უკრაინული ცეკვა

უკრაინული ცეკვა (უკრ. ) ძირითადად აღნიშნავს უკრაინელების როგორც ეთნიკური ჯგუფის ტრადიციულ ხალხურ ცეკვებს, თუმცა ტერმინი ასევე შეიძლება მოიცავდეს უკრაინის ტერიტორიაზე მცხოვრები სხვა ეთნიკური ჯგუფების ცეკვებსაც.

„საყოფაცხოვრებო ხალხური ცეკვა“ არის ცეკვის სახეობა, რომელიც კონკრეტულ რეგიონში ყალიბდება და ტრადიციულად სრულდება ყოველდღიურ ან საზეიმო ვითარებაში, როგორიცაა ქორწილები და ფესტივალები. მას ახასიათებს სპეციფიკური მოძრაობები, რიტმი, კოსტიუმები და შესრულების სტილი.

„სასცენო ხალხური ცეკვა“ კი არის ქორეოგრაფის მიერ დადგმული ცეკვა, რომელიც სრულდება პროფესიულ ან სამოყვარულო ანსამბლებში სცენაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ის შეიძლება ეფუძნებოდეს უკრაინულ ტრადიციას, იგი აღარ წარმოადგენს ყოველდღიურ ხალხურ პრაქტიკას.

უკრაინული ხალხური ცეკვის ძირითადი ჟანრებია:
წრიული ცეკვა — ერთ-ერთი უძველესი ფორმა, რომელიც დამახასიათებელია სლავური სამყაროსთვის და დაკავშირებულია კალენდარულ-რიტუალურ ტრადიციებთან;
„საყოფაცხოვრებო ცეკვები“, რომელთა შორისაა:
მეტელიცა
ჰოპაკი
კაზაჩოკი
ჰუცულკა
კოლომიკა
კვადრატული ცეკვა
პოლკა

წინამოდერნული ისტორია
ტრიპილიური კულტურის თიხის ჭურჭელზე გამოსახული მოძრავი ფიგურების მიხედვით შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ცეკვა თანამედროვე უკრაინის ტერიტორიაზე შესრულდებოდა სულ მცირე ძვ. წ. ათასწლეულიდან. მიიჩნევა, რომ 988 წელს კიევის ქრისტიანობის მიღებამდე ცეკვა მნიშვნელოვან რიტუალურ ფუნქციას ასრულებდა ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხისთვის. წინაქრისტიანული რიტუალები აერთიანებდა ცეკვას, მუსიკას, პოეზიასა და სიმღერას.

ამ რიტუალური ცეკვების ნაშთებად (უკრ. , ტრანსლიტ. ) დღესაც შემორჩენილია ე. წ. საგაზაფხულო ცეკვები — ვესნიიანკა (ასევე ცნობილი როგორც ჰაჰილკა, ჰაიივკა, როჰულკა და სხვა სახელებით), აგრეთვე ცეკვებთან დაკავშირებული სეზონური დღესასწაული — კუპალას დღესასწაული, რომელიც დღემდე პოპულარული თემაა უკრაინულ ქორეოგრაფიაში.

ეს პოლითეისტური რიტუალური ცეკვები იმდენად ღრმად იყო ფესვგადგმული ხალხის კულტურაში, რომ ქრისტიანმა მისიონერებმა მათი აღმოფხვრის ნაცვლად, ცეკვებთან დაკავშირებულ სიმღერებსა და პოეზიაში ქრისტიანული ელემენტები შეიტანეს. ამ გზით ცეკვები იქცა ახალი რელიგიის გავრცელების საშუალებად და ამავე დროს შეინარჩუნა მრავალსაუკუნოვანი ქორეოგრაფიული ფორმები.

კაზაკთა აჯანყებების პერიოდში უკრაინაში სულ უფრო მეტად გავრცელდა საყოფაცხოვრებო (სოციალური) ცეკვები (უკრ. , ტრანსლიტ. ). ისინი განსხვავდებოდა ადრეული რიტუალური ცეკვებისგან ორი ძირითადი ნიშნით: მუსიკალური თანხლების არსებობა სიმღერის გარეშე და იმპროვიზაციის მნიშვნელოვანი როლი.

ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა ისეთი ცნობილი ცეკვები, როგორიცაა ჰოპაკი და კაზაჩოკი მდინარე დნეპრის მიდამოებში, ხოლო ჰუცულკა და კოლომიკა განვითარდა კარპატების მთიანეთში. მოგვიანებით ფართოდ გავრცელდა უცხოური წარმოშობის ცეკვებიც, მაგალითად პოლკა და კვადრილი, რომლებმაც ადგილობრივ გარემოში შესრულების შედეგად შეიძინა უნიკალური ფორმები.

მესამე მნიშვნელოვანი ტიპი, რომელიც წინამოდერნულ ეპოქაში განვითარდა, იყო თემატური ანუ სიუჟეტური ცეკვები (უკრ. , ტრანსლიტ. ). ეს ცეკვები აერთიანებდა პანტომიმასა და მოძრაობის რთულ სისტემას და სცენურად გადმოსცემდა სხვადასხვა სოციალური ჯგუფის ცხოვრებასა და საქმიანობას. მაგალითებად შეიძლება დასახელდეს:
შევჩიკი (მკერავები)
კოვალი (მჭედლები)
კოსარი (მომკელები)

 საუკუნის დასაწყისისთვის აღნიშნული ცეკვების დიდი ნაწილი უკვე იდგმებოდა თეატრალურ სცენაზე. გლეხური და ყმური თეატრები ემსახურებოდა ადგილობრივ მოსახლეობას, რომელიც საკუთარ ქვეყანაში დაბალ სოციალურ ფენად რჩებოდა, მაშინ როდესაც უცხოელი მმართველები მდიდრულ ცხოვრებას ეწეოდნენ და უცხოელ შემსრულებლებს იწვევდნენ. სწორედ ამ კონტექსტში სცენურმა უკრაინულმა ცეკვებმა, რომლებიც აგრარულ საზოგადოებას ასახავდა, განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა და თეატრი მნიშვნელოვან კულტურულ ინსტიტუტად ჩამოყალიბდა.

თანამედროვე ისტორია
უკრაინული სასცენო-ხალხური ცეკვის თანამედროვე სახით ჩამოყალიბება პირველ რიგში უკავშირდება ვასილ ვერხოვინეცის (დ. 1880; ნამდვილი გვარი — კოსტივი) მოღვაწეობას, რომელიც იყო მსახიობი, გუნდის ხელმძღვანელი და მოყვარული მუსიკათმცოდნე. ვერხოვინეცმა პროფესიული განათლება მიიღო ხელოვნების სფეროში მიკოლა სადოვსკის თეატრალურ დასში, რომელიც გამოირჩეოდა უკრაინული ხალხური თემატიკის სპექტაკლებში მაღალი დონის ქორეოგრაფიის გამოყენებით.

თეატრალური დასთან ერთად ცენტრალურ უკრაინაში მოგზაურობისას ვერხოვინეცი აქტიურად სტუმრობდა სოფლებში და აგროვებდა ადგილობრივ ხალხურ ცეკვებს. ამ კვლევის საფუძველზე მან შექმნა თავისი უმნიშვნელოვანესი ნაშრომი — „უკრაინული ხალხური ცეკვის თეორია“ (1919), რომელშიც პირველად იქნა სისტემატიზებული ცეკვის ნაბიჯები და ტერმინოლოგია, რომლებიც დღემდე გამოიყენება უკრაინული ცეკვის სწავლებისას.

აღნიშნულმა ნაშრომმა არსებითად შეცვალა უკრაინული ხალხური ცეკვის ბუნება — ცეკვები პირველად გადაიტანეს სასცენო სივრცეში (მაყურებლის წინ, ფრთებითა და დეკორაციით) და ჩამოყალიბდა მათი სისტემური ჩაწერის მეთოდიკა, რომელიც მოგვიანებით გავრცელდა მთელ საბჭოთა კავშირში. ეს წიგნი არაერთხელ გამოიცა (ბოლოს — 1990 წელს) და დღემდე ითვლება უკრაინული ცეკვის ერთ-ერთ ძირითად სასწავლო სახელმძღვანელოდ.

ვასილ ვერხოვინეცის მოღვაწეობის პერიოდში უკრაინული ცეკვის განვითარება ორ პარალელურ მიმართულებად გაიყო. 1917 წლის რუსეთის რევოლუციას შემდეგ, უკრაინაში და მის ფარგლებს გარეთ, ე. წ. რკინის ფარდის მიღმა, ცეკვის ხელოვნება დამოუკიდებლად ვითარდებოდა ოთხ ათეულ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში.

უკრაინაში ვერხოვინეცი აქტიურად მონაწილეობდა ახალი თაობის მოცეკვავეების აღზრდაში, ხოლო საზღვარგარეთ, უკრაინულ დიასპორაში, ვასილ ავრამენკომ, ვერხოვინეცის იდეებზე დაყრდნობით, მნიშვნელოვნად განავითარა უკრაინული სასცენო ცეკვა და ფართოდ გაავრცელა იგი.

განვითარება უკრაინაში
უკრაინაში კლასიკურმა ქორეოგრაფებმა თანდათან მიმართეს ვასილ ვერხოვინეცის გამოცდილებას, როდესაც საკუთარ ნამუშევრებში უფრო და უფრო ფართოდ იყენებდნენ ხალხურ მოტივებს. ვ. ლიტვინენკოსა და ლეონიდ ჟუკოვის მსგავსად უკვე ჩამოყალიბებულ სახელებთან ერთად, ახალგაზრდა ქორეოგრაფები — პავლო ვირსკი, მიკოლა ბოლოტოვი და ჰალინა ბერიოზოვა — აქტიურად ქმნიდნენ ქორეოგრაფიას ხალხური ნაბიჯებისა და ფორმების საფუძველზე.

ამ პერიოდში (პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის) ვერხოვინეცმა შექმნა სამნაწილიანი ჰოპაკი, რომელმაც მოგვიანებით მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა უკრაინულ სასცენო რეპერტუარში.

1937 წელს პავლო ვირსკიმ და მიკოლა ბოლოტოვმა დააარსეს უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო ხალხური ცეკვის ანსამბლი, რომლის მიზანი იყო ხალხური-სასცენო ცეკვის ხელოვნების უმაღლეს დონეზე აყვანა და მისი, როგორც სრულფასოვანი სასცენო ჟანრის, დამკვიდრება.

მიუხედავად იმისა, რომ კოლექტივი მეორე მსოფლიო ომის დროს დაიშალა, ლიდია ჩერეშნოვამ, რომელიც ომის პერიოდში ხელმძღვანელობდა უკრაინულ სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლს, 1951 წელს აღადგინა იგი. რამდენიმე სეზონის განმავლობაში ანსამბლს ხელმძღვანელობდა ოდესის ოპერის თეატრის ქორეოგრაფი ვახტანგ ვრონსკი, რის შემდეგაც პავლო ვირსკი 1955 წელს დაბრუნდა სამხატვრო ხელმძღვანელის პოზიციაზე და ამ თანამდებობაზე დარჩა გარდაცვალებამდე (1975). ამ ოცი წლის განმავლობაში ვირსკიმ განსაკუთრებული შემოქმედებითი ინოვაციებით უკრაინული ხალხური-სასცენო ცეკვა მსოფლიო დონის ხელოვნებად აქცია.

სხვა მნიშვნელოვანი უკრაინელი ქორეოგრაფები და ანსამბლებია:
უკრაინის ხალხური გუნდი, რომელიც ჰრიჰორი ვერიოვკას ხელმძღვანელობით დაარსდა 1943 წელს ხარკივში. ანსამბლში შედიოდა მოცეკვავეთა ჯგუფიც, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ ოლექსანდრ დმიტრენკო, ლეონიდ კალინინი და მოგვიანებით ო. ხომინი.
ჩორნოჰორას სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლი, რომელიც იაროსლავ ჩუპერჩუკმა დააარსა 1946 წელს და 1956 წელს „ჰალიჩინა“ ეწოდა.
დნიპროპეტროვსკის ცეკვის ანსამბლი, რომელიც დნიპროში მეორე მსოფლიო ომამდე დაარსდა და 1947 წლიდან კიმ ვასილენკოს ხელმძღვანელობით მნიშვნელოვნად განვითარდა. ვასილენკო არის მრავალი ნაშრომის ავტორი, მათ შორის კლასიკური „უკრაინული ხალხური-სასცენო ცეკვის ლექსიკონისა“.
„იათრანის“ ცეკვის ანსამბლი, რომელიც 1949 წელს დაარსდა კროპივნიცკიში და 1957 წლიდან ანატოლი კრივოხიჟას ხელმძღვანელობით ფართო აღიარება მოიპოვა.

განვითარება ჩრდილოეთ ამერიკაში
უკრაინელმა ემიგრანტებმა თავიანთი ტრადიციები გადაიტანეს იმ ქვეყნებში, სადაც დასახლდნენ — განსაკუთრებით კანადაში, ავსტრალიაში, შეერთებულ შტატებში და სამხრეთ ამერიკაში. მრავალი სოფლის ტრადიციული ცეკვა შენარჩუნდა უცხოეთში და კვლავ ასრულებდა მნიშვნელოვან როლს დიასპორული თემების სოციალურ ცხოვრებაში (როგორც აღწერილია ანდრი ნაჰაჩევსკის ნაშრომში „უკრაინულ-კანადური სოციალური ცეკვები“). თუმცა სწორედ ვასილ ავრამენკოს საქმიანობამ უზრუნველყო უკრაინული ცეკვის დამკვიდრება დასავლეთში, როგორც დამოუკიდებელი ხელოვნების ფორმისა.

ვასილ ავრამენკო (1895—1981) თავისი კარიერა დაიწყო 1921 წელს, როგორც ცეკვის ინსტრუქტორმა პოლონურ ინტერნირების ბანაკში. მანამდე იგი სწავლობდა თეატრალურ ხელოვნებას კიევში, ხოლო მოგვიანებით მუშაობდა მიკოლა სადოვსკის დასში, სადაც გაიცნო და სწავლობდა ვასილ ვერხოვინეცისთან.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ავრამენკო მოგზაურობდა დასავლეთ უკრაინაში და ასწავლიდა ცეკვას სხვადასხვა ქალაქში. მოგვიანებით მან გადაწყვიტა უკრაინული ცეკვის გავრცელება მსოფლიო მასშტაბით. პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიის და გერმანიის გავლით იგი 1925 წელს ჩავიდა კანადაში.

კანადაში ავრამენკომ სწრაფად ჩამოაყალიბა საცეკვაო ჯგუფები ადგილობრივი ემიგრანტების მონაწილეობით. მისი ენერგიული საქმიანობის შედეგად შეიქმნა ცეკვის სკოლების ფართო ქსელი ქალაქებში: ტორონტო, კალგარი, ოშავა, ჰამილტონი, ვინიპეგი, ედმონტონი, რეჯინა, ვეგრევილი და სხვა.

მოგვიანებით ავრამენკომ დააარსა სკოლები შეერთებულ შტატებშიც, მათ შორის ნიუ-იორკში, ფილადელფიაში, დეტროიტში, კლივლენდში, ბოსტონში და სხვა ქალაქებში.

თავისი ბუნებით მოძრავი და აქტიური, ავრამენკო ერთ ადგილზე დიდხანს არ ჩერდებოდა — ხშირად მხოლოდ 2–3 თვე რჩებოდა, რაც საკმარისი იყო ახალი ჯგუფისთვის სრული სასწავლო პროგრამის გადასაცემად. მისი წასვლის შემდეგ, იგი ადგილობრივ ლიდერს ნიშნავდა, რომელიც სწავლების გაგრძელებას უზრუნველყოფდა. ამ ლიდერებიდან ბევრმა მოგვიანებით საკუთარი საცეკვაო კოლექტივები შექმნა. ერთ-ერთი მათგანი იყო ჩესტერ კუცი, რომელიც 1959 წელს გახდა „შუმკას“ ანსამბლის პირველი სამხატვრო ხელმძღვანელი და 1969 წელს დააარსა „ჩერემოშის“ უკრაინული ცეკვის კომპანია ედმონტონში.

ამგვარი „მოგზაური გამავრცელებლის“ მიდგომის გამო ავრამენკო უკრაინულ დიასპორაში ცნობილია, როგორც „უკრაინული ცეკვის მამა“, და სწორედ მას მიეწერება ამ ხელოვნების ფორმის გლობალური გავრცელება.

ავრამენკოს მოსწავლეები აქტიურად გამოდიოდნენ ჩრდილოეთ ამერიკაში, მონაწილეობდნენ საერთაშორისო გამოფენებსა და ღონისძიებებში, მათ შორის მსოფლიო გამოფენებზე და თეთრ სახლში. 1931 წელს მან ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენის ოპერის სცენაზე ერთდროულად 500-ზე მეტი მოცეკვავე შეკრიბა.

მოგვიანებით ავრამენკო გადავიდა კინოპროდუქციაში და შექმნა უკრაინული ოპერების ეკრანიზაციები, მათ შორის ნატალკა პოლტავკა და კაზაკები გადასახლებაში, სადაც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა უკრაინული ცეკვა.

1978 წელს ნიუ-იორკში დაარსდა „უკრაინული ცეკვის სახელოსნო“, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ ჩრდილოეთ ამერიკაში მოქმედი წამყვანი ქორეოგრაფები, მათ შორის რომა პრიმა-ბოჰაჩევსკი. მან განათლება მიიღო ლვოვში, ვენაში და ვინიპეგში, რის შემდეგაც მსოფლიო ტურნეების შემდეგ დასახლდა აშშ-ში და გახდა უკრაინული ხალხური-სასცენო ცეკვის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი პედაგოგი.

მისი ხელმძღვანელობით „უკრაინული ცეკვის სახელოსნომ“ და „სიზოკრილი“ ანსამბლმა ჩამოაყალიბა მაღალი დონის პროფესიონალი მოცეკვავეების თაობა და განავითარა ინოვაციური ქორეოგრაფია, რომელიც ეხებოდა თანამედროვე თემებს, მათ შორის ვლადიმირ ივასიუკის მკვლელობასა და ჩერნობილის კატასტროფას.

რომა პრიმა-ბოჰაჩევსკი გარდაიცვალა 2004 წელს, თუმცა მისი მემკვიდრეობა მნიშვნელოვან გავლენას აგრძელებს უკრაინული ცეკვის განვითარებაზე მსოფლიო მასშტაბით.

განვითარება ავსტრალიაში
უკრაინული ცეკვის სწავლებისა და გავრცელების ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა ავსტრალიაში იყო ვლადიმირ კანია, რომელმაც 1951 წელს პერტში დააარსა თავისი პირველი ზრდასრულთა საცეკვაო ანსამბლი და მრავალი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა როგორც მას, ისე სხვა კოლექტივებს. კანიამ უკრაინული ცეკვის პროფესიული მომზადება მიიღო საკუთარ სამშობლოში, იაროსლავში.

ავსტრალიაში უკრაინული ცეკვის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პიონერი იყო ნატალია ტირავსკი, რომელმაც 1952 წელს სიდნეიში დააარსა „უკრაინული ეროვნული ბალეტი“ (მოგვიანებით გადაერქვა „ვესელკა“). ტირავსკი პროფესიულად სწავლობდა და მოღვაწეობდა უკრაინაში, ხოლო ავსტრალიაში თითქმის ორმოცდაათი წლის განმავლობაში აგრძელებდა უკრაინული ცეკვის სწავლებას.

1960-იან წლებში ვასილ ავრამენკო ეწვია ავსტრალიას და აქაც მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია უკრაინული ხალხური-სასცენო ცეკვის განვითარებაში. მისი გავლენა განსაკუთრებით თვალსაჩინო იყო მასშტაბურ მასტერკლასებში, რომლებშიც მონაწილეობდნენ სხვადასხვა ასაკის მოცეკვავეები.

მარინა ბერეზოვსკი 1949 წელს მეუღლესთან ერთად გადავიდა პერტში, მანამდე კი უკრაინაში სხვადასხვა საცეკვაო კომპანიაში მოღვაწეობდა. ავსტრალიაში იგი თანამშრომლობდა -თან და -თან, ხოლო 1970 წელს მელბურნში დააარსა „კოლობოკის“ საცეკვაო კომპანია, რომლის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი ქორეოგრაფიც გახდა. ანსამბლის მიზანი იყო ავსტრალიაში მცხოვრები უკრაინელებისა და სხვა ემიგრანტების მიერ მოტანილი მრავალფეროვანი საცეკვაო ტრადიციების მხატვრული გამოხატვა.

„კუბანის კაზაკების“ საცეკვაო ანსამბლი დაარსდა 1956 წელს მელბურნში. კოლექტივს ხელმძღვანელობდნენ ვასილ და ლილი კოვალენკოები და მათ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს უკრაინული კაზაკური ცეკვებისა და სიმღერების შესრულებით. 1989 წლისთვის ანსამბლი მონაწილეობდა 13,000-ზე მეტ ცოცხალ წარმოდგენაში 30 ქვეყანაში და გამოჩნდა 160 სატელევიზიო პროგრამაში.

რეგიონული საცეკვაო სტილები
უკრაინული ხალხური ცეკვა არსებითად შეიცვალა მაშინ, როდესაც იგი სასცენო სივრცეში გადავიდა და ჩამოყალიბდა როგორც ახალი ხელოვნების ფორმა — უკრაინული ხალხური-სასცენო ცეკვა. მას შემდეგ, რაც ისეთი ქორეოგრაფები, როგორებიც იყვნენ ვასილ ვერხოვინეცი და ვასილ ავრამენკო, დაიწყეს საცეკვაო რეპერტუარის შეკრება და უკრაინის ტერიტორიაზე გასტროლები, ადგილობრივ სოფლებში მასტერკლასების ჩატარებით, ტრადიციული ცეკვების რეგიონული თავისებურებები თანდათანობით შესუსტდა.

ადრე კონკრეტულ რეგიონში გავრცელებული ცეკვები სხვა რეგიონებშიც გავრცელდა, რის შედეგადაც „უკრაინული ცეკვა“ უფრო ერთგვაროვან სისტემად ჩამოყალიბდა.

უკრაინა მრავალი ეთნოკულტურული რეგიონით გამოირჩევა, რომელთაც საკუთარი მუსიკა, დიალექტი, ტანსაცმელი და საცეკვაო სტილი აქვთ. ვერხოვინეცისა და ავრამენკოს კვლევები ძირითადად ცენტრალურ უკრაინაზე იყო ორიენტირებული, რის გამოც მოგვიანებით სხვა მკვლევრებმა შეავსეს ეს ხარვეზები დასავლეთ უკრაინის რეგიონული ცეკვების შესწავლით.

თანამედროვე უკრაინული ანსამბლების მიერ შესრულებული ცეკვები კვლავ ეფუძნება ისეთ საბაზისო ელემენტებს, როგორიცაა ბიჰუნეცი და ტინოკი, თუმცა განვითარდა ახალი რეგიონული ვარიაციებიც.

სიუჟეტური და რიტუალური ცეკვები ყოველთვის კონკრეტულ რეგიონს არ უკავშირდება.

თანამედროვე სასცენო კოსტიუმები ეფუძნება ტრადიციულ სამოსს, თუმცა წარმოადგენს მის იდეალიზებულ ფორმას.

ძირითადი რეგიონული სტილები
ცენტრალურ-უკრაინული (კაზაკური) ცეკვები — ასახავს კაზაკების კულტურას და პოლტავის რეგიონს. ამ სტილს ეკუთვნის:
ჰოპაკი
კაზაჩოკი
პოვზუნეცი
ჩუმაკები
კაცების ცეკვები აკრობატულია, ხოლო ქალები მეტწილად გრაციოზულ როლს ასრულებენ.

ჰუცულური ცეკვები — ჰუცულშჩინას ტრადიციები. დამახასიათებელია სწრაფი მოძრაობები, რთული ფეხის ტექნიკა.
ცნობილი ცეკვები:
კოლომიკა
ჰუცულკა
ასევე გავრცელებულია არკანი.

ტრანსკარპატიული ცეკვები — ზაკარპატიას რეგიონი.
დამახასიათებელია ფართო მოძრაობები და ფერადი კოსტიუმები.
მაგალითი: ბერეზნიანკა.

ბუკოვინური ცეკვები — ბუკოვინას კულტურა.
მრავალფეროვანი მოძრაობები, ძლიერი რიტმი და დეკორატიული კოსტიუმები.

ვოლინის ცეკვები — ვოლინის რეგიონი.
ხასიათდება ენერგიული ნახტომებით და პოლონეთის გავლენით.

პოლისიის ცეკვები — პოლისიას კულტურა.
ხასიათდება რბილი, „ხტუნვა-ელასტიკური“ მოძრაობებით.

ლემკური ცეკვები — ლემკოების კულტურა.
მარტივი, მსუბუქი და მხიარული სტილი.

პოდილიის ცეკვები — პოდილიას რეგიონი.
ხშირად ახლავს სიმღერა და ტრადიციული რიტუალები.

ბოიკოების ცეკვები — ბოიკოების კულტურა.
განსხვავდება ჰუცულებისა და ლემკოებისგან.

რომაული (ბოშური) ცეკვები — ბოშების ტრადიციები.
მრავალი ანსამბლი იყენებს სტილიზებულ ფორმებს.

ყირიმის ცეკვები — ყირიმის კულტურა.
მოიცავს:
ყირიმელი თათრები
კრიმჩაკები
ცეკვები გამოირჩევა ელეგანტურობითა და დახვეწილი მოძრაობებით.
ცნობილი ცეკვები:
ჰაიტარმა
ჩობანი
აგირ ავა