iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლუნა Е-6 № 5

„ლუნა“ -6 № 5 , -ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც ლუნა 1964 — საბჭოთა -6 სერიის ავტომატური პლანეტათშორისი სადგური, რომელიც შექმნილი იყო მთვარისა და კოსმოსური გარემოს შესასწავლად. ეს იყო -6 სერიის ასს-ის მეხუთე გაშვების მცდელობა. მისია ითვალისწინებდა მთვარის ზედაპირზე რბილ დაშვებას.

-6 № 5 გაუშვეს 1964 წლის 20 აპრილს. იგი წარმატებით გაიყვანეს დედამიწის დაბალ ორბიტაზე. თუმცა, «» ზედა საფეხურის ძრავა ვერ აინთო და მთვარის გაშვება არ შედგა. სადგური, ზედა ეტაპზე ერთად, ატმოსფეროში დაწვამდე გარკვეული დროის განმავლობაში შუალედურ ორბიტაზე დარჩა. მთვარის სადგურის გაშვებასთან დაკავშირებით ოფიციალური ინფორმაცია არ გამოქვეყნებულა.
თაკვი

თაკვი, თაკუ, თაკუი — ნასოფლარი ქვემო ქართლში, ახლანდ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ამლევის ჩრდილოეთით, მდ. ალგეთის მარცხენა ნაპირზე. სოფელი თაკვი მდებარეობდა იმ მთის ძირში, სადაც ალგეთს ერთვის ამლივის წყალი.

წერილობით წყაროებში პირველად იხსენიება საუკუნიდან, როგორც საბარათიანოს სოფელი თაკუ. თაკვი დატანილია საუკუნის სწავლულის ვახუშტის რუკებზე და მოხსენიებულია მის ნაშრომზე („აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“) დართულ სოფლების სიაში. ვახუშტის თხზულებაში გვხვდება ასევე თაკვის მთა. თაკვი დასახელებულია ზრბითის ხევის სოფლებს შორის იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაშიც“ ( საუკუნის მიწურული). 1721 წლის აღწერით სოფელ თაკვში ითვლებოდა 5 მებატონე (გოსტაშაბაშვილი, თაყაშვილები, უსუფბეგისშვილი, საამი და ედიშერი ბარათაშვილები), 7 გამომღები და 2 ბოგანო ყმა.

დასახლებული პუნქტი აქ უფრო ადრეც უნდა არსებულიყო, რასაც მოწმობს თაკვის მთის ფერდზე შერჩენილი განვითარებული შუა საუკუნეების ეკლესია.
ოსტინ მაიკლ ნორთი

ოსტინ მაიკლ ნორთი (ინგლ ; დ.30 ივლისი, 1996 ) — ამერიკელი მსახიობი. შეასრულა ლოგან უოტსონის როლი -ის ორიგინალურ სიტკომში და ტოპერ თორნტონის როლი -ის სერიალში „აუთერ ბენქსი".

ადრეული ცხოვრება
ნორთი დაიბადა ოჰაიოს შტატის ქალაქ ცინცინატში. მოგვიანებით მან და მისმა ოჯახმა გადაინაცვლა ჯორჯიას შტატის ქალაქ ატლანტაში.

კარიერა
ოსტინის სამსახიობო კარიერას საფუძველი ჩაეყარა 2011 წელს. იმონაწილევა რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში, მათ შორის: „კიქინ იტ", „გენერალური საავადმყოფო", „... ", „ჯესი" და „იხილე მამა მუშაობაში".
2014 წელს ოსტინი აირჩიეს -ის ორიგინალური სერიალის „მე ეს არ გავაკეთე" მთავარ როლზე.

2018 წელს ოსტინი აირჩიეს მოზარდებისთვის განკუთვნილი სერიალის „ოლ ნაითის" მთავარ როლზე, სადაც ითამაშა -ის პერსონაჟი. სერიალი შეიქმნა ჯეისონ უბალდის მიერ და პრემიერა შედგა 2018 წლის 11 მაისს -ზე.

2020 წელს შეირჩა მოზარდული დრამის „აუთერ ბენქსის" მთავარ როლზე. სადაც ითამაშა ჩეის სტოუქსის, მადელინ კლაინის, მადისონ ბეილის, ჯონათან დევისის, რუდი პანკოუსა და ენდრიუ სტარკთან ერთად. სერიალში შეასრულა ტოპერის როლი.

სერიალი შეიქმნა ჯოშ პეიტის, ჯონას პეიტისა და შენონ ბერქის მიერ და პრემიერა -ზე 2020 წლის 15 აპრილს შედგა.

2023 წელს ნორთმა იმონაწილევა რომანტიკულ დრამაში სახელად „ლამაზი კატასტროფა“.
პირადი ცხოვრება
ურთიერთობები
2018 წელს, ოთხი თვის განმავლობაში ხვდებოდა რეალითი-შოუს ვარსკვლავს სეიდი რობერტსონს. მას შემდეგ, რაც რობერტსონმა დაასრულა ურთიერთობა, განაცხადა: „ჩვენ დავშორდით. ის გასაოცარი ბიჭია და ვუსურვებ ყველაფერ საუკეთესოს. ჩვენ მეგობრები ვართ. უბრალოდ არ გამოვიდა. მან სულ ახლახანს მომწერა და თქვა, რომ ჩემზე ფიქრობდა — ვფიქრობ, ეს კარგია. სწორედ ასე უნდა იყოს."

სავარაუდო თავდასხმა და დაკავება
2024 წლის 13 თებერვალს ოსტინი დააკავეს, რადგან თავს დაესხა ლას-ვეგასის საავადმყოფოს თანამშრომლებს. სავარაუდოდ თავდასხმა განახორციელა რამდენიმე მედდასა და ფლებოტომისტზე სასწრაფო განყოფილებაში შესვლის შემდეგ. დააკავეს და წარუდგინეს ბრალდება,კერძოდ კი განმეორებული ფიზიკური შეურაცხყოფის გამო და გირაოს გადახდის შემდეგ გაათავისუფლეს.
ჯონათან პირს დეივისი

ჯონათან პირს დეივისი — (დ. 28 თებერვალი, 2000), ასევე ცნობილი უბრალოდ როგორც ჯ.დ. ან ჯდ, ამერიკელი მსახიობი. იგი თამაშობს პოუპ ჰეივარდის როლს -ის დრამატულ სერიალში „აუთერ ბენქსი”.

ადრეული ცხოვრება
დევისი გაიზარდა კონროეში, ტეხასი და სწავლობდა კონროეს საშუალო სკოლაში, სადაც თამაშობდა ფეხბურთს და მონაწილეობდა სასაუბრო და დებატების კლუბში. ჰყავს უმცროსი და. საშუალო სკოლის შემდეგ,დედამისმა გაყიდა სახლი და ისინი გადავიდნენ კალიფორნიაში, რათა მას შეეძლო სამსახიობო კარიერის გაგრძელება.

კარიერა
2026 წლის მარტში ხელი მოაწერა წარმომადგენლობით ხელშეკრულებას -სთან.
თალა

თალა — ნასოფლარი ისტორიულ ქვემო ქართლში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდ. ფოლადაურის მარცხენა ნაპირზე, სოფ. ზემო ბოლნისის სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 1,3 კმ-ზე.

თალა ბოლნისის ხეობის სოფლებს შორის დასახელებულია ვახუშტი ბატონიშვილისა და იოანე ბატონიშვილის სოფლების სიებში ( საუკუნე). სოფელი შედიოდა ბოლნისის საეპისკოპოსო მამულებში, რაზეც მეტყველებს ბოლნელი ეპისკოპოსის იოსებ რევიშვილის 1651 წლის წარწერა ნასოფლარის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესიის ბალავრის ქვაზე. წარწერიდან ჩანს, რომ ბოლნელ იოსებს, იერუსალიმში მეორედ ნამყოფს, შინ მობრუნების შემდგომ აუშენებია ყოვლადწმინდის ეკლესია მისი სულის საოხად; ამავე დროს, ჟამთა ვითარებისაგან მოშლილი ზემო ბოლნისი, ახოთა და თალა „ხელახლა უშოვია“ და გაუთავისუფლებია სახელმწიფო გადასახადებისგან. 1721 წლის აღწერით ამ სოფელში ერთი მებატონე იყო — ბოლნელი ეპისკოპოსი, რომელსაც ჰყოლია 4 გამომღები და 1 ბოგანო ყმა.

ღვთისმშობლის ეკლესიის გარდა ნასოფლარ თალას ტერიტორიაზე შემორჩენილია ქვითკირის ნაგებობის ნაშთები — სავარაუდოდ შუა საუკუნეების მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიის ნანგრევი, ნასახლარი ბუდეები, სამაროვანი, სამჭედლო სახელოსნოს ნანგრევები. 2024 წელს დაიწყო ნაეკლესიარის არქეოლოგიური შესწავლა.

თრიალეთის თალა, დმანისხევის თალა
ბოლნისის ხევის თალას გარდა, ამავე სახელწოდების სოფლები ყოფილა თრიალეთსა და დმანისხევშიც. თრიალეთის თალა მდებარეობდა კარწახის ხევის მარჯვენა მხარეს, გვირგვინეთსა და ქუჩათუბანს შორის (ეს სოფლები დასახელებულია ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილების სიებშიც). ბარათაშვილთა 1543 წლის გაყრის წიგნით ის წილად ერგო ფარიშატ ბარათაშვილს.

დმანისხევის თალა მდებარეობდა ქციის ხეობაში. 1721 წლის აღწერით ამ სოფელში ითვლებოდა 1 მებატონე (ყაფლანიშვილები), 1 მემამულე (აზნაური ყაითაზაშვილი რამაზა) და 1 გამომღები ყმა.
მარკოს ბერიოსი

მარკოს გაბრიელ ბერიოს როლდანი (დ. 15 იანვარი, 1984) — მაიორი ამერიკის შეერთებული შტატების საჰაერო ძალებში და ნასას ასტრონავტი.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ბერიოსი დაიბადა ფორტ კემბელში, ტენესის შტატში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში და გაიზარდა გუაინაბოში, პუერტო-რიკოში. მარკოსი სწავლობდა ანტილის საშუალო სკოლაში, ფორტ ბუჩანანში, პუერტო რიკოში, სადაც დაამთავრა სწავლა.

ბერიოსს აქვს ბაკალავრის ხარისხი მექანიკურ ინჟინერიაში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან, ასევე მაგისტრის ხარისხი მექანიკურ ინჟინერიაში და დოქტორის ხარისხი აერონავტიკასა და ასტრონავტიკაში სტენფორდის უნივერსიტეტიდან. ასევე დაამთავრა შეერთებული შტატების საზღვაო საცდელი პილოტების სკოლა პატაქსენტ რივერის საზღვაო ავიაბაზაზე, მერილენდის შტატში.

ასტრონავტის კანდიდატურა
2021 წლის 6 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ ბერიოსი იყო ერთ-ერთი 10 კანდიდატიდან, რომლებიც შერჩეულ იქნენ 2021 წლის ნასას ასტრონავტების ჯგუფ 23-ში.

როლდანის შერჩევის დროს, ბერიოსი მსახურობდა 1-ლი დანაყოფის მეთაურად 413-ე საფრენი ტესტირების ესკადრილიაში და საბრძოლო ძებნა-გადარჩენის გაერთიანებული ოპერატიული ჯგუფის დირექტორის მოადგილედ. მარკოზი სამსახურში შევიდა 2022 წლის იანვარში.

ჯილდოები და ღირსებები
საჰაერო მედალი სამი მუხის ფოთლის კლასტერით, საჰაერო ძალების ექსპედიციური სამსახურის ლენტი ოქროს საზღვრით, საჰაერო ძალების საქებარი მედალი ერთი მუხის ფოთლის კლასტერით, გეითსის ათასწლეულის სტიპენდიანტი, ნასას ჯგუფური მიღწევის ჯილდო.
ლუნა Е-6 № 8

„ლუნა“ -6 № 8 , -ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც ლუნა 1965 — საბჭოთა -6 სერიის ავტომატური პლანეტათშორისი სადგური, რომელიც შექმნილი იყო მთვარისა და კოსმოსური გარემოს შესასწავლად. ეს იყო -6 სერიის ასს-ის მეშვიდე გაშვების მცდელობა. მისია ითვალისწინებდა მთვარის ზედაპირზე რბილ დაშვებას.

-6 № 8 გაუშვეს 1965 წლის 10 აპრილს. საწვავისა და ჟანგვის ავზის წნევის სისტემაში გაჟონვის გამო მესამე საფეხურის (ბლოკი «») გაუმართაობის გამო, სადგურმა ორბიტაზე გასვლა ვერ შეძლო. ზედა საფეხური, სადგურთან ერთად, ატმოსფეროში დაიშალა.
დავიდ სამანეს ოკამპო

დავიდ სამანეს ოკამპო (დ. 4 ნოემბერი, 1865 – გ. 13 ივლისი, 1947) — პერუელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1931 წელს პერუს დროებითი პრეზიდენტი (ოფიციალურად სამხრეთ ხუნტის პრეზიდენტი) იყო.

მან ზედამხედველობა გაუწია საარჩევნო კანონმდებლობაში ცვლილებებს, რამაც ფაქტობრივად მასებისთვის ხმის მიცემის უფლება მოიტანა, რამაც 1931 წლის დეკემბრის კრიტიკულ - თუმცა ძალიან საკამათო - საპრეზიდენტო არჩევნებამდე მიიყვანა, სადაც სანჩეს სერომ ვიქტორ რაულ ჰაია დე ლა ტორე დაამარცხა. მის დანიშვნაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა მისმა რეპუტაციამ და მაღალმა პრესტიჟმა ყველა ფრაქციის პოლიტიკოსებს შორის.

ის ხოსე სამანესის ვაჟი იყო.

დემოკრატიული პარტია
ოკამპო პოლიტიკაში ადრეულ ასაკში შევიდა და დემოკრატიულ პარტიას შეუერთდა.

საარჩევნო კანონმდებლობის აღორძინება
სამანეს-ოკამპოს რვათვიანი პრეზიდენტობის ერთ-ერთი ფართოდ დაფასებული მიღწევა იყო საარჩევნო კანონმდებლობის აღორძინება. ეს მან სპეციალური კომიტეტის შექმნით შეძლო, რომლის შემადგენლობაშიც, სხვა ადამიანებთან ერთად, ლუის ე. ვალკარსელი, ხორხე ბასადრე გრომანი და ლუის ალბერტო სანჩესი შედიოდნენ. კომიტეტმა დააწესა ფარული კენჭისყრის სისტემა და შემოიღო დებულებები საარჩევნო სისტემაში უმცირესობების წარმომადგენლობის შესახებ. კომიტეტმა ასევე დანერგა ტექნოლოგიური ინოვაციები საარჩევნო სისტემაში, რითაც იგი მრავალი ზედმეტი კადრისგან გაათავისუფლა.
კადრიდინ ასლანოვი

კადრიდინ ასლანოვი (დ. 29 მაისი, 1947 - 1992) — ტაჯიკეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1991 წლის 31 აგვისტოდან 23 სექტემბრამდე.

ასლონოვი დაიბადა 1947 წლის 29 მაისს, ტაჯიკეთის სსრ-ში, რეშტის ოლქში.

როდესაც მისი წინამორბედი, ყაჰორ მაჰკამოვი, გადადგა ტაჯიკეთის პრეზიდენტის თანამდებობიდან, ასლონოვი აირჩიეს მის დროებით მემკვიდრედ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე. ასლონოვის, როგორც ლიდერის, ერთ-ერთი პირველი ქმედება იყო ბრძანებულების ხელმოწერა, რომელიც მოითხოვდა კომუნისტური პარტიის ყველა საქმიანობის შეწყვეტას ტაჯიკეთის ტერიტორიაზე და პარტიის ქონების ნაციონალიზაციას. შემდგომში, 1991 წლის სექტემბრის მეორე ნახევარში შეიკრიბა ტაჯიკეთის კომუნისტური პარტიის კონგრესი, რათა გამოეცხადებინა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის დაშლა. მან ასევე ხელი მოაწერა ბრძანებულებას, რომლითაც 9 სექტემბერი დამოუკიდებლობის დღედ დაადგინა. 1991 წლის 20 სექტემბერს ასლონოვმა დატოვა ტაჯიკეთის კომუნისტური პარტიის და მისი პოლიტბიუროს თანამდებობები. 23 სექტემბერს ტაჯიკეთის მთავრობის კონსერვატიულმა ძალებმა ასლონოვი თანამდებობიდან გადააყენეს. პრეზიდენტად პარტიის პირველი მდივანი რაჰმონ ნაბიევი დაინიშნა და იმავე დღეს საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა. ერთი წლის შემდეგ, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ქვეყანაში დაწყებული სამოქალაქო ომის საწყის ეტაპზე, ასლონოვი 1992 წლის ნოემბერში გაუჩინარებულად გამოცხადდა. წყაროს ცნობით, იგი პროსამთავრობო სახალხო ფრონტის მებრძოლებმა მოკლეს.
აკბარშო ისკანდროვი

აკბარშო ისკანდროვი (დ. 1 აგვისტო, 1951) — ტაჯიკეთელი პოლიტიკოსი, რომელიც ორჯერ იყო ტაჯიკეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. თავდაპირველად, იგი პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობას 1991 წლის 6 ოქტომბრიდან 2 დეკემბრამდე იკავებდა, როდესაც რაჰმონ ნაბიევმა თანამდებობა დატოვა ტაჯიკეთის პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად. ნაბიევმა არჩევნები მოიგო და ქვეყნის ისტორიაში პირველი სახალხოდ არჩეული პრეზიდენტი გახდა, თუმცა 1992 წლის სექტემბერში, სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, თანამდებობა დატოვა. ისკანდროვმა კვლავ დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა და მოგვიანებით, 1992 წლის 20 ნოემბერს გადადგა, რის შემდეგაც პრეზიდენტის თანამდებობა გაუქმდა და სახელმწიფოს მეთაურად ემომალი რაჰმონი დაინიშნა.

ისკანდროვი ასევე ელჩის მოვალეობას ასრულებდა თურქმენეთში, ყაზახეთსა და მონღოლეთში.

2024 წლის 13 ივნისს, ისკანდროვი იმ 50 ადამიანს შორის იყო, რომლებიც მთავრობის წინააღმდეგ გადატრიალების სავარაუდო შეთქმულების ბრალდებით დააკავეს და დაკითხვაზე წაიყვანეს. შემდეგ პროკურორებმა ისკანდროვისთვის 23 წლით თავისუფლების აღკვეთა მოითხოვეს.
რამონ ბაესი (პოლიტიკოსი)

რამონ ბაეს მაჩადო (დ. 24 დეკემბერი, 1858 წლის — გ. 4 მარტი, 1929) — დომინიკელი ექიმი და პოლიტიკოსი. იგი დომინიკელთა რესპუბლიკის დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1914 წლის 28 აგვისტოდან 5 დეკემბრამდე. 1903 წელს იგი იყო დომინიკელთა რესპუბლიკის დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტი. რამონი პრეზიდენტ ბუენავენტურა ბაესის ვაჟი გახლდათ. მოგვიანებით იგი სხვადასხვა სამთავრობო კაბინეტში საჯარო მოხელედ მუშაობდა, მათ შორის პრეზიდენტ ორასიო ვასკესის მმართველობისას.

იგი გარდაიცვალა სანტო-დომინგოში 1929 წლის 4 მარტს.

წარმომავლობა
ბაესი დედის, „კონჩიტა“ მაჩადოს მხრიდან ესპანელი კონკისტადორების, როდრიგო დე ბასტიდასისა და გონსალო ფერნანდეს დე ოვიედო ი ვალდესის შთამომავალია, ხოლო მამის, პრეზიდენტ ბუენავენტურა ბაესის მხრიდან, იეზუიტი მღვდლისა და ისტორიკოსის, ანტონიო სანჩეს ვალვერდესი.
მაკენას ოქრო

„მაკენას ოქრო“ — 1969 წლის ამერიკული მხატვრული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ჯეი ლი ტომპსონის მიერ. სცენარი ეფუძნება ჰენრი უილსონ ალენის ამავე სახელწოდების რომანს. მას კი საფუძვლად უდევს უძველესი ლეგენდა ადამსის დაკარგულ ოქროზე. ფილმში მთავარ როლებს გრეგორი პეკი და ომარ შარიფი ასრულებენ.

სიუჟეტი
ძველი ლეგენდა მოგვითხრობს ოქროს განძის შესახებ, რომელიც დამალულია „ “-ში („ოქროს კანიონი“), რომელსაც მოგვიანებით „ადამსის დაკარგული ოქრო“ უწოდეს და რომელსაც აპაჩების სულები იცავენ. ამბობენ, რომ ადამსმა ის ახალგაზრდა ასაკში იპოვა, მაგრამ აპაჩებმა შეიპყრეს და დააბრმავეს.

წლების შემდეგ მარშალი მაკენა ჩასაფრებას წააწყდა და მოუწია მოხუცი აპაჩი შამანის, პრერი დოგის მოკვლა. მაკენას საგანძურის რუკა ამგვარად ჩაუვარდა ხელში. მან რუკა კარგად შეისწავლა, სანამ გაანადგურებდა.

პრერი დოგს რუკის მოსაპოვებლად ეძებენ აშშ-ის კავალერიის მიერ ძებნილი, მექსიკელი ყაჩაღი ჯონ კოლორადო და მისი ბანდა. ისინი თავს აფარებენ ჰადლიბურგში მოხუცი მოსამართლის სახლს, კლავენ მას და იტაცებენ მის ქალიშვილს, ინგას. კოლორადო დაიჭერს მაკენას, რათა აიძულოს ისინი ოქროსკენ წაიყვანოს. ბანდაში შედიან კოლორადოს მარჯვენა ხელი სანჩესი და რამდენიმე ინდიელი, მათ შორის: აპაჩი მეომარი ჰაჩიტა და აპაჩი ქალი ჰეშ-კე. ჰეშ-კე და მაკენა ოდესღაც საყვარლები იყვნენ, მაგრამ ქალმა მაკენა მიატოვა მას შემდეგ, რაც მაკენამ დააპატიმრა ჰეშ-კეს ძმა, რომელიც გაასამართლეს და ჩამოახრჩვეს.

კავალერია სერჟანტ ტიბსის მეთაურობით ჯგუფს ჩასაფრებას უწყობს და ბანდის უმეტესობა იღუპება. დარჩენილი ოქროს მაძიებლები გზას აგრძელებენ. ჰეშ-კე ინგაზე ეჭვიანობს და ცდილობს მაკენას დაბრუნებას.

როდესაც საპატრულო კავალერიაში მხოლოდ ტიბსი და კიდევ ორ მეომარი დარჩა, ტიბსმა დახოცა ორივე და ოქროს მაძიებლებს შეუერთდა. აპაჩებთან შებრძოლების შემდეგ ისინი რუკაზე აღნიშნულ კლდეს მიაღწევენ. მაგრამ მთავარი სიძნელეები მათ კიდევ წინ ელით.

როლებში
გრეგორი პეკი — მაკენა
ომარ შარიფი — ჯონ კოლორადო
კამილა სპარვი — ინგა
არისტოტელე (ტელი) სალავასი — სერჟანტი ტიბსი
ტედ კესიდი — ჰაჩიტა
ჯული ნიუმარი — ჰეშ-კე
ილაი უოლაკი — ბენ ბეიკერი
ლი ჯ. კობი — გაზეთის რედაქტორი

მუსიკალური გაფორმება და საუნდტრეკი
ფილმის ორიგინალური მუსიკა და სიმღერები დაწერა და დირიჟორობა გაუწია კუინსი ჯონსმა, ხოლო საუნდტრეკის ალბომი გამოვიდა ლეიბლ -ის მიერ 1969 წელს. განმეორებითი ფონური თემაა „ “. მას ასრულებდა ხოსე ფელისიანო. კომპოზიტორი კუინსი ჯონსია, ტექსტი კი ფრედი დუგლასს ეკუთვნის. „ფრედი დუგლასი“ იყო სცენარისტის/პროდიუსერის კარლ ფორმანის ფსევდონიმი.
მელშიორ ნდადაიე

მელშიორ ნდადაიე (დ. 28 მარტი, 1953, მვაროს პროვინცია — გ. 21 ოქტომბერი, 1993, ბუჟუმბურა) — ბურუნდიელი ინტელექტუალი და პოლიტიკოსი, რომელიც ბურუნდის რესპუბლიკის მეოთხე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1993 წლის 10 ივლისიდან იმავე წლის 21 ოქტომბერს მის მკვლელობამდე. იგი იყო ბურუნდის პირველი მეთაური, რომელიც წარმოშობით ქვეყნის უმრავლესობის, ჰუტუს ეთნიკური ჯგუფიდან იყო და პირველი პრეზიდენტი ბურუნდის ისტორიაში, რომელიც პირდაპირი დემოკრატიული არჩევნების გზით აირჩიეს. მოგვიანებით მიიჩნიეს, რომ არჩევნები, რომელშიც ნდადაიემ გაიმარჯვა, იყო ერთადერთი სრულად სარწმუნო და გამჭვირვალე საპრეზიდენტო არჩევნები ბურუნდის ისტორიაში. ნდადაიე ცდილობდა გაეტარებინა ზომიერი პოლიტიკა, რომელიც მიზნად ისახავდა ორივე ეთნიკურ ჯგუფს შორის შეთანხმების მიღწევას. თუმცა, მან ვერ მოიპოვა რადიკალური ჰუტუების მხარდაჭერა, რომლებიც დემოკრატიული მთავრობის მოსვლის შემდეგაც აგრძელებდნენ საბოტაჟსა და ამბოხს. ამავდროულად, მას მოუხდა დაპირისპირება ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებთან, რომლებიც კვლავ ტუტსების ხელში იყო და ეჭვით უყურებდნენ მის რეფორმებს.

საერთაშორისო დონეზე, 4 აგვისტოს ნდადაიე დაესწრო არუშას შეთანხმების ხელმოწერას, სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რომელიც მიზნად ისახავდა რუანდის სამოქალაქო ომის დასრულებას. მისი ურთიერთობა რუანდის პრეზიდენტ ჟიუვენალ ჰაბიარიმანასთან დაძაბული იყო. სექტემბერში იგი გაემგზავრა გაეროს შტაბ-ბინაში და სიტყვით მიმართა გენერალურ ასამბლეას. 18 ოქტომბერს კი მავრიკში ფრანკოფონიის ქვეყნების სამიტს დაესწრო.

მკვლელობა და მთავრობის დამხობის მცდელობა
ნდადაიეს ხელისუფლებაში მოსვლიდან სულ რაღაც სამი თვის შემდეგ, 21 ოქტომბერს, მოხდა სამხედრო გადატრიალების მცდელობა, რის შედეგადაც ნდადაიე დე ფაქტო სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობაზე ფრანსუა ნგეზემ შეცვალა. იმავე დღეს პრეზიდენტი სამხედრო ბანაკის ოფისში გადაიყვანეს, სადაც ის იარაღის კონდახით სცემეს, შემდეგ კი სასტიკად დასაჯეს სიკვდილით. მას ისრის მიერ მიყენებული თოთხმეტი ჭრილობა აღმოაჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ გადატრიალება საბოლოოდ ჩაიშალა და კონსტიტუციურმა მთავრობამ შეინარჩუნა ძალაუფლება, ნდადაიეს მკვლელობამ გამოიწვია პოლიტიკური ძალადობის ესკალაცია ორ ეთნიკურ ჯგუფს შორის. ამან დასაბამი მისცა ბურუნდის სამოქალაქო ომს, რომელიც 2005 წლამდე, პიერ ნკურუნზიზას არჩევამდე გაგრძელდა.
სოსიპატრე (სამოცდაათთაგანი)

} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), კათოლიკურში — 25 ივნისი.

სოსიპატრე წარმოშობით აქაიიდან იყო. იგი მოციქულ იასონთან ერთად გახდა პავლე მოციქულის მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს:

სოსიპატრე იკონიის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი იასონთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ, კუნძულის მომდევნო მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ.

იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, ს. 369-402).
სიპრიენ ნტარიამირა

სიპრიენ ნტარიამირა (დ. 6 მარტი, 1955, მუბიმბი, ბურუნდი — გ. 6 აპრილი, 1994, კიგალი, რუანდა) — ბურუნდის პრეზიდენტი 1994 წლის 5 თებერვლიდან მის გარდაცვალებამდე, როდესაც თვითმფრინავი, რომლითაც იგი მგზავრობდა, ჩამოაგდეს.

ბიოგრაფია
სიპრიენ ნტარიამირა დაიბადა მუბიმბის კომუნაში, მაჰეიოს ზონაში, რომელიც ბუჟუმბურა-რურალის პროვინციის ნაწილია. იმ დროს ეს ტერიტორია გაეროს სამეურვეო მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა და მასზე პასუხისმგებელი ბელგია იყო. 1972 წელს, ჰუტუს წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, მას ათასობით სხვა ჰუტუს მსგავსად ქვეყნის დატოვება მოუხდა.

1982 წელს ნტარიამირამ დაამთავრა რუანდის ეროვნული უნივერსიტეტი კიგალიში სოფლის მეურნეობის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი პოლიტიკურად გააქტიურდა სოციალისტურ მოძრაობებში. 1983 წელს იგი სამშობლოში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობის სფეროში საჯარო მოხელედ დაიწყო მუშაობა. 1985 წელს, პოლკოვნიკ ჟან ბაპტისტ ბაგაზას რეჟიმის დროს, იგი მცირე ხნით პოლიტპატიმარი იყო.

1986 წლის აგვისტოში იგი იყო ჰუტუების მიერ დომინირებული პარტიის, „ფრონტი დემოკრატიისთვის ბურუნდიში“ („“) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ეკონომიკური პოლიტიკის დირექტორი. „“ ხელისუფლებაში 1993 წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნების შემდეგ მოვიდა, რამაც დაასრულა უმცირესობაში მყოფი ტუტსებისა და „ეროვნული პროგრესის კავშირის“ მმართველობის ხანგრძლივი ისტორია. ახალმა პრეზიდენტმა, მელშიორ ნდადაიემ, ნტარიამირა სოფლის მეურნეობის მინისტრად დანიშნა.

1993 წლის ოქტომბერში ნდადაიე და მისი ორი მთავარი თანამშრომელი მოკლეს, რამაც გამოიწვია საპარლამენტო ბლოკადა და სამოქალაქო ომი. 1994 წლის 5 თებერვალს ნტარიამირა პრეზიდენტად აირჩიეს, როგორც კომპრომისული გადაწყვეტილება. იგი იყო ჰუტუ, თუმცა ნდადაიეს ტრადიციების მიმდევარ ზომიერ პოლიტიკოსად ითვლებოდა, ხოლო პრემიერ-მინისტრად „“-ს ფიგურა, ანატოლ კანიენკიკო დაინიშნა.

გარდაცვალება
ეს გამოსავალი ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან თვითმფრინავი, რომლითაც ნტარიამირა და რუანდის პრეზიდენტი, ასევე ჰუტუ, ჟუვენალ ჰაბიარიმანა მგზავრობდნენ, კიგალის აეროპორტში დაშვებისას რაკეტის დარტყმის შედეგად ჩამოვარდა (1994 წლის 6 აპრილის ტერაქტი). თავდასხმის შედეგად ორივე მათგანი დაიღუპა. ამ მკვლელობებმა მომდევნო თვეებში რუანდის გენოციდი გამოიწვია.

8 აპრილს ხელისუფლება ხელში აიღო ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტმა და ნტარიამირას ხანგრძლივმა თანამშრომელმა, სილვესტრე ნტიბანტუნგანიამ.
იასონი (სამოცდაათთაგანი)

} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), კათოლიკურში — 12 ივლისი.

იასონ მოციქული წარმოშობით მცირე აზიიდან, ქალაქ ტარსუნიდან იყო. მოციქულ სოსიპატრესთან ერთად გახდა პავლე მოციქულის მოწაფე. რომაელთა ეპისტოლეში პავლე მოციქული მათ „ნათესავად“ იხსენიებს:

იასონი ტარსუნის პირველ ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. ქრისტიანობის საქადაგებლად იგი სოსიპატრესთან ერთად გაემგზავრა დასავლეთში და 63 წელს მივიდა კუნძულ კერკირზე, ონის ზღვაში, საბერძნეთის მახლობლად. აქ მათ ააშენეს ეკლესია სტეფანე პირველმოწამის სახელზე და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებელი მონათლეს, რისთვისაც კუნძულის მმართველმა ისინი 7 ავაზაკთან ერთად დილეგში ჩასვა. მოციქულებმა შვიდივე ავაზაკი მოაქციეს ქრისტიანობაზე, ხოლო გაქრისტიანებული პატიმრები მმართველმა სიკვდილით დასაჯა. გაქრისტიანებული ავაზაკების მოწამეობრივი აღსასრულის შემსწრე ციხის მცველმა ქრისტიანად გამოაცხადა თავი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს. მოწამეობრივი გვირგვინი მიიღო ასევე მოციქულების მიერ გაქრისტიანებულმა კუნძულის მმართველის ქალიშვილმა კერკირამ, რომელსაც თავი მოკვეთეს. ქრისტიანთა მოწამეობრივი აღსასრულისა და მათი სულიერი სიმტკიცის შემდეგ, კუნძულის მომდევნო მმართველმაც მიიღო ქრისტიანობა და სევასტიანე დაერქვა. იგი დაუღალავად შრომობდა კუნძულზე ქრისტიანული ეკლესიების აგებაში. სოსიპატრე და იასონი ღრმა მოხუცებულობაში აღესრულნენ.

იასონისა და სოსიპატრე მოციქულების მოსახსენებელი, რომელიც შეიძლება იოანე ქსიფილინოსის შედგენილი იყოს, თარგმნილია ბერძნულიდან ქართულად დაახლოებთ საუკუნის შუა წლებში და შემონახულია ერთ მეტაფრასული თხზულებების შემცველ კრებულში (ქუთ. 7, ს. 369-402).
კერკირა ქალწული

წმინდა ქალწულმოწამე კერკირა — საუკუნის ქრისტიანი კუნძულ კერკირადან, რომელიც იყო კუნძულ კერკირას რომაელი მმართველის ქალიშვილი და მოწამეობრივად აღესრულა 63 წელს. მართლმადიდებელ ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა .

ცხოვრება და მოწამეობრივი აღსასრული
ქალწული კერკირა იყო კუნძულ კერკირას მმართველის ქალიშვილი. 63 წელს კუნძულზე ქრისტიანობის საქადაგებლად მოციქულები სოსიპატრე და იასონი ჩავიდნენ.

მოციქულებმა აქ მათ ააგეს წმიდა პირველმოწამე სტეფანეს სახელობის ტაძარი და ბევრი წარმართი მონათლეს. როცა კუნძულის მმართველმა შეიტყო, დაატყვევა ისინი და ჩასვა საკანში, სადაც 7 ავაზაკი იჯდა: სატორნიოს, იაკისხოლე, ფავსტიანე, იანუარი, მარსალი, ევფრასია და მამია, მოციქულებმა ისინი ქრისტეს სჯულზე მოაქციეს. ავაზაკყოფილები მოწამეობრივად აღესრულნენ — ადუღებული ზეთით სავსე ქვაბში ჩაყარეს.

მათი წამების მხილველმა ციხის დარაჯმა ირწმუნა ქრისტე და თავი მაცხოვრის მიმდევრად აღიარა. ამისთვის მას მარცხენა ხელი მოჰკვეთეს, შემდეგ ორივე ფეხი და ბოლოს თავი. მმართველის ბრძანებით მოციქულები კვლავ ცემეს და საკანში ჩაკეტეს.

როცა მმართველის ასულმა ქალწულმა კერკირამ გაიგო მოწამეთა ტანჯვის შესახებ, მანაც ქრისტიანად გამოაცხადა თავი და მთელი თავისი ქონება ღარიბებს დაურიგა. გაცოფებული მმართველი შეეცადა ქალიშვილის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ. გაბოროტებულმა მამამ საშინელი სასჯელი მოიფიქრა შვილისთვის: მისი ბრძანებით წმიდა კერკირა საკანში ჩააგდეს და მასთან შეუშვეს ავაზაკი მურინი. როცა ავაზაკი საკანის კარს მიუახლოვდა, დათვი დაეცა თავს. წმიდა კერკირამ ხმაური გაიგონა და მხეცი ქრისტეს სახელით განდევნა, შემდეგ ლოცვით განკურნა მურინის ჭრილობები. წმიდანმა ქრისტეს სჯული აუხსნა ავაზაკს, რის შემდეგაც წმიდა მურინიც მოწამეობრივად აღესრულა.

ბოროტისაგან გონებადაბნელებულმა მამამ ცეცხლს მისცა მთელი ციხე, მაგრამ ქალწული მაინც ცოცხალი გადარჩა, შემდეგ მამისვე ბრძანებით ხეზე დაკიდეს წმიდა კერკირა, გაგუდეს და ისრებით დაასახიჩრეს ქალწულმოწამის ნატანჯი სხეული.