კითრეა

კითრეა — პატარა ქალაქი კვიპროსში, რომელიც ამჟამად ჩრდილოეთ კვიპროსის კონტროლის ქვეშ იმყოფება. იგი მდებარეობს ნიქოზიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 10 კილომეტრში (6.2 მილი).

ისტორია
კითრეა მდებარეობს ანტიკური ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოს, ხიტრინის მახლობლად, რომელიც ალექსანდრე მაკედონელის ვაჟმა და ათენის მეფის, აკამასის შვილთაშვილის შვილმა ხიტროსმა დააარსა. ერთი მოსაზრების თანახმად, სახელი „კითრეა“ სწორედ ხიტრინიდან მომდინარეობს ($ > * > $). მეორე ვერსიით კი, სახელი უკავშირდება საბერძნეთის იონიის კუნძულ კითერას , საიდანაც კითრეას წყლის წისქვილებისთვის დოლაბები ჩამოჰქონდათ. აღსანიშნავია, რომ ქალაქი ხიტრინი მოხსენიებულია დელფოსელი თეოროდოხების წარწერაშიც.

კვიპროსში ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად, ხიტრინი საეპისკოპოსო ცენტრი გახდა. პირველი ეპისკოპოსი, რომლის სახელიც ცნობილია, არის პაპუსი. იგი მოხსენიებულია ეპიფანე კვიპრელის ცხოვრებაში, სადაც აღნიშნულია, რომ იგი 58 წლის განმავლობაში წინამძღვრობდა ამ „უბადრუკ ქალაქ ხიტრიას“ და მოწამებრივად აღესრულა დაუზუსტებელ თარიღში, სავარაუდოდ, წარმართი იმპერატორების, ლიცინიუსის მაქსიმინუს დაზას, ან არიანელი კონსტანციუს -ის მმართველობის დროს.ქქალკედონის საეკლესიო კრებიწ (451 წ.) აქტებიდან ირკვევა, რომ ეპისკოპოს ფოტინუსს იქ მისი დიაკვანი დიონისე წარმოადგენდა, ხოლო ნიკეის მეორე საეკლესიო კრების (767 წ.) ჩანაწერები ადასტურებს, რომ ეპისკოპოსი სპირიდონი კრებას პირადად ესწრებოდა.

ნაკლებია თანამედროვე ეპოქის დოკუმენტები დემეტრიანეს შესახებ, რომელიც ანრი გრეგუარმა კვიპროსის ადგილობრივ წმინდანებს შორის, შესაძლოა, ყველაზე ნაკლებად ცნობილ ფიგურად აღწერა. შუა საუკუნეების ავტორი ლეონტიოს მახერასი ყველაზე ადრეული მწერალია, რომელიც მის სახელს ახსენებს. დემეტრიანეს უძველესი ცხოვრების მიხედვით, რომელიც საუკუნეში გამოიცა, იგი ეპისკოპოსი დაახლოებით 885 წელს გახდა. მოგვიანებით იგი არაბებმა შეიპყრეს და თავიანთ მრავალ მორწმუნესთან ერთად ეგვიპტეში ტყვედ წაიყვანეს, თუმცა საკუთარი ლოცვების წყალობით მან ყველა მათგანის გათავისუფლება შეძლო.

ხიტრინი აღარ არის მოქმედი საეპისკოპოსო რეზიდენცია და დღეს კათოლიკური ეკლესია მას ტიტულარულ საყდრად მოიხსენიებს.

კითრეა შესანიშნავი არქეოლოგიური არეალია. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილ გამორჩეულ ძეგლებს შორის არის რომის იმპერატორ ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსის ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც ნიქოზიაში, კვიპროსის მუზეუმშია გამოფენილი.

შუა საუკუნეებში კითრეაში მოქმედებდა კვიპროსის მეფის კუთვნილი ფქვილის წისქვილები, რომლებიც ადგილობრივი წყლის წყაროების ენერგიით მუშაობდა. საუკუნის ბოლოს კითრეას წისქვილებში წარმოებული ფქვილით სრულად მარაგდებოდა დედაქალაქი ნიქოზია პურის საწარმოებლად.

კითრეას მუნიციპალიტეტი 1915 წელს დაარსდა.

ეს პატარა ქალაქი ათასწლეულების განმავლობაში მარაგდებოდა კეფალოვრისოსის წყაროს წყლით, თუმცა, 1974 წლის თურქეთის შემოჭრიდან მალევე, წყარომ დინება შეწყვიტა. ქალაქის სახელწოდების სხვა ფორმებს შორისაა: „ხიტრი“, „კითრაია“, „კითერეია“, „კითროი“, „ხიტრიდესი“, „ხიტროსი“ და „ხიტრია“.

ადმინისტრაცია
ამჟამად ქალაქს მართავს თურქულ-კვიპროსული დეღირმენლიკის მუნიციპალიტეტი, რომელიც 1975 წელს დაარსდა. მოქმედი მერი არის ალი კარავეზირლერი „რესპუბლიკური თურქული პარტიიდან“. იგი ამ თანამდებობაზე 2018 წელს აირჩიეს, რისთვისაც მან ხმების 54.1% მოიპოვა. მან შეცვალა ოსმან იშიშალი, მერი რომელიც 2014 წელს იმავე პარტიიდან იყო არჩეული.

კითრეადან დევნილი მოსახლეობა, რომელიც ამჟამად ნიქოზიასა და სხვა რეგიონებშია გაფანტული, ინარჩუნებს მუნიციპალიტეტს დევნილობაში. იგი ერთობლივ შენობას იყოფს ლაპიტოსის მუნიციპალიტეტის ასევე დევნილ მოსახლეობასთან ერთად, ნიქოზიაში, ამახოსტუს ქუჩის 37 ნომერში.

დემოგრაფია
მას შემდეგ, რაც 1974 წლის აგვისტოში ქალაქიდან ადგილობრივი კვიპროსელი ბერძნები განიდევნენ, იქ კვიპროსელი თურქები ჩამოასახლეს. დასახლებულ კვიპროსელ თურქთა ძირითადი ნაწილი სოფელ ალამინოსიდანაა დევნილი, თუმცა აქ სხვა მრავალი სოფლის მცხოვრებლებიც გადმოიყვანეს. გარდა ამისა, ქალაქში დასახლდნენ თურქეთიდან ჩამოსული ადამიანებიც, რომლებიც ძირითადად მერსინის პროვინციიდან არიან წარმოშობით.

კულტურა, სპორტი და ტურიზმი
თურქეთის კვიპროსში შემოჭრამდე, კითრეა საფეხბურთო კლუბ „ “-ის სახლი იყო. 2008 წელს ქალაქში დაარსდა „დეღირმენლიკის გარემოს დაცვისა და პოპულარიზაციის ასოციაცია“. გარდა ამისა, ქალაქში აქტიურად მოქმედებს არასამთავრობო ორგანიზაცია „დეღირმენლიკის კულტურისა და ხელოვნების ასოციაცია“, რომელიც 2009 წლიდან ყოველწლიურად აწყობს კულტურისა და ხელოვნების ფესტივალს, მისი წევრები კი საზღვარგარეთ გამართულ ფესტივალებშიც მონაწილეობენ. დეღირმენლიკის მუნიციპალიტეტს ასევე ჰყავს ფოლკლორული ანსამბლი, რომელიც ღიაა ბავშვებისთვის.

სპორტული კლუბი „დეღირმენლიკი“ 1975 წელს დაარსდა და ამჟამად ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული ფეხბურთის ასოციაციის „- პირველ ლიგაში“ ასპარეზობს. კითრეაში მდებარე სადიკ ჯემილის სახელობის საფეხბურთო სტადიონს მინიჭებული აქვს „-ს მიერ რეკომენდებული მე-2 ვარსკვლავის“ ხარისხის სტანდარტი.

ქალაქში ასევე ფუნქციონირებს დეღირმენლიკის უმაღლესი სკოლა.

საერთაშორისო ურთიერთობები
დამეგობრებული ქალაქები
კითრეა დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
გებზე, ქოჯაელი, თურქეთი (1996 წლიდან)
ჯანიქი, სამსუნი, თურქეთი (2015 წლიდან)