დავაო-დე-ორო

დავაო-დე-ორო (ოპფიციალურად დავაო-დე-ოროს პროვინცია; სებ: ) — ფილიპინების ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს მინდანაოში, დავაოს რეგიონში. დედაქალაქია ნაბუნტურანი. წარსულში შედიოდა ჩრდილოეთ დავაოს პროვინციის შემადგენლობაში, რომელსაც 1998 წელს გამოეყო.

პროვინციას დასავლეთიდან ჩრდილოეთი დავაო ესაზღვრება, ჩრდილოეთიდან — სამხრეთი აგუსანი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთი დავაო. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით დავაოს ყურეა გადაჭიმული. პროვინციის პირველი გუბერნტორი ხოსე კაბალიერო იყო.

ადრე პროვინციას კომპოსტელის ხეობას უწოდებდნენ (სებ: ). 2019 წლის დეკემბერში ჩატარებული პლებისციტის შემდეგ პროვინციას დავაო-დე-ორო ეწოდა.

ისტორია
დავაო-დე-ორო ფილიპინების 78-ე პროვინციაა. იგი 1998 წლის 30 იანვარს 8470-ე რესპუბლიკური აქტის მიღების შემდეგ შეიქმნა, რომელსაც პრეზიდენტმა ფიდელ რამოსმა მოაწერა ხელი. ოფიციალურად ახალ პროვინციას კომპოსტელის ხეობა ეწოდა. იმავე წლის 7 მარტს პროვინციის მუნიციპალიტეტებში სახელწოდების ცვლილების რატიფიცირებისთვის პლებისციტი ჩატარდა.

ჩრდილოეთ დავაოდან პროვინციის გამოყოფის საკითხი 1980-იან წლებში გახდა აქტიური, სენატორ ლორენსო ს. სარმიენტოს დროს, რომელმაც თავად შეიმუშავა 6430-ე რესპუბლიკური აქტი. გარდაცვალების შემდეგ ეს საკითხი მისმა ვაჟმა, როგელიო მ. სარმიენტომ წამოსწია წინა პლანზე.

1955 წელს ახალი საბონგის ბარანგაი ასუნსიონის მუნიციპალიტეტიდან კომპოსტელის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნა. 1957 წლის 23 ივნისს პრეზიდენტმა კარლოს გარსიამ ხელი მოაწერა 2038-ე რესპუბლიკურ აქტს, რომლის საფუძველზეც კომპოსტელა ნაბუნტურანს გამოეყო. პირველ მერად პიო გალენსოგა დაინიშნა. იმავე წელს კაოს, მაგკაგონგის, მარგოსანის, მატილოს, მაგანგიტის, კაბაკუნგანის, ტიგბატინაოსა და კამანლანგანის სიტიოები სანტო-ნინიოს ბარანგაიში გაერთიანდა.

კომპოსტელის ხეობის დავაო-დე-ოროდ გადარქმევის შესახებ კანონპროექტი სენატმა 2019 წელს მიიღო. პროვინციული მოხელეები, რომლებსაც გუბერნატორი ხავიე ტირონ იუ ხელმძღვანელობდა, ფიქრობდნენ, რომ პროვინციის დასახელება მის გეოგრაფიულ მდებარეობასთან მიმართებაში გაუგებრობებს ქმნიდა და ზოგჯერ სახელწოდება კაგაიანის ხეობასთან და სებუში მდებარე კომპოსტელასთან ასოცირდებოდა. პლებისციტი 2019 წლის 7 დეკემბერს ჩატარდა, რომელშიც მოსახლეობის უმრავლესობას პროვინციის სახელის ცვლილებას დაუჭირა მხარი.

გეოგრაფია
დავაო-დე-ოროს ფართობი 4 479.77 კმ²-ია. ის დავაოს რეგიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. დასავლეთიდან ჩრდილოეთი დავაო ესაზღვრება, ჩრდილოეთიდან — სამხრეთი აგუსანი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთი დავაო. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით დავაოს ყურეა გადაჭიმული. დავაო-დე-ორო 11 მუნიციპალიტეტად იყოფა, რომლებიც 2 საკანონმდებლო რაიონში ერთიანდება.

დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით, დავაო-დე-ოროს მოსახლეობა 736 107 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 160 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე.

პროვინციის მოსახლეობის უმრაბლესობა სებუდან, სამარიდან, ბოჰოლიდან და ვისაიასის სხვა პროვინციებიდან ჩამოსული მიგრანტები არიან. პროვინციის კულტურულ უმიცრესობას კალაგანები, მანსაკები, მანდაიები, დიბაბავონები, მანგუანგანები და მანობოები წარმოადგენენ.

დავაო-დე-ოროს მოსახლეობის უმრავლესობა სებუანურ ენაზე საუბარობს. პროვინციის მოსახლეობის მეორე ენებია: კალაგანის, მანსაკის, მანგაიის, ატას მანობოს, დიბაბავნონის, ტაგალური და ინგლისური ენები.

პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობას რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები წარმოადგენენ. ისინი მოსახლეობსი 74%-ს შეადგენენ. მოსახლეობის 15% პროტესტანტიზმის მიმდევარია, 2% - ქრისტეს ეკლესიის. სხვა რელიგიური უმცირესობებს სუნიტი ისლამისტები და ანიმისტები მიეკუთვნებიან.

ეკონომიკა
2017 წელს აუდიტის კომისიამ დავაო-დე-ორო ფილიპინების მეორე უმდიდრეს პროვინციად დაასახელა. იმავე წელს პროვინციულმა მთავრობამ რეკორდულად მაღალი, 18.75 მილიარდი ფილიპინური პესოს ღირებულების აქტივები დააფიქსირა, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო მინდანაოში. პროვინციის სიმდიდრეზე ბიზნეს ცენტრების სიმრავლე, ბანანის პლანტაციები, ოქროსა და ვერცხლის მაღაროების სიმრავლე და სანტრასპორტო ინფრასტრუქტურა მიანიშნებს.

პროვინცია ფილიპინების მასშტაბით ოქროს ერთ-ერთ უდიდესი დეპოზიტს ფლობს. 11 ქალაქიდან ათს ოქროს მაღაროები აქვს, რომელთა შორისაც უდიდესი მონკაიოსთან მდებარე დივავალის მთაშია განთავსებული. ოქროს მაღაროები პროვინციულ დედაქალაქ ნაბუნტურანშიც მდებარეობს.

პროვინციის ეკონომიკის წამყვანი სექტორი სოფლის მეურნეობაა. მთავარი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებია: ბრინჯი, არაქისი, კაკაო, ყავა, პაპაია, მანგო, ქოქოსი და ბანანი. პროვინციის მოსახლეობის მცირე ნაწილს თევზის გუბურები აქვს.

მმართველობა
დავაო-დე-ოროს აღმასრულებელი ხელისუფლები მეთაური გუბერნატორია. ვიცე-გუბერნატორი დავა-დე-ოროს პორვინციული საბჭოს, პროვინციის საკანონმდებლო ორგანოს თავმჯდომარეა. ყოველი მუნიციპალიტეტი საკუთარ მერსა და ვიცე-მერს ირჩევს, რომელიც მუნიციპალურ საბჭოს ხელმძღვანელობს. პროვინცია ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში ორი დეპუტატითაა წარმოდგენილი. პროვინციის თითო საკანონმდებლო რაიონიდან 1 დეპუტატი აირჩევა. პროვინციის რეგიონული სასამართლო ნაბუნტურანში მდებარეობს.