iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სარგონ II

სარგონ (აქადიურზე , - ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 722 -ძვ. წ. 705 წლებში. ტახტი ერგო სალმანასარ -ისგან ძვ. წ. 722 წელს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად. გაურკვეველია ტიგლათფილესერ -ის ძე იყო თუ უზურპატორი, რომელიც სამეფო ოჯახს არ ენათესავებოდა. საკუთარ ნაწერებში თავს ახალ კაცად აცხადებს და იშვიათად მიუთითებს მის წინამორბედებზე. თუმცა მან მიიღო სახელი შარუ-კინუ - „ნამდვილი მეფე“, სარგონ აქადელის მსგავსად, რომელმაც პირველი სემიტური იმპერია დააარსა რეგიონში 16 საუკუნით ადრე. სარგონი ამ სახელის ბიბლიური ფორმაა.

მოღვაწეობა
ატარებდა აქტიურ საგარეო პოლიტიკას. ძვ. წ. 721 წელს დაიპყრო ისრაელის სამეფო, აყარა და ასურეთში გადაასახლა მისი მოსახლეობა. ძვ. წ. 717 წელს დაიმორჩილა ჩრდილოეთი სირია. ძვ. წ. 714 წელს წარმატებით დალაშქრა ურარტუ. ძვ. წ. 710 წელს ქურუმებისა და ადგილობრივი არისტოკრატიის დახმარებით შეძლო ქ. ბაბილონის აღება. აქ განმტკიცების მიზნით ბაბილონს, ნიფურსა და სიფარს დაუბრუნა წინანდელი პრივილეგიები და ავტონომია. ძვ. წ. 707 წელს რეზიდენცია გადაიტანა ახლანდელი ხორსაბადის ადგილას აგებულ ქალაქ დურ-შარუქინში. დაიღუპა ერთ-ერთ ბრძოლაში ძვ. წ. 705 წელს. მის დროს ფართოდ იყო გაცარებული სააღმშენებლო სამუშაოები. დურ-შარუქინში ააგეს მეფის ბრწყინვალე სასახლე, რომლის კედლები დაფარული იყო ბრძოლებისა და ნადირობის სცენებით.
იპოთეკა

იპოთეკა (ძვ. ბერძნ. ), იპოთეკური სესხი — კრედიტი უძრავი ქონების თავდებით. როგორც წესი გაიცემა ბანკის მიერ, თუმცა კრედიტორი შეიძლება გახდეს ასევე ნებისმიერი სხვა სამართლებრივი პირი. იპოთეკური კრედიტის ამღები საკუთარ ვალდებულებას კრედიტის დაფარვაზე მისი კუთვნილი უძრავი ქონების თავდებად ჩადებით უზრუნველყოფს.

იპოთეკური კრედიტი არის უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი გრძელვადიანი კრედიტი, რომლის მეშვეობით შეგიძლიათ შეიძინოთ, ააშენოთ ან გაარემონტოთ უძრავი ქონება — ბინა, სახლი, აგარაკი, მიწის ნაკვეთი. იპოთეკური კრედიტის უძრავი ქონებით უზრუნველყოფა გულისხმობს, რომ სესხის მოქმედების პერიოდში თქვენს მიერ აღებული სასესხო ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ბანკს უფლება აქვს მოახდინოს უზრუნველყოფაში არსებული უძრავი ქონების რეალიზაცია.

საქართველოში და რიგ სხვა ქვეყნებში ტერმინი „იპოთეკა“ ნიშნავს ბანკისგან კრედიტის მიღებას უძრავი ქონების შესასყიდად (მაგ. ბინის ან სახლის). ინგლისურში ამ სახის კრედიტისთვის არსებობს სპეციალური ტერმინი “”. ანუ, ამ კატეგორიაში არ ხვდება სესხი სხვა მიზნობირივი დანიშნულებით, რომელსაც თავდებით უძრავი ქონება ედება.

ტერმინი
ტერმინი „იპოთეკა“ პირველად საბერძნეთში გაჩნდა ჩვ. წ. ს.-ში. ბერძნები ასე აღნიშნავდნენ მოვალის პასუხისმგებლობას კრედიტორის წინაშე საკუთარი მიწით. მსესხებლის მიწის ნაკვეთის საზღვარზე სვამდენ ბოძს წარწერით, რომელიც აღნიშნავდა, რომ ეს მიწა სესხს უზრუნველყოფდა. სწორედ ეს ბოძი იწოდებოდა „იპოთეკად“, რომლის ძველი ბერძნულიდან ნიშნავს „მისადგმელს“.
კარმა

კარმა (სანსკ. ् „ქმედება“) — ცენტრალური ცნება ინდუიზმსა და ინდოეთის სხვა რელიგიებში, ცოცხალი არსების ქმედება, რომელიც მის შემდგომ ბედს და ცხოვრების პირობებს განაპირობებს.

ინდუიზმი ქადაგებს სულის (ატმანი) უკვდავებას და სხეულის სიკვდილის შემდეგ მის ახალ სხეულში დაბადებას. სხეულის შერჩევა, არსების ხელახალი დაბადების ადგილი, მშობელი, ცხოვრების ხანგძლივობა და მისი პირობები განპირობებულია წინა ცხოვრების ქმედების შესაბამისად, ანუ კეთილი ქმედების - კეთილი კარმის - „ანაზღაურებაა“ მომდევნო ცხოვრების უკეთესი პირობები, ბოროტი ქმედებით - ბოროტი კარმით - ატმანი (სული) იმკის ცხოვრების არახელსაყრელ პირობებს.

მცენარეთა და ცხოველთა კარმა (ქმედება) ბუნებრივია, ატმანი 8 400 000 ფორმას ერთი მეორის მიყოლებით იცვლის, ხოლო ადამიანის სხეულის მიღწევისას მის კარმას გააზრებული მნიშვნელობა ეძლევა და იგი თავისი ქმედებისთვის პასუხისმგებელი ხდება.

ადამიანის სხეულში მყოფი სულის დანიშნულება არა კეთილი კარმის დაგროვებაა, არამედ კეთილი და ბოროტი ქმედებების არარსებულამდე დაყვანა, კარმისა და დაბადებათა ბორკილებისგან განთავისუფლება და ღმერთთან (პერსონალურ ან უპიროვნო ბრაჰმანთან) შერწყმა.
კირტანა

კირტანა, კირტანი (სანსკ. ि् ”მღერა”) — ერთობლივი ლოცვის და საგალობლების შესრულების ფორმა ინდუიზმში, სიქიზმსა და ინდოეთის სხვა აღმსარებლობებში, სრულდება ერთი ან რამდენიმე ვოკალისტის მიერ და ახლავს მუსიკალური ინსტრუმენტების აკომპონიმენტი და მორწმუნეთა გუნდი.

საგალობლების ერთობლივად შესრულება ძლიერ გავრცელებულია ინდოეთში, კირტანებსა და ბჰაჯანებს ასრულებენ რელიგიურ დღესასწაულებსა და ფესტივალებზე, სოფლებისა და ქალაქების ქუჩებზე მიმავალ პროცესიებში.
ბოლივუდი

ბოლივუდი — აშშ-ის კინემატოგრაფიის, ჰოლივუდის ანალოგიაზე შექმნილი სახელწოდება, რომელიც ინდოეთის ქალაქ ბომბეის (დღესდღეობით მუმბაი) კომერციულ კინემატოგრაფიას მიეცა.

პირველად ჰოლივუდისა და ბომბეის ამ შეჯვარებული სახელწოდებით ბომბეის კინომატოგრაფია ერთ-ერთმა ინდოელმა კინოკრიტიკოსმა 1970-იან წლებში მონათლა, რითაც მან ბოლივუდის კომერციულ-გასართობი პოლიტიკა კალიფორნიულ ჰოლივუდს ცინიკურად შეადარა, მაგრამ ეს სახოლწოდება დამკვიდრდა და ინდური კინოს სინონიმად იქცა. ინდოელი პატრიოტები სახელწოდება „ბოლივუდის“ წინააღმდეგნი არიან, ვინაიდან მათი მოსაზრებით ინდურ ფილმებს ჰოლივუდთან საერთო არაფერი აქვთ.

ბოლივუდის ფილმებს აქვთ რამდენიმე დამახასიათებელი თავისებურება: მათი უმეტესობა მიუზიკლია — ფილმის სიუჟეტში ჩართულია მუსიკალური კლიპები (ზოგჯერ ათამდე), ორ სერიად გაყოფილი ფილმი დაახ. ოთხი საათი გრძელდება. თუმცა ფილმების სიუჟეტები სხვადასხვაგვარია, მათში გამოიყენება ინდური კლასიკური თეატრისთვის დამახასიათებელი თემები - სიკეთის ბოროტებასთან ბრძოლა, ავი დედამთილი და დაჩაგრული რძალი, ღარიბ და მდიდარ, მუსლიმ და ინდუისტ გმირთა შორის სიყვარულის გამარჯვება, ადამიანის ღირსების შეურაცხმყოფელი ტრადიცების გადალახვა და კასტური სისტემის ბორკილთა დამსხვრევა და სხვა.

ბოლივუდის პროდიუსერები მუშაობენ როგორც ინდოეთის, ასევე მთელი აზიისა და აფრიკის ფართო მასებისთვის და ქმნიან ე.წ. „კინოს მთელი ოჯახისთვის დიდიდან პატარამდე“, ამიტომ ეროტიკული მომენტები, განსაკუთრებით ქალის და მამაკაცის პირზე კოცნა ფილმში ტაბუა. ამ მხრივ ოდნავ გაბედული ფილმები აზია-აფრიკის მუსლიმი, ინდუისტი და ა.შ. მაყურებლის მკაცრ კრიტიკას აწყდება.

ბოლივუდი განვითარებად ინდოეთში, რომლის მოსახლეობის უმრავლესობა სიღატაკის ზღვარზე არსებობს, ლამაზი, თეთრკაინიანი, წარმატებული ადამიანის კულტს ემსახურება, აგრეთვე თეთრ და შავკანიან მოსახლეობაში, შესაძლოა — უნებლიე, ერთმანეთისადმი შეუწყნარებლობას თესავს, რითაც იგი გამუდმებით დასავლეთის კინოკრიტიკის ნოტას იმსახურებს.

აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად ბევრი ნაკლისა, ბომბეის კინომატოგრაფიის წარმატებული ნიმუშები (მაგ. „დევდასი“) დუბლირებულია ევროპის ბევრ ენაზე და რეგულარულად გადაიცემა დასავლეთის ეთერში.
ლინგამი

ლინგამი, ლინგა, შივლინგა (სანსკ. ि् „ნიშანი“) — ინდუისტური ფალოსის კულტის სიმბოლო, ღვთაება შივას სასქესო ორგანო.

როგორც რიტუალური ღვთისმსახურების აუცილებელ ატრიბუტს, ძირითადად ქვაში გამოსახულ ლინგამს მეტწილად შივას და მის ოჯახის წევრებს მიძღვნილ ტაძრებში სცემენ თაყვანს — სწირავენ მას რძეს და ყვავილებს.
მწყერის ციხე

მწყერის ციხე — საუკუნის ციხესიმაგრის ნანგრევები სოფელ ალავერდის ტერიტორიაზე, მდინარე თრუნასა და ბორიმელას შესართავთან, იმერეთში.

ნაციხარი სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მთის წაგრძელებული ფერდზე მდებარეობს, შემორჩენილია კლდის ფლეთილი ქვითა და ქვიშაქვით ნაგები გალევანი, აგრეთვე კლდეში გაჭრილი ოთხკუთხა ფორმის ხარო. უმეტესი ნაწილი მცენარეებითაა დაფარული.

იგი აგებული უნდა ყოფილიყო ციხე-ქალაქ შორაპნის სადარაჯო პუნქტად. ციხიდან 100-200 მეტრის მოშორებით მოსახლეობამ უახლოეს წარსულშიც პოულობდა ანტიკური ხანის თიხის ჭურჭლის ნამტვრევებს, კაჟიანი თოფიდან გასროლილ ტყვიებს. ციხიდან რამდენიმე მეტრის მოშორებით მდინარე ბორიმელას ხეობაში მინდორია, რომელიც ამჟამად «ნაომარის» სახელს ატარებს. ციხეს დიდი ბრძოლები აქვს გადატანილი. ამის შესახებ ვახუშტი ბაგრატიონიც სწერდა.

გადმოცემის მიხედვით მე-18 საუკუნის ნახევარში იმერეთის მეფე სოლომონ -მა ჯერ გამოამწყვდია ციხეებში თურქთა ლაშქარი და შემდეგ გაანადგურა ისინი. ხალხში დღემდე არსებობს გადმოცემა, თითქოს ციხეში თურქები მწყერებივით იყვნენ გამომწყვდეული და ციხესაც მწყერის ციხე შეარქვესო.
ნუნისის ღვთისმშობლის ეკლესია

ნუნისის ღვთისმშობლის ტაძარი — - საუკუნის ეკლესია ნუნისში. ტაძარი მრავალჯერ დანგრეულა და განახლებულა. უკანასკნელად ტაძარი დაანგრია და დაწვა ომარ-ხანმა 1785 წელს, გვიან შემოდგომაზე, ვახანის ციხის აღების შემდეგ. ს. 60-იან წლებამდე დანგრეული ტაძრის აღდგენაზე არავის უფიქრია. ტაძარი განახლებულია - საუკუნეებში, შემდგომ კიდევ მრავალგზის და ბოლოს 1895 წელს.

ტაძარი
გიორგი ბოჭორიძემ ს. 30-იან წლებში იმოგზაურა ზემო იმერეთში და მოგვცა ტაძრის აღწერილობა. ეკლესია სამნავიანი უგუმბათო ბაზილიკაა, ზომით 34 (საკურთხევლის კედლამდე), 2414 არშინი (დაახლ). მას სამხრეთით ჰქონია კარიბჭე და დასავლეთით საქალებო, მათგან მხოლოდ საძირკველიღა მოჩანს. ნაშენია კლდისა, შირიმის ქვისა და კირისაგან. კარი აქვს სამხრეთით და დასავლეთით. სარკმელი აღმოსავლეთით 1, სამხრეთით 3, დასავლეთით 2. ჩრდილოეთით 3 თაღი დაბჯენილი აქვს ექვს მსხვილ, ჯვარედინ სვეტზე. საკურთხეველს გარშემო შემორიგებული აქვს საჯდომები (კედლის ძირზე).

ეკლესია ძველად გუმბათიანი შენობა უნდა ყოფილიყო, რასაც მოწმობს გვერდის ნავების აღმოსავლეთის ნაწილები, რომლებიც 21/2 არშინით მაღლა არის აწეული. გუმბათის ნაწილი მე-17 არშინის შემდეგ იწყება და მოიცავს 11 არშინს, შემდეგ 6 არშინი საკურთხევლის ნაწილისა არის (17.11.6,34).

ეკლესია დანგრეული ყოფილა და განუახ­ლებიათ 1900-იან წლებში. საკურთხევლის ნაწილი მეტად ყოფილა დანგრეული და გა­ნახლების დროს მისი აგებულება თვალსაჩინოდ შეცვლილა. განსაკუთრებით კანკელ­თან, გუმბათის ადგილი სულ ჩამოქცეული ყოფილა, აქ თაღი ხელახლა გადაუყვანიათ (ძველი აგებულების, ვარსკვლავის სახელი თაღი ხელუხლებლად შენახულია სამხრეთ ნავში).

ეკლესიაში, სამხრეთ-დასავლეთი სვეტის წინ ყოფილა საფლავი უცნობი პირისა, რო­მელსაც სდებია მარმარილოს დაფა წარწერით. დღეს ამ დაფიდან მცირედი ნატეხებიღა არის შენახული. ეკლესიაში არის ქვის ნატეხი მაქსიმალური ზომით 1521 სმ, ასომთავრული წარწერის ნაშთით:

წარსა მართ(ე)ბლ(ა)დ
ძეთა ჩ(ვ)ენ თა, აღ საზრდ(ე)ლ(ა)დ
ჩ(ვ)ენი შ(ე)ნდ(ო)ბ(ა)ს ყ(ო)ფთ

ეკლესიის გარშემო არის ოთხკუთხა გალავნის ნანგრევები, ნაშენი ყოფილა კლდე-რი­ყის ქვისა და კირისაგან. უკეთ შენახულია სამხრეთი და აღმოსავლეთი ნაწილები.

ეკლესიის დასავლეთ-სამხრეთი კუთხის გასწვრივ, გალავნის გარეთ, არის შენობის ნანგრევი. მის მახლობლად არის ორი აკლდამა, რომელსაც ადგილობრივ «ეკვტერს» უწოდებენ. ამ აკლდამებს ჩაქცეული აქვთ დასავლეთი ნაწილი. ისინი თითქმის თაღამდე მიწაში სხედან.

თქმულება
ნუნისის ეკლესიიდან რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით ტყის სიღრმეში მდებარეობს ადგილი, რომელსაც «ბერების კლდეს» ეძახიან. მის კომპლექსში შედის კლდეში გამოკვეთილი სამი გამოქვაბული, ლეგენდის თანახმად ნუნისის ღვთისმშობლის ტაძარი ოდითგან საიდუმლო გვირაბით უკავშირდებოდა «ბერების კლდეს».
ტომ ვულფი

თომას კენერლი „ტომ“ ვულფი ( დ. 2 მარტი, 1931 — გ. 14 მაისი, 2018, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი ჟურნალისტი და მწერალი, რომელიც „ახალი ჟურნალისტიკის“ ერთ-ერთი დამფუძნებლად მიიჩნევა.

დაიბადა რიჩმონდში, ვირჯინია. დაამთავრა ვაშინგტონისა და ლის უნივერსიტეტი (1951). დოქტორის ხარისხი იელის უნივერსიტეტში მიენიჭა ამერიკანისტიკის სპეციალობით (1957). მუშაობდა რეპორტიორად გაზეთებში „სპრინგფილდ იუნიონი“, „ვაშინგტონ-პოსტი“, „ნიუ-იორკ ჰერალდ ტრიბიუნი“, ასევე წერდა ჟურნალებისთვის „ნიუ-იორკ მეგეზინი“, „ესქუაირი“ და „ჰარპერსი“. 1987 წელს გამოიცა მისი პირველი რომანი „ამბიციების კოცონი“, რომელმაც კრიტიკული აღიარება და კომერციული წარმატება მოიპოვა. წიგნის მიხედვით ბრაიან დე პალმამ ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო.
მანჰეტენის მუნიციპალური შენობა

მანჰეტენის მუნიციპალური შენობა — 40-სართულიანი შენობა აგებული გაზრდილი სამთავრობო სივრცის მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად 1898 წელს ნიუ-იორკ სიტიში ხუთი რაიონის გაერთიანების შემდეგ. მშენებლობა 1909 წელს დაიწყო და 1915 წელს დასრულდა, რას ასევე ნიუ-იორკში მოძრაობის „ქალაქი-მშვენიერი“ დასასრული გახდა.

177 მ სიმაღლის შენობის ყველაზე მაღალ წერტილზე დგას მანჰეტენში სიდიდით მეორე ქანდაკება. არქიტექტურულმა ფირმამ „მაკკიმ, მიდ ენდ უაიტ“ შენობა ისე დააპროექტა, რომ მის საძირკველში ჩაშენდა ქალაქის მეტროს სადგური, რაც პირველი ასეთი შემთხვევა იყო ნიუ-იორკში.

შენობამ განსაკუთრებული გავლენა იქონია სამოქალაქო მშენებლობაზე სხვა ამერიკულ ქალაქებში. მასში გამოყენებული ბოზ-არტის სტილის არქიტექტურა პროტოტიპი გახდა ტერმინალ ტაუერისთვის კლივლენდში, ფიშერ ბილდინგისთვის დეტროიტში და ვრაილი ბილდინგისთვის ჩიკაგოში.

ჩემბერსისა და სენტრ ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე ეს მუნიციპალური შენობა ერთ-ერთი უდიდესი სამთავრობა შენობაა მსოფლიოში. მის ძირითად ნაწილში 25 სართულია (33 ლიფტით), კოშკში კი დამატებით კიდევ 15 სართულია. აქ მდებარეობს ქალაქის ცამეტი საზოგადოებრივი სააგენტო და საზოგადოებრივი რადიო სადგური. ყოველწლიურად ამ შენობაში 28.000 ნიუ-იორკელი ქორწინდება.
ჰოლანდია (ისტორიული რეგიონი)

ჰოლანდია — ისტორიული რეგიონი ნიდერლანდების დასავლეთ ნაწილში. მოიცავს ქვეყნის ორ პროვინციას - ჩრდილოეთ ჰოლანდიას (-) და სამხრეთ ჰოლანდიას (-). ისტორიულად ჰოლანდია საგრაფო იყო, რომელიც საღვთო რომის იმპერიის ნაწილს წარმოადგენდა. მოგვიანებით ერთ-ერთი სახელმწიფო გახდა, რომელმაც ნიდერლანდების შვიდი გაერთიანებული პრივინციისგან (1581-1795) შექმნა რესპუბლიკა. ჰოლანდიის შექმნას საფუძველი დაუდო პირველმა ბურჟუაზიულმა რევოლუციამ ნიდერლანდიაში, რომელიც ესპანეთის შემადგენლობაში შედიოდა. შესაბამისად რევოლუციაც ესპანეთის წინააღმდეგ იყო მიმართული. შედეგად, 1579 წელს ჩამოყალიბდა ნიდერლანდიის ჩრდილოეთ პროვინციების კავშირი, მოგვიანებით ჰოლანდია - პირველი კაპიტალისტური სახელმწიფო.

1806-1810 წლებში არსებობდა ჰოლანდიის სამეფო, რომელიც ვასალურ დამოკიდებულებაში იყო ნაპოლეონ -ის საფრანგეთის იმპერიის მიმართ. მის მეფედ ნაპოლეონის ერთ-ერთი ძმა, ლუდოვიკო ბონაპარტი დაინიშნა. ჰოლანდიის სამეფო შეცვალა ბატავიის რესპუბლიკამ (ასევე ვასალური საფრანგეთის მიმართ), შემდეგ კი 1810 წელს საფრანგეთის მიერ ანექსირებისას არსებობა შეწყვიტა.

სახელწოდება ჰოლანდია მომდინარეობს სიტყვებისგან (სიტყვასიტყვით "ხის ქვეყანა"). ზოგიერთ ქვეყანაში ამ სახელით მოიხსენიება მთელი ნიდერლანდების სამეფო, რაც პოლიტიკურად არაკორექტულია.
მეინსტრიმი

მეინსტრიმი ( - „ძირითადი დინება“) — ტერმინი, რომელიც რომელიმე სფეროში გაბატონებულ თვალსაზრისს გულისხმობს. განსაკუთრებით ხშირად ეს ტერმინი ხელოვნების (მაგ., მუსიკა, ლიტერატურა და საშემსრულებლო ხელოვნება) მიმართ გამოიყენება.

მეინსტრიმი არის:

ის, რაც ჩვეულებრივია.
ის, რაც მასისთვის გასაგებია.
ის, რაც ფართო საზოგადოებისთვის მისაწვდომია.
მალა

მალა, ჯაპა (სანსკ. ाा „თაიგული“) — ინდუისტური კრიალოსანი, ტრადიციულად შედგება 108 ბურთულისგან, რომლებიც წმინდა ტულსის ხისგანაა გამოთლილი, უფრო იშვიათად — სხვა მასალებისგან.

მორწმუნენი მალას ყელსაბამივით ან ხელსაბნევივით ატარებენ და მას მედიტაციასა და ლოცვაში გამოიყენებენ: ხელს ჰკიდებენ ერთი მეორის მიყოლებით ბურთულებს და თავიანთი რწმენის შესაბამისი ღვთაების 108 სახელს იხსენებენ.
რეზო კაკაბაძე

რეზო კაკაბაძე (დ. 9 მარტი, 1932, თბილისი — გ. 19 თებერვალი, 1994) — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელი, ხოლო 1959 წელს — თბილისის სამხატვრო აკადემია. აკადემიის დამთავრების შემდეგ უჩა ჯაფარიძის ასისტენტი იყო, მონაწილეობას იღებდა აკადემიის ყოველწლიურ საკონკურსო გამოფენებში. სიცოცხლის ბოლომდე ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას. იყო აკადემიის ფეწერის კათედრის დოცენტი. სხვადასხვა დროს, 1980–1984 წლებში მისი გამოფენები მოეწყო იუგოსლავიაში, ბულგარეთსა და პარიზში. 1980 წლიდან გარდაცვალებამდე, აკადემიის ფერწერის განყოფილების თავმჯდომარე იყო.
ტყობა-ერდი

ტყობა-ერდი, თხაბა-იერდის ეკლესია (ინგუშ.: –) — შუა საუკუნეების ქართული ტაძარი ინგუშეთში, ჯეირაჰ-ასინის მუზეუმ-ნაკრძალის ტერიტორიაზე. ნასოფლარ ხაირახიდან 200–300 მეტრის დაშორებით.

ძეგლი პირველად აღწერა რუსეთის არმიის კვარტერმეისტერმა შტედერმა 1781 წელს.
ნანგრევები მოიცავს ოთხ ძირითად სამშენებლო ფენას, რომელთაგან პირველი მე-9-10, ხოლო უკანასკნელი მე-15-16 საუკუნეებს განეკუთვნება. ტყობა-ერდი ერთ-ერთია იმ ტაძართაგან რომელიც ქართველმა მისიონერებმა ააგეს ვაინახურ ტომებში ქრისტიანობის გასამტკიცებლად. იგი თავდაპირველად სამეკლესიიანი ბაზილიკა იყო, ტიპური შუა საუკუნეების ქართული არქიტექტურისთვის. გვიანდელ დეტალებში შეინიშნება აგრეთვე ადგილობრივი ხუროთმოძღვრული ტრადიციის კვალიც. შემორჩენილია რელიეფური გამოსახულებების, ორნამენტების და ქართული ასომთავრული წარწერების ფრაგმენტები.

ტაძარი შეტანილია რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლთა ნუსხაში, თუმცა ჩეჩნეთის მეორე ომის დროიდან მახლობლად განლაგებული რუსეთის სამხედრო პოლიგონი და სამხედროთა უდიერი მოპყრობა ადგილობრივი სიძველეებისადმი დიდ საფრთხეს უქმნის ტყობა-ერდის, რის წინააღმდეგაც არაერთხელ გამოსულან ინგუში პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწეები, თუმცა უშედეგოდ.

გალერეა
ქვინზი

ქვინზი — ნიუ-იორკის ხუთი ბოროუდან ერთ-ერთი. არის ფართობით უდიდესი და მოსახლეობით მეორე ბოროუ ქალაქ ნიუ-იორკში. აქ მდებარეობს ნიუ-იორკის ორი მთავარი აეროპორტი (ჯონ კენედისა და ლაგუარდიას), ნიუ-იორკ მეტსი (ბეისბოლის გუნდი), ეროვნული ჩოგბურთის ცენტრი, სილვერკაპ სტუდიო და ფლაშინგ მიდოუს კორონა პარკი.

ქვინზი აშშ-ში ეთნიკურად ყველაზე მრავალფეროვანი ქაუნთია. 2005 წლისთვის მის მცხოვრებთა 47,6%-ს იმიგრანტები წარმოადგენდენ. ვარაუდობენ, რომ 2010 წლისთვის მისი მოსახლეობის უმრავლესობა უცხოეთში იქნება დაბადებული. ~2,4 მილიონი მცხოვრებით ის ნიუ-იორკში მეორე და აშშ-ში მეათე ყველაზე დასახლებული ქაუნთია.

ქვინზი 1683 წელს შეიქმნა, როგორც ნიუ-იორკის 12 ქაუნთიდან ერთ-ერთი და სახელი ჩარლზ -ის მეუღლის, დედოფალ კატარინა ბრაგანსას პატივსაცემად ჰქვია.
სტატენ-აილენდი

სტატენ-აილენდი — ნიუ-იორკის ხუთი ბოროუდან ერთ-ერთი. 2015 წლის აღწერით 474 558 ადამიანი ცხოვრობს. შეადგენს რიჩმონდის საგრაფოს და ასევე ეწოდებოდა 1975 წლამდე. ნიუ-იორკის ოლქი გახდა 1898 წელს. პირველი ევროპელი ამ კუნძულზე 1524 წელს ჯოვანი ვერაძანო იყო. 1609 წელს ჰენრი ჰადსონმა კუნძული ნიდერლანდების სავაჭრო ტერიტორიად გამოაცხადა და მას სტატენ-აილენდი უწოდა , ნიდერლანდების პარლამენტის „-“-ის სახელზე.

მიუხედავად გამოცხადებისა, კუნძული არაკოლონიზებული რჩებოდა დიდი ხნის განმავლობაში. 1639-1655 წლებში ნიდერლანდელებმა სამჯერ სცადეს მუდმივი კონტროლის დაწესება კუნძულზე, თუმცა უშედეგოდ. მხოლოდ 1661 წელს დასახლებაში ოუდ-დორპ (ძველი ქალაქი), პირველად იქნა მიღებული შეთანხმება ნიდერლანდელების მმართველობაზე, თუმცა მხოლოდ ჰაროვსის სამხრეთით, სამხრეთის სანაპიროსთან, სადაც ნიდერლანდური ოჯახები, ვალონები და ჰუგენოტები ცხოვრობდნენ.

სტატენ-აილენდი ცნობილი იყო დიდი საქალაქი ნაგავსაყრელით, რომელმაც 53 წელი იარსება და 2001 წელს დაიხურა. ამჟამად ნაგავსაყრელის ადგილას სწრაფად ვითარდება დასახლებული პუნქტი.
იურმალა

იურმალა (, ნიშნავს „ზღვის ნაპირს“ ან „პლაჟს“) — ქალაქი ლატვიაში, რიგის მახლობლად. იურმალა საკურორტო ქალაქია რომელიც 32 კილომეტრზეა გადაჭიმული და მოქცეულია რიგის ყურესა და მდინარე ლეილუპეს შორის.

ათწლეულების წინ, ლატვიის საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში ყოფნის დროს იყო მაღალი ეშელონების ოფიციალური პირების დასასვენებელი ადგილი, როგორებიცაა ბრეჟნევი და ხრუშჩოვი.

2002 წლიდან 2014 წლამდე „ძინტარის“ საკონცერტო დარბაზში ყოველწლიურად იმართებოდა ახალგაზრდა შემსრულებელთა კონკურსი „ახალი ტალღა“, ასევე სხვა კონცერტები და ფესტივალები.
როლან ბარტი

როლან ბარტი ( [̃ ]; დ. 12 ნოემბერი, 1915 — გ. 25 მარტი, 1980) — ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსი, ლიტერატურის და სოციალურ მეცნიერებათა თეორეტიკოსი, ფილოსოფოსი და სემიოტიკოსი. ბარტის ნაშრომებმა, რომლებიც მრავალ სფეროს მოიცავს, გავლენა მოახდინა სხვადასხვა თეორიულ სკოლაზე, მათ შორის - სტრუქტურალიზმზე, სემიოლოგიაზე, ეგზისტენციალიზმზე, მარქსიზმსა და პოსტსტრუქტურალიზმზე.

საფრანგეთის ინტელექტუალურ სარბიელზე ბარტი 1950-იან წლებში გამოჩნდა. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა სარტრის ნაშრომმა ”რა არის ლიტერატურა?” (1947). ბარტის ნაშრომი ”წერის ნულოვანი ხარისხი” (1953) თავდაპირველად ალბერ კამიუს ჟურნალ ”კომბაში” გამოქვეყნდა, რამაც ავტორი მოდერნისტული ლიტერატურის ერთ-ერთ წამყვან კრიტიკოსად აქცია. მასში ბარტმა შემოიტანა ”წერის” კონცეფცია, რომელიც სტილისგან, ენისგან და მწერლობისგან გამიჯნა.
იელის უნივერსიტეტი

იელის უნივერსიტეტი — კერძო კვლევითი უნივერსიტეტი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კონექტიკუტის შტატის ქალაქ ნიუ-ჰეივენში. აივი ლიგის წევრი. დაარსდა 1701 წელს. იელის უნივერსიტეტი აშშ-ის მესამე უძველესი უმაღლესი განათლების სასწავლებელია და ერთ-ერთია ცხრა კოლონიალურ კოლეჯთაგან, რომლებიც კიდევ ჯერ ამერიკის რევოლუციამდე დაარსდა.

იელი თავდაპირველად დაარსდა კოლეგიალური სკოლის სახელწოდებით 1701 წელს, კონექტიკუტის კოლონიის კონგრეგაციონალისტი სასულიერო პირების მიერ. თავდაპირველად მისი დანიშნულება სასულიერო პირებისთვის მხოლოდ თეოლოგიისა და წმინდა ენების სწავლება იყო, თუმცა ამერიკის რევოლუციის დროისთვის სასწავლო პროგრამა გაფართოვდა, მას დაემატა ჰუმანიტარული და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები. საუკუნეში სასწავლებელი გაფართოვდა, მას შეემატა სამაგისტრო და პროფესიული პროგრამები, ხოლო 1861 წელს აშშ-ში პირველად იელის უნივერსიტეტმა მიანიჭა დოქტორის ხარისხი. უნივერსიტეტის სტატუსი იელს 1887 წელს მიენიჭა. 1890-იანი წლებიდან მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უნივერსიტეტის კამპუსი და სამეცნიერო-კვლევითი პროგრამები, რასაც მოყვა სტუდენტებისა და პროფესორ-მასწავლებლების რაოდენობის ზრდა.

იელი შედგება 15 სკოლისგან, რომელთა შორისაა იელის კოლეჯი, იელის ჰუმანიტარულ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა სამაგისტრო სკოლა და იელის სამართლის სკოლა. უნივერსიტეტს მართავს იელის კორპორაცია, თუმცა თითოეული სკოლის აკადემიური პერსონალი დამოუკიდებლად განსაზღვრავს სასწავლო გეგმებსა და ხარისხების გაცემის წესს. გარდა ნიუ-ჰეივენის ცენტრალური კამპუსისა, უნივერსიტეტს ეკუთვნის სპორტული ობიექტები დასავლეთ ნიუ-ჰეივენში, კამპუსი უესტ-ჰეივენში და ტყეები და ბუნებრივი ნაკრძალები მთელ ახალ ინგლისში. 2023 წლის მონაცემებით, უნივერსიტეტის ფონდი შეადგენდა 40.7 მილიარდ აშშ დოლარს, რაც აშშ-ში მესამე უმსხვილესი ფონდია. სპორტულ შეჯიბრებებში იელის სტუდენტები მონაწილეობენ იელის ბულდოგების სახელით. ბულდოგები ასპარეზობენ -ს დივიზიონში აივი ლიგის კონფერენციაში.

2024 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, იელის უნივერსიტეტთან დაკავშირებულია 69 ნობელის პრემიის ლაურეატი, 5 ფილდსის მედლის, 4 აბელის პრემიის და 3 ტიურინგის პრემიის ლაურეატი. იელის კურსდამთავრებულებს შორისაა მრავალი გამოჩენილი პიროვნება, მათ შორის 5 აშშ-ის პრეზიდენტი, 10 აშშ-ის დამფუძნებელი მამა, 19 უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე, 31 ცოცხალი მილიარდერი, 263 როდსის სტიპენდიატი, და სხვა.
იულია კრისტევა

იულია კრისტევა ( დ. 24 ივნისი, 1941) — ბულგარული წარმოშობის ფრანგი ფილოსოფოსი, ლიტერატურის კრიტიკოსი, ფსიქოანალიტიკოსი, ფემინისტი და მწერალი. 1960-იან წლებიდან საფრანგეთში ცხოვრობს. კრისტევამ სახელი მას შემდეგ მოიხვეჭა, რაც 1969 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი წიგნი „სემიოტიკა“.

ბარტთან, ტოდოროვთან, გოლდმანთან, ჟენეტთან, ლევი-სტროსთან, ლაკანთან, გრეიმასთან, ფუკოსთან და ალთიუსერთან ერთად, იგი სტრუქტურალიზმის წამყვან ფიგურად ითვლება. ამასთანავე, მისმა ნაშრომებმა განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა პოსტსტრუქტურალიზმის განვითარებაში.

იულია კრისტევა სწავლობდა ფროიდისეულ და ლაკანისეულ ფსიქოანალიზს. 1965 წელს იგი „ტელ კელის“ ჯგუფს შეუერთდა, სადაც თავისი მომავალი მეუღლე ფილიპ სოლერსი გაიცნო. ჯგუფი ენის პოლიტიკის საკითხით იყო დაინტერესებული. „ტელ კელის“ წევრები ისტორიას განიხილავდნენ, როგორც საინტერპრეტაციო ტექსტს, ხოლო ისტორიის წერას განიხილავდნენ, როგორც პოლიტიზებულ საქმიანობას და არა როგორც სინამდვილის ობიექტურ ასახვას.

1974 წელს სადოქტორო ნაშრომის — „პოეტური ენის რევოლუციის“ შემდეგ, იგი პარიზის უნივერსიტეტის ენათმეცნიერების კათედრის გამგე გახდა. პარალელურად, მიწვეული პროფესორის სტატუსით, ნიუ-იორკის კოლუმბიის უნივერსიტეტშიც ატარებდა ლექციებს.
ჟაკ ლაკანი

ჟაკ ლაკანი, სრული სახელი — ჟაკ-მარი-ემილ ლაკანი (; დ. 13 აპრილი, 1901 — გ. 9 სექტემბერი, 1981) — ფრანგი ფსიქოანალიტიკოსი, ფსიქიატრი და ექიმი. მისი ნაშრომები ინტერდისციპლინური კვლევის მეთოდით გამოირჩევა, სადაც ავტორი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ენათმეცნიერებას, ფილოსოფიას და მათემატიკას. ლაკანზე დიდი გავლენა მოახდინეს ფროიდის, სოსიურის და ლევი-სტროსის ნაშრომებმა. ლაკანმა ფროიდის ნააზრევის ინტერპრეტაცია შემოგვთავაზა სტრუქტურალისტური და პოსტსტრუქტურალისტური თეორიების ჭრილში, რითაც ფსიქოანალიზი პოსტსტრუქტურალისტურ თეორიად აქცია.

ლაკანის თანახმად „მე“ ვერასდროს დაიკავებს არაცნობიერის ადგილს და ვერც ვერასდროს შეძლებს მის მართვას, ვინაიდან „მე“ მხოლოდ და მხოლოდ ილუზიაა, თვით არაცნობიერის წარმოსახვის ნაყოფია. ლაკანისეული ფსიქოანალიზის მიხედვით, არაცნობიერი ყველაფრის საფუძველია.

ლაკანი ცდილობს გაარკვიოს, თუ როგორ უყალიბდება ჩვილს ილუზია საკუთარი თავის, როგორც ერთიანი ცნობიერი არსების შესახებ, რომელიც სიტყვა „მე“-თი გამოიხატება. ლაკანისთვის ცენტრალური კონცეფციაა არაცნობიერი, რომელიც ადამიანის არსებობის ყველა ფაქტორს მართავს და ენას ჰგავს.

რესურსები ინტერნებში
ჟაკ ლაკანი, ცხოვრება და მოღვაწეობა, შრომები
საბუნებისმეტყველო ფილოსოფია

ნატურფილოსოფია ( — ბუნება), ასევე საბუნებისმეტყველო ფილოსოფია — მცდელობა აიხსნას ბუნება სამეცნიერო მეთოდებით მიღებული შედეგების საფუძველზე, რათა შესაძლებელი გახდეს ზოგიერთ ფილოსოფიურ საკითხებზე პასუხის გაცემა. სწავლობს მნიშვნელოვან საბუნებისმეტყველო მცნებებს (სუბსტანცია, მატერია, ძალა, სივრცე, დრო, სიცოცხლე, განვითარება, ბუნების კანონი), ასევე ბუნებრივი მოვლენების კანონზომიერებისა და მათ შორის კავშირის შემეცნებას.

მეცნიერების სხვადასხვა ფორმები ისტორიულად ფილოსოფიისგან, ან უფრო კონკრეტულად ნატურფილოსოფიისგან განვითარდა. ძველ უნივერსიტეტებში ოდითგანვე არსებულ საბუნებისმეტყველო ფილოსოფიის კათედრას ამჟამად ფიზიკის პროფესორები განაგებენ. მეცნიერებისა და მეცნიერთა თანამედროვე გაგება მე-19 საუკუნიდან მომდინარეობს. მანამდე კი სიტყვა "მეცნიერება" უბრალოდ ცოდნას ნიშნავდა და გაგება "მეცნიერი" როგორც ასეთი არ არსებობდა. ისააკ ნიუტონის 1687 წლის მეცნიერული ტრაქტატი ცნობილია როგორც "ნატურფილოსოფიის მათემატიკური პრინციპები".