ბენაკის მუზეუმი

ბენაკის მუზეუმი — მუზეუმი საბერძნეთში, მდებარეობს ათენის ცენტრში. დაარსდა 1930 წელს ანტონის ბენაკისის მიერ მამის ემანუელ ბენაკისის ხსოვნისთვის, განთავსებულია ბენაკისის სასახლეში.

მუზეუმში განთავსებულია ბერძნული ხელოვნების ნიმუშები პრეისტორიულიდან თანამედროვემდე, აზიური ხელოვნების ვრცელი კოლექცია, მასპინძლობს პერიოდულ გამოფენებს და ატარებს უახლესი რესტავრაციის და კონსერვაციის სემინარს. მიუხედავად იმისა, რომ მუზეუმში თავდაპირველად განთავსდა კოლექცია, რომელიც მოიცავდა ისლამურ ხელოვნებას, ჩინურ ფაიფურს და სათამაშოების ექსპონატებს, 2000 წელს მისი ხელახალი გახსნის შედეგად შეიქმნა სატელიტური მუზეუმები, რომლებიც ფოკუსირებული იყო კონკრეტულ კოლექციებზე, რაც საშუალებას აძლევდა მთავარ მუზეუმს გაემახვილებინა ყურადღება ბერძნულ კულტურაზე, ქვეყნის ისტორიის მანძილზე.

ათენის კამპუსი
მუზეუმის მთავარი სახლი არის ბენაკისის სახლი ნაციონალური ბაღის მოპირდაპირედ, დედოფალ სოფიას გამზირზე და მისი არსებობა განპირობებულია ანტონ ბენაკისის სიკეთით, რომლის ოჯახი ალექსანდრიაში, ეგვიპტეში ცხოვრობდა.

1931 წელს ბენაკისებმა ოჯახის სახლი ათენში გადასცეს და მათი კოლექცია 37000-ზე მეტი ისლამური და ბიზანტიური ობიექტი. 1970-იან წლებში დაემატა 9000-ზე მეტი არტეფაქტი, რამაც გამოიწვია შემოწირულობები სხვა წყაროებიდან.

ანგელოს დელივორიასის ხელმძღვანელობით, მუზეუმმა დაამატა 60000-ზე მეტი ობიექტი, წიგნი და დოკუმენტი, რომელთაგან ზოგი შეიძინა, ზოგი კი შემოწირული იყო. დელივორიასი ირჩევს ფოკუსირებას შემოწირული ნივთების ჩვენებაზე, რათა ხელი შეუწყოს საზოგადოების მონაწილეობას და გააძლიეროს საზოგადოების კავშირი მუზეუმთან.

მუზეუმის კოლექციების ნაწილმა იმოგზაურა მთელს მსოფლიოში, მათ შორის კანადაში 2008 წელს, ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1959 წელს სმითსონის ინსტიტუტთან პარტნიორობით და 2005 წელს ძველმა ბერძნულმა მყარმა ოქროს დასალევმა ჭიქამ, პირველად დატოვა საბერძნეთი და იმოგზაურა სიდნეის პაუერჰაუს მუზეუმში და მელბურნის იმიგრაციის მუზეუმში მელბურნში, ავსტრალიაში.

ხელახლა გახსნა
2000 წელს, ბენაკის მუზეუმი ხელახლა გაიხსნა მიწისძვრის შედეგად დაზიანებული შენობის რემონტისა და რესტავრაციის შემდეგ.

მუზეუმის დირექტორს ანგელოს დელივორიას გაუჩნდა იდეა 1973 წელს, მუზეუმის და მისი ექსპონატების ხელახლა ფოკუსირების, 25 წელზე მეტი გავიდა, მას შემდეგ რაც მან ეს რეალობად აქცია. ეს რეალობა გულისხმობდა მუზეუმის ისლამური ხელოვნებისა და ჩინური ფაიფურის კოლექციების გადატანას ფერწერული ტილოებით სხვა ადგილებში, რადგან ათენის მთავარი მუზეუმი ორიენტირებული ყოფილიყო მხოლოდ საბერძნეთზე.

ბენაკის მუზეუმის ისლამური ხელოვნების კოლექციები განთავსებულია ნეო-კლასიკური შენობების კომპლექსში, რომელიც მდებარეობს ათენის ისტორიულ ცენტრში, კერამეიკოსის რაიონში. ამავე არეალში განლაგებული ძირითადი არქეოლოგიური ძეგლები მოიცავს უძველესი აგორას, ჰეფესტოსის დორიულ ტაძარს ("თესეიო") და უძველესი კერამეიკოსის ნეკროპოლის მუზეუმს. შენობების ეს კომპლექსი აგიონ ასომატონისა და დიპილოუს ქუჩების კუთხეში მუზეუმს გადასცა გარდაცვლილმა ლამბროს ეფტაქსიამ, რომელიც შემდგომ წლებში მსახურობდა მუზეუმის სამეურვეო საბჭოს საპატიო პრეზიდენტად.
მუზეუმი იხსნება 2004 წლის 27 ივლისს და იკავებს 1000 კვადრატულ მეტრზე მეტ გარემონტებულ სივრცეს, სადაც წარმოდგენილია კერამიკა, ჭურჭელი, ლითონის ნაწარმი, ოქრო, ჩუქურთმები, მინის ნაწარმი და ქსოვილები, ძვლების მოჩუქურთმება, წარწერიანი საფლავი, იარაღი და აბჯარი. ნათქვამია, რომ მუზეუმის კოლექცია მსოფლიოში უმნიშვნელოვანესია და მოიცავს შედევრებს ინდოეთიდან, სპარსეთიდან, მესოპოტამიიდან, ახლო აღმოსავლეთიდან, არაბეთიდან, ეგვიპტიდან, ჩრდილოეთ აფრიკიდან, სიცილიიდან, ესპანეთიდან და მცირე აზიიდან. ის მოიცავს ისლამურ ხელოვნებას საუკუნიდან საუკუნემდე, მას აქვს ოსმალეთის იმპერიის ხელოვნების მდიდარი კოლექცია, პიკი საუკუნეში.