iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმი (ნიუ-დელი)

ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმი (, , ) — ბუნების ისტორიაზე ორიენტირებული მუზეუმი, რომელიც მდებარეობდა ნიუ-დელიში, ინდოეთი. ის 1972 წელს დაარსდა, ხოლო ოფიციალურად 1978 წელს გაიხსნა. მუზეუმი ფუნქციონირებდა ინდოეთის რესურსების, ტყეებისა და კლიმატის ცვლილების სამინისტროს დაქვემდებარებაში. ის მდებარეობდა ბარახამბას გზაზე, ტანსენ-მანგში, ნიუ-დელის ცენტრალურ ნაწილში, ნეპალი საელჩოს მიმდებარედ და რაჯივ ჩოვკის (ასევე ცნობილი, როგორც ) მეტროს მახლობლად. 2016 წლის 26 აპრილს მუზეუმის შენობა და მისი მთლიანი კოლექცია ხანძრის შედეგად განადგურდა.

მისია
ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმის მისია გარემოსდაცვითი განათლების ხელშეწყობა იყო როგორც დედაქალაქში არსებულ დაწესებულებაში, ასევე ინდოეთის სხვა ნაწილებში მდებარე ბუნების ისტორიის ეროვნულ მუზეუმებში. მუზეუმის ერთ-ერთი მიზანი იყო კოორდინაცია გაეწია ბუნების ისტორიის პროექტებს სხვა სააგენტოებთან და ორგანიზაციებთან, როგორც ეროვნულ, ასევე საერთაშორისო დონეზე, ასევე ბუნების ისტორიის შესახებ კვლევების მოწყობა. ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმის დირექტორმა, ვენუგოპალმა ხაზგასმით აღნიშნა, მუზეუმში არსებული „არამატერიალური ბუნების მემკვიდრეობის“ შესახებ.

ისტორია
ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმი შეიქმნა 1972 წელს, ინდოეთის დამოუკიდებლობის 25 წლისთავთან დაკავშირებით. ინდირა განდიმ, ინდოეთის მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა, განაცხადა, რომ ინდოეთს ნამდვილად ესაჭიროებოდა მსგავსი ტიპის მუზეუმი „გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლების მიზნით“. ბუნების ისტორიის რეგიონალური მუზეუმი მდებარეობს: ბჰოპალში, ბჰუბანეშვარში, განგტოკში, მაისურუსა და სავაი-მადჰოპურში.

ხანძრის გამომწვევი მიზეზები დღემდე უცნობია. მუზეუმში განთავსებულმა ხის ნაკეთობებმა და ექსპონატებმა ცეცხლის გავრცელებას შეუწყო ხელი.

გამოფენები
ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმის გამოფენები კონცენტრირებული იყო ინდოეთის მცენარეებზე, ცხოველებზე, ბუნების რესურსებზე. მუზეუმი ოთხ ძირითად საგამოფენო სივრცედ იყოფოდა: „უჯრედი: სიცოცხლის საწყისი“, „კონსერვაცია“, „ბუნების ისტორიის შესავალი“ და „ბუნების ქსელი: ეკოლოგია“. მუზეუმში ასევე იყო დაცული ველური ბუნების, ეკოლოგიის, კონსერვაციისა და ზოგადად გარემოს შესახებ ფილმების ვრცელი კოლექცია, იშვიათი ბიოლოგიური სახეობები, მათ შორის ჰერპეტოლოგიის ნიმუშები, ასევე დინოზავრების ნამარხები. მუზეუმში დამატებით არსებობდა ექსპონატები სიცოცხლის წარმოშობისა და ევოლუციის, ბუნების დაცვის, კვების ჯაჭვის, ფლორისა და ფაუნის შესახებ. ზავროპოდის 160 მილიონი წლის წინანდელი ნამარხი & -ის კოლექციის ნაწილი იყო და ასევე ინახებოდა მუზეუმში.

მუზეუმში ასევე მდებარეობდა აღმოჩენების ოთახი და აქტივობების ოთახი, რომლებიც სპეციალურად ბავშვებისათვის იყო განკუთვნილი. ასევე ხელმისაწვდომი იყო გიდის ტურები და არსებობდა სპეციალური რესურსები შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ვიზიტორებისათვის. განსაკუთრებული გამოფენა მოიცავდა ზავროპოდის ნამარხს, „ფრინველების კვერცხების კოლექციას ინდური ორბისა და სირაქლემის კვერცხების ჩათვლით“, ასევე „ფიტულები, რომელთა შორის იყო კატისებრი არსებები.

2015 წლისთვის ასევე იყო დაგეგმილი ახალი გამოფენების მოწყობა, რომელთა შორის იქნებოდა: „კლიმატის ცვლილების, გლობალური დათბობის, გაუდაბნოებასთან ბრძოლის, ცუნამისა და ოზონის შრის“ დარბაზი. ამ იდეა ხანძრის გამო ვეღარ განხორციელდა.
ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები

ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები — ტრავერტინი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ბიდარის ხეობაში, კობი-გუდაურის საავტომობილო გზის მიმდებარედ, ზღვის დონიდან 2197 მ სიმაღლეზე. ჯვრის უღელტეხილის კიროვანი ტუფები ვრცელი მინდვრების სახითაა წარმოდგენილი, რომლებიც წყაროებით არის დალექილი და მეტწილად კარბონატულ წყებასთანაა დაკავშირებული. ისინი ზოგან თეთრია, ზოგან კი რკინის მარილების მინარევებით ნარინჯისფრად არის შეღებილი. უღელტეხილის მიდამოებში სუბალპური და ალპური ლანდშაფტებია. ჯვრის უღელტეხილის გუდაური-კობის მონაკვეთის გზის გაფართოებასთან დაკავშირებით, 2013 წლის მაისში, მშენებლებმა ტრავერტინების გზისპირა ნაწილიც ჩამოაცალეს, რის შემდეგ, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრომ იგი სხვა რამდენიმე ძეგლთან ერთად დაცვის ობიექტად შეიტანა. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია გუდაური. დაბა გუდაური ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინის ბუნების ძეგლი 10 კმ. ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები ბუნების ძეგლია.
ლე­ვან ზან­და­რაშ­ვი­ლი

ლევან ზანდარაშვილი - (დ. 1988, თბილისი) - ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი, რომელიც კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდებს იკვლევს.

ბიოგრაფია
ლევან ზანდარაშვილი სწავლობდა კომაროვის თბილისის ფიზიკა - მათემატიკის 199 საჯარო სკოლაში, სადაც უამრავი მიღწევა ჰქონდა სხვადასხვა სასკოლო ოლიმპიადებზე. ამის შემდეგ სწავლა გააგრძელა ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის მიმართულებით. ბაკალავრიატზე სწავლის პარალელურად მუშაობა დაიწყო ქართულ კომპანია -ში. კომპანია სამანქანო ინდუსტრიაში მოღვაწეობს და თანამშრომლობს სხვადასხვა უცხოურ კომპანიებთან. ბაკალავრის დასრულებისას ლევან ზანდარაშვილი დაინტერესდა ბიოფიზიკით, რის შედეგედაც თამაზ მძინარაშვილის ლაბორატორიაში ექსპერიმენტების კეთება დაიწყო. პარალელურად ტეხასის უნივერსიეტში დამწყები ბიოფიზიკოსის ვაკანსია აღმოაჩინა და იქ განაგრძო პროფესიული საქმიანობა. ერთი წლის შემდეგ, ისევ ტეხასის უნივერსიტეტში ჩააბარა დოქტორანტურაში, ისევ ბიოფიზიკის მიმართულებით. მომდევნო 4 წელი სადოქტორო ხარისხზე მუშაობდა ჯუნჯი ივაჰარას ლაბორატორიაში. ამ დრიოს მანძილზე რამდენიმე სტატია გამოაქვეყნა. დოქტორის ხარისხის მინიჭების შემდეგ 2,5 წლის განმავლობაში ამავე ლაბორატორიაში განაგრძო მუშაობდა და 10-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ავტორი გახდა. სწორედ ივაჰრას ლაბორატორიაში მუშაობის პერიოდში გამოქვეყნებული სტატია დაიბეჭდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ სამეცნიერო ჟურნალ -ში. 2016 წლიდან ლევან ზანდარაშვილის ინტერესის სფერო მასს-სპექტრომეტრის მეთოდი გახდა და სწორედ ამ მეთოდზე მუშაობას აგრძელებს პენსილვანიის უნივერსიტეტში.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
ლევან ზანდარაშვილი კიბოს მკურნალობის უახლოეს მემთოდებს იკვლევს. სწორედ ამ კვლევის ფარგლებში შეისწავლის ის დაზიაებული დნმ-ის აღდგენაში მონაწილე ერთ-ერთ ცილას - 1, რომელიც გამოიყენება კიბოს მკურნალობის პროცესში. ამ პროექტში ახალგაზრდა მეცნიერი შეისწავლის 1-ის სტრუქტურასა და დინამიკას, რომელიც ურთიერთქმედებს კიბოს მკურნალობაში გამოყენებულ მოლეკულებთან. მიზანი კი იმის დადგენაა, თუ რატომ არის ის სხვა მოლეკულებთან შედარები უფრო ეფექტური.

უახლოეს წარსულში გამოქვეყნებული აქვს ისეთი სტატიები, როგორიცაა „ცენტრომერები, რომლებიც შენარჩუნებულია - დნმ-ზე დამაგრებით და არგინინის წამყვანზე დამოკიდებული ნუკლეოზომის გადასვლის მიმართულებით“ (2017). ლევან ზანდარაშვილთან ერთად პროექტის ავტორია ქართველი მეცნიერი ალექსანდრე ესაძე. „ დაფუძნებული გამოკვლევები ცილების სამიზნე დნმ-ის ძებნის პროცესებზე“ (2018). 2020 წლისთვის კი „დნმ-ის შესვენებებზე ალოსტერული -1 შეკავების სტრუქტურული საფუძველი“.
ისტრიე

ისტრიე

დაარსდა ძვ. წ. ს. ნახევარში. აყვავებას მიაღწია ძვ. წ. – საუკუნეებში. ძვ. წ. საუკუნის შუა წლებში ისტრიე დაიპყრეს გეტებმა, ხოლო ძვ. წ. 27 წელს იგი რომის იმპერიაში შევიდა. საუკუნეში ისტრიე გაანადგურეს გუთებმა, მაგრამ მალე აღდგა და იარსება საუკუნემდე. ამ დროისათვის სანაპირო მოისილა და ქალაქმა დაკარგა ზღვაზე გასასვლელი, რის შედეგადაც დაქვეითდა მისი, როგორც სავაჭრო ცენტრის, მნიშვნელობა და ისტრიე თანდათან დაცარიელდა. 1914 წლიდან აქ ხანგამოშვებით მიმდინარეობდა არქეოლოგიური გათხრები რის შედეგადაც აღმოჩნდა ზღუდის (ძვ. წ. ს.), აფროდიტეს ტაძრის (ძვ. წ. ს.), თერმების (– სს.), საცხოვრებელ ნაგებობათა და სხვა ნაშთები. ამჟამად ისტრიე არქეოლოგიურ ნაკრძალად ითვლება.

ისტორია
ისტრიე დააარსეს ძვ. წ. 657/656 ან დაახლ. 630 წელს მილეტელმა კოლონისტებმა. 512 წელს დაზარალდა დარიოს -ის ლაშქრობის სკვითების წინააღმდეგ. აკონტროლებდა ბერძენთა ვაჭრობას ქვემო დუნაისპირეთისა და დნესტრისპირეთის ბარბაროსებთან: გაჰქონდათ მარცვლეული, საქონელი, მონები, თაფლი, დამარილებული თევზი; იმპორტის ძირითადი პროდუქტები იყო ზეთი და ღვინო. 400 წელს დაიწყო მონეტების მოჭრა. ადრეულ პერიოდში [დაახლ. საუკუნე (?)] ოლიგარქების დამხობის შემდეგ ქალაქში დემოკრატია დამყარდა. სავარაუდოდ, ისტრიე შედიოდა დელოსის კავშირში, კარგი ურთიერთობა ჰქონდა თრაკიელთა ოდრისულ სამეფოსთან და სკვითებთან. 339 წელს განადგურდა სკვითებსა (მეფე — ატეასი) და მაკედონიის სამეფოს (ფილიპე მაკედონელი) შორის მომხდარი ომის დროს. აღდგენის შემდეგ დაემორჩილა თრაკიის მეფეს (305–281) — ლისიმაქეს. დაახლ. 262 წელს ქალაქ ტომისთვის ბიზანტიონის წინააღმდეგ მიმდინარე წარუმატებელ ბრძოლაში მხარს უჭერდა კალატისს. კელტების წინააღმდეგ ბრძოლის დროს დახმარება გაუწია პონტოს აპოლონიას. 72/71 წელს დაიმორჩილა რომაელმა მხედართმთავარმა ლუკულუსმა. ქალაქის სერიოზული ნგრევა დაკავშირებულია დაახლ ძვ. წ. 60–50 წლებში „გეტების მეფის“ ბურებისტას ექსპანსიასთან. ძველი წელთაღრიცხვის მიწურულს ტბის მოსილვის გამო მცირე ქალაქად გადაიქცა. აღორძინდა დასავლეთპონტოური ქალაქების კავშირის შემადგენლობაში. დაახლ. ახ. წ. 238 წელს დაზარალდა სკვითური ომების მიმდინარეობისას, რომის იმპერატორ გორდიანე -ის (238–244) დროს შეწყდა მონეტების მოჭრა და გადაიქცა მცირე პროვინციულ ქალაქად. ისტრიეს აყვავება – საუკუნეებში დაკავშირებულია კონსტანტინე დიდთან და იუსტინიანე -თან. ქალაქის საბოლოო დაცემა ავარების თავდასხმის (599/600) შედეგი იყო. საუკუნის ბოლოსკენ არსებობა შეწყვიტა.

არქეოლოგია
იდენტიფიცირებულია 1868 წელს ფრანგი არქეოლოგის ე. დეჟარდენის მიერ. ისტრიესა და მისი შემოგარენის არქეოლოგიური გათხრები 1914 წელს დაიწყო ვ. პირვანმა და შემდგომში გაგრძელდა სხვა რუმინელი არქეოლოგების მიერ (1924–1943, 1949-დან). გამოყოფილია პერიოდები; ფენები განირჩევა განადგურებებისა და ხელახლა აშენებების დანაშრევებით: 3 „არქაული“ (დაახლ. ძვ. წ. 500–425, 425–350), 4 „ელინისტური“ (დაახლ. ძვ. წ. 350–300, 300–175, 175–100, 100–20), 9 „რომაული“ (დაახლ. ახ. წ. 30–100, 100–170, 170–250, 250–300, 300–375, 375–500, 500–550, 550–600, 600–680).

შესწავლილია წარმართული ტაძრების, რომაული თერმების, ქრისტიანული ბაზილიკების, საცხოვრებელი კვარტლების, სიმაგრეთა 6 სხვადასხვა ხაზის და ნეკროპოლის ნაშთები. აღმოჩენილ მასალას შორისაა მონეტები, ძვირფასი მოკაზმულობა (მ. შ. განძების შემადგენლობაში), წარწერები და სხვ. 1983 წლიდან არის მუზეუმი ღია ცის ქვეშ.
თრუსოს ტრავერტინები

თრუსოს ტრავერტინები — ტრავერტინები საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, ცენტრალური საავტომობილი გზის პირას, ნასოფლარ ქეთერისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე თერგის ზემო დინებაზე, ზღვის დონიდან 2100–2200 მ სიმაღლეზე. თრუსოს ხეობაში ბევრგან არის წყაროების მიერ დალექილი კიროვანი ტრავერტინების დანაგროვები. ისინი მეტწილად დაკავშირებულია ზედაიურულ კარბონატულ წყებასთან. ტრავერტინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და თვალწარმტაცი ადგილსამყოფელი კასრისხევის ვიწრობის ზემოთაა, თერგის მარჯვენა ნაპირზე. აქ ბლომადაა ინტენსიური განვითარების პროცესში მყოფი, წყლის მიერ მოდელირებული ტრავერტინული „მინდვრები“, თითქოს მოქარგული ზედაპირით. გამჭვირვალე წყალი თხელ ფენად ეფინება ამ თვალისმომჭრელ თეთრ ზედაპირს და აჩენს უამრავ მოკამკამე პატარა გუბეს. ეს ფორმები ძალზე ფაქიზია და მათ ცხვრის ფარების მოძრაობა აზიანებს. აქ არსებულ ტრავერტინებში მცენარეთა ანაბეჭდები მოწმობენ, რომ წარსულში ამ მიდამოებში ტყის მცენარეები არსებობდნენ. ამჟამად ტრავერტინების ნაწილი, სხვადასხვა ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად დაზიანებულია. უახლოესი დასახლებული პუნქტია ნასოფლარი ქეთერისი; შედარებით მოშორებულია სოფელი კობი. თრუსოს ტრავერტინები ბუნების ძეგლია.
ასფიქსია

ასფიქსია ( და ) — მწვავე პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელსაც იწვევს სისხლსა და ქსოვილებში ჟანგბადის რაოდენობის მკვეთრი შემცირება და ნახშირორჟანგის დაგროვება. ახასიათებს სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის მძიმე დარღვევა სრულ შეწყვეტამდე.

განარჩევენ მექანიკურ და ტოქსიკურ ასფიქსიას. მექანიკური ასფიქსია შეიძლება განვითარდეს სასუნთქი გზების უცხო სხეულით დაცობის, მათზე სიმსივნის ან გარეგანი მექანიკური დაწოლის (მოხრჩობა, ჩამოხრჩობა, ჭყლეტაში მოყოლა), ხორხის შეშუპების ან სპაზმის (დიფთერიის, ტეტანუსის დროს) და სხვათა შედეგად. ტოქსიკურ ასფიქსიას სასუნთქი გზების დამთრგუნველ ქიმიურ ნივთიერებათა (მორფინი, კურარე, ციანკალიუმის ნაერთები და სხვა) მოქმედება იწვევს.

ასფიქსიის დროს სუნთქვა გახშირებული და გაღრმავებულია. ავადმყოფს ჯერ ჩასუნთქვა უჭირს, შემდეგ ამოსუნთქვა, ლურჯდება, თავბრუ ეხვევა, კარგავს ცნობიერებას, გუგები უვიწროვდება და შემდეგ ისევ უფართოვდება, გულის რიტმი ერღვევა და სუნთქვა უწყდება. ასფიქსიის კლინიკური სურათი დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზებზე. სუნთქვის შეჩერებიდან 5-6 წუთის შემდეგ ასფიქსია სიკვდილით მთავრდება ყველა შემთხვევაში.

მკურნალობა: გამომწვევი მიზეზის ლიკვიდაცია, სასუნთქი გზების გამტარობის აღდგენა, ხელოვნური სუნთქვა, გულის მასაჟი და სხვა.

ასფიქსიით გარდაცვლილი ადამიანის გვამის კვეთისას თვალსაჩინოდაა გამოხატული მთელი რიგი დამახასიათებელი ცვლილებები: გვამური ლაქები, ციანოზი, წერტილოვანი სისხლჩაქცევები ლორწოვან და სეროზულ გარსებქვეშ, ფილტვების მწვავე შეშუპება, ემფიზემა და სხვა. ამ ცვლილებებს დიდი მნიშვნელობა აქვს სასამართლო მედიცინაში სიკვდილის მიზეზის დასადგენად.

ნაყოფისა და ახალშობილის ასფიქსია ნაყოფისათვის ჟანგბადის მიწოდების შეფერხების ან სრული შეწყვეტის შედეგია და გამოწვეულია ჭიპლარის სისხლის მიმოქცევის დარღვევით, დედის ან ნაყოფის დაავადებით. ნაყოფის ასფიქსიის დროს საჭიროა ნაყოფის სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესება და მშობიარობის დაჩქარება. ნაყოფისა და ახალშობილის ასფიქსია მკვდრადშობის, ჩვილთა სიკვდილის, აგრეთვე ბავშვის შემდგომი განვითარების პროცესში მომხდარი დარღვევების უხშირესი მიზეზია.
ევგენი ზინიჩევი

ევგენი ზინიჩევი (დ. 18 აგვისტო, 1966, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. რუსეთის საგანგებო სიტუაციების მინისტრი 2018 წლის 8 მაისიდან 2021 წლის 8 სექტემბრამდე. 2015-2016 წლებში რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის კალინინგრადის ოლქის ფილიალის დირექტორი. 2016 წლის ივლისიდან ამავე წლის ოქტომბრამდე ასრულებდა კალინინგრადის ოლქის გუბერნატორის თანამდებობას. 2016-2018 წლებში – რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის დირექტორის მოადგილე.

2021 წლის 8 სექტემბერს, ზინიჩევი ნორილსკში სწავლების დროს დაიღუპა.
მშობლიურო ჩემო მიწავ!

მშობლიურო ჩემო მიწავ! (რაიკომის მდივანი) — კინორეჟისორ რეზო ჩხეიძის 1980 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი (4 სერია). ფილმი ორ ნაწილიანია. პირველი ნაწილის (- სერია) ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1980 წელს, ხოლო მეორე ნაწილის (- სერია) 18.04.1985 წელს.

სიუჟეტი
გიორგი თორელს რაიკომის მდივნად ნიშნავენ საქართველოს სამხრეთ რაიონში — უძველეს მესხეთში. სირთულეების მიუხედავად, იგი მშობლიური მხარის აღორძინებისა და დაცლილი სოფლების შევსებისთვის იბრძვის. რაიონში, სადაც არ არის გზა, ელექტროენერგია, წყალი და სოფლებიც დაცლილია, ვაიოს ველების სახნავ-სათეს მიწად გადაქცევა ბევრს უტოპიად მიაჩნია. თითქოს ახალი რაიკომის მდივნის მცდელობა დონ კიხოტის ქარის წისქვილებთან ბრძოლას წააგავს, მაგრამ თანამოაზრეების შემოკრებას და დარწმუნებას შეძლებს და აჭარიდან 300 ოჯახის ჩამოსახლების საკითხიც დადებითად გადაწყდება.
ფილმში ტკივილი, სევდა, სიხარული და იუმორი ერთადაა თავმოყრილი.

გადამღები ჯგუფი
რეჟისორი — რეზო ჩხეიძე
სცენარის ავტორი — სულიკო ჟღენტი, რეზო ჩხეიძე
ოპერატორი — ლომერ ახვლედიანი
ხმის ოპერატორი — გარი კუნცევი
კომპოზიტორი — გია ყანჩელი
მხატვარი — ზურაბ მეძმარიაშვილი
სიმღერას ასრულებს — ჯანსუღ კახიძე

როლებს ასრულებენ
თემურ ჩხეიძე — გიორგი თორელი
ევა ხუტუნაშვილი — ასმათ იაშვილი
ირაკლი ხიზანიშვილი — გურამ ღლონტი
გიორგი ხარაბაძე — მერაბ სეთურიძე
ია ნინიძე — სალომე (გიორგის შვილი)
ზურაბ ყიფშიძე — მასწავლებელი
გიორგი ბერიძე — ბეგლარ მჟავია
მიხეილ ვაშაძე — აბესალომ დევნოსაძე
შალვა ხერხეულიძე — შალვა დევნოსაძე
ბაგრატ დევნოსაძე — კამეო
ალექსანდრე ჯალიაშვილი — პაპა ტარიელი
გოჩა კაპანაძე — პოლიაქტორ ახალკაცი
ბესიკ ხელაშვილი — მძღოლი ბესო
ზურაბ (კუკური) ლაფერაძე — შოთა ბეროძე
იური ცანავა — ლავრენტი ტანიბეგაშვილი
ლევან უჩანეიშვილი — რეზო იმედაძე
ვიქტორ ნინიძე — თორნიკე სეფერთელაძე
თინათინ ვარდანაშვილი — ქალიშვილი ვიოლინოთი
ნატო ხელიძე — ბებო დარეჯანი
დავით ჩუბინიშვილი — გიორგის მამა ფარსმანი
მარი (მარინა) ჯანაშია — გიორგის დედა ახალგაზრდობაში
როლანდ კაკაურიძე — კარლო გალდავაძე

ჯილდოები და პრემიები
1981 — საკავშირო კინოფესტივალი (ვილნიუსი) — მთავარი პრიზი
1986 — სსრკ ლენინური პრემია სცენარის ავტორს, რეჟისორს, ოპერატორს და მსახიობ თემურ ჩხეიძეს
ვარშავის აჯანყების მუზეუმი

ვარშავის აჯანყების მუზეუმი (პოლონურად: ) მდებარეობს ვარშავის ვოლას უბანში და ვარშავის 1944 წლის აჯანყებას ეძღვნება. მუზეუმის შენობა 1983 წელს აიგო, მაგრამ რამდენიმე წლის განმავლობაში შეჩერებული იყო მისი კონსტრუქცია. მუზეუმი 2004 წლის 31 ივლისს გაიხსნა, ვარშავის აჯანყების მე-60 წლისთავზე.

მუზეუმი აფინანსებს კვლევებს პოლონეთის აჯანყებისა და პოლონეთის საიდუმლო ხელისუფლების ისტორიის/საკუთრების შესახებ. აქ ინახება რამდენიმე ასეული არტეფაქტი - დაწყებული იმ იარაღებით, რომელთაც აჯანყებულები იყენებდნენ, დამთავრებული მათი სასიყვარულო წერილებით - შესაბამისად, წარმოდგენილია აჯანყებაში მონაწილეთა მთელი ცხოვრება. მუზეუმის ერთ-ერთი მიზანია როგორც ისტორიული ინფორმაციის, ისე აჯანყების მონაწილეთა ისტორიებისა და მოგონებების არქივის შექმნა. მუზეუმის დირექტორია იან ოვდაკოვსკი , ხოლო მისი მოადგილე - დარიუშ გავინი - ისტორიკოსი პოლონური მეცნიერების აკადემიიდან.

მუზეუმი ორგანიზაცია " ევროპული ხსოვნისა და სინდისის პლატფორმის" წევრია.

გამოფენები
მუზეუმი ვარშავის აჯანყების ყველა ეტაპზე მოიცავს ინფორმაციას.

რამდენიმე სართულზე განლაგებულია როგორც ფოტომასალა, ასევე აუდიო, ვიდეო თუ ინტერაქტიული ჩვენებები, წერილობითი მასალა და სხვა ტიპის მტკიცებულებები. ეს მასალები აღწერს, თუ როგორი იყო ცხოვრება გერმანიის მიერ ოკუპირებულ ვარშავაში, აჯანყებასა და მის შედეგებს. მუზეუმში ცალკეული გამოფენები ეძღვნება ვარშავის თითოეულ უბანს. აქვეა უამრავი უფასო ინფორმაციული ბროშურა პოლონურად და ინგლისურად, მათ შორის, კალენდრის 63 გვერდი - 1944 წლის პირველი აგვისტოდან 2 ოქტომბრამდე - რომელშიც აღნიშნულია კონკრეტული დღის ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენები აჯანყების მიმდინარეობისას.

გამოფენებსა და ექსპონატებს შორის გვხვდება:

"პატარა მეამბოხეების" ოთახი: ეძღვნება ყველაზე ახალგაზრდა აჯანყებულებს. აქ განთავსებულია "პატარა აჯანყებულის" ქანდაკების რეპლიკა და როზა მარია გოჟძიევსკას ("პატარა ექთნის") გაფერდებული ფოტო.
კინო პალადიუმი: პატარა კინოთეატრი, რომელშიც უწყვეტად აჩვენებენ 1944 წელს, ამბოხებული ფოტოგრაფების მიერ გადაღებულ კადრებს, რომლებიც აჯანყების მიმდინარეობისას ვარშავის პალადიუმის კინოთეატრში გადიოდა.
კანალიზაციის მილების რეპლიკა: ორ სართულზეა განლაგებული. აჯანყებულები გერმანიის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე გადაადგილებისთვის სწორედ კანალიზაციის მილებს იყენებდნენ.
აჯანყებულთა საავადმყოფო: დაჭრილთა სამკურნალოდ.
დიდი კინოთეატრი: აჩვენებს ფილმს, რომელიც აჯანყებისდროინდელ საინფორმაციო გამოშვებებს აერთიანებს.
ბეჭდური ინფორმაციის ოთახი: განთავსებულია ის ტექნიკა, რომელთა დახმარებითაც მიწისქვეშა გაზეთებს ბეჭდავდნენ გერმანული ოკუპაციის დროს.
ნანგრევების ქალაქი: თვითმფრინავიდან 1945 წელს გადაღებული ფილმი, რომელშიც ვარშავის ნანგრევები ჩანს.
ნაციზმის განყოფილება: გერმანული ოკუპაციისას, ნაცისტების მიერ ჩადენილი დანაშაულები და გერმანელთა თანამშრომლობა აჯანყების პერიოდში.
კომუნიზმის განყოფილება: საბჭოთა კავშირის მიერ პოლონეთის აღება, სტალინის მარიონეტული მთავრობა და პოლონური წინააღმდეგობის მოძრაობა ომისშემდგომ კომუნისტურ პოლონეთში.

სხვა
მუზეუმის ტერიტორიაზე ასევე გვხვდება:

1940-იანი წლების სტილის კაფე
თავისუფლების პარკი: აჯანყებისას გადაღებული 30-მდე გაფერადებული ფოტო; კუბუშის, საბრძოლო მანქანის რეპლიკა;
გარდაცვლილთა მემორიალი.

გალერეა
საბჭოთა ეკრანი

საბჭოთა ეკრანი (რუს. ́ ́) — რუსულენოვანი პერიოდული ჟურნალი, რომელიც გამოდიოდა საბჭოთა კავშირში, შემდგომში კი რუსეთში. ჟურნალში შუქდებოდა სამამულო და საზღვარგარეთული კინოს მიღწევები, სიახლეები, კინემატოგრაფიის ისტორიები. ტარდებოდა ჟურნალის მკითხველთა გამოკითხვები და მისი შედეგებით სახელდებოდა „წლის საუკეთესო ფილმი“, „წლის საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი“, „წლის საუკეთესო მსახიობი ქალი“, „წლის საუკეთესო მუსიკალური ფილმი“ და „წლის საუკეთესო საბავშვო ფილმი“.

ჟურნალის პირველი ნომერი გამოვიდა 1925 წლის 13 იანვარს. თავიდან ის პატარა ბროშურა იყო. თანდათანობით მისი მოცულობა გაიზარდა და ყოველკვირეული გახდა. 1984 წელს მისმა ტირაჟმა 1,9 მილიონ ეგზემპლარს მიაღწია. 90-იანი წლების ბოლოს, ეკონომიურ კრიზისის გამო, ჟურნალი დაიხურა.
ომის გამარჯვების მუზეუმი

ომის გამარჯვების მუზეუმი ან გამარჯვებული სამშობლოს განმათავისუფლებელი ომის მუზეუმი — სამხედრო ისტორისს მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ კორეის დედაქალაქ-ფხენიანში, მუზეუმი მიეძღვნა კორეის ომს.
მუზეუმი თავდაპირველად შეიქმნა 1953 წლის აგვისტოში და აშენდა ფხენიანის ცენტრალურ უბანში, მისი პირველი სახელწოდება იყო სამშობლოს განმათავისუფლებელი ომის მუზეუმი. 1963 წლის აპრილში მუზეუმი გადაიტანეს სოსონგის რაიონში და ხელახლა დამკვიდრდა, მიზანმიმართულად აშენებულ სამშენებლო კომპლექსში.
2014 წელს მუზეუმი განახლდა, ახალი დიზაინი მოიცავდა შენობას, რომელიც მდებარეობდა მდინარე ბოტონგის გასწვრივ, პანორამული სტილის დიდი დარბაზით.

მუზეუმის ზოგადი ხასიათი და გავლენა ასახავს ჩრდილოეთ კორეის ოფიციალურ შეხედულებას მათი წარმატების შესახებ. ჩრდილოეთ კორეის მუზეუმის უმეტესობა წარმოადგენს ჩრდილოეთ კორეისა და მისი სამხედრო ჯარების გამარჯვებას მტრებზე, რომლებიც სრულიად დამარცხებული და გატეხილები არიან. ეს ჩანს მუზეუმში გამოფენილი აშშ-ის ქვეითი ბრიგადის იარაღისა და საბრძოლო ჩაფხუტების სიმრავლისგან, რომლებიც წარმოადგენენ კორეის ომში აშშ-ის სამხედრო ძალების დიდი მსხვერპლის იდეას.
მუზეუმის ექსპონატები მოიცავს 360 გრადუსიან, სრულმასშტაბიან დიორამას ტაეჯონის ბრძოლის შესახებ. კორეის ომის დროს გამოყენებულია ჩრდილოეთ კორეის სამხედრო ტექნიკა, როგორიცაა საბჭოთა ტანკები, საზენიტო არტილერია , საზღვაო ხომალდი, საბრძოლო თვითმფრინავები, ასევე გამოფენილია რამდენიმე ტყვედ ჩავარდნილი ამერიკული (და ზოგიერთი ბრიტანული) სამხედრო ტექნიკა, როგორიცაა ყოფილი ამერიკული (26 , 4 და 24 ) ტანკები, ყოფილი ბრიტანული არმიის უნივერსალური გადამზიდი ჯავშანტრანსპორტიორი, რამდენიმე საარტილერიო იარაღთან ერთად, აშშ-ის ხელმძღვანელობით ჩამოაგდეს გაეროს ძალების თვითმფრინავები, რომლებიც იბრძოდნენ ჩრდილოეთ კორეის წინააღმდეგ.

მუზეუმში არსებული მრავალი ქანდაკებების, ფიგურების, ფრესკებისა და არტეფაქტების გარდა, ერთ-ერთი მთავარი გამოფენაა “ “, აშშ-ს საზღვაო ძალების ხომალდი, რომელიც ტყვედ ჩაიგდო ჩრდილოეთ კორეამ, როდესაც იგი სავარაუდოდ შემოვიდა ჩრდილოეთ კორეის ტერიტორიულ წყლებში 1968 წლის იანვარში. მუზეუმის ადგილობრივ და უცხოელ სტურმებს უფლება აქვთ ჩასხდნენ გემში, რომელიც მუდამ მუზეუმის გვერდით მდინარეზეა წარმოდგენილი.ასევე შეუძლიათ შევიდნენ გემის საიდუმლო ოთახში (რომელიც შეიცავს საიდუმლო სამხედრო დაზვერვის და ბორტის ინფორმაციას), სადაც ნახავენ ყოფილი გემისა და ეკიპაჟის არტეფაქტებს, როგორიცაა აშშ-ის დროშა.

“ “-ის სავარაუდო ჩაძირვა
მუზეუმს აქვს რამდენიმე ექსპონატი, რომელიც ამტკიცებს, რომ აშშ-ის საზღვაო ძალების მძიმე კრეისერი “ “ ჩაძირული იქნა კორეის სახალხო ფლოტის კუთვნილი საავტომობილო ტორპედოს ნავებით 1950 წლის 2 ივლისს. ექსპონატები მოიცავს ბანერს და ტორპედოს ნავს, რომელმაც სავარაუდოდ ჩაძირა ამერიკული კრეისერი. თუმცა, მისი სავარაუდო დაკარგვის დროს, ჯერ კიდევ აშშ-ის საზღვაო ძალების რეზერვმა გამოიყვანეს 1946 წელს. 1951 წელს ის ხელახლა ჩააბარეს და მიენიჭა ატლანტის ფლოტს. 1955 წელს, კორეის ომიდან ორი წლის შემდეგ ბალტიმორი გადაიყვანეს წყნარი ოკეანის ფლოტში. ცხადია, გემი კორეასთან ახლოს არსად იყო, კონფლიქტის შემდეგ, სამი წლის განმავლობაში.
Pseudoboletus parasiticus

— ფსევდობოლეტუსის გვარის სოკო ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა. იშვიათი სოკოა. გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ რეგიონს.

დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში ზაფხულიდან შემოდგომამდე. პარაზიტობს სკლეროდერმას გვარის სოკოების ცოცხალ ნაყოფსხეულებზე.

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა ბოტანიკოსმა პიერ ბიულიარმა 1790 წელს როგორც . მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ჩეხმა მიკოლოგმა იოზეფ შუტარამ 1991 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 2-7 სმ, ამოზნექილი ფორმის, შეხებისას ოდნავ ხავერდოვანია და ცოტათი ზეთიანი, ქუდის ფერი — ყვითელი, ღია-თხილისფერი ჟანგმიწისფერ-ყავისფრამდე.

რბილობი — ღია-ყვითელი, თითქმის გემოსა და სუნის გარეშე, არ ლურჯდება.

ჰიმენოფორი — დაღმავალი, მილაკები 3 —7 მმ, ფორები ლიმნისფერ-ყვითელი ჟანგისფერ-ყავისფრამდე. ფართე, როგორც წესი წიბოვანი კიდეებით.

ფეხის სიგრძე — 3-6 სმ, სისქე — 0,8-1,5 სმ, მთლიანი, ცილინდრული.

სპორების მტვერი — ზეთისხილისფერ-ყავისფერი, სპორები — 15×5 მკმ, თითისტარისებრი.

ეკოლოგია და გავრცელება
გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ რეგიონს.

იშვიათი სოკოა. შეტანილია ბელგიის, სლოვაკეთის, დანიის, ლიეტუვისა და გერმანიის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

პარაზიტობს სკლეროდერმას გვარის სოკოების ცოცხალ ნაყოფსხეულებზე. გვხვდება სხვადასხვა სახის ფოთლოვან ტყეებში, აგრეთვე ტყეებს გარეთ, მხოლოდ მჟავე, ტორფიან და სილიან ნიადაგზე.

სეზონი — ხაფხულიდან შემოდგომამდე.

კვებითი ღირებულება
დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. თუმცა არასასიამოვნო გემოს გამო ზოგიერთი სახელმძღვანელო არასაჭმელ სოკოდ მოიხსენიებს.