iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ევარისტე ნდაიშიმიე

ევარისტე ნდაიშიმიე (; დ. 1968, გიტეგის პროვინცია, ბურუნდი) — ბურუნდელი პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე. მმართველი პარტიის, დემოკრატიის დაცვის ეროვნული საბჭო — ძალები დემოკრატიის დასაცავად ლიდერი. გაიმარჯვა 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. თანამდებობას დაიკავა 2020 წლის 18 ივნისს.

ბიოგრაფია
ევარისტე ნდაიშიმიე დაიბადა 1968 წელს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე გიტეგის პროვინციაში. ეკუთვნის ჰუტუს ეთნიკურ ჯგუფს. 1995 წელს ბურუნდის უნივერსიტეტის სტუდენტია და გადაურჩა ტუტსი სტუდენტების მიერ მოწყობილ ეთნიკურ წმენდას. იგი ქვეყნიდან გაიქცა და იყო ერთ-ერთი პირველი, რომელიც შეუერთდა შეიარაღებულ ოპოზიციურ თავდაცვის ძალებს, რომელიც შეიქმნა პრეზიდენტ მელშიორ ნდადაიეს მკვლელობის შემდეგ.

2000 წელს გაფორმებული არუშის ხელშეკრულების მიხედვით თანდათანობით სრულდება ბურუნდის სამოქალაქო ომი, შეიარაღებული ოპოზიციური თავდაცვის ძალები ხელს აწერს ხელშეკრულებას და თანახმაა 2002 წლის ბოლოდან უარი თქვას შეიარაღებულ ბრძოლაზე. 2005 წელს ევარისტე ნდაიშიმიე დაინიშნა ახალი ეროვნული თავდაცვის ძალების შტაბის უფროსის მოადგილედ, გენერლის წოდებით.
ვლადიმერ გურგენიძე (სპორტსმენი)

ვლადიმერ რობერტის ძე გურგენიძე (დ. 30 აპრილი, 1957, თბილისი, — გ. 24 აგვისტო, 2017, მოსკოვის ოლქი) — სპორტსმენი (აკრობატიკა), საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1979).

1975-1990 წლებში იყო სსრკ ნაკრების მწვრთნელი, საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი. მისი აღზრდილები არიან ევროპისა და მსოფლიო ჩემპიონები: ინგა გიორგობიანი, მანანა მნათობაშვილი და სხვ. 1992 წლიდან სამწვრთნელო კარიერა გააგრძელა რუსეთში. 2006 წლიდან გარდაცვალებამდე რუსეთის ნაკრების მთავარი მწვრთნელი.
გიორგი გურგენიძე

გიორგი გურამის ძე გურგენიძე (დ. 14 ივლისი, 1963, თბილისი) — ქართველი ექიმი, თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (2000).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი (1985). მუშაობდა იმავე ინსტიტუტის ალერგოლოგიისა და შინაგან სნეულებათა კათედრებზე. 2003 წლიდან აკად. ო. ღუდუშაურის სახელობის ეროვნული სამედ.იცინო ცენტრის თერაპიული სამსახურის უფროსი, შემდეგ — ამავე ცენტრის შინაგან სნეულებათა დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი. მისი სამეცნიერო შრომების ძირითადი თემებია კონსტიტუციური თავისებურებების (ანომალიების) შესწავლა ატოპიურ დაავადებათა დროს და მათი კორეგირების გზები, სტეროიდ-რეზისტენტული ბრონქული ასთმით დაავადებულთა კლინიკურ-იმუნოლოგიური თავისებურებების გამოვლენა, მათი კორექციის გზების ძიება და სხვ.
გურამ გურგენიძე

გურამ ვლადიმერის ძე გურგენიძე (დ. 30 ნოემბერი, 1929, თბილისი, — გ. 7 იანვარი, 2003, იქვე) — ქართველი ექიმი, ალერგოლოგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1996). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1966), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982), სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1988), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1995).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1954). 1963–1974 წლებში იყო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის პროფესორი და ალერგოლოგიის კურსის ხელმძღვანელი; 1974 წლიდან — იყო მისივე თაოსნობით სსრკ-ში პირველად ჩამოყალიბებული ალერგოლოგიის კათედრის, ხოლო 1978 წლიდან — ა. ნათიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის ალერგოლოგიის განყოფილების გამგე და რესპუბლიკის ალერგოლოგიური ცენტრის ხელმძღვანელი; 1975–1986 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი პრორექტორი სასწავლო დარგში; 1970–1980 წლებში — თბილისის ალერგოლოგთა ასოციაციის, ხოლო 1980 წლიდან — საქართველოს ალერგოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე; 1990 წლიდან — საქართველოს ალერგოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი. აქვს შრომები ალერგიულ დაავადებათა ეტიოპათოგენეზის, კლინიკის, მკურნალობისა და პროფილაქტიკის, ბრონქული ასთმის ცალკეული კლინიკური ფორმის იმუნოლოგიური თავისებურებების და მკურნალობის მეთოდების შესახებ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).
დიმიტრი გურგენიძე

დიმიტრი ხარიტონის ძე გურგენიძე (დ. 5 მაისი, 1918, სოფ. ბუკისციხე, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ნოემბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი. პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1954), პროფესორი (1980), საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1956), საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი (1981).

დაამთავრა სამასწავლებლო ინსტიტუტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (1937). მონაწილეობდა მსოფლიო ომში. 1947 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პედაგოგიურ მეცნიერებათა ინსტიტუტში. იყო რედაქტორი ჟურნალისა „დაწყებითი სკოლა და სკოლამდელი აღზრდა“. 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. დიდი წვლილი მიუძღვის დიდაქტიკის აქტუალური პრობლემების მეცნიერულ კვლევასა და იაკობ გოგებაშვილის პედაგოგიური მემკვიდრეობის შესწავლასა და გამოქვეყნებაში. დაჯილდოებულია ი. გოგებაშვილის მედლით (1979).
ვლადიმერ გურგენიძე (ინჟინერი)

ვლადიმერ მიხეილის ძე გურგენიძე (დ. 16 ნოემბერი, 1894, თელავი, — გ. 15 სექტემბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი რკინიგზების დაპროექტების, მშენებლობისა და ექსპლუატაციის დარგში, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1956).

დაამთავრა ლენინგრადის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1926). მუშაობდა თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმსა და ამიერკავკასიის სატყეო–ტექნიკურ ინსტიტუტში (1926-1930), ამიერკავკასიის, შემდგომ თბილისის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტში (1930-1959), საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში რკინიგზის სადგურებისა და კვანძების დაპროექტების, მშენებლობისა და ექპულატაციის კათედრის გამგედ (1944-1978). 1978 წლიდან იყო ამავე კათედრის პროფესორ–კონსულტანტი. მისი ძირითადი სამეცნიერო შრომები ეხება რკინიგზის ექპულატაციის საკითხებს
მიხეილ გურგენიძე

მიხეილ გიორგის ძე გურგენიძე (დ. 1842 — გ. 1885) — ქართველი ხალხოსანი ჟურნალისტი, პუბლიცისტი.

სწავლობდა მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ინსპექტორად განაწესეს ოდიშის სასულიერო სასწავლებელში. 1881-1883 წლებში იყო ჟურნალ „იმედის“ რედაქტორი. პერიოდულ პრესაში სისტემატურად აქვეყნებდა წერილებს და მკაცრად აკრიტიკებდა ცარიზმის პოლიტიკას, მიუთითებდა გლეხთა მძიმე ეკონომიკურ და სოციალურ მდგომარეობაზე, დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ლიტერატურას და ხალხის ფართო მასებში განათლების შეტანას. მისი სიტყვით, მწერლობამ უნდა ამხილოს ცხოვრებისეული ნაკლოვანებანი და უჩვენოს მათგან გათავისუფლების გზა.
ოთარ გურგენიძე

ოთარ სოფრომის ძე გურგენიძე (დ. 3 ოქტომბერი, 1928, თბილისი, — გ. 21 აპრილი, 2007, იქვე) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (1955). სტუდია „მემატიანეში“ გადაღებული აქვს სამეცნიერო–პოპულარული და დოკუმენტური ფილმები: „სეინერები ზღვაში გადიან“ (1961), „დაუმთავრებელი დღიური“ (1962, ბ. კრეფსთან ერთად), „ალვანელი მეცხვარეები“ (1964), „ვარძია“ (1967), „კლდის ვეფხვი“ (1968), „სანდრო ახმეტელი“ (1969), „ქართული ჭიდაობა“ (1971; საპატიო დიპლომი კორტინა-დ’ამპეცოში სპორტ. ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1972), „მონოლოგები პროფესიაზე“ (1974), „საგარეჯოელი ფალავანი“ (1974), „შემოქმედების სიმფონია“ (1975), „სერგო ქობულაძე“ (1977), „სულხან ცინცაძე“ (1979), „თავკაცი“ (1980), „ენგურის ეპოპეა“ (1982; სახელმწიფო პრემია „ხუთწლედის მატიანე“, 1982), „მეორე შტურმი“ (1985), „ქალის პორტრეტი“ (1987) და სხვ.
ემილ გურევიჩი

ემილ (სამუილ) იაკობის ძე გურევიჩი (დ. 9 მაისი, 1913, კიევი, — გ. 23 მარტი, 1981, თბილისი) — უკრაინელი პიანისტი და პედაგოგი, ხანგრძლივად მოღვაწეობდა საქართველოში; პროფესორი (1968), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა კიევის კონსერვატორია (1935). ეწეოდა საკონცერტო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას კიევში. 1936-1939 წლებში რამდენჯერმე საგასტროლოდ ეწივა თბილისს, თამაშრომლობდა ევგენი მიქელაძესთან და სხვა ქართველ დირიჟორებთან. 1952 წლიდან თბილისში გადმოსახლდა. გარდაცვალებამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. აღზარდა მრავალი ცნობილი მუსიკოსი: პიანისტები პ. დიმიტრიადი, ნ. ქათამაძე, დირიჟორი ვ. მაჭავარიანი, კომპოზიტორი გ. ჩლაიძე და სხვ., კონსულტაციას უწევდა გამოჩენილ პიანისტებს: ა. თორაძესა და ე. ლეონსკაიას.
კოალიციური მთავრობა

კოალიციური მთავრობა (ლათ. — გაერთიანება) — მთავრობა, რომელიც შექმნილია პარლამენტის არჩევნებში გამარჯვებული სხვადასხვა პარტიის წარმომადგენლებისაგან.

ასეთი ტიპის მთავრობები, როგორც წესი, გვხვდება საპარლამენტო მმართველობის სისტემებში, როდესაც აღმასრულებელი ხელისუფლების დაკომპლექტება ევალება პარლამენტს.

კოალიციური მთავრობა იქმნება მაშინ, როდესაც საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ვერც ერთი პარტია ვერ იღებს საკმარისი ხმებისა და, შედეგად, საკმარისი მანდატების რაოდენობას იმისათვის, რომ ერთპიროვნულად გაიტანოს კანონპროექტები და / ან დააკომპლექტოს მთავრობის შემადგენლობა. შედეგად, ვერ იქმნება საპარლამენტო უმრავლესობა და შეუძლებელი ხდება ერთპარტიული მთავრობის შექმნა.

შესაბამისად, მოსალოდნელი პოლიტიკური კრიზისის თავიდან აცილების მიზნით, ორი ან მეტი პარტია აყალიბებს კოალიციას, რომელიც საპარლამენტო უმრავლესობის ადგილს იკავებს და აყალიბებს კოალიციურ მთავრობას.

კოალიციური მთავრობის გამორჩეული თავისებურებაა ის, რომ მინისტრთა კაბინეტის წევრი სხვადასხვა მინისტრები კოალიციის წევრი სხვადასხვა პარტიის წარმომადგენლები არიან.
კონცერნი

კონცერნი — სხვადასხვა დამოუკიდებელი სამრეწველო, საფინანსო და სავაჭრო საწარმოს გაერთიანება, რომლებიც, მართვის ფუნქციების გარკვეული ცენტრალიზაციის საფუძველზე, ეწევიან ერთობლივ საქმიანობას.

საქართველოს კანონმდებლობით, კონცერნი იქმნება იმ შემთხვევაში, თუ ერთი საწარმო სხვა საწარმოში მონაწილეობს ოცდახუთ პროცენტზე მეტი წილით. იმავდროულად, კონცერნი არ სარგებლობს იურიდიული პირის უფლებით.
კრიზისი

კრიზისი ( — გადამწყვეტი, გარდატეხის მომენტი) — მძიმე, გაჭირვებული მდგომარეობა; დიდი გარდატეხა, მკვეთრი ცვლილება, მძიმე გარდამავალი პერიოდი, რისამე მწვავე ნაკლებობა (განსაკუთრებით ითქმის მოხმარების საგნებზე, პროდუქტებზე).

კრიზისით ხშირად მოიხსენიებენ საზოგადოებაში მიმდინარე ისეთ პროცესებს, რომლებიც იწვევენ ეკონომიკური კავშირების და ურთიერთობების მოშლას, რასაც თან სდევს როგორც მოსახლეობის ფართო ფენების, ასევე ბიზნესისა და მეწარმეების ცხოვრების დონის მკვეთრი გაუარესება, უმუშევრობა და სხვა.

მედიცინაში: მიმდინარეობაში გარდატეხის მომენტი, რომელსაც მოსდევს ავადმყოფის მდგომარეობის გაუმჯობესება ან გაუარესება.
საბაზრო ეკონომიკაში: საქონლის პერიოდული ჭარბწარმოება, რომელსაც თან სდევს წვრილ მწარმოებელთა გაკოტრება, წარმოების შეკვეცა და უმუშევრობის ზრდა.
ლობი

ლობი, ლობირება ( — ვესტიბიული, შენობის შესასვლელი ნაწილი, პარლამენტის კულუარი) — ამა თუ იმ ინტერესთა ჯგუფის გამომხატველი ორგანიზებული გუნდი, რომელიც მუშაობს საკანონმდებლო და წარმომადგენლობით ხელისუფლებასთან დამკვეთი ჯგუფის სასარგებლოდ.

ლობირების მიზანი შეიძლება იყოს რაიმე საკანონმდებლო აქტის მიღება ან რაიმე სხვა კონკრეტული გადაწყვეტილება დამკვეთის ინტერესების შესაბამისად. ამ ტერმინით ასევე აღინიშნება ეკონომიკურად და პოლიტიკურად ძლიერი სტრუქტურების წარმომადგენელთა ჯგუფი, რომელიც ზეგავლენას ახდენს სახელმწიფო პოლიტიკაზე.
მაგისტრატი მოსამართლე

მაგისტრატი მოსამართლე – რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს მოსამართლე, რომელიც თავის უფლებამოსილებას ახორციელებს რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულში. საქართველოში მაგისტრატი მოსამართლის სამოქმედო ტერიტორია და რაოდენობა განისაზღვრება საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით. მაგისტრატი მოსამართლეების შემადგენლობას რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში განსაზღვრავს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო.

საქართველოში სისხლის სამართლის საქმეებზე მაგისტრატი მოსამართლის კომპეტენციას მიეკუთვნება ადამიანის კონსტიტუციური უფლების შეზღუდვისა და იძულებით ღონისძიებასთან დაკავშირებული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების შესახებ სასამართლოს განჩინების გამოტანა, ბრალდებულის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების საკითხის გადაწყვეტა, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გამომძიებლის ან/და პროკურორის უკანონო ქმედების გამო საჩივრის გადაწყვეტა, ასევე სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სხვა უფლებამოსილებების განხორციელება.

სამოქალაქო სამართლის საქმეებზე მაგისტრატი მოსამართლეები განიხილავენ: ქონებრივ დავებს, თუ სარჩელის ფასი არ აღემატება 5 000 ლარს; ზოგიერთ კატეგორიის უდავო და გამარტივებული წარმოების საქმეებს, თუ მოთხოვნის ან ქონების ღირებულება აღემატება 5 000 ლარს; საოჯახო-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე დავებს (გარდა შვილად აყვანის, მშობლის უფლების ჩამორთმევის, მამობის დადგენის და განქორწინების საქმეებისა, თუ მეუღლეებს შორის არსებობს დავა ბავშვის მიკუთვნების თაობაზე).

ადმინისტრაციული სამართლის საქმეებზე მაგისტრატი მოსამართლეები განიხილავენ: ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეებს; სახელმწიფო სოციალური დაცვის საკითხის თაობაზე საქმეებს; სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულებასთან დაკავშირებით წარმოშობილ დავებს; საჯარო სამსახურში შრომითი ურთიერთობიდან წარმოშობილ დავებს; მეწარმის საქმიანობის შემოწმების შესახებ მაკონტროლებელი ორგანოს შუამდგომლობის საფუძველზე ბრძანების გამოცემის თაობაზე საქმეებს; არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების შესახებ ფსიქიატრიული დაწესებულების ან პენიტენციური დაწესებულების მიმართვებს; ტუბერკულოზის გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით პირის არანებაყოფლობითი იზოლაციის თაობაზე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ადგილობრივი ერთეულის მიმართვას; პირის შესახებ მონაცემების აზარტულ ან/და მომგებიან თამაშობებზე დამოკიდებულ პირთა სიაში შეტანასთან დაკავშირებით განცხადებას.
ნოდარ გურეშიძე

ნოდარ ვარლამის ძე გურეშიძე (დ. 10 მარტი, 1927, სოფ. მარანი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ოქტომბერი, 2004, თბილისი) — ქართველი პოეტი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1950). იყო მარჯანიშვილის თეატრის დირექტორი (1966-1967), საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის მდივანი (1971-1973), მწერალთა კავშირის ლიტერატურული ფონდის დირექტორი (1987–1989), საქართველოს საავტორო უფლებათა სახელმწიფო სააგენტოს თავმჯდომარე (1989–2001), საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორის მოადგილე (2001-2003). ლექსებს აქვეყნებდა 1946 წლიდან. გურეშიძე ავტორია პოეტური კრებულებისა: „ჩემი გაზაფხული“ (1955), „შინ და გარეთ“ (1959), „მიწა და ვარსკვლავები“ (1962), „ლექსები“ (1965, 1967, 1974, 1984), „გუშინ, დღეს, ხვალ“ (1974), „გზა“ (1985), „სამადლობელი“ (1986), „კი და არა“ (1989) და სხვ.; პროზაული ნაწარმოებებისა: „მეგობრობის თვალით“ (1956), „დღეები და ქალაქები“ (1964). თარგმნა უცხოელ ავტორთა ნაწარმოებები, მ. შ. უნგრელი მწერლის იმრე მადაჩის დრამატული პოემა „ადამიანის ტრაგედია“ (1984). მისი ლექსები თარგმნილია უცხოურ ენებზე. 1985 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997).
გურია-სამეგრელოს ეპარქია

გურია-სამეგრელოს ეპარქია — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის საქართველოს საეგზარქოსოს ერთ-ერთი ეპარქია საქართველოში 1885-1917 წლებში.

შეიქმნა რუსეთის სინოდის 1885 წლის 12 ივნისს გადაწყვეტილებით, რის შედეგადაც გურიისა და სამეგრელოს ეპარქიები გაერთიანდა. კათედრად გამოცხადდა ქ. ფოთი. გაუქმდა 1917 წელს, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შემდეგ (მის ტერიტორიაზე დაარსდა ორი ეპარქია: ჭყონდიდის ეპარქია და ბათუმ-შემოქმედის ეპარქია). ეპარქიის ტერიტორიაზე არსებობდა 2 სასულიერო სასწავლებელი, 141 საეკლესიო-სამრევლო და 4 სამონასტრო სკოლა. საუკუნის დასაწყისში კავკასიაში ეკლესიის რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით რუსეთის ცარიზმს სურდა გურია-სამეგრელოს ეპარქიიდან სვანეთის გამოყოფა და მისი შეერთება სოხუმის ეპარქიასთან, მაგრამ ხალხის წინააღმდეგობის გამო ეს პროექტი ვერ განხორციელდა.

ეპარქიის მმართველები იყვნენ:
1886-1898 — გრიგოლი (დადიანი),
1898-1903 — ალექსანდრე (ოქროპირიძე),
1903-1905 — დიმიტრი (აბაშიძე),
1905-1908 — გიორგი (ალადაშვილი),
1908-1918 — ლეონიდე (ოქროპირიძე).
გიორგი გურიელი

გიორგი ლევანის ძე გურიელი (დ. წ. უცნობია, სოფ. ჩოჩხათი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 ნოემბერი, 1853, სოფ. შეკვეთილი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1853).

მონაწილეობდა რუსეთ-ირანისა (1826-1828) და რუსეთ-ოსმალეთის (1828-1829) ომებში. დაიღუპა ყირიმის ომის (1853–56) დასაწყისშივე, ოსმალების მიერ შეკვეთილის ციხის აღების დროს მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად.
ვასილ გურიელი

ვასილ ლევანის ძე გურიელი (დ. 7 ოქტომბერი, 1861 — გ. 1919) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), გენერალ-ლეიტენანტ ლევან გურიელის ვაჟი.

1871-1881 წლებში იყო იმპერატორ ალექსანდრე -ის კარის პაჟი. დაამთავრა საკავალერიო სასწავლებელი. სხვადასხვა დროს მსახურობდა 45-ე დრაგუნთა პოლკში, კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბში. 1914–1917 წლებში იყო განსაკუთრებულ დავალებათა გენერალი კავკასიის მეფისნაცვალთან. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. ანას, წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით.
დავით გურიელი

დავით მამიას ძე გურიელი (დ. 1818 — გ. 23 აგვისტო, 1839) — გურიის უკანასკნელი მთავარი (ფორმალურად, 1826-1829), მამია გურიელისა და სოფიო წულუკიძის ვაჟი.

ბიოგრაფია
გურიის მთავრად მამამისის, მამია გურიელის გარდაცვალების შემდეგ გამოცხადდა 1826 წელს. დავითის მცირეწლოვანების გამო სამთავროს რეგენტთა საბჭო მართავდა დედამისის, სოფიოს თავმჯდომარეობით. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1828-1829) დროს დედამ ოსმალეთის ტერიტორიაზე, ჯერ ქობულეთში, შემდეგ კი ტრაპიზონში გადაიყვანა. ამ პერიოდში რუსეთმა გურიის სამთავროს ავტონომია გააუქმა. 1829 წლის 9 სექტემბერს რუსეთის მთავრობამ დავითი გადაყენებულად გამოაცხადა, გურია კი იმპერიას უშუალოდ შეუერთა.

დავითს და მის დას, ეკატერინეს სამშობლოში დაბრუნების უფლება სოფიოს გარდაცვალების შემდეგ მისცეს, რადგან საზღვარგარეთ წასვლისას მცირეწლოვნები იყვნენ. დაბრუნების შემდეგ, 1832 წელს დავითი პეტერბურგში მიავლინეს პაჟთა კორპუსში სასწავლებლად. 1838 წელს კორნეტის ჩინით ჩაირიცხა ლაიბ-გვარდიის კაზაკთა პოლკში და გაიგზავნა კავკასიელ მთიელებთან ომში. 1839 წელს დაიღუპა შამილის ჯართან ბრძოლაში აულ ახულგოსთან.
გურიის 159-ე ქვეითი პოლკი

გურიის 159-ე ქვეითი პოლკი — რუსეთის იმპერიის არმის ერთ-ერთი ქვედანაყოფი. დაარსდა 1863 წლის 6 ნოემბერს გურიის ქვეითი პოლკის სახელწოდებით. 1864 წლის 25 მარტს ეწოდა გურიის 159-ე ქვეითი პოლკი. 1879 აპრილიდან პოლკი შედგებოდა 4 ბატალიონისაგან. მისმა ჯარისკაცებმა და ოფიცრებმა თავი ისახელეს 1877–78 რუსეთ-ოსმალეთის ომში. და ბატალიონებს უბოძეს გიორგის დროშა წარწერით: „ყარსის აღებისათვის 1877 წლის 6 ნოემბერს“. განთავსებული იყო მოგილიოვში, შემდეგ სამარაში.
გურიის ქვეითი რაზმი

გურიის ქვეითი რაზმი — რუსეთის იმპერიის არმიის არარეგულარული დანაყოფი („დრუჟინა“). დაარსდა 1815 წლის 28 დეკემბერს როგორც გურიის მილიციის ასეული. მის რიგებში ირიცხებოდა 110 ქვეითი მეომარი. ასეულს ევალებოდა დაეცვა ოზურგეთის მაზრის საზღვარი ოსმალეთთან.

1877 წელს გადაკეთდა გურიის ქვეით რაზმად, რომლის პირადი შემადგენლობა 400 კაცამდე გაიზარდა. თავი ისახელა 1877–78 რუსეთ-ოსმალეთის ომში, რისთვისაც ებოძა გიორგის დროშა წარწერით: „წარჩინებისათვის 1877 და 1878 წლების ოსმალეთის ომში“. გურიის ქვეითი რაზმი ომის დამთავრების შემდეგ უწოდეს. 1877 წელს მის საფუძველზე შეიქმნა კავკასიის მკვიდრი მოსახლეობის მესამე მსროლელთა რაზმი. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხუცუბანში არის გურიის დრუჟინის მებრძოლთა საძმო სასაფლაო.
ბერბენკი (ქლიავის ჯიში)

ბერბენკი — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1883 წელს იაპონიიდან მიღებული ქლიავის კურკის დათესვით. საქართველოში გვხვდება მხოლოდ საკოლექციო ნარგავებში.

ხე ძლიერ გამძლე, მოსავლიანი და საღია. ნაყოფი სხვა იაპონურ ქლიავის ჯიშებთან შედარებით, საუკეთესო გემოსია. ხე ხასიათდება ბრტყელი გაშლილი ვარჯით. ფოთოლი განიერ-ლანცეტისებრია, ძალიან წააგავს ატმის ფოთოლს. ახასიათებს ადრეული ყვავილობა. ნაყოფი მწიფდება ივლისის ბოლო რიცხვებში; საშუალო ზომისაა (4🞩4,5 სმ), მრგვალი ფორმის. კანი თხელია, მაგრამ მკვრივი. ძირითადი ფერი ყვითელია და დაფარულია წითელი შეფერვით. კანზე ემჩნევა მრავალი მსხვილი ყომრალი ფერის წერტილი. რბილობი მუქი ყვითელი ფერისაა, წვნიანი, ნაზი, მკვრივი, ტკბილი და სურნელოვანი. კურკა არ ეცლება რბილობს, წვრილია, მომრგვალო, ოვალური ფორმის. ნაყოფი კარგად იტანს ტრანსპორტირებას და დიდხანს ინახება.
დიდი ჰერცოგი (ქლიავის ჯიში)

დიდი ჰერცოგი — ქლიავის ჯიში. მიეკუთვნება უნგრულების ჯგუფს. გამოყვანილია 1876 წელს ინგლისში, თომას რივერსის მიერ, შემოდგომის კომპოტის კურკიდან. საქართველოს რაიონებში ხშირად გვხვდება.

ლამაზი, მსხვილი, ტრანსპორტირებისადმი გამძლე ნაყოფის გამო დიდი ჰერცოგი სამრეწველო ჯიშად ითვლება. მსხმოიარობა კარგი იცის, კარგად ეგუება გარემო პირობებს. თუმცა, ნაყოფი გემოთი მდარეა და არ გამოიყენება საჩირედ ან კომპოტისათვის. ხე საშუალო ზრდისაა, მაღალი, ვიწრო ვარჯით, ხშირი დატოტვით. ფოთოლი მსხვილი, მუქი მწვანე და ბრჭყვიალა. ყვავილობა ადრეულა აქვს. თვითსტერილია.

ნაყოფი მსხვილია (5,2🞩4 სმ), საშუალო მასა 41,6 გრამს უდრის. უკუკვერცხისებრი ფორმისაა, ფუძესთან ემჩნევა ამობურცული რგოლი, გვერდები არათანასწორია. ნაყოფის კანი მუქი მოწითალო-ლურჯი ფერისაა, ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ნაფიფქი. რბილობი მკვრივია, მოყვითალო, ტკბილი გემოსი. კურკა არ სცილდება რბილობს. მწიფდება აგვისტოს ბოლო რიცხვებში, სექტემბრის დასაწყისში. ნაყოფი ნაკლებად ზიანდება სიდამპლით, მხოლოდ ნაყოფიჭამია აზიანებს მოსავალს.
ეკატერინე (ქლიავის ჯიში)

ეკატერინე — საფრანგეთში ფართოდ გავრცელებული ძველი შავი ქლიავის ჯიში. აშშ-ში კატალოგში უკვე 1862 წელს იყო შეტანილი. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული ქართლის რაიონებში, ხშირად იტალიური ან აჟანის უნგრულის სახელწოდებით (გორი, მერეთი). ჯიშისათვის საუკეთესო პირობები ქართლშია. ქართლისა და კახეთის პირობებში ქლიავის ჯიში ხასიათდება უხვი მოსავლიანობით, ნაყოფის მაღალი ღირსებითა და გარემო პირობებისადმი მცირე მოთხოვნილებით, რის გამოც შეტანილია საოჯახო და სამრეწველო ჯიშთა ასორტიმენტში.

ხე კარგად იზრდება და უხვ მოსავალს იძლევა, საშუალოდ 35 ცენტნერს ერთი ჰექტარიდან. ნაყოფისაგან მზადდება საუკეთესო ჩირი, რომელიც შაქრიანობით იტალიურ უნგრულიდან დამზადებულ ჩირს არ ჩამოუვარდება, მხოლოდ სიმსხოსა და ფერის მხრივ ვერ შეედრება მისგან დამზადებულ ჩირს. ეკატერინე ნაკლებად მომთხოვნია გარემო პირობებისადმი. ხასიათდება უკუპირამიდული ფორმის ვარჯით, ხშირად დატოტვით. ერთწლიანი ყლორტები მოწითალო ფერისაა. ფოთოლი წვრილია, უკუკვერცხისებრი ფორმის, წვრილად დაკბილული კიდეებით. ყვავილობა ადრეული იცის. ჯიში თვითფერტილია.

ნაყოფი წვრილი ან საშუალო ზომისაა, ფორმით მოკლე ბოთლისებრი. კანი მკვრივი და სქელი, არ სცილდება რბილობს, მომწვანო-ყვითელია, შეფერვა ვარდისფერი; ემჩნევა უფრო მუქი წითელი წინწკლები, ზევიდან გადაჰკრავს ცვილისებრი ნაფიფქი, რომელიც ნაყოფს მოლურჯო ფერს აძლევს. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, მკვრივი, წვნიანი, ძლიერ ტკბილი. კურკა რბილობს არ სცილდება. მწიფდება სექტემბრის დასაწყისში.
ისპოლინური

ისპოლინური, ჯაიენტი, პრიუნი — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1890-იან წლებში აჟანის უნგრულასა და პონტის შორის შეჯვარების შედეგად. ჯიში გვხვდება სხვადასხვა რაიონში ცალკე მდგომი ხეების სახით. მის დადებით მხარეს შეადგენს მსხვილი ლამაზი ნაყოფი, უხვი მოსავლიანობა და ადრეულა ნაყოფიერება. თვითფერტილია.

ხე საშუალო ზრდისაა, მომრგვალო ვარჯით. ფოთოლი უკუკვერცხისებრია, სუსტად შებუსვილი ქვედა მხარეზე. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში (ქართლი). მსხვილია (4,6🞩3,4🞩3,7 სმ), საშუალო მასა 45,7 გრამს უდრის. ფორმით უკუკვერცხისებურია, ოდნავ შებრტყელებული გვერდებიდან და შევიწროებული ფუძესთან. კანი საშუალო სისქისა და სიმკვრივისაა. მოწითალო ფერის, ზევიდან გადაკრული აქვს ცვილისებრი თხელი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, საკმაოდ წვნიანი, ძარღვიანი, მკვრივი, მოტკბო, გემრიელი. კურკა ნახევრად სცილდება ტბილობს. ბაღის მოყვარულთათვის განსაკუთრებით საინტერესო ჯიშია.
პეტრე ჩხატარაისძე

პეტრე ჩხატარაისძე (გ. 1725) — ქართველი სასულიერო პირი და მწერალი, მოღვაწეობდა საუკუნის ნახევარში.

ბიოგრაფია
წარმოშობით იყო გურიიდან, ქობულეთიდან. აღიზარდა და ადრეული წლებიდანვე ბერად აღიკვეცა ტრაპიზონში. ეწეოდა ლიტერატურულ და პედაგოგიურ საქმიანობას, სწავლობდა ალექსანდრე მაკედონელის ისტორიას. დაწერა გიორგი გურიელის ხოტბა და „მოთხრობა ქრისტიანობისა ქობულეთისა კერძოთა შინა“. 1713-1724 წლებში გალექსა არჩილ -ის მიერ რუსულიდან თარგმნილი „ალექსანდრიანი“, შექმნა მისი ახალი რედაქციაც. მოღვაწეობდა ზუგდიდში, ბეჟან დადიანის კარზე.
ბაირაღი

ბაირაღი (ალამი, დროშა) — ტარზე დამაგრებული ქსოვილის ფართო ნაჭერი. სახელმწიფოს, ეკლესიის ან რაიმე ორგანიზაციის სიმბოლო. ეკლესიის წმიდა დროშა, მაცხოვრის, ღვთისმშობლის, განსაკუთრებით პატივდებული წმინდანთა გამოსახულებით. ჩვეულებრივ ინახება მარჯვენა და მარცხენა კლიროსების ახლოს, საიდანაც დიდ დღესასწაულებზე ჯვრით მსვლელობის დროს გამოაქვთ. ბაირაღი სიმბოლურად მართლმადიდებლობის ამქვეყნად გამარჯვებას მოასწავებს. ასეთი დროშის მატარებელს ბაირახტარი ჰქვია.

ბაირაღს საქართველოს მთიანეთის ზოგ კუთხეში, ხატობის ან სხვა რამ შემთხვევის დროს, გამოასვენებდნენ ხოლმე ტარზე დამაგრებულ ქსოვილს ერთი დიდი ან რამდენიმე პატარა ნაჭრით, რომელზეც წამოცმული იყო ზანზალაკები. ინახებოდა სალოცავში.