iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აღდგომისა წამებული

აღდგომისა წამებული — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, დარბაზული ეკლესია. მდებარეობს დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში, გარეჯის მთის სერზე, დავითის ლავრასა და უდაბნოს მონასტერს შორის.

ეკლესია აგებულია ნატეხი ქვით. კამარა ეყრდნობა ორ საბჯენ თაღს. აფსიდი ჩაწერილია კვადრატში. ოთხივე ფასადზე თითო პატარა სარკმელი აქვს. ინტერიერში შემორჩენილია ფესკების ფრაგმენტები.
ბისტრა

ბისტრა — ქედი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. გამოირჩევა მრავალი მწვერვალით, რომელთა სიმაღლეც ზღვის დონიდან 2 000 მეტრზე მეტია; მათ შორის უმაღლესია მწვერვალი მედენიცა 2 163 მეტრი სიმაღლით.

კირქვის ეროზიის შედეგად, ქედზე წარმოქმნილია კირქვული მინდვრები. სულ აღმოჩენილია თოთხმეტი მინდორი.

ქედის დიდი ნაწილი შედის მავროვოს ეროვნული პარკის შემადგენლობაში.
იური ულუოტსი

იური ულუოტსი (; დ. 13 იანვარი, 1890 — გ. 9 იანვარი, 1945) — ესტონელი პოლიტიკოსი. საბჭოთა ოკუპაციამდე ესტონეთის უკანასკნელი პრემიერ-მინისტრი (1939–1940). დევნილობაში ასრულებდა ესტონეთის პრეზიდენტის მოვალეობას. 1938–1939 წლებში რიიგიკოგუს თავჯდომარეა. ეწეოდა საადვოკატო მოღვაწეობას.

იური ულუოტსი 1941 წელს გაიქცა სტოკჰოლმში, სადაც განაგრძობდა მოღვაწეობას ესტონეთის მთავრობა დევნილობაში. 1992 წელს მათ ოფიციალურად გადასცეს ხელისუფლება ლენარტ მერს.

გარდაიცვალა 1945 წელს, მისი შემცვლელი ესტონეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობაზე გახდა აუგუსტ რეი. 2008 წელს ულუოტსის, მისი მეუღლისა და შვილის ცხედრები გადმოასვენეს ტალინში.
ოტო ტიეფი

ოტო ტიეფი (; დ. 14 აგვისტო, 1889, სილდემა, რუსეთის იმპერია — გ. 5 მარტი 1976, აჰია, ესტონეთის სსრ) — ესტონელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. თანამედროვე ესტონური ისტორიოგრაფია მას მიიჩნევს ესტონეთის უკანასკნელ კანონიერ პრემიერ-მინისტრად საბჭოთა ოკუპაციამდე.

1926-1929 წლებში მესამე მოწვევის რიიგიკოგუს წევრი. 1926-1927 წლებში ესტონეთის შრომის მინისტრი. 1927 წლის მარტ-დეკემბერში იუსტიციის მინისტრი. 1932-1937 წლებში მეხუთე მოწვევის რიიგიკოგუს დეპუტატი.

1944 წელს დააპატიმრეს ნკვდ-სძალებმა, მიუსაჯეს 10 წლიანი გადასახლება ყაზახეთში. სამშობლოში დაბრუნდა 1955 წელს. 1958 წელს უარი თქვა ეთანამშრომლა სუკ-თან, რის გამოც მიატოვა სამშობლო. დასახლდა მოსპინოში (უკრაინის სსრ).

გარდაიცვალა 1976 წელს ესტონეთში.
პერისტალტიკა

პერისტალტიკა ( — შემომხვევი და მომჭერი) — ღრუ მილოვანი ორგანოების (ნაწლავი, კუჭი, შარდსაწვეთი) კედლების ტალღისებური თანამიმდევრული შეკუმშვა, რაც ხელს უწყობს ორგანოს შიგთავსის გადაადგილებას. პერისტალტიკა ხორციელდება კედლის ირგვლივ და გასწვრივ განლაგებული გლუვი კუნთოვანი ბოჭკოების თანმიმდევრული შეკუმშვით. პერისტალტიკის ერთ ტალღას მოსდევს შევიწროვებული ადგილის წინამდებარე ნაწილის მოდუნება; ყოველი ტალღის დროს ორგანოს შიგთავსი გადაინაცვლებს ორგანოს მოძრაობის მიმართულებით. პერისტალტიკას ძირითადად არეგულირებს ვეგეტატიური ნერვული სისტემის სიმპათიკური და პარასიმპათიკური ნერვები, რომლებიც ორგანოს კედელში ქმნიან ნერვულ წნულებს. დადგენილია აგრეთვე ცენტრალური ნერვული სისტემის, კერძოდ, თავის ტვინის ქერქის გავლენა პერისტალტიკაზე, რაც ტკივილის ან განრისხების დროს პერისტალტიკის შენელებით, შიშის დროს კი გაძლიერებით ვლინდება.
ჰელმუტ ბუსკეს გამომცემლობა

ჰელმუტ ბუსკეს გამომცემლობა (გერმ. ) - საენათმეცნიერო გამომცემლობა, იურიდიულად წარმოადგენს შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას. მთავარი ოფისი მდებარეობს ქალაქ ჰამბურგში.

ისტორია
გამომცემლობა დაფუძნებულ იქნა 1959 წლის 11 მაისს, როცა ჰელმუტ ბუსკემ ქალაქ ტიუბინგენში დააარსა ანტიკვარული წიგნის მაღაზია. მოგვიანებით, 1962 წელს ჰამბურგში.

ჰელმუტ ბუსკეს გამომცემლობა 1992 წლის 1 იანვრიდან წარმოადგენს შვილობილ საწარმოს ფელიქს მაინერის გამომცემლობისა. დღემდე გამომცემლობამ 500 სათაური დაბეჭდა.
ძველი რიგა

ძველი რიგა, ვეცრიგა — ქალაქ რიგს ძველი უბანი, მდებარეობს მდინარე დაუგავის მარჯვენა ნაპირზე. ცნობილია თავისი ეკლესია-მონასტრებით და ისტორიული შენობებით.

1967 წელს უბანმა დაცული ტერიტორიის სტატუსი მიიღო. 1983 წლიდან ქალაქი-მუზეუმია, ხოლო 1997 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

 საუკუნის 80-იან წლებში ქალაქის ხელისუფლებამ აკრძალა ტრანსპორტის მოძრაობა ძველი ქალაქის ტერიტორიაზე.
თავისუფლების ქანდაკება (რიგა)

თავისუფლების ქანდაკება — ქანდაკება რიგაში. ააგეს 1935 წელს ლატვიის დამოუკიდებლობისათვის ომის გმირთა პატივსაცემად. ძეგლი დგას რიგის ცენტრში თავისუფლების ბულვარში. ქანდაკების ავტორები არიან კარლის ზალე და ერნესტ შტალბერგი.

სსრკ-ს მიერ ლატვიის ოკუპაციის შემდეგ დაისვა საკითხი ქანდაკების გადატანის, ან სულაც დემონტაჟის შესახებ, თუმცა ცნობილი სკულპტორის ვერა მუხინას (რომელიც დაიბადა რიგაში), არქიტექტორ ლევ რუდნევისა (რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცხოვრობდა რიგაში) და ქანდაკების ავტორის ერნესტ შტალბერგის დამსახურებით ძეგლი შეინარჩუნეს თავის ადგილზე პირვანდელი სახით.
გიორგი ჩაგელიშვილი

გიორგი ჩაგელიშვილი (დ. 3 დეკემბერი, 1952, ქუთაისი) — ქართველი ფიზიკოსი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (2002).

1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1974–1977 წლებში იყო ფიზიკის ინსტიტუტის ასპირანტი; 1978–1986 წლებში აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1986–1991 წლებში ამავე ობსერვატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1997–2007 წლებში მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი; 2007 წლიდან ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული ევგენი ხარაძის ეროვნული ასტროფიზიკური ობსერვატორიის მკვლევარი; 2008 წლიდან მიხეილ ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი.

1979 წლიდან არის ფიზიკა–მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი; 1979 წლიდან ფიზიკა–მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი.
პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა

პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა — პოლონეთის ცენტრალური ბიბლიოთეკაა, რომელიც ექვემდებარება უშუალოდ კულტურული მემკვიდრეობის სამინისტროს.
ბიბლიოთეკა იღებს პოლონეთში გამოსული ყველა სახის პუბლიკაციის სავალდებულო ეგზემპლარს (2 ასლად), ამას გარდა, იღებს ე. წ. „”-ს ანუ პოლონეთის საზღვრებს გარეთ გამოცემულ წიგნებს, რომლებიც პოლონეთს ეხება ან/და რომელთა ავტორებიც პოლონელები არიან.
ბიბლიოთეკა ახორციელებს საგამომცემლო საქმიანობასაც, გამოსცემს წიგნებს და სამეცნიერო ჟურნალებს: „ “, „ “ და „ “. 2007 წლიდან ბიბლიოთეკის დირექტორის თანამდებობას იკავებს ტომაშ მაკოვსკი.

ისტორია
პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ისტორია იწყება საუკუნეში ზალუსკების ბიბლიოთეკის შექმნით. პარლამენტის მიერ მიღებული რეზოლუციით 1780 წლიდან ზალუსკების ბიბლიოთეკა სავალდებულო ეგზემპლარის მიღების უფლება დაუმტკიცა.

პოლონეთის მეორე დანაწილების შემდეგ ზალუსკების ბიბლიოთეკის ფონდები ქვეყანას წაერთვა, იგი რუსეთის იმპერიამ მიიტაცა და სანქტ-პეტერბურგში 1795 წელს დაფუძნებული რუსეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკის ფონდებში იქნა შეტანილი.

1918 წელს პოლონეთის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ დაიწყო მზადება ეროვნული ბიბლიოთეკის აღსადგენად. თანამედროვე ეროვნული ბიბლიოთეკა აღდგენილ იქნა 1928 წელს პოლონეთის პრეზიდენტის დეკრეტის ძალით, რის შემდეგაც მალევე დაიწყო ფონდების სწრაფი შევსება. თავიდან ბიბლიოთეკას სათავო შენობა არ გააჩნდა და, შესაბამისად, ფონდები უამრავ ცალკეულ საცავში იყო დაცული. ვარშავის რირიტეტების ფონდები კი ინახებოდა კომპაქტურად კრაშინსკის ბიბლიოთეკაში.

სრულიად ახალი სათავო შენობის აგება იგეგმებოდა ვარშავის ერთ-ერთ უდიდეს მწვანე სივრცეში, პოლე მოკოტოვსკეზე (მოკოტოვის ველი) მაგრამ მეორე მსოფლიო ომმა მშენებლობის პროცესი შეაჩერა.

1944 წელს ვარშავაში გერმანელი ოკუპანტის წინააღმდეგ დაწყებული აჯანყების შემდეგ, რეპრესიების ფარგლებში, ნაცისტებმა ეროვნული ბიბლიოთეკის რარიტეტების ფონდები დაწვეს. ასე განადგურდა 80 000 ძველებური ნაბეჭდი წიგნი, 26 000 ხელნაწერი, 2 500 ინკუნაბულა, 100 000 ნახატი და გრავიურა, სანოტო და თეატრალური მასალების 50000 ერთეული. რაოდენობრივი შეფასებით, იმდროინდელი ვარშავის ბიბლიოთეკებში დაცული 6- მილიონტომიანი ფონდებიდან 3,6 მლნ. ტომი განადგურდა მეორე მსოფლიო ომის დროს.

1962-1976 წლებში ეროვნული ბიბლიოთეკის სათავო შენობა სწორედ იქ აიგო, სადაც ომის დაწყებამდე იყო დაგეგმილი.

ფონდები
ამჟამად ეროვნული ბიბლიოთეკის ფონდები ერთ-ერთი ყველაზე მრავალრიცხოვანი ფონდებია პოლონეთში. 2016 წელს ბიბლიოთეკის საცავებში ინახებოდა 8 500 000 ერთეული, მათ შორის - 1801 წლამდე გამოცემული 162 000-ზე მეტი ნაბეჭდი წიგნი და სხვა მასალები, 26 000-ზე მეტი ხელნაწერი (მათ შორის 7 000 სამუსიკო ხელნაწერი), სამუსიკო მასალის 120 000-ზე მეტი ნაბეჭდი ერთეული და 485 000 გრავიურა. ფონდებში ინახება აგრეთვე ფოტო და სხვა იკონოგრაფიული მასალები, ხმოვანი და ელექტრონული გამოცემები, 130 000-ზე მეტი რუკა და ატლასი, 2 000 000-ზე მეტი ეფემერა, 2 000 000 თანამედროვე წიგნი და 1 000 000-ზე მეტი დასათაურებული მასალა - საუკუნეებში გამოცემული პერიოდიკისა.
რიგის ციხესიმაგრე

რიგის ციხესიმაგრე — ლატვიის პრეზიდენტის რეზიდენცია. მდებარეობს ქალაქ რიგაში, მდინარე დაუგავის ნაპირზე. ისტორიული და კულტურული თვალსაზრისით ლატვიის დედაქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაგებობა.

ციხესიმაგრის აშენება დაიწყეს 1330 წელს ლივონიის ორდენის რაინდებმა. ლივონიის ორდენის გაუქმების შემდეგ ციხის ისტორიაში იწყება პოლონური (1578-1621 წწ.), ხოლო შემდეგ შვედური (1621-1710 წწ.) პერიოდი. 1710 წლიდან კი ციხესიმაგრე რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაშია. ლიტვის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ციხესიმაგრე პრეზიდენტის რეზიდენციად გამოაცხადეს. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ციხესიმაგრე სახკომსაბჭოს წარმომადგენლებმა დაიკავეს. 1941 წლიდან პიონერთა სასახლე განთავსდა. 1995 წლიდან კვლავ პრეზიდენტის რეზიდენციაა.
დაუგავპილსის ციხესიმაგრე

დაუგავპილსის ციხესიმაგრე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა. მდებარეობს ქალაქ დაუგავპილსში, დასავლეთის დვინის (დაუგავა) ორივე ნაპირზე.

ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო 1810 წელს რუსეთის იმპერიის დასავლეთი საზღვრის გამაგრების მიზნით. მნიშვნელოვნად დაზიანდა 1812 წლის საფრანგეთ-რუსეთის ომის დროს.

1920-1940 წლებში ციხესიმაგრეში იდგა ლატვიის არმიის ზამგალის დივიზია. 1941-1944 წლებში ციხესიმაგრეში იმყოფებოდა გერმანული არმიის ნაწილები. 1948-1993 წლებში ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო სამხედრო-საავიაციო სასწავლებელი.
ხოსე ლუის გაია

ხოსე ლუის გაია პენია ( დ. 25 მაისი, 1995, პედრეგერი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, ესპანეთის ეროვნული ნაკრებისა და „ვალენსიას“ მარცხენა მცველი.

კარიერა
11 წლის ასაკში შეუერთდა „ვალენსიას“ აკადემიას და დაიწყო თამაში მარცხენა მცველის პოზიციაზე. მანამდე აკადემიაში ამ პოზიციაზე აღიზარდნენ ჟორდი ალბა და ხუან ბერნატი. მისი დებიუტი შედგა 2013 წლის 12 დეკემბერს, 18 წლის ასაკში, უეფას ევროპის ლიგაზე ყაზანის „რუბინის“ წინააღმდეგ. „ვალენსიას“ მწვრთნელმა ნუნო ესპირიტო სანტუმ ნდობა გამოუცხადა მას და ძირითად შემადგენლობაში გადაიყვანა. 2014-15 წლების სეზონში მან ესპანეთის უმაღლეს ლიგაში 26 მატჩი ჩაატარა და გაიტანა ერთი გოლი „კორდობას“ კარში სექტემბერში.

მიღწევები
ვალენსია
ესპანეთის თასის მფლობელი: 2018–19
ესპანეთის თასის ფინალისტი: 2021–22
აფონსუ-კლაუდიუ

აფონსუ-კლაუდიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 091 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32,68 კმ²-ზე. ფართობი 951 419 კმ²-ია.
ბრეჟეტუბა

ბრეჟეტუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 915 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34,62 კმ²-ზე. ფართობი 344 173 კმ²-ია.
კონსეისან-დუ-კასტელუ

კონსეისან-დუ-კასტელუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 620 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 681 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,64 კმ²-ზე. ფართობი 369 231 კმ²-ია.
დომინგუს-მარტინსი

დომინგუს-მარტინსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 545 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 847 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25,93 კმ²-ზე. ფართობი 1 228 კმ²-ია.
ლარანჟა-და-ტერა

ლარანჟა-და-ტერა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 826 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23,62 კმ²-ზე. ფართობი 458 369 კმ²-ია.
მარეშალ-ფლორიანუ

მარეშალ-ფლორიანუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 544 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 262 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49,98 კმ²-ზე. ფართობი 285 379 კმ²-ია.
ვენდა-ნოვა-დუ-იმიგრანტი

ვენდა-ნოვა-დუ-იმიგრანტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 447 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 109,98 კმ²-ზე. ფართობი 185 909 კმ²-ია.
ალფრედუ-შავისი

ალფრედუ-შავისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 698 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 955 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,66 კმ²-ზე. ფართობი 615 791 კმ²-ია.
ანშიეტა (ესპირიტუ-სანტუ)

ანშიეტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 902 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 58,41 კმ²-ზე. ფართობი 409 226 კმ²-ია.
გუარაპარი

გუარაპარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.6 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 105 286 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 177,1 კმ²-ზე. ფართობი 594 487 კმ²-ია.
იკონია

იკონია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 523 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 61,53 კმ²-ზე. ფართობი 203 528 კმ²-ია.
პიუმა

პიუმა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 123 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 242,18 კმ²-ზე. ფართობი 74 832 კმ²-ია.
რიუ-ნოვუ-დუ-სული

რიუ-ნოვუ-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 60 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 325 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 55,42 კმ²-ზე. ფართობი 204 358 კმ²-ია.
იტაგუასუ

იტაგუასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-ტერეზას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 134 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,59 კმ²-ზე. ფართობი 531 499 კმ²-ია.
იტარანა

იტარანა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-ტერეზას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 881 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36,42 კმ²-ზე. ფართობი 298 760 კმ²-ია.
სანტა-ლეოპოლდინა

სანტა-ლეოპოლდინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 65 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-ტერეზას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 240 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17,05 კმ²-ზე. ფართობი 718 097 კმ²-ია.
სანტა-მარია-დი-ჟებიტა

სანტა-მარია-დი-ჟებიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-ტერეზას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 176 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 46,46 კმ²-ზე. ფართობი 800 კმ²-ია.
სანტა-ტერეზა (ესპირიტუ-სანტუ)

სანტა-ტერეზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 655 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-ტერეზას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 823 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,94 კმ²-ზე. ფართობი 683 157 კმ²-ია.
სან-როკი-დუ-კანაანი

სან-როკი-დუ-კანაანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 120 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-ტერეზას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 273 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32,96 კმ²-ზე. ფართობი 342 005 კმ²-ია.
კარიასიკა

კარიასიკა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვიტორიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 348 738 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 246 კმ²-ზე. ფართობი 279 859 კმ²-ია.
სერა (ესპირიტუ-სანტუ)

სერა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 65 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვიტორიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 409 267 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 741,85 კმ²-ზე. ფართობი 551 687 კმ²-ია.
ვიანა (ესპირიტუ-სანტუ)

ვიანა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 34 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვიტორიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 65 001 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 207,84 კმ²-ზე. ფართობი 312 745 კმ²-ია.
ვილა-ველია

ვილა-ველია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვიტორიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 414 586 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 973 კმ²-ზე. ფართობი 210 067 კმ²-ია.
აგლონის ბაზილიკა

აგლონის ბაზილიკა — კათოლიციზმის ცენტრი ლატვიაში. ბაზილიკა მდებარეობს სოფელ აგლონაში, ქალაქებს დაუგავპილსსა და რეზეკნეს შორის, ლატგალიაში. ტაძარი აგებულია 1768-1789 წლებში.

1993 წლის 9 სექტემბერს აგლონას ეწვია რომის პაპი იოანე-პავლე , მოედანზე მან ჩაატარა მესა, რომელსაც ესწრებოდა 380 000 პილიგრიმი.

ტაძრის უმთავრესი დღესასწაულია 15 აგვისტო, ღვთისმშობლის მიძინების დღე, რომლის დროსაც ყოველწლიურად 150 000 კათოლიკე პილიგრიმი სტუმრობს აგლონას.
კაროლ ესტრეიხერი (უფროსი)

კაროლ ესტრეიხერი (; დ. 22 ნოემბერი, 1827, კრაკოვი — გ. 30 სექტემბერი, 1908, კრაკოვი) — პოლონური ლიტერატურისა და თეატრის ისტორიკოსი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, ბიბლიოგრაფი, იაგელონსკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის დირექტორი, ფილოსოფიის დოქტორი, ავსტრიის იმპერიის რაინდი, რუსეთის იმპერიის სამეფო კარის მრჩეველი.

დაიბადა ალოიზი რაფაელ ესტრეიხერის ოჯახში, იგი ცნობილი იყო პოლონურ სამეცნიერო და კულტურულ წრეებში. მისი პაპა ავსტრიიდან იყო გადმოსული კრაკოვში, რომელიც შემდგომ იაგელონსკის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. 1843-1845 წლებში კაროლი ფილოლოგიას სწავლობდა იაგელონსკის უნივერსიტეტში. 1845-1848 წლებში კი ამავე უნივერსიტეტში იურიდიული მეცნიერები შეისწავლა. 1861 წლიდან კრაკოვის სამეცნიერო საზოგადოების დამსახურებული წევრი იყო.
პეტუბასტის III

სეჰერუიბრა პადიბასტეტი (ასევე პეტუბასტის ) — სავარაუდოდ ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი), რომელიც მეფობდა გვიანი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 522 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 520 წელს. პეტუბასტისმა აქემენიანთა მმართველობისა და სატრაპ არიანდესის წინააღმდეგ აჯანყება მოაწყო. მისი სახელი პადიბასტეტი ითარგმნება როგორც, ბასტეტის მიერ მიცემული.
ნეხო I

ნეხო — ძველი ეგვიპტის ქალაქ საისის მეფე (ფარაონი). ნეხო არის საისის პირველი დადასტურებული ფარაონი ოცდამეექვსე დინასტიიდან, რომელმაც 8 წელი იმეფა, მეფობდა გვიანი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 672 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 664 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე მისი ვაჟი ფსამეტიქ ავიდა, რომელმაც ეგვიპტე ხელახლა გააერთიანა
სანხპტაჰი

სეჰექენრა სანხპტაჰი — ძველი ეგვიპტელი მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. სანხპტაჰი მეცამეტე დინასტიის 54-ე ან 55-ე ფარაონი იყო. სანხპტაჰმა მცირე ხნით იმეფა მემფისის რეგიონში, დანამდვილებით უცნობია მისი მმართველობის თარიღები, სავარაუდოდ ძვ.წ. 1663 წელსა და ძვ.წ. 1649 წელს შორის.
მენტუჰოტეპ V

სევაჯარა მენტუჰოტეპი (ასევე მენტუჰოტეპ ან მენტუჰოტეპ ) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით მენტუჰოტეპი იყო მეცამეტე დინასტიის 49-ე ან 50-ე ფარაონი. მან მცირე ხნით იმეფა, სავარაუდოდ ძვ.წ. 1655 წლისთვის, თუმცა არსებობს მეორე მოსაზრებაც, რომლის მიხედვითაც მან დაახლოებით ძვ.წ. 1663 წელდა და ძვ.წ. 1649 წელს შორის იმეფა.
მერხეპერა

მერხეპერა — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მერხეპერა დაახლოებით ძვ.წ. 1663 და ძვ.წ. 1649 წლებს შორის მეფობდა. მერხეპერა სავარაუდოდ ზემო ეგვიპტეს მართავადა ქალაქ თებედან ან ზემო და შუა ეგვიპტეს ქალაქ მემფისიდან. სავარაუდოდ მისი მმართველობის დროს აღმოსავლეთ ნილოსის დელტაზე მეთოთხმეტე დინასტია დომინირებდა.
ნეჯემიბრა

ნეჯემიბრა — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ნეჯემიბრამ მხოლოდ შვიდი თვე იმეფა დაახლოებით ძვ.წ. 1780 ან ძვ.წ. 1736 წლისთვის. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ნეჯემიბრა მეცამეტე დინასტიის მეთორმეტე ფარაონი იყო, ხოლო ფონ ბეკერათისა და დეტლეფ ფრანკეს მიხედვით ნეჯემიბრა არა მეთორმეტე არამედ მეთერთმეტე ფარაონი იყო.
რენსენები

რენსენები ამენემჰატი (ასევე რანისონბი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მიხედვით რენსენები იყო მეცამეტე დინასტიის მეთოთხმეტე ფარაონი, დეტლეფ ფრანკეს მიხედვით მეცამეტე, ხოლო ფონ ბეკერათის მიხედვით მეთექვსმეტე. მან მხოლოდ 4 თვე იმეფა ძვ.წ. 1777 წლისთვის.
სობეხოტეპ I

სებეხოტეპ — ძველი ეგვიპტის ფარაონი დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 1724-1718 წლებში, მეორე გარდამავალ პერიოდში.

არსებობს ვარაუდი, რომ სებეხოტეპ იყო დინასტიის უკანასკნელი ფარაონის ამენემჰეტ -ის შვილი. ფარაონ სებეხოტეპის შესახებ ინფორმაციას ვგებულობთ სხვადასხვა წარწერებიდან, ერთ-ერთი მათგანი გვატყობინებს, რომ იგი დაიწერა ფარაონ სებეხოტეპის მმართველობის მეოთხე წელს. მაშასადამე, იგი ქვეყანას არანაკლებ ოთხი წელი მართავდა.

2013 წლის დასაწყისში აბიდოსში წარმოებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად არქეოლოგთა ჯგუფმა ჯოზეფ ვეგნერის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინეს სებეხოტეპ -ის საფლავი. საფლავის კუთვნილების დადგენა მოხდა 2014 წლის 6 იანვარს, სამარხში ნაპოვნი ფილების (რომლებზეც სებეხოტეპ -ის სახელი იყო ამოტვიფრული) და ასევე, ტახტზე მჯდომარე ფარაონის ნახატების წყალობით შეძლეს. სარკოფაგი, რომელიც დაახლოებით 60 ტონას იწონის, წითელი კვარციტისაგანაა დამზადებული.
არაკრუსი (ესპირიტუ-სანტუ)

არაკრუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 0 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლინიარესის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 81 832 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57,47 კმ²-ზე. ფართობი 1 423 კმ²-ია.
ფუნდანი (ესპირიტუ-სანტუ)

ფუნდანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 41 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლინიარესის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 632 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 63,05 კმ²-ზე. ფართობი 279.648 კმ²-ია.
იბირასუ

იბირასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 50 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლინიარესის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 178 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 55,54 კმ²-ზე. ფართობი 201 248 კმ²-ია.