iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ულაფ V

ულაფ იგივე ოლაფ (, დ. 2 ივლისი, 1903, — გ. 17 იანვარი, 1991) — 1957 წლიდან ნორვეგიის მეფე. ჰოკონ ვაჟი.

დაიბადა სანდრინჰემში, ნორფოლკის საგრაფო, დიდი ბრიტანეთი. მამის მხრიდან დანიის უფლისწული გლუქსბურგების გვარიდან, კრისტიან შვილთაშვილი, დედის მხრიდან (ნორვეგიის მომავალი დედოფალი მოდი) — კრისტიან ქალიშვილის ალექსანდრას ქმრის ბრიტანეთის მეფის ედუარდ შვილიშვილი. მამამისის შემდეგ ნორვეგიის სამეფო ტახტზე არჩევამდე ალექსანდრე ერქვა.

ბიოგრაფია
მიიღო სამხედრო განათლება. გატაცებული იყო თხილამურებითა და აფროსანი სპორტით, რამდენიმე ოლიმპიური თამაშის მონაწილე, 1928 წლის საზაფხულო ოლიმპიადის გამარჯვებული აფროსან სპორტში.

ნორვეგიის ნაცისტების მიერ ოკუპაციისას 1940-1944 წლებში კრონპრინცი ულაფი დიდ ბრიტანეთში, აშშ-სა და კანადაში იმყოფებოდა, ნორვეგიის ემიგრანტული და მოკავშირე ჯარების ინსპექტირებას ეწეოდა და რუზველტთან კარგ ურთიერთობას ინარჩუნებდა. ჰქონდა არაერთი სახელმწიფოს უმაღლესი ჯილდო. მონაწილეობა მიიღო ნორვეგიაში გერმანელთა განიარაღებაში, ომის შემდეგ ქვეყნის რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვას ედგა სათავეში.

1928 წელს მართა შვედი შეირთო ცოლად, რომელიც 1954 წელს ქმრის გამეფებამდე გარდაიცვალა.

მეფობისას ძალიან პოპულარული იყო. ბევრს დადიოდა ქალაქში მანქანით (საჭესთან თვითონვე იჯდა, დაცვის გარეშე) და აცხადებდა, რომ 4 მილიონი პირადი მცველი ჰყავდა (ყველა ნორვეგიელი). სერიოზულად იყო დაკავებული სამხედრო საქმით, ცნობილი იყო სახელმწიფო ვიზიტებით. ზოგიერთი მონაცემებით, მეფის აღსასრული დააჩქარა ცნობამ 1991 წელს სპარსეთის ყურეში ომის დაწყების შესახებ. ულაფ მემკვიდრედ მისი ერთადერთი ვაჟი ჰარალდი დასახელდა.
ჰარალდ V

ჰარალდ (, დ. 21 თებერვალი, 1937) — ნორვეგიის მეფე 1991 წლის 17 იანვრიდან. ტახტზე მამამისის ულაფ გარდაცვალების შემდეგ ავიდა.

ჰარალდი პირველი პრინცია, რომელიც ბოლო ასწლეულში ნორვეგიაში დაიბადა. 1940 წელს ქვეყანაში ნაცისტების შეჭრის შემდეგ სამეფო ოჯახმა დატოვა ოსლო და ვაშინგტონში ცხოვრობდნენ. 1945 წელს უფლისწული ნორვეგიაში დაბრუნდა და 1955 წელს ოსლოს უნივერსიტეტში ჩააბარა. ამის მერე სამხედრო აკადემიაში გადავიდა. 1960 წლიდან ოქსფორდში სწავლობდა.

1968 წელს ცოლად არათავადიშვილი, სონია ჰარალდსენი შეირთო, მისგან ორი შვილი: პრინცესა მართა ლუიზა და კრონპრინცი ჰოკონი შეეძინა, რომელიც ტახტის მემკვიდრედ მიიჩნევა.
ოთხ-ხუთი ლექსი

ოთხ-ხუთი ლექსი, ქართული ლექსის სახეობა. შედგება ოთხტაეპიანი ხუთი სტროფისაგან (აქედან წარმოდგება მისი სახელწოდებაც). თითოეული სტროფის პირველი სამი ტაეპი ათმარცვლიანია და საერთო რითმაზეა აგებული, მეოთხე — ცამეტმარცვლიანი რეფრენი — უცვლელად მეორდება ხუთსავე სტროფში. ამასთან, თითოეული სტროფის პირველ ტაეპს აქვს იმავე სტროფის გარეგან რითმასთან საერთო შინაგანი რითმა. ოთხ-ხუთი ლექსი, რომელსაც „უცხოსაც“ (საუცხოოს, კარგის მნიშვნელობით) უწოდებენ, შემოიღო სულხან-საბა ორბელიანმა.
ოკალმახე

ოკალმახე — მდინარე წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ოხაჩქუის კარსტული მასივის ჩრდილოეთ კალთაზე, ეიცის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 1930 მ-ზე. სიგრძე 14,4 კმ, აუზის ფართობი 68,9 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,51 მ³/წმ.
ოკაპი

ოკაპი — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ჟირაფისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 2 მ, მასა 250 კგ აღწევს, აქვს მოგრძო ცხვირ-პირი, დიდი ყურები, 2 მოკლე რქა, ძალზე გრძელი ენა, მოკლე წვრილი კუდი, რომელიც ფუნჯით ბოლოვდება, მოთეთრო თავი, მონაცრისფრო-ყავისფერი სხეული, თეთრი და მუქი განივზოლებიანი გავა და ფეხები. იშვიათი ცხოველია. გავრცელებულია აფრიკაში, ბინადრობს მდინარე კონგოს აუზის ტენიან ტროპიკულ ტყეებში. ცხოვრობს ერთეულებად ან წყვილებად. იკვებება ფოთლებით. მაკეობა 440 დღე-ღამე გრძელდება.
ოკეანარიუმი

ოკეანარიუმი — ზღვისწყლიანი ხელოვნური აუზი, რომელშიც ჰყავთ ზღვის ცხოველები. ოკეანარიუმში ჩვეულებრივ სხვადასხვა ზომის რამდენიმე განყოფილებაა. მისი ერთ-ერთი გვერდითი კედელი გამჭვირვალეა — აუზის ცხოველებზე დაკვირვებათა ჩასატარებლად. გვერდიდან მოწყობილია ამფითეატრი მაყურებელთათვის: ასეთ ოკეანარიუმში მართავენ წარმოდგენებს გაწვრთნილი დელფინების ან სელაპების მონაწილეობით. ზოგიერთ ოკეანარიუმში ტარდება სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა (მაგ., ჰავაის კუნძულებზე. ოკეანარიუმებს დიდი მნიშვნელობა აქვთ როგორც კულტურულ-საგანმანათლებლო და ტურისტულ ცენტრებს. საყურადღებოა ლოს-ანჯელესის ოკეანარიუმი, რომელშიც 3000 მ3-მდე და 2500 მ3-მდე მოცულობის 2 აუზია. მესამე, ღია წყალსატევში, „ზღვის ცირკში“, აჩვენებენ გაწვრთნილ სელაპებსა და დელფინებს. სან-დიეგოს (აშშ) ოკეანარიუმში თევზების შესანიშნავი კოლექციაა და უჩვენებენ გაწვრთნილ დელფინებსა და ცელნამგალა ვეშაპებს. ჰონოლულუს (ჰავაის კუნძულები) ოკეანარიუმში შექმნილია მარჯნის რიფის ბუნებრივი ეკოსისტემა. ცნობილია აგრეთვე სან-ფრანცისკოს, იაპონიის და სხვათა ოკეანარიუმები. საქართველოში არის ბათუმის დელფინარიუმი.
პენსილვანიური ეპოქა

პენსილვანიური ეპოქა (რიგი) წარმოადგენს კარბონული პერიოდის პირველ საფეხურს, რომელიც დაიწყო 318.1 ± 1.3 მლნ.წ.წ და დასრულდა 299 ± 0.8 მლნ.წ.წ. ეპოქას სახელი ეწოდა პენსილვანიის შტატის პატივსაცემად, რადგან სწორედ ამ ტერიტორიაზე იქნა აღმოჩენილი პენსილვანიური პერიოდის უამრავი ქვა.

ქვედანაყოფები
პენსილვანიური ეპოქა მრავალნაირადაა დანაწილებული, თუმცა სტრატიგრაფიის საერთაშორისო კომისია რუსულ დაყოფას ემხრობა, რომლის მიხედვით პენსილვანიური პერიოდი შედგება 4 საფეხურისგან:
ბაშკირული 318.1 ± 1.3 - 311.7 მლნ.წ.წ (უძველესი)
მოსკოვური 311.7 - 306.5±1.0 მლნ.წ.წ
კასიმოვიანული 306.5±1.0 - 303.9±0.9 მლნ.წ.წ
გჟელური 303.9±0.9 - 299.0±0.8 მლნ.წ.წ. (რუსული სოფელი გჟელის პატივსაცემად)
სტადსჰოლმენი

სტადსჰოლმენი (შვედ. ) — შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმის ცენტრში მდებარე კუნძულის ისტორიული სახელი. მცირე კუნძულებთან რიდარჰოლმენთან და ჰელგეასჰოლმენთან ერთად სტადსჰოლმენი სტოკჰოლმში პატარა ქალაქს ჰქმნის. შვედურიდან თარგმანში სტადსჰოლმენი „ქალაქის კუნძულს“ ნიშნავს. კუნძულზე სამეფო სასახლე დგას.

კუნძულს შეიძლება გამლა სტანიც ვუწოდოთ (ძველი ქალაქი) რადგან სტადჰოლსმენი ყოველდღიურ მეტყველებაში ნაკლებად გამოიყენება.
სარდაფის ობობა

სარდაფის ობობა — დიდი ზომის ობობა ოჯახისა.

სხეულის აგებულება
მდედრის სხეულის სიგრძე 22 მმ აღწევს, მამრისა კი მხოლოდ 15 მმ. თავმკერდი 6-8 მილიმეტრისა გააჩნიათ. ზრდასრული ობობას მუცელი მუქი შავია, ახალგაზრდასი კი — მონაცრისფრო, მუცლის დორსალური მხარე იისფერი ან მონაცრისფრო-ყავისფერია მუქი ლაქებით. მეტალისფერი-მომწვანო ელფერის მქონე ძლიერი ქელიცერები თავმკერდის სიგრძის ნახევარია. ბეწვით დაფარულ ფეხებზე ლაქები არ გააჩნიათ.

ცხოვრების წესი
ცხოვრობენ ქვების ნაპრალებში, ხეების ფუღუროებში. ეს სახეობა მიეკუთვნება ოჯახს . ამ ობობების ქსელს მილისებრი ფორმა აქვს. ვინაიდან სარდაფის ობობა ღამის ცხოველია, დღისით მილის უკანასკნელ მეოთხედში ისვენებს, საღამოობით და მთელი ღამის განმავლობაში კი მილის გაფართოებულ შესასვლელთან უცდის მსხვერპლს. მილისებრი ქსელის შესასვლელიდან გარკვეულ რადიუსში ობობას გაყვანილი აქვს თითქმის შეუმჩნეველი 6 ან მეტი სასიგნალო ქსელის ძაფი. სანადიროდ გამზადებული ობობა წინა 6 ფეხის მეშვეობით ეხება ქსელს, მგრძნობიარე ფეხების მეშვეობით იგი ადვილად ადგენს ნადავლის ადგილმდებარეობას, სწრაფად გამოდის ქსელიდან, ქელიცერებით იჭერს მსხვერპლს და უბრუნდება ბუდეს. სარდაფის ობობა იკვებება უხერხემლოებით.

გამრავლება
კვერცხების დადების შემდგომ, მდედრი სარდაფის ობობა ამ კვერცხებს აბრეშუმის პარკში ახვევს, მილისებრი ქსელის უკანასკნელ მეოთხედში ათავსებს და იცავს მტრისაგან. გამოჩეკვის შემდეგ მდედრს პარკი ქსელის გარეთ გააქვს. ზოგჯერ დედა ობობა ნაშიერების გამოჩეკვამდე იღუპება, მის სხეულს კი ახლადდაბადებული შვილები შეექცევიან.

ტოქსიკურობა
ნაკბენ ცხოველს აღენიშნება აგზნება, სპაზმი, კრუნჩხვები, დამბლა. 20 გრ წონის თეთრი თაგვი კბენიდან 3-30 წუთში იღუპება. ადამიანისათვის მისი შხამი სახიფათო არაა, თუმცაღა ნაკბენი შესაძლოა იყოს მტკივნეული და ტკივილმა რამდენიმე საათსაც კი გასტანოს. ობობას შხამში აღმოჩენილი იქნა 2 ნეიროტოქსინი ~ 5800, 4,75, რომელიც შეიცავს ცისტეინის 4 ნაშთს და არგინინის -დაბოლოებას. შხამი ასევე შეიცავს ერთ ინსეკტიციდს. სარდაფის ობობას შხამი ნეიროტოქსიკურია და იწვევს ნერვული და კუნთოვანი უჯრედების მემბრანის აგზნებას.

გავრცელების არეალი
სარდაფის ობობა გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვისპირეთში, ყირიმში, მის მიმდებარე შავი ზღვისპირა რეგიონებში, კავკასიაში, მთელს საქართველოში. მცირე რაოდენობით გვხვდება ასევე არგენტინაში, ავსტრალიაში და ატლანტის ოკეანის ზოგიერთ კუნძულზე.

გალერეა
სურათებზე გამოსახულია ზრდასრული მდედრი სარდაფის ობობა
თალასოკრატიული პერიოდები

თალასოკრატიული პერიოდები — დედამიწის ზედაპირზე ზღვების ფართო გავრცელების პერიოდები (ეპოქები). ტერმინი შემოიღო რუსმა მეცნიერმა ალექსი პავლოვმა. თალასოკრატიული პერიოდები უპირისპირდება გეოკრატიულ პერიოდებს. დროის მიხედვით თალასოკრატიული პერიოდები ტექტონიკური ციკლების (ეტაპების) შუა ნაწილთან, როდესაც დედამიწის ზედაპირის დაძირვის გამო კონტინენტების მნიშვნელოვანი ფართობი ზღვით იფარებოდა. ჰიდროსფეროს ფართობის ზრდა ხელს უწყობდა ნოტიო ზღვის ჰავის განვითარებას, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ტემპერატურის მცირე რყევა. თალასოკრატიული პერიოდების განმავლობაში უმეტესად გროვდებოდა ზღვიური დანალექი წყებები, ჭარბობდა კარბონატული ქანები. თალასოკრატიული პერიოდებს მიეკუთვნება ზედასილურული, შუა- და ზედადევონური, ქვედაკარბონული, ზედაცარცული ეპოქები.
კრასუსი

მარკუს ლიცინიუს კრასუსი (დ. ძვ. წ. 115 — გ. ძვ. წ. 53) — რომაელი მთავარსარდალი და სახელმწიფო მოღვაწე. დიქტატორ სულას მომხრე და სპარტაკის აჯანყების ჩამხშობი. ძვ. წ. 60 კრასუსმა, პომპეუსმა და კეისარმა დადეს საიდულო გარიგება, რომელიც პირველი ტრიუმვირატის სახელით არის ცნობილი ისტორიაში. კრასუსი ამავე დროს იყო რომის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი. სხვადასხვა წყაროს ცნობებით ის ფლობდა 200 მილიონ სესტერციუმს (ჟურნალ ფორბსის 2008 წ. თებერვლის გამოშვების მიხედვით 169.8 მილიარდი დოლარი).

ომი პართიასთან
ძვ. წ. 54 წ. დაიწყო კრასუსის ექსპედიცია პართიაში, რომელიც რომაელთა კატასტროფით დამთავრდა. კრასუსი მესოპოტამიაში შეიჭრა და რამდენიმე ქალაქი აიღო, გამოსაზამთრებლად კი ისევ სირიაში დაბრუნდა, შემდგომ 53 წელს კრასუსმა ხელმეორედ გაილაშქრა პართიელთა წინააღმდეგ. რომაელებს პართიელებთან ბრძოლაში აკლდათ უმთავრესი — კავალერია. კრასუსი, ამასთან ერთად გადამეტებით აფასებდა რომაელთა შესაძლებლობებს. ძვ. წ. 53 ს. კარრთან ახლოს მოხდა გადამწყვეტი შეტაკება რომალებსა და პართიელებს შორის. პართიულმა კავალერიამ დაჯაბნა რომაული ლეგიონები. ალყაში მოქცეული კრასუსი და მისი ჯარი იტანჯებოდნენ სიცხისა და წყურვილისაგან. ბრძოლაში დაიღუპა კრასუსის შვილი მამაცი პუბლიუსი. დაიღუპა თავად კრასუსიც, რომელსაც თავი მოკვეთეს და ოროდ გაუგზავნეს. კარრის ბრძოლა იყო პირველი სერიოზული შეტაკება ორ უდიდეს სახელმწიფოს შორის. კრასუსის შემდგომ პართიის საკითხი უმთავრეს როლს თამაშობდა რომის საგარეო პოლიტიკაში.

თანამედროვე ისტორიოგრაფია

1950 წ. მეცნიერებმა საინტერესო ფაქტებს მიაგნეს. ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორმა ჰომერ დაბსმა გამოაქვეყნა სამეცნიერო კვლევათა პირველი დოკუმენტები. როგორც გაირკვა, რომაული არმია მთლიანად არ განადგურებულა. კარრის ბრძოლას გადაურჩა 150-მდე ლეგიონერი, რომლებიც რომში აღარ დაბრუნდნენ და აღმოსავლეთისკენ გააგრძელეს გზა. ისინი დაქირავებულ საბრძოლო ჯგუფს წარმოადგენდნენ; ასევე წვრთნინდნენ სხვადასხვა ქვეყნის ჯარებს. 2007 წ. მეცნიერებმა მოინახულეს ჩინური სოფელი ლაქიანი გობის უდაბნოს მახლობლად, სადაც, გადმოცემით სახლობდნენ რომაელი ლეგიონერები. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ადამიანები, რომელთაც ჰქონდათ ქერა თმები, ლურჯი და მწვანე თვალები და ჩინელებისთვის არადამახასიათებელი ცხვირის ფორმები. ჩინურ წყაროებში არსებობს ცნობები, რომ ჰანის დინასტიის ჩინეთის არმიის გენერალი ჩენგ ტანგი შეებრძოლა „კუს საბრძოლო წყობის“ (რომაულ ლეგიონერთა ცნობილი საბრძოლო ფორმირება) რაზმს და ტყვედ აიყვანა. ჩინელები ისე მოხიბლულან ლეგიონერთა ბრძოლის ხერხებით, რომ ისინი გაათავისუფლეს და თავიანთ არმიაში მიიღეს. სწორედ რომაელთა დახმარებით აიღეს ჩინელებმა ქალაქი განსუ, რომელსაც შემდგომში უწოდეს ახალი სახელი „ლი-ჟიენ“, რაც ფონოლოგიურად ძლიერ წააგავს „ლეგიონს“. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მეცნიერებმა მოიპოვეს რომაული მონეტები და რკინის ჩაფხუტი, რომელსაც ჩინურად აწერია „ტყვე“.
მანგლისისა და წალკის ეპარქია

მანგლისისა და თეთრიწყაროს

— საქართველოს ეკლესიის ყოფილი საეპისკოპოსო სამხრეთ საქართველოში. მოიცავდა თეთრიწყაროს და წალკის მუნიციპალიტეტებს.

ეპარქია დაარსდა ვახტანგ გორგასლის მიერ და მეოთხე სამღვდელმთავროდ ითვლება. მანგლისის ეპარქიას თავიდანვე უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭებოდა, რამაც მასში სიწმინდეების დაცვამ და საკათედრო ტაძრის აგებამ განაპირობა. მანგლისის საკათედრო ტაძარი საუკუნეში ძალზედ მნიშვნელოვანი იყო, მას ძველი წყაროები მცხეთის ჯვართან ერთად მოიხსენიებდნენ. 1992 წელს მანგლისის და წალკის ეპარქიის მღვდელმთავრად დაინიშნა მიტროპოლიტი ანანია (თენგიზ ჯაფარიძე).

2013 წლის 11 ოქტომბერს მანგლისისა და წალკის ეპარქიის ნაცვლად შეიქმნას ორი ეპარქია:

მანგლისისა და თეთრიწყაროს;
აგარაკ-წალკის.
ოლღა რუბცოვა

ოლღა რუბცოვა ( დ. 20 აგვისტო, 1909, მოსკოვი — გ. 13 დეკემბერი, 1994, მოსკოვი) — საბჭოთა, რუსი მოჭადრაკე. მსოფლიოს მეოთხე ჩემპიონი (1956–1958). საერთაშორისო დიდოსტატი (1976), საერთაშორისო ოსტატი მიმოწერით ჭადრაკში ვაჟთა (1973) და ქალთა (1975) შორის. საერთაშორისო კატეგორიის არბიტრი (1964), სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1952). ინჟინერ-ჩამომსხმელი.

1927–1967 წლებში 20-ჯერ ითამაშა სსრ კავშირის ჩემპიონატებში.
1931 - 
1935 მატჩი ო. სემონოვ-ტიან-შანსკაიასთნ სსრკ-ს ჩემპიონის წოდებისათვის 7-2 (+6=2-1)
1936 - 
1937 - 
1945 - -
1948 - 
1949 - 
1952 - 
1954 - 

წარმატებით თამაშობდა მსოფლიოს პირველობებზე:
1949/1950 ტურნირი მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის - 
1952 პრეტენდენტთა ტურნირი - 
1955 პრეტენდენტთა ტურნირი - 
1956 მატჩ-ტურნირი მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის - 
1958 მატჩ-რევანში მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის: ოლღა- რუბცოვა - ელისაბედ ბიკოვა - 5,5-8,5 (+4=3-7)
1959 პრეტენდენტთა ტურნირი - 
1957 წლის ქალთა საჭადრაკო ოლიმპიადის გამარჯვებული (9,5 ქულა 14-დან პირველ დაფაზე, +6=7-1)
60-ანი წლების ბოლოდან წარმატებით თამაშობს ჭადრაკს მიმოწერით.
1968-1972 - მსოფლიოს პირადი ჩემპიონატი - 
1972-1977 - მსოფლიოს პირადი ჩემპიონატი - - (მეორე ადგილი უარესი კოეფიციენტების გამო)
1969-1979 - მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი - 
ჭადრაკში მიღწეული წარმატებებისათვის დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით (1957)
ირაკლი ოჩიაური

ირაკლი ალექსის ძე ოჩიაური (დ. 20 ნოემბერი, 1924, ახიელი — გ. 4 დეკემბერი, 2015) — ქართველი მოქანდაკე, ოქრომქანდაკებელი, ფერმწერი, გრაფიკოსი. საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1978). სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1971). გოგი ოჩიაურის ძმა.

ბიოგრაფია
ირაკლი ოჩიაური დაიბადა მამის — ალექსი ოჩიაურისა და დედის — ნათელა ბალიაურის ოჯახში. ირაკლი ოჩიაურმა მოქანდაკის, იაკობ ნიკოლაძის რჩევით 1951 წელს დაამთვარა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ქანდაკების ფაკულტეტი. მისი პედაგოგები იყვნენ: სილოვან კაკაბაძე, იაკობ ნიკოლაძე, ვასილ შუხაევი, სერგო ქობულაძე. მისი სადიპლომო ნამუშევარი იყო „ვაჟა-ფშაველა“ (ხელმძღვანელი იაკობ ნიკოლაძე). პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (1954-იდან, 1979-იდან პროფესორი).

გამოფენებში მონაწილეობდა 1953 წლიდან, ამავე წლიდან იყო მხატვართა კავშირის წევრი. 1952–1953 წლებში პირკელმა შექმნა ჭედური ნამუშევრები, რამაც ფაქტობრივად საფუძველი დაუდო თანამედროვე ქართული ჭედური ხელოვნების აღორძინებას და შემდგომ განვითარებას. მუშაობდა სახვითი ხელოვნების თითქმის ყველა დარგში: ფერწერასა და გრაფიკაში, პორტრეტსა და ქანდაკებაში, მონუმენტურ დეკორატიულ ხელოვნებაში, დაზგურ გრაფიკასა და ლითონმქანდაკებლობაში. მისი ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია მეტყველი პლასტიკურობა, დაძაბული დინამიკა, რიტმი, დეკორატიულობა, მაღალი პროფესიული ოსტატობა. ირაკლი ოჩიაურის ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში, ტრეტიაკოვის გალერეაში, სიეტლის ხელოვნების მუზეუმსა და იაპონიის, აშშ-ის და სხვა მრავალი ქვეყნის კერძო კოლექციებში. ოჩიაურის ნამუშევრების გამოფენა მოეწყო მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში.

ძირითადი ნამუშევრები
ალექსანდრე ყაზბეგის ძეგლი (1959, ბრინჯაო, სტეფანწმინდა);
ვაჟა-ფშაველას ძეგლი (1985, დუშეთი);
„ვაჟა-ფშაველას პორტრეტი“ (1967, ბრინჯაო, ტრეტიაკოვის გალერეა);
„სტუდენტი გოგონას პორტრეტი“ (1953, ბრინჯაო, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი);
„ინჟინერ ირინე ჯანდიერის პორტრეტი“ (1956, მარმარილო, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი).
ჭედური ნამუშევრები
ი. ნიკოლაძის პორტრეტი (1952, თითბერი, თბილისის სამხატვრო გალერეა);
«ცეკვა „სამაია“» (1962, თბილისის სამხატვრო გალერეა);
„შემოდგომა“ (1964, თბილისის ქორწინების სახლი);
„ხევსურეთი“ (1966, თითბერი, მხატვრის სახელოსნო);
„თბი-ლისის შემოდგომა“ (1969, მხატვრის სახელოსნო);
და სხვ.

გამოფენები
მონრეალის მსოფლიო (1969).
ოსაკის (იაპონია, 1972)
ვენეციის ბიენალე

პერსონალური:
დასავლეთ ბერლინი
ავსტრია
ბელგია
ნიდერლანდები
ნორვეგია
სირია
გიორგი ოჩიაური

გიორგი (გოგი) ოჩიაური (დ. 10 იანვარი, 1927, ახიელი ან შუაფხო, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 ოქტომბერი, 2017) — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი. საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1980), პროფესორი (1982-იდან). საქართველოს 1-ელი (1990–1991) და მე-8 (2012–2015) მოწვევის პარლამენტის წევრი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ქანდაკების ფაკულტეტი 1953 წელს. 1962–1978 წლებში იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, იყო ქანდაკების ფაკულტეტის სამხატვრო კლასის ხელმძღვანელი. 1953 წლიდან მონაწილეობს რესპუბლიკურ, საკავშირო და საზღვარგარეთ გამართულ გამოფენებში. მისი ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია მაღალი პროფესიული ოსტატობა, მეტყველი, გამომსახველობითი პლასტიკა, ფორმის კარგი გრძნობა, სახეთა ფსიქოლოგიური სიღრმე, პოეტური განწყობილება.

არის ავტორი ნამუშევრებისა:
მელიტას პორტრეტი (1955, ტერაკოტა, თბილისის სამხატვრო გალერეა), მეუღლის პორტრეტი (1962; ბრინჯაო, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი, თბილისი), თბილისის ქორწინების სახლის ფასადის ბარელიეფი „შენ ხარ ვენახი“ (ქვა, 1964), სკულპტურული კომპოზიცია „ზღვა“ (კურორტ ბიჭვინთის მთავარი შესასვლელის გაფორმება, ქვა, 1970), ვაჟა-ფშაველას მონუმენტი თბილისში (1953, ბრინჯაო), „სიცოცხლის ხე“ (ლითონი, 1977, ტექსელი, ნიდერლანდები), „აჯანყებული“ (ბრინჯაო, 1981, ლანჩხუთი), „მადლიერი დედა“ (გამარჯვების პარკის მემორიალი, ნაჭედი, სპილენძი, 1981, ახლანდ. ვაკის პარკი, თბილისი), მემორიალური კომპლექსი „რექვიემი“ (ბრინჯაო, 1981-1985, გამარჯვების პარკი, დღეს გორში); ალეგორიური ქანდაკებები: „მუსიკა“, „რესტავრაცია“ (მოსკოვი); გრაფიკა: ვაჟა-ფშაველას ლექსების „ახალგაზრდა პოეტებს“, „იას უთხარით ტურფასა“ (1961) ილუსტრაციები.

არის დამდგმელი მხატვარი ფილმისა „ალავერდობა“; ავტორია სამენოვანი წიგნისა — „ევროპული ქანდაკების ბუნებისათვის“ (2002).

1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 2012-2015 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

გარდაიცვალა 2017 წლის 18 ოქტომბერს, 90 წლის ასაკში. დარჩა მეუღლე და შვილები. მისი ძმა ირაკლი ოჩიაური აგრეთვე მოქანდაკე იყო.

ჯილდოები
1980: საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი
1986: ხალხთა მეგობრობის ორდენი
1988: სსრკ სახელმწიფო პრემია
1998: „წლის საუკეთესო ადამიანი“(აშშ)
2001: ჩარგლის საპატიო მოქალაქე
2005: ღირსების ორდენი
2012: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი, ქართული სახვითი ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი პირადი წვლილისთვის, ნაყოფიერი საზოგადოებრივი, შემოქმედებითი და პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის
კირა ზვორიკინა

კირა ზვორიკინა ( დ. 29 სექტემბერი, 1919, ნიკოლაევი, — გ. 6 სექტემბერი 2014, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1978). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1957), საერთაშორისო არბიტრი (1977). ინჟინერი. მონაწილეობა მიიღო სსრ კავშირის 20 ჩემპიონატში. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1957).
ტყიბულისა და თერჯოლის ეპარქია

ტყიბულისა და თერჯოლის ეპარქია — ეპარქია დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე, მოიცავს ტყიბულისა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებს.

ისტორია
საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით, 2006 წლის 21 დეკემბერს ჩამოყალიბდა ტყიბულისა და თერჯოლის ეპარქია. საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქმა, უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია , ეპარქიის მმართველ მღვდელმთავრად დანიშნა მიტროპოლიტი გიორგი შალამბერიძე.

ეპარქიაში არსებული მოქმედი ეკლესია-მონასტრები
თერჯოლის წმიდა გიორგის ეკლესია
გოგნის წმიდა გიორგის ეკლესია
სიმონეთის წმიდა გიორგის ეკლესია
ოდილაურის წმიდა გიორგის ეკლესია
ტყიბულის წმიდა გიორგის ეკლესია
გურნის წმიდა გიორგის ეკლესია
ნაბოსლევის წმიდა გიორგის ეკლესია
წყირის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ეკლესია.
კისორეთის წმიდა გიორგის ეკლესია (ტყიბული)
ნეკრესის ეპარქია

ნეკრესის ეპარქია, ნეკრესის საეპისკოპოსო (2002 წლიდან-2009 წლის 3 მაისამდე – ნეკრესისა და ჰერეთის ეპარქია) მოიცავს ყვარლისა და ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიებს. ეპარქიას ჩრდილო დასავლეთით ესაზღვრება ალავერდის, სამხრეთ-დასავლეთიდან – გურჯაანისა და ველისციხის, სამხრეთიდან – ბოდბის ეპარქიები, აღმოსავლეთით კი – ხორნაბუჯისა და ჰერეთის ეპარქია. ეპარქიის ჩრდილო საზღვარი დაღესტანთან (რუსეთის ფედერაცია) გადის, აღმოსავლეთ საზღვარი – აზერბაიჯანის რესპუბლიკასთან.

ისტორია
საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებისთანავე, ეს მხარეც გაქრისტიანდა და უკვე საუკუნის ნახევარში თრდატ მეფემ ააშენა ნეკრესის ეკლესია, რომელიც საქართველოში დღემდე მოღწეულ ეკლესიათაგან ერთ-ერთ უძველეს ტაძრად ითვლება. მეფე ვახტანგ გორგასალის დროს ჩამოყალიბდა ნეკრესის ეპარქია, რომლის სამწყსო ტერიტორია თავიდანვე საკმაოდ ვრცელი იყო . ს. ნახევარში ცამეტ ასურელ მამათაგან ერთ-ერთი, წმ. აბიბოსი განაგებდა ნეკრესის სამღვდელმთავროს.

 ს. ნახევრიდან კახეთის სამეფოს ოთხი სადროშოდან მეორე სადროშოს წინამძღოლად ნეკრესელი მღვდელმთავარი ითვლებოდა. ს. დასაწყისიდან შაჰ-აბას -მა კახეთს ნეკრესის სამღვდელმთავრო ტერიტორიის ნაწილი კაკ-ენისელი ჩამოაშორა და აქ მუსლიმანური სასულთანო შექმნა. ს. პირველი მეოთხედიდან გაღმა მხარის მომძლავრებულმა ლეკებმა ამ მხარეში საბოლოო გაბატონება მოინდომეს. ამ კუთხიდან ქრისტიანი მოსახლეობის აყრისა და განადგურების შემდეგ, ეს მხარე (საინგილო) დროებით ჩამოსცილდა კახეთს.

ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, ნეკრესის უძველესი ეპარქია კახეთში შექმნილ კახეთ-ალავერდის ეპარქიაში გაერთიანდა და მისი აღდგენა მხოლოდ 1995 წელს გახდა შესაძლებელი. ეპარქიას 1997 წლის ნოემბრიდან მართავს მიტროპოლიტი სერგი (ჩეკურიშვილი). 2002 წლის 17 ოქტომბრის საქართველოს წმიდა სინოდის განჩინებით ნეკრესის ეპარქიას ნეკრესის და ჰერეთის ეპარქია ეწოდა, თუმცა, საპატრიარქოს ოფიციალურ საიტზე გამოქვეყნებულ აღნიშნული სინოდის სხდომის ოქმში ამის შესახებ საუბარი არაა.

2009 წლის 30 აპრილის წმინდა სინოდის სხდომის განჩინებით (მე–6 პუნქტი), ეპარქიას კვლავ ეწოდა ნეკრესის ეპარქია, დედოფლისწყაროსა და ჰერეთის ეპარქიის ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებით.

მოქმედი ეკლესია-მონასტრები
ეპარქიის ზოგიერთი მოქმედი ეკლესია-მონასტრები:
ლაგოდეხის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია.
ნეკრესის აბიბოს ნეკრესელის მამათა მონასტერი.
გრემის მთავარანგელოზთა მამათა მონასტერი.
ყვარლის დუბის ღვთისმშობლის შობის დედათა მონასტერი.
ლაგოდეხის წმ. დიდმოწამე ბარბარეს დედათა მონასტერი.
ნერჩის კატორღა

ნერჩის კატორღა — რუსეთის იმპერიის პენიტენციური სისტემის ნაწილი. დაფუძნდა რუსეთის იმპერიაში, ციმბირში. მდებარეობდა ნერჩის ოლქში. თავიდან ნერჩის კატორღა გამოიყენებოდა როგორც საზოგადოებისთვის საშიშ პირთა თავშეყრის ადგილი, შემდეგ ნერჩის ოლქის ტერიტორიაზე ვერცხლის საბადო და პატიმრებმა დაიწყეს ვერცხლის მოპოვება. საუკუნისთვის შეიქმნა საბადოებისა და ციხეების სრული სისტემა, რომლებსაც ჟანდარმთა სამმართველო და სამთო დეპარტამენტი აკონტროლებდნენ. 1825 წელს რუსეთის პენიტენციური სისტემამ რეფორმა განიცადა და პოლიტიკური დამნაშავეები გამოეყვნენ ბოროტმოქმედებს და ამავე წელს აშენდა პირველი ხის შენობა, სადაც დაპატიმრებული დეკაბრისტები გადაიყვანეს. რუსეთის 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ კომუნისტურმა მთავრობამ გააუქმა ციხე, ხოლო პატიმრები გაუშვა.
შაღური

შაღური (, -) — არაბულ-ებრაული ქალაქი ისრაელის ჩრდილოეთ რაიონში, ქალაქ აქოდან აღმოსავლეთით. ის შეიქმნა 2003 წელს სამი არაბული ადგილობრივი საბჭოს (მაჯ-ალ-კრუმი, დეირ-ალ-ასადი, ბიინა) გაერთიანებით. ქალაქად ოფიციალურად 2005 წელს გამოცხადდა. ის ჩრდილოეთ რაიონის არაბულ დასახლებულ პუნქტებს შორის სიდიდით მესამე ადგილზეა ნაზარეთისა და შფარამის შემდეგ.
წრიულქსელიანი ნეფილა

წრიულქსელიანი ნეფილა — ობობა -ის ოჯახისა. გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რეგიონებში. ნაპოვნია იაპონიაში, ჩინეთში, ვიეტნამში, კამბოჯაში, ტაივანში, სინგაპურში, მიანმარში, ინდონეზიაში, ტაილანდში, ლაოსში, ფილიპინებში, შრი-ლანკაში, ინდოეთსა და პაპუა-ახალ გვინეაში. ჩვეულებრივ გვხვდება ტყეებსა და ბაღებში. დედლის სხეულის სიგრძე 30-50 მმ, ხოლო მამლისა — 5-6 მმ აღწევს. მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ობობაა. ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი. იკვებება მწერებით, უხერხემლოებით.

გალერეა