ გრამის წესით საღებავისადმი მათ დამოკიდებულებას.

გრამის მიხედვით შეღებვის არსი მდგომარეობს იმაში რომ გრამდადებითი მიკრობები ქმნიან მყარ ნაერთს იისფერ საღებავთან და იოდთან. სპირტის მოქმედებისას ეს ნაერთი ბაქტერიის ან სოკოს სხეულიდან არ გამოაქვს. სხვა გრამუარყოფითი მიკრობები ქმნიან არამტკიცე ნაერთებს, რომლებიც სპირტის მოქმედებას გამოაქვს, რის შედეგადაც მიკრობები უფერულდებიან. გრამის წესით შეღებვისას გრამდადებითი მიკრობები იღებებიან მუქ იისფრად, გრამუარყოფითი მიკრობები კი წითლად. გრამდადებითად იღებებიან სტაფილოკოკები, პნევმოკოკები, ზოგიერთი ჩხირი: დიფტერიის, ყველა სპოროვანი ბაქტერია, საფუარები, სხივისებური სოკოები. გრამუარყოფითი მიკრობებია: გონოკოკები, მენინგოკოკები, ჩხირების უმრავლესობა, ვიბრიონები, სპიროქეტები, სპირილები, რიკეტსიები.
ჯონ უილიამ უოტერჰაუსი

ჯონ უილიამ უოტერჰაუსი (დ. 6 აპრილი, 1849 ― გ. 10 თებერვალი, 1917) ― ინგლისელი მხატვარი. აკადემიზმისა და პრერაფაელიტთა საძმოს წარმომადგენელი. მის ნამუშევრებში ძირითადად ძველი ბერძნული მითოლოგიისა და მეფე ართურის ლეგენდის ქალი გმირები არიან ასახული.

დაიბადა რომში, ინგლისელი მხატვრების ოჯახში. შემდეგ ლონდონში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ხელოვნების სამეფო აკადემიაში ჩაირიცხა. უოტერჰაუსმა ყოველწლიურ საზაფხულო გამოფენებში მონაწილეობა დაიწყო და ძირითადად ძველი საბერძნეთის ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველ ტილოებს ქმნიდა. ნამუშევრების დიდი ნაწილი ისეთი ავტორების შემოქმედებაზეა დაფუძნებული, როგორებიც არიან: ჰომეროსი, ოვიდიუსი, უილიამ შექსპირი, ალფრედ ტენისონი და ჯონ კიტსი.

უოტერჰაუსის ნამუშევრების უმრავლესობა ბრიტანეთის მთავარ სამხატვრო გალერეებშია გამოფენილი. 2009 წელს ხელოვნების სამეფო აკადემიაში მისი რეტროსპექტივა მოეწყო.

გალერეა
საერთო ჯამში, უოტერჰაუსმა 118 ტილო შექმნა.
1870-იანები
1880-იანები
1890-იანები
1900-იანები
1910-იანები
ნოე სულაბერიძე

ნოე სულაბერიძე (დ. 6 იანვარი, 1980, თბილისი) — ქართველი პროდიუსერი და ტელეწამყვანი, ფილოლოგი.

ბიოგრაფია
ნოე სულაბერიძე დაიბადა 1980 წლის 6 იანვარს პროკურორ ალექსანდრე სულაბერიძისა და კომპოზიტორ ლილი შავერზაშვილის ოჯახში. 2003 წელს დაამთავრა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

მისი კარიერა 2005 წელს იწყება მარკეტინგულ–სარეკლამო სააგენტო „სარკეში“, სადაც სარეკლამო ვიდეორგოლების წარმოების დირექტორის პოზიციაზე მუშაობდა. მისი პროდუსირებით, ტელეკომპანია იმედის ეთერში იქმნება საერთაშორისო და საავტორო პროექტები: „სიმართლის დრო“ – პირველი სატელევიზიო პროექტი, რომელიც ნოე სულაბერიძის რეჟისორობით 2009 წელს ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში გავიდა. 2021 წელს იმედის ეთერში მეათე სეზონით გავიდა ბრიტანული შოუს „ “-ის ანალოგი „ცეკვავენ ვარსკვლავები“, რომლის პირველი სეზონი 2012 წელს გაიმართა. 2017 წლის აპრილიდან ტელეკომპანია იმედის ეთერში ოთხშაბათობით გადის გადაცემა , რომლის უცვლელი წამყვანები არიან: ნოე სულაბერიძე (პროექტის პროდუსერი), ანრი ჯოხაძე, ნინი ბადურაშვილი, სალომე ღვინიაშვილი, ირაკლი მაქაცარია და ნინო ნადირაძე. 2021 წელს ეთერში გადის მისი ახალი საავტორო გადაცემა „ნოესთან“, სადაც იგი ყოველკვირეულად პირისპირ ესაუბრება პოლიტიკოსებს, ხელოვანებს, საზოგადოებისთვის ცნობილ ადამიანებს.

პირადი ცხოვრება
ნოე სულაბერიძეს ყავს სამი შვილი: ალექსანდრე (18 წლის), ელისაბედი (13 წლის). 2020 წლის 28 იანვარს ნოე სულაბერიძეს და ჯანეტ ქერდიყოშვილს შეეძინათ საერთო შვილი – ანნა.
კაცის ხედვა

კაცის ხედვა, კაცის მზერა, მეილ-გეიზი — ფემინისტური თეორიის მიხედვით, ვიზუალურ ხელოვნებასა და ლიტერატურაში ქალებისა და მსოფლიოს გამოხატვის აქტი მასკულინური, ჰეტეროსექსუალური პერსპექტივიდან, რომელიც აღწერს და წარადგენს ქალებს როგორც სექსუალურ ობიექტებს ჰეტეროსექსუალი კაცი მაყურებლების სიამოვნებისთვის. მხატვრული კინოს ვიზუალურ და ესთეტიკურ გამოხატულებებში კაცის ხედვას აქვს სამი პერსპექტივა: კამერის უკან მდგომი კაცები, ფილმის კაცი პერსონაჟები და ნამუშევრის კაცი მაყურებლები. კაცის ხედვის კონცეპტუალური ანალოგია ქალის ხედვა.

კაცის ხედვის კონცეპტუალური და თეორიული ბაზისია ზიგმუნდ ფროიდისა და ჟაკ ლაკანის ფსიქოანალიტიკური თეორიები სკოპოფილიის შესახებ (ყურებით მიღებული სიამოვნება), რომელთა მიხედვითაც „სიამოვნების მომნიჭებელი ყურების პირველყოფილ სურვილს“ ესთეტიკურად სასიამოვნო ადამიანის ან ნივთის ხედვა, მზერა აკმაყოფილებს.