iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების ცხრილი ქვეყნების მიხედვით

2016 წლისთვის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანილია 1 052 ძეგლი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მდებარეობენ 165 ქვეყნის ტერიტორიაზე.

1 052 ძეგლიდან 814 არის კულტურული, 203 ბუნებრივი, ხოლო 35 შერეული ტიპის. ქვეყნები იყოფიან შემდეგ გეოგრაფიულ ზონებად: აფრიკა, არაბული ქვეყნები, აზია-ოკეანეთი, ევროპა-ჩრდილოეთი ამერიკა და ლათინური ამერიკა-კარიბები.

მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების ცხრილი
ქილიჩ-არსლან I

ქილიჩ-არსლან (; ; ; დ. 1079 — გ. 1107, მოსული) — სულეიმან იბნ ქუთულმიშის შვილი, რუმის სულთანი 1092-1107 წლებში, გარდაცვალებამდე.

ქილიჩ-არსლან რუმის სასულთნოს პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის პერიოდში მართავდა, რის გამოც თავდასხმის წინაშე აღმოჩნდა. სელჩუკთა სახელმწიფოს მმართველის, მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, მან სასულთნო აღადგინა და 1101 წლის ჯვაროსნულ ლაშქრობაში სამჯერ დაამარცხა ჯვაროსნები.

ხელისუფლებაში მოსვლა
1086 წელს, სულეიმან იბნ ქუთულმიშის გარდაცვალების შემდეგ, ქილიჩ-არსლან მელიქ-შაჰმა ტყვედ წაიყვანა, მაგრამ 1092 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ იგი გაათავისუფლეს. გათავისუფლების შემდეგ, იგი თურქული ტომის „ოღუზ-ივას“ არმიის მსვლელობას ხელმძღვანელობდა, მოგვიანებით კი მან საკუთარი დედაქალაქი ნიკეაში ჩამოაყალიბა, სადაც მელიქ-შაჰის მიერ დანიშნული მმართველი ჩაანაცვლა.

მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, ინდივიდუალურმა ტომებმა ერთმანეთთან ბრძოლა დაიწყეს, დაპირისპირების მიზეზი კი ის იყო, რომ თითოეულ მათგანს დამოუკიდებელი სახელმწიფოს შექმნის მიზანი ამოძრავებდა. ალექსი კომნენოსის ბიზანტიურმა ინტრიგებმა კიდევ უფრო გაართულა სიტუაცია: ქილიჩ-არსლან -მა ცოლად შეირთო სელჩუკთა დინასტიის სამხედრო მმართველ ჩაკას ასული, იმ მიზნით, რომ ჩაკა თავის მოკავშირედ გაეხადა ბიზანტიის წინააღმდეგ. 1094 წელს, სულთანმა ალექსი კომნენოსისგან წერილი მიიღო, სადაც იგი მიუთითებდა იმაზე, რომ ჩაკა მის წინააღმდეგ მოქმედებდა. ამის შემდეგ, ქილიჩ-არსლან არმიასთან ერთად სმირნაში, ჩაკას დედაქალაქში გაემართა. სმირნაში ჩასვლისთანავე, სულთანმა საკუთარი სიმამრი ნადიმზე მიიწვია, სადაც იგი ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი მოკლა.

ჯვაროსნული ლაშქრობა
1097 წელს, ჯვაროსნებმა, პეტრე მეუდაბნოეს და ვალტერ გოლიაკის მეთაურობით რუმის სასულთნოს წინააღმდეგ შეტევები წამოიწყეს, მაგრამ ქილიჩ-არსლან -მა ისინი სასტიკად დაამარცხა. მოგვიანებით, გოდფრუა ბუიონელის არმიამ სასულთნოს დაპყრობა განიზრახა და მის წინააღმდეგ ბრძოლა დაიწყო, მაგრამ ამჯერად სულთანი ვერაფერს გახდა და დამარცხდა. ქილიჩ-არსლან -ის დედაქალაქი ნიკეა ჯვაროსნებმა აიღეს. ანტიოქიის სისხლიან ბრძოლაში, სულთანი მამაცურად იბრძოდა, მაგრამ ბრძოლა ქრისტიანების გამარჯვებით დასრულდა.

გარდაცვალება
სიცოცხლის უკანასკნელი წლები, ქილიჩ-არსლან -მა აჯანყებულ ამირებთან ბრძოლაში გაატარა. იგი 1107 წელს, მათ წინააღმდეგ ერთ-ერთი ბრძოლის დროს, ქალაქ მოსულთან, მდინარე ხაბურში დაიხრჩო.

ფრანკი და ბიზანტიელი ისტორიკოსები მას სოლიმანად მოიხსენიებენ.
ანდოგის სერი

ანდოგის სერი — ბორცვიანი მაღლობი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში. მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ჩრდილოეთით. მდინარეების ანდოგისა და შექსნის აუზების წყალგამყოფი. გადაჭიმულია 100 კილომეტრზე ბელოეს ტბასა და რიბინსკის წყალსაცავს შორის. სიმაღლე 270 მეტრამდე. მორენული ბორცვები მორიგეობენ ბრტყელ დაჭაობებულ ქვაბულებთან, რომლებიც წიწვოვნებით, უმთავრესად, ნაძვის ტყითაა დაფარული.
აკლერი

აკლერი (; , დაბლობის ფონი) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. სოფელში მდებარეობს ო'ჰარების საგვარეულო, ნანგრევებად ქცეული ციხესიმაგრე. წმინდა პატრიკის დღეზე აკლერში იმართება ყოველწლიური აღლუმი, რომელიც მთელი საგრაფოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიებაა.
2002 წლის აღწერით, აკლერის მოსახლეობა 309 ადამიანს შეადგენდა.
ბენანადენი

ბენანადენი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოს სამხრეთ ნაწილში, კონაქტის პროვინციაში. ტობერკარიდან დაშორებულია 9 კმ.-ით, ხოლო ბალომოტიდან – 8-ით.

სოფელში არის ერთი ეკლესია, ორი ლუდხანა, სკოლა და სავარჯიშო დარბაზი. ბენანადენში, ასევე, მდებარეობდა ორი მაღაზია და ფოსტის ოფისი, რომლებიც 2011 წელს დაიხურა.
დრომორ-უესტი

დრომორ-უესტი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ქალაქებს – ბალინასა და სლაიგოს შორის.

დრომორ-უესტი გაშენებულია ოქსის მთებსა და ატლანტის ოკეანის სანაპიროს შორის. სოფელში არის ორი მაღაზია, აფთიაქი, ჩინური მზა საკვების რესტორანი, საყასბო, ფოსტის ოფისი და ყვავილების მაღაზია.
ისკი

ისკი (; , „თევზის სიუხვე“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე.

სოფელი პოპულარული ტურისტული ადგილია ლამაზი ხედებისა და წყლის სპორტისათვის კარგი პირობების გამო. ისკიში ფუნქციონირებს გელური ფეხბურთის კლუბი, რომელიც 1888 წელს დაარსდა.

2006 წლის აღწერით, ისკის მოსახლეობა 1 473 ადამიანს შეადგენდა.
გორტინი

გორტინი (; , „პატარა ბაღი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ბოლო წლებში გორტინი გაიზარდა და იქცა საცხოვრებლად იმ ხალხისთვის, ვინც სლაიგოში მუშაობს. სოფელში 1874-დან 1963 წლამდე მოქმედებდა რკინიგზის სადგური.

2006 წლის აღწერით, გორტინის მოსახლეობა 735 ადამიანს შეადგენდა.
გრეინჯი (სლაიგო)

გრეინჯი (; , „ბეღელი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. სოფელი გაშენებულია ბენბალბენის მთასა და ატლანტის ოკეანის სანაპიროს შორის.

გრეინჯში არის ორი სკოლა, კათოლიკური ეკლესია, ფოსტის ოფისი, კავეულის მაღაზია, სამრეცხაო, სადალაქო, კოსმეტიკის მაღაზია და რამდენიმე ლუდხანა.

2011 წლის აღწერით, გრეინჯის მოსახლეობა 578 ადამიანს შეადგენდა.
მულახმორი

მულახმორი (; , „დიდი კენწერო“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოს უკიდურეს ჩრდილოეთით, კონაქტის პროვინციაში. ლამაზი სანაპირო ზოლისა და ოკეანის ხედის გამო, მიიჩნევა დასასვენებელ ადგილად.

მულახმორი დიდი ტალღების სერფინგისთვის ერთ-ერთ გამორჩეულ ადგილად ითვლება მსოფლიოში. 2012 წლის 8 მარტს აქ შეჯიბრება 15 მეტრიან ტალღებზე მოეწყო.

2006 წლის აღწერით, მულახმორის მოსახლეობა 147 ადამიანს შეადგენდა.
რივერსტაუნი

რივერსტაუნი (; , „ქალაქი ორ მდინარეს შორის“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. გაშენებულია მდინარე უნშინის სანაპიროზე. ქალაქ სლაიგოდან დაშორებულია 19 კმ. სამხრეთით.

რივერსტაუნში მდებარეობს ორი ეკლესია და ფოსტის ოფისი. სოფელი აგვისტოში მასპინძლობს ჯეიმზ მორისონის ყოველწლიურ ტრადიციული მუსიკის ფესტივალს, ხოლო ივნისში — რივერტაუნის ღვინის ფესტივალი.

2006 წლის აღწერით, რივერსტაუნის მოსახლეობა 872 ადამიანს შეადგენდა.

გალერეა
როსის-პოინტი

როსის-პოინტი (; , „მთის თხემი ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

როსის-პოინტის სანაპიროზე მდებარეობს შუქურა და მომლოდინე ქალის ქანდაკება, რომელიც 1821 წელს დაიდგა.

სოფელში მდებარეობს სლაიგოს იახტის და გოლფის კლუბები. როსის-პონტში იმართება დასავლეთ ირლანდიის გოლფის ჩემპიონატი.

2006 წლის აღწერით, როსის პოინტის მოსახლეობა 872 ადამიანს შეადგენდა.
სკრინი

სკრინი (; , „სალოცავი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

სკრინში მდებარეობს ორი ტაძარი: კათოლიკური და ირლანდიური ეკლესიის. სოფელთან ახლოს შემორჩენილია არდნაგლასის ციხესიმაგრის ნანგრევები, რომელიც თავდაპირველად ო'დაუდის კლანის, ხოლო შემდეგ მაკსუინის კლანის სიმაგრეს წარმოადგენდა.
სტრანდჰილი

სტრანდჰილი, ზოგჯერ მოიხსენიება, როგორც ლარასი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ის არის უდიდესი საზღვაო სოფელი საგრაფოში. სტრანდჰილი ცნობილია თავისი სასერფინგო ადგილებით.

სტრანდჰილში მდებარეობს მცირე ზომის, რეგიონული მნიშვნელობის სლაიგოს აეროპორტი, რომელიც 1983 წელს გაიხსნა. ასევე, სოფელში არის: 18 ხვრელიანი გოლფის კლუბი, პარკი, კლინიკა, ლუდხანები, რესტორნები, კაფეები, წმ. ასიკის ეროვნული სკოლა, წმ. პატრიკის კათოლიკური და წმ. ანას ირლანდიური ეკლესიის ტაძრები.

2011 წლის აღწერით, სტრანდჰილის მოსახლეობა 1,596 ადამიანს შეადგენდა.
მშვიდი ცურვა

მშვიდი ცურვა — ირაკლი ჩარკვიანის 2006 წლის ერთადერთი ავტობიოგრაფიული რომანი. წიგნმა 2014 წელს გაიმარჯვა ქართულ ლიტერატურულ მარათონში – "ჩემი წიგნი", რომელშიც ხმების რაოდენობით გადაუსწრო ისეთ წიგნებს როგორიცაა: მიხეილ ჯავახიშვილის "ჯაყოს ხიზნები", გურამ დოჩანაშვილის "სამოსელი პირველი", თომას მანის "ჯადოსნური მთა", ფიოდორ დოსტოევსკის "იდიოტი"..

რომანის შესახებ
ქართველი მუსიკოსის ირაკლი ჩარკვიანის რომანი პირობითად ორ ნაწილად იყოფა: პირველ მათგანში ავტორი ყვება ცნობილი ირანელი პოეტისა და მოძღვრის რუმის თანამედროვე რეინკარნაციის და თანამოსახელის - ქაბულელი ტერორისტის ისტორიას. მეორე ნაწილში კი ირაკლი ჩარკვიანი თავის ავტობიოგრაფიასა და სურვილებს რთავს.

"ირაკლი ჩარკვიანის ეს რომანი-აღსარება ჩვენი დროის ერთგვარი ქრონიკაცაა, სადაც არაერთი ნაკლებად ცნობილი ფაქტია შესული უახლესი პერიოდის ქართული პოლიტიკური ცხოვრებიდან. რომანი, თავისი სიურეალისტური ესთეტიკით, თითქოს საბჭოთა სინამდვილიდან გაქცევაზეც მიანიშნებს."

კრიტიკოსთა აზრით ქართულ ლიტერატურაში ანტიუტოპიური სამყარო სრულყოფილი სახით პირველად მშვიდ ცურვაში შემოდის. მშვიდი ცურვის არამატერიალურ განზომილებაში წარმოდგენილია სამყარო, სადაც ბოროტების ემისრების წყალობით, სიცოცხლეზე კონტროლია დაწესებული – აქ ყველა 44 წელი ცოცხლობს, მკვლელობა და თვითმკვლელობა წახალისებულია, რაც გამართლებულია იმ ლოგიკით, რომ ისინი „კეთილს სჩადიან“ რადგან მატერიალური სამყარო სინამდვილეში წარმავალია და მარადისობა სხვა განზომილებაში გადასვლით იწყება.

რომანის დასასრულს ჩარკვიანი მკითხველს ტრილოგიის სხვა ნაწილების გამოცემასაც პირდებოდა, რომელებსაც განსხვავებული სიუჟეტი და განსხვავებული დასასრული ექნებოდათ, თუმცა მწერალი „მშვიდი ცურვის“ დასრულების შემდეგ, რამდენიმე თვეში, 2006 წლის 25 თებერვალს საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა.

სიუჟეტი
რომანი ორ მთავარ პერსონაჟზე – მეფეზე და რუმიზე მოგვითხრობს. მათი ცხოვრება პარალელურად ვითარდება, ისინი ერთმანეთის ალტერ ეგოები არიან. მათი ბედისწერა გადაჯაჭვულია და ერთი ადამიანის ორი ბუნების გამოხატულებაა. ერთი მშენებელი საწყისია, მეორე – დამანგრეველი. ერთის შესახებ ვიცით, რომ ესაა ირაკლი ჩარკვიანი – მეფე. მეორე შუასაუკუნეების სუფიას, ფილოსოფოსის და პოეტის – რუმის ინკარნაციაა. მოქმედება ორ სივრცეში – მატერიალურ და ზემატერიალურ განზომილებაში ვითარდება. თუკი მატერიალურ სივრცეში რომანის ისტორიულ-ბიოგრაფიული ნაწილია გაშლილი, რომანში წარმოდგენილ სხვა განზომილებაში ბოროტ ძალებს სამყაროს წინააღმდეგ შეთქმულების მოწყობა აქვთ ჩაფიქრებული. შეთქმულების ერთ-ერთი მონაწილეა ლენინი, რომლის ინკარნაციასაც რომანში, ასევე ბოროტი ძალის – ქოსა რობოტის, ფონ კლაინეს სახეში ვხედავთ. ლენინი რუმის ავალებს თვითმფრინავის აფეთქებას, თუმცა საბოლოოდ ის ამას ვერ შეძლებს. თვითმფრინავს გერმანელი ფონ კლაინე ააფეთქებს.
შოთა ადამია

შოთა ადამია (დ. 25 იანვარი 1929, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი და პედაგოგი. საქართველოს გარემოს დაცვის მინისტრის თანამდებობაზე არჩეულ იქნა 1992 წლის 24 ნოემბერს. გეოლოგია-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1969); პროფესორი (1991). 1991 წლიდან საქართველოს გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
1953-1955 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი; შემდგომ მეცნიერ თანამშრომელი; 1971-1976 წლებში ამავე ინსტიტუტის კომპლექსური კვლევის განყოფილების ხელმძღვანელი; 1976-1988 წლებში დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში; 1988-1995 წლებში დირექტორი; 1992 წლიდან საქართველოს რესპუბლიკის გარემოს დაცვის მინისტრი; 1991 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში; მისი მეცნიერული ინტერესები მოიცავს გეოლოგიის, ასევე გეოფიზიკის პრობლემების ფართო წრეს; მის შრომებში ახლებურადაა გადაწყვეტილი საქართველოსა და კავკასკიის ალპურისწინა და ალპური წარმონაქმნების რეგიონული გეოლოგიის, სტრატიგრაფიის, პალეოგეოგრაფიის, ტექტონოლოგიის, პეტროლოგიის და სხვა საკითხები; ნაჩვენებია, რომ კავკასიონის გრანიტ-მეტამორფული კომპლექსები ძირითადად პალეოზოურია, ხოლო მათი ზეწრული აგებულება გვიანდელი ჰერცინული დანაოჭების შედეგია. ნეომობილიტურ იდეებზე დაყრდნობით კოლეგებთან ერთად გამოთქვა მოსაზრება კასპიისა და შავი ზღების ღრმულების რიფტულ წარმოშობაზე.
ბელარუსის ჰიმნი

ბელარუსის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნი „ჩვენ ბელარუსები ვართ“ — ბელარუსის სახელმწიფოებრიობის ერთ-ერთი სიმბოლო. მუსიკა ჰიმნისთვის დაიწერა 1955 წელს ნესტორ სოკოლოვსკის მიერ ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკისთვის. ბელარუსის სსრ-ს ჰიმნის ტექსტის ავტორია მიხას კლიმკოვიჩი. 2002 წელს მიხას კლიმკოვიჩის ტექსტი ვლადიმერ კარიზნას მიერ გადაიხედა და შეიცვალა, გათვალისწინებული იქნა ახალი პოლიტიკური რეალიები.

ბელარუსის სსრ-ს ჰიმნი
პირველად ჰიმნი „ჩვენ ბელარუსები ვართ“ იყო შესრულებული 1955 წელს 24 თებერვალს. პირველად ჰიმნის პრეზენტაცია გაიმართა ჟიურის წინაშე 1944 წელს, მაგრამ მას 11 წელი დასჭირდა, სანამ იგი ოფიციალურად მიიღეს..

ბელარუსის სსრ-ს ჰიმნი ტექსტი
ბელარუსის სახელმწიფო ჰიმნი
1995—2002 წლებში ჰიმნი "ჩვენ ბელარუსები ვართ", ოფიციალურ ცერემონიებზე სიტყვების გარეშე სრულდებოდა. 2002 წელს ტექსტი გადაიხედა და გაუმჯობესდა ვლადიმერ კარიზნას მიერ. ხოლო ამის შემდეგ იგი მიღებულ იქნა ბელარუსის სახელმწიფო ჰიმნად.

ბელარუსის სახელმწიფო ჰიმნის ტექსტი
აბუ უბაიდი

აბუ უბაიდი, აბუ უბაიდ ალ-კასიმ იბნ სალამი (; დ. 774 — გ. 838, მექა) — არაბულენოვანი ფილოლოგი, ყურანის მცოდნე და იურისტი. მის მრავალრიცხოვან ნაშრომებს შორის, ადრინდელ შუასაუკუნეების საქართველოს ისტორიის თვალსაზრისით, მნიშვნელოვანია იურიდიული ტრაქტატი — „წიგნი ქონების შესახებ“. ეს არის ყველაზე ძველი თხზულება, რომელიც შეიცავს არაბი მხედართმთავრის ჰაბიბ იბნ მასლამას საუკუნის 50-იანი წლების შუა ხანებში თბილისის მოსახლეობის სახელზე გაცემულ დაცვის სიგელს და თბილისელებისათვის განკუთვნილ წერილის არაბულ ტექსტს.
კარლ აიხვალდი

კარლ ედუარდ ფონ აიხვალდი, ედუარდ ივანეს ძე ეიხვალდი (, ; დ. 4 ივლისი, 1795, მიტაუ, ახლანდ. ელგავა, ლატვია, — გ. 4 ნოემბერი, 1876, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსეთის იმპერიაში მოღვაწე ბალტიელი გერმანელი ბუნებისმეტყველი, მოგზაური, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1826).

სწავლობდა ბერლინის უნივერსიტეტში (1814-1817). სადოქტორო დისერტაცია ვილნიუსში დაიცვა 1819 წელს. 1823 წელს გახდა მედიცინის დოქტორი და ზოოლოგის პროფესორი ყაზანში, 1827 წელს — ზოოლოგისა და შედარებითი ანატომიის პროფესორი ვილნიუსში, 1838 წელს — ზოოლოგის, მინერალოგიის და მედიცინის პროფესორი პეტერბურგში, მოგვიანებით — პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტის პალეონტოლოგიის პროფესორი. პირველმა დაიწყო პალეონტოლოგიის, როგორც დამოუკიდებელი დისციპლინის, სწავლება რუსეთში. ბევრს მოგზაურობდა.

1825–1826 წლებში იმოგზაურა კასპიისპირეთსა და კავკასიაში. 1826 წლის 5 აპრილს ჩამოვიდა თბილისში, საიდანაც იმოგზაურა თავდაპირველად იმერეთში, სამეგრელოსა და აფხაზეთის შავიზღვისპირეთში, შემდეგ მოიარა აღმოსავლეთ საქართველო, მათ შორის ცხინვალი, კახეთი, ბელაქანი და ელისუ. ეს მოგზაურობა გადმოცემულია აიხვლადის ორტომიან ნაშრომში „ედუარდ აიხვალდის მოგზაურობა კასპიის ზღვასა და კავკასიაში 1825–26 წლებში“ (« »; 1834–1837). წიგნში აღწერილია რეგიონის გეოგრაფიული და მინერალოგიური თავისებურებები, სასარგებლო წიაღისეულის საბადოები, ფლორას და ფაუნა, მოცემულია სტატისტიკური ცნობები ამინდის, წყალდიდობების, მიწისძვრების შესახებ. ავტორი შეეხება ასევე ადგილობრივი მოსახლეობის სოციალურ და ეკონომიკურ მდგომარეობას, ურთიერთობას რუსეთის საიმპერიო ხელისუფლებასთან, კულტურას და ეთნოგრაფიას, ისტორიულ წარსულს.
ხევძმარი

ხევძმარი, ხევძმარა — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, ქალაქ თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში. ისტორიულად ატარებდა ქართლსა და კახეთს შორის გამყოფი საზღვრის ფუნქციას. დღეს ის თბილისის საზღვრებშია მოქცეული და მდინარე მტკვარს ერთვის ავჭალასთან.

ხევძმარა მშრალი და პერიოდულად მოქმედი მდინარეა. მისი რეჟიმი დაკავშირებულია ატმოსფერულ ნალექებთან, ამიტომ წყლიანობა გაზაფხულის პერიოდში ახასიათებს, მშრალ პერიოდში კი მთლიანად დამშრალია.

საისტორიო წყაროები
ვახუშტი ბატონიშვილის აღწერით:
მალიქ-შაჰი (რუმი)

მალიქ-შაჰი, აგრეთვე ცნობილი როგორც მელიქ-შაჰი — რუმის სულთანი 1110-1116 წლებში.

მალიქ-შაჰის ძმის, ქილიჩ-არსლან -ის გარდაცვალების შემდეგ, 1107 წლიდან სამი წლის განმავლობაში რუმის სასულთნოს ტახტი ვაკანტური იყო. 1110 წლამდე, მალიქ-შაჰი ისპაანში, პატიმრობაში იმყოფებოდა. მოგვიანებით, 1110 წელს, იგი ანატოლიაში დაბრუნდა, ისარგებლა იმ ფაქტით, რომ გარდაცვლილი ძმის უფროსი შვილები სასულთნოში არ იმყოფებოდნენ (მასუდ დანიშმენდებს ჰყავდათ დატყვევებული, ხოლო არაპი — სპარსელებს) და საკუთარი თავი რუმის სულთნად გამოაცხადა.

ბიზანტიასთან ბრძოლა
1111 წელს, მალიქ-შაჰმა სამხედრო ოპერაციები წამოიწყო ბიზანტიის იმპერატორის — ალექსი კომნენოსის წინააღმდეგ, მაგრამ იღბალი იმპერატორის მხარეს იყო, რის გამოც, 1112 წელს, მათ შორის სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოეწერა ხელი. ზავის მიუხედავად, სელჩუკები მაინც განაგრძობდნენ ისეთ სანაპირო ქალაქებზე თავდასხმებს, როგორიცაა ნიკეა, ბურსა, პერგამონი და მიზია.

1116 წელს, ფილომელიონის ბრძოლაში, ბიზანტიელებმა სასტიკად დაამარცხეს მუსლიმები. ბრძოლის შემდეგ, მალიქ-შაჰმა ალექსი კომნენოსთან ერთად ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც იგი თანახმა იყო, რომ ბიზანტიელებს დაებრუნებინათ ანატოლია, მაგრამ მას შემდეგ, რაც სულთანი დაბრმავდა და იგი თანამდებობიდან გადააყენეს, აღნიშნული ხელშეკრულება ბათილად გამოცხადდა.

გარდაცვალება
1116 წელს, მალიქ-შაჰი მასუდ -მა მოკლა.
მასუდ I

მასუდ , აგრეთვე ცნობილი როგორც რუქნ ად-დინ მასუდი (; ; ; დ. 1095 — გ. 1156) — ქილიჩ-არსლან -ის შვილი, რუმის სულთანი 1116-1156 წლებში, გარდაცვალებამდე.

მასუდ -ის მამის, ქილიჩ-არსლან -ის გარდაცვალების შემდეგ, რუმის სულთანი გარდაცვლილის ძმა — მალიქ-შაჰი გახდა. დანიშმენდების დახმარებით, მასუდმა დაიპყრო კონია და 1116 წელს მალიქ-შაჰი დაამარცხა, მოგვიანებით, დააბრმავა, ხოლო საბოლოოდ — მოკლა იგი.
1125 წლისთვის, სასულთნოში არსებული ვითარება მისთვის არახელსაყრელი აღმოჩნდა, რის გამოც, იგი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. ამის შემდეგ, სულთანი დანიშმენდებთან გაერთიანდა, საკუთარი ძმა დაამარცხა და კვლავ რუმის სასულთნოში დაბრუნდა.

1130 წელს, მასუდ -მა ალაედინის მეჩეთის მშენებლობა დაიწყო, რომელიც მოგვიანებით, 1221 წელს დასრულდა.

მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობა
მმართველობის მიწურულს, სულთანი მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობაში მონაწილე არმიათა წინააღმდეგ იბრძოდა. ფაქტობრივად, მას ორი არმიასთან მოუხდა შებრძოლება — პირველ მათგანს გერმანიის მეფე კონრად მეთაურობდა , ხოლო მეორეს — საფრანგეთის მეფე ლუი . მასუდ -მა ორივე ჯვაროსნული არმია დაამარცხა, პირველი 1147 წელს, ესქიშეჰირში, ხოლო მეორე — 1148 წელს, დენიზლში .

ოჯახი
მასუდ -ის გარდაცვალების შემდეგ, რუმის მომდევნო სულთანი მისი ვაჟი, ქილიჩ-არსლან გახდა, ხოლო მისი ერთ-ერთი ქალიშვილი ბიზანტიის იმპერატორ იოანე -ის ძმაზე, იოანე ცელეპეს კომნენოსზე დაქორწინდა, რომელმაც შემდეგ ისლამი მიიღო.
ქილიჩ-არსლან II

ქილიჩ-არსლან , აგრეთვე ცნობილი როგორც იზ ად-დინ ქილიჩ-არსლან ბინ მასუდი (; ; ; დ. 1113 — გ. 1192) — მასუდ -ის შვილი, რუმის სულთანი 1156-1192 წლებში, გარდაცვალებამდე.

მმართველობა
1156 წელს, მასუდ -ის გარდაცვალების შემდეგ, რუმის სულთანი ქილიჩ-არსლან გახდა.

1158-1161 წლებში ბიზანტილების მიერ განხორციელებული სამხედრო კამპანიები რუმის სასულთნოს წინააღმდეგ, 1162 წლის სამშვიდობო ხელშეკრულებით დასრულდა, რომლის მიხედვითაც, ზოგიერთი სასაზღვრო ტერიტორია, მათ შორის სივასი, ფულადი გადასახადის სანაცვლოდ ბიზანტიის იმპერიის ძალაუფლებაში მოექცა. საზავო ხელშეკრულების მოქმედება 1175 წლამდე გაგრძელდა, რადგან სულთანმა ზავის პირობები სათანადოდ არ შეასრულა. ქილიჩ-არსლან -ს სურდა, რომ ბიზანტიის იმპერატორ მანუელ კომნენოსთან მოლაპარაკება ეწარმოებინა, მაგრამ 1176 წელს, იმპერატორმა გადაწყვიტა, რომ მოღალატე მეზობლისთვის ჭკუა ესწავლებინა და შეკრიბა არმია იმისთვის, რომ დაეპყროთ სასულთნოს დედაქალაქი — კონია. მან გადაწყვიტა, რომ აეღო ესქიშეჰირი და სუვლეა, ხოლო შემდეგ კონიაში შეჭრილიყო. სამხედრო კამპანიის განმავლობაში, კომნენოსმა მრავალი ტაქტიკური შეცდომა დაუშვა, რის გამოც, 1176 წლის 17 სექტემბერს ქილიჩ-არსლანის არმიამ ბიზნატიელები დაამარცხა .

1180 წელს, სულთანმა ისარგებლა მანუელ კომნენოსის გარდაცვალების შემდეგ ბიზანტიის იმპერიაში დამყარებული არასტაბილური სიტუაციით და გადაწყვიტა, რომ დაეცვა ანატოლიის სამხრეთი ტერიტორია. ამის განსახორციელებლად, მან ვეზირი იხთიარ ად-დინი სალადინთან ალიანსის შესაქმნელად გაგზავნა.

1182 წელს, ქილიჩ-არსლან -მ ქუთაჰია დაიპყრო. 1185 წელს, იგი ისააკ ანგელოსთან მშვიდობის დამყარებაზე შეთანხმდა.

სულთნის გადაწყვეტილება
1186—1187 წლებში, ქილიჩ-არსლან -მ გადაწყვიტა, რომ სასულთნო საკუთარი 9 ვაჟისთვის, ძმის შვილისთვის და ძმისთვის - შანქარ-შაჰისთვის გაენაწილებინა:

ქუთბ ალი-დინ მალიქ-შაჰი — აქსარაი
ქეი-ხოსროვ — ბურგლარი
რუქნ ად-დინ სულეიმან-შაჰი — თოქათი
ნასირ ად-დინ-შაჰი — ნიქსარი
მუჯჰით ად-დინ-შაჰი — ელიბისთანი
ნურ ად-დინ-მაჰმუდ-შაჰი — სივასი
მუ-იზ-ად-დინ-შაჰი — მალათია
არსლან-შაჰი — ნიგდე
მასუდ-შაჰი — ანკარა
შანქარ-შაჰი - ერეგლი
ქილიჩ-არსლან -ის ერთ-ერთი შვილის სახელი უცნობია.

გარდაცვალება
ქილიჩ-არსლან გარდაიცვალა 1192 წელს. დაკრძალულია ალაედინის მეჩეთში, კონია.

მისი გარდაცვალების შემდეგ, ქეი-ხოსროვ -მა თავის რუმის სულთნად გამოაცხადა და განაცხადა, რომ ეს იყო მამის სურვილი. მიუხედავად ამისა, მისი ძმები აქტიურად ჩაერთნენ არეულობაში.
სინდის პროვინცია

სინდი (; ; ) — პაკისტანის პროვინცია. ქვეყნის ოთხი პროვინციიდან ფართობის მიხედვით მესამეა. პროვინცია არის სინდჰების სამშობლო. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ინდოეთი, სამხრეთიდან არაბეთის ზღვა, ხოლო ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან პაკისტანის პროვინციები ბელუჯისტანი და პენჯაბი.

პროვინციის სახელწოდება მომდინარეობს მდინარე ინდისაგან, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ქვეყნის განვითარებაში.
კივი!

კივი! — მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, რომელიც 2006 წელს ნიუ-იორკის ვიზუალური ხელოვნების სკოლის სტუდენტმა დონი პერმედმა შექმნა. ანიმაციის კომპოზიტორია ტიმ კასელი. ანიმაცია მოგვითხრობს ფრინველი კივის შესახებ, რომელიც ფრენას გადაწყვეტს. ანიმაცია ინტერნეტ პორტალ -ზე განთავსების შემდეგ მთავარ ინტერნეტ მოვლენად იქცა. „კივი!“ ანიმაციური პროგრამა -ს საშუალებით შეიქმნა სტუდია -ის მიერ.

სიუჟეტი
სიუჟეტი განვითარება იწყება ფრინველი კივით, რომელიც იდუმალებით მოცული მიზნით კლდეზე ჰორიზონტალურად ხეებს ანთავსებს. უკანასკნელი ხის გამაგრების შემდეგ კივი თავზე მფრინავის ქუდს იფარებს და მოულოდნელად კლდიდან ხტება. ის საკუთარ პატარა ფრთებს იქნევს და ცდილობს წარმოიდგინოს, რომ დაფრინავს. ამ დროს მას თვალიდან ცრემლი წამოუვა, რაც მიანიშნებს, რომ მან ოცნება აისრულა და სხვა ფრინველებივით ფრენა. სიუჟეტის დასასრულს კივი ნისლში უჩინარდება.

პოპულარობა
2011 წელს ანიმაციური ფილმი 29 მილიონზე მეტმა ადამიანმა ნახა ანიმაციამ საერთაშორისო აღიარება 2007 წლის 27 მარტს მოიპოვა, როდესაც მაყურებლებმა -ის პირველ ვიდეო დაჯილდოებაზე მას ხმა მისცა. ამის შემდეგ „!“ საინფარმაციო საშუალებების ყურადღების ცენტრში მოექცა.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006: ფინალი

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006: ფინალი — მუნდიალი 2006-ის დასკვნითი მატჩი. ფრანგი ზინედინ ზიდანი, რომელიც 8 წლით ადრე გამართული ფინალის გმირი იყო და საკუთარ ნაკრებს მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მოუტანა, გაძევებული იქნა მოედნიდან. ეს ზიდანის უკანასკნელი მატჩი იყო. მან მოწინააღმდეგე გუნდის მცველ მარკო მატერაცის სიტყვიერ პროვოკაციას მკერდში თავის ჩარტყმით უპასუხა.

გზა ფინალამდე
მატჩის მიმოხილვა
გუნდებმა პირველ 20 წუთში გაცვალეს გოლები. მე-7 წუთზე იტალიის კარში საეჭვო პენალტი დაინიშნა, რომელიც ზიდანმა გაიტანა. ანგარიში ანდრეა პირლოს ჩაწოდებული კუთხურის შემდეგ თავური დარტყმით მატერაციმ გაათანაბრა. გატანის შანსი ორივე გუნდს ჰქონდა. 35-ე წუთზე ლუკა ტონიმ ხარიხას მოარტყა ბურთი, ხოლო 53-ე წუთზე ფლორან მალუდა საჯარიმოში ჯანლუკა ძამბროტამ წააქცია და პენალტი უნდა დანიშნულიყო. დამატებით დროში ჯანლუიჯი ბუფონმა ზიდანის თავური დარტყმის შემდეგ იხსნა საკუთარი კარი გოლისგან.

ზიდანის გაძევება
დამატებითი დროის მეორე ტაიმში მატერაციმ ზიდანს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა, რის შემდეგაც ზიდანმა მას თავი ჩაარტყა მკერდში. თამაში შეჩერდა. მსაჯ ჰორაციო ელისონდოს არ დაუნახავს ეპიზოდი, მას ამის შესახებ ინფორმაცია მეოთხე მსაჯმა, ლუის მედინა კანტალეხომ, მიაწოდა. მსაჯმა ზიდანს 110-ე წუთზე წითელი ბარათი უჩვენა

პენალტების სერია
პენალტების სერიაში გოლი გაიტანა ყველა ფეხბურთელმა, გარდა დავიდ ტრეზეგესი, რომელსაც იტალიის წინააღმდეგ ევრო 2000-ის ფინალში ოქროს გოლი ჰქონდა გატანილი. ტრეზეგემ ბურთი ხარიხას მოარტყა. იტალიამ მოიგო 5-3.

შედეგები
ეს იყო პირველი ფინალი 1978 წლის შემდეგ, რომელშიც არ მონაწილეობდნენ გერმანიის ან ბრაზილიის ნაკრებები. ეს იყო ასევე მეორე ფინალი 1994 წლის შემდეგ, რომელშიც გამარჯვებული პენალტების სერიით გამოვლინდა. ამ ტიტულის მოპოვებით, იტალიამ გაასწრო გერმანიის ნაკრებს და ერთით მიუახლოვდა ბრაზილიას.

მატჩი
დეტალები
სტატისტიკა