iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ქამრან ბაღიროვი

ქამრან მამედ ოღლუ ბაღიროვი (; დ. 24 იანვარი, 1933 – გ. 25 ოქტომბერი, 2000) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი 1982-1988 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1933 წლის 24 იანვარს ქალაქ შუშაში. დამთავრებული ჰქონდა აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1961 წლიდან იყო საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკათა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1969 წლიდან 1982 წლამდე რესპუბლიკის სუკ -ის ყოფილი თავმჯდომარე ჰეიდარ ალიევის აზერბაიჯანის სათავეში ყოფნის პერიოდში ბაღიროვი იკავებდა არაერთ მაღალ პოლიტიკურ თანამდებობას.ა

ჯერ კიდევ 1968 წელს, იგი გახდა აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს (მთავრობა) სამშენებლო და კომუნალური მომსახურების განყოფილების უფროსის მოადგილე, ხოლო უკვე 1971 წელს - კომუნისტური ცენტრალური კომიტეტის სამშენებლო და საქალაქო სამსახურების განყოფილების უფროსი აზერბაიჯანის სსრ პარტია. 1974 წლიდან 1978 წლამდე ბაღიროვი იყო რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის სუმგაითის საქალაქო კომიტეტის (საქალაქო კომიტეტის) პირველი მდივანი.

არჩეული იყო აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს (პარლამენტი) (1971-1975), (1975-1980), (1980-1985) და (1985-1990) მოწვევების მოადგილედ. როგორც მოწვევის დეპუტატი, ის იყო სამშენებლო მასალების მშენებლობისა და მრეწველობის კომისიის წევრი; მოწვევა - საგარეო საქმეთა კომისიის თავმჯდომარე, მოწვევა - პრეზიდიუმის წევრი.

თითქმის ერთდროულად, ის იყო სსრკ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი მოწვევის (1974-1979) ეროვნებათა საბჭოში (პარლამენტის ერთ-ერთი პალატა) აზერბაიჯანის სსრ-დან. იგი არჩეულ იქნა მოწვევის უმაღლეს საბჭოში სუმგაითის 219-ე ოლქიდან.

1982 წლის 3 დეკემბრიდან 1988 წლის 21 მაისამდე ბაღიროვი იყო აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი. მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დაწყებისა და ესკალაციის შემდეგ თანამდებობაზე შეცვალა აბდურაჰმან ვაზიროვმა. ბაღიროვს ხშირად ადანაშაულებენ აზერბაიჯანის ეკონომიკის გაუარესებაში, რომელიც გაძლიერდა მისი წინამორბედი ჰეიდარ ალიევის თანამდებობაზე ყოფნის დროს. ქამრან ბაღიროვს ადანაშაულებდნენ ფართო კორუფციაში. 1988 წლის თებერვლიდან, როდესაც დაიწყო კონფლიქტი მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის გარშემო, თანამდებობიდან გათავისუფლებამდე, ბაღიროვი განიხილებოდა როგორც არააქტიური ლიდერი, რომელმაც დაუშვა ეთნიკური აზერბაიჯანელების აზერბაიჯანიდან გასვლა სომხეთიდან და მთიანი ყარაბაღიდან, რამაც ესკალაციის თავიდან აცილების შეუძლებლობა დაუშვა. შეფასებულია რომ ბაღიროვმა თავისი პასიურობით დაუშვა რომ მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის კომუნისტური პარტიის ლიდერი ბორის კევერკოვი შეცვლილიყო სომეხი ნაციონალისტი გენრიხ პოღონიასით. სწორედ ამან გამოიწვია ის რომ რომ მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის კომუნისტური პარტია პირდაპირ მოსკოვიდან იმართებოდა.

იყო ლენინის ორდენის, შრომის წითელი დროშის ორდენისა და საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი. გარდაიცვალა 2000 წლის 25 ოქტომბერს ქალაქ ბაქოში, 67 წლის ასაკში.
რევაზ ერისთავი

რევაზ შალვას ძე ერისთავი (დ. 24 ივლისი, 1827 — გ. 23 მაისი,) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი.

ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, გვარდიის პოლკოვნიკი. 1850–1860-იან წლებში თანამშრომლობდა ჟურნალ „ცისკართან“. პოპულარული იყო მისი ლექსები „ბიძაჩემს ყაფლანს“ და „ყაფლან ორბელიანს“. ერისთავმა თარგმნა ალექსანდრე პუშკინის, მიხეილ ლერმონტოვის, ვ. ჟუკოვსკის ნაწარმოებები. ი. კოზლოვის პოემის „შეშლილის“ ერისთავისეული თარგმანი 1861 წელს მკაცრად გააკრიტიკა ილია ჭავჭავაძემ, რითაც დაიწყო „მამებისა და შვილების ბრძოლა“. ერისთავის წერილს „პასუხი თავადი ილია ჭავჭავაძის კრიტიკისა“ ილია ჭავჭავაძე გამოეხმაურა სტატიაში „პასუხი“.

დაქორწინებული იყო (1856 წლიდან) ნინო ესტატე ქსნის ერისთავის ასულზე. ჰყავდა 5 შვილი — ალექსანდრე, მიხეილი, ანასტასია, ეკატერინე, შალვა.
ერისთავის ვარდისფერი

ერისთავის ვარდისფერი — ატმის ადგილობრივი სასუფრე ჯიში საქართველოში. გამოიყვანა ელენე ერისთავმა გორის სასელექციო სადგურში „ოქროს იუბილეს“ და „ხიდისთაური ვარდისფერის“ შეჯვარებით. ხე ინტენსიურად იზრდება, უხვმოსავლიანია. ნაყოფი მსხვილია, სახრავი, ოვალური. საადრეო ჯიშია, მწიფს ივლისის მეორე ნახევარში. ფართოდაა გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოში.
თედორე ერისმანი

თედორე ერისმანი (დ. 1842 — გ. 1915) — შვეიცარელი ექიმი, ჰიგიენის ერთ-ერთი ფუძემდებელი რუსეთის იმპერიაში.

ბიოგრაფია
1865 წელს დაამთავრა ციურიხის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1869-1872 წლებში მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგში. 1879-1896 წლებში მუშაობდა მოსკოვში. 1882-1896 წლებში იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის ჰიგიენის კათედრის პროფესორი. ჩაატარა მოსკოვის გუბერნიის ფაბრიკა-ქარხნების სანიტარული გამოკვლევა, შეისწავლა სანქტ-პეტერბურგის ღარიბი მოსახლეობის საბინაო პირობები, სასკოლო ჰიგიენის და სხვა საკითხები. 1891 წელს დააარსა მოსკოვის სანიტარული ლაბორატორია.
ბესარიონ ერისტოვი

ბესარიონ სარდიონის ძე ერისტოვი (დ. 24 იანვარი, 1905, თბილისი — გ. 11 ნოემბერი, 1975, მოსკოვი) — ქართული წარმომავლობის ჰიდროტექნიკოსი, მშენებელი, პროფესორი (1963), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1968), რსფსრ-ის დამსახურებული მშენებელი (1970).

ბიოგრაფია
1928 წელს დაამთავრა ლენინგრადის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი წყალთა მეურნეობის ინჟინრის სპეციალობით. 1929-30 წლებში მუშაობდა დნეპრომშენის ლენინგრადის საპროექტო ბიუროში ინჟინრად; 1930-34 წლებში მონაწილეობდა რიონჰესის მშენებლობაში, ჯერ უფროსი ინჟინრის, შემდეგ კი საპროექტო განყოფილების უფროსის თანამდებობებზე; 1935 წელს კვლავ ლენინგრადშია.

1936 წელს ბესარიონ ერისტოვი საქართველოში დაბრუნდა და დაინიშნა ინსტიტუტ „ჰიდროენერგოპროექტის“ თბილისის განყოფილების ხრამჰეს -ის ბიუროს უფროსად; 1938 წელს იგი ტრესტ „ხრამჰესმშენის“ მთავარი ინჟინერი და ტექნიკური განყოფილების უფროსი იყო. 1941-43 წლებში ბესარიონ ერისტოვი მონაწილეობდა მსოფლიო ომში, როგორც პოლკოვნიკ-ინჟინერი. 1944 წლიდან ისევ ხრამჰეს -ის მშენებლობაზეა. 1947 წელს დაიცვა დისერტაცია ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად. 1948-49 წწ. იგი ტრესტ "საქჰიდროენერგომშენის“ მთავარი ინჟნრის მოადგილეა. უშუალო მონაწილეობას იღებდა სოხუმისა და სამგორის ჰესების მშნებლობებში. 1951 წელს, ხრამჰეს -ის მშენებლობის წარმატებით დამთავრებასთან დაკავშირებით, მიენიჭა „სტალინური პრემიის ლაურეატის“ წოდება. ბესარიონ ერისტოვს მთავარი ინჟინრის პოსტი ეკავა დნეპრჰესი -ის, ნოვოსიბირსკის ჰესის, დნეპრჰესი 2-ისა და თურქმენეთის (ყარაყუმის) მთავარი არხის მშენებლობებში. 1956-1962 წწ. იგი იყო სსრკ ელექტროსადგურების მშენებლობის სამინისტროს „მთავარენერგოს“ უფროსის მოადგილე, ტექნიკური განყოფილების უფროსი ინჟინერი, შემდეგ კი უფროსი. 1957 წელს ბესარიონ ერისტოვი აირჩიეს სსრკ-ის მშენებლობისა და არქიტექტურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. 1962 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო მოსკოვის ვ. კუიბიშევის სახელობის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკური და სპეციალური მშენებლობის ფაკულტეტის მიწისქვეშა მშენებლობისა და ჰიდროტექნიკურ სამუშაოთა კათედრის გამგე. 1963 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1968 წელს დაიცვა დისერტაცია და გახდა ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, ხოლო, 1970 წელს რსფსრ-ის დამსახურებული მშენებელი.

1960-70-იან წლებში არაერთხელ ჩამოვიდა საქართველოში. თანამშრომლობდა "თბილჰიდროპროექტთან", "საქჰიდროენერგომშემთან" და ნაგებობებისა და ჰიდროტექნიკური დანადგარების საქართველოს სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტთან. მონაწილეობა აქვს მიღებული ენგურჰესის მშენებლობაშიც. ის გახლდათ ენგურჰესის სადაწნეო-დერივაციული გვირაბის მოკეთების კონსტრუქციის ერთ-ერთი ავტორი.

გამოქვეყნებული აქვს 90 სამეცნიერო-ტექნიკური სტატია. მისი ხელმძღვანელობით გამოიცა 6 სახელმძღვანელო ჰიდროტექნიკური მშენებლობის დარგში, დაცული იქნა 16 საკანდიდატო და 2 სადოქტორო დისერტაცია. 1961-63 წწ. ის იყო საკავშირო ჟურნალ „ჰიდროტექნიკური მშენებლობის“ მთავარი რედაქტორი.
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (1947)

აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1947 წლის არჩევნები — აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები, რომელიც გაიმართა 1947 წლის 9 თებერვალს. კენჭისყრის შედეგად ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობამ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს შემადგენლობა დააკომპლექტა. აფხაზეთის ასსრ-ის მეორე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია შედგა 1947 წლის 29 მარტს ქალაქ სოხუმში.

ისტორია
1946 წლის 2 დეკემბრის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები დაინიშნა 1947 წლის 9 თებერვალს.

11 დეკემბერს „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 36 და 37 მუხლების საფუძველზე — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დაადგინა: დამტკიცებულ იქნეს აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ცენტრალური საარჩევნო კომისია საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მშრომელთა საზოგადოებების შემდეგი შემადგენლობით:
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე — ილარიონ კადირის ძე კაკალია (იმავდროულად ოჩამჩირის რაიონის ჭილოვის №74 საარჩევნო ოლქის დეპუტატობის კანდიდატი);
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე — არსენ ნესტორის ძე ადამია;
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მდივანი — ვარლამ ომარის ძე მარღანია;
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრები: პეტრე სპირიდონის ძე ჯაფარიძე, თამარ ალექსანდრეს ასული თოდუა, ხუხუტ სოლომონის ძე ბღაჟბა, ვერა ნიკოლოზის ასული ხარაზია, როსტომ კონსტანტინეს ძე წულუკიძე, ტერენტი პაჭვალას ძე აბუხბაია, თევდორე ივანეს ძე ველიჩკო, ოლღა დავითის ასული პაპავა, ვლადიმერ დავითის ძე ხუბულური და ელენე პორფილეს ასული ჯანჯღავა.

აფხაზეთის ასსრ-ის კონსტიტუციის 22 მუხლის და „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 25-ე და 26-ე მუხლების საფუძველზე, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა 9 დეკემბერს დაადგინა შექმნილიყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების 104 საარჩევნო ოლქი:

არჩევნები 9 თებერვალს დილის 6 საათიდან საღამოს 12 საათამდე გრძელდებოდა. აფხაზეთის ასსრ-ის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ცნობით ურნებთან გამოცხადდა ამომრჩეველთა 99,98%-მა. აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესის აბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მ. დელბას სიტყვებით საარჩევნო უბანზე რეგისტრირებული 195 356 ამომრჩევლიდან მონაწილეობა მიიღო 195 314-მა კაცმა. სტალინური ბლოკის კანდიდატებს ხმა მისცა 194 814 კაცმა (99,74%).

აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა აფხაზეთის კონსტიტუციის 36-ე მუხლის საფუძველზე, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია მოიწვია 1947 წლის 29 მარტს ქალაქ სოხუმში.
რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ქედი

რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ქედი — ქედი ჩინეთში, ტიბეტის მთიანეთის აღმოსავლეთ კიდეზე, მდინარეების, იანძისა და მეკონგის სათავეებს შორის. სიგრძე დაახ. 450 კმ, სიმაღლე 5999 მეტრამდე აღწევს. უმთავრესად აგებულია კკირქვებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. თხემურ ზონაში თოვლნარი და პატარა მყინვარებია. შეისწავლა პ. კოზლოვმა 1900 წელს.
დავით ტონოიანი

დავით ედგარი ტონოიანი (; დ. 27 დეკემბერი, 1967) — სომეხი პოლიტიკოსი. სომხეთის თავდაცვის მინისტრი 2018-2020 წლებში.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
დავით ტონოიანი დაიბადა 1967 წლის 27 დეკემბერს, ქალაქ უსტ-კამენოგორსკში (ახლანდელი ოსკემენი, ყაზახეთი), ყაზახეთის სსრ აღმოსავლეთ ყაზახეთის რეგიონში. ის არის წითელი არმიის ვეტერანის, ოვანეს აკობოვის შვილიშვილი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო მეორე მსოფლიო ომში.1986 წელს იგი შეუერთდა საბჭოთა შეიარაღებული ძალების ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქს. ტონოიანი გადავიდა ერევანში, სადაც სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა 1991 წელს. ტონოიანი სომხეთის შეიარაღებულ ძალებს შეუერთდა 1992 წელს

თავდაცვის მინისტრი
პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა თანამდებობაზე დამტკიცებიდან სამ დღეში, 2018 წლის 11 მაისს ტონოიანი სომხეთის თავდაცვის მინისტრის თანამდებობაზე დანიშნა.

2020 წლის აგვისტოს ბოლოს, ტონოიანმა განაცხადა ინიციატივა რომელიც გულისხმობდა ეროვნული მილიციის (დამოუკიდებელი სამხედრო ძალა რომელიც ხალხისგან შედება) შექმნას 2020 წლის ივლისის სომხეთ-აზერბაიჯანის შეტაკებების ფონზე, რათა საზოგადოება მოემზადებინა სამხედრო ხასიათის საფრთხეებისათვის. თავდაცვის სამინისტრომ მისი ხელმძღვანელობით შეიტანა კანონპროექტი ეროვნულ კრებაში. მილიციის შექმნა, რომელიც ღია იქნებოდა როგორც მამაკაცებისთვის, ასევე ქალებისთვის და 70 წლამდე ასაკის ადამიანებისთვის, ორგანიზებული იქნებოდა ადგილობრივი მმართველობის ქვეშ, პოტენციურად მოიცავდა 100 000-მდე წევრს.

2020 წლის მთიანი ყარაბაღის ომი და გადადგომა
2020 წელს მთიან ყარაბაღში დადებული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დადების შემდეგ, მან უარყო ჭორები თითქოს კერძო კომპანიის დახმარებით მიყიდა იარაღი პრო-თურქულ ტერორისტულ ორგანიზაციას სირიაში. ინფორმაცია ვრცელდებოდა სომხურ მედიაში. ასევე უარყო მასთან დაკავშირებული სხვა ბრალდებები, ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ მან უარყო შემოთავაზება რუსეთიდან ჯავშანჟილეტების შესყიდვის შესახებ და რომ ომის დაწყების მომენტში ტონოიანი ნათესავის დაბადების დღეზე, მალდივის კუნძულებზე იმყოფებოდა..

2020 წლის 20 ნოემბერს ტონოიანი გადადგა თანამდებობიდან თავის გამოსამშვიდოდებელ მიმართვაში მან მოუბოდიშა მათ ვინც ომის დროს თავიანთი საყვარელი ადამიანები დაკარგეს.

დაკავება
2021 წლის 30 სექტემბერს ტონოიანი დააპატიმრა სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურმა და დაადანაშაულა თაღლითობასა და გაფლანგვაში, რომელმაც თითქმის 2.3 მილიარდი სომხური დრამი (4.7 მილიონი აშშ დოლარი) ზიანი მიაყენა სახელმწიფოს.

პირადი ცხოვრება
ტონოიანს ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ფლობს რუსულ, ინგლისურ და ფრანგულ ენებს. არის ძიუდოს სპორტის ოსტატი.
ზაბელ ესაიანი

ზაბელ ესაიანი (; დ. 4 თებერვალი, 1878 — გ. 1943) — სომეხი რომანისტი, მთარგმნელი და ლიტერატურის პროფესორი.

ბიოგრაფია
ცნობილი სომეხი რომანისტი, მთარგმნელი და ლიტერატურის პროფესორი ზაბელ ესაიანი დაიბადა 1878 წლის 4 თებერვლის ღამეს, როგორც ზაბელ ოჰოვანესიანი, მკრტიჩ ოვანესიანის ქალიშვილი, სტამბულის სილაჰდარის სამეზობლოში, რუსეთ-თურქეთის ომის დროს. სახლი, რომელშიც ის დაიბადა, მოწითალო, ორსართულიანი ხის ნაგებობა იყო. იგი სწავლობდა წმინდა ჯვრის დაწყებით სკოლაში. 1895 წელს გადავიდა პარიზში, სადაც სწავლობდა ლიტერატურასა და ფილოსოფიას სორბონის უნივერსიტეტში, პარიზში, საფრანგეთში. მასზე დიდი გავლენა იქონია ფრანგულმა რომანტიზმა, რაც აისახა კიდეც მის ნაშრომებში. მისი პირველი პროზაული ლექსი ოდა გამოჩნდა არშაკ ჩობანიანის პერიოდულ გამოცემაში, ცაღიკში (ყვავილი). მან განაგრძო მოთხრობების, ლიტერატურული ესეების, სტატიების და თარგმანების გამოქვეყნება (ფრანგულ და სომხურ ენებზე) ისეთ გამოცემებში, როგორიცაა , ', , და . პარიზში ყოფნისას ზაბელი დაქორწინდა მხატვარ დიკრან ესაიანზე (1874-1921). მათ ორი შვილი ჰყავდათ, სოფი და ჰრანტი.

მარი ბეილერიანის მსგავსად, ესაიანი სტამბულში დაბრუნდა 1908 წლის ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის შემდეგ. 1909 წელს იგი წავიდა კილიკიაში და გამოაქვეყნა სტატიების სერია ადანას ხოცვა -ჟლეტასთან დაკავშირებით. კილიკიის სომეხთა ტრაგიკული ბედი ასევე აღწერილია მის წიგნებში: ნანგრევებს შორის (სტამბული, 1911), ნოველა წყევლა (1911) და მოთხრობები საფიე (1911) და ახალი პატარძალი (1911).

ესაიანი იყო ერთადერთი ქალი იმ სომეხი ინტელექტუალების სიაში, რომლებიც ოსმალეთის ახალგაზრდა თურქეთის მთავრობამ დააპატიმრა. მან შეძლო თავიდან აეცილებინა დაპატიმრება და გაიქცა ბულგარეთში, შემდეგ კი კავკასიაში, სადაც მუშაობდა ლტოლვილებთან ერთად.

მან შუა აღმოსავლეთში გადასახლების შესახებ რამდენიმე ნოველა დაწერა, მათ შორიაა: ნოველები (ბოლო განყოფილება) და (1919; ინგლისურად თარგმნილია გ. მ. გოშგარიანის მიერ, 2014 წელს), ნოველებში ის აღწერს, იმ უსამართლობას, რომლის მომსწრეც თავად გახდა. ზაბელი მთელი გულით უჭერდა მხარს საბჭოთა სომხეთს, ხოლო რომანში უკან დახევის ძალები (1923) იგი აღწერს თავისი დროის სოციალურ და პოლიტიკურ პირობებს. იგი ეწვია საბჭოთა სომხეთს 1926 წელს და ცოტა ხნის შემდეგ გამოაქვეყნა თავისი შთაბეჭდილებები გამოცემაში, (1928). 1933 წელს მან გადაწყვიტა შვილებთან ერთად დასახლებულიყო საბჭოთა სომხეთში. 1934 წელს მონაწილეობა მიიღო მოსკოვში, საბჭოთა მწერალთა კავშირის პირველ ყრილობაზე. ის ასწავლიდა ფრანგულ და სომხურ ლიტერატურას ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და განაგრძობდა ნოველების წერას. ამ პერიოდში მან დაწერა ნოველა ცეცხლის პერანგი (ე , ერევანი, 1934; რუსულად თარგმნილია 1936 წელს) და მისი ავტობიოგრაფიული წიგნი (ერევანი, 1935; ინგლისურად თარგმნილია ჯენიფერ მანუკიანის მიერ, 2014 წელს).

დიდი წმენდის დროს იგი მოულოდნელად დაადანაშაულეს „ნაციონალიზმში“ და დააპატიმრეს 1937 წელს. გარდაიცვალა გაურკვეველ ვითარებაში, არსებობს ვარაუდი, რომ იგი დაიხრჩო და გარდაიცვალა გადასახლებაში ყოფნის დროს, შესაძლოა ციმბირში, სადღაც 1943 წელს. ორივე საბჭოთა მოკლე ლიტერატურული ენციკლოპედია (1964) და დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (1972), ზაბელის გარდაცვალების ადგილს ერევანს მიიჩნევს, ხოლო თარიღს 1937 წელს.
ზაქირ ჰასანოვი

ზაქირ ასკერ ოღლუ ჰასანოვი (დ. 6 ივნისი, 1959) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. აზერბაიჯანული არმიის გენერალ-პოლკოვნიკი. აზერბაიჯანის თავდაცვის მინისტრი 2013 წლიდან.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ჰასანოვი დაიბადა 1959 წლის 6 ივნისს, ასტარის რაიონში. დაამთავრა ბაქოს უმაღლესი არმიის სარდლების სკოლა 1980 წელს, როგორც საარტილერიო ოფიცერმა. 1980 წლამდე ხუთი წლის განმავლობაში მსახურობდა საბჭოთა შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფებში აღმოსავლეთ გერმანიაში, რა მან მომდევნო რვა წელი გაატარა საბჭოთა თავდაცვის სამინისტროს ალთაის ციმბირის სამხედრო ოლქის სამხედრო აღრიცხვისა და ჩარიცხვის სამსახურში.

პოლიტიკური კარიერა
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, იგი ათწლეულის განმავლობაში მსახურობდა აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტროს სასაზღვრო ჯარებში. შემდეგ იგი დაწინაურდა სახელმწიფო სასაზღვრო სამსახურის საერთაშორისო ურთიერთობების სამსახურის უფროსად, სანამ დაინიშნა შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ და შინაგანი ჯარების მეთაურად 2003 წლის 17 იანვრის პრეზიდენტის ბრძანებულებით, როდესაც მას ასევე მიენიჭა მაიორის წოდება მან ასევე უთხრა ევროკავშირს, რომ მისი ქვეყანა მხარს უჭერდა მისი მიწების მშვიდობიანად განთავისუფლებას, მაგრამ მან ხაზი გაუსვა, რომ აზერბაიჯანი იტოვებს უფლებას გაათავისუფლოს „თავისი ოკუპირებული მიწები“, ეს მოხდა იმავდროულად, როდესაც ევროკავშირს სპეციალურმა წამომადგენელმა სამხრეთ კავკასიაში, ფილიპ ლეფორტმა ჰასანოვს თანამდებობაზე დანიშვნა მიულოცა.

2016 წლის აპრილის ომის დროს ჰასანოვმა განაცხადა, რომ თუ სომხური ძალების მიერ აზერბაიჯანული დასახლებების დაბომბვა არ შეწყდება, აზერბაიჯანი განიხილავს სტეფანაკერტზე საარტილერიო დაბომბვის დაწყებას. 2019 წლის აპრილში ჰასანოვმა გააფრთხილა მოწინააღმდეგე მხარე, რომ „თუ სომხები შეტევაზე გადავლენ, ეს მომცემს შესაძლებლობას შევხვდე მას სომხეთის თავდაცვის მინისტრ დავით ტონოიანს ერევანში“, რაც გულისხმობს შეიარაღებულ თავდასხმას.

წარმომადგენლობითი ფუნქციები
2017 წლის ოქტომბერში ნახჩივანის გარნიზონის სამხედრო აღლუმი გაიმართა ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქში ეროვნული არმიის პირველი სამხედრო ნაწილის შექმნის 25 წლისთავის პატივსაცემად, რომელსაც მთავრობასთან ერთად დაესწრო თავდაცვის მინისტრი ჰასანოვი.. ის მეთაურობდა შეიარაღებული ძალების დღეს და თავისუფლების დღის აღლუმებს ივნისში, აზადლიქის მოედანზე. 2018, . და 2018 წლის სექტემბერი, ეს უკანასკნელი იხსენებს ბაქოს ბრძოლის 100 წლისთავს. ჰასანოვი წარმოადგენდა აზერბაიჯანს 2019 წლის პაკისტანის დღის აღლუმზე ისლამაბადში. -19 პანდემიის გამო, იგი წარმოადგენდა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევს 2020 წლის მოსკოვის გამარჯვების დღის აღლუმზე წითელ მოედანზე.

პირადი ცხოვრება
ზაქირ ჰასანოვს ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი. ფლობს გერმანულ, ინგლისურ, რუსულ და თურქულ ენებს.
მესტიის მუნიციპალიტეტის დროშა

მესტიის მუნიციპალიტეტის დროშა — მესტიის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2014 წლის 5 ნოემბერს, № 43 დადგენილებით.

აღწერილობა
დროშა მეწამულ-ოქროსფერია. მეწამულ ველზე გამოსახულია ვერცხლის (თეთრი) შუბოსანი, ვერცხლის ფარით, ქვეითი წმინდა გიორგი ოქროს შარავანდედით, რომელიც დროშის 7/9-ია. დროშა ბოლოვდება ორი ტოლფერდა ოქროს სამკუთხედით, რომელთა წვერები მიდის დროშის სიგრძის შუამდე.

დროშის პროპორციაა 2:3.
მესტიის მუნიციპალიტეტის გერბი

მესტიის მუნიციპალიტეტის გერბი — მესტიის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2014 წლის 5 ნოემბერს, № 43 დადგენილებით.

აღწერილობა
გერბი წარმოადგენს ჰერალდიკურ ფარს, რომელიც გაკვეთილია და იყოფა 4 ნაწილად (ველად).
 ნაწილი — მეწამულ (წითელ) ველზე ვერცხლის (თეთრი) შუბოსანი, ვერცხლის ფარიანი, ქვეითი წმინდა გიორგი ოქროს შარავანდედით;
 ნაწილი — ლაჟვარდოვან (ლურჯ) ველს კვეთს სამი ვერცხლის სარტყელი, რომლის ზედა ნაწილში გამოსახულია ოქროს ვერძის ტყავი;
 ნაწილი — ველი გადაკვეთილია ვერცხლის ტეხილით, რომლის ზურმუხტის ველზე გამოსახულია ოქროს დათვი აღჭურვილი წითელი ენით, ხოლო ზედა ნაწილი ლაჟვარდის ფერია;
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ცენტრში გამოსახულია ვერცხლის სახლი და კოშკი, რომლის მარჯვნივ გამოსახულია ოქროს კვერთხი, ხოლო მარცხნივ - ზეაღმართული ოქროს ხმალი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჯვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „მესტია“.
კამეო

კამეო — როლი, ჩვეულებრივ ეპიზოდური (კინოფილმში, თეატრალურ წარმოდგენაში, რადიო გადაცემაში, ვიდეო თამაშში და ა. შ.), რომელსაც ასრულებს ცნობილი და ადვილად ამოსაცნობი პერსონაჟი (რეჟისორი, მსახიობი, პოლიტიკოსი და ა.შ. სახელის გამოცხადების გარეშე, ან განცხადებით). კამეოს როლისთვის იწვევენ თავად პიროვნებას, რომლის იმიჯიც უნდა განსახიერდეს ან (ფილმისა და ლიტერატურული პერსონაჟების შემთხვევაში) მსახიობს, რომელმაც ითამაშა ცნობილი კინოგმირი.

ზოგადი ცნობები
ხშირად კინოფილმის რეჟისორი თავად თამაშობს ფილმში პატარა როლს. ასე აკეთებდნენ საკუთარ ფილმებში ალფრედ ჰიჩკოკი, ჩარლი ჩაპლინი, სტენ ლი, კვენტინ ტარანტინო, მაიკლ ბეი, ლეონიდ გაიდაი, ელდარ რიაზანოვი, გიორგი დანელია, ნიკიტა მიხალკოვი, როლან ბიკოვი, სერჯო ლეონე, ოლივერ სტოუნი და სხვები.

ალფრედ ჰიჩკოკმა 30-ზე მეტი კამეო ითამაშა თავის ფილმებში. იგი სხვადასხვა სიტუაციებში ჩნდება ეკრანზე. უმეტეს შემთხვევაში მარტო ასრულებს შემთხვევითი გამვლელის როლს სხვადასხვა საზოგადოებრივ ადგილებსა (აეროპორტები, რკინიგზის სადგურები) თუ ტრანსპორტში (მატარებელი, ავტობუსი, მეტრო). კადრებში ხან მუსიკალური ინსტრუმენტები გადააქვს, ხან სიგარეტს ეწევა ან კითხულობს გაზეთებსა და წიგნებს.
ფოტიოს II

მისი ყოვლადუწმინდესობა ფოტიოსი (; ერისკაცობაში — დიმიტრიოს მანიატისი, ; დ. 1874, ბიუიუქადა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 2 ოქტომბერი, 1935, სტამბოლი, თურქეთი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1929–1935 წლებში.

ბიოგრაფია
ფოტიოს 1902 წელს დიაკვანი, 1909 წელს მღვდელი, ხოლო 1915 წელს ეპისკოპოსი გახდა. 1929 წელს მან მსოფლიო პატრიარქის წოდება მიიღო. მისი პატრიარქობის პერიოდში თურქეთსა და საბერძნეთს ერთმანეთთან დადებითი ურთიერთობა ჩამოუყალიბდათ.
გიორგი ჩოგოვაძე (ენერგეტიკოსი)

გიორგი ირაკლის ძე ჩოგოვაძე (დ. 28 დეკემბერი,1906 [ძვ. სტ. 9 იანვარი, 1907], შორაპანი, შორაპნის მაზრა, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1996) — ქართველი საბჭოთა ენერგეტიკოსი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1975), სსრკ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1985), სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემიის ლაურეატი (1981), საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინერი (1958).

ბიოგრაფია
გიორგი ჩოგოვაძე დაიბადა 1907 წელს დაბა შორაპანში, რკინიგზელის ოჯახში. 1924 წელს ქუთაისის ტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ შევიდა თბილისის ვ. ლენინის სახელობის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტრომექანიკურ ფაკულტეტზე. 1928 წელს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სწავლების ბოლო კურსზე, გაიგზავნა რიონჰესის მშენებლობაზე დამპროექტებელ ტექნიკოსად. გიორგი ჩოგოვაძე მუშაობასთან ათავსებდა სწავლას და 1930 წელს დაამთავრა ინსტიტუტიც.

1930-1956 წლებში მუშაობდა ხელმძღვანელ თანამდებობებზე საქართელოს სსრ-ის მრავალი ჰესის მშენებლობაზე. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ ინიშნება სამონტაჟო სამუშაოთა უფროსის მოადგილედ რიონჰესის მშენებლობაზე. 1934 წელს რიონჰესის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ გ. ჩოგოვაძე გადაჰყავთ ხრამჰესის მშენებლობაზე დამხმარე ჰიდროსადგურის „ტაშბაშჰესის“ მშენებლობის უფროსად. 1936-1940 წლებში მუშაობდა ხრამჰესმშენის მშენებლობაზე ელექტრომექანიკური განყოფილების უფროსად, ხოლო შემდეგ ძალოვანი კვანძის მექანიკოსად დაუფროსად.

1946 წლის 9 თებერვალს კენჭს იყრიდა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში დეპუტატად ახალშენის №50 საარჩევნო ოლქიდან, რომელზეც ხმების უმრავლესობით გახდა აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

1956-1957 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავჯდომარის პირველი მოადგილე; 1957-1963 წლებში — საქართველოს სახალხო მეურნეობის საბჭოს თავმჯდომარე; 1963-1970 წლებში საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავჯდომარის პირველი მოადგილე. 1970 წლიდან ენერგეტიკისა და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა საქართელოს სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორია.

იყო სკკპ - ყრილობების დელეგატი, სსრკ-ის - მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, საქართველოს სსრ-ის მოწვევის დეპუტატი და აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის დეპუტატი.
კონსტანტინე VI (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი კონსტანტინე (; დ. 1859, ბურსა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 28 ნოემბერი, 1930, ათენი, საბერძნეთი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1924 წლიდან 1925 წლამდე.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე დაიბადა 1859 წელს, ბურსას მახლობლად. განათლება მიიღო ჰალკის სემინარიაში. 1896 წელს გახდა როდოსტო (დღევანდელი თექირდაღი) ეპისკოპოსი. 1899 წელს კი უბოძეს ველისა და კონიცას მიტროპოლიტობა. 1906 წლიდან იყო ტრაპიზონის მიტროპოლიტი, 1913 წელს ქიზიკის, ხოლო 1922 წელს დერქოის მიტროპოლიტის წოდება მიიღო. 1924 წლის 17 დეკემბერს აირჩიეს მსოფლიო პატრიარქად. მისმა პატრიარქობამ მხოლოდ რამდენიმე თვეს გასტანა, რადგან 1925 წელს თურქეთის მთავრობამ ღალატის ბრალდებით გადადგომა აიძულა და გადაასახლა საბერძნეთში.

კონსტანტინე -მ სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სწორედ საბერძნეთში გაატარა. გარდაიცვალა ათენში, 1930 წლის 28 ნოემბერს, დაკრძალეს იქვე.