ზესტაფონის სახელმწიფო დრამატული თეატრი

უშანგი ჩხეიძის სახელობის ზესტაფონის სახელმწიფო დრამატული თეატრი — სახელმწიფო დრამატული თეატრი ქალაქ ზესტაფონში, დაარსდა 1939 წელს. 1962 წლიდან განთავსებულია ქალაქის ცენტრში, დავით აღმაშენებლის ქ. №23-ში მდებარე კლასიცისტურ შენობაში (არქიტექტორი შალვა თავაძე).

ისტორია
ზესტაფონში თეატრალური ცხოვრება დასაბამს იღებს 1875 წლიდან, როდესაც იმდროინდელ დაბა ყვირილაში ადგილობრივმა სცენისმოყვარეებმა პირველი წარმოდგენა (მოლიერის „სგანარელი, ანუ ვითომდა რქოსანი“) დადგეს. ამის შემდეგ აქ, უპირატესად სცენისმოყვარეთა საქველმოქმედო წარმოდგენები იმართებოდა. შენობის უქონლობის გამო ეს წარმოდგენები კერძო სახლებში, სასამართლოს დარბაზში ან სახელდახელოდ მოწყობილ სცენაზე იდგმებოდა. შედარებით კეთილმოწყობილი სათეატრო ნაგებობა 1897 წელს აუგიათ. საუკუნის ბოლოს და საუკუნის დასაწყისში ზესტაფონის სცენისმოყვარეთა წრე ერთ-ერთი საუკეთესო იყო საქართველოში, სადაც მოღვაწეობდნენ: ვ. და ფ. არაბიძეები, კ. ასათიანი, თ. ბაქრაძე, მ. მდივანი, ს. გაჩეჩილაძე. კ. მოდებაძე, მ. ჭანიშვილი და სხვ. 1901 წელს 30 აპრილს ზესტაფონის თეატრის შენობა ხანძარმა იმსხვერპლა. 1904 წლის 30 მაისს საზეიმოდ გაიხსნა თეატრის ახალი შენობა, სადაც ყოველ კვირადღეს იმართებოდა წარმოდგენები, მეტწილად – ადგილობრივ სცენისმოყვარეთა ძალებით (ნ. აზიანის „ფული და ხარისხი”, დ. კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება”, დ. ჭონქაძის „სურამის ციხე” და სხვ.). რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში, 1906 წლის იანვარში თეატრი დაარბია რუსეთის მთავრობის ჯარმა.

1939 წელს მთავრობის გადაწყვეტილებით ზესტაფონში დაარსდა სახელმწიფო თეატრი. სეზონი გაიხსნა ვ. გაბისკირიას პიესით „მათი ამბავი”. 1947 წელს ზესტაფონის თეატრი ზონალურ თეატრად გამოცხადდა, ემსახურებოდა ჩხარის, ხარაგაულისა და ბაღდათის რაიონებს. 1949 წელს თეატრი გააუქმეს. მის ადგილზე დაფუძნებულ ზესტაფონის კულტსახლის დრამატულ წრეს 1960 წელს მიენიჭა სახალხო თეატრის წოდება. 1962 წელს გაიხსნა თეატრის ახალი შენობა (არქიტ. შ. თავაძე). 1967 წელს თეატრს მიენიჭა უშანგი ჩხეიძის სახელი. 1991 წელს აღუდგა სახელმწიფო დრამატული თეატრის სტატუსი.

თანამედროვე რეპერტუარი
თეატრის რეპერტუარშია (1991–2013): ნ. დუმბაძის „საბრალდებო დასკვნა” (1992) და „მარადისობის კანონი” (2003, ორივეს რეჟ. რ. აბესაძე), ლ. თაბუკაშვილის „დარაბებს მიღმა გაზაფხულია” (1993, რეჟ. გ. ბუთხუზი) და „ნატაძრალი” (2004, რეჟ. მ. ცერცვაძე), ა. გეწაძის „ყარამან ყანთელაძე” და გ. ნახუცრიშვილის „კომბლე” (ორივე 1993, რეჟ. ლ. პაქსაშვილი), მ. ჯავახიშვილის „მუსუსი” (1993, რეჟ. ზ. წაქაძე) და „კურდღელი” (2006, რეჟ. მ. ცერცვაძე), ო. იოსელიანის „სანამ ურემი გადაბრუნდება” (1994, რეჟ. ზ. აბესაძე), რ. გაბრიაძის „მარშალ დე ფანტიეს ბრილიანტი” (1995, რეჟ. გ. კაპანაძე), ედგარ პოს „დოქტორ პაპატაჩის ვალსი” (1998, რეჟ. ზ. წაქაძე), რ. ნეშის „წვიმის გამყიდველი” (2005, რეჟ. მ. ცერცვაძე), ბ. ჯანიკაშვილის „თითით საჩვენებელი” (2007, რეჟ. მ. მესტვირიშვილი), ლ. ბუღაძის „ნუგზარი და მეფისტოფელი” (2007, რეჟ. მ. ცერცვაძე), ა. ჩხაიძის „შთამომავლობა” (2007, რეჟ. რ. აბესაძე). ი. ჭავჭავაძის „მგზავრის წერილები” (2008, რეჟ. თ. კუპრავა), დ. კლდიაშვილის „ბაკულას ღორები” (2010, რეჟ. მ. ცერცვაძე), გ. დოჩანაშვილის „იქამდე” (2011) და „იგი სიყვარულისთვის იყო გაჩენილი ანუ გრიშა და მთავარი” (2013, ორივეს რეჟ. ზ. წაქაძე), ი. გოგებაშვილის „იავნანამ რა ჰქმნა?!” (2011, რეჟ. გ. ქურციკიძე), დ. კლდიაშვილის „სოლომან მორბელაძე” (2013, რეჟ. ბ. წერედიანი), ს.-ს. ორბელიანის „სიბრძნე სიცრუისა” (2013, რეჟ. კ. მჟავია) და სხვ. 2011 წელს საფრანგეთიდან სამუშაო ვიზიტით ჩამოსულმა ქართველმა რეჟისორმა ა. ჯაყელმა დადგა ოთხი სპექტაკლი: „ოპუსი 115” (მოლიერის „დონ ჟუანისა” და „ტარტიუფის” მიხედვით), „უტოპსია”, „ისევ ზღაპარი” (ორივეს იდეის ავტორი ა. ჯაყელი) და „ვოიცეკი” (გ. ბიუხნერის მიხედვით).