iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნიკოლა კოევი

ნიკოლა კოევი (ბულგ. , სრული სახელი ნიკოლა კოევ ნიკალოვი, ასევე ცნობილია როგორც მამინ კოლიუ; 1880—1961) — ბულგარელი რევოლუციონერი, შიდა მაკედონურ-ოდრინული რევოლუციური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1880 წლის 20 მარტს ჰასკოვოში. მისი ბიძა (მამის უმცროსი ძმა) ტანე ნიკოლოვი, ასევე  რევოლუციონერი, ოსმალეთის მაკედონიისა და თრაკიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აჯანყებულთა ძალების გამოჩენილი სამხედრო ლიდერი იყო.

საბაზისო განათლების მიღების შემდეგ, 1901 წლის იანვრიდან 1902 წლის ნოემბრამდე მსახურობდა მე-10 როდოპის ქვეით პოლკში. სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ  გაემგზავრა სოფიაში, სადაც შეუერთდა -ს  რომელიც აკომპლექტებდა ორგანიზებულ ჯგუფებს მაკედონიაში შეიარაღებული ბრძოლისთვის. 1903 წელს იგი შევიდა მაკედონიაში, როგორც ივან ალიაბაკას მხარდამჭერი ვოევოდას წევრი.

ილინდენის აჯანყების დროს კოსტა პოპოვთან ერთად მონაწილეობდა ქალაქ კრუშევოში ჟანდარმერიის ყაზარმის დაწვაში. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ ნიკოლა კოევი დაბრუნდა ბულგარეთში. 1904 წელს სოფიაში ივან ალიაბაკასთან ერთად ცეცხლი გაუხსნა თურქეთის კონსულის ეკიპაჟს. შედეგად, დაიჭრა კონსულის დაცვის წევრი. თურქეთის ხელისუფლებამ თავდამსხმელები შეიპყრო და გაასამართლა. ექვსი თვის შემდეგ, ამნისტიის გარეშე, ისინი ციხიდან გამოიყვანეს და ხელისუფლების თვალთახედვიდან გაქრობა ურჩიეს. ნიკოლა გაემგზავრა მაკედონიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ახალგაზრდა თურქების რევოლუციაში. ამის შემდეგ, 1909 წლის აპრილში, ხრისტო ჩერნოპეევთან ერთად, მონაწილეობდა ახალგაზრდა თურქების კამპანიაში სტამბოლის წინააღმდეგ, რათა შეეჩერებინათ აბდულჰამიდ -ის კონტრრევოლუციური გადატრიალება.

1912 წლიდან ნიკოლა კოევი იყო მედროშე და იბრძოდა ბიძის — ტანი ნიკოლოვის რაზმში. მონაწილეობდა ბალკანეთის ომებში, ელიჯეს დაცვის დროს გახდა დამოუკიდებელი ვოევოდა. 1912 წლის ზამთარში და 1913 წლის გაზაფხულზე მონაწილეობდა ბულგარეთის ეგზარქოსის მიერ როდოპის თემის გაქრისტიანების მისიაში. დასავლეთ თრაკიის განთავისუფლების შემდეგ, რომელიც ბულგარეთს გადაეცა 1913 წლის ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებით , კოევი დაქორწინდა სოფელ კუშლანლიში გიუმიურჯინას მახლობლად (ახლანდელი კომიტინი, საბერძნეთი).

1914 წლიდან 1919 წლამდე ცხოვრობდა ქალაქებში ქსანტისა და კომიტინში, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იყო პოლიციელი. 1920-1924 წლებში, როდესაც პირველ მსოფლიო ომში ბულგარეთის დამარცხების შემდეგ ეს რეგიონი უკვე საბერძნეთის შემადგენლობაში შედიოდა, თანამშრომლობდა ბულგარეთის თრაკიის საზოგადოების კავშირთან  ჰასკოვოსა და დასავლეთ თრაკიაში.

1924 წელს ნიკოლა კოევი ჩამოსცილდა რევოლუციური საქმიანობას და 1945 წლამდე მუშაობდა ასენოვგრადში მეწისქვილედ ბიძასთან, ტანი ნიკოლოვთან ერთად. 1949 წლიდან გარდაცვალებამდე (1961 წლის 30 ივლისი) ცხოვრობდა ჰასკოვოში.

ნიკოლა კოევი მაკედონიისა და თრაკიის ბულგარელ მოსახლეობაში პოპულარობით სარგებლობდა. მის შესახებ არაერთი სიმღერა დაიწერა.
ბრიკენსი

ბრიკენსი (; , „მაჩვის ბუნაგები“) — სოფელი ირლანდიაში, მეიოს საგრაფოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, კონაქტის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქებს - ბალიჰონისსა და კლერმორისს შორის.

ბრიკენსში თამაშობს გელური ფეხბურთის გუნდი „ისტერნ-გელსი“, რომელიც 1984 წელს დაფუძნდა. გუნდის სათამაშო ფერებია ლურჯი და ყვითელი.
ირაკლი კაკულია

ირაკლი კაკულია (დ. 28 ნოემბერი, 1911, ფოთი — გ. 1992) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1929 წელს დაამთავრა ფოთის ინდუსტრიული ტექნიკუმი. 1932 წელს ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.

1929-1931 წლებში მუშაობდა თბილისის იარაღის შემკეთებელ ქარხანაში საამქროს უფროსის მოადგილედ. 1936-1938 წლებში ფოთის საქალაქო საბჭოს აღმასკომში კომუნალური მეურნეობის განყოფილების ინჟინრად, ფოთის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში პედაგოგად. 1938 წლიდან მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „საქქარხმშენის“ სისტემაში. ხელმძღვანელობდა ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის და „ხიდმშენის“ მთავარი სამმართველოს ქარელის სამშენებლო სამმართველოებს. 1944-1945 წლებში მობილიზებული იყო თბილისის საავიაციო ქარხნის მშენებლობაზე უბნის უფროსად. მსოფლიო ომის შემდგომ მუშაობდა საქართველოს შრომითი რეზერვების სამინისტროს სისტემაში. იყო სამშენებლო-სამონტაჟო კანტორის მთავარი ინჟინერი, უფროსი, სანტექნიკურ სამუშაოთა სამონტაჟო ტრესტის უფროსი. 1956 წლიდან ხელმძღვანელობდა საკავშირო დაქვემდებარების საპროექტო ინსტიტუტ „ჰიდროპროექტის“ თბილისის განყოფილებას, იყო სსრკ სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ „ორგენენერგომშენის“ თბილისის ფილიალის მთავარი სპეციალისტი და განყოფილების უფროსი. მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის №23 კათედრაზე ლექტორად, 1973 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტად. ხელმძღვანელობდა ფოთის ცენტრში 12 და 20-ბინიანი საცხოვრებელი სახლების, საზაფხულო კინოთეატრის, სასტუმრო „კოლხეთის“, ნავსადგურის თანამშრომელთა საცხოვრებელი სახლისა და საერთო საცხოვრებლის მშენებლობას. ვალე-ახალციხის მაღაროთა თბომეურნეობისა და წყალსადენ-კანალიზაციის სამონტაჟო სამუშაოებს. ავტორთა ჯგუფთან ერთად მონაწილეობდა „ლაჯანურჰესის“, „ხრამჰეს “-ის, „სიონჰესის“, „ენგურჰესის“ წარმოებისა და ორგანიზაციის პროექტების დაგეგმარებაში, მისი ავტორობით, „ენგურჰესის“ მშენებლობაზე დაბა ჯვარზენში, საქართველოში პირველად, აშენდა საცხოვრებელი სახლები უცემენტო ბლოკების გამოყენებით. გამოცემული ჰქონდა 15-მდე სამეცნიერო ნაშრომი და სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებისათვის. არის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფოთის ფილიალისა და ფაზისის სახალხო აკადემიის დაარსების ერთ-ერთი ორგანიზატორთაგანი და საპატიო წევრი. მნიშვნელოვანი წვლილი აქვს შეტანილი ფოთის პერსპექტიული განვითარებისა და ნიკო ნიკოლაძის სახელობის ფონდის აღორძინების საქმეში.

ჯილდოები
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
ვირუს დიდმოწამე ეკატერინეს სახელობის ეკლესია

ვირუს დიდმოწამე ეკატერინეს სახელობის ეკლესია (ესტ. )  —  ესტონეთის მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის დიდმოწამე ეკატერინეს სახელობის  ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ესტონეთის ქალაქ ვირუში.

არქიტექტურა
ეკლესიას აქვს მარტივი სწორკუთხა გეგმა და მასიური სამრეკლო. შენობის კედლებში თაღოვანი სარკმელია. ეკლესია ძირითადად ადრეული კლასიკური სტილისაა, თუმცა ასევე შეიცავს გარკვეული ბაროკოს ელემენტებს; მას ასევე აქვს ორი დიდი და ორი პატარა ზარი.

ეკლესია იტევს ათასამდე ადამიანს.

ისტორია
ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1793 წელს ეკატერინე -ის მმართველობის დროს. იგი დააპროექტა ლივონიის გუბერნიის არქიტექტორმა მათიას შონსმა, ხოლო სამშენებლო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ვირუში მცხოვრები იოჰან კარლ ოტო.

ტაძრის კურთხევა მოხდა 1804 წლის 6 ნოემბერს (ძველი სტილით) რიგის არქიმანდრიტ ბენედიქტეს მიერ ეკატერინე ალექსანდრიელის პატივსაცემად და მას შემდეგ ატარებს მის სახელს.

1870 წელს სახელმწიფომ ეკლესიისთვის ვირუში გამოყო 248 ჰექტარი  მიწის ნაკვეთი, რითაც გააფართოვა ეკლესიის საკუთრების საზღვრები მუსტრიარვის ტბიდან კირუმპეს ციხემდე, გადასცა შენობები, ცხოველები, აღჭურვილობა. ეკლესიას ასევე თამულასა და ვაგულას ტბებში თევზაობის ნება დართეს.

ეკლესიაში მრავალი ხატი და ელეგანტურად მორთული კანკელია.

ვირუს დიდმოწამე ეკატერინეს სახელობის ეკლესიას 1922 წელს სახელმწიფომ  ჩამოართვა საეკლესიო მიწების უმეტესი ნაწილი  და მხოლოდ 72 ჰექტარი დაუტოვა. 1944 წელს მისი ქონება 14 ჰექტარამდე შემცირდა, ხოლო 1949 წელს, ჭვავის ნათესებთან ერთად,  მთლიანად მოახდინეს ტერიტორიის კონფისკაცია.

1933 წელს მრევლმა ააგო პატარა სამლოცველო ვირუს ქალაქის სასაფლაოზე.

1999 წლის სექტემბერში, რესტავრატორებმა ჯვარში იპოვეს ყუთი, სადაც ინახებოდა მღვდელმთავარ იოანე ელენინის წერილი, დათარიღებული 1854 წლის 17 ივლისით. მღვდელმთავარი მიმოიხილავდა ვირუმააში მართლმადიდებლობის გავრცელებას, საუბრობდა  ეკლესიის წინამძღოლებისა და ვირუს ცხოვრების შესახებ. ყუთში ასევე იყო გაზეთ „ჩრდილოეთ ფუტკრის“ სამი გამოცემა და 1854 წლის ესტონური ხალხური კალენდარი, ანბანი, რომელიც დაიბეჭდა რიგაში 1848 წელს, სამი გამოცემა მართლმადიდებლურ თემებზე ესტონურად, 22 სპილენძის მონეტა. ყველა ეს დოკუმენტი გადაეცა ვირუმაას მუზეუმს.

სასულიერო პირები
ესტონური წარმოშობის პირველი მღვდელი ვირუში გახლდათ დიაკვანი ალექსეი ალიკი, რომელიც მსახურობდა ეკლესიაში 1880–1886  წლებში.

1891 წლიდან 1921 წლამდე ტაძრის წინამძღვარი გახლდათ ნიკოლაი პროტოპოპოვი, რომელიც მსახურობდა 1870 წლიდან.

1904 წლიდან 1931 წლამდე მღვდელი იყო იოან სეპი, რომელიც მოგვიანებით მღვდელმთავრად დააწინაურეს. 1916 წელს ტაძარში მსახურობდა დიაკვანი იოან რენდვერი, რომელიც 1922 წელს გახდა მღვდელი და მსახურობდა 1976 წლამდე. მოხუც მღვდელს ეხმარებოდნენ დიაკვანი სიმეონ აიმი და კისტერი ავგუსტ ივა. 1976 წელს მღვდელმთავრი გახდა იღუმენი ანტონი (კასეკიული), რომლის ინიციატივითაც ტაძარში პირველი სარემონტო სამუშაოები ჩატარდა  —  გამოიცვალა სახურავი და იატაკი, შეილესა, ეკლესია მოიხატა შიგნიდანაც და გარედანაც;  ხარჯი დიდი იყო. რეაბილიტაცია სულ შვიდი წელი გაგრძელდა. 1991 წლის 18 ნოემბერს რაფაელ ჰინრიკუსი გახდა მრევლის მღვდელი. ამჟამად ამ თანამდებობას იკავებს შტეფან ფრეიმანი.
გეჯეთის ნამოსახლარი

გეჯეთის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ გეჯეთში. განეკუთვნება ბრინჯაოს ხანას.

ნამოსახლარი ბორცვის ჩრდილოეთი ნაწილი დროთა განმავლობაში განადგურდა მდინარის ეროზიის შედეგად. გადარჩენილ ფართობზე გამოიყო 0,5 მ. სიმძლავრის ორი კულტურული ფენა. აქ აღმოჩენილ კერამიკას ნოსირი ფენის სინქრონულად მიიჩნევენ.
ლევან კვიცარიძე

ლევან კვიცარიძე (დ. 26 აპრილი, 1952, ქუთაისი) — ქართველი არქიტექტორი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურული ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით. მეორადი ფაკულტეტი, ჟურნალისტიკის სპეციალობით 1978 წელს.

1980-1986 წლებში მუშაობდა ტექნიკური ესთეტიკის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში უფროს მხატვარ-კონსტრუქტორად. 1987-1992 წლებში მუშაობდა სამშენებლო-სარემონტო ტრესტ „ინტურისტსპეცრემმშენის“ ექსპერიმენტული სამხატვრო სახელოსნოს არქიტექტორად. 1987-1987 წლებში შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სპეცსამმართველო „საქსოფლგაფორმება“ №1-ის არქიტექტურულ სამხატვრო-საპროექტო საამქროს უფროსად. 1992-1994 წლებში მუშაობდა სამშენებლო, საპროექტო-სამხატვრო ფირმა „მხატვარის“ არქიტექტორად. 1994-2000 წლებში იყო შპს „გენა“-ს მხატვარი. 2000-2001 წლებში „შპს დელტა პროექტი 2000“-ის არქიტექტორი. 2001-2008 წლებში მუშაობდა შპს „აბალონი“-ს მთავარ არქიტექტორად. 2008 წლიდან შპს „არქიტექი“-ს არქიტექტორია. სხვადასხვა წლებში, შეთავსებით მუშაობდა ქალაქ თბილისის სამხატვრო და ქანდაკების კომბინატებში, ასევე საქართველოს პროფკავშირების სამხატვრო-საპროექტო ორგანიზაციაში არქიტექტორად, ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. მისი უშუალო მონაწილეობით დამუშავებულ და განხორციელებულ იქნა მრავალი სამრეწველო, სასოფლო-სამეურნეო და საზოგადოებრივი დანიშნულების მნიშვნელოვანი ობიექტების რეკონსტრუქციისა და მხატვრული გაფორმების პროექტები. მათ შორის: საქართველოს მეღვინეობის ინსტიტუტის, შამპანურ-ღვინოების ქარხნის, „ალექსანდრეს“ (ამჟამად „9 აპრილის“) სახელობის ბაღის, კრწანისის სამთავრობო რეზიდენციის (ქალაქ თბილისში), ზამთრის ბაღის (ქალაქ ქობულეთში), რესტორან „ქალაქურის“ (ქალაქ თბილისში), თბილისის ვაგონშემკეთებელი ქარხნის მუზეუმის და ტერიტორიის, დასასვენებელ სახლ „პროგრესის“ (ქალაქ სოჭში), დასასვენებელი სახლისა და საორღანო დარბაზის (ქალაქ ტოლიატში), წინანდლის ღვინის ქარხნის, სასტუმრო „უზბეკისტანის“ (ქალაქ ტაშკენტში), საერთაშორისო „ოლიმპიადა-1980“-ს და სხვა. ასევე ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების პროექტები წყნეთში, კოჯორში, წავკისში, ინგუშეთისა და ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში. მონაწილეობა აქვს მიღებული სამხატვრო გამოფენებში და სხვადასხვა კონკურსებში. საკონკურსო ნამუშევრებისთვის მიღებული აქვს საქართველოს კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის „საპატიო სიგელი“, ასევე ქალაქ სმოლენსკის ატომური ელექტროსადგურის მხატვრული გაფორმებისთვის „საპატიო სიგელი“, საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლების გამოფენა-კონკურსში პირველი ხარისხის დიპლომი. კონკურსში „ვეფხისტყაოსნის დასურათება“ საპატიო დიპლომი საკონკურსო ნამუშევრისათვის და პრემია „ლოკომოტივის“ საფეხბურთო სტადიონის პროექტირებისათვის (ქალაქ თბილისში).
ალან გაგლოევი

}; ; დ. 6 თებერვალი, 1981) — ოსი პოლიტიკოსი, ოსური ე. წ. „კგბ“-ს ყოფილი მუშაკი, „სამხრეთ ოსეთის“ არჩეული „პრეზიდენტი“. მისი ინაუგურაცია 2022 წლის 24 მაისს შედგება. 2020 წლის თებერვლიდან არის პარტია „ნიხასის“ თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
2002 წელს დაამთავრა სამხრეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ამავე წელს დაიწყო მუშაობა „სამხრეთ ოსეთის ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში“, როგორც მცირე და საშუალო ბიზნესის მხარდაჭერისა და ანტი-მონოპოლური პოლიტიკის დეპარტამენტის მთავარ სპეციალისტად. 2003 წელს კურსები გაიარა ქალაქ ვლადიკავკაზში რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის სასწავლო პროგრამის ფარგლებში. 2004 წელს შეუერთდა „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტს“ სადაც ოფიციალური ინფორმაციით 2022 წლამდე მუშაობდა.

გაგლოევი მონაწილეობას იღებდა „სამხრეთ ოსეთში“ ჩატარებულ ორ საპრეზიდენტო არჩევნებში (2017, 2022). 2017 წლის არჩევნებში მან 3 291 ხმა მიიღო და ბოლო, მესამე ადგილი დაიკავა (10,17%).

2022 წლის არჩევნების პირველ ტურში მიიღო 36,9% და დაიკავა პირველი ადგილი. ე.წ. „საპრეზიდენტო არჩევნების“ მეორე ტურში 15 867 ხმითა და 54,2%-ით დაამარცხა მოქმედი ე.წ. „პრეზიდენტი“ ანატოლი ბიბილოვი.
იან სარვი

იან  სარვი (ესტ. , დ. 21 დეკემბერი, 1877, სარუ  — გ. 23 აგვისტო, 1954, ტარტუ) —ესტონელი მათემატიკოსი და პედაგოგი. დიდი ხნის განმავლობაში მუშაობდა ტარტუს უნივერსიტეტში. საფუძველი ჩაუყარა მათემატიკურ განათლებას ესტონურ ენაზე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ფერმერის ოჯახში. სწავლობდა სარუსა და მინისტეს სოფლის სკოლებში, შემდეგ აულიინას (ალუქსნე) სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის სკოლაში. 1893 წელს  შევიდა ჰუგო ტრეფნერის გიმნაზიაში, მაგრამ მომდევნო წელს ფინანსური სირთულეების გამო იძულებული გახდა გიმნაზიიდან გამოსულიყო. მოზარდი დამოუკიდებლად აგრძელებდა მეცადინეობას  და 1899 წელს სკოლის დამამთავრებელ კლასში დაბრუნდა. ჩააბარა გამოსაშვები გამოცდები იურიევკის გიმნაზიაში და იმავე წელს ჩაირიცხა იურიევსკის (დერპტის) საიმპერატორო უნივერსიტეტის (ამჟამად ტარტუს უნივერსიტეტი) ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე.

როდესაც 1905 წლის რევოლუციური მოვლენების დროს უნივერსიტეტი დაიხურა, იან სარვმა ვალგაში ესტონეთის საკრედიტო საბჭოში დაიწყო მუშაობა, სადაც ხელმძღვანელობდა ვალგის დემოკრატიულ საბჭოს, მაგრამ მალე იძულებული გახდა გაქცეულიყო ვალგადან. გაემგზავრა პარიზში და სორბონაში განაგრძო მათემატიკის შესწავლა.

1906 წელს ცოტა ხნით ჩავიდა რეველში. იქ წერდა სტატიებს ადგილობრივი გაზეთებისთვის. 1907 წელს  დაბრუნდა იურიევსკში, კვლავ ჩაირიცხა უნივერსიტეტში და დაამთავრა მოკლე დროში. 1917 წლამდე ასწავლიდა პილცამააში რამდენიმე ადგილას.

1918 წლის დეკემბერში მისი მეგობარი პიტერ პილდი დაინიშნა ესტონეთის ეროვნული უნივერსიტეტის დირექტორად, რომელიც შეიქმნა ტარტუში იურიევსკის უნივერსიტეტის ბაზაზე. პილდმა იან სარვი მიიწვია უნივერსიტეტში სამუშაოდ. როდესაც ბოლშევიკებმა აიღეს ტარტუ 1918 წლის 21 დეკემბერს, პილდი გაიქცა ტალინში და თავის ადგილას  იან სარვი დატოვა.

ამ დროს შემუშავდა უნივერსიტეტის წესდება და იანვრის ბიუჯეტი. ბოლშევიკების უკან დახევის შემდეგ სარვმა სთხოვა გაეთავისუფლებინათ უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობიდან და გაეგზავნათ ლონდონის ბიბლიოთეკებში თვითგანვითარებისთვის.

1919 წელს, ლონდონიდან დაბრუნების შემდეგ, დაინიშნა მათემატიკისა და ფიზიკის კათედრის გამგედ და ექსტრაორდინალურ პროფესორად, ხოლო 1928 წელს — სრულ პროფესორად.

სადოქტორო დისერტაცია „გეომეტრიის საფუძვლები“ ​​დაიცვა 1931 წელს. 1935 წელს ​​ტარტუს უნივერსიტეტის შრომებში გამოაქვეყნა კვლევა „არითმეტიკის საფუძვლები“. იან სარვი ძირითადად ასწავლიდა გეომეტრიას.

იან სარვი მონაწილეობდა მათემატიკის სწავლების ესტონეთის კომისიის მუშაობაში. მან დიდი წვლილი შეიტანა ესტონურ ენაზე მათემატიკური ტერმინოლოგიის შექმნაში.

მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იგი გახდა ტარტუს სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეომეტრიის კათედრის გამგე (1951). 1954 წელს პენსიაზე გავიდა და იმავე წელს გარდაიცვალა.

იან სარვი დაკრძალეს ტარტუში, რაადის სასაფლაოზე.
გიორგი რევიშვილი

გიორგი რევიშვილი (დ. 22 მაისი, 1935, სამტრედია) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი და მიენიჭა ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაცია.

1959 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გულირიფშის რაიონის საკოლმეურნეობათაშორისო მშენებლობის საბჭოში მშენებელ ოსტატად; 1964-1967 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „საქკვებმრეწვმშენი“-ს სამშენებლო სამმართველოს ინჟინრად სამტრედიის განყოფილების სამოქალაქო ნაგებობათა დისტანციის უფროსად; 1978 წელს არჩეულ იქნა სამტრედიის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ; 1979 წელს გადაყვანილ იქნა საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს №25 მოძრავ-მექანიზებული კოლონიის უფროსად, სადაც მუშაობდა 1990 წლამდე; მისი უშუალო მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით განხორციელებულ იქნა მრავალი სამრეწველო, სასოფლო-სამეურნეო, კულტურულ-საგანმანათლებლო და ინფრასტრუქტურული დანიშნულების მნიშვნელოვანი ობიექტების მშენებლობა, მათ შორის: მწვანე ჩაის გადამამუშავებელი ფაბრიკების ქ. ხონში და ლანჩხუთის რაიონის სოფელ ლესაში, საცხოვრებელი სახლების სამტრედიის რკინიგზის განყოფილების მუშა-მოსამსახურეებისათვის, ხე-ტყის გადამამუშავებელი კომბინატის დიდი ჯიხაიშის ტექნიკუმისა და ქ. სამტრედიის მაცხოვრებლებისათვის, აშენებულ იქნა სკოლები ქ. სამტრედიაში სოფელ მელაურში, სოფელ ეწერში და სოფელ გომნატეხებში, ასევე ამიერკავკასიის რკინიგზის სოხუმისა და ბათუმის მიმართულებებზე-სამგზავრო ბაქნები, ვანის ღვინის ქარხანისა და სოფელ ლესას ჩაის ფაბრიკის გამწმენდი ნაგებობები, კულტურის სახლები სოფელ განთიადსა და სოფელ მიასნიკოვში; მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს სახელმწიფო და საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები.
ტატიანა ოსტაშჩენკო

ტატიანა  ოსტაშჩენკო (დ. აგვისტო, 1974, ლვოვი, უკრაინა) —  უკრაინელი სამხედრო ექიმი. უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამედიცინო ძალების მეთაური 2021 წლის 30 ივლისიდან, სამედიცინო სამსახურის ბრიგადის გენერალი. პირველი ქალი უკრაინის ისტორიაში, რომელიც ხელმძღვანელობს სამხედრო ძალებს, ასევე პირველი ქალი ბრიგადის გენერლის რანგში.

ბიოგრაფია
ტატიანა ოსტაშჩენკო დაიბადა 1974 წლის აგვისტოში ლვოვში სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში.

1996 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა ლვოვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი (ახლანდელი დანილო ჰალიცკისსახელობის ლვოვის ეროვნული სამედიცინო უნივერსიტეტი). 1998 წელს დაამთავრა უკრაინის სამხედრო სამედიცინო აკადემია.

1998 წლიდან მსახურობდა ჯარში და ეკავა შემდეგი თანამდებობები:

სამხედრო ნაწილის აფთიაქის უფროსი;
დასავლეთის ოპერატიული სარდლობის სამხედრო სამედიცინო დეპარტამენტის ოფიცერი;
უკრაინის შეიარაღებული ძალების ცენტრალური სამხედრო სანიტარიული სამმართველოს სამედიცინო დახმარების დეპარტამენტის უფროსი;
უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო სამედიცინო დირექტორატის დეპარტამენტისა და უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის სამხედრო თანამშრომლობისა და სამშვიდობო ოპერაციების მთავარი სამმართველოს უფროსი;
სამხედრო-სამედიცინო მთავარი სამმართველოს სამედიცინო დახმარების განყოფილების უფროსი;
უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი ინსპექციის მთავარი ინსპექტორი.

2020 წელს მან აიმაღლა ოპერატიულ-ტაქტიკური მომზადების დონე ნატოს ეგიდით გამართულ  კურსებზე, ასევე გაიარა კურსები თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის რეფორმისა და სტრატეგიული ლიდერობის შესახებ კრანფილდის უნივერსიტეტში (დიდი ბრიტანეთი).

2021 წლის 30 ივლისს დაინიშნა უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამედიცინო ძალების მეთაურად. ტატიანა ოსტაშჩენკო გახდა შეიარაღებული ძალების ცალკეული ფილიალის პირველი ქალი მეთაური უკრაინის შეიარაღებული ძალების ისტორიაში, ისევე როგორც პირველი ქალი — უკრაინის შეიარაღებული ძალების ბრიგადის გენერალი.

როგორც უკრაინის თავდაცვის მინისტრმა ანდრეი ტარანმა განაცხადა:
ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი

ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი (ყოფილი ჯო ენის სამედიცინო ცენტრი) ― საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი თბილისში, საქართველოში მოქმედი „ააიპ“ იურიდიული სტატუსის მქონე ვიწროსპეციალიზებული მესამეული საფეხურის სასწავლო დაწესებულება.

ისტორია
ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის დაარსება ჯო ენ მაკგოვენის სახელთანაა დაკავშირებული. აშშ-ში ირაკლი მეტრეველთან შეხვედრის შემდეგ, ჯო ენმა სანქტ-პეტერბურგში უკვე მოქმედი ბავშვთა კარდიოქირურგიული ცენტრის ანალოგის საქართველოში დაარსების სურვილი გამოთქვა.

1993 წელს ქართველი ექიმებით დაკომპლექტებული ჯგუფი სანქტ-პეტერბურგში, ჯო ენ მაკგოვენის მიერ დაარსებულ კარდიოქირურგიულ კლინიკაში გაემგზავრა სასწავლებლად.
მალევე, 1996 წლის 16 სექტემბერს კლინიკის ანალოგი თბილისში დაარსდა, როგორც ბავშვთა კარდიოლოგიისა და გულის თანდაყოლილი მანკების სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო დაწესებულება. ამავე წელს გულის მანკით დაბადებულ ბავშვებზე პირველი ოპერაციები ჩატარდა. მომდევნო წლიდან კლინიკური ლაბორატორია ამოქმედდა, ხოლო 1998 წელს გულის თანდაყოლილი პათოლოგიებით დაავადებულ პაციენტთა ფსიქოლოგიური დახმარების მიზნით, ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის სამსახური შეიქმნა.

1999 წელს ჯო ენის სამედიცინო ცენტრმა დამოუკიდებლად შექმნა უფასო დონორობაზე დამყარებული ე.წ. უსაფრთხო „სისხლის ბანკი“.

2000 წელს ცენტრს მოზრდილთა გულსისხლძარღვთა ქირურგიისა და გადაუდებელი კარდიოლოგიის განყოფილება დაემატა, რომელშიც 2003 წლიდან ანგიოკარდიოგრაფიული ლაბორატორია ფუნქციონირებს.

ორგანიზაცია და მართვა
დამფუძნებელთა საბჭო ნიშნავს ცენტრის გენერალურ დირექტორს, რომელიც ცენტრის მენეჯმენტზეა პასუხისმგებელი. დამფუძნებელთა საბჭო ცენტრის ყოველდღიურ საქმიანობაში არ ერევა, თუკი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება არ არის აუცილებელი, როგორიცაა ახალი სამედიცინო აღჭურვილობის შეძენა, დამატებითი დეპარტამენტის გახსნა და სხვ.

ცენტრის დაფინანსების წყარო დონორი ორგანიზაციები და ჯანდაცვის პროგრამებია, როგორიცაა: ჯანდაცვის საყოველთაო სახელმწიფო პროგრამა და რეფერალური მომსახურების სახელმწიფო პროგრამა. ორგანიზაციის შემოსავლების 80% საყოველთაო ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამაზე მოდის, ხოლო დარჩენილი 20% პაციენტებისა და სადაზღვევო კომპანიების პირდაპირ გადახდებზე.
ნენე გიორგაძე

ნენე გიორგაძე (დ. 21 თებერვალი, 1971, თბილისი) — ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
თანამედროვე ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი ნენე გიორგაძე დაიბადა 1971 წელს თბილისში. 1990-იან წლებში პირველი პუბლიკაცია გამოაქვეყნა გაზეთ „არილში“, რომელსაც ვიზუალურად აფორმებდა და კოლორიტულ სახეს აძლევდა პოეტი ზვიად რატიანი. მანამდე ხელნაწერი მიიტანა ჟურნალ „ცისკარში“, თუმცა იმის გამო, რომ ჟურნალის მაშინდელმა რედაქტორმა ლექსების ტექსტური ქარგა სრულიად შეცვალა, პუბლიკაციაზე უარი თქვა. დაამთავრა ილიას უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. სადიპლომო ნაშრომი დაიცვა ვაჟა-ფშაველას პოემაზე „გველისმჭამელი“. 1990-იან წლებში მუშაობდა გაზეთში „მიმომხილველი“. 1999 წლიდან 2011 წლამდე ცხოვრობდა აშშ-ში, სწავლობდა მონთგომერის კოლეჯში, მუშაობდა სხვადასხვა ამერიკულ კორპორაციებში. 2011 წლიდან შვილთან და მეუღლესთან ერთად ცხოვრობს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთში.

2010 წელს ამერიკელ კოლეგასთან, ტიმოთე ქეჩერთან ერთად ინგლისურ ენაზე თარგმნა მაია სარიშვილის პოეტური კრებული „მიკროსკოპი“, რომელიც გახდა „ოქტოპუსის“ მთარგმნელთა კონკურსის ფინალისტი. თარგმნის თანამედროვე პოეზიას ინგლისურიდან და რუსულიდან ქართულ ენაზე. მონაწილეობდა სხვადასხვა ლიტერატურულ ფესტივალებში — „პოეზიის დღეები“ (რიგა, ლატვია) და „ახალი პოეტების ფესტივალი“ (სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი). ლექსები შესულია ორენოვან ანთოლოგიაში „ “. ნენე გიორგაძის ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, რუსულ, ნიდერლანდურ, ლატვიურ და ლიეტუვურ ენებზე.
დიღმის ტყეპარკი

დიღმის ტყეპარკი — ტყეპარკი თბილისში, დიღმის მასივში (დიდუბის რაიონი).

ისტორია
დიღმის ტყეპარკს საფუძველი ჩაეყარა 1934 წელს. თავდაპირველად, ის სანერგე მეურნეობის და ქარსაცავი ზოლის ფუნქციას ასრულებდა, შემდეგ სარეკრეაციო ზონად გადაიქცა. მისი ტერიტორია 200 ჰექტარამდე იყო, 1990-იან წლებში კი 75 ჰა-მდე შემცირდა. 1998 წლიდან დაიწყო ტყეპარკის ტერიტორიის დანაწევრება და გაყიდვა, რასაც არაერთხელ მოჰყვა ადგილობრივი მოსახლეობის, გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების და აქტივისტების პროტესტი. 2003 წელს თბილისის საკრებულომ მიხეილ სააკაშვილის თავმჯდომარეობით მიიღო დადგენილება, რომლის მიხედვითაც პარკის ტერიტორიაზე მშენებლობა აიკრძალა.

2007 წელს ტყის ფართობი 20,5 ჰექტარით განისაზღვრა და 2009 წელს თბილისის განვითარების პერსპექტიული გეგმის მიხედვით დიღმის ტყეპარკს „რეკრეაციული ზონა-1-ის“ სტატუსი მიენიჭა, რაც ბუნების დაცვის მკაცრ რეჟიმს ითვალისწინებდა, თუმცა იმავე წლის 11 სექტემბერს თბილისის საკრებულომ ტყეპარკის ნაწილს სტატუსი შეუცვალა და ის რეკრეაციულის ნაცვლად „საქმიან ზონა-2-ად“ გადაკეთდა. ამ გადაწყვეტილებამ სამოქალაქო საზოგადოების პროტესტი გამოიწვია. პარკის ტერიტორიის გასხვისებისა და მშენებლობების წინააღმდეგ პერიოდული საპროტესტო აქციები შემდეგ წლებშიც გაგრძელდა.

ფლორა
ტყეპარკში გვხვდება მცენარეთა 7 000-მდე სახეობა, როგორც ადგილობრივი, უნიკალური მერქნიანი, ასევე შემოტანილი ჯიშები. მათ შორისაა: მინდვრის ნეკერჩხალი, ქორაფი, ლეკა, დიადი ბოყვი, კავკასიური აკაკი, ელდარის ფიჭვი, აღმოსავლეთის ჭადარი, ჭალის მუხა, ძელქვა და სხვ. ბევრი მათგანი შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.