iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სამარის დრამის თეატრი

მაქსიმ გორკის სახელობის სამარის დრამის აკადემიური თეატრი — უძველესი დრამატული თეატრი რუსეთის ქალაქ სამარაში. 1995 წლიდან - დღემდე თეატრის დირექტორია რუსეთის ფედერაციის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ვიაჩესლავ გვოზდკოვი. 2009 წლიდან მაქსიმ გორკის სახელობის სამარის დრამის აკადემიური თეატრის მთავარი რეჟისორია ვალერი გრიშკო.

სამარის დრამის თეატრი
სამარის დრამის თეატრის ისტორია 1851 წლიდან იწყება, როდესაც სამარას გუბერნიის ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. მაშინ სამარაში პირველი პროფესიული დასი გაჩნდა — ე. სტრელკოვას ანტრეპრიზა. ის ვაჭარ ლებედევის სპეციალურად მოწყობილ სახლში გამოდიოდა. 1854 წელს ლებედევის სახლი ხანძრის შედეგად დაიწვა.

1855 წელს თეატრი ხის შენობაში იყო. 1888 წელს არქიტექტორ მიხეილ ჩიჩაგოვის პროექტის მიხედვით, თეატრის ახალი ქვის შენობა აშენდა. ფსევდორუსული სტილის თეატრის შენობას ქალაქის მაცხოვრებლებმა „ტერემოკი“ ან „თაფლაკვერის სახლი“ შეარქვეს.

 საუკუნეში სამარის თეატრის გაფურჩქვნის პერიოდი უკავშირდება პეტრე მედვედევის (1860-80-იანი წლები), ა. რასკაზოვის 1870-იანი წლები, ი. ნემოვის, ი. ნოვიკოვის (1870-იანი, 1880-იანი წლები) ანტრეპრიზებს. სამარაში გამოდიოდნენ ე.წ. „შერეული“ დასები (დრამა, ოპერა, ოპერეტა). 1907 წლიდან წარმოდგენები თეატრ-ცირკის „“ (ამჟამად ეს შენობა სრულად გადაკეთებულია, თუმცა მისი ისტორიული ფასადი პირვანდელი სახითაა შენარჩუნებული, მასში სამარის სახელმწიფო ფილარმონიაა განთავსებული).

1930 წელს სამარაში დრამატული თეატრის მუდმივი დასი შეიქმნა, რომელიც 1888 წელს აშენებულ შენობაში განთავსდა.
1930-იანი წლების დასაწყისში მასში შედიოდნენ მსახიობები: იური ტოლუბეევი, ვასილი მერკურიევი, ა. კისტოვი, ვ. შარლახოვი, ვალერი ნელსკი, დასს ნიკოლაი სიმონოვი ხელმძღვანელობდა.

1936 წელს „მაქსიმ გორკის ხსოვნის უკვდავყოფის“ დადგენილებით კუიბიშევის სამხარეო დრამატულ თეატრს მწერლის სახელი მიენიჭა.

1955 წელს რეჟისორად პეტრე მონასტირსკი მოიწვიეს, 1959 წელს ის თეატრის მთავარ რეჟისორად დაინიშნა და ამ თანამდებობაზე 1995 წლამდე იმუშავა (1965-დან 1967 წლამდე შუალედში — მუშაობდა ვორონეჟში).

1977 წელს კუიბიშევის დრამის თეატრმა აკადემიურის სახელწოდება მიიღო (პეტრე მონასტირსკის ხელმძღვანელობით).

1995 წელს 80 წლის პეტრე მონასტირსკიმ თანამდებობა დატოვა. სამარის ოლქის გუბერნატორმა კონსტანტინე ტიტოვმა 13 ოქტომბრიდან სამხატვრო ხელმძღვანელის თანამდებობაზე ვიაჩესლავ გვოზდკოვი დანიშნა.

1996 წელს მსახიობი ვერა ერშოვა ნომინაციაში „ღირსებისა და პატივისათვის“ ეროვნული თეატრალური პრემია „ოქროს ნიღაბი-ს“ ლაურეატი გახდა.

1998 წელს — თეატრმა ავინიონის ფესტივალზე მიიღო მონაწილეობა.

2007 წელს — რუსეთის ფესტივალზე „ვოლგის თეატრალური სეზონები“ ანტონ ჩეხოვის სპექტაკლმა „“ (რეჟისორი ვ. გვოზდკოვი) საუკეთესო მუსიკალური გაფორმებისათვის პრიზი აიღო.

2011 წელს — თეატრის 160 წლის იუბილე სამარის დრამის თეატრისადმი მიძღვნილი ჟურნალ „ “-ის სპეციალური ნომრით აღინიშნა. 17-დან 25 ივნისამდე მაქსიმ გორკის სახელობის სამარის დრამის აკადემიურმა თეატრმა გასტროლები გამართა ისრაელში, სადაც სპექტაკლები „ “ და „ “ წარადგინა.
სამარის ზოოპარკი

სამარის ზოოპარკი — ზოოლოგიური პარკი რუსეთის ქალაქ სამარაში.

ცხოველები
ზოოპარკის სახეობებს შორის წარმოდგენილია: ამურის ვეფხვი, ამურის ჯიქი, აფრიკული ლომი, შავი იაგუარი, მურა დათვი, მაიმუნი, ფარშავანგი, არწივი და ფსოვი, ზარნაშო, ნილოსის ნიანგი, ეგზოტიკური გველების სახეობები, პირანიები და სხვა საინტერესო ცხოველები.

ისტორია
სამარის ზოოპარკის დაარსების თარიღად 1992 წლის 16 იანვარი ითვლება. ზოოპარკის თავდაპირველი კოლექცია, კოოპერატივ „“-ის საკუთრებაში მყოფი ცხოველებისგან შედგებოდა, რომელიც 46 სახეობის 80 ცხოველს მოიცავდა. სამარის ზოოპარკის დამაარსებელი და პირველი დირექტორი ალექსეი დეგტიარევი იყო. 1997 წლის დეკემბრამდე სამარის ზოოპარკი ცხოველების მოძრავ კოლექციას წარმოადგენდა, რომლებიც ზაფხულში იური გაგარინის პარკში, ხოლო ზამთარში - ჟიგულევსკის ბაღების სათბურებში იყვნენ. ცხოველები პირობები და კვება გაუმჯობესებას საჭიროებდა. მიუხედავად იმისა, რომ 1997 წელს სამარის ზოოპარკმა 0,23 ჰექტარი ფართობის მუდმივი ადგილსამყოფელი მიიღო, ცხოველების პირობები არ გაუმჯობესებულა.

2006 წელს სამარის ზოოპარკი სამარის ოლქის კულტურის სამინისტროს მფლობელობაში გადავიდა, ხოლო ზოოპარკის ხელმძღვანელად ოლეგ შეპტალოვი დაინიშნა. ამის შემდეგ ყველაფერი ძირფესვიანად შეიცვალა. დღეს სამარის ზოოპარკი ადგილობრივი მაცხოვრებლების ერთ-ერთი უსაყვარლესი ადგილია (ზოოპარკის მნახველთა რიცხვი 3.5-ჯერ გაიზარდა). ასენდა ცხოველტა ახალი სადგომები - ეკოგალერეა, აკვატერარიუმი, ავიარიუმი, მტაცებლებისა და ჩლიქოსანი ცხოველების ვოლიერები. ფრინველებისთვის მოეწყო ორი საგუბარი. ცხოველების კვება რუსეთის წამყვანი ზოოპარკის - მოსკოვის ზოოპარკის კვების რაციონის მიხედვით ხორციელდება.
ხალიკოთერიუმები

ხალიკოთერიუმები — ამომწყდარი კენტჩლიქოსნების ოჯახი ანცილოპოდების ქვერიგისა. რამდენადმე ცხენებს წააგვანან, მაგრამ წინა კიდურები უკანაზე გრძელი აქვთ; ქალა — დაგრძელებული, ძირითადი კბილები — დაბალგვირგვინიანი. წინა კიდურები ოთხთითა ან სამთითაა, უკანა — სამთითა. თითებზე ჩლიქების ნაცვლად ბრჭყალებია განვითარებული. გავრცელებული იყვნენ აფრიკის, ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტერიტორიაზე შუა ოლიგოცენიდან პლეისტოცენამდე (ჩრდილოეთ ამერიკაში უკვე შუა მიოცენში ამოწყდნენ). ყოფილ სსრკ-ში გვხვდებოდა ყაზახეთის, სამხრეთ უკრაინის, მოლდოვის, საქართველოს მესამეულ ნალექებში.
სამარის საოლქო სამხატვრო მუზეუმი

სამარის საოლქო სამხატვრო მუზეუმი — მუზეუმი რუსეთში. მდებარეობს ვოლგისპირეთში, სამარაში. სამხატვრო განყოფილება ადგილობრივმა მხატვარმა კონსტანტინე გოლოვკინმა სამარელ ფერმწერთა ჯგუფთან ერთად შექმნა. კოლექციაში ძირითადი ადგილი — საუკუნეების სამარელი მხატვრების ნამუშევრებს მოიცავს, აგრეთვე საუკუნის დასაწყისის რუსი ოსტატების ხელოვნების ნიმუშებს. მუზეუმი მდიდარია — საუკუნეების რუსული ხელოვნების კოლექციით, ასევე საუკუნის დასაწყისისა და საუკუნის რუსული ფერწერისა და გრაფიკის კოლექციით. განსაკუთრებით ფასეულია საუკუნის დასაწყისის რუსული ავანგარდის კოლექცია. სამუზეუმო კოლექციაში ასევე თავმოყრილია 1920—1970-იანი წლების საბჭოთა პერიოდის ხელოვნების ნიმუშები.
არმავირის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია (რუსეთი)

}
| რელიგიური_წევრობა = სომხური სამოციქულო ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = კრასნოდარის მხარე
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1846—1861
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 44.9189
| გრძედი = 41.0933
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია (, , აგრეთვე ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია , ) და სომხურ-გრიგორიანული მიძინების ეკლესია ) — სომხური ეკლესია რუსეთის კრასნოდარის მხარის ქალაქ არმავირში. აიგო 1861 წელს, ხოლო პირველი ღვთისმსახურება იმავე წლის აგვისტოში გაიმართა (იმავე დროს მოხდა ტაძრის კურთხევაც).

ისტორია
სომხური მიძინების ეკლესია ერთ-ერთი ყველაზე უძველესია ყუბანის რეგიონში. მისი მშენებლობა 1840 წელს დაიწყო. ტაძრის მშენებლობის იდეა არმავირის აულის დამაარსებელს გრიგორი ზასს ეკუთვნის, თუმცა იდეა ბევრად უფრო ადრე დაებადა. ეკლესიის მშენებლობისათვის საჭირო სახსრები პირადად იმპერატორმა ნიკოლოზ -მა გამოყო, ხოლო მშენებლობის ნაწილი აულის მაცხოვრებლების მიერ შეგროვებული შემოწირულობით დასრულდა. ეკლესია ხის მასალისგან აშენდა ქვის საძირკველზე. მშენებლობა საკმაოდ სწრაფი ტემპებით მიმდინარეობდა. პრაქტიკულად მისი კურთხევისთანავე ის ხანძრის შედეგად განადგურდა. მოგვიანებით კვლავ ხის ეკლესიის აშენება გადაწყდა, თუმცა მშენებლობა გაურკვეველი მიზეზებით გაჭიანურდა. 1842 წლის აგვისტოში იმპერატორის გადაწყვეტილებით ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა გადაწყდა, რომლის მშენებლობის ხარჯები მთლიანად სახელმწიფო ხაზინიდან დაიფარა. ქვის ეკლესიის პროექტი აფანასი ფარაფონტივმა შექმნა და ის 1844 წელს დამტკიცდა. ახალი ეკლესიის მშენებლობა 1846 წელს დაიწყო. ნახაზების შედგენისას დაშვებული სერიოზული უზუსტობების გამო შენობას ბზარები გაუჩნდა და ნგრევა დაიწყო. სახურავის ნაწილი ჩამოინგრა. 1857 წელს პროექტი დაიხვეწა. სამლოცველო დარბაზში ძველი დანგრეულის ნაცვლად 4 ახალი საყრდენი სვეტი დამონტაჟდა.
გომფოთერიუმი

გომფოთერიუმი — ამომწყდარი ძუძუმწოვრების გვარი ხორთუმიანების რიგისა. წარმოიშვა ქვედა მიოცენში ჩრდილოეთ ამერიკაში, არსებობდა პერიოდში 13,650—3,6 მილიონი წლის წინათ. მოგვიანებით გვარმა მიგრირება განიცადა აზიაში, ევროპასა და აფრიკაში. მათი სიმაღლე 3 მეტრამდეა. გარეგნულად ძლიერ ჰგვანან სპილოს, მაგრამ ერთის მაგივრად ორი წყვილი ეშვი აქვთ, ერთი წყვილი ზედა ყბაზე, ხოლო მეორე, უფრო გრძელი — ქვედაზე. ქვედა ეშვები ნიჩაბის ფორმისაა, რაც მიწის თხრაში ეხმარებოდათ. თანამედროვე სპილოებისგან განსხვავებით ზედა ეშვები დაფარული ჰქონდათ მინანქრით. სპილოებთან შედარებით თავის ქალა უფრო წაგრძელებული და დაბალია, რაც მოკლე ხორთუმის არსებობაზე მიუთითებს, როგორიც აქვთ მაგალითად ტაპირებს.
ტაირა

ტაირა — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. მონოტიპური გვარის წარმომადგენელია. ახლოს ენათესავება ევროპულ კვერნებს . აღნაგობის თვალსაზრისით ქრცვინებს წააგვანან, მაგრამ შესამჩნევად დიდია მათზე. მისი სხეული სუსტია და წაგრძელებული, კიდურები შედარებით მოკლე. სქელი და მოკლე ბეწვი მუქი ყავისფერია, თავი შედარებით ღია. არსებობს შედარებით ღია ფენოტიპებიც, რომელთა ბეწვი ვერცხლისფერია, ხოლო თავი — მუქი. ტაირის კუდი გრძელია და ფაფუკი. მისი სხეულის სიგრძეა 60-70 სმ, კუდისა 38-47 სმ, წონა 4-5 კგ. ბინადრობს ტროპიკულ ტყეებში. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, მექსიკიდან არგენტინამდე. აქტიურია ღამით. შევხვდებით როგორც მიწაზე, ასევე ხეებზეც. ტაირები ნაირმჭამელები არიან. მისი რაციონის მთავარ ნაწილს მცირე ძუძუმწოვრები შეადგენენ, აგრეთვე იკვებება ფრინველებით, უხერხემლოებით, ხილით. ზიანს აყენებენ ბანანის პლანტაციებს. მაკეობა გრძელდება 70 დღე, მდედრი შობს ორამდე ნაშიერს, რომლებსაც სიცოცხლის მეორე თვეში ეხილებათ თვალები, სამ თვემდე იკვებებიან რძით. ტყვეობაში ცოცხლობს 18 წლამდე. ტაირა სანადირო ობიექტს წარმოადგენს.
ვალერი ჩკალოვის მემორიალური მუზეუმი

ვალერი ჩკალოვის მემორიალური მუზეუმი — მემორიალური კომპლექსი, რომელიც ეძღვნება გამოჩენილ რუს მფრინავს, საბჭოთა კავშირის გმირს ვალერი ჩკალოვს.

მუზეუმი მოიცავს სახლ-მუზეუმს, რომელშიც დაიბადა და გაიზარდა მომავალი მფრინავი ვა პავილიონ-ანგარს, რომელშიც გამოფენილია საუკუნის 30-იანი წლების ის თვითმფრინავები, რომელიც დაკავშირებულია მის მოღვაწეობასთან.

მემორიალური მუზეუმი მდებარეობს ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქ ჩკალოვსკში, ჩკალოვის ქუჩა № 5-ში.

შექმნის ისტორია
1938 წლის 15 დეკემბერს თვითმფრინავის გამოცდის დროს დაიღუპა ვალერი პავლეს ძე ჩკალოვი. საბჭოთა კავშირის მთავრობის გადაწყვეტილებით მფრინავის უკვდავსაყოფად შეიქმნა მუზუმი სახლში, რომელშიც დაიბადა მფრინავი. მუზეუმის გახსნა შედგა 1940 წლის 7 ივლისს.

1956 წელს გორკის წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებით, უსაფრთხოების მიზნით, სახლი სანაპირო ზოლიდან გადაიტანეს უსაფრთხო ზონაში.

ექსპოზიცია
მუზეუმი მდებარეობს სახლში, სადაც 1904 წლის 2 თებერვალს დაიბადა ვალერი ჩკალოვი. სახლი აგებულია 1896 წელს ლეგენდარული მფრინავის მამის მიერ. სახლი ტიპური საცხოვრებელია ნიჟნი-ნოვგოროდის ვოლგისპირეთისათვის.

მუზეუმის პირველი ოთახი ჩკალოვების ოჯახის ყოფილი სამზარეულოა. ამ ოთახის ექსპოზიცია ეძღვნება ჩკალოვის ბავშვობას და ახალგაზრდობას. ოთახის კედლებზე ვალერის მშობლების და პირველი მასწავლებლის ფოტოებია, სურათებზე კი გამოსახულია სკოლა, რომელშიც იგი სწავლობდა.

ექსპოზიციის შემვეგი განყოფილება მოგვითხრობს ვალერის ჩერეპოვეცის ტექნიკუმში სწავლების პერიოდზე. ამავე ოთახის მინის ვიტრინაში დაცულია მფრინავის ის კოსტუმი, რომელიც მას ეცვა პირველი ფრენის დროს.

მესამე ოთახი მოგვითხრობს სწავლისა და სამსახურის შესახებ. მუზეუმის სტენდზე გამოსახულია ფოტოები, დოკუმენტები და ნახატები.

შემდეგ ოთახში გამოფენილია ექსპონატები, რომელიც მოგვითხრობს ჩკალოვის მიერ შესრულებული ორ უწყვეტი ფრენის შესახებ.

შემდეგი ოთახი ჩკალოვის ყოფილი საძინებელია. ამ ოთახის ექპონატები მოგვითხრობს მფრინავის ცხოვრების უკანასკნელ დღეებზე. ვიტრინაში დაცულია მფრინავის ის კოსტუმი, რომელიც მას უკანასკნელი ფრენის დროს ეცვა, ასევე გაუხსნელი პარაშუტი.

სახლის ახლოს მდებარეობს პავილიონი-ანგარი, რომელიც ააგეს 1957 წელს. აქ გამოფენილია 1930-იანი წლების საავიაციო ტექნიკა და ასევე მფრინავის პირადი ავტომობილი.
კალიმანტანური ციბეტა

კალიმანტანური ციბეტა — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი ვივერისებრთა ოჯახისა. კუნძულ კალიმანტანის ენდემია. მასზე დაკვირვება ველურ ბუნებაში, სხვადასხვა ტყეებსა და სიმაღლეებზე არ იძლევა საშუალებას ზუსტად აისახოს მისი ეკოლოგია. ცხოვრების წესი უცნობია, რადგან საკმაოდ მცირერიცხვოვანია. მიუხედავად ამისა ადრე ივარაუდეს, რომ სახეობა ცხოვრობდა მთებში, შემჩნეული იქნა დაბლობის ნოტიო ტყეებში, საშუალო სიმაღლის შერეულ ტყეებში და მაღალმთიან ფართოფოთლოვან ტყეებში. მისი სხეულის სიგრძეა 47-54 სმ, კუდისა 28-33 სმ. ფერად მუქი ყავისფერია ან ზემოდან შავი და რუხი, მოყვითალო-მოთეთრო ან ქვემოთ ოდნავ წითური. ყურები დაფარულია თხელი ბეწვით; შუაში თეთრი. ყავისფერ-ყვითელ-რუხი ლაქა გააჩნია თვალებს ქვევით, ლოყებზე. ტუჩები და ყელი თეთრია. კიდურების შიდა მხარე ნაცრისფერია, გარე — შავი. კუდი მუქია, არ გააჩნია ზოლები. აქტიურია ღამით. ამ სახეობის ძირითადი საფრთხეებია ჰაბიტატის დაკარგვა და დეგრადაცია. კანონითაა დაცული სარავაკისა და საბაჰის შტატებში. ცხოვრობს რამდენიმე გარემოსდაცვით ოლქში.
ბალახნის ქრისტეშობის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1620
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები = დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა = 5
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 56.48988
| გრძედი =43.606356
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ბალახნის ქრისტეშობის ტაძარი — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქ ბალახნაში. დაარსებულია 1620 წელს. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.

ისტორია
- საუკუნეებში აღნიშნულ ადგილზე მდებარეობდა შობის დედათა მონასტერი, რომელიც გაუქმდა 1764 წელს. ამ ადგილზე ძეგლი პირველად მოიხსენიება 1620 წელს. მისი ამშენებლი იყო მღვდელი ალექსი. ჩანაწერთა წიგნში 1674-1676 წლებში მოიხსენიება კიდევ ერთი ქვის სამონასტრო კომპლექსი, რომელიც ჯერ არ ყოფილა ნაკურთხი. სამონასტრო მიწაზე აგებული პირველი ტაძრის მფარველი და მზრუნველი იყო მოსკოვის მიძინების ტაძრის წინამძღვარი კონდრატ ილინი.

არქიტექტურა
ტაძარი ხუთგუმბათიანია, აქვს კუბის ფორმა. საკურთხეველი ორი აქვს.

სამრეკლოც ააშენეს ეკლესიასთან ერთად საუკუნის შუა წლებში, დაანგრიეს 1931 წელს. 2011 წელს ააგეს სამრეკლო.
ბალახნის მონასტერი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =გაუქმებული
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 56.489661
| გრძედი =43.615412
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ბალახნის მონასტერი — გაუქმებული მართლმადიდებლური მამათა მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქ ბალახნაში. დაარსებულია საუკუნის პირველ ნახევარში. 1552 წელს ივანე მრისხანემ მონასტერს უბოძა წყალობის სიგელი, ამავე წელს ქვისაგან ააგეს ნიკოლსკის ეკლესია. საუკუნის შუა წლებში ხის ეკლესის ადგილზე ააგეს ქვის კვართის ეკლესია.

 საუკუნეში მარილის მრეწველობის დაცემის შედეგად მონასტერი დაქვეითდა, ხოლო 1783 წელს საერთოდ გაუქმდა. მონასტრის ეკლესიისათვის გადაცემა და მისი აღდგენითი სამუშაოები იგეგმებოდა 2012 წლისთვის.

მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.

ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ კვართისა და ნიკოლსკის ეკლესიები.

ნიკოლსკის ეკლესია
წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია ყველაზე ძველი ქვის ტაძარია ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიაში.

2015 წლის მარიამობის მარხვის პირველ დღეს - 14 აგვისტოს ეკლესია აკურთხეს სერგი რადონეჟელის სახელზე.

კვართის ეკლესია
ეკლესია აგებულია საუკუნის შუა წლებში.

2010 წლის აგვისტოში გადაეცა ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.

2011 წელს არქიტექტორების ჯგუფმა ვლადიმირიდან, შეისწავლა ეკლესიის ინტერიერი, ხოლო მაისში შეარემონტეს ეკლესია და შეისწავლეს მისი სტრუქტურა. დათვალიერებისას აღმოჩნდა რომ ეკლესიის შესასვლელი არ დაზიანებულა 1690 წლის ხანძრის შედეგად, როგორც ადრე ითვლებოდა. იგი მთელი გადარჩენილა, მაგრამ ჰქონდა რამდენიმე გამჭოლი ბზარი.
ნიჟნი-ნოვგოროდის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1672
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 56.326423
| გრძედი =43.990419
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ნიჟნი-ნოვგოროდის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდში. დაარსებულია 1672 წელს. შედის მთავარეპისკოპოსის მეტოქის შემადგენლობაში ამაღლებისა და სერგი რადონეჟელის ეკლესიასთან ერთად.

მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.

ნიჟნი-ნოვგოროდის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია რუსეთის ფედერაცის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

ისტორია
დღევანდელი ქვის მიძინების ეკლესიის ადგილზე ადრე მდებარეობდა მონასტერი, რომელიც მოხსენიებულია ვასილი შუისკის სიგელში 1606 წელს.

12 ივნისს აკურთხეს ჯვარი და ზარი, ყველაზე დიდი ზარის წონა იყო - 1 600 კგ. 2004 წლის 29 ივლისს ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის ეპისკოპოსმა გიორგიმ აღასრულა ტაძრის კურთხევის ცერემონიალი. ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი გახდა პირველი, რომელიც აღადგინეს პროექტ „ილინის სლობოდის“ ფარგლებში.

2011წლის 14 დეკემბერს შედგა ოთხი მოზაიკური ხატის კურთხევა, ერთ-ერთი იყო უფლის ხელთუქმნელი ხატი, მეორე - ვლადიმირის დიდი თავადის იური ვსევოლოდის ძის ხატი, მესამე - სერგი რადონეჟელისა, ხოლო მეოთხე - მიქაელ მთავარანგელოზის ხატი. ხატები შეასულეს ხატწერის სახელოსნო „“-ში. თითოეულ ხატზე მუშაობა გაგრძელდა ორი თვის მანძილზე.

სიწმინდეები
ტაძარში დაცულია წმინდა ბარბარეს, წმინდა ფილარეტისა და წმინდა ინოკენტის სხეულის წმინდა ნაწილები.

წინამძღვრები
ალექსი გორინი (? - 27 ივლისი, 2004)
იგორ დუდინი (24 იანვარი, 2005 - 1 ივლისი, 2005)
ვასილი დანილოვი (2005 წლის 1 ივლისიდან)
ეკატერინე II-ის ძეგლი (კრასნოდარი)

ეკატერინე -ის ძეგლი — ძეგლი რუსეთის ქალაქ კრასნოდარში. აიგო იმპერატორ ეკატერინე -ის საპატივმცემლოდ. ძეგლი 1907 წელს გაიხსნა. 1920 წელს ის ბოლშევიკებმა დაანგრიეს, ხოლო 2006 წელს კვლავ აღადგინეს.

კომპოზიცია
იმპერატორს ხელში სკიპტრა და სამეფო სფერო უჭირავს, ხოლო თავად კი ბრძენი და დიდებულია გამოხატული რომელიც სამეფო ძოწეულით არის შემოსული. კვარცხლბეკის ცენტრალურ ნაწილში განთავსებულია ტექსტი. მარცხნივ საბრძოლო დროშებისა და სამხედრო ნიშნების ფონზე გამოსახულია თავადი გრიგორი პოტიომკინი. მარჯვნივ შავი ზღვის კაზაკთა დანაყოფის პირველი სამი ყოშის ატამანი: ანტონ გოლოვატი, სიდორ ბელი და ზახარი ჩეპეგა დგას. ძეგლის უკანა მხარეს გამოსახულია კობზარი გამყოლით, აგრეთვე რუსეთის მიერ ყუბანელი კაზაკების მონაწილეობით მოპოვებული გამარჯვებების სია.

ძეგლის ისტორია
ძეგლის პროექტი 1895 წელს ცნობილმა მხატვარმა და მოქანდაკემ მიხეილ მიკეშინმა ყუბანელი კაზაკების შენაერთის 200 წლის იუბილისათვის შეიმუშავა. მოულოდნელმა გარდაცვალებამ მიკეშინს სამუშაოს დასრულების საშუალება არ მისცა, მისი საქმე განსაკუთრებული საჯარისო სამშენებლო კომისიის უშუალო ზედამხედველობით მოქანდაკე ბორის ედუარდსმა გააგრძელა. ძეგლის მშენებლობას საფუძველი 1896 წლის შემოდგომაზე ჩაეყარა, ხოლო მისი გახსნა მხოლოდ 1907 წლის 6 მაისს მოხერხდა.

ახალი ძეგლი ცნობილმა ყუბანელმა მოქანდაკემ, რუსეთის მხატვართა კავშირის წევრმა ალექსანდრე აპოლონოვმა შექმნა. ძეგლის შექმნისას მან მისი ბრინჯაოს მოდელის ფოტოები, საარქივო დოკუმენტები და ნახაზები გამოიყენა. მონუმენტი როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მხატვრული ჩამოსხმის სახელოსნოში დამზადდა. არქიტექტურულ-სკულპტურული ატრიბუტიკა კრასნოდარის კომპრესორულ ქარხანაში დამზადდა.

2011 წელს ეკატერინე -ის ძეგლი სოჭშიც გაიხსნა, რომელიც კრასნოდარში არსებული ძეგლის შემცირებულ ასლს წარმოადგენს.
ცხენი პალტოთი (ძეგლი)

ცხენი პალტოთი — ძეგლი რუსეთის ქალაქ სოჭში. კომპოზიცია ცნობილი რუსული ანდაზის გმირს ეძღვნება. ძეგლის ქალაქის ცენტრში 2007 წელს დაიდგა და ანეკდოტურ პერსონაჟს განასახიერებს, რომელიც ზღაპრისთავში „, ? !“ ფიგურირებს. ძეგლის ავტორი სოჭელი მოქანდაკე აკოფ ხალაფიანია.

ძეგლის აღწერა
წარმოსადეგი ცხენი ძვირფასი ინგლისური პალტოთი, მარცხენა ჩლიქში ჭიქა ღვინითა და საფირმო ჩიბუხით ზის. ცხენი ფართო ღიმილიანი სახით ამბობს: , , !

მდებარეობა
მდებარეობს რუსეთის ქალაქ სოჭის ცენტრალურ რაიონში, ტეატრალნაიას ქუჩაზე.

შექმნის ისტორია
ფიგურა „ცხენი პალტოთი“ 2007 წელს სოჭელმა მოქანდაკე აკოფ ხალაფიანმა დაამზადა. ძეგლის დასამზადებლად დიდი დიამეტრის წყალსადენის შავი ლითონისგან დამზადებული მილის 80 კილოგრამიანი ნაწილი გამოიყენეს. მონუმენტზე მუშაობისას მოქანდაკემ სამჭედლო ქურა, ჩაქუჩი, ურო და შემდურებელი აპარატი გამოიყენა.

ძეგლის ხარჯების დაფინანსება თავის თავზე ერთ-ერთმა სოჭელმა მეცენატმა აიღო. მთლიანმა ხარჯმა 120 000 რუბლი შეადგინა. ძეგლი ქალაქმა სოჭმა შეიძინა.
ანა მესხი

ანა სიმონის ასული მესხი (დ. 1851, სოფ. რიონი — გ. 1919, ქუთაისი) — ქართველი მსახიობი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
სიმონ მესხისა და მაგდანა მარჯანიშვილის მეხუთე შვილმა, ანამ პირველდაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. მამას სურდა ქალიშვილი ქუთაისის სასწავლებელში გაეგზავნა, მაგრამ ეკონომიური ხელმოკლეობა ზღუდავდა. ანას აღზრდა უფროსმა დამ პელაგიამ იკისრა. იმ დროს ქართულის ცოდნის საზომად „ვეფხისტყაოსანი“ ითვლებოდა. მაგდანა მარჯანიშვილმა ზეპირად იცოდა შოთა რუსთაველის პოემა და ისე სიღრმისეულად შეასწავლა ანას, რომ იგი „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დამდგენ კომისიაში შეიყვანეს. „ვეფხისტყაოსნის“ გიორგი ქართველიშვილის გამოცემაზე მუშაობის დროს ანა მესხმა რამდენიმე დამაჯერებელი და სწორი შენიშვნა მიაწოდა კომისიას.

თეატრალურ წარმოდგენებში ანა ბავშვობიდან მონაწილეობდა. 1870 წლიდან იგი ქუთაისის სცენისმოყვარეთა წრეში ირიცხება, რომელიც იმ დროს წარმოდგენებს ეგრეთ წოდებულ სახელმწიფო სახლში მართავდა. 1878 წელს ანა თავის ძმასთან, კოტე მესხთან და ეფროსინე (ეფრო) კლდიაშვილთან ერთად გამოდის ალექსანდრე ოსტროვსკის ხუთმოქმედებიან კომედიაში „შემოსავლიანი ადგილი“. 1880 წელს ანა მესხი ქუთაისის მსახიობთა ჯგუფში შედის და რამდენიმე სპექტაკლში მონაწილეობს: „აყალ-მაყალი ცოლ-ქმარს შუა“, „მზის დაბნელება“, „სიყვარული მკურნალობს“, „ყვავი ფარშევანგის ფრთებით“ და სხვ. ამავე წელს ქუთაისის თეატრის მოყვარულთა მიერ დადგმულ გიორგი წერეთლის დრამაში „ოჯახის ასული“ და ივანე მესხის ვოდევილში „ჰერკულესი“ იღებს მონაწილეობას. ანა მესხმა 1882 წლიდან მიატოვა სცენა და მთარგმნელობით საქმიანობას შეუდგა.

1883 წელს მან თარგმნა ეტი პირსის რომანი, „არა, არ არის დანაშაული“ და ქუთაისის ჟურნალ „ქართულ ბიბლიოთეკაში“ გამოაქვეყნა. ანა ამ სალიტერატურო ჟურნალის სარედაქციო კოლეგიის წევრი იყო სხვა ქუთაისელ ქალბატონებთან ერთად.

ანა მესხი თეატრს მთლიანად არ ჩამოშორებია. ამაზე მეტყველებს გაზეთ „ივერიის“ ერთი ცნობა, სადაც ნათქვამია, რომ ანა მესხმა თარგმნა ვასილ ველიჩკოს თხზულება „პირველი ბუზი“, რომელიც შემდეგ ორმოქმედებიან კომედიად გადააკეთა ვალერიან გუნიამ და სახელად უწოდა „გამარჯვებულებს არ სჯიან“. ეს კომედია თეატრში 1898 წლის 6 დეკემბერს დაიდგა და მასში მონაწილეობდნენ: ეფემია მესხი, ელისაბედ ჩერქეზიშვილი, ვალერიან გუნია, ვასო აბაშიძე და სხვები.

ანას მეუღლე იყო ქუთაისში ცნობილი პედაგოგი ვასილ პეტრიაშვილი. მათი შვილი, ელენე პეტრიაშვილი ასევე პედაგოგი იყო.

ანა მესხი ცნობილია როგორც ხალხური სიტყვიერების ნაწარმოებთა შემკრები. იგი გაზეთ „დროებას“ სისტემატურად აწვდიდა ქუთაისიდან ხალხური ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს დასაბეჭდად.

ანა მესხი გარდაიცვალა 1919 წელს.