iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აფშოს კოშკი

აფშოს კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ აფშოდან აღმოსავლეთით, 800 მეტრზე, მდინარეების არაგვისა და აფშოსხევის შესართავთან, ტყით დაფარულ მთაზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით. კოშკი სწორკუთხაა.ნაგებია ქვის ლოდებითა და დუღაბით. წყობა ირეგულარულია. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში გასამაგრებლად დატანებულია დაკუთხული მუხის ძელები. კოშკი დანგრეულია. შემორჩენილია 1 – 1,5 მეტრი სიმაღლის კედლები. კოშკიდან დასავლეთით 15 – 20 მეტრზე სამარხებია.
ტარტარუგა

ტარტარუგა, არაუ — გვერდკისერა კუ ფარფეხა კუსებრთა ოჯახისა. აქვს 80 სმ-მდე სიგრძის, კვერცხის ფორმის, უკან გაგანივრებული ბაკანი, ფერად მომწვანო-მურა მუქი ლაქებით. თავი მასიურია, კისერი მოკლე. თვალებს შორის გრძივი ღარი აქვს, ნიკაპზე — კანის ორი გამონაზარდი. გავრცელებულია მდინარეების ამაზონის, ორინოკოსა და მაგდალენას აუზებში. ძირითადად იკვებება ჩამოცვენილი ნაყოფებით. წყვილდებიან წყალში. დედალი მეჩეჩებზე ორმოში დებს 80–200 კვერცხს. 28–30 ° ტემპერატურის პირობებში ინკუბაცია 42–47 დღე გრძელდება. სამხრეთ ამერიკის ინდიელები უძველესი დროიდან იყენებდნენ მის კვერცხებს ცხიმის მისაღებად. საუკუნეში რეწვის შედეგად ტარტარუგას რიცხოვნობა მკვეთრად შემცირდა. შეტანილია -ის წითელ ნუსხაში.
მელაანის პირველი ნამოსახლარი

მელაანის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანის სამხრეთ - აღმოსავლეთით 3 კილომეტრზე. ფევრებისბოლოდ წოდებული ადგილი განეკუთვნება გვიან ბრიჯაოს ხანას. ნამოსახლარი გამართულია ხელოვნურ ბორცვზე. რომლის თხემიც მოსწორებულია. ბორცვს გარშემო საფეხურებიანი თავდაცვითი თხრილი შემოსდევს.
მოსკოვის ხელშეკრულება (1921)

მოსკოვის ხელშეკრულება — ხელშეკრულება საბჭოთა რუსეთსა და თურქეთის დიდ ეროვნულ ასამბლეას შორის. აღნიშნული ხელშეკრულებით მოხდა ამიერკავკასიაში თურქეთის თანამედროვე საზღვრების ფორმირება საქართველოსთან და სომხეთთან.

მოლაპარაკებები
26 თებერვალს მოსკოვში, საბჭოთა რუსეთის საგარეო საქმეთა კომისრის გიორგი ჩიჩერინის, თავმჯდომარეობით გაიხსნა
რუსულ-თურქული კონფერენცია. კონფერენციაში მონაწილე არცერთი მხარე არ იყო აღიარებული სხვა სახელმწიფოების მიერ და არ წარმოადგენდა ლეგიტიმურ მთავრობას. კონფერენციის საგანი იყო რუსეთის და თურქეთის მიერ საქართველოსა და სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკების ტერიტორიების განაწილება. კონფერენციის გახსნის მომენტისთვის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა წარმოადგენდა დე-იურედ აღიარებულ სახელმწიფოს, რომელიც ჯერ კიდევ აკონტროლებდა ქვეყნის მნიშვნელოვან ნაწილს და აგრძელებდა რუსეთის შეჭრის წინააღმდეგ ბრძოლას.

მოლაპარაკებები თითქმის 3 კვირას გაგრძელდა. კრემლის წარმომადგენლები თურქეთის მოთხოვნების უმეტესობას დაეთანხმნენ.

ხელშეკრულება
ხელშეკრულებას ხელი მოეწერა 1921 წლის 16 მარტს, საქართველოს მთავრობისა და სამხედრო ხელმძღვანელობის მიერ ქვეყნის დატოვებამდე ერთი დღით ადრე.

1-ლი მუხლით, თურქეთს გადაეცა ყოფილი ართვინის ოკრუგი და ოლთისის ოკრუგი მთლიანად, არტაანის ოკრუგის საქართველოს მიერ კონტროლირებადი ნაწილი და ბათუმის ოკრუგის სამხრეთ ნახევარი. მე-2 მუხლით თურქეთი უარს აცხადებდა ბათუმზე პრეტენზიაზე აღნიშნულ ტერიტორიაზე მცხოვრები მუსლიმი მოსახლეობისთვის ავტონომიიის მინიჭების პირობით.

მოსკოვის ხელშეკრულების პირობები დადასტურდა 1921 წლის 13 ოქტომბერს ყარსის ხელშეკრულებით.
პალეოგეა

პალეოგეა (პალეოტროპიკული სამეფო) — ზოოგეოგრაფიული დარაიონების შედეგად გამოყოფილი ოთხი ფაუნის სამეფოდან (დომინიონიდან) ერთ-ერთი; მოიცავს აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკებს და ნაწილობრივ სუბტროპიკებს; მისი ჩრდილოეთი სახმელეთო საზღვარი პალეარქტიკასთან გადის საჰარაზე, არაბეთის უდაბნოებზე, ირანზე, ჰიმალაის სამხრეთ მაკროკალთებზე და სამხრეთ ჩინეთზე; სამხრეთით კუნძულოვანი საზღვარი აქვს ნოტოგეასთან. ზოგიერთი ზოოლოგის მიერ ჰოლარქტიკასთან ერთად განიხილება არქტოგეას სამეფოს საზღვრებში, რამდენადაც ამ რეგიონების მესამეული ფაუნა ახლოს იდგა ერთმანეთთან. ჰოლარქტიკის ოლქში გავრცელებული ფაუნისაგან პალეოტროპიკული ფაუნის ერთ-ერთი მთავარი განმასხვავებელია მის ისტორიაში მეოთხეული კლიმატის ცვლილების მცირე როლი, რის წყალობითაც პალეოგეისა და ნეოგეის ფაუნას თავიანთ საწყისში ერთნაირი ასაკი აქვთ.

პალეოგეის ტერიტორიაზე ჩვეულებრივ გამოიყოფა ორი კონტინენტური (ეთიოპიისა და ინდომალაის) და ერთი კუნძულოვანი (მადაგასკარის) ფაუნის ოლქი (ზოგჯერ ცალკე ოლქად განიხილავენ წყანი ოკეანის ტროპიკულ კუნძულთა ფაუნას), რომელთაგან თითოეული გამოირჩევა თავისი სპეციფიკითა და ენდემურ ჯგუფთა სიმრავლით. არსებობს მაღალი რანგის საერთო პალეოტროპიკული ტაქსონებიც, მაგალითად ხვლიკების რიგი , ირმულასებრთა, მარტორქისებრთა, სპილოების, ლემურებისა და ლორების (ქვერიგი ) ოჯახები, ანთრისებრთა და ადამიანის მსგავსი მაიმუნების ზეოჯახები, რქაცხვირასებრთა, ქამელეონთა ოჯახები და სხვ. მრავალი სხვადასხვა რანგის ტაქსონია უხერხემლოთა შორისაც. ამის გარდა, პალეოგეის ფაუნაში ცნობილია სამხრეთ ამერიკასთან (ნეოტროპიკი) და ავსტრალიასთან (ნოტოგეა) საერთო როგორც პანტროპიკული ჯგუფები, ისე ტაქსონები. მაგალითისათვის შეგვიძლია მოვიყვანოთ უენო ბაყაყების ოჯახი , რომლის ერთი გვარი სამხრეთ ამერიკაში გვხვდება, დანარჩენი 3 კი აფრიკის ენდემები არიან, ან მტკნარი წყლის გვერდკისერა კუების ოჯახი , რომლის სახეობების უმრავლესობა სამხრეთ ამერიკაშია გავრცელებული, ხოლო ერთი — მადაგასკარზე. მსგავსი დიზიუნქციები ჩვეულებრივ მიიჩნევა სამხრეთი მატერიკების ყოფილი ერთობის მოწმობით გონდვანის სხვადასხვა ნაწილებში, თუმცა შესაძლოა არეალის დიდ ნაწილზე ჯგუფთა ამოწყდომის შედეგიც იყოს.
ჰათ-ნოფჰარათ-თჰარა-მუ-კო-ფი-ფის ეროვნული პარკი

ჰათ-ნოფჰარათ-თჰარა-მუ-კო-ფი-ფის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ტაილანდში, კრაბის პროვინციაში. დაარსდა 1983 წელს, როგორც ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის კატეგორიას და შეიქმნა მარჯნის რიფების დაცვის მიზნით. პარკის ფართობია 387.9 კმ².

კლიმატი
ტროპიკული მუსონური ქარების გავლენით პარკში ორი სეზონია: წვიმების სეზონი, რომელიც მაისიდან დეკემბრამდე გრძელდება და ცხელი სეზონი იანვრიდან-აპრილამდე. საშუალო ტემპერატურა 17-37 °-ს შორისაა. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 2231 მმ. ყველაზე ნალექიანი თვე ივლისი, ხოლო ნაკლებად ნალექიანი - თებერვალია.

გალერეა
იატაგანი

იატაგანი — პირმოღუნული და ყუამოზნექილი ცალლესული მახვილი (გარდამავალი ხმალსა და სატევარს შორის). საუკუნიდან ცნობილია, როგორც იანიჩარების იარაღი, მაგრამ გარდა თურქეთისა იატაგანს ახლო აღმოსავლეთის, ბალკანეთის და სამხრეთ ამიერკავკასიის ჯარებშიც ხმარობდნენ. მის ზოგიერთ სახეობას ორმაგათ გაღუნული, ტალღოვანი პირი აქვს. ეს იარაღი უვადაჯვროა. ტარი გაკეთებულია ძვლისაგან ან ლითონისაგან, რომელიც ბოლოში ფართოვდება და ორკაპა სახეს ღებულობს. პირი ქარქაშში ორკაპა ნაწილამდე ჩადის. იატაგანის ქარქაში ძირითადად ტყავგადაკრული ხისაგან კეთდებოდა.
სამგლე სერის ნამოსახლარი

სამგლე სერის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 3 კილომეტრზე, ჩრდილიხევის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება ძველი წელთაღრიცხვით ათასწლეულის დასასრულს. არქეოლოგიური ძეგლი აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. ნამოსახლარს თხემი მოსწორებული აქვს. გარშემო შემოუყვება თავდაცვითი თხრილი. ძეგლზე ზედაპირულად აიკრიფა ლეგამოყავისფროდ გამომწვარი კონცენტრული ამოღარულ ზოლებიანი, ქვიშანარევი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ჩაისის მეგალითური კომპლექსი

ჩაისის მეგალითური კომპლექსი — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთში, ჩილდირის რაიონში, ისტორიულ ჯავახეთში, სოფელ ჩაისში, თანამედროვე სოფელ კაიაბეის დასავლეთით 900 მეტრზე, მდინარე ყარასუს მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ბორცვზე შემორჩენილია დიდი ზომის, უხეშად დამუშავებული მეგალითებით ნაშენები ნაგებობის (41°12'26.88"; 43° 7'23.23".) კუთხის ფრაგმენტი და მრუდხაზოვანი კედელი, რომელიც თხემს მიუყვება. შემორჩენილი კუთხის ფრაგმენტი ბორცვის ჩრდილოეთ ნაწილშია. ბორცვის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში არის კლდეში ნაკვეთი ქვევრის ფორმის ღრმულები, რომელნიც, ჩანს, წყლის შესაგროვებლად გამოიყენებოდა. ტერასებზე აღმოჩნდა ათამდე ამგვარი წყალსატევი, რომელთაც საგანგებო წვიმის წყლის შემკრები არხები უკავშირდება. აქვე შეიმჩნევა მცირე ზომის ნაგებობების კვალი, შესაძლებელია, ისინი საცხოვრებლები ყოფილიყო, მომრგვალებული გეგმარების და მცირე ზომის შესასვლელებით. ამგვარი ნაგებობები მიშენებულია კლდეებზე, ან ნახევრად მღვიმეს წარმოადგენს. ნაგებობების კლდოვან კედლებზე, ძირითადად ზედა ნაწილში, ნაკვეთია მცირე ფოსოები, ალბათ გადახურვის კონსტრუქციისათვის. ერთ-ერთ სათავსში თაღოვანი ნიშაა აქვე კლდეზე ამოკვეთილია ცხენის გამოსახულება. ტერასებზე განლაგებული ნახევრად კლდეში ნაკვეთი კომპლექსის წინა ნაწილი მონგრეულია.
ლასურისძენი

ლასურისძენი — ქართული ფეოდალური გვარი შუა საუკუნეების სამცხე-საათაბაგოში.

საფარის მონასტრის სამრეკლო პირველ სართულზე ლასურისძეთა საგვარეულო სამარხია. ლასურისძენი ჯაყელთა ქვეშევრდომნი იყვნენ. როცა ბექა მთელი კარით დაემკვიდრა საფარაში, ლასურისძეებსაც მანვე უბოძა სამრეკლოს პირველი სართული საგვარეულო საკუთრებად. აქ კედლებზე შემორჩენილ ფრესკებზე ასახულია ლასურისძეთა ოჯახის წევრთა პორტრეტები. გარდა ლასურისა შეგვიძლია ვნახოთ სუმბათი და სასულიერო პირი ნიკოლოზი. ფრესკის თავზე კი იკითხება წარწერა:

ლასურისძენი მოხსენიებულნი არიან საქართველოს კათალიკოსის სამწყსოს სიაშიც:

მ. ჯანაშვილი ორიოდე სიტყვით იხსენიებს მათ და წერს, რომ „ლასურიძე განთქმული გვარია ჩვენს ისტორიაში საუკუნიდგანვე და სამცხის სამწყსოს ეკუთვნის. სალასურიძეო სოფელია აჭარაში“.
სპერის ციხე

სპერის ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში — სპერში, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე, ქალაქ ისპირში. შემორჩენილია ქართული და უცხოური წერილობითი წყაროებიდან, კარგად ცნობილი ციხეა (40°29'2.07"; 40°59'47.10"). რამდენიმე ტერასაზეა გაშენებული. ცენტრალურ ნაწილში დიდი ზომის ბაზილიკური ტაძრის ფრაგმენტებია. ციხის ზედა ნაწილში 1800-იან წლებში აგებული ჯამეა. ციხე რესტავრირებულია.
მზის დაბნელება (1760 წლის 13 ივნისი)

}), რომელმაც დასავლეთი საქართველოს ტერიტორია მოიცვა.

აღნიშნული მზის დაბნელება მოხსენიებულია შემოქმედის გულანშიც:

1760 წელს აღდგომა (კვირა დღე) იყო ძვ. სტილით 26 მარტს, შესაბამისად ძვ. სტილით 2 ივნისი იყო პარასკევი.

1700 წლის 12 მარტიდან — 1800 წლის 12 მარტამდე პერიოდში, გრიგორიანულსა და იულიუსის კლაენდრებს შორის სხვაობა 11 დღეს შეადგენდა, შესაბამისად ძველი სტილით 2 ივნისი შეესაბამება გრიგორიანულ 13 ივნისს.
ბადრი ბასიშვილი

ბადრი ბასიშვილი (დ. 20 იანვარი, 1977, სოფ. კეხვი, ახლანდ. ქურთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. ღირსების ორდენი კავალერი (2013).

2004 წელს დაამთავრა „ლეგია და კომპანიას“ უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი.

2004-2005 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულის მრჩეველი, ქართულ-ოსური კონფლიქტის პრობლემების მოწესრიგების სამსახურის მრჩეველი; 2006–2008 წლებში ქურთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე; 2008-2012 წლებში საქართველოს მე-7 მოწვევის მაჟორიტარი დეპუტატი №85 ლიახვის საარჩევნო ოლქიდან (საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსათვის“), პარლამენტის სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის, რეგიონული პოლიტიკის, თვითმმართველობისა და მაღალმთიანი რეგიონების კომიტეტის, ტერიტერიული მთლიანობის აღდგენის საკითხთა დროებითი კომისიის წევრი. 2012-2013 წლებში შიდა ქართლში პრეზიდენტის რწმუნებულის მოადგილე. 2020 წლის 17 იანვრიდან 2020 წლის დეკემბრამდე იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩაანაცვლა ნიკა მელია მან ხმების 27,96% (20790) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა.

ჯილდოები
2013: საქართველოს ღირსების ორდენი
მწკრივი (გრამატიკა)

მწკრივი — ზმნის ფორმათა ისეთი ჯგუფი, რომელშიც გაერთიანებულია მხოლოდ პირისა და რიცხვის მიხედვით განსხვავებული ფორმები. მწკრივში მყოფი ფორმები ერთმანეთისგან განსაკუთრებული ნიშნებით არ განირჩევიან, ისინი განსხვავდებიან მხოლოდ ზმნის დაბოლოებით. ახალ ქართულ სალიტერატურო ენაში გამოყოფილია 11 მწკრივი, რომლებიც სამ ჯგუფად, ანუ სამ სერიად იყოფა. აქედან, პირველი სერია 6 მწკრივს აერთიანებს, მეორე — ორს, ხოლო მესამე — სამს.
დისიმილაცია

დისიმილაცია, განმსგავსება ( — არამსგავსი, განსხვავებული) — ერთი სიტყვის ორი ერთმანეთის მსგავსი ან ერთგვარი ბგერიდან ერთ-ერთის შეცვლა, რითაც მატულობს განსხვავება მათ შორის; ამის შედეგად შესაძლოა დაიკარგოს ცვლილი ბგერა. დისიმილაცია ასიმილაციის (დამსგავსების) საწინააღმდეგო პროცესია. ის შეიძლება იყოს როგორც პროგრესული და რეგრესული, ასევე კონტაქტურიც და დისტანციურიც.

მაგალითი: ლბილი → რბილი.
გია ბენაშვილი

გიორგი (გია) ბენაშვილი (დ. 30 სექტემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

1986 წელს დაამთავრა ვ. ი. ლენინის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და თბილისის იურიდიული ინსტიტუტი.

1986-1988 წლებში საწარმოო გაერთიანება „ანალიტხელსაწოს“ უფროსი ინჟინერი; 1988-1991 წლებში სსრ უშიშროების კომიტეტის ოპერთანამშრომელი; 1991-1992 წლებში სრ უშიშროების სამინისტროს უფროსი ოპერრწმუნებული; 1992-1993 წლებში საინფორმაციო-სადაზვერვო სამსახურის უფროსი ოპერრწმუნებული; 1993-1994 წლებში საქართველოს უშიშროების სამსახურის უფროსი ოპერრწმუნებული; 1994-1996 წლებში საქართველოს სამთავრობო დაცვის სამსახურის ცვლის უფროსი; 1996-1998 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის ოპერსამსახურის სამსახურის უფროსი; 1998-2003 წლებში სახელმწიფო დაცვის სპეცსამსახურის უფროსის მოადგილე; 2003-2005 წლებში საბაჟო დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილე; 2005-2007 წლებში ფინანსთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსი; 2007-2008 წლებში შპს „კალა-კაპიტალის“ უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი; 2008-2009 წლებში შპს „ყაზტრანსგაზის“ უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი; 2009-2013 წლებში შპს „რომპეტროლის“ უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი; 2013-2014 წლებში შპს „ყაზტრანსგაზის“ უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი; 2014-2015 წლებში შპს „ყაზტრანსგაზ-თბილისის“ სპეცმმართველი; 2015-2016 წლებში გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის გენერალური დირექტორი; 2016 წელს შპს „ყაზტრანსგაზი-თბილისის“ სპეციალური მმართველი.

2016–2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, ფრაქცია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)

ასიმილაცია, დამსგავსება — სიტყვაში ბგერის ისე შეცვლა, რომ იგი ემსგავსება იმავე სიტყვის სხვა ბგერას. მაგალითად:
შიში (← სიში);
შიმშილი (← სიმშილი);
შეშა (← სეშა);
ცეცხლი (← სეცხლი).

არსებობს ასიმილაციის რამდენიმე სახე: მანძილის მიხედვით არსებობს კონტაქტური (უშუალო მეზობლობაში) და დისტანციური (დაშორებული მანძილით) ბგერათასიმილაცია. ხოლო მიმართულებების მიხედვით ასიმილაცია ორგვარია, პროგრესიული და რეგრესიული. პირველის დამსგავსებას მეორესთან რეგრესიული ასიმილაცია ეწოდება, რეგრესიული ასიმილაცია შესაძლოა იყოს სრული ან ნაწილობრივი. ასიმილაცია პროგრესიულია, იმ შემთხვევაში როდესაც იგი მიმართულია სიტყვის დასაწყისისკენ.

არსებობს ასიმილაციის საწინააღმდეგო ფონეტიკური მოვლენა – დისიმილაცია, ანუ განმსგავსება. ასიმილაციის მსგავსად, დისიმილაციაც შეიძლება იყოს პროგრესული და რეგრესული, კონტაქტურიც და დისტანციურიც.
ირაკლი ბერაია

ირაკლი ბერაია (დ. 26 ოქტომბერი, 1978, სენაკი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს დიპლომატიური აკადემია სპეციალობით საერთაშორისო ურთიერთობები-საგარეო პოლიტიკური დიპლომატია და ვესტმინსტერის უნივერსიტეტი დიპლომატიის მაგისტრის ხარისხით. 1999-2001 წლებში საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება, დასავლეთ საქართველოს კოორდინატორი; 2001 წელს წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებათა საერთაშორიისო ფედერაცია, საქართველოს დელეგაცია, სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონული კოორდინატორი; 2002 წელს შპს „ქსილოტრანსი“, გენერალური დირექტორის თანაშემწე; 2002-2004 წლებში შპს „ქსილოტრანსი“, ტყეებისა და ნედლეულის დეპარტამენტის დირექტორი; 2004 წელს საქართველოს პარლამენტი, მოწვეული სპეციალისტი; 2007 წელს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო, ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოს დირექტორი; 2007-2008 წლებში შპს „სპეცტექნიკარესურსი“, გენერალური დირექტორის მოადგილე; 2012 წელს „ქართული ოცნება“, სამეგრელო-ზემო სვანეთის კოორდინატორი; 2012-2015 წლებში შინაგან საქმეთა სამინისტრო, რეფორმებისა და განვითარების დეპარტამენტის დირექტორი; 2015-2016 წლებში სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური, საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის დირექტორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2024 წლის 5 აპრილს პრემიერ-მინისტრის ბრძანებით დაინიშნა საქართველოს დაზვერვის სამსახურის უფროსად.
დაჩი ბერაია

ირაკლი (დაჩი) ბერაია (დ. 23 ივლისი, 1976, ხობი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე.

1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი ფინანსებისა და საბანკო საქმის სპეციალობით.

2001-2004 წლებში მუშაობდა სს „გაერთიანებული ქართული ბანკში“ სხვადასხვა პოზიციაზე. 2004-2008 წლებში სს ბანკი „ქართუს“ — საკრედიტო მენეჯერი; 2008 წელს სს ბანკი „ქართუს“ სესხების ადმინისტრირების და მეთოდოლოგიის განყოფილების უფროსი; 2008-2013 წლებში სს ბანკი „ქართუს“ სესხების ადმინისტრირების და მეთოდოლოგიის განყოფილების უფროსი-საკრედიტო დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე; 2013-2016 წლებში სს ბანკი „ქართუს“ ცენტრალიზებული ადმინისტრირების დეპარტამენტის დირექტორი. 2016-2025 წლებში იყო საქართველოს მე-9, მე-10 და მე-11 მოწვევის პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2025 წლიდან არის საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე.
კრიმინალური აზროვნება

„კრიმინალური აზროვნება“ — ამერიკული კრიმინალური სატელევიზიო დრამა, შექმნილია ჯეფ დევისის მიერ. სერიალის პრემიერა 2005 წლის 22 სექტემბერს, ამერიკულ ინგლისურენოვან კომერციულ ტელეარხ -ზე შედგა. 2020 წლის 19 თებერვალს მეთხუთმეტე სეზონის გადაღებით დასრულდა. სერიალში -ის სპეც-აგენტები, ქცევითი ანალიზის განყოფილების წევრები, მონაწილეობას იღებენ საგამომძიებო პროცესებში, და ცდილობენ მძიმე დამნაშავეების დაკავებას.

სერიალის მთავარი 7 პერსონაჟია: ჯეისონ გიდიონი (მენდი პეტინკინი), აარონ ჰაჩნერი (თომას გიბსონი), ელი გრინვეი (ლოლა გლაუდინი), დერეკ მორგანი (შემარ მური), სპენსერი რიდი (მეთიუ გრეი გუბლერი), ჯენიფერ ჯეროუ (ანდრეა ჯოი ქუქი) და პენელოპე გარსია (კირსტენ ვანგსნესი). სერიალის ქასთმა 15 სეზონის განმავლობაში, მნიშვნელოვანი ცვლილებელი განიცადა, მთავარი პერსონაჟები ჩანაცვლებული იქნა სხვა მსახიობებით: ემილი პრენტისი (პეიჯეტ ბრიუსტერი), დეივიდ როსი (ჯო მანტენია), ეშლი სივერი (რეიჩელ ნიკოლსი), ალექს ბლეიკი (ჯენი ტრიპლეჰორნი), ქეითი კალაჰანი (ჯენიფერ მარია ჰეუიტი), ტარა ლევისი (აიშა ტაილერი), ლუკ ალვესი (ადამ როდრიგესი), სტივენ ვოლკერი (დეიმონ გუპტონი) და მეთ სიმონსი (დენიელ ჰენი).

კრიმინალურმა აზროვნებამ დიდი აღიარება მოიპოვა. იგი 15 სეზონის განმავლობაში -ზე ერთ-ერთი ყველაზე ნახვადი შოუ იყო. სერიალი მთლიანობაში მოიცავს 15 სეზონს და 324 ეპიზოდს.
ა. ჯ. კუკი

ანდრეა ჯოი კუკი (დ. 22 ივლისი, 1978) — კანადელი მსახიობი. ცნობილია სპეცაგენტის, ჯენიფერ „ჯეიჯეი“ ჯეროუს როლით, რომელიც მან -ს კრიმინალურ ტელესერიალში, „კრიმინალური აზროვნება“ (2005-2020) ითამაშა. მას ასევე მონაწილეობა აქვს მიღებული სხვა სატელევიზიო სერიალებსა და ფილმებში, მათ შორისაა: სატელევიზიო სერიალი „მაღალი ადგილი“ (2000), კანადურ-ბრიტანული ფილმი „კაკალი“ (2001), ამერიკული დრამა „თვითმკვლელი ქალწულები“ (1999), „გაყინულები“ (2001) და „საბოლოო დანიშნულება 2“ (2003).
შემარ მური

შემარ ფრენკლინ მური (დ. 20 აპრილი, 1970) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. 1994 წლიდან 2005 წლამდე, მალკოლმ უინტერსის როლს თამაშობდა „ახალგაზრდა და მოუსვენარში“, 2005 წლიდან 2016 წლამდე დეტექტიურ ტელესერიალში, „კრიმინალურ აზროვნებაში“ ასრულებდა დერეკ მორგანის როლს. 1999 წლიდან 2003 წლამდე მასპინძლობდა ამერიკულ სატელევიზიო პროგრამა „ “-ს. 2002– 2003 წლებში ამერიკულ სამეცნიერო ფანტასტიკურ ტელესერიალ „მტაცებელ ფრინველებში“ რეგულარულად იღებდა მონაწილეობას. 2017 წელს ტელესერიალ „...“-ში თამაშობდა მთავარ როლს.
ლოლა გლაუდინი

ლოლა გლაუდინი (დ. 24 ნოემბერი, 1971) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია სპეცაგენტის, ელი გრინვეის შესრულებული როლით, რომელიც მან -ს დეტექტიურ ტელესერიალში „კრიმინალური აზროვნება“ ითამაშა. მას დებორაჰ ციცერონის როლი აქვს შესრულებული -ს ამერიკულ კრიმინალურ დრამაში „სოპრანოსები“.

ბიოგრაფია
გლაუდინი 1971 წლის 24 ნოემბერს დაიბადა მანჰეტენში, ნიუ-იორკში, აშშ-ში. მამამისი რობერტ გლაუდინი ამერიკელი მსახიობი და დრამატურგია, ხოლო დედამისი ნინა დიანა, რომელიც ებრაულ ოჯახში დაიბადა, მწერალი და კალიფორნიის ერთ-ერთი კოლეჯის ინსტრუქტორი.

გლაუდინმა დაამთავრა ხელოვნების სკოლა „ბარდ-კოლეჯი“.

ცხოვრობს ბრუკლინში, მეუღლესთან და ორ შვილთან ერთად.
ბახშიბეი მაჩაბელი

ბახშიბეი სულეიმანის ძე მაჩაბელი, ბახში-ბეგი, ბახჩი-ბეგი — მესხეთის მუსლიმთა ერთ-ერთი პოლიტიკური ლიდერი 1917-1921 წლებში, მემამულე (ბეგი), საქართველოს შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკი (1919).

ფლობდა მამულებს სოფელ დანიეთში (ახლანდ. ასპინძის მუნიციპალიტეტი). იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ახალციხის განყოფილების წევრი (1915 წლიდან). 1910-იან წლებში მსახურობდა ახალციხის რაიონის მირაბად (წყლის გამანაწილებელი მოხელე). 1917 წელს ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის მიერ დანიშნული იყო ქვაბლიანის უბნის კომისრად. 1918-1919 წლებში სერვერ-ბეგ ათაბაგის თანამებრძოლი და მესხეთის მუსლიმ მეამბოხეთა ერთ-ერთი ხელმძღვანელი იყო. 1919 წლის მარტში სათავეში ჩაუდგა მუსლიმთა იმ ნაწილს, რომელმაც საქართველოს რესპუბლიკასთან შეერთებას დაუჭირა მხარი. 1920 წლის ოქტომბერში იყო მთავრობის წარმომადგენელი არტაანის ოლქში. 1921 წელს საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში.
პეიჯეტ ბრიუსტერი

პეიჯეტ ვალერი ბრიუსტერი (; დ. 10 მარტი, 1969) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. თამაშობდა კეიტის როლს -ს სატელევიზიო სერიალ „მეგობრების“ მეოთხე სეზონში. ცნობილია სპეცაგენტის ემილი პრენტისის შესრულებული როლით, რომელსაც იგი ამერიკულ სატელევიზიო კრიმინალურ დრამაში, „კრიმინალურ აზროვნებაში“ 2006–2012 წლებში ასრულებდა. 2016 წლიდან ისევ განაგრძო რეგულარული მონაწილეობა. მას ამერიკულ ანიმაციურ სერიალ „ .“-ში გახმოვანებული აქვს ელისი და მისტერ მამბლი, ხოლო ფრენკი დარტი სატელევიზიო სიტკომის „საზოგადოების“ ფინალურ სეზონში. 2017 წელს მან ანიმაციურ სერიალ „იხვების თავგადასავალში“ იხვი დონალდის ტყუპი, დელა გაახმოვანა.
ივლისის რევოლუცია

ივლისის რევოლუცია , ივლისის დღეები, — საყოველთაო აჯანყება პარიზში 1830 წელს, რომელმაც დაამხო შარლ , საფრანგეთის უკანასკნელი მეფე ბურბონთა დინასტიის მთავარი შტოდან და ტახტზე აიყვანა მისი ბიძაშვილი, ლუი-ფილიპ ორლეანელი.

რევოლუციური გამოსვლების უშუალო მიზეზი გახდა შარლ -ის 1830 წლის 26 ივლისის ბრძანებები, რომელიც კვეცდა სამოქალაქო უფლებებს და ეწინააღმდეგებოდა 1814 წლის ქარტიას. საპროტესტო აქციებსა და ქუჩის დემონსტრაციებს მოჰყვა პარიზში სამდღიანი შეიარაღებული შეტაკებები (27-29 ივლისი). 2 აგვისტოს შარლი იძულებული გახდა გადამდგარიყო, 9 აგვისტოს კი ლუი-ფილიპი „ფრანგთა მეფედ“ გამოცხადდა. საფრანგეთში დამყარდა „ივლისის მონარქია“, რომელიც საშუალო კლასის ზედა ფენების (ბურჟუაზია) პოლიტიკური და საზოგადოებრივი დომინირების ხანა იყო და 1848 წლის რევოლუციამდე გაგრძელდა.
კირსტენ ვანგსნესი

კირსტენ სიმონ ვანგსნესი (; დ. 7 ივლისი, 1972) — ამერიკელი მსახიობი და მწერალი. ცნობილია ტექნიკური ანალიტიკოსის, პენელოპე გარსიას შესრულებული როლით, სატელევიზიო კრიმინალურ ტელესერიალ „კრიმინალურ აზროვნებაში“. მას იგივე როლით მონაწილეობა აქვს მიღებული სერიალში „კრიმინალური აზროვნება: ეჭვმიტანილის ქცევა“ და შოუში „კრიმინალური აზროვნება: საზღვრებს მიღმა“, რომლის გადაღებები 2016 წლის 16 მარტიდან 2017 წლის 17 მაისამდე მიმდინარეობდა.

ბიოგრაფია
პენელოპე გარსია დაიბადა 1972 წლის 7 ივლისს, კალიფორნიაში, აშშ-ში. არის ეროლ რელოი ვაგნესისა და ბარბარა მერის ქალიშვილი. მამამისი ეთნიკური წარმომავლობით ნორვეგიელია, ხოლო დედამისი იტალიელი. გაიზარდა პორტერვილში, თუმცა მოგვიანებით, საცხოვრებლად გადავიდა ცერიტოსში, სადაც მან „ცერიტოსის საშუალო სკოლა“ დაამთავრა. შემდეგ შევიდა „კვიპაროსის კოლეჯში“, 1996 წელს კი, ფულერტონში დაამთავრა კალიფორნიის უნივერსიტეტი.

2013 წლამდე ურთერთობაში იყო მელანი გოლდსტეინთან, 2015 წლის ნოემბერში, დაანონსეს რომ მას სასიყვარულო ურთიერთობა აქვს მსახიობთან და მწერალთან, კიტ ჰენსონთან.
ჯო მანტენია

ჯოზეფ ენტონი მანტენია (დ. 13 ნოემბერი, 1947) — ამერიკელი მსახიობი, მწერალი, პროდიუსერი და რეჟისორი.

მანტენიამ სასცენო კარიერა 1969 წელს დაიწყო. მას შემდეგ კი გამოჩნდა მრავალ ფილმსა და სატელევიზიო სერიალში, მათ შორისაა: „ქსანადუ“ (1980), „ფულის ოქრო“ (1986), „სამი მეგობარი“ (1986), „ეჭვმიტანილი“ (1987), „თამაშების სახლი“ (1987), „სიმფსონები“ (1988), „ალისა“ (1990), „ნათლია:შექმნის ისტორია“ (1990), „ნათლია 3“ (1990), „მკვლელობა“ (1991), „ბაგსი“ (1991), „ცხრა სიცოცხლე“ (2005), „ედმონდი“ (2005), „შიშველი შიში“ (2007), „სიმპსონების ფილმი“ (2007) და სხვა.

2007–2020 წლებში ამერიკულ კრიმინალურ სატელევიზიო სერიალ „კრიმინალურ აზროვნებაში“ თამაშობდა სპეცაგენტის, დეივიდ როსის როლს.