iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
GAU თბილისის პიარსკოლა

თბილისის პიარსკოლა — პიარისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების სასწავლო დაწესებულება.

ისტორია
გაუ–თბილისის პიარ სკოლის შექმნის იდეა თიბისი ბანკის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსს, მაიკო ძირკველიშვილს და პიარისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების კომპანია "ჯეპრას" დამფუძნებლებს 2006 წლის ოქტომბრის ბოლოს გაუჩნდათ. 2006 წლის დასასრულს ერთობლივი პროექტის განხორციელების სურვილით მათ ქართულ–ამერიკულ უნივერსიტეტს მიმართეს. 2007 წლის აპრილიდან გაუ-თბილისის პიარ სკოლა ოფიციალურად ფუნქციონირებს.

2010 წლიდან, ინტეგრირებული მარკეტინგული კომუნიკაციების კურსის პარალელურად, გაიხსნა სხვადასხვა ტიპის სასწავლო კურსებიც, როგორებიცაა სოციალური მედია - ახალი ტექნოლოგიები პიარსა და მარკეტინგში, 2.0. - საზოგადოებასთან ურთიერთობის თანამედროვე მეთოდი საჯარო უწყებებისთვის, შემოქმედებითი მარკეტინგი - მომხმარებლის კმაყოფილების ხელოვნება და პროექტების მართვა - სტრატეგიული მენეჯმენტიდან კონკრეტული ამოცანების განხორციელებამდე.

მისია
გაუ-თბილისის პიარ სკოლის მისიაა საქართველოში პიარისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების სწავლების ინოვაციური და თანამედროვე მიდგომების ტექნოლოგიური და მეთოდოლოგიური მიღწევების დანერგვა–განხორციელება და ამ დარგში მაღალი დონის პროფესიონალური კადრების მომზადება.

სტრუქტურა
პარტნიორები
ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტი 
პიარისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების კომპანია ჯეპრა
მაია ძირკველიშვილი - კერძო დამფუძნებელი

კურსები
ინტეგრირებული მარკეტინგული კომუნიკაციები
შემოქმედებითი მარკეტინგი
 2.0
სოციალური მედია
პროექტების მართვა
ბრენდის შექმნა 5 დღეში

საინტერესო ცნობები
2009 წლის 2 ოქტომბერს გაუ–თბილისის პიარ სკოლაში პიარ კლუბი ჩამოყალიბდა. ამ ეტაპზე კლუბში გაწევრიანება მხოლოდ პიარ სკოლის კურსდამთავრებულს შეუძლია. კლუბის მზრუნველთა საბჭოში გაუსა და ჯეპრას წარმომადგენლების გარდა, თითოეული ჯგუფის მიერ არჩეული პიროვნება შედის. პიარკლუბის მეშვეობით პიარსკოლის კურსდამთავრებულები აგრძელებენ კავშირსა და თანამშრომლობას მათს სასწავლებელთან.
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი

ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ტარდება ფიფა-ს მიერ. ტურნირში მონაწილეობას იღებს ექვსი საკონტინენტო კონფედერაციის ყველაზე პრესტიჟული საკლუბო ტურნირის გამარჯვებული გუნდი მასპინძელი ქვეყნის ეროვნული ჩემპიონატის გამარჯვებულთან ერთად.

მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის წინამორბედი გათამაშება იყო საკონტინენტთაშორისო თასი, რომელსაც ატარებდა ევროპისა და სამხრეთ ამერიკის კონფედერაციები ამავე კონტინენტების წამყვან ტურნირებში — უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგასა და ლიბერტადორესის თასზე გამარჯვებულ კლუბებს შორის. გათამაშება ყოველწლიურად იმართებოდა 1960 წლიდან 2004 წლამდე.

2005 წლიდან საკონტინენტთაშორისო თასი შეცვალა ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატმა, რომელშიც ასევე მონაწილეობენ ჩრდილოეთ ამერიკის, აფრიკის, აზიის და ოკეანეთის წამყვან ტურნირებში გამარჯვებული კლუბები.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „რეალ მადრიდი“, რომელმაც 5-ჯერ მოიგო ტიტული. სულ, მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი 9 სხვადასხვა კლუბს აქვს მოგებული. მოქმედი გამარჯვებულია „ჩელსი“.

ფინალები
სტატისტიკა და რეკორდები
კლუბების მიხედვით
ქვეყნების მიხედვით
ქვეყნების მიხედვით ყველაზე მეტი გამარჯვებული ესპანეთს ჰყავს. ესპანურმა გუნდებმა 7-ჯერ მოახერხეს ტიტულის მოპოვება.

კონფედერაციების მიხედვით
გამარჯვებული მწვრთნელები
ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელები
ეროვნების მიხედვით
მოცემულია მწვრთნელთა ტიტულების რაოდენობა მათი ეროვნების მიხედვით.
ბეტმენი: დასაწყისი

ბეტმენი: დასაწყისი — რეჟისორ კრისტოფერ ნოლანის 2005 წლის ფილმი. იგი ეფუძნება კომპანიის პერსონაჟ ბეტმენის ისტორიებს. ფილმში მონაწილეობენ: კრისტიან ბეილი, მაიკლ კეინი, გერი ოლდმენი, ლიამ ნისონი, კეტი ჰოლმსი, კილიენ მერფი, მორგან ფრიმენი, ტომ უილკინსონი და რუტგერ ჰაუერი.

ფილმის სიუჟეტი ძირითადად წარმოადგენს ბეტმენზე ფილმების სერიის ერთგვარ გადატვირთვას. მას შემდეგ, რაც ფილმი ბეტმენი და რობინი წარუმატებელი გამოდგა, 2003 წელს ნოლანმა და გოიერმა დაიწყეს ახალ სცენარზე მუშაობა, რომელსაც უფრო რეალისტური ტონი ექნებოდა, ჰუმანურ საკითხებსა და რეალიზმზე ყურადღების გამახვილებით. ამოცანას წარმოადგენდა მაყურებლის მხრიდან როგორც ბეტმენისადმი, ასევე მისი რეალური მხარის, ბრიუს უეინისადმი თანარგძნობის გამოწვევა. ფილმის დიდი ნაწილი გადაღებული იქნა ინგლისსა და ჩიკაგოში. გადაღებებისას გამოიყენებოდა როგორც ტრიუკები, ასევე ობიექტების გადიდებული მოდელები. მინიმალური რაოდენობით იქნა ინტეგრირებული კომპიუტერული გრაფიკა. ფილმისათვის სპეციალურად შეიქმნა ახალი ბეტმობილი და ბეტმენის ახალი ჩაცმულობა.

კრიტიკული და კომერციული თვალსაზრისით, ფილმმა დიდი წარმატება იქონია. 2005 წლის 15 ივნისს შედგა მისი პრემიერა აშშ-სა და კანადაში. გამოსვლიდან პირველივე კვირის ბოლოს მან შექმნელებს 48 მილიონი დოლარის შემოსავალი მოუტანა, შემდგომში კი 372 მილიონამდე გაიზარდა. რესურსმა მას 84%-იანი რეკომენდაცია მიანიჭა. კრიტიკოსებმა აღნიშნეს, რომ ფილმის ძირითადი თემა არის შიში და მას უფრო ბნელი ტონი აქვს, ვიდრე ბეტმენის შესახებ წინა ფილმებს. 2008 წლის ივლისში გამოვიდა მისი გაგრძელება ბნელი რაინდი, რომლის რეჟისორი ასევე კრისტოფერ ნოლანია.
იბნ ბატუტა

იბნ ბატუტა (არაბ. ; სრული სახელი და გვარია: აბუ აბდ ალ-ლაჰ მუჰამად იბნ აბდ ალ-ლაჰ ალ-ლავატი ალ-ტანჯი; დ. 24 თებერვალი 1304, ტანჟერი — გ. 1377, ფესი) — არაბი მოგზაური და ვაჭარი.

1325 წელს მაროკოდან გაემგზავრა ჰაჯის შესასრულებლად (სალოცავად); იმოგზაურა ეგვიპტეში, არაბეთში, ირანში, მესოპოტამიაში, სირიაში, მცირე აზიაში, ყირიმსა და რუსეთის სამხრეთ ნაწილში (მიაღწია ვოლგამდე), შუა აზიაში, ავღანეთში, ინდოეთში, ინდონეზიასა და ჩინეთში. 1349 წელს დაბრუნდა მაროკოში. დაახლოებით 1349 და 1352 წლებში შორის მუსულმანურ ესპანეთში, 1352-1353 წლებში დასავლეთ და ცენტრალურ სუდანში.

საინტერესოა იბნ ბატუტას ჩანაწერები ოქროს ურდოს შესახებ; იგი შეიცავს ეკონომიკურ, ეთნოგრაფიულ და კულტურულ-საყოფაცხოვრებო ხასიათის უამრავ ცნობას.

იბნ ბატუტამ დაწვრილებით აღწერა კონსტანტინოპოლი, სადაც თან ახლდა ბერძენთა მეფის ასულს უზბეკის ცოლს. აღწერა ინდოეთი, ირანი ჰულაგიუიანების დროს. იბნ ბატუტამ პირველმა მოგვცა დაწვრილებითი ცნობები მალის სახელმწიფოსა და მისი მომიჯნავე ოლქების შესახებ.
მეგა TV

მეგა — ქუთაისში მოქმედი დამოუკიდებელი ტელეკომპანია. მაუწყებლობს იმერეთსა, სამეგრელოსა და გურიაში.
საეთერო ბადის ძირითადი ნაწილი ეთმობა მუსიკალურ კლიპებს, რომლებიც ხალხის თხოვნით (მოკლე ტექსტური შეტყობინებებით და სატელეფონო ფასიანი ზარების საშუალებით) გადის ეთერში. არხს აქვს საინფორმაციო და სხვა სახის გადაცემები.

ტელეკომპანია მეგა- 1991 წელს დაფუძნდა. მაუწყებლობის არეალი დასავლეთ საქართველოს მჭიდროდ დასახლებული რეგიონია. იგი მოიცავს წყალტუბოს, ხონის, მარტვილის, სამტრედიის, აბაშის, ფრაგმენტულად ქუთაისის, ვანის, ტყიბულის, ასევე სამეგრელოსა და გურიის სხვა მუნიციპალიტეტების ნაწილს. 1996-1999 წლებში კომპანიამ საკუთარი რესურსით მოაწყო ახალი სტუდიები, მოამზადა ახალი გადაცემები. 2001 წელს კომპანიამ მოიპოვა „ევრაზიის ფონდის” ნდობა და დაფინანსდა პირველი საგრანტო პროექტი „საჯარო დებატები პირდაპირ ეთერში”, რომლის 4 წლიანი მონიტორინგი 2005 წელს წარმატებით დასრულდა. 2001 წლიდან გაიხსნა მარტვილისა და ქუთაისის ოფისები. ამავე პერიოდში ტელეკომპანიამ მიიღო -ის, ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოს”, „ევრაზიის თანამშრომლობის ფონდის” ტექნიკური და ფინანსური დახმარება, ხოლო 2009-2010 წლებში კომპანიამ „აშშ-ს საელჩოს საქართველოში” მხარდაჭერით კიდევ ერთი პროექტი განახორციელა. 2011 წლის 28 თებერვალს დასრულდა 6 თვიანი პროექტი, რომელიც ევრაზიის თანამშრომლობის ფონდისა და ევროკავშირის მხარდაჭერით განხორციელდა.

წარმატებულ პროექტთა შორის რჩება წერეთლის უნივერსიტეტის ჟურნალისტთა სტაჟირების პროგრამა, რომელიც „ედუარდ მაროუს პროგრამის” მონაწილის ხელმძღვანელობით და ამერიკის საელჩოს მხარდაჭერით განხორციელდა.
ზოგადი უნარების ტესტი

ზოგადი უნარების ტესტი — ერთიანი ეროვნული გამოცდების მიერ შემოღებული სავალდებულო ტესტი. ზოგადი უნარების ტესტი არ ამოწმებს მოსწავლის (აბიტურიენტის) საგნობრივ ცოდანას, მისი მთავარი მიზანი აბიტურიენტთა იმ უნარების შემოწმებაა, რომელიც მათ მიიღეს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში. იგი ასევე ამოწმებს ლოგიკური, მათემატიკური აზროვნების გარკვეულ დონეს, ასევე ტექსტის გააზრების უნარს. სწორედ ამიტომ იგი იყოფა ორ ნაწილად. ესენია ვერბალური ნაწილი და მათემატიკური ნაწილი.

ტესტის, თავისებურებებიდან გამომდინარე, არ ისწავლება სკოლაში, როგორც ცალკე საგანი. იგი თავდაპირველად დაინერგა 2005 წელს. 2006 წლიდან განსაზღვრავდა დაფინანსების ერთადერთ კრიტერიუმს. ტესტი არის არჩევითბოლოიანი, რომელშიც თითოეულ კითხვას აქვს 4 ან 5 სავარაუდო პასუხი. თავდაპირველად ტესტი შედგებოდა ორი ნაწილისგან. თითოეულში წარმოდგენილი იყო 50 კითხვა. თითოეული ნაწილი გრძელდებოდა 1.5 საათი. 2010 წლისთვის ორივე ნაწილი დაკომპლექტდა 40 კითხვით, დროის ხანგრძლივობა კი შენარჩუნდა.

2010 წლიდან ყველა აბიტურიენტისთვის სავალდებულო გახდა მინიმუმ 4 (აქედან ერთი - არჩევითი) გამოცდის ჩაბარება. სახელმწიფო დაფინანსების გაცემა ყველა გამოცდის შედეგის გათვალისწინებით ხდება. ერთიანი ეროვნული გამოცდებისთვის მზადდება 5 ვარიანტი - ოთხი აბიტურიენტებისთვის, ხოლო ერთი - სტუდენტებისთვის.
ჯოზეფ სმითი

ჯოზეფ სმითი უმცროსი (დ. 23 დეკემბერი, 1805 — გ. 27 ივნისი, 1844) — საუკუნეში აშშ-ში დაბადებული მორმონიზმის ფუძემდებელი, უკანასკნელი დღეების წმინდანთა იესო ქრისტეს ეკლესიის დამაარსებელი. მიმდევრები სმითს წინასწარმეტყველს უწოდებენ. იგი აგრეთვე იყო მწერალი, ქალაქის მერი და სამხედრო გენერალი.

ახალგაზრდობა
ჯოზეფ სმითი უმცროსი დაიბადა 1805 წლის 23 დეკემბერს, შტატ ვერმონტში, აშშ-ში. როდესაც ცხრა წლის იყო, მამამისი გადასახლდა და ოჯახი საცხოვრებლად წაიყვანა ნიუ-იორკის შტატში. ოჯახის მანჩესტერში ცხოვრების დროს დაიწყო რელიგიური ხასიათის მღელვარება.
წითელგორისთავი

წითელგორისთავი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა შენაკადების — დურუჯისა და ბურსის წყალგამყოფ წითელგორის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2217,5 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები ციცაბოა. მწვერვალი შემოსილია სუბალპური ბალახეულით, კალთები — შერეული ფოთლოვანი ტყით.
წითელა (მთა)

წითელა — მთა საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის — ზოფხიტურის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4259 მ. აგებულია პალეოზოური კრისტალური ქანებით, კალთები ციცაბო და კლდოვანია. ჩრდილოეთ კალთაზე ვრცელი ფირნია, სამხრეთზე — რამდენიმე მცირე მყინვარი. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი.
ფერმენტაცია

ფერმენტაცია — საკვები პროდუქტების წარმოების პროცესი, როდესაც ნახშირწყლები ალკოჰოლად გარდაიქმნება და კარბონ დიოქსიდები ან ბუნებრივი მჟავეები დროჟის, ბაქტერიების გამოყენებით მიდიან ანაერობულ კონდიციამდე. ფერმენტაციის უფრო ვიწრო განმარტება არის: შაქრის ეთანოლამიდად გარდაქმნა. ფერმენტაციის შემსწავლელ მეცნიერებას ეწოდება ზიმურგი .

ფერმენტაცია არის პროცესი როდესაც მიკროორგანიზმების ქცევის შედეგად მიიღება ისეთი პროდუქტები როგორიცაა: ღვინო, ლუდი და სიდრი. ფერმენტაცია ასევე გამოიყენება ცომის ასაფუებლად და რძის მჟავას შესაქმნელად ისეთი პროდუქტებისთვის როგორიცაა: მჟავე კომბოსტო, სალიამი, კიმჩი, იოგურტი, მაწონი, ძმარი.
სივერაუტი

სივერაუტი — მთა საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილოეთ გვერდით ხოხის ქედზე, მდინარე თერგის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3767 მ. აგებულია ზედალიასური ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით. რელიეფი მკვეთრია. სივერაუტის ჩრდილოეთ კალთაზე არის ძველი გამყინვარების ნიშნები — ცირკები და ტროგები. სივერაუტის კალთებიდან ეშვება მოზრდილი მყინვარი მდინარე ფიაგდონის ტროგულ ხეობაში.
ყუროს ქედი

ყუროს ქედი — ქედი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს კავკასიონის ჩრდილოეთ გამყოლი ქედის ერთ-ერთ შემადგენელ სუბმერიდიანულ განშტოებას. ყუროს ქედი მდინარეების თერგისა და ხდის წყალგამყოფია. ქედის უმაღლესი მწვერვალია ყურო (4071 მ). მნიშვნელოვანია ასევე მწვერვალი შინო (3948 მ). აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია სუბალპური, ალპური და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები. ყუროს ქედის პირველი ტრავერსის მონაწილენი იყვნენ ლევან მარუაშვილი, შალვა მაყაშვილი და ივანე იუხინი (1931).
ქომიტო

ქომიტო — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე, საქართველოსა და რუსეთის ჩეჩნეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4261 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებით. მთის ზედა ნაწილი კლდოვანია. ჩრდილოეთ კალთაზე 2-2,5 კმ² ფართობის მყინვარებია. სამხრეთ კალთაზე რამდენიმე თოვლყინულის ლაქაა შემორჩენილი. ქვემო კალთები შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით.
პატარა ქაჩუ

პატარა ქაჩუ — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე, მდინარე ფარსმისხევის (პირიქითი ალაზნის შენაკადი) სათავეში, საქართველოსა და რუსეთის ჩეჩნეთის საზღვარზე. პატარა ქაჩუ გაწოლილია ქაჩუს უღელტეხილის აღმოსავლეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3823 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებით. ზედა ნაწილი კლდოვანია, მცენარეულობა არ ხარობს. სამხრეთ კალთაზე დაკიდებული მყინვარია, რომლის ქვედა ნაწილი მორენული მასალის ქვეშაა მოქცეული.
სპეროზის ქედი

სპეროზის ქედი — ქედი საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტში. კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოება. მდინარეების ალაზნისა და სამყურისწყლის წყალგამყოფი. უმაღლესი მწვერვალია ქოჩარა (3111 მ). ქედი აგებულია ქვედაიურული ასპიდური თიხაფიქლებით, წვრილმარცვლოვანი ქვიშაქვებით, არკოზული ქვიშაქვების ლინზებით. კალთები ციცაბოა, დასერილია ვიწრო ხევებით. არის მყინვარული ფორმები. თხემური ზოლი შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით, კალთები — ძირითადად წიფლნარით.
ვიტუს ბერინგი

ვიტუს იონასენ ბერინგი (დან. ; დ. 12 აგვისტო 1681, ჰორსენსი, დანია — გ. 19 დეკემბერი 1741, ბერინგის კუნძული, რუსეთი) — დანიური წარმოშობის რუსი ზღვაოსანი. რუსული ფლოტის ოფიცერი. კაპიტან-კომანდორი.

1703 წელს მიიწვიეს რუსეთის სამსახურში. 1724 წლიდან მსახურობდა ბალტიისა და აზოვის ფლოტში. ხელმძღვანელობდა კამჩატკის პირველ ექსპედიციას (1725-1730), რომლის მიზანი იყო დაედგინა აზიასა და ამერიკას შორის ყელისა თუ სრუტის არსებობა.

ექსპედიციამ შემოუარა კამჩატკის აღმოსავლეთ ნაპირს, ჩუკოტკის სამხრეთ და აღმოსავლეთ ნაპირებს, გაიარა სრუტე, რომელიც ვერ შეამჩნია, 67° 18′-ზე მხედველობიდან დაკარგა მიწა და დაბრუნდა უკან ისე, რომ სრუტის საკითხი გაურკვეველი დარჩა (შემდეგ ამ სრუტეს ბერინგის სახელი ეწოდა).

1733 წელს ბერინგი დაინიშნა კამჩატკის მეორე ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ექსპედიციას უნდა გადაელახა ციმბირი და გამგზავრებულიყო კამჩატკიდან ამერიკის ჩრდილოეთ ნაპირების გამოსაკვლევად. 1741 წლის 17 ივლისს ექსპედიციამ ჩრდილოეთ ამერიკის სანაპიროს მიაღწია. აღმოაჩინა ალეუტის კუნძულების ნაწილი. უკან დაბრუნების დროს ბერინგი გარდაიცვალა კუნძულზე, რომელსაც ამჟამად მისი სახელი ჰქვია.

ბერინგის სახელი ეწოდა აგრეთვე ზღვას წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში.
ჭეშოსმთა

ჭეშოსმთა — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედის თხემზე, მდინარე პირიქითის ალაზნის მარცხენა შენაკადის — დიდიხევის სათავეში, საქართველოსა და რუსეთის ჩეჩნეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4086 მ. აგებულია იურული ასპიდური ფიქლებით, თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. რელიეფი კლდოვანია, ციცაბო. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი.
ყვავლოსმთა

ყვავლოსმთა — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე, მდინარეების დიდიხევისა (პირიქითის ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და შაროარღუნის (არღუნის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3161 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთებზე გვხვდება მყინვარები. დამახასიათებელია სუბალპური, ალპური და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები.
ხუბიარა

ხუბიარა — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი ქედის მთავარ თხემზე, მდინარეების ჩელთისა (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და სიმურის (ავარიის ყოისუს მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფზე, საქართველოსა და რუსეთის დაღესტნის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3104 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მთის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კალთებზე რელიეფი მკაცრია, სამხრეთ და დასავლეთზე — შედარებით ნაზი. ხუბიარაზე შემორჩენილია მყინვარული ფორმები. შემოსილია ალპური ბალახმცენარეულობით.
ლა-პასის დეპარტამენტი

ლა-პასი — დეპარტამენტი ბოლივიაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-პასი. ფართობი 133.985 ათასი კვ. კმ. მოსახლეობა 2001 წლის აღწერის მიხედვით 2,350,466. ლა-პასის დეპარტამენტი მდებარეობს ტიტიკაკას ტბასთან, ბოლივიის დასავლეთით, პერუს საზღვართან.

ლა-პასის პროვინციები
ლა-პასის დეპარტამენტი დაყოფილია 20 პროვინციად, ეს პროვინციები იყოფა 85 მუნიციპალიტეტად, ხოლო მუნიციპალიტეტები, თავის მხრივ, იყოფა კანტონებად.

ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები და მათი დედაქალაქები:
ნიკოლოზ შმატკო

ნიკოლოზ გაბრიელის ძე შმატკო (; დ. 17 აგვისტო, 1943, კრასნოგოროვკა, დონეცკის ოლქი, უკრაინის სსრ — გ. 15 სექტემბერი, 2020, პერეიასლავი, უკრაინა) — უკრაინელი მოქანდაკე, მხატვარი.

მუშაობს თავის ორ ბიჭთან ერთად უკრაინაში.

შექმნილი აქვს 750-ზე მეტი ძეგლი (ბარელიეფი, ჰორელიეფი, ქანდაკებები) და 500-მდე სურათი.
ჟილ დე ლა ტურეტის სინდრომი

ჟილ დე ლა ტურეტის სინდრომი — ქრონიკული დაავადება, რომელიც ხასიათდება მოტორული და ვოკალური ტიკებით. დაავადება მუდმივ ხასიათს ატარებს და ძალიან იშვიათია მონაცემები სრული გამოჯანმრთელების შესახებ, მაგრამ ხშირად, მოზრდილობის ასაკში სიმპტომები სუსტდება.

დაავადებას ფრანგი ნევროლოგის ჟილ დე ლა ტურეტის სახელი ეწოდა, რომელმაც საუკუნის ბოლოს პირველად აღწერა იგი და დაახასიათა, როგორც სამედიცინო მდგომარეობა.

გამომწვევი მიზეზები
სინდრომის საფუძველი ნეირობიოლოგიური ხასიათისაა. გამოკვლევების მიხედვით შესამჩნევი ცვლილებებია თავის ტვინის შემდეგ სტრუქტურებში: ნუშისებრი ბირთვი, სარტყლის ხვეული, ბაზალური განგლიები და შუბლის წილები.

ერთი ჰიპოთეზის მიხედვით ამ ცვლილებებს საფუძვლად უდევს ცენტრალური ნერვული სისტემის ნეიროტრანსმიტერული აგენტების, განსაკუთრებით დოფამინის ცვლის დარღვევა.

არსებობს სინდრომის გენეტიკური მიზეზების ჰიპოთეზაც. ოჯახური ისტორიების ანალიზის საფუძველზე, არსებობს ვარაუდი დაავადების აუტოსომურ-დომინანტური გზით გადაცემის შესახებ.თუმცა,ეს ჰიპოთეზა დამტკიცებული არ არის.

ჟილ დე ლა ტურეტის მქონე პირების ნათესავებში ხშირად შეიძლება აღმოჩნდეს მანიაკალურ-დეპრესიული ფსიქოზი, აკვიატებული ნევროზი და პანიკური დარღვევები.

დამახასიათებელი ნიშნები
ჟილ დე ლა ტურეტის სინდრომის მქონენი არიან გაფანტუელბი, იმპულსურები და ძალიან მგრძნობიარეები და ემოციურები სტრესისადმი.
მათ აქვთ პრობლემები მხედველობით-სივრცითი ფუნქციების მომწიფებაში და ნატიფი მოტორული მოქმედებების შესრულებაში. ასევე ახასიათებთ მარტივი და კომპლექსური მოტორული და ვოკალური ტიკები. მათ შორის:
ექოლალია – სხვისი სიტყვების და ხმების იმიტაცია, გამეორება — 20-45%
ექოპრაქსია — სხვათა მოძრაობების გამეორება და იმიტაცია — 10-35%
პალილალია — სიტყვის ბოლო ასოების ან წინადადებების ბოლო სიტყვის გამეორება — 10%
კოპროლალია — უხამსი სიტყვების და ფრაზების უნებლიე წამოძახილი — 8-25%
კოპროპრაქსია — უნებლიე უხამსი ჟესტები და მოძრაობები — 1-6%

ტიკი ქრონიკული ხასიათისაა, თუმცა, ზოგჯერ შეიძლება გაქრეს რამდენიმე ხნით, მაგრამ არა 3 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში. სინდრომის უჩვეულო მახასიათებელია ის რომ ადამიანს დიდი ძალისხმევის შედეგად შეუძლია ტიკების კონტროლი. როგორც წესი, ასეთი შეკავების პერიოდს მოსდევს ტიკების გაორმაგებული შეტევები. შფოთვა, სტრესი, დაღლილობა, უძილობა, ალკოჰოლის ჭარბი დოზა იწვევს ტიკების გაძლიერებას და გამწვავებას.
ჟილ დე ლა ტურეტის სინდრომს, ხშირად, თან ახლავს ჰიპერაქტივობა, ყურადღების კონცენტრაციის უნარის დაქვეითება, ქცევითი აშლილობა და განსაკუთრებული მიდრეკილება დეპრესიისაკენ. ის გავლენას არ ახდენს ბავშვის ინტელექტუალურ განვითარებაზე. გონებრივი განვითარებით ისინი არ განსხვავდებიან თანატოლებისგან.

სინდრომის გამოვლენა
სინდრომი გვხვდება ყველა კულტურაში .სხვადასხვა ქვეყნის მონაცემების მიხედვით გავრცელების სიხშირე განსხვავებულია ბავშვებსა და მოზრდილებში. ბავშვებში გავრცელებაა 5-30 : 10 000 მოსახლეზე. მოზრდილებში კი - 1-2 : 10 000 მოსახლეზე. ყოველი 4 შემთხვევიდან 3 მამაკაცია , ქალებში კი იშვიათად გვხვდება.

მკურნალობა
ჟილ დე ლა ტურეტის სინდრომი ქრონიკული დაავადებაა და მისი სრული განკურნება დღეისათვის შეუძლებელია. მიუხედაავდ ამისა, არსებობს ამ სინდრომის მკურნალობის ორი სტრატეგია: მედიკამენტური და სოციალურ-ფსიქოლოგიური. მკურნალობის სტრატეგია დამოკიდებულია დაავადების სიმძიმეზე ანუ სიმპტომების გამოვლენის ხარისხსა და გართულებაზე.
ოქუმი (გალის მუნიციპალიტეტი)

ოქუმი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აგვავერა, საბულისკირიო, სამელაიო). მდებარეობს მდინარე ოქუმის ნაპირას. ზღვის დონიდან 200 მ, გალიდან 25 კმ. 1993 წლიდან აკონტროლებს აფხაზეთის რესპუბლიკა.

1855 წელს შემორჩენილი იყო ძველი ბერძნული ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში დაიბადა პოლიტიკოსი აკაკი ჩხენკელი და მისი შვილი ალექსი ჩხენკელი.

დემოგრაფია
საკონცერტო ალბომი

საკონცერტო ალბომი — მუსიკალური ალბომი, რომელიც შედგება ამა თუ იმ მუსიკოსის, ორკესტრის ან ჯგუფის საკონცერტო გამოსვლების ჩანაწერებისგან. გარდა ამ ნიშნისა, სტუდიური ალბომისგან მას განასხვავებს საკონცერტო ატმოსფეროს გადმოცემა, რაშიც ხელს უწყობს მაყურებლის ხმაურის თანმხლები ჩანაწერიც.

საკონცერტო ალბომების მიზანია საკონცერტო შესრულების, ატმოსფეროს გადმოცემა. ასეთი ჩანაწერების უმეტესობა მზადდება უფრო ხშირად პირდაპირ ხმის მარეგულირებელი ტექნიკიდან მიღებული ჩანაწერით, ვიდრე მაყურებლებს შორის მოთავსებული მიკროფონებით. ჩაწერის შემდეგ, ხშირად ხდება ასეთი ჩანაწერების სტუდიაში დამუშავება და ხოლმე — დამატებითი ინსტრუმენტების ჩაწერაც, თუმცა ძირითადად, ყოველთვის ცდილობენ, ჩანაწერს შეუნარჩუნონ საკონცერტო განწყობა.

ხანდახან საკონცერტო ალბომებზე (რომლებსაც ასევე -ალბომებს უწოდებენ) წარმოდგენილია ისეთი საკონცერტო შესრულებები, რომლებიც შეიცავენ მხოლოდ კონცერტებზე დაკრულ სიმღერებს.

ხშირია არალეგალური საკონცერტო ჩანაწერების ტირაჟირება, ბუტლეგის სახით.
ბუტლეგური ჩანაწერი

ბუტლეგური ჩანაწერი (ინგლ. ) არის აუდიო ან ვიდეო ჩანაწერი, ძირითადად - არალეგალური ფორმის. მასზე ხშირად წარმოდგენილია ამა თუ იმ მუსიკოსის კონცერტი. როგორც წესი, ბუტლეგი არაოფიციალური სახის გამოცემაა, თუმცა უკანასკნელ წლებში სულ უფრო მეტი მუსიკოსი მის გამოცემას მიმართავს და ოფიციალურ ბუტლეგებს უშვებს. ამის მაგალითია ჯგუფი კინგ კრიმსონი.

ბუტლეგებში ხშირად შეტანილია კონცერტებზე შესრულებული სიმღერები ან სტუდიური ჩანაწერები, რომლებიც არსად არ გამოცემულა. თანამედროვე ტექნოლოგიების მეშვეობით ნებისმიერ მსურველს აქვს საშუალება, კონცერტზე ჩაიწეროს სიმღერები, შემდეგ კი, ხმისჩამწერი მოწყობილობიდან საკუთარ კომპიუტერში გადაიტანოს და მოისმინოს. ხშირად ამ პროცესს "მეკობრული" ჩანაწერების გავრცელებას უწოდებენ, თუმცა ასეთი ჩანაწერების გავრცელებისას, პირველწყარო ცდილობს, არ მიიღოს რამე სახის სარგებელი და არ გაყიდოს ეს ჩანაწერები. დღესდღეობით "ბუტლეგერები" უფასოდ ავრცელებენ ბუტლეგებს და, მუსიკოსისგან პრობლემების თავის არიდების მიზნით აფრთხილებენ ყველას, რომ ჩანაწერი ასევე უფასოდ უნდა გადაეცეს ნებისმიერ სხვა პირს.
რადიო ჰერეთი

რადიო ჰერეთი — შპს სამაუწყებლო კომპანია რადიო ჰერეთი, დამოუკიდებელი რადიოსადგური საქართველოში. დაარსდა 1998 წლის 29 აგვისტოს (ლიცენზიის ნომერი (95)). დამფუძნებელია რამაზ სამხარაძე.

რადიო ჰერეთის სიგნალი ეთერში პირველად 1998 წლის 27 დეკემბერს გავიდა კახეთის რეგიონში ტალღაზე 101, მოგვიანებით კი 102.8.

რადიო ჰერეთის დაფარვის ზონა კახეთის რეგიონის 98 % მოიცავს, დაფარვის არეალში ნახევარ მილიონზე მეტი მცხოვრებია. მაუწყებლობა ვრცელდება მთელ კახეთის რეგიონში - ლაგოდეხი, წნორი, სიღნაღი, გურჯაანი, ყვარელი, დედოფლისწყარო, თელავი, საგარეჯო, ახმეტა, ასევე დასავლეთ აზერბაიჯანში – ბელაქანი, ზაქათალა, კახი. რადიო ჰერეთმა მსმენელს შესთავაზა ჟურნალისტური გამოძიებები და საინფორმაციო ანალიტიკური რადიოჟურნალები.

2006 წელს რადიო ჰერეთს, დიდ ბრიტანეთში, ლონდონში, მიღებული აქვს ერთიანი მსოფლიოს მედია პრიზის სერტიფიკატი - მსოფლიო სამაუწყებლო ტრესტისაგან, - ნომინაციაში "ადამიანის უფლებათა დაცვის საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის და დემოკრატიული პროცესების ხელშეწყობისთვის".

რადიო ჰერეთი მსოფლიოს უმსხვილესი კომპანიის -ის პარტნიორია, რომლის მეშვეობით კახეთის რეგიონში პირველად გაისმა “რადიო თავისუფლება” პრაღიდან.

რადიო ჰერეთი ”საქართველოს რეგიონულ რადიოსადგურთა ქსელის” - ის ერთ ერთი დამფუძნებელია. ჰერეთის პარტნიორები არიან რადიოსადგურები: “ძველი ქალაქი” ქუთაისი 107.9, “ათინათი” - ზუგდიდი 105,9 და “ჰარმონია” - ფოთი 100,5.

რადიო ჰერეთი პირველი ქართული რადიომაუწყებლობაა -ს ქსელში, რომლის საშუალებითაც ჰერეთის ეთერი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ვრცელდება. იხილეთ ჰერეთის აპლიკაცია –ს მობილურ ტელეფონებში, ასევე ყველა ტიპის –ში.
სალხინო (გალის მუნიციპალიტეტი)

სალხინო (ყოფილი ზემო თაგილონი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (თაგილონის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 80 მ, გალიდან 13 კმ.

სოფელი სალხინო შეიქმნა 1952 წელს სოფლების — ზემოუბნისა (ზემო თაგილონის) და ეწერისუბნის გაერთიანების შედეგად.
შავნაბადა (მყინვარწვერის მასივი)

შავნაბადა — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მყინვარწვერის მასივის სამხრეთ ნაწილში, ორწვერის ქედის აღმოსავლეთ ბოლოზე, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადის — ჩხერის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3683 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები ციცაბოა. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი.
საბერიო

საბერიო — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაჯიხური, სამარქვალო, ფართონოხორი, ღვაშიგვერდი, შქაშისუკი). მდებარეობს მდინარეებს ენგურსა და ერისწყალს შორის, ზღვის დონიდან 180 მ, გალიდან 20 კმ. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ენგურჰესის აგრეგატები.

დემოგრაფია