iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კომპიენგა

კომპიენგა — ხელოვნური წყალსაცავი ბურკინა-ფასოს აღმოსავლეთი რეგიონის კომპიენგის პროვინციაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. კომპიენგის კაშხალი სამეურნეო მიზნებისათვის ტბის შესაქმნელად აშენდა 1980-იან წლებში. ტბის ფართობი, სეზონზე დამოკიდებულებით, მერყეობს 160 კმ²-დან 210 კმ²-მდე.

1985 წელს დემოგრაფები აკეთებდნენ პროგნოზს, რომ კომპიენგის კაშხლის და ტბის მშენებლობა ეკონომიკური მიზეზების გამო 1985 წლიდან 1990 წლის ჩათვლით რეგიონში გამოიწვევდა მიგრაციის ზრდას დაახლოებით 15 %-ით, ასევე 15 %-ით 1990 წლიდან 1995 წლებს შორის პერიოდში და 8 %-ით 1995 წლიდან 2000 წლამდე პერიოდში. 1985 წლის შემდეგ კომპიენგას ტბის აუზის ირგვლივ მართლაც უეცრად და მკვეთრად გაიზარდა სასოფლო-სამეურნეო მუშების მიგრაცია, განსაკუთრებით იმ ზონაში, სადაც უშუალოდ მიმდინარეობდა ჯებირის მშენებლობა, რაც დამთავრდა ქალაქ კომპიენგის წარმოშობით.

მაგრამ ტბის და კაშხლის შექმნას ასევე ჰქონდა გარკვეული ნეგატიური შედეგებიც, ზოგიერთი სოფელი ტბის აუზის გასწვრივ ნაწილობრივ ან მთლიანად დაიფარა წყლით.
შავი შაშვი

შავი შაშვი — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა.

აღწერა
ზრდასრული ფრინველის სხეულის სიგრძეა 26 სმ, წონა — 80-125 გ. მამრები შეფერილნი არიან მუქი შავი ბუმბულით, ნისკარტი და თვალის გარშემო მდებარე რგოლი ოქროსფერია. მდედრები და მოზარდები მურა ფერისები არიან, კუდი მუქი აქვთ, კისერი და მუცელი ღია. შავი შაშვი სასიამოვნოდ მგალობელი ფრინველია. მისი ოსტატური, მაგრამ მეტწილად ნაღვლიანი სტვენა ადამიანზე დამამშვიდებლად მოქმედებს.

გავრცელება
შავი შაშვი ერთ-ერთი ყველაზე მეტად გავრცელებული ფრინველია მსოფლიოში. ბინადრობს მთელ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკის რამდენიმე ქვეყანაში (მაროკო, ალჟირი, ტუნისი), კავკასიაში, მცირე და შუა აზიაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში, ძირითადად ტყეებში, სახლობენ ადამიანებთან ახლოსაც.

საქართველო
საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული კავკასიური შავი შაშვი.

გამოზამთრება
იგი მკვიდრი ბინადარია. მიგრაცია არ ახასიათებს.

გამრავლება
წლის განმავლობაში ის ერთხელ, ხან ორჯერ ბუდობს. ოდნავ ჩაღრმავებულ ბუდეში 4-7 კვერცხს დებს, ბარტყების გამოჩეკას 15 დღე-ღამე უნდება.

კვება
შავი შაშვი მშიშარა, უხეიროდ მფრინავი ფრთოსანია, ღია ადგილებს თავს არიდებს და დროს მეტწილად ბუჩქნარებში საკვების — ჭიაყელების, ლოკოკინების, მწერების და კენკრის ძებნას ანდომებს.
UTC-06:00

−6 («ცენტრალურამერიკული დრო») — სასაათო სარტყელი შემდეგი ქვეყნებისათვის:

მთელი წლის განმავლობაში

(ნაწილობრივ):
(ლოიდმინსტერის და მიმდებარე რაიონის გარდა)
(ნაწილობრივ):

(ნაწილობრივ):
პროვინცია

ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (ნოემბერი-მარტი)
(ნაწილობრივ):

(ცენტრალური ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(ნაწილობრივ):

(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის დასავლეთი)
(შტატის დასავლეთი)
(შტატის დასავლეთი)
(შტატის დასავლეთი)
(ქვეყნის აღმოსავლეთი და ცენტრალური ნაწილი)

ზაფხულში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (აპრილი-ოქტომბერი)
(ნაწილობრივ):

(სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი)
(უდიდესი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(მხოლოდ ქალაქი ლოიდმინსტერი და მიმდებარე რაიონი)
(ნაწილობრივ):

ნავაჰოს ხალხის რეზერვაცია
(სამხრეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი)
(მცირე რაიონი შტატის აღმოსავლეთში)
(მცირე რაიონი შტატის აღმოსავლეთში)
(ნაწილობრივ):

(უდიდესი ნაწილი)
კეისარ კაშიევა

კეისარ სეიფულა ყიზი კაშიევა (; დ. 7 ივნისი 1893, ტფილისი — გ. 17 აპრილი 1972, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მხატვარი. იგი კვლავინდებურად აგრძელებდა ხატვას.

1972 წლის 17 აპრილს მხატვარი გარდაიცვალა ბაქოში, 78 წლის ასაკში. კაშიევას ნაშრომები ინახება აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში.

ხელოვნება
კაშიევას მიერ შექმნილი ნახატების უმნიშვნელო ნაწილი ინახება აზერბაიჯანის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში. ისინი წარმოდგენილია ალბომების სახით. აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმში შენახულია მხატვრის რამდენიმე პირადი ნივთი და ნახატების ესკიზები.

მოღვაწეობის საწყის ეტაპზე კაშიევა აფორმებდა აფიშებსა და პლაკატებს თბილისის ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოების სხვადასხვა ღონისძიებებისათვის. 1905-1915 წლებში შექმნა უამრავი პორტრეტი, ნახატი და პეიზაჟი. მუშაობდა ფანქრით, აკვარელით, ნახშირით. ამ პერიოდის ნაშრომებს მიეკუთვნება „ი. გოვცაროვის პორტრეტი“ (1909), „მუსულმანი ინტელიგენტი“ (1912 ), „ტბის ნაპირი“ (1914), „ბაბა იაგა“ (1915) და სხვა. 1918 წლის შემდეგ კაშიევას მიერ აკვარელებით და ზეთის საღებავებით დაწერილი რეალისტური მიმართულების ნახატები „დიდებული ქალი“, „მოხუცი დარაჯი“, „ქართველი გოგონა“, „მონადირე“, „მეხანძრე“, „გოგოლის პორტრეტი“ და სხვა, განსხვავდებიან თავისი შესრულებით.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1287

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1287 მიიღეს ერთხმად 2000 წლის 31 იანვარს. საქართველოს შესახებ გაეროს ყველა რეზოლუციის დამტკიცების შემდეგ, კერძოდ 1255 (1999) რეზოლუციის, საბჭომ გადაავადა საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი 2000 წლის 31 ივლისამდე.

უშიშროების საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აფხაზეთის კონფლიქტთან დაკავშირებულ ძირითად საკითხებთან მიმართებით პროგრესის არარსებობა მიუღებელია. საბწომ მიესალმა ორივე მხარის მიერ აღებული ვალდებულება, რომელიც ეხება 1994 წელს ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალთა დაშორიშორების შესახებ შეთანხმების დარღვევას და მოლაპარაკებების განახლებას. გამოითქვა შეშფოთება იმის მიუხედავად, რომ საერთო სიტუაცია რეგიონში მშვიდია, თუმცა მაინც არასტაბილური იყო კონფლიქტის ზონაში. საბჭომ მიესალმა ისეთი დაავადებების პრევენციასა და კონტროლს, როგორიცაა აივ ინფექცია, შიდსი და სხვა.

გენერალურმა მდივანმა, კოფი ანანმა რეგიონში ახალი სპეციალური წარმომადგენელი დანიშნა და მხარეებს მოუწოდა, გამოიყენონ შესაძლებლობა და განაახლონ სამშვიდობო პროცესის აღდგენა. საქართველოს და აფხაზეთს მოუწოდეს მიაღწიონ პროგრესს ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებზე, როგორიცაა თბილისსა და სოხუმს შორის კონსტიტუციური კომპეტენციების განაწილება.

რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ორივე მხარის მიერ ადამიანის უფლებების პატივისცემის აუცილებლობა, ნდობის აღდგენის მნიშვნელობა და აფხაზეთში ჩატარებული არჩევნების მიუღებლობა და არალეგიტიმურობა. გენერალურ მდივანს მოეთხოვა რეგულარულად ეცნობა საბჭოსთვის, რეგიონში განვითარებული მოვლენები.
ქათამურა

ქათამურა ან ლერწმის ქათამურა — ფრინველი ლაინასებრთა ოჯახისა. გადამფრენი ფრინველია. მის მოსაპოვებლად საჭიროა 10-12 ნომერი საფანტი.

გავრცელება და ჰაბიტატი
სახლდება ლერწმიან ჭაობებში. დედალ-მამალი მალე წყვილდებიან და ცდილობენ მათ მიერ დაკავებულ ადგილში სხვა არ შეუშვან საბინადროდ.
საქართველო
საქართველოში აპრილში გამოჩნდება ხოლმე.

გამრავლება
ბუდე
ქათამურას წყვილი ბუდეს ხმელი ბალახებისა და ღეროებისაგან აკეთებს ჭაობის ნაპირზე მცენარეთა ძირებში ან წყლის ზედაპირამდე დაშვებულ ტირიფის ტოტებზე მიმაგრებით.

გამოჩეკა
ქათამურა დებს 6-12 კვერცხს, რომლებზეც კრუხად ჯდება კვერცხების დების დამთავრებამდე. ამის გამო ბატყებიც თანდათანობით იჩეკებიან. პირველ დღეებში ბარტყებს მამა უვლის, ხოლო ბარტყების გამოჩეკის დამთავრების შემდეგ მათ მოვლაში დედალიც მონაწილეობს. ორი კვირის ბარტყები თვითონ პოულობენ საკვებს.

კვება
ქათამურა დილიდან საღამომდე წყლის ზედაპირზე დაცურავს, ყურყუმელაობს და ეძებს საკვებს: წყლის მწერებს, მათ კვერცხებსა და ლოკოკინებს.
რასიპნაია VI

რასიპნაია — გვიანი ნეოლითის სადგომი როსტოვის ოლქში, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს სოფელ რასიპნოეს ახლოს პესჩანოკოპის რაიონში.

ისტორია
როსტოვის ოლქის ტერიტორია ძველ დროში მჭიდროდ იყო დასახლებული. დასახლებების დიდი ნაწილი მდებარეობდა მდინარეების სანაპიროზე. ერთ-ერთ მათგანზე დასახლების კვალი ჩანს სხვადასხვა ისტორიული პერიოდის განმავლობაში. ძეგლების უმეტესობა მდებარეობდა ასევე მდინარების შემაღლებულ ნაპირებზე.

გვიანი ნეოლითის დროინდელი სადგომი რასიპნაია მდებარეობს როსტოვის ოლქის პესჩანოკოპის რაიონის სოფელ რასიპნოესთან ახლოს. სადგომის შესწავლა დაიწყო 2002 წელს და გაგრძელდა 2003 წლამდე.

არქეოლოგიურ ძეგლზე გაითხარა 480 კვ. კმ. აღმოაჩინეს 4 644 არქეოლოგიური ნივთი. ძირითადად ეს ნივთები დამზადებული იყო კაჟისაგან. ასევე გამოყენებული იყო ობსიდიანი.

არტეფაქტები
აღმოჩენილ საგნებს შორის 1 258 ფირფიტისებური ნამტვრევია. ფირფიტების უმრავლესობის სიგრძეა 0,7 სმ-დან 1,2 სმ-მდე.

აღმოჩენილია დაახლოებით 520 საგანი, რომელიც მეორეჯერ არის დამუშავებული, მათ შორის ყველაზე მეტია საფხეკები (სულ 250 ცალი). აღმოჩენილ ნივთებს შორის გვხვდება ქვისგან დამზადებული შრომის იარაღები, გეომეტრიული ფორმის პატარა ქვის ნამსხვრევები.

რასიპნაია -ის კერამიკა ფრაგმენტულია, ჭურჭელი ორნამენტების გარეშეა.

არქეოლოგიურ ობიექტზე აღმოჩენილია მსხვილფეხა და წვრილფეხა რქოსანი პირუტყვის ძვლები.
პრესა აზერბაიჯანში

აზერბაიჯანში გამოიცემა 600-ზე მეტი გაზეთი და ჟურნალი.

ბეჭდვის წარმოშობა
აზერბაიჯანის ბეჭდვითი საშუალებების ფუძემდებელი იყო ხასან ბეკ ზარდაბი. ხანგრძლივი ბრძოლის შედეგად, მეფის რუსეთის კოლონიალური სისტემის პირობებში, მან მაინც მიაღწია აზერბაიჯანულ ენაზე გაზეთ „ექინჯის“ გამოშვების უფლებას. ამ გაზეთის გამოშვებამ სერიოზული რეზონანსი იქონია მთელს კავკასიაში. დასაწყისში გაზეთის რედაქცია შედგებოდა მხოლოდ ერთი ადამიანისგან. ზარდაბი თავად იყო გაზეთის გამომცემელიც, რედაქტორიც, კორექტორიც და ამწყობიც. 1875—1877 წლებში გამოვიდა გაზეთის 56 ნომერი. საზოგადოებაში ყურადღების მისაქცევად, იგი იძულებული იყო, გაზეთები უფასოდ დაერიგებინა.

გაზეთის გამოცემით ხასან ბეგი უპირველეს ყოვლისა ცდილობდა მიეღწია ძირითადი მიზნისათვის - ხალხის განათლების პროპაგანდისთვის. იგი გაზეთში აქვეყნებდა ინფორმაციას სოფლის ცხოვრებაზე, სოფლის მეურნეობაზე, მიწადმოქმედებაზე, საირიგაციო სამუშაოებზე, ეხმარებოდა გლეხებს სოფლის მეურნეობის საჭირბოროტო საკითხების გადაჭრაში. ძირითად პრინციპს შეადგენდა ეროვნული ერთობის შექმნა. ამასთან დაკავშირებით, 1877- 1878 წლებში რუსულ-თურქული ომის გამო გაზეთის მდგომარეობა ძალიან გართულდა. მეფის ცენზურამ აკრძალა გაზეთში პოლიტიკური ხასიათის საკითხების განხილვა. 1877 წელს გამოიცა გაზეთის ლიკვიდაციის ბრძანება.

„ზია“, „ზიიაი - კავკაზიე“, „ქეშქიული“
1879 წლის იანვარში, თბილისში, თურქულ ენაზე, დაიწყო გაზეთ „ზიას“ გამოშვება. 1880 წლიდან ეს გაზეთი გამოდიოდა „ზიიაი - კავკაზიეს“ სახელწოდებით. 104 ნომერის გამოსვლის შემდეგ, 1884 წელს, გაზეთი დაიხურა. 1883 წელს, თბილისში, გამოვიდა გაზეთი „ქეშქიული“. ამ გაზეთის გამომცემელი, ჯალალ უნსიზადე, კარგად იყო გათვითცნობებული ევროპულ კულტურასთან. აზერბაიჯანული ინტელიგენციის პროგრესული მოღვაწეების მხარდაჭერის იმედების შესახებ გაზეთი წერდა: „ დამწყებ სიცოცხლეს ესაჭიროება დახმარება და მითითებები . იმედს გამოვთქვამთ, რომ ჩვენთან ერთად, ერის კეთილმსურველნი და განმანათლებელნი, დაგვეხმარებიან ამ გაზეთის გამოცემაში, რომელიც შეიქმნა ჩვენი ერის სამსახურისათვის“. „ქეშქიული“ ახლოს იყო „ექინჯისთან“. გაზეთის ფურცლებზე იბეჭდებოდა პუბლიცისტური სტატიები, საკითხები დაკავშირებული ენასთან, ლიტერატურასთან, ხელოვნებასთან, ამონარიდები ორიგინალური ნაწარმოებიდან, ევროპული და აღმოსავლური ნაწარმოებების ნიმუშების თარგმანნი. გაზეთთან თანამშრომლობდნენ ს.ა. შირვანი, ფ. ქოჩარლი, მ. შაჰთაჰლინსკი.
აირანი

აირანი (, , , , , , , , , , ) — რძის ნაწარმის ერთ-ერთი ნაირსახეობა კათიღის ან კეფირის საფუძველზე თურქულენოვან, ჩრდილოკავკასიურ და ბალკანურ ხალხებში.

სხვადასხვა ენებსა და ხალხებში ზუსტი აზრი, დასახელება და დამზადების ტექნოლოგია სხვადასხვანაირია, მაგრამ საერთოს წარმოადგენს ის, რომ ეს არის რძის პროდუქტი, რომელიც მიიღება რძის ბაქტერიების მეშვეობით. ამასთან ერთად მიწადმოქმედ ხალხებს იგი უფრო წვნიანი აქვთ და გამოიყენება წყურვილის მოსაკლავად, ხოლო მომთაბარე ხალხებში უფრო შესქელებულია და უფრო არაჟანს მიმსგავსებული, რომელის შენახვა და გადაადგილება უფრო გაადვილებულია, მაგრამ მეორე შემთხვევაში აირანი მოითხოვს მის გახსნას წყალში, რძეში ან კუმისში. მათ გააჩნიათ სხვადასხვა სახის ცხიმიანობა..
იანარდაღი

იანარდაღი (, ალმოკიდებული მთა) — ბუნებრივი მარადიული ცეცხლი, რომელიც ძველი დროიდან ანთია ბორცვზე აზერბაიჯანში.

მეტრიანი ალი, დაახლოებით ათი მეტრის სიგანისა გამოდის იანადაღის მთიდან — კირის ბორცვიდან, რომელიც განლაგებულია ბაქოს მახლობლად კასპიის ზღვაზე აფშერონის ნახევარკუნძულზე. დღეს მსოფლიოში არსებობს მხოლოდ მცირე რაოდენობის ასეთი სახის ბუნებრივი აირის დაწვის საბადო, რომელთა უმრავლესობაც ძირითადად აზერბაიჯანშია განლაგებული. ბუნებრივი მარადიული ცეცხლი განპირობებულია ბუნებრივი აირის საბადოდან აირის გაჟონვით აფშერონის ქვეშ არსებული საცავიდან. ამ აირის აალება ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში მოხდა. ამის შესახებ მარკო პოლოც გვატყობინებს.

განსაკუთრებული სილამაზით ეს ალი ჩანს ღამე. ასეთი სახის ობიექტები ზოროასტრიზმის მიმდევრების სათაყვანისმცემლო ადგილებს წარმოადგენენ.

იანარდაგის მთაზე არსებული ცეცხლი არ წყვეტს წვას. იანარდაგის ნაკადები ცნობილია, როგორც იანარ ბულაკი — «წვადი წყაროები». მსგავსი წყაროები ასევე ხელმისაწვდომია მდინარე ვილასკეის მიმდებარე ტერიტორიაზე, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობა სამკურნალო აბაზანებს იღებს.

ცეცხლი გამოდის მთის ფერდობის სათავეში მდებარე ქვიშის ფორმაციებში არსებული ნახვრეტებიდან. იანარდაგის გარდა ასევე არსებობს ატეშგიახის ტაძარი, რომელიც ზოროასტრიზმის რელიგიური მიმდინარეობის წმინდა ადგილს წარმოადგენს.

ცეცხლის ზედაპირზე გამოსვლის მიზეზები
იანარდაგი აზერბაიჯანის გეოლოგიური სამსახურის მიერ აღწერილია, როგორც «გორაზე 15 მეტრის მანძილზე გაღვივებული ინტენსიური ცეცხლი, რომლის სიმაღლე 2-4 მეტრს აღწევს». ცეცხლის ანთება და შენარჩუნება გრუნტის ფენებიდან მუდმივად გამომავალი გაზის შედეგია. ასევე დადგინდა, რომ ასეთი ხანძრების გაჩენის მიზეზი შეიძლება იყოს «თერმული მეტამორფოზა».

მეცნიერებისა და გეოლოგების მიერ ჩატარებული კვლევების თანახმად, იანარდაგის მთაზე აღებული ოთხი ნიმუშის ანალიზმა აჩვენა, რომ მაქსიმალური ნაკადის ფართობი განლაგებული იყო ქანებს შორის წარმოქმნილი ნაპრალის ზედა ნაწილში, სადაც შიდა წვა წარმოიქმნება და რომლიდანაც ალი გამოდის. დადგინდა, რომ დეგაზიფიკაციის ფართობი უფრო მეტია, ვიდრე სივრცე, რომელშიც იგი იქმნება, და არსებობს ალბათობა, რომ მიკროსეპარაცია გავრცელებულია ბზარის მთელს გაყოლებაზე. ბზარის ეს დეფექტი განისაზღვრება, როგორც ბალახან-ფატმაის უზარმაზარი სტრუქტურის ნაწილი აბშერონის ნახევარკუნძულზე.

სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურული და ბუნებრივი ნაკრძალი
იანარდაგის ნაკრძალი რესტავრაციის შემდეგ

2007 წლიდან აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით იანარდაგის ტერიტორია, რომელიც 64,55 ჰექტარს მოიცავს, სახელმწიფო ისტოირულ-კულტურულ და ბუნებრივ ნაკრძალად გამოცხადდა.

2018 წელს ხელმოწერილი იქნა განკარგულება ნაკრძალის სარეკონსტრუქციო ღონისძიებების შესახებ. 2019 წელს დასრულდა კაპიტარული სარემონტო სამუშაოები და 12 ივნისს რეკონსტუირებული ნაკრძალის გახსნა შესდგა.

მოხსენიება მოგზაურთა მიერ
ალექსანდრე დიუმამ, ამ ადგილებში თავისი მოგზაურობის დროს, მსგავსი ცეცხლი აღწერა ერთ-ერთ ზოროასტრიზმის მიმდევარ ტაძარში. აბშერონის ნახევარკუნძულის წიაღში ბუნებრივი აირის დიდი კონცენტრაციის გამო მრავალი საუკუნის განმავლობაში უწყვეტად ანთია ცეცხლი, რაზედაც გვაუწყებს მარკო პოლო თავის ერთ-ერთ შრომაში.
ანარ რზაევი

ანარ რასულ ოღლი რზაევი (; დ. 14 მარტი 1938) — აზერბაიჯანელი მწერალი, რეჟისორი და სცენარისტი. აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (1987).

ბიოგრაფია
დაიბადა პოეტების ოჯახში. მამა რასულ რზა და დედა ნიგიარ რაფიბელი აღიარებული პოეტები იყვნენ. 1945 წელს მან ჩააბარა ბიულბიულის სახელობის მუსიკალურ სკოლაში და წარჩინებით დაამთავრა 1955 წელს. იმავე წელს იგი ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე. 1960 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1964 წელს — მოსკოვის უმაღლესი სასცენარო კურსები და უმაღლესი სარეჟისორო კურსები. კომუნისტური პარტიის წევრი გახდა 1967 წელს.

1968 წლიდან იყო ალმანახ „გობუსტანის“ მთავარი რედაქტორი.

1991 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარედ. 1995-2000 წლებში იყო მილი მეჯლისის (აზერბაიჯანის პარლამენტის) წევრი.

აზერბაიჯანული ლიტერატურის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისთვის დაჯილდოებულია ჰეიდარ ალიევის სახელობის პრემიით (2011).

2014 წლის 19 თებერვალს არჩეულ იქნა თურქულენოვანი სახელმწიფოების მწერალთა კავშირის პირველ თავმჯდომარედ, რომელიც შეიქმნა თურქულენოვანი სამყაროს ლიტერატორული ჟურნალების რედაქტორების კონგრესის შედეგებიდან გამომდინარე ქალაქ ესქიშეჰირში (თურქეთში).

მოღვაწეობა
ანარ რზაევი თავის ნაწარმოებებში ცდილობს გახსნას თანამედროვე ადამიანის სახე, აჩვენოს მკითხველს, თუ რა სახის სირთულეების გადალახვა უწევს მას, როგორ იჩენს გავლენას ტრადიციული გაგება და მენტალიტეტი ადამიანის ცხოვრებაზე.

მწერლის ერთ-ერთი ყველაზე საჭირბოტო და ცნობილი ნაწარმოებია „ხუთსართულიანი შენობის მეექვსე სართული“ — მოგვითხრობს განქორწინებული ქალბატონისა და „წესიერი ოჯახის“ შვილის ყმაწვილის ურთიერთობებზე. მათი ურთიერთობის წინააღმდეგ გამოდიან ყმაწვილის ოჯახი, მისი მეგობრები და საზოგადოება. ამ რთულ ვითარებაში ისინი ცდილობენ არ დაკარგონ საკუთარი თავი, მაგრამ შექმნილი პირობები ძალიან თრგუნავენ მათ.

მისი სხვა ნაწარმოებებია: „ოთახი ოტელში“, „დანტეს იუბილე“, „მე, შენ, ის და ტელეფონი“ და სხვა.

ანარის სცენარების მიხედვით გადაღებულია 12 მხატვრული ფილმი, სამი მათგანში ის რეჟისორიცაა. მისი ერთ-ერთი მოთხრობის მიხედვით, „მოსფილმმა“ სამსონ სამსონოვის რეჟისოროით გადაიღო ფილმი „ყოველ საღამოს თერთმეტ საათზე“, ედვარდ რადზინსკის სცენარით.

გამოცემები რუსულ ენაზე
დანტეს იუბილე. მოთხრობა, მოლოდაია გვარდია, 1969
წრე. მოთხრობები, სტატია. მ., იზვესტია, 1973
დედე კორკუტი. მოთხრობა აზერბაიჯანული ეპოსის მოტივების მიხედვით. მ., საბავშვო ლიტერატურა, 1980
„ხუთსართულიანი შენობის მეექვსე სართული. მოთხრობები. მ., საბჭოთა მწერალი,1988
კონტაქტი. მოთხრობები. მ.,საბჭოთა მწერალი, 1990
დედე კორკუტი. მოთხრობა თურქ-ოღუზების ეპოსის მოტივების მიხედვით. ბაქო, მარჯანი, 2011
თხზულებები 2 ტომად. მ., მხატვრული ლიტერატურა, 2016
თქვენს გარეშე. მ., დრო 2016
ყორნისის რაიონი

ყორნისის რაიონი, ზნაურის რაიონი (1938-1991 წლებში), ოქონის რაიონი (1936-1938 წლებში) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სსრკ-ში, საქართველოს სსრ-ს, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქში, მის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.

ისტორია
1917 წლამდე ზნაურის რაიონი შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრაში. 1936 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში. 1936 წელს გამოეყო ცხინვალის რაიონს ოქონის სახელწოდებით. 1938 წლიდან ზნაურის რაიონია. ესაზღვრებოდა: ცხინვალის რაიონი, ქარელის, საჩხერის, გორის, ხაშურისა და ჯავის რაიონები. ადმინისტრაციული ცენტრი იყო დაბა ზნაური. 1991 წელს ზნაურის რაიონს დაერქვა ყორნისის რაიონი.

1991 წელს ყორნისის რაიონი გაუქმდა და მთლიანად შეუერთდა ქარელის რაიონს.

გალერეა
ჯორჯ ბენსონი

ჯორჯ ბენსონი (, დ. 22 მარტი, 1943) — ამერიკელი მუსიკოსი, გიტარისტი და მომღერალი/სიმღერების ავტორი. პროფესიონალური კარიერა 21 წლის ასაკში დაიწყო, როგორც ჯაზ-გიტარისტმა. დაკვრისას იგი იყენებს პიკინგის ტექნიკის აპოიანდოს ტიპს, რომელსაც ჯანგო რეინჰარდტის მსგავსი მუსიკოსებიც ფლობდნენ.

როგორც ვუნდერკინდი, ბენსონი პირველად გამოჩნდა 1960-იანებში, როდესაც ჯეკ მაკდაფთან და სხვებთან ერთად სოულ-ჯაზს ასრულებდა. მას წამოიწყო წარმატებული სოლო-კარიერა და საკუთარ მუსიკაში იყენებდა ჯაზის, პოპის, რიტმ-ენდ-ბლუზური და სკეტ-ვოკალის ელემენტებს. მისი ალბომი აღინიშნა სამმაგი პლატინის სტატუსით და 1976 წელს მოხვდა „ბილბორდის“ პირველ პოზიციაზე. 1980-იანებში მის კონცერტებზე დამსწრეთა რაოდენობა მაღალი იყო, რაც დღემდე გრძელდება. ჰოლივუდის დიდების ხეივანში ბენსონს საკუთარი ვარსკვლავიც აქვს.
ხოსე კარერასი

ჟოზეპ მარია კარერას ი კოლი (; უფრო მეტად ცნობილი, როგორც ხოსე კარერასი დ. 5 დეკემბერი, 1946) — ესპანელი ტენორი, ცნობილი ვერდის და პუჩინის ოპერებში მონაწილეობით.

დაბადებული ბარსელონაში, კარერასი სცენაზე პირველად გამოვიდა 11 წლის ასაკში, მანუელ და ფალიას „ოსტატ პედროს ბალაგანში“ და შემდგომში შეასრულა მრავალი სხვა, 60-ზე მეტი როლი, გამოდიოდა მსოფლიოს წამყვან საოპერო დარბაზებში და მონაწილეობდა არაერთი ჩანაწერის შექმნაში. მსოფლიო წარმატება აგრეთვე მოიპოვა, როგორც ერთ-ერთმა სამი ტენორიდან, რომელთა შორის აგრეთვე იყვნენ პლასიდო დომინგო და ლუჩანო პავაროტი. ამ შემადგენლობით სამეული დროდადრო გამოდიოდა 1990 წლიდან. კარერასი აგრეთვე ცნობილია, როგორც ქველმოქმედი და 1988 წლიდან დაარსებული აქვს ლეიკემიით დაავადებულთა ფონდი.
პლასიდო დომინგო

ხოსე პლადისო დომინგო ემბილი, (; დ. 21 იანვარი, 1941),, ცნობილი, როგორც პლასიდო დომინგო — ესპანელი ტენორი და დირიჟორი. ჩაწერილი აქვს ასზე მეტი სრული ოპერა და გამორჩეულია მრავალი ენის ფლობით და ამ ენებზე არიების შესრულებით. მის მიერ განსახიერებული ოტელო ითვლება ყველაზე აღიარებულად. 2010-იანების დასაწყისში მან აგრეთვე ბარიტონული პარტიების შესრულება დაიწყო. მთლიანობაში შესრულებული აქვს 147 როლი. მსოფლიო წარმატება აგრეთვე მოიპოვა, როგორც ერთ-ერთმა სამი ტენორიდან, რომელთა შორის აგრეთვე იყვნენ ხოსე კარერასი და ლუჩანო პავაროტი. ამ შემადგენლობით სამეული დროდადრო გამოდიოდა 1990 წლიდან. მათი სადებიუტო საკონცერტო ალბომი იქცა ყველა დროის ყველაზე გაყიდვად კლასიკურ ალბომად.
UTC-07:00

-07:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებში:

მთელი წლის განმავლობაში

მდინარე პისის ხეობის ნაწილი

(ნავაჰოს ხალხის რეზერვაციის გარდა, სადაც გამოიყენება ზაფხულის დრო)

ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში

(სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(მხოლოდ ქალაქი ლოიდმინსტერი და მიმდებარე რაიონი)
(დიდი ნაწილი)

(დიდი ნაწილი)

(სამხრეთი ნაწილი)

(დასავლეთი ნაწილი)

(დასავლეთი ნაწილი)
(მცირე რაიონი შტატის აღმოსავლეთში)

(მცირე რაიონი შტატის აღმოსავლეთში)
ნავაჰოს ხალხის რეზერვაცია
(სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)

ზაფხულში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში
(ნაწილობრივ):
(დიდი ნაწილი)

(ნაწილობრივ):

(ნაწილობრივ):
(ჩრდილოეთი ნაწილი)

(დიდი ნაწილი)
(დიდი ნაწილი)
Matt Bianco

— ბრიტანული ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1983 წელს. ცნობილია 1980-იან წლებში წარმატებით. მისი მუსიკა მოიცავს ჯაზის და ლათინური მუსიკის ჟანრებს.

კონტინენტურ ევროპაში პოპულარული ამ კოლექტივის სახელწოდების გამო ხშირად ფიქრობენ, რომ „მეტ ბიანკო“ ერთი პიროვნების სახელია, თუმცა ჯგუფის ლიდერი, მარკ რაილი ამბობს, რომ „იგი საიდუმლო აგენტია, ჩვენ მოგვწონდა ჯაშუშებთან დაკავშირებული სატელევიზიო თემები და ტელემუსიკა“.
UTC-08:00

-08:00, ( — წყნაროკეანური დროის სარტყელი) — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებსა და ტერიტორიებზე:

მთელი წლის განმავლობაში
(დიდი ბრიტანეთი)

დასახლება ტუნგსტენი
კლიპერტონი (საფრანგეთი)

ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში

(დიდი ნაწილი)

(ნაწილობრივ):
(ჩრდილოეთი ნაწილი)

(დიდი ნაწილი)
(დიდი ნაწილი)

ზაფხულში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში

(ალეუტის კუნძულების გარდა)
UTC-09:00

-09:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებსა და ტერიტორიებში:

მთელი წლის განმავლობაში
(საფრანგეთი) (ნაწილობრივ):
გამბიეს კუნძულები

ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში
(ნაწილობრივ):
(ალეუტის კუნძულების გარდა) (ალასკის სტანდარტული დრო)

ზაფხულში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში
(ნაწილობრივ):
(ნაწილობრივ):
ალეუტის კუნძულები (ჰავაი-ალეუტის ზაფხულის დრო).
UTC-10:00

-10:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებსა და ტერიტორიებში:

მთელი წლის განმავლობაში
ატოლი ჯონსტონი (აშშ)
(ახალი ზელანდია)
(ახალი ზელანდია) — გამოიყენებოდა 2011 წლის 31 დეკემბრამდე, მას შემდეგ აღარ გამოიყენება.
(ჰავაი-ალეუტის ზაფხულის დრო):

(საფრანგეთი):
საზოგადოების კუნძულები (კუნძულ ტაიტის ჩათვლით)
ტუამოტუს კუნძულები
ტუბუაი (მაროტირის კუნძულების ჩათვლით)

ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში
(ჰავაი-ალეუტის ზაფხულის დრო):

ალეუტის კუნძულები (კუნძულ უმნაკიდან დასავლეთით)

ზაფხულში სამხრეთ ნახევარსფეროში
(გამოიყენებოდა 2010 წლის სექტემბრიდან 2011 წლის 31 დეკემბრამდე, მას შემდეგ აღარ გამოიყენება.)
ტრილოკ გურტუ

ტრილოკ გურტუ (დ. 30 ოქტომბერი, 1951, მუმბაი, ინდოეთი) — ინდოელი პერკუსიონისტი და კომპოზიტორი, რომლის მუსიკაში ინდური მოტივები გაერთიანებულია ჯაზის, ჯაზ-ფიუჟენის და მსოფლიო მუსიკის ელემენტებთან.

გარდა საკუთარი ალბომების, აქვს თანამშრომლობები სხვა მუსიკოსებთან, რომელთა შორის არიან ან იყვნენ ტერიე რიპდალი, გერი მური, ჯონ მაკლაფლინი, იან გარბარეკი, ჯო ზავინული, ბილ ლესუელი, მარია ჟოაო და მარიო ლაგინია, ისევე, როგორც რობერტ მაილზი.
UTC-12:00

-12:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება ნავიგაციაში და 180° და 172°30′ დასავლეთ გრძედს შორის არსებულ სივრცეში. მოცემულ სასაათო სარტყელში არ არსებობს რაიმე დასახლებული ტერიტორიები, მას იყენებენ მხოლოდ გემები. ამ სარტყელში ასევე მდებარეობს აშშ-ის კუთვნილი დაუსახლებელი კუნძულები — ბეიკერი და ჰოულენდი. ეს სასაათო სარტყელი — უკანასკნელია, რომელშიც იწყება ახალი დღე-ღამე (მაგალითად: როდესაც ამ სარტყელში შაბათის 23:00 საათია, +14:00-ის სარტყელში უკვე ორშაბათის 01:00 საათია).

კუნძული ბეიკერი
კუნძული ჰოულენდი
UTC+14:00

+14:00 — ყველაზე უფრო აღმოსავლეთით მდებარე სასაათო სარტყელი, რის გამოც ზუსტად აქ ყველაზე უფრო ადრე დედამიწაზე დგება ახალი კალენდარული დღე. აქ დღის დრო (საათები და წუთები) ემთხვევა ჰავაის შტატის დროს (-10:00), მაგრამ ერთი დღით წინ გადაწეულს, ამასთან ოკეანეთის ზოგიერთ კუნძულებთან დროში სხვაობა შეადგენს 25 საათს.

მთელი წლის განმავლობაში
(ნაწილი):
ლაინის კუნძულები, შობის კუნძულის ჩათვლით

ზაფხულში სამხრეთ ნახევარსფეროში (ნოემბერი-მარტი)
(2011 წლის 31 დეკემბრიდან)
UTC+13:00

+13:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება თარიღის გადაწევის ხაზის დასავლეთით მდებარე ზოგიერთ ტერიტორიებზე, სადაც ის გადაწეულია აღმოსავლეთისაკენ.

მთელი წლის განმავლობაში
(ნაწილი):
ფენიქსის კუნძულები

ზამთარში სამხრეთ ნახევარსფეროში (აპრილი-ოქტომბერი)
(2011 წლის 31 დეკემბრიდან)

ზაფხულში სამხრეთ ნახევარსფეროში (ნოემბერი-მარტი)
UTC+12:00

+12:00 — სასაათო სარტყელი შემდეგი ქვეყნებისათვის:

მთელი წლის განმავლობაში
(ნაწილი):
კამჩატკის მხარე
ჩუკოტკის ავტონომიური ოკრუგი
(ნაწილი):
გილბერტის კუნძულები

კუნძული უეიკი
(საფრანგეთი)

ზამთარში სამხრეთ ნახევარსფეროში (აპრილი—ოქტომბერი)
(ჩატემის კუნძულის გარდა, რომელიც ზამთარში მდებარეობს +12:45 სასაათო სარტყელში, ხოლო ზაფხულში +13:45 სასაათო სარტყელში)