iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჟოზე დე ანშიეტა

ჟოზე დე ანშიეტა ან ხოსე დე ანხიეტა ლიარენა, (, ; 19 მარტი 1534, სან-კრისტობალ-დე-ლა-ლაგუნა, კანარის კუნძულები — 9 ივნისი 1597, ანშიეტა, ბრაზილია) — იეზუიტი მისიონერი კანარის კუნძულებიდან, ერთ-ერთი უმსხვილესი ფიგურა კოლონიალური ბრაზილიის ისტორიასა და კულტურაში პორტუგალიელების მიერ მისი აღმოჩენიდან პირველი ასწლეულის განმავლობაში. ქალაქების სან-პაულუსა (1554 წლის 25 იანვარი) და რიო-დე-ჟანეიროს (1565 წლის 1 მარტი) დაარსების მონაწილე. მწერალი და პოეტი, ბრაზილიის ლიტერატურის აღიარებული ფუძემდებელი. შეადგინა ენა ტუპის პირველი გრამატიკა. ბრაზილიელი ინდიელების გაქრისტიანებაში შეტანილი უდიდესი წვლილისთვის მიიღო ზედწოდება „ბრაზილიის მოციქული“; კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი დალოცა (1980). ანშიეტის დღე (9 ივნისი) ბრაზილიაში 1965 წლიდან აღინიშნება, როგორც ეროვნული დღესასწაული.

მის სახელს ატარებს ორი ბრაზილიური ქალაქი — ერთი შტატ ესპირიტუ-სანტუში (ყოფილი რერიტიბა), მეორე — შტატ სანტა-კატარინაში. 2014 წლის 3 აპრილს იგი პაპ ფრანცისკეს მიერ იქნა კანონიზირებული.
დონბასის ომი

ომი დონბასში — შეიარაღებული კონფლიქტი უკრაინის დონბასის რეგიონში, უფრო ფართო რუსულ-უკრაინული ომის შემადგენელი ნაწილი. დაიწყო 2014 წლის 6 აპრილს, დონეცკისა და ლუჰანსკის ოლქებში, ადგილობრივ ხელისუფლებასა და რუსეთის მომხრე აჯანყებულებს შორის.

ომს წინ უძღოდა 2014 წლის უკრაინის რევოლუცია და ევრომაიდანის მოძრაობა, რომელმაც დაასრულა პრორუსი ვიქტორ იანუკოვიჩის მმართველობა. საპასუხოდ, რუსმა აქტივისტებმა დაიკავეს ადმინისტრაციული შენობები და აეროპორტები ყირიმის ნახევარკუნძულზე, სადაც მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. მარტში ჩატარებული რეფერენდუმის საფუძველზე რუსეთის ფედერაციამ ყირიმის ანექსია მოახდინა. შეიარაღებულმა დაპირისპირებამ თავი იჩინა უკრაინის აღმოსავლეთშიც, სადაც რუსეთის მომხრე შეიარაღებულმა აქტივისტებმა აპრილში ადმინისტრაციული შენობების დაკავება დაიწყეს. საპასუხოდ, უკრაინის ხელისუფლებამ წამოიწყო კონტრტერორისტული ოპერაცია, რაც მალე სრულმასშტაბიან კონფლიქტად გადაიქცა.
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2000

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2000  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2000 წლის 18 ნოემბრიდან 3 დეკემბრამდე ინგლისში, ბორნმუტში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯონ ჰიგინსი, რომელმაც ფინალში მარკ უილიამსი დაამარცხა ანგარიშით 10:4.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 78 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 440 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2001

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2001  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2001 წლის 3 დეკემბრიდან 16 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა რონი ო’სალივანი, რომელმაც ფინალში კენ დოერტი დაამარცხა ანგარიშით 10:1.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 100 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 600 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2002

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2002  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2002 წლის 1 დეკემბრიდან 15 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მარკ უილიამსი, რომელმაც ფინალში კენ დოერტი დაამარცხა ანგარიშით 10:9.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 84 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 615 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2003

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2003  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2003 წლის 18 ნოემბრიდან 30 ნოემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მეტიუ სტივენსი, რომელმაც ფინალში სტივენ ჰენდრი დაამარცხა ანგარიშით 10:8.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 84 500
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 615 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2004

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2004  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2004 წლის 15 ნოემბრიდან 28 ნოემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა სტივენ მაგუაიერი, რომელმაც ფინალში დევიდ გრეი დაამარცხა ანგარიშით 10:1.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 70 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 500 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2005

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2005  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2005 წლის 5 დეკემბრიდან 18 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა დინ ჯუნხუი, რომელმაც ფინალში სტივ დეივისი დაამარცხა ანგარიშით 10:6.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 70 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ ?
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2006

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2006  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2006 წლის 4 დეკემბრიდან 17 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა პიტერ ებდონი, რომელმაც ფინალში სტივენ ჰენდრი დაამარცხა ანგარიშით 10:6.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 77 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ ?
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2007

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2007  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2007 წლის 8 დეკემბრიდან 16 დეკემბრამდე ინგლისში, ტელფორდში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა რონი ო’სალივანი, რომელმაც ფინალში სტივენ მაგუაიერი დაამარცხა ანგარიშით 10:2.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 100 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 590 400
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2008

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2008  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2008 წლის 13 დეკემბრიდან 21 დეკემბრამდე ინგლისში, ტელფორდში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა შონ მერფი, რომელმაც ფინალში მარკო ფუ დაამარცხა ანგარიშით 10:9.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 100 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 625 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2009

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2009  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2009 წლის 5 დეკემბრიდან 13 დეკემბრამდე ინგლისში, ტელფორდში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა დინ ჯუნხუი, რომელმაც ფინალში ჯონ ჰიგინსი დაამარცხა ანგარიშით 10:8.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 100 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 625 000
ალ-ნასირი

ალ-ნასირ ლი-დინ ალლაჰი (; დ. 1158 — გ. 2/6 ოქტომბერი, 1225) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 1180-1225 წლებში. მისი წინამორბედის, ალ-მუსთადის ვაჟი. მან სცადა აღედგინა სახალიფოს პირვანდელი დომინანტური როლი და ამ საქმეში საოცარ წარმატებებს მიაღწია, მიუხედავად იმისა, რომ სახალიფო, ფაქტობრივად, უკვე დიდი ხნის განმავლობაში სხვა დინასტიებს ექვემდებარებოდა. ალ-ნასირმა საკუთარი გავლენა გაავრცელა არა მხოლოდ სახალიფოს დედაქალაქ ბაღდადზე, არამედ შუამდინარეთსა და სპარსეთზეც, ამიტომ ისტორიკოსები მას უკანასკნელ ეფექტურ აბასიან ხალიფად მიიჩნევენ. მისი ხანგრძლივი, 45 წლიანი მმართველობის განმავლობაში, ბაღდადში სიმშვიდე დამყარდა, სწავლა-განათლება და კულტურული ცხოვრება კი გამოცოცხლდა.

სიცოცხლის უკანასკნელი სამი წელი ალ-ნასირი პარალიზებული და თითქმის ბრმა იყო, გარადცვალებამდე ოცი დღის განმავლობაში კი დიზენტერიით იტანჯებოდა.
ანდრეი ვორონიხინი

ანდრეი ვორონიხინი (; დ. 28 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 17 ოქტომბერი], 1759, უსოლიე — გ. 5 მარტი, [ძვ. სტ. 21 თებერვალი], 1814, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი არქიტექტორი და ფერმწერი, კლასიციზმის წარმომადგენელი, რუსული ამპირის ერთ-ერთი დამაარსებელი. დაიბადა გრაფ ალექსანდრ სტროგანოვის ოჯახში. ფერწერას სწავლობდა ურალელ ხატმწერ გავრილა იუშკოვის სახელოსნოში. 1777 წელს გრაფმა სასწავლად გააგზავნა მოსკოვში. 1786—1790 წლებში საფრანგეთსა და შვეიცარიაში სწავლობდა არქიტექტურას, მექანიკასა და მათემატიკას. გარდაიცვალა 1814 წლის 21 თებერვალს (5 მარტი) სანქტ-პეტერბურგში, დაკრძალულია ლაზარევის სასაფლაოზე.
მეხუთე ელემენტი

„მეხუთე ელემენტი“ — 1997 წლის ინგლისურენოვანი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი, რომლის სცენარისტი და რეჟისორია ლიუკ ბესონი. ფილმი მის მიერ შექმნილ ამბავს ეფუძნება. მთავარ როლებს ასრულებენ ბრიუს უილისი, გერი ოლდმენი და მილა იოვოვიჩი. ფილმის მოქმედება ძირითადად საუკუნეში მიმდინარეობს. მასში მოთხრობილია პლანეტის გადარჩენის მისიის შესახებ, რომელიც მოულოდნელად ეკისრება ტაქსისტ და ყოფილ მაიორ კორბენ დალასს (უილისი) და ახალგაზრდა ქალს (იოვოვიჩი). უკანასკნელთან ერთად დალასი ეძებს ოთხ იდუმალ ქვას, რომელიც აუცილებელია დედამიწის დაღუპვისგან გადასარჩენად.

ბესონმა ფილმის საფუძვლად ქცეული ამბის წერა 16 წლის ასაკში დაიწყო, ხოლო ფილმი გამოვიდა მაშინ, როდესაც ავტორი 38 წლის იყო. ლიუკს თავდაპირველად მისი გადაღება საფრანგეთში სურდა, მაგრამ ადგილები ამისთვის არ მოიძებნა. ამიტომ გადაღებები მიმდინარეობდა ლონდონსა და მავრიტანიაში. კომიქსების ავტორები ჟან ჟირო და ჟან-კლოდ მეზიერე, რომელთა კომიქსის შთაგონებით შეიქმნა ფილმის სხვადასხვა მონაკვეთი, მიიწვიეს დიზაინზე სამუშაოდ. კოსტუმების დიზაინის ავტორია ჟან-პოლ გოტიე.

„მეხუთე ელემენტმა“ ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო, თუმცა იყო უარყოფითი გამოხმაურებებიც. იმავე პერიოდში მან მიიღო, როგორც ყველა დროის საუკეთესო საზაფხულო ბლოკბასტერის, ასევე ყველა ცუდის წოდებაც. ფინანსურად იგი წარმატებული იყო და 90 მილიონი აშშ დოლარის ბიუჯეტით შემქმნელებს 263 მილიონი აშშ დოლარის შემოსავალი მოუტანა. თავისი დროისთვის იგი იყო ყველაზე ძვირადღირებული ევროპული ფილმი და 2011 წლის „ხელშეუხებელნის“ გამოსვლამდე ყველაზე შემოსავლიან ფრანგულ ფილმად რჩებოდა.
ფარსმის კოშკი

ფარსმის კოშკი — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ფარსმის განაპირას, ჩრდილო-დასავლეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

შენობა ოთხსართულიანია (სიმაღლე 16,5 მ), ოთხკუთხა პრიზმის ფორმისაა და ზემოთკენ მკვეთრად ვიწროვდება. ნაშენია ფიქლით - მკვრივად. წყობა მშრალია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია მეორე და მესამე სართულების გადახურვა, რომლებიც ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული. შესასვლელი პირველ სართულზე დასავლეთიდან, მიწიდან 3 მეტრის სიმაღლეზეა. კარი ბრტყელი თაღითაა გადახურული. კარის ორივე მხარეს თითო, შიგნიდან თაღოვანი და გარეთკენ მკვეთრად დავიწროვებული სათოფურია მოწყობილი. მსგავსი ორ-ორი სათოფურია აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედელში, ხოლო ერთი - სამხრეთ კედელში. სართული გადახურულია ჯვაროვანი კამარით, რომელშიც, სამხრეთ-დასავლეთ კუთხესთან, მოწყობილია მეორე სართულზე ასაძვრომი ხვრელი. სართულის დასავლეთ კედელში მოწყობილია დაბალი, შეისრულთაღიანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს, თითო, შიგნიდან თაღოვანი და გარეთკენ მკვეთრად დავიწროვებული, სათოფურია. მსგავსი ორ-ორი სათოფურია დანარჩენ კედლებში. სართული მეორის ანალოგიურადაა გადაწყვეტილი. სართულის ოთხივე კედლის შუაში ქვის კონსოლებზე დაყრდნობილი სწორკუთხა მაშიკულია, რომელთა ზემოთ შეისრულთაღიანი სარკმელი - „სამზირი“ გრძელდება. მაშიკულების გვერდებზე თითო სათოფურია.

კოშკი გადახურულია საფეხურებიანი პირამიდისებრი სახურავით.
ნახშირბადის მონოოქსიდი

ნახშირჟანგი ან ნახშირბადის მონოოქსიდი — ქიმიური ნივთიერება არის მხუთავი აირი, ფორმულით , ნახშირბადის ჟანგბადთან ნაერთი; ოქსიდი , უსუნო, უფერული აირი. ნახშირჟანგი გამოყო ფრანგმა ექიმმა დე ლასონმა 1776 წელს ხის ნახშირის თუთიის ჟანგთან გახურებისას. წყალში მცირედ იხსნება, სიმკვრივე 1,25 კგ/კუბურ მეტრთან. იწვის ჰაერზე და გამოყოფს სითბოს დიდი რაოდენობით. მრეწველობაში ნახშირჟანგს ღებულებენ გავარვარებულ ნახშირზე ნახშირორჟანგის ან წყლის ორთქლის ურთიერთქმედებით.
ოთახის ტემპერატურაზე ნახშირჟანგი ქიმიურად ინერტულია, მაღალ ტემპერატურაზე კატალიზატორების თანაობისას ადვილად შედის სხვადასხვა რეაქციაში. მრეწველობაში იყენებენ სპირტების, ნახშირწყალბადების, ალდეჰიდების და სხვათა სინთეზში.

ნახშირჟანგი ძლიერი საწამლავია. ნახშირჟანგს აქვს უნარი ოქსიდჰემოგლობინიდან გამოდევნოს ჟანგბადი და წარმოქმნას კარბოქსიჰემოგლობინი, რაც იწვევს ორგანიზმში ჟანგბადის მიმოცვლის მოშლას. შენობაში მისი დასაშვები კონცენტრაციაა 0,02 მგ/ლ.
3 მაისის კონსტიტუცია

3 მაისის კონსტიტუციის სახელით ცნობილია პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის კონსტიტუცია, რომელიც 1791 წლის 3 მაისს ვარშავის სამეფო სასახლეში სეიმის მიერ იქნა მიღებული. იგი ევროპის პირველ კონსტიტუციად ითვლება მისი თანამედროვე გაგებით. ამავე დროს, იგი მსოფლიოს მეორე კონსტიტუციაა აშშ-ის 1787 წლის 17 სექტემბრის კონსტიტუციის შემდეგ და ქრონოლოგიურად მცირედ წინ უსწრებს საფრანგეთის 1791 წლის 3 სექტემბრის კონსტიტუციას.

3 მაისის კონსტიტუციის პატივსაცემად 3 მაისი პოლონეთის ეროვნულ დღესასწაულადაა გამოცხადებული. 2007 წლიდან კი ეს დღე ლიეტუვაშიც სახელმწიფო დღესასწაულია.
ფარსმის ციხე-სახლი

ფარსმის ციხე-სახლი — ციხე-სახლი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ფარსმაში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სახლი (6,4 6,35 მ, სიმაღლე 7,2 მ) სამსართულიანია, ნაგებია ფიქლით. სახლის ყოველ სართულს თითო დამოუკიდებელი შესასვლელი აქვს. სართულები ერთმანეთთან საძრომი ხვრელებითაა დაკავშირებული.

 სართულის დასავლეთ კედლის გასწვრივ საქონლის ბაგაა. სართულზე სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლებში ორ-ორი სარკმელია, შუაში - ფიქალი ქვის კერა. კერასთან ორი ზურგიანი სკამი დგას, ჩრდილოეთ კედელთან - გრძელი კიდობანი, ხოლო დასავლეთ კედლის გასწვრივ - კიდობანი და რამდენიმე ხის კასრი. სართულზე აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში ორ-ორი, ხოლო ჩრდილოეთისაში ერთი სათოფურია. ამ სართულზე სამხრეთ კედლის ცენტრალურ ნაწილში დიდი, სწორკუთხა ღიობია (2,25 1,85 მ).

სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზეა მოწყობილი. იატაკი მიწისაა. სახლს ფიქლის ორფერდა სახურავი აქვს.
სულაკაურის ციხე-სახლი

სულაკაურის ციხე-სახლი — ციხე-სახლი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ფარსმაში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა სულაკაურებს.

სახლი (7,3 6 მ, სიმაღლე 5,3 მ) სამსართულიანია. ნაგებია ფიქლით. პირველ სართულზე შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარის აღმოსავლეთით ერთი ვიწრო სარკმელია. მეორე სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ამ სართულზე აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში, თითო სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი სარკმელი და ერთი ნიში. მესამე სართულზე, სამხრეთ კედელში კარია, რომელიც ღია აივანზე გადიოდა. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზეა მოწყობილი. სართულები ერთმანეთს შიდა კიბით უკავშირდება. სახლს ფიქლის ცალფერდა სახურავი აქვს.
თორღვაიძეების ციხე-სახლი

თორღვაიძეების ციხე-სახლი — ციხე-სახლი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ფარსმაში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა თორღვაიძეებს.

სახლი (7,55 8,45 მ, სიმაღლე 7,7 მ) სამსართულიანია. ნაშენია ფიქლით. სართულზე (გომური) შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარის გვერდით ღრმა ნიშია. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების შუა ნაწილში - თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრია. გომური კაპიტალური კედლით გაყოფილია ორ ნაწილად, რომლებიც ერთმანეთს 1,7 მეტრი სიგანის გასასვლელით უკავშირდებიან. გომურის ერთ ნაწილში ძროხების სადგომი იყო, მეორეში - ხარების და ცხენების. სართული საცხოვრებელი ყოფილა; შესასვლელი მას აღმოსავლეთიდან აქვს. ეს სართულიც კაპიტალური კედლით ორად არის გაყოფილი, მაგრამ აქ კედელი სართულის კედელზე რამდენამდე მოკლეა. პილასტრები ამ სართულზეცაა, თითოეულ მათგანში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია, სამხრეთ კედელში კი - ორი სარკმელი. სართულის შუაში კერაა. იატაკი მიწურია. სართულის დასავლეთ კედელში შესასვლელი და ერთი სარკმელია, კარის წინ ქვის ბაქანია, რომელსაც ქვის კიბე ადგება. სართულის ჩრდილოეთ ნახევარი კაპიტალური კედლით ორ ტოლ ნაწილადაა გაყოფილი. ორივე ნაწილის ჩრდილოეთ კედელში თითო სარკმელია, მსგავსი ორი სრკმელია სამხრეთ კედელშიც. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სათოფურია. იატაკი მიწურია. სახლის სართულშუა გადახურვა და სახურავი ხის კოჭებზეა მოწყობილი. ორფერდა სახურავზე დაფენილია ფიქალი.
შვედტის ხელშეკრულება

შვედტის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1713 წელის 6 ოქტომბერს შვედტში, ჩრდილოეთის ომის მიმდინარეობის პერიოდში რუსეთსა და ბრანდერბურგ-პრუსიას შორის. ბრანდერბურგ-პრუსიას დაჰპირდნენ სამხრეთ შვედეთის პომერანიას, მდინარე პეენემდე, რომელიც რუსეთს ჰქონდა დაპყრობილი. თავის მხრივ, ბრანდერბურგ-პრუსიამ მიიღო რუსეთის ანექსია შვედურ ინგრიაში, ესტონეთში, კარელიაში და დათანხმდა 400 000 ტალერის გადახდას რუსეთის სასარგებლოდ.
პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულება

პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1699 წლის 22 ნოემბერს პრეობრაჟენსკში (ამჟამად მოსკოვის ნაწილი), პეტრე დიდის რეზიდენციაში. ხელშეკრულება დაიდო საქსონიასა და რუსეთს შორის შვედეთის საწინააღმდეგოდ.

ხელშეკრულებამ დანიას, რუსეთს, საქსონიას და პოლონურ-ლიტვურ თანამეგობრობას მოუწოდა შვედეთის იმპერიის დაყოფის შესახებ. ხელშეკრულების შემდეგ დაიწყო ჩრდილოეთის ომი.
ატ-ტაი

აბუ ბაქრ აბდულ კარიმ ატ-ტაი (; დ. 932 — გ. 3 აგვისტო, 1003) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 974–991 წლებში.

ატ-ტაი დაიბადა 932 წელს. მისი მამა იყო ხალიფა ალ-მუტი, დედა კი მხევალი ჰეზარი. 974 წელს, როდესაც ატ-ტაი 43 წლის იყო, მამამისი ტახტიდან გადადგა მის სასარგებლოდ.

ატ-ტაის, ისევე, როგორც მამამისის მმართველობისას, აბასიანთა პრესტიჟი იმდენად დაეცა, რომ 991 წელს უკმაყოფილო ბრბომ ხალიფას სასახლეც კი გაძარცვა. საბოლოოდ ატ-ტაი აიძულეს ტახტიდან გადამდგარიყო ალ-კადირის სასარგებლოდ, თუმცა უფლება მისცეს სასახლეში დარჩენილიყო, სადაც გარდაიცვალა კიდევაც 1003 წელს.
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2010

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2010  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2010 წლის 4 დეკემბრიდან 12 დეკემბრამდე ინგლისში, ტელფორდში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯონ ჰიგინსი, რომელმაც ფინალში მარკ უილიამსი დაამარცხა ანგარიშით 10:9.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 100 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 625 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2011

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2011  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2011 წლის 3 დეკემბრიდან 11 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯად ტრამპი, რომელმაც ფინალში მარკ ალენი დაამარცხა ანგარიშით 10:8.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 100 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 625 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2012

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2012  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2012 წლის 1 დეკემბრიდან 9 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მარკ სელბი, რომელმაც ფინალში შონ მერფი დაამარცხა ანგარიშით 10:6.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 125 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 625 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2013

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2013  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2013 წლის 26 ნოემბრიდან 8 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ნილ რობერტსონი, რომელმაც ფინალში მარკ სელბი დაამარცხა ანგარიშით 10:7.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 150 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 755 000
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2014

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში 2014  — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, რომელიც ტარდებოდა 2014 წლის 25 ნოემბრიდან 7 დეკემბრამდე ინგლისში, იორკში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა რონი ო’სალივანი, რომელმაც ფინალში ჯად ტრამპი დაამარცხა ანგარიშით 10:9.

საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: £ 150 000
მთლიანი საპრიზო ფონდი: £ 740 000
ბერლინის ხელშეკრულება (1715)

ბერლინის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება, დაიდო 1715 წლის 2 მაისს, ჩრდილოეთის ომის მიმდინარეობის პერიოდში. მან დააკავშირა ჯორჯ , როგორც ჰანოვერის კურფიურსტი დანია-ნორვეგიასთან, თავის მხრივ, შვედეთის დომინიონის ბრემენ-ვერდენის გადაცემით, რომლის ოკუპაციაც მოხდა დანიის მიერ. ხელშეკრულებით, დანია და ჰანოვერი შეუერთდნენ რუსულ-პრუსიულ კოალიციას, რომელიც დაარსდა შვედტის ხელშეკრულებით. დანია დაარწმუნეს, რომ გამარჯვებისათვის ჯერ შტრალზუნდი უნდა დაეპყრო.
ფრედერიკსბორგის ხელშეკრულება

ფრედერიკსბორგის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოეწერა ფრედერიკსბორგის სასახლეში, ზელანდიაში, 1720 წლის 3 ივლისს (გრიგორის კალენდრის მიხედვით 14 ივლისს), შვედეთსა და ნორვეგიას შორის, ჩრდილოეთის ომის დასასრულს. მათ შორის კონფლიქტი დაიწყო 1700 წელს, მაგრამ მშვიდობაც ამავე წელს დამყარდა. დანია ხელახლა შეუერთდა ომს 1709 წელს, იმ მიზნით, რომ ისევ მიეღწია თავის დაკარგული პროვინციების სკონეს, ბლეკინგესა და ჰალანდის დაბრუნებისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ ამ პროვინციებს შვედი გენერალი მაგნუს სტენბოკი განაგებდა, მეფის კარლ -ისაგან დამოუკიდებლად. მეორე ფრონტზე შვედეთი არ იყო ასეთი იღბლიანი. უპირველეს ყოვლისა, იმიტომ, რომ 1721 წელს იგი რუსეთის ხელში იყო. შვედებმა გადაიხადეს 600 000 რიკსდალერი და გატეხეს ალიანსი ჰოლშტეინთან ერთად. დანიამ ასევე მიაღწია სრულ კონტროლს შლეზვიგზე, მაშინ, როდესაც დანიის მიერ დაკავებული შვედეთის პომერანიის ტერიტორიები დაუბრუნდა შვედეთს.
ვისენტე იანიეს პინსონი

ვისენტე იანიეს პინსონი (, დ. დაახლოებით 1460, პალოს-დე-ლა-ფრონტერა, ესპანეთი — გ. 1523 წლის შემდეგ) — ესპანელი მეზღვაური-მკვლევარი და კონკისტადორი, თანამედროვე ბრაზილიის ტერიტორიების აღმომჩენი. თავის ძმებთან, მარტინ ალონსო პინსონსა, რომელიც „პინტის“ კაპიტანი იყო, და ფრანცისკო პინსონთან ერთად იგი ქრისტეფორე კოლუმბს ახლდა ახალ სამყაროში პირველი მოგზაურობის დროს, 1492 წელს, როგორც ხომალდ „ნინიას“ კაპიტანი.

1499 წელს გაცურა სამხრეთ ამერიკის ნაპირებისკენ; მისი ხომალდი ქარიშხალში მოხვდა და 1500 წლის 26 იანვარს თანამედროვე ბრაზილიის შტატ პერნამბუკუს ნაპირებთან აღმოჩნდა. ვისენტე იანიეს პინსონმა (ზოგიერთი ცნობით, იგი დიეგო დე ლეპეს ბიძაშვილია) სამხრეთ ამერიკის ნაპირებს, კუნძულ მარაჟოს მიაღწია 1500 წლის იანვარში. პინსონი პირველი იყო ევროპელთაგან, ვინც ამაზონის სათავე გამოიკვლია, თუმცა, ტორდესილასის ხელშეკრულების თანახმად, შესაძლებელი არ იყო მის მიერ აღმოჩენილი ყველა მიწის ესპანეთის იმპერიისთვის შეერთება.

პინსონისა და დიეგო დე ლეპეს მოგზაურობა ბრაზილიაში არ არის აღწერილი ბრაზილიის ოფიციალური ისტორიის მრავალ ნაშრომში, რადგან 1494 წლის ტორდესილასის ხელშეკრულებით მაშინ ჯერ კიდევ უცნობი ბრაზილიის აღმოსავლეთი ზღვისპირეთი უკვე პორტუგალიას ეკუთვნოდა.

1505 წელს პინსონი დაინიშნა ქალაქ პუერტო-რიკოს (ამჟამინდელი სან-ხუანი) გუბერნატორად, რაც ამ კუნძულის ესპანური კოლონიზაციის პროცესის დაწყების პირველი ნაბიჯი გახდა. 1508 წელს მონაწილეობდა ხუან დიას დე სოლისის მოგზაურობაში სამხრეთ ამერიკისკენ. 1523 წლის შემდეგ სანდო ცნობები მისი სიცოცხლის შესახებ არ არსებობს; ზოგჯერ მისი სიკვდილის თარიღად 1514 წელს ასახელებენ. ძმები პინსონების პატივსაცემად სახელი ეწოდა გალაპაგოსის არქიპელაგის კუნძულ პინსონს.
ბირჟაის ხელშეკრულება

ბირჟაის ხელშეკრულება — სამოკავშირეო ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო ჩრდილოეთის ომის დროს, 1701 წლის 15-16 იანვარს ქალაქ ბირჟაიში. ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს რუსეთის იმპერატორმა პეტრე -მა და რეჩ-პოსპოლიტას მეფემ და საქსონიის კურფიურსტმა ავგუსტ -მ. ხელშეკრულებას წინ უსწრებდა ნარვის ბრძოლა და პოლონეთ-საქსონიის მონარქის წარუმატებელი მცდელობა დაედო შვედეთთან სეპარატული ზავი. ეს ხელშეკრულება შეიქმნა რათა განეახლებინა ანტიშვედური კავშირი და მოიცავდა შემდეგ პუნქტებს:

მოკავშირეები ორმხრივად იღებდნენ ვალდებულებას არ დაედოთ სეპარატული ზავი.
პეტრე -ს უნდა გაეგზავნა ავგუსტ -ის განკარგულებაში დამხმარე კორპუსი 15-20 ათასი კაცი და 40 ზარბაზანი.
რუსეთის მეფე პირობას იძლეოდა ყოველწლიურად ფულადი სუბსიდიის მიეცა პოლონეთის მეფისათვის 100 ათასი რუბლის ოდენობით.

მოგვიანებით შეთანხმებული იქნა საომარი მოქმედებების გეგმა, რომლის მიხედვითაც ავგუსტი რუსული კორპუსის დახმარებით ვალდებული იყო იმავე წელს ალყაში მოექცია რიგა, ამ დროს რუსულ ჯარს ყურადღება უნდა გაეფანტა შვედებისათვის ინგერმანლანდიაში და თავს დასხმოდა ფინეთს. რიგის აღების შემდეგ ორივე მხარე თავს დაესხმებოდა ნარვას. კარლ -ის მოსკოვზე თავდასხმის შემთხვევაში ავგუსტი დაპირდა გაეგზავნა მოსკოვში საქსონური დამხმარე კორპუსი.
ალ-მუსთაქფი

აბდალაჰ იბნ ალ-მუქთაფი (; უკეთ ცნობილი, როგორც ალ-მუსთაქფი ბილაჰი დ. 905 — გ. სექტემბერი/ოქტომბერი 949 — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 944-946 წლებში. ტახტზე აიყვანა თურქმა მხედართმთავარმა ტუზუნმა, რომელმაც გადააყენა და დააბრმავა წინა ხალიფა ალ-მუთაქი.

ალ-მუსთაქფი დაამხეს აჯანყებულებმა, რომლებმაც ტახტზე აიყვანეს წინა ხალიფას ვაჟი ალ-მუტი.
ტრავენდალის ზავი

ტრავენდალის ზავი  — დაიდო 1700 წლის 18 აგვისტოს ტრავენდალში, ჰოლშტეინის ციხესიმაგრეში, ერთი მხრივ შვედეთსა და ჰოლშტეინს და მეორე მხრივ დანიას შორის.

დანია იძულებული იყო მიეღო მონაწილეობა ზავის დადებაში დედაქალაქ კოპენჰაგენის დაბომბვის შემდეგ, რომელიც განახორციელა ინგლისურ-შვედურ-ჰოლანდიურმა ესკადრამ. ამასთანავე შვედური დესანტის გადმოსხმამ კოპენჰაგენთან ახლოს.

ზემოაღნიშნული ზავით დანია გამოვიდა ჩრდილოეთის ომიდან და უარი განაცხადა რუსეთთან და საქსონიასთან მოკავშირეობაზე. დანიამ აღიარა ჰოლშტეინის სუვერენიტეტი და კომპენსაციის სახით ივალდებულა თანხის გადახდა 260 000 რეიხსტალერით. ასევე დანია ვალდებული იყო არ აღმოეჩინა დახმარება შვედეთის მტრებისათვის.
დამყარებული მშვიდობით შვედეთმა შეძლო 9 წლის მანძილზე ომიდან გამოეთიშა თავისი ერთ-ერთი მთავარი მოწინააღმდეგე, რამაც ზურგის უსაფრთხოებისა და ბალტიისპირეთში ჯარების გადასროლის საშუალება მისცა, რუსეთის არმიის წინააღმდეგ.
ალ-მუჰთადი

ალ-მუჰთადი (; დ. უცნობია — გ. 21 ივნისი, 870) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 869-870 წლებში, „სამარის ანარქიის” დროს.

ალ-მუთაზის გარდაცვალების შემდეგ თურქებმა ახალ ხალიფად აირჩიეს მისი ბიძაშვილი, ალ-მუჰთადი, ხალიფა ალ-ვასიკის ვაჟი. ალ-მუჰთადს აღმოაჩნდა მრავალი დადებითი და სახელმწიფოს სამართავად აუცილებელი თვისება, რითიც გამოირჩეოდა მის წინამორბედ ხალიფებში. მისი ადრე გამეფების შემთხვევაში, შესაძლოა, მას სახალიფოსათვის ძველი დიდება დაებრუნებინა, თუმცა მისი მმართველობისათვის თურქებს უკვე მასზე მეტი ძალაუფლება ჰქონდათ.

მისი ხანმოკლე მმართველობის პერიოდში, რომელიც წელიწადზე ნაკლებ ხანს გაგრძელდა, ალ-მუჰთადმა რამდენიმე სასიკეთო ცვლილების განხორციელება მოასწრო, თუმცა 870 წლის 21 ივნისს თურქებთან დაპირისპირების გამო მოკლეს. არაბი მწერლები ქებით მოიხსენიებენ ალ-მუჰთადს და ხაზს უსვამენ მის სამართლიანობას. რომ არა მისი ასეთი ხანმოკლე მმართველობა, შესაძლოა იგი საუკეთესო აბასიან ხალიფებს შორისაც მოხვედრილიყო.
ფონტენბლოს ხელშეკრულება

ტერმინი ფონტენბლოს ხელშეკრულება შეიძლება აღნიშნავდეს:

ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1631)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1661)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1679)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1743)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1745)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1762)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1785)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1807)
ფონტენბლოს ხელშეკრულება (1814)