iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კანაძავას ციხესიმაგრე

კანაძავას ციხესიმაგრე (, კანაძავა-ძიო:, ასევე ოიამას სასახლე) — სასახლე ქალაქ კანაძავაში, იშიკავას პრეფექტურაში, იაპონიაში. ციხესიმაგრის რამდენიმე ორიგინალური ნაგებობაა შემორჩენილი. დანარჩენი ნაწილი ნაწილობრივ რეკონსტრუირებულია, ნაწილობრივ კი ნანგრევებად არის ქცეული. ციხესიმაგრის ნანგრევები და შემორჩენილი ნაგებობები ეროვნულ საგანძურს წარმოადგენს.

ისტროია
ამ ციხესიმაგრის ადგილზე პირველი გამაგრება აშენდა 1546 წელს, როგორც იკო-იკის ბუდისტური მოძრაობის საყრდენი პუნქტი. მას ეწოდებოდა ოიამა-გობო და წარმოადგენდა გამაგრებულ მონასტერს, რომელიც გარშემორტყმული იყო პალისით და მშრალი თხრილით.

1602 წელს ციხესიმაგრის ტენსიუ (მთავარი კოშკი) ელვის დარტყმის შედეგად დაიწვა, მის ადგილას კი უფრო მოკრძალებული, სამსართულიანი კოშკი ააგეს. 1759 წელს სასახლე კვლავ დაზიანდა ხანძრის შედეგად.

1898 წელს ციხესიმაგრის ადგილზე განლაგდა მე-9 დივიზიის შტაბი, რომელიც იქ მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე დარჩა. 1949 წელს ციხესიმაგრის ტერიტორია კანაძავას უნივერსიტეტის მარუნოუჩის კამპუსის ნაწილი გახდა. 1995 წელს უნივერსიტეტი ახალ შენობებში გადავიდა, ხოლო ციხესიმაგრის ფართობი პრეფექტურას გადაეცა, რომელმაც ამ ადგილას პარკი გააშენა. 1999 წელს დაიწყო ხანძრის შედეგად დაკარგული ისტორიული შენობების ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქცია, ტრადიციული სამშენებლო მეთოდების გამოყენებით. 2010 წელს დასრულდა კაჰოკუ-მონის კარიბჭის რეკონსტრუქცია, 2015 წელს — ჰაშიძუმე-მონის კარიბჭის, ხოლო 2020 წელს — ნეძუმითამონის კარიბჭისა და ხიდის.

სასახლის მოწყობა
კანაძავას ციხესიმაგრე მიეკუთვნება ვაკის ან მთაგორიან-ვაკის (ბორცვებზე აგებული სასახლეები ვაკეზე) ციხესიმაგრეებს. ის მდებარეობდა ყველაზე მაღალ წერტილში მდინარეებს საის და ასანოს შორის. ციხესიმაგრეს ჰქონდა კედლებისა და თხრილების რთული სისტემა, რომელიც რამდენიმე რგოლად ერტყა ცენტრალურ ნაწილს. თხრილების საერთო სიგრძე დაახლოებით 15 კმ იყო. 1599 წელს, ტოკუგავას თავდასხმის შიშით, ჰომარუს (მთავარი კოშკის გარშემო არსებული გამაგრებული ზონა, სადაც მაედას ოჯახი ცხოვრობდა) გვერდით, მან ააგო სიმარუ — მსგავსი გამაგრებული ნაწილი, სადაც ყველაზე მნიშვნელოვანი ვასალები დაასახლა.
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1962

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1962) — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 78 ავტორის 464 ნაწარმოები, რომლებიც გამოქვეყნდა 1959-1961 წლებში.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 36 ავტორის 150 ამოცანა. ფინალში გავიდა 15 ავტორის 30 ამოცანა. საუკეთესო ნაწარმოებების ავტორები გახდნენ ლოშინსკი და ჩეპიჟნი. ორსვლიანი ამოცანების მსაჯები იყვნენ: კ. გრიგორიევი და ზაგურუიკო.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 31 ავტორის 99 ამოცანა. ფინალში გავიდა 14 ავტორის 25 ამოცანა. საუკეთესო ნაწარმოებების ავტორები გახდნენ ალფრედ დომბროვსკისი და ა. კოპნინი. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯები იყვნენ: ვალენტინ რუდენკო და ვ. ჩეპიჟნი.

მრავალსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 19 ავტორის 63 ამოცანა. ფინალში გავიდა 17 ავტორის 25 ამოცანა. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორი გახდა ლ. ზაგურუიკო. მრავალსვლიანი ამოცანების მსაჯები იყვნენ: ალ. კუზნეცოვი და ა. პოპანდოპულო.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 29 ავტორის 152 ეტიუდი. ფინალში გავიდა 21 ავტორის 35 ეტიუდი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორი გახდა ჰენრიხ კასპარიანი. ეტიუდების მსაჯები იყვნენ: ა. ბელენკი და ა. ჰერბსტმანი.
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1965

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო ნაწარმოებებში (1965) — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 91 ავტორის 528 ნაწარმოები, რომლებიც გამოქვეყნდა 1962–1964 წლებში.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 43 ავტორის 177 ამოცანა. ფინალში გავიდა 17 ავტორის 35 ამოცანა. საუკეთესო ნაწარმოებების ავტორები გახდნენ ე. ლივშიცი და ვალენტინ რუდენკო.

მსაჯი: ალფრედ დომბროვსკისი.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 32 ავტორის 105 ამოცანა. ფინალში გავიდა 18 ავტორის 35 ამოცანა. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორი გახდა ლევ ლოშინსკი.

მსაჯი: რაფაელ კოფმანი.

მრავალსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 22 ავტორის 74 ამოცანა. ფინალში გავიდა 15 ავტორის 35 ამოცანა. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორი გახდა ლევ ლოშინსკი.

მსაჯი: ვალენტინ რუდენკო.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 34 ავტორის 172 ეტიუდი. ფინალში გავიდა 23 ავტორის 35 ეტიუდი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორი გახდა ვლადიმირ კოროლკოვი.

მსაჯები: იური ავერბახი და ან. კუზნეცოვი.
ლუმპიანგ კესო

ლუმპიანგ კესო ― ფილიპინური შემწვარი აპეტაიზერი, რომელიც შედგება თხელ, კვერცხისგან მომზადებულ ცომში გახვეული ყველის მოგრძო ნაჭრებისგან. ის აგრეთვე ცნობილია, როგორც ყველის ჩხირები, ყველის ლუმპია ან ყველის ტურონი. ჩვეულებრივ მიირთმევენ თბილს, ბანანის, კეტჩუპისა და მაიონეზის ნარევისგან დამზადებული საწებლით. მას ასევე უმატებენ ნივრიან მაიონეზეს ან ტკბილი ჩილის სოუსს.

კერძს მარტივი რეცეპტი აქვს – ყველის გრძელ ჩხირს (ყველაზე ხშირად ჩედერს) ახვევენ თხელ ლუმპიას ცომში. ჩხირები სწრაფად იწვება, 2 წუთზე ნაკლებ დროში. იდეალურ შემთხვევაში, ყველს ან მთელ ლუმპიას მომზადებამდე აცივებენ ან ყინავენ, რადგან ეს ხელს უშლის ყველის სრულ დნობას შეწვისას. ყველის დადნობის თავიდან ასაცილებლად ასევე შეგიძლიათ, ის ცომში რაც შეიძლება მჭიდროდ გადაახვიოთ.კერძის ზომა შეიძლება იყოს როგორც ძალიან თხელი და გრძელი, ასევე სქელი და მოკლეც. სურვილისამებრ, მას ყველის ფხვნილით ფარავენ.

ლუმპიანგ კესო ლუმპიას სახეობაა. კერძის მოდიფიცირება მარტივია და მის ვარიანტებში იყენებენ სხვადასხვა სახის რძის პროდუქტს, მაგალითად ნაღების ყველს ან რძეს. ყველი ლუმპიას სხვა სახეობებშიც გვხვდება, როგორიცაა დინამიტა და ლუმპიანგ შანხაი, თუმცა ისინი ცალკე კერძების სახეობადაც ითვლება. ლუმპიანგ კესო პოპულარულია ბავშვებში. მას ასევე ხშირად მიირთმევენ ლუდთან ან სხვა ალკოჰოლურ სასმელებთან ერთად.
სანჯუგო ნაოკი

} — ოცდახუთი. სინამდვილეში, მან ეს სახელი აიღო იმიტომ, რომ 35 წლის ასაკში დაიწყო ახალი კარიერა. ქართულად მისი სახელის მნიშვნელობაა: „ნაოკი ოცდახუთი“, ან, უფრო ბუნებრივად – „ნაოკი ოცდახუთი წლის“ (რადგან სახელი 35 წლის ასაკს უკავშირდება).

ისტორიული რომანების, როგორიცაა „არაკი მატაემონი" და „ოდორიკო გიოჯოკი", გარდა, ნაოკი წერდა ისტორიული ფიგურების ბიოგრაფიებს — მათ შორის კუსუნოკი მასაშიგეს, აშიკაგა ტაკაუჯის და გენკურო იოშიცუნეს — და თანამედროვე სოციალურ პროზას, მათ შორის „ნიჰონ ნო სენრიცუს" („იაპონია კანკალებს“) და „ჰიკარი: ცუმი ტო ტომონის" („შუქი: დანაშაულთან ერთად“).

გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
ნაოკი გარდაიცვალა 1934 წელს, 43 წლის ასაკში იაპონური ენცეფალიტის მწვავე შემთხვევის გამო. იასუნარი კავაბატამ, რომელთანაც ნაოკი იზიარებდა საერთო ინტერესს გო თამაშისადმი, დაწერა მისი დაკრძალვის საგალობელი. მისი საფლავი მდებარეობს ჩოშო-ჯის ტაძარში კანაზავა-კუში, იოკოჰამა.

1935 წელს, კიკუჩი კანის (ჟურნალ „ბუნგეიშუნჯუს" დამფუძნებლის) წინადადებით, ნაოკის სახელი ეწოდა პოპულარული პროზის პრემიას — ნაოკის პრემიას. ახალი ავტორებისთვის განკუთვნილ აკუტაგავას პრემიასთან ერთად, ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდო იაპონიაში.
მარინუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მარინუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მარინე ტვირელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 56.55 კმ, სიღრმე — 2.44 კმ.

სატელიტური კრატერები
რეტიკუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეტიკუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გეორგ იოაჰიმ რეტიკუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.43 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნონიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნონიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა პედრო ნუნისის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 70.61 კმ, სიღრმე — 2.76 კმ.

სატელიტური კრატერები
რეპზოლდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეპზოლდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, მექანიკოსისა და ოპტიკოსის, იოჰან გეორგ რეპზოლდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 108.65 კმ, სიღრმე — 2.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
იანსენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი იანსენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰოლანდიელი ოპტიკოსის, ზახარიას იანსენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 24.21 კმ, სიღრმე — 1.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
ზეგნერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ზეგნერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იოჰან ანდრეას ფონ ზეგნერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 67.84 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
შარპი (მთვარის კრატერი)

კრატერი შარპი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა აბრაჰამ შარპის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 37.61 კმ, სიღრმე — 2.15 კმ.

სატელიტური კრატერები
საუთი (მთვარის კრატერი)

კრატერი საუთი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯეიმზ საუთის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 119.04 კმ, სიღრმე — 2.91 კმ.

სატელიტური კრატერები
შუბერტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი შუბერტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრიდრიხ თეოდორ ფონ შუბერტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.94 კმ, სიღრმე — 2.37 კმ.

სატელიტური კრატერები
შოვენე (მთვარის კრატერი)

კრატერი შოვენე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ შოვენეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 77.67 კმ, სიღრმე — 2.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფლამარიონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფლამარიონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, კამილ ფლამარიონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 76.18 კმ, სიღრმე — 2.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტერნერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტერნერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰერბერტ ჰოლ ტერნერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 11.22 კმ, სიღრმე — 1.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
მესალა (მთვარის კრატერი)

კრატერი მესალა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მაშალაჰ იბნ ასრის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 122.4 კმ, სიღრმე — 2.92 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფირმიკუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფირმიკუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რომაელი ასტრონომის, იულიუს ფირმიკუს მატერნუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 56.81 კმ, სიღრმე — 2.44 კმ.

სატელიტური კრატერები
სუპერსტრატი

"სუპერსტრატი – (< ლათ. ,) ინტერფერენციის პირობებში მყოფი ენებიდან ის ენა, რომელიც განიცდის მოცემულ ტერიტორიაზე ადრე გავრცელებული, ან რაიმე თვალსაზრისით ნაკლებპრესტიჟული ენის გავლენას. სუპერსტრატული გავლენები ძირითადად ლექსიკური ნასესხობებით ვლინდება, მაგ., სკანდინავიურ ენათაგან შესული ლექსიკა ინგლისურში. მაგრამ გამორიცხული არ არის გავლენების კვალი გრამატიკაშიც აღმოჩნდეს. მაგ., იმავე სკანდინავიურ ენათა გავლენას ხედავენ ინგლისელები ბრუნების სისტემის მოშლაში." ი.ქობალავა
პონსელე (მთვარის კრატერი)

კრატერი პონსელე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჟან-ვიკტორ პონსელეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 67.57 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
სსრკ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1967

სსრკ-ის 35-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში გაიმართა 1967 წლის 7 დეკემბრიდან 26 დეკემბრამდე, ხარკოვში.

პირველად სსრკ-ის ჩემპიონატების ისტორიაში, ტურნირი ჩატარდა შვეიცარული სისტემით 13 ტურად, 126 მონაწილის შემადგენლობით. ჩემპიონის ტიტული ორივე გამარჯვებულს მიენიჭა. ტურნირის მთავარი მსაჯი იყო სალომონ ფლორი საზოგადოება „ლოკომოტივის“ სპორტის სასახლეში. ტურნირში მონაწილეობდა 9 დიდოსტატი. ოსტატის წოდება ხუთმა მოჭადრაკემ მოიპოვა: იზვოზჩიკოვმა, უბილავამ (ორივე — საქართველო), დონჩენკომ (უკრაინა), დიდიშკომ (ბელარუსი), სინიავსკიმ (ყაზახეთი).

ტურნირის ცხრილი
ვიდეო თამაშების შექმნა

ვიდეო თამაშების შემუშავება — ვიდეო თამაშის შექმნის პროცესი. ეს არის მრავალდისციპლინური საქმიანობა, რომელიც მოიცავს პროგრამირებას, დიზაინს, მხატვრობას, (არტს), აუდიოს, მომხმარებლის ინტერფეისს და სცენარის შექმნას. თითოეული ეს სფერო შეიძლება შედგებოდეს უფრო სპეციალიზებული უნარებისგან; მაგალითად, მხატვრობა მოიცავს ობიექტების 3 მოდელირებას, პერსონაჟების მოდელირებას, ანიმაციას, ვიზუალურ ეფექტებს და ა.შ. შექმნის პროცესი ხორციელდება პროექტის მენეჯმენტის, წარმოებისა და ხარისხის კონტროლის დახმარებით. გუნდი შეიძლება შედგებოდეს ასობით ადამიანისგან, მცირე ჯგუფისგან ან თუნდაც ერთი ადამიანისგან.

კომერციული ვიდეოთამაშების შექმნა, როგორც წესი, გამომცემლის მიერ ფინანსდება. ამ პროცესის დასრულება კი, შესაძლოა, 2-დან 5 წლამდე გაგრძელდეს. მცირე, თვითდაფინანსებული გუნდების მიერ თამაშის შემქმნელს დამოუკიდებელი დევველოპერი (იგივე ინდი-დეველოპერი) ეწოდება. ტექნოლოგიური ბაზა, რომელსაც თამაში იყენებს, შესაძლოა, ნულიდან იქნას დაწერილი, ან გამოყენებული იყოს კომპანიის სპეციფიკური, ლიცენზირებული პროგრამული უზრუნველყოფა. ვინაიდან თამაშების შექმნა სულ უფრო და უფრო კომპლექსურ ხასიათს იძენს; როგორც დიდი, ისე დამოუკიდებელი კომპანიები იყენებენ მზა თამაშის ძრავას , როგორებიცაა , ან .

კომერციული თამაშების შექმნა 1970-იან წლებში დაიწყო არკადული ვიდეო თამაშების (როგორიცაა „ “), პირველი თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლების (როგორიცაა ) და სახლის კომპიუტერების (მაგალითად, ) გამოჩენასთან ერთად. 1980-იან წლებში ერთ პროგრამისტს შეეძლო ერთი თამაშის თავიდან ბოლომდე შექმნა (მაგ. „!“). 1980-იანი წლების ბოლოს, მეორე და მესამე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლებსა და პერსონალურ კომპიუტერებზე 3-განზომილებიანი გრაფიკის მზარდი პოპულარობის, ვიზუალისა და ხარისხის მიმართ გაზრდილი მოთხოვნების გამო, მეინსტრიმ ვიდეო თამაში იმდენად რთული გახდა, რომ მის შექმნას ერთი ადამიანი ვეღარ უმკლავდებოდა. მაღალი ხარისხის (ხშირად ეწოდება) თამაშის შექმნის საშუალო ღირებულება ეტაპობრივად გაიზარდა: 2000 წელს 1–4 მილიონი აშშ დოლარიდან 2023 წლისთვის 200 მილიონ დოლარამდე, გაიზარდა (ან კიდევ უფრო მეტი). ამავდროულად, დაიწყო ინდი-დეველოპმენტის აღმავლობა. ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ვიდეოთამაში, , თავდაპირველად ერთმა ადამიანმა დაწერა, შემდეგ მცირე გუნდმა განავითარა, სანამ კომპანია -მა არ შეიძინა და მნიშვნელოვნად არ გააფართოვა.

მეინსტრიმ კომერციული ვიდეო თამაშები, ძირითადად, ფაზებად იქმნება. ჯერ ყალიბდება კონცეფცია, რომელიც შემდეგ გადადის წინასწარ წარმოებაში , სადაც იქმნება პროტოტიპები და თამაშის მთლიანი გეგმა. ამას მოსდევს სრულმასშტაბიანი წარმოება , შემდეგ კი, ზოგჯერ, დგება პოსტ-წარმოების ეტაპი, სადაც თამაშის დახვეწა მიმდინარეობს. მრავალი დეველოპერისთვის, განსაკუთრებით მცირე გუნდებისთვის, გავრცელებულ პრაქტიკად იქცა თამაშების „ადრეული წვდომის“ სახით გამოშვება, რა დროსაც თამაში ეტაპობრივად ვითარდება მოთამაშეების უკუკავშირის მეშვეობით.
პეტერმანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი პეტერმანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა აუგუსტ ჰეინრიხ პეტერმანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 76.95 კმ, სიღრმე — 2.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიჩი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიჩი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯორჯ უილის რიჩის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 24.07 კმ, სიღრმე — 1.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტიხომიროვი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტიხომიროვი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნიკოლაი ტიხომიროვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 86.43 კმ, სიღრმე — 2.82 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფილიპსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფილიპსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯონ ფილიპსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 104.21 კმ, სიღრმე — 2.87 კმ.

სატელიტური კრატერები
ვიდეო თამაშების პროდიუსერი

ვიდეო თამაშების პროდიუსერი — პიროვნება, რომელიც ზედამხედველობას უწევს ვიდეო თამაშის შექმნის პროცესს.
პროდიუსერი თამაშის შექმნის ყველა ფაზაში მონაწილეობს, მათ შორის, საწყისი კონცეფციიდან დაწყებული, პროდუქტის გამოშვებამდე. პროდიუსერი უმეტესად ასრულებს მენეჯერისა და აღმასრულებლის როლს.

შიდა პროდიუსერი მუშაობს უშუალოდ შემქმნელ გუნდთან და პასუხისმგებელია პროექტის ყოველდღიურ მართვაზე. მისი მოვალეობები მოიცავს გუნდებს შორის კომუნიკაციის უზრუნველყოფას, ბიუჯეტის მართვასა და ვადების დაცვას, აგრეთვე რესურსების ოპტიმალურ განაწილებას. პროდიუსერი ხშირად მონაწილეობს თანამშრომლების დაქირავებისა და სამუშაო გრაფიკის დაგეგმვის პროცესშიც.

გარე პროდიუსერი, როგორც წესი, გამომცემლის ინტერესებს წარმოადგენს და უზრუნველყოფს კომუნიკაციას შემქმნელ სტუდიასა და გამომცემლობას შორის. ის აკონტროლებს, რომ შემუშავების პროცესი გამომცემლის ინტერესებსა და ხელშეკრულებას შეესაბამებოდეს.

პროდიუსერის როლი შეიძლება შევადაროთ კინოპროდიუსერის ფუნქციას, რადგან ის უზრუნველყოფს, რომ პროექტი ბიუჯეტსა და დროში ჩაჯდეს და საბოლოოდ მაღალი ხარისხის პროდუქტი შეიქმნას. ზოგიერთ კომპანიაში, ეს როლი იყოფა: აღმასრულებელი პროდიუსერი (უფრო მაღალი დონის მართვა) და ასოცირებული პროდიუსერი (დამხმარე ფუნქციები). წარმატებულ პროდიუსერს აუცილებელია გააჩნდეს კომუნიკაციის და დეტალებზე დაკვირვების უნარი, აგრეთვე ტექნიკური ცოდნა.
რეომიური (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეომიური — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რენე ანტუან რეომიურის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.25 კმ, სიღრმე — 2.36 კმ.

სატელიტური კრატერები
მესტინგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მესტინგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იოჰან სიზიგმუნდ მესტინგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 24.38 კმ, სიღრმე — 1.89 კმ.

სატელიტური კრატერები
სტრუვე (მთვარის კრატერი)

კრატერი სტრუვე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ოტო სტრუვეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 164.34 კმ, სიღრმე — 3 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტეკან იოსანო

} ), თუმცა უპირატესად ცნობილი თავისი ფსევდონიმით; დ. 26 თებერვალი 1873 — 26 მარტი, 1935) — იაპონელი მწერალი და პოეტი, რომელიც აქტიურად მოღვაწეობდა მეიჯის პერიოდის ბოლოს, ტაიშოსა და შოვას ეპოქის დასაწყისში. ლიტერატურული კრიტიკოსი და რედაქტორი, რომელიც მნიშვნელოვანი ფიგურად ითვლება თანამედროვე იაპონური პოეზიის განვითარებებში. მისმა საქმიანობამ გავლენა მოახდინა ვაკას, ტანკას და ზოგადად იაპონური პოეტური სკოლის გარდაქმნაზე. მისი მეუღლე იყო თანამემამულე მწერალი იოსანო აკიკო. მისი შვილიშვილი იყო ცნობილი პოლიტიკოსი კაორუ იოსანო.

ბიოგრაფია
იოსანო ჰიროში დაიბადა კიოტოში, ბუდისტი მღვდლის ოჯახში. განათლება მიიღო კეიოს უნივერსიტეტში, რომლის დასრულების შემდეგ ოთხი წლის განმავლობაში ასწავლიდა იაპონურ ენას ტოკუიამას გოგონათა სკოლაში (დღევანდელი შუნანი, იამაგუჩის პრეფექტურა). სამსახურის დატოვება მოუხდა არასათანადო ქცევის ბრალდების გამო, რის შემდეგაც 20 წლის ასაკში გადავიდა ტოკიოში. იქ ის მუშაობდა, როგორც სხვადასხვა გაზეთის კორესპონდენტი და ამით ინახავდა თავს.

მისი ლიტერატურული ინტერესი აქვე ჩამოყალიბდა. 1894 წელს მან გამოაქვეყნა მნიშვნელოვანი სტატია, რომელშიც მოუწოდებდა ტრადიციული ვაკას პოეზიის რეფორმაისკენ, რათა მას მეტი ორიგინალურობა და თანამედროვე მხატვრული ღირებულება მიეღო. იოსანო იყო ოჩიაი ნაობუმის მოწაფე და ასაკას ლიტერატურული საზოგადოების აქტიური წევრი.

ლიტერატურული მოღვაწეობა
მიოჯო და ახალი პოეტური მოძრაობა
1900 წელს ტეკან იოსანომ დააარსა ლიტერატურული ჟურნალი მიოჯო („კაშკაშა ვარსკვლავი“), რომელიც სწრაფად გახდა ახალგაზრდა პოეტების ერთ-ერთი წამყვანი ცენტრი. მის ირგვლივ ჩამოყალიბდა გავლენიანი წრე, რომელშიც შედიოდნენ ჰაკუშუ კიტაჰარა, იოშიი ისამუ, ისიკავა ტაკუბოკუ და სხვა ავტორები. სწორედ აქ გამოჩნდა ჰო შო, შემდგომში ცნობილი, როგორც იოსანო აკიკო, რომელიც გახდა ჟურნალისა და თავად ტეკანის შემოქმედებითი თანამოაზრე და მისი მომავალი მეუღლე.

ტენდენციები და იდეები
იოსანოს პოეტიკა ემყარებოდა ტრადიციის განახლებას, ინდივიდუალური ემოციის გამძაფრებასა და ტანკას თავისუფალი ფორმით გადმოცემას. იგი უარს ამბობდა უძველესი სტილის მკაცრ ჩარჩოებზე და მხარს უჭერდა გულწრფელ, ინტიმურ, თანამედროვე პოეტურ ენობრივ ფორმებს. მისმა ნაშრომებმა დიდი როლი ითამაშა ტანკას მოდერნიზაციაში.

რჩეული ნაშრომები
ბოკოკუ ნო ონ („დაშლილი ქვეყნის ხმები“, 1894) — ლიტერატურული კრიტიკის ნაშრომი
ტოზაი ნამბოკუ (1896) — ტანკასა და სხვა ფორმების პოეტური ანთოლოგია
კასი ნო ჰა (1910) — მოიცავს გოგიოშის სერიას „შიოკიოკუ“
5 წყვილი ფეხსაცმელი — ავტორთა ერთობლივი ესეების კრებული

მემკვიდრეობა
ტეკან იოსანო ითვლება მეიჯის ბოლოსა და ტაიშოს ეპოქის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ლიტერატურულ ფიგურად. მისი სიმბოლისტური ხედვები, ტანკას რეფორმა და რედაქტორული საქმიანობა დიდ გავლენას ახდენდა თანამედროვე იაპონური პოეზიის ჩამოყალიბებაზე. მისი სახელით დღესაც აღნიშნავენ პოეტური ინოვაციისა და ტრადიციის შემოქმედებით გაახლებას.

იოსანო ასევე არის ერთ-ერთი ხუთი ავტორი ესეების კრებულისა „5 წყვილი ფეხსაცმელი“ (კრებულს ხუთი ავტორი ჰყავს: ტეკან იოსანო, მოკუტარო კინოშიტა, ჰირანო ბანრი, ჰაკუშუ კიტაჰარა და იოშიი ისამუ).
შვაბე (მთვარის კრატერი)

კრატერი შვაბე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰეინრიხ შვაბეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 25.47 კმ, სიღრმე — 1.91 კმ.

სატელიტური კრატერები