iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტრამპის საერთაშორისო სასტუმრო და კოშკი (ბაქო)

ტრამპის საერთაშორისო სასტუმრო და კოშკი ბაქოში - 33 სართულიანი სასტუმრო და კოშკი ნასიმის რაიონში, ბაქოში, აზერბაიჯანში. სასტუმროსა და კოშკის მშვენებლობა 2008 წელს დაიწყო და თავდაპირველად ის საცხოვრებელ კომპლექსად იყო ჩაფიქრებული. პროექტი ეკუთვნის -ს, კომპანიას.

პროექტი ეკუთვნის -ს, აზერბაიჯანის პარლამენტის წევრსა და აზერბაიჯანის ტრანსპორტის მინისტრის, ზია მამადოვის, ელტონ მამადოვის მიერ დაფუძნებულ კომპანიას. 2011 წელს ადგილობრივმა მთავრობამ მცხოვრებლები წერილებით გააფრთხილა, რომ მათი სახლები სამთავრობო მნიშვნელობის მქონე პროექტის ტერიტორიაზე მდებარეობდა და დემონტაჟს ექვემდებარებოდა. 2016 წლის 11 აგვისტოს სასტუმროში ცეცხლი გაჩნდა. შენობას ცეცხლი კიდევ ერთხელ გაუჩნდა 2018 წლის 28 აპრილს. ხანძრის გაჩენის მიზეზები არ გარკვეულა.

მას შემდეგ რაც დონალდ ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს, ალან გარტერმა, -ის უფროსმა მეთაურმა განაცხადა, რომ სასტუმროს მშენებლობა გაგრძელდებოდა. ამ დროისთვის შენობის 2/3 უკვე დასრულებული იყო. შენობის უსაფრთხოების სამსახურის განცხადების, შენობა 2017 წლის თებერვლისთვის გაიხსნებოდა.

კორუფცია
მამადოვების ოჯახს კორუფციასთან კავშირის რეპუტაცია აქვთ. ადამ დევიდსონმა, რომელიც ათეულობით კონტრაქტორს ესაუბრა, განაცხადა, რომ „ზოგიერთი მათგანის ქცევა კორუფციაში ჩართვის ნიშნებს ამჟღავნებდა“. ფრენკ მაკდონალდმა, რომელიც შენობის ინტერიერზე ფართო სამუშაოებს აწარმოებდა, განაცხადა, რომ მისი ფირმა ორგანიზაციისგან ანაზღაურებას ყოველთვის ნაღდი ფულით იღებდა და მსგავსად უნაზღაურებდნენ სხვა კონტრაქტორებსაც: „ერთხელ 108 000 აშშ დოლარის წაღება ლეპტოპის ჩანთით მომიხდა, შემდეგში კი 200 000 აშშ დოლარის. მაკდონალდმა ასევე აღნიშნა, რომ მისმა კოლეგამ 2 მილიონი აშშ დოლარის ანაზღაურება ნაღდი ანგარიშსწორებით მიიღო. სატელეფონო ინტერვიუს დროს -მა დევიდსონს ყურმილი დაუკიდა, როდესაც დევიდსონმა მას ჰკითხა, პროექტის დიზაინერად ყოფნის დროს შეემჩნია თუ არა დიდი რაოდენობით თანხის ხელზე გადაცემის ფაქტები.
აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია

აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია (აზერბ. ) — უნივერსალური ენციკლოპედიური გამოცემა აზერბაიჯანულ ენაზე, რომელიც ქვეყნდება 2010 წლიდან. მთავარი რედაქციის შენობა მდებარეობს იჩერი-შეჰერის ისტორიულ უბანში, ბუიუქ გალას, 41 ნომერში.

ისტორია
აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მომზადების პირველი მცდელობები საუკუნის 30-იან წლებში განხორციელდა, მაგრამ არასდროს გამოქვეყნებულა. 1965 წლის 30 დეკემბერს ხელი მოეწერა განკარგულებას „აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის გამოცემის შესახებ“ და სსრ მეცნიერებათა აკადემიაში შეიქმნა აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქცია. 1970 წელს გამოიცა ენციკლოპედიის პირველი ტომი, მაგრამ საბჭოთა წესების შეუსრულებლობის გამო პრესა შეჩერდა. 1975 წლის 24 ოქტომბრის ბრძანებით, კვლავ აღდგენილია აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის ბეჭედი. 1976-1987 წლებში დასრულდა აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის 10 ტომის გამოცემა. ადრე გამოცემული იყო სპეციალური ტომი „აზერბაიჯანის სსრ“ რომელიც არ გამოქვეყნებულა .

დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის მომზადების საფუძველი გახდა 2000 წლის 30 მაისის კანონი „გამომცემლობის შესახებ“ .

აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის მომზადებისა და გამოქვეყნების მიზნით, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა 2004 წლის 5 მაისს გამოსცა ბრძანება 2004 წელს სამეცნიერო ცენტრის „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია“ შექმნის შესახებ .

აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ცენტრი „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია“ ამ ენციკლოპედიას ამზადებს გამოსაცემად. მისი პირველი 25,000 ეგზემპლარი უფასოდ დაურიგდა ბიბლიოთეკებსა და სხვა ორგანიზაციებს .

2007 წელს გამოიცა სპეციალური ტომი „აზერბაიჯანი“ . „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის“ პირველი ტომი გამოიცა 2009 წელს. დაგეგმილია ენციკლოპედიის 20 ტომის გამოცემა. ენციკლოპედიის თითოეული ტომი გამოიცემა 30000-იანი ტირაჟით . თითოეული ტომის მოცულობა დაახლოებით 800-900 გვერდია . ეროვნული ენციკლოპედიის პირველი ორი ტომისა და სპეციალური „აზერბაიჯანის“ შეძენა შესაძლებელია მხოლოდ ეროვნული ენციკლოპედიის სამეცნიერო ცენტრში.

რუსული ვერსია
„აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის“ სპეციალური (შესავალი) ტომი 5 ათასი ტირაჟით გამოდის რუსულ ენაზე. ეს არის ზოგადი კრებული აზერბაიჯანის სახელმწიფოს, აზერბაიჯანის ისტორიის, კულტურის, ლიტერატურის, მეცნიერების, განათლების, ქვეყნის ლიდერების შესახებ და ა.შ.

2012 წელს გერმანიაში გამოიცა სპეციალური ტომი რუსულ ენაზე .
ბაქოს ხანების სასახლის კომპლექსი

ბაქოს ხანების სასახლე (აზერბ. ) — არქიტექტურული კომპლექსი აზერბაიჯანის დედაქალაქ, ბაქოს ისტორიულ ცენტრში იჩერი-შეჰერი, შამახის კარიბჭიდან მარცხნივ . აღნიშნული სასახლის კომპლექსი მოიცავს ხუთ დახურულ ეზოს.

ისტორია
1806 წელს, ბაქოს სახანოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ, კომპლექსის შენობებში განთავსდა რუსეთის სამხედრო გარნიზონი. ბოლო დრომდე აქ სამხედრო კომენდანტის კაბინეტი იყო განთავსებული. ერთ დროს კომპლექსის ერთ–ერთ ეზოს ბაღში საცურაო აუზიც იყო . ეს ბაღი შუა საუკუნეების ბაქოში დიდი მწვანე ფართობის ერთადერთი მაგალითია. ეს ცნობილია შემორჩენილი დოკუმენტებიდან. პორტალი და რესტავრირებული პატარა მეჩეთი დღემდე შემორჩა. მიწისქვეშა აბანო მდებარეობს ქალაქის ციხის კედლებთან ახლოს მდებარე კომპლექსის ტერიტორიაზე.

გასული საუკუნის 80-იან წლებში დაისვა საკითხი კომპლექსის აღდგენის შესახებ. 1985-1986 წლებში ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები ბაქოს ხანების სახლის ტერიტორიის ნაწილში, რომლის დროსაც შესაძლებელი გახდა წყალმომარაგების სისტემის და მიწისქვეშა არქიტექტურული ნაგებობების, აგრეთვე დიდი რაოდენობით მატერიალური კულტურის ნიმუშების პოვნა. „ბარპაჩის“ ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული რესტავრაციის დროს, კომპლექსის მარჯვენა მხარე მთლიანად განადგურდა.

პრუსიისა და რუსეთის სახელმწიფო მოხელემ ავგუსტ ფონ ჰაკტაუზენმა დაადასტურა, რომ ბაქოს ხანის სასახლე კარგად იყო დაცული 1850-იან წლებამდე.

2008 წელს, აზერბაიჯანის ისტორიული და კულტურული ძეგლების დაცვის საზოგადოების მოადგილის ვაგიფ ასადოვის თქმით, უკვე მომზადებულ იქნა პროექტი ბაქო ხანების სახლის აღდგენისთვის, რომელიც ორგანიზაცია „აზერბარპალაჰიჯაში“ იყო.

კუთხის ქვების გამოყენებით აშენებული აბანოების კომპლექსი ძველი ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. თიხის ცაცხვის ნაღმტყორცნები გამოიყენებოდა სახურავის ზედაპირზე საიზოლაციო მასალად, ხოლო ცაცხვის მასალა გამოიყენებოდა თაბაშირის ტიპად შიდა კედლებზე.

2015 წელს ჩატარებული გათხრების შედეგად, აბანოს კომპლექსის ძირითადი ნაწილი გაიწმინდა ნიადაგისგან და განისაზღვრა არქიტექტურული სტრუქტურა. იმ წელს, ზოგიერთი ოთახი არა მხოლოდ უსაფრთხოების მიზნით გაიწმინდა, არამედ მხოლოდ გამაგრდა.

2016 წელს, ძეგლის აღმოსავლეთ ნაწილში საშიში ოთახების დადგმის შემდეგ, არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო. კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში გათხრების შედეგად ნაპოვნია შენობა და კედელი 3 მეტრის სიღრმეზე.

2018-2020 წლებში. კომპლექსის ტერიტორიაზე ჩატარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. 2020 წლის ბოლოსთვის აქ დაგეგმილია მუზეუმის გახსნაც .
კიჩიკ გალა

კიჩიკ გალა (აზერბ. — ) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ძველ ქალაქში, ასაფ ზეინალის ქუჩიდან სალიანის კარიბჭემდე ბუიუქ გალას ქუჩამდე (შამახის კარიბჭე) მდებარე ქუჩა.

ისტორია
კიჩიკ გალა ეს არის ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩა, ბაქოს ძველი რუსული გეგმების მიხედვით მას „დიდ ყმას“ უწოდებდნენ. იგი გადის ქალაქის დამცავი კედლების დასავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილების შიდა მხარეს. ეს კედლები ბევრჯერ გადაკეთებულა, მაგრამ ითვლება, რომ ისინი დაახლოებით ერთსა და იმავე ადგილებშია.

აქ განთავსებული აბაზანების დიდი რაოდენობის გამო, ქუჩის ტერიტორიას აბანოები („ჰამამჩილარი“) უწოდეს. ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ აღნიშნულ ქუჩაზე წარსულში არსებობდა დახურული წყლის აუზი („ოვდანი“).

სამწუხაროდ ჩვენამდე ქუჩის უძველესი საცხოვრებელი კორპუსები არ გადარჩა. 1806 წელს რუსული ჯარების მიერ ბაქოს აღების შემდეგ, ქუჩის გასწვრივ აშენდა ყაზარმები რუსი ჯარისკაცებისთვის, რომლებიც შემდგომში ადაპტირებული იქნა საცხოვრებელი კორპუსებისთვის.

ქუჩა დაზიანდა 2000 წლის მიწისძვრის შედეგად, ქუჩაში ზოგიერთი შენობა ჩამოინგრა.

აღნიშნულ ქუჩაზე მდებარეობს კასუმ-ბექის აბანო, რომელიც აშენებულია — საუკუნეებში. აღსანიშნავია ისიც, რომ აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ, კასუმ-ბექის აბანო „ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიულ და კულტურულ ძეგლს“ წარმოადგენს . ამ მნიშვნელობის შენობები კიჩიგ გალას ქუჩაზე არაერთია. აქ მდებარეობს ასევე აღა მიქაილის აბანო, რომელიც ასევე ატარებს დღემდე „აბანოთ უბანის“ სახელს .

კიჩიკ გალას ქუჩაზე სხვა ისტორიული შენობებიცაა განთავსებული, მათ შორის აღსანიშნავია: ბაქოს მინიატურული წიგნების მუზეუმი, სადაც დაცულია დაახლოებით 6500 მინიატურული წიგნი; იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი შირვანშაჰების სასახლე და ცნობილი აზერბაიჯანელი მხატვრის ალი შამსის სახლი.

ბოლო წლებში აღნიშნულ ქუჩა არაერთი მსოფლიოს ცნობილი ქვეყნების პირველი პირები ესტუმრნენ მათ შორის: 2010 წლის 3 სექტემბერს რუსეთის პრეზიდენტი დიმიტრი მედვედევი, ასევე სლოვენიის პრეზიდენტი დანილო ტიურკი.

ფილმში ბრილიანტის ხელი არაერთი სცენა გადაიღეს ამ ქუჩაზე, მათ შორი: ქოლგის ხელჯოხის გადაცემა კურიერისთვის; სემიონ გორბუნკოვისა და გეშას დაცემა საზამთროს კანზე და კონტრაბანდისტებთან შეხვედრა №8-ში - „ჩიკანუკის“ აფთიაქი). დაგეგმილი იყო ფილმის გმირების ძეგლის დადგმაც .
ასაფ ზეინალის ქუჩა

ასაფ ზეინალის ქუჩა (აზერბ. ) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, იჩერი-შეჰერის ისტორიულ უბანში (ძველი ქალაქი), კოშკის ქუჩიდან კიჩიკ გალას ქუჩამდე მდებარე ქუჩა. ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ტურისტული მარშრუტი.

ისტორია
აღნიშნული ქუჩა კომპოზიტორ ასაფ ზეინალის სახელს ატარებს (1909-1932)

წარმოადგენს ქალაქის ერთ-ერთ უძველეს ქუჩას . 1939 წლამდე მას უწოდებდნენ დიდ მინარეთს .

საბჭოთა პერიოდში ქუჩის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა ცნობილი იყო მთელი ქალაქის „ქაბაბი მამედალით“ .

ნაგებობები
ასაფ ზეინალის ქუჩაზე არაერთი ცნობილი და ისტორიული შენობაა განთავსებული. მათ შორის აღსანიშნავია:

სახლი №11 - სამხატვრო გალერეა „აფშერონი“;
სახლი №18 - სეიდი იაჰიას მეჩეთი ( საუკუნის დასაწყისი);
სახლი №25- შეიხ იბრაჰიმის მეჩეთი ( საუკუნის დასაწყისი);
სახლი №39 - ბაბა კუხი ბაქოვის მეჩეთი;
სახლი №45 - განის მამედოვის სახლი (1908 წელი), აღნიშნული შენობა ყოფილი საცხოვრებელი კორპუსია, მდებარეობს ბაქოს ისტორიულ უბანში, იჩერი შეჰერთან, წარმოადგენს ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს.
სახლი №49 - ჯუმას მეჩეთი - შიიტური მეჩეთი, განლაგებული აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, მის ისტორიულ ნაწილ იჩერი-შეჰერში. ჯუმას მეჩეთი განლაგებულია მჭიდროდ ათვისებულ ნაკვეთზე, ტრადიციებით ნაკურთხ ადგილზე. ზოგიერთი მკვლევარი გამოთქვამს აზრს, რომ ამ ადგილზე ადრე წარმართული ცეცხლის ტაძარი იდგა. საუკუნის დასაწყისში ერთ-ერთი მდიდარი მორწმუნეს – ბაქოელი ჰაჯი შეიჰ დადაშევის მიერ აღნიშნული მეჩეთი გადაკეთდა და ასეთ მდგომარეობაში მოაღწია ჩვენამდე.
სახლი №53 - ლეზღინის მეჩეთი (აშურა-მეჩეთი);
სახლი №63 ა - მეჩეთი-მედრესე;
სახლი №65 - იჩერი-შეჰერის ნაკრძალის მენეჯმენტი;
სახლი №67 - ჰაჯი გაიბის აბანო.

ფაქტები
ფილმში „-43“ ბაქომ ითამაშა თეირანის როლი. გადაღების ნაწილი ჩატარდა ასაფ ზეინალის ქუჩაზე (ჯუმას მეჩეთი აშკარად ჩანს კადრებში) .

გორბუნკოვის საზღვარგარეთ მოგზაურობის მრავალი ეპიზოდი გადაიღეს ფილმიდან ბრილიანტის ხელი: ფილმის დასაწყისში კონტრაბანდისტების მანქანა ამ ქუჩაზე მივარდება, პოლიციელი არეგულირებს მოძრაობას, ქალწულის კოშკი ჩანს ქუჩის პერსპექტივაში, განი მამედოვის სახლის სხვა კუთხით ბუიუქ გალას ქუჩის გადაკვეთაზე, სემიონ სემიონოვიჩი იღებს ფოტოებს, კამერის ობიექტივიდან კაპიკის ამოღების გარეშე, მის მხარზე კარგად ჩანს ჯუმას მეჩეთის მინარეთი .
როზა ხუტორის ალპური კურორტი

როზა ხუტორის ალპური კურორტი (რუსულად: ́ ́) — ალპური სათხილამურო კურორტი კრასნოდარის მხარეში, რუსეთში. ის მდებარეობს დასავლეთ კავკასიის აიბგას ქედზე, როზა ხუტორის პლატოს გასწვრივ, კრასნაია პოლიანასთან ახლოს. 2003–2011 წლებში აშენდა ჩატარდა ალპური სათხილამურო ღონისძიებები 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიადის და პარაოლიმპიადისთვის, რომლებიც სოჭში ეწყობოდა. კურორტი მდებარეობს შავი ზღვის აღმოსავლეთით 50 კილომეტრში (30 მილზე) სოჭში; როზა ხუტორის ფერდობების უმეტესი ნაწილი ჩრდილო – აღმოსავლეთითაა, უკანა ფერდობებით სამხრეთ – დასავლეთით.

სიმაღლეები
როზას ხეობის ქვედა ფსკერზე მდინარე მზიმთა მდებარეობს, რომელიც ზღვის დონიდან 560 მეტრზე (1,840 ფუტი) გაედინება. ყველაზე მაღალი წერტილი არის კავკასუს ექსპრეს გონდოლა, რომელიც ადის როზა მწვერვალზე 2,320 მ (7,610 ფუტი), მთლიანი ვერტიკალური ვარდნით მილის მანძილზე 1,760 მ (5,770 ფუტი). თხილამურებით სრიალის მთავარი საბაგირო როზა პლატოზე მდებარეობს 1,170 მ (3,840 ფუტი), ვერტიკალური ვარდნა მწვერვალიდან 1,150 მ (3,770 ფუტი). ბესედკა, მთის შუა ტერიტორია, 1,350 მ-ზეა და ეს არის კავკასუსის ექსპრესის ქვედა დატვირთვის სადგური; მას გააჩნია შუამავლობის სატვირთო სადგური როზა -1600-ზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1 მილზე 1,600 მ (5,200 ფუტი). კურორტის აღმოსავლეთ კიდეზე მდებარეობს როზას სტადიონი რომელიც ალპური სარბოლო შეჯიბრებებისთვისაა გამოყოფილი. ის ზღვის დონიდან 940 მეტრზე (3,080 ფუტი) მდებარეობს.

სასტუმროები
როზა ხუტორის ალპური სათხილამურო კურორტი ათ სასტუმრო პროექტს მოიცავს, რომლებსაც 1600-ზე მეტი ოთახი აქვთ მობილიზებული. მენეჯმენტის ხელშეკრულებები გაფორმებულია რამდენიმე საერთაშორისო და რუსულ სასტუმროს ოპერატორთან: ექსტრემალური სპორტის კომპანია ერთი ექსტრემალური სასტუმროთი, რეზიდორის სასტუმრო ჯგუფი (ორი სასტუმრო: და ), ოქროს ტიტების სასტუმროები, ლუქსი და კურორტები (ორი სასტუმრო: და ), (ორი სასტუმრო ბრენდის ქვეშ), და .

2012 წლის მსოფლიო თასი
როზა ხუტორმა 2012 წლის თებერვალში უმასპინძლა მსოფლიო თასის ალპურ რბოლას დაღმართში და სუპერ კომბინირებულობაში როგორც ქალთა და მამაკაცთა შორის, ოლიმპიადადან ორი წლით ადრე. შეჯიბრის კურსები შექმნილია 1972 წლის ოლიმპიური ოქროს მედალოსნის ბერნჰარდ რუსის მიერ.

კაცთა მსოფლიო თასის დაღმართის რბოლა დაიწყო მწვერვალის ქვემოთ 2,045 მეტრის სიმაღლეზე და დასრულდა 970 მეტრზე (3,180 ფუტი), ვერტიკალური ვარდნით 1,075 მეტრი (3,527 ფუტი) და კურსის სიგრძე 3,495 კილომეტრი (2.172 მილი). მაქსიმალური გრადიენტი არის 84% (40 გრადუსი) კურსის დასაწყისში. 2012 წლის მარათონი დაღმართში შვეიცარიელმა ბით ფეუზმა მოიგო.

პირველი ალპური ტესტის ღონისძიებები ჩატარდა 2011 წლის თებერვალში, ევროპის თასების წრეზე.

ჯილდოები
2017 წელს როზა ხუტორმა მიიღო ოქროს პრომეთეს პრემია (წლის ბრენდის ნომინაცია). 2018 წელს როზა ხუტორი მეექვსედ გახდა რუსეთის საუკეთესო სათხილამურო კურორტის სტატუსის მატარებელი, რის შედეგადაც მან მიიღო მსოფლიო სათხილამურო ჯილდოები.
ზაალ გამცემლიძე

ზაალ გამცემლიძე (დ. 22 თებერვალი, 1949, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი, პოლიტიკოსი. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი (31 იანვარი, 2008 — 29 აპრილი, 2008)

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
განი მამედოვის სახლი

განი მამედოვის სახლი (აზერბ. ) — შენობა ყოფილი საცხოვრებელი კორპუსია, მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს ისტორიულ უბანში, იჩერი-შეჰერთან, ასაფ ზეინალის ქუჩაზე, 45 ნომერში. განი მამედოვის სახლი წარმოადგენს ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს.

ისტორია
აღნიშნული შენობა აშენდა 1908 წელს , 1646 წელს აშენებული მედრესეას ადგილას, საიდანაც მხოლოდ ერთი ქვის პორტალია შემორჩენილი, რომელიც ახლა მინიატურული სუვენირების მაღაზიის შესასვლელად გამოიყენება.

სახლის მშენებლობის დამკვეთი იყო განის მამედოვი, წარმატებული ვაჭარი, საზღვაო ხომალდების მფლობელი კასპიის ზღვაში რუსეთს, შუა აზიასა და ირანს შორის საქონლის გადასაზიდად. სახლის პროექტი შეასრულა არქიტექტორმა ნიკოლაი ბაევმა (1878-1949), პეტერბურგის სამოქალაქო ინჟინერიის კურსდამთავრებულმა (1901 წელი), რომელმაც შემდეგ ააშენა აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი (1910 წელი) და საავადმყოფო (ნაგიევის სახელობის, ყოფილი სემასკოს სახელი).

სამსართულიანი რეზიდენცია, რომელიც ამ პერიოდის ორივე აღმოსავლეთ და დასავლეთ არქიტექტურულ სტილს აერთიანებს, აშენდა ბაქოელი ცნობილი კონტრაქტორების, ძმების იმრან და ჰაჯი გაზიმოვების ხელმძღვანელობით, ერთ წელიწადში, 1908-1909 წლებში, წარმოუდგენლად მოკლე პერიოდში შენობის სიდიდისა და მხატვრული დეტალების გათვალისწინებით. ყველა გარე კედელი 90 სანტიმეტრის სისქისაა. მთავარი შესასვლელის ბრწყინვალე კიბე ძალიან რთულია, კედლები ორივე მხრიდან გაფორმებულია ბრწყინვალე ნიმუშებით.

ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებასთან ერთად, მამედოვი ჯერ რუსეთში, შემდეგ პოლონეთში გაიქცა, სადაც კვალი დაიკარგა.

1920 წლის შემდეგ სახლი რამდენიმე წლის განმავლობაში ცარიელი იყო. მოგვიანებით, იგი დაიკავა სამთავრობო უწყებებმა, შემდეგ კი საბავშვო ბაღმა, შემდეგ აღნიშნულ სახლში პირველი და მეორე სართულები რამდენიმე ბინად დაიყო. სათანადო მოვლის არარსებობის გამო, შენობის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, გახდა დაუსახლებელი და 18 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ცარიელი იყო. ამ დროის განმავლობაში, ორიგინალი შინაგანი ელემენტების უმეტესობა დაიკარგა - ნათურები, ექსტრავაგანტული ჭაღები, ფარდები, ნახატები, ხალიჩები და ძვირფასი კარის სახელურებიც კი.

1996 წელს ამერიკულმა კომპანია „“–მა შენობა ძალიან ცუდ მდგომარეობაში იქირავა. აღდგენითი სამუშაოების გამოცდილების, ორიგინალური ნახატების, ისტორიული ფოტომასალისა და ბაქოს ისტორიული საზოგადოების დახმარების საფუძველზე, „“-მა უდიდესი ძალისხმევის შედეგად სრულად აღადგინა შენობის თავდაპირველი იერსახე. ამჟამად კომპანია მას იყენებს, როგორც ბაქოს ოფისს.
შაქირაღას მავზოლეუმი

შაქირაღას მავზოლეუმი (აზერბ. ) — საუკუნის ისტორიული ძეგლი. აღნიშნული მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს, სოფელ ბალახანში.

ისტორია
შაქირაღას მავზოლეუმი მდებარეობს ბალახანის სასაფლაოზე და აშენდა 1427-1428 წლებში. იგი დაშორებულია ექვსი მეტრის მანძილზე ჰაჯი შაჰლას მეჩეთიდან, რომელიც აშენდა 1385–1386 წლებში. ძეგლის შესახებ ინფორმაცია შეზღუდულია. ძეგლი ერთხანს განადგურდა საბჭოთა კავშირის მიერ, როგორც რელიგიური მნიშვნელობის ძეგლი.

1976 წელს გათხრების დროს მის საძირკველში აღმოჩნდა დიდი რაოდენობით ოქრო . მავზოლეუმი რესტავრირებულ იქნა ნაპოვნი ოქროს რაოდენობის რამდენიმე პროცენტით.

თაღოვანი ფორმის შესასვლელ კარზე არაბულ ენაზე შესრულებული ორსტრიქონიანი წარწერაა, ტექსტში წერია შემდეგი:

„მირირახურ შაკირ აღა იბნ-მარჰუმ მურთაზამ, ერისა და რელიგიის ერთ-ერთმა უხუცესმა, ბრძანა ამ ძეგლის აშენება“ - წარწერა შეესაბამება ჰიჯრით 831 წელს (1427–1428 წელი).

სხვა წყაროს თანახმად კი შაქირაღას მავზოლეუმი შირვან იბრაჰიმმა ვეზირმა შვილის პატივსაცემად 1427 წელს აღმართა და მას სასახლე ეწოდება.

არქიტექტურა
მავზოლეუმი შედგება დარბაზისგან, გუმბათიანი და ფასადის მთავარი თაღით რაფით. ნაგებია თეთრი ქვით, რაც დამახასიათებელია ზოგადად აფშერონის არქიტექტურისთვის.

გეგმაში მავზოლეუმი ჯვრის ფორმისაა. არსებობს რამდენიმე ჯვრის ფორმის ძეგლი (ხარის ბაღის პავილიონი ნარდარანში, მავზოლეუმი შირვანშაჰების კომპლექსის სასახლეში და სხვები) მისი შიდა სტრუქტურით აფშერონში. ამასთან, ჯვრის ფორმის მეორე ძეგლი არ არსებობს მისი შიდა და გარეგანი სტრუქტურით, როგორც აზერბაიჯანში შაქირაღას მავზოლეუმია.

მავზოლეუმის შესასვლელი პორტალი განთავსებულია ჩრდილოეთით. პორტალის შიდა არეზე განთავსებულია რვაკუთხა პრიზმული ფორმის ნიშები, რომლებიც ორივე მხრიდან ისრის ფორმის თაღით არის დასრულებული. ასევე მავზოლეუმის შიგნით არის სხვადასხვა ზომის ოთხკუთხედის 8 ნიშა.

აღნიშნული მავზოლეუმის შესასვლელი კარიდან არის, რომელიც დასრულებულია დაბალი ისრის ფორმის თაღით. კარზე თაღი მთლიანი ქვისგან არის გამოკვეთილი. ქვის ზედაპირი მორთულია მცენარეული ორნამენტით. სადარბაზოს თაღის ქვაზე მოთავსებულია კიდევ ერთი ქვა, რომელზეც ამოკვეთილია ეპიკური მწერლობის ორი ხაზი. შესასვლელი და ქვა დაწერილი კარკასითაა პროფილირებული დიდი ქვის ბლოკით.
ოთხკუთხა კოშკი (იჩერი-შეჰერი)

ოთხკუთხა კოშკი (აზერბ. ) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს ციხის კედლების კოშკი, ქალაქის ისტორიული ნაწილის იჩერი-შეჰერის მიმდებარედ. აღნიშნული კშკი მდებარეობს ციხის გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კიჩიკ გალას ქუჩის მახლობლად, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია
ისმაილის შენობის უკან. კოშკი აგებულია საუკუნეში.

ბაქოში თავდაცვითი საფორტიფიკაციო ნაგებობების მშენებლობის დროს აშენდა ბრწყინვალე კოშკები, როგორც ციხესიმაგრის კედლების განუყოფელი ნაწილი, თავდაცვის სისტემის სიდიადის, სიძლიერისა და გამარტივების მიზნით.

შუა საუკუნეების წყაროების თანახმად, ბაქოში იყო 70-მდე ნახევრად კოშკი და ერთი ოთხკუთხა კოშკი, რომელიც ციხის გალავნის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. შუა საუკუნეებში ამ კოშკს იყენებდნენ ჩრდილოეთიდან ციხის კედლების თავდაცვითი შესაძლებლობების გასაძლიერებლად, აგრეთვე კოშკს ჰქონდა სხვა დანიშნულებაც, იგი გამოიყენებოდა იარაღის საცავისთვის . ბაქოს ჩრდილოეთ ნაწილის თავდაცვის კიდევ უფრო გასაძლიერებლად, ციხის კედლების ხედით ბრწყინვალების გაზრდით. ამ მართკუთხა ციხეს „დონჯონსაც“ უწოდებენ.

ძეგლი იჩერი-შეჰერის სახელმწიფო ტექნიკურმა უნივერსიტეტმა კაპიტალური რემონტი ჩაატარა 2014 წელს, შემდეგ კი „იჩერი-შეჰერის ტრადიციული ხელოვნების ცენტრის“ ფუნქციონირება დაიწყო სახელწოდებით „ “.

არქიტექტურა
აღნიშნული კოშკი აფშერონის კლასიკური თავდაცვის სისტემის ერთ-ერთი მაგალითია. ძეგლი შედგება ოთხი იარუსისგან, რომელთაგან სამი დახურულია და ერთი ღია. კოშკის სიმაღლე 16 მეტრია, კედლების სისქე კი 2 მეტრი. კოშკი აშენდა ციხის ჩრდილოეთ კედლების შიდა ნაწილზე, ორმაგი ციხის კარიბჭემდე მიმავალ მიწისქვეშა გზაზე, რომელიც შექმნილია მეომრების კომფორტული გადაადგილებისთვის.

კოშკის ამ მდებარეობამ მეომრებს იარაღისა და საბრძოლო მასალის ასაღებად მიწისქვეშა შეიარაღებაში შესვლისა და გამოსვლის საშუალება მისცა. არსებობს შესაძლებლობა, რომ ციხესიმაგრიდან შირვანშაჰების სასახლისკენ ან ქალწულის კოშკისკენ მიწისქვეშა გზა იყოს.
უზეირ ჰაჯიბეკოვის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი

უზეირ ჰაჯიბეკოვის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი — ერთ-ერთი გამორჩეული მუსიკალური ღონისძიება (ფესტივალი), რომელიც ტარდება აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. აღნიშნულ ფესტივალს საფუძველი ჩაეყარა 2009 წელს და პირველი ფესტივალი ჩატარდა 2009 წლის სექტემბერში, აღნიშნული ფესტივალი მას შემდეგ ყოველწლიურად ტარდება. მუსიკალური ღონისძიებები ტარდება აზერბაიჯანის რამდენიმე ქალაქში, ხოლო ძირითადი ცერემონიები ბაქოში ტარდება.

ისტორია
1995 წლიდან აზერბაიჯანში 18 სექტემბერს (უზეირ ჰაჯიბეკოვის დაბადების დღე) აღინიშნა, როგორც ეროვნული მუსიკის დღე. უზეირ ჰაჯიბეკოვი იყო აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი და საზოგადო მოღვაწე, სსრკ სახალხო არტისტი (1938 წელი), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1945 წელი). აზერბაიჯანის პროფესიული მუსიკის ფუძემდებელი. ჰაჯიბეკოვი ავტორია აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჰიმნისა (1945 წელი), სსრკ და მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. სწორედ 2009 წლიდან გადაწყდა, რომ ჩატარებულიყო საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი, რომელიც მიეძღვნებოდა ცნობილ აზერბაიჯანელ კომპოზიტორ უზეირ ჰაჯიბეკოვის შემოქმედებას .

მუსიკალური ფესტივალი ჩვეულებრივ 10 დღეს გრძელდება. ღონისძიებები ტარდება სხვადასხვა ადგილებში, მათ შორის აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის დარბაზში, აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში, მუღამის საერთაშორისო ცენტრში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური მუსიკის თეატრში, ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში, ბაქოს ჰეიდარ ალიევის სასახლეში და ასევე აზერბაიჯანის სხვადასხვა რეგიონში.

სხვა ქვეყნების მუსიკოსები მონაწილეობენ ფესტივალზე აზერბაიჯანელ მუსიკოსებთან ერთად. კონცერტების გარდა, ტარდება სპექტაკლები უზეირ ჰაჯიბეკოვის კომპოზიციების საფუძველზე და სამეცნიერო კონფერენციები, რომლებიც ჰაჯიბეკოვის შემოქმედებითი მემკვიდრეობის შესასწავლად არის მოწოდებული. ფესტივალის ორგანიზატორები არიან კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრო და ჰეიდარ ალიევის ფონდი .

 საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი ჩატარდა 2019 წლის 18–დან 30 სექტემბრამდე . დაგეგმილი იყო მონაწილეობა ფესტივალში ცნობილი ჯგუფების, შემსრულებლებისა და მუსიკოსების მიერ აშშ-დან, რუსეთიდან, ჩინეთიდან, თურქეთიდან, იტალიიდან, უზბეკეთიდან, ბელარუსიიდან, ბულგარეთიდან, უკრაინიდან და საქართველოდან .

აღნიშნული ფესტივალის საღამოებზე ძირითადად უზეირ ჰაჯიბეკოვის კომპოზიციებთან ერთად სრულდება მსოფლიოში ცნობილი კომპოზიტორების ნამუშევრები ადგილობრივი და უცხოელი მუსიკოსების შესრულებით.
ემზარ გელაშვილი (პოლიტიკოსი)

ემზარ გელაშვილი (დ. 24 მაისი, 1972 , სოფ. ბებნისი, ქარელის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საავტომობილო საგზაო ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.