iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იულონ ლომოური

იულონ ნიკოლოზის ძე ლომოური (დ. 3 სექტემბერი, 1885, სოფ. არბო, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 დეკემბერი, 1966, თბილისი) — ქართველი აგრონომ-მემცენარე, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა მწერალ ნიკო ლომოურის და სოფიო ხუდადოვის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის მეორე გიმნაზია, შემდეგ პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. აგრონომიული ცოდნის მისაღებად სწავლა განაგრძო მოსკოვის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სმოლენსკის გუბერნიაში აგრონომად. 1914 წელს იგი უკვე სამშობლოშია და მოღვაწეობას იწყებს გორის, შემდეგ ბორჩალოს მაზრაში. სოფლად აწყობს საცდელ ნაკვეთებს, მოსახლეობას აძლევს მეცნიერულ რჩევა-დარიგებებს. 1918 წელს დამოუკიდებელი საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობა, როგორც სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმომადგენელს, აგზავნის გერმანიაში, სადაც იგი ხელმძღვანელობს მანქანა-იარაღების შეძენა გამოგზავნის საქმეს. ამავე დროს ეცნობა ადგილობრივი სასწავლებლებისა და საკვლევი ცენტრების მუშაობას.

1920 წელს ახალგაზრდა აგრონომი ივანე ჯავახიშვილის რეკომენდაციით მოიწვიეს აგრონომიულ განყოფილებასთან დაარსებულ სასოფლო-სამეურნეო მექანიკის კათედრის პირველ ასისტენტად. ნიშანდობლივია ისიც, რომ დამწყები პედაგოგის საცდელი ლექცია მოიწონა უნივერსიტეტის ფუძემდებელმა და წარუდგინა იგი დიდ სამეცნიერო საბჭოს.

1923-1929 წლებში ი. ლომოური თბილისის ბოტანიკური ბაღის დირექტორია. მისი ხელმძღვანელობით მეცნიერ-მუშაკთა მაღალკვალიფიციური კადრები მომზადდა. საერთოდ ახალგაზრდა თაობის აღზრდას ი. ლომოური ეწეოდა 1920 წლიდან, ჯერ თბილისის უნივერსიტეტში, შემდეგ, 1929 წლიდან სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, სადაც განაგებდა მემცენარეობის კათედრას. ამ საქმეს მან 40 წელი შეალია და სამართლიანად ითვლება ჩვენში სასოფლო-სამეურნეო განათლების ერთ-ერთ ფუძემდებლად.

იულონ ლომოურს გამოქვეყნებული აქვს 80-ზე მეტი სამეცნიერო შრომა. მათ შორის განსაკუთრებული ადგილი ეთმობა მის პირველ ორიგინალურ სახელმძღვანელოს „მარცვლეული კულტურები“, რომელიც გამოქვეყნდა ორ ტომად 1946 და 1950 წლებში.

დაჯილდოვებული იყო ორი ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით. მის სახელს ატარებდა საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო კვლეითი ინსტიტუტი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ჯონ მეიჯორი

სერ ჯონ მეიჯორი (; დ. 29 მარტი, 1943) — ბრიტანელი კონსერვატორი პოლიტიკოსი. გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი და კონსერვატიული პარტიის ლიდერი 1990-1997 წლებში. მეიჯორი მის შემცვლელად თავად მარგარეტ ტეტჩერს ჰყავდა შერჩეული. პოსტის დაკავებიდან რამდენიმე კვირაში მეიჯორი ხელმძღვანელობდა გაერთიანებულ სამეფოს სპარსეთის ყურის ომში 1991 წლის მარტში და მონაწილეობდა მაასტრიხტის ხელშეკრულების შესახებ მოლაპარაკებებში 1991 წლის დეკემბერში.
იაკინთე ლისაშვილი

იაკინთე ბარნაბას ძე ლისაშვილი (ნამდვილი გვარი ხომერიკი; დ. 19 სექტემბერი, 1897, ზედუბანი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 1 მარტი, 1972, თბილისი) — ქართველი მწერალი, დრამატურგი.

ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის, ბარნაბ ხომერიკის ოჯახში. ოჯახში შრომით საქმიანობას ადრე შეუდგა. 1913-1914 წლებში ასოთამწყობად მუშაობდა ბათუმში, თავართქილაძის სტამბაში. 1916-1917 წლებში ჯარში მსახურობდა, თუმცა ფრონტზე ყოფნა არ მოსწევია. 1918 წელს მონაწილეობდა ჩოლოქის ბრძოლაში. 1918 წელს თბილისში დამკვიდრდა და მუშაობა დაიწყო სამხედრო სამინისტროს სტამბაში ასოთამწყობად. ლიტერატურული საქმიანობას 1918 წლიდან შეუდგა. პირველი ერთმოქემედებიანი პიესა „უნაყოფო ნუგეში“ 1919 წელს გამოქვეყნდა ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებაში“. მალე ამას მოჰყვა ოთხმოქმედებიანი დრამა „ომის ბრალია“, რომელიც იმავე წელს „მხედარში“ დაიბეჭდა. 1920 წელს ანტისახელმწიფოებრივი საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და ქუთაისის ციხეში ჩასვეს, სადაც იჯდა საბჭოთა ოკუპაციამდე.

1921-1922 წლებში იყო ქართული დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსი. 1922-1926 წლებში სწავლობდა კომუნისტურ უნივერსიტეტში 1923 წელს გამოსცა პოეტური კრებული „მანქანების ჭრაღები“. მისი ლექსები იბეჭდებოდა სხვადასხვა გამოცემებში. 1926 წელს დაიბეჭდა მისი პოემა „ზვირთების ქარავანი“, ხოლო 1927 წელს ლექსების და პოემების მეორე კრებული. 1926-1928 წლებში მუშაობდა სახკომსაბჭოს ინსტრუქტორად. 1928-1931 წლებში იყო ცეკავშირის გაზეთ „კოოპერაციის“ რედაქტორი. 1931 წელს გამოიცა მისი ლექსების მესამე კრებული „გაშლილი ფრონტი“. 1931-1936 წლებში გამომცემლობა „ფედერაციის“ დირექტორი. 1933 წელს გამოიცა მისი რომანი „ვარდნილი“. 1934 წელს გახდა საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 1935 წელს გამოიცა მისი მოთხრობა „კადონა“, 1937 წელს „ძახილი მთაში“. 1936-1939 წლებში იყო საქლიტფონდის დირექტორი; 1939 წლიდან იყო საავტორო უფლებათა დაცვის სამმართველოს დირექტორი. 1941 წელს გამოვიდა მისი რომანი „კეცხოველი“, რომელიც ითარგმნა რამდენიმე ენაზე. 1942 წელს გამოსცა წიგნი „მოთხრობები ომზე და შრომაზე“. 1946 წელს გამოსცა რომანი „სიცოცხლისთვის“, 1951 წელს — „ერთგულება“.

დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ნიკოლოზ ლეჟავა

ნიკოლოზ რომანის ძე ლეჟავა (დ. 13 თებერვალი, 1883, თბილისი — გ. 5 იანვარი, 1927, იქვე) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სარკინიგზო ტექნიკური სასწავლებელი და 1903 წელს დაინიშნა შორაპანში ამიერკავკასიის რკინიგზის მეოთხე სალიანდაგო უბანზე უფროს მუშად. ორი წლის შემდეგ გადავიდა ჭიათურაში გზის ოსტატად, შემდეგ აქვე დააწინაურეს ტექნიკოსად. 1908 წელს სათანადო გამოცდების ჩაბარების შემდეგ იღებს გზათა ტექნიკოსის წოდებას. ამავე დროს სამუშაოთა მწარმოებელია ჭიათურა-დარკვეთ-საჩხერის ხაზის მშენებლობაზე. 1911 წელს გადაჰყავთ ბაქოში, სადაც ერთი წლის განმავლობაში ასრულებს უბნის უფროსის თანაშემწის მოვალეობას.

კახეთის რკინიგზის მშენებლობის დაწყებისთანავე ნიკოლოზ ლეჟავა დაინიშნა თბილისი-ვაზიან-იორის დისტანციის უფროსად, ხოლო გზის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ პირველი სალიანდაგო უბნის უფროსად. ნიკოლოზ ლეჟავას მონაწილეობით დაარსდა 1917 წელს თბილისში ქართული ტექნიკური საზოგადოება.

1919 წელს დემოკრატიული საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით 60 სტუდენტი გაიგზავნა უცხოეთში უმაღლესი განათლების მისაღებად. აქცენტი აიღეს პრაქტიკული გამოცდილების ახალგაზრდებზე, სადაც ნიკოლოზ ლეჟავამ პირველი ადგილი მოიპოვა სტიპენდიატთა შორის. 1924 წელს წარჩინებით დაამთავრა შარლოტენბურგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-მშენებლის წოდებით. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე დაინიშნა ზაჰესის მშენებლობაზე უბნის უფროსად. შეთავსებით მუშაობდა თბილისი-კოჯრის რკინიგზის გეგმის შედგენაზე. 1926 წელს გადაჰყავთ ქლაქის აღმასკომში ტექნიკური ნაწილის გამგედ, შემდეგ დაევალა ამიერკავკასიის რკინიგზის ხაზის ხელმძღვანელობა. ამასთანავე ის კითხულობდა ლექციებს თბილისის უნივერსიტეტის პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
გიორგი ლეჟავა

გიორგი ილიას ძე ლეჟავა (დ. 4 ივლისი, 1903, სოფ. ლახუნდარა, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 იანვარი, 1977, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
1929 წელს წარმატებით დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია და დაიწყო მუშაობა თბილისის საპროექტო ინსტიტუტში. 1931 წელს ხანგრძლივი ვადით სამუშაოდ გადავიდა მოსკოვში და ჩაირიცხა არქიტექტურულ სახელოსნოში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გამოჩენილი ხუროთმოძღვარი აკადემიკოსი ალექსი შჩუსევი. აქ მის მიერ შექმნილი პროექტები არაერთხელ აღინიშნა პრემიებით. 1941 წლიდან იგი არქიტექტურის აკადემიის ასპირანტია. მაგრამ ომმა თავისი კორექტივები შეიტანა მის ცხოვრებაში და სამეცნიერო ხარისხის მაძიებელი არქტიტექტორი არტილერისტი გახდა. ასპირანტურა მან მხოლოდ ომის შემდეგ დაამთავრა.

1946 წელმა გიორგი ლეჟავას დიდი შემოქმედებითი გამარჯვება მოუტანა. არქიტექტორ ვ. კოკორინთან ერთად შექმნილმა საქართველოს მთავრობის სასახლის წინა კორპუსის არქიტექტურულმა პროექტმა კონკურსში გაიმარჯვა. მომდევნო წელს კი მან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კომპლექსის პროექტზე გამოცხადებულ კონკურსშიც მოიპოვა გამარჯვება. მისივე პროექტებით აშენდა ფიზიკის, ხელნაწერთა, მათემატიკის ინსტიტუტები, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფუნდამენტური ბიბლიოთეკა, რკინიგზის პავილიონი ახალ ათონში და სხვა.

პრაქტიკულ სამიანობას გ. ლეჯავა წარმატებით უთავსებდა სამეცნიერო კვლევით საქმიანობას. იგი ხშირად მონაწილეობდა არქეოლოგიურ თუ აზომვით ექსპედიციებში საქართველოს სხვადასხვა რაიონებში. სახელდობრ მან აზომა და მეცნიერულად შეისწავლა საცხოვრებელი სახლები მთა-თუშეთსა და სვანეთში. 1965 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად და ვანის არქეოლოგიური ექსპედიციის მთავარ არქიტექტორად. მის კალამს ეკუთვნის შესანიშნავი გამოკვლევები მცხეთის, უფლისციხის, საჩხერის, სამხრეთ-დასავლეთ კოლხეთის ხუროთმოძღვრულ ძეგლთა შესახებ. გ. ლეჟავამ თავისი მეუღლე მ. ჯანდიერთან ერთად გამოსცა ორი მონოგრაფია — „სვანეთის არქიტექტურა“ და „მთიანი საქართველოს არქიტექტურა“.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2014-2015

უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2014-2015 — უეფა-ს მიერ ორგანიზებული უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის მე-60 გათამაშება.
დაიწყო 2014 წლის 1 ივლისს პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპით და დასრულდა 2015 წლის 6 ივნისს ბერლინის ოლიმპიურ სტადიონზე გამართული ფინალით.

თარიღები
ჯგუფური ეტაპი
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ფინალი
ალექსანდრე მრევლიშვილი

ალექსანდრე რომანის ძე მრევლიშვილი (დ. 15 აგვისტო, 1866, მცხეთა — გ. 25 დეკემბერი, 1933, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი. თანამედროვე ქართული რეალისტური მხატვრობის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სასულიერო სასწავლებელში, მაგრამ სიღარიბემ ეს სასწავლებელი მეოთხე კლასიდან მიატოვებინა. მერე თბილისის კერძო სამხატვრო სკოლაში სწავლობდა. 1884-1890 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, ხოლო 1898-1901 წლებში კი ევროპაში კერძოდ, პარიზის ჟულიანის კერძო აკადემიაში სწავლობდა. მოიარა იტალია, გერმანია, გაიმდიდრა გონებრივი თვალსაწიერი.

მისი ცნობილი ნამუშევრებია: „სოფლის კანცელარიასთან დაბალი ღობე“, „კალოზე“, „გზაჯვარედინზე“. მისი წიგნის მხატვრობა ამშვენებს იაკობ გოგებაშვილის „დედაენასა“ და „ბუნების კარს“, მაშინდელ საყმაწვილო ჟურნალებს — „ჯეჯილსა“ და „ნაკადულს“.
ლეონიდ კუჩმა

ლეონიდ კუჩმა (; დ. 9 აგვისტო, 1938, ჩაიკინო, უკრაინა) — უკრაინის მეორე პრეზიდენტი 1994-2005 წლებში. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1992-1993 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1938 წელს გლეხის ოჯახში. მამამისი დანიელ კუჩმა, უფროსი სერჟანტი ომამდე მსახურობდა ტყის მცველად, დაიღუპა 1942 წელს მეორე მსოფლიო ომში. დედა პრასკოვია კუჩმა, მუშაობდა კოლექტივში, დაიღუპა 1986 წელს დნეპროპეტროვსკში. ლეონიდ კუჩმამ 1960 წელს დაამთავრა დნეპროპეტროვსკის უნივერსიტეტი. 28 წლის ასაკში მუშაობდა ბაიკონურის კოსმოდრომზე ტექნიკურ ხელმძღვანელად.

1992 წელს გახდა უკრაინის პრემიერ-მინისტრი და ეს თანამდებობა ეკავა 1993 წლის 21 სექტემბრამდე. 1994 წლის მარტში აირჩიეს უკრაინის უზენაესი რადის მეორე მოწვევის დეპუტატად. ამავე წლის 10 ივლისს კი უკრაინის პრეზიდენტად.
ოდესის ნავსადგური

ოდესის ნავსადგური, ოფიციალურად ოდესის საზღვაო სავაჭრო ნავსადგური მდებარეობს უკრაინაში, ოდესის ოლქის ქალაქ ოდესის მახლობლად. ნავსადგური უდიდესია უკრაინაში და ერთ-ერთი უდიდესი შავი ზღვის აუზში. ყოველწლიურად შესაძლებელია 45 მილიონ ტონაზე მეტი ტვირთის მიღება და გატარება. ნავსადგურის სამგზავრო ტერმინალი ემსახურება 4 მილიონამდე ტურისტს წელიწადში.
ლი კუან იუ

ლი კუან იუ (დაბადებისას ჰარი ლი კუან იუ; დ. 16 სექტემბერი, 1923 — გ. 23 მარტი, 2015) — სინგაპურელი პოლიტიკოსი. იგი იყო სინგაპურის პირველი პრემიერ-მინისტრი და ქვეყანას მართავდა სამი ათწლეულის განმავლობაში. აღიარებულია თანამედროვე სინგაპურის დამფუძნებელ მამად და ერთადერთ ლიდერად, რომელმაც შეძლო მთლიანი ქვეყნის მესამე სამყაროდან მსოფლიოში მოწინავე პოზიციაზე გადაყვანა.

ლიმ დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. 1950 წელს გახდა ბარისტერი. იყო ჩამოყალიბებული ორატორი. სამი ენის — ინგლისურის, მანდარინისა და მალაიურის ფლობა საშუალებას აძლევდა გავლენა მოეხდინა პოლიეთნიკურ და მულტიკულტურულ აუდიტორიაზე. მისი მმართველობისას სინგაპურის შესამჩნევი ეკონომიკური ზრდის მიუხედავად, ლის ხშირად აკრიტიკებდნენ სამოქალაქო თავისუფლების შეზღუდვისა (საპროტესტო გამოსვლებისა და მედიის კონტროლი) და პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ ცილისწამების საფუძველზე სარჩელების შეტანის გამო, თუმცა იგი აცხადებდა, რომ ასეთი ავტოკრატული მეთოდები საჭირო იყო პოლიტიკური სტაბილურობისათვის, რაც კანონის უზენაესობასთან ერთად ქვეყნის ეკონომიკურ წარმატებებს განაპირობებდა. სინგაპურის მეორე პრემიერ-მინისტრმა, გო ჩოკ ტონგმა 1990 წელს ლი უფროსი მინისტრის თანამდებობაზე დანიშნა, შემდეგ კი დაიკავა მისი შვილის, ლი ჰსიენ ლუნგის მიერ შექმნილი მენტორი მინისტრის პოსტი, როდესაც ეს უკანასკნელი ქვეყნის მესამე პრემიერ-მინისტრი გახდა 2004 წლის აგვისტოში. ლი კუან იუს მინისტრის პოსტი 50 წელზე მეტ ხანს ეკავა, რის მიხედვითაც ერთ-ერთ პირველ ადგილზეა ისტორიაში.

ლი გარდაიცვალა 2015 წლის 23 მარტს სინგაპურის გენერალურ ჰოსპიტალში, სადაც მან თვეზე მეტი გაატარა პნევმონიის გართულების გამო.
გიგო ზაზიაშვილი

გიგო ივანეს ძე ზაზიაშვილი (დ. 13 ნოემბერი, 1868, თბილისი — გ. 25 ივნისი, 1952, იქვე) — ქართველი მხატვარი. მჭიდრო კავშირი ჰქონდა საუკუნის დამდეგის რეალისტ მხატვრებთან. მუშაობდა როგორც პორტრეტის, ისე ჟანრული ფერწერის დარგში.

ბიოგრაფია
დაიბადა აბრების მხატვარ ივანე (ცალმკლავა) როსტომის ძე ზაზიაშვილის ოჯახში. ხელმოკლეობის გამო გიგო ზაზიაშვილი ვერ ღებულობს დაწყებით განათლებას. 14 წლის ასაკში დაობლდა.

გიგო ზაზიაშვილის პროფესიულ ზრდასა და დაოსტატებაში დიდი როლი მიუძღვის გიგო გაბაშვილს. 1922 წელს თბილისში საქართველოს ეროვნული სამხატვრო გალერეა შეიქმნა. გიგო ზაზიაშვილი განსაკუთრებული ენთუზიზმით ჩაება გალერეის ექსპონატების შეგროვებასა და შეძენის საქმეში. მისი პირადი მონაწილეობით აღმოჩენილია და შეძენილია სპარული მინანქარი, ნიკო ფიროსმანაშვილის ნახატები და მრავალი სხვა. 1941 წლის 16 მარტს დედაქალაქში მხატვრის კლასში გაიმართა გიგო ზაზიაშვილის შემოქმედებითი საღამო, აქვე მოეწყო მისი ნამუშევრების პერსონალური გამოფენა.

გარდაიცვალა ღრმად მოხუცებული თავის სახელოსნოში, მხატვრის ოჯახში ინახება პოეტ-აკადემიკოს იოსებ გრიშაშვილის ფოტოსურათი, რომელიც მას ზაზიაშვილისთვის მიუძღვნია. სურათს ამშვენებს წარწერა: „გიგო ზაზიაშვილს, პირველ ორიგინალურ მხატვარს, თბილისის ბოჰემს და უნაგარო , ჩემს მოღვაწეს“.
ელბასანი

ელბასანი — ქალაქი ალბანეთში. მდებარეობს მდინარე შკუმბინის მარცხენა ნაპირზე, დედაქალაქ ტირანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 54 კილომეტრში. არის ამავე სახელწოდების ოლქისა და რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქს ბერძნულად უწოდებდნენ ნეოკასტრონს (ახალი ციხესიმაგრე), სლავურ ენებზე ნოვიგრადს (ახალი ქალაქი), ხოლო იტალიურად ტერა-ნუევას. თანამედროვე სახელი წარმოქმნილია თურქული სიტყვიდან - („ციხესიმაგრე“).

ქალაქში მდებარეობს საუკუნის ციხესიმაგრე, სადაც განთავსებულია მუზეუმი. ქალაქშია ასევე საუკუნის თურქული აბანოები, ღვთისმშობლის სახელობის მართლმადიდებლური მონასტერი და პარტიზანული ომის მუზეუმი.
გიორგი ერისთავი (მხატვარი)

გიორგი კონსტანტინეს ძე ერისთავი (დ. 1891 — გ. 1982, თბილისი) — ქართველი მხატვარი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქართველი საზოგადო მოღვაწის კონსტანტინე (კოწია) ერისთავის ოჯახში. მუშაობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიასა და საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, გამოჩენილ ქართველ მხატვართან და სამუზეუმო საქმის დიდ ამაგდართან დიმიტრი შევარდნაძესთან. მათ უდიდესი წვლილი მიუძღვთ ძველი ქართული ფრესკების გადმოღებასა და გადარჩენაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით მიხეილ ჭიაურელი იგონებს:
გიორგი ერისთავმა 1917 წელს თბილისის სახაზინო თეატრში გაფორმა შ. დადიანის პიესა „მღვიმეში“. გატაცებული იყო ფილოსოფიით. გ. გურჯიევთან ერთად ხელმძღვანელობდა ქართველ შტაინერისტთა მოძრაობას. თბილისში სახელმწიფო მუზეუმის პირველ სართულზე ხშირად აწყობდა შტაინერისტ მხატვართა თავყრილობებს. საბჭოთა პერიოდში გახდა რეპრესიების მსხვერპლი, ციმბირში გადაასახლეს ორჯერ, 1937 წელს გაათავისუფლეს სახელმწიფო მუზეუმიდან. თბილისში შეიქმნა ნახატების სერია: „ავტოპორტრეტი“, „შოთა რუსთაველი“, „თამარისა და რუსთაველის გაბაასება“. დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე.
უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგა

უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგა — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა უკრაინული კლუბებისთვის. წარმოადგენს უკრაინის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. სეზონი იწყება ივლისში და მთავრდება მაისში. ჩემპიონატში მონაწილეობას იღებს 12 კლუბი. სეზონის ბოლოს, მე-11 და მე-12 ადგილებზე გასულ გუნდებს ანაცვლებს პირველ ლიგაში პირველ და მეორე ადგილებზე გასული გუნდები.

უკრაინის ჩემპიონატი შეიქმნა 1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის და მისი ჩემპიონატის გაუქმების შემდეგ. ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი კიევის „დინამო“ გახდა, რომელმაც 15-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია დონეცკის „შახტარი“.

პრემიერლიგის ჩემპიონები და პრიზიორები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ივეტა რადიჩოვა

ივეტა რადიჩოვა (; დ. 7 დეკემბერი, 1956, ბრატისლავა, ჩეხოსლოვაკია) — სლოვაკი პოლიტიკოსი და სოციოლოგი. 2005-2006 წლებში სლოვაკეთის შრომის მინისტრი, ხოლო 2010-2012 წლებში - პრემიერ-მინისტრი. სლოვაკეთის პრეზიდენტობის კანდიდატი 2009 წლის არჩევნებზე.

დაამთავრა კომენსკის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. მუშაობდა სლოვაკეთის მეცნიერებათა აკადემიაში სპეციალისტად. ასევე მუშაობდა თავისი ალმა-მატერის სოციოლოგიისა და პოლიტოლოგიის ფაკულტეტზე. 2005-2006 წლებში სლოვაკეთის შრომის მინისტრია მიკულაშ ძურინდას მთავრობაში. 2010 წელს ჩამოაყალიბა მინისტრთა კაბინეტი, რომელიც ქვეყნის სათავეში იყო 2012 წლამდე.

2005 წლიდან ქვრივია, ჰყავს ერთი გოგო.
სობეხოტეპ VIII

სეხემრე სისერტავი სობეხოტეპ (ასევე სობეხოტეპ ) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. არსებობს ალტერნატიული ვერსიებიც, რომელთა მიხედვითაც სობეხოტეპი მეცამეტე ან მეჩვიდმეტე დინასტიის წევრი იყო. თუ სობეხოტეპ მეთექვსმეტე დინასტიის წარმომადგენელი იყო მაშინ მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1645 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1629 წელს, მეფობდა ეგვიპტეში ჰიქსოსების შემოსევის დროს, იმეფა 16 წელი.
ნეფერჰოტეპ III

სეხემრე სანხტავი ნეფერჰოტეპ იხერნოფრეტი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ნეფერჰოტეპ მეთექვსმეტე დინასტიის წევრი იყო და სამეფო ტახტზე სობეხოტეპ -ის შემდეგ ავიდა. ტურინის მეფეთა სიის მიხედვით ნეფერჰოტეპ მხოლოდ ერთი წლის მანძილზე მეფობდა, სავარაუდოდ მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1629 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1628 წელს. ფონ ბეკერათის მიხედვით კი ნეფერჰოტეპ მეცამეტე დინასტიის ერთ-ერთი უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო.
მენტუჰოტეპ VII

მენტუჰოტეპ (ასევე სინხენრე მენტუჰოტეპი, მონტუჰოტეპი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1628 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1627 წელს. მენტუჰოტეპ -ის მიმართებაში ეგვიპტოლოგთა აზრები იყოფა, კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით მენტუჰოტეპ მეთექვსმეტე დინასტიის მეხუთე ფარაონი იყო, ხოლო ფონ ბეკერათის მიხედვით მენტუჰოტეპ მეჩვიდმეტე დინასტიის მეხუთე ფარაონი იყო.
ვიქტორ რამაჰატრა

ვიქტორ რამაჰატრა (დ. 6 სექტემბერი, 1945) — მადაგასკარის ყოფილი პოლიტიკოსი. დაიბადა ანტანანარივუში. პრეზიდენტ დიდიე რაცირაკას პირველი ვადით მმართველობისას იყო მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრი 1988 წლის 12 თებერვლიდან 1991 წლის 8 აგვისტომდე. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე მან დეზირე რაკუტუარიძაუნა შეცვალა, რომელსაც ეს პოსტი საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში ეკავა. 1997 წელს რაცირაკას მეორე ვადით პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, რამაჰატრა გახდა მისი სპეციალური სამხედრო მრჩეველი. 2002 წლის ივნისში ბრალად დასდეს სამშობლოს ღალატი და პრეზიდენტ მარკ რავალომანანას წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში მონაწილეობა და დააპატიმრეს. იგი გაათავისუფლეს 2002 წლის ოქტომბერში.
ხეთი I

ხეთი (ასევე მერიიბრე ხეთი , მერიიბრა ხეთი ) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრე ან მეათე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა დაახლოებით ძვ.წ. 2160 წლისთვის, პირველი გარდამავალი პერიოდის დროს. ფონ ბეკერათის მიხედვით ხეთი მეათე დინასტიის წევრი იყო. მეინსტრიმის მიხედვით კი ხეთი ეგვიპტის მეცხრე დინასტიას ეკუთვნოდა.
კარენ ტერ-მარტიროსიანი

კარენ ტერ-მარტიროსიანი (დ. 28 სექტემბერი 1922, თბილისი — გ. 19 ნოემბერი, 2005) — საბჭოთა ფიზიკოს-თეორეტიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1922 წელს თბილისში. 1943 წელს დაამთავრა თსუ. 1949-1957 წლებში მუშაობდა ლენინგრადის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1957 წლიდან მუშაობდა თეორიული და ექსპერიმენტული ფიზიკის ინსტიტუტში.

სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1968 წ.).
ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)

„ვილიარეალი“ – ესპანეთის საფეხბურთო კლუბი ამავე სახელწოდების ქალაქიდან, კასტელიონის პროვინცია, ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანება. შეიქმნა 1923 წლის 10 მარტს. საშინაო მატჩებს მართავს სტადიონზე ელ-მადრიგალი, რომელიც 24 880 მაყურებელს იტევს.

კლუბის ისტორია
ადრეული წლები
საფეხბურთო კლუბი „ვილიარეალი“ დაარსდა 1923 წლის 10 მარტს. სტადიონი იქირავეს თვეში 60 პესოდ, ბილეთის ფასები ნახევარი პესო იყო კაცზე, მეოთხედი ბავშვებზე, ქალები კი უფასოდ დაიშვებოდნენ. 21 ოქტომბერს კლუბმა ითამაშა თავისი პირველი მატჩი მის მთავარ მეტოქე „კასტელონთან“. ესპანეთის სამოქალაქო ომის დაწყებამდე „ვილიარელი“ ესპანეთის რეგიონალ ლიგებში თამაშობდა .

ლიგაში შესვლა
ომის შემდეგ კლუბი თამაშობდა სხვადასხვა რეგიონალ ლიგებში, სანამ 1970–71 წლების სეზონში სეგუნდა დივიზიონში არ აღზევდა, სადაც „ვილიარეალმა“ ითამაშა 2 სეზონი და გავარდა უკან, ტერსერა დივიზიონში. 80-იანი წლების ბოლო რამდენი სეზონის შემდეგ სეგუნდა დივიზიონ ბ–ში გაატარა. 1991–92 წლების სეზონში გუნდმა მოახერხა და დაბრუდა ესპანეთის რანგით მეორე დივიზიონში.

აღზევება
1998 წლის 24 მაისს, „ვილიარეალმა“ მოიპოვა პრიმერა დივიზიონში თამაშის უფლება . სეზონი დაიწყო ურთულესად, მადრიდში, სანტიაგო ბერნაბეუზე „რეალთან“ მატჩით. რთული სეზონი შემდეგ „ყვითლები“ გავარდნენ სეგუნდა დივიზიონში, თუმცა გავარდნის წელსვე, 1999–2000 წლების სეზონში, კლუბი მესამე ადგილზე გავიდა და დაბრუნდა პრიმერაში.

2005–06 წლები, ოქროს სეზონი
2003 წლიდან „ვილიარეალი“ აქტიურად იბრძოდა ევროსაგზურებისთვის, 2004–05 წლების სეზონში კლუბმა მოიპოვა ჩემპიონთა ლიგაზე თამაშის უფლება მომდევნო სეზონისთვის. წყალქვეშა ნავმა ჩემპიონთა ლიგის პლეი-ოფის ეტაპზე, „ევერტონ“ი დაამარცხა (2 მატჩის ჯამში 4:2) და ჯგუფურ ეტაპზე თამაშის უფლება მოიპოვა. ჯგუფში მოხვდა პორტუგალიის ჩემპიონ „ბენფიკასთან“, ფრანგულ „ლილთან“ და ინგლისურ „მანჩესტერ იუნაიტედთან“. „ვილიარეალი“ არ დამარცხებულა ჯგუფური ეტაპის არც ერთ მატჩში (2 მოგება, 4 ფრე) და გავიდა ტურნირის მერვედფინალში, სადაც შოტლანდიური „რეინჯერსი“ დაამარცხა სტუმრად გატანილი გოლის წესის წყალობით (1–1 შინ, 2:2 სტუმრად).
მეოთხედფინალურ ეტაპზე „ვილიარეალს“ ბევრად ძლიერი მეტოქე, იტალიური „ინტერი“ შეხვდა, სან სიროზე „ვილიარეალი“ 2:1 დამარცხდა, ერთადერთი გოლი დიეგო ფორლანის ანგარიშზეა, ხოლო შინ 1:0 იმარჯვა და ისევ გასვლაზე გატანილი გოლის წყალობით გავიდა შემდეგ ეტაპზე. ნახევარფინალში ყვითლებს „არსენალი“ შეხვდათ, რომელთანაც 2 მატჩის ჯამში 1:0 წააგეს, აღსანიშნავია რომ განმეორებითი მატჩის ბოლო წუთზე იენს ლემანმა ხუან რომან რიკელმეს დარტმული პენალტი აიღო.

2005-06 წლების სეზონის შემდეგ „ვილიარეალი“ ევროპაში ერთ–ერთი ანგარიშგასაწევი ძალა გახდა. 2010–11 წლების სეზონში გუნდი ესპანეთის ჩემპიონატში მეოთხე ადგილზე გავიდა, ევროპის ლიგაზე კი ნახევარფინალში „პორტუსთან“ დამარცხდა, რომელიც შემდეგ ჩემპიონის ტიტულსაც დაეუფლა.

მიმდინარე შემადგენლობა
მიღწევები
საშინაო
პრიმერა დივიზიონი
მე-2 ადგილი (1): 2007/08
სეგუნდა დივიზიონი
მე-2 ადგილი (1): 2012/13
აღზევება (3): 1997/98, 1999/00, 2012/13
სეგუნდა დივიზიონი ბ
მე-2 ადგილი (2): 1987/88, 1991/92
აღზევება (1): 1991/92
ტერსერა დივიზიონი
ჩემპიონი (1): 1970

ევროტურირებზე
ჩემპიონთა ლიგა
ნახევარფინალისტი (1): 2005/06
ევროპის ლიგა
გამარჯვებული (1): 2020/21
ნახევარფინალისტი (3): 2003/04, 2010/11, 2015/16
ინტერტოტოს თასი
გამარჯვებული (2): 2003, 2004
ფილიპე III არიდეოსი

ფილიპე არიდეოსი (; დ. ძვ. წ. 359 — გ. ძვ. წ. 317) — ძველი ეგვიპტის ფარაონი, მაკედონიის მეფე და აზიის ლორდი (მეფე) არგეადების დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ელინისტური პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 323 და დასრულდა ძვ.წ. 317 წელს. ფილიპე , ფილიპე -სა და თესალიელი ფილინას შვილი იყო. დაბადებისას მას სახელად არიდეოსი დაარქვეს, სამეფო ტახტზე ასვლის შემდეგ სახელად ფილიპე დაირქვა, იგი ალექსანდრე მაკედონელის ნახევარზმა და მისი შთამომავალი იყო. ძვ.წ. 317 წელს ფილიპეს გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ალექსანდრეს ვაჟი ალექსანდრე მაკედონელი ავიდა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არიდეოსი.
ნეფერირკარა კაკაი

ნეფერირკარა კაკაი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2475 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2455 წელს. ნეფერირკარას პრენომენი (სამეფო სახელი) ითარგმნება, „როგორც რას ლამაზი სული“. მისი ჰორის სახელია უსერხაუ, ოქროს ჰორის სახელია სეხემუნებუ, ხოლო ნებთის სახელია ხაიემნებთი.
ხოსტის პროვინცია

ხოსტის პროვინცია (პუშტუ ‎, დარი ) — ავღანეთის 34 პროვინციიდან ერთ–ერთი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ხოსტი. ტერიტორია 4152 კმ² 545 800 მცხოვრებით 2007 წლის აღწერის მონაცემებით.

ავღანეთის მთიანი ოლქი პაკისტანის საზღვართან. (აღმოსავლეთით)

ადმინისტრაციული დაყოფა
ხოსტის პროვინცია მოიცავს 13 რეგიონს. რეგიონების ცენტრებია:
ბაკი
გურბუზი
ჯაიჯი მაიდანი
ხოსტი (მატუჰი)
მანდო ზაი
მუსა ხელი
ნადირ შაჰ კოტი
კუალანდარი
საბარი
შამალი
სპერა
ტანი
ტერე ზაი
ნიუსერა

ნიუსერა ინი (ასევე ნეუსერა ინი, რათორისი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. როგორც ცნობილია ნიუსერამ 24/25 წლის მანძილზე იმეფა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2445 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2421 წელს. ნიუსერა ფარაონ ნეფერირკარა კაკაის და დედოფალ ხენტკაუს -ის უმცროსი ვაჟი და ფარაონ ნეფერეფრას უმცროსი ძმა იყო.