iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩაჩავას კლინიკა

ჩაჩავას კლინიკა (ყოფ. პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი) — ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულება საქართველოში, ქალაქ თბილისში. 1875 წელს თბილისში სამშობიარო სახლის ბაზაზე დაარსდა ამიერკავკასიის ოლღას სახელობის მეანობის ინსტიტუტი, რომელსაც 1912 წლიდან დედათა და ბავშვთა დაცვის საცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ერქვა; 1959 წელს მისგან პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის გამოყოფის შემდეგ, მას მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ეწოდა. სამეცნიერო პროფილის შესაბამისად, 1976 წელს ინსტიტუტს მიენიჭა მისი პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სახელწოდება. 1981 წელს ინსტიტუტს მიენიჭა აკადემიკოს კონსტანტინე ჩაჩავას სახელი და ეწოდა: „აკადემიკოს კონსტანტინე ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი“, გრძელი დასახელების გამო ხალხი ინსტიტუტს სიყვარულით „ჩაჩავას კლინიკას“ ეძახდა, რის გამოც 2010 წელს ინსტიტუტის ოფიციალური დასახელება შეიცვალა და „ჩაჩავას კლინიკა“ ეწოდა. ინსტიტუტში სხვადასხვა დროს მუშაობდნენ გამოჩენილი მკვლევარ-მოღვაწენი ადოლფ რემერტი, ედმუნდ სობესტიანსკი, იოსებ თუმანიშვილი, ივანე თიკანაძე, გაბრიელ ღამბარაშვილი, გრამიტონ ასათიანი, მიხეილ პაპიტაშვილი, კონსტანტინე ჩაჩავა და სხვები.

ინსტიტუტში, პირველად მსოფლიოში, მიიღეს ნაყოფის გულის ბიოდენების „პირდაპირი კარდიოგრაფია“ და ნაყოფისათვის ტვინის სისხლის ძარღვების რეოენცეფალოგრაფია, პირველად ყოფილ სსრკ-ში ჩაწერეს ნაყოფის ტვინის ბიოდენები. შექმნილია და მეცნიერულად დასაბუთებულია ორიგინალური კონსტრუქციის ვაკუუმ-ექსტრაქტორი (კ. ჩაჩავა, პ. ვაშაკიძე, ლენინური პრემია, 1957), დამუშავებულია ნაყოფის სქესის დადგენის მეთოდი ორსულობის ადრეულ ვადაში და სხვა. ინსტიტუტი პერიოდულად აქვეყნებს შრომათა კრებულებს, ატარებს რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო კონფერენციებს, სიმპოზიუმებს, სესიებს.

ამჟამად ჩაჩავას კლინიკა მულტიპროფილური სამედიცინო დაწესებულებაა, რომელიც თავის მრავალრიცხოვან პაციენტებს ევროპული სტანდარტის შესაბამის ყველა ტიპის სამედიცინო სერვისს სთავაზობს. კლინიკის მთავარ პრიორიტეტს კვლავაც სამეანო-გინეკოლოგიური სერვისები წარმოადგენს. ჩაჩავას კლინიკა ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულებაა საქართველოში. შექმნის დღიდან კლინიკის კედლებში 500 000-მდე ახალშობილი დაიბადა.
დუ ფუ

დუ ფუ, ტუ ფუ (, უეიდ-ჯაილზი , დ. 712, გუნის მაზრა, ხუნანის პროვინცია — გ. 770) — ტანის ეპოქის ჩინელი პოეტი.

ლი ბოსთან ერთად მას მიიჩნევენ უდიდეს ჩინელ პოეტად. მისი თავდაპირველი სურვილი სახელმწიფო კარიერა იყო, თუმცა მან ვერ მიიღო სასურველი დანიშნულება. მისი ცხოვრებისას მოხდა 755 წლის ან ლის აჯანყება, რის გამოც მან ცხოვრების ბოლო 15 წელი დაუდეგრად გაატარა.

თავიდან ნაკლებად ცნობილი შემოქმედთათვის, მისი გავლენა იგრძნობა როგორც ჩინურ, ასევე იაპონურ კულტურებში. მისი ნაშრომებიდან დღესდღეობით 1500-ია შემორჩენილი. მას ეძახდნენ პოეტ ისტორიკოსს და საგისმწერ პოეტს. დასავლეთის კულტურაში მას მოიხსენიებდნენ როგორც „ჩინელ ოვიდიუსს“ და „ჩინელ შექსპირსაც“ კი.
სკრა-ქარელის არხი

სკრა-ქარელის არხი — სარწყავი არხი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. გამოყვანილია მდინარე მტკვრის წყალი. სათავე უდევს სოფელ ახალსოფელთან, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. მაგისტრალური არხის სიგრძეა 27,5 კმ. გამტარუნარიანობა 2,2 მ³/წმ. ექსპლუატაციაშია 1947 წლიდან. რწყავს ქარელისა (1802 ჰა) და გორის (456 ჰა) მუნიციპალიტეტების მიწებს — ქვემო ხვედურეთი, ზემო ხვედურეთი, ღვლევი, ქვენაფლავი, ქ. ქარელი, სკრა, ბეთლემი, ქვემო რიეთი და სხვ.
სვიმონ კანანელი

სვიმონ კანანელი (, , ), ასევე სიმონ (ზილოტი) მოშურნე (, , ) — იესო ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი. მართლმადიდებელი ეკლესია მისი ხსენების დღეს აღნიშნავს (23) მაისსა და 12 მოციქულის ხსენების დღეს — (13 ივლისს), ხოლო კათოლიკური ეკლესია — 28 ოქტომბერს.

კანანელი
სვიმონ მოციქულის მეტსახელი — კანანელი სახარებაში რამდენიმე ადგილას მოიპოვება:

მკვლევრები სვიმონ კანანელის სახელს აკავშირებენ სვიმონ მოშურნის სახელთან, რომელიც ასევე რამდენიმეჯერ მოიხსენიება წმინდა სახარებაში:

მკვლევართა აზრი ამ ორი მეტსახელის თაობაზე შემდეგია: ებრაული სიტყვა „კანანი“ ნიშნავს „შურს“, ხოლო ბერძნული სიტყვა „ზილოტ“ კი ითარგმნება როგორც ”მოშურნე”. თავად მეტსახელი ზილოტი, რომელიც ქართულ სახარებაში მოიხსენიება როგორც მოშურნე, ასოცირდება „ზილოტთა პარტიასთან“, რომელიც მაშინდელი ებრაული დაჯგუფება იყო, რომლის წევრებიც ნატრულობდნენ ძველებრაული ტრადიციების აღდგენას. ასევე შურით გასცქეროდნენ თავიანთი ქვეყნის ძველდროინდელ დამოუკიდებლობას. მკვლევართა აზრით სვიმონ კანანელი სწორედ ამ „მოშურნეთა“ პარტიის წევრი იყო.

ზილოტთა რელიგიურ-პოლიტიკური პარტია ძირითადად მდებარეობდა გალილეაში და ეწინააღმდეგებოდა რომაელთა გავლენას ისრაელზე. ებრაული პარტიის ბერძნული სახელწოდება კი იმაზე მიუთითებს, რომ იქ მახლობლად მცხოვრები ბერძნებიც ასევე განიცდიდნენ რომაელებისაგან შევიწროვებას და მათაც სურდათ რომაელებისაგან თავის დაღწევა. ასე რომ, ამ პარტიის ყველა წევრს, იქნებოდა ეს ბერძენი თუ ებრაელი, არქმევდნენ „ზილოტს“ ანუ მოშურნეებს.

მკვლევართა სხვა ჯგუფი კი ფიქრობს, რომ კანანელი სხვა არაფერია თუ არა ის, რომ მოციქული იყო კანას გალილეიდან ანუ კანანელი.

ისტორია
ქადაგება
ძველი ქართველი და უცხოელი მემატიანეების ცნობით, წმ. სვიმონ კანანელმა წმ. ანდრია მოციქულთან ერთად პირველმა იქადაგა ქრისტიანობა სამხრეთ და დასავლეთ საქართველოში, მათ შორის აფხაზეთში. გზად ქადაგებისას ანდრია მოციქულმა გააგრძელა გზა ჩრდილოეთით, ხოლო სვიმონ კანანელი კი შეჩერდა ფსირცხას გამოქვაბულში. აფხაზეთში მან ბევრი იქადაგა და დაამხო კერპთაყვანისმცემლობა, რომელიც ხალხს ჩვილი ბავშვების მსხვერპლშეწირვისკენ უბიძგებდა.
მოწამეობრივი აღსასრული
ადერკის მეფობის დროს რომაელებმა შეიპყრეს სვიმონ მოციქული და მოკვეთეს თავი (ახლაც ამჩნევია იმ ადგილს სისხლის წვეთების კვალი). გადმოცემის მიხედვით, †55 წელს სვიმონ კანანელი წარმართებმა ქრისტეს დარად ჯვარზე გააკრეს და დაასაფლავეს ნიკოფსიაში, ისტორიული საქართველოს ჩრდილოეთ საზღვარზე.

წმინდა ნაწილები
მორწმუნეებმა იპოვეს რა მოციქულის გვამი, დიდებით მიაბარეს მდინარის ნაპირას მიწას. საუკუნეში მოციქულის სახელზე ახალ ათონში პატარა ეკლესია ააგეს, რომელიც სავარაუდოდ ხის უნდა ყოფილიყო. შემოსევების დროს მუსლიმებმა ტაძარი დაარღვიეს. მოგვიანებით საუკუნეში სვიმონ კანანელის ტაძარი თეთრი თლილი ქვისგან ტაძარი ააშენეს, რომელსაც რესტავრაცია რამდენიმეჯერ ჩაუტარდა. მათ შორის საუკუნის 80-იან წლებში. ტაძტის ფრესკული მოხატულობა შემორჩენილი არ არის. არქიტექტურული დეკორიდან ყურადღებას იქცევს ქრისტიანული სიმბოლოების — თევზის, ლომისა და ჯვრის რელიეფური გამოსახულებანი.
1830 წელს აქ ბერებმა სვიმონ კანანელის გამოქვაბულში გაჭრეს მეორე შესასვლელი.

იდენტიფიკაცია
მკვლევრების ნაწილი სიმონ კანანელს მიიჩნევს იესოს ხორციელ ძმად, იოსებ დამწინდველის ძედ და აიგივებს იერუსალიმის პატრიარქ სვიმეონთან.
ხუან დე ერერა

ხუან ბატისტა დე ერერა (; დ. 1530, მოველიანი, სანტანდერი — გ. 15 იანვარი, 1597, მადრიდი) — ესპანელი არქიტექტორი და მეცნიერი, გვიანდელი აღორძინების წარმომადგენელი, რენესანსის ხუროთმოძღვრების ე.წ. ”შეულამაზებელი” სტილის შემქმნელი.

ერერა ს. ესპანეთის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი არქიტექტორი იყო. როგორც აღორძინების პერიოდის პროგრესული ადამიანი მეცნიერების მრავალი დარგით იყო დაინტერესებული. მისი ნამუშევარი ” («მოხსენება კუბისტურ ფორმაზე») მკაფიოდ ასახავს მის ცოდნას გეომეტრიასა და მათემატიკაზე.

ხუან დე ერერა წარმოშობით დიდგვაროვანი ოჯახიდან იყო, ასტურიის პროვინციის ქალაქ მოველიანიდან. 1548 წლის გაზაფხულამდე სწავლობდა ვალიადოლიდის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი განათლება ბრიუსელში განაგრძო. 1551 წელს მიღებული აქვს მონაწილეობა კარლოს -ის სამხედრო კამპანიებში.
პერმის ოპერისა და ბალეტის თეატრი

პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის პერმის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი , რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი მუსიკალური თეატრი. შენობა აგებულია 1878 წელს. აქ მუშაობდნენ თავლსაჩინო დიროჟორები. ბ. პლოტნიკოვი, უ. ავრანეკი, ა. მარგულიანი, ი. ფალიაშვილი, ა. პავლოვ-არბენინი, ა. პაზოვსლი და სხვები. 1920-დან სახელმწიფო თეატრია. საბალეტო დასი ჩამოყალიბდა 1926 წელს. 20-იანი წლების შუა ხანიდან დადგმული ოპერებიდან აღსანიშნავია: კოვალის „სევასტოპოლები“ (1946, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1947), სტეპანოვის „ივანე ბოლოტნიკოვი“ (1950; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951) და სხვა. 60-70-იანი წლების საუკეთესო დადგმებია: ვერდის „ტრუბადური“ (1964), მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“ (1965), ჩაიკოვსკის „ორლეანელი ქალწული“ (1969) და სხვა. საბალეტო სპექტაკლები: ხაჩატურიანის „სპარტაკი“ (1969), პროკოფიევის „რომეო და ჯულიეტა“ (1972), ბარტოკის „სასწაულებრივი მანდარინი“, სტრავინსკის „პულჩინელა“ (1973). 1946 წელს თეატრი დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით; 1965 წელს მიენიჭა პეტრე ჩაიკოვსკის სახელი (1974 წლისთვის თეატრს დადგმული ჰქონდა ჩაიკოვსკის ყველა სცენური ნაწარმოებები 10 ოპერა და 3 ბალეტი); 1960 წლიდან აკადემიური თეატრია.

1972-1976 წლებში აქ მუშაობდა ქართველი მომღერალი ი. კავსაძე.
ვასილი პეროვი

ვასილი გრიგოლის ძე პეროვი (, ნამდვილი გვარი კრიდენერი ; დ. 2 იანვარი, 1834 [ძვ. სტ. 21 დეკემბერი ] [ ძვ. სტ. 1833] , ტობოლსკი — გ. 10 ივნისი [ ძვ. სტ. 29 მაისი] , 1882, სოფ. კუზმინკი, ახლა მოსკოვის შემადგენლობაში) — რუსი ფერმწერი, პერედვიჟნიკების ამხანაგობის ერთ-ერთი დამაარსებელი და წევრი.

ბიოგრაფია
1846-1849 წლებში სწავლობდა არზამასის ფერწერის სკოლაში და მოსკოვის ფერწერის, ძერწვისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში (1853-1861), აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1871-1882). მისი მოწაფეები იყვნენ ნ. კასატკინი, ს. კოროვინი, მ. ნესტეროვი, ა. რიაბუშკინი. სამხატვრო აკადემიის პენსიონერი (1862-1869; 1864 წლამდე პარიზში). ,„პერედვიჟნიკების“ ამხანაგობის დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი და წევრი.

60-იანი წლების დასაწყისში შექმნა სოციალური ხასიათის მრავალი ჟანრული სურათი („სააღდგომო ლიტანია სოფლად“, 1861, „ჩაის სმა მიტიშჩიში“, 1862; ორივე ტრეტიაკოვის გალერეა), ცდილობდა დაეძლია აკადემიური ხელოვნების ფერწერის სიჭრელი. პარიზის პერიოდის ნამუშევრებში შეიმჩნევა განსაკუთრებული ინტერესი ადამიანის ინდივიდუალურ ხასიათისადმი („ბრძა მუსიკოსი“, 1864, ტრეტიაკოვის გალერეა). 60-იანი წლების ნახევარში პეროვის შემოქმედებაში გაძლიერდა კრიტიკული ტენდეციები. მხატვარი დიდი სიმპათიითა და მაღალი ემოციურობით გადმოგვცემს რუსეთის ღარიბ-ღატაკთა დუხჭირ ცხოვრებას, აღწერს კომპოზიციურ ლაკონიურობას, დიდ როლს ანიჭებს პეიზაჟს („მიცვალებულის გაცილება“, 1865; „დამხრჩვალი ქალი“, 1867; „ბოლო სამიკიტნო საგუშაგოსთან“, 1868 — ყველა ტრეტიაკოვის გალერეა). ამავე პერიოდში პეროვნა შექმნა სურათები, რომლებიც ჟანრობრივად ახლოს იყო პორტრეტებთან („ფოკუშკა-ბუკიოტი“, 1868; „მწირი“, 1870 — ორივე ტრეტიაკოვის გაკერეა). 70-ის დასაწყისში მხატვარი მუშაობდა რუსეთის პროგრესულ ინტელიგენციის წარმომადგენელთა პორტრეტებზე. პეროვის პორტრეტებში ჩანს მხატვრის ობიექტური დამოკიდებულება მოდელთან, სოციალური დახასიათების სიზუსტე, კომპოზიის მთლიანობა (ა. ოსტროვსკის, 1871, ვ. დალისა და თ. დოტოევსკის პორტრეტები — ორივე 1872, სამივე ტრეტიაკოვსკის გალერეა). 70-80-იანი წლები პეროვისთვის იდეური კრიზისის პერიოდი იყო (1877 წელს „პერედვიჟნიკთა“ ამხანაგობა დატოვა), ხატავდა ე. წ. სამონადირეო სცენებს („მონადირეების შესვენების დროს“ და „მეთევზე“, ორივე 1871, ტრეტიაკოვსკის გალერეა), აგრეთვე ისტორიულ ტილოებს („პუგაჩოვის გასამართლება“, 1875, ისტორიის მუზეუმი, მოსკოვი).
თემთა პალატის არაამერიკული საქმიანობის კომიტეტი

თემთა პალატის არაამერიკული საქმიანობის კომიტეტი — აშშ-ის კონგრესის წარმომადგენელთა პალატის კომისია, რომელიც 1934-75 წლებში მოქმედებდა და რომლის მიზანი ანტიამერიკული საქმიანობის გამოაშკარავება და პროპაგანდასთან ბრძოლა იყო.

1938 წელს კომიტეტმა დროებითი კომისიის სტატუსი მიიღო, 1946 წელს კი უკვე მუდმივი კომისია გახდა. 1969 წელს მას გადაერქვა "კომისია საშინაო უსაფრთხოებაზე". იურიდიული თვალსაზრისით სიტყვა "არაამერიკული" (-) ნიშნავდა საქმიანობას, რომლის ფინანსური წყაროები საზღვარგარეთ იყო.

კომიტეტმა სახელი გაითქვა სენატორი ჯოზეფ მაკარტის პერიოდში. მაკარტის განცხადებით, მას ჰქონდა სახელმწიფო დეპარტამენტის 205 არასაიმედო თანამშრომლის სია. შემდგომში ეს სია შეივსო კიდევ სამი ათასი ამერიკელი ჩინოვნიკის სახელით. სიაში, კომუნიზმისა და საბჭოთა კავშირის მიმართ ლოიალურად განწყობილ პირებთან ერთად, იყვნენ ჰომოსექსუალისტებიც. სიაში მოხვედრილ ადამიანთა დიდი ნაწილი სამსახურიდან დაითხოვეს. საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკების წიგნების ფონდების კარტოთეკების შემოწმების შემდეგ ამოღებულ იქნა 30.000-მდე პროკომუნისტური მიმართულების პუბლიკაცია.

დევნას განიცდიდნენ მრავალი ცნობილი ადამიანებიც, მაგ. ჩარლი ჩაპლინი, ბერტოლტ ბრეხტი, პოლ რობსონი და სხვები. 1947 წელს კომისიამ დაიწყო ჰოლივუდის მოღვაწეთა დევნა. რიგ კინემატოგრაფებს მოუვიდათ უწყება საზოგადოებრივ მოსმენებზე დასასწრებად.

1953 წელს გამოვიდა ამერიკელი დრამატურგი ართურ მილერის პიესა „მკაცრი გამოცდა“ სალემის ჯადოქრების სასამართლო პროცესზე, რომელიც ერთგვარი მინიშნება იყო კომისიის საქმიანობაზე. 1956 წელს მილერი კომისიაში გამოიძახეს და კონგრესისადმი უპატივცემლობა დასწამეს.
მეკობრეობა

მეკობრეობა — საზღვაო, სამდინარო და იშვიათად სანაპირო ყაჩაღობა, ომის მსგავსი ქმედება არასახელმწიფო მოქმედი პირით. როგორც წესი, მეკობრეობა არ მოიცავს კრიმინალს ხომალდებზე, ჩადენილს ეკიპაჟისა და მგზავრების წინააღმდეგ. მეკობრე არის პირი, რომელიც ნებაყოფლობით ეწევა საზღვაო ყაჩაღობას, განურჩევლად სქესისა, ეროვნებისა, თუ რწმენისა. ქვეყნებს შორის სავაჭრო და სამართლებრივი ურთიერთობების გაჩენის დღიდან, მეკობრეობა მკაცრად დასჯადი დანაშაულია. მაგალითად ძველ რომში, მეკობრეობა, ყაჩაღობის მსგავსად, ძელზე გაკვრით ისჯებოდა.

ისტორია
მეკობრეობა, პრაქტიკულად საზღვაო ნასნობის გაჩენის დღიდან არსებობს. ძველად, ზღვარი მეკობრეობასა და საზღვაო ვაჭრობას შორის პირობითი იყო: ზღვაოსნები, სადაც თავს მედგრად ვერ გრძნობდნენ, იქ ვაჭრობდნენ და პირიქით, სადაც შეეძლოთ – ყაჩაღობდნენ. ანტიკურ ხანაში, მეკობრეობით განთქმულნი იყვნენ ფინიკიელი ზღვაოსნები. ანტიკური მეკობრეობა თავის პიკს აღწევს რომის სამოქალაქო ომის დროს, ძვ. წ. 40-იანებში. მათი დასაყრდენი პუნქტები იყო მთიანი კილიკია და კუნძული კრეტა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მათი გააქტიურება მითრიდატე ევპატორის დროს, როდესაც ამ უკასანსკნელმა კავშირი შეკრა კილიკიის მეკობრეებთან რომის წინააღმდეგ. მეკობრეები ისე გათავხედნენ, რომ ერთხელ რომის საპორტო ქალაქ ოსტიასაც კი დაესხნენ თავს. ძვ. წ. 67 წელს გნეუს პომპეუსმა საგანგებო დავალება მიიღო სენატისგან მეკობრეობის აღმოსაფხვრელად. პომპოეუსმა ხმელთაშუა ზღვა 30 რაიონად დაყო და 500 გემისგან შემდგარი ფლოტით მეკოობრების დევნა დაიწყო. საბოლოოდ ისინი კილიკიის მთიანეთში მოიმწყვდია და განაადგურა.

მეკობრეობა დღემდე მსოფლიოს ერთ-ერთი აქტუალური პრობლემაა, რომელიც მსოფლიო ეკონომიკას ყოველწლიურად $ 16 მილიარდით აზარალებს. მეკობრეობის 70 % მოდის: ინდონეზიის, ბანგლადეშის, ნიგერიის, ინდოეთის სანაპიროებთან, მალაკის სრუტესა და ადენის ყურეზე.
პირატი
პირატი „“, „“ ბერძნული ენიდან არის გავრცელებული და მძარცველს ნიშნავს. ეს იგივე ზღვის ყაჩაღია, მეკობრე, რომლის სახელი აუცილებლად ძარცვასა და ხშირად ადამიანების სიკვდილს უკავშირდება.

სიტყვა პირატი ჯერ კიდევ ძვ.წ. - საუკუნეებიდან შემოვიდა მეტყველებაში. მანამდე გამოიყენებოდა სიტყვა „“, რომელიც ჯერ კიდევ ჰეროდოტესთვის იყო ცნობილი. ის თავის პოემა ოდისეაში იხსენიებს ფინიკიელ პირატებს, რომლებიც კუნძულ სირადან იტაცებდნენ ადამიანებს. ძველ რომში პირატებს, როგორც ყაჩაღებს, ჯვარზე აკრავდნენ.

დროშები
საკუთარი დროშის ქვეშ სიარულის იდეა მეკობრეებს გაუჩნდათ მოწინააღმდეგეზე ფსიქოლოგიური ზეწოლის მიზნით. ამ მიზნით მრავალი დროშა გაჩნდა, რომელზეც გამოსახული იყო სიკვდილის სიმბოლოები — ჩონჩხი, თავის ქალა ძვლებით ან მხოლოდ თავის ქალა. ყველაზე მეტად ცნობილია დროშა —— „მხიარული როჯერი“, რომელსაც ბრძოლის დაწყების წინ აღმართავდნენ ხოლმე.

ბრძოლის წარმართვის წესი
მეკობრეთა თავდასხმის ყველაზე მეტად გავრცელებული წესი იყო აბორდაჟი. მოწინააღმდეგის ხომალდები უახლოვდებოდნენ ერთმანეტს პირისპირ ბორტებით. ხომალდებს ერთმანეთზე გამოაბამდნენ ხოლმე სპეციალური იარაღებით და ამის შემდეგ მეკობრეები გადადიოდნენ, ხტებოდნან მოწინააღმდეგის ხომალდზე. მათ ზურგს უმაგრებდა მეკობრეთა გემიდან გახსნილი ცეცხლი.
ეკონომიკა
მეკობრეთა ეკონომიკა წარმოადგენს სამეცნიერო კვლევის საგანს.
სარატოვის წყალსაცავი

სარატოვის წყალსაცავი — წყალსაცავი მდინარე ვოლგაზე, რუსეთის ულიანოვსკის, სამარისა და სარატოვის ოლქებში. შექმნილია სარატოვის ჰესის კაშხლით. აივსო 1967-1968 წლებში. ფართობი — 1831 კმ², მოცულობა 12,9 კმ³, სიგრძე 341 კმ, მაქსიმალური სიგანე 12 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 33 მ. აწესრიგებს მდინარე ვოლგის ჩამონადენს. შეიქმნა ენერგეტიკული, წყლის სატრანსპორტო, სამრეწველო და კომუნიკაციური წყალმომარაგების მიზნით. წყალსაცავში იჭერენ თევზს. წყალსაცავის ნაპირზეა ქალაქები: კუიბიშევი, ჩაპაევსკი, სიზრანი, ხვალინსკი, ბალაკოვო.
პიერ გასენდი

პიერ გასენდი ( დ. 22 იანვარი, 1592 — გ. 24 ოქტომბერი, 1655) — ფრანგი ფილოსოფოსი, კათოლიკე მღვდელი, ასტრონომი და მათემატიკოსი.

ბიოგრაფია
პიერ გასენდი დაიბადა საფრანგეთის ქალაქ შანტურეში 1592 წელს. 1613 წლიდან იყო დანიაში თეოლოგიის პროფესორი, 1616 წლიდან ეკსეში — ფილოსოფიის პროფესორი, ხოლო 1645 წლიდან — პარიზში მათემატიკის პროფესორი.

აღმოჩენები ფიზიკაში
ფიზიკაში მისი აღმოჩენები ეხება ატომისტიკას, სითბოს, აკუსტიკას, ოპტიკას, მექანიკას. იგი ანტიკური ატომისტების შრომების პროპაგანდას ეწეოდა და თვლიდა, რომ ბუნებაში არსებობს ნივთიერება, რომელიც არ შეიძლება დანაწევრდეს იმაზე უფრო მცირე მარტივ ნაწილებად, რაც ამჟამად ქიმიური ელემენტი ჰქვია.

მისი მოსაზრებისთ ყოველი ელემენტი შეიცავს განსაზღვრული სახის ატომებს, სივრცე უსასრულოა, შეუქმნადი და მოუსპობადი.
გასენდი სინათლის კორპუსკულური ბუნების ერთ–ერთი ფუძემდებელია. მან პირველმა განსაზღვრა ბგერი გავრცელების სიჩქარე ჰაერში. 1641 წელს ცდით დაამტკიცა გალილეო გალილეის ფარდობითობის პრინციპი.

პიერ გასენდი გარდაიცვალა 1655 წელს 63 წლის ასაკში.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს გასენდი.
ულიანოვსკის ოლქი

ულიანოვსკის ოლქი - რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი. შედის რუსეთის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი - ულიანოვსკი. დაარსდა 1943 წლის 19 იანვარს.

გეოგრაფია
ოლქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება სამარის, სამხრეთიდან სარატოვის, დასავლეთიდან პენზის ოლქები და მორდვეთი, ჩრდილოეთიდან ჩუვაშეთი და თათრეთი.

მოსახლეობა
2002 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:

რუსები — 1 004 588 (72,65 %)
თათრები — 168 766 (12,2 %)
ჩუვაშები — 111 316 (8 %)
მორდველები — 53 046 (3,63 %)
უკრაინელები — 15 588 (1,13 %)
აზერბაიჯანელები — 5 006 (0,36 %)
სომხები — 4 745 (0,34 %)
ბელარუსები — 3 891
გერმანელები — 2 963
ბოშები — 2 034
უზბეკები — 1 228
ბაშკირები — 1 217
ტაჯიკები — 1 057
განძის კუნძული (1988 წლის ანიმაციური ფილმი)

„განძის კუნძული“ — რეჟისორ დავიდ ჩერკასკის მიერ 1988 წელს გამოშვებული ანიმაციური ფილმი, დაფუძნებული რობერტ ლუის სტივენსონის ამავე სახელწოდების რომანზე.

ფილმი ორი ნაწილისგან შედგება შედგება:

ფილმი პირველი - კაპიტან ფლინტის რუკა
ფილმი მეორე - კაპიტან ფლინტის განძი

ფილმი გამოირჩევა მსახიობებისა და ანიმაციური კადრების შერწყმით, მუსიკალური პაუზებით, მკვეთრი იუმორით, პაროდიებით და ა.შ. აშშ-ში იგი გამოვიდა სათაურით (დაბრუნება განძთა კუნძულზე), 1992 წელს. ამერიკული ვერსია შემოკლებულია 34 წუთით.

მოკლე შინაარსი
მოვლენები მიმდინარეობს დაახლოებით საუკუნის შუა წლებში. ფუნდუკში სახელად ადმირალი ბენბოუ ჩნდება მეზღვაური ბილი ბონსი. მას უცნაური სტუმრები აკითხავენ. ეს იწვევს ფუნდუკის მფლობელის, ჯიმ ჰოკინსის ეჭვს. ბონსი, რომელიც რომის მოყვარულია, უჩვენებს მას საიდუმლო რუკას, რომელსაც საგულდაგულოდ მალავს თავის ოთახში. ერთ დღეს ბონსს აფრთხილებენ ე.წ. შავი ნიშნით, რომ მას სიკვდილი ელოდება. ბონსი უკვე გაფრთხილებულია ექიმ ლივსის მიერ, რომ რომის დიდი რაოდენობა მისთვის იგივეა, რაც სიკვდილი. სწორედ ეს ხდება მისი მოულოდნელი გარდაცვალების მიზეზი. ბილი იღებს რუკას და გარბის ბრისტოლში, სადაც სკვაირ ტრელონისა და ლივსის მოძებნის. ამასობაში მეკობრეები ეძებენ ბონსის რუკას.

მდიდარი ტრელონი გადაწყვიტავს, მოამზადოს ექსპედიცია, ჩავიდეს რუკაზე მითითებულ კუნძულზე და მოძებნოს განძი. იგი ქირაობს გემ ისპანიოლას. სრულიად შემთხვევით იგი გათქვამს მოგზაურობის ნამდვილ მიზეზს - მეზღვაურები კი, რომლებიც სინამდვილეში მეკობრეები არიან, გახარებულები ელოდებიან გარკვეულ დროს, რათა თავად ჩაიგდონ განძი.

მეკობრეებს შორის მთავარი გმირია ცალფეხა ჯონ სილვერი. მეკობრეები და ტრელონის მხარე უპირისპირდებიან ერთმანეთს. ტრელონი და გუნდი გარბიან კუნძულზე, სადაც ჯიმი იკარგება. იგი შემთხვევით წააწყდება კუნძულზე გადახვეწილ ბენ განს, რომელიც მეგობარმა მეზღვაურებმა წლების წინ მიატოვეს. მან იცის განძის არსებობის შესახებ და მზად არის, დაეხმაროს გუნდს. ამასობაში ჯიმის მეგობრები თავს იცავენ კუნძულზე არსებულ თავშესაფარში. საბოლოოდ, ისინი დათმობენ.

ფაქტები და შეცდომები
ინგლისურად სიტყვა 'რომი' იწერება როგორც . მაგრამ იმ დროს იგი არ იყო ცნობილი სასმელი, ასე რომ ბოთლზე წერია .
ფილმში, ფლოტში დაბრუნებისას ჰოკინსი ამბობს: მე მოვკალი იზრაელ ჰენდსი. მიუხედავად ამისა, დასასრულს გემზე კვლავ არის ჩამოკიდებული ცოცხალი ჰენდსი.
როდესაც ბილის მეგობრებმა შეიტყვეს შეთქმულების შესახებ, სმოლეტმა ტრელონის კითხვაზე რამდენია გემზე ჩვენი ერთგული? უპასუხა შვიდი, ჯიმთან ერთად - რაც წიგნის სიუჟეტს შეესაბამება. მაგრამ ფორტის დაცვის შემდეგ ის ამბობს - ვიყავით ოთხნი ცხრამეტის წინააღმდეგ, ახლა კი ოთხი ცხრის წინააღმდეგ არის - ეს შეესაბამება ფილმისა და არა წიგნის სიუჟეტს.
პავლე შილინგი

პავლე შილინგი (დ. 16 აპრილი [ ძვ. სტ. 5 აპრილი], 1786, რიველე (ახლანდელი ტალინი) — გ. 6 აგვისტო [ ძვ. სტ. 25 ივლისი ],1837, პეტერბურგი) — ესტონელი მეცნიერი, გამომგონებელი და დიპლომატი.

ბიოგრაფია
პავლე შილინგი დაიბადა თავადაზნაურის ოჯახში ქალაქ რიველეში (ტალინი) 1786 წელს. 1802 წელს პ. შილინგმა დაამთავრა პეტერბურგის პირველი საკადეტო კორპუსი და გენერალურ შტაბში ჩაირიცხა. 1803 წელს შილინგი გადაიყვანეს საგარეო საქმეთა სამინისტროში და სამუშაოდ გაგზავნეს მიუნჰენში, სადაც იგი გაეცნო ელექტროქიმიური ტელეგრაფის გამომგონებელს ს. ზემერინგს.პავლე მონაწილეობდა მის ცდებში. რუსეთში დაბრუნების შემდეგ, 1812 წელს ომის დაწყებისას შილინგმა მუშაობა სამხედრო საქმეში დაიწყო, მან დაამუშავა წყალქვეშა ნაღმის ელექტროდენით აფეთქების მეთოდი.

ელექტორომაგნიტური ტელეგრაფი
პავლე ბევრს მოგზაურობდა სხვადასხვა სახის სამხედრო-დიპლომატიური დავალებების შესასრულებლად შორეულ აღმოსავლეთში და სხვაგან. 1832 წელს პეტერბურგში დაბრუნდა და დაასრულა ელექტრომაგნიტურისრიანი ტელეგრაფის შექმნა.
ამავე წელს შილინგმა პირველი ელექტრონული ტელეგრაფის ხაზი გაიყვანა ზამთრის სასახლესა და გზათა სამინისტროს შენობას შორის.

მსოფლიოში დიდი გამოხმაურება ჰქონდა პავლეს ელექტრომაგნიტურ ტელეგრაფს. მანვე შექმნა იზოლირებული სადენები. 1827 წელს შილინგი აირჩიეს პეტერბურგის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. მსოფლიოში ტელეგრაფის სადენები გაყვანილ იქნა პავლე შილინგის გარდაცვალების შემდეგ 1839 წლის 7 აგვისტოს.

პავლე შილინგი გარდაიცვალა 1837 წელს პეტერბურგში.
სარატოვის ოლქი

სარატოვის ოლქი — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი. შედის რუსეთის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი - სარატოვი. დაარსდა 1936 წლის 5 დეკემბერს.

გეოგრაფია
სარატოვის ოლქი მდებარეობს ქვემო ვოლგისპირეთში, მარჯვენანაპირეთის უმეტესი ნაწილი ვოლგისპირა მაღლობს უკავია, ოლქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში კასპიისპირა დაბლობია. აღმოსავლეთი საზღვარი ობშჩი-სირტის კალთებზეა. მთავარი მდინარეა ვოლგა (420 კილომეტრი ოლქის ფარგლებში), რომელზედაც გაშენებულია ვოლგოგრადისა და სარატოვის წყალსაცავები. დასავლეთ ნაწილში მიედინება ხოპიორი, მედვედიცა, ილოვლია (დონის მარცხენა შენაკადები. ტერიტორიის დიდი ნაწილი სტაპის ზონაშია, ტყეს 5 % უკავია.
ოლქს სამხრეთით ესაზღვრება ყაზახეთი, დასავლეთიდან ვოლგოგრადის, ვორონეჟისა და ტამბოვის ოლქები, ჩრდილოეთიდან სამარის, ულიანოვსკისა და ორენბურგის ოლქები.

მოსახლეობა
2002 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:

რუსები — 2293,1 ათ. (85,9)
ყაზახები — 78,3 ათ. (2,9 %)
უკრაინელები — 67,3 ათ. (2,5 %)
თათრები — 57,6 ათ. (2,2 %)
სომხები — 25 ათ.
აზერბაიჯანელები — 16,4 ათ.
სამარის ოლქი

სამარის ოლქი — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი. შედის რუსეთის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სამარა.

ოლქი დაარსდა 1928 წლის 14 მაისს და ეწოდა შუავოლგის ოლქი, 1929 წელს შეუცვალეს სახელწოდება შუავოლგის მხარედ, 1935 წლიდან — კუიბიშევის მხარე, 1936 წლის 5 დეკემბრიდან — კუიბიშევის ოლქი, ხოლო 1990 წლის 16 მაისიდან — სამარის ოლქი. რეგიონისთვის სამარის სახელწოდების დაბრუნებას წინ უძღოდა რსფსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულება, რომელიც წინ უძღოდა 1991 წლის 25 იანვრის საკონსტიტუციო ცვლილებებს. ისტორიულად, ოლქი წარმოიქმნა სამარის გუბერნიის ტერიტორიაზე (1850-1928).

ისტორია
კუიბიშევის ოლქი
შედიოდა რსფსრ-ის შემადგენლობაში. შეიქმნა 1928 წლის 14 მაისს. ფართობი 53.6 ათ. კმ2. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუიბიშევი. დაჯილდოებული იყო ორი ლენინის ორდენით (1958, 1970).

გეოგრაფია
ოლქს ესაზღვრება სარატოვის, ულიანოვსკისა, და ორენბურგის ოლქები, ასევე თათრეთის რესპუბლიკა და ყაზახეთი.

მოსახლეობა
2002 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:

რუსები — 2708,5 ათ.
თათრები — 127,9 ათ.
ჩუვაშები — 101,4 ათ.
უკრაინელები — 60,7 ათ.
სომხები — 21 566
აზერბაიჯანელები — 15 046
ყაზახები - 14,9 ათ.
ბელარუსები — 14,1 ათ.
ქართველები — 3 518
პერპერა

პერპერა (ბერძნ. — გავარვარებული, გაწმენდილი ოქრო), ბიზანტიური ოქროს მონეტა ჰიპერპერონი, ჩაღრმავებული ფორმისა. ემისია უკავშირდება ალექსი კომნენოსის (1081-1118) სამონეტო რეფორმას (დაახლოებით 1092), ბიზანტიურ წყაროებში ტერმინი „პერპერა“ იხსენიება 1093-იდან და ოქროს მონეტებუის ერთადერთი სახელწოდებაა - საუკუნეებში და საუკუნის ნახევარში.

ტერმინი „პერპერა“ ქართულ წერილობით წყაროებშიც, კერძოდ, ათონის ივერთა მონასტრის აღაპებში, დავით აღმაშენებლის 1123 ანდერძში, ვეფხისტყაოსანში. პერპერა აღმოჩენილია საქართველოში (გურჯაანის ბიზანტიური ოქროს მონეტების განძში).