iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ივო კოზარჩანინი

ივო კოზარჩანინი (, დ. 14 ოქტომბერი, 1911, ჰორვატსკა-დუბიცა — გ. 4 თებერვალი, 1941, ზაგრები) — ხორვატი მწერალი, პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე.

ბიოგრაფია
ივო კოზარჩანინი დაიბადა 1911 წლის 14 ოქტომბერს ჰორვატსკა-დუბიცა (ხორვატია). ივო კოზარჩანინის დაბადებიდან ოჯახი მალევე საცხოვრებლად უნგრეთის ქალაქ -ში გადავიდა, სადაც მისი მამა მუშაობდა რკინიგზაზე. 1918 წელს ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, მისი ოჯახი დაბრუნდა ჰორვატსკა-დუბიცაში, სადაც ივო კოზარჩანინი დაწყებით და სავაჭრო სკოლებში სწავლობდა. 1923 წელს ჩავიდა ზაგრებში და სწავლა განაგრძო მასწავლებელთა კოლეჯში. ივომ თავისი შემოქმედების გამოცემა ძალიან ადრე — 1927 წელს დაიწყო. მან გამოაქვეყნა თავისი ლექსები, კრიტიკული სტატიები და ფანტასტიკური ნაწარმოებები მრავალ ჟურნალში. ადრეულ პერიოდში მისი ნამუშევრები ძირითადად ბავშვებისა და ახალგაზრდებისთვის იყო განკუთვნილი. ეს ეხება მის პირველ ორ წიგნს და მოთხრობების კრებულს „დედა მელოდება“ ( , 1934). შემდგომ უკვე ის წერდა ნაწარმოებებს უფროსებისთვის. პოეზიის წიგნში (1935), რომელშიც ის პოეტების ი.დონჩევიჩის, ა.ნიჟეტიჩისა და რ.ილიჩის თანაავტორი იყო, გამოქვეყნდა მისი ლექსების ციკლი „სევდიანი ზაფხული“. შემდეგ ივო იწყებს ტექსტების წერას სიმღერებისთვის. მისი ბევრი ლექსი გამსჭვალული იყო ეროტიკით, უპასუხო სიყვარულით და მარტოობის თემატიკით.

1932 წელს ივო კოზარჩანინი ჩაირიცხა ზაგრების უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. 1938 წლიდან მუშაობდა ჟურნალ „ხორვატულ დღიურში“ რედაქტორად. მისი რომანი „ “ დაიწერა 1937 წელს. რომანის სიუჟეტი ეფუძნება პროვინციებში საცხოვრებლად გადასულ ხელოვანს, რომელიც იმედოვნებს, რომ პროვინციებში ცხოვრებისას, მხატვრობაში იპოვის თავის დაკარგულ შინაგან წონასწორობას. პროვინციებში მხატვარს შეეჯახა პროვინციული წვრილბურჟუაზიის წინააღმდეგობას და მორალურ გარყვნილებას. აქ ცხოვრება მისთვის აუტანელი ხდება და ქალაქში ბრუნდება. ამ რომანში ავტორი, მთავარი გმირის ფსიქიკის გაანალიზებით, ერთდროულად აანალიზებს ხორვატიის საზოგადოების ზოგად მდგომარეობას, რაც შესაძლებელს ხდის თავად მწერლის პოლიტიკური შეხედულებების იდენტიფიცირებას.

სოციალურ-კრიტიკული და ფსიქო-ანალიტიკური ელემენტები გაცილებით წარმატებულად არის გადმოცემული მის რომანში „ერთი კაცი“ (1937) — ხორვატიული ლიტერატურის ერთ-ერთი საუკეთესო ნაწარმოები. რომანში აღწერილია ნიჭიერი ახალგაზრდა გმირი, რომელიც ქალაქში მოდის პროვინციიდან და ცდილობს საზოგადოების ფენებში ინტეგრირებას, მაგრამ ვერ ახერხებს. რომანის საუკეთესო მონაკვეთებში ის აანალიზებს ადამიანის მარტოობას, უსარგებლო ყოფას, სხვა ადამიანებთან ჰარმონიული და კონსტრუქციული ურთიერთობების დამყარების შეუძლებლობას.

ივო კოზარჩანინის რომანი „ “ (1939) ასევე ეხება ჰიპერმგრძნობიარე გმირის ბედს, მისი ეროტიკული სურვილების შეჯახებას წვრილბურჟუაზიულ ცხოვრებასთან.

1939 წელს გაზეთ „ “, 1939, 1041, ივო კოზარცანიჩმა გამოაქვეყნა სტატია ტ. გ. შევჩენკოს შემოქმედების შესახებ.

მწერალი გარდაიცვალა 1941 წლის 4 თებერვალს. მას იუგოსლავიის სამეფო არმიის შეიარაღებულმა მცველმა შემთხვევით ესროლა.
კაფანის მოვლენები

კაფანის მოვლენები , კაფანის ტრაგედია ან კაფანის ხოცვა-ჟლეტა — ეთნიკური შეტაკებები სომხებსა და აზერბაიჯანელებს შორის სომხეთისის სსრ კაფანის რაიონში — 1987 წლის ნოემბრიდან 1988 წლის თებერვლამდე, კაფანის რაიონში მცხოვრები აზერბაიჯანული მოსახლეობის ძალადობრივი და იძულებითი განდევნა სსრკ-ს ფარგლებში. კაფანის რაიონში უფრო მეტი აზერბაიჯანელი ცხოვრობდა, ვიდრე სომხეთის სხვა რაიონებში, 1979 წელს აქ მცხოვრებთაგან დაახლოებით 10 000 აზერბაიჯანელი იყო.

ეს იყო ეთნიკური შეტაკებების ერთ-ერთი ადრეული ეპიზოდი, რომელიც ტრადიციულად ითვლება ყარაბაღის კონფლიქტის დასაწყისად.

კონფლიქტის შესახებ არ მოიპოვება დეტალური ინფორმაცია: აზერბაიჯანული მედია არ აშუქებდა მოვლენებს, ხოლო აზერბაიჯანის ხელისუფლება მალავდა ინფორმაციას სომხეთის სსრ-დან ლტოლვილების შესახებ, ეძებდა რა კეთილგანწყობას საბჭოთა კავშირის ხელისუფლების მხრიდან მთიანი ყარაბაღის კუთვნილებასთან დაკავშირებით.

ისტორია
1987 წლის ნოემბერში დაიწყო ეთნიკური არეულობა კაფანისა და მის სამხრეთით მიმდებარე მეღრის რაიონებში, რის შედეგადაც პირველი რამდენიმე ასეული აზერბაიჯანელი გაიქცა სომხეთის სსრ-დან აზერბაიჯანის სსრ-ში. ბაქოში კაფანის რეგიონიდან ლტოლვილები ორმა სატვირთო მატარებელმა ჩაიყვანა.

1988 წლის 25 იანვარს აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი არიფ იუნუსოვი შეესწრო, როგორ ჩავიდა აზერბაიჯანელებით სავსე ოთხი ავტობუსი კაფანის რაიონიდან ბაქოში. ლტოლვილებს შორის ძირითადად ქალები, ბავშვები და მოხუცები იყვნენ და მხოლოდ რამდენიმე — ახალგაზრდა მამაკაცი. იუნუსოვის თქმით, ბევრ მათგანს ცემის კვალი ეტყობოდა.

თურქი ისტორიკოსის სუჰა ბოლუკბაშის გადმოცემით, 1988 წლის იანვრის ბოლოს ბაქოში კაფანის რეგიონიდან კიდევ ორი ათასი ლტოლვილი ჩავიდა. აზერბაიჯანელი ისტორიკოსები მუსტაფა ნაზიმი და არზუმან ვაკიფი წერდნენ, რომ 24 თებერვლისთვის ბაქოსა და სუმგაითში კაფანის რეგიონიდან ოთხი ათასი ლტოლვილი ჩავიდა. თვითმხილველების თქმით, კაფანის რეგიონიდან ლტოლვილებს ძალადობის ნიშნები აღენიშნებოდათ.

ბრიტანელი ჟურნალისტის თომას დე ვაალის თქმით, მოვლენების დროს არ დაფიქსირებულა სიკვდილის არცერთი შემთხვევა. როგორც ბრიტანელი ისტორიკოსი ლოურენს ბრორესი წერდა, კაფანის რეგიონში, სადაც აზერბაიჯანელი მოსახლეობა ჭარბობდა, ძალადობის დონე 1988-1989 წლებში საგრძნობლად დაბალი იყო, ვიდრე სხვა რაიონებში, სადაც აზერბაიჯანული მოსახლეობა მნიშვნელოვნად ნაკლები იყო.

სომხეთის კომუნისტური პარტიის კაფანის რაიონული კომიტეტის მეორე მდივნის, არამაის ბაბაიანის თქმით, ის „ვერ იხსენებს, რომ აზერბაიჯანელებმა რეგიონის ტერიტორია თებერვლამდე დატოვეს“, თუმცა ამავე დროს ამტკიცებდა, რომ 1988 წლის თებერვალში ორი ათასი აზერბაიჯანელი გაემგზავრა კაფანიდან. ამის მიზეზად ის რეგიონში „ჭორებს და პროვოკაციებს“ ასახელებდა. სომეხი ისტორიკოსების აზრით, 1988 წლამდე სომხეთის სსრ-დან აზერბაიჯანელი ლტოლვილების ნაკადი არ ყოფილა.

თებერვალში სუმგაითში კაფანის რეგიონიდან ლტოლვილთა ახალი ტალღა ჩავიდა. ქალაქში ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ ორგანიზებულ შეხვედრაზე ისაუბრეს სომხების მიერ აზერბაიჯანელების წინააღმდეგ კაფანის რაიონში სავარაუდო სისასტიკეებზე. შემდგომში სუმგაითის „პოგრომის“ ერთ-ერთი ლიდერი კაფანის რეგიონიდან გაქცეული პირი აღმოჩნდა, რომელიც ამტკიცებდა, რომ სომხებმა გააძევეს და მოკლეს მისი რამდენიმე ნათესავი. ასევე სუმგაითის ხოცვა-ჟლეტაშო იდენტიფიცირებულ მონაწილეთა შორის ოთხი იყო ლტოლვილი კაფანის რეგიონიდან.
სარქისიანისა და კოჯოიანის სახლ-მუზეუმი

არა სარქისიანისა და აკოფ კოჯოიანის სახლ-მუზეუმი - მოქანდაკე არა სარქისიანისა და მხატვარ აკოფ (იაკობ) კოჯოიანის ერთობლივი სახლ-მუზეუმი. დაარსდა ერევანში 1973 წელს სომხეთის სსრ მინისტრთა საბჭოს 1970 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით და წარმოადგენს სომხეთის ეროვნული გალერეის ფილიალს.

1934 წლიდან მუზეუმის შექმნამდე აქ ცხოვრობდნენ და მოღვაწეობდნენ არა სარქისიანი და აკოფ კოჯოიანი.

სახლ-მუზეუმის კოლექციაში შედის როგორც მუზეუმის კუთვნილი ნამუშევრები, ასევე მხატვრების ოჯახთა საკუთრება.

ისტორია
ერევნის ცენტრში არის ორსართულიანი სასახლე, სადაც სომხური სახვითი ხელოვნების ორი დიდი ოსტატი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ათეულობით წლის განმავლობაში ოჯახებთან ერთად: მოქანდაკე არა სარქისიანი (1902-1969) და მხატვარი აკოფ კოჯოიანი (1883-1959). 1973 წელს მემკვიდრეების თანხმობით გადაეცა სახელმწიფოს და შეიქმნა სახლ-მუზეუმი, როგორც ერევნის გალერეის ფილიალი.

სახლ-მუზეუმის შენობა 1936 წელს აშენდა, არქიტექტორ ვარაზდატ არევშატიანის პროექტის მიხედვით, იგი გადაკეთდა 1973 და 1981 წლებში.

არა სარქისიანის განყოფილება
მუზეუმის არა სარქისიანის ხელოვნების განყოფილებაში წარმოდგენილია ნამუშევრები ეროვნული გალერეისა და მოქანდაკის ოჯახის კოლექციიდან, სტუდენტური პერიოდის ნამუშევრების ფოტოები, სამახსოვრო ნივთები. აქ შეგიძლიათ გაეცნოთ მხატვრის თეატრალურ დიზაინებსა და გრაფიკულ ნამუშევრებს. არა სარქისიანის ნამუშევარი აერთიანებს ეროვნული და ევროპული ხელოვნების მიღწევებს, აერთიანებს ტრადიციულსა და ინოვაციურს უნიკალურ ოსტატობასთან, მონუმენტურ სიდიადესა და კამერულ ლირიკასთან, ფორმებისა და პერსონაჟების განზოგადებასთან და ფსიქოლოგიურ ემოციურობასთან. დიდია არა სარქისიანის წვლილი ახალი რეგიონის სომხური სკულპტურული სკოლის დაარსების საქმეში. ის იყო საბჭოთა სომხეთში მონუმენტური ქანდაკების ფუძემდებელი, ასევე სომხეთის მხატვართა კავშირის დამფუძნებელი და პირველი მდივანი, ერევნის სახვითი ხელოვნების ინსტიტუტის დამფუძნებელი და პირველი რექტორი.

აკოფ კოჯოიანის განყოფილება
შენობის მეორე სართულზე განთავსებულია აკოფ კოჯოიანის ნამუშევრები, ხელნაწერი დოკუმენტები და პირადი ნივთები. წარმოდგენილი ნამუშევრების ერთი ნაწილი ერევნის გალერეის ფონდებიდანაა, მეორე კი - მხატვრის მემკვიდრეების შემოწირულობა. დიდია ოსტატის როლი სომხურ სახვით ხელოვნებაში. კოჯოიანის ნახატებს ახასიათებს ენის სიმკვეთრე, ლაკონური და ექსპრესიული ფორმები, ფერადი გადაწყვეტილებების დელიკატურობა და კომპოზიციური სტრუქტურის ოსტატობა. თავის ნახატებში მხატვარი ასახავს მშობლიური ქვეყნის ცხოვრებას, ადიდებს ბუნებას, ეხება ისტორიულ მოვლენებს. კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია აკოფ კოჯოიანის წვლილი გრაფიკის სფეროში. შუა საუკუნეების სომხური მინიატურების აღიარებით, იგი შემოქმედებითად იყენებდა ორნამენტულ მოტივებს წიგნების ილუსტრაციებში, განსაკუთრებით ზღაპრებში. კოჯოიანი ახალი პერიოდის წიგნის ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი ფიგურაა.

მუზეუმს აქვს კომფორტული ეზო ღონისძიებების ორგანიზებისთვის.

გალერეა
ნატაშა ვეზმარი

ნატაშა ვეზმარი (, დ. 24 ოქტომბერი, 1976, ბელოვარი) — ხორვატი ტაეკვონდოსტი, ასპარეზობდა მძიმე წონაში (70-დან და 72 კგ-მდე). ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტაეკვონდოსტი ხორვატიაში, მან მოიპოვა სამი ევროპის ჩემპიონის ტიტული 72 კგ კატეგორიაში, ის ორჯერ გახდა ტაეკვონდოს მსოფლიო ჩემპიონატის მედალოსანი: ვერცხლის მედალი და მეორე საპრიზო ადგილი მოიპოვა 1997 წელს, ხოლო მესამე ადგილი და ბრინჯაო — 2003 წელს, ასევე იასპარეზა 2000 და 2004 წლის ოლიმპიადებში.

ბიოგრაფია
ნატაშა ვეზმარი კლუბ "მეტალაჩის" (ზაგრები) სკოლის მოსწავლეა, მისი მწვრთნელია ცნობილი ტაიკვანდოისტი ივიცა კლაიჩი.

2000 წელს ნატაშა ვეზმარი 72 კგ კატეგორიაში ბრინჯაოს მედალოსანი გახდა საბერძნეთის ქალაქ პატრაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. 2002 წელს ნატაშა ვეზმარმა მოიგო თურქეთში, სამსუნში გამართული ევროპის ჩემპიონატი იმავე კატეგორიაში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ მან აიღო ვერცხლის მედალი გარმიშ-პარტენკირხენში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, ფინალში დამარცხდა კორეელ სპორტსმენ იუნ ჰიუნ-ჯუნთან. 2004 წელს მან მოიპოვა ევროპის ჩემპიონის ტიტული ლილეჰამერში იმავე კატეგორიაში 72 კგ-დან. 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, რომელიც საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში გაიმართა, ნატაშა ოლიმპიადაზე გაემგზავრა 67 კგ-დან კატეგორიაში. მან ბაქოში გაიარა საკვალიფიკაციო ტურნირი და ფინალში დაამარცხა ბრიტანელი სპორტსმენი სარა სტივენსონი. ნატაშა ვეზმარი ავტომატურად გავიდა მეოთხედფინალში, მაგრამ სენსაციური მარცხი განიცადა 16 წლის იორდანიელ ტაეკვონდისტ ნადინ დავანისთან 4:5, ხოლო იორდანელთან მარცხის შემდეგ ნახევარფინალში ფრანგ მირიამ ბავერელთან, ბრინჯაოს მედლის შანსიც კი დაკარგა.
სემი ფრაშერი

სემი ფრაშერი(ნამდვილი სახელი და გვარი შემსედდინ სემი; დ. 1 ივნისი, 1850 — გ. 18 ივნისი, 1904) — ალბანელი მწერალი, ფილოსოფოსი, დრამატურგი და -ს გამოჩენილი მოღვაწე. მოძრაობა ალბანეთის ეროვნული აღორძინების წევრი ორ ძმასთან აბდილთან და ნაიმთან ერთად.

ფრაშერი იყო ღარიბი ბეის ერთ-ერთი ვაჟი, სოფელ ფრაშერიდან, პერმეტის ოლქი. მან ადგილი დაიმკვიდრა თურქულ და ალბანურ ლიტერატურაში, როგორც ნიჭიერმა ავტორმა შემსედდინ სამი ეფენდის სახელით და წვლილი შეიტანა თურქული ენის რეფორმებში.

ფრაშერის გზავნილი, როგორც ეს ნათქვამია 1899 წელს გამოქვეყნებულ წიგნში, სახელად „ალბანეთი - რა იყო, რა არის და რა გახდება მასში“, გახდა -ს მანიფესტი. ამ წიგნში მან განიხილა ალბანეთის ერთიანი, თავისუფალი და დამოუკიდებელი რესპუბლიკის პერსპექტივები. ამ გზით, დაწყებული ავტონომიის სტატუსის მოთხოვნით და საკუთარი ანბანისა და განათლებისთვის ბრძოლით, ფრაშერი დაეხმარა ალბანეთის ნაციონალურ მოძრაობას დამოუკიდებლობის უფრო მწვავე პრეტენზიებით მოთხოვნაში. მისი სიცოცხლის მიზანი, ისევე როგორც ალბანური რენესანსის მრავალი სხვა წევრის, იყო ალბანეთის კულტურის განვითარება, გაუმჯობესება და საბოლოოდ დამოუკიდებელი ქვეყნის ჩამოყალიბება.

ბიოგრაფია
სამი ფრაშერი დაიბადა 1850 წელს ჯანინის ვილაეთის სოფელ ფრაშერში, ალბანელების მუსლიმურ ოჯახში, რომლებიც ბეთქაშის ორდენის გამორჩეული წევრები იყვნენ. სემი, თავის ძმებთან, ნაიმთან, აბდილთან და 5 სხვა ძმასთან ერთად იზრდებოდა. მათი მამა გახლდათ ჰალიტ ბეი, (1797–1859) ფრაშერების ოჯახური და რელიგიური ტრადიციების თანახმად, ისინი ითვლებოდნენ ტიმარის მფლობელების შთამომავლებად,(მთელი მათი ქონება ამ 7 ძმას უნდა გადასცემოდა) რომლებიც წარმოშობით ბერატის რეგიონიდან იყვნენ, შემდეგ კი ფრაშერი გადავიდნენ საცხოვრებლად. იმრაჰორ ილიას ბეის შთამომავალი იყო. თავად იმრაჰორ ილიას ბეი კი საუკუნის გამორჩეული ოსმალეთის სარდალი და კორჩის ტერიტორიის მმართველი იყო. ეს სკოლა უტოლდება დღევანდელ საშუალო სკოლას და შეფასებულია როგორც "სრულყოფილი საშუალო სკოლა". გარდა ამისა, სემიმ მიიღო ფართო განათლება მრავალფეროვან სოციალურ-კულტურულ და რელიგიურ გარემოში ყოფნით და კერძო მასწავლებლების კურსების მეშვეობით, იგი დაეუფლა ლინგვისტური ინსტრუმენტებს, რისი მეშვეობითაც, იგი ემოციურად და ინტელექტუალურად მოგზაურობდა სხვადასხვა კულტურებს შორის, მთელი მისი სიცოცხლის განმავლობაში.

1872 წელს სემი და მისი ძმა ნაიმი გადასახლდნენ სტამბოლში, ორივე მათგანი მოღვაწეობდა ოსმალეთის ბიუროკრატიაში და, რადგან სემი აღფრთოვანებული იყო ფრანგული კულტურით, მან დაიწყო ფრანგულენოვანი რომანების თარგმნა, მან გადათარგმნა მრავალი ნაწარმოები, მაგალითად (საბრალონი), ფრანგულიდან თურქულ ენაზე, მოგვიანებით კი დაიწყო საკუთარი მოთხრობების, პიესების და რომანების წერა. იგი დროებით მოღვაწეობდა ტრიპოლში, ლიბია, ხილო 1874 წელს დაბრუნდა სტამბოლში და მუშაობა დაიწყო პრესაში, მისი მთავარი მოვალეობა გაზეთების წერა იყო. მოგვიანებით, 1877 წელს, იგი გაგზავნილ იქნა როდოსში, თურქეთის მიერ მცირედი მშვიდობიანი მისიების მიზნით. სტამბოლში დაბრუნების შემდეგ იგი დედაქალაქში დარჩა და დარჩენილი სიცოცხლის ბოლომდე იქ ცხოვრობდა. ფრაშერმა სახელი მოიხვეჭა, როგორც დახვეწილმა ოსმალ-ალბანელმა ინტელექტუალმა და როგორც ცნობისმოყვარე და მკვეთრი ინტელექტის პატრონმა . მან დიდი წვლილი შეიტანა რამდენიმე ჟურნალისა და გაზეთის დაარსებაში და თითოეულ მათგანში მოღვაწეობდა მთავარ რედაქტორად.
პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — ეკლესია ძველი ქალაქის მოედანზე პრაღაში. მონუმენტური რელიგიური ნაგებობა, ამჟამად ჩეხოსლოვაკიის ჰუსიტური ეკლესიის მთავარი ტაძარი.

ამჟამინდელი ეკლესია დგას ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი რელიგიური ნაგებობის ადგილზე, რომელიც მოიხსენიება 1273 წლიდან. ეკლესია რამდენჯერმე გადააკეთეს, ბოლოს 1732-1737 წლებში არქიტექტორ კილიან დინცენჰოფერის პროექტით. მთავარ შესასვლელზე ქანდაკებების ავტორია ანტონინ ბრაუნი, ხოლო ფრესკების ავტორია ბავარიელი კოსმას დამიან აზამი. მოოქროვილი ინტერიერში წარმოდგენილია ორღანი ანგელოზების ფიგურებით, ვიტრაჟები წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ნიკოლოზის გამოსახულებებით.

1870 წლიდან 1914 წლამდე ტაძარს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია ფლობდა. ტაძრის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე -ის მიერ შეწირული ბროლის ჭაღი (ჰოროსი). ჭაღი დამზადდა ჰარახის მინის ცნობილ ქარხანაში და აქვს იმპერიული გვირგვინის სახე.

1945 წელს პრაღის აჯანყების დროს ეკლესია გამოიყენებოდა ჩეხი პარტიზანების მიერ, როგორც რადიო პრაღის საიდუმლო ადგილი.

მართლმადიდებლურ შობასა და აღდგომაზე ტაძრის ირგვლივ ტარდება რელიგიური მსვლელობა.

გალერეა
დიდი მიტარბის წმინდა გიორგის ეკლესია

დიდი მიტარბის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დიდი მიტარბის სამხრეთ განაპირას, მდ. მიტარბულას პირზე. აგებულია საუკუნეში.

გეგმით ერთნავიანი ეკლესიაა. კედლები შიგნით და გარეთ შემოსილია სწორ რიგებად ნაწყობი, სუფთად გათლილი რუხმოღვინისფრო ქვის სხვადასხვა ზომის კვადრებით. სამხრეთის შესასვლელის თავზე დიდი გლუვი არქიტრავის ქვა დევს. მეორე, უფრო პატარა ზომის შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს. როგორც ჩანს, ამ მხარეს მინაშენი იყო. ინტერიერში კედლები დანაწევრებულია პილასტრებითა და თაღებით. საკურთხევლის ნახევარწრიული ღრმა აფსიდი ორი საფეხურით არის შემაღლებული იატაკის დონიდან. ფასადები სადაა, მორთულობის გარეშე, თუმცა მაღალოსტატურად და გეომეტრიული სიზუსტით გამოყვანილი არქიტექტურული დეტალები თავისთავად მხატვრულობას სძენს ძეგლს. 2010-იან წლებში ეკლესია თითქმის მთლიანად აღდგენილია.
გაჩო ადამიდი

გაჩო ადამიდი (; დ. 1859, კორჩა — გ. 1939, ჟენევა) ასევე ცნობილი, როგორც ადამიდ ფრაშერი — საუკუნის ალბანელი ექიმი და პოლიტიკური მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ კორჩაში (მაშინდელი ოსმალეთის იმპერია, დღევანდელი ალბანეთი).

ადამიდი 1892-1914 წლებში მუჰამედ ალი-ფაშას დინასტიის წარმომადგენლის, ეგვიპტისა და სუდანის ბოლო ხედივის, აბას ჰილმის პირად ექიმად მსახურობდა. ეგვიპტეში ყოფნის დროს ის იქ მცხოვრებ ალბანურ საზოგადოებასა და რუმინეთში არსებულ ალბანურ თემს შორის თანამშრომლობის დამყარებას ცდილობდა, თუმცა უშედეგოდ. 1914 წელს, ალბანეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის გამოცხადების და ალბანეთის სახელმწიფოს შექმნის შემდეგ, ადამიდი სამშობლოში დაბრუნდა და თურჰან ფაშა პერმეტის მთავრობაში ფინანსთა მინისტრად განაგრძო მუშაობა. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე შვეიცარიაში გადასახლდა, სადაც ლოზანის უნივერსიტეტთან განაგრძო თანამშრომლობა. შვეიცარიაში ის მრავალი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა და ალბანური დიასპორის წევრთა პოლიტიკური ასოციაციის - ალბანეთის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარეც კი გახდა. გარდა ამისა, სწორედ ის წარმოადგენდა ალბანეთს ერთა ლიგაში.

ლიტერატურაში
არსებობს მოსაზრება, რომ ცნობილმა ალბანელმა პოეტმა და დრამატურგმა, ანდონ ჩაკომ მისი კომედიის „კლუბი სალონიკში“ ერთ-ერთი პერსონაჟის „ექიმი ადამიდის“ პროტოტიპად სწორედ გაჩო ადამიდი გამოიყენა. ამის მიზეზი შესაძლოა ჩაკოს პირადი შურისძიება ყოფილიყო. კომედიაში ადამიდი გროტესკულ, უკიდურესად ძუნწ, უცოდინარ, ოსმალეთის იმპერიის მომხრე ფსევდოექიმადაა წარმოჩენილი.
დიდი სერების გორასამარხი

დიდი სერების გორასამარხი — ძველი წელთაღრიცხვის ათასწლეულის დასასრულის – ათასწლეულის დასაწყისის არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ნუკრიანთან (სიღნაღის მუნიციპალიტეტი).

გათხარა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვ. კ. ფიცხელაური) 1975 წელს. გორასამარხი დაზიანებული იყო (შემორჩენილი მიწაყრილის სიმაღლე — 1 მ, დიამეტრი — 20 მ). ცენტრალურ ნაწილში 0,10 მ სიღრმეზე გამოვლინდა 2 მ სიგრძისა და 1,90 მ სიგანის ოთხკუთხა ორმოსამარხი, რომელიც დამხრობილი იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. მიცვალებული დაკრძალული იყო კიდურებმოხრილი, თავით — დასავლეთისკენ. მარცხენა ხელი ზურგისკენ ჰქონდა გაშვერილი.

სამარხში აღმოჩნდა ბრინჯაოს ყუნწმოტეხილი სატევარი, ოთხწახნაგა ისრისპირი, თეთრი კირქვის ლახტისთავი, თიხის ჭურჭელი (9 ც.), მსხვილფეხა საქონლის თავის ქალები, წვრილფეხა საქონლის ძვლები, სამეურნეო დანიშნულების 2 ქილა, 2 ქოთანი, კოჭობი, ცალყურა სასმისი და სხვ. მასალა ინახება სიღნაღის მუზეუმში.
L-29 დელფინი

-29 დელფინი ( -29 ) — რეაქტიული სასწავლო თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა ჩეხოსლოვაკიური კომპანიის -ის მიერ 1950-იანი წლების ბოლოს და 1960-იანი წლების დასაწყისში. იგი რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში გახდა ვარშავის პაქტის ქვეყნების მთავარი სასწავლო თვითმფრინავი.

განვითარებისა და ექსპლუატაციის ისტორია
პროექტირება და პირველი ფრენა
განვითარების დასაწყისი: -29-ის პროექტირება დაიწყო 1955 წელს ჩეხოსლოვაკიაში -ში.

პირველი ფრენა: პირველმა პროტოტიპმა ფრენა შეასრულა 1959 წლის 5 აპრილს.

გამოშვება: თვითმფრინავი ექსპლუატაციაში შევიდა 1961 წელს წარმატებული ტესტირების შემდეგ.

კონსტრუქცია
ფიუზელაჟი
მასალები: ფიუზელაჟი დამზადებულია ალუმინის შენადნობებისგან კომპოზიტური მასალების ნაწილობრივი გამოყენებით.
კაბინა: ორმაგი კაბინეტი პილოტის ტანდემური პოზიციით. განდევნილი სავარძლები უზრუნველყოფს უსაფრთხოებას საგანგებო სიტუაციებში.
აღჭურვილობა: კაბინა აღჭურვილია პილოტების მომზადებისთვის საჭირო სანავიგაციო და საფრენი აღჭურვილობით.

ფრთა
კონფიგურაცია: შუა ფრთა, რაც ხელს უწყობს კარგ აეროდინამიკას და ფრენის სტაბილურობას.
კონსტრუქცია: ფრთის კონსტრუქცია შედგება ორი შპრიცისა და ნეკნისაგან, დაფარული ალუმინის ფურცლებით.

კუდი
ტიპი: -კუდი. ჰორიზონტალური სტაბილიზატორი მდებარეობს კილის ზედა ნაწილში.

ძრავის სისტემა
ძრავი: ერთი -701 ტურბორეაქტიული ძრავა, დამზადებულია ჩეხოსლოვაკიაში.
გაწევა: ძრავის მაქსიმალური გაწევა არის დაახლოებით 8.7 (890 ).
განთავსება: ძრავა დამონტაჟებულია უკანა ფიუზელაჟში.

ფრენის მახასიათებლები
მაქსიმალური სიჩქარე: დაახლოებით 820 კმ/სთ.
მაქსიმალური ფრენის სიმაღლე: 11000 მეტრამდე.
ფრენის დიაპაზონი: დაახლოებით 900 კმ მაქსიმალური დატვირთვით.
აფრენის სიჩქარე: დაახლოებით 14 მ/წმ.

იარაღი და აღჭურვილობა
შეიარაღება: საბრძოლო ვერსიაში თვითმფრინავი შეიძლება აღიჭურვოს ორი 7,62 მმ ტყვიამფრქვევით და უმართავი რაკეტებისა და ბომბების საკიდებით.
აღჭურვილობა: მოიცავს სასწავლო სისტემებს თვითმფრინავის მართვისა და სანავიგაციო აღჭურვილობის მომზადებისთვის.

ექსპლუატაცია
მომხმარებლები: -29-ის ძირითადი მომხმარებლები იყვნენ ვარშავის პაქტის ქვეყნები, მათ შორის საბჭოთა კავშირი, ჩეხოსლოვაკია, პოლონეთი, გერმანია (გდრ) და სხვა. თვითმფრინავი ასევე მოქმედებდა აფრიკისა და აზიის სხვადასხვა ქვეყანაში.
წარმოება: სულ წარმოებული იქნა დაახლოებით 3500 -29 თვითმფრინავი.

ადებითი და უარყოფითი მხარეები
უპირატესობები
საიმედოობა: -29 განთქმული იყო საიმედოობითა და მოვლის სიმარტივით.
ტრენინგი: კარგად შეეფერება პილოტების მომზადებას მისი სტაბილური ფრენის მახასიათებლების გამო.
ეკონომიკური: ეკონომიური მუშაობისთვის იმ დროის სხვა რეაქტიულ ტრენაჟორებთან შედარებით.

ხარვეზები
შეზღუდული საბრძოლო ეფექტურობა: მიუხედავად მისი შეიარაღების შესაძლებლობებისა, -29 არ იყო განკუთვნილი სრული საბრძოლო გამოყენებისთვის.
მოძველება: დროთა განმავლობაში მოძველდა უფრო თანამედროვე სასწავლო თვითმფრინავებთან შედარებით.

-29 „დელფინმა“ მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა ავიაციის ისტორიაში, გახდა მნიშვნელოვანი ეტაპი მფრინავების მომზადებისას მრავალი ქვეყნისთვის.
დეიმონ ტარგარიენი

დეიმონ ტარგარიენი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანის „ცეცხლი და სისხლის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპატაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ის წარდგენილია 2018 წელს გამოცემულ წიგნ „ცეცხლი და სისხლში“. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა მეთ სმითმა.

დეიმონ ტარგარიენი იყო ბეილონ ტარგარიენის უმცროსი ვაჟი, ჰყავს უფროსი ძმა მეფე ვისერის ტარგარიენი. დეიმონი იყო დრაგონსტოუნის პრინცესის, პრინცესა რეინერა ტარგარიენი მეორე ქმარი. ის იყო მისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე გამოცდილი მეომარი და ატარებდა ვალირიული ფოლადისგან შექმნილ მახვილს, სახელად „ბნელი და“. დრაკონის მხედარი, რომლის სახელიც იყო კარაქსესი, თავი ვიწრო ზღვისა და სტეპსტოუნის მეფედ გამოაცხადა.

ბიოგრაფია
ეიგონის დაპყრობებიდან 101 წელს, მეფე ჯეიჰერის ტარგარიენმა მოიწვია დიდი საბჭო, სადაც გაანიხილებოდა ის თუ ვინ უნდა ასულიყო რკინის ტახტზე. მას ორივე ვაჟი დაღუპული ყავდა ამიტომაც ტახტზე ავიდა ვისერის ტარგარიენი, დეიმონის უფროსი ძმა.

ვისერის მეფობის პირველი ცხრა წელი, დეიმონი მცირე საბჭოს წევრი იყო სადაც მსახურობდა, როგორც სამართლის მაგისტრად ასევე მონეტების ოსტატად. მაგრამ ის მცირე საბჭოს შემადგენლობიდან გააძევეს, ეს ყველაფერი სერ ოტო ჰაიტაუერის დამსახურება იყო. დეიმონის კონკურენტი, ოტო ჰაიტაუერი მას უყურებდა როგორც მეორე, მეიგორ სასტიკს. თავის მხრივ, დეიმონი ოტოს ლენჩად თვლიდა, რომელსაც სურდა თანამდებობით რაც შეიძლება მაღლა ასულიყო, რადგან მისი, როგორც მეორე შვილის სტატუსი არ მისცემდა უფლებას დაემკვიდრებინა სადმე საკუთარი ადგილი. საბჭოს უმეტესობა ყოველთვის ოტოს მხარეს იდგა, მაგრამ დეიმონს იცავდა ძმა.

მეფე ვისერისმა თავისი ძმა დააქორწინა რეა როისზე, რუნსტოუნის ლედიზე. არცერთი მხარე არ იყო კმაყოფილი ამ გარიგებით, დეიმონი თავის ცოლს თავის "ბრინჯაოს ძუკნას" უწოდებდა.

მის პირად გერბზე გამოსახულია ტარგარიანების სამთავა დრაკონი, რომელიც ოქროს ცეცხლის საზღვრებშია ჩასმული. მისი მუზარადი დამზადებულია, ვალირიული ფოლადით და დრაკონის თავითაა მორთული.