iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მოხისის ბრძოლა (1785)

მოხისის ბრძოლა — რუს-ქართველთა გაერთიანებული ლაშქრის ბრძოლა თურქებისა და ლეკების რაზმების წინააღმდეგ.

ახალციხის ფაშა სულეიმანი მტრულად იყო განწყობილი ერეკლე მეორესადმი და ადანაშაულებდა მას, რომ იგი იჭრებოდა თურქულ სამფლობელოებში, გაჰყავდა მოსახლეობა ქართლში და ამ გზით რამდენი ასეული გლეხი თავის სამეფოში გადაასახლა. ამის გამო სულეიმან-ფაშა ახალციხეში თავშესაფარს აძლევდა ლეკებს და პერიოდულად მოუწოდებდა მათ ქართლ-კახეთზე გასალაშქრად. 1785 წლის აპრილში ოთხი ათასამდე ლეკი და თურქი მეომარი ბორჯომის ხეობიდან ქართლ-კახეთის სამეფოში შეიჭრა. მათ გზად ააოხრეს სამი ქართული სოფელი და 600 ადამიანი ტყვედ აიყვანეს. ერეკლე მეორემ დახმარებისთვის მიმართა სურამში მყოფ მაიორ სენებერგს, რომელიც 200 ეგერთან და ბელარუსიის პოლკის ნაწილთან საბრძოლველად გაემგზავრა. ყველაზე დიდი შეტაკება მოწინააღმდეგებს შორის მოხდა 16 აპრილს სოფელ მოხისთან, სურამიდან შვიდი ვერსის დაშორებით, მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე. ბრძოლა რუს-ქართველთა შენაერთების გამარჯვებით დამთავრდა. 1300 ლეკი ბრძოლის ველზე დაიღუპა, ასობით გვამი მტკვარმა თბილისში ჩაიტანა. 200 თურქი ტყვედ ჩავარდა. შემდეგ თვეს ლეკებმა კვლავ მოაწყვეს მარბიელი ლაშქრობა ქართლში, თუმცა 28 მაისს რუს-ქართველთა ჯარმა კვლავ დაამარცხა მტერი.
არმხი (სოფელი)

არმხი — სოფელი ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. შედის ჯეირახის სასოფლო დასახლებაში. განვითარებულია ტურსტული ცენტრი, სოფლის ახლოს მდებარეობს ყველა სეზონის კურორტი არმხი.

სოფელი მდებარეობს მდინარე არმხის მარცხენა ნაპირზე. უახლოესი სოფლებია: ჩრდილოეთით - ბეინი, დასავლეთით - ჯეირახი, აღმოსავლეთით ლიაჟგი.
შოანი

შოანი — აული ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. შედის ოლგეთის სასოფლო დასახლებაში. მდებარეობს საქართველოს საზღვართან.

სოფელში მდებარეობს მთა შანი, ინგუშეთის უმაღლესი მწვერვალი (4451 მ). აულთან მიედინება მდინარე შონდონი.

სოფელი გაუკაცრიელდა ჩეჩნებისა და ინგუშების დეპორტაციის პერიოდში 1944 წელს.
ნენური ენა

ნენური ენა — ურალური ოჯახის, სამოდიური ენების ჯგუფის ენა. გავრცელებულია კოლის ნახევარკუნძულზე, ენისეის მარჯვენა სანაპიროზე. ნენურ ენაზე ლაპარაკობს 24 ათ. მეტი კაცი (1970). გამოიყოფა ორი კილო ტუნდრისა და ტყის, რომლებიც ერთმანეთისაგან უპირატესად ფონეტიკურად განსხვავდებიან. მორფოლოგიური მნიშვნელობის გამოხატვის ძირითადი ხერხია სუფიქსური აგლუტინაცია. ნენურ ენაში 3 რიცხვია: მხოლობითი, ორობითი და მრავლობითი. ზმნას მოეპოვება სახეობითი მიმართულობისა და კილოს, სუბიექტურ-ობიექტური და სუბიექტურ-უობიექტო უღვლილების ფორმები. წინადადებაში დამოკიდებული წევრები მთავარი წევრების წინ დგას.

დამწერლობა
ნენური ენის დამწერლობა შეიქმნა 1932 წელს ლათინური გრაფიკის საფუძველზე. 1937 წლიდან ემყარება რუსულ გრაფიკას და მოიცავს 34 ასო–ნიშანს (გრაფემას).
აკი-იურტი

აკი-იურტი — სოფელი ინგუშეთის მალგობეკის რაიონის შემადგენლობაში. ქმნის ამავე სახელწოდების სასოფლო დასახლებას, არის ამ დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი.

სოფელი მდებარეობს ნაზრანიდან ჩრდილოეთით 30 კილომეტრში, თერგის ქედის მთისწინეთზე. უახლოესი სოფლებია: აღმოსავლეთით - კომაროვო (ჩეჩნეთი), დასავლეთით - ვოზნესენსკაია, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით სოფელი - ნოვი-რედანტი.

ეთნიკური შემადგენლობა
ჩეჩნები — 1 075 ად. (93,8 %)
ინგუშები — 68 ად. (5,9 %)
სხვა — 4 ად. (0,3 %)
ბრიტანეთ-ზანზიბარის ომი

ბრიტანეთ-ზანზიბარის ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი ბრიტანეთის იმპერიასა და ზანზიბარის სასულთნოს შორის, რომელიც წარიმართა 1896 წლის 27 აგვისტოს 38 წუთის განმავლობაში. გინესის რეკორდების წიგნში შეტანილია როგორც ყველაზე ხანმოკლე ომი.

1896 წლის 25 აგვისტოს გარდაიცვალა ზანზიბარის სულთანი ჰამად იბნ თუვაინი, რომელიც აქტიურად თანამშრომლობდა ბრიტანეთის კოლონიურ ადმინისტრაციასთან. ამ დროს ტახტი დაიკავა და თავი სულთანად გამოაცხადა ჰალიდ იბნ ბარგაშიმ, თუვაინის ბიძაშვილმა, რომელსაც ჰქონდა გერმანიის იმპერიის მხარდაჭერა. ბრიტანეთი ამჯობინებდა ზანზიბარის ტახტზე ასულიყო ჰამუდ ბინ მუჰამედი, რომელიც ასევე იბნ თუვაინის ბიძაშვილი იყო. 1890 წელს ზანზიბარსა და ბრიტანეთს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, ზანზიბარი ბრიტანეთის პროტექტორატის ქვეშ ექცეოდა და ზანზიბარის სულთანი ბრიტანეთს უნდა დაემტკიცა ტახტზე. ამის გამო ბრიტანეთმა ულტიმატუმი გამოუცხადა იბნ ბარგაშის, რომ იგი ტახტიდან გადამდგარიყო. გერმანიის იმპერიის მხარდაჭერით შეგულიანებულმა ბარგაშიმ უარი განუცხადა ბრიტანეთს ულტიმატუმის შესრულებაზე, რასაც მოჰყვა ბრიტანეთის ინტერვენცია ზანზიბარში. მეომრებმა ნავებიდან მიიტანეს იერიში სულთნის სასახლეზე, რის გამოც ბარგაში იძულებული გახდა თავი შეეფარა გერმანიის საკონსულოსთვის და შემდეგ აღმოსავლეთ აფრიკაში გერმანიის სამფლობელოში გადასულიყო. ოპერაცია 38 წუთი გრძელდებოდა. ზანზიბარის ტახტზე ჰამუდ იბნ მუჰამადი ავიდა.
ნგუენები

ნგუენები — მმართველი ფეოდალური გვარი 1558-1802 წლებში ახლანდელი ცენტრალური და სამხრეთ ვიეტნამის ტერიტორიაზე, 1802-1945 წლებში მთელი ვიეტნამის (1884-1945 წლებში პროტექტორი საფრანგეთი) იმპერატორთა დინასტია. ტეიშონთა აჯანყების დროს, საუკუნის ბოლო მესამედში, ნგუენის ხელისუფლება გაუქმდა. 1802 წელს იგი აღადგინა ნგუენ ანმა (ზია ლონგი), რომელმაც გაიმარჯვა ტეიშონეზე და გააერთიანა მთელი ვიეტნამი. 1860-იან წლებში ნგუენის ტერიტორიის ნაწილი დაიპყრეს ფრანგებმა (სამხრეთ ვიეტნამი). 1884 წელს ნგუენები დამარცხდნენ ფრანგებთან ომში და აღიარეს საფრანგეთის პროტექტორატი. 1945 წელს ნგუენების დინასტიას ბოლო მოუღო ვიეტნამის აგვისტოს რევოლუციამ.
იურული სამყარო: დაცემული სამეფო

„იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“ — 2018 წლის ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი და „იურული სამყაროს“ პირდაპირი გაგრძელება, „იურული პარკის“ სერიის რიგით მეხუთე ფილმი და მეორე ფილმი „იურული სამყაროს“ ტრილოგიიდან. ფილმის რეჟისორია ხუან ანტონიო ბაიონა, სცენარისტები არიან დერეკ კონოლი და კოლინ ტრევოროუ, პროდიუსერები — ფრენკ მარშალი, პატრიკ კროული და ბელენ ატიენსა. მუსიკა ეკუთვნის მაიკლ ჯაკინოს.

მოქმედება მიმდინარეობს ცენტრალური ამერიკის კუნძულ ისლა-ნუბლარზე — კოსტა-რიკის წყნარ ოკეანული სანაპირო. სიუჟეტის ცენტრში არიან ოუენ გრედი და კლერ დირინგი, რომელთა მიზანია კუნძულზე დარჩენილი დინოზავრების გადარჩენა ამოფრქვეული ვულკანისაგან.

ფილმში წინა სერიებიდან დაბრუნდნენ მსახიობები: კრის პრეტი, ბრაის დალას ჰაუარდი, ბრედლი დერილ ვონგი და ჯეფ გოლდბლუმი, ხოლო ახალი მსახიობების სახით შემოუერთდნენ რეიფ სპოლი, ჯასტის სმითი, დანიელა პინედა, ჯეიმზ კრომველი, ტობი ჯოუნსი, ტედ ლევინი, ჯერალდინ ჩაპლინი.

ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა 2017 წლის თებერვლიდან ივლისამდე გაერთიანებულ სამეფოსა და ჰავაიში. მწარმოებელი და დისტრიბუტორია კომპანია . ფილმის პრემიერა გაიმართა მადრიდში 2018 წლის 21 მაისს, აშშ-ში 22 ივნისს, მსოფლიოს მასშტაბით კი გამოვიდა იმავე წლის ივნისის თვეში. ფილმის შემოსავალმა 1.3 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა და ინოვაციების ნაკლებობის გამო. საერთო განხილვების საიტ -ზე ფილმის საერთო რეიტინგია 49% (334 მიმოხილვაზე დაყრდნობით).

2018 წლის 4 სექტემბერს ფილმი გამოვიდა -, და - 3 ფორმატებში. 18 სექტემბერს დაგეგმილია ფილმის 4 - ფორმატში გამოცემა. 2021 წლის 11 ივნისს იგეგმება სერიის მეექვსე ნაწილის გამოშვება, რომლის სავარაუდო სახელწოდება იქნება „იურული სამყარო 3“.
ხუან ანტონიო ბაიონა

ხუან ანტონიო გარსია ბაიონა (; 9 მაისი, 1975) — ესპანელი კინორეჟისორი. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია „თავშესაფარი“ (2007), „შეუძლებელი“ (2012), „მონსტრი გიხმობს“ და „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“ (2018). იგი აგრეთვე არის სატელევიზიო რეკლამებისა და მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი.

ბაიონა დაიბადა 1975 წლის 9 მაისს ბარსელონაში, ესპანეთში. თავდაპირველად დაკავებული იყო რეკლამებისა და მუსიკალური კლიპების რეჟისორობით. 1999 წელს გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ჩემი არდადეგები“. 2006 წელს გადაიღო მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „თავშესაფარი“, რომლის პროდიუსერი გილერმო დელ ტორო იყო.

მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის სამჯერ გოიას და ერთხელ გაუდის ჯილდო.

ფილმოგრაფია
1999 : „ჩემი არდადეგები“ (მოკლემეტრაჟიანი)
2002 : „ადამიანი ღრუბელი“ (მოკლემეტრაჟიანი)
2007 : „თავშესაფარი“
2012 : „შეუძლებელი“
2016 : „მონსტრი გიხმობს“
2018 : „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“
2021 : „ბეჭდების მბრძანებელი: ძალაუფლების ბეჭდები“ (ორი ეპიზოდი)
2023 : „თოვლის საზოგადოება“
ადგილზე დათვალიერება

ადგილზე დათვალიერება — სამოქალაქო პროცესში, სასამართლოს მიერ ნივთიერი ან წერილობითი მტკიცებულების გაცნობა უშუალოდ ადგილზე, როდესაც მათი სასამართლოში წარდგენა შეუძლებელი ან მეტად ძნელია (მაგალითად, თუ ეს არის საცხოვრებელი ბინა, რომლის გაყოფას მოითხოვენ მხარეები, დაზგა, რომელზეც მუშა დაშავდა, დიდძალი საბუხჰალტრო დავთრები და მისთ.). ადგილზე დათვალიერებაში მონაწილეობს სასამართლოს მთელი შემადგენლობა. საქმის მონაწილე პირებსა და მათ წარმომადგენლებს აცნობებენ დათვალიერების დროსა და ადგილს. ადგილზე დათვალიერების შედეგი აისახება ოქმში, რომელსაც დათვალიერების ყველა მონაწილე აწერს ხელს. ოქმს დაერთვის ადგილზე შედგენილი ან შემოწმებული საბუთები; გვგმა, ნახაზი, სურათი და სხვ.
ვარსკვლავების ადგილობრივი სისტემა

ვარსკვლავების ადგილობრივი სისტემა — ჩვენს გალაქტიკაში მზის სისტემის მახლობლად განლაგებული ზოგიერთი ტიპის დიდი მნათობის ვარსკვლავისაგან შემდგარი შეჯგუფება. მანძილი მზიდან შეჯგუფების ცენტრამდე დაახლ. 100 პარსეკი. ვარაუდობენ, რომ სისტემას აქვს საკუთარი ბრუნვა და მისი კუთხური სიჩქარე 2-3-ჯერ აღემატება გალაქტიკის ბრუნვის სიჩქარეს. სინათლის ვარსკვლავთშორისი შთანთქმის თვალსაზრისით ადგილობრივი სისტემა დაწვრილებით გამოიკვლიეს აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში მ. ვაშაკიძემ, ჯ. ხავთასმა, ე. ხარაძემ, ა. ჭუაძემ.
ადგილობრივი ჯიში (სასოფლო-სამეურნეო კულტურა)

ადგილობრივი ჯიშები სასოფლო-სამეურნეო კულტურისა — „ხალხური სელექციით“ შექმნილი, უკეთესი სამეურნეო ან სხვა სასარგებლო თვისებების გამო საგანგებოდ დაცული ან შემონახული მცენარეები. ადგილობრივი ჯიში ბიოლოგიურად კარგად არის შეგუებული თავისი ჩამოყალიბებისა და გავრცელების ზონის ბუნებრივ პირობებს და მყარი მოსავლიანობით ხასიათდება, მაგრამ თანდათან ადგილს უთმობს უხვმოსავლიან სელექციურ ჯიშებს. საქართველო გამოირჩევა ვაზის, ხილ-ბოსტნეულის ადბილობრივი ჯიშებისა და მინდვრის კულტურების მრავალფეროვნებით, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ „ხალხური სელექცია“ ჩვენში ოდითვე მაღალ დონეზე მდგარა. ქართული მევენახეობა ძირითადად ადგილობრივ ჯიშებზეა დაფუძნებული (რქაწითელი, საფერავი, ჩინური, ცოლიკოური და სხვ.). ქართული ხორბლის ადბილობრივი ჯიშის მდიდარი ასორტიმენტი, როგორც სასელექციო მასალა, მსოფლიო მნიშვნელობისაა (მახა, დოლის პური, ზანდური, დიკა და სხვ.). დასავლეთ საქართველოში სიმინდის ადბილობრივი ჯიშის ნახევარკბილა ფორმები დღემდე შეუცვლელია.
ადგილობრივი ჯიში (სასოფლო-სამეურნეო ცხოველი)

ადგილობრივი ჯიში სასოფლო-სამეურნეო ცხოველისა — რომელიმე ქვეყნის ან კუთხის ადგილობრივი წარმოშობის ხალასად მოშენებული სასოფლო-სამეურნეო ცხოველი, რომელსაც სხვა ჯიშს არ უჯვარებენ. კარგად არის შეგუებული ადგილობრივ ჰავასა და სამეურნეო პირობებს და გამოირჩევა ზოგიერთი თავისებურებით. საქართველოში ადგილობრივი ჯიშიდან აღსანიშნავია იმერული ცხვარი, თუშური ცხვარი, თუშური ცხენი, ხევსურული ძროხა, კახური ღორი, მთის რუხი ქართული ფუტკარი, მეგრული ძროხა, მეგრული თხა.
ოსკარ ფაურა

ოსკარ ფაურა (; დ. 1975, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი კინოოპერატორი, რომელიც ცნობილია ფილმებით: „თავშესაფარი“, „იმიტაციის თამაში“ და „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“.

ბიოგრაფია
ოსკარ ფაურა დაიბადა 1975 წელს ბარსელონაში. 1999 წლიდან კინოოპერატორია. მას წარმატება მოუტანა 2007 წლის საშინელებათა ფილმმა „თავშესაფარი“, (რეჟისორი ხუან ანტონიო ბაიონა), რისთვისაც ნომინირებული იქნა ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოზე საუკეთესო ოპერატორის კატეგორიაში. 2015 წელს ფილმისთვის „იმიტაციის თამაში“ მიიღო ამერიკის კინოოპერატორთა საზოგადოების ჯილდოს ნომინაცია. 2016 წელს გადაეცა „გოიას ჯილდო საუკეთესო ოპერატურისთვის.

რჩეული ფილმოგრაფია
2007 — „თავშესაფარი“
2009 — „ძალიან ესპანური კინო
2010 — „ჯულიას თვალები
2012 — „სხეული“
2012 — „შეუძლებელი“
2014 — „იმიტაციის თამაში“
2016 — „მონსტრი გიხმობს“
2018 — „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“
ახალციხის ბრძოლა (1853)

ახალციხის ბრძოლა — ყირიმის ომის ერთ-ერთი ეპიზოდი, რომელშიც ძირითადად ქართველი კავალერისტებისაგან შემდგარმა რუსულმა ჯარმა ოსმალები ქალაქ ახლაციხესთან გამართულ ბრძოლაში დაამარცხა.

1853-1856 წლებში ერთი მხრივ რუსეთის იმპერიას, ხოლო მეორე მხრივ ოსმალეთსა და მის მოკავშირეებს შორის მიმდინარე ომის უმთავრესი თეატრი ყირიმის ნახევარკუნძული იყო. თუმცა საბრძოლო მოქმედებებმა სხვა რეგიონებიც მოიცვა, მათ შორის იყო სამხრეთ კავკასიაც. 1853 წლის 15 ოქტომბერს ოსმალები თავს დაესხნენ გურიას, შეუტიეს შეკვეთილის საგუშაგოს და დაამარცხეს იქ გამაგრებული გარნიზონი. ამის შემდეგ თურქები 18000 ლაშქრით შეიჭრნენ მესხეთში და იერიში მიიტანეს ახალციხეზე, რომელიც 1828 წელს რუსულ-ქართულმა ჯარმა აიღო, ხოლო 1829 წელს ადრიანოპოლის ზავით რუსეთის იმპერიას ოფიციალურად გადაეცა.

საქართველოში შემოჭრილმა ოსმალებმა ალყაში მოაქციეს ახალციხის რუსული გარნიზონი. კავკასიის მეფისნაცვალმა მიხეილ ვორონცოვმა გარნიზონის გამოსახსნელად 7000 მოლაშქრისაგან შემდგარი კონტინგენტის სარდლობა გენერალ-ლეიტენანტ ივანე ანდრონიკაშვილს ჩააბარა. 1853 წლის 14 (26) ნოემბერს ძირითადად ქართველთა არარეგულარული კავალერიული ნაწილებისაგან შემდგარმა რუსულმა ჯარმა ქალაქში გამაგრებულ გარნიზონთან ერთად გადამწყვეტი ბრძოლა გაუმართა ოსმალებს, დაამარცხა ისინი და იმპერიის საზღვრებს მიღმა განდევნა.
სკოტ მორისონი

სკოტ ჯონ მორისონი (, დ.19 მაისი, 1968, სიდნეი) — ავსტრალიელი პოლიტიკოსი, ავსტრალიის ლიბერალური პარტიის წევრი, ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 24 აგვისტოდან 2022 წლის 23 მაისამდე.

ბიოგრაფია
სკოტ მორისონი დაიბადა სიდნეის გარეუბან უევერლიში. 1970-იან წლებში მონაწილეობდა სატელევიზიო რეკლამებში. ცხრა წლის ასაკში აქტიურად მონაწილეობდა მამის საარჩევნო კამპანიაში, რომელიც იყო პოლიციის ოფიცერი და შემდეგ აირჩიეს მერად.

დაამთავრა ახალი სამხრეთ უელსის უნივერსიტეტი, სადაც შეისწავლა გეოგრაფია და ეკონომიკა, შემდეგ კი დაკავდა ტურისტული ბიზნესით.
იმატრა

იმატრა — ქალაქი ფინეთში, სამხრეთ კარელიას რეგიონში (ადრე ქალაქი შედიოდა სამხრეთ ფინეთის შემადგენლობაში, რომელიც 2010 წელს გაუქმდა).

2007 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 29,3 ათას კაცს შეადგენს.

ქალაქი დაარსდა 1948 წელს. ქალაქის სტატუსი კი მიენიჭა 1971 წელს. განლაგებულია მდინარე ვუოკსაზე, კარელიის ყელის ჩრდილოეთ ნაწილში, რუსეთის საზღვართან, სანქტ-პეტერბურგიდან 210 კილომეტრში. უახლოესი რუსეთის ქალაქია სვეტოგორსკი (7 კმ).

დაძმობილებული ქალაქები
ლუდვიკა
ზალცგიტერი
ზვოლენ
ტიხვინი, ზელენოგორსკი, სვეტოგორსკი
სიგეტვარი
კიტიმატი
კლდეკარი (ჟურნალი)

„კლდეკარი“ — ქალაქ გორის სალიტერატურო-პუბლიცისტური ჟურნალი. გამოდიოდა 1991-2004 წლებში. ჟურნალის რედაქტორი იყო ოთარ ჩხეიძე.

„კლდეკარი“ იყო მემკვიდრე გორის სალიტერატურო ალმანახების „მერანისა“ და „ლიახვისა“, რომლებიც 1956-1990 წლებში გამოდიოდა.

„კლდეკარი“ არც ავტორთა და არც თემატიკის თვალსაზრისით არ შემოიფარგლებოდა ქალაქ გორითა და მისი შემოგარენით. ჟურნალში ქვეყნდებოდა აგრეთვე ცნობილი ქართველი მწერლების ნაწარმოებები და თარგმანები საზღვარგარეთის ლიტერატურიდან.
პელაგეა

პელაგეა ტელეგინა (ბავშვობაში ხანოვა, დ.14 ივლისი, 1986, ნოვოსიბირსკი) — რუსი მომღერალი, ჯგუფ „პელაგეას“ დამაარსებელი და სოლისტი. ასრულებს ხალხურ სიმღერებს, რომანსებს და საავტორო ნამუშევრებს.

პირადი ცხოვრება
2010 წელს ცოლად გაყვა -ის რეჟისორს, დიმიტრი ეფიმოვიჩს, ხოლო 2012 წელს გაშორდა.

2016 წელს ჰოკეისტმა ივან ტელეგინმა პელაგეას ხელი სთხოვა, ხოლო 2016 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ მათ ურთიერთობა დააკანონეს კიდევაც. ქორწილის შემდეგ პელაგეამ ტელეშოუ ხმაში მწვრთნელობაზე უარი განაცხადა.

2017 წლის 21 იანვარს პელაგეას შეეძინა ქალიშვილი — ტაისია.
შიდა აუდიტი

შიდა აუდიტი — დამოუკიდებელი, ობიექტური, მარწმუნებელი და საკონსულტაციო საქმიანობა. მისი დანიშნულებაა შექმნას დამატებითი ღირებულება და გააუმჯობესოს ორგანიზაციის ოპერაციული საქმიანობა. შიდა აუდიტი ეხმარება ორგანიზაციას მიაღწიოს დასახულ მიზნებს იმის საშუალებით, რომ იყენებს სისტემატიურ, მოწესრიგებულ მიდგომას და აფასებს და აუმჯობესებს რისკის მართვის, შიდა კონტროლის და მმართველობის პროცესების ეფექტურობას.
ხოსე კარლოს მარიატეგი

ხოსე კარლოს მარიატეგი (; დ. 14 ივნისი, 1895, ლიმა — გ. 16 აპრილი, 1930, იქვე) — პერუს პოლიტიკური მოღვაწე, ფილოსოფოსი, ჟურნალისტი, სოციოლოგი და ლიტერატურის კრიტიკოსი.

ბიოგრაფია
14 წლისა სტამბის მუშა იყო, შემდეგ — ჟურნალისტი. 1918 წლიდან ჩაება მუშათა მოძრაობაში და სოციალიზმის იდეებს ქადაგებდა. 1919 წლიდან სამშობლოდან გადაასახლეს. ევროპაში ხვდებოდა მ. გორკის, გ. ჩიჩერინს, ა. ბარბიუსს, ა. გრამშის. 1923 წელს პერუში დაბრუნდა. აქტიურად მონაწილეობდა პროფკავშირებისა და სახალხო უნივერსიტეტების საქმიანობაში. მარიატეგი ეროვნული კულტურის დამოუკიდებელი განვითარების მომხრე იყო. 1926 წლიდან გამოსცემდა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ და ლიტერატურულ ჟურნალს — „ამაუტა“ („“. 1930 წლამდე). 1928 წელს დააარსა პერუს კომპარტია (1930 წლამდე ეწოდებოდა პერუს სოციალისტური პარტია) და იყო მისი პირველი გენერალური მდივანი. მარიატეგის ნაშრომი „პერუს სინამდვილის განმარტების შვიდი ნარკვევი“ (1928) კომპარტიის პროგრამის თეორიულ დასაბუთებას წარმოადგენდა.
მარიბი

მარიბი  — ძველი ქალაქი იემენში, საბაელთა სახელმწიფოს მმართველთა რეზიდენცია. ნანგრევები მდებარეობს ქალაქ სანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ეპიგრაფიკული ძეგლების მიხედვით, არსებობდა უკვე ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევარში ან ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრის დასაწყისში. გეგმით მართკუთხა ქალაქი გარშემორტყმული იყო ქვის გალავნით. შიგნით მდებარეობდა სასახლე. მარიბის აყვავებას ხელი შეუწყო კაშხალმა (ძვ. წ. საუკუნე). მარიბის მახლობლად იყო საბაელთა მთავარი ღმერთის ალმაკაჰის ტაძარი ავამი (ძვ. წ. საუკუნე), რომელსაც სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან მავზოლეუმი ეკვროდა. ქალაქი დაეცა ძვ. წ. საუკუნეში.
ნებოძირის კოშკი

ნებოძირის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნებოძირში. თარიღდება - საუკუნით.

კოშკი ოთხსართულიანია. ნაგებია რიყის და ნატეხი ქვით დუღაბზე, თაღების გადასაყვანად გამოყენებულია აგური. ცილინდრული ფორმისაა, ოდნავ ზემოთკენ შევიწროვებული. შესასვლელი კარი მესამე სართულის დონეზეა. კარი ნათალ ქვაშია გაკეთებული და თაღოვანია. შიგნიდან ორივე მხარეს კარის ჩამკეტი ფოსოებია ამოჭრილი. პირველი სართული ყრუა. მეორე სართულზე ორი სარკმელ-სათოფურია, რომლის გარშემო იატაკის დონეზე ოთხი ოთხკუთხა ნიშია გაკეთებული. მესამე სართულის აღმოსავლეთ მხარეს თაღოვანი ბუხარია. მის მოპირდაპირედ მაღალი სარკმელ-სათოფურია. მათ ქვედა რიგში შვიდი ოთხკუთხა ნიშა-სათოფურია, სამხრეთ მხარეს კი შესასვლელი კარია გაკეთებული. მეოთხე სართული თითქმის დანგრეულია. სართულშორისი გადახურვა ხის ძელების იყო. ისინი შემორჩენილი აღარაა. შესასვლელ კარს ჰქონია ბაქანი, რომლის არსებობაზეც ახლა მხოლოდ ბაქანის საყრდენის ფოსოები მეტყველებს.

კოშკს 2017 წლის 6 დეკემბერს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს დირექტორის ნიკოლოზ ანთიძის შესაბამისი ბრძანებით კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ვეჟარი

ვეჟარი — სოფელი ინგუშეთის მალგობეკის რაიონის შემადგენლობაში. ქმნის ამავე სახელწოდების სასოფლო დასახლებას, არის ამ დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი.

სოფელი მდებარეობს ინგუშეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. სასოფლო დასახლებას ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკის მოზდოკის რაიონი, სამხრეთიდან ქალაქი მალგობეკი.

სოფლის სამხრეთით მდებარეობს თერგის ქედი. ვეჟარი არის ინგუშეთის რესპუბლიკის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე დასახლებული პუნქტი.

ეთნიკური შემადგენლობა
ინგუშები — 402 ად. (48,2 %)
ჩეჩნები — 371 ად. (44,48 %)
ყუმუხები — 57 ად. (6,83 %)
ზემო აჩალუკი

ზემო აჩალუკი — სოფელი ინგუშეთის მალგობეკის რაიონის შემადგენლობაში. ქმნის ამავე სახელწოდების სასოფლო დასახლებას, არის ამ დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი.

სოფელი მდებარეობს ნაზრანიდან ჩრდილო-დასავლეთით. უახლოესი სოფლებია: ჩრდილო-აღმოსავლეთით - შუა აჩალუკი, ჩრდილო-დასავლეთით - დოლაკოვო და კანტიშევო, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით სოფლები - ბარსუკი და პლიევო, ასევე ქალაქები ნაზრანი და ყარაბულაქი.

სოფლის შუაგულში მოედინება პატარა მდინარე აჩალუკი.

ისტორია
სოფელი ზემო აჩალუკი არის მალგობეკის რაიონის ყველაზე დიდი დასახლება, როგორც მოსახლეობის რაოდენობით, ისე ფართობით.

სოფელი ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება 1820 წლის დოკუმენტებში, რომელიც ინგუშებით დასახლდა საუკუნის 20-იან წლებში.

1932-1934 წლებში ინგუშეთის სოფლებში შიმშილობა მძვინვარებდა, რომელმაც განსაკუთრებით დააზარალა სოფელი აჩალუკი.

1944 წელს, ინგუში ხალხის დეპორტაციის შემდეგ, მთიანი ინგუშეთი საქართველოს შემადგენლობაში გადავიდა, ხოლო დაბლობი შევიდა ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ-ის შემადგენლობაში და გახდა გალაშკინის რაიონის ნაწილი. სახელწოდება შეიცვალა აჩალუკის რაიონმა და ეწოდა ნარტოვის რაიონი, სოფელს კი ზემო აცილიკი ეწოდა. 1957 წელს აღდგა ჩეჩენ-ინგუშეთის ასსრ და დასახლებულ პუნქტს დაუბრუნდა ძველი სახელი.
არტურ მელო

არტურ ენრიკე რამოს დე ოლივეირა მელო ( დ. 12 აგვისტო, 1996, გოიანია, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, „იუვენტუსისა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

კარიერა
2018–2020 წლებში თამაშობდა საფეხურთო კლუბ „ბარსელონაში“, რომელმაც ის ბრაზილიური „გრემიოდან“ 31 მილიონი ევროს სანაცვლოდ შეიძინა. „გრემიოში“ კარგი ასპარეზობისა და „ბარსელონაში“ თავის დამკვიდრების შედეგად არტური ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრების ერთ-ერთ წამყვან ფიგურად იქცა. 2019 წელს მან შეძლო ნაკრების რიგებში კოპა ამერიკის მოგება.

მიღწევები
საკლუბო
გრემიო:(4)
ბრაზილიის საფეხბურთო თასი (1): 2016
ლიბერტადორესის თასი (1): 2017
რეკოპა სუდამერიკანა (1): 2018
გაუშუს ლიგა (1): 2018

ბარსელონა:(2)
ესპანეთის ლა ლიგა (1): 2018–19
ესპანეთის სუპერთასი (1): 2018

იუვენტუსი:(1)
იტალიის თასი (1): 2020–21

სანაკრებო
ბრაზილია:(1)
კოპა ამერიკა (1): 2019

ინდივიდუალური
ბრაზილიის სერია -ს წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2017
ბრაზილიის სერია -ს წლის საუკეთესო ახალწვეული: 2017
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2017 (მესამე ადგილი)
კოპა ამერიკის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2019
ჟოზე ლეანდრო ფერეირა

ჟოზე ლეანდრო დი სოუზა ფერეირა ( დ. 17 მარტი, 1959, კაბუ-ფრიუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, მცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ლეანდრო. იცავდა „ფლამენგოსა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. ბრაზილიის სამგზის ჩემპიონი 1980, 1982, 1983 და თასის მფლობელი 1990, ლიბერტადორესის თასისა 1981 და საკონტინენტთაშორისო თასის მფლობელი 1981 „ფლამენგოს“ შემადგენლობაში. 1983 წლის სამხრეთ ამერიკის ვიცე-ჩემპიონი, 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ბრაზილიელ მცველად.

სანაკრებო კარიერა
1981–1986 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 27 შეხვედრას ატარებს და 2 ბურთი გააქვს.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატზე
ლეანდრომ მსოფლიო ჩემპიონატის 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

მიღწევები
საკლუბო
ფლამენგო
რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ჩემპიონატი (5): 1978, 1979, 1979 (სპეც.), 1981, 1986
ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია ) (3): 1980, 1982, 1983
ლიბერტადორესის თასი: 1981
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1981
გუანაბარას თასი (8): 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1984, 1988, 1989
რიოს თასი (4): 1978, 1983, 1985, 1986
კოპა უნიაო: 1987
კარაველას თასი: 1988
ბრაზილიის თასი: 1990
სანაკრებო
ბრაზილია
კოპა ამერიკა
ვიცე-ჩემპიონი: 1983
ინდივიდუალური
ბრაზილიის ჩემპიონატის ვერცხლის ბურთი (2): 1982, 1985
პეიზაჟი ფიგუერასთან ახლოს

პეიზაჟი ფიგუერასთან ახლოს — ესპანელი სიურეალისტი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი. მხატვრის ცნობილ ნახატთაგან ყველაზე ადრეული, რომელიც მან ექვსი წლის ასაკში დახატა. შესრულებულია 1910 წელს, ზეთის საღებავებით საფოსტო მარკაზე.

სალვადორ დალის კარიერის დასაწყისში მისი შემოქმედების გზამკვლევი იმპრესიონიზმი იყო. ამის ნათელი მაგალითია ეს ნახატი. სალვადორ დალი ამ მიმდინარეობას ერთგულად მიჰყვებოდა 1920 წლამდე, იყენებდა ნათელ ფერებსა და განათებას, მანამ სანამ არ დაიწყო კუბისტური და სიურეალისტური კომპოზიციების შექმნა.

ნამუშევარი შესრულებულია სალვადორ დალის პიროვნული განვითარების პერიოდში, რომელიც საკმაოდ დიდხანს, 1928-1929 წლებამდე გაგრძელდა. ეს იყო გარდამტეხი პერიოდი, რის შემდეგაც ის დამკვიდრდა სიურეალიზმში და დაიწყო იმ კომპოზიციების შექმნა, რომლებმაც მისი სტილი ჩამოაყალიბა. მხატვარზე გავლენა რამდენიმე მიმდინარეობამ იქონია, მათ შორის ბაროკომ, კლასიკურმა სტილმა, კუბიზმმა და ბოლოს იმპრესიონიზმმა, რისი მაგალითიც მოცემული ნამუშევარია.

ნახატი შესრულებულია ზეთის საღებავებით 14 9 სმ. ზომის საპოსტო მარკაზე. მასალის მოცულობის სიმცირის გამო ნახატზე არაა გამოსახული ცა. ნახატი ეკუთვნოდა ალბერტ ფილდის პირად კოლექციას, ნიუ-იორკში, რომელსაც ის გადასცა სალვადორ დალის მუზეუმს სანქტ-პეტერბურგში, ფლორიდის შტატში.
ერლ უორენი

ერლ უორენი (; დ. 19 მარტი, 1891 — გ. 9 ივლისი, 1974) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და იურისტი. კალიფორნიის გუბერნატორი 1945 წლიდან 1953 წლამდე, სანამ იგი პრეზიდენტმა დუაით ეიზენჰაუერმა აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ არ დანიშნა. 1948 წელს უორენი იყო ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი რესპუბლიკური პარტიიდან. იგი აგრეთვე იკავებდა ე.წ „უორენის კომისიის“ (რომელიც პრეზიდენტ ჯონ კენედის მკვლელობას იკვლევდა) თავმჯდომარის პოსტს.