რენე ჰარისი

რენე რეინალდო ჰარისი (დ. 11 ნოემბერი, 1947 – გ. 5 ივლისი, 2008) იყო ნაურუს რესპუბლიკის ოთხგზის პრეზიდენტი 1999-დან 2004 წლამდე. 1977-დან 2008 წლამდე იყო პარლამენტის წევრი.

ადრეული კარიერა და წარსული
ჰარისი დაიბადა 1947 წლის 11 ნოემბერს აივოში, ნაურუში. ის ემეას ტომის წევრი იყო.

საშუალო განათლება მან ვიქტორიაში, ავსტრალია, ჯილონგის კოლეჯში მიიღო. პარლამენტში არჩევამდე ჰარისი ნაურუს ფოსფატების კორპორაციაში მუშაობდა და ნაურუს წყნარი ოკეანის ხაზის მენეჯერი იყო.

ის პირველად აივოს პარლამენტის წევრად 1977 წელს აირჩიეს, სამუელ ციცის შემცვლელად. მისი პირველი ვადა შვიდი დღე გაგრძელდა, რადგან სასამართლოს მიერ ძალადობისთვის გამამტყუნებელი განაჩენის შემდეგ თანამდებობიდან გადადგომა მოუწია. თუმცა, მან შუალედურ არჩევნებში დამაჯერებელი უმრავლესობით გაიმარჯვა. ჰარისი 1978 წელს პარლამენტის ვიცე-სპიკერად აირჩიეს. მან თანამდებობა 1981 წელს დატოვა, მაგრამ ხუთი დღის შემდეგ შემდგომ შუალედურ არჩევნებში ხელახლა აირჩიეს. და 1986 წლის დეკემბერში პარლამენტის სპიკერად. 1992 წელს იგი -ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა.

1998 წელს ჰარისი დამნაშავედ ცნეს ძალადობასა და ციხიდან გაქცევაში, რადგან მან ორი თანამზრახველის დახმარებით ნაურუს პოლიციის საპყრობილიდან სამი ნათესავი იძულებით გაათავისუფლა. ავსტრალიის მაუწყებლობის კორპორაციის სატელევიზიო პროგრამა „უცხოელი კორესპონდენტი“ ასევე აცხადებდა, რომ -ის თავმჯდომარეობისას ჰარისმა 231 000 ავსტრალიურ დოლარზე მეტი დახარჯა ფუფუნების ნივთებზე, დასვენებასა და მელბურნში ქონებაზე. ჰარისს მელბურნში, ნაურუს სახლის 51-ე სართულზე, მდიდრული პენტჰაუსის ლუქსი ჰქონდა.

პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადები
ჰარისი პირველად პრეზიდენტი 1999 წლის 27 აპრილს გახდა და ამ თანამდებობაზე 2000 წლის 20 აპრილამდე დარჩა, სანამ იგი ბერნარდ დოვიიოგომ შეცვალა, რომელმაც ეს თანამდებობა შეინარჩუნა მანამ, სანამ ჰარისი 2001 წლის 29 მარტს, დოვიიოგოს მიერ უნდობლობის გამოცხადების შემდეგ, პრეზიდენტის თანამდებობას არ დაუბრუნდა. საბოლოოდ, დოვიიოგომ პრეზიდენტის თანამდებობა შეინარჩუნა.

ჰარისი ხელახლა აირჩიეს პრეზიდენტად 2003 წლის 15 აგვისტოს.

მისი მთავრობა პასუხისმგებელი იყო კუნძულზე ავსტრალიელი თავშესაფრის მაძიებლების განსახლებაზე, ასევე ნაურუს გაეროში მიღებასა და ერთა თანამეგობრობაში სრულუფლებიან წევრობაზე. ჰარისი ნაურუს ოპოზიციურმა პარტიამ (ნაოერო ამო) და საერთაშორისო საზოგადოებამ გააკრიტიკეს კორუფციისა და ადამიანის უფლებების დარღვევის გამო. ჰარისის ადმინისტრაციის დროსაც ნაურუმ საკამათო ვითარებაში ტაივანის აღიარება ჩინეთის აღიარებით შეცვალა, ჩინეთის მთავრობამ კი ნაურუს დასუსტებულ ეკონომიკას საჭირო დახმარება გაუწია.

მისი ჯანმრთელობა, სულ მცირე, სიცოცხლის ბოლო 5 წლის განმავლობაში სერიოზულ შეშფოთებას იწვევდა. 2003 წლის დეკემბერში ჰარისმა ნაურუს პარლამენტის შენობაში გონება დაკარგა და მისი გაცოცხლება პარლამენტის წევრმა და ექიმმა, დოქტორმა კირენ კეკემ შეძლო.

2004 წლის 22 ივნისს, პოლიტიკური გადადგომის გამო, იგი პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადააყენეს და მისი ადგილი ლუდვიგ სკოტიმ დაიკავა.

პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი და დავები
2004 წლის გვიანდელ საპარლამენტო არჩევნებში სკოტის მხარდამჭერებმა ადგილების უმრავლესობა მოიპოვეს და ჰარისს პრეზიდენტად ხელახლა არჩევის მცდელობა აღარ ჰქონია. 2007 წლის 25 აგვისტოს ჩატარებულ საპარლამენტო არჩევნებში ჰარისი პარლამენტის ერთადერთი ოპოზიციონერი წევრი იყო, რომელიც ხელახლა აირჩიეს; სკოტის მხარდამჭერებმა კიდევ უფრო დიდი გამარჯვება მოიპოვეს და ითვლებოდა, რომ ჰარისს შესაძლოა პარლამენტში პოლიტიკური მხარდამჭერები არ ჰყოლოდა.

მას შემდეგ, რაც 2008 წლის 7 მარტს ჰარისის აივოს საარჩევნო ოლქში ფოსფატის მტვრის გამო შეწუხებულმა მომიტინგეებმა ნაურუს მთავარი პოლიციის განყოფილება დაწვეს, მთავრობამ ჰარისი მომიტინგეების წაქეზებაში დაადანაშაულა.

ჰარისის, როგორც ნაურუს პრეზიდენტის პერიოდები ზოგჯერ განპირობებული იყო მისი ალიანსით გავლენიან კინზა კლოდუმართან, რომელიც თავად იყო ყოფილი პრეზიდენტი და ასევე მნიშვნელოვან მოლაპარაკების ძალას ასრულებდა ნაურუს პარლამენტში.

2008 წლის აპრილის არჩევნები და პარლამენტში მანდატის დაკარგვა
2008 წლის 26 აპრილს ჩატარებულ საპარლამენტო არჩევნებში ჰარისმა კვლავ იყარა კენჭი, თუმცა ადგილი დაკარგა; პრეზიდენტ მარკუს სტივენის მომხრეებმა უმრავლესობა მოიპოვეს. პარლამენტში 31-წლიანი მოღვაწეობის შემდეგ, ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც მან ადგილი დაკარგა.

გარდაცვალება
ჰარისს 2008 წლის 4 ივლისს გულის შეტევა დაემართა და 5 ივლისის დილით დენიგომოდუში გარდაიცვალა. იმავე დღეს, მოგვიანებით, მისი სახელმწიფო დაკრძალვა გაიმართა. გარდაცვალების დროს ის 60 წლის იყო და, მიუხედავად იმისა, რომ შედარებით ახალგაზრდა იყო, მისი პოლიტიკური თაობა გარკვეულწილად ჩანაცვლებული იყო მასზე დაახლოებით 20 წლით უმცროსი მთავრობის მინისტრთა გუნდით.