ანა ჭავჭავაძე

ანა ჭავჭავაძე (დ. 1890 - გ. 1941 18 აპრილი) იყო პოეტი ალექსანდრე ჭავჭავაძის შვილთაშვილი, მამა ილია დავითის ძე ჭავჭავაძე (1860—1921), დედა - ვერა ალექსანდრეს ასული ვაჩნაძე. სახელი მას ბებიის, საქართველოს უკანასკნელი მეფის, გიორგი -ის შვილიშვილის ანა გრუზინსკაიას (1828—1905) პატივსაცემად დაარქვეს. ანას დიდებული ბებია 1854 წელს შამილის ტყვე ქალებიდან ერთ-ერთი იყო.

მისი მეუღლე კავკასიაში რუსეთის ერთ-ერთი პირველი მეფისნაცვლის, მიხეილ ვორონცოვის შთამომავალი, ალექსანდრე ვორონცოვ-დაშკოვი იყო. ბოლშევიკური ოკუპაციის გამო დიდგვაროვანი ოჯახი ემიგრაციაში გადაიხვეწა. პარიზში ანა -ის მოდის სახლში მოდელად მუშაობდა. 1924 წლის აგვისტოში მოდის სახლი "იმედი" თავად გახსნა. იმედმა არსებობა დიდი წარმატებით დაიწყო. მას სტუმრობდნენ საფრანგეთის, ინგლისის, გერმანიისა და ჰოლანდიის მდიდარი და ცნობილი ოჯახების წარმომადგენლები. გრაფინია მოდელიერადაც იქცა და მალე ჟურნალებში გაჩნდა ქსოვილი "ტიფლისის" რეკლამა. სამოდელო სახლებმა "კავკასიური სტილის" სამოსის კერვა დაიწყეს, მონმარტზე კი უამრავი კავკასიური სამზარეულო გაიხსნა. ანას კარიერული დაღმასვლა 1929 წელს დაიწყო. ამ პერიოდში, ეკონომიკური კრიზისის გამო, არაერთი ბიზნესი გაკოტრდა, მათ შორის ანას მოდის სახლი. ოჯახი საცხოვრებლად ბერლინში გადავიდა. 1938 წელს ანას მეუღლე, რუსეთის იმპერიის ყოფილი პოლკოვნიკი ალექსანდრე ვორონცოვ-დაშკოვი 57 წლის ასაკში, ბერლინში გარდაიცვალა. ანა ჭავჭავაძე-ვორონცოვა მეუღლის გარდაცვალებიდან 3 წლის შემდეგ, 1941 წლის 18 აპრილს გარდაიცვალა.

ბიოგრაფია
პოეტ ალექსანდრე ჭავჭავაძის ვაჟს, ნიჟეგოროდის ორმოცდამეოთხე დრაგუნთა პოლკის მეთაურს, წმიდა გიორგის ჯვრის კავალერს, გენერალ-მაიორ დავით ჭავჭავაძეს, ცოლად ჰყავდა ანა გრუზინსკაია (ბაგრატიონ-მუხრანელი) – გიორგი მეთორმეტისა და მარიამ ციციშვილის ვაჟის, ილია ბატონიშვილის ასული. ილია ბატონიშვილს ანასტასია ობოლენსკაიასთან 4 ვაჟი და 9 ქალიშვილი ჰყავდა, რომლებიც გრუზინსკების გვარს ატარებდნენ, დებში მესამე იყო ანა (1828-1905). მულების – ეკატერინე ჭავჭავაძის სამეგრელოს მთავარ დავით დადიანზე გათხოვებისა და ნინო ჭავჭავაძის გარდაცვალების შემდეგ, ანა გახდა ჭავჭავაძეების სალონის დიასახლისი. სწორედ მან გაუწია მასპინძლობა ალექსანდრე დიუმას, რომელმაც მთელი თავი მიუძღვნა მას თავის ნაწარმოებ „კავკასიაში“:„თავად ჭავჭავაძის მეუღლე საქართველოში, ამ ლამაზი თვალებით განთქმულ ქვეყანაში, ცნობილია, როგორც ულამაზესი თვალების მქონე მანდილოსანი. მაგრამ, შეხედვისთანავე გაგაოცებთ მისი წმინდა ბერძნული პროფილი, უკეთ რომ ვთქვათ, მისი წმინდა ქართული პროფილი. რაც გულისხმობს ბერძნულ სიწმინდეს, თუ მას სიცოცხლეს, მივუმატეთ. საბერძნეთი არის გალათეა, ოღონდ, მარმარილოსი, საქართველო კი სულჩადგმული და ქალად ქცეული გალათეაა. ამ საუცხოო პროფილიდან თავადის მეუღლის სახეს ღრმა სევდის იერი გადაჰკრავს. რა უნდა იყოს საწყისი ამ მელანქოლიისა? ის ხომ ბედნიერი ცოლი და მრავალი შვილის დედაა? იმიტომ ხომ არ არის სევდიანი, რომ ბუნებამ ისურვა, მეტისმეტად დიდი სილამაზით დაეჯილდოებინა, როგორც ზოგიერთ ყვავილს აჯილდოებს იმდენად დიდი სილამაზით, რომ მათ სურნელების გარეშე არსებობა აღარ შეუძლიათ? ან, იქნებ, დღემდე გრძელდება მოგონება იმ საშინელი შემთხვევისა, რომლის მიზეზითაც თითქმის ერთი წელიწადი იყო თავის ოჯახს მოშორებული? უცნაური ის არის, რომ ამ წარჩინებულმა ტყვე ქალმა შამილისადმი ნამდვილი აღტაცება შეინარჩუნა“

ოჯახი
ანას პირველი მეუღლე იყო იოსებ მამაცაშვილი, რომელთანაც ორი ქალიშვილი შეძინა. ეს ქორწინება უიღბლო გამოდგა და ცოლ-ქმარი ერთმანეთს დაშორდა.

ანამ თავისი მეორე მეუღლე მიხეილ ვორონცოვის (შამილთან ბრძოლების აქტიური მონაწილის) შვილთაშვილი, გრაფი ალექსანდრე ვორონცოვ-დაშკოვი (1881—1938) 1916 წელს, ბორჯომში გაიცნო, სადაც ანა საავადმყოფოში მოწყალების დად მუშაობდა.

მათი მოკრძალებული ჯვრისწერა 1916 წლის 10 მარტს, პეტერბურგში გაიმართა. ქორწილს მხოლოდ ოჯახის ვიწრო წრე ესწრებოდა. ახალდაქორწინებული წყვილი ერთობლივი ცხოვრების პირველ წლებში არმიაში მსახურობდა, სადაც ანა მოწყალების და იყო.

ოქტომბრის რევოლუციის პერიოდში გრაფი მოხალისეთა არმიას შეუერთდა, რომელიც 1917 წლის 2 ნოემბერს შეიქმნა და გვარდიის ოფიცრები შეკრიბა. მათი ბინაში, სანკტ პეტერბურგში, ლაზარეთი იყო მოწყობილი. როგორ ანა თავის მოგონებებში წერდა, ირგვლივ უამრავი სისხლი, ცრემლი და უბედურება სუფევდა. ოჯახი დაპატიმრების საფრთხის გამო იძულებული გახდა, ემიგრაციაში წასულიყო - წყვილი თავდაპირველად კონსტანტინოპოლში, შემდეგ კი ევროპაში გაემგზავრა.

კარიერა
პარიზში ანა -ის მოდის სახლში მოდელად მუშაობდა. 1924 წლის აგვისტოში კი მოდის სახლი „იმედი“ თავად გახსნა. ის ყველასთან გატაცებით საუბრობდა სამშობლოზე. ჟურნალებში იბეჭდებოდა ანა ჭაჭავაძე-ვორონცოვას მიერ შექმნილი ქსოვილის რეკლამა, რომლის სახელწოდება იყო . სულ უფრო და უფრო მოდური ხდებოდა „იმედის“მიერ შეკერილი სამოსის სტილი .

ანას კარიერული დაღმასვლა 1929 წელს დაიწყო. ამ პერიოდში, ეკონომიკური კრიზისის გამო, არაერთი ბიზნესი გაკოტრდა, მათ შორის ანას მოდის სახლი. ამ პერიოდში ოჯახი საცხოვრებლად ბერლინში გადავიდა.

გარდაცვალება
1938 წელს ანას მეუღლე, რუსეთის იმპერიის ყოფილი პოლკოვნიკი ალექსანდრე ვორონცოვ-დაშკოვი 57 წლის ასაკში, ბერლინში გარდაიცვალა, ხოლო ანა 3 წლის შემდეგ 1941 წლის 18 აპრილს, 49 წლის ასაკში გარდაიცვალა სიღარიბეში.

წყარო