iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გალატელთა მიმართ

გალატელთა მიმართ ეპისტოლე — პავლე მოციქულის 14 ეპისტოლიდან ერთ–ერთი. ეპისტოლე შედგება 6 თავისაგან.

ეპისტოლე პავლე მოციქულმა დაწერა ეფესოში ყოფნის დროს. იგი მიმართულია იუდეველთა მზაკვრული მცდელობის წინააღმდეგ, დაერწმუნებინათ გალატელები მცირე აზიაში, რომ თითქოს ადამიანის გამართლებისათვის მხოლოდ რწმენა არ კმარა, არამედ აუცილებელია ჩვეულებითი სჯულის მორჩილება. ამით ისინი ცდილობდნენ დაემცირებინათ პავლეს ავტორიტეტი და მისი მისიონერული ღვაწლი, რომელიც ქადაგებდა ღვთის მადლით მორწმუნეთა გამოხსნის შესახებ. ბევრი გალატელი მოექცა ამ ცრუ მოძღვრების გავლენის ქვეშ შეგნებულად, რათა თავი დაეღწიათ იუდეველთაგან დევნისათვის (6,12). სხვანი მეორე უკიდურესობაში ჩავარდნენ და ერთმანეთში აურიეს ძველი აღთქმისეული ჩვეულებები და ათი მცნების სჯული. ამ გადახრებმა გამოიწვია პავლეს მიერ ეპისტოლის დაწერა.

ეპისტოლეში პავლე იცავს თავის მოციქულებრივ მისიას და მიუთითებს მის აღიარებაზე იერუსალიმში პირველ მოციქულთა მიერ და უარყოფს იუდეველთა ცრუმოძღვრებას. ეპისტოლეში ვხვდებით პავლეს მოძღვრების ცენტრალურ თემას: „მართალი ჩემი სარწმუნოებისაგან ცხონდეს“ (აბაკუმ 2,4).
ლიბანის ქედი

ლიბანის ქედი, ჯებელ-ლუბნანი — ქედი ლიბანის რესპუბლიკაში. გადაჭიმულია ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირის გასწვრივ 170 კმ-ზე. სიგანე 10-55 კმ. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბეკაის ღრმული. მაქსიმალური სიმაღლე 3088 მ (მთა კურნათ-ელ-საუდა). მნიშვნელოვანია აგრეთვე მთა სანინი (2628 მ). უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით, ჩრდილოეთით — ბაზალტებით. ჰავა ხმელთაშუა ზღვისაა. ქედის დასავლეთ კალთაზე წელიწადში 1000 მმ ნალექი მოდის, აღმოსავლეთ კალთა უფრო მშრალია. გაბატონებულია მაკვისი და ფრიგანა. ზოგან მუხის, ალეპოს ფიჭვის, ნეკერჩხლისა და ლიბანის კედრის კორომებია. ლიბანის ქედის დასავლეთ კალთაზეა კარსტული მღვიმე ჯეიტა. მაღალ მწვერვალებზე თოვლი წელიწადში 6 თვე დევს. ლიბანის ქედის აღმოსავლეთით გადაჭიმულია ანტილიბანი.
ცინლინი

ცინლინი — ქედი აღმოსავლეთ აზიაში, ჩინეთში. აღმოსავლეთით ეკვრის კუნლუნის მთებს. სიგრძე დაახლოებით 1000 კმ, სიმაღლე 3767 მ (მთა ტაიბაი). უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და მეტამორფული ფიქლებით. დასავლეთით ქედი გადაკვეთილია ღრმა გამჭოლი ხეობებით. აღმოსავლეთით იყოფა ოთხ შტოქედად. ჩრდილოეთი კალთები მოკლე და ციცაბოა, სამხრეთი — დამრეცი. ჩრდილოეთი კალთები შემოსილია ზომიერი სარტყლის მშრალი სტეპითა და ფოთოლმცვივანი ტყით, სამხრეთი კალთები — მარადმწვანე სუბტროპიკული შერეული ტყით, რომელშიც გვხვდება ბამბუკი, კამელია, მაგნოლია. არის მოლიბდენის საბადო. ჩრდილოეთ მთისძირში არის ქალაქები: სიანი და სიანიანი.
უროიანი

უროიანი — უროს (ძირითადად ჩვეულებრივი, ნაწილობრივ კავკასიური) ბალახოვანი საფარი. აღმოსავლეთ საქართველოში (ივრის ზეგანზე), აღმოსავლეთ და სამხრეთ ამიერკავკასიაში, აგრეთვე ჩრდილოეთ კავკასიის აღმოსავლეთში, მთისწინეთზე, ზღვის დონიდან 300—800 (1000) მ-ზე. უროიანი სტეპური მცენარეულ სარტყელს ქმნის.

უროიანებში ჭარბობს ზაფხულმწვანე მცენარეები: უროს სახეობები და სხვა მრავალწლოვანები. საგრძნობი რაოდენობითაა ზამთარმწვანე სახეობებიც — ეფემერები. ტიპოლოგიურად უროიანები საქართველოში მრავალნაირია. იგი ინტენსიურად ვრცელდება ამა თუ იმ მიზეზით (უმთავრესად ადამიანისჩრევით) მოსპობილი ან გამეჩხერებული მეზოფილური ტყის, ქსეროფილური მეჩხერი ტყის, ბუჩქნარის, ტიპური ვაციწვერიანი ველისა და სხვა ადგილას, ე. ი. ყალიბდება მეორეული უროიანი, რომელიც გამდიდრებულია სხვადასხვა მცენარეულობის ელემენტებით. უროიანის უფრო გავრცელებული ტიპებია წმინდა უროიანი, ძირტკბილიანი უროიანი, ცერცვეკლიანი უროიანი, ნაირბალახოვანი უროიანი, წივანიანი უროიანი, წივანიან-ვაციწვერიანი უროიანი და სხვა. ფართოდაა გავრცელებული უროიანი ბუჩქნარები: უროიანი-ძეძვიანი, უროიანი-გრაკლიანი, უროიანი-ურახელიანი და სხვა. შაქის ზეგანზე (აზერბაიჯანში), იშვიათად ჩრდილოეთ კავკასიაში გავრცელებულა ოქროსწვერიანი უროიანი დასავლეთ კავკასიაში უროიანში ხშირად ჯუჯა ისლი თანადომინანტობს და ისლიანი უროიანი იქმნება. უროიანი დამახასიათებელია აგრეთვე ხმელთაშუაზღვისპირეთისა და წინა აზიისათვის. იგი მნიშვნელოვანი საზამთრო საძოვარი და ნაწილობრივ სათიბია. უროიანის გარკვეული ადგილები გამოსადეგია ვაზისა და სხვა კულტურების გასაშენებლად.
ტავრი

ტავრი, ტოროსი — მთათა სისტემა თურქეთის სამხრეთ ნაწილში. გადაჭიმულია ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს გასწვრივ დაახლოებით 1500 კმ-ზე. ტავრი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ იყოფა სამ ნაწილად: დასავლეთი ტავრი, ცენტრალური ტავრი და აღმოსავლეთი ტავრი. ტავრის ჩრდილო-აღმოსავლეთ გაგრძელებაა ანტიტავრი. კილიკიის აღმოსავლეთ ნაწილში ტავრის მწვერვალების სიმაღლეა 3000–3500 მ, ხოლო დასავლეთ ნაწილში სიმაღლე მერყეობს 2000–3000 მ ფარგლებში. ცენტრალური ტავრის სიმაღლე 3756 მ აღწევს (მთა დემირქაზიქი).

ტავრის ცენტრალურ ნაწილში დამახასიათებელია ალპური რელიეფი ძველი გამყინვარების ნიშნებით; დასავლეთ ნაწილში კარსტული ლანდშაფტია წარმოდგენილი. ტავრი ჩამოყალიბდა ალპური დანაოჭების შედეგად. აგებულია უმეტესწილად კირქვებითა და კრისტალური ფიქლებით. სამხრეთი ციცაბო კალთები ძლიერ ნოტიოა. ტავრის სამხრეთ კალთებზე ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა აღწევს 1000–3000 მმ-ს, ხოლო ჩრდილოეთ კალთებზე 300—400 მმ-ს.

800–1000 მ სიმაღლემდე შემოსილია მაკვისით, ზევით მუხისა და კვიპაროზის ტყეებია, უფრო ზევით, 2200–2400 მ-მდე — ფიჭვის, ნაძვისა და სოჭის ტყეები. ჩრდილოეთ კალთებზე გავრცელებულია სტეპი. ტავრის აღმოსავლეთ ნაწილში — მთის სტეპი და ნახევარუდაბნოებია. ტავრს ჭრის კილიკიის კარი (1050 მ).
კოლასელთა მიმართ

კოლასელთა მიმართ ეპისტოლე – პავლე მოციქულის 14 ეპისტოლიდან ერთ–ერთი. ეპისტოლე შედგება 4 თავისაგან და წარმოადგენს პროტესტს ბიბლიურ ჭეშმარიტებათა შერყვნის მცდელობის წინააღმდეგ.

კოლასეს ქრისტიანული თემი რომის მცირეაზიულ პროვინციაში დააარსა პავლე მოციქულის მოწაფემ ეპაფრასემ. პავლემ მისგან შეიტყო თემის ქრისტიანთა მერყევი სულიერი მდგომარეობის შესახებ. მიუხედავად მათი ქრისტიანული რწმენისა და ქრისტეს ყველა წმინდანთა მიმართ სიყვარულისა (კოლ. 1,4), მათზე ზემოქმედებდნენ ერთი მხრივ იუდეურ წეს-ჩვეულებებთან შერწყმული ასკეტიზმის მქადაგებელნი, ხოლო მეორე მხრით – გნოსტიკოსები (ბერძ. – ცოდნა), რომლებიც ამტკიცებდნენ, რომ ხსნისათვის საკმარისი არ არის ქრისტეს ჯვარცმა და რომ ქრისტე არ არის ღმერთი, არამედ ღმერთთან მიახლოებული უმაღლესი სულთაგანი – „გონთაგანი“. ამის გამო, მოციქულმა პავლემ ეპისტოლე გააგზავნა თემში, სადაც განმარტავს ღვთის მიერ ჩვენთვის მონიჭებული გადარჩენის არსს: ქრისტეს სისხლით გამოხსნა და ცოდვათა მიტევება სინანულით (კოლ. 1,12-14). მაცხოვრის შესახებ პავლე ამბობს, რომ იგი არის: უხილავი ღმერთის სახე (კოლ. 1,15); მისმა მხილველმა ღმერთი იხილა, იგი შობილია ყოველ ქმნილებათა უწინარეს (1,15); იგი არის ღვთის საუკუნო სიტყვა და საუკუნო დიდი სიბრძნე ღვთისა, ყოველივე მის მიერ და მისთვის არის შექმნილი და ყოველივე მისით დაემტკიცა (1,16-17); იგი არ არის ქმნილება, იგი არის შემქმნელი.
მარიო (ფრენჩაიზი)

მარიოს ფრენჩაიზი — მედია ფრენჩაიზი, რომელშიც შედის -ს მიერ გამოქვეყნებული და წარმოებული ვიდეო თამაშები. მათი მთავარი გმირია გამოგონილი პერსონაჟი მარიო. ფრენჩაიზში აგრეთვე შედის რამდენიმე ტელესერიალი და ფილმი. თამაშის ორიგინალური შემქმნელია დიზაინერი შიგერუ მიამოტო. მარიოს სერიის თამაშები გავრცელდა სხვადასხვა სათამაშო პლატფორმისთვის.

თამაშების ძირითადი სერიაა სუპერ მარიოს სერია, რომელშიც მარიო მოგზაურობს სოკოების სამეფოში. მარიოს შეუძლია ახტომა, ქულების დაგროვება, სხვადასხვა თვისებების შეძენა. თამაშის მიზანია ყველა მტრის დამარცხება.
აარონ რემსი

აარონ ჯეიმზ რემსი (; დ. 26 დეკემბერი, 1990, კაიფილი, უელსი) — უელსელი ფეხბურთელი, „იუვენტუსისა“ და უელსის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი..

საკლუბო კარიერა
კარდიფი
აარონ რემსი საფეხბურთო კლუბ „კარდიფ სიტის“ აღზრდილია. იგი „კარდიფის“ პროფესიონალურ კლუბში 2006/2007 სეზონიდან ასპარეზობდა. 2007/2008 სეზონში რემსიმ „კარდიფთან“ ინგლისის ასოციაციაციის თასის ფინალშიც გაახწია, სადაც მისმა გუნდმა
„პორტსმუთთან“ ანგარიშით 0:1 დათმო .

არსენალი
2008 წელს აარონისთვის ინგლისური ფეხბურთის გრანდები იბრძოდნენ. მაშინდელი მანჩესტერ იუნაიტედის მრწვთნელი სერ ალექს ფერგიუსონიც კი აღფრთოვანებული იყო რემსის ნიჭით. საბოლოოდ კი 2008 წლის 10 ივლისს რემსი კონტრაქტი გააფორმა ლონდონის არსენალთან. რემსიმ მეთოფეები აირჩია, მიუხედავად იმისა, რომ მისით ასევე მანჩესტერ იუნაიტედი და ევერტონი ინტერესდებოდნენ. რემსიმ განაცხადა, რომ 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატის წინ მას ლონდონელთა მრწვრთნელი არსენ ვენგერი შეხვდა და უამბო, თუ როგორ ხედავდა ის მას არსენალის ძირითად შემადგენლობაში.
არსენალში დებიუტი ჰქონდა 2008 წლის 13 აგვისტოს ჩემპიონთა ლიგი პლეი-ოფფ სტადიის თამაშში „ტვენტესთან“.
მეთოფეების რიგებში ინგლისის პრემიერ ლიგაში თავის 150-ე შეხვედრაში ბარნლის წინააღმდეგ 2015 წლის 12 აპრილს გამარჯვების გოლი გაიტანა მე-12 წუთზე.

2015 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯარაში რემზით კატალონიის „ბარსელონა“ ინტერესდებოდა, თუმცა კატალონიელებს ოფიციალური შეთავაზება არ გაუკეთებიათ.

2017 წლის 27 მაისს გამარჯვების მომტანი გოლი გაიტანა ლონდონის „ჩელსის“ წინააღმდეგ ასოციაციის თასის ფინალში. შედეგად აარონმა კარიერაში მესამედ მოიგო ტურნირი.

სტატისტიკა
ტიტულები
არსენალი
ასოციაციის თასი (3): 2013-14, 2014-15, 2016-17
ინგლისის სუპერთასი: 2014, 2015, 2017
ვარაზმანავრი

ვარაზმანავრი — ნაქალაქარი, არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, მდ. ივრის მარცხენა ნაპირზე, საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის მახლობლად.

ნაქალაქარი აღმოაჩინა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაზ­ვერ­ვით­მა ექ­სპე­დი­ცი­ამ 2009 წელს. იგი ქართლისა და ალბანეთის სასაზღვრო ტერიტორიაზე მდებარეობდა და - სა­უ­კუ­ნე­ე­ბით თარიღდება. სავარაუდოდ, იგი მურვან ყრუს შემოსევის დროს განადგურდა და მას შემდეგ აღარ განახლებულა.
სპერმა

სპერმა, ქართულად: თესლი ( — თესლი; აგრეთვე ეაკულატი) — მამრობითი ინდივიდების მიერ სქესობრივი აქტის დროს გამოყოფილი სითხე, ფერად მორუხო-თეთრია, მღვრიე, ბლანტი, სუსტი ტუტე რეაქცია აქვს. შედგება სპერმატოზოიდებისა და სათესლე სითხისაგან — მამრობით სასქესო გზებთან დაკავშირებული ჯირკვლების სეკრეტისაგან. სპერმის წარმოქმნა იწყება სქესობრივი მომწიფების პერიოდში, მაქსიმუმს აღწევს მოწიფულობის ასაკში და მცირდება დაბერებისას. სპერმის გამანაყოფიერებელი უნარი დამოკიდებულია სპერმატოზოიდების რაოდენობასა და ხარისხზე. სპერმაში სპერმატოზოდების რაოდენობა მეტად ცვალებადია და დამოკიდებულია სასქესო ჯირკვლების და მთელი ორგანიზმის ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე. უხერხემლო ცხოველების უმრავლესობასა და ზოგიერთ ხერხემლიანს სპერმა სეზონურად გამოუმუშავდება. თითოეული სქესობრივი აქტის დროს გამოყოფილი სპერმის მოცულობა განსხვავებულია: ადამიანი — 2-6 მლ, ხარი საშუალოდ 4-5 მლ, ულაყი — 60-100 მლ, კერატი — 250 მლ-მდე, ცხვარი — 1-1,5 მლ. ორგანიზმის ზოგიერთი პათოლოგიური მდგომარეობისას სპერმა ან არ შეიცავს სპერმატოზოიდებს (აზოოსპერმია), ან შეიცავს მცირე რაოდენობით (ოლიგოსპერმია) და სხვა.
სავა

სავა — მდინარე სამხრეთ ევროპაში, დუნაის მარჯვენა შენაკადი. ის გაედინება სლოვენიაში, ხორვატიასა და ბოსნია და ჰერცეგოვინას ჩრდილოეთ საზღვარზე და სერბეთში და უერთდება დუნაის ბელგრადში. სავა ასევე ქმნის ბუნებრივ საზღვარს ბალკანეთის ნახევარკუნძულსა და შუა დუნაის დაბლობს შორის.

სავა ფორმირდება ქალაქ რადოვლიცასთან სავა-დოლინკასა და სავა-ბოჰინკას შეერთებით. მისი სიგრძე სავა-დოლინკას ჩათვლით შეადგენს 990 კილომეტრს. წყლის მასის მიხედვით ის დუნაის უდიდესი შენაკადია, ხოლო სიგრძისა და აუზის ფართობით (97,713.2 კმ²) მიხედვით ტისას შემდეგ მეორეა. სავა დინარის მთიანეთის რეგიონის უდიდესი ნაწილის დრენაჟია. მისი მთავარი შენაკადებია: დრინა, ბოსნა, კუპა, უნა, ვრბასი. ის სიგრძის მიხედვით ევროპაში -ა.

სავას აუზში ცხოვრობს დაახლოებით 8,176,000 ადამიანი და აკავშირებს სამი ქვეყნის დედაქალაქს: ლიუბლიანას, ზაგრებს და ბელგრადს. მდინარის დაახლოებით ორი მესამედი გამოსადეგია დიდი ხოლმალდებით ნაოსნობისთვის.
ინდოეთის სახალხო პარტია

ინდოეთის სახალხო პარტია ( — ბჰარატია ჯანატა პარტი) — ინდოეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი საერთოეროვნული პოლიტიკური გაერთიანება (ეროვნულ კონგრესთან ერთად). ბჰარატია ჯანატა პარტი მემარჯვენე პოლიტიკური გაერთიანებაა. ხშირად მას მოიხსენიებენ, როგორც ინდუისტური ნაციონალიზმის პარტიად.

პარტიის დაარსება 1980 წელს დაკავშირებულია ატალ ბიჰარი ვაჯპაის და ლალ კრიშნა ადვანის სახელთან. დაარსების დღიდან პარტია არის ინდოეთის ეროვნული კონგრესის კონკურენტი და მისი ძირითადი ოპოზიცია. პარტიის იდეოლოგიას წარმოადგენს ჰინდუტვა (ინდუისტური კულტურული ნაციონალიზმი). პარტიამ ლოკ-საბჰას არჩევნებში მონაწილეობა პირველად მიიღო 1984 წელს. არჩევნებში მოიპოვა სულ 2 ადგილი 543-დან, მაგრამ 1989 წელს უკვე მანდატების რიცხვმა 88-ს მიაღწია და შევიდა ვიშვანათ პრატაპ სინგჰის კოალიციურ მთავრობაში. 1991 წლის არჩევნების შემდეგ გახდა მთავარი ოპოზიციური პარტია. პამულაპარტი ვენკატა ნარსიმჰა რაოს კონგრესის მთავრობამ სახალხო პარტიის მხრიდან მძაფრი კრიტიკა დაიმსახურა მრავალრიცხოვანი კორუფციული სკანდალების გამო. 1996 წელს მოიპოვა ხმათა უმრავლესობა და ატალ ბიჰარი ვაჯპაიმ ჩამოაყალიბა მთავრობა, თუმცა პარლამენტში უმრავლესობის არ ქონის გამო 13 დღეში ვაჯპაი გადადგა. ხელისუფლებაში მოვიდა კოალიცია რომელსაც „მესამე ფრონტი“ უწოდეს.

1998 წელს ვაჯპაიმ კვლავ შეძლო ეროვნულ დემოკრატიული ალიანსის კოალიციური მთავრობის ჩამოყალიბება, თუმცა კოალიციიდან ერთ-ერთი წევრის გასვლის შედეგად მთავრობას საფრთხე დაემუქრა, მაგრამ კოლაიციაში სხვა პარტიის შესვლის შედეგად ვაჯპაი კვლავ პრემიერ-მინისტრის პოსტზე რჩება ამჯერად 2004 წლამდე. ვაჯპაის პრემიერ-მინისტრობისას ინდოეთმა გამოსცადა პირველი ბირთვული იარაღი რაჯასტანის შტატის პოლიგონზე. 2004 და 2009 წლების არჩევნებში იმარჯვებს ეროვნული კონგრესი და სახალხო პარტია კვლავ წამყვანი ოპოზიციური ძალაა.

2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კი დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა და მისი კანდიდატი ნარენდრა მოდი 2014 წლის 21 მაისს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს.
ვენერა-1

ვენერა-1 (, აგრეთვე ცნობილი როგორც „ტიაჟოლი სპუტნიკ-02“ ან „სპუტნიკ-8“) — ავტომატური საპლანეტთაშორისო სადგური, გამიზნული პლანეტა ვენერის გამოკვლევისთვის, როგორც სსრკ-ის კოსმოსური პროგრამა ვენერის ნაწილი. 1961 წლის 19 მაისს სადგური გახდა პირველი კოსმოსური აპარატი, რომელმაც ვენერას ჩაუფრინა 100 000 კილომეტრის დაშორებით. თუმცა, 19 თებერვალს უკვე დაკარგული იყო მასთან რადიო-კავშირი, რის გამოც მონაცემების გამოგზავნა ვერ შეძლო. საბჭოთა ინჟინრების აზრით, გათვლების ხელახლა გადახედვის შემდეგ, აპარატის წარუმატებლობა მზის მიმართულების სენსორის თერმული რეჟიმის არასწორი გათვლის შედეგი იყო, რასაც შეუქცევადად უნდა გამოეწვია მისი გადახურება. თუმცა, მათი ბრიტანელი კოლეგები თვლიან, რომ ივნისში ჯორჯელის ობსერვატორიის რადიო-ტელესკოპის მიერ დაფიქსირებული სუსტი სიგნალები სწორედ „ვენერა-1-ს“ უნდა ეკუთვნოდეს.

დასკვნები
მიუხედავად მისიის წარუმატებლობისა, „ვენერა-1“ მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო კოსმოსური ტექნიკის განვითარებაში. იგი სხვა პლანეტის გამოკვლევისთვის გამიზნული პირველი აპარატი იყო; დანერგილ იქნა კოსმოსური აპარატის მიმართულების ტექნიკა სამი ღერძის მიმართ, რომელთაგან ორი მზე და ვარსკვლავი კანოპუსი იყო; მონაცემების გადმოგსაგზავნად პირველად იქნა გამოყენებული პარაბოლური ანტენა.
ჰალსტუხი

ჰალსტუხი (, სიტყვასიტყვით - ყელის ქსოვილი) — ქსოვილის ზოლი, შეხვეული ყელზე. გამოიყენება სილამაზისთვის ან როგორც აქსესუარი.
გამოიყენება აგრეთვე ხორვატული წარმოშობის ფრანგული სიტყვა კრავატა, კრავატი (ფრანგული , ხორვატული )

ჰალსტუხის ფერი და ფაქტურა ირჩევა კოსტიუმის სხვა ნაწილებთან ერთად. ყოველდღიური ტარებისთვის გამოიყენება ბნელი, მცირე, განმეორებადი გამოსახულებით ან ერთი უფრო დიდი გამოსახულებით, რომელიც არ იზიდავს ყურადღებას. ბნელ ჰალსტუხებს ატარებენ ნათელი ფერის პერანგებით.
ამინომჟავები

ამინომჟავები — ჰეტეროფუნქციური ნაერთები, რომელთა მოლეკულები ერთდროულად შეიცავს კარბოქსილის ჯგუფსა (-) და ამინოჯგუფს (-2).

500-მდე ამინომჟავაა ცნობილი, მაგრამ მათგან მხოლოდ 20 გამოიყენება ადამიანის ორგანიზმის მიერ ცილების ბიოსინთეზში. ერთ-ერთი მათგანი (პროლინი) იმინომჟავაა. 20-დან 11 ამინომჟავის წარმოება შეუძლია ადამიანის ორგანიზმს ხოლო დარჩენილი 9-ადამიანმა საკვებთან ერთად უნდა მიიღოს, მათ ესენციური ამინომჟავები ეწოდება.

20 პროტეინგენური ამინომჟავაა:
ალანინი
ვალინი
ლეიცინი
იზოლეიცინი
მეთიონინი
პროლინი
ფენილალანინი
გლიცინი
სერინი
თრეონინი
ცისტეინი
ტიროზინი
ასპარაგინი
გლუტამინი
ასპარაგინმჟავა
გლუტამინმჟავა
ლიზინი
არგინინი
ჰისტიდინი
ტრიფტოფანი
სელენოცისტეინი
გლიცინი

გლიცინი (აღინიშნება როგორც ან ) იგივე გლიკოკოლი (ბერძ. -ტკბილი) — ორგანული უფერო, ტკბილი გემოს მქონე კრისტალური ნივთიერება ფორმულით 22. გლიცინი 20 პროტეინგენური ამინომჟავიდან ყველაზე პატარაა. გენეტიკურ კოდში მისი კოდონებია , , , .

ყველა პროტეინგენური ამინომჟავა ოპტიკურად აქტიურია გარდა გლიცინისა, რადგან ის არ შეიცავს ქირალურ ნახშირბადატომს.

გლიცინი როგორც ნეიროტრანსმიტერი
გლიცინი თანამედროვე წარმოდგენებით არის მაინჰიბირებელი ნეირომედიატორი ცნს-ში (ცენტრალური ნერვული სისტემა), განსაკუთრებით ზურგის ტვინში, ტვინის ღეროსა და ბადურაში. როდესაც გლიცინის რეცეპტორები აქტივირდება ქლორის იონები შედის ნეირონში და იწვევს მაინჰიბირებელ პოსტსინაფსურ პოტენციალს. გლიცინს აქვს დამაწყნარებელი მოქმედება და აუმჯობესებს მეტაბოლურ პროცესებს თავის ტვინის ქსოვილში. გლიცინი ასევე ტესტირებული იყო შიზოფრენიის მკურნალობაში დამატებით საშუალებად. შედეგები პოზიტიურია.
ინდოეთის საპარლამენტო არჩევნები (2014)

ინდოეთის საპარლამენტო არჩევნები — მიმდინარეობდა 2014 წლის 7 აპრილიდან 12 მაისამდე. აირჩიეს ლოკ-საბჰის მე-16 მოწვევის დეპუტატები.

ექსპერტების შეფასებით ეროვნული კონგრესის მმართველობის პერიოდში ინდოეთის ეკონომიკა კრიტიკულ სიტუაციაში აღმოჩნდა, რაც კატასტროფული აღმოჩნდა როგორც ქვეყნისათვის ასევე მმართველი ეროვნული კონგრესისათვის.

არჩევნებზე ძირითადი კონკურენტები იყვნენ ეროვნული კონგრესი და სახალხო პარტია. ერთთვიანი არჩევნების შემდეგ 16 მაისს ინდოეთის საარჩევნო კომისიამ გამოაქვეყნა არჩევნების შედეგები, რომლის მიხედვით სახალხო პარტია და მისი მოკავშირეები ლიდერობდნენ 283 საარჩევნო ოლქში, ხოლო ეროვნული კონგრესი - 59-ში. მოქმედმა პრემიერ-მინისტრმა მანმოჰან სინგჰმა ნარენდრა მოდის არჩევნებში გამარჯვება მიულოცა.
ალანინი

ალანინი (შემოკლებით ან ) — ამინომჟავა ქიმიური ფორმულით 3(2). იზომერი არის იმ 20 ამინომჟავათაგანი, რომელიც გენეტიკური კოდით კოდირდება. მისი კოდონებია , , და . კლასიფიცირდება, როგორც არაპოლარული ამინომჟავა. ალანინი გვხვდება ბაქტერიული უჯრედების კედელსა და ზოგიერთ პეპტიდურ ანტიბიოტიკში.

სტრუქტურა
ალანინის ნახშირბადის ატომს უკავშირდება მეთილის ჯგუფი (-3). ალანინის მეთილის ჯგუფი არარეაქტიულია და ამიტომაც თითქმის არასდროს არ არის ჩართული ცილის ფუნქციონირებაში.

მიღების წყაროები
დიეტური წყარო
ალანინი არაესენციური ამინომჟავაა, რაც იმას ნიშნავს რომ ადამიანის ორგანიზმს შეუძლია მისი სინთეზი და არ არის აუცილებელი მისი მიღება საკვებით. ის აღმოჩენილია საკმაოდ ბევრ პროდუქტში, მაგრამ განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით ხორცში.

ალანინის წყაროებია
ცხოველური წყარო: ხორცი,ზღვის პროდუქტები, კვერცხი, თევზი, ჟელატინი.
მცენარეული წყარო : ლობიო, თხილი, ყავისფერი ბრინჯი, სიმინდი და ა.შ

ბიოსინთეზი
ორგანიზმში ალანინი შეიძლება წარმოიქმნას პირუვატისგან და განშტოებულ ჯაჭვიანი ამინომჟავებიდან, როგორებიცაა ვალინი, ლეიცინი და იზოლეიცინი.

ალანინი უფრო ხშირად მიიღება პირუვატის რედუქციული ამინირებით.რადგან ტრანსამინირების რეაქცია ადვილად შექცევადია (პირუვატის უკან მიღება ადვილად ხდება), ამიტომ მჭიდრო კავშირი აქვს ისეთ მეტაბოლურ გზებთნ როგორიცაა გლიკოლიზი, გლუკონეოგენეზი და ლიმონმჟავას ციკლი. ის ასევე უკავშირდება ლაქტატს გლუკოზის წარმოქმნით — ალანინის ციკლი.
სიყვარულით რომში (ფილმი)

სიყვარულით რომში — ვუდი ალენის 2012 წლის მაგიური რეალიზმის სტილში გადაღებული რომანტიკული კომედია. ფილმის მოქმედება ვითარდება რომში და შედგება ოთხი ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი სიუჟეტისგან. 2006 წლის შემდეგ ალენი პირველად გამოვიდა მსახიობის როლში.

როლებში
ვუდი ალენი — ჯერი
ჯუდი დეივისი — ფილისი
ალეკ ბოლდუინი — ჯონი
ჯესი აიზენბერგი — ჯეკი
ელენ პეიჯი — მონიკა
რობერტო ბენინი — ლეოპოლდო
პენელოპე კრუსი — ანა
ორნელა მუტი — პია ფუსარი
კუძიუ

კუძიუ — ვულკანი იაპონიაში, კუნძულ კიუსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 1791 მ. მდებარეობს ლავურ პლატოზე, რომელიც აგებულია პლიოცენური, ქვედა- და შუა პლეისტოცენური ანდეზიტ-ბაზალტებითა და ანდეზიტებით. ფარისებრი მასივი გართულებულია გვიანდელი პლეისტოცენური კალდერით, სადაც მდებარეობს ორმაგი სტრატოვულკანი. კალდერის დიამეტრია 8-10 კმ, ფართობი 60 კმ², ირგვლივ 173 კმ² ფართობზე გავრცელებულია რქატყუარა ანდეზიტების პიროკლასტები. ვულკანური ფარის ფარგლებში რამდენიმე ათეული ვულკანია, რომლებიც ჯგუფებს ქმნიან. კუძიუს რაიონში ადგილი აქვს სოლფატარის აქტივობას. არის დიდი თვითნაბადი გოგირდის საბადო.
ევროპის ოქროს ბუცი

„ოქროს ბუცი“  — საფეხბურთო ჯილდო, ყოველწლიურად გადაეცემა უეფა-ს წევრი ქვეყნის ეროვნული ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირს. პირველად პრიზი გაიცა 1967 წელს. 1997 წლიდან ორგანიზატორები არიან ევროპის სპორტული გამოცემები და კომპანია „ადიდასი“.

გამარჯვებული ხდება ფეხბურთელი, რომელიც ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს 1 სეზონის განმავლობაში. ამ პრიზის არსებობის განმავლობაში არსებობდა მისი მოპოვების სხვადასხვა წესები (იხ.წესების სექცია). ამჟამად სულ არსებობს 51 ოქროს ბუცის მფლობელი ფეხბურთელი, რომელიც 47 წლის განმავლობაში გამოვლინდა. 1992 წლიდან 1997 წლის სეზონამდე ოქროს ბუცის გადაცემის ცერემონია არ ჩატარებულა. 1997 წლიდან კი ისევ განახლდა ოქროს ბუცით დაჯილდოების ცერემონია.

წესები
1968–1991
ფრანგულმა გაზეთმა „'“-მ და „ადიდასმა“ შექმნეს საკმაოდ მარტივი წესი: მოთამაშე, რომელიც გაიტანდა ყველაზე მეტ გოლს მიუხედავად ჩემპიონატის დონისა და ხანგრძლივობისა, მიიღებდა პრიზს. ამ პერიოდში გერდ მიულერმა, დუდუ გეორგესკუმ და ფერნანდო გომესმა 2-ჯერ მოიგეს ჯილდო. ამ პერიოდში შეინიშნა ბევრი დარღვევა, მიუხედავად ამისა 1991 წლამდე ჯილდო გაიცემოდა.

1992–1996
კვიპროსის ფეხბურთის ფედერაციამ გამოთქვა პროტესტი, რომლის მიხედვითაც პრიზი უნდა მიეღო კვიპროსელ ფეხბურთელს, რომელსაც 40 გოლი ჰქონდა აქტივში (თუმცა ოფიციალურ ბომბარდირებს 19-19 გოლი ჰქონდათ გატანილი). ამის გამო 1991 დან 1996 წლამდე მიუხედავად გამარჯვებულების გამოვლენისა დაჯილდოება არ ჩატარებულა, თუმცა „ადიდასი“ გამარჯვებულებს აძლევდა არაოფიციალურ ჯილდოს. ჯილდო არ მიუღია ქართველ ზვიად ენდელაძესაც, რომელმაც ზესტაფონის „მარგვეთის“ რიგებში 40 გოლის გატანა შეძლო.

1997–დღემდე
1996–97 წლების სეზონიდან, „ევროპის სპორტულმა მედიამ“ ოქროს ბუცის დაპატრონების შანსი გაუზარდა ისეთ ფეხბურთელებს, რომელთაც უფრო რთულ ჩემპიონატში გაჰქონდათ ბევრად ნაკლები გოლი. ახალი ქულათა სისტემის მიხედვით ეს დონე განისაზვრა უეფას არეალში მყოფი გუნდების ჩემპიონატებში მოთამაშე კლუბების ბოლო ხუთი წლის კოეფიციენტზე. უეფას რეიტინგით ხუთ საუკეთესო ჩემპიონატში გატანილი გოლი ჩაითვლება ორ ქულად, ექვსიდან 21-ემდე კი 1.5 ქულად, ყველა დანარჩენი 1 ქულად. 1 ქულიანებს შორის არის საქართველოც, რომელიც 42-ე ადგილზეა. ასე და ამგვარად უფრო ძლიერ ჩემპიონატში გატანილი გოლი უფრო მეტი ქულით ფასდება და შესაძლებელია ნაკლები გოლით გახდეს ფეხბურთელი ოქროს ბუცის მფლობელი.

გამარჯვებულები
გამარჯვებულები 1967–2014
არაერთგზის გამარჯვებულები
მხოლოდ ლიონემ მესიმ და კრიშტიანუ რონალდუმ შეძლეს ევროპის ოქროს ბუცის ნომინაციაში სამჯერ გამარჯვება. ცხრა ფეხბურთელმა შეძლო ჯილდოს 2-ჯერ მოპოვება. გერდ მიულერი იყო პირველი ვინც 2-ჯერ მოიგო ეს პრიზი 1969–70 და 1971–72 წლების სეზონებში. ალი მაკ-კოისტი (1991–92 და 1992–93), ტიერი ანრი (2003–04 და 2004–05) და ლიონელ მესი (2011–2012 და 2012–2013), მხოლოდ მათ შეძლეს ჯილდოს ზედიზედ 2 სეზონში მოპოვება. დიეგო ფორლანი („ვილიარეალი“ და „ატლეტიკო“ მადრიდი) და მარიო ჟარდელი („პორტუ“ და „სპორტინგი“), მხოლოდ მათ აქვთ 2-ჯერ მოგებული ევროპის ოქროს ბუცი ერთი და იგივე ლიგის 2 კლუბში. კრიშტიანუ რონალდუ არის პირველი და ერთადერთი ფეხბურთელი, რომელმაც შეძლო პრიზის მოპოვება ორ სხვადასხვა ლიგის კლუბში, „მანჩესტერ იუნაიტედი“ ინგლისის პრემიერ ლიგიდან და მადრიდის „რეალი“ ესპანეთის ლა ლიგიდან.

კლუბის მიხედვით
ეროვნების მიხედვით
საფეხბურთო ლიგის მიხედვით
ყაზახეთის წვრილგორაკები

ყაზახეთის წვრილგორაკები, სარიარკა — ტერიტორია ყაზახეთის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში. წარმოადგენს მაღლობ ვაკეს, რომელზედაც აღმართულია ცალკეული დაბალმთიანი მასივები და ქედები. გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ თითქმის 1200 კმ-ზე, სიგანე დასავლეთ ნაწილში დაახლოებით 900 კმ, აღმოსავლეთ ნაწილში — 400 კმ. ყაზახეთის წვრილგორაკების დასავლეთი ნაწილის საშუალო აბსოლუტური სიმაღლეა 300-500 მ. აქ არის ორი დაბალმთიანი მასივი: ულუთაუ (1133 მ) და ქოქჩეთაუს მაღლობი (მთა სინიუხა, 947 მ). ყაზახეთის წვრილგორაკების აღმოსავლეთი ნაწილის საშუალო სიმაღლეა 500-1000 მ. რელიეფი უფრო დანაწევრებულია. ამ ნაწილის ცენტრში არის ყარყარალის მთები, სადაც აღმართულია ყაზახეთის წვრილგორაკების უმაღლესი მასივი აქსორანი (1565 მ). აღმოსავლეთი ნაწილის აღმოსავლეთით გადაჭიმულია ჩინგისთაუს ქედი (1077 მ). დაბალმთიანი მასივები, რომელთა სიმაღლეა 500-600 მ, შემოსაზღვრულია წვრილგორაკებით — დედაქანებით აგებული ბორცვებითა და უვალებით, რომელთა სიმაღლე 10-იდან 100 მ-მდეა.

ყაზახეთის წვრილგორაკები აგებულია პალეოზოური ასაკის ძლიერ დისლოცირებული მეტამორფული ფიქლებით, კვარციტებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. ტერიტორიის 60% უკავია ინტრუზიულ და ეფუზიურ ქანებს. კალედონური და ჰერცინული ოროგენეზისის შედეგად წარმოქმნილი მაღალმთიანი მხარე, ეგზოგენური ძალების ზემოქმედებით დაიშალა და დადაბლდა; ძველი პენეპლენის დანეწევრების შედეგად წარმოიქმნა წვრილგორაკები. ჰავა კონტინენტურია. ნალექები 200-370 მმ წელიწადში. ზაფხულობით ხშირია გვალვა. დიდი მდინარეებია: იშიმი, ნურა, სარისუ. ტბებიდან აღსანიშნავია თენგიზი. ყაზახეთის წვრილგორაკების ჩრდილოეთ ნაწილში განვითარებულია ნაირბალახოვანი სტეპის ზონა, შუა ნაწილი უკავია მშრალ სტეპს, სამხრეთი ნაწილი — ნახევარუდაბნოს.
არგენტინის პირველი ხუნტა

არგენტინის პირველი ხუნტა ან პირველი ასამბლეა — არგენტინის პირველი დამოუკიდებელი მთავრობის სახელწოდება. ჩამოყალიბდა 1810 წლის 25 მაისს, მაისის რევოლუციის შედეგად. ხუნტაში თავდაპირველად მხოლოდ ბუენოს-აირესის წარმომადგენლები შედიოდნენ. გაფართოების შედეგად მას რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს სხვა ქალაქების წარმომადგენლებიც შეემატნენ. ხუნტამ მუშაობა შეწყვიტა 1810 წლის 18 დეკემბერს.