ელინა ვალტონენი

ელინა მარია ვალტონენი (ყოფილი ლეპომაკი; დ. 23 ოქტომბერი, 1981) — ფინელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2023 წლიდან პრემიერ-მინისტრ პეტერი ორპოს მთავრობაში საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას იკავებს. ეროვნული კოალიციური პარტიის წევრია და 2014 წლიდან წარმოადგენს უუსიმაას საარჩევნო ოლქს ფინეთის პარლამენტში. 2021 წლის მუნიციპალურ არჩევნებში მან ჰელსინკიში ხმების მეორე ყველაზე მაღალი რაოდენობა მოიპოვა და აირჩიეს თავისი საქალაქო საბჭოს წევრად.

ადრეული ცხოვრება
ბავშვობაში ვალტონენი ოჯახთან ერთად ბონში, დასავლეთ გერმანიაში ცხოვრობდა; -ის დიპლომი ჰელსინკის გერმანულ სკოლაში მოიპოვა.

განათლება
ვალტონენს აქვს მაგისტრის ხარისხი როგორც ტექნოლოგიებში, ასევე ფინანსურ ეკონომიკაში ჰელსინკის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტიდან და ჰელსინკის ეკონომიკის სკოლიდან. 2015 წლიდან 2021 წლამდე ხელმძღვანელობდა თავისუფალი ბაზრის მომხრე ანალიტიკურ ცენტრ -ს საბჭოს.

კარიერა
2014 წელს პოლიტიკაში მოსვლამდე, ვალტონენი 10 წელი მუშაობდა საინვესტიციო საბანკო სფეროში, შოტლანდიის სამეფო ბანკის დირექტორად და -ს უფროს ანალიტიკოსად. შეიმუშავა სოციალური სახელმწიფოს ციფრულ გაზიარების ეკონომიკად გარდაქმნის მოდელი, სახელწოდებით „სიცოცხლის ანგარიში“. 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო ტურინში ბილდერბერგის კლუბის შეხვედრაში.

2016 წლის აპრილში ვალტონენმა წამოაყენა თავისი კანდიდატურა ეროვნული კოალიციური პარტიის ლიდერობის არჩევნებში. 2016 წლის 11 ივნისს ლიდერობის არჩევნების პირველ ტურში მან ხმების 15% მიიღო და შესაბამისად, ვერ აირჩიეს. 2020 წლის სექტემბერში ვალტონენი ეროვნული კოალიციური პარტიის თავმჯდომარის ახალ მოადგილედ აირჩიეს.

2023 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ვალტონენმა საარჩევნო კამპანიის ყველაზე დიდი ბიუჯეტი, 179 000 ევრო, მოიზიდა. მისი ყველაზე დიდი დამფინანსებლები იყვნენ ხაიმ პოიუ ზაბლუდოვიჩი და ბიორნ ვალროოსი.

საგარეო საქმეთა მინისტრი
2023 წლის ივნისში, იგი ორპოს კაბინეტში საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა.

2024 წლის იანვარში 79 ფინელმა დიპლომატმა ხელი მოაწერა ვალტონენისადმი გაგზავნილ წერილს, რომელშიც აკრიტიკებდნენ ისრაელის ღაზაზე თავდასხმებზე ოფიციალურ რეაქციას.

ვალტონენმა და მისმა სკანდინავიელმა კოლეგებმა 2024 წლის ოქტომბრის ბოლოს ერთობლივი წერილი გააფორმეს, რომელშიც დაგმეს ისრაელის მიერ დაგეგმილი კანონპროექტი, რომელიც -ს (ახლო აღმოსავლეთში პალესტინელი ლტოლვილების დახმარებისა და სამუშაოების სააგენტო) ისრაელსა და ფაქტობრივად პალესტინის ტერიტორიებზე საქმიანობის აკრძალვას ისახავდა მიზნად. გარდა ამისა, მათ ქნესეთს მოუწოდეს, გადაეხედა კანონპროექტის მიღებისთვის.

2025 წლის აპრილში ვალტონენი ვაშინგტონში, მარკო რუბიოს შეხვდა. ვალტონენმა და რუბიომ ფინეთსა და შეერთებულ შტატებს შორის ყინულის მჭრელების თანამშრომლობის შესახებ ისაუბრეს. მათ ასევე ხანგრძლივი დისკუსია გამართეს უკრაინასა და რუსეთთან დაკავშირებით.

2025 წლის ოქტომბერში, ვალტონენი ეუთოს მოქმედი თავმჯდომარის რანგში თბილისს ეწვია, საქართველოს პარლამენტის წინ გამართული მასობრივი საპროტესტო აქციების ფონზე. ის შეხვდა დემონსტრანტებს. ვიზიტი განხორციელდა უცხოელი აგენტების შესახებ კანონის გამო მიმდინარე არეულობისა და „ქართული ოცნების“ მთავრობის ანტიდემოკრატიული და ანტიდასავლური პოლიტიკის მზარდი კრიტიკის კონტექსტში, რამაც საერთაშორისო შეშფოთება გამოიწვია საქართველოს დემოკრატიული ტრაექტორიის შესახებ. ვიზიტის მიზეზი ასევე იყო 2024 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში არჩევნების გაყალბების ბრალდებები, რამაც საერთაშორისო ყურადღება მიიპყრო საქართველოში დემოკრატიული უკუქცევის შესახებ შეშფოთებაზე.

მან უარყო ფინეთის მონაწილეობა ოპერაცია „ბარბაროსაში“.

ნაშრომები
ვალტონენი ეკონომიკისა და საზოგადოების შესახებ რამდენიმე ანგარიშის თანაავტორია, როგორიცაა „ევროს მომავალი - ალტერნატივები ფინეთისთვის“ (2014) და „სიცოცხლის ანგარიში - სოციალური უზრუნველყოფის რეფორმა“ (2013).

პირადი ცხოვრება
2020 წლის სექტემბერში ვალტონენმა იუკა ლეპომაკისთან განქორწინება მოითხოვა; 2021 წლის აპრილში მან განაცხადა, რომ ქალიშვილობის გვარს დაუბრუნდა. ვალტონენსა და ლეპომაკის ორი შვილი ჰყავთ.

საპატიო წოდებები
პოლარული ვარსკვლავის სამეფო ორდენი, კომანდორის დიდი ჯვარი (2024 წლის 23 აპრილი)