პატეროსი

პატეროსი (ოფიციალურად პატეროსის მუნიციპალიტეტი; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 63 643 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტს მაღალურბანიზებული ქალაქები ესაზღვრება: ჩრდილოეთიდან ― პასიგი, დასავლეთიდან ― მაკატი, ხოლო სამხრეთიდან ― ტაგიგი.

პატეროსი მუნიციპალიტეტი იხვების მოშენებითაა ცნობილი, განსაკუთრებით, ბალუტის წარმოებით, ფილიპინური დელიკატესით, რომელიც იხვის კვერცხისგან მზადდება. პატეროსი ასევე ცნობილია ინუტაკით, ადგილობრივი ბრინჯის ნამცხვრით.

პატეროსი ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში ერთადერთი მუნიციპალიტეტია და ბოლო ადგილზეა როგორც მოსახლეობის, ისე ფართობის მიხედვით, თუმცა მეორე
ადგილზეა მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებლით (29 000 ადამიანი 1 კმ²-ზე) მანილის შემდეგ.

ეტიმოლოგია
პატეროსის სახელწოდება იხვების მრეწველობასთანაა დაკავშირებული. ტაგალურ ენაზე პატო იხვს ნიშნავს, შესაბამისად, პატეროსი ― იხვის მომშენებლებს. საუკუნის ამერიკელი დიპლომატი ედმუნდ რობერტსი პატეროსს --ად მოიხსენიებს და აღნიშნავს, რომ „ამდენი იხვი ერთ ადგილას ადრე არასდროს უნახავს“.

მეორე, ნაკლებად გავრცელებული თეორიის თანახმად, ქალაქის სახელწოდება ფეხსაცმლის მრეწველობასთანაა დაკავშირებული. ტაგალურ ენაზე საპატოსი ფეხსაცმელს ნიშნავს, ხოლო თერძებს „საპატეროსი“ ჰქვიათ.

ისტორია
ადრეული ისტორია
1770 წლამდე პატეროსი პასიგის ბარიო იყო. ფილიპინების ესპანელი გენერალ-გუბერნატორის დეკრეტის თანახმად პატეროსი დამოუკიდებელ მუნიციპალიტეტად გამოცხადდა. ქალაქი ხუთი ბარანგაისგან შედგებოდა: აგუჰოს, სან-როკეს, სანტა-ანას, სანტო-როსარიოსა და მამანკატისგან (ამჟამად ფორტ-ბონიფასიოს ნაწილი).

ამერიკა-ფილიპინების ომი
1899 წლის მარტში, ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს, ვაშინგტონიდან პატეროსში ამერიკელ მოხალისეთა პირველი შემადგენლობა ჩავიდა. საბოლოოდ, ამერიკელმა ჯარისკაცებმა პატეროსზე კონტროლი დაამყარეს. ამ პერიოდში ამერიკელი ჯარისკაცების ძირითად საკვებს შებრაწული იხვი წარმოადგენდა. 1900 წელს, ამერიკული
შემადგენლობის წევრმა, ლეიტენანტმა ჩარლზ ნოსლერმა ვაშინგტონის შტატში ქალაქ ივს-ლენდინგს სახელი გადაარქვა და ფილიპინებში მდებარე პატეროსის შესაბამისად, იგიგვე სახელი უწოდა. ვაშინგტონის შტატში პატეროსი ოფიციალურად ამერიკული ქალაქად 1913 წლის 1 მაისს გამოცხადდა.

ახალი ისტორია
1900 წლის 29 მარტს, ფილიპინების კომისის №137 აქტის საფუძველზე პატეროსი ახლადშექმნილი რისალის პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა. 1903 წლის 12 ოქტომბერს პატეროსი, ტაგიგი და მუნტინლუპა პატეროსის სახელწოდების ქვეშ ერთ მუნიციპალიტეტად გაერთიანდა. 1905 წლის 22 მარტს მუნიციპალიტეტს ტაგიგი ეწოდა.

1908 წლის 29 თებერვალს, №20 აღმასრულებელი ბრძანების თანახმად პატეროსი ტაგიგს გამოეყო. მომდევნო წლის 1-ელ იანვარს, №36 აღმასრულებელი ბრძანების თანახმად, პატეროსს დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტის სტატუსი მიენიჭა.

1975 წლის 7 ნოემბერს, 824 საპრეზიდენტო დეკრეტის თანახმად, პატეროსი ახლადშექმნილი ეროვნული დედაქალაქის რეგიონის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
კლიმატი
ბარანგაები
პატეროსი 10 ბარანგაის მოიცავს:

დემოგრაფია
1818 წლის აღწერით, პატეროსი 3 840 ტაგალით იყო დასახლებული. 1834 წელს პატეროსს ედმუნდ რობერტსი ეწვია. ამ დროისთვის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე 4 500 ადამიანი სახლობდა.

ადგილობრივი მმართველობა
მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური მერია. საკანონმდებლო ორგანოს მუნიციპალური საბჭო წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-მერი ხელმძღვანელობს და მერის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. 2021 წლისთვის მუნიციპალიტეტის მერია მიგელ ფ. პონსე , ხოლო ვიცე-მერი ― ხერალდ ს. ხერმანი. ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში მუნიციპალიტეტს ალან პეტერ ს. კაიეტანო წარადგენს.

გერბი
პატეროსის ოფიციალურ გერბზე იხვია გამოსახული, რომელიც იხვების მზარდ მრეწველობაზე მიუთითებს, რითიც ქალაქია ცნობილი. ათი კვერცხი პატეროსის ბარანგაის აღნიშნავს.

ეკონომიკა
პატეროსი ბალუტითა და იხვების მოშენებითაა ცნობილი.