როზა ტორეს გონსალესი

მარია როზა ტორე გონსალესი (ესპ. ; 30 აგვისტო, 1890, მერიდა, იუკატანი, მექსიკა—  13 თებერვალი, 1973, მეხიკო) —  მექსიკელი პოლიტიკოსი და მასწავლებელი. პირველი ქალი მექსიკაში, რომელმაც არჩეული თანამდებობა დაიკავა.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
მარია როზა ტორე გონსალესი დაიბადა 1890 წლის 30 აგვისტოს. მისი დედა იყო სოფია ტორე, ხოლო  მისი ბებია და ბაბუა — პაულა გონსალესი და გრეგორიო ტორე, რომელთა გვარებსაც ის იყენებდა საკუთარი "უკანონოდ დაბადებული ბავშვის" სტატუსის დასაფარად. სწავლობდა გოგონების ლიტერატურულ ინსტიტუტში. სასწავლებელს  ხელმძღვანელობდა  რიტა სეტინა გუტიერესი,  ნოვატორი მასწავლებელი, რომელიც უარს ამბობდა გოგონებისთვის მხოლოდ ყოველდღიური  უნარების სწავლებაზე, ნაცვლად ამისა, ასწავლიდა მოწინავე ფემინისტურ იდეებს.  ასევე მისი  სასწავლო პროგრამა მოიცავდა ასტრონომიას, კონსტიტუციურ სამართალს, გეომეტრიას, გეოგრაფიას, ისტორიას და მათემატიკას.

მექსიკის რევოლუცია
1910 წელს ტორემ მუშაობა დაიწყო ქალთა სკოლაში სანტა ანას კოლონიაში. ოთხი წლის შემდეგ იგი გადავიდა საშუალო სკოლასთან არსებულ საბავშვო ბაღში და იქ მუშაობდა 1917 წლამდე..

14 წლის ასაკში, 1910 წელს, ტორე შეუერთდა ფრანსისკო მადეროს მომხრეებს, როგორც აგიტატორი. მადეროს მკვლელობის შემდეგ, 1913 წელს  იგი მონაწილეობდა გადატრიალების ლიდერის ვიქტორიანო უერტას წინააღმდეგ ჯაშუშობაში. როდესაც ვენუსტიანო კარანზამ მიიღო უერტას თანხმობა გადადგომაზე და გაგზავნა სალვადორ ალვარადო იუკატანში აჯანყების ჩასახშობად, ტორე მსახურობდა მედდად ალვარადოს ჯარში. 1915 წლის მარტისთვის ალვარადოს ჯარებმა აიღეს ქალაქი მერიდა და ტორე ჩვეულებრივ სკოლაში შევიდა.

ფემინისტური მოძრაობის პიონერი
1916 წელს ალვარადომ თავისი „სოციალისტური რეჟიმის“ ფარგლებში მოითხოვა ქალთა კონგრესის მოწვევა. ტორე გაემგზავრა აკინჩში, ტემაქსსა და მოთულში, რათა იქიდან უფრო კვალიფიციური წევრები მიეწვია. 1916 წლის იანვარში გაიმართა პირველი ფემინისტური კონგრესი , რომელზეც განიხილეს შემდეგი თემები: განათლება, მათ შორის სექსუალური განათლება; რელიგიური ფანატიზმი; სამართლებრივი უფლებები და რეფორმები; თანაბარი დასაქმების შესაძლებლობები; ინტელექტუალური თანასწორობა. ტორე ხელმძღვანელობდა მეორე კონგრესს, რომელიც გაიმართა იმავე წლის ბოლოს.

1919 წელს ტორე დაეხმარა ელვია კარილო პუერტოს რიტა სეტინა გუტიერესის ლიგის დაარსებაში. ჯგუფი „ხელმძღვანელობდა პროსტიტუციის, ნარკოტიკების, ალკოჰოლისა და ცრურწმენების წინააღმდეგ კამპანიებს“, საგანმანათლებლო საუბრებს შობადობის კონტროლის, ბავშვის მოვლის, ეკონომიკისა და ჰიგიენის შესახებ. ისინი ასევე ამოწმებდნენ საავადმყოფოებს და სკოლებს. მონაწილეობა მიიღეს სახელმწიფო ბავშვთა სახლის შექმნაში. ელვიასთან თანამშრომლობით, მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში, ტორემ ჩამოაყალიბა 45-ზე მეტი ფემინისტური გაერთიანება (ლიგა) და ორგანიზება გაუწია 5500-ზე მეტი წევრით დაკომპლექტებულ პროფკავშირებს.

ქალის პირველი გამარჯვება არჩევნებში
1922 წელს, გუბერნატორ ფელიპე კარილიოს მოწოდებით, ელვია კარილო პუერტომ მოუწოდა შტატის საკანონმდებლო ორგანოს, ქალებისთვის ხმის მიცემის უფლება მიეცათ და აერჩიათ თანამდებობებზე. ტორემ კენჭი იყარა მერიდას საქალაქო საბჭოში და გაიმარჯვა, იგი  გახდა პირველი ქალი მექსიკაში, რომელმაც არჩეული თანამდებობა დაიკავა. მისი უფლებამოსილების ვადა შეწყდა კარილო პუერტოს მკვლელობის შემდეგ, მაგრამ ტორე ამაყობდა თავისი მიღწევებით და იცოდა, რომ მისი მაგალითი სხვა ქალებისთვის სტიმულის მიმცემი გახდებოდა.

შემდგომი საქმიანობა
ტორე დაესწრო  ქალთა პირველ ინტერამერიკულ კონგრესს , რომელიც გაიმართა 1947 წლის 27 აგვისტოს გვატემალაში. კონგრესის მიზანს წარმოადგენდა განეხილათ კაცთა და ქალთა თანასწორუფლებიანობის მიღწევის გზები, ასევე საყოველთაო ხმის უფლება ამერიკის ყველა ქვეყანაში. ტორეს თან ახლდა ჯუდიტ ჰორკასიტას დე ფორგერავი, რომელიც წარმოადგენდა მექსიკელ ქალთა სამთავრობო სამსახურს, ემილია ლოიოლა, მეხიკოს მასწავლებლების წარმომადგენელი და ელენა სანჩეს ვალენზუელა, კოაუილას განათლების მდივანი.

პირადი ცხოვრება
მარია როზა ტორე გონსალესს არ გათხოვილა. იგი გარდაიცვალა მეხიკოში 1973 წლის 13 თებერვალს მარტოობაში.