iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნატა ვარადა

ნატა ვარადა (ვარადაშვილი) (დ. 11 ივნისი, 1978, გავაზი, ყვარლის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
ნატა ვარადა დაიბადა 1978 წლის 11 ივნისს, ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გავაზში.

1994 წელს დაამთავარა საშუალო სკოლა და ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე, ტელე-ჟურნალისტიკის განხრით.

1995 წლიდან იბეჭდება ლიტერატურულ პერიოდიკაში.

2012 წელს რადიოთეატრში დაიდგა მისი რადიოპიესა ფოკუს-მოკუს-ფრრ (რეჟ. ზურაბ კანდელაკი), სადაც მთავარ როლს ასრულებს მსახიობი ზურაბ ყიფშიძე. რადიოპიესაში მოთხრობილია ფრანგი პოეტის, ფრანსუა ვიიონის ცხოვრება და შემოქმედება, ამასთან მხატვრულ-ალეგორიული ხერხებით გაკრიტიკებულია საქართველოში წლების განმავლობაში გამეფებული უსამართლობა.

წიგნები
ერთი საათით გვიან, გამომცემლობა „ალექსანდრე ორბელიანის საზოგადოება“, რედ., როსტომ ჩხეიძე, მხატვ., ქრისტინე რობაქიძე, 2010, 978-9941-0-2997-4
დედის კერძი, გამომცემლობა საუნჯე, რედაქტორი ბესო ხვედელიძე, 2012, 978-9941-9260-6-8; ასევე ელექტრონული გამომცემლობა ლითერასი.
 სკნელ(ებ)ი, ელექტრონული გამომცემლობა ლითერასი.
ესეც ეს სე, ელექტორნული გამომცემლობა ლითერასი

რადიოთეატრი
ფოკუს-მოკუს-ფრრ, საზოგადოებრივი რადიო-1, რადიოთეატრი, რეჟ. ზურაბ კანდელაკი, 2012
შარლიზ თერონი

შარლიზ თერონი (, , აფრიკაანსი ; დ. 7 აგვისტო 1975, ბენონი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) — სამხრეთ აფრიკელი წარმოშობის ამერიკელი მოდელი და მსახიობი.

ბიოგრაფია
თერონი დაიბადა ბენონში, ტრანსვაალის პროვინციაში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, და ერთადერთი ბავშვი იყო გერდა ჯეიკობ ალეტისა და ჩარლზ თერონის ოჯახში. დედის მხრიდან თერონი გერმანული წარმოშობისაა, ხოლო მამის მხრიდან — ფრანგული და ნიდერლანდური ფესვები აქვს. თერონის მშობლები ფერმას და გზების მშენებლობის ფირმას ფლობდნენ, რომელსაც გერდა თერონი მართავდა.

1991 წლის 21 ივნისს მისმა დედამ, გერდამ, მამამისი ცელსასროლი იარაღით მოკლა. ჩარლზი, რომელიც ალკოჰოლიკი იყო, გერდას თავს დაესხა და მასა და შარლიზს მოკვლით ემუქრებოდა. გასროლა თავდაცვად შეფასდა და გერდა არ დასჯილა. ამ დროს შარლიზი 15 წლის იყო.

თერონი 1990-იანი წლების ბოლოს გახდა ცნობილი როლებით ისეთ ფილმებში, როგერებიცაა „ორი დღე ხეობაში“, „მძლავრი ჯო იანგი“, „ეშმაკის ადვოკატი“ და „მეღვინეების წესები“. თერონის მიერ განსახიერებულმა სერიული მკვლელის ეილინ უორნოსის როლმა ფილმში „მონსტრი“ (2003) კრიტიკოსების და კინომოყვარულების მოწონება და არაერთი ჯილდო დაიმსახურა, მათ შორის „ოქროს გლობუსი“, „ვერცხლის დათვი“, „ოსკარი“ ქალის როლის საუკეთესოდ შესრულებისთვის და სხვა. თერონი აფრიკაში დაბადებულთაგან პირველი მსახიობი გახდა, რომელმაც ოსკარი მოიპოვა. 2005 წელს შარლიზი კვლავ წარადგინეს ოსკარის ნომინაციაზე ქალის როლის საუკეთესოდ შესრულებისათვის ფილმში „ჩრდილოეთის ქვეყანა“ (2005). ჰოლივუდის ბულვარზე გახსნილია შარლიზ თერონის სახელობის ვარსკვლავი.

ფილმოგრაფია
გრაბენი

გრაბენი — დედამიწის ქერქის დაძირული უბანი, რომელიც მომიჯნავე, შედარებით აზევებული მონაკვეთებისაგან განცალკევებულია ნასხლეტებითა და იშვიათად, შესხლეტვებით. როგორც წესი გრაბენს ართულებს მსხვილი თაღისებური აზევება. წარმოიქმნება დედამიწის ქერქის ბლოკის აქტიური დაძირვისა და მომიჯნავე უბნის აზევების შედეგად. გეგმაში ჩვეულებრივ აქვს წაგრძელებული მოხაზულობა.

მისი სიგრძე რამდენიმე ასეული კმ-ია, ხოლო სიგანე მრავალი ათეული კმ. ნასხლეტით გამოყოფილი გრაბენი წარმოიქმნება აქტიური დაძირვის შედეგად, ხოლო მსხვილი ჰორსტი ართულებს შესხლეტვებით შემოზღუდულ გრაბენს. მსხვილ გრაბენს რიფტი ეწოდება. ახალგაზრდა მსხვილი გრაბენი დედამიწის ზედაპირის რელიეფში გამოხატულია ღრმულებისა და მდინარეთა ხეობების სახით.

პირვანდელი განსაზღვრებით იგი განიხილებოდა როგორც სუბპარალელურ ნასხლეტებს შორის დაძირული დედამიწის ქერქის წაგრძელებული ბლოკი, მოგვიანებით, ასეთი ცნება უფრო ფართოდ გაიშალა: ნაწევებით შემოზღუდულ გრაბენს ნაწევისპირა გრაბენი, ხოლო ციცაბო შესხლეტვებიანს რამპული გრაბენი ეწოდა. ამასთან, გრაბენი მთლიანობაში განისაზღვრება უპირველესად, რიფტულ ზონებში, ანტიკლინების თაღზე განვითარებული ჰორიზონტული გაჭიმვის სტრუქტურა, რომელშიც ცენტრალური ბლოკი დაწეულია.

აგლეჯილი საფარველის, გადაწეული ბლოკების უკანა მხარესა და აგრეთვე ოროგენების თაღზე წარმოიქმება ოროგენის ღერძული ზონის გრაბენი. თანამედროვე რიფტოგენეზის არეალში ტროგისებრი გრაბენი რიტმულად ენაცვლება ჰორსტებს, რითაც განაპირობებს აუზებისა და ქედების სტრუქტურას. ჰორსტები და გრაბენები ხშირად ერთმანეთის მიყოლებით ფართოდაა გავრცელებული დედამიწაზე. აღსანიშნავია აგრეთვე ბაიკალის რიფტული ზონა, რომლის ცენტრალურ ნაწილში ჩამდგარია მსოფლიოს უღრმესი ტბა ბაიკალი (1642 მ).

გეგმაში არსებული ხაზობრივი როფი, რომელიც ერთი მხრიდან ნასხლეტით, ხოლო მეორე მხრიდან ფლექსურის ფუძითაა შემოზღუდული ნახევრად გრაბენის სახელწოდებით არის ცნობილი.

გრაბენი გავრცელებულია დედამიწის მიღმაც. მარსზე, ვენერასა და მთვარეზე გვხვდება ეგრეთ წოდებული „ვიწრო გრაბენები“, რომელთა ტიპური სიგანეა 2–5 კმ, ხოლო სიგრძე ასეული და ათასეული კმ.

„გრაბენი“ გერმანული ენიდან ნასესხები სიტყვაა, რომელიც ნიშნავს „ღრმულს“, „თხრილს“. ტერმინი პირველად გეოლოგიურ კონტექსტში გამოიყენა ავსტრიელმა გეოლოგმა ედუარდ ზიუსმა 1883 წელს.
ბინარული ოფციონი

ბინარული ოფციონი, საბირჟო — საინვესტიციო ფინანსების დარგში წარმოადგენს ორობითი ვარიანტის არჩევანის, მარტივი ოფციონის სახეობას. მისი საშუალებით შესაძლებელია მოგების მარტივად მიღება ან პირიქით, — სავაჭრო პოზიციის მოგების გარეშე დახურვა. ბინარული ოფციონებით ვაჭრობისადმი მსოფლიოს დაინტერესება, 2008 წლის ივლისიდან იღებს სათავეს. ამ საბირჟო-სავაჭრო პროდუქტის პოპულარობას საინფორმაციო-ციფრული და სატელეკომუნიკაციო, ინტერნეტული ტექნოლოგიების პროგრესმა ძლიერ შეუწყო ხელი. ბინარული ოფციონები, დღეს ელექტრონული ფორმით — ინტერნეტით ივაჭრება. მისდამი ინტერესს ასევე აძლიერებს ვაჭრობის დასაწყებად აუცილებელი, მიკრო საინვესტიციო ფონდი, რომელიც არ არის მოცულობითი. ბაზარზე შესვლისთვის საკმარისია, თუნდაც 100 აშშ დოლარის ეკვივალენტი მოცულობის თანხა. მეორე მხრივ, მიუხედავად მოთხოვნილი საწყისი სავაჭრო ფონდის სიმცირისა, ბინარული ოფციონებით განხორციელებული სავაჭრო ოპერაციები, ამ საქმიანობის მცოდნე ადამიანებს აძლევს მაღალი მოგების, და თანაც ძალზე მცირე დროის ეპიზოდში მიღების შესაძლებლობას. ბინარული ოფციონები ერთგვარად, წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტების ჯგუფს მიეკუთვნება. ბინარული ოფციონების მოქმედების ხანგრძლივობა შეიძლება შეადგენდეს 10 წუთს, 1 საათს, 1 დღეს, 1 თვეს ან მეტ პერიოდს. ბინარული ოფციონებით მუშაობისას, მაგალითისთვის, — შესაძლებელია საწყისი დეპოზიტის 70% და თუნდაც 500% ან მეტი მოგების გამომუშავება.

ბინარული ოფციონის სიცოცხლის ხანგრძლივობა წინასწარ არის განსაზღვრული ინფორმაციის მომწოდებლის მხრიდან და მას რესპირაციის პერიოდი ეწოდება. ხშირ შემთხვევაში ოფციონის რესპირაციის პერიოდი ეფუძნება მსოფლიოს ბაზრების მომრიგებლის და ტრანსმიტერი რომელიმე გლობალური ცანტრი — ორგანიზაციის მონაცემებს, მაგ., . პოზიციის დახურვის და ანგარიშსწორების მიხედვით ბინარული ოფციონები იყოფა ორ კლასად: ნაღდი ფული ან არაფერი (--), თუ გარიგება სრულდება ფულადი ანგარიშსწორებით; „შემოსავალი ან არაფერი“ (--), თუ გარიგება სრულდება საბაზისო აქტივის ფორმით ანგარიშსწორების გზით.

ბინარული ოფციონი საბირჟო — საინვესტიციო დარგში ძალზე მოთხოვნადი სავაჭრო პროდუქტია. მისდამი წარმოუდგენლად მზარდი ინტერესი, — მცირე, საშუალო და ასევე მსხვილ ინვესტორთა მხრიდან, 2008 წლის ივლისის თვიდან იღებს სათავეს. ამას ხელს უწყობს ჩიკაგოს ბირჟის // მიერ, ბინარული ოფციონების საბირჟო ვაჭრობის პროდუქტთა ჩამონათვალში შეტანა. ამ პერიოდამდე, ბინარული ოფციონებით ვაჭრობას, ბაზრის მხოლოდ კორპორაციული ორგანიზაციები და მსხვილი საინვესტიციო ფონდები აწარმოებდნენ.
ლიტორალი

ლიტორალი, ლიტორალური ზონა — ზღვის ფსკერის ზონა, რომელიც მიქცევისა და მოქცევის შედეგად დღე-ღამეში ორჯერ იფარება წყლით და შიშვლდება. ფსკერის დახრისა და მიქცევ-მოქცევის ამპლიტუდის მიხედვით ლიტორალი შეიძლება რამდენიმე მეტრიდან მრავალ კილომეტრამდე სიგანისა იყოს. ზოგი მკვლევარი ლიტორალს უწოდებს ზღვის ფსკერს 200 მ (მცენარეთა გავრცელების ზონა), ზოგი კი 40-50 მ (ტალღების მოქმედების ქვედა საზღვარი) სიღრმემდე.

ლიტორალი განლაგებულია წყლის დონეებს შორის ყველაზე დაბალ მიქცევასა და ყველაზე მაღალ მოქცევაში. ვერტიკალის მიხედვით იყოფა სამ ნაწილად: ქვედა, — რომელიც განლაგებულია სიღრმეების ნულსა და კვადრატურული მიქცევის დონეს შორის, შუა, — კვადრატურული მიქცევისა და მოქცევის დონეებს შორის, და ზედა, — კვადრატურული და სიზიგიური მოქცევის დონეებს შორის. ლიტორალის მაღლა განლაგებულია სუპრალიტორალი, ქვევით — სუბლიტორალი. მოქცევის სიმაღლისა და ფსკერის დახრილობის გათვალისწინებით ლიტორალის სიგანე შეიძლება მერყეობდეს ასეული მეტრიდან რამდენიმე კმ-მდე. გამოყოფენ ზომიერად დაცულ, ღია ზღვის, ღია ოკეანური სანაპიროების, ლაგუნებისა და ესტუარების ლიტორალებს.

გრუნტის ხასიათის მიხედვით განასხვავებენ: ლამიან, ქვიშიან, ქვიან და კლდოვან ლიტორალებს. ლიტორალური ზონისთვის დამახასიათებელია სინათლის სიუხვე, წყლის მაღალი მოძრაობა, წყლის ტემპერატურისა და მარილიანობის მკვეთრი რყევები. ლიტორალური ზონის ცოცხალი ორგანიზმები შეგუებული არიან პირობების ცვალებადობას. ქვედა ნაწილში ისინი წყლიდან მოკლე დროით შიშვლდებიან ერთხელ მოქცევის ციკლის დროს, შუაში — წყლით იფარებიან და მისგან შიშვლდებიან ორჯერ ყოველი ციკლის დროს, ზედაში — მოკლე დროით წყლით იფარებიან ერთხელ ციკლის განმავლობაში.

ლიტორალის ფლორა ძირითადად შედგება ფუკუსისაგან, ფსკერის დიატომური წყალმცენარეებისაგან და სხვა. უდიდეს განვითარებას აღწევს ზომიერ სარტყელში, ტროპიკებში ხშირად მანგროთია წარმოდგენილი. ლიტორალის ფაუნის შემადგენლობაში შედის მრავალი უხერხემლო — ღრუბლები, ხავსელები, ნაწლავღრუიანები, ჭიაყელები, კიბოსნაირნი, მოლუსკები, კანეკლიანები; თევზები. ლიტორალური ფაუნა მეტად მრავალფეროვანი და მდიდარია ტროპიკებში; ეკვატორის მიმართულებით პოლუსისაკენ იგი ღარიბდება. ზოგჯერ ლიტორალს განიხილავენ როგორც ქარისმიერი ტალღების ზემოქმედების სანაპირო ზონას, ხოლო ტბებში როგორც უმაღლესი წყლის მცენარეულობის აღმოცენების ზონას. ლიტორალიდან ძველთაგან მოიპოვებენ და მოჰყავთ საჭმელი ზღვის ორგანიზმები.

ტერმინი „ლიტორალი“ შემოიღეს ედვარდ ფორბზმა და სილვანუს ჩარლზ თორპ ჰენლიმ 1853 წელს.

გალერეა
ვოკლუზი

ვოკლუზი — კარსტული წყარო, ე. წ. სიფონ-წყარო, რომელსაც გააჩნია დიდი დებიტი და უწყვეტი ჩამონადენი წყალმცირობის პერიოდში.

პირველად აიღწერა საფრანგეთის დეპარტამენტ ვოკლუზში, სადაც მდებარეობს მსოფლიოში ყველაზე ღრმა წყარო, რომლის სიღრმე 255 მ აღწევს.

ვოკლუზები საქართველოშიც არის გავრცელებული. ვულკანურ მხარეებში, სადაც დიდი გავრცელება აქვთ მკვრივი ან დაბზარული ლავებისა და ფხვიერი ქანების მორიგეობით შედგენილ წყებებს, ჰიდროგეოლოგიური პირობები რამდენადმე მოგვაგონებენ კარსტულ მხარეებს, აქ ფართოდ არის განვითარებული მძლავრი დებიტის მქონე წყაროები — ლავური ვოკლუზები.

ზოგ შემთხვევაში ამგვარი წყაროების დებიტი აღემატება 1 კუბურ მეტრს წამში. განსაკუთრებით მდიდარია ლავური ვოკლუზებით სამხრეთ საქართველოს მთიანეთი, კერძოდ, ჯავახეთის, წალკის, გომარეთის, დმანისისა და სხვ. პლატოები.

აღსანიშნავია მძლავრი ვოკლუზური მდინარე რეჩხი, რომელიც სათავეს კარსტული ვოკლუზებში იღებს.
თედო ნინიძე

თედო (თევდორე) ნინიძე (დ. 2 იანვარი, 1950, ასკანა, მახარაძის რაიონი) — ქართველი იურისტი, საქართველოს იუსტიციის მინისტრი 1993–1998 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა გიორგი ნინიძის ოჯახში. მისი პაპა, თედორე ნინიძე იყო უფროსი ძმა ქართველი პოლიტიკოსი კირილე ნინიძისა. 1966 წელს ვერცხლის მედალზე დაამთავრა ასკანის საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც 1971 წელს დაამთავრა. 1971–1975 წლებში სწავლობდა ჯერ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტის, შემდეგ კი სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის სახელმწიფოსა და სამართლის ინსტიტუტის ასპირანტურაში, სადაც 1975 წელს სამოქალაქო სამართალში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია.

1971–1975 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტში ჯერ უმცროს, შემდეგ უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. პარალელურად სწავლობდა თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენების პედაგოგიურ ინსტიტუტში გერმანული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე. 1978–1984 წლებში მუშაობდა საქართველოს კომპარტიის ცენტრალურ კომიტეტში ადმინისტრაციულ ორგანოთა განყოფილების ინსტრუქტორის თანამდებობაზე. 1984–1988 წლებში იყო საქართველოს სსრ იუსტიციის მინისტრის მოადგილე. 1988 წელს საქართველოს იურისტთა კავშირმა აირჩია ჟურნალ „სამართლის“ მთავარ რედაქტორად, სადაც იმუშავა 1992 წლამდე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1991–1992 წლებში აირჩიეს სახელმწიფო საბჭოში იურიდიული კომისიის თავმჯდომარედ. 1992–1993 წლებში იყო საქართველოს გენერალურ პროკურორი. 1993–1995 წლებში იყო საქართველოს საკონსტიტუციო კომისიის წევრი და მონაწილეობას იღებდა საქართველოს მოქმედი კონსტიტუციის შემუშავებაში. 1993–1998 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრი, ხოლო 1998–2003 წლებში კი საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი. 2003 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, არის სრული პროფესორი
ჰაბნარფიორდური

ჰაბნარფორდიური — საპორტო ქალაქი ისლანდიის სამხრეთ დასავლეთის სანაპიროზე, 10 კმ სამხრეთით რეიკიავიკისგან. მოსახლეობით მესამე ქალაქი და თემა ისლანდიაში (რეიკიავიკისა და კუპავოგურის შემდეგ).

ჰაბნარფორდიურის ტურისტული ღირსშესანიშნაობებისგან ერთ-ერთი — ვიკინგების სოფელია.

სპორტი
საფეხბურთო კლუბი „ჰაბნარფორდიური“ — ისლანდიის ხუთგზის ჩემპიონია.

დაძმობილებული ქალაქები
თიანეთის მუნიციპალიტეტის დროშა

თიანეთის მუნიციპალიტეტის დროშა — თიანეთის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია თიანეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2010 წლის 15 სექტემბრის №63 დადგენილებით.

აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურად არის გაყოფილი მეწამულ და მწვანე ველებად. დროშის ცენტრში მოთავსებულია ოქროს ჯვარი, რომლის მკლავები ბოლოში ფართოვდება, ხოლო მკლავებს შორის ცხრასხივიანი მზის სიმბოლოა გამოსახული.

დროშის პროპორციაა 2:3.
ლინეამენტი

ლინეამენტი ( — ხაზი, კონტური) — რელიეფისა და ლანდშაფტის სწორხაზოვანი ელემენტები, რომლებიც, ჩვეულებრივ, დაკავშირებულია დედამიწის ქერქის ნაპრალებსა და რღვევებთან.

ლინეამენტებია : კონტინენტის სწორხაზოვანი ნაპირი, სწორხაზოვანი ხეობა, სრუტე, ვულკანთა მწკრივი და სხვ.

ლინეამენტური ანალიზი ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ მეთოდს წარმოადგენს ტერიტორიის სიღრმული აგებულების შესასწავლად.
მლაშე ტბა

მლაშე ტბა, მარილიანი ტბა, მინერალური ტბა — ტბა, რომლის წყალი შეიცავს მარილების დიდ რაოდენობას. მლაშე ტბების კატეგორიას ზოგჯერ ისეთ ტბებსაც მიაკუთვნებენ, რომელთა წყლის მინერალიზაცია აღემატება მსოფლიო ოკეანის წყლების მარილიანობას (35‰), ზოგიერთი კლასიფიკაციით — 25‰-ზე მეტი გახსნილი ნივთიერებების შემცველობის მქონე ტბებს.

მლაშე ტბა წარმოადგენს დედამიწის გაუდინარ რაიონებში მინერალური ნივთიერებების მიგრაციის საბოლოო ეტაპს და არის არიდული ლანდშაფტების დამახასიათებელი კომპონენტი. გვხვდება აზონალური მლაშე ტბებიც, რომლებიც წარმოიქმნებიან ზედაპირზე გამომავალი გახსნილი მარილების ბუდობების რაიონებში ან მაღალმინერალიზებულ მიწისქვეშა წყლებში. მლაშე ტბებში მარილების მაღალი კონცენტრაცია განსაზღვრავს მათი თერმული და დინამიკური რეჟიმის თავისებურებას.

მლაშე ტბებში შემდინარე წყლების მოცულობის თანაფარდობის ცვლილება და აორთქლება, აგრეთვე რაპის ტემპერატურული რეჟიმი იწვევს მისი მინერალიზაციისა და ქიმიური შედგენილობის პერიოდულ ცვლილებას. მლაშე ტბებიდან იღებენ სუფრის მარილს, სოდას, მირაბილიტს, ქლოროვან მაგნიუმს, ბრომის, იოდის, ბორის ნაერთებს და სხვა. ქოჩების ტბა ა.შ.
ფონტენბლოს სასახლე

ფონტენბლო — სასახლე საფრანგეთში, პარიზის ცენტრიდან 55 კმ-ის დაშრებით, წარმოადგენს საფრანგეთის ერთ-ერთ უდიდეს სამეფო სასახლეს. სასახლის მშენებლობა-გადაკეთებაში, სხვადასხვა ეპოქაში ბევრი მონარქის წვლილია, მაგრამ თავდაპირველად მისი მშენებლობა საუკუნის ადრეულ წლებში ფრანსუა -მა დაიწყო. ნაგებობა შიდა ეზოების მთელი სერიის გარშემოა აღმართული. ქალაქი ფონტენბლო ნელ-ნელა გაიზარდა ფონტენბლოს ტყის გარშემო, რომელიც წარსულში სამეფო სანადირო პარკს წარმოადგენდა.

სასახლე ერთ-ერთი პირველი იყო ევროპის სამეფო რეზიდენციებს შორის, რომელიც მოკლებული იყო ყოველგვარ თავდაცვით ფუნქციებს. მეფემ მშენებლობისა და შემდგომი გაფორმებისათვის იტალიური მანერიზმის მიმდინარეობის ოსტატები მოიწვია, მათ შორის იყვნენ პრიმატიჩო და ბენვენუტო ჩელინი.

მეფის გარდაცვალების შემდეგ, სასახლის მშენებლობა ანრი ვალუამ და ეკატერინე მედიჩმა დაასრულეს. ამ პერიოდში, სამუშაოებს ხემლმძღვანელობდა ცნობილი არქიტექტორი ფილბერ დელორმი. ლუი ფონტენბლოდან თავისი წინაპრების, ვერსალის სასახლეში გადავიდა და ამის შემდეგ, ფონტენბლო ყველამ მიივიწყა და დანგრევის პირას მივიდა. ძველი დიდება მას შემდგომში ნაპოლეონმა დაუბრუნა.

1981 წელს, ფონტენბლოს სასახლე იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.

გალერეა
კებლავიკი

კებლავიკი — ქალაქი რეიკიანესის ნახევარკუნძულზე სამხრეთ–დასავლეთის ისლანდიაში.

მოსახლეობა — 8.169 კაცი (2007). 1994 წლიდან, ქალაქი შედის რეიკიანესბაირის ერთიან მუნიციპალიტეტში, სადაც ცხოვრობს 13.256 კაცი (2007).

კებლავიკი მდებარეობს დედაქალაქ რეიკიავიკის დასავლეთით 30 კმ-ში დასავლეთით (გზატკეცილით — დაახლოებით 50 კმ), გზაში არის ნავსადგური, ქალაქთან ახლოს — ერთსახელოვანი საერთაშორისო აეროპორტია. 2006 წლამდე ქალაქში ისლანდიის შეიარაღებული ძალების შტაბი მდებარეობდა.
არლი

არლი — ქალაქი და კომუნა სამხრეთ საფრანგეთში, ბუშ-დიუ-რონის დეპარტამენტში, ყოფილ პროვანსის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 52 729 ადამიანს შეადგენს. ქალაქს კვეთს მდინარე რონა.

კომუნის ტერიტორიაზე მდებარეობს კამარგის რეგიონის უდიდესი ნაწილი, რაც კომუნას საფრანგეთის მეტროპოლიაში უდიდესს ხდის. ქალაქს დიდი ხნის ისტორია აქვს. მას განსაკუთრებული მნიშვნელობა გააჩნდა რომაულ პროვინცია ნარბონის გალიის შემადგენლობაში. 1981 წელს, არლის რომაული და რომანული მონუმენტები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. 1888-1889 წლებში, არლში ცხოვრობდა ვინსენტ ვან გოგი, რა დროის განმავლობაშიც მან 300-ზე მეტი ნამუშევარი შექმნა. 1970 წლიდან, ქალაქში იმართება ფოტოგრაფიის საერთაშორისო ფესტივალი.
ორანჟის რომაული თეატრი

ორანჟის რომაული თეატრი — უძველესი რომაული თეატრი სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ ორანჟში. აგებულია ახ. წ. საუკუნეში. ამჟამად, ყოველ ზაფხულს მასპინძლობს საოპერო ფესტივალს.

თეატრი ერთ-ერთი საუკეთესოდ შემონახულია ძვ. წ. 40 წელს დაარსებულ რომაულ კოლონია არაუზიოს რომაულ თეატრებს შორის. იგი მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა მოქალაქეების ყოველდღიურ ცხოვრებაში, რომლებიც თავიანთ თავისუფალი დროის დიდ ნაწილს აქ ატარებდნენ. თეატრი რომაული მმართველობის მიერ არა მარტო რომაული კულტურის გავრცელების მიზნით, არამედ მოსახლეობისთვის სხვადასხვა პოლიტიკური აქტივობების გაცნობის მიზნით აშენდა. გართობის მთავარ ფორმას თეატრში პანტომიმა და ლექსების კითხვა წარმოადგენდა, რომლებიც ხშირად მთელ დღეს გრძელდებოდა. წარმოდგენები ღია იყო და ყველასათვის უფასო.

ახ. წ. საუკუნეში, როდესაც დასავლეთ რომის იმპერია დასუსტდა და ქრისტიანობა ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადდა, ეკლესიის წინააღმდეგობის შედეგად, რომელიც თეატრის წარმოდგენებს არაცივილურად მიიჩნევდა, 391 წლის ოფიციალური ბრძანებულებით, თეატრი დაიხურა. შუა საუკუნეებში, ნაგებობა ბარბაროსების მიერ გაიძარცვა და გამოიყენებოდა როგორც თავდაცვითი პოსტი. საუკუნეში, რელიგიური ომის მძვინვარებისას, თეატრის შენობას ქალაქის მოსახლეობა თავშესაფრად იყენედბა.

1981 წელს, თეატრი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ორანჟის ტრიუმფალური თაღი

ორანჟის ტრიუმფალური თაღი — ტრიუმფალური თაღი სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ ორანჟში. მისი აგების თარიღი საკამათოა, მაგრამ ბოლო დროინდელი კვლევები ცხადყოფს, რომ ის იმპერატორ ავგუსტუსის მეფობის დროს აშენდა (ძვ. წ. 63 - ახ. წ. 14). აგებული იყო ყოფილ ვია-აგრიპას გზაზე, გალიური ომების ვეტერანებისა და ავგუსტუსის ლეგიონის პატივსაცემად. მოგვიანებით ის გადააკეთა იმპერატორმა ტიბერიუსმა გერმანიკუსის მიერ რაინის მიწაზე გერმანულ ტომებზე ბრწყინვალე გამარჯვების აღსანიშნავად.

თაღი შეიცავს წარწერას, რომელიც ტიბერიუსს ეძღვნება და ახ. წ. 27 წლით თარიღდება. ჩრდილოეთ ფასადის ლავგარდანზე, არსებული ბრინჯაოს წარწერა ამჟამად არ იკითხება. წარუმატებლად დასრულდა მისი გაშიფვრის არაერთი მცდელობა. თაღი დეკორირებულია სხვადასხვა რელიეფით ძირითადად სამხედრო თემატიკაზე, მათ შორისაა საზღვაო ბრძოლები, რომაელთა ომები ძველ გერმანელებთან და გალებთან. რელიეფის ჩრდილოეთ მხარეს გამოსახულია ავგუსტუსის ლეგიონის ქვეითი ჯარისკაცი, რომელსაც ფარი უჭირავს.

1981 წელს, ორანჟის რომაულ თეატრთან ერთად, ტრიუმფალური თაღი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
არკ-ე-სენანის სამეფო მარილის ქარხანა

არკ-ე-სენანის სამეფო მარილის ქარხანა — ისტორიული შენობა სამხრეთ საფრანგეთის დუს დეპარტამენტის კომუნა არკ-ე-სენანში. მდებარეობს ქალაქ ბეზანსონიდან 35 კმ-ის დაშორებით, შოს ტყის გვერდით. აგებულია 1770-1780 წლებში, იმ დროის გამოჩენილი პარიზელი არქიტექტორის - კლოდ ნიკოლა ლედუს მიერ. ჩატარებული სამუშაო მნიშვნელოვანი მაგალითია ადრეული განმანათლებლობის პროექტისა, რომელშიც არქიტექტორმა ფილოსოფიაზე დაყრდნობით და რაციონალური გეომეტრიის მიხედვით ნაგებობები განალაგა მის ნაწილებს შორის იერარქიული კავშირების დამყარებით.

1982 წელს, კლოდ ნიკოლა ლედუს ინსტიტუტის მოთოვნის საფუძველზე, ნაგებობა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. დღეისათვის, ძგელი საზოაგდოებისთვის ღიაა.
გეოიდი

გეოიდი ( <  და ) — დედამიწის საერთო სახის გამომხატველი წარმოდგენითი ფიგურა, რომელიც წარმოიქმნება, თუ მშვიდ მდგომარეობაში მყოფი მსოფლიო ოკეანისა და მასთან დაკავშირებული ზღვების საშუალო დონის მქონე ზედაპირს ხმელეთის ქვეშ ისე გავაგრძელებთ, რომ ამ ზედაპირის ყოველ წერტილში შვეული ნორმალს წარმოადგენდეს.

გეოიდის ზედაპირი ხასიათდება მთლიანობით, ამობურცულობითა და ჰორიზონტალურობით.

ტერმინი გეოიდი შემოიღეს 1873 წელს იოჰან ლისტინგის წინადადებით. გეოიდის ნამდვილი სახის დადგენაში დიდი ღვაწლი მიუძღვით ლაპლასს, სტოქსს, სლუდსკის, ბრუნსს, ჰელმერტს, პიცეტის, ვენინგ მეინესს და სხვ.

გეოიდის ზედაპირს ადგენენ მიახლოებით, დედამიწის აგებულების შესახებ არსებული წარმოდგენების გათვალისწინებით, და იყენებენ როგორც დამხმარე ზედაპირს დედამიწის ფიზიკურ ზედაპირზე მიღებულ განაზომთა რეფერენც-ელიფსოიდის ზედაპირზე რედუცირებისათვის და ორთომეტრიული სიმაღლეების ასათვლელად.
ლისტინგის გეოიდის საყოველთაოდ დადგენა შეუძლებელია. ამიტომ ყოველი სახელმწიფო გეოიდის ზედაპირად იღებს მისი ტერიტორიისათვის გამოსადეგ დონებრივ ზედაპირს.
მდინარის აუზი

მდინარის აუზი — დედამიწის ზედაპირის ნაწილი, საიდანაც ზედაპირული და მიწისქვეშა წყალი წყლის ობიექტში — მდინარეში, ტბაში, წყალსაცავში, ზღვაში ან ოკეანეში ჩაედინება. ჩამონადენი ხორციელდება ხმელეთის ზედაპირზე, ნიადაგში და აგრეთვე კრისტალური ქანების ნაპრალებში, არტეზიული წყლების დაცლისას.

ჰუმიდურ რაიონებში, როგორც წესი, მთელ მდინარის აუზს აქვს ჩამონადენი, ესე იგი წყალშემკრებია. არიდულ რაიონებში მდინარის აუზის ნაწილს არა აქვს ჩამონადენი (ჩვეულებრივ, ტრანზიტული მდინარეები) ან წარმოადგენს შიგა ჩამონადენის არეს.

ხშირ შემთხვევაში ასეთი ჩანაცვლება დასაშვებია. თუმცა ზოგჯერ მდინარის აუზის ფართობი, რომელიც განსაზღვრულია მისი ზედაპირული (ოროგრაფიული) წყალგამყოფის ფარგლებში, შეიძლება არ დაემთხვას ამავე მდინარის წყალშემკრები აუზის ფართობს. ეს ხდება, პირველ ყოვლისა, როდესაც ზედაპირული და წყალქვეშა წყალგამყოფი მდინარეს არ ემთხვევა, წყალქვეშა ჩამონადენის ნაწილი ან გარედან მოედინება განხილული მდინარის აუზში (მეზობლად მდებარე მდინარის აუზიდან), ან მოცემული მდინარის აუზის ფარგლებიდან, რაც დამახასიათებელია მცირე მდინარეებისათვის არაღრმა ეროზიული ჩაჭრით; მეორეც, როდესაც დედამიწის ზედაპირის ნაწილი, რომელიც ფორმალურად მიეკუთვნება ამა თუ იმ მდინარის აუზს, რელიეფის თავისებურებებიდან გამომდინარე შეიძლება აღმოჩნდეს შიდა ჩამონადენის არედ და არ შედიოდეს მდინარის წყალშემკრები აუზის შემადგენლობაში. ასეთი შემთხვევები დამახასიათებელია ბრტყელი რელიეფის გვალვიანი რაიონებისთვის; მაგალითად, ჩრდილოეთ ყაზახეთში მდინარე ტობოლის აუზში გაუდინარია 16,3 ათ. კმ²-ი (მდინარის აუზის ფართობის 50%-ზე მეტი), ხოლო მდინარე იშიმის აუზში 1,75 კმ² (დაახლოებით 24%).

მსოფლიო ოკეანის წყალშემკრები აუზი შეადგენს 118,8 მლნ. კმ²-ს (ხმელეთის მთლიანი ფართობის დაახლოებით 80%), საიდანაც ატლანტის ოკეანეზე მოდის — 50,7 მლნ. კმ² (34%), წყნარ ოკეანეზე — 24,8 მლნ. კმ² (17%), ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეზე — 22,4 მლნ. კმ² (15%), ხოლო ინდოეთის ოკეანეზე — 20,9 მლნ. კმ² (14%). ტბებიდან უდიდესი წყალშემკრები აუზი აქვს კასპიის ზღვას (3,1 მლნ. კმ²-ზე მეტი), ხოლო მდინარეებიდან ამაზონს (7045 ათ. კმ²).

შესაძლებელია მომიჯნავე მდინარის აუზის გაერთიანება მდინარის ბიფურკაციის შედეგად.
აპლიკაციის პროგრამირების ინტერფეისი

აპლიკაციის პროგრამირების ინტერფეისი (შემოკლებით აპი; ) — კლასების, ფუნქციების, პროცედურების მზა კომპლექტი, რომელსაც იყენებს აპლიკაცია საოპერაციო სისტემასთან ან სხვა რომელიმე პროგრამასთან სამუშაოდ. პროგრამისტები ხშირად იყენებენ აპლიკაციების შესაქმნელად. ის თამაშობს ინტერფეისის როლს პროგრამებს შორის და ამარტივებს მათ ურთიერთქმედებას. მისი ანალოგია მომხმარებელსა და კომპიუტერს შორის ურთიერთობისას არის მომხმარებლის ინტერფეისი.

აპი შეიძლება დაიწეროს აპლიკაციებისთვის, ბიბლიოთეკებისთვის, საოპერაციო სისტემებისთვის და სხვათათვის.