სალიანდაგო სამანქანო სადგური

სალიანდაგო სამანქანო სადგური (სსს) — სალიანდაგო მეურნეობის მექანიზირებული მოძრავი საწარმო, რომელიც ასრულებს რკინიგზის ტრანსპორტის საექსპლოატაციო ქსელში რკინიგზის ლიანდაგის გეგმიურ სარემონტო სალიანდაგო სამუშაოებს.

როგორც წესი, სალიანდაგო სამანქანო სადგური შედგება მოსამზადებელი, ძირითადი და მოსაპირკეთებელი კოლონებისაგან (სალიანდაგო რგოლები იკერება და იშლება ავტომატურ და ნახევრადავტომატურ საწარმოო ხაზებზე).

ისტორია
პირველი სალიანდაგო სამანქანო სადგური საბჭოთა კავშირში შეიქმნა მოსკოვ-კურსკის რკინიგზაზე 1934 წელს, იგი გახდა ქვეყანაში სალიანდაგო სამუშაოების მექანიზებული საცდელი ბაზა.

ქვეყანაში სალიანდაგო სამანქანო სადგურების მასიური შექმნა დაიწყო თანახმად საბჭოთა კავშირის გზათა მიმოსვლის სახალხო კომისრის 1936 წლის 1 აპრილს გამოსული ბრძანებისა № 35/ „სალიანდაგო-სამანქანო სადგურების შექმნის შესახებ“. სსს-ების შექმნა გახდა მთელი სალიანდაგო მეურნეობის ტექნიკური ევოლუციის დასაწყისი.

1937 წელს 20 ყველაზე უფრო მძლავრი სსს შევიდა ტრესტ „რკინიგზის ლიანდაგის რეკონსტრუქციის“ მიერ ორგანიზებულ შემადგენლობაში. 1939 წელს დანარჩენი სალიანდაგო სამანქანო სადგურები გამოეყვნენ რკინიგზების შემადგენლობას და შევიდნენ ტრესტ სალიანდაგო სამანქანო სადგურების შემადგენლობაში.

გერმანია-საბჭოთა კავშირის ომის წლებში სამხედრო გზაზე არსებული სალიანდაგო სამანქანო სადგურები შეზღუდული მოცულობით აგრძელებდნენ სალიანდაგო სარემონტო სამუშაოებს, ზედნაშენი მასალების ლიმიტირებული დეფიციტით. სადგურების მეორე ნაწილი (26 ყველაზე უფრო მძლავრი) მთლიანად გადაერთო აღდგენით და სამშენებლო სამუშაოებზე ფრონტის საჭიროებისთვის.

დანიშნულება
სალიანდაგო სამანქანო სადგურები ასრულებენ ისეთი სახის რემონტებს, როგორებიცაა ლიანდაგის ზედნაშენის რეკონსტრუქცია, კაპიტალური რემონტის ყველა სახეს, გაძლიერებულ საშუალო, საშუალო და აწევით ლიანდაგის რემონტს, ასრულებს ისრული გადამყვანების შეცვლას, ახორციელებს რელსების შეცვლას ახლით ან ძველვარგისით, აძლიერებს მიწის ვაკისს, ასრულებს თოვლის დანამქვრის და ლიანდაგის დატბორვის საწინააღმდეგო სამუშაოებს. სალიანდაგო სამანქანო სადგურების მთავარი ამოცანებია — მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკში წარმოდგენილ „ფანჯარებში“ გამოყენების ეფექტურობის გაზრდა, მატარებლების შეფერხებების გამო დანაკარგების შემცირება, პროგრესული ტექნოლოგიური პროცესების დანერგვის საფუძველზე და მანქანებისა და მექანიზმების კარგი გამოყენებით. ზამთრის პერიოდში სალიანდაგო სამანქანო სადგურები, სადაც ეს შესაძლებელია კლიმატური პირობების გამო (რუსეთის სამხრეთის და შუა აზიის) რკინიგზებზე აგრძელებენ სალიანდაგო სამუშაოებს, ხოლო დანარჩენ რკინიგზებზე წმენდავენ რკინიგზის სადგურების ტერიტორიებს და კვანძებს თოვლისგან, აორგანიზებენ რგოლამწყობ და შუალედურ ღორღის ბაზებს, მოაქვთ და ცლიან ლიანდაგის ზედნაშენის მასალებს და კერავენ სალიანდაგო რგოლებს. ზოგიერთ შემთხვევაში ისინი გადააკეთებენ სადგურებს, აგებენ ახალ და აგრძელებენ არსებულ სადგურის ლიანდაგებს. ზედნაშენის ახალი მასალებისგან სალიანდაგო რგოლების შეკერვასთან ერთად სალიანდაგო სამანქანო სადგურებში არემონტებენ ძველვარგის სარელსო-საშპლე რგოლებს, ცვლიან რელსებს და შუალედურ სამაგრებს. 2002 წლიდან დასავლეთ ციმბირის რკინიგზაზე სალიანდაგო სამანქანო სადგურები აგრძელებენ მუშაობას ზამთარშიც.

სალიანდაგო სამანქანო სადგური აღჭურვილია ციკლური მოქმედების ლიანდაგდამგები (ლიანდაგდამშლელი) კრანებით ბალასტის პრიზმიდან გაცვეთილი სარელსო რგოლების ასაღებად და სალიანდაგო რელსშემდუღებელი მანქანების მიერ მომზადებული ახალი რგოლების დასაგებად.