თავისუფლების მოედანი (ხარკივი)

თავისუფლების მოედანი — ხარკივის ცენტრალური მოედანი.

2022 წლის 1 მარტს, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის დროს ხარკივის ბრძოლის მიმდინარეობისას მოედანი და მიმდებარე ტერიტორია რუსული რაკეტებით დაიბომბა.

სახელები
მოედანმა სახელი რამდენჯერმე შეიცვალა. თავდაპირველად ვეტერინარნაიას მოედანი უწოდეს, ხოლო 1926 წლიდან საბჭოთა კავშირის ჩეკას (ჩეკა — კგბ-ს წინამორბედი) ხელმძღვანელის ფელიქს ძერჟინსკის პატივსაცემად ძერჟინსკის მოედანი დაერქვა.

მოედანი გამოსახულია ხარკივის 1938 წლის რუკებზე.

ხანმოკლე გერმანული ოკუპაციის დროს მოედნის სახელი ორჯერ შეიცვალა: 1942 წელს მოედანს გერმანული არმიის მოედანი ეწოდა, ხოლო 1943 წელს — -ის „ლეიბშტანდარტეს“ მოედანი. უკრაინის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ცნობილია თავისუფლების მოედნის სახელით.

მდებარეობა
მოედნის ძირითადი ნაწილი დასავლეთით ესაზღვრება იმ ადგილს, სადაც მდებარეობდა ლენინის ქანდაკება, აღმოსავლეთით — სუმსკას ქუჩას, ჩრდილოეთით — სასტუმროს , ხოლო სამხრეთით — ტარას შევჩენკოს ბაღს. მისი სიგრძე დაახლოებით 690-750 მეტრია სიგანე კი 96 - 125 მეტრი. მთლიანი ფართობი დაახლოებით 12 ჰექტარს შეადგენს.

მახასიათებლები
სიგრძე — 690-დან 750 მეტრამდე
მართკუთხა ნაწილის სიგანე — 96-დან 125 მეტრამდე.
მრგვალი ნაწილის დიამეტრი 350 მეტრია.
ფართობი — 11.9 ჰექტარი.
მოედნის გასწვრივ სიმაღლის სხვაობა 11 მეტრს აღემატება.
მოედანს კოლბის ფორმა აქვს, ყელი მიმართულია სუმსკაიას ქუჩისკენ.
მოედნის წრიული ნაწილის ღერძი გადის გოსპრომის შენობის სიმეტრიის ღერძზე და მართკუთხა ნაწილის ღერძთან 20 გრადუსიანი კუთხით.
მოედნის მართკუთხა ნაწილი მოკირწყლულია ქვაფენილით და გადაჰყურებს სუმსკაიას ქუჩას, ხოლო მრგვალი ნაწილი გადაჰყურებს მეცნიერების გამზირს .
მოედნის ქვეშ ორი მეტროსადგურია: უნივერსიტეტი (1984) და გოსპრომი (1995).

ღირსშესანიშნაობები
მოედნის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა დერჟპრომის შენობა, რომელიც კონსტრუქტივისტული არქიტექტურის თვალსაჩინო ნიმუშია. კიდევ ორი ​​მნიშვნელოვანი ნაგებობაა „პროექტების სახლი“ და „თანამშრომლობის სახლი.“ ისინი თავდაპირველად კონსტრუქტივისტულ სტილში აშენდა, მაგრამ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, სტალინურ სტილში აღადგინეს.

ხარკივის რეგიონალური სახელმწიფო ადმინისტრაცია მოედნის ერთ ბოლოშია განთავსებული.

ლენინის მონუმენტური ქანდაკება 1964 წელს დაიდგა, რომელიც მომიტინგეებმა 2014 წლის 28 სექტემბერს დაანგრიეს. 2016 წლის აგვისტოში, ლენინის ქანდაკების ადგილას ფილები დაიგო. ყოფილი ქანდაკების ადგილას 2020 წლის 23 აგვისტოს გაიხსნა ახალი შადრევანი.

2019 წელს დაიწყო მოედნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე მრგვალი მოედნის რეკონსტრუქცია. იგეგმებოდა სკამების და მშრალი შადრევნის მონტაჟი, განათების განახლება, ხეების დარგვა. სამუშაოები დასრულდა 2019 წლის 23 აგვისტოსთვის, ქალაქის დღისთვის.

2022 წლის 1 მარტს, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის დროს, მოედანი რუსული „კალიბრის“ ტიპის რაკეტებით დაბომბეს. აფეთქების შედეგად მნიშვნელოვნად დაზიანდა ხარკივის რეგიონალური სახელმწიფო ადმინისტრაციის შენობა და მიმდებარე შენობები.

საპროტესტო აქციები და მიტინგები
2014 წელს მოედანი ხარკივში პრორუსი და პროუკრაინელი აქტივისტების დემონსტრაციების ადგილს წარმოადგენდა. საკითხი ლენინის ქანდაკებას ეხებოდა, რომელსაც პრორუსი დემონსტრანტები სასტიკად იცავდნენ პროუკრაინელი აქტივისტების მიერ მისი დემონტაჟის მცდელობისგან.

ღონისძიებები და გასართობი აქტივობები
თავისუფლების მოედანზე 2008 წლის 12 სექტემბერს გაიმართა + - ის კონცერტი , რომელსაც 350,000 მაყურებელი დაესწრო. საკონცერტო სახელწოდებით „ “ 2009 წლის 15 ივნისს გამოვიდა.

გამარჯვების აღლუმები
2010 წლიდან 2013 წლამდე თავისუფლების მოედანზე იმართებოდა ყოველწლიური სამხედრო აღლუმი გამარჯვების დღის საპატივსაცემოდ, რომელშიც მონაწილეობდნენ ხარკივის გარნიზონის ჯარები, ხარკივში განლაგებული სამხედრო აკადემიები და რუსეთიდან ჩამოსული ჯარები.

გალერეა