iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ში-ძა (სანქტ-პეტერბურგი)

ში-ძა — გრანიტისაგან დამზადებული წყვილი მითოლოგიური ლომი-მცველი, რომელიც დგას მდინარე ნევის ნაპირზე, პეტრეს სანაპიროზე, სანქტ-პეტერბურგში. ქანდაკებების სიმაღლეა 4,5 მეტრი, ხოლო თითოეულის წონა 2,5 ტონა. ორივე კვარცხლბეკზე შემდეგი სახის წარწერაა: „ში-ძა მანჯურიის ქალაქ გირინიდან სანქტ-პეტერბურგში გადაიტანეს 1907 წელს. ინფანტერიის გენერლის ნ. ი. გროდეკოვის საჩუქარი“.

მითოლოგიური მნიშვნელობა
ჩინეთში მსგავსი ქანდაკებების წყვილს დგამენ ტაძრის, სასახლის და სასაფლაოს შესასვლელში. ისინი გამოსახავენ ლომებს, რომლებიც იცავენ შესასვლელს. ლომს მარჯვენა თათი უდევს ბურთზე, რომელიც გამოსახავს ბუდისტურ ცოდნას, სინათლე სიბნელეში და სურვილების შემსრულებელი.

ისტორია
ში-ძა დაამზადა გენერალმა ჩანმა საუკუნის დასაწყისში მანჯურიული გრანიტისაგან ჩინეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ გირინში, სპეციალურად მცირე სამლოცველოსათვის, მაგრამ 1904 წელს გენერალ ჩანის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ, ახლად დანიშნულმა ქალაქის გუბერნატორმა აჩუქა ამურისპირეთის გენერალ-გუბერნატორს ნ. ი. გროდეკოვს. გროდეკოვმა კი თავის მხრივ, გადაწყვიტა აღნიშნული ქანდაკებები საჩუქრად გადაეცა სანქტ-პეტერბურგისათვის, გადაიხადა გზის ხარჯები და რკინიგზის საშუალებით იგი ჩაიტანეს ვლადივოსტოკში, ხოლო იქიდან გემ „სოპერნიკით“ — სანქტ-პეტერბურგში.

გადაწყვიტეს, რომ 1907 წლის სექტემბერში პეტერბურგში ჩასული ჩინური ში-ძა დაედგათ ახლად აღდგენილ პეტრეს სანაპიროზე, რომელიც 1901-1903 წლებში მოაპირკეთეს გრანიტით. კვარცხლბეკების დამზადებასა და ქანდაკებების დამონტაჟებას ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი ლ. ნ. ბენუა.
თამარ მეფის ორდენი

საკუთარი სახელი თამარ მეფის ორდენი შეიძლება აღნიშნავდეს:

თამარ მეფის ორდენი — 1915 წელს ემიგრაციაში მყოფი „განთავისუფლების კომიტეტის“ მიერ საქართველოს თავისუფლებისთვის ბრძოლაში შეტანილი წვლილისათვის სამხედრო და სამოქალაქო პირების ჯილდო.
თამარ მეფის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფი ჯილდო, რომლითაც ჯილდოვდებიან ქალები ქვეყნისა და ერის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისთვის, გამორჩეული სახელმწიფოებრივი ან/და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისთვის.
თამარ მეფის ორდენი (სახელმწიფო ჯილდო)

თამარ მეფის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან ქალები ქვეყნისა და ერის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისათვის, გამორჩეული სახელმწიფოებრივი ან/და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის. ორდენი საქართველოს მეფის, თამარ მეფის სახელობისაა. დამტკიცებულია 2009 წლის 31 ივლისის საქართველოს პარლამენტის № 1553 დადგენილებით. პირველი ორდენი 2011 წლის 2 სექტემბერს მიენიჭა მრავალი საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატს, „ბრწყინვალების ორდენის“ კა­ვალერს, ცნობილ ქართველ სოპრანოს ლამარა ჭყონიას.

აღწერა
თამარ მეფის ორდენი არის 585 სინჯის ოქროს 100-გრამიანი ვარსკვლავი. თამარ მეფის ორდენი და მისი ესკიზი დამზადებულია ლიეტუვის ზარაფხანაში.

— დიდი ვარსკვლავი არის თეთრი მინანქრით, ბოლოები აქვს ოქროსფერი, ფონად დომინირებს მწვანე მინანქარი. ასევე გამოყენებულია ოქროსფერი და შავი. ცენტრში რელიეფურად (ამოწეული) გამოსახულია თამარ მეფე, გარშემო წითელი მინანქარია გამოყენებული წარწერით: „თამარ მეფე“. ქვემოთ აქვს დამუშავებული ორნამენტი. ვარსკვლავი ოქროს ყუნწით მოძრავად უკავშირდება სამაგრის რგოლს. ოქროს რგოლი ხისტად არის დაკავშირებული სამაგრთან. სამაგრის რგოლი არის მწვანე მინანქრით.
2013 — დაჯილდოვდა 39 პირი, მათ შორის: ეკა კვესიტაძე, მაია ასათიანი, ნანა ჟორჟოლიანი, ინგა გრიგოლია, ნინო შუბლაძე, ხატია ბუნიათიშვილი.
2023 — ნონა გაფრინდაშვილი.
ლიეტუვური წითელი ჯიში

მსხვილი რქოსანი საქონლის ლიეტუვური წითელი ჯიში — მერძეული მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია საუკუნის ბოლოს– საუკუნის დასაწყისში ლიტვის სსრ-ის ტერიტორიაზე. მიიღეს ადგილობრივი ჯიშის გადარჩევით, შერჩევითა და მიმართული გამოზრდით და მისი შეჯვარებით კულტურულ ჯიშებთან — აირშირულ, ანგელნურ, ჰოლანდიურ, დანიური წითელ, შვეიცარიულ და შორტჰორნულთან. ჯიშის ცხოველთა უმრავლესობას ახასიათებს სხეულის გამოხატული მერძეული ტიპის აგებულება. ფერად წითელია. კუროს მასაა დაახლოებით 750 კგ, ფურისა 500 კგ. წლიური მონაწველი 3500 კგ რძეა, უდიდესი 7000–9000 კგ. რძის ცხიმიანობა — 3,7–3,9%. ყოფილ სსრკ-ში ჯიში მოშენებული იყო ლიტვის სსრ-ის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ რაიონებში.
შორტჰორნის ჯიში

მსხვილი რქოსანი საქონლის შორტჰორნის ჯიში ( — მოკლერქიანი) — სახორცე და სახორცე-სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია საუკუნეში ინგლისში ადგილობრივი მოკლერქიანი საქონლის გაუმჯობესების გზით, ჰოლანდიურ და ჰალოვიეიური ჯიშების ჩართვითი შეჯვარებით. ჯიშში 2 ტიპია. სახორცე და სახორცე-სარძეო. ფერად სხვადასხვა ელფერის წითელია, არის აგრეთვე თეთრი, თრთვილა. კუროს მასა — 850–950 კგ (უდიდესი 1200 კგ-მდე), ფურისა — 500–600 კგ (უდიდესი 750 კგ), ნაკლავის გამოსავალი — 66–67%. სარძეო-სახორცე ტიპის ფურის მონაწველია 3500–4000 კგ რძე (უდიდესი 14 ათ. კგ-მდე), რძის ცხიმიანობა — 3,7–3,9%. შორტჰორნის ჯიში მოშენებულია ევროპის და ამერიკის ქვეყნებში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში და სხვ.; ყოფილ სსრკ-ში გვხვდებოდა ორენბურგის, ვორონეჟის, ტიუმენის, ტოსტოვის ოლქებსა და ბაშკირეთის ასსრ-ში.
პოლონური წითელი ჯიში

მსხვილი რქოსანი საქონლის პოლონური წითელი ჯიში — სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია საუკუნის ბოლოს– საუკუნის დასაწყისში ადგილობრივი საქონლის გადარჩევის გზით და ჩართვითი შეჯვარების საშუალებით დანიურ და ჩრდილოფრისლანდიურ წითელი ჯიშების კუროებთან. ფერად სხვადასხვა ელფერის წითელია, ხშირად თეთრი ნიშნები აქვს მუცელზე. კუროს მასა სანაშენო ფერმებში — 620–700 კგ, ფურისა — 350–450 კგ. მონაწველი — 3000–3500 კგ რძე წელიწადში, უდიდესი 6000 კგ-მდე. რძის ცხიმიანობაა 3,8–3,9%. ნაკლავის გამოსავალი — 48–51%. ჯიში მოშენებულია უმთავრესად პოლონეთში.
ჩერნიშიოვის აგარაკი

ჩერნიშიოვის აგარაკი — გრაფი ჩერნიშიოვების აგარაკი პეტერგოფის გზაზე, ამჟამად მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის საზღვრებში. ძეგლის გარშემო განლაგებულია პარკი ალექსანდრინო, რომელსაც სახელი ეწოდა უკანასკნელი რევოლუციამდელი მფლობელის ალექსანდრე შერემეტიევის პატივსაცემად.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში, როდესაც გზის პირას მდებარე მიწის ნაკვეთები განაწილდა მშენებლობისათვის, ამჟამინდელი პარკ ალექსანდრინოს ადგილზე მდებარეობდა პეტრე -ის უმცროსი დის ნატალია ალექსის ასულის კარ-მიდამო, რომელიც მას ეკუთვნოდა 1714 წლიდან. საუკუნის ბოლოს აქ განთავსებული იყო ორი ხუტორის მიწები საერთო სახელით პიატკელე. 1716 წელს პრინცესა ნატალია გარდაიცვალა და მიწის ნაკვეთი ორად გაიყო.

პირველი, აღმოსავლეთით მდებარე, გადაეცა ზაქარია მიშუკოვს. ეს კარ-მიდამო შემონახული იყო ჯერ კიდევ 1930-იან წლებამდე.

მეორე, დასავლეთი ნაწილი გადაეცა სენატორს, ყოფილ ელჩს კონსტანტინოპოლში პეტრე ტოლსტოის. 1760-იან წლებში ამ ნაწილის მფლობელი გახდა ივან ჩერნიშიოვი. მან თავისი ქალაქგარე სახლის ასაშენებლად მიმართა ფრანგ არქიტექტორს ჟან-ბატისტ ვალენ-დელამოტს, რუსული კლასიციზმისათვის ახალ წარმომადგენელს. ეს სასახლე შემონახულია დღევანდელ დღემდე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩერნიშიოვის აგარაკი ფრონტის წინა ხაზზე მდებარეობდა და ძლიერ დაზიანდა. 1960-იან წლებში მთავარი შენობა შეაკეთეს მიხეილ პლოტნიკოვის პროექტის მიხედვით. ამჟამად ამ შენობაში განთავსებულია ბავშვთა სამხატვრო სკოლა.

ფილმები
1990-იანი წლების დასაწყისში აქ გადაიღეს საშინელებათა ფილმი „სისხლისმსმელი“, ალექსი ტოლსტოის მოთხრობის, „ვამპირის“ მიხედვით. 2000-იანი წლების დასაწყისში კი აქ მიმდინარეობდა ტელესერლ „საბრალო ნასტიას“ გადაღება.
ტუჩა

ტუჩა, გოჭალა ტუჩა ან ჭრელი ტუჩა — თევზი გოჭალასებრთა ოჯახისა (ადრე შედიოდა ხლაკუნასებრთა ოჯახის გოჭალას გვარში, შემდეგ — ბალიტორასებრთა ოჯახში). სხეული თითისტარასნაირი ფორმისაა; ზურგსა და გვერდებზე შავი მომრგვალებული ლაქები აქვს. სხეულის სიგრძეა 25 სმ, მასა 120 გ. ბინადრობს ბალხაშის, სასიქოლის, ისიქ-ქოლის, ზაისანის ტბების და მდინარე ტარიმის აუზში; ისიქ-ქოლში გვხვდება განსაკუთრებული ქვესახეობა. უპირატესობას ანიჭებს ჟანგბადით მდიდარ ტბებს, ჩერდება ფსკერზე. ქვირითს (18–47 ათ. ცალი) დებს მცენარეთა ღეროებზე და კენჭებზე. რეწვის ობიექტია.
ჟაკოს სახლი

ჟაკოს სახლი ასევე ცნობილია, როგორც დაშკოვის სახლი — საუკუნის პირველი ნახევრის საცხოვრებელი სახლი. აგებულია კლასიციზმის სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრში ხელოვნების მოედნისა და იტალიური ქუჩის კუთხეში. აგებულია დაახლოებით 1820-1830-იან წლებში. შემდეგში არაერთხელ გადააკეთეს. სხვადასხვა დროს ეკუთვნოდა არქიტექტორ ჟაკოს, ბუკინისტსა და კოლექციონერს პავლე დაშკოვს. თანამედროვე ეპოქაში სახლი საცხოვრებელია, გარდა სარდაფისა და პირველი სართულისა, სადაც განთავსებულია მომსახურების სფეროს კომპანიები.

ისტორია
1821 წელს არქიტექტორმა კარლ როსიმ, მიხაილოვსკის სასახლის დამპროექტებელმა იმპერატორს შესთავაზა ახალი სახლის მშენებლობა, მაგრამ უარი მიიღო.

მოგვიანებით ტერიტორია შეიძინა არქიტეტორმა პავლე ჟაკომ. საკუთარი სახლი თავად ააშენა 1831 წლისათვის. შენობა ამ პერიოდისათვის იმყოფებოდა პავლე ჟაკოს მეუღლის კუთვნილებაში. სახლს ჰქონდა რუსული -ს ფორმის დაგეგმარება. ქუჩის მხრიდან იგი იყო სამსართულიანი, ხოლო ეზოს მხრიდან სარდაფიც ემატებოდა. ეზოში მდებარეობდა ერთსართულიანი სამსახურეობრივი ფლიგელი, მაგრამ უკვე 1836 წელს ჟაკომ მეოთხე სართულამდე დააშენა ჩრდილოეთის ფლიგელი და მიჰყიდა კრედიტორ ივან იაკოვლევს.

1862 წელს სახლი შეიძინა დიპლომატმა, შვედეთში რუსეთის ელჩმა, საიდუმლო მრჩეველმა იაკობ დაშკოვმა, რომელმაც გადააკეთა სახლი 1862-1863 წლებში. არქიტექტორი იყო იერონიმე კორსინი. 1862 წელს, ჯერ კიდევ ჟაკოს მიშენებული ფლიგელის პირველი სართული გადააკეთეს საცხოვრებლად.

 საუკუნის ბოლოს სახლი გადავიდა დიპლომატის შვილის პავლე დაშკოვის, ცნობილი ბუკინისტისა და კოლექციონერის, ხელში და მისი ოჯახის კუთვნლებაში დარჩა 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდე.

1928-1940 წლებში სახლში ცხოვრობდა საბჭოთა მოქანდაკე ვასილი კოზლოვი. 1976-1998 წლებში კი — მხატვარი, აკადემიკოსი პეტრე ფომინი.

2001-2009 წლებში სახლის სარდაფში მოქმედებდა რესტორანი „ოქროს ოსტაპი“, რომლის შესასვლელთანაც ოსტაპ ბენდერის ბრინჯაოს ქანდაკება იდგა.
კალუგა (თევზი)

კალუგა — სვიის გვარის თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. სიგრძე — 5,6 მ-მდე, იწონის 1 ტ-ს. პირი დიდი და ნახევარმთვარის ფორმისაა. გავრცელებულია ამურის აუზში. იგი სქესობრივ სიმწიფეს მე-17–მე-20 წელს აღწევს. ტოფობა მაისის ბოლოს-ივნისშია. ახალგაზრდები იკვებებიან ფსკერის უხერხემლოებით; ზრდასრულები მტაცებლები არიან, იკვებებიან კეტათი და ღურკანით. იზამთრებს ამურის კალაპოტში. ძვირფასი სარეწაო თევზია.
ხოშუტები

ხოშუტები (; ჩინ. , პინ. ) — ჩინეთში მცხოვრები ოირატების ეთნოჯგუფი (10 ათასი ადამიანი). ცხოვრობენ კუკუნორის ტბის რაიონში, ცინჰაის პროვინციაში. ასევე, მონღოლეთში (208 ადამიანი). წარმოადგენენ შუა საუკუნეების ხოშუტთა მემკვიდრეებს. ისინი ენათესავებიან მონღოლეთში დერბეტებს და ტორგუტებს (მონღოლი ხალხების ეთნოჯგუფები), ასევე, რუსეთში — ყალმუხებს.

რელიგია
მორწმუნე ხოშუტები ძირითადად ბუდისტები არიან. ისინი ტრადიციულად ტიბეტური ბუდიზმის გელუგის სკოლის და მისი ტრადიციებისა და რიტუალების დამცველები არიან. სკოლის დასახელება მონღოლურ სამყაროში უფრო მეტად ცნობილია სახელით — „ყვითელი რწმენა“, რადგან ამ სკოლის მიმდევარი სასულიერო პირები გამოირჩევიან ტრადიციული ატრიბუტით — „ყვითელი ქუდით“.

ოირატის ტომთა შორის ბუდიზმის გავრცელება დაიწყო საუკუნეში. ამ მიმდინარეობის გავრცელების საქმეში დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ხოშუტთა ბელადის, გუში ხანის მოღვაწეობას, რომელიც თავგამოდებით ებრძოდა გელუგის ფილოსოფიური სკოლის მოწინააღმდეგეებს. ერთ-ერთი გამარჯვების შემდეგ, მან 1642 წელს დალაი ლამა ცენტრალური ტიბეტის ბუდისტთა სრულუფლებიან მფარველად, საკუთარი თავი კი ერის მმართველად აღიარა.

მონღოლეთის სახალსო რესპუბლიკის შიდა ავტონომიურ რაიონში, ალაშანის აიმაკში, ცხოვრობს დაახლოებით 3 ათასი მუსლიმი ხოშუტი.
ლიტეინის ხიდი

ლიტეინის ხიდი — მდინარე ნევაზე მეორე მუდმივმოქმედი, გასახსნელი ხიდი. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. იგი აკავშირებს ლიტეინის გამზირს ვიბორსკის რაიონთან. ხიდის სიგრძე 396 მეტრია, სიგანე კი — 34 მეტრი. ლიტეინის ხიდის ტერიტორიაზე მდინარე ნევა თავის მაქსიმალურ სიღრმეს, 24 მეტრს აღწევს.

მონიშნული სიის ელემენტი
ისტორია
უძველესი რუკები ცხადყოფენ, რომ ჯერ კიდევ ქალაქის დაფუძნებამდე, დაახლოებით დღევანდელ ხიდთან მდებარეობდა რუსეთსა და შვედეთს შორის საზღვარი.
სანქტ-პეტერბურგში მუდმივი ხიდის აშენების გადაწყვეტილება 1865 წლის 4 აპრილს დროებითი მცურავი ხიდის ჩაძირვის შემდეგ მიიღეს. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი მოვლენები წარსულში ხდებოდა და ხიდი არაერთხელ ჩაძირულა, იმ დროს მკვეთრი რეაგირება მოჰყვა ამ შემთხვევას მთავრობისგან და შეიქმა სპეციალური საექსპერტო კომისია. 1871 წლის 22 აპრილს ღია კონკურსი გამოცხადდა და წარმოადგინეს სულ 17 წინადადება. კონკურსის შედეგად, ვესტმინსტერის ბანერის პროექტის მიხედვით, ქალაქის ხელისუფლებამ შეარჩია გამარჯვებული. თუმცა, ტრანსპორტის სამინისტრომ უარყო შედეგები და საკუთარი საექსპერტო კომისია შექმნა, მათვე გამარჯვებულად გამოაცხადეს ინჟინერ-პოლკოვნიკ ა. სტრუვის პროექტი, რომელიც კომისიის ერთ-ერთი წევრი იყო.

ახალი ხიდის მშენებლობა 1875 წლის 30 აგვისტოს დაიწყო. ხიდის მშენებლობის პროცესი საგრძნობლად რთული იყო, ხოლო მომდევნო მშენებლობის ოთხი წლის განმავლობაში ორი ფატალური უბედური შემთხვევა მოხდა, რის შედეგადაც 14 ადამიანი დაიღუპა. ხიდის ოფიციალური გახსნის ცერემონიალი 1879 წლის 1 ოქტომბერს შედგა.

1903 წელს უწოდეს ალექსანდრეს ხიდი, იმპერატორ ალექსანდრე -ის სახელის უკვდავსაყოფად, მაგრამ ეს სახელი ვერ დამკვიდრდა საზოგადოებაში და 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ აღადგინეს მისი თავდაპირველი სახელწოდება „ლიტეინის ხიდი“.

გახსნის შემდეგ, ხიდი აღჭურვილი იყო ელექტრო განათებით, რომლის ავტორიც იყო რუსი გამომგონებელი პაველ იაბლოჩკოვი.
დინგნიჩაბა

დინგნიჩაბა, ამერიკული დინგნიჩაბა — თევზების გვარი ზუთხისებრთა ოჯახისა. დინგი გაბრტყელებულია, კუდის ღერო — გრძელი და ძვლოვანი ფირფიტებით დაფარული. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში (მისისიპის აუზში). პირველი სახეობა — ჩვეულებრივი დიგნიჩაბა — სხეულის სიგრძეა 90 სმ-მდე; ტოფობა აპრილ-მაისში მიმდინარეობს ქვიანი გრუნტის მქონე შენაკადებში. იკვებება უმთავრესად უხერხემლოთა მატლებით. რეწვის ობიექტია. მეორე სახეობა — თეთრი დინგნიჩაბა — სიგრძე 1 მ-მდე; მეტად იშვიათია, ამიტომ სარეწაო მნიშვნელობა არ გააჩნია. მესამე სახეობა — ალაბამური დინგნიჩაბა — სხეულის სიგრძეა 76 სმ-მდე, გვხვდება მხოლოდ მდინარე ალაბამის 210 კმ-იან მონაკვეთზე, ამიტომ გადაშენების კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად ითვლება.
ამერიკული დინგნიჩაბა

ამერიკული დინგნიჩაბა  — თევზი დინგნიჩაბასებრთა რიგისა. აქვს წაგრძელებული სხეული, ქვევით განლაგებული პირი ორი ულვაშით, გვერდითი ხაზის არხები თავსა და ტანზე გარშემორტყმულია ფხებით. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის მდინარეებსა და ტბებში, მდინარე მისისიპის აუზში. სიგრძეში აღწევს 2 მეტრს, მასით — 70 კილოგრამს. დინგი ნიჩაბს წააგავს (აქედან სახელწოდება). პირი წინ არ იწევა, სალაყუჩე ფოთოლაკები გრძელი და მრავალრიცხოვანია. იკვებება ზოოპლანქტონით. შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაში. ზოგ ქვეყანაში შეყვანილია როგორც აკვაკულტურის ობიექტი; ჰყავთ სათევზე მეურნეობებში, უშვებენ წყალსაცავებში, სადაც წარმატებით იზრდება და შთამომავლობასაც იძლევა.
მალიშევის სახლი

მალიშევის სახლი — ისტორიული შენობა პუშკინში. აგებულია 1822-1825 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიას. სახლი მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე № 17/16.

ისტორია
აღნიშნული შენობის პროექტი ეკუთვნოდა არქიტექტორ ვ. პ. სტასოვს. გარკვეული ხნის განმავლობაში იგი დაკავებული იყო მეზობლად მდებარე დიდი ორანჟერეის მშენებლობით. ცნობილია, რომ 1840 წელს მალიშევის სახლის პირველ სართულზე ტავერნა განათავსეს. 1858 წელს სახლის მფლობელი გახდა ვაჭარი, ალექსანდრე ივანეს ძე მალიშევი, რომლის სახელიც ეწოდა ამ სახლს. მოგვიანებით სახლი ეკუთვნოდა სასახლის ადმინისტრაციას. სასახლის თანამშრომლები, სწორედ ამ სახლში ცხოვრობდნენ. 1870-იან წლებში განხორციელდა სახლის არქიტექტურული რეკონსტრუქცია. გაკეთდა და მოეწყო ახალი სადარბაზო და კიბეები. 1896 წლიდან 1920 წლამდე პირველ სართულზე, სადაც შვიდი ოთახი იყო განთავსებული, რომელთაგან ორი გამოყენებული იყო ოფისად, ცხოვრობდა მეფის სასახლის არქიტექტორი სილვიო დანინი. მეორე სართულის ნახევარი ეკუთვნოდა ზნამენსკაიას ეკლესიის მღვდელს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, სახლი გეგმა შეცვალეს და რეკონსრუქციის დროს გაიზარდა ბინების რაოდენობა.

არქიტექტურა
დღეს შენობა, კვლავ საცხოვრებლად გამოიყენება. იგი კლასიციზმის სტილშია შესრულებული. ისევე როგორც სასათბურე მეურნეობის გასწვრივ ორივე კორპუსს, ამ სახლსაც ქვის ღობის იგივე ტიპი აქვს. შენობა შემკულია მოდილიონის კარნიზებით. მეორე სართულის ფანჯრები კი სანდრიკებით არის მორთული.
ზიტო

}
|დაბადების ადგილი = როზეირა, სან-პაულუ,ბრაზილია
|გარდაცვალების თარიღი =

ჟოზე ელი დე მირანდა ( დ. 8 აგვისტო, 1932, როზეირა, სან-პაულუ, ბრაზილია — გ. 14 ივნისი, 2015, სანტუსი, სან-პაულუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ზიტო. ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

სანაკრებო კარიერა
1955–1966 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 46 მატჩი ითამაშა და 3 ბურთი გაიტანა.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ზიტომ მსოფლიო ჩემპიონატების 10 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
სანტოსი
რიო–სან-პაულუს ტურნირი: 1959, 1963, 1964, 1966
პაულისტას ლიგა: 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967
ბრაზილიის თასი: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
ლიბერტადორესის თასი: 1962, 1963
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1962, 1963
სანაკრებო
ბრაზილია
მსოფლიო ჩემპიონატი: 1958, 1962
ინდივიდუალური
მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1962
ზვეგინცევის სახლი

ზვეგინცევის სახლი — ისტორიული შენობა ქალაქ პუშკინში. აშენდა 1836-1839 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებს. მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე, სახლი №29/23, პუშკინის ქუჩის კუთხეში, ტაძრის მოედანთან.

ისტორია
1835 წელს კერძო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისთვის მიწის ნაკვეთები გამოიყო. ხუთივე სახლის პროექტი არქიტექტორ სებასტიან ჩერფოლიომ შექმნა, რომელიც ერთიან დიდ კომპლექსს ქმნის. ზვეგენცევის სახლს მოიხსენიებენ ასევე სხვა სახელითაც კერძოდ — ტიმოფეევის სახლის სახელწოდებით.

1867 წლის ცარსკოე-სელოს რუკის ფრაგმენტზე სახლის ადგილას დატანილია სამრევლო სკოლა.

1890 წელს, პოტაპოვის ნებით სახლი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში გადაეცა წმინდა ეკატერინეს ეკლესიას. 1963 წელს სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის დროსაც წინა ფასადები არ შეცვლილა. აღნიშნული სახლი დიდი ხნის განმავლობაში, რჩებოდა საცხოვრებლად. სახლის პირველ სართულზე განთავსებულია კვების ობიექტები.

არქიტექტურა
სახლი გაფორმებულია კათედრის მოედანზე მდებარე როდაქსის სახლის მსგავსად. იგი სამსართულიანია (ცოკოლის მაღალი სართულის ჩათვლით, რომელიც რუსტირებულია და კვადრატული გეგმისაა. სახლის ფასადი შესანიშნავი სტილით არის გაფორმებული კერძოდ, თხელი სანდრიკებით და ფრიზებით. ჭარბობს ყვავილების ორნამენტი, ფრიზზე მეორდება წყვილი გედის გამოსახულება. გაფორმებაში ჭარბობს ბიზანტიური მოტივები, რომელიც გამოიყენება ძველ რუსულ არქიტექტურაში.
ალექსანდრეს ჭიშკარი (სანქტ-პეტერბურგი)

ალექსანდრეს ჭიშკარი — კლასიციზმის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, ოხტის ყოფილი დენთის ქარხნის ჭიშკარი. აგებულია 1806 წელს არქიტექტორ თედორე დემერცოვის პროექტის მიხედვით.

აღწერა
ალექსანდრეს ჭიშკარი მდებარეობს მდინარე ოხტის ნაპირზე ილინსკის ბაღის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოხტის კაშხლის შორიახლოს.

კარიბჭის ზედა ნაწილში, როგორც ჩანს, ჩამოკიდებული იყო ზარი. ცოკოლი და კოლონების ბაზისი შესრულებულია თუჯისაგან.

ისტორია
დენთის ქარხნის პირველი ხის (გეორგიევსკის) ჭიშკარი ააშენეს ჯერ კიდევ საუკუნეში. 1803 წლის 15 აპრილს ოხტის დენთის ქარხანაში მოხდა დენთის ძლიერი აფეთქება, რამაც გამოიწვია მნიშვნელოვანი ზარალი, ასევე განადგურდა გეორგიევსკის ჭიშკარიც. აღდგენით სამუშაოებს, რომელიც 1803-1805 წლებში მიმდინარეობდა, ხელმძღვანელობდა ფ. ი. დემერცოვი. სამუშაოების დასრულების შემდეგ ქარხანას ესტუმრა იმპერატორი ალექსანდრე , რომლის ვიზიტისთვისაც ააშენეს ახალი, ქვის ჭიშკარი. მშენებლობის პერიოდში იგი მდებარეობდა ქარხნის ტერიტორიაზე, ახლა კი მდებარეობს ქარხნის გარეთ, მისი შესასვლელიდან დასავლეთით.

2016 წელს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კომიტეტმა ჭიშკარი შეიტანა ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული მნიშვნელობის ძეგლი.

ამჟამად ჭიშკარი ავარიულ მდგომარეობაშია. კუთხის სათავსოებში შემორჩენილია ღუმელის საბუხრეები. 2010 წელს აღნიშნული სათავსოების ფანჯრები აგურით ამოქოლეს.
ილინსკის ბაღი (სანქტ-პეტერბურგი)

ილინსკის ბაღი — ბაღი სანქტ-პეტერბურგის წითელგვარდიელთა რაიონში. რევოლუციის გზატკეცილის კენტი ნომრების მხარეს და ქიმიკოსების ქუჩაზე, პოტაპოვის ქუჩისა და მდინარე ოხტას შორის. ბაღი ვრცელდება მდინარე ოხტას მეორე ნაპირზეც ილინსკის სლობოდასა და მდინარე ლუბიას შორის.

ისტორია
ილინსკის ბაღი ჩამოყალიბდა 1980-იან წლებში, ახალი საცხოვრებელი კომპლექსის რჟევკა-პოროხოვიეს მშენებლობის პერიოდში და მოიცავს ამ ადგილების კულტურულ, ბუნებრივ და ისტორიულ ობიექტებს.

ისევე როგორც ილინსკის სლობოდამ და ორივე ხიდმა (ილინსკის დიდი და პატარა ხიდები), სახელწოდება მიიღო ახლოს მდებარე ელია წინასწარმეტყველის ტაძრის მიხედვით.

ილინსკის ბაღზე გაედინება მდინარე ოხტა და ყოფს მას ორ ნაწილად, რომლებსაც საკუთარი დასახელება აქვთ: ილინსკის დიდი ბაღი, რომელიც მდებარეობს რევოლუციის გზატკეცილის ნაპირზე პოტაპოვის ქუჩისა და მდინარე ოხტას შორის და მცირე ილინსკის ბაღი, რომელიც განთავსებულია მდინარე ოხტის მეორე ნაპირზე ილინსკის სლობოდასა და მდინარე ლუბიას შორის.

კულტურულ-ისტორიული ობიექტები
პირველი ხის სამლოცველო ელია წინასწარმეტყველის სახელზე აქ აგებული იყო ჯერ კიდევ 1717 წელს, ამჟამად მოქმედი კი აგებულია 1785 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი ლვოვის პროექტით.
ილინსკის დიდი ხიდი გადებულია მდინარე ოხტაზე წითელგვარდიელთა რაიონში. ერთ-ერთი პირველი მონოლითური რკინაბეტონის ხიდი სანქტ-პეტერბურგში. ააგეს 1912 წელს, შემონახულია პირვანდელი სახით.
ალექსანდრეს ჭიშკარი — კლასიციზმის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, ოხტის ყოფილი დენთის ქარხნის ჭიშკარი. აგებულია 1806 წელს არქიტექტორ ფიოდორ დემერცოვის პროექტის მიხედვით.
წყლის ოპოსუმი

წყლის ოპოსუმი — ძუძუმწოვარი ცხოველი ოპოსუმისებრთა ოჯახისა; გვარ -ის ერთადერთი სახეობა. სხეულის სიგრძეა 35–40 სმ, კუდისა — 40–45 სმ. ბეწვი მოკლე და ხშირია, კუდი ქერცლითაა დაფარული. ფერად რუხია, თავსა და ზურგზე დიდი მუქი ლაქები აყრია. თათებზე საცურაო აპკები აქვს. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში (სამხრეთით არგენტინამდე). ცხოვრობს ხშირ ტყეებში წყალსატევებთან ახლოს, აქტიურია ღამით. მისდევს ნახევრად წყლის ცხოვრების წესს; კარგად ცურავს. თავშესაფრად იყენებს სოროებს, რომლის შესასვლელი წყლის დონის მაღლაა. იკვებება წყლის უხერხემლოებითა და ხერხემლიანებით. მრავლდება წელიწადში ერთხელ; შობს 5-მდე ნაშიერს. დედალს შეუძლია ცურვა ნაშიერებთან ერთად, რომლებსაც ჩანთაში ისვავს და მის ნახვრეტს კუნთებით კეტავს.
ოხტის კაშხალი

ოხტის კაშხალი — ძველი ჰიდროტექნიკური ნაგებობა სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს მდინარე ოხტაზე, შესართავიდან 9 კილომეტრში, კომუნის ქუჩის დასაწყისში. იგი პრაქტიკულად არის ოხტის წყალსაცავის საკეტი და წყალსაგდები. 2005 წლიდან 2016 წლამდე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა კაშხალზე აკრძალული იყო მის ავარიულ მდგომარეობასთან დაკავშირებით. კაშხალზე ამჟამად დავს ავტობუსი № 168 ლადოგის ვაგზლიდან და № 164 სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ რაიონ ვესიოლი-პასელიოკიდან.

ისტორია
1715 წელს დენთის ქარხანასთან ააგეს პირველი ხის კაშხალი, რომლის დანიშნულებაც იყო წყლის მიწოდება ოხტის ქარხანაში. ქარხანა ააშენეს პეტრე -ის განკარგულებით. უკვე საუკუნეში ქარხანა უმსხვილესი რუსული სახაზინო მანუფაქტურა გახდა. კაშხლის დახმარებით მიღებული ენერგია მთლიანად ხმარდებოდა წარმოებას.

1824-1828 წლებში კაშხლის პირველი კაპიტალური რემონტი მიმდინარეობდა ინჟინერ პ. პ. ბეზინის ხელმძღვანელობით. ხის კაშხალი თუჯის კაშხლად გადააკეთეს.

1864-1868 წლებში კაშხალი გადააკეთეს ინჟნერ კ. ფ. გუსმანის ხელმძღვანელობით. რეკონსტრუქცის დროს ფართოდ გამოიყენეს ბეტონი.

დიდი სამამულო ომის დროს კაშახალი დაზიანდა. დაინგრა მისი ცენტრალური საგდული. 1965 წელს კაშხალი გადააკეთეს, გაამაგრეს და გააფართოეს. 2005 წელს აკრძალეს მასზე საავტომობილო მოძრაობა ავარიული მდგომარეობის გამო. 2016 წლის 29 აპრილს გარემონტებული კაშხალი გახსნეს ავტოტრანსპორტისათვის.
ალდაგი

ალდაგი — პირველი კერძო სადაზღვევო კომპანია საქართველოში, რომელიც 1990 წელს დაარსდა.

კომპანიაში შესაძლებელია ავტომობილის, ქონების, სამოგზაურო, აგრო, საპენსიო, მესამე პირის წინაშე პასუხისმგებლობისა და სიცოცხლის დაზღვევის შეძენა. კომპანიის პროდუქტებს შორისაა ასევე ავტო სტარტი, ტურის დაზღვევა, „ალდაგი ბიზნესი“ — სპეციალური სადაზღვევო პროგრამა მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის.

ალდაგის ოფისები ფუნქციონირებს თბილისში და საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში — თელავი, გორი, ქუთაისი, ზუგდიდი, ფოთი, ბათუმი.

ისტორია
სადაზღვევო კომპანია ალდაგი 1990 წელს დაარსდა.

2006 წლის ბოლოს სადაზღვევო კომპანია „ბი სი აი-მ“ სადაზღვევო კომპანია „ალდაგის“ აქციების 100% შეისყიდა. ამ წლის 22 ივნისს განხორციელდა აღნიშნული კომპანიების იურიდიული გაერთიანება, სახელწოდებით „ალდაგი ბისიაი“, რომელმაც ბაზრის 36% დაიკავა.

2012 წელს „ალდაგმა“ სადაზღვევო კომპანია „იმედი “ შეიძინა, რომლის შედეგადაც კიდევ უფრო გაიზარდა კომპანიის ბაზრის წილი.

2014 წელს, კომპანიის აქციონერთა გადაწყვეტილებით, „ალდაგმა“ მსოფლიოში აპრობირებულ ბიზნეს მოდელს მიმართა და გაიმიჯნა დაზღვევის ორი მიმართულება — ჯანმრთელობის დაზღვევა და არაჯანმრთელობის დაზღვევა.

2017 წელს კომპანიამ „ -ისგან“ საქართველოში საუკეთესო მზღვეველის სტატუსი მიიღო.

2018 წელს კომპანია „ -ის“ მიერ საქართველოში ავტოდაზღვევის საუკეთესო ბრენდად დასახელდა.

ფინანსური მონაცემები
ფინანსური მონაცემები სსიპ საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახურის მიხედვით