iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალექსანდრა ზირაქაძე

ალექსანდრა ნაუმის ასული ზირაქაძე (დ. 7 თებერვალი, 1928, თბილისი, — გ. 27 დეკემბერი, 1990, იქვე) — ქართველი ფიზიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1987), პროფესორი (1990).

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1951–1960 წლებში მუშაობდა ამავე ინსტიტუტის ნორმალური ფიზიოლოგიის კათედრაზე, 1960–1963 წლებში — ფარმაკოქიმიის ინსტიტუტში (უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი). 1963–1990 წლებში იყო კ. ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ფიზიოლოგიისა და პათოფიზიოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი და ექსპერიმენტული ლაბორატორიის გამგე, შემდეგ — ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნირო დარგში. პარალელურად პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრაზე. გამოქვეყნებული აქვს არაერთი სამეცნიერო ნაშრომი, მ. შ. 1 მონოგრაფია.
მიხეილ ზირაქაძე

მიხეილ ილიას ძე ზირაქაძე (დ. 5 იანვარი, 1925, სოფ. ზეგანი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი, — გ. 22 სექტემბერი, 1998, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1988), საქართველოს დამსახურებული გეოლოგი (1975).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი 1949 წელს. 1950–1960 წლებში მუშაობდა რუსეთში (იაკუტიის ავტონომიურ რესპუბლიკაში), სადაც აღმოაჩინა რამდენიმე ათეული პოლიმეტალური საბადო. საქართველოში დაბრუნების (1960) შემდეგ მუშაობდა ტრესტ „საქნავთობის“ სისტემაში თავდაპირველად აგეგმვითი, შემდეგ — თემატური პარტიის უფროსის თანამდებობაზე. ზირაქაძის კვლევის სფერო იყო დასავლეთ საქართველოს გეოლოგიური აგებულება და ნავთობგაზიანობის პერსპექტივები. გურიის მთისწინა ქვიშაქვიანი ჰორიზონტების ბურღვის შედეგად დადასტურდა ნავთობის საბადოს არსებობა, რომელსაც ზირაქაძემ შრომისუბან-წყალწმინდის ნავთობის საბადო უწოდა. 1995–1998 წლებში ზირაქაძე პარალელურად პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ნავთობისა და გაზის საბადოთა ძებნა-ძიების კათედრაზე.
მერსენის ნაპრალები

მერსენის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -18, -93). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ მერსენის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს). მერსენის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
პედრო კარმონა

პედრო ფრანსისკო კარმონა ესტანგა (დ. 6 ივლისი, 1941) — ვენესუელელი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი და ბიზნესმენი. კარმონა იყო ბიზნეს ფედერაციის „ფედეკამარასის“ პრეზიდენტი და 2002 წლის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის შემდეგ 47 საათის განმავლობაში ვენესუელის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა.

აკადემიური წარსული და ბიზნეს კარიერა
კარმონა დაიბადა ბარკისიმეტოში, ლარას შტატში, 1941 წლის 6 ივლისს. 1964 წელს დაამთავრა ანდრეს ბელოს კათოლიკური უნივერსიტეტი ეკონომიკის სპეციალობით და ასპირანტურა ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში გაიარა.

ის 2001 წლის ივლისში აირჩიეს ფედეკამარასის პრეზიდენტად 2001-2003 წლების ვადით. მანამდე იგი სხვადასხვა საჯარო და კერძო თანამდებობაზე მუშაობდა, განსაკუთრებით კერძო ნავთობქიმიური კომპანიების დირექტორად, მათ შორის -ში (1989–1993), -ში (1989–2000), -ში (1990–2000) და -ში (2001).

ის იყო ცნობილი ბიზნესის ადმინისტრირების მოწინავე კვლევების ინსტიტუტის , ანდების განვითარების კორპორაციის , საგარეო სავაჭრო ინსტიტუტის და ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის ეკონომიკური სისტემის დირექტორთა საბჭოს წევრი. იგი აქვეყნებდა სტატიებს კარაკასის გაზეთ „ “-ში, სადაც აშკარად გამოხატავდა თავის ანტი-ჩავესურ პოზიციას. მან მიიღო ლათინური ამერიკის მნიშვნელოვანი ჯილდოები: პერუს მზის ორდენი, კოლომბიის ეროვნული დამსახურების ორდენი და ჩილეს ბერნარდო ო’ჰიგინსის ორდენი.

2002 წლის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა და პრეზიდენტობა
2002 წლის დასაწყისში უგო ჩავესის მოწინააღმდეგეებმა მასობრივი საპროტესტო აქციები და საყოველთაო გაფიცვა მოაწყვეს. 2002 წლის 11 აპრილს, ჩავესის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის შეტაკებების შემდეგ, ვენესუელის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალმა, ლუკას რინკონმა, მთელი ქვეყნის მასშტაბით ტელევიზიით გამოაცხადა, რომ ჩავესმა პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგომა დააანონსა. სანამ ჩავესი სამხედრო ბაზაზე გადაიყვანეს და იქ აკავებდნენ, სამხედრო ლიდერებმა პედრო კარმონა ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად დანიშნეს.

ქუჩებში გამოსული ჩავესის მხარდამჭერების ბრბოსა და სამხედროების ზოგიერთი წრის ზეწოლის ფონზე, ჩავესი თანამდებობაზე აღადგინეს. კარმონას 36-საათიანი მთავრობის დროს სამხედრო ოფიცრებმა ჩავესი დააკავეს და მისი იძულებით გადასახლება სცადეს. გარდა ამისა, უსაფრთხოების ძალებმა სასამართლო ორდერის გარეშე ჩაატარეს ჩხრეკები და უკანონოდ დააკავეს ჩავესის რამდენიმე მხარდამჭერი, მათ შორის ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი ტარეკ უილიამ სააბი, მას შემდეგ, რაც მისი სახლის გარშემო დიდი ბრბო შეიკრიბა და მასსა და მის ოჯახს ემუქრებოდა, უსაფრთხოების ძალებმა იგი „დაცვის მიზნით“ დააკავეს და რამდენიმე საათის განმავლობაში იზოლირებული იმყოფებოდა.

გადატრიალების შემდეგ კარმონა სამხედრო პოლიციამ დააკავა და ფორტ-ტიუნაში გადაიყვანეს, შემდეგ კი შინაპატიმრობა მიუსაჯეს, საიდანაც გაიქცა და კოლომბიის საელჩოს შეაფარა თავი, რომელმაც მოგვიანებით მას თავშესაფარი მისცა.
ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტი

ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტი (; დ. 9 ივნისი, 1794, — გ. 22 სექტემბერი, 1863, დრეზდენი) — გერმანელი მუსიკოლოგი, მათემატიკოსი, ასტრონომი და საქსონიის ფინანსური საიდუმლო მრჩეველი.

ბიოგრაფია
ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტი დაიბადა 1794 წლის 9 ივნისს, ხავერდის მწარმოებლის ოჯახში. 1808 წელს როხლიცის სკოლის დამთავრების შემდეგ, მამის თხოვნით, ფრიდრიხ ვილჰელმმა ქსოვის ხელობა შეისწავლა. იმ დროს ის თვითნასწავლი მუსიკოსი იყო და ხშირად უკრავდა ორღანზე ქალაქის წმინდა პეტრეს ეკლესიაში წირვა-ლოცვის დროს. ოპელტმა ფრანგული და რუსული ენები დამოუკიდებლად ისწავლა. ის მამის ქარხანაში მუშაობდა, რომლის პროდუქციაც წარმატებული იყო, განსაკუთრებით ლაიფციგისა და ფრანკფურტის ბაზრობებზე და წარმოების გაფართოებას გეგმავდა. ეს გეგმა ნაპოლეონის ომებმა ჩაუშალა, რომელიც 1815 წლამდე გაგრძელდა.

1813 წლის შემდეგ, როდესაც მეექვსე კოალიციის ომის თეატრი საქსონიიდან საფრანგეთში გადავიდა, ოპელტმა დრეზდენის საქალაქო საბჭოში საგადასახადო აუდიტორის თანამდებობა დაიკავა და რამდენიმე წლის შემდეგ ჯერ რადებერგში გადასახადების ამკრეფი გახდა, 1824 წელს — ვიურცენის რაიონის, ხოლო 1832 წელს — პლაუენის რაიონის გადასახადების ამკრეფად დაინიშნა. 1839 წელს ოპელტი დრეზდენის რაიონის საგადასახადო საბჭოს კერძო ფინანსური მრჩეველი გახდა.

1847 წელს ოპელტი ლაიფციგში საქსონ-ბავარიული რკინიგზის კომპანიის დირექტორის მოადგილედ აირჩიეს. მომდევნო წელს ის დრეზდენში სამეფო ფინანსთა სამინისტროს კერძო ფინანსურ მრჩეველად დაინიშნა. 1863 წლის გაზაფხულზე ის ყველა დაკავებული თანამდებობიდან გადადგა.

ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტი 1863 წლის 22 სექტემბერს დრეზდენში გარდაიცვალა და იქვეა დაკრძალული.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
ყოველდღიური სამუშაოს გარდა, ოპელტი მათემატიკაში, ასტრონომიასა და მუსიკაშიც იყო ჩაფლული. კერძოდ, მან საქსონიის სამეფოს საპენსიო ბანკის სქემა შეიმუშავა და ყველა საჭირო გამოთვლა შეასრულა. ოპელტმა ლუი-ბენჯამინ ფრანცურის მექანიკის სახელმძღვანელო ფრანგულიდან გერმანულად თარგმნა და დრეზდენში ფიზიკისა და მათემატიკის სალონის დირექტორ ვილჰელმ გოტელფ ლორმანთან ითანამშრომლა. მან მთვარეზე მთებისა და კრატერების სიმაღლე და სიღრმე მათი ჩრდილების ზომის მიხედვით განსაზღვრა. ეს მონაცემები ლორმანის მთვარის ატლასისთვის იყო საჭირო. ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტის ვაჟმა, ოტო მორიც ოპელტმა, ეს სამუშაო განაგრძო და 1877 წელს იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტმა ეს ატლასი სათაურით „ 25 “ გამოაქვეყნა.

ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტმა ასევე გააუმჯობესა გაზის სიმებიანი გამოსხივება, ფრანგი ინჟინრისა და ფიზიკოსის შარლ კანიარ დე ლა ტურის გამოგონება.

ხსოვნა
მის და მისი შვილის ოტო მორიც ოპელტის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დააქრვეს ოპელტი.
ოტო მორიც ოპელტი

ოტო მორიც ოპელტი (; დ. 1829 — გ. 1912) — გერმანელი ასტრონომი.

ოტო მორიც ოპელტმა თავის მამასთან ერთად დიდი წვლილი შეიტანა დაკვირვებითი ასტრონომიისა და ციური მექანიკის განვითარებაში. ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტმა მთვარეზე მთებისა და კრატერების სიმაღლე და სიღრმე მათი ჩრდილების ზომის მიხედვით განსაზღვრა. ეს მონაცემები ლორმანის მთვარის ატლასისთვის იყო საჭირო. მოგვიანებით ოტო მორიც ოპელტმა, ეს სამუშაო განაგრძო და 1877 წელს იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტმა ეს ატლასი სათაურით „ 25 “ გამოაქვეყნა.

ხსოვნა
მისი და მის მამის ფრიდრიხ ვილჰელმ ოპელტის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დააქრვეს ოპელტი.
მარკ-ემილ რუშე

მარკ-ემილ რუშე (დ. 14 სექტემბერი, 1853 – გ. 13 ივლისი, 1912) — ფრანგულენოვანი შვეიცარიელი პოლიტიკოსი.

მარკ-ემილ რუშე შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში 1899 წლის 14 დეკემბერს აირჩიეს. პოლიტიკოსი თანამდებობიდან 1912 წლის 9 ივლისს, გარდაცვალებამდე მხოლოდ ოთხი დღით ადრე გადადგა. რუშე თავისუფალ დემოკრატიულ პარტიასთან იყო აფილირებული.

თანამდებობაზე ყოფნისას მარკ-ემილ რუშე შემდეგ დეპარტამენტებს ხელმძღვანელობდა:

შინაგანი საქმეთა დეპარტამენტი (1900–1903)
ფინანსთა დეპარტამენტი (1904)
პოლიტიკური დეპარტამენტი (1905)
შინაგანი საქმეთა დეპარტამენტი (1906–1910)
პოლიტიკური დეპარტამენტი (1911)
შინაგანი საქმეთა დეპარტამენტი (1912)

მარკ-ემილ რუშე ორჯერ, 1905 და 1911 წლებში, კონფედერაციის პრეზიდენტად მოგვევლინა.

ბიოგრაფია
მარკ-ემილ რუშე მასწავლებლის, შარლისა და ლინა ელისას (დაბადებით ბერლინი) ოჯახში დაიბადა. რუშემ სამართალი ლოზანასა და ჰაიდელბერგში შეისწავლა, 1875 წელს კი ლოზანის უნივერსიტეტში ლიცენზიატის ხარისხი მოიპოვა

ლუი რუშონეს ოფისში მარკ-ემილ რუშემ პირველი იურიდიული გამოცდილება შეიძინა, 1878 წელს კი საადვოკატო საქმიანობის უფლება მოიპოვა. 1886-დან 1888 წლამდე რუშე დასავლეთ შვეიცარიის რკინიგზის დირექტორთა საბჭოს წევრს წარმოადგენდა, ხოლო 1890-დან 1899 წლამდე — იურა-სიმპლონის რკინიგზის საბჭოში ირიცხებოდა.

1899 წელს ფედერალურ საბჭოში არჩეულმა მარკ-ემილ რუშემ 1902 წელს სატყეო მომსახურების შესახებ ფედერალური კანონი შეიმუშავა. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, რუშეს ისედაც შერყეული ჯანმრთელობა კიდევ უფრო გაუარესდა. 1912 წელს თანამდებობის დატოვებიდან მხოლოდ რამდენიმე დღეში მარკ-ემილ რუშე გარდაიცვალა.
ზრბითი

ზრბითი, ზრბეთი, ზირბითი — ნასოფლარი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში, ალგეთის ხეობაში, ორბეთის ციხესთან, ზრბითის ხევზე (მდ. ალგეთის მარცხენა მხარეს).

სოფელი ზრბითი აღნიშნულია ვახუშტი ბატონიშვილის რუკებზე და მოხსენიებულია ქვემო ქართლის სოფლების ვახუშტისეულ და იოანე ბატონიშვილისეულ სიებში. ჩანს რომ, ზრბითი დიდი და მნიშვნელოვანი სოფელი იყო, რადგან მისი სახელი ეწოდა მთელ ხევს, სადაც მდებარეობდა ისეთი მნიშვნელოვანი ციხეები, როგორიცაა ორბეთი და ფარცხისი. ერთ-ერთი სპარსული წყარო ორბეთის ციხეს იხსენიებს როგორც ზრბითის ციხეს (ალბათ, სიახლოვის გამო).

ისტორიულ საბუთებში ზრბითი მოხსენიებულია საუკუნიდან როგორც საბარათიანოს სოფელი. ეკუთვნოდა აზნაურ თულაშვილებს. 1721 წლის აღწერით სოფელში ითელებოდა 9 მებატონე (თულასშვილები), 15 გამომღები, 1 ბოგანო და 2 ამოწყვეტილი ყმა. საუკუნის ნახევარში გაუკაცრიელებული სოფელი ზრბითი დაასახლეს მთიულეთ-გუდამაყრიდან მიგრირებულმა ქართველმა მთიელებმა. მოგვიანებით აქედან გადასახლებულებმა თავიანთი სოფლის სახელი დაარქვეს ალგეთის მარჯვენა მხარეს, ლაკვისწყლის (ზის ხევი) სოფ. ახალშენს (ამჟამად სოფელი ზირბითი). საუკუნის 60-იან წლებამდე ორბეთის მიდამოებში ზირბითის სახელწოდებით არსებობდა 2 სოფელი: ძველი ზირბითი და ახალი ზირბითი (ამჟამად მხოლოდ ეს უკანასკნელია).

ისტორიული ზირბითის (ძველი ზირბითის) ტერიტორიაზე შემორჩენილია 3 დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები. ერთი მათგანი დგას ხევის მარცხენა ნაპირას, აგებულია საუკუნეში და თულაშვილების საძვალეს წარმოადგენს. ნასოფლარის შუაში დგას მეორე, ასევე მცირე ზომის ეკლესია მინაშენით სამხრეთის მხარეს. კედლები აგებბულია ალგეთის ფილაქნებით, თაღები, სარკმლები და ლავგარდანი კი შირიმისაა. ეკლესიაში შემორჩენილია ორიგინალური კანკელი და სხვა ჩუქურთმიანი ფრაგმენტები. ეკლესია - საუკუნეებში უნდა იყოს აგებული, მაგრამ მის სამხრეთის კედელზე არსებული მინაშენი უფრო გვიანდელია. ეკლესიის ირგვლივ დგას რამოდენიმე ქვაჯვარი. ნასოფლარის სამხრეთით 500 მ-ზე დგას კიდევ ერთი, ალგეთის ქვითა და ბაზალტის კვადრებით ნაგები ეკლესია, რომელიც სამშენებლო ტექნიკით - საუკუნეების ნიმუშებს უახლოვდება. ეკლესიის მახლობლად ვრცელი სასაფლაოა.
ფელიქს პაივა

ფელიქს პაივა (დ. 21 თებერვალი, 1877, კააზაპა — გ. 2 ნოემბერი, 1965, ასუნსიონი) — პარაგვაელი პოლიტიკოსი, იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე. იყო ლიბერალური პარტიის წევრი. ასევე პარაგვაის პრეზიდენტი 1937 წლის 15 აგვისტოდან 1939 წლის 15 აგვისტომდე.

პაივა პრეზიდენტი რაფაელ ფრანკოს დამხობის შემდეგ გახდა. მისი მმართველობის პერიოდში აღდგა 1870 წლის კონსტიტუცია. 1938 წელს ხელი მოაწერა სამშვიდობო შეთანხმებას ბოლივიასთან, რომელმაც დაასრულა ჩაკოს ომი.

ადრეული წლები
ფელიქს პაივა კაასაპაში 1877 წელს დაიბადა. იგი იყო მარტინა პაივას შვილი. ემილიო და ვისენტე პაივების ძმა. საშუალო სკოლა დაამთავრა 1896 წელს, რის შემდეგაც სწავლა განაგრძო სამართლის მიმართულებით ასუნსიონის ეროვნულ უნივერსიტეტში, რომელიც 1901 წელს დაასრულა.

პაივა სხვადასხვა პერიოდში იკავებდა უნივერსიტეტის მნიშვნელოვან აკადემიურ თანამდებობებს. იგი ოთხჯერ იყო სამართლის ფაკულტეტის დეკანი — 1902, 1923, 1934 და 1937 წლებში. 1908 წელს ასრულებდა უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობას, ხოლო 1912 წლის აპრილიდან აგვისტომდე რექტორის თანამდებობას ოფიციალურად იკავებდა. ახალგაზრდობიდანვე აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკურ ცხოვრებაში და იყო პარაგვაის ლიბერალურ პარტიის წევრი.

პოლიტიკური კარიერა
ფელიქს პაივა წლების განმავლობაში აქტიურად მონაწილეობდა პარაგვაის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. სხვადასხვა პერიოდში ეკავა მინისტრის თანამდებობა, ასევე იყო პარაგვაის სენატის თავმჯდომარე. 1920 წელს აირჩიეს ვიცე-პრეზიდენტად, რომელ თანამდებობასაც 1921 წლამდე იკავებდა.

პაივა ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ქვეყნის სამართლებრივ სისტემაში. იგი იყო უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტი და აქტიურად იყო ჩართული სახელმწიფო ინსტიტუტების საქმიანობაში.

1937 წელს, რაფაელ ფრანკოს ხელისუფლების დამხობის შემდეგ, ფელიქს პაივა გახდა პარაგვაის პრეზიდენტი. მისი მმართველობის პერიოდში აღდგა 1870 წლის კონსტიტუცია, რაც ქვეყნის პოლიტიკური სტაბილიზაციის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნაბიჯად ითვლება.

1938 წლის 10 ოქტომბერს პარაგვაის კონგრესმა პაივა ოფიციალურად დაადასტურა დროებით პრეზიდენტად. იმავე წელს მან ხელი მოაწერა სამშვიდობო შეთანხმებას ბოლივიასთან, რომელმაც დაასრულა ჩაკოს ომი — სამხრეთ ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამხედრო კონფლიქტი საუკუნეში.

პაივას მმართველობის პერიოდში მნიშვნელოვანი იყო ასევე განათლებისა და საზოგადოებრივი პროგრამების განვითარება, მათ შორის ახალი ფაკულტეტების შექმნა და პროფესიული დარგების მხარდაჭერა.

1939 წლის 15 აგვისტოს ახლად არჩეულმა პრეზიდენტმა ხოსე ფელიქს ესტიგარიბიამ ოფიციალურად შეცვალა პაივა პრეზიდენტის თანამდებობაზე.
რენე ფელბერი

რენე ფელბერი (დ. 14 მარტი 1933 – გ. 18 ოქტომბერი 2020) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი. ფელბერი 1987 წლიდან 1993 წლამდე იყო შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი. 1992 წელს რენე იყო შვეიცარიის პრეზიდენტი.

პირადი ცხოვრება
დაიბადა 1933 წელს ბილში. ფელბერი მუშაობდა მასწავლებლად ბუდევილიეში და ლე ლოკლში, რომელიც მდებარეობს ნევშატელის კანტონში.

პოლიტიკური კარიერა
1964 წლიდან 1980 წლამდე ფელბერი იყო ლე ლოკლის მერი (თავდაპირველად პასუხისმგებელი გაზისა და ელექტროენერგიის მიწოდებაზე, შემდეგ კი — ფინანსებზე). 1965–1976 წლებში იყო ნოშატელის კანტონის პარლამენტის წევრი.

1967 წლიდან 1981 წლამდე ფელბერი იყო ეროვნული საბჭოს წევრი (შვეიცარიის ფედერალური პარლამენტის ქვედა პალატა). 1981 წელს გახდა ნევშატელის კანტონის სახელმწიფო საბჭოს წევრი, რომელიც არის კანტონის აღმასრულებელი ორგანო და ხელმძღვანელობდა ფინანსთა დეპარტამენტს, ვიდრე ფედერალურ საბჭოში აირჩევდნენ.

1980-1981 წლებში რენე იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ფრაქციის ლიდერი ფედერალურ პარლამენტში. 1987 წლის 9 დეკემბერს ფელბერი აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში, როგორც ნევშატელის კანტონის წარმომადგენელი და სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი.

თავისი უფლებამოსილების პერიოდში რენე ფელბერი ხელმძღვანელობდა საგარეო საქმეთა ფედერალურ დეპარტამენტს და 1992 წელს იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი. ფელბერი აქტიურად უჭერდა მხარს ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობა, თუმცა ეს ინიციატივა 1992 წლის 6 დეკემბრის რეფერენდუმზე მცირე სხვაობით უარყოფილ იქნა.

1993 წლის 31 მარტს ფელბერმა ჯანმრთელობის პრობლემების გამო დატოვა ფედერალური საბჭო. რენე ფელბერი გარდაიცვალა 2020 წლის 18 ოქტომბერს, 87 წლის ასაკში.
კლარენს სენიორე

კლარენს ჰენრი ავგუსტუს სენიორე (დ. 25 თებერვალი, 1919 – გ. 5 მაისი, 2002) — დომინიკის მესამე პრეზიდენტი.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
დაიბადა როზოში, ვაიოლეტ (ქორწინებამდე გვარი რივიერი) და კლარენს ა. სენიორეს ოჯახში. განათლება მიიღო დომინიკის გრამატიკულ სკოლაში და სენტ-ლუსიის კოლეჯში.

კარიერა
1936 წლიდან მუშაობა დაიწყო დომინიკაში საჯარო მოხელედ. 1958–1960 წლებში გაიარა საერთაშორისო საჯარო სამსახურის კურსი ოქსფორდის უნივერსიტეტში. დომინიკაში დაბრუნების შემდეგ განაგრძო სახელმწიფო სამსახური და სხვადასხვა პერიოდში ასრულებდა მინისტრთა კაბინეტის პირველი მდივნისა და პრეზიდენტის შემცვლელის მოვალეობას.

1983 წელს დომინიკის წარმომადგენელთა პალატამ (ასამბლეამ) კლარენსი აირჩია დომინიკის პრეზიდენტად და იმავე წლის ოქტომბერში ფიცი დადო. 1988 წელს ხელახლა აირჩიეს პრეზიდენტად, ხოლო 1993 წელს თანამდებობიდან გადადგა.

1966 წლის საახალწლო საპატიო ჯილდოებში ელისაბედ -მ სინიორეს მიანიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ოფიცრის წოდება , ხოლო 1985 წელს დააჯილდოვეს აბანოს ორდენის დიდ ჯვართან ერთად. 1992 წლიდან კლარენს სენიორე ასევე იყო მალტის რაინდი.

პირადი ცხოვრება
1950 წელს კლარენს სენიორემ იქორწინა ჯუდით ლარონდზე, წყვილს შეეძინა ორი ვაჟი.
რაფაელ ფრანკო

რაფაელ დე ლა კრუს ფრანკო ოხედა (დ. 22 ოქტომბერი, 1896, ასუნსიონი — გ. 16 სექტემბერი, 1973, ასუნსიონი) — პარაგვაელი სამხედრო, პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, პარაგვაის 32-ე პრეზიდენტი 1936–1937 წლებში.

ფრანკო ხელისუფლებაში მოვიდა თებერვლის რევოლუციის შედეგად. იგი ითვლება რევოლუციური ფებრერისტული პარტიის (ეროვნული რევოლუციური პარტია) დამფუძნებლად და ისტორიულ ლიდერად. მონაწილეობდა ჩაკოს ომში და ჰქონდა მაღალი სამხედრო წოდებები.

მისი პრეზიდენტობის დროს მან განახორციელა პარაგვაის პირველი მასშტაბური მიწის რეფორმა (ზოგიერთი მსხვილი კერძო მიწის საკუთრების კონფისკაცია და დაშლა) და დანერგა არაერთი მუშათა ხელშემწყობი სიახლე.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ფრანკო დაიბადა ასუნსიონიში, 1896 წლის 22 ოქტომბერს. ის იყო ფედერიკო ფრანკოსა და მარსელინა ოხედას შვილი.მისი მამა იყო მათემატიკის პროფესორი აგრონომიის სკოლაში.

რაფაელ ფრანკო დაქორწინებული იყო დეიდამია სოლალინდეზე და მათ ჰყავდათ ექვსი შვილი. პირველადი განათლების დასრულების შემდეგ, ფრანკო 1915 წელს ჩაირიცხა სამხედრო კოლეჯში.

სამხედრო კარიერა
ფრანკოს პირველ სამხედრო სამსახურში მეორე ლეიტენანტის წოდება ჰქონდა და პოლკოვნიკ პედრო მენდოზას მეთაურობით მსახურობდა. 1921 წლის 9 მაისს დაწინაურდა პირველი ლეიტენანტად, ხოლო 13 აგვისტოს გადაიყვანეს მანქანის შაშხანის ჯგუფის მეთაურად ასუნსიონში.

1924 წლის 13 აგვისტოს მიიღო კაპიტნის ჩინი. 1926 წლის 10 თებერვალს დაინიშნა სამხედრო კოლეჯის კადეტების ბატალიონის მეთაურად, 1926 წლის ნოემბერში ქვეითთა მეორე პოლკის მეთაურად ვილა-ჰაიესში.

1928 წელს ფრანკო მსახურობდა პარაგვაის ჩაკოში, სადაც დამოუკიდებლად, მცირე ძალებით შეუტია ბოლივიის ერთ-ერთ ციხესიმაგრეს და აიღო.

1933 წელს დააწინაურეს პოლკოვნიკად და ჩაკოს ომში ხელმძღვანელობდა პარაგვაის მესამე კორპუსის პირველ დივიზიას.

მისი ჯარისკაცები მას „ლეონ-კარე“-ს უწოდებდნენ, რაც გუარანის ენაზე „დაჭრილ ლომს“ ნიშნავს, ეს მეტსახელი ფრანკოს ფეხის ტრამვის გამო შეერქვა.

პოლიტიკური კარიერა
ფრანკო იყო რევოლუციური ფებრერისტული პარტიის დამფუძნებელი და ისტორიული ლიდერი. ამის შემდეგ ფრანკო დროებით გახდა პრეზიდენტი (20 თებერვალი, 1936 — 13 აგვისტო, 1937).

დამხობა და გადასახლება
1937 წლის 13 აგვისტოს ჩაკოს ომში პოზიციების დაკარგვით უკმაყოფილო ჯარისკაცებმა რაფაელ ფრანკო სამხედრო გადატრიალებით ჩამოაგდეს.

ის ურუგვაიში გაიქცა. 20 წელს გაატარა ქვეყნის გარეთ, 1946 წელს დაბრუნდა ამნისტიის ფარგლებში, შემდეგ ისევ გაიქცა შეთქმულების ბრალდების გამო. 1947 წელს უჭერდა მხარს აჯანყებას.

სიცოცხლის ბოლო წლები
პარაგვაიში დაბრუნების შემდეგ ფრანკო მუშაობდა სხვადასხვა სამუშაოზე, მათ შორის უძრავი ქონების აგენტად. პოლიტიკურ ოპოზიციას აგრძელებდა ალფრედო სტრესნერი წინააღმდეგ რევოლუციური ფებრერისტული პარტიის მეშვეობით

მისი ჯანმრთელობა გაუარესდა 70-იან წლებში. ბოლოს ცხოვრობდა პატარა ოთახში, ყოფილ ავტოფარეხში. 1973 წლის სექტემბერში მოხვდა ამერიკულ საავადმყოფოში და გარდაიცვალა 16 სექტემბერს.
ევროპის ჩემპიონატი ჭადრაკში სენიორთა შორის

ევროპის ჩემპიონატი ჭადრაკში სენიორთა შორის — ყოველწლიური საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც იმართება ევროპის საჭადრაკო კავშირის ეგიდით. ტურნირი პირველად 2001 წელს ჩატარდა. თავდაპირველად მასში მონაწილეობის მიღება შეეძლოთ მამაკაცებს 60 წლის ასაკიდან, ხოლო ქალებს — 50 წლიდან.

2014 წლიდან შეჯიბრი გაიყო ორ ასაკობრივ კატეგორიად: 50+ და 65+. ასაკობრივი შეზღუდვები გათანაბრდა ორივე სქესისთვის. ტურნირი ტარდება შვეიცარული სისტემით 9 ტურად. გამარჯვებულებს ენიჭებათ შესაბამისად „ევროპის სენიორთა ჩემპიონისა“ და „ევროპის სენიორთა შორის ქალთა ჩემპიონის“ ტიტულები თითოეულ კატეგორიაში.

გამარჯვებულთა სია
ოპელტის ნაპრალები

ოპელტის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -18, -93). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ ოპელტის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). ოპელტის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
პიკეტი (რკინიგზა)

პიკეტი ( — პალო) — მანძილის ამღნიშვნელი წერტილი რკინიგზის ხაზებზე, როგორც წესი, ბიჯით 100 მ. ადგილზე აღინიშნება ბოძით (პიკეტის ნიშნით), ციფრული აღნიშვნით რკინიგზის ლიანდაგის ნაპირას. დოკუმენტაციაში ჩვეულებრივ აღინიშნება შემოკლებულად — პკ.

 8442-65-ის შესაბამისად პიკეტად აღიქმება რკინიგზის ლიანდაგის მონაკვეთი მიმდებარე პიკეტის ნიშნებს შორის; თანაც პიკეტის ნიშანზე ერთ მხარეს დაისმევა პიკეტის ნომერი, რომელიც ნიშნის წინ დასრულდა, საწინააღმდეგო მხარეს — პიკეტის ნიშნის შემდეგ დაწყებული ნომერი.

კილომეტრის ნიშანთან ერთად პიკეტი საშუალებას იძლევა მიუთითოს ადგილი რკინიგზის ლიანდაგზე იმ სიზუსტით, რომელიც საკმარისია ბევრი პრაქტიკული გამოყენებისათვის, მაგალითად, რკინიგზის ლიანდაგის ან საკონტაქტო ქსელის ნაგებობებზე შემჩნეული უწესივრობების ადგილის მისათითებლად. ადგილის ჩვენება გამოიხატება ფორმულით: „205 კმ პკ 8“, რაც უჩვენებს ადგილის შემოგარენზე, რომელიც იმყოფება 700—800 მეტრში 204/205-ის კილომეტრის ნიშნიდან კილომეტრებში მანძილის ზრდის მიმართულებით.

პიკეტების ბიჯი
ვითვალისწინებთ რა პიკეტების ტრადიციულ ბიჯს – 100 მეტრს, ლიანდაგის ერთი კილომეტრი მოიცავს, როგორც წესი, 10 პიკეტს. პიკეტები ინომრება დაწყებული კილომეტრის ნიშნიდან არაბული ციფრებით, მიმდევრობით, დაწყებული 1-დან, რომელიც იზრდება შემდეგი კილომეტრის მაჩვენებლის მიმართულებით, ასე რომ პიკეტებს აქვთ ციფრული მაჩვენებელი 1-დან 10-მდე.

ზოგჯერ ლიანდაგის ერთი კილომეტრი დაყოფილია პიკეტების სხვა რაოდენობად, 10-სგან განსხვავებულად. ამას ადგილი აქვს შემდეგ შემთხვევებში:
რკინიგზის ხაზების გადაკეთება, რის შედეგადაც იცვლება მისი სიგრძე — შესაბამისად, რათა მთელი ხაზის, ან მისი მნიშვნელოვანი ნაწილის, ხელახლა მონიშვნის თავიდან ასაცილებლად, ლიანდაგის სიგრძეში მომხდარი ცვლილოების რაიონში კილომეტრებს შეიძლება ქონდეთ 10-სგან განსხვავებული პიკეტის ნიშანი;
სხვადასხვა სიგრძის განაყოფი ლიანდაგები მრავალლიანდაგიან ხაზებზე, მაგალითად, გზაგამტარის კვანძის მოწყობისას. რადგან კილომეტრის ნიშნები მრავალლიანდაგიან ხაზების ყველა ლიანდაგზე ერთმანეთს ემთხვევა, ლიანდაგის სიგრძეში სხვაობა კომპენსირდება მათზე პიკეტების სხვადასხვა რაოდენობით ერთი და იმავე კილომეტრის ფარგლებში.

მსგავს შემთხვევებში პიკეტებს შეიძლება ქონდეთ სიგრძეც, რომელიც განსხვავდება 100 მეტრისგან, მაგალითად, თუ გადაკეთებისას შეცვლილი ხაზის კილომეტრის სიგრძე აღმოჩნდა არა 100 მეტრის ჯერადი. ასევე ეს შესაძლებელია მრავალლიანდაგიანი ხაზების მომიჯნავე გზების სიგრძის მნიშვნელოვანი სხვაობისას მოხვეულ უბნებში — ამ შემთხვევაში პიკეტის სიგრძეები მოხვეული უბნების გარე და შიდა ლიანდაგებზე შეიძლება იყოს სხვადასხვა ტრასის პიკეტებად დაყოფის ერთიანობის შესანარჩუნებლად.