iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჭაქვინჯი

ჭაქვინჯი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. ჭაქვინჯი ამავე სახელწოდების თემის ცენტრია. თემში ასევე შედის სოფ. ბაღმარანი. მდებარეობს სამეგრელოს ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინციაში, მდინარე ჭანისწყლის ნაპირას, ქ. ზუგდიდიდან 16 კმ, ზღვის დონიდან 130 მ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 996 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობა
ჭაქვინჯის მახლობლად არის ციხესიმაგრე, რომელიც შედგება ციტადელისა და ქვედა ციხისაგან. ციხის ეზოში სხვადასხვა დანიშნულების შენობათა ბევრი ნანგრევია. გვიან შუა საუკუნეებში ციხე დადიანთა ერთ-ერთი რეზიდენცია იყო, აქვე დაიბადა დავით დადიანი, სამეგრელოს მთავარი (1846-1853 წწ.).
არგენტინის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

არგენტინის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები, მეტსახელად იაგუარები — წარმოადგენს არგენტინას რაგბის საერთაშორისო მატჩებში. ნაკრების სათამაშო ფორმის ფერებია ცისფერი და თეთრი.

არგენტინამ პირველი საერთაშორის მატჩი გამართა 1910 წელს ბრიტანეთის კუნძულების წინააღმდეგ. არგენტინის ნაკრები დღეისათვის ერთ-ერთი საუკეთესოა მსოფლიოსა და სამხრეთ ამერიკაში. მას მონაწილეობა მიღებული აქვს 1987 წლიდან-დღემდე ჩატარებულ ყველა მსოფლიო ჩემპიონატში.
ფრედი ვუდროფი

ფრედი ვუდროფი (; დ. 14 სექტემბერი, 1947 — 8 აგვისტო, 1993, თბილისი) — ამერიკის შეერთებული შტატების ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს (ცსს; ) აგენტი საქართველოში. საეჭვო და ბოლომდე გაურკვეველ ვითარებაში მოკლეს თბილისის შემოსასვლელთან.

ვუდროფი თბილისში აშშ-ის საელჩოს თანამშრომლის საფარქვეშ ხელმძღვანელობდა ცსს ოპერაციებს საქართველოში. მისი მონიტორინგით იწრთვნებოდა სახელმწიფოს მეთაურის ედუარდ შევარდნაძის დაცვა და პირველი ქართული განსაკუთრებული დანიშნულების ქვედანაყოფი „ომეგა“. მისი მკვლელობა მოხდა იმ დროს, როდესაც ვუდროფი შევარდნაძის დაცვის ხელმძღვანელთან ელდარ გოგოლაძესთან და ორ გოგონასთან ერთად ავტომანქანა „ნივით“ თბილისში ბრუნდებოდა ქალაქგარე გასეირნებიდან. გამოძიების ვერსიით, ავტომანქანას გზა სამხედრო ფორმაში ჩაცმულმა რამდენიმე ახალგაზრდამ გადაუღობა და გაჩერება მოსთხოვა. გოგოლაძე არ დაემორჩილა, რის შემდეგაც უცნობების მხრიდან მოხდა ერთი გასროლა. უკანა სკამზე მჯდომ ვუდროფს ტყვია თავში მოხვდა და საავადმყოფოში მიყვანისთანავე გარდაიცვალა. გოგოლაძე ინციდენტის ადგილას დაბრუნდა და დააკავა სამი პირი, მ.შ. არაფხიზელ მდგომარეობაში მყოფი ანზორ შარმაიძე, რომელიც გამოძიებამ დამნაშავედ სცნო და 15 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა (შემდგომში გაუხანგრძლივდა გაქცევის მცდელობის გამო).

გამოძიების ვერსია თავიდანვე გახდა კამათის მიზეზი. ვუდროფის ოჯახი მიიჩნევს, რომ შარმაიძე უდანაშაულოა. 2004 წელს იყო მცდელობა საქმის გადახედვისა, თუმცა მნიშვნელოვანი შედეგი არ მოყოლია. ინციდენტის ბევრმა მოწმემ ჩვენება შეცვალა; ზოგიერთი გაუჩინარდა. შარმაიძემ აღიარა, რომ გამოძიებისათვის ხელსაყრელი ჩვენება წამების შემდეგ მისცა. ფართოდ გავრცელებულია ვერსია, რომ შესაძლოა ვუდროფი საქართველოსა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ქვეყნებში მიმდინარე ჯაშუშურ ომს შეეწირა და საქმეში რუსეთის უშიშროების სამსახურები იყვნენ ჩარეული.

ამერიკულმა მხარემ გამოძიება დამოუკიდებელად ჩაატარა, თუმცა გამოძიების მასალების დიდი ნაწილი გასაიდუმლოებულია. ცნობილია, რომ გარდაცვალებამდე ორი კვირით ადრე ვუდროფი თბილისში შეხვდა თავის ძველ მეგობარს, ცსს მაღალი რანგის ოფიცერს — ოლდრიჩ ეიმსს, რომელიც მალე გაიშიფრა როგორც რუსეთის აგენტი და აშშ სასამართლომ სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. ამერიკული გამოძიება ასევე უარყოფს შარმაიძის კავშირს ვუდროფის მკვლელობასთან. 2008 წელს ოქტომბერში შარმაიძე პატიმრობიდან გაათავისუფლეს.
ორლებნიანნი

ორლებნიანნი — ფარულთესლოვან მცენარეთა კლასი. ახასიათებს ორი მოპირისპირელებნიანი ჩანასახი, რგოლურად განლაგებული ჭურჭელბოჭკოვანი კონები, მთლიანი ან განკვეთილი ფოთლის ფირფიტა ბადისებრი დაძარღვით, 5- ან 4-წევრიანი ყვავილი, მერქანსა (ქსილემა) და ლაფანს (ფლოემა) შორის მოთავსებული წარმომქმნელი ქსოვილი — კამბიუმი, რომელიც განაპირობებს ღეროს ზრდას სისქეში. ორლებნიანნი ყვავილოვან მცენარეთა შორის ყველაზე მრავალრიცხოვანი კლასია, აერთიანებს 175 000 სახეობას (350—360 ოჯახი).

საქართველოში გავრცელებულია 108 ოჯახის 726 გვარის 3000-მდე სახეობა. ორლებნიანთა ვეგეტატიური და რეპროდუქციული ორგანოების მრავალგვარობა ართულებს ნათესაური კავშირის დადგენას ამ კლასის რიგებსა და ოჯახებს შორის. ორლებნიანთა წინაპრები, მათი წარმოშობის დრო და ადგილი ჯერ კიდევ არ არის სათანადოდ შესწავლილი. კლასს ხშირად ყოფდნენ ორ ან სამ ქვეკლასად. უკანასკნელ ხანს უფრო ბუნებრივად მიაჩნიათ ამ კლასის დაყოფა 6 ქვეკლასად.

ორლებნიანთა კლასში ერთიანდება წიფლისებრთა, თხილისებრთა, ბაიასებრთა, მაგნოლიასებრთა, ვარდისებრთა, პარკოსანთა და ბევრი სხვა ოჯახი, რომელთაც განეკუთვნება კულტურული მცენარეთა უმრავლესობა, ადამიანისა და საქონლის საკვები, სამკურნალო, ტექნიკური, ეთერზეთოვანი, მთრიმლავი, საღებავი და დეკორატიული მცენარეები.
ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო აკადემია

ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო აკადემია (, შემოკლებით - ) (ასევე ცნობილია შემოკლებით - ვესტპოინტი და არმია ) — ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის საგუშაგო და სამხედრო აკადემია. ვესტპოინტი მდებარეობს ნიუ-იორკის შტატის ქალაქ ვესტ-პოინტში. დაარსდა 1802 წელს და არის აშშ-ის პირველი სამხედრო სასწავლებელი.
ნაბადი

ნაბადი, მოთელილი მატყლისაგან დამზადებული წინ გახსნილი მთლიანი წამოსასხამი. საუკუნის ქართველების და სხვა კავკასიელ ხალხთა ეროვნული კოსტიუმის ელემენტი, აქვს მთლიანი ზურგი და კალთები, ღრმად ამოღებული ყელი და განიერი მხრები, დანიშნულების მიხედვით მზადდება მოკლე ან გრძელი, მსუბუქი ან მძიმე, დაბალი ან მაღალხაოიანი. საუკუნეში საუკეთესო ნაბადის წარმოებით განთქმული იყო ჩრდილოეთ კავკასია, ყაბარდო-ჩერქეზეთი, დაღესტნის მთიანეთი და ოსეთი, ამიერკავკასიაში — საქართველო (იმერეთი, სამეგრელო, სვანეთი და დუშეთის კუთხე). ნაბადის წარმოების ქართული ხალხური ტრადიციები ბოლოდრომდე კარგად იყო შემონახული შინამრეწველობაში. მაგალითად, სოფელი ჯვარის (სამეგრელო) ერთ-ერთ უბანში, ჩქვალერში, ქალები ოჯახებში თარგის მიხედვით საუკეთესო გრძელბეწვიან მთლიან ნაბადებს თელავდნენ. ამ შრომატევად სამუშაოში შედიოდა მატყლის რეცხვა, ჩეჩვა „გაწვერგულება“, შეთელვა და სხვა. საუკუნეში ნაბადი ჩოხა-ახალუხთან ერთად ფართოდ გავრცელდა ყუბანისა და თერგის კაზაკობაში როგორც სამხედრო ამუნიციის ნაწილი, რომელმაც ხელი შეუწყო ქართულ-კავკასიური წარმოების ნაბადზე მოთხოვნილების ზრდას.
იაპონური ენის გრამატიკა

იაპონური ენის გრამატიკას ახასიათებს შემდეგი თავისებურებანი:

არის აგლუტინირებადი ენა. აფიქსებს ჰირაგანაში წერენ და ნაწილაკებს უწოდებენ.
სიტყვათა წყობა წინადადებაში არის სტაბილური და შემდეგი თანმიმდევრობისა; სუბიექტი – ობიექტი – პრედიკატი. პრედიკატი ყოველთვის წინადადების ბოლოს დგას.
წინადადებაში ყველა წევრის ფუნქცია ნაწილაკითაა მარკირებული.
თემა და სუბიექტი თანაბარია და სხვადასხვა ნაწილაკითაა მარკირებული. წინადადება შეიძლება შეიცავდეს როგორც თემას, ასევე სუბიექტს.
მიეკუთვნება ე.წ. მარცხნივგანტოტვად ენას, რაც იმას ნიშნავს რომ აღმწერი ელემენტები იმის წინ დაისმის, რასაც ისინი აღწერს.
ენას გააჩნია თავაზიანობის გამომხატველი ე.წ. დონეების მეტად კომპლექსური სისტემა.
მიდრეკილია ირიბი ფორმულირებებისა და ელიფსისადმი. (წინადადების ნაწილთა გამოტოვებისადმი)

თანამედროვე ენათაგან იაპონური ენის გრამატიკა ყველაზე უფრო კორეულისას ჰგავს, თუმცა ამ ორი ენის სიტყვათა მარაგი მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისაგან. ამის გამო ენათმეცნიერები ვერ შეთანხმებულან იმის თაობაზე, იაპონური და კორეული ენები ერთ ენათა ჯგუფში გააერთიანონ თუ არა.
ტელეფონი

ტელეფონი (ბერძნ. - „შორს“ და - „ხმა“) — ტელეკომუნიკაციის მოწყობილობა რომელიც გამოიყენება ბგერის მიღება-გადაცემისთვის (ლაპარაკისთვის), როგორც წესი ორი ადამიანის სასაუბროდ, იშვიათად სამი ან მეტის. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული საურთიერთობო მოწყობილობაა. უმეტესობა ტელეფონებისა მუშაობს ელექტო-სიგნალების გადაცემით, რთულ სატელეფონო ქსელში.

ტელეფონის აპარატი
ტელეფონის აპარატი, სატელეფონო კავშირგაბმულობის სისტემის მოწყობილობა, რომლის დანიშნულებაა ხმოვანი ინფორმაციის გადაცემა და მიღება. ტელეფონის აპარატი შედგება ორი ძირითადი ნაწილისაგან: საკომუტაციო-გამოსაძახებელი (გამოძახების მისაღები, სხვა აპარატებთან შეასერთებელი და გამოსათიში) და სალაპარაკო, რომელიც უზრუნველყოფს მეტყველების მიღებასა და გადაცემას.

ტელეფონის აპარატის საკომუტაციო-გამოსაძახებელი მოწყობილობის აგების პრინციპი განისაზღვრება მომსახურე ტელეფონის სადგურის (ხელის ტელეფონის სადგური ან ავტომატური ტელეფონის სადგურის — ატს) ტიპის მიხედვით. ატს-ის ტელეფონის აპარატის სტრუქტურული სქემა შეიცავს გამოსაძახებელ და სალაპარაკო მოწყობილობას, ბერკეტულ გადამრთველსა და ნომერამკრეფს.

ტელეფონის აპარატის ყურმილში მოთავსებულია მიკროფონი და ელექტრომაგნიტური ტელეფონი. ტელეფონის აპარატის ტრანსფორმატორი განაცალკევებს მიკროფონის კვების წრედს ტელეფონის ცვლადი დენის წრედისაგან და ბალანსური კონტურის საშუალებით მნიშვნელოვნად ამცირებს საკუთარი ლაპარაკის სმენადობას. გამოსაძახებელი მოწყობილობაა ცვლადი დენის პოლარიზებული ზარი, რომელიც შეერთებულია ხაზთან, როდესაც ყურმილი დევს ბერკეტულ გადამრთველზე. ნომერამკრეფი იმპულსური კონტაქტებით თიშავს და აერთებს ტელეფონის აპარატში გამავალ დენის წრედს და ხაზში წარმოქმნის აკრეფილი ციფრის შესაბამისი რაოდენობის დენის იმპულსებს.

ტელეფონის აპარატის განსაკუთრებული სახეობებია ტაქსოფონი, ხმამაღლამოლაპარაკე ტელეფონის აპარატი, რადიოსატელეფონო კავშირისათვის გამოყენებული მიკროსატელეფონო გარნიტური, ვიდეოტელეფონი და სხვა. ტელეფონის ერთ-ერთ გამომგონებლად ითვლება ალექსანდერ გრეიამ ბელი.
ნაგალა მეხილეობა

ნაგალა მეხილეობა — დაბალტანიანი ხეხილის (უმეტესად ვაშლისა და მსხლის) გაშენება. ნაგალა (ჯუჯა, ქონდარა) ხეხილს თავისი ბიოლოგიური თვისებების გამო მაღალმზარდ ხეხილთან შედარებით მთელი რიგი უპირატესობა აქვს, რომელთაგან აღსანიშნავია ადრე მსხმოიარობა (დარგვიდან მე-3—მე-4 წელს), უხვი და მყარი მოსავლიანობა, ხილის მაღალი ხარისხი, მოვლის სიადვილე და სხვა. ნაგალა ხეხილის გასაშენებლად იყენებენ ნაგალა ტიპის საძირეებს. ვაშლისათვის ძირითადი ნაგალა საძირეა პარადისის სხვადასხვა ფორმა, ნახევრად ნაგალასი — დუსენი. მსხლისათვის იყენებენ კომშის ზოგიერთ ფორმას.

საქართველოში ვაშლის ბაღები ძირითადად დუსენის ნახევარნაგალა საძირეებზე შენდება. გარკვეული ადგილი უკავია აგრეთვე პარადისის ნაგალა საძირეზე გაშენებულ ბაღებსაც. ნაგალა ხეხილს ფართოდ იყენებენ აგრეთვე ძლიერმოზარდი ახალგაზრდა ხეხილის ბაღების შესამჭიდროებლად, რაც უზრუნველყოფს ფართობის ერთეულზე მოსავლიანობის მნიშვნელოვან ზრდას.

ნაგალა ხეხილი, მცირე სიმძლავრის ფესვთა სისტემის გამო, სათანადო მოვლისა და სარწყავი წყლით უზრუნველყოფის პირობებში, კარგად ხარობს ფერდობებზე არაღრმა (0,5 მ) ნიადაგებზეც. თუ ასეთი პირობები არ არის, ნაგალა ხეხილის გაშენება, მიზანშეუწონელია.
The Concert for Bangladesh

— ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის და მისი მეგობრების საკონცერტო ალბომი, რომელიც ჩაიწერა ბანგლადეშისთვის დასახმარებელ საქველმოქმედო კონცერტზე, 1971 წლის 1 აგვისტოს. ომის შედეგად, რომელსაც ადგილი ჰქონდა ამ ქვეყანაში, დაზარალდა უამრავი ბენგალელი. კონცერტი ითვალისწინებდა სწორედ მათ დახმარებას. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო პირველი დიდი საქველმოქმედო კონცერტი როკ-მუსიკის ისტორიაში.

კონცერტი
მას შემდეგ, რაც რავი შანკარის დახმარებით გაეცნო იმჟამინდელ აღმოსავლეთ პაკისტანში არსებულ სიტუაციას, ჰარისონმა ორგანიზება გაუწია ორ საქველმოქმედო კონცერტს. ამასთან, ჩაიწერა და წინასწარ გამოიცა სინგლი . ჰარისონთან ერთად ამ პროექტში მონაწილეობდნენ: ერიკ კლეპტონი, ბობ დილანი, ბილი პრესტონი, ბედფინგერი, ლეონ რასელი, შანკარი და რინგო სტარი.

ჰარისონმა თავაზიანად შეეცადა ჯონ ლენონის და პოლ მაკ-კარტნის შემოერთება, მაგრამ მაკ-კარტნი თვლიდა, რომ -ის გაერთიანებისათვის ჯერ ნაადრევია. ლენონს შეეძლო მონაწილეობის მიღება, მაგრამ ჰარისონს არ სურდა, რომ მასთან ერთად კონცერტზე იოკო ონოც მოსულიყო, ამიტომაც ლენონმა უარი თქვა გამოსვლაზე.

1 აგვისტოს გაიმართა ორი კონცერტი. ორივეს დიდი წარმატება ხვდა წილად, ამასთან, ორივე დიდი ინტერესით გაშუქდა. პირველივე დღეებში, შემოსული თანხის ნაწილი, 243,418.50 აშშ დოლარის ოდენობით, ჩეკის სახით გადაეგზავნა ორგანიზაციას , რომელსაც უნდა ეზრუნა თანხის ბანგლადეშის მოსახლეობისათვის განაწილებაზე. ყველა, ვინც მონაწილეობდა ამ აქციაში, კმაყოფილი დარჩა. ფილმმა და ალბომმა ამ კონცერტის ჩანაწერით 15 მილიონი დოლარის შემოსავალი მოუტანეს ჯორჯს, მაგრამ გარკვეული პრობლემების გამო რამდენიმე წლის განმავლობაში ამ თანხის ამოღება ბანკიდან არ ხორციელდებოდა.

ალბომი
1971 წლის შობისათვის ორმაგი ალბომი კონცერტის ჩანაწერით გამოვიდა შტატებში, ხოლო ბრიტანეთში - 1972 წლის იანვრის დასაწყისში. ალბომი მალე გაიყიდა. აშშ ჩარტებში მას #2 ადგილი ეკავა, ხოლო ბრიტანეთში - #1 და იგი იყო ჰარისონის მეორე #1 სოლო-ალბომი. ნამუშევრის მნიშვნელობას ხაზი გაუსვა 1973 წელს წლის ალბომის კატეგორიაში მიღებულმა გრემიმ.

რადგან ბობ დილანს კონტრაქტი ლეიბლთან ჰქონდა გაფორმებული, ამ უკანასკნელმა, მისი მონაწილეობით ჩაწერილი სიმღერების დისტრიბუციისათვის სხვა ლეიბლებს ნება დართო, გამოეცათ ალბომი აუდიოკასეტის ფორმატში. დღესდღეობით ეს შეზღუდვა მოხსნილია.

1991 წელს ალბომი პირველად გამოიცა კომპაქტ დისკზე, რემასტერის სახით. 2005 წლის რემასტერს დაემატა ბობ დილანის რეპეტიციის ჩანაწერი და ოფიციალურად გამოიცა ფილმის დისკი.

პირველი გამოცემის გარეკანზე გამოსახული იყო მშიერი ბანგლადეშელი ლტოლვილი. ლეიბლები თვლიდნენ, რომ ეს მეტად დეპრესიული სურათია და საჭიროა გარეკანზე თავად ჰარისონის გამოტანა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ალბომი ცუდად გაიყიდება. ჰარისონის დაჟინებით, ბავშვის გამოსახულება მაინც დარჩა, მაგრამ ალბომის 2005 წლის გამოცემაზე ჰარისონის ფოტომ მაინც ჩაანაცვლა ძველი სურათი. ამასთან, დისკის სპეციალურ გამოცემაზე ბავშვი მაინც იქნა გამოტანილი.

რემასტერის და დისკის გაყიდვიდან შემოსული თანხები ირიცხებოდა -ში.

სიმღერების სია
ორიგინალური გამოცემა
2005 წლის რემასტერი
დისკი 1
შეტანილია 10 სიმღერა ორიგინალური გამოცემიდან (მხარე 1-3).
დისკი 2
შეტანილია 9 სიმღერა ორიგინალური გამოცემიდან (მხარე 4-6) და ასევე:

ჩარტები და სერტიფიცირებები
ყოველკვირეული ჩარტები
ორიგინალური გამოცემა

2005 წლის გამოცემა

წლის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
გრიგოლ მგალობლიშვილი

გრიგოლ (გეგა) მგალობლიშვილი (დ. 7 ოქტომბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკური მოღვაწე. 2008 წლის 1 ნოემბრიდან 2009 წლის იანვრამდე იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრი.

1995 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი აღმოსავლეთმცოდნეობის სპეციალობით. 2002-2003 წლებში სწავლობდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის დიპლომატიურ სწავლებათა ფაკულტეტზე. 1996 წლიდან მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში სხვადასხვა დიპლომატიურ თანამდებობებზე; იყო თურქეთის რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს მდივანი, შემდეგ მრჩეველი (1998-2002), საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველი ევროპული დეპარტამენტის მრჩეველი, ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადისა და ლათინური ამერიკის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე, ევროპულ საქმეთა და ევროინტეგრაციის დეპარტამენტის დირექტორი (2002-2004). 2004 წლიდან იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი თურქეთში, ალბანეთსა და ბოსნია-ჰერცეგოვინაში. მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი (2006 წ.).

2008 წლის 27 ოქტომბერს მგალობლიშვილი დასახელდა საქართველოს პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად და ამ პოსტზე ლადო გურგენიძის შემცვლელად. 2008 წლის 1 ნოემბერს საქართველოს პარლამენტმა ახალ პრემიერსა და მთავრობის განახლებულ შემადგენლობას ნდობა გამოუცხადა. მგალობლიშვილის განცხადებით, „რეკონსტრუქცია, დასაქმება და ხალხზე ზრუნვა“, „რადიკალური დემოკრატიული და ეკონომიკური რეფორმები“ იქნება მისი მთავრობის მთავარი მიზნები. 2009 წლის 30 იანვარს გრიგოლ მგალობლიშვილმა თანამდებობა დატოვა. თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, გერმანულ, თურქულ და რუსულ ენებს.
ნაგება

ნაგება, ნაღება — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტისა და სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარეების ქერშავეთისა (ხანისწყლის შენაკადი) და ბარათხევის (ოცხის შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2619 მ. აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული შუაეოცენური ანდეზიტურგანფენებიანი ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით. აქვს გუმბათის ფორმა, კალთები შემოსილია სუბალპური, წვერი — ალპური მდელოებით, რომელსაც იყენებენ საზაფხულო საძოვრებად.
ჭაშლეთი

ჭაშლეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (დღნორისის თემი), მდინარე რიონის ხეობაში. მდებარეობს ისტორიული მხარეების — იმერეთისა და ლეჩხუმის საზღვარზე, ქალაქ წყალტუბოდან 67 კმ, ზღვის დონიდან 640 მ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 76 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას მცირე ზომის დარბაზული ტიპის მაცხოვრის ეკლესია. შემორჩენილია აბსიდის ქვაზე გამოკვეთილი წმინდანთა რელიეფური გამოსახულებები. ძეგლი ქვაზე კვეთილი ხატების უნიკალურ შემთხვევად არის მიჩნეული.
ნაგები

ნაგები — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. სიგრძე 5,5 კმ, ფართობი 6,4 კმ². მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 2430 მ სიმაღლემდე. ნაგები საზრდოობს მყინვარული ნაკადებითა და ზვავებით. მყინვარზე აქვს სათავე მდინარე წანერის ერთ-ერთ შენაკადს. ასვლა შეიძლება სოფელ ჟაბეშიდან.
ნაგვაზავო

ნაგვაზავო, ნაგვაზუ — მარტვილის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც აერთიანებს სოფლებს: ზემო ნაგვაზავოს, ლეკვანტალიესა და ქვემო ნაგვაზავოს; წარსულში — ზემო ნაგვაზავოსა და ქვემო ნაგვაზავოს საერთო სახელწოდება.

ისტორიულ დოკუმენტებში სოფელი ნაგვაზავო ცნობილია საუკუნიდან („აფხაზეთის კათალიკოსის დიდი იადგარი“, „აფხაზეთის საკათალიკოსო გლეხების დიდ დავთარი“ და სხვ.). წყაროებში სოფლის სახელის სხვადასხვა ფორმა გვხვდება: „ნაგვაზაური“, „ნაგვაზაურები“, „ნაგვაზაუ“ (ვახუშტის რუკაზეა), „ნაგვაზაო“ და ა.შ. ადგილობრივ ზეპირ მეტყველებაში დამკვიდრებულია „ნაგვაზუ(უ)“. სახელწოდება უკავშირდება გვაზავების გვარს.

ისტორიული ნაგვაზავოს ტერიტორიაზე მდგარა მაცხოვრის ხის ეკლესია (ქვემო ნაგვაზავო), წმ. გიორგის ქვის ეკლესია (ზემო ნაგვაზავო), კუდავების უბნის წმ. გიორგის ხის ეკლესია, ასევე ლიპარტიანთა სასახლე.
ნაგომრებისთავის სერი

ნაგომრებისთავის სერი – ანტიკლინური დაბალი ქედი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ივრის ზეგნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 600 მ. აგებულია მეოტური და პონტოური კონგლომერატებით, თიხებისა და ქვიშაქვების შუაშრეებით. სამხრეთ-დასავლეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილო-აღმოსავლეთი — დამრეცი. შემოსილია სტეპის ბალახოვანი მცენარეულობითა და მეჩხერი ჯაგეკლიანი ბუჩქნარით.
ჭაჭამური

ჭაჭამური — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ზახორის თემი) (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის აო ტერიტორია). მდებარეობს მდინარეების მეჯუდის და ლეხურის წყალგამყოფის სამხრეთ კალთაზე, ლეხურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1160 მ, დაბა ახალგორიდან 58 კმ, ქ. კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 24 კმ.

შენიშვნა
ნადარბაზევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნადარბაზევი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ნადარბაზევი — სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში
ნადარბაზევი — სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში
ნადარბაზევი — სოფელი ონის მუნიციპალიტეტში (ყოფილი ჯავის რაიონი)
ნადარბაზევი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩობალაურში
ნადარბაზევის სასახლე — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ქვემო ქართლში, ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში
ნადარბაზევი — ტბა გორის მუნიციპალიტეტში.
ჭაჭარაქი

ჭაჭარაქი — სოფელი საქართველოში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მინაძის თემში. მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ფოცხოვისწყლის შესართავთან. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ახალციხიდან 5 კმ.

სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესია. ოსმალეთის ბატონობის ხანაში ( ს.-1829) მოიხსენიება, როგორც ახალციხის სანჯაყის ნაჰიე ჩეჩერექი. ამჟამად სოფლის მოსახლეობის უმრავლესობას ეთნიკური სომხები შეადგენენ.

სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 395 ადამიანი.
ნადარბაზევის სასახლე

ნადარბაზევის სასახლე — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ისტორიულ ქვემო ქართლში, ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ცენტრიდან დაახლოებით 10 კმ-ზე. ვახუშტი ბატონიშვილი მას თამარ მეფის ნასასახლევს უწოდებს.

სასახლე აგებულია - საუკუნეებში და, როგორც ჩანს, მოგვიანებით გამოუყენებიათ საზაფხულო რეზიდენციად. ნადარბაზევის სასახლის კომპლექსი განლაგებულია შემაღლებულ ადგილზე, გარს ერტყა გალავანი. შემორჩენილია სასახლისა და საცხოვრებელი სახლის ნანგრევები. გეგმით სწორკუთხა სასახლე წარმოადგენს მოზრდილ მისაღებ დარბაზს, რომელსაც ჩრდილოეთით უშუალოდ მასთან დაკავშირებული მცირე სათავსი ეკვრის. დარბაზი შიგნით შელესილი და მოხატული იყო. გარედან შემოსილია სუფთად გათლილი ბაზალტის ქვით. სასახლის დასავლეთით, დაახლოებით 20 მ-ზე, სასახლისავე თანადროული საცხოვრებელი სახლი დგას. გათხრების შედეგად ამ ტერიტორიაზე აღმოჩნდა 6 კმ სიგრძის წყალსადენი.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ნადარბაზევის ტბა

ნადარბაზევის ტბა, ნადარბაზევის წყალსაცავი — წყალსაცავი გორის მუნიციპალიტეტში, კვერნაქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 856 მ. ზედაპირის ფართობი 1,18 კმ², უდიდესი სიღრმე 1,8 მ, მოცულობა 3 მლნ. მ³. წყალსაცავი შეიქმნა ყოფილი ნადარბაზევის ტბის ადგილას. (გარკვეული პერიოდი მტკვრიდან იტუმბებოდა). რწყავს 3 ათას ჰა ფართობს. თევზის რეწვა.
ნადი

ნადი, მამითადი — შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი უძველესი ფორმა, რომელიც აგებულია ურთიერთდახმარების შრომა-მიგებით პრინციპზე. ნადს იწვევდნენ, როგორც მიწის სამუშაოების (ხვნა, ბარვა, თოხნა და სხვა), ისე სახლის მშენებლობისა და სხვა ერთდროული შრომატევადი სამუშაოების დროს.

დასავლეთ საქართველოში ნადი უპირატესად ყანების თოხნასთან იყო დაკავშირებული. თოხით მუშაობის სპეციფიკამ და შრომატევადობამ, რამდენიმე მთოხნელის მხარდამხარ მუშაობამ, განაპირობა თოხნური სიმღერა ნადური.

„ნადი“, როგორც შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი ფორმის აღმნიშვნელი ტერმინი, აღმოსავლეთ საქართველოს მთამაც შემოინახა. ფშავსა და ხევსურეთში ხატ-სალოცავებს ჰქონდა ე. წ. სახარნადო მიწები, რომელთაც საერთო ძალით ამუშავებდნენ ხატის ყმები.
ნადირთღვთაებანი

ნადირთღვთაებანი — ნადირის მფარველი ღვთაებები. მათ მიეწერებოდათ ნადირთ ნაყოფიერება-გამრავლების ფუნქცია, მონადირისათვის ხელის მომართვისა და შემცოდე მონადირის დასჯის ძალა. ხალხური რწმენით ნადირთ მფარველნი წარმოდგენილი არიან ნადირთ მწყემსების, ნადირთ პატრონებისა და ნადირთღვთაებანთა სახით.

საქართველოს მთიანეთში ისინი ე. წ. „წმინდა“ ნადირთა (ჯიხვი, არჩვი, ირემი, შველი) მფარველებად ითვლებიან, ბარში კი — სხვა ტყის ცხოველების გამგებლებადაც. ნადირთ მწყემსებად მიაჩნდათ ნადირთა ხროდან რაიმე ნიშნით (თეთრი ფერი, ოქროსფერი რქები, თეთრი ხალები და ა. შ.) გამორჩეული ცხოველები. არსებობდა წარმოდგენა ანთროპომორფული სახის ნადირთ მწყემზებზეც (გოგონა, ბიჭი), რომლებსაც ევალებოდათ ნადირის მოვლა-პატრონობა, მონადირისაგან დაცვა, ხიფათის აცილება და სხვა. იმავე წარმოდგენით, ეს მწყემსები თითო წლით მწყემსავდნენ ნადირს. ვაჟების მორიგეობის წელი მონადირისათვის იღბლიანად ითვლებოდა, რადგან ქალები ნადირს ვაჟებზე უფრო ფხიზლად დარაჯობდნენ და მონადირეს მათი დახოცვის საშუალებას არ აძლევდნენ. ზოგიერთი ნადირთ პატრონი რელიგიური აზროვნების განვითარების ასტრალურ საფეხურზე ცის მნათობებს დაუკავშირდა და ასტრალურ ღვთაებად იქცა (დალი).

ძველი ხალხური შეხედულებით, ნადირთ მფარველად საქართველოში ითვლებოდა ოჩოპინტრე (ოჩიპინტე), აგრეთვე ანატორის ჯვარი ანუ ოჩი დალი. სვანეთში ნადირთ მფარველად, გარდა მამა-ღმერთისა, მიაჩნდათ წმინდა გიორგი, დალი, აბსასდი, სგიმ ბერ-მოძღვარი და ელი. მეგრული მითოლოგიის მიხედვით, ტყის ნადირთა საქმეს უშუალოდ განაგებდა ტყაში-მაფა — ტყის მეფე. სწამდათ აგრეთვე გალენიშიორთას — ნადირთ ბატონის არსებობაც.

„ნადირთა, ფრინველთა იძვრისთა“ მფარველ ღვთაებად ითვლებოდა მესეფი. მისი სურვილის გარეშე მონადირე ცხოველსა და ფრინველს ვერ მოკლავდა.

ქრისტიანობის დროს ნადირთ წმ. გიორგის კულტს შეერწყა და ნადირობის გამგებელ მთავარ ღვთაებად იქცა.
Shortbus

„“ (ინგლ. , მოკლე ავტობუსი) — ჯონ კამერონ მიტჩელის 2006 წელს გადაღებული კომედიურ-დრამატული ფილმი ემოციურად დატვირთულ თანამედროვე განსხვავებულ ახალგაზრდა ადამიანთა ჯგუფზე, რომელიც ზედმიწევნით ცდილობს ბოჰემურ ნიუ-იორკში პირადი ბედნიერების პოვნას. მოქმედების გმირები თავს იყრიან ბრუკლინის არტისტულ/სექსუალურ სალონში, რომელიც 2000-იანი წლების ნიუ-იორკის ანდერგრაუნდის სხვადასხვა მიმდინარეობათა ყაიდაზეა შექმნილი. მიტჩელის თანახმად, ფილმი ცდილობს სექსი ახალი კინემატოგრაფიული ხერხით წარმოაჩინოს და, შესაბამისად, მასში უხვადაა ფართო სფექტრის ღია სექსუალური სცენები, ტრადიციულიდან ავტოფელაციამდე, რაც კულმინაციას აღწევს ჰომოსექსუალური ორალური სამკუთხედის სცენაში ეროვნული ჰიმნის შესრულებით.

კინოფილმის პრემიერა გაიმართა კანის ფესტივალზე 2006 წლის გაზაფხულზე და რამდენიმე ჯილდო აქვს მიღებული ათენის, ციურიხისა და გიჟონის კინოფესტივალებზე. ფილმის პრემიერაზე რეჟისორმა ამაყად განაცხადა, რომ ყველა ორგაზმი ფილმში ნატურალური იყო.
ნამგალი და ურო

ნამგალი და ურო — სოციალისტური მოძრაობის სიმბოლო, შემდეგ კომუნისტური პარტიისა და მასთან ერთად სსრკ სახელმწიფო სიმბოლიკის მთავარი და განუყოფელი ნაწილი. მარტივი გაგებით, განასახიერებს მშრომელი მასების — მუშებისა და გლეხების ერთობას.

ურო ოდითგანვე გამოიყენებოდა როგორც ჰერალდიკური სიმბოლო სხვადასხვა გილდიების მიერ. ნამგალი კი განასახიერებდა მოსავლიანობას, ბარაქას, როგორც სოფლის მეურნეობის უძველესი იარაღი. ჰერალდიკაში ურო გაცილებით ადრე გაჩნდა, ვიდრე ნამგალი. ამის გამოხატულება იყო ნამგლის უროზე გამოსახვა, რაც უროს ხანდაზმულობაზე მიუთითებდა და ამასთან ერთად მუშათა კლასის უპირატესობას გლეხობასთან.

უნიკოდში, „ნამგალი და უროს“ სიმბოლოა +262.