iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დუნგა

კარლოს კაეტანო ბლედორნ ვერი (; დ. 31 ოქტომბერი 1963, იჟუი, რიუ-გრანდი-დუ-სული) — ბრაზილიელი ვეტერანი ფეხბურთელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც დუნგა. ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ყოფილი კაპიტანი, მსოფლიოს ჩემპიონი 1994 წელს. 2006–2010 წლებში წვრთნიდა ბრაზილიის ნაკრებს და გაიყვანა ის 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მეოთხედფინალში, რის შემდეგაც დაითხოვეს ნაკრებიდან.

მიღწევები
საკლუბო
ინტერნასიონალი
გაუშუს ლიგა: 1982, 1983, 1984
ვასკო და გამა
კარიოკის ლიგა: 1987
ჯუბილო ივატა
ჯეი ლიგა: 1987
სანაკრებო
ბრაზილიის 20 წლამდე ნაკრები
ფიფა-ს ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი: 1983
სამხრეთ ამერიკის ახალგაზრდული ჩემპიონატი: 1983
სანაკრებო
ბრაზილია
მსოფლიო ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1994
ვიცე-ჩემპიონი: 1998
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი
თასის მფლობელი: 1997
კოპა ამერიკა
თასის მფლობელი: 1989, 1997
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
ვიცე-ჩემპიონი: 1984
სამხრეთ ამერიკის წინაოლიმპიური საფეხბურთო ტურნირი
ჩემპიონი: 1984
ინდივიდუალური
მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1994, 1998
ჯეი ლიგის ყველაზე ფასეული ფეხბურთელი: 1997
ჯეი ლიგის საუკეთესო თერთმეტეული: 1997, 1998
ფიფა-ს სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1997, 1998, 1999, 2000
 -ის ჯილდოს მფლობელი ფეხბურთის ლეგენდის ნომინაციაში: 2010
ფიორენტინას ყველა დროის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2016
სამწვრთნელო
ბრაზილია
კოპა ამერიკა
თასის მფლობელი: 2007
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
ბრინჯაოს პრიზიორი: 2008
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი
თასის მფლობელი: 2009
სამხრეთ ამერიკის სუპერკლასიკოს ნიკოლას ლეოსის თასი
თასის მფლობელი: 2014
ლიუკ შოუ

ლუკ შოუ (; დ. 12 ივლისი, 1995, კინგსტონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი. კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „საუთჰემპტონში“. 2014 წლის ზაფხულში გამოძახებული იყო ინგლისის ნაკრებში მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობის მისაღებად. იმავე ზაფხულში 33,8 მილიონ ევროდ შეიძინა „მანჩესტერ იუნაიტედმა“ ვეტერანი პატრის ევრას შემცვლელად.

მიღწევები
საკლუბო
მანჩესტერ იუნაიტედი:(5)
ინგლისის ასოციაციის თასი (2): 2016, 2024
ინგლისის ლიგის თასი' (1): 2022–23
ინგლისის სუპერთასი (1): 2016
უეფა-ს ევროპა ლიგა (1): 2016–17 ფინალისტი: 2020–21, 2024–25

სანაკრებო
ინგლისი:
ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2020
ღამე (1961 წლის ფილმი)

„ღამე“ — რეჟისორ მიქელანჯელო ანტონიონის 1961 წლის ფილმი. ეს რეჟისორის ეგზისტენციალური ტრილოგიის მეორე ფილმია, მას წინ უძღოდა „თავგადასავალი“ (’) და მოჰყვა „დაბნელება“ (’).

სიუჟეტი
ფილმი ცოლ-ქმრის სიყვარულის დასასრულის ამბავს გადმოსცემს.
მოქმედება 60-იანი წლების დასაწყისში მილანში ვითარდება. ჯოვანი და ლიდია უკვე დიდი ხნის ცოლ-ქმარია. ჯოვანი წარმატებული მწერალია, მაგრამ ნელ-ნელა შთაგონებას კარგავს და მხოლოდ მოგონებები ასაზრდოებს, რაც ახალი ნაწარმოების შესაქმნელად საკმარისი არ არის. ის ლიდიას მიმართ ვნებასაც კარგავს. ცოლ-ქმარი ერთად დადის მეგობრებთან სანახავად, პრეზენტაციებზე, ბარებში, წვეულებებზე, მიუხედავად ამისა, ჯოვანი სხვა ქალებთან ფლირტის გაბმას ცდილობს. ლიდიაც ცდილობს დროის თავისუფლად გატარებას: ტაქსით ქალაქიდან გადის და მიყრუებულ უბნებში სხვადასხვა სანახაობებს, მამაკაცთა ჩხუბს და სათამაშო რაკეტების გაშვებას აკვირდება.

ერთ-ერთ წვეულებაზე ჯოვანი მთელ საღამოს ახალგაზრდა ვალენტინასთან ატარებს. ლიდია თავის მხრივ უცნობ მამაკაც რობერტოს დაუახლოვდება, მასთან ცეკვავს და ქალაქში მასთან ერთად სეირნობს, მაგრამ ბოლო მომენტში რობერტოს კოცნაზე მაინც უარს ამბობს.

ჯილდოები
ფილმი ბერლინის კინოფესტივალის ოქროს დათვის მფლობელი გახდა. ამავე წელს მიქელანჯელო ანტონიონის გადაეცა დავიდ დი დონატელოს სახელობის საუკეთესო რეჟისორის ჯილდო.
როშფორი

როშფორი — სავაჭრო პორტი, ზღვისპირა შარანტის დეპარტამენტში, მდინარე შარანტის მარჯვენა ნაპირზე. ბისკაიის უბესთან მისი შეერთების ადგილიდან 16 კილომეტრში.

მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით კომუნის მოსახლეობა შეადგენდა 25 140 კაცს.

ისტორია
როშფორის მშენებლობა დაიწყო 1666 წელს. როშფორის გამაგრება გაგრძელდა ნაპოლეონის დროს. მან კუნძულ ილ-დ’კსთან ახლოს ააშენა ცნობილი ბოიარის ციხესიმაგრე, ბედის ირონიით, სწორედ ამ წყლებში დანებდა ნაპოლეონი ბრიტანელებს 1815 წლის 17 ივლისს.
ვოსტოკის სადგური

ვოსტოკის სადგური — რუსული სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში, სამხრეთ გეომაგნიტური პოლუსის რაიონში, პრინცესა ელისაბეთის მიწაზე. მდებარეობს სიცივის პოლუსის სამხრეთით, სადაც 1983 წლის 21 აგვისტოს დაფიქსირდა რეკორდულად დაბალი ტემპერატურა −89,2° (−128.56°).

მიმდინარეობს ყინულოვანი კერნის ბურღვა და მაგნიტომეტრით წარმოებული კვლევები. გარდა ამისა, სადგური ახორციელებს გეოფიზიკურ, სამედიცინო და კლიმატოლოგიურ კვლევებს. იგი ამჟამად რუსეთის მიერ ერთადერთი გამოყენებული შიდაკონტინენტური ანტარქტიდული სამეცნიერო სადგურია. სახელი ეწოდა აფრიანი შლუპის „ვოსტოკის“ პატივსაცემად, რომელიც იყო 1819-1821 წლებში განხორციელებული ანტარქტიდული ექსპედიციის ერ-ერთი გემი.

ვოსტოკის სადგური გაიხსნა 1957 წლის 16 დეკემბერს. ყინულოვანი საფრის სისქე სადგურის ქვეშ 3700 მ აღწევს. ვოსტოკის სადგური სამხრეთ პოლუსიდან მდებარეობს 1300 კმ-ში, ხოლო ნაპირიდან 1250 კმ-ში, ზღვის დონიდან 3488 მ სიმაღლეზე და არის ერთ-ერთი ყველაზე იზოლირებუილი სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში. ზაფხულში სადგურში როგორც წესი, მუშაობს 25 მეცნიერი და ინჟინერი, ხოლო ზამთარში მათი რაოდენობა 13-მდე კლებულობს.

დამახასიათებელია ჰაერის მაღალი იონიზაცია და ჰაერის თითქმის ნულოვანი ტენიანობა. ზამთარში სადგურამდე მიღწევა თითქმის შეუძლებელია. 1994 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე სადგური დაკეტილი იყო. ვოსტოკის სადგურის სიახლოვეს მდებარეობს უდიდესი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში — ვოსტოკი.
ორგანო

ორგანო — სხვადასხვა ფუნქციის მქონე ქსოვილთა მონაწილეობით შექმნილი სტრუქტურული ერთეული. მას აქვს წარმოშობისა და განვითარების საკუთარი გზა (ფილოგენეზი და ემბრიოგენეზი), დამახასიათებელი ფორმა, ორგანიზმში უჭირავს გარკვეული ადგილი (ტოპოგრაფია) და ახორციელებს დამახასიათეველ ფუნქციას. ორგანოს ფუნქციის შესაბამისად მის შემქმნელ ქსოვილებს შორის ერთ-ერთს უკავია წამყვანი ადგილი, რომელიც ორგანოს ანიჭებს მის დამახასიათებელ სტრუქტურულ სახეს, მაგალითად, კუნთში წამყვანია კუნთოვანი ქსოვილი, ძვალში — ძვლოვანი ქსოვილი, თავის ტვინში — ნერვული ქსოვილი და სხვა.

ასეთი ქსოვილები ორგანოთა ძირითად ქსოვილებად არის მიჩნეული, დანარჩენი ქსოვილები კი — დამხმარედ. ზოგიერთ ორგანოში შემაერთებელი ქსოვილი (როგორც დამხმარე ქსოვილი) ორგანოს ძირითადი ქსოვილისთვის ქმნის საყრდენ საფუძველს, ანუ რბილ ჩონჩხს — სტრომას — (ბერძნ. ჩანაფენი), რომლის ხარიხებს შორის სივრცე ამოვსებულია ნივთიერებით, ანუ პარენქიმით ( — ბერძნ. შემავსებელი მასა); ასეთ ორგანოებს პარენქიმულ ორგანოებს უწოდებენ (ღვიძლი, ფილტვები, ელენთა, თირკმლები, ჯირკვლოვანი ორგანოები).

ზოგ შემთხვევაში ძირითადი ქსოვილი მონაწილეობს ორგანოს კედლის შექმნაში, სადაც იგი სხვადასხვა ფორმისა და ზომის ღრუს შემოსაზღვრავს. ასეთ ორგანოებს ღრუ ორგანოები ეწოდება (კუჭი, საშვილოსნო და სხვა). ზოგიერთ ორგანოში ძირითადი ქსოვილი იმდენად მნიშვნელოვნადაა გამოხატული, რომ განსაზღვრავს ორგანოს სახელწოდებას (კუნთი, ძვალი, ნერვი, ჯირკვალი).

ქსოვილებში სქესობრივი, ასაკობრივი თუ ინდივიდუალური მორფოლოგიური თავისებურებანი ძნელად შესამჩნევია, ორგანოებში კი ეს ნიშნები ვლინდება თვალსაჩინოდ. სამედიცინო პრაქტიკაში ხდება ამა თუ იმ ორგანოს მდგომარეობის დიაგნოსტიკური თვალსაზრისით შეფასება და ნორმიდან გადახრის ზუსტი დადგენა.

ცალკეული ორგანო ვერ ახორციელებს სრულად რომელიმე ზოგად ფუნქციას, იგი მხოლოდ მონაწილეობას იღებს მასში. მაგალითად, კუჭი საჭმლის მონელებაში მონაწილეობს, მაგრამ ამ პროცესის სრულად განხორციელებისათვის საჭიროა საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ორგანოების მონაწილეობაც (ნაწლავები, ჯირკვლები და ა.შ.). ასევე სუნთქვაში არა მარტო ფილტვები მონაწილეობს, არამედ სხვა ორგანოებიც. ამიტომ ორგანოების კომპლექსი ქმნის შემდეგ, შედარებით მაღალი საფეხურის სტრუქტურულ გაერთიანებას — ორგანოთა სისტემებს.
ნექტანებ I

ნექტანებ — ძველი ეგვიპტის ფარაონი და ეგვიპტის მკვიდრ ფარაონთა უკანასკნელი ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტიის დამაარსებელი. ძვ.წ. 380 წელს ნექტანებმა ტახდიდან ჩამოაგდო და მოკლა ფარაონი ნეფერიტ , მისი ტახტზე ასვლის შემდეგ დაიწყო ეგვიპტელ მეფეთა უკანასკნელი დინასტიის მმართველობა. როგორც ჩანს ნექტანებმა მეფობის უმეტესი წლები სპარსელებისაგან სამეფოს დაცვას შეალია, სამეფოს დაცვვის მიზნით მან ათენთან და სპარტასთან კავშირიც კი შეკრა.

იგი ცნობილია, როგორც დიდი მშენებელი. მან ხანგრძლივი და სტაბილური 18 წლიანი მეფობის დროს აღმართა უამრავი ტაძარი და მონუმენტი. მთელი ეგვიპტის მასშტაბით მან აღადგინა უამრავი დანგრეული ტაძარი. მან ასევე კუნძულ ფილიზე აღმართა პატარა კიოსკი, რომელიც ძველი ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რელიგიური ძეგლი გახდა. ნექტანებ წარმოშობით ქალაქ სებენიტიდან იყო, რის გამოც გამეფების შემდეგ პირადი რეზიდენცია სწორედ ქალაქ სებენიტში დაიდო. ძვ.წ. 365 წლიდან ნექტანებმა უფროსი ვაჟი ტახოსი თანამმართველად დანიშნა, ისინი სამეფოს ძვ.წ. 362 წლამდე მართავდნენ. ძვ.წ. 362 წელს ნექტანებ გარდაცვალების შემდეგ ტახტე მისი ვაჟი ტახოსი ავიდა.
ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია

ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია — ეგვიპტის დინასტია, რომლის წარმომადგენლებიც მართავდნენ ეგვიპტეს ძვ.წ. 380 წლიდან ძვ.წ. 343 წლამდე. ოცდამეათე დინასტიის მმართველობა მას შემდეგ დაიწყო, რაც ნექტანებ -მა აჰორისის ვაჟი ნეფერიტ ტახტიდან ჩამოაგდო. ამ დინასტიას ხშირად გვიანი პერიოდის ნაწილადაც განიხილავენ.

ისტორია
ძვ.წ. 380 წლისთვის ნექტანებ უკვე მთელ ეგვიპტეს აკონტროლებდა, თუმცა ნექტანებ -მა თავისი მეფობის უმეტესი დრო სპარსელების შემოტევების მოგერიებას შესწირა, რაშიც მას რამდენიმეჯერ სპარტელები და ათენელებიც დაეხმარნენ. ძვ.წ. 365 წელს ნექტანებმა საკუთარი ვაჟი ტახოსი თანამმართველად და მემკვიდრედ გამოაცხადა და ნექტანებ სიკვდილამდე, ძვ.წ. 363 წლამდე მამა და შვილი ერთად მეფობდნენ. მამის გარდაცვალების შემდეგ ტახოსი სპარსეთი ტერიტორიაზე შეიჭრა, თავდაპირველად მცირე წარმატებებიც მოიპოვა, თუმცა მოგვიანებით მისი ვაჟის ჯოჰეპიმუს მიერ მოწყობილი შეთქმულების მსხვერპლი გახდა და ტახოსი ძვ.წ. 360 წელს ტახტიდან ჩამოაგდეს. ჯოჰეპიმუმ ეგვიპტეში მისი მამის ტახოსის არაპოპულარობით ისარგებლა და საკუთარი ვაჟი ნექტანებ ძვ.წ. 360 წელს ფარაონად გამოაცხადა. ეგვიპტის არმია კი ნექტანებ -ის გარშემო გაერთიანდა, რამაც ტახოსი აიძულა სპარსეთში გაქცეულიყო.

ნექტანებ -ს მმართველობის დროს სპარსელები დიდი ძალიხმევით ცდილობდნენ ეგვიპტის ხელახლა დაპყრობას. პირველი ათი წლის მანძილზე ნექტანებ სპარსელთა შემოტევებს იგერიებდა, რისი მიზეზიც სპარსეთის იმპერიაში არსებული შიდა არეულობები იყო, არტაქსერქსე იძულებული გახდა საკუთარი იმპერიის ერთიანობისთვის და ძალაუფლების განმტკიცებისთვის ებრძოლა. მოგვიანებით ძვ.წ. 351/350 წლებში არტაქსერქსემ ზამთარში ეგვიპტის დასაპყრობად ილაშქრა, თუმცა მისი მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. ლაშქრობაში დამარცხებამ კვიპროსში, ფინიკიაში და კილიკიაში აჯანყება გამოიწვია. ნექტანებმა ამ აჯანყებებს მხარი დაუჭირა, საბოლოოდ არტაქსერქსემ ეს აჯანყებები ჩაახშო და ძვ.წ. 343 წელს ხელახლა შეიჭრა ეგვიპტეში. მეორე ლაშქრობა უკვე წარმატებული აღმოჩნდა და ნექტანებ იძულებული გახდა მემფისში ნილოსის დელტაში უკან დაეხია. მოგვიანებით იგი სამხრეთ ნუბიიდან ქაიქცა და თავი ნაპატას მეფეს ნაცტასენი შეაფარა.

ასევე მეამბოხე ხაბაბაში თავს მეფედ აცხადებადა (ძვ.წ. 338 - ძვ.წ. 336), ისტორიაში ნექტანებ მიჩნეულია როგორც ეგვიპტის უკანასკნელი მკვიდრი ფარაონი, ნექტანების მარცხი შედეგად ეგვიპტის როგორ დამოუკიდებელი სამეფოს არსებობა დასრულდა.

ფარაონები
გალერეა
ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია

ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია აგრეთვე ცნობილი როგორც მეორე ეგვიპტური სატრაპია ----- აქემენიანთა იმპერიის ერთ-ერთი პროვინცია ძვ.წ. 343 წლიდან ძვ.წ. 332 წლამდე იყო. რამდენიმეწლიანი დამოუკიდებლობის შემდეგ, რის დროსაც ეგვიპტეში სამსა დინასტიამ იმეფა (28-ე, 29-ე და 30-ე დინასტიები), არტაქსერქსე -მ (ძვ.წ. 358 - ძვ.წ. 338) ხელახლა დაიპყრო ეგვიპტე და დაიწყო ეგვიპტეში სპარსელთა მეორე მმართველობა, რომელიც ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტიის სახელითაა ცნობილი.
ისტორია
სატრაპები
ისტორიისთვის უცნობია თუ ვინ იყო ეგვიპტის სატრაპი არტაქსერქსე -ის დროს, თუმცა ცნობილია, რომ დარიოს -ის (ძვ.წ. 336 – ძვ.წ. 330) დროს ეს თანამდებობა საბასეს ეკავა, რომელიც ძვ.წ. 333 წელს ისოს ბრძოლაში გარდაიცვალა. საბაკე გარდაცვალების შემდეგ მაზასესმა ჩაანაცვლა. ძვ.წ. 332 წელს მაზასესმა ეგვიპტის სატრაპი ალექსანდრე მაკედონელს უბრძოლველად ჩააბარა. მას შემდეგ რაც სპარსეთის იმპერია დაეცა და აქემენიანთა მმართველობა დასრულდა, ეგვიპტი ალექსანდრეს იმპერიის სატრაპია გახდა და არგეადების დინასტიის მმართველობა დაიწყო. მოგვიანებით ალექსანდრეს იმპერიის დაშლის შემდეგ ეგვიპტე დამოუკიდებელ სამეფოდ ჩამოყალიბდა და მმართველობაში პტოლემეების დინასტია მოვიდა.
დემოგრაფია
ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია

ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია — ეგვიპტის დინასტია, რომელიც ფარაონმა ნეფერიტ -მა დააარსა მას შემდეგ რაც ფარაონი ამირტისი ღია ბრძოლაში დაამარცხა, შემდეგ კი მემფისში სიკვდილით დასაჯა. ნეფერიტმა დედაქალაქად მენდესი გამოაცხადა. ნეფერიტ -ის დინასტიას ხშირად ეგვიპტის გვიან პერიოდს მიაკუთხვნებენ. დინასტია ეგვიპტეს ძვ.წ. 398 წლიდან ძვ.წ. 380 წლამდე მართავდა.

ისტორია
ნეფერიტ -ის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო ბრძოლა ტახტისათვის, ერთ მხარეს ნეფერიტის ვაჟი მუთისი იბრძოდა ფარაონის ტიტულისთვის მეორე მხარეს კი პსამუტი. მიუხედავად პსამუტის წამატებულობისა, მან მხოლოდ ერთი წელი იმეფა.

პსამუტი ტახტიდან აჰორისმა ჩამოაგდო, რომელიც აცხადებდა რომ ნეფერიტ -ის შვილიშვილი იყო. მან წარმატებით მოიგერია სპარსელთა შემოტევა, რომელთაც ეგვიპტის ხელახლა დაპყრობა ეწადათ, ამ ბრძოლაში აჰორისს მხარს ათენი და კვიპროსის მეამბოხე მეფე ევაგორ უჭერდა მხარს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი ნეფერიტ ავიდა, ახალგაზრდა მეფემ ვერ შეძლო მემკვიდრეობით მიღებული ძალაუფლების შენარჩუნება. იგი ძვ.წ. 380 წელს ნექტანებ -მა ტახტიდან ჩამოაგდო, ამით ეგვიპტეში ოცდამეცხრე დინასტიის მმართველობა დასრულდა და დაიწყო ოცდამეათე დინასტიის მმართველობა.

ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტიის ფარაონები
კონსტანტინოვი

კონსტანტინოვი — სოფელი პოლონეთში, მაზოვიეცის სავოევოდოში. მდებარეობს ვარშავიდან დასავლეთით 84 კილომეტრში.

კონსტანტინოვში 1974–1991 წლებში აღმართული იყო ვარშავის რადიოანძა. თავის დროზე იგი იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი შენობა, რომლის სიმაღლეც იყო 646,38 მეტრი. იგი დაიშალა 1991 წლის 8 აგვისტოს, სარემონტო სამუშაოების დროს.
ისაბელ II (ესპანეთი)

ისაბელ (; დ. 10 ოქტომბერი, 1830, მადრიდი — გ. 19 აპრილი, 1904, პარიზი) — ესპანეთის დედოფალი 1833-1868 წლებში, 1837 წლიდან იგი იყო ესპანეთის კონსტიტუციური მონარქიის პირველი მონარქი.

ბიოგრაფია
ფერდინანდ -ისა და მარია კრისტინა სიცილიელის შვილი. სამეფო ტახტი დაიკავა ფერდინანდის მიერ სალიკური სამართალის შეცვლის შედეგად. მცირეწლოვან დედოფალს ტახტს ეცილებოდა ბიძამისი დონ კარლოსი, რამაც გამოიწვია პირველი კარლისტური ომი.

დედოფალ ისაბელის ბრძანებით 1850 წელს მადრიდში სამეფო თეატრი ააშენეს.

დაამხეს 1968 წელს და ქვეყნიდან გაიქცა. 1870 წელს ემიგრაციაში ყოფნის დროს უარი თქვა ტახტზე შვილის ალფონსო -ის სასარგებლოდ. შვილისა და შვილიშვილის მეფობის პერიოდში ცხოვრებას მაინც პარიზში ატარებდა და 1904 წელს იქვე გარდაიცვალა.

ოჯახი
1846 წელს დააქორწინეს საკუთარ ბიძაშვილზე ფრანსისკო ბურბონზე (1822-1902 წწ.), რომელსაც იმპოტენტისა და ჰომესექსუალის რეპუტაცია ჰქონდა. დედოფალი სულაც არ აპირებდა თავისი სიამოვნება ქვეყნის ინტერესებისათვის შეეწირა. მისი მრავალრიცხოვანი საყვარლები ძირითადად დაბალი ფენებიდან იყვნენ. მისმა შვილებმა მამების სახელების მიხედვით მიიღეს ზედწოდებები. მაგალითად: მარია ისაბელას უწოდებდნენ არანუელას, რადგან მამამისი იყო ოფიცერი ლუდვიგ არანი. ალფონსოს, მამის, ოფიცერ პუიგა მოლტოს მიხედვით პუიგმოლტეხოს უწოდებდნენ. ფრანსისკო დე ასის ბურბონმა დედოფლის ყველა შვილი თავისად აღიარა:

მარია ისაბელა (1851–1931) — ასტურიის პრინცესა, ჯიჯენტოს გრაფის, გაეტანის ცოლი.
მარია კრისტინა (1854–1897),
ალფონსო (1857–1885) — ესპანეთის მეფე 1874–1885 წლებში
მარია დე პილარი (1861–1879),
მარია დე ლა პას ესპანელი (1862–1946) — ლუდვიგ ფერდინანდ ბავარიელის ცოლი;
ეულალია (1864–1958) — ინფანტ ანტონიო ორლეანელის ცოლი.
ნეიტროფილები

ნეიტროფილები — სისხლში არსებული გრანულოციტური ლეიკოციტების ყველაზე მრავალრიცხოვანი წარმომადგენლები.

მორფოლოგია
ნეიტროფილური ლეიკოციტების ორ ფორმას განარჩევენ: ჩხირბირთვიანს და სეგმენტბირთვიანს. ახალგაზრდა ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების შემცველობა პერიფერიულ სისხლში 1-6%-ია, ხოლო მომწიფებული სეგმენტბირთვიანებისა - 47-72%. ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილისთვის დამახასიათებელია ჩხირის ფორმის უწყვეტი ბირთვი, ხოლო სეგმენტბირთვიან ნეიტროფილებში ბირთვი სეგმენტებადაა დაყოფილი და ისინი ერთი წვრილი ფილამენტით ერთდება. ორივე ფორმის შემთხვევაში ბირთვი მუქი იისფერია, ხოლო ციტოპლაზმა — ვარდისფერი. ციტოზოლში აღინიშნება წვრილი, იისფერი მარცვლოვანება. 1 მიკროლიტრ სისხლში ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების აბსოლუტური რიცხვია 40-300, ხოლო სეგმენტბირთვიანისა — 2000-5500.

სადიაგნოსტიკო მნიშვნელობა
ნეიტროფილების რაოდენობის მატებას ნეიტროფილოზი ეწოდება. ნეიტროფილოზი ანთებითი პროცესების, ინფექციური დაავადებების, შოკის, სისხლდენის, მიოკარდიუმის ინფარქტის, დიაბეტური კეტოაციდოზის სადიაგნოსტიკო ნიშანია. ამ პათოლოგიების მძიმე მიმდინარეობისას შეიძლება მოიმატოს ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების რაოდენობამ და გაჩნდეს უმწიფარი გრანულოციტები (მიელოციტები, მეტამიელოციტები), რასაც ექიმები ლეიკოციტური ფორმულის მარცხნივ გადახრას უწოდებენ. ნეიტროფილების მატება აღინიშნება ორსულებშიც.
თრომბოციტები

თრომბოციტები — სისხლის ფირფიტები, უბირთვო, დისკოს ფორმის უჯრედული ფრაგმენტები, რომელთა დიამეტრი 2-4 მკმ-ია. თრომბოციტები ძვლის წითელ ტვინში არსებული გიგანტური უჯრედების — მეგაკარიოციტების მცირე ზომის ფრაგმენტებია. ნორმაში მათი რაოდენობა 1 მიკროლიტრ სისხლში 200 000-400 000-ია. თრომბოციტების სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 10 დღეა.

სისხლის ფირფიტები სისხლძარღვის კედლის დაზიანების უბნებში თრომბის წარმოქმნაში მონაწილეობს და ორგანიზმს მასიური სისხლის დაკარგვისგან იცავს.

მიელოიდურ პროგენიტორ უჯრედზე თირკმლებისა და ღვიძლის მიერ გამომუშავებული ჰორმონის, თრომბოპოეტინის, მოქმედებით აქტიურდება მეგაკარიობლასტების წარმოქმნა; მისი მომწიფებისას მიიღება მეგაკარიოციტი, ხოლო ამ უკანასკნელის ფრაგმენტაციით — თრომბოციტი.

თრომბოციტების აბსოლუტური რაოდენობის დათვლა ხდება გორიაევის კამერაში მათი პირდაპირი დათვლით (ფაზურ-კონტრასტული მეთოდი) ან ავტომატური მთვლელების გამოყენებით.
ჯანმრთელი ადამიანის სისხლში სინათლის მიკროსკოპით დაკვირვებისას განასხვავებენ თრომბოციტების 4 ფორმას:
მომწიფებულ თრომბოციტებს - 87%;
უმწიფარ (შედარებით დიდი ზომის) თრომბოციტებს - 3,2%;
ბებერ თრომბოციტებს - 4,10%
ვრანგელის მთები

ვრანგელის მთები — ვულკანური მთის მასივი ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით ებჯინება წმინდა ილიას მთებს. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 150 კმ-ზე, სიგანე 80 კმ. ზოგიერთი მწვერვალი მოქმედი ვულკანია, მათ შორის ყველაზე მაღალია სანფორდი (4949 მ). აღსანიშნავია აგრეთვე მწვერვალები ბლექბერნი (4918 მ) და ვრანგელი (4268 მ). ჩრდილოეთ კალთაზე თოვლის ხაზის საზღვარი 1650-1800 მ-ზე გადის, ხოლო სამხრეთ კალთაზე — 1950-2100 მ-ზე. გამყინვარების საერთო ფართობია 8300 კმ². დიდი მყინვარია ნაბესნა, რომლის სიგრძეა 87 კმ. ზოგიერთი მყინვარი ეშვება 500-700 მ სიმაღლეზე. მასივის ცენტრალურ ნაწილში არის ფირნის ველები, საიდანაც სათავეს იღებს მყინვარები. გაბატონებულია მთის ტუნდრა. სახელი ეწოდა რუსი ზღვაოსანის ფერდინანდ ვრანგელის პატივსაცემად. არის ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი.
ნიკოლ მინეტი

ნიკოლ მინეტი ( დ. 11 მარტი, 1985, რიმინი) — იტალიელი ტელეწამყვანი, პოლიტიკოსი, რეგიონული მრჩეველი და საკანონმდებლო ორგანოს წევრი 2010-2012 წლებში.

ბიოგრაფია
რიმინიში დაამთავრა გრამატიკის სკოლა, შემდეგ გადავიდა მილანში, სადაც მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი სტომატოლოგიურ ჰიგიენაში ხოლო მოგვიანებით დაამთავრა ჯანდაცვის და ტექნიკური დახმარების კურსი..

პოლიტიკა
2010 წელს არჩეულ იქნა ლომბარიდიის გამგებლად რომელიც რობერტო ფორმიგონის სიით გავიდა. მისი პოლიტიკაში ჩართვა სილვიო ბერლუსკონის რჩევით იყო განპირობებული.

დაპატიმრება
2013 წლის 19 ივლისს ნიკოლი სხვა ორ ბრალდებულთან ერთად პროსტიტუციის წაქეზების საქმეზე დააპატიმრეს. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მას 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა და ასევე 5 წლით საჯარო სამსახურის დაკავების უფლებაც ჩამოართვა.
სანდინისტების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი

სანდინისტების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი — მემარცხენე პოლიტიკური პარტია ნიკარაგუაში. სახელწოდება „სანდინისტები“ ეწოდა ნიკარაგუელი რევოლუციონერის აუგუსტო სესარ სანდინოს პატივსაცემად. პოლიტიკური პარტია დაარსდა 1961 წლის 23 ივლისს ტეგუსიგალპაში, რადიკალურად განწყობილი სტუდენტების მიერ. სათავეში ჩაუდგნენ კარლოს ფონსეკა, სანტოს ლოპესი, ტომას ბორხე, სილვიო მაიორგა, ხორხე ნავარო და სხვები. თავდაპირველად პარტიას ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი ეწოდებოდა. თანამედროვე სახელწოდება კი 1962 წლის 22 ივლისს მიიღო. 1976 წელს კარლოს ფონსეკას გარდაცვალების შემდეგ პარტია ერთიანი ხელმძღვანელობის გარეშე დარჩა და დაიყო სამ ფრაქციად. სამივე მათგანი აგრძელებდა ბრძოლას საკუთარ მეთოდებით მთავრობის დასამხობად. 1979 წლის 7 მარტს, ჰავანაში ჩამოყალიბდა ერთიანი ხელმძღვანელობა 9 კაცის შემადგენლობით (თითოეული ფრაქციიდან 3 კაცი). მასში შევიდნენ დანიელ ორტეგა, უმბერტო ორტეგა და ვიქტორ ტირადო „ტერსესისტების“ ფრაქციიდან. ჰენრი რუისი, ტომას ბორხე და ბაირადო არსე – „ხანგრძლივი სახალხო ომიდან“ და ლუის კარიონი, ხაიმე უილოკი და კარლოს ნუნიეს ტელესი – „პროლეტარის ტენდეციიდან“

1979–1990 წლებში ფრონტი ნიკარაგუის მმართველი პარტია იყო. 1990–2007 წელის პარტია ოპოზიციაშია. 2007 წლიდან ფრონტი კვლავ მმართველი პარტიაა.
გიულფემ ხათუნი

გიულფემ ხათუნი (დ. 1497 — გ. 1562, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან -ის მეორე ხარჭა და შეჰზადე მურადის დედა. იყო პოლონური წარმოშობის. 1513 წელს გიულფემ ხათუნს და სულეიმანს შეეძინათ შეჰზადე მურადი, რომელიც 1521 წელს ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა.. 1562 წელს სულეიმანის ბრძანებით გიულფემი სიკვდილით დასაჯეს. დაკრძალულია უსქუდარში, გიულფემ ხათუნის მეჩეთში, რომელიც თავიდანვე მისი პირადი სახსრებით შენდებოდა.
ნორვეგიული ბუჰუნდი

ნორვეგიული ბუჰუნდი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნორვეგიაში უძველეს ხანაში.

ბუჰუნდი თავდაპირველად გამოიყენებოდა როგორც მონადირე და მარხილში შესაბმელი ძაღლი. დღეს ის მონადირე და კომპანიონია. ნორვეგიული სიტყვა ნიშნავს თავლას, რაც მიუთითებს ამ ჯიშის პირვანდელ დანიშნულებაზე. ბუჰუნდს მწყემსის ძლიერი ინსტინქტი აქვს და ძალიან უყვარს ფიზიკური დატვირთვა. დიდ ბრიტანეთში ის სულ უფრო პოპულარული ხდება, ხოლო ავსტრალიაში წარმატებით გამოიყენება ცხვრებისსამწყემსად, რადგან კარგად იტანს სიცხეს. ზოგჯერ ამ ჯიშის ძაღლებს აქვთ თვალებთან და თეძოებთან დაკავშირებული პრობლემები.

ბუჰუნდი შესანიშნავი კომპანიონია, უყვარს ბავშვები და არ იკბინება, თუ მის პროვოცირებას არ შეეცდებიან. გარდა ამისა, ის კარგი მოდარაჯეა და ადვილად იწვრთნება. ნორვეგიულ ბუჰუნდს აქვს მოკლე, კომპაქტური სხეული, ასევე პატარა დრუნჩი, თვალები მუქი-ყავისფერია, აქვს მოკლე, უხეში ბალანი. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი, შავი.
ფიულანე ხათუნი

ფიულანე ხათუნი (დ. 1496 — გ. 1550) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან -ის პირველი ხარჭა. შეჰზადე მაჰმუდის დედა.

ბიოგრაფია
ფიულანე ხათუნის ზუსტი წარმოშობა უცნობია. სულეიმანის ჰარემში მაშინ აღმოჩნდა, როდესაც ის სარუჰანის სანჯაყ-ბეი იყო. 1512 წელს სულეიმანს და ფიულანეს შეეძინათ ვაჟი, შეჰზადე მაჰმუდი. მაჰიდევრან სულთნის ჰარემში მოსვლის შემდეგ, ფიულანე აღარ იყო სულეიმანის ფავორიტი ხარჭა. უფრო მეტიც, სულეიმანმა თავის მემკვიდრედ შეჰზადე მუსტაფა გამოაცხადა, რომელიც მაჰიდევრანისგან შეეძინა.

1521 წლის 19 ოქტომბერს შეჰზადე მაჰმუდი ყვავილის ეპიდემიით გარდაიცვალა. ფიულანე ხათუნი ძველ სასახლეში გაგზავნეს, სადაც გაატარა უკანასკნელი დღეები.
ლუნდერჰუნდი

ლუნდერჰუნდი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნორვეგიაში უძველეს ხანაში.

ჩრდილოეთ ნორვეგიაში, ვერეის და რესტის ნახევარკუნძულებზე გამოყვანილ და საუკუნეების განმავლობაში იზოლირებულ ლუნდერჰუნდს სანადიროდ იყენებდნენ. დამოუკიდებელ ჯიშად მხოლოდ 1943 წელს აღიარეს. პატარა და მოხერხებული ლუნდერჰუნდი იმითაა უნიკალური, რომ წინა თათებზე ოთხის ნაცვლად ექვსი თითი აქვს, თითებზე კი განსაკუთრებით დიდი ბალიშებია. სწორედ ამის გამო ინარჩუნებდა ეს ძაღლი წონასწორობას როდესაც კლდოვან ბილიკებზე და ყინულში დადიოდა. კიდევ ერთი უნიკალური თავისებურებაა ყურის გარშემო რბილი ნაკეცი. ეს უჩვეულო ანატომიური თავისებურება საშუალებას აძლევს ყურები ისე დაკეცოს, რომ მასში წყალი არ შევიდეს.

ცოცხალი და გამგებიანი ლუნდერჰუნდი დღესდღეობით კარგი კომპანიონია. ის კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. ადვილად იტანს სიცივეს. ადვილად ეჩვევა ბავშვებს. კარგი მოდარაჯეა. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, თეთრი-ყავისფრით, შავი-თეთრით, შავი. აქვს სქელი ბალანი. აქვს საშუალო ზომის ყურები და ყავისფერი თვალები. ზომიერად დაკუნთული სხეულის უკანა ნაწილი უფრო მოხერხებულობას უზრუნველყოფს, ვიდრე სისწრაფეს.
ინფერნო (რომანი)

ინფერნო (-დან — ჯოჯოხეთი) — ამერიკელი მწერლის დენ ბრაუნის მისტიკური და დეტექტიური რომანი, რომელიც გაყიდვაში 2013 წლის 14 მაისიდან გამოვიდა გამომცემლობა -ის მიერ. დენ ბრაუნისთვის ეს რიგით მეოთხე წიგნია მისი სერიებიდან „რობერტ ლენგდონი“, რომელიც ასევე მოიცავს „ანგელოზებს და დემონებს“, „და ვინჩის კოდს“ და „დაკარგულ სიმბოლოს“. გამოცემის დღიდან პირველი 11 კვირის განმავლობაში „ინფერნო“ პირველ ადგილს იკავებდა სიაში, როგორც მაგარ ყდიანი და კომბინირებული — ბეჭდური და ელ-წიგნი ფიქცია. ელ-წიგნის სიაში „ინფერნო“ გამოშვებიდან 17 კვირის განმავლობაში რჩებოდა.

რომანის სიუჟეტი ვითარდება იტალიის ქალაქ ფლორენციაში და გადაკვეთილია დანტე ალიგიერის „ღვთაებრივ კომედიასთან“. რომანს საფუძვლად უდევს „და ვინჩის კოდის“ მთავარი გმირის, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორ რობერტ ლენგდონის ახალი თავგადასავლები. ამჯერად ლენგდონს სიზმრებში ეცხადება ქალი, რომელიც მას ბიბლიურ ფრაზას „ეძიებდა და ჰპოვებდეს“ ახსენებს, რაც საიდუმლოებების გამოაშკარავების გასაღები გახდება. „ღვთაებრივი კომედიიდან“ სიუჟეტის ცენტრშია მისი პირველი ნაწილი — “ჯოჯოხეთი“ .