iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრომინია

კრომინია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 694 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 555 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,76 კმ²-ზე. ფართობი 364 105 კმ²-ია.
გოიატუბა

გოიატუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 720 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 492 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,13 კმ²-ზე. ფართობი 2 475 კმ²-ია.
ინასიულანდია

ინასიულანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 442 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 699 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,28 კმ²-ზე. ფართობი 688 404 კმ²-ია.
იტუმბიარა

იტუმბიარა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 448 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 92 883 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37,71 კმ²-ზე. ფართობი 2 462 კმ²-ია.
ჟოვიანია

ჟოვიანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 807 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 118 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15,98 კმ²-ზე. ფართობი 445 487 კმ²-ია.
მაირიპოტაბა

მაირიპოტაბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 658 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 374 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,08 კმ²-ზე. ფართობი 467 428 კმ²-ია.
მარზაგანი

მარზაგანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 604 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 072 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,32 კმ²-ზე. ფართობი 222 428 კმ²-ია.
მორინიუსი (გოიასი)

მორინიუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 771 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 41 460 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14,57 კმ²-ზე. ფართობი 2 846 კმ²-ია.
პანამა (გოიასი)

პანამა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 733 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 2682 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,18 კმ²-ზე. ფართობი 433 761 კმ²-ია.
პირაკანჟუბა

პირაკანჟუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 753 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 026 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,99 კმ²-ზე. ფართობი 2 405 კმ²-ია.
პონტალინა

პონტალინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 610 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 121 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,91 კმ²-ზე. ფართობი 1 436 კმ²-ია.
პორტეირანი

პორტეირანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 470 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 347 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,54 კმ²-ზე. ფართობი 603 941 კმ²-ია.
პროფესორ-ჟამილი

პროფესორ-ჟამილი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 748 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 239 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,32 კმ²-ზე. ფართობი 347 465 კმ²-ია.
რიუ-კენტი

რიუ-კენტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 663 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 312 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,94 კმ²-ზე. ფართობი 255 961 კმ²-ია.
ვისენტინოპოლისი

ვისენტინოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 646 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 371 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10 კმ²-ზე. ფართობი 737 256 კმ²-ია.
სულეიმან I (ირანი)

სეფი , უფრო მეტად ცნობილი როგორც სულეიმან (; დ. 1647 — გ. 1694) — სეფიანების მერვე წარმომადგენელი, ირანის შაჰი 1666-1694 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1647 წელს, აბას -ისა და ნაკიჰათ ხათუნის ოჯახში. იგი იყო მათი უფროსი ვაჟი. მას ჰყავდა ასევე სამი ძმა და ორი და.

ტახტზე ავიდა 1666 წელს, შაჰ აბას -ის გარდაცვალების შემდეგ. ახალგაზრდა მმართველის პირველი წლები წარუმატებელი გამოდგა. მოხდა ძალიან დიდი მიწისძვრა და ირანში გავრცელდა სასიკვდილო დაავადება, მოხდა კაზაკთა ლაშქრობა კასპიის ზღვის სანაპიროზე. ასევე, ირანში იძულებულნი გახდნენ განმეორებით ჩაეტარებინათ მისი კორონაცია, რადგან იგი არასწორად ჩატარდა. სწორედ ამ დროს მიიღო სეფიმ მეორე სახელი სულეიმანი.

სეფიმ გადაწყვეტილებების მიღება ანდო საკუთარ ვეზირებს. დიდი უფლებები აღმოჩნდა საჭურისების ხელში, რომელთა ძალაც გაიზარდა სეფის მმართველობის დროს. კორუფცია საგრძობლად გაიზარდა და ასევე გაიზარდა გადასახადები, სერიოზულად დასუსტდა ეკონომიკა და იმატა სიღარიბემ. ამან გამოიწვია მრავალი აჯანყება სამეფო კარზე. მან მოიხმო ყოფილი დიდი ვეზირი, მუჰამედ ბეგი, რომ გამხდარიყო დიდი ვეზირი თავიდან, მაგრამ მუჰამედი გარდაიცვალა გზაში. 1676 წელს, სულეიმანმა ქართლის მმართველად დანიშნა გიორგი .

1683 წელს, ოსმალეთის იმპერიამ განიცადა სერიოზული მარცხი ვენაში. მიუხედავად ტრადიციული მტრის ასეთი დასუსტებისა, სულეიმანმა უარი განაცხადა ევროპის ქვეყნებთან ერთად ებრძოლა ოსმალების წინააღმდეგ.

1688 წელს, გიორგი სულეიმანს აუჯანყდა და ცდილობდა, რომ ოსმალეთი გადმოებირებინა თავის მხარეს, რათა დახმარებოდა სეფიანთა ირანის დამარცხებაში, მაგრამ მისი მცდელობა უშედეგო იყო. ამიტომ, შაჰ სულეიმანმა იგი გადააყენა და ტახტზე დასვა მისი ვაჟი ერეკლე .

სულეიმანი გარდაიცვალა 1694 წლის 29 ივლისს. მის შემდეგ ტახტზე ავიდა სულთან ჰუსეინი.

შვილები
ვაჟები:

1. სულთან ჰუსეინი 1668–1726).

2. შაჰზადე აბას მირზა (1671–1725 ).

3. შაჰზადე მურთაზა მირზა (მოკლეს 1725 წელს).

4. შაჰზადე მუსტაფა მირზა (მოკლეს 1725 წელს ).

5. შაჰზადე სულთან ჰამზა მირზა (მოკლეს 1725 წელს).

6. შაჰზადე სულთან იბრაჰიმ მირზა (მოკლეს 1725 წელს).

7. შაჰზადე აჰმად მირზა (მოკლეს 1725 წელს).

ქალიშვილები:

1. შაჰბანუ ბეგუმი.

2. სახელით უცნობი.
მაიმონიდი

მაიმონიდი (ნამდვილი სახელი მოშე ბენ მაიმონი ან მუსა იბნ მაიმუნი, დ. 1135 — გ. 13 დეკემბერი, 1204) — შუასაუკუნეების ებრაელი ფილოსოფოსი და ასტრონომი. დაიბადა კორდობაში. ებრაული მეცნიერების ერთ-ერთი საუკუეთესო წარმომადგენელი. მისმა მოღვაწეობამ დიდი გავლენა მოახდინა არაბულ და ზოგადად მუსლიმურ მეცნიერებაზეც. ცნობილი იყო როგორც ევროპულ, ასევე ისლამურ სამყაროშიც. გარდაიცვალა ეგვიპტეში.
გეი მეგობრული

გეი მეგობრული — ადგილი, პოლიტიკა, ხალხი ან ინსტიტუტები რომლებიც მიესალმებიან გეი ურთიერთობას. (ყველა ადამიანის მიმართ რომელიც მოიხსენიება ლგბტ საზოგადოებაში) ისინი ცდილობენ, რომ შექმნან გეი მხარდამჭერი და მათი ურთიერთობების ხელშემწყობი გარემო სადაც ყველა ადამიანს ექნება თანაბარი უფლებები, ყველა ადამიანს ექნება ურთიერთპატივისცემა, ყველა ადამიანი მოეპყრობა ერთმანეთს თანასწორად და ადამიანები არ განიკითხავენ სხვებს. ეს ტერმინი ჩამოყალიბდა საუკუნის ბოლოს სამხრეთ ამერიკაში და სწორად გატარებულმა პოლიტიკამ მოიცვა ყველა სფერო, დაწყებული საგანმანათლებო დაწესებულებით და დამთავრებული სამუშაო ადგილებით, სადაც ხალხის უმეტესობა გახდა გეი ადამიანების მიმართ მიმღები.

გეი მეგობრული ადგილები
ქალაქები რომლებიც მსოფლიოჩი ცნობილნი არიან გეი მეგობრულობით:სან-ფრანცისკო, სიეტლი, თელ-ავივი, ნიუ-იორკი, სიდნეი, რიო-დე-ჟანეირო, მელბურნი, პარიზი, ჩიკაგო, ბრიჯტონი, ამსტერდამი, მონტერია, ლონდონი, ბერლინი და მრავალი სხვა.

სპარტაკუსის საერთაშორისო გეი გზამკვლევმა გამოაქვეყნა გეი მოგზაურობის ინდექსი , სადაც გეი მეგობრული ქვეყნების რეიტინგია. ქვეყნებს ქულები ეწერებათ შემდეგი კომპონენტებით ანტი-დისკრიმინაციული კანონი, ქორწინების თანასწორობა, პარტნიორობის და შვილად აყვანის კანონი, და ლგბტ მარკეტინგი. ამავდროულად, ქულები აკლდებათ შემდეგი ფაქტორების გამო:ანტი-ლგბტ კანონების, აივ ინფიცირებულთა მოგზაურობის შეზღუდვის, რელიგიური წნეხის, და პროსტიტუციის, მკვლელობის და ლგბტ ხალხის სიკვდილით დასჯისთვის.

2013 წელს, სპარტაკუსის გეი მოგზაურობის ინდექსში პირველ 11 ადგილს იკავებდნენ (შვედეთი, დანია, ისლანდია, ნორვეგია, ფინეთი, ბელგია, საფრანგეთი, ნიდერლანდები, გაერთიანებული სამეფო და ესპანეთი), ასევე კანადა, ახალი ზელანდია და ურუგვაი. ბოლო 5 ადგილს კი იკავებენ ირანი, საუდის არაბეთი, რუსეთი, იორდანია და იამაიკა.

სპარტაკუსმა ასევე გამოაქვეყნა გეი მოგზაურობის ინდექსი აშშ-ის მასშტაბით. 2013 წელს, ტოპ 5-ში შედის მხოლოდ ჩრდილოეთის რეგიონები, ასევე ტოპ 10-ში შედის კალიფორნია, ილინოისი და ორეგონი. ბოლო 10 ადგილს იკავებს სამხრეთის რეგიონები, რამდენიმე შტატის გამოკლებით (იუტა, აიდაჰო და მონტანა).
ირაკლი თურმანიძე

ირაკლი თურმანიძე (დ. 13 დეკემბერი, 1984, ქობულეთი) — ქართველი ძალოსანი. 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი +105 კგ. წონით კატეგორიაში.ევროპის ჩემპიონი: 2015 (თბილისი, +105 კგ). ევროპის ვიცე-ჩემპიონი: 2019 (ბათუმი, +109 კგ) ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2012 (ანთალია, თურქეთი; +105 კგ). 2012 წელს, ლონდონის ოლიმპიადაზე, +105 კგ წონით კატეგორიაში ადგილი დაიკავა.

ირაკლი თურმანიძის შედეგები 2016 წელს, რიო-დე ჟანეიროს ოლიმპიადაზე:
აკვრა: 197-203-207 კგ ( ადგილი)
ატაცი: 228-235-241 კგ ( ადგილი)
ორჭიდი: 448 კგ ( ადგილი)

ძირითადი შედეგები
ანდრეი კრასნოვი

ანდრეი ნიკოლოზის ძე კრასნოვი (დ. 27 ოქტომბერი, 1862, — გ. 19 დეკემბერი, 1914, ბათუმი) — რუსი ბოტანიკოსი, ნიადაგთმცოდნე, გეოგრაფი, პალეობოტანიკოსი, ბათუმის ბოტანიკური ბაღის დამაარსებელი. მონაწილეობდა არაერთ ექსპედიციაში, ტიანშანში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, აღმოსავლეთისა და სამხრეთ აზიის ქვეყნებში (იაპონია, ჩინეთი, იავა, ინდოეთი, ცეილონი).

ბიოგრაფია
დაიბადა შთამომავლობით სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში. მამა – გენერალი ნიკოლაი ივანეს ძე კრასნოვი მონაწილეობდა ყირიმის კამპანიაში და ცნობილი იყო თავისი ისტორიული ნაშრომებით; პაპა ივანე კასნოვი – სუვოროვის, კუტუზოვის და პლატოვის თანამედროვე – გმირულად დაეცა ბოროდინოს ველზე. დედა – ფეოდოსია წარმოშობით იყო პეტერბურგის წარჩინებული გვარის წარმომადგენელი.
ფრედერისიის მუნიციპალიტეტი

ფრედერისიის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ფრედერისია. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 134,46 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 50 429 (2015).

დობილი ქალაქები
კრისტიანსუნი, ნორვეგია
ჰერნიოსანი, შვედეთი
კოკოლა, ფინეთი
ჰერფორდი, გერმანია
ცრუცუგა

ცრუცუგა — წიწვოვან მცენარეთა გვარი ფიჭვისებრთა ოჯახისა. უმეტესობა დიდი ხეა (100 მეტრი სიმაღლის). აქვს მურა რუხი ქერქი, დაკიდებული გირჩები. ცოცხლობს 500-700 წლამდე. 18-მდე სახეობა იზრდება ჩრდილოეთ ამერიკაში, იაპონიასა და ჩინეთის მთებში. მენზისის ანუ დუგლასის ცრუცუგა (. ) მოშენებულია კავკასიის, მ. შ. დასავლეთ საქართველოს ბაღებსა და პარკებში. ცრუცუგას მერქანს სამშენებლო და ავეჯის წარმოებაში იყენებენ.
მოლდოვის ლიბერალ-დემოკრატიული პარტია

მოლდოვის ლიბერალ-დემოკრატიული პარტია  — მემარჯვენე ცენტრისტული პოლიტიკური პარტია მოლდოვაში.

პარტია დაარსდა 2007 წლის 8 დეკემბერს დემოკრატიული პარტიის ყოფილი ლიდერის, პარლამენტის დეპუტატ ვლად ფილატის ინიციატივით. 2009 წლის 25 თებერვალს პარტიის ლიდერი ვლად ფილატი პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს. მისი კაბინეტის 19 მინისტრიდან 7 ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო.

2010 წლის 28 ნოემბრის არჩევნების შედეგად პარტიის 8 წარმომადგენელია მთავრობაში.
პელისტერის ეროვნული პარკი

პელისტერის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ეროვნულ პარკად გამოცხადდა 1948 წელს და გახდა მაკედონიის პირველი დაცული ტერიტორია. ეროვნული პარკის ფართობია 12 500 ჰა.

პელისტერს ეროვნული პარკისათვის დამახასიათებელია 2000 მეტრზე მაღალი მწვერვალები, რომლებიც ერთმანეთისაგან მდინარის ღრმა ხეობებითაა გამოყოფილი. მათ შორის უმაღლესია მთა პელისტერი (2 601 მ). პარკის უდიდესი ნაწილი მდებარეობს ბაბას მთის ფერდობებზე.

პარკში ფლორისა და ფაუნის მრავალი იშვიათი წარმომადგენელი ბინადრობს, მათ შორის ბალკანეთის ენდემი — ბალკანური ან რუმელიის ფიჭვი .
ისლამი ჩრდილოეთ მაკედონიაში

ისლამი ჩრდილოეთ მაკედონიაში — ჩრდილოეთ მაკედონიის ერთ-ერთი ტრადიციული რელიგია. ქვეყნის ტერიტორიაზე გავრცელებულია საუკუნიდან. ჩრდილოეთ მაკედონიაში ძირითადად ცხოვრობენ სუნიზმის მიმდევარი მუსლიმები. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით მუსლიმების საერთო რიცხვი 674 000-ია, ანუ მოსახლეობის 33,3 %. ისლამის მიმდევრები არიან ძირითადად ალბანელები, ასევე თურქები, ბოშები, სლავები (ტორბეშები, გორანები, ბოსნიელები).

ისტორია
ისლამი ჩრდილოეთ მაკედონიაში გავრცელდა ოსმალეთის იმპერიის დასავლეთით გაფართოების დროს - საუკუნეებში. ოსმალეთის იმპერიის მიერ სერბეთის დაპყრობის შემდეგ ისლამი მოსახლეობის ნახევარმა (სლავებმა, ალბანელებმა, ბოშებმა) მიიღო, გარდა ამისა აღმოსავლეთიდან გადმოსახლდნენ თურქები და სხვა მუსლიმი ერის წარმომადგენები. სამხრეთ სლავების ოსმალთა ბატონობისაგან გათავისუფლების შემდეგ ბევრმა მუსლიმმა-მუჰაჯირმა ჩრდილოეთ მაკედონია დატოვა. 1924-1961 წლებში მუსლიმთა რიცხვი კვლავ ეცემოდა. თუმცა 1961 წლიდან 2002 წლამდე მუსლიმთა პროცენტულმა მაჩვენებელმა 33,3 %-ს მიაღწია.
ალ-მუთანაბი

აბუ ათ-თაიბ აჰმად იბნ ალ-ჰუსაინ ალ-მუთანაბი ალ-ქინდი (დ. 915 — გ. 23 სექტემბერი, 965) — არაბი პოეტი. დაიბადა ყუფაში, აბასიანთა სახალიფოში. ცნობილია როგორც არაბული პოეზიის ერთ-ერთ საუკეთესო წარმომადგენლად. მისი პოეზიის უდიდესი ნაწილი მეფეთა ქებას ეძღვნება რომლებთანაც მას ურთიერთობა ჰქონდა მისი ცხოვრების განმავლობაში. პოეზიის შექმნას 9 წლის ასაკიდან დაიწყო. ცნობილი იყო მისი განათლებით და გამჭრიახობით. ალ-მუთანაბი ამაყობდა თავისი თავით რომელსაც იგი გადმოსცემა მისი პოეზიით. მის პოეზიაში იგი განიხილავდა ისეთ თემებს როგორიცაა ვაჟკაცობა, ცხოვრების ფილოსოფია, ბრძოლები. მისი ლექსები დღესაც დიდი პოპულარობით სარგებლობს სრულიად არაბულ სამყაროში. გარდაიცვალა ან-ნუმანიაში, თანამედროვე ერაყის ტერიტორიაზე.
სნორი სტურლუსონი

სნორი სტურლუსონი (დ. 1179 — გ. 23 სექტემბერი, 1241) — ისლანდიელი ისტორიკოსი, პოეტი და პოლიტიკოსი. ორჯერ აირჩიეს ისლანდიური პარლამენტის, ალთინგის თავმჯდომარედ. ავტორია ნაწარმოებებისა, რომელიც მოგვითხრობს ნორვეგიელ მეფეებზე და შუა საუკუნეების სკანდინავიის ისტორიაზე.

სნორი დაიბადა ჰვამურში, დალასისლაში, მდიდარ და შეძლებულ სტურლუნგების დინასტიის წარმომადგენლების ოჯახში. მისი მშობლები იყვნენ სტურლა ტორდარსონი და გუტნი ბოტვარსდოტირი.
შერპები

შერპები (ტიბეტური: "აღმოსავლეთის ხალხი", შერ "აღმოსავლეთი" + პა "ხალხი") — ჰიმალაის მაღალმთიან რეგიონში (ძირითადად ნეპალში) მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფი.

შერპების უმეტესობა ცხოვრობს ნეპალის აღმოსავლეთ რეგიონებში. ტენგბოჩე არის შერპების უძველესი სოფელი ნეპალში. შერპული ენა წარმოადგენს ტიბეტურ-ბირმული ენების ოჯახის წევრს. შერპული წარმოადგენს ტიბეტური ენის განაყოფს თუმცა ტუბეტურ ენოვან მოსახლეობას არ ესმის შერპული ენა.

ბოლო პერიოდში გაიზარდა შერპები ემიგრაცია დასავლეთში. შერპების განსაკუთრებით დიდი დიასპორაა ნიუ-იორკში, დაახლოებით 2500 ადამიანი. ნეპალის 2001 წლის აღწერამ ქვეყანაში 154,622 შერპა დააფიქსირა, რომელთაგან: 92.83% იყო ბუდისტი, 6.26% ინდუისტი, 0.63% ქრისტიანი და 0.20% ბონი.
დეფემინიზაცია

} — მოცილება, მოსპობა + ფემინიზაცია) — ბიჭებში ხასიათისა და ქცევის ქალური ფორმების გადალახვის პროცესი, რომელიც ძირითადად აღზრდის პროცესში მხოლოდ ქალების გარემოცვაში ყოფნითაა გამოწვეული.

ევოლუციურ ბიოლოგიასა და ზოოლოგიაში, დეფემინიზაცია სექსუალური დიფერენციაციის თანმდევი ასპექტია, რაც პოტენციურ ქალურ მახასიათებლებს, ფუნქციებსა თუ ქცევებს საშუალებას არ აძლევს მონაწილეობა მიიღოს მამრობითი სახის განვითარების პროცესში. ერთი შეხედვით, თითქოსდა ტერმინი გულისხმობს ქალური ნიშან-თვისებების მთლიანად მოსპობას, მაგრამ ეს ასე არ არის — ტერმინი მოაზრებულია, როგორც უფრო მეტად ამ თვისებების გამოვლენის ხელისშემშლელი ფაქტორი.

დაკვირვების მეშვეობით დადგინდა, რომ მთელ რიგ მამრ ძუძუმწოვრებში, სათესლე ჯირკვლების მიერ გამოყოფილი ჰორმონის ერთ-ერთი ნაირსახეობა — — ცნობილი, როგორც - მოქმედებს უშუალოდ ამ ძუძუმწოვრების ტვინზე, უშლის რა ამით ხელს მათში მდედრობითი ქცევის (განსაკუთრებით კი რეპროდუქციული ფუნქციის) განვითარებას.
ლიტვის დიდი სამთავროს სამოქალაქო ომი (1389-1392)

ლიტვის დიდი სამთავროს სამოქალაქო ომი — ხელისუფლებისათვის ბრძოლის მეორე ეტაპი პოლონეთის მეფესა და ლიტვის დიდ მთავარ ვიტოვტისა და თავად იაგაილოს შორის. მათი პირველი დაპირისპირება დამთავრდა ხელშეკრულების დადებით, მაგრამ ფუნდამენტური წინააღმდეგობები არ აღმოფხვრილა. მას შემდეგ, რაც იაგაილო იადვიგაზე დაქორწინდა და გახდა პოლონეთის მეფე ვლადისლავ -ის სახელით, სამთავროში მეფისნაცვლად დატოვა თავისი ძმა სკირგაილო. ეს უკანასკნელი არ იყო ხალხში პოპულარული, სწორედ ამიტომ ვიტოვტიმ გადაწყვიტა განეახლებინა ბრძოლა ხელისუფლებისათვის. სამთავროს დედაქალაქის ვილნას აღებისრამდენიმე წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ ვიტოვტი დაუკავშირდა ტევტონთა ორდენს. ტევტონთა ორდენი იყო ლიეტუვის მოწინააღმდეგე, თუმცა გარკვეულ დროს სამოკავშირეოდ მისთვის ვიტოვტისაც მიუმართავს და იაგაილოსაც.

დაპირისირებას არ გამოუვლენია გამარჯვებული, ამიტომ მხარეები იძლებულები გახდნენ კომპრომისზე წასულიყვნენ. მათ შორის დაიდო ოსტროვის შეთანხმება, რომლის მიხედვითაც ვიტოვტიმ იაგაილო აღიარა სიუზერენად, ხოლო თავად გახდა ლიტვის დიდი მთავარი.
ჰუსეინი (ირანი)

შაჰ-ჰუსეინ , სულთან ჰუსეინი (; დ. 1668 — გ. 1726) — ირანის შაჰი 1694-1722 წლებში, სეფიანების მეცხრე წარმომადგენელი, შაჰ სულეიმან -ის შვილი.

როდესაც სულეიმან სიკვდილის პირას იყო, მან თავის საჭურისებს მის ორ შვილს შორის არჩევანის გაკეთება სთხოვა და უთხრა, რომ თუ მათ სურდათ მშვიდობა, აერჩიათ უფროსი — ჰუსეინი, ხოლო თუ იმპერიის გაძლიერება — უმცროსი ვაჟი, აბასი. საჭურისებმა მშვიდობა არჩიეს და შაჰ-სულეიმანს ჰუსეინის ტახტზე აყვანა ურჩიეს, შაჰ-სულეიმანიც დათანხმდა და თავის მემკვიდრედ ჰუსეინი გამოაცხადა.

ჰუსეინის მმართველობის პერიოდში უმნიშვნელოვანესი და ალბათ ყველაზე მტკივნეული მომენტი ავღანეთის დაკარგვა იყო და ეს სწორედ მისი უმოქმედობის გამო მოხდა. როგორც კი ავღანელებმა დაინახეს, რომ ირანის შაჰი სუსტი იყო, მაშინვე თავისუფლებისათვის ბრძოლა დაიწყეს. ავღანეთის დაკარგვა დაიწყო 1709 წელს მისი ერთ-ერთი მხარის დაკარგვით. შაჰ-ჰუსეინმა ვერ მოახერხა ამ ყველაფერზე კონტროლის დამყარება და შეჩერება, სწორედ ამიტომ იგი საბოლოოდ დამარცხდა.

1722 წელს იგი იძულებული გახდა გადამდგარიყო და მმართველად ეღიარებინა მაჰმუდ ჰოთაკი.

1725 წელს ჰოთაკის ბრძანებით ისპაჰანში შეპყრობილი 40-დან 45-მდე სეფიანთა დინასტიის უფლისწული სიკვდილით დასაჯეს. შაჰზადეების დახოცვის დროს ჰუსეინმა მხოლოდ თავისი ერთ-ერთი ვაჟის, თამაზის გადარჩენა მოახერხა.

თავად შაჰი 1726 წელს დაისაჯა სიკვდილით. აშრაფ ჰოთაკიმ საკუთარი ხელით მოკვეთა თავი მას და ოსმალეთის სულთანს, აჰმედ -ს გაუგზავნა.

საბოლოოდ, მისმა შვილმა, თამაზ -მ, რამდენიმეწლიანი ბრძოლის შემდეგ, მოახერხა და გახდა სეფიანთა ირანის შაჰი, თუმცა მცირე ხნით.

შვილები
ვაჟები
შაჰზადე სულთან მაჰმუდ მირზა 1697 – მოკლეს 8 თებერვალი, 1725.
შაჰზადე სეფი მირზა (1699 – მოკლეს 8 თებერვალი, 1725.
თამაზ (1704–1740).
შაჰზადე სულთან მეჰრ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე სულთან ჰეიდარ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე სულთან სალიმ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე სულთან სულეიმან მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე სულთან ისმაილ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე სულთან მუჰამედ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე სულთან ჰალილ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე მუჰამად ბაყერ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

შაჰზადე მუჰამედ ჯაფარ მირზა (მოკლეს 8 თებერვალი, 1725).

ქალიშვილები
სახელი უცნობია, დაქორწინდა მირზა მუყიმ ხალიფა სულთანზე.

სახელი უცნობია, დაქორწინდა მირზა მუჰამედ იბრაჰიმზე.

სახელი უცნობია, დაქორწინდა მირ მაჰმუდ ჰოტაკზე.
ფატმა სულთან ბეგუმი, დაქორწინდა ამანულაჰ სულთანზე.
ნავაბეჰ ბეგუმი, დაქორწინდა მირ მიანგზე.
შაჰზადე ბეგუმი, დაქორწინდა აშრაფ–ხანზე.
რაზია ბეგუმი (1700–1776), დაქორწინებული იყო ორჯერ:

პირველად ქართველ ბატონიშვილზე,

მეორედ ნადირ შაჰზე.
ფატიმა სულთან ბეგუმი გარდაიცვალა 1736), დაქორწინდა იბრაჰიმ-ხან აფშარზე.

ფატმა ბეგუმი (გარდაიცვალა 5 თებერვალი, 1740), დაქორწინდა რეზა კოლი მირზაზე, ნადირ-შაჰის ვაჟზე.

ხანაღა ბეგუმი, დაქორწინდა სულეიმან სეფიანზე.

მერიემ ბეგუმი, დაქორწინდა სეიიდ მურთაზა ხალიფა სულთანზე.
მაგნუს ფეხშიშველი

მაგნუს ოლაფსონი ცნობილი როგორც მაგნუს ფეხშიშველი (დ. 1073 — გ. 24 აგვისტო, 1103) — ნორვეგიის მეფე 1093 წლიდან მის გარდაცვლებამდე, 1103 წლამდე. მისი მეფობისას ნორვეგიას აგრესიული სამხედრო პოლიტიკა გააჩნდა და ეწეოდა დამპყრობით ომებს ბრიტანეთის კუნძულებზე. მისი გავლენა ვრცელდებოდა დუბლინამდე. მაგნუსი მიჩნეულია უკანასკნელ ვიკინგ მეფედ.
ლიტვის დიდი სამთავროს სამოქალაქო ომი (1432-1438)

ლიტვის დიდი სამთავროს სამოქალაქო ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი პოლონეთის სამეფოსა და მის ვასალ ლიტვის დიდ სამთავროს შორის, რომელიც დაიწყო სვიდრიგაილოს დიდ მთავრად არჩევის შემდეგ.

სვიდრიგაილოს მიერ ლიტვის დიდი სამთავროს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლამ პოლონეთთან ურთიერთობები გაართულა. სიტუაცია კიდევ უფრო დაიძაბა მას შემდეგ რაც პოლონელებმა დაიკავეს პოდოლია. მალევე დაიწყო შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელშიც სვიდრიგაილოს მხარეს ჩაებნენ ტევტონთა ორდენის რაინდები, რომელთაც უკვე ომი ჰქონდათ გამოცხადებული პოლონეთთან.

კონფლიქტმა სამოქალაქო ომის სახე მიიღო 1432 წელს, მას შემდეგ, რაც პოლონელების დახმარებით სამთავროს ტახტის კანდიდატმა სიგიზმუნდმა სვიდრიგაილო გარდაცვლილად გამოაცხადა და დაიკავა მისი ადგილი.

სამოქალაქო ომის აქტიური ფაზა გაგრძელდა 1435 წლამდე, როდესაც ვილკომირის გადამწყვეტ ბრძოლაში სვდრიგაილოს და მისი მომხრეების არმია დაამარცხეს სიგიზმუნდის მომხრეთა არმიამ. სვიდრიგაილოს ჯარები საბოლოოდ დაამარცხეს 1437 წელს.

სიგიზმუნდი ხელისუფებაში დარჩა 8 წლის განმავლობაში, 1440 წელს იგი შეთქმულებმა მოკლეს.
ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაცია

ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაცია — საქართველოს სატრანსპორტო სააგენტო 2005 წლიდან 2011 წლამდე, რომელშიც ერთიანდება საავტომობილო ტრანსპორტი, სამოქალაქო ავიაცია და საზღვაო ტრანსპორტი. სააგენტო თავდაპირველად დაექვემდებარა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, ხოლო შემდეგ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს. სააგენტოს ჰქონდა საკუთარი სათავო ოფისი თბილისში.

2011 წლის თებერვალში, ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაცია დაიყო: საავტომობილო ტრანსპორტის, სამოქალაქო ავიაციის და საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოებად, რომელთაგან თითოეული არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი და ექვემდებარება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს.

დეპარტამენტები
საავტომობილო ტრანსპორტის დეპარტამენტი
სამოქალაქო ავიაციის დეპარტამენტი
საზღვაო ტრანსპორტის დეპარტამენტი
რონინი

რონინი — უბატონო სამურაი ფეოდალურ იაპონიაში 1185–1868 წლების განმავლობაში. რონინი ატარებდა ორ ხმალს. რონინთა რაოდენობა განსაკუთრებით გაიზარდა ედოს პერიოდში სიოგუნის მმართველობისას. ბევრი რონინი მდიდარი ფეოდალების დაქირავებულ მცველებადაც მსახურობდა. ასევე ბევრიც კრიმინალში იყო გახვეული სხვადასხვა ქალაქებსა თუ სოფლებში. ბევრი მათგანი ასევე ფლობდა საროსკიპოებს და ეწეოდა რეკეტს. სიტყვა რონინი ნიშნავს „ტალღის კაცს“ და მისი პირდაპირი მნიშვნელობა არის „უსახლკარო, მოხეტიალე კაცი“.
ისააკ ბენ-იეჰუდა აბრაბანელი

ისააკ ბენ-იეჰუდა აბრაბანელი ( დ. 1437, ლისაბონი — გ. 1508, ვენეცია) — ებრაელი სწავლული, თეოლოგი, და ფილოსოფოსი თანახის კომენტარების ავტორი და ეგზეგეტი აგრეთვე იყო სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ისააკ აბრაბენელი იყო პორტუგალიის მეფე აფონსუ მეხუთესთან დაახლოებული პირი. მეფის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა ჟან , რის შედეგადაც 1482 წელს აბრაბანელი გაიქცა კასტილიაში, სადაც 1484 წელს დაიკავა ფინანსთა მინისტრის პოსტი. ამ პოსტზე ისააკ აბრაბანელს 1492 წლის 31 მაისს მოუსწრო ფერდინანდ არაგონელის ედიქტმა რომელიც ითვალისწინებდა ებრაელთა განდევნას ესპანეთიდან. ისააკმა პირველი წიგნი ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში დაწერა (ელემენტის ფორმები). მან შემდეგი წიგნი დაწერა 1465 წელს (სიძველებიის გვირგვინი). აბრაბანელის ყველაზე ნაყოფიერ დროდ მიჩნეულია 1483-1505 წლები, როდესაც იგი წინასწარმეტყველთა წიგნზე აკეთებდა კომენტარებს, განსაკუთრებით თანახზე. მას აქვს განმარტებული იუდას, იოსების, სამუელის, მეფეთა წიგნის, ესაიას, იერემიას ეზეკიელის და თორმეტი მცირე წინასწარმეტყველზე.