iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სტენსჰუვუდის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 3,9 კმ²
სტენსჰუვუდი — ბორცვი სამხრეთ-აღმოსავლეთ შვედეთში, სკონეს პროვინციაში. 1986 წლიდან გამოცხადებულია ეროვნულ პარკად და მოიცავს 3,9 კმ²-ს.

ბორცვის სიმაღლე 97 მეტრია და გადაჰყურებს ბალტიის ზღვას. იქიდან გამომდინარე, რომ გარემომცველი არეალი ბრტყელია, მისი დანახვა დიდი მანძილიდანაცაა შესაძლებელი და ტრადიციულად, მეზღვაურები მას ერთგვარ ნიშნად იყენებდნენ. კარგ ამინდში, ულამაზესი ხედით დასატკბობად ბორცვზე უამრავი მნახველი ადის.

ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ფართოფოთლოვანი, ძირითადად რცხილის ტყითაა დაფარული. პარკი ასევე მოიცავს დაბლობებს, მდელოებსა და ჭაობებს. რბილი კლიმატისა და მრავალგვარი გავრცელების არეალის წყალობით, პარკის ტერიტორიაზე მრავალი განსხვავებული სახოების ცხოველი ბინადრობს. მათ შორის, აღსანიშნავია შვედეთისათვის არადამახასიათებელი სახეობები — ძილგუდა, მოლაღური, ხის ბაყაყი, მარდი ბაყაყი. გავრცელებულია დაახლოებით 600 სახეობის ძარღვოვანი მცენარე, მათ შორის ორქიდეის რამდენიმე სახეობა და უიშვიათესი უნაყოფო მარწყვი.

გორაკის დაბლა გადაჭიმულია პოპულარული საცურაო პლაჟი. მწვერვალის სიახლოვეს კი - საუკუნის ციხესიმაგრეების ნანგრევებია შემორჩენილი.

ხალხური გადმოცემების თანახმად, ბორცვმა სახელი მიიღო (სტენის თავი) გიგანტისგან, რომელიც გამოქვაბულში ცხოვრობდა.
სტორა-სიეფალეტის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 1 278 კმ²

სტორა-სიეფალეტი — ეროვნული პარკი ჩრდილოეთ შვედეთში, ნორბოტენის ლენში. მდებარეობს ნორვეგიის საზღვართან. შეიქმნა 1909 წელს. ეროვნული პარკი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის — ლაპონიის არეალს მიეკუთვნება. წარსულში, პარკის ტერიტორიაზე მრავალი დიდი ჩანჩქერი მდებარეობდა, მაგრამ მას შემდეგმ რაც იგი დაცულ ტერიტორიად გამოცხადდა, მთავრობამ ჩანჩქერებზე ჰიდორელექტრო დანადგარების ნებართვა გასცა, რამაც უამრავი მათგანი გაანადგურა. შემდგომ განვითარებას გზების გაყვანა მოჰყვა. ეროვნული პარკის სტატუსი ჯერ კიდევ 1960-იან წლებში დადგა კითხვის ნიშნის ქვეშ და დღეს, ჩანჩქერების მხარის (რის გამოც მას ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა) დიდი ნაწილი ეროვნულ პარკს აღარ მიეკუთვნება.

პარკი 1 278 კმ²-ს მოიცავს. მისი ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაწილები სკანდინავიის მთებშია გადაჭიმული და მოიცავს რამდენიმე მყინვარსა და ქვეყნის უმაღლე მწვერვალებს. მათ შორის გამორჩეულია მწვერვალი აკა, რომელსაც ლაპლანდიის დედოფალს უწოდებენ. პარკის სამხრეთი დაბალი ბორცვებიანი ზონა სოჭის ტყეებითაა დაფარული.
ნაჯახავოს ეკლესია

ნაჯახავოს ეკლესია — ეკლესია სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაჯახავოში. ეკლესია არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩნდა. თარიღდება საუკუნით.

ნაჯახავოს ეკლესია კუპელჰალეს ტიპის ნაგებობა იყო. მისი გეგმა წარმოადგენს მცირედ წაგრძელებულ, აღმოსავლეთით აფსიდური შვერილით დაბოლოვებულ ცალნავიან სწორკუთხედს (8,3 11,8 მ.). მისი გრძივი კედლები ერთმანეთს არ უტოლდება: ჩრდილოეთი მხარე შესამჩნევად გრძელია სამხრეთისაზე. შიდა სივრცეში ორი წყვილი გუმბათქვეშა შვერილია - აღმოსავლეთისა უშუალოდ აფსიდს ესაზღვრება. ამის გამო, დარბაზის სივრცე ორნაწილიანია (დასავლეთი მონაკვეთი და გუმბათქვეშა); არ არის საკურთხევლისწინა, აღმოსავლეთი მონაკვეთი, რაც შვერილთა ორი წყვილის შემთხვევაში გვაქვს ხოლმე ასეთი ტიპის ტაძრებში. თვით საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდი უჩვეულოდ განიერია, ნავის თითქმის მთელი სიგანის მომცველი.

ნაჯახავოს ეკლესია ჭყონდიდის ეპარქიის დაქვემდებარებაშია.
სტორე-მოსეს ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 78,5 კმ²
სტორე-მოსე — ეროვნული პარკი სამხრეთ შვედეთში, სმოლანდის ლენში. ამჟამად მოიცავს 100 კმ² ტერიტორიას, რომლიდანაც 77 კმ² 1983 წელს მიუერთეს.

პარკი სამხრეთ ლაპლანდიის უდიდეს ჭაობებს მოიცავს და ხელსაყრელია ფლორისა და ფაუნის უნიკალური სახეობების საცხოვრებლად. გაყვანილია 40 კმ სიგრძის ფეხით სასიარულო ბილიკები, ფუნქციონირებს სამი ღამისსათევი კაბინა და ფრინველებზე დასაკვირვებელი ერთი კოშკი.

ეროვნულ პარკში შესვლა უფასოა, ტურები გიდის თანხლებით შესაძლებელია ზაფხულში.
ტივედენის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 13,5 კმ²

ტივედენი — ეროვნული პარკი შვედეთში, ვესტერგოტლანდის ლენში. მოიცავს 13,5 კმ² ველურ ტყეებსა და უსწორმასწორო ზედაპირის არეალს. მდებარეობს ვეტრენისა და ვენერნის ტბებს შორის. შეიქმნა 1983 წელს.

შუა საუკუნეების დასაწყისში, ტივედენის ტყე დამნაშავეთა თავშესაფარს წარმოადგენდა.

პარკში გავრცელებულია ირმები და ცხენირმები, ასევე მელა, ციყვი, კურდღელი, მგელი და ფოცხვერი.
ტეფსინგდალენის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 16,15 კმ²

ტეფსინგდალენი — ეროვნული პარკი შვედეთში, დალარნის პროვინციაში, კურორტ იდრეს ჩრდილოეთით.

პარკი ველური სამყაროს ელემენტებით გამოირჩევა და საკმაოდ ძნელად მისაღწევია. მოიცავს ურიცხვი კენჭისა და ქვისგან შემდგარ ორ ქედს, რომელთაგან უმაღლესი 892 მეტრია. მრავლადაა ბალახოვანი მცენარე, მაგრამ ზოგადად ფლორისა და ფაუნის მრავალფეროვნებით იგი არ გამოირჩევა.
ტრესტიკლანის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 28,97 კმ²
ტრესტიკლანი — ეროვნული პარკი შვედეთში, დალსლანდის პროვინციაში, ნორვეგიასთან საზღვრის სიახლოვეს. „ტრესტიკლანი“ სამთითას ნიშნავს და შესაძლოა უკავშირდებოდეს სტორა-ტრესტიკლანის ტბის ფორმას. ეროვნული პარკი მოიცავს სამხრეთ სკანდინავიის უძველესი ტყეების დარჩენილ უიშვიათეს არეალებს. პარკი 1996 წელს შეიქმნა და მისი ფართობი 28,97 კმ²-ია.
ბოდორნის ღვთისმშობლის ეკლესია

ბოდორნის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბოდორნასთან, მთაზე. განეკუთვნება კუპელჰალეს სტილს.

ბოდორნის ღვთისმშობლის ეკლესიის სამხრეთი ფასადის წარწერის მიხედვით, ადრე ამ ადგილას მდგარი დანგრეული ეკლესია, 1717 წელს არაგვის ერისთავის შვილს მიტროფანეს და სახლთუხუცეს ქაიყუბათ კობიაშვილს განუახლებიათ. მოგვიანებით, საუკუნის შუა ხანებში, ქაიყუბათის შვილმა ეკლესიისთვის სამხრეთიდან მცირე სამლოცველო მიაშენა, რომელიც ამჟამად აღარ არსებობს. 1912 წელს ეკლესია ძირეულად შეუკეთებიათ.

ეკლესია გუმბათით აღჭურვილი დარბაზული ეკლესიაა (10,47,1 მ), ნაშენია რიყის ქვითა და აგურით. წყობა ძირითადად შერეულია, მხოლოდ ჩრდილოეთ კედელზეა ქვისა და აგურის რიგების წესიერი მონაცვლეობა. გუმბათის ყელი მთლიანად აგურისაა. გუმბათის დასაყრდნობად გრძივი კელდების შეკიდებულ პილასტრებზე გადაყვანილია ორი შეისრული საბჯენი თაღი. ამ თაღებზე დაყრდნობილია მათი პერპენდიკულარული, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების მიმდებარე, ორ-ორსაფეხურიანი საბჯენი თაღები, რომლებიც გუმბათქვეშა კვადრატს ქმნიან. კვადრატიდან გუმბათის წრიულ ყელზე გადასასვლელად გამოყენებულია აფრები. კედლები შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. შესასვლელები სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა.
ტიურესტის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 19,7 კმ²
ტიურესტის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი შვედეთში, სტოკჰოლმის ლენში, გარს აკრავს ბუნების ნაკრძალი.

პარკის ფართობი 19,7 კმ²-ია, ბუნების ნაკრძალის კი 27 კმ², შესაბამისად, მთლიანი დაცული ტერიტორიის ფართობი 47 კმ²-ს შეადგენს.

1999 წელს, ეროვნული პარკის დაახლოებით 10% დიდმა ხანძარმა გაანადგურა.

გალერეა
ვადვეტიოკის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 26,3 კმ²

ვადვეტიოკის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი შვედეთში, მდებარეობს ტურნეტრესკის ტბის დასავლეთით, ჩრდილოეთ ლაპლანდიაში, ნორვეგიის საზღვართან. მოიცავს 26,3 კმ². შეიქმნა 1920 წელს.

პარკი მთებით, ჭაობით, მყინვარებითა და ფრიალო კლდეებით ხასიათდება; გავრცელებულია არყის ტყეები. საკმაოდ ძნელად მისაღწევია. პარკის შექმნის მიზანი სკანდინავიის მთიანი ლანდშაფტის დაცვა იყო.
გრემის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

გრემის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — ეკლესია საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გრემის სასაფლაოზე, გზის პირას. განეკუთვნება კუპელჰალეს სტილს. ნაგებია აგურითა და ქვით.

ეკლესია კახეთში გვიანი შუა საუკუნეების უადრეს კუპელჰალედ წარმოგვიდგება (6,0 8,0 მ.). გეგმით გარე სწორკუთხედში მოთავსებული გუმბათის საყრდენი ერთი წყვილი შვერილით ორ ნაწილად გაყოფილ სივრცეს წარმოადგენს. ჯვრის განივი მკლავები მაღალი კამარით არის გადახურული, ხოლო დასავლეთი კუთხის უბეები ნაკლები სიმაღლის კამარებით ბოლოვდება. საკურთხეველი სამნაწილიანია. გუმბათქვეშა კონსტრუქციად აფრებია გამოყენებული. შიგნიდან ცილინდრული გუმბათის ყელი მაღალია: მისი სიმაღლე ქვედა კორპუსისას უტოლდება. გუმბათის საყრდენი შვერილებიცა და საკურთხევლის კუთხეებიც დაუსაფეხურებელია, სადა, სწორკუთხა მოხაზულობისაა, მხოლოდ გუმბათქვეშა კვადრატის მხარეს კუთხე მთელ სიმაღლეზეა ”ჩაჭრილი”. შიდა სივრცეში უპირატესობა სწორ ზედაპირებს ენიჭება: არც იმპოსტებია გამოყოფილი და არც სხვა დეტალები იკვეთება, მხოლოდ გუმბათის ყელის ძირში წრეს ერთი ლილვი „ხაზავს“. თაღები და კამარები ოდნავ შეისრულ ფორმას ატარებს.

ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: დასავლეთისა, კედლის ცენტრალურ ღერძზე გაჭრილი და ჩრდილოეთსა – ასევე მკლავის ცენტრში მოთავსებული, შეისრულ-თაღოვანი დაბოლოვებით. სარკმლები თითო-თითოა ოთხივე მკლავში, აგრეთვე, პასტოფორიუმების აღმოსავლეთ კედელში, გუმბათის ყელში კი რვა სარკმელი გვაქვს; ყველა სარკმლის თაღი ნახევარწრიულია.

გრემის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია ნეკრესის ეპარქიის დაქვემდებარებაშია.
საძოვარი

საძოვარი — მცენარეულით დაფარული მიწის სავარგული, სადაც ძოვს ცხოველი. განასხვავებენ ბუნებრივ და ხელოვნურ საძოვარს. ბუნებრივი საძოვრის მცენარეული საფარი უმთავრესად შედგება მრავალწლოვანი ველური მცენარეების, ზოგჯერ ლიქენების (ტუნდრა), ბუჩქ-ბალახისა და ბუჩქისაგან (ტუნდრა, ტრამალი, უდაბნო). ხელოვნური ანუ ნათესი საძოვარი წარმოქმნილია მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი პარკოსან-მარცვლოვანი ბალახთნარევის თესვით. საძოვრული შენახვისას სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთაპროდუქტიულობა 25—40 %-ით მეტი, პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად მაღალი, ხოლო თვითღირებულება 20—30 %-ით ნაკლებია, ვიდრე ბაგური შენახვის დროს. საძოვარზე ცხოველებს მაშინ უშვებენ, როდესაც მცენარე ვეგეტაციის ადრეულ ფაზაშია და საყუათო ნოვთიერებებს უფრო მეტი რაოდენობით შეიცავს.
გერმანიის გერბი

გერმანიის ფედერალური გერბი — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბი. მასზე გამეორებულია სახელმწიფო დროშის ფერები: შავი, წითელი და ყვითელი. გერბი გერმანიის ნაციონალური სიმბოლოა და წარმოადგენს ყვითელ (ოქროსფერ) ფონზე დატანილ ე. წ. ერთთავიან შავი ფერის „ფედერალურ არწივს“ (, ბუნდესადლერი), რომელსაც თავი მარჯვნივ (ჰერალდიკურად, მაყურებლისთვის - მარცხნივ) აქვს შებრუნებული, ფრთები გაშლილი აქვს; ნისკარტი, ენა და კლანჭები წითელი ფერითაა წარმოდგენილი. გერმანიის დღევანდელი გერბი იდენტურია კარლ-ტობიას შვაბის მიერ 1926 წელს შემუშავებული გერბისა, რომელიც 1928 წლიდან ვაიმარის რესპუბლიკის გერბს წარმოადგენდა; მასზე დატანილი არწივი ჯერ კიდევ „რაიხსადლერად“ ანუ იმპერიის არწივად მოიხსენიებოდა.
ვაიმარის კონსტიტუცია

გერმანიის იმპერიის კონსტიტუცია , უფრო ცნობილი, როგორც ვაიმარის კონსტიტუცია — გერმანიის ისტორიაში პირველი დემოკრატიული კონსტიტუცია, რომელიც მიიღეს 1919 წლის 31 ივლისს, დამტკიცდა 11 აგვისტოს და ძალაში იმავე წლის 14 აგვისტოს შევიდა. იგი აფუძნებდა ფედერაციულ რესპუბლიკას მმართველობის შერეული, საპრეზიდენტო და საპარლამენტო, ფორმით. ვაიმარის კონსტიტუციის მრავალი მუხლი უცვლელად იყო აღებული მისი წინამორბედი 1848 წლის პაულსკირხეს კონსტიტუციიდან; ამ მუხლებიდან ბევრი დღემდე შემორჩა გერმანიის თანამედროვე კონსტიტუციაშიც. ვაიმარის კონსტიტუციის რამდენიმე მუხლი, კერძოდ 136-ე, 137-ე, 138-ე, 139-ე და 141-ე მუხლები, რომლებიც ეკლესიებსა და რელიგიურ გაერთიანებებს ეხება, ინკორპორირებულია გერმანისს დღეს მოქმედ ძირითად კანონში და, ძირითადი კანონის 140-ე მუხლის თანახმად, მის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს.
ჰელგოლანდი

ჰელგოლანდი — გერმანიის კუნძული, რომელიც ქვეყნის კონტინენტური ნაწილიდან ყველაზე მეტადაა დაშორებული. მდებარეობს ჩრდილოეთის ზღვაში, გერმანიის ყურეში. ჰელგოლანდთან ახლოს მდებარეობს პატარა დაუსახლებელი კუნძული დიუნე, რომელიც ძველად ჰელგოლანდის ნაწილი იყო, თუმცა 1721 წელს ბუნებრივად გამოეყო მას. კუნძულის სახელწოდება ერთ-ერთი ვერსიით უკავშირდება გერმანულ სიტყვებს , რაც ქართულად წმინდა მიწას ნიშნავს.

დიუნესთან ერთად ჰელგოლანდი ქმნის ამავე სახელწოდების თემს, რომელიც პინებერგის რაიონს ეკუთვნის და შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში შედის. 2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით, ჰელგოლანდის მოსახლეობა შეადგენს 1 127 ადამიანს
პაულსკირხეს კონსტიტუცია

პაულსკირხეს კონსტიტუცია , ასევე ფრანკფურტის საიმპერიო კონსტიტუცია — დემოკრატიულ საფუძვლებზე დამყარებული პირველი კონსტიტუცია სრულიად გერმანიისათვის, რომელსაც ფაქტობრივად არ უმოქმედია. იგი შეიმუშავა და გერმანიის იმპერიის კონსტიტუციის სახელით 1849 წელის 28 მარტს გამოაქვეყნა ფრანკფურტის დამფუძნებელმა ეროვნულმა კრებამ, რომელიც 1848 წლის გერმანული რევოლუციის შემდეგ შეიკრიბა მაინის ფრანკფურტში, წმინდა პავლეს ტაძარში. ამ ტაძრის გერმანული სახელწოდებიდან მომდინარეობს კონსტიტუციის სახელწოდება.

პაულსკირხეს კონსტიტუცია ითვალისწინებდა ადამიანის ძირითადი უფლებების მთელ კატალოგს, სახელმწიფო წყობილებად აფუძნებდა კონსტიტუციურ მონარქიას, რომლის სათავეშიც მემკვიდრეობითი იმპერატორი (კაიზერი) იდგებოდა. იმპერატორად იგეგმებოდა პრუსიის მეფის ფრიდრიხ ვილჰელმ -ის დასმა, თუმცა მან უარი განაცხადა. მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად პაულსკირხეს კონსტიტუცია გამოქვეყნებისთანავე, 1849 წლის 28 მარტს შევიდა ძალაში, მან ვერ გაუძლო პრუსიის მეფისა და სხვა გერმანელი მმართველების წინააღმდეგობას და ფაქტობრივად ვერ ამოქმედდა.

პაულკირხეს კონსტიტუციის მრავალი მუხლი უცვლელად შევიდა ვაიმარის კონსტიტუციაში, მოგვიანებით კი გერმანიის თანამედროვე ძირითად კანონში.
გოსლარი

გოსლარი — ქალაქი გერმანიაში, ქვემო საქსონიის მხარეში. შედის გოსლარის რაიონის შემადგენლობაში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 40989 კაცს (2010).

ისტორია
ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 922 წელს, როდესაც ჰაინრიხ -მა რამელსბერგის მახლობლად დააარსა დასახლება. სპილენძისა და ტყვიის მოპოვების შემდეგ დაიწყო გოსლარის განვითარება. ჰაინრიხ -მ დასახლების ცენტრში ააშენა საიმპერატორო ციხესიმაგრე, ხოლო კონრად -მ ააგო სამლოცველო ღვთისმშობლის სახელზე.

იმპერატორ ჰაინრიხ -ის დროს იწყება გოსლარის აყვავება.

1992 წელს, იუნესკომ ქალაქის ძველი ნაწილი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

გალერეა
გერმანული ანბანი

გერმანული ანბანი — ლათინური დამწერლობის ერთ-ერთი ვარიანტი, რომელიც გერმანული ენის ჩასაწერად გამოიყენება. თანამედროვე გერმანულ სტანდარტიზებულ ანბანში ლათინური დამწერლობის 26 ძირითად ასოს ემატება სამი დამათებითი ასო, ე. წ. „უმლაუტები“: , და . გერმანიაში, ავსტრიასა და ლუქსემბურგში, ასევე ბელგიის, დანიის (ჩრდილოეთი შლეზვიგი), იტალიისა (სამხრეთი ტიროლი) და პოლონეთის (ზემო სილეზია) გერმანულენოვან რეგიონებში გამოიყენებენ ასევე დამატებით ასო-ნიშანს „ესცეტს“ (, ს ბგერის აღსანიშნავად). ეს ასო არ გამოიყენება შვეიცარიასა და ლიხტენშტაინში.

გერმანულ ენაში ცალკეულ ასოს საშუალო სქესი აქვს („ “, „ “ და ა. შ.).

ესცეტის გარდა ყველა ასოს დიდი (მთავრული) და პატარა მოხაზულობა აქვს. მთავრული ასოებით იწერება წინადადების დასაწყისში მდგომი სიტყვის პირველი ასო, ასევე არსებითი სახელები. საერთო ჯამში გერმანული ანბანი 30 ასო-ნიშანს მოიცავს:
დესაუ

დესაუ — ქალაქი გერმანიაში, საქსონია-ანჰალტის მხარეში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 90 507 კაცს (2007).

პირველად ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია 1213 წელს. ანჰალტის სამთავროს დაარსების შემდეგ გახდა მისი უმთავრესი პოლიტიკური ცენტრი.

დესაუ ცნობილია სამხატვრო სკოლებით ბაუჰაუზებით, რომელიც ქალაქში არსებობდა 1925-1932 წლებში.
კიმზეე

კიმზეე , აგრეთვე ცნობილი როგორც ბავარიის ზღვა — ფართობით უდიდესი ტბა ბავარიაში, ხოლო ბოდენზეესა და მიურიცის შემდეგ მესამე ტბა მთლიან გერმანიაში. ზედაპირის ფართობი შეადგენს 79,9 კმ²-ს.

კემზეეს წყლის მოცულობა შეადგენს 2.047.840.000 მ³-ს, გარშემოწერილობა 63,96 კილომეტრს აღწევს (ნაპირის სიგრძე კუნძულებთან ერთად 83 კილომეტრია). წყალშემკრები აუზის ფართობი 1.398,56 კმ²-ია, აქედან 605 კმ² ბავარიაშია. კიმზეეში მდებარეობს კუნძულები: ჰერენინზელი (238 ჰა), ფრაუენინზელი (15,5 ჰა), კრაუტინზელი (3,5 ჰა) და პატარა კუნძული შალხი (22 კმ²). ამათგან პირველი სამი კუნძული ქმნის კიმზეეს თემს, შალხი კი არცერთ თემს არ მიეკუთვნება.
ჰირაიძუმის ისტორიული ძეგლები და მონუმენტები

ჰირაიძუმის ისტორიული მონუმენტები და ძეგლები — - საუკუნეების ხუთი ძეგლისგან შემდგარი ჯგუფი იაპონიაში, ივატეს პრეფექტურის ქალაქ ჰირაიძუმიში. 2001 წელს შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში, 2011 წელს კი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

1087—1189 წლებში ჰირაიძუმი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, სამხედრო, სავაჭრო და კულტურული ცენტრის ფუნქციებს ასრულებდა. რამდენიმე მთავარი ტაძარი დაკავშირებულია ბუდიზმის წმინდა მიწასთან, მაგრამ მათი მფარველების გარდაცვალებისა და ხანძრების გამო, ისინი თანდათან დაკნინდა.

როდესაც 1689 წელს მაცუო ბასიო ქალაქს ესტუმრა, ის აღწერდა ზაფხულის ბალახსა და ჯარისკაცთა სიზმრების გადმონაშთებს. საუკუნის შუა წლებში წარმოებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა ძეგლთან დაკავშირებულ ბევრ საკითხს მოჰფინა ნათელი.
მენდუტი

მენდუტი — მეცხრე საუკუნის ბუდისტური ტაძარი ინდონეზიის კუნძულ იავის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქ მაგელანგთან. მდებარეობს ბორობუდურისგან დაახლოებით სამ კილომეტრით აღმოსავლეთით. მენდუტი, ბორობუდური და პავონი — სამივე ბუდისტური ტაძარი ერთ სწორ ხაზზეა განლაგებული. ამ სამ ტაძარს შორის საერონ რელიგიური კავშირი არსებობს, თუმცა ზუსტი სარიტუალო პროცესი უცნობია.

მენდუტი საუკუნის დასაწყისში აშენდა და ბორობუდურსა და პავონზე უფრო ძველია. კარაგტენგაჰის წარწერის თანახმად, ტაძარი აშენდა საილენდრას დინასტიის მეფე ინდრას დროს. წარწერა 824 წლით თარიღდება და ახსენებს, რომ მეფე ინდრამ ააშენა წმინდა ტაძარი, რომელსაც ვენუვანა უწოდა, რაც „ბამბუკის ტყეს“ ნიშნავს. ჰოლანდიელი არქეოლოგი კასპარისი ამ წარწერაში მოხსენიებულ ტაძარს მენდუტთან აიგივებს.

ტაძარი 1836 წელს აღმოაჩინეს, ბუჩქებით დაფარული ნანგრევების სახით. აღდგენითი სამუშაოები 1897 წელს დაიწყო და 1925 წელს დასრულდა. იმ არქეოლოგთა შორის, რომლებიც ტაძარზე კვლევებს აწარმოებდნენ, იყვნენ კასპარისი, თეოდოორ ვან ერპი და არისტაია იოგასვარა.
კულბითის ღვთისმშობლის ეკლესია

კულბითის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ კულბითში. არქიტექტურული თავისებურების მიხედვით საუკუნით თარიღდება. ამჟამად, ეკლესია რუსი ოკუპანტების კონტროლირებად ტერიტორიაზე იმყოფება.

ეკლესია კუპელჰალეს ნაგებობათა ტიპს განეკუთვნება. მისი გეგმა გარე სწორკუთხედში თავსდება, თუმცა გრძივი კედლების სიგრძე ოდნავ განსხვავებულია (10,207,05 მ.). შიდა სივრცეში გუმბათის საყრდენად ორი წყვილი შვერილია. ისინი სივრცეს სამ ნაწილად ყოფს, რომელთაც აღმოსავლეთით აფსიდიც ემატება. საკურთხევლის წინა მონაკვეთი ყველაზე ვიწროა, გუმბათქვეშა ანუ ცენტრალური კი - განიერი. გრძივი კედლების გაყოლებაზე, შვერილებსა და კედლებს შორის თაღ-კამარებია გადაყვანილი. შუაში მაღალი კამარით ჯვრის მკლავებია გამოყოფილი. დასავლეთი შვერილებიდან დასავლეთი კედლისკენ გადასროლილი თაღი ეყრდნობა პილასტრს, რომელიც იატაკამდე არ ჩამოდის და კედლის შუა ნაწილში წყდება.

გუმბათის ყელი დიდი ზომისაა და შიდა სივრცის ფორმირებაშიც დიდ როლს ასრულებს. იგი ეკლესიის ცენტრალურ, ყველაზე განიერ ნაწილს აგვირგვინებს და მთელი სივრცის ვერტიკალურ მიმართულებას აპირობებს. გუმბათქვეშა კონსტრუქციებად აქ აფრებია გამოყენებული. შიგნიდან გუმბათის ყელი ცილინდრულია.

კულბითის სამების ეკლესია ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქიის დაქვემდებარებაშია.
პავონი

პავონი (როგორც ადგილობრივები უწოდებენ კანდი პავონი) — ბუდისტური ტაძარი ინდონეზიაში, კუნძულ იავის ცენტრალურ ნაწილში. მდებარეობს ორ სხვა ბუდისტურ ტაძარს — ბორობუდურსა (1,75 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით) და მენდუტს (1,15 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით) შორის და მიიჩნევა, რომ მათთან ერთად - საუკუნეებში საილენდრას დინასტიის დროს აშენდა. როგორც მისი დეტალებიდან და ბარელიეფებიდან ჩანს, პავონი ბორობუდურზე ოდნავ ძველი უნდა იყოს.

სამივე ტაძარი ერთ სწორ ხაზზეა განლაგებული, რაც მათს ერთმანეთთან სიმბლოურ კავშირზე მიუთითებს.

„მენდუტსა და ბორობუდრუს შორის აღმართულია პავონის ტაძარი, იავური სატაძრო არქიტექტურის საგანძური. მეტად სავარაუდოა, რომ იგი გონების განწმენდას ემსახურებოდა მანამ, სანამ ძალაუფლებას ბორობუდური აიღებდა.“

ამ ბუდისტური ტაძრის თავდაპირველი სახელწოდება უცნობია. იავურ ენაზე, პავონი „სამზარეულოს“ ნიშნავს, რაც სიტყვა ავუს ( - მტვერი) ძირიდან მომდინარეობს. ეს სიტყვა ასევე იმის ვარაუდის საშუალებას იძლევა, რომ ეს ტაძარი მეფეთა სამარხად ააგეს. პავონი, სიტყვისგან პერ-ავუ-ან (-- − ადგილი, სადაც მტვერია) — ტაძარი, სადაც ინახება მეფეთა კრემაციის შედეგად დარჩენილი მტვერი.

ჩვენს დროში, სავსემთვარეობისას მაისსა ან ივნისში, ინდონეზიელი ბუდისტები ასრულებენ ვესაკის ყოველწლიურ რიტუალს, რა დროსაც ისინი მენდუტიდან პავონის გავლით, ფეხით მიემართებიან ბორობუდურისკენ.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1936 (გაზაფხული)

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1936 — გამართული გაზაფხულს, იყო საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველი გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 22 მაისს და დასრულდა 17 ივლისს.

შედეგები
ჯგუფი „“: ცხრილი
ქულების სისტემა: მოგება – 3 ქულა, ფრე – 2 ქულა, წაგება – 1 ქულა, თამაშის გაცდენა – 0 ქულა.
ჯგუფიდან არცერთი კლუბი არ დაქვეითებულა, საბოლოოდ კი მომდევნო გათამაშებისათვის „“ ჯგუფს, „“ ჯგუფის გამარჯვებული თბილისის „დინამო“ დაემატა.

საუკეთესო ბომბარდირი — მიხეილ სემიჩასტნი (დინამო (მ)) — 6 გოლი 6 მატჩში.

ჯგუფი „“: ცხრილი
შედეგად:
თბილისის „დინამო“ აღზევდა „“ ჯგუფში.
დნეპროპეტროვსკის „დინამო“ და ტურნირიდან მოხსნილი (მხოლოდ სამი შეხვედრა ითამაშა) ხარკოვის „დინამო“ დაქვეითდნენ „“ ჯგუფში.

ჯგუფი „“: ცხრილი
ჯგუფი „“: ცხრილი
პაატა ქურდაძე

პაატა ქურდაძე (დ. 8 ნოემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი მწერალი, ესეისტი და დოკუმენტალისტი. გასული საუკუნის 1980-1990-იანი წლებში ცნობილი ლიტერატურული ალტერნატიული „რეაქტიული კლუბის“ ერთ-ერთი დამაარსებელი კოტე ყუბანეიშვილთან და ირაკლი ჩარკვიანთან ერთად.

ლიტერატურული პრემია „საბას“ 2011 წლის გამარჯვებული ნომინაციაში წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტალური პროზა. კრებულისათვის „ფსიქოდელიური ქრონიკა 2009“. 2011 წელს გამოაქვეყნა ლიტერატურული ესეს ჟანრში დაწერილი კრებული „ექსპერიმენტული განცდები“. კრებულ-მანიფესტში სათაურით „რეაქტიული კლუბი“ მისი ნაწარმოებები შესულია ფსევდონიმით აკაკი მარსიაშვილი და ვალენტინ პუტანელი. 1991 წლიდან ცხოვრობს საფრანგეთში, ქალაქ პარიზში.
მიურიცი

მიურიცი — ტბა გერმანიაში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიაში. ფართობი შეადგენს 112,6 კვადრატულ კილომეტრს და ამ მონაცემით იგი გერმანიის ტბებში მეორე ადგილს იკავებს ბოდენზეეს შემდეგ. გარდა ამისა, რადგან ბოდენზეე ავსტრიისა და შვეიცარიის საზღვარზე მდებარეობს, მიურიცი უდიდესი ტბაა, რომელიც მთლიანად გერმანიაშია მოქცეული.

მიურიცი სანაოსნო ტბაა და წარმოადგენს მიურიც-ელდეს სანაოსნო გზის ნაწილს. მიურიცის ნაპირზე მდებარე დასახლებებიდან უდიდესია ქალაქი ვარენი.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი საბჭოთა კავშირში, რომელიც ტარდებოდა 1936–92 წლებში. ყველაზე პრესტიჟული შეჯიბრი საბჭოთა კავშირში ეროვნული ჩემპიონატის შემდეგ. თასის გამარჯვებული გადიოდა კვალიფიკაციას მომავალი წლის უეფა-ს თასების მფლობელთა თასზე.

სულ ჩატარდა თასის 51 გათამაშება. თასის პირველი მფლობელი გახდა მოსკოვის „ლოკომოტივი“ (1936), უკანასკნელი კი მოსკოვის „სპარტაკი“ (1992). ტურნირის ყველაზე ტიტულოვანი გუნდია მოსკოვის „სპარტაკი“, რომელმაც 10-ჯერ მოიპოვა თასი.

ფინალები
სტატისტიკა
კლუბების მიხედვით
რესპუბლიკების მიხედვით
ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელები
უადი-რუმი

უადი-რუმი , ასევე ვნობილი, როგორც მთვარის ხეობა (‎) — ქვიშაქვისა და გრანიტის კლდეებში ამოკვეთილი ხეობა სამხრეთ იორდანიაში, ქალაქ აკაბიდან 60 კმ-ით აღმოსავლეთით. წარმოადგენს უდიდეს უადის იორდანიაში. სიტყვა რუმი არამეული წარმომავლობისაა და ნიშნავს მაღალს, აზიდულს. არაბულად წარმოთქმისათვის, არქეოლოგებმა ის გადმოსცეს როგორც უადი-რუმი. უმაღლესი წერტილია უმ-დამის მთა, რომლის სიმაღლეც ზღვის დონიდან 1 800 მეტრია.

ისტორია
პრეისტორიული ხანიდან უადი-რუმი ადამიანთა მრავალი კულტურით იყო დასახლებული, მათ შორის იყვნენ ნაბატეველები, რომლებმაც თავიანთ კვალი კლდის მხატვრობასა და ტაძრებში დატოვეს. 2007 წლისთვის, რუმსა და მის შემოგარენში ბედუინთა რამდენიმე ტომი სახლობდა.

დასავლეთში, უადი-რუმი უკეთაა ცნობილი მისი კავშირით ბრიტანელ ოფიცერთან — თომას ედვარდ ლოურენსთან, რომელიც აქ ოპერაციებს უძღვებოდა 1917–18 წლების არაბული ამბოხისას. 1980-იან წლებში, უადი-რუმის ერთ-ერთ კლდის ფორმაციას „სიბრძნის შვიდი სვეტი უწოდეს“, ლუორენსის წიგნის სამახსოვროდ.

2011 წელს, უადი-რუმი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ძირითადი კანონი

გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ძირითადი კანონი ან უბრალოდ გერმანიის ძირითადი კანონი გერმანიის მოქმედი კონსტიტუციაა, რომელიც სახელმწიფოს სამართლებრივი და პოლიტიკური უმაღლესი მარეგულირებელი კანონია. ძალაში შევიდა 1949 წლის 23 მაისს. ტერმინი „ძირითადი კანონი“, გერმანულად (გრუნდგეზეც) პირველად საუკუნეში ჩნდება და ლათინური სიტყვების პირდაპირ თარგმანს წარმოადგენს. დღეს გერმანულ სამართალში „ძირითადი კანონი“ მხოლოდ საერთო ფედერალური კონსტიტუციის აღსანიშნავად გამოიყენება, ცალკეული ფედერალური მხარეების უმაღლეს სამართლებრივ აქტებს კი უბრალოდ კონსტიტუციების სახელით მოიხსენიებენ.

გერმანიის ძირითადი კანონი დასავლეთ გერმანიის ყოფილმა სამმა საოკუპაციო მმართველობამ შეიმუშავა, შემდეგ კი იგი მიღებულ იქნა გერმანიის საპარლამენტო საბჭოსა და სამხარეო პარლამენტების (თავდაპირველად ბავარიის გამოკლებით) მიერ. პლებისციტი ან რეფერენდუმი არ ჩატარებულა. ეს კონსტიტუცია მხოლოდ დასავლეთ გერმანიისათვის იქნა შექმნილი; გერმანიის საპარლამენტო საბჭომ არ გამორიცხა ის გარემოება, რომ მალე შესაძლებელი იყო გერმანიის საბჭოური საოკუპაციო ნაწილის (მოგვიანებით გდრ) კვლავ ერთიან გერმანიაში დაბრუნება და ამიტომ ძირითადი კანონი არ აღიარა გერმანიის მუდმივ კონსტიტუციად — გერმანიის გაერთიანების პერსპექტივის გათვალისწინებით გერმანიის ძირითადი კანონი მხოლოდ დროებითი კონსტიტუციის სტატუსით ამოქმედდა. 1990 წლის 3 ოქტომბერს გერმანიის კვლავ გაერთიანების შემდეგ პრეამბულაში შევიდა ცვლილება, რომლის თანახმადაც ძირითადი კანონი სრულიად გერმანიის ხალხის კონსტიტუციად იქნა აღიარებული.

გერმანიის ძირითადი კანონი გერმანიას აღიარებს დემოკრატიულ, რესპუბლიკურ, სოციალურ, ფედერაციულ და სამართლებრივ სახელმწიფოდ.