ნუნუ გელაძე

ნუნუ გელაძე (დ. 3 ივნისი, 1955, ახალციხე) — ქართველი მთარგმნელი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ნუნუ გელაძე დაიბადა 1955 წლის 3 ივნისს ქალაქ ახალციხეში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. იმადროულად მუშაობდა ჟურნალ „დროშას“ შტატგარეშე კორესპონდენტად. სხვადასხვა დროს მუშაობდა გაზეთ „ეკრანის ამბების“, ჟურნალ „ახალი ფილმების“ მთარგმენლად და კორესპონდენტად, ჟურნალისტთა კავშირის ფოტოპოლიგრაფსტუდიის რედაქტორად, ჟურნალ „დროშის“ ლიტერატურულ მუშაკად, ტელეარხ 7-ის რედაქტორად; პარალელურად ეწეოდა პედაგოგიურ და მთარგმნელობით საქმიანობას. იმ პერიოდში იტალიურიდან და რუსულიდან ქართულად თარგმნილი აქვს არაერთი კლასიკოსისა და თანამედროვე მწერლის მოთხრობები, ესეები და ლექსები.

თბილისის ვ. ესვანჯიას სახელობის იტალიურ სკოლა „ცისკარში“ პედაგოგად მუშაობის პერიოდში გაიცნო მომავალი მეუღლე ეჯიდიო ფუსკო. 2001 წლიდან ცხოვრობს იტალიაში და აქტიურად ეწევა ქართული კულტურის პოპულარიზაციას, მონაწილეობს იტალიის სხვადასხვა ქალაქში გამართულ პოეზიის საერთაშორისო ფესტივალებში, კონფერენციებსა და სიმპოზიუმებში.

იტალიურად თარგმნილი და გამოცემული აქვს თანამედროვე ქართველი პოეტების ლექსთა კრებულები.

2005 წელს ღვაწლმოსილ ემიგრანტთან ნინო ყაუხჩიშვილთან ერთად მილანში დააარსა ქართულ-იტალიური საზოგადოება „სამშობლო გულით სატარებელი“, რომლის თავმჯდომარეა 2011 წლიდან და რომელმაც ამ ხნის განმავლობაში იტალიის სხვადასხვა ქალაქში სამოცზე მეტი მნიშვნელოვანი ღონისძიება, კონცერტი, გამოფენა თუ კონფერენცია გამართა და პირველად იტალიაში დასტამბა ასგვერდიანი ორენოვანი ილუსტრირებული ჟურნალი „ა ორიენტე,“ რომელიც სახელოვანი ქართველი და იტალიელი ავტორების სამეცნიერო ნაშრომებსა თუ მხატვრული ლიტერატურის ნიმუშებს მოიცავს. ამ საზოგადოებამ დათო მაღრაძის პოეტური კრებულის „სალვეს“ (მთარგმნ. ნუნუ გელაძე), თანამედროვე ქართველ პოეტთა ანთოლოგიის „ვაზი და კალამი“ (მთარგმნ. ნუნუ გელაძე), „ვეფხისტყაოსნის“ პოეტური თარგმანის (მთარგმნ. ანტონიო ბონელი), დათო ტურაშვილის „ჯინსების თაობის“ (მთარგმნ. ქეთი ჩარკვიანი), თეონა დოლენჯაშვილის „მემფისის“ (მთარგმნ. მანანა ტოფაძე) პრეზენტაციები მოაწყო.

ამჟამად ნუნუ გელაძე მუშაობს კულტურათაშორის მედიატორად და უცხოელთათვის იტალიური ენის შემსწავლელთა კურსის პედაგოგად.

ნამუშევრები
თარგმანები იტალიურად
ბაღათერ არაბული „მზე მშვიდობისა“ (ლექსი), პრემია პოეზიის ფესტივალზე , ქ. ორტა სან ჯულიო, 24 მარტი, 2001
კობა არაბული „ბუნება“ (ლექსი), პრემია ფესტივალზე, დაიბეჭდა კრებულში „ქმნილთა მეუფე“, ბორგომანერო, 2003; ლექსები, გამოქვეყნდა ჟურნ. „ოდისეაში“, მილანი, 2005
გურამ პეტრიაშვილი „ჩიტი და მევიოლინე“ (ზღაპარი) კრებულში „ერთი წელი ფანტაზიის სახლში“, ბორგომანერო, 2003
მაყვალა გონაშვილი „ღვთისმშობლის მონოლოგი“ (ლექსი), პოეზიის საერთაშორისო ფესტივალზე ორტა სან ჯულიოში, 2004
ქართველ პოეტთა ლექსები (ჯანსუღ ჩარკვიანი, ოთარ ჭილაძე, მაყვალა გონაშვილი, კობა არაბული, ბაღათერ არაბული), მილანი, „საქართველო გუშინ და დღეს“, 2005
კობა არაბული, მაყვალა გონაშვილი, ანა ახმატოვა (ლექსები), კრებული „ფანტაზიის ლაბორატორია“, ბორგომანერო, 2005
ლია სტურუა, ჯანსუღ ჩარკვიანი, მაყვალა გონაშვილი, ბესიკ ხარანაული, გალაკტიონ ტაბიძე (ლექსები), ნინოობის ზეიმი, მილანი, 2006
თამაზ ნატროშვილი მარიუჩა (მოთხრობა), ჟურნალი „აღმოსავლეთისკენ“, #18, 2011
დათო მაღრაძე (ლექსები), გამომცემლობა ლა ლონტრა, გენუა, 2007; ნაფეხურები წყალზე (ლექსები), გამომცემლობა ილ საჯო, ებოლი, 2012; ჯაკომო პონტი (პოემა), გამომცემლობა ჯულიანო ლადოლფი, ბორგომანერო, 2012; ცნობა საცხოვრებელი ადგილიდან' (პოემა), გამომცემლობა საჯო არს პოეტიკა, ებოლი, 2014; ექო (ლექსები), გამომცემლობა ჯულიანო ლადოლფი, ბორგომანერო, 2015
ვაზი და კალამი (თანამედროვე ქართველ პოეტთა მცირე ანთოლოგია), გამომცემლობა ჯულიანო ლადოლფი, ბორგომანერო, 2014
გივი ალხაზიშვილი ვრცელი წამი (ლექსები), გამომცემლობა ჯულიანო ლადოლფი, ბორგომანერო, 2016
ბექა ქურხული ქალაქი თოვლში, (ხუთი მოთხრობა), გამომცემლობა „სტილო ედიტრიჩე“, ბარი, 2018

თარგმანები ქართულად
იტალო კალვინო „რა შეემთხვა პოეტს“, ჟურნ. „დროშა“, #9, 1982; „რატომ ვკითხულობთ კლასიკოსებს“, გაზ. ჩვენი მწერლობა“, #99, 2002
იური ნაგიბინი „ვაგანოვი“ (მოთხრობა), ჟურნ. „დროშა“, #7, 1982
ტონინო გუერა ნოველები, ჟურნ. „ნობათი“, #1, 1989
უმბერტო ეკო მცირე ესსეები, გაზ. „ლიტერატურული საქართველო“, #4, 1999
„როცა ფელინი მოგზაურობს“, გაზ. „ეკრანის ამბები“, #4, 1994
ალბერტო მორავია „ენა და დიალექტი“, გაზ. „ლიტერატურული საქართველო“, #20, 1984; „მკვდრების მეგობრები და ცოცხლების მტრები“ - გაზ. „ლიტერატურული საქართველო“ #9, 1986
ლუიჯი პირანდელო „მეკასრის ქათმები“, ჟურნ. „დროშა“, # 2, 1993
ქართულ–იტალიური სასაუბრო მცირე ლექსიკონითურთ, თბილისი, 1997
ფრანჩესკო ასიზელი „საგალობელი ქმნილთათვის“, გაზეთი საბა, #1, 2000 წ.
დაგვიანებული წერილები — დოლომიტიდან კავკასიამდე (იტალიურ და ქართულ ენებზე), გამომცემლობა დიოგენე, თბილისი, 2001
ვინჩენცო კარდარელი ლექსები, გაზ. „ჩვენი მწელობა“, #117, 2002
ჩეზარე პავეზე „თვითმკვლელები“ (მოთხრობა), გაზ. „ჩვენი მწერლობა“, #39, 2003
ალდო ნიკოლაი – „არ იყო მეცხრე, მეხუთე იყო“ (პიესა), 2004
ალესანდრო ბარიკო „აბრეშუმი“ (რომანი), ჟურნ. „ლიტერატურული პალიტრა“, ივნისი, 2005
ჯულიანო ლადოლფი ლექსები, ჟურნ. „ლიტერატურული პალიტრა“ აგვისტო, 2006
ელზა მორანტე – „ანდალუზიური თავშალი“ (მოთხრობა), ჟურნ. „ლიტერატურა და ხელოვნება“, აგვისტო, 2007
სალვატორე კუაზიმოდო „პოეტი და პოლიტიკოსი“ (ესეი), ჟურნალი „ჩვენი მწერლობა“, ნოემბერი, 2009
ლუიჯი მაგაროტო „ქართული სუფრის რიტუალი“ (ნაწყვეტები წიგნიდან), ჟურნალი „აღმოსავლეთისკენ“, მილანი, .18, 2011
რეპორტაჟი იტალიიდან (რეცენზიები ჟურნალ „ა ორიენტეს“ შესახებ), ჟურნ. „ჩვენი მწერლობა“, ივლისი, 2012
ელზა მორანტე „ტორკუატო ტასოს უკანასკნელი სავანე“ (ესეი), ჟურნ. „ჩვენი მწერლობა“, ნოემბერი, 2012
მარიენცა კორაჩი „მედეა ანუ ევრიპიდეს შეუსმენელი ღაღადი“, „ჩვენი მწერლობა“, დეკემბერი, 2013
კლაუდიო პოცანი ჩრდილების მარში (ლექსები), გამომცემლობა საარი, თბილისი, 2014, 978-99940-60-70-2

სტატიები
პინოქიო ასი წლისაა, გაზ. „წიგნის სამყარო“, #1, 1982
მხატვარი ოთარ შიუკაშვილი, ჟურნ. „დროშა“, #1, 1991
ჯანკარლო ჯანინი, ჟურნ. „ახალი ფილმები“, #8, 1989
ცოტა რამ ლიზ ტეილორის შესახებ, გაზ. „ეკრანის ამბები“, #34, 1992
ადრიანო ჩელენტანო, გაზ. „ეკრანის ამბები“, #39, 1985
მიკელე პლაჩიდო, ჟურნ. „დროშა“, #12, 1988
ალბერტო სორდი, გაზ. „ეკრანის ამბები“, #10, 1983
ვიტორიო გასმანი, ჟურნ. „ახალი ფილმები“, #1, 1983
ეროვნული სიმდიდრის საძირკველი (ისტორიულ-სულიერი პარალელებით), ჟურნ. „დროშა“, #6, 1996
ათი პატარა დესპანი ამერიკაში, ჟურნ. „დროშა“, #1, 1990
მოსე იტალიურ ეკრანზე, გაზ. „ეკრანის ამბები“, #26, 1987
ადამინის სულის ოქრომჭედელი, გაზ. „წითელი დროშა“, #3, 1971
სოფელი ღონიერია, ჟურნ. „დროშა“, #5 1975
ცოტა რამ მონიკა ვიტიზე, გაზ. „ეკრანის ამბები“, #6, 1981
ისევ სარბიელზე, ჟურნ. „დროშა“, #12, 1976

ინტერვიუები
პოეტ მიმო მორინასთან, გაზ. „ახალგაზრდა კომუნისტი“, #18, 1987
მარჩელო მასტროიანისთან, ჟურნ. „ახალი ფილმები“, #5, 1988
გ. ბუხნიკაშვილთან, გაზ. „ახალგაზრდა ივერიელი“, #8, 1989
პოეტ ნანა ღვინეფაძესთან, გაზ. „ახალგაზრდა კომუნისტი“, 1982
მესხეთის რწმუნებულ გ. ზუმბაძესთან, ჟურნ. „დროშა“, #7, 1992
გია ჭანტურიასთან, ჟურნ. „დროშა“ #3, 1992
დავით ლაშქარაძესთან, ჟურნ. „დროშა“, #3, 1994
პოეტ ჯულიანო ლადოლფისთან, გაზ. „ჩვენი მწერლობა“, #73, 2002

სამეცნიერო ნაშრომები
ნეორეალიზმი იტალიურ ლიტერატურაში
ავანგარდიზმი იტალიურ პოეზიაში
თანამედროვე იტალიური პოეზია ქართულ თარგმანებში
„მერანის“ თარგმანები რუსულად / სადიპლომო ნაშრომი/
იტალიური ლიტერატურის თარგმანის ზოგიერთი საკითხი

პრემიები და ჯილდოები
ევროპის საერთაშორისო პრემია „წლის საუკეთესო ქალი იტალიური კულტურის დივულგაციისა და პედაგოგიურ და სოციალურ სფეროებში დაუღალავი შრომისათვის, ხალხთა შორის მეგობრობასა და ძმურ ურთიერთობაზე მუდმივი ზრუნვისათის“, 2006
შვეიცარიის „მშვიდობის უნივერსიტეტისა“ და საერთაშორისო ორგანიზაცია „უნივერსუმ ზვიცერლანდის“ წოდება „მშვიდობის ელჩი“, 2013
„წარმატებული ქართველი ქალი“ საზღვარგარეთ გაწეული განსაკუთრებული ღვაწლისთვის, 2016