iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიხეილ ლაბაძე

მიხეილ ლაბაძე (დ. 13 მარტი, 1927, ხაშური — გ. 1992) — ქართველი ინჟინერი.

1952 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.

მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს № 1 სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასმეტალურგმშენის“ სისტემაში სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს ინჟინრად, საწარმოო კომბინატის მთავარ ინჟინრად; იმავე სამინისტროს № 9 სამშენებლო ტრესტის რკინაბეტონის კომბინატის მთავარ ინჟინრად, დირექტორად, ტრესტის მთავარ ინჟინრად; 1972-1990 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს № 3 სამშენებლო ტრესტის მთავარი ინჟინერი, № 4 სამშენებლო ტრესტისა და ტრესტ „საქსოფლმშენინდუსტრიის“ მმართველი; უდიდესი წვლილი აქვს შეტანილი ქართლსა და კახეთში საზოგადოებრივი, კულტ-საგანმანათლებლო, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების და გადამამუშავებელი მრეწველობის ობიექტების მშენებლობაში, სოფლად მშენებარე ობიექტებზე ინდუსტრიული მეთოდების დანერგვაში.

ჯილდოები
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“
შრომის წითელი დროშის ორდენი
საპატიო ნიშნის ორდენი
პავლოვსკის მუზეუმ-ნაკრძალი

პავლოვსკის მუზეუმ-ნაკრძალი — საუკუნის დასასრულისა და საუკუნის დასაწყისის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლი თანამედროვე სანქტ-პეტერბურგის გარეუბანში. ანსამბლის ცენტრალური ნაგებობაა პავლოვსკის სასახლე, რომელიც იყო იმპერატორ პავლე -ის საზაფხულო სასახლე.

სასახლეს ესაზღვრება პარკი 600 ჰა ფართობის მქონე მოედანი, რომელიც განლაგებულია მდინარე სლავიანკის ნაპირებზე. სასახლესა და პარკს აშენებდა არქიტექტორების სამი თაობა 50 წლის განმავლობაში. ეს არქიტექტორები იყვნენ: ჩარლზ კამერონი, ვინჩენცო ბრენა, ჯაკომო კვარენგი, ანდრეი ვორონიხინი და კარლო როსი.

მშენებლობა
ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 50 წლის განმავლობაში სამ ეტაპად:
დაფუძნება და დაგეგმარება ქალაქგარეთ აგარაკზე ჩარლზ კამერონის მიერ 1782-1796 წლებში.
არქიტექტორ ვიჩენცო ბრენის მიერ აგარაკის გადაცევა იმპერატორის სასახლედ პარკებითა და საზეიმო დარბაზებით.
მხატვრული გაფორმება არქიტეტორების ვორონიხინის, კვარნეგის, როსისა და მხატვარ პიტრო გონზაგოს მიერ.

პავლოვსკის სასახლეს საფუძველი ჩაუყარეს 1782 წლის 25 მაისს. თავდაპირველად მშენებლობა მიმდინარეობდა დემონტირებული ხის შენობის ადგილზე. სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ბრიტანელი არქიტექტორი ჩარლზ კამერონი, რომელიც მუდამ კონფლიქტში იყო პავლე -თან არქიტექტურულ საკითხებში. მშენებლობა სწრაფი ტემპებით მიმდინარეობდა და 1782 წლის შემოდგომაზე მთავარი შენობა და კუთხის გალერეა უკვე აგებული იყო.

1796 წელს კორონაციის შემდეგ, იმპერატორი კვლავ განაგრძობდა სასახლის ზომების გაზრდას, ამიტომ სასახლე გადაკეთდა და გაფართოვდა რათა მისთვის უფრო მეტი სიდიადე და პომპეზურობა მიენიჭებინათ. ამ პერიოდში მშენებლობაზე პასუხისმგებელ პირად დაინიშნა კამერონის დამხმარე იტალიელი არქიტექტორი ვიჩენცო ბრენა.

1803 წელს პავლოვსკის სასახლე ხანძარი გაუჩნდა. მომდევნო ორი წელი მის აღდგენას მოანდომეს. 1822-1824 წლებში ააშენეს საბიბლიოთეკო კორპუსი. 1920-იან წლებში ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები სიგიზმუნდ დომბროვსკის პროექტის მიხედვით.

1942-1944 წლებში სასახლე მნიშვნელოვნად დაზარალდა დიდი სამამულო ომის შედეგად. გერმანელებმა სასახლეს ცეცხლი გაუხსნეს. 1944 წლის 24 იანვარს სასახლე საბჭოთა ძალებმა გაათავსუფლეს. 1978 წელს დასრულდა პავლოვსკის სასახლის რესტავრაციის პროცესი. 1983 წელს მიენიჭა მუზეუმ-ნაკრძალის სტატუსი.
სონგაი ენა

სონგაი ენა — ნილოს-საჰარის ენათა ოჯახის დამოუკიდებელი შტო. გავრცელებულია მდინარე ნიგერის შიდა დელტის რაიონებში. სონგაი ენისათვის დამახასიათებელია აგლუტინაციურ-სუფიქსური სიტყვების არსებობა და ფორმათწარმოქმნა. სიტყვათა რიგი: სუბიექტი-ობიექტი-პრედიკატი. ლექსიკაში ბევრია არაბიზმი და ნასესხობანი მანდე ენიდან.
საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია

საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია (სეკპ) — მემარცხენე იდეოლოგიის მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება (შემდგომში – პარტია) საქართველოში, საიდენტიფიკაციო კოდი: 211347960. პარტია დაარსდა 1992 წლის თებერვალს პ. გიორგაძის, შ. მახარაძის, გ. ონიანის ინიციატივით, სტალინის საზოგადოების, საქართველოს მშრომელთა კომუნისტური პარტიის, საქართველოს კომუნისტთა კავშირის გაერთიანებით, როგორც საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის სამართალმემკვიდრე და იდეურ-პოლიტიკური გამგრძელებელი. პირველი რეგისტრაცია გაიარა 1994 წ. სექტემბერს, ხელახალი რეგისტრაცია - 1998 წ, ხოლო ცვლილებები რეგისტრაციაში განხორციელდა 2004 და 2013 წწ.

ორგანიზაციული სტრუქტურა
პარტიის მმართველობის უმაღლესი ორგანოა ყრილობა, რომელიც მოიწვევა ორ წელიწადში ერთხელ – პლენუმის და/ან კონფერენციის სახით, რომელიც მოიწვევა 4 წელიწადში ერთხელ. ყრილობებს შორის მმართველი ორგანოა პარტიის ცენტრალური კომიტეტი (ცკ) და ისვე იწვევს მორიგ ყრილობებს. ცკ პირველი მდივანი არის ამავდროულად პარტიის თავმჯდომარე.

სახელმწიფო ტერიტორიული მოწყობა
ფედერალური დანაწილების პრინციპი – საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ტერიტორიული მოწყობის ანალოგიით.

სახელმწიფო სისტემის მოწყობა
საპარლამენტო რესპუბლიკა, თუმცა საპარლამენტო მშრომელთა საბჭოების სახით.
ალექსანდრე პოპოვის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)

ალექსანდრე პოპოვის ძეგლი — რადიოს გამომგონებლის ალექსანდრე პოპოვის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს პეტროგრადის რაიონში, კამენოოსტროვსკის პროსპექტის სკვერში.

ისტორია
ძეგლის ისტორია იწყება 1945 წლის 2 მაისიდან, როდესაც გამოვიდა სახალხო კომისართა საბჭოს დადგენილება ალექსანდრე სტეფანეს ძე პოპოვის ძეგლის დამონტაჟების შესახებ. ამ დადგენილებიდან ოთხი წლის შემდეგ გამოაცხადეს კონკურსი რადიოს გამომგონებლის ძეგლის პროექტის შესახებ. კონკურსში მონაწილეობა მიიღო ოთხმა საავტორო კოლექტივმა, ხოლო ეს კონკურსი მოიგო მოქანდაკე ვენიამინ იაკოვლევის ძე ბოგოლიუბოვის პროექტმა. ქანდაკების შექმნა ხდებოდა რამდენიმე წლის განმავლობაში, ამ პერიოდში, 1954 წელს, გარდაიცვალა პროექტის ავტორი ვენიამინ ბოგოლიუბოვი, მან ძეგლის შექმნის საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. ამის გამო ძეგლის სამუშაოები დაასრულეს სხვა მოქანდაკეებმა: მიხეილ ანიკუშინმა, მიხეილ გაბემ და რობერტ ტაურიტმა, ხოლო მათ ხელმძღვანელობდა მოქანდაკე ვერა ვასილის ასული ისაევა. ძეგლის არქიტექტორი გახდა ნიკოლაი ბარანოვი.

თავად ქანდაკება ჩამოასხეს ბრინჯაოსაგან 1956 წელს ქარხანა „მონუმენტსკულპტურაში“. ქანდაკების კვარცხლბეკი გრანტისაგანაა დამზადებული, რომელიც „კუზნეჩნოეს“ კარიერში მოიპოვეს. ძეგლის სიმაღლე შეადგენს 7,6 მეტრს (კვარცხლბეკი - 3,6 მეტრი, ძეგლი - 3 მეტრი). კვარცხლბეკზე არის წარწერა:

ძეგლის გახსნა გაიმართა 1959 წლის 22 მარტს, რომელიც მიეძღვნა გამომგონებლის 100 წლის იუბილეს. ყოველ წელს, რადიოს დღესთან დაკავშირებით (7 მაისი) ძეგლთან იმართება მიტინგი, ხოლო ძეგლის კვარცხლბეკთან ალაგებენ ყვავილებს.
ადენოზინი

ადენოზინი (101354) — ერთ-ერთი ნუკლეოზიდი. შედგება ადენინისა და რიბოზისაგან. მოლური მასა — 267.242 გ/მოლი. უფერო კრისტალებია. იხსნება წყალში. ორგანიზმში ძირითადად შედის ზოგი კოფერმენტის, აგრეთვე ადინოზინფოსფორის მჟავებისა და ნუკლეინის მჟავების შედგენილობაში. ადენოზინის შეყვანა ორგანიზმში იწვევს გულის კუნთის მუშაობის გაძლიერებას და გლუვი კუნთის მოდუნებას.
ანა გოგელია

ანა ფილიპეს ასული გოგელია (დ. 30 მაისი, 1906, ყარსი — გ. 27 აგვისტო, 1997, თბილისი) — ერთ-ერთი პირველი ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორი ქალი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1936). მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „საქკომუნპროექტში“, პარალელურად — არქიტექტურული ძეგლების აღრიცხვა-ფიქსაციასა და შესწავლაზე (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა, ახალციხისა და ზესტაფონის რაიონები, ჭიათურის ზონა და სხვ.). 1951 წლიდან მუშაობდა სპეციალურ სამეცნიერო-სარესტავრაციო სახელოსნოში არქიტექტორ-რესტავრატორად. მონაწილეობდა გორის ციხის (რ. გვერდწითელთან ერთად), თუშმალიშვილების კოშკის (ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტი), ალავერდის კომპლექსის გალავნის (გ. ჭეიშვილთან და გ. ჯაფარიძესთან ერთად) შესწავლასა და კონსერვაცია-აღდგენითი პროექტების შედგენაში.
ბალთაზარ კარლოს ესპანელი

ბალთაზარ კარლოს ესპანელი (; დ. 17 ოქტომბერი, 1629, მადრიდი, ესპანეთი — გ. 9 ოქტომბერი, 1646, სარაგოსა, ესპანეთი) — ჰაბსბურგთა დინასტიის ესპანური შტოს წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ფილიპე -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელიზაბეტ ფრანგის უფროსი და ერთადერთი ვაჟი. ესპანეთისა და პორტუგალიის ტახტის მემკვიდრე, ასტურიისა და ჯირონას პრინცი, მონტბლანტის ჰერცოგი, სერვერას გრაფი, ბალაგუერის ლორდი და ვიანის პრინცი. დანიშნული იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ის ასულ მარიანა ავსტრიელზე, თუმცა მისი გარდაცვალების გამო ქორწინება ვერ შედგა.

ბიოგრაფია
ბალთაზარ კარლოსი დაიბადა 1629 წლის 17 ოქტომბერს, ესპანეთის დედაქალა მადრიდში. იგი იყო ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფე ფილიპე -ისა და მისი პირველი მეუღლის, დედოფალ ელიზაბეტ ფრანგის უფროსი ვაჟი, აქედან გამომდინარე ტახტის მემკვიდრე და ასტურიის პრინცი. იგი 1629 წლის 4 ნოემბერს მონათლეს კათოლიკედ, ქალაქ მადრიდის წმინდა ხუანის სახელობის კათედრალში. მისი ნათლიები კი იყვნენ მამიდამისი, საღვთო რომის იმპერატრიცა მარია ანა ესპანელი და ბიძამისი, ინფანტი დონ კარლოს ესპანელი. ამ ნათლობას ასევე ესწრებოდა ესპანეთის პრემიერმინისტრის მეუღლე, ოლივარესის გრაფინია ინეს დე სუნიგა ი ველასკო.

ოლივარესის გრაფინია მალევე დედოფლის ფრეილინა და ბალთაზარის აღმზრდელი გახდა, რამაც გასპარ დე გუსმან ოლივარესს სამეფო ოჯახის უკეთ გაკონტროლების საშუალება მისცა.

მალევე მისმა მშობლებმა მის ქორწინებაზე დაიწყეს ფიქრი. მის საცოლეებად მოიაზრებოდნენ მისი მამიდაშვილი, საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, მარია ანა ესპანელის ასული მარიანა ავსტრიელი და ასევე მისი დეიდაშვილი, ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჩარლზ -ისა და მისი ცოლის, ანრიეტა მარია ფრანგის ასული მერი სტიუარტი. თუმცა, მერისთან მოლაპარაკებები მალევე ჩაიშალა, ვინაიდან იგი ანგლიკანი იყო.

სეგადორების აჯანყების შემდეგ, მეფე ფილიპეს არაგონში თავისი პოზიციების მაქსიმალურად განმტკიცება სურდა, რის საუკეთესო საშუალებადაც მიიჩნია, რომ ბალთაზარს არაგონული წესის მიხედვით არაგონელთათვის ერთგულების ფიცი უნდა დაედო. 1645 წლის 20 აგვისტოს, სარაგოსაში 16 წლის ბალთაზარმა ერთგულების ფიცი დადო, რასაც მისი ჯირონას პრინცად, მონტბლანტის ჰერცოგად და სერვერას გრაფად გამოცხადება მოჰყვა. ამის შემდეგ, იმავე წლის 13 ნოემბერს იგი ვალენსიას ეწვია, სადაც იგივე ფიცი დადო.

1646 წელს, მადრიდში დაბრუნებულ ბალთაზარს, ფილიპე -მ ამცნო, რომ იგი ახლა უკვე პამპლონაში უნდა წასულიყო და ნავარელი დიდგვაროვნებისათვის შეეფიცა ერთგულება. 1646 წლის 3 მაისს მან პამპლონაშიც დადო ერთგულების ფიცი, რასაც ნავარელების კეთილგანწყობის მოპოვება მოჰყვა.

მთელი ამ ცერემონიების შემდეგ, სამეფო ოჯახი დასასვენებლად სარაგოსაში გაემგზავრა. 5 ოქტომბერს, სამეფო ოჯახი გლოვას მიეცა, რადგან ამ დღეს შესრულდა ზუსტად ორი წელი დედოფალ ელიზაბეტ ფრანგის გარდაცვალებიდან. სულ რაღაც ექვს დღეში პრინცი მძიმედ დაავადდა. როგორც აღმოჩნდა, სარაგოსაში ყვავილის ეპიდემია მძვინვარებდა, რომელმაც 1646 წლის 9 ოქტომბერს, 16 წლის ბალთაზარის სიცოცხლეც შეიწირა.

მემკვიდრისა და ცოლის გარეშე დარჩენილმა, სასოწარკვეთილმა ფილიპე -მ 1649 წელს ცოლად საკუთარი დის შვილი, ბალთაზარის საცოლე მარიანა ავსტრიელი შეირთო, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე კარლ .

წინაპრები
ბალთაზარ კარლოს ესპანელის წინაპრები
სტეარინმჟავა

სტეარინმჟავა, _3(_2)_16 — ალიფატური რიგის ერთფუძიანი ნაჯერი კარბომჟავა. უფერული კრისტალები, დნ 69,6°, დუღ 376,1°. ეთერში იხსნება, წყალში — არა. სტეარინმჟავა ბუნებაში გავრცელებული ერთ-ერთი უმაღლესი ცხიმოვანი მჟავაა. სტეარინმჟავას მარილებსა და ეთერებს სტეარატებს უწოდებენ. იგი მრავალი ცხიმისა და ზეთის შედგენილობაში შემავალი გლიცერიდების ძირითადი შემადგენელი ნაწილია. ღებულობენ სტეარინიდან წილადური დალექვით ან დისტილაციით, ოლეინმჟავათა ჰიდრირებით და სხვ.
შარლ II (ორლეანის ჰერცოგი)

შარლ დე ვალუა (; დ. 22 იანვარი, 1522 — გ. 9 სექტემბერი, 1545) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ფრანსუა -ისა და დედოფალ კლაუდია დე ვალუას უმცროსი ვაჟი. ორლეანის ჰერცოგი 1536-45 წლებში. შეეწირა გრიპის ეპიდემიას.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
შარლი დაიბადა 1522 წლის 22 იანვარს. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ფრანსუა -ისა და მისი პირველი მეუღლის, დედოფალ კლაუდია დე ვალუას უმცროსი ვაჟი. 1524 წელს გარდაეცვალა დედა, რომლმაც თავის უფროს ვაჟს, ფრანსუა -ს მემკვიდრეობით ბრეტანის საჰერცოგო დაუტოვა, ხოლო ფრანსუა -მა თავიანთ შუათანა ვაჟს, ანრის ორლეანის ჰერცოგობა უბოძა, შარლს კი, როგორც ყველაზე პატარა ძმას მხოლოდ ანგულემის გრაფობა ჰხვდა წილად. 1530 წელს მამამისი მეორედ დაქორწინდა პორტუგალიის მეფე მანუელ -ის ქვრივ ელეონორ ავსტრიელზე. 1533 წელს კი ანრი დააქორწინა ურბინოს ჰერცოგ ლორენცო -ის ასულ ეკატერინე მედიჩიზე.

ორლეანის ჰერცოგი
1536 წელს ფრანსუა გარდაიცვალა, ითვლება, რომ იგი ეკატერინემ მოწამლა, თუმცა დადასტურებული არ არის. ამიტომაც, ბრეტანის ჰერცოგი და ტახტის მემკვიდრე ანრი გახდა, ხოლო შარლი ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდა ტახტს და ორლეანის ჰერცოგობა მიიღო.

ფრანსუა -ის ვაჟებიდან, ყველაზე უფრო სიმპათიურად შარლი მიიჩნეოდა, თუმცა მან ჩუტყვავილა გადაიტანა, რამაც სახე ძალიან დაუმახინჯა და მისდა სავალალოდ მხედველობაც კი დააკარგვინა, მაგრამ როგორც მემატიანეები წერენ, მისი საოცარი ქარიზმისა და ხუმრობების ფონზე, ამ ყველაფერს ვერც კი ამჩნევდნენ. მიუხედავად ყველაფრისა, იგი მამის ფავორიტი შვილი იყო. იგი ძალიან უყვარდა სრულიად არისტოკრატიას და დაბალ ფენებშიც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. როდესაც მისი უფროსი ძმები ესპანეთის ციხეში ისხდნენ, ხალხი მის დოფინად გამოცხადებასაც კი ითხოვდა.

1540 წელს მას კიდევ მიენიჭა კლერმონის გრაფის წოდება.

1542 წელს ფრანსუა და პრინცი ანრი ლუქსემბურგის ალყის დროს, საღვთო რომის იმპერატორ კარლ -მ ტყვედ ჩაიგდო. საოცარი ისაა, რომ მხედველობა დაკარგულმა შარლმა უსარდლა ფრანგულ არმიას და გერმანელთა ლაშქარი პერპინიანის ბრძოლაში დაამარცხა, რითაც მამა და ძმა გაანთავისუფლა, თუმცა ლუქსემბურგის დაკარგვის ფასად.

საქორწინო მოლაპარაკებები
1544 წლის 19 სექტემბერს ფრანსუა -სა და კარლ -ს შორის გაფორმდა კრეპის ზავი, რაც შარლისა და კარლ -ის ნათესავის ქორწინებით უნდა განმტკიცებულიყო.

თავდაპირველად ფიქრობდნენ კარლ -ისა და დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის უფროსი ასულის, მარია ესპანელის შარლზე მითხოვებას, თუმცა შემდეგ გადაიფიქრეს და კარლმა შარლზე თავისი ძმის, ერცჰერცოგ ფერდინანდ -ისა და დედოფალ ანა უნგრელის ასული ანა ავსტრიელი დანიშნა.

გარდაცვალება
1545 წლის შემოდგომაზე შარლის სამფლობელოებს გრიპის მომაკვდინებელი ეპიდემია მოედო და ათასობით ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. შარლმა თავიდან კატეგორიული უარი განაცხადა ორლეანის დატოვებაზე და თავისი სასახლე დალუქა, თუმცა მალევე მის რეზიდენციაშიც შეაღწია ეპიდემიამ, ამიტომ მან პარიზში გადაინაცვლა, სამეფო რეზიდენციაში. თუმცა როგორც შემდეგ აღმოჩნდა, იგი უკვე დაავადებული იყო. დაავადების გავრცელების თავიდან ასაცილებლად შარლი მარტო გამოკეტეს. სწორედ მატოობასა და სიბნელეში გაატარა შარლმა თავისი სიცოცხლის უკანასკნელი დღეები. იგი გარდაიცვალა 1545 წლის 9 სექტემბერს, 23 წლის ასაკში, უცოლო და უშვილო.

წინაპრები
შარლ -ის წინაპრები
შალვა გოგელია

შალვა ილიას ძე გოგელია (დ. და გ. წლები უცნობია) — ქართველი პუბლიცისტი, ანარქისტი.

ბიოგრაფია
1906 წელს თბილისში გამოსცა ბროშურა „ჩვენი მტრები და მეგობრები“, რომელშიც ხალხის მჩაგვრელ ინსტიტუტებად მიიჩნევდა მონარქიას, კაპიტალიზმს, ოჯახს, ტრადიციებს. 1908 თავის ძმასთან გიორგი (კომანდო) გოგელიასთან ერთად გამოსცა წიგნი „კრიტიკა სოციალ-ფედერალიზმისა და კრიტიკა სოციალდემოკრატიისა“. 1905–1907 რევოლუციის პერიოდში ისინი მწვავედ დაუპირისპირდნენ ქართველ ანარქისტთა მეორე ჯგუფს (ვარლამ ჩერქეზიშვილი, მიხეილ წერეთელი). 1910-იანი წლებიდან გოგელია აღარ ჩანს პოლიტიკურ სარბიელზე.
გოგოლაშვილი

საკუთარი სახელი გოგოლაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გერმანე (გოგოლაშვილი) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
გიორგი გოგოლაშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი
ვალერიან გოგოლაშვილი — ქართველი ჟურნალისტი
ვახტანგ გოგოლაშვილი — ქართველი მწერალი
თინათინ გოგოლაშვილი — ქართველი პიანისტი
მარგარიტა გოგოლაშვილი — ქართველი თეატრმცოდნე
მიხეილ გოგოლაშვილი — ქართველი შორეული ნაოსნობის კაპიტანი
რობერტ გოგოლაშვილი — ქართველი მომღერალი
სვიმონ გოგოლაშვილი — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი
შალვა გოგოლაშვილი — ქართველი მსახიობი
შოთა გოგოლაშვილი — ქართველი მხატვარი
ჟანა დე ვალუა (1391-1433)

ჟანა დე ვალუა (, ; დ. 24 იანვარი, 1391 — გ. 27 სექტემბერი, 1433) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და დედოფალ იზაბელა ბავარიელის მეორე შვილი. ბრეტანის ჰერცოგინია 1399-1433 წლებში როგორც ჟან -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ჟანა დაიბადა 1391 წლის 24 იანვარს საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის მეორე შვილი და ასევე მეორე ქალიშვილი.

1396 წელს ჟანა ცოლად შერთეს ეტამპის გრაფ ჟან დე მონტფორტს, რომელიც სულ სამ წელიწადში, 1399 წელს ბრეტანის ჰერცოგი ჟან ხდება.

როგორც ჰერცოგინია, ჟანამ ყველაზე მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ჟან -ისა და პენტიევრის გრაფებს შორის არსებული კონფლიქტის დროს. ჟანას მოქნილი პოლიტიკის წყალობით, პენტიევრის გრაფებმა 1440 წელს ომი წააგეს (მაგრამ ჟანა ამას ვერ მოესწრო. ამის შედეგად, მათ დაჰკარგეს თავიანთი სტატუსი და მდგომარეობა, რომლის მიხედვითაც მონტფორტების შემდეგ პირველები იყვნენ ბრეტანის ტახტის რიგში. მიუხედავად დამარცხებისა, მათ თავიანთი პრეტენზია და ბრძოლის სურვილი არ დაუკარგავთ. პენტიევრებმა ჟან 1420 წელს თავიანთთან მიიწვიეს, ვითომდა შესარიგებლად, თუმცა იგი ტყვედ ჩაიდეს და წლების მანძილზე ეჯდათ საკანში.

პენტიევრები ცდილობდნენ ჭორის გავრცელებას, ვითომ ჟანი დაიღუპა, თუმცა განრისხებულმა ჟანამ დახმარება მამას სთხოვა, რომელმაც ბრეტანში დიდი ფრანგული ჯარი გააგზავნა. ჟანამ ფრანგულ არმიას მიწასთან გაასწორებინა პენტიევრების ციხე-სიმაგრეები და გაათავისუფლა ჟან .

ჟანა გარდაიცვალა 1433 წლის 27 სექტემბერს, ჯერ კიდევ თავისი ქმრის მმართველობის პერიოდში.

შვილები
ანა (1409-1415), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
იზაბელა (1411-1442), ცოლად გაჰყვა ლავალის გრაფ გაი -ს, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი;
მარგარიტა (1412-1421), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ფრანსუა (1414-1450), ბრეტანის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ჯერ იოლანდა ანჟუელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იზაბელა შოტლანდიელი, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი;
კატრინი (1416-1621), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
პიერ (1418-1457), ბრეტანის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფრანსუაზ ამბუაზელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
გაილი (1420-1450), შანტოსის ბარონი.
მარი დე ვალუა (1393-1438)

მარი დე ვალუა (; დ. 24 აგვისტო, 1393 — გ. 19 აგვისტო, 1438) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის მეექვსე შვილი. მონაზონი და პუასუს აბატისა.

ბიოგრაფია
მარი დაიბადა 1393 წლის 24 აგვისტოს ბლუა დე ვენსენში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის თორმეტი შვილიდან მეექვსე. შარლისა და იზაბელას გადარჩენილი რვა შვილიდან, მარი ერთ-ერთია.

როდესაც მარის მამა, მეფე შარლი ჭკუიდან შეირყა, დედოფალმა იზაბელამ ყოველივე ეს ღვთიურ სასჯელად მიიჩნია და ამის გამოსასყიდად მარი მონასტერში გააგზავნა. მას იმედი ჰქონდა, რომ თუ იგი თავის ქალიშვილს უფალს შესწირავდა, ისიც მოწყალებას გამოიჩენდა და მეფეს სრულ ჭკუაზე დააბრუნებდა, თუმცა ამაოდ.

1397 წლის 8 სექტემბრიდან, მარი პუასუს სააბატოში იზრდებოდა, 1408 წლის 26 მაისს კი იგი მონაზვნად აღიკვეცა. მისი მშობლების მრავალი შვილიდან, იგი ერთადერთია, რომელიც რელიგიურად ცხოვრობდა, ყველა დანარჩენი დაქორწინებული იყო, ზოგიერთი მათგანი კი არაერთხელ.

მონასტერში მარის მფარველობდა მისი ბაბუდა მარი დე ბურბონი, რომელიც მარი დე ვალუას ბებიის, დედოფალ ჟანა დე ბურბონის ღვიძლი და იყო. მიუხედავად მონაზვნობისა, როგორც ჩანს, სამეფო სისხლი თავისას შვრებოდა, რადგან მარი ძალიან ამპარტავანი იყო და პუასუში წარმოუდგენლად მდიდრულად ცხოვრობდა.

1405 წელს მარი დედამისმა, დედოფალმა იზაბელა ბავარიელმა და ბიძამისმა, ორლეანის ჰერცოგ ლუი -მა მოინახულეს, რათა დაერწმუნებინათ სასულიერო ცხოვრების დატოვებასა და ბარის ჰერცოგ რობერზე ქორწინებაზე. მან მყარი უარი თქვა და ასევე დასძინა, რომ მისი დარწმუნება მხოლოდ შეშლილ მეფეს შეეძლო, რომელიც არავის იკარებდა, იმის შიშით, რომ არ დამსხვრეულიყო, რადგან მას თავი მინის ეგონა. აქედან გამომდინარე, მარი სააბატოში დარჩა. რამდენიმე წელიწადში იგი პუასუს აბატისად აკურთხეს. მარი დე ვალუა შეეწირა შავი ჭირის ეპიდემიას. იგი გარდაიცვალა 1438 წლის 19 აგვისტოს, 44 წლის ასაკში. მოგვიანებით, მისმა ძმამ, მეფე შარლ -მ მისი ცხედარი სენ-დენის სამეფო ბაზილიკაში გადაასვენა.
ჭობარეთის სულთმოფენობის ეკლესია

ჭობარეთის სულთმოფენობის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია სოფელ ჭობარეთში, მზიანეთის უბანშია აგებული. ტაძარი საუკუნეშია აგებული. ფერდზე ტაძრისათვის საყრდენი კედლის მეშეეობით გაკეთებულია მცირე ტერასა. ტაძარი ნაგებია ბაზალტის ქვით. თლილი და პირმოსწორებული ქვა დიფერენცირებულია — თლილი ქვით შენობის კუთხეები, კარის და სარკმლის წირთხლებია ამოყვანილი. ხოლო პირმოსწორებული ქვით და სქელი ხსნარით საკმაოდ სქელი კედლებია ნაგები.

ტაძარში ერთი შესასვლელია, იგი სამხრეთიდან კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაწეული. ფართოდ გაშლილ აფსიდში საკურთხევლის სარკმლის გეერდებზე ორი ღრმა და მაღალი ნიშია (დღეს ორივე ნიში ხის კარით იხურება). ერთი მცირე ნიში აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილშია. აფსიდის კონქში კერამიკული რეზონატორებია ჩასმული.

გრძივი კედლები კედლის სვეტებით სამ მონაკეეთადაა გაყოფილი, სვეტებს შორის არე თაღოვანია. ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღები მარტივი პროფილის კაპიტელებს ეყრდნობა. ინტერიერი მთლიანად შელესილი და შეთეთრებულია. აფსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია კანკელის ხის კონსტრუქციით (ხატები კანკელიდან ამოღებულია). დარბაზი ოთხი საკმაოდ განიერი თაღოვანი სარკმლით ნათდება, თითო სარკმელი აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლებშია გაჭრილი, ორი სარკმელი განთავსებულია სამხრეთის კედელში. იატაკზე ქვის ფილებია დაგებული. საკურთხევლის იატაკი ამაღლებულია ერთი საფეხურით.

ტაძრის ფასადები სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. შესასვლელის თავზე სწორკუთხა ნიშია. დასავლეთის კეხზე „დადგმულია“ ოთხ წრიულ სვეტზე დაბჯენილი და თაღებით გახსნილი პატარა გამჭოლი სამრეკლო (შესაძლოა ისიც ტაძრის აგების თანადროული იყოს).

ტაძარში შეტანილია საფლავის ქვა (აღმართულია აფსიდის წინ, ჩრდილოეთის კედელთან). მისი წარწერა სავარაუდოდ ჭობარეთის სულთმოფენობის ეკლესიის აგებას ეხება:

ნიკოლოზ (ან ნიკოლაოზ) ინასარიძე 35 წლისა 1847 წლის 6 აგვისტოს გარდაცვლილა და როგორც ეპიტაფია გავაუწყვბს „ნიკოლოზ მიზეზ ვარ აღშენებასა ამა ტაძრისა“. არქიტრავის ქვას სანგინით გაკრული ხელით 1893 წელი აწერია, უცნობია რას უკავშირდება ეს წელი. ეოველ შემთხვევაში ტაძრის აგების თარიღი (ან მშენებლობის დასაწყისად) 1847 წელი მეცნიერებს სარწმუნო ჰგონიათ. ტაძრის არქიტექტურაც საუკუნეზე მიანიშნებს.
მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1939

მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1939 — საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა ჩატარებული 1939 წელს.

აღწერა
აღწერა ჩატარდა 1939 წლის 12 იანვრიდან 17 იანვრის ჩათვლით.

აღრიცხვის შედეგები
აღწერის თანახმად დადგინდა, რომ 1939 წლის 17 იანვრის მდგომარეობით საბჭოთა კავშირში მოსახლეობა შეადგენდა 170,4 მლნ (170.467.186) კაცს, რაც 1926 წლის აღწერისაგან (147,0 მლნ.) შედარებით 23,4 მლნ (23.439.271) ადამიანით ანუ 16 %-ით იყო გაზრდილი.

მოსახლეობის რიცხოვნობა მოკავშირე რესპუბლიკებში
საქართველოს სსრ
მოსახლეობა საქართველოს სსრ-ში 1939 წლის 17 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 3,542,289 კაცს, რაც 1926 წლის მონაცემებთან (2,677,233 კაცი) შედარებით იგი გაიზარდა 865,056 კაცით ანუ 32,3%-ით.

მოსახლეობის ნაციონალური შემადგენლობა
შემაჯამებელ ნუსხაში წარმოდგენილია მოკავშირე და ავტონომიურ რესპუბლიკებში, ასევე ავტონომიურ ოლქებსა და ოკრუგებში ყველა ტიტულარული ნაციონალობა.
ვანდალური ომი

ვანდალური ომი მიმდინარეობდა 533–534 წლებში აღმოსავლეთ რომის იმპერიასა და ვანდალთა სამეფოს შორის. ომის მიზანი იყო ყოფილი რომის იმპერიის პროვინციების შეერთება ჩრდილოეთ აფრიკაში.

 საუკუნეში დასავლეთ რომის იმპერიის ტერიტორიაზე გერმანულმა ტომებმა ბარბაროსული სახელმწიფოები შექმნეს. ვანდალები ალანებთან ერთად თავდაპირველად ესპანეთის ტერიტორიაზე დამკვიდრდნენ, მაგრამ შემდეგ ვესტგუთებისაგან შევიწროვებულებმა (ამას დაერთო ბონიფაციუსის მიერ მათი დასახმარებლად მოწვევა; ამ დროს იგი აფრიკის მმართველი იყო და დასავლეთ რომის იმპერატორს აუჯანყდა) 429 წელს გეიზერიხის მეთაურობით გადალახეს გიბრალტარის სრუტე და აფრიკაში შეიჭრნენ.

523–533 წლებში ვანდალთა მეფე იყო ჰილდერიხი, რომელიც კარგ ურთიერთობაში იმყოფებოდა აღმოსავლეთ რომის იმპერატორ იუსტინიანე -თან. 530 წელს მას აუჯანყდა გელიმერი, რომელმაც შეძლო მისი დამარცხება და ტახტის დასაკუთრება. სახელმწიფო რელიგიად არიანელობა აღადგინა, რამაც იუსტინიანეს უბიძგა დაპყრობითი ომისკენ. თავდაპირველად იმპერატორმა ჰილდერიხის ტახტზე აღდგენა ან მისი კონსტანტინოპოლში გაგზავნა მოითხოვა, მაგრამ გელიმერმა ეს მოთხოვნა არ შეასრულა. ამ დროს აღმოსავლეთ რომმა სტაბილური საზღვარი აღადგინა სპარსეთთან, ჩაახშო აჯანყება დედაქალაქში და შეძლო 533 წელს ველისარიუსის მეთაურობით არმიის გაგზავნა აფრიკაში.

ველისარიუსმა ვანდალთა სამეფოსკენ ფლოტით გაცურა და კართაგენის სამხრეთით გადავიდა ხმელეთზე. 13 სექტემბერს ად-დეციმიუმის ბრძოლაში დაამარცხა ვანდალთა მთავარი არმია და 15 სექტემბერს კართაგენიც აიღო. მალე გელიმერის არმიას მისი ძმის ცაზოს სამხედრო ნაწილებიც შეუერთდნენ, რომლებმაც სარდინიაზე ჩაახშვეს გოდას აჯანყება და კუნძულზე ვანდალთა მმართველობა აღადგინეს. გელიმერი კონტრშეტევაზე გადავიდა და კართაგენს მიადგა. ტრიკამარუმის ბრძოლაში რიცხვობრივი უპირატესობის მიუხედავად რომაელებმა შეძლეს ვანდალთა არმიის დამარცხება, რითაც საბოლოოდ დამთავრდა ომი. აფრიკაში, სარდინიაზე, კორსიკასა და სიცილიის ნაწილზე კვლავ რომის მმართველობა აღდგა. ველისარიუსი კონსტანტინოპოლში ტრიუმფით შევიდა.