ლაოსი

ლაოსი (ლაოს. ) ოფიციალური სახელწოდება ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა (ლაოს. ັ ິ ົ) — ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, დედაქალაქი ვიენტიანი. ქვეყანას ჩრდილოეთიდან ჩინეთი, სამხრეთიდან კამბოჯა, აღმოსავლეთიდან ვიეტნამი და დასავლეთიდან ტაილანდი და მიანმარი ესაზღვრება.

ქვეყანა ლაოსი ცნობილია, როგორც ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა, მაგრამ მიუხედავად სახელისა, ქვეყანაში არის კომუნისტური მმართვლობა და ქვეყანას მართავს ერთი, კომუნისტურ იდეალებთან საკმაოდ ახლოს მდგარი, ლაოსის სახალხო-რევოლუციური პარტია. ლაოსი მდებარეოობს ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე. ლაოსი არის ჩეკეტილი ქვეყანა, ანუ არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. ქვეყანა საზღვრებს იყოფს სამხრეთით კამბოჯასთან, დასავლეთით ტაილანდთან, აღმოსავლეთით ვიეტნამთან ხოლო ჩრდილოეთით ჩინეთთან და მიანმართან.

ლაოსის ფართობია 236 800 კვადრატული კილომეტრი. მთლიანი ტერიტორიის სამოცდაათი პროცენტი უკავია მთებს და პლატოებს. ანამატის მთათა სისტემა მთლიანად მიუყვება ვიეტნამის საზღვარს, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1200 მეტრს აღემატება. მდინარე მეკონგი, რომელიც მსოფლიოს ერთ-ერთი უგრძესი მდინარეა, მიუყვება ტაილანდის საზღვარს. მდინარე ლაოსის ტერიტორიაზე 1900-ზე მეტ კილომეტრს გადის და თითქმის ყოველთვის წარმოადგენდა მოსახლეობის სასიცოცხლე წყაროს. მეკონგი ხალხს ამარაგებდა თევზით, ასევე ხალხი მას იყნებდა ტრანსპორტირებისთვის და აგრარული კულტურის განვითარებისთვის. დღესდღეობითაც ლაოსის ძირითადი ჰიდრო-ელექტრო სადგურები სწორედ ზემოთ აღნიშნულ მდინარეზეა აშენებული.

ლაოსის მოსახლეობა დაახლოებით 4,6 მილიონ ადამიანს შეადგენს. მთლიანი მოსახლეობის უმეტესობა დაახლოებით 250 000 ადამიანი ცხოვრობს დედაქალაქ ვიენტიანში. სხვა აზიური ქვეყნებისგან შედარებით ლაოსი ძალიან მეჩხერად არის დასახლებული. მოსახლეობის 80 % ცხოვრობს სოფლად. უახლესი ყოვლისმომცველი კვლევები ადასტურებს, რომ ქვეყანაში ცხოვრობს დაახლოებით 47 ეთნიკური ჯგუფი. მაგრამ სხავდასხვა კველევების მიხედვით ეს რიცხვი 68-ის ტოლია. აღნიშნული ეთნიკური ჯგუფები, იყოფა სამ ძირითად ეთნიკურ კათეგორიად: ლაო ლოუმი , ლაო თეუნგი და ლაო სოუნგი . ლაო ლოუმი არის ყველაზე მრავალრიცხოვანი ეთნიკური ჯგუფი. ისინი ტრადიციულად ცნობილნი არიან, როგორც ბრინჯის მომყვანი ეთნიკური ჯგუფი. სწორედ ბრინჯი წარმოადგენს მათ ძირითად საკვებ საშუალებას. მათ ბრინჯის პლანტაციები გაშენებული აქვთ მდინარე მეკონგის სანაპიროებთან. რაც შეეხება ლაო თეუნგს ისინი ძირითადად ცხოვრობენ მთებში. მათი ძირითადი საარსებო წყარო არის ბარტერული გაცვლა. მათი ვაჭრობის ძირითად პროდუქტებს წარმოადგენს: ყავა, თამბაქო, მთის ბრინჯი, ბამბა და სხვა. ლაო სოუნგის ეთნიკური ჯგუფი ძირითადად მოიცავს მთის ტომებს, რომლებიც ქვეყანა მიანმარიდან, ტიბეტიდან, და ჩინეთიდან არაიან ჩამოსახლებულები. ისინი ძირითადად ცხოვრობენ მთებში და ეწევიან მეცხოველეობას. ასევე აღსანიშნავია, რომ მოსახლეობის 60 %-ზე მეტი ტერევადა ბუდიზმის მიმდევვარია.

ლაოსის დემოკრატიული რესპუპლიკის ოფიციალური ენა არის ლაოსური. მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ლაოსური ენა ქვეყნის ყველა რეგიონში ერთდაიგივეა. მაგალითად ფაქტობრივად შეუძლებელია ერთმანეთს მიამსგავსო სამხრეთ და ჩრდილო ლაოსელის საუბარი. ასევე საერთაშორისო ენებად ქვეყანაში აღიარებულია ინგლისური და ფრანგული. რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს დედაქალაქ ვიენტიანში ძალიან ბევრი ადამიანი საუბრობს ინგლისურად და ფრანგულად. ასევე ქვეყანაში გავრცელებულია გერმანული და იაპონური ენები.

ლაოსს აქვს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და ლამაზი ფლორა და ფაუნა, როგორც სამხრეთ აზიაში ასევე ზოგადად მთელ მსოფლიოში. ლაოსი გამორჩეულია თავისი ულამაზესი ტყეებით, დიდებული ჯიშის ხეებით, სხავადსხა სახის ბუჩქებითა და ბამბუკის ტყეებით. ლაოსი ასევე ცნობილია თავისი ეგზოტიკური ცხოველებით, მაგალითად: ლეოპარდი, ანტილოპა, შავი დათვი და კიდევ ბევრი სხვა ცხოველებით. ასევე ლაოსი მდიდარია ფრინველთა სამყაროთი.

ლაოსის ეკონომიკა დიდად არის დამაყარებული ინვესტიციებსა და მეზობელ ქვეყნებთან ვაჭრობაზე, მაგალითად: ტაილანდი, ვიეტნამი, ჩინეთი და სხვ. მოსახლეობის 80 % ჩართულია სოფლის მეურნეობაში, ძირითადად გავრცელებული არის ბრინჯის კულტურა. ლაოსი მდიდარია მინერალური რესურსით და ახდენს ბენზინისა და გაზის იმპორტს. ასევე მეტალურგია არის საკმაოდ მნიშვნელოვანი ინდუსტრია ლაოსში. მთავრობას იმედი აქვს, რომ სწორედ მეტალურგიამ უნდა მოიზიდოს უცხოელი ინვესტორები, რომ განვითარდეს მნიშვნელოვანი დეპოზიტები, მაგალითად: ქვანახშირი, ოქრო, ბოქსიტები და სხვა ღირებული ლითონები.

ისტორია
1354 წლიდან 1707 წლამდე დღევანდელი ლაოსის ტერიტორიაზე არსებობდა ლანსანგის სახელმწიფო, რომელიც იყო უდიდესი სამხრეთ აზიაში. იგი გამოირჩეოდა ეკონომიკური სიძლიერითაც. სხვადასხვა პრობლემებისა და კონფლიქტების გამო ლანსანგის სახელმწიფო დაიშალა 3 ნაწილად. (ვიენტიანი, ჩამფასაკი და ლაუნგ პრაფანგი). 1893 წელს ეს სახელმწიფოები შევიდნენ საფრანგეთის დაცვის ქვეშ და ამ სამი სახელმწიფოს გაერთიანებით ჩამოყალიბდა ქვეყანა ლაოსი. საუკუნის ბოლოს ლუანგი, ერთ-ერთი იმ სამი სახელმწიფოსგან, გაძარცვა ჩინურმა არმიამ. საფრანგეთმა გადაარჩინა მეფე ოუნკ ჰამი და ლუანგის პროტექტორატი გახდა. მალევე ვიენტიანიც და ჩამფასაკიც შეუერთდნენ ლუანგს. ამის შემდეგ მეფე სისავანგი გახდა გაერთიანებული ლაოსის მეფე. ფრანგებმა ლაოსში შემოიღეს კორვეს სისტემა, რომელიც აიძულებდა ყოველ მამაკაცს ლაოსში წელიწადში 10 დღე დაეთმო კოლონიური სამუშაოსათვის. ლაოსი აწარმოებდა თუნუქს, ყავასა და რეზინს. მიუხედავად ამისა საფრანგეთისთვის მას დიდი მნიშვნელობა და როლი არასდროს ჰქონია. 1940 წელს მხოლოდ 600 ფრანგი ცხოვრობდა ლაოსში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ლაოსს ბევრი მტერი ჰყავდა, როგორიცაა იაპონია, ჩინეთი და საფრანგეთი. 1945 წლის 9 მარტს ლაოსის ნაციონალისტურმა პარტიამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა, თუმცა 7 აპრილს იაპონიის არმიამ ლაოსის ოკუპაცია მოახდინა. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებასთან ერთად ლაოსის ოკუპაციასაც ბოლო მოეღო, თუმცა დაუბრუნდა საფრანგეთის დაქვემდებარებას 1949 წლამდე, სანამ მოიპოვებდა ავტონომიას. დიდი ძალისხმევის შემდეგ ლაოსმა 1953 წლის 22 ოქტომბერს შესძლო და მიიღო დამოუკიდებლობა კონსტიტუციური მონარქიის სახით. თუმცა მალევე დაიწყო ცივი ომი და 1975 წელს ლაოსში მონარქი ჩაანაცვლა კომუნისტურ იდეალებთან საკმაოდ ახლოს მდგარმა ლაოსის სახალხო-რევოლუციურმა პარტიამ. ლაოსი ერთპარტიული სოციალისტური ქვეყანაა და პარტია რომელიც მართავს ქვეყანას შედგება მაღალი რანგის სამხედროებისგან. ვიეტნამს დიდი გავლენა აქვს ლაოსზე.

მთავრობა და პოლიტიკა
ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა ჩინეთთან, კუბასთან და ვიეტნამთან ერთად მსოფლიოში 4 ქვეყნიდან ერთ-ერთია, რომელიც დარჩა სოციალისტურ რესპუბლიკად და ღიად იღებს კომუნიზმს. ერთადერთი სამართლებრივი პოლიტიკური პარტია არის „ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტია“. სახელმწიფოს მეთაური პრეზიდენტი თონგლუნ სისულითია, ის ასევე არის „სახალხო რევოლუციური პარტიის“ მთავარი მდივანი.

მთავრობის ხელმძღვანელი ანუ პრემიერ-მინისტრია სონექსაი სიპჰანდონი, რომელიც ასევე არის ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტიის პოლიტბიუროს წევრი. მთავრობის პოლიტიკა განისაზღვრება „ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტიის“ 11 ყველაზე ძლიერი წევრებისა და 61 კაციანი ცენტრალური კომიტეტის მიერ. მნიშვნელოვან სამთავრობო გადაწყვეტილებებს იღებს მინისტრთა საბჭო. ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა ინარჩეუნებს გავლენას ლაოსის პოლიტბიუროზე, კომუნისტურ სახელმწიფო აპარატზე და ჯარზე.

ლაოსის პირველი, ფრანგულად დაწერილი მონარქიული კონსტიტუცია მიიღეს 1947 წლის 11 მაისს და იქ დაფიქსირებული იყო, რომ ლაოსი უნდა ყოფილიყო დამოუკიდებელი სახელმწიფო საფრანგეთთან კავშირში. 1957 წლის 11 მაისს შესწორებული კონსტიტუციის მიხედვით, რომელშიც გამოტოვებული იყო საფრანგეთის კავშირის მითითებები, ლაოსი უფრო ახლოს იყო განათლების, ჯანდაცვისა და ტექნიკური კავშირების, ყოფილი კოლონიური ძალაუფლების არსებობასთან. 1957 წლის დოკუმენტი გააუქმეს 1975 წლის 3 დეკემბერს და ლაოსი კომუნისტურ სახალხო რესპუბლიკად იქნა გამოცხადებული. ახალი კონსტიტუცია მიიღეს 1991 წელს. 1990 წელს მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის მინისტრის მოადგილე, ტჰონგსოუკ საისანგჰი, გადადგა მთავრობიდან და პარტიას მოუწოდა პოლიტიკური რეფორმებისკენ. ის 1998 წელს გარდაიცვალა ტყვეობაში.

1992 წელს ჩატარდა არჩევნები, 85 ადგილიანი ეროვნული ასამბლეის წევრებთან ერთად წარადგინეს ერთპარტიული კომუნისტური მთავრობა, რომელიც ფარული კენჭისყრით 5 წლის ვადით აირჩიეს. 1997 წელს ასამბლეას 99 წევრი ჰყავდა, 2006 წელს მას უკვე 115 წევრი ჰყავდა, ხოლო ბოლო არჩევნებში, რომელიც 2011 წლის აპრილში ჩატარდა ჰყავდა 132 ასამბლეის წევრი.

შეიარაღებული ძალები
ლაოსის სახალხო შეიარაღებული ძალები არის პატარა, ცუდად დაფინანსებული და არაეფექტური რესურსების მქონე. მას ძირითადი აქცენტი გადატანილი აქვს სასაზღვრო და შინაგან კონფლიქტებზე, პირველ რიგში ჰმონგის მეამბოხეთა და ოპოზიციის ჯგუფებთან მიმართებაში. ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტიის და მთავრობის წევრებთან ერთად ლაოსის არმიის დანიშნულება არის აღკვეთოს პოლიტიკური და სამოქალაქო არეულობა. -მ განაახლა თავისი შესაძლებლობები, რათა უპასუხოს ფრინველის გრიპის ეპიდემიას. ლაოსს არ აქვს გარე საფრთხე, რადგან ინარჩუნებს მჭიდრო კავშირს მეზობელ ვიეტნამთან.

ლაოსს ჰყავს 130 000 კაციანი არმია და 25 ძირითადი საბრძოლო ტანკი. არმიის საზღვაო განყოფილება აღჭურვილია 16 საპატრულო ხომალდით და 600 კაციანი პერსონალით. საჰაერო ძალაში შედის 3500 კაციანი პერსონალი, რომელიც აღჭურვილია საზენიტო რაკეტებით და 24 საბრძოლო თვითმფრინავით. თავდაცვის ძალების რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 100 000-იან ორგანიზებულ ჯარს. არმიის შეიარაღებაში შედის: -ისა და -ის ტიპის ავტომატები, მაკაროვის პისტოლეტები და -ს მსუბუქი ავტომატები.

მას შემდეგ რაც დაარსდა ლაოსის არმია, მას მნიშვნელოვანი დახმარება აღმოუჩინა ვიეტნამის სოციალისტურმა რესპუბლიკამ და ვიეტნამის სახალხო არმიამ, რომელთაგანაც ლაოსი იღებდა რჩევებს სამხედრო პოლიტიკაზე.

ადამიანთა უფლებები
ადამიანის უფლებების დარღვევის ფაქტები რჩება დიდ პრობლემად ლაოსში. ცნობილი სამოქალაქო საზოგადოების დამცველები, ადამიანის უფლებათა დამცველები, პოლიტიკური და რელიგიური დისიდენტები და ჰმონგის ლტოლვილები გაქრნენ ლაოსის სამხედრო და უსაფრთხოების ძალების მიერ. 2012 წელს სომატჰ სომპჰონის მიერ გაქრა ლაოსის საიდუმლო პოლიცია და უშიშროების ძალები, რამაც საერთაშორისო აღშფოთება გამოიწვია.

ლაოსის კონსტიტუცია, რომელიც გამოქვეყნდა 1991 წელს და შესწორებული იქნა 2003 წელს, შეიცავს გარანტიებს ადამიანების უფლებების შესახევ. მაგალითად, მე-8 მუხლი ცხადყოფს, რომ ლაოსი არის მრავალეთნიკური სახელმწიფო და მოუწოდებს თანასწორობას ეთნიკურ ჯგუფებს შორის. კონსტიტუციაში ასევე წერია დებულებები გენდერულ თანასწორობაზე, რელიგიის, სიტყვის, პრესის და შეკრებების თავისუფლებაზე. 2009 წლის 25 სექტემბერს ლაოსი ამტკიცებს აქტს საერთაშორისო სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების შესახებ, ხელის მოწერიდან ცხრა წლის შემდეგ. ამის შემდეგ ლაოსმა თავისი კურსი აიღო მდგრადი ეკონომიკური ზრდისკენ და სიღარიბის შემცირებისკენ. თუმცა ლაოსის ხელისუფლება ხშირად არღვევს საკუთარ კონსიტუციას და კანონის უზენაეობას მას შემდეგ, რაც სასამართლოში ინიშნებიან მმართველი პარტიის არადამოუკიდებელი მოსამართლეები, რის შედეგადაც ხდება ადამიანის უფლებების სერიოზული დარღვევები.

1999 წლის ოქტომბერში 30 ახალგაზრდა დააკავეს პლაკატების გამოკვრისთვის, რომელიც მოუწოდებდნენ მშვიდობიანი ეკონომიკური, პოლიტიკური და სოციალური ცვლილებებისკენ ლაოსში. 5 მათგანი დააკავეს და მათ მიესაჯათ 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა ღალატის ბრალდებით. ერთი წლის შემდეგ ერთი მათგანი გარდაიცვალა ციხის თანამშრომლების მკურნალობის შემდეგ. ერთი გაანთავისუფლეს. დანარჩენი სამი მამაკაცი უნდა გათავისუფლებულიყო 2009 წლის ოქტომბერში, მაგრამ მათი ადგილსამყოფელი უცნობი რჩება.

2011 წელს დაფიქსირდა 4 ქრისტიანი ქალის გაუპატიურება და მკვლელობა ლაოსისა და ვიეტნამის ჯარის მიერ. ასევე ფიქსირდებოდა ქრისტიანებისა და ბუდისტების დევნა.

საჯარო პოლიტიკის ანალიზის ცენტის, საერთაშორისო ამინისტიის, ადამიანთა უფლებების დამკვირვებლების, აშშ კომისიის საერთაშორისო რელიგიური თავისუფლების, ლაოსური ამერიკელი ვეტერანების და სხვა არასამთავრობო ორგანიზაციების ინფორმაციით აღმაშფოთებელია ადამიანის უფლებათა დარღვევა, რელიგიური დევნა, დაკავება და დაპატიმრება პოლიტიკური და რელიგიური დისიდენტებისა, ისევე როგორც ლაოსის ხელისუფლების მიერ განხორციელებული მკვლელობები, სამხედრო და უსაფრთხოების ძალების მეშვეობით. ადამიანის უფლებათა დამცველები შეშფოთებულები არიან ადამიანის უფლებათა დარღვევით, დაკავებით, პოლიტიკური პატიმრებით. ასევე 2012 წლის 15 დეკემბერს ლაოსის უსაფრთხოების ძალებმა დააკავეს სამოქალაქო აქტივისტი რამონ მეგსეისეისი.

დემოგრაფია
ტერმინი „ლაოსი“ საერთოდ არ განიხილავს ლაოსურ ენას ან ეთნიკურ ჯგუფს. ეს არის პოლიტიკური ტერმინი, რაც გულისხმობს არაეთნიკურ ლაოსელთა ჯგუფს და მათი პოლიტიკური მოქალაქეობრიობა გაიგივებულია „ლაოსურ ენასთან“. ლაოსელებს ჰყავთ ყველაზე ახალგაზრდა მოსახლეობა მთელი აზიის მასშტაბით. გარდა ამისა საშუალო ასაკი არის 21,6 წელი.

ლაოსელთა მოსახლეობა 2012 წელს შეფასებული იყო 6,5 მილიონით, რომელიც არათანაბრად იყო მიმოფანტული. ხალხის უმეტესობა ცხოვრობს მდინარე მეკონგის ველში და მის შენაკადებთან. 2008 წლის აღწერით ვიენტიანის პრეფექტურას, დედაქალაქსა და უდიდეს ქალაქს, ჰყავდა 740 010 მოსახლე. ქვეყნის მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 27 ად./კმ²-ზე.

2008 წელს ლაოსის დედაქალაქში დაახლოებით 740 000 ადამიანი ცხოვრობდა. ოფიციალური ენა არის ლაოსური, მაგრამ მხოლოდ ნახევარს თუ შეუძლია ამ ენაზე საუბარი. ფრანგულს ასევე დიდი როლი უკავია ლაოსში. მოსახლეობის დიდი ნაწილი საუბრობს ამ ენაზე. თითქმის მესამედი ლაოსის სტუდენტებისა განათლებას იღებს ფრანგულად და ყველა ლაოსელი სტუდენტისთვის ფრანგული სავალდებულო ენაა. ლაოსელთა 67 % ბუდისტია, 1,5 % ქრისტიანი, ხოლო დანარჩენი 31,5 % სხვადასხვა რელიგიას განეკუთვნებიან. 2012 წლის მონაცემებით სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა მამაკაცებში 60 წელი დაფიქსირდა, ხოლო ქალებში ეს ციფრი 64 წელს უტოლდება. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ 2008 წლისათვის მოსახლეობის 47 %-ს არ ჰქონდა სუფთა წყალთან წვდომა. 2010 წელს ეს ციფრი 33 %-მდე დაეცა. ლაოსში გავრცელებულია სპორტის სახეობა - მუია ლაო, რომელიც წააგავს ტაილანდურ კრივს. ასევე ქვეყანაში დიდი პოპულარობით სარგებლობს ფეხბურთი. ის არის ერთ-ერთი მთავარი სპორტის სახეობა. „ლაოს ლიგა“ არის უმაღლესი საფეხბურთო პროფესიონალური ლიგა ამ მხარეში. არის ყველაზე ძლიერი გუნდი, რომელსაც მოპოვებული აქვს ამ ლიგის 8 თასი.

ლაოსში ჩატარდა გამოკვლევა ადრეული ასაკის ბავშვების მოვლის შესახებ. ეთნიკურ ლაოსელთა შორის ახალშობილი ბავშვები მუდმივად არიან დედების მზრუნველობის ქვეშ და მათი გამოკვება ხდება მოთხოვნის მიხედვით. ახალშობილი და მოზარდი ბავშვების განცალკევება არ ხდება. ჩვეულებრივ მთელ ოჯახს ერთად სძინავთ, სანამ ბავშვები მიაღწევენ სქესობრივი მომწიფების ასაკს. თანამედროვე სახლებშიც კი, სადაც ბავშვებს აქვთ თავიანთი ოთახი, მაინც ერთად იძინებენ. უფროსი ბავშვები კი არიან პასუხისმგებელნი იზრუნონ მათ უმცროს და-ძმაზე.

ეთნიკური ჯგუფები
2012 წლისთვის ლაოსის მოსახლეობამ 6,9 მილიონს მიაღწია. ლაოსის ხელისუფლება 47 განსხვავებულ ეროვნებას აღიარებს, რომლებიც შემდგომ 149 ქვეჯგუფად იყობა. ლაოსის საზოგადოება ეთნიკური ნიშნითა და ადგილმდებარეობით სამ ფართო ჯგუფად იყოფა. მოსახლეობის დაახლოებით 60 % ლაოსის ეროვნებისაა; 24 % კი არის ლაო ტენის ან „ზედა ლაოსის“, რომლებიც ძირითადად მონ ან ქმერისის წინაპრები არიან; 10 %-ს კი შეადგენს ლაო სანის ან „ლაოსის მთის“ მოსახლეობა, რომლებსაც „მთის ტომის“ სახელითაც მოიხსენიებენ. „მთის ტომის“ ხალხში შედის ჰმონი, იაო (მიენი), აქა და ლაო. ლაოსი ისეთი მნიშვნელოვანი თემების სახლია, როგორიცაა ვიეტნამელი და ჩინელი ხალხი, რომლებიც დარჩენილ 6 %-ს შეადგენენ.

ანთროპოლოგები „ -ს“ განიხილავენ, როგორც უფრო ფართო ეთნიკური ჯგუფის - ტაის ქვეკატეგორიას, რომელიც იზიარებს საერთო გენეტიკურ, ენობრივ და კულტურულ მემკვიდრეობას. ტაის ოჯახი შეიცავს, როგორც ლაოსელებს და ტაილანდელებს, ისე პატარა ჯგუფებს, რომლებიც ზოგადად ტრადიციული კაბებით გამოირჩევიან და მოიცავენ (შავი ტაი), (წითელი ტაი) და (თეთრი ტაი) ხალხს. ტერმინი „ლაოსელი“ ლაოსში ძირითადად გამოიყენება ეთნიკურობისა და ეროვნების განსასაზღვრად. შემდეგი გართულება გეოპოლიტიკურ ისტორიაში ლაოსსა და ტაილანდს შორის გაჩნდა ჩრდილოეთ ტაილანდში, სადაც დაახლოებით 19 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს, რომელიც ლაოსის ენაზე საუბრობს, ლაოსში კი მხოლოდ 3 მილიონი. შედეგად იდენტობის პოლიტიკამ „ -ის“ განსაზღვრაში ძირითადი როლი ითამაშა. ლაოსის ხელისუფლება არ განასხვავებს მოსაზღვრე ჯგუფებს და მათ განიხილავს, როგორც საერთო იდენტობის გამზიარებლებს, თუმცა ტაილანდის ხელისუფლება მონაწილეობდა პროცესში, რომელიც ცნობილია როგორც „“, ანუ ლაოსელები მცხოვრებნი სიამში. „ “ ლაოსები განსაზღვრავენ საკუთარ თავს ადგილმდებარეობაზე, სასოფლო-სამეურნეო პრაქტიკაზე, ენასა და რელიგიაზე დაყრდნობით. „ -ს“ ოკუპირებული აქვს მდინარე მეკონგის ხეობები და ამუშავებს სველი ბრინჯის ნათესებს, ისინი ძირითადად არიან ტერავადა ბუდისტები, თუმცა ლაოსელებს აქვთ ძლიერი სინკრეტიზმი ტრადიციული ანიმისტური რწმენით.

„ “ კულტურულად განსხვავდება „ -სა“ და  -საგან. ის ძირითადად შეიცავს მონ-ქმერის ხალხს, რომელთა შორის არიან მდინარე მეკონგის ხეობის ძირძველი ხალხი. ყველაზე დიდი ეული ჯგუფი (11 % ანუ 500 000 ადამიანი) არის „“ (, , , , ). „ -ის“ მოსახლეობაში ასევე შედის , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , და . „ -ის“ ხალხი გამოირჩევა მშრალი ბრინჯის მოყვანითა და ანიმისტური რწმენით.

„  “ ცნობილია, როგორც „მთის ტომელი“ ხალხი და ცნობილია, როგორც ბოლო დროის მასობრივი მოსახლეობა, რომელმაც მიგრაცია განიცადა ლაოსში, მეცხრამეტე საუკუნეში სამხრეთ ჩინეთიდან და ვიეტნამიდან. „“ არის ყველაზე დიდი ჯგუფი, რომელიც ძირითადად გამოირჩევა ტრადიციული თეთრი, წითელი, შავი და ზოლებიანი კაბით. „“ (მიენი და ლუ მიენი) „ -ის“ კიდევ ერთი დიდი ჯგუფია, რომლებიც შერეულნი არიან -თან თავიანთი ანიმისტური რწმენით. -ის სხვა ჯგუფები მოიცავს , , , , , , , , .   -ის ხალხი და მათი მოკავშირეები შეერთებულმა შტატებმა გაიწვიეს ჯარში კომუნისტების წინააღმდეგ 1960 წლებში. 1975 წელს ლაოსის მოსახლეობის 10 %, ხოლო -ის 50 % გაიქცა, მაშინ როცა ლაოსს იპყრობდნენ კომუნისტები. -ის დარჩენილი მოსახლეობა სახელმწიფოს ეჭვის დაბალი ინტენსივობის მქონე კონფლიქტის სამიზნედ იქცა. არსებობს -ის მნიშვნელოვანი მოსახლეობა შეერთებულ შტატებსა და საფრანგეთში. ძირითადად გამოირჩევა საკუთარი ენით, მშრალი ბრინჯის პროდუქციით, სოფლის მეურნეობა, ტრადიციული ოპიუმის პროდუქციითა და ანიმისტური რწმენით.

ენა
ოფიციალური და დომინანტური ენა არის ლაოსური. ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი ლაპარაკობს ლაოსურად. დანარჩენი, განსაკუთრებით სოფლებში, საუბრობს ეთნიკური უმრავლესობების ენებზე. ლაოსური ანბანი, რომელიც და საუკუნეებში, მომდინარეობს უძველესი ქმერული დამწერლობიდან. „“ და „“ ენებზე საუბრობენ უმცირესობები, ძირითადად ქვეყნის შიდა და მაღალმთიან რეგიონებში. ლაოსელების მიმიკური ენა გამოიყენება იმ რეგიონში, სადაც მაღალია თანდაყოლილი სიყრუის მაჩვენებელი.

აქ არსებობს დაახლოებით 80 განსხვავებული დამახასიათებელი ენა, რომელზეც ლაოსის განსხვავებული ეროვნების მქონე ადამიანები ლაპარაკობენ. ლაოსის ოფიციალური ენა ლაოსური არის ერთმარცვლიან ჟღერადობაზე დაფუძნებული ტაი-კადაის ოჯახიდან. ამ ენაზე საუბრობენ ვიენტიანშიც. ტაილანდში ლაოსურ ენაზე საუბრობს 19 მილიონი ადამიანი, ხოლო ლაოსში 3 მილიონი, რაც პოლიტიკური ისტორიის გამომხატველია. ლაოსური შეიძლება დავყოთ ისეთ რეგიონულ დიალექტებად, როგორებიცაა ჩრდილოეთი, ცენტრალური და სამხრეთი ვიენტიანი.

ჩრდილოეთის დიალექტით საუბრობენ , , , , და -ში. ჩრდილო ლაოსურად კი ძირითადად საუბრობენ -სა და -ში. ცენტრალურ ლაოსურს კი აღმოაჩენთ -სა და -ში. სამხრეთის დიალექტი გამოიყენება , , , და -ში.

რადგან ორივე ტაი-კადაის ოჯახიდანაა, ტაი ძალიან ჰგავს ლაოსურს, თუმცა არის რამდენიმე განსხვავება. ლაოსურში არსებობს ექვსი ჟღერადობა, ხოლო ტაის აქვს ხუთი. სტანდარტული ლექსიკონი, გრამატიკა, გამოყენება და გამოთქმებიც ასევე განსხვავებულია. ეს ორი ენა ერთმანეთს არ ჰგავს, თუმცა ლაოსურად მოლაპარაკე ადამიანს ადვილად ესმის ტაილანდური, რადგან ტაილანდური მედია საშუალებები და რადიო ფართოდ არის გავრცელებული ლაოსში.

სხვა ძირითადი ენის ოჯახს მიეკუთვნება ავსტრაზიული ენები, რომელზეც მონ-ქმერის  ხალხი ლაპარაკობს, ჰმონგ-მიენი და ტიბეტურ-ბირმული . ჩინურ და ვიეტნამურ ენებზე ლაპარაკობს თავიანთი ეთნიკური მოსახლეობა.

დასავლურ ენებს შორის, ძველ თაობას ყველაზე კარგად ფრანგული ესმის და დღესაც, ოღონდ შეზღუდულად, გამოიყენება აკადემიური და ოფიციალური კორესპონდენციისთვის. ინგლისური ადვილად ათვისებადია ბიზნესსა და ტურიზმში და ახალი თაობისთვის ანაცვლებს ფრანგულს და არაოფიციალურ მეორე ენად აქცევს.

რელიგია
ლაოსის მოსახლეობა 4,6 მილიონ ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის 67 % არის ტერევადა ბუდიზმის მიმდევარი. ასევე საკამოდ დიდი პროცენტული წილი აქვს ანიმიზმის მიდევრებს - 30,9 %. ხოლო მოსახლეობის 1,5 % კი არის ქრისტიანი, ასევე ქვეყანაში ცხოვორბენ მუსლიმები და ბაჰაის მომდევრები, მაგრამ მათი ერთიანი რაოდენობა 1 %-ზე ნაკლებია. 0,6 % კი არის კათოლიკე ქრისტიანი.

ლაოსში თითქმის ყველა ქალაქსა და სოფელში არის ბუდისტური ტაძარი, რომლებშიც მოღვაწეობენ საფრანა-მანტიაში გამოწყობილი ბერები. ასევე ლაოსელების უმრავლესობას სწამს სულების. ლაოსელი ბუდისტების და ზოგი ტომური ჯგუფების უმრავლესობა ცხოვრობს ქვეყნის დაბლობებში. მთების ტომები (რომლებიც მოსახლეობის 15 %-ს შეადგენენ) ძირითადად არიან ანიმიზმის მიმდევრები. ხოლო პატარა ნაწილი მოქცეულია ქრისტიანული მოძღვრების ქვეშ. ქვეყნის ელიტური (მოსახლეობა, რომლებსაც განათლება მიღებული აქვთ ფრანგულად) მოსახლეობა არის ასევე ქრისტიანი. ასევე ქვეყანაში გავრცელებულია პროსელტალიზმი (როდესაც ადამიანს აიძულებ შეიცვალოს აზრი. ამ შემთხვევაში რელიგია). რაც უნდა გასაკვირი იყოს პროსელტალიზმს მთავრობაც ხელს უწყობს. ქვეყანაში არიან მუსლიმებიც, ისინი ძირითადად ჩამოსახლებულები არიან არაბეთიდან და სამხრეთ აზიიდან.

ბარის და ცენტრალური ნაწილის მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა არის ტერევადა ბუდიზმის მიმდევარი. მაგრამ მათ ასევე სწამთ სულების და გარდაცვალების შემდეგ სიცოცხლის. ცენტრალურ და მთიან რეგიონში დასახლებული ეთნიკური ჯგუფების უმრავლესობა არის ანიმიზმის მიმდევარი.

ტერევადა ბუდიზმი არის ბარში დასახლებული ეთნიკური ჯგუფების უმრავლესობის რწმენა. მათი რაოდენობა მთლიანი მოსახლეობის 40-50 %-ს შეადგენს. ხოლო დანარჩენი მოსახლეობა მიეკუთვნება 48 ეთნიკურ უმცირესობებს. ამ ეთნიკური უმცირესობების უმრავლესობა არის ანიმიზმისა და წინაპრების თაყვანისცემის მიმდევარი. ანიმიზმური მოძღვრება არის პრედომინანტი სინო-ტაის (-) ჯგუფში, ისევე როგორც ტაი დემსა და ტაი დეანგში , ასევე მონ-ქმერისა (-) და ტიბეტურ-ბირმულ (-) ჯგუფებში. ასევე ქვეყანაში ცხოვრობენ რომაული კათოლიციზმისა და პროტესტანტიზმის მიმდევრები, რომლებიც შეადგენენ მოსახლეობის 2 %-ს. ასევე ქვეყანაში არის უამრავი რელიგიური უმცირესობების მიმდევრები, მაგალითად: ბაჰაის რწმენა , ისლამი, მაჰაიანა ბუდიზმი, კონფუციონიზმი. ასევე მოსახლეობის ძალიან მცირე ნაწილი არის ისეთი, რომელიც არ აღიარებს არც ერთ რელიგიას, ანუ არიან ათეისტები.

ქვეყანაში სხავადასხვა რელიგიის მიმდევრები ცხოვრობენ მშვიდობიანად და მეგობრულად. ქვეყნის საზოგადოება წარმოადგენს ჰარმონიული ცხოვრების საწინდარს. ბუდიზმი, რომელიც არის დომინანტი რელიგია, მიუხედავად ამისა, ის საკმაოდ ტოლერანტულია სხვადასხვა რელიგიების მიმართ.

ბუდიზმი და ყველა სხვა რელიგია ზედამხედველობის ქვეშ ჰყავს აყვანილი რელიგიურ საქმეთა დეპარტამენტს. ზოგადად კომუნიზმი ტრადიციულად შეუთავსებელია რელიგიასთან, რადგან კომუნისტური მმართველობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტი ათეიზმია. მაგრამ მიუხედავად ამისა ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტია ასე თუ ისე ტოლერანტულია ბუდიზმის მიმართ, მაგრამ ცოტათი ხელს უშლის ანიმისტურ რიტუალებს.

ლაოსის კონსტიტუცია უზრუნველყოფს რელიგიის თავისუფლებას. მიუხედავად ამისა სხვა კანონები, ასევე პოლიცია ხშირად არღვევს იმ წესებს, რომლის საშუალებითაც იცავს კონსტიტუცია რელიგიას. ქვეყნის მთავრობას ინტერპრეტირებული აქვს ის პუნქტი, რომელიც ამართლებს შეზღუდვებს რელიგიურ მოძღვრებებზე. ეს პუნქტები ეხება ყველა რელიგიას, რომელსაც ერთი მიმდევარი მიანც ჰყავს ქვეყანაში. ასევე კონსტიტუცია იცავს ბუდისტ ბერებს, რომლებსაც ხშირად ავიწროვებს პოლიცია და სხვა არასამთავრობო ორგანიზაციები.

ლაოსის მთავრობა ქვეყნის ოფიციალურ რელიგიებად ასახელებს ოთხ რელიგიას: ბუდიზმი, ქრისტიანობა, ისლამი და ბაჰაიზმი. ქრისტიანულ რელიგიაში იგულისხმება კათოლიკური ეკლესიაც, ასევე და - . ქვეყნის მთავრობის სურვილია რელიგიური მიმდინარეობების კონსოლიდაცია, მისი უფრო მარტივი კონტროლისთვის. 2004 წლიდან ქვეყნის მოსახლეობის პროტესტანტული ნაწილი გახდა და - -ის ნაწილი. შემდეგ კი მთავრობამ დაამტკიცა პუნქტი, რომლის მიხედვითაც არცერთი (ზემოთ აღნიშნულის გარდა) ქრისტიანული რელიგია აღარ იქნებოდა ლაოსში დარეგისტრირებული, როგორც ოფიციალური რელიგია.

ლაოსში მოსახლეობის 1,5 % არის ქრისტიანი. ხოლო 0,6 % კი უშუალოდ კათოლიკე. კათოლიკური ეკლესიის აღრიცხვით მათი მრევლი დაახლოებით 45 000 ადამიანს მოიცავს. მათი უმრავლესობა არის ეთნიკური ვიეტნამელი. მათი უმრავლესობა ცხვორობს ქვეყნის ცენტრალურ და სამხრეთ  ნაწილში, მდინარე მეკონგის სიახლოვეს. კათოლიური ეკლესია მოქმედებს ხუთ ყველაზე დასახლებულ ცენტრალურ და სამხრეთ პროვინციებში, კათოლიკეებს როგორც წესი ნება აქვთ დართული თაყვანი სცენ თავიანთ რელიგიას ღიად. ლაოსურ კათოლიკურ ეკლესიას ჰყავს ოთხი ეპისკოპოსი, ორი მათგანი მოღვაწოებს დედაქალაქ ვიენტიანში, ხოლო დანარჩნები კი თახეკ სითიში, რომელიც მდებარეობს ხამოუმანის პროვინციაში და პაკსე სითიში, ჩამპასეკის პროვინციაში. ერთი ეპისკოპოსი მოღვაწოებს ვიენტიანის ეპარქიაში და პასუხისმგებელი არის ქალაქის ცენტრალური ნაწილის. ხოლო მეორე ეპოსკოპოსი კი არის ვიენტიანის რეზიდენტი და არის ასევე ლუანგ პრაბანგის ეპისკოპოსი. კათოლიკური ეკლესიის ქონება ლუანგ პრაბანგში ჩამორთმეული იქნა, მას შემდეგ რაც ახალი მთავრობა მოვიდა სათავეში 1975 წელს.

უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში კათოლიკეთა რიცხვი ლაოსში ძალიან სწრაფად გაიზარდა. -ის ინფორმაციით დღესდღეობით კათოლიკეთა რიცხვი 100 000 აღემატება. პროტესტანტების უმრავლესობა ერთიანდება ეთნიკური მონ-ხომერის ჯგუფში. როგორც კათოლიკეთა მიმდევარი, ასევე პროტესტანტების მიმდევრებიც ძალიან სწრაფად გაიზარდნენ.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ლაოსი დაყოფილია 17 პროვინციად და 1 პრეფექტურად .