ლუდვიგ ფორერი

ლუდვიგ ფორერი (დ. 9 თებერვალი, 1845 – გ. 28 სექტემბერი, 1921) — შვეიცარიელი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი.

1870-1900 წლებში იყო ციურიხის კანტონალური საბჭოს წევრი, ხოლო 1875-1900 წლებში (მცირე შესვენებით) — ეროვნული საბჭოს დეპუტატი. მას შემდეგ, რაც ეროვნულ რეფერენდუმზე უარყვეს კანონი ავადმყოფობისა და უბედური შემთხვევის დაზღვევის შესახებ (ე.წ. „ფორერის კანონი“), რომელშიც მას გადამწყვეტი როლი ჰქონდა, იგი დროებით ჩამოშორდა პოლიტიკას.

1902 წლის დეკემბერში იგი აირჩიეს ფედერალურ მრჩევლად. მისი 14-წლიანი მანდატი გამოირჩეოდა დეპარტამენტების ხშირი ცვლით: 1917 წლის ბოლომდე იგი ექვს სხვადასხვა დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა და ორჯერ იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი (1906 და 1912). 1913 წელს მან ხელი შეუწყო სენ-გოტარდის სადავო ხელშეკრულების რატიფიცირებას, რასაც დიდი წინააღმდეგობა მოჰყვა.

ბიოგრაფია
ოჯახი, სწავლა და კარიერა
მამამისი, ასევე ლუდვიგი, ტურგაუს კანტონის სოფელ ისლიკონში მექანიკური სახელოსნოს მფლობელი იყო. ფორერი ხუთი წლის ასაკში დაობლდა მამის მხრიდან. დედამისს მოუხდა მასზე და მის სამ და-ძმაზე ზრუნვა ძალიან მოკრძალებულ პირობებში. ფორერმა საშუალო განათლება რიკენბახსა და ფრაუენფელდში მიიღო. 1863 წელს დაიწყო სამართლის სწავლა ციურიხის უნივერსიტეტში. 1867 წელს სწავლა შეწყვიტა, რათა ციურიხის კანტონალურ პოლიციაში ლეიტენანტად ემუშავა.

1870 წელს, სწავლის დასრულების შემდეგ, მუშაობა დაიწყო პროკურორად, ხოლო 1873 წელს ვინტერთურში საკუთარი საადვოკატო ბიურო გახსნა. 1891 წელს იგი იცავდა ტეჩინოელ ლიბერალ რევოლუციონერებს, რომლებიც კანტონის კონსერვატიული მთავრობის დამხობას ცდილობდნენ. დაქორწინებული იყო იოჰანა რეგულა დენდლიკერზე, რომელთანაც ექვსი შვილი შეეძინა .

კანტონალური და ფედერალური პოლიტიკა
1867 წელს იგი შეუერთდა დემოკრატიულ მოძრაობას და მალე გახდა „ვინტერთურის სკოლის“ ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც მოქალაქეთა უფლებების გაფართოებასა და სოციალურ სფეროში სახელმწიფოს ჩარევას ემხრობოდა. 1870 წელს იგი აირჩიეს ციურიხის კანტონალურ საბჭოში, სადაც 30 წელი დაჰყო. დემოკრატიული განვითარებისადმი ერთგულების გამო მას „ვინტერთურის ლომი“ შეარქვეს.

ფორერი ეროვნულ საბჭოში პირველად 1875 წელს აირჩიეს. 1887 წელს მან წარადგინა ინიციატივა შვეიცარიის სისხლის სამართლის უნიფიკაციის შესახებ (რაც მხოლოდ 1942 წელს განხორციელდა). 1894 წელს იგი იყო თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მიუხედავად იმისა, რომ მხარს უჭერდა ფედერალური საბჭოს ხალხის მიერ არჩევას, იგი მკაცრად ეწინააღმდეგებოდა პროპორციულ საარჩევნო სისტემას.

1890-იან წლებში მან მთელი ენერგია მოახმარა ავადმყოფობისა და უბედური შემთხვევის დაზღვევის სისტემის შექმნას გერმანული მოდელის მიხედვით. ე.წ. „ფორერის კანონმა“ დიდი წინააღმდეგობა შეხვდა ფრანგულენოვან შვეიცარიასა და სოციალ-კათოლიკე პოლიტიკოსებში. 1900 წლის 20 მაისის რეფერენდუმზე კანონი სასტიკად დამარცხდა (მხარდაჭერა მხოლოდ 30,2%) . იმედგაცრუებულმა ფორერმა ყველა პოლიტიკური თანამდებობა დატოვა და ბერნში საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვების ცენტრალური ოფისის დირექტორი გახდა.

თუმცა, ვალტერ ჰაუზერის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ, მეგობრებისა და თანაპარტიელების (მათ შორის ედუარდ მიულერის) დაჟინებული თხოვნით, იგი პოლიტიკაში დაბრუნდა და 1902 წლის 11 დეკემბერს ფედერალურ მრჩევლად აირჩიეს.

ფედერალური მრჩეველი
ფორერმა, რომელსაც კანტონალურ ან მუნიციპალურ დონეზე მართვის გამოცდილება არ ჰქონდა, თანამდებობა 1903 წლის 1 იანვარს დაიკავა. 14 წლის განმავლობაში მან, ფინანსების გარდა, ყველა დეპარტამენტი ჩაიბარა. თავდაპირველად მეთაურობდა ვაჭრობის, მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტს. 1904-1905 წლებში შინაგან საქმეთა დეპარტამენტში ყოფნისას მან ხელი შეუწყო ფედერალური პოლიტექნიკური სკოლის რეორგანიზაციას. 1906 წელს, პირველი პრეზიდენტობისას, გაიხსნა სიმპლონის გვირაბი.

1908 წლიდან მისი მოღვაწეობა სარკინიგზო ქსელის მოდერნიზაციას დაუკავშირდა. ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო სენ-გოტარდის სადავო ხელშეკრულება: 1870-იან წლებში გერმანიამ და იტალიამ ფინანსური წვლილი შეიტანეს სენ-გოტარდის რკინიგზის მშენებლობაში. ფორერის გეგმა იყო მისი გამოსყიდვა და სახელმწიფო რკინიგზაში ინტეგრირება, რის სანაცვლოდაც მეზობელ ქვეყნებს სატარიფო შეღავათები მიეცემოდათ. ამ შეთანხმებამ დიდი პროტესტი გამოიწვია და ფორერს პოლიტიკური ოპონენტები „მოღალატესაც“ კი უწოდებდნენ.

1912 წელს, მეორე პრეზიდენტობისას, რეფერენდუმზე საბოლოოდ დამტკიცდა დაზღვევის შესახებ გადამუშავებული კანონი (ამჯერად მხოლოდ უბედური შემთხვევის სავალდებულო დაზღვევით). იმავე წელს შვეიცარიას გერმანიის იმპერატორი ვილჰელმ ეწვია. ფორერისთვის მნიშვნელოვანი იყო პატარა დემოკრატიული სახელმწიფოს თანასწორუფლებიანობის დემონსტრირება ძლევამოსილი მონარქის წინაშე.

პირველი მსოფლიო ომის დროს სარკინიგზო სფერო მძიმე კრიზისში აღმოჩნდა ნახშირის იმპორტის შეწყვეტის გამო, რის გამოც ელექტრიფიკაციის პროექტები გადაიდო.

ბოლო წლები და სიკვდილი
ფორერს სურდა 1917 წლის ბოლოს კვლავ ეყარა კენჭი, მაგრამ არტურ ჰოფმანის მოულოდნელმა გადადგომამ გეგმები შეუცვალა. როტაციის პრინციპით მას 1918 წელს ვიცე-პრეზიდენტობა ეკუთვნოდა, თუმცა ეს თანამდებობა გიუსტავ ადორმაც მოითხოვა. რადგან ფორერს პენსია არ ჰქონდა და ანაზღაურებადი სამსახური სჭირდებოდა, მან ადორს თანამდებობა დაუთმო იმ პირობით, რომ ისევ საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვების ოფისის დირექტორად დანიშნავდნენ. ფორერი გადადგა 1917 წლის 31 დეკემბერს.

იგი გარდაიცვალა ბერნში 1921 წლის 28 სექტემბერს, 76 წლის ასაკში. მისი ნეშტი ვინტერთურის როზენბერგის სასაფლაოზე განისვენებს.