iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აზერბაიჯანის უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა

აზერბაიჯანის უმაღლესი საზღვაო სკოლა — სამხედრო საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც მდებარეობს ბაქოში. საბჭოთა პერიოდში ის ცნობილი იყო როგორც კასპიის უმაღლესი საზღვაო წითელი დროშის სკოლა და ს.მ. კიროვის სახელს ატარებდა.

ისტორია
სკოლა 1939 წლის 9 დეკემბერს ბაქოში დაარსდა. 1945 წლის 4 მარტს, სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებით, სკოლას მიენიჭა საბრძოლო ბანერი. 1954 წლის 9 დეკემბერს ეწოდა სერგეი მირონოვიჩ კიროვის სახელი, ხოლო 1968 წლის 22 თებერვალს იგი დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. 1992 წლის ივნისში ბოლო, 50-ე გამოშვება შედგა.

სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1992 წლის 3 ივლისის ბრძანებულებით, სკოლა გადავიდა ახლადშექმნილი სახელმწიფოს იურისდიქციაში. ფაქტობრივად, 1992 წლის 18 ივლისს სკოლა ახალ ხელისუფლებას გადაეცა. ამის შემდეგ, 1992 წლის 10 სექტემბრის საზღვაო ძალების გენერალური შტაბის დირექტივით, დაიშალა სერგეი მირონოვიჩ კიროვის სახელობის კასპიის საზღვაო სამხედრო სასწავლებელი და პერსონალი რუსეთის სხვა საზღვაო სასწავლებლებში გადაიყვანეს. ამავე დროს, ნავიგაციის განყოფილების ოფიცრებისა და იუნკერების უმეტესობამ განაგრძო სამსახური და სწავლა ფრუზეს სახელობის საზღვაო სამხედრო სასწავლებელში. სკოლის ბაზაზე შეიქმნა აზერბაიჯანის უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა.
კუკური წიქარიშვილი

კუკური წიქარიშვილი (დ. 12 აგვისტო, 1948, ბორჯომი) — ქართველი გეოგრაფი და მეცნიერი. გეოგრაფიის აკადემიური დოქტორი.

ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-მეტეოროლოგის სპეციალობით. 1973 წლიდან მუშაობს ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, 1973-1977 წწ. — უფროსი ლაბორანტი; 1977-1979 წწ. — ინჟინერი. 1979-1982 წწ. კი უფროსი ინჟინერი. 1982 წლიდან უფროსი მეცნიერი.

1973 წლიდან საქართველოს კარსტული ზოლის დაბალი, საშუალო და მაღალმთიანი კირქვული მასივების შემსწავლელი 50-მდე სპელეოლოგიური და ბუნების სტიქიური მოვლენების შემსწავლელი სამეცნიერო ექსპედიციების მონაწილე. 1973 წელს ჩაირიცხა ინსტიტუტის სამეცნიერო ხარისხის მაძიებლად. საქართველოს კარსტული ზოლის განსხვავებულ ბუნებრივ ლანდშაფტურ ზონაში მდებარე მსგავსი მორფოლოგიის მქონე სიღრუეებში ჩატარებული მეტეოდაკვირვებების სტატისტიკური დამუშავებით, ჩამოყალიბდა კონცეფცია მღვიმის ჰაერის ტემპერატურასა და აბსოლუტურ სინოტივეზე ჰიფსომეტრიული ფაქტორის გავლენის შესახებ, რაც ნებისმიერი სიმაღლითი ზონის მღვიმეებისათვის კლიმატური რეჟიმის პროგნოზირების საშუალებას იძლევა. დამუშავდა აგრეთვე რიგი პრაქტიკული საკითხები. აგრძელებს მუშაობას მთიანი მხარეების სპელეოკლიმატური, კარსტო-სპელეოგენეზის პრობლემაზე.

გამოქვეყნებული აქვს 2 მონოგრაფია, 1 ბროშურა, 115 სამეცნიერო სტატია, მათ შორის 30-ზე მეტი — სპელეოლოგთა საკავშირო (პერმი, 1981; მოსკოვი, 1982, 1990; კიევი, 1987; სანქტ-პეტერბურგი, 1990 და სხვ.) და საერთაშორისო (ბარსელონა, 1985; თბილისი, 1987; კოშიცე, 1988; სოფია, 1990 და სხვ.) სიმპოზიუმებისა და კონგრესის მასალებში.

1984 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. თემა: „საქართველოს კარსტული მღვიმეების კლიმატი მათ მორფოლოგიასა და რეგიონის ლანდშაფტურ თავისებურებებთან დამოკიდებულებით“.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
საქართველოს ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი
საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტროს დაცული ტერიტორიების ბუნების ძეგლებად გამოცხადების შემსწავლელი კომისიის წევრი
საქართველოს ეროვნული სპელეოლოგიური საზოგადოების წევრი
თუთუნჯულერი (პაზარის რაიონი)

თუთუნჯულერი — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 49 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 385 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის ძველი სახელი იყო თალვათი. იგი მოხსენიებულია ამ სახელით როგორც 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში, ასევე 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში. კულტურის ისტორიკოსმა ნიკო მარმა 1910 წელს დაწერა, რომ ათინას რაიონში 69 სოფელი იყო და ამ სოფლებიდან 64-ში ლაზურ ენაზე საუბრობდნენ. ერთ-ერთი ასეთი სოფელი იყო თალვათი.

თალვათი ოსმალების ხელში გადავიდა ტრაპიზონის იმპერიის 1461 წელს გაუქმების შემდეგ. ტრაპიზონის ვილაიეთის საზღვრებში ყოფნისას, 1867 წელს ის გახდა ახლად დაარსებული ტრაპიზონის ვილაიეთის ლაზისტანის სანჯაყის სოფელი. 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულში ის მოხსენიებულია როგორც ამ სანჯაყის ათინას რაიონის სოფელი. სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 41 კომლში მცხოვრები 154 ადამიანისგან. კომლზე დაახლოებით 3,7 ადამიანის მოსვლა მიუთითებს, რომ სოფელში ოჯახები არ იყვნენ მრავალრიცხოვანი. სოფელ თალვათში, რომელიც სოფლის მეურნეობით ირჩენდა თავს, აღრიცხული იყო 105 ცხვარი, 24 თხა, 90 ძროხა და 15 ხარი.

თალვათი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ეკუთვნოდა რიზეს ვილაიეთის ათინას რაიონის ცენტრალურ ნაჰიეს. ეს დასახლება 1955 წლის საყოველთაო აღწერაში დარეგისტრირებული იყო სახელით „თალვათი“, ხოლო 1960 წლის საყოველთაო აღწერაში - სახელით „თუთუნჯულერი", როგორც ფაზარის რაიონის ცენტრალური ნაჰიეს სოფელი. ამ ჩანაწერებიდან ჩანს, რომ სოფლის სახელი შეიცვალა „თუთუნჯულერად" 1959 წელს, რადგან ის „უცხოური წარმოშობის“ იყო. სახელის შეცვლის მიუხედავად, სოფლის ძველი სახელი ახალ სახელთან ერთად „თუთუნჯულერი (თალვათი)“ ფორმით კიდევ გარკვეული დროის განმავლობაში გამოიყენებოდა ოფიციალურ ჩანაწერებში.

სოფელ თუთუნჯულერში ცნობილი ერთადერთი ისტორიული ძეგლი არის ერთთაღიანი ქვის ხიდი, რომელსაც დღეს თუთუნჯულერის ხიდი ეწოდება.
მაგნიტსკის აქტი

მაგნიტსკის აქტი , ოფიციალურად - რუსეთისა და მოლდოვის ჯექსონ-ვანიკის შესწორების გაუქმებისა და სერგეი მაგნიტსკის კანონის უზენაესობის ანგარიშვალდებულების 2012 წლის აქტი — ორპარტიული კანონპროექტი, რომელიც აშშ-ის კონგრესმა მიიღო, ხოლო აშშ-ის პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ ხელი 2012 წლის დეკემბერში მოაწერა. კანონის მიზანი იყო რუსეთის მაღალი თანამდებობის იმ პირების დასჯა, რომლებიც დამნაშავები არიან 2009 წელს მოსკოვის ციხეში რუსი საგადასახადო ადვოკატის სერგეი მაგნიტსკის მკვლელობაში. ჯექსონ-ვანიკის ჩასწორებით გაუქმებით კი დაწესდა მუდმივი ნორმალური სავაჭრო ურთიერთობების რეჟიმი რუსეთსა და მოლდოვასთან.

2016 წლის გლობალურმა მაგნიტსკის აქტმა, რომელიც გახდა 2017 წლის ეროვნული თავდაცვის უფლებამოსილების შესახებ აქტის ნაწილი, აშშ-ს მთავრობას უფლება მისცა, დაასანქციროს ის უცხოელი თანამდებობის პირები, რომლებიც დამნაშავენი არიან ადამინის უფლებების დარღვევაში, გაყინოს მათი აქტივები და აუკრძალოს აშშ-ში შესვლა.

საქართველო
შეერთებული შტატების სახაზინო დეპარტამენტმა 2024 წლის 16 სექტემბერს სანქციები დაუწესა საქართველოს ოთხ მოქალაქეს: ზვიად „ხარება“ ხარაზიშვილი (შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის დირექტორი), მილერი ლაგაზაური („ხარებას“ მოადგილე), კონსტანტინე (კოკა) მორგოშია (ულტრამემარჯვენე, ძალადობრივი მოწოდებებით ცნობილი „ალტ-ინფოს“ ლიდერი), ზურაბ მახარაძე (ასევე „ალტ-ინფოს“ ლიდერი). აშშ-ის სახაზინო დეპარტამენტის თანახმად, „რუსული კანონის“ მიღებამდე მიმდინარე პროტესტის დროს შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტმა ძალადობრივად ამოიღო მიზანში საქართველოს მოქალაქეები, ოპოზიციონერი ლიდერები, ჟურნალისტები და ახალგაზრდა აქტივისტები, რომლებიც მშვიდობიანი პროტესტის ფარგლებში გამოხატავდნენ საკუთარ შეხედულებებს. მორგოშიასა და მახარაძეს კი სანქციები დაუწესდა 5 ივლისის ძალადობის გამო, რა დროსაც თავდასხმის მსხვერპლები გახდნენ ჟურნალისტები.

2024 წლის 19 დეკემბერს აშშ-მა ფინანსური სანქციები დაუწესა საქართველოს შს მინისტრ ვახტანგ გომელაურსა და „ხარებას“ კიდევ ერთ მოადგილეს, მირზა კეზევაძეს.
თექთაში (პაზარის რაიონი)

თექთაში — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 37 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 18 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 205 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისის ჩანაწერებში სოფელ შენქაიასთან გაერთიანებული დასახლება მოხსენიებულია სახელით ბოგინა. რესპუბლიკის პირველ წლებში დასახლება კვლავ ინარჩუნებდა სახელწოდებას ბოგინა, ხოლო 1968 წელს მიიღო თანამედროვე სახელწოდება. ამ პერიოდში სოფელი შენქაია ცალკე აღარ მოიხსენიება და სავარაუდოდ წარმოადგენდა სოფელ თექთაშის უბანს.
ფიზიკური პირი

ფიზიკური პირი — ინდივიდუალური ადამიანი, რომელიც სამართლებრივი ურთიერთობების სუბიექტია. მას აქვს შესაძლებლობა დამოუკიდებლად მიიღოს გადაწყვეტილებები, დადოს გარიგებები და მონაწილეობა მიიღოს სამართლებრივ პროცესებში, როგორც მოსარჩელემ ან მოპასუხემ. ფიზიკური პირი ფლობს ინდივიდუალურ უფლებებსა და ვალდებულებებს, რაც განასხვავებს მას იურიდიული პირისგან, რომელიც კოლექტიურ წარმონაქმნს წარმოადგენს.

ისტორია
ფიზიკური პირის სამართლებრივი ცნება წარმოიშვა ანტიკურ და შუა საუკუნეების პერიოდში, როდესაც ფიზიკური პირები სამართლებრივი სისტემის ძირითად სუბიექტებად მოიაზრებოდნენ. ამ ეპოქაში გაჩნდა ცნებები, რომლებიც ფიზიკურ პირს ინდივიდუალურ უფლებების მქონე სუბიექტად განსაზღვრავდნენ, რაც უკავშირდებოდა როგორც კერძო საკუთრების, ასევე სოციალური ურთიერთობების სამართლებრივ მოწესრიგებას.

ფიზიკური პირის ცნების განვითარებამ საფუძველი დაუდო თანამედროვე სამართლებრივი სისტემის ფორმირებას, სადაც თითოეული პირი ინდივიდუალურად განიხილება და პასუხს აგებს თავის ქმედებებზე, საკუთარ სახელზე ფლობს ქონებას და დამოუკიდებლად ახორციელებს სამართლებრივ ურთიერთობებს.

მახასიათებლები
სამართლებრივი სუბიექტობა: ფიზიკური პირი არის სუბიექტი, რომელსაც შეუძლია სამართლებრივი უფლებების განხორციელება და მოვალეობების აღება.
ინდივიდუალობა: იგი ყოველთვის არის ინდივიდუალური ადამიანი, განსხვავებით იურიდიული პირისგან, რომელიც შეიძლება იყოს ორგანიზაცია ან გაერთიანება.
სრულწლოვანება: ზოგ შემთხვევაში ფიზიკური პირი სრულფასოვან უფლებებს მოიპოვებს სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ.
პასუხისმგებლობა: ფიზიკური პირი საკუთარ ქონებით აგებს პასუხს ვალდებულებებზე, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა კანონმდებლობით სხვა რამაა განსაზღვრული.

სამართლებრივი მნიშვნელობა
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, ფიზიკური პირი შეიძლება იყოს საქართველოს მოქალაქე, უცხო ქვეყნის მოქალაქე ან მოქალაქეობის არმქონე პირი. ფიზიკურ პირს შეუძლია იყოს როგორც სამართლებრივი გარიგებების სუბიექტი, ასევე მისი მოვალეობები შეიძლება გამომდინარეობდეს სამართლებრივი აქტებიდან, მათ შორის, სამოქალაქო, ადმინისტრაციული ან სისხლის სამართლის სფეროში. ფიზიკური პირის რეგისტრაცია და მისი საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შესაბამისი კანონებითა და ნორმატიული აქტებით.
სუბაში (პაზარის რაიონი)

სუბაში — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 40 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 484 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფელ სუბაშის ძველი სახელი ცნობილია როგორც ხაჭაპითი. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ჰაჯაბითი“ ან „ჰაჭაბითი“. 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის წელიწდეულში იგი მოხსენიებულია როგორც ჰაჯაბითი , ხოლო 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში როგორც ჰაჭაბითი .

სოფელი ჰაჭაპითი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ. 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება იყო ტრაპიზონის ვილაეთის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას კაზას სოფელი. მოსახლეობა შედგებოდა 27 კომლისგან, სადაც ცხოვრობდა 98 ადამიანი. სავარაუდოდ, ეს რიცხვი მხოლოდ მამრობითი სქესის მოსახლეობას მოიცავდა. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა შეადგენდა 150 ცხვარს, 124 თხას, 50 ძროხას და 20 ხარს.

სოფელი ხაჭაპითის პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსული მმართველობის ქვეშ მოექცა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ თავის 1917 წლის ლაზეთის რეგიონში კვლევითი მოგზაურობის ჩანაწერებში დაწერა, რომ ხაჭაპითად ჩაწერილ სოფელში 60 კომლში ცხოვრობდა 438 ადამიანი. ნიკო მარმა კი 1910 წელს აღნიშნა, რომ ჰაჭაპითსა და ბოგინაში ჰემშინები ცხოვრობდნენ.

სოფელი ჰაჭაპითი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ეკუთვნოდა რიზეს ვილაეთის ათინას კაზას ცენტრალურ ნაჰიეს. 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში იგი იყო ართვინისა და რიზეს ვილაეთების გაერთიანებით შექმნილი ჩორუჰის ვილაეთის პაზარის კაზას ცენტრალური ნაჰიეს სოფელი და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 541 ადამიანს. რადგან ჰაჭაპითი ან ჰაჭაბითი არ იყო თურქული, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და ეწოდა სუბაში. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით სოფელ სუბაშის მოსახლეობა შედგებოდა 869 ადამიანისგან, რომელთაგან 216-მა იცოდა წერა-კითხვა.

სოფელ სუბაშში დაიბადა ცნობილი ქირურგი მეჰმეთ ჰაბერალი.
შაჰანა ჰაჯიევა

შაჰანა ჰაჯიევა (; დ. 6 ივლისი, 2000, სუმგაითი) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი, 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული ტოკიოში, 2015 წლის ევროპის ჩემპიონი 2000 წლამდე გოგონებში 2015 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებში. 2018 წლის ძიუდოში მსოფლიო პარაოლიმპიური ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი, 2019 წელს ბაქოში პარაოლიმპიური ძიუდოს გრან-პრის მფლობელი, 2023 წელს ტოკიოს პარაოლიმპიური ძიუდოს გრან-პრის ვერცხლის მედალოსანი და ტაშკენტში პარაოლიმპიური ძიუდოს 2019-ში პარაოლიმპიური ძიუდოს გრან-პრის ბრინჯაოს მედალოსანი.

ბიოგრაფია
შაჰანა გაჯიევა დაიბადა 2000 წლის 6 ივლისს. 2015 წელს მან მოიგო ევროპის თასი 18 წლამდე გოგონათა შორის ანტალიაში 40 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. იმავე წელს გაჯიევამ მოიგო ევროპის ჩემპიონატი 18 წლამდე გოგონათა შორის სოფიაში, ფინალში დაამარცხა რუმინელი ლიდია მარინი. 2016 წლის მარტში მან მოიგო ევროპის თასი 18 წლამდე გოგონათა შორის ანტალიაში 44 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. იმავე წლის მაისში მან აიღო ბრინჯაო ევროპის თასზე ბიელსკო-ბიალაში.

2018 წელს მეორე ადგილი დაიკავა უსინათლოთა და მხედველობის დაქვეითებულთა მსოფლიო ჩემპიონატზე ოდიველასში (ლისაბონი). ამავე ჩემპიონატზე ჰაჯიევა აზერბაიჯანის ქალთა ნაკრების შემადგენლობაში გუნდურ ტურნირში ბრინჯაოს მედალოსანი გახდა.

2019 წელს ჰაჯიევამ მოიგო ბაქოს გრან-პრი უსინათლოთა და მხედველობით დაქვეითებულთა შორის, ფინალში იპონით დაამარცხა პარაოლიმპიური თამაშების მოქმედი ჩემპიონი, ჩინელი ლი ლიკინგი. იმავე წელს მან ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა ტაშკენტის გრან პრიზე უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის.

2021 წლის მაისში მან მოიპოვა ბრინჯაო ბაქოს გრან პრიზე უსინათლოთა და მხედველობის დაქვეითებულთა შორის.

ტოკიოში 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე ჰაჯიევამ აზერბაიჯანის გუნდს პირველი ოქრო მოუტანა. ფინალისკენ მიმავალ გზაზე გაჯიევამ ყველა გამარჯვება ვადაზე ადრე მოიპოვა. პირველ მატჩში მან ტატამის ბედია შიზუკა ჰანგაი დაამარცხა, ნახევარფინალში კი რუსი ვიქტორია პოტაპოვა დაამარცხა. ფინალში გაჯიევა ფრანგ ძიუდოისტს სანდრი მარტინეტს შეხვდა. ბრძოლის ძირითად დროში მოწინააღმდეგეებმა სროლები გაცვალეს „ვაზა-არიში“, ხოლო დამატებით დროში გაჯიევამ ჩააგდო და მოიპოვა ოქრო სადებიუტო პარაოლიმპიურ თამაშებზე.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებით შაჰანა ჰაჯიევი დაჯილდოვდა ორდენით „სამშობლოს წინაშე სამსახურისათვის, ხარისხი“ ტოკიოს ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებში მაღალი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებისთვის მოღვაწეობაში.

2022 წლის ნოემბერში ბაქოში გამართულ საშინაო მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 2023 წლის აგვისტოს დასაწყისში მან მოიგო ოქრო როტერდამში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. თვის ბოლოს გაჯიევამ მოახერხა ბრინჯაოს მოპოვება ბირმინგემში ბრმა და მხედველობის დაქვეითებულ სპორტსმენებს შორის მსოფლიო თამაშებზე.

2023 წლის სექტემბერში ჰაჯიევამ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბაქოში საშინაო გრან პრიზე. 2023 წლის 4 დეკემბერს კი ტოკიოს გრან პრიზე ვერცხლის მედალი.
ვუგარ შირინლი

ვუგარ შირინლი (; დ. 14 სექტემბერი, 1992) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი, 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული ტოკიოში, 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი გუნდურ ტურნირში, გამარჯვებული. ტაშკენტის გრან პრი (2017), სამსუნის გრან პრის ბრინჯაოს მედალოსანი (2013), ბაქოს გრან სლემის ვერცხლის მედალოსანი (2014), ბაქოს გრან პრის გამარჯვებული უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის (2019) და ბრინჯაოს მედალოსანი ბაქოს გრან-პრი უსინათლოთა და მხედველობის დაქვეითებულთა შორის (2021).

ბიოგრაფია
ვუგარ შირინლი დაიბადა 1992 წლის 14 სექტემბერს.

2013 წელს სამსუნის გრან-პრის ბრინჯაოს მედალოსანი გახდა. მომდევნო წელს შირინლიმ ბაქოში გამართულ დიდი სლემის ტურნირზე ვერცხლი მოიგო.

2016 წელს ყაზანში ევროპის ჩემპიონატზე იასპარეზა, სადაც გუნდურ ტურნირში მესამე ადგილი დაიკავა. 2017 წელს შირინლიმ ტაშკენტის გრანპრი მოიგო.

2018 წელს პორტუგალიაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე შირინლიმ აზერბაიჯანის ვაჟთა ნაკრების შემადგენლობაში გუნდურ ტურნირში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

2019 წელს ვუგარ შირინლი გახდა ბაქოს გრან-პრის გამარჯვებული უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის.

2021 წლის მაისში შირინლი გახდა ბაქოს გრან-პრის ბრინჯაოს მედალოსანი უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის.

იმავე წელს, 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე ტოკიოში, შირინლიმ აზერბაიჯანის ნაკრებს მეორე ოქრო მოუტანა ძიუდოში შეჯიბრის პირველ დღეს. პირველ ბრძოლაში მან თურქი რეჯეფ ჩიფტჩი დაამარცხა, შემდეგ კი რუმინელი ალექს ბოლოგა. ფინალში შირინლიმ დაამარცხა ანუარ სარიევი ყაზახეთიდან და მოიგო ოქრო თავის სადებიუტო პარაოლიმპიურ თამაშებზე.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებით ვუგარ შირინლი დაჯილდოვდა ორდენით „სამშობლოს სამსახურისთვის, 1-ლი ხარისხი“ ტოკიოს ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებისთვის.

2023 წლის 4 დეკემბერს მან ტოკიოს გრან პრიზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2024 წლის თებერვალში, სპორტსმენი კვლავ მეორე გახდა ჰაიდელბერგში, გერმანიის გრან პრიზე, ფინალში დამარცხდა უკრაინელ ძიუდოისტთან.
ივანოვკის ეკლესია

ივანოვკის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ივანოვკაში.

აღწერა
ეკლესია დგას სოფელ ივანოვკისკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს მინდორში, მდინარე ასლანკას მარჯვენა, უსახელო ხევთან. ეკლესია დარბაზულია. სამშენებლო მასალად ბაზალტის ქვა და ყვითელი ფერის ქვაა გამოყენებული. კუთხეებში მოზრდილი კვადრებია გამოყენებული, ასევე დიდი ზომის ქვებია ნახმარი ქვედა რიგებში. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ერთ ქვაში ნაკვეთი ვიწრო თაღოვანი სარკმელია დატანებული. აღდგენის შემდეგ სამხრეთის კედელშიც ჩაუტანებიათ სარკმელი. აფსიდა ნახევარწრიულია აფსიდით გამოყოფილი. ეკლესიაში თლილი ტრაპეციული ტრაპეზის ქვა დევს, რომელზეც ჯვრის რელიეფია გამოკვეთილი. ტაძარში დაცულია ყვითელი ფერის სარკმლის თავსართის ფრაგმენტი, რომელზეც ასომთავრული წარწერის ფრაგმენტია შემორჩენილი. წარწერიდან მხოლოდ სამი ხაზია და იკითხება „ლ“, „ნ“, „ე“ და „ს“.
თემურ ბენდიაშვილი

თემურ ბენდიაშვილი (დ.7 ივნისი, 1948) — ქართველი სპორტსმენი, ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
თემურ ბენდიაშვილი დაიბადა 1948 წლის 7 ივნისს, თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

მუშაობდა მეცნიერ-თანამშრომლად საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტებში. 1970-იან წლებში "ლოკომოტივის" მორაგბეთა გუნდის შემადგენლობაში ასპარეზობდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში. 1976 წლიდან იყო "ლოკომოტივის" უფროსი მწვრთნელი. 2007-2009 წლებში მუშაობდა საქართველოს სპორტის აკადემიის პრორექტორად. იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპორტის აკადემიის დირექტორის მოადგილე. მორაგბე.
გონერ ჭეიშვილი

გონერ ჭეიშვილი (დ. 2 სექტემბერი, 1944, ქუთაისი — გ. 2021) — ქართველი მწერალი. საბჭოთა კავშირის მწერალთა კავშირის პრემიის, დავით კლდიაშვილის სახელობის და ნიკო ნიკოლაძის სახელობის პრემიების ლაურეატი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის მე-12 საშუალო სკოლა და ქუთაისის ალ. წულუკიძის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ქუთაისის მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლეში წრის ხელმძღვანელად, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს“ ტექნიკურ რედაქტორად, ჟურნალ „განთიადის“ პროზის განყოფილების გამგედ, ქუთაისის მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლის დირექტორად, ჟურნალ „მწვანეყვავილას“ სარედაქციო კოლეგიის წევრად. თანამშრომლობდა ქართული საბავშვო ჟურნალ „დილა“-სთან. მიღებული აქვს საბჭოთა კავშირის მწერალთა კავშირის პრემია, დავით კლდიაშვილის სახელობის და ნიკო ნიკოლაძის სახელობის პრემიები.

მწერალმა მდიდარი მემკვიდრეობა დაგვიტოვა რომანების, მოთხრობებისა და ნოველების სახით.

ქუთაისში მოსწავლე–ახალგაზრდობის პარკის ბჭისკარი (თაბუკაშვილის ქუჩის მხრიდან) მწერალ გონერი ჭეიშვილის სახელობისაა.
რუმინეთის კონსტიტუცია (1866)

რუმინეთის 1866 წლის კონსტიტუცია — ფუნდამენტური სამართალი, რომელმაც 1859 წელს გაერთიანებული დუნაის სამთავროების ერადქმნადობის პერიოდი შეაჯამა. კონსტიტუციის პროექტი მცირე დროში მომზადდა და ბელგიის 1831 წლის კონსტიტუციას დაეფუძნა, რომელიც შემდეგში მნიშვნელოვნად შეცვალა პრინცმა (მოგვიანებით მეფემ) კაროლ -მა, შემდეგ კი საკონსტიტუციო ასამბლეამ მიიღო. 1866 წლის 13 ივლისს პრინცმა კონსტიტუციის რატიფიცირება მოახდინა. კონსტიტუცია თამამი ნაბიჯი იყო, რადგანაც იმ პერიოდის მთავარ ძალებთან შეთანხმების გარეშე მიიღეს. კონსტიტუციის შემუშვებაში მონწილეებმა ოსმალთა იმპერიასთანაც არ გაიარეს კონსულტაცია, მიუხედავად იმისა, რომ ნომინალურად რუმინეთი ოსმალეთის ვასალი იყო. თუმცა, იმ დროისთვის ოსმალეთის იმპერიის სუვერენიტეტი რუმინეთზე უკვე იურიდიული ფიქცია იყო, რაც 1878 წელს საბოლოოდ დასრულდა, როდესაც რუმინეთმა დე იურე დამოუკიდებლობა მოიპოვა.
ესპანეთის კონსტიტუცია

ესპანეთის კონსტიტუცია — ესპანეთის სამეფოს უზენაესი კანონი. ამოქმედდა მას შემდეგ, რაც საკონსტიტუციო რეფერენდუმზე დაუჭირეს მხარი. ესპანეთის კონსტიტუცია ქვეყნის დემოკრატიაზე გადასვლის კულმინაციას წარმოადგენს.

ამჟამინდელი კონსტიტუცია 1978 წელს, დიქტატორ ფრანსისკო ფრანკოს გარდაცვალებიდან 3 წლის შემდეგ მიიღეს. ესპანეთის კონსტიტუციონალიზმის ისტორიაში არაერთი კონსტიტუცია და კონსტიტუციის მსგავსი დოკუმენტი ყოფილა, მაგრამ 1978 წლის კონსტიტუცია „პირველი იყო, რომელიც არ ყოფილა რომელიმე მხარის მიერ შემოღებული, არამედ ყველა მთავარი მხარის შეთანხმებულ კომპრომისს წარმოადგენდა“. კონსტიტუცია 27 დეკემბერს დაამტკიცა მეფე ხუან კარლოს -მა. 2 დღის შემდეგ კონსტიტუცია ესპანეთის მთავრობის გზეთში დაიბეჭდა და ოფიციალურად, 29 დეკემბერს ამოქმედდა.

1975 წლის 20 ნოემბერს, გენერალი ფრანსისკო ფრანკო გარდაიცვალა, რომელიც ესპანეთის სამხედრო დიქტატორი თითქმის 40 წლის მანძილზე იყო. კონსტიტუციის მიღება ესპანეთისთვის დემოკრატიისკენ ტრანზიციის უმაღლესი წერტილი იყო. ქვეყენაში კომპლექსური პროცესები დაიწყო, მათ შორის, პოლიტიკური, სოციალური და ისტორიული ცვლილებების სერია, რის შედეგადაც ფრანკისტული რეჟიმი დემოკრატიულ სახელმწიფოდ გარდაიქმნა.

კონსტიტუცია დარედაქტირდა და დამტკიცდა საკონსტიტუციო ასამბლეაზე , რომელიც 1977 წლის კორტესებიის არჩევნების საფუძველზე ჩამოყალიბდა. კონსტიტუციამ გააუქმა სამეფოს ყველა ფუნდამენტური კანონი (მაგალითად, ფრანკისტული რეჟიმის კონსტიტუცია), ისევე როგორც სხვა მთავარი ისტორიული ან მანამდე არსებული კანონები, რომლებიც ახალ კონსტიტუციასთან წინააღმდეგობაში მოდიოდა.
კონსტანტინე ბზიავა

კონსტანტინე ბზიავა (დ. 25 მარტი, 1967) — ქართველი მეცნიერი, ინჟინერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე ბზიავა დაიბადა 1967 წლის 25 მარტს.დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო სამეურნეო ინსტიტუტი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის კვალიფიკაციით 1991 წელს.

1991-1997 წლებში საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, ჰიდრომელიორაციისა და საინჟინრო ეკოლოგიის ფაკულტეტის სასოფლო-სამეურნეო ჰიდროტექნიკური მელიორაციის კათედრა, ლაბორანტი. 1997-2006 წლებში საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, ჰიდრომელიორაციისა და საინჟინრო ეკოლოგიის ფაკულტეტის სასოფლო-სამეურნეო ჰიდროტექნიკური მელიორაციის კათედრა, ასისტენტი. 2005-2006 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამელიორაციო სისტემების მართვის დეპარტამენტი, წყალსამეურნეო მართვის სამმართველო, წყალსაცავების და წყალსარგებლობის განყოფილება, მთავარი სპეციალისტი. 2006-2010 წლებში საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, სასოფლო-სამეურნეო ჰიდრომელიორაციის დეპარტამენტი, აგროსაინჟინრო ფაკულტეტი, ირიგაციისა და დრენაჟის განყოფილების უფროსი. 2006-2013 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი, საინჟინრო-ტექნოლოგიური ფაკულტეტი, ასისტენტ-პროფესორი. 2013-2014 წლებში საინჟინრო მომსახურების საერთაშორისო ორგანიზაციის ფილიალი საქართველოში "", ტექნიკური მხარდაჭერის გუნდი, კონსულტანტი. 2014-2016 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, აგრარული მეცნიერებების და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტი, მოწვეული ასოცირებული პროფესორი. 2016 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, წყალმომარაგების, წყალარინების, თბოაირმომარაგების და ნაგებობათა საინჟინრო აღჭურვის დეპარტამენტი, სამშენებლო ფაკულტეტი, მოწვეული პროფესორი, ასოცირებული პროფესორი. 2018 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მირცხულავას სახელობის წყალთა მეურნეობის ინსტიტუტი, მელიორაციული სისტემების დაპროექტებისა და ექსპერტიზის განყოფილება, მეცნიერ-თანამშრომელი. 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. აკადემიური დოქტორი, პროფესორი.