iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სექსუალური ფანტაზია

სექსუალური ფანტაზია, იგივე ეროტიკული ფანტაზია — წარმოსახვითი სურათი ან ფიქრის ფორმა, რომელიც პიროვნების სექსუალობიდან მომდინარეობს და ქმნის ან აძლიერებს სექსუალურ აღგზნებას. სექსუალური ფანტაზია შეიძლება შეიქმნას პიროვნების წარმოსახვაში ან მეხსიერებაში, მისი გამომწვევი მიზეზი კი შეიძლება იყოს როგორც დამოუკიდებელი, ისე გარე სტიმულაცია, მაგალითად, ეროტიკული ლიტერატურა ან პორნოგრაფია, ფიზიკური ობიექტი ან სხვა ადამიანისადმი სექსუალური მიზიდულობა. ნებისმიერ რამეს, რაც სექსუალურ აღგზნებას იწვევს, ასევე შეუძლია სექსუალური ფანტაზიის გამოწვევა.

სექსუალური ფანტაზიები თითქმის უნივერსალურია და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით უამრავ საზოგადოებაშია დაფიქსირებული. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი ფანტაზიის ბუნებიდან გამომდინარე, ამ ფანტაზიების რეალობად ქცევა ბევრად უფრო იშვიათია, რაც სოციალური, კულტურული, მორალური და რელიგიური შეზღუდვებითაა განპირობებული. ზოგ შემთხვევაში პიროვნების მიერ სექსუალური ფანტაზიების განხილვაც კი ტაბუდადებულია.
ადილ ისგანდეროვი

ადილ რზა ოღლუ ისქენდეროვი (; დ. 10 მარტი, 1912 — გ. 18 სექტემბერი, 1978) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა რეჟისორი, თეატრისა და კინოს მსახიობი, პედაგოგი, სახალხო არტისტი (1959). მეორე ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1948).

ბიოგრაფია
ადილ ისქენდეროვი 1912 წლის 10 მარტს (სხვა წყაროებით 1910 წლის 10 ოქტომბერს ან 10 მაისს) ელიზავეტპოლში (ამჟამინდელი განჯა, აზერბაიჯანი) ბეგის ოჯახში დაიბადა.

მონაწილეობდა მუშათა დრამატულ წრეში განჯაში.

1931 წელს ბაქოს თეტარალური ტექნიკუმი დაამთავრა (ამჟამინდელი აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი). სტუდენტობის წლებში მონაწილეობას იღებდა მის მიერ დადაგმულ სპექტაკლებში. 1936 წელს დაამთავრა ლუნაჩარსკის სახელობის რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი. 1932–1936 წლებში ვახტანგოვის თეატრის (მოსკოვი) პრაქტიკანტი რეჟისორი იყო.

1936 წლიდან აზერბაიჯანის ეროვნული სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრის (ბაქო) რეჟისორია, 1938–1960 წლებში — მთავარი რეჟისორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1954 წლიდან კი დირექტორი.

გადაღებულია ფილმებში. მუშაობდა რეჟისორად კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“, 1966–1974 წლებში კი მისი დირექტორი იყო.

1937 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას ბაქოს თეატრალურ ტექნიკუმში (1945 წლიდან – აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი); 1956 წლიდან — პროფესორი.

იყო სკპ(ბ) წევრი 1940 წლიდან და აზერბაიჯანის მე-4 და მე-5 მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ადილ ისქენდეროვი გარდაიცვალა 1978 წლის 18 სექტემბერს. დაკრძალულია საპატიო ხეივანში.
კარპეზ კაპანაძე

კარპეზ კაპანაძე (დ. 12 აპრილი, 1919, სოფ. კორბოული, ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტი. — გ. 31 ოქტომბერი, 2005) — ქართველი ექიმი, ვეტერინარი, მეცნიერი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1995). აკადემიკოსი (1997). საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. ღირსების ორდენის კავალერი (2000).

1943 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1950-1953 წლებში მუშობდა საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველ მოადგილედ. 1958-1959 წლებში იყო საქართველოს მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1962-1990 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის პრორექტორის მოადგილე ვეტერინარიის დარგში. 1990 წლიდან ამავე ინსტიტუტის მეცნიერი თანამშრომელი. შეისწავლა საქართველოში ვეტერინარული ისტორიის პრობლემები, დაამუშავა ვეტერინარული ლექსიკოგრაფიის, ტერმინოლოგიისა და ორთოგრაფიის საკითხები. ავტორია ვეტერინარული დამხმარე სახელმძღვანელოსი, ასევე მონოგრაფიული ნაშრომების. მან პირველმა განაზოგადა მსოფლიო სავეტერინარო კონგრესების ისტორიის მასალები. 1979 წელს მონაწილეობდა მოსკოვში გამართულ მსოფლიო სავეტერინარო კონგრესის მუშაობაში. იყო ქართული ენციკლოპედიის სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს წევრი და ვეტერინარიის სექციის ხელმძღვანელი. მიღებული აქვს სახელმწიფო და საბრძოლო ჯილდოები.
ზაქარია კეცხოველი

ზაქარია ნიკოლოზის ძე კეცხოველი (დ. 10 ივლისი, 1902, სოფ. ტყვიავი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ივლისი, 1970) — თანამდებობის პირი, მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი. საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (1952-1953).

მიღებული ჰქონდა აგრონომიული განათლება. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერაციაში ეკავა ხელმძღვანელი თანამდებობა, ამავე დროს სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას ეწეოდა ხილ-კენკრის მეურნეობის ინსტიტუტში. 1944 წლიდან იყო სა­ქართველოს სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მო­ად­გილე და კვების მრეწველობის სახალხო კომისარი. 1946-1947 წლებში სა­ქართველოს სსრ გემო-კვების მრეწველობის მინისტრი და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მო­ად­გი­ლე, 1947 წლიდან — სა­ქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მო­ად­გი­ლე, შემდეგ — თავმჯდომარე. 1953 წლიდან სა­ქართველოს სსრ სასურსათო საქონლის მრეწველობის მინისტრი. 1957 წლიდან ცეკავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სა­ხელმწიფო ჯილდოები.
ივანე კეკელიძე

ივანე კეკელიძე (დ. 18 ოქტომბერი, 1908/1903, სოფ. ტობანიერი, ვანის რაიონი — გ. 2 სექტემბერი, 1973) — ქართველი ინჟინერი, მეტალურგი.

1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი. 1933 წლიდან მუშაობდა ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანაში სხვადასხვა თანამდებობაზე-ცვლის ინჟინრად, საამქროს უფროსის მოადგილედ, საამქროს უფროსად, ხოლო 1938 წელს ის დააწინაურეს ამავე ქარხნის დირექტორად. 1957 წლიდან ი. კეკელიძე მუშაობდა საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის საბჭოს მეტალურგიული და ქიმიური მრეწველობის სამმართველოს უფროსად. იყო საქართველოს სსრ - მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
ჯილდოები
1951 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
შრომის წითელი დროშის ორდენი
საპატიო ნიშნის ორდენი
ლენინის ორდენი (2 ორდენი)
პროცენტული სვოპი

პროცენტული სვოპი — ორ მხარეს შორის წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტი შეთანხმების სახით, რომ გარკვეულ თარიღში ერთი მხარე გადაუხდის მეორე მხარეს ფიქსირებულ პროცენტს გარკვეულ თანხაზე და მისგან პროცენტის თანხაზე გადახდას მიიღებს მცოცავი განაკვეთით (მაგალითად, -ის განაკვეთით).

შეთანხმება მომავალი საპროცენტო განაკვეთის შესახებ (ინგლ. ) — სტანდარტიზებული პროცენტული სვოპი.

პროცენტულ სვოპს, ჩვეულებრივ იყენებენ აქტივებთან და პასივებთან ოპერაციების დაზღვევისას ფიქსირებული განაკვეთების მცოცავ განაკვეთებში და პირიქით გადასაყვანად. პროცენტული სვოპის პოზიცია შეიცავს საპროცენტო და საკრედიტო რისკებს ხელშეკრულების მხარეებისათვის.

გამოყენება
პროცენტული სვოპები პოულოვენ გამოყენებას სხვადასხვა საინვესტიციო სტრატეგიებში. ისინი არიან პოპულარული ინსტრუმენტები ჰეჯირებისა და ფინანსური სპეკულაციებისათვის.

ჰეჯირება
საპროცენტო განაკვეთის დაფიქსირება სვოპ შეთანხმებით იძლევა საპროცენტო განაკვეთების ვარნისგან დაზღვევის შესაძლებლობას. მეორეს მხრივ, საპროცენტო განაკვეთების დაწევისას კონტრაგენტი მოგებაში იქნება.

სპეკულაციები
პროცენტული სვოპზე პოზიციაში შესვლის დაბალი ზღვარის წყალობით ისინი სარგებლობენ პოპულარობით საპროცენტო განაკვეთების მოძრაობაზე სპეკულაციების განმახორციელებელ ტრეიდერებთან.

ასე, საბაზო აქტივზე სრულფასოვანი მოკლე პოზიციის გახსნის ნაცვლად, რომელზეც მოსალოდნელია ფასის ვარდნა, ტრეიდერისათვის საკმარისია სვოპ შეთანხმების დადება, რომელიც აფიქსირებს საპროცენტო განაკვეთს ანალოგიურ პერიოდზე.
ანტონ კელენჯერიძე

ანტონ კელენჯერიძე (დ. 26 იანვარი, 1904/1905, სოფ. ვანი, ახლანდ. ვანის მუნიციპალიტეტი — გ. 20 მარტი, 1997) — ქართველი ჟურნალისტი.

1922 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, ხოლო 1930 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, 1949 წელს — მოსკოვის უმაღლესი პარტიული სკოლის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

1923–1942 წლებში მუშაობდა გაზეთ „კომუნისტში“ რეპორტიორად, პ/მგ მდივნად. 1942–1949 წლებში — გაზეთ „საბჭოთა აჭარის“ რედაქტორად. იყო „მთავლიტის“ უფროსი (1950). 1951–1956 წლებში საქართველოს სსრ რადიოკომიტეტის თავმჯდომარე. 1956–1961 წლებში საქტელერადიოკომიტეტის პირველი თავმჯდომარე. 1961–1983 წლებში თბილისში ვ. ი. ლენინის მუზეუმის დირექტორი. 1996 წლამდე ტელევიზიის საფონდო განყოფილების გამგე. არის რამდენიმე წიგნის ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ჯილდოები
1976 — საქართველოს სსრ დამსახურებული ჟურნალისტი
1996 — ღირსების ორდენი (ქართული ჟურნალისტიკის განვითარებაში შეტანილი წვლილისა და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში ხანგრძლივი ნაყოფიერი მუშაობისათვის)
ზინაიდა კვაჭაძე

ზინაიდა კვაჭაძე (დ. 1921, ბათუმი — გ. მარტი, 2005) — საბჭოთა პარტიული და საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს – მოწვევების დეპუტატი.

1943 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ ის საქართველოს პარტიულ, საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ორგანოებში სხვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე მუშაობდა. სხვადასხვა წლებში იყო: კომკავშირის რაიკომის მდივანი, საქალაქო კომიტეტის მდივანი (1955–1956), ცენტრალური კომიტეტის მდივანი (1956–1957), საქართველოს სსრ ვაჭრობის მინისტრი (1957–1962), საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივანი, ქალთა რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარე (1989–2005). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1995), საპატიო ნიშნის ორდენით.
ლევან კიკნაძე

ლევან კიკნაძე (დ. 17 იანვარი, 1906, სოფ. კვალითი, ზესტაფონის რაიონი — გ. 1988) — ქართველი ინჟინერი. საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს – მოწვევის დეპუტატი.

1932 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა მშენებლობის სპეციალობით.

1923 წელს დაიწყო შრომითი საქმიანობა სამთო მომპოვებელ ტრესტ „ჭიათურმანგანუმში“. 1932–1946 წლებში უმაღლესი განათლების მიღების შემდგომ მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „კოლხეთმშენში“ სამშენებლო უბნის უფროსის მოადგილედ, საპროექტო ჯგუფის ინჟინრად, სამშენებლო უბნისა და კოლხეთის სასისტემო სამმართველოს უფროსად; 1946–1949 წლებში იყო საქართველოს სსრ წყალთა მეურნეობის სამინისტროს კაპმშენებლობის სამმართველოს უფროსი. 1949–1962 წლებში — სამშენებლო ტრესტ „კოლხეთმშენის“ მმართველი. 1962–1965 წლებში იყო საქართველოს სახალხო მეურნეობის საბჭოს კაპმშენებლობის სამმართველოში მთავარი ინჟინერი. 1965–1982 წლებში საქართველოს სსრ კვების მრეწველობის სამინისტროს მშენებარე ობიექტების დირექციის დირექტორი. ხელმძღვანელობდა მრავალი მელიორაციული სისტემისა და ჰიდროტექნიკური ნაგებობის მშენებლობას, წლების განმავლობაში ემსახურებოდა კოლხეთის დაჭაობებული მიწების დაშრობა-ათვისებას. მისი ხელმძღვანელობით სამშენებლო ტრესტ „კოლხეთმშენის“ სახელოვანმა და მაღალკვალიფიციურმა საინჟინრო-ტექნიკურმა პერსონალმა არაერთი გამარჯვება და აღიარება მოიპოვა საბჭოთა კავშირის მასშტაბით. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.
კონსტანტინ ჩაიკინი

კონსტანტინ ჩაიკინი (, დ. 15 (27) მაისი 1889 წ., მოსკოვი — 27 აპრილი 1938 წ., დასახვრეტი პოლიგონი „კომუნარკა“) — რუსი სწავლული-აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი, ლინგვისტი და მთარგმნელი.

ცხოვრება და აკადემიური გზა
კონსტანტინ ჩაიკინი დაიბადა ვაჭართა ფენაში გასული გლეხის ოჯახში. დაამთავრა კომერციული სასწავლებელი, რომლის დამთავრების შემდეგ, 1911 წელს შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

1912 წელს გადავიდა ლაზარევის აღმოსავლურ ენათა ინსტიტუტში, სადაც შეისწავლა ფარსი და სპარსული ლიტერატურა აგაფანგელ კრიმსკოის ხელმძღვანელობით.

1916 წელს დაამთავრა აღმოსავლურ ენათა ინსტიტუტი, სადაც სადიპლომო ნაშრომთან ერთად წარმოადგინა აბდ ალ-რაჰმან ნურ ალ-დინ იბნ აჰმად ჯამის პოემის „სალამან და აბსალი“-ს თარგმანი. კონსტანტინ ჩაიკინი იმავე წელს კათედრაზე დატოვეს დისერტაციის მოსამზადებლად.

1918 წელს ხელმძღვანელობდა ინსტიტუტის ბიბლიოთეკას.

1921—1926 წლებში მუშაობდა მთარგმნელად ირანში, საბჭოთა კავშირის სრულუფლებიან წარმომადგენლობაში, ამავდროულად ეწეოდა კვლევით სამუშაოს აბუ-ლ ფარაჯა რუნის პოეზიაზე, ხოლო პოეტის შემოქმედების კვლევა 1927 წელს დაასრულა და ფარსიზე გამოსცა პოეტის ლექსების წიგნებთან ერთად ქალაქ თეირანში.

1927 წელს დაბრუნდა მოსკოვში, სადაც მოსკოვის აღმოსვალეთმცოდნეობის ინსტიტუტში ასწავლიდა, ცოტა ხნით პარალელურად მუშაობდა აღმოსავლეთის მშრომელთა კომუნისტურ უნივერსიტეტშიც.

1928 წელს გამოაქვეყნა სახელმძღვანელო „უახლესი სპარსული ლიტერატურის მოკლე ნარკვევი“, ასევე საადის „ბუსთან“-ისა და აბდ-ორ-რაჰმან ჯამის „ბეხერესთან“-ის („გაზაფხულის ბაღი“) რუსული თარგმანები.

მუშაობდა „სპარსულ-რუსულ ლექსიკონსა“ და „სპარსული ენის განმარტებით ლექსიკონზე“.

დაპატიმრებული იქნა 1938 წლის 21 თებერვალს. 1938 წლის 27 აპრილს საბჭოთა კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის მიერ მიესაჯა დახვრეტა შპიონაჟში ბრალდების გამო. დახვრეტილ იქნა იმავე დღეს.

კონსტანტინ ჩაიკინი რებილიტირებულ იქნა 1957 წლის 18 ივლისს.
ჯამილ ყულიევი

ჯამილ ელშად-ოღლუ ყულიევი — აზერბაიჯანელი კინორეჟისორი, აზერბაიჯანის სახფილმფონდის დირექტორი, აზერბაჯანულ არხ „კულტურის“ (2011–2013) გენერალური დირექტორი, აზერბაიჯანის საზოგადოებრივი ტელევიზიის ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
ჯამილ ელშად-ოღლუ ყულიევი დაიბადა 1963 წლის 3 ივლისს, ბაქოში. დაამთავრა სრულიად რუსეთის კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1984 წლიდან კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“ მუშაობდა დამდგმელ რეჟისორად. გადაიღო რამდენიმე მხატვრული ფილმი. არის სატირული ჟურნალ „მოზლანის“ ავტორი. მისი ფილმები რიგ საერთაშორისო ფესტივალებში იღებდა მონაწილეობას.

არის აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. 2012 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კინემატორგაფისტთა კავშირის აღმასრულებელ მდივნად.
ლადო ათანელი

ლადო ათანელი, დაბადებით ვლადიმერ ათანელიშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1964, სამრეკლო, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ბარიტონი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2011). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2017).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1964 წლის 12 სექტემბერს მაშინდელი დედოფლისწყაროს რაიონის სოფელ ჯაფარიძეში (დღეს სამრეკლო) ხალხური მუსიკის მოყვარულ და დამფასებელ ოჯახში. მამა, ისიდორე ათანელიშვილი, ლირიკული ტენორი იყო, უფროსი და, მარიკა – ლირიკული სოპრანო, ასევე, მომღერალი იყო მისი სამი ბიძა. ლადოს ისტორიკოსობა სურდა და მისაღებ გამოცდებსაც აბარებდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, თუმცა მესამე გამოცდის შემდეგ მუსიკალურ სასწავლებელს მიაშურა. 1984–1989 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.

1988 წლიდან, ჯერ კიდევ მეხუთე კურსის სტუდენტი თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული თეატრის სტაჟიორი გახდა, 1989 წლიდან კი სოლისტი. კონსერვატორიის დამთავრებისას მას უკვე თერთმეტი პარტია ჰქონდა მომზადებული. მისი დებიუტი შედგა ჯუზეპე ვერდის „ბალ-მასკარადში“, სადაც შეასრულა რენატოს რთული პარტია. თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე ლადო ათანელმა წარმატებით შეასრულა მონტანოს (ჯუზეპე ვერდის „ოტელო"), ფიგაროს (ჯოაკინო როსინის „სევილიელი დალაქი"), მურმანის (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი") პარტიები.

1991 წლის 23 ნოემბერს ლადო ათანელმა ფრანცისკო ვინიასის სახელობის ვოკალისტთა საერთაშორისო ფესტივალში (ბარსელონა) 230 მონაწილეს შორის გაიმარჯვა და გრან-პრი აიღო. ეს მისი პირველი დიდი წარმატება იყო. სწორედ ამ პერიოდში გამოჩნდა მის ცხოვრებაში მანანა ჩიქოვანი – მისი კონცერტმაისტერი და მეუღლე. 1993 წელს მანანა და ლადო გერმანიაში წავიდნენ. 1996 წელს მათ ერთად მოიპოვეს პირველი პრემია და გრან–პრი ვოკალისტთა ორ მნიშვნელოვან საერთაშორისო კონკურსში – ბელვედერის „ “(ვენა, ავსტრია) და ი. ჩესტელის №1 კონკურსი, სახელწოდებით „მომავალი საოპერო ვარსკვლავი“ (კიოლნი, გერმანია). აქედან იწყება ლადო ათანელის საერთაშორისო კარიერა და მღერის ისეთ საოპერო თეატრებში, როგორიცაა ლა სკალა, შტაატსოპერა, გრანდოპერა, კოვენტგარდენი, მეტროპოლიტენის ოპერის თეატრი და სხვა.

2003 წელს -კლასიკმა დისკზე ჩაწერა ამილკარე პონკიელის ოპერა „ჯოკონდა“, სადაც ლადო ათანელმა ბარაბას ურთულესი პარტია შეასრულა პლასიდო დომინგოსთან ერთად. 2005 წელს გამოიცა მისი პირველი სოლო ალბომი „საოპერო არიების“ სახელწოდებით. 2009 წელს გამოვიდა მეორე ალბომი „ბარიტონის არიები“. გამოცემულია - ჯუზეპე ვერდის – „ოტელო“, ო. მასნეს – „ტაისი“, პეტრე ჩაიკოვსკის – „პიკის ქალი“, ჯუზეპე ვერდის – „ბალ-მასკარადი“ და სხვა.

2009 წელს ქალაქ თბილისში მან დააარსა საქველმოქმედო ფონდი „თანადგომა“, რომლის მიზანია ფინანსურად დაეხმაროს ღვაწლმოსილ მომღერლებს, საოპერო თეატრის წამყვან მსახიობებს. 2010 წლიდან ტარდება ლადო ათანელის სახელობის ვოკალისტთა კონკურსი ახალგაზრდა ნიჭიერი ვოკალისტების (35 წლის ასაკამდე) გამოსავლენად და საერთაშორისო სარბიელზე მათ გასაყვანად.

2011 წელს ლადო ათანელს მიენიჭა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია და დაჯილდოვდა ოქროს მედლით. ამავე წელს საქართველოს მწერალთა კავშირის მიერ იგი აღიარებეს „სიკეთის“ რაინდად. 2015 წელს კი გახდა თავისი მშობლიური დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის საპატიო მოქალაქე.
ალექსანდრე ტრალელი

ალექსანდრე ტრალელი (; დ. დაახლ. 525 – გ. 605) — ბიზანტიელი ექიმი. ქალაქ ტრალეს (ახლანდ. აიდინი) მკვიდრი. ექიმ სტეფანუსის ვაჟი და არქიტექტორ ანთიმოზის (აია-სოფიას ამშენებელი) ძმა. ავტორია 12-ტომიანი თხზულებისა შიდა დაავადებების შესახებ, რომელიც მთელი შუა საუკუნეების მანძილზე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული იყო (თარგმნილია ლათინურ, სირიულ, არაბულ და ებრაულ ენებზე). მკურნალობის დროს ყურადღებას ამახვილებდა დაავადებულის კონსტიტუციაზე, ასაკზე, სქესზე, ძალთა მდგომარეობაზე და ცხოვრების წესზე. ექიმების უმნიშვნელოვანეს დავალებად თვლიდა დაავადებულთათვის შესაბამისი კვების რეჟიმის დანიშვნას. მისი დევიზი იყო „სწორი კვება ყველა დაავადებულის მკურნალობის ძირითადი ნაწილია“. დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა დაავადებების თავიდან აცილებას და მათი გამომწვევი მიზეზების აღმოფხვრას.
პავლე ეგინელი

პავლე ეგინელი (; დ. დაახლ. 625, კუნძ. ეგინა – გ. 690) — ბიზანტიელი ექიმი. სწავლობდა და მოღვაწეობდა ალექსანდრიაში. მისი თხზულებებისგან შემორჩენილია კომპილაციური ნაშრომის — „ექიმის კომპენდიუმი შვიდ წიგნად“ ლათინური თარგმანი („ “), რომელიც ევროპაში მთელი შუა საუკუნეების მანძილზე მედიცინის სასწავლო სახელმძღვანელო იყო. პირველი წიგნი ეძღვნებოდა ორსულობას, ბავშვთა და ხანდაზმულთა დაავადებებს, დიეტას და რეჟიმს; მეორე — სხვადასხვა დაავადებებს „თავიდან ფეხებამდე“; მესამე — ე.წ. სპეციფიკურ დაავადებებს, მ.შ. სულიერს; მეოთხე — კანის დაავადებებს; მეხუთე — მოწამვლას; მეექვსე — ქირურგიას (ე.წ. მცირე და ღრუ, სამხედრო და პლასტიკურ ქირურგიას, სწავლებას მოტეხილობის, ღრძობისა და ამპუტაციის შესახებ და სხვ.); მეშვიდე — სამკურნალო საშუალებებს. განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა მეექვსე წიგნი, რაზეც მეტყველებს ის ფაქტი, რომ მრავალ სამედიცინო ფაკულტეტზე (მაგ., პარიზის უნივერსიტეტში) ქირურგიის სწავლება მიმდინარეობდა მხოლოდ პავლე ეგინელის თხზულებებით. ქირურგიის გარდა იგი ცნობილია როგორც მეანობისა და ქალთა დაავადებების სპეციალისტი (ამ დარგში მისი თხზულება დღემდე მოღწეული არ არის). ანტიკური მედიცინის მიღწევების შეჯამებითა და საკუთარი გამოცდილებით მისი გამდიდრებით, პავლე ეგინელმა ხელი შეუწყო არაბული და შემდეგ უკვე ევროპული მედიცინის განვითარებას.
ლარნაკი (სარკოფაგი)

ლარნაკი (, ნათ. ბრ. — ყუთი, ურნა, კუბო) — მცირე ზომის სარკოფაგის ტიპი ეგეოსის და ანტიკურ საბერძნეთში. ამზადებდნენ მარმარილოსგან, ვერცხლისგან, ტერაკოტისგან, იშვიათად ქვისა და ხისგან ან სხვა რაიმე მასალისგან. დამახასიათებელია ეგეოსის კულტურისათვის, განსაკუთრებით, მინოსურისათვის. სიგრძეში 1 მეტრამდე იყო (ე.ი. მოხრილად ან მეორეული დაკრძალვისათვის), ფორმით ოვალური, შუა- და გვიანიონიურ პერიოდებში — აგრეთვე სწორკუთხოვანი, ბრტყელი ან ამოშვერილი (მ.შ. ორფერდა) სახურავით, ზოგჯერ ფეხებითა და გვერდითი სახელურებით. ხშირად მოხატულიც იყო, რომელიც მინოსური კერამიკის მოხატულობასთან იდგა ახლოს. ლარნაკს ასევე ხშირად უწოდებენ ვერგინაში აღმოჩენილ კოლოფებს დასაფლავებულთა ნეშტებით.
თამარ ლაშქარაშვილი

თამარ ლაშქარაშვილი (დ. 23 მარტი, 1916, თბილისი — გ. ) — თანამდებობის პირი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ სკოლის დამსახურებული მასწავლებელი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1937–1951 წლებში იყო საშუალო სკოლების მასწავლებელი, სასწავლო ნაწილის გამგე, დირექტორი. 1951 წლიდან — პარტიის თბილისის საოლქო კომიტეტის განყოფილების გამგე, თბილისის საქალაქო კომიტეტის მდივანი, შემდეგ თბილისის საოლქო კომიტეტის მდივანი. 1953 წლიდან საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, განყოფილების გამგის მოადგილე. 1960–1976 წლებში — საქართველოს სსრ განათლების მინისტრი. 1976 წლიდან საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივანი. საქართველოს სსრ კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. არჩეული იყო სსრ კავშირის და მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად და საქართველოს სსრ , , , , , , მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. დაჯილდოებულია მედლებით.

ჯილდოები
1975 — იაკობ გოგებაშვილის სახელობის მედალი
1997 — ღირსების ორდენი
საპატიო ნიშნის ორდენი
ჯიბო ლომაშვილი

ჯიბო ლომაშვილი (დ. 15 თებერვალი, 1925, თიანეთის რაიონი — გ. 27 იანვარი, 2015) — თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, მეცნიერი. საქართველოს სსრ – მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1950–1980 წლებში ეწეოდა პარტიულ მუშაობას. იყო საქართველოს სსრ ვაჭრობის მინისტრის მოადგილედ, ბორჯომის რაიონული კომიტეტის პირველ მდივნად, საქართველოს სსრ ბეჭდვითი სიტყვის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ-მუშაკად და სხვა თანამდებობებზე. იყო მრავალი საზოგადოებრივი ორგანიზაციის აქტიური წევრი. მან სერიოზული წვლილი შეიტანა ქართული ისტორიოგრაფიისა და ლიტერატურათმცოდნეობის აქტუალური პრობლემების მეცნიერულ დამუშავებაში. მნიშვნელოვანია მისი წვლილი რუსთველოლოგიისა და ვაჟალოგიის დარგებში. ვაჟა-ფშაველას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის პრობლემებს მან 15 წიგნი და ბროშურა მიუძღვნა. არის 30 სამეცნიერო ნაშრომის, სტატიებისა და წერილების ავტორი, რომლებიც სამეცნიერო კრებულებსა და ჟურნალ-გაზეთებში ქვეყნდებოდა. მისი რედაქტორობით მრავალი ფუნდამენტური მონოგრაფია და კრებული გამოიცა. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

სადისერტაციო თემა — „ვაჟა–ფშაველას საზოგადოებრივ–პოლიტიკური და საისტორიო შეხედულებანი“, დაიცვა 1984 წელს. 2000 დააჯილდოვეს ღირსების ორდენით.
მსტისლავ კელდიშის სახელობის ოქროს მედალი

მ. ვ. კელდიშის სახელობის ოქროს მედალი ენიჭება რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ (1991 წლამდე სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მიერ) 1980 წლიდან გამოყენებითი მათემატიკისა და მექანიკის სფეროში გამოჩენილი მუშაობისთვის. იგი ატარებს რუსი მეცნიერის მსტილავ ვსევოლოდის ძე კელდიშის სახელს.

მედალი დაწესდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წინადადებით სკკპ ცენტრალური კომიტეტისა და სსრკ მინისტრთა საბჭოს 1978 წლის 17 ივლისის 691 ბრძანებულებით „აკადემიკოს მ. ვ. კელდიშის ხსოვნის უკვდავსაყოფად და მისი ოჯახის უზრუნველსაყოფად“. 1996 წლამდე მედალი ყოველ სამ წელიწადში ერთხელ გაიცემოდა. 1996 წლიდან მედალი გაიცემა ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ.

დაჯილდოვებული მეცნიერები
2021 წლის დასაწყისისთვის მედლით დაჯილდოებულნი არიან შემდეგი მეცნიერები:
თეოდორ მორელი

თეოდორ გილბერტ მორელი (დ. 22 ივლისი, 1886, ტრაისი (მიუნცენბერგი) ამჟამად მიუნცენბერგის ერთ-ერთი რაიონი, გერმანია, — გ. 26 მაისი, 1948, ტეგერნზე) — გერმანელი უროლოგი. 1936-1945 წლებში იყო ადოლფ ჰიტლერის პირადი ექიმი.

თეო მორელმა 1907 წელს ჩააბარა აბიტურიუმი გისენში და შემდეგ მედიცინას სწავლობდა გისენის (1 სემესტრი), ჰაიდელბერგის (5 სემესტრი) და მიუნხენის (2 სემესტრი) უნივერსიტეტებში, აგრეთვე საზღვარგარეთ გრენობლისა და პარიზის უნივერსიტეტებში. პირველ მსოფლიო ომამდე მორელი ცხრა თვის განმავლობაში იყო გემის ექიმად.
1933 წელს მორელი შეუერთდა ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტიას . 1935 წელს მან გადაიტანა თავისი პრაქტიკა კურფურსტენდამზე, სადაც საკუთარ თავს უწოდა „ექიმი (სპეციალისტი) კანისა და ვენერიული დაავადებებისთვის“.
მეტროდორე ქიოსელი

მეტროდორე ქიოსელი — ძვ. წ. საუკუნის პირველი ნახევრის ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, ატომისტი, დემოკრიტეს მოსწავლე (ან დემოკრიტეს მოსწავლის — ნესოს ქიოსელისა), ატომიზმის აბდერული სკოლის წარმომადგენელი. ავტორია დაკარგული ფილოსოფიური ტრაქტატისა „ბუნების შესახებ“ და თხზულებებისა ტროისა და იონიის ისტორიაზე, რომელთაგან მცირეოდენი ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ფიზიკაში იზიარებდა დემოკრიტეს ძირითად იდეებს (არსებობს მხოლოდ ცარიელი სივრცე და ატომები), შემეცნების თეორიაში რადიკალურ სკეპტიციზმს ინარჩუნებდა (თავისი მოსწავლის ანქსარქეს მეშვეობით გავლენა მოახდინა პირონზე): „ჩვენ შორის არავინ არაფერი არ იცის – ისიც კი, რამე ვიცით თუ არა… არც ის, არსებობს რამე, თუ არ არსებობს“ (ფრაგმენტი 1). კოსმოლოგიაში მიიღო მსოფლიოთა (პლანეტარული სისტემების) უსასრული სიმრავლის თეორია, რომლის მიხედვითაც ისინი წარმოიქმნებიან და ნადგურდებიან უსასრულო სამყაროში, რაც ამტკიცევს თავად სამყაროს უძრაობას. მეტროდორე ქიოსელი აგრეთვე დაინტერესებული იყო გეოლოგიით, მიწისძვრებისა და მეტეოროლოგიური მოვლენების ეტიოლოგიით და სხვ.
არიონი

არიონი [; დ. ძვ. წ. ს.-ის ბოლო, ლესბოსი – გ. ძვ. წ. ს.-ის დასაწყისი, კორინთი(?)] — ძველი ბერძენი პოეტი, საგუნდო ლირიკის წარმომადგენელი. მისი თხზულებები არ შემორჩენილა. ითვლება დითირამბის (მანამდე — ზეპირი სახალხო პოეზიის ერთ-ერთი ფორმა) ლიტერატურული ფორმის შემქმნელად, რომელიც შემდგომში საფუძვლად დაედო ტრაგედიის ჟანრობრივ სტრუქტურას. არიონის ფიგურა ძლიერ გამითებულია; მასთან დაკავშირებული ლეგენდებიდან ყველაზე მეტად ცნობილია ჰეროდოტეს მიერ გადმოცემული, რომლის თანახმადაც არიონი ზღვაში მეკობრეებისგან დელფინმა იხსნა და იგი ხმელეთამდე მიიყვანა (სიუჟეტი შემდგომში ალექსანდრე პუშკინმა გამოიყენა თავის ლექსში „არიონი“).