iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უნივერსიტეტის პრეს-კლუბი

უნივერსიტეტის პრეს-კლუბი — არაფორმალური სტუდენტური გაერთიანება, რომელიც შეიქმნა 1987 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტების მიერ. მისი დამფუძნებლები იყვნენ ნანა ბოკუჩავა, თედო ისაკაძე, ნიკო ნიკოლოზიშვილი, დათო ტურაშვილი, ფიქრია ჩიხრაძე, ლელა ჯაფარიძე და სხვები. იყო ერთ–ერთი ყველაზე აქტიური და გავლენიანი ორგანიზაცია ეროვნული მოძრაობის დროს. უნივერსიტეტის პრეს-კლუბი სათავეში ედგა სტუდენტურ მოძრაობას, რომელიც თავდაპირველად გაერთიანდა ტრანსკავკასიური რკინიგზის პროექტის საწინააღმდეგოდ და დავითგარეჯას მონასტრის ტერიტორიიდან საბჭოთა ჯარების სავარჯიშო პოლიგონის გატანის იდეის გარშემო. მისი გავლენით შეიქმნა საქართველოს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში სტუდენტური პრეს-კლუბები. პრეს-კლუბი უშვებდა სპეციალურ ჩანართს – „სტუდენტური ფურცელი“, გაზეთ „თბილისის უნივერსიტეტის“ დამატების სახით, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა არა მარტო სტუდენტებში, არამედ საბჭოთა რეჟიმის საწინააღმდეგოდ განწყობილ საზოგადოებაში.
იობი (მთავარეპისკოპოსი)

იობ მთავარეპისკოპოსი — ქართლის ეკლესიის მესამე მღვდელმთავარი დაახ. საუკუნის 70–90-იან წლებში. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს მიხედვით — „იყო ნერსე სომეხთა კათალიკოზისა დიაკონი“ (/48: „ნერსეს სომეხთა კათალიკოზისა მთავარდიაკონი“), ეპისკოპოსად დაჯდა თრდატის, ბაკურის ძმის მეფობაში, „მეფეთა ცხოვრების“ მიხედვით — მირდატ ბაქარის ძის. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ მოგვითხრობს, რომ ამ იობის დროს „მეფემან რუჲსთვისა რუჲ გამოიღო და ეკლესიისა საფუძველი დადვა. და მის ზევე ნეკრესს კახეთისასა ეკლესიაჲ აღიშენა განსრულებით“. იობი მთავარეპისკოპოსად ჩანს ვარაზ-ბაკურის („მეფეთა ცხოვრებით“ — ვარაზ-ბაქარი. შეცდომით იქ მას იობის ნაცვლად იაკობი ეწოდება) დროსაც.
ლეო V

ლეო (; დ. უცნობია — გ. სექტემბერი, 903) — რომის პაპი 903 წლის ივლის-სექტემბერში. წარმოშობით იტალიელი.

ტახტზე იჯდა 40 დღე, მერე შეიპყრეს, სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს და სერგიუს ბრძანებით გაგუდეს. მისი ხანმოკლე მმართველობით იწყება წმინდა საყდრის დაცემა საუკუნის დასაწყისში. იგი ტახტიდან ჩამოაგდო ანტიპაპმა ქრისტეფორუსმა.
მიშელ შალი

მიშელ შალი (; დ. 15 ნოემბერი, 1793, ეპერნონი, — გ. 18 დეკემბერი, 1880, პარიზი) — ფრანგი მათემატიკოსი და მათემატიკის ისტორიკოსი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1851). პარიზის პოლიტექნიკური სკოლისა და (1841 წლიდან) და პარიზის უნივერსიტეტის (1846 წლიდან) პროფესორი. შალს აქვს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები გეომეტრიაში. შალის გამოკვლევებმა მათემატიკის ისტორიაში, განსაკუთრებით მისმა „გეომეტრიული მეთოდების წარმოშობისა და განვითარების ისტორიულმა მიმოხილვამ“, ხელი შეუწყო ცალკეულ გამოკვლევათა შორის დამოკიდებულების დადგენას და ამ დარგში მეცნიერულ იდეათა ისტორიული კავშირის გამოკვლევას.
შაორი

შაორი — ნამოსახლარი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ტამბოვკასთან, ფარავნის ტბის სიახლოვეს.

შაორი გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარის შედგენის დროს უკვე გაუკაცრიელებული სოფელი ყოფილა. სერგი ჯიქია დავთარში აღნიშნავდა, რომ იგი არც მის თანამედროვე რუკებზე (რუსულ სპეცრუკებზე) იყო აღნიშნული. სამაგიეროდ ასეთი პუნქტი — შაორი აღნიშნული ყოფილა ვახუშტი ბატონიშვილის ატლასსა (#12) და აღწერისადმი დართულ რუკაზე ფარავნის ტბის ჩრდილოეთის მიმართულებითა და რამდენიმე დაშორებით. არც 1923 წელს გამოსულ „საქართველოს ისტორიულ რუკაზე“ ყოფილა სოფელი შაორი აღნუსხული, მაგრამ ამ ზონაში იქ აღნიშნული იყო (ამ სოფლის კიდევ ჩრდილოეთით) მთა შაორი.

შაორის სახელით ცნობილი სოფლის გარდა ცნობილი ყოფილა აგრეთვე შაორის ციხე და შაორისწყალი.
ტამპერე

ტამპერე — ქალაქი სამხრეთ ფინეთში. ქალაქში ცხოვრობს 211,691 კაცი, ხოლო მის აგლომერაციაში 340,000 კაცი. ტამპერეს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ფინეთში მესამე ადგილი უკავია, ის ჩამორჩება მხოლოდ დიდ ჰელსინკისა და ესპოოს. 2007 წელს პირკანმას რეგიონში ცხოვრობდა 470,000 ადამიანი, მოსახლეობის თითქმის ნახევარი სწორედ ტამპერზე მოდის.

ტამპერე მდებარეობს ნიასიარვისა და პიუხიარვის ტბებს შორის. დასახლებული პუნქტის საშუალო სიმაღლე შეადგენს 18 მეტრს. ქალაქში მიედინება მდინარე ტამერკოსკი, რომელიც მას ორ ნაწილად ჰყოფს. მდინარის სიგრძე 945 მეტრს შეადგენს, დინება საკმაოდ სწრაფია, სწორედ ამიტომ ის გამოიყენება ელექტროენერგიის მისაღებად.

ისტორია
1775 წელს შვედეთის მეფის გუსტავ -ის ბრძანებით მდინარე ტამერკოსკის ნაპირებზე, სავაჭრო მიზნებისთვის დაარსდა პატარა დასახლება. თუმცა ოთხი წლის შემდეგ, 1779 წელს დაბა გახდა ქალაქი. თავდაპირველად ტამპერეს ფართობი რამდენიმე კვადრატულ კილომეტრს შეადგენდა.

ფინეთის დიდი საჰერცოგო
 საუკუნეში ტამპერე უკვე მნიშვნელოვანი სავაჭრო და ინდუსტრიული ცენტრი გახდა. საუკუნის მეორე ნახევარში, აქ იწარმოებოდა ფინური სამრეწველო პროდუქციის თითქმის ნახევარი. სწორედ ამიტომ ამ დასახლებულ პუნქტს უწოდეს „ჩრდილოეთი მანჩესტერი“.

ტამპერეს ფართობი სულ უფრო იზრდებოდა, მის შემადგენლობაში შევიდა მეზობელი პატარა დასახლებული პუნქტები.

1905 წლის დეკემბერში, აქ გაიმართა პირველი ბოლშევიკური კონფერენცია, სწორედ აქ პირველად ერთმანეთს შეხვდნენ ლენინი და სტალინი.

დაძმობილებული ქალაქები
ბრაშოვი, რუმინეთი
ჰემნიცი, გერმანია
ესენი, გერმანია
კაუნასი, ლიეტუვა
კიევი, უკრაინა
კლაქსვიკი, ფარერის კუნძულები
კუპავოგური, ისლანდია
ლინცი, ავსტრია
ლოძი, პოლონეთი (1996 წლიდან)
მიშკოლცი, უნგრეთი
ნიჟნი-ნოვგოროდი, რუსეთი
ნორჩეპინგი, შვედეთი
ოდენსე, დანია
ოლომოუცი, ჩეხეთი
სასკატუნი, კანადა
სირაკიუსი, აშშ
ტარტუ, ესტონეთი
ტრონჰეიმი, ნორვეგია (1946 წლიდან)
გუანჯოუ, ჩინეთი
მვანზა, ტანზანია
ჩირუხისწყალი

ჩირუხისწყალი, მარეთისხევი — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შუახევის მუნიციპალიტეტში. მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 2220 მეტრ სიმაღლეზე, სიგრძე 32 კილომეტრი. მდინარის აუზის ფართობი 329 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე ახასიათებს წყალდიდობა, შემოდგომაზე წყალმოვარდნები, ზაფხულსა და ზამთარში — წყალმცირობა. საშუალო წლიური ხარჯი შეადგენს სათავესთან 10,9 მ³/წმ.
რასელის ჯგუფი

}

რასელის ჯგუფი დააარსეს იმ უნივერსიტეტებმა, რომლებიც ერთად ყოველწლიურად ბრიტანეთში კვლევითი გრანტების და საკონტრაკტო ფონდების ორ-მესამედს იღებენ. ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია ამ ოცი უნივერსიტეტის და მათი სტუდენტების ინტერესების ლობირება ბრიტანეთის მთავრობასთან, პარლამენტთან და სხვა ორგანიზაციებთან ოფიციალური, სამუშაო ურთიერთობის ჩამოყალიბების გზით. ჯგუფის წევრი უნივერსიტეტების უმრავლესობა (18 უნივერსიტეტი 20-დან) არის ბრიტანეთის წამყვანი უნივერსიტეტი აკადემიური რეიტინგის და მათ მიერ მოპოვებული კვლევითი გრანტების რაოდენობის მიხედვით.
საკმელასებრნი

საკმელასებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. აერთიანებს ბუჩქებს, ნახევრად ბუჩქებს და ბალახებს. აქვთ მოზამთრე ან ცვენია მარტივი ფოთლები, თეთრი, მოყვითალო, მოვარდისფრო მარტოული ან საგველასებრ ყვავილედებად შეკრებილი ყვავილები. ნაყოფი კოლოფია. ხმელთაშუაზღვისპირეთის დამახასიათებელი ოჯახია. ოჯახი 4-8 გვარისაგან შედგება.

საქართველოში გავრცელებულია 3 გვარის სახეობები. მათგან საკმელა დასავლეთ საქართველოში გვხვდება. მზეყვავილა და ფუმანა მთელ რესპუბლიკაში.
საკმლის ხე

საკმლის ხე, კევის ხე, საღსაღაჯი — ზაფხულ-მწვანე ხე ფსტის გვარისა. იშვიათი რელიქტური ჯიშია. მისი სიმაღლე 2-10 (15) მ აღწევს. აქვს ფართოდ გადაშლილი და ხშირად მიწის პირამდე ჩამოსული მომრგვალო ვარჯი. ყვავილობს აპრილში, ფოთლების გამოტანამდე. ნაყოფი სექტემბერ-ოქტომბერში მწიფდება.

გავრცელება
გავრცელებულია მცირე აზიიდან დასავლეთ ირანამდე. ყირიმსა და კავკასიის შავი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე (ანაპა, გელენჯიკი), აღმოსავლეთ და სამხრეთ ამიერკავკასიაში. საქართველოში იზრდება ქართლში, გარე კახეთსა და ქიზიყში. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი, კარგად შენახული კორომია შირაქის ზეგანზე (ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი). მეორე დიდი მასივი არის აზერბაიჯანში ყარაბაღის ველზე (სულთადის კორომი, ისიც ნაკრძალია).

საკმლის ხის კორომები ნათელი ტყის, საკმლისხიანის ან არიდული მეჩხერი ტყის სახელით არის ცნობილი და ვაკეებსა და მთისწინეთში გვხვდება. ხარობს მთის კალთებზეც, სადაც შერეულია სხვა ქსეროფილურ მერქნიან სახეობებთან (აკაკი, ბერყენა, ქართული ნეკერჩხალი, მუხა, თელა, ჯაგრცხილა, ღვია და სხვა). მთებში ზღვის დონიდან 1000 მ-მდე აღწევს. სინათლისა და სითბოს მოყვარულია, კარგად ეგუება ნიადაგისა და ჰაერის სიმშრალეს, იტანს ნიადაგის დამლაშებასაც. პერსპექტიული მშრალი და ხრიოკი ადგილების გასამწვანებლად. რგავენ აგრეთვე ბაღ-პარკებში ეულად და მცირე ჯგუფებად (თბილისის ბოტანიკურ ბაღში რამდენიმე ხეა).

იზრდება ძალიან ნელა (120 წლისა 5 მ სიმაღლეს აღწევს). ცოცხლობს დიდხანს, 250-300 წელს (გვხვდება 1000 წლისაც კი). აქვს მკვრივი, მაგარი და მძიმე მერქანი, რომელსაც სადურგლო და სახარატო საქმეში იყენებენ. ღეროს ძივთში (გუმფისი) 75% ფისი და 25% ეთეროვანი ზეთებია. მშრალ ფისს ხმარობენ კევად. საღებავის დასამზადებლად, პარფიუმერიაში. ნაყოფი შეიცავს 60%-მდე ზეთს, რომელსაც ტექნიკური მიზნებისათვის იყენებენ, ფოთოლი — 20%-მდე ტანიდებს. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. ამიერკავკასიაში საკმლის ხეს იყენებენ ნამდვილი ფსტის საძირედ.
განძიელი-გეგელია

განძიელი — შუა საუკუნეების ქართველ დიდებულთა გვარი. მისი წარმომადგენლები ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით 1727 წელს თრიალეთიდან ქსანში შემოვიდნენ და მოღვაწეობდნენ, როგორც ქსნის საერისთოს გვერდის ძირის აზნაურები. განძიელები ამ წოდებითაა მოხსენიებული გეორგიევსკის ტრაქტატში, რომელიც 1783 წელს გაფორმდა, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ განძიელები სულ მცირე 1783 წლამდე აღმოსავლეთ საქართველოს გვერდის ძირის აზნაურნი იყვნენ. შემდგომად ამისა, განძიელების გვარი (ან გვარის ერთი გარკვეული ნაწილი) გადავიდა იმერეთში, სადაც ეს გვარი „იმერეთ შესცვალეს ენის თვისებისა გამო გეგელიათ.“ განძიელების გვარის ასეთი გეოგრაფიული გადაადგილება ხსნის იმას თუ რატომ არიან დღესდღეობით იმერელი და მეგრელი გეგელიები.

გვარის ისტორია
ვახუშტი იუწყება, რომ განძიელები თავდაპირველად იყვნენ განძიძეები, სომხების მთავარნი განძაში დადგენილი ბერძნების მიერ 1038 წელს. როდესაც „დამდაბლდა სომეხთა სამეფო და იქმნა აღრეულობა, [ესენი] მოვიდნენ და დასახლდენ ადგილსა თრიალეთისასა, განძად წოდებულსა.“ შემდგომად ამისა, ვახუშტი წერს, რომ თრიალეთიდან განძიძეები „შთამოვიდნენ ვახტანგ მეფის დროს 1727 წელს“ და იწოდნენ განძიელებად, მათი უკანასკნელი ადგილსამყოფის აღსანიშნავად. იმის გათვალისწინებით, რომ გეორგიევსკის ტრაქტატში განძიელები ქსნის საერისთავოს გვერდის ძირის აზნაურებად არიან მოხსენიებული სავარაუდოა, რომ ვახუშტი თრიალეთიდან შემოსვლაში განძიელების ქსანში დაფუძნებას გულისხმობდა. ვახუშტი ასევე წერს, რომ განძიელებმა უმაღლესი დიდებულის ტიტული რაც მათ სომხეთში ჰქონდათ დაკარგეს და „შეიქმნენ აზნაურნი“ რაც შესაძლოა უკავშირდებოდეს სომხეთის სამეფოში არსებულ „აღრეულობას“, რომლის შედეგადაც განძიელებმა მთავრის ტიტული ვერ შეინარჩუნეს.

ვახუშტის ჩანაწერების მიხედვით, „ესენი ცნობილნი იყვნენ დროსა მეფის ვახტანგისა, და თეიმურაზისასა და არიან მოხსენებულ ტრაკტატსა შინაცა.“

უცნობია, თუ ზუსტად რა ეტაპზე გადავიდნენ განძიელები იმერეთში და შემდგომში ოდიშის სამთავროში, სადაც ისინი საბოლოოდ დადიანებთან დაახლოებული პირები გახდნენ. იონა მეუნარგია წერს, რომ თავად ლევან დადიანს მარტვილში მოკრძალებული ოდის მაგიერ სასახლის აშენება არჩილ ბატონიშვილმა და გიორგი გეგელიამ ურჩიეს.
იოანე XIV (პაპი)

იოანე (; ერისკაცობაში პიეტრო პავიელი; დ. ? — გ. 20 აგვისტო, 984) — რომის პაპი 983–984 წლებში.

წარმოშობით იტალიელი. პაპად არჩევამდე იყო პავიის ეპისკოპოსი და იმპერატორ ოტო კანცლერი. არჩევიდან 9 თვეში ხელში ჩაუვარდა თავის მოწინააღმდეგე ანტიპაპს ბონიფაციუს , რომელმაც დილეგში გამოკეტა და შიმშილით ამოხადა სული.
სილვესტერ II

სილვესტერ (; ერისკაცობაში ჰერბერტ დ’ორილაკი დ. 946 — გ. 12 მაისი, 1003) — პირველი ფრანგი რომის პაპი 999–1003 წლებში. მათემატიკოსი და ფილოსოფოსი.

პაპ გრიგოლ გარდაცვალების შემდეგ აირჩიეს იმპერატორ ოტო მხარდაჭერით. 1001 წელს რომში სახალხო აჯანყების შედეგად პაპი და იმპერატორი რავენაში გაიქცნენ. ოტო ორჯერ წამოიწყო კამპანიამ რომში დასაბრუნებლად, მაგრამ უშედეგოდ. დაიღუპა მესამე მცდელობის დროს. სილვესტერ იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდა რომში, მალევე გარდაიცვალა კიდეც და დაკრძალეს ლატერანის საკათედრო ტაძარში.
კლემენტ IV

კლემენტ (; ერისკაცობაში გი ფულკუა ლე გრო; დ. 23 ნოემბერი, 1195 — გ. 29 ნოემბერი, 1268) — ფრანგი რომის პაპი 1265–1268 წლებში.

პაპად არჩევამდე ჯერ სამხედრო პირი, მერე იურისტი ბოლოს კი ლუდოვიკო მდივანი იყო. პაპად არცეულმა, ბერის ტანსაცმელსი გადაცმულმა მოახერხა სატახტო ქალაქში შესვლა, რადგან მანფრედ ჰოჰენშტაუფენმა მისი შეპყრობა გადაწყვიტა.
ბრაშოვი

ბრაშოვი — ქალაქი რუმინეთში, ბრაშოვის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი.

2002 წელს ჩატარებული რუმინეთის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, აქ ცხოვრობდა 284,596 კაცი. ბრაშოვს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, რუმინეთში მერვე ადგილი უკავია.

ეს დასახლებული პუნქტი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქიდან 166 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი ბუქარესტი. ეს ტერიტორია მდებარეობს კარპატების სამხრეთ ნაწილში, სწორედ ამიტომ ეს ქალაქი არის ზამთრის კურორტი. ბრაშოვის ჟუდეცი ისტორიულად მიეკუთვნება ტრანსილვანიის რეგიონს.

აქ ყოველწლიურად იმართება, საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი.

ჰავა
დაძმობილებული ქალაქები
ტამპერე, ფინეთი
ტური, საფრანგეთი
დიორი, უნგრეთი
რიშონ-ლე-ციონი, ისრაელი
ჰოლსტებრო, დანია
მუსაშინო, იაპონია
გენტი, ბელგია
ლიდზი, გაერთიანებული სამეფო
მინსკი, ბელარუსი
ტრიკალა, საბერძნეთი
გრიგოლ IX

გრიგოლ (; ერისკაცობაში უგოლინო დი სენი; დ. დაახლ. 1145 — გ. 22 აგვისტო, 1241, რომი) — რომის პაპი 1227–1241 წლებში.

წარმოშობით იტალიელი. გრიგოლ პაპად აირჩიეს 1227 წლის 19 მარტს და იყო რომის პაპი გრდაცვალებამდე, 1241 წლის 22 აგვისტომდე. იგი იყო ჰონორიუს -ის (1216–1227), გრიგოლ -ის (1073–1085) და მისი ბიძის ინოკენტი -ის (1198–1216) მემკვიდრე, ამიტომ გრიგოლ აგრძელებდა მათ პოლიტიკას.

დიდ წინააღმდეგობას უწევდა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ ფრიდრიხ . პაპი იმპერატორს შეპყრობით ემუქრებოდა, იმპერატორი კი პაპს – გადაყენებით. 1230 წელს პაპი და იმპერატორი შერიგდნენ, მაგრამ ცოტა ხნით. ორივე მსოფლიო მონარქიისათვის იბრძოდა, მაგრამ ორივემ კრახი განიცადა.

პაპის მითითებით შეადგინეს "კანონიკური სამართლის კორპუსი", მონუმენტური იურიდიული დოკუმენტი, რაც პაპობის ჰეგემონიას დაედო საფუძვლად.

ცნობილია გრიგოლ -ის 2 საპასუხო წერილი საქართველოს მეფე რუსუდანისა და მისი ძის — დავითისადმი. პირველი წერილით (1233 წლის 11 აპრილი) გრიგოლ რუსუდანს სთხოვდა თბილისში მყოფი მინორიტების ორდენის მისიონერთა მფარველობას. გრიგოლ -ის მეორე წერილიდან (1240 წლის 13 იანვარი) ვგებულობთ, რომ რუსუდანსა და დავითს პაპისათვის მონღოლების წინააღმდეგ დახმარება უთხოვნია: „პაპი გრიგოლ ბრწყინვალე რუსუდანს და შვილს დავითს, საქართველოს დედოფალს და მეფეს... ხოლო ჩვენი სიამოვნება შეასუსტა და სიხარული გაგვიმწარა იმ ამბავმა, რომელიც გვაუწყეთ თქვენის წერილით, რომ კათოლიკე სარწმუნოების მტერნი თათარნი შემოსულან თქვენს სამეფოში და დიდი ვნება მოუყენებიათ თქვენთვის... სარკინოზნი, რომლებსაც სირიაში ვეომებით, არ გამოუშვებენ მანდეთ ჩვენს მხედრობას. ამ თქვენმა ამბავმა ძლივს მოაღწია ჩვენამდე. ქრისტიანე სარწმუნოების დაცვისათვის დაუცხრომელად ვეომებით მტერსა იტალიასა, სირიასა და ესპანეთში, ამიტომ აღარ შეგვიძლია დაგეხმაროთ. რაკი სხვაფრივ ვერ შევიძელით თქვენი შეწევნა, ამიტომ ვინებეთ ამ წერილის გამოგზავნა, რათა ამითი კარგად სცნოთ ჩვენი თქვენდამი სიყვარული, რომელიც ვერ გამოგიხატეთ თქვენ მიერ ნათხოვნის მიცემით“. ამავე წერილიდან ჩანს, რომ პაპს საქართველოში გამოუგზავნია დომინიკელთა ორდენის მისიონერები.
აშშ-ის დროშა

ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული დროშა (ამერიკული დროშა) შეიცავს ცამეტ ჰორიზონტალურ ზოლს, რომელთაგანაც შვიდი არის წითელი, ხოლო ექვსი - თეთრი. ზედა კუთხეში, ლურჯი ფერის მართკუთხედში, მოთავსებულია ორმოცდაათი პატარა, თეთრი, ხუთქიმიანი ვარსკვლავი. ვარკსვლავები განლაგებულები არიან ცხრა ჰორიზონტალურ ზოლში. ხუთ ზოლში მოთავსებულია ექვსი ვარკსვლავი, ხოლო დანარჩენ ოთხ ზოლში ხუთ-ხუთი. დროშაზე განთავსებული ვარსკვლავები წარმოადგენს აშშ-ის შტატებს, ხოლო ცამეტი ხაზი - ცამეტ კოლონიას.

მსგავსი დროშები
ბიკინის ატოლის დროშა გამოხატავს ბიკინის ატოლის მოსახლეობის აზრს, რომ ამერიკას 1954 წელს აფეთქებული თერმობირთვული ბომბის გამო მათ მიმართ დიდი დავალიანება აქვს.
ლიბერიის დროშა მიმსგავსებულია ამერიკისას იმის ნიშნად თუ საიდან არიან წარმოშობით ყოფილი მონები.
ტოგოს დროშის მსგავსებაც განპირობებულია აფრო-ამერიკელების წარმოშობასთან კავშირით.
კლაქსვიკი

კლაქსვიკი — მეორე უდიდესი ქალაქი ფარერის კუნუძულებზე, ქალაქი მდებარეობს კუნძულ ბოროიზე, რომელიც შედის ნოროიარის კუნძულების ჯგუფში.

ამ ადგილზე პირველი დასახლება ჯერ კიდევ ვიკინგთა შემოსევების დროს ყოფილა, თუმცა მას მნიშვნელოვანი დანიშნულებები არ გააჩნდა.

უკვე მეოცე საუკუნეში აქ შეიქმნა დიდი ფარერული ქალაქი, ამჟამად კლაქსვიკს მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ფუნქციები აქვს, მთელს ამ რეგიონში. ვიდრე ქალაქი შეიქმნებოდა, აქ არსებობდა ოთხი პატარა სოფელი, რომლებიც შემდგომ გაერთიანდნენ.

კლაქსვიკი მოქცეულია, ორ პატარა ყურეს შორის. აქ არის ნავსადგური, რომელსაც მნიშვნელოვანი დანიშნულებები გააჩნია. ამ ტერიტორიაზე საკმაოდ არის განვითარებული მეთევზეობა.

დაძმობილებული ქალაქები
- მურმანსკი, რუსეთი
- უიკი, შოტლანდია
- სისიმიუტი, გრენლანდია
- კუპავოგური, ისლანდია
- ტრონჰეიმი, ნორვეგია
- ნორჩეპინგი, შვედეთი
- ტამპერე, ფინეთი
- გრენა, დანია
- ოდენსე, დანია
ანგუ

ანგუ, ან კუკუკუკუ — მეომარი ტომი, რომელიც ცხოვრობდა პაპუა-ახალი გვინეის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მიუხედავად მცირერიცხოვნობისა, ტომი ხშირად უტევდა მოწინააღმდეგის უფრო ძლიერ ძალებს და ხშირად ლაშქრავდა ველზე მცხოვრებ მშვიდობიან ტომებს.

ანგუს ტომის ხალხი ატარებდა ბალახისაგან დამზადებულ კაბას, ტყავის ჩანთასა და ლაბადას, რომელსაც ხშირად ბეწვით იყო დაფარული ცივი მაღალმთიანი რეგიონის გამო.

ანგუს შესახებ თავისი შთაბეჭდილება დატოვა ჯ. კ. მალარტიმ წიგნში ჩემი წლები ახალ გვინეაში.
ჰონორიუს III

ჰონორიუს , ონორე (; ერისკაცობაში ჩენჩიო საველი; დ. 1148 — გ. 18 მარტი, 1227) — რომის პაპი 1216–1227 წლებში.

წარმოშობით რომაელი, პირველივე წელს გვირგვინი უკურთხა ფრიდრიხ -ს, ბარბაროსას შვილიშვილს. დაამტკიცა დომინიკანელთა და ფრანცისკანელთა ორდენები (პირველი დაარსდა 1215, მეორე კი 1208 წელს). ამაოდ ცდილობდა ჯვაროსნული ლაშქრობის მოწყობას. ალბიგოელტა წინააღმდეგ ბრძოლაში მხარს უჭერდა სიმონ დე მონფორს.
ცელესტინ III

ცელესტინ (; ერისკაცობაში ჯაჩინტო ბობონე; დ. 1106 — გ. 8 იანვარი, 1198) — რომის პაპი 1191–1198 წლებში.

ცელესტინ დაიბადა რომში. იგი პაპად აირჩიეს 1191 წლის 21 მარტს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1198 წლის 8 იანვრამდე. ცელესტინი რომის კათოლიკურ ეკლესიას განაგებდა 6 წელი, 9 თვე და 9 დღე. დაკრძალულია ლატერანის სასახლეში.
ბენედიქტე IX

ბენედიქტე (; ერისკაცობაში თეოფილაქტე, გრაფი ტუსკულანი; დ. 1020 – გ. 1056) – სამგზის რომის პაპი 1032-1044, 1045 და 1047-1048 წწ. ბენედიქტე -ის ძმისშვილი.

12 წლისა დასვეს პაპის ტახტზე. იყო მანკიერი და ბავშვობაშივე ზნედაცემული ბოროტმოქმედი. არაერთხელ განდევნილი და დაბრუნებული ტუსკულანის გრაფების მიერ.
კლემენტ III

კლემენტ (; ერისკაცობაში პაოლინო სკოლარი; დ. 1130 — გ. 20 მარტი, 1191) — რომის პაპი 1187–1191 წლებში.

კლემენტ პაპად აირჩიეს 1187 წლის 19 დეკემბერს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1191 წლის 20 მარტამდე. არჩევნების შემდეგ პიზაში მოუწია შეყოვნება: რესპუბლიკური რომი არ უშვებდა ვატიკანში. შეთანხმების შემდეგ იმდენს ეცადა, ფრიდრიხ ბარბაროსა და რიჩარდ ლომგული დაიყოლია ჯვაროსნულ ლაშქრობაზე. ამაოდ ებრძოდა ჰაინრიხ -ს.
ნუგზარ აბულაშვილი

ნუგზარ რობერტის ძე აბულაშვილი, (დ. 13 სექტემბერი, 1973, ჯუგაანი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
2001 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიღნაღის ფილიალის იურიდიული ფაკულტეტის. მიიღო უმაღლესი განათლება თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში იურისტის სპციალობით. 1996-1999 წლებში მუშაობდა სიღნაღის მონადირეთა და მეთევზეთა საზოგადოების ეგერ-ინსპექტორად. 2002-2003 წლებში მუშაობდა საქართველოს ადვოკატთა ეროვნული ასოციაციის სიღნაღის ბიუროში. 2004 წლის თებერვლიდან აპრილამდე მუშაობდა სოფელ ჯუგაანის საკრებულოს თავმჯდომარედ. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი სიღნაღის მაჟორიტარი. სხვადასხვა დროს იყო იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტისა და აგრარულ საკითხთა კომიტეტის წევრი.
ანდრო ალავიძე

ანდრო ალავიძე (დ. 8 თებერვალი , 1983, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
2005 წელს დაამთავრათბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო უნივერსიტეტი ბიზნესის სამართლის სპეციალობით. 2004–2006 წლებში მუშაობდა საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში სხვადასხვა თანამდებობებზე. 2006–2010 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს წევრი, იურიდიულ საკითხთა და ადამიანის უფლებათა დაცვის კომისიის თავმჯდომარე. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ჩუღურეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“ და ამავე მოწვევის პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის წევრი. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ჩუღურეთის მაჟორიტარობის კანდიდატი იყო („ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“), სადაც ხმათა 29,58% მიიღო (10 731 ხმა) და მეორე ადგილი დაიკავა.
სილვესტერ III

სილვესტერ (; ერისკაცობაში ჯოვანი დ. ? – გ. 1063) – რომის პაპი 1045 წლის 20 მარტიდან 1 მაისამდე.

წარმოშობით რომაელი, რიგი ისტორიკოსებისა მას ანტიპაპად მიიჩნევენ. პაპად აირჩიეს ბენედიქტე რომიდან გაქცევის შემდეგ. ტახტიდან ჩამოაგდო ასევე ბენედიქტე -მ და კვლავ პაპად არჩევამდე დაკავებულ თანამდებობას, საბინის ეპისკოპოსობას დაუბრუნდა.
იოანე XIX (პაპი)

იოანე (; ერისკაცობაში რომანო, ტუსკულანის გრაფი დ. ? — გ. 6 ნოემბერი, 1032) — რომის პაპი 1024–1032 წლებში.

წარმოშობით რომაელი, ბენედიქტე -ის ძმა. არ ჰქონდა ტახტზე ასვლის უფლება, რადგან სასულიერო პირი არ იყო. ამიტომ ტახტი იყიდა. რომის პრეფექტიც იყო და პაპიც. დანიის მეფე კნუდ დიდი პირადად ეახლა და მუხლი მოუყარა.
ურბან III

ურბან (; ერისკაცობაში უბერტო კრიველი დ. 1120, მილანი — გ. 20 ოქტომბერი, 1187, ფერარა) — რომის პაპი 1185–1187 წლებში.

წარმოშობით იტალიელი. დაიბადა მილანის ცნობილი გვარის წარმომადგენელთა ოჯახში. მიიღო საღვთისმეტყველო განათლება ბოლონიაში. პაპად აირჩიეს 25 ნოემბერს, ხოლო კორონაცია გაიმართა 1 დეკემბერს. შტაუფენების შეურიგებელი მტერი. მისი პონტიფიკატი აღინიშნება იმპერატორ ფრიდრიხ ბარბაროსას წინააღმდეგ შეუპოვარი, მაგრამ უშედეგო ბრძოლით. სალაჰ-ად-დინის მიერ იერუსალიმის აღებამ დააჩქარა მისი სიკვდილი.
ლუციუს III

ლუციუს (; ერისკაცობაში უბალდო ალუჩინიოლი დ. 1100, მილანი — გ. 25 ნოემბერი, 1185) — რომის პაპი 1181–1185 წლებში.

ლუციუს პაპად აირჩიეს 1181 წლის 1 სექტემბერს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1185 წლის 25 ნოემბრამდე.

იგი სასტიკი მღვდელთმთავარი იყო, რომელიც არაერთხელ განდევნეს რომაელებმა, ხორცი შეასხა გრიგოლ -ის იდეას და წესად შემოიღო ცოცხალი და მიცვალებული ერეტიკოსების დაწვა.
ლუციუს II

ლუციუს (; ერისკაცობაში ჟერარდო კაჩიანემიჩ დალ ორსო; დ. ? — გ. 15 თებერვალი, 1155) — რომის პაპი 1144–1145 წლებში.

წარმოშობით იტალიელი, დაიბადა ბოლონიაში. ლუციუს პაპად აირჩიეს 1144 წლის 9 მარტს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1145 წლის 15 თებერვლამდე.

ჩააქრო რესპუბლიკელ რომაელთა ამბოხება, რამაც თვით გველფებისა და გვიბელინების მტრული პარტიები შეაკავშირა. ღარიბთა ლაშქარი კაპიტოლიუმზე იერიშით მივიდა. პაპს ქვა მოხვდა თავში და გარდაიცვალა.
ცელესტინ II

ცელესტინ (; ერისკაცობაში გვიდო დი კასტელიო; დ. ? — გ. 8 მარტი, 1144) — რომის პაპი 1143–1144 წლებში.

1128 წელს გახდა კარდინალი, 1140 წელს, რომის პაპის ლეგატია საფრანგეთში. ინოკენტი გარდაცვალების შემდეგ 1143 წლის 26 სექტემბერს აირჩიეს პაპად და მიიღო სახელწოდება ცელესტინ . რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1144 წლის 8 მარტამდე.

მისი პაპობა გაგრძელდა 5 თვე და მთელი ამ ხნის განმავლობაში იგი კონფლიქტში იყო რომის სენატთან.
ინოკენტი II

ინოკენტი (; ერისკაცობაში გრეგორიო პაპარესკი; დ. ? — გ. 24 სექტემბერი, 1143) — რომის პაპი 1130–1143 წლებში.

ინოკენტი წარმოშობით რომაელია. მისი სასულიერო კარიერა რომის ერთ–ერთ მონასტერში აბატობით დაიწყო. კარდინალის წოდება მიიღო პაპ პასხალის -ის დროს. კალიქსტუს -მ გააგზავნა ლეგატის ასისტენტად გერმანიაში, სადაც მიიღო მონაწილეობა ვორმსის კონკორდატის შემუშავებაში. 1123 წელს პაპის ლეგატია საფრანგეთში.

პაპად აირჩიეს 1130 წლის 14 თებერვალს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1143 წლის 24 სექტემბრამდე.
ჰონორიუს II

ჰონორიუს , ონორე (; ერისკაცობაში ლამბერტო სკანაბეკი; დ. 9 თებერვალი, 1060, ფანიანო, იმოლა — გ. 13 თებერვალი, 1130, რომი) — რომის პაპი 1124–1130 წლებში.

ოსტიის კარდინალ-ეპისკოპოსი 1117 წლიდან. 1122 წელს პაპ კალიქსტუს -ის წარმომადგენელი იყო ვორმსის კონკორდატზე. ხელი შეუწყო ლოთარ -ის იმპერატორად კურთხევას. 1128 წელს პაპის სამფლობელოების გაფართოებისათვის ბრძოლაში დამარცხდა როჟე სიცილიელთან.
ჰონორიუს პაპად აირჩიეს 1124 წლის 21 დეკემბერს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1130 წლის 13 თებერვლამდე.
კალიქსტუს II

კალქისტუს (; ერისკაცობაში გი ბურგუნდიელი; დ. 1065 — გ. 13 დეკემბერი, 1124) — ფრანგი რომის პაპი 1119–1124 წლებში.

კალქისტუს -ის დაბადების თარიღი, ზუსტად არ არის ცნობილი. მისი უფროსი ძმა დაიბადა 1061 წელს და ამიტომ ვარაუდობენ, რომ იგი შეიძლება დაბადებულიყო 1065 — 1068 წლებში. იგი ბურგუნდიის გრაფის გილიომ -ის შვილია, ახლო ნათესავია ლუი -ისა. პაპის ლეგატია საფრანგეთში 1106 წლიდან.

კალქისტუს პაპად აირჩიეს 1119 წლის 1 თებერვალს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1124 წლის 13 დეკემბრამდე.
იელოუსტოუნის ეროვნული პარკი

იელოუსტოუნის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი აშშ-ში, უაიომინგის, მონტანასა და აიდაჰოს ტერიტორიაზე. პარკი აშშ-ის კონგრესისა და პრეზიდენტ ულისე გრანტის ბრძანებით 1872 წლის 1-ელ მარტს დაარსდა. იელოუსტოუნი პირველი ეროვნული პარკი იყო აშშ-სა და მსოფლიოს მასშტაბით. პარკი ცნობილია ველური ბუნებითა და გეოთერმული მახასიათებლებით, განსაკუთრებით, გეიზერით. იელოუსტოუნში მრავალი ტიპის ბიომია, თუმცა ყველაზე უხვად სუბალპური ტყეებია წარმოდგენილი. შედის სამხრეთ-ცენტრალური კლდოვანი ტყეების ეკორეგიონში.