iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 86

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 86 მიიღეს 1950 წლის 26 სექტემბერს. გაეროში გაწევრიანების შესახებ ინდონეზიის განცხადების განხილვის შემდეგ უშიშროების საბჭომ დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას ინდონეზიის გაწევრიანების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 10 ხმით, ჩინეთმა კენჭისყრაში მონაწილეობისაგან თავი შეიკავა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1999

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1999 მიიღეს 2011 წლის 13 ივლისს. გაეროში გაწევრიანების შესახებ სამხრეთ სუდანის განცხადების განხილვის შემდეგ უშიშროების საბჭომ დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას სამხრეთ სუდანის გაწევრიანების შესახებ .

რეზოლუცია მიიღეს სამხრეთ სუდანის პრეზიდენტის სალვა კიირის განცხადების შემდეგ. სამხრეთი სუდანი გახდა გაეროს 193-ე წევრი.
IFPI Denmark

— ფონოგრამების ინდუსტრიის საერთაშორისო ფედერაციის დანიის განყოფილებაა და პასუხს აგებს მუსიკალური პრემიის გადაცემის ორგანიზებაზე, ეროვნული მუსიკალური ჰიტ-აღლუმების და მუსიკალური გამოცემების სერთიფიკაციის შედგენაზე..

ოქროს და პლატინის ჯილდოები
ოქროს და პლატინის ჯილდოები დანიაში ენიჭება 1990-იანი წლების დასაწყისიდან. გაყიდვებზე მოთხოვნები ერთი და იგივეა, როგორც ეროვნული, ასევე საერთაშორისო რეპერტუარისთვის. აღსანიშნავია, რომ მუსიკალური ნაწარმის სერთიფიკაციის დანიური სისტემა დამოკიდებულია მოწოდების რაოდენობაზე.

ალბომები
სინგლები
} გაყიდვები შედის სამართლებრივ ციფრულ ჩანაწერებში.

მხოლოდ ნაკადი

მუსიკალური 
მუსიკალური -ების ვიდეო-სინგლები

სრულმეტრაჟიანი მუსიკალური -ები
სათარ ბაჰლულზადე

სათარ ბაჰლულ ოღლი ბაჰლულზადე ( ; დ. 15 დეკემბერი [ძვ. სტ. 2 დეკემბერი], 1909, სოფ. ამირჯანი, ამჟამად ბაქოს შემადგენლობაში — გ. 14 ოქტომბერი, 1974, მოსკოვი, დაკრძალულია თავის მშობლიურ სოფელ ამირჯანში.) — საუკუნის აზერბაიჯანელი საბჭოთა ფერმწერი, ცნობილია აზერბაიჯანის ბუნების ლირიკული პეიზაჟებით. აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1960), აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი (1963), აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1972). ორჯერ დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით (1959–1969).

ბიოგრაფია
სწავლობდა აზერბაიჯანის სამხატვრო ტექნიკუმში (1927–1940). ვლადიმერ ფავორსკისა და გრიგორი შაგალის ხელმძღვანელობით სწავლობდა მოსკოვის სამხატვრო ინსტიტუტში (1927–1931). მის ნამუშევრებში ყველაზე გამორჩეულებად ითვლებიან „გოდიალჩაის ველი“(1953), საღამო კასპიის ზღვაზე“ (1959), „დედამიწის ოცნება“ (1963), „ჩემი სამშობლოს გაზაფხული“ (1967), „აზერბაიჯანის მიწა“ (1970), „ბუზოვნები. ნაპირი“ (1972) — ყველა ეს ნამუშევარი ინახება აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში (ბაქო).

სათარ ბაჰლულზადე ითვლება აზერბაიჯანის თანამედროვე მხატვრული პეიზაჟის და ასევე აზერბაიჯანის იმპრესიონიზმის ერთ-ერთ დამფუძნებლად. მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აზერბაიჯანის 1960–1970 წლებში მხატვრობის განვითარებაში.

სათარ ბაჰლულზადეს ნაწარმოებები გამოფენილნი იყვნენ როგორც რესპუბლიკურ, ასევე საერთაშორისო გამოფენებზე. იგი აწყობდა პერსონალურ გამოფენებს არა მხოლოდ ბაქოში, არამედ მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებშიც. მისი ნახატების მნიშვნელოვანი ნაწილი ინახება აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში, სადაც მხატვრის ნამუშევრებისათვის განკუთვნილია მთელი დარბაზი. სათარ ბაჰლულზადეს ნამუშევრები ინახება ასევე მოსკოვის, თბილისის, პეკინის და სხვა ქვეყნების მუზეუმებში.

სათარ ბაჰლულზადეს სახელი უწოდეს ბაქოს ერთ-ერთ ქუჩას. ამირჯანის დასახლებაში, სადაც დაიბადა მხატვარი გახსნილია სახლ-მუზეუმი, რომელშიც გამოფენილია მხატვრის პირადი ნივთები და მისი ნახატების კოპიოები. ამირჯანში მხატვრის სასაფლაოზე აღმართულია მისი ძეგლი.
ჩოქაქ ჰამამი

ჩოქაქ ჰამამი — ისტორიული აბანო განჯაში. იგი აღმართულ იქნა 1606 წელს შეიხ ბაჰადინ მაჰამად ამილის არქიტექტურული პროექტის მიხედვით. აბანოს მშენებლობაში გამოყენებულია წითელი აგური თიხისა და კირის ხსნარით.

შენობას გააჩნია გუმბათი. იგი 2003 წელს იქნა შეკეთებული. დღესდღეობით შენობა წარმოადგენს დეკორატიული ხელოვნების თვალსაჩინო ნიმუშს.

2014 წლიდან იგი მუშაობს როგორც განჯის ერთ-ერთი სასტუმროს აბანო.
ხოჯალის რაიონი

ხოჯალის რაიონი — აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთის ადმინისტრაციული ერთეული.

ფაქტობრივად რაიონს აკონტროლებს თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა და შედის მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ასკერანის რაიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენს — ქალაქი ხოჯალი.

რაიონის ტერიტორია ძირითადად მთიანია. უმაღლეს მწვერვალებს წარმოპადგენენ — კიზგალა და ქირხგიზი (2843 მ, 2824 მ). მთიანი ტერიტორიების გამოკლებით კლიმატი — რბილი და თბილია. მაღალმთიანი ტერიტორიები — სუბალპური და ალპური ველებია. ძირითად მდინარეებს წარმოადგენენ — ბადარა და გარგარი. არსებობენ სამთო-სატყეო და სამთო-ველების ტერიტორიები. ტერიტორიების 40 %-მდე მდიდარია ცაცხვით, ნეკერჩხალითა და სხვა ხეებით.
ყარაბაღლარის მავზოლეუმი

ყარაბაღლარის მავზოლეუმი — ნახიჩევანიდან ჩრდილო-დასავლეთით 30 კილომეტრის მანძილით მოშორებული, აზერბაიჯანის კანგარლის რაიონის სოფელ ყარაბაღლარში განლაგებული მავზოლეუმი.

აშენდა საუკუნის პირველ ნახევარში, ნაწილობრივ დანგრეულია. გააჩნია ცილინდრისებური ფორმა თორმეტი ნახევრად მრგვალი წახნაგით. კოშკის სიმაღლე, რომელსაც შიგნიდან გააჩნია წრის ფორმა, შეადგენს 30 მეტრს. 30 მეტრის მოშორებით დასავლეთით განლაგებულია ორი მინარეთი, რომელთა საძირკველსაც გააჩნია ოთხკუთხა ფორმა. არქიტექტურული ანსამბლის მინარეთები მიეკუთვნებიან საუკუნეს.
იუსუფ იბნ კუსეირის აკლდამა

იუსუფ იბნ კუსეირის აკლდამა — აშენებულია 1161-1162 წლებში ქალაქ ნახიჩევანში. აკლდამის არქიტექტორია აჯემი იბნ აბუბექრ ნახჩევანი.

იგი წარმოადგენს მომცრო ზომის რვაკუთხა ნაგებობას. აკლდამა შესრულებულია კარგად გამომწვარი აგურისგან. იგი სრულდება პირამიდის ებური კარავით. მის ზედა ნაწილში განლაგებულია კანტი ყურანიდან ამონარიდით. აკლდამის დასავლეთი ნაწილი ოდნავ განსხვავებულია. მისი ზედა ნაწილი შევსებულია გეომეტრიული ორნამენტით, რომლის ქვეშაც ასევე ამოტვიფრულია წარწერა. აქ წერია თუ ვისი აკდამაა და ვინ არის მისი მშენებელი. აკლდამის შიდა სივრცე გაყოფილია ორ ნაწილად (უშუალოდ აკლდამაზე და თავისუფალ სივრცეზე). აჯემი აბუბექრ ოღლი ნახჩივანის სახელი ამოტვიფრულია პიველი წახნაგის მარჯვენა ნაწილში უშუალოდ შესასვლელში.
ბარდის მავზოლეუმი

ბარდის მავზოლეუმი , ასევე ცნობილი როგორც „ალაჰ-ალაჰის“ ტიურბე  — აზერბაიჯანის ქალაქ ბარდაში განლაგებული მავზოლეუმი, რომელიც შედგება მიწისქვეშა აკლდამისგან და ათწახნაგოვანი ფორმის მისაძინებელი საკნისგან რამდენიმე შესასვლელით.

მავზოლეუმის ისტორია
1322 წელს მავზოლეუმი ააშენა ხუროთმოძღვარმა აჰმედმა, ნახიჩევანელი არქიტექტორის ჰაფიზ ეიუბის შვილმა.

ძეგლი აღიწერა აღმოსავლეთმცოდნე ბ. ა. დორნოს მიერ 1861 წელს მისი კავკასიაში მოგზაურობის დროს. აღმოსავლეთმცოდნე აღნიშნავდა, ძირითად ფასადზე წითელი აგურის ფონზე ლურჯი მინანქრით გამოყვანილი კუფური წარწერების არსებობას, ასევე, მავზოლეუმის შესასვლელის თავზე არაბულ წარწერას ჩვეულებრივი ხელწერით. ამავდროულად, გაკეთდა ძეგლის ჩანახატი „შთამომავალთათვის“, ვინაიდან დორნი თავის გარდაუვალ დაღუპვას ვარაუდობდა – „ძეგლის სიახლოვეში მეზობლად მცხოვრები უმეცარი მაცხოვრებლებისაგან, რომლებიც ძეგლის საძირკველს აგურებს აცლიდნენ“.

აზერბაიჯანის გასაბჭოების შემდეგ მონუმენტის ზედა ნაწილი განადგურდა, ხოლო არაბული დამწერლობით შესრულებული წარწერების ნაწილი წაიშალა. მავზოლეუმის დიდი ხნის განმავლობაში უმეთვალყუროდ დატოვების შედეგად კარიბჭეც განადგურდა, თვითონ მავზოლეუმი კი სავალალო დღეში აღმოჩნდა, ეზოში ხეები გახმა და ამოიძირკვა. ძეგლის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი კერძო პირებმა მიითვისეს და სხვადასხვა სამეურნეო მიზნებისათვის იყენებდნენ.

2011 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის განკარგულებით, ბარდაში დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები. ამ დროს აღადგინეს ასევე ბარდის მავზოლეუმიც. მისი რესტავრაცია მოახდინა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროსთან არსებულმა სახელმწიფო სამსახურმა.
ხაჩინ-დორბათლის დასახლების მავზოლეუმი

ხაჩინ - დორბათლის დასახლების მავზოლეუმი (აზერ. ) — მუსას შვილის ჰოჯა კატავის მავზოლეუმ-ტურბო. განლაგებულია ყარაბაღში, ხაჩინ-დორბათლის დასახლებაში. 1314 წელს მავზოლეუმი ააშენა უსტა შაჰენზიმ. მავზოლეუმი განლაგებულია აღდამიდან ჩრდილოეთით 23 კილომეტრის დაშორებით და ითვლება აზერბაიჯანის შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთ მარგალიტად.

არქიტექტურა
მავზოლეუმის არქიტექტურაში მჭიდროდ არის გადახლართული მუსულმანური და ქრისტიანული შუა საუკუნეების სტილი. მას გააჩნია თორმეტწახნაგიანი კორპუსი, რომელიც გვირგვინდება კარვით და აღმართულია სამსაფეხურიან კვარცხლბეკზე.

მავზოლეუმის შიდა სივრცე შედგება ჯვარედინა აკლდამისგან და ზედა საკნისგან. მას გააჩნია მრავალიარუსიანი სტალაქტიდის ფორმის ჭერი. სამხრეთის მხრიდან განლაგებულია მრავალფენიანი მიჰრაბი, რომელიც მორთულია სხვადასხვა ორნამენტებით.

ინტერიერის სიმკაცრე განპირობებულია და ხაზგასმულია შემოსასვლელში არსებული ორნამენტებით. არაბული წარწერა შემოსასვლელში გვაუწყებს დაკრძალულის სახელს, მავზოლეუმის აშენების თარიღს — 1314 წელი — და ხუროთმოძღვრის სახელს — უსტად შაჰენზი. მიჰრაბი და წარწერის შინაარსი გვამცნობს, რომ „დამკვეთი“ იყო მუსულმანური აღმსარებლობის პიროვნება.
რამანის ოთხკუთხედი კოშკი

რამანის ოთხკუთხედი კოშკი — განლაგებულია ბაქოს დასახლება რამანაში.

ისტორია
აღმართულია საუკუნეში შირვანშაჰთა ბრძანების მიხედვით. მისი დანიშნულება იყო თავდაცვითი ფუნქციის შესრულება. კოშკის განმასხვავებელი თვისება იყო ის, რომ იგი განკუთვნილ იყო დროებითი თავშესაფრისთვის და არა გრძელვადიანი ცხოვრებისთვის.

კულტურაში
ციხე-სიმაგრე გამოყენებული იქნა ისეთი მხატვრული ფილმების გადაღების პროცესში, როგორებიცაა: „ქოროღლი“, „ნასიმი“ და „ბაბექი“. „ქოროღლის“ გადაღებამდე ციხე იმყოფებოდა დანგრეულ მდგომარეობაში და ამ ფილმის გადაღების მიზნით აღდგენილ იქნა. აღდგენითი სამუშაოები ჩატარდა 1956 წელს.

არქიტექტურა
კოშკის სიმაღლე შეადგენს 15 მეტრს. მას გააჩნია 4 სართული. ტერიტორიას, სადაც კოშკი მდებარეობს ეზოსა და კედლებს გრძელი მრავალწახნაგოვანი ფორმა გააჩნია.

კოშკი აგებულია თეთრი ქვისგან. შენობის მარცხენა მხარეს ორი კიბეა. სართულებს შორის შეიძლება გადაადგილებულ იქნას მხოლოდ მისაყუდებელი კიბით. ეზოში შესასვლელი მდებარეობს დასავლეთ ნაწილში. კოშკში შესასვლელი მდებარეობს ციხის კედელს შორისა  ვიწრო უფსკრულის მხრიდან.
მრგვალი ციხე

მრგვალი ციხე — განლაგებულია აზერბაიჯანში, აბშერონის ნახევარკუნძულზე მარდაკიანის დასახლებაში.

ციხეზე არსებული წარწერების მიხედვით იგი აშენდა 1232 წელს . მისი მშენებელი იყო — შირვანშაჰ გერშაცპეს არქიტექტორი აბდულმეჯიდ იბნ მაქსუდი. ციხე მრგვალი ფორმისაა. მას დღემდე ადგილობრივი მოსახლეობა შიჰ გალასის (შეიჰის ციხეს) უწოდებს.

ციხის ძირითადი გალავანის სიმაღლე შეადგენს 16 მეტრს, ხოლო დიამეტრი 7,6 მეტრს. ციხის შიდა ნაწილი დაყოფილია სფეროს ფორმის გუმბათებით 3 იარუსად. ისინი ერთმანეთს უერთდებიან წრიული კიბეებით..

ციხე იყოფა 5 იარუსად.
ქვის დამწერლობის მუზეუმი

ქვის დამწერლობის მუზეუმი (აზერ. ) — ბაქოში მდებარე მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ქვის დამუშავების ხელოვნებას. ეს არის მუზეუმი, რომელზეც წარმოდგენილია ქვის პლასტიკის განვითარება აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. იგი განლაგებულია აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშის მოედანზე და შექმნილია ჰეიდარ ალიევის ფონდის მიერ.

ისტორია
შენობა, რომელშიც განლაგებულია მუზეუმი, აშენებულია ძმები სიმენსების მიერ 1901 წელს. შენობაში ფუნქციონირებდა აზერბაიჯანში პირველი ელექტროსადგური, რომელიც მუშაობდა ნავთობზე. შემდგომ შენობას ჩაუტარდა კაპიტალური რესტავრაცია და მასში დაიწყო ფუნქციონირება ქვის დამწერლობის მუზეუმმა.

მუზეუმის გახსნა მოხდა 2015 წლის 8 ივნისს. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, ჰეიდარ ალიევის ფონდის პრეზიდენტი მეჰრიბან ალიევა და ჰეიდარ ალიევის ფონდის ვიცე პრეზიდენტი ლეილა ალიევა გაეცნენ მუზეუმს.

ექსპოზიცია
მუზეუმში გამოფენილია უამრავი ქვის პლასტიკის ნიმუშები, რომლებიც აღმოჩენილი არის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე.

ექსპონატების უმრავლესობას შეადგენს უძველესი საყოფაცხოვრებო ნივთები, რომელთაც გააჩნიათ ფუნქციონალური დატვირთვა. ასევე პირველყოფილი ადამიანის შრომის შედეგად შექმნილი ექსპონატები.

მუზეუმში ასევე წარმოდგენილია გობუსტანის და გალას ნაკრძალების კედლური დამწერლობის ნიმუშები.

ექსპოზიციის ძირითად ნაწილს წარმოადგენს შუა საუკუნეების საფლავის ქვები, რომელნიც ნაპოვნია შირვან- აბშერონის ზონაში. საფლავის ქვებზე წარმოდგენილია ინფორმაცია შუა საუკუნეების სხვადასხვა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ, სოციალურ, კულტურულ და იდეოლოგიურ მოვლენებზე.

ექსპოზიცია აგრეთვე მოიცავს აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის ჰუსეინ ჰაგვერდიევის ნაშრომსაც - „არტერია“ (2014 წ.)

მუზეუმში წარმოდგენილი ექსპონატების მიხედვით ადვილად შესაძლებელია აზერბაიჯანის ქვის პლასტიკის ისტორიის და მისი ეტაპების განვითარების აღქმა.
ოთხკუთხა ციხე (მარდაკიანი)

ოთხკუთხა ციხე — ციხესიმაგრე აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომელიც აგებულია საუკუნეში. განლაგებულია ბაქოს დასახლება მარდაკიანში. აშენებულია ქესრანიდთა დინასტიის შირვანშაჰ აჰსიტან , შირვანშაჰ მანუჩეხრ შვილის მიერ. ეს ციხე აგებული იყო ახსიტანის მტერზე ბრწყინვალე გამარჯვების აღსანიშნავად. ციხის სიმაღლე შეადგენს 22 მეტრს, ქვედა სისქე 2,1 მეტრს, ხოლო ბოლოში 1,6 მეტრს. შიგნით ციხე 5 იარუსად იყოფა.
მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1989

მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1989 — საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის უკანასკნელი საყოველთაო აღწერა ჩატარებული 1989 წელს.

აღწერა
აღწერა ჩატარდა 1989 წლის 12 იანვრიდან 19 იანვრის ჩათვლით, მოსახლეობის ფაქტობრივის საცხოვრებლის მიხედვით. აღრიცხვა და ჩაწერა წარმოებდა სპეციალურად გადამზადებული აღმრიცხველ-თანამშრომლების მიერ. აღრიცხვას ჰქონდა უშუალო გამოკითხვის ხასიათი და არ ითვალისწინებდა რამე განსაკუთრებული საბუთებით პასუხების გამყარებას.

3 თვის შემდეგ 1989 წლის აპრილის თვეში გამოქვეყნდა აღწერის წინასწარი შედეგები რაიონების მიხედვით, ხოლო 1990 წლის დასაწყისში დაიდო გამოკითხვის საბოლოო ვარიანტი, სადაც წარმოდგენილი იყო მოსახლეობის რაოდენობრივი და ასაკობრივი შედეგები, ასევე ოჯახური მდგომარეობა, განათლების დონე, ნაციონალობა და სხვა დეტალები.

აღრიცხვის შედეგები
აღწერის თანახმად დადგინდა, რომ 1989 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით საბჭოთა კავშირში მოსახლეობა შეადგენდა 286,7 მლნ კაცს, რაც 1979 წლის აღწერისაგან (262,4 მლნ.) შედარებით 24,3 მლნ ადამიანით ანუ 9 %-ით იყო გაზრდილი.

აღირიცხა 73,1 მლნ ოჯახი, რაც 6,8 მლნ-ით მეტია 1979 წელთან შედარებით. ყველაზი დიდი ზრდა მოვიდა შუა აზიის რესპუბლიკებსა და აზერბაიჯანის სსრ-ზე (22-29 %), ყაზახეთის სსრ (16 %) და მოლდოვეთის სსრ (12 %). ქვეყანაში ოჯახის საშუალო სიდიდემ შეადგინა 3,5 კაცი, ქალაქებში — 3,3 კაცი, ხოლო სოფლებში — 3,8 კაცი. მოკავშირე რესპუბლიკებში ოჯახის საშუალო როცხოვნობა შეადგენდა 6,1 კაცი — ტაჯიკეთის სსრ, 3,1 კაცი ლატვიისა და ესტონეთის სსრ-ებში, რაც ძირითადად განპირობებული იყო ოჯახში ბავშვების ოდენობთ.

1989 წელს ოჯახებში ცხოვრობდა 255,8 მლნ კაცი (ქვეყნის 89 %), ხოლო 13 მლნ (5 %) ცხოვრობდა ოჯახის გარეთ მაგრამ დაკავშირებული იყო ფინანსურად ოჯახთან, მარტოხელათა რაოდენობა კი — 16,4 მლნ კაცს შეადგენდა (6 %).

მოსახლეობის რიცხოვნობა მოკავშირე რესპუბლიკებში
საქართველოს სსრ
მოსახლეობა საქართველოს სსრ-ში 1989 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 5 443 359 კაცს, რაც 1979 წლის მონაცემებთან (5 014 765 კაცი) შედარებით იგი გაიზარდა 428 594 კაცით ანუ 8,55 %-ით.

მოსახლეობის ნაციონალური შემადგენლობა
შემაჯამებელ ნუსხაში წარმოდგენილია მოკავშირე და ავტონომიურ რესპუბლიკებში, ასევე ავტონომიურ ოლქებსა და ოკრუგებში ყველა ტიტულარული ნაციონალობა.
აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგა

აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგა — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა აზერბაიჯანული კლუბებისთვის. წარმოადგენს აზერბაიჯანის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. იმართება 1992 წლიდან აზერბაიჯანის ფეხბურთის ასოციაციის ორგანიზებით. ჩემპიონატი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით ტარდება და მასში მონაწილეობას იღებს 8 გუნდი. სეზონის ბოლოს, მე-8 ადგილზე გასულ გუნდს ანაცვლებს პირველ დივიზიონში პირველ ადგილზე გასული გუნდი.

ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი ბაქოს „ნეფთჩი“ გახდა. კლუბმა 8-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია აღდამის „ყარაბაღი“.

პრემიერლიგის ჩემპიონები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
დიმიტრი ჯაიანი

დიმიტრი (დიმა) ჯაიანი (დ. 20 აგვისტო, 1950, სენაკი, საქართველოს სსრ — გ. 9 დეკემბერი, 2017, იზმირი, თურქეთი) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. საქართველოს სსრ-სა და აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი. სახელმწიფო, კოტე მარჯანიშვილისა და გიორგი შერვაშიძის პრემიების ლაურეატი, ღირსების ორდენის კავალერი, უკრაინის სახელმწიფო „პრესტიჟის“ ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი დრამისა და კინოს მსახიობის სპეციალობით.

1973 წლიდან იყო სოხუმის დრამატული თეატრის მსახიობი და ამავე თეატრის ყოფილი სამხატვრო ხელმძღვანელი. სპექტაკლებში განსახიერებული აქვს როლები: მეფე გიორგი (კონსტანტინე გამსახურდიას „დიდოსტატის მარჯვენა“), მეფე ჰოკონ ჰოკონსენი (ჰენრიკ იბსენის „ბრძოლა ტახტისათვის“), ელიზბარ ერისთვი (გურამ ბათიაშვილის „1832“) და სხვ. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირ “. 2013 წელს დაინიშნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის მინისტრად.

გარდაიცვალა 2017 წლის 9 დეკემბერს, ონკოლოგიური დაავადების შედეგად. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში.

ჯილდოები და აღიარება
1987 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1989 — აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტი
1989 — საქართველოს სახალხო არტისტი
1995 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1998 — ღირსების ორდენი ქართული თეატრალური ხელოვნების განვითარების, მისი პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი შემოქმედებითი მოღვაწეობისათვის
კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია
გიორგი შერვაშიძის სახელობის პრემია
უკრაინის სახელმწიფოს „პრესტიჟის“ ორდენი

ფილმოგრაფია
1975: „პირველი მერცხალი“ (ნური) რეჟ. ნანა მჭედლიძე
1980: „ოგარიოვის 6“ (ვიქტორ კაჟაევი) რეჟ. ბორის გრიგორევი
1985: „ვინ არის მეოთხე?“ (ლევანი) რეჟ. ოთარ კობერიძე
1989: „სტალინის დაკრძალვა“ (ჯემბერი – მაიორი) რეჟ. ევგენი ევტუშენკო
1997: „ანარეკლი“ რეჟ. მიხეილ ბასინოვი
2000: „ანგელოზის გადაფრენა“ რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
მონაწილეობდა ტელეპროექტებშიც, მათ შორის – სერიალში „ძილის წინ“.
აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასი

აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება აზერბაიჯანის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის აზერბაიჯანის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბებია ბაქოს „ნეფთჩი“ და „ყარაბაღი“, რომლებმაც 6-ჯერ მოიგეს თასი. მოქმედი გამარჯვებულია ბაქოს „ინტერი“.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ლეონიდ ბრონევოი

ლეონიდ სოლომონის ძე ბრონევოი (დ. 17 დეკემბერი, 1928, კიევი, უკრაინის სსრ, სსსრ — გ. 9 დეკემბერი, 2017, მოსკოვი, რუსეთი) — საბჭოთა თეატრის და კინოს მსახიობი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1987). მრავალი ჯილდოს ლაურეატი. ყველაზე მეტად ცნობილია ჰაინრიხ მიულერის როლით მრავალსერიიან ფილმში „გაზაფხულის ჩვიდმეტი გაელვება“.
აზერბაიჯანის საფეხბურთო სუპერთასი

აზერბაიჯანის საფეხბურთო სუპერთასი — საფეხბურთო გათამაშება აზერბაიჯანში, სადაც პრემიერლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალისტი გუნდი დაუპირისპირდება.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია ბაქოს „ნეფთჩი“, რომელმაც 2-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია ლენქორანის „ხაზარი“.

მატჩები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ათენაგორა ათენელი

ათენაგორა ათენელი (დ. დაახლ. 133 — გ. დაახლ. 190) — საეკლესიო მამა, ქრისტიანი აპოლოგეტი და ფილოსოფოსი. მის შესახებ მწირი ცნობებია დღემდე მოღწეული. საკუთარ თავს მოიხსენიებს, როგორც „ათენაგორა, ათენელი, ფილოსოფოსი და ქრისტიანი.“

ცხოვრება
ათენაგორას შესახებ ცნობები როგორც მისი თანამედროვე, ისე — შემდგომი დროის ავტორების თხზულებებში საკმაოდ მწირად არის შემონახული. ათენაგორას თხზულებას „შუამდგომლობა ქრისტიანთა გამო“ იმოწმებს საუკუნის ქრისტიანი მოღვაწე მეთოდე ოლიმპოელი თავის ნაშრომში „აღდგომის შესახებ.“ საკუთრივ მეთოდეს ტექსტის ნაწილები შემონახულია ეპიფანე კვიპრელის თხზულებით „პანარიონი.“

ათენაგორას ცხოვრების შესახებ ცნობებს გვაწვდის ფილიპე სიდეელი. საკუთრივ ტექსტი გვიანდელი ხელნაწერითაა მოღწეული და უზუსტობებს შეიცავს. ფილიპეს აზრით, სწორედ ათენაგორა იყო ალექსანდრიის კატეხისტური სკოლის პირველი წინამძღვარი და კლიმენტი ალექსანდრიელის მასწავლებელი. იგი ქრისტიანობისკენ მას მერე გადაიხარა, რაც ქრისტიანი მწერლების თხზულებებს გაეცნო და მათთან შეკამათებას შეეცადა. ფილიპეს ასევე მიაჩნია, რომ ათენაგორას შრომა „შუამდგომლობა ქრისტიანთა გამო“ ანტონინუს პიუსისა და ადრიანეს მიმართ არის დაწერილი. რეალურად კი, თხზულების ადრესატები არიან მარკუს ავრელიუსი და კომოდიუსი, რომლებიც ათენაგორას თანამედროვენი იყვნენ.

შრომები
ჩვენამდე მოღწეულია ათენაგორას ორი თხზულება: „შუამდგომლობა ქრისტიანთა გამო“ (ლათ. ) და „მკვდართა აღდგომის შესახებ“ (ლათ. ). „შუამდგომლობა“ მიემართება მარკუს ავრელიუსს და მისი მიზანია ქრისტიანობის დაცვა წარმართი ბრალმდებლებისგან. იგი ჩამოთვლის სამ ძირითად ბრალდებას, რაც ქრისტიანებს წაუყენეს წარმართებმა: ათეიზმი, კანიბალიზმი და ინცესტი. ათენაგორა ლოგიკური კატეგორიებითა და მჭევრმეტყველებით ცხადყოფს ბრალდებათა აბსურდულობას.

ათენაგორას მეორე შრომა „აღდგომის შესახებ“ შეეხება ძირითადად ანთროპოლოგიურ საკითხებს. მის დასაწყის თავებში საუბარია ადამიანთა აღდგომის ფიზიკურ ასპექტებზე, ხოლო დანარჩენი ნაწილი ეთმობა მეტაფიზიკურ განხილვას.
სერბეთის საფეხბურთო თასი

სერბეთის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება სერბეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 2006 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

სერბეთის თასის წინამორბედი ტურნირი სერბეთის და მონტენეგროს საფეხბურთო თასი იყო. 2006 წელს მონტენეგრომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და შედეგად ორივე ქვეყანამ საკუთარი საფეხბურთო თასი მიიღო.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ბელგრადის „პარტიზანი“, რომელმაც 6-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია „პარტიზანი“.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ნიკოლაი სოკოლოვი

ნიკოლაი ვასილის ძე სოკოლოვი (; გ. 27 სექტემბერი, 1871) — რუსი გეოდეზისტი, კაპიტანი.

უკანასკნელ წლებში მუშაობდა რუსეთის სამხედრო ტოპოგრაფების კორპუსში. დავალებული ჰქონდა დაეწერა და გამოეცა სამხედრო ტოპოგრაფების კორპუსის ისტორია. მისი გარდაცვალების გამო წიგნი ორ ეტაპად გამოიცა, პირველი მოიცავს 1822–1872 წლებს, რომელშიც შესულია მისი შრომის დიდი ნაწილი.
ლორი ანდერსონი

ლორა ფილიპს „ლორი“ ანდერსონი (დ. 5 ივნისი, 1947) — ამერიკელი ავანგარდული მუსიკოსი, კომპოზიტორი და კინორეჟისორი. მის შემოქმედებაში გაერთიანებულია საშემსრულებლო ხელოვნება, მუსიკა და მულტიმედიური პროექტები.. 1970-იანებში ნიუ-იორკში მონაწილეობდა საშემსრულებლო ხელოვნების სხვადასხვა პროექტში, სადაც ყურადღება გამახვილებული ჰქონდა ენაზე, ტექნოლოგიაზე და ვიზუალურ დეტალებზე.
ჩეხეთის საფეხბურთო თასი

ჩეხეთის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ჩეხეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1993 წელს ჩატარდა. ტურნირის გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ჩეხეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია პრაღის „სპარტა“, რომელმაც 6-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია პრაღის „სლავია“.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ოპერაცია სამოკავშირეო ძალა

ნატოს მიერ იუგოსლავიის დაბომბვა (, ოპერაცია „სამოკავშირეო ძალა“) — ნატოს სამხედრო ოპერაცია იუგოსლავიის სამოკავშირეო რესპუბლიკის წინააღმდეგ, რომელიც მიმდინარეობდა 1999 წლის 24 მარტიდან 10 ივნისამდე. ოპერაციის მსვლელობისას დაიღუპა ათასობით მშვიდობიანი მოქალაქე, მათ შორის დიდი რაოდენობით მცირეწლოვანი ბავშვი.

ამ ოპერაციით დასრულდა კოსოვოს ომი. კოსოვოზე კონტროლი დაამყარეს ნატოს ძალებმა, რომლებმაც შემდგომ ძალაუფლება გადასცეს ეთნიკურ ალბანელებს. 2008 წლის 17 თებერვალს კოსოვომ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა სერბეთისგან.

ნატომ ოპერაციის ჩატარების აუცილებლობა დაასაბუთა რეგიონში მიმდინარე სისხლიანი ეთნიკური კონფლიქტის შეწყვეტის აუცილებლობით. იმის გამო, რომ იგი გაეროს მანდატის გარეშე განხორციელდა, კრიტიკოსები მას აღიქვამენ როგორც სამხედრო აგრესიას იუგოსლავიის წინააღმდეგ.

იუგოსლავიის წინააღმდეგ ნატომ გამოიყენა იარაღი, რომელიც აკრძალულია ნიურნბერგის ქარტიით, აგრეთვე, ჰააგისა და ჟენევის კონვენციებით. იუგოსლავიაში იყენებდა ურანის დაბალი შემცველობის ბომბებს, რომელიც არა მხოლოდ მაღალი სიზუსტით გამოირჩევა, არამედ რადიოაქტიურიც არის და ტოქსიკურიც. გარდა ამისა, ნატომ გამოიყენა ე.წ. კასეტური ბომბები - იარაღი ფეთქებადი ყუმბარებით, რომელთა გამოყენებაც მოგვიანებით ოტავის კონვენციით აიკრძალა.
ჩეხეთის საფეხბურთო სუპერთასი

ჩეხეთის საფეხბურთო სუპერთასი — საფეხბურთო გათამაშება ჩეხეთში, სადაც ჩემპიონატის და თასის გამარჯვებულები ხვდებოდნენ ერთმანეთს. პირველი გათამაშება 2010 წელს, ხოლო ბოლო 2015 წელს ჩატარდა.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბებია პლზენის „ვიქტორია“ და პრაღის „სპარტა“, რომლებმაც 2-2-ჯერ მოიგეს ტიტული. უკანასკნელი გამარჯვებულია პლზენის „ვიქტორია“.

მატჩები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
Let It Bleed (სიმღერა)

— ბრიტანული მუსიკალური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა ბლუზის სტილში. ის დაიწერა მიკ ჯაგერის და კით რიჩარდსის მიერ და წარმოდგენილია 1969 წლის ალბომში ამავე დასახელებით. იგი სინგლის სახით გამოვიდა იაპონიაში 1970 წლის თებერვალში.

იენ სტიუარტი ამ სიმღერის დროს უკრავს ფორტეპიანოზე (მისი ერთადერთი გამოჩენა ალბომებში), მაშინ როდესაც ბილ უაიმენი უკრავს არფაზე.

მონაწილეები
მიკ ჯაგერი — ვოკალი
კით რიჩარდსი — გიტარა
ბილ უაიმენი — ბას-გიტარა, არფა
ჩარლი უოტსი — დასარტყმელი
იენ სტიუარტი — ფორტეპიანო
რაი კუდერი — სლაიდ-გიტარა