ფრენსის მაკდონალდ მაკნერი

ფრენსის მაკდონალდ მაკნერი(, 24 აგვისტო, 1873, კიდსგროუვი, სტაფორდშირი, ინგლისი — გ. 12 დეკემბერი, 1921, გლაზგო, შოტლანდია) — შოტლანდიელი მხატვარი, არტ-ნუვოს პერიოდის აკვარელისტი და ინტერიერის დეკორატორი. გლაზგოს ხელოვნების სკოლის წევრი, ასოციაციის მხატვრის ჯეიმს ჰერბერტ მაკნერის ცოლი, მხატვარ მარგარეტ მაკდონალდ მაკინტოშის და.

ცხოვრება და შემოქმედება
ფრენსისი დაიბადა სამთო ინჟინრის ოჯახში კიდსგროვში, სტაფორდშირი, ცენტრალურ ინგლისში. მისი მამა სამთო ინჟინერი და მაღაროს მენეჯერი იყო. ფრენსისი და მისი უფროსი და, მარგარეტ მაკდონალდ მაკინტოში, დადიოდნენ გოგონების სკოლაში — სტაფორდშირში. 1890 წელს ოჯახი შოტლანდიის დედაქალაქ გლაზგოში დასახლდა. დები გლაზგოს „ხელოვნების სკოლაში“ შევიდნენ. იქ მომავალი მხატვარი დაეუფლა სხვადასხვა მასალებთან მუშაობის უნარ-ჩვევებს, მათ შორის ლითონზე და ტექსტილზე, სწავლობდა ქარგვას.

ფრენსისმა დაიწყო თანამშრომლობა თავის დასთან და 1896 წელს მათ დაიწყეს მუშაობა საკუთარ სტუდიაში „128 “, გლაზგოში, სადაც შექმნეს წიგნის ილუსტრაციები, ნაქარგები, თაბაშირის დეკორატიული პანელები, ჭედური ლითონისა და მინის ნაწარმი. მათი ნამუშევრები შთაგონებული იყო კელტური მითოლოგიის სურათებით, თანამედროვე ლიტერატურისა და ფოლკლორის სიმბოლიზმით. მის შემოქმედებაში ფრენსისზე დიდი გავლენა მოახდინა უილიამ ბლეიკის, ობრი ბერდსლის და სხვა სიმბოლისტი მხატვრების ნამუშევრებმა. დები სავარაუდოდ, 1892 წელს შეხვდნენ ჩარლზ რენი მაკინტოშს და მის მეგობარს და კოლეგას ჯეიმს ჰერბერტ მაკნეირს, გლაზგოს ხელოვნების სკოლაში (მაკინტოში და მაკნირი საღამოს მსმენელი სტუდენტები იყვნენ). ისინი ერთმანეთს სკოლის დირექტორმა, ფრენსის ნიუბერიმ გააცნო, რადგან ფიქრობდა, რომ მსგავს სტილში მუშაობდნენ.1894 წელს ახალგაზრდა მხატვრებს თავიანთ ნამუშევრები გამოჰქონდათ სტუდენტურ გამოფენებზე, რომელთაგან ზოგიერთი ერთობლივად შესრულდა. მათ მალევე შექმნეს სამხატვრო ჯგუფი „ოთხეული“, რომელსაც მოგვიანებით „გლაზგოს სკოლა“ უწოდეს და პირველი ერთობლივი გამოფენა 1894 წელს გამართეს.

ფრენსის და მარგარეტის მიერ შექმნილი ნამუშევრები გამოიფინა ლონდონში, ვენეციასა და ლივერპულში. მათი წარმატება გახდა სხვა ჯგუფის შექმნის მიზეზი, რომელსაც ინგლისურ ისტორიოგრაფიაში გარკვეულწილად ვულგარულად კი არ უწოდებენ „გლაზგოს გოგოებს“, არამედ სხვა მიმდევრებისგან განსხვავებით — მაკინტოშის "ოთხეულს" და „გლაზგოს ყმაწვილებს“. მათი ნამუშევრების მნიშვნელოვანი კოლექცია ინახება გლაზგოს კელვინგროვის სამხატვრო გალერეასა და მუზეუმში.

1894 წელს მაკნეირებმა პირველად გამოფინეს თავიანთი ნამუშევრები, რამაც გამოიწვია აქტიური საჯარო განხილვა და ისინი ცნობილები გახადა. მომდევნო წელს მაკნეირმა გახსნა საკუთარი სტუდია გლაზგოში, სადაც მუშაობდა ინტერიერისა და ავეჯის დიზაინერად, ქმნიდა წიგნების ილუსტრაციებს, აკვარელებს და პლაკატებს. 1898 წელს მაკნეირი გადავიდა ლივერპულში, სადაც მას შესთავაზეს „ინსტრუქტორ-დიზაინერის“ პოზიცია ადგილობრივ არქიტექტურისა და გამოყენებითი ხელოვნების სკოლაში. 1899 წელს ფრენსის მაკდონალდი შეუერთდა მაკნეირს ლივერპულში და ისინი დაქორწინდნენ. ფრენსისი ასევე ასწავლიდა და ქმნიდა დეკორაციის ნიმუშებს და ქსოვილების დიზაინს. წყვილი ხატავდა აკვარელით და აპროექტებდა ინტერიერს, ხოლო 1902 წელს მათ წარმოადგინეს „ქალთა საწერი ოთახი“ თანამედროვე დეკორატიული ხელოვნების პირველ საერთაშორისო გამოფენაზე ტურინში. მათ თავიანთი ნამუშევრები გაგზავნეს გამოფენებზე ლივერპულში, ლონდონში, ვენასა და დრეზდენში. მათ ასევე დააპროექტეს საკუთარი სახლის ინტერიერი ოქსფორდის ქუჩა 54-ში.

თუმცა, მას შემდეგ, რაც 1905 წელს, ლივერპულის სკოლა დაიხურა, ოჯახს ფინანსური პრობლემები შეექმნა და 1908 წელს გლაზგოში დაბრუნდა. მომდევნო წლებში ფრენსისმა შექმნა სიმბოლური აკვარელის სერია, რომელიც ეძღვნებოდა ქალის ბედის, ქორწინებისა და დედობის თემას. თუმცა, წყვილისთვის ახალ გამოფენებს წარმატება არ მოუტანია.

1900 წელს ივნისში, ფრენსის და ჰერბერტს შეეძინათ ვაჟი, სილვანი და მოგვიანებით ოჯახი ემიგრაციაში წავიდა როდეზიაში.

ფრენსის მაკდონალდ-მაკნერის მხატვრული მიღწევები ნაკლებადაა ცნობილი, ვიდრე მისი დის, ნაწილობრივ მისი გლაზგოდან წასვლის გამო, მაგრამ ასევე იმის გამოც, რომ ქმარმა მისი მრავალი ნამუშევარი გაანადგურა მისი გარდაცვალების შემდეგ.

ფრენსის მაკდონალდ-მაკნერი გარდაიცვალა 1921 წელს გლაზგოში. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ მაკნეირმა გაანადგურა მათი ყველა ერთობლივი ნამუშევარი, რაც მას ჰქონდა. შემდეგ ის გადავიდა მოხუცთა თავშესაფარში, სადაც ცხოვრობდა 1955 წლამდე — გარდაცვალებამდე.

ფრენსის მაკდონალდის შემორჩენილი ნამუშევრების უმეტესობა ინახება გლაზგოს უნივერსიტეტის ჰანტერიან მუზეუმსა და ხელოვნების გალერეაში.

გალერეა