iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვილჰელმ მიკლასი

ვილჰელმ მიკლასი (; დ. 15 ოქტომბერი, 1872, კრემს-ან-დერ-დონაუ, ქვემო ავსტრია, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 20 მარტი, 1956, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მესამე ფედერალური პრეზიდენტი 1928 წლიდან გერმანიის მიერ ქვეყნის ანექსიამდე, 1938 წლამდე.

დაიბადა კრემს-ან-დერ-დონაუში, ფოსტის მოსამსახურის ოჯახში. სწავლობდა ისტორიასა და გეოგრაფიას ვენის უნივერსიტეტში.

1928 წლის 10 დეკემბერს აირჩიეს პრეზიდენტად. ავსტრიის ანშლუსის შემდეგ იმყოფებოდა შინა პატიმრობაში, პოლიტიკური ცხვრებიდან სრულიად მოწყვეტილი.

გარდაიცვალა 1956 წლის 20 მარტს.
კარლ რენერი

კარლ რენერი (; დ. 14 დეკემბერი, 1870, უნტერტანოვიცი, ჩეხეთი — გ. 31 დეკემბერი, 1950, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეოთხე ფედერალური პრეზიდენტი 1945-1950 წწ. ავსტრომარქსიზმის თეორეტიკოსი. ავსტრიის პირველი ფედერალური კანცლერი ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ. ავსტრიის პირველი პრეზიდენტი მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ.

ჩეხი გლეხის შვილი, სწავლობდა სამართალს ვენაში. 1894 წელს გახდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1907 წლიდან პარლამენტის წევრია. მონაწილეობდა ავსტრიის პირველი რესპუბლიკის ჩამოყალიბებაში. 1918-1920 წლებში კანცლერია.

1945 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, გარდაიცვალა თანამდებობაზე 6-წლიანი ვადის გასვლამდე.
ქვემო ავსტრია

ქვემო ავსტრია — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — სანქტ-პელტენი. მოსახლეობა — 1 684 623 ადამიანი (2020). გარს არტყია ავსტრიის დედაქალაქ ვენას, თუმცა ვენა არ შედის მის შემადგენლობაში. ფედერალური მხარე იყოფა 20 ადმინისტრაციულ რაიონად და 4 ქალაქად. სულ ქვემო ავსტრიაში 573 მუნიციპალიტეტია.

გეოგრაფია
მხარეს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ კვეთს მდინარე დუნაი. მის ჩრდილოეთით დაბალი მთიანეთი და პლატოებია, სამხრეთით აღმოსავლეთ ალპების მთისწინეთი და ქედები. მხარის აღმოსავლეთი ნაწილი უჭირავს შუა დუნაის ვაკეს.
დავიდ ალბელდა

დავიდ ალბელდა ალიკესი (; დ. 1 სექტემბერი, 1977, პუებლა-ლარგა, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი გაატარა „ვალენსიაში“.

სანაკრებო კარიერა
ესპანეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 51 მატჩი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ორ მსოფლიო ჩემპიონატზე და ევროპის 2004 წლის ჩემპიონატზე.

საკლუბო სტატისტიკა
სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
ვალენსია
ლა ლიგა: 2001–02, 2003–04
ესპანეთის თასი: 2008
ესპანეთის სუპერთასი: 1999
უეფა-ს თასი: 2003–04
უეფა-ს სუპერთასი: 2004
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 1999–2000, 2000–01

სანაკრებო
ესპანეთი 23-წლ.
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალი: 2000
ჰოლმიუმი

ჰოლმიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, ბ) ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება ლანთანოიდების ოჯახს. ატომური ნომერია — 67, ატომური მასა — 164.93, დნ — 1461 °, დუღ — 2600 °, სიმკვრივე — 8.79 გ/სმ3. რბილი მოვერცხლისფრო-თეთრი ლითონი. ბუნებაში გვხვდება ჰოლიუმის ერთი მდგრადი იზოტოპი ^{165}. 1879 წელს აღმოაჩინა შვედმა ქიმიკოსმა პ. კლევემ ჰოლმიუის „მიწის“ — ჰოლმიუმის ოქსიდის სახით. ჰოლმიუმის შემცველობა დედამიწის ქერქში მასის მიხედვით %-ია. ჰოლმიუმის ჟანგვის ხარისხია +3. ჰაერზე იჟანგება, ოთახის ტემპერატურაზე მოქმედებს წყალთან, , 3, 24, გახურებისას — 2, 2, , . ღებულობენ ფთორიდების ან ქლორიდების ლითონთერმული აღდგენით. ჰოლმიუმი მაგნიტური შენადნობების კომპონენტია , , ერთად.

ისტორია
1879 წელს შვეიცარიელმა ქიმიკოსმა და ფიზიკოსმა ჯ. ლ. სორემ "ერბიუმის მიწის" სპექტრალური ანალიზის მეთოდით აღმოაჩინა ახალი ელემენტი.

სახელწოდების წარმომავლობა
ელემენტს სახელწოდება მისცა შვედმა ქიმიკოსმა პ. ტ. კლევემ სტოკჰოლმის პატივსაცემად (მისი ძველი ლათინური სახელწოდება ), ის მინერალი საიდანაც კლევემ გამოჰყო 1879 წელს ახალი ელემენტის ოქსიდი, ნაპოვნი იყო შვედეთის დედაქალაქთან ახლოს.

ბუნებაში
დედამიწის ქერქში ჰოლმიუმის შემცველობა მასის მიხედვით არის 1,3 %, ზღვის წყალში 2,2 %. სხვა იშვიათმიწა ლითონებთან ერთად შეიცავს მინერალები მონაციტი, ბასტენეზიტი, ევქსენიტი, აპატიტი და გადოლინიტი.

კოსმოსურ ობიექტებს შორის ჰომიუმის ანომალურად მაღალი შემცველობით გამოირჩევა პშიბილსკის ვარსკვლავი.

საბადოები
ჰოლმიუმი შედის ლანთანოიდების შემადგენლობაში, რომლებიც გვხვდება აშშ-ში, ყაზახეთში, რუსეთში, უკრაინაში, ავსტრალიაში, ბრაზილიაში, ინდოეთში, სკანდინავიაში.

მიღება
მიიღებენ ჰოლმიუმის ფტორიდის 3-ის აღდგენით კალციუმით.

ღირებულება
99-99,99 % სიწმინდის ჰოლმიუმის ოქსიდის ფასები 2006 წელს შეადგინა 120—191 დოლარი 1 კგ.

ქიმიური თვისებები
ჰოლმიუმი ნელა იჟანგება ჰაერზე, 23-ის წარმოქმნით. ურთიერთქმედებს მჟავეებთან (-ის გარდა), და წარმოქმნის მარილებს 3+. გახურებისას რეაგირებს ქლორთან, ბრომთან, აზოტთან და წყალბადთან. მდგრადია ფთორის ზემოქმედების მიმართ.

გამოყენება
ჰოლმიუმი მონოიზოტოპური ელემენტია (ჰოლმიუმ-165).

ზეძლიერი მაგნიტური ველების მიღება
ზეწმინდა ჰოლმიუმი გამოიყენება ზეგამტარი მაგნიტების პოლუსის ბუნიკების დასამზადებლად ზემძლავრი მაგნიტური ველების მიღებისათვის. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია ასევე ჰოლმიუმ-ერბიუმის შენადნობი.

იზოტოპები
ჰომიუმის რადიოაქტიური იზოტოპი — ჰოლმიუმ-166 გამოიყენება ანალიტიკურ ქიმიაში როგორც რადიოაქტიური ინდიკატორი.

მეტალურგია
ჰოლმიუმის დამატება ალუმინის შენადნობებში მკვეთრად ამცირებს მათში აირების შემცველობას.

ლაზერული მასალები
ჰოლმიუმის იონები გამოიყენება ლაზერული გამოსხივების გენერაციისათვის სპექტრის ინფრაწითელ სეგმენტში, ტალღების სიგრძე — 2,05 მკ.

თერმოელექტრული მასალები
ჰოლმიუმის მონოტელურიდის თერმო-ე.მ.ძ შეადგენს 40 მკვ/.

ბირთვული ენერგეტიკა
ჰოლმიუმის ბორატი გამოიყენება ატომურ ტექნიკაში.
ჟერემი ტულალანი

ჟერემი ტულალანი ( ; დ. 10 სექტემბერი, 1983) — ფრანგი ფეხბურთელი, ლიგა 1-ის კლუბ „მონაკოს“ ნახევარმცველი.

ტულალანმა კარიერა დაიწყო „ნანტიში“ და მისი დებიუტი შედგა 2002 წელს. 2006 წლის მაისში ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „ლიონთან“. ის კლუბს დაეხმარა 2007 და 2008 წელს ჩემპიონატის მოგებაში. 2011 წლის ივნისში, ის შეუერთდა მალაგას.

ტულალანს საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 36 მატჩი. მისი სანაკრებო დებიუტი შედგა 2006 წლის ოქტომბერში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ევროპის 2008 წლის და მსოფლიოს 2010 წლის ჩემპიონატებზე. ის რეგულარულად ხვდება ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე.

კარიერის სტატისტიკა
საკლუბო
2011 წლის 24 დეკემბრის მონაცემებით

საკლუბო
(2010 წლის 17 ივნისის მონაცემებით)

ტიტულები
კლუბი
ლიონი
ლიგა 1: 2006–07, 2007–08
საფრანგეთის თასი: 2008
საფრანგეთის სუპერთასი: 2006, 2007

ინდივიდუალური
-ს წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2004–05
 ლიგა 1-ს წლის სიმბოლური გუნდი: 2004–05, 2007–08
ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა

ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა — აზერბაიჯანის ქალაქ ხოჯალის მოსახლეობის მასიური ხოცვა-ჟლეტა სომხეთის შეიარაღებული ფორმირებების მიერ. აღნიშნული მასობრივი მკვლელობები ითვლება ყარაბაღის ომის ყველაზე სისხლიან ეპიზოდად.

ისტორია
1992 წლის 25-26 თებერვალს გამთენიისას სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ქალაქ ხოჯალის ოკუპაცია მოახდინეს. ოკუპაცია რუსეთის არმიის 366-ე პოლკის აქტიური მხარდაჭერით განხორციელდა, რომელიც დისლოცირებული იყო ხანქენდში.

მსხვერპლი
სულ რამდენიმე საათში სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა და რუსული არმიის ჯარისკაცებმა 613 მშვიდობიანი და უიარაღო ადამიანი მოკლეს, მათ შორის 106 ქალი და 83 ბავშვი. 56 ადამიანი განსაკუთრებული სისასტიკით გამოასალმეს სიცოცხლეს. 8 ოჯახი მთლიანად გაანადგურეს. 476 ადამიანი დაინვალიდდა, მათ შორის 76 არასრულწლოვანი იყო. უგზო-უკვლოდ დაიკარგა 150 ადამიანი, მათ შორის 68 ქალი და 26 ბავშვი.

გალერეა
ამორფული სხეული

ამორფული სხეულები — მყარი სხეულები, რომელთა ატომურ მესერს აქვს ახლო წყობა და არ აქვს შორი წყობა, რომელიც დამახასიათებელია კრისტალური სტრუქტურისთვის.

ამორფული სხეულებისათვის დამახასიათებელია თვისებების იზოტროპია და განსაზღრული დნობის ტემპერატურის არ არსებობა: ტემპერატურის მომატებასთან ერთად ამორფული სხეულები თანდათანობით რბილდებიან და მინირების ტემპერატურაზე ზევით გადადის თხევად მდგომარეობაში.

სტრუქტურა
კვლევებმა აჩვენეს, რომ სითხეების და ამორფული სხეულების სტრუქტურებს ბევრი საერთო აქვთ.
ამორფულ და თხევად სხეულებში შეიმჩნევა ნაწილაკების შეფუთვის (ატომები ან მოლეკულები) ახლო წყობა.
ამ მიზეზით ითვლება, რომ ამორფული სხეულები ძალიან სქელი/ბლანტი (გამაგრებული) სითხეებია.

თვისებები
ამორფულ სხეულებზე გარე ზემოქმედებისას აღმოაჩენენ ერთდროულად დრეკად თვისებებს, როგორც კრისტალურ მყარ სხეულებში, და დენადობას, როგორც სითხეებში. ხანმოკლე ზემოქმედებისას (დარტყმები) ისინი იქცევია როგორც მყარი სხეულები და ძლიერი დარტყმისას იმსხვრევიან ნაწილებად. ხოლო ხანგრძლივი ზემოქმედებისას (მაგალითად გაწელვა, გაჭიმვა) ამორფული სხეულები მიედინებიან. ამაში შეიძლება დავრწმუნდეთ თვითონ,თუკიმოთმინებიდ დავაკვირდებით.
ელექტრული თვისებების მიხედვით, ჰყოფენ ამორფული ლითონები, ამორფული არალითონები, და ამორფული ნახევარგამტარები.
ამორფულ სხეულებს წარმოადგენს ასევე ფისები
თუკი მას დავაქუცმაცებთ და მიღებული მასით შევავსებთ ჭურჭელს, მაშინ რამდენომე ხნის შემდეგ ფისი ისევ შეერთდება ერთ მთელ სხეულად და მიიღებს ჭურჭელის ფორმას.
----

დამატებით
ამორფული ნივთიერებები ( «არა-» და «სახე, ფორმა») არ ააქვთ კრისტალური სტრუქტურა და კრისტალებისაგან განსხვავებით არ იშლებიან კრისტალური წახნაგების წარმოქმნით, როგორც წესი — იზოტროპიულებია, ანუ არ გააჩნიათ სხვადასხვა თვისებები სხვადასხვა მიმართულებით, არ გააჩნიათ გარკვეული დნობის ტემპერატურა. ამორფულსხეულებს მიეკუთვნებიან მინები (ხელოვნური და ვულკანური), ბუნებრივი და ხელოვნური ფისები, წებოები და სხვა. მინა — ამორფული სხეულის მყარსხეულიანი მდგომარეობაა. ამორფული ნივთიერებები შეიძლება იყვნენ ან მინისმაგვარ მდგომარეობაში (დაბალი ტემპერატურების დროს), ან განადნობის მდგომარეობაში (მაღალი ტემპერატურის დროს). ამორფული ნივთიერებები მინისმაგვარ მდგომარეობაში გადადიან მინირების ტემპერატურაზე უფრო ქვევით ტემპერატურაზე . ტემპერატურისას რომელიც -ზე მაღალია, ამორფული ნივთიერებები იქცევიან როგორც განადნობები, ანუ არიან გალღობილ მდგომარეობაში. ამორფული სხეულების სიბლანტე — არის ტემპერატურის უწყვეტი ფუნქციაა: რაც უფრო მეტია ტემპერატურა, მით უფრო ნაკლებია ამორფული ნივთიერების სიბლანტე.
თეოდორ კერნერი

თეოდორ კერნერი (; დ. 23 აპრილი, 1873, უისენი, უნგრეთი — გ. 4 იანვარი, 1957, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეხუთე ფედერალური პრეზიდენტი 1951-1957 წლებში.

დაიბადა დღევანდელი უნგრეთის ტერიტორიაზე, ავსტრია-უნგრეთის არმიის ოფიცრის ოჯახში. 1894 წელს გახდა ლეიტენანტი, ხოლო 1904 წელს მაიორი. სამხედრო კარიერა დაამთავრა 1924 წელს გენერლის ჩინით.

1951 წელს გახდა ქვეყნის პირველი, პირდაპირი გზით არჩეული პრეზიდენტი. გარდაიცვალა თანამდებობაზე ყოფნისას.
ავსტრიის კონსტიტუცია

ავსტრიის ფედერალურ კონსტიტუციაში გულისხმობენ ავსტრიაში მოქმედ ყველა კონსტიტუციური კანონისა და ნორმატიული აქტის ერთობლიობას. ავსტრიის კონსტიტუციური სამართლის ძირითადი დებულებები უმთავრესად მოცემულია ფედერალურ საკონსტიტუციო კანონში. ხშირად სწორედ ეს კანონი იგულისხმება ავსტრიის კონსტიტუციაზე საუბრისას, თუმცა მის გარდა კიდევ არაერთი მოქმედი კანონი და ცალკეული ნორმატიული აქტი არსებობს, რომელიც ავსტრიულ სამართალში კონსტიტუციის რანგშია აყვანილი. ამგვარი დანაწილება და ერთიანი სახის არქონა ავსტრიულ საკონსტიტუციო სამართალში ხშირად დიდ გაურკვევლობებთანაა დაკავშირებული.
ოქრუაშვილები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ოქრუაშვილები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ განტოტებაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 950 მ სიმაღლეზე. დაბა ხულოდან დაშორებულია 3 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი.
გადასახადი

გადასახადი — თანხა, რომელსაც კერძო პირი და საწარმო უხდის სახელმწიფოს. აკრეფილი გადასახადები ისეთ რაიმეზე იხარჯება, რაც მთელი ქვეყნისთვის სასარგებლოა, მაგალითად, თავდაცვა, არმია, საზღვაო და საჰაერო ფლოტი, ჯანდაცვა, განათლება და გზები. ერთ-ერთი ძირითადი გადასახადი საშემოსავლო გადასახადია. მოსახლეობამ თავისი შემოსავალის(გამომუშავებული ფულის) გარკვეული პროცენტი სახელმწიფოს უნდა გადაუხადოს. დიდი შემოსავლის მოქნე ადამიანი მეტ საშემოსავლო გადასახადს იხდის. კომპანია მოგებული თანხის შესაბამის პროცენტს უხდის სახელმწიფოს. ეს იმ პირდაპირი გადასახადების მაგალითია, რომელიც სავალდებულია კერძო პირისა და საწარმოსათვის. პირდაპირი გადასახადით შეიძლება დაიბეგროს მემკვიდრეობით მიღებული ქონებაც.

არსებობს გადასახადები, რომლებიც საქონლისა და მომსახურების ფასს ემატება. ევროპაში ამგვარი გადასახადის ძირითადი სახეობა დამატებული ღირებულების გადასახადია (დღგ), ხოლო აშშ-ში — ბრუნვის გადასახადი. ასეთი გადასახადები, რომლებსაც ირიბი გადასახადები ჰქვია, ხარჯებს ბეგრავს და არა შემოსავალს. ირიბი გადასახადების მეშვეობით შესაძლოა ადამინის ქცევა შეიცვალოს. მაგალითად, თუ მთავრობას, გარემოს დაბინძურებასთან საბრძოლველად, სურს, რომ მძღოლებმა არაეთილირებული ბენზინი მოიხმარონ, იგი ეთილირებულ ბენზინზე დაწასებულ გადასახადს გაზრდის, ხოლო თუ იმით არის დაინტერესებული, რომ მოსახლეობა თამბაქოს წევას გადააჩვიოს, თამბაქოს ნაწარმზე გაზრდის გადასახადს.

წყარო
 1998
ელელიძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ელელიძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში (დეკანაშვილების ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. ხულოდან დაშორებულია 4 კმ-ით. სოფლის ტერიტორიაზე მოპოვებული არქეოლოგიური მასალით დასტურდება, რომ ადამიანს აქ ჯერ კიდევ ანტიკურ ხანაში უცხოვრია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 114 ადამიანი.
პაქსაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

პაქსაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დიოკნისის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1100 მ სიმაღლეზე. დაბა ხულოდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 484 ადამიანი.
წინწკალაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

წინწკალაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, ღორჯომის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ღორჯომისწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1200 მ სიმაღლეზე. დაბა ხულოდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 206 ადამიანი.
ვაშაყმაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ვაშაყმაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში (ღორჯომის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ღორჯომისწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. ხულოდან დაშორებულია 16 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა და მეცხოველეობა. სოფელს ემსახურება მეკეიძეების საჯარო სკოლა, რომელიც უშუალოდ ესაზღვრება სოფელს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 121 ადამიანი.
ვაშლოვანი (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ვაშლოვანი — ადმინისტრაციული ერთეული აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში. ამჟამად მასში შედის 6 სოფელი: ზემო ვაშლოვანი, თაგო, სხანდარა, ქვემო ვაშლოვანი, შურმული და ჩაო.

ისტორიული სახელი „ვაშლოვანი“ ზემო აჭარაში ოსმალთა ბატონობის პერიოდში შეიცვალა თურქულენოვანი „ალმეთი“ („ალმე“ თურქულად ვაშლს ნიშნავს). ამ სახელით მოხსენიებულია საუკუნის აჭარის ლივის დავთარში. ალმე ორ ნაწილად, ზედა და ქვედა ალმედ იყოფოდა. საბჭოთა პერიოდში, 1948 წელს ზედა ალმეს (არაოფიციალურად — აბულაძე) ეწოდა ვაშლოვანი, ხოლო ქვედა ალმეს (მელაძე) — ოქტომბერი, პოსტსაბჭოთა პერიოდში კი, შესაბამისად — ზემო ვაშლოვანი და ქვემო ვაშლოვანი.
ძირკვაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ძირკვაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს მდინარე უჩხოსწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1200 მ სიმაღლეზე. დაბა ხულოდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 339 ადამიანი.
არაკატაკა

არაკატაკა — მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კარიბის რეგიონის მაგდალენას დეპარტამენტში. ეს სამდინარო ქალაქი 1885 წელს დაარსდა და სახელიც სწორედ ამ მდინარისგან, არაკატაკასგან მიიღო, რომელიც სიერა-ნევადა-დე-სანტა-მარტას მთის სისტემიდან სიენაგა-გრანდე-დე-სანტა-მარტას ჭაობებისაკენ მიემართება. ქალაქი მდებარეობს დეპარტამენტის დედაქალაქ სანტა-მარტადან 80 კმ-ით სამხრეთით.

1927 წელს, არაკატაკაში დაიბადა ნობელის პრემიის ლაურეატი, მწერალი გაბრიელ გარსია მარკესი. ამ ქალაქს ხშირად სოფელ მაკონდოს პროტოტიპად იყენებენ, რომელიც ცენტრალური სოფელია მარკესის შედევრში „მარტოობის ასი წელიწადი“. დღეისათვის, სახლი, სადაც მარკესი დაიბადა (ამჟამად სახლ-მუზეუმი) და ეკლესია, სადაც იგი მოინათლა, მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს წარმოადგენს.
ანკონა

ანკონა — ქალაქი და ნავსადგური ცენტრალურ იტალიაში, მარკეს რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 102 997 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს მარკეს რეგიონისა და ანკონის პროვინციის დედაქალაქს.

ქალაქი მდებარეობს რომიდან 280 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ადრიატიკის ზღვაზე, მონტე-კონეროს, მონტე-ასტანოსა და მონტე-გუასკოს კონცხებს შორის.

ანკონა ადრიატიკის ზღვის ერთ-ერთი მთავარი ნავსადგურია, განსაკუთრებით მგზავრთა გადაყვანის მხრივ. ამავე დროს, წარმოადგენს რეგიონის მთავარ ეკონომიკურ და დემოგრაფიულ ცენტრს.

ისტორია
ანკონა ძვ. წ. 390 წელს დაარსდა. მისი სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „“ — რაც დაუცველს ნიშნავს, რადგან ქალაქი ისეთ ადგილას მდებარეობდა, მხოლოდ კონცხი იცავდა. ბერძნებმა აქ ვაჭრობა გააჩაღეს. რომეულ პერიოდში, ანკონის მოსახლეობა ძირითდადა ბერძნულად საუბრობდა. რომაელებმა იგი ილირიის ომების დროს (ძვ. წ. 178) აიღეს და თავის კოლონიად აქციეს. იმპერიის დროს, უმნიშვნელოვანესი გახდა ანკონის ნავსადგური, რადგან ის უახლოესი წერტილი იყო დალმაციასთან.

შუა საუკუნეებში, ქალაქი დამოუკიდებელ, ანკონის რესპუბლიკას წარმოადგენდა, რომლის აღებასაც რომის ეკლესია, ვენეციის რესპუბლიკა და გერმანელი იმპერატორები ცდილობდნენ. 1532 წელს, ქალაქი პაპის მმართველობაში გადავიდა. 1861 წელს იგი იტალიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა.

ეკონომიკა
ქალაქის ეკონომიკის მთავარი დარგებია გემთმშენებლობა, მანქანათმშენებლობა, ხიდების სტრუქტურების წარმოება, ფარმაცევტული და ფეხსაცმლის ლრეწველობა.
ჩეზენა

ჩეზენა — ქალაქი და კომუნა ჩრდილოეთ იტალიაში, ემილია-რომანიის რეგიონში, რავენის სამხრეთით და რიმინის დასავლეთით, მდინარე სავიოზე, ფორლი-ჩეზენის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს აპენინების მთისწინეთში, ადრიატიკის ზღვიდან 15 კმ-ში.

ისტორია
ჩეზენა თავდაპირველად ეტრუსკული ან უმბრიული ქალაქი იყო. საუკუნეში გალიელების მცირეხნიანი მმართველობის შემდეგ, იგი რომაელთა ხელში გადავიდა.

შუა საუკუნეებში, ჩეზენა ხელიდან ხელში გადადიოდა პაპს, რავენის არქისაეპისკოპოსოსა და რომის იმპერიის ვასალებს შორის. 1183-1198 წლებში წარმოადგენდა დამოუკიდებელ რესპუბლიკას.

ჩეზენაში დაიბადა სამი პაპი — პიუს , პიუს და პიუს , რის გამოც ხშირად მას სამი პაპის ქალაქს უწოდებენ.

ეკონომიკა
ქალაქის ეკონომიკის მთავარი დარგებია სოფლის მეურნეობა, ხელოსნობა და ტურიზმი.
სპეცია

სპეცია — ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში, ლა-სპეციის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს გენუასა და პიზას შორის, ლიგურიის ზღვაზე. აქ მდებარეობს იტალიის მთავარი სამხედრო და სავაჭრო ნავსადგურები, ასევე იტალიის ერთ-ერთი უდიდესი სამხედრო მრეწველობა — .

2011 წლის მონაცემებით, სპეციის მოსახლეობა 95 641 ადამიანს შეადგენს.

ისტორია
ქალაქის დაარსების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა სპეციის ტერიტორიაზე დასახლებები ჯერ კიდევ პრეისტორიულ ხანაში გაჩნდა, მიუხედავად ამისა, რომაულ ხანაში მცირედ დასახლებულად რჩებოდა.

დაძმობილებული ქალაქები
ტულონი, საფრანგეთი
ბაიროიტი, გერმანია
დემონოლოგია

დემონოლოგია (, ე.ი. საღვთო, სული, და , ე.ი. სიტყვა, მსჯელობა) — მისტიკური მოძღვრება დემონებზე, ე.ი. ავ სულებზე; საერთო სახელწოდება ნაირგვარი მითებისა და დემონების შესახებ. წარმოიქმნება სულების პირველყოფილი რწმენის საფუძველზე. წარმოადგენს თეოლოგიის განხრას, რომელიც დაკავშირებულია ზეარსებულთან, არაღმერთთან. დემონი მისი თავდაპირველი მნიშვნელობით ჰომეროსის შემდეგ იყო კეთილმოსურნე არსება. დემონოლოგია წარმოიქმნება სულების პირველყოფილი რწმენის საფუძველზე. მრავალი რელიგიისა და კულტურის მიხედვით, ძილის პარალიჩი წარმოადგენს დემონებთან ფიზიკური კონტაქტის ერთ-ერთ ფორმას. ამასთანავე ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგ., გაბონში) სწამთ ადგილობრივი სულების, თუმცა ხალხი მათ განიხილავს როგორც უწყინარ არსებას.

საკუთრივ დემონი ეწოდება ღვთაებრივ არსებათა გარკვეულ ჯგუფს. მითოლოგიაში დემონი არის ზეარსების, ნახევრადღმერთის ან სულების კრებითი სახელწოდება.
საბანეტა

საბანეტა — ქალაქი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. აქ დაიბადა ვენესუელის 52-ე პრეზიდენტი უგო ჩავესი. წარმოადგენს ალბერტო-არველო-ტორეალბას მუნიციპალიტეტის დედაქალაქს. საბანეტა 1787 წელს ხუან დე ალამამ დააარსა. ეკონომიკის მთავარი დარგია შაქრის მრეწველობა.

2001 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 28 000 ადამიანს შეადგენს.
სანტა-ელენა-დე-უაირენი

სანტა-ელენა-დე-უაირენი — პატარა ქალაქი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში, ბრაზილიისა და გაიანის საზღვრის სიახლოვეს. 1923 წელს დააარსა ლუკას ფერნანდეს პენიამ, რადგან აქ არსებულმა ალმასის საბადოებმა მიიზიდა. ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს პენიას პირველი ქალიშვილის სახელისა და მდინარე უაირენისგან, რომელიც დასახლებას გადაკვეთს.

ქალაქი გრან-საბანის ცენტრში მდებარეობს, ამიტომ, აქ გახსნილია მრავალი ტურისტული სააგენტო, რომელიც მნახველებს სთავაზობენ ტურებს კანაიმის ეროვნულ პარკში, ანხელის ჩანჩქერზე გადაფრენასა და ცნობილ რორაიმას მთაზე ასვლას.

ქალაქი გამოირჩევა ადგილობრივ ინდიელთა დიდი რაოდენობით. სკოლებში სწავლება მიმდინარეობს როგორც ესპანური, ისე პემონურ ენებზე.

ბრაზილიის რორაიმას შტატთან სიახლოვის გამო, სანტა ელენა გადატვირთულია საბაჟოებით ამ ორ ქვეყანას შორის პროდუქციის გაცვლის მიზნით.
ტრამონტანა

ტრამონტანა (, , , , , ) — ჩრდილოეთისა და ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის ცივი ქარი, რომელიც ქრის იტალიაში, ესპანეთში, საფრანგეთში, საბერძნეთში, ხორვატიასა და სლოვენიაში. წარმოადგენს ძლიერი და მძაფრი ქარის — ბორას ნაირსახეობას.

საფრანგეთში ტრამონტანა ძლიერ არის გამოხატული, მშრალი და ცივი ჩრდილოეთის (ხმელთაშუა ზღვა) ან ჩრდილოეთ-დასავლეთის (ლანგედოკის, რუსილიონის ქვედა ადგილები, კატალონია და ბალეარის კუნძულები) ქარის სახით. ეფექტებით წააგავს მისტრალს. ფრანგული წყაროების მიხედვით, ამჟამინდელი ფორმით სახელწოდება პირველად მარკო პოლომ იხმარა 1298 წელს. სახელწოდება წარმოსდგება ლათინურიდან („ტრანსმონტანუსი“), რაც იტალიურად ტრამონტანას („“) შეესაბამება. იტალიაში ტრამონტანა არის ჩრდილოეთისა და ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის ზამთრის ქარი, რომელიც უბერავს ალპებიდან აპენინის ნახევარკუნძულამდე. ფართოდ არის გავრცელებული იტალიის დასავლეთ სანაპიროზე და კუნძულ კორსიკაზე. მისი სიჩქარე აქ აღწევს 70 კმ/სთ-მდე.

სლოვენიაში ტრამონტანას სახელწოდებით ცნობილია ჩრდილოეთის ძლიერი, ქარიშხლიმაგვარი ქარი, რომელიც ქრის ალპებიდან ვენეციამდე. გარდამავალი ხასიათისაა, რომელიც ზოგჯერ გარდაიქმნება ბორად. მოაქვს ზიანი (აქცევს ხეებს, აზიანებს გემებს).
ძირმწარასებრნი

ძირმწარასებრნი — ორლებლიან მცენარეთა ოჯახი. მრავალწოვანი ბალახები და მერქნიანი ლიანებია, იშვიათად — სწორმდგომი ბუჩქები ან ნახევრად ბუჩქები.

აერთიანებს 7 გვარის 600-მდე სახეობას, რომლებიც ტროპიკებსა და ზომიერ სარტყელშია გავრცელებული. საქართველოში ამ ოჯახის 2 გვარის (ხარისჩლიქა და ძირმწარა) 6 სახეობა გვხვდება.

ძირმწარასებრთა ოჯახის ზოგიერთი წარმომადგენელი დეკორატიულია.
ფილახი

ფილახი — ქალაქი სამხრეთ ავსტრიაში, მეორე უდიდესი ქალაქი კარინტიის ფედერალურ მხარეში. მდებარეობს მდინარე დრავაზე და წარმოადგენს გადაზიდვების მნიშვნელოვან გზაჯვარედინს მთლიან ავსტრიასა და ალპ-ადრიის რეგიონს შორის. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 59 285 ადამიანს შეადგენდა.

ისტორია
ფილახში აღმოჩენილი უძველეს ადამიანთა ნაკვალევი ძვ. წ. 3500 წლით თარიღდება. ასევე აღმოჩენილია მრავალი რომაული არტეფაქტი, რადგან იგი მნიშვნელოვანი რომაული გზის სიახლოვეს მდებარეობდა. 878 წლის დოკუმენტში მოხსენიებულია ხიდი, რომელზეც ქალაქია გაშენებული. ამ დასახლებას 1060 წელს სავაჭრო ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. კონკრეტულად ფილახი კი 1240 წელსაა მოხსენიებული.

1348 წლის 25 იანვირს მიწისძვრამ ფილახის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაანგრია, რასაც 1690 წელს სხვა მიწისძვრა მოჰყვა. ასევე იყო მრავალი ხანძარი, რომლებმაც ქალაქის არაერთი შენობა გაანადგურა.

1759 წელს, ავსტრიის იმპერატორმა მარია ტერეზიამ ფილახი და კარინტიის უდიდესი ნაწილი ფორმალურად იყიდა. ნაპოლეონის ომების დროს, ფილახი საფრანგეთის იმპერიის ილირიის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, 1809 - 1813 წლებში.

1864 წელს, ფილახს მისწვდა სიუდბაჰნის რკინიგზა, რამაც ქალაქის ზრდა-გაფართოება განაპირობა.

გერმანული ანშლუსის დროს (1938–45), როდესაც ავსტრიის ოკუპაცია ნაცისტურმა გერმანიამ მოახდინა, ფილახის მერი იყო ოსკარ კრაუსი — ენთუზიასტი ნაცისტი.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, მოკავშირეთა მიერ ფილახი 37-ჯერ დაიბომბა. დაახლოებით 42 500 ბომბმა იმსხვერპლა 300 ადამიანი და გაანადგურა შენობათა 85%. მიუხედავად ამისა, ქალაქი მალე აღადგინეს.

დღეისათვის, ფილახი საქმიანი ქალაქია, ვაჭრობითა და რეკრეაციით, თუმცა, დღემდე ინარჩუნებს ისტორიულ წარსულს.

დაძმობილებული ქალაქები
ბამბერგი (გერმანია)
უდინე (იტალია)
სიურენი (საფრანგეთი)
სპრინგფილდი (აშშ)

გალერეა