iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ხაბიბ ნურმაგომედოვი

ხაბიბ აბდულმანაპის ძე ნურმაგომედოვი (; ; დ. 20 სექტემბერი, 1988) — რუსი ვეტერანი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. მან იასპარეზა აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის მსუბუქ წონაში, სადაც ის იყო -ის ყველაზე ხანგრძლივად ჩემპიონი მსუბუქი წონაში, 2018 წლის აპრილიდან 2021 წლის მარტამდე.

ორგზის საბრძოლო სამბოს მსოფლიო ჩემპიონი ნურმაგომედოვი სამბოს, ძიუდოსა და ჭიდაობის დისციპლინებს ფლობს. ნურმაგომედოვი კარიერის დასრულების მომენტში აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის, -ის მამაკაცთა რეიტინგში #1 ადგილზე იყო., 2021 წლის მარტამდე. „ “ მას მსუბუქი წონის ყველა დროის #1 ნომრად ასახელებს.

რუსეთის, დაღესტნის რესპუბლიკიდან, ნურმაგომედოვი არის პირველი მუსლიმი რომელმაც აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის ტიტული მოიგო. სოციალურ ქსელ -ზე რუსებს შორის მას ყველაზე მეტი მიმდევარი ჰყავს, 2021 წლის ოქტომბრის მონაცემებით მათი რიცხვი 31 მილიონს აღწევს. ის ასევე არის შერეული საბრძოლო ხელოვნების პრომოუტერი, რომელიც ცნობილია პროპაგანდით. 2021 წელს მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს საფეხბურთო კლუბ „ლეგიონ დინამოსთან“.

ადრეული ცხოვრება
ხაბიბ აბდულმანაპის ძე ნურმაგომედოვი დაიბადა ავარების ოჯახში 1988 წლის 20 სექტემბერს, სოფელ სილდიში, დაღესტნის ასსრ-ის ცუმადინსკის ოლქში, რუსეთის სფსრ-ში, საბჭოთა კავშირი.. ჰყავს უფროსი ძმა მაგმედი და უმცროსი და, ამინა. ხაბიბ ნურმაგომედოვის ინტერესი საბრძოლო ხელოვნებით დაიწყო, როდესაც უყურებდა მოსწავლეებს, რომლებიც ვარჯიშობდნენ დარბაზში. ხაბიბის ვარჯიში ბავშვობაში მოიცავდა დათვთან ჭიდაობას, მაშინ როცა ის მხოლოდ ცხრა წლის იყო.

როგორც დაღესტანში ბევრ ბავშვს ეჩვევა, მან ჭიდაობა ადრეული ასაკიდან დაიწყო. რვა წლის ასაკში ჭიდაობაში ჩაერთო მამის, აბდულმანაპ ნურმაგომედოვის მეურვეობით. დაჯილდოვებული სპორტსმენი და საბჭოთა არმიის ვეტერანი, აბდულმანაპიც ადრეული ასაკიდანვე ჭიდაობდა, სანამ სამხედრო სწავლებას ძიუდოსა და სამბოში გადიოდა. აბდულმანაპმა სიცოცხლე მიუძღვნა დაღესტანში ახალგაზრდების გაწვრთნას, იმ იმედით, რომ შესთავაზებდა ალტერნატივას რეგიონში გავრცელებული ისლამური ექსტრემიზმისთვის..

2001 წელს ნურმაგომედოვის ოჯახი საცხოვრებლად დაღესტნის დედაქალაქ მაჰაჩყალაში გადავიდა, სადაც 12 წლიდან ვარჯიშობდა ჭიდაობაში, ხოლო 15 წლიდან ძიუდოში. 17 წლისამ განაახლა საბრძოლო სამბოში ვარჯიში მამის ხელმძღვანელობით. ნურმაგომედოვის თქმით, ჭიდაობიდან ძიუდოზე გადასვლა რთული იყო. ხაბიბმა თქვა, რომ მამასთან ერთად სამი სპორტსმენი, რომლებმაც შთააგონეს, იყვნენ ამერიკელი მოკრივეები მუჰამედ ალი და მაიკ ტაისონი, აგრეთვე ბრაზილიელი ფეხბურთელი რონალდო.
სამართალდამცავები აზერბაიჯანში

სამართალდამცავები აზერბაიჯანში ექვემდებარებიან აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კონტროლს, რომელიც მართავს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნულ პოლიციას. აღიარებული იქნა ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციაში (ეუთო) 1992 წლის 30 იანვარს. ეუთოს ოფისი გაიხსნა ბაქოში 1999 წლის 16 ნოემბერს.

სამართალდამცავი ორგანოები
პროკურატურა და შინაგან საქმეთა სამინისტრო არის ძირითადი სამართალდამცავი ორგანოები, რომელთაც აქვთ პასუხისმგებლობის ფართო სპექტრი. სხვა სამართალდამცავი ორგანოები აზერბაიჯანში არიან საბაჟო კომიტეტი, გადასახადების სამინისტრო, იუსტიციის სამინისტრო, საგანგებო სიტუაციების სამინისტრო და სახელმწიფო სასაზღვრო სამსახური. ამ უწყებების შინაგანი საგამოძიებო უწყებები პასუხისმგებელნი არიან კონკრეტულ სფეროებში დანაშაულებთან გამკლავებაზე.

შინაგან საქმეთა სამინისტრო
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტრო არის სამართალდამცავი ორგანოების ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანო. სამინისტროს პასუხისმგებლობა მოიცავს სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყებას, საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების დაცვას და სისხლის სამართლის დანაშაულთა აღკვეთას. სამინისტროს ინსტიტუციური სტრუქტურა და დებულება დამტკიცდა 2001 წლის 30 ივნისს პრეზიდენტის ბრძანებულებით.

შინაგან უსაფრთხოების დეპარტამენტი შეიქმნა 2004 წლის 30 ივნისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით. დეპარტამენტი მიზანია კორუფციისა და კორუმპირებული ოფიცრების შესახებ ფაქტების გამოვლენა.

სასწავლო დაწესებულებები
შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის გადაწყვეტილებით, შეიარაღებული ძალების მოსამსახურეთა და სამხედრო პოლიციის თანამშრომლებთან ერთად შეიქმნა პოლიციის სკოლა. 1936 წლამდე სკოლა იყო ბაქოში, იმავე წელს გადავიდა სოფელ მარდაქანში. 1957 წელს, ბაქოს პოლიციის სკოლა გარდაიქმნა მილიციის საშუალო სპეციალურ სკოლად. სკოლის კურსდამთავრებულებს ენიჭებოდათ იურისტის დიპლომები საშუალო სპეციალური განათლებით. სწავლება ორი წელი გრძელდებოდა.

ორგანიზებული დანაშაულის მთავარი დეპარტამენტი
1994 წლის 9 აგვისტოს, შინაგან საქმეთა სამინისტროში შეიქმნა ორგანიზებული დანაშაულის დეპარტამენტი. 2004 წლის 30 ივნისს ორგანიზებული დანაშაულის დეპარტამენტის დონე ამაღლდა და გახდა მთავარი დეპარტამენტი №83 დადგენილებით „შინაგან საქმეთა სამინისტროში ინსტიტუციური ცვლილებების შესახებ“. 2004 წელს ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარ დეპარტამენტთან ერთად შეიქმნა ადამიანებით ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლის დეპარტამენტი.

იხილეთ ასევე
აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტრო
ნიკოლოზ გულაევი

ნიკოლოზ გულაევი (დ. 26 თებერვალი, 1918 ― გ. 27 სექტემბერი, 1985) — რუსი სამხედრო პირი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი (1943, 1944), ავიაციის გენერალ–ლეიტენანტი (1968).

ბიოგრაფია
1938 წლიდან იყო საბჭოთა არმიაში. 1940 წელს დაამთავრა სამხედრო–საავიაციო სასწავლებელი. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა სტალინგრადის, ვორონეჟის, უკრაინის და ფრონტებზე. იყო რგოლის, ესკადრილიის მეთაური, 27-ე გამანადგურებელი ავიაპოლკის შტურმანი. ჩაატარა 240 საბრძოლო გაფრენა, 69 საჰაერო ბრძოლა. პირადად ჩამოაგდო მოწინააღმდეგის 32, ხოლო ჯგუფთან ერთად 3 თვითმფრინავი. 1950 წელს დაამთავრა ჟუკოვსკის სამხედრო–საჰაერო აკადემია, ხოლო 1960 წელს გენშტაბის სამხედრო აკადემია.
პეტრე გულაკ-არტემოვსკი

პეტრე გულაკ-არტემოვსკი (დ. 16 იანვარი, 1790 ― გ. 1 ოქტომბერი, 1865, ხარკივი) — უკრაინელი მწერალი. პირველი ნაწარმოები გამოაქვეყნა 1817 წელს. სახელი გაითქვა მემამულეთა გამკრიტიკებელი იგავ–სატირით „პანი და ძაღლი“ (1818). ავტორია სხვა იგავ-არაკებისაც „სოლოპი და ხივრია“ (1819), „მამა და შვილი“, „თევზი“, (1827)
სიმონ გულაკ-არტემოვსკი

სიმონ გულაკ-არტემოვსკი (დ. 4 თებერვალი, 1813 ― გ. 5 აპრილი, 1873, მოსკოვი) — უკრაინელი საოპერო მომღერალი, ბარიტონი, კომპოზიტორი, არტისტი, დრამატურგი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა კიევის სასულიერო სემინარიაში. ბავშვობიდან მღეროდა კიევის მიტროპოლიტის, შემდეგ ვიკარიუსის გუნდში. 1838 წელს სანქტ–პეტერბურგში გაიცნო მ. გლინკა და მისი ხელმძღვანელობით დაიწყო მზადება საოპერო კარიერისთვის. სწავლა განაგრძო იტალიაში პ. რომანისთან. 1841 წელს შედგა მისი დებიუტი ფლორენციაში. 1842-1864 წლებში იყო სანქტ–პეტერბურგის რუსული საოპერო დასის სოლისტი. პარალელურად გამოდიოდა იტალიის საოპერო თეატრების სპექტაკლებში. 1864-1865 წლებში მღეროდა მოსკოვის დიდი თეატრის სცენაზე. . ჰქონდა ძლიერი, ლამაზი ტემბრის ხმა.

მისი მუსიკალური ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია ოპერა „ზაპოროჟიელი დუნაის გაღმა“, რომელიც დაიდგა 1863 წელს სანქტ–პეტერბურგში, მარიამის თეატრში. ოპერის საფუძველია უკრაინული ხალხური სასიმღერო ფოლკლორი.

მეგობრობდა ტარას შევჩენკოსთან.
უეფა-ს კონფერენს ლიგა

უეფა-ს კონფერენს ლიგა — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ტარდება უეფა-ს მიერ ევროპული საფეხბურთო კლუბების მონაწილეობით 2021 წლიდან. უეფა-ს კონფერენს ლიგა ევროპაში რანგით მესამე ტურნირია ჩემპიონთა ლიგისა და ევროპა ლიგის შემდეგ. კლუბების კვალიფიკაცია უეფა-ს კონფერენს ლიგაზე დამოკიდებულია მათ შედეგებზე ეროვნული ჩემპიონატებისა და ადგილობრივი თასების შეჯიბრებებში.

ისტორია
უეფა აქტიურად საუბრობდა 2015 წლიდან ახალი, ევრობაში რანგით მესამე ტურნირის ჩამოყალიბებაზე. ასოციაციის წევრები მიიჩნევდნენ, რომ ამ დონის ტურნირზე გამოსვლით შედარებით დაბალი დონის გუნდებს მიეცემოდათ განვითარების შესაძლებლობა. 2018 წელს, მოლაპარაკებები ისევ განახლდა და საინფორმაციო წყაროები აცხადებდნენ, რომ შეთანხმება უკვე მიღწეული იყო ახალი ტურნირის დაწყების შესახებ.

2018 წლის 2 დეკემბერს, უეფამ გამოაცხადა, რომ ახალი ტურნირი, იმ დროს ცნობილი როგორც "ევროპა ლიგა 2", უნდა დაწყებულიყო 2021-2024 წლების შეჯიბრებების ფარგლებში.

ტურნირის ოფიციალური სახელწოდება " " უეფამ 2019 წლის 24 სექტემბერს დაამტკიცა.

კვალიფიკაცია
უეფა-ს კონფერენს ლიგის კვალიფიკაცია, ჩემპიონთა ლიგის მსგავსად, დაყოფილია ორ გზად - ჩემპიონთა გზა და ლიგის გზა, თუმცა ჩემპიონთა ლიგისგან განსხვავებით, ჩემპიონთა გზაზე მხოლოდ ის გუნდები იბრძვიან, რომლებმაც დაკარგეს კვალიფიკაცია ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპისთის და, შესაბამისად, დაქვეითდნენ პირდაპირ უეფა-ს კონფერენს ლიგაში.

ასოციაციათა რეიტინგის დაყრდნობით დგინდება ლიგის გზაზე მონაწილე გუნდების რაოდენობა თითოეული ქვეყნისთვის.

გუნდების განაწილება
გუნდების გადანაწილება დამოკიდებულია ასოციაციათა სარეიტინგო სიაზე.

საპრიზო თანხა
2021-22 სეზონში, უეფა-ს კონფერენს ლიგის ჯგუფურ ეტაპში გასვლისთვის გუნდი მიიღებს 2,940,000 ევროს. ჯგუფურ ეტაპზე გამარჯვება ფასდება 500,000 ევროთი, ხოლო ფრე 166,000-ით. დამატებით, თითოეული ჯგუფის გამარჯვებული მიიღებს 350,000 ევროს, ხოლო მეორე ადგილოსანი 325,000-ს. 1/32 ეტაპზე გასული გუნდი დამატებით მიიღებს 300,000 ევროს, 1/16-ში 600,000-ს, მეოთხედფინალისტი 1,000,000 ევროს, ხოლო ნახეარფინალისტი 2,000,000-ს. ფინალში წაგებული გუნდი იღებს 3,000,000-ს, ხოლო გამარჯვებული კი 5,000,000 ევროს.

პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპი: €150,000
მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპი: €350,000
მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპი: €550,000
პლეი-ოფიდან გამოვარდნა: €750,000
ჯგუფურ ეტაპზე გასვლა: €2,940,000
ჯგუფური მატჩის მოგება: €500,000
ჯგუფურ მატჩში ფრეზე გაყრა: €166,000
ჯგუფში პირველი ადგილი: €650,000
ჯგუფში მეორე ადგილი: €325,000
1/32 ეტაპი: €300,000
1/16 ეტაპი: €600,000
1/4 ფინალი: €1,000,000
ნახევარფინალი: €2,000,000
ფინალისტი: €3,000,000
ჩემპიონი: €5,000,000
Superhero (სიმღერა)

„“ — პოლონელი მომღერლის, ვიკი გაბორის სიმღერა, რომელმაც წარადგინა პოლონეთი 2019 წლის საბავშვო ევროვიზიაზე. სიღერა დაწერა მალგორზატა უსცილოვსკამ, პატრიკ კუმორმა და დომენიკ ბუსკოვსკ-ვოჯტასზეკმა. ოფიციალურად გამოქვეყნდა 2019 წლის 30 სექტემბერს.

საბავშვო ევროვიზია
2019 წლის 29 სექტემბერს გაბორი პოლონური შიდაშესარჩევის ფინალში გადავიდა, სადაც საკუთარი სიმღერა ,," შეასრულა. სიმღერამ ჟიურისა და მაყურებლის მხრიდანაც უმაღლესი შეფასებები დაიმსახურა და შეიდაშესარჩევში გაიმარჯვა. გამარჯვების შემდეგ სიღერამ წარადგინა პოლონეთი 2019 წლის საბავშვო ევროვიზიაზე, რომელიც პოლონეთში ტარდებოდა. კონკურსი ჩატარდა 24 ნოემბერს. ვიკი გაბორი გამოვიდა მე-11 ნომრად, მას მოჰყვნენ ყაზახელი იერზან მაქსიმი და ირლანდიელი ანა კიერნეი. სიმღერამ პროფესიონალი ჟიურისგან 112 ქულა მიიღო და მეორე ადგილზე, ხოლო ტელევოუთინგი მოიგო 166 ქულით, რამაც ჯამში 278 ქულა შეადგინა. სიმღერამ ქულების რეკორდული რაოდენობით კონკურსში გაიმარჯვა.

ჩარტები
ყოველკვირეული ჩარტები
წლის ჩარტები
ერიკ ტენ ჰაგი

ერიკ ტენ ჰაგი (; დ. 2 თებერვალი, 1970, ჰაქსბერხენი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი და მთავარი მწვრთნელი.

მიღწევები
ფეხბურთელობისას
გრაფსხაფი: (1)
ერსტედივიზია (1): 1990–91

ტვენტე: (1)
ნიდერლანდების თასი (1): 2000–01

მწვრთნელობისას
აიაქსი ამსტერდამი: (6)
ერედივიზია (3): 2018–19, 2020–21, 2021–22
ნიდერლანდების თასი (2): 2018–19, 2020–21
ნიდერლანდების სუპერთასი (1): 2019

მანჩესტერ იუნაიტედი: (2)
ინგლისის ლიგის თასი (1): 2022–23
ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2024
ნინო ბაბლიძე

ნინო ბაბლიძე (დ. 1 ნოემბერი, 1942, ქარელი) — ქართველი ექიმი-რეპროდუქტოლოგი, მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1967 წლიდან მუშაობს იოსებ ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1967–1970 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი კლინიკურ ენდოკრინოლოგიაში. 1970–1973 წლებში იყო ექიმი ენდოკრინოლოგი. 1973 წლიდან ის იყო უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1975–1994 წლებში მუშაობდა ჯანდაცვის სამინისტროში მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევით დაწესებულებათა სამმართველოში წამყვან სპეციალისტად და სამეცნიერო საბჭოში სწავლულ მდივნად. 1975–1994 წლებში იყო სამეცნიერო ხარისხის მიმნიჭებელი საბჭოს რეპროდუქტოლოგიის სწავლული მდივანი. ავტორია 36 სამეცნიერო ნაშრომის და ეკუთვნის 4 მეთოდური რეკომენდაცია უშვილო ქორწინების პრობლემებზე.
დათა გულუა

დათა გულუა (დ. 21 დეკემბერი, 1984, თბილისი, საქართველო — გ. 27 ოქტომბერი, 2003, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პოეტი და ოქროს მედალ „სიტყვიერების დიდოსტატის“ მფლობელი. მისი შემოქმედება უფრო ფართო მასებისათვის ცნობილი გახდა მისი გარდაცვალების შემდეგ. მოგვიანებით მის პატივსაცემად სახელი ეწოდა ქალაქ თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას.

ბიოგრაფია და შემოქმედება
დათა გულუა 1984 წლის 21 დეკემბერს დაიბადა თბილისში, ბაკურ გულუასა (ქართველი პოლიტიკოსი)  და ნანა გეთიას (ექიმი) ოჯახში. ბავშვობის პირველი სამი წელი, მან გაატარა ქალაქ ფოთში, შემდეგ კი თბილისში გადმოვიდა მშობლებთან ერთად.

2002 წელს დაამთავრა თბილისის კლასიკური გიმნაზია და წარმატებით ჩააბარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტზე. 18 წლის ასაკში 2003 წლის 27 ოქტომბერს გარდაიცვალა ავტოკატასტროფაში. საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქ ილია -ის ლოცვა-კურთხევით დათა გულუა ნარიყალაზე, წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიის ეზოშია დაკრძალული.

გარდაცვალების შემდეგ აღმოჩენილი ორასამდე ხელნაწერი ლექსის საფუძველზე  გამოიცა მისი კრებულები „დავბრუნდი თქვენთან“ - 2004 წელს (პაატა ნაცვლიშვილის გამომცემლობა),  "მე მაინც მიყვარს ის საწაული, თეთრი კვიცივით უცებ რომ გარბის"... - 2009 წელს (გამომცემლობა „პეტიტი“) ,

ახალგაზრდა პოეტის შემოქმედება ითარგმნა დანიაში, შვედეთში, ესტონეთში, ბულგარეთსა და რუსეთში.

2009 წლის აგვისტოში მწერალთა და მთარგმნელთა საერთაშორისო ფესტივალზე დათა გულუას მიენიჭა ოქროს მედალი, ნომინაციაში „სიტყვიერების დიდოსტატი“ (“ ”), მაღალი პროფესიონალიზმის, ლიტერატურისა და ნაციონალური კულტურის განვითარებისა და წინსვლის საქმეში შეტანილი წვლილისათვის. მწერალთა კავშირის გადაწყვეტილებით, დათა გულუას ლექსები შეტანილია “ქართული პოეზიის ანთოლოგიაში“.

2015 წლის 27 ოქტომბერს ნარიყალაზე მიმავალ ქუჩას „დათა გულუას აღმართი“ ეწოდა.

ჯილდო
2009 წელს მიენიჭა მწერალთა და მთარგმნელთა საერთაშორისო ფესტივალი ოქროს მედალი „სიტყვიერების დიდოსტატი“.
კოლენქიმა

კოლენქიმა ( — წებო და , სიტყვასიტყვით — ჩამოსხმული, აქ — ქსოვილი) — მცენარის ერთ-ერთი პირველადი ცოცხალი მექანიკური ქსოვილი. მისი პარენქიმული ან წაგრძელებული უჯრედების გარსი არათანაბრად არის გასქელებული. განასხვავებენ კუთხურ, ფირფიტოვან და ფაშარ კოლენქიმას. გვხვდება ორლებნიან მცენარეთა ნორჩი ღეროების პირველად ქერქში. კოლენქიმის უჯრედების კედლები ძირითადად ცელულოზისაგან ან ცელულოზისა და პექტინისაგან შედგება.
კახაბერ ჩხეტიანი

კახაბერ ჩხეტიანი (დ. 24 თებერვალი, 1978, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.

სამწვრთნელო კარიერა
კახაბერ ჩხეტიანმა სამწვრთნელო კარიერა 2011 წელს დაიწყო. ის მუშაობდა მთავარი მწვრთნელის ასისტენტის პოზიციაზე „ტორპედო“ ქუთაისში. 2013 წელს კახაბერ ჩხეტიანი სათავეში ჩაუდგა მარტვილის „მერანს“. მისი მწვრთნელობის პერიოდში გუნდმა ვერცერთი ქულა ვერ მოიპოვა. 2014 წელს ის მუშაობდა ზესტაფონში მწვრთნელის ასისტენტად. 2015 წელს, კახაბერ ჩხეტიანი დაინიშნა „დინამო“ თბილისში გია გეგუჩაძის ასისტენტად.

2016 წლის სექტემბერში, კახაბერ ჩხეტიანი დაინიშნა „ტორპედო“ ქუთაისის მთავარ მწვრთნელად. მისი მწვრთნელობის პერიოდში, გუნდმა მოიგო ეროვნული ლიგა, ორჯერ საქართველოს საფეხბურთო თასი და ორჯერ საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი. 2019 წლის ბოლოს, კლუბში არსებული ფინანსური კრიზისის გამო კახაბერ ჩხეტიანმა გუნდი დატოვა. 2019 წლის დეკემბერში ის თბილისის „დინამოს“ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა. 2020 წლის აგვისტოში, უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპში წაგებული მატჩის შემდეგ კახაბერ ჩხეტიანი გუნდიდან გაათავისუფლეს.

2021 წლის ივნისში კახაბერ ჩხეტიანი მეორედ დაინიშნა ქუთაისის „ტორპედოს“ მთავარი მწვრთნელის პოსტზე, თუმცა იმავე წლის 1-ელ ნოემბერს გუნდის დირექციამ ის გაათავისუფლა. კახაბერ ჩხეტიანის გაშვების მთავარი მიზეზი გუნდის მიერ ბოლო პერიოდში ნაჩვენები შედეგები და არსებული სატურნირო ვითარება იყო.

მიღწევები
პროფესიონალური კარიერა
ტორპედო ქუთაისი
ეროვნული ლიგა (2): 1999–00, 2000–01
საქართველოს თასი (2): 1998–99, 2000–01

სამწვრთნელო კარიერა
ტორპედო ქუთაისი
ეროვნული ლიგა (1): 2017
საქართველოს თასი (2): 2016, 2018
საქართველოს სუპერ თასი (2): 2018, 2019
აიურვედა

აიურვედა ( (ु्ेः სანსკრ. ु «» და े «» — "სიცოცხლის ხელოვნება", "სიცოცხლის მეცნიერება", ან "სიცოცხლის ხანგრძლივობის ცოდნა")—ინდური ხალხური მედიცინის ტრადიციული სისტემა. აიურვედა ითვლება ათარვავედა- ს დამატებით ვედად (უპავედა) და ემყარება სანქჰიას ინდუისტურ ფილოსოფიურ სისტემას.

მიუხედავად იმისა, რომ ლაბორატორიულმა კვლევებმა აჩვენა ეფექტური პრეპარატების შექმნის შესაძლებლობა იმ ნივთიერებების საფუძველზე, რომელსაც იყენებს აიურვედა,  მათი ეფექტურობა არ არის დადასტურებული იმ ფორმით, როგორც ისინი დღეს გამოიყენება. აიურვედა ითვლება ფსევდომეცნიერებად.

2008 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ აიურვედული მედიკამენტების დაახლოებით 21% დამზადებულია აშშ – სა და ინდოეთში და იყიდება ინტერნეტის საშუალებით, შეიცავს საშიში რაოდენობით მძიმე მეტალებს, როგორიცაა ტყვია, ვერცხლისწყალი და დარიშხანი.

აიურვედას ისტორია
სვიანა-როსტიანის ნაწისქვილარი

სვიანა-როსტიანის ნაწისქვილარი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის ხადის ხეობაში, სოფელ სვიანა-როსტიანში.

აღსანიშნავია, რომ წისქვილი კლდოვან ქანზე მდებარე ეკლესიის ქვებით არის აგებული. ეკლესია საბჭოთა პერიოდში აუფეთქებიათ და მისი ქვებით წისქვილი აუგიათ. წისქვილის შენობას სწორკუთხა ფორმა ქონდა. საკედლე მასალად გამოყენებულია კარგად დამუშავებული ნათალი ქვები. კედელი მშრალი წყობითაა ნაგები, დღეისთვის წისქვილი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი, შემორჩენილი კედლის სიმაღლე 1 მეტრია.
ყვითელი აბლაბუდა სოკო

ყვითელი აბლაბუდა სოკო — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

პირობითად საჭმელი სოკოა. ზოგიერთი წყარო არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს. იზრდება წიწვოვან (უპირატესად ნაძვნარში) და შერეულ ტყეებში ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც . მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ-მდე, ნორჩობაში ამოზნექილი, შემდეგ ბრტყელი, ბორცვაკით ცენტრში ან ბორცვაკის გარეშე, ჰიგროფანული. ზედაპირი ოდნავ მბზინავი, წვიმიან ამინდში წებოვანი, მოყვითალო-მურა ან მოწითალო-მურა, გაშრობის შემდეგ ჟანგმიწისფერ-ყვითელი. ნორჩობაში ზოგჯერ მოთეთროა.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, შეზრდილია კბილით, ნორჩობაში მოყვითალო- ან მომურო-ჟანგმიწისფერი, სიმწიფეში ჟანგისფერ-ყავისფერი.

რბილობი — მოთეთრო, სქელი, მკვრივი, ახასიათებს ბოლოკის სუსტი სუნი. გაჭრისას ფერს არ იცვლის.

ფეხის სიგრძე — 6-13 სმ-მდე აღწევს, სისქე — 0,8-1,5 სმ-მდე, ცილინდრული ან ძირში გაფართოებული, თეთრი ზოლებით, ზედაპირი აბრეშუმისებრ-ბოჭკოვანი.

სპორების ფხვნილი — ჟანგისფერ-ყავისფერი. სპორები — 7,5-9×5-6 მკმ, ელიფსისებური, არათანაბარი მეჭეჭებიანი ზედაპირით. გააჩნია ჰეილოცისტიდები.

კვებითი ღირებულება
პირობითად საჭმელი სოკოა. გამოიყენება ახალი, 15-20 წუთიანი ხარშვის შემდეგ. ზოგიერთი წყარო არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს.

გამოუცდელმა მესოკოვემ თავი უნდა შეიკავოს მისი შეგროვებისაგან, რადგანაც იგი მეტად წააგავს მისივე გვარის ბევრ შხამიან წარმომადგენელს.

ეკოლოგია და გავრცელება
იზრდება ნიადაგზე, წიწვოვან (უპირატესად ნაძვნარში) და შერეულ ტყეებში, მჟავე ნიადაგზე.

ფართოდაა გავრცელებული ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ბორეალურ სარტყლებში.

სეზონი — აგვისტოდან ნოემბრამდე.

გალერეა
ჰაჯი II გირეი

ჰაჯი გირეი (‎; დ. 1644 — გ. როდოსი, ოსმალეთის იმპერია, 1689) — ყირიმის ხანი 1683–1684 წლებში, ნურედინ ყირიმ გირეის ვაჟი, სელამეთ გირეის შვილიშვილი.

ბიოგრაფია
ჰაჯი გირეი იყო სელამეთ გირეის ვაჟის, ყირიმის უფროსი შვილი. მას ჰყავდა უმცროსი ძმა, საადეთი, რომელიც ასევე იყო ხანი მცირე ხნით. ტახტზე ასვლამდე, 1670-იან წლებში ჰაჯი გირეიმ მონაწილეობა მიიღო ავსტრიელთა წინააღმდეგ გამართულ ომში, სადაც თავის გამოჩენა და სულთნის სიმპათიის მოპოვება მოახერხა. 1683 წელს, ოსმალების გამანადგურებელი მარცხი ვენასთან მეჰმედ -მ ვეზირებსა და ყირიმის ხან მურად გირეი-ს დააბრალა, რის გამოც ეს უკანასკნელი გადააყენა და სწორედ ჰაჯი გირეის უხმო ყირიმში ძალაუფლების მისაღებად. ჰაჯი -ის მმართველობამ მხოლოდ 1 წელიწადს გასტანა. გადასახადების გაზრდის გამო მალევე აუჯანყდნენ ყირიმელი თათრები, ბახჩისარაის სასახლე ალყაში მოაქციეს და ხანად ჰაჯის ბიძაშვილის, სახელგანთქმული სელიმ გირეის აღდგენა მოითხოვეს. ჰაჯი გირეი იძულებული გახდა უარი ეთქვა ტიტულზე და სახანო დატოვა. საცხოვრებლად მცირე აზიაში გადავიდა და ოსმალებისგან მცირე პენსიაც მიიღო. გარდაიცვალა ტახტიდან ჩამოგდებიდან 5 წელიწადში, კუნძულ როდოსზე, 1689 წელს.
მალხაზ კოკიჩაშვილი

მალხაზ კოკიჩაშვილი (დ. 2 ნოემბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი და მკვლევარი სამედიცინო ენზიმოლოგიის დარგში. მედიცინის დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1972–1973 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს საავადმყოფო-კოლონიის ექიმად. საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის შეიარაღებულ ძალებში პოლკის მედპუნქტის უფროსად. 1975–1979 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1979 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბიოქიმიის კათედრის ასპირანტი. 1982 წელს ასისტენტი, ხოლო 1988 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტი. ავტორია 41 სამეცნიერო ნაშრომის და ორი მონოგრაფიის. უმაღლესი სამედიცინო სკოლა „აიეტი“-ს ვიცე-რექტორი სასწავლო დარგში. ამავე სამედიცინო სკოლის სამედიცინო გენეტიკისა და მოლეკულური ბიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი.
ლალი აბულაძე

ლალი აბულაძე (დ. 2 ნოემბერი, 1932, თბილისი) — ქართველი პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1959–1967 წლებში მუშაობდა ბავშვთა მე-4 საავადმყოფოს გაერთიანების მე-7 პოლიკლინიკაში უბნის ექიმად. 1967–1969 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური პედიატრიის კათედრის ორდინატორად. 1969 წელს — ამავე კათედრის უფროს ლაბორანტად. 1972 წლიდან კათედრის ასისტენტია. ავტორია 42 სამეცნიერო ნაშრომისა.
ჯანდაცვა ბრუნეიში

ბრუნეის ჯანმრთელობის დაცვის სისტემა—მოიცავს ყველა საჯარო და კერძო სამედიცინო დაწესებულებას, აგრეთვე მათ მიერ გაწეულ მომსახურებას.

სტრუქტურა
მომსახურების გაწევა
ქვეყანაში ოთხი საჯარო საავადმყოფოა, თითო უბნისთვის თითო, ასევე 16 სამედიცინო ცენტრი და 10 კლინიკა. ქვეყნის რეზიდენტის სამედიცინო კონსულტაციის ღირებულება 1 ბრუნეული დოლარია.  უფასო სერვისები ხორციელდება 12 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის. ამავდროულად, პრობლემებია სამედიცინო მომსახურებების უკანონო ხელმისაწვდომობასთან დაკავშირებით: ჩინური წარმოშობის ბრუნეელები უფრო ხშირად იყენებენ კერძო კლინიკებს, ვიდრე სახელმწიფოს.

პანაგაში არის ცნობილი სამედიცინო ცენტრი, რომელსაც მართავს . ადამიანები, რომლებსაც ვერ უწევენ სათანადო სამედიცინო დ,ხმარებას, სახელმწიფოს ხარჯზე იგზავნებიან სამკურნალოდ საზღვარგარეთ. 2011-2012 წლებში მალაიზიასა და სინგაპურში მთავრობის ხარჯზე 327 ადამიანი მკურნალობდა, მათ მკურნალობაზე 12 მილიონი აშშ დოლარი დაიხარჯა.

უმსხვილესი საავადმყოფოები
1000 ადამიანზე საშუალოდ  2,8 საავადმყოფო საწოლია. აივ / შიდსის ინფექციის მაჩვენებელი 0,1%, ტარდება კამპანიები შემდგომი ინფექციების თავიდან ასაცილებლად. ყველაზე დიდი საავადმყოფოა – ის საავადმყოფო დედაქალაქ ბანდარ სერი ბეგავანში, რომელსაც 1992 წელს 550 საწოლი ჰქონდა, სადაც მუშაობს 58 ექთანი. ფუნქციონირებს ორი კერძო ჯანმრთელობის ცენტრი: .  და ჯერუდონგის პარკი. 2008 წლის ნოემბერში გაიხსნა ჯანმრთელობის განვითარების ცენტრი, რომელიც მიზნად ისახავს ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრებას.

ამჟამად ბრუნეიში არ არის ცალკე სამედიცინო სასწავლებელი: ბრუნეელები კვალიფიციური   სამედიცინო განათლებისა და სამეცნიერო ხარისხის მისაღებად საზღვარგარეთ მიემგზავრებიან. ამავე დროს, ბრუნეის დარ ეს-სალამის უნივერსიტეტში არის სამედიცინო ფაკულტეტი (შენობა გაიხსნა 2009 წელს), ხოლო 1951 წლიდან არსებობს საექთნო სკოლა, რომელიც 2008 წლის დეკემბერში გაერთიანდა სამედიცინო ინსტიტუტთან  ექთნების და ბებიაქალების მომზადების ერთიან ინსტიტუტად. იგი  ცნობილია — ჯანმრთელობის მეცნიერებათა ინსტიტუტის აბრევიატურით.

დაავადებები
ბრუნეიში  გავრცელებულ დაავადებათა სამეულში, რომელთაც   ფატალური დასასრული აქვთ, შედის ონკოლოგიური, გულსისხლძარღვთა დაავადებები და დიაბეტი.

თვითმკვლელობის რიცხვის შესახებ მონაცემები არ ქვეყნდება: ექიმ ჰილდა ჰოს აზრით, ეს თემა საზოგადოებაში ტაბუირებულია. 2014 წლის მონაცემებით, სიკვდილიანობის დაახლოებით ნახევარი გამოწვეულია არაგადამდები დაავადებებით: ზემოთ გამოცხადებული სამი ყველაზე გავრცელებული დაავადების შემდეგ, ცერებრალური მიმოქცევის პათოლოგიები მე -4 ადგილზეა.

მოსახლეობის 7,5% ჭარბწონიანია, რაც ყველაზე მაღალია (სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაცია)– ის ქვეყნებს შორის ჯანდაცვის სამინისტროს კვლევის თანახმად, სიმსუქნე ან ჭარბი წონა ასევე გვხვდება სკოლის მოსწავლეების 20% -ში.

ბრუნეის ჯანდაცვის დაწესებულებების ჩამონათვალი
ბრუნეის ჯანდაცვის დაწესებულებების  ჩამონათვალში შედის სამთავრობო და კერძო საავადმყოფოები, აგრეთვე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრები ქვეყანის მასშტაბით.
ჟოზე მარია ნევეში

ჟოზე მარია პერეირა ნევეში (დ. 28 მარტი, 1960) — კაბო-ვერდელი პოლიტიკოსი. კაბო-ვერდეს პრეზიდენტი, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 2001–2016 წლებში. კაბო-ვერდეს დამოუკიდებლობის აფრიკული პარტიის წევრი. 2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო 51,7 %, დაამარცხა კონკურენტი კარლოს ვეიგა, რომელმაც ხმათა 42,4 % მიიღო.