პიეტრო ადამი

პიეტრო ადამი (; დ. უცნობია — გ. უცნობია) — იტალიელი მხატვარი და მოზაიკის ოსტატი, რომელიც აქტიური იყო დაახლოებით 1730-იან წლებში. იგი ზღვის ხედებს (ვედუტა) ხატავდა და მონაწილეობდა ვატიკანის წმინდა პეტრეს ბაზილიკის მოზაიკურ პროექტებში.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
პიეტრო ადამის შესახებ საუკუნის მოზაიკოსთა ისტორიულ ჩანაწერებშია მოთხრობილი და ის „პიეტრო ადამი რომანო“-ს სახელით არის მოხსენიებული. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა 1727 წლისთვის მისი საქმიანობის დამადასტურებელი წყაროები მიანიშნებს, რომ ის საუკუნის ბოლოს უნდა დაბადებულიყო. მისი ოჯახური წარმომავლობის შესახებ დეტალები მწირია, არ არსებობს შემორჩენილი ჩანაწერები, რომლებიც ხელოვნებაში ნათესავების მნიშვნელოვან გავლენას მიუთითებდა.

ადამის მხატვრული განვითარება საუკუნის დასაწყისში რომის დინამიურ კულტურულ სცენაზე დაიწყო, სადაც შემორჩენილი ბაროკოს ტრადიციები ადრეული როკოკოს ელემენტებს უთმობდა ადგილს. ის ეუფლებოდა ვედუტას მხატვრობის კონვენციებს - პეიზაჟებისა და არქიტექტურის ტოპოგრაფიულ ხედებს - და საზღვაო სცენებს, ჟანრებს, რომლებიც პოპულარული იყო რომაელ მხატვრებს შორის და ასახავდა ქალაქის კლასიკური მემკვიდრეობის და სანაპირო მოტივებს. ადგილობრივ სახელოსნოებთან შესაძლო ადრეული შეხება, სავარაუდოდ მოიცავდა ცნობილ ოსტატებთან ერთად სწავლას, რამაც განავითარა მისი უნარები როგორც ზეთის საღებავებში ხატვის, ასევე მოზაიკის ტექნიკაში, რომლებიც საეკლესიო შეკვეთებისთვის ცენტრალურ ადგილს იკავებდა. ამ ჩამოყალიბების პერიოდმა ის ისეთი პროფესიული მოზაიკის პროექტებისთვის მოამზადა, როგორიცაა წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში შესრულებული სამუშაოები.

პროფესიული კარიერა
პიეტრო ადამი, როგორც მხატვარი და მოზაიკოსი, საუკუნის დასაწყისში მოღვაწეობდა. მხატვრის საქმიანობა ძირითადად დოკუმენტირებულია 1720-იან და 1730-იან წლებში. მისი ცნობილი ნამუშევარები მოიცავს კრისტოფორო რონკალის 1604 წლის ფერწერის „ანანიასა და საფირას დასჯა“-ს მოზაიკურ რეპროდუქციას წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში, რომელიც მან 1721–1728 წლებში დახატა. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ეს ნამუშევარი ადამმა 1727 წელს პაოლო კრისტოფარისთან ერთად შეასრულა.

ისტორიული წყაროების მიხედვით, ადამი გამოირჩეოდა სანაპიროებისა და საზღვაო ხედების (ვედუტა) ხატვით, მას განსაკუთრებით იზიდავდა ზღვის თემატიკის ნამუშევრები. მისი ბიოგრაფიის შესახებ დეტალები მწირია, თუმცა წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში შესრულებული მოზაიკა მიუთითებს რომაულ საეკლესიო წრეებთან ახლო კავშირზე. მისი შემდგომი კარიერის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი, ასევე დაუდგენელია გარდაცვალების თარიღიც.

მისი კომპოზიციები ხშირად ასახავდა ხმელეთსა და ზღვას შორის ურთიერთქმედებას, ხაზს უსვამდა რომის მახლობლად სანაპირო ზოლის ბუნებრივ სილამაზესა და სიმშვიდეს. პიეტრო ადამის შემორჩენილი ან დოკუმენტირებული ნამუშევრები მცირე რაოდენობითაა, რაც მას შედარებით უმნიშვნელო სტატუსს ანიჭებს საუკუნის იტალიელ მხატვრებს შორის. ისტორიული წყაროები ხაზს უსვამენ მის დახვეწილობას საზღვაო მხატვრობაში, ჩანაწერებში არ არის შემორჩენილი ნამუშევართა კონკრეტული სათაურები, მაგრამ მათში აშკარა აქცენტი კეთდება სანაპირო სცენებსა და ვედუტეზე, რომლებიც შესრულებულია გამორჩეული სიცოცხლითა და სიზუსტით. ბრაიანის მხატვართა და გრავიორთა ლექსიკონში (1886 წლის გამოცემა) აღნიშნულია, რომ ადამი, რომელიც დაახლოებით 1730 წელს მოღვაწეობდა, ბრწყინვალედ მუშაობდა ამ ჟანრებში და დინამიურ საზღვაო კადრებს ქმნიდა.

პიეტრო ადამის ნამუშევრები, სიმცირის გამო, იშვიათად ჩნდება თანამედროვე ფერწერულ აუქციონებზე, ყველაზე დასამახსოვრებელი ნიმუშია 2018 წელს გაყიდული „ადონისის სიკვდილი“.