iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სუფი აბუ ტალიბი

სუფი აბუ ტალიბი (; დ. 27 იანვარი, 1925 — გ. 21 თებერვალი, 2008) — ეგვიპტის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი რვა დღის განმავლობაში, 1981 წლის 6 ოქტომბრიდან 14 ოქტომბრამდე, ეგვიპტის მესამე პრეზიდენტის, ანვარ სადათის პოლიტიკურ მოტივებზე დამყარებული მკვლელობის შემდეგ. მის მკვლელობამდე, სუფი აბუ ტალიბი იყო სახალხო ასამბლეის სპიკერი 1978 წლის 4 ნოემბრიდან 1983 წლის 4 ნოემბრამდე.
საზღავი

საზღავი, საზღაო, საზღავო — ძველი ქართული იურიდიული ტერმინი, რომლითაც აღინიშნებოდა:
გადასახად-გამოსაღები;
ფასის ნახევარი, რომელსაც „სამოყალნო“ ანუ საბეგრო ადგილ-მამულის ფასდაკლებით გაყიდვის შემთხვევაში შეფასებისას „ამოუშვებდნენ“ (სრულ ფასს დააკლებდნენ);
ქონებრივი სასჯელი, რომელიც დამნაშავეს მარტივი ქურდობის (კერძოდ, ცხენის პირველად მოპარვისა) და მსუბუქი დაჭრისათვის ეკისრებოდა.

ასეთი საზღაურების მიღებას „საზღავად აღება“ ერქვა. „ეკლესიის კაცთა“ დაზარალების შემთხვევაში საზღავს ეკლესია ჩაიბარებდა. პარვის საზღავი იგივე იყო, რაც საზღაური შვიდეული. მიწის ნაკვეთს საზღავად მოწმეთა თანდასწრებით იღებდნენ. საზღავად აღებულ სახლს კაბალა დაედებოდა.
ტრიტონი (გვარი)

ტრიტონი — კუდიანი ამფიბიების გვარი სალამანდრისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 18 სმ აღწევს. მათი სხეული გვერდებიდან შებრტყელებულია. კუდი თევზის კუდის ფარფლს მოგვაგონებს. ფეხები მოკლე და სუსტი აქვთ. ცნობილია 10 სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიის მრავალ ადგილას. ზამთარს ატარებენ ხმელეთზე: მღრღნელების სოროებში, ხის კუნძების, მორების ან ქვების ქვეშ. გაზაფხულობით გადადიან წყალსატევში, სადაც მრავლდებიან. ახასიათებთ შინაგანი განაყოფიერება. ლარვას გარდაქმნა 3—5 თვემდე გრძელდება. იკვებებიან მცირე ზომის კიბოსნაირებით, მწერებითა და მათი მატლებით, ჭიებით. საქართველოში გვხვდება 3 სახეობა, მათ შორის მცირეაზიური ტრიტონის ერთ-ერთი ქვესახეობა — ქედიანი მცირეაზიური ტრიტონი , რომელიც აღწერილია თბილისის მიდამოებში, როგორც უნიკალური ქვესახეობა, შეტანალია საქართველოს წითელ წიგნში.
გამალ აბდელ ნასერი

გამალ აბდელ ნასერი (; დ. 15 იანვარი, 1918 — გ. 28 სექტემბერი, 1970) — ეგვიპტის მეორე პრეზიდენტი 1954 წლიდან მის სიკვდილამდე, 1970 წლამდე. ხელმძღვანელობდა სისხლიან სახელმწიფო გადატრიალებას, რომლის შედეგადაც დაამხეს მეფე ფარუკის მონარქია და გამოცხადდა რესპუბლიკა. დაიწყო მოდერნიზაციისა და სოციალისტური რეფორმების ახალი პერიოდი ეგვიპტეში, პანარაბული ნაციონალიზმის აბსოლუტური დაწინაურებასთან ერთად.
მუჰამედ ნაგიბი

მუჰამედ ნაგიბი (; დ. 20 თებერვალი, 1901 — გ. 29 აგვისტო, 1984) — ეგვიპტის პირველი პრეზიდენტი, ქვეყნის სათავეში იდგა 1953 წლის 18 ივნისიდან 1954 წლის 14 ნოემბრამდე. გამალ აბდელ ნასერისთან ერთად, იგი იყო 1952 წლის ეგვიპტის რევოლუციის ერთ-ერთი მთავარი ლიდერი, რომელმაც დაამხო მუჰამედ ალის დინასტიის მმართველობა ეგვიპტესა და სუდანში. ნასერისთან აზრთა სხვადასხვაობის გამო იგი იძულებული გახდა წასულიყო სამსახურიდან და შემდგომი 18 წელი გაატარა პატიმრობაში, მანამ პრეზიდენტმა ანვარ ელ-სადათმა არ გაათავისუფლა იგი 1972 წელს.
სალამანკის პროვინცია

სალამანკა — პროვინცია დასავლეთ ესპანეთში, ავტონომიური გაერთიანების, კასტილია და ლეონის დასავლეთ ნაწილში. შემოსაზღვრულია შემდეგი პროვინციებით: სამორა, ვალიადოლიდი, ავილა და კასერესი. მას ასევე ესაზღვრება პორტუგალია.

პროვინციაში ცხოვრობს 353,110 კაცი (2006 წლის მონაცემებით), რომლის 45% ცხოვრობს მის დედაქალაქ სალამანკაში. პროვინციაში არის 362 მუნიციპალიტეტი, რომლის ნახევარზე მეტი სოფელია 300 კაცზე ნაკლები მოსახლით.
თამუნა ნიკოლაძე

თამუნა ნიკოლაძე (დ. 17 ივნისი, 1978, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — „თავისუფალი თეატრის“ მსახიობი.

დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური უნივერსიტეტისა დრამისა და კინოს სამსახიობო ფაკულტეტი 1999 წელს. ფართო მაყურებლისათვის ცნობილია ასევე პოპულარული ტელესერიალით „შუა ქალაქში“. მისი როლები მკვეთრად განსხვავდება ერთანეთისაგან, მას შეუძლია როგორც კომედიური, ასევე ტრაგიკული როლების მორგება.

ფილმოგრაფია
2005: „დედა“ (ლიზა) რეჟ. ნიკა გელაშვილი
2008: „იდიოტოკრატია“ (ელენე) რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი
2009: „ყველაფერი კარგად იქნება“ (ტერორისტი ქალი) რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი
2011: „ისპაჰან – ბათუმი“ რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი

ნათამაშები როლები
თავისუფალი თეატრი
„მონადირე“
„ივანოვი“ რეჟ. გიორგი შალუტაშვილი
ავთო ვარსიმაშვილი „სხვების ცხოვრება“ რეჟ. ავთო ვარსიმაშვილი
„აჩრდილები“
„ვარიაციები პატრიოტიზმის თემაზე“
„ბავშვის თვალებით“
„პეპი გრძელი წინდა“
„მშვენიერი ქართველი ქალი“
„ბინა ყიფშიძის ქუჩაზე“
„იდიოტოკრატია“
„კავკასიური ცარცის წრე“ რეჟ. ავთო ვარსიმაშვილი
ავთანდილ ვარსიმაშვილი „ვალსი ძილის წინ“ რეჟ. ავთო ვარსიმაშვილი
ჰენრიკ იბსენი „თოჯინების სახლი“ რეჟ. ვანო ხუციშვილი
ვანო ხუციშვილი „რა დროს შექსპირია?!“ რეჟ. ვანო ხუციშვილი
ავთო ვარსიმაშვილი „ღმერთო დაგვიფარე ჩვენ და ადამიანები“ რეჟისორები ავთო ვარსიმაშვილი, ნიკო გომელაური
უილიამ შექსპირი „რიჩარდ “ რეჟ. ავთო ვარსიმაშვილი

სამეფო უბნის თეატრი
„აქ ამ სავანეში“ რეჟ. თემურ ჩხეიძე

ასევე ბავშვობაში მას აქვს „მარჯანიშვილის თეატრში“ ნათამაშები სპექტაკლი „საქართველოს უკანასკნელი დედოფალი“ ამ სპექტაკლში პატარა თამუნა ნიკოლაძე და ჯაბა კილაძე ერთად მონაწილეობდნენ.
მუზუნგუ

მუზუნგუ — სიტყვა, რომელმაც აღმოსავლეთ, ცენტრალური და სამხრეთ აფრიკის მრავალ ბანტუს ენაზე „თეთრი ადამიანის“ მნიშვნელობა შეიძინა. ადგილმდებარეობის მიხედვით ამ სიტყვის რამდენიმე ვარიაცია არსებობს. ამ რეგიონში ნებისმიერ ღია ფერის კანიან არააზიელ ადამიანს შეიძლება მზუნგუ/მუზუნგუ ეწოდოს.

კუთვნილებითი კიზუნგუ ან ჩიზუნგუ პირდაპირი მნიშვნელობით ნიშნავს „თეთრი ხალხის“. ამჟამად მან „თეთრი ხალხის ენის“ მნიშვნელობა შეიძინა, რაც მეტწილად ინგლისურ ენას ნიშნავს, ვინაიდან ამ ენას იყენებენ ძირითადად თეთრკანიანები აღმოსავლეთ აფრიკაში. თუმცა ის შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნებისმიერი ევროპული ენისთვის.

სიტყვის ეტიმოლოგია მომდინარეობს სავარაუდოდ სიტყვების ზუნგუკა, ზუნგუშა, მზუნგუკაჯი — რაც ნიშნავს „ის, ვინც გარშემო მოძრაობს (ან ბევრს მოძრაობს)“ და სავარაუდოდ მიუთითებდა იმ ევროპელ ვაჭრებზე, რომლებიც აღმოსავლეთ აფრიკის ქვეყნებში მოგზაურობდნენ საუკუნეში. სიტყვა „თეთრი ადამიანის“ სინონიმი გახდა ამ ვაჭართა კანის ფერის გამო. თუმცა ადგილობრივი ხალხისთვის ევროპელთა კანის ფერი უფრო მოწითალო ან ვარდისფერთან ასოცირდებოდა. მაგალითისთვის კინიარუანდასა და კირუნდიში თეთრკანიანები ასევე ცნობილია სახელით რუტუკუ, რაც წითელს ნიშნავს. თუმცა ფორმალურად ამ სახელს არ იყენებენ, ვინაიდან თავსართი რუ- მას კნინობით მნიშვნელობას ანიჭებს.
მაგინდანაოს ხოცვა-ჟლეტა

მაგინდანაოს ხოცვა-ჟლეტა ეწოდება 2009 წლის 23 ნოემბერს ფილიპინებში, მაგინდანაოს პროვინციაში მომხდარ მასობრივ პოლიტიკურ მკვლელობას, რომელსაც ორმოცდასამი ადამიანი ემსხვერპლა დაღუპულები იყვნენ ადგილობრივი პოლიტიკოსის, ქალაქ ბულუანის მერის, ისმაელ მანგუდადატუს ნათესავები და საარჩევნო შტაბის წევრები, ასევე რამდენიმე ჟურნალისტი, რომელსაც პროვინციის გუბერნატორის წინასაარჩევნო პროცესი უნდა გაეშუქებინათ. ისინი დახოცეს მანგუდადატუს პოლიტიკური მოწინააღმდეგის, დატუ ანდალ ამპატუანის მომხრეებმა, რომელთა შორისაც იყვნენ როგორც ადგილობრივი პოლიციის თანამშრომლები, ასევე სამოქალაქო პირები..

ფილიპინების პრეზიდენტმა გლორია აროიომ მაგინდანაოსა და მიმდებარე დასახლებულ პუნქტებში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. ევროკავშირმა დაგმო მომხდარი და ფილიპინების მთავრობას შემთხვევის დაუყოვნებელი გამოძიებისკენ მოუწოდა.

როგორც ადგილობრივი პოლიტიკოსები აცხადებენ, მომხდარმა შეიძლება ხელი შეუწყოს 2010 წელს დაგეგმილი საპრეზიდენტო არჩევნების გადადებას
ათანასე I (ალექსანდრიის პატრიარქი)

ათანასე დიდი (დ. დაახლ. 297 — გ. 373) — ალექსანდრიის მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 მაისი, ახალი სტილით - 15 მაისი.

ბიოგრაფია
წმინდა პატრიარქი დაახლოებით 297 წელს დაიბადა ალექსანდრიაში. მან დიაკვნის ხარისხში მიიღო მონაწილეობა ნიკეის პირველ მსოფლიო კრებაზე 325 წელს და წამოაყენა წინადადება, ევსების მიერ შემოთავაზებული ფორმულისათვის დაემატებინათ ერთადერთი, უმოკლესი განსაზღვრება - „ერთარსი მამისა“. წმინდა ათანასე ალექსანდრიის ეკლესიას 325-373 წლებში განაგებდა. ამ ხნის განმავლობაში მრავალი ჭირისა და განსაცდელის დათმენა მოუხდა. იყო დრო, როცა ნეტარი ერთადერთ მართლმადიდებელ ეპისკოპოსად რჩებოდა და უკაცრიელი თავშესაფრიდან ეპისტოლეებითა და ტრაქტატებით ამხელდა არიანელებს.

მხცოვანმა მღვდელმთავარმა 373 წელს შეჰვედრა სული უფალს. მისი ხსენება წელიწადში ორჯერ აღესრულება - 15 მაისს და 31 იანვარს, წმინდა კირილე ალექსანდრიელთან ერთად.
სამორის პროვინცია

სამორა — პროვინცია დასავლეთ ესპანეთში, ავტონომიური გაერთიანების, კასტილია და ლეონის დასავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება პორტუგალია და ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ორენსე, ლეონი, ვალიადოლი და სალამანკა.

სამორის პროვინცია განდა 1833 წელს, როდესაც ქვეყანა დაიყო 49 პროვინციად.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 200,678 კავს (2002 წლის მონაცემებით), რომლის მესამედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ სამორაში. პროვინციაში არის 250 მუნიციპალიტეტი
ფეხბურთი საქართველოში

ფეხბურთი საქართველოში — წარმოებს საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის მიერ (სფფ). სფფ ხელმძღვანელობს როგორც კაცთა, ასევე ქალთა საფეხბურთო ნაკრებებს.

საქართველოში ფეხბურთი საუკუნის დასაწყისში დაინერგა ქალაქ ფოთში, ინგლისელი მეზღვაურების მიერ. საქართველოს ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია თბილისის დინამო.

საშიანო შეჯიბრებები
საშინაო შეჯიბრებები იმართება საქართველოს პროფესიული ფეხბურთის ლიგის (პროფლიგა) მიერ. უმაღლესი შეჯიბრებაა უმაღლესი ლიგა, მას მოსდევს პირველი ლიგა და მეორე ლიგა.

პროფლიგა ასევე აწარმოებს საქართველოს თასს და საქართველოს სუპერთასს.
ეგვიპტის ისტორია

ეგვიპტის მრავალსაუკუნოვანი ისტორია, იყოფა პერიოდებად.

წინადინასტიური პერიოდი — 5300-3000 წწ. ძვ. წ.
0 დინასტია — 3200-3000 წწ. ძვ. წ.
არქაული პერიოდი — 3000-2686 წწ. ძვ. წ.
 დინასტია — 3000-2890 წწ. ძვ. წ.
 დინასტია — 2890-2686 წწ. ძვ. წ.
ძველი სამეფო — 2686-2125 წწ. ძვ. წ.
 დინასტია — 2686-2613 წწ. ძვ. წ.
იყო დაახლოებით 6 მეფე, რომელთა შორის იყო ჯოსერი, რომელმაც ააშენა მსოფლიოში პირველი საფეხუროვანი პირამიდა.
 დინასტია — 2613-2494 წწ. ძვ. წ.
დიდი პირმიდების მშენებელთა დინასტია, დაახლოებით 6 მეფე, მათ შორის იყო ხუფუ (ხეოფსი), რახეფი (ხეფრენი) და მენკაურე (მიკერინოსი). სწორედ მათ ეკუთვნით სამი უდიდესი პირამიდა გიზაში, კაიროს ახლოს.
 დინასტია — 2494-2345 წწ. ძვ. წ.
 დინასტია — 2345-2181 წწ. ძვ. წ.
 და 8 დინასტია — 2181-2160 წწ. ძვ. წ.
პირველი შუალედური პერიოდი — 2160-2055 წწ. ძვ. წ.
- დინასტია
შუალედური სამეფო — 2055-1650 წწ. ძვ. წ.
- დინასტია
მეორე შუალედური პერიოდი — 1650-1550 წწ. ძვ. წ.
- დინასტია
ახალი სამეფო — 1550-1069 წწ. ძვ. წ.
 დინასტია — 1550/1540/1539-1295 წწ. ძვ. წ.
მინიმუმ 14 მეფე, მათ შორის: ამენჰოტეპ , თუტმოს , ნათშეფსუტი (ქალი ტახტზე), თუტმოს , ამენჰოტეპ , თუტმოს , ამენჰოტეპ , ეხნატონი (რელიგიური რეფორმატორი), ტუტანხამონი (ცნობილი გახდა მისი სამარხის აღმოჩენის წყალობით, მაგრამ ძველ დროში მისი სახელი აბსოლუტურად უცნობი იყო)
 დინასტია — 1295-1186 წწ. ძვ. წ.
ამ დინასტიას ეკუთვნის რამსეს , ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მმართველი
 დინასტია — 1186-1069 წწ. ძვ. წ.
მესამე შუალედური პერიოდი — 1069-664 წწ. ძვ. წ.
ანტიკური ეგვიპტის გვიანი პერიოდი — 664-332 წწ. ძვ. წ.
ეგვიპტის ოცდამეექვსე დინასტია: ძვ.წ 664-525
აქემენიდების იმპერია: ძვ.წ 525-332
ელინიზმის პერიოდი — 332-30 წწ. ძვ. წ.
ამ პერიოდში ეგვიპტეში ბატონობდა პტოლემეების დინასტია. კლეოპატრა იყო ეგვიპტის ბოლო ფაქტობრივი მმართველი და კეისრის საყვარელი.

რომის ხანა — 30 ძვ .წ. - 395 ახ. წ.
ბიზანტიური ხანა — 395-640
არაბული ხანა — 640 - დღემდე
ხალიფატი — 640-1250
მამლუქების მმართველობა — 1250-1517
ოსმალების მმართველობა — 1517-1805
თანამედროვე ეგვიპტე
ეგვიპტე მუჰამედ ალის შემდგომ — 1805-1882
თანამედროვე ეგვიპტე — 1882 - დღემდე
კიკუიუ

კიკუიუ — კენიის ყველაზე მრავალრიცხოვანი ეთნიკური ჯგუფი. „კიკუიუ“ სუაჰილიზებული ფორმაა კერძო სახელი გიკუიუ-ს, მიუხედავად იმისა, რომ ეს ხალხი საკუთარ თავს აგიკუიუს ხალხს უწოდებს. კენიაში 2009 წლის აღწერით 6 622 576 კიკუიუს ხალხი ცხოვრობდა, რაც ქვეყნის საერთო მოსახლეობის 17 %-ს შეადგენდა.. ისინი ძირითადად ქვეყნის ცენტრალური მთიანი რეგიონის ნაყოფიერ ნიადაგზე სახლობენ და ასევე კენიის ეკონომიკურად ყველაზე აქტიური ეთნიკური ჯგუფია.

კიკუების ცნობილი წარმომადგენლები
ვანგარი მაატაი - კენიელი საზოგადო მოღვაწე. 2004 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში და პირველი აფრიკელი, ვისაც ნობელის აღნიშნული პრემია გადაეცა.
უჰურუ კენიატა - კენიელი პოლიტიკოსი. 2008 წლიდან ვიცე-პრემიერი. ყოფილი ფინანსთა მინისტრი (2008-2012 წწ.).
ჯომო კენიატა - კენიის პოლიტიკური მოღვაწე, კენიის პრემიერ-მინისტრი 1963-1964 წწ. და პრეზიდენტი 1964-1978 წწ. უწოდებენ „კენიელების მამას“.
მვაი კიბაკი - კენიის პოლიტიკურო მოღვაწე, კენიის პრეზიდენტი 2002 წლის 30 დეკემბრიდან.
დედან კიმატი - მაუ-მაუს აჯანყების ერთ-ერთი მეთაური კენიაში 1952–1956 წწ.
ინოკენტი (ბელიაევი)

მთავარეპისკოპოსი ინოკენტი (ერისკაცობაში — ივანე ვასილის ძე ბელიაევი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1909-1913).

ქმნიდა რელიგიურ საზოგადოებებსა და ორგანიზაციებს, რომლებიც ავრცელებდნენ რევოლუციის წინააღმდეგ მიმართულ რელიგიური შინაარსის წერილებს. განსაკუთრებით ზრუნავდა არსებული რეჟიმის ერთგული ახალგაზრდა სასულიერო პირების აღზრდაზე. მისი ინიციატივით სასწავლებლების ბიბლიოთეკები კონპლექტდებოდა რელიგიური შინაარსის ლიტერატურით. ოპოზიციაში მყოფ ქართველთა ავტოკეფალისტთა გულის მოსაგებად დაუშვა საღვთო სჯულის სწავლება ქართულ ენაზე.
შხამიანი სურო (კომიქსი)

შხამიანი სურო (პამელა ლილიან ისლი) — კომიქსების გამოგონილი პერსონაჟი. მისი შემქმნელები არიან რობერტ კენიგერი და შელდონ მოლდოფი, მისი დებიუტი შედგა კომიქსში ბეტმენი #181 (ივნისი 1966წ).

შხამიანი სურო არის წარმოჩენილი როგორც მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ეკო-ტერორისტი. ის გატაცებულია მცენარეებით, ბოტანიკით. ის მცენარეულ შხამს და სისხლს, თავისი კრიმინალური საქმიანობისთვის იყენებს, რომელიც მიმართულია ბუნების დასაცავად. ბოროტმოქმედებიდან მისი ერთადერთი მოკავშირე არის ჰარლი ქუინი და შესაძლოა ერთადერთი მეგობარიც.

1997 წელს გამოსულ ფილმში „ბეტმენი და რობინი“ ის უმა თურმანმა განასახიერა. შხამიანი სურო ნაჩვენებია მულტსერიალ ბეტმენში. სადაც მას მსახიობი დიანა პერშინგი ახმოვანებდა.
შვიდი მნათობი (ჟურნალი)

შვიდი მნათობი — ლიტერატურურული ჟურნალი, რომელიც თბილისში დავით და პოლიკარპე კაკაბაძეების თაოსნობით გამოიცემოდა 1919 წელს. სულ გამოვიდა ჟურნალის ორი ნომერი — 1919 წლის აპრილში და იმავე წლის ოქტომბერში. ჟურნალთან თანამშრომლობდნენ გრიგოლ რობაქიძე, ლეო ქიაჩელი, პაოლო იაშვილი, იოსებ გრიშაშვილი, ნიკო ლორთქიფანიძე, სანდრო შანშიაშვილი, ივანე ბერიტაშვილი და ა.შ. ჟურნალში დაიბეჭდა პოლიკარპე კაკაბაძის ორი დრამა „სისხლი სინათლემდე“ და „სამი ასული“.
ჟურნალის სახელწოდება აღებულია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბიდან. როგორც ცნობილია, მასზე გამოსახულია შვიდი მნათობი.
ზიფთი

ზიფთი — ქალაქი ეგვიპტეში. ზიფთი მდებარეობს ჩრდილოეთ ეგვიპტეში, მიდანრე ნილოსის დელტაში აქ ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. ქალაქი 25 კილომეტრით არის დაცილებული პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ ტანტას .2006 წლის მონაცემებით ქალაქში 93 740 ადამიანი ცხოვრობს, ფართობის მხრივ ქალაქს 410 კმ² ტერიტორია უკავია. ქალაქი გარბიის საგუბერნატოროს დასახლებული პუნქტია.
ექსტრადიცია

ექსტრადიცია დამნაშავეთა გადაცემა — ერთი სახელმწიფოდან მეორეში ძებნილი ბრალდებულის ან მსჯავრდებულის გადაცემის ფორმალური პროცესი.

საფუძველი
როგორც წესი, ერთი სახელმწიფოდან მეორეში პირის ექსტრადიციისათვის საჭიროა ორ სახელმწიფოს შორის საერთაშორისო ხელშეკრულების არსებობა. თუმცა, ზოგიერთი სახელმწიფოს პრაქტიკის მიხედვით, პირის ექსტრადიცია შესაძლებელია ასევე ხელშეკრულების არარსებობის პირობებშიც, რა დროსაც რიგ შემთხვევებში გადამცემი სახელმწიფო მიმღებისგან ითხოვს სანაცვალგებო თანამშრომლობის გარანტიას. გავრცელებული აზრის თანახმად, არ არსებობს საერთაშორისო ჩვეულებითი სამართლის ნორმა, რომელიც სახელმწიფოებს ექსტრადიციას დაავალდებულებდა.

შეზღუდვები
ექსტრადიცია ნებისმიერ შემთხვევაში არ არის შესაძლებელი. ექსტრადიციასთან შეზღუდვები განსხვავდება ცალკეული საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და სახელმწიფოებს შორის პრაქტიკის მიხედვით. თუმცა, ყველაზე გავრცელებულ შეზღუდვებს შემდეგი წარმოადგენს: ექსტრადიცია, როგორც წესი არ არის შესაძლებელი პოლიტიკური, ფისკალური ან სამხედრო დანაშაულისათვის; აკრძალულია პირის ექსტრადიცია იმ ქვეყანაში, სადაც მას ემუქრება წამების, სასტიკი, არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან სხვა ძირითადი უფლებების დარღვევის საფრთხე; დაუშვებელია ლტოლვილის ექსტრადიცია; აკრძალულია პირის ექსტრადიცია თუ მის მიმართ გამოტანილი განაჩენით დაირღვა ორმაგი დასჯის აკრძალვის პრინციპი .

ექსტრადიცია ევროკავშირში
ევროკავშირში სახელმწიფოებს შორის ძებნილების გადაცემის მსოფლიოში ყველაზე გამარტივებული ფორმა არსებობს, რომელიც მანამდე მხოლოდ სკანდინავიურ სახელმწიფოებში იყო. მოქმედი რეგულირებების მიხედვით, ძებნილი პირის დაკავებისა და ევროკავშირის წევრ მეორე სახელმწიფოში გადაცემისათვის საკმარისია მხოლოდ საექსტრადიციო პირზე გამოცემული ევროპული დაპატიმრების ორდერის მიწოდება.
ექსტრადიცია საქართველოში
საქართველოში ბრალდებულის ან მსჯავრდებულის ექსტრადიციის და ექსტრადიციაზე უარის თქმის გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო (საქართველოს მთავარი პროკურატურა). ექსტრადიციის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში. ექსტრადიციის საკითხის განხილვისას ეს ორგანოები ხელმძღვანელობენ: სტრასბურგის 1957 წლის ევროპული კონვენციით ექსტრადიციის შესახებ და მისი დამატებითი ოქმებით; 1993 წლის მინსკის კონვენციით; სტრასბურგის 1983 წლის მსჯავრდებულ პირთა გადაცემის კონვენციით და მისი დამატებითი ოქმით; საქართველოს კონსტიტუციით; საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით და სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშ. თანამშრომლობის შესახებ არსებული საქართველოს კანონით (2010 წლის 21 ივლისი). საერთაშორისო დანაშაულში მხილებული ბრალდებული გადაეცემა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს. გადაცემა რეგულირდება სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს რომის წესდებით (1998) და საქართველოს კანონით „სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსთან საქართველოს თანამშრომლობის შესახებ“ (2003 წლის 14 აგვისტო).
ორმაგი დასჯის აკრძალვა

ორმაგი დასჯის აკრძალვა — თანამედროვე სისხლის სამართლის ერთ-ერთი ფუნდამენტური პრინციპია. აღნიშნული პრინციპის მიხედვით აკრძალულია ერთი და იმავე დანაშაულისათვის ერთი და იმავე პირის ორჯერ გასამართლება და დასჯა. იგი აღიარებულია სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა საერთაშორისო პაქტითა და სხვა მნიშვნელოვანი საერთაშორისო დოკუმენტებით, თუმცა სხვადასხვა საერთაშორისო დოკუმენტებში განსხვავდება ამ პრინციპის მოცულობა.
ელ-სანბელავენი

ელ-სანბელავენი — ქალაქი ეგვიპტეში. ქალაქი მდებარეობს ჩრდილოეთ ეგვიპტეში. ქალაქი მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში, ელ-სანბელავენში ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. ელ-სანბელავენი 20 კილომეტრითაა დაცილებული პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს ელ-მანსურას, 100 კილოემტრით კი დაცილებულია ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. ქალაქი დაკაჰლიას საგუბერნატოროს დასახლებული პუნქტია.
სამალუტი

სამალუტი - ქალაქი ეგვიპტეში. ქალაქში მიედინება მდინარე ნილოსი. 2006 წლის მონაცემებით სამალუტის მოსახლეობა 91 475 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი 25 კილოეტრითაა დაცილებული პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ ელ-მინიას. ქალაქი უძველესი დროიდან უმნიშვნლოვანეს როლს ასრულებდა ეგვიპტის ცხოვრებაში. ქალაქი ელ-მინიას საგუბერნატოროს დასახლებული პუნქტია.
სამთავროს სამაროვანი

სამთავროს სამაროვანი — ძვ. წ. ათასწლეულის შუა ხანის — ახ. წ. საუკუნის არქეოლოგიური ძეგლი, ძვ. მცხეთის ჩრდილოეთ განაპირა მხარეს (ფართობი დაახლოებით 18 ჰა). ძეგლი აღმოჩნდა შემთხვევით, როდესაც საუკუნეში დაიწყეს საქართველოს სამხედრო გზის გაყვანა სამთავროს მიდამოებში. აკლდამებში ნაპოვნი არქეოლოგიური მასალები გადაიტანეს კავკასიის მუზეუმში. აღნიშნული აკლდამები გადაღებული და გამოქვეყნებული აქვს ფოტოგრაფ ედუარდ ვესტლის.

სამთავროს სამაროვანს 2014 წელს, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.

ძეგლის შესწავლა
არქეოლოგიური გათხრების დროს ( საუკუნის 70—80-იანი წლები ფ. ბაიერნი; ფართო მასშტაბით 1938 წლიდან, ა. კალანდაძე) შესწავლილია 3000-მდე სხვადასხვა ტიპის სამარხი და დადგენილია ძეგლის სტრატიგრაფია. უძველესი კულტურული ფენა (ადრინდელი ბრინჯაოს ხანა) შეიცავდა არქაულ კერამიკას, ქვის იარაღსა და შენობათა დამწვარ ნაშთებს. შუა ბრინჯაოს ხანის გორასამარხებში (ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევარი) ნაპოვნია ბრინჯაოს იარაღი, მძივები, ოქროს სამკაული და სხვა. განსაკუთრებით მრავალფეროვანი არქეოლოგიური მასალა აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანისა (ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევარი) და ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. — საუკუნეები) ორმოსამარხებში.

მათში იყო გაპრიალებული გეომეტრიულორნამენტიანი და მოჭიქული კერამიკა, ბრინჯაოსა და კრინის იარაღი, ბრინჯაოს გრავირებული სარტყლები, ბრინჯაოს, ძვლის, სარდიონის, აქატისა და სხვა სამკაული, ბრინჯაოს ცხოველთა ქანდაკებები და მრავალი სხვა ნივთი. ქვევრსამარხები თარიღდება ძვ. წ. — საუკუნეებით, ხოლო ქვის სამარხები, სარკოფაგები, კრამიტსამარხები, ქვათლილებით ნაგები აკლდამები, თიხის ფილასამარხები და აგურსამარხები – საუკუნეებით.

აკლდამა 905
ამ აკლდამაში ერთმანეთის პირისპირ ორი ჩონჩხი ესვენა. თავდაპირველად 45-50 წლის ქალბატონი დაუკრძალავთ, მოგვიანებით - 25-30 წლის ახალგაზრდა ქალი. ძვირფასი ნივთების სიმრავლე, რომლებიც გარდაცვლილთ ჩაატანეს (დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში), მეტყველებს ამ ქალბატონების წარჩინებულობაზე. ვერცხლის ლანგარი პართულ არამეულზე გამოყვანილი წერტილოვანი წარწერით: მიუთითებს, რომ განსვენებულნი ქართლის სამეფო ოჯახის წევრები უნდა ყოფილიყვნენ.

ნაპოვნია მონეტები, ეპიგრაფიკული ძეგლები (ბერძნული და ებრაული წარწერები), მხატვრული ხელოსნობის ნამუშევრები, მრავალრიცხოვანი სამკაული (ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს სამაჯურები, ბეჭდები, საყურეები, საკიდები, მრავალნაირი ქვით შემკული მედალიონები, გემები და სხვა), ვერცხლისა და მინის მხატვრული ჭურჭელი.

– საუკუნეების ქვაყუთებსა და თიხის სარკოფაგებში აღმოჩენილი მასალა ასახავს ადრინდელ ფეოდალურ ურთიერთობებს. მრავლადაა აღმოჩენილი მინის ადგილობრივი ჭურჭელი.

სამთავროს გათხრების შედეგად შესაძლებელი გახდა როგორც მცხეთის, ისე აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიის ქრონოლოგიური სქემის დადგენა 3 ათასწლეულის მანძილზე.

საცხოვრებელი
გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის საცხოვრებლის ნაშთები, რომლებიც გვიან ანტიკური სამარხების კულტურული შრის ქვეშ აღმოჩნდა, ქართველთა იმდროინდელი ყოფისა და ჩვეულებათა არაერთ საიდუმლოს გვიზიარებს.
ანტიოქიის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა =საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი =41.846389
| გრძედი =44.718333
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მცხეთის ანტიოქია, წმინდა სტეფანე პირველმოწამის ტაძარი — ეკლესია დგას მცხეთა-მთიანეთის მხარეში მცხეთაში მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირზე, არაგვისა და მტკვრის შესართავთან. შედგება სხვადასხვა დროის ნაგებობებისაგან: ძველი სამნავიანი ბაზილიკის ჩრდილოეთით ნავიდან გადაკეთებული დარბაზული ეკლესიისაგან (– სს.), კარიბჭისა და კარიბჭეზე დაშენებული სათავდაცვო კოშკისაგან (- სს.). ეკლესიის სამი კედელი და კარიბჭე ნაგებია ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით, ხოლო ეკლესიის სამხრეთი კედელი (გვიანდელია) და სათავდაცვო კოშკი — ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და აგურით.

2002 წელს უწმინდესის ლოცვა-კურთხევით სტეფანწმინდის ტაძართან ამოქმედდა წმინდა სტეფანე პირველმოწამის სახელობის დედათა მონასტერი.
თოლაბულისის სარტყელი

„თოლაბულისის სარტყელი“ — ყოველთვიური ლიტერატურული და სამხატვრო ჟურნალი საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, გამოდიოდა 1919 წელს. ჟურნალის რედაქტორი იყო გრიგოლ ცეცხლაძე. ჟურნალი იყო მოდერნისტული მიმართულებისა. სულ გამოიცა სამი ნომერი. შემორჩენილია მხოლოდ პირველი და მეორე ნომრები (1919 წლის აპრილ-მაისი).

ჟურნალში იბეჭდებოდა ცისფერყანწელების შემოქმედება. აქ გამოქვეყნდა რაჟდენ გვეტაძის, გიორგი ლეონიძის („უცნობ ქალს კაბარეში“), გრიგოლ ცეცხლაძის („სალამი ყველას“, „ავი სიზმრები“), გალაკტიონ ტაბიძის („შემოდგომა „უმანკო ჩასახების“ მამათა სავანეში“ და „ანგელოზს ეჭირა გრძელი პერგამენტი“), შ. კარმელის, ივ. ყიფიანის, აკ. ბერეკაშვილის, ლ. მაჭავარიანის („ქუთაისი“), რ. გოგოხიას, კ. ებრალიძის, ლ. ლანის, შ. ლორდელის, გრიგოლ მეგრელიშვილის („ტრიოლეტები“) ლექსები.

პირველ ნომერს წინ უძღვის წინათქმა „ეკრანკამარა“, რომელშიც ჟურნალის კრედოა გაცხადებული. ბოლოში მას ერთვოდა ბიბლიოგრაფიული რუბრიკა „ნელი ხაზები“, რომელშიც წარმოდგენილი იყო საგამომცემლო სიახლეები. ჟურნალის მეორე ნომერში მხატვრული ტექსტების გვერდით წარმოდგენილია დავით კაკაბაძისა და ლადო გუდიაშვილის ნახატების — „ნახაზობისა“ და „ საუკუნის“ რეპროდუქციები.
ცისფერი ყანწები

„ცისფერი ყანწები“ — ლიტერატურული ჟურნალი, გამოდიოდა ქუთაისში 1916 წელს. სულ გამოიცა ჟურნალის ორი ნომერი. მასში დაიბეჭდა გრიგოლ რობაქიძის, იოსებ გრიშაშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის (მთაწმინდის მთვარე, ლურჯა ცხენები), ელენე დარიანის, ივანე ყიფიანის, ვალერიან გაფრინდაშვილის, პაოლო იაშვილის, კოლაუ ნადირაძის, გრიგოლ ჯაფარიძის, ლელი ჯაფარიძის, არისტო ჭუმბაძის ლექსები. ნიკო ლორთქიფანიძის, სანდრო ციკერიძის მინიატურები. ჟურნალის ყდა დახატა ლადო ჯაფარიძემ. სახელწოდება და გერბი ცისფრადაა დახატული. „ამ გამოცემით იწყებს თვითდამკვიდრებას ქართველ სიმბოლისტთა გაერთიანება.“