ონ ვატანაბე

ონ ვატანაბე (, ვატანაბე ონ; დ. 26 აგვისტო, 1902, იაკომურა, შუკუგავა, ჰოკაიდო — გ. 10 თებერვალი, 1930, ნისინომია, ჰიოგო) — იაპონელი დეტექტივის მწერალი და ფანტასტიკის პროზაიკოსი. მიუხედავად 27 წლის ასაკში გარდაცვალებისა, იგი შთაგონების წყარო გახდა მოგვიანო ეპოქის იაპონელი ავტორებისთვის.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და განათლება
ვატანაბე დაიბადა იაკომურაში, კამიიზოს ოლქში, ჰოკაიდოს პრეფექტურაში (ამჟამად ქალაქი ხოკუტო). მისი ნამდვილი სახელი — იუტაკა ვატანაბე. იგი იტაროს და ცუნე ვატანაბეების მესამე ძე და დეტექტივის მწერლის, კეისუკე ვატანაბეს უმცროსი ძმა იყო.

1905 წლის თებერვალში ოჯახი ტოკიოს ფუკაგავაში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ონმა ბავშვობა გაატარა ღარიბულ უბანში, საწარმოს საცხოვრებელ კორპუსში. 1912 წლის აგვისტოში ოჯახი იბარაკის პრეფექტურაში, ტაგას ოლქის ტაკასუზუში (ამჟამად ხიტაჩის ქალაქი) გადავიდა.

1920 წელს დაამთავრა მიტოს ვაჟთა საშუალო სკოლა და ჩააბარა კეიოს უნივერსიტეტის ლიტერატურის მომზადებელ კურსზე, თუმცა უკვე 1921 წლის აპრილში სწავლა შეწყვიტა. 1922 წლის აპრილში ჩააბარა კეიოს უმაღლეს სკოლაში. ამ პერიოდში იგი ცხოვრობდა თავის ძმასთან, კეისუკესთან და მწერალ კოტაროს ფუკუდასთან ერთად.

ლიტერატურული კარიერა
1924 წელს მან წარადგინა ნაწარმოები „ჩრდილები" (კაგე) პლატოს გამომცემლობის ჟურნალების ჯოსეისა და კურაკუს მიერ გამოცხადებულ კინოსცენარების კონკურსზე და მოიპოვა პირველი ადგილი. ჟიურის წევრები იყვნენ ჯუნიჩირო ტანიძაკი და კაორუ ოსანაი. ოსანაი თავდაპირველად ეწინააღმდეგებოდა ვატანაბეს გამარჯვებას, რადგან მიიჩნევდა, რომ „ჩრდილების“ შინაარსის ფილმისთვის ადაპტირება გაუძნელდებოდა, მაგრამ ტანიძაკიმ, რომელმაც ნაწარმოები ძალიან მაღალი შეფასება მისცა, მტკიცედ დაიცვა და საბოლოოდ პირველი პრიზი ვატანაბეს მიენიჭა.

ამ პერიოდში იგი გაეცნო მიჩიკო ოიკავას, ცუკიჯი შოგეკიჯოს (ცუკიჯის მცირე თეატრის) მსახიობს, და მათ შორის რომანტიკული ურთიერთობა დაიწყო, თუმცა იმის გამო, რომ ოიკავა ავად იყო, მათი გარემოცვა ოჯახის შექმნას ეწინააღმდეგებოდა და ვატანაბემ ქორწინებაზე უარი თქვა.

1926 წლის მარტში ვატანაბემ დაამთავრა კეიოს უნივერსიტეტი. 1927 წლის იანვარში მასაში იოკომიზომ, რომელიც ჟურნალ შინ სეინენის („ახალგაზრდობა“) მეორე მთავარ რედაქტორად დაინიშნა, ვატანაბე აიყვანა გამომცემლობა ხაკუბუნკანში რედაქტორის ასისტენტად. ამბობენ, რომ იგი სამსახურში დილის ტანსაცმელსა და ცილინდრს ატარებდა, რაც იმ დროს მოდერნიზმისადმი მისი ერთგულების თვალსაჩინო გამოვლინება იყო.

1928 წლის ივლისში მან დატოვა ხაკუბუნკანი საკუთარ შემოქმედებით საქმიანობაზე კონცენტრირების მიზნით. 1929 წლის აპრილში ძმასთან, კეისუკესთან ერთად, მან თარგმნა ედგარ ალან პოს ნაწარმოებები პო-ჰოფმანის კრებულის გამოსაცემად (კოზეიშას მსოფლიო პოპულარული ლიტერატურის სრული თხზულებების 30-ე ტომის ნაწილი; ორივე ძმა პოს თარგმანზე მუშაობდა). გარდა ამისა, მან ურჩია კეისუკეს, დაეწერა დეტექტიური რომანი, რომელიც ფილმის სცენარად გამოდგებოდა მუნჯი კინოს ვარსკვლავის ტოკიჰიკო ოკადასთვის; ამან განაპირობა კეისუკეს პირველი ნაწარმოების — „მადონა ცრუ თვალებით“ — შექმნა (შინ სეინენი, ივნისის ნომერი). 1929 წლის ნოემბერში იგი დაბრუნდა შინ სეინენის რედაქციაში.

ტრაგიკული აღსასრული
1930 წლის 9 თებერვალს, მთარგმნელ შიგეჯი ნარახარასთან (შუჯი ჰასეგავა) ერთად, იგი ეწვია ჯუნიჩირო ტანიძაკის, რომელიც კობეს მახლობლად, ოკამოტოში (ამჟამად ჰიგაშინადას რაიონი, ქალაქი კობე) ცხოვრობდა, რათა დაერწმუნებინა შინ სეინენისთვის ესეს დაწერაში.

იმ ღამეს (დაახლოებით ღამის 1:50 საათზე, 10 თებერვალს) სწრაფი მატარებელი შეეჯახა მის ტაქსის რკინიგზის გადასასვლელზე შუკუგავაში. იგი გადაიყვანეს ნისინომიას რეგენერაციის საავადმყოფოში, მაგრამ გარდაიცვალა თავის ტვინის კონტუზიით. ნარახარა, რომელიც ტაქსიში მასთან ერთად იმყოფებოდა, ასევე დაშავდა, მაგრამ გადარჩა.

ტანიძაკიმ გამოაქვეყნა სატრფიალო ესე ვატანაბესთვის სახელწოდებით „შუნკანი“ „შინ სეინენის“ 1930 წლის აპრილის ნომერში. ეს ინციდენტი ტანიძაკისთვის ინსპირაციად იქცა „მუსაშის ლორდის საიდუმლო ისტორიის“ დასაწერად, რომლის ბეჭდვაც იმავე ჟურნალში 1931 წლიდან დაიწყო.

შემოქმედება
რჩეული ნაწარმოებები
„ჩრდილები“ (, კაგე) — ერთდროულად გამოქვეყნდა ჟურნალებში კურაკუსა და ჯოსეი 1925 წლის იანვრის ნომრებში. პირველად გამოქვეყნდა ფსევდონიმით „იუ ვატანაბე“. სადებიუტო ნაშრომი.
„გოგონა“ (, შოჯო) — „მიტა ბუნგეიჯინი“, 1925 წლის ივლისის ნომერი. პირველად გამოქვეყნდა სახელით „იუტაკა ვატანაბე“. ხელახლა დაიბეჭდა ჟურნალ შინ სეინენის 1929 წლის მარტის ნომერში.
„სპილოს ძვლის ფილები“ (, ზოგე ნო ჰაი) — 1926 წლის მაისი.
„ჯარისკაცის სიკვდილი“ (, ჰეიტაი ნო ში) — ხელახლა დაიბეჭდა ჟურნალ „დეტექტივის ჰობის“ 1927 წლის იანვრის ნომერში და შინ სეინენის 1930 წლის აპრილის ნომერში.
„სიცრუე“ (, უსო) — შინ სეინენი, 1927 წლის მარტის ნომერი.
„გაყინული პატარძალი“ (, კორერუ ჰანაიომე) — შინ სეინენი, 1927 წლის აპრილის ნომერი.
„ამბავი მამის დაკარგვის შესახებ“ (, ჩიჩი ვო უშინაუ ჰანაში) — „დეტექტივის ჰობი“, 1927 წლის ივლისის ნომერი.
„საწყალი და“ (, კავაისო ნა ანე) — შინ სეინენი, 1927 წლის ოქტომბრის ნომერი.
„აბრეშუმის ცილინდრი“ (, სირუკუ ჰატო) — „დეტექტივის ჰობი“, 1928 წლის აპრილის ნომერი.
„მე სიცრუე ვთქვი, რომ კეთილშობილი ვიყავი“ (, აა კაზოკუ-სამა დაიო ტო ვატაში ვა უსო ვო ცუკუ) — „კოდან ძაში“, 1929 წლის აპრილის ნომერი.
„ანდროგინის შთამომავლები“ (, ანდოროგინოსუ ნო სუე) — შინ სეინენი, 1929 წლის აგვისტოს ნომერი.

თარგმანი
1929 წელს ძმასთან, კეისუკესთან ერთად თარგმნა ედგარ ალან პოს ნაწარმოებები „პო-ჰოფმანის კრებულისთვის“. ონ ვატანაბე პასუხისმგებელი იყო შემდეგ ნაწარმოებებზე: „ოქროს ჭიანჭველა“, „მკვლელობები რიუ მორგის ქუჩაზე“, „მარი როჟეს საიდუმლოება“, „ხელნაწერი ბოთლში“, „მოგრძო ყუთი“, „წითელი სიკვდილის ნიღაბი“, „გამცემი გული“, „უილიამ უილსონი“.

მემკვიდრეობა
ვატანაბეს ტრაგიკული გარდაცვალება 27 წლის ასაკში დიდი დარტყმა იყო იაპონური სალიტერატურო სამყაროსთვის. მიუხედავად მოკლე კარიერისა, მან ღრმა კვალი დატოვა იაპონური დეტექტივისა და ფენტეზის ჟანრის ლიტერატურაში, ხოლო მისი ნაწარმოებები შთაგონების წყარო გახდა მომავალი თაობის მწერლებისთვის.