iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მუზები

მუზები — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ზევსისა და ტიტანიდი მნემოსინეს (მეხსიერების ქალღმერთი) ქალიშვილები. ჰესიოდის „თეოგონიის“ გადმოცემით, ზევსისა და მნემოსინეს საიდუმლო კავშირის შედეგად, რომელიც 9 დღე და ღამე გრძელდებოდა, დაიბადა 9 ქალიშვილი, რომელთაგან ყოველი მათგანი ერთნაირად იყო დაჯილდოებული სიმღერისა და ცეკვის ხელოვნებით. ეს მუზა-ქალღმერთები ყველა დროის პოეტების შთაგონების წყაროები იყვნენ და პარნასზე ცხოვრობდნენ. ისინი იყვნენ ერთადერთნი, რომლებსაც გააჩნდათ სრულყოფილი მეხსიერება წარსულის, აწმყოსა და მომავლის წინასწარმეტყველების ნიჭი. მუზები პოეზიას, მეცნიერებასა და ხელოვნებას მფარველობდნენ. მოხსენიებული არიან ჰომეროსის ნაწარმოებებში: „ილიადა“ და „ოდისეა“. ასევე, მათ ჰარმონიის ქალიშვილებს უწოდებენ. მუზებს ჰქონდათ თავიანთი ტაძრები, რომლებიც მუსეინებად იწოდებოდა (აქდან წამოვიდა სიტყვა „მუზეუმი“).

9 მუზა
მნემოსინეს 9 ქალიშვილი იშვიათად თამაშობდა მთავარ ძირითად როლს მითოლოგიურ სიუჟეტებში, მაგრამ ისინი ყოველთვის ფიგურირებენ ღმერთების ტრაპეზებზე, სადაც თავიანთი ლამაზი მელოდიური ხმებით ართობდნენ ყველას.

ისინი ადიდებდნენ ოლიმპიური ღმერთების გამარჯვებას ტიტანებზე.

მუზათა სიები სხვა ვარიანტებით
კრატეტის მიხედვით მუზები იყვნენ რვანი. მეფიმნელი მირთილიუსის მიხედვით -შვიდი ან ცხრა.
ცეცუსი ასახელებს 9 მუზას: ტერპსიქორა და ევტერპე ემთხვევა გესიოდეს მიერ დასახელებულ მუზებს. დანარჩენნი კი არიან: გელიკა, დია, ევნიკე, კალიქორა, ფელქსინოა, ენკელადა, ენოპა’’’.
საცხოვრებელი
ბევრი ადგილი ითვლება მუზების სამყოფელად: მთა ჰელიკონი ბეოტიაში, სადაც ისინი ჰიპოკრანეას ფანტანთან იკრიბებოდნენ ერთად სიმღერისა და ცეკვისათვის, მთა პარნასი; მთა პინდი და რა თქმა უნდა ოლიმპის ფერდობები, მამის - ზევსის სამყოფელთან ახლოს.
როდესაც ისინი იმყოფებოდნენ ძველ სამყოფელში ჰელიკონის მთაზე მუზები სულ 3 იყო: მელეთა (გამოცდილება), მნემა (მეხსიერება) და აოიდა (სიმღერა). თუკი ბეოტიაში სამი მუზის კულტი დიდ ხანს შენარჩუნდა, სხვა ოლქებში მათი რაოდენობა ვარირებდა. უფრო გვიან ეპოქაში დამკვიდრდა 9 მუზა რომელთაგან მთავარი იყო ტკბილხმოსანი კალიოპე.
მრისხანე შურისმაძიებელნი
მუზები რომლებიც ჰესიოდეს მიხედვით აძლევდნენ რჩევას მეფეებს, ართობდნენ ხალხს ასევე მათ შესწევდათ ძალა მრისხანე შურისძიებისათვის. ისინი არ იღებდნენ არავითარ კრიტიკას თავიანთი ხელოვნების მიმართ.
როდესაც ტბილხმოსანმა სირინოზებმა გამოწვევა სცადეს, მუზებმა შური იძიეს მათზე და ფრთები წაართვეს, სირცხვილის დასამალად სირინოზები წყალში ჩაცვივდნენ და წყლის ბინადარნი გახდნენ.
ასევე მაკედონიის მეფის პიეროსის ცხრა მოკვდავმა ქალიშვილმა (მათ პიერიდები უწოდეს) სცადეს მათი გამოწვევა რადგან ისინიც ცხოვრობდნენ ჰელიკონის ფერდობებზე, და ისეთივე სახელები ჰქონდათ როგორც მუზებს. ოვიდიუსის გადმოცემით შეჯიბრის დროს პიერიდების სიმღერამ არავიზე არ იმოქმედა ხოლო როცა გაისმა მუზების წმინდა წკრიალა ხმა მაშინ მთელი კოსმოსი გაჩერდა, გაწბილებული პიერიდები წაგებას არ შეურიგდნენ და მუზების ცემა განიზრახეს, ამ დროს ჩაერია აპოლონი და ისინი კაჭკაჭებად გადააქცია.
მათი კულტი პრაქტიკულად გაქრა ელინური ეპოქის დასაწყისში და ვერ ჰპოვა გაგრძელება რომაულ მითოლოგიაში. მაგრამ ზევსის 9 ქალიშვილის არსებობა ყოველთვის ახდენენ ზეგავლენას პოეტების წარმოდგენაზე
აბდულ ბარადარი

მულა აბდულ განი ბარადარი (პუშტუ: ; დ. 1968), (აგრეთვე ცნობილი როგორც მულა ბარადარ ახუნდი) — თალიბანის ავღანელი სამხედრო ლიდერი. ის არის მულა მუჰამედ ომარის თანაშემწე და კვეტას შურას წევრი. 2009 წელს მას მიიჩნევდნენ თალიბანის დე ფაქტო ლიდერადაც. 8 თებერვალს კარაჩიში, პაკისტანი ერთობლივი ოპერაციის შედეგად ცენტრალურმა სადაზვერვო სააგენტომ და პაკისტანელმა ძალოვნებმა მულა ბარადარი დააკავეს. ბარადარისგან მიღებული ინფორმაციის საშუალებით პაკისტანელებმა დააკავეს თალიბანის რამდენიმე ლიდერი. 25 თებერვალს ავღანეთის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ ბარადარის იქ ექსტრადიციის მოთხოვნას პაკისტანი დათანხმდა.
ლიმის პროვინცია

ლიმა — პროვინცია პერუში. მისი ფართობია 2,672.28 კმ². მოსახლეობა 7,605,742 (2007 წლის მონაცემებით). პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქვეყნის დედაქალაქი ლიმა. ლიმა იყოფა 43 ოლქად. პროვინციას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, პერუს რეგიონებიდან მას ესაზღვრება: აღმოსავლეთიდან პასკო და ხუნინი, სამხრეთითდან იკა და უანაკაველიკა, ხოლო ჩრდილოეთიდან ანკაში და უანუკო.
მესტვირიშვილი

მესტვირიშვილი — ქართული გვარი. გავრცელებულია კახეთსა და ქართლში. კახეთში გვარი გავრცელებულია შემდეგ სოფლებსა და ქალაქებში — ახმეტა, თელავი, კურდღელაური, პატარძეული, საგარეჯო, ქვედა ხოდაშენი, ხაშმი; ხოლო ქართლში — ასურეთი, ენაგეთი, თეთრიწყარო, კოდა, ნორიო და ფარცხისი.

წარმომადგენლები
ილია მესტვირიშვილი — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი
გიორგი მესტვირიშვილი — თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის გამგებელი

წყარო
.
ილია მესტვირიშვილი

ილია ალექსანდრეს ძე მესტვირიშვილი (დ. 1917) — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი ქისტაურის 197 საარჩევნო ოლქიდან. დაიბადა თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ კურდღელაურში. 1942-1943 ილია მესტვირიშვილი შევიდა ჯარის რიგებში. მესტვირიშვილი სკკპ წევრია 1944 წლიდან. 1961 წელს ილია მესტვრიშვილი აირჩიეს საქართველოს კპ თელავის რაიკომის მეორე მდივნად. 1958 წლიდან 1961 წლამდე მუშაობდა თელავის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის სოფლის მეურნეობის ინპექციის მთავარ აგრონომად.
მამადუ ტანჯა

მამადუ ტანჯა (; დ. 1938 — გ. 24 ნოემბერი, 2020, ნიამეი) — ნიგერელი პოლიტიკოსი, რომელსაც ეკავა ნიგერის პრეზიდენტის პოსტი 1999 წლიდან 2010 წლამდე. მანამდე 1991 წლიდან ის იყო პრეზიდენტი პოლიტიკური პარტიისა, ნაციონალური მოძრაობა საზოგადოების განვითარებისთვის. 1993 და 1996 წლებში ის უშედეგობ იღებდა მონაწილეობას საპრეზიდენტო არჩევნებში, სანამ 1999 წელს სახელმწიფოს პრეზიდენტი არ გახდა.

2009 წლის კონსტიტუციური კრიზისის შედეგად, 2010 წლის 18 თებერვალს აჯანყებულმა სამხედროებმა მოაწყვეს პუტჩი. მათ აიღეს ნიგერის პრეზიდენტის რეზიდენცია, დააკავეს პრეზიდენტი და ჩამოაყალიბეს ხუნტა. ამას წინ უძღოდა ოთხსაათიანი ბრძოლები ნიამეიში.
სულიანა

სულიანა — ქალაქი პერუს ჩრდილო-დასავლეთით, სულიანას პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს რეგიონის დედაქალაქ პიურადან 38 კილომეტრით ჩრდილოეთით.

კლიმატი
ზოგადად პროვინციაში კლიმატი ტროპიკულია, საშუალო 27 ° ტემპერატურით. მინიმალური ტემპერატურა შეადგენს +16 გრადუსს, მაქსიმალური +38, თუმცა ხშირია, როცა 42 გრადუსამდეც ადის. ქალაქი საზრდოობს მდინარე ჩირას წყლით. ახლომდებარე მინდვრები საკმაოდ ტენიანია. აქ მოშენებულია ძირითადად ტროპიკული კულტურები: ქოქოსის პალმა, ბანანი, ბრინჯი და ა.შ.

სულიანა, სან-მარტინისა და ტუმბესის რეგიონებთან ერთად, პერუს ბამბის კომერციალიზაციის უმნიშვნელოვანესი ცენტრია.

მოსახლეობა
სულიანას მოსახლეობა შეადგენს 162 500 კაცს (2005). მოსახლეობის 40% დაუსაქმებელია და ჩართულის საოჯახო მეურნეობაში.

ისტორია
ჩირას ხეობა ყოველთვის წარმოადგენდა მნიშვნელოვან ფერმერულ არეალს. ესპანელთა შემოჭრამდე, ეს ტერიტორია დასახლებული იყო სხვადასხვა ინდიელი ხალხებით: ტალანები, მოჩიკა, ჩიმუ, ინკები. კონტინენტის ამ ნაწილში, სწორედ ამ ხეობაში დააარსეს ესპანელებმა პირველი ქალაქი, 1532 წელს. შემდგომში მათ შეცვალეს ადგილობრივი ფერმერული სისტემა.

სულიანა დაარსდა მოგვიანებით, საუკუნეში, 1783 წლის 8 ივლისს, ეპისკოპოს ბალთაზარ ხაიმე მარტინეს დე კომპანიონ ბუფანდას მიერ. ამ უკანასკნელმა ქალაქს „ელ-პრინსიპი" დაარქვა.
შორენა ბეგაშვილი

შორენა ბეგაშვილი (დ. 8 ივლისი, 1982, რუსთავი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი და ტელეწამყვანი.

დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი. მუშაობდა ვაკის თეატრალურ სარდაფში, რუსთაველის თეატრალურ სარდაფში, თეატრ „გლობუსში“.

შორენას კარიერა პრაქტიკულად დაიწყო 2008 წლიდან, როდესაც ის გაშიშვლდა ქართულენოვანი „ფლეიბოისთვის“. ამის შემდეგ ბეგაშვილი თამაშობდა სხვადასხვა ეროტიკულ როლებს.

2009–2010 წლებში ჰქონდა საავტორო ეროტიკული ხასიათის გადაცემა „ღამე შორენასთან“ (იმედი ). გადაცემას ბევრი კრიტიკა მოჰყვა, როგორც საზოგადოების მხრიდან, ასევე სასულიერო პირებისაგან.

„რუსთავი 2“-ის ეთერში ვანიკო თარხნიშვილთან ერთად მიჰყავდა გადაცემა „იღბლიანი ბორბალი“, რომელიც დაიხურა 2017 წელს.

შორენა გახვეული იყო უამრავ სკანდალში, როგორც მისი საქმიანობის, ასევე მისი პირადი ცხოვრების გარშემო. ერთ-ერთი ყველაზე გახმოვანებული სკანდალი ეხება მისსა და საქართველოს სამეფო ტახტის მემკვიდრის დავით მუხრანელის რომანს.

2020 წლის სექტემბრიდან რუსთავი 2-ზე მიჰყავს გადაცემა „შორენას ეფექტი“.

შორენა ბეგაშვილი განქორწინებულია, ჰყავს ქალიშვილი ევა.

ფილმოგრაფია
ტარაპოტო

ტარაპოტო — იგივე „პალმების ქალაქი“, ქალაქი ჩრდილოეთ პერუში, სან-მარტინის პროვინციის უმსხვილესი ქალაქი, პერუს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კომერციული ცენტრი. მდებარეობს დედაქალაქ ლიმადან თვითმფრინავით 1 საათის საფრენ მანძილზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე.

ტარაპოტო 1872 წელს დააარსა ეპისკოპოსმა ბალთაზარ მარტინეს ხიმენეს დე კომპანიონმა. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 117, 184 კაცს (2007).

რეგიონის ძირითად საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს ტურიზმი. ასევე უკანონო ეკონომიკური საქმიანობა და ე.წ. „ჩრდილოვანი ეკონომიკა“, რაც ძირითადად კოკაინით ვაჭრობაში გამოიხატება.
ტარაპოტო რეგიონის მნიშვნელოვანი უმაღლესი საგანმანათლებლო ცენტრია, სადაც ამზადებენ პროფესიონალებს ტექნიკურ და აგრარულ სექტორში.

ტურიზმი
ტარაპოტო უამრავ ტურისტს იზიდავს. განსაკუთრებით განვითარებულია სათავგადასავლო ტურიზმი. ქალაქიდან ეწყობა ტურები ამაზონის ტყეებსა და ანდების მთებში.
ტურისტებს ასევე იზიდავს საკმაოდ აქტიური ღამის ცხოვრება, ულამაზესი პეიზაჟები, გასაოცარი ჩანჩქერები, ლაგუნები. ფუნქციონირებს უამრავი სასტუმრო და რესტორანი.
ქალაქს ემსახურება გილერმო დელ კასტილიო პარადესის აეროპორტი.
პუერტო-მალდონადო

პუერტო-მალდონადო — ქალაქი პერუს აღმოსავლეთ ნაწილში, მადრე-დე-დიოსის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქიდან 55 კილომეტრში მდებარეობს პერუ-ბოლივიის სახელმწიფო საზღვარი. პუერტო-მალდონადო საავტომობილო ხაზით დაკავშირებულია ლიმასთან. დასახლებული პუნქტის სიახლოვეს მიედინება სამხრეთ ამერიკის ყველაზე გრძელი და წყალუხვი მდინარე ამაზონი. პუერტო-მალდონადომ ქალაქის სტატუსი მიიღო 1902 წლის 10 ივლისს. ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეროვნული პარკი.
ტუმბესი (ქალაქი)

ტუმბესი – ქალაქი პერუს ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარე ტუმბესის სანაპიროებზე, ტუმბესის რეგიონის დედაქალაქი. მდებარეობს ეკვადორის საზღვართან საკმაოდ ახლოს. მოსახლეობა შეადგენს 94 702 კაცს.

ისტორია
ტუმბესის ტერიტორია, ჯერ კიდევ ინკებამდელ ხანაში დასახლებული იყო ტუმპისის ეთნიკური ჯგუფის ხალხებით, დაახლოებით 178 000 ადამიანით.
შემდგომში, 1400 წელს, ინკა პაჩაკუტიმ ეს ტერიტორია შეუერთა ინკების იმპერიას და მალე იგი იქცა იმპერიის უმნიშვნელოვანეს ცენტრად. ცოტა მოგვიანებით, იმპერატორმა უაინა კაპაკმა აქ გაიყვანა გზები და ააშენა სახლები და სასახლეები.

ესპანელთა შეჭრა
1528 წელს, ტუმბესს ეწვია ესპანელი კონკისტადორი ფრანსისკო პისარო. უკვე 1532 წელს, პისარო ხელმეორედ სტუმრობს ქალაქს, ამჯერად დაპყრობის მიზნით, მაგრამ მოულოდნელ წინააღმდეგობას აწყდება ადგილობრივ ბელად კურაკასგან.

მანგლარესის ბრძოლაში, პისარომ სრული გამარჯვება მოიპოვა ადგილობრივებზე.
დიდი კოლუმბიის ვიცე-სამეფოს დაშლის შემდეგ, მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი პერუს მიეკუთვნა, მას დე-ფაქტო ეკვადორი აკონტროლებდა. რის გამოც ამ ორ ქვეყანას შორის არაერთი საბრძოლო შეტაკება მომხდარა. მშვიდობა მიღწეული ვერ იქნა 1992 წლამდე, როდესაც უკანასკნელი კონფლიქტის შემდეგ პერუს პრეზიდენტმა ალბერტო ფუხიმორმა და ეკვადორის პრეზიდენტმა ხამილ მაუადმა ხელი მოაწერეს დოკუმენტს, რომლის მიხედვითაც, ეკვადორი ტუმბესსა და მის მიმდებარე ტერიტორიებს პერუს შემადგენელ ნაწილად აღიარებს.
ჩინჩა-ალტა

ჩინჩა-ალტა — ქალაქი პერუში, იკას რეგიონში, ჩინჩას პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ლიმას სამხრეთით, 200 კილომეტრის დაშორებით. მოსახლეობა შეადგენს 177, 000 კაცს.

ისტორია
პირველი მოსახლეები ამ ტერიტორიაზე საუკუნეში გამოჩნდნენ. ეს ხალხი ცნობილია როგორც პრე-ჩინჩა. ისტორიკოსი ლუის კანეპა პაჩა ამ ხალხის აქ მოსვლის პერიოდად საუკუნეს მიიჩნევს. ეს ხალხი დაკავებული იყო და საზრდოობდა მეთევზეობითა და შემგროვებლობით. მათი წარმომავლობა დღემდე უცნობია.

 საუკუნეში, ამ ტერიტორიაზე გამოჩნდა უფრო განვითარებული და მეომარი ხალხი ჩინჩა. მათ მოაწესრიგეს აგრარული სფერო, გაიყვანეს საირიგაციო სისტემა, ააშენეს არქიტექტურული ძეგლები. სულ მალე, ჩინჩას ხალხი იქცა არეალის ძირითად მოსახლეობად.
მათ განვითარების საკმაოდ მაღალ დონეს მიაღწიეს. განსაკუთრებით ზღვაოსნობაში და სავარაუდოდ, ცენტრალური ამერიკის სანაპიროებამდეც კი მიაღწიეს.

1458-1460 წლებში, ჩინჩას ხალხი დაიპყრო ინკების ძლევამოსილი იმპერიის არმიამ, იმპერატორ პაჩაკუტის მმართველობისას, უფლისწულ ტუპაკ ინკა იუპანკის სარდლობით. სულ მალე, ეს ტერიტორია გახდა იმპერიის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი. შემდგომში, ეს რეგიონიც, ისევე როგორც მთელი იმპერია, დაპყრობილ იქნა ესპანელების მიერ. მოხდა ადგილობრივების ასიმილაცია ესპანელების მიერ ჩამოყვანილ აფრიკელებთან.

2007 წლის პერუში მომხდარი მიწისძვრისას, ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზარალდა.
ლიმის კულტურა

ლიმის კულტურა — ინკებამდელი ცივილიზაცია თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე, ჩვენი წელთაღრიცხვის 100 – 650 წლებში. ეს ცივილიზაცია ყვაოდა მდინარეების – ჩილონის, რიმაკის და ლურინის ხეობებში. ცნობილია თავიანთი გასაოცარი კერამიკული ნაწარმით. ლიმის ცივილიზაციამ ააშენა უამრავი ტაძარი, რომლებსაც ცნობილია, როგორც უაკა. ამ ტაძრებმა ჩვენამდეც მოაღწია და მათი ნახვა შესაძლებელია ქალაქ ლიმაში, მაგალითად ტაძრები – უაკა-პუკლიანა და უაკა-უალამარკა.
უაურის პროვინცია

უაურა — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. უაურას დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ხოლო აღმოსავლეთიდან ანკაშის რეგიონი. დასახლებული პუნქტის ადმინისტრაციული ცენტრია უაჩო. პროვინციის მოსახლეობაა 180 000 ადამიანი, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 36,8 ადამიანს. უაურას ფართობია 4 891,92 კმ²-ს. იგი იყოფა 12 რაიონად.
პარაკასის კულტურა

პარაკასის კულტურა – ეს იყო მნიშვნელოვანი საზოგადოება ანდების მთებში, ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 600-175 წლებში. ეს ცივილიზაცია ფლობდა უზარმაზარ ცოდნას საირიგაციო და წყლის მენეჯმენტის საკითხებში. ისინი აღმოცენდნენ პარაკასის ნახევარკუნძულზე. ესაა დღევანდელი პერუს ტერიტორია, პარაკასის რაიონი, პისკოს პროვინცია, იკას რეგიონი. ინფორმაცია, რომელიც დღეს ჩვენ გაგვაჩნია ამ კულტურის შესახებ, ეყრდნობა არქეოლოგიურ გათხრებს პარაკასის ნეკროპოლისში, რომელიც პირველად პერუელმა მეცნიერმა ხულიო ტელომ განახორციელა 1920 წელს. ვარი-კაიანის ნეკროპოლისი გამოირჩევა მიწისქვეშა აკლდამათა სიმრავლით, სადაც აღმოჩენილია ორმოცამდე მუმია. სავარაუდოა, რომ თითოეული აკლდამა ეკუთვნოდა ცალკეულ ოჯახს ან კლანს. ყოველი მუმია, თოკით იყო მიბმული აკლდამის ფსკერზე და შემდეგ მრავალ ფენად გახვეული მდიდრულად მორთულ ბამბის ქსოვილებში. ეს ქსოვილები, დღეისათვის მიჩნეულია ყველაზე უფრო დახვეწილ პროდუქტებად, რომელიც კი შეუქმნიათ ანდების ცივილიზაციებს და წარმოადგენს მათსავე ხელოვნების პირველ ნიმუშებს.
ბარანკის პროვინცია

ბარანკა — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. ბარანკას დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ხოლო ჩრდილოეთიდან ანკაშის რეგიონი. დასახლებული პუნქტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბარანკა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 137,689 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 101,6 ადამიანს. ბარანკას ფართობია 1 355,87 კმ²-ს. იგი იყოფა 5 რაიონად. ბარანკას პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1984 წლის 5 ოქტომბერს.
კახატამბოს პროვინცია

კახატამბო — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კახატამბოს ჩრდილოეთიდან ანკაშის რეგიონი, ხოლო აღმოსავლეთიდან უანუკოს რეგიონი ესაზღვრება. კახატამბოს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კახატამბო. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 9 618 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 6.3 ადამიანს. კახატამბოს ფართობია 1 515,21 კმ²-ს. პროვინცია იყოფა 5 რაიონად.
კანტის პროვინცია

კანტა — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კანტას დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიმის პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან ხუნინის რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანტა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 13,369 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 7,9 ადამიანს. კანტას ფართობია 1 687,29 კმ²-ს. იგი იყოფა 7 რაიონად.
კანიეტეს პროვინცია

კანიეტე — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კანიეტეს დასავლეთიდან ესახზღვრება წყნარი ოკეანე, პროვინციის სამხრეთის მოსაზღვრე რეგიონია იკა. კანიეტეს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან-ვისენტე-დე-კანიეტე. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 191 409 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 41,8 ადამიანს. კანიეტეს ფართობია 4 577,16 კმ²-ს. პროვინცია იყოფა 16 რაიონად. კანიეტეს ტერიტორიაზე მდებარეობს ნასკას უდაბნო.
უარალის პროვინცია

უარალი — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. უარალის დასავლეთიდან ესახზღვრება წყნარი ოკეანე, პროვინციის აღმოსავლეთის მოსაზღვრე რეგიონებია: უანუკო და პასკო. უარალის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი უარალი. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 160 894 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 44 ადამიანს. უარალის ფართობია 3 655,7 კმ²-ს. პროვინცია იყოფა 12 რაიონად. უარალის პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1976 წლის 11 მაისს.
უაროჩირის პროვინცია

უაროჩირი — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. უაროჩირის დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიმის პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან ხუნინის რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მატუკანა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 62 342 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 11.0 ადამიანს. უაროჩირის ფართობია 5 657,93 კმ²-ს. უაროჩირი იყოფა 32 რაიონად.
იაუიოსის პროვინცია

იაუიოსი — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. იაუიოსს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ხუნინის, ხოლო სამხრეთიდან იკას რეგიონები. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იაუიოსი. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 25,325 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3,7 ადამიანს. იაუიოსის ფართობია 6 901,58 კმ². იყოფა 33 რაიონად.
ლამბაიეკეს პროვინცია

ლამბაიეკე — პროვინცია პერუში, ლამბაიეკეს რეგიონში. ლამბაიეკეს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ჩრდილოეთიდან პიურას რეგიონი. ლამბაიეკეს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლამბაიეკე. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 258 747 კაცს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 27,6 კაცს. ლამბაიეკეს ფართობია 9 346,63 კმ². ლამბაიეკე იყოფა 12 რაიონად.
პურუსის პროვინცია

პურუსი — პროვინცია პერუში, პერუს უკაიალის რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ბრაზილია, ხოლო სამხრეთიდან მადრე-დე-დიოსის რეგიონი. პურუსის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ესპერანსა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 3 485 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 0,2 ადამიანს. პურუსის ფართობია 17 847,76 კმ². პურუსი იყოფა 1 რაიონად.
პადრე-აბადის პროვინცია

პადრე-აბადი — პროვინცია პერუში, პერუს უკაიალის რეგიონში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლორეტოს, ხოლო დასავლეთიდან უანუკოს რეგიონები. პადრე-აბადის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აგაიტია. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 44 310 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 5 ადამიანს. პადრე-აბადის ფართობია 8 822 კმ². პადრე-აბადი იყოფა 3 რაიონად.
ატალაიის პროვინცია

ატალაია — პროვინცია პერუში, პერუს უკაიალის რეგიონში. სამხრეთიდან ესაზღვრება კუსკოს და ხუნინის რეგიონები. ატალაიას ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ატალაია. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 38 104 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 1 ადამიანს. ატალაიას ფართობია 38 924,43 კმ². ატალაია იყოფა 4 რაიონად. ატალიას პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1982 წლის 1 ივნისს.
კორონელ-პორტილიოს პროვინცია

კორონელ-პორტილიო — პროვინცია პერუში, პერუს უკაიალის რეგიონში. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბრაზილია, ხოლო ჩრდილოეთიდან ლორეტოს რეგიონი. კორონელ-პორტილიოსის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პუკალიპა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 316,546 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 8,7 ადამიანს. კორონელ-პორტილიოსი ფართობია 36 235,953 კმ². კორონელ-პორტილიოსი იყოფა 7 რაიონად.
სარუმილიის პროვინცია

ატალაია — პროვინცია პერუში, ტუმბესის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ეკვადორი. სარუმილიას ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სარუმილია. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 36 669 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 49,2 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 745,13 კმ². სარუმილია იყოფა 4 რაიონად. სარუმილიას პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1942 წლის 17 ნოემბერი.
კონტრალმირანტე-ვილიარის პროვინცია

კონტრალმირანტე-ვილიარი — პროვინცია პერუში, ტუმბესის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება პიურას რეგიონი. კონტრალმირანტე-ვილიარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სორიტოსი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 15 971 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 10,6 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 1 499,88 კმ². კონტრალმირანტე-ვილიარი იყოფა 3 რაიონად.
ტუმბესის პროვინცია

ტუმბესი — პროვინცია პერუში, ტუმბესის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ეკვადორი, ხოლო სამხრეთიდან პიურას რეგიონი. ტუმბესის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტუმბესი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 139 073 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 77.2 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 1 800,85 კმ². ტუმბესი იყოფა 6 რაიონად.
ტაკნის პროვინცია

ტაკნა — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება ჩილე. ტაკნას ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტაკნა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 250 509 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 31.1 ადამიანს. ფართობი 8 066,11 კმ²-ს შეადგენს. იყოფა 10 რაიონად.
ტარატის პროვინცია

ტარატა — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება პუნოს რეგიონი, ხოლო სამხრეთიდან ესაზღვრება ბოლივია. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტარატა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 6 630 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 2,4 ადამიანს. ფართობი 2 819,96 კმ²-ს შეადგენს. იყოფა 8 რაიონად.
ხორხე-ბასადრეს პროვინცია

ხორხე-ბასადრე — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მონკეგას რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლოკუმბა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 8 814 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3,01 ადამიანს. პროვინციის ფართობი 2 928,72 კმ²-ს შეადგენს; იყოფა 3 რაიონად. პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1988 წლის 21 აპრილს.
კანდარავეს პროვინცია

კანდარავე — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მოკეგას, ხოლო აღმოსავლეთიდან პუნოს რეგიონები. კანდარავეს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანდარავე. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 8 543 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3.8 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 2 261,10 კმ². კანდარავე იყოფა 6 რაიონად. პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1921 წელს.
ხუან ველასკო ალვარადო

ხუან ველასკო ალვარადო (; დ. 16 ივნისი, 1910, პიურა, პერუ — გ. 24 დეკემბერი, 1977,პერუ) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ხელისუფლების სათავეში მოექცა სამხედრო გადატრიალების შედეგად და ქვეყანას მართვდა 1968-1975 წწ. რევოლუციური შეიარაღებული ძალების პირველი პრეზიდენტის წოდებით. 1975 წელს მორიგი სამხედრო გადატრიალების შედეგად ხელისუფლებას ჩამოაშორეს. თანამდებობის დატოვების შემდეგ ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებას და გარდაიცვალა 1977 წლის 24 დეკემბერს.
ნიკოლას ლინდლეი

ნიკოლას ლინდლეი (; დ. 16 ნოემბერი, 1908 — გ. 3 თებერვალი, 1995) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამხედრო ხუნტის მეორე პრეზიდენტის წოდებით პერუს მართავდა 1963 წლის 3 მარტიდან 28 ივლისამდე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ლიმაში ინგლისური წარმოშობის არისტოკრატის ოჯახში. განათლება მიიღო ინგლისურ-პერუულ სკოლაში. უმაღლესი სამხედრო განათლება მიიღო ჩირილოსის სამხედრო სასწავლებელში.

1962 წელს რიკარდო პერეს გოდოისთან ერთად მოახდინა სამხედრო გადატრიალება კანონიერად არჩეული პრეზიდენტის მანუელ პრადოს წინააღმდეგ, რომელსაც საპრეზიდენტო უფლებამოსილების გასვლამდე დარჩენილი ჰქონდა მხოლოდ 10 დღე.

გადატრიალების შემდეგ შექმნეს ხუნტა რიკარდო პერეს გოდოის მეთაურობით, მაგრამ 1963 წლის 3 მარტს ნიკოლას ლინდლეიმ მის წინააღმდეგ მოაწყო მეორე სახელმწიფო გადატრიალება და ორგანიზება გაუწია ახალ საპრეზიდენტო არჩევნებს, რომელშიც გაიმარჯვა ფერნანდო ბელაუნდე ტერიმ.

1964–1975 წწ. იყო პერუს ელჩი ესპანეთში, რის შემდეგაც ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკას. გარდაიცვალა 1995 წელს 87 წლის ასაკში.
რიკარდო პერეს გოდოი

რიკარდო პერეს გოდოი (; დ. 9 ივნისი, 1905 — გ. 26 ივლისი, 1982) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამხედრო ხუნტის პირველი პრეზიდენტის წოდებით პერუს მართავდა 1962–1963 წწ.

1962 წელს ნიკოლას ლინდლეისთან ერთად მოახდინა სამხედრო გადატრიალება კანონიერად არჩეული პრეზიდენტის მანუელ პრადოს წინააღმდეგ, რომელსაც საპრეზიდენტო უფლებამოსილების გასვლამდე დარჩენილი ჰქონდა მხოლოდ 10 დღე.

გადატრიალების შემდეგ შექმნეს ხუნტა რიკარდო პერეს გოდოის მეთაურობით, მაგრამ 1963 წლის 3 მარტს ნიკოლას ლინდლეიმ მის წინააღმდეგ მოაწყო მეორე სახელმწიფო გადატრიალება და ორგანიზება გაუწია ახალ საპრეზიდენტო არჩევნებს, რომელშიც გაიმარჯვა ფერნანდო ბელაუნდე ტერიმ.

გარდაიცვალა ლიმაში, 1982 წელს 77 წლის ასაკში.