iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იუდინსკაია (ვოლოგდის ოლქი)

იუდინსკაია — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის რაზინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, ასევე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით მიეკუთვნება რაზინსკის სოფსაბჭოს. მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა. საავტომობილო გზით რაიონული ცენტრიდან დაშორებულია 37.5 კილომეტრით, ხოლო სასოფლო დასახლების ცენტრიდან — 2.5 კილომეტრით. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: პუნდუგა, გორა, ფედიაკოვო.
ჰერათის პროვინცია

ჰერათის პროვინცია — პროვინცია დასავლეთ ავღანეთში. ფართობი — 54 778 კმ². მოსახლეობა — 1,762,157 ადამიანი (2012). დედაქალაქი — ჰერათი. ადმინისტრაციულად იყოფა16 რაიონად. დასავლეთიდან ესაზღვრება ირანი, სამხრეთიდან ფარაჰის პროვინცია, აღმოსავლეთიდან ღურის პროვინცია, ხოლო ჩრდილოეთიდან ბადღისის პროვინცია და თურქმენეთი.

მოსახლეობა რაიონების მიხედვით
ჰერათის პროვინცია შედგება 16 რაიონისა და 1000-მდე დასახლებული პუნქტისაგან.
ადამსი (ადამსის ოლქი)

ადამსი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, წარმოადგენს ადამსის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 967 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 257,5 კაცი/კმ².
ფართობი 7,67 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 7,67 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს 7,64 კმ², ხოლო წყალს 0,03 კმ² უჭირავს.
კოლბარნი (უისკონსინი)

კოლბარნი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 181 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,9 კაცი/კმ².
ფართობი 93,0 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 93,0 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 92,97 კმ², ხოლო წყალს 0,05 კმ² უჭირავს.
დელ-პრერი (უისკონსინი)

დელ-პრერი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 415 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16,4 კაცი/კმ².
ფართობი 89,3 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 89,3 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 82,7 კმ², ხოლო წყალს 3,2 კმ² უჭირავს.
ისტონი (უისკონსინი)

ისტონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 194 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12,8 კაცი/კმ².
ფართობი 93,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 93,6 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 93,4 კმ², ხოლო წყალს 0,2 კმ² უჭირავს.
ჯექსონი (ადამსის ოლქი)

ჯექსონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 926 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,3 კაცი/კმ².
ფართობი 92,7 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 92,7 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 89,9 კმ², ხოლო წყალს 2,6 კმ² უჭირავს.
ლეოლა (უისკონსინი)

ლეოლა — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 265 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2,7 კაცი/კმ².
ფართობი 96,4 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 96,4 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 96,55 კმ², ხოლო წყალს 0,07 კმ² უჭირავს.
ლინკოლნი (ადამსის ოლქი)

ლინკოლნი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 311 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3,3 კაცი/კმ².
ფართობი 93,7 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 93,7 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 93,5 კმ², ხოლო წყალს 0,1 კმ² უჭირავს.
მონრო (ადამსის ოლქი)

მონრო — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 363 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6,4 კაცი/კმ².
ფართობი 99,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 99,6 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 56,7 კმ², ხოლო წყალს 42,9 კმ² უჭირავს.
ლეგენდარული არსება

ლეგენდარული არსება — ყველა ის ფოლკლორული თუ მითოლოგიური არსება, რომელიც მითებსა და ლეგენდებში, თითქმის ყველა წამყვან ეპოქაში გვხვდება. ლეგენდარული არსება აგრეთვე არის არსება, რომელიც არ განეკუთვნებოდეს არც ერთ კონკრეტულ მითოლოგიათა ჯგუფს.

ტერმინების ლეგენდარული და მითოლოგიური განმარტება წარმოადგენს დავის საგანს.
ნიუ-ჩესტერი (უისკონსინი)

ნიუ-ჩესტერი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 864 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,7 კაცი/კმ².
ფართობი 81,3 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 81,3 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 80,5 კმ², ხოლო წყალს 0,7 კმ² უჭირავს.
ნიუ-ჰეივენი (უისკონსინი)

ნიუ-ჰეივენი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 657 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8,7 კაცი/კმ².
ფართობი 78,7 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 78,7 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 75,5 კმ², ხოლო წყალს 3,2 კმ² უჭირავს.
პრესტონი (უისკონსინი)

პრესტონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 360 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14,8 კაცი/კმ².
ფართობი 92,9 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 92,9 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 91,6 კმ², ხოლო წყალს 1,3 კმ² უჭირავს.
რიჩფილდი (უისკონსინი)

რიჩფილდი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 144 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,6 კაცი/კმ².
ფართობი 91,8 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 91,8 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
რომი (უისკონსინი)

რომი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 2 656 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 კაცი/კმ².
ფართობი 161,4 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 161,4 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 140,2 კმ², ხოლო წყალს 21,2 კმ² უჭირავს.
ჟებოტის ამაღლების ეკლესია

ჟებოტის ამაღლების ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (11,158,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავი, ლავგარდანი და გარეთა მოპირკეთების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ორივე მხრიდან არქიტრავით გადახურული შესასვლელები გაჭრილია დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელია, ერთი სწორკუთხა სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია, ხოლო ორი შედარებით მცირე ზომისა - დასავლეთ კედელში, ერთიმეორის ზემოთ. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. აფსიდის კედელს გასდევს საფეხური, რომლის ცენტრალურ ნაწილში, სარკმლის ქვეშ, კედელზე მიდგმულია ტრაპეზი. აფსიდის მხრებზე, მოგვიანებით მიშენებულ სწორკუთხა ფორმის გასამაგრებელ ბურჯებს შორის ქვის კანკელი დგას. კანკელის შუაში თაღოვანი კარია, მის ორივე მხარეს კი თითო ნახევარწრიულთაღიანი დაბალი ღიობი. დარბაზი წყვილი პილასტრით და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით ორ, თითქმის თანაბარ ნაწილად იყოფა. დარბაზის კედლებს, მთელ სიგრძეზე, საფეხური გასდევს. შიგნით ეკლესია ნახევარწრიული კამარითაა გადახურული. ინტერიერი შელესილია. შენობა კრამიტით ყოფილა გადახურული.

სამრეკლო დგას ეკლესიის დასავლეთით 8-10 მეტრ მანძილზე. იგი ორსართულიანია, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია.

 სართული (7,157,15 მ) შეისრული კამარით გადახურული გასასვლელია. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში, ერთმანეთის მოპირდაპირედ, მოწყობილია შეისრულთაღიანი შესასვლელები. აღმოსავლეთით, კამარის გვერდში გარეთკენ შევიწროებული სწორკუთხა სარკმელია, მის ქვემოთ კი სწორკუთხა ნიში. კამარის დასავლეთის გვერდის შუაში დატანებულია პატარა ოთკუთხა შესაძვრომი, რომლითაც კედლის სისქეში არსებულ ვიწრო და მაღალ, შეისრული კამარით გადახურულ პატარა სათავსში ვხვდებით. სათავსის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელი ყოფილა მოწყობილი (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). ჩრდილოეთ კედელში კი სართულზე ასასვლელი კიბის უჯრედის სწორკუთხა შესასვლელია.

 სართული ცილინდრული ფორმის (დიამეტრი 5,1 მ) გუმბათოვანი ფანჩატურია. შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს, გუმბათის ყელში გაჭრილია შიგნით სწორკუთხა გარედან თაღოვანი ხუთი ვიწრო სარკმელი. გუმბათის ყელი დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით. გადახურვა კონუსისებურია.
ჟებოტის მეოთხე ეკლესია

ჟებოტის მეოთხე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. მდებარეობს ნასოფლარ იხინჭის ჩრდილოეთით, მთის კალთაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,74,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით პატარა სწორკუთხა ნიშია.
ჟებოტის მესამე ეკლესია

ჟებოტის მესამე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. მდებარეობს ნასოფლარ იხინჭის ჩრდილოეთით, მთის კალთაზე, ტყის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,63,9 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია.
ჟებოტის პირველი ეკლესია

ჟებოტის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. მდებარეობს სოფელში, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,73,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია, ჩამოქცეულია კამარა და კონქი. მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთი კეთლის დასავლეთ ნაწილშია. აფსიდში სწორკუთხა სარკმელია.
ჰორნადი

ჰორნადი, ჰერნადი — მდინარე სლოვაკეთსა და უნგრეთში. მდინარე შაიოს მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 286 კმ, აუზის ფართობი 5500 კმ². სათავე აქვს დაბალი ტატრების ჩრდილო კალთაზე, ზღვის დონიდან 1500 მ სიმაღლეზე. მიედინება სლოვაკეთის ისტორიული ოლქების სპიშისა და აბოვის ტერიტორიებზე. უნგრეთში კვეთს ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიეს. გაშენებულია რამდენიმე ჰიდროელექტროსადგური. მდიდარია თევზით.
ტელენი, ანუ მედლის უკანა მხარე

„ტელენი, ანუ მედლის უკანა მხარე“ — ეროტიკული რომანი, რომელიც დაწერილია ინგლისურ ენაზე. იგი პირველად 1893 წელს, ანონიმურად გამოიცა ლონდონში. სავარაუდოდ, იგი იქმნებოდა ახალგაზრდა ადამიანთა ჯგუფის მიერ, რომელთა სათავეში ოსკარ უაილდი იდგა.

სიუჟეტი
მოთხრობა იწყება იმით, რომ კამილ დე გრიო თავის დედასთან ერთად ეწვევა საქველმოქმედო კონცერტს. სანამ იგი აკვირდებოდა, თუ როგორ უკრავდა უცხოელი სიმპათიური პიანისტი - რენე ტელენი ფორტეპიანოზე, მას აწუხებდა უცნაური ჰიპნოზირებული მოჩვენებები. დე გრიო აღფრთოვანდა ახალგაზრდა პიანისტით და მათ შორის წარმოიქმნება აუხსნელი, უცნაური და ტელეპათიური სექსუალური კავშირი. ამ შეგრძნებაში შეირწყმება ცნობისმოყვარეობა, აღფრთოვანება და ვნება.
ჯერ კიდევ სანამ დე გრიო გაიცნობდა ტელენის, მან კარგად იცოდა, რომ ტელენი ბევრი მამაკაცისთვის და ქალბატონისთვის იყო მიმზიდველი. ისინი ერთმანეთს ხვდებიან და უზიარებენ თავიანთ შეხედულებებს ამ გაუგებარი კავშირის შესახებ. მათ შორის წარმოიქმნება ვნებით აღსავსე რომანი. დე გრიო უკმაყოფილოა იმით, რომ თავისი სიყვარულის და სასურველი სექსუალური კავშირის ობიექტი მამაკაცია, ამიტომ იგი შეეცდება გაიღვიძოს სურვილი თავისი მოსამსახურე ქალთან სექსუალური კავშირის დასამყარებლად, რასაც, შედეგად, ქალბატონის სიკვდილი მოჰყვება.

მომხდარით აღშფოთებული დე გრიო ფიცს დებს, რომ აღარ შეეცდება თავისი სურვილების სხვაგვარად მობრუნებას ან ჩაქრობას და ტელენის დახმარებით იგი შეეთვისება ახალ საზოგადოებას, სადაც მამაკაცები თავის სექსუალურ პარტნიორებად მამაკაცებს ამჯობინებენ. ტელენიმ განაცხადა, რომ იგი დროებით უნდა წავიდეს საზღვარგარეთ, სადაც, თითქოს კოცერტი უნდა შეესრულებინა. დე გრიო, რომელიც ფიქრობდა, რომ იგი ქალაქში არ არის, წავიდა ტელენის სახლში, სადაც თავისი დედის და რენეს ვნებებს წაასწრო. როგორც შემდგომ გახდა ცნობილი, დე გრიოს დედამ ტელენის დაპირდა, რომ სექსუალური მომსახურეობის სანაცვლოდ ფულად სესხებს დაუფარავდა.

დე გრიო თვითმკვლელობის ცდის შედეგად რამდენიმე ხნით საავადმყოფოში მოხვდა. როგორც თუ იგი გამოწერეს, დე გრიო პირდაპირ ტელენის საცხოვრებლისკენ გაეშურა, თუმცა ტელენიმ უკვე მოასწრო მკერდში ხანჯლის გაყრა და იატაკზე სისხლით იცლებოდა. დე გრიო მას პატიობს. ისინი თავიდან პირდებიან ერთმანეთს თანაზიარ სიყვარულს, და რენე ტელენი კვდება.
სიმპლონის გვირაბი

სიმპლონის გვირაბი — მსოფლიოს ერთ-ერთი უგრძესი სარკინიგზო გვირაბი ალპებში, შვეიცარიასა და იტალიაში. მდებარეობს სიმპლონის უღელტეხილის მახლობლად, 700 მ სიმაღლეზე. პირველი მილის სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 1898 წელს. იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე -ის და შვეიცარიის ეროვნული საბჭოს პრეზიდენტის ლუდვიგ ფორერის ძალისხმევით გვირაბი გაიხსნა ბრიგში 1906 წლის 10 მაისს. მეორე მილზე მუშაობა დაიწყო 1912 წელს და გაიხსნა იგი 1921 წელს. ფაქტობრივად შედგება ორი ერთლიანდაგიანი გვირაბისაგან. პირველი 19,7 კმ, ხოლო მეორე 19,8 კმ სიგრძისაა. გვირაბის მშენებლები იყვნენ ჰერმან ჰეუსტლერი და ჰიუგო ფონ კაგერი.
ვაჭრობა (2000 წლის ფილმი)

ვაჭრობა — 2000 წლის ამერიკული კრიმინალური დრამა. ფილმის რეჟისორია სტივენ სოდერბერგი და ის დაფუძნებულია ამავე სახელწოდების ბრიტანულ სერიალზე. ფილმი ასახავს ნარკოტიკებით უკანონო ვაჭრობას აშშ-ში.

სიუჟეტი
მოსამართლე რობერტ უიკფილდი ინიშნება ანტინარკოტიკული სამსახურის უფროსად, რათა გააჩაღოს ბრძოლა ნარკოვაჭრობის წინააღმდეგ. უიკფილდი აღმოაჩენს, რომ თავისი ქალიშვილი აგრეთვე ნარკოტიკების მომხმარებელია.

როლებში
მაიკლ დუგლასი - რობერტ უიკფილდი
ერიკა კრისტენსენი - კეროლინ უიკფილდი
ბენისიო დელ ტორო - ხავიერ როდრიგესი
ჯეიკობ ვარგასი - მანოლო სანჩესი
სტივენ ბაუერი - კარლოს აიალა
კათრინ ზიტა-ჯონზი - ჰელენა აიალა
დენის კუეიდი - არნი მეცგერი
ჯეიმზ ბროლინი - გენერალი რალფ ლენდრი
ალბერტ ფინი - თეთრი სახლის ადმინისტრაციის უფროსი
ლუის გუსმანი - რეი კასტრო
მიგელ ფერერი - ედუარდო რუისი
სელმა ჰაიეკი - როსარიო
ვაიოლა დეივისი - სოციალური მუშაკი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ბენისიო დელ ტორო
საუკეთესო რეჟისორი: სტივენ სოდერბერგი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: სტივენ გაგანი
საუკეთესო მონტაჟი: სტივენ მირიონე

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ბენისიო დელ ტორო
საუკეთესო სცენარი: სტივენ გაგანი

საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ბენისიო დელ ტორო
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: სტივენ გაგანი
ლეო ტაქსილი

ლეო ტაქსილი (, ნამდვილი სახელი მარი ჟოზეფ გაბრიელ ანტუან ჟოგან-პაჟე, ; დ. 21 მარტი, 1854 — გ. 31 მარტი, 1907) — ფრანგი მწერალი და ჟურნალისტი, კათოლიციზმისა და კლერიკალიზმის ცნობილი მოწინააღმდეგე, ავტორი ანტირელიგიური პაროდიებისა, რომლებიც სსრკ-ში გამოიცემოდა. დასავლეთში ტაქსილი ცნობილი გახდა თავისი „ანტიმასონური გათამაშებით“, რომლის მსხვერპლიც რომის პაპი და სხვა მრავალი ფრანგი მღვდელი გახდა.
აბაშიძეთა სათავადო

აბაშიძეთა სათავადო — ფეოდალური სათავადო დასავლეთ საქართველოში. აღმოცენდა ბაღვაშთა ყოფილ სამფლობელოზე. აბაშიძეთა სათავადოს ჩამოყალიბება უნდა მომხდარიყო აბაშიძეების საგვარეულოს ერთ-ერთი წარმომადგენლის აბაშის მოღვაწეობის დროს, - საუკუნეების მიჯნაზე. სათავადოს ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა რაჭის საერისთავო, სამხრეთით მდინარე ძირულა, აღმოსავლეთით ლიხის მთები, დასავლეთით არგვეთა-ჩხარი. რეზიდენცია, კარის ეკლესია და საძვალე სასაფლაო ჰქონდათ ჭალას, კაცხსა და უბისის მონასტერში. აბაშიძეთა სათავადო განსაკუთრებით გაძლიერდა საუკუნის მიწურულსა და საუკუნის ნახევარში. ამ დროისათვის აბაშიძეთა სათავადოში შედიოდა 78 სოფელი, 4 ეკლესია-მონასტერი, 1500 კომლი ყმა-გლეხი, ვახანის, ჩხერის, სვერის, ნავარძეთის, კაცხის, ხარაგაულისა და სხვა ციხესიმაგრეები. მცირე ხნით შორაპნის, შროშის, ჭალატყისა და ცუცხვათის ციხესიმაგრეებიც. აბაშიძეთა სათავადო იმდენად ძლიერი იყო, რომ ხშირად ცენტრალური ხელისუფლებისაგან დამოუკიდებელ პოლიტიკას ატარებდა, უკავშირდებოდა მეზობელ სამთავროებს და გამოდიოდა სამეფო ხელისუფლების წინააღმდეგ. ამიტომ სოლომონ -მა აბაშიძეებს ჩამოართვა სათავადოს მნიშვნელოვანი ნაწილი ციხესიმაგრეებიანად და სახასო საკუთრებად გამოაცხადა. იმერეთის სამეფოში რუსული მმართველობის შემოღების შემდეგ (1810 წ.) აბაშიძეთა სათავადო გაუქმდა.
მუთერჯიმ ასიმი

მუთერჯიმ აჰმედ ასიმი (; დ. 1755, გაზიანთეფი — გ. 28 ნოემბერი, 1820, სტამბოლი) — თურქი ისტორიკოსი. მის ორტომეულ ისტორიულ თხზულებაში გადმოცემულია ოსმალეთის ისტორია 1791–1808 წლებში, კერძოდ, სელიმ -ის სულთნობის (1789–1807) პერიოდის ოსმალეთის საშინაო და საგარეო ვითარება, ცნობები ჩილდირის ვილაიეთის, დაღესტნის და ჩერქეზეთის, საერთოდ ჩრდილოეთ კავკასიის, თბილისის, ახალციხის შესახებ.
გოტარდის გვირაბი

გოტარდის გვირაბი — სარკინიგზო გვირაბი შვეიცარიაში, ლეპონტის ალპებში. სიგრძე 15 კმ. გეშენენს აკავშირებს აიროლოსთან. აშენდა 1871-1881 წლებში. კონსტრუქციის პროექტი განხილული იყო შვეიცარიელი ინჟინერის ლუი ფავრის მიერ, რომელიც გულის შეტევით გარდაიცვალა 1879 წელს იქვე გვირაბში. ფინანსური და ტექნიკური პრობლემების გამო მშენებლობა რთულ ვითარებაში მიმდინარეობდა; გეოლოგიური სირთულეების გამო დაიღუპა დაახლოებით 200-მდე მუშა. 1875 წელს მუშების გაფიცვა დაარბია შვეიცარიულმა არმიამ, რის შემდეგ დაიღუპა 4 კაცი და დაიჭრა 13. გვირაბი გაიხსნა 1882 წელს. არის დაღუპულ მუშათა მემორიალი აიროლოში, შექმნილი შვეიცარიელი სკულპტორის ვინჩენცო ველას მიერ.
აბაზა მეჰმედ-ფაშა

აბაზა მეჰმედ-ფაშა (; დ. 1576 — გ. 23 აგვისტო, 1634, სტამბოლი) — ოსმალეთის პოლიტიკური მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი.

ბიოგრაფია
იგი თავის შესახებ ამბობდა: „მე სამოთხის შვილივით აზნაური ვარ, რომლის წარმოშობა უკავშირდება ხელმწიფეთა შთამომავლობასო“. სავარაუდოდ იგი ბავშვობაში მოიტაცეს აფხაზეთიდან და ოსმალეთში გაყიდეს ტყვედ. ამაზე მიუთითებს მისი სახელის შემდგენელი სიტყვა „აბაზა“ (აფხაზი). მან მაჰმადიანობა მიიღო და მალევე დაწინაურდა ოსმალეთის სამეფო კარზე. 1605-1607 წლებში მონაწილეობდა გლეხთა აჯანყებაში ანატოლიაში. დაატყვევეს, მაგრამ ჰალილის (იანიჩართა მეთაური) შუამდგომობით გალელების მეთაურად დანიშნეს. 1617 წელს დანიშნეს მარაშის ბეგლარბეგად, 1620 წელს არზრუმის ფაშობა უბოძეს. 1622 წელს აბაზა მეჰმედ-ფაშამ სულთან მუსტაფა -ის (1617-1618, 1622-1623 წწ.) წინააღმდეგ დაიწყო აჯანყება, რომელიც 1628 წლამდე გაგრძელდა. აბაზა მეჰმედ-ფაშამ კავშირი გააბა კახეთის მეფე თეიმურაზ -თან, რომელმაც გადაწყვიტა ჩაება იგი ანტიოსმალურ კოალიციაში. ირანის შაჰმა აბას -მა მას შესთავაზა თავის მხარეზე გადასვლა, მაგრამ უარი მიიღო, თუმცა მისი დახმარებით ირანელებმა ოსმალთაგან გაათავისუფლეს ახალციხე. სულთნის დავალებით 1628 წელს დაატყვევეს და სტამბოლში გააგზავნეს. სულთანმა მურად -მ შეიწყალა და ბოსნიის ოლქის გამგებლად დანიშნა, შემდეგ კი ციხესიმაგრე ოჩაკოვის უფროსად. 1633 წელს აბაზა მეჰმედ-ფაშამ მონაწილეობა მიიღო პოლონეთის წინააღმდეგ ომში. ბოლოს, სასახლის კარის პოლიტიკური ინტრიგების შედეგად, 1634 წლის 23 აგვისტოს სიკვდილით დასაჯეს.
სპრინგსვილი (უისკონსინი)

სპრინგვილი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 167 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,3 კაცი/კმ².
ფართობი 115,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 115,6 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობია 113,1 კმ², ხოლო წყალს 2,7 კმ² უჭირავს.
დარეჯან ბატონიშვილი (სოლომონ I-ის ასული)

დარეჯან ბატონიშვილი, ბაგრატიონი (დ. 1756 — გ. 1821) — იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, სოლომონ -ის ასული, იმერეთის გავლენიანი თავადის ქაიხოსრო აბაშიძის მეუღლე. აქტიურ მონაწილეობას იღებდა დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მონაწილეობდა 1810 წლის იმერეთის აჯანყებაში. დააპატიმრეს და თბილისში ჩაიყვანეს, თუმცა, ასაკიდან გამომდინარე, გენერალმა ტორმასოვმა დარეჯანის მგზავრობა შორეულ ადგილას გადასასახლებლად მიზანშეუწონლად მიიჩნია. 1819-1820 წლების იმერეთის აჯანყების დროს, მეფის მთავრობამ გადაასახლა რუსეთში. გარდაიცვალა მოსკოვში.
დავით ამაღლობელი

დავით ამაღლობელი (დ. 8 აგვისტო, 1976, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2007 წლის ოქტომბრიდან 2009 წლის თებერვლის ჩათვლით.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1976 წელს. 1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობის სპეციალობით, 2001 წელს კი - ორეგონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (აშშ) ეკონომიკის ფაკულტეტი. არის ეკონომიკურ მეცნიერებათა მაგისტრი.

1998 წელს დავით ამაღლობელი დაინიშნა საქართველოს პარლამენტში ეკონომიკური პოლიტიკისა და რეფორმების კომიტეტში უფროს სპეციალისტად, 1999-2001 წლებში, აშშ-ში სწავლის პარალელურად, იგი ორეგონის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პროფესორის ასისტენტად მუშაობდა.

2001 წლიდან ამაღლობელმა სამსახურებრივი კარიერა საქართველოში გააგრძელა და მუშაობა დაიწყო საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროში, სამმართველოს უფროსად. 2002-2003 წლებში იგი საქმიანობას განაგრძობს სიღარიბის შემცირებისა და ეკონომიკური ზრდის პროგრამის მონეტარული და ფისკალური საკითხების ქვეკომისიაში, ეროვნულ ექსპერტად.

2001-2002 წლებში დავით ამაღლობელი მუშაობდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროში სამმართველოს უფროსად, ხოლო 2002-2003 წლებში სიღარიბის შემცირებისა და ეკონომიკური ზრდის პროგრამის ფარგლებში საქართველოს მთავრობის კონსულტანტად მონეტარულ და ფისკალურ საკითხებში.

2004 წლის იანვრიდან დავით ამაღლობელი მუშაობას განაგრძობს საერთაშორისო სავალუტო ფონდის საქართველოს წარმომადგენლობაში, ფისკალურ ექსპერტად, იმავე წელს კი ინიშნება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილედ.

2005 წლის მარტიდან 2009 წლის ნოემბრამდე დავით ამაღლობელს ეკავა საქართველოს ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა, 2007 წლის ოქტომბრიდან 2009 წლის თებერვლამდე იგი ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა.

ეროვნული ბანკი
დავით ამაღლობელის ეროვნული ბანკის პრეზიდენტობის პერიოდში განხორციელდა მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო და ინსტიტუციონალური ცვლილებები. კერძოდ, მონეტარული პოლიტიკა გადავიდა ინფლაციის თარგეთირების რეჟიმზე, შემოღებულ იქნა მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტი და პოლიტიკის საპროცენტო განაკვეთი, ჩამოყალიბდა სავალუტო აუქციონები როგორც სავალუტო ბაზარზე ინტერვენციის ძირითადი ინსტრუმენტი. 2007-08 წლებში განხორციელებული სტრუქტურული ცვლილებების შედეგად მნიშვნელოვნად შემცირდა თანამშრომელთა რაოდენობა, და დაიწყო საგადახდო (ნაღდი და უნაღდო) სისტემის და რეზერვების მართვის რეფორმირების პროექტები.

დავით ამაღლობელის ეროვნულ ბანკში მოღვაწეობის პერიოდში ქვეყანა მნიშვნელოვანი გარე შოკების ზემოქმედების ქვეშ აღმოჩნდა. კერძოდ, მიუხედავად 2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის და შემდგომ სექტემბერში გლობალური საფინანსო კრიზისის გაღრმავებისა, ქვეყანაში შენარჩუნებულ იქნა მაკროეკონომიკური და საბანკო სისტემის სტაბილურობა.
ქაიხოსრო აბაშიძე

ქაიხოსრო აბაშიძე (გ. 26 აგვისტო, 1810) — იმერეთის 1810 წლის აჯანყების აქტიური მონაწილე. სოლომონ -ის სიძე, აჯანყებაში სოლომონ -ის მომხრე. აჯანყების დროს მისი მამული ზედა საქარა მეამბოხეთა თავშესაფრად იქცა. ქაიხოსრომ მდინარე ყვირილას ხეობაში 2 ათასამდე კაცი შეკრიბა. სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ადგილები დაიჭირა და გადაჭრა გზა თბილის-ქუთაისს შორის, რაც დიდ ხიფათს უმზადებდა დასავლეთ საქართველოში მყოფ რუსეთის ჯარს. დაიღუპა სოფელ ცხრაწყაროსთან გენერალ როზენის ჯარებთან შეტაკების დროს. მასთან ერთად დაიღუპნენ მისი შვილები როსტომი, გიორგი და სვიმონი. ქაიხოსროს შვილი ივანე აბაშიძე სათავეში ედგა 1819-1820 წლების იმერეთის აჯანყებას. ქაიხოსრო აბაშიძის შვილიშვილის შვილი იყო აკაკი წერეთელი.
ქაიხოსრო აბაშიძე (იმერეთი)

ქაიხოსრო ლევანის ძე აბაშიძე (გ. 1805) — სოლომონ -ის ბიძა, ლევან აბაშიძის შვილი. იმერეთის სამეფოს გავლენიანი თავადი, სოომონ -ის მოწინააღმდეგე ხრესილის ბრძოლაში. სოლომონ -მა შეიწყნარა და ერთხანს იმერეთში ცხოვრობდა. 1768 წელს ოსმალეთში გაიქცა. 1784 წელს, როცა იმერეთში ტახტის პრეტენდეტთა შორის ბრძოლა ატყდა, თურქეთის მთავრობა შეეცადა იმერეთში ქაიხოსრო გაემეფებინა. ოქტომბერში ოსმალთა მრავალრიცხოვანი ჯარით იმერეთისაკენ დაიძრა. ამ დროს იმერეთის ტახტზე დავით იჯდა.

1784 წლის 30 ოქტომბერს ქაიხოსრო აბაშიძე ოსმალეთის 6 000-იანი ჯარით გურიის სამთავროში შეიჭრა, დალაშქრა ოზურგეთი და გადაწვა 7 სოფელი, თუმცა მოსახლეობა გახიზნული დახვდა და ტყვეები ვერ ჩაიგდო ხელში. დავით 4 000-იანი ჯარით სასწრაფო დაიძრა გურიელის დასახმარებლად და საჯავახოში დადგა, აქედან მან დახმარება სთხოვა კავკასიის ხაზის სარდალს პოტიომკინს, მაგრამ უარი მიიღო. მეფემ ყალბი ხმები გაავრცელა, რომ მის დასახმარებლად რუსეთის ჯარის ნაწილები მოდიოდა. ოსმალები დაფრთხნენ და მთელი საბრძოლო აღჭურვილობა გურიაში დატოვეს. ქაიხოსრო აბაშიძე სტამბოლში გაიქცა

ქაიხოსროს 1790 წელს კვლავ ახალციხეში ჩავიდა, იმერეთის ყოფილ მეფეს დავით -ს დაუახლოვდა და ახლა უკვე მისი გამეფებისათვის იბრძოდა. საუკუნის დამდეგს ქაიხოსრო ციციანოვის მხედრობაში ჩანს. დაიღუპა ერევანთან ბრძოლაში.
ეკატერინე აბაშიძე

ეკატერინე ივანეს ასული აბაშიძე (დ. 1808 — გ. 1885) — იმერეთის მეფე სოლომონ -ის შვილიშვილის შვილი. იმერეთის აჯანყების გმირის ივანე აბაშიძის ქალიშვილი. როსტომ წერეთლის (1802-1876 წწ.) მეუღლე და აკაკი წერეთლის დედა. ეკატერინე აბაშიძის დედა იყო სიმონ გურიელის ქალიშვილი ელისაბედი.

იმერეთის აჯანყების დამარცხების შემდეგ ივანე აბაშიძის გადასახლებულ ოჯახს უკან დაბრუნების უფლება ბიძის, მამია გურიელის შუამდგომლობით მისცეს. 12 წლის ეკატერინე მამია გურიელმა წაიყვანა ოზურგეთში. ეკატერინეს მამიას კარზე მყოფი კათოლიკე მისიონერები ზრდიდნენ. 1828 წელს ის როსტომ წერეთელს მიათხოვეს.