სილეზიის მეორე ომი

სილეზიის მეორე ომი (1744–1745) — შეიარაღებული კონფლიქტი პრუსიის სამეფოსა და ჰაბსბურგთა მონარქიას შორის, რაც სილეზიის ომების მეორე ეტაპსა და ავსტრიული მემკვიდრეობის ომის ნაწილს წარმოადგენდა. ომი დასრულდა სილეზიის პრუსიის მმართველობაში გადასვლით და მისი, როგორც ცენტრალური ევროპის ერთ-ერთი წამყვანი ძალის სტატუსის განმტკიცებით.

ისტორია
სილეზიის პირველი ომის დასრულებისა და 1742 წელს ბრესლაუს ზავის დადების შემდეგ, პრუსიის მეფე ფრიდრიხ -მ შეინარჩუნა კონტროლი სილეზიის უმეტეს ნაწილზე, მაგრამ მიღწეულ შეთანხმებებს დროებითად მიიჩნევდა. ავსტრიის, დიდი ბრიტანეთის, საქსონიისა და რუსეთის მონაწილეობით ფართო ანტიპრუსიული კოალიციის ჩამოყალიბების შიშით, მან გადაწყვიტა პრევენციული ზომების მიღება.

1743–1744 წლებში პრუსიამ წამოიწყო „ფრანკფურტის ლიგის“ შექმნა, რომელშიც შედიოდნენ ბავარია, შვედეთი, ჰესენ-კასელი და კურპფალცი. ალიანსი მიზნად ისახავდა იმპერატორ კარლ ალბრეხტის მხარდაჭერას და ავსტრიის აღზევების წინააღმდეგ ბრძოლას. ამავდროულად, პრუსიამ საფრანგეთთან შეთანხმებას მიაღწია ავსტრიული სამფლობელოების წინააღმდეგ ერთობლივი მოქმედების შესახებ. საპასუხოდ, ავსტრიამ, მარია ტერეზიას მეთაურობით, გააძლიერა თავისი ალიანსი დიდ ბრიტანეთთან, საქსონიასთან და ნიდერლანდებთან.

სამხედრო მოქმედებები დაიწყო 1744 წლის 16 აგვისტოს, პრუსიის ჯარების მიერ ბოჰემიაში შეჭრით. ფრიდრიხ -ის არმიამ ისარგებლა იმით, რომ ავსტრიის ძირითადი ძალები დასავლეთის ოომებში იყვნენ ჩაფლულნი. 11 სექტემბერს პრაღა ალყაში მოექცა და მალევე შტურმით აიღეს. თუმცა, მომარაგების სირთულეებისა და ავსტრიის არმიის აქტიური ოპერაციების გამო, პრუსიის ჯარები იძულებულნი გახდნენ წლის ბოლომდე ბოჰემია დაეტოვებინათ. 1745 წლის 20 იანვარს გარდაიცვალა იმპერატორი კარლ , რამაც შეცვალა ძალთა ბალანსი საღვთო რომის იმპერიაში. პფაფენჰოფენთან ფრანკო-ბავარიული ძალების დამარცხების შემდეგ, ბავარიამ ავსტრიასთან ფიუსენის ზავი დადო და უკან დაიხია. ამის მიუხედავად, პრუსიასა და ავსტრიას შორის საომარი მოქმედებები სილეზიასა და საქსონიაში გაგრძელდა. 1745 წლის 4 ივნისს, ჰოენფრიდბერგის ბრძოლაში, პრუსიის არმიამ სერიოზული მარცხი მიაყენა გაერთიანებულ ავსტრო-საქსურ ძალებს. იმავე წლის 30 სექტემბერს, ცორთან, ფრიდრიხ -მ კვლავ გაიმარჯვა, მტრის რიცხობრივი უპირატესობის მიუხედავად.

1745 წლის შემოდგომაზე, ავსტრიულმა და საქსონურმა ჯარებმა შეტევა წამოიწყეს ბრანდენბურგის წინააღმდეგ. საპასუხოდ, პრუსიის არმიამ კონტრშეტევა წამოიწყო: 23 ნოემბერს, საქსონური ძალები ჰენერსდორფთან დამარცხდნენ, ხოლო 15 დეკემბერს, ლეოპოლდ -მა გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვა კესელსდორფთან, რითაც გზა გაუხსნა დრეზდენისკენ.

1745 წლის 18 დეკემბერს პრუსიის ჯარებმა დაიკავეს დრეზდენი, რის შემდეგაც მოლაპარაკებები დაიწყო. დრეზდენის სამშვიდობო ხელშეკრულებას ხელი 25 დეკემბერს მოეწერა. ხელშეკრულების პირობების თანახმად, მარია ტერეზიამ საბოლოოდ აღიარა პრუსიის კონტროლი სილეზიასა და გლაცის საგრაფოზე. თავის მხრივ, ფრიდრიხ -მ აღიარა ფრანც -ის, მარია ტერეზიას ქმრის, არჩევა საღვთო რომის იმპერატორად და დაადასტურა პრაგმატული სანქცია. საქსონიამ აიღო ვალდებულება, პრუსიისათვის ფულადი კომპენსაცია გადაეხადა.

მეორე სილეზიის ომმა განამტკიცა სილეზიის გადასვლა პრუსიის მმართველობაში და გაზარდა მისი საერთაშორისო პრესტიჟი. ავსტრია იძულებული გახდა დროებით უარი ეთქვა შურისძიების გეგმებზე, მაგრამ ორ ძალას შორის მეტოქეობა გაგრძელდა, რამაც საბოლოოდ ახალი შეიარაღებული კონფლიქტები გამოიწვია, რაც საუკუნის პანევროპული დაპირისპირების ნაწილი იყო.