iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კერესელიძეები

კერესელიძე — რაჭული წარმოშობის ქართული გვარი.

გვარის წარმოშობის ფუძედ მიჩნეულია კერა ან კერე და სელი, რაც შემდგომ საკუთარ სახელადაცაა ქცეული როგორც „კერესელი“. 1840 წლის აღწერით, კერესელიძეები რაჭაში მოიხსენიებიან შემდეგ სოფლებში: ბარი, ბოყვა, გორი, კრიხი, პიპილეთი, სადბელი, ფარავნე, ქვედა შავრა, ღადიში, ბარდომეთი და წესი.

1995 წლის ვაუჩერის მიხედვით, საქართველოში ცხოვრობდა 3 053 კერესელიძე: თბილისში – 1501, ამბროლაურში – 237, გორში – 166 და იყვნენ სხვაგანაც.

ამჟამად კი საქართველოში რეგისტრირებულია კერესელიძეების 2699 გვარი, აქედან 1261 კაცია ხოლო 1438 ქალი.
მუხიანი (თბილისი)

მუხიანი — უბანი თბილისში, გლდანის რაიონში. ამჟამინდელი მუხიანის ტერიტორია დაფარული იყო მუხის ხეებით. სწორედ აქედან მომდინარეობს სახელი. 70-იან წლებში მუხის ტყე გაიჩეხა და დაიწყო ტერიტორიის განაშენიანება. თავდაპირველად ტერიტორიაზე განთავსდა საბჭოთა კავშირის შეიარაღებული ძალების სატანკო ნაწილი. შემდეგ გაჩნდა დასახლებაც. 80-იანი წლებიდან დაიწყო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობა, შეიქმნა ახალი მიკრორაიონები. გაჩნდა ნ. დუმბაძის, ი. ნონეშვილის და ალ. გობრონიძის პროსპექტები. აშენდა რადიო ქარხანა. დასახლებაში მოქმედებს ბანკების ფილიალები, სავაჭრო დაწესებულებები და აშენდა მეფე მირიანის და ნანა დედოფლის სახელობის ეკლესია. მუხიანში ფუნქციონირებს სამი საჯარო სკოლა, ესენია: 175-ე, 174-ე და 181-ე.
სარდინიის სამეფო

სარდინიის სამეფო — სახელმწიფო იტალიაში 1720-1861 წლებში. შეიქმნა სავოიის საჰერცოგოსთან კ. სარდინიის შეერთებით. ბირთვი პიემონტი. დე-იურე დედაქალაქი კალიარი, დე-ფაქტო – ტურინი.

1792 წელს ფრანგებმა დაიკავეს და საფრანგეთს შეუერთეს ნიცა და სავოია, 1798 წელს – პიემონტი. ნაპოლეონის იმპერიის დაცემის შემდეგ ვენის კონგრესმა (1814-1815 წწ.) სარდინიის სამეფო ძველ საზღვრებში აღადგინა, მასვე გადაეცა ლიგურია (გენუით). მონარქიის რეაქციულმა პოლიტიკამ გამოიწვია პიემონტის რევოლუცია 1821 წელს.

ჯუზეპე მაძინის მომხრეთა ცდა მოეწყოთ 1834 წლის აჯანყება მარცხით დამთავრდა. საუკუნის 40-იან წლებში პიემონტში მომხდარი სამრეწველო გადატრიალების შედეგად სარდინიის სამეფო იტალიის ერთ-ერთ ყველაზე განვითარებულ და ძლიერ სახელმწიფოდ იქცა. 1848 წლის რევოლუციამ მეფე კარლო ალბერტო აიძულა გამოეცა კონსტიტუცია და სათავეში ჩასდგომოდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას ავსტრიის ჰაბსბურგთა წინააღმდეგ. მაგრამ ავსტრია-იტალიის ომში (1848-1849 წწ.) იტალიის არმია დამარცხდა. კარლო ალბერტო გადადგა. მისი შვილი ვიტორიო ემანუელე კამილიო კავურის მთავრობასთან ერთად დინასტიური ომებისა და დიპლომატიურ გარიგებათა მეოხებით სარდინიის სამეფოს ტერიტორიის გაფართოებას ცდილობდა. 1855 წელს სარდინიის სამეფო ჩაება ყირიმის ომში (1853-1856 წწ.) საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის მხარეზე. შემდეგ საფრანგეთთან ერთად კვლავ იბრძოდა ავსტრიის წინააღმდეგ. 1859 წლის ციურიხის ხელშეკრულებებით სარდინიის სამეფომ შეიერთა ლომბარდია, 1860 წლის ტურინის ხელშეკრულებით კი საფრანგეთს გადასცა ნიცა და სავოია. იტალიის რევოლუციის შედეგად (1859-1860 წწ.) სარდინიის სამეფოს შეუერთდა იტალიის თითქმის ყველა სახელმწიფო და ოლქი. 1861 წლის 17 მარტს სარდინიის სამეფომ მიიღო ოფიციალური სახელწოდება – იტალიის სამეფო.
პედრო დე ალვარადო

პედრო დე ალვარადო-ი-კონტრერასი (; დ. დაახ. 1485, ბადახოსი, ესტრემადურა, ესპანეთი — გ. 4 ივლისი, 1541, გვადალახარის მახლობლად, ახალი ესპანეთის ვიცე-სამეფო) — ესპანელი კონკისტადორი, რომელიც პასუხისმგებელი იყო ცენტრალური ამერიკის დაპყრობაზე, გვატემალის პირველი გუბერნატორი. ნათელი-ნარინჯისფერი თმების გამო ინდიელები მას უწოდებდნენ „ტონატიუს“ ( — მზე). გამოირჩეოდა უკიდურესი სიმკაცრით, რისი მეშვეობითაც „შავი ლეგენდის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი გახდა.
სარდისი

სარდისი — ლიდიის სახელმწიფოს დედაქალაქი ძვ. წ. საუკუნე—ძვ. წ. 546 წელი. განსაკუთრებულ აყვავებას მიაღწია კრეზის მეფობის დროს. ძვ. წ. 546 წელს სპარსელებმა დაიპყრეს. საუკუნემდე სხვადასხვა სახელმწიფოს შემადგენლობაში შედიოდა. 1402 წელს თემურლენგმა დაანგრია. არქეოლოგიური კვლევის (1910-1914 და 1922 წწ.) შედეგად გამოვლინდა ტაძარი (არტემისიონი), ნეკროპოლი, წარწერები მიდიურ ენაზე.
მეექვსე ჯვაროსნული ლაშქრობა

მეექვსე ჯვაროსნული ლაშქრობა — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ ფრიდრიხ შტაუფენის ლაშქრობა 1228-1229 წლებში.

ფრიდრიხ და რომის პაპი
1225 წელს ფრიდრიხ დაქორწინდა ჟან ბრიენელისა (იერუსალიმის ნომინალური მმართველი) და მარია მონტფერატელის ქალიშვილ იოლანდა იერუსალიმელზე (აგრეთვე მოიხსენიებენ, როგორც — იზაბელა). ფრიდრიხმა იერუსალიმის სამეფო ტახტზე პრეტენზიები გამოთქვა და სცადა მისი ხელში ჩაგდება. 1227 წელს რომის პაპი გრიგოლ გახდა. ფრიდრიხ და მისი არმია იტალიის ქალაქ ბრინდიზიდან აკოში გადავიდა. თუმცა ეპიდემიის გამო, მალევე იტალიაში დაბრუნდა. გრიგოლ -მ გამოიყენა ეს შესაძლებლობა ფრიდრიხი განეკვეთა ეკლესიისგან, საღვთო ფიცის გატეხის ბრალდებით, თუმცა ეს ყველაფერი მხოლოდ საბაბი იყო, რადგან პაპებისა და ფრიდრიხის დაპირისპირება, ძალაუფლების მოპოვების გამო მრავალი წელია გრძელდებოდა.

გრიგოლ -ს თქმით ფრიდრიხის ეკლესიისგან მოკვეთის მიზეზი, იმპერატორის მეხუთე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში მონაწილეობაზე თავშეკავება გახდა. მართალია საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი ფრიდრიხ შტაუფენი ჩართული იყო მეხუთე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. მან გერმანიიდან ჯარები გაგზავნა ჯვაროსნების დასახმარებლად, თუმცა არმიას სათავეში თვითონ არ ჩაუდგა.

ფრიდრიხმა სცადა პაპთან მოლაპარაკება, თუმცა ვერას გახდა და 1228 წელს სირიაში გაემგზავრა და მიუხედავად ეკლესიისგან მოკვეთისა, იმავე წლის სექტემბერში აკოში ჩავიდა. მალე, ფრიდრიხ -მ გადაწყვიტა გაეგრძელებინა ჯვაროსნული ლაშქრობების სერია და წმინდა მიწისთვის მეექვსე ლაშქრობა წამოეწყო.

ჯვაროსნული ლაშქრობა
იმის ნაცვლად, რომ პირდაპირ წმინდა მიწისკენ გამგზავრებულიყო, ფრიდრიხ ჩავიდა კვიპროსში. ლაშქრობა დაიწყო 1228 წელს. ფრიდრიხ -მ წმინდა მიწაზე აღადგინა იაფას სიმაგრე და 1229 წლის თებერვალში ეგვიპტის სულთან ალ-კამილთან დადო შეთანხმება. იმავე წლის მარტში ფრიდრიხი შევიდა იერუსალიმში, ხოლო მაისში დატოვა წმინდა მიწა. ფრიდრიხმა მიზანს არა ომით, არამედ დიპლომატიური საშუალებებით მიაღწია: მან მუსლიმანებთან დადო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ქრისტიანებმა იერუსალიმი უბრძოლველად ჩაიბარეს.
მაჰმადიანი ჟამთააღმწერელი აღნიშნავდა, რომ ერთხელ მუეძინი მინარეთიდან, რომელიც ფრიდრიხის ბანაკთან ახლოს იყო, მოუხმობდა მუსლიმანებს სალოცავად, სულთანმა მოკავშირეობის პატივსაცემად, ქვეშევრდომებს სთხოვა შეეჩერებინათ მოლა, თუმცა ამას ფრიდრიხი შეეწინააღმდეგა. ამ ფაქტმა ქრისტიანული სამყარო ფრიდრიხს კიდევ ერთხელ დაუპირისპირა.
ფრიდრიხის წასვლის შემდეგ, მის წარმომადგენლებს ფრანგი რაინდები დაუპირისპირდნენ. მომდევნო 15 წლის განმავლობაში იერუსალიმის სამეფო ომებმა მოიცვა.
საბოლოოდ, 1244 წელს თურქმენულმა ცხენოსნთა არმიამ აიღო იერუსალიმი და ღაზას სიახლოვეს განლაგებული ქრისტიანული არმია გაანადგურა.

ჯვაროსნებმა იერუსალიმი 1244 წელს დაკარგეს.
სარკოფაგი

სარკოფაგი — კუბო, მცირე აკლდამა ძველ ხალხებში; განსაკუთრებით აღსანიშნავია ძვ. ეგვიპტური, ეტრუსკული, ელინისტური, ძველი რომაული, ადრინდელი და შუა საუკუნეების სარკოფაგები. ხშირად ამკობდნენ რელიეფებითა და არქიტექტურული დეკორით. ანტიკური ეპოქის სარკოფაგების ტიპი ვითარდებოდა რენესანსისა და ბაროკოს ეპოქაში.
საუკუნო ზავი (1686)

საუკუნო ზავი — რუსეთის ხელშეკრულება პოლონეთთან. დაიდო 1686 წელს, დაამტკიცა 1667 წლის ანდრუსოვოს დაზავების პირობები, სამუდამოდ დაუმკვიდრა რუსეთს მარცხენა ნაპირის უკრაინა. საუკუნო ზავით რუსეთი მონაწილე გახდა ანტიოსმალური კოალიციისა, რომელშიც შედიოდნენ პოლონეთი, საღვთო რომის იმპერია და ვენეცია, ვალდებულება იკისრა დაეწყო ლაშქრობა ყირიმის სახანოს წინააღმდეგ. საუკუნო ზავის დადება იყო რუსული დიპლომატიის გამარჯვება, რითაც დაიწყო გარდატეხა რუსეთ-პოლონეთის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აღმოსავლეთ ევროპელი ხალხების ბრძოლაში თურქ-თათართა აგრესიის წინააღმდეგ.
საუკუნო ზავი (1720)

კონსტანტინოპოლის საუკუნო ზავი — რუსეთის ხელშეკრულება ოსმალეთთან. დაიდო 1720 წელს, რომელმაც შეცვალა 1713 წლის ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულება. მან დაამტკიცა სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და ოსმალეთს შორის და აღიარა არსებული საზღვრები, დაადგინა სასაზღვრო სადავო საკითხების მშვიდობიანი გადაწყვეტა; რუსეთს ხელახლა (1711 წლის შემდეგ) მიეცა უფლება დიპლომატიური წარმომადგენლები ჰყოლოდა ოსმალეთში. ამ ზავით რუსეთმა უზრუნველყო სამხრეთი ზურგის უსაფრთხოება ჩრდილოეთის ომის დამამთავრებელ ეტაპზე.
საფარიდები

საფარიდები — ირანული დინასტია. სახელმწიფოს განაგებდა 861–900 წწ. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა არაბთა ბატონობისაგან ირანის განთავისუფლებაში. დინასტიის დამაარსებელნი იყვნენ იაკუბ იბნ ლაისი და მისი ძმა ამრი, სისტანელი გლეხები. იაკუბი მესპილენძის ქარგალი იყო (სპარს. საფარ – მესპილენძე, აქედან – დინასტიის სახელწოდება). იაკობი დაწინაურდა ხალიფას ჯარში, ჩამოიშორა თავისი მხედართმთავარი (სისტანის გამგებელი) და 861 წელს სისტანის ამირა გახდა. 873 წლისათვის მას უკვე ეპყრა მთელი სამხრეთ და აღმოსავლეთი ირანი და ახლანდელი ავღანეთის ტერიტორიის ნაწილი, 873 წელს მიიტაცა ტაჰირიდების სამფლობელოები ხორასანში. 875 წელს უშედეგოდ გაილაშქრა ბაღდადზე. საფარიდმა ამრიმ (879-900 წწ.) თავი ხალიფის ნაცვლად აღიარა და მისგან აღმოსავლეთ ირანის მართვის სიგელი მიიღო. 900 და 908 წლებს შორის საფარიდების სამფლობელოები სამანიდების სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა.
ლანგტანგი

ლანგტანგი — მთიანი რეგიონი ნეპალში, ჩინეთის საზღვართან. მაქსიმალური სიმაღლე 7246 მ (ლანგტანგ-ლირუნგი). მის ფარგლებშია ლანგტანგის ეროვნული პარკი, რომელიც შეიქმნა 1976 წელს. პარკის ტერიტორიის 25 % დაფარულია ტყით. ხარობს ფიჭვი და როდოდენდონი. ტყის ზონაშია დათვი, პანდა და სხვა. ქვედა სარტყლებში განვითარებულია სუბტროპიკული კლიმატი, უფრო მაღლა — ალპური კლიმატია. ლანგტანგიდან აღმოსავლეთით ვრცელდება მთიანი რეგიონი ჰელამბუ. მოსახლეობა განფენილია პარკის ტერიტორიაზე (დაახლოებით 4,500 მცხოვრები). მეტწილად დასახლებულია ტამანგებით.
საფრანგეთ-ვიეტნამის პირველი ომი

საფრანგეთ-ვიეტნამის პირველი ომი, კოხინხინის კამპანია — საფრანგეთისა და ესპანეთის გაერთიანებული ჯარების ბრძოლა ვიეტნამის დაპყრობისათვის. მიმდინარეობდა 1858-1862 წლებში. ომის შედეგად ჩამოყალიბდა საფრანგეთის კოლონია კოხინხინა.

ომის მსვლელობა
საფრანგეთ-ვიეტნამის პირველ ომმა საათავე დაუდო ფრანგების მიერ ვიეტნამის დაპყრობას. ნაპოლეონ -ის მთავრობამ ამ ომში ჩააბა ესპანეთი. სამხედრო მოქმედება დაიწყო 1858 წლის 1 სექტემბერს. საფრანგეთ-ესპანეთის გაერთიანებულმა ძალებმა დაიკავეს დანანგის ციხესიმაგრე და ნავსადგური (ვიეტნამის დედაქალაქ ჰიუესაგან 100 კმ მოშორებით). 1859 წლის 18 თებერვალს გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ ფრანგებმა დაიპყრეს ქ. საიგონი, მაგრამ ქვეყნის სიღრმეში ვერ შეაღწიეს. 1860 წლის 23 მარტს საფრანგეთ-ესპანეთის ჯარები იძულებული გახდნენ დაეტოვებინათ დანანგი. 1861 წლის თებერვლის ბოლოსათვის ფრანგებმა დაიკავეს ზიადინის (საიგონის) პროვინცია. 1861 წლის აპრილში - დიონტინგის პროვინცია, დეკემბერში - ბიენჰოის პროვინცია.

ომის შედეგები
საფრანგეთ-ვიეტნამის პირველი ომის შედეგად, რომელიც 1862 წლის ივნისში ვიეტნამ-საფრანგეთ-ესპანეთის საზავო ხელშეკრულებით დასრულდა, საფრანგეთი დამკვიდრდა სამხრეთ ვიეტნამის 3 აღმოსავლეთ პროვინციაში, სამხრეთ ვიეტნამის 3 დასავლეთი პროვინცია მან 1867 წელს შეიერთა ანექსიის წესით. ამ 6 პროვინციას ფრანგული კოლონია კოხინხინა ეწოდა.
ხალხის პარტია

ხალხის პარტია — მემარცხენე-ცენტრისტული პოლიტიკური გაერთიანება საქართველოში.

ისტორია
„ხალხის პარტია“ დაფუძნდა 2006 წლის 12 მარტს საინიციატივო ჯგუფის საფუძველზე. საინიციატივო ჯგუფის წევრები იყვნენ ასმათ მურადაშვილი, გიორგი ოძელი, კახაბერ ფირუაშვილი, დავით კვაჭაძე, ჯუმბერ თავართქილაძე, როინ ხიჯაკაძე და აკაკი ფანჩულიძე. საინიციატივო ჯგუფმა 2007 წლის 9 ივნისს პარტიის ყრილობა გაიმართა, ყრილობამ აირჩია უმაღლესი ორგანო პოლიტიკური საბჭო. პოლიტიკურმა საბჭომ კი პარტიის თავმჯდომარე და აღმასრულებელი მდივანი აირჩია. თავმჯდომარედ კობა დავითაშვილი აირჩიეს, ხოლო აღმასრულებელ მდივნად ასმათ მურადაშვილი. პოლიტსაბჭოს წევრები იყვნენ გიორგი ოძელი, აკაკი ფანჩულიძე, კახაბერ ფირუაშვილი, როინ ხიჯაკაძე, ჯუმბერ თავართქილაძე, თეირან ნონიაშვილი, დავით ბიწაძე და დავით კვაჭაძე.

„ხალხის პარტია“ გაერთიანებულ ოპოზიციურ პარტიებთან ერთად აქტიურად იღებდა არჩევნებში მონაწილეობას, რის შემდეგაც 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ კვალიფიციური პარტია გახდა. პარტიამ გამოუშვა საკუთარი გაზეთი „ხალხის პარტია“, რომელიც საქართველოს მასშტაბით ვრცელდებოდა.

2008 წელს საპარლამენტო არჩევნების ზუგდიდი რაიონის მაჟორიტარობის კანდიდატი კობა დავითაშვილი გახდა. 2009 წელს „ხალხის პარტია“ აქტიურად მონაწილეობდა საკნების აქციაზე. 2010 წლის ადგილობრივ არჩევნებში ეროვნული საბჭოს სახელით, სამი პარტია გაერთიანდა: „ხალხის პარტია“, „საქართველოს კონსერვატიული პარტია“ და „მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის“.

2010 წლის ადგილობრივ არჩევნებში თბილისი საკრებულოს წევრი „ხალხის პარტიის“ თავმჯდომარე კობა დავითაშვილი გახდა. 2011 წელს კი „ხალხის პარტიის“ პოლიტიკურმა საბჭომ ერთხმად გადაწყვიტა, რომ პარტიის თავმჯდომარეს კობა დავითაშვილს „ქართული ოცნების“ საარჩევნო სიით ეყარა კენჭი, რის შემდეგაც 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე კობა დავითაშვილი საქართველოს პარლამენტის წევრი გახდა. ამის შემდეგ თბილისის საკრებულოში კობა დავითაშვილის ადგილმონაცვლე გახდა პოლიტიკური საბჭოს წევრი კახაბერ ფირუაშვილი, რომელიც საკრებულოში გარემოს დაცვის კომისიას ხელმძღვანელობდა. 2013 წელს კობა დავითაშვილმა დატოვა საპარლამენტო უმრავლესობა და კენჭი იყარა პრეზიდენტობაზე და ხმის 1,2% აიღო, რის შემდეგაც დავითაშვილმა, როგორც პოლიტიკური ასპარეზი ასევე 2014 წელის აპრილში „ხალხის პარტიის“ თავმჯდომარის პოზიციაც დატოვა. 2015 წლის 27 ივნისს „ხალხის პარტიამ“ თავმჯდომარედ აირჩია ალექსანდრე შალამბერიძე, რომელიც 2015 წლის 1 ივლისს მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის შემდეგაც პარტიამ შეწყვიტა აქტიურობა, თუმცა რეგისტრირებული დარჩა. 2017 წლის 21 იანვარს „ხალხის პარტიამ“ ჩაატარა რიგგარეშე ყრილობა და პარტიის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ალექსანდრე კობაიძე.
მანანა კობახიძე

მანანა კობახიძე (დ. 3 თებერვალი, 1968, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, იურისტი, პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე 2012-2016 წლებში. ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
1985-1990 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიის ფაკულტეტზე, ხოლო 1998-2003 წლებში თბილისის იურიდიულ ინსტიტუტში. 1990-1991 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელე-რადიო დეპარტამენტში კორესპონდენტად, 1991-2001 წლებში იყო თბილისის 54-ე საჯარო სკოლის პედაგოგი. 1995-1996 წლებში მუშაობდა სპეციალისტად თბილისის მერიის განათლების სამმართველოს პედაგოგიურ ინოვაციათა ცენტრში. 2004-2009 წლებში იყო საზოგადოებრივი ორგანიზაციის „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ გამგეობის თავმჯდომარე, მოგვიანებით კი აღმასრულებელი დირექტორი. მანანა კობახიძე არის ორგანიზაციის „საქართველოს ადვოკატები დამოუკიდებელი პროფესიისთვის“ დამფუძნებელი, გამგეობის წევრი და საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრი.

2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საჩხერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე 2012-2016 წლებში. 2016-2017 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2017 წლიდან საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი.
ჯენიფერ კარპენტერი

ჯენიფერ ლინ კარპენტერი ( დ. 7 დეკემბერი, 1979, ლუისვილი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია დებრა მორგანის როლით ტელესერიალში „დექსტერი“ (2009). დაიბადა ქალაქ ლუისვილში კეთრინ და რობერტ კარპენტერის ოჯახში. სწავლობდა წმინდა რაფაელ მთავარანგელოზისა და შემდგომ საღმრთო სულის აკადემიაში. ემზადებოდა უოლდენის თეატრის კონსერვატორიის პროგრამასა და მოგვიანებით ნიუ-იორკის ჯულიარდის სკოლაში. 2002 წელს მიიღო მონაწილეობა ბროდვეის თეატრის მიერ დადგმულ პიესაში „მძიმე განსაცდელი“, სადაც თამაში მოუწია ლიამ ნისონთან და ლორა ლინისთან. პირველად კრიტიკოსთა ყურადღება მიიპყრო შესრულებული როლით ფილმში „ეშმაკის განდევნა ემილი როუზისგან“. 2007 წლიდან ურთიერთობაში იმყოფებოდა მაიკლ ჰოლთან. 2008 წელს წყვილი დაქორწინდა, 2011 წელს განქორწინდნენ. 2006 წელს ნომინირებული იყო სატურნის ჯილდოზე ფილმში შესრულებული როლისთვის „ეშმაკის განდევნა ემილი როუზისგან“.

მსახიობი
ფრიდრიხ III (სრი)

ფრიდრიხ მშვიდობიანი (დ. 21 სექტემბერი, 1415 — გ. 19 აგვისტო, 1493) — 1424 წლიდან ავსტრიის ჰერცოგი, როგორც ფრიდრიხ , 1440 წლიდან გერმანიის მეფე, როგორც ფრიდრიხ , და 1452 წლიდან საღვთო რომის იმპერატორი, როგორც ფრიდრიხ .

1452 წელს, 37 წლის ასაკში ის დაქორწინდა პორტუგალიის მეფე დუარტე -ის 18 წლის ქალიშვილზე, ელეანორაზე, რომლის მზითევიც გამოადგა შემდგომში მას, რომ შეემცირებინა ვალები და განემტკიცებინა ძალაუფლება.

77 წლის ასაკში, ლინცში, ფეხის ამპუტირების შედეგად ძლიერი სისხლდენის გამო ფრიდრიხი გარდაიცვალა. 1493 წელს, ათწლიანი თანამმართველობის შემდეგ, ფრიდრიხი შეცვალა მისმა შვილმა, მაქსიმილიან -მა.

ფრიდრიხი იყო უკანასკნელი იმპერატორი, რომელიც რომში იქნა ნაკურთხი. ამასთან ერთად, ეწინააღმდეგებოდა საღვთო რომის იმპერიის გარდაქმნით პროცესებს და გააფრთებით ცდილობდა თავიდან აერიდებინა კურფიურსტთა მიერ სხვა კანდიდატურის გამეფება.
გოგბერაშვილები

გოგბერაშვილი — ქართული გვარი. გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი გოგიბერი. ანალოგიურად ნაწარმოები გვარებია გოგიბერაშვილი, გოგობერიშვილი გოგიბერიძე. მოსე გოგბერაშვილი 1843 წლის აღწერაში მოიხსენიება სოფელ თონეთში.

საქართველოში 873 გოგბერაშვილი ცხოვრობს. 468 კაცი და 405 ქალი. თერჯოლაში 289, ზესტაფონში 219 თბილისში 134, ქუთაისში 104, ჭიათურაში 17, რუსთავში 7, წყალტუბოში 5, ბაღდათში 3 საჩხერეში 2
ჩადუნელები

ჩადუნელი — ქართული გვარი. ერთი ვერსიით, გვარი ჩადუნელი მომდინარეობდეს სამოსახლო პუნქტის სახელიდან ჩადუნა, თუმცა, ამას ეწინააღმდეგება ამავე ძირის მქონე გვარის, ჩადუნაშვილის არსებობა, რომელიც ჩადუნის საკუთარ სახელად გულისხმობს.

საქართველოში 3335 ჩადუნელი ცხოვრობს, 1618 კაცი და 1717 ქალი. ბორჯომში 827, თბილისში – 738. ხაშურში 636.
საფრანგეთ-ვიეტნამის მეორე ომი

საფრანგეთ-ვიეტნამის მეორე ომი, — საფრანგეთის ბრძოლა ვიეტნამის დაპყრობისათვის. მიმდინარეობდა 1883-1884 წლებში. ამ ომით დამთავრდა ფრანგების მიერ ვიეტნამის დაპყრობა. 1883 წლის 19 აგვისტოს ფრანგულმა საექსპედიციო კორპუსმა დაიპყრო მდინარე ჰონგჰის (წითელი) დელტაში მდებარე ქალაქი ჰაიზიონგი. შემდგომ ფრანგებმა დაიკავეს მდინარე ჰიუეს შესართავში მდებარე თუენანის ფორტები, რომლებიც დედაქალაქის ავანპოსტებს წარმოადგენდნენ. ფრანგებს თითქმის ერთი წელი დასჭირდათ, რომ ჩრდილოეთ ვიეტნამის შუა რაიონისა და მდინარე ჰონგჰის დელტის ძირითად ცენტრებს დაპატრონებოდნენ. 1884 წლის 6 ივნისს ვიეტნამის სამეფო კარმა დადო საზავო ხელშეკრულება (ჰიუეს ზავი), რომლის თანახმად, ვიეტნამი ცნობდა საფრანგეთის პროტექტორატს, რაც არსებითად მთელი ვიეტნამის საფრანგეთის კოლონიად გადაქცევას ნიშნავდა.
მაქსიმილიან I (სრი)

მაქსიმილიან (დ. 22 მარტი, 1459 — გ. 12 იანვარი, 1519) — იმპერატორ ფრიდრიხ -ის შვილი, 1486 წლიდან რომაელთა (კათოლიკეთა; გერმანიის) მეფე, 1493 წლიდან კი — საღვთო რომის იმპერატორი. თუმცა ის არასოდეს უკურთხებია პაპს, რადგანაც იმ პერიოდში რომისკენ გამგზავრება ძალიან სახიფათო იყო. 1483 წლიდან, მამის სიცოცხლის ბოლო ათი წლის განმავლობაში ის მასთან ერთად მართავდა იმპერიას. მაქსიმილიანმა მოახერხა გავლენის გავრცელება ჰაბსბურგთა საგვარეულოზე ომით და ქორწინებით 1477 წელს, როდესაც იქორწინა მარია ბურგუნდიელზე, ბურგუნდიის საჰერცოგოს მემკვიდრეზე. თუმცა დაკარგა ავსტრიის ტერიტორია დღევანდელ შვეიცარიასთან.

მისი შვილის, ფილიპ ლამაზის (ფილიპ კასტილიელი) მომავალ დედოფალ, ხუანა კასტილიელზე ქორწინების შემდეგ, მაქსიმილიანმა მოახერხა ესპანეთში ჰაბსბურგთა დინასტიის სათავეში ჩაყენება. ამან კი საშუალება მისცა მის შვილიშვილს, კარლ -ს დაპატრონებოდა როგორც კასტილიის, ასევე არაგონიის ტახტს და გახდა ესპანეთის პირველი კანონიერი მეფე. ფილიპის გარდაცვალების შემდეგ კი კარლი გახდა საღვთო რომის იმპერიის მემკვიდრეც, ხოლო 1519 წელს, უკვე მაქსიმილიანის გარდაცვალების შემდეგ, ერთდროულად როგორც ესპანეთის, ასევე საღვთო რომის იმპერიის მმართველად იქცა.
მამუკა ქალუნდაური

მამუკა ქალუნდაური — ქართული ფოლკლორის პერსონაჟი, ხევსური სახალხო გმირი გოგოჭურების გვარისა, სოფელ გიორგიწმინდიდან.
ცხოვრობდა საუკუნის დასაწყისში. ებრძოდა მთაში გაბატონების მსურველ ერისთავებსა და მოთარეშე მეზობელ ტომებს. ხევსური სახალხო გმირი, ზურაბ არაგვის ერისთავის წინააღმდეგ ხევსურთა ბრძოლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

ქალუნდაურს ზურაბის ჯარი დაუმარცხებია გუდანთან ბრძოლაში და ამ გამარჯვების აღსანიშნავად ბეგენთ-გორაზე სამანი დაუდგამს. იქ გამვლელი მხედრები პატივისცემის ნიშნად ჩამოქვეითდებიან ხოლმე. ლეგენდის მიხედვით ქალანდაური განისვენებს ამავე გორაზე, დიდი ლოდის ქვეშ, რომელიც ხევსურთა ერთ-ერთ წმინდა ადგილად იყო მიჩნეული. ქალუნდაურის გმირობაზე შექმნილია ხალხური სიმღერები და თქმულებები.
ლითონების ელექტროქიმიური აქტივობის რიგი

ლითონთა აქტივობის ელექტროქიმიური მწკრივი (დაძაბულობის რიგი, სტანდარტული ელექტროდული პოტენციალების რიგი) ეწოდება — ქიმიური აქტიურობის მიხედვით დალაგებულ მეტალთა მწკრივს. სადაც ლითონები თანმიმდევრობით დალაგებულია სტანდარტული ელექტროდული პოტენციალის ზრდის მიხედვით 0, პასუხობს ლითონის +: + + → კათიონის აღდგენის ნახევარრეაქციას

დაძაბულების რიგი ახასიათებს ლითონების შედარებით აქტივობას წყლის ხსნარებში ჟანგვა-აღდგენით რეაქციებში.

ისტორია
ლითონების ქიმიური აქტივობის მიხედვით თანმიმდევრობითი ადგილმდებარეობის შესახებ ზოგადად უკვე ცნობილი იყო ალქიმიკოსებისათვის. ლითონების ურთიერთ გამოძევების პროცესებს ხსნარებიდან და ზედაპირული დალექვა (მაგალითად, ვერცხლისა და სპილენძის გამოძევება რკინით თავიანთი მარილების ხსანრებიდან) განიხილებოდა როგორც ელემენტების ტრანსმუტაციის გამოვლინება.

მოგვიანებითი ალქიმიკოსები მჭიდროდ მივიდნენ ხსნარებში ლითონების ურთიერთგამოძევების ქიმიური მხარის გაგებასთან. ანგელუს სალა ნამუშევარში « » (1613) მივიდა დასკვნამდე, რომ ქიმიური რეაქციის პროდუქტები შედგებიან იგივე «კომპონენტებისაგან», რომლებისგანაც შედგებოდა თავდაპირველი ნივთიერებები. შედეგად რობერტ ბოილმა წამოაყენა ჰიპოთეზა მიზეზებზე, რომლითაც ხსნარიდან ერთი ლითონი აძევებს მეორეს კორპუსკულარული წარმოდგენების საფუძველზე.

1793 წელს ალესანდრო ვოლტამ, გალვანური ელემენტის კონსტრუირებისას, დაადგინა ცნობილი ლითონების შედარებითი აქტივობა: , , , , , , . გალვანური ელემენტის «ძალა» ხდებოდა უფრო მეტი, რაც უფრო ერთმანეთისგან შორს იდგნენ ამ რიგში («ძაბვის მწკრივი»). მაგრამ ვოლტა ამ მწკრივს არ უკავშირებდა ლითონების ქიმიურ თვისებებს.
თსუ-95

თსუ-95 — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ითხვისის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა ფერდობზე, ზღვის დონიდან 495 მეტრზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში. მისასვლელი გზა მდინარე ყვირილას ხეობიდან არის როგორც საფეხმავლო ბილიკი, აგრეთვე საჰაერო საკიდი საბაგირო გზა. მღვიმე აღმოჩენილ და შესწავლილ იქნა თსუ-ის დაარსების 95 წელთან დაკავშირებით თსუ-ის ზუსტი და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის გეოგრაფიის დეპარტამენტის ასისტენტ პროფესორ გიორგი დვალაშვილის და თსუ-ის ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის მიერ.

მღვიმის წინა ნაწილი (შესასვლელის სიმაღლე 0,5 მ, სიგანე 3 მ) 8 მეტრი სიგრძის დაბალი დერეფნითაა წარმოდგენილი, რომელიც ძალზე ვიწრო და დაბალი ხვრელით უკავშირდება მღვიმის მეორე, უფრო ვრცელ დარბაზს (სიგანე 11 მ, სიმაღლე 11 მ). ჰაერის ტემეპერატურა მუდმივად +13.5 – +14 °-ია. მღვიმეში რამდენიმე სართული გამოიყოფა. მღვიმის აბსოლუტური სიმაღლე 495 მეტრი, ხოლო მდინარის შეფარდებითი სიმაღლე – 122 მეტრია. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება კალციტის ქერქგადაკრული უბნები; მექანიკურიდან ნგრევის და გამოფიტვის ადგილობრივი პრუდუქტები, სტალაქტიტები და სტალაგმიტები. მღვიმის წინა ნაწილი დინამიურია, ბოლო – სტატიური. დროებითი ღვარების შემოსვლას პერიოდული ხასიათი აქვს. მღვიმეში ბინადრობენ ღამურები და სხვადასხვა სახის მწერები.

მომავალში, მღვიმეში აუცილებელია შემდგომი კომპლექსური კლვევების ჩატარება. მღვიმის ათვისება შესაძლებელია როგორც ტურისტული მიზნებისათვის, აგრეთვე სასწავლო-საგანმანათლებლო მიზნითაც. მღვიმეში შესაძლებელია ჩატარდეს საველე ლექციები სტუდენტებისა და მოსწავლეებისათვის. აგრეთვე აუცილებელია უსაფრთხოების ღონისძიებების გატარება მღვიმის დასაცავად, რათა არ მოხდეს ნაღვენთი ფორმების (სტალაქტიტების, სტალაგმიტების, სტალაგნატების) ადამიანის მიერ მექანიკური დაზიანება.

გალერეა
სანქტ-პეტერბურგის დროშა

სანქტ-პეტერბურგის დროშა — რუსეთის ფედერაციული სუბიექტის სანქტ-პეტერბურგის ოფიციალური სიმბოლო, აღნიშნავს მის კონსტიტუციურ და სამართლებრივ სტატუსს, წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის კულტურულ ღირებულებასა და მისი მოსახლეობის ერთიანობას. დაამტკიცეს 1992 წლის 8 ივნისსს, შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებიდან 10 თვის შემდეგ, დამტკიცებულია რუსეთის სახელმწიფო ჰერალდიკის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ, სარეგისტრაციო ნომრით — 49.

აღწერილობა
სანქტ-პეტერბურგის დროშა მართკუთხა ფორმისა და წითელი ფერისაა. ცენტრში მდებარეობს ორი ღუზა — საზღვაო და სამდინარო, რომლებიც ჯვარედინად არიან გამოსახულნი, მათ ზემოდან კი არის ოქროს სკიპტრა, რომლის თავსაც ორთავიანი არწივი ამშვენებს. დროში პროპორციული ზომაა — 2:3.

იურიდიული სტატუსი
2003 წლის 13 მაისს მიღებული კანონის № 165-23 „სანქტ-პეტერბურგის ოფიციალური სიმბოლოს დეტალური აღწერისა და გამოყენების შესახებ“ მიხედვით დამტკიცდა დროშის პროპორციული ზომა 2:3, ნებისმიერი ცვლილება ამ დროშასთან დაკავშირებით, ქალაქის წესდების მე-6 პუნქტში შეტანილი ცვლილების მიხედვით განხორციელდება.