iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სამტრესტი

„სამტრესტი“ — საქართველოს სსრ-ის ღვინის მრეწველობის საკავშირო-რესპუბლიკური სახელმწიფო კომიტეტი (საქსახღვინმრეწვი). სისტემის საწარმოები უშვებდა მშრალ სამარკო, მშრალ ორდინარულ, ნატურალურ ნახევრადტკბილ, ხელოვნურად შემაგრებულ სამარკო და ორდინარულ ღვინოებს. „სამტრესტის“ პროდუქციაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეჭირა შამპანიური ღვინისა და კონიაკის წარმოებას, აგრეთვე არყისა და მისი ნაწარმის, ნედლი სპირტის, ძმრისა და სხვა პროდუქტებს.

ისტორია
„სამტრესტი“ ჩამოყალიბდა 1929 წელს „სახალხო მამულების ტრესტის“ ბაზაზე. 1936 წელს დაექვემდებარა საქართველოს სსრ-ის კვების მრეწველობის სახალხო კომისარიატს, 1975 წელს გარდაიქმნა სამრეწველო გაერთიანებად, ხოლო 1983 წელს — საქართველოს სსრ-ის ღვინის მრეწველობის საკავშირო-რესპუბლიკურ სახელმწიფო კომიტეტად. მოიცავდა დამოუკიდებელ ბალანსზე მყოფ 50 საწარმოსა და ორგანიზაციას, მათ შორის 7 საწარმოო გაერთიანებას, 5 კომბინატსა და 38 ღვინის ქარხანას (რომელთა შორის 10 რესპუბლიკის გარეთ იყო).

1983 წელს „სამტრესტის“ ქარხნებმა გამოუშვეს 24,5 მლნ. დკლ. ყურძნის ღვინო და 23,1 მლნ. ბოთლი შამპანიური, 2031 ათასი დკლ. კონიაკი. 1983 წელს გამოუშვეს 56 დასახელების ყურძნის ღვინო, 14 დასახელების კონიაკი და 14 დასახელების ლიქიორ-არაყის ნაწარმი.

1954 წლიდან „სამტრესტი“ მუდმივად მონაწილეობდა საერთაშორისო კონკურსებსა და ბაზრობებზე, 33 დასახელების ღვინოს მიღებული ჰქონდა 198 მედალი, მათ შორის 84 ოქროსი და 101 ვერცხლის. კონიაკმა მოიპოვა 46 ოქროსა და 13 ვერცხლის მედლი. ქართული ღვინო და კონიაკი იგზავნებოდა ყველა სოციალისტურ ქვეყანაში, აგრეთვე ფინეთში, ბელგიაში, საფრანგეთში, კანადაში, დანიაში, გფრ-ში, იაპონიაში, შვეიცარიასა და სხვა ქვეყნებში.

ნაწარმი
„სამტრესტმა“ თავისი არსებობის მანძილზე გამოუშვა არაერთი სპირტიანი სასმელი. მათ შორისაა:
თეთრი სამარკო სუფრის ღვინოები — წინანდალი №1, გურჯაანი №3, ნაფარეული №27, მუხრანული №9, ტიბაანი №12, ცოლიკოური №7, სვირი;
წითელი სამარკო სუფრის ღვინოები — თელიანი №2, მუკუზანი №4, ნაფარეული №28;
თეთრი ორდინარული სუფრის ღვინოები — სუფრის №6, სუფრის №23, კახური №8;
წითელი ორდინარული სუფრის ღვინოები — საფერავი №5, სუფრის №10;
ნახევრადტკბილი სუფრის თეთრი ღვინოები — ჩხავერი №11, ტვიში №19, თეთრა №26, ახმეტა, ლიხნი, ფსოუ, ატენური;
ნახევრადტკბილი სუფრის წითელი ღვინოები — ხვანჭკარა №20, უსახელოური №21, ქინძმარაული №22, ოჯალეში №24, ახაშენი;
ხელოვნურად შემაგრებული სამარკო ტკბილი ღვინოები — კარდანახი №14, ანაგა №16, სალხინო №17, საამო №30;
ხელოვნურად შემაგრებული ორდინარული ტკბილი ღვინოები — პორტვეინი №13, ხირსა №15, პორტვეინი №18, პორტვეინი, ყვარელი №29, ველისციხე, აფხაზეთის თაიგული №25;
ხელოვნურად შემაგრებული ღვინოები — ვერმუტი;
საბჭოთა შამპანიური — მშრალი, ნახევრადტკბილი და ტკბილი;
სამარკო კონიაკები — ძალიან ძველი , ძველი კონიაკი , ენისელი, თბილისი, ვარციხე , გრემი, საიუბილეო;
ორდინარული კონიაკები — სამვარსკვლავიანი, ოთხვარსკვლავიანი, ხუთვარსკვლავიანი.
ულიანოვკა (კუიურგაზის რაიონი)

ულიანოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 50 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 35 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (90%).
ხოლმოგორი (ბაშკირეთი)

ხოლმოგორი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 121 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 3 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (88%).
ტაიმასოვო

ტაიმასოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 313 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 33 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 26 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%).
კაილ უოკერი

კაილ ენდრიუ უოკერი (; დ. 28 მაისი, 1990) — ინგლისელი ფეხბურთელი. „მილანის“ (იჯარით „მანჩესტერ სიტიდან“) და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარჯვენა მცველი. ითვლება მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო მცველად.

კარიერა
უოკერმა ფეხბურთის თამაში „შეფილდ იუნაიტედის“ ბავშვთა გუნდში შვიდი წლის ასაკში დაიწყო. მისი დებიუტი პირველ გუნდში 18 წლის ასაკში შედგა, როდესაც იჯარით „ნორთჰემპტონ თაუნში“ გადავიდა. მან კარგი შთაბეჭდილება მოახდინა „შეფილდ იუნაიტედის“ რიგებში გამოსვლისას და 2009 წლის ჩემპიონშიპის პლეი-ოფის ფინალში ითამაშა.

საკლუბო კარიერის შემდგომ წლებში „ქუინს პარკ რეინჯერსსა“ და „ასტონ ვილაში“ იჯარით თამაშის შემდეგ, უოკერმა თავისი ადგილი „ტოტენჰემ ჰოტსპურის“ პირველ გუნდში დაიმკვიდრა, რომლის შემადგენლობაშიც პრემიერ ლიგის 183 მატჩში მიიღო მონაწილეობა და 4 გოლი შეაგდო.

უოკერი „მანჩესტერ სიტის“ 2017 წელს შეუერთდა 45 მილიონი ფუნტის სანაცვლოდ. „სიტიში“ ყოფნისას მან ხუთჯერ მოიგო პრემიერ ლიგის ტიტული, ოთხჯერ ინგლისის ლიგის თასი, ორჯერ ინგლისის ასოციაციის თასი და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2023 წელს, როგორც კონტინენტური ტრებლის ნაწილი.

ის სამჯერ იქნა დასახელებული -ს წლის გუნდში, 2011–12, 2016–17 და 2017–18 სეზონებში.

ნათამაშები აქვს ინგლისის 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. ევროპის 2016 და 2020 წლების და მსოფლიოს 2018 და 2022 წლების მონაწილე ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში.

თამაშის სტილი
კაილ უოკერი ცნობილია თავისი სისწრაფითა და სიძლიერით, და ნეიმარის შეფასებით იგი ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მეტოქეა, რომლის წინააღმდეგაც ოდესმე უთამაშია. როგორც ამჟამინდელი, ისე ყოფილი თანაგუნდელები მას აფასებენ, როგორც ერთ-ერთ ყველაზე საუკეთესო და წარმატებულ მცველს მსოფლიოში.

მიღწევები
საკლუბო
ქუინს პარკ რეინჯერსი
ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატი: 2010–11

ტოტენჰემ ჰოტსპური
ინგლისის ლიგის თასი ფინალისტი: 2014–15

მანჩესტერ სიტი
პრემიერ ლიგა: 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2018–19, 2022–23
ინგლისის ლიგის თასი: 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21
ინგლისის სუპერთასი: 2018, 2019
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2022–23, ფინალისტი: 2020–21

სანაკრებო
ინგლისი 19
უეფას 19-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატის ფინალისტი: 2009

ინგლისი
ევროპის ჩემპიონატი ფინალისტი: 2020 , 2024
უეფას ერთა ლიგა მესამე ადგილი: 2018–19

ინდივიდუალური
უეფას ევროპის 21-წლამდელთა ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2011
წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი პსა-ის ვერსიით: 2011–12
წლის გუნდის წევრი პსა-ის ვერსიით: 2011–12, 2017–18
უეფას ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2020
უეფას ჩემპიონთა ლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2022–23

სტატისტიკა
საკლუბო
სანაკრებო
სანაკრებო მატჩები
კორინთული მუზარადი

კორინთული მუზარადი — ანტიკურ საბერძნეთში გავრცელებული ბრინჯაოს საბრძოლო თავსაბურავი, რომლის სახელიც მომდინარეობს ქალაქ-სახელმწიფო კორინთიდან. კორინთული მუზარადი მთლიანად ფარავდა თავს, ხოლო მუზარადის უკანა მხარეს მომრგვალებული დაბოლოება — კისრის არეს. მუზარადზე დატანებული იყო ღიობები თვალებისა და პირისთვის, რომელთა შორის ცხვირის საფარი იყო.

კორინთული მუზარადი ბერძენი ჰოპლიტების აღჭურვილობის განუყოფელი ნაწილი იყო. არასაბრძოლო სიტუაციაში ჰოპლიტები ჩაფხუტს ზევით წევდნენ და თავზე დახრილად ატარებდნენ, ისე, რომ სახე უჩანდათ და დისკომფორტი არ ექმნებოდათ. იმის მიუხედავად, რომ კორინთული მუზარადი კარგ დაცვას უზრუნველყოფდა, ბრძოლაში ორიენტაციისას ის მეომარს მხედველობისა და სმენის დაბრკოლებას მაინც უქმნიდა. ამიტომ დროთა განმავლობაში ბერძნებმა უფრო ღია და მსუბუქი, მაგალითად, თრაკიული და ქალკიდური, მუზარადების გამოყენება დაიწყეს, რომელთა დამზადება უფრო იაფიც ჯდებოდა და მებრძოლს ნაკლებად უზღუდავდა მხედველობასა და სმენას. ამის მიუხედავად, იტალო-კორინთული მუზარადები ახალი წელთაღრიცხვით საუკუნემდე მაინც გამოიყენებოდა, მათ შორის რომაულ არმიაში.

ფიზიკური მასალა
არსებობს კორინთული მუზარადის მრავალი არქეოლოგიური და ვიზუალური მასალა. არქეოლოგებმა მრავალი კორინთული მუზარადი აღმოაჩინეს, ის გამოსახულების სახით ასევე ფართოდ გვხვდება ბერძნულ ჭურჭელზე. კორინთული ტიპის მუზარადი ყველაზე გავრცელებული თავდაცვითი თავსაბურავია, რომელიც ქანდაკებებში გვხვდვება. როგორც ჩანს, ბერძნები ამგვარ მუზარადს დიდებასთან და წარსულთან აიგივებდნენ. კორინთულ მუზარადს პატივს სცემდნენ რომაელებიც, რომლებიც ბერძნული ორიგინალებიდან ახდენდნენ კოპირებას და ამგვარად აქანდაკებდნენ მას.

რომაული მხატვრობის საშუალებით ცნობილია, რომ კორინთული მუზარადი რომში თანდათან განვითარდა იტალო-კორინთულ მუზარადად, რომელზეც ცხვირის საფარი და თვალებისთვის ამოჭრილი ღიობები უბრალოდ ამოტვიფრულ დეკორაციად ჩამოყალიბდა.
ჰარი მაგუაიერი

ჯეიკობ ჰარი მაგუაიერი (დ. 5 მარტი, 1993) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. ნათამაშები აქვს ინგლისის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. იყო ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი ერთ ევროპის (2020) და ერთ მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე (2018).

მიღწევები
საკლუბო
მანჩესტერ იუნაიტედი:(2)
ინგლისის ლიგის თასი: 2022–23
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2023-24
უეფა-ს ევროპის ლიგის ფინალისტი: 2020–21, 2024-25

სანაკრებო
ინგლისი:
ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2020
დედოვსკი (ბაშკირეთი)

დედოვსკი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 17 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (56%).
აბლაევო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

აბლაევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1067 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 92 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (53%) და ბაშკირები (41%) შეადგენენ .
ახმეტოვო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

ახმეტოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 326 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 89 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (66%) და ბაშკირები (34%) შეადგენენ .
ბაიბულატოვო

ბაიბულატოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 205 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 83 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (56%) და ბაშკირები (41%) შეადგენენ .
ბარდასლი

ბარდასლი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 120 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 98 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (96%) შეადგენენ .
ბიკმეტოვო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

ბიკმეტოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 81 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (78%) შეადგენენ .
ბულიაკოვო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

ბულიაკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 87 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (77%) შეადგენენ .
ვასილიევკა (ჩეკმაგუშის რაიონი)

ვასილიევკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 0 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 80 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (80%) შეადგენენ (2002 წელს სოფელში ცხოვრობდა 5 ადამიანი).
ფრიგიული მუზარადი

ფრიგიული მუზარადი, ასევე ცნობილი, როგორც თრაკიული მუზარადი — საბრძოლო თავსაბურავი, რომელიც ანტიკურ საბერძნეთში შეიქმნა და ასევე გამოიყენებოდა თრაკიაში, დაკიაში, დიდ საბერძნეთში, ელინისტურ სამყაროსა და რომის იმპერიაშიც კი.

მახასიათებლები
მუზარადის გავრცელებული სახელები (ფრიგიული ან თრაკიული) მომდინარეობს მისი ფორმიდან, განსაკუთრებით მისი ზედა, წინ გადმოხრილი დაბოლოებისგან, რომელიც იმეორებს ფრიგიელთა და თრაკიელთა ქუდების ფორმას, რომელსაც ფრიგიულ ჩაჩსაც უწოდებენ.

სხვა ბერძნული მუზარადების მსგავსად, ფრიგიული მუზარადიც ბრინჯაოსგან მზადდებოდა. როგორც წესი, მუზარადი ბრინჯაოს ერთი ფირფიტისგან იჭედებოდა, თუმცა ხანდახან მუზარადის წინ გადმოხრილი ზედა დაბოლოება ცალკე იჭედებოდა და შემდეგ მოქლონდებოდა მუზარადზე. მუზარადის ქვედა ნაწილი წინ გამოზრდილი იყო, რითაც მეომრის სახეს იცავდა ზემოდან წამოსული დარტყმებისა და მზის პირდაპირი სხივებისგან. ფრიგიულ მუზარადს ზოგჯერ უმატებდნენ საყბეურებსაც, რომელიც ლოყის არეს იცავდა და ხანდახან იმდენად დიდი ზომისაც იყო, რომ სახეზე მხოლოდ თვალებისა და ცხვირის არეს ტოვებდა ცარიელს. ასეთ შემთხვევაში ზოგჯერ საყბეურებზე ხდებოდა წვერისა და ულვაშის გრავირებული დეკორაციების გაკეთება.

გამოყენება
ფრიგიული მუზარადი ეხურა მაკედონურ კავალერიას მეფე ფილიპე -ის დროს, თუმცა, როგორც ცნობილია, მისი ვაჟი ალექსანდრე მაკედონელი თავისი კავალერიისთვის ამჯობინებდა უფრო ღია ტიპის ბეოტიურ მუზარადებს, რომლებსაც ქსენოფონტი უწევდა რეკომენდაციას. ამის მიუხედავად, ფრიგიული მუზარადი აქტიურად ფიგურირებს ალექსანდრე მაკედონელის ქვეითების გამოსახულებებზე, მაგალითად, ალექსანდრეს სარკოფაგზე. ფრიგიული მუზარადი დიდი სიხშირით გამოიყენებოდა საბერძნეთის კლასიკური ერის დასასრულსა და ელინისტურ პერიოდში, როცა მან ჩაანაცვლა კორინთული მუზარადი.
ქვემო ენთელის წმინდა ნინოს ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.678333
| გრძედი = 42.7825
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ქვემო ენთელის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ენთელში. შვერილაფსიდიანია დარბაზული ეკლესია.

ეკლესია ნაგებია კარგად დამუშავებული სხვადასხვა ფერის ბაზალტის ქვით, ზოგ ადგილას ჩასმულია გრანიტის ან მარმარილოს ქვაც. ეკლესიის საფასადო ქვები საგულდაგულოდაა შერჩეული და ლამაზი ფერადოვანი კოლორიტით იქცევს ყურადღებას. ნახევარწრიული შვერილი აფსიდი შედარებით წვრილი ქვითაა ნაგები.

ეკლესიაში ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა, კამარით გადახურული კარიბჭის გავლით. ცილინდრული კამარით გადახურული დარბაზი მარტივია, აღმოსავლეთიდან ნახევარწლიური აფსიდით. სარკმელი ოთხია თითო ყველა კედელში. სამი სარკმელი თაღოვანია, ერთი — დასავლეთისა — სწორკუთხაა. ოთხივე სარკმელი თითქმის ერთ სიმაღლეზეა გაჭრილი. სახურავი და დარბაზის სახურავი გაერთიანებულია და შემოსილია მოთითბერებული თუნუქის ფურცლებით. სახურავი საკმაოდ მაღალია, შესაბამისად დასავლეთის ფასადის ფრონტონიც უჩვეულოდ მაღალია.
ვერხნე-კარიავდი

ვერხნე-კარიავდი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 34 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 69 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (57%) და ბაშკირები (43%) შეადგენენ.
ვერხნი-ატაში

ვერხნე-ატაში — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 474 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 93 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (67%) და ბაშკირები (30%) შეადგენენ.
ზემეევო

ზემეევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 130 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 90 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (98%) და ბაშკირები (1%) შეადგენენ.
იგენჩე (ჩეკმაგუშევის რაიონი)

იგენჩე — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 71 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (71%) და ბაშკირები (28%) შეადგენენ.
იმიანლიკულევო

იმიანლიკულევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 761 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 87 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (71%) და თათრები (26%) შეადგენენ.
კავკაზი (ბაშკირეთი)

კავკაზი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (59%) და თათრები (41%) შეადგენენ.
კალმაშბაშევო

კალმაშბაევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 774 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 49 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (73%) და ბაშკირები (26%) შეადგენენ.
ბეოტიური მუზარადი

ბეოტიური მუზარადი — საბრძოლო თავსაბურავი, რომელიც გამოიყენებოდა ანტიკურ საბერძნეთსა და ელინისტურ პერიოდში, ასევე ანტიკურ რომში. სავარაუდოდ, ბეოტიიდან გავრცელდა დანარჩენ საბერძნეთში. ის იმეორებდა თექისგან შეკერილი მზისგან დამცავი ბეოტიური ქუდის ფორმას, რომლის ფარფლები დანაკეცებული იყო.

ბეოტიური მუზარადი ღია ტიპისა იყო, ამიტომ ის მეომარს არ უზღუდავდა მხედველობასა და სმენას. მუზარადის დაბლა ჩამოშვებული ფარფლებიანი დაბოლოება კისრის არეს იცავდა, წინა მხარეს კი უფრო გამოზნექილი იყო, რაც მზისა და ზემოდან წამოსული დარტყმებისგან დაცვას უზრუნველყოფდა, გვერდებზე კი რთულ ფორმად დანაკეცებული ფარფლები სახის გვერდითა ნაწილებს გარკვეულწილად იცავდა. ბეოტიურ მუზარადს ხანდახან უმაგრებდნენ გრძელ პლუმაჟსაც (მზადდებოდა ცხენის კუდის ან ფრინველის ფრთისგან).

შეუზღუდავი მხედველობა და სმენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო კავალერიისთვის, ამიტომ ბეოტიური მუზარადები უფრო ხშირად სწორედ ცხენოსნების მიერ გამოიყენებოდა.

ბეოტიური მუზარადი იჭედებოდა ბრინჯაოს ერთიანი ფურცლისგან კირქვისგან დამზადებულ სპეციალურ თარგის დახმარებით, რომელსაც მუზარადის ფორმა ჰქონდა, ასეთი თარგი დღემდე მოღწეულია. არსებობს ბეოტიური მუზარადის ჩვენამდე მოღწეული ერთი ეგზემპლარი, რომელიც განსაკუთრებით კარგადაა შემონახული, თუ არ ჩავთვლით რამდენიმე დეფექტს. ეს მუზარადი მდინარე ტიგროსში, ერაყში, იპოვეს და სავარაუდოა, რომ ალექსანდრე მაკედონელის კავალერიის წევრს ეკუთვნოდა, რომელმაც იგი მდინარეზე გადასვლისას დაკარგა.

გვიან ელინისტურ პერიოდში ბეოტიური მუზარადი უფრო წაგრძელებული კონუსური ფორმის გახდა და მისი ფარფლების ზომა შემცირდა.

გამოყენება
ათენელი სამხედრო ექსპერტი ქსენოფონტი განსაკუთრებით იწონებდა ბეოტიურ მუზარადს, როცა ამბობდა: „...ბეოტიური მუზარადი არა მხოლოდ უდიდეს დაცვას უზრუნველყოფს კირასის ზემოთ ყველა ნაწილზე, არამედ თავისუფალი მხედველობის საშუალებას იძლევა“. ალექსანდრე მაკედონელმა ეს რჩევა გაითვალისწინა და საკუთარი კავალერია ბეოტიური მუზარადებით აღჭურვა. ალექსანდრეს პომპეის მოზაიკაც და სარკოფაგიც გვიჩვენებს მაკედონელ ცხენოსნებს, რომლებსაც სწორედ ამ ტიპის მუზარადები ახურავთ. როგორც სპეციალურად კავალერიისთვის განკუთვნილი მუზარადი, ის არ იყო ისეთი გავრცელებული, როგორიც კორინთული და ფრიგიული მუზარადები. ბეოტიური მუზარადი გამოიყენებოდა რომაული მოქალაქეთა კავალერიის მიერაც რესპუბლიკის პერიოდში.
კარაზირკოვო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

კარაზირკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 405 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (73%) და ბაშკირები (27%) შეადგენენ.
კარანი (ჩერკმაგუშის რაიონი)

კარანი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 167 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 80 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (72%) და ბაშკირები (28%) შეადგენენ.
კარგალი (ბაშკირეთი)

კარგალი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 95 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (59%) და ბაშკირები (41%) შეადგენენ.
კაშაკოვო

კაშაკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 124 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 81 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (92%) შეადგენენ.
კაშკაროვო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

კაშკაროვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 124 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 45 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (52%) და თათრები (43%) შეადგენენ.
კინდერკულევო

კინდერკულევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 245 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 90 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (65%) და თათრები (34%) შეადგენენ.
კუსეკეევო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

კუსეკეევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 349 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 90 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (83%) შეადგენენ.
სამეფო დათვის სოკო

სამეფო დათვის სოკო (; ადრე ) — სოკოს სახეობა ბუტირიბოლეტუსის გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკას, აგრეთვე ევროპასა და აზიას (კორეა და იაპონია).

კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი და დაკონსერვებული. იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, უპირატესად წიფლნარში.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იულიუს ვინცენც ფონ კრომბჰოლდმა 1832 წელს როგორც . მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭეს ამერიკელმა მიკოლოგებმა დევიდ არორამ და ჯონათან ლ. ფრენკმა.

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 6-15 სმ, თავდაპირველად ამოზნექილი, ბალიშისებრი, შემდგომში უფრო ბრტყელი. კანი გლუვი, ზოგჯერ იფარება მოთეთრო ბადისებრი ბზარებით, მბრწყინავია, ნესტიან ამინდში ლორწოვანი. შეფერილობა — ვარდისფერი ან წითელი.

რბილობი — მყარი, ყვითელი, გაჭრისას იღებს ცისფერ ან ყვითელ ფერს, ახასიათებს სასიამოვნო სუნი და გემო.

ფეხის სიგრძე — 5-15 სმ, სისქე — 2-6 სმ, გამსხვილებული, მოყვითალო-მურა, ზედა ნაწილში ახასიათებს ყვითელი თხელი ბადისებრი გამოსახულება.

ჰიმენოფორი — თავისუფალი, ღრმა ამონაჭერით ფეხთან ახლოს, ყვითელი ან მომწვანო ფერით. მილაკები — 1-2,5 სმ წვრილი მომრგვალო ფორებით.

სპორების მტვერი მურა-ზეთისხილისფერი, სპორები — 15×5 მკმ, თითისტარისებრი, გლუვი.

ცვალებადობა
ქუდის ფერი როგორც წესი ღია წითელი ან ვარდისფერია, ზოგჯერ მოწითალო მურა ყვითელი ან ზეთისხილისფერი ელფერით.

მსგავსი სახეობები
ეკოლოგია და გავრცელება
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკა, ასევე ევროპასა და აზიას. ევროპაში იშვიათი სოკოა, ხოლო აზიაში გვხვდება მხოლოდ კორეასა და იაპონიაში. შედის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, უპირატესად წიფლნარში, სილიან და კირიან ნიადაგზე.

სეზონი — ივნისიდან სრქტემბრამდე.

კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. დიდად ფასობს მყარი და სურნელოვანი რბილობის გამო. იხმარება ახალი და დაკონსერვებული. ხმარობენ სოუზებშიც. შესაძლებელია სოკოს ნაწილებად დაჭრა და გაყინვა.

გალერეა