iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
არტურო კრუსი

არტურო ხოსე კრუს პორასი (; დ. 18 დეკემბერი, 1923 — გ. 9 ივლისი, 2013) — ნიკარაგუელი ბანკირი და საქმოსანი. ასევე აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკაში.

სომოსას მოწინააღმდეგე
კრუსი გაიზარდა ნიკარაგუის ქალაქ ხინოტეპეში. მამამისს სძულდა ანასტასიო სომოსა გარსია, მიუხედავად იმისა, რომ მათი ოჯახი ტრადიციულად ლიბერალების მომხრეები იყვნენ. არტურომ 1944 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია. ამის შემდეგ იგი წავა შეერთებულ შტატებში და განათლებას იღებს ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტში. 1947 წელს მონაწილეობას მიიღებს სომოსას მთავრობის დამხობის მცდელობაში, რის გამოც ოთხი თვით დააპატიმრებენ. 1954 წლის აპრილის აჯანყებას შეუერთდება, რომელსაც ხელმძღვანებლობდნენ მისი სიძე- ადოლფო ბაეს ბონე და პედრო ხოაკინ ჩამორო კარდენალი. ამის გამო ერთი წლით დააპატიმრებენ, მაშინ, როცა ადოლფო ბაესს სიკვდილით დასჯიან. როგორღაც მისმა ცოლმა დაარწმუნა არტურო არ შეერთებოდა ედმუნდოსა და ფერნანდო ჩამოროს 1960 წლის აჯანყებას, რომელმაც იერიში მიიტანა ხინოტეპეს ყაზარმებზე. იგი ორი ათეული წლის განმავლობაში კრუსი არ ჩარეულა აჯნყებებში.

1969 წელს მუშაობას იწყებს ამერიკათშორისი განვითარების ბანკში. იგი ხდება „ჯგუფ თორმეტის“ წევრი, რომელიც უპირისპირდებოდა ანასტასიო სომოსა გარსიას დიქტატურას, სანდინისტების სასარგებლოდ. მას შემდეგ, რაც სანდინისტებმა გამოაცხადეს სახალხო ფრონტი, მოსახლეობა დარწმუნდა, რომ ეს დაპირისპირება გადაიზრდებოდა სამოქალაქო ომში, რაც მოხდა კიდეც 1979 წელს.

სანდინისტების მოწინააღმდეგე
სომოსას დიქტატურის დამხობის შემდეგ კრუსი დაინიშნა ნიკარაგუის ცენტრალური ბანკის პრეზიდენტად. როცა არაკომუნისტი წევრები გამოვიდნენ ხუნტიდან, აღმოაჩინეს რა, რომ ნამდვილი ძალაუფლება ჰქონდათ სანდინისტების ეროვნულ-ლიბერალურ ფრონტს, 1980 წლის მაისში არტურო შეუერთდა ეროვნული აღორძინების მთავრობის ხუნტას. ისიც მალე მიხვდა, რომ მას არავითარი გავლენა ჰქონდა ხუნტიდან გამოვიდა და 1981 წლის 4 მარტს ნიკარაგუის ელჩად დაინიშნა შეერთებულ შტატებში.

მას გაუხშირდა დაპირისპირებები სანდინისტებთან და იმავე წლის ნოემბერში ელჩის თანამდებობაც დატოვა. 1982 წლის 15 აპრილს პრესკონფერენციას გააკეთებს სანდინისტების რევოლუციის გმირი ედენ პასტორა, რომელიც ოფიციალურად დაადასტურებს, რომ სანდინისტების პარტიას გამოეყო განხეთქილების გამო. ამ მიმარვის უცნობი ავტორი იყო არტურო კრუსი. პრესკონფერენციის შემდეგ არტუროს შვილი, რომელიც სანდინისტების მხარეს იჭერდა, გაიაზრებს მამამისის ავტორიტეტსა და მნიშვნელობას და პასტორას ბანაკში გადმოვა.

1984 წელს სანდინისტური მთავრობა გამოაცხადებს საპრეზიდენტო არჩევნებს, ოპოზიციური გაერთიანების ყველა პარტიისთვის მისაღები აღმოჩნდა არტურო კრუსის კანდიდატურა საპრეზიდენტო მარათონში მონაწილეობის მისაღებად. არჩევნებში სანდინისტების კანდიდატურა, დანიელ ორტეგა გაიმარჯვებს, არტურო კი ბოიკოტს გამოაცხადებს.

ამის შემდეგ კრუსი კიდევ უფრო ჩაერთო პოლიტიკაში, ესმხრობოდა რა აჯანყებულ კონტრისტებს. იგი იყო ერთ-ერთი მთავარი შემდგენელი 1985 წლის 1 მარტის სან ხოსეს დეკლარაციისა, რომელსაც აჯანყების ლიდერები აწერდნენ ხელს. დეკლარაციის ძალით აჯანყებულთა ძალები გადაიქცა ნიკარაგუის გაერთიანებულ ოპოზიციად ალფონსო რობელოსა და ადოლფო კალეროსთან ერთად.
გვადალმედინა

გვადალმედინა – მდინარე, მიედინება მალაგაში, ესპანეთი. ისტორიულად, მას დიდი როლი აქვს ნათამაშები ქალაქის ისტორიაში. იგი ყოფს ქალაქს ორ ნაწილად. ქალაქის ისტორიული ცენტრი განთავსებულია მარცხენა მხარეს.

გვადალმედინა სათავეს იღებს ლა-კრუსში. მისი სიგრძეა 47 კმ. მდინარე მალაგას ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში.
დანიელ ორტეგა

ხოსე დანიელ ორტეგა საავედრა (; დ. 11 ნოემბერი 1945) — ნიკარაგუის 58-ე და მოქმედი 62-ე პრეზიდენტი. სანდინისტების ეროვნულ-ლიბერალური ფრონტის თავმჯდომარე.

ორტეგა და საქართველოს სეპარატისტული რეგიონები
2008 წლის 2 სექტემბერს, ნიკარაგუის არმიის დაარსების 29-ე წლისთავისადმი მიძღვნილ ცერემონიალზე, ორტეგამ საჯაროდ განაცხადა, რომ „ნიკარაგუა აღიარებს სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დამოუკიდებლობას და სრულად უჭერს მხარს რუსეთის მთავრობის პოზიციას“. ორტეგას გადაწყვეტილების შემდეგ, ნიკარაგუა რუსეთის შემდეგ მეორე სახელმწიფო გახდა, რომელმაც სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის საქართველოსგან დამოუკიდებლობა აღიარა. ერთი დღის შემდეგ, სეპარატისტული რეგიონები ვენესუელამაც აღიარა. ნიკარაგუამ დიპლომატიური ურთიერთობები უკვე დაამყარა აფხაზეთთან და უახლოეს მომავალში იგივეს გეგმავს სამხრეთ ოსეთთანაც.
დონ ხუან მანუელი

დონ ხუან მანუელი — ესპანეთის მეფის ფერდინანდ -ის შვილიშვილი, ალფონს -ის დისწული და კასტილიის ერთ-ერთი დიდგვაროვანი სენიორი. იგი იყო სახელოვანი მეომარი, ჭკვიანი, წინდახედული პოლიტიკოსი და უაღრესად განათლებული ადამიანი.

დონ ხუან მანუელის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოები „გრაფი ლუკანორი და პატრონიოა“, რომლის წერაც 1335 წელს დაამთავრა. წიგნი ოთხ ნაწილადაა დაყოფილი. ყველაზე დიდი პირველი ნაწილია, სადაც მოთავსებულია 51 ნოველა. მეორე, მესამე და მეოთხე ნაწილი აფორიზმებისა და ანდაზების კრებული არის იმავე თემებზე, რომლებზეც ნოველებია დაწერილი.

დონ ხუან მანუელის არაერთი ნოველა ორიგინალური შინაარსისაა, მაგრამ ბევრი ესპანური და არაბული ხალხური ნოველების სიუჟეტზეა აგებული. „გრაფი ლუკანორი და პატრონიო“ პირველად 1575 წელს გამოაქვეყნა ესპანელმა მეცნიერმა და ჰუმანისტმა გონსალო დე მოლინამ სევილიაში ავტორის ბიოგრაფიითურთ.
ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტა

ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტა ნიკარაგუას მართავდა 1972 წლიდან 1974 წლამდე. თუმცა რეალური ძლაუფლება ეროვნული გვარდიის მეთაურის ანასტასიო სომოსა დებაილეს ხელში იყო.

ისტორია
1972 წელს დასრულდა ანასტასიო სომოსა დებაილეს საპრეზიდენტო ვადა. რადგანაც მას არ შეეძლო ზედიზედ მეორედ გაპრეზიდენტება. მოიფიქრა და 1971 წელს კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუეროსთან ხელი მოაწერა "კუპია-კუმის პაქტს, რომლის საშუალებითაც შეეძლო 1972 წელს პრეზიდენტად არჩევა. ამ შეთანხმებით უმცირესობაში მყოფი კონსერვატორების კვოტა წარმომადგენლობით ორგანოში 40%-მდე გაიზარდა. 1974 წელს დანიშნულ არჩევნებამდე ხუნტას უხელმძღვანელებდნენ ერთი კონსერვატორი (აგუერო) და ორი ლიბერალი სომოსას ლიბერალური პარტიიდან- რობერტო მარტინეს ლაკაიო და ალფონსო ლოვო კორდერო. დანიშნულ არჩევნებში კი გაიმარჯვებდა ისვინსც იქნებოდა ეროვნული არმიის მეთაური. ეს პოსტი კი ანასტასიო სომოსა დებაილეს ჰქონდა. ამგვარად სომოსამ შემდეგ არჩევნებში მონაწილეობის მისაღები უფლება მოიპოვა. 1973 წელს ფერნანდოაგუიერომ ხუნტა დატოვა და იგი სხვა კონსერვატორმა ედმუნდო პაგაგა ირიასმა ჩაანაცვლა.

ხუნტა დაიშალა 1974 წელს, როცა მეორე ვადით გაპრეზიდენტდა ანასტასიო სომოსა დებაილე.
ალფონსო ლოვო კორდერო

ალფონსო ლოვო კორდერო იყო ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და გენერალი ნიკაარგუის ლიბერალური პარტიიდან. მხარს უჭერდა ანასტასიო სომოსა დებაილეს რეჟიმს და მისი ნდობით აღჭურვილი პირი იყო.

1971 წელს ანასტასიო სომოსა დებაილემ კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუიეროსთან ხელი მოაწერა "კუპია-კუმის პაქტს და შეიქმნა ხუნტა, რომელიც სომოსას შემდგომ არჩევნებში მონაწილეობის მისღების საშუალებას მისცემდა.
დებაილეს ინტერესებიდან გამომდინარე შევიდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში ლიბერალური პარტიის წარმომადგენლად. იგი ხუნტას მართავდა 1972-1974 წლებში კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუიეროსა და რობერტო მარტინეს ლაკაიოთან ერთად. თუმცა, ალფონსო მაინც სომოსას მარიონეტი იყო.

ხუნტა დაიშალა 1974 წელს, როდესაც მეორე ვადით გაპრეზიდენტდა ანასტასიო სომოსა დებაილე.
რობერტო მარტინეს ლაკაიო

რობერტო მარტინეს ლაკაიო (; დ. 18 დეკემბერი, 1899 — გ. 16 თებერვალი, 1984) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ნიკარგუის ლიბერალური პარტიიდან. მხარს უჭერდა ანასტასიო სომოსა დებაილეს რეჟიმს და მისი ნდობით აღჭურვილი პირი იყო.

1971 წელს ანასტასიო სომოსა დებაილემ კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუიეროსთან ხელი მოაწერა „კუპია-კუმის პაქტს“ და შეიქმნა ხუნტა, რომელიც სომოსას შემდგომ არჩევნებში მონაწილეობის მისღების საშუალებას მისცემდა. დებაილეს ინტერესებიდან გამომდინარე შევიდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში ლიბერალური პარტიის წარმომადგენლად. იგი ხუნტას მართავდა 1972-1974 წლებში კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუიეროსა და ლიბერალ ალფონსო ლოვო კორდეროსთან ერთად. თუმცა, რობერტო მაინც სომოსას მარიონეტი იყო.

ხუნტა დაიშალა 1974 წელს, როდესაც მეორე ვადით გაპრეზიდენტდა ანასტასიო სომოსა დებაილე.
ფერნანდო აგუერო

ფერნანდო ბერნაბე აგუერო როჩა (; დ. 11 ივნისი, 1920, მანაგუა — გ. 28 სექტემბერი, 2011) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის მგზნებარე წინამძღოლი. იყო ნიკარაგუელი დიქტატორის ანასტასიო სომოსა გარსიას ოპოზიციონერი. საბედისწერო აღმოჩნდა მისთვის სომოსასთან პაქტის დადება და 1971 წელს ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში შესვლა.

იურისტი და ქარიზმატული ორატორი, 1960-იან წლებში დაინიშნა ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის ხელმძღვანლად და იმთავითვე ოპოზოციაში ჩაუდგა სომოსას ლიბერალურ მსოფლმხედველობაზე დაფუძნებულ რეჟიმს. 1966 წლის ოპოზიციურმა გაერთიანებამ თავის კანდიდატად წამოაყენა მომავალ საპრეზიდენტო არჩევნებზე. 1967 წლის 22 იანვარს მანაგუაში წინასაარჩევნოდ გამართულ მრავალრიცხოვან მიტინზე შთამბეჭდავი გამოსვლის შემდეგ თავის მომხრეებთან ერთად მანაგუის ქუჩებში მარშირება მოაწყო. მიტინგი სომოსას რეჟიმმა დაარბია და შედეგად უამრავი ადამიანი გარდაიცვალა. თავად ფერანდომ თავის პირად მცველ ედენ პასტორასთან ერთად თავი სასტუმროს შეაფარა.

1971 წელს ანასტასიო სომოსა გარსიასთან დადო სამარცხვინო კუპია კუმის (მოსკიტოს ენაზე „ერთი გული“) პაქტი, რომლის ძალითაც შევიდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში. ხუნტა ოფიციალურად მართავდა ნიკარაგუას, თუმცა ცხადი იყო, რომ რეალური ძალაუფლება მაინც სომოსას ხელში იყო. აგუეროს ამ პაქტის დადება გადააწყვეტინა იმან, რომ მისი მოწინააღმდეგე ჩამოროების მეტად უფრო მეტად არაკეთილმოსურნე იყო, ვიდრე სომოსას რეჟიმის მიმართ. პაქტის დადებით კი ივარაუდა უკეთეს და ხელსაყრელ მდგომარეობაში აღმოჩნდებოდა.

კონსერვატორების ლიდერის ნაბიჯმათავზარი დასცა პარტიის წევრებს და დაიწყო განხეთქილება. უკვე ყოფილმა კონსერვატორმა პედრო ხოაკინ ჩამორო კარდენალმა ჩამოაყალიბა თავის პარტია. თავის მემუარებში, სომოსა აგუეროს მწვავედ აკრიტიკებდა თავის რეჟიმისთვის ძირისგამომთხრელი საქმიანობისთვის. საბოლოოდ, 1973 წლის 1 მარტს, სომოსამ აგუეროს ხუნტა დაატოვებინა მისი გაკრიტიკებისთვის. საზოგადოების უმეტესობას კი მიაჩნდა, რომ აგუერო სომოსას მეკავშირე იყო.

1960-იან წლებში, როცა სანდინისტებმა ააგორეს გუერილას ბრძოლა სამოსას მთავრობის წინააღმდეგ, აგუერო არ მიმხრობია მათ. ისინი კვლავ საწყის მდგომარეობას ინარჩუნებდნენ და სანდინისტები რადიკალებად მიაჩნდათ. 1979 წელს სანდინისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მას საკუთრება ჩამოართვეს და აგუერო იძულებული გახდა მაიამიში გაქცეულიყო, საიდანაც ჩაერთო კონტრისტების მოძრაობაში. მან ჩამოაყალიბა სოციალისტ-კონსერვატორების პარტია, რათა პოლიტიკური წინააღმდეგობა გაეწია სანდინისტებისთვის. 1990-იან წლებში სანდინისტების დამარცხების შემდეგ აგუერომ ბოაკოს დეპარტამენტში მდებარე მამული დაიბრუნა.
ედმუნდო პაგაგა ირიასი

ედმუნდო პაგაგა ირიასი ( დ. 1923 — გ. 1 ივლისი, 2008, ოკოტალი) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის წევრი. იგი შედიოდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში 1973 წლის 1 მარტიდან 1974 წლის 1 დეკემბრამდე, სანამ ხუნტა არ დაიშლალა. ედმუნდომ ჩაანაცვლა კონსერვატორების ლიდერი ფერნანდო აგუერო, რომელიც ხუნტიდან გააგდო ანასტასიო სომოსა დებაილემ.
ადოლფო რობელო

ადოლფო რობელო (; დ. 11 ოქტომბერი, 1939) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ბიზნესმენი და დიპლომატი. ნიკარაგუის დემოკრატიული მოძრაობის დამაარსებელი. ნიკარაგუის რევოლუციის აქტიური მონაწილე, ეროვნული აღორძინების მთავრობის ხუნტის წევრი.

ადოლფო რობელო ხუნტის წევრად ირიცხებოდა 1980 წლის 22 აპრილიდან, მასთან ერთად იყვნენ: დანიელ ორტეგა, სერხიო რამირესი, მოსე ასან მორალესი ვიოლეტა ბარიოს დე ჩამორო. სომოსას რეჟიმის დამხობის შემდეგ, მალევე გამოირკვა, რომ რობელოს არავითარი ძალაუფლება არ გააჩნდა. 1980 წლის აპრილში მან ხუნტა დატოვა. მის ნაცვლად იმავე წლის 18 მაისს ახალი წევრები მიიღეს — არტურო კრუსი და რაფაელ კორდოვა რივასი.
სევილიის ალკასარი

სევილიის ალკასარი — სამეფო ციხესიმაგრე ქალაქ სევილიაში (ანდალუსია, ესპანეთი). წლების განმავლობაში წარმოადგენდა მავრების ფორტს. პირველი სასახლე აშენდა ალმოჰადების დინასტიის დროს. ციხესიმაგრის უდიდესი ნაწილი კი აშენდა კასტილიის მეფის პედრო -ის დროს. სასახლე ში კარგადაა დაცული მუდეხარის სტილიმუდეხარის არქიტექტურა, რომელსაც დამატებული აგვს გოთიკური სტილის ელემენტებიც. მთელი 700 წლის მანძილზე იყო ესპანეთის მეფეთა სასახლე. 1987 წლიდან სევილიის ალკასარი შეტანილია იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებში (კრიტერიუმი , , , ).

მედია ფაილი
ბლუფილდზის აეროპორტი

ბლუეფილდსის აეროპორტი — აეროპორტი ნიკარაგუაში. მდებარეობს ნიკარაგუის ქალაქ ბლუეფილდსიდან 2 კმ-ის მოშორებით. აეროპორტში ახლახან გაიხსნა თანამედროვე აღჭურვილობით მოწყობილი ტერმინალი. ქალაქთან დაკავშირება შესაძლებელია ტაქსებითა და სხვა საზოგადოებრივი ტრანსპორტით.

მოქმედი ავიახაზები
ატლანტიკ ეარლაინი
ლა კოსტენია თარგი ინფოდაფა აეროპორტი
რიოუნკაკუ

რიოუნკაკუ (იაპ. , სიტყვასიტყვით: ღრუბლებსაცდენილი კოშკი) — იაპონიის პირველი დასავლური სტილის მაღლივი შენობა, რომელიც ასაკუსას უბანში იდგა ტოკიოში 1890 წლიდან მის დანგრევამდე 1923 წლის კანტოს დიდი მიწისძვრის შედეგად. „ასაკუსა ძუნიკაი“ (?, ასაკუსას თორმეტსართულიანი), როგორც მას მოფერებით ტოკიოელები უწოდებდნენ, ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სანახაობა იყო და ასევე ახალი ტექნოლოგიების საჩვენებელი ადგილი, ვინაიდან ამ მდებარეობდა იაპონიის პირველი ელექტრიფიცირებული ლიფტი.
დეპრესია

დეპრესია — ადამიანის ფსიქიკური აშლილობა, რომელსაც ნეგატიური განწყობა, სევდა და დათრგუნულობა ახასიათებს; ასევე გუნებისა და თვითშეფასების გაუარესება, ცხოვრებისადმი ინტერესის დაკარგვა. დეპრესია შეიძლება გამოიწვიოს ბიოლოგიურმა, ფსიქოლოგიურმა, სოციალურმა და ცხოვრების წესთან დაკავშირებულმა ფაქტორებმა. ის მოქმედებს როგორც ადამიანის ფიქრებზე, ისე გრძნობებსა და ქცევებზე.

დეპრესია მძიმე ფსიქიკური დაავადებაა, თუმცა პაციენტების 80% სრულად იკურნება. ძალიან მძიმე სახის დეპრესიამ შეიძლება ადამიანი ისე დააუძლუროს, რომ მან დაკარგოს ინტერესი ყველაფერი იმის მიმართ, რაც აინტერესებდა და მოსწონდა (ანჰედონია). დეპრესიის დიაგნოსტირებას ახდენს ფსიქიატრი ან ფსიქოთერაპევტი. დეპრესიის მკურნალობა მოიცავს როგორც ფსიქოთერაპიას, ისე მედიკამენტურ ან პროცედურულ მკურნალობას.
სიმინდის კუნძულების აეროპორტი

სიმინდის კუნძულების აეროპორტი — აეროპორტი ნიკარაგუაში. მდებარეობს სიმინდის კუნძულებზე, ნიკარაგუაში. ემსახურება კუნძულის მაცხოვრებლებს. აშენდა ახალი მიმღები პუნქტი და ასაფრენი ზოლიც გაახლდა. აეროპორტიდან დასახლებულ პუნქტებთან დაკავშირება შესაძლებელია ტაქსებითა და ავტობუსებით.

მოქმედი ავიახაზები
ატლანტიკ ეარლაინი
ლა კოსტენია
მაისის კუნძულები

მაისის კუნძულები ( — სიმინდის კუნძულები) — ორი კუნძული კარიბის ზღვაში, ნიკარაგუის სანაპიროდან აღმოსავლეთით, 70 კმ-ის მოშორებით. კუნძულები ნიკარაგუის საკუთრებაა და ადმინისტრაციულად გაერთიანებულია სამხრეთ ატლანტიკის ავტონომიურ რეგიონში. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური სახელწოდებაა მაისის კუნძულები.

მაისის კუნძულები შედგება ორი კუნძულისაგან: მაისის დიდი კუნძული , რომლის ფართობია 10 კმ² და მაისის მცირე კუნძული 2,9 კმ²-ის ფართობით. შესაბამისად მათი საერთო ფართობია 12,9 კმ²

ისტორია
მაისის კუნძულები ისტორიულად ბრიტანეთის პროტექტორატის ქვეშ იყო 1655-1894 წლებში, მაშინ, როცა ამ რეგიონს მოსკიტების სანაპირო ეწოდებოდა. ერთი პერიოდი კუნძულის ხშირი სტუმრები იყვნენ კარიბის ზღვის მეკობრეები. 1894 წელს კუნძულები ნიკარაგუის მთავრობამ დაისაკუთრა. 1914 წლის ბრაიან-ჩამოროს ხელშეკრულებით კუნძულები იჯარით გადაეცა შეერთებულ შტატებს 99 წლით. ამის გამო კუნძულები აშშ-ის კანონმდებლობის სუბიექტები გახდნენ. თუმცა, ისინი მაინც დარჩა ნიკარაგუის შემადგენლობაში. ამერიკის თანხმობით ნიკარაგუის მთავრობამ დანიშნა კუნძულის მმართველობა. აშშ-ის უფლება რეალურად ან პოტენციურად გამოეყენებინა კუნძულები გაუქმდა 1971 წლის 25 აპრილს, როცა იჯარა უმოქმედოდ სცნო ბრაიან-ჩამოროს შეთანხმების გაუქმებით ნიკარაგუის პრეზიდენტმა ანასტასიო სომოსა დებაილემ 1970 წლის 14 ივლისს.

დემოგრაფია
კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 6 626 (2005).

ადგილობრივი მთავრობის 2009 წლის შეფასებით მოსახლეობა არის:

მოსახლეობა: დიდ კუნძულზე 6200 / პატარა კუნძულზე 1200

ტურისტების გავრცელება: დიდ კუნძულზე 25% / პატარა კუნძულზე 25%

კუნძულებზე ცხოვრობენ ინგლისურენოვანი კრეოლები, რომლებიც შეეთქვიფნენ ადგილობრივ შავკანიანებს. ბოლო წლებში თავლშისაცემი გახდა შიდა მიგრაცია ესპანურად მოლაპარაკე მეტისებისა წყნარი ოკეანის რეგიონიდან და მოსკიტოს ხალხისა კარიბის სანაპიროებიდან პუერტ კაბესასის ირგვლივ. ინგლისური ენა, რომელიც კუნძულის მთავარი ენა იყო, განდევნა ესპანურმა და მოსკიტოს ენებმა.

შიდა დაყოფა
მაისის კუნძულების მუნიციპალიტეტი დაყოფილია ექვს ადმინისტრაციულ ერთეულად. ხუთი მათგანი მოთავსებულია დიდ კუნძულზე, ხოლო მეექვსე თავად პატარა კუნძულის ტერიტორიას იჭერს.

ტრანსპორტი
დიდ კუნძულზე არის ტრანსპორტირების რამდენიმე საშუალება. კუნძულზე არის 12 კმ-ის სიგრძის მოკირწყლული გზა. სატრანსპორტო საშუალებად მოსახლეობა იყენებს ტაქსებს, მანქანასა და ველოსიპედს.

კუნძულები 70 კმ-ის მოშორებით არიან ბლუეფილდსისაგან. დიდ კუნძულამდე მიღწევა შესაძლებელია ბორნით. საბორნე გზა კი იწყება ნავსადგურ ელ-რამადან მდინარე ესკონდიდოს გავლით, საიდანაც ბორანი დადის ყოველ კვირაში ერთხელ. შესაძლებელია მანაგუას გავლით თვითმფრინავის საშუალებით ჩასვლა კუნძულებზე. პატარა კუნზულზე მოხვედრა ხელმისაწვდომია მხოლოდ ბორნით, რომელიც დიდი კუნძულიდან გადის ხოლმე.

ეკონომიკა და ტურიზმი
მე20 საუკუნის განმავლობაში ეკონომიკა არსებობდა ქოქოსის წარმოებაზე დაყრდნობით. 1960-1970-იან წლებში მრეწველობის თვარა დარგად დამკვიდრდა თევზის რეწვა, ისვე როგორც, კიბორჩხალებისა და კრევეტების მოპოვება. ბოლო წლებში ტურიზმის ზრდა გავლენას ახდენს კუნძულების განვითარებაზე. ტურიზმის განვითარებას კუნძულებზე ხელი შეუწყო იმან, რომ კუნძულების გარშემო უამრავი მარჯნის რიფია. შესაბმაისად ეს ადგილი საუკეთესოა ყვინთაობისთვს.
ბილვის აეროპორტი

ბილვის აეროპორტი — აეროპორტი ნიკარაგუაში. მდებარეობს ქალაქ პუერტო კაბესასთან, ჩრდილოეთ ატლანტიკის ავტონომიურ რეგიონში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. დედაქალაქ მანაგუადან ჩაფრენას ერთი საათი სჭირდება. საერთაშორისო აეროპორტი ძირითადად ემსახურება ქალაქ პუერტო კაბესასს. მისი ასფალტირებული ასაფრენი ზოლი, რომელიც 2, 500 მეტრის სიგრძისაა, შესაფერისია სხვადასხვა სახის თვითმფრინავისთვის. მიმღები პუნქტი მუშაობს მხოლოდ დღის განმავლობაში. აეროპრტი ახორციელებს, როგორც მუდმივ საჰაერო რეისებს, ისე ჩარტერულსაც.

ახალაშენებული ტერმინალის საერთო ფართობი არის 477 მ², პარკირებისთვის განკუთვნილი ტერიტორია კი- 2,400 მ², სადაც ეტევა 30, 000-მდე ავტომობილი.

აეროპრტი ქალაქის ცენტრიდან მდებარეობს ერთის საათის სავალ მანძილზე. მასთან დაკავშირება შესაძლებელია ტაქსითა და საზოგადოებრივი ტრანსპორტით.

მოქმედი ავიახაზები
ატლანტიკ ეარლაინი (ბლუეფილდსი, მანაგუა)
ლა კოსტენია (ბლუეფილდსი, მანაგუა, როსიტა)
აუგუსტო სანდინოს საერთაშორისო აეროპორტი

აუგუსტო სანდინოს საერთაშორისო აეროპორტი — მთავარი აეროპორტი ნიკარაგუის დედაქალაქ მანაგუაში. 1968 წელს გახსნილ აეროპორტს დაარქვეს , მოგვიანებით, 1980-იან წლებში ნიკარაგუის ეროვნული გმირის სანდინოს სახელი უწოდეს. 2001 წელს კი არნოლდო ალემანმა მანაგუის საერთაშორისო აეროპორტი დაარქვა. 2007 წელს კი კიდევ ერთხელ გადაარქვეს სახილი და ისევ სანდინოს სახელი დაარქვეს, დანიელ ორტეგას ინიციატივით.

8,015 ფუტის სიგრძის ასაფრენი ზოლი 194 ფუტის სიმაღლეზე მდებარეობს. ყოველ წელიწადში გადაჰყავს 1,1 მილიონი ადამიანი და ცენტრალური ამერიკის ყველაზე გადატვირთულ აეროპორტებს შორის მეხუთე ადგილზეა.

ისტორია
1942 წლის 22 იანვარს ნიკაარგუის მთავრობამ და პანამერიკულმა ავიახაზებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომლის ძალითაც უნდა აეშენებინათ აეროპორტი " "-ის სახელით. მშენებლობის დასრულების შემდეგ, 1968 წლის 4 ივლისს აეროპორტი საზეიმოდ გახსნა ანასტასიო სომოსა დებაილემ. თავის დროზე მას ბოინგ 707-ის მიღების შესაძლებლობა ჰქონდა.

1970-იანი წლების დასაწყისში იგი კიდევ უფრო დაიხვეწა და იმ დრიოს თანამედროვე სტანდარტებს მიუახლოვდა. მას გააჩნდა ოთხი ჯანმრთელობის ზედამხედველი, რვა გამცილებელი და ათი მებაჟე. სრულად იყო აღჭურვილი კონდინცირების აპარატურით, ხმის გამაძლიერებლებით. ასევე მის ტერიტორიაზე მოწყობილი იყო რესტორანი. აეროპორტს შეეძლო ერთდდროულად სამი თვითმფრინავის მიღება. ფრენებს ახორციელებდნენ პანამერიკული სამყაროს ავიახაზები, იბერია, ლანიკა ეარლაინი, ნიკარაგუის ავიახაზები და სხვა უფრო მცირე მასშტაბის ავიახაზები.

სანდინისტები გამარჯვების შემდეგ, მათ მხოლოდ სახელი შეუცვალეს. სხვა მხრივ ყურადღება რა მიუქცევიათ და ოდესღაც თანამედროვე აეროპორტმა მოძველება დაიწყო. ასე იყო 1996 წლამდე, როცა მრავალწლიანი ინტერვალის შემდეგ კვლავ გაახლეს. ამ დროს დამონტაჟდა ორი დახურული ხიდი.
ევიტა პერონი

მარია ევა დუარტე პერონი (; დ. 7 მაისი, 1919 — გ. 26 ივლისი, 1952) — პრეზიდენტ ხუან დომინგო პერონის (1895-1975) მეორე ცოლი. არგენტინის პირველი ლედი 1946 წლიდან გარდაცვალებამდე. მას ხშირად როგორც ევა პერონს მოიხსენიებდნენ ან მოფერებით ევიტა, რაც ითარგმნება როგორც „პატარა ევა“.

დაიბადა 1919 წელს, არგენტინის პამპასის რეგიონის ერთ მიყრუებულ სოფელ ლოს-ტოლდოსში. ხუთშვილიან ოჯახში, ევიტა მეოთხე შვილი იყო. 1934 წელს, როდესაც ის 15 წლის იყო, ჩავიდა არგენტინის დედაქალაქ ბუენოს აირესში, სადაც ის მოღვაწეობდა სცენასა და კინოში. 1944 წლის 22 იანვარს, საქველმოქმედო ღონისძიების დროს, რომელიც მიწისძვრის მსხვერპლთა დასახმარებლად იმართებოდა, ევა შეხვდა პოლკოვნიკ ხუან პერონს. მომდევნო წელს ისინი დაქორწინდნენ. 1946 წელს, ხუან პერონი არგენტინის პრეზიდენტად აირჩიეს. შემდეგი ექვსი წლის განმავლობაში, ევა პერონი გახდა ძალიან პოპულარული თავისი პრო-პერონისტული განწყობით და ასევე მშრომელთა უფლებების დაცვით. ის ასევე გახდა შრომისა და ჯანმრთელობის მინისტრი და მართავდა ევა პერონის სახელობის საქველმოქმედო ფონდს, იბრძოდა არგენტინაში ქალების ხმის უფლებებისათვის. ასევე დააფუძნა და მართავდა ქვეყანაში პირველ ქალთა პარტიას — ქალ პერონისტთა პარტიას.

1951 წელს, ევა პერონი არგენტინის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი გახდა. ამ საქმეში მას პერონისტული პოლიტიკის მომხრე ღარიბი მოსახლეობა ეხმარებოდა, რომლებსაც „უნიფხვოებს“ ეძახდნენ. მაგრამ სამხედრო და „ელიტის“ წარმომადგენლებმა იგი აიძულეს მოეხსნა თავისი კანდიდატურა. თუმცა 33 წლის ასაკში ოფიციალურად არგენტინის კონგრესის მიერ მიენიჭა „ერის სულიერი ლიდერის“ სტატუსი. 1952 წლის 26 ივლისს, ევა პერონი კიბოთი გარდაიცვალა.
ჯოჯოხეთი

ჯოჯოხეთი — სულის სასიკვდილო მდგომარეობა, ცოდვილთა დასასჯელი ადგილი (ქრისტიანობის, ისლამისა და ზოროასტრიზმის ტრადიცია). სამოთხის საწინააღმდეგოდ მდგომი.

ჯოჯოხეთი სხვადასხვა რელიგიებში
ჰეენა — იუდაიზმში
ჯანმე — ეზიდიზმში
ჯაჰანამი — ისლამში
ძინდონი — ოსურ მითებში
ნარაკა — ბუდიზმში
პეკლო — სლავურ მითოლოგიაში
ტარტარი — ბერძნულ მითოლოგიაში
ჰელჰეიმი — სკანდინავიური მითოლოგიაში
შიბალბა — მაიას ცივილიზაციაში
სამოთხე

სამოთხე, საუკუნო სასუფეველი — რელიგიურ წარმოდგენაში: ადამიანის სულის სავანე, სადაც მართალნი განისვენებენ ფიზიკური სიკვდილის შემდეგ. ღვთაებრივი სრულყოფილების მდგომარეობა. სამოთხის ტრადიციული ადგილმდგომარეობა- ზეცაა, თუმცა არსებობს გარკვეული წარმოდგენა მიწიურ სამოთხეზე (ედემი). ჯოჯოხეთის საწინააღმდეგოა.
ალტამირის მღვიმე

ალტამირის მღვიმე ( — მაღალი ხედი) — მღვიმე ესპანეთში, განთქმული ზემო პალეოლითის პერიოდის კედლის მხატვრობით. მღვიმე 295 მეტრის სიგრძისაა და მდებარეობს დასახლება სანტილანა დელ მარის სიახლოვეს, კანტაბრიაში, 30 კილომეტრში ქალაქ სანტანდერის დასავლეთით. მისი კედლები მოხატულია ველური ძუძუმწოვრებისა და ადამიანის ხელების ფერადი და პოლიქრომული გამოსახულებებით. მღვიმე ნახატებიანად იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია შეტანილი (კრიტერიუმი , ).
უღელი

„უღელი“ — გამწევი ძალის შესაბმელი იარაღი — ხის ძელი. დანიშნულების შესაბამისად იყო მრგვალი და დაკუთხული უღლები. იყენებდნენ უმთავრესად 2 ხარის ან 2 კამეჩის შესაბმელად. ამისათვის უღელს უკეთებდნენ საქედურებსა და სატაბიკე ნაჩვრეტებს. მასალად არჩევდნენ ძარღვიან ხეს (იფანი, თელა, ვაშლი). ჯერ ფორმას მისცემდნენ, გაკოპიტების შემდეგ ბოლში გამოჰყავდათ, მერე თლიდნენ და ხვეწავდნენ. უღლები განსხვავდებოდა სიდიდითა და ფოტმით. გუთნეულში სახმარი უღელი 3 ტიპისა იყო. საქართველოში იხმარებოდა აგრეთვე ცალი ხარის ან ცალი კამეჩის შესაბმელი უღელი, რომელსაც „მარტუღელა“ ან „ცალუღელა“ ერქვა. უღელი მიწის საზომ ერთეულადაც იხმარებოდა და ერთ დღიურ მიწას გულიუსხმობდა.