iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრეაციონიზმი

კრეაციონიზმი — რელიგიური რწმენა, რომელიც ითვალისწინებს იმას, რომ სამყარო და სიცოცხლე შეიქმნა ისე, როგორც გადმოცემულია რელიგიურ წიგნებში. წიგნი დაბადებისას თანახმად, ღმერთმა სამყარო შექმნა არაფრისგან. სხვა რელიგიებს სხვანაირი წარმოდგენები აქვთ სამყაროს შექმნაზე. კრეაციონიზმისკენ მიმდევრობა დაიწყო საუკუნეში, როდესაც ფუნდამენტალისტი პროტესტანტები დაუპირისპირდნენ მეცნიერებს, რომლებმაც წინ წამოჭიმეს ევოლუციის და გეოლოგიის თეორიები. საუკუნეში, კრეაციონისტული მოძრაობები დაიწყო ისლამსა და იუდაიზმში. კრეაციონისტებს არ სჯერათ, რომ ყველაფერი ცოცხალი პრიმიტიული ორგანიზმისგან წამოვიდა და ნელ-ნელა დროის მონაკვეთში იზრდებოდა და ყალიბდებოდა. ისინი ფიქრობენ, რომ ერთი ფორმიდან ცოცხალი ორგანიზმი მეორეში ვერ გარდაიქმნება, მაგრამ მათ ბიოლოგები და პალეონტოლოგები ეწინააღმდეგებიან. ისინი ამტკიცებენ, რომ ნამარხი ნაშთები არიან ძალიან განსხვავებულნი იმისგან რაც ოდესღაც იყო და ფიქრობენ, რომ ნაშთები დროთა განმავლობაში შეიცვლება. კრეაციონიზმის მრავალი მტკიცება ეწინააღმდეგება არა მხოლოდ თანამედროვე ბიოლოგიას, არამედ ფიზიკას, კოსმოლოგიას, გეოლოგიას, არქეოლოგიასა და ისტორიას. ვინაიდან კრეაციონისტთა შეხედულებები არ დასტურდება ემპირიული მტკიცებულებებით, ოფიციალურ სამეცნიერი სფეროში კრეაციონიზმი კლასიფიცირებულია როგორც ფსევდომეცნიერება.
აბუ ლ-ქასიმი

აბუ ლ-ქასიმი — რუმის სულთანი 1086-1092 წლებში.

1084 წელს, სულთანმა სულეიმან იბნ ქუთულმიშმა აბუ ლ-ქასიმი ნიკეის მმართველად დანიშნა. სულეიმან -ის გარდაცვალების შემდეგ, მისი შვილები სელჩუკებმა დააპატიმრეს, რის შემდეგაც აბუ ლ-ქასიმმა თავი რუმის სულთნად გამოაცხადა. სულთნის უფლებამოსილება ბითინიასა და კაპადოკიაში შეზღუდული იყო, რადგან იქ მისი ძმა მმართველობდა.
ძალაუფლების დამტკიცების შემდეგ, სულთანმა გადაწყვიტა, რომ მეზობლებზე საკუთარი გავლენა გაეძლიერებინა. ამისთვის, ყველაზე მოსახერხებელი ბიზანტიის იმპერია იყო, მაგრამ ამ მიზნით მხოლოდ აბუ ლ-ქასიმი არ მოძრაობდა – სელჩუკ ამირას, ჩაკას სურდა, რომ საკუთარი თავი იმპერატორად გამოეცხადებინა და პაჭანიკებს კონსტანტინოპოლის ერთობლივი ალყისთვის მოუწოდა. მარმარილოს ზღვაზე კონტროლის დამყარების შემდეგ, აბუ ლ-ქასიმმა გადაწყვიტა საზღვაო ფლოტის ჩამოყალიბება კიოსში და ბიზანტიის ფლოტის გამოწვევა. ბიზანტიის იმპერატორმა ალექსი კომნენოსმა მის წინააღმდეგ ორი გენერალი — მანუელ ბუტომიტე და ტატიკი გაგზავნა. სულთანის არმია და ფლოტი განადგურდა, რის შემდეგაც იგი იძულებული გახდა ხელი მოეწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე.

აბუ ლ-ქასიმის წარუმატებელმა ქმედებებმა აღაშფოთა სელჩუკთა სახელმწიფოს მმართველი და მან გადაწყვიტა, რომ პატიმრობიდან გაეთავისუფლებინა სულეიმან იბნ ქუთულმიშის შვილები. ამის შემდეგ, ქასიმის მმართველობა დაემხო და რუმის სულთანი სულეიმან -ის შვილი — ქილიჩ-არსლან გახდა.
ტრატის პროვინცია

ტრატის პროვინცია — პროვინცია (ჩანგვათი) ტაილანდის აღმოსავლეთში. ჩრდილო-დასავლეთით მას ესაზღვრება ჩანთაბური, აღმოსავლეთით კამბოჯა და სამხრეთით ტაილანდის ყურე. ტრატი მდებარეობს ბანგკოკიდან 315 კმ-ით მოშორებით.

ტრატი ცნობილია ძვირფასი ქვების მოპოვებით და ვაჭრობით.

გეოგრაფია
პროვინციის აღმოსავლეთში -ის ქედი აყალიბებს საზღვარს კამბოჯასთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ტრატის პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 38 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 254 სოფლისგან (მუბანი).
ჩრდილოეთ უნგრეთის მთები

ჩრდილოეთ უნგრეთის მთები — მთიანი მხარე უნგრეთსა და სლოვაკეთში. იგი ქმნის ერთიან გეოგრაფიულ რეგიონს უნგრეთთან მიბჯენილ სლოვაკურ მატრანსკო-სლანსკის ოლქთან ერთად. ისინი ერთობლივად დასავლეთი კარპატების შიგნით წარმოქმნიან ცალკე გეომორფოლოგიურ ოლქს. ჩრდილოეთ უნგრეთის მთები გადაჭიმულია მთელი ჩრდილო-აღმოსავლეთ უნგრეთის გასწვრივ. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 1092 მ (შიმონკა, უნგრეთში — კეკეში, 1014). აგებულია კირქვებით. ფართობი 11,400 კმ². სიგრძე 250 კმ, სიგანე 50 კმ.
ოსკარის 88-ე დაჯილდოება

ოსკარის 88-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 88-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2016 წლის 28 თებერვალს დოლბის თეატრში, ჰოლივუდში, ლოს-ანჯელესში და მასში მონაწილეობა მიიღო 2015 წელს გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა . ცერემონიას უკვე მეორედ უმასპინძლა კრის როკმა (პირველად უმასპინძლა 77-ე დაჯილდოებას 2005 წელს).

ცერემონიაზე აკადემიამ გასცა ჯილდოები 24 კატეგორიაში. ყველაზე მეტი, 12 ნომინაცია მიიღო ფილმმა გადარჩენილი, ხოლო ყველაზე მეტი, 6 ჯილდო მოიპოვა ფილმმა შეშლილი მაქსი: მძვინვარე გზა. საუკეთესო ფილმად დასახელდა ყურადღების ცენტრში.

ლაურეატები და ნომინანტები
ჩუპაკაბრა

ჩუპაკაბრა ( ესპანურად სიტყვასიტყვით ნიშნავს „თხის მწოვს“) — თქმულებით გადმოცემული არსება, რომელიც ამერიკის დაუსახლებელ ნაწილებში ბინადრობს. გადმოცემის თანახმად იგი შემჩნეული ყავთ პუერტო-რიკოში. ეს სახელი მას შეარქვეს მისი ნადირობის სტილის გამო. იგი უტევს ცხოველებს და სისხლს წოვს მათ, ყველაზე ხშირად მისი მსხვერპლი სწორედ თხაა. აღწერილობით, იგი არის საშუალო ზომის ცხოველი, არა უმეტესი პატარა დათვისა, რომელსაც კისრიდან კუდამდე ხერხემლის ძვლები აქვს ამოზნექილი. ჩუპაკაბრა არაერთხელ შეუმჩნევიათ ამერიკის ფარგლებში. პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა 1995 წელს პუერტო-რიკოში. ასევე ჩილესთან ახლოს, არგენტინაში, ბოლივიაში და ასევე ამერიკის კონტინენტების საზღვრებს გარეთაც — რუსეთსა და ფილიპინებში. 1995 წელს პუერტო-რიკოში, მისი შეტევის დროს იპოვეს 8 მკვდარი ცხვარი, თითოს 3 ნახვრეტი ჰქონდა მკერდის არეში და სისხლისგან იყვნენ დაცლილები. რამდენიმე თვის შემდეგ კანოვანასში, თვითმხილველმა დაინახა უცნაური არსება მათ ეზოში, იქ კი 150-ზე მეტი მკვდარი ცხოველი დახვდა. ასეთი შემთხვევები გახშირდა კუნძულის გარშემო და ბევრმა ფერმამ დაკარგა საქონელი.

სხვადასხვა ქვეყანაში ჩუპაკაბრას სხვადასხვა მითოლოგიურ თუ ლეგენდარულ არსებას უკავშირებენ, რომლებიც მსგავსი აღწერილობის არიან. ბიოლოგების და მკვლევრების განცხადებით, ჩუპაკაბრას არსებობა უბრალოდ პოპულარული ლეგენდაა.
კარმუ-და-მატა

კარმუ-და-მატა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 927 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,59 კმ²-ზე. ფართობი 357 178 კმ²-ია.
კარმოპოლის-დი-მინასი

კარმოპოლის-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 048 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42,62 კმ²-ზე. ფართობი 400 010 კმ²-ია.
იბიტურუნა

იბიტურუნა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 834 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 866 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,72 კმ²-ზე. ფართობი 153 106 კმ²-ია.
ოლივეირა (მინას-ჟერაისი)

ოლივეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 982 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 39 466 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43,98 კმ²-ზე. ფართობი 897 294 კმ²-ია.
პასა-ტემპუ

პასა-ტემპუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 980 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 197 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,1 კმ²-ზე. ფართობი 429 172 კმ²-ია.
სან-ანტონიუ-დუ-ამპარუ

სან-ანტონიუ-დუ-ამპარუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 990 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 345 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 35,48 კმ²-ზე. ფართობი 488 885 კმ²-ია.
სან-ფრანსისკუ-დი-პაულა (მინას-ჟერაისი)

სან-ფრანსისკუ-დი-პაულა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 931 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 483 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,46 კმ²-ზე. ფართობი 316 822 კმ²-ია.
ლეონარდო ბოფი

ლეონარდო ბოფი — ბრაზილიელი სასულიერო მოღვაწე, თეოლოგი, პედაგოგი, პროფესორი, „განთავისუფლების თეოლოგიის“ მიმდევარი.

ბიოგრაფია
თავდაპირველად ფილოსოფიას და თეოლოგიას სწავლობდა რიო-დე-ჟანეიროში. 1964 წელს ეკურთხა მღვდლად, 1965-70 წლებში სწავლობდა მიუნხენის ლუდვიგ მაქსიმილიანის უნივერსიტეტში, სადაც დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ცნობილ ღვთისმეტყველებთან ლეო შეფჩიკთან და კარლ რანერთან.

ბრაზილიაში დაბრუნებული ბოფი გახდა სისტემატური თეოლოგიის პროფესორი პეტროპოლისის უნივერსიტეტში. აქტიურად დაიწყო წერა, ხელმძღვანელობდა კათოლიკური ეკლესიის გამომცელობას ბრაზილიაში, სადაც იბეჭდებოდა მისი თეოლოგიური ნაშრომები და წიგნები. 1985 წელს ვატიკანმა მას ერთ წლიანი სასჯელი დაადო — ჩამოართვა კათოლიკური თეოლოგიის სწავლების უფლება — თავისი თეოლოგიური მოსაზრებებისა და შეხედულებების გამო. ამის მიზეზი იყო ლეონარდო ბოფის თეოლოგიური პოზიციები, რომელიც წინააღმდეგობაში მოდიოდა კათოლიკური ეკლესიის ოფიციალური სწავლებასთან. 1991 წელს მას მეორე სასჯელი დაუწესეს, ამჯერად ცელიბატის ინსტიტუტის კრიტიკის გამო. ბოფი ჩამოშორებულ იქნა ეკლესიის საგამომცემლო საქმიანობას. 1992 წელს ლეონარდო ბოფმა საკუთარი ნებით დატოვა ფრანცისკანელთა ორდენი და სამღვდელო ხარისხი.

დღეისათვის ასწავლის რიო დე ჟანეიროს სახელმწიფო უნივერსიტეტში ეთიკასა და სულიერებას, პარალელურად აქტიურად არის ჩართული სოციალურ საქმიანობაში, სიღარიბის წინააღმდეგ ბრძოლაში და ადამიანის უფლებების დაცვით საკითხებში. ბოლო ათწლეულია ავითარებს „სიცოცხლის თეოლოგიას“.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი A

მიმოხილვა
საფრანგეთმა მოულოდნელად წააგო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი სენეგლათან, 0-1. შემდეგ ითამაშა უგოლო ფრე ურუგვაისთან, სადაც ფრანგო თავდამსხმელი ტიერი ანრი გააძევეს მოედნიდან. ბოლო მატჩის წინ საფრანგეთს ჯგუფიდან გასვლის თეორიული შანსი ჰქონდა, მაგრამ წააგო დანიასთან 0-2. სენეგალმა ფრედ ითამაშა მეორე და მესამე მატჩები და 5 ქულით გავიდა მეორე ადგილზე. დანიამ დაიწყო ურუგვაისთან გამარჯვებით, შემდეგ ფრედ ითამაშა სენეგალთან და ფრანგებთან მატჩში ფრეც აძლევდა ხელს.

საფრანგეთი სენეგალი
ურუგვაი დანია
დანია სენეგალი
საფრანგეთი ურუგვაი
დანია საფრანგეთი
სენეგალი ურუგვაი
გუს ჰიდინკი

გუს ჰიდინკი ( დ. 8 ნოემბერი, 1946) — ნიდერლანდელი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. მან თავისი საფეხბურთო კარიერის დიდი ნაწილი ნიდერლანდებსა და აშშ-ში გაატარა. იგი ფეხბურთს 1982 წლამდე თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე, ხოლო 1987 წლიდან კი სამწვრთნელო კარიერა დაიწყო. ამჟამად იგი ლონდონის ჩელსის უდგას სათავეში. სხვადასხვა დროს იგი თავჯკაცობდა ისეთ კლუბებსა და ნაკრებებს როგორებიცაა: რეალ მადრიდი, , რუსეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, სამხრეთ კორეის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, ჩელსი და სხვა.

2002 წელს მან მოიგო ჟურნალი „ -ის“ ჯილდო ნომინაციაში - წლის საუკეთესო მწვრთნელი, რაც მან სამხრეთ კორეის ეროვნული ნაკრების მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაყვანით დაიმსახურა.
ინგლისის ლიგის თასი

ინგლისის ლიგის თასი ან პირდაპირ ლიგის თასი — ფლეი-ოფის სისტემის მქონე ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ტარდება ინგლისში. მასში მონაწილეობას იღებს 92 კლუბი ინგლისის ოთხი უმაღლესი საფეხბურთო დივიზიონიდან. ტურნირი დაარსდა 1960 წელს. გამარჯვებული კლუბი გადის უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია „ლივერპული“, რომელმაც 8-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „მანჩესტერ სიტი“.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ბრესტის ოლქი

ბრესტის ოლქი (; ; ) — ოლქი სამხრეთ-დასავლეთ ბელარუსში. 2015 წლის 1 ოქტომბრის მონაცემებით, ოლქში ცხოვრობს 1 388 020 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბრესტი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბრესტის ოლქი შედგება 16 რაიონისაგან და მოიცავს 3 საოლქო დაქვემდებარების ქალაქს (ბრესტი, ბარანოვიჩი, პინსკი). ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს 18 რაიონული დაქვემდებარების ქალაქი, 8 ქალაქური ტიპის დასახლება და დაახლოებით 2 200 სოფლური დასახლებული პუნქტი.

საოლქო დაქვემდებარების ქალაქები:
ბრესტი
ბარანოვიჩი
პინსკი

რაიონები:
საიდუმლო სერობა

საიდუმლო სერობა — უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება „ვნების კვირის“ ხუთშაბათს. ის მოძრავი დღესასწაულია. ახალი აღთქმის თანახმად, ამ დღეს უფალმა იესო ქრისტემ დააწესა წმინდა ზიარების საიდუმლო.

ეკლესიური სწავლებით, დიდ ხუთშაბათს ყველა მორწმუნე უნდა ცდილობდეს ეზიაროს მაცხოვრის წმიდა ხორცსა და სისხლს, რათა მარადიული ცხოვრება დაიმკვიდროს ცათა სასუფეველში, როგორც ამას თვით უფალი გვამცნებს: “და რომელი ჭამდეს ხორცსა ჩემსა და სუმიდეს სისხლსა ჩემსა, იგი ჩემთანა დადგრომილ არს, და მე მის თანა”.

პირველი ლიტურგია
წმიდა მამათა სწავლებით, პირველ ლიტურგიაზე ზეციური ნათლით განათებულმა ღმერთკაცმა, იესო ქრისტემ აიღო მის წინ მდებარე პური, აკურთხა იგი, გადატეხა ნაწილებად, მოწაფეთა რიცხვის მიხედვით, და დაურიგა მათ; “და ვითარცა ჭამდეს იგინი, მოიღო იესო პური, ბერძნულად – “არტოსი”, ქება აღავლინა თავისი ზეციური მამისადმი, ჰმადლობდა და განტეხა და მისცა მოწაფეთა თვისთა და ჰრქუა მათ: “მიიღეთ და ჭამეთ, ესე არს ხორცი ჩემი თქუენთვის მიცემული; ამას ჰყოფდით მოსახსენებლად ჩემდა” (ლკ. 22,19).

მერე უფალმა აიღო სასმისი ღვინით, გააზავა იგი წყლით, აკურთხა ისევე, როგორც პური, ახალი, განსაკუთრებული კურთხევით “და მოიღო სასუმელი, და ჰმადლობდა და მისცა მათ და თქუა: სუთ ამისგან ყოველთა. ესე არს სისხლი ჩემი, არა სახე, არა გახსენება სისხლისა, არამედ ჭეშმარიტი და ნამდვილი ჩემი სისხლი ახლისა აღთქმისაი მრავალთათვის. ყველასათვის, ვინც კი ისურვებს შეუდგეს ცხონების საქმეს, დათხეული მისატევებლად ცოდვათა.”

ასე დაწესდა საიდუმლო სერობაზე პირველი ლიტურგია იესო ქრისტესი.

„საიდუმლო სერობა“ მხატვრობაში
საიდუმლო სერობის სცენამ ასახვა ჰპოვა მხატვრობაში.

მსოფლიო ხელოვნების უდიდესი ქმნილებაა ლეონარდო და ვინჩის ფრესკა – “საიდუმლო სერობა”, რომელიც ასახავს ქრისტესა და მოციქულების უკანასკნელ ვახშამს, შექმნილია 1495—1498 წწ.-ში დელლა-გრაციეს (მილანი) მონასტრის ერთ-ერთ კედელზე.

დიდი მონდომებით შეასრულა ტინტორეტომ (იაკოპო რობუსტი) “საიდუმლო სერობა”, ქალაქ ლუკას საკათედრო ტაძრისთვის (1592წ.). სურათში გადაშლილია ცეცხლოვანი სივრცე, რომელიც დიდი ექსპრესიით გვიჩვენებს იესოს უკანასკნელ ვახშამს თავის მოწაფეებთან.
შუაატლანტიკური ქედი

შუაატლანტიკური ქედი — ატლანტის ოკიანის ფსკერის უდიდესი მთის სისტემა, შუაოკეანური ქედების სისტემის ერთ-ერთი ნაწილი. მისი სიგრძე 18 000 კმ-ზე მეტია. ქედის ცალკეული მონაკვეთებია:
კნიპოვიჩის ქედი (ჩ. გ. 81°-იდან 73°-მდე, ნორვეგია-გრენლანდიის აუზი)
მონის ქედი (სამხრეთით)
ისლანდია-იან-მაიენის ქედი
რეკიანესის ქედი (ისლანდიის სამხრეთით, ჩ. გ. 52°-მდე)
ჩრდილოატლანტიკური ქედი
სამხრეთატლანტიკური ქედი

შუაატლანტიკური ქედი განივი რღვევებით დაყოფილია ცალკეულ სეგმენტებად, რომლებიც ჰორიზონტალური მიმართულებით ერთმანეთის მიმართ გადაადგილებულია 300–600 კმ-ით. შუაატლანტიკური ქედი აგებულია იურულ-ოლიგოცენური ამფიბოლიტები და ოფიოლითებით და ოლიგოცენ-ანთროპოგენური კარბონატული დანალექი ქანების შუაშრეებიანი ტოლეიტური ბაზალტებით. სამხრეთ ნახევარსფეროში შუაატლანტიკური ქედის კალთებზე აღმართულია წყალქვეშა ვულკანები. მათი ზოგიერთი მწვერვალი წარმოადგენს კუნძულს (ამაღლების, წმინდა ელენესი და სხვა კუნძულები). ტრისტან-და-კუნიას კუნძულების ჯგუფში არის მოქმედი ვულკანი. სამხრეთ ნახევარსფერში შუაატლანტიკური ქედის აღმოსავლეთის გაგრძელებაა აფრიკა-ანტარქტიკის ქედი.
გომელის ოლქი

გომელის ოლქი — ადმინისტრაციული ერთეული ბელარუსის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გომელი. დაარსდა 1938 წლის 15 იანვარს.

ისტორია
დაარსდა 1938 წლის 15 იანვარს, სსრკ-ის 1938 წლის კონსტიტუციით. გომელის ოლქი განსაკუთრებით დააზარალა ჩერნობილის კატასტროფამ 1986 წელს.

გეოგრაფია
გომელის ოლქის ფართობი 40.4 ათასი კმ²-ია (1-ლი ადგილი ქვეყანაში), წარმოადგენს ბელარუსის მთელი ტერიტორიის მეხუთედ ნაწილს. ოლქი ესაზღვრება ბელარუსის — მინსკის, ბრესტისა და მოგილევის ოლქებს, ასევე უკრაინასა და რუსეთს.

ოლქის კლიმატი ზომიერი კონტინენტალურია, თბილი ზაფხულითა და რბილი ზამთრით. საშუალო ტემპერატურაა: იანვარში — -5—6 °, ივლისში — +18—19 °. ზამთარში, დომინირებს სამხრეთის ქარი, ხოლო ზაფხულში — დასავლეთის და ჩრდილო-დასავლეთისა. ქარის სიჩქარე საშუალოდ წელიწადში შეადგენს დაახლოებით 3 მ/წმ-ს. წლიური ნალექი მერყეობს 550-650 მმ შორის.

კლიმატი ხელსაყრელია შაქრის ჭარხლის, სიმინდის, ყურძნისა და სხვა მოსავლის მოსაყვანად.

უდიდესი სანაოსნო მდინარეებია დნეპრი, პრიპიატი, სოჟი და ბერეზინა. ოლქში არსებობს ბევრი ტბა. უდიდესი ტბაა ჩერვონოე (ფართობით 43,6 კმ²). ტერიტორიის 42% დაფარულია ტყეებით.

გომელის ოლქი საკმაოდ ხელსაყრელია ბუნებრივი პირობების განვითარების ადამიანის საქმიანობის ყველა სფეროში. ოლქის რელიეფი ტოპოგრაფიულად ხელს უწყობს დასახლებების განვითარებას, ასევე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ათვისებას, სამრეწველო საწარმოებების და სატრანსპორტო მაგისტრალების განვითარებას.

გომელის ოლქში ცხოვრობს 1 423 972 ადამიანი (2015 წლის 1 ივლისისთვის), მათ შორის ქალაქში — 76,5%, ხოლო თითქმის მეოთხედი — ქალაქგარეთ.

გომელის ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 4036,2 ათას ჰექტარს, მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო მიწა — 1450,3 ათასი ჰექტარი. სახნავ-სათესი მიწა მოიცავს 61%, სათიბ-საძოვრები კი — 37%.

ადმინისტრაციული დაყოფა
გომელის ოლქი მოიცავს 21 რაიონს:

მოსახლეობა
2015 წლის დასაწყისში გომელის ოლქის მოსახლეობამ შეადგინა 1 423 964 ადამიანი, მათ შორის, ქალაქის მოსახლეობა — 1 087 105 ადამიანი (76.34%), ხოლო სასოფლისა — 336 859 ადამიანი (23,66%).

ოლქში 17 ქალაქი, 18 დაბა და 2636 სოფელია. ქალაქ გომელში 4 რაიონია.

ეთნიკური შემადგენლობა
წიაღისეული
ოლქის ტყის მიწის ფონდის ფართობი შეადგენს — 1653 ათას ჰექტარს, ტყით დაფარულია 1472,9 ათასი ჰექტარი.

სასარგებლო წიაღისეულებს შორის, რომელიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეროვნული ეკონომიკისათვის, არის სათბობ—ენერგეტიკული ნედლეული. შესწავლილია თითქმის 1500 ტორფის საბადო. ქალაქ მოზირში მუშაობს ნავთობგადამამუშავებელი და ქიმიური ქარხანა.

ქვა მარილის შესწავლილი რეზერვები აღემატება 22 მილიარდ ტონას. რეგიონს აქვს კალიუმის მარილის, ცარცის, სამშენებლო ქვის, მინის რეზერვები, გრძელდება ალმასის საბადოების კვლევა.

მრეწველობა
გომელის ოლქი გამოირჩევა მნიშვნელოვანი სამრეწველო პოტენციალით და არის ბელარუსის ერთ-ერთი მაღალგანვითარებული სამრეწველო ოლქი.

ოლქში არსებობს 300-ზე მეტი დიდი და საშუალო სამრეწველო საწარმო.
საშა გრეი

საშა გრეი ( მარინა ენ ჰენცისი; დ. 14 მარტი, 1988) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი, ავტორი, მუსიკოსი და ყოფილი პორნოვარსკვლავი. იგი გაეცნო მსოფლიოს როგორც ჰარდკორდ პორნოში მონაწილე ახალგაზრდა. საშა ასევე გამოჩნდა ფილმებში, ვიდეოებსა და რეკლამებში. მან არაერთი ჯილდოს მოგება მოასწრო მისი პორნოვარსკვლავობის პერიოდში, 2007 წლიდან 2010-მდე. მოგებული აქვს 10 ჯილდო.
ბრანისლავ ივანოვიჩი

ბრანისლავ ივანოვიჩი (დ. 22 თებერვალი, 1984) — სერბი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ინგლისურ გუნდ ჩელსიში და სერბეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში, რომელსაც იგი კაპიტნობს. იგი არის უნივერსალური მცველი, რომელიც ძირითადად მარჯვენა მცველად თამაშობს. მან კარიერა დაიწყო მისი მშობლიურ ქალაქის გუნდ სკრემში, საიდანაც უკვე ოფკ ბეოგრადში გადავიდა. იქ მან გაატარა 2 წელი და შემდეგ შედგა მისი ტრანსფერი ლოკომოტივში, სადაც მან მოიგო რუსეთის თასი 2007 წელს. 2008 წლის იანვარში, იგი ლონდონურ კლუბმა ჩელსიმ £9 მილიონად შეიძინა. იგი გუნდის ძირითად ფეხბურთელად ჩამოყალიბდა და არაერთი თასი მოიგო. მათ შორის უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2012 წელს, ინგლისის პრემიერლიგა 2010 და 2015 წლებში და სხვა მრავალი ტურნირი. ასევე იგი 2ჯერ დაასახელეს პრემიერ ლიგის წლის საუკეთესო გუნდში, ჩემპიონთა ლიგის წლის საუკეთესო გუნდში და ევროპა ლიგის ფინალის საუკეთესო მოთამაშედ.
მოლდოვიცის მონასტერი

მოლდოვიცის ეკლესია — ადგილობრივი მართლმადედებელი ეკლესიის ტაძარი რუმინეთში, სუჩავის ჟუდეცის ჩრდილოეთ მოლდოვის რეგიონში. მონასტერი აგებულია 1532 წელს შტეფან დიდის უკანონო შვილის, პეტრე რარეშის მიერ. იგი დაარსდა როგორც მუსულმანური ოსმალეთის დაპყრობების საწინააღმდეგო დამცავი ბარიერი.

შტეფან დიდი ქვეყანას მართავდა 1457-1504 წლებში, მან 36 ბრძოლა გამართა ოსმალო დამპყრობლების წინაშე, აქედან მოიგო 34. იგი საკმაოდ რელიგიური იყო და ყოველი მოგებული ბრძოლის შემდეგ აგებდა ტაძრებს. მისი უკანონო შვილი პეტრე რარეში ქვეყანას მართავდა 1527-1538 და 1541-1546, მან დაიწყო ახალი ეკლესიების მშებნებლობა ბუკოვინაში. მან მხატვრებს დაავალა მოეხატათ ეკლესიის როგორც ინტერიერი ასევე ექსტერიერი წმინდანთა და წინასწარმეტყველთა ფრესკებით და იესოს ცხოვრებისეული სცენებით.

საუკეთესო ნიმუშებია შემორჩენილი სუჩევიცაში, მოლდოვიცაში, ვორონეცში, ჰუმორში, სუჩავაში, პეტრეუცში, არბორსა და პრობოტაში. ამ მონატრებიდან რვა, მათ შორის მოლდოვიცის ეკლესია 1993 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მოსფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მოლდოვის მოხატული ეკლესიების სახელწოდებით.

მოლდოვიცის მონასტრის ფრესკები შესრულებულია 1537 წელს თომა სუჩეველის მიერ.

მონასტერი გამოსახულია 1968 წელს გამოსულ რუმინულ საფოსტო მარკაზე.
ვილიან ბორჟეს და სილვა

ვილიან ბორჟეს და სილვა (; დ. 9 აგვისტო, 1988) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ვილიანი. „კორინთიანსისა“ და ბრაზილიის ნაკრების შემტევი ნახევარმცველი.

კარიერა
მან თავისი კარიერა დაიწყო „კორინთიანსში“, საიდანაც 2007 წელს გადავიდა დონეცკის „შახტარში“ €14 მილიონად. მან დონეცკში 4-ჯერ მოახერხა უკრაინის პრემიერლიგის მოგება, 3-ჯერ უკრაინის თასის, 3-ჯერ უკრაინის სუპერთასის და 2008-2009 წლებში ევროპა ლიგის, სანამ ის 2013 წელს ჯერ „ანჟიში“, შემდეგ კი „ჩელსიში“ გადავიდოდა £32 მილიონად. ლონდონში მან თავის მეორე სეზონში ინგლისის პრემიერლიგა და ინგლისის ლიგის თასი მოიგო. ვილიანის დებიუტი ნაკრებში 2011 წელს შედგა. მან ასევე წარადგინა თავისი ნაკრები 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე.
ოსკარი (ფეხბურთელი)

ოსკარ დოს სანტოს ემბოაბა ჟუნიორი (; დ. 9 სექტემბერი , 1991) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, შემტევი ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ოსკარი. იცავს ჩინეთის სუპერლიგის საფეხბურთო კლუბ „შანხაი სიპგის“ ღირსებას. ოსკარმა თავისი კარიერა დაიწყო „სან-პაულუში“ და 2010 წელს გადავიდა „ინტერნასიონალში“. მან „ინტერნასიონალში“ 70 თამაში ჩაატარა და 19 გოლის გატანა მოასწრო. მისი კარგი თამაში ნაკრებსა და გუნდში აისახა იმით, რომ 2012 წელს იგი £19.35 მილიონად გადავიდა ლონდონის „ჩელსიში“. გუნდთან ერთად 2013 წელს უეფა-ს ევროპის ლიგა, ხოლო 2015 წელს, ინგლისის პრემიერლიგა და ინგლისის ლიგის თასი მოიგო.
ბელარუსის დემოგრაფია

2009 წლის მონაცემებით ბელარუსის მოსახლეობა შეადგენს 9 503 807 ადამიანს. აქედან ეთნიკურად ბელარუსი — 83.7%, რუსი — 8.3%, პოლონელი — 3.1%, უკრაინელი — 1.7% და სხვა — 3.2%. ერთ კვადრატულ კილომეტრზე საშუალოდ 50 ადამიანი ცხოვრობს. მოსახლეობის 70% ქალაქში მაცხოვრებელია. ბელარუსის უდიდესი ქალაქი და ამავდროულად დედაქალაქი არის მინსკი, სადაც 2015 წლის მონაცემებით 1 937 900 ადამიანი ცხოვრობს. სიდიდით მეორე ქალაქი არის გომელი (526 873 მაცხოვრებელი), ხოლო მესამე კი — მოგილევი (374 644). ბელარუსის სხვა დიდი ქალაქებია: ვიტებსკი (366 299), გროდნო (356 557), ბრესტი (330 934) და ა.შ.

როგორც ევროპული სახელმწიფოების უმრავლესობა, ბელარუსიც გამოირჩევა მოსახლეობის რაოდენობის შემცირების კუთხით. ასევე შეინიშნება საშუალო ასაკის ზრდის ტენდენციაც. კერძოდ, დღეის მონაცემებით მოსახლეობის საშუალო ასაკი 37 წელია და თუ ზრდა მსგავსი ტემპებით გაგრძელდა 2050 წლისთვის აღნიშნული მონაცემი 55-დან 65 წლამდე ავა. ეს ყველაფერი გამოიწვია ახალგაზრდა მოსახლეობის ქვეყნიდან გადინებამ.

ბელარუსში სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა არის 68.9 წელი (63 მამაკაცებისთვის და 74.9 ქალებისთვის).

ბელარუსს აქვს ორი სახელმწიფო ენა — რუსული და ბელარუსული. რუსულად საუბრობს მოსახლეობის უმრავლესობა — 72%, ხოლო ბელარუსულად კი — მხოლოდ 11.9%.
გრეგორი ვან დერ ვილი

გრეგორი კარტლი ვან დერ ვილი (დ. 3 თებერვალი, 1988, ამსტერდამი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს მარჯვენა მცველის პოზიციაზე.

ვან დერ ვილი არის „აიაქსის“ ახალგაზრდული აკადემიის აღზრდილი. 2007 წელს გადავიდა „აიაქსის“ პირველ გუნდში და 4 წლის მანძილზე ნიდერლანდების ეროვნულ ჩემპიონატში ჩაატარა 130 შეხვედრა და გაიტანა 12 გოლი. 2012 წელს გადავიდა ფრანგულ „პარი სენ-ჟერმენში“ 6 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. ეროვნულ ნაკრებში ვან დერ ვილის დებიუტი შედგა 2009 წლის 11 თებერვალს, ტუნისის წინააღმდეგ.

მონაწილეობა აქვს მიღებული 2010 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის ფინალში ესპანეთის წინააღმდეგ.

ტიტულები და მიღწევები
საკლუბო
აიაქსი
ერედივიზია (2): 2010-2011, 2011-2012
ნიდერლანდების თასი (2): 2006-2007, 2009-2010
იოჰან კრუიფის თასი (1): 2007

პარი სენ-ჟერმენი
ლიგა 1 (3): 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016
საფრანგეთის საფეხბურთო თასი (2): 2014-2015, 2015-2016
საფრანგეთის სუპერთასი (3): 2013, 2014, 2015
საფრანგეთის ლიგის თასი (2): 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016

ტორონტო
კანადის ჩემპიონშიპი: 2018
კონკაკაფის ჩემპიონთა ლიგა: მეორე ადგილი, 2018

სანაკრებო
მსოფლიო ჩემპიონატი: მეორე ადგილი (1): 2010

ინდივიდუალური
ნიდერლანდების წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი (1): 2009-2010
აიაქსის წლის ტალანტი (1): 2008-2009
წელუბანი

წელუბანი — მთა საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტისა და თბილისის აღმოსავლეთ ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ივრის ზეგნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, დაბა დიდი ლილოს ჩრდილოეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 998 მ. აგებულია ოლიგოცენ-ქვედამიოცენური თაბაშირიანი თიხებითა და ქვიშაქვებით. აქვს დამრეცი კალთები, შემოსილია მეორეული ტყე-ბუჩქნარითა და სტეპის ბალახეულით.