iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კონსტანტინე II (იმერეთის მეფე)

კონსტანტინე (გ. 1401) — ლიხთიმერეთის მეფე 1396–1401 წლებში.

კონსტანტინე დაიბადა 1358 წლის შემდეგ, ლიხთიმერეთის მაშინდელი ერისთავის (და ყოფილი მეფის) — ბაგრატ -ისა (დავით ნარინის შთამომავალი) და მისი მეუღლის, ყვარყვარე ჯაყელის ქალიშვილის ოჯახში. იყო ლიხთიმერეთის ორი მეფის, ალექსანდრე -ისა და გიორგი -ის უმცროსი ძმა. ძმები საქართველოს სამეფოს განუდგნენ თემურლენგის შემოსევების დროს. 1392 წელს გიორგი დაიღუპა სამეგრელოს მთავარ ვამეყ დადიანთან ბრძოლაში, კონსტანტინე და მისი ძმისშვილი დემეტრე (ალექსანდრე -ის ძე) კი გაიქცნენ კავკასიის მთებში, ხოლო იმერეთი გიორგი -მ კვლავ საქართველოს შემადგენლობაში დააბრუნა.

1396 წელს კონსტანტინემ ისარგებლა გიორგი -ის გამუდმებული ომებით თემურლენგთან, რომლის დროსაც მრავალი იმერელი დაიღუპა, და ასევე ვამეყ დადიანის სიკვდილით და დაბრუნდა იმერეთში. დაიპყრო მრავალი ციხე და თავი მეფედ გამოაცხადა. შემდგომში სცადა სამეგრელოს, გურიის და სვანეთის მთავრების მიმხრობა, მაგრამ 1401 წელს მოკლეს. ვინაიდან კონსტანტინე უშვილო იყო, იმერეთის გვირგვინი მის ახალგაზრდა ძმისშვილზე, დემეტრეზე გადავიდოდა, რომ არა გიორგი -ის მიერ იმერეთის კვლავ შემოერთება.
ლაუტარო (ვულკანი)

ლაუტარო — მოქმედი სტრატოვულკანი ჩილეში. სიმაღლე 3623 მ. მწვერვალი 1000 მ-ზე მაღლა არის ამოწეულია პლატოს მყინვარული გუმბათიდან. მოქცეულია ბერნარდო ო'ჰიგინსის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე და წარმოადგენს ამ უკანასკნელის უმაღლეს პუნქტს. სიახლოვეს მდებარეობს ბრუგენის მყინვარი. ვულკანს სახელი ეწოდა 1952 წელს მაპუჩეს სამხედრო ლიდერის ლაუტაროს პატივსაცემად. პირველი ასვლა განხორციელდა 1964 წლის 29 იანვარს სამხრეთ-აღმოსავლეთი მხრიდან. მთამსვლელებს მძიმე პირობებში მოუწიათ სვლა, გზა და გზა გადალახეს ნაპრალები, ყინულის ციცაბო ფერდობები და სხვ. ამასთანავე გამოავლინეს მოქმედი ვულკანური კრატერი და გოგირდოვანი ამონთხევები მწვერვალის სიახლოვეს. ვულკანზე მეორეჯერ ავიდნენ 1973 წლის 2 მარტს. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1979 წელს.
ებონიის შტატი

ებონიის შტატი — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აბაკალიკი.
ფართობი — 5670 კმ², მოსახლეობა — 2 176 947 ადამიანი (2006).

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით შტატი დაყოფილია 13 თვითმმართველობის რაიონად.

ეკონომიკა
ებონიი — აგრარული შტატია, რომელიც სპეციალიზებულია კაკაოს და ბრინჯის მოყვანაზე. შტატი ასევე მდიდარია მარილის საბადოებით.
ედოს შტატი

ედოს შტატი — შტატი ნიგერიის სამხრეთით.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბენინ-სითი.
ფართობი — 17 802 კმ², მოსახლეობა — 3 233 366 ადამიანი (2006).

ისტორია
ედოს შტატი შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს, როდესაც ბენდელის შტატი გაიყო ედოს და დელტის შტატებად.

1992 წელს შტატში ჩატარდა გუბერნატორის არჩევნები, რომელშიც ერთმანეთს ებრძოდნენ შტატის მოქმედი ხელმძღვანელი ჯონ ოდიჯიე ოიეგუნი (ნიგერიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია) და მისი მოწინააღმდეგე ლაკი იგბინედიონი (ეროვნული რესპუბლიკური კონვენცია). ამავე წლის 4 თებერვალს არჩევნების შედეგები ანულირებული იქნა საარჩევნო ტრიბუნალის მიერ ოიეგუნის მიმართ ხელისუფლების არაკანონიერი მხარდაჭერის ბრალდებით. 1992 წლის 18 მარტს ოიეგუნი გამარჯვებულად გამოცხადდა.

2008 წლის 20 მარტს საარჩევნო ტრიბუნალმა გააუქმა არჩევნებზე ნიგერიის სახალხო დემოკრატიული პარტიის კანდიდატის გამარჯვება და გამარჯვებულად გამოაცხადა მისი მოწინააღმდეგე ადამს ოშიომჰოლე პარტია მოქმედების კონგრესიდან.

მოსახლეობა
შტატის მოსახლეობის ძირითადი ეთნიკური ჯგუფებია: ედო, იშანი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ედოს შტატი დაყოფილია 18 თვითმმართველობის რაიონად
რიჩარდ ნორლანდი

რიჩარდ ბოის ნორლანდი ( დ. 1955) — ამერიკელი დიპლომატი, რომელიც ბარაკ ობამამ წარადგინა ელჩად საქართველოში, ხოლო სენატმა დაამტკიცა ამ პოსტზე 2012 წლის 29 მარტს. რიჩარდ ნორლანდი ამ დრომდე ვაშინგტონის ეროვნულ სამხედრო კოლეჯში საერთაშორისო ურთიერთობებში მრჩეველი და ხელმძღვანელის მოადგილე იყო. იგი ასევე იყო აშშ-ის ელჩი უზბეკეთში, 2007-2010 წლებში. ნორლანდმა აშშ-ის ყოფილი ელჩი საქართველოში ჯონ ბასი შეცვალა (2009-2012). საუბრობს რუსულ, ფრანგულ და ნორვეგიულ ენებზე. ჰყავს მეუღლე მერი ჰარტნეტი და ორი შვილი. ამჟამად არის აშშ-ს ელჩი ლიბიაში.
ბერნი (ვულკანი)

ბერნი — მყინვარებით დაფარული სტრატოვულკანი ჩილეში, მუნიოს-გამეროს ნახევარკუნძულზე, კორდილიერა-სარმიენტოს ქედის სამხრეთით. სიმაღლე 1520 მ. ქალაქ პუნტა-არენასიდან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს 200 კმ-ში. სახელი ეწოდა ინგლისელი კონტრ-ადმირალის ჯეიმზ ბერნის (1750-1821) პატივსაცემად. პირველი ასვლა განხორციელდა 1973 წელს. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1910 წელს.
ლასლო ჩატარი

ლასლო ჩატარი — ნაცისტური რეჟიმის სასტიკი დამნაშავე. ჩატარი ასრულებდა სლოვაკურ ქალაქ კოშიცას პოლიციის უფროსის მოვალეობებს. სიმონ ვიზენტალის ცენტრის მონაცემებით, ჩატარის მიუძღვის მთავარი წვლილი 1944 წელს ოსვენციმში სულ მცირე 15,7 ათასი ებრაელის გაგზავნაში. ომის შემდეგ დამნაშავე გადავიდა კანადაში, სადაც მშვიდობიანად ცხოვრობდა და თავს ხელოვნების ნიმუშების ყიდვა-გაყიდვით ირჩენდა, თუმცა 1995 წელს, ვინაობის გარკვევის შემდეგ, კანადამ ჩამოართვა მას მოქალაქეობა სამხედრო დანაშაულებში მონაწილეობისთვის. კანადიდან დეპორტაციის შემდეგ ჩატარი აგრძელებდა ცხოვრებას ბუდაპეშტში 2012 წლამდე, სანამ სიმონ ვიზენტალის ცენტრმა იგი არ აღმოაჩინა ინფორმატორის დახმარებით. ჩეხოსლოვაკიის სასამართლომ ჩატარის სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა.
ორიოლ რომეუ

ორიოლ რომეუ ვიდალი (დ. 24 სექტემბერი, 1991) — ესპანელი ფეხბურთელი, „საუთჰემპტონის“ დაცვითი ნახევარმცველი. თამაში შეუძლია ასევე ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.

რომეუ „ბარსელონას“ ახალგაზრდულ აკადემიაში ჩაირიცხა 2004 წელს. 2011 წლის 22 ივლისიდან 2015 წლამდე თამაშობდა ლონდონის „ჩელსიში“.

საკლუბო სტატისტიკა
04:51, 30 იანვარი 2012 

1შეიცავს ინგლისის თასს, საფეხბურთო ლიგის თასს, ესპანეთის სუპერთასს, უეფა-ს სუპერთასს, მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატს

ტიტულები
ბარსელონა
ესპანეთის სუპერთასი: 2010

ჩელსი
ინგლისის თასი: 2011–12
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2011–12

ესპანეთი 17
ევროპის 17-წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 2008
ნარსაკი

ნარსაკი — ქალაქი სამხრეთ გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1,613 კაცს. პირველი მაცხოვრებლები აქ ათასწლეულების წინ გამოჩნდნენ, მაგრამ მუდმივი დასახლებები არ არსებობდა. სახელწოდება „ნარსაკი“ კალაალისუტიდან ითარგმნება, როგორც „ვაკე“.

დაძმობილებული ქალაქები
გლადსაკსე, დანია
აა-ლავა

აა-ლავა — ლავური ნაკადი, რომელიც გახლეჩილია ცალკეულ ნაწილებად ე.ი. ნატეხებად უსწორმასწორო შლაკურ ზედაპირთან ერთად. აა-ს ლავები ტიპურია საშუალო და მცირე ბლანტი ბაზალტებისთვის და ხშირად წარმოდგენილია მღელვარე ლავურ ნაკადებთან ერთად, რომელიც მასთან შედარებით განირჩევა შედარებით სწრაფი დინებითა და დიდი სიმძლავრით (4,5-6 მ). ტიპური ლოდა ლავებისაგან იგი განსხვავდება ნატეხების მცირე ზომითა (ჩვეულებრივ დიამეტრი 1 მ-ზე ნაკლები, იშვიათად 1,5 მ-მდე) და უსწორმასწორო ზედაპირით.

აა-ლავა დამახასიათებელია ჰავაის კუნძულებისა და ისლანდიის ვულკანებისთვის. შეინიშნება აგრეთვე კამჩატკის ნახევარკუნძულის ვულკანზე, ვეზუვიზე და სხვა. ისლანდიაში აა-ლავებს „აპალჰრაუნს“ უწოდებენ. ალფრედ რიტმანი ასეთ ნაკადებს შლაკურ-ლოდა ნაკადს უწოდებს (1960), ხოლო თომას ჯაგარი — აფროლითებს (1917).
ჯუმბერ დოჭვირი

ჯუმბერ ნიკოლოზის ძე დოჭვირი (დ. 25 ივლისი, 1946, ქუთაისი) — ქართველი ენერგეტიკოსი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (2002), პროფესორი (2002). 2017 წლიდან არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დამსახურებული პროფესორი (ემერიტუსი). 2002–2017 წლებში იყო სტუ-ის ენერგეტიკისა და ტელეკომუნიკაციის ფაკულტეტის სრული პროფესორი.

ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი. სამუშაოდ დატოვეს იქვე, სამრეწველო საწარმოთა ელექტრომოწყობილობების კათედრაზე. 1970 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1974–1977 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში ლენინგრადის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში. 1978 წლიდან დაბრუნდა მშობლიურ კათედრაზე დოცენტის თანამდებობაზე. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1977 წელს ლენინგრადის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 2002 წელს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში.

ჯუმბერ დოჭვირის სამეცნიერო კვლევის თემაა: მრავალლილვიანი მექანიზმებისთვის შედგენილი მრავალძრავიან ამძრავთა სისტემების შესწავლა, დანერგვა და გამოყენება. გამოქვეყნებული აქვს 110-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 2 მონოგრაფია და 10 სახელმძღვნელო. საქართველოს სახალხო მეურნეობათა გამოფენაზე მიღებული აქვს პირველი ხარისხის სიგელი (1984).
ძველი ეგვიპტის არქიტექტურა

ძველი ეგვიპტის არქიტექტურა — არქიტექტურული სტილი, რომელიც გავრცელებული იყო ძველ ეგვიპტეში.

აღწერა და ცნობილი ნაგებობები
ეგვიპტელები განთქმულნი იყვნენ არქიტექტურით მთელს იმდროინდელ მსოფლიოში. მათი ნაგებობები გეომეტრიული სიზუსტით იყო აშენებული, რაც იმის მიმანიშნებელია, რომ ძველი ეგვიპტელები კარგად იცნობდნენ როგორც არქიტექტურას, ასევე მათემატიკას. ეგვიპტელთა მიერ აშენებული ნაგებობების აგება ძნელად მისაღწევია დღევანდელი ტექნოლოგიებითაც კი.
ეგვიპტელებს ჰქონდათ ქვის სამტეხლოები, სადაც მზადდებოდა სკულპტურული ნაკეთობები. ზოგჯერ მთლიანად კლდეში აქანდაკებდნენ ფარაონებისა და ღმერთების გამოსახულებებს. ამის კარგი მაგალითია დიდი სფინქსი, რომლის სიმაღლე 20 მეტრია, ხოლო სიგრძე 60 მეტრს აღემატება.

ეგვიპტელები ხშირად აშენებდნენ ქვის მაღალ სვეტებს — ობელისკებს. ობელისკების სიმაღლე ზოგჯერ 20 მეტრამდეც აღწევდა.
ეგვიპტური არქირექტურის ნიმუშია პირამიდები.
ფარერის კუნძულების გეოგრაფია

ფარერის კუნძულთა არქიპელაგი (ფარ. ) 18 კუნძულისგან შედგება, რომელთაგან 17 დასახლებულია. გარდა ამისა, ფარერების შემადგენლობაში არაერთი მცირე კუნძული, კლდე და რიფიც შედის. არქიპელაგი დასავლეთიდან აღმოსავლეთით 75 კილომეტრზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთით კი 113 კილომეტრზეა გადაჭიმული. საერთო ფართობი შეადგენს 1395,74 კმ².

უმსხვილესი კუნძულებია სტრეიმოი, ესტუროი, სუდუროი, ვაგარი, სანდოი და ბორდოი. აქედან უმსხვილესია სტრეიმოი (373,5 კმ²).

მდებარეობა
ფარერის კუნძულთა სისტემა ისლანდიასა და შოტლანდიას შორის მდებარეობს და ოკეანიდან ამოზრდილ უაივილ თომსონის წყალქვეშა ქედის ნაწილს წარმოადგენს.

რელიეფი და გეოლოგიური აგებულება
უაივილ თომსონის წყალქვეშა ქედი და ფარერ-ისლანდიის ჭორომი შოტლანდიის უკიდურესი ჩრდილოეთიდან ისლანდიის მიმართულებითაა განლაგებუული და ატლანტისა და არქტიკის ოკეანეებს შორის ბუნებრივ ზღვარს ქმნის. სწორედ ამ ზღვარზეა ფარერის კუნძულებიც. ფარერის არქიპელაგის ყველა კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა და ტუფისა და ბაზალტის ლავების მიერ არის ფორმირებული. კუნძულების ზედაპირი დანაწევრებული პლატოებისა და ფრიალო კლდეებისგან შედგება. ყველაზე მაღალი მწვერვალი 882 მეტრია (მთა სლატარატინდური). სანაპირო ზოლში დიდი რაოდენობით ფიორდია თავმოყრილი. კუნძულებზე ყონულოვანი რელიეფის ფორმებსაც შევხვდებით (მორენები, ტროგები, კარის ტბები).
რუსთავის ავტოდრომი

რუსთავის საერთაშორისო ავტოდრომი — სარბოლო ტრასა, რომელიც მდებარეობს თბილისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 20-ე კილომეტრზე.

ისტორია
„რუსთავი“ არის ბოლო სარბოლო ტრასა, რომელიც სსრკ-ში აშენდა. 1978 წელს გახსნილი ტრასა „რუსთავი“ იყო 4040 მ. სიგრძეში, ამასთან სასტარტო-საფინიშო ზონა შეადგენდა 18 მ. სიგანეში, 14 მ. - მოსახვევებში და 12 მ. - სწორ გზაზე.კომპლექსის შემადგენლობაში შედიოდა კარტოდრომი, ტრასა ავტოკროსისათვის, მოტოტრეკი მოტობოლური ველით, ღია ტრიბუნა 500-800 ადგილზე; მის სიახლოვეს აგრეთვე იყო ტექნიკური ბაზა და სასტუმრო.პირველი ავტორბოლა ჩატარდა 1979 წლის ბოლოს. სსრკ-ს ჩემპიონატების ეტაპები ქ. რუსთავში ჩატარდა 11-ჯერ (1979-1989). სსრკ-ს დაშლის შემდეგ ტრასა რეკონსტრუირებული არ ყოფილა, გზის საფარი გამოსაყენებლად გახდა უვარგისი. 2006 წელს საქართველოს სტუმრად ეწვია საერთაშორისო საავტომობილო ფედერაციის მაშინდელი პრეზიდენტი მაქს მოსლი. საქართველოს პრეზიდენტთან შეხვედრის დროს გადაწყდა, რომ რუსთავის დანგრეული ავტოდრომის ნაშთი გადაცემოდა საქართველოს საავტომობილო ფედერაციას, რაც რეალურად მხოლოდ 2008 წლის გაზაფხულზე განხორციელდა. 2009 წელს საქართველოს პრეზიდენტის მითითებით აღნიშნული ქონება ჩამოერთვა საქართველოს საავტომობილო ფედერაციას და ფორმალური აუქციონით მიეყიდა საავტომობილო ფედერაციის მიერ მოძიებულ პოტენციურ ინვესტორს და 2009 წელს მიწის ნაკვეთი ტრიბუნების ნანგრევებითა და ნახევრად განადგურებული გზის საფარით სახელმწიფო აუქციონზე შესყიდული იქნა კერძო კომპანიის „სტრომოსის“ მიერ.

რეკონსტრუქცია
დღეს, ტრეკი არის სრულიად განახლებული, 250 000 მ³ – ზე მეტი ნიადაგი იყო გადატანილი. აშენდა ახალი მუდმივი ტრიბუნა, სადაც კომფორტულად განთავსდება 2000 მაყურებელი. აშენდა –ს სტანდარტების 28 ბოქსი ტრიბუნა 2–თან ერთად, რესტორანი და საკონფერენციო დარბაზი მეორე სართულზე მდებარეობს. რბოლის მართვის ცენტრი განთავსებულია პიტბილდინგის მესამე სართულზე.

გვირაბი სატვირთო მანქანებისთვის აშენდა მეორე და მესამე მოსახვევის სწორს შორის. გვირაბი ფეხით მოსიარულეთათვის დამატებული იყო ტრიბუნისა და პადდოკის დასაკავშირებლად. ახლად აშენებულ მესამე ტრიბუნაზე მაყურებლებს შეუძლიათ გადავიდნენ ხიდის გავლით, რომელსაც თავში და ბოლოში ამშვენებს სვანური კოშკები.

ტრეკი აღჭურვილია რამდენიმე საინჟინრო სისტემით როგორიც არის ვიდეო თვალთავლის სისტემა მთელს დისტანციაზე, 14 ელოქტრონულად კონტროლირებადი სასიგნალო განათება, ბოჭკოვან–ოპტიკური ქსელი, ხმის გამანაწილებელი და ქრონომეტრაჟის 5 სისტემა.
სტარტ–ფინიშის ხაზი გაგრძელებულია ½ მილზე, რომელიც გამოიყენება დრაგისთვის.

უსაფრთხოება
რეკოსნტრუქციის შემდეგ ავტოდრომი აკმაყოფილებს 2–ის უსაფრთხოების ნორმებს, რომელიც რთავს ნებას ჩატარდეს ეროვნული რბოლები 2–ის ჩათვლით. ყველა გასწრების ზონა დაფარულია სპეციალური კენჭებით, მაგრამ ყველაზე კრიტიკულ ადგილებს აქვს ასფალტირებული ზედაპირი.

ღონისძიებები
2012 წელს ტრეკზე ტარდება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, როგორიც არის 8 ეტაპიანი და ეროვნული ჩემპიონატი, დრაგ–რეისინგი, წყვილთა რბოლა, დრიფტი,კარტინგი, მოტო–დრაგი. ბილეთების საფასური შეადგენს 5 ლარს, შეძენა შესაძლებელია ჭიშკართან. მთავარი ღონისძიებები ვრცელდება ადგილობრივი „პირველი არხის“ საშუალებით. 2012 წლის 14 ივლისიდან ადგილობრივმა ბუკმეკერმა ""–მა გამოჰყო ხაზი საქართველოს ჩემპიონატის მთავარი სარბოლო ჯგუფებისთვის.

გუნდები
ავტოდრომი სახლად იქცა რამდენიმე ახლად ჩამოყალიბებული გუნდებისთვის, როგორებიც არიან , , , , , 

ტრეკის თავისებურებანი
გალერეა
მანუელ ნოიერი

მანუელ ნოიერი (; დ. 27 მარტი, 1986) — გერმანელი ფეხბურთელი, გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ „ბაიერნის“ და გერმანიის ეროვნული ნაკრების მეკარე. ცნობილია შესანიშნავი რეაქციით და ბურთის განაწილების უნარით. არის 2014 წლის მსოფლიოს ჩემპიონი და ოქროს ხელთათმანის მფლობელი.

კარიერა
ნოიერმა პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა 2005 წელს მისი მშობლიური ქალაქის კლუბის, „შალკე 04-ს“ ყველა ასაკობრივ გუნდში წარმატებული გამოსვლის შემდეგ. მისი დებიუტი ბუნდესლიგაში შედგა 2006-2007 წლების სეზონში, როცა მოედანზე გამოჩნდა დაშავებული ფრანკ როსტის ნაცვლად. 20 წლის მეკარე ძირითად შემადგენლობაში მოხვდა მას შემდეგ, რაც როსტი დაშავდა „მიუნხენის ბაიერნთან“ მატჩის წინ.

2011 წლის 1 ივნისს „შალკე 04“ და „ბაიერნი“ შეთანხმდნენ, რომ ნოიერი გადავიდოდა მიუნხენურ კლუბში 2011 წლის ივლისში. კლუბს და ნოიერს შორის გაფორმდა ხუთწლიანი კონტრაქტი, რომლის ვადაც იწურებოდა 2016 წელს, თუმცა ნოიერმა კონტრაქტი გაახანგრძლივა. ტრანსფერის ფასი იყო €22 მილიონი და ნოიერი გახდა მეორე ყველა დროის ყველაზე ძვირადღირებული მეკარე.

მიღწევები
საკლუბო
შალკე 04 (2):
გერმანიის თასი: 2010/11
გერმანიის სუპერთასი: 2005
ბაიერნი (30):
ბუნდესლიგა (13): 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2024/25, 2025/26
გერმანიის თასი (5): 2012/13, 2013/14, 2015/16, 2018/19, 2019/20
გერმანიის სუპერთასი (6): 2012, 2016, 2018, 2020, 2021, 2022, 2025
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (2): 2012/2013, 2019/2020
უეფა-ს სუპერთასი (2): 2013, 2020
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (2): 2013, 2020

სანაკრებო
გერმანია
ევროპის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი 2009
მსოფლიო ჩემპიონატი:
ჩემპიონი: 2014
მესამე ადგილი: 2010

ინდივიდუალური
ბუნდესლიგის საუკეთესო მეკარე: 2007
ევროპის 21 წლამდელთა ჩემპიონატის საუკეთესო მეკარე: 2009
-- 2005 ვერცხლი (კატეგორია 19)
 (1): 2010
ბუნდესლიგის წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2011
სიყვარულის ბალადა

სიყვარულის ბალადა — ქართული ფილმი. რეჟისორი-ირაკლი კაკაბაძე. ჟანრი-რომანტიკული კომედია. მონაწილეობენ: რუსუდან მაყაშვილი, კახა კინწურაშვილი, ბაჩო ქაჯაია, გიორგი ვარდოსანიძე, ნოდარ გურგენაშვილი და ა.შ.

სიუჟეტი
ფილმის მთავარი გმირი,ქეთა (რუსკა მაყაშვილი) ამერიკიდან საქართველოში თავის ამერიკელ არქეოლოგ მეგობართან,მიჩთან ერთად ბრუნდება. მისი ბავშვობის 3 მეგობარი გიო, სანდრო და თემო გადაწყვეტენ ქეთას ბათუმი დაათვალიერებინონ, თუმცა მათი გეგმები შეიცვლება და კახეთში არქეოლოგიურ გათხრებზე წავლენ.

ვინაიდან მიჩს თან უამრავი სტუდენტი გოგონა ახლავს, სამივე მეგობარი დადებს ნიძლავს, ვინ უფრო მეტ გოგოს "შეაბამს". წაგებულს მოუწევს თავის გადაპარსვა და ულვაშის მოშვება. გიო აღმოაჩენს, რომ მისი ძველი, ბავშვური გრძნობები ქეთასადმი ჯერ კიდევ არ გამქრალა და გადაწყვეტს ქეთას გულის მონადირებას, რაშიც მას თემო, სანდრო და კახეთში გაცნობილი ზურა ეხმარებიან.რადგან გიორგი შეყვარებულია, ნიძლავი მას აღარ ეხება. ბიჭები რამდენიმე გეგმას შეიმუშავებენ,რომ როგორმე მიახვედრონ ქეთა, თუ რას გრძნობს მის მიმართ გიორგი, თუმცა მათ ყველა გეგმას მიჩი ჩაშლის, რადგან მასაც გააჩნია სიმპათია ქეთას მიმართ. ბიჭების ყველა გეგმის მონახაზი მათი სასტუმროს ნომერში, სურათის უკანაა დაწერილი.
სანდრო და თემო ყველაფერს ცდილობენ, რომ ნიძლავი არ წააგონ, მაგრამ ვერცერთი ვერ ახერხებს გოგონების შებმას. სანდროს მოსვენებას არ აძლევს მასზე ბევრად უფროსი ქალბატონი, რომელიც სულ კუდში დასდევს. სანდრო კი მას ნიძლავის მოსაგებად გამოიყენებს, რის შემდეგაც თემოს მოუწევს თავის გადაპარსვა და ულვაშის მოშვება.

თბილისში დაბრუნებისას ქეთა შეამჩნევს თუ როგორ აგდებს დამლაგებელი ქალი ბიჭების ოთახიდან "დაჯღაბნილ" სურათს. სურათის უკან ყველა გეგმის ნახვისას კი ქეთა ყველაფერს მიხვდება და გიორგის მოსაძებნად წავა, რომელიც თბილისში უიმედოდ დაბრუნდა.

ბოლო სცენა კაფეში ვითარდება, სადაც ქეთა გიორგის სიურპრიზს მოუწყობს. ფილმი მათი კოცნის სცენით მთავრდება.
სემ ჩაილდერსი

სემ ჩაილდერსი ( დ. 1962, გრანდ-ფორქსი, ჩრდილოეთი დაკოტა, აშშ) — ბაიკერების ბანდის ყოფილი წევრი, რომელიც ამჟამად თავის რესურსებსა და ცხოვრებას უძღვნის სამხრეთ სუდანში, სამხედრო მოქმედებების ზონაში მყოფი ბავშვების სიცოცხლის გადარჩენას. ჩაილდერსმა და მისმა მეუღლემ ლინმა აღმოსავლეთ აფრიკაში დააფუძნეს ობოლ ბავშვთა თავშესაფარი, სადაც დღეისათვის იმყოფება 300-მდე ბავშვი. სემ ჩაილდერსი დაიბადა ჩრდილოეთ დაკოტაში. ჰყავდა ორი უფროსი ძმა – პოლ ჯუნიორი და ჯორჯი, და და, სახელად დონა, რომელიც გარდაეცვალა. 1974 წელს როდესაც ჩაილდერსს 12 წელი შეუსრულდა მისი ოჯახი საცხოვრებლად მინესოტის შტატის ქალაქ გრანდ-რაპიდზში გადავიდა. მოზარდობის პერიოდში ჩაილდერსმა მისწრაფება გამოიჩინა სიგარეტის, მარიხუანის, ალკოჰოლისა და ჰეროინის მიმართ, რამაც ის ნარკომანად აქცია. გარდა ამისა, ვაჭრობდა ნარკოტიკებით და ინტერესს იჩენდა ალკოჰოლისა და მოტოციკლების მიმართ, რამაც კანონგარეშე ცხოვრებამდე მიიყვანა. 1992 წლის ზაფხულში ჩაილდერსმა ქრისტიანობა მიიღო. პასტორმა მას აფრიკაში გამგზავრება უწინასწარმეტყველა. 1998 წლის ბოლოს იგი პირველად გაემგზავრა სუდანში, სადაც გარკვეულ ხანში თავის მეუღლესთან ერთად დააარსა ობოლთა თავშესაფარი, სადაც ამჟამად 300-მდე ობოლი ბავშვი იყრის თავს. აფრიკაში გატარებულ წლებს იგი დაწვრილებით აღწერს თავის წიგნში „ადამიანის სხვა ომი“.

2011 წელს გამოვიდა ფილმი „მოქადაგე ტყვიამფრქვევით“, რომელშიც გაშუქებულია სემ ჩაილდერსის ცხოვრება და მოღვაწეობა.
ვივაჰვანტი

ვივაჰვანტი (ინდ. სხივოსანი) — მზიური ღვთაება, ადიტის ძე, მითრასა და ვარუნას უმცროსი ძმა, ცისა და მიწის ნათელი განსახიერება ინდურ მითოლოგიაში. იგი უხელფეხო, მთლიანად გლუვი სხეულით დაიბადა. ითვლება ადამიანთა ერთ-ერთ წინაპრად. მან პირველმა შესწირა მსხვერპლი და ცეცხლი მისცა ადამიანებს. მისი შვილებია იამუ და იამი. როდესაც მისმა ცოლმა სარანიამ აღარ ისურვა მასთან ცხოვრება, გაექცა და ფაშატად იქცა, იგი დაედევნა მას და თავად ულაყად ქცეული შეეუღლა მას; მაშინ ჩაისახნენ აშვინები.
მაჭახელას ეროვნული პარკი

მაჭახელას ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი აჭარაში, მდინარე მაჭახელისწყლის ხეობაში. ფართობი 7333,18 ჰა.

ისტორია
დაარსდა 2012 წელს, უნიკალური ბიოლოგიური და ლანდშაფტური ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნების, კოლხური ტყეების ეკოსისტემის გრძელვადიანი დაცვის, ეკოლოგიური უსაფრთხოებისა და ბუნებრივ გარემოში ტურისტული და რეკრეაციული საქმიანობის განვითარების უზრუნველყოფის მიზნით. მაჭახელას ეროვნული პარკი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს. იგი ბათუმიდან 30 კმ-ითაა დაშორებული.

პარკის ტერიტორიის 95% ტყით და გაუვალი ბუჩქნარითაა დაფარული, აქ ხარობს ისეთი რელიქტური და იშვიათი სახეობები, როგორიცაა კოლხური ბზა, წაბლი, კოლხური თხილი, ქართული კაკალი, უნგერნისა და სმირნოვის შქერი, უთხოვარი, თელა და სხვ. პარკში ფუნქციონირებს ორი, სამანქანოსთან ინტეგრირებული საფეხმავლო ბილიკი.

მაჭახელას ეროვნულ პარკში აქტიური ტურისტული სეზონი გრძელდება მაისიდან-ოქტომბრამდე
ქალთა კრივი

ქალთა კრივი — სპორტის სახეობა, რომელიც პირველად გამოჩნდა ოლიმპიური თამაშების დროს 1904 წელს. საუკუნის განმავლობაში აღნიშნული სპორტის სახეობა მრავალ ქვეყანაში იყო აკრძალული. ქალთა კრივის აღორძინება დაკავშირებულია შვედეთის მოკრივე-მოხალისეთა ასოციაციის სახელთან, რომელმაც 1988 წელს მოაწყო შეჯიბრი კრივში ქალთა შორის. 1997 წელს ბრიტანეთის მოკრივე-მოხალისეთა ასოციაციამ ითავა პირველი შეჯიბრებები კრივში ქალთა შორის. 2009 წლის 13 აგვისტოს საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება ქალთა კრივის ჩართვის შესახებ 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების პროგრამაში.

ცნობილი ქალი მოკრივეებიდან აღსანიშნავია: სიუზანა კენტიკიანი, ლეილა ალი, ნატალია რაგოზინა და სხვა.
დანტე ბონფიმ კოსტა სანტოსი

დანტე ბონფიმ კოსტა სანტოსი ( დ. 18 ოქტომბერი, 1983, სალვადორი), აგრეთვე ცნობილი როგორც დანტე — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ფრანგულ კლუბ „ნიცას“ ცენტრალური მცველი. თამაში შეუძლია ასევე მარცხენა მცველის პოზიციაზე.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
ლილი
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი: 2004

სტანდარდი ლიეჟი
ბელგიის პროლიგა: 2007–08
ბელგიის სუპერთასი: 2008

ბაიერნი
ბუნდესლიგა: 2012–13, 2013–14, 2014–15
გერმანიის თასი: 2012–13, 2013–14
გერმანიის სუპერთასი: 2012
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2012–13
უეფა-ს სუპერთასი: 2013
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2013

ნიცა
საფრანგეთის თასის ფინალისტი: 2021–22

სანაკრებო
ბრაზილია
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი: 2013
ჯერდან შაჩირი

ჯერდან შაჩირი (; დ. 10 ოქტომბერი, 1991) — ალბანური წარმოშობის შვეიცარიელი ფეხბურთელი, „ლივერპულის“ და შვეიცარიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

საკლუბო კარიერა
შაჩირი დაიბადა კოსოვოელი ეთნიკური ალბანელების ოჯახში. როდესაც ის იყო პატარა, გადავიდა შვეიცარიაში, ბაზელში. „ბაზელის“ პირველ გუნდში დაწინაურების შემდეგ, შაჩირი ცნობილი გახდა თავისი სისწრაფის გამო. შაჩირი არის ცაცია. 2012 წლის 1 ივლისს შაჩირი შეუერთდა „მიუნხენის ბაიერნს“.

სანაკრებო კარიერა
შაჩირის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2010 წელს. იმავე წელს, ოტმარ ჰიცფელდმა, ნაკრების მთავარმა მწვრთნელმა 18 წლის შაჩირი მოულოდნელად მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოიძახა. შაჩირი მხოლოდ ერთ, ჯგუფური ეტაპის ბოლო მატჩში შევიდა შეცვლაზე 78-ე წუთზე. 2014 წლის მუნდიალზე შაჩირი უკვე ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელი იყო, ჯგუფურ ეტაპზე სამი გოლი გაიტანა და ორჯერ დასახელდა მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ.

ტიტულები
საკლუბო
ბაზელი:(5)
შვეიცარიის სუპერლიგა (3): 2009–10, 2010–11, 2011–12
შვეიცარიის თასი (2): 2009–10, 2011–12

ბაიერნი მიუნხენი:(9)
ბუნდესლიგა (3): 2012–13, 2013–14, 2014–15
გერმანიის თასი (2): 2012–13, 2013–14
გერმანიის სუპერთასი (1): 2012
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2012–13
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2013
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2013

ლივერპული:(4)
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19
უეფა-ს სუპერთასი: 2019
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2019
ინგლისის პრემიერლიგა: 2019-20

ინდივიდუალური
შვეიცარიის წლის ფეხბურთელი: 2011, 2012
ზელანდიის რეგიონი

ზელანდიის რეგიონი — რეგიონი დანიაში, შეიქმნა 2007 წლის 1 იანვარს მუნიციპალური რეფორმის ფარგლებში, რომლის დროსაც ტრადიციული ადმინისტრაციული ერთეული ამტი შეიცვალა 5 მსხვილი რეგიონით. რეგიონი მოიცავს 17 მუნიციპალიტეტს.
ადმინისტრაციული ცენტრი — სორე.
ფართობი — 7 273 კმ², მოსახლეობა — 819 427 კაცი (2008).
ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონი

ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონი — რეგიონი დანიაში, შეიქმნა 2007 წლის 1 იანვარს მუნიციპალური რეფორმის ფარგლებში, რომლის დროსაც ტრადიციული ადმინისტრაციული ერთეული ამტი შეიცვალა 5 მსხვილი რეგიონით. რეგიონი მოიცავს 11 მუნიციპალიტეტს.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ოლბორგი.
ფართობი — 7 933 კმ², მოსახლეობა — 579 628 კაცი (2010).
ტომ შტარკე

ტომ პეტერ შტარკე (; დ. 18 მარტი, 1981) — გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი, პოზიციით მეკარე. ბოლოს იცავდა გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ „ბაიერნის“ ღირსებას.

ფეხბურთის თამაში დაიწყო მშობლიური ქალაქის კლუბ „შტალში“. შემდეგ გადავიდა „დინამო დრეზდენში.“

2010 წელს კონტრაქტი გააფორმა „ჰოფენჰაიმთან.“ 2012 წლის მაისში კონტრაქტი გააფორმა „მიუნხენის ბაიერნთან“ 2015 წლამდე.

2017 წლის 20 მაისს, „ფრაიბურგის“ წინააღმდეგ ჩაატარა ბოლო მატჩი პროფესიონალურ ფეხბურთში, მატჩი მისი გუნდის გამარჯვებით, 4–1 დასრულდა.

ტიტულები
ბაიერნი მიუნხენი
გერმანიის ჩემპიონი (5): 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17
გერმანიის თასის მფლობელი (3): 2012/13, 2013/14, 2015/16
გერმანიის სუპერთასის მფლობელი (2): 2012, 2016
ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (1): 2012/13
უეფა-ს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2013
მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის გამარჯვებული (1): 2013
ცენტრალური იუტლანდიის რეგიონი

ცენტრალური იუტლანდიის რეგიონი — რეგიონი დანიაში, შეიქმნა 2007 წლის 1 იანვარს მუნიციპალური რეფორმის ფარგლებში, რომლის დროსაც ტრადიციული ადმინისტრაციული ერთეული ამტი შეიცვალა 5 მსხვილი რეგიონით. რეგიონი მოიცავს 19 მუნიციპალიტეტს.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ვიბორგი.
ფართობი — 13,053 კმ², მოსახლეობა — 1,237,041 კაცი (2010).
სამხრეთ დანიის რეგიონი

სამხრეთ დანიის რეგიონი — რეგიონი დანიაში, შეიქმნა 2007 წლის 1 იანვარს მუნიციპალური რეფორმის ფარგლებში, რომლის დროსაც ტრადიციული ადმინისტრაციული ერთეული ამტი შეიცვალა 5 მსხვილი რეგიონით. რეგიონი მოიცავს 22 მუნიციპალიტეტს.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ვაილე.
ფართობი — 12,191 კმ², მოსახლეობა — 1,194,659 კაცი (2008).