iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩანაქკალეს არქეოლოგიური მუზეუმი

ჩანაქკალეს არქეოლოგიური მუზეუმი — მუზეუმი ჩანაქკალეში, თურქეთში. მისი ექსპონატები გადატანილია 2018 წელს დაარსებულ ტროის მუზეუმში, რომელიც მდებარეობს ძველი ბერძნული ქალაქ ტროის გათხრების ადგილის მახლობლად. მუზეუმის ძველ შენობაში ახლა განთავსებულია მეჰმეთ აქიფ ერსოის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკა.

ჩანაქკალე მდებარეობდა დარდანელის სრუტის ანატოლიური მხარეს. ის ახლოს არის ძველ ტროასთან. პირველი მსოფლიო ომის დარდანელის კამპანია თურქულად ცნობილია როგორც .

1960 წელს მიტოვებული ეკლესია გაიხსნა როგორც მუზეუმი. 1984 წელს მუზეუმი გადატანილ იქნა ქალაქის სხვა ქუჩაზე.

ტროის მუზეუმის შესახებ შემდეგი ტექსტი აღმოჩნდა ზუსტი: გამოფენის დარბაზების მთავარი ნივთები არის ჩანაქკალეს გარშემო სხვადასხვა ნანგრევებიდან მოპოვებული არტეფაქტები, როგორიცაა ტროა, ასოსი, აპოლონი, სმინთეიონი, ტენედოსი და ალექსანდრია ტროასი. ზოგიერთი ნივთია მარმარილოს სკულპტურები, სტელები, განათების საშუალებები, ტერაკოტის და ბრინჯაოს სამზარეულო ჭურჭელი, მინის ნაწარმი და სამკაულები. სარკოფაგი აქემენიანთა იმპერიიდან და პოლიქსენას სარკოფაგი განსაკუთრებით მნიშვნელოვან ნივთებს შორისაა.

გალერეა
ელექტრონ-პოზიტრონის ანიჰილაცია

ელექტრონ-პოზიტრონის ანიჰილაცია — ელექტრონისა (^-) და მისი შესაბამისი ანტინაწილაკის — პოზიტრონის (^+) შეჯახების შედეგად, დაბალ ენერგიებზე გამა კვანტებად (^- + ^+ = \ + \), ხოლო მაღალი ენერგიების დროს — სხვა ნაწილაკებად, -მეზონებად ან - და -ბოზონებად გარდაქმნის პროცესი. ყველა პროცესი უნდა აკმაყოფილებდეს შენახვის კანონების შემდეგ პირობებს:

მუხტის შენახვის კანონი;
წრფივი იმპულსის და სრული ენერგიის შენარჩუნება;
იმპულსის მომენტის შენარჩუნება;
სრული (ანუ წმინდა) ლეპტონური რიცხვის შენარჩუნება, რომელიც არის ლეპტონების (მაგალითად, ელექტრონის) რაოდენობას მინუს ანტილეპტონების (მაგალითად, პოზიტრონის) რაოდენობა; ეს შეიძლება აღიწეროს, როგორც (წმინდა) მატერიის შენახვის კანონი.

როგორც ნებისმიერი ორი დამუხტული ობიექტის შემთხვევაში, ელექტრონებსა და პოზიტრონებსაც შეუძლიათ ერთმანეთთან ურთიერთქმედება განადგურების გარეშე, ზოგადად, დრეკადი გაფანტვის გზით.

დაბალი ენერგიის შემთხვევა
საბოლოო მდგომარეობის შესაძლებლობები ძალიან შეზღუდულია. ყველაზე სავარაუდოა ორი ან მეტი გამა კვანტის შექმნა. ენერგიის შენახვისა და წრფივი იმპულსის კანონი კრძალავს მხოლოდ ერთი კვანტის შექმნას (გამონაკლისი შეიძლება იყოს მჭიდროდ შეკრული ატომური ელექტრონებისთვის). ყველაზე გავრცელებულ შემთხვევაში, იქმნება ორი გამა კვანტი, რომელთაგან თითოეულის ენერგია ტოლია ელექტრონის ან პოზიტრონის მოსვენების ენერგიისა (0.511 მეგევ). მოსახერხებელი საცნობარო სისტემაა ის, რომელშიც სისტემას არ აქვს წმინდა წრფივი იმპულსი ანიჰილაციამდე; ამრიგად, შეჯახების შემდეგ, გამა კვანტები საპირისპირო მიმართულებით გამოიყოფა. ასევე ხშირია სამის შექმნა, რადგან ზოგიერთ კუთხურ იმპულსში ეს აუცილებელია მუხტის პარიტეტის შესანარჩუნებლად. ასევე შესაძლებელია ფოტონების უფრო დიდი რაოდენობის შექმნა, მაგრამ ალბათობა მცირდება თითოეული დამატებითი გამა კვანტის შემთხვევაში, რადგან ამ უფრო რთულ პროცესებს უფრო დაბალი ალბათობის ამპლიტუდები აქვთ.

ვინაიდან ნეიტრინოებს ელექტრონებთან შედარებით უფრო მცირე მასა აქვთ, ასევე შესაძლებელია (თუმცა ძალიან ნაკლებად სავარაუდოა), რომ ანიჰილაციამ წარმოქმნას ერთი ან მეტი ნეიტრინო-ანტინეტრინოს წყვილი. ასეთი პროცესის ალბათობა დაახლოებით 10000-ჯერ ნაკლებია, ვიდრე კვანტებად ანიჰილაცია. იგივე შეიძლება ითქვას ნებისმიერ სხვა ნაწილაკზე, რომლებიც ისეთივე მსუბუქია, თუ ისინი ელექტრონებთან სულ მცირე ერთ ფუნდამენტურ ურთიერთქმედებას იზიარებენ და ამას არცერთი შენახვის კანონი არ კრძალავს. თუმცა, სხვა ასეთი ნაწილაკები არ არის ცნობილი.

მაღალი ენერგიის შემთხვევა
თუ ელექტრონს ან პოზიტრონს, ან ორივეს, აქვს შესამჩნევი კინეტიკური ენერგიები, შეიძლება წარმოიქმნას სხვა უფრო მძიმე ნაწილაკებიც (მაგალითად, -მეზონები ან -მეზონები), რადგან ფარდობით სიჩქარეებში საკმარისი კინეტიკური ენერგიაა ამ ნაწილაკების მოსვენების ენერგიების უზრუნველსაყოფად. ალტერნატიულად, შესაძლებელია ფოტონების და სხვა მსუბუქი ნაწილაკების წარმოქმნა, მაგრამ ისინი უფრო მაღალი კინეტიკური ენერგიებით წარმოიშობიან.

სუსტი ძალის მატარებლების, - და -ბოზონების მასასთან ახლოს და მის მიღმა ენერგიებზე, სუსტი ძალის სიძლიერე შედარებადი ხდება ელექტრომაგნიტურ ძალასთან.

უკუ რეაქცია
უკუ რეაქცია, ელექტრონ-პოზიტრონის შექმნა, არის წყვილის წარმოქმნის ფორმა, რომელიც რეგულირდება ორფოტონიანი ფიზიკით.
გელიბოლუს ომის მუზეუმი

გელიბოლუს ომის მუზეუმი — მუზეუმი გელიბოლუში, თურქეთში.

ადგიმდებარეობა
გელიბოლუ (გალიპოლი) არის ჩანაქკალეს პროვინციის ილჩე (ოლქი), ცენტრი თურქეთის თრაკიეში. ის მდებარეობს იმავე სახელწოდების მქონე ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მისი სახელი ცნობილია გალიპოლის ბრძოლის გამო, რომელიც 1915 წლის ბრძოლების სერია იყო პირველი მსოფლიო ომის დროს. მუზეუმი მდებარეობს კორე კაჰრამანლარის ქუჩაზე.

ისტორია
შენობა, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა სარეკრუტო ოფისად და მოგვიანებით ადგილობრივი სპორტული კლუბის სახლად, რესტავრირდა და გაიხსნა როგორც მუზეუმი 2007 წლის 16 ივნისს. ეს არის კერძო მუზეუმი, რომელიც დააარსეს ონურ აქმანლარმა და მურათ სოილემეზმა.

ექსპონატები
მარცხენა მხარეს არის სამი ოთახი. მესანგრეთა გუნდის ოთახი არის მუზეუმის ისტორიის ოთახი. ხშირად არის მითითებები სხვა ომებზეც. მეორე ოთახი არის მოკავშირეების ოთახი. ამ ოთახში გამოფენილია იარაღი და სხვადასხვა ხელსაწყოები, რომლებიც მოკავშირეებმა დატოვეს ნახევარკუნძულიდან ევაკუაციის დროს. ისინი განზრახ დატეხილია მოკავშირეების მიერ. ესენი მოიცავს უნიფორმებს, კონსერვებს, ფლასკებს და ა. შ. მესამე, საზღვაო ოთახი არის დარდანელის ოპერაციის ოთახი, რომელიც წინ უძღოდა გალიპოლის კამპანიას 1915 წლის 18 მარტს. ექსპონატებს შორის გამოირჩევა ფრანგული ხომალდის ბუვეს (საბრძოლო ხომალდი, რომელიც ჩაიძირა ოპერაციების დროს) ვაზნა და ჩამოგდებული ფრანგული თვითმფრინავის იშვიათი საიდენტიფიკაციო ლეიბლი.
ჩაპულუაკანი

ჩაპულუაკანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 903 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.2.%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 232.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 98.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩაპულუაკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13018.
ჩილკუაუტლა

ჩილკუაუტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 909 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 222.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 84.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1850 წლის 2 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩილკუაუტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13019.
ფრანსისკო მადეროს მუნიციპალიტეტი (იდალგო)

ფრანსისკო-მადეროს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 248 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 105 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 345.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1927 წლის 16 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეპატეპეკი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13023.
ალექსანდრე ნანეიშვილი

ალექსანდრე ნანეიშვილი (დ. 1857, ორპირი — გ. 25 აგვისტო, 1904) — ქართველი პედაგოგი, პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
საშუალო განათლება ქუთაისის გიმნაზიაში მიიღო, რომლის დამთავრების შემდეგ სწავლა გააგრძელა პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიულ აკადემიაში, საიდანაც იძულებული გახდა კურსის დაუმთავრებლად სამშობლოში დაბრუნებულიყო. იგი აქტიურად ჩაება პოლიტიკურ-საზოგადოებრივ მუშაობაში და პედაგოგიურ მოღვაწეობას მიჰყო ხელი. 1981 წელს მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა ბათუმის ახალგახსნილ საქალაქო სასწავლებელში. 1982 წელს განთავისუფლდა მასწავლებლის თანამდებობიდან და ამ პერიოდიდან იგი აქტიურად თანამშრომლობდა ქართველ ხალხოსანთა ჟურნალ „იმედში“, აგრეთვე „ივერიაში“, გაზეთ „დროებაში“ ჟურნალ „მოამბეში“, გაზეთ „ნოვოე ობოზრენიეში“ და სხვ. როგორც ხალხოსანი, აქტიურად ეხმაურებოდა მრავალ საჭირბოროტო პოლიტიკურ, საზოგადოებრივ და ეკონომიკურ საკითხს. 1884 წელს სხვა ქართველ ხალხოსნებთან ერთად იგი ციმბირში გადაასახლეს. 1887 წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და განაგრძო პუბლიცისტურ-ლიტერატურული მოღვაწეობა. მის კალამს ეკუთვნის მრავალი წერილი სხვადასხვა საჭირბოროტო რთულ საკითხზე. თავისი პედაგოგიური ხასიათის წერილებში იგი ეხებოდა მშობლიური ენის სწავლების აუცილებლობას, მოსწავლეთა ფიზიკური აღზრდის საჭიროებას, უმაღლესი განათლების მდგომარეობას, ქალთა სწავლა-განათლების საკითხებს და სხვა.
უასკა-დე-ოკამპო

უასკა-დე-ოკამპოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 607 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 302.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 58.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უასკა-დე-ოკამპო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13024.
უაუტლა (იდალგო)

უაუტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 673 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.6%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 292.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 70.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უაუტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13025.
უასალინგო

უასალინგოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 766 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 107.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 118.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უასალინგო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13026.
უეუეტლის მუნიციპალიტეტი (იდალგო)

უეუეტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 846 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 214.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 106.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1827 წლის 26 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უეუეტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13027.
უეხუტლა-დე-რეიესი

უეხუტლა-დე-რეიესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 126 781 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 394.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 321.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 6 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უეხუტლა-დე-რეიესი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13028.
უიჩაპანი

უიჩაპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 47 425 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 660.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 71.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 11 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უიჩაპანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13029.
ისმიკილპანი

ისმიკილპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 98 654 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 486.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 202.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 6 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ისმიკილპანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13030.
ხაკალა-დე-ლედესმა

ხაკალის მუნიციპალიტეტი (; ოფიციალურად ხაკალა-დე-ლედესმის მუნიციპალიტეტი) ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 290 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 441 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 27.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ხაკალა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13031.
ხალტოკანი

ხალტოკანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 523 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.8%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 48.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 267.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ხალტოკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13032.
ხუარესი (იდალგო)

ხუარეს-იდალგოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 895 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 38.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 75.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1920 წლის 1-ელ ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ხუარეს-იდალგო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13033.
ლიუბლიანა-ჰააგის კონვენცია

ლიუბლიანა–ჰააგის კონვენცია გენოციდის, ადამიანურობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულების, ომის დანაშაულებისა და სხვა საერთაშორისო დანაშაულების გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ — საერთაშორისო სისხლის სამართლის დანაშაულის ჩამდენი პირების სისხლისსამართლებრივი დევნის გამარტივების ხელშეკრულება, სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობის გზით. მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა ინფორმაციის გაზიარება, ექსტრადიცია, იურისდიქცია და საერთაშორისო დანაშაულების განმარტებები.

მხარეები
ხელშეკრულებას 68 სახელმწიფომ მოაწერა ხელი 2023 წლის 26 მაისს.

2025 წლის თებერვლის მონაცემებით, მას ხელი მოაწერეს შემდეგმა სახელმწიფოებმა:

ალბანეთი, არგენტინა, ავსტრია, ბელგია, ბულგარეთი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა, ჩილე, კოსტა-რიკა, ხორვატია, კვიპროსი, ჩეხეთი, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, დანია, ფინეთი, საფრანგეთი, გერმანია, განა, ირლანდია, კოსოვო, ლიხტენშტაინი, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, მალტა, მოლდოვა, მონღოლეთი, მონტენეგრო, ნიდერლანდები, ჩრდილოეთი მაკედონია, ნორვეგია, პოლონეთი, რუანდა, სენეგალი, სლოვენია, შვედეთი, შვეიცარია, უკრაინა, ურუგვაი.
პლუსისა და მინუსის ნიშნები

„პლუსისა“ და „მინუსის“ ნიშნები (აღნიშვნა: „+“ და „-“) — მათემატიკური სიმბოლოები, რომლებიც გამოიყენება შეკრებისა და გამოკლების, ასევე დადებითი და უარყოფითი სიდიდეების აღსანიშნავად. ისინი ასევე გამოიყენება სხვა ცნებების აღსანიშნავად — მაგალითად, ფიზიკასა და ქიმიაში ნიშნები + და − შესაბამისად დადებით და უარყოფით მუხტებს აღნიშნავენ. ლათინური ტერმინები და შესაბამისად „მეტს“ და „ნაკლებს“ ნიშნავს.
ქოჯაელის მუზეუმი

ქოჯაელის მუზეუმი ასევე ცნობილი როგორც ქოჯაელის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი ან იზმითის მუზეუმი — ეროვნული მუზეუმი ქოჯაელში (იზმითი), ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთი, სადაც გამოფენილია არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული ნივთები. განთავსებულია იზმითის ყოფილ სარკინიგზო სადგურში.

მუზეუმი მდებარეობს იზმითის ქოზლუს უბნის ისტასიონის ქუჩაზე.

სარკინიგზო სადგური შექმნილია გერმანელი არქიტექტორის, ოტო რიტერის მიერ და აშენდა 1873-1910 წლებში. ობიექტი მოიცავს 21 დეკარის (5,2 აკრი) ფართობს.

მუზეუმის დარბაზებში გამოფენილია ნივთები პალეოლითის, ელინური, რომაული, ბიზანტიური და ოსმალური ეპოქიდან.

გალერეა
კატინი (ფილმი)

„კატინი“ — ანჯეი ვაიდას მიერ 2007 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი, კატინის ხოცვა-ჟლეტის გარშემო მომხდარ მოვლენებზე. ფილმის ლიტერატურული საფუძველია ანჯეი მულარჩიკის მოთხრობა „ - კატინის ისტორია“ (ლათინურად: - სიკვდილის შემდეგ). იგი 2007 წლის სექტემბერში გამოვიდა.

სიუჟეტი
ფილმის სიუჟეტი 1939 წლის 17 სექტემბერს იწყება და 1945 წლის შემოდგომაზე მთავრდება. მას სინამდვილეში ოთხი მთავარი ხაზი აქვს. ეს არის ოთხი პოლონელი ოფიცრის ბედი და, უპირველეს ყოვლისა, მათი ნათესავების ბედი, რომლებმაც არ იციან სიმართლე, მაგრამ ხვდებიან და გრძნობენ. ეს არის ფილმი ქალებზე, რომლებიც ელოდებიან, არ სჯერათ საკუთარი ახლობლების სიკვდილის და არ კარგავენ იმედს…

ფილმი ანჯეი ვაიდამ 80 წლის ასაკში გადაიღო და ის მშობლების ხსოვნას მიუძღვნა. მისი მამა, იაკუბ ვაიდა, კატინში დაიღუპა.

როლებში
ანჯეი ხირა — ეჟი, მე-8 პოლკის პორუჩიკი
არტურ ჟმიევსკი — ანჯეი, მე-8 პოლკის როტმისტრი
ვლადისლავ კოვალსკი — იანი, უნივერსიტეტის პროფესორი, ანჯეის მამა
მაია კომოროვსკაია — მარია, ანჯეის დედა
მაია ოსტაშევსკაია — ანა, ანჯეის ცოლი
იან ენგლერტი — გენერალი
დანუტა სტენკა — რუჟა, გენერლის ცოლი
აგნეშკა კავიორსკაია — ევა, გენერლის და რუჟას ქალიშვილი
პავლე მალაშინსკი — პეტრე ბაშკოვსკი, ავიაციის პორუჩიკი, ავიაკონსტრუქტორი
აგნეშკა გლინსკაია — ირენა, პეტრეს და
სერგეი გარმაში — პოპოვი, წითელი არმიის კაპიტანი
ოლეგ სავკინი — შსსკ-ს ოფიცერი
იოაჰიმ პაულ ასსბეკი — მიულერი, სს-ის ოფიცერი
ოლგერდ ლუკაშევიჩი — კაპელანი
კშიშტოფ გლობიში — ქიმიის პროფესორი
ვიქტორია გონსევსკაია — ვერონიკა - „ნიკა“
მუდანიის ზავის სახლი

მუდანიის ზავის სახლი — მუზეუმი მუდანიაში, თურქეთი. მუზეუმი განთავსებულია იმ სახლში, სადაც ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას, რომელმაც აღიარა თურქეთის რესპუბლიკა.

მდებარეობა და ისტორია
ეს ორსართულიანი ქვის მუზეუმი მდებარეობს ბურსის პროვინციის მუდანიის რაიონში. ის განთავსებულია ონიკი ეილულის ქუჩაზე, რომელიც გადის მარმარისა ზღვის სანაპიროზე. სახლი ააშენა საუკუნეში რუსმა ვაჭარმა ალექსანდრ განიანოვმა, შემდეგ კი იგი შეიძინა კონტრაქტორმა ჰაირი იფარმა. მიწის საერთო ფართობი 800 მეტრია (2,600 ფუტი), ხოლო სახლის ძირითადი ფართობი 400 კვადრატული მეტრია (4,300 კვადრატული ფუტი). მას აქვს 13 ოთახი და ორი დიდი დარბაზი. 1936 წელს, რესტავრაციის შემდეგ, იფარმა გააღო სახლი მუზეუმად გამოსაყენებლად, ხოლო მომდევნო წელს მუზეუმი გაიხსნა საზოგადოებისთვის.

მნიშვნელობა
ეს სახლი არის ადგილი, სადაც მუდანიის ზავი ხელი მოეწერა თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის შემდეგ 1922 წლის 11 ოქტომბერს. ამ ხელშეკრულებით თურქეთის რესპუბლიკა საერთაშორისოდ იქნა აღიარებული. მოლაპარაკებების დროს თურქული მხარე წარმოადგენდა დელეგაცია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ისმეთ ინონუ (თურქეთის პრეზიდენტი 1938-1950 წლებში).

ექსპონატები
პირველ სართულზე განთავსებულია ხელისმომწერების ოთახები (პირველი მსოფლიო ომის მოკავშირეები და თურქეთი). ზედა სართულზე არის თურქული დელეგაციის საცხოვრებელი ოთახები (ისმეთ ინონუ, ასიმ გუნდუზი და სხვები). ერთ-ერთი შესანიშნავი ნივთია მარმარილოს მაგიდა, რომელსაც ისმეთ ინონუ ცხარე კამათის დროს დაარტყა.
ტოფაშის მანქანებისა და ანატოლიური ვაგონების მუზეუმი

ტოფაშის მანქანებისა და ანატოლიური ვაგონების მუზეუმი — კერძო ტრანსპორტის მუზეუმი ბურსაში, თურქეთი, რომელიც ეკუთვნის თურქულ ავტომობილის მწარმოებელ კომპანია ტოფაშს და ეძღვნება თურქეთიდან სხვადასხვა ეტლებს (თურქულად: ) და ტოფაშის მიერ წარმოებულ ავტომობილებს. იყვნენ მეხანძრეები ოსმალურ თურქეთში.მუზეუმის კოლექცია შედგება ისტორიული ეტლებისგან, მათ შორის ორღერძიანი ცხენით მიბმული ბურსული ეტლი, ხარით მიბმული ეტლები, ტოვლის ეტლები, თივისა და შეშის ტრანსპორტირების ეტლები, ფაეტონები, ძრავიანი ეტლები, თათრული ეტლი, რომლებიც წარმოადგენს მაღალხარისხოვანი ხუროსნობისა და რკინის დამუშავების ნიმუშებს. მუზეუმის ყველაზე მნიშვნელოვანი ექსპონატია ძვ.წ. საუკუნის ეტლის რეპლიკა, რომელიც 1998-1999 წლებში აღადგინეს ბალიკესირთან ახლოს მდებარე უჩფინარის ტუმულუსის გვირაბში გზის სამუშაოების დროს აღმოჩენილი არტეფაქტებისგან. ეტლი ადრე ბურსის არქეოლოგიურ მუზეუმში იყო გამოფენილი.

მუზეუმის სხვა ექსპონატებია ავტომობილები, მათ შორის პირველი მურათ 124 (ფიატ 124), რომელიც აშენდა თურქეთში, ტოფაშ შაჰინი (ფიატ 131), ფიატ უნო, ფიატ ტიპო, ფიატ დობლო და ფიატ ალბეა. სპეციალურ კუთხეში გამოფენილია თასები, რომლებიც ტოფაშმა მოიგო მოტოსპორტში.

მუზეუმი ასევე მასპინძლობს ღონისძიებებს, როგორიცაა ტექნოლოგიური ხელოვნების დროებითი გამოფენები, ისევე როგორც ჯაზის კონცერტები ბურსის საერთაშორისო ფესტივალის დროს.

მუზეუმი საზოგადოებისთვის ღიაა ყოველდღე, ორშაბათის გარდა, ადგილობრივი დროით 10:00-დან 17:00 საათამდე.
ანამურის მუზეუმი

ანამურის მუზეუმი — არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი ანამურის ილჩეში (რაიონში), მერსინის პროვინციაში, სამხრეთ თურქეთში.

მდებარეობა
მუზეუმი მდებარეობს ანამურის იალიევლერის (სანაპირო) უბანში. დრაკონის ნაკადულის შესართავი მუზეუმიდან 1,250 მეტრის (4,100 ფუტის) დაშორებით აღმოსავლეთით მდებარეობს. მანძილი ანამურის ცენტრამდე დაახლოებით 2,5 კილომეტრია (1,6 მილი), ხოლო მერსინამდე — 220 კილომეტრი.

ისტორია
1976 წელს გამოიყო 260 კვადრატული მეტრის (2,800 კვადრატული ფუტის) ფართობი დაგეგმილი მუზეუმისთვის. თუმცა მშენებლობა შეფერხდა და მუზეუმის შენობა 1992 წელს გაიხსნა. ანამურის არეალი მდიდარია არქეოლოგიური ნაშთებით. მუზეუმის დაარსებამდე აღმოჩენები სხვა მუზეუმებში ინახებოდა, ძირითადად სილიფკეისა და ალანიის მუზეუმებში. 1992 წლის შემდეგ ანამურთან დაკავშირებული ექსპონატები დაბრუნდა ანამურში. მუზეუმში 3470 არქეოლოგიური ექსპონატი, 849 ეთნოგრაფიული ექსპონატი, 7105 მონეტა და 124 მარკაა.
არსლან ეისის კერძო ამფორების მუზეუმი

არსლან ეისეს კერძო ამფორების მუზეუმი, ასევე ცნობილია როგორც თაშუჯუს ამფორების მუზეუმი — ამფორებისადმი მიძღვნილი ზღვის არქეოლოგიაზე სპეციალიზებული მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს თაშუჯუში, სამხრეთ თურქეთში.

მდებარეობა
თაშუჯუ, რომელიც ანტიკურ ხანაში ცნობილი იყო როგორც ჰოლმი, არის ზღვისპირა ქალაქი სილიფკეს რაიონში მერსინის პროვინციაში. ისტორიულად ის მნიშვნელოვანი პორტი იყო. მუზეუმი მდებარეობს საუკუნის შენობაში ისმეთ ინონუს ბულვარზე, რომელიც თავდაპირველად საწყობი იყო.

კუთვნილება
შენობა ახლა მუზეუმის ფონდის საკუთრებაა. არსლან ეიჯემ, სილიფკის მოქალაქემ, 40 წელი დახარჯა ძველი ამფორების შეგროვებაზე, ძირითადად ხომალდების ნაშთებიდან. 1997 წელს კოლექცია თურქეთის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ ჩაიბარა. მოვლისა და შენარჩუნების შემდეგ, მუზეუმი ოფიციალურად 2003 წელს გაიხსნა.
რეალური დროის სტრატეგია

რეალური დროის სტრატეგია (; აბრ. ) — სტრატეგიული ვიდეო თამაშის ქვეჟანრი, რომელიც არ პროგრესირებს ეტაპობრივად, არამედ საშუალებას აძლევს ყველა მოთამაშეს ერთდროულად, „რეალურ დროში“ ითამაშოს. ამის საპირისპიროდ, ბიჯურ სტრატეგიულ თამაშებში, მოთამაშეები მონაცვლებით თამაშობენ. ტერმინი „რეალური დროის სტრატეგია“ შემოიღო ბრეტ სპერიმ „ “-ის რეკლამირებისას 1990-იანი წლების დასაწყისში. ყველაზე ძველ 2 რეალური დროის სტრატეგიულ თამაშად მიჩნეულია 1979 წელს გამოსული „ “.

ამ ჟანრის თამაშებში, ყოველი მონაწილე ათავსებს შენობებს და მართავს მრავალ დანაყოფს არაპირდაპირი გზით, რათა მოიპოვოს კონტროლი რუკის ტერიტორიებზე და გაანადგუროს მოწინააღმდეგის რესურსები. რეალურ დროში სტრატეგიულ თამაშებში, შესაძლებელია დამატებითი ერთეულებისა და სტრუქტურების აგება. ამ რესურსების მოპოვება ხდება რუკაზე არსებული სპეციალური წერტილების კონტროლით, ან ამ მიზნისთვის განკუთვნილი გარკვეული ტიპის ერთეულებისა და ნაგებობების ფლობით. უფრო კონკრეტულად, ჟანრის ტიპიური თამაში მოიცავს რესურსების მოპოვებას, ბაზის მშენებლობას, თამაშში ტექნოლოგიურ განვითარებას და დანაყოფების არაპირდაპირ კონტროლს. მაგალითად, ქალაქმშენებლობის სიმულატორი, მშენებლობის და მართვის სიმულატორი და რეალური დროის ტაქტიკა, როგორც წესი, არ განიხილებიან რეალური დროის სტრატეგიებად.