iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რაშიდ ბეიბუთოვის ქუჩა

რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩა (აზერბ. ) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ერთ-ერთი ცენტრალური ქუჩა. აღნიშნული ქუჩის სიგრძეა 2,16 კილომეტრი. იგი იწყება ბაქოს საბაიილის რაიონის სამხრეთ ბოლოდან, გრძელდება ჩრდილოეთით და მთავრდება ბაკიხანოვის ქუჩის გადაკვეთასთან.

ისტორია
ქუჩას დაარსების დღიდან რამდენიმე სახელი ჰქონდა, მათ შორის: ბუდაგოვსკაია, კასპიური, ლეიტენანტი შმიდტი, დღეს კი მას აზერბაიჯანელი ცნობილი მომღერალ-ტენორისა და მსახიობის რაშიდ ბეჰბუდოვის პატივსაცემად მისი სახელი მიენიჭა. ის იყო წარმოშობით აზერბაიჯანელი მომღერალი, დაბადებული 1915 წელს ტიფლისში. მომღერლის სიმღერის რეპერტუარი ძალიან ფართო იყო. მის ძირითად ადგილს აზერბაიჯანული კომპოზიტორების, აზერბაიჯანული ხალხური სიმღერების ნამუშევრები იკავებდა. მან რამდენიმე მხატვრულ ფილმში ითამაშა. იგი იყო ეროვნებათა საბჭოს დეპუტატი სსრკ-ს უმაღლეს საბჭოში ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკიდან. რაშიდ ბეჰბუდოვი 1989 წლის 9 ივნისს მოსკოვში გარდაიცვალა წარუმატებელი ოპერაციის შემდეგ. იგი ბაქოში ღირსების ხეივანზეა დაკრძალული.

გარდა აღნიშნული ქუჩისა 1996 და 2005 წლებში რაშიდ ბეჰბუთოვის პატივსაცემად გამოვიდა საფოსტო მარკები.

2016 წლის ივნისში ბაქოში სახელმწიფო სიმღერის თეატრის შენობის წინ დადგეს ბეჰბუდოვის ძეგლი. სკულპტურის ავტორი ფუად სალაევია.

შენობები
რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩაზე განთავსებულია არაერთი ისტორიული და მნიშვნელოვანი აზერბაიჯანული არქიტექტურის შენობები, მათ შორის:

ბაქოს მუსიკალური სკოლა, რაშიდ ბეჰბუდოვის სახელობის;
რაშიდ ბეჰბუდოვის სახელობის აზერბაიჯანის სიმღერის სახელმწიფო თეატრი;
ბაქოს საშუალო სკოლა;
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკი;
აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტრო (ყოფილი შაჰრიარის სახელობის კულტურის სახლი და ძერჟინსკის სახელობის კულტურის სასახლე);
მუსიკალური ხელოვნების მუზეუმი;
ჯაზ ცენტრი;
აკვა პარკი;
აზერბაიჯანის ენების უნივერსიტეტი;
აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი;
რაშიდ ბეჰბუდოვის ძეგლი;
26 კომისრის მემორიალი

გარდა ამისა,რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩაზე საკმაოდ ბევრი რევოლუციამდელი არქიტექტურული ნაგებობაა. აქ ასევე განთავსებულია არაერთი ბრენდული ტანსაცმლის ბუტიკი, საიუველირო მაღაზიები და ძვირადღირებული რესტორნები.

ქუჩასთან მდებარე უახლოესი მეტროსადგური სახილის სადგურია. რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩა ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი სატრანსპორტო არტერიაა.
ზაზა გელაშვილი

ზაზა გელაშვილი (დ. 16 ნოემბერი, 1974, ყვარელი) — ქართველი ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ბიზნესის ორგანიზაციისა ტექნოლოგიის ინსტიტუტი კვების მრეწველობის ტექნოლოგიის და მენეჯმენტის სპეციალობით, იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ყვარლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
მამუკა გოგატიშვილი

მამუკა გოგატიშვილი (დ. 3 იანვარი, 1972, ქ. ჭიათურა) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და კემბრიჯის ინტერნაციონალური კოლეჯი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
გია გოგუაძე

გია გოგუაძე (დ. 29 იანვარი, 1967, ქ. ლანჩხუთი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ.ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი, სპეციალობით სამაცივრო და საკომპრესორო მანქანები და დანადგარები. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლანჩხუთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
გიორგი გოგუაძე

გიორგი გოგუაძე (დ. 20 მარტი, 1973, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ისნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
გიორგი გოდაბრელიძე

გიორგი გოდაბრელიძე (დ. 14 მარტი, 1970, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი და 1994 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სპეციალობით საერთაშორისო ბიზნესი და საგარეო ვაჭრობა. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.
ფიშტის ოლიმპიური სტადიონი

ფიშტის ოლიმპიური სტადიონი (რუსულად: «») — გარე სტადიონი სოჭში, რუსეთი. ის სოჭის ოლიმპიურ პარკში მდებარეობს და სახელწოდებას მთა ფიშტის პატივსაცემად ატარებს. 40,000 ტევადობის სტადიონი აშენდა 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშებისა და პარალიმპიადისთვის, სადაც იგი მათი გახსნისა და დახურვის ცერემონიალების ადგილის მოვალეობას ასრულებდა.

ისტორია
ფიშტის ოლიმპიური სტადიონი შეიქმნა - ისა და ბრიტანეთის კონსულტანტების - ის მიერ. სტადიონის სახურავი აშენდა დაახლოებით 36,500 კვადრატული მეტრის (393,000 კვ.მ.) ეთილენ ტეტრაფთოროეთილენისგან და შეიქმნა იმისთვის, რომ სახურავს თოვლიანი წვეტები ჰქონოდა. ის თასის ფორმისაა, რომელიც იხსნება ჩრდილოეთისკენ, კრასნაია პოლიანას მთების პირდაპირ ხედზე, ხოლო ზედა გემბანი სამხრეთით არის გახსნილი, საიდანაც შავი ზღვის ხედი იშლება.

დასავლეთისა და აღმოსავლეთის სტენდებზე სახურავი დაფარულია გამჭვირვალე ეთილენის ტეტრაფლუოროეთილენით. მასალა გთავაზობთ უმაღლესი სიმტკიცის და კოროზიის წინააღმდეგობას. ფიშტი არის უეფას მე -4 კატეგორიის სტადიონი.

ფიშტის სტადიონის ველის ზომაა 10568 მ. სტადიონს აქვს ოთხი ტრიბუნა: ორი მხარე გამჭვირვალე პოლიკარბონატის სახურავის ქვეშ და ორი ღია წინა ნაწილი.

2006. პირველადი შეფასებით, რუსეთის მშენებლობის ღირებულება 1.7 მილიარდ რუბლს შეადგენდა. არქიტექტურული პროექტი შემუშავდა კომპანია - ის მიერ, წინა გამოცდილებით, რომელიც იოჰანესბურგის მსგავსი ობიექტების დიზაინში იყო.

2007 წ. სოჭი საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ იქნა არჩეული 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების მასპინძლად.

2008. მიწის ნაკვეთის გასუფთავება და შესყიდვა დაიწყო.

2008 წლიდან მთავრობამ დაიწყო ტერიტორიის გასუფთავება მომავალი ოლიმპიური ობიექტისთვის, ადგილობრივი მოსახლეობისგან მიწის ყიდვა.

2010. დაიწყო ფიშტის სტადიონის მშენებლობა.სტადიონის არქიტექტორია დეიმონ ლავალე. დაფლეს სიმბოლური კაფსულა, რომელზეც იყო წარწერა ,,დაიჯერე შენი თავი და ჩვენ ერთად გავიმარჯვებთ" მშენებლობის დაწყების აღსანიშნავად.

2011. თავდაპირველი დიზაინი შეიცვალა. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, ცვლილებები განხორციელდა ოლიმპიადის გახსნის ცერემონიალის დირექტორის კონსტანტინე ერნსტის თხოვნით.

2013. სტადიონის მშენებლობა დასრულდა. სტადიონი იყო ბოლო ოლიმპიადის ობიექტი, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა. 2013 წელს გახსნის შემდეგ, სტადიონის მშენებლობა 779 მილიონი აშშ დოლარი დაჯდა. სტადიონის კომპლექსი ახლა ემსახურება როგორც სასწავლო ცენტრს და მატჩების ადგილს რუსეთის ეროვნული საფეხბურთო გუნდისთვის და ემსახურებოდა როგორც მატჩებს - ს 2017 წლის კონფედერაციის თასისა და - ს 2018 წლის მსოფლიო თასის დროს. სტადიონის ტევადობა გაფარდოვდა 41,220-მდე.

2014. ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გახსნის ცერემონია ჩატარდა 2014 წლის თებერვალში, რასაც მოჰყვა ზამთრის პარალიმპიური თამაშების გახსნისა და დახურვის ცერემონიები 2014 წლის მარტში.

2015. მსოფლიო თასისთვის რესტავრაცია დაიწყო.

2018. სტადიონმა უმასპინძლა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატს.

მდებარეობა და წვდომა
ფიშტის სტადიონი მდებარეობს სოჭში, სოჭის ოლიმპიურ პარკში ადლერში, სოჭის აეროპორტის სამხრეთით, ოლიმპიკის გამზირის 15 ნომერში. ფიშტის სტადიონამდე მისვლა შესაძლებელია 57, 117, 125, 134, 173 ავტობუსებით. საგარეუბნო ელექტრო მატარებელი სოჭი – ადლერი – ოლიმპიური პარკი ასევე უზრუნველყოფს სტადიონზე წვდომას.
ზაზა გულიკაშვილი

ზაზა გულიკაშვილი (დ. 6 ოქტომბერი, 1964, საგარეჯო) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საგარეჯოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
ბაში (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

ბაში — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 40 მეტრი, სამტრედიიდან 21 კილომეტრი, იანეთიდან 12 კმ.

ისტორია
 საუკუნეში ბაშის თემი მოიცავდა უბნებს: შუა ბაშს (თემის ცენტრი), ზედა ბაშს, ქვედა ბაშს, მეორე ეწერბაშს, პირველ ეწერბაშს. ამჟამად ხუთი დასახლებული პუნქტი გაერთიანდა ერთ სახელწოდებაში და ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით მოიხსენიება, როგორც სოფელი ბაში.

1926 წლისთვის ბაშის თემის სამი სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 2924 ადამიანს. სოფელში აშენებული იყო სამხედრო აეროდრომი. 1985 წელს ბაშში დაარსდა საბრძოლო დიდების მუზეუმი.

სოფელი მდიდარია ისტორიული ადგილებით. გამორჩეული ადგილებია: ბაშის ტირიფობის სახელობის ეკლესია, ბაშის ამაღლების სახელობის ეკლესია ეწერბაშში, შუა ბაშის უქთამურის ეკლესია, ქვედა ბაშის წიფნარის ეკლესია, ქაშვეთის ამაღლების ეკლესია ეწერბაშში.

დემოგრაფია
სოფელ ბაშში გავრცელებული გვარებია: ბაშელეიშვილი, აბულაძე, ახვლედიანი, გერაძე, გეგუჩაძე, გველესიანი, გოდუაძე, გოცირიძე, გურგენიძე, დვალიშვილი, აშაკიძე, თადუმაძე, თათეიშვილი, თედორაძე, თვალავაძე, იაშვილი, კაკაბაძე, კალანდაძე, კაშია, კაშმაძე.

2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 264 ადამიანი.
კორნელი ჩალაძე

კორნელი ჩალაძე (დ. 1 აპრილი, 1949, სოფ. ურავი, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1995 თბილისი) — ქართველი პოლკოვნიკი, თბილისის შსს სამინისტროს მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე.

კარიერა
კორნელი ჩალაძე იყო საქართველოში მართლწესრიგის განმტკიცებისათვის ერთ-ერთი აქტიური მებრძოლი, სამაჩაბლოსა და აფხაზეთის ომების მონაწილე, სოხუმის ყოფილი კომენდანტი, თბილისის შსს სამინისტროს მთავარი სამმართველოს უფროსის პირველი მოადგილე.

დაიღუპა სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას.

ჯილდოები
ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი

საინტერესო ცნობები
ქ. თბილისში მარშალ-არჩილ გელოვანისა და გრიგოლ რობაქიძის გამზირის დამაკავშირებელია კორნელი ჩალაძის სახელობის ქუჩა, სადაც მდებარეობს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტი.

1999 წელს კორნელი ჩალაძის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით მისმა მეუღლემ ნინო გვენცაძე-ჩალაძემ გამოსცა წიგნი სადაც 50 ლექსით მიულოცა დაბადების დღე.

ედუარდ შევარდნაძე კორნელი ჩალაძის შესახებ:

კორნელი ჩალაძეს მე ვიცნობ როგორც მებრძოლს, ქვეყნისათვის თავგანწირულ ჯარისკაცს. ასეთი მახსოვსდ მე იგი აფხაზეთიდან, დასავლეთ საქართველოში სამოქალაქო ომის დღეებიდან. მას სიცოცხლისათვის სარისკო არა ერთი დავალება შეუსრულებია და ასევე გმირულად მუშაობდა დედაქალაქში.
ჩულუ (კოლის რაიონი)

ჩულუ, ჩული — სოფელი თურქეთში, არტაანის პროვინციის კოლის რაიონში. ისტორიული კოლის აღმოსავლეთის ნაწილი. კონსტანტინე მარტვილელის 1917 წელს გამოქვეყნებული არტაანის მხარეში მოგზაურობის დღიურის მიხედვით მისი სტუმრობისას სოფელი ნასოფლარად იყო ქცეული, მისი ყოფილი მკვიდრი მაჰმადიანი ქართველები კი ოსმალეთში იყვნენ გადასახლებულნი. მარტვილელი ადგილზე აფიქსირებს ერთი ეკლესიის ნანგრევებს.
იურის მონასტერი

იურის მონასტერი — რუსული არქიტექტურის ძეგლი, რუსეთის უძველესი მონასტერი. ააშენა ხუროთმოძღვარმა პეტრემ. მშენებლობა დაიწყო 1119 წელს. მდებარეობს ნოვგოროდის ახლოს. _ საუკუნეებში ნოვგოროდი იყო ცენტრი ფეოდალური რესპუბლიკიისა, რომელიც კიევის რუსეთის შემადგენლობაში შედიოდა. მონასტრის ნაგებობათაგან შემორჩენილია წმინდა გიორგის ტაძარი ექვსი სვეტითა, სამი გუმბათით და კოშკით. ტაძრის ფასადი შემკულია ვიწრო და ღრმა ნიშების რიგით. 1825-1827 წლების გადაკეთების დროს შენობ დამახინჯდა, დაიკარგა ძველი მოხატულობა. 1933-1936 წლებში ტაძარი აღადგინეს და ძველი სახე დაუბრუნეს.
პამფილ იურკევიჩი

პამფილ იურკევიჩი (დ. 16 თებერვალი, 1826 — გ. 4 ოქტომბერი, 1874) — უკრაინელი რელიგიის ფილოსოფოსი. 1851 წლიდან ასწავლიდა კიევის სასულიერო აკადემიაში. 1861 წლიდან იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი. იყო მატერიალიზმის წინააღმდეგი. ეწინააღმდეგებოდა ნიკოლაი ჩერნიშევსკის. რეფელქსს მიიჩნევდა წმინდა ფიზიოლოგიურ ცნებად. მას მკაცრად აკრიტიკებდნენ ჩერნიშევსკი, გიორგი პლეხანოვი და მ. ანტონოვი
ონორე იურფე

ონორე იურფე (დ. 11 თებერვალი, 1568, მარსელი — გ. 1 ივნისი, 1625, ვილფრანში) — ფრანგი მწერალი, პასტორალური რომანის ფუძემდებელი, პრეციოზული ლიტერატურის წარმომადგენელი. მისი მთავარი ნაწარმოებია ხუთნაწილიანი რომანი „ასტრე“ (ნაწილი 1-3 1607–1617; ნაწილი 4-5 1627–1628). რომანში გაიდეალებულია საზოგადოებისგან განცალკევებული და ბუნებაში თავშეფარებული ახალგაზრდა არისტოკრატიის ცხოვრება და გალანტურ-ჰეროიკული სიყვარული. მას ეკუთვნის ასევე „ზნეობრივი მიმართვები“ (1598), პასტორალური პოემა „სირენა“ (1604), „ტყის არაკი“, „სილვანირი ანუ ცოცხალი მიცვალებული“ (1627).
მულტანის ქარვასლა

მულტანის ქარვასლა — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ქარვასლებიდან ერთ-ერთი. შეიქმნა საუკუნეში. ის მდებარეობს
ბუხარის ქარავან-სარაის მოპირდაპირედ .

მულტანის ქარვასლა აშენდა ინდოელი ვაჭრებისთვის - ხანძარსაწინააღმდეგო თაყვანისმცემლები, რომლებიც ინდოეთის ქალაქ მულტანიდან (პაკისტანის თანამედროვე ტერიტორიიდან) ჩამოვიდნენ. სავარაუდოდ, ამ ხალხმა ააშენა ცეცხლთაყვანისმცემელთა ტაძარი ათეშგიაჰი, რომელიც ცეცხლთაყვანისმცემლობის ტაძარია აზერბაიჯანში, აფშერონის ნახევარკუნძულზე, ბაქოს ცენტრისგან 30 კილომეტრით დაშორებით, სურაჰანების დასახლების მისადგომებთან სურაჰანების რაიონში, სხვადასხვა დროს ზოროასტრიზმის, ინდუიზმისა და სიქიზმის მიმდევრების თაყვანისმცემლობის ადგილი.

ისტორია
ქარვასლას აქვს კვადრატული ფორმა, ხოლო შენობის კონსტრუქცია ძველი სტილით არის შესრულებული და ერთსართულიანი შენობაა, რომლის ქვემოთ ექვსი კამაროვანი ოთახი და სარდაფებია. ქარვასლის ქვედა სართული მიწისქვეშ მდებარეობს, იგი შედგება სამი დიდი დარბაზისგან, ქვედა სართულს აქვს 3 შესასვლელი.

სწორედ ქვედა სართული განკუთვნილი იყო ცხოველების გაყიდვისთვის. მისი ერთ-ერთი შესასვლელი ქალწულის კოშკში გადის. ქარვასლის კარი, რომელსაც „სიმ-სიმ“ ჰქვია, ასევე არაჩვეულებრივია, რადგან ის ჰგავს ცნობილ „სიმ-სიმ“ კარს ზღაპარში „ალიბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“.

ინტერიერი
კედლებზე ძველი აზერბაიჯანული ხალიჩები, ორნამენტები, აგრეთვე ბაქოს ამსახველი ნახატებია ჩამოკიდებული. მთავარი მიზანი აზერბაიჯანის უძველესი და მდიდარი ისტორიის შესახებ იდეის შექმნაა. ამჟამად ქარვასლა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ გამოაცხადა, როგორც ქვეყნის მასშტაბით არსებული არქიტექტურული მნიშვნელობის ძეგლი.

მაგიდები, სკამები, სავარძლები და დივნები დარბაზებში ცოტათი თანამედროვეობას იძენს. „სიმ-სიმ“ დარბაზის შესასვლელთან მცირე დერეფნის მთავარი წერტილი პაკისტანის პრეზიდენტის პერვეზ მუშარაფის საჩუქარია ქარვასლისთვის. საჩუქრების კარადაზე წერია: „სამზარეულოს ჭურჭელი მულტანიდან, პაკისტანიდან“.

საჩუქრებს მოიცავს კერამიკული მაგიდის ნათურა, ყვავილების ლარნაკი, კერამიკული ყუთი და ჭიქა, კერამიკული თეფში, წყლის ქვაბი, ყვავილების ლარნაკი, ჩაის ნაკრები, ქვაბი, ღია ქვაბი და სარკე.

არქიტექტურა
მულტანის ქარვასლა არის შენობა, რომლის მარტივი კომპოზიციაა 35 მ 35 მ. კომერციული ქუჩის მხარეს, აგებულია ტრადიციული კომპოზიციური სქემის მიხედვით, იზოლირებული საცხოვრებელი ოთახებით, მარტივი ფასადითა და დახურული რვაკუთხა ეზოთი.

ექვსი საცხოვრებელი ოთახი, ფიქალის სახურავით დაფარული და სამხრეთ-დასავლეთის ტინით ჩამოყალიბებული, დღემდე შემორჩა და შეინარჩუნა თავდაპირველი მდგომარეობა.

ქარვასლის ეზოში არის საცხოვრებელი ოთახები. მულტანის ქარვასლა შედგება 10 ოთახისგან. საინტერესოა, რომ ოთახებმა შეინარჩუნეს სიძველე, გარდა ზოგიერთი ნივთისა.

მულტანის ქარვასლა „რესტორან-ქარვასლის კომპლექსის“ სახელწოდებით ფუნქციონირებს 70-იანი წლებიდან.
გვარინო გვარინი

გვარინო გვარინი (დ. 17 იანვარი, 1624, მოდენა — გ. 6 მარტი, 1683, მილანი) — იტალიელი არქიტექტორი, იტალიური ბაროკოს თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
მუშაობდა რომში, მოედენაში, მესინაში, პარიზში, 1666 წლიდან კი ტურინში. ტურინში მან ააგო კაპელა სანტა-სინდონე (1668), კარინიანოს სასახლე (1679), სან-ლორენცოს ეკლესია (1668-1687), სასახლე კარლო ემანუელე -ისთვის.
ჯან ბატისტა გვარინი

ჯან ბატისტა გვარინი (დ. 10 დეკემბერი, 1538, ფერარა — გ. 7 ოქტომბერი, 1612, ვენეცია) — იტალიელი პოეტი, ლიტერატურისა და ხელოვნების თეორეტიკოსი. სახელი გაითქვა ტრაგიკომიკური პასტორალით „ერთგული მწყემსი“ (1580). ის წარმატებით იდგმებოდა კრემონაში (1596), მანტუაში (1598). გვარინის ეკუთვნის ასევე კრებული „ლექსები“ (1598), „ტრაგიკომიკური პოეზიის სახელმძღვანელო“ (1601-1602), „ტრაქტატი სიყვარულზე“, „ტრაქტატი თავისუფლების პოლიტიკის შესახებ“ (1618), მადრიგალები, კომედიები და სხვა.
გვარნერები

გვარნერები — ვიოლინოს იტალიელ ოსტატთა ოჯახი კრემონადან.

ანდრეა გვარნერი (დ. 1622 ან 1626, კრემონა — 7 დეკემბერი, 1698, იქვე) — ოჯახის უხუცესი წარმომადგენელი. ნ. ამატის მოწაფე. პირველი ვიოლინოები მან ამატების ნახელავთა სტილისა გააკეთა, შემდეგ კი შეცვალა მოდელი. მისი საკრავის დეკა უფრო ბრტელია, გვერდები — დაბალი, ეფები — უსწორო მოხაზულობისა. ანდრეას ვიოლინოებს ნაზი, არც ისე ძლიერი ბგერა აქვს.

პიეტრო გვარნერი (დ. 18 თებერვალი, 1655, კრემონა — გ. 26 მარტი, 1720, მანტუა) — ანდრეას უფროსი შვილი. ვიოლინოებს ამზადებდა საკუთარი მოდელის მიხედვით (განიერი მკერდი, მომრგვალებული ფორმის ეფები). მის საკრავს ლამაზი ტემბრი, მაგრამ ბრწყინვალებას მოკლებული ხმოვანება აქვს.

ჯუზეპე გვარნერი (დ. 21 აგვისტო, 1698, კრემონა — გ. 17 ოქტომბერი, 1744, იქვე) — ანდრეას შვილიშვილი, დელ-ჯეზუდ წოდებული. ა. სტრადივარიუსთან ერთად მიიჩნევა იტალიელ ვიოლინოს ოსტატთა ერთ-ერთ საუკეთესო წარმომადგენლად. შექმნა ახალი ტიპის ვიოლინო, რომელიც ძლიერი და სავსე ტონით, ნაირფეროვანი და გამომსახველი ტემბრით გამოირჩევა.

ვიოლინოს დიდოსტატებად ითვლებიან ასევე ანდრეას შვილი ჯუზეპე (დ. 25 ნოემბერი, 1866, კრემონა — გ. 1739, იქვე) და პიეტრო (დ. 14 აპრილი, 1695, კრემონა — გ. 7 აპრილი, 1762, ვენეცია)
მოსე გვასალია

მოსე გვასალია (დ. 21 იანვარი, 1910 — გ. 17 მაისი, 1986) — ქართველი მწერალი. 1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. ამავე წელს გამოაქვეყნა მოთხრობების პირველი კრებული „ჩამქრალი კერა“. მისი რომანებია: „სურამი“ (1935), „ობლის კვერი“ (1970), „ქალიშვილის დღიურიდან“ (1964), „მამის სახლი“ (1975), „არამხუტუ“ (1980), „ტყაჩუ“ (1983) და სხვ. ავტორია ნარკვევებისა „არამხუტუ. აჩიგვარა“ (1974) და მოთხრობების კრებულისა „ქარვის მძივი“ (1987).
კვერნაულის პირველი სამლოცველო

კვერნაულის პირველი სამლოცვლო — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვერნაულაში, მთის ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სამლოცველო უაფსიდო დარბაზული ნაგებობაა, ნაშენია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: სამხრეთ და დასავლეთ კედლები მთლიანადაა დანგრეული, ჩრდილოეთისა ნაწილობრივ აღმოსავლეთ კედელი 2,25 მეტრ სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილო კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში კი სწორკუთხა ნიში
ბეგლარ-მეჩეთი

ბეგლარ-მეჩეთი (აზერბ. ) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს, იჩერი-შეჰერის ისტორიულ ნაწილში, შირვანშაჰების სასახლის მურადის კარიბჭის მოპირდაპირედ მდებარეობს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ბრძანების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლები, ბეგლარ-მეჩეთი არის ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ძეგლი.

ისტორია
აღნიშნული მეჩეთი აშენდა 1895 წელს ძველი მეჩეთის ადგილას. მშენებლობას ესწრებოდნენ მუჰამედ აშუმ ალ-ბაკუის ვაჟები - ჰაჯი ბაბა და ჰაჯი ჯავადი, ასევე მურთუზა მუხთაროვი, კალიგრაფი იბრაჰიმ შირვანი, მირ ალი ალ-ნაგი, მირ თაგი და ასევე არქიტექტორი სეიდ ჰუსეინი.

მეჩეთის მშენებლობის დროს, ადგილობრივი არქიტექტურული მახასიათებლების შენარჩუნების დროს, დამკვიდრდა ახალი არქიტექტურული ტრადიციები. პირველად აქ მოხდა შირვანშაჰების მეფობის დროს არქიტექტურული სკოლისთვის დამახასიათებელი ტექნიკის გამოყენების მცდელობა. ამასთან, თავად მეჩეთის სტრუქტურას, თუ არ გაითვალისწინებთ მინარეთსა და გუმბათს, საერთო არაფერი აქვს ბაქოში მდებარე შირვანშაჰების სასახლის კლასიკურ მახასიათებლებთან.

არქიტექტურა
მეჩეთის არქიტექტურა აერთიანებს დასავლურ, აღმოსავლურ და ადგილობრივ ტრადიციებს. მეჩეთს აქვს სადარბაზო, სალოცავი დარბაზი და მორთული მიჰრაბი. მეჩეთის სალოცავ დარბაზს აქვს სამი ნავი. ეს დაყოფა დამახასიათებელია აზერბაიჯანის მეჩეთებისთვის, რომლებიც აშენებულია საუკუნის მეორე ნახევრიდან და გვხვდება არა მხოლოდ ბაქოს და აფშერონის მეჩეთებში, არამედ შირვანში, ყარაბაღში, ყუბაში, შეკში და ზაქათალაში. ფეოდალიზმის ხანაში თურქ ხალხებს მსგავსი სტრუქტურები აქვთ.

შესამჩნევია ეკლექტიზმის ელემენტები, რომლებიც გამოიყენება ფასადის მოცულობითი შემადგენლობისა და ინტერპრეტაციის დროს. პორტალი შექმნილია ადგილობრივი არქიტექტურული ტრადიციების სულისკვეთებით, ფანჯრები დამზადებულია განსხვაქვებული ფორმის სახით. წვეტიანი გუმბათის კედლები გაფორმებულია ქვის ჩუქურთმებით. მიუხედავად იმისა, რომ გუმბათის საყრდენი სარდაფები გამოხატულია თხელი კონტურით, რომელიც ნახევარწრიულ ფორმასთან ახლოს არის, შინაგან სტრუქტურის ხასიათი, მზიდი სარდაფები, სვეტები და არქიტექტურული დეტალები შეიქმნა შირვანშაჰების სასახლის მსგავსი.

მეჩეთის მინარეთი წარმოადგენს იმ ადრე არსებული მინარეთის მაგალითს, რომელიც აღდგა და შემდგომ განვითარდა შირვანში საუკუნის მეორე ნახევრიდან [5].

მოგვიანებით, ბაქოსა და აფშერონში მშენებარე მეჩეთების უმეტესობამ, მცირე სტილისტური გადახრების გამოკლებით, შეინარჩუნა ბეგლარის მეჩეთისთვის დამახასიათებელი ზოგადი არქიტექტურული იდეა. ასეთია მაგალითად, კასუმ-ბეკის მეჩეთს, რომელიც 90-იან წლებშია აშენებული.
კვერნაულის მეორე სამლოცველო

კვერნაულის მეორე სამლცველო — არქიტექტურული ძეგლ თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვერნაულაში, ჩრდილო აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სამლოცველო გეგმით ოთხკუთხა, უაფსიდო ნაგებობაა, ნაშენია დიდი ზომის ნატხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის სამხრეთ გვერდის დასავლეთ ნაწილი, შესასვლელის გადახურვა და სამხრეთ კედლის გარეთა მოპირკეთება. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში ვიწრო, სწორკუთხა სარკმლებია გაჭრილი. ჩრდილო და სამხრეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშებია. ჩრდილო და აღმოსავლეთ კედლების უმეტესი ნაწილი გარედან მიწითაა დაფარული.
სტავროპოლის მხარე ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე

სტავროპოლის მხარე ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე — თურქულენოვანი ქვეყნების სიმღერის კონკურსზე რუსეთის ფედერალური ერთეულის, სტავროპოლის მხარის სახელით წარსდგენა. სტავროპოლის მხარის მონაწილეობა ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსში თავდაპირველად დაიგეგმა სტამბოლში, თურქეთი, ბალა თურქვიზიის სიმღერის ინაუგურაციაზე 2015 წელს. სტავროპოლს თვითონ ჰქონდა შესაძლებლობა თავისი გამომსვლელი აერჩია და შედეგად, 2015 წელს კონკურსზე მისი დებიუტი შედგა. მადინა კარტაკეივა შეირჩა სტავროპოლის პირველ წარმომადგენლად ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე, სიმღერით " ". ამასთან, ისინი იძულებულნი გახდნენ შეჯიბრი დაეტოვებინათ 2015 წლის 30 ნოემბერს, რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობების გამო 2015 წლის 24 ნოემბერს სირია-თურქეთის საზღვართან რუსული სუხოი სუ-24-ის დაბომბვის გამო. სტავროპოლის მხარემ დაადასტურა მათი მონაწილეობა 2016 წლის ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე კვლავ კარტაკეივას მონაწილეობით. მოგვიანებით ეს მონაწილეობაც არ შედგა 2016 წლის დეკემბრის სტამბულის დაბომბვების გამო.

კონკურსის წარმოშობა
ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსი არის ყოველწლიური კონკურსი. ის შეიქმნა საბავშვო ევროვიზიის მსგავსი ფორმატის საფუძველზე, რომელიც ყურადღებას ამახვილებს ძირითადად მონაწილე თურქულ ქვეყნებსა და რეგიონებზე. თითოეული ქვეყნის დაკომპლექტებული ჟიური მონაწილეების გამოსვლას 1-დან 10 ქულამდე აფასებს (ყველა ქვეყანას გარდა თავიანთი სამშობლოსა). დიდ ფინალში ჟიური განსაზღვრავს გამარჯვებულს. საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსისგან განსხვავებით, რომელშიც გამარჯვებული ქვეყანა აგრძელებს მომდევნო წლის ღონისძიების მასპინძლობას, ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე კონკურსის მასპინძლობა ხდება იმ ქვეყანაში ან რეგიონში, რომელიც ასევე არის თურქული კულტურის დედაქალაქი.

კონკურსში ძირითადად მონაწილეობს თურქულ ენოვანი ქვეყნების წარმომადგენლები.

ისტორია
ბალა თურქვიზიის 2015 წლის სიმღერის კონკურსი
2015 წლის 25 ოქტომბერს, სტავროპოლის მაუწყებელმა, ,, სტავროპოლმა" განაცხადა, რომ ისინი პირველად წარსდგებოდნენ ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2015 წელს სტამბოლში. სტავროპოლმა გამოკითხვის შედეგად აირჩია მადინა კარტაკეივა თავისი სიმღერით " ". ისინი ჯერ კიდევ ემზადებოდნენ, როდესაც იძულებულები გახდნენ 2015 წლის 24 ნოემბერს სირიასა და თურქეთის საზღვართან რუსული სუხოი სუ-24-ის სროლის შედეგად რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობების გამო შეჯიბრზე გამოსვლაზე უარი ეთქვათ.

ბალა თურქვიზიის 2016 წლის სიმღერის კონკურსი
2016 წლის 30 აგვისტოს სტავროპოლის მხარემ დაადასტურა, რომ ისინი კვლავ შეეცდებოდნენ მონაწილეობას კონკურსში. მათ განაცხადეს, რომ რადგან წინა კონკურსში შექმნილი ვითარების გამო მათი დებიუტი არ შედგა, მონაწილეობას ისევ მადინა კარტაკეივა მიიღებდა. ამასთან, 2016 წლის 8 დეკემბერს ცნობილი გახდა, რომ როგორც თურქვიზიის კონკურსი ასევე ბალა თურქვიზიის კონკურსი 2017 წლის მარტამდე გადაიდო, რაც კონკურსის ისტორიაში პირველი შემთხვევა იყო.

ამასთან, მოგვიანებით დადასტურდა, რომ 2016 წლის ორივე კონკურსი გაუქმდა 2016 წლის დეკემბრის სტამბულის დაბომბვების გამო. კონკურსის ჩატარება დაგეგმილი იყო სარიარკა ველოდრომში, ასტანაში (დღევანდელი ნურ-სულთანი), ყაზახეთში.

ხმის მიცემის ისტორია
სტავროპოლის მხარე არასდროს არ გამოსულა ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე, რის გამოც მას ამ კონკურსზე ხმის მიცემის ისტორიაც არ აქვს.