პაოთოუ

პაოთოუ (; ფინინი: ; ) — მოსახლეობის მხრივ უდიდესი ქალაქი შიდა მონღოლეთის ტერიტორიაზე, ჩინეთი. პაოთოუს მინიჭებული აქვს საოლქო დონის ქალაქის სტატუსი. 2020 წლის მონაცემებით, ქალაქის ურბანული („მეტრო არეალი“) ნაწილი 5 რაიონისაგან შედგება, სადაც, საერთო ჯამში, 2 261 089 ადამიანი ცხოვრობს. ქალაქის მთელს ტერიტორიაზე 2 709 378 კაცი ცხოვრობს. ქალაქის სახელი, სიტყვა-სიტყვით ითარგმნება როგორც „ირმის ქალაქი“. მსგავს რამეს ნიშნავს პაოთოუს მონღლური სახელიც, „ლუჩენგი“ ( ფინინი: ). ქალაქი ასევე ცნობილია, როგორც „გობის უდაბნოს ფოლადის ქალაქი“ ( ფინინი: ).

წარსულში ქალაქში ძირითადად ფოლადი იწარმოებოდა. უკანასკნელ ათწლეულებში პაოთოუ საერთაშორისო მასშტაბით გახდა ცნობილი იშვიათი მინერალებით, რომელიც ბაიან-ობოში მოიპოვება. ქალაქი მინერალების უმსხვილესი წყაროა ჩინეთში.

ისტორია
უძველესი პერიოდი
თანამედროვე პაოთოუს ტერიტორია დასახლებული იყო მომთაბარე ტომებით. ეს ტომები თანამედროვე მონღოლების წინაპრებად არიან მიჩნეულნი. ხანის დინასტიის არსებობის მიწურულს, ძველი წელთაღრიცხვით 206 წლიდან 220 წლამდე თანამედროვე პაოთოუს ძიუიუანის რაიონში დაიბადა ცნობილი მეომარი, ლიუი ბუ.

ქალაქის დაარსება
შიდა მონღოლეთის დედაქალაქთან, ხუხ-ხოტოსთან შედარებით, პაოთოუ მოგვიანებით ჩამოყალიბდა. ქალაქის სტატუსი მას 1809 წელს მიენიჭა. ქალაქისათვის ეს ადგილი მდინარე ხუანხესთან (იგივე „ყვითელი მდინარე“) სიახლოვის გამო აარჩიეს.

 საუკუნის დასაწყისი
ბეიჯინგიდან რკინიგზა 1923 წელს აშენდა, რამაც ქალაქში სხვადასხვა საწორმოების გახსნას შეუწყო ხელი. გერმანულ-ჩინური თანამშრომლობის შედეგად, 1934 წელს აშენდა პაოტოუს აეროპორტი. ამავე პერიოდში დაიწყო ყოველკვირეული ფრენები ნინსია-ხუეისა და ლანჭოუს მიმართულებებით.

1996 წლის მიწისძვრა
1996 წლის 3 მაისს, ადგილობრივი დროით 11:32-ზე, ქალაქში 6.4 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა მოხდა. იმის გამო, რომ მიწისძვრის ეპიცენტრი ქალაქიდან არც თუ ისე შორს მდებარეობდა, პაოთოუ ინციდენტის შედეგად ძლიერ დაზიანდა. შედეგად გარდაიცვალა 26 ადამიანი, 453 დაშავდა, ხოლო 196 633 ადამიანმა საცხოვრებელი დაკარგა. ასევე დაზიანდა ელექტროენერგიის ინფრასტრუქტურა, ის დადნა და ყვითელ მდინარეში ჩაეშვა.

 საუკუნე
 საუკუნის დასაწყისში პაოთოუს ეკონომიკა მკვეთრად გაიზარდა. 2000 წლიდან 2010 წლამდე თითქმის გაათმაგდა. ქალაქი მთლიანი შიდა პროდუქტის პიკი 2016 წელს დაფუქსირდა, როდესაც მაჩვენებელმა ჩინური იუანი შეადგინა. ამის შემდეგ მაჩვენებელი თანდათან შემცირდა. ერთ სახლში მაცხოვრებელთა რიცხვი საშუალოდ 2.27 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მონაცემთან შედარებით (2.65) შემცირებულია.

ასაკობრივი და სქესობრივი განაწილება
პაოთოუში, ჩინეთის ბევრი ადგილის მსგავსად, ასაკობრივი მოსახლოება ჭარბობს. 2020 წლის მონაცემებით, პაოთოუში 60 წლის ან მეტი ასაკის ადამიანთა პროცენტულმა წილმა 20.19% შეადგინა. ეს ჩინეთის საშუალო მაჩვენებელთან (18.70%) შედარებით 1.49 პროცენტით მაღალი მაჩვენებელია. 65 ან მეტი წლის მოსახლეობის 13.70%-ია, რაც ჩინეთის საშუალო მაჩვენებელზე (13.50%) 0.20 პროცენტით მაღალია. 60 და მეტი წლის ადამიანთა რიცხვი 2010 წელთან შედარებით 7.42%-ითაა გაზრდილი

2020 წლის ჩინეთის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, ქალაქში მაცხოვრებლებს შორის 50.7% მამრობითი სქესის, ხოლო 49.3% მდედრობითი სქესისაა.

ეთნიკური ჯგუფები
ურბანიზაცია
2020 წლის მონაცემებით, 2 334 400 ადამიანი (მთლიანი მოსახლეობის 86.16%) პაოთოუს ურბანულ ნაწილებში ცხოვრობდა. შესაბამისად 375 000 ადამიანი (13.84%) ქალაქის გარეუბნებშია დასახლებული.

კლიმატი
პაოთოუსათვის დამახასიათებელია ცივი ნახევრად უდაბნოს კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია ). ქალაქისათვის დამახასიათებელია გრძელი, ცივი და ძალიან მშრალი ზამთარი და ცხელი, ნოტიო ზაფხული.