iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ქართული ფოტოგრაფია

ფოტოგრაფიის ტექნიკის განვითარებისა და ფოტოგრაფიული პროცესების გამარტივებასთან ერთად გაიზარდა ფოტოგრაფიული საქმიანობის მოსურნეთა რიცხვი. 1893 წელს თბილისში ჩატარდა მოყვარულ ფოტოგრაფთა საზოგადოების პირველი კრება. საზოგადოება მიზნად ისახავდა ფოტოგრაფიის შესწავლაში ხელის შეწყობას და მის გამოყენებას სხვადასხვა დარგში.

ფოტოგრაფიის ოსტატები
ვლადიმერ ბარკანოვი
ალექსანდრე ენგელი
დიმიტრი ერმაკოვი
კონსტანტინე ზანისი
ალექსანდრე ივანიცკი და ივან ნოსტიცი
მელქონ კაჩუხაშვილი, ალექსანდრე მიხაილოვი და ნიკოლოზ საღარაძე
ედუარდ კლარი
დიმიტრი ნიკიტინი
ალექსანდრე როინაშვილი
ვასილ როინაშვილი
გრიგორი ტერ-გევონდიანცი
გურამ თიკანაძე

მოყვარული ფოტოგრაფები
იოსებ ანდრონიკაშვილი
დავით გურამიშვილი
სერგეი მარგულოვი
დიმიტრი შევარდნაძე
ნინო ჯორჯაძე
თრანი

თრანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე თრანულის (ივრის აუზი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით.

ისტორია
სოფელი თრანი ადრინდელ შუა საუკუნეებში დიდ აღმავლობას განიცდიდა. აქ აღმოჩენილი ნამოსახლარები და სამაროვნები ადასტურებენ, რომ ერწო ეს ნაწილი საკმაოდ დიდხანს მჭიდროდ ყოფილა დასახლებული. სოფელი ადრე კახეთის სამთავროში შედიოდა. თრანი ქართული წერილობით საისტორიო წყაროებში საუკუნიდან („ერწოს საკათალიკოსო გამოსაღების ნუსხაში“) მოიხსენიება და სოფლის მნიშვნელოვანი წილი სვეტიცხოვლის მონასტერს მიეკუთვნებოდა. საქართველოს ერთიანობის ხანაში (- საუკუნეები) სოფელი გარკვეულ აღმავლობას განიცდიდა. მონღოლთა ლაშქრობის დროს ყაზან-ყაენმა ერწო-თიანეთის სხვა სოფლებთან ერთად თრანიც დაარბია. ერთიანი სამეფოს დაშლის შემდეგ სოფელი კახეთის სამეფოშია. საუკუნის დასაწყისში, შაჰ-აბასის ლაშქრობის დროს, სოფელი მოსახლეობისგან დაცლილა. საუკუნიდან თრანში დაიწყო ქართველ მთიელთა მიგრაციის პროცესი, რომელიც - საუკუნეებშიც გრძელდებოდა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში სოფელი სახასო საკუთრება იყო და იქიდან გამოყვანილი ლაშქარი რუსთველი ეპისკოპოსის დროშის ქვეშ დგებოდა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 88 ადამიანი.
ვეძათხევა

ეს სოფელი არ უნდა აგერიოთ სოფელ ვეძათხევში.

ვეძათხევა (ყოფილი ვეძა, უნაგაძე) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე), თიანეთის მუნიციპალიტეტში (ნაქალაქარის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, მდინარე აძეძის (ივრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1040 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით.

ისტორია
ვეძათხევა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარის ერწოს ნაწილია. სოფელი ახლო წარსულში ვეძად და უნაგაძედ იწოდებოდა. მისი სახელწოდება აქედან გამომდინარე მჟავე, მინერალური წყლებიდან წარმოდგება. ზოგიერთ ისტორიულ საბუთში სოფლის ტერიტორიულ სავეძოთაც იწოდება. იოანე ბაგრატიონის „ქართლ-კახეთის სამეფოს აღწერაში” ვეძათხევის სახელწოდების სოფელი არა ჩანს, სამაგიეროდ დასახელებულია მჟავე, ტუტე წყლიდან ნაწარმოები სახელწოდება — ტუტალა, რომელიც გვიანდელ შუა საუკუნეებში ვეძათხევის სახელს უნდა ფარავდეს.

- საუკუნეებში სოფელი ვეძათხევა კახეთის სამეფოში შედიოდა და სვეტიცხოვლის მონასტერს ეკუთვნოდა. იგი „სრულიად მისი შენობით სვეტიცხოვლის სამკვიდრო მამული იყო“. მისი მფლობელობა ჯერ ალექსანდრე დიდმა (1434 წელს), ხოლო შემდეგ ლევანმა და ალექსანდრე კახთა მეფეებმა (1537 და 1579 წლები) განუახლეს სვეტიცხოველს.

 საუკუნის ნახევრიდან სოფლის მნიშვნელოვანი ნაწილი სახასო საკუთრებად იქცა და მის მართვას სამეფო კარი თავისი მოხელის მეშვეობით ახორციელებდა. გვიანდელი შუა საუკუნეების სამხედრო-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით, ვეძათხევა რუსთველი ეპისკოპოსის სამწყსოსა და სადროშოში შედიოდა; საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ კი — თიანეთის მაზრაში. შაჰ-აბასისა და სხვა დამპყრობთა დამარბეველი შემოსევების შედეგად სოფელი მოსახლეობისგან დაიცალა, ამიტომ - საუკუნეში შესამჩნევია მთიელთა მიგრაციის პროცესი. ვეძათხევაში ჯერ კიდევ საუკუნის ნახევარში, ცხოვრობდნენ ფშაველები. მათი ჩამოსახლება საუკუნის ნახევარშიც გრძელდებოდა.

სოფლის მახლობლად შემორჩენილია შუა საუკუნეების რამდენიმე ძეგლი. ჩრდილოეით, ხევის მარჯვენა ნაპირზე, მდებარეობს პატარა ერთნავიანი ეკლესია „ადგილისდედა“. სოფლის ჩრდილოეთით, ზეგანზე, მარიამწმინდის ერთნავიანი ეკლესიაა. მის მახლობლად ზეგანზე დგას რიყის სხვადსხვა ზომის ქვითა და დუღაბით ნაგები დარბაზული ეკლესია „ლომისა“. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია ასევე ძველი დასახლების ნაშთები და კიდევ ორი ეკლესიის ნანგრევები (ვეძათხევის პირველი ეკლესია, ვეძათხევის მეორე ეკლესია).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი.
ზემო ნაქალაქარი

ზემო ნაქალაქარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარის თემში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე).

მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეში, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით.

ისტორია
– საუკუნეებში ერწოს ხეობის სოფლებს შორის მოიხსენიება თილთუბანი და თხილნარა, რომელიც დღევანდელი სოფელ ზემო ნაქალაქარის უბნებს უნდა შეესაბამებოდეს. შუა საუკუნეებში ერწოს დასახლებები ძირითადად სვეტიცხოვლის კუთვნილება იყო, შემდეგ კახეთის მეფეთა სახასო საკუთრება გახდა. კახეთის სამეფოს სამხედრო-ტერიტორიული დაყოფით ეს მხარე რუსთველი ეპისკოპოსის სადროშოში შედიოდა. საუკუნეში თილთუბნის და მეზობელი სოფლის — ბორტაძის (ახლანდ. ქვემო ნაქალაქარი) მოსახლეობდა კახეთის ბარში გადასახლდა, აქ კი არაგვის ხეობის მთიულები, გუდამაყრელები, ფშავლები და ხევსურები დასახლდნენ. საქართველოს რუსეთთან შეერთების (1801) შემდეგ ზემო ნაქალაქარი თიანეთის მაზრის შემადგენლობაშია.

სოფლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ე. წ. თელთუბანში, შემორჩენილია წმ. გიორგის ეკლესიის დასავლეთი კედელი, გარშემოვლებულია გალავნით. აქვეა ნასოფლარი. ზემო ნაქალაქარის ორ უბანს — მთიულთხევსა და თელთუბანს შორის მდებარეობს კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის — საყდარგორის ნანგრევები. ეკლესიასთან ახლოს ნასოფლარის ნაშთია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 ადამიანი.
ვლადიმერ ბარკანოვი

ვლადიმერ ბარკანოვი (დ. 1826 — გ. 1892, თეირანი, ირანი) — რუსი ფოტოგრაფი.

ბიოგრაფია
1862 წელს ვლადიმერ ბარკანოვი ტფილისში ფოტოგრაფ გოლდშტეინთან ერთად გახსნა ფოტოსახელოსნო.

1869 წელს ქუთაისში ბარკანოვმა და ვიქტორ ვოიუცკმა გახსნეს ფოტო სალონი.

1869 წელს „ “-ში შესულია ბარკანოვის პირველი განაცხადი წევრობაზე და საზოგადოების მიერ მისი განხილვა. თავის წერილში ბარკანოვი აღნიშნავს რომ ცხოვრობს ქუთაისში და საზოგადოების წინაშე წარდგენილი სურათები გადაღებული აქვს ქუთაისიდან 60-70 ლიეს (≈300 კმ.) მანძილზე მდებარე რეგიონებში.

1870-1875 წლებში იყო ფრანგული ფოტოგრაფიული საზოგადოების წევრი. 1872 წელს მონაწილეობა მიიღო ქალაქ მოსკოვში მოწყობილ პოლიტექნიკური გამოფენაში. გამოფენაზე გააგზავნა კავკასიის ხედების 163 სურათი და ასევე გელათის მონასტერში დაცული უძველესი ქართული სახარების ფურცლების სურათების კოლექცია (დაჯილდოვდა ვერცხლის მედლით). 1873 წელს ქალაქ ვენაში მოწყობილ მსოფლიო გამოფენაზე გაგზავნა ფოტოსურათების სერია, სადაც მიანიჭეს ქების სიგელი. იმავე წელს ის გადავიდა თბილისში სადაც გახსნა ფოტოგრაფიული სახელოსნო ერევანსკის (თავისუფლების) მოედანზე. 1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომის დროს მსახურობდა კავკასიის ფრონტზე სამხედრო კორესპონდენტად. 1880 წლიდან ვლადიმერ ბარკანოვი სურათებს იღებს როგორც პროფესიონალი. 1881 წელს ტულუზაში გამოფენაზე მიანიჭეს პროგრესის დიპლომი.

ვლადიმერ ბარკანოვი გარდაიცვალა თეირანში 1892 წელს, დაკრძალულია სომხური ეკლესიის ეზოში. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი მემკვიდრე ედუარდ კლარი გახდა.

ვლადიმერ ბარკანოვის ფოტოები ინახება მრავალ მუზეუმში. მათი ძირითადი ნაწილი თავმოყრილია დიმიტრი ერმაკოვის ფოტოკოლექციაში.
სიმონოპეტრას მონასტერი

სიმონოპეტრას მონასტერი - მამათა მონასტერი ათონის მთაზე.წმინდა მთის ტიპიკონში სიმონოპეტრას ოცდამესამე ადგილი ეკავა მაშინდელი ათონის მონასტრებს შორის, ხოლო თანამედროვე იერარქიაში მეცამეტე ადგილზეა. მონასტერი 1257 წელს, ხილვის შემდეგ დააარსა ღირსმა სიმონმა, უდავოდ ყველაზე გაბედული არქიტექტურული კომპოზიციაა ათონის მთაზე. ის მყარად დგას 330 მეტრი სიმაღლის მთათა სისტემის მწვერვალზე.

1363 წელს მონასტერი მთლიანად გადაკეთდა. ამისთვის გულუხვი შემოწირულობა გაიღო სერბეთის მეფემ იოანემ, რომელიც ამის გამო მონასტრის მეორედ დამაარსებლის რანგში იხსენიება.

1570 წლის ხანძარმა მოსპო უნიკალური დოკუმენტები, მათ შორის - ისინიც, რომლებიც მონასტრის ისტორიის ბიზანტიურ პერიოდს განეკუთვნებოდა.

1622 წლის ხანძარმა დიდი ზიანი მიაყენა მონასტრის ხელნაწერებს.

სიმონოპეტრა, რომელიც საერთო ცხოვრების წესებით ცხოვრობდა, საუკუნეში თვითშენახვაზე გადავიდა. ის არასდროს დაურბევიათ მეკობრეებს, მაგრამ თურქების აუტანლად მძიმე გადასახადებმა ბერებს სავანის დატოვება აიძულა.

 საუკუნეში, მღვდელმონაზონ იოსაფატ მიტილენელის უდიდესი ძალისხმევით ასიმოპეტრას (თურქული ბატონობის დროს ასე იწოდებოდა მონასტერი) სავანეს კვლავ დაუბრუნდა სიცოცხლე. საუკუნეში მონასტრის სამხრეთ ნაწილში მრავალსართულიანი კორპუსი ააშენეს.

1891 წელს მორიგმა ხანძარმა მონასტრის ძველი ნაგებობები და საგანძური იმსხვერპლა.

 საუკუნეში სიმონოპეტრას აღორძინებისა და აყვავების ხანა დაუდგა. განსაკუთრებით კეთილისმყოფელი გამოდგა პერიოდი, როდესაც ათონის წმინდა მთა თურქებისგან გაათავისუფლეს და მონასტერს განათლებული წინამძღვრები ნეოფიტე, იოანიკე და იერონიმე ჩაუდგნენ სათავეში.

 საუკუნის შუა ხანებში, მეტადრე - 1963 წელს, როდესაც ათონი ათასწლოვან იუბილეს დღესასწაულობდა, სიმონოპეტრას არცთუ ნათელი პერსპექტივა ჰქონდა, თუმცა 70-იან წლებში მონასტერი თანდათან გამოცოცხლდა და აღორძინდა.

ოდესღაც სავანეს უამრავი საშემოსავლო სახლი და ფერმა ჰქონდა. მათგან უძველესია სიტონიაში მდებარე პეტრიოტიკო. დღეს მონასტერს საშემოსავლო სახლები აქვს სალონიკში, ათენში, ქალკიდაზე, საფრანგეთსა და რუმინეთში.

სიმონოპეტრას ტაძარი, რომელიც დაახლოებით 1600 წელს აიგო, მაცხოვრის შობის სახელზეა ნაკურთხი. ამჟამინდელი სახე მან 1891 წლის ხანძრის შემდეგ მიიღო. მონასტრის ტერიტორიაზე 4 ტაძარია, მის გარეთ - რვა.

მონასტრის არქივში დაცულია უამრავი ბერძნული, თურქული, რუმინული დოკუმენტი, საგალობელთა გრაგნილები, ნაბეჭდი წიგნები, თუმცა ყველა პოსტბიზანტიურ პერიოდს განეკუთვნება.

მონასტერში დაცულია ძვირფასი ხატები, შესამოსლები, ვერცხლის ნაკეთობანი, გრავიურები, ანტიმინსები, მაგრამ მისი უდიდესი განძია მარიამ მაგდალინელის მარჯვენა, რომელიც 2000 წელია უხრწნელად ინახება. ამჟამად მონასტერში 50 ბერი მოღვაწეობს.
წმინდა პავლეს მონასტერი

წმინდა პავლეს მონასტერი — სავანე ათონის მთის დასავლეთ ნაწილში, ნავსადგურთან ახლოს მდებარეობს. თანამედროვე იერარქიაში მეთოთხმეტე ადგილზეა წმინდა მთის მონასტრებს შორის. მონასტრის აღმშენებლად, გადმოცემით, საუკუნის მოღვაწე ღირსი პავლე ქსიროპოტამელი მიიჩნევა.

ათონზე კატალონიელების თავდასხმის შემდეგ მონასტერმა დროებით დაკარგა დამოუკიდებლობა და ქსიროპოტამის მონასტრის სენაკებად იქცა. 1370 წელს, სერბეთის ბატონის გიორგი ბრანკოვიჩის წყალობით, მან დამოუკიდებლობა დაიბრუნა და გაძლიერდა. - საუკუნეებში აქ ხალისით სახლდებოდნენ სლავი ბერები.

ხანძრებისა და სხვა უბედურებების, მათ შორის - 1911 წლის წყალდიდობის შედეგად მონასტერმა არაერთი ნაგებობა დაკარგა, რომლებიც დროთა განმავლობაში აღადგინეს. უფლის მირქმის სახელობის ტაძარი 1839-1844 წლებში ხელახლა აშენდა და მთლიანად მარმარილოთი მოპირკეთდა. ტაძრის კანკელი ათონის ხეზე კვეთის კლასიკური ნიმუშია. შემორჩენილ ნაგებობათაგან უძველესია საუკუნის თავდაცვითი კოშკი.

სავანეში 12 სალოცავია. ბიბლიოთეკაში ხუთასამდე ხელნაწერი და თორმეტი ათასზე მეტი ძველი ნაბეჭდი წიგნი ინახება. ხელნაწერთაგან 174 სლავურია.
სტავრონიკიტას მონასტერი

სტავრონიკიტას მონასტერი — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. წმინდა მთის თანამედროვე იერარქიაში მეთხუთმეტე ადგილზეა. მონასტერი წმინდა მთაზე ყველაზე პატარაა. იგი ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთით, ივერიის მონასტერსა და პანტოკრატორის სავანეს შორის მდებარეობს.

იგი - საუკუნეში დაუარსებია ვინმე ნიკიფორე ნიკიტას (სტავრონიკიტას), იმპერატორ ციმისხიოსის ოფიცერს. საუკუნეში მეკობრეების თავდასხმებმა მონასტერი ძალიან დაასუსტა, საუკუნეში ის ყუთლუმუშის მონასტერს დაემორჩილა, ხოლო საუკუნეში ფილოთეოსის სავანის გამგებლობაში გადავიდა. 1533 წელს ჰერომერის იღუმენმა გრიგოლმა სტავრონიკიტა გამოისყიდა და შეუდგა მის აღორძინებას. იმავე წელს, საპატრიარქოს ბრძანებით, სავანე სტავროპიგიალურად აღიარეს. 1541 წელს მონასტრის აღსადგენად კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა იერემიამ უხვად გაიღო ფინანსები, უზრუნველყო საშემოსავლო სახლებით კასანდრასა და ლემნოსის კუნძულზე. მონასტერი კვლავ საერთო საცხოვრებლის წესდებას დაუბრუნდა. ტაძარი, რომლის მშენებლობა დამთავრდა 1546 წელს, ნაკურთხია წმინდა ნიკოლოზის სახელზე და მოხატულია თეოფანეს მიერ. სავანეში ინახება მის მიერ დაწერილი ათორმეტ დღესასწაულთა ხატები.

1607 წელს მონასტრის დიდი ნაწილი ხანძარმა ფერფლად აქცია.

 საუკუნეში მოლდოვლახელმა დიდებულმა ალექსანდრე გიკმა სავანეს უბოძა წმინდა მოციქულთა მონასტერი ბუქარესტში.
გრიგორიატის მონასტერი

გრიგორიატის მონასტერი — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. ათონის მონასტრების იერარქიაში 1574 წლიდან მონასტერი მე-17 ადგილზეა.

მონასტერი მდებარეობს ნახევარკუნძულის სანაპიროზე. აქ მოხვედრა შეიძლება მხოლოდ გემით დაფნიდან. სავანე საუკუნეში დააარსა გრიგოლ განდეგილმა. მონასტერი დიონისიატისა და პანტოკრატორის თანამედროვეა. გრიგორიატის დამაარსებლის შესახებ მხოლოდ ის ვიცით, რომ იგი გრიგოლ სინელის მოწაფე იყო. ინფორმაციის ნაკლებობის მიზეზი გახდა 1500 და 1762 წლების ხანძრები, გარდა ამისა, მონასტერი არაერთხელ გამხდარა მსხვერპლი მეკობრეების თავდასხმისა. სავანეს აღადგენდნენ მართლმადიდებელი ხელმწიფეების დახმარებებით, მათ შორისაა მოლდავეთის მმართველი იოანე სტეფანე დიდი. მან უდიდესი როლი ითამაშა სავანის აღორძინებაში და ამიტომაც ითვლება მის მეორე დამაარსებლად. 1762 წელს ხანძრით განადგურებული გრიგორიატი აღდგა იღუმენ იოაკიმეს ხელმძღვანელობით. 1851 წელს აშენდა წმინდა გიორგის ეკლესია, 1851 წელს - წმინდა ნიკოლოზისა. მონასტერში დაცულია 279 ხელნაწერი, მათ შორის 11 პერგამენტია. გარდა ამისა, ინახება დაახლოებით 6000-მდე ნაბეჭდი წიგნი. მონასტრის სიწმინდეებიდან აღსანიშნავია ცხოველმყოფელი ჯვრის ნაწილი, წმინდანთა ნაწილები, წმინდა ჭურჭელი და სამოსი. გრიგორიატს აქვს 7 ტაძარი თავის ტერიტორიაზე და 6 - ტერიტორიის გარეთ. მონასტრის დაქვემდებარებაშია სამი კაფიზმა და ექვსი კელია. კელია - პატარა უდაბნოა, აქ არის 1-2 ბერის საცხოვებელი და პატარა ტაძარი. კელიის მცხოვრებნი თვითონ ირჩენენ თავს. კაფიზმა, კელიისგან განსხვავებით, მონასტრის სრულ უზრუნველყოფაზეა.
ესფიგმენის მონასტერი

ესფიგმენის მონასტერი — მონასტერი დგას ათონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ხილანდარის მონასტრის ახლოს. მონასტერს საძირკველი ზღვაში აქვს. მის გარშემო სხვადასხვა პერიოდის ნანგრევებია - რომაელთა ბატონობის დროიდან დაწყებული, პირველ განდეგილთა ეპოქით დამთავრებული.

მონასტერი დაარსებულია - საუკუნეებში. ის ესფიგმენის მონასტრად პირველად მოხსენიებულია ათონის მეორე ტიპიკონში 1045 წელს. მონასტერს არაერთხელ დასხმიან თავს მეკობრეები, იგი ზარალდებოდა ხანძრებისგანაც. დოკუმენტებით, მეკობრეები სამჯერ (873, 1047 და 1543 წლებში) დასხმიან თავს მონასტერს. 1491 წლის ხანძარი ყველაზე მძიმე აღმოჩნდა ესფიგმენისთვის.

მონასტერს განსაკუთრებით მფარველობდნენ ბიზანტიელი მონარქები. იმპერატორთა სიგელები ადასტურებდნენ, რომ მონასტერს არაერთი უძრავი ქონება ჰქონდა პროვლაკში, სკუტარში, კროსევში, კრასტაში, თესალონიკსა და კონსტანტინოპოლში.

ესფიგმენმა აღზარდა ისეთი უმაღლესი სასულიერო მოღვაწენი, როგორიცაა წმინდა ანასტასი კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (1310 წ.) და სოლუნელი არქიეპისკოპოსი წმინდა გრიგოლ პალამა (1335 წ.).

 საუკუნეში მონასტერს ფინანსურად გაუჭირდა, მაგრამ შემდეგ ფეხზე წამოდგა მიტროპოლიტი გრიგოლის დახმარებით, რომელმაც მონასტრის ვალები გაისტუმრა.

მონასტრის სატრაპეზო აშენდა იღუმენ თეოდოსიტეს დროს.

1821 და 1832 წლებში ესფიგმენი თურქების არმიამ დაიკავა და გამოიყენა ჯარისკაცების სადგომად. სავანე აღადგინა წმინდა ანას სკიტის ბერმა აღათანგელოზმა. ამ დროს, კერძოდ, 1832-1871 წლებში, შეიქმნა მონასტრის დიდებული ნაგებობანი, სამრეკლო, ტაძრები, ტაძრის მორთულობანი და სამხრეთის კარიბჭე.

ტაძარი უფლის ამაღლების სახელზეა ნაკურთხი, ამის გარდა, მის ტერიტორიაზე არის 7 ეკლესია-მონასტერი, 7 - მის გარეთ. მონასტერში არის მრავალი წმინდა ნაწილი. ბიბლიოთეკაში დაცულია 372 ხელნაწერი და 8000 ნაბეჭდი წიგნი.

ესფიგმენს მე-18 ადგილი უკავია ათონის მონასტრების იერარქიაში, მაგრამ მისი წარმომადგენელი არ მონაწილეობს წმინდა კინოტის სხდომებში.
დაფნი (ათონი)

დაფნი – კარიესის, ათონის სამონასტრო რესპუბლიკის დედაქალაქის, ნავსადგური და მისგან რვა კილომეტრზე მდებარეობს. პორტი ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპიროზეა გაშენებული. მომლოცველები იქ პატარა გემებით მიემგზავრებიან ურანოპოლიდან (მგზავრობას 1,5-2 საათი სჭირდება), ხოლო შემდეგ მიხვეულ-მოხვეული გზით კარიესისკენ მიემართებიან.

დაფნის პორტს, რომელიც სიმონოპეტრას და ქსეროპოტამის მონასტრებს ექვემდებარება, აქვს ნავმისადგომი, საბაჟო, სააგენტოები, სასტუმროები, კავშირგაბმულობა.

ერთ-ერთი ვარაუდით, ნავსადგურს სახელი ამ მხარეში დაფნის ხეების სიმრავლის გამო დაერქვა, მითოლოგიური ვერსიის თანახმად კი დაფნი არკადიელი მდინარის ღმერთის ქალიშვილი იყო, რომელიც მასზე შეყვარებულ აპოლონს ამ ქალაქის სანახებში დაემალა.
ხანუქა

ხანუქა ( — განახლება, კურთხევა) — ებრაული დღესასწაული, რომელიც იწყება 25 ქისლევს და გრძელდება 8 დღე, ტევეთის თვის 2 ან 3 რიცხვამდე. დღესასწაული დაწესდა ძვ. წ. საუკუნეში, მაკაბელთა მიერ იერუსალიმის ტაძრის გაწმენდის, საკურთხევლის კურთხევისა და სატაძრო მსახურების განახლების აღსანიშნავად. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც ტაძრის ტერიტორია გათავისუფლდა ბერძნულ-სირიული არმიისა და მათი მოკავშირე ებრაელებისგან ძვ. წ. 165 წელს. სამი წლით ადრე, იმავე დღეს, ქისლევის 25–ში ანტიოქე ეპიფანემ (ძვ. წ. 175-164) შეურაცხყო ისრაელის მთავარი სიწმინდე.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეთიოპიაში

2011 წლის მონაცემებით ეთიოპიაში იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის 9 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 936 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,9 % ეთიოპიის ძეგლებია.

ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
ბანდაბერგი

ბანდაბერგი — ქალაქი ავსტრალიის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქვინზლენდის შტატში. 2006 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენს 46 961 კაცს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე — 491,74 კაცი. დასახლების ფართობი შეადგენს 95,5 კმ²-ს. ბანდაბერგი 385 კილომეტრითაა დაცილებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენს.

ამ ტერიტორიაზე ქალაქი შეიქმნა 1870 წელს. დასახლებიდან რამდენიმე კილომეტრში არის ტასმანიის ზღვა. კლიმატის თვალსაზრისით ყველაზე ცხელი თვეებია დეკემბერი და იანვარი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია ივლისი და აგვისტო.
კერნზი

კერნზი — ქალაქი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, ქვინზლენდის შტატში. 2011 წლის აღწერით, მოსახლეობა შეადგენს 156 169 ადამიანს, მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით კერნზის მეთოთხმეტე ადგილი უკავია ავსტრალიის ქალაქებს შორის, მოსახლეობის სიმჭიდროვე კმ²-ზე 320,02 ადამიანს შეადგენს. ქალაქის ფართობია 488 კმ². კერნზი 1707 კილომეტრითაა დაცილებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენს, ხოლო 2420 კილომეტრით დაცილებულია მოსაზღვრე შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ სიდნეის. ქალაქი დაარსდა 1876 წელს. ქალაქი გაშენებულია მარჯნის ზღვის ნაპირებზე და ის მდებარეობს კეიპ-იორკის ნახევარკუნძულზე. ქალაქთან ახლოს მდებარეობს იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარებული კუინზლენდის ტენიანი ტროპიკების ეროვნული პარკი. ქალაქის ყველაზე ცხელი თვეებია დეკემბერი და იანვარი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია ივლისი და აგვისტო. ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა ავსტრალიის სხვა ქალაქებთან შედარებით საკმაოდ მაღალია და შეადგენს 2222.9 მმ-ს.

გალერეა
დაძმობილებული ქალაქები
ლაე, პაპუა-ახალი გვინეა (მორობეს პროვინცია) 1984 წლიდან
მინამი, იაპონია (ტოკუსიმა) 1969 წლიდან
ოუამა, იაპონია (ტოტიგი) 2006 წლის 15 ივნისი
რიგა, ლატვია 1990 წლიდან
სკოტსდელი აშშ 1987 წლიდან
სიდნეი (ბრიტანეთის კოლუმბია) კანადა 1984 წლიდან
ჩანძიანი, ჩინეთი (გუანდუნის პროვინცია) 2004 წლიდან
ფარცხანაყანევი

ფარცხანაყანევი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. სოფელში დგას შუა საუკუნეების ეკლესია.

გეოგრაფია
მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 70 მეტრი, წყალტუბოდან 15 კილომეტრი. სოფელში გადის რკინიგზის ხაშური-სამტრედიის მონაკვეთი და სამტრედია-ქუთაისის საავტომობილო მაგისტრალი. სოფელში მოიპოვება თიხა.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში ფარსმანაყანევის სახელწოდებით. სოფლის ტერიტორიაზე ჩატარებული არქეოლოგიური სამუშაოები ადასტურებენ, რომ იგი უძველესი დროიდანაა დასახლებული. სოფელში მდებარეობს ძველი წელთაღრიხვის ათასწლეულით დათარიღებული ფარცხანაყანევის სამაროვანი და აღმოჩენილია განძი. ძვ.წ. - საუკუნეებში აქ კოლხებს ჰქონდათ დიდი ციხე–ქალაქი ფარსმანევი, რომელიც ძვ.წ. 64 წელს რომაელებმა აიღეს და დაანგრიეს. მისი ამჟამინდელი სახელიც ამ უძველესი სახელწოდებიდან მომდინარეობს. 1926 წლისთვის მისი მოსახლეობა შეადგენდა 5600 ადამიანს, ხოლო ფართობი 45,7 კმ²-ს.

დემოგრაფია
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა აკადემიკოსი შალვა ნუცუბიძე. აქვე მდებარეობს მისი სახლ-მუზეუმი.
ქვილიშორი

ქვილიშორი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (წყალტუბოს თემი), მდებარეობს ჩრდილოეთ იმერეთის ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, წყალტუბოდან 6 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს ქვილიშორის მღვიმეები.

სოფელ ქვილიშორში ცხოვრობენ შემდეგი გვარები; გოგიძეები, ვარდანიძეები, ბენიძეები, იოსელიანები, გედენიძეები, კაკაურიძეები, ფირცხალავები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 692 ადამიანი.
ქვიტირი

ქვიტირი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (იმერეთის მხარე), ქვიტირის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზედა მესხეთი, ქვიტირი).

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 105 მეტრზე, წყალტუბოდან 18 კილომეტრში, ქუთაისი–სამტრედიის საავტომობილო გზაზე.

– საუკუნეების ზოგიერთ დოკუმენტში იხსენიება „ქუტირის“ სახელითაც. საუკუნის მეოთხედამდე არსებობდა ზემო ქვიტირი, ქვემო ქვიტირი და შუა ქვიტირი, რომლებიც შედიოდა ქვიტირის თემში (1926 წლისთვის მისი მოსახლეობის საერთო რიცხოვნება იყო 4 964).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2314 ადამიანი.
ყუმისთავი

ყუმისთავი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ცხუნკურის თემში. მდებარეობს წყალტუბოს ტალღობრივ ვაკეზე, მდინარე ყუმის ხეობაში. ზღვის დონიდან 220 მეტრი, წყალტუბოდან 12 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს პრომეთეს მღვიმე. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 673 ადამიანი.
ჩუნეში (წყალტუბოს თემი)

ჩუნეში — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, წყალტუბოს თემში. მდებარეობს წყალტუბოს ტალღობრივ ვაკეზე. ზღვის დონიდან 130 მეტრი, წყალტუბოდან 5 კილომეტრი.

სოფელ ჩუნეშში ყველაზე მრავალრიცხოვან გვარად მიიჩნევა ქუთათელაძეების გვარი, თუმცა აგრეთვე შემდეგი გვარებიც არიან წარმოდგენილი: იოსელიანები, ფირცხალავები, კუჭავები, ჯიქიები, ფოჩიანები, მაჭარაშვილები, მიქავები, კირთავები, ნემსიწვერიძეები, ყურაშვილები, მუშკუდიანები, გასვიანები, ტყაბლაძეები, გოგიძეები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 546 ადამიანი.

პიროვნებები
ჩუნეში არის ქართველი მწერლის ნიკო ლორთქიფანიძის მშობლიური სოფელი.
ცხუნკური

ცხუნკური — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბესიაური, ყუმისთავი, ჩუნეში).

გეოგრაფია
მდებარეობს ჩრდილოეთ იმერეთის ბორცვიან მთისწინეთში, მდინარე სემის (გუბისწყლის მდგენელი) ნაპირას, წყალტუბო–ცაგერის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 260 მეტრი, წყალტუბოდან 15 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს ცხუნკურის მღვიმე. სოფელში არის ბენტონიტური თიხის საბადო.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 777 ადამიანი.

ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. სოფელში მდებარეობს 1652 და 1804 წელს აშენებული ეკლესიები. 1926 წლისთვის ცხუნკურის თემი შედგებოდა შვიდი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 6856 ადამიანს, ხოლო ფართობი 93,6 კმ²-ს.
წყალტუბო (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

წყალტუბო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს წყალტუბოს ტალღობრივ ვაკეზე, წყალტუბო–ცაგერის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ქვილიშორი, ჩუნეში). ზღვის დონიდან 120 მეტრი, წყალტუბოდან 2 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2330 ადამიანი.
ჭოლევი

ჭოლევი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (რიონის თემი), მდებარეობს ჩრდილოეთ იმერეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 300 მეტრი, წყალტუბოდან 40 კილომეტრი. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. სოფელში დგას შუა საუკუნეების ეკლესია და კოშკი. სოფელში დაიბადნენ ქართველი მსახიობი ხათუნა ჭიჭინაძე და საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი, უალკოჰოლო სასმელების წარმოების დამფუძნებელი საქართველოში მიტროფანე ლაღიძე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 139 ადამიანი.
ხომული

ხომული — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (გუმბრის თემი), მდებარეობს წყალტუბოს ტალღობრივ ვაკეზე. ზღვის დონიდან 140 მეტრი, წყალტუბოდან 4 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს: შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე, ოხრის საბადო, სოფლის შუაგულში არის კარსტული ძაბრი, ხოლო მახლობლად ხომულის მღვიმე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1510 ადამიანი.

პიროვნებები
სოფელში დაიბადა ქართველი კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი რომანოზ ფანცხავა.
ჯიმასტარო

ჯიმასტარო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (ოფურჩხეთის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 210 მეტრი, წყალტუბოდან 18 კილომეტრი. პირველად მოიხსენიება 1575 წელს ჯიმანშტაროს სახელწოდებით. სოფელში შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების პერიოდის წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევები

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 327 ადამიანი.