iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტუბუაი

}
| მდებარეობა = წყნარი ოკეანე
| კუნძულთა რაოდენობა = 7
| მთავარი კუნძული = ტუბუაი
| ფართობი_კმ2 = 141,08
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ = 435
| ქვეყნის სახელი =
ტუბუაი  — არქიპელაგი, რომელიც მდებარეობს საზოგადოების კუნძულებიდან სამხრეთით. მეორე სახელია — ოსტრალის კუნძულები. ცალკე გამოიყოფა ბასის კუნძულების მცირე ჯგუფი. პოლიტიკურად წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთი ზღვისიქითა ქვედანაყოფია, რომელსაც ჰქვია საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში მყოფი ოსტრალის კუნძულები. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი პაპეეტე (ტაიტიზე), მაგრამ არქიპელაგზე მთავარი ქალაქია — მატაურა.

ფართობი — 148 კმ².

გეოგრაფია
კუნძულთა ჯგუფი შედგება 7 კუნძულისაგან, 5 — თვითონ ტუბუაი (ვულკანური ტუბუაი, რურუტუ, რიმატარა, რაივავაე (435 მეტრი ოკეანის დონიდან) და ერთი დაბალი ატოლი მარია) და 2 — ბასის კუნძულები (რაპა-იტი და მაროტირი).

კლიმატი ტროპიკული, ტენიანი, პასატური, სამხრეთით (კუნძული რაპა) სუბტროპიკული. ტემპერატურა დღისით წლის განმავლობაში მერყეობს 24 °-დან 31 °-მდე. ნალექები — დაახლოებით 2000 მმ წელიწადში.

ისტორია
კუნძულები აღმოაჩინა ჯეიმზ კუკმა 1777 წელს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად ქვედანაყოფი ტუბუაი იყოფა 5 კომუნად.

მასახლეობა
მასახლეობა — 6592 ადამიანი (2022). 5 კუნძულს 7-დან ჰყავს მუდმივი მოსახლეობა.

მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით
ტუამოტუს კუნძულები

}
| მდებარეობა = წყნარი ოკეანე
| კუნძულთა რაოდენობა = 78
| მთავარი კუნძული = რანგიროა
| ფართობი_კმ2 = 850
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
ტუამოტუს კუნძულები , სხვანაირად პაუმოტუ, პტი-ბასი — კუნძულთა ჯგუფი წყნარ ოკეანეში, გეოგრაფიულად ეკუთვნის პოლინეზიას. პოლიტიკურად შედის საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში, უკავია მისი ცენტრალური ნაწილი და მდებარეობს ტაიტიდან 300 კმ-ში აღმოსავლეთით. ისტორიულად ტუამოტუ ასევე იწოდებოდა, როგორც სახიფათო არქიპელაგი ზღვაოსნობის დროს მუდმივი ხიფათის გამო: მისი მარჯნული კუნძულების დაბლობების დანახვა შეიძლება მხოლოდ მცირე მანძილის დროს, ასევე ხიფათს წარმოადგენს მომცრო კუნძულების დიდი რაოდენობა და ოკეანის მცირე სიღრმე.

გეოგრაფია
კუნძულები შედგება ორი დაბალი სიმაღლის ატოლების რიგისაგან. ფართობი — 850 კმ². ოფიციალური დედაქალაქი — პაპეეტე (ტაიტიზე), მაგრამ კუნძულებს აქვს თავისი მთავარი ქალაქი — როტოავა.

კლიმატი ტრპიკულია, ნალექები მოდის 1500-—2000 მმ წელიწადში. დიდ კუნძულებზე გვხვდება პანდანუსი და ბენგალური ფიკუსი , მცირე კუნძულებზე მხოლოდ ბუჩქები.

ისტორია
არქიპელაგი აღმოაჩინა პედრო ფერნანდეს კიროსმა 1606 წელს (კუნძული პუკა-პუკა ჯერ კიდევ 1521 წელს აღმოაჩინა ფერნანდო მაგელანმა).

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად ქვედანაყოფი ტუამოტუ-გამბიე იყოფა 17 კომუნად, რომელთაგან 16 მდებარეობს ტუამოტუს კუნძულებზე, ხოლო მე-17-ე (კომუნა მანგარევა) გამბიეს კუნძულებზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა — 16 729 ადამიანი (2022), ძირითადად — პოლინეზიელები (ტუამოტუელები). მათი ენა გამოდევნა ტაიტურმა ენამ.
შირინ შარმინ ჩოუდჰური

შირინ შარმინ ჩოუდჰური (; დ. 6 ოქტომბერი, 1966) — ბანგლადეშელი პოლიტიკოსი, პარლამენტის სპიკერი 2013 წლის 30 აპრილიდან 2024 წლის 2 სექტემბრამდე. ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალი ამ თანამდებობაზე. ქალთა და ბავშვთა საქმეების მინისტრი 2009-2013 წლებში.

დაიბადა 1966 წლის 6 ოქტომბერს. მამამისი რაფიქულა ჩოუდჰური მუჯიბურ რაჰმანის მთავრობის მინისტრი იყო. სწავლობდა დაკის უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზე. მან თანამეგობრობის სტიპენდია მიიღო ესექსის უნივერსიტეტში სწავლის გასაგრძელებლად. 2000 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი კონსტიტუციური სამართალსა და ადამიანის უფლებების სფეროში. 2014 წლის 16 ივლისიდან ესექსის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორია.

გათხოვილია, ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
ფელიპე ლიმა

ფელიპე ლიმა ლოპესი, ან მოკლედ ფელიპე ლიმა (დ. 2 თებერვალი, 1989, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, პოზიციით საყრდენი ნახევარმცველი. 2014-2015 წლებში იცავდა საფეხბურთო კლუბ ბოლნისის „სიონის“ ღირსებას.

კარიერა
კარიერის ადრეული წლები გაატარა „ცენტრო დე ფუტბოლ ზიკო სოსიედად ესპორტივაში“, რომელიც დააარსა ლეგენდარულმა ბრაზილიელმა ფეხბურთელმა, ზიკომ. 2010-2013 წლებში ირიცხებოდა „ბოტაფოგოში“, რომლის რიგებშიც მხოლოდ 2 მატჩი ჩაატარა. მისი დებიუტი ბრაზილიის სერია -ში შედგა 2010 წლის 6 ივნისს, „კორინთიანსის“ წინააღმდეგ გამართულ მატჩში, ფელიპე თამაშში 83-ე წუთზე ჩაერთო. იმ შეხვედრაში, მოწინააღმდეგეთა რიგებში ითამაშა რობერტო კარლოსმა. „ბოტაფოგოში“ თამაშისას მის გუნდს ცნობილი ბრაზილიელი მწვრთნელი, ჟოელ სანტანა წვრთნიდა. „ბოტაფოგოდან“ იჯარით იმყოფებოდა სამ ბრაზილიურ კლუბში, „დუკი-დი-კაშიასიში“, რიო-დე-ჟანეიროს „ამერიკასა“ და „ბანგუში“. 2013-14 წლების სეზონი გაატარა საფეხბურთო კლუბ „ტუპიში“, 2014 წლის სექტემბრიდან ბოლნისის „სიონის“ ფეხბურთელია, იგი გუნდს გიორგი ფოფხაძესთან ერთად შეუერთდა. 2014-15 წლების სეზონის პირველ ნახევარში „სიონის“ მაისურით მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა, ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას კლუბი თავისუფალი აგენტის სტატუსით დატოვა.
გეოპოლიტიკური ყრმა უყურებს ახალი ადამიანის დაბადებას

„გეოპოლიტიკური ყრმა უყურებს ახალი ადამიანის დაბადებას“ — ესპანელი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი, შესრულებული 1943 წელს. ინახება აშშ-ში, ფლორიდაში, სენტ-პიტერსბერგის მუზეუმში. ნახატზე ჩანს ადამიანი, რომელიც ცდილობს კვერცხიდან გამოჩეკას, რომელიც თავის მხრივ, დედამიწას წააგავს. კვერცხი — ახალი სიცოცხლის ჩასახვისა და სამყაროს სომბოლოა. დაბადება მტკივნეულად მიმდინარეობს. ადამიანი გულამოსკვნით უჭერს ხელს მოქნილ ნაჭუჭს ნაპრალის გავლით. საკუთრივ ნაპრალიდან იღვრება სისხლის წვეთი. სურათის ყვითელი, „მტკივნეული“ ელფერი ჭირხნის ზოგად მღელვარე შეგრძნებას. ქალი (?) და ყრმა ჰგვანან ბიბლიურ პერსონაჟებს, რომლებიც აკვირდებიან მიმდინარე პროცესებს. დაბადებულ ადამიანს ესაჭიროება მიიღოს სამყაროს ყველა წესი, პირობითობა, ტანჯვა და უსამართლობა. დაბადება უფრო მტკივნეულია სისხლიანი ომებისა და სხვა მსოფლიო კატაკლიზმების დროს. სურათი შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში.
თამაზ მაქაცარია

თამაზ მაქაცარია (დ. 3 ოქტომბერი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ თავდამსხმელი.

კარიერა
პროფესიული კარიერა 2012 წელს დაიწყო „ცხინვალში“, რომელიც მეორე ეროვნულ ლიგაში თამაშობდა. მისი დებიუტი საქართველოს ჩემპიონატში 2013 წლის 1 სექტემბერს, ქუთაისის „ტორპედოს“ წინააღმდეგ მატჩში შედგა, როდესაც 61-ე წუთზე ლაშა ჩაფიძის ნაცვლად შევიდა მოედანზე.

„ცხინვალის“ შემდეგ თამაშობდა „ვიტ ჯორჯიაში“, „რუსთავში“, „სამტრედიაში“, „სიონში“, „გაგრაში“, ბათუმის „დინამოში“, გორის „დილაში“. 2023 წელს ყაზახურ „ყიზილ-ჟარში“ გადავიდა, ზაფხულიდან კი „ჟენისის“ მოთამაშე გახდა და ამ კლუბის პრემიერ ლიგაში აღზევებაში დიდი როლი ითამაშა.

2024 წლის სეზონში 7 მატჩი ჩაატარა ბერძნული კლუბის „ნიკი ვოლოსის“ შემადგენლობაში.

მიღწევები
საკლუბო
გაგრა
საქართველოს თასი: 2020

ინდივიდუალური
ეროვნული ლიგა 2-ის საუკეთესო ბომბარდირი: 2021
კოტინები

კოტინები — ერთ-ერთი კელტური ან გერმანული ტომი, რომელიც დასახლდა თანამედროვე სლოვაკეთის, მორავიის, კარპატისპირეთის და სამხრეთ პოლონეთის ტერიტორიაზე. ტომი მოხსენებულია ტაციტუსის შრომებში. ჩვ. წ. ის საუკუნეში ისინი ხარკს უხდიდნენ რკინის სახით ქვადებს და სარმატებს. კოტინები მონაწილეობდნენ მარკომანთა ომებში ჩვ. წ. ის საუკუნეში, მაგრამ არ დახმარებიან რომაელებს მარკომანთა წინააღმდეგ ბრძოლებში.
კვადები

კვადები — ძველი გერმანული ტომები სვევთა გაერთიანებიდან, რომლებიც ცხოვრობდნენ ჩვ. წ. აღ. მდე ს. მდინარე მაინის ნაპირებზე ჩვ. წ. აღ. ის დასაწყისიდან საუკუნემდე მდინარე დუნაის შუაწელის დინებიდან ჩრდილოეთით, აგრეთვე, მდინარეების ელბასა და ოდერის სათავეებთან — ქვემო ავსტრიის, მორავიის, დასავლეთ სლოვაკეთის და ჩრდილოეთ უნგრეთის ტერიტორიებზე.

კვადები იყვნენ მარკომანთა მოკავშირეები. შედიოდნენ მარობოდის სამეფოში. 166—180 წწ. მონაწილეობდნენ მარკომანებთან ერთად რომის წინააღმდეგ ბრძოლებში. რომაელებმა ისინი გაანადგურეს, რის შემდეგაც აღიარეს რომის ბატონობა.

 ს. კვადების ნაწილი ვანდალებთან ერთად გადასახლდა ესპანეთის ტერიტორიაზე და პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში შექმნა საკუთარი სამეფო. 585 წ. იგი დაიპყრეს ვესტგოთებმა. ესპანეთში კვადებს ზოგჯერ უწოდებენ კვადო-სვევებს, ხოლო მათ სამეფოს სვევთა სამეფოს.
მირზა მერლანი

მირზა მერლანი (დ. 5 ოქტომბერი, 1980) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ მეკარე. ასევე იგი არის საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები-ს ყოფილი წევრი (2003-2004) და ასევე 1996 წელს იყო საქართველოს 16 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები-ს წევრი, რომელიც 1996 წელს გავიდა ევროპის ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე თუმცა სამივე თამაში წააგო სადაც საქართველოს 16 წლამდელთა ნაკრები შეხვდა: უნგრეთს, იტალიას და ბელგიას სადაც ორ შეხვედრაში უნგრეთთან და იტალიასთან 3 გოლი გაიტანა საქართველომ ხოლო ბელგიასთან ერთი თუმცა მოწინააღმდეგემ უფრო მეტი გოლების რაოდენობით გაიმარჯვა რის შემდეგაც საქართველო გავარდა ევროტურნირიდან რომელიც გერმანიაში ტარდებოდა, 16 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონი კი ესპანეთი გახდა, ხოლო დღეს დღეობით იგი თამაშობს -ში, მეკარე მირზა მერლანი არაერთხელ თამაშობდა თბილისის ვიტ ჯორჯიაში, თბილისის არსენალში, თსუ თბილისში და ტორპედო ქუთაისში.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი: 2009/2010
საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი: 2007/2008
ინტეგრირებული ქსელების მანქანა

ინტეგრირებული ქსელების მანქანა — დიდგორის ტიპის მულტიფუნქციურ პლატფორმაზე შექმნილი სპეციალიზებული კავშირგაბმულობის მანქანა. მისი დანიშნულებაა ბრიგადის დონის საჯარისო შენაერთის შტაბსა და საბრძოლო ქვედანაყოფებს შორის გამართული კავშირგაბმულობის უზრუნველყოფა. მანქანა სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-მ ამერიკულ კომპანია -თან ერთად საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დაკვეთით დაამზადა. საჯარო პრეზენტაცია 2014 წლის 28 იანვარს შედგა.

ტექნიკური მხარე
მანქანა შექმნილია დიდგორი 1-ის ტიპის ჯავშანმანქანის ბაზაზე. მისი ჯავშანკორპუსი ორ ნაწილადაა გაყოფილი. წინა ნაწილში განლაგებულია 5 კაციანი ეკიპაჟი, უკანა ნაწილში კი -ის ფირმის სამხედრო კავშირგაბმულობის აპარატურა. მანქანა აღჭურვილია გლობალური ნავიგაციის სისტემით და დამატებითი კონდიციონერით.

ტექნიკური მონაცემები
დასახელება - ინტეგრირებული ქსელების მანქანა
მასა - 8200 კგ
ძრავის სიმძლავრე - 356 ცხ/ძალა
სავალი ნაწილის ფორმულა - 44
სიჩქარეთა გადაცემის კოლოფი - ავტომატური
მაქსიმალური სიჩქარე - 80 კმ/სთ
სვლის მარაგი - 500 კმ
ეკიპაჟი - 5 კაცი.
სანამ წვიმა გადივლიდეს

„სანამ წვიმა გადივლიდეს“ — რეჟისორ ქეთი დოლიძის 1984 წლის მხატვრული ფილმი.

სიუჟეტი
ყოფილი პედაგოგის სალომეს ყოველდღიური შეგონებები ზნეობასა და თანამედროვე ახალგაზრდების გულგრილობაზე თავს აბეზრებს მის სტუდენტ ვაჟიშვილს, გიას, რომელიც დედის შეხედულებებს ძველმოდურად მიიჩნევს. სალომე მეუღლეს სთხოვს, გიას ღირებულებების გარკვევაში დაეხმაროს. შვილთან საუბრის შემდეგ ვახტანგი დაასკვნის, რომ საგანგაშო არაფერია, გია წესიერი ახალგაზრდაა და დროის შესაფერისად ცხოვრობს. ოჯახის წევრთა ურთიერთობას სალომეს ავადმყოფობა შეცვლის. მამა-შვილი გადაწყვეტს სალომეს ოცნება აუსრულოს და სამოგზაუროდ ლიტვაში წაიყვანოს.
წითელი კარავი (ფილმი)

წითელი კარავი — მიხეილ კალატოზიშვილის უკანასკნელი მხატვრული ფილმი. ფილმი იტალიისა და საბჭოთა კავშირის ერთობლივი კინოპროდუქციაა. ფილმს საფუძვლად უდევს იური ნაგიბინის ამავე სახელწოდების ნოველა. ფილმი ასახავს უმბერტო ნობილეს გადარჩენის ექსპედიციას.

როლებში
შონ კონერი — რუალ ამუნდსენი
კლაუდია კარდინალე — ექთანი ვალერია
პიტერ ფინჩი — უმბერტო ნობილე
ჰარდი კრიუგერი — ლუნდბორგი
ედუარდ მარცევიჩი — მალმგრენი
გრიგორი გაი — სამოილოვიჩი
ნიკიტა მიხალკოვი — ჩუხნოვსკი
მარიო ადორფი — ჯუზეპე ბიაჯი
დონატას ბანიონისი — მარიანო
მასიმო ჯიროტი — რომანია
იური სოლომინი — ტროიანი
ოთარ კობერიძე — ჩიჩონი
თენგიზ არჩვაძე — ალესანდრინი
ევე კივი — ქერა ქალი
იური ნაზაროვი — ანატოლი ალექსეევი
ლეონიდ კანევსკი — იტალიელი რადისტი
ალექსანდრე გოგობერიშვილი

ალექსანდრე 'ალეკო' გოგობერიშვილი (დ. 26 თებერვალი, 1977, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ საყრდენი ნახევარმცველი.

კარიერა
საკლუბო
კარიერა დაიწყო კასპის საფეხბურთო კლუბ „რკონში“. 1994 წელს 1 მატჩი ჩაატარა თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 1995-16 წლების სეზონი გაატარა 2 კლუბში, თბილისის „შევარდენსა“ და ლანჩხუთის „გურიაში“. 1996 —1997 წლების სეზონი გაატარა თბილისის „მერანში“, შემდეგ „დინამოში“ დაბრუნდა, სადაც მხოლოდ 6 თვე გაატარა და ასევე დედაქალაქის კლუბ „ლოკომოტივში“ გადავიდა. 1999-2000 წლებში ითამაშა მაჰაჩყალის „ანჟიში“, 2000 წელს დაბრუნდა საქართველოში და კარიერა „ვიტ ჯორჯიაში“ განაგრძო. 2002 წელს დაბრუნდა „დინამოში“, სადაც 2 სეზონი გაატარა.

2005 წელს აზერბაიჯანში გადავიდა და თამაში საფეხბურთო კლუბ „ბაქოში“ განაგრძო, რომელსაც ცნობილი აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, ასკერ აბდულაევი წვრთნიდა. 2008-2009 წლებში ითამაშა ასევე აზერბაიჯანულ კლუბებში, აღდამის „ყარაბაღსა“ და ბაქოს „ოლიმპიკში“.

2009 წლის აგვისტოში დაბრუნდა საქართველოში და ბოლნისის „სიონს“ შეუერთდა, შემდეგ ზუგდიდის „ბაიაში“ გადავიდა, უმაღლეს ლიგაში ჩატარებული 9 მატჩის შემდეგ „სიონში“ დაბრუნდა. 2011 —2012 წლების სეზონის საზაფხულო სატრანსფერო ფანჯრისას ასკერ აბდულაევის მიწვევით თოვუზის „თურანში“ გადავიდა და პირველივე სეზონში 30 მატჩი ჩაატარა, 4 გოლის გატანა შეძლო. მასთან ერთად „თურანში“ ირიხებოდნენ ზურაბ ძამსაშვილი და გიორგი ბერიაშვილი. 2012 წლის აგვისტოში კლუბმა ლეგიონერებთან კონტრაქტი შეწყვიტა, რის შემდეგაც ალექსანდრე გოგობერიშვილი სამშობლოში დაბრუნდა.

აზერბაიჯანიდან წამოსვლის შემდეგ მის ყოფილ კლუბს, ლანჩხუთის „გურიას“ შეუერთდა, რომელიც პირველ ლიგაში ასპარეზობდა. ლანჩხუთური კლუბი უმაღლეს ლიგაში აღზევების შემდეგ ბოლნისის „სიონში“ გადავიდა და ძირითად შემადგენლობაში ადგილი დაიმკვირდა.

სანაკრებო
2001 —2005 წლებში საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 5 მატჩი, ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო 2 ამხანაგური შეხვედრა, კვიპროსისა და რუმინეთის წინააღმდეგ.
მისი დებიუტი შედგა 2001 წლის 9 მაისს, აზერბაიჯანის წინააღმდეგ ჩატარებულ ამხანაგურ მატჩში, მან 46-ე წუთზე გიორგი შაშიაშვილი შეცვალა.

ტიტულები
დინამო თბილისი:
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (3): 1993/1994, 1997/1998, 2002/2003
საქართველოს თასის გამარჯვებული (3): 1993/1994, 2002/2003, 2003/2004

ლოკომოტივი თბილისი:
საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2004/2005

სკ ბაქო:
აზერბაიჯანის ჩემპიონი (1): 2005/2006

ყარაბაღი აღდამი:
აზერბაიჯანის თასის გამარჯვებული (1): 2008/2009
კევინ დურანტი

კევინ უეინ დურანტი (; დ. 29 სექტემბერი, 1988, ვაშინგტონი) — პროფესიონალი ამერიკელი კალათბურთელი, აშშ-ის საკალათბურთო ნაკრებისა და „ფინიქს სანსის“ მოთამაშე ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში .

2007-2008 წლებში თამაშობდა „სიეტლ სუპერსონიქსში“. კარიერის უმეტესი წლები (2008-2016) „ოკლაჰომა-სიტი თანდერში“ გაატარა. 2016-2019 წლებში თამაშობდა „გოლდენ-სტეიტ უორიორსში“. 2019 წლიდან „ბრუკლინ ნეიტსში“ ასპარეზობდა. 2023 წლიდან თამაშობს „ფინიქს სანსში“.
დავით იმედაშვილი

დავით იმედაშვილი (დ. 15 დეკემბერი, 1984, რუსთავი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ მცველი.

ტიტულები
დინამო კიევი:
უკრაინის სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2006/2007
ვენტსპილსი:
ლატვიის ჩემპიონი (1): 2008
ლატვიის თასის ფინალისტი (1): 2008
ხაზარი ლენქორანი:
აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი (1): 2010/2011
აზერბაიჯანის თასის გამარჯვებული (1): 2010/2011
მეტალურგი რუსთავი:
საქართველოს ჩემპიონი (1): 2009/2010
გვირგვინის მიწა

გვირგვინის მიწა ან კრონლანდი — ტერიტორია, რომელიც ეკუთვნის მონარქს (გვირგვინს). დღეს იმ ქვეყნებში, რომლებშიც ბრიტანული მონარქია მთავრობის თავშია, ტერმინი გვირგვინის მიწა შეიცვალა სახალხო მიწით. ავსტრია-უნგრეთის იმპერიაში, რომელიც ავსტრიის იმპერიის მემკვიდრე იყო, გვირგვინის მიწა იყო ადმინისტრაციული დაყოფის საშუალება, იგი საჰერცოგოს ალტერნატივად იყო მიჩნეული.
ზალცბურგის საჰერცოგო

ზალცბურგის საჰერცოგო — ავსტრიის იმპერიისა და ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის გვირგვინის მიწა 1849-1918 წლებში, ასევე ცისლეიტანიის წევრი. საჰერცოგოს დედაქალაქი იყო ზალცბურგი.

1803 წელს ზალცბურგის არქისაეპისკიპო ეპარქია სეკულარიზირებულ იქნა, როგორც ზალცბურგის ელექტორატი. თუმცა მან დიდიხანს ვერ იარსება, 1805 წელს ავსტრიის იმპერიამ მისი ანექსია მოახდინა. ნაპოლეონის ომების შემდეგ, ზალცბურგის ტერიტორია ადმინისტრირებულ იქნა ლინციდან, როგორც ზალცახის დეპარტამენტი და გადავიდა ზემო ავსტრიის არქისაჰერცოგოს შემადგენლობაში.
ზალცბურგის მმართველები
ზალცბურგის პროვინციის პრეზიდენტები
1850 - 1852 – გრაფი ფრიდრიხ ჰერბერშტეინი
1852 - 1855 – პრინცი კარლს ლობკოვიცი
1855 - 1859 – გრაფი ოტო ფრანც ფუნფკირხენი
1860 - 1860 – გრაფი ერნსტ გროს-დროიტაუმონტ
1861 - 1863 – ფრანც ფრეჰერ ფონ შპიგელფელდი
1863 - 1867 – ედუარდ ფრანც ტაფე
1867 - 1869 – გრაფი კარლ კორონინი-კრონბერგი
1869 - 1870 – გრაფი ერნსტ გროს-დროიტაუმონტ
1870 - 1871 – ადოლფ ვილჰელმ აუერშპერგი
1872 - 1897 – გრაფი ზიგმუნდ ტუნ-ჰოჰენშტეინი
1897 - 1908 – გრაფი კლემენს ჯულიენ-ვალსე
1913 - 1918 – ფელიქს ფონ შმიტ-გასტეიგერი
ზალცბურგის გუბერნატორები
1861 - 1872 – ჯოზეფ ფრეჰერ ფონ ვაისი
1872 - 1880 – რეიხსგრაფ ჰუგო რაიმუნდ ლამბერგ
1880 - 1890 – გრაფი კარლ ქორინსკი
1890 - 1897 – ალბერტ შუმახერი
1897 - 1902 – ალოის ვინკლერი
1902 - 1909 – ალბერტ შუმახერი
1909 - 1919 – ალოის ვინკლერი
დევიზ დარჯანია

დევიზ დარჯანია (დ. 15 აპრილი, 1953, სოფ. ონოღია, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 8 ივლისი, 2014, იქვე) — ქართველი ფეხბურთელი.

საკლუბო კარიერა
დაიბადა 1953 წლის 15 აპრილს გეგეჭკორის (ახლანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტი) რაიონის სოფელ ონოღიაში.

1970 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, მიიღო უმაღლესი განათლება, იყო საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი. სხვადასხვა დროს მარტვილის „სალხინოში“, თბილისისა და ზუგდიდის „დინამოში“, სამტრედიის „ლოკომოტივსა“ და ქუთაისის „ტორპედოში“ თამაშობდა.

დარჯანიას თავისი კარიერის საუკეთესო წლები ქუთაისურ კლუბში აქვს გატარებული, რომლის შემადგენლობაშიც პირველად იმავე 1981 წლის 2 აპრილს საკავშირო ჩემპიონატის პირველი ლიგის პირველი ტურის შეხვედრაში გამოვიდა მინდორზე. მატჩი, რომელშიც ერთმანეთს ქუთაისის „ტორპედო“ და კიევის არმიის სპორტული კლუბი (სკა) დაუპირისპირდნენ, ქუთაისის ცენტრალურ სტადიონზე გაიმართა და მას 22 ათასი გულშემატკივარი დაესწრო. დარჯანიას სადებიუტო შეხვედრა „ტორპედოს“ გამარჯვებით 1–0 დამთავრდა. გამარჯვების მომტანი ერთადერთი გოლი მატჩის მეშვიდე წუთზე დევიზ დარჯანიამ გაიტანა.

1982 წელს „ტორპედო“ მისი კაპიტნობით საბჭოთა კავშირის უმაღლეს ლიგას დაუბრუნდა. საკავშირო ჩემპიონატის პირველი ლიგის 38 მატჩში კი მან 19 გოლი გაიტანა.

თავისი ბოლო შეხვედრა „ტორპედოს“ რიგებში 1983 წლის 8 აპრილს მოსკოვის „ტორპედოს“ წინააღმდეგ ჩაატარა. ეს იყო საკავშირო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის მეოთხე ტურის შეხვედრა, რომელიც მოსკოვის „ტორპედოს“ სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით 4–1 დამთავრდა. დევიზ დარჯანია მეორე ტაიმში ოთარ ძალამიძემ შეცვალა.

სამწვრთნელო კარიერა
კარიერის დასრულების შემდეგ დევიზ დარჯანიამ მწვრთნელობას მიჰყო ხელი და „წყალტუბო 83“-თან ერთად საქართველოს ჩემპიონობა ორჯერ იზეიმა (1985–1986).

2014 წლის 8 ივლისს დევიზ დარჯანია მშობლიური სოფელში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა.
ცისლეიტანია

ცისლეიტანია (, , , , , , , , ტრანსლიტერაცია: ) — ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაწილის საერთო არაოფიციალური სახელწოდება, 1867 წელს ავსტრია-უნგრეთის კომპრომისის შედეგად შეიქმნა ორმაგი მონარქია, როგორც ტრანსლეიტანიის გამორჩევა ცისლეიტანიისგან.

ცისლეიტანიის დედაქალაქი იყო ვენა, ავსტრიის იმპერატორის რეზიდენცია. 1910 წლისთვის ცისლეიტანიის მოსახლეობა შეადგენდა 28,571,900 ადამიანს. იგი გადაჭიმული იყო დასავლეთით ბრეგენცის საგრაფოდან აღმოსავლეთით გალიციისა და ლოდომერიის სამეფომდე და ბუკოვინის საჰერცოგომდე, ჩრდილოეთით კი ბოჰემიის სამეფოდან სამხრეთით დალმაციის სამეფომდე. ცისლეიტანია მოიცავდა დღევანდელი ავსტრიის ფედერალურ მიწებს (ბურგენლანდის გარდა), ჩეხეთისა და სლოვენიის რესპუბლიკების უმეტეს ნაწილს (პრეკმურიეს გარდა), იტალიის ნაწილებს (ტრიესტს, გორიცას და ტრენტინო-ალტო-ადიჯეს), ხორვატიას (ისტრიას და დალმაციას) და ჩერნოგორიას (კოტორის ყურეს).
რუსეთის დროშა

რუსეთის დროშა — რუსეთის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. ოფიციალურად მიიღეს 1993 წლის 11 დეკემბერს წინა დროშის პროპორციებისა და ფერების სიმკვეთრის შესწორების შედეგად.

ისტორიული დროშები
მსგავსი დროშები
მსგავსი სამფეროვანი დროშები რუსეთის გარდა გამოიყენება სხვა სლავურ სახელმწიფოებშიც (სლოვაკეთსა და სლოვენიაში).
პოზიტიური ფსიქოლოგია

პოზიტიური ფსიქოლოგია — ფსიქოლოგიის მიმართულება, რომელიც შეისწავლის ადამიანის ფსიქიკაზე დადებითად მოქმედ ასპექტებს. კლასიკური ფსიქოლოგიისგან განსხვავებით, რომელიც ძირითადად ორიენტირებულია პრობლემებსა და პათოლოგიებზე, პოზიტიური ფსიქოლოგიის კვლევის ძირითადი სფეროა ყველაფერი ის, რაც ხელს უწყობს ადამიანს ბედნიერების მიღწევაში (მაგალითად: დინება, ოპტიმიზმი, ნდობა, პატიება და სოლიდარობა). პოზიტიური ფსიქოლოგია ცდილობს გახსნას ადამიანის ბუნებრივი შესაძლებლობები და მისი ცხოვრებისეული გამოცდილება გახადოს უფრო სრულყოფილი.

სხვა საიტყვებით, პოზიტიური ფსიქოლოგია არის ფსიქოლოგიის დარგი, რომელიც არა მხოლოდ კურნავს ფსიქიკურ აშლილობებს, არამედ მეცნიერული მიდგომებითა და ეფექტიანი მეთოდების გამოყენებით ეხმარება ადამიანს უფრო სრულყოფილი ცხოვრებისეული გამოცდილების დაგროვებაში.
ვანო წილოსანი

ვანო წილოსანი (დ. 9 ნოემბერი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ თავდამსხმელი.

კარიერა
საკლუბო
ფეხბურთის თამაში დაიწყო ლანჩხუთში, მისი პირველი მწვრთნელი იყო ავთო ნარიაშვილი. თამაშობდა რამდენიმე ქართულ აკადემიაში, საბოლოოდ ლანჩხუთის „გურიაში“ დაბრუნდა. 17 წლამდელთა ნაკრებში გამოძახების შემდეგ შეთავაზება მიიღო თბილისის „დინამოსგან“, თავიდან ახალგაზრდულ გუნდში ირიცხებოდა, 2012 წლის ბოლოდან „დინამოს“ მეორე გუნდში გადავიდა. 2014 წლის აგვისტოდან ლანჩხუთის „გურიაში“ დაბრუნდა, ამჯერად ძირითად გუნდში.

სანაკრებო
17 წლამდელთა ნაკრების რიგებში მისი დებიუტი შედგა 2012 წლის 26 მარტს, 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის მატჩში ესპანელი თანატოლების წინააღმდეგ. ამავე წლის 31 მარტს თავი გამოიჩინა უკრაინის წინააღმდეგ მიხეილ მესხის სტადიონზე ჩატარებულ მატჩი, სოლო-რეიდის შემდეგ საგოლე პასი მიითვალა. სულ 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატზე ჩაატარა 6 მატჩი და გუნდთან ერთად შეძლო ბრინჯაოს მედალის მოპოვება.
საქართველოს თავდაცვის ძალების შეიარაღება და ეკიპირება

საქართველოს თავდაცვის ძალების შეიარაღება და ეკიპირება — საქართველოს თავდაცვის ძალების განკარგულებაში არსებული სხვადასხვა სახის სამხედრო ტექნიკა, ნაღმები, რაკეტები და ცეცხლსასროლი იარაღი.

ქვეითთა სასროლი იარაღი
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები
საიერიშო შაშხანები
ტყვიამფრქვევები
ყუმბარები
ყუმბარმტყორცნები
სნაიპერული შაშხანები (სტანდარტული კალიბრის)
სნაიპერული შაშხანები (მსხვილი კალიბრის)
სნაიპერული შაშხანები (ნახევრადავტომატური)
მარკსმენებისათვის განკუთვნილი შაშხანები
საფანტები
პისტოლეტები
ნაღმმტყორცნები
ჯავშანსაწინააღმდეგო სისტემები
ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმები
ჯავშანსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი
ტანკსაწინააღმდეგო სარაკეტო სისტემები
ტანკსაწინააღმდეგო ამუნიცია
შეჯავშნული საბრძოლო საშუალებები
არტილერია
საფრენი აპარატები
საფრენი აპარატების შეიარაღბა
საჰაერო თავდაცვის სისტემები
საზენიტო არტილერია
საზენიტო-სარაკეტო სისტემები
ხელით გადასატანი საზენიტო სარაკეტო კომპლექსები
ელექტრონული საბრძოლო მხარდაჭერის დანადგარები
ოთარ დანელია

ოთარ დანელია (დ. 21 სექტემბერი, 1979, ქ. სენაკი) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2014-დან 2016 წლამდე.

ბიოგრაფია
1996–2000 წლებში სწავლობდა საქართველოს დიპლომატიურ აკადემიაში. არის საერთაშორისო ურთიერთობისა და დიპლომატიის სპეციალისტი. 1997–2002 წლებში ივ. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტია.

2001–2004 წლებში საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის ასისტენტია. 2004–2007 წლებში „კოტ დ’ვუარში გაეროს ოპერაციების“ რეგიონული წარმომადგენელია. 2008–2011 წლებში „ბანკი რესპუბლიკა–ჯგუფი სოსიეტე ჟენერალის“ ჯერ პროექტის მენეჯერი, შემდეგ კი პროექტებისა და ბიზნეს ანალიზის დეპარტამენტის უფროსია. 2011–2013 წლებში სს „სილქნეტის“ დირექტორთა საბჭოს წევრი და მონიტორინგისა და სტანდარტიზაციის უფროსია. 2013–2014 წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საფინანსო-სამეურნეო დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე, ხოლო 2014 წლიდან 2016 წლამდე საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრია. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მარტვილისა და აბაშის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
კოსმოსური მიკროტალღური ფონი

კოსმოსური მიკროტალღური ფონი, ასევე რელიქტური გამოსხივება — თერმული გამოსხივება, რომელიც კოსმოლოგიაში მიჩნეულია დიდი აფეთქების ნარჩენად. უფრო ძველ ლიტერატურაში კმფ ცნობილია, როგორც კოსმოსური მიკროტალღური ფონური გამოსხივება (კმფგ) ან „რელიქტური გამოსხივება“. კმფ კოსმოსური ფონური გამოსხივებაა, რომელიც ფუნდამენტურია დაკვირვებადი კოსმოლოგიისათვის, რადგან ის სამყაროში ყველაზე ხნიერი სინათლეა, რომლის მიხედვითაც რეკომბინაციის ეპოქა თარიღდება. ტრადიციული ოპტიკური ტელესკოპით ადგილი ვარსკვლავებსა და გალაქტიკებს (ფონი) შორის მთლიანად ბნელია. თუმცა, საკმარისად მგრძნობიარე რადიოტელესკოპით ყველა მიმართულებით დაიმზირება თითქმის ზუსტად ერთი და იგივე მკრთალი ფონური ნათება, რომელიც არ ასოცირდება ვარსკვლავთან, გალაქტიკასთან, პლანეტასთან ან სხვა ციურ სხეულთან. ეს ნათება რადიო სპექტრის მიკროტალღურ რეგიონშია ყველაზე ძლიერი. 1964 წელს კმფ-ს აღმოჩენა ამერიკელი რადიოასტრონომების, არნო პენზიასისა და რობერტ უილსონის მიერ 1940-იანი წლების ნაშრომების კულმინაცია იყო და ამ აღმოჩენამ ორ რადიოასტრონომს ნობელის პრემია მოუტანა 1978 წელს.

კმფ ჩვენი სამყაროს ყველაზე ძველი სინათლის „ფოტოსურათია“, რომელიც აღბეჭდილია ცაზე, როდესაც სამყარო სულ რაღაც 380 000 წლის იყო. მასზე ნათლად ჩანს ტემპერატურული ფლუქტუაციები, რომლებიც მიესადაგება ოდნავ განსხვავებული სიმკვრივეების რეგიონებს და წარმოადგენს მომავალი სტრუქტურის თესლს: დღევანდელი გალაქტიკები და ვარსკვლავები.