iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნათელა იმედაძე

ნათელა იმედაძე (2 ივნისი, 1929, თბილისი — 23 მაისი 2024) — ქართველი ფსიქოლოგი.

1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის კათედრის გამგე. 1957-1973 წლებში მუშაობდა საქართველოს აკადემიის დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში მეცნიერ–თანამშრომლად. ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. სადისერტაციო თემა – მეორე ენის დაუფლების ფსიქოლოგიური გამოკვლევა, დაიცვა 1978 წელს.
ლევან მალაზონია

ლევან მალაზონია (დ. 1932, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი, პროზაიკოსი და ფსიქოლოგი. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მისი პიესები დაიდგა მარჯანიშვილის თეატრში — „მგზავრები“ — 1981 წელს, „რეფორმატორი“ — 1984 წელს, გორის, ცხინვალისა და ოზურგეთის თეატრებში — თეთრი ტბა — 1979 წელს, არის კინოფილმ „ლაზარეს თავგადასავალი“-ს სცენარის ავტორი — 1972 წ.
კოლომბოს ოლქი

კოლომბოს ოლქი  — შრი-ლანკის 25 ოლქიდან ერთ-ერთი. შედის დასავლეთი პროვინციის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კოლომბო.

კოლომბოს ოლქი მდებარეობს შრი-ლანკის სამხრეთ-დასავლეთით და მისი ფართობია 699 კმ². ადმინისტრაციულად დაყოფილია 13 დივიზიონად.

მოსახლეობა
2012 წლის მდგომარეობით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 2 309 809 ადამიანს, რის მიხედვითაც, შრი-ლანკის ოლქებს შორის პირველ ადგილზეა. იგი, ასევე, არის ქვეყნის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ოლქი.

მოსახლეობა რელიგიური აღმსარებლობის მიხედვით
გამპაჰის ოლქი

გამპაჰის ოლქი  — შრი-ლანკის 25 ოლქიდან ერთ-ერთი. შედის დასავლეთი პროვინციის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გამპაჰა. ოლქი შეიქმნა 1978 წლის სექტემბერში კოლომბოს ოლქის ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე.

ოლქის ფართობია 1 387 კმ². ადმინისტრაციულად დაყოფილია 13 დივიზიონად.

მოსახლეობა
2012 წლის მდგომარეობით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 2 294 641 ადამიანს. მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას შეადგენენ სინჰალელები.

მოსახლეობა რელიგიური აღმსარებლობის მიხედვით
დარეჯან რამიშვილი

დარეჯან რამიშვილი (დ. 1907, ქუთაისი — გ. 1992) — ქართველი ფსიქოლოგი. 1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. წლების მანძილზე იყო ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის მეტყველების კვლევის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი; 1987–1989 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე კითხულობდა ლექციების კურსს აზროვნებისა და მეტყველების ფსიქოლოგიაში. სხვადასხვა დროს კითხულობდა ლექციებს ფართო საზოგადოებისთვის პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ, მეცნიერებათა აკადემიის ეკონიმიკისა და ისტორიის ინსტიტუტებში. 1992 წლამდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1939 წელს, ხოლო სადოქტორო 1956 წელს, სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მეტყველების სახეთა განსხვავებული ფორმების შესახებ“.
მარინე საყვარელიძე

მარინე საყვარელიძე (დ. 26 ივნისი, 1926, თბილისი — გ. 2013) — ქართველი ექიმი და ფსიქოლოგი. ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1957 წლიდან მუშაობდა დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის სამედიცინო ფსიქოლოგიის განყოფილებაში, ჯერ უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად, შემდეგ უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1973-1989 წლებში იყო ამავე განყოფილების გამგე; 1969-1985 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის კათედრაზე კითხულობდა პათოლოგიური ფსიქოლოგიის კურს; 1989-2001 წლებში ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ კონსულტანტი; 1996-2001 წლებში ფსიქოლოგიის ინსტიტუტთან არსებული სამედიცინო ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში კითხულობდა პათოლოგიური ფსიქოლოგიის კურსს.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის შუბლის წილების დაზიანების ფსიქოპათოლოგიისათვის“, დაიცვა 1953 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა — „შიზოფრენიული აზროვნების პათოფსიქოლოგიისათვის“, დაიცვა 1974 წელს.
რამაზ საყვარელიძე

რამაზ საყვარელიძე (დ. 18 თებერვალი, 1950, თბილისი) — ქართველი პოლიტოლოგი და ფსიქოლოგი.

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. 1990–1996 წლებში იყო განათლების სამინისტროსთან არსებული გამოყენებითი ფსიქოლოგიის ცენტრის ხელმძღვანელი. 1992–1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ქარტია – 91“. 1993–1995 წლებში სახელმწიფო მეთაურის საინფორმაციო პოლიტიკის ბიუროს ხელმძღვანელი, პრეს-მდივანი. 1995–1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2005-2006 წლებში იყო ფსიქოთერაპიისა და ფსიქოსომატური მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი. 1980–2006 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ზოგადი და კლასიკური ფსიქოლოგიის კათედრის ხელმძღვანელი; 2008 წლიდან არის დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელი. არის 40-მდე სამეცნიერო სტატიისა და მრავალი პუბლიცისტური წერილის ავტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სემანტიკური ინტერფერენციის ფსიქოლოგიური მექანიზმის საკითხისათვის“, დაიცვა 1979 წელს.
კალუტარის ოლქი

კალუტარის ოლქი  — შრი-ლანკის 25 ოლქიდან ერთ-ერთი. შედის დასავლეთი პროვინციის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კალუტარა.

კალუტარის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 1 598 კმ². ადმინისტრაციულად დაყოფილია 14 დივიზიონად.

მოსახლეობა
2012 წლის მდგომარეობით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1 217 260. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ სინჰალელები.

მოსახლეობა რელიგიური აღმსარებლობის მიხედვით
სურამის ღვთაების ეკლესია

სურამის ღვთაების ეკლესია — მდებარეობს სურამის უბან გვერდისუბანში. აშენებულია 1831 წელს ადრე აქ არსებული ეკლესიის ნანგრევებზე ძმები ნებიერიძეების დაკვეთით. შეკეთებულია 1972 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (12,2 5,6 მ), ნაგებია ქვის დიდი კვადრებით და რიყის ქვით, შეკეთებულია აგურით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთით აქვს. აფსიდი ნახევარწრიულია. აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღები. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე აგურის წყობაში გამოყვანილია თითო ჩაღრმავებული ჯვარი. სამხრეთ ფასადზე სპილენძის ფირფიტაზე სამშენებლო წარწერაა. ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელზე დაშენებულია აგურის ოთხსვეტიანი სამრეკლო.
სამუილი (ბულგარეთი)

სამუილი (; დ. უცნობია — გ. 6 ოქტომბერი, 1014) — ბულგარეთის სამეფოს მეფე 980-1014 წლებში კომიტოპულების დინასტიიდან.

ბულგარეთს ფაქტობრივად მართავდა 971 წლიდან, როგორც მხედართმთავარი და მეფე რომანის თანამმართველი. უფროსი ძმების დავითისა და მოსეს გარდაცვალების შემდეგ 980 წელს გახდა ბულგარეთის მეფე. სათავე დაუდო კომიტოპულების დინასტიას. ბიზანტიასთან ხანგრძლივ ომში შეინარჩუნა ქვეყნის დამოუკიდებლობა. მმართველობის დასაწყისში ბიზანტიელებს მიაყენა რამდენიმე მძიმე მარცხი და შეაჩერა მათი შემოსევები ბულგარეთში.

 საუკუნის დასასრულს ბულგართის ჯარმა დაიპყრო სერბების მიწა, მოწყვეს ექსპედიციების მთელი რიგი ხორვატებისა და უნგრელების წინააღმდეგ. თუმცა 1001 წლიდან სამუილი იძულებულია გადავიდეს თავდაცვით ბრძოლებზე, ბიზანტიელთა შემოსევების გამო. მას შემდეგ, რაც ბიზანტიის იმპერიამ დაიბრუნა ბულგარეთის სამეფოს ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი, სამუილმა დედაქალაქი გადაიტანა თანამედროვე მაკედონიის ტერიტორიაზე. თავდაპირველად დედაქალაქის ფუნქციას რომელიმე კონკრეტული ქალაქი არ ასრულებდა. საბოლოოდ კი დროებითი დედაქალაქი გახდა ოჰრიდი. სამუილი გარდაიცვალა გულის შეტევით 1014 წლის 6 ოქტომბერს, კლეიდიონის ბრძოლაში სასტიკი მარცხიდან ორი თვის შემდეგ. 4 წლის შემდეგ ბულგარეთი მთლიანად დაიპყრო ბიზანტიის იმპერიამ.

სამუილის მმართველობის პერიოდში ბულგარეთის პირველი სამეფო მოიცავდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულის უდიდეს ნაწილს, მათ შორის თრაკიას. იგი ითვლება მაკედონიისა და ბულგარეთის ეროვნულ გმირად. მის დამსახურებას აფასებდნენ მოწინააღმდეგეებიც. ბიზანტიელმა მწერალმა იოანე გეომეტრმა დაწერა ლექსი, სადაც სამუილი კომეტას შეადარა.

ოჯახი
დალი ფარჯანაძე

დალი ფარჯანაძე (დ. 1940, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ფსიქოლოგიის განყოფილება. 1965-2005 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოგადი ფსიქოლოგიის კათედრის თანამშრომელი; 1984-2002 წლებში კი ამ კათედრის გამგე; 1998-2004 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი. 1969 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. მისი მეცნიერული კვლევები ზოგადი ფსიქოლოგიის, კოგნიტური ფსიქოლოგიის, პიროვნების ფსიქოლოგიის და განვითარების ფსიქოლოგიის პრობლემებს ეხება.
დავით ჩარკვიანი

დავით ჩარკვიანი (დ. 17 ივლისი, 1944, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. დიმიტრი უზნაძის სახელობის პრემიის ლაურეატი.

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. 1969-1974 წლებში იყო ტექნიკური ესთეტიკის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის სოციალური ფსიქოლოგიის ჯგუფის ხელმძღვანელი; 1972–1974 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის შრომისა და საინჟინრო ფსიქოლოგიის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1976–1981 წლებში ამავე ინსტიტუტის გამოყენებითი ფსიქოლოგიის ლაბორატორიის გამგე; 1990 წლიდან დღემდე არის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ თანამშრომელი; 1998 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შრომის ფსიქოლოგიის კათედრის პროფესორი; 2007–2009 წლებში დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ზოგადი ფსიქოლოგიის განყოფილების გამგე.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კომუნიკატორული წინააღმდეგობა და სოციალური განწყობის შეცვლა“, დაიცვა 1973 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „სოციალური განწყობების ფუნქციური და სტრუქტურული მახასიათებლები“, დაიცვა 1989 წელს.
ბულგარეთის გაქრისტიანება

ბულგარეთის გაქრისტიანება — ბულგარეთში ქრისტიანობის გავრცელების პროცესი, რომელიც დაიწყო 864 წელს.

ბულგარეთის სახელმწიფო დაარსდა 618 წელს ბიზანტიის იმპერიის ჩრდილოეთ საზღვართან. სამეფოს მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი იყვნენ ფეოდალიზმის პროცესში მყოფი მომთაბარე ბულგარელები და სლავები. საზოგადოების ინტეგრაციისათვის საჭირო იყო ახალი იდეოლოგია. ბულგარელების გაერთიანების ინიციატორი გახდა მთავარი ბორის , რომელმაც გაქრისტიანების შემდეგ ბიზანტიის იმპერატორ მიხეილ -ის პატივსაცემად მიიღო მეორე სახელი მიხეილი.

გაქრისტიანების უშუალო საბაბი გახდა 863 წლის შიმშილობა და ბულგარეთში ბიზანტიელი სარდლის ბარდას შეჭრა. თავდაპირველად მოინათლა ბულგარული ელიტა, რომელთა ნათლობა განახორციელა პატრიარქმა ფოტიოს -მა. მომთაბარე არისტოკრატია ანტიქრისტიანულად განეწყო. მოაწყეს აჯანყება, თუმცა დამარცხდნენ. ბორის -მა სიკვდილით დასაჯა ოჯახის 52 წევრი, მათ შორის თავისი შვილი. ბორის ხელს უწყობდა კირილე და მეთოდეს მიერ სლავების განათლებას. ბულგარეთში საბოლოოდ დამკვიდრდა კირილური დამწერლობა, დაიწყო ეკლესიების მშენებლობა. ერთ-ერთი პირველი მნიშვნელოვანი წმინდანია კლიმენტ ოჰრიდელი.
სისხლძარღვი

სისხლძარღვი — ელასტიური მილები ადამიანისა და ცხოველების სხეულში, რომელშიც მოძრაობს სისხლი ან ჰემოლიმფა. სისლძარღვს, რომლითაც სისხლი გულიდან პერიფერიისაკენ მიაქვთ, ეწოდება არტერია, საპირისპირო მიმართულებით სისხლის გამტარ სისხლძარღვს კი — ვენა. დახშული ტიპის სისხლის მიმოქცევის სისტემაში არტერიებსა და ვენებს შორის ჩართულია კაპილარები, რომლებიც წნულებს ქმნიან.

კაპილარების კედელი შექმნილია ენდოთელიუმით, საკუთრივ სისხლძარღვში კი მას ემატება შემაერთებელქსოვილოვანი შრეები.
ოსმან ჰამდი-ბეი

ოსმან ჰამდი-ბეი (; დ. 30 დეკემბერი, 1842 — გ. 24 თებერვალი, 1910) — თურქი მხატვარი, არქეოლოგი, სტამბოლის არქეოლოგიური მუზეუმისა და ხელოვნების მუზეუმის დამაარსებელი.

დაიბადა ცნობილ თურქულ ოჯახში. მისი მამა იყო ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი იბრაჰიმ ედჰემ-ფაშა. საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა გააგრძელა ჯერ სტამბოლში, ხოლო შემდეგ პარიზში. სწავლობდა სამართალს, თუმცა დაინტერესებული იყო მხატვრობით. მალევე მიატოვა იურისპრუდენცია და დაიწყო სახვითი ხელოვნების შესწავლა. 12 წლის მანძილზე მხატვრობას სწავლობდა ისეთ ოსტატებტან როგორებიც იყვნენ ჟერომი და ბულანჟე. 1969 წელს დაბრუნდა სტამბოლში.
რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია

რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია — მემარცხენე ცენტრისტული პარტია რუმინეთში.

პარტია დაარსდა 2001 წელს. 2004 წელს პარტიის ლიდერი და პრემიერ-მინისტრი ადრიან ნესტასე მონაწილეობდა საპრეზიდენტო არჩევნებში. დამარცხდა მეორე ტურში ტრაიან ბესესკუსთან. 2005 წლის აპრილიდან პარტიის ლიდერია მირჩა ჯოანე, რომელიც მონაწილეობდა 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ჯოანეც დამარცხდა ასევე მეორე ტურში ტრაიან ბესესკუსთან.

პარტიის ამჟამინდელი ლიდერი რუმინეთის პრემიერ-მინისტრია 2012 წლიდან.
კახა მახარაძე

კახა მახარაძე (დ. 20 ოქტომბერი, 1987, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ტაშკენტის „ლოკომოტივისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ცენტრალური ნახევარმცველი.

მისი მამა, მალხაზ მახარაძე, ყოფილი ფეხბურთელია. მისი ძმა, ბორისი, ასევე ფეხბურთელია.

ტიტულები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საქართველოს ჩემპიონი (1): 2004/2005
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2005/2006

ფახთაქორი ტაშკენტი
უზბეკეთის ჩემპიონი (2): 2012, 2014
უზბეკეთის სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2011

პირადი
ტაშკენტის ლოკომოტივის წლის ფეხბურთელი: 2009
საჰარნის მონასტერი

}
| რელიგიური_წევრობა =მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი = საჰარნა-ნოუე, რეზინის რაიონი
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მონასტერი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| ვებ-გვერდი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1776
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 47.695
| გრძედი = 28.965556
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
საჰარნის მონასტერი — მონასტერი მოლდოვაში, საჰარნის კომუნაში.

საჰარნის წმინდა სამების მონასტერი მდებარეობს კიშინოვიდან ჩრდილოეთით, დაახლოებით 110 კილომეტრში, მდინარე ნისტრუს მარჯვენა ნაპირზე; მშენებლობა დასრულდა 1776 წელს. მიჩნეულია მოლდოვის ერთ-ერთ უდიდეს რელიგიურ პილიგრიმულ ცენტრად. მონასტერში ინახება წმინდა კუვიოს მაკარის უნიკალური ნაწილები, მაღალი კლდის წვერზე კი, ლეგენდის თანახმად, აღბეჭდილია წმინდა მარიამის ფეხის ტერფი. როგორც ლეგენდა ამბობს, ერთ-ერთმა ბერმა ერთხელ მონასტრიდან კლდის წვერზე წმინდა მარიამის გასხივოსნებული ფიგურა იხილა. როდესაც ბერი კლდეზე ავიდა, იქ მას მიწაზე ღვთისმშობლის ნატერფალი დახვდა.

გალერეა
ჰინკუს მონასტერი

}
| რელიგიური_წევრობა =მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი = ბურსუკი, ნისპორენის რაიონი
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მონასტერი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| ვებ-გვერდი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1678
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 47.079095
| გრძედი = 28.321831
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ჰინკუს მონასტერი — მონასტერი მოლდოვაში, ბურსუკის კომუნაში. მდებარეობს კიშინოვიდან 55 კილომეტრში. მონასტერი 1678 წელს დაარსდა.

გალერეა
რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტია

რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტია — ოფიციალურად მემარცხენე-ცენტრისტული პარტია რუსეთში. საკუთარ თავს მიიჩნევენ სკკპ-ის მემკვიდრედ. პარტია მონაწილეობდა სახელმწიფო დუმის ყველა არჩევნებში და ყველა მოწვევის პარლამენტში ჰყავდა წარმომადგენლები. წარმომადგენლები ჰყავს ასევე რეგიონულ პარლამენტებში.

პარტიის უმაღლესი ორგანოა პარტიის ყრილობა, პარტიის ცენტრალური კომიტეტი და მისი თავმჯდომარე. პარტიის ცენტრალური აღმასკომის თავმჯდომარეა გენადი ზიუგანოვი.
ნიკშიჩი

ნიკშიჩი  — ქალაქი მონტენეგროში.მდებარეობს ნიკშიჩის ხეობაში, ტრებეკის მთის მთისწინეთში. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეორეა ქვეყანაში პოდგორიცის შემდეგ.

ისტორია
ნიკშიჩი ძველი გუთების ნამოსახლარზე დააარსეს რომაელებმა ძვ. წ. საუკუნეში, როგორც გამაგრებული სამხედრო ბანაკი და უწოდეს ანაგასტუმი. შუა საუკუნეებში რეგიონში შევიდნენ სლავები, რომლებმაც ქალაქს ონოგოშტი უწოდეს. ოსმალების მიერ სერბეთის დაპყრობის შემდეგ ნიკშიჩი გახდა მათი უმთავრესი ციხესიმაგრე. 1877 წელს, როდესაც მონტენეგროს განაგებდა ნიკოლა პეტროვიჩი, ოსმალები გააძევეს და ქალაქი გაათავისუფლეს.

1900 წელს ააშენეს მართლმადიდებლური წმინდა ბასილის ეკლესია, სამეფო სასახლე, სამეფო ხიდი.
ნონა ხიდეშელი

ნონა ხიდეშელი (დ. 23 ივლისი, 1974, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი. 1997 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა გაზეთ „ფაქტი, აზრი, კომენტარის“ რედაქციაში ჟურნალისტად. სწავლობს და იკვლევს აღმოსავლურ ფილოსოფიურ მოძღვრებებს, ანალიზურ ფსიქოლოგიასა და ადამიანის სულიერ სამყაროს.
ამენემჰეტ V

სეხემკარა ამენემჰეტ (ასევე ამენემჰეტი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ამენემჰეტი იყო მეცამეტე დინასტიის მეოთხე ფარაონი, რომლის მმართველობაც დაიწყო ძვ.წ. 1796 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1793 წელს. ამენემჰეტის ვინაობა დღემდე საკამათო თემად რჩება ზოგიერთ ეგვიპტოლოგს შორის, არსებობს მოსაზრება, რომ ამენემჰეტი და მეცამეტე დინასტიის მეორე ფარაონი ამენემჰატ სენბეფი ერთი და იგივე პიროვნება იყო.
ამენი ქემაუ

ამენი ქემაუ — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ამენი ქემაუ იყო მეცამეტე დინასტიის მეხუთე ფარაონი, რომელმაც მხოლოდ ორი წელი იმეფა. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1793 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1791 წელს. ამენი ქემაუ მართავდა ეგვიპტის უმეტეს ნაწილს, სავარაუდოდ ნილოსის აღმოსავლეთ დელტის გარდა.
ჰოტეპიბრა

ჰოტეპიბრა ქემაუ სიჰარნეჯჰერიტეფი (ასევე ჰოტეპიბრა ან ჰოტეპიბრა ) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ჰოტეპიბრა იყო მეცამეტე დინასტიის მეექვსე ფარაონი, რომელმაც ერთიდან ხუთ წლამდე იმეფა. შესაძლოა ჰოტეპიბრამ სამი წელი იმეფა, მისი მმართველობა კი ძვ.წ. 1791 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1788 წელს დასრულდა.
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია

ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია — ძველი ეგვიპტის მმართველი ერთ-ერთი დინასტია. მეცამეტე დინასტია ხშირად მოიხსენიება , და დინასტიებთან ერთად, ასევე შედის ეგვიპტის შუა სამეფოს ჯგუფში. ზოგიერთი მწერალი კი მეცამეტე დინასტიას , , , და აბიდოსის დინასტიებთან ერთად ეგვიპტის მეორე გარდამავალი პერიოდის ჯგუფში აერთიანებს. დინასტიის მმართველობამ 154 წელს გასტანა, დაიწყო დაახლოებით ძვ.წ. 1803 წელს და დასრულდა დაახლოებით ძვ.წ. 1649 წელს.

მეცამეტე დინასტია იყო მეთორმეტე დინასტიის პირდაპირი გაგრძელება, მიჩნეულია, რომ მეცამეტე დინასტიის დამაარსებელი და პირველი მმართველი სებეხოტეპ მეთორმეტე დინასტიის ფარაონის ამენემჰეტ -ის ვაჟი იყო. კიმ რაიჰოლტმა განაცხადა, რომ ორ დინასტიას შორის გამიჯვნამ გამოიწვია აღმოსავლეთის დელტაზე ახალი დამოუკიდებელი დინასტიის დაარსება. რაც მისი თქმით ფარაონ ჰეფრუსებეკის მეფობის დროს მოხდა. როგორც მეთორმეტე დინასტიის პირდაპირი მემკვიდრეები მეცამეტე დინასტიის ფარაონები მეფობდნენ მემფისიდან და მართავდნენ ზემო და ქვემო ეგვიპტეებს. მეცამეტე დინასტიის წარმომადგენლები დაახლოებით 154 წლის მანძილზე მეფობდნენ, მათი მმართველობა ძვ.წ. 1650 წელს დასრულდა, როდესაც მეთხუთმეტე დინასტიის წარმომადგენლებმა ჰიქსოსებმა მემფისი დაიპყრეს.
იუფნი

იუფნი (ასევე ჯეუეფნი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით იუფნი იყო მეცამეტე დინასტიის მეშვიდე ფარაონი, თუმცა ფონ ბეკერათისა და დეტლეფ ფრანკეს აზრით იუფნი არა მეშვიდე, არამედ მეექვსე ფარაონი იყო. იუფნი სამეფოს მემფისიდან მართავდა, მან მცირე ხნით იმეფა ძვ.წ. 1788 წელს ან ძვ.წ. 1741 წელს.
ფრიგიდუსის ბრძოლა

ფრიგიდუსის ბრძოლა — გენერალური ბრძოლა აღმოსავლეთ ალპებში. გაიმართა 394 წლის 6 სექტემბერს აღმოსავლეთ რომის იმპერატორ თეოდოსიუს -სა და დასავლეთ რომის უზურპატორ მმართველ ევგენიუსს შორის, თანამედროვე სლოვენიის ტერიტორიაზე, მდინარე ფრიგიდუსის ახლოს (ამჟამად მდ. ვიპავა).

ბრძოლის შედეგად დასრულდა შიდა კონფლიქტი რომის იმპერიაში, რომელიც დაიწყო 392 წელს დასავლეთ რომში ევგენიუსის მიერ ხელისუფლების ხელში ჩაგდებით. ბრძოლის დროს უზურპატორი ევგენიუსი ტყვედ ჩავარდა და იმპერატორ თეოდოსიუს -ის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს. თეოდოსიუს გახდა რომის იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი.
კოკორჟინის ციხესიმაგრე

კოკორჟინის ციხესიმაგრე  — ციხესიმაგრე ჩეხეთში. მდებარეობს ქალაქ მელნიკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 14 კმ-ზე. აგებულია საუკუნის ნახევარში. მნიშვნელოვნად დაზიანდა ჰუსიტური ომების შედეგად. აღადგინეს 1911-1918 წლებში.

1426 წელს ჰუსიტებმა ციხესიმაგრე დაიპყრეს და დაანგრიეს. ამის შემდეგ კოკორჟინი ხელიდან ხელში გადადიოდა და მისი მნიშვნელობაც დაეცა. 1544 წლიდა მოიხსენიება როგორც მიტოვებული. კოკორჟინის ბედი დამძიმდა, როდესაც იმპერატორმა ფერდინანდ -მ იგი „დაწყევლილ ციხესიმაგრედ“ გამოაცხადა. 1894 წელს ციხესიმაგრე შეიძინა ბიზნესმენმა ვაცლავ შპაჩეკმა. მისი შვილი იანი ფლობდა ციხესიმაგრე პირველ მსოფლიო ომამდე და 1911-1918 წლებში მოხდა მისი რეკონსტრუქცია ნეოგოთიკურ სტილში. ციხესიმაგრე აღადგინეს არქიტექტორ ედუარდ სოხორის პროექტის მიხედვით, რომელსაც კონსულტაციას უწევდნენ ისტორიკოსები ავგუსტ სედლაჩეკი და ჩენეკ ზიბრტი.

1951 წელს მოხდა ციხესიმაგრის ნაციონალიზაცია. 2001 წელს გახდა ეროვნული ძეგლი, ხოლო 2006 წელს რესტიტუციის საფუძველზე დაუბრუნდა მის მფლობელ შპაჩეკებს.
ყაზახეთის სახანო

ყაზახეთის სახანო — ყაზახური სახელმწიფო თანამედროვე ყაზახეთისა და მისი მიმდებარე სახელმწიფოების ტერიტორიაზე. წარმოიქმნა ოქროს ურდოს დაშლის პერიოდში და არსებობდა 1465-1847 წლებში.

სახანომ განვითარების უმაღლეს მწვერვალს მიაღწია კასიმ-ხანის (1511-1518 წწ.) მმათველობის პერიოდში. მისი გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო სამოქალაქო ომი, მაგრამ ხაკ-ნაზარ-ხანის (1538-1580 წწ.) მმართველობის პერიოდში ქვეყანა დაუბრუნდა ძველ საზღვრებს.

- საუკუნეებში შიდა დაპირისპირების საფუძველზე ქვეყანა იშლება უფროს, შუა და უმცროს ჟუზებად. აბილაი-ხანის (1771-1781 წწ.) მმართველობის პერიოდში სამივე ჟუზმა იგი აღიარა ყაზახეთის ხანად. მისი გარდაცვალების დროს სახანო კვლავ ჟუზებად დაიყო. საბოლოოდ გაეერთიანება მოხდა კენასერი კასიმოვის (1841-1847 წწ.) მმართველობის პერიოდში და ყაზახეთის სახანოს ისტორიის დასასრულს.
ვარდის ტატუ (ფილმი)

ვარდის ტატუ — 1955 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც გადაღებულია ტენესი უილიამსის ამავე სახელწოდების პიესის მიხედვით.

სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება ლუიზიანაში, იტალიურ-ამერიკულ დასახლებაში. სატვრითო მანქანის მძღოლ როზარიო დელე როზეს პოლიცია კლავს კონტრაბანდის გადატანის დროს. მისი ცოლი სერაფინა საკუთარ თავში იკეტება და ქალიშვილ როუზსაც სახლში ჩაკეტვას აიძულებს. როუზი მაინც ახერხებს დედის კონტროლისგან თავის დაღწევას, სერაფინა კი გაიგებს მისი ქმრის სასიყვარულო ურთიერთობის შესახებ, თავად კი გაიცნობს მომხიბვლელ იტალიელ მძღოლს.

როლებში
ანა მანიანი - სერაფინა დელე როზე
ბერტ ლანკასტერი - ალვარო მანჯიკავალო
ჯო ვან ფლიტი - ბესი
მარიზა პავანი - როუზ დელე როზე
ბენ კუპერი - ჯეკ ჰანტერი
ვირჯინია გრეი - ესტელ ჰოენგარტენი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: ანა მანიანი
შავ-თეთრი ფილმის საუკეთესო ოპერატურა: ჯეიმზ ვონგ ჰოუი
შავ-თეთრი ფილმის საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: ჰელ პერეირა, ტამბი ლარსენი, სემ კომერი, არტურ კრამსი

საუკეთესო მსახიობი ქალი: ანა მანიანი
პატრა

პატრა — ქალაქი საბერძნეთში. მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ უკიდურეს ნაწილში. ქალაქი არის აქაიის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 260 308 კაცი (2011).

ქალაქი დააარსეს აქაველებმა ძვ. წ. საუკუნეში, მას შემდეგ რაც დორიელები განდევნეს პელოპონესის უდიდესი ნაწილიდან. რომაულ პერიოდში ქალაქმა განვითარების უმაღლეს წერტილს მიაღწია და გახდა ხმელთაშუა ზღვის მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სამრეწველო ცენტრი. საუკუნის დასასრულს იწყება ქალაქის მნიშვნელობის დაცემა, სავარაუდოდ დამანგრეველი მიწისძვრის გამო.

 საუკუნის შუა წლებიდან ქალაქი კვლავ აღმავლობას განიცდის. 1205 წელს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შედეგად იგი გადავიდა აქაიის სამთავროს, ხოლო საუკუნის შუა ხანებიდან მორეის დესპოტატის მმართველობაში. 1387 წელს ქალაქი დაიპყრეს ჰოსპიტალიერებმა.

1408-1430 წწ. პატრა ვენეციელების ხელშია. 1458 წელს კი დიპყრეს ოსმალებმა. 1687-1715 წლებში კვლავ ვენეციის სამფლობელოა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი იტალიისა და გერმანიის ძალებმა დაიკავეს.

გაზაფხულობით ქალაქში იმართება პატრის ფესტივალი, 2006 წელს ქალაქი ევროპის კულტურული დედაქალაქი იყო.
პულსი

პულსი (— დარტყმა, ბიძგი) — სისხლძარღვის კედლის პერიოდული რიტმული გაფართოება, რომელიც ჩანს თვალით და მკაფიოდ შეიგრძნობა, თუ ძვლის ზედაპირზე მდებარე არტერიას მსუბუქად დავაჭერთ თითს (არტერიული პულსი). პულსს იწვევს გულის მარცხენა პარკუჭის სისტოლისას სისხლის ტალღის გადასვლა არტერიებში და სისხლის დაწოლა არტერიის კედლებზე. პულსი გულის შეკუმშვათა თითქმის სინქრონულია. ჩვეულებრივ პულსს სინჯავენ მაჯის არტერიაზე, საფეთქლის ზედაპირულ არტერიაზე და ტერფის დორსალურ არტერიაზე. მოზრდილი ადამიანის პულსი 60-80 დარტყმაა წუთში. პულსის დარტყმათა შორის ინტერვალი დარღვეულია არითმიის დროს. ვენური პულსი განისაზღვრება კისერზე საუღლე ვენების პულსაციაზე დაკვირვებით. პულსის გამოკვლევას დიდი დიაგნოსტიკური მნიშვნელობა აქვს.