მერი ფრითი

მერი ფრითი (ინგლ. ; დაახლ. 1584 — 26 ივლისი, 1659), ცნობილი აგრეთვე ფსევდონიმებით მოლი კატპერსი და მალ კატპერსი , იყო ინგლისელი ჯიბის ქურდი და ნაქურდალის გადამყიდველი, რომელიც ლონდონის კრიმინალურ სამყაროში განსაკუთრებული ცნობადობით სარგებლობდა.
მეტსახელების მნიშვნელობა
, მერი -ის ერთ-ერთი მეტსახელის გარდა, – საუკუნეებში გავრცელებული სახელი იყო ახალგაზრდა ქალისთვის, რომელიც, როგორც წესი, არასასურველი რეპუტაციით ხასიათდებოდა. ტერმინი „“ (ქართულად: „ჯიბის ქურდი“) აღნიშნავს მის რეპუტაციას, როგორც ქურდის, რომელიც ჯიბეებს ჭრიდა და ნივთებს იპარავდა.

სხვა სახელწოდება, რომლითაც იგი იყო ცნობილი — „ “ („ღრიალა გოგონა“) — მომდინარეობს ადრეული თანამედროვე ლონდონის ტენდენციიდან „ “-ისა, ანუ დაბალი სოციალური ფენის აგრესიული ახალგაზრდა მამაკაცებისგან, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ქცევის წესებს და ბაძავდნენ როგორც საბრძოლო, ისე არისტოკრატიულ მანერებს მაღალი ფენებიდან.

ვიკიპედიის კარგი სტატიები
ამ სიმბოლოთი აღინიშნება ვიკიპედიის კარგი სტატიები.
კარგი სტატია არის ვიკიპედიის სტატია, რომელიც აკმაყოფილებს რედაქციული სტანდარტების ძირითად კრიტერიუმებს და გადის კარგი სტატიის ნომინაციის პროცესს წარმატებით. ასეთი სტატიები კარგად არის დაწერილი, შეიცავს ფაქტობრივად ზუსტ და გადამოწმებად ინფორმაციას, არის ფართო შინაარსის, ნეიტრალური თვალსაზრისით წარმოდგენილი და, შეძლებისდაგვარად, ილუსტრირებულია შესაბამისი სურათებითა და საავტორო უფლებების შესაბამისი ლიცენზიებით. კარგი სტატიები არ არის აუცილებელი ისეთივე ყოვლისმომცველი, როგორც რჩეული სტატიები , თუმცა არ უნდა გამოტოვებდეს მნიშვნელოვან ასპექტებს: კარგი და რჩეული სტატიების კრიტერიუმების შედარება უფრო დეტალურ განსხვავებებს აღწერს.

ვიკიპედიაში არსებული 7,170,983 სტატიიდან 43,753 მიეკუთვნება კარგ სტატიებს (დაახლოებით 0.61% ანუ 1 164-დან ერთი), რომლებიც ჩამოთვლილია ქვემოთ. დამატებით 6,903 სტატია არის რჩეული სტატია და 4,781 — რჩეული სია. რადგან ერთი სტატია მხოლოდ ერთ კატეგორიაში შეიძლება იყოს, კარგი სტატია, რომელიც გადაიყვანეს რჩეულ სტატუსში, კარგ სტატიებს აღარ მიეკუთვნება. კარგი და რჩეული სტატიებისა და სიების ჯამი შეადგენს 55,437 სტატიას (დაახლოებით 0.77% ანუ 1 130-დან ერთი). პატარა მწვანე ხატულა პლუსის ნიშნით წრეში (ეს სიმბოლო აღნიშნავს ვიკიპედიის კარგ სტატიებს) გამოჩნდება სტატიის ზედა მარჯვენა კუთხეში და მიუთითებს, რომ სტატია არის კარგი.

ნებისმიერ მნიშვნელოვან მონაწილეს შეუძლია სტატიის ნომინირება, თუ მიიჩნევს, რომ იგი აკმაყოფილებს კარგი სტატიის კრიტერიუმებს. ნებისმიერ მიუკერძოებელ რედაქტორს შეუძლია ნომინირებული სტატიების განხილვა. თუ სტატია აკმაყოფილებს კრიტერიუმებს, იგი ემატება კარგი სტატიების სიას. არსებობს ინსტრუქციები ნომინატორებისა და რევიუერებისთვის. ასევე, ნებისმიერ ადამიანს, ვინც მიიჩნევს, რომ სტატია აღარ აკმაყოფილებს კრიტერიუმებს, შეუძლია მისი გადახედვისა და სიიდან ამოღების ინიცირება შესაბამისი პროცედურების მიხედვით.
ბიოგრაფია
მისი ცხოვრების ფაქტები მეტად არეულია, ხოლო მის სახელთან დაკავშირებულია მრავალი გადაჭარბება და მითოლოგიზებული გადმოცემა. 1662 წელს, მისი გარდაცვალებიდან სამი წლის შემდეგ, გამოიცა სენსაციონალიზებული ბიოგრაფია „ “, რომელმაც ამ მითების გავრცელებას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი.

მერი ფრითი დაიბადა დაახლოებით საუკუნის 80-იანი წლების შუა პერიოდში, ფეხსაცმლის მკერავისა და დიასახლისის ოჯახში. მისი ბიძა, რომელიც სასულიერო პირი იყო და მამის ძმა, ახალგაზრდობაში ცდილობდა მის „გასწორებას“ და ახალი ინგლისში გაგზავნა გადაწყვიტა. თუმცა, მერი გემიდან გადახტა მანამდე, სანამ ის დაიძვრებოდა და შემდგომში ბიძასთან ურთიერთობას აღარ დაუბრუნდა.

მერი საზოგადოებაში ჩნდებოდა მამაკაცის ტანსაცმლით — დუბლეტით და ფართო ბრიჯებით, ეწეოდა ჩიბუხს და თავისუფლად იგინებოდა, როცა სურდა. ცნობილია, რომ მას ხელზე ოთხჯერ ჰქონდა დადებული დასჯის მიზნით დაღი, რაც იმ პერიოდში ქურდებისთვის გავრცელებული სასჯელი იყო. 1612 წლის თებერვალში იგი გაასამართლეს და დაავალეს მონანიება — თეთრ სამოსში გამოწყობილს, წმინდა პავლეს ჯვრის მოედანზე, საკვირაო ქადაგების დროს დგომა.

ამ დასჯამ მცირე შედეგი გამოიღო, რადგან იგი კვლავაც ატარებდა მამაკაცის ტანსაცმელს და საკუთარ სახლში სარკეებს ათავსებდა საკუთარი ამაოების დასაკმაყოფილებლად. მისი სახლი, მიუხედავად მისი ქცევისა, შედარებით „ქალური“ გარემოთი გამოირჩეოდა, რაც მისი სამი მუდმივი მოახლე ქალის ძალისხმევით იყო შექმნილი. მას ჰყავდა თუთიყუშები და ზრდიდა მასტიფის ჯიშის ძაღლებს. მისი ძაღლები მისთვის განსაკუთრებით ძვირფასი იყვნენ: თითოეულს ჰქონდა საკუთარი საწოლი თეთრეულითა და საბნით. მათ საკვებს თავად ამზადებდა.

„ “, მიუხედავად იმისა, რომ წარმოაჩენდა იმ ქცევებს, რომლებიც მაშინ არასწორად ითვლებოდა, ასევე აჩვენებდა მის ღირსებებსაც: მაგალითად, სცენა, სადაც იგი ამხელს მამაკაც პერსონაჟს, რომელიც ყველა ქალს მეძავად მიიჩნევს, და ასევე მისი უბიწოების დემონსტრირება — ის უარს ამბობს ქორწინებაზე.

„ “, პიესა, რომელიც ჯეიმს ბელმა დაწერა და „ “-ით იყო შთაგონებული, ხოლო მერი ფრითის ცხოვრებას ეფუძნება, პირველად დაიდგა 2025 წლის 28 მარტის ამერიკის შეერთებულ შტატებში, მიჩიგანის შტატის -ში.
თუმცა მერი, როგორც ჩანს, საზოგადოებაში საკმაოდ დიდ თავისუფლებას სარგებლობდა იმ ეპოქაში, როდესაც ქალების არატრადიციული ქცევა მკაცრად იყო დაგმობილი. 1611 წელს ფრითი მამაკაცის ტანსაცმლით (როგორც ყოველთვის) გამოვიდა გამოსვლაზე -ში. სცენაზე იგი აუდიტორიასთან ხუმრობდა და მღეროდა სიმღერებს ლუტნზე დაკვრის თანხლებით.

შესაძლებელია, რომ მისი ხუმრობა და სიმღერები გარკვეულწილად უხამსი შინაარსის იყო, თუმცა უკვე მხოლოდ საჯარო სცენაზე გამოსვლაც კი ნორმების დარღვევად ითვლებოდა, რადგან იმ დროის ინგლისში ქალებს საჯარო თეატრალურ სცენაზე გამოსვლა აკრძალული ჰქონდათ.

ერთხელ შოუმენმა უილიამ ბენქსმა მერის 20 ფუნტი შეაძლო, თუ იგი მამაკაცის ტანსაცმლით ჩერჩინგ-კროსიდან შორდიჩამდე იჯირითებდა. მერმა არა მხოლოდ ეს ფსონი მოიგო, არამედ ცხენზე დროშითა და საყვირითაც გამოჩნდა. იგი ასევე ამხედრდა ცნობილ შემსრულებელ ცხენზე — .
ამგვარ საჯარო ქმედებებს გარკვეული რეაქცია მოჰყვა. ფრითი დააკავეს არამორალური ჩაცმულობის გამო 1611 წლის 25 დეკემბერის და ასევე დაადანაშაულეს პროსტიტუციაში მონაწილეობაში.

1612 წლის 9 თებერვალის მერის დაევალა საჯარო მონანიება მისი „ბოროტი ცხოვრების“ გამო ’ -თან. იგი იქ გამოვიდა წარმოდგენით, როგორც აღნიშნავს წერილი ჯონ ჩემბერლენის მიერ დადლი კარლტონისადმი.

იგი 1614 წლის 23 მარტის დაქორწინდა ლუიკნორ მარკჰემზე (შესაძლოა დრამატურგ გერვეის მარკჰემის ვაჟზე). არსებობს მოსაზრება, რომ ეს ქორწინება მხოლოდ ფორმალური შეთანხმება იყო. მტკიცებულებების მიხედვით, ის, სავარაუდოდ, გაფორმდა იმისთვის, რომ ფრითს ქონოდა იურიდიული სტატუსი იმ შემთხვევებში, როდესაც სასამართლო პროცესებში მას „გაუთხოვარი ქალის“ სტატუსით მოიხსენიებდნენ.
თუმცა, როგორც ჩანს, საზოგადოებას მის მიმართ გარკვეული საფუძველი ჰქონდა უარყოფითი დამოკიდებულებისთვის: 1620-იან წლებში იგი, საკუთარი გადმოცემის მიხედვით, მუშაობდა შუამავლად და მაჭანკლად . იგი არა მხოლოდ ახალგაზრდ ქალებს აწვდიდა მამაკაცებს, არამედ ასევე უზრუნველყოფდა „პატივსაცემ“ მამაკაც საყვარლებს საშუალო ფენის ცოლებისთვის.

ერთ შემთხვევაში, როდესაც ერთმა ქალმა სიკვდილის სარეცელზე აღიარა ღალატი იმ საყვარლებთან, რომლებიც მერი ფრითმა მიაწოდა, გავრცელებული ცნობით, ფრითმა დაარწმუნა ამ საყვარლები, რომ გაეგზავნათ ფული იმ ბავშვების სარჩენად, რომლებიც, სავარაუდოდ, მათგან იყვნენ.

აღსანიშნავია, რომ იმ პერიოდში ქალები, რომლებიც რეგულარულად ატარებდნენ მამაკაცის ტანსაცმელს, ზოგადად ითვლებოდნენ „სექსუალურად უწესრიგოებად და უკონტროლოებად“, თუმცა თავად მერი ამტკიცებდა, რომ სექსით არ იყო დაინტერესებული.

იგი 1644 წლის 21 ივნისის გათავისუფლდა -დან მას შემდეგ, რაც „შეშლილობისგან განიკურნა“. ეს შესაძლოა დაკავშირებული იყოს (თუმცა არა დადასტურებულად) იმ ისტორიასთან, რომლის მიხედვითაც მან ძარცვა ჩაიდინა გენერალ -ზე და მას ხელი დაჭრა სამოქალაქო ომის დროს.

ასევე ამბობდნენ, რომ სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად და -ისგან თავის ასარიდებლად მან 2,000 ფუნტი ქრთამი გადაიხადა.

იგი გარდაიცვალა 1659 წლის 26 ივლისის წყალმანკის შედეგად, ლონდონში, -ზე.
იმიჯი და გენდერი
ფრითის ჩაცმულობა და მეტყველების მანერა ეჭვქვეშ აყენებდა მისი დროის მორალურ კოდებს. იგი მიჩნეულია „ინგლისის პირველ ქალ მწეველად“ და მისი გამოსახულებების უმეტესობაში იგი გამოსახულია ჩიბუხით, რაც იმ პერიოდისთვის მამაკაცურ ჩვევად ითვლებოდა. იმდროინდელი თეატრალური წარმოდგენების მიხედვით, თამბაქოს მოწევა ქალებისთვის მიუღებლად და არამიმზიდველ ქცევად მიიჩნეოდა.

ფრითი სიამოვნებას იღებდა იმ ყურადღებით, რომელსაც იწვევდა, რადგან მისი თეატრალური ქცევა მიზნად ისახავდა საზოგადოების შეშფოთებასა და პროვოცირებას.

ერთ-ერთ წარმოდგენაში — „ “, რომელიც ლონდონის -ში დაიდგა — ფრითი მკვეთრად განსხვავდებოდა სხვა ქალ პერსონაჟებისგან. მაშინ, როცა სხვა ქალები თავიანთ როლებზე, როგორც ცოლებსა და მოახლეებზე, საუბრობდნენ, ფრითი გამოჩნდა როგორც თავისუფლების უარყოფითი და „დარღვეული“ სახე. მამაკაცის ტანსაცმლის ტარებითა და სოციალური საზღვრების დარღვევით იგი წარმოჩენილი იყო როგორც სტრუქტურის არმქონე ფიგურა, ხოლო თავისუფლების მოპოვება — როგორც ქალურობის დაკარგვა. ეს პიესა მიზნად ისახავდა მისი წარმოჩენას როგორც „სხვა არსების“, რომელიც არ შეესაბამებოდა იმდროინდელ ქალისთვის განსაზღვრულ ნორმებსა და მოლოდინებს.

ეს ქცევები, რომლებიც მის ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც ვლინდებოდა, გახდა საფუძველი მისი დასჯისა 1611 წლის თებერვალის, როდესაც იგი იძულებული გახდა საჯარო მონანიება შეესრულებინა.