iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰომი ბჰაბჰა

ჰომი ჯიჰანგირ ბჰაბჰა (დ. 30 ოქტომბერი, 1909, ბომბეი — გ. 24 იანვარი, 1966, მონბლანი) — ინდოელი ბირთვული ფიზიკოსი. ტატას სახელობის ფუნდამენტური კვლევითი ინსტიტუტის პროფესორი , დიდი ბრიტანეთის სამეფო საზოგადოების წევრი, წმინდა და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირის პრეზიდენტი, ამერიკის მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის წევრი.
აგრეთვე 1951 და 1953-1956 წლებში იყო ნობელის პრემიის ნომინანტი ფიზიკის დარგში.

ბიოგრაფია
ომი ჯინაჰგირ ბჰაბჰა დაიბადა 1909 წლის 30 ოქტომბერს ბომბეიში, შეძლებულ უჯახში. ბჰაბჰამ დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი განათლება მშობლიურ ქალაქში მიიღო. 1935 წელს იგი უკვე მეცნიერებათა დოქტორია.

მოღვაწეობა
ბჰაბჰას პირველი გამოკვლევები შესრულდა 1930-1940 წლებში. ეს პერიოდი ინდოეთში იყო მეცნიერული პროგრესის პერიოდი. ნახსენები გამოკვლევები მან ჩაატარა ნილს ბორთან, პოლ დირაკთან, ენრიკო ფერმისთან და ვოლფგანგ პაულისთან კონტაქტების საფუძველზე.

1930-იან წლებში ბჰაბჰამ საკუთარი კვლევების საფუძველზე მოგვცა ელექტრონ-პოზიტრონის გაბნევის თეორიის ფორმულირება, რომელიც ფიზიკაში შევიდა „ბჰაბჰას თეორიის“ სახელწოდებით. 1937 წელს პარტნიორთან ერთად გამოაქვეყნა კოსმოსურ სხივებში ელექტრონ-ფოტონური ნაკადის კასკადური თეორია. ეს თეორია შემდგომში საფუძვლად დაედო კოსმოსური სხივების რბილი კომპონენტების გაგებას. ბჰაბჰას სხვა ნაშრომები ეხებოდა იმდროისათვის ძალზედ აქტუალურ საკითხს — უმაღლესი სპინის მქონე მეზონებისა და ელემენტარული ნაწილაკების თეორიას. აღსანიშნავია, რომ სწორედ ბჰაბჰა იყო სიტყვა „მეზონის“ განსაზღვრის ავტორი. მან მოგვცა მძიმე ელექტრონების, ანუ მიუონების მატერიასთან ურთიერთქმედების ახლებური გაგება. ასევე მან განიხილა მრავალრიცხოვანი მეზონების წარმოქმნა დიდი მასების შეჯახების საფუძველზე და დაამტიკა, რომ მეზონების ამ გზით წარმოქმნა ძირითადად დამოკიდებულია ბირთვში მეზონის ველის ლოკალიზებულ ენერგიაზე.

1945 წელს ბჰაბჰამ მდიდარი ინდოელი მეცემენტის დახმარებით ბომბეიში შექმნა ტატას სახელობის ფუნდამენტური გამოკვლევის ინსტიტუტი. ბჰაბჰას მიერ დაწყებული გამოკვლევები მიმდინარეობდა წმინდა მათემატიკის, ატომური ფიზიკის, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის, გეოფიზიკის, ელექტროდინამიკის, რადიოასტრონომიის, მოლეკულური ბიოლოგიის, გამოთვლითი ტექნიკის და დაბალი ტემპერატურის ფიზიკის სფეროში. ეს ყოფელივე ბჰაბჰას მრავალმხრივ შემოქმედებით უნარს ადასტურებს. თუმცა ფიზიკის გარდა ბჰაბჰა იყო გატეცებული ხელოვნებით, განსაკუთრებით მუსიკითა და მხატვრობით.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ბჰაბჰამ დაამუშავა ინდოეთში ატომური პროგრამა, რომელსაც მისდევდა სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე. ასევე იგი ხელმძღვანელობდა ატომურ ცენტრს ინდოეთში. 1957 წელს ბომბეის მახლობლად მანვე შექმნა ბომბეის ატომური ცენტრი.

ბჰაბჰა ჭეშმარიტი ინტერნაციონალისტი იყო. მას ძალზედ აინტერესებდა კაცობრიობის მომავალი. ბჰაბჰა თავის გამოსვლებში არაერთხელ აღნიშნავდა:

ჰომი ბჰაბჰა გარდაიცვალა 1966 წლის 24 იანვარს, თვითმფრინავის კატასტროფის შედეგად, მონბლანში.
ისააკ პომერანჩუკი

ისააკ პომერანჩუკი (; დ. 20 მაისი, 1913, ვარშავა, რუსეთის იმპერია — გ. 14 დეკემბერი, 1966, მოსკოვი) — რუსი თეორეტიკოსი-ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
ისააკ იაკობის ძე პომერანჩუკი დაიბადა 1913 წლის 20 მაისს ქალაქ ვარშავაში. მამამისი იყო ინჟინერ-ქიმიკოსი, ხოლო დედა ამალია დავითის ასული — ექიმი. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა როსტოვში, ხოლო შემდეგ რუბეჟნიში (დომბასი). პომერანჩუკმა 1927 წელს რუბეჟნიში დაამთავრა შვიდწლიანი სკოლა, ხოლო 1929 წელს რუბეჟნის ქიმიურ ქარხანასთან არსებული საფაბრიკო-საქარხნო ორწლიანი სასწავლებელი. ამავე ქარხანაში მუშაობდა იგი მომდევნო ორი წელი. 1931 წელს პომერანჩუკი შევიდა ავანოვოს ქიმიურ-ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, თუმცა მეორე კურსიდან იგი გადავიდა ლენინგრადის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე (ეს ფაკულტეტი მან 1936 წელს დახურა).

მოღვაწეობა
პომერანჩუკმა მეცნიერული მოღვაწეობა დაიწყო 1937 წელს. მან თავდაპირველად მყარი სხეულების ფიზიკაში ჩაატარა მრავალფეროვანი გამოკვლევები. ამ გამოკვლევებიდან აღსანიშნავია ორი: კრისტალებში ნეიტრონული გაფანტვის თეორია და დიელექტრიკების სითბოგამტარობის თეორია. მისი შემოქმედების ძირითადი ნაშრომები იყო 1938-1948 წელს გამოქვეყნებული შრომათა ციკლი.

ძალზე დიდია პომერანჩუკის წვლილი საბჭოთა კავშირში ბირთვული რეაქტორის შექმნაში. მან ამ საკითხზე მუშაობდა დაიწყო 1934 წელს. მანვე შექმნა ჰეტეროგენულ სისტემაში ნეიტრონების რეზონანსული შთანთქმის თეორია.

პომერანჩუკის დამსახურება ბირთვული რეაქტორების თეორიაში მარტო მისი ნაშრომებით არ ამოიწურება, იგი ამ მიმართულებით საბჭოთა სკოლის შექმნის მთავარი მონაწილეა.

ისააკ პომერანჩუკის რამდენიმე ნაშრომი ეხება მაგნიტური დამუხრუჭების გამოსხივების თეორიას. პირველი ნაშრომი რომელიც შეეხებოდა ამ საკითხს გამოქვეყნდა 1939 წელს. 1944-1946 წლებში გამოქვეყნებული ნაშრომებში პომერანჩუკი ყურადღებას ამახვილებდა ციკლურ ამაჩქარებლებში ელექტრონის მოძრაობის დროს მაგნიტური დამუხრუჭებით ენეგრიის დანაკარგსა და მოჰყავს გამოსხივების დაწვრილებითი ანალიზზე. 1947 წელს მან გამოთვალა მან გამოთვალა ელექტრონებზე პოზიტრონების ანიჰილაციის კვეთი პოლარიზაციის გათვალისწინებით და აღმოაჩინა, რომ -მდგომარეობაში ერთის ტოლი სრული სპინით ორკვანტიანი ანიჰილაცია აკრძალულია.

1958 წელს პომერანჩუკი იძლევა თავისი ცნობილი თეორემის ფორმულირებას, რომლის თანახმადაც ზღვრულად მაღალი ენერგიებისათვის ნუკლონთან ნაწილაკის და ნუკლონთან ანტინაწილაკის ურთიერთქმედების კვეთები ტოლი უნდა იყოს. ამ თეორიამ საფუძველი ჩაუყარა ახალ მიმართულებას — ზღვრულად მაღალი ენერგიების ფიზიკის წარმოშობას. ამ მიმართულების აღიარებული ლიდერი სწორედ პომერანჩუკია.

პომერანჩუკს ელექტრონული გამოსხივების ახალი სახეობის აღმოჩენაში მონაწილეობისათვის დიმიტრი ივანენკოსა და სოკოლოვთან ერთად 1951 წელს მიენიჭა სახელმწიფო პრემია. მას ეს პრემია მომდევნო წლებშიც მიენიჭა, თუმცა უკვე დამოუკიდებლად. ასევე იგი დაჯილდოვებული იყო ლენინის ორდენითაც.

პომერანჩუკმა შექმნა საბჭოთა ფიზიკოს-თეორეტიკოსების დიდი სკოლა. მან ჩამოაყალიბა და სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა თეორიულ განყოფილებებს თეორიული და ექსპერიმენტული ფიზიკის ინსტიტუტში. 1953 წელს პომერანჩუკი აირჩიეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1964 წელს არჩეულ იქნა ნამდვილ წევრად.

ისააკ პომერანჩუკი გარდაიცვალა 1966 წლის 14 დეკემბერს, 53 წლის ასაკში, მოსკოვში.
ლავრენტი ქართველიშვილი

ლავრენტი იოსების ძე ქართველიშვილი (დ. 28 აპრილი [ძვ. სტ. 16 აპრილი], 1880, სოფ. იანეთი, ქუთაისის გუბერნია — გ. 22 აგვისტო, 1938, მოსკოვი) — ქართველი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, პარტიული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1880 წელს, სოფელ იანეთში, გლეხის ოჯახში. 1910–1914 წლებში სწავლობდა კიევის კომერციულ ინსტიტუტში. სტუდენტურ რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისთვის დააპატიმრეს და 1914 წელს სარატოვის ოლქში გადაასახლეს.

1917–1918 წლებში უკრაინის კომუნისტური პარტიის შექმნის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. საქართველოს მწერალთა კავშირის მთავარი ორგანოს ჟურნალის, „მნათობის“ პირველი რედაქტორი. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. 1929 წელს იყო უკრაინის კპ ცკ-ის მეორე მდივანი.

1931 წლის 11 სექტემბრიდან 14 ნოემბრამდე საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცკ-ის პირველი მდივნის პოსტი ეკავა. სხვადასხვა წლებში პარტიულ თანამდებობებზე მუშაობდა დასავლეთ ციმბირში, შორეულ აღმოსავლეთში, უკრაინაში.

1937 წელს ბრალი დასდეს მემარჯვენეთა კონტრრევოლუციური, დივერსიულ-მავნებლური ორგანიზაციის წევრობაში. 1938 წელს დახვრიტეს. 1956 წელს მოხდა მისი რეაბილიტაცია.

ოჯახი
პირველი ცოლი — როზა ლუჩანსკაია. რესპუბლიკური მნიშვნელობის პენსიონერი.
მეორე ცოლი (1930–1938) — ოლგა ლავრენტიევა-ქართველიშვილი.
ლევან ბუიშვილი

ლევან ბუიშვილი (დ. 24 აპრილი, 1933, ვორონეჟი, რსფსრ, სსრკ — გ. 1996) — ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
ლევან ბუიშვილი დაიბადა 1933 წლის 24 აპრილს, ქალაქ ვორონეჟში. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1959–1962 წლებში იგი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში, ხოლო 1962–1966 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტში. 1966–1973 წლებში იგი მუშაობდა ნახევრადგამტარული ხელსაწყოების ფიზიკის სამეცნიერო–კვლევით ინსტიტუტში. 1973 წლიდან 1996 წლამდე იგი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1977 წელს მან მიიღო საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მყარი სხეულების მაგნიტური რეზონანსის თეორიაში შრომათა ციკლისათვის, ხოლო 1985 წელს იგი გახდა საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე მისი ნაშრომები ეხება პარამაგნიტური სპინური სისტემის სტატისტიკურ თეორიას. 1983 წლიდან იგი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ–კორესპონდენტი, ხოლო 1993 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.
ნიკოლოზ ბასოვი

ნიკოლოზ გენადის ძე ბასოვი (; დ. 14 დეკემბერი, 1922, უსმანი — გ. 3 ივლისი, 2001, მოსკოვი) — რუსი ფიზიკოსი, კვანტური ელექტრონიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, 1964 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ალექსანდრე პროხოროვთან და ჩარლზ ტაუნზთან ერთად.

ადრეული ცხოვრება
ნიკოლოზ გენადის ძე ბასოვი დაიბადა 1922 წლის 14 დეკემბერს სოროჟენის ოლქის ქალაქ უსანში, ვოროჟენის სატყეო ინსტიტუტის პროფესირის ოჯახში. ბასოვმა 1940 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, ხოლო შემდგომ იგი ჯარში გაიწვიეს, რომელიც დაასრულა 1943 წელს, სამედიცინო სამსახურის უფროსი ლეიტენანტის წოდებით. აგრეთვე იგი იყო ლებედევის ფიზიკურ ინსტიტუტის ლაბორატორიაში კვანტური რადიოფიზიკის კათედრის გამგე. იგი ამ პოზიციას სიკვდილამდე იკავებდა.

ნიკოლოზ ბასოვი გარდაიცვალა 2001 წლის 3 ივლისს, მოსკოვში.
თინა ბოკუჩავა

თინათინ (თინა) ბოკუჩავა (დ. 29 მაისი, 1983, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს სამი მოწვევის (2012, 2016, 2020) პარლამენტის წევრი. 2024 წლის 8 ივნისიდან არის პოლიტიკური პარტია ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
თინათინ ბოკუჩავა დაიბადა 1983 წლის 29 მაისს. 2009 წელს დაამთავრა ფლეჩერის დიპლომატიისა და სამართლის სკოლა დიპლომატიისა და საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით, შემდეგ კი სმითის კოლეჯი აშშ-ში, პოლიტიკური მეცნიერების სპეციალობით. 2009-2011 წლებში მუშაობდა ეროვნულ-დემოკრატიულ ინსტიტუტში. 2011 წელს იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიზაციების დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 2012 წელს — სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის გენერალური აუდიტორის მოადგილე. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2013 წლიდან არის ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის ქალთა ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. საქართველოს პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტისა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი. 2016-2017 წლებში იყო დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის წევრი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.
ოთარ ჩრდილელი

ოთარ ჩრდილელი (დ. 27 სექტემბერი, 1974, სამტრედია, საქართველოს სსრ) — ქართველი ინჟინერი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის ორი მოწვევის (2012, 2016) წევრი.

ბიოგრაფია
ოთარ ჩრდილელი დაიბადა, ქალაქ სამტრედიაში 1974 წლის 27 სექტემბერს. რკინიგზის 24 საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, სწავლა განაგრძო და დაამთავრა აკადემიკოს ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი, ინჟინერ-ქიმიკოსის სპეციალობით.

1997-2003 წლებში იყო გაზეთ „ალიას“ ჟურნალისტი. 2004-2005 წლებში — სსიპ „საქართველოს ტელევიზია და რადიომაუწყებლობის“ კორესპონდენტი. 2007-2009 წლებში — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება-ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის პროგრამების რედაქტორი. 2010-2011 წლებში — სს „პროგრეს ბანკის“ უფროსი სპეციალისტი.

2011-2012 წლებში აქტიურად იყო ჩართული საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნების“ და პოლიტიკური კოალიცია „ქართული ოცნების“ საქმიანობაში.

2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
საპროცედურო საკითხთა და წესების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე (2015–2016).

2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2019 წლის 12 დეკემბერს ოთარ ჩრდილელმა — იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ პარლამენტში წარსადგენად უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის 14 კანდიდატის, უვადო მოსამართლედ არჩევა გააპროტესტა და პროტესტის ნიშნად დეპუტატის მანდატი დატოვა.

2020 წლის 19 მარტს, საქართველოს პარლამენტმა შესაბამისი დადგენილების პროექტს მხარი დაუჭირა და დეპუტატ ოთარ ჩრდილელს უფლებამოსილება, პირადი განცხადების საფუძველზე შეუჩერა.
სალომე სამადაშვილი

სალომე სამადაშვილი (დ. 2 აპრილი, 1976, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს 3 მოწვევის (2004, 2016, 2020) პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
სალომე სამადაშვილი დაიბადა 1976 წლის 2 აპრილს. მან დაამთავრა ალეგენის კოლეჯი, ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტი და ვაშინგტონის ამერიკული უნივერსიტეტი. 2024 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია საქართველოს უნივერსიტეტში პოლიტიკური მეცნიერებების დარგში.

1999-2001 წლებში იყო ვაშინგტონის ამერიკული უნივერსიტეტის პროფესორის თანაშემწე, 2000-2001 წლებში — „კარანა კორპორაციის“ კონსულტანტი სამართლებრივი რეფორმის დარგში, 2001-2002 წლებში — ვაშინგტონის საერთაშორისო განათლებისა და ხელოვნების ცენტრის პროგრამის სპეციალისტი, 2002-2004 წლებში — აშშ-ის ეროვნული დემოკრატიული ინსტიტუტის საპარლამენტო პროგრამის ხელმძღვანელი (საქართველო, ყირგიზეთი), 2004-2005 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2005-2013 წლებში — საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ბელგიის სამეფოსა და ლუქსემბურგის დიდ საჰერცოგოში და ევროკავშირთან საქართველოს მისიის ხელმძღვანელი. იგი ზედამხედველობდა საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირებისა და თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებების წარმატებულ მოლაპარაკებებს. 2011 წლის 23 ნოემბერს ის საქართველოს წინაშე გამორჩეული სამსახურისთვის ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით დაჯილდოვდა.

2013-2014 წლებში იგი იყო ვილფრედ მარტენსის ევროპული კვლევების ცენტრის საპატიო მოწვეული მკვლევარი, 2015 წელს იყო აშშ-ს ეროვნული დემოკრატიული ინსტიტუტის ლიბიის მმართველობის პროგრამის დირექტორი (მალტა-ტრიპოლი, ლიბია). 2016 წლიდან იგი არის არასამთავრობო ორგანიზაციის „სტრატეგიული კომინიკაციისა და დემოკრატიის ცენტრი“ და საკონსულტაციო ფირმის „ “ დამაარსებელი და აღმასრულებელი დირექტორი. სალომე სამადაშვილი არის საქართველოს უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი.

2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2017 წლიდან იკავებდა პარლამენტის ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის მოადგილის პოსტს. 2017 წლის 13 თებერვლიდან იყო საქართველოს პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. 2021 წლის 12 მაისს ოფიციალურად დატოვა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2022 წლის 2 თებერვალს, სალომე სამადაშვილი შეუერთდა პარტიას „ლელო საქართველოსთვის“ და პარტიის პოლიტიკური მდივანი გახდა.
სამველ მანუკიანი

სამველ მანუკიანი (დ. 6 ნოემბერი, 1976) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.

ბიოგრაფია
სამველ მანუკიანი დაიბადა 1976 წლის 6 ნოემბერს, დაამთავრა ერევნის ეკონომიკური უნივერსიტეტი სამოქალაქო შრომის სამართლის სპეციალობით. 1997-2008 წლებში იგი იყო ი.მ. „სამველ მანუკიანის“ მეწარმე. 2009-2016 წლებში კი იგი იკავებდა შპს „გეოფუდის“ კომერციული დირექტორის თანამდებობას. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2016-2017 წლებში იგი იყო პარლამენტის ფრაქცია „ქართული ოცნება“-ს წევრი. 2017 წლიდან ფრაქცია „ქართული ოცნება — მწვანეები“-ს წევრი, პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის წევრი, იაპონიის, ავსტრიის, იტალიის, სლოვენიის, სომხეთის, მოლდოვის, ყაზახეთის, შვეიცარიისა და ჩეხეთის პარლამენტებთან მეგობრობის ჯგუფის წევრი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალქალაქი-ნინოწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.
უჩან-სუ (ჩანჩქერი)

უჩან-სუ — ჩანჩქერი ყირიმში, მდებარეობს ყირიმის მთების სამხრეთ ფერდობზე. მისი სახელი ყირიმულ ენაზე ითარგმნება, როგორც მფრინავი წყალი.

უჩან-სუ, ყველაზე მაღალი ჩანჩქერია ყირიმში და არის ტურისტებისთვის მიმზიდველი ადგილი. მისი სიმაღლეა 390 მეტრი. ის ყველაზე წყალუხვია გაზაფხულზე, როცა მთებში თოვლი დნება.
სვეტლანა კუდბა

სვეტლანა კუდბა (დ. 15 მაისი, 1952, შუახევი) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.

ბიოგრაფია
სვეტლანა კუდბა დაიბადა 1952 წლის 15 მაისს. მან დაამთავრა დაამთავრა აჭარის პროფსაბჭოს სახალხო უნივერსიტეტის და თავისუფალ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტები. 1974–1980 წლებში იგი იყო სსმკ №5 საქსოფმონტაჟკომპლექტის გაერთიანების კადრების ინსპექტორი. 1980–1989 წლებში იგი იყო აჭარის „სსუ კურორტმშენის“ ტრესტი. 1989–1990 წლებში იგი იყო საქმის მწარმოებელი ბათუმის ღვინის ქარხანაში. 1990–1991 წლებში იგი იყო ბათუმის სანტექმონტაჟის უბანს, ტრესტი, „საქსანტექმონტაჟი“-ს მოლარე-საქმის მწარმოებელი. 1994–2005 წლებში იგი იყო ეპს — მ. დ. ფირმა „სათნოების სასახლე“-ს ფირმის ხელმძღვანელი. 2001 წლიდან იგი არის „წმინდა ნინოსა და წმინდა ფრანჩესკოს სახ. საქველმოქმედო ფონდი“-ს თავმჯდომარე. 2012–2016 წლებში იგი იყო აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრი და თავმჯდომარის მოადგილე. 2016–2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
ალექსანდრე ერქვანია

ალექსანდრე ერქვანია (დ. 24 დეკემბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ერქვანია დაიბადა 1975 წლის 24 დეკემბერს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1997-2001 წლებში იყო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანაშემწე. 2001-2006 წლებში იკავებდა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის აპარატის უფროსის თანამდებობას. 2007-2010 წლებში იყო შპს „ცენტრ პოინტ ჯგუფის“ იურისტი, 2010-2016 წლებში კი საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის ადვოკატი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წლის დეკემბერში დატოვა საპარალამენტო ფრაქცია „ქართული ოცნება“.
აკაკი ზოიძე

აკაკი ზოიძე (დ. 3 ივნისი, 1968) — ქართველი პოლიტიკოსი და ექიმი.

ბიოგრაფია
აკაკი ზოიძე 1968 წლის 3 ივნისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1990-1991 წლებში იგი იყო საწარმოო გაერთიანება „აზოტის“ მედსანნაწილი, რეანიმაცია-ინტენსიური თერაპიის პალატების სანიტარი. 1991-1993 წლებში იგი იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი ნერვულ სნეულებათა სპეციალობით. 1993-1998 წლებში იგი იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. 1997-2000 წლებში იგი საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის მოადგილე. 2000 წელს იგი იყო საქართველოს ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს სოციალური დაზღვევისა და პროგრამების მართვის დეპარტამენტის უფროსი. 2000-2001 წლებში იგი იყოსაქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე. 2001-2003 წლებში იგი იყო საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2004-2016 წლებში იგი იყო საერთაშორისო ფონდ „კურაციოს“ წამყვანი მკვლევარი. 2006-2016 წლებში იგი იყო „კურაციოს“ საერთაშორისო ფონდის დირექტორთა საბჭოს წევრი. 2014-2016 წლებში იგი იყო საკონსულტაციო ჯგუფ „კურაციოს“ დირექტორი.

2016-2019 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წლის 2 დეკემბერს დატოვა პარტიაც და პარლამენტარის მანდატიც.
სემბერია

სემბერია — გეოგრაფიული რეგიონი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. სემბერია მდებარეობს მდინარე დრინასა და სავას შორის. რეგიონის მთავარი ქალაქია ბიელინა. მისი უმეტესი ნაწილი სერბთა რესპუბლიკის, ხოლო მცირე ნაწილი კი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის ტერიტორიაზეა. სემბერია წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1533 წელს ოსმალეთის მმართველობის დროს. სახელი სემბერია უნგრული წარმოშობისაა და - საუკუნეებში უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში ყოფნას უკავშირდება. ამჟამად რეგიონის ტერიტორიაზე დაახლოებით 200 000 ადამიანი ცხოვრობს, მათი უმრავლესობა ბიელინის მუნიციპალიტეტში.

მუნიციპალიტეტები
მუნიციპალიტეტები სემბერიის რეგიონში:
ბიელინა 114 663 მცხოვრები
უგლევიკი 16 538 მცხოვრები
ლოპარე 16 568 მცხოვრები

გალერეა
ენძელა მაჭავარიანი

ენძელა მაჭავარიანი (დ. 20 ივლისი, 1964) — ქართველი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
ენძელა მაჭავარიანი დაიბადა 1964 წლის 20 ივლისს. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1981-1982 წლებში მუშაობდა თბილისის №23 პტს-ში. 1982-1984 წლებში იყო თბილისის სართავი ფაბრიკის მხვეველი. 1989-1990 წლებში იყო გაზეთი „სოფლის ცხოვრების“ ჟურნალისტი. 1990-1992 წლებში — იყო გაზეთ „კაბიდონის“ განყოფილების გამგე. 1992-1995 წლებში — გაზეთ „ქართველი ერის“ მთავარი რედაქტორი. 1995-2013 წლებში — წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობის ფონდის დეპარტამენტის უფროსი. 1998-2000 წლებში — „-ის“ მიწის ბაზრისა და პრივატიზაციის მართვის პროექტის იმერეთის რეგიონის დირექტორი. 2013-2014 წლებში — კულტურის სამინისტროს ღონისძიებების დეპარტამენტის სპეციალისტი. 2014-2016 წლებში — ტელეკომპანია „ “-ის მთავარი პროდიუსერი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სირვენტა

სირვენტა — სტროფული სიმღერა ან პოლემიკური ხასიათის ლექსი - საუკუნები პროვანსულ ლირიკაში, ძირითადად პოლიტიკურ და სოციალურ თემებზე (მაგალითად, სირვენტაში დატირებულია მაროკოელთა მიერ ესპანეთის მიწების მიტაცება, შექებულია რაინდების ჯვაროსნული ლაშქრობანი, მხილებულია ფეოდალთა პარაზიტობა და ასე შემდეგ) სირვენტარებს წერდნენ ტრუბადურები პეირე კარდენალი, ბერტრან დე ბორნი, მონტან სარტრი და სხვა.
ვასილ ტიაპინსკი

ვასილ ტიაპინსკი (დ. 1540-იანი წლები, ვიტებსკი — გ. 1600/1604) — ბელარუს-ლიტველი ჰუმანისტი, არისტოკრატი, პედაგოგი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე და მთარგმნელი ლიტვის დიდი სამთავროდან, ცნობილია ბიბლიის თარგმნის გამო ბელარუსულ ენაზე. იგი იდგა 1570-იან წლებში „მოსკოვის სახარების“ დაბეჭვდის უკან. ითვლება ადრეული ბელარუსული ბეჭვდითი ლიტერატურის კურატორად.

ბიოგრაფია
ვასილ ტიაპინსკი დაიბადა თავადის, ნიკოლაი ომელიანოვიჩის ოჯახში. ტიაპინსკის სახელი პირველად თავის ძმებთან ერთად, 1560-იანი წლების დოკუმენტურ წყაროებშია ნახსენები. მისი დაბადების თარიღი უცნობია, გარდაიცვალა დაახლ. 1604 წელს. ვასილ ტიაპინსკის გარდაცვალებასთან დაკავშირებული ჩანაწერები გადმოცემულია „მენსკი გროდისის სასამართლოს“ წიგნში (ბელარუსის ეროვნული ისტორიული არქივი) და თარიღდება 1600 წლით. ბელარუსის დედაქალაქ მინსკში არის ვასილ ტიაპინსკის სახელობის ქუჩა.
ლევან გოგიჩაიშვილი

ლევან გოგიჩაიშვილი (დ. 13 აპრილი, 1981, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს მოწვევის პარლამენტის წევრი (2016–2020).

ბიოგრაფია
ლევან გოგიჩაიშვილი დაიბადა 1981 წლის 13 აპრილს, ქალაქ თბილისში. 2005 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი იურისპრუდენციის მაგისტრის ხარისხით. 2001 წელს სტუდენტური გაცვლითი პროგრამით იმყოფებოდა დიდ ბრიტანეთში, მანჩესტერის უნივერსიტეტში, სადაც ეკონომიკის საფუძვლები შეისწავლა.

2004-2006 წლებში იყო პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის თანაშემწე. 2006-2009 წლებში „თანასწორობის ინსტიტუტის“ გამგეობის წევრი. 2009 წელს იქნა დაკავებული, მისი განთავისუფლება მოხდა 2013 წელს, პოლიტიკური პატიმრის სტატუსით. 2013 წლიდან არის „კავკასიის სამართლის სკოლის“ დოქტორანტი. 2014 წელს იყო არასამთავრობო მოძრაობა „სამოქალაქო ჩართულობის ცენტრის“ თავმჯდომარე. 2014 წელს პროექტ „სასამართლოს მონიტორინგის“ კოორდინატორი. 2014-2016 წლებში — სასჯელაღსრულების სამინისტროს ადგილობრივი საბჭოს წევრი. 2015-2016 წლებში — საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებების დაცვის კომიტეტთან არსებული „წამებისა და არაადამინური მოპყრობის ფაქტების შემსწავლელი კომისიის“ წევრი. 2016 წელს კოორდინაციას უწევდა არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამოქალაქო ჩართულობის ცენტრის“ პროექტის — „საქართველოს სამშვიდობო პოლიტიკის“ განხორციელებას.

2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის საბურთალოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წლის 21 თებერვალს საპარლამენტო უმრავლესობა დატოვა და საპარლამენტო საქმიანობა დამოუკიდებელი დეპუტატის სახით განაგრძო. ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც პარლამენტმა მხარი არ დაუჭირა მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის თაობაზე კანონპროექტს, რომლის ერთ-ერთი ინიციატორი, ეკა ბესელიასთან ერთად, თავად იყო. 2020 წლის 7 ივნისს მან სხვა დამოუკიდებელ დეპუტატებთან ერთად დააფუძნა ახალი პოლიტიკური პარტია „ჩვენი საქართველო — სოლიდარობის ალიანსი“.
ისრაელის თავდაცვის ძალების წოდებები

ისრაელის თავდაცვის ძალებს უნიკალური წოდებრივი სისტემა გააჩნია. ვინაიდან ცაჰალში ინტეგრირებულია ყველა სახობის სამხედრო ძალა, წოდებებიც ყველა სახეობაში ერთნაირია. შესაბამისად, არ არსებობს განსხვავება სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო და სხვა სახეობის შეიარაღებული ძალების წოდებებს შორის. წოდებები, რომლებიც გამოიყენება ცაჰალში, გადმოინაცვლა ისრაელის სახელმწიფოს დამოუკიდებლობამდელი გასამხედროებული ფორმირებიდან — ჰაგანადან, რომელიც მოქმედებდა ბრიტანული მანდატის დროს იშუვის დასაცავად.