iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ედუარდ ყაზაიშვილი

ედუარდ ყაზაიშვილი (დ. 15 მარტი, 1935, თბილისი) — ქართველი ექიმი, უროლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარულ-ჰიგიენური ფაკულტეტი.

1959-1961 წლებში მუშაობდა მოსკოვის რკინიგზის პოლიკლინიკაში თერაპევტად. 1961-1964 წლებში იყო საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის უფროსი სანიტარული ექიმი. 1964-1972 წლებში იყო სსრკ სამედიცინო აკადემიის უროლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1972-1976 წლებში კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი-უროლოგი. 1976-1996 წლებში იყო ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი, 1996 წლიდან ექიმთა დიპლომისშემდგომი განათლების სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის უროლოგიის კათედრის ასისტენტი. არის 26 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. აქვს შრომის ვეტერანის მედალი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა − „წინამდებარე ჯირკვლის ადენომის სტრუქტურულ-ჰისტოქიმიური თავისებურებანი“, დაიცვა 1972 წელს.
ვაჟა ორბელაძე

ვაჟა ორბელაძე (დ. 3 თებერვალი, 1941, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არქიტექტორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2007)

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით, ხოლო ასპირანტურა 1968 წელს.

1968 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის კათედრაზე ასისტენტად, შემდეგ პედაგოგად. 1975-1983 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“ ძველი თბილისის რეკონსტრუქციის განყოფილებაში მთავარ არქიტექტორად, შემდეგ კი სხვადასხვა საპროექტო ორგანიზაციებში. მისი თანაავტორობით (არქ. ვიქტორ ჯორბენაძესთან ერთად) აშენებულია თბილისის რიტუალების სასახლე; ავტორია „მაკდონალდსის“ რესტორნის შენობის რუსთაველის მოედანზე, რესტორანი „ძველი მეტეხის“ (გელა ჯაფარიძესთან ერთად) კომპლექსის ამაღლების ქუჩაზე (ქ. თბილისი), სავაჭრო პავილიონის შოთა რუსთაველის გამზირზე, წმ. ნიკოლოზის ეკლესიის რეკონსტრუქციის (თანაავტორი არჩილ მენაბდე), ბერძნული სახლის მდ. მტკვრის სანაპიროზე, სასტუმრო „პოსეიდონის“ იოსებ გრიშაშვილის ქუჩაზე, „ჰოლდინგ ნუროლის“ სახლის (გიული გეგელიასთან და გია ნადირაძესთან ერთად), სვეტიცხოვლის მოედნის მახლობლად, იქვე ღია სამლოცველოს ქ. მცხეთაში და სხვა. 2011-2012 წლებში თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 1) ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები, პროექტის ავტორი, არქიტექტორი იყო ვაჟა ორბელაძე. მისი ავტორობით დაპროექტებული და აშენებულია შენობა-ნაგებობები აგრეთვე საზღვარგარეთ, კერძოდ რუსეთში, ქ. მოსკოვში, შვეიცარიაში, სამხრეთ აფრიკაში; მაგთიკომის მიერ გამოიცა მისი შემოქმედების ამსახველი საიუბილეო წიგნი ილუსტრაციებით (75 წლისთავი).
ჯილდოები
ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
წმინდა გიორგის ორდენი
ღირსების ორდენი
შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
ასლან ხაბაზი

ასლან ხაბაზი (დ. 26 ნოემბერი, 1930, ქობულეთი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1955-1957 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ორდინატორი. 1955-1957 წლებში ქობულეთის რაიონული საავადმყოფოს მთავარი ექიმი; 1985 წლიდან არის კათედრის დოცენტი; 1961-1964 წწ. ასპირანტი, 1964-1985 წწ. კათედრის ასისტენტი; 1978-1980 წწ. სირიის არაბთა რესპუბლიკაში ექიმი ჰიგიენისტი; ავტორია 57 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ინფექციურ პათოლოგიებს, ნაწლაური ინფექციების პრობლემებს; გამოქვეყნებული აქვს ორი მონოგრაფია: „ინფექციური სნეულებები ეპიდემიოლოგიის საფუძვლები“ (1978), „ინფექციური დაავადებები“ (1988); კლინიკური განყოფილების კურატორი; ინფექციონისტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დიზენტერიის კლინიკისა და იმუნორეაქტიულობის საკითხისათვის“, დაიცვა 1964 წელს.
ჰუსეინ ჰასან ზადე

ჰუსეინ ჰასან ზადე (დ. 1869, ტფილისი — გ. 1948) — საქართველოშ მოღვაწე აზერბაიჯანელი პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა გორის სამასწავლებლო სემინარია. მუშაობდა მასწავლებლად თბილისში ხარპურის სკოლაში. აზერბაიჯანელ მოსახლეობაში სარგებლობდა დიდი ავტორიტეტით. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ საქმიანობას, თუმცა არ წარმოადგენდა არც ერთ პარტიას. 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ აზერბაიჯანელთათვის გამოყოფილი კვოტით გახდა პარლამენტის წევრი.
გენო ცაავა

გენო ცაავა (დ. 15 ივნისი, 1957, სენაკი) — ქართველი მსახიობი, მხატვარი, რეჟისორი და სცენარისტი.

1981 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია დიზაინის განხრით. 1992 წელს სანქტ-პეტერბურგის თეატრის, მუსიკისა და კინემატოგრაფიის სახელმწიფო აკადემია ტელე-კინო რეჟისურის განხრით.

1985 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“, დამდგმელი რეჟისორი, დამდგმელი მხატვარი, პროდიუსერი. ცხოვრობს საქართველოსა და ესპანეთში. დამდგმელი რეჟისორია ფილმების: „6 და 7 (მისტიკური დრამა, ადამი და ევას სულიერ ისტორიაზე)“ 2003, „მეთოხე თვის პირველი დღე“ 2003. პროდიუსერია ფილმების: „6 და 7 (მისტიკური დრამა, ადამი და ევას სულიერ ისტორიაზე)“ 2003, „მეთოხე თვის პირველი დღე“ 2003. დამდგმელი მხატვარია ფილმების: „ჭიდაობას რა უნდა“ 1986, „ხარება და გოგია“ 1987, „სტუმრები“ 1991, „სიბრძნე სიცრუისა“ 1991, „იასამანი“ 1997, და სხვა.

მონაწილეობს ჯგუფურ გამოფენებში: 1977-1990 წწ. — საქართველო, 1990-1994 წწ. — ჰაიდელბერგი, აუგსბურგი, ჰამბურგი, გერმანია. 1995 - კენედის ცენტრი, ნიუ ორკი, კალიფორნია, აშშ. 2004 – ოსაკა, იაპონია. 2005 - ტულუზა, საფრანგეთი. 2011–2012 წწ. სან-სებასტიანი, ბურგოსი, ვალიადოლიდი, ესპანეთი. 2000 წელს ეროვნული კინოცენტრის შექმნის იდეის ავტორი და ერთ-ერთი დამფუძნებელი; მისი ნამუშევრები დაცულია კერძო კოლექციებში (საქართველო, აშშ, გერმანია). 2003 წელს კათალიკოს-პატრიარქის მიერ, 300 კგ ნაჩუქარი გაბზარული დედო ზარისაგან ოთხი ზარი თავისივე ოსტატობით ჩამოასხა, სამი ზარი სენაკის „მთავარანგელოზთა“ სახელობის ეკლესიას გადასცა, ხოლო ერთი დედო ზარი კი თბილისში, იუსტიციის სამინისტროს წინ მდებარე ვახტანგ გორგასლის სახელობის ეკლესიას.
ელენე ობოლაშვილი

ელენე ობოლაშვილი (დ. 1924, ბოდბისხევი — გ. 2005) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი.

1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

მისი კვლევის ძირითადი საკითხებია: დრეკადობის მათემატიკური თეორია, მათემატიკური ფიზიკა, გარსთა თეორია, ანალიზური ფუნქციის განზოგადება. მან მრავალგანზომილებიან ევკლიდეს სივრცეში ააგო ფურიეს გარდაქმნები ლებეგის აზრით ინტეგრირებად ფუნქციისათვის. მის მონოგრაფიებში ფურიეს მეთოდი გამოყენებულია დრეკადი სხეულის სტატიკის, რხევისა და დინამიკის შემთხვევისათვის. აგებული აქვს დრეკადობის თეორიის სხვადასხვა ამოცანის ფუნდამენტური ამოხსნა, როგორც სტატიკურ, ისე, დინამიკურ შემთხვევაში. მას ეკუთვნის მთელი ციკლი გამოკვლევებისა მრავალგანზომილებიან სივრცეში განზოგადებულ ანალიზურ ფუნქციებსა და დრეკადი სხეულის ზედაპირის დაძაბული და დეფორმირებული მდგომარეობის საკითხებზე. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1959).
ამირან ისიანი

ამირან ისიანი (დ. 23 აპრილი, 1959, ქუთაისი) — ქართველი ანიმატორი, მხატვარი, პედაგოგი, რეჟისორი და სცენარისტი.

1988 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. სწავლა დიზაინის ფაკულტეტზე დაიწყო. ერთი წლის შემდეგ მულტიპლიკაციის განყოფილებაზე გადავიდა. აკადემიის დამთავრების შემდეგ აქტიურად ჩაერთო მულტსტუდიის მუშაობაში, როგორც მხატვარი, მოგვიანებით, როგორც სცენარის ავტორი და რეჟისორი. მუშაობდა ანიმაციური და თოჯინური ფილმების სტუდიაში „ორბი“. მისი საავტორო სატელევიზიო გადაცემებია: „ჩიპო“, „სიზმარვიზია“. აქტიურად მუშაობს ფერწერაში; ცნობილი ნამუშევრები: „ამბორი“, „დედის ხელები“, „გამხმარი ხე“, „კალანდა“, „მეზღაპრე“, „პორტრეტი“ და სხვა. 1993 წლიდან მუშაობს თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, ანიმაციური ფილმების პედაგოგად. დამდგმელი რეჟისორია ფილმების: „მძლეთამძლე“ (ანიმაციური, 1991), „საქართველოს ჩვენია! გაიგე რუსო?!“ (დოკუმენტური, 2008), „წყლის პირველი შროშანი“ (ანიმაციური, 2009); სცენარის ავტორია ფილმების: „მძლეთამძლე“ (ანიმაციური, 1991), "საქართველოს ჩვენია! გაიგე რუსო?!"(დოკუმენტური, 2008), „წყლის პირველი შროშანი“ (ანიმაციური, 2009); დამდგმელი ოპერატორია ფილმის: „საქართველო ჩვენია! გაიგე რუსო?!“ (დოკუმენტური, 2008); დამდგმელი მხატვარია ფილმის: „წყლის პირველი შროშანი“ (ანიმაციური, 2009), „მძლეთამძლე“ (ანიმაციური, 1991); მემონტაჟეა ფილმის: „საქართველო ჩვენია! გაიგე რუსო?!“ (დოკუმენტური, 2008).
ალი ისაევ-ავარსკი

ალი ისაევ-ავარსკი (დ. 29 დეკემბერი, 1936, აული ობოხი, გუნიბის რაიონი, დაღესტანი — გ. 28 სექტემბერი, 2025, თბილისი, საქართველო) — კინომსახიობი, პოეტი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1985), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2008).

1974 წელს დაამთავრა კინოსტუდია „ქართული ფილმთან“ არსებული კინომსახიობთა სასწავლო სტუდია (ხელმძღვანელები: ელდარ შენგელაია და რევაზ ჩხეიძე).

განსახიერებული აქვს „ქართული ფილმი“-სა და საზღვარგარეთის კინოსტუდიების მიერ გადაღებულ მხატვრულ ფილმებში მრავალი ეკრანული სახე.

იყო საქართველოს კინო-აკადემიის და მწერალთა კავშირების წევრი.

ფილმოგრაფია
1970 : „დიდოსტატის მარჯვენა“
1973 : „ქორწილი“
1973 : „ლევან ხიდაშელი“
1974 : „საჰაერო ხიდი“
1975 : „გაქცევა გათენებისას“
1975 : „კოლხური ბალადა”
1975 : „კავკასიელი ტყვე”
1979 : „მიზანი”
1980 : „მშობლიურო ჩემო მიწავ! (რაიკომის მდივანი)“
1980 : „თბილისი, პარიზი, თბილისი“
1981 : წითელი ვაშლების ხანა“
1978-1984 : „ცეცხლოვანი გზები“
1983 : „წიგნი ფიცისა“ (ყირიმელ თათართა წინამძღოლი)
1983 : „გაზაფხული გადის”
1984 : „ზოგი ჭირი მარგებელია”
1984 : „ამბავი სურამის ციხისა”
1984 : „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა”
1989 : „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი”
1992 : „შამილი - სამოთხე ხმლების ჩრდილ ქვეშ“

ალი ისაევ-ავარსკის მიერ გადაღებულია დოკუმენტური ტრილოგია: „საქართველო და დაღესტანი, მიზიდულობის ფორმულა“, რომელიც შეფასებულია როგორც ქართულ-დაღესტნური ურთიერთობის მემატიანედ.

სამი შემადგენელი ნაწილი:

1999 : „რასულ გამზათოვი და საქართველო“
2001 : „საქართველო დაღესტნელთა თვალით“
2010 : „ქართველების თვალით დანახული დაღესტანი“

საავტორო პროზაული და პოეტური ნაწარმოებები
„დაღესტნური რტო, ქართულ მუხაზე”(1978)
„მთიელი ჭაბუკის ფიცი”(1986)
„გზა მშვიდობისა”(1986)
„ამბავი ერთი სიყვარულისა”(2000)
„არწივის ბუდე”(2009)
„გულის ძახილი სისხლის ყივილი”(2010)
„, ” /სამტომეული/ (2006-2006-2008)
„ქვეყანა, სადაც სიყვარული მეფობს” /სამტომეული/ (2011-2011-2012)

ჯილდოები და აღიარება
1985 : საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1998 : „შამილი“-ს მედალი (დაღესტნის ავტ. რესპუბლიკა)
2001 : საქართველოს ღირსების ორდენი
2008 : თბილისის საპატიო მოქალაქე
2017: ქართულ-დაღესტნური და აფხაზეთის ომის დროს შეტანილი წვლილისათვის (აფხაზეთის ავტონომიური რეპუბლიკა)
საქართველოს კინო-აკადემიის და მწერალთა კავშირების ჯილდოები
მარიკა კვალიაშვილი

მარიკა კვალიაშვილი (დ. 7 მაისი, 1937, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, პედაგოგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2009). ქართული ხალხური სიმღერის ცნობილი შემსრულებლის, მომღერალ მარო თარხნიშვილის შვილიშვილი.

1956 წელს დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი, ხოლო 1961 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საკომპოზიციო).

1961-2006 წლებში იყო თბილისის 1 მუსიკალური სკოლის პედაგოგი (თეორიული საგნები). საქართველოს რუსთაველის საზოგადოების კულტურული განყოფილების თავმჯდომარე. დააარსა პროექტი „ქართული სიმღერის პროპაგანდა“, რომელიც გულისხმობს საქართველოს ყველა კუთხის დაბა-სოფლებში ქართული სიმღერის პროპაგანდას, ნიჭიერი ბავშვების მოძიებას. თხზულებები: საბავშვო, საესტრადო სიმღერები, მათ შორის: „იანვარიც მოირთვება“, ოდები (მიძღვნილი საქართველოს თითოეული კუთხისადმი), გუნდები. მიღებული აქვს წლის საუკეთესო ადამიანის, წლის საუკეთესო პედაგოგის, 2005 წლის საუკეთესო კომპოზიტორის (საესტრადო სიმღერებისთვის, 2005) წოდებები. 2010 წელს გაიხსნა მარიკა კვალიაშვილის ვარსკვლავი თბილისის დიდ საკონცერტო დარბაზთან.
ჯილდოები
1995:ღირსების ორდენი
თენგიზ ახმეტელი

თენგიზ ახმეტელი (დ. 1 ოქტომბერი, 1924, თბილისი — გ. 29 თებერვალი, 2012) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1986). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2009).

1947 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1951–1957 წლებში იყო რესპუბლიკური ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ორდინატორი. 1957–1959 წლებში — ამავე საავადმყოფოს გულ–მკერდის ქირურგიის განყოფილების გამგე. 1959–1961 წლებში იყო ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის, ქირურგიისა და ჰემატოლოგიის ინსტიტუტის სწავლული მდივანი. 1961–1963 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრის ასისტენტი, 1963–1970 წლებში — დოცენტი, 1970–1983 წლებში — პროფესორი, 1983–1995 წლებში იყო ამავე კათედრის გამგე. ავტორია 265 სამეცნიერო ნაშრომისა, მათ შორის 20 მონოგრაფიის და რამდენიმე დამხმარე სახელმძღვანელოსი. მისი ხელმძღვანელობით შესრულებულია 8 სადოქტორო და 15 საკანდიდატო დისერტაცია.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „ცხიმიანი ემბოლიით გამოწვეული გვიანი სიკვდილის მექანიზმი“, დაიცვა 1958 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაციის თემა – „ტოკსიკური ჩიყვის კლინიკა და მკურნალობა“, რომელიც 1967 წელს დაიცვა.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
გრიგოლ მუხაძის სახელობის თბილისის ქირურგთა სამეცნიერო საზოგადოება, თავმჯდომარე
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის მრჩეველთა საბჭო, წევრი
მედიკო–ბიოლოგიური აკადემია, აკადემიკოსი (1994-)
საკავშირო სამედიცინო აკადემიასთან არსებული საპრობლემო კომისია, თავმჯდო­მარის მოადგილე
სამხედრო–სამედიცინო აკადემია, აკადემიკოსი (1996-)
სპეციალიზებული სადისერტაციო საბჭო, თავმჯდომარე

ჯილდოები
1995 — ღირსების ორდენი
საქართველოს ქირურგთა ასოციაციის ოქროს სამახსოვრო მედალი და ოქროს სკალპელი, დაბადების 80 წლისთავთან დაკავშირებით
სტეფანოს ციციპასი

სტეფანოს ციციპასი (, : ͡͡; დ. 12 აგვისტო, 1998, ათენი, საბერძნეთი) — ბერძენი პროფესინალი ჩოგბურთელი. მას კარიერის საუკეთესო შედეგს, პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაციის სიაში მესამე ადგილს 2021 წლის 9 აგვისტოს მიაღწია. ამით ის ისტორიაში საუკეთესო მაჩვენებლის მქონე ბერძენი გახდა. მას გამარჯვება მოპოვებული აქვს -ის ერთეულთა თანრიგის რამდენიმე ჩემპიონატში და მოგვიანებით მონაწილეობა დაიწყო დიდი სლემის ჩემპიონატებზეც. 2021 წელს, საფრანგეთის ღია პირველობის ერთეულთა თანრიგის ფინალში ის ნოვაკ ჯოკოვიჩთან დამარცხდა მას შემდეგ, რაც ციციპასი სერბს ორი სეტის ჯამში 2-0 იმარჯვებდა. სტეფანოს ციციპასმა ავსტრალიის ღია პირველობის ნახევარფინალამდე სამჯერ მიაღწია.

სტეფანოს ციციპასი დაიბადა ჩოგბურთელტა ოჯახში. დედამისი ჯულია აპოსტოლი პროფესიონალი იყო ქალთა ჩოგბურთის ასოციაციაში , ხოლო მამამისი ჩოგბურთის მწვრთნელია. ჩოგბურთში ვარჯიში სტეფანოსმა ექვსი წლის ასაკიდან დაიწყო. როგორც ჭაბუკი, ის მსოფლიოში პირველ ადგილს იკავებდა. ის ასევე გახდა მესამე ბერძენი და მესამე ბერძენი მამაკაცი, რომელმაც ჭაბუკთა გრანდ სლემზე მოიპოვა გამარჯვება (უიმბლდონის ახალგაზრდული ტურნირი - ბიჭუნათა წყვილთა თანრიგი). 2015 წლიდან ციციპასი პატრიკ მურთოლუს აკადემიაში, საფრანგეთში ვარჯიშობს.

ადრეული წლები
ციციპასი დაიბადა 1998 წლის 12 აგვისტოს აპოსტოლოს ციციპასისა და ჯულია აპოსტოლის (ქალიშვილობის გვარი სალნიკოვა) ოჯახში ათენში. მამამისი ბერძენია და დაიბადა პროასტიოში, ხოლო დედამისი რუსია. მისი ბაბუა (დედის მხრდან), სერგეი სალნიკოვი საბჭოთა ფეხბურთელი იყო, რომელიც თამაშობდა სანქტ-პეტერბურგის ზენიტში, მოსკოვის სპარტაკსა და მოსკოვის დინამოში. მისი მშობლებიდან ორივე ყოფილი ჩოგბურთელია. სტეფანოსის დედა ახალგაზდებს შორის პირველ ადგილს იკავებდა, კარიერის საუკეთესო შედეგი კი ზრდასრულთა შორის 200-ეულში შესვლით დააფიქსირა. ჯულია საბჭოთა კავშირის სახელით მონაწილეობას იღებდა ბილი ჯინ კინგის თასზე. სტეფანოს ციციპასის დაბადებისას მისი მშობლები ჩოგბურთის ინსტრუქტორებად მუშაობდნენ ატურ პალასში, ვულიანმგენში. სტეფანოსს ჰყავს სამი უნცროსი დედმამიშვილი: ორი ძმა: პეტროს და პავლოსი და და ელისავეტი. სტეფანოსის დედმამიშვილებს შორის სამივე ჩოგბურთელია.
თამაზ გერსამია

თამაზ გერსამია (დ. 9 აპრილი, 1943, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი. არქიტექტურის დოქტორი კანდიდატი (1973), საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (2015).

1967 წელს დაამთავრა საქართველოს სსრ პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1967–1970 წლებში მუშაობდა „საქქალაქმშენისახპროექტში“. 1975-2005 წლებში — გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში. ძირითადი ნამუშევრებია: თბილისის ოპერისა და ბალეტის აკადემიური თეატრის რეკონსტრუქცია (1968), საქართველოს ჯანმრთელობის სამინისტროს კლინიკური და ექსპერიმენტული თერაპიის ინსტიტუტი (1969, თბილისი); საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ი. ქუთათელაძის სახ. ფარმაკოქიმიის ინსტიტუტი (1969, თბილისი); თელავისა (1975) და სიღნაღის (1977) გენგეგმა (ყველა ავტორთა ჯგუფთან ერთად). მისივე პროექტით მოხდა საუკუნის ისტორიული საცხოვრებელი სახლის აღდგენა-რესტავრაცია თელავში (1981) და სხვ.

გერსამიას სამეცნიერო კვლევის სფეროა საქართველოს ძველი ქალაქების, საუკუნისა და საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურა. ავტორია ალბომებისა „ძველი თბილისი“ (1984), „ქუთაისი“ (1990) (ორივე ქართულ, ინგლისურ, რუსულ ენებზე), რომლებშიც თავმოყრილია მეცნიერულად სისტემატიზირებული, ახალგამოვლენილი წერილობითი, ფოტო- და გრაფიკული მასალა.

ჯილდოები
1988 — საქართველოს პირველი ბიენალე, ლაურეატი
2003 — ღირსების ორდენი
2010 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
ჰენრი მილერი

ჰენრი ვალენტაინ მილერი (დ. 26 დეკემბერი, 1891 — გ. 7 ივნისი, 1980) — ამერიკელი მწერალი. ცნობილია ლიტერატურაში არსებული ნორმების რღვევით და ახალი ტიპის ნახევრად ავტობიოგრაფიული რომანის ჟანრის ჩამოყალიბებით, რომელიც მოიცავდა პერსონაჟის შესწავლას, სოციალურ კრიტიკას, ფილოსოფიურ რეფლექსიას, ცნობიერების ნაკადს, სექსის თემატიკას, სიურეალისტურ თავისუფალი ასოციაციის მეთოდს და მისტიციზმს. მილერის ყველაზე გახმაურებული ნაწარმოებებია „კირჩხიბის ტროპიკი“ და „თხის რქის ტროპიკი“, რომლებიც დაფუძნებულია მის გამოცდილებაზე პარიზსა და ნიუ-იორკში. მილერი ასევე წერდა სამოგზაურო მემუარებს და იყო ლიტერატურული კრიტიკოსი.
კუიო (პალავანი)

კუიო (ოფიციალურად კუიოს მუნიციპალიტეტი; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 489 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის. მუნიციპალიტეტი კუნძულ კუიოს დასავლეთ ნახევარს მოიცავს, ისევე, როგორც კუიოს არქიპელაგის კუნძულებს: კაპონაიანს, კაუაიანს, იმალაგუანს, ლუბიდს, მანამოკს, პამალიკანს, პანდანს, როუნდსა და კიმინატინს.

კლიმატი
მაგსაისაი (პალავანი)

მაგსაისაი (ოფიციალურად მაგსაისაის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 603 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის. მაგსაისაი კუიოს არქიპელაგის სამ მუნიციპალიტეტს შორის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარეობს. მოიცავს კუნძულ კუიოს აღმოსავლეთ ნაწილსა და კუნძულებს: ალკობას, კანიპოს, კოკოროს, პატუნგას, პაიას, პუტიკს, სიპარაის, ტაკბუბუკსა და ტაგაუანიანს.

კლიმატი
კირჩხიბის ტროპიკი (რომანი)

„კირჩხიბის ტროპიკი“ — ჰენრი მილერის რომანი. პირველად გამოქვეყნდა 1934 წელს, პარიზში. ნაწარმოები აშშ-ში ცენზურამ აკრძალა, სადაც ის მხოლოდ 1961 წელს გამოქვეყნდა.

თემები
რომანი ნახევრად-ავტობიოგრაფიულია და 1930-იანი წლების პარიზში მცხოვრები მილერის ცხოვრებას ასახავს, სადაც იცი უსახლკარობით, უფულობით, შიმშილით, მარტოობითა და სასოწარკვეთით იტანჯებოდა.

ნაწარმოები ცნობილია სექსუალობის გულწრფელი ასახვით. რომანში არაერთი პასაჟია, რომლებშიც მთხრობელის სექსუალური გამოცდილება დაუფარავადაა აღწერილი.

კრიტიკული გამოხმაურება
ჯორჯ ორუელმა „კირჩხიბის ტროპიკის“ შესახებ კრიტიკული წერილი 1935 წელს გამოაქვეყნა. მან განსაკუთრებული ყურადღება რომანის სექსუალურ ასპექტებზე გამახვილა, რაც მან მწერლისაგან „რეალური ფაქტების ასახვის მცდელობად“ და დომინანტური ტენდენციებიდან გადახვევად მიიჩნია. ორუელი წერდა, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ მილერი ცხოვრების უსიამო ასპექტებზე აკეთებდა აქცენტს, იგი მაინც არ იყო პესიმისტი და იმ დასკვნამდე მიდიოდა, რომ უსიამოვნებებზე ფიქრი ცხოვრებას მხოლოდ და მხოლოდ უფრო მეტ ღირებულებას ანიჭებს.

სემიეულ ბეკეტმა „კირჩხიბის ტროპიკს“ „თანამედროვე მწერლობის ისტორიაში მონუმენტური მოვლენა“ უწოდა.

ნორმან მეილერმა აღნიშნა, რომ „კირჩხიბის ტროპიკს“ საუკუნის 10 ან 20 საუკეთესო რომანს შორის განიხილავდა და მას ჰემინგუეის რომანის „და აღმოხდების მზე“ ტოლფასად მიიჩნევდა.
გრეგორი დევიდ რობერტსი

გრეგორი დევიდ რობერტსი (, ნამდვილი სახელი გრეგორი ჯონ პიტერ სმითი ; დ. 21 ივნისი, 1952) — ავსტრალიელი მწერალი. ცნობილია რომანით „შანტარამი“ (2003).

ბიოგრაფია
1952 წელს დაიბადა ავსტრალიის ქალაქ მელბურნში. სტუდენტობის პერიოდში ის მემარცხენე და ანარქისტულ დაჯგუფებებთან იყო დაკავშირებული

ცოლთან დაშორების და შვილზე მეურვეობის დაკარგვის შემდეგ იგი ჰეროინზე დამოკიდებული გახდა და ნარკოტიკის მოსაპოვებლად მძარცველობას მიჰყო ხელი. იგი ცნობილი იყო, როგორც „ჯენტლმენი ბანდიტი“, რადგან შეიარაღებულ ძარცვაზე ჟილეტსა და კოსტიუმში გამოწყობილი მიდიოდა, მსხვერპლს თავაზიანად ესაუბრებოდა და ფულის მიღების შემდეგ მადლობას უხდიდა.

1980 წელს რობერტსი დააპატიმრეს, თუმცა იმავე წელს ის ციხიდან გაიქცა და ინდოეთში გაფრინდა, სადაც 10 წელი ცხოვრობდა, ამ დროის მანძილზე კი სამშობლოში ძებნილად ითვლებოდა. ინდოეთში რობერტსმა გახსნა საავადმყოფო, გახდა ადგილობრივი მაფიის წევრი, იბრძოლა ავღანეთში, მონაწილეობა მიიღო ბოლივუდის ფილმებში და მოხვდა მუმბაის ციხეში. ციხის დატოვების შემდეგ იგი ევროპაში გადავიდა.

1990 წელს რობერტსი ფრანკფურტში დააპატიმრეს და ავსტრალიაში დააბრუნეს, სადაც ექვსი წელი ციხეში გაატარა. ამ პერიოდში იგი ციხიდან გაიქცა, თუმცა თავადვე დაბრუნდა და გადაწყვიტა სასჯელი ბოლომდე მოეხადა, რათა ოჯახთან დაბრუნების შესაძლებლობა ჰქონოდა. სწორედ მაშინ დაიწყო მან პირველ წიგნზე „შანტარამზე“ მუშაობა, რომლის ხელნაწერიც ციხის მცველებმა ორჯერ გაუნადგურეს.

სასჯელის მოხდის შემდეგ რობერტსმა საბოლოოდ დაასრულა „შანტარამი“ და 2003 წელს გამოაქვეყნა. მისი მომდევრო რომანი, რომელიც, პირველის მსგავსად, ავტორის ცხოვრებაზეა დაფუძნებული, „მთის ჩრდილი“, 2015 წელს გამოქვეყნდა.

რობერტსი ცხოვრობდა მელბურნში, გერმანიასა და საფრანგეთში, საბოლოოდ კი მუმბაიში დაბრუნდა, სადაც ქალაქის ღარიბი მოსახლეობის ჯანდაცვის მომსახურებით უზრუნველსაყოფად საქველმოქმედო ორგანიზაციები დააარსა.
ოპერაცია იმედის მთა III

ოპერაცია იმედის მთა — 1988 წელს ამერიკელების მიერ ჩატარებული საიდუმლო ოპერაცია ჩამოვარდნილი და მიტოვებული ლიბიური მი-25-ის ხელში ჩაგდების მიზნით, რომელიც ჩადში, უადი-დუმის რაიონში იდგა. თვითმფრინავი ჩამოვარდა და მიტოვებული იყო ლიბიასა და ჩადს შორის კონფლიქტის დროს. 1988 წელს 160-ე სპეციალური ოპერაციების საავიაციო პოლკის ორმა ამერიკულმა -47 -მა ღამით თითქმის 500 მილი (800 კმ) ფრენის შემდეგ მიაღწია ობიექტამდე. მისია ჩადის მთავრობის თანხმობით მთლიანად ქვეყნის ფარგლებში ჩატარდა.

წინაპირობა
კონფლიქტის დროს ჩადის ხელისუფლება აფრიკის ქვეყნებისა და საფრანგეთის მხარდაჭერით ცდილობდა შებრძოლებოდა პარტიზანულ ჯარებს, რომლებსაც მხარს უჭერდა ლიბია. ამ ბრძოლების დროს ლიბიელები პრაქტიკულად შეიჭრნენ ჩადში. კონტინგენტი შეიარაღებული იყო საბჭოთა წარმოების აღჭურვილობით და მათ შორის მი-25 შვეულმფრენებითაც.

1987 წელს საომარი მოქმედებების დასრულების შემდეგ ლიბიის ჯარები ჩადიდან გავიდნენ და დატოვეს უზარმაზარი რაოდენობის სამხედრო ტექნიკა, უმეტესწილად მსუბუქი დაზიანებით. ჩადის ხელისუფლებას ჯერ არ გააჩნდა საკმარისი ძალები დაბრუნებული ტერიტორიის სრული კონტროლისთვის და შესაბამისად აქ დატოვებული ტექნიკაც ბედის ანაბარად მიატოვეს. სწორედ ამ დროს ამერიკულმა დაზვერვამ უადი-დუმის მახლობლად ძველ, უმოქმედო სამხედრო აეროდრომზე იპოვა მიტოვებული მი-25.

ოპერაცია
ოპერაცია 1988 წლის 10 ივნისს დაიწყო. ორმა -47 -მა, რომლებსაც 800 კილომეტრის ფრენა მოუწიათ, მიუხედავად ძლიერი ქვიშის ქარიშხალისა უვნებლად მიაღწიეს უაიდი-დუმის აეროდრომამდე და წარმატებით განახორციელეს ვერტმფრენის ტრანსპორტირება. ოპერაციის დაწყებიდან 67 საათის შემდეგ ვერტმფრენი ჩატვირთეს თვითმფრინავში, რომელიც ამერიკის შეერთებული შტატებში გაფრინდა.
ჯურხა ნადირაძე

ჯურხა ნადირაძე (დ. 15 მაისი, 1929, ჭორვილა, საჩხერის რაიონი — გ. 12 მაისი, 1994) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, მწერალი.

განათლება და სამეცნიერო მოღვაწეობა
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1961 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში; ამავე წელს საჩხერის რაიონის სოფელ საირხეში მიაკვლია ძვ. წ. - საუკუნეებით დათარიღებულ ნამოსახლარს და ფალიურ კულტთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან მასალას. 1967 მისი ხელმძღვანელობით ყვირილის ხეობის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ საჩხერეში, ადგილ მოდინახეზე, აღმოაჩინა ბრინჯაოს ხანის უმნიშვნელოვანესი ძეგლები, რომლის მეშვეობით საჩხერის რეგიონი მიჩნეული იქნა ბრინჯაოს მეტალურგიის წარმოების უძველეს ცენტრად; 1982 წლიდან ჯ. ნადირაძემ აღმოაჩინა და შეისწავლა საირხის არისტოკრატიული ფენის სამაროვანი, რომლითაც კიდევ ერთხელ დადასტურდა ოქრომრავალი კოლხეთის ბრწყინვალე საიუველერო ხელოვნების მაღალი კულტურა; ჯ. ნადირაძის სახელთანაა დაკავშირებული მცხეთისჯვარის, სვერის ციხისა და ჯიეთის (ორივე ჭიათურის მუნიციპალიტეტი) არქეოლოგიური ძეგლების აღმოჩენა, რომელთაც დიდი მნიშვნელობა აქვთ ქართველ ტომთა რელიგიური, კულტურული და პოლიტიკური ისტორიის შესწავლისათვის; ჯურხა ნადირაძემ დიდი როლი შეასრულა არქეოლოგიური მეცნიერების პოპულარიზაციის საქმეში, ჯურხა ნადირაძის სამეცნიერო სტატიები გამოქვეყნებულია ფრანგულ, ინგლისურ, რუსულ, იტალიურ და ბერძნულ ენებზე.

ამავე დროს საფუძველი ჩაუყარა სამეცნიერო ინფორმაციის მხატვრულ ენაზე გადმოცემის ტრადიციას. გამოცემულია მისი მეცნიერულ-მხატვრული ნარკვევები არქეოლოგიაზე.
მურჯიკანი

მურჯიკანი — ნასოფლარი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახალქალაქიდან 6-7 კილომეტრის დაშორებით, დასავლეთით, ზედ ხევის პირზე. აქ ჩადის მდინარე ფარავანი (ახალქალაქის წყალი), ნასოფლარი ადვილად შესამჩნევია. აქვეა მოზრდილი, წითელი ფერის ქვით ნაგები ეკლესია, რომელიც კარგად არის დაცული, ჩამოქცეულია მხოლოდ კამარა. მურჯიკანი განთქმულია თავისი უხვი მოსავლით. სოფლიდან არიან სოფელ ბარალეთში ამჟამად მცხოვრები მურჯიკნელები. მურჯიკანის ამჟამინდელი ტერიტორია ეკუთვნის სოფელ პტენას.