iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რონ უისლი

რონალდ ბილიუს „რონ“ უისლი — „ჰარი პოტერის“ სამყაროს ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. წიგნის მთავარი გმირის, ჰარი პოტერის უახლოესი მეგობარი. ისინი ერთმანეთს გაიცნობენ ე.წ. ჰოგვორტსის ექსპრესში. ერთად მოხვდებიან კლუბ გრიფინდორში. მათ სკოლაში შესვლისთანავე ბევრი სახიფათო და ამაღელვებელი თავგადასავალი გადახდებათ თავს.

რონი წმინდასისხლიანი ჯადოქარია. იგი თავის ოჯახთან ერთად ე.წ. „ბუნაგში“ ცხოვრობს. ის საშუალო შესაძლებლობის ოჯახიდანაა, თუმცა მათ ფინანსურად ხშირად უჭირთ.

როდესაც ჰოგვორტსისათვის ფინალური ბრძოლის წინ რონს გაახსენდა, რომ არ შეიძლებოდა დაუცველი შინაური ელფების ჰოგვორტსში დატოვება, აღფრთოვანებულმა ჰერმიონმა მას პირველად აკოცა.

წიგნის ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები ბოლოსიტყვაობის მიხედვით ირკვევა, რომ მან ცოლად ჰერმიონ გრეინჯერი მოიყვანა. მათ ორი შვილი, როუზი და ჰიუგო ეყოლათ.
ფანდის ყურე

ფანდის ყურე — ყურე ატლანტის ოკეანეში, ჩრდილოეთ ამერიკის სანაპირო ზოლში, სამხრეთით არის მენის ყურე. ფანდის ყურეში მოქცეულია კანადური ორი პროვინცია ახალი შოტლანდია და ნიუ-ბრანსუიკი, ხოლო ყურის სამხრეთული ნაწილი აშშ-ის შტატის მენის სანაპირო ზოლია. ზოგი წყაროს მტკიცებით სახელი „ფანდი“ ფრანგული სიტყვა „ფენდამიდან“ მომდინარეობს და ის „გაყოფილს“ ნიშნავს, სხვა მოსაზრებით ეს სიტყვა პორტუგალიური „ფონდოდან“ მომდინარეობს.

ყურის სიგრძე დაახლოებით 300 კილომეტრია, ხოლო სიგანე 90 კმ. ფანდის ყურის საშუალო სიღრმე 214 მეტრია. ყურის გარშემო არსებული ყველაზე დიდი პორტია — სენტ-ჯონი (ნიუ-ბრანსუიკი).

ფანდის ყურეში მრავალი მდინარე ჩაედინება, მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანია სენტ-კრუა და სენტ-ჯონი.

ფანდის ყურეში ყველაზე დიდი მიქცევ-მოქცევა იცის მსოფლიოში. მიქცევ-მოქცევის დროს ზღვის დონე სხვადასხვანაირია. მოქცევის სიდიდე 15,6-18 მ-ია.
ბოტნიის ზღვა

ბოტნიის ზღვა, ბოტენჰავი — ბოტნიის ყურის სამხრეთი ნაწილი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ბოტნიის უბესა და ბალტიის ზღვას. მდებარეობს ბოტნიის ყურის სამხრეთით და ბალტიის ზღვის ჩრდილოეთით. ზღვის სანაპირო ზოლი ესაზღვრება ფინეთს და შვედეთს, ბოტნიის ზღვის სიახლოვეს მდებარეობს ალანდის კუნძულები და არქიპელაგის ზღვა. ბოტნიის ზღვის ფართობია დაახლოებით 79,000 კმ². უდიდესი სანაპირო ქალაქები მდებარეობს, ზღვის სამხრეთით და ჩრდილოეთით, ესენია: რაუმა და პორი ფინეთში და ევლე და სუნდსვალი შვედეთში. უმეო (შვედეთი) და ვაასა (ფინეთი) არის ზღვის უკიდურესი ჩრდილოეთი და სამხრეთი წერტილები.
გვინეის ყურე

გვინეის ყურე (, , , ) — ატლანტის ოკეანის ნაწილი, რომელიც მდებარეობს აფრიკის დასავლეთ სანაპიროსთან, ლოპესის კონცხსა და სამი წერტილი კონცხს შორის. ყურის ტერიტორიაზე გადის, როგორც ეკვატორი, ასევე ნულოვანი მერიდიანიც.

ყურის სანაპირო ზოლში ხშირი სამდინარო ქსელებია შექმნილი, რასაც ძირითადად მდინარე ნიგერისა და ვოლტის დელტები ქმნის. გვინეის ყურის ჩრდილოეთით მდებარეობს ბენინისა და ბიაფრის მცირე ყურეები.

გვინეის ყურეში მოიპოვებენ ნავთობსა და ბუნებრივ აირს.
კონსტანტინ I (შოტლანდია)

კონსტანტინ (; გ. 877) — პიქტების მეფე. კონსტანტინი იყო შოტლანდიის მეფის კენეთ -ის ვაჟი, მან შესძლო თავისი ბიძის დონალდ -ის გარდაცვალების შემდეგ 862 წელს გამეფება.

კონსტანტინს ხშირად უწევდა ბრძოლები ვიკინგებთან და ჩრდილოეთ ბრიტანეთთან, 877 წელს ერთ-ერთი ასეთი თავდაცვითი ბრძოლის დროს იგი მოკლეს. მეფეს დარჩა ერთადერთი ვაჟი დონალდი, რომელიც მოგვიანებით შოტლანდიის მეფე გახდა დონალდ -ის სახელით.
პოსტ-მეტალი

პოსტ-მეტალი — მუსიკის ჟანრი, რომელშიც ერთმანეთშია შერწყმული პოსტ-როკი და მძიმე მეტალი. მას ახასიათებს დაბალ ტონებზე აწყობილი გიტარები დისტორშენით, მძიმე ატმოსფერო, სიმღერის სტრუქტურის თანდათანობითი განვითარება და მინიმალური ყურადღება ვოკალზე.

ლეიბლის მფლობელმა და ჯგუფ ლიდერმა აარონ ტერნერმა პირველად უწოდა ამ ჟანრს „ჩაფიქრებული კაცის მეტალი“, იმის სადემოსტრაციოდ, რომ მისი ჯგუფი ცდილობდა გაქცეოდა ჩვეულებრივი მეტალის ჩარჩოებს. „პოსტ-მეტალი“ მზარდი ჟანრის რჩეული სახელია, თუმცა მას უწოდებენ ასევე „მეტალგეიზს“ და „ჰიპსტერ მეტალს“.
სლაჯ-მეტალი

სლაჯ-მეტალი — მძიმე მეტალის ქვეჟანრი, რომელშიც ერთმანეთსაა შერწყმული დუმ მეტალის, ჰარდკორ პანკის, გრანჟისა და სამხრეთული როკის ელემენტები. სლაჯ-მეტალი, ჩვეულებრივ, ატონალური და აბრაზიულია, რომელშიც ხშირად შევხვდებით მყვირალა ვოკალს, ინსტრუმენტებს მძიმე დისტორშენით და მკვეთრად კონტრასტულ ტემპებს. სტილში მნიშვნელოვანი ფიგურაა ჯგუფი ვაშინგტონიდან, თუმცა მრავალი მისი ადრეული პიონერები ლუიზიანიდან იყვნენ.
ლენა მაიერ-ლანდრუტი

ლენა მაიერ-ლანდრუტი ( დ. 23 მაისი, 1991, ჰანოვერი, გერმანია) — გერმანელი მომღერალი. 2010 წელს მან დაწერა სიმღერა „“, რომელიც საკმაოდ პოპულარული აღმოჩნდა და ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 246 ქულით გამარჯვება მოიპოვა.

ლენა მაიერ-ლანდრუტი დაიბადა 1991 წელს ქალაქ ჰანოვერში. ის არის ცნობილი დიპლომატის ანდრესა მაიერ ლანდურტის შვილი. ბავშვობაში ის შევიდა ცეკვაზე და უკვე 15 წლის ასაკში მას შეეძლო ეცეკვა როკ-ენ-როლი, ჯაზი, ჰიპ ჰოპი. სწორედ მისმა საცეკვაო მრავალფეროვნებამ გამოიწვია მისი სოლო კარიერის დაწყება. იგი აგრეთვე არის ცნობილი მსახიობი და თამაშობს გერმანიის ბევრ სერიალში. 2010 წელს მან მიიღო ატესტატი და დაამთავრა ჰანოვერის უმაღლესი სკოლა.

2010 წლის 12 მარტს მისმა სიმღერამ სახელწოდებით მოიპოვა ევროვიზიის ფინალური საგზური ოსლოში. ამ ხნის განმავლობაში მისი ვიდეო იუთუბზე 3 (პირველი ნახევარფინალის შემდეგ 9,5) მილიონჯერ იქნა ნანახი. ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე თავისი სიმღერით მან დიდი უპირატესობით მოიპოვა პირველი ადგილი.
ალექსანდრე II (შოტლანდია)

ალექსანდრე (შოტ: ; დ. 24 აგვისტო, 1198 — გ. 6 ივლისი, 1249) — შოტლანდიის მეფე უილიამ -ს და დედოფალ ერმაგარდას ვაჟი. შოტლანდიის მეფე 1214–1249 წლებში.

ბიოგრაფია
ალექსანდრე დაიბადა 1198 წელს შოტლანდიის ქალაქ ჰადინგტონში, მან თავისი ბავშვობის წლები ინგლისში გაატარა. 1214 წლის 4 დეკემბერს გარდაიცვალა შოტლანდიის მეფე უილიამი, ტახტის მემკვიდრე გახდა ალექსანდრე, იმავე წელს მოხდა მისი კორონაცია.

ალექსანდრესთვის მემკვიდრეობით მიღებული შოტლანდია საკმაოდ პატარა იყო. მას ესაზღვრებოდა სხვადასხვა ენებზე მოსაუბრე ტომები, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში მეფეს არ ემორჩილებოდნენ. ჩრდილოეთით მდებარეობდა კეტნესის საგრაფო და საზერლენდი, დასავლეთით გალებით დასახლებული ჰებრიდის კუნძულები, ხოლო სამხრეთით გალოვეს დამოუკიდებელი საგრაფო. შოტლანდიის სამხრეთით არსებულ ტერიტორია სადავო იყო ინგლისთან. ალექსანდრეს სურდა დაებრუნებინა ეს ტერიტორიები, ამის გამო შოტლანდიის მეფე ალექსანდრესა და ინგლისის მეფე ჯონს შორის ურთიერთობა უკიდურესად დაიძაბა.

ამ პერიოდში ინგლისის მეფის წინააღმდეგ მისი გრაფები გამოვიდნენ, მათ მეფე ფულს ძალავდა საფრანგეთთან ხანგრძლივი ომების საწარმოებლად, გრაფებმა პეტიცია შეადგინეს. პეტიციაში თავიანთი მოთხოვნები იყო წამოყენებული, ამ პეტიციას მაგნა კარტას სახელი ეწოდა, ბარონებმა შოტლანდიის მეფის ალექსანდრეს მოთხოვნები 45 მუხლში შეიტანეს. მეფე ჯონი იძულებული გახდა ეს დოკუმენტი მიეღო და მან თავისივე ბეჭდით მათი მოთხოვნები დაადასტურა, თუმცა როგორც კი ეს გააკეთა მაშინვე უარყო ბარონების მოთხოვნები. ბარონებს ეს არ მოეწონათ და მათ ინგლისში მეფის მოშორება გადაწყვიტეს, ქვეყანაში სამოქალაქო ომი დაიწყო, ამით ისარგებლა ალექსანდრემ და ჩრდილოეთ ინგლისში შეიჭრა. მას მნიშვნელოვან წინააღმდეგობას ვერ უწევდნენ ის სამხრეთისკენ მიიწევდა. ალექსანდრემ კავშირი დაამყარა საფრანგეთთან, შოტლანდიის მეფე იყო პირველი ვინც ინგლისის სამხრეთით არსებულ დოლვერის ციხესიმაგრეს ალყა შემოარტყა, ბრიტანეთის ნახევარი მის ხელში იყო. სწორედ ამ დროს გარდაიცვალა ინგლისის მეფე ჯონი, ინგლისელმა ბარონებმა ალექსანდრეს ქვეყნის დატოვება მოსთხოვეს, ალექსანდრე იძულებული გახდა ეს შეესრულებინა. ინგლისის ახალმა მეფემ ჰენრი -მ გამოსცა ახალი მაგნა კარტა, სადაც შოტლანდიის მოთხოვნები ამოღებული იყო. ალექსანდრესთვის მოვლნები კიდევ უფრო გაუარესდა, რომის პაპამა მხარი ჰენრის დაუჭირა და ის ეკლესიიდან განკვეთა. პაპი ალექსანდრესგან მოთხოვდა ინგლისისთვის, ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილის დაბრუნებას და ჰენრისთვის პატივის მიგებას. ალექსანდრე იძულებული გახდა ეს მოთხოვნები შეესრულებინა.

ამის შემდეგ ალექსანდრე შოტლანდიის ჩრდილოეთით არსებული მიწების დამორჩილებას შეუდგა. ჯერ მან შემოირიგა გალი აზნაურები და ისინი თავის სამსახურში ჩააყენა. ამავე პერიოდში როშში ალექსანდრეს მოწინააღმდეგე აზნაურები აჯანყდნენ, შოტლანდიის მეფის ერთგულმა გალმა აზნაურებმა აჯანყებულებს თავები მოჰკვეთეს და ის მეფეს გაუგზავნეს. ალექსანდრე მის მეტოქეებს სასტიკად უსწორდებოდა. ის იყო შოტლანდიის პირველი მეფე, რომელმაც შეძლო ყველა შოტლანდიური ტომის დამორჩიელბა.

ალექსანდრე -მ 35 წელი იმეფა, ის 1249 წლის 6 ივლისს გარდაიცვალა.

წინაპრები
ალექსანდრე -ის წინაპრები
დროუნ-მეტალი

დროუნ-მეტალი (ცნობილი ასევე როგორც დროუნ-დუმი და პაუერ-ემბიენტი) — მძიმე მეტალის ექსტრემალური ქვეჟანრი, რომელშიც შეზავებულია დუმ მეტალის ნელი ტემპი და სიმძიმე დროუნ-მუსიკის ხანგრძლივ ტონებთან. და ავანგარდულ მეტალთან. დროუნ-მეტალის ერთ-ერთ პიონერ ჯგუფად ითვლება ))).

მახასიათებლები
ჩვეულებრივ, ელექტრო გიტარაზე შესრულება მოიცავს ძლიერ რევებრაციას ან ხმის უკუკავშირს. ვოკალი, თუ სიმღერაში არის საერთოდ, გროულინგით ან სქრიმინგით სრულდება. ამ ჟანრის სიმღერები, როგორც წესი, განიცდიან რიტმისა ან რითმის ნაკლებობას და ძალიან გრძელებია. რომანების ავტორმა ჯონ ურეიმ დროუნ-მეტალის მოსმენა შეადარა ინდური რაგის მოსმენას მიწისძვრის ეპიცენტრში. იგი ასევე აღნიშნავს, რომ ძნელი წარმოსადგენია უფრო მძიმე და უფრო ნელი მუსიკის არსებობა. იან ტამლირი დროუნ-მეტალის თავისებურებათა აღწერისას მიუთითებს „მდგრადი ინფრაბგერის გრუხუნზე საბ-ბასიდან — ე.წ. წითელ ხმაურზე“.
საქართველო ოლეგ პანფილოვთან ერთად

საქართველო ოლეგ პანფილოვთან ერთად – საქართველოში რუსულენოვანი ტელეარხის — „პირველი კავკასიურის“ ცნობილი ჟურნალისტის საავტორო–პუბლიცისტური პროგრამის სატელევიზიო ციკლი.

სამოგზაურო ჩანაწერები, ქვეყნის აღქმის საკუთარი შთაბეჭდილებები. პროგრამის ავტორი ხვდება სხვადასხვა ეროვნებების ადამიანებს, რომლებიც საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში ცხოვრობენ. ყოველ 26 წუთიან გადაცემაში ოლეგ პანფილოვი აშუქებს საქართველოს კუთხეთა უნიკალურობას. ავტორისეულ პრიზმაში მაყურებელი ეცნობა თანამედროვე საქართველოს, მის წარსულსა და აწმყოს, კულტურას, ისტორიას, ტრადიციებს, ბუნებასა და არქიტექტურულ ძეგლებს.
ნარნიის ქრონიკები

ნარნიის ქრონიკები — მწერალ კლაივ ლუისის რომანების სერია, გამოცემული 1950-1956 წლებში.

წიგნების ეს სერია ფენტეზისა და საბავშვო ლიტერატურის ზღვარზე მერყეობს. მასში მოთხრობილია ბავშვების მოგზაურობა ჯადოსნურ ქვეყანაში, სადაც ცხოველებს საუბარი შეუძლიათ, ხოლო ბოროტებას სიკეთე ებრძვის. ვინაიდან თავად მწერალი ქრისტიანული ლიტერატურის დიდი გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა, რომანებში აქა-იქ გვხვდება მითითებები ბიბლიურ მოტივებზეც. ამასთან, წიგნებში აღწერილია არსებები, რომლებიც უფრო ტრადიციულ ბრიტანულ, ირლანდიურ ზღაპრებსა და ბერძნულ/რომაულ მითოლოგიებში გვხვდება.

სერია დიდი პოპულარობით სარგებლობს. 2006 წლისათვის გაყიდული იქნა მისი 100.000.000 ასლი, 41 სხვადასხვა ენაზე. არსებობს პირველი სამი წიგნის ეკრანიზაციაც.

წიგნების ილუსტრატორი იყო პოლინ ბეინსი.

წიგნები
ლომი, კუდიანი და გარდერობი (1950)
უფლისწული კასპიანი (1951)
განთიადის დამმორჩილებლის მოგზაურობა (1952)
ვერცხლის სავარძელი (1953)
ცხენი და მისი ბიჭუნა (1954)
ჯადოქრის დისწული (1955)
უკანასკნელი ბრძოლა (1956)

თანმიმდევრობა
მიუხედავად წიგნების გამოცემის ქრონოლოგიისა, არსებობს მათში მოთხრობილი მოვლენების ქრონოლოგიაც.
გრიგოლ წერეთელი

გრიგოლ ფილიმონის ძე წერეთელი (დ. 12/25 მარტი, 1870, პეტერბურგი — გ. 20 სექტემბერი, 1939, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, პროფესორი, ელინისტი, პაპიროლოგიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, კლასიკური ფილოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის დამფუძნებელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის დამაარსებელი, რუსეთის მეცნიერებათა საიმპერატორო აკადემიის (ამჟამად რუსეთის მეცნიერებათა აკადემია) წევრ-კორესპონდენტი (1917), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1914), პროფესორი (1905).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1870 წელს სანქტ-პეტერბურგში. მამამისი, თავადი ფილიმონ წერეთელი განთქმული იურისტი და ქველმოქმედი იყო, ხოლო დედა — ანა ლუჩაკი ცნობილი ფილოლოგი იყო.
1917 წელს წერეთელი აირჩიეს რუსეთის მეცნიერებათა საიმპერატორო აკადემიის წევრ–კორესპონდენტად. 1918–1920 წლებში ბერლინის უნივერსიტეტის მიწვეული პროფესორი. არჩეული იყო გერმანიის პაპიროლოგთა სამეცნიერო საზოგადოებისა (1918) და ბერლინის არქეოლოგიის ინსტიტუტის (1927) საპატიო წევრად.

მიუხედავად წარმატებული კარიერისა, ის დათანხმდა ივანე ჯავახიშვილის წინადადებას და ჩავიდა სამუშაოდ საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. 1920 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის კათედრის გამგე და პროფესორი. 1923–1931 წლებში ასევე იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დამაარსებელი და დირექტორი. აქვე მუშაობდა მისი მეუღღლე, სოფიო მაქსიმოვა. ბიბლიოთეკა დღეს მის სახელს ატარებს. იყო საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მეცნიერ კონსულტანტი და ხელნაწერთა განყოფილების თანამშრომელი. 1924 წლის ივნისში გრიგოლ წერეთელი ნეაპოლის უნივერსიტეტის 700 წლის იუბილის აღსანიშნავ ღონისძიებაზე მიიწვიეს. გარდა ამისა, თბილისის უნივერსიტეტის მივლინებით ევროპის სხვა ქვეყნებშიც ჩადიოდა იქაურ ცენტრებთან კავშირების დასამყარებლად.

გრიგოლ წერეთელი იყო პაპიროლოგიის, კლასიკური ფილოლოგიისა და ძველი ბერძნული ლიტერატურის ისტორიის დარგებში გამოქვეყნებული 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის რამდენიმე ფუნდამენტური მონოგრაფიის ავტორი.

რეპრესიები
1931 წელს გრიგოლ წერეთელი დააპატიმრეს და გაათავისუფლეს რამდენიმე თვეში. 1938 წლის 24 მაისს იგი კვლავ დააპატიმრეს. ამიერკავკასიის ოლქის სამხედრო ტრიბუნალმა მუხლებით 58-10 (პროპაგანდა ან აგიტაცია, საბჭოთა ხელისუფლების დამხობის მოწოდება) და 58-11 (ორგანიზებული მოქმედება ხელისუფლების დასამხობად) წერეთელს 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. გრიგოლ წერეთელი თბილისის ციხეში, 1939 წლის 20 სექტემბერს გარდაიცვალა. სსრკ უზენაესი სასამართლოს 1957 წლის 15 აგვისტოს გადაწყვეტილებით, გრიგოლ წერეთლის საქმე შეწყდა დანაშაულის არარსებობის გამო და იგი რეაბილიტირდა.
კრასტ-პანკი

კრასტ-პანკი (ხშირად უბრალოდ კრასტი) — მძიმე მეტალის ექსტრემალური ქვეჟანრი, რომელზეც დიდი გავლენა მოახდინეს ანარქო-პანკმა, ჰარდკორ პანკმა და ექსტრემალურმა მეტალმა. სტილს, რომელიც ჩამოყალიბდა შუა 1980-იანებში ინგლისში, ხშირად ახასიათებს მუქი და პესიმისტური ტექსტები, რომლებიც ასახავს პოლიტიკურ და სოციალურ პრობლემებს.

კრასტს ახასიათებს ბას გიტარით დამძიმებული ხმა, დისტორშენით. ხშირად იკვრება სწრაფ ტემპში შემთხვევითი ნელი სექციებით. ჩვეულებრივ ვოკალი ხორხისმიერია და შესაძლოა შესრულდეს გროულინგით ან სქრიმინგით.
იან ბაპტისტ ვან ჰელმონტი

იან ბაპტისტ ვან ჰელმონტი (დ. 12 იანვარი, 1580 — გ. 30 დეკემბერი, 1644) — ფლამანდიელი ქიმიკოსი, ფიზიოლოგი, ექიმი. იატროქიმიის ერთ-ერთი წარმომადგენელი.

იან ბაპტისტ ვან ჰელმონტი ფლამანდიურ ოჯახში დაიბადა. მამამისი, ბრიუსელის პროკურორი და საბჭოს წევრი კრისტიან ვან ჰელმონტი და მარია (ვან) სტასარტი, დაქორწინდნენ 1567 წლის 28 იანვარს, წმინდა მიხეილისა და გუდულას ტაძარში. მის გარდა ოჯახში კიდევ 4 და-ძმა, 2 ბიჭი და 2 გოგო იზრდებოდა.

ჰელმონტმა განათლება ლევენის უნივერსიტეტში მიიღო, მაგრამ ვერ ჩამოყალიბდა, თუ რომელ მეცნიერებას გაჰყოლოდა. ბოლოს მედიცინაზე შეაჩერა არჩევანი.

მოგვიანებით იგი სწავლას წყვეტს და სამოგზაუროდ მიემგზავრება შვეიცარიაში, იტალიაში, საფრანგეთში და ინგლისში.

მოგზაურობიდან დაბრუნების შემდეგ ერთხანს ცხოვრობდა ანტვერპენში, ასევე, 1605 წელს შავი ჭირის ეპიდემიის პერიოდში. 1609 წელს იღებს მედიცინის დოქტორის ხარისხს. ამავე წელს იქორწინა მდიდარი ოჯახის შვილზე მარგარეტ ვან რანსტზე. მეუღლეები ვილვორდეში, ბრიუსელთან ახლოს ცხოვრობდნენ.

ვილვერდეში დასახლების შემდეგ ვან ჰელმონტი ქიმიით, კაბალისტიკური და მისტიური კვლევებით დაკავდა. ქიმიაში მან მრავალი აღმოჩენა გააკეთა, მას ეკუთვნის ბერძნული „ქაოსის“ ანალოგიური ქიმიური ტერმინი „გაზი“; ქიმიური მეთოდებითვე ცდილობდა ყველანაირ დაავადებათა განკურნების გზა ეპოვა; თვლიდა, რომ ქიმიური პროცესი მრავალ მოვლენათა დასაბამი იყო. უარყოფდა არისტოტელეს, გალენოსსა და თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერებას, შექმნა ცოცხლ ორგანიზმში მოვლენათა საკუთარი თეორია. იგი ადამიანში 2 არამატერიალურ საწყისს აღიარებდა: 1) – სიცოცხლისეული საწყისი, გაჟღენთილი მთელს სხეულში, კვებისა და მისი გადამუშავების წარმმართველი და ავადმყოფობისადმი წინააღმდეგობის გამწევი; 2) – გონიერი საწყისი, ანუ სამშვინველი, რომელსაც ადგილი აქვს არა თავის ტვინში, არამედ კუჭსა და ღვიძლში.

თხზულება
 , . , ., 1652.
ახალი ხულგუმო

ახალი ხულგუმო — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ფარავნის ტბის დასავლეთ ნაპირას. დაარსებულია 1924 წელს, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელი ხულგუმოდან გადმოსული მოსახლეობის მიერ. სოფელი თავდაპირველად ტამბოვკის უბანი იყო, 2014 წლამდე კი დამოუკიდებელ სოფლის სახით შედიოდა ტამბოვკის თემში.

ახალ ხულგუმოში მოქმედებს რუსულენოვანი საჯარო სკოლა, რომელსაც ის სოფელ ტამბოვკასთან იზიარებს. ამ უკანასკნელისაგან ახალ ხულგუმოს ყოფს მცირე ზომის მდინარე, რომელსაც ადგილობრივები ზოგჯერ „ჩაშკას“ უწოდებენ. ტამბოვკის მოსახლეობა ისტორიულად რუსული, დუხობორული იყო, თუმცა -საუკუნის ბოლოსთვის საქართველოდან დუხობორების უმეტესწილად რუსეთის დიდ ქალაქებში მასიური გადინების შედეგად ისინი დღეისათვის სოფელში აღარ ცხოვრობენ. ტამბოვკაში 1924 წელს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტიდან წამოსული იგივე მოსახლეობა ცხოვრობს. ეს მოსახლეობა ეთნიკურად სომეხი, აღმსარებლობით კი კათოლიკეა, კერძოდ კი სომხურ-კათოლიკური ეკლესიის მრევლი.

ახალი ხულგუმოს მოსახლეობა ჯავახეთის კათოლიკე სომეხთა გბო ჯგუფს განეკუთვნება, რომელშიაც მათ გარდა საკუთრივ ხულგუმოსა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის კიდევ ორი სოფლის, კარტიკამისა და ბავრას მოსახლეობა შედის. ეს ჯგუფი, რომლისთვისაც ტრადიციულად დამახასიათებელი იყო თურქული სალაპარაკო ენა, პავლე ინგოროყვას ცნობით არტაანის მაზრის სოფელი ველიდან არის 1828-1829 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ გადმოსახლებული ჯავახეთში. მისი აზრით, არტაანთან მდებარე სოფელი ველი თავის დროზე, ჯავახეთში გადმოსახლებამდე, ჯერ ენობრივად გათურქებულა, შემდეგ კი კათოლიკურ სარწმუნოებაზე გადასულა, რაც არც თუ ისე იშვიათი იყო გვიანფეოდალური ხანის ოსმალეთის ქრისტიანებისათვის.

2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 169 კაცი.
კელტების ზღვა

კელტების ზღვა (; ; ; ; ) მდებარეობს ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთით. კელტების ზღვის სანაპირო ზოლში მდებარეობს ირლანდია, ინგლისი და საფრანგეთი. წმინდა გიორგის სრუტის მეშვეობით უკავშირდება ირლანდიის ზღვას. ზღვის აღმოსავლეთით არის ბრისტოლის ყურე და ლა-მანშის სრუტე. ამ ზღვას დაერქვა ისტორიული კელტური ტომების სახელი.

ფართობი შეადგენს 45 ათას კმ²-ს, სიღრმე — 128 მეტრს. განვითარებულია ნავიგაცია და მეთევზეობა.

ძირითადი პორტებია: ბრისტოლი, ნიუპორტი, კარდიფი, ჩელსი (გაერთიანებული სამეფო) და კორკი (ირლანდია).
ოუენ ჰარგრივზი

ოუენ ლი ჰარგრივზი (; დ. 20 იანვარი, 1981, კალგარი, კანადა) — ინგლისელი ფეხბურთელი.

მანჩესტერ იუნაიტედი
ოუენ ჰარგრივზი 2007 წლამდე მიუნხენის ბაიერნში ასპარეზობდა. 2007 წლის 20 მაისს ბაიერნის ხელმძღვანელობა დათანხმდა ტრანსფერს იმ შემთხვევაში თუკი მანჩესტერული კლუბი 17 მილიონს გადაიხდიდა. ეს რეკორდული თანხა იყო გერმანული კლუბისთვის. 24 მაისს ჰარგრივსი თავის აგენტთან ერთად ჩაფრინდა იუნაიტედის ქერინგტონის ბაზაზე. 2007 წლის 1 ივლისს კი ხელი მოაწერა თავის 4 წლიან კონტრაქტს მანჩესტერ იუნაიტედთან.

პირველი სეზონი მანჩესტერ იუნაიტედში ჰარგრივზისთვის არც ისე წარმატებული გამოდგა. მისი დებიუტი შედგა მანჩესტერულ დერბიში, რომლის შემდეგაც მან ახალ წლამდე მხოლოდ 10 მატჩი ჩაატარა სასტარტო შემადგენლობაში. 1 იანვრიდან კი მისი საქმე უეკთესობისკენ წავიდა. 2007-08 წლების სეზონში ჰარგრივსმა ჩაატარა 23 მატჩი ძირითად შემადგენლობაში და 11-ჯერ შეცვლაზე შემოვიდა. ოუენმა ინგლისური გრანდის შემადგენლობაში გაიტანა 2 გოლი, და აქედან ერთ-ერთი იყო საუცხოო ჯარიმა ლონდონის არსენალის კარებში, რის შედეგადაც გამარჯვება იუნაიტედს დარჩა და თავისი ტრიუმფალური სეზონის ბოლოს ოუენ ჰარგრივზმა გულზე ჩემპიონთა ლიგის კიდევ ერთი ოქროს მედალი ჩამოიკიდა.

2008-09 სეზონი ოუენმა თითქმის მთლიანად გამოტოვა და გაემგზავრა ამერიკაში, რათა გაეკეთებინა ოპერაცია ორივე მუხლზე და მოეშორებინა ის ქრონიკული ტრავმიანობა, რომელიც მას თამაშის საშუალებას არ აძლევდა. ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა და იგი გუნდს დაუბრუნდა.

ეროვნული ნაკრები
2001 წლის 15 აგვისტოს შედგა ჰარგრივზის დებიუტი ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში ჰოლანდიის წინააღმდეგ უაით ჰართ ლეინზე და გახდა პირველი ფეხბურთელი, რომელმაც ისე მოირგო ეროვნული ნაკრების მაისური, რომ არც უცხოვრია და არც უთამაშია ინგლისში. იგი გახდა ერთადერთი ფეხბურთელი, რომელსაც არ ჰქონდა თამაში ჩატარებული პრემიერ ლიგაში და ისე გამოიძახეს 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატისთვის კორეა-იაპონიაში.

2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც ჩატარდა გერმანიაში, ინგლისელები გავიდნენ 1/4 ფინალამდე და ჰარგრივზი ცნეს ეროვნული ნაკრების საუკეთესო მოთამაშედ.
ფოლკ-მეტალი

ფოლკ-მეტალი — მძიმე მეტალის ქვეჟანრი, რომელიც ევროპაში 1990-იან წლებში ჩამოყალიბდა. როგორც სახელწოდებიდანაც ჩანს ჟანრში შერწყმულია მძიმე მეტალი ტრადიციულ ხალხურ მუსიკასთან. ეს გულისხმობს ხალხური ინსტრუმენტების გამოყენებას ფართო სპექტრით და მცირე დოზით ტრადიციული მღერის სტილსაც. პირველად მსგავსი ცდას ჩატარება გადაწყვიტა ჯგუფმა , რომელმაც ერთმანეთს შეუთავსა კელტური მუსიკა და თრეშ მეტალი. ამ სტილის პიონერებს მიაკუთვნებენ ასევე ჯგუფს , რომელლის მუსიკაშიც ერთმანეთშია შერწყმული ფინური ეროვნული მუსიკა და დეზ/დუმი.
ჩესაპიკის ყურე

ჩესაპიკის ყურე — უდიდესი ესტუარი ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ეს ტერიტორია მდებარეობს ატლანტის ოკეანეში, ყურის სანაპირო ზოლზე მდებარეობს აშშ-ის ორი შტატი — მერილენდი და ვირჯინია. ჩესაპიკის ყურის აუზი მოიცავს 166 534 კვადრატულ კილომეტრს, ყურეში ჩაედინება 150 მდინარე და მრავალი პატარა შენაკადი.

ჩესაპიკის ყურის სიგრძე დაახლოებით შეადგენს 300 კილომეტრს, ყურის სათავე იწყება ჩრდილოეთით არსებულ მდინარე სასკუეჰანადან, სწორედ ამ ადგილას ეს მდინარე უერთდება ატლანტის ოკეანეს. ყველაზე ჩრდილოეთით არსებული დასახლება არის კენტის და ჰაფორდის რაიონები.

ჩესაპიკის ყურის, სანაპირო ტერიტორია არის ერთ-ერთი უძველესი ადგილი სადაც ინგლისელების დასახება მოხდა.

მდინარეები
სასკუეჰანა
პოტომაკი
ჯეიმზი
აპომატოქსი
რეპაჰანოკი
პატაქსენტი
ჩოპტენკი
იორკი
დეივისის სრუტე

დეივისის სრუტე (ინგ. ) — სრუტე, რომელიც ერთმანეთისგან ჰყოფს გრენლანდიას და ბაფინის მიწას (კანადის პროვინცია ნუნავუტი). სრუტის სიგრძე მერყეობს 300 კილომეტრიდან 950 კმ-მდე, მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს 3660 მეტრს.

დამახასიათებელია მოდრეიფე ყინულები და აისბერგები.

სრუტეს ეწოდა ინგლისელი მკვლევრის და აღმომჩენის, ჯონ დეივისის (1550-1605) სახელი. მან 1580-იან წლებში რამდენიმეჯერ იმოგზაურა ამ რეგიონში და შეისწავლა გრენლანდიის და ბაფინის მიწის ტერიტორიები.
ყადორის ციხე

}), რომელიც ერთმანეთისგან ჰყოფს საქართველოს (კახეთის რეგიონს) და დაღესტანს (ავარიის სახანოს). როდესაც ლეკები კახეთს მოდიოდნენ საძარცვავად, აქ ინთებოდა ცეცხლი, რომელიც გრემ-ქალაქიდან კარგად ჩანს და კახელები შესაბამის თადარიგს იჭერდნენ: ემზადებოდნენ ბრძოლისთვის ან მოსახლეობას ხიზნავდნენ უფრო უსაფრთხო ადგილზე. ციხე აგებულია საუკუნის ნახევარში რუსეთის მთავრობის მიერ.

ნაგებობა გეგმის მიხედვით კვადრატულია, სამსართულიანი. გარედან მის ორ მოპირდაპირე კუთხეზე, მიშენებულია გეგმით სწორკუთხა, სამსართულიანი კოშკი, რომელიც თითქმის მთლიანად შენობის გეგმის კონტურს გარეთაა გამოსული. შენობა აგებულია, ფიქლით, ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. შესასვლელის ღიობებსა და სათოფურების წყობაში გამოყენებულია, ტლანქად დამუშავებული დიდი ზომის ქვებიც. ძლიერ დაზიანებულია. იგი საუკუნის შუა წლებში ლეკებს გადაუწვავთ. შემორჩენილია ორი სართული და მესამე სართულის უმნიშვნელი ნაწილი. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდგარი კოშკი. შესასვლელი პირველ სართულზე, სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. სართული სხვადასხვა ფართობის რამდენიმე სათავსისგან შედგება, რომლებიც ერთმანეთისგან კედლებითაა გამიჯნული. სამივე სართულის კედლებში განიერი, თითქმის კვადრატული ფორმის სარკმლები და ვიწრო სათოფურებია. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მიშენებულ კოშკს ორი შესასვლელი აქვს - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კოშკის სართულები ციხის შესაბამის სართულებთან კარით იყო დაკავშირებული.
ბოტნიის ყურე

ბოტნიის ყურე — ყურე ბალტიის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, მისგან აღმოსავლეთით მდებარეობს ფინეთი, დასავლეთით კი ― შვედეთი და ალანდის კუნძულები.

ყურის სიგრძე შეადგენს 725 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 80-240 კილომეტრს. ბოტნიის ყურის საშუალო სიღრმე შეადგენს 60 მეტრს, ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 295 მეტრს. ზედაპირის ფართობია 117.000 კმ². უკიდურეს ჩრდილოეთით მდებარეობს ბოტნიის უბე. ყურეში ზღვის წყლის სიმლაშე მნიშვნელოვნად მცირეა, ვიდრე ბალტიის ზღვაში. ბინადრობს საკმაოდ ბევრი მტკნარი წყლის თევზი. ყურე ხუთი თვის განმავლობაში გაყინულია.

ზედაპირული დინება საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებისაა. ძირითადი პორტებია: რაუმა, პორი, ვაასა, კოკოლო, ოულუ, კემი და ევლე, ჰუდისკვალი, სუნდსვალი, უმეო, ლულეო (შვედეთი).
ბანქო

სათამაშო კარტი ან სათამაშო ბანქო — მუყაოს მართკუთხედი ფურცლები, რომელიც გამოიყენება კარტის თამაშში. კარტებს იყენებენ ასევე ფოკუსებში, პასიანსებსა და მკითხაობაში.

თანამედროვე თამაშებში გამოიყენება სტანდარტული (ფრანგული) დასტა, ან მისი შემცირებული ვარიანტი. ბევრ თამაშში გამოიყენება სპეციალური დასტები.

ისტორია
პირველი სათამაშო ბანქოები გამოჩნდა აღმოსავლეთ აზიაში. კორეასა და ჩინეთში მოიხსენიება უკვე საუკუნედან. ინდოეთში კარტის ფორმა მრგვალი იყო, ჩინეთში კი მართკუთხედი და გრძელი.

როდის გამოჩნდა კარტი ევროპაში, უცნობია. სავარაუდოდ აბრეშუმის გზით ან არაბებისაგან.

არსებობს 1367 წლის ქ. ბერნის ქრონიკა, სადაც უკვე არის მოხსენიებული კარტი, მაგრამ, როგორც ეშმაკის ლოცვანი.

ითვლება, რომ ბანქოს ყოველი ფიგურა წარმოადგენს ამა თუ იმ ისტორიულ პერსონაჟს. მაგ:
დავითი — მეფე ყვავი.
ალექსანდრე მაკედონელი — მეფე ჯვარი.
იულიუს კეისარი — მეფე აგური.
კარლოს დიდი — მეფე გული.

ფერები
♠ — ყვავი, პიკები
♣ — ჯვარი
♥ — გული
♦ — აგური.

ყვავისა და ჯვრის ფიგურები შავი ფერისაა, ხოლო გულისა და აგურის - წითელი..

თანამედროვე კარტები
ტექსტური კოდები და სიმბოლოები

გამოიყენება სიმბოლოები +2660 — +2667:
♠ ♡ ♢ ♣ ♤ ♥ ♦ ♧

გამოიყენება ციფრული კოდები და მნემონიკები &#9824; (&;), &#9827; (&;), &#9829; (&;) &#9830; (&;):
♠ ♣ ♥ ♦