iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2016-2017

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2016-2017 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 86-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2016 წლის 19 აგვისტოს „მალაგას“ და „ოსასუნას“ მატჩით, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 21 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „რეალი“, რომელმაც ტიტული ოცდამეცამეტედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა.
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 83-ე გათამაშება.

სეზონი დაიწყო 2013 წლის 17 აგვისტოს, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 18 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „ატლეტიკო“, რომელმაც ტიტული მეათედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა.

სატურნირო ცხრილი
ბომბარდირები
ულმო

ულმო — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, ერთ-ერთი ვალა. ულმო არის წოდება, რომელიც დაახლოებით ნიშნავს „ის, ვინც აქცევს“ - რაც კავშირშია წყალთან, რომლის მბრძანებელიც იგი არის „სილმარილიონისა“ და სხვა ნაწერების მიხედვით. თავის მხრივ, ულმო მსგავსია ბერძნულ მითოლოგიაში წარმოდგენილ პოსეიდონისა (ასევე ნეპტუნის, მანანანისა და სხვ.). მნიშვნელოვანია, რომ ულმომ არდის შექმნაში მნიშვნელოვანი მონაწილეობა მიიღო.

ულმო იყო არატართა შორის რიგით მესამე, მანუესა და აულეს შემდეგ. მანუესთან დიდი მეგობრობა აკავშირებდა. გარეგნულად იყო გიგანტური, გამოწყობილი მწვანე სამოსში და ეკავა ულუმურები - დიდი ბუკები.

არდის შექმნამდე, როდესაც აინურები უმღეროდნენ ილუვატარს, ულმო ითვლებოდა მუსიკის საუკეთესო შემქმნელად და მგალობლად. ელფები თვლიდნენ, რომ მისი სიმღერა ისმოდა ყველგან, სადაც წყალი იყო.

მელკორს ულმო არასოდეს ენდობოდა და ბნელ მბრძანებელს ეშინოდა ზღვის, ისევე როგორც ვარდასი - ვინაიდან ვერც ერთი ვერ დაიმორჩილა.

ულმო არ იყო დასახლებული ვალინორში. მეტიც - იქ იშვიათად ჩნდებოდა, ვინაიდან უპირატესობას ანიჭებდა ზღვებსა და მდინარეებს. მისი სასახლე მდებარეობდა ოკეანე ვაიას ფსკერზე და ულმონანი ეწოდებოდა. ულმოს მეწყვილე არ ჰყოლია.

ულმო იშვიათად ჩნდებოდა მაჰანაქსარის საბჭოზე - და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამის ნამდვილი აუცილებლობა იყო. მაგრამ როდესაც არდაზე ჩნდებოდა, ადამიანები ან ელფები დიდ შიშს განიცდიდნენ. მას ემსახურებოდა ყველა მდინარე, ყურე, ზღვა, ოკეანე, ტბა და წყარო. ამით მას არდისთან დიდი კავშირი ჰქონდა და ილუვატარის შვილების შესახებ უფრო მეტი იცოდა, ვიდრე მანუემ.

ულმო ეწინააღმდეგებოდა ორომეს, ამანში ელფთა მიყვანის გეგმის თაობაზე და სურდა, რომ ტოლ ერესეა განლაგებულიყო ელდამარის ყურეში, ვინაიდან იცოდა ტელერების ფიქრები.

ულმო იყო ვალა, რომელმაც ყველაზე დიდი წვლილი შეიტანა მორგოთის დამარცხებაში - როდესაც უბრძანა ტურგონს გონდოლინის აგება, ხოლო ფინროდს - ნარგოთრონდის (ორივე დამალული სამეფო იყო). იგი წარდგა ტუორის წინაშე და უბრძანა გონდოლინში წასვლა. ტუორმა გონდოლინში იქორწინა ტურგონის ასულ იდრილზე. მათ ეყოლათ ვაჟი ეარენდილი. ულმომ სირიონის დანგრევისგან გადაარჩინა ეარენდილის ცოლი ელუინგი. ელუინგმა ერთ-ერთი სილმარილი გადასცა ეარენდილს. ამ ნიშნით ეარენდილი ეწვია ვალინორს და ვალართა დახმარება ითხოვა. ამას, თავის მხრივ, მოჰყვა მორგოთის ვალართა მიერ საბოლოო დამარცხება.
სუდანი (რეგიონი)

სუდანი (, - სიტყვასიტყვით „შავების ქვეყანა“) — საჰარის სამხრეთით მდებარე ცენტრალური აფრიკის ჩრდილოეთი ნაწილი, რომელიც იმყოფება ეკვატორიდან ჩრდილოეთით მე-5 პარალელამდე. იგი გადაჭიმულია დასავლეთით სენეგალიდან აღმოსავლეთით ეთიოპიამდე და სამხრეთით კენიამდე. ხელსაყრელი კლიმატის გამო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე ათასწლეულში და ჩვენი წელთაღრიცხვის ათასწლეულში აქ ცხოვრობდა მთელი აფრიკის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი. მისი ფართობია დაახლოებით 5 მილიონი კმ². სასაზღვრო ზონას სუდანსა და საჰარას შორის ჰქვია საჰელი.

სუბრეგიონები
რეგიონი დაყოფილია შემდეგ სუბრეგიონებად:
დასავლეთით მდებარე მაღალი სუდანი, მთიანი რეგიონი გვინეის ყურიდან დარფურის პლატომდე; მაღალი სუდანი მოიცავს ორ ისტორიულ რეგიონს:
დასავლეთი სუდანი (ბურკინა-ფასოს და ცენტრალური და სამხრეთი მალის ტერიტორიები, ნიგერის, გვინეის, განის, კოტ-დ’ივუარის და მავრიტანიის ტერიტორიების ნაწილი)
ცენტრალური სუდანი (ნიგერის და ჩადის ტერიტორიების ნაწილი)
დასავლეთი სუდანი (ჩადის ტბამდე), ცენტრალური სუდანი (ჩადის ტბიდან სუდანის რესპუბლიკისა და სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის საზღვრებამდე), აღმოსავლეთი სუდანი (სუდანის რესპუბლიკისა და სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის ტერიტორიები მდინარე თეთრ ნილოსამდე).

ისტორიულ-ეთნოგრაფიული თვალსაზრისით ერთმანეთთან ახლო მდგომ დასავლეთ და ცენტრალურ სუდანს (აფრიკის ბუნებრივი რეგიონები) ხშირად აერთიანებენ ერთ კულტურულ რეგიონად.
აღმოსავლეთით მდებარე დაბლობი სუდანი ეთიოპიის საზღვრამდე (აღმოსავლეთი სუდანის ისტორიული რეგიონი შეესაბამება თანამედროვე სუდანის რესპუბლიკის სამხრეთ ნაწილს).

კლიმატი
რეგიონის კლიმატი სუბეკვატორული და მუსონურია. ზამთარში მოქმედებს ჩრდილო-აღმოსავლეთის პასატი (ზამთრის მუსონი), რომელსაც ხშირად ეძახიან ჰარმატანს, ჭარბობს კონტინენტური ტროპიკული ჰაერი, დგას ცხელი, მშრალი ამინდი. ყველაზე უფრო ცივი თვის საშუალო ტემპერატურა 20-დან 26 °-მდეა. სუდანის რეგიონის დიდი ნაწილი უკავია ტიპურ სავანებს, რომლებსაც სამხრეთში ცვლის მაღალბალახოვანი (ბალახის სიმაღლე 5 მეტრამდე) სავანა და ფოთლოვან-მარადმწვანე ტყეები. დასავლეთი სუდანი კარგად ირწყვება (ჩადის ტბა) და ნაყოფიერია. აღმოსავლეთ სუდანს აქვს ველის და უდაბნოს ხასიათი.

მოსახლეობა
ყველაზე უფრო მრავალრიცხოვანი ეთნიკური ჯგუფებია — მანდე, ჯოლოფები, სონგაი, ჰაუსა, ბაგირმი და სხვა; ზოგიერთი ხალხი სარწმუნოებით მუსლიმია.
ანდუინი

ანდუინი — მდინარე ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, რომელიც თითქმის მთელ შუახმელეთს კვეთდა, ნისლიანი მთების აღმოსავლეთით.

მდინარის სათავე მდებარეობდა რუხ და ნისლიან მთებში. იგი გრძელდებოდა ეთირ ანდუინით და მიედინებოდა დიდ ზღვაში, ბელეგაერში. თავის ატლასში კარენ ვინ ფონსტადი აღნიშნავს, რომ მდინარე მთლიანად 1388 მილზე იყო გადაჭიმული.
დასავლეთი სუდანი

დასავლეთი სუდანი — ცენტრალური სუდანის საპირისპირო ისტორიული რეგიონი დასავლეთ აფრიკაში. მოიცავს მთელი ბურკინა-ფასოს, ცენტრალური და სამხრეთი მალის, ნიგერის, გვინეის, განის, კოტ-დ’ივუარის და მავრიტანიის ნაწილების დღევანდელ ტერიტორიებს. დასავლეთი სუდანის ტერიტორიაზე მდებარეობდნენ შუა საუკუნეების სახელმწიფოები: განის იმპერია (750—1076), ტეკრური (დაახ. 800 — დაახ. 1285), მალის იმპერია (— საუკუნეები), სონგაის იმპერია (1462—1591) და სხვები, მოგვიანებით ფულბე ხალხის სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნები.

დასავლეთი სუდანის ტერიტორიაზე მდებარეობდა კოლონია საფრანგეთის სუდანი.
ამანი (ტოლკინი)

ამანი, რომელსაც ასევე „დალოცვილ მიწებს“ უწოდებენ — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ერთგვარი კონტინენტი შუახმელეთის დასავლეთით, ბელეგაერის ოკეანეს მიღმა. აქ ცხოვრობდნენ ვალარები და ელფები (მხოლოდ ვანიარები, ნოლდორების და ტელერების ნაწილი). დასავლეთ ნაპირთან მდებარეობდა კუნძული ტოლ ერესეა.

ალმარენის განადგურების შემდეგ ვალარები გადასახლდნენ ამანში და დააარსეს ვალინორის მიწა. ისინი ცდილობდნენ სხვა ხალხებისგან იზოლირებას, ამიტომ დასავლეთ სანაპიროზე შექმნეს მთების დიდი რიგი, სახელწოდებით პელორი. მისი უმაღლესი წერტილი იყო ტანიქუეტილი, მანუესა და ვარდას საცხოვრებელი.

უცნობია რა მიზეზით, მაგრამ პელორის კედლის მიღმა, სხვების დასანახად ვალარებმა დატოვეს ორი მიწა - არამანი (ჩრდ. აღმ.) და ავათარი (, სამხ-აღმ). უნგოლიანტი სწორედ ავათარიდან შეიპარა წმინდა მიწებზე.

ამანი შუახმელეთს უერთდებოდა ჩრდილოეთიდან, ჰელკარაქსის ვიწრო მიწებით, გზით, რომელსაც მელკორი და ფეანორი იყენებდნენ ბელერიანდში შესაღწევად.

ზოგადი ისტორია
ელფებს, რომლებიც მოვიდნენ ამანში ხეების წლებში ამანიარებს ან კალაქუენდის უწოდებდნენ - ვინაიდან მათ იხილეს ორი ხის ნათება. ვალარების ჩანაფიქრით, პელორის ნაპრალში, რომელსაც კალაკირია ეწოდებოდა, გადიოდა ხეების ნათება. იგი აღწევდა ელფთა მიწებამდე (ელდამარი, ტირიონი, ალქუალონდე და ტოლ ერესეა).

ფეანორის გადასახლების შემდეგ ნოლდორებს ვალინორში შესვლა აუკრძალეს და იგი დამალული იქნა ისე, რომ მოკვდავები მას ვერ ხედავდნენ. ვალარებმა კალაკირია გაამაგრეს, უფრო აღმართეს პელორი და ნისლოვან ზღვებში მდებარე კუნძულები. ბელერიანდიდან უკვდავ მიწებამდე (ანუ ამანამდე) მიღწევის არაერთ მცდელობას ჰქონდა ადგილი. ასეთ მცდელობებს თითქმის ყველა შეეწირა, თუმცა გადარჩა ვორონვე არანვიონი. ამბობენ, რომ ეარენდილამდე ამანში მხოლოდ ტუორმა შეაღწია - ვალართა ნებით.

უფრო დამტკიცებული ცნობებით, ეარენდილი პირველი იყო, რომელმაც გადალახა კუნძულები სილმარილის ნათების თანხლებით, შედგა ფეხი ვალინორის მიწაზე და ვალარებს შესთხოვა მელკორთან ბრძოლაში დახმარება. ამ მოგზაურობამ შედეგი გამოიღო, ვალარები კვლავ გამოემართნენ მელკორის დასაოკებლად. ამის შემდეგ კუნძულები გააქრეს.

ბელერიანდი დაინგრა და ამანი ჰელკარაქსით შუახმელეთს აღარ უკავშირდებოდა. იქ მოხვედრის ერთადერთ საშუალებად რჩებოდა გემები.

ბელეგაერში აღიმართა კუნძული ნუმენორი. იგი ამანთან საკმაოდ ახლოს მდებარეობდა. ნუმენორი დასახლებული იყო ედაინების მიერ. ამ დროიდან მათ დუნედაინებს უწოდებდნენ. ვალარები შიშობდნენ, რომ ნუმენორელები ამანამდე მიაღწევდნენ, ამიტომ მათ ნუმენორის დასავლეთი მიწებიდან დასავლეთით გამგზავრება აუკრძალეს. საურონის ჩარევის შემდეგ ნუმენორელებმა მაინც დაარღვიეს პირობა და მეფე არ-ფარაზონის წინამძღოლობით ამანისკენ გამოემართნენ. ჯარს წინ დაუხვდა პელორის სპეციალურად ჩამონგრეული ნაწილი და ისინი ხაფანგში აღმოჩნდნენ. ამბობენ, რომ ნაწილი წარმოქმნილი კლდის ქვეშ დასახლდა.

ამიერიდან ვალარები სხვა მიწებისგან გამოყოფისა და დამალვის ახალ ხერხს მიმართავდნენ. ხოლო ელფებისთვის შეიქმნა ცალკე გზა, რომლითაც, როგორც ამბობენ, მხოლოდ რჩეულები შედიოდნენ - მათ შორის ფროდო, ბილბო, შესაძლოა, სემ გემჯი და ჯუჯა გიმლი.

უკვდავება
მტკიცდება, რომ ამანს უწოდებდნენ „უკვდავ მიწებს“ არა იმიტომ, რომ იქ ნებისმიერი არსება უკვდავი ხდებოდა, არამედ იმიტომ რომ იქ უკვდავები ცხოვრობდნენ. ეს ყველაფერი კარგად არის ახსნილი „სილმარილიონის“ ერთ-ერთ თავში, „აკალაბეთში“.
ცენტრალური სუდანი

ცენტრალური სუდანი — სუდანის დიდი რეგიონის ნაწილი, დასავლეთ აფრიკის ისტორიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს თანამედროვე ნიგერიის, ნიგერის და ჩადის ტერიტორიებს. აფრიკის უძველესი კულტურის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი.

მსგავსმა კლიმატურმა პირობებმა (საჰელის რეგიონისათვის დამახასიათებელი მშრალი სიცხე) გამოიწვია დაქსაქსულად მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფების კულტურისა და ისტორიული განვითარების მსგავსება (მსგავსი საცხოვრებელი შენობები, თიხისგან აგებული სახლები, ადგილზე დამაგრებული მიწათმოქმედების ან ნახევრადმომთაბარე ცხოვრების წესი).

ისტორია
სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნები აქ გაჩნდა ცოტა უფრო გვიან, ვიდრე დასავლეთ სუდანში, რაც აიხსნება ტრანსსაჰარული სავაჭრო გზების მიმართულებებით, რომლებმაც ამ რეგიონში გადმოინაცვლეს საუკუნეში. ამავე დროს ვანგარას ტომის ვაჭრების დახმარებით რეგიონში ფართედ დაიწყო შემოსვლა ისლამმა. ისლამიზაცია დამთავრდა მხოლოდ საუკუნეში, რის შედეგადაც შეიქმნა სოკოტოს ისლამური ხალიფატი, რომლის დამაარსებელი უსმანა დან ფოდიო ატარებდა მოსახლეობის ძალდატანებითი ისლამიზაციის პოლიტიკას.

კოლონიამდელ პერიოდში აქ მდებარეობდა სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნები: კანემის იმპერია, სონგაის იმპერია, სოკოტოს ხალიფატი და ჰაუსას ხალხის ქალაქ-სახელმწიფოები (კანო, ზარია, ზამფარა, კადუნა, დაურა და სხვა).

მოსახლეობა
ძირითადი ეთნიკური ჯგუფებია: ჰაუსა, კანური, ფულბე, სონგაი.
აღმოსავლეთი სუდანი

აღმოსავლეთი სუდანი — ცხელი, მშრალი, ტროპიკული სავანების ეკორეგიონი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აფრიკაში.

იგი წარმოადგენს სავანების ფართე ზოლის აღმოსავლეთ ნახევარს, რომელიც მიემართება აფრიკის აღმოსავლეთისაკენ და დასავლეთისაკენ, მდებარეობს კამერუნის მთიანეთიდან აღმოსავლეთით. საჰელის ზოლში აკაციებით დაფარული მშრალი სავანა მდებარეობს ჩრდილოეთით და მის ფარგლებს გარეთ, რომელიც საჰარის უდაბნოს წარმოადგენს, ხოლო სამხრეთით, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნოტიო ტყეები.

სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის სუდში ჩაფლული მდელოები ამ ტერიტორიას ყოფენ აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად. რელიეფი ძირითადად მოსწორებულია, თუმცა არსებობს ზოგიერთი ჭაობიანი მონაკვეთები ალბერტის ტბის ირგვლივ და ეთიოპიის დასავლეთ ნაწილში.

დასავლეთი ნაწილი მოიცავს კამერუნის ჩრდილოეთ ნაწილს, ჩადის სამხრეთს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთს და სამხრეთი სუდანის სამხრეთ-აღმოსავლეთს.
აღმოსავლეთი ნაწილი მდებარეობს ზოლში, რომელიც გადაჭიმულია უგანდის ჩრდილოეთიდან სუდანი-ეთიოპიის სასაზღვრო რეგიონის გასწვრივ. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ეთიოპიის მთიანეთს, ხოლო სამხრეთით ვიქტორიის ტბის აუზში მდებარე უგანდის ტყე-სავანებს.
აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით ჭარბობს ტროპიკული კლიმატი წვიმიანი სეზონით, დანარჩენი თვეები მშრალია.
არაკუარი

არაკუარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 9 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 810 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 64,61 კმ²-ზე. ფართობი 383 986 კმ²-ია.
ბალნეარიუ-ბარა-დუ-სული

ბალნეარიუ-ბარა-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 8 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 430 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 75,75 კმ²-ზე. ფართობი 111 280 კმ²-ია.
კორუპა

კორუპა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 852 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34,39 კმ²-ზე. ფართობი 402 789 კმ²-ია.
გარუვა

გარუვა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 761 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,41 კმ²-ზე. ფართობი 501 973 კმ²-ია.
გუარამირინი

გუარამირინი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 172 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 130,95 კმ²-ზე. ფართობი 268 585 კმ²-ია.
იტაპოა

იტაპოა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 18 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 763 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59,43 კმ²-ზე. ფართობი 248 409 კმ²-ია.
ჟარაგუა-დუ-სული

ჟარაგუა-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 143 123 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 270,33 კმ²-ზე. ფართობი 529 447 კმ²-ია.
მასარანდუბა (სანტა-კატარინა)

მასარანდუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 38 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 674 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39,23 კმ²-ზე. ფართობი 374 078 კმ²-ია.
შრიოდერი (სანტა-კატარინა)

შრიოდერი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 38 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 316 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 93,17 კმ²-ზე. ფართობი 164 382 კმ²-ია.
დებო

დებო — ტბა მალის ცენტრალურ ნაწილში. იქმნება სეზონური წყალდიდობების დროს მდინარე ნიგერზე.

მდებარეობს დაახლოებით 95 კმ-ით ჩრდილოეთით ქალაქ მოპტიდან და 200 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით ქალაქ ტომბუქტუდან. ეს ყველაზე დიდია იმ ტბებს შორის, რომლებიც იქმნება მდინარე ნიგერის ადიდების შედეგად და მალის ყველაზე უფრო დიდი ბუნებრივი ყბაა. ტბის საშუალო ფართობი შეადგენს 160 კმ²-ს. დებო ყველაზე უფრო დიდ ფართობს აღწევს წვიმიანი სეზონის დროს, მარტიდან სექტემბრის ჩათვლით.

სეზონური წყალდიდობების დროს დებო გამოიყენება ბადეების დახმარებით თევზის დასაჭერად. მშრალი სეზონის პერიოდში ბევრი ეთნიკური ჯგუფი წყლის დასალევად ტბასთან აგროვებს მსხვილფეხა საქონლის ჯოგს.

დებო გადამფრენი ფრინველების გაჩერების მთავარი ადგილია. წყლისა და ჭაობის სავარგულების საკითხების იუნესკოს რამსარის კონვენციამ ტბას მიანიჭა საერთაშორისო მნიშვნელობის წყლისა და ჭაობის სავარგულების კლასიფიკაცია.
ტომ ბომბადილი

ტომ ბომბადილი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. იდუმალი ფიგურა, რომელიც არდის დასაბამიდან არსებობდა. ცხოვრობდა რა უღრან ტყეში, იგი ირგვლივ ყოველივეს მართავდა. მიუხედავად იმისა, რომ ტომი სიკეთის მხარეს იყო, მისი არდის ომებში პირდაპირი მონაწილეობის შესახებ ცნობილი არაფერი არის.

ტომი ნახსენებია ჰობიტების თქმულებებში და ლექსებში, როგორიც არის „ტომ ბომბადილის თავგადასავლები“. როგორც პერსონაჟი, ჩნდება „ბეჭდების მბრძანებელში“.

წარმოშობა
ტომის წარმოშობა უცნობია, თუმცა, ცნობილია, რომ იგი უკვე არსებობდა, როდესაც არდაში ბნელი მბრძანებელი გამოჩნდა, რაც ნიშნავს, რომ იგი ვალარების მოსვლამდეც არსებობდა. ტოლკინი უარყოფდა, რომ ტომი თავად ერუ ილუვატარი იყო.

ტომის როლი ადრეულ ეპოქებში უცნობია, თუმცა ვარაუდობენ, რომ იგი იქნებოდა უამრავი ბრძოლის თუ ომის მომსწრე. მისი ურთიერთობა გარე სამყაროსთან ბოლომდე ნათელი არ არის, თუმცა, აშკარაა, რომ იგი სხვადასხვა ხალხის თქმულებებში მოხვდა - როგორც ელფების, ასევე ჯუჯების და ადამიანების.

მესამე ეპოქაში ბომბადილი ცხოვრობდა ძველისძველ ტყეში, თავის მეუღლე ოქროკენკრასთან ერთად. ცნობილია, რომ ბაკლენდის მოსახლეობა და ფერმერი მეგოტი მას კარგად იცნობდნენ.

ვინაიდან იყო მხიარული და კეთილმოსურნე, თავისუფალი ხალხის ნაწილი მას პოტენციურ მოკავშირედ თვლიდა. მაგალითად, შუაველში გამართული საბჭოს დროს ელრონდი და ერესტორი ახსენებენ, რომ კარგი იქნებოდა მისი იქ ყოფნა. თუმცა, განდალფი თვლიდა, რომ ტომი თავისი თავის ბატონი იყო და არ შეეძლო ბეჭდის დამორჩილება თუ სხვების დაცვა. იგი, მისი თქმით, ჩაკეტილი იყო საკუთარ საზღვრებში და „იქიდან არაფრის დიდებით არ გამოვიდოდა, ალბათ, სანამ ქვეყნიერება არ გარდაიქმნებოდა“.

ბეჭდის ომის პერიოდი
მესამე ეპოქის 3018 წლის 26 სექტემბერს ტომი შეხვდა ოთხ ჰობიტს. აქედან ორი, მერიადოკი და პერეგრინი, დაიპყრო ბებერმა ტირიფმა. ტომმა, როგორც ტყის პატრონმა, ჰობიტები გადაარჩინა და თავისთან მიიყვანა.

ჰობიტებმა მასთან ორი ღამე დაჰყვეს და ტომმა მრავალი ზღაპარი თუ ლექსი უამბო. მან ეშმაკურად აიძულა ფროდო, ეამბო ბეჭდის შესახებ და ბეჭედი თავადაც გაიკეთა, მაგრამ არაფერი დაემართა. როდესაც ბეჭედი ფროდომ გაიკეთა, ტომი მას მაინც ხედავდა.

მეორე დილით ტომმა სტუმრები გააფრთხილა ნისლიანი ყორღანების შესახებ და ასწავლა სიმღერა, რომელიც უნდა წაემღერათ, თუკი საფრთხე ემუქრებოდათ. როდესაც ჰობიტები ყორღანებზე გამოიჭირეს, ტომი მათ კვლავ დაეხმარა და თან მოიყვანა მერიადოკის კუთვნილი პონიც. დიდი განძეულიდან, რომელიც ყორღანებში იყო დამარხული, მან ყოველ ჰობიტს ხმალი გადასცა და გაუშვა სერისკენ, ფუნდუკ „ყალყზე შემდგარი პონის“ საძიებლად.

ეტიმოლოგია და სხვა სახელები
ელფებისთვის და დუნედაინებისთვის ტომი ცნობილი იყო „იარვაინ ბენ-ადარის“ სახელით. ანდუინთან და როჰანში მცხოვრები ხალხი მას იცნობდა, როგორც ორალდს . ეს ძველი ინგლისურიდან აღებული სიტყვაა, რაც ნიშნავს „ძალიან ძველს“. ჯუჯებს შორის ტომს იცნობდნენ, როგორც ფორნს. ძველ სკანდინავიურში აღნიშნავს უძველესი დროიდან მოსულს.

ცნობილია, რომ „ტომ ბომბადილი“ ბაკლენდური სახელია, რომელიც ჰობიტების ქრონიკაში მოგვიანებით ჩაიწერა.

ადაპტირებებში
ტომი არ ფიგურირებს რომელიმეში სამი ძირითადი დადგმიდან - რალფ ბაკშის ფილმში, -ის 1981 წლის რადიო-სერიალში და პიტერ ჯექსონის ფილმებში. მიუხედავად ამისა, იგი გამოჩნდა სხვა ადაპტირებებში - მაგალითად, ვიდეო თამაშებში. პიტერ ჯექსონის ფილმებთან დაკავშირებულ საკოლექციო ბარათებს შორის არის დამატებითი, რომელზეც მას ჰარი უელერჩუ განასახიერებს.
განმათავისუფლებელი ჯარისკაცის ძეგლი

განმათავისუფლებელი ჯარისკაცის ძეგლი — ძეგლი როსტოვის ოლქის ქალაქ შახტიში, რუსეთის ფედერაცია.

ძეგლის მისამართია: რუსეთის ფედერაცია, ქ. შახტი, შევჩენკოსა და რევოლუციის გამარჯვების ქუჩების გადაკვეთა.

ისტორია
განმათავისუფლებელი ჯარისკაცის ძეგლი გაიხსნა 1985 წლის 7 მაისს. იგი დგას ქალაქის ცენტრში გამარჯვების 40 წლისთავის სახელობის მოედანზე. ძეგლის დადგმის ინიციატორი იყო ქალაქის აღმასკომის თავმჯდომარე ვიქტორ კოვალიოვი. ძეგლი დაამზადეს ხარკოვის ქანდაკების ფაბრიკაში. ომის წლებში 10 000 შახტელი დაიღუპა ფრონტზე, 35 000 დააჯილდოვეს მედლებითა და ორდენებით. საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა 27 შახტელს. ქალაქში მოედანს „ჯარისკაცის მოედანს“ უწოდებენ.

ქალაქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დგას ამ ძეგლის შედარებით მცირე ზომის კოპიო.

აღწერა
ძეგლის სიმაღლე კვარცხლბეკთნ ერთად არის 15 მეტრი. ძეგლი ააგეს იმ მშრომელების თანხებით, რომლებიც მონაწილეობნენ დამკვრელურ გეგმაში „გამარჯვების 40 წელი - 40 დამკვრელური კვირა“. ძეგლის ავტორები არიან მოქანდაკეები: დამსახურებული მხატვარი, ტარას შევჩენკოს სახელობის უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი ი. რიკი და ი. იასტრებოვი. არქიტექტორები: ტარას შევჩენკოს სახელობის უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები ე. ჩერკასოვი, ა. მაქსიმენკო, შახტის მთავარი არქიტექტორი ვ. ონიშენკო. ჯარისკაცს, რომელიც ძეგლზეა გამოსახული, ხელში უჭირავს ავტომატი. მისი სახე მკაცრი და ძლიერია. მეომრის გვერდით მოთავსებულია ლითონის ორდენები: გამარჯვების, სამამულო ომისა და დიდების ორდენები. კომპლექსის შემადგენლობაშია — ხუთი ნათურა, რომლებიც წარმოადგენენ დიდი სამამულო ომის ხუთი მძიმე წლის სიმბოლოს.
ბენგალური ვეფხვი

ბენგალური ვეფხვი — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. ვეფხვის ყველაზე მრავალრიცხოვანი ქვესახეობაა. 2011 წლის მონაცემებით მათი რაოდენობა შეადგენდა 2500-ს. 2010 წლიდან შეყვანილია წითელი წიგნის საფრთხეში მყოფი სახეობების სიაში.

ბენგალური ვეფხვის რაოდენობა ინდოეთში 2010 წლიდან 2014 წლამდე გაიზარდა 1,706–1,909-დან 2,226-მდე. ბანგლადეშში 440, ხოლო ნეპალში 163–253. 2015 წელს მათი რაოდენობა ბჰუტანში შეადგენდა 103-ს.

ბენგალური ვეფხვი წარმოადგენს ინდოეთის და ბანგლადეშის ეროვნულ ცხოველს.
ანიუტა

ანიუტა — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 5 მარტს, ჟურნალ „“-ს მე-8 ნომერში გამოქვეყნდა. ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, გერმანულ, სერბო-ხორვატულ და ჩეხურ ენებზე ითარგმნა.

ისტორია
მოთხრობა ჩეხოვმა 1886 წელს დაიწერა, ხოლო პირველად, 1886 წლის 5 მარტს (ძველი სტილით 23 თებერვალს), ჟურნალ „“-ს მე-8 ნომერში გამოქვეყნდა ხელმოწერით ა. ჩეხონტე. მოთხრობის რედაქტირებული ვერსია 1886 წელს კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“ გამოქვეყნდა. მოგვიანებით ის შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ 1899-1901 წლებში გამოცემულ ჩეხოვის თხზულებათა კრებულის მეორე ტომში.

1886 წლის 16 (ძველი სტილით 3) თებერვალს მწერალ ნიკოლაი ლეიკინისადმი მიწერილ წერილში ჩეხოვი სავარაუდო ცენზურასთან დაკავშირებულ პრობლემებზე წერდა: „ვაგზავნი მოთხრობას… ყურადღება ეთმობა სტუდიოზებს, მაგრამ არალიბერალური არაფერია. უკვე დროა ოფიციალურობა დავივიწყოთ“. მოთხრობა ცენზორებმა შეაჩერეს. 6-7 თებერვალს ლეიკინმა ჩეხოვს უპასუხა: „№ 6-ში დანიშნული თქვენი მოთხრობა, ვერ გავიდა. „ანიუტა“ ცენზორებმა კომიტეტისთვის დაიტოვეს, მაგრამ ეს უკვე იმას ნიშნავს, რომ „“-სთვის მოთხრობა უკვე მკვდარია. ეს რაღაც პურიტანობაა, მათ სურთ, რომ მოთხრობაში არ იყვნენ დაუქორწინებელი ხალხი, თუ როგორაა საქმე? რა ჯანდაბა უნდათ! საშინლად გაცოფებული ვარ ‹…› „ანიუტას“ კორექტირებას ჯერ არ განვიხილავ. ხვალ წავალ ცენზორთან და მოვილაპარაკებ მასთან“.

მოგვიანებით, მცირე ცვლილების შემდეგ ცენზურის კომიტეტმა „ანიუტა“ მაინც დაუშვა. 1886 წლის 13-14 თებერვალს ლეიკინმა ჩეხოვს აცნობა: „ახლახან ცენზურის კომიტეტისგან მივიღე პაკეტი რომელშიც თქვენი მოთხრობა „ანიუტაა“. კომიტეტმა ის გაუშვა, მაგრამ მცირე შენიშვნებით. შენიშვნების მიხედვით ანიუტას სტუდენტთან ქორწინების გარეშე თანაცხოვრება უფრო დაფარულია, აგრეთვე ისიც, რომ მანამდე სხვა სტუდენტებთან ერთადაც ცხოვრობდა. ჩემი ხედვით, მოთხრობა ძლიერად არ დაუმახინჯებიათ და კვლავინდებურად კარგი არის“.

თხზულებათა კრებულში გამოქვეყნებამდე ჩეხოვმა მოთხრობის ტექსტი გადაამუშავა. ავტორმა ტექსტი მცირედით შეამცირა და მასში სტილისტური შესწორებები შეიტანა. შეიცვალა ანიუტას სახე — მოშორდა მისი უხასიათობის აღმნიშვნელი წვრილმანი დეტალები. ტექსტიდან გაქრა პერსონაჟი — იურისტი კლიკუშინი, მისი მონოლოგი მხატვარ ფეტისოვს გადაეცა. პერსონაჟების საუბრიდან მოშორდა ვულგარული გამონათქვამები, გადაიწერა მოთხრობის დასასრული.

მოკლე სიუჟეტი
ახალგაზრდა გოგონა ანიუტა სასტუმრო „ლისაბონის“ ნომერში მესამე კურსის სამედიცინოს სტუდენტ სტეპან კლოჩკოვთან ერთად სიღარიბეში ცხოვრობს, რომელიც ყველაფერთან ერთად მისთვის ანატომიურ მოდელს წარმოადგენს. ის ქარგვით ირჩენს თავს და იმაზე ფიქრობს როგორ დააღწიოს თავი სიღარიბეს. მასთან მიდის მხატვარი ფეტისოვი და კლოჩკოვს გოგოს რამდენიმე საათით წაყვანას თხოვს, როგორც მენატურე. კლოჩკოვი თანხმდება, მაგრამ გოგონას პოზირების სურვილი არ აქვს. კლოჩკოვი ამხნევებს: „ნუ რა გჭირს! ადამიანი ხელოვნებისთვის გთხოვს და არა რამე უაზრობისთვის. და თუკი დახმარება შეგიძია რატომ არ უნდა დაეხმარო?“. მეგობრები ესთეტიკურ მხარეზე მსჯელობენ. მხატვარს გოგონა მიჰყავს.

გარკვეული დროის შემდეგ გოგონა მხატვრისაგან ბრუნდება, მენატურედ მუშაობის გამო ფეხზე ხანგრძლივი დგომისაგან დაღლილი. კოჩკოვი ანიუტას მიტოვებას გადაწყვეტს, მაგრამ სიბრალულის გამო თავისთან კიდევ ერთი კვირით დარჩენის საშუალებას აძლევს.