iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კონსტანტინე ანთაძე

კონსტანტინე (კოტე) ანთაძე (დ. 7 მაისი, 1929, თბილისი — გ. 26 ივნისი, 2006, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე (კოტე) ანთაძე დაიბადა 1929 წლის 7 მაისს ქალაქ თბილისში. 1947-1952 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიის ფაკულტეტზე. 1952-1954 წლიდან თსუ-ს ასპიანტურაში. 1957 წლიდან ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, 1977 წლიდან ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

1956 წლიდან მუშაობას იწყებს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, ხოლო პარალელურად თსუ-ში. 1980 -2003 წლებში იყო თსუ-ს ევროპისა და ამერიკის ქვეყნების ახალი და უახლესი ისტორიის კათედრის გამგე. სიცოცხლის ბოლომდე ამავე კათედრის პროფესორი. მისი ძირითადი საკვლევი მიმართულება იყო საფრანგეთის რევოლუცია და საუკუნის საქართველოს დემოგრაფია. იყო საუნივერსიტეტო და მსოფლიო ისტორიის სასკოლო სახელმძღვანელოების ავტორი, თანაავტორი და რედაქტორი. ორი სადოქტორო დისერტაციის მეცნიერ-კონსულტანტი. მრავალი საკანდიდტო დისერტაციის ხელმძღვანელი და სამეცნიერო ნაშრომის რედაქტორი. დაჯილდოვებულია ღირსების ორდენით (2003).
ბოგდან ბენიუკი

ბოგდან ბენიუკი ( ; დ. 26 მაისი, 1957, ბიტკოვი, უკრაინის სსრ, სსრკ ) — საბჭოთა და უკრაინელი თეატრისა და კინოს მსახიობი,ტელეწამყვანი, უკრაინის სახალხო არტისტი (1996). უკრაინელი პოლიტიკოსი, უკრაინის მე-7 მოწვევის სახალხო დეპუტატი. ""-ს თავმჯდომარის მოადგილე საზღვარგარეთ უკრაინელებთან ურთიერთობის საკითხებში.

ბიოგრაფია
ბოგდან ბენიუკი დაიბადა 1957 წლის 26 მაისს ქალაქ ბიტკოვში , ნადვორნიანსკის ოლქში, ივანო-ფრანკოვსკის რეგიონში.

1978 წელს დაამთავრა კიევის კარპენკო-კარის სახელობის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი.

1978-1980 წლებში მუშაობდა კიევის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში.

1980 წლიდან იყო კიევის ივან ფრანკოს სახელობის ეროვნული აკადემიური დრამატული თეატრის მსახიობი, რამდენიმე წლის განმავლობაში ასრულებდა წამყვანის ფუნქციას.

1989-1994 წლებში ბოგდან ბენიუკი კარპენკო-კარის სახელმწიფო თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტში უფროს პედაგოგის რანგში ატარებდა ლექციებს, ამავე დროს არ შეუწყვეტია თეატრში მუშაობა. პ უძღვებოდა რამდენიმე გასართობ სატელევიზიო გადაცემას. პირველ ეროვნულ არხზე — "მარტოხელა ბერბიჭას შოუ" და "თეთრი ყვავი" არხზე " 1+1 ".

ანატოლი ხოსტიკოევთან და მიროსლავ გრინიშინთან ერთად არის თეატრალური კომპანია " "- ის თანადამფუძნებელი. პოლიტიკური შეხედულებებით იზიარებს უკრაინელი ნაციონალისტების იდეებს, არის „“-ს წევრი, საიდანაც დასახელდა დეპუტატობის კანდიდატად. 2010 წლიდან - კიევის რეგიონალური საბჭოს დეპუტატი. იგი გახდა უკრაინის მე-7 მოწვევის სახალხო დეპუტატი 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ.

რუსეთის მიერ ყირიმის ხელში ჩაგდების შემდეგ, 2014 წლის 18 მარტს, ბენიუკმა პარტია -ს კოლეგებთან, მათ შორის უმაღლესი რადას დეპუტატ იგორ მიროშნიჩენკოსთან ერთად, გამოიყენა ფიზიკური ძალა და აიძულა  უკრაინის ეროვნული ტელეკომპანიის ხელმძღვანელი ალექსანდრე პანტელეიმონოვი დაეწერა განცხადება გადადგომის შესახებ. ბენიუკის აღშფოეთება გამოწვეული იყო რუსეთში ყირიმის ანექსიასთან დაკავშირებით ზეიმის ჩვენებით. -ს წევრების ქმედება დაგმო როგორც უკრაინის საზოგადოებამ, ასევე უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა არსენი იაცენიუკმა. უკრაინის ოცდაათზე მეტმა სახალხო და დამსახურებულმა არტისტმა ხელი მოაწერა წერილს,
რომელშიც მიაჩნდათ, რომ ბენიუკის მხრიდან პატიოსანი ქმედება იქნებოდა, თუ ის უკრაინის სახალხო არტისტის წოდების მოხსნას მოითხოვდა. 2014 წლის 27 მარტს ბენიუკი შეიყვანეს ყირიმის პარლამენტის საიტზე გამოქვეყნებულ იმ პირთა სიაში, რომელთა ყოფნა ყირიმის ტერიტორიაზე არასასურველია. ბენიუკმა, 2014 წლის 31 მარტს პანტელეიმონოვის ცემის კომენტირებისას, უარი განაცხადა მანდატის დათმობაზე. 2014 წლის 4 აპრილს, მსახიობის შემოქმედებით საღამოზე შეძახილებით "დატოვე შენი მანდატი!" ხუთმა ადამიანმა სცადა ბენიუკისთვის დამპალი პომიდვრების სროლა.

2015 წელს იგი აირჩიეს კიევის საკრებულოს დეპუტატად "" - დან.

ოჯახი
უფროსი ძმა — პიოტრ ბენიუკი, უკრაინის სახალხო არტისტი.
დაქორწინებულია, ჰყავს ორი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი.
ივან ფრანკო სახელობის თეატრში შეასრულა 50-მდე როლი.

პოლიტიკური შეხედულებებიბელო
მედიის ცნობით, ბოგდან ბენიუკი, თავისი თანაპარტიელების უმეტესობისგან განსხვავებით, გულდასმით ირჩევს სიტყვებს.

2012 წელს გააკრიტიკა უკრაინელები. როგორც თავად განაცხადა:

"ჩვენ ვართ მოღალატეების და ყველაზე თბილი ადგილის მაძებარი ერი.“

2022 წლის თებერვალში მან მკვეთრად გააკრიტიკა და დაგმო რუსეთის შეჭრა უკრაინაში.
ლედა (თანამგზავრი)

ლედა , იუპიტერ  — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ჰიმალიის ჯგუფში. იგი პროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
თანამგზავრი ლედა აღმოაჩინა ჩ. კოვალმა 1974 წლის 14 სექტემბერს, ფოტოგრაფიულ ფირფიტებზე, რომლებიც სამი დღით ადრე იყო გამოფენილი პალომარის ობსერვატორიაში (11-დან 13 სექტემბრამდე; ლედა იყო აღბეჭდილი ყველაზე). აქედან გამომდინარე, აღმოჩენის ოფიციალური თარიღია 1974 წლის 11 სექტემბერი. თანამგზავრს სახელი ეწოდა ბერძნული მითოლოგიის ზევსის სატრფოს ლედას სახელის მიხედვით. კოვალმა შესთავაზა სახელი და საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა ოფიციალურად დაამტკიცა 1975 წელს.

ორბიტა
ლედას ორბიტა იუპიტერიდან საშუალოდ დაშორებულია 11.165 მლნ კმ მანძილით, რომლის სრულ შემოვლას 240 დღეში და 12 საათში ასრულებს. ორბიტას ექსცენტრისიტეტია 0.15 და დახრილია ლოპლასის სიბრტყის მიმართ 27.5°. მიეკუთვნება ჰიმალიის ჯგუფს.

ფიზიკური მახასიათებლები
ლედას საშუალო დიამეტრი 20 კმ-ია. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ით. თანამგზავრი სავარაუდოდ შედგება ძირითადად სილიკატური ქანებისგან. ძალიან ბნელ ზედაპირს აქვს ალბედო 0.04. ვარსკვლავიერი სიდიდე ტოლია 19.5.
ნატალია პოლონსკა-ვასილენკო

ნატალია პოლონსკა-ვასილენკო ( ; დ. 31 იანვარი, ხარკოვი — გ. 8 ივნისი, 1973, დორნშტადტი, ბადენ-ვიურტემბერგი ) — უკრაინელი ისტორიკოსი, მეორე ტალღის ემიგრანტი, ტარას შევჩენკო სახელობის სამეცნიერო საზოგადოების სრულუფლებიანი (1947 წლიდან) და აუგსბურგში უკრაინის თავისუფალი მეცნიერებათა აკადემიის (1948 წლიდან) წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა რუსი დიდგვაროვნის, კიეველი ისტორიკოსის, გენერალ-მაიორის დიმიტრი მენშოვის და მარია მუხორტოვას (რომელიც წარმოშობით ეკუთვნოდა კურსკისა და ორიოლის დიდებულების შტოს) ოჯახში. 1901 წელს დაამთავრა კიევის ფუნდუკლეევსკაიას ქალთა გიმნაზია. 1905-1911 წლებში სწავლობდა კიევის ქალთა უმაღლესი კურსების ისტორიულ-ფილოლოგიურ განყოფილებაზე. 1909 წელს მუშაობდა ვ.ხვოიკოს არქეოლოგიურ ექსპედიციაში, 1913 წელს ჩააბარა მისაღები გამოცდები კიევის წმინდა ვლადიმირის სახელობის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე.

1910-1924 წლებში ასწავლიდა ისტორიასა და გეოგრაფიას გიმნაზიებში და ეკავა პროფესორების თანამდებობა სხვადასხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, მათ შორის კიევის უნივერსიტეტში . 1920-იან წლებში იგი დაეუფლა უკრაინულ ენას და მას შემდეგ ნაწარმოებებს ძირითადად უკრაინულად წერდა.

1923 წელს იგი ცოლად გაჰყვა უკრაინის სახელმწიფოს განათლებისა და საგარეო საქმეთა ყოფილ მინისტრ ნიკოლაი ვასილენკოს, რომელიც მალე დააპატიმრეს და დაადანაშაულეს კონტრრევოლუციურ საქმიანობაში. მეუღლის ძალისხმევით, გარკვეული პერიოდის შემდეგ რეაბილიტაცია ჩაუტარდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში ნიკოლაი ვასილენკო მძიმედ დაავადდა და გარდაიცვალა 1935 წელს.

1918-1925 წლებში მუშაობდა კიევის არქეოლოგიურ ინსტიტუტში, 1924-1941 წლებში - სრულიად უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიაში (1934-1938 წლებში სამსახურიდან პოლიტიკური ნიშნით დაითხოვეს). 1927-1932 წლებში იყო კიევის ხელოვნების ინსტიტუტის პროფესორი.

1940 წლის ოქტომბერში, მოსკოვში, მან დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: ”ნარკვევები სამხრეთ უკრაინის დასახლების ისტორიის შესახებ საუკუნის შუა წლებში (1734-1775)”.

უკრაინის გერმანული ოკუპაციის დროს იყო მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიის ინსტიტუტის (1941 წლის ოქტომბერი-დეკემბერი) და კიევის უძველესი აქტების ცენტრალური არქივის (1941 წლის დეკემბერი - 1943 წლის სექტემბერი) დირექტორი, გარდამავალი მუზეუმ-არქივის სამეცნიერო კონსულტანტი (1942). გარდა ამისა, შედიოდა კიევის საქალაქო მთავრობის ორგანიზაციული განყოფილების შემადგენლობაში. იგი იყო ერთ-ერთი პასუხისმგებელი პირი ქალაქის ქუჩების სახელის გადარქმევაზე.

1943 წლის სექტემბერში, კიევის განთავისუფლებამდე ცოტა ხნით ადრე, იგი გადავიდა დასავლეთში. 1943 წლის ოქტომბრიდან იყო ლვოვში უკრაინის ცენტრალური კომიტეტის ასისტენტი (ხელმძღვანელი ვლადიმერ კუბიოვიჩი ). 1944 წელს კითხულობდა ლექციებს პრაღაში უკრაინის თავისუფალ უნივერსიტეტში.

მას შემდეგ რაც უნივერსიტეტი მიუნხენში გადაიტანეს, ნატალია 1945 წლიდან გახდა მიუნხენის უნივერსიტეტის პროფესორი, 1965 წლიდან კი დაიკავა უკრაინის ისტორიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. 1966 წლიდან — უკრაინის თავისუფალი უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის დეკანი.
არდიან კლოსი

არდიან კლოსი (9 ივლისი 1957 – 26 აპრილი 2012) იყო ალბანელი პუბლიცისტი, ალბანოლოგი, მწერალი, მთარგმნელი და სოციალური აქტივისტი. მან დაამთავრა ალბანური ლიტერატურა ტირანის უნივერსიტეტში 1981 წელს და მიიღო დოქტორის ხარისხი გერმანულ და შედარებით ლიტერატურაზე ინსბრუკის უნივერსიტეტში .

ადრეული ცხოვრება და ოჯახი
არდიან კლოზი დაიბადა ტირანაში 1957 წელს კლოსის ოჯახში, წარმოშობით მალაკასტერიდან . მისი მამა იყო ბილბილ კლოზი, იუსტიციის ყოფილი მინისტრი 1953-1966 წლებში და ეროვნული ასამბლეის პრეზიდიუმის მდივანი 1966-1973 წლებში.

1981 წელს არდიანმა მიიღო ალბანური ლიტერატურის ხარისხი ტირანის უნივერსიტეტში .

დაბრუნება ალბანეთში
კლოზი 1998 წელს დაბრუნდა ალბანეთში და ეწეოდა სამოქალაქო საზოგადოების საქმიანობას და ჟურნალისტიკას. გერმანიიდან დაბრუნების შემდეგ კლოზი 1998 წლიდან 1999 წლამდე იყო ალბანეთის საზოგადოებრივი მაუწყებლის - ის გენერალური დირექტორი.
იოჰან ბერგერი

იოჰან ბერგერი (; დ. 11 აპრილი, 1845, გრაცი, ავსტრია — გ. 17 ოქტომბერი, 1933, იქვე) — ავსტრიელი მოჭადრაკე და თეორეტიკოსი, ადგენდა საჭადრაკო ამოცანებსა და ეტიუდებს, იყო ე.წ. „ძველი გერმანული სკოლის“ დამაარსებელი, ქალაქ გრაცში საჭადრაკო საზოგადოების თავმჯდომარე, ჟურნალ „დოიჩე შახცაიტუნგის“ რედაქტორი. 1870 წელს ადგილი დაიკავა გრაცის საერთაშორისო ტურნირში. არის ავტორი ნაშრომის — „ენდშპილის თეორია და პრაქტიკა“.

ამოცანა
1.ლ4! - ცუგცვანგი,
1. … მფ5 2.მ3+ მფ6 3.ლ8+,
1. … 4 2.მ6+ მფ5 3.ლ5+,
1. … 4 2.მ6+ მფ3 3.ლ2.
გეჩბა

გეჩბა, გჲჩბა, ქაჩბა — ფეოდალური საგვარეულო აფხაზეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ჯიქეთში.

გეჩბები სათავეში ედგნენ გეჩის თემს (საზოგადოებას), რომლის ცენტრი იყო დაბა გეჩრიფში (მდ. ფსოუს შესართავთან). გეჩის მფლობელები საუკუნიდან იხსენიებიან ოსმალურ წყაროებში გეჩი-ბეგების სახელით. 1830-იან წლებში გეჩბებში ყველაზე გავლენიანი იყო თავადი ედირბეი. გეჩის უკანასკნელი მფლობელი, თავადი რაშიდ გეჩბა, რომელსაც 70-მდე აზნაური და დაახლოებით ამდენივე დასახლებული პუნქტი ემორჩილებოდა, კავკასიის ომის რუსეთის იმპერიის გამარჯვებით დამთავრების შემდეგ (1864) ოსმალეთში გადასახლდა. მას გაჰყვა გეჩის საზოგადოების თითქმის მთელი მოსახლეობა.

ისტორიკოს სიმონ ჯანაშიას ვარაუდით, გეჩბების ერთი შტო დაახლოებით – საუკუნეებში ქართლში გადმოვიდა, ეთნიკურად გაქართველდა და საფუძველი დაუდო ქაჩიბასძეთა საგვარეულოს, მათგან წარმოდგებიან თავადი ბარათაშვილები.
ჰუმანიტარული დახმარება

ჰუმანიტარული დახმარება — გულისხმიერების საფუძველზე გაწეული დახმარება, ქველმოქმედება. ჩვეულებრივ, ასეთი დახმარება ბუნებრივი კატაკლიზმებით (მიწისძვრა, გრიგალი, გვალვა და ა.შ.) ან ომით გამოწვეული მძიმე შედეგების აღმოფხვრის მიზნით ხდება. ჰუმანიტარული დახმარების გაწევა არ არის სავალდებულო და კეთილი ნებაა. დაზარალებულ სახელმწიფოს ჰუმანიტარული დახმარება შეიძლება აღმოუჩინოს ერთმა ან რამდენიმე სახელმწიფომ. ჰუმანიტარული დახმარების გაწევა შეუძლია ნებისმიერ პირს ან ორგანიზაციას.

ჩვეულებრივ, ჰუმანიტარული დახმარება მოკლევადიანი მატერიალური და ლოჯისტიკური მხარდაჭერაა. ჰუმანიტარული დახმარების გაწევის საჭიროების მქონე ადამიანებს შორის არიან: უსახლკაროები, დევნილები, ბუნებრივი კატასტროფებით, ომებითა და შიმშილობით დაზარალებული ადამიანები. ჰუმანიტარული დახმარების მთავარი მიზანი სიცოცხლის გადარჩენა, ტანჯვის შემცირება და ადამიანის ღირსების შენარჩუნებაა.

ხშირად ჰუმანიტარული დახმარება და ჰუმანიტარული მხარდაჭერა სინონიმებად გამოიყენება, მაგრამ სხვადასხვა კონცეფციაა. ჰუმანიტარული დახმარება აღნიშნავს სწრაფ, მოკლევადიან დახმარებას კრიზისულ სიტუაციებში, როგორიცაა, საკვებით, წყლით, თავშესაფრითა და სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფა. ჰუმანიტარული მხარდაჭერა საქმიანობების უფრო ფართო წრეს მოიცავს, მათ შორის, კრიზისიდან გამოსვლისა და რეაბილიტაციის პროცესებს. ჰუმანიტარული დახმარება განსხვავდება განმავითარებელი დახმარებისგან, რომელიც ძირეულ სოციო-ეკონომიკურ ფაქტორებს მიემართება.
ლუის რამირეს ლუსენა

ლუის რამირეს ლუსენა (; დ. დაახლ. 1465 — გ. 1530) — ესპანელი მოჭადრაკე, ავტორი წიგნისა „სიყვარულის გარემოება და ჭადრაკის თამაშის ხელოვნება“. ნაშრომი ორი ნაწილისგან შედგება. პირველ ნაწილს ჭადრაკთან საერთო არაფერი აქვს. მეორეში განხილულია ჭადრაკის თამაშის წესები და ის 11 საჭადრაკო დებიუტი, რომლებიც ავტორის სიტყვებით, „არის ყველაზე საუკეთესო, რაც მან ნახა რომში და მთლიანად იტალიაში, ასევე საფრანგეთსა და ესპანეთში“. აღნიშნულ წიგნში მოყვანილია აგრეთვე 150 საჭადრაკო ამოცანა. მცირე ტირაჟის გამო ამ წიგნმა ევროპაში ჭადრაკის განვითარებაზე დიდი გავლენა ვერ მოახდინა.
ჯულიო ცეზარე პოლერიო

ჯულიო ცეზარე პოლერიო (; დ. 1548, ლანჩანო, ნეაპოლის სამეფო — გ. 1612, რომი, პაპის ოლქი) — იტალიელი მოჭადრაკე და თეორეტიკოსი. მან შექმნა იტალიური საჭადრაკო სკოლა. თანამედროვეთა საჭადრაკო პარტიების ანალიზზე დაყრდნობით მან 1585-1590 წლებში შექმნა ხელნაწერი, რომელიც წიგნად დაიბეჭდა 1874 წელს. მასში დეტალურად აღწერილია მეფის გამბიტი და სხვადასხვა კონტრგამბიტები.
პიეტრო კარერა

პიეტრო კარერა (; დ. 12 ივლისი, 1573, მილიტელო-ინ-ვალ-დი-კატანია, სიცილიის სამეფო — გ. 18 მარტი, 1647, მესინა, იტალიის სამეფო) — იტალიელი სასულიერო პირი და საჭადრაკო თეორეტიკოსი. ცხოვრობდა სიცილიის სამეფოში. 1617 წელს მილიტელოში გამოაქვეყნა ტრაქტატი „ჭადრაკის თამაში“. ეს წიგნი ინგლისურად ითარგმნა 1822 წელს. მის სახელს ატარებს ვარიანტი მეფის გამბიტში.
ჰუმანიტარული ინტერვენცია

ჰუმანიტარული ინტერვენცია ― ერთი სახელმწიფოს მიერ მეორე სახელმწიფოში ძალის გამოყენებით მოქალაქეთა ძირითადი უფლებების დაცვა, როდესაც სახელმწიფო თავის ტერიტორიაზე საერთაშორისო სამართლით აკრძალულ დანაშაულებს სჩადის. როგორც წესი, ერთი სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მეორე ქვეყნის შეჭრა და მის საშინაო საქმეებში ჩარევა არა სპონტანურად, არამედ გაეროს რეზოლუციით ხდება. ადამიანის უფლებათა დარღვევის ფაქტებს გაერომ უნდა მისცეს შეფასება და ისინი საერთაშორისო დანაშაულად მიიჩნიოს. სამხედრო ჩარევა საერთაშორისო ღონისძიებებით უნდა მოხდეს.

ჰუმანიტარული ინტერვენციის ერთი სტანდარტული ან იურიდიული განმარტება არ არსებობს. ანალიზის სფერო (როგორიცაა სამართალი, ეთიკა ან პოლიტიკა) ხშირად გავლენას ახდენს მის განსაზღვრებაზე. განმარტებებს შორის სხვაობა რიგ საკითხებში ჩანს: არის თუ არა ჰუმანიტარული ინტერვენცია შემოფარგლული მხოლოდ იმ შემთხვევებით, როდესაც სახელმწიფო, სადაც ინტერვენცია ხორციელდება, არ აცხადებს თანხმობას; არის თუ არა ჰუმანიტარული ინტერვენცია სადამსჯელო ღონისძიებებით შეზღუდული და არის თუ არა ჰუმანიტარული ინტერვენცია შეზღუდული იმ შემთხვევებით, როდესაც მოქმედებისთვის გაეროს უშიშროების საბჭოს ავტორიზაცია ცალსახაა. მიუხედავად ამისა, არსებობს ზოგადი კონსენსუსი ჰუმანიტარული ინტერვენციის უმნიშვნელოვანეს მახასიათებლებზე:
ჰუმანიტარული ინტერვენციის ძირითადი მახასიათებელია სამხედრო ძალის მუქარა ან გამოყენება;
ჰუმანიტარული ინტერვენცია გულისხმობს სუვერენული სახელმწიფოს (რომელსაც სხვა სახელმწიფოს წინააღმდეგ აგრესია არ გამოუვლენია) ტერიტორიაზე ან საჰაერო სივრცეში სამხედრო ძალების გაგზავნით ამ სახელმწიფოს შიდა საქმეებში ჩარევას;
ინტერვენცია ხდება ისეთ სიტუაციებში, რომლებიც სახელმწიფოს სტრატეგიული ინტერესებისთვის პირდაპირ საფრთხეს არ წარმოადგენს, თუმცა მოტივირებულია ჰუმანიტარული მიზნებით.
ჯოაკინო გრეკო

ჯოაკინო გრეკო (; დ. 1600, ჩელიკო, კალაბრია — გ. 1634, დიდი ანტილის კუნძულები) — იტალიელი მოჭადრაკე, საუკუნის ნახევრის ერთ-ერთი უძლიერესი მოჭადრაკე. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები მადრიდში გაატარა მეფე ფილიპე -ის კარზე. მისი საჭადრაკო ტრაქტატის ხელნაწერები დათარიღებულია 1619–1625 წლებით. მას აქვს გამოკვლევები დებიუტებში — იტალიურ პარტიასა და მეფის გამბიტში. რამდენიმე ვარიანტი მის სახელს ატარებს. გრეკოს გარდაცვალების შემდეგ მისი ტრაქტატი გადაითარგმნა ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ და სხვა ენებზე.
წითელი ეკლესია (თურქეთი)

წითელი ეკლესია ასევე ცნობილი, როგორც სივრიჰისარის წითელი ეკლესია — საუკუნის ნაწილობრივ დანგრეული ეკლესია თურქეთში, აქსარაის პროვინციის გუზელიურთის რაიონში. ეკლესიამ თავისი სახელი მიიღო წითელი ქვისგან, რომელიც მის ასაგებად გამოიყენეს.

ისტორია
ეკლესია სავარაუდოდ აგებულია საუკუნეში ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანე -ის (527–565 წწ.) მეფობის პერიოდში, შენობა არის კაპადოკიის რეგიონის ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული სალოცავი.

ცენტრალურ და აღმოსავლეთ კაპადოკიაში და საუკუნეების პერიოდში სტანდარტულად შენდებოდა ეკლესიები ჯვრის ფორმის გეგმებით. წითელი ეკლესია მიჰყვება ამ გეგმის ფორმას და სამშენებლოდ იყენებს ადგილობრივ ვულკანურ ქვას, რომელიც ბლოკებადაა მოჭრილი. არქიტექტურულად, ეკლესიის ყველაზე დამახასიათებელი ელემენტია მისი ცენტრალური გუმბათი, რომლის ყელიც რვაკუთხაა. გუმბათის ყელში რვა სარკმელია, რომელიც ანათებს ინტერიერს. შენობის შემდგომი დანამატია ნართექსი. ეკლესია დაზიანებულია, თუმცა მაინც ინარჩუნებს პირვანდელ ფორმას.

1907 წელს წითელი ეკლესია გადაიღო და აზომა ბრიტანელმა არქეოლოგმა და მწერალმა გერტრუდა ბელმა (1868–1926 წწ.).

წითელი ეკლესია მოქმედი იყო 1924 წლის 1 აგვისტომდე. აქ ლოცულობდნენ სოფელ სივრიჰისარის თურქულენოვანი ქრისტიანები. მათი საბერძნეთში გადასახლების შემდეგ ეკლესია უმოქმედოა.

გალერეა
სელიმე

სელიმე , აქამდე ცნობილი, როგორც სალამისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი თურქეთში, აქსარაის პროვინციის გუზელიურთის რაიონში. 2021 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1 796 ადამიანს.

ისტორია
სელიმეს გამოქვაბულებში ცხოვრობდნენ რომაელებისგან გაქცეული ქრისტიანები, როდესაც რომში ქრისტიანობა მიიღეს, აქ აშენდა ეკლესიები და ტაძრები.

ქალაქთან ბორცვზე არის საბრძოლო ციხე. ამ ციხესიმაგრეში ბიზანტიელები სელჩუკთა დინასტიის წარმომადგენელს ალი ფაშას ებრძოდნენ. ალი ფაშა ამ ბროძლაში დაიღუპა. მისთვის აშენდა სელიმეს საფლავი. ვინაიდან ეს ადგილი მრავალი წლის განმავლობაში იმყოფებოდა ოსმალეთის მმართველობის ქვეშ, ოსმალებმა 1524 წელს აქ ააშენეს სინან-ბეის მეჩეთი.

სელიმე 1992 წლის 1 ივლისს გახდა მუნიციპალიტეტი.

გალერეა
შინაგანი მედიცინა

შინაგანი მედიცინა, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც ზოგადი შინაგანი მედიცინა თანამეგობრობის ქვეყნებში — სამედიცინო სპეციალობა სამედიცინო ექიმებისთვის, რომელიც ორიენტირებულია მოზრდილებში შინაგანი დაავადებების პროფილაქტიკაზე, დიაგნოზსა და მკურნალობაზე. შინაგანი მედიცინის პრაქტიკოსებს თანამეგობრობის ქვეყნებში მოიხსენიებენ, როგორც ინტერნისტებს ან ექიმ თერაპევტებს . ინტერნისტებს აქვთ სპეციალიზებული ცოდნა მრავალსისტემური დაავადების მქონე პაციენტების მკურნალობაში. ისინი უზრუნველყოფენ მკურნალობას როგორც ჰოსპიტალიზებულ (სტაციონარულ) და ამბულატორიულ (ამბულატორიული) პაციენტებს და ხშირად მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს სწავლებასა და კვლევაში. ინტერნისტები არიან კვალიფიციური ექიმები, რომლებმაც გაიარეს დიპლომისშემდგომი განათლება შიდა მედიცინაში და არ უნდა აგვერიოს " სტაჟიორებთან" ან/და უმცროს ექიმებთან, ტერმინი, რომელიც ჩვეულებრივ გამოიყენება ექიმისთვის, რომელსაც აქვს მიღებული ზოგადი სამედიცინო ხარისხი, მაგრამ ჯერ არ აქვს მედიცინის საქმიანობის ლიცენზია.

შეერთებულ შტატებსა და თანამეგობრობის ქვეყნებში ხშირად არის დაბნეულობა შინაგან მედიცინასა და ოჯახის ექიმს შორის, ადამიანები შეცდომით თვლიან მათ ერთიდაიგივე ფუნქციის მქონე ექიმებად.

ინტერნისტები ძირითადად მუშაობენ საავადმყოფოებში, რადგან მათი პაციენტები ხშირად არიან მძიმედ ავად ან საჭიროებენ ლაბორატორიულ, ინსტრუმენტულ და ფუნქციურ კვლევებს. ინტერნისტებს აქვთ სუბსპეციალური ქვესპეციალობები, რომლებიც გავლენას ახდენენ კონკრეტულ ორგანოებზე ან ორგანოთა სისტემებზე. სერტიფიცირების პროცესი და ხელმისაწვდომი სუბსპეციალობა შეიძლება განსხვავდებოდეს სხვადასხვა ქვეყანაში.

გარდა ამისა, შინაგანი მედიცინა აღიარებულია, როგორც სპეციალობა კლინიკურ ფარმაციაში და ვეტერინარულ მედიცინაში .
ვარვარა ზარგარიანი

ვარვარა ზარგარიანი (დ. 1895 — გ. 1953, თბილისი) — საქართველოში მცხოვრები მოჭადრაკე, თბილისის ჩემპიონი 1928, 1929, 1935, 1938, 1949 და 1951 წლებში. საქართველოს სამგზის ჩემპიონი 1938, 1939 და 1945 წლებში. საქართველოს სახელით მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში 1945 წელს. იყო თბილისის ჭადრაკის კლუბის დირექტორი 1936-1941 წლებში.
ქსენია გოგიავა

ქსენია გოგიავა (ქალიშვილობის გვარი — ხენკოვა; დ. 21 აპრილი, 1916, ლანჩხუთი — გ. 26 ოქტომბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საქართველოსა და თბილისის მრავალგზის ჩემპიონი, პირველი ქართველი საერთაშორისო არბიტრი ქალთა შორის (1961). საქართველოს დამსახურებული ბუღალტერი.

ბიოგრაფია
ქსენია გოგიავა დაიბადა 1916 წელს ლანჩხუთში. დედამისი, ვერა, ჩხეიძის ქალი იყო. 1930-იანი წლების მიწურულს, სანამ ჭადრაკში გამოჩნდებოდა, იგი ცნობილი ავიატორი იყო და რამდენიმე საათი ჰქონდა ნაფრენი, თუმცა საბოლოოდ არჩევანი ჭადრაკზე შეაჩერა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ქსენიამ ფრონტზე წასვლა გადაწყვიტა, თუმცა ტიფით დაავადდა. ერთ-ერთი კრიზისის დროს, მაღალი სიცხისგან გამოწვეული მოჩვენებების გამო, საავადმყოფოს მესამე სართულიდან გადახტა. იგი სასწაულებრივად გადარჩა, თუმცა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო არმიაში აღარ მიიღეს.

საჭადრაკო კარიერა
მისი დებიუტი საქართველოს 1938 წლის ჩემპიონატში შედგა (- ადგილები). 1940 წელს იგი პირველად გახდა საქართველოს ჩემპიონი. ომის შემდგომ პერიოდში, 1947 წელს, მან ლილი გელოვანთან ერთად გაიყო პირველი ადგილი და კვლავ დაეუფლა ჩემპიონის ტიტულს. საერთო ჯამში, საქართველოს ჩემპიონატი ოთხჯერ მოიგო (1940, 1947, 1950, 1952), ხოლო თბილისის პირველობა — ორჯერ (1948, 1955).

განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1955 წლის თბილისის ჩემპიონატი, სადაც ქსენიამ 14 წლის ნონა გაფრინდაშვილს აჯობა. გამარჯვების შემდეგ მან თქვა: „ეს გოგონა ისეთი ნიჭიერი ჩანს, რომ მალე ყველას გაგვასწრებს. ამიტომ ბალღივით მიხარია, რომ მას ვაჯობეო“. მისი წინასწარმეტყველება მომდევნო წელსვე ახდა.

1953 წელს სტალინგრადში სსრ კავშირის ჩემპიონატის ნახევარფინალში პირველი ადგილი დაიკავა და ფინალის საგზური მოიპოვა. ქსენია გოგიავა ასევე იყო მიწერ-მოწერით ჭადრაკის პოპულარიზატორი საქართველოში და ამ მიმართულებით არაერთი წერილი გამოაქვეყნა გაზეთ „ლელოში“.

1961 წელს მას, პირველს საქართველოში, მიენიჭა საერთაშორისო არბიტრის წოდება. 1948–1966 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის ქალთა კომისიას.

პროფესიული საქმიანობა და იუმორი
პროფესიით იყო ბუღალტერი. მას მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული ბუღალტრის წოდება.

იყო იუმორით სავსე ადამიანი. ცნობილია ისტორია, როდესაც დონის როსტოვში კინოთეატრის დირექტორმა იგი მსოფლიო ჩემპიონად მიიჩნია და ფილმებზე უფასოდ უშვებდა. ქსენიას ეს არ გაუმხელია მანამ, სანამ ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ დირექტორს ნამდვილი მსოფლიო ჩემპიონი — ელისაბედ ბიკოვა არ წარუდგინა.

პირადი ცხოვრება
1946 წელს ცოლად გაჰყვა ინჟინერ გიგლა გოგიავას. მანამდე ასპარეზობდა ქალიშვილობის გვარით — ხენკოვა.
ლილი გელოვანი

ლილი გელოვანი (დ. 9 მარტი, 1911 — გ. 10 აგვისტო, 1973) — ქართველი მოჭადრაკე, საქართველოს ორგზის ჩემპიონი ქალთა შორის (1947, 1948). საქართველოს დამსახურებული ინჟინერ-გეოლოგი.

ბიოგრაფია
ლილი გელოვანი იყო ერთ-ერთი პირველი ცნობილი ქართველი მოჭადრაკე ქალი. პროფესიით იყო გეოლოგი და ფლობდა საქართველოს დამსახურებული ინჟინერ-გეოლოგის წოდებას.

საჭადრაკო კარიერა
ლილი გელოვანმა ზედიზედ ორჯერ, 1947 და 1948 წლებში, მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონის ტიტული ქალთა შორის, ხოლო 1950 წელს ვიცე-ჩემპიონი გახდა. მოგვიანებით მან ასპარეზობის სარბიელი ახალ თაობას დაუთმო, თუმცა ჭადრაკთან კავშირი არ გაუწყვეტია და მსაჯობდა სხვადასხვა ტურნირებს. 1959 წელს იგი იყო საქართველოს ქალთა ჩემპიონატის მთავარი მსაჯი ზუგდიდში, სადაც პირველობა ნონა გაფრინდაშვილმა მოიპოვა.

ოჯახი
ლილი გელოვანის მეუღლე იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი გიორგი ტოგონიძე. შვილებმა, მანანამ და თამაზმა, მშობლების კვალზე გეოლოგის პროფესია აირჩიეს.

მისი ქალიშვილი, მანანა ტოგონიძე, დედის გზას გაჰყვა ჭადრაკშიც — იყო ვახტანგ ქარსელაძის მოწაფე, 1958 წლის საქართველოს ჩემპიონი და სპორტის ოსტატი. ვაჟი, თამაზ ტოგონიძე, იყო ცნობილი კალათბურთელი და მსახიობი (მთავარი როლი ფილმში „ცისკარა“). თამაზის ნაადრევმა გარდაცვალებამ მძიმე კვალი დატოვა ლილი გელოვანზე, რის შემდეგაც მან დიდხანს ვეღარ იცოცხლა.