მაგდა ლოგომერი

მაგდა ლოგომერი, ასევე ცნობილი როგორც ჰერუცინა (, დ. 18 მაისი, 1706, კრიჟევცში (თანამედროვე ხორვატია) — მცენარეთმცოდნე ქალაქ კრიჟევციდან, რომელსაც მეზობელმა ჯადოქრობასა და მოწამვლაში დასდო ბრალი.

ლოგომერი წამებით დააკითხეს და 1758 წელს სიკვდილის განაჩენი გამოუტანეს — დედოფალ მარია ტერეზიას ჩარევამდე. იმავე წლის 23 ნოემბერს მარია ტერეზიამ გააგზავნა წერილი, რომლითაც დაადასტურა მაგდას გათავისუფლება და მისცა უფლება, განსაკუთრებული დაცვის ქვეშ დაბრუნებულიყო საკუთარ სახლში, კრიჟევცში.

მაგდა ლოგომერის სასამართლო პროცესი ითვლება გადამწყვეტ მოვლენად, რომელმაც დაასრულა ჯადოქრობის ბრალდებით მასობრივი დევნა ხორვატიაში. მისი საქმე ცნობილია ასევე იმით, რომ მასზე ანგარიში დაწერა დოქტორ გერარდ ვან სვიტენმა — იმპერატორის პირადმა ექიმმა. მან გამოკვლევა მარია ტერეზიას თხოვნით ჩაატარა მას შემდეგ, რაც ლოგომერი წამების შედეგად მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა. საქმე ფართოდ ცნობილი გახდა 1913 წლის ბოლოს ვან სვიტენის ანგარიშის გამოქვეყნებით, აგრეთვე ხორვატიის სამეფოს მაღალჩინოსნებსა და ვენის კარს შორის მიმდინარე წერილობითი მიმოწერით.

მაგდა ლოგომერის ისტორია გააცოცხლა მწერალმა მარია იურიჩ ზაგორკამ თავის პოპულარულ რომანში „ზაგრების ჯადოქრები“.

ბიოგრაფია
მაგდა ლოგომერი დაიბადა 1706 წლის 18 მაისს პოდგაიცში (ხორვატია), რომელიც იმ დროს ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის ხორვატიის სამეფოს ეკუთვნოდა. ნათლობის ჩანაწერის მიხედვით, მისი მშობლები იყვნენ სტეფან ლოგომერი და ანასტასია იანკოვიჩი.

მეტსახელი ჰერუცინა, სავარაუდოდ, მისი მეუღლის წარმოშობის ადგილს უკავშირდება. 1727 წელს მაგდა ლოგომერი დაქორწინდა ფრანიო ჰერუცზე. შესაბამისად, სახელწოდება „ჰერუცინა“ შესაძლოა უბრალოდ მის ქმრის გვარს მიუთითებდეს. თუმცა, არსებობს კიდევ ერთი შესაძლო განმარტება: 1857 წლის საკადასტრო რუკაზე, პოდგაიეცსა და ბრჩკოვჩინას დასახლებას შორის, ფიქსირდება ადგილი სახელად „ჰერუც“. ფრანიო ჰერუცს ოფიციალურად ბრჩკოვჩინაში ჰქონდა რეგისტრირებული საცხოვრებელი, და „ჰერუცის“ დამატება შესაძლოა უბრალოდ აღნიშნავდეს, რომ მაგდა ლოგომერი „ჰერუციდან იყო წარმოშობით“. სასამართლო პროცესზე მრავალი ადამიანი ადასტურებდა, რომ დარწმუნებული იყო მაგდა ლოგომერის ეჭვმიტანილ შავი მაგიის ქმედებებში. მაგდას ადვოკატებმა შეახსენეს, რომ მარია ტერეზია, იმპერატრიცა, არ იყო ინფორმირებული სასამართლო პროცესის შესახებ, რაც ახალი წესების მიხედვით აუცილებელი იყო მის ტახტზე ასვლის შემდეგ, მაგრამ ეს არ აღმოჩნდა საკმარისი. მაგდა ლოგომერი აწამეს და აღიარა, რომ ეშმაკთან ჰქონდა სექსუალური ურთიერთობა. მისი სხეულზე „ეშმაკის ნიშნები“ იპოვეს და 1758 წლის 22 აპრილს სიკვდილით დასჯის განაჩენი გამოუტანეს.

მაგდა ლოგომერი გაგზავნეს სამედიცინო კლინიკაში, სადაც მას იკვლევდა გერარდ ვან სვიტენი — ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ტერეზიას პირადი ექიმი. რომელიც იმპერატრიცას პირადი ექიმი და ამავდროულად სასამართლოს ექსპერტი იყო ჯადოქრობის საკითხებში. გამოკვლევამ გამოავლინა მრავალი დეტალი, რომელსაც იმპერატრიცა არ ფლობდა, ასევე ნათელი გახდა, რომ წამებამ მაგდას დიდი ტრავმა მიაყენა. ორივე ექსპერტმა მარია ტერეზიას მიაწოდა თავისი კვლევის შედეგები და დააფიქსირა, რომ კრიჟევცის სასამართლოს მაგისტრანტი ცრურწმენის მსხვერპლი იყო. გერარდ ვან სვიტენი, მიუხედავად იმისა, რომ სწამდა ჯადოქრობის, ეჭვქვეშ აყენებდა იმას, რომ ჯადოქრებს ფრენა ან ცუდი ამინდის გამოწვევა შეეძლოთ. ის ამზადებდა მარია ტერეზიას იმისთვის, რომ დაერწმუნებინა იგი ჯადოქრებზე სიკვდილით დასჯის საფუძველზე გამართული სასამართლო პროცესების გაუქმების აუცილებლობაში..

1758 წლის 23 ნოემბერს იმპერატრიცამ წერილით, რომელიც მიმართული იყო ხორვატიის მეფის ნაცვალისკენ, მაგდა ლოგომერი გაამართლა და სპეციალური დაცვის ქვეშ შინ, კრიჟევციში დააბრუნა. მაგდა ლოგომერის საქმე ცნობილია იმ იურიდიული პროცესების განვითარებების გამო, რომლებიც მის სასამართლო პროცესს მოჰყვა. ხორვატიაში ჯადოქრების სამართლებრივი დევნის შემდგომი კვალი არ მოიპოვება, თუმცა ვერ ვიტყვით სრული დარწმუნებით, რომ მსგავსი შემთხვევები არ ყოფილა. ყოველ შემთხვევაში, რადგან მათი ისტორიული დოკუმენტაცია არ შემორჩა, ლოგომერის საქმე ითვლება სავარაუდო ჯადოქრების დევნის დასასრულად ხორვატიაში. დოქტორ გერარდ ვან სვიტენის ანგარიში გამოქვეყნდა 1913 და 1924 წლებში გაზეთ „ობზორში“. ეს საქმე ასევე ასახულია ხორვატიის სამეფოს მაღალი თანამდებობის პირებსა და ვენის კარს შორის მიმოწერაში, რომელიც მნიშვნელოვანი ისტორიული წყაროა. მოგვიანებით საქმე რამდენჯერმე გაახმაურეს პოპულარულ რომანებშიც.