iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნიკოლია (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნიკოლია — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის რუსული სახელის მიხედვით, რომელიც ერქვა ლუნახოდის ოპერატორთა ჯგუფის წევრს, ნიკოლაი ერემენკოს (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2012 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერი მდებარეობს ლუნა-17-ის დაშვების ადგილიდან დაახლოებით 500 მეტრის სამხრეთით. ლუნოხოდ-1-ის მარშრუტის გასწვრივ სხვა კრატერებმაც მიიღეს საკუთარი სახელები: ბორია, ვასია, ნიკოლია, სლავა, იგორი, კოსტია, ვიტია, ვალერა, კოლია, ლეონიდი და ალბერტი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0,12 კმ-ია.

კრატერი თასის ფორმისაა და მოფენილია მრავალი, კიდევ უფრო პატარა კრატერით.

სატელიტური კრატერები
ნიკოლიას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სლავა (მთვარის კრატერი)

კრატერი სლავა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის რუსული სახელის კნინობითი ფორმის მიხედვით, რომელიც ერქვა ლუნახოდის ოპერატორთა ჯგუფის წევრს, ვიაჩესლავ დოვგანს (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2012 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერი მდებარეობს ლუნა-17-ის დაშვების ადგილიდან დაახლოებით 500 მეტრის სამხრეთით. ლუნოხოდ-1-ის მარშრუტის გასწვრივ სხვა კრატერებმაც მიიღეს საკუთარი სახელები: ბორია, ვასია, ნიკოლია, სლავა, იგორი, კოსტია, ვიტია, ვალერა, კოლია, ლეონიდი და ალბერტი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0,1 კმ-ია.

კრატერი თასის ფორმისაა და მოფენილია მრავალი, კიდევ უფრო პატარა კრატერით.

სატელიტური კრატერები
სლავას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
კოსტია (მთვარის კრატერი)

კრატერი კოსტია — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის რუსული სახელის მიხედვით, რომელიც ერქვა ლუნახოდის ოპერატორთა ჯგუფის წევრს, კონსტანტინე დავიდოვსკის (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2012 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერი მდებარეობს ლუნა-17-ის დაშვების ადგილიდან დაახლოებით 500 მეტრის სამხრეთით. ლუნოხოდ-1-ის მარშრუტის გასწვრივ სხვა კრატერებმაც მიიღეს საკუთარი სახელები: ბორია, ვასია, ნიკოლია, სლავა, იგორი, კოსტია, ვიტია, ვალერა, კოლია, ლეონიდი და ალბერტი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0,13 კმ-ია.

კრატერი თასის ფორმისაა და მოფენილია მრავალი, კიდევ უფრო პატარა კრატერით.

სატელიტური კრატერები
კოსტიას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ვალერა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ვალერა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის რუსული სახელის მიხედვით, რომელიც ერქვა ლუნახოდის ოპერატორთა ჯგუფის წევრს, ვალერი საპრანოვს (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2012 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერი მდებარეობს ლუნა-17-ის დაშვების ადგილიდან დაახლოებით 500 მეტრის სამხრეთით. ლუნოხოდ-1-ის მარშრუტის გასწვრივ სხვა კრატერებმაც მიიღეს საკუთარი სახელები: ბორია, ვასია, ნიკოლია, სლავა, იგორი, კოსტია, ვიტია, ვალერა, კოლია, ლეონიდი და ალბერტი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0,13 კმ-ია.

კრატერი თასის ფორმისაა და მოფენილია მრავალი, კიდევ უფრო პატარა კრატერით.

სატელიტური კრატერები
ვალერას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ლეონიდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლეონიდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის რუსული სახელის მიხედვით, რომელიც ერქვა ლუნახოდის ოპერატორთა ჯგუფის წევრს, ლეონიდ მოსენზოვს (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2012 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერი მდებარეობს ლუნა-17-ის დაშვების ადგილიდან დაახლოებით 500 მეტრის სამხრეთით. ლუნოხოდ-1-ის მარშრუტის გასწვრივ სხვა კრატერებმაც მიიღეს საკუთარი სახელები: ბორია, ვასია, ნიკოლია, სლავა, იგორი, კოსტია, ვიტია, ვალერა, კოლია, ლეონიდი და ალბერტი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0,12 კმ-ია.

კრატერი თასის ფორმისაა და მოფენილია მრავალი, კიდევ უფრო პატარა კრატერით.

სატელიტური კრატერები
ნიკოლიას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ტეცუბინი

ტეცუბინი იაპონური თუჯის ჩაიდანია ჩმოსასხმელი ონკანით, თავსახურითა და თავზე გადაჯვარედინებული სახელურით, რომელიც გამოიყენება წყლის ადუღებისა და ჩასხმისთვის, მაგალითად, ჩაის მოსამზადებლად.

ტეცუბინი ტრადიციულად ნახშირზე ცხელდება. იაპონურ ჩანოიუს ხელოვნებაში ამისთვის სპეციალური პორტატული ნადუღარი ბინკაკეა. ტეცუბინი ხშირად გარედან რელიეფური დიზაინითაა მორთული. ის მრავალფეროვანია ზომითა და ბევრი უჩვეულო ფორმები აქვს, რაც მას უფრო პოპულარულს ხდის კოლექციონრებს შორის. შედარებით პატარა ტეცუბინს შეუძლია ჩაიტიოს დაახლოებით 0.5 ლიტრი წყალი, უფრო დიდმა კი 5 ლიტრი.

ტეცუბინის ისტორიული წარმოშბა არ არის ცნობილი. სულ მცირე ერთი ავტორიტეტული იაპონური წყარო იუწყება, რომ ის განვითარდა ტედორიგამას სახელით ცნობილი წყლის ქვაბიდან, რომელიც უკვე გამოიყენებოდა ჩანოიუში სენ ნო რიკიუს ეპოქაში (1522–1591). მე-19 საუკუნის დროს ნაყენი ჩაი გახდა უფრო პოპულარული და ტეცუბინი ითვლებოდა ძირითადად სტატუსის სიმბოლოდ და არა სამზარეულოს ფუნქციურ ნივთად.

იაპონიის გარეთ ხშირად გვხვდება თუჯის ჩაიდანი, რომელიც გარეგნულად ტეცუბინს ჰგავს. ამ ტიპის ჩაიდნის შიგნით მინანაქარი არის მოჭიქული, რათა უფრო პრაქტიკული იყოს ჩაის დამზადებისთვის, თუმცა მისი გამოყენება წყლის გასაცხელებლად არ შეიძლება, რადგან ამან შეიძლება მინანქარი დააზიანოს. დასავლეთში ამ ჩაიდნებს ხშირად ტეცუბინს უწოდებენ, თუმცა იაპონელები მას ტეცუკიუსუ-ს ან რკინის ჩაიდანს უწოდებენ, რათა განასხვავონ ჩაიდნები. თუჯის ჩაიდნები ხშირად მოდის ჩაის საწურთან ერთად, რომელიც შიგნით ეტევა.

ივატესა და იამაგატას პრეფექტურები ყველაზერ მეტად ცნობილია ტეცუბინისა და რკინის ჩაიდნების წარმოებით.

ისტორია
უცნობია, თუ როდის გამოჩნდა პირველი ტეცუბინის ჩაიდანი იაპონიაში, მაგრამ ერთ-ერთი ჰიპოთეზის თანახმად ტეცუბინის პოპულარობა გაიზარდა ფოთლოვანი ჩაის სახეობასთან ერთად. ჩინეთმა იაპონიას გააცნო სენჩა მე-17 საუკუნის შუა ხანებში
. სენჩა ისეთი ფორმალური არ იყო, როგორც მატჩა, იმ დროს გავრცელებული ფხვნილისებრი მწვანე ჩაი. მე-18 საუკუნის განმავლობაში ხალხმა დაიწყო სენჩას დალევა, როგორც არაფორმალურ გარემოს მეგობრებთან, ასევე ოჯახის წევრებთან ერთად ჩაის გასაზიარებლად. რაც უფრო მეტი ადამიანი სვამდა სენჩას, მით უფრო იზრდებოდა ტეცუბინის პოპულარობა. ტეცუბინი, სავარაუდოდ არ არის ორიგინალური დიზაინი, არამედ იმდროინდელი სხვა ქვეყნების მიერ ჩამოყალიბდა. ტეცუბინისთვის ხუთი ყველაზე ახლო ნათესავებია ტედორიკამა, ტოიამა, მუძუსოსოგი, დობინი და იაკანი.

იაკან ხუთიდან ყველაზე ახლოა ტეცუბინთან, მთავარი განსხვავება ისაა, რომ იაკანი მზადდება სპილენძისგან, ხოლო ტეცუბინი ტრადიციულად მზადდება რკინისგან. ზოგიერთ ადამიანს აინტერესებს ტეცუბინის შექმნის მიზეზი, როდესაც ისეთი იდეალურად გამოსაყენებელი ჭურჭელი, როგორიცაა იაკანი, გამოდგებოდა. ჩაის მსმელებს შეიძლება რკინის ქვაბიდან წყლის გემო უფრო მოსწონდეთ, ვიდრე სპილენძის ქვაბიდან. მე-18 საუკუნის განმავლობაში ტეცუბინის ჩაიდანი გახდა წყლის გასაცხელებლად სტანდარტული საყოფაცხოვრებო ჭურჭელი. ამ ქვაბების გამოყენების ზრდასთან ეღტად სირთულეც გაიზარდა. მე-19 საუკუნეში ტეცუბინის დიზაინი მარტივი რკინის ქვაბებიდან რთულად ამოტვიფრულ შედევრებამდე გადაიზარდა.
გერასიმოვიჩი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გერასიმოვიჩი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა ასტრონომის, ბორის გერასიმოვიჩის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 90.19 კმ, სიღრმე — 2.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
გერნსბეკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გერნსბეკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი გამომგონებლის, ჰიუგო გერნსბეკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47.2 კმ, სიღრმე — 2.31 კმ.

სატელიტური კრატერები
გიბსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გიბსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომისა და ფიზიკოსის, ჯოზაია უილარდ გიბსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 78.76 კმ, სიღრმე — 2.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
გილბერტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გილბერტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის, უილიამ გილბერტისა და ამერიკელი გეოლოგის გროვ კარლ ჯილბერტის (გილბერტის) პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 100.25 კმ, სიღრმე — 2.86 კმ.

სატელიტური კრატერები
გილი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გილი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შოტლანდიელი ასტრონომის დევიდ გილის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 63.9 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
გინცელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გინცელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავსტრიელი ასტრონომის, ფრიდრიხ კარლ გინცელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 53.23 კმ, სიღრმე — 2.39 კმ.

სატელიტური კრატერები
გულსტრანდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გულსტრანდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შვედი ოფთალმოლოგისა და ოპტიკოსის, ალვარ გულსტრანდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 45.05 კმ, სიღრმე — 2.27 კმ.

სატელიტური კრატერები
გამი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გამი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავსტრალიელი ასტრონომის, კოლინ სტენლი გამის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 54.55 კმ, სიღრმე — 2.41 კმ.

სატელიტური კრატერები
გუტენბერგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გუტენბერგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი გამომგონებელის, იოჰან გუტენბერგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 70.65 კმ, სიღრმე — 2.76 კმ.

სატელიტური კრატერები
გუთნიკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გუთნიკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, პაულ გუთნიკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 37.03 კმ, სიღრმე — 2.14 კმ.

სატელიტური კრატერები
გუთნიკის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გიუიო (მთვარის კრატერი)

კრატერი გიუიო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი გეოლოგისა და გეოგრაფის, არნოლდ ჰენრი გიუიოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 98.28 კმ, სიღრმე — 2.85 კმ.

სატელიტური კრატერები
იულდენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი იულდენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შვედი ასტრონომის, იოჰან აუგუსტ ჰუგო იულდენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 48.15 კმ, სიღრმე — 2.32 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჯორდანო ბრუნო (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჯორდანო ბრუნო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი ასტრონომის, ასტროლოგისა და ფილოსოფოსის, ჯორდანო ბრუნოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 22.13 კმ, სიღრმე — 1.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჯორდანო ბრუნოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ჯოია (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჯოია — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გამოგონილი იტალიელი მეზღვაურისა და გამომგონებლის, ფლავიო ჯოიას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 42.47 კმ, სიღრმე — 2.23 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჯოიას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ჰალეი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰალეი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ასტრონომისა და გეოფიზიკოსის, ედმუნდ ჰალეის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 34.59 კმ, სიღრმე — 2.1 კმ.

სატელიტური კრატერები
არილი (ჟურნალი)

არილი — საზოგადოებრივ-ლიტერატურული ჟურნალი, რომელიც 1993 წლიდან 1999 წლის ბოლომდე გაზეთის სახით გამოდიოდა, ხოლო 2000 წელს ჟურნალად გარდაიქმნა.

ისტორია
„არილის“ პირველი მთავარი რედაქტორი იყო შადიმან შამანაძე, ხოლო მთავარი რედაქტორის მოადგილე ლიტერატურისმცოდნე, მწერალი, ესეისტი — მალხაზ ხარბედია (შემდეგში „არილის“ მთავარი რედაქტორი). მალხაზ ხარბედიას გარდაცვალების შემდეგ (2025 წლის 2 ივნისი) ჟურნალის მთავარი რედაქტორია ლექსო დორეული, ფილოსოფოსი და ლიტერატურისმცოდნე.

„არილში“ იბეჭდება სხვადასხვა ჟანრის ორიგინალური თუ თარგმნილი ტექსტები, პოეზია, პროზა, ლიტერატურული კრიტიკა და ა.შ.

ჯილდოები
2022 — პრემია „საბა“ ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 427

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 427, მიიღეს 1978 წლის 3 მაისს, გენერალური მდივნის წერილის განხილვის შემდეგ, საბჭომ გადაწყვიტა გაეროს დროებითი ძალების ლიბანში შემადგენლობის გაზრდა 4,000-დან 6,000 ჯარისკაცამდე.

მიუხედავად იმისა, რომ ისრაელის ზოგიერთი ჯარი უკვე გამოვიდა ლიბანიდან, საბჭომ მოითხოვა ისრაელისგან ჯარების გაყვანის დასრულება დამატებითი დაყოვნების გარეშე. რეზოლუცია ასევე გმობდა ორივე მხარის მიერ -ის მშვიდობისმშენებელ ძალებზე განხორციელებულ ყველა თავდასხმას და მოითხოვდა ძალების პატივისცემას. გადაწყვეტილება მიიღეს 1978 წლის სამხრეთ ლიბანის კონფლიქტის შემდგომ, ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს.

რეზოლუცია მიიღეს 12 ხმით 0-ის წინააღმდეგ; ჩეხოსლოვაკია და საბჭოთა კავშირი გაიმეორეს, ხოლო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არ მონაწილეობდა ხმის მიცემაში.
ჰამილტონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰამილტონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ირლანდიელი მათემატიკოსის, უილიამ როუან ჰამილტონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 57.45 კმ, სიღრმე — 2.45 კმ.

სატელიტური კრატერები
გლეიშერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გლეიშერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი მეტეოროლოგისა და აერონავტის, ჯეიმს გლეიშერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 15.92 კმ, სიღრმე — 2.55 კმ.

სატელიტური კრატერები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 428

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 428, მიიღეს 1978 წლის 6 მაისს, ანგოლის სახალხო რესპუბლიკის, ზამბიისა და სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის სახალხო ორგანიზაციის წარმომადგენლების მოსმენის შემდეგ, საბჭომ შეახსენა წევრ სახელმწიფოებს თავი შეიკავონ საფრთხეების გამოყენებისა და ძალის გამოყენებისგან თავიანთ საერთაშორისო ურთიერთობებში. რეზოლუცია 387-ის (1976) გამეორებით, წინამდებარე რეზოლუცია გმობდა სამხრეთ აფრიკას ანგოლაზე შეიარაღებული შეჭრისთვის სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის (ნამიბიის) გავლით.

რეზოლუცია 428 ასევე გმობდა ნამიბიის ხალხის ჩაგვრას სამხრეთ აფრიკის მიერ, ისევე როგორც აპარტეიდს. საბჭომ კვლავ დაადასტურა, რომ ნამიბიის ხალხის განთავისუფლება იქნებოდა წინაპირობა მშვიდობისა და უსაფრთხოების მიღწევისთვის სამხრეთ აფრიკაში. რეზოლუცია ასევე აღნიშნავდა ანგოლის სახალხო რესპუბლიკას ნამიბიის ხალხის მხარდაჭერისთვის.

და ბოლოს, საბჭომ დაადგინა დებულებები, რომ თუ ანგოლაზე ხელახლა თავდასხმა მოხდებოდა, ის ყოყმანის გარეშე მიიღებდა შემდგომ ზომებს სამხრეთ აფრიკის წინააღმდეგ, გაეროს ქარტიის მე-7 თავის შესაბამისად.
გლაუბერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გლაუბერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ქიმიკოსის, იოჰან რუდოლფ გლაუბერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 15.24 კმ, სიღრმე — 2.45 კმ.

სატელიტური კრატერები
გლაუბერის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გლაზენაპი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გლაზენაპი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რუსი ასტრონომის, სერგეი გლაზენაპის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.96 კმ, სიღრმე — 2.18 კმ.

სატელიტური კრატერები
გლუშკო (მთვარის კრატერი)

კრატერი გლუშკო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა ინჟინრის, ვალენტინ გლუშკოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1994 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.1 კმ, სიღრმე — 2.19 კმ.

სატელიტური კრატერები
გლუშკოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გოკლენიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოკლენიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი მეცნიერის, ექიმისა და პედაგოგის, რუდოლფ გოკლენიუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 73.04 კმ, სიღრმე — 2.77 კმ.

სატელიტური კრატერები
გოდარდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოდარდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი გამომგონებელისა და სარაკეტო ტექნოლოგიების ერთ-ერთი პიონერის, რობერტ გოდარდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 93.18 კმ, სიღრმე — 2.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
გოდინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოდინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, ლუი გოდინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 34.25 კმ, სიღრმე — 2.09 კმ.

სატელიტური კრატერები
გოლდშმიდტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოლდშმიდტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ჰერმან გოლდშმიდტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 115.26 კმ, სიღრმე — 2.9 კმ.

სატელიტური კრატერები
გოლჯი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოლჯი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, იტალიელი ექიმისა და ჰისტოლოგის კამილო გოლჯის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 5.58 კმ, სიღრმე — 0.95 კმ.

სატელიტური კრატერები
გოლჯის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გაჩნია.
გოლიცინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოლიცინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რუსი ფიზიკოსისა და გეოფიზიკოსის, ბორის გოლიცინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 35.47 კმ, სიღრმე — 2.11 კმ.

სატელიტური კრატერები
გოლოვინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გოლოვინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი რაკეტათმშენებელი მეცნიერის, ნიკოლას ერასმუს გოლოვინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 37.86 კმ, სიღრმე — 2.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
გუდაკრი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გუდაკრი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბრიტანელი მოყვარულ-ასტრონომის, უოლტერ გუდაკრის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით
ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.09 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

სატელიტური კრატერები
გორი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გორი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ირლანდიელი ასტრონომის, ჯონ ელარდ გორის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2009 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 9.41 კმ, სიღრმე — 1.56 კმ.

სატელიტური კრატერები
გორის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გულდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გულდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომის, ბენჯამინ აპთორპ გულდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 32.99 კმ, სიღრმე — 2.07 კმ.

სატელიტური კრატერები
გრაჩიოვი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გრაჩიოვი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა ინჟინერ-რაკეტამშენებელის, ანდრეი გრაჩოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ანდრეი გრაჩიოვის მიხედვით. შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „გრაჩიოვი“ და არა „გრაჩევი“, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა . კრატერის ლათინური სახელწოდება და ეპონიმის ინგლისური სახელი იდენტურია , სავარაუდოდ კრატერის რუსული სახელიც ლათინური ვარიაციაა. მსგავსი სიტუაციაა კრატერ კოროლიოვის შემთხვევაშიც.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 34.98 კმ, სიღრმე — 2.11 კმ.

სატელიტური კრატერები
გრაჩიოვის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გრაფი (მთვარის კრატერი)

კრატერი გრაფი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, კაზიმირ რომუალდ გრაფის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 36.16 კმ, სიღრმე — 2.13 კმ.

სატელიტური კრატერები