iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვერდელანდია

ვერდელანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მონტის-კლარუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 346 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,31 კმ²-ზე. ფართობი 1 570 577 კმ²-ია.
ეკათატი

ეკათატი (, ასევე სურიამარინი, ็ู้่ัี่ัุ่ิิ์, და ბორომარაჩა ) — აიუთაიის სამეფოს უკანასკნელი მეფე. მის დროს ბირმელებმა აიუთაია დაიპყრეს. თავად მეფე კი დაიღუპა დაპყრობიდან ძალიან მალე.

ბიოგრაფია
დაბადებისას მიიღო სახელი ანურაკ მონტრი. 1756 წელს ტახტის მემკვიდრე უფლისწული უპარაჩა თამათიბეტი გარდაიცვალა. ტახტის მემკვიდრეობისათვის ორი უფლისწული განიხილებოდა ანურაკი და მისი უმცროსი ძმა. მეფე ბორომაკოტი ანურაკს სახელმწიფოს მმართველად ვერ ნიშნავდა. ისტორიკოსები მას არასერიოზულ და უგუნურ ადამიანად ახასიათებენ. ამის გამო მეფე ბორომაკოტმა უმცროსი შვილი დანიშნა ტახტის მემკვიდრედ. 1758 წელს მეფის გარდაცვალების შემდეგ მან კიდეც დაიკავა ტახტი უთუმფონის (ბორომარაჩა ) სახელწოდებით. მისი კანდიდატურა არ მოსწონდა მმართველ ელიტას, ამან დაპირისპირება გამოწვია მმართველ წრეებში, რის გამოც რამდენიმე თვეში უთუმფონი გადადგა და მნასტერში წავიდა, ხოლო ანურაკი სურიამარინის სახელით გახდა მეფე.

1759 წელს სიამის სახელმწიფოს თავს დაესხნენ ბირმელები. ამავე წელს მათ იერიში მიიტანეს დედაქალაქ აიუთაიაზე. მეფემ დახმარებისათვის მონასტერში წასულ ძმას მიმართა. გადამწყვეტი ბრძოლის დროს ბირმის მეფე ალაუნპაია სასიკვდილოდ დაიჭრა, ბირმის არმიამ ალყა მოხსნა და უკან გაბრუნდა.

1765 წელს ბირმელებმა ფართომასშტაბიანი შეტევა წამოიწყეს. აიუთაიის სამეფოს ერთდროულად დაესხნენ თავს ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან. 1767 წელს ქალაქი აიუთაია დაეცა და სამეფომ არსებობა შეწყვიტა. მეფის ბედი ზუსტად არაა ცნობილი. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით მეფემ შეძლო ალყის გარღვევა, მეორე ვერსიით კი დაიღუპა ქალაქის განადგურების დროს.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1968

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1968 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 30-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მოსკოვის „ტორპედო“. დაიწყო 28 მარტს და დასრულდა 17 ნოემბერს.

შედეგები
კლასი „“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი
ჩემპიონი
ცაგერკერი

ცაგერკერი, ცაგარკერი — უღელტეხილი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე 2270 მეტრი. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. ცაგერკერის მიდამოები შემოსილია სუბალპური მდელოს ბალახეულით. უღელტეხილი ერთმანეთთან აკავშირებს მდინარეების ბზიფისა და დიდი ლაბის ხეობებს.
ჩიანგმაის პროვინცია

ჩიანგმაის პროვინცია — ტაილანდის 77 პროვინციიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში. სიდიდით ქვეყნის მეორე პროვინცია. პროვინციას არ გააჩნია გასავალი ზღვაზე, ესაზღვრება პროვინციებს: ჩიანგრაის, ლამპანგის, ლამფუნის, ტაკის და მეჰონგსონის, ასევე მიანმარს. ჩიანგმაის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი ქვეყნის დედაქალაქიდან 685 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩიანგმაის პროვინცია დაყოფილია 25 რაიონად (ამფოე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 204 ქვეზონისგან (ტამბონი) და 1,915 სოფლისგან (მუბანი)

ტურიზმი
ჩიანგმაის პროვინცია არის ჩრდილოეთის ტურისტული კერა და ტაილანდის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურისტული რეგიონი. იგი ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე სანახაობით მდიდარ პროვინციად ქვეყანაში: მთებით, ხეობებით, ფლორისა და ფაუნის სიმდიდრით.

ტრანსპორტი
ჩიანგმაის პროვინციაში არსებობს 11 გზატკეცილი.
ჩიანგმაი არის ჩრდილოეთის მარშრუტის ჩრდილოეთი ტერმინალი.
ჩიანგმაის საერთაშორისო აეროპორტი არის ერთ-ერთი იმ შვიდი ტაილანდური საერთაშორისო აეროპორტებიდან, რომელიც არის საჯარო კომპანია . ჩიანგმაის საერთაშორისო აეროპორტი არის ძირითადი კარიბჭე ჩრდილოეთ ტაილანდის, მას უკავია მნიშვნელოვანი როლი მოგზაურობასა და ტურიზმში მთელი ჩრდილოეთის რეგიონში. დღეს, 14 ავიაკომპანია ემსახურება აეროპორტს, 3,000,000-ზე მეტი მგზავრით, 15 000 რეისებით და 16 000 ტონა ტვირთით ყოველწლიურად.

დაძმობილებული ქალაქები
პუსანი, სამხრეთი კორეა (2009)
ჰუე, ვიეტნამი (2009)
კენგტუნგი, მიანმარი (2013)
პნომპენი, კამბოჯა (2009)
ფხენიანი, ჩრდილოეთი კორეა (2009)
შანხაი, ჩინეთი (2000)
ჯოკიაკარტა, ინდონეზია (2007)

გალერეა
რანონგის პროვინცია

რანონგის პროვინცია — პროვინცია სამხრეთ ტაილანდში, ანდამანის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე. რანონგის პროვინცია ტაილანდის 76 პროვინციას შორის ყველაზე ნაკლებად დასახლებულია — მოსახლეობის მიხედვით, იგი 76-ე ადგილს იკავებს. აღმოსავლეთით მას ჩუმფონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — სურატ-თანი, სამხრეთ-დასავლეთით — ანდამანის ზღვა, ხოლო დასავლეთით — კაუსაუნგი, ტანინსაი და მიანმარი ესაზღვრება.

გეოგრაფია
რანონგის პროვინცია მდინარე კრის ყელზე მდებარეობს, რითაც ტაილანდი მალაის ნახევარკუნძულს უკავშირდება, ფუკეტის ქედის დასავლეთით. რანონგის პროვინცია ტრატის პროვინციასთან ერთად ყველაზე ტენიან ადგილად ითვლება ტაილანდში, ვინაიდან, წვიმიანი სეზონი რვა თვის განმავლობაში გრძელდება.

რანონგის პროვინცია ტაილანდის პროვინციებს შორის ყველაზე ნაკლებად არის დასახლებული, რადგან ტერიტორიის 80 % ტყეებითაა დაფარული და 67% მთიანია.

სიმბოლოები
რანონგის პროვინციის გერბზე გამოსახულია სასახლე მთაზე, იმის ნიშნად, რომ ტაილანდის მეფე ჩულალონგკორნი (რამა ) ერთხელ რატანა-რანგსანის სასახლეს ესტუმრა. გერბზე გამოსახულია ციფრი 5 – რამა -ის სიმბოლოდ, რატანა-რანგსანის სასახლე და ნივეშკირის მთა.

პროვინციის სლოგანია: „კრის ყელი, მთის ბალახი, აკაჟუ, მინერალური წყლის ჩანჩქერი და რანონგის ჭეშმარიტი მარგალიტი“ („ู้, ็่ิ์, ีุ้่้“)

პროვინციული ხეა ბანაბა, ხოლო პროვინციული ყვავილი — ჯადვარისებრნი.

ეკონომიკა
გასულ წლებში, ინდუსტრიის ძირითადი სფერო კალის მოპოვება იყო, მაგრამ კალის მარაგი მაღაროებში ამოიწურა. ამჟამად, თევზაობა, თეთრი თიხის, რეზინის და აკაჟუს მოპოვება მრეწველობის მთავარ სფეროებს წარმოადგენენ.

ადმინისტრაციული დაყოფა
რანონგის პროვინცია დაყოფილია ხუთ რაიონად (ამფოე), რაიონები კი 30 ქვე-რაიონად (ტამბონი) და 167 სოფლად (მუბანი) იყოფა:
ნანი (ქალაქი)

ნანი — ქალაქი ტაილანდის ჩრდილოეთში, ნანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ლაოსის საზღვართან ახლოს, მდინარე ნანის მარჯვენა ნაპირზე, დედაქალაქ ბანგკოკიდან 668 კმ ჩრდილოეთით.

ისტორია
 საუკუნემდე იყო პატარა სამეფოს ნაწილი, რომელსაც არ ჰქონდა საგარეო ურთიერთობები. მოგვიანებით გახდა ლანსანგის ტერიტორიის ნაწილი, რომელიც იყო გადაჭიმული დღევანდელი ლაოსისა და ტაილანდის ტერიტორიაზე. საუკუნის ბოლოსთვის ქალაქი შევიდა, როგორც ერთ-ერთი სამთავრო ლანის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. 1931 წლამდე ნანი მიმდებარე ტერიტორიებთან ერთად იყო სიამის ტერიტორიის ნაწილი, ხოლო შემდეგ გახდა ტაილანდის სახელმწიფოს ნაწილი.

გალერეა
დმანისის მეორე საჯარო სკოლა

ქ.დმანისის მეორე საჯარო სკოლა — რუსულენოვანი საჯარო სკოლა ქალაქ დმანისში. დაარსდა 1932 წელს ეთნიკურად რუსების (დუხობორების) მიერ.

ისტორია
1839 წელს გამოვიდა რუსეთის იმპერიის მთავრობის განკარგულება რუსი სექტანტების კავკასიაში გადმოსახლების შესახებ. ვინც წინაგამართულ სასამართლოზე უარს იტყოდა და არ დაბრუნდებოდა მართლმადიდებლობას, ვალდებული იყო საცხოვრებლად წასულიყო კავკასიაში. ამ სასჯელით 1841-1845 წლებში ჯავახეთში ჩამოსახლდა 497 ოჯახი, მათგან 1844 წელს ერთი ნაწილი ქალაქ დმანისსა და დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაკეში დასახლდა.

დმანისის რუსულენოვანი სკოლა დმანისის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი პირველი სკოლაა. 1990-იან წლებამდე სკოლა რჩებოდა დმანისის პირველ საჯარო სკოლად, ხოლო 1990-იან წლებში იგი გადაკეთდა ქართულენოვან სკოლად. ამის შემდეგ რუსულენოვანი სკოლა განთავსდა დმანისის ყოფილ აზერბაიჯანულენოვან სკოლის შენობაში და მიეცა მეორე საჯარო სკოლის სტატუსი. 2010 წელს სკოლას კაპიტალური რემონტი ჩაუტარდა ჰეიდარ ალიევის ფონდის ფინანსური მხარდაჭერით. აღსანიშნავია ისიც, რომ სკოლის მოსწავლეთა უმრავლესობა ეთნიკურად აზერბაიჯანელია.

წლების განმავლობაში ამ სკოლის მოსწავლეები იყვნენ: აზერბაიჯანის მთავარი პროკურორი ზაქირ კარალოვი, დმანისის მუნიციპალიტეტის მაჟორიტარი დეპუტატი კახაბერ ოქრიაშვილი და დმანისის საკრებულოს ყოფილი თავმჯდომარე ლერი ბერუაშვილი, რომელიც აგრეთვე ამავე სკოლის დირექტორი იყო 2007-2014 წლებში.

გალერეა
ჩიანგრაის პროვინცია

ჩიანგრაის პროვინცია — ტაილანდის 77 პროვინციიდან ერთ-ერთია და ესაზღვრება პროვინციებს: ჩიანგმაის, ფაიაუს და ლამპანგის, ასევე მიანმარს და ლაოსს ჩრდილოეთში.

გეოგრაფია
პროვინციის საშუალო სიმაღლე 580 მეტრია. პროვინციის ჩრდილოეთი ნაწილია ე.წ. „ოქროს სამკუთხედი“, სადაც ესაზღვრება ტაილანდი ლაოსს და ბირმას. ეს იმ ტერიტორიის ფართობია, რომელიც ადრე ეწეოდა სასოფლო-სამეურნეო წარმოებას: ყავის, ანანასის, ქოქოსის და ბანანის. პლანტაციებზე მუშაობა იყო სახიფათო, რადგან ნარკოტრეფიკის საზღვრები ზუსტად ამ ტერიტორიებზე გადიოდა.

კლიმატი
პროვინციაში კლიმატი უფრო მკაცრია, ვიდრე დანარჩენ ქვეყანაში. მთიან რაიონებში, ზამთარში შეიძლება (თუმცა იშვიათად) ყინვები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩიანგრაის პროვინცია დაყოფილია 18 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 124 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 1,751 სოფლისგან (მუბანი)

გალერეა
ლამპანგის პროვინცია

ლამპანგის პროვინცია — ტაილანდის 76 პროვინციიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში მდინარე ვანგის ხეობაში, ტაილანდის დედაქალაქიდან დაშორებულია 600 კმ-ით. ლამპანგის ძველი სახელწოდება კჰელანგ ნახონი იყო. მეზობელი პროვინციებია: ჩიანგრაი, ფაიაუ, ფრე, სუქოტაი, ტაკი, ლამფუნი და ჩიანგმაი.

განმასხვავებელი ლამპანგის პროვინციის ტაილანდის სხვა პროვინციებისგან არის ის ფაქტი, რომ ქალაქის ქუჩებში კვლავ გამოიყენება საცხენოსნო ტრანსპორტი.

ეკონომიკა
ლამპანგის პროვინცია არის ცნობილი კერამიკული საქონლის წარმოებით და სამთო რესურსების მოპოვებით. არსებობს 200-ზე მეტი კერამიკული საქონლის წარმოების ქარხანა ქალაქ ლამპანგი და მის გარეუბნებში.

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის უდიდესი ქვანახშირის საბადო და ელექტროსადგური მდებარეობს მაემოს რაიონში -ის სამთო ტერიტორიაზე. აქ მცენარეებს იყენებენ, როგორც საწვავს. უდიდესი ბეტონის ქარხანა ასევე მდებარეობს ლამპანგის ჩრდილოეთში, -ის სამთო ტერიტორიაზე. სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებიდან, ამ პროვინციაში არის ცნობილი ბრინჯი და ანანასი.

ისტორია
 საუკუნეში, ეს ტერიტორიები ეკუთვნოდა ჰარიპუნჩას სამეფოს. საუკუნეში, ეს ადგილები დაიკავა ქხემერთა იმპერია, ხოლო 1292 გახდა მეფე მენგრეის. მოგვიანებით, საუკუნეში, ეს ადგილები ეკუთვნოდა მიანმარს. საუკუნეში ტერიტორიები თავიდან გადაეცა სიამს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ლამპანგის პროვინცია დაყოფილია 13 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 100 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 855 სოფლისგან (მუბანი).
პალმირის იმპერია

პალმირის იმპერია — სეპარატისტული სახელმწიფო, რომელიც მესამე საუკუნის კრიზისის პერიოდში, რომის იმპერიისაგან გამოყოფილ ტერიტორიებზე დაარსდა. იმპერია მოიცავდა რომის იმპერიის პროვინციებს: სირია-პალესტინას, ქვიან არაბეთს, ეგვიპტეს და მცირე აზიის დიდ ნაწილს.

სახელმწიფოს სათავეში იმპერატორი ვაბალატუსი ედგა, თუმცა რეალურად იმპერიას მისი დედა და რეგენტი დედოფალი ზენობია მართავდა. 270 წელს ზენობიამ მცირე დროში რომის აღმოსავლეთ ტერიტორიტების დიდი ნაწილი დაიპყრო და რომთან ურთიერთობების დალაგებას შეეცადა. 271 წელს ზენობია და მისი ვაჟი ვაბალატუსი პალმირის იმპერატორები გახდნენ, რის შემდეგაც ზენობიას რომის იმპერატორთან, ავრელიანესთან მოუწია დაპირისპირება. მათ შორის გამართულ ომში, ზენობია დამარცხდა, გამარჯვებულმა ავრელიანემ აჯანყებული ტერიტორიები კვლავ რომს შემოუერთა, ზენობია კი დაატყვევა. ერთი წლის შემდეგ პალმირელები კვლავ აჯანყდნენ. ავრელიანემ ეს აჯანყებაც ჩაახშო, ქალაქი პალმირა კი გაანადგურა.
საემიგრაციო კრიზისი ევროპაში

საემიგრაციო კრიზისი ევროპაში ან ლტოლვილთა კრიზისი ევროპაში — ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ, 2015 წელს, ევროკავშირში ლტოლვითა და ემიგრანტთა რაოდენობის გაზრდას. ემიგრანტების უმრავლესობა, რომლებიც თავშესაფრის უფლებას ითხოვდნენ, ევროპაში ხმელთაშუა ზღვიდან ან სამხრეთ ევროპის გავლით, სამხრეთ და დასავალეთ აზიის, აფრიკის, და დასავლეთ ბალკანეთის რეგიონებიდან ჩამოდიოდნენ. გაეროს ლტოლვითა უმაღლესი კომისარიატის მიხედვით, 2015 წლისთვის, დაახლოებით მილიონ ლტოლვილთაგან, რომელთაც გადალახეს ხმელთაშუა ზღვა: (49%) სირიელს, (21%) ავღანელს და (8%) ერაყელს შეადგენდა. (58%) ლტოლვითაგან იყო კაცი, (17%) ქალი და (25%) ბავშვები. ფრაზა „საემიგრაციო კრიზისი ევროპაში“ და „ლტოლვილთა კრიზისი ევროპაში“ ფართოდ გამოიყენებოდა 2015 წლის აპრილში, როდესაც 5 კატარღა, რომელიც 2 000 მიგრანტს ითვლიდა, ხმელთაშუა ზღვაში ჩაიძირა, დაღუპულთა რაოდენობა 1 200 კაცს ითვლიდა.

გემთ-ჩაძირვები ხმელთაშუა ზღვაში მსოფლიოში არსებულმა კონფლიკტებმა და ლტოლვითა კრიზისმა გამოიწვია, რამაც გაზარდა იძულებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობა, 2014 წლის დასასრულისთვის იძლებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობამ 60 მილიონს მიაღწია, რაც მეორე მსოლფიო ომის შემდეგ, უდიდეს ზღვარს წარმოადგენდა. ამის ფონზე იტალიაში, 2014 წლისთვის, ხმელთაშუა ზღვით უკანონოდ გადმოლახულ ლტოლვილთა რაოდენობამ იმატა. 2015 წლის, პირველ ექვს თვეში, საბერძნეთმა გადაუსწრო იტალიას, როგორც აღმოსავლეთ ევროპაში ჩამომსვლელთა ერთ-ერთი პირველი კერა, საიდანაც ბალკანეთის გავლით ჩრდილოეთ ევროპაში გადადიოდნენ, ძირითადად გერმანიაში და შვედეთში. 2015 წლის აპრილიდან, ევროსაბჭო მიგრანტების უკანონოდ გადმოლახვის აღსაკვეთად  ხმელთაშუა ზღვაში სასაზღვრო პატრულს აფინანსებდა. ცალკეულმა ქვეყნებმა კი გაამკაცრეს სასაზღვრო კონტროლი შენგენის ზონის ქვეყნებისთვის, რამაც გამოიწვია დაპირისპირება ქვეყნებს რომელთა სურდათ მიგრანტებისთვის თავშესაფრის მიცემა და მათ მოწინააღმდეგეებს შორის.

ევროსტატის მიხედვით, 2014 წლისთვის ევროკავშირის ქვეყნებმა მიიღეს 626 000 თავშესაფრის მაძიებელი, მაქსიმალური რაოდენობა 1992 წლის შემდეგ, როდესაც თავშესაფრის მაძიებელთა რაოდენობა 672 000 შეადგენდა, 185 000 თავშესაფრის მაძიებელს კი დაცვითი სტატუსი მიენიჭა. 2015 წლისთვის თავშესაფრის მაძიებელთა რაოდენობა გაორმაგდა და მათმა რიცხვმა 1 221 855 შეადგინა. ოთხმა ქვეყანამ – გერმანიამ, შვედეთმა, იტალიამ და საფრანგეთმა – მიიღო ორი მესამედი თავშესაფრის მაძიებელი და ასევე 2014 წლისთვის, ორ მესამედს მიანიჭეს დაცვითი სტატუსი; ხოლო შვედეთი, უნგრეთი და ავსტრია კი იყო მთავარი მიმღები ევროკავშირის ქვეყნები, ერთ სრულ მოსახლეზე.
ლამფუნის პროვინცია

ლამფუნის პროვინცია — ტაილანდის 76 პროვინციიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში, მდინარე პინგის ხეობაში, დედაქალაქ ბანგკოკიდან 670 კილომეტრის დაშორებით. ლამფუნის პროვინციას პრაქტიკულად ყველა მხარიდან აკრავს მთათა სისტემა.

ისტორია
ლეგენდის მიხედვით, 1,400 წლის წინ, დვარავატის სამეფოს დროს ქალაქის სახელი იყო ჰარიფინჩაის. ქალაქის პირველი მმართველი იყო დედოფალი ჩამტიუი, მონოვების უძველესი გვარის წარმომადგენელი.

 საუკუნეში ჰარიფინჩაი იყო ალყაშემორტყმული ქხმერული ჯარების მიერ, მაგრამ არ დაეცა. მიუხედავად ამისა, 1281 წელს, მეფე მენგრაიმა ქალაქი აიღო და თავის სამეფოს ლანას შეუერთა. საუკუნეში, პროვინციის ტერიტორია ეკუთვნოდა ბირმელებს, ეს გაგრძელდა ორი საუკუნე. საუკუნის ბოლოს ლამპუნის პროვინცია გახდა სიამის და შემდეგ ტაილანდის სამეფოს ნაწილი.

კლიმატი
ჩრდილოეთ ტაილანდის ამინდი, მათ შორის ლამფუნის, აქვს სამი განსხვავებული სეზონი: ცივი სეზონი (დეკემბერდან თებერვლამდე), ცხელი სეზონი (აპრილიდან ივნისმდე) და წვიმიანი სეზონი (მაისიდან ნოემბრამდე). ლამფუნი ცნობილია, როგორც ქვეყნის „ცივი დედაქალაქი“.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მთავარი სიმბოლო არის 46 მეტრის ტაძარი, სახელად ჩედი და მდებარეობს -ში. ამ შენობას ამშვენებს თაღები, აგურის სტრუქტურები და შესასვლელში ორი ლომის ქანდაკება. მთავარ ტაძართან ახლოს მდებარეობს ქალაქის ეროვნული მუზეუმი , რომელიც წარმოადგენს არქეოლოგიური გათხრების შედეგებს, მათ შორის - ჭურჭლებს და ხელოვნების ნიმუშებს. ქალაქში არსებობს საზოგადო პარკი, სადაც განლაგებულია ქალაქის პირველი მმართველის ქანდაკება. ქალაქში კიდევ ერთი ძეგლი ეძღვნება ქალაქის დამფუძნებელს - სუტჰევე რუესის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ლამფუნის პროვინცია დაყოფილია 8 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 51 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 551 სოფლისგან (მუბანი).
მღვიძარეთას მონასტერი

მღვიძარეთას მონასტერი — ქრისტიანული მონასტერი შავი ზღვის პირზე, დაფუძნებული აბბა ალექსანდრეს მიერ.

20 წელი განაგებდა ღირსი ალექსანდრე ევფრატის სანაპიროზე მდებარე მის მიერ დაარსებულ პირველ სავანეს. შემდეგ თავის მოწაფეს, გამოცდილ ბერს – ტროფიმეს გადააბარა წინამძღვრობა, თვით კი სპარსეთის მოსაზღვრე ქალაქები მოიარა სახარების ქადაგებით. ასე ჩააღწია ბიზანტიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლამდე, სადაც კიდევ ერთი მონასტერი დააარსა მისთვის მეტად საყვარელი „მღვიძარეთა“ ტიპიკონით.

„ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, მიქაელ მთავარეპისკოპოსი, რომელმაც ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა ვახტანგ გორგასალს გაიწვიეს ანტიოქიაში, საიდანაც ის მღვიძარეთას მონასტერში გაამწესეს.
ბოლნური ჯვარი

ბოლნური ჯვარი — ქრისტიანული ჯვრის ნაირსახეობა, რომლის თანაბარი ზომის მკლავები ბოლოსკენ ფართოვდება. ხშირად წარმოდგენილია წრეში ჩახაზული ფორმით. საქართველოში მისი ყველაზე ადრეული და ამავე დროს ყველაზე ცნობილი გამოსახულება ბოლნისის სიონის ტაძრის ფასადზეა გამოსახული და საუკუნით თარიღდება. სწორედ მას უკავშირდება ბოლნური ჯვრის სახელწოდებაც. სავარაუდოდ, ჯვრის ეს ფორმა იმპერატორ კონსტანტინე დიდს უნდა უკავშირდებოდეს.

დღეს ბოლნური ჯვარი ერთ-ერთ ქართულ ეროვნულ სიმბოლოდ მიიჩნევა და გამოყენებულია ეროვნულ სიმბოლიკაში (მათ შორის, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის გერბსა და დროშაზე). მისი მცირედ სახეცვლილი ფორმა კი საქართველოს ე. წ. ხუთჯვრიანი დროშის შემადგენელი ნაწილია. ბოლნური ჯვარი, როგორც სიმბოლო, წმინდა ნინოს ვაზის ჯვართან ერთად გამოიყენება საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერაც.
ვალენტინე ეპისკოპოსი

ვალენტინე ეპისკოპოსი — მართლმადიდებელთა და კათოლიკეთა წმინდანი, მღვდელმოწამე. ქალაქ ინტერამნის (იტალია) ეპისკოპოსი. კათოლიკური ეკლესია ვალენტინე ეპისკოპოსს და წმინდა ვალენტინს, მოიხსენიებს ერთ დღეს 14 თებერვალს, ხოლო მართლმადიდებლები ვალენტინეს მოიხსენიებენ ახალი სტილით 12 აგვისტოს.

ვალენტინე იყო იტალიის ქალაქ ინტერამნის (ამჟამად ტერნი) ეპისკოპოსი. გამოირჩეოდა განკურნების შესაძლებლობით. მან განკურნა რომაელი არისტოკრატის კრატონის ძე ქერიმონი. ამის შემდეგ კრატონის მთელი ოჯახი გაქრისტიანდა. ვალენტინესმკურნალის სახელი გაუვარდა მოსახლეობაში. გააქრისტიანა მრავალი ადამიანი, მათ შორის იყო ქალაქისთავის ძე, აბუნდიც, რომელმაც ნათლისღების შემდეგ ყველას წინაშე აღიარა ჭეშმარიტი სარწმუნოება. ამის შემდეგ ვალენტინე დააპატიმრეს, კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვეს და მრავალგვარი წამების შემდეგ საპყრობილეში გამოამწყვდიეს. მალე თავი მოკვეთეს.

მისმა მოსწავლეებმა მისი ცხედარი ქალაქ ინტერმანაში წაასვენეს და პატივით დაფლეს. საუკუნეში მის საფლავზე ბაზილიკა ააგეს, რომელიც რამდენიმე რეკონსტრუქციის შემდეგ ჩვენამდეა მოღწეული. ბაზილიკის მთავარ ალტარში დასვენებულია წმინდანის ნეშტი.
ნიქტალოპია

ნიქტალოპია, ქათმის სიბრმავე (ბერძნული: - „ნიქტ“- ღამე; - „ალოს“- ბრმა, და - „ოპს“- თვალი), — მხედველობის დარღვევა, დაბინდებისას და ღამის სინათლეზე ხედვის უნარის შესუსტება ან სრული დაკარგვა. ღამის სიბრმავე შეიძლება იყოს თანდაყოლილი და შეძენილი. ეს უკანასკნელი ძირითადად გამოწვეულია ტრავმით ან ვიტამინის ნაკლებობით),რაც თავის მხრივ შეიძლება გამოწვეული იყოს, როგორც არაადეკვატური კვებით ასევე ღვიძლის ზოგიერთი დაავადებით. ნიქტალოპიას საფუძვლად უდევს ბადურას ჩხირების სტრუქტურული ცვლილებები. ნიქტალოპიით დაავადებულებს მკაფიო სინათლეზე აქვთ სინათლის შიში, ხოლო შებინდებისას და ღამით მკვეთრად უქვეითდებათ მხედველობა. ნიქტალოპია ჩვეულებრივ მწვავდება ადრე გზაფხულზე, რაც საკვებში ვიტამინის ნაკლებობასთანაა დაკავშირებული.
თანდაყოლილი ნიქტალოპიის ყველაზე ხშირი გამომწვევი არის პიგმენტური რეტინიტი, რომლის დროსაც ბადურაში არსებული ჩხირები კარგავენ უნარს უპასუხონ გამღიზიანებელს (სინათლეს). ამ გენეტკური დაავადების მქონე პაციენტებს აქვთ პროგრესირებადი ნიქტალოპია და შეიძლება მათი დღის მხედველობაც გაუარესდეს.
გამომწვევი მიზეზები
პიგმენტური რეტინიტი
ბადურას ჩამოშლა
ზოგიერთი პრეპარატი მაგალითად ფენოთიაზინები (ნეიროლეპტიური საშუალება)
ოგუჩის დაავადება
პათოლოგიური მიოპია
კატარაქტა (პერიფერიული კორტიკალური)
რქოვანას რეფრაქციული ქირურგია (, ფოტორეფრაქტორული კერატექტომია, რადიალური კერატოტომია)
მაკულარული დეგენერაცია
 ვიტამინის ნაკლებობა
ბურიტიზეირუ

ბურიტიზეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 922 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,73 კმ²-ზე. ფართობი 7 218 401 კმ²-ია.
იბიაი

იბიაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 839 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,96 კმ²-ზე. ფართობი 874 760 კმ²-ია.
ჟეკიტაი

ჟეკიტაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 005 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,31 კმ²-ზე. ფართობი 1 268 443 კმ²-ია.
ლაგოა-დუს-პატუსი (მინას-ჟერაისი)

ლაგოა-დუს-პატუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 225 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,04 კმ²-ზე. ფართობი 600 547 კმ²-ია.
ლასანსი

ლასანსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 484 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,02 კმ²-ზე. ფართობი 3 204 217 კმ²-ია.
პირაპორა

პირაპორა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 472 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 53 368 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97,12 კმ²-ზე. ფართობი 549 514 კმ²-ია.
რიაშინიუ (მინას-ჟერაისი)

რიაშინიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 007 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,66 კმ²-ზე. ფართობი 1 719 266 კმ²-ია.
სანტა-ფე-დი-მინასი

სანტა-ფე-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 493 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 968 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,36 კმ²-ზე. ფართობი 2 917 448 კმ²-ია.
სან-რომანი (მინას-ჟერაისი)

სან-რომანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 276 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,22 კმ²-ზე. ფართობი 2 434 004 კმ²-ია.
ვარზეა-და-პალმა

ვარზეა-და-პალმა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 519 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 809 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,13 კმ²-ზე. ფართობი 2 220 279 კმ²-ია.
ფიტსანულოკის პროვინცია

ფიტსანულოკის პროვინცია — ტაილანდის ერთ-ერთი პროვინცია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის ჩრდილოეთით. პროვინციაში არის 4 ეროვნული პარკი და რამდენიმე ტაძარი. ბოლო წლების განმავლობაში, ფიტსანულოკი ხშირად განიცდის დატბორვას.

გეოგრაფია
პროვინციას კვეთს ფჰეტჩაბუნის მთები, საიდანაც უამრავი მცირე მდინარეები მოედინება აქ. ფიტსანულოკის პროვინციის უდიდესი მდინარებია - ნანი და იომი, სხვა მდინარეები შედის მათ აუზში. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს მინიმუმ 9 ჩანჩქერი, ასევე არსებობს რამდენიმე გამოქვაბული. კლიმატი - ტროპიკული და ნოტიო, წლიური ნალექი 1800 მმ. არსებობს წვიმების და მშრალი სეზონი, მთაში კლიმატი ცივია.

ეკონომიკა და ინფრასტრუქტურა
ეკონომიკას ფიტსანულოკის პროვინციაში ამოძრავებს სოფლის მეურნეობა, კომერციული თევზჭერობა, მინერალური რესურსები და ტურიზმი. ბრინჯი — წარმოების ცენტრალური კომპონენტია სოფლის მეურნეობის სექტორში. პროვინცია მდიდარი შავი ნიადაგით, რთული არხის სისტემები და უხვი ნალექი უზრუნველყოფს იდეალურ გარემოს ბრინჯის გასაზრდათ.

ფიტსანულოკში არსებობს აეროპორტი. პროვინციაში მთავარი ტრანსპორტია - ავტობუსები, მოტოციკლები და ტუკ-ტუკები.

რელიგია
2010 წლისთვის მოსახლეობის 95% არის ბუდისტი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ფიტსანულოკის პროვინცია დაყოფილია 9 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 93 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 1032 სოფლისგან (მუბანი).
აგუას-ვერმელიასი

აგუას-ვერმელიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1430 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 722 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,1 კმ²-ზე. ფართობი 1 259 279 კმ²-ია.
ბერიზალი

ბერიზალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 680 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 370 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,94 კმ²-ზე. ფართობი 488 756 კმ²-ია.