iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დასაწყისი (2020 წლის ფილმი)

დასაწყისი (თავდაპირველი სათაური შიშველი ცა) — 2020 წლის ქართულ-ფრანგული დრამა, რომლის რეჟისორია დეა კულუმბეგაშვილი.

2020 წლის მაისში დასაწყისი კანის კინოფესტივალის ჯილდოს ოფიციალურ კანდიდატად დასახელდა, თუმცა -19 პანდემიის გამო მისი პრემიერა კანის კინოფესტივალზე ვერ შედგა. ეს ღონისძიება მხოლოდ ფილმის საწყისი წერტილია, სადაც ყურადღება გამახვილებულია იანას შინაგან მდგომარეობაზე და ემოციებზე მას შემდეგ, რაც დავითმა ვერ გაიგო თუ რისი გამოხატვა სურს იანას. დავითი ამბობს რომ იანა კარგად არ არის და ის რაც დავიდმა ვერ გაიგო იანას რისი გამოხატვა სურს მანამდე კი დავითი ეკლესიის უხუცესთა წინაშე წარსადგენად მიდის. დეტექტივი მოუწოდებს იანას, სავარაუდოდ, დაუსვას შეკითხვები ეკლესიის ხანძრის შესახებ, მაგრამ მისი შეკითხვები გახდება ინტრუზიული და პირადული, მათ შორის მეუღლესთან სექსუალური ცხოვრების შესახებ. დეტექტივი იანას ეკითხება, გრძნობს თუ არა შიშს, რაზეც ის პასუხობს „დიახ".

ზოგადად ფილმი ნაკლებადაა დიალოგებით გადატვირთული. კამერაზე აღბეჭდილია იანასა და მისი ვაჟის მოქმედებები, რომლებიც დღეთა განმავლობაში გრძელდება. სუიუჟტს ბევრად უფრო ბნელი სახე აქვს ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

სამსახიობო ჯგუფი
ია სუხიტაშვილი - იანა
რატი ონელი - დავითი

წარმოება
მექსიკელი კინორეჟისორი კარლოს რეიგადასი ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერია.

დასაწყისი კულუმბეგაშვილის რეჟისორობით გადაღებული პირველი მხატვრული ფილმია. თავდაპირველად ფილმის სამუშაო სათაური იყო შიშველი ცა. მას მიენიჭა წარმოების გრანტის როტერდამის საერთაშორისო ფილმების ფესტივალზე , და კულუმბეგაშვილმა თანამშრომლობით მიიღო გადაწყვეტილება რომ ფილმი კანის კინოფესტივალზე რეზიდენციით ეჩვენებინათ პარიზში. ფილმის წარმოებაში ასევე მნიშვნელოვანი როლი შეიტანეს: სამ სპიეგელის საერთაშორისო ფილმების კავშირმა, სოფიას საერთაშორისო ფილმების ფესტივალმა და სარაევოს კინოფესტივალმა.

ფილმის პროდიუსერები არიან დევიდ ზერატი, ილან ამუაალი, რატი ონელი და პოლ როზენბერგი. ფილმის თანაპროდიუსერები არიან სტივენ დარტი და ადრიენ დასტო.

ფილმის გამოსვლა
ფილმი დასახელდა, როგორც 2020 წლის კანის კინოფესტივალის ოფიციალური არჩევანი, რომელიც ამავე ფესტივალზე უნდა ეჩვენებინათ, მაგრამ ის კანის კინოფესტივალზე ვერ წარსდგა -19 პანდემიის გამო. დასაწყისი-ს ნამდვილი პრემიერა შედგა 2020 წლის ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე .

ამის შემდეგ ფილმი აჩვენეს ნიუ – იორკის კინოფესტივალზე, სან – სებასტიანის საერთაშორისო კინოფესტივალზე და ადელაიდის კინოფესტივალზე.

კრიტიკოსთა გამოხმაურება
ფილმმა კრიტიკოსების უმეტესად დადებითი შეაფასება მოიპოვა, ფილმის რეჟისორს ხშირად ადარებდნენ მიხაელ ჰანეკეს რეჟისურას.

ფილმი ნიუ იორკის კინოფესტივალზე მოიწონეს და ფილმიზე ვებსაიტმა – მ თქვა, რომ ფილმი იყო ,,დამამძიმებელი შედევრი". გამოცემამ რეჟისორი კულუმბეგაშვილი შეადარა კრისტი პუიუს და კრისტიან მუნჯუს ”.
ფილმი ნომინირებული იყო ,,კინოს ექსტრაორდინალის" კატეგორიაში ბერგენის საერთაშორისო კინოფესტივალზე.
ნადირ აბდურაჰმანოვი

ნადირ გამბარ ოღლუ აბდურაჰმანოვი (; დ. 5 დეკემბერი, 1925, ლაჩინი — გ. 26 ივლისი, 2008, ბაქო) — აზერბაიჯანული სახვითი ხელოვნების წარმომადგენელი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი, აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
ნადირ აბდურაჰმანოვი 1925 წლის დეკემბერს ლაჩინში დაიბადა. 1933 წელს აბდურაჰმანოვის ოჯახი ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად ოჯახის თავის სამუშაო ადგილიდან — აფთიაქის მართვის უფროსის საქმიანობიდან გამომდინარე. გამბარ აბდურაჰმანოვი ოცნებობდა თავისი შვილი პროფესიონალი ექიმი გამხდარიყო, მაგრამ არ ეწინააღმდეგებოდა მის გატაცებას სამხატვრო ხელოვნებით. ნადირმა უკვე მაშინ იგრძნო საკუთარი ბიძაშვილის, შემდგომში ცნობილი სკულპტორის, სახალხო მხატვრის ჯალალა გარიაგდის სასიკეთო ზემოქმედება საკუთარ თავზე.

თავდაპირველად ნადირი ბაქოს აღსაზრდელ ბავშვთა სამხატვრო სახლში იღებდა გაკვეთილებს, ხოლო 1940—1941 წლებში ის მოსკოვში, ნიჭიერ ბავშვთათვის შექმნილ სპეციალურ სკოლაში გააგზავნეს სასწავლებლად. როდესაც ომი დაიწყო, ბაქოში დაბრუნდა და ა. აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სკოლის მეორე კურსზე ჩაირიცხა.

თუმცა ომი მიმდინარეობდა, და ამიტომ სულ სხვა პროფესიები იყო საჭირო. ამიტომ ნ. აბდურაჰმანოვმა სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტზე ჩააბარა. მაგრამ მხატვრობისადმი დაუძლეველმა სიყვარულმა თავისი გაიტანა, ნადირი გადავიდა სამედიცინო განყოფილების საღამოს დასწრებულზე და ხელახლა დაუბრუნდა სამხატვრო სასწავლებელს. 1944 წელს, რესპუბლიკურ გამოფენაზე, მან პირველად გამოფინა თავისი ნახატი «დევნილები». როდესაც მან სასწავლებელში სწავლა დაასრულა, თან პარალელურად 1947 წელს ექიმის დიპლომიც მიიღო. ამავე წელს ის მიდის გადაწყვეტილებამდე: სერიოზულად დაკავდეს ფერწერით, მიიღოს აკადემიური განათლება, რისთვისაც ნ. აბდურაჰმანოვი გაემგზავრა ლენინგრადში. აქ მას ასწავლიდნენ ცნობილი ფუნჯის ოსტატები: ა. მილნიკოვი, ვ. ორეშნიკოვი. ამ მხატვრების თქმით მის ესთეტიკურ გემოვნებაზე, სულ მცირე, ზემოქმედება მოახდინეს ლენინგრადის დიდებულმა მუზეუმებმა: ერმიტაჟმა, რუსულმა მუზეუმმა და სხვა. 1953 წელს აბდურაჰმანოვმა ი. ე. რეპინის სახელობის ინსტიტუტი დაამთავრა. 1960 წლიდან 10 წლის განმავლობაში ნადირ აბდურაჰმანოვი აზერბაიჯანის მხატვართა საბჭოს ხელმძღვანელობდა, ამავე წლებში არჩეულ იქნა ლუჩინსკის რაიონის დეპუტატად რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში. 1960 წელს მხატვარმა მიიღო ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება, ხოლო 1964 წელს გახდა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი. 1983 წელს ნადირ აბდურაჰმანოვს, აზერბაიჯანის ხელოვნების ინსტიტუტის სამხატვრო კათედრის გამგეს, პროფესორის წოდება მიენიჭა. 1985 წელს ყარაბაღში მცხოვრები ადამიანებისადმი მიძღვნილ ნამუშევართა ციკლისათვის, მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემია. გარდაიცვალა 2008 წლის 26 ივლისს, 83 წლის ასაკში.
ჩოჩიშვილები

ჩოჩიშვილები (მხ. რ. ჩოჩიშვილი) — ქართული (დვალური) გვარი. ოსი ავტორები მას ოსურ გვარად — ცოციევი/ცოცითი , ჩოჩიევი/ჩოჩითი — მოიხსენიებენ. ოსი ჩოჩიევები ძირად დვალები არიან. დვალეთში მცხოვრებ ამ გვარს, სხვა ოსური გვარებისაგან განსხვავებით, არა აქვს გადმოცემა ჩრდილოეთ კავკასიის მთიანეთიდან გადმოსახლების შესახებ.

ჩოჩიშვილების/ჩოჩოურების და სხვა გვარების ადგილობრივი დვალური წარმომავლობის შესახებ მნიშვნელოვანი ეთნოგრაფიული მასალა დაფიქსირებული აქვს სალომე ბახია-ოქრუაშვილს:

საისტორიო საბუთებითა და ეთნოგრაფიული მონაცემებით ირკვევა, რომ ქართლელი ჩოჩიშვილები უფრო ადრე ოქროპირიძის გვარს ატარებდნენ. აღსანიშნავია, რომ, ჩოჩითას გვართან ერთად, ოსური გადმოცემები „ოქროთა“ გვარსაც ასახელებენ (მამაკაცის სახელი „ოქრო“ ქართული სახელია და უწინ საქართველოში ძალიან გავრცელებული იყო). ქართლში ცხოვრობენ ჩოჩიშვილებიც (სოფ. ცხრამუხა), რომელთა თავდაპირველი გვარი, გადმოცემითა და საარქივო მონაცემებით, ქურდაძე ყოფილა (1859 წლის აღწერა). ქართლში მცხოვრები ჩოჩიშვილების გარკვეული ნაწილი ხევის სოფ. ხურთისიდანაა ჩამოსახლებული; ისინი საუკუნის აღწერის დავთარში ჩოჩოურად არიან ჩაწერილი. 1860 წლის მოსახლეობის კამერალური აღწერის თანახმად, ვანათელი (პატარა ლიახვის ხეობა) ჩოჩიშვილების ადრინდელი ქართული გვარი იყო მაისურაძე.

1621 წელს სოფელ საჩხეურში დაფიქსირებულია ამავე ძირის სხვა გვარიც — ჩოჩივაძე. არსებობს აგრეთვე გვარ-სახელები ჩოჩელი და ჩოჩნიძე. ჩოჩიას, ჩოჩიშვილის, ჩოჩოშვილის, ჩოჩივაძის გვარებს საფუძვლად უდევს ძველი ქართული სახელი „ჩოჩი“, რომელიც ბოლო დრომდე შემორჩენილი იყო სამეგრელოში (არაერთხელაა ეს სახელი აღნიშნული 1873 წლის სამეგრელოს მოსახლეობის აღწერაში).

ჩოჩიშვილების გვარის ქართულობას ადასტურებს 1031–1033 წლების საისტორიო საბუთში სოფ. ჩოჩეთის მოხსენიება. დვალეთში, ნარას ხევის ერთ-ერთ სოფელში ჩოჩოურებთან/ჩოჩიშვილებთან ერთად ცხოვრობდნენ: გოგიჩაშვილები (ზემოთ ნახსენები „გოგიჩათა“), ჯანაშვილები და ბერიაშვილები.
იობი (მოსკოვის პატრიარქი)

იობი (გ. 1607) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის პირველი პატრიარქი 1593-1605 წლებში. 1587 წელს დაინიშნა სრულიად რუსეთის და მოსკოვის მიტროპოლიტად. 1593 წელს კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა იერემია -მ აკურთხა პატრიარქად. დაიკავა დიპტიქში მე-5 ადგილი, რის შედეგადაც მე-6 ადგილზე გადაიწია საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის კათოლიკოს-პატრიარქმა.
ჟაკ დემი

ჟაკ დემი (; დ. 5 ივნისი, 1931, ატლანტის ლუარა, საფრანგეთი — გ. 27 ოქტომბერი, 1990, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი რეჟისორი, ლირიკოსი და სცენარისტი. იგი ასოცირებულია ფრანგულ ახალ ტალღასთან და მუშაობდა ისეთ რეჟისორებთან ერთად, როგორებიც არიან ჟან-ლუკ გოდარი, ანიეს ვარდა, ფრანსუა ტრიუფო.

ადრეული ცხოვრება
ჟაკ დემი 1931 წლის 5 ივნისს დაიბადა. მამამისი გამყიდველი, ხოლო დედამისი პარიკმახერი იყო. დემის დედ-მამას კინო უყვარდა და მალევე მათი გატაცება მანაც გაიზიარა. 9 წლის ასაკში მან თავისი პირველი ანიმაციური ფილმი შექმნა ხელით მოხატული ფირებით. 13 წლის ასაკში თავისი პირველი კამერა იყიდა, ხოლო 14 წლისა ნანტის კინო-კლუბში გაწევრიანდა.

დემი 1952-1954 წლებში საფრანგეთის ფოტოგრაფიისა და კინემატოგრაფის ტექნიკურ სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ კი ანიმატორის, პოლ გრიმოსა და რეჟისორ ჟორჟ როკუს ასისტენტად მუშაობდა (1954-1957).

კინო-კარიერა
როკუსთან მუშაობის პერიოდში იგი ჟან კოქტოს შეხვდა. მას იმდენად მოეწონა დემი, რომ უფლება მისცა, მისი პატარა პიესის „გულგრილი შეყვარებულის“ ( 1957) ადაპტაცია გადაეღო.

1960 წელს დემიმ გამოუშვა თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, „ლოლა“. ეს მსახიობ ანუკ ემესთვის პირველი მნიშვნელოვანი როლი იყო, ხოლო დემიმ სწორედ ამ ფილმით დაიწყო მისი დიდხნიანი ურთიერთობა ფრანგი კინოს ერთ-ერთ გამორჩეულ ფიგურასთან, კომპოზიტორ მიშელ ლეგრანთან. „ლოლა“ რეჟისორისთვის წარმატებული გამოდგა. ჟან-ლუკ გოდარმა იგი 1961 წელს გამოსული საუკეთესო ფილმების სიაში შეიტანა.

დემის კინემატოგრაფიული სტილი დაფუძნებულია ჰოლივუდურ კლასიკურ მიუზიკლებზე, ზღაპრებზე, ჯაზზე, იაპონურ მანგასა და ოპერაზე. მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმია „შერბურის ქოლგები“.

პირადი ცხოვრება
1962 წელს დემი ფრანგ რეჟისორზე, ფრანგული ახალი ტალღის წარმომადგენელზე, ანიეს ვარდაზე დაქორწინდა. მათ ვაჟი, მეთიუ დემი შეეძინათ, რომელიც 1973 წელს დაიბადა. დემიმ ასევე შვილად აიყვანა როსალია ვარდა, რომელიც ანიეს ვარდას წინა ქორწინებიდან ჰყავდა.

ვარდამ ჟაკ დემს და მის კარიერას, 1990 წელს დემის გარდაცვალების შემდეგ, რამდენიმე ფილმიც მიუძღვნა, მათ შორისაა 1995 წელს გამოსული „ჟაკ დემის სამყარო“.

ფილმოგრაფია
სრულმეტრაჟიანი ფილმები
სოსო ჯიბლაძე

სოსო (თეიმურაზ) ჯიბლაძე (დ. 8 თებერვალი, 1947 — გ. 20 ივლისი, 1998) — ქართველი გეოგრაფი, ინჟინერი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1985), დოცენტი (1992).

ბიოგრაფია
სოსო ჯიბლაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი მეტეოროლოგიის სპეციალობით 1968 წელს. მუშაობა დაიწყო თბილისის ამინდის ბიუროს ოპერატიულ ჯგუფში ინჟინერ-სინოპტიკოსად; 1970 წლიდან მუშაობდა თბილისის ავიამეტეოსადგურში ინჟინერ-სინოპტიკოსად; 1972 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ სტაციონარში ინჟინრის თანამდებობაზე.
იოსებ ჯიბლაძე

იოსებ ჯიბლაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1909 — გ. 15 სექტემბერი, 1967) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1948), დოცენტი.

ბიოგრაფია
იოსებ ჯიბლაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი 1932 წელს; 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა გეომორფოლოგიის სპეციალობით.
დილის შოუ (სერიალი)

დილის შოუ — ამერიკული სატელევიზიო სერიალი, რომელშიც მთავარ როლებს ასრულებენ ჯენიფერ ენისტონი, რიზ უიზერსპუნი და სტივ ქარელი. მისი პრემიერა შედგა + - ზე, 2019 წლის 1 ნოემბერს. სერიალის იდეა მომდინარეობს ბრაიან სტელტერის წიგნიდან „ : “.

შინაარსი
დილის შოუ, პოპულარული დილის ახალი ამბების პროგრამაა, რომელიც გადის ტელეარხ –ზე. მოქმედება ვითარდება მას შემდეგ რაც ალექს ლივის (ჯენიფერ ენისტონი) თანაწამყვანს მიჩ კესლერს (სტივ ქარელი) სამსახურიდან სკანდალის გამო გაუშვებენ, შემდეგ კი ახალ წამყვანს ბრედლი ჯექსონს (რიზ უიზერსპუნი) მოიყვანენ.

მსახიობები
ჯენიფერ ენისტონი როგორც ალექს ლევი, - ს დილის შოუს თანაწამყვანი .
რიზ უიზერსპუნი, როგორც ბრედლი ჯექსონი
სტივ ქარელი, როგორც მიჩ კესლერი, რომელიც ახლახან გაათავისუფლეს დილის შოუს თანაწამყვანობიდან.
ბილი კრუდაპი კორი ელისონის როლში,  – ს აღმასრულებელი დირექტორი
მარკ დუპლასი, როგორც ჩარლი ბლეკი, დილის შოუს აღმასრულებელი პროდიუსერი .
გუგუ მბათა-რაუ, როგორც ჰანა შოენფელდი.
ნესტორ კარბონელი, როგორც იანკო ფლორესი,  დილის შოუს მეტეოროლოგი
კარენ პიტმანი როგორც მია ჯორდანი
ბელ პაული, როგორც კლერ კონვეი

წარმოება
2017 წლის 8 ნოემბერს ცნობილი გახდა, რომ - მა სერიალი დაამტკიცა, რომელიც შედგებოდა ათი ეპიზოდისგან. სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერები იყვნენ ჯენიფერ ენისტონი, რიზ უიზერსპუნი, ჯეი კარსონი და მაიკლ ელენბერგი. კარსონი ასევე იქნებოდა სცენარისტიც.

2018 წლის 4 აპრილს ცნობილი გახდა, რომ კარსონმა სერიალი დატოვა. ის აღმასრულებელ პროდიუსერად შეცვალა კერი ერინმა. 2018 წლის 11 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ მიმი ლედერი იქნებოდა სერიალის რეჟისორი და ექსკლუზიური პროდიუსერი. 2018 წლის 23 ოქტომბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კრისტინ ჰანი და ლორენ ლევი ნეიუსტადტერი იქნებოდნენ ასევე სერიალის ექსკლუზიური პროდიუსერები. შოუს თითო ეპიზოდი 15 მილიონი დოლარი ჯდებოდა, ენისტონისა და უიზერსპუნის ხელფასი თითო ეპიზოდზე $ 2 მილიონი იყო. სერიალის დამტკიცებასთან ერთად დადასტურდა რომ ენისტონი და უიზერსპუნი მონაწილეობდნენ სერიალის მთავარ როლებში. 2018 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ სტივ ქარელი, გუგუ მბათა-რავი, ბილი კრუდაპი, ნესტორ კარბონელი და მარკ დუპლასი მონაწილეობდნენ სერიალის რეგულარულ როლებში. 2018 წლის 7 ნოემბერს ცნობილი გახდა, რომ ბელ პაული, კარენ პიტმანი და დეზენ ტერი შეუერთდნენ სერიალის მთავარ შემადგენლობას. 2020 წლის 9 ოქტომბერს, გრეტა ლი და რუაირი ო'კონორი ოფიციალურად შეუერთდნენ მეორე სეზონს, როგორც რეგულარული პერსონაჟები. 2020 წლის 13 ნოემბერს ჰასან მინჰაჯი ასევე გამოცხადდა მსახიობის ახალ წევრად. 2020 წლის 3 დეკემბერს ჯულიანა მარგულიესმა განაცხადა, რომ შეუერთდა სერიალის მეორე სეზონს. პირველი სეზონის ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2018 წლის 31 ოქტომბერს, ლოს – ანჯელესის ჯეიმზ ოვიატის შენობაში. გადაღებები გრძელდებოდა ლოს-ანჯელესში, მანამ სანამ გადაღებები არ დაიწყო ნიუ-იორკში, 2019 წლის 9 მაისს. მეორე სეზონის წარმოება დაიწყო 2020 წლის 24 თებერვალს. 2020 წლის 12 მარტს + - მა შეწყვიტა სერიების წარმოება -19 პანდემიის გამო. მეორე სეზონმა განაახლა გადაღებები 2020 წლის 19 ოქტომბერს.

გამოხმაურება
 -ზე სერიალს აქვს 61% / 100 -დან, 104 მიმოხილვის საფუძველზე, საშუალო ნიშანი 5.78 / 10. – მა, რომელიც იყენებს შეწონილ საშუალო მაჩვენებელს, მიანიჭა 61 ქულა სერიალს 100 – დან 37 კრიტიკოსის შეფასების საფუძველზე, რაც მიუთითებს „ზოგადად ხელსაყრელ მაჩვენებელს.

-ზე სერიალს აქვს 8.4 / 10-დან
ტიხონი (მოსკოვის პატრიარქი)

ტიხონი (დ. 1865 – გ. 25 მარტი, 1925) – სრულიად მოსკოვისა და რუსეთის პატრიარქი 1917-1925 წლებში, პირველი პატრიარქი ამ თანამდებობის აღდგენის შემდეგ. ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიას და მართლმადიდებლებს მოუწოდებდა, არ ელოცათ საქართველოს ეკლესიებში, არ მიეღოთ კურთხევა საქართველოს ეკლესიის მღვდლებისგან. 1917-1918 წლებში მოიწვია რუსეთს ადგილობრივი საეკლესიო კრება. მისი გარდაცვალების შემდეგ საბჭოთა კავშირის ხელისუფლებამ რუსეთის ეკლესიას არ მისცა პატრიარქის არჩევის უფლება. შერაცხულია წმინდანად რუსეთის ეკლესიის მიერ.
სეიბათინი

სეიბათინი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის მასალის რაიონში.

2013 წლის 5 მარტს, მასალის რაიონში მდებარე სოფელი სეიბათინი გაუქმებულია და ამოღებულია სახელმწიფო რეესტრიდან. გაუქმების შემდეგ, სოფლის საკუთრებაში არსებული 312.00 ჰექტარი მიწა შეუერთდა მასალის ქალაქ მასალის ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულში.
ქამალ ალექფეროვი

ქამალ ჯამალ-ოღლუ ალექფეროვი (; 20 მარტი 1928, კარიაგინო — 21 მაისი 2009, ბაქო) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა მოქანდაკე, აზერაიჯანის სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982) 1948 წელს ალექფეროვმა დაამთავრა აზერბაიჯანული სამხატვრო სასწავლებელი[3]. აქ ალექფეროვს სსრკ სახალხო მხატვარი პინხოს საბსაი ასწავლიდა.

1953 წლიდან ქამალ ალექფეროვი გამოფენის მონაწილე იყო. მის მიერ შექმნილ სკულპტურებს შორის არის «მენავთობე» (გიფსი, 1954), საუკუნის ხუროთმოძღვრის აჯემი ნახჩივანის პორტრეტი (გიპსი, 1955, აზერბაიჯანის ხელოვნებათა ნაციონალური მუზეუმი; მარმარილო, 1958-59), «გოგონა» (მარმარილო, 1956, იქვე), «პარტიზანი მ. სეიდოვი» (ბრინჯაო, 1960), «ქალიშვილი» (ხე, 1961), ასევე კომპოზიცია «მწვერვალის დამპყრობლები» (გიპსი), «მეთევზეთა სიმღერა» (გიპსი, 1962) და სხვ. ამავე წელს გაზეთ «ლიტერატურა და ხელოვნებაში» თვითონ ავტორი მოგვითხრობდა საკუთრი ქმნილების გმირის (პერსონაჟის) შესახებ:

ქამალ ალექფეროვს ეკუთვნის კინოსტუდია «აზერბაიჯანფილმის» შენობის წინ დამონტაჟებული ძეგლი მიძღვნილი აზერბაიჯანელი პოეტისა და დრამატურგის ჯაფარ ჯაბარლისადმი. სკულპტორის მშობლიურ ქალაქ ფიზულიში დამონტაჟებული იქნა 18-მეტრიანი მონუმენტი დიდი სამამულო ომის 1941—1945 წლებში მიმდინარე ბრძოლებში დაღუპულთა პატივსაცემად.

ქამალ ალექფეროვი აგრეთვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც. მის მოწაფეებს შორის იყვნენ — სკულპტორი ფახრადინ ალიევი, სახირ კულიევი, აზად ზეინალოვი, ნარიმან მამედოვი, ტელმან კერიმოვი, ზეინალ ასკეროვი და სხვ.
ედუარდო მალეა

ედუარდო მალეა (დ. 14 აგვისტო, 1903 — გ. 12 ნოემბერი, 1982) — არგენტინელი მწერალი, ლათინური ამერიკის მოდერნისტული ლიტერატურის წარმომადგენელი.

თხზულებები
„მოთხრობები სასოწარკვეთილი ინგლისელი ქალებისთვის“, 1926
„ევროპული ნოქტიურნი“, 1935
„დუმლის ყურე“, 1940
„არწივები“, 1943
„სულის მტრები“, 1950
„კოშკი“, 1951
ფრანსუა დე მალერბი

ფრანსუა დე მალერბი (დ. 1555 — გ. 16 ოქტომბერი, 1628, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, ფრანგული კლასიცისტური პოეზიის ფუძემდებელი. იყო ანრი -ის კარის პოეტი. პირველად მცირე პოემა „წმინდა პეტრეს ცრემლები“ გამოაქვეყნა 1587 წელს. წერდა სტანსებს, სონეტებს, ეპიგრამებს, ელეგიებს, სამიჯნური და რელიგიურ ლექსებს, ოდებს. სახლი გაითქვა თეორიული ნაშრომებით, რომლებმაც ხელი შეუწყვეს კლასიციზმის დამკვიდრებას. მნიშვნელოვანი რეოფრმა მოახდინა ენის და ლექსის სფეროში. ენა გაწმინდა ბერძნული და ლათინური ენიდან ნასესხები სიტყვებიდან, არქაიზმებისგან. სანიმუშოდ სახავდა პარიზის მოსახლეობის სამეტყველო ენას.
ბიზონის მღვიმე

ბიზონის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ცუცხვათის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 290 მ სიმაღლეზე, მდინარე შაბათაღელის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს ცუცხვათის მრავალსართულიანი მღვიმოვანის იარუსს. შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს; მღვიმე ცუდათაა განათებული, მშრალია. ცენტრალური ღერძის გასწვრივ სიღრმეა 14,8 მ, სიგანე 5,5 მ, სიმაღლე შესასვლელთან 4,6 მ. მღვიმის შესწავლა დაიწყო 1970 წელს პროფესორ ლევან მარუაშვილის ხელმძღვანელობით. გათხარეს 1970-71 და 1974-78 წლებში არქეოლოგ დავით თუშაბრამიშვილის ხელმძღვანელობით. მღვიმეში ფიქსირებულია 4 ლითოლოგიური ფენა (საერთო სისქე 2,5 მ-ზე მეტი). ფენა მუსტიეური ხანის გვიანდელი პერიოდის მასალას შეიცავს. აღმოჩენილია ქვის 60 ნივთი, მათ შორის ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები, ლევალუაზური და მუსტიეური წვეტანები, სხვადასხვა ტიპის სახოკები და სხვა. ფენაში ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მასალაა, აღმოჩენილია დასავლეთ საქართველოს მღვიმური კულტურისათვის დამახასიათებელი კერამიკური ნაწარმის ნატეხები, ორმხრივ დამუშავებული კაჟის ყუნწიანი ისრისპირი, ძვლის ნემსი, ძვლის ყუნწგახვრეტილი სადგისი, კაჟის ანატკეცები და სხვა. მასალა დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
დავით ქაცარავა

დავით ქაცარავა (დ. 9 ივნისი, 1977) — ქართველი სამოქალაქო აქტივისტი, მსახიობი, ოპერატორი. ქაცარავას ეკუთვნის შიდა ქართლის ოკუპირებულ ნაწილთან სამოქალაქო პატრულირების დაწყების იდეა, რომელიც 2017 წლის 25 ივლისიდან დაიწყო და გრძელდება. არის სამოქალაქო მოძრაობა „ძალა ერთობაშია“-ს დამფუძნებელი. არის ჯომარდობის ფედერაციის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე და ჯომარდობის ფედერაციის პრეზიდენტი. 2024 წლის აგვისტოში დააფუძნა პოლიტიკური პარტია „ჩვენ“.
მიხეილ გროსვალდი

მიხეილ გროსვალდი ( დ. 5 ოქტომბერი, 1921 — გ. 16 დეკემბერი, 2007) — რუსი გეომორფოლოგი და გლაციოლოგი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), პროფესორი (1992). შვედეთის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო დოქტორი (1993). რუსეთის ფედერაციის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (2002). რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ანდრია გრიგორიევის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2001).
ჯეინ კემპიონი

დეიმ ელიზაბეტ ჯეინ კემპიონი (; დ. 30 აპრილი, 1954, უელინგტონი, ახალი ზელანდია) — ახალზელანდიელი სცენარისტი, პროდუსერი და კინორეჟისორი. მოგებული აქვს ოქროს პალმის რტო 1993 წელს გამოსული ფილმისთვის „პიანინო“, რისთვისაც ის ოსკარის ლაურეატი გახდა საუკეთესო სცენარისათვის. ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო რეჟისორის კატეგორიაში.

ადრეული ცხოვრება
ჯეინ კემპიონი 1954 წლის 30 აპრილს უელინგტონში, ახალ ზელანდიაში დაიბადა. იგი ოჯახში მეორე ქალიშვილი იყო; დედამისი, ედიტ კემპიონი, მსახიობი და მწერალი იყო, ხოლო მამამისი, რიჩარდ მ. კემპიონი, მასწავლებელი და თეატრისა და ოპერის რეჟისორი.

მიუხედავად იმისა, რომ მისი ორივე მშობელი ახალი ზელანდიის თეატრის საზოგადოებაში იყო ჩართული, კემპიონმა განსხვავებული გზა აირჩია და 1975 წელს უელინგტონის ვიქტორიას უნივერსიტეტში ანთროპოლოგიის სწავლა დაასრულა. 1981 წელს მან მეორე დიპლომიც აიღო სიდნეის ხელოვნების კოლეჯში, ავსტრალიაში.

კინო-კარიერა
1981 წელს კოლეჯის დასრულების შემდეგ ის მალევე დაუბრუნდა კინემატოგრაფს და აქტიურად ჩაერთო ავსტრალიურ ტელევიზიასა და რადიოში. ამ დროს მან რამდენიმე მცირე ქრონომეტრაჟის მქონე ფილმი გადაიღო.

1989 წელს მან თავისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი გამოუშვა, სახელწოდებით „საყვარელი გოგონა“. მას მალევე მოჰყვა „ანგელოზი ჩემს მაგიდასთან“ (1990), რომელიც ჯანეტ ფრეიმის ავტობიოგრაფიაზე იყო დაფუძნებული.

1993 წელს გამოვიდა „პიანინო“, რომლისთვისაც კემპიონმა ოსკარი მოიპოვა საუკეთესო სცენარისათვის. იგი ასევე ნომინირებული იყო საუკეთესო რეჟისორის კატეგორიაშიც. ფილმი მეცხრამეტე საუკუნეში განვითარებულ მოვლენებს გვიყვება და ძირითადი თემა მუნჯი ქალის (ჰოლი ჰანტერი) სასიყვარულო ურთიერთობაა, რომელიც შოტლანდიიდან ახალ ზელანდიაში თავის საქმროსთან ჩამოდის.

კემპიონის შემდგომ ფილმებს მიეკუთვნება „ლედის პორტრეტი“ (1996), რომელიც ჰენრი ჯეიმსის რომანის ადაპტაციაა. მასში მთავარ როლებს ნიკოლ კიდმანი და ჯონ მალკოვიჩი ასრულებენ.

1999 წელს გამოვიდა „ჯანდაბა!“, რომელიც სულიერ გამოღვიძებებს იკვლევს და ერთ-ერთი როლის შემსრულებელი კეიტ უინსლეტია.

2009 წელს კემპიონმა მოწონებები დაიმსახურა ფილმისთვის „კაშკაშა ვარსკვლავი“, რომელიც პოეტ ჯონ კიტსსა და ფენი ბრაუნს შორის არსებულ სასიყვარულო ურთიერთობაზე მოგვითხრობს.

2013-2017 წლებში იგი თანასცენარისტი და თანარეჟისორი იყო ცნობილი სერიალისა „ტბის ზედაპირზე“.

პირადი ცხოვრება
1992 წელს კემპიონი ავსტრალიელ კოლინ დევიდ ენგლერტზე დაქორწინდა, რომელიც მასთან ერთად მუშაობდა „პიანინოს“ გადაღებებისას. 2001 წელს ისინი განქორწინდნენ.

ფილმოგრაფია
ქეთევან დუმბაძე

ქეთევან დუმბაძე (დ. 11 იანვარი, 1961) — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე, მწერალ ნოდარ დუმბაძის ქალიშვილი. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს პარტიული სიით“.

2023 წლის მარტის დასაწყისში, როგორც პარლამენტის დეპუტატმა, მხარი დაუჭირა ე.წ. „რუსულ კანონს“ უცხოეთის გავლენის აგენტების შესახებ. თავდაპირველად მან კენჭისყრისგან თავი შეიკავა, თუმცა შემდგომ პროსახელისუფლებო -ს დაუდასტურა, რომ რეალურად კანონპროექტს მხარი დაუჭირა და ადგილი ჰქონდა ტექნიკურ ხარვეზს.

2023 წლის 4 სექტემბრიდან თეა წულუკიანის გადაწყვეტილებით დაინიშნა საქართველოს მწერალთა სახლის ხელმძღვანელად.

2023 წლის 5 სექტემბერს პარლამენტმა უფლებამოსილება შეუწყვიტა მწერალთა სახლის დირექტორად დანიშვნის გამო.
თარგამაძეები

თარგამაძეები — ქართული გვარი.

ქართულ წერილობით წყაროებში თარგამაძეების გვარი პირველად საუკუნეში, აფხაზეთის საკათალიკოზო გლეხების დიდ დავთარში, იხსენიება „თალგამაძე“ ფორმით. საუკუნის მეორე ნახევარში შედგენილ ხონის წმ. გიორგის ტაძრის საბეგრო ნუსხებში მოხსენიებულია ვინმე ხუტუნა და ნასყიდელა თარგამაძეები. ცხოვრობენ სამტრედიაში, ქუთაისში, ბათუმში, ოზურგეთში, ლანჩხუთში, გორში, რუსთავში, ფოთში, თბილისში. 1995 წლისთვის საქართველოში ცხოვრობდა 564 თარგამაძე.

ცნობილი თარგამაძეები
გიორგი თარგამაძე
კონსტანტინე თარგამაძე
დავით თარგამაძე
გივი თარგამაძე
კახა თარგამაძე
ილო ჯიბლაძე

ილო (ილარიონ) ჯიბლაძე (დ. 25 დეკემბერი, 1916 — გ. 5 მაისი, 1992) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1969), დოცენტი (1972).

ბიოგრაფია
ილო ჯიბლაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1941 წელს. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, საიდანაც დაბრუნდა 1945 წლის ნოემბერში. 1946 წელს მუშაობა დაიწყო აჭარის ასსრ განათლების სამინისტროში ინსპექტორად; იმავე წლის ნოემბრიდან გადავიდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში გეოგრაფიის კათედრაზე.
სარჩობელაზედ

სარჩობელაზედ — ქართველი მწერლის ილია ჭავჭავაძის მოთხრობა ის ილია ჭავჭავაძის ერთ-ერთი ყველაზე განსაკუთრებული პროზაული ტექსტია, მიუხედავად იმისა, რომ მოთხრობა მოცულობით პატარაა, მრავალ პრობლემას მოიცავს და მრავალ პრობლემურ საკითხს სვამს. ადამიანთა სისასტიკე, საზოგადოების გულგრილობა, ინდივიდისა და საზოგადოების დაპირისპირება და პიროვნების ძალიან რთული ბედისწერა რეალობაში, სადაც არავის სურს მისი გაგება.