iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შალვა ვანიშვილი

შალვა ნიკოლოზის ძე ვანიშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1931, სოფ. ატენი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 დეკემბერი, 2013) — ქართველი იურისტი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1992), საქართველოს პოლიტიკურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.

1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სახელმწიფო სამართლის სპეციალობით. 1954 წლიდან მუშაობდა ადმინისტრაციულ ორგანოებში, პარალელურად პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, თსუ-სა და საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. მისი სამეცნიერო კვლევის საგანია სახელმწიფო და სამართლის ისტორია. არის გორისა და ვალერი სუხიშვილის უნივერსიტეტების სრული პროფესორი. 1970–80-იან წლებში მოღვაწეობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო სტატიები ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე, მ. შ. მონოგრაფია „ამიერკავკასია რუსეთის მმართველობის სისტემაში (1864–1917)“.
ნიკოლოზ მახარაძე

ნიკოლოზ ბარნაბის ძე მახარაძე, (დ. 24 ოქტომბერი, 1901, შემოქმედი — გ. 1990) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966)

ბიოგრაფია
სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში. 1917 წელს ოზურგეთში დააარსა კლუბი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ახალგაზრდების მიერ მარქსიზმის შესწავლის საქმეში. 1921-1922 წლებში იყო ოზურგეთის რაიკომის მდივანი. 1926 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის კომუნისტური უნივერსიტეტი. 1933 წელს დაამთავრა წითელი პროფესურის ინსტიტუტი მოსკოვში. 1927-1931 წლებში მუშაობდა პარტიის ცკ-ში. 1967 წელს გამოსცა მონოგრაფია „დიდი ოქტომბრის გამარჯვება საქართველოში“.
ედვარდ ები

ედვარდ ები (; დ. 29 იანვარი, 1927, ინდიანა, პენსილვანია, აშშ, — გ. 14 მარტი, 1989, ტუსონი, არიზონა, აშშ) — ამერიკელი მწერალი და პუბლიცისტი, გარემოს დამცველი აქტივისტი.

დაამთავრა ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტი (.., 1951; .., 1956). კარიერის დასაწყისში მუშაობდა აშშ ეროვნული პარკების სამსახურის რეინჯერად და ტყის ხანძრების აღმომჩენად. ების ეკუთვნის არაერთი მხატვრული ნაწარმოები და ესე, რომელშიც გაკრიტიკებულია თანამედროვე მომხმარებლური კულტურის უხეში ჩარევა ველურ ბუნებაში და ასახულია ავტორის რადიკალური ენვაირონმენტალისტური ფილოსოფია. მისი თხზულებებიდან აღსანიშნავია ავტობიოგრაფიული ხასიათის „უდაბნოს განდეგილები“ ( , 1968) და რომანი „ქანჩის გასაღების ბანდა“ ( , 1975). ეს უკანასკნელი აღწერს პარტიზანი გარემოს დამცველების ჯგუფის თავგადასავალს, რომელიც შთაგონების წყაროდ იქცა არაერთი წამოწყებისთვის რეალურ ცხოვრებაში. საკუთარი ანდერძის თანახმად საძილე ტომარაში მოთავსებული დაკრძალეს მოუნიშნავ ადგილზე არიზონის უდაბნოში.
ნოე ურუშაძე

ნოე ალექსანდრეს ძე ურუშაძე (დ. 15 მარტი, 1920, ქ. ლანჩხუთი, — გ. 6 ოქტომბერი, 1943, კანევი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა კავშირის გმირი.

ბიოგრაფია
მუშაობდა ლანჩხუთში ავტომექანიკოსად. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში. 1943 წლის 29 სექტემბერს მზვერავთა ჯგუფთან ერთად ერთ-ერთმა პირველმა გადალახა მდინარე დნეპრი. 1943 წლის 6 ოქტომბერს დაიღუპა ბრძოლაში.
მიხეილ ერისთავი (გენერალი)

მიხეილ ბიძინას ძე ერისთავი (დ. 9 თებერვალი, 1827, სოფ. კარალეთი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 7 მაისი, 1894, გორი) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოდან, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1885). გენერლების ნიკოლოზ ერისთავისა და კონსტანტინე ერისთავის ძმა.

მონაწილეობდა ყირიმისა (1853–1856) და რუსეთ-ოსმალეთის (1877–1878) ომებში. 1877 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის, 1885 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. დაკრძალულია თბილისში, კალოუბნის წმინდა გიორგის ეკლესიის საგვარეულო აკლდამაში.
ზაალ ქიქოძე (რევოლუციონერი)

ზაალ იოსების ძე ქიქოძე (დ. 1896, ბახვი, — გ. 24 დეკემბერი, 1922, აბასთუმანი) — ქართველი რევოლუციონერი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა პეტროგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში, სადაც აქტიურ მონაწილეობას იღებდა სტუდენტთა რევოლუციური წრეების მუშაობაში. 1917 წელს მონაწილეობდა თებერვლის რევოლუციასა და ოქტომბრის გადატრიალებაში. მუშაობდა პეტროგრადის რევკომში. 1918 წელს მოსკოვში მუშაობდა ეროვნებათა სახალხო კომისარიატში. 1919 წელს გაგზავნეს ყირიმში. 1918-1919 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ შეთქმულებებში, რის გამოც ორჯერ იყო დაპატიმრებული. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ მუშაობდა საქართველოს სსრ სახკომსაბჭოში. დაკრძალულია თბილისში.
ბერენის ებოტი

ბერენის ებოტი (; დ. 17 ივლისი, 1898, სპრინგფილდი, ოჰაიო, აშშ, — გ. 9 დეკემბერი, 1991, მონსონი, მენი, აშშ) — ამერიკელი ფოტოგრაფი ქალი.

1918 წლიდან სწავლობდა ნიუ-იორკში, პარიზსა და ბერლინში. პარიზში ის ამერიკელი დადაისტი და სიურრეალისტი ხელოვანის, მან რეის და ფრანგი ფოტოგრაფის, ეჟენ ატჟეს თანაშემწედ მუშაობდა. 1925 წელს დააარსა საკუთარი სტუდია და შექმნა პარიზის საზოგადოების წარმომადგენლების პორტრეტები. ატჟეს გარდაცვალების (1927) შემდეგ შეაგროვა და კატალოგირება გაუკეთა მის ფოტოებსა და ნეგატივებს. 1930-იან წლებში ამერიკის „ხელოვნების ფედერალური პროექტის“ ფარგლებში შექმნა ნიუ-იორკის უბნების ფოტოსერია — ქალაქის არქიტექტურული იერსახის ცვლილებების მატიანე (ნამუშევრების დიდი ნაწილი 1939 წელს შევიდა კრებულში „ცვალებადი ნიუ-იორკი“ [ ]). გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ნაშრომი ფოტოხელოვნების შესახებ.

გალერეა
ნიკოლოზ ერისთავი (გენერალ-ლეიტენანტი)

ნიკოლოზ ბიძინას ძე ერისთავი (დ. 1 იანვარი, 1831, სოფ. კარალეთი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 აპრილი, 1912, სანქტ-პეტერბურგი) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოდან, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1894).

მონაწილეობდა ყირიმისა (1853–1856) და რუსეთ-ოსმალეთის (1877–1878) ომებში. 1867 წელს იყო თერგის ოლქის ჩაჩნეთის ოკრუგის, 1874 წელს — იმავე ოლქის გროზნოს ოკრუგის უფროსი, 1878 წელს – ბათუმის ოლქის სამხედრო გუბერნატორის თანაშემწე, 1883 წელს – ქუთაისის სამხედრო გუბერნატორის თანაშემწე, ბათუმის გარნიზონის უფროსი. 1884 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის, 1894 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. დაჯილდოებულია ოქროს ხმლით „მამაცობისთვის“, წმინდა ანას , წმინდა სტანისლავის, წმინდა ვლადიმირის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით, აგრეთვე თურქული მეჯიდიეს, სპარსეთის ლომისა და მზის და ბუხარის ოქროს ვარსკვლავის ( ხარისხი) ორდენებით. დაკრძალულია თბილისში, კალოუბნის წმინდა გიორგის ეკლესიის საგვარეულო აკლდამაში.

დაქორწინებული იყო (1871 წლიდან) ეკატერინე ზაქარიას ასულ სარაჯიშვილზე. ჰყავდა 4 შვილი — თამარი, ალექსანდრე (შემდგომში გენერალ-მაიორი), ელისაბედი, გიორგი (შემდგომში გენერალი). ნიკოლოზ ერისთავის ძმები იყვნენ გენერლები მიხეილ და კონსტანტინე ერისთავები.
სინეკდოქე

სინეკდოქე — (ბერძნ. „ერთდროული გაგება“ — სიტყვის სხვა ტევადობითა და დატვირთვით გამოყენება) მეტყველების ფიგურა, მეტონიმიის ქვეკატეგორია, რომელშიც დასახელებულია ნაწილი მთელის მაგივრად, ან პირიქით - მთელი ნაწილის ნაცვლად: „ზეპირად იცის რუსთაველი“ („კარგად იცის შოთა რუსთაველის შემოქმედება“, ) და „ამერიკა“ („ამერიკის შეერთებული შტატების“ მაგივრად, ).

ცნების განმარტება
სინეკდოქე არის რიტორიკული ფიგურა, ტროპი, რომელიც ძალიან ჰგავს მეტონიმიას - რომელიც აღნიშნავს ერთი სახელის მეორით შეცვლას. შესაძლოა, სინეკდოქე მეტონიმიის ქვეკატეგორიადაც მოვიაზროთ. თავისთავად ორივე ტროპი - მეტონიმია და სინეკდოქე - კავშირს ამყარებენ მეტაფორასთან. თუმცა, მეტაფორაში ერთი საგნიდან მეორეზე თვისების გადატანა ხდება არა მოვლენათა რეალური კავშირი ნიადაგზე (მეტონიმია), არამედ - მსგავსების საფუძველზე.
გრეის ებოტი

გრეის ებოტი (; დ. 17 ნოემბერი, 1878, გრანდ-აილენდი, ნებრასკა, აშშ, — გ. 19 ივნისი, 1939, ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი სოციალური მუშაკი, საჯარო მოხელე, პედაგოგი და რეფორმატორი; ედიტ ებოტის და.

სწავლობდა გრანდ-აილენდის კოლეჯში, შემდეგ ნებრასკის და ჩიკაგოს უნივერსიტეტებში. ჩიკაგოში მოიპოვა პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი (1909). 1908 წელს დაიწყო მუშაობა ჯეინ ადამსის „ჰალ-ჰაუზში“ (სოციალური დაწესებულება, რომელიც ე.წ. სეტლემენტის მოძრაობის ფარგლებში შეიქმნა) ჩიკაგოში. იქვე ებოტი გახდა იმიგრანტთა დამცველი ლიგის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1921-1934 წლებში ხელმძღვანელობდა ფედერალურ სამსახურს — აშშ ბავშვთა ბიუროს, იბრძოდა ბავშვთა შრომის გამოყენების შეზღუდვის საკანონმდებლო საფუძვლის შექმნისთვის. 1924 წელს მის მიერ ლობირებული საკონსტიტუციო ცვლილების პროექტი ბავშვთა შრომის აკრძალვის შესახებ გადაეცა შტატებს განსახილველად, თუმცა რატიფიცირება არ მომხდარა. არის რამდენიმე წიგნის ავტორი, მ.შ. ყველაზე ცნობილია ორტომეული „ბავშვი და სახელმწიფო“ ( , 1938).
ალექსანდრე ინწკირველი (არქიტექტორი)

ალექსანდრე სოლომონის ძე ინწკირველი (დ. 15 იანვარი, 1898, ნაგომარი, — გ. 6 მაისი, 1967, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორის, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1961).

ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი სამხატვრო ტექნიკური ინსტიტუტი არქიტექტურის სპეციალობით. იყო საქართველოს სსრ არქიტექტორთა კავშირის ერთ-ერთი დამაარსებელი და გამგეობის უცვლელი წევრი. 1947-1952 წლებში იყო ამ კავშირის პირველი მდივანი. 1930-1960 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც. 1947 წელს თომა ფოცხიშვილთან ერთად ააშენა სოცდაზღვევის სანატორიუმი, ხოლო 1956 წელს ვ. ჩანტლაძესთან სსრ კავშირის თავდაცვის სამინისტროს სანატორიუმის კომპლექსი.
ვანო ინწკირველი

ვანო ნიკოლოზის ძე ინწკირველი, ფსვედონიმი სტეპკო (დ. 15 აგვისტო, 1887, ფამფალეთი, — გ. 20 მაისი, 1908, ბაქო) — ქართველი რევოლუციონერი.

ბიოგრაფია
1901 წლიდან ეწეოდა რევოლუციურ საქმიანობას. 1904 წლიდან იყო ჭიათურაში ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო ჭიათურაში გაფიცვების და შორაპნის მაზრის სამხედრო შტაბის ერთ-ერთი მეთაური. მონაწილეობდა ჩხარის და ყვირილის საპოლიციო განყოფილებების, თენგინის პოლკის განიარაღებაში. 1906-1907 წლებში ეწეოდა პროპაგანდისტულ მუშოაბას თბილისის მუშათა არალეგალურ წრეებში. 1908 წელს პარტიის დავალებით გაემგზავრა ბაქოში, სადაც დაიღუპა პოლიციასთან შეტაკების დროს.
ლიხაურის ტრიპტიქი

ლიხაურის ტრიპტიქი — - საუკუნეების ტრიპტიქი ლიხაურის ეკლესიიდან.

ტრიპტიქის აღწერა გვხვდება მხოლოდ ნკოდიმ კონდაკოვთან. მისი სიტყვებით ტრიპტიქიდან შემორჩენილი იყო მხოლოდ კარებები (თითოეული ზომით — 0,210,085 მ.). კარედი მოჭედილი იყო მოოქროვილი ვერცხლის ფირფიტით. კარედებზე ზევით ანგელოზები ხოლო ქვევით მოციქულები პეტრე და პავლე იდგა.
კონსტანტინე კობერიძე

კონსტანტინე კობერიძე (დ. 5 იანვარი, 1917, სიღნაღი — გ. 1964) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), სსრკ-ს ხუთგზის ჩემპიონი (1940 ორ წონით კატეგორიაში, 1941, 1944, 1945), სსრკ ჩემპიონი სამბოში (1939). ის იყო სსრ კავშირიდან ევროპის პირველი ჩემპიონი (1947, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1943).

ძირითადი შდეგები
კონსტანტინე ერისთავი (გენერალ-მაიორი)

კონსტანტინე ბიძინას ძე ერისთავი (დ. 23 მაისი, 1836, სოფ. კარალეთი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2 მაისი, 1897, გორი) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოდან, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1896).

სხვადასხვა დროს მეთაურობდა ქუთაისის 1-ლ ქვეით რაზმს (დრუჟინას), 1-ლ ქართულ ქვეით რაზმს, კავკასიის მსროლელთა რაზმს, გორის სარეზერვო პოლკს და გორის მაზრის ყველა საჯარისო ნაწილს, იყო გორის ქალთა გიმნაზიის საპატიო მეურვე. მონაწილეობდა ყირიმის (1853–1856), კავკასიისა და რუსეთ-ოსმალეთის (1877–1878) ომებში. 1883 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1896 წელს თადარიგში გავიდა მუნდირის ტარების უფლებით და გენერალ-მაიორის ჩინის მინიჭებით. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის ხარისხის (მახვილებითა და ბაბთით, 1865), წმ. ანას (მახვილებითა და ბაბთით, 1866) და (მახვილებით, 1877) ხარისხის, წმ. ვლადიმერის (1887) და (1892) ხარისხების ორდენებით. ცოლად ჰყავდა (1869 წლიდან) სოფიო, თავად ალექსანდრე ბებუთოვის ასული. ჰყავდა 4 შვილი — ბარბარე, ანასტასია, გიორგი (გრიგოლ) და თამარი. კონსტანტინეს ძმები იყვნენ გენერლები მიხეილ ერისთავი და ნიკოლოზ ერისთავი.
ელდარ გუგავა

ელდარ დავითის ძე გუგავა (დ. 25 ნოემბერი, 1943, ცაგერი — გ. 30 მაისი, 2020, თბილისი) — ქართველი აგრონომი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1994).

1971 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. მუშაობდა იქვე ზოგადი მიწათმოქმედების კათედრის ასისტენტად, დოცენტად (1978-1985), ბოტანიკის კათედრის გამგედ (1985-2006). 2006 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის ბიოლოგიის დეპარტამენტის უფროსი და სრული პროფესორი. ეწეოდა სამეცნიერო მოღვაწეობას. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2006).
შიო გუგეშაშვილი

შიო ილიას ძე გუგეშაშვილი (დ. 22 მაისი, 1908, გროზნო, ახლანდ. ჩეჩნეთის რესპუბლიკა, — გ. 7 სექტემბერი, 1989, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1966), პროფესორი (1968), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1980).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი 1934 წელს. 1934-1941 და 1946-1958 მუშაობდა იქვე, შინაგან სნეულებათა პროპედევტიკის კათედრაზე; 1958–1986 იყო ამავე კათედრის გამგე, 1986-იდან — კონსულტანტი. მსოფლიო ომის მონაწილე. სწავლობდა ორგანიზმში წყლისა და მკვრივ ნივთიერებათა ცვლას ნორმასა და პათოლოგიაში, კერძოდ, „ბოტკინის დაავადებისა“ ( ჰეპატიტი) და ბაქტერიული დიზენტერიის დროს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. საბრძოლო ორდენები.
გიგუშა ერისთავი

გიორგი (გიგუშა) ნიკოლოზის ძე ერისთავი (დ. 3 ოქტომბერი, 1875, თბილისი — გ. 10 მაისი, 1947, პარიზი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გენერალი (1918), ქსნის ერისთავთა საგვარეულოდან. გენერლების ნიკოლოზ ერისთავის ძე და ალექსანდრე ერისთავის ძმა, მერი შერვაშიძის მეუღლე.

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, შემდეგ — პაჟთა კორპუსი. მსახურობდა ლაიბგვარდიის ულანთა პოლკში. 1914 წლიდან პოლკოვნიკის ჩინით მეთაურობდა ამ პოლკს. მინიჭებული ჰქონდა ფლიგელ-ადიუტანტის წოდება. 1917 წლიდან თადარიგში გავიდა, ცხოვრობდა თბილისში. 1918–1921 წლებში გენერლის ჩინით მეთაურობდა ქართული არმიის ცხენოსანთა კორპუსს. ქართულ არმიასთან ერთად დაიხია ბათუმამდე, შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში. დაჯილდოებულია წმინდა ვლადიმირის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით, საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორის ჯვრით, იტალიის წმინდა მავრიკის და ლაზარეს ორდენის კომანდორის ჯვრით. დაკრძალულია პარიზთან ახლოს, სენტ-ჟენევიევ დე ბუას სასაფლაოზე.
ნანი გუგუნავა

ნანი ახმედის ასული გუგუნავა (დ. 21 მარტი, 1937, ბათუმი, — გ. 8 მარტი, 2020) — ქართველი პედაგოგი და სახელმწიფო მოხელე; პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი (2001).

დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი 1961 წელს. 1961 წლიდან იქვე მუშაობდა სხვადასხვა პედაგოგიურ და ადმინისტრაციულ თანამდებობაზე. 1986-1993 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, 1993-2004 წლებში — აჭარის განათლების მინისტრი. 2004 წელს, აჭარაში ასლან აბაშიძის მმართველობის ბოლო პერიოდში, არჩეული იყო აჭარის პარლამენტის სენატორად და სენატის სამდივნოს თავმჯდომარედ. 2009 წელს აირჩიეს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრულ პროფესორად. გამოქვეყნებული აქვს შრომები პედაგოგიური აღზრდისა და ემიგრანტული ლიტერატურის პრობლემების შესახებ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997), მემედ აბაშიძის სახელობის სახელმწიფო პრემიით (1994).
გურზმუცელა ნემსიყლაპია

გურზმუცელა ნემსიყლაპია — მწერი გურზმუცელასებრთა ოჯახისა. მკვეთრი შეფერილობის მოზრდილი ნემსიყლაპიაა. გავრცელებულია წინა აზიაში, პელოპონესის ნახევარკუნძულზე (საბერძნეთი), ამიერკავკასიასა და შუა აზიის მთებში, საქართველოში – მხოლოდ ლაგოდეხში. იშვიათი სახეობაა. უფრო ხშირად გვხვდება არაქსის შუა დინების მიდამოებში და ყარაბაღის ზეგანზე. ბინადრობს მთის მდინარეებსა და ანკარა ნაკადულებთან. ფრენს მაისის ბოლოდან ივლისის ბოლომდე. მთაში ვრცელდება ზღვის დონიდან 1300 მეტრამდე, ეკოლოგიური თვალსაზრისით მეტად საინტერესო სახეობაა. ახასიათებს ინტენსიური ფორმათწარმოქმნის პროცესი. შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“.
აზერბაიჯანის ეკონომიკური რეფორმების ანალიზისა და კომუნიკაციის ცენტრი

ეკონომიკური რეფორმების ანალიზისა და კომუნიკაციის ცენტრი არის იურიდიული პირი, რომელიც სთავაზობს წინადადებებს ეკონომიკური რეფორმების მისაღწევად, ანალიტიკური მონაცემების ანალიზით, რომელიც შეძენილია მაკრო და მიკროეკონომიკური დონის კვლევების საფუძველზე. ცენტრი უზრუნველყოფს აზერბაიჯანის მდგრად ეკონომიკურ განვითარებას. ის მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. ვუსალ გასიმლი არის ცენტრის აღმასრულებელი დირექტორი 2016 წლის 2 მაისიდან.

ისტორია
ეკონომიკური რეფორმებისა და კომუნიკაციის ანალიზის ცენტრი შეიქმნა 2016 წლის 20 აპრილის 879 პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად.

ცენტრის საკანონმდებლო ბაზა არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუცია, აზერბაიჯანის მთავრობის მიერ ხელმოწერილი საერთაშორისო ხელშეკრულებები, კანონი ”საჯარო იურიდიული პირების შესახებ”, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებები, აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებები და ბრძანებები, იურიდიული აქტები, წესდება და ა.შ.

ცენტრის საქმიანობას ზედამხედველობას უწევს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი

სამეთვალყურეო საბჭო
2016 წლის 20 აპრილის #879 დადგენილების შესაბამისად, ცენტრის საერთო ხელმძღვანელობას ახორციელებს სამეთვალყურეო საბჭო, რომელიც შედგება 3 ადამიანისგან. გამგეობას და საბჭოს სხვა წევრებს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი. საბჭოს წევრთა უფლებამოსილების ვადაა 5 წელი. ნათიგ ამიროვი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანაშემწე ეკონომიკური რეფორმებისთვის, არის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.

ინამ კარიმოვი და ვუსალ ჰუსეინოვი არიან საბჭოს წევრები.
ჯონ ებოტი

სერ ჯონ-ჯოზეფ-კოლდუელ ებოტი (; დ. 12 მარტი, 1821, სენტ-ენდრიუსი, ახლანდ. კვებეკი, კანადა, — გ. 30 ოქტომბერი, 1893, მონრეალი) — კანადელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე, კანადის პრემიერ-მინისტრი 1891-1892 წლებში.

დაამთავრა მაკგილის უნივერსიტეტი (1847). ეწეოდა საადვოკატო საქმიანობას და 1862 გახდა სამეფო ადვოკატი. იყო მაკგილის უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლის დეკანი (1855-1880), კანადის საკანონმდებლო კრების წევრი (1857–1874, 1880–1887). 1891 წლის ივნისში, ჯონ მაკდონადლის გარდაცვალების შემდეგ აირჩიეს კანადის პრემიერ-მინისტრად, თუმცა ჯანმრთელობის გაუარესების გამო 1892 წლის ნოემბერში გადადგა.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ანგარიშების პალატა

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ანგარიშების პალატა — სახელმწიფო საბიუჯეტო და ფინანსური ზედამხედველობის ორგანო, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი ფინანსური კონტროლის ორგანო. ექვემდებარება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნულ ასამბლეას. ანგარიშის პალატის თავმჯდომარეა ვიუგარ გიულმამედოვი (2013 წლის 22 ნოემბრიდან).

ისტორია
აზერბაიჯანის ანგარიშების პალატა შეიქმნა აზერბაიჯანის კონსტიტუციის 92-ე მუხლის შესაბამისად. მისი შექმნის შესახებ კანონს  ხელი მოეწერა 1999 წლის 2 ივნისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მაშინდელი პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის მიერ. 2001 წლის 7 დეკემბერს პალატამ დაიწყო ფუნქციონირება.

ფუნქციონირება
თავმჯდომარეს, თავმჯდომარის მოადგილეს და აუდიტორს ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეა (მილი მეჯლისი).

2010 წელს, სხეულის ოფიციალური ვებსაიტის ინგლისურენოვანმა ვერსიამ დაიწყო მუშაობა.

2017 წლის დეკემბერში დამტკიცდა ცვლილებები "ანგარიშთა პალატის შესახებ" კანონში, რომელიც პალატას აძლევდა უფლებას მიმართოს გენერალურ პროკურატურას არა მხოლოდ დანაშაულის ნიშნით ჩადენის შემთხვევაში. ასევე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ნიშნით ჩადენილი დანაშაულებისათვის.

თავმჯდომარეები
წესდების თანახმად, ანგარიშების პალატის თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადაა 7 წელი.

პალატის თავმჯდომარეები:

ნამიგ ნასრულაევი (2001-2007)
ჰეიდარ ასადოვი (2007-2013)
ვიუგარ გიულმამედოვი (2013 - დღემდე).
აბდ ალ-მუმინი

აბდ ალ-მუმინი, სრული სახელი: აბუ მუჰამად აბდ ალ-მუმინ იბნ ალი იბნ ალვი იბნ იალა ალ-ყუმი (; დ. დაახლ. 1094, სოფ. თაგრა, ახლანდ. ალჟირი, — გ. 1163, რაბათი, ახლანდ. მაროკო) — ბერბერი რელიგიური და სახელმწიფო მოღვაწე, ალმოჰადების პირველი ხალიფა (1147–1163).

დაიბადა მეთუნუქის ოჯახში. დაახლოებით 1117 წელს გახდა ბერბერი მუსულმანი სწავლულისა და ალმოჰადების მოძრაობის დამაარსებლის — იბნ თუმართის მიმდევარი. მასთან ერთად იბრძოდა ალმორავიდების ხელისუფლების წინააღმდეგ. 1130 წელს იბნ თუმართის გარდაცვალების შემდეგ ალმოჰადების ლიდერი გახდა და მომდევნო 17 წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ალმორავიდების წინააღმდეგ ბრძოლას. საბოლოოდ დაამარცხა ისინი მარაქეშთან ბრძოლაში 1147 წელს, თავი ხალიფად გამოაცხადა და ქალაქი თავის სატახტოდ აქცია. მომდევნო წლებში საკუთარ ძალაუფლებას დაუქვემდებარა მთელი ჩრდილოეთი აფრიკა ეგვიპტის დასავლეთით, ილაშქრა ალ-ანდალუსიაში.
აზერბაიჯანის საერთაშორისო ურთიერთობების ანალიზის ცენტრი

საერთაშორისო ურთიერთობების ანალიზის ცენტრი — აანალიზებს რეგიონში და მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებს, უსაფრთხოების საკითხებს, მათ შორის მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის ასპექტებს. საერთაშორისო ურთიერთობების ანალიზის ცენტრი მონაწილეობს აზერბაიჯანის პოზიციის წარმოდგენაში საერთაშორისო საკითხებსა და დიპლომატიაზე. ცენტრი მდებარეობს ბაქოში.

ისტორია
საერთაშორისო ურთიერთობების ანალიზის ცენტრი შეიქმნა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის #515 ბრძანებულებით 2019 წლის თებერვალში

ცენტრი იყენებს კორპორატიული მართვის მოდელს ორგანიზაციებში და ოპერაციებში. დირექტორთა საბჭო შედგება 3 ადამიანისგან.

დაფინანსება
ცენტრის საწყისი რეგისტრირებული კაპიტალი შეადგენს 100.000 მანატს. ძირითადად, დაფინანსებულია ქარტიის ფონდისა და მთავრობის მიერ (სახელმწიფო ბიუჯეტი). ფინანსების სხვა წყაროა შემოწირულობები, გრანტები, სუბიექტისთვის მოზიდული ინვესტიციები და სხვა სახსრები კანონის შესაბამისად.

მოვალეობები
ცენტრის მოვალეობები და უფლებები განისაზღვრება პრეზიდენტის ბრძანებულებით:

მონაწილეობა მიიღოს საკანონმდებლო აქტების, განვითარების კონცეფციების და მის საქმიანობასთან დაკავშირებული მიზნობრივი პროგრამების შემუშავებასა და განხორციელებაში
მოიძიონ უცხო სახელმწიფოებთან ურთიერთობის განვითარების ახალი მიდგომები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სტრატეგიული ინტერესების შესაბამისად
განახორციელოს სამეცნიერო და გამოყენებითი კვლევები საზოგადოებრივი და კერძო ორგანიზაციების დაკვეთით
მოამზადონ დამოუკიდებელი მოხსენებები, საექსპერტო მოსაზრებები და პროგნოზები საერთაშორისო მოვლენების, პროცესებისა და ურთიერთობების შესახებ
ინფორმაციის მიწოდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო პოლიტიკის საკითხებზე
წინადადებების წარდგენა საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესახებ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეერთების შესახებ
ჩაატაროს კვლევა, შექმნას სამუშაო ჯგუფები და კომისიები, რომლებიც დაკავშირებულია საქმიანობის სფეროებთან
მოსაზრებები და წინადადებები საქმიანობის მიმართულებების შესახებ, ანალიზისა და განზოგადებების ჩატარება, ანალიტიკური მასალების მომზადება
მოაწყოს კონფერენციები, შეხვედრები, სემინარები და საქმიანობის სფეროებთან დაკავშირებული სხვა ღონისძიებები
კანონმდებლობის შესაბამისად, ჩართონ დამოუკიდებელი ექსპერტები და სპეციალისტები თავიანთ საქმიანობაში
აზერბაიჯანის საპარლამენტო არჩევნები (2020)

აზერბაიჯანში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა 2020 წლის 9 თებერვალს. ეს იყო პირველი რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები აზერბაიჯანის ისტორიაში.

ვადამდელი არჩევნების ისტორია
საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარებულიყო 2020 წლის ნოემბერში. 2019 წლის ნოემბერში მმართველი პარტიის დეპუტატებმა შესთავაზეს ინიციატივა, რომ დაითხოვონ აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეა. 2 დეკემბერს, მილი მეჯლისის უმრავლესობამ მიიღო დადგენილება, რომლითაც მოითხოვდა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებას. 7 დეკემბერს აზერბაიჯანის ცესკო-მ დაიწყო ვადამდელი არჩევნების პროცესი.

კამპანია
კანდიდატთა რეგისტრაციისთვის დოკუმენტები მიიღეს 21 დეკემბრიდან 10 იანვრამდე. საარჩევნო კამპანია დაიწყო 2020 წლის 17 იანვარს და დასრულდა 2020 წლის 8 თებერვალს, 08:00 საათზე.

ხმის მიცემა
აზერბაიჯანში საპარლამენტო არჩევნებზე ხმის მიცემა დაიწყო 08:00 საათზე და დასრულდა 2020 წლის 9 თებერვალს 19:00 საათზე .

შედეგები
კოლგუევი

კოლგუევი — კუნძული ბერენცის ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთში, არხანგელსკის ოლქში (ნენთა ავტონომიური ოკრუგი). მდებარეობს კონტინენტიდან 80 კმ-ში. ფართობი დაახლ. 5,2 ათ. კმ², სიგრძე დაახლ. 90 კმ, სიგანე დაახლ. 60 კმ. სიმაღლე 173 მეტრამდე (მთა პაარკოვ-სარლოპი). სანაპირო ხაზი სუსტადაა დანაწევრებული. სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან აკრავს ქვიშის ცელები — ტონკიე-კოშკი და ვოსტოჩნიე-კოშკი. ჭარბობს ბორცვიან-მორენული რელიეფი; ცენტრალურ ნაწილში კარგადაა შემონახული თოვლნარით გამომუშავებული ცალკეული სერები და ბორცვები. მრავლადაა ტბები (უდიდესი — პესჩანოე) და ჭაობები, პატარა მდინარეები და ნაკადულები. კლიმატი — ზომიერი კონტინენტური, ცივი, ზღვიურის თვისებებით. ყველაზე ცივი თვის (მარტი) საშუალო ტემპერატურაა 14 °, ყველაზე თბილისა (აგვისტო) — 9 °. ნალექები დაახლ. 350 მმ წელიწადში. დამახასიათებელია ევროპის არქტიკული ხავს-ლიქენიანი ტუნდრა, სამხრეთში — ბუჩქნარიანი ტუნდა. განვითარებულია მეირმეობა, თევზჭერა, ნადირობა და ბეწვის სარეწი. ნავთობის მოვოპება. დასახლებული პუნქტებია ბუგრინო და სევერნი. კუნძულის სახელი – საუკუნეების რუკებზე გვხვდება.