iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბუდის ალყა (1686)

ბუდის მეორე ალყა — დაპირისპირება ოსმალეთის იმპერიასა და ანტიოსმალურ კოალიციას, საღვთო ლიგას შორის. მიმდინარეობდა 1686 წელს, დიდი თურქული ომის დროს.

წინარეისტორია
ბუდა ოსმალთა ბატონობის ქვეშ 1541 წლიდან იყო, მას შემდეგ, რაც სულთანმა სულეიმან -მა იგი სამთვიანი ალყის შედეგად დაიპყრო. შემდგომში, იგი ოსმალეთის კულტურულ და კომერციულ ცენტრადაც იქცა; რამდენიმე ქრისტიანული ეკლესია მეჩეთად გადაკეთდა.

1683 წელს ოსმალებმა ვენაში შეჭრით წამოიწყეს ომი ჰაბსბურგებთან. ისინი ძალიან ახლოსაც იყვნენ ქალაქის აღებასთან, მაგრამ ვენა პოლონეთის მეფის, იან სობესკის არმიამ გადაარჩინა. ამის შემდეგ, პაპ ინოკენტი -მ გამოთქვა მოსაზრება, რომ შექმნილიყო ანტიოსმალური კოალიცია, რომელიც საბოლოოდ მოუღებდა ბოლოს ოსმალთა ბატონობას ქრისტიანულ სამყაროზე. 1684 წელს შექმნილ „საღვთო ლიგაში“ პოლონეთი, ავსტრია და ვენეცია გაერთიანდნენ (შემდგომში რუსეთიც). კოალიციის შექმნის შემდეგ, საღვთო ლიგის წევრებმა პირველად შემოარტყეს ალყა ბუდას, თუმცა ხუთთვიანი ალყა უშედეგო გამოდგა. გაერთიანებულმა ძალებმა ქალაქის აღება ვერ მოახერხეს.

ალყა
წარუმატებელი ალყიდან ორი წლის შემდეგ, კოალიციის წევრებმა კიდევ ერთხელ შემოარტყეს ალყა უნგრეთის სამეფოს დედაქალაქს. ამ შემთხვევაში, მათი არმია გაცილებით მძლავრი იყო და 65 000-დან 100 000-მდე ჯარისკაცისგან შედგებოდა. არმიის შემადგენლობაში იყვნენ გერმანელი, უნგრელი, ხორვატი, ინგლისელი, ესპანელი, ჩეხი, ბურგუნდიელი, იტალიელი, შვედი და დანიელი ჯარისკაცები. აგრეთვე, მოხალისე ოფიცრები და არტილერისტები სხვა ევროპული ქვეყნებიდანაც. ხოლო ქალაქს, პირველი ალყის მსგავსად, დაახლოებით 7 000 მეომარი იცავდა.

საბოლოოდ, ალყა 1686 წლის 18 ივნისს დაიწყო. 27 ივლისს კოალიციის ძალებმა ქალაქზე პირველი ფართომასშტაბიანი იერიში მიიტანეს, თუმცა ოსმალებმა მტრის უკუგდება მოახერხეს და მას 5 000-იანი დანაკარგი მიაყენეს. 1 აგვისტოს სტამბოლიდან ჩამოვიდა დამხმარე ძალა, რომელსაც დიდი ვეზირი სარი სულეიმან-ფაშა მეთაურობდა. ფაშა ქალაქიდან 4 მილის დაშორებით იყო დაბანაკებული. 14 აგვისტოს ოსმალებმა განახორციელეს შეტევა მოკავშირეთა არმიაზე და თავდაპირველად წარმტებასაც მიაღწიეს, თუმცა მოწინააღმდეგის კონტრშეტევის შედეგად მათ 3 ათასი იანიჩარი დაკარგეს.

20 აგვისტოს სარი სულეიმანს კიდევ ერთი მცდელობა ჰქონდა ქალაქის დახმარების, თუმცა ეს მცდელობაც უშედეგო აღმოჩნდა — მდინარე დუნაის გასწვრივ მიმავალი ოსმალთა არმია მთლიანად განადგურდა. 2 სექტემბერს კოალიციის ჯარებმა ბოლო შეტევა განახორციელეს ქალაქზე. გმირულად დაიღუპა ქალაქის დამცველთა მეთაური აბდურაჰიმ აბდი-ფაშა. საღვთო ლიგის ჯარები ქალაქში შევიდნენ და ბუდაზე ოსმალთა 145 წლიანი ბატონობა დაასრულეს, თუმცა ამ ალყის დროს მათ 30 000-მდე მეომარი დაკარგეს.
DuPont

დუპონი — კომპანია, რომელიც დაარსდა 1802 წელს, ელეთერ ირენ დიუპონ დე ნემურის მიერ.

ისტორია
ისტორია იწყება ჯერ კიდევ ნაპოლეონის პერიოდიდან. ამ კომპანიის სახელთან პირდაპირ არის დაკავშირებული უამრავი მასალის შექმნა, რომელმაც სხვადასხვა სფეროში გარდატეხა მოახდინა.

ფრეონი (1930 წ.), რომელიც გამოიყენება მაცივრებში და კონდეციონერებში
ტეფლონი (1939 წ.)
ნეილონი (1939 წ.)
ლაიკრა (1962 წ.)
კევლარი (1965 წ.), რომელიც გამოიყენება ტყვიაგაუმტარი ჟილეტის დასამზადებლად და სხვა.
ნიჟნეე-აბდრიაშევო

ნიჟნეე-აბდრიაშევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 67 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 58 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ალიმუხამეტოვო, რომელიც დაშორებულია 12 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
გოგიაშვილი

საკუთარი სახელი გოგიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ანტონ გოგიაშვილი — მხატვარი, ფერმწერი, გრაფიკოსი
გურამ გოგიაშვილი — მწერალი, ჟურნალისტი
კუკური გოგიაშვილი — მწერალი
ლიანა გოგიაშვილი — პათოლოგ-ანატომი
ომარ გოგიაშვილი — პოლიტოლოგი
პოლიკარპე გოგიაშვილი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
რამაზ გოგიაშვილი — სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი
შალვა კარმელი (გოგიაშვილი) — პოეტი
ჯემალ გოგიაშვილი — ფეხბურთელი
ნიაზგულოვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ნიაზგულოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 168 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 56 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 10 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (96%).
ნოვობალაპანოვო

ნოვობალაპანოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 417 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 75 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მურაკაევო, რომელიც დაშორებულია 5 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%).
კამენოლომნის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია

კამენოლომნის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ოქტომბრის რაიონის სოფელ კამენოლომნში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1914 წელს. როსტოვის ოლქის მცირე საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილებით წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სოფელი კამენოლომნი.

ისტორია
ხუტორ მაქსიმოვკის (კამენოლომნის ძველი სახელწოდება) ახლოს, საუკუნის დასასრულს დაარსდა ხუტორი ნოვოგრუშევსკაია, რომელშიც დასახლდნენ სტანიცა კრივიანსკოიდან გადმოსახლებული ახალგაზრდა კაზაკების ოჯახები. ორ ხუტორს ერთმანეთისაგან ჰყოფდა პატარა ნაკადული. ნოვოგრუშევსკაიაში რამდენიმე ხნის შემდეგ ააგეს ეკლესია და საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია დაინგრა, ამის გამო ღვთისმსახურება გადაიტანეს საცხოვრებელ სახლში, რომელიც მალევე გადააკეთეს საბავშვო სახლად.

1948 წლიდან მოყოლებული სამლოცველო სახლის მართლმადიდებელი თემი აგროვებდა სახსრებს, რომლითაც შემდეგ გამოისყიდეს მიწის ნაკვეთები და ნაგებობები. წლების განმავლობაში იგი გადააკეთეს ეკლესიად, რომელიც მოქმედებს დღემდე. დაარსდა ახალი საკვირაო სკოლა.

1980-იან წლებში მიმდინარეობდა ეკლესიის რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ეკლესიის კედლები მოაპირკეთეს წითელი აგურით.

1992 წელს ტაძარი აღიარეს რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად.
სულთან ბაისუნქური

აბულ ფათჰ სულთან ბაისუნქური (; დ. 1481, თავრიზი — გ. 5 ივნისი, 1492, ბარდა ან განჯა) — აყ-ყოიუნლუს სახელმწიფოს მმართველი 1490–1492 წლებში.

ბიოგრაფია
ბაისუნქური დაიბადა 1481 წელს, სულთან იაქუბისა და შირვანშაჰ ფარუხ-იასარ -ის ქალიშვილის, გევჰერ სულთან ბეგუმის ოჯახში.
1490 წლის 24 დეკემბერს, გარდაიცვალა იაქუბი და ტახტზე 9 წლის ბაისუნქური ავიდა.

მმართველობა
მისი მცირეწლოვნების გამო, ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო შაჰის ვეზირმა, ჰალილ-ხანმა და ფაქტობრივად ის მართავდა ქვეყანას.

1492 წელს, ბაისუნქურს აუჯანყდა ერთ–ერთი სახელმწიფო მოღვაწე, სულეიმან ბეი ბიჯანოღლუ. მალე, სულეიმანი და ჰალილი ერთმანეთს დაეტაკნენ. ამ ბრძოლაში ჰალილ-ხანი დამარცხდა და ბაისუნქური მალე ტახტიდან ჩამოაგდეს.

ბრძოლა ტახტისთვის და ბაისუნქურის გარდაცვალება
ბაისუნქურის ტახტზე ასვლიდან მალევე, მას დაუპირისპირდა მისი ბიძა, მესიჰ-მირზა, მაგრამ მესიჰი ჰალილ-ხანმა დაამარცხა და ბრძოლაშივე დაიღუპა. 1492 წელს, მესიჰ-მირზას შვილი, რუსტემი მისი მომხრეების დახმარებით, ციხიდან გამოუშვეს და დაიწყო ტახტისთვის ბრძოლა.

როდესაც ბაისუნქური ტახტიდან ჩამოაგდეს, მისი ადგილი სწორედ რუსტემმა დაიკავა. გაქცეულმა ბაისუნქურმა დახმარება სთხოვა მის ბაბუას, ფარუხ-იასარს. გზაში, როდესაც იგი დახმარების სათხოვნელად მიდიოდა, ბაისუნქურს თავს დაესხა რუსტემის არმია და გაიმართა ბრძოლა. ამ ბრძოლაში რუსტემმა გაიმარჯვა და ამავე ბრძოლაშივე დაიღუპა ბაისუნქური.
ასტახოვის ჯვართამაღლების ეკლესია

ასტახოვის ჯვართამაღლების ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია კამენის რაიონის სოფელ ასტახოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1914 წელს.

ეკლესიის მისამართი: 347852, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, კამენის რაიონი, სოფელი ასტახოვი, საბჭოს ქუჩა № 36.

ისტორია
1792 წელს, როდესაც სტანიცა კამენსკოეში (ამჟამად კამენსკ-შახტინსკი) ააგეს და აკურთხეს ქვის კამენსკაიის ღვთისმშობლის საფარველის ეკლესია, ძველი ეკლესია, რომელიც აგებული იყო 1748 წელს, იყიდა კაზაკების პოლკოვნიკმა ივან სკასირსკიმ და გააგზავნა სლობოდა სკასირსკიაში, სადაც 1795 წელს ხელახლა ააგეს და აკურთხეს უკვე ჯვართამაღლების სახელზე. 1906 წელს სლობოდაში დაიწყო ახალი აგურის ეკლესიის მშენებლობა, რომელიც ააგეს 1912 წელს. ძველი ხის ეკლესია დაშალეს და გადაეცა ხუტორ ასტახოვის მრევლს, სადაც დაიწყეს აგება 1913 წლის მშენებლობის განყოფილების გადაწყვეტილების საფუძველზე. აქაც ეკლესიამ მიიღო ჯვართამაღლების სახელწოდება. ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა 1914 წელს და მალევე აკურთხეს კიდეც.

 საუკუნის პირველ ნახევარი აგებული და რევოლუციებს, სამოქალაქო ომებსა და მსოფლიო ომს გადარჩენილი ეკლესია მოქმედია დღემდე. 1994 წლის 14 მარტის № 69 გადაწყვეტილებით ასტახოვის ეკლესია წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის ძეგლს.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი იოანე ელატონცევი, რომელიც დაჯილდოებულია შახტნის ეპარქიის ორდენით „შახტინის ეპარქიის წინაშე დამსახურებისათვის“.

ეკლესია ერთგუმბათიანი და ერთსაკურთხევლიანია. კანკელი სამიარუსიანია.
კამენსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

კამენსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ კამენსკ-შახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. ეკლესია აგებული იყო 1829 წელს და დაანგრიეს 1934 წელს.

ისტორია
პირველი ეკლესია სტანიცა კამენსკაიაში, როდესაც იგი მდებარეობდა მდინარე ჩრდილოეთის დონეცის მარცხენა ნაპირზე, იყო ხის და ნაკურთხი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. ამჟამად ამ ადგილზე მდებარეობს სტანიცა სტარაია-სტანიცა. ეკლესია ააგეს 1740 წელს, რომელიც 1745 წელს ხანძრის შედეგად დაიწვა. ეკლესიის მეორე შენობის, რომელიც ასევე ხის იყო, მშენებლობა დაიწყეს 1747 წლის 22 მარტს და მომდევნო წელს დაასრულეს. 1748 წელსვე აკურთხეს. 1787 წელს მის ადგილზე ააშენეს ღვთისმშობლის კვართის ქვის ეკლესია, რომლის ერთი ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე იყო ნაკურთხი. ახალი ეკელსია აკურთხეს 1792 წლის 18 ივლისს. ძველი ეკლესია კი იყიდა პოლკოვნიკმა ივანე სკასირსკიმ და გააგზავნა სტანიცა სკოსირსკაიაში.

1817 წელს როდესაც სტანიცა კემენსკაია გადაიტანეს მდინარე ჩრდილოეთის დონეცის მარჯვენა ნაპირზე (იქ სადაც დღეს მდებარეობს ქალაქი კამენსკ-შახტინსკი), ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია, ისევე როგორც სხვა ძველი ნაგებობები დაშალეს, ხოლო სამშენებლო მასალები გამოიყენეს ახალი ეკელსიის ასაშენებლად, რომელსაც ეგვტერი ჰქონდა ამაღლებისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე ნაკურთხი. ეკლესიის კურთხევა შედგა 1829 წელს.

ეკლესია მდებარეობდა თანამედროვე მეორე საჯარო სკოლის რაიონში. იგი დაანგრიეს 1934 წელს. 2003 წელს ქალაქში (შჩადენკოს სკვერში) ააშენეს ახალი აგურის ეკლესია, რომელიც ასევე ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია უწოდეს.
იდა ფროინდი

იდა ფროინდი (; დ. 15 აპრილი, 1863 — გ. 15 მაისი, 1914) — ქიმიის პირველი ქალი ლექტორი გაერთიანებული სამეფოს უნივერსიტეტში. ცნობილია თავისი გავლენით მეცნიერების სწავლებაში, განსაკუთრებით, ქალებსა და გოგონებს შორის. მან დაწერა ქიმიის ორი მნიშვნელოვანი სახელმძღვანელო და გამოიგონა გაზის საზომი მილი, რომელიც მის სახელს ატარებს. ამასთანავე, ფროინდის სახელს უკავშირდება ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემის მსგავსი პატარა კექსების გამოცხობის იდეა.

ბიოგრაფია
იდა ფროინდი დაიბადა 1863 წლის 15 აპრილს, ავსტრიაში. დედის გარდაცვალების შემდეგ, იგი ბებიასთან და ბაბუასთან გადავიდა საცხოვრებლად, ვენაში. 1881 წელს, ორივე მათგანი გარდაიცვალა და იგი ინგლისში, ბიძასთან და მეურვესთან — მევიოლინე ლუდვიგ შტრაუსთან გადასახლდა, რომელიც იოახიმის კვარტეტის ცნობილი წევრი და ჰალის ორკესტრის წინამძღოლი იყო (1875-1888). იდა ფროინდმა, გირტონის კოლეჯში დაიწყო სწავლა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების კურსში, პირველი კლასის წოდებები მოიპოვა.

იქიდან გამომდინარე, რომ იგი სწავლებაზე იყო გადართული, ცოტა დრო დარჩა კვლევებისთვის, რის გამოც, ვერც მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა და ვერც დოქტორის. იგი პასუხისმგებელი იყო თავისი სტუდენტების ლაბორატორიულ წვრთნაზე, რომელთაც კოლეჯამდე მცირე ცოდნა ჰქონდათ ქიმიაში, ან საერთოდ არ ჰქონდათ. სტუდენტებს შორის, იგი ითვლებოდა შთამაგონებელ მასწავლებლად და განსაკუთრებული ხასიათის მქონე ადამიანად. ველოსიპედით სეირნობისას მომხდარი ავარიის შედეგად, ბავშვობაში, მან ფეხი დაკარგა, რის გამოც, გადაადგილებისთვის სხვადასხვა საშუალებას იყენებდა — ხელჯოხებს, პროთეზის ფეხს და სამთვლიანი ველოსიპედის მსგავს ინვალიდის ეტლს, რომელსაც მკლავებით მართავდა.

იდა ფროინდი აქტიური ფემინისტი და ქალთა საარჩევნო უფლების მხარდამჭერი იყო. მისი სახელი იმ ქალებს შორისაა, რომელთაც 1900-იანი წლების დასაწყისში ქიმიურ საზოგადოებაში გაწევრიანებისთვის ბრძოლა დაიწყეს. საბოლოოდ, 1920 წელს, მისი გარდაცვალებიდან 6 წლის შემდეგ, ქალებმა საზოგადოების წევრობის უფლება მოიპოვეს. 1913 წელს პენსიაზე გასვლამდე, ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, იგი ნიუნჰემში იმყოფებოდა. გარდა ამისა, გირტონის კოლეჯი ფროინდის პრემიით აჯილდოებს ფიზიკურ მეცნიერებებში პირველი კლასის აკადემიური მიღწევების მქონე სტუდენტებს.
გეგენ-ყაენი

შიბიდალა გეგენ-ყაენი იგივე იმპერატორი ინგძონგი (დ. 22 თებერვალი, 1302 — გ. 4 სექტემბერი, 1323, ხანბალიქი) – იუანის დინასტიის მე-5 იმპერატორი 1320–1323 წლებში, მონღოლთა ნომინალური ყაენი, ბუიანთუ-ყაენის ვაჟი, ქულუგ-ყაენის ძმისშვილი.

ტახტი დაიკავა მამის გარდაცვალების შემდეგ. მისი 3 წლიანი მმართველობა გამოირჩა მუსლიმების ხშირი აჯანყებებით, რომლებსაც საბოლოოდ ის შეეწირა. გეგენ-ყაენი 1323 წელს მოკლეს მისი ნათესავების მომხრეებმა და ყაენისა და იუანის იმპერატორის ტიტული უბოძეს მამამისის ბიძაშვილს, იესუნ თემურ-ყაენს.
კამენსკ-შახტინსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

კამენსკ-შახტინსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ კამენსკ-შახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. ეკლესია აგებულია 2003 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვი ოლქი, ქალაქი კამენსკ-შახტინსკი, ბაშკევიჩის შესახვევი № 85.

ისტორია
ეკლესიის მშენებლობას საფუძველი ჩაუყარეს 1991 წლის 14 ოქტომბერს, კვართის დღესასწაულზე, ხოლო მისი შენება დაიწყეს 1996 წელს და მიმდინარეობდა ადგილობრივი მოსახლეობის, კაზაკებისა და ქალაქის ორგანიზაციების სახსრებით. ეკლესიის გუმბათი დაამზადეს ვოლგოდონსკში. სამრეკლოზე ექვსი ზარი ჰკიდია, მათგან ხუთი პატარაა, ხოლო დედო-ზარი 350 კილოგრამს იწონის და ერთი მეტრის დიამეტრისაა. ყველა ზარი ჩამოასხეს ვორონეჟში. თუჯის მესრის ფილები დაამზადეს ქიმკომბინატის სარემონტო-მექანიკურ საამქროში.

ეკლესია საზეიმოდ გაიხსნა 2003 წლის 14 ოქტომბერს. ეკლესია აკურთხა წინამძღვარმა მღვდელმა გიორგი ვოლოშჩუკმა. ეკლესიასთან გაიხსნა საკვირაო სკოლა, მოქმედებს სამრევლო ბიბლიოთეკა, საქველმოქმედო სასადილო, რომელიც კვებავს ქალაქის პირველ საავადმყოფოს, საბავშვო სახლს, № 10 საშუალო სკოლას, 398/12 აღმზრდელობით დაწესებულებას, სათნოების სახლს ხუტორ მალაია-კამენკაში, სამხედრო ნაწილებს № 18590 და № 21241. მოქმედებს საეკლესიო ქორო (ხელმძღვანელი ლიუდმილა ვოლოშჩუკი).

საინტერესოა, რომ ეკლესია აგებულია ადგილზე, სადაც 1914 წელს ააგეს ქვის ეკლესია წმინდა პეტრე და პალე მოციქულების სახელზე. იგი არ დასრულებულა და 1921 წელს დაანგრიეს, მის საპატვისაცემოდ აღმართულია ჯვარი.
ბაჰადურ-შაჰ I

ბაჰადურ-შაჰ (დ. 14 ოქტომბერი, 1643, ბიჯაპური — გ. 27 თებერვალი, 1712, ლაჰორი) — დიდ მოგოლთა იმპერიის მე-8 იმპერატორი 1707–1712 წლებში, აურანგზებისა და ნავაბ ბაის მეორე ძე, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ბაჰადური დაიბადა 1643 წელს, ბიჯაპურში. ბაბუის, შაჰ-ჯაჰანის მმართველობის პერიოდში დანიშნული იყო ლაჰორის მმართველად. ლაჰორში მან კარგი განათლება და სამხედრო პრაქტიკები მიიღო. 1670-1678 წლებში მართავდა დეკანისა და რაჯასტანის პროვინციებს. მამამისთან დაძაბული ურთიერთობის გამო არასოდეს განიხილებოდა ტახტის მემკვიდრედ. 1690-იან წლებში შეებრძოლა მარათჰებს, მაგრამ უშედეგოდ. 1702 წელს სამართავად გაგზავნეს ქაბულში, სადაც 1707 წლამდე დაჰყო.

აურანგზების გარდაცვალების შემდეგ, 1707 წლის მარტში ბაჰადურმა ვერ შეძლო ძალაუფლების ხელში ჩაგდება, რადგან მისმა უმცროსმა ძმამ, მუჰამად აზამ-შაჰმა თავი იმპერატორად გამოაცხადა. 3 თვიანი ბრძოლის შემდეგ ბაჰადურმა შეძლო ძმის დამარცხება და სიკვდილით დასჯა. 1707 წლის 19 ივნისს ინდოეთმა ის აღიარა დიდ მოგოლთა მე-8 იმპერატორად. მისი 5 წლიანი მმართველობა გამოირჩეოდა მარათჰებთან ომებში განცდილი მარცხებითა და იმპერიის სრული რეგრესით. მამამისის დროს გამდიდრებული ხაზინა სწრაფად დააცარიელა ამბოხებულების წიააღმდეგ ბრძოლის ხარჯებმა. მოგოლთა ხელისუფლების სათავეში აღარ იყვნენ ისეთი სახელმწიფო მოღვაწეები, როგორებიც ბაჰადურის წინაპრებს (აქბარი, ჯაჰანგირი, შაჰ-ჯაჰანი და აურანგზები) ჰყავდათ.

1708 წელს მოგოლებს გამოეყო დეკანის ოლქი და მთლიანი ავღანეთი. 1708 წელს ბაჰადური თავად ჩაუდგა მოგოლებს სათავეში და გაილაშქრა სიქიზმის მიმდევარი სიხების წინააღმდეგ და მევატთან გაანადგურა მათი 25,000 კაციანი არმია. მოგოლებს დიდ პრობლემებს უქმნიდნენ რაჯპუტებიც, რომლებიც მძიმე გადასახადების გაუქმებას ითხოდნენ.

1712 წელს ლაჰორში მყოფი 69 წლის ბაჰადურ-შაჰი გარდაიცვალა, დაკრძალეს დელიში. მის შემდეგ დიდ მოგოლთა იმპერიას სათავეში ჩაუდგა მისი უფროსი ვაჟი, ჯაჰანდარ-შაჰი, რომელმაც ტახტზე ასვლისთანავე სიკვდილით დასაჯა თავისი 3 ძმა და ნათესავების დევნა დაიწყო.
ტინშო

ტინშო — ტბა ნორვეგიაში. ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი და ევროპის ერთ-ერთი უღრმესი ტბა. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ტელემარკის საგრაფოს ტინისა და ნუტოდენის მუნიციპალიტეტების ფარგლებში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 190 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 51,43 კმ², წყლის მოცულობა 9,71 კმ³. მაქსიმალური სიღრმე 460 მ. ერთვის მდინარე მონა, რომლის სათავეს მესვატნის ტბა წარმოადგენს.

ტბას ჩრდილოეთ მხარეს ერთვის მდინარე მორი, რომელიც წყლებს იკრებს კალჰოვდფიორდენის ტბიდან. ტინშოდან გამოედინება მდინარე ტინელვა. ტინშო არის სკიენსვასდრაგეტის წყალშემკრები აუზის ნაწილი.

1944 წელს გერმანიის მიერ ნორვეგიის ოკუპაციისას ტბაში ჩაიძირა ბორანი . გერმანელები ბორანს იყენებდნენ დიდი რაოდენობით მძიმე წყლის ტრანსპორტირებისთვის გერმანიაში, სადაც იგი ბირთვული იარაღის კვლევისთვის გამოიყენებოდა. მძიმე წყალი წარმოებული იყო ვემორკში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ რიუკანის სიახლოვეს. ბორანის ნანგრევები აღმოაჩინეს 1993 წელს.

2004 წელს ეს საკითხი გამოიძიეს და გადაიღეს სატელევიზიო სერიალ „“-სთვის. მძიმე წყლიდან ნიმუშები ამოიღეს, რომლის შედეგად დადასტურდა იზოტოპებით გამდიდრებული დეიტერიუმი.

2004 წელს მძიმე წყლის შესახებ ახალი დოკუმენტური ფილმის გადაღებისას გადამღები ჯგუფისთვის ცნობილი გახდა უჩვეულო თევზის არსებობის შესახებ, რომელიც ბინადრობდა ტბის ფსკერთან, 430 მ სიღრმეზე.

2005 წლის აპრილში დაიჭირეს ორი მანამდე უცნობი თევზის ეგზემპლარი. ანალიზმა გამოააშკარავა, რომ თევზი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული არქტიკულ გოჭალასთან. ღია ფერის, ნახევრად გამჭვირვალე თევზის სიგრძემ 15 სმ მიაღწია, ამასთან არ ჰქონდა საცურავი ბუშტი.
ბოგდანოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

ბოგდანოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია კამენის რაიონის სოფელ ბოგდანოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. ეკლესიის მშენებლობის დაწყების თარიღი უცნობია, ხოლო მისი აშენება დაასრულეს 1891 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, კამენის რაიონი, სოფელი ბოგდანოვი, კიროვის ქუჩა.

ისტორია
ბოგდანოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია, რომელიც აგებულია 189 წელს, წარმოადგენს როსტოვის ოლქის კამენის რაიონისიმ ოთხ ეკლესიათაგან ერთ-ერთს, რომელიც კარგადაა შემონახული და დაცულია ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ეკლესიაში ღვთისმსახურება აკრძალეს და დახურეს. მისი ხელმეორედ გახსნა მოხდა, 1943 წელს, მას შემდეგ, რაც ხუტორი გაათავისუფლეს გერმანელთა საოკუპაციო ჯარისაგან. ეკლესიაში ღვთისმსახურება გაგრძელდა 1962 წლამდე, სწორედ იმ პერიოდამდე როდესაც დაიწყო ნიკიტა ხრუშჩოვის შეტევა საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის საეკლესიო ცხოვრებაზე. იყო ეკლესიის დანგრევის რამდენიმე წარუმატებელი მცდელობა, რის შემდეგაც იგი გადააქციეს კიროვის სახელობის საბჭოთა კოლმეურნეობის ხორბლის საწყობად.

მესამედ ეკლესიაში ღვთისმსახურება არსდგა და გაიხსნა 1990 წელს. მის აღდგენაში დიდი წვლილი შეიტანეს კაზაკებმა ყოფილ სოფელ გუნდოროვსკიდან. მის აღდგენაში მოსახლეობას დახმარებას უწევდა ასევე ცირკის მსახიობი, რუსეთის ფედერაციაში გრამაფონების პირველი მუზეუმის დამაარსებელი ვლადიმირ დერიაბკინი, რომელიც წარმოშობით იყო ბოგდანოვის მეზობელ ხუტორ ხობოსტოკიდან.
ნიკოლსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

ნიკოლსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია მილეროვის რაიონის სოფელ ნიკოლსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1853 წელს, ხოლო მისი აშენება დაასრულეს 1855 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მილეროვის რაიონი, სოფელი ნიკოლსკაია.

ისტორია
ეკლესია, რომელიც ამჟამად დგას სლობოდა ნიკოლსკაიაში, აკურთხეს ღვთისმშობლის კვართის სახელზე 1855 წელს, ხოლო დასახლბა სვინოიმ, როგორც ეწოდებოდა თავდაპირველად სლობოდას, მიიღო ახალი ეკლესიის სახელი - ნიკოლო-პოკროვსკაია ( — კვართი).

დონის კაზაკთა ატამანის სტეფან ეფრემოვის ქალიშვილმა, გენერალ-მაიორის სტეფანე კუტეინიკოვის ცოლმა, მემამულე მელანია კუტეინიკოვმა 1848 წლის იანვარში დონის მთავარეპისკოპოს იოანეს მიმართა თხოვნით ეკლესიის მშენებლბის შესახებ, რადგან უახლოესი ეკლესია მდებარეობდა 15 კილომეტრში სლობოდა კრივოროჟიეში. თავდაპირველად ნიკოლსკაიაში ააგეს სამლოცველო სახლი. ეკლესიის პირველი ქვა საძირკველში ჩადეს ხუთი წლის შემდეგ, ხოლო 1855 წლის 31 დეკემბერს (ახალი სტილით 1856]] წლის იანვარში) აკურთხეს მშენებლობის ადგილი. შემდეგ მის გარშემო შემოავლეს ქვის ღობე და დაიწყეს საეკლესიო-სამრევლო სკოლის მშენებლობა. სამრეკლოს აშენება მხოლოდ 1887 წლისთვის მოხერხდა. ეკლესიის მშენებლობაში თავისი წვლილი შეიტანა მელანიას უფროსმა დამ მარია ვოლხოვსკაიამ, მდინარე კალიტვის მეორე ნაპირზე მიწების მფლობელმა.

1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1944 წელს იგი ხელახლა გახსნეს და მასში ღვთისმსახურება იმართებოდა 1962 წლამდე, როდესაც დაიწყო ხრუშჩოვის ახალი შეტევა საეკლესიო ცხოვრებაზე. ეკლესია დახურეს, მისი ნაგებობა გადაეცა საბჭოთა კოლმეურნეობას, მასში ინახავდნენ ხორბალს და თივას. 1981 წლიდან ეკლესია მიტოვებული იყო.

ნიკოლსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიაში საეკლესიო ცხოვრების აღორძინება დაიწყო სსრკ-ის დაშლის შემდეგ. 1995 წელს მრევლმა შექმნა სამლოცველო სახლი, რომლისთვისაც მათ გადაეცათ ხელისუფლებისაგან ყოფილი საბავშვო სახლი. 1996 წელს საბოლოოდ გამართეს სამლოცველო სახლი და შემდეგ უკვე დაიწყო ძველი ეკლესიის აღდგენა. ყველა სამშენებლო სამუშაო დასრულდა 2005 წელს.

ეკლესიის წინამძღვარია იოერომონახი დიმიტრი კოროლევი.
კამენსკ-შახტინსკის ქრისტეს შობის ეკლესია

კამენსკ-შახტინსკის ქრისტეს შობის ეკლესია — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ კამენსკ-შახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. ეკლესიის მშენებლობის დაწყება ცნობილი არაა, თუმცა იგი დასრულდა 1886 წელს, ხოლო ეკლესია დაანგრიეს 1950 წელს.

ისტორია
კამენსკ-შახტინსკის ქრისტეს შობის ეკლესიის მშენებლობა დაასრულეს 1866 წელს. ეკლესია მდებარეობდა თანამედროვე ქალაქის ცენტრში დონეცკის პროსპექტზე. ეკლესიას საკმაოდ მოცულობითი იყო, მას ჰქონდა სამი საკურთხეველი. მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხი იყო იესო ქრისტეს შობის სახელზე, მარცხენა საკურთხეველი ნაკურთხი იყო ღვთისმშობლის ხარების სახელზე, ხოლო მარჯვენა საკურთხეველი ნაკურთხი იყო მირქმის სახელზე. 1890 წელს ეკლესიასთან ააშენეს საეკლესიო სამრევლო სკოლა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების პერიოდში ეკლესია არ დაუხურავთ, მასში მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება ასევე მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. ეკლესიის სახელწოდებიდან გამომდინარე, რომელ მოედანზეც იგი მდებარეობდა ქრისტეს შობის მოედანი (ამჟამად მას შრომის მოედანი ეწოდება) და ქრისტეს შობის ქუჩა (ამჟამად ხალტურინის ქუჩა ეწოდება) ეწოდა.

კამენსკ-შახტინსკის ქრისტეს შობის ეკლესია დახურეს 1950 წელს, ხოლო 1960 წელს ნიკიტა ხრუშჩოვის ანტირელიგიური კამპანიის პერიოდში დაანგრიეს. კარლ მარქსის პროსპექტის № 50-ე სახლის ეზოში, იმ ადგილზე სადაც ეკლესია იდგა, აღმართულია ჯვარი მემორიალური დაფით.