iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თოვუზის საქალაქო სტადიონი

თოვუზის საქალაქო სტადიონი (აზერბ. ) — საფეხბურთო სტადიონი აზერბაიჯანის ქალაქ თოვუზში. 1979 წელს გაიხსნა ქალაქ თოვუზის მთავარი სტადიონი (აზერბაიჯანი). ეს არის აზერბაიჯანის ჩემპიონატის პირველი დივიზიონის საფეხბურთო კლუბის - „ “– ის საშინაო არენა.

ისტორია
საბჭოთა პერიოდი

აღნიშნული სტადიონი ექსპლუატაციაში იქნა 1979 წლის 5 სექტემბერს. გახსნის დღეს, ამხანაგური შეხვედრა გაიმართა გუნდებს შორის „მესული“ და „ნეფთჩი“. სტადიონის პირველი რეკონსტრუქცია ჩატარდა გახსნიდან ორი წლის შემდეგ, 1981 წელს .

ახალი ისტორია

1992 წელს საფეხბურთო კლუბ „“ - ის დამფუძნებელმა თოვუზელმა - ვიდადი ასადოვმა, გუნდის შექმნასა და ფორმირებასთან ერთად, სტადიონზე შეასრულა სარემონტო და სამშენებლო სამუშაოები. სტადიონზე პირველად დამონტაჟდა სადრენაჟე სისტემა და დამონტაჟდა სახურავი სტენდებზე. 2004 წელს, ტახირ იუსიფოვის ხელმძღვანელობით, ბაზა დასრულდა სტადიონის ტერიტორიაზე და დამონტაჟდა 6500 ადგილი.

თანამედროვე პერიოდი

სტადიონის ტერიტორიაზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები გრძელდება. ბალახი შეიცვალა ხელოვნურით და გრძელდება ორი დამხმარე სავარჯიშო მოედნის მშენებლობა. შეკეთდა ყუთი, ექსპლუატაციაში შევიდა ახალაშენებული პრესის ოთახები. სტადიონის ტერიტორიაზე დაინსტალირდება 4 კამერა, რომელთა დახმარებით ინტერნეტ მაუწყებლობა განხორციელდება მთელ მსოფლიოში.

ლიცენზია
2013 წლის ნოემბერში აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციების ასოციაციამ თოფუზის საქალაქო სტადიონის ლიცენზიის მოთხოვნით -ს მიმართა. მსოფლიო ორგანიზაციამ აზერბაიჯანული მხარის თხოვნას დადებითად უპასუხა და არენას ორ ვარსკვლავიანი კატეგორია მიანიჭა. თოვუზის სტადიონი გახდა ამ დონის სერთიფიკატის პირველი მფლობელი, რომელიც მიიღო აზერბაიჯანის რეგიონებში ხელოვნურ საფარიანმა სტადიონმა. საინტერესოა, რომ სტადიონზე ხელოვნური საფარი აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციის, ასევე უეფას მიერ გამოყოფილი თანხებით აზერბაიჯანში ბავშვთა ფეხბურთის განვითარებისთვის .

საფეხბურთო კლუბი
ვიდადი ახმედოვის მიერ დაარსებული 1992 წლის 23 თებერვალს, ეს კლუბი იყო პირველი აზერბაიჯანული პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი, სახელწოდებით „ “. ამასთან, 1997 წლიდან კლუბი ფინანსური სირთულეების გამო სულ უფრო მეტად ტრიალებს სხვადასხვა პოზიციებში. 2011–2012 წლების სეზონში. „ტურანმა“ აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგაში თავისი პოზიცია მე -11 ადგილზე დაასრულა, რაც კლუბის ისტორიაში ყველაზე დაბალი შედეგი იყო. 2012-2013 წლების სეზონში, თურანი, თავის ისტორიაში პირველად, უმაღლესი დივიზიონის ოცი წლის შემდეგ აზერბაიჯანის პირველ დივიზიონში გადავიდა. 2013 წელს კლუბის მფლობელებმა გადაწყვიტეს კლუბის სახელი შეეცვალათ და გახდა „-“. რამდენიმე თვის შემდეგ კლუბმა ძველი სახელი დაიბრუნა.

აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ აღნიშნულ კლუბს 2010 წელს რევაზ ძოძუაშვილი და 2014 წელს კი ბადრი კვარაცხელია წვრთნიდა.
ლენქორანის ქალაქის სტადიონი

ლენქორანი ქალაქის სტადიონი — აზერბაიჯანში მდებარე ქალაქ ლენქორანის მთავარი სტადიონი. აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრებისა და აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ ხაზარ-ლენქორანის საშინაო არენა. ცენტრალური სტადიონი გაიხსნა 2006 წელს.

ისტორია
ფეხბურთის სტადიონის ოფიციალური გახსნა, რომელიც აკმაყოფილებს უეფას სტანდარტებს და მოთხოვნებს, ჩატარდა 2006 წლის 11 აგვისტოს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის რეგიონში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, აზერბაიჯანის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე ტურის მატჩების წინ, სადაც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ შემდეგი გუნდები ხაზარ-ლენქორანი და „ბაქოს ნეფთჩი“. ეს იყო პირველი მატჩი და ხაზარ ლენქორანმა 2:1 დაამარცხა ბაქოს ნეფთში.

სტადიონის მშენებლობა მის პრეზიდენტს, პალმალის კორპორაციის მფლობელ ცნობილ აზერბაიჯანელ ბიზნესმენ მუბარიზ მასიმოვს 15 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი დაუჯდა . სტადიონის დირექტორი ხოჯატ ჰაჯიევია.

საფეხბურთო კლუბ ხაზარ-ლენქორანის საშინაო არენის ტევადობაა 15,000 მაყურებელი და აზერბაიჯანში სიდიდით მესამე ადგილს იკავებს. სწორედ მათ მატჩებს ესწრება საშუალოდ გულშემატკივრების ყველაზე მაღალი რაოდენობა.

სტადიონი აგრეთვე ცნობილია, როგორც „ “ („შტორმის არენა“); ეს სახელი კლუბის ადგილობრივი მხარდამჭერების, „“-ს გამო ეწოდა .

2009 წლის 20 მაისს ამ სტადიონზე გაიმართა ამხანაგური მატჩი აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ გუნდსა და უზბეკეთის 20 წლამდელთა ახალგაზრდულ გუნდს შორის.

აზერბაიჯანის ფეხბურთის ნაკრებმა აზერბაიჯანში ყველა საშინაო თამაში ჩაატარა 2009 წლის სექტემბრამდე ბაქოში. პირველად აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების ისტორიაში, მან ოფიციალური საშინაო მატჩი გამართა ფინეთის წინააღმდეგ 2009 წლის 5 სექტემბერს,ლენქორანის ცენტრალურ სტადიონზე ბაქოს გარეთ, 2010 წლის მსოფლიო თასის შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში. ეს მატჩი ისტორიაში შევიდა, როგორც აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო გუნდის პირველი მატჩი რეგიონის ქალაქ ბაქოს გარეთ.

ხაზარ-ლენქორანმა პირველი მატჩი გამართა ევროპულ ასპარეზზე საკუთარ სტადიონზე 2010 წლის 8 ივლისს. ევროპის ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე მოლდოვის „ოლიმპიასთან“ შეხვედრა 1:1 დასრულდა.

სტრუქტურა
ცენტრალური სტადიონი აკმაყოფილებს უეფას ყველა სტანდარტს. აქ დამონტაჟებულია 25 კვადრატული მეტრის მსუბუქი დაფა. სტადიონს აქვს სპეციალური სათამაშო მოედნები ბავშვთა ფეხბურთის განვითარებისათვის. აღჭურვილია ბუნებრივი ბალახის საფარით. სტენდები დაფარულია .
ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონი

ისმეტ გაიბოვის სტადიონი (აზერბ. ) — ბაქოს ერთ-ერთი სტადიონია. ეს არის ალტერნატიული საშინაო არენა აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის „ნეფთჩის“ საფეხბურთო კლუბისთვის, ასევე კლუბის „კარადაგ ლოკბატანის“ მთავარი საშინაო არენა. სტადიონი მდებარეობს: აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოს საბუნჩინსკის რაიონში, იავერა ალიევის ქუჩაზე .

ისტორია
2010 წელს დაიწყო ბაქოს ნეფთჩი ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, შეიცვალა ბალახის საფარი და გაორმაგდა მაყურებლის რაოდენობა და გახდა 5000 ადგილი 2500-ის ნაცვლად. ასევე დაგეგმილი იყო სასტუმროს აშენება, ახალი სავარჯიშო მოედნისა და ოფისის კლუბის მენეჯმენტისა და ადმინისტრაციისთვის . სტადიონის მწვანე ბალახი სამი მხრიდან გარშემორტყმულია დაფარული ტრიბუნებით.

სტადიონზე ბალახის საფარის შეცვლასთან დაკავშირებით, 2014 წლის ზაფხულიდან, ბაქოს ნეფტჩიმ კვლავ დაიწყო პრემიერ ლიგის საშინაო მატჩების ჩატარება ისმეტ გაიბოვის სტადიონზე .

სტადიონი ასევე არის პირველი დივიზიონის კლუბის საშინაო არენა - „კარადაგ ლოკბატანის“-ის , ასევე ის არის აზერბაიჯანის ეროვნული გუნდის რამდენიმე საწვრთნელი მატჩის ადგილიც .

2012 წლის 15 აგვისტოს ამ სტადიონზე გაიმართა ამხანაგური მატჩი აზერბაიჯანისა და ბაჰრეინის ეროვნულ გუნდებს შორის, რომელიც დასრულდა მასპინძელთა გამარჯვებით 3: 0 .

21 წლის აზერბაიჯანის ნაკრებმა ამ სტადიონზე ითამაშა ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი მატჩები გერმანიისა და ინგლისის წინააღმდეგ, რომელსაც პირველად 2001 წელს უეფამ მიანიჭა ლიცენზია. ამ არენაზე ასევე ტარდება რეგიონალური თასის ტურნირის ჯგუფური ეტაპის მატჩები. სტადიონს აქვს სარწყავი ავტომატური სისტემა, დრენაჟი, სარბენი ბილიკები ოლიმპიურ ასპარეზზე, ასევე სპორტული დარბაზები. აქ ბავშვები და ახალგაზრდები ვარჯიშობენ ჭიდაობაში, სამბოში, კარატეში, ტაეკვონდოში, ძალოსნობაში და ფრენბურთში.

საფეხბურთო კლუბმა „ყარაბაღმა“ „ნეფთჩის“ მიმართა თხოვნით, რომ ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონი მიეწოდებინა ჩემპიონთა ლიგის მე-3 საკვალიფიკაციო ეტაპის საპასუხო მატჩისთვის ავსტრიული „ზალცბურგის“ წინააღმდეგ.
ბაქოს ჩოგბურთის აკადემია

ბაქოს ჩოგბურთის აკადემია (აზერბ. ) — ჩოგბურთის აკადემია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. მდებარეობს ქალაქის მე 8 მიკრორაიონში, იბრაგიმ დადაშევის ქუჩაზე, მუშაობს 2009 წლიდან. აკადემიის მშენებლობამ წელიწადზე ცოტა მეტი გასტანა, გახსნა, რომელზეც სიტყვით გამოვიდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა, 2009 წლის 5 მაისს გაიმართა.

2011 წლის 30 ივნისს მოხდა აკადემიის ცენტრალური ჩოგბურთის კორტის გახსნა, რომელშიც კვლავ მონაწილეობა მიიღეს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა და მისმა მეუღლემ მეჰრიბან ალიევამ. ამ შენობის 5,5 ათასი კვადრატული მეტრი ფართობის აღმართვა ჯერ კიდევ 2010 წლის თებერვალში დაიწყო.

წარსულში იგი მასპინძლობდა ქალთა ჩოგბურთის ასოციაციის ღონისძიებებს. 2017 წლის ბაქოში ისლამური სოლიდარობის თამაშების დროს, ბაქოს ჩოგბურთის აკადემია ტენისის შეჯიბრებების 11 დღის განმავლობაში ტარდებოდა. ეს არის აზერბაიჯანში აშენებული პირველი ჩოგბურთის აკადემია.

კომპლექსის 4070 კვადრატული მეტრი ფართობი ამ სპორტის ყველა პირობას შეიცავს. აქ აშენდა დიდი სიმძლავრის წყალსაცავი, სატუმბი სადგური, ელექტრო კონტროლის ოთახი და სატრანსფორმატორო ქვესადგური იტალიიდან იმპორტირებული აღჭურვილობით. ეს საშუალებები უზრუნველყოფს აკადემიის წყლისა და ელექტროენერგიის საიმედო მიწოდებას.

სახელმწიფოს მეთაურმა დაათვალიერა დახურული სასწავლო კორტები და გაეცნო აქ შექმნილ პირობებს. აქ ახალგაზრდები პროფესიონალების დახმარებით შეიტყობენ ჩოგბურთის საიდუმლოებებს. აკადემიაში ასწავლიან უცხოეთიდან მოწვეული მწვრთნელები. დახურული დარბაზი, რომლის სიგრძეა 126 მეტრი, სიგანე 36 მეტრია და 407 მაყურებელს იტევს, აკმაყოფილებს საერთაშორისო სტანდარტებს. თითოეული კორტის ფართი 670 კვადრატული მეტრია საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. დამონტაჟებულია გათბობისა და ვენტილაციის სისტემა, რომელიც თანამედროვე მოთხოვნებს აკმაყოფილებს, ადგილობრივი და საერთაშორისო კონკურსებისა და ტრენინგების ჩატარება წლის ყველა სეზონზე.

აკადემიას აქვს ყველა პირობა არა მხოლოდ ჩოგბურთის შეჯიბრებების, არამედ ფრენბურთის, ხელბურთის და მინიფეხბურთის შეჯიბრებების, ასევე კონცერტების მოწყობისთვის. ქვესადგურებში ასევე არის საცურაო აუზი და სპორტული დარბაზი. გარდა ამისა, აშენდა ცენტრალური უნივერსალური სტადიონი, რომლის საერთო ფართობია 2510 კვადრატული მეტრი 3000 მაყურებლისთვის.
ნიკოლოზ ჩუბინიშვილი

ნიკოლოზ ჩუბინიშვილი (დ. 22 იანვარი, 1964, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი, პოლიტიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1991 წელს საქართველოს სახალხო მეურნეობის მართვის ინსტიტუტთან არსებული ბიზნესის უმაღლესი სკოლა. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
ჰეიდარ ალიევის სპორტული და საკონცერტო კომპლექსი

ჰეიდარ ალიევის სპორტული და საკონცერტო კომპლექსი (აზერბ. ) — გაიხსნა ბაქოში 1990 წელს. გახსნის დღიდან, მან უმასპინძლა 40–მდე საერთაშორისო შეჯიბრს სხვადასხვა სპორტის სახეობებში. ის რესპუბლიკაში უდიდესი სპორტული ობიექტია, კომპლექსს აქვს ყველა აუცილებელი პირობა ძირითადი საერთაშორისო შეჯიბრებების ჩასატარებლად. კომპლექსის ტერიტორიაზე ყოველწლიურად ტარდება მრავალი სხვადასხვა ტურნირი, შეჯიბრება, საერთაშორისო გამოფენა, საკონცერტო და გასართობი პროგრამა.

ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ კომპლექსის მშენებლობა 1977 წელს დაიწყო, სხვადასხვა მიზეზების გამო, იგი მხოლოდ 1990 წელს დასრულდა .

2006 წლის ნოემბერში დაიწყო კომპლექსის ტერიტორიაზე სარემონტო სამუშაოები, რომელიც განახორციელა აზერბაიჯანულ-სერბულმა ერთობლივმა საწარმო „-“- მა. შენობის ფასადი საბერძნეთიდან ჩამოტანილი მოპირკეთების წინაშე აღმოჩნდა, ფასადის მინა ჩამოტანილი იყო ბელგიიდან. კომპლექსის პირველი და მეორე სართულები იტალიური გრანიტით მოპირკეთდა. საერთო ჯამში, სარემონტო და აღდგენითი სამუშაოებისთვის დაიხარჯა დაახლოებით 11,6 მილიონი მანათი (13,5 მილიონი დოლარი).

2015 წელს, პირველი ევროპული თამაშების წინა დღეს, კომპლექსი გაიხსნა დიდი სარემონტო სამუშაოების შემდეგ, რომლის დროსაც მთლიანად განახლდა გვირგვინის ფორმის შენობის ფასადი, რომელიც შედგებოდა სპეციალური საფარით მოპირკეთებული კონსტრუქციისგან. ფასადის მხატვრული განათების დიზაინისთვის დამონტაჟდა მრავალფეროვანი სპეციალური ნათურები და პროექტორები, შეიქმნა ავტომატური მართვის ცენტრი .

კომპლექსს, რომელიც ამჟამად 8000 ადამიანზეა გათვლილი, აქვს სასწავლო ოთახები, დამატებითი ოთახები და საკონფერენციო დარბაზები. ფასადის საერთო ფართობი 18 ათასი კვადრატული მეტრია.

ჰეიდარ ალიევის სპორტულ და საკონცერტო კომპლექსმა უმასპინძლა სხვადასხვა ღონისძიებებს და შეჯიბრებეს, მათ შორის:
რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის 23-ე ჩემპიონატი (2007 წლის ივნისი); რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის 25-ე ჩემპიონატი (2009 წლის მაისი); რიტმული ტანვარჯიშის მსოფლიო თასი (2003, 2004 და 2005 წლებში), ასევე რიტმული ტანვარჯიშის 27-ე მსოფლიო ჩემპიონატი; მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი კრივში (2007 წლის აგვისტო); მსოფლიო ჩემპიონატი თავისუფალ და ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში (2007 წლის სექტემბერი); ტაეკვანდოს ევროპის ჩემპიონატი (2007 წლის სექტემბერი); მსოფლიო სამხედრო ჩემპიონატი თავისუფალ და ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში (2006 წლის ოქტომბერი);

დაგეგმილი იყო, რომ 2009 წლის 26 სექტემბერს აქ გაიმართებოდა ცეკვა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი - 2009 წელს, მაგრამ მონაწილეთა მცირე რაოდენობისა და მაუწყებლობისთვის თანხის უქონლობის გამო, კონკურსი გადაიდო 2010 წლისთვის, შემდეგ კი იგი გაუქმდა (ან გადაიდო უვადოდ).
კონუსური ხარისფაშვა

კონუსური ხარისფაშვა — ხარისფაშვას გვარის სოკო ხარისფაშვასებრთა ოჯახისა.

პირველად აღწერა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1818 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:

აღწერა
ქუდის ქუდის სიმაღლე — 8 სმ-მდე აღწევს, სიგანე — 5 სმ-მდე. კონუსის ფორმა აქვს, ზოგჯერ კვერცხისებრია; ზედაპირი ფიჭისებრი ნაოჭებითაა დაფარული, ნაოჭებში მეორადი ტიხრებია განვითარებული; კიდეები — ფეხთან შეზრდილი; მოყვითალო მურა, უფრო მუქი ან იმავე ფერის ნაოჭებიანი კედლებით. ქუდის ზედაპირზე განვითარებული ჰიმენალური შრე შედგება ცილინდრული ზომის 200-250×15-20 მკმ. ჩანთებისგან, რომლებშიც 8 სპორაა მოთავსებული.

რბილობი — თეთრი ან კრემისფერი, თხელი ცვილისებრი, ნაზი და მყიფე. სწრაფად შრობადი, ფეხს ქვემოთ წყალწყალა, გამოხატული სუნისა და გემოს გარეშე.

ფეხი — მოთეთრო, ცილინდრული, ფუყე; სიმაღლეში — 2-4,5 სმ, სიგანეში — 1,5-3 სმ.

სპორები — ელიფსური, გლუვი, უფერული, ზომით 18-20×10-15 მკმ.

გამოყენება
ითვლება პირობითად საჭმელ სოკოდ. მოხარშვამდე წვრილად უნდა დაიჭრას და გაითუთქოს მდუღარე წყალში 5-10 წუთის განმავლობაში, ხოლო წყალი გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა გამოიწვიოს მოწამვლა.

გავრცელება
იზრდება ნიადაგზე, ხშირ შემთხვევაში ერთეული ეგზემპლარების სახით ფიჭვნარებში, ნაძვნარებსა და შერეულ ტყეში აპრილის შუა პერიოდიდან ივნისის დასაწყისამდე.

მსგავსი სახეობები
 პირობითად საჭმელი სოკოა, რომელიც განსხვავდება უფრო დიდი ზომის ნაყოფსხეულითა და ფერით.
წყალბურთის არენა (ბაქო)

წყალბურთის არენა (აზერბ. ) — მდებარეობს სახელმწიფო დროშის მოედნის სამხრეთ ბოლოში ბაქოში (აზერბაიჯანი). არენა, პირველ რიგში წყალბურთის შეჯიბრებისთვის არის განკუთვნილი. წყალბურთის კომპლექსი გათვლილია თითქმის სამი ათასი ადგილისთვის. 2015 წელს არენაზე ჩატარდა წყალბურთის შეჯიბრებები 1-ლი ევროპული თამაშების ფარგლებში.

ისტორია
პირველად, 2015 წლის პირველი ევროპული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის თავმჯდომარემ მეჰრიბან ალიევამ განაცხადა, რომ ბაქოში წყალბურთის არენა აშენდება 2013 წლის 3 თებერვალს გამართული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის პირველ სხდომაზე, რომელსაც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი უძღვებოდა. ასევე გამოცხადდა, რომ წყალბურთის არენა აშენდება ბაქოში წყლის სპორტის ცენტრის გვერდით .

აღნიშნული წყალბურთის კომპლექსი ექსპლუატაციაში შევიდა 2015 წელს ევროპული თამაშების დაწყებამდე .

კომპლექსში შედის რამდენიმე აუზი (ზომა თითოეულის 35 მ 22 მ 2 მ) და ასევე სავარჯიშო აუზი სპორტსმენებისთვის.

ბაქოში ბავშვთა წყალბურთის განვითარების ისტორია ფესვებს იდებს გასული საუკუნის 50-იანი წლების შუა პერიოდში და ასოცირდება ცნობილი, მაგრამ ახლა უკვე გარდაცვლილი მწვრთნელის ასადულაევის სახელთან და ასევე სოლოვიევ სწორედ მათ დაიწყეს ბავშვთა წყალბურთის განვითარება ბაქოში.

წყალბურთი ბაქოში დინამიურად ვითარდება, მიუხედავად ყველა სირთულისა: ფინანსური მხარდაჭერის არარსებობა, სასწავლო ბაზებისა და სასწავლო ბანაკების ნაკლებობა, მაგრამ მწვრთნელები ყველაფერს აკეთებენ, რომ შექმნილი იყოს ყველაფერი გუნდისთვის გამოცდილებისა და პროფესიონალიზმის მოსაპოვებლად.
ბორის ღოღობერიძე

ბორის ღოღობერიძე (დ. 26 იანვარი, 1884, ქუთაისი — 21 აპრილი, 1954) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1919), პროფესორი (1930).

ბიოგრაფია
1908 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1921 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1920-1922 წლებში დროებით ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პათოლოგიური ანატომიისა და სასამართლო მედიცინის კათედრას. 1932 წლიდან იყო პედიატრიის, ხოლო 1942 წლიდან გარდაცვალებამდე პედიატრიის, სან-ჰიგიენისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტების მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრის გამგე. 1924-1925 წლებში საქართველოში პირველმა გამოიყენა სისხლის გადასხმა მეან-გინეკოლოგიის დაავადებათა დროს.

ნაშრომები
შეისწავლიდა მშობიარობის გაუტკივარების, ქალის უნაყოფობის, სისხლის გადასხმის საკითხებს. მისი ხელმძღვანელობით კლინიკაში მზადდებოდა სამკურნალო (ანტილუეინური, ანტიოვრიული, ანტიტესტიკულარული) შრატები. შეადგინა მეანობის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე.

მრავალნაყოფიანი ორსულობა, თბილისი, საქმედგამი, 1951
მშობიარობის გაუმტკივნეულება, თბილისი, 1938
ოპერაციული გინეკოლოგია, თბილისი, 1937
მუცლის ღრუში ორსულობის საკითხისათვის, ტფილისი, პოლიგრაფტრ. 1-ლი სტ., 1930
საშვილოსნოს დამატებით რქაში -ის დიაგნოზისათვის, ტფილისი, პოლიგრაფტრ. 1-ლი სტ., 1929
ოპერაციული მეანობა, ტფილისი, 1927
აგბილთა მავზოლეუმი

აგბილთა მავზოლეუმი — აზერბაიჯანის ყუბის რაიონის სოფელ აგბილში, ძველ სასაფლაოზე მდებარე სამი მავზოლეუმი.

შაჰ მურადის მავზოლეუმი
კვადრატული ფორმის მავზოლეუმი პატარა პორტალი იყო, რომელსაც საკუთარი ანტისები ჰქონდა. მავზოლეუმის შიგნით იყო 2,72,7 მეტრი დიამეტრი. 0.430.48 მ ზომის წარწერა, რომელიც თარიღდება ახ.წ. 940 წელს (გრიგორიანული კალენდრით 1553 წ.), შეიცავს მისი მკვიდრის შაჰ მურადის სახელს . იგი მთლიანად განადგურდა.

რვაკუთხა მავზოლეუმი
შემორჩენილ კიდევ ერთ მავზოლეუმს აქვს რვაკუთხედის ფორმა. მავზოლეუმი საინტერესოა ჩრდილოეთ და სამხრეთ აზერბაიჯანის მავზოლეუმების შესასწავლად, ვინაიდან იგი საუკუნეშიც აშენდა, იმ პერიოდის განმავლობაში, რომელსაც მცირე რაოდენობით შემორჩა ძეგლები .

მისი აგურის კედლები პატარა პოდიუმის თავზე აღმართულია. მისი კედელი და ფუძე იგივე ზომის იყო. ეს ჩანს ირანული აზერბაიჯანის ზოგიერთ მავზოლეუმში, რომლებიც აგურითაა ნაგები.

მისი ერთ-ერთი მახასიათებელია ის, რომ მას შიგნით აქვს 2.82.8 მეტრიანი კვადრატული გეგმა, თუმცა ის გარედან რვაკუთხაა. შესასვლელი სამხრეთიდან არის. დანარჩენ სამ მხარეს აშენებულია ნიშები, რომელთა ზომაა 7650 სანტიმეტრი. მავზოლეუმი აგებულია მიწის დონეზე და აქვს „სამარხის ტიპი“, რაც ნიშნავს, რომ მასში საძვალე არ არის .

გერმანელმა აღმოსავლეთმცოდნე იოჰანეს ალბრეხტ ბერნჰარდ დორნმა, რომელმაც საუკუნეში შეისწავლა ეს მავზოლეუმები, გადაწერა წარწერა. სამსტრიქონიანი არაბული წარწერის თარგმანი შემდეგია:

„ჩემო მონებ, ნუ დაიდარდებთ ალლაჰის წყალობას. მართლაც, ალლაჰ აპატიებს ყველა ცოდვას, რადგან ის მაპატიებს, მოწყალეა. ეს შენობა აშენდა სულთან ხალილ-ულლაჰის ვაჟისთვის - ალაჰმა სამუდამოდ გააგრძელოს მისი ბედი და ბედნიერება - შაჰ მურადი, შეიხი მაზიად ჰაჯა, შეიხ ბაიაზიდი - ალაჰმა აპატიოს მას და ყველა მორწმუნეს - ცხრაას ორმოცდამეოთხე წელს (1533-1534 წელი)" .

მესამე მავზოლეუმი მცირეა. მართკუთხა გეგმის უმოკლესი მხარე (2,802,62 მეტრი) რქების სახით 1,2 მეტრამდე გაიზარდა. ის პატარა საცხოვრებელი კორპუსის მსგავსია .
იაკობ ღოღობერიძე

იაკობ ღოღობერიძე (დ. 17 ივლისი, 1898, პატარა ჯიხაიში — 6 ნოემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1967), ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1949).

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი. მუშაობდა სხვადსახვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე, პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (1944-1968) და თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1947-1951). 1951 წელს „დარბაზის" ტიპის გადახურვის დამუშავებისა და დანერგვისათვის მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია.
ლევან ღოღობერიძე

ლევან დავითის ძე ღოღობერიძე (დ. 17 ივლისი, 1898, გოჩაჯიხაიში — გ. 1937, თბილისი) — ქართველი რევოლუციონერი, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, რეპრესირებული, რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის მამა.

ბიოგრაფია
დაამთავრა პეტროგრადის პოლიტექნიკუმი. 1915 წლიდან რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა ჯარში. 1917 წელს თბილისში თანამშრომლობდა გაზეთ „კავკაზსკი რაბოჩიში“. 1918-1920 წლებში ბაქოში მოღვაწეობდა: იყო ბაქოს რევკომის თავმჯდომარე (1920), შემდეგ ნიჟნი-ნოვგოროდის საგუბერნიო პოლიტსაგანმანათლებლო განყოფილების გამგე, პარტიის ნიჟნი-ნოვგოროდის საგუბერნიო კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ გახდა თბილისის რევკომის თავმჯდომარე; პარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტის მდივანი (1922); 1923-1924 წლებში იყო საქართველოს სსრ სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე; 1926-1930 წლებში პარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის მდივანი. 1930-1934 წლებში სწავლობდა მოსკოვში წითელი პროფესურის ინსტიტუტში; 1934 წლიდან პარტიის ეისკის რაიკომის მდივანი, ქარხანა „როსტრესელმაშის" პარტკომის მდივანი; იყო პარტიის - ყრილობის დელეგატი. 1936 წელს დააპატიმრეს, 1937 წელს სიკვდილით დასაჯეს. მისი მეუღლე ნუცა ღოღობერიძე გადაასახლეს.

ავტორია ნაშრომისა „ქართული ემიგრაცია და ანტისაბჭოთა პარტიების მუშაობა“.
სომხეთის ცენტრალური ბანკის ვიზიტორთა ცენტრი

სომხეთის ცენტრალური ბანკის ვიზიტორთა ცენტრი (სომხურად: ) — ცენტრი, ინტერაქტიული მუზეუმი ერევანში, სომხეთში, რომელიც ეძღვნება სომხეთის ცენტრალური ბანკის საქმიანობას, სომხეთის მონეტარულ პოლიტიკას, ფულის ისტორიას. მუზეუმი გაიხსნა 2011 წელს, 20 სექტემბერს. ის მდებარეობს ცენტრალური ბანკის ისტორიულ შენობაში და იკავებს 2 სართულს.

გამოფენები
საგამოფენო რესურსებში შედის 24 სტატიკური ჩვენება, 2 ინტერაქტიული ზონა - ლაბორატორია ნოტებისა და მონეტების შემოწმებისთვის, ავტომატური მთხრობელი მანქანა, მულტიმედიური თამაშების 2 ნაკრები, ფილმი ეროვნული ვალუტის ისტორიაზე, 2 ფილმი ცენტრის ისტორიისა და საქმიანობის შესახებ ასევე ფილმები ცენტრალური ბანკის საქმიანობის შესახებ. მულტფილმები ფასების სტაბილურობისა და ფინანსური სისტემის მუშაობის შესახებ და თემატური ვიდეოკლიპები.

ისტორიული ნაწილი
გამოფენის ისტორიულ ნაწილში წარმოდგენილია ფულის მიმოქცევის ისტორია, დაწყებული ფულის დროებით და სოფენისა და კომაგენეს სამეფოთა პირველი სომხური მონეტებით, ტიგრან დიდის, პართელთა და სასანიანთა, ასევე რომის იმპერიის მონეტებით.არაბთა სახალიფას, მეფე კიურიკე -ს მონეტები, ასევე ბიზანტიური მონეტები. გამოფენაზე წარმოდგენილია კილიკიის, მონღოლეთის, სპარსეთის, ოსმალეთისს მონეტები. წარმოდგენილია რუსეთის იმპერიის ბანკნოტები, გამოფენილი რესურსები მოცავს მონეტებსა და ქაღალდის ფულებს, რომლებსაც ფლობდა: ამიერკავკასიის კომისარიატი, პირველი სომხეთის რესპუბლიკა, საბჭოთა სომხეთი, ამიერკავკასიის ფედერაციული კავშირი და საბჭოთა კავშირი. აქ განთავსებულია სომხეთის რესპუბლიკის მონეტებისა და ქაღალდის ფულების ორი სერია და ასევე მონეტების საიუბილეო და საკოლექციო ნიმუშები.

ფულამდელი პერიოდის ერთეულები;

სოფენისა და კომაგენეს სომხეთის სახელმწიფოების პირველი მონეტები, ძვ.წ. 3-1 საუკუნეები.

არტაშესიანთა დინასტიის ტიგრან დიდის (ძვ. წ. 95–55) ვერცხლისა და სპილენძის მონეტები, ძვ. წ. საუკუნიდან საუკუნემდე

არშაციდების დინასტია, რომაელთა, პართელთა, სასანიანთა მონეტები, 1-7 საუკუნეები

არაბული ხალიფატის მონეტები, დვინი, ქართველი მეფეების მონეტები, მე- 7- მე- 13 საუკუნეები, ბიზანტიური, სომხური ბაგრატუნის დინასტია, მე-9 - მე-11 საუკუნეები, მეფე კიურიკე - ის სპილენძის მონეტები, საუკუნის შუა რიცხვები, პირველი მონეტა სომხური წარწერებით

მონღოლ-თათრული უღელი, 13 - 14 საუკუნეები, ანი.

რუსეთის იმპერია, მე -19 საუკუნის დასაწყისიდან 1917 წლამდე; რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო ბანკის ერივანის ფილიალის გახსნა, 1893 წ.

ამიერკავკასიის კომისარიატის ობლიგაციები, 1917-1918 წწ. ეს არის პირველი ჩანაწერები, რომლებზეც წერია სომხურ ენაზე.

სომხეთის პირველი რესპუბლიკის რუბლები, 1918-1920 წწ

საბჭოთა სომხეთი, 1921-1922 წწ

ამიერკავკასიის ფედერაციული კავშირი, 1923-1924 წწ

საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი 1924 –1991 (1993)

სომხეთი, როგორც დამოუკიდებელი ქვეყანა, 1991 წლის 21 სექტემბრიდან - დღემდე.

სომხეთის ცენტრალური ბანკის ფუნქცია
ფასების სტაბილურობის შენარჩუნება; ინფლაციის მაჩვენებელი, რეფინანსირების პროცენტი, სამომხმარებლო კალათა,

ფინანსური სისტემის სტაბილურობის შენარჩუნება; სისტემის სტრუქტურა, ფიზიკური პირების ანაბრების გარანტიის ფონდი, ფინანსური სისტემის მედიატორის ოფისი, საკრედიტო ბიურო,

სომხეთის რესპუბლიკის ეროვნული ვალუტის ემისია,

შემუშავდეს საგადახდო და საანგარიშსწორებო სისტემები,

სომხეთის საერთაშორისო რეზერვების მართვა.
ვანო ჩხარტიშვილი

ივანე (ვანო) ჩხარტიშვილი (დ. 30 იანვარი, 1964, ოზურგეთი) — ქართველი ბიზნესმენი, ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი.

1980-1982 წლებში ლიხაურის ჩაის ფაბრიკის მუშა. 1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1987 წელს სახელმწიფო სტატისტიკის მახარაძის რსგს ეკონომისტი. 1987-1990 წლებში თბილისის საქალაქო საბჭოსთან არსებული ახალგაზრდული გაერთიანების დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო თბილისის სამგორის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მოადგილე. 1991-1993 წლებში – საქართველოს ბაზისბანკის კრწანისის განყოფილების მმართველი. 1993-1994 წლებში იყო სააქციო კომერციული ბანკი კრწანისის გამგეობის თავმჯდომარე. 1994-1995 წლებში საქართველოს სახელმწიფო კომერციული შემნახველი ქართული ბანკის გამგეობის თავმჯდომარე. 1995-1996 წლებში სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თანათავმჯდომარე. 1996-1997 წლებში იყო სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 1997-1998 წლებში ამავე ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თანათავმჯდომარე. 1998-1999 წლებში სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბოს თავმჯდომარე. 1999-2000 წლებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2000-2001 წლებში საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრი. 2001-2004 წლებში იყო საქართველოს გადამხდელთა კავშირის თანათავმჯდომარე. 2002-2003 წლებში სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2003-2004 წლებში სამაუწყებლო ტელეკომპანია მზის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ოზურგეთის მაჟორიტარი), საინიციატივო ჯგუფი.