iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გენების ნაკადი

გენების ნაკადი-მეზობელ პოპულაციებს შორის გენების გაცვლას ნიშნავს. ეს მაშინ ხდება, როდესაც მეზობელ პოპულაციებს შორის იზოლაცია არასრულია და ინდივიდები ერთმანეთთან

შეჯვარებას ახერხებენ. პოპულაციებს შორის გენების გაცვლა მუდმივად მიმდინარეობს ემიგრაციითა და იმიგრაციით.

არსებობს მთელი რიგი ფაქტორები, რომლებიც გავლენას ახდენენ გენის ნაკადის სიჩქარეზე სხვადასხვა პოპულაციას შორის. მოსალოდნელია, რომ გენების ნაკადი უფრო დაბალი იქნება იმ სახეობებში, რომლებსაც აქვთ დაბალი გავრცელება, რომლებიც გვხვდება ფრაგმენტულ ჰაბიტატებში, სადაც არის დიდი მანძილი პოპულაციებს შორის და როდესაც არის პოპულაციის მცირე რაოდენობა.

სიმპატრიული სახეობა
გენის ნაკადის ბარიერები ყოველთვის არ არის ფიზიკური. სიმპატრიული სახეობა ხდება მაშინ, როდესაც ახალი სახეობები წარმოიქმნება საერთო წინაპრისგან იმავე ტერიტორიაზე, ხშირად რეპროდუქციული ბარიერების გამო. მაგალითად, ლორდ ჰოუის კუნძულზე პალმის ორ სახეობას აქვს სხვადასხვა ყვავილობის დრო, რომელიც დაკავშირებულია ნიადაგის პრეფერენციებთან, რაც ქმნის რეპროდუქციულ ბარიერს. ერთსა და იმავე გარემოში მყოფ სახეობებსაც კი შეუძლიათ აჩვენონ შეზღუდული გენის ნაკადი ისეთი ფაქტორების გამო, როგორიცაა რეპროდუქციული ბარიერები, სპეციალიზებული დამბინძურებლები ან ჰიბრიდიზაცია, რომელიც წარმოშობს უვარგის შთამომავლობას. იდუმალი სახეობა ისაა, რომლის გარჩევა გენეტიკური ანალიზის გარეშე შეუძლებელია. გენის ნაკადმა ჰიბრიდულ და ველურ პოპულაციებს შორის შეიძლება შეამციროს გენეტიკური მრავალფეროვნება გენეტიკური დაბინძურების, ასორტიციული შეჯვარების ან გამრავლების გზით. ადამიანთა პოპულაციაში გენეტიკური განსხვავებები ასევე შეიძლება წარმოიშვას ენდოგამიისგან, კასტის, ეთნიკური წარმომავლობის, ჩვეულებების ან რელიგიის ცვალებადობის გამო.
ელექტროძრავა

ელექტროძრავა არის აპარატი, რომელიც გარდაქმნის ელექტრო ენერგიას მექანიკურ ენერგიად. ელექტროძრავების უმეტესობა მუშაობს ძრავის მაგნიტურ ველსა და ელექტრულ დენს შორის ურთიერთქმედებით მავთულის კოჭაში, რათა გამოიმუშაოს ძალა ძრავის ლილვზე ბრუნვის სახით. ელექტრო გენერატორი მექანიკურად ელექტროძრავის იდენტურია, მაგრამ მუშაობს საპირისპიროდ, გარდაქმნის მექანიკურ ენერგიას ელექტრო ენერგიად.
ექტოდერმა

ექტოდერმა-ექტოდერმი ემბრიოლოგიაში ერთ-ერთი სამი ძირითადი ცილინდრული მემბრანაა, რომელიც ემბრიონის განვითარებასთან დაკავშირებულია.

ამ მემბრანისგან წარმოიქმნება მრავალი მნიშვნელოვანი სტრუქტურა, მათ შორის ნერვული სისტემა (სინათლის ქსელი, გონებრივი ფენა და სხვა), კანი, თმა და ფრჩხილები.ეს არის ტკივილიანიკი მემბრანა, რომელიც ემბრიონის განვითარების ადრეულ ეტაპზე იქმნება და უკავშირდება ცალკეულ ორგანოებსა და სისტემებს.

ისტორია
ჰაინც კრისტიან პანდერს, ბალტიისპირელ გერმანელ-რუს ბიოლოგს, მიენიჭა სამი ჩანასახის ფენის აღმოჩენა, რომლებიც წარმოიქმნება ემბრიოგენეზის დროს. 1817 წელს მან მიიღო დოქტორის ხარისხი ზოოლოგიაში ვიურცბურგის უნივერსიტეტში და დაიწყო ემბრიოლოგიის სწავლა ქათმის კვერცხების გამოყენებით. ამან გამოიწვია ექტოდერმის, მეზოდერმისა და ენდოდერმის იდენტიფიკაცია. ამ აღმოჩენების გამო პანდერს ზოგჯერ „ემბრიოლოგიის დამფუძნებელს“ უწოდებენ.

პანდერის ადრეული მუშაობა ემბრიონებზე გააგრძელა კარლ ერნსტ ფონ ბაერმა, პრუსიელ-ესტონელმა ბიოლოგმა. ბაერმა გააფართოვა პანდერის კონცეფცია ჩანასახების ფენების შესახებ სხვადასხვა სახეობებზე ვრცელი გამოკვლევის გზით და გამოიყენა ეს იდეა ყველა ხერხემლიანზე. ბაერმა ასევე აღმოაჩინა ბლასტულა და გამოაქვეყნა თავისი დასკვნები, ჩანასახის ფენის თეორიის ჩათვლით, სახელმძღვანელოში სახელწოდებით ცხოველების განვითარების შესახებ, რომელიც გამოიცა 1828 წელს.
ეპიგენეტიკური თერაპია

ეპიგენეტიკური თერაპია- სწრაფად მზარდი მიმართულებაა, რომელიც გულისხმობს ჰისტონ დეაცეტილაზისა და მეთილტრანფერაზის ინჰიბიტორების გამოყენებას. ამ მიმართულებით უამრავი კლინიკური კვლევაა ჩატარებული.

ეპიგენტიკა სწავლობს ისეთ გენეტიკურ ცვლილებებს, რომელიც არ არის გამოწვეული დნმ-ში ნუკლეოტიდებით.

ეპიგენეტიკური ცვლილებები, როგორიცაა დნმ-ის მეთილაცია და ჰისტონის მოდიფიკაციები, ხელს უწყობს დაავადებებს, როგორიცაა კიბო, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, დიაბეტი, აუტიზმი და . სიმსივნის დროს, მედიკამენტები, რომლებიც მიმართულია ამ ცვლილებებზე, როგორიცაა ინჰიბიტორები და ინჰიბიტორები, ხელს უწყობენ სიმსივნის სუპრესორული გენების რეაქტივაციას. გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და დიაბეტი დაკავშირებულია შეცვლილ გენის ექსპრესიასთან, ეპიგენეტიკური მკურნალობის მიმდინარე კვლევებით. აუტიზმზე გავლენას ახდენს ეპიგენეტიკური ფაქტორები, რომლებიც გავლენას ახდენენ ტვინის განვითარებაზე და ამ ცვლილებებზე მიმართული თერაპიები შესწავლილია. -ში, -ის მსგავსი გენების ეპიგენეტიკური მოდიფიკაციები შეიძლება დაეხმაროს ისეთი მკურნალობის გაუმჯობესებას, როგორიცაა ექსპოზიციის თერაპია ნერვული პლასტიურობის გაზრდით.
შიზოფრენია
კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ შიზოფრენია დაკავშირებულია უამრავ ეპიგენეტიკურ ცვლილებასთან, მათ შორის დნმ-ის მეთილაციასთან და ჰისტონის მოდიფიკაციასთან. მაგალითად, შიზოფრენიული მედიკამენტების თერაპიული ეფექტურობა, როგორიცაა ანტიფსიქოტიკა, შეზღუდულია ეპიგენეტიკური ცვლილებებით და მომავალი კვლევები განიხილავს შესაბამის ბიოქიმიურ მექანიზმებს ასეთი თერაპიის ეფექტურობის გასაუმჯობესებლად. მაშინაც კი, თუ ეპიგენეტიკური თერაპია არ იძლევა დაავადების სრულად შებრუნების საშუალებას, მას შეუძლია მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოს ცხოვრების ხარისხი.
უსქესო გამრავლება

უსქესო გამრავლება-იგივე უჯრედის არაპირდაპირი გაყოფა. წარმოადგენს მემკვიდრული ინფორმაციის გადაცემის მექანიზმს დედისეული უჯრედიდან შვილეულ უჯრედებში. მიტოზის არსი მდგომარეობს ქრომოსომების კანონზომიერ გაორმაგებაში და მათ თანაბარ გადანაწილებაში შვილეულ უჯრედებს შორის. ეს პროცესი შედგება პროფაზის, მეტაფაზის, ანაფაზის და ტელოფაზისაგან.

გაყოფა არის უსქესო გამრავლების მეთოდი, სადაც ორგანიზმი იყოფა ორ იდენტურ უჯრედად. პროკარიოტები, როგორიცაა ბაქტერიები, მრავლდებიან ორობითი დაშლით, ხოლო ევკარიოტები, როგორიცაა პროტისტები, ხშირად იყენებენ მიტოზს.

მრავალჯერადი დაშლა პროტისტებში, როგორიცაა სპოროზოები, მოიცავს ბირთვის მრავალჯერ დაყოფას რამდენიმე შვილობილი უჯრედის შესაქმნელად. აპიკომპლექსებში შიზოგონია იწვევს მეროზოიტებს, სპოროზოიტებს ან მიკროგამეტებს.

კვირტი არის კიდევ ერთი უსქესო პროცესი, სადაც ახალი ორგანიზმი იზრდება კვირტიდან. საფუარში, როგორიცაა , წარმოიქმნება და იშლება პატარა შვილობილი უჯრედი. მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები, როგორიცაა ჰიდრა, ასევე მრავლდებიან კვირტის გზით, იზრდებიან სექსუალურ ინდივიდებად, განცალკევებამდე.

მცენარეებში ვეგეტატიური გამრავლება გულისხმობს ახალი ინდივიდების შექმნას თესლისა და სპორების გარეშე. მაგალითებია მცენარეები ფოთლებზე ან ახალი მცენარეები რიზომებიდან, სტოლონებიდან, ბოლქვებიდან ან ტუბერებიდან (მაგ. მარწყვი და ტიტები).
ნიჰონგა

ნიჰონგა — იაპონური ფერწერის სტილია, რომელიც მინერალურ პიგმენტებსა და მელანს იყენებს. ეს ტექნიკა, როგორც წესი, აბრეშუმზე ან ქაღალდზე ხორციელდება და ტრადიციულად ორგანულ პიგმენტებსაც მოიცავს. ტერმინი „ნიჰონგა“ მეიძის პერიოდის (1868–1912) განმავლობაში გაჩნდა, რათა განსხვავებულიყო დასავლური სტილის ფერწერისგან, რომელიც „იოგას“ სახელით არის ცნობილი. მისი პირდაპირი მნიშვნელობაა „იაპონური სტილის სურათები“.

ნიჰონგას კონცეფცია ოკაკურა ტენშინსა და ერნესტ ფენოლოსას უკავშირდება, რომლებიც ტრადიციული იაპონური მხატვრობის აღორძინებას ცდილობდნენ. ამ მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურა ჰაშიმოტო გაჰო, კანოს მხატვრული სკოლის წარმომადგენელი იყო. მან ტრადიციული იაპონური ტექნიკა არა მხოლოდ შეინარჩუნა, არამედ რადიკალურად გარდაქმნა – დასავლური ფერწერის პერსპექტივის ელემენტები ჩართო და ნიჰონგას მომავალი მიმართულება განსაზღვრა.

ჰაშიმოტო გაჰო ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ტოკიოს სახვითი ხელოვნების სკოლაში (დღევანდელი ტოკიოს ხელოვნების უნივერსიტეტი), სადაც პირველ პროფესორად მუშაობდა. სწორედ მისმა მოსწავლეებმა, მათ შორის იოკოიამა ტაიკანმა, შიმომურა კანზანმა, ჰიშიდა შუნსომ და კავაი გიოკუდომ, ნიჰონგას განვითარებაში გადამწყვეტი წვლილი შეიტანეს და ამ მიმდინარეობის წამყვანი ოსტატები გახდნენ.

ნიჰონგაში გამოყენებული ტექნიკა მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია ფერისა და ტონალური გადასვლების ნაზავზე. მონოქრომულ ნიჰონგაში მელნის ტონების მოდულაცია—მუქიდან ნათელამდე—ბუნებრივ ჩრდილებს ქმნის, რაც საშუალებას აძლევს მხატვარს გადმოსცეს ელემენტები, როგორიცაა ხეები, წყალი, მთები და ფოთლები. მუქი შავი ტონებიდან დაწყებული და ფერმკრთალ ნაცრისფერამდე გადამდინარე ფერები ზოგჯერ მომწვანო ელფერებსაც იღებს, რაც კომპოზიციის ბუნებრივ იერსახეს აძლიერებს.

პოლიქრომულ ნიჰონგაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება კონტურების არსებობას ან მის არარსებობას. ტრადიციულად, ფრინველებისა და მცენარეების გამოსახვისას ხაზები ნაკლებად გამოიყენება, რათა ფორმები უფრო ბუნებრივად და ჰარმონიულად წარმოჩინდეს. მხატვრები ხშირად იყენებენ პიგმენტების თანმიმდევრულ რეცხვასა და ფენებად დადებას, რათა მიიღონ მდიდარი, კონტრასტული ეფექტები. ამასთან, ნიჰონგას ტრადიციაში ოქროსა და ვერცხლის ფურცლების ინტეგრაცია ხშირად გამოიყენება, რათა სურათს დამატებითი ელფერი და ელეგანტურობა შესძინოს.
იურისტი

იურისტი-
სიტყვა "იურისტი" ლათინური წარმოშობისაა და წარმოგვიდგება სიტყვა , –დან, რაც ნიშნავს სამართალს. იურისტი არის პროფესიონალი, რომელიც სისტემატურად ასწავლით, ამახვილებს და იყენებს მოქმედ სამართლის ნორმებს. ასევე, ეს არის კრიტიკული საქმიანობა, რომელსაც იურისტები ამოწმებენ, რამდენად შეესაბამება მოქმედი სამართალი თანამედროვე საზოგადოების მოთხოვნებს და გამოწვევებს.

ტერმინოლოგია
ზოგიერთ სამართლებრივ სისტემაში არსებობს სხვადასხვა ტიპის იურისტი, ზოგს კი მხოლოდ ერთი ან ორი როლი აქვს.
ზოგიერთმა ქვეყანამ, რომლებსაც ოდესღაც ჰქონდათ მრავალი იურიდიული პროფესია, მას შემდეგ გააერთიანა ისინი ადვოკატთა ერთ ტიპად. საერთო სამართლის ბევრმა ქვეყანამ გააერთიანა პროფესიები, ისევე როგორც საფრანგეთმა, რომელმაც გააერთიანა თავისი იურიდიული პროფესიები 1990-იან წლებში ანგლო-ამერიკულ სისტემებთან კონკურენციის მიზნით. გაერთიანებულ იურისდიქციებში ადვოკატი, როგორც წესი, ასრულებს ყველა როლს, მათ შორის კლიენტების რჩევას, საქმის მომზადებას და კლიენტების წარმომადგენლობას სასამართლოში.

ისეთ ადგილებში, როგორიცაა ინგლისი და უელსი, ადვოკატებს განსხვავებული როლები აქვთ. იურისტი სპეციალიზირებულია კლიენტების წარმომადგენლობაში სასამართლოში, განსაკუთრებით ზემდგომ სასამართლოებში, ხოლო -ი კონსულტაციას უწევს კლიენტებს და ამზადებს სამართლებრივ საქმეებს. ზოგიერთ იურისდიქციაში, ადვოკატები შეიძლება ასევე გამოცხადდნენ სასამართლოში. ზოგიერთმა ქვეყანამ, როგორიცაა აშშ, ინდოეთი და პაკისტანი, გააერთიანა ეს როლები, რაც იურისტებს ორივე დავალების შესრულების საშუალებას აძლევს.

სამოქალაქო სამართლის ქვეყნებში იურიდიული პროფესია განსხვავებულია. იმის ნაცვლად, რომ ჰყავდეთ ერთი ტიპის იურისტი, ამ იურისდიქციებს ჰყავთ სხვადასხვა იურიდიულად მომზადებული პროფესიონალები, რომლებიც ცნობილია როგორც იურისტები. ზოგიერთი მათგანი ადვოკატია, რომლებიც უფლებამოსილია იმოქმედონ სასამართლოში.
ისლამური პოეზია

ისლამური პოეზია მუსლიმი პოეტების მიერ შექმნილი სიტყვიერი ხელოვნების ფორმაა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში მრავალ ენაზე იწერებოდა და გადმოიცემოდა. განსაკუთრებით გამორჩეულია სუფიური პოეზია, რომელიც სულიერების, სიყვარულისა და ღვთიური ძიების სიღრმეებს ეხება. ისლამური პოეზია გავრცელებულია მრავალ კულტურულ და ენობრივ სივრცეში, მათ შორის ურდუზე, თურქულზე, სპარსულსა და არაბულზე.

პოეზია რამდენიმე განსაკუთრებულ ჟანრს მოიცავს:

გინანები – წმინდა საგალობლები, რომლებიც ისმაილიტური ტრადიციის ნაწილს წარმოადგენს.
ღაზალი – პოეტური ფორმა, რომელიც გადმოსცემს სიყვარულის განცდას, განშორებისა და მონატრების ტკივილს, მიუხედავად ამისა, ხაზს უსვამს სიყვარულის სილამაზეს.
ყასიდა – ოდის სახეობა, რომელიც არაბული მუსლიმური ექსპანსიის გავლენით გავრცელდა და ხშირად დიდების, ხოტბის ელემენტებს შეიცავს.
თეთრი ლექსი – ლექსის ფორმა, რომელიც არ მიჰყვება ტრადიციულ რითმულ სტრუქტურას.

ისტორია და წარმოშობა
მუჰამედისა და მისი მიმდევრების მექადან მედინაში გადასვლამ (ჰიჯრა, 622 წ.) მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ისლამურ პოეზიაზე. პრეისლამურ პერიოდში, რომელსაც „უმეცრების ხანას“ უწოდებდნენ, პოეტებს საკმარისი ცოდნისა და ავტორიტეტის მქონედ არ მიიჩნევდნენ. ადრეულ ისლამურ სამყაროში წარმოიქმნა დაძაბულობა, რადგან ოდის წერის სტილი ყურანის წმინდა ტექსტის მიმართ უპატივცემულობად აღიქმებოდა.

ისლამური პოეზია უმნიშვნელოვანესია და თაობიდან თაობას გადაეცემა. ის მუსულმანურ რწმენასა და კულტურას ასახავს, მნიშვნელოვან მოვლენებს, დღესასწაულებსა და რიტუალებს, მათ შორის რამადანსაც განიხილავს. მე-6 საუკუნიდან დღემდე, პოეტები სულიერ, ლიტერატურულ და პოლიტიკურ საკითხებს იკვლევენ.

ისლამური პოეზია მრავალფეროვანია კულტურული და ლიტერატურული თვალსაზრისით. ის სხვადასხვა ენაზე იქმნება. პოეზია, რომელიც თავდაპირველად წარმართული იდეალების გამოხატვის საშუალებად მიიჩნეოდა, საბოლოოდ ისლამის სამსახურში ჩადგა.

ისლამური ხელოვნება ყოველთვის ინარჩუნებდა თავის უნიკალურ იდენტობას. ისევე როგორც ისლამი აერთიანებს განსხვავებულ ხალხებს, მუსლიმური საზოგადოების ხელოვნებასაც აქვს საერთო მახასიათებლები. „ისლამური ხელოვნება“ მე-19 საუკუნეში შექმნილი კონცეფციაა, რომელიც მეშვიდე საუკუნიდან არაბული სამყაროდან წამოსული ხალხების შემოქმედებას მოიცავს.

არაბული პოეზიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფორმაა ყასიდა (ოდა), რომელიც ძვ.წ. 500 წლის გარშემო წარმოიშვა. ის პრეისლამური პოეზიის განვითარების საფუძველი გახდა. ყასიდა მონორიმული ფორმაა, რომელიც 15-დან 80-მდე სტრიქონს მოიცავს. მას სამი ძირითადი თემა აქვს: ნასიბი (დაკარგული სიყვარულისა და სახლის ამბავი), ფახრი (ტომის ან საკუთარი თავის ქება) და რაჰილი (უდაბნოში მოგზაურობა). ყასიდა ასევე შეიცავს ახბარს - ბიოგრაფიულ ამბებს, რომლებიც ხშირად შურისძიებისა და მსხვერპლშეწირვის თემებს ეხება.
სიბრძნის სახლი

სიბრძნის სახლი ( - ბაიტ ალ-ჰიკმა) — ისლამური აკადემია, რომელიც 820-იან წლებში ბაღდადში ხალიფა ალ-მამუნმა დააარსა. აკადემიის შექმნის ერთ-ერთი მიზანი იყო მუთაზილიტური სწავლების მხარდაჭერა. ამისათვის კი თეოლოგიური დებატებისთვის მდიდარი ფილოსოფიური მასალის შეგროვება იყო საჭირო. აკადემიაში თავი მოიყარეს გამოჩენილმა მეცნიერებმა ხალიფატის სხვადასხვა კუთხიდან, განსაკუთრებით შუა აზიიდან და ირანიდან. დაწესებულებას ხელმძღვანელობდა საჰლ იბნ ჰარუნი.

აკადემიის ნაწილი იყო ხიზანატ ალ-ჰიკმა - მდიდარი ბიბლიოთეკა. ერთ-ერთი უმთავრესი საქმიანობა ინდური და ბერძნული სამეცნიერო ნაშრომების არაბულად თარგმნა ასტრონომიის, მათემატიკის, მედიცინის, ალქიმიისა და ფილოსოფიის დარგებში იყო. ალ-მამუნმა ძველი ბერძნული ხელნაწერების მოსაპოვებლად ბიზანტიის იმპერატორ ლეონ -თან საგანგებო ელჩობა გაგზავნა.

მთავარ მთარგმნელად ოთხენოვანი ნესტორიანელი მეცნიერი ჰუნაინ იბნ ისჰაკი დაინიშნა. ლეგენდის თანახმად, მას ოქროთი უხდიდნენ - იმდენს, რამდენიც თარგმნილი ნაშრომები იწონიდა. მან პლატონის, არისტოტელეს და მათი კომენტატორების ნაშრომები, ასევე სამი დიდი ბერძენი მედიკოსის - ჰიპოკრატეს, გალენოსისა და დიოსკორიდესის შრომები არაბულად თარგმნა.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა ასტრონომიულ კვლევებს ენიჭებოდა. 829 წელს ბაღდადის გარეუბან შამასიაში ობსერვატორია აშენდა. 827 წელს სინჯართან ახლოს ჩატარდა მნიშვნელოვანი გეოდეზიური გაზომვები - დედამიწის მერიდიანის 1° რკალის სიგრძის დასადგენად. მიზანი იყო ერატოსთენეს მიერ გამოთვლილი დედამიწის ზომების გადამოწმება, რადგან ძველი ბერძნული და არაბული საზომი ერთეულების შესაბამისობა უცნობი იყო. არაბი მეცნიერების გაზომვა თანამედროვე მონაცემებისგან მხოლოდ 1%-ით განსხვავდება.

სიბრძნის სახლში სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდნენ ისეთი გამოჩენილი მეცნიერები, როგორებიც იყვნენ ალ-ხორეზმი, იბნ თურქი, ალ-ფარღანი, ალ-ჯავაჰარი, ჰაბაშ ალ-ხასიბი, ალ-კინდი, ბანუ მუსას ძმები, ალ-მაჰანი, საბით იბნ კურა, კუსტა იბნ ლუკა, ან-ნასრანი, ალ-აჰვაზი, აბუ-ლ-ვაფა და ალ-კუჰი.

1258 წლის 12 თებერვალს მონღოლთა ჰულაგუ-ხანის ჯარებმა ბაღდადი აიღეს. სიბრძნის სახლი განადგურდა, ხოლო მისი უნიკალური წიგნები მდინარე ტიგროსში ჩაყარეს.
იმპრინტინგი

იმპრინტინგი — ცხოველთა ინსტინქტური ქცევის თავისებური მოვლენა, რაც გამოიხატება მის მეხსიერებაში რაიმე ობიექტის სხვადასხვა თავისებურების (შესახედაობის, გარეგნობის) სწრაფ და დიდი ხნით ფიქსაციაში. ამ თანდაყოლილი რეფლექსის დრო საკმაოდ შეზღუდულია: მაგ., ქათმის წიწილებისათვის დაახლოებით 15 სთ-ს უდრის (იმპრინტინგის კრიტიკული პერიოდი). თუ ამ პერიოდში წიწილა მოძრავ კრუხს დაინახავს, იგი მას გამოედევნება. თუკი წიწილამ კრიტიკულ პერიოდში კრუხის ნაცვლად დაინახა მოძრავი ადამიანი, ცხენი და სხვ., იმ წუთიდან იგი უკან გადევნებას დაუწყებს ამ უცნაურ „დედებს“. იმპრინტინგის მოვლენა ძალზე მკაფიოდაა გამოხატული ფრინველებში და ნაკლებად – ძუძუმწოვრებში.

რესურები ინტერნეტში
იმპრინტინგი
არქებაქტერიები

არქებაქტერიები — ბინადრობენ ექსტრემალური პირობების მქონე ბიოტოპებში. არქებაქტერიებს მიეკუთვნებიან მეთანის წარმომქმნელი ბაქტერიები, ჰალოფილური ბაქტერიები (იზრდებიან 12-30%-იან გარემოში) და თერმოაციდოფილური ბაქტერიები (იზრდებიან 75- 900-ზე, დაბალი -ით). რეზისტენტულნი არიან მრავალი ანტიბიოტიკის მიმართ. ისინი ბიოქიმმიური და ფიზიოლოგიური თვისებებით განსხვავდებიან ნამდვილი, ანუ ეუბაქტერიებისგან.

რესურები ინტერნეტში
არქებაქტერიები
მაიზერ გაბაიძე

მაიზერ გაბაიძე (დ. 20 თებერვალი, 1965 — გ. სექტემბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მაიზერ გაბაიძე დაიბადა სოფელ ხიხაძირში, ხულოს რაიონში. 1987 წელს დაამთავრა ჩელიაბინსკის უმაღლესი სამხედრო საინჟინრო სასწავლებელი ავტოინჟინერ-მექანიკოსის სპეციალობით. ლეიტენანტის ჩინით გაანაწილეს ქალაქ კიროვობადში ბატალიონის სამსახურის უფროსად. 1987-1989 წლებში მსახურობდა ავღანეთში, ავღანეთიდან დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა კიევში, მინსკსა და ხონში.
1992 წლის აგვისტოში მოხალისედ წავიდა აფხაზეთში, იბრძოდა ავღანელთა პირველი ასეულის მე-3 ოცეულის მეთაურად. მძიმედ დაიჭრა ქალაქ გაგრასთან 1992 წლის 12 სექტემბერს და რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა. ლეიტენანტი მაიზერ გაბაიძე ავღანეთში მსახურობისთვის დაჯილდოებულია 1 ორდენით და 3 მედლით. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
გრიგოლ გაბრიაძე

გრიგოლ გაბრიაძე (დ. 27 ივლისი, 1917 — გ. 19 აპრილი, 1944) — ქართველი სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
გრიგოლ გაბრიაძე დაიბადა ტყიბულის რაიონ, სოფელი ძუყნურში. სწავლობდა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტზე. გაიწვიეს წითელ არმიაში 1939 წელს. მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა უკრაინაში, კავკასიონთან, ყუბანში. იყო უფროსი ლეიტენანტი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1945 - საბჭოთა კავშირის გმირი
ბრძოლა სევასტოპოლისათვის ლენინის ორდენი
ჯემალ გაბულდანი

ჯემალ გაბულდანი (დ. 6 ნოემბერი, 1965 — გ. 5 ოქტომბერი, 1992) — ვეტერინარი, სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ჯემალ გაბულდანი დაიბადა სოფელი ბეჩოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის ზოოვეტერინალური ინსტიტუტი. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა თავის მშობლიურ მესტიის რაიონში და მუშაობა დაიწყო ჯერ სოფელ ბეჩოში, ხოლო შემდეგ სოფელ ხაიშში მთავარ ვეტექიმად. ჩადგა სამშობლოს დამცველთა რიგებში, საქართველოს ეროვნული გვარდიის ჩამოყალიბების პირველივე წელს. იყო სპეციალური დანიშნულების ბატალიონის მეთაურის მოადგილე. დაიღუპა 1992 წლის ოქტომბერში გაგრის მისადგომებთან, კერძოდ სოფელ განთიადთან. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის აქტიური მებრძოლი, აფხაზეთის ომის მონაწილე, გვარდიის მაიორი.
ფერომონები

ფერომონები ( და ) — ბიოლოგიერად აქტიური ნივთიერებები, რომელთაც აქვთ სასიგნალო მნიშვნელობა. გამომუშავდებიან ცხოველების სპეციალურ ჯირკვლებში და გამოიყოფიან გარემოში. ფერომონებით ცხოველები გავლენას ახდენენ არა მარტო თავისავე, არამედ სხვა სახეობის ინდივიდებზეც, ცვლიან რა მათ ქცევას, ემოციურ მდგომარეობას, ზრდასა და განვითარებასაც. ზოგჯერ ფერომონებს იყენებენ ცხოველების ქცევის მართვისათვის.

რესურები ინტერნეტში
ფერომონები
მორის მერლო-პონტი

მორის ჟან ჟაკ მერლო-პონტი (დ. 14 მარტი, 1908 – გ. 3 მაისი, 1961) — ფრანგი ფენომენოლოგი ფილოსოფოსი, რომელის ნაშრომებზეც ედმუნდ ჰუსერლსა და მარტინ ჰაიდეგერს ძლიერი გავლენა მოეხდინათ. ადამიანის ცხოვრებაში მნიშვნელობის კონსტიტუცია მისი მთავარი ინტერესი იყო და ის წერდა აღქმაზე, ხელოვნებაზე, პოლიტიკაზე, რელიგიაზე, ბიოლოგიაზე, ფსიქოლოგიაზე, ფსიქოანალიზზე, ენაზე, ბუნებასა და ისტორიაზე. ის იყო მემარცხენეთა ჟურნალ „ახალი დროების“ მთავარი რედაქტორი, რომელიც მან ჟან-პოლ სარტრთან და სიმონ დე ბოვუართან ერთად, 1945 წელს დააარსა.
კარადერეს პლაჟი

კარადერე (ბულგარ. ) — ერთ-ერთი უკანასკნელი ხელშეუხებელი ტერიტორია პლაჟით, რომელსაც მასობრივი ტურიზმის განვითარების ზონა არ შეეხო. მდებარეობს ბულგარეთის შავი ზღვის სანაპიროზე. სახელწოდება მომდინარეობს თურქული სიტყვებიდან - კარა (შავი) და დერე (ხევი). სტარა-პლანინას ჩრდილოეთ კალთებზე მდებარე კარადერე დაახლოებით 5 კილომეტრითაა დაშორებული ქალაქ ბიალადან და სოფელ გორიცადან, ვარნის ოლქში. პლაჟი 5 კილომეტრი სიგრძისაა და მას შერეული მუხნარი, დამუშავებული მიწები და ვენახები ესაზღვრება. პლაჟზე კარადერესა და ბიალას მდინარეების შესართავები მდებარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ კარადერე ახლოსაა ქალაქსა და სოფელთან, მახლობელი ინფრასტრუქტურის არარსებობის გამო მასთან მისვლა ძალიან რთულია.
ფირ ჰასანის საფლავი

ფირ ჰასანის საფლავი — სალოცავი, რომელიც ბაქოს ხაზარის რაიონის სოფელ მარდაკიანში მდებარეობს.

საკურთხევლის ძირითადი ნაგებობა კვადრატული ფორმისაა. 2,2 მეტრი სიგრძის ვესტიბიული წინ არის გადაწეული და დაფარულია წვეტიანი სარდაფით. საფლავის შიდა გუმბათი ეყრდნობა იალქნებს, რომელშიც ჩასმულია დაწყვილებული პროექციები, განთავსებული ოთხივე შიდა კუთხეში. საფლავის კონსტრუქცია, როგორც შიგნიდან, ისე გარედან, თლილი ქვით არის მოპირკეთებული.

2007 წელს ჰეიდარ ალიევის ფონდის მხარდაჭერით ტაძარი სრულად აღადგინეს. არქიტექტურულ კომპლექსს ემატება პატარა მეჩეთიც.

ისტორია
შესასვლელის ზემოთ მოჩუქურთმებული წარწერის მიხედვით, საფლავი მთვარის კალენდრის 1021 წელს ააგეს, რაც გრიგორიანული კალენდრის მიხედვით 1612-1613 წლებს შეესაბამება. შესასვლელის მარცხნივ არსებული სხვა წარწერა აღნიშნავს, რომ საფლავი ააგო ოსტატმა ნადირ ალიმ.

საფლავის მიმდებარე ტერიტორიაზე დაკრძალულია ღვთისმეტყველი მირზა აბუტურაბ ახუნდზადე. 1924 წელს, მილიონერი და ქველმოქმედი ზეინალაბდინ თაღიევი, მისი ანდერძის შესაბამისად, დაკრძალეს თეოლოგის საფლავის ძირში. 1990 წელს თაგიევის საფლავზე ძეგლი დაიდგა. აქვე განისვენებენ თაღიევის ქალიშვილი სარა და მისი პირველი ქმარი, ადვოკატი ზეინალ სელიმხანოვი, რომელიც სტალინის რეპრესიების დროს დაიღუპა.
არანხუესი

არანხუესი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის მადრიდის ავტონომიური გაერთიანების ლას-ვეგასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 201,11 კმ². მოსახლეობა — 59607 კაცი (2019 წ.).

არანხუესი ესპანეთის სამეფოს ნაწილი გახდა 1560 წელს ფილიპე -ის მმართველობის პერიოდში. 1752 წლამდე ქალაქში მხოლოდ სამეფო ოჯახის წევრებსა და არისტოკრატებს ჰქონდათ ცხოვრების უფლება.

არანხუესის კულტურული ლანდშაფტი 2001 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოაცხადა.
დანიელ სვაროვსკი

დანიელ სვაროვსკი (, დ. 24 ოქტომბერი, 1862, , ავსტრიის იმპერია — გ. 23 იანვარი, 1956, ვატენსი, ავსტრია) — ავსტრიელი ინჟინერი, ავსტრიის ბროლის იმპერიის „სვაროვსკის“ დამაარსებელი.

ბიოგრაფია
დანიელ სვაროვსკი დაიბადა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიაში, მთიან სოფელ ჯორჯენტალში, ჩრდილოეთ მთიან ბოჰემიაში, ცნობილი ბოჰემური შუშის სამშობლოში. ის იყო წარუმატებელი მევიოლინე, მაგრამ, კარგი განათლების მქონე, დაინტერესებული იყო ელექტროინჟინერიით და ელექტროტექნიკის დიზაინით. 1883 წელს დანიელ სვაროვსკი ვენის საერთაშორისო ელექტრო გამოფენას ეწვია, სადაც გაეცნო ტომას ელვა ედისონის მიერ გამოგონილ მანქანებს და დაინახა ახალი ტექნოლოგიების შესაძლებლობები მინის ინდუსტრიაში. 1890-იანი წლების დასაწყისში სვაროვსკიმ დაიწყო კრისტალების ავტომატური საჭრელი მანქანის დაპროექტება. 1892 წელს მან მიიღო პატენტი თავის პირველ გამოგონებაზე — მანქანა, რომელიც ამუშავებდა ბროლის ქვებს არნახული სიზუსტით.

ბროლის სპეციალური მასიური დამუშავების აპარატის გამოგონების შემდეგ, 1895 წელს ბოჰემიიდან იგი ტიროლში გადავიდა, სადაც დააარსა ბროლის ნაკეთობების წარმოების ქარხანა სოფელ ვატენსში. კომპანიას, რომელიც დააარსა დანიელ სვაროვსკიმ ბიზნესპარტნიორებთან ერთად პარიზიდან, თავდაპირველად ერქვა „. , & ». მოგვიანებით, ქარხნის გაფართოების შემდეგ, კომპანიას ეწოდა „“.

კომპანიის ფუნქციონირების პირველ წლებში სვაროვსკი დაკავებული იყო კრისტალების ჭრისა და გაპრიალების ტექნოლოგიის გაუმჯობესებით, რათა ის სრულყოფილებამდე მიეყვანა. 1911 წელს, შვილებთან ვილჰელმთან, ფრიდრიხთან და ალფრედთან ერთად, მან შეძლო ეპოვა საწყისი ნარევების საუკეთესო შემადგენლობა მაღალი ხარისხის ბროლის მაღალი გამჭვირვალობითა და ბრწყინვალებით. ეს ტექნოლოგიური შემადგენლობა ჯერ კიდევ კომპანიის საიდუმლოა და დაცულია უმკაცრესად მისი კონფიდენციალურობა.

მიღებული ბროლის პროდუქციის ხარისხი საშუალებას იძლეოდა განხილულიყო, როგორც ძვირფასი ქვებისა და ბრილიანტების ალტერნატივად. წარმოების გახსნის დღიდან კომპანიის დამფუძნებელმა განაცხადა, რომ ბროლის „კრისტალები“ ​​ძვირფას ქვების იმიტაციაა. სვაროვსკის ქარხანაში დამზადებული სამკაულების პირველი ნიმუშები გაიგზავნა პარიზსა და სანქტ-პეტერბურგში, სადაც მათ საზოგადოების აღფრთოვანება და მოდის მიმდევართა სიყვარული მოიპოვა.

დღეს სვაროვსკის კრისტალებით დამზადებული სამკაულები ექსპერტების მიერ განიხილება, როგორც საიუველირო ხელოვნების დამოუკიდებელი სახეობა.