iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პეტრე დონაური (მამა)

პეტრე მიხეილის ძე დონაური (; დ. 17 თებერვალი, 1801 — გ. 22 ივლისი, 1863) — რუსი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე. წარმოშობით ქართველი. ვლადიმირისა (1842-1851) და სანქტ-პეტერბურგის (1851-1855) გუბერნატორი.

ბიოგრაფია
საქართველოდან რუსეთში გადახვეწილ ქართველ აზნაურთა შთამომავალი, გენერალ-მაიორ მიხეილ დონაურის ვაჟი, პეტრე დონაური (დონაუროვი), დაიბადა 1801 წლის 17 თებერვალს სანქტ-პეტერბურგში.

პაჟთა კორპუსის დამთავრების შემდეგ, 1819 წლის 11 ნოემბერს სამსახური დაიწყო შტანდარტ-იუნკერად ლეიბ-გვარდიის საცხენოსნო პოლკში. 1820 წელს მიენიჭა კორნეტის, ხოლო 1824 წელს — პორუჩიკის წოდება. 1825 წლის 14 დეკემბერს მონაწილეობდა დეკაბრისტების აჯანყების ჩახშობაში სენატის მოედანზე, რისთვისაც დაიმსახურა ნიკოლოზ -ის წყალობა. 1828 წლის იანვარში დააწინაურეს შტაბს-როტმისტრად. იმავე წლის თებერვლიდან იყო ინფანტერიის გენერალ ალექსანდრე ვიურტემბერგის ადიუტანტი. მონაწილეობდა პოლონეთის აჯანყების ჩახშობის ოპერაციაში. 1831 წლის 25 მაისს გახდა გვარდიის როტმისტრი. 1832 წელს ავადმყოფობის გამო თავი დაანება სამხედრო სამსახურს და „კოლეჟსკი სოვეტნიკის“ ჩინით დაიწყო საქმიანობა სამოქალაქო სამსახურში.

1833 წლის 6 დეკემბერს მიენიჭა კამერგერის წოდება. 1835 წლის 7 აპრილიდან ატარებდა სახელმწიფო მრჩეველის ჩინს. 1836 წლიდან იყო სამხედრო სამინისტროს საგანგებო დავალებათა მოხელე. 1838 წლიდან მსახურობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში. 1840 წელს მიიღო ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის წოდება. 1842-1851 წლებში ეკავა ვლადიმირის, ხოლო 1851-1855 წლებში — სანქტ-პეტერბურგის სამოქალაქო გუბერნატორის პოსტი.

ვლადიმირში მისი გუბერნატორობის დროს დაარსდა ბავშვთა თავშესაფარი (1844), აშენდა ადგილობრივი გამოსასწორებელი საპატიმრო განყოფილების შენობა (1845). პეტრე დონაურის ხელმძღვანელობით გუბერნიაში დაიწყეს კარტოფილის მოყვანის თანამედროვე მეთოდების გამოყენება. მიღწეული წარმატებებისთვის მან დაიმსახურა ხელისუფლების მადლობა და ჯილდოები, ხალხმა კი ზედმეტ სახელად „კარტოფილის გუბერნატორი“ შეარქვა.

1951 წლის ივნისიდან იყო სანქტ-პეტერბურგის სამოქალაქო გუბერნატორი. იმავე წლის 6 დეკემბრიდან გახდა ნამდვილი საიდუმლო მრჩეველი. 1855 წელს 2 აპრილს გადადგა გუბერნატორობის თანამდებობიდან და მუშაობა დაიწყო სენატორად და სახელმწიფო კონტროლიორის მოადგილედ.

ხანგრძლივი სამხედრო და სამოქალაქო სამსახურის მანძილზე პეტრე დონაუროვი დაჯილდოებული იყო წმინდა ვლადიმირის მე-4 და მე-3 ხარისხის ორდენით, წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენით.

1829 წლის 28 აპრილს პეტრე დონაურმა ცოლად შეირთო ნატალია ალექსის ასული ხიტროვო (1804-1862), სახელმწიფო კონტროლიორის ქალიშვილი. მათ შვიდი ვაჟი შეეძინათ, მათ შორის ალექსი დონაური, რუსეთის იმპერიის გენერალ-ლეიტენანტი.

პეტრე დონაური გარდაიცვალა 1863 წლის 22 ივლისს, სანქტ-პეტერბურგში. დაკრძალულია მეუღლის გვერდით, ალექსანდრე ნეველის ლავრის ტიხვინის სასაფლაოზე.
ჟან ჟიონო

ჟან ჟიონო ფრანგი მწერალი. მის ნაწარმოებთა უმრავლესობაში მოქმედება პროვანსში მიმდინარეობს.
ბიოგრაფია
ჟიონო ფეხსაცმლის მწარმოებლისა და მრეცავის ოჯახსი დიაბადა, თავისი ბავშვობის უდიდესი ნაწილი კი მან მანოსკში გაატარა. ადგილობრივ სკოლაში სწავლის დამთავრების შემდეგ იგი ბანკში კლერკად იწყებს მუშაობას ეს პირველ მსოფლიო ომამდე, სადაც მოხალისედ წავიდა. 1919 წელს ის უბრუნდება საბანკო საქმიანობას, ერთი წლის შემდეგ კი ცოლად მოჰყავს ბავშვობის მეგობარი, რომლისგანაც ორი შვილი შეეძინა. 1930 წელს, მას შემდეგ, რაც თავისმა პირველმა ნაწარმოებმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა, ტოვებს საბანკო სამსახურს და მთელ ყურადღებას სამწერლობო საქმიანობისკენ მიმართავს.

1953 წელს მიენიჭა პრინც რენიერის სახელობის პრემია, მოგვიანებით გახდა გონკურის აკადემიის წევრი (1954), შევიდა მონაკოს ლიტერატურულ საბჭოში (1963).

ჟიონოს მრავალი ნაწარმოები ადაპტირდა კინოში, მათ შორის გამოსარჩევია მისი 1951 წლის რომანის ჰუსარი სახურავზე 1995 წლის ფრანგული კონოადაპტაცია, რომელშიც მთავარ როლებს ჟულიეტა ბინოში და ოლივიერ მარტინეზი ასრულებენ.
ვახტანგ გაგოიძე

ვახტანგ ალექსის ძე გაგოიძე (დ. 14 ივლისი, 1920, სოფ. ქვემო ალვანი, ახლანდ. ახმეტის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2003) — ქართველი ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1964), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982).

საბჭოთა არმიის რიგებში მონაწილეობდა მსოფლიო ომში. 1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. 1949–1962 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-მუშაკი, 1962 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფილოსოფიის კათედრის გამგე. მისი შრომების ძირითადი თემებია: მარქსისტული ფილოსოფიის წარმოშობა და განვითარება, საუკუნის ქართული ფილოსოფიური და სოციოლოგიური აზრის ისტორია, სამეცნიერო-ტექნიკური რევოლუციის ფილოსოფიური პორბლემები. დაჯილდოებულია დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2000).
ივანე ოსაძე

ივანე ოსაძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1919, ხაშური) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი. კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მსახიობი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1 ოქტომბერს, 1919 წელს ხაშურში.ვ1938 წელს დაამთავრა ხაშურის საშუალო სკოლა. 1939 წელს სწავლა განაგრძო შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე, რომელიც არ დაუმთავრებია. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა ქუთაისის (1940-1943), გორის (1943-1964) თეატრებში; 1964 წლიდან მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მსახიობია. მან 1961 წელს საქართველოს დამსახურებული არტისტისტის წოდება მიიღო.
თაისიუე

, ფინინი: ; ), აგრეთვე ცნობილი, როგორც „იმპერიული აკადემია“, „იმპერიული სკოლა“, „იმპერიული უნივერსიტეტი“ და „იმპერიის ცენტრალური უნივერსიტეტი“ — ჩინეთში, ხანის დინასტიის პერიოდში დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულება.

სუეის დინასტიის მიერ გატარებული მნიშვნელოვანი რეფორმების შედეგად იმპერიულ აკადემიას უფრო დიდი ადმინისტრაციული როლი მიენიჭა და დაერქვა კუოწიძიენი . კუოწიძიენი 1905 წლამდე, მრავალი დინასტიის პერიოდში ინარჩუნებდა თავის სტატუსს. ცინგის დინასტიის დასასრულის მოახლოების პარალელურად მოხდა აკადემიის გაუქმება.

თაისიუეში აქტიურად ისწავლებოდა კონფუციანელობა და ჩინური ლიტერატურა, მაღალი დონის საჯარო სამსახურის თანამდებობისთვის მოსამზადებლად. თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ საჯარო სამსახურის სისტემა, რომელიც დაფუძნებული იყო არა რეკომენდაციაზე, არამედ კონკურეტულ გამოცდაზე, ჩამოყალიბდა სუეის დინასტიის დროს, თუმცა მისი დანერგვა სუნგის დინასტიის მმართელობის პერიოდამდე არ მომხდარა (960 – 1279 წწ.).

ხანის დინასტია
ხანის დინასტიის მმართველობის პერიოდში (ძვ.წ. 206 - ახ.წ. 220) უნივერსიტეტში 30000 სტუდენტი და აკადემიკოსი იყო. რამაც ხანის დინასტიას მრავალი კარგი განათლების მქონე ბიუროკრატი შემატა. პირველი ეროვნული სამთავრობო-სასკოლო სისტემა ჩინეთში ძვ.წ. 3 წელს დაარსდა, იმპერატორ ფინგ ტის მმართველობის დროს. თაისიუე მდებარეობდა ჩანგ'ანის დედაქალაქში, ხოლო ადგილობრივი სკოლები დაარსდა პრეფექტურებსა და მცირე ქვეყნების მთავარ ქალაქებში.

სუნგის დინასტია
საიმპერატორო უნივერსიტეტი (თაისიუე) ქაიფენგში შეიქმნა ცინგლის რეფორმების ფარგლებში, რათა უბრალო მოსახლეობის და დაბალი რანგის ჩინოვნიკების შვილებისთვის განათლების მიწოდება შესაძლებელი ყოფილიყო.

ვანგ ანშის ახალი პოლიტიკა მოიცავდა მნიშვნელოვან რეფორმებს განათლებაში, მათ შორის პოეზიის ხარჯზე უფრო დიდი აქცენტები გაკეთდა კონფუციანელი კლასიკოსების ნაშრომებზე, მოხდა საგამოცდო სისტემის რეორგანიზაციაც. 1079 წელს უნივერსიტეტში სტუდენტთა საერთო რაოდენობა 2400-მდე გაიზარდა და გადაკეთდა სამ დარბაზად: გარე, შიდა და ზედა.

უნივერსიტეტი იერარქიული სისტემის მწვერვალზე იყო, სადაც სტუდენტები გადადიოდნენ საფეხურიდან საფეხურზე და სკოლიდან სკოლაში გამოცდებისა და მასწავლებლების რეკომენდაციების საფუძველზე. 1106 წელს დაინერგა ახალი "რვა სათნოების" გზა, სადაც სტუდენტებს ურჩევდნენ თავიანთი სათნო ქცევისთვის ერთი წელი გაეტარებინათ პრეფექტურულ სკოლაში და შემდეგ გადასულიყვნენ უნივერსიტეტის ზედა დარბაზში.

1103 წელს უნივერსიტეტს ჰყავდა 3800 სტუდენტი, რომელთაგან 3000 სწავლობდა გარე დარბაზში (რომელსაც ცალკე კამპუსი ჰქონდა დედაქალაქის სამხრეთით), 600 შიდა დარბაზში და 200 ზემო დარბაზში.

ჩრდილოეთ სუნგის დაცემის შემდეგ, უნივერსიტეტი ხელახლა დაარსდა ახალ დედაქალაქ ხანგჭოუში, 1142 წელს 300 სტუდენტის კვოტით, რომელიც 1148 წლისათვის 1000 სტუდენტამდე გაიზარდა. სამხრეთ სუნგის პერიოდის საიმპერატორო უნივერსიტეტის სტუდენტები, რომლებსაც ზოგჯერ სხვა დედაქალაქის სკოლების სტუდენტები უერთდებოდნენ, ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო და გავლენიან პოლიტიკურ ჯგუფად იქცნენ. ისინი ხშირად გამოდიოდნენ ქუჩებში სხვადასხვა საშინაო თუ საგარეო პოლიტიკური საკითხების გასაპროტესტებლად. ზოგჯერ მათი პროტესტი იწვევდა პრეფექტების და მთავარი მრჩევლების გათავისუფლებას.
ბიძია ტომის ქოხი (1965 წლის ფილმი)

ბიძია ტომის ქოხი — 1965 წლის ფრანგულ-იტალიურ-გერმანული ფილმი. რეჟისორი გეზა რადვანი.

ფილმი ევროპული კინოადაპტაციაა ჰარიეტ ბიჩერ სტოუს რომანის — „ბიძია ტომის ქოხის“, რომელიც იმ პერიოდში დაიწერა, როცა მონობის წინააღმდეგ ბრძოლა საზოგადოების ყურადღების საგანი იყო.

სიუჟეტი
ფილმში აღწერილია სამოქალაქო ომის წინა პერიოდში აშშ-ს სამხრეთში მცხოვრები ზანგი მონების ოჯახების დრამატული ისტორია, რომელსაც მონათმფლობელი გაყიდვას უპირებს.

როლებში
ჯონ კიცმილერი — ბიძია ტომი
ჰერბერტ ლომი — საიმონ ლეგრე
ოლივია მურფილდი — კესი
გერტრუდა მიტერმაიერი — პატარა ევა
ოტო ფიშერი — სენ-კლერი
მილენ დემონჟო — ჰარიეტი
ვილმა დეგიშერი — ქალბატონი შელბი
ელეონორა როსი დრაგო — მისის სენ-კლერი
ვლადიმერ ჭანიშვილი

ვლადიმერ ჭანიშვილი (დ. 25 დეკემბერი, 1913, ქუთაისი — გ. 12 მარტი, 2004) — სპეციალისტი სამთო დარგში. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი, ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1963).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1913 წლის 25 დეკემბერს ქალაქ ქუთაისში. 1938 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი. მუშაობდა დონეცი აუზის, ტყიბულის შახტებისა და ჭიათურის მაღაროებში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1969 წლიდან იყო გ. წულუკიძის სახელობის სამთო მექანიკის ლაბორატორიის გამგე, მისი ძირითადი შრომები მიძღვნილია საქართველოს სამთო მრეწველობის ეკონომიკურ, ტექნიკურ და ისტორიულ საკითხებს.

ჯილდოები
1973 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1962 — საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
ტონია ჰარდინგი

ტონია მაქსენ ჰარდინგი (დ. 12 ნოემბერი, 1970, პორტლენდი) — ამერიკელი მოციგურავე, მოკრივე და რეალითი შოუს წამყვანი.

ტონია 1970 წლის 12 ნოემბერს დაიბადა პორტლენდში, ორეგონში, სადაც ის დედამ გაზარდა. ჰარდინგმა 3 წლიდან დაიწყო ციგურაობა და ამ სპორტით გატაცებულმა მოგვიანებით საშუალო სკოლაც მიატოვა, რათა მთელი დრო ვარჯიშისთვის დაეთმო. 1986-1989 წლებში აშშ-ის ფიგურული ციგურაობის ჩემპიონატზე მონაწილეობის შემდეგ მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა. 1991 წელს ჰარდინგი გახდა პირველი ამერიკელი და ისტორიაში მეორე ქალი (მიდორი იტოს შემდეგ), რომელმაც წარმატებით შეასრულა სამმაგი აქსელი.

1994 წლის იანვარში ჰარდინგი სკანდალში გაეხვა, რადგან მისმა ყოფილმა ქმარმა, ჯეფ გილოლიმ, თავდასხმა მოაწყო ტონიას კონკურენტ ნენსი კერიგანზე. 1994 წლის 16 მარტს ჰარდინგმა მიიღო საპროცესო შეთანხმება, რომელშიც იგი შეთქმულებაში დამნაშავედ ცნეს და სამუდამოდ აუკრძალეს ფიგურული ციგურაობა.

2003-2004 წლებში ტონია ასპარეზობდა როგორც პროფესიონალი მოკრივე. მისი ცხოვრება მრავალი წიგნის, ფილმისა და აკადემიური კვლევის საგანია. მათგან აღსანიშნავია 2017 წლის ფილმი „მე, ტონია“, რომელშიც ჰარდინგის როლი ავსტრალიელმა მსახიობმა მარგო რობიმ შეასრულა.
ალექსანდრე ჯვარშეიშვილი

ალექსანდრე ჯვარშეიშვილი (დ. 13 აგვისტო, 1914, ახლანდ. ქ. სამტრედია) — მეცნიერი ჰიდრომექანიზაციისა და ჰიდროტრანსპორტის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1971). საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1979). სკკპ წევრი 1940 წლიდან.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1914 წლის 13 აგვისტოს. 1936 წელს დაამთვრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი. მუშაობდა სხვადასხვა სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებაში (1937-1979), მათ შორის საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამთო მექანიკის ინსტიტუტში, სადაც 1965 წელს ჩამოაყალიბა ამიერკავკასიაში პირველი ჰიდროტრანსპორტისა და ჰიდრომექანიზაციის ლაბორატორია. 1979 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდრავლიკისა და წყლის ენერგიის გამოყენების კათედრის პროფესორი იყო. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება სამთო საწარმოთა ჰიდრომექანიზაციის, ჰიდროტრანსპორტისა და მილსადენების ჰიდრავლიკის საკითხებს. ავტორია 25 გამოგონებისა. იყო საერთაშორისო უჟურნალის „ “ („მილსადენები“; აშშ) სარედაქციო კოლეგიის წევრი.
მოყვარულთა ლიგა

მოყვარულთა ლიგა — საქართველოს სამოყვარულო საფეხბურთო ჩემპიონატი. ტარდება საქართველოს სამოყვარულო ფეხბურთის ასოციაციის ორგანიზებით. მოყვარულთა ლიგის ყველაზე ტიტულოვანი გუნდია „ფოთის ჭაბონამა“.

ისტორია
ფორმატი
ევროთასებზე კვალიფიკაცია
მოყვარულთა ლიგის კლუბები ევროპაში
სახელთა ცვლილებები
შედეგები
სტატისტიკა
მოგებათა რაოდენობა
Xerocomellus zelleri

— სოკოს სახეობა ქსეროკომელუსის გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას.

საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი. იზრდება წიწვოვან ტყეებში ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა ამერიკელმა მიკოლოგმა უილიამ ალფონსო მერილმა 1912 წელს როგორც . სახელი ეწოდა ამერიკელი მიკოლოგის სენფორდ მაირონ ზელერის პატივსაცემად.

სამეცნიერო სინონიმები

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 4-12 სმ, ხორცოვანი, თავიდან ამოზნექილი, ასაკთან ერთად ბრტყელდება, არათანაბარი ხავერდოვანი ზედაპირით. ქუდის ფერი — მუქ-ყავისფერი, თითქმის შავამდე. კიდეები მკრთალ-კრემისფერი. ნორჩობაში დაფარულია მონაცრისფრო ნაფიფქით.

მილებიანი შრე — შეზრდილი, ფორები 1,5 სმ სიგრძის, კუთხოვანი, ყვითელი, შემდეგ ჭუჭყისფერ-ყვითელი და ბოლოს — მომწვანო-ყვითელი. დაზიანებისას ფერს არ იცვლის.

რბილობი — ყვითელი ან ჭუჭყისფერ-ყვითელი. დაზიანებისას რბილობი არათანაბრად ლურჯდება.

ფეხის სიგრძე — 12-სმ-მდე, სიგანე — 1-3 სმ, ზედაპირი წითელი ან მოყვითალო, წითელი გრძივი ზოლებით, ძირში ხშირად თეთრი ან ყვითელია, ასაკთან ერთად მოყვითალო-წითელი ან მუქი-წითელია.

სპორების ფხვნილი — ზეთისხილისფერ-ყავისფერი. სპორები — ელიფსისებური, გლუვი, 12-164-6 მკმ. ბაზიდიუმი — ოთხსპორიანი, 26–35 9.5–12 მკმ.

გავრცელება
იზრდება ნიადაგზე ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად წიწვოვან ტყეებში. მიკორიზას წარმოქმნის მურყანთან, ვერხვთან და სხვა სახეობის წიწვოვან სახეობებთან

იზრდება ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილში, აგრეთვე მექსიკის სამხრეთ ნაწილში. დაფიქსირებულია ინდოეთში.

კვებითი ღირებულება
საშუალო ხარისხის საჭმელ სოკოდ ითვლება. იხმარება ახალი და ნორჩი ეგზემპლარები, აგრეთვე გამხმარი და დამარინადებული სახით. დაჭიანებული ეგზემპლარების შეგროვება რეკომენდირებული არაა. ახასიათებს სასიამოვნო ოდნავ მომჟავო გემო. სოკო იყიდება ბრიტანეთის კოლუმბიის (კანადა) ადგილობრივ ბაზრებზე.

მსგავსი სახეობები
იოსებ ჯავახიშვილი

იოსებ ჯავახიშვილი (დ. 16 აგვისტო, 1897, სოფელი ხოვლე, კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 სექტემბერი, 1982) — თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი 1953, პროფესორი 1954. საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
იოსებ ჯავახიშვილი დაიბადა 16 აგვისტოს, 1897 წელს, სოფელ ხოვლეში, კასპის მუნიციპალიტეტში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1922 წელს. 1954-1957 წწ. განაგებდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის, სანიტარულ-ჰიგიენისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტების ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრას. 1957-1967 წწ. იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მ. წინამძღვრიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული და კლინიკური კარდიოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. 1967-1982 წწ. თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის პროფესორი. იკვლევდა ფილტვისა და გულსისხლძარღვთა დაავადებებს. მისი მონაწილეობით დაარსდა რესპუბლიკური კარდიორევმატოლოგიური დისპანსერი და გაიხსნა კარდიორევმატოლოგიური კაბინეტები რესპუბლიკის სხვადასხვა რაიონში.
ანტონ გლახოვი

დონ ანტონ გლახოვი (ნამდვილი გვარი — გლახაშვილი) (დ. უცნობია — გ. 1880) — ქართველი კათოლიკე მღვდელი.

ბიოგრაფია
განათლება რომში მიიღო. ფლობდა რამდენიმე აღმოსავლურ და ევროპულ ენას, კარგად იცნობდა ქართულ მწიგნობრობას. რომიდან კათოლიკეთა მოძღვრად გამწესებისთანავე, 1845 წელს ქუთაისში, შემოწირული ფულით განაახლა ღვთისმშობლის ხარების ტაძრის მშენებლობა, დააარსა ქართველ კათოლიკეთა სამრევლო სკოლა და „სავარდისის ძმობა“. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა იმერეთის ეპისკოპოს გაბრიელ ქიქოძესთან.
მაცი ხვიტია (ფილმი)

მაცი ხვიტია — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას 1966 წლის ქართული ფილმი. გადაღებულია ანტონ ფურცელაძის იმავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.

სიუჟეტი
სახალხო დღესასწაულზე მაცი ხვიტიას მოხდენილი ჯირითით მოხიბლული დედოფალი გურანდუხტი მას თავის ამალაში სამსახურს შესთავაზებს. მაცი უარს ამბობს და იმავე ღამეს, დედოფლის ბრძანებით თურქეთში გასაყიდად მოტაცებულ გოგონებს, მათ შორის თავის სატრფოს, ეკას ათავისუფლებს. ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ მებრძოლი მაცი გურანდუხტის რისხვას კიდევ არაერთხელ იმსახურებს. იგი თავისი რაზმით თურქეთისკენ მიმავალ ტყვეებით სავსე გემს თავს ესხმის და ტყვეებს ათავისუფლებს, შემდეგ კი ეკასთან ერთად გეზს თავისუფალი სვანეთისკენ აიღებს.

როლებში
ალეკო გაბეჩავა — მაცი
მანანა აბაზაძე — ეკა
გოგი ქავთარაძე — კოჭოია
დოდო აბაშიძე — ომარ მარღანია
რევაზ ხობუა — ძგვიბი
ვარლამ (ვალოდია) წულაძე — ხვიჩა
ლიანა ასათიანი — გურანდუხტი
გიორგი გელოვანი — ჯოღორია-მოურავი
კახი კავსაძე — ჯამლეტი-ბატონიშვილი
დათო ყუფარაძე — მღვდელი
ზურაბ ყიფშიძე — პატარა კოჭოია
გრიგოლ ტყაბლაძე — მაცის მამა
თინათინ ჩარკვიანი
ელისაბედ (ლიზა) ვაჩნაძე
კონსტანტინე (კოტე) თოლორაია
დავით ოქროსცვარიძე
ბონდო გოგინავა
კუკური მჟავანაძე
ვლადიმერ (ლადო) გვიშიანი
ფსევდომორფოზა

ფსევდომორფოზა (< ფსევდო... და — სახეობა, ფორმა) — მინერალური წარმონაქმნი, რომლის გარეგანი ფორმა არ შეესაბამება მის შემადგენლობას ან/და შინაგან აგებულებას. ფსევდომორფოზა იღებს იმ თავდაპირველი მინერალის ან ბიოლოგიური სხეულის იერს, რომელსაც ახალი ანაცვლებს. მათ მიეკუთვნება სწორი კრისტალოგრაფიული ფორმის მინერალური სხეულები, ქანების ახალწარმოქმნილი მინერალებით ჩანაცვლებული მარცვლები, აგრეთვე ფლორისა და ფაუნის გაქვავებული ნაშთები. ფსევდომორფოზის განსაზღვრისას მიუთითებენ წინა ნივთიერებისა და ჩამნაცვლებელი მინერალის სახელებს (მაგ., ლიმონიტის ფსევდომორფოზა პირიტის მიმართ, ქალცედონის ფსევდომორფოზა მერქნის მიმართ). გვხვდება მონო- და პოლიმინერალური ფსევდომორფოზები. წარმოქმნის მექანიზმის მიხედვით განარჩევენ შემდეგი სახის ფსევდომორფოზებს: შევსებული (წინა მინერალი გაიხსნა და მისი ადგილი შეივსო ახლით), ჩანაცვლებული (ერთი მინერალი ჩანაცვლდა მეორეთი), შეცვლილი (მაგ., პოლიმორფული გადასვლების დროს წარმოქმნილი ფსევდომორფოზები, ე.წ. პარამორფოზები) და სხვ. პარამორფოზის შემთხვევაში ერთმანეთს ჩაენაცვლება ერთი და იმავე ნივთიერების სხვადასხვა პოლიმორფული მოდიფიკაცია (მაგ., პირიტის ფსევდომორფოზა მარკაზიტის მიმართ, კალციტისა — არაგონიტის მიმართ). ფსევდომორფოზის შესწავლას დიდი მნიშვნელობა აქვს მინერალთწარმოქმნის კვლევისათვის.
ჩივენი

ჩივენი ( ; ფინინი: ) — ჩინურ მითოლოგიაში დრაკონის 9 ვაჟიდან ერთ-ერთი. გამოიყენება იმპერიული სახურავის დეკორაციად, ტრადიციულ ჩინურ არქიტექტურასა და ხელოვნებაში და სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც "ურქო დრაკონის თავი".

უელჩი ჩივენს აღწერს, როგორც "დრაკონს, რომელსაც უყვარს "ნივთების გადაყლაპვა". ეს არის თევზის მსგავსი, რქანაკლული დრაკონი, სხეულის გარეშე და დიდი, ფართო პირით, რომელიც ჩვეულებრივ გვხვდება სახურავის ქედების გასწვრივ (თითქოს სახურავის სხივებს ყლაპავს). ასევე ამბობენ, რომ სახურავებზე მისი განთავსება შენობას ხანძრისგან იცავს. თანგის დინასტიის დროინდელი ჩანაწერების მიხედვით ჩივენი შენობების სახურავებზე ხანის დინასტიის დროს განთავსდა, შენობის ხანძრის საფრთხისგან დასაცავად. ეს დრაკონი დღესაც გვხვდება ტრადიციული ჩინური სახლების სახურავებზე.

ცნობები
აკრძალვა (მაგრიტი)

აკრძალვა ან ედუარდ ჯეიმზის პორტრეტი ბელგიელი სიურრეალისტი მხატვრის, რენე მაგრიტის ნახატი. დღესდღეობით ის როტერდამის ადგილობრივ მუზეუმშია განთავსებული.

ნახატის დამკვეთი მაგრიტის მფარველი და პოეტი მეგობარი, ედუარდ ჯეიმზია და აღქმულია, როგორც ამ უკანასკნელის პორტრეტი, რომელზეც უშუალოდ სახე არ არის გამოსახული. ნახატი ერთ-ერთი იმ ნამუშევართაგანია, რომელიც მაგრიტმა ჯეიმზის ლონდონის სამეჯლისო დარბაზისთვის შექმნა. დანარჩენი ორი იყო წითელი მოდელი (1937) და გადადებული დრო (1938).

ნახატზე სარკის წინ მდგარი მამაკაცია გამოსახული. საბჯენზე დადებული წიგნის ანარეკლი სარკეში სწორად აისახება, რასაც ვერ ვიტყვით თავად მამაკაცის შესახებ სარკეში არსებული ადამიანის გამოსახულება ანარეკლში ერთგვარად პირდაპირაა „გადატანილი“.
კავშირი სხვა ნაშრომებთან
დაკვირვების შედეგად შესამჩნევი ხდება, რომ საბჯენზე მეცხრამეტე საუკუნის ამერიკელი მწერლის, გოთიკური ლიტერატურის გამორჩეული ფიგურის, ედგარ ალან პოს ერთადერთი დასრულებული, 1838 წლის რომანის ნანტაკეტელი არტურ გორდონ პიმის ნაამბობი ასლი დევს. პო მაგრიტის ერთ-ერთ ყველაზე საყვარელ ავტორს წარმოადგენდა და ხშირად ქმნიდა ისეთ ნამუშევრებს, რომელთაც რაიმე აკავშირებდათ ამერიკელი მწერლის შემოქმედებასთან. მაგალითისთვის, მაგრიტის 1938 წლის ნახატი, სახელად არნემის საკუთრება, წარმოადგენს მინიშნებას ედგარ პოს ამავე სახელწოდების მქონე 1847 წლის მოთხრობაზე.

მაგრიტმა ედუარდ ჯეიმზს კიდევ ერთი ნახატი მიუძღვნა სიამოვნების პრინციპები (1937) , სადაც იგი, ამჯერად, მაგიდასთან მჯდომარე, წინა რაკურსიდანაა გამოსახული, თუმცა მისი სახე კაშკაშა სინათლითაა დაფარული.

ნახატმა დიდი გალვენა იქონია ბრიტანელი მუსიკოსის, როჯერ დოლტრის მიერ 1977 წელს გამოქვეყნებული ალბომის (1977) დიზაინზე.

პერ პეტერსონის 2003 წლის რომანში ჩვენი მოპარული ცხენები მთავარი გმირი მიუთითებს აღნიშნულ ნახატზე ცუდი სიზმრის ნახვის შემდეგ და დასძენს: „მე მივხვდი, რომ ყველაზე მეტად მაგრიტის ნახატზე გამოსახული კაცის მეშინოდა, იმ კაცის, რომელიც უკნიდან საკუთარ თავს უყურებდა“.

ნახატზე სხვადასხვა სახის პარალელებს ვაწყდებით ისეთ ფილმეში, როგორებიცაა: დევიდ კოეპის „საიდუმლო ფანჯარა“, რიჩარდ აოადის „ორეული“ და ჯორდან პილის „ჩვენ“.
სპირიდონ ჯავახიშვილი

სპირიდონ ჯავახიშვილი (დ. 1768 წელს — გ. 25 ივლისი, 1815, რესპუბლიკა ვაიმარი, გერმანია) — სამხედრო პირი, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი.
ბიოგრაფია
სპირიდონ ჯავახიშვილი დაიბადა 1768 წელს. 1812 წლის სამამულო ომის დაწყებისას პავლოგრადის ჰუსართა პოლკს მეთაურობდა. თავი ისახელა 1812 წლის 31 ივლისის გოროდეჩნის ბრძოლაში, რისთვისაც გადაეცა ოქროს ხმალი წარწერით "მამაცობისათვის". 1812 წელს 8 ოქტომბერს მონაწილეობდა ნაპოლეონის არმიის ლიტვის კორპუსის განადგურებაში. განსაკუთრებული სიმამაცე გამოიჩინა 14-17 ნოემბერს გამართულ ბრძოლებში, რომელთა მიზანი იყო ნაპოლეონის არმიის განადგურება, ვიდრე იგი ბერეზინას გადალახავდა. ჯავახიშვილი მონაწილეობდა 1813-1814 წლის რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობებში. იგი 1813 გახდა რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი.
ჯილდო (ფილმი)

ჯილდო — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას 1965 წელს გადაღებული ქართული ფილმი.

სიუჟეტი
გიორგი ჯარში მსახურობს და რკინიგზის დეპოს გაფიცულ მუშათა დარბევისას შემთხვევით ერთი მათგანი შემოაკვდება. კარგი სამსახურისთვის მას ოქროს თუმნიანით დააჯილდოებენ. ამის შემდეგ გიორგი მოსვენებას დაკარგავს და პატიების სათხოვნელად მოკლულის დედასთან მიდის.

როლებში
ბონდო გოგინავა — გიორგი
სესილია თაყაიშვილი — დედა
კოტე თოლორაია — უნტერ–ოფიცერი
გივი ბერიკაშვილი — პეტო
კახი კავსაძე — მუშა
კოტე დაუშვილი — ოფიცერი
ალექსანდრე ლორთქიფანიძე — ოფიცერი
ლეო ფილფანი — მუშა
უსაფრთხო წყლების ნიშანი

უსაფრთხო წყლების ნიშანი (ასევე ცნობილი როგორც ფარვატერის დასაწყისისა და შუახაზის მაჩვენებელი ნიშანი; ღერძული ნიშანი; ) ― საზღვაო სანავიგაციო ნიშანი, რომელიც გამოიყენება ნაოსნობისთვის უსაფრთხო წყლების მისათითებლად. უსაფრთო წყლების ნიშნების სერიით წყალმარჩხ ადგილებში უსაფრთხო მარშრუტის მონიშვნაა შესაძლებელი.

აღწერა
ღია სანაოსნო ტერიტორიაზე უსაფრთხო წყლების ნიშნები უსაფრთხო, რეკომენდებულ გზაზე მიანიშნებს. ნიშნები მიუთითებენ ფარვატერის უღრმეს ნაწილზე ან ხიდის ქვეშ ყველაზე ღრმა უსაფრთხო გასასვლელზე. იგი შეიძლება მიჯნავდეს მოძრაობის გამყოფი სისტემების მიმართულების ზოლებსაც.

უსაფრთხო წყლების ნიშნების გარჩევა შესაძლებელია წითელი და თეთრი ვერტიკალური ზოლებით. ჩვეულებრივ, დამაგრებული აქვს სფეროს ფორმის წითელი ქიმი. ღამით ანათებს თეთრი ფერის მკრთოლვარე, იზოფაზურ, ხანგრძლივად ელვარე შუქს 10 წამიანი ინტერვალით და მორზეს კოდის შესაბამის შუქს (ერთი მოკლე, ერთი გრძელი გაელვება).
ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი

ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი ― გამოიყენება ახლად წარმოქმნილი და გამოუკვლევი წყალქვეშა ნავიგაციური საფრთხის მდებარეობის აღსანიშნად, რომლებიც საზღვაო დოკუმენტებში არ არის შეტანილი. ნიშანი თავსდება გემის ჩაძირვიდან 24-72 საათის განმავლობაში, რის შემდეგაც მის ადგილას მუდმივი ნიშანი (როგორიცაა განცალკევებული საშიშროების ნიშანი ან კარდინალური ნიშანი) უნდა განთავსდეს და სანავიგაციო რუკები განახლდეს.

ჩაძირუგლი გემის აღმნიშვნელ საგანგებო ბუის ზოგჯერ ახალი საშიშროების აღმნიშვნელ ნიშანსაც უწოდებენ. აქვს 4, 6 ან 8 ვერტიკალური ყვითელი და ლურჯი ზოლი. დამატებით მასზე შეიძლება გამოსახული იყოს "" წარწერა. აქვს ნიშანსვეტის ან ბურჯისებური ფორმა. შეიძლება დამაგრებული ჰქონდეს ყვითელი ვერტიკალური ჯვარი (წმინდა გიორგის ჯვარი). ანათებს მონაცვლე/ალტერნატიულ ყვითელ და ლურჯ შუქს 1.5 წამიანი ციკლით, რომელშიც ნახევარი წამით ყვითელ შუქს ანათებს, ნახევარი წამით ― ლურჯ შუქს, ხოლო ნახევარი წამით ბნელი ინტერვალი აქვს. სხვა არცერთი სანავიგაციო ნიშანი არ იყენებს ლურჯ შუქს.