iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ეუა (კუნძული)

ეუა — ტონგის სამეფოს კუნძული წყნარ ოკეანეში, 18 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუნძულ ტონგატაპუდან. ხმელეთის საერთო ფართობია — 87,44 კმ², მოსახლეობა 5016 ადამიანი (2011 წელი), რაც შეადგენს ტონგის სამეფოს მთელი მოსახლეობის 4,86 %-ს. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ეუას ოლქში.

გეოგრაფია
ტონგის არქიპელაგის სხვა კუნძულებისგან განსხვავებით კუნძულ ეუას აქვს მთიანი რელიეფი და ვულკანური წარმოშობა. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 383 მეტრ სიმაღლეს. ეუას სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 19 კმ-ს, სიგანე — 7,5 კმ-ს. ეუა დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, ხოლო ნიადაგი გამოირჩევა მაღალი ნაყოფიერებით, რაც დადებითად აისახება სოფლის მეურნეობის განვითარებაზე.

ისტორია
კუნძული 1643 წლის იანვარში აღმოაჩინა ნიდერლანდელმა მოგზაურმა აბელ ტასმანმა, რომელმაც მას სახელად დაარქვა მიდელბურგ-ეილანდტი . 1773 წლის ოქტომბერში ეუაზე გადავიდა ინგლისელი მოგზაური ჯეიმზ კუკი.

მოსახლეობა
გეოგრაფიულად ეუას კუნძული ტონგატაპუს კუნძულების ნაწილია, ადმინისტრაციულად — იყოფა ორ რაიონად: ეუა-მოტუ'ა და ეუა-ფო'ოუ. 2011 წელს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 5016 ადამიანი. სულ ეუას კუნძულზე 13 სოფელია. ყველაზე დიდი სოფლებია — ოჰონუა, ჰა'ატუ'ა, ანგაჰა და პანგაი. ეუას ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — 'ოჰონუა. 1860 წელს ეუას კუნძულზე გადმოასახლეს კუნძულ ატას მოსახლეობა, ხოლო 1946 წელს — ნიუაფოოუს კუნძულის მოსახლეობა ვულკანის ძლიერი ამოფრქვევის გამო.
ტოფუა

ტოფუა — ვულკანური კუნძული ტონგის სამეფოს ჰააპაის კუნძულების აღმოსავლეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში. მდებარეობს დაახლოებით 26 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძულ კოტუდან და 155 კმ-ში ჩრდილოეთით კუნძულ ტონგატაპუდან. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ჰააპაის ოლქში.

გეოგრაფია
კუნძული წარმოადგენს მოქმედ ვულკანს, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან აღწევს 507 მეტრს. ფართობი — 55,63 კმ². ტოფუას დიამეტრი შეადგენს დაახლოებით 8 კმ-ს. კრატერის ცენტრში მდებარეობს ტბა.

ისტორია
კუნძული 1774 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მოგზაურმა ჯეიმზ კუკმა, მაგრამ იგი იქ არ გადასულა. 1789 წელს კუნძულზე გადავიდა პირველი ევროპელი — უილიამ ბლაი.

მოსახლეობა
1996 წელს კუნძულზე ცხოვრობდა სულ 5 ადამიანი. 2011 წლისთვის კუნძული დაუსახლებელია.

საინტერესო ფაქტები
2008 წელს შვეიცარელმა ქსავიერ როსეტიმ კუნძულზე იცხოვრა 300 დღე. კუნძულზე თავისი ცხოვრება მან გადაიღო ვიდეოზე, რის შემდეგაც შეიქმნა ფილმი.
ნიუაფოოუ

ნიუაფოოუ — კუნძული ტონგის სამეფოს ნიუასის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. კუნძულის ისტორიული დასახელებაა — კეთილი იმედების კუნძული და ტინ-კენი . ტონგის სამეფოს ყველაზე ჩრდილოეთი კუნძული. მდებარეობს 337 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით ვავაუს კუნძულებიდან და 640 კმ-ში ჩრდილოეთით ტონგატაპუს კუნძულიდან. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ნიუასის ოლქში.

გეოგრაფია
ნიუაფოოუ — ვულკანური კუნძულია, ფართობით 50,27 კმ². კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 250 მეტრ სიმაღლეს (იმ ადგილიდან შორიახლოს, რომელსაც ჰქვია მოკოტუ). ნიუაფოოუზე არსებობს ორი მტკნარი წყლის ტბა. ყველაზე დიდია — ვაი-ლაჰი (მდებარეობს ვულკანის კრატერში). მასში არსებობს სამი მომცრო კუნძული. მეორე ტბა — ვაი-სიი (ან ვაი-მატააჰო). ნიუაფოოუ დაფარულია ხშირი ტყეებით.

ისტორია
კუნძული 1616 წელს აღმოაჩინეს ნიდერლანდელმა მოგზაურებმა იაკობ ლემერმა და ვილემ სხაუტენმა, რომლებმაც მას დაარქვეს კეთილი იმედების კუნძული.

კუნძულზე დაფიქსირებულია ვულკანის რამდენიმე ამოფრქვევა. საუკუნეში ამოფრქვევები მოხდა 1814, 1853, 1867, 1886 და 1887 წლებში. 1853 წლის ამოფრქვევამ მთლიანად გაანადგურა აჰაუს დასახლება (დაიღუპა 25 ადამიანი). 1912 და 1929 წლების ამოფრქვევებმა გაანადგურა ფუტუს დასახლება. 1946 წლის დეკემბერში ნიუაფოოუდან კუნძულ ეუაზე გადაასახლეს 1300 მაცხოვრებელი და 1958 წლამდე ნიუაფოოუს კუნძული დაუსახლებელი იყო. უკანასკნელი ამოფრქვევა დარეგისტრირდა 1985 წელს.

მოსახლეობა
2011 წელს ნიუაფოოუს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 523 ადამიანი. ყველა სოფელი მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილში. ნიუაფოოუზე მოქმედებს აეროდრომი.
ტაფაჰი

ტაფაჰი — მომცრო კუნძული ტონგის სამეფოს ნიუასის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. კუნძულის ისტორიული დასახელებაა — ქოქოს-ეილანტი და ბოსკავენი . მდებარეობს 9 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძულ ნიუატოპუტაპუდან. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ნიუასის ოლქში.

გეოგრაფია
ტაფაჰის კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა და სტრატოვულკანისთვის ტიპური კონუსის ფორმა. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან — მთა პიუ-ო-ტაფაჰი (--) — 560 მეტრი. ნიადაგს ასევე აქვს ვულკანური წარმოშობა და იდეალურია ვანილის და კავის მოყვანისათვის, რითაც დაკავებულია ტაფაჰის მოსახლეობა. კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს უბე.

ისტორია
ტაფაჰის კუნძული 1616 წელს აღმოაჩინეს ნიდერლანდელმა მოგზაურებმა ვილემ სხაუტენმა და იაკობ ლემერმა, რომლებმაც კუნძულს დაარქვეს ქოქოს-ეილანტი , ანუ ქოქოსის კუნძული. მაგრამ კუნძულზე გადასვლა ზღვაოსნებმა ვერ შეძლეს, სათანადო ადგილის არარსებობის გამო. მიუხედავად ამისა საკუთარ გემის ჟურნალში ნიდერლანდელებმა აღწერეს ადგილობრივი მოსახლეობა, როგორც საკმაოდ მეგობრულები და ყველაფრით დაინტერესებულები. მოსახლეობა გულუხვად სთავაზობდა მოგზაურებს ქოქოსს და იამსს, ხოლო სანაცვლოდ იღებდნენ ლითონის ნაკეთობებს (ძირითადად ლურსმნებს).

მოსახლეობა
2011 წელს ტაფაჰის კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 43 ადამიანს. ტაფაჰის ერთადერთი დასახლება მდებარეობს მთის ჩრდილოეთი ნაწილის პლატოზე. კუნძულზე არსებობს სახელმწიფო დაწყებითი სკოლა.
ნიუატოპუტაპუ

ნიუატოპუტაპუ — კუნძული ტონგის სამეფოს ნიუასის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. მდებარეობს 167 კმ-ში ჩრდილოეთით კუნძულ ვავაუდან და 516 კმ-ში ჩრდილოეთით კუნძულ ტონგატაპუდან. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ნიუასის ოლქში.

გეოგრაფია
ნიუატოპუტაპუს კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 157 მეტრს და წარმოადგენს ძველი ვულკანის კრატერს, რომელმაც განიცადა ძლიერი ეროზია. ნიუატოპუტაპუს სანაპირო ვაკიანია და გარშემორტყმულია მარჯნის რიფით, რომელიც უძველეს დროში გარს ერტყა ვულკანს. კუნძულის ხმელეთის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 18 კმ²-ს.

ისტორია
ნიუატოპუტაპუს კუნძული 1616 წელს აღმოაჩინეს ნიდერლანდელმა მოგზაურებმა იაკობ ლემერმა და ვილემ სხაუტენმა. მათ კუნძულს სახელად დაარქვეს (ნიდერლანდური ენიდან თარგმანში — «მოღალატეთა კუნძული»). 1767 წელს კუნძულზე იმყოფებოდა ინგლისელი მოგზაური სამუელ უოლისი, რომელმაც მას სახელად დაარქვა კეპელის კუნძული , ბრიტანეთის საადმირალოს პირველი ლორდის — ოგასტეს კეპელის პატივსაცემად.

მოსახლეობა
2011 წელს კუნძულ ნიუატოპუტაპუს მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 716 ადამიანი. მთავარი დასახლება — სოფელი ჰიჰიფო, რომელიც მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ნიუატოპუტაპუს კუნძულზე მოქმედებს აეროპორტი.

საინტერესო ფაქტები
ზოგიერთი მონაცემებით, ნიუატოპუტაპუს კუნძული მოძრაობს 25,4 სმ წელიწადში სიჩქარით, რაც ყველაზე სწრაფი სიჩქარეა გეოლოგიური სტრუქტურებისათვის.
დიმა ობოლაძე

დიმიტრი (დიმა) ობოლაძე (დ. 27 იანვარი, 1968) — ქართველი სპორტული ჟურნალისტი და კომენტატორი.

სწავლობდა პირველ ექსპერიმენტულ სკოლაში. ჩააბარა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტზე, თუმცა შემდეგ საბუთები ჟურნალისტიკის მეორად ფაკულტეტზე გადაიტანა. მუშაობდა სპორტულ გაზეთ „სარბიელში“, „ალიონში“, რადიო „პიკის საათში“, ტელეკომპანია „მეორე არხზე“. 1995-2017 წლებში მუშაობდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ში. 2017 წლიდან მუშაობს ტელეკომპანია „იმედზე“.
კაო

კაო — ვულკანური კუნძული ტონგის სამეფოს ჰააპაის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. მდებარეობს 5 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძულ ტოფუადან და 160 კმ-ში ჩრდილოეთით კუნძულ ტონგატაპუდან. ადმინისტრაციულად, კუნძული შედის ჰააპაის ოლქში.

გეოგრაფია
კაოს კუნძულს აქვს სიმეტრიული კონუსის მსგავსი ფორმა. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 1046 მეტრ სიმაღლეს (ეს უმაღლესი წერტილია მთელ ტონგის სამეფოში). ვულკანის პატარა კრატერში მდებარეობს მტკნარი წყლის ტბა. კუნძულის ხმელეთის ფართობი შეადგენს 11,6 კმ²-ს.

ისტორია
კაოს კუნძული 1774 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მოგზაურმა ჯეიმზ კუკმა.
მიხეილ სომოვი

მიხეილ სომოვი ( დ. 7 აპრილი [ძვ. სტ. 25 მარტი] 1908, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 30 დეკემბერი, 1973, ლენინგრადი, სსრკ) — რუსი ოკეანოლოგი, პოლარეთის მკვლევარი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1954). საბჭოთა კავშირის გმირი (1951), საპატიო პოლარელი (1945). სკკპ წევრი 1952 წლიდან.

1937 წელს დაამთავრა მოსკოვის ჰიდრომეტეოროლოგიური ინსტიტუტი. არქტიკული და ანტარქტიკული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1950–1951 წლებში ხელმძღვანელობდა მოდრეიფე სადგურს „ჩრდილოეთი პოლუსი-2“, ხოლო 1955-1957 წლებში — პირველ საბჭოთა ანტარქტიკულ ექსპედიციას. მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა პოლარული ზღვების ყინულოვანი რეჟიმების საკითხებსა და არქტიკული ნავიგაციების უზრუნველყოფის საქმეს. მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. დაჯილდოებული იყო ლენინის 3 ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით. მისი სახელობისაა მყინვარი აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში, უოლთატის მასივზე, აგრეთვე განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში და სამეცნიერო-კვლევითი ხომალდი.

სანქტ-პეტერბურგში, სადაც იგი 1946–1968 წლებში ცხოვრობდა სახლის ფასადზე არის სომოვის მემორიალური დაფა.
სომოვის ზღვა

სომოვის ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში, როსისა და დიურვილის ზღვებს შორის. ფართობი 1,150,000 კმ². ებჯინება აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ვიქტორიას მიწას. ზღვის აღმოსავლეთი ნაწილი ძირითადად განლაგებულია კონტინენტური მეჩეჩის ფარგლებში. ზღვის დასავლეთ ნაწილში სიღრმეები 3000 მ-მდეა. ჩრდილოეთით არის ბალენის კუნძულები. მთელი წლის განმავლობაშია მოტივტივე ყინულები და აისბერგები. სახელი ეწოდა რუსი ოკეანოლოგის მიხეილ სომოვის პატივსაცემად, რომელიც 1955-1957 წლებში ხელმძღვანელობდა პირველ საბჭოთა ანტარქტიკულ ექსპედიციას.
ატა (კუნძული)

ატა — კუნძული ტონგის სამეფოს ტონგატაპუს კუნძულების ჯგუფში, წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ტონგატაპუს ოლქში.

გეოგრაფია
ატა ტონგას სამეფოს ყველაზე სამხრეთით მდებარე კუნძულია, მდებარეობს დაახლოებით 160 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით ტონგატაპუს კუნძულიდან. უახლოესი მატერიკი, ავსტრალია, მდებარეობს 3000 კმ-ში.

ატას აქვს ვულკანური წარმოშობა და, სავარაუდოდ, ტონგის არქიპელაგის ვულკანური კუნძულების დასავლეთ ჯაჭვში უძველესი კუნძულია. ადამიანის მიერ დაკვირვების მთელი ისტორიის განმავლობაში რაიმე ვულკანური პროცესი კუნძულზე დარეგისტრირებული არ ყოფილა. კუნძულის ფართობია — 2,3 კმ². კუნძული დაფარულია ხშირი მცენარეულობით, რომელთა შორის ჭარბობს ქოქოსის პალმა. გავრცელებულია ლეღვი, პურის ხე. ბუდობენ ზღვის ფრინველები.

დანარჩენი მოსახლეობის გადასარჩენად მეფე ჯორჯ ტუპოუ -მა მოახდინა დარჩენილი მაცხოვრებლების ევაკუაცია კუნძულ ეუაზე. მას შემდეგ კუნძული ატა დაუსახლებელია.

მოსახლეობა
დღეისათვის კუნძული დაუსახლებელია, თუმცა 1860-იან წლებში მასზე ცხოვრობდა მუდმივი მოსახლეობა.
ლიფუკა

ლიფუკა — კუნძული ტონგის სამეფოს ჰააპაის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ჰააპაის ოლქში.

გეოგრაფია
კუნძულის ფართობი შეადგენს 11,42 კმ²-ს. ბუნებრივი ტყეები ლიფუკას კუნძულზე არ არსებობს. ლიფუკას კუნძულის ირგვლივ არსებული კუნძულები ქმნიან კუნძულების ქვეჯგუფს ჰააპაის კუნძულების ჯგუფში.

ისტორია
კუნძული 1777 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მოგზაურმა ჯეიმზ კუკმა. 1831 წლისთვის ლიფუკას მოსახლეობამ მიიღო ქრისტიანობა.

მოსახლეობა
2011 წელს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 2410 ადამიანი. კუნძულის მთავარი დასახლებაა — ქალაქი პანგაი, რომელიც მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე.
ლატე

ლატე — ტონგის სამეფოს დაუსახლებელი ვულკანური კუნძული ვავაუს კუნძულებიდან სამხრეთ-დასავლეთში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ვავაუს ოლქში.

გეოგრაფია
ლატეს კუნძულს აქვს მრგვალი ფორმა, მისი სიგანე შეადგენს არაუმეტეს 6 კმ-ს. ფართობი — 17,4 კმ²-ს. ლატე მდებარეობს ტოფუას ვულკანური რკალის გასწვრივ და კუნძულ ვავაუდან დაშორებულია დაახლოებით 55 კმ-ში. ლატეს ცენტრში მდებარეობს ვულკანი, რომლის კრატერში მდებარეობს ტბა. უმრავლეს შემთხვევებში წყალქვეშ ჩაძირულ ანდეზიტურ-ბაზალტურ ვულკანს აქვს 1500 მეტრი სიგრძე (მანძილი ზღვის ფსკერიდან). კუნძულის სიმაღლე ზღვის დონიდან აღწევს 540 მეტრს. ვულკანის მწვერვალიდან ჩრდილოეთით, პლატოდან დასავლეთით და ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე განლაგებულია ტუფის კონუსები. ვულკანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს ორი დიდი კრატერის ძაბრი, რომელთაგან ერთში მდებარეობს მლაშე ტბა. დაკვირვებების მთელი ისტორიის განმავლობაში ლატეს კუნძულზე დაფიქსირდა ვულკანის ორი ამოფრქვევა: 1790 წელს და 1854 წელს.

ისტორია
ლატეს კუნძული 1642 წელს აღმოაჩინა ნიდერლანდელმა მოგზაურმა აბელ ტასმანმა.
ფონუალეი

ფონუალეი — ტონგის სამეფოს დაუსახლებელი ვულკანური კუნძული ვავაუს კუნძულებიდან 50 კმ-ში ჩრდილოეთით, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ვავაუს ოლქში.

გეოგრაფია
კუნძული საკმაოდ მცირეა ფართობით (4,3 კმ²), მისი სიგანე შეადგენს არაუმეტეს 2 კმ-ს. ცენტრში მდებარეობს იმავე დასახელების მოქმედი სტრატოვულკანი.

ისტორია
კუნძული 1781 წლის 26 თებერვალს აღმოაჩინა დონ ფრანცისკო ანტონიო მაურელემ , რომელმაც მას სახელად დაარქვა სევდის კუნძული , რადგანაც მასზე ჩანდა ამოფრქვევის კვალი და არ არსებობდა მცენარეულობა.
ლაზარევის ზღვა

ლაზარევის ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში, აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ნაპირებთან. ფართობი 929 ათ. კმ². ჭარბობს 3000 მ-ზე მეტი სიღრმეები, მაქსიმალური სიღრმე 4500 მ-ზე მეტი. ნაპირები მეტწილად ყინულიანია, რომელიც წარმოქმნილია შელფური მყინვარების მოწყვეტის შედეგად. წლის მეტ დროს დაფარულია მოდრეიფე ყინულებით, ბევრია აისბერგი. ზაფხულის ბოლოსა და შემოდგომაზე მოდრეიფე ყინულები მხოლოდ ნაპირებთან ინახება. სამხრეთით გაწოლილია პრინცესა ასტრიდის ნაპირი. ლაზარევის ზღვა გამოყვეს საბჭოთა ანტარქტიდული ექსპედიციის წევრებმა 1962 წელს და უწოდეს რუსი ადმირალისა და მოგზაურის მიხეილ ლაზარევის სახელი.
ლეო შტრაუსი

ლეო შტრაუსი (დ. 20 სექტემბერი, 1899 – გ. 18 ოქტომბერი, 1973) — ებრაული წარმოშობის ამერიკელი პოლიტიკური ფილოსოფოსი. შტრაუსი დაიბადა გერმანიაში, ქალაქ კირჰაინში. მოგვიანებით, 1937 წელს, იგი საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა. სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი შტრაუსმა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში დაჰყო, სადაც იგი სტუდენტთა არაერთ თაობას ასწავლიდა, აქვე მან რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნაშრომი გამოსცა.

ლეო შტრაუსი განისწავლა მარბურგის უნივერსიტეტში ნეოკანტიანელ ფილოსოფოს ერნსტ კასირერთან. მოგვიანებით, მან სწავლა განაგრძო ფრაიბურგის უნივერსიტეტში, აქ მისი პედაგოგები ედმუნდ ჰუსერლი და მარტინ ჰაიდეგერი იყვნენ. შტრაუსის კვლევის ძირითადი სფერო კლასიკური პოლიტიკური
ფილოსოფია, კერძოდ კი, პლატონისა და არისტოტელეს პოლიტიკური აზროვნება იყო. თავის ნაშრომებში იგი ძველ ბერძნულ აზროვნებას შუა საუკუნეების ებრაულ და ისლამურ პოლიტიკურ აზროვნებასთან აკავშირებდა და მიიჩნევდა, რომ თანამედროვე პოლიტიკური აზროვნების აქტუალური პრობლემების გადაწყვეტის გზები წარსული ეპოქების დიად იდეებში იყო საძიებელი.
ფილოსოფია
ლეო შტრაუსთან ფილოსოფია და პოლიტიკა ერთმანეთთნ გადაჯაჭვული ცნებებია. იგი მიიჩნევდა, რომ პოლიტიკური ფილოსოფია სოკრატეს სიკვდილით დასჯის კვალდაკვალ წარმოიქმნა: სოკრატემ თავისი სიკვდილით ფილოსოფია გარდაუვალი განადგურებისაგან იხსნა, იმავდროულად კი, ფილოსოფიის ახალ განშტოებას - პოლიტიკურ ფილოსოფიას - დაუდო სათავე. ეს უკანასკნელი, საუკეთესო პოლიტიკური მმართველობის მოძიებას ან ფორმირებას ესწრაფვის, იმგვარი მმართველობისა, რომელიც ფილოსოფიის მიერ უზრუნველყოფილი მორალითა და ღირებულებებით იქნება ნასაზრდოები.

შტრაუსი ანტიკურ, შუა საუკუნეებისა და ახალი დროის პოლიტიკურ აზროვნებას შორის არსებული უწყვეტი კავშირის წარმოჩენას ცდილობდა, ამდენად, მის ნაშრომებში მკითხველი ხშირად შეხვდება აღნიშნული ეპოქების თვალსაჩინო მოაზროვნეების - პლატონის, არისტოტელეს, მაიმონიდეს, ალ-ფარაბის, მაკიაველის, ჰობსის, სპინოზასა და ნიცშეს - პოლიტიკურ მოძღვრებათა ვრცელ რეცეფციას. იგი მიიჩნევდა, რომ თანამედროვე პოლიტიკა შესაბამისი ფილოსოფიური და ეთიკური საფუძვლებით არ იყო გამყარებული, რის გამოც თავი იჩინა პოლიტიკისაგან ადამიანების გაუცხოების ტენდენციამ, ამგვარ ვითარებას შტრაუსი „თანამედროვების კრიზისს“ უწოდებდა და მიიჩნევდა, რომ მისი დაძლევის საუკეთესო გზა კლასიკურ ტრადიციებთან დაბრუნებაა.

ლეო შტრაუსმა პირველმა გამოიყენა ტერმინი ' (ჰიტლერამდე დაყვანა).
კორეი

იმპერატორი კორეი (; დ. ძვ. წ. 426 — გ. ძვ. წ. 290) — იაპონიის მე-7 იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. ისტორიკოსები იმპერატორ კორეის მოიხსენიებენ, როგორც ლეგენდარულ პიროვნებას.

იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წელი უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.

გუკანშო წერდა, რომ კორეი მართავდა კუროდას იჰოტო ნო მიას სასახლიდან, რომელიც დღეს იამატოს პროვინციის სახელით არის ცნობილი.

ისტორიკოსების აზრით კორეი უდავოდ ლეგენდის ნაწილია. კოძიკი მის შესახებ მარტო სახელს და გენეოლოგიას წერს. ნიჰონ შოკი კორეის იხსენიებს, როგორც მეექვსე იმპერატორს „რვა არადარეგისტრირებული მონარქიდან“ . გუკანშო წერს, რომ კორეი იმპერატორ კოანის მეორე შვილი იყო.

მეუღლეები და შვილები
იმპერატორ კორეის 4 მეუღლე ჰყავდა:

აგატანუში ოომეს ქალიშვილი კუვაშიჰიმე, რომელიც იმპერატორ კოგენის დედა იყო.
კასუგა ნო ჩიჩიჰაიამავაკაჰიმე, რომელიც პრინცესა ჩიჩიჰაიაიმეს დედა იყო.
ვაჩიცუმის ქალიშვილი იამატო ნო კუნიკაჰიმე, რომელიც იმპერატორის 3 შვილის დედა იყო: პრინცესა იამატოტოტოჰიმომოსოჰიმეს, პრინც კიბიცუჰიკო ნო მიკოტოს და პრინცესა იამატოტოტოვაკაიაჰიმე.
იამატო ნო კუნიკაჰიმეს უმცროსი და ჰაეირიდო, რომელიც პრინც ჰიკოსაშიმა და პრინც ვაკატაკეჰიკო.
ვავაუს ოლქი

ვავაუს ოლქი — ერთ-ერთი ტონგის 5 ოლქიდან, რომელიც მდებარეობს ვავაუს კუნძულების ჯგუფში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 14 922 ადამიანს. ფართობი — 194 კმ². ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნეიაფუ (6000 ადამიანი) ქვეყნის მოსახლეობით მეორე ქალაქია და მდებარეობს ფიორდის მსგავსი არხის ავა პულეპულეკაის სანაპიროზე. ოლქში ყველაზე დიდი პორტია «სამალავი» (ტონგური ენა — --, ). ვავაუს ოლქის მთავარ და ერთადერთ აეროპორტს ჰქვია ლუპეპაუ'უ და იგი საერთაშორისოა. ის მდებარეობს მთავარი კუნძულის ჩრდილოეთით, სოფელ ჰოლონგადან შორიახლოს. არქიპელაგის სამხრეთით მდებარეობს მომცრო კუნძულების დიდი რაოდენობა, რომლებზეც მდებარეობენ მრავალნაირი ოტელები და სასტუმროები. ვავაუს ოლქის შემადგენლობაში შედის 6 რაიონი: ნეიაფუ, ლეიმატუა, ჰაჰაკე, პანგაიმოტუ, ჰიჰიფო და მოტუ.
ზვიად ავალიანი

ზვიად ავალიანი (დ. 5 დეკემბერი, 1983, თბილისი) — ქართველი ქართველი პოლიტოლოგი, ჟურნალისტი, მედია-მენეჯერი, დოკუმენტალისტი, ტელეწამყვანი.

ბიოგრაფია
2001-2006 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2007 წლიდან ეწევა ჟურნალისტურ, საზოგადოებრივ და კვლევით საქმიანობას. 2011-2012 წლებში იყო გაზეთ “საქართველოს რესპუბლიკის” პოლიტიკური მიმომხილველი; 2012-2013 წლებში ანალიტიკური მედია-პლატფორმის . ავტორი და რედაქტორი. ამავე პერიოდში ტელეკომპანია „ობიექტივის“ ეთერში მიჰყავდა საავტორო გადაცემა „ისტორიული პროცესი“.

2013-2018 წლებში საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის წამყვანი („არგუმენტების დრო“; „თვითმმართველობა 2017“) და ანალიტიკოსი. 2019 წლიდან — კომუნიკაციების კომისიის მედია-აკადემიის მედიაკრიტიკის პლატფორმის ავტორი. 2020-2022 წლებში მედიაკრიტიკის მიმართულების ხელმძღვანელი.

2022 წელს მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენისა და დეოკუპაციის საკითხებთან დაკავშირებული დროებითი კომისიის აპარატში მოწვეული სპეციალისტის სტატუსით. 2022 წლის სექტემბრიდან ტელეკომპანია წამყვანი (პოსტ-ანალიტიკა) და ანალიტიკოსი. გამოქვეყნებული აქვს ასზე მეტი სტატია. არის რამდენიმე კვლევისა და წიგნის ავტორი/თანაავტორი. სხვადასხვა არხზე გადაღებული აქვს შემეცნებითი და ისტორიული დოკუმენტური ფილმები.

ნაშრომები:
 (თანაავტორი), (წიგნი -კატალოგი. 2018)
ქართული მას-მედია და რუსეთ-უკრაინის ომი. გამოწვევები და რეკომენდაციები (ავტორი), (პოლიტიკის დოკუმენტი. 2022)

სტატიები
„რატომ არ უნდა გახდეს საქართველო სინგაპური?“
„იყო თუ არა მეორე მსოფლიო ომი "სხვისი ომი" ? ანუ საიდან იღებს სათავეს ვეტერანების პრობლემა“

გალერეა
ნიუასის ოლქი

ნიუასის ოლქი — ერთ-ერთი ტონგის 5 ოლქიდან,, რომელიც მდებარეობს ნიუასის კუნძულების ჯგუფში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1282 ადამიანს. ფართობი — 75 კმ². ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი — ჰიჰიფო (300 ადამიანი) მდებარეობს კუნძულ ნიუატოპუტაპუზე. ნიუატოპუტაპუს გარდა ოლქში ასევე შედიან კუნძულები ტაფაჰი და ნიუაფოოუ. ნიუასი — ყველაზე პატარა ოლქია ტონგაში ყველა სამი პარამეტრის (ფართობი, მოსახლეობა და მისი სიმჭიდროვე) მიხედვით. ტონგური ენის გარდა ადგილობრივი მოსახლეობა ასევე ლაპარაკობს ნიუაფოოურ და ინგლისურ ენებზე.

ნიუასის ოლქის შემადგენლობაში შედის 2 რაიონი: ნიუატოპუტაპუ და ნიუაფოოუ.
ტონგატაპუს ოლქი

ტონგატაპუს ოლქი — ერთ-ერთი ტონგის 5 ოლქიდან,, რომელიც მდებარეობს ტონგატაპუს კუნძულების ჯგუფში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 75 416 ადამიანს. ფართობი — 75 კმ². ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქვეყნის დედაქალაქი ნუკუალოფა (24 300 ადამიანი) მდებარეობს ოლქში უდიდეს კუნძულ ტონგატაპუზე. მის გარდა ოლქში ასევე შედის ბევრი მომცრო კუნძული. ტონგატაპუ — ყველაზე დიდი ოლქია ტონგაში ყველა სამი პარამეტრის (ფართობი, მოსახლეობა და მისი სიმჭიდროვე) მიხედვით.

ტონგატაპუს ოლქის შემადგენლობაში შედის 7 რაიონი: კოლოფოოუ, კოლომოტუა, ვაინი, ტატაკამოტონგა, ლაპაჰა, ნუკუნუკუ და კოლოვაი.
ჰააპაის ოლქი

ჰააპაის ოლქი — ერთ-ერთი ტონგის 5 ოლქიდან,, რომელიც მდებარეობს ჰააპაის კუნძულების ჯგუფში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 6616 ადამიანს. ფართობი — 126 კმ². ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი — პანგაი (2500 ადამიანი) მდებარეობს ოლქში უდიდეს კუნძულ ლიფუკას დასავლეთ სანაპიროზე. სულ ოლქში 62 კუნძულია. ამ 62 კუნძულიდან 17 კუნძულზეა მუდმივი მოსახლეობა, რომლებიც გადანაწილებულები არიან 30-ზე მეტ სოფელში. ძირითადი კუნძულები, რომლებზეც ცხოვრობს მუდმივი მოსახლეობა არიან: ლიფუკა, უიჰა, ნომუკა, მანგო.

ჰააპაის ოლქის შემადგენლობაში შედის 6 რაიონი: ლიფუკა, ფოა, უიჰა, ლულუნგა, კაუვაი-ჰაანო და მუომუა.
ეუას ოლქი

ეუას ოლქი — ერთ-ერთი ტონგის 5 ოლქიდან,, რომელიც მდებარეობს ეუას კუნძულზე. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 5016 ადამიანს. ფართობი — 87 კმ². ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი — ოჰონუა (1500 ადამიანი) მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე.

ეუას ოლქის შემადგენლობაში შედის 2 რაიონი: ეუა-მოტუა და ეუა-ფოოუ.
პრუსიის მეცნიერებათა აკადემია

პრუსიის მეცნიერებათა აკადემია ან ბერლინის მეცნიერებათა აკადემია — აკადემია, რომელიც დაარსდა 1700 წლის 11 ივლისს ბერლინში. აკადემიის შექმნის ბრძანებას ხელი კურფიურსტმა ფრიდრიხ პირველმა მოაწერა. დაარსებაში მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის გოტფრიდ ლაიბნიცსაც, რომელიც მოგვიანებით აკადემიის პირველი პრეზიდენტი გახდა. დაარსებისას აკადემიას „ბრანდერბურგელი კურფიურსტის სამეცნიერო საზოგადოება“ ეწოდებოდა, რომელიც ლაიბნიცის მიერ შემოთავაზებული ვერსია იყო.
ისმაილ ალ-აზჰარი

ისმაილ ალ-აზჰარი (; დ. 20 ოქტომბერი, 1900 — გ. 26 აგვისტო, 1969) — სუდანის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.

დაიბადა 1900 წელს. სწავლობდა სუდანის და ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტში. 1940-1945 წლებში (ხანგამოშვებებით) იყო კონგრესის თავმჯდომარე. 1945-1952 წლებში იყო პარტია ალ-აშიკას ხელმძღვანელი. 1952-1969 წლებში კვლავ პარტიულ თანამდებობებზეა.

1954-1956 წლებში სუდანის გარდამავალი მთავრობის პრემიერ-მინისტრია, ხოლო 1956 წლის იანვარ-ივლისში პირველი ეროვნული მთავრობის პრემიერ-მინისტრი. 1965-1969 წლებში კი ქვეყნის მეთაური.

გარდაიცვალა 1969 წლის 26 აგვისტოს.
პაულ შერერის ინსტიტუტი

პაულ შერერის ინსტიტუტი (პსი) — მრავალდისციპლინარული კვლევითი ცენტრი. ის დაარსდა 1988 წელს, ფედერალური რეაქტორული კვლევითი ცენტრის (დაარსდა 1960 წელს) და შვეიცარიის ბირთვული ფიზიკის ინსტიტუტის (1968) გაერთიანების შედეგად.

სხვადასხვა საერთაშორისო ისტიტუტებთან, უნივერსიტეტებთან და ინდუსტრიულ ცენტრებთან კოლაბორაციით პსი-ს კვლევითი მიმართულებებია მყარი სხეულის ფიზიკა, მასალათმცოდნეობა, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა, სიცოცხლის მეცნიერება, ბირთვული და არა-ბირთვული ენერგიები და ეკოლოგია. ინსტიტუტში დასაქმებულია დაახლოებით 1,400 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით). ის წარმოადგენს შვეიცარიის უდიდეს კვლევით ინსტიტუტს.

კვლევის მიმართულება
მყარი სხეულის ფიზიკა და მასალათმცოდნეობა
ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა
სიცოცხლის მეცნიერებები და მედიცინა
ბირთვული ენერგია და ბირთვული უსაფრთხოება
არა-ბირთვული ენერგია
ეკოლოგია
კოგენი

იმპერატორი კოგენი (; დ. ძვ. წ. 272 — გ. ძვ. წ. 157) — იაპონიის მე-8 იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. ისტორიკოსები იმპერატორ კოგენს მოიხსენიებენ, როგორც ლეგენდარულ პიროვნებას.

იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წელი უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.

გუკანშო წერდა, რომ კოგენი მართავდა კარუს საკაიჰარა ნო მიას სასახლიდან, რომელიც დღეს იამატოს პროვინციის სახელით არის ცნობილი.

ისტორიკოსების აზრით კოგენი უდავოდ ლეგენდის ნაწილია. კოძიკი მის შესახებ მარტო სახელს და გენეოლოგიას წერს. ნიჰონ შოკი კორეის იხსენიებს, როგორც მეშვიდე იმპერატორს „რვა არადარეგისტრირებული მონარქიდან“ . გუკანშო წერს, რომ კოგანი იმპერატორ კორეის უფროსი შვილი იყო.

მეუღლეები და შვილები
იმპერატორ კორეის 3 მეუღლე ჰყავდა:
უცუსიკოს უმცროსი და უცუსიკომე, რომელიც პრინც ოოჰიკოს, პრინც სუკუნაოკოკოროს, იმპერატორ კაიკას და პრინცესა იამატოტოტოჰიმეს დედა იყო.
ოჰესოკის ქალიშვილი იგაკიშიკომე, რომელიც პრინც ჰიკოფუცუოშინომაკოტო დედა იყო.
ჰანისუჰიმე, რომელიც პრინც ტაკეჰანიასუჰიკოს დედა იყო.