iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დიდი გეტსბი (1974 წლის ფილმი)

დიდი გეტსბი — 1974 წლის ამერიკული ფილმი. ის წარმოადგენს ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდის 1925 წლის რომანის „დიდი გეტსბი“ ეკრანიზაციას. ეს ამ წიგნის რიგით მესამე ეკრანიზაციაა.

სიუჟეტი
ფილმი ასახავს უცნობი მილიონერის, ჯეი გეტსბის ცხოვრებას. ახალგაზრდა გეტსბის უყვარდა ახალგაზრდა მომხიბვლელი დეიზი ბიუკინენი, რომელმაც ღარიბ გეტსბის მდიდარი ქმარი არჩია. 8 წლის შემდეგ მილიონერად ქცეული გეტსბი კვლავ გამოჩნდება დეიზის ცხოვრებაში და მის დაბრუნებას ცდილობს.

როლებში
რობერტ რედფორდი — ჯეი გეტსბი
მია ფეროუ — დეიზი ბიუკინენი
სემ უოთერსტონი — ნიკ ქეროვეი
ბრიუს დერნი — ტომ ბიუკინენი
კარენ ბლექი — მირტლ უილსონი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ნელსონ რიდლი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: თეონი ალდერეგჯი

საუკეთესო დიზაინი: ჯონ ბოქსი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: თეონი ალდერეჯი
საუკეთესო ოპერატურა: დაგლას სლოკომბე

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: კარენ ბლექი
BAFTA საუკეთესო დიზაინისთვის

საუკეთესო დიზაინისთვის — ბრიტანეთის ფილმისა და სატელევიზიო ხელოვნების აკადემიის ერთ-ერთი ჯილდო. გაიცემა 1964 წლიდან. 1964-67 წლებში გაიცემოდა ორი ჯილდო შავ-თეთრი და ფერადი ოპერატურისთვის.

ლაურეატები
1964 - კენ ადამი შავთეთრი ფილმისთვის „დოქტორი სტრეინჯლავი“
1964 - ჯონ ბრაიანი ფერადი ფილმისთვის „ბეკეტი“
1967 - ჯონ ბოქსი ფერადი ფილმისთვის „ყველა დროის ადამიანი“
1968 - ერნესტ არშერი, ჰარი ლანგი, ენტონი მასტერსი ფილმისთვის „2001: კოსმოსური ოდისეა“
1971 - ფერნანდინო სკარფიოტი ფილმისთვის „სიკვდილი ვენეციაში“
1974 - ჯონ ბოქსი ფილმისთვის „დიდი გეტსბი“
1977 - ფედერიკო ფელინი, დანილო დონატი ფილმისთვის „ფელინის კაზანოვა“
1980 - სტიუარტ კრეიგი ფილმისთვის „ადამიანი-სპილო“
1989 - დანტე ფერეტი ფილმისთვის „ბარონ მიუნჰაუზენის თავგადასავალი“
1994 - დანტე ფერეტი ფილმისთვის „ინტერვიუ ვამპირთან“
2000 - ართურ მაქსი ფილმისთვის „გლადიატორი“
2001 - ალინ ბონეტო ფილმისთვის „ამელი“
2004 - დანტე ფერეტი ფილმისთვის „ავიატორი“
2010 - გეი ჰენდრიქს დიასი, ლარი დიასი, დაგ მოვატი, ფილმისთვის „დასაწყისი“
2011 - დანტე ფერეტი, ფრანჩესკა ლო სკიავო ფილმისთვის „ჰიუგო“
2012 - ივ სტიუარტი, ანა-ლინჩ რობინსონი ფილმისთვის „საბრალონი“
2013 - „დიდი გეტსბი“
მია ფეროუ

მია ფეროუ ( დ. 9 თებერვალი, 1945) — ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი. ფეროუ თავდაპირველად პოპულარული შეიქმნა როგორც ფრენკ სინატრას მეუღლე. მოგვიანებით სახელი გაითქვა როზმარის როლით ფილმში „როზმარის ბავშვი“, რომლის რეჟისორი იყო რომან პოლანსკი. 80-იან წლებში ფეროუს პარტნიორი იყო ვუდი ალენი და მან ალენის ბევრ ფილმში მიიღო მონაწილეობა.

ფილმოგრაფია
ლისიჩანსკი

ლისიჩანსკი — ქალაქი უკრაინაში, ლუჰანსკის ოლქში, მდინარე ჩრდილოეთ დონეცკის ნაპირზე. 2012 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობამ 105,119 კაცს შეადგინა. ლისიჩანსკი დონბასის უძველესი და უმნიშვნელოვანესი ინდუსტრიული ცენტრია. იღებენ ქვანახშირს. ქალაქის ფართობი 95,64 კმ²-ს შეადგენს. ლისიჩანსკი დაარსდა 1710 წელს, სწორედ, ისტორიული ცნობებიდან აღსანიშნავია ისიც, რომ ქალაქი პირველად ამავე წელს იხსენიება.
მელიტოპოლი

მელიტოპოლი — ქალაქი უკრაინაში, ზაპორიჟიის ოლქში, მდინარე მოლოჩნაიის მარჯვენა ნაპირზე. მელიტოპოლის რაიონის ცენტრი. 2007 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 158,700 ადამიანს შეადგენდა. მელიტოპოლის ეკონომიკის წამყვანი დარგია მანაქანათმშენებლობა. განვითარებულია კვებისა და მსუბუქი მრეწველობები. მელიტოპოლი 1841 წლიდან ქალაქის სტატუსს ატარებს.
BAFTA საუკეთესო მუსიკისთვის

' საუკეთესო მუსიკისთვის' — ბრიტანეთის ფილმისა და სატელევიზიო ხელოვნების აკადემიის ერთ-ერთი ჯილდო. გაიცემა 1968 წლიდან.

ლაურეატები
1968 — ჯონ ბარი ფილმისთვის „ლომი ზამთარში“
1969 — მიკის თეოდორაკისი ფილმისთვის „ძეტა“
1972 — ნინო როტა ფილმისთვის „ნათლია“
1973 — ალან პრაისი ფილმისთვის „ო, იღბლიანო!“
1989 — მორის ჟარი ფილმისთვის „მკვდარი პოეტების საზოგადოება“
1993 — ჯონ უილიამსი ფილმისთვის „შინდლერის სია“
1996 — გებრიელ იარედი ფილმისთვის „ინგლისელი პაციენტი“
1998 — დევიდ ჰირშფელდერი ფილმისთვის „ელისაბედი“
1999 — თომას ნიუმანი ფილმისთვის „ამერიკული სილამაზე“
2002 — ფილიპ გრასი ფილმისთვის „საათები“
2005 — ჯონ უილიამსი ფილმისთვის „გეიშას დღიურები“
2007 — კრისტოფერ განინგი ფილმისთვის „ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში“
2010 — ალექსანდრ დესპლა ფილმისთვის „მეფის სიტყვა“
2012 — თომას ნიუმანი ფილმისთვის „სკაიფოლი“
2013 — სტივენ პირსი ფილმისთვის „გრავიტაცია“
2014 — ალექსანდრ დესპლა ფილმისთვის „სასტუმრო გრანდ ბუდაპეშტი“
2015 — ენიო მორიკონე ფილმისთვის „საძულველი რვა“
2016 — ჯასტინ ჰარვიცი ფილმისთვის „ლა-ლა ლენდი“
2017 — ალექსანდრ დესპლა ფილმისთვის „წლის ფორმა“
2018 — ლედი გაგა, ბრედლი კუპერი და ლუკას ნელსონი ფილმისთვის „ვარსკვლავის დაბადება“
ნგალოპი

ნგალოპი (ძონგკხა: ྔ་ོ་; ითარგმნება როგორც: "პირველად მოქცეული") — ტიბეტიდან დღევანდელი ბჰუტანის ტერიტორიაზე, დაახლოებით საუკუნეში მიგრირებული ხალხი. ნგალოპებმა შეიტანეს ბჰუტანში ტიბეტური კულტურა და ბუდიზმი და დღეისთვის შეადგენენ ბჰუტანის პოლიტიკურ და კულტურულ დომინანტს, უფრო მეტიც ნგალოპებს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც - ბჰუტანელებს. მათი ენა ძონგკხა არის ეროვნული ენა და მომდინარეობს ძველი ტიბეტურიდან. ნგალოპები საწმოადგენენ დასავლეთ და ჩრდილოეთ ბჰუტანის ძირითად მოსახლეობას, მათ შორის თიმფუშიც. ტერმინი ნგალოპი თავის მხრივ მოიცავს რამდენიმე ლინგვისტურ და კულტურულ ჯგუფს, მათშორის: კხენგებს და ბუმტანგზე მოსაუბრეებს.
დები ნაყეურები

დები ნაყეურები — მუსიკალური ჯგუფი, რომლის შემადგენლობაში შედიან ნინო (პირველი ხმა), მანანა (ბანი) და ლელა (კომპოზიტორი, მეორე ხმა) ნაყეურები. ისინი ფშავში, მაღაროსკარში ცხოვრობენ.დები თვითნასწავლი მუსიკოსები არიან და თავად წერენ სიმღერებს.
მათი შემოქმედება ქართული ხალხური მუსიკის ტრადიციებს აგრძელებს, თუმცა გოგონების შექმნილი მუსიკა გამოირჩევა უკვე არსებულისგან და საგრძნობლად ამდიდრებს მთის პოეზიით მდიდარ, მაგრამ მელოდიურად მწირ მუსიკალურ საგანძურს.

გოგონების რეპერტუარი მრავალფეროვანია. სიმღერების დიდი ნაწილი ფშაური პოეზიის ნიმუშებზეა შექმნილი, თუმცა საკუთარ ლექსებზეც ქმნიან სიმღერებს.

სიმღერები
განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა ირაკლი გოგოლაურის ლექსზე შექმნილმა სიმღერამ “ხევისბერი” , რომელიც 2012 წლის 25 იანვარს, პირველად ჩაწერა სტუდია “გუთანი”-ს გადამღებმა ჯგუფმა ფშავში, სახალხო მთქმელის და გმირის – მიხა ხელაშვილის დაბადების დღისადმი მიძღვნილ შეკრებაზე. ლექსის ავტორია ირაკლი გოგოლაური ხოლო მუსიკა ეკუთვნის ლელა ნაყეურს.
ახაგაუერი

ახაგაუერი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. უესტპორტიდან დაშორებულია 5 კმ-ით.

დღევანდელ ახაგაუერში რამდენიმე სახლი და ლუდხანა დგას. სოფელი ძირითადად თავისი უძველესი ისტორიით და კულტურითაა ცნობილი. გადმოცემის თანახმად, სოფელს კროხ–პატრიკზე მოგზაურობისას ესტუმრა წმინდა პატრიკი, ირლანდიის მფარველი წმინდანი.

მრგვალი კოშკი
სოფელში კარგადაა შემონახული მეათე საუკუნის მრგვალი კოშკი, რომელიც დაახლოებით 973–1013 წლებს შორის უნდა იყოს აგებული. ლეგენდის მიხედვით, ერთხელ კოშკს მეხი დაეცა და მისი ზედა ნაწილი ნახევარ მილზე გადააგდო. 1969 წელს კოშკს რესტავრაცია ჩაუტარდა, რის შემდეგაც ის ოდნავ გადაიხარა ჩრდილოეთით.

დიდი შიმშილობა
ახაგაუერის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ემსხვერპლა დიდ შიმშილობას. იმდროინდელი სახლების ნანგრევების ნახვა დღემდე შეიძლება სოფლის რამდენიმე ადგილას.
ლხოცამპა

ლხოცამპა, (ნეპალური: ); ტიბეტური: ྷོ་་་) — ძონგკხადან შეიძლება ითარგმნოს როგორც "სამხრეთელები". ტერმინი აღნიშნავს ჰეტეროგენულ ნეპალელების პოპულაციას ბჰუტანში.

ისტორია
ლტოლვილთა პირველი მცირე ჯგუფები ნაპალიდან გამოჩნდნენ გვიან და ადრეულ საუკუნეში. ნეპალელების იმიგრაციის ზრდა მოხდა ბჰუტანის პოლიტიკური განვითარების პერიოდში: 1885 წელს ბჰუტანის მეფემ (დრუკ გიალპო) უგენ ვანგჩუკმა შეძლო შიდა არეულობების დაწყნარება და ინდოეთში ინგლისელებთან მჭიდრო ურთიერთობის დამყარება. ლტოლვილების ნაკადმა ნეპალიდან და ინდოეთიდან გაიზარდა 1960-იან წლებში, როდესაც ნეპალმა პირველი 5 წლიანი გეგმის შესრულება დაიწყო. მათი უმეტესობა მუშაობდა მშენებლობებზე. 1980-იანების ბოლოს, ბჰუტანის მთავრობის ანგარიშით მოსახლეობის 28% წარმოშობით ნეპალელი იყო. მეორე მთავრობამ ამოიღო ნეპალური ენა სკოლებიდან და ოფიციალური დაწესებულებებიდან ძონგკხას სასარგებლოდ.
აფხაზეთის ხმა (რადიო)

რადიო „აფხაზეთის ხმა“ — არაკომერციული საინფორმაციო, მუსიკალური, შემეცნებითი და გასართობი ფორმატის რადიომაუწყებელი საქართველოში. დაარსდა 2007 წელს, 2008 წლიდან კი იგი საქართველოს უდიდესი ნაწილის ლიცენზირებული მაუწყებელია.

რადიო „აფხაზეთის ხმის“ ძირითადი მიზანია აფხაზეთის მოსახლეობის სწორი ინფორმირება და ქართველ და აფხაზ ხალხს შორის მეგობრობის აღდგენა. ვინაიდან აფხაზეთის მოსახლეობის დიდი ნაწილი არაა ქართულენოვანი, მაუწყებლობა ორ ენაზე — ქართულად და რუსულად ხორციელდება. რადიო 24 საათის განმავლობაში მაუწყებლობს.
ნიუ-ჰეივენი (კონექტიკუტი)

ნიუ-ჰეივენი — ქალაქი აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კონექტიკუტის შტატში, ახალი ინგლისის სამხრეთ ნაწილში. 2012 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობამ 130 741 კაცს შეადგინა. ნავსადგური ლონგ-აილენდის სრუტის ნაპირზე. ნიუ-ჰეივენშია უძველესი მეტეოროლოგიური სადგური მთელ დასავლეთ ნახევარსფეროში. ნიუ-ჰეივენი დაარსდა 1638 წელს, ხოლო ქალაქის სტატუსს 1784 წლიდან ატარებს.
ნორბერ კასტერე

ნორბერ კასტერე ( დ. 19 აგვისტო, 1897, სენ-მარტორი — გ. 20 ივლისი, 1987, ტულუზა) — სახელოვანი ფრანგი სპელეოლოგი, თავგადასავლის მაძიებელი, მწერალი.

ბიოგრაფია
ნორბერ კასტერე დაიბადა ადვოკატის ოჯახში. იზრდებოდა სოფელ სენ-მარტორში. დაწყებითი განათლება იქვე მიიღო. მოგვიანებით ოჯახი საცხოვრებლად ტულუზაში გადავიდა. თავდაპირველად სწავლობდა ლიცეუმში, მოგვიანებით სწავლა განაგრძო ტულუზის უნივერსიტეტში. სისტემატური საბუნებისმეტყველო განათლება არ მიუღია. 1915 წელს მოხალისედ შევიდა საარტილერიო პოლკში. ომში მძიმედ დაიჭრა. ომის შემდგომ კვლავ განაგრძო სწავლა ტულუზის უნივერსიტეტში.

იკვლევდა მღვიმეებს, უფსკრულებს, მიწისქვეშ დერეფნებს, ტბებს, წყლის ცირკულაციას და სხვა. დიდ ყურადღებას აქცევდა მღვიმეებში შემონახულ არქეოლოგიურ და პალეონტოლოგიური ნაშთების ძებნას. სპორტულად კარგად მომზადებული მარტო ან ძმასთან ერთად თავის მშობლიური სოფლის მიდამოებში ახერხებდა მეტად რთულ მღვიმეებში შესვლას და დათვალიერებას. კასტერემ პირენეებში შეისწავლა 500-ზე მეტი მღვიმე, გადაწყვიტა მრავალი ჰიდროლოგიური საკითხი, რომელიც მანამდე სადავოდ ითვლებოდა, ხოლო 1923 წელს მონტესპანის მღვიმეში მანამდე უცნობი პრეისტორიული ადამიანის მიერ შესრულებული ქანდაკებები, ნახატები და ნახაზები აღმოაჩინა.

პოპულარობა მოიპოვა 1940–1950 წლებში ნაყოფიერი ლიტერატურული ნაწარმოებების ხარჯზე. არის ასობით სტატიისა და 40-ზე მეტი წიგნის ავტორი. საქართველოში სპელეოლოგიის პოპულარიზაციას ძლიერ შეუწყო ხელი მისმა წიგნებმა: „ათი წელი მიწის ქვეშ“, „ოცდაათი წელი მიწის ქვეშ“ და „წყვდიადის ძახილი“. 1957 წელს ქართულ ენაზე ითარგმნა კასტერეს „ათი წელი მიწის ქვეშ“.
იტალიური კალია

იტალიური კალია — მწერი ნამდვილი კალიების ოჯახისა. სასოფლო-სამეურნეო კულტურების საშიში მავნებელია. მურა ან ნაცრისფერი სხეული აქვს, დაჰკრავს ყავისფერი ელფერი. ფრთები საფუძველთან ვარდისფერი აქვს. სხეულის სიგრძე 14,5-41 მმ აღწევს. ფართოდ არის გავრცელებული ჩრდილოეთ აფრიკასა და სამხრეთ ევროპაში, შუა და დასავლეთ აზიაში. გვხვდება საქართველოშიც. ავშან-მარცვლოვანი სტეპების ტიპური წარმომადგენელია. ჩრდილოეთით უპირატესობას ანიჭებს ღია ადგილებს მსუბუქი ნიადაგით, ხოლო სამხრეთით მდინარის სანაპიროებსა და ოაზისებს. ზიანს აყენებს ბამბას, მზესუმზირას, პარკოსნებს, ბაღჩას, კარტოფილს და სხვა კულტურებს. ახასიათებს წელიწადში 1 გენერაცია. მასობრივი გამრავლების პერიოდში იტალიური კალია ქმნის ჯოგებს და იქცევა როგორც ჯოგური კალია. რიცხობრიობის დეპრესიის პერიოდში ცხოვრობს იზოლირებულად.
მაროკოს კალია

მაროკოს კალია — მწერი სწორფრთიანების რიგისა. კალიების ერთ-ერთი სახეობაა. სხეულის სიგრძე 22-38 მმ აღწევს. წითურ-მოყვითალო შეფერილობისაა, თან სდევს მუქი ლაქები და ღია ჯვარისებრი ნახატები წინა ზურგზე. უკანა ფეხების წვივი წითელია. გვხვდება ორ: ჯოგურ და მარტოხელა ფორმებში. გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებში, ირანში, ავღანეთში. გვხვდება საქართველოშიც. მასობრივი გავრცელების კერაა უდაბნოში, ხშირად მთისწინეთებში და მთათა კალთების ქვედა ნაწილებში. დიდ ზიანს აყენებს ბამბას, იონჯას, ბაღისა და ბაღჩის კულტურებს.
ტბეთის I ოთხთავი

ტბეთის ოთხთავი ანუ სახარება — საუკუნის მიწურულის ქართული ხელნაწერი ოთხთავი. გადაწერილია 995 წელს შავშეთში, ტბეთის მონასტერში. ხელნაწერს ახლავს ანდერძი, რომლიდანაც ირკვევა, რომ ოთხთავი ორი კალიგრაფის, დავით ოშკელისა და არქიპოსის მიერაა შესრულებული.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. ხელნაწერი 322 ფურცელს შეიცავს. ნაწერია ასომთავრული ანბანით.

ტბეთის ოთხთავი დღეს რუსეთში, სანქტ-პეტერბურგის ბიბლიოთეკაშია დაცული (№ 2102).
ტბეთის II ოთხთავი

ტბეთის ოთხთავი ანუ სახარება— საუკუნის ქართული ხელნაწერი ოთხთავი. იგი ტბეთის მონასტრისათვის გადაწერილი მეორე სახარებაა (იხ. ტბეთის სახარება), რომელიც პავლე მტბევარის დაკვეთით შექმნა გადამწერმა იოვანე ფუკარალისძემ. პავლე მტბევარი ოთხთავის ანდერძში განმარტავს, რომ ძველი ხელნაწერი ასომთავრულით იყო შესრულებული და რთულად იკითხებოდა, ამიტომაც გახდა საჭირო ახალი, ნუსხურად ნაწერი ოთხთავის შექმნა. ტბეთის ოთხთავი დათარიღებულია 1161-1165 წლებით.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 321 ფურცელს. ნაწერია ნუსხური დამწერლობით.

ტბეთის ოთხთავი დღეს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში ინახება (-929).
ჰასან რუჰანი

ჰასან რუჰანი (, ასევე ტრანსლიტერირდება რუჰანი, როჰანი, როუჰანი; სახელი დაბადებისას: ჰასან ფერიდონი; დ. თარიღი 12 ნოემბერი 1948) — ირანელი პოლიტიკოსი, შიიტი მუჯთაჰიდი (შარიათის სამართალმცოდნე), იურისტი, აკადემიკოსი და დიპლომატი, ირანის პრეზიდენტი 2013 წლის 3 აგვისტოდან 2021 წლის 3 აგვისტომდე (ორი ვადით). 1999 წლიდან იყო ექსპერტთა საბჭოს წევრი, 1991 წლიდან მიზანშეწონილობის საბჭოს წევრი, 1989 წლიდან ირანის ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესი საბჭოს წევრი და 1992 წლიდან სტრატეგიული კვლევების პრეზიდენტი.

რუჰანი ასევე მე-4 და მე-5 ვადის ისლამური საკონსულტაციო საბჭოს (მეჯლისის) სპიკერის მოადგილე და 1989-2005 წლებში ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესი საბჭოს მდივანი იყო.

2013 წლის 7 მაისს რუჰანი საპრეზიდენტო არჩევნებზე დარეგისტრირდა, რომელიც 2013 წლის 14 ივნისს ჩატარდა. მან განაცხადა, რომ თუ მას აირჩევდნენ , ის მოამზადებდა „მოქალაქეთა უფლებების ქარტიას“, ასევე აღადგენდა ეკონომიკას და განაახლებდა გაქვავებულ ურთიერთობებს დასავლეთთან. როგორც კი დაიწყო არჩევნების წინასწარი მონაცემების გამოქვეყნება, ცხადი გახდა რომ რუჰანი დიდი უპირატესობით უსწრებდა თავის კონკურენტებს. რუჰანი ირანის პრეზიდენტად, მისი მთავარი კონკურენტის მოჰამედ ბაგერ გალიბაფის დამარცხების შემდეგ, 15 ივნისს გამოცხადდა. ჰასან რუჰანი თავისი მოვალეობის შესრულებას ოფიციალურად 2013 წლის 3 აგვისტოდან შეუდგა.
ვენის ტყე

ვენის ტყე — მთის მასივი ავსტრიაში. აღმოსავლეთი ალპების უკიდურესი ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი შტოქედი. ვრცელდება ქალაქ ვენის მიდამოებში. სიმაღლე 893 მ-მდე (მთა შეპფლი). გადაჭიმულია მდინარე დუნაიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 50 კილომეტრზე. აგებულია უმეტესად ფლიშით. დამახასიათებელია რბილი ეროზიული ფორმები. შემოსილია წიფლისა და მუხის ტყეებით. მასივის ადგილობრივი ფაუნა და ფლორა გეოლოგიური, კლიმატური, ეკოლოგიური და ისტორიული განვითარების შედეგია. ვენის ტყე ვენის მცხოვრებთა პოპულარული დასასვენებელი ადგილია.
თავისუფალი ტრიბუნა

თავისუფალი ტრიბუნა — საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის „მეორე არხის“ გადაცემა. პირდაპირ ეთერში გადის ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა, 19:00 საათზე. გადაცემა პოლიტიკური შინაარსისაა და პირდაპირი ეთერი ეთმობა მხოლოდ იმ 22 პოლიტიკურ სუბიექტს, რომელთაც საქართველოს პარლამენტთან და საზოგადოებრივ მაუწყებელთან ერთად განახლებულ მემორანდუმს მოაწერეს ხელი.

გადაცემის მიზანია უკეთ წარმოაჩინოს ამა თუ იმ პოლიტიკური პარტიისა და გაერთიანების ინიციატივები, ხედვა და დამოკიდებულება ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური, ეკონომიკური თუ კულტურული მოვლენების მიმართ.

გადაცემის წამყვანი დისკუსიას მართავს როგორც პარტიის წარმომადგენელებთან, ასევე მოწვეულ სტუმრებთან.

„თავისუფალი ტრიბუნა“ მაყურებელს საშუალებას აძლევს პირდაპირ ეთერში ჩაერთოს და მისთვის საინტერესო და აქტუალურ საკითხებზე კითხვები დასვას, როგორც ტელეფონით, ასევე სოციალური ქსელების საშუალებით.

ისტორია
საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელს, საქართველოს პარლამენტსა და პოლიტიკურ პარტიებს შორის 2010 წლის 22 თებერვალს გაფორმდა მემორანდუმი, რომლის თანახმადაც, კვალიფიციურ პოლიტიკურ პარტიებს, ყოველდღე (შაბათ-კვირის გარდა), 22-დან 23 საათამდე „მეორე არხის“ პირდაპირ ეთერში დაეთმო ერთი საათი. მემორანდუმზე ხელი მოაწერა 21-მა პოლიტიკურმა პარტიამ და მოძრაობამ. პირველი გადაცემა 2010 წლის 25 თებერვალს გავიდა ეთერში.

2012 წლის 17 აპრილიდან პოლიტიკური პარტიების მოთხოვნით და ამერიკის ეროვნულ-დემოკრატიულ ინსტიტუტთან შეთანხმებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის „მეორე არხზე“ საეთერო დრო გაეზარდა გადაცემა „თავისუფალ ტრიბუნას“ და ყოველდღე დაემატა კიდევ ერთი საათი. შესაბამისად, მემორანდუმზე ხელმომწერ კვალიფიციურ პოლიტიკურ სუბიექტებს პირდაპირ ეთერში თვეში ერთი საათის ნაცვლად ეთმობოდათ ორი სრული საათი (19-20 საათამდე) და (22-23 საათამდე) ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა.

2012 წლის 3 სექტემბრიდან „თავისუფალი ტრიბუნა“ გადავიდა წინასაარჩევნო რეჟიმზე. დროებით შეიცვალა მოქმედი მემორანდუმით გათვალისწინებული ურთიერთშეთანხმების პირობები და შესაბამისად, პოლიტიკური სუბიექტების სიაც.

3-დან 28 სექტემბრის ჩათვლით შეიქმნა 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილე (რეგისტრირებული) საარჩევნო სუბიექტების ახალი საეთერო გრაფიკი, რომლის მიხედვითაც გაიზარდა გადაცემის ქრონომეტრაჟი და 3 სექტემბრიდან საბოლოო შედეგების გამოცხადებამდე პოლიტიკური სუბიექტები „თავისუფალ ტრიბუნას“ იყენებდნენ ყოველდღე 14, 16, 19 და 22 საათზე (შაბათ-კვირის გარდა).

2013 წლის 20 მაისიდან „თავისუფალი ტრიბუნა“ განახლებული სტუდიიდან გადის ეთერში, ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა, 19-დან 20 საათამდე. ახალი წამყვანია ელენა ტრეხლებოვა.
ბჰუტანის გეოგრაფია

ბჰუტანის სამეფო არის დამოუკიდებელი ქვეყანა, რომელიც მდებარეობს ჰიმალაის მთიანეთის სამხრეთ ფერდობზე. ის მოქცეულია ორ ქვეყანას, ჩინეთსა და ინდოეთს შორის. ჩინეთთან მისი საზღვარი შეადგენს 470 კილომეტრს და მთლიანად გადის ტიბეტის ავტონომიური რეგიონთან, ხოლო ინდოეთთან საზღვარი არის 605 კმ. და გადის შემდეგ შტატებზე: არუნაჩალ-პრადეში, ასამი, დასავლეთი ბენგალი და სიკიმი. ის ასევე მცირედითაა დაშორებული ნეპალისა, ბანგლადეშისა და მიანმარისაგან.
რიჩარდ კირვანი

რიჩარდ კირვანი ( დ. 1 აგვისტო 1733 — გ. 22 ივნისი 1812) — ირლანდიელი მეცნიერი. მოღვაწეობდა ქიმიის, მეტეოროლოგიისა და გეოლოგიის დარგში. დიდი ხნის განმავლობაში უჭერდა მხარს ფლოგისტონის თეორიას. დაახლოებით 1750-1754 წლებში სწავლობდა პუატიეს უნივერსიტეტში. შემდეგ შევიდა იეზუიტთა ნოვიციატში ქალაქ სენტ-ომერში. უფროსი ძმის გარდაცვალების (1755) შემდეგ დაბრუნდა ირლანდიაში. 1777-1787 წლებში ცხოვრობდა ქალაქ ლონდონში. 1780 წელს აირჩიეს სამეფო საზოგადოების წევრად. 1799 წელს აირჩიეს ირლანდიის სამეფო საზოგადოების პრეზიდენტად. გეოლოგიაში იყო ნეპტუნიზმის მომხრე.
გარონა

გარონა — მდინარე საფრანგეთსა და ესპანეთში. სიგრძე 647 კილომეტრი, აუზის ფართობი 56 000 კმ². სათავე აქვს ცენტრალურ პირენეებში, ზ. დ. 1800-2300 მეტრ სიმაღლეზე. მთიდან გამოსვლის შემდეგ მიედინება გარონის დაბლობზე. სიგანე ქალაქ ბორდოსთან დაახლოებით 500 მეტრი. ერთვის ბისკაიის ყურეს. მდინარე დორდონთან შეერთებით გარონა ქმნის ჟიროდნის ესტუარს. საზრდოობს ძირითადად თოვლისა და წვიმის წყლით. ჩამონადენი მკვეთრად იცვლება სეზონის მიხედვით. გარონა ბისკაის ყურისა და ხმელთაშუა ზღვის შემაერთებელი სისტემის ნაწილია. საზღვაო გემები მდინარეზე ქალაქ ბორდომდეა. გარონაზეა ქალაქები: ბორდო, აჟენი, ტულუზა.
გარონის არხი

გარონის არხი — არხი საფრანგეთში, სამხრეთი არხის დასავლეთი გაგრძელება. წარმოადგენს წყლის გზას ატლანტის ოკეანესა და ხმელთაშუა ზღვას შორის. გადის ქალაქ ტულუზიდან მდინარე გარონის მარჯვენა ნაპირის გასწვრივ ქალაქ აჟენამდე, შემდეგ აკვედუკით გადადის მარცხენა ნაპირზე და ქალაქ კასტესთან უერთდება მდინარე გარონას. სიგრძე 200 კილომეტრი. გადააქვთ უმთავრესად სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები.
აკვიტანიის აუზი

აკვიტანიის აუზი — დაბალი ვაკე საფრანგეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდინარე გარონას ქვემო დინებაში, პირენეებს, საფრანგეთის ცენტრალურ მასივსა და ბისკაის ყურეს შორის. ძირითადად აგებულია კაინოზოური ჯგუფის ფხვიერი ნალექებით. თანდათან მაღლდება ბისკაიის ყურიდან აღმოსავლეთისაკენ და ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. ბისკაის ყურის გასწვრივ ქვიშიანი დაჭაობებული დაბლობია. დაბლობზეა ფართოფოთლოვანი ტყეები, ბუჩქნარი. მოჰყავთ თამბაქო, მარცვლეული, არის ხეხილის ბაღები, ვენახები.
ჰუნგ-ჰომი (სადგური)

ჰუნგ-ჰომი, ყოფილი კოულუნი — სადგური ჰონგ-კონგში, ისტ-რეილისა და უესტ-რეილის ხაზებზე. მდებარეობს კოულუნში, იაუ-ციმ-მონგის რაიონში, კროს-ჰარბორის გვირაბის გვერდით.

მიუხედავად იმისა, რომ სადგურს ჰუნგ-ჰომი ჰქვია ის საკმაოდ შორს არის ჰუნგ-ჰომის ტერიტორიის ცენტრისაგან, რომელიც ფეხით 15 წუთის სავალზე მდებარეობს.

აგრეთვე აღსანიშნავია, რომ მისი ტარიფები მკვეთრად განსხვავდება მეზობელი სადგურებისაგან. კუნძულ ჰონგ-კონგიდან მომავალი მგზავრები 1 დოლარით უფრო მეტს იხდიან, ხოლო ტუნგ-ჩუნგიდან და დისნეილენდიდან მომავალი მგზავრები კი დაახლოებით 3 დოლარს.
ჟანა ებიუტერნი

ჟანა ებიუტერნი ( დ. 6 აპრილი 1898 — გ. 26 იანვარი 1920) — ფრანგი მხატვარი და მოდელი. ამედეო მოდილიანის არაოფიციალური მეუღლე. დაიბადა პარიზში კათოლიკეების ოჯახში. მამამისი, აშილ კაზიმირ ებიუტერნი ბონ-მარშეს უნივერმაღის მუშაკი იყო. ებიუტერნი მოდელად მუშაობდა ცუგუჰარუ ფუძიტასთან. სწავლობდა კოლაროსის აკადემიაში. ჟანა ებიუტერნი ამედეო მოდილიანის წარუდგინა სკულპტორმა ხანა ორლოფმა. მალე ებიუტერნი მოდილიანის მეუღლე გახდა და იქცა მისი ფერწერის მთავარ თემად. 1918 წელს წყვილი საცხოვრებლად ნიცაში გადავიდა. იმავე წლის 29 ნოემბერს ებიუტერნს შვილი შეეძინა. 1919 წელს წყვილი დაბრუნდა პარიზში, სადაც ებიუტერნი კვლავ დაფეხმძიმდა. იმ დროისათვის მოდილიანი ავადმყოფობდა ტუბერკულოზური მენინგიტით. 1920 წლის 24 იანვარს გარდაიცვალა მოდილიანი. 25 იანვარს ფეხმძიმე ებიუტერნმა თავი მოიკლა. დაკრძალეს ბანიეს სასაფლაოზე. დაახლოებით 10 წლის შემდეგ ებიუტერნის ნეშტი გადაასვენეს პერ ლაშეზის სასაფლაოზე მოდილიანის გვერდით.
გიდანის ნახევარკუნძული

გიდანის ნახევარკუნძული — ნახევარკუნძული დასავლეთ ციმბირის ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილში, დასავლეთით ტაზისა და ობის ყურეებსა და აღმოსავლეთით ენისეის ყურის (კარის ზღვა) შორის. სიგრძე 400 კილომეტრი, სიგანე 400 კილომეტრი. ზედაპირი ბორცვიანი ვაკეა. აგებულია ზღვიური და ანთროპოგენური მყინვარული ნალექებით. ჰავა მკაცრია. გაბატონებულია ხავსმღიერიანი და ბუჩქოვანი ტუნდრა, სამხრეთით ტყეტუნდრის მეჩხერი ტყეები. განვითარებულია მეირმეობა, ნადირობა, თევზჭერა. ნახევარკუნძულზე მოიპოვებენ ბუნებრივ აირს.
სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან (2007 წლის ფილმი)

სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან — 2007 წლის საშინელებათა მიუზიკლი, გადაღებული ტიმ ბარტონის მიერ. დაფუძნებულია სტეფან სონდჰაიმისა და ჰიუ ვილერის 1979 წლის ტონის ჯილდოს ლაურეატ მიუზიკლზე „სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან“. აღწერილია გამოგონილი საუკუნეში მცხოვრები ინგლისელი დალაქისა და სერიული მკვლელის, სუინი ტოდის, ისტორია.

სიუჟეტი
ახალგაზრდა და ნიჭიერი დალაქი ბენჯამენ ბარკერი ლონდონში ცხოვრობდა მშვენიერ მეუღლე ლუსისთან და ერთადერთ ქალიშვილთან ერთად. ბოროტმა მოსამართლე ტურპინმა ბენჯამინ ბარკერს სამუდამო კატორღა მიუსაჯა, რათა მის ცოლს დაჰპატრონებოდა. 15 წლის შემდეგ ბარკერი კატორღიდან გაიქცა და ლონდონში სუინი ტოდის სახელით დასახლდა. მანსახლში ვერც ცოლი ნახა და ვერც ქალიშვილი. ქვედა სართულის მეზობელმა, მისის ლოვეტმა, რომელიც პატარა საცხობს ფლობდა, მოუყვა მას მომხდარის შესახებ. ტოდმა გადაწყვიტა შური ეძია მოსამართლეზე.

როლებში
ჯონი დეპი - სუინი ტოდი
ჰელენა ბონემ კარტერი - მისის ნელი ლოვეტი
ალან რიკმანი - მოსამართლე ტურპინი
ტიმოთი სპოლი - ბედლ ბემფორდი
ჯეინ ვაისნერი - ჯოანა ბარკერი
საშა ბარონ კოენი - ადოლფო პირელი
ჯეიმი კემპბელ ბოუენი - ენტონი ჰოუპი
ლორა მიშელ კელი - ლუსი ბარკერი
ედ სანდერსი - ტობი რაგი

გადაღება
მისის ლოვეტის როლზე განიხილებოდნენ ანეტ ბენინგი და ტონი კოლეტი, ხოლო სუინი ტოდისაზე კი — რასელ კროუ, ასევე რეჟისორად თავდაპირველად სემ მენდესი მოიაზრებოდა. საბოლოოდ სტუდია „“-მა გადაღება ტიმ ბარტონს მიანდო, რის გამოც გადადო ფილმ „’ “ გადაღება. მსახიობებმა წინასწარი გასაუბრება გაიარეს მიუზიკლის ავტორ სტივენ სონდჰაიმთან. ფილმში კრისტოფერ ლიც მონაწილეობა, მაგრამ მისი სცენები მოგვიანებით ამოიჭრა. გადაღებები მიმდინარეობდა ინგლისში, სტუდია „-ში“ 2007 წლის 5 თებერვლიდან 14 ივნისამდე. ფილმის სარეკლამო ტრეილერებში არ იყო დაკონკრეტებული, რომ ფილმი მუსიკალური იყო. მხოლოდ პრემიერამდე ერთი კვირით ადრე გამოშვებულ ტრეილერში ჩანდა, რომ ჯონი დეპის გმირი მღეროდა.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: დანტე ფერეტი

ნომინაცია
საუკეთესო მსახიობი კაცი: ჯონი დეპი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: კოლინ ეტვუდი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მიუზიკლი ან კომედია
საუკეთესო მსახიობი კაცი მიუზიკლსა ან კომედიაში: ჯონი დეპი

ნომინაცია
საუკეთესო მსახიობი ქალი მიუზიკლსა ან კომედიაში: ჰელენა ბონემ კარტერი
საუკეთესო რეჟისორი: ტიმ ბარტონი

-ის ჯილდო
საუკეთესო ბოროტმოქმედი: ჯონი დეპი

ნომინაცია
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: კოლინ ეტვუდი
საუკეთესო გრიმი
გოდავარი

გოდავარი — მდინარე ინდოეთში. სიგრძე 1450 კილომეტრი. აუზის ფართობი 290 000 კმ². სათავე აქვს დასავლეთ გატების აღმოსავლეთ კალთებზე. ღრმა ხეობით კვეთს დეკანის ზეგანს. ერთვის ბენგალის ყურეს. ზემო დინებაში ჭორომიანია. იყენებენ სარწყავად. ძირითადად, ქვემო დინებაში. სანაოსნოა შუაწელში და დელტაში. გოდავარის ნაპირზე გაშენებულია ქალაქი რაჯამანდრი.
მონგ-კოკ-ისტი (სადგური)

მონგ-კოკ-ისტი, ყოფილი იაუმატი და მონგ-კოკი — სადგური ჰონგ-კონგში, ისტ-რეილის ხაზზე. მდებარეობს კოულუნში, იაუ-ციმ-მონგის რაიონში.

ეს სადგური რომელსაც თავიდან იაუმატი ერქვა გაიხსნა 1910 წლის 1 ოქტომბერს როგორც კოულუნ-კანტონის რკინიგზა ბრიტანული სექცია. მოგვიანებით სადგურს შეეცვალა სახელი მონგ-კოკით. 1983 წელს სადგური გადაკეთდა. რეკონსტრუქციის პერიოდში დროებითი გამოიყენებოდა მხოლოდ სამხრეთის მიმართულებით (ჰუნგ-ჰომის მხარეს) მგზავრობისთვის. 2007 წლის 2 დეკემბერს კოულუნ-კანტონის რკინიგზის -ის მმართველობაში გადასვლის შემდეგ, სადგურმა კვლავ შეიცვალა სახელწოდება მონგ-კოკ-ისტზე რათა არ მომხდარიყო სახელთა კონფლიქტი ცუენ-ვანის ხაზზე არსებულ მონგ-კოკის სადგურთან.