მიგელ გარსია გრანადოს სავალა

მიგელ გარსია გრანადოს სავალა (დ. 29 სექტემბერი, 1809 — გ. 8 სექტემბერი, 1878) — ესპანეთში დაბადებული გვატემალელი პოლიტიკოსი და გენერალი, რომელიც 1871-1873 წლებში გვატემალის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა.

ადრეული ცხოვრება
გარსია გრანადოსი დაიბადა ელ-პუერტო-დე-სანტა-მარიაში, ესპანეთში. მოზარდობისას ის ცენტრალურ ამერიკაში ჩაიყვანეს. იგი მდიდარი სამხედრო ოჯახის წევრი იყო. ოცდასამი წლის ასაკში გრანადოსი ეწვია სამხრეთ ამერიკას, ევროპას, ასევე აშშ-ის ქალაქებს — ნიუ-იორკსა და ფილადელფიას. განათლება მან ლონდონში მიიღო.

იგი იყო ცნობილი გვატემალელი მწერლის, მარია ხოსეფა გარსია გრანადოსის ძმა.

კარიერა
გარსია გრანადოსი ცნობილი იყო, როგორც ზომიერი ლიბერალი. იგი კომპრომისზე მიდიოდა რაფაელ კარერასთან და ცდილობდა საერთო ენის გამონახვას მის მემკვიდრესთან, ვისენტე სერნასთან. მთავრობის წინააღმდეგ მიმართული ამბოხისადმი სიმპათიების გამო, გრანადოსი იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო, სადაც მას მხარს გვატემალელი ლიბერალები უჭერდნენ.

გვატემალაში დაბრუნების შემდეგ, გარსია გრანადოსი სერნას წინააღმდეგ დაწყებული რევოლუციის ლიდერი გახდა; მოგვიანებით მას ამ მოძრაობის "ფილოსოფოსი" უწოდეს. გრანადოსმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა ხუსტო რუფინო ბარიოსის რეჟიმში. ლიბერალების მიერ გვატემალა-სითის დაკავების შემდეგ, 1871-1873 წლებში, იგი დროებითი პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა.

გარსია გრანადოსს სურდა მთავრობის მუშაობის მოწესრიგება კანონიერი რეჟიმის ჩამოყალიბების გზით. 1872 წელს გვატემალა ჰონდურასში შეიჭრა. პრეზიდენტობის პერიოდში გრანადოსმა გამოსცა დეკრეტი პრესის თავისუფლების შესახებ და ქვეყნიდან გააძევა იეზუიტები.

გარსია გრანადოსი და მისი მემკვიდრე ბარიოსი მხარს უჭერდნენ მრავალ ლიბერალურ აჯანყებას. თავისი პრეზიდენტობის დროს გრანადოსმა დეკრეტით შექმნა გვატემალის დროშა, რომელიც დღემდე თითქმის მისი 1871 წლის ვერსიის იდენტურია.

გრანადოსი ხელს უწყობდა განათლებასა და ხელოვნებას. 1871 წელს მან გვატემალაში მოიწვია იტალიელი დირიჟორი პიეტრო ვიზონი, რათა იგი მთავარი სამხედრო ორკესტრის ხელმძღვანელი გამხდარიყო. მოგვიანებით ვიზონიმ დააარსა "სამხედრო სიმფონიური ორკესტრი" და "შემცვლელთა სკოლა" — პირველი ოფიციალური მუსიკალური კონსერვატორია ცენტრალურ ამერიკაში. მას შემდეგ, რაც გარსია გრანადოსი გადადგა, პრეზიდენტის თანამდებობა ბარიოსმა დაიკავა.

გადადგომა
გარსია გრანადოსი საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან გადადგა, რათა დაეწერა სტატიები გვატემალური ჟურნალ-გაზეთებისთვის; მოგონებები იმ პერიოდზე, როდესაც ის ლიბერალურ ძალებსა და პრეზიდენტის თანამდებობას ხელმძღვანელობდა; ნარკვევი მონეტარული პოლიტიკის შესახებ და მემუარების ორი ტომი.

1877 წელს გვატემალაში ჩავიდა ხოსე მარტი, რომელმაც სწავლება დაიწყო ახლად დაარსებულ ვაჟთა ცენტრალურ ეროვნულ ინსტიტუტსა და ვაჟთა ნორმალურ სკოლაში. იმ პერიოდში საშუალო სკოლების ფაკულტეტის შემადგენლობაში იყვნენ ესპანელი პოლიტიკოსი ვალერო პუხოლი, გერმანელი ინჟინერი ედვინ როკსტრო და კუბელი პოეტი ხოსე ხოაკინ პალმა, რომლებიც ხშირად იკრიბებოდნენ ინტელექტუალური საუბრებისთვის. ერთ-ერთ ასეთ შეხვედრაზე მარტიმ გაიცნო მარია გარსია გრანადოს ი საბორიო, გენერალ გარსია გრანადოსის ქალიშვილი.

მიუხედავად იმისა, რომ მარტი კუბელ ქალზე იყო დანიშნული, მან დაიწყო გარსია გრანადოსის რეზიდენციაში სტუმრობა, სადაც ხშირად თამაშობდა ჭადრაკს გენერალთან და ყურადღებას უთმობდა მარიას. მარიას შეუყვარდა მარტი, თუმცა 1878 წლის დასაწყისში, მექსიკაში მოულოდნელი გამგზავრების შემდეგ, მარტი გვატემალაში უკვე დაქორწინებული დაბრუნდა. მას შემდეგ, რაც მარტიმ ქვეყანა საბოლოოდ დატოვა, რამდენიმე კვირაში მარია გარდაიცვალა, მალევე კი — მამამისიც. 1891 წელს მარტიმ მის ხსოვნას მიუძღვნა ლექსი სახელწოდებით „გვატემალელი გოგონა“ , რომელშიც მიანიშნებს, რომ გოგონა სიყვარულისგან გარდაიცვალა.

გარდაცვალება
გარსია გრანადოსი 1878 წლის 8 სექტემბერს, 69 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს სან-ხუან დე დიოსის ძველ სასაფლაოზე.

1894 წელს მისი ნეშტი გადაასვენეს მისსავე პატივსაცემად აღმართულ მონუმენტში, ახალ გენერალურ სასაფლაოზე.
მისი პორტრეტი გამოსახულია 10 კეცალის ნომინალის მქონე ბანკნოტზე.