iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტუშურების ღვთისმშობლის ეკლესია

ტუშურების ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტუშურებში, სასაფლაოზე, განეკუთვნება საუკუნეს. დარბაზულია (12,36,9 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და აგურით. ძლიერ დაზიანებულია: კამარა, კონქი და საბჯენი თაღები ჩამოშლილია. შესასვლელი ორია - სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე კარი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია გარეთკენ შევიწროებული სარკმელი, რომლის მარჯვნივ ორი შეისრულთაღოვანი ნიშია. თითო თაღოვანი სარკმელია სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილო კედლებში. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც შეისრული ფორმის კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. პილასტრები დასრულებულია რთულპროფილიანი კაპიტელებით. შეისრული ფორმისა იყო კონქის თაღიც. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ქვემოთ, აგურის წყობის შეღრმავებით საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარია გამოსახული. სამი ასეთივე ჯვარია დასავლეთ ფასადზე: ერთი სარკმლის ზემოთ და თითო-თითო - შესასვლელის ორივე მხარეს. კედლები დასრულებულია ჩვეულებრივად დაწყობილი აგურის ორსაფეხუროვანი ლავგარდნით, რომლის უმეტესი ნაწილი ჩამოცვენილია. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დადგმულია მთლიანად აგურით ნაგები ოთხწახნაგოვანი სამრეკლო. სამრეკლოს დაბალი კვადრატული საფუძვლის ოთხივე კუთხეში კვადრატული ბურჯებია, რომლებსაც ნახევარწრიული ფორმის თაღები ეყრდნობა. თაღებს ზემოთ სიბრტყის ოდნავ შეღრმავებულ ნაწილს აგვირგვინებს კუთხით გამოშვერილი აგურებისგან შედგენილი ვიწრო ფრიზი. მსგავსი ფორმისაა ლავგარდანიც. სამრეკლო დასრულებულია თუნუქით შემოსილი პირამიდული ფორმის სახურავით, რომელსაც წვერზე ლითონის ჯვარი ადგას.
კაკაბეთის კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია

კაკაბეთის კავთის შმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკაბეთიდან 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია 7,1 მეტრი 4,9 მეტრზე, ნაგებია რიყის ქვით, ნატეხი ქვითა და შირიმით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი სწორკუთაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიულ აფიდში გაჭრილია განიერი ოთხკუთხა სარკმელი, რომელიც ორივე მხარეს თითო თითო ოთხკუთხა ნიშია მოწყობილი. სარკმლის ქვემოთ კი ოთხკუთხა ტრაპეზია მიდგმული.

დასავლეთ კედელში შემოსასვლელი კარის ზემოთ მცირე ოთხკუთხა სარკმელია. დასავლეთ კედლის გარეთა მხარეს ლითონის ჯვარია დადგმული. ასევე ეკლესიას დასავლეთიდან ჰქონდა მიშენებული სწორკუთხა გეგმის ნაგებობა, რომლისაგანაც მხოლოდ კედლების მცირე ნაწილია შემორჩენილი.
ხატია წილოსანი

ხატია წილოსანი (დ. 10 ოქტომბერი, 1984, ლანჩხუთი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020 წლიდან.

ბიოგრაფია
2011 წელს იყო საერთაშორისო საქმეთა ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის საპარლამენტო პროგრამის თანამშრომელი. 2011-2012 წლებში იყო საერთაშორისო საქმეთა ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის პარლამენტის კომუნიკაციის ცენტრის პროგრამის ასისტენტი. 2012-2017 წლებში სხვადასხვა დროს იკავებდა სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ევროინტეგრაციისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სამმართველოს უფროსი, საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსის მოადგილისა და უფროსის თანამდებობას. 2017-2020 წლებში იყო გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის პირველადი სტრუქტურის ერთეულის ხელმძღვანელი, მინისტრის მოადგილე.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
ტუშურების ღვთისმშობლის ხატი

ტუშურების ღვთისმშობლის ხატი — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტუშურების სამხრეთით, შეღრმავებულ ადგილას, ტყეში. აგებულია - საუკუნეში. ხატის (სიმაღლე 3,5 მეტრი) ქვედა მასიური კორპუსი (1,51,3 მეტრი) ნატეხი ქვითაა ნაშენი. ჩრდილო წახნაგში სწორკუთხა ნიშია. ზედა ნაწილი ნატეხი ქვითა და აგურით ნაგები ფანჩატურია - ოთხ სწორკუთხა ბურჯსა და მათზე გადებულ კოჭებს თუნუქის ოთხფერდა სახურავი ეყრდნობა. ფანჩატურში ბრინჯაოს ზარი კიდია. ხატის აღმოსავლეთით, 1 მეტრზე ხატის ბეღელი დგას. ბეღელი ნატეხი ქვითა და აგურით ნაშენი ერთოთახიანი ნაგებობაა (3,63,4 მეტრი). ნახევარწრიული ტიმპანით დასრულებული სწორკუთხა შესასვლელი დასავლეთ კედლის ღერძზეა გაჭრილი. შიგნიდან სწორკუთხა, ხოლო გარედან თაღოვანი სარკმლები ჩრდილო და სამხრეთ კედლებშია. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე სწორკუთხა ნიშია. ბეღელს ხის ბრტყელი ჭერი და კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს, დგას 0,8 მეტრი სიმაღლის ცოკოლზე.
თოხლიაურის ეკლესია

ტერმინი თოხლიაურის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს:

თოხლიაურის პირველი ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურში
თოხლიაურის მეორე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურში
თოხლიაურის მესამე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურში
თოხლიაურის მეოთხე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურში
თოხლიაურის მეხუთე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურში
საბადურისგორის ნამოსახლარი

კაკაბეთის საბადურისგორის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკაბეთის სამხრეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება ძვ. წ. ათასწლეულის დასასრულით და ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრით.

ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით.

ნამოსახლარი კონუსებრივ, მაღალ გორაზე დგას, რომელსაც გარცემო ერთი ფართე ტერასა აკრავს. ძეგლის ამონაყარ მიწაში აღმოჩენილია კაჟის ნამგლის ჩასართი და მოყავისფროდ გამომწვარი, ზოლებით შემკრული თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ტუშურების წმინდა გიორგის ხატი

ტუშურების წმინდა გიორგის ხატი — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტუშურების სამხრეთით, 0,5 კილომეტრზე. აგებულია საუკუნეში. გეგმით კვადრატულ (11 მეტრი), ნატეხი ქვით ნაგებ ოთხწახნაგა პრიზმის მაგვარ მასიურ პოსტამენტზე (სიმაღლე 1,6 მეტრი) დადგმულია მთლიანად კვადრატული აგურით ნაგები ოთხწახნაგა ფანჩატური (სიმაღლე 2,5-2,7 მეტრი). ქვედა ნაწილის აღმოსავლეთ და დასავლეთ წახნაგებში, მიწის დონეზე, თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ჩრდილო წახნაგის ზედა ნახევარში, ერთიმეორის თავზე, განლაგებულია ორი სწორკუთხა ნიში. მათგან ზედა ნიშის ფუძის დონეზე (წახნაგის მარჯვენა ნაწილში) ჩასმულია თიხის მილი. ფანჩატური, ქვედა ნაწილთან შედარებით, ოდნავ ვიწროა და მაღალი. მის ოთხივე კუთხეში დადგმულია თითო კვადრატული ბურჯი, რომელსაც ნახევარწრიული თაღები ეყრდნობა. ფანჩატური ვიწრო ლავგარდნითაა დასრულებული, რომელიც წყობიდან კუთხით შვერილი აგურებითაა შედგენილი. ნაგებობა გადახურულია აგურით ნაწყობი პირამიდული ფორმის სახურავით.
კაკაბეთის სამების ეკლესია

კაკაკბეთის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკაბეთის ოთიანთ უბნის პირდაპირ, ბორცვზე. აგებულია 1989 წელს ძველ ნაეკლესიარზე.

ნაგებობა უაფსიდოა, დასავლეთიდან აქვს ერთი შომოსასვლელი, და ორი სარკმელი, დასავლეთით და აღმოსავლეთით. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. ეკლესიის სახურავის კეხის კიდეებში თითო ლითონის ჯვრებია დადგმული.
ასკილაურის მეორე ეკლესია

ასკილაურის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 1,2 კილომეტრზე, ტყეში. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,4×3,7 მეტრი). ნაგებია ქვიშაქვის ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კედლები ძირითადად მოზრდილი ქვებითაა ამოყვანილი. გუბეში ალაგ-ალაგ ჩართულია ლოდებიც, წყობა ქაოსურია. ბათქაშის შემორჩენილი ფრაგმენტებიდან ჩანს, რომ შიგნით კედლები შეთეთრებული ყოფილა. ტაძარი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქის დიდი ნაწილი, დანგრეულია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების დასავლეთ ნახევარი. მთელ სიმაღლეზე გახეთქილია აღმოსავლეთ კედელი, სამხრეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილს გარედან საპირე წყობა თითქმის მთლიანად მიკრული აქვს. ინტერიერში და კედლებზე ხეებია ამოსული. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც განიერი გარეთკენ შევიწროვებული სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდშიმცირე ოთხკუთხა ნიშია.
ვასილი ომელიანსკი

ვასილი ომელიანსკი (დ. 26 თებერვალი, 1867, პოლტავა — გ. 21 აპრილი, 1928, გაგრა) — რუსი მიკრობიოლოგი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1923). მისი ძირითადი ნაშრომები შეეხებოდა მიკროორგანიზმების როლს აზოტისა და ნახშირბადის წრებრუნვაში. შეიმუშავა ნიტრიფიკაციის ბაქტერიების გამოყოფისა და კულტივირების მეთოდი. შეისწავლა მათი მორფოლოგია და ფიზიოლოგია.
თოხლიაურის მეოთხე ეკლესია

თოხლიაურის მეოთხე ეკლესია (ასევე ცნობილი როგორც ღამურის საყდარი) — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურის ჩრდილოეთით, 3-3,5 კილომეტრის მოშორებით. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით, სავარაუდოდ აგებულია უფრო ძველი ეკლესიის ადგილზე, რომლის აღმოსავლეთ კედლის ნაწილი ახალი ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელშია ჩასმული.

ეკლესია დარბაზულია, 5,7 მეტრი 4,3 მეტრზე. ნაგებია დაუდევრად, რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. წყობაშე ასევე გამოყენებულია შირიმის ქვები.

შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ეკლესიის დარბაზი მოკლე და დაბალია, სიგრძეში 2,9 მეტრი, სიგანე 3,3 მეტრი, სიმაღლე იატაკიდან კამარის წვერამდე 3,5 მეტრი. აღმოსავლეთიდან ეკლესიას ერთვის აფსიდა, რომელსაც გეგმით გაგანიერებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში მოწყობილია დაბალი სარკმელი, რომელიც აფსიდის ღერძიდან ოდნავ ჩრდილოეთითაა. სარკმლის ორივე მხარეს მცირე ზომის თითო ნიშია. სარკმლის ქვემოთ კი ოთხწახნაგა ტრაპეზია. აფსიდი ტალანქად ნაწყობი კონქითაა გადახურული.

დარბაზის დასავლეთის ორივე კუთხე ოდნავ მომრგვალებულია. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო-თითო ოთხკუთხა სარკმელია.

გარედან აღმოსავლეთ კედლის წყობაში შესამჩნევია ძველი ეკლესიის საპირე წყობის ქვედა რიგების მცირე ნაწილი, რომელიც შირიმის ქვებითაა გამოყვანილი.
ტახტიმუხის ნამოსახლარი

ტახტისმუხის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკაბეთის განაპირა უბანში, მცირედ შემაღლებულ გორაზე. ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. ნამოსახლარს, ირგვლიც სათავდაცვო თხრილი აქვს შომოვლებული. აქ საუკუნეში სასაფლაო მოაწყვეს. შეგროვებული თიხის ჯურჭრების მიხედვით ძეგლი ძვ. წ. ათასწლეულის დასასრულით და ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრით თარიღდება.
კაკაბეთის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია

კაკაბეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკაბეთში. აგებულია საუკუნის ნახევარში, ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ. ძველი დანგრეული ეკლესიის ადგილას.

ეკლესია გეგმით ოთხკუთხაა 6,3 მეტრი 5,3 მეტრზე. ნაგებია რიყის ქვით და ბეტონის ბლოკებით. შენობას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს შომოსასვლელები, აღმოსავლეთში კი სარკმელია გაჭრილი. გადახურულია ხის მორებზე დაწყობილი კრამიტით.
კალობნის ღვთისმშობლის ეკლესია

კალობნის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურსა და მანავს შორის, ტყით დაფარულ მთაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

2013 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა რემონტი, რის გამოც ძეგლმა დაკარგა ისტორიული ღირებულებები. ეკლესია დარბაზულია, 4,5 მეტრი 3,2 მეტრზე, ეკლესიას არ გააჩნია აფსიდი. ეკლესია ნაგებია ქვიშაქვის ნატეხითა და რიყის ქვით. გარეთა კედლების წყობაში აქა-იქ ჩატანებულია დაუმუშავებელი მოზრდილი ქვები. ქვების წყობა ქაოსურია.

ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში კი თითო, სწორკუთხა სარკმლები იყო გაჭრილი. რემონტის დროს აღმოსავლეთ კედლის სარკმელი, მრგვალ სარკმლად გადააკეთეს, დასაცლეთ სარკმელი კი დაუდევრად დაადაბლეს. შენობა გადახურულია ხის ნივნივებზე დალაგებული ღარისერი კრამიტით.
ბექა ლილუაშვილი

ბექა ლილუაშვილი (დ. 20 სექტემბერი, 1991, ქუთაისი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. საქართველოს მოწვევის პარლამენტის წევრი. პოლიციის უმცროსი ლეიტენანტი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

2013–2014 წლებში იყო სს „პროკრედიტ ბანკის“ მცირე ბიზნესის კლიენტთა მრჩეველი. 2014 წელს სს „ბანკი კონსტანტას“ ბიზნესის დაკრედიტების ექსპერტი. 2014–2016 წლებში მუშაობდა საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციაში — ეკონომიკური საბჭოს აპარატის ეკონომიკური განვითარების სამსახურის მრჩევლად ( კატეგორია); 2016 წელს — ეკონომიკური საბჭოს აპარატის ეკონომიკური განვითარების სამსახურის მრჩევლად ( კატეგორია). 2017 წელს იყო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ეკონომიკური ზრდის ანალიზის დეპარტამენტის კონსულტანტი ( კატეგორია). 2017 წელს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ეკონომიკური ანალიზისა და რეფორმების დეპარტამენტის ეკონომიკური რეფორმების სამმართველოს უფროსი. 2017–2018 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კვლევისა და განვითარების დეპარტამენტში. 2018–2019 წლებში იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის კვლევისა და რეფორმების სამმართველოს უფროსი. 2019 წელს ამავე დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 2019–2020 წლებში საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი ეკონომიკურ საკითხებში.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
კალობნის წმინდა გიორგის ეკლესია

კალობნის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურსა და მანავს შორის, ტყით დაფარულ მთაზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. აღდგენილია 1825 წელს. 1960-იან წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია თვითნებურად გაარემონტა. 2013 წელს ეკლესია კვლავ სპეციალისტებთან შეთანხმების გარეშე გაარემონტეს, იმდენად შეუსაბამოდ რომ ეკლესიამ თითქმის მთლიანად დაკარგა ისტორიული მნიშვნელობა.

ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი ნახევარწრიული თაღით არის გადახურული, რომელიც საფლავის ქვაშია გამოკვეთილი. კარის წირთხლები და შიგნითა თაღი აგურითაა გამოყვანილი. კარი ორივე მხრიდან ჩასმულია კედლის საფეხურით შეღრმავებულ არეში. მათ შორის, გარეთას თარაზული თათი აქვს, შიგნითა კი თაღოვანია.

ეკლესიის დარბაზი თითქმის კვადრატულია, სიგრძე 3,9 მეტრი, სიგანე 4,1 მეტრი, აღმოსავლეთით მას ერთვის ოდნავ ნალისებრი აფსიდა, რომელშიც განიერი, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა გაჭრილი. აფსიდშიმ სარკმლის ორივე მხარეს თითო კვადრატული ნიშია. საკურთხეველში დგას აგურით ნაშენი, ოთხწახნაგა ტრაპეზი.

აფსიდის კედლების გარდა, შენობის ნაწილების ქრონოლოგია შესამჩნეია კონქის წყობაშიც. აშკარად ჩანს რომ კონქის ნაწილი აღდგენილია, მისი თავდაპირველი თაღის ორივე, ოდნავ ნალისებრი მოხაზულობის ნაწილია შემორჩენილი. მსგავსი მოხაზულობა ჰქონდა კამარასაც.

გრძივ კედლებში, აფსიდის მხრებთან ახლოს, მოწყობილია თითო ოთხკუთხა ნიშა.

ეკლესიის კედლებში, გარედან, რამდენიმე საფლავის ქვაა ჩატანებული. აღმოსავლეთ, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფასადებზე, წყობიდან გამოშვერილი აგურებით გამოყვანილია ორი რელიეფური ჯვარი. აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში საკმაოდ განიერი, თითქმის თანაბარმკლავებიანი ჯვრის შეღრმავებული გამოსახულებაა, რომელშიც საფეხურებიან პოსტამენტზე დგას. დასავლეთ პრონტონზეც, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოსახული ჯვარია. თუმცა ეს უკანასკნელი გაცილებით უფრო მცირე ზომისაა და დაყრდნობილია დაბალ, მოგრძო პოსტამენტზე.

ეკლესია გადახურულია ფიცრის, ორკალთა სახურავით, რომელიც გარედან თუნუქითაა დაბურული.

ეკლესიის ეზოს რიყის ქვის გალავანი ერტყა გარს, რომელიც ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი, კვალი კი მთელს პერიმეტრზე მოიძებნება. ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე უამრავი საფლავის ქვაა.

ეკლესიის ჩრდილოეთით, 5-6 მეტრის მანძილზე, დარბაზული ეკლესიის ნანაგრევებია, სიგრძე 8,3 მეტრი, სიგანე 6,1. შემორჩენილია ძველი ეკლესიის სამხრეთ კედელი.

ეკლესია ნაგები ყოფილა რიყის და ნატეხი ქვებით. სამხერთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში, აფსიდიდან 1,5 მეტრზე, სარკმელია გაჭრილია, რომლის გარეთა ღიობი შირიმის ნათალი ქვითაა გამოყვანილი. ამავე კედლის შუა ნაწილში, კედლის სისქეში არსებული არსებული სამალავის ნაშთია, დასავლეთ ნაწილში კი კვადრატული ნიშაა.
გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია

გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება - საუკუნეებია მიჯნით. 2007 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ძეგლი სპეციალისტებთან შეთანხმების გარეშე გაარემონტეს, რის შედეგადაც მას თავდაპირველი სახის განმსაზღვრელი არაერთი საყურადღებო დეტალი დაკარგული აქვს.

ეკლესია დარბაზულია (8,2×5,5 მეტრი) ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და მოყვითალო ფერის კირის დუღაბით. კუთხეებში შედარებით უფრო მოზრდილი ქვებია გამოყენებული კარ-სარკმლების წირთხლები, კამარა, კონქი. საბჯენი თაღები მთლიანად აგურისაა. წყობა ირეგულარულია, ტლანქია.

ერთ-ერთი შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. იგი გარედან შეისრულთაღოვანი, შიგნით კი ხის მსხივილი ძელით იყო გადახურული შემორჩენილი (შემორჩენილია კვალი და ძვლის მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელში გაჭრილია დაბალი, ბრტყლად გადახურული სარკმელი. სარკმლის ორ მხარეს, სიმეტრიულად თითო თაღოვანი ნიშაა მოწყობილი. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო მსგავსი სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ ნაწილშიცაა. სამივე სარკმელი თითქმის ერთ დონეზე განლაგებული, ეკლესიის დარბაზი მოკლეა და გეგმით კვადრატს უახლოვდება (დარბაზის სიგრძე ორმოცდაათიოდე სანტიმეტრით სწარბობს მის სიგანეს).

გრძივი კედლები და კამარა წყვილი პილასტრითაა და მათზე გადაყვანილი, ნახევარწრიული საბჯენი თაღით, დაახლოებით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. თაღის ქუსლებთან მოთეთრო ქვის, ტლანქად დამუშავებული. თაროსებრი იმპოსტებია. ასეთივე იმპოსტებია სატრიუმფო თაღისა და დასავლეთ კედლის მიმდებარედ. შეკიდულა საბჯენი თაღების ქუსლებთანაც.

დამახასიათებელია კამარის წყობა. კამარის ორივე მონაკვეთი შეკრული კამარის მსგავსადაა ნაწყობი — ორივე შედგება ოთხი სამკუთხა ნაწილისაგან, რომელთა წვეროები თავს კამარის ცენტრში ეკვრის. კამარის მსგავსად, არც კონქი ჩვეულებისამებრ ნაწყობი მისი ზედა ნაწილი კვერცხისებრი ფორმისაა, გამოყვანილია წრისებრად განლაგებული აგურების წყობით და რამდენიმე შემაღლებულია სატრიუმფო თაღის მიმართ. შიგნით ეკლესია შეთეთრებული ყოფილა.

შენობის ფასადებიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებია მორთული. აღმოსავლეთ ფასადზე ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახული იუო საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი. რემონტის დროს, მის ნაცვლად ახალი ჯვარი გამოუსახავთ, ოღონდ გაცილებით დაბლა - სარკლის თავზე.

სამხრეთ ფასადზე შესასვლელი საფეხურით შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რომელსაც საფეხუროვანი ფრიზი აგვირგვინებს. სამივე საფეხური აგურის თითო რიგითაა გამოყვანილი.

ეკლესიის ლავვარდანი და კედლების ზედა ნაწილი განახლებულია. თავდაპირველი ლავგარდანი მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე იყო შემორჩენილი. იგი შედგებოდა ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით წინწამოწეული აგურებით გამოყვანილი ოთხი რიგის მონაცველობით.

მთელი რიგი სახასიათო ნიშნებით, ეკლესია ახლოს დგას საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ძველ ნაწილში, კოშკებს შორის მდგარ ღვთისმშობლის ეკლესიასთან. გამორიცხული არ არის, რომ ეს ეკლესიაც მღვდლის — ივანე კევლიშვილის მიერ იყოს აგებული.
კოჭბაანის ეკლესია კვირია

კოჭბაანის ეკლესია კვირია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჭბაანის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია, სიგრძე 4,7 მეტრი, სიგანე 3,3 მეტრი. კედლების სიგრძე 0,85 მეტრი. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. ქვა არ არის შერჩული და წყობებიც უსისტემოა. შიგნით კედლების წყობაში შედარებით წვრილი ქვაა გამოყენებული. კელდების ზედაპირი გასწორებულია ბათქაშით.

ჩამოშლილია შენობის სახურავის საფარი. დაწეულია შენობის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე, რის გამოც აღმოსავლეთ კედლი მთლიან სიმაღლეზეა გახეთქილი დაბზარულია დასავლეთ და სამხრეთ კედლები. სამხრეთ კედლის საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი აკლია, მთლიანადაა ჩამოშლილი ლავგარდანი.

ეკლესიას ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი შეისრული თაღითაა გადახურული. ღიობი შიგნიდან გადახურულია ხის ძელით.

ეკლესიის აფსიდა ნახევარწრიულია და დარბაზის გრძივი კედლებიდან გამოყოფილია მოკლე მხრებით, რომებსაც კონქი ეყრდნობა. აფსიდში გაჭრილია გარეთკენ შევიწროვებული სარკმელი, რომელიც მოზრდილი ქვითაა გადახურული და ოდნავ დახრილი რაფა აქვს. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია, ქვემოთ კი ოთხკუთხა ტრაპეზის ნაშთია დარჩენილი.

შიგნით ეკლესია გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით. ინტერიერი შელესილი ყოფილა შესასვლელის წირთხლებზე და და თაღის ნაწილზე შემორჩენილია ნალესობის კვალი.

ფასადები დასრულებული იყო ნატეხი ქვებით გამოყვანილი ლავგარდინით. ამჟამად მისგან მხოლოდ ორი ქვაა შემორჩენილი. ორივე ჩრდილოეთ ფასადზეა, ერთმანეთის გვერდიგვერს.

ეკლესიას ფიქლის სახურავი ქონია.
კოჭბაანის პირველი ეკლესია

კოჭბაანის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჭბაანის სასაფლაოზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის, ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. შემორჩენილია აღმოსაცლეთ კედელი და სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების მაწილი. შემორჩენილი კედლები დეფორმირებულია, ჩამონგრეულია კამარა და კონქი. ეკლესიის ინტერიერი ნანგრევებითაა ამოვსებული.

გეგმით სწორკუთხა ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ღრმა, ნახევარწიულ აფსიდში ვიწრო, ოთხკუთხა, გარედან შიგნით გადართოებული სარკმელია, რომლის ორივე მხარე თითო ოთხკუთხა ნიშია, ხოლო ქვემოთ ნატეხი ქვით აგებული ტრაპეზია მიდგმული.
კოჭბაანის მეორე ეკლესია

კოჭბაანის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჭბაანის ზედა სასაფლაოზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ძეგლი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომლისგანაც შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნახევარი და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხე. სხვა დანარჩენი კედლები მთლიანადაა დანგრეული, ისე რომ გასუფთავების გარეშე მათი კვალი არც კი ჩანს, ასევე შომორჩენილია აფსიდის სარკმლის ჩრდილოეთ წირთხლი. ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით 2013 წლამდე ეკლესიის აღმოსავლეთ და კედლის სამხრეთ ნახევარიც შემორჩენილი იყო, თუმცა მას იქვე მგომი ხე დაეცა და დაანგრია.

ეკლესიიის შემორჩენილი კედლები მოზრდილი ზომის და დამუშავებული ქვიშაქვის ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით არის ნაგები. აღმოსავლეთ ფასადის წყობაში ქვიშაქვის ლოდიცაა ჩაყოლებული.
კაკაბეთის ყველაწმინდის ეკლესია

კაკაბეთის ყველაწმინდის ეკლესია — არქიტქეტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკაბეთის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრის მოშრებით, სასაფლაოზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია, შემორჩენილია აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილი და ჩრდილოეთ კედლის მცირე მონაკვეთი 1 მეტრის სიმაღლემდე, ეკლესიის მთლიანი გეგმა არ იკითხება.

ეკლესის შენებისას გამოყენებული იყო სხვადასხვა ზომის რიყის ქვა და კირის დუღაბი.
ნიკოლოზ ასტახოვი

ნიკოლოზ ევგენის ძე ასტახოვი (დ. 12 თებერვალი, 1911 — გ. 18 ოქტომბერი, 1993) — საბჭოთა გეოგრაფი და გეოლოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1969). პროფესორი.

ბიოგრაფია
ნიკოლოზ ასტახოვმა დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი (ამჟამად, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი) 1937 წელს. მუშაობა დაიწყო კავკასიის მინერალურ ნედლეულთა ინსტიტუტში. 1939 წლიდან მუშაობდა დონეცკის კომპლექსურ ექსპედიციაში ქალაქ ნიჟნინაგოლჩიკის საბადოზე ჯერ მადნეულის შემსწავლელ გეოლოგად, ხოლო შემდეგ ამ სამსახურის უფროსად. კომპლექსური ექსპედიციის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა თბილისში და მუშაობა დაიწყო საქართველოს გეოლოგიურ სამმართველოში. 1942 წელს მობილიზებულ იქნა მზვერავ გეოლოგიური პარტიის სტაციონარში გამამდიდრებელი ფაბრიკის ცვლის ინჟინრად, ხოლო შემდეგ ამიერკავკასიის ფრონტის სამხედრო გეოლოგიურ 7 რაზმში.
ბორის კლოპოტოვსკი

ბორის ალექსის ძე კლოპოტოვსკი (დ. 3 თებერვალი, 1903 — გ. 1953) — საბჭოთა გეოგრაფი, პედაგოგი და სოფლის მეურნეობის მუშაკი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი.

ბიოგრაფია
ბორის კლოპოტოვსკიმ დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სასოფლო-სამეურნეო ფაკულტეტი სწავლული აგრონომის სპეციალობით 1928 წელს. 1926 წლიდან იგი სამეცნიერო კვლევებთან ერთად ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისისა და ბაქოს უმაღლესი სასწავლებლების ნიადაგთმცოდნეობის კათედრებზე.
გორანის კვირიას ეკლესია (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი)

გორანის კვირიას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის განაპირას, გორაზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და დიდი ზომის დაუმუშავებელი ქვით - ტლანქად. დაზიანებულია: ჩამოშლილია საბურავი და ლავგარდანი. მონგრეულია ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კუთხე. გაბზარულია აღმოსავლეთ კედელი. ფასადებზე საპირე ქვები, ალაგ-ალაგ, ჩამოცვენილია. ეკლესიას ეტყობა გვიანდელი შეკეთების კვალი.

შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აფსიდს გეგმით დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში, ღერძიდან ოდნავ ჩრდილოეთით ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის მარჯვნივ, ერთმანეთთან ახლოს, ორი ოთხკუთხა ნიშაა. იმავე ზომის ორი ნიშა დასავლეთ კედელშიცაა. ერთ-ერთ მათგანში სამალავია მოწყობილი. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი, შეისრული კამარით.