ამოს ოზი

ამოს ოზი (; ნამდვილი სახელი და გვარია ამოს კლაუსნერი; დ. 4 მაისი, 1939 — 28 დეკემბერი, 2018) — ისრაელელი მწერალი, რომანისტი და ინტელექტუალი. იყო ებრაული ლიტერატურის პროფესორი ნეგევის ბენ-გურიონის სახელობის უნივერსიტეტში. 1967 წლიდან მოყოლებული აქტიურად იცავდა ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტის ორი სახელმწიფოს შეთანხმებას („ორი სახელმწიფო ორი ერისთვის“).

ამოს ოზი 40-მდე წიგნის ავტორია, მათ შორის: რომანების, მოთხრობების კრებულების, საბავშვო წიგნებისა და ესეების. მისი ნაწარმოებები ისრაელელ მწერალთა შორის ყველაზე მეტ, 45 ენაზეა ნათარგმნი. არის სხვადასხვა პრემიის მფლობელი, მათ შორის: ისრაელის (1998), ოვიდიუსის (2004), გოეთეს (2005), ჰაინრიხ ჰაინეს (2008) და ფრანც კაფკას (2013) პრემიების მფლობელი.

ნიუ-იორკ ტაიმზის მიერ გამოქვეყნებულ ნეკროლოგში ამოს ოზი „ისრაელის მოწინავე მწერლად და პატივსაცემ ინტელექტუალადაა“ მოხსენიებული.
1976 — ბრენერის პრემია
1986 — ბიალიკის პრემია ლიტერატურაში (იცხაკ ორპაზთან ერთად)
1997 — საპატიო ლეგიონის ორდენი
2004 — -ის პრემია ლიტერატურაში
2004 — ოვიდიუსის პრემია
2005 — გოეთეს პრემია
2006 – იერუსალიმ-აგნონის პრემია
2007 – სიყვარულისა და წყვდიადის ამბავი ისრაელის სახელმწიფოს შექმნიდან ათ ყველაზე მნიშვნელოვან წიგნს შორის დასახელდა

2008 – თელ-ავივის უნივერსიტეტის დან დავიდის პრემია (ატომ ეგოიანთან და ტომ სტოპარდთან ერთად)
2010 – წიგნის ბაზრობის პრემია, ბუდაპეშტი („სიცოცხლისა და სიკვდილის რითმა“)
2010 – ისრაელის მუზეუმის საპატიო წევრი (მაისი, 2010, იერუსალიმი)
2010 – (უცხოელთა კატეგორიაში)
2010 – ტორონტოს ფესტივალის მკითხველთა ჯილდო
2010 – ზიგფრიდ უნსელდის პრემია, გერმანია
2010 – სიენის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი
2010 – ტორონტოს საერთაშორისო ლიტერატურული ფესტივალის მკითხველთა ჯილდო
2010 – , საფრანგეთი (ნაწარმოებისთვის „სცენები სოფლის ცხოვრებიდან“)
2010 – ნაპოლის პრემია (ნაწარმოებისთვის „სცენების სოფლის ცხოვრებიდან“)
2010 – იერუსალიმის ისრაელის მუზეუმის საპატიო წევრი
2011 – „იგივე ზღვის“ მიხედვით თეატრალური წარმოდგენა (თელ-ავივი) და ოპერა (ბარი, იტალია) დაიდგა
2011 – მელბურნის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
2012 – ბუქარესტის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
2012 – ჯუზეპე ტომაზი დი ლამპედუზას ლიტერატურული პრემია ნაწარმოებისთვის „ბოროტი იურისტის ბორცვი“
2013 – ლოძის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება, პოლონეთი
2013 – ნიუმანის პრემია ლიტერატურაში, ებრაული უნივერსიტეტი, იერუსალიმი
2013 – ფრანც კაფკას პრემია
2014 – სამოქალაქო დამსახურების ორდენი
2014 – ზიგფრიდ ლენცის ლიტერატურული პრემია, ჰამბურგი
2014 – ებრაელთა ეროვნული ჯილდო წლის წიგნისთვის „მეგობრებს შორის“, აშშ
2014 – დუბლინის ტრინიტის კოლეჯის საპატიო დოქტორის წოდება, ირლანდია
2015 – ფილმის სიყვარულისა და წყვდიადის ამბავი მსოფლიო პრემიერა, რომელიც ამოს ოზის ავტობიოგრაფიულ რომანზეა დაფუძნებული.
2015 – მილანის უნივერსიტეტის საპატიო წოდება (ენასა და კულტურაში კომუნიკაციისა და საერთაშორისო თანამშრომლობისთვის)
2016 – სან-მარტინის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
2016 – რენმინის უნივერსიტეტის პრემია, ჩინთეთი
2016 – პრემია „ “, იტალია
2016 – საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია „ “, იტალია
2017 – აბრაჰამ გრიგერის ჯილდო (ბერლინი)
2017 – სიონის მთის ჯილდო (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)
2017 – „იუდა“ ბუკერის საერთაშორისო პრემიის მოკლე სიაში შეიტანეს
2018 – სტიგ დაგერმანის პრემია, შვედეთი, (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)
2018 – იასნაია პოლიანის (ტოლსტოის) პრემია, მოსკოვი (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)
2018 – ტაორიმის წიგნის ფესტივალის ჯილდო, სიცილია (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)

ნაშრომები
ამოს ოზი რომანებს, ნოველებსა და მოთხრობებს ებრაულ ენაზე წერდა. იგი ესეებსა და სტატიებს ისრაელისა და უცხოეთის გამომცემლობებისთვისაც წერდა. ოზის ნაშრომები გერმანიის ეროვნულ ბიბლიოთეკაშია დაცული, მათ შორის:

არამხატვრული
ისრაელის მიწაზე (ესეები პოლიტიკურ თემებზე)
ისრაელი, პალესტინა და მშვიდობა: ესეები (1995) (თავდაპირველად დაიბეჭდა სახელწოდებით: „ვისია წმინდა მიწა“ (1994).)
ამ მრისხანე სინათლის ქვეშ (1995)
ისრაელის ლიტერატურა: გამონაგონის ამსახველი რეალობის შემთხვევა (1985)
ლიბანის ფერდობები (1989)
ამბის დასაწყისი: ესეები ლიტერატურაზე (1999)
სიყვარულისა და წყვდიადის ამბავი (2002)
როგორ განვკურნოთ ფანატიკოსი (2006)
ებრაელები და სიტყვები (20 ნოემბერი, 2012); , ; -, . : .
ძვირფასი ზელოტები: წერილები გახლეჩილი მიწიდან (2017) ,
რა არის ვაშლში? (საუბრები შირა ჰადადთან), 2018

მხატვრული
სადაც ჯაკალები ყმუიან (1965)
სხვაგან, ალბათ (1966)
ჩემო მიხაელ (1968)
სიკვდილამდე (1971)
შეეხე წყალს, შეეხე ქარს (1973)
ბოროტი იურისტის ბორცვი (1976) ;
 (1978) ;
სრულყოფილი მშვიდობა (1982)
შავი ყუთი (1987)
იმისთვის, რომ ქალს იცნობდე (1989) ;
 (1991)
ღამე არ უწოდო (1994)
პანტერა სარდაფში (1995)
იგივე ზღვა (1999)
სამოთხის სიჩუმე: აგნონის შიში ღმერთის მიმართ (2000)
უეცრად ტყის სიღრმეში (იგავი ყველა ასაკისთვის) (2005), ინგლისური თარგმანი ეკუთვნის სონდრა სილვერსთონს (2010)
სიცოცხლისა და სიკვდილის რითმა (2007)
სცენები სოფლის ცხოვრებიდან (2009)
მეგობრებს შორის (2012)
იუდა (2014)

მოთხრობები