iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გიორგი ნიორაძის ქუჩა

გიორგი ნიორაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი); გუთნისა და თელავის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა საუკუნეში. ასეა თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილი როგორც სალიანის შესახვევი. 1960 წლის ცნობარში — როგორც გიორგი ნიორაძის ქუჩა. აქვს 1 შესახვევი და 1 ჩიხი (ყოფილი სალიანის გასასვლელი და ჩიხი).
მარი ელიზაბეტ დე ვალუა

მარი ელიზაბეტ დე ვალუა (; დ. 27 ოქტომბერი, 1572, პარიზი — გ. 2 აპრილი, 1578, პარიზი) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და დედოფალ ელიზაბეთ ავსტრიელის ერთადერთი შვილი. გარდაიცვალა მცირეწლოვანი.

ბიოგრაფია
მარი ელიზაბეტი დაიბადა 1572 წლის 27 ოქტომბერს პარიზში, ლუვრის სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელიზაბეთ ავსტრიელის ერთადერთი საერთო შვილი. მიუხედავად იმისა, რომ მისმა სქესმა ბევრს გაუცრუა იმედი, იგი მაინც ძალიან უყვარდათ მის მშობლებს. აღსანიშნავია, რომ მამის მხრიდან იგი საფრანგეთის მეფე ანრი -ისა და დედოფალ ეკატერინე მედიჩის, ხოლო დედის მხრიდან საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან -ისა და დედოფალ მარია ესპანელის შვილიშვილი იყო.

დაბადებიდან ოთხი თვის შემდეგ, 1573 წლის 2 თებერვალს, სენ-ჟერმენში კათოლიკედ მონათლეს. მიუხედავად პოლიტიკურ-რელიგიური დაპირისპირებებისა, რომელიც წმინდა ბართლომეს ღამეს (რომელიც მის დაბადებამდე ორი თვით ადრე მოხდა) მოწყობილი პროტესტანების ხოცვამ გამოიწვია, მარი ელიზაბეტის ნათლია ინგლისის ანგლიკანი დედოფალი, ელისაბედ გახდა. მას სახელი თავისი ნათლიების: დედოფალ ელისაბედ -ისა და საღვთო რომის იმპერატრიცა მარია ესპანელის პატივსაცემად ეწოდა. მისი კიდევ ერთი ნათლია იყო სავოიის ჰერცოგი ემანუელე ფილიბერტო, რომელიც აგრეთვე იყო მამამისის მამიდის მეუღლე. ნათლობის შემდეგ იგი აღსაზრდელად იზაბელ დე კრისეს მიაბარეს.

როდესაც მარი ელიზაბეტი ორი წლის იყო, 1574 წელს მამამისი, მეფე შარლ გარდაიცვალა. მისი უვაჟობის გამო ტახტი მისმა ძმამ, ანრი -მ დაიკავა. ამ ამბიდან წელიწადნახევარში დედამისი, დედოფალი ელიზაბეთი მშობლიურ ვენაში დაბრუნდა მამამისის, იმპერატორ მაქსიმილიანის მოთხოვნით. ამ დროს დედა-შვილმა უკანასკნელად ნახეს ერთმანეთი. გამოსამშვიდობებლად ისინი ერთმანეთს 1575 წლის 28 აგვისტოს, ამბუაზის სასახლეში შეახვედრეს.

საფრანგეთის სამეფო კარის მატიანე პიერ დე ბორდოვილი თავის ჩანაწერებში მარი ელიზაბეტზე საუბრობს. იგი პატარა პრინცესას აღწერს როგორც ლამაზ და უჩვეულო ინტელექტუალური მონაცემებით დაჯილდოვებულ გოგონას. რამდენადაც ცნობილია, მან თავისი გენეოლოგია ზეპირად იცოდა, როგორც ვალუას, ისე ჰაბსბურგთა მხარის, რის გამოც ყველას ამაყად ეუბნებოდა, რომ იგი ევროპის ორი უძლიერესი დინასტიის შთამომავალი იყო.

დინასტიური თვალსაზრისით მარი ელიზაბეტს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. იგი ანრი -ის შვილიშვილი იყო და მამრობითი სქესისა და უფრო ხანგრძლივი სიცოცხლის შემთხვევაში, იგი დაიკავებდა საფრანგეთის ტახტს და ვალუას დინასტიაც განაგრძობდა არსებობას, ასეთ შემთხვევაში კი საფრანგეთში ბურბონები არ გამეფდებოდნენ, რასაც შესაძლოა ბურჟუაზიული რევოლუციაც კი აეცილებინა თავიდან, თუმცა ეს მხოლოდ ალტერნატიული ისტორიაა. მას რომ ზრდასრულობამდე ეცხოვრა, შესაძლოა თავისი ქორწინებით შეექმნა მნიშვნელოვანი დინასტიური კავშირი და მსგავსად თავისი მამიდის, მარგარიტა ვალუასი, საფრანგეთის დედოფალი გახდებოდა. ამრიგად, მის ნაადრევ გარდაცვალებას უკავშირდება ისტორიულ მოვლენათა მთელი ის ჯაჭვი, რაც შემდეგ საფრანგეთში განვითარდა.

თავდაპირველად მარი ელიზაბეტი ამბუაზისა და ბლუას სასახლეებში ცხოვრობდა, საბოლოოდ კი პარიზში გადაიყვანეს. პარიზში ჩასვლიდან მალევე, 1578 წლის 2 აპრილს, ანჟუს სასახლეში 5 წლის მარი ელიზაბეტი გარდაიცვალა. საფრანგეთის სამეფო კარი დიდად გლოვობდა მის დაკარგვას, რის შემდეგაც, 1578 წლის 10 აპრილს იგი სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალეს, მამის გვერდით.

წინაპრები
ვახტანგ ნინუას ქუჩა

ვახტანგ ნინუას ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); ზესტაფონის ქუჩიდან ეკა ბეჟანიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 40-იან წლებში და ტრიკოტაჟის ქუჩა ეწოდა, რაც ამ ქუჩაზე მდებარე ტრიკოტაჟის კომბინატიდან მომდინარეობს. დღევანდელი სახელწოდება, ვახტანგ ნინუას ქუჩა კი 2007 წელს დაერქვა.
ნიაღვრის ქუჩა

ნიაღვრის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა); პავლე ინგოროყვას ქუჩასა და შიო ჩიტაძის ჩიხს შორის. წარმოიქმნა საუკუნეში. სასწავლებლის ქუჩის სახელწოდებითაა დატანილი 1884 წლის თბილისის გეგმაზე, რადგან აქვე მდებარე წმინდა ნინოს კეთილშობილ ქალთა სასწავლებლელს თითქმის მთელი კვარტალი ეკავა. შემდეგ მას მთის ქუჩა ერქვა. 1900 წელს ეწოდა ნიაღვრის ქუჩა (ასეა დატანილი ამავე წლის გეგმაზე). მთაწმინდის ფერდობებიდან ჩამონადენი ნიაღვრის დიდი ნაწილი ამ ქუჩაზე მოედინებოდა და სახელიც აქედან ეწოდა. 2014 წელს ეწოდა ბათუ კრავეიშვილის სახელი. 2021 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება. ქუჩაზეა ლეო დავითაშვილის სახელობის პალეობიოლოგიის ინსტიტუტი. შემონახულია საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები.
NBA-ის ყველა დაცვითი გუნდი

-ის ყველა-დაცვითი გუნდი — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყოველ წლიური წოდებაა ლიგის საუკეთესო დაცვით-მოთამაშეებს შორის, რომელიც 1968-69 წლებიდან, სეზონის დასრულების შემდეგ სახელდება. ყველა-დაცვითი გუნდი ძირითადად შედგება 10 მოთამაშისაგან რომელიც ორ ნაწილად, პირველ და მეორე გუნდად იყოფა. გუნდების არჩევანი ხდება 123 სპორტული სტატიების მწერლისა და ტელე-წამყვანების მიერ. 2013-14 წლების სეზონის დაწყებამდე ხმის მიცემა შეეძლოდ -ის მწვრთნელებსაც, თუმცა საკუთარი გუნდის მოთამაშისთვის არ იყო ნებადართული. მოთამაშეებს პირველ გუნდში ასარჩევად შეეძლოთ მიეღოთ ორი ქულა, ხოლო მეორე გუნდში - ერთი. ყველაზე მეტი ქულის მქონე ხუთეული პირველ გუნდში ხვდებოდა, ხოლ შემდეგი ხუთი - მეორეში. თუ მეხუთე პოზიციაზე ორ მოთამაშეს ქულების თანაბარი რაოდენობა ექნება მაშინ გუნდი ფართოვდება. თუ პირველი გუნდი შედგება ექვსი მოთამაშისაგან მაშინ მეორე გუნდში კვლავ ხუთი მოთამაშე აირჩევა; იგივე პრინციპით შესაძლებელია მეორე გუნდის გაფართოებაც. გუნდის გაფართოების შემთვევა რამდენიმეჯერ მოხდა; ბოლოს აღნიშნული შემთხვევა 2013 წელს მოხდა, როდესაც ტაისონ ჩენდლერმა და ჯოაკიმ ნოამ ხმების ერთნაირი რაოდენობა რაოდენობა მიიღეს.

ტიმ დანკანი დღემდე ფლობს ყველაზე მეტ - 15 არჩევანს. მას მოყვება კობი ბრაიანტი და კევინ გარნეტი 12-არჩევით, ხოლო შემდგომია კარიმ აბდულ-ჯაბარი 11 არჩევით. ყველა-დაცვითი პირველი გუნდის არჩევაში რეკორდულ მაჩვენებელს (ცხრა არჩევა) იზიარებენ მაიკლ ჯორდანი, გარი პეიტონი, გარნეტი და ბრაიანტი. სკოტი პიპენი, ბობი ჯონსი და დანკანი პირველ გუნდში რვაჯერ აირჩნენ. პირველ გუნდში შვიდჯერ მოხვდნენ შემდეგი მოთამაშეები: უოლტ ფრეზიერი, დენის როდმანი და კრის პოლი.

გამარჯვებულები
ყველაზე მეტჯერ არჩეული
მიმდინარე ცხრილში შესულია ის მოთამაშეები, რომლებიც ყველაე მეტჯერ შეირჩნენ ყველა-დაცვით გუნდებში.
ვალენტინ ივანოვი

ვალენტინ ივანოვი (; დ. 19 ნოემბერი, 1934, მოსკოვი, რსფსრ, სსრ კავშირი — გ. 8 ნოემბერი, 2011, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. იცავდა მოსკოვის „ტორპედოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ორგზის (1960, 1965) ჩემპიონი, სამგზის (1957, 1961, 1964) ვიცე-ჩემპიონი და საბჭოთა კავშირის თასის (1960) მფლობელი მოსკოვის „ტორპედოს“ შემადგენლობაში. 1956 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი, 1960 წლის ევროპის ჩემპიონი და 1964 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1958 წლის შვედეთისა და 1962 წლის ჩილეს მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1957). საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1988). საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი. საყოველთაოდ აღიარებულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო რუს და საბჭოთა ფეხბურთელად.

თორმეტჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ცხრაჯერ პირველ ნომრად.

სანაკრებო კარიერა
1955–1965 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 59 შეხვედრას ატარებს და 26 ბურთი გააქვს.
სანაკრებო სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ვალენტინ ივანოვმა მსოფლიო ჩემპიონატების 9 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 5 ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
ტორპედო მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1960, 1965
ვიცე-ჩემპიონი: 1957, 1961, 1964
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1953
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1960
ფინალისტი: 1961
სანაკრებო
სსრ კავშირი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
ჩემპიონი: 1956
საბჭოთა კავშირი
ევროპის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1960
ვიცე-ჩემპიონი: 1964
ინდივიდუალური
ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1960
მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1962
გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრი: 166 გოლი
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1957 № 1128

№1: 1955, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964
№2: 1953, 1956, 1965

სამწვრთნელო
ტორპედო მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1976 (შემოდგომა)
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1968, 1977, 1988, 1991
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1968, 1972, 1986
ფინალისტი: 1977, 1982, 1988, 1989
ნიკიტა სიმონიანი

ნიკიტა სიმონიანი (; სახელი დაბადებისას — მკრტიჩ პოღოსის ძე სიმონიანი ; დ. 12 ოქტომბერი, 1926, არმავირი, რსფსრ, სსრ კავშირი — გ. 23 ნოემბერი, 2025, მოსკოვი, რუსეთი) — სომეხი, რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ფეხბურთის მწვრთნელი და საფეხბურთო ფუნქციონერი, რუსეთის ფეხბურთის კავშირის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. იცავდა მოსკოვის „კრილია სოვეტოვის“, მოსკოვის „სპარტაკისა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ოთხგზის (1952, 1953, 1956, 1958) ჩემპიონი და საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის (1950, 1958) მფლობელი მოსკოვის „სპარტაკის“ შემადგენლობაში. 1956 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი, 1958 წლის შვედეთის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1954). საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1969). რუსეთის ფედერაციის ფიზიკური კულტურის დამსახურებული მუშაკი (2019).

მოსკოვის „სპარტაკის“ ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი (160 გოლი). რვაჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ორჯერ პირველ ნომრად.

სანაკრებო კარიერა
1954–1958 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 20 შეხვედრას ატარებს და 10 ბურთი გააქვს.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატზე
ნიკიტა სიმონიანმა 1958 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
სპარტაკი მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1952, 1956, 1958
საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1954, 1955,
საბჭოთა კავშირის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1957, 1957
სანაკრებო
სსრ კავშირი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი: 1956

ინდივიდუალური
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1949, 1950, 1953
გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრი: 183 გოლი
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1954 № 938

№1: 1949, 1953
№2: 1950, 1956, 1957, 1958
№3: 1951, 1952

სამწვრთნელო
სპარტაკი მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962, 1969
საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი: 1963, 1965, 1971
არარატი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1973
საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი: 1973
ოთარ ჯანელიძე

ოთარ ჯანელიძე (დ. 24 მაისი, 1954) — ქართველი ისტორიკოსი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის 24 მაისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. ეწევა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემიასა და გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იკვლევს საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორიის პრობლემებს, ქართული კულტურის, საზოგადოებრივი აზროვნების, ემიგრაციის, საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობათა საკითხებს.

1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „უკრაინის უნივერსიტეტების ქართველი სტუდენტობა 1900-1917 წლებში“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1999 წელს - „საქართველოს ეროვნული-დემოკრატიული პარტიის ისტორია 1917-1923 წწ.“

არის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ლაურეატი, 120-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 12 მონოგრაფიის, საქართველოს ისტორიაში სასკოლო და საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელოების ავტორი და თანაავტორი. მისი სამეცნიერო პუბლიკაციები დაბეჭდილია გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ, ბულგარულ, რუსულ და უკრაინულ ენებზე.

2026 წლის 29 იანვარს მიენიჭა საქართველოს ეროვნული პრემია ავტორტა ჯგუფთან ერთად სამეცნიერო მონოგრაფიული ნაშრომისათვის „კავკასიის ისტორია“ (ორტომეული).
მარი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელი

მარი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელი (; დ. 20 აგვისტო, 1695 — გ. 21 ივლისი, 1719) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის უფროსი ქალიშვილი. ბერის ჰერცოგინია როგორც შარლ დე ბურბონის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარი ლუიზ ელიზაბეტი დაიბადა 1695 წლის 20 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის პირველი ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ ფილიპ ჰერცოგ ფილიპ -ის ვაჟი იყო, ხოლო ფრანსუაზ მარი საფრანგეთის მეფე ლუი -ის უკანონო ასული იყო, რის გამოც მისი მშობლები ერთმანეთს ღვიძლ ბიძაშვილებად ერგებოდნენ, როგორც მეფე ლუი -ის შვილიშვილები. ასეთი წარმომავლობის გამო იგი ბავშვობიდანვე იზრდებოდა სამეფო კარზე.

1710 წლის 6 ივლისს, 14 წლის მარი ლუიზ ელიზაბეტი დააქორწინეს საფრანგეთის მეფე ლუი -ის ვაჟის, დოფინ ლუი დე ბურბონისა და მარია ანა ვიქტორია ბავარიელის უმცროს ვაჟზე, ბერის ჰერცოგ შარლ დე ბურბონზე.

მიუხედავად იმისა, რომ მან ორი ბავშვი გააჩინა, ისინი ჩვილობაშივე დაიღუპნენ, რის გამოც ხალხი მათ მაინც უნაყოფოებად მიიჩნევდა. 1714 წელს შარლი გარდაიცვალა, დაქვრივებული და ახალგაზრდა მარი ლუიზ ელიზაბეტი კი ერთობ აღვირახსნილ ცხოვრებას იწყებს ვერსალში. მალევე იგი უცნობი საყვარლისგან დაორსულდა, რასაც დიდი სკანდალი მოჰყვა. რამდენადაც ცნობილია იგი ჩუმად ამშობიარეს სარდაფში, ბავშვის ბედი კი ყველასათვის უცნობია. 1719 წლის აპრილში მან კიდევ ერთი ბავშვი გააბა თავისი საყვარლის, რიომის გრაფ არმან დე აიდიკისგან. რამდენადაც ცნობილია, ამ ორსულობამ გაანადგურა მისი ჯანმრთელობა, რასაც 1719 წლის 21 ივლისს, 23 წლის მარი ლუიზ ელიზაბეტის გარდაცვალება მოჰყვა.

წინაპრები
მარი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელის წინაპრები
ლუიზ ადელაიდა ორლეანელი

ლუიზ ადელაიდა ორლეანელი (; დ. 13 აგვისტო, 1698 — გ. 10 თებერვალი, 1744) — ორლეანელების დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი.

ბიოგრაფია
ლუიზ ადელაიდა დაიბადა 1698 წლის 13 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ.

ლუიზ ადელაიდა დასთან, შარლოტ აგლაესთან ერთად იზრდებოდა შელის სააბატოში, სადაც დაუახლოვდა სასულიერო ცხოვრებას. იგი აღწერილია ლამაზი ქალბატონი, რომელიც დებისაგან განსხვავებით უფრო მეტად იყო დაინტერესებული განათლებით, კერძოდ კი თეოლოგიითა და ქირურგიით. როგორც ცნობილია, მას ინგლისის მეფე ჯეიმზ -ის ვაჟზე, პრინც ჯეიმზ ედუარდ სტიუარტზე დაქორწინება შესთავაზეს, მაგრამ უარი განაცხადა. 1716 წელს იგი თავისი სურვილით დაინიშნა ფრანგ დიდგვაროვან ლუი ავგუსტ დე ბურბონზე, რომელიც ამავე წელს მოულოდნელად გარდაიცვალა ნადირობისას ცხენიდან გადმოვარდნის შედეგად. მისი მშობლები აღშფოთებულნი იყვნენ, რომ ლუიზ ადელაიდას ასეთი დაბალი წარმოშობის მამაკაცზე დაქორწინება სურდა, მისმა დაღუპვამ კი შეიძლება ითქვას, რომ ისინი გაახარა. პარალელურად, ლუიზ ადელაიდამ საყვარელი მამაკაცის გარდაცვალება იმდენად განიცადა, რომ ქორწინებაზე საერთოდ უარი განაცხადა, რის გამოც მონასტერში წასვლა გადაწყვიტა.

1717 წლიდან იგი შელის სააბატოში ცხოვრობდა როგორც მონაზონი, 1719 წელს კი იგი მისი აბატისა გახდა. როგორც ცნობილია, მისი მმართველობის პერიოდში სააბატო გარემონტდა და გაიყვანეს წყალი. გარდა ამისა, იგი აფინანსებდა ღარიბი გოგონებისათვის განკუთვნილ თავშესაფრებს. ლუიზ ადელაიდა გარდაიცვალა 1744 წლის 10 თებერვალს ყვავილით, პარიზში, 44 წლის ასაკში.

წინაპრები
ლუიზ ადელაიდა ორლეანელის წინაპრები
შარლოტ აგლაე ორლეანელი

შარლოტ აგლაე ორლეანელი (, ; დ. 20 ოქტომბერი, 1700 — გ. 19 იანვარი, 1761) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ასული. მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგინია 1737-1761 წლებში როგორც ფრანჩესკო -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
შარლოტ აგლაე დაიბადა 1700 წლის 20 ოქტომბერს პარიზში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ.

ბავშვობაში იგი მადმუაზელ დე ბლუას წოდებას ატარებდა და მიუხედავად იმისა, რომ დიდი სილამაზით არ გამოირჩეოდა, ძალიან თავდაჯერებული გოგონა იყო. მამამისი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა მისი აღზრდის საკითხს. 1717 წლიდან შარლოტ აგლაემ სასიყვარულო ურთიერთობა დაიწყო რიშელიეს ჰერცოგთან. 1719 წელს, როდესაც ჰერცოგი დააპატიმრეს შეთქმულებაში მონაწილეობის გამო, შარლოტმა იგი რამდენჯერმე მოინახულა ციხეში. მან თავის მამას, რომელიც იმ დროს მეფე ლუი -ის რეგენტი იყო, სთხოვა მისი განთავისუფლება, თუმცა ამაოდ. ფილიპ შარლოტის სარდინიის მეფისათვის მითხოვებას გეგმავდა, თუმცა არ გამოუვიდა.

მას შემდეგ, რაც ინგლისელებთან მოლაპარაკებები ჩაიშალა, ფილიპმა წამოჭრა შარლოტისა და მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო -ის ქორწინების იდეა. მოლაპარაკებები წარმატებით დასრულდა, რასაც 1720 წელს ქორწილი მოჰყვა. ფრანგებმა შარლოტ აგლაეს უზარმაზარი მზითევი — 1,8 მილიონი ფუნტი გაატანეს. 1737 წელს მისი ქმარი ტახტზე ავიდა და ისიც მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგინია გახდა. მრავალწლიანი ქორწინებიდან შარლოტსა და ფრანჩესკოს სულ ათი შვილი შეეძინათ:

ალფონო (1723-1725), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ფრანჩესკო კონსტანტინო (1724-1725), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
მარია ტერეზა ფელიჩიტა (1726-1754), ცოლად გაჰყვა პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონს;
ერკოლე (1727-1803), მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგი, ცოლად შეირთო მასას ჰერცოგინია მარია ტერეზა სიბო-მალასპინა;
მატილდა (1729-1803), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
ბეატრიჩე (1730-1731), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ბეატრიჩე (1731-1736), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
მარია ფორტუნატა (1731-1803), ცოლად გაჰყვა კონტის პრინც ლუი ფრანსუა დე ბურბონს;
ბენედიტო ფილიპო (1736-1751), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
მარია ელიზაბეტა (1741-1774), ცოლად გაჰყვა სერავალეს გრაფ კარლო სალომონეს;

რამდენადაც ცნობილია, მოდენაში ცხოვრებისას მას რამდენჯერმე მალულად ეწვია რიშელიეს ჰერცოგი. შარლოტს მთელი თავისი ცხოვრების მანძილზე სურდა ნებისმიერ ფასად ფრანჩესკოსთან განქორწინება და მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნება. საბოლოოდ მან დაითანხმა თავისი ბიძაშვილი, საფრანგეთის მეფე ლუი , მიატოვა ფრანჩესკო და პარიზში გადასახლდა, სადაც გაატარა უკანასკნელი წლები და გარდაიცვალა 1761 წლის 19 იანვარს, 60 წლის ასაკში.

წინაპრები
შარლოტ აგლაე ორლეანელის წინაპრები
ლუი ორლეანელი

ლუი ორლეანელი (; დ. 4 აგვისტო, 1703, ვერსალი, საფრანგეთი — გ. 4 თებერვალი, 1752, პარიზი, საფრანგეთი) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგი 1723-1752 წლებში. ფილიპ -ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის ვაჟი.

ბიოგრაფია
ლუი დაიბადა 1703 წლის 4 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა შვილი და ერთადერთი ვაჟი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ.

დაბადებისთანავე ლუიმ შარტრის ჰერცოგის წოდება მიიღო. 1711 წელს ლუი -ის ვაჟი, დოფინი ლუი გარდაიცვალა, რასაც 1712 წელს ლუი დოფინის ვაჟის, ლუი ბურგუნდიელის, ხოლო 1714 წელს მისი ძმის, შარლ ალენსონელის გარდაცვალება მოჰყვა. 1715 წელს გარდაიცვალა თავად ლუი , რის გამოც ტახტი მისმა 5 წლის შვილთაშვილმა ლუი -მ დაიკავა, რომლის რეგენტის ფილიპ ორლეანელი გახდა. ამგვარ სიტუაციაში, ლუი -ის ერთადერთ მემკვიდრედ ლუი ორლეანელი იქცა, რადგან ბურბონთა დინასტიაში მამაკაცები ფაქტობრივად აღარ იყვნენ. ეს მდგომარეობა შენარჩუნდა 1729 წლამდე, მანამ სანამ ლუი -ის ცოლმა, დედოფალმა მარია ლეშჩინსკამ დოფინი ლუი არ გააჩინა. ამ ამბამდე რამდენიმე წლით ადრე, 1723 წელს გარდაიცვალა ფილიპ , რის გამოც ლუი ორლეანის ჰერცოგი გახდა.

1730 წელს კარდინალ ანრი-ერკულე დე ფლორის ინტრიგების წყალობით ლუი ორლეანელი ცხრაწლიანი სამსახურის შემდეგ გაანთავისუფლეს ქვეითთა გენერლის თანამდებობიდან. სამხედრო სამსახურის დაკარგვის შემდეგ იგი მეტად რელიგიური გახდა და შეუდგა პავლეს ფსალმუნებისა და ეპისტოლეების თარგმნას. მკაცრი რელიგიური შეხედულებების გამო მას არ მოსწონდა ხელოვნება, ლიტერატურული წიგნები და მონეტები, რომელთა უზარმაზარი კოლექციაც მას პაპა-ბებიისაგან ერგო. ამის გამო მან მათი უმეტესობა გაყიდა

ლუი გარდაიცვალა 1752 წლის 4 თებერვალს პარიზში, 48 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს პარიზის წმინდა ჟენევიევას სახელობის სააბატოში.

ქორწინება და შვილები
1724 წლის 13 ივლისს, შკლოს რაშტატში ლუიმ ცოლად შეირთო ბადენ-ბადენის მარკგრაფ ლუდვიგ ვილჰელმისა და მარკგრაფინია სიბილა საქსენ-ლაუენბურგელის ქალიშვილი, პრინცესა ავგუსტა ბადენ-ბადენელი, რომელიც 1726 წლის 8 აგვისტოს, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა მშობიარობის შემდგომი გართულებების შედეგად. ლუის მეორე ცოლი აღარ შეურთავს, ავგუსტასთან კი ორი შვილი შეეძინა:

ლუი ფილიპ (1725-1785), ორლეანის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ლუიზ ანრიეტა დე ბურბონი, რომელთანაც შეეძინა შვილები. მისი შვილიშვილი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ ;
ლუიზ მარი (1726-1728), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;

წინაპრები
ლუი ორლეანელის წინაპრები
ფილიპინა ელიზაბეტ ორლეანელი

ფილიპინა ელიზაბეტ ორლეანელი (; დ. 18 დეკემბერი, 1714 — გ. 21 მაისი, 1734) — ორლეანელების დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის საცოლე.

ბიოგრაფია
ფილიპინა ელიზაბეტი დაიბადა 1714 წლის 18 დეკემბერს ვერსალში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ.

სამეფო კარზე იგი მადმუაზელ დე ბეჟოლეს სახელით იყო ცნობილი. მისი დაბადებიდან ერთ წელიწადში გარდაიცვალა მეფე ლუი , რის გამოც ტახტი მისმა შვილთაშვილმა, 5 წლის ლუი -მ დაიკავა, რომლის რეგენტიც ფილიპინას მამა, ფილიპ გახდა.

1718 წელს საფრანგეთ-ესპანეთს შორის ომი დაიწყო, რომელიც ორ წელიწადში დამთავრდა. ესპანეთის მეფე ფილიპე -ს საფრანგეთთან მშვიდობის დამყარება სამი დინასტიური ქორწინებით სურდა. მისი სამი წლის ასული, ინფანტა მარიანა ვიქტორია ესპანელი დაქორწინდებოდა 15 წლის ლუი -ზე, ესპანეთის ტახტის მემკვიდრე, ასტურიის პრინცი ლუისი ცოლად შეირთავდა ფილიპ ორლეანელის ქალიშვილ ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელს, ხოლო თავისი შუათანა ვაჟი, პრინცი კარლი ცოლად ფილიპინა ელიზაბეტს შეირთავდა.

ზემოთ ხსენებული სამი ქორწინებიდან მხოლოდ ერთი შედგა: პრინცი ლუისი დაქორწინდა პრინცესა ლუიზ ელიზაბეტზე. 1724 წელს ფილიპე ლუის -ის სასარგებლოდ გადადგა ტახტიდან, რის შემდეგაც ფილიპინას და, ლუიზ ელიზაბეტი ესპანეთის დედოფალი გახდა. 1726 მან ფილიპინა ესპანეთში ჩაიყანა, რათა პრინც კარლზე დაექორწინებინა. ორლეანელი დები ერთად ცხოვრობდნენ მადრიდის სამეფო კარზე, სადაც მეტად დაძაბული ურთიერთობა ჩამოუყალიბდათ დედოფალ ისაბელ ფარნეზესთან, რომელიც 1724 წელსვე, ლუისის დაღუპვის შემდეგ მეორედ ავიდა ტახტზე.

1728 წელს ფილიპინასა და კარლის ნიშნობა გაუქმდა, ისევე როგორც ჩაიშალა ლუი -ისა და მარიანა ვიქტორიას კავშირი. ამრიგად, მარიანა ვიქტორია ესპანეთში დაბრუნდა, ფილიპინა და ლუიზ ელიზაბეტი კი საფრანგეთში. აქ იგი დედასთან ერთად მშვიდად ცხოვრობდა ბანიოლეტის პატარა შატოში. იგი სწორედ აქ, 1734 წელს გარდაიცვალა 19 წლის ასაკში, ვარიოლათი.

წინაპრები
ფილიპინა ელიზაბეტ ორლეანელის წინაპრები