საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978 (უმაღლესი ლიგა)

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978 (უმაღლესი ლიგა) — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის პირველობის რიგით 41-ე გათამაშება. დაიწყო 7 აპრილს და დასრულდა 11 ნოემბერს. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, რომელმაც მეორედ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული. მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე — დონეცკის „შახტიორი“.

ჩემპიონატი
უმაღლესი ლიგის 1978 წლის საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ხანგრძლივობამ შეადგინა 219 კალენდარული დღე — 7 აპრილიდან 11 ნოემბრის ჩათვლით. ჩემპიონატის მონაწილე გუნდებმა 240 მატჩი ჩაატარეს, რომელთაგან 131 — მასპინძლებმა მოიგეს, 59 შეხვედრა ფრედ დამთავრდა, ხოლო 50 შეხვედრაში წარმატებას სტუმრებმა მიაღწიეს. ჩემპიონატის განმავლობაში გატანილი 560 გოლიდან პირველ წრეში 274 გოლი გავიდა, ხოლო მეორეში — 286. მასპინძლებმა გაიტანეს 354 ბურთი, სტუმრებმა — 206. 41-ე ჩემპიონატის პირველი გოლი მოსკოვის „დინამოს“ მეკარე ნიკოლოზ გონტარის კარში დნეპროპეტროვსკის „დნეპრის“ თავდამსხმელმა ვლადიმერ კუცევმა გაიტანა.

ჩემპიონატის ფარგლებში გატანილი ბურთები სულ — 155 ფეხბურთელის ანგარიშზეა. აქედან 149 მოთამაშემ მეტოქეთა კარი, ხოლო ექვსმა — საკუთარი კარი აიღო. 41-ე ჩემპიონატში გატანილი ავტოგოლის ავტორები გახდნენ შემდეგი ფეხბურთელები: კონკოვი („დინამო“ კიევი), კალაიჩევი („ლოკომოტივი“ მოსკოვი), ნოვიკოვი („დინამო“ მოსკოვი), გრიგორიევი (ცსკა მოსკოვი), ოლშანსი (ცსკა მოსკოვი) და რახმანოვი („ნეფთჩი“ ბაქო). ჩემპიონატზე ყველაზე ნაკლები ფეხბურთელი მოსკოვის „დინამოსა“ და დონეცკის „შახტიორის“ შემადგენლობაში გამოვიდა მოედანზე (18–18), ხოლო ყველაზე მეტი (26) — მოსკოვის ცსკა-ს შემადგენლობაში. თბილისის დინამოელთა ღირსება საკავშირო პირველობაზე 24-მა ფეხბურთელმა დაიცვა. სულ დაინიშნა 64 პენალტი, რომელთაგან კარის აღებით დასრულდა — 44. არარეალიზებული 20 თერთმეტმეტრიანიდან ძელს მოხვდა — 2, კარს ასცდა — 7, ხოლო 11 შემთხვევაში მეკარეებმა იმარჯვეს. მათ შორის, რომენსკიმ და იურკოვსკიმ სამ-სამჯერ, ორდაბაევმა — ორჯერ, ზარაპინმა, სტიჟევსკიმ და სივუხამ — თითოჯერ. 41-ე ჩემპიონატის ყველაზე მეტი ბურთი გავიდა მესამე ტურში — 28, ყველაზე ნაკლები კი პირველ და მერვე ტურებში — 10–10. საკუთარ მინდორზე მარცხი არ განუცდია მხოლოდ თბილისის „დინამოს“. აღსანიშნავია, რომ მას შემდეგ, რაც თბილისელებმა 1975 წლის 11 სექტემბერს წააგეს შინ ვოროშილოვგრადის „ზარიასთან“ (2–3), მათ საკავშირო პირველობის 49 მატჩი ჩაატარეს თბილისში, რომელთაგან 33 მოიგეს და 16 ფრედ დაამთავრეს, ბურთების შეფარდებით — 90–27. ამიერკავკასიის გუნდებთან ყველაზე მეტი ქულა აიღო მოსკოვის „ტორპედომ“ — 10 ქულა 12 შესაძლებლიდან, მაგრამ თბილისის „დინამოსთან“ მოპოვებული ერთი ქულა „ტორპედოს“ არ ჩაეთვალა. მოსკოვის გუნდებთან ყველაზე მეტი მოაგროვა კიევის „დინამომ“ — 15 ქულა 20 შესაძლებლიდან. უკრაინის გუნდებთან ყველაზე მეტი ქულა აიღო თბილისის „დინამომ“ — 16 ქულა 20-დან. თბილისის „დინამოს“ მატჩები ყველაზე მეტჯერ იმსაჯა მოსკოველმა ე. შკლოვსკიმ — 5-ჯერ. სამ-სამჯერ იმსაჯეს მ. სტუპარმა (ივანო-ფრანკოვსკი), ა. ივანოვმა (ლენინგრადი), ვ. ლიპატოვმა (მოსკოვი) და ვ. ბასკაკოვმა (მოსკოვი). აღსანიშნავია, რომ ბასკაკოვის მსაჯობისას თბილისელებმა სამივე მატჩი მოიგეს. თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე გამართულ 15 შეხვედრაში გავიდა 39 ბურთი, აქედან 31 გაიტანეს თბილისელებმა (18 — ჩრდილოეთის, ხოლო 13 — სამხრეთის კარში). სტუმრებმა ბურთები ორივე კარში თანაბრად გაიტანეს — 4–4. სტადიონის საუკეთესო ბომბარდირი 9 გატანილი ბურთით გახდა რამაზ შენგელია. თბილისის „დინამომ“ მეტოქეებთან ყველაზე მეტი შეხვედრა ანგარიშით 1–0 დაამთავრა. ამ შეხვედრებიდან გუნდმა 5 მატჩი მოიგო და 4 დათმო. ყველაზე იღბლიანი თბილისის დინამოელთათვის იყო 49-ე წუთი, როცა მათ მეტოქეთა კარში სამი ბურთი გაიტანეს (შენგელიამ „ჩერნომორეცთან“ და „ნეფთჩისთან“ და დარასელიამ „ფახთაქორთან“. არცერთ კალენდარულ მატჩში 49-ე წუთზე თბილისელებს გოლი არ გაუშვიათ. თბილისის დინამოელთაგან მეცხრე ტურამდე მეტოქეთა კარში გოლები მხოლოდ ყიფიანსა და შენგელიას ჰქონდათ გატანილი. დონეცკელი ნიკოლოზ ლატიში ერთადერთია, რომელმაც თბილისის „დინამოს“ კარში ბურთი გაიტანა თბილისშიც და შინაც. რამაზ შენგელიამ თბილისშიც და სტუმრადაც ბურთები გაიტანა მოსკოვის გუნდებთან — „სპარტაკთან“ და ცსკა-სთან. თბილისის დინამოელებმა 4 ისეთი მატჩი მოიგეს, სადაც თავიდან მოწინააღმდეგე იყო წინ: „ჩერნომორეცთან“ — 2–1 (0–1), „ქაირათთან“ — 2–1 (0–1), ცსკა-სთან — 2–1 (0–1) და „ზარიასთან“ — 2–1 (0–1). აღსანიშნავია, რომ „ქაირათთან“, ცსკა-სთან და „ზარიასთან“ დინამოელები სტუმრად თამაშობდნენ. თბილისელთა თავდამსხმელმა ვლადიმერ გუცაევმა ვოროშილოვგრადელებთან მატჩში გაიტანა თბილისის „დინამოს“ 1700-ე გოლი. თბილისის დინამოელებმა ქულათა მაქსიმუმი აიღეს შემდეგ გუნდებთან შეხვედრაში: „ჩერნომორეცი“ (2–1, 1–0), „ქაირათი“ (2–1, 1–0), „დნეპრი“ (1–0, 1–0), ცსკა (2–1, 4–1), „ზარია“ (4–1, 2–1).

შედეგები
ცხრილი
საჩემპიონო რბოლა
მატჩები
საუკეთესო ბომბარდირი — გიორგი იარცევი („სპარტაკი“) — 19 გოლი 29 მატჩში.

პრიზები
ბომბარდირები
ჩემპიონი
ჩემპიონატის სტატისტიკიდან
ჩემპიონატის ფარგლებში გამართული შეხვედრების შედეგებიდან ყველაზე ხშირად დაფიქსირდა ანგარიში — 1–0. ამ ანგარიშით სულ 63 მატჩი დამთავრდა.
მოსკოვის „ტორპედოს“ მეკარემ ანატოლი ზარაპინმა პირველობის მონაწილე მეკარეთაგან განსხვავებით — მთელი ჩემპიონატი შეუცვლელად ჩაატარა.
მეტოქეთა მინდვრებზე ყველაზე მეტი ბურთი გაიტანა ტაშკენტის „ფახთაქორმა“ — 19, ხოლო ყველაზე ნაკლები ერევნის „არარატმა“ — 6.
სტუმრად ყველაზე მეტი ბურთი (ექვს-ექვსი) გაიტანეს თბილისელმა რამაზ შენგელიამ და ტაშკენტელმა კონსტანტინე ბაკანოვმა.

ჩემპიონის სტატისტიკიდან
ჩემპიონის შემადგენლობაში მოედანზე 24 ფეხბურთელი გამოვიდა: მანუჩარ მაჩაიძე (30 თამაში), ვახტანგ ქორიძე (30), რამაზ შენგელია (28), ფირუზ კანთელაძე (26), ვლადიმერ გუცაევი (26), დავით ყიფიანი (25), ალექსანდრე ჩივაძე (25), დავით გოგია (25), გოჩა მაჩაიძე (23), შოთა ხინჩაგაშვილი (21), ვიტალი დარასელია (18), ნოდარ ხიზანიშვილი (15), დავით მუჯირი (15), თამაზ კოსტავა (14), რევაზ ჩელებაძე (12), ოთარ გაბელია (9), თენგიზ სულაქველიძე (8), ვახტანგ კოპალეიშვილი (6), ილია რუხაძე (4), ამირან მინაშვილი (4), ნოდარ ბაზაზაშვილი (3), ტარიელ დურდიაძე (3), გიორგი ჭილაია (1), დიმიტრი გოგოლაძე (1).
თბილისელებმა დიდი ანგარიშით მოიგეს 4 შეხვედრა: „ფახთაქორთან“ (3–0), „არარატთან“ (3–0), ცსკა-სთან (4–1) და „ზარიასთან“ (4–1).
გუნდმა დიდი ანგარიშით პირველობის მხოლოდ ერთი შეხვედრა ტაშკენტის „ფახთაქორთან“, ანგარიშით 0–3 დათმო.
30 მატჩიდან 6 მატჩი თბილისელებმა ცვლილების გარეშე ჩაატარეს.
ჩემპიონატის პირველ წრეში გუნდმა 23 ქულა მოაგროვა, ხოლო მეორეში — 19.
თბილისელებმა სულ 45 ბურთი გაიტანეს, თითო თამაშში საშუალოდ 1,5; საკუთარ კარში მიიღეს 24 (საშუალოდ ერთ თამაშში 0,8).
ჩემპიონატის ფარგლებში მეტოქეთა კარებში გატანილი 45 ბურთი სულ რვა დინამოელის ანგარიშზეა.
დინამოელთაგან გოლები გაიტანეს: შენგელიამ (15), ქორიძემ (8), ყიფიანმა (7), დარასელიამ (5), გუცაევმა (4), ჩელებაძემ (3), მ. მაჩაიძემ (2) და გ. მაჩაიძემ (1).
ყველაზე სწრაფი გოლი დინამოელთაგან გაიტანეს შენგელიამ (ცსკა-სთან) და ქორიძემ („შახტიორთან“). ორივე ბურთი შეხვედრის მეორე წუთზე გავიდა.
საკუთარ კარში ყველაზე სწრაფი გოლი თბილისელებმა მატჩის მეათე წუთზე მიიღეს. ბურთი გოროხოვოდაცკიმ გაიტანა („ქაირათი“).
თბილისელებმა საკუთარ მინდორზე გაიტანეს 31 ბურთი და მიიღეს 8, ხოლო მეტოქის მოედანზე გაიტანეს 14 და მიიღეს 16 ბურთი.
თბილისის „დინამომ“ ჩემპიონატის ორი წრის ჯამში ყველა მეტოქის კარის აღება შეძლო.
თბილისელთა კარში ვერცერთი გოლი ვერ გაიტანეს „დნეპრმა“, „არარატმა“ და „ლოკომოტივმა“.
მსაჯებმა თბილისელთა სასარგებლოდ დანიშნეს 5 პენალტი. ხუთიდან 3 პენალტი ყიფიანმა გაიტანა, ხოლო 2 — გუცაევმა.
თბილისელთა კარში დანიშნული იყო ერთი პენალტი, რომელიც კარგად გამოიყენა ჟურავლიოვმა („ზარია“).