iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აპოლონ იოსელიანი

აპოლონ დავითის ძე იოსელიანი (დ. 1885, წყალტუბო, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი ოფიცერი, პოლკოვნიკი.

დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის კონსტანტინეს სამხედრო სასწავლებელი. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. 1909 წლის მდგომარეობით იყო 39-ე საარტილერიო ბრიგადის პორუჩიკი. ამავე ბრიგადის შემადგენლობაში მონაწილეობდა მსოფლიო ომში (1914-1918). 1916 წელს მიიღო შტაბს-კაპიტნის, 1917 წელს — კაპიტნის წოდება. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (1915) და წმ. ანას (1915) და (1917) ხარისხის ორდენებით. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, ჰქონდა მაიორის, შემდეგ პოლკოვნიკის წოდება. მეთაურობდა საარტილერიო ბატარეას. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ იყო ქართული წითელი არმიის საარტილერიო დივიზიის სამეურნეო ნაწილის უფროსი. 1924 წელს დროებით დაპატიმრებული იყო „სამხედრო ცენტრის“ საქმესთან დაკავშირებით (იყო პოლკ. როსტომ მუსხელიშვილის ახლო მეგობარი). 1930-იან წლებში მუშაობდა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამხედრო ხელმძღვანელად. 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს და სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გადაწყვეტილებით დახვრიტეს „კონტრრევოლუციური სამხედრო ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
გლიპტოდონტები

გლიპტოდონტები — ჯავშნოსანთა რიგის ამომწყდარ ძუძუმწოვართა ქვეოჯახი. ცნობილია 60-ზე მეტი გვარი. არსებობდნენ შუა ეოცენიდან პლეისტოცენამდე. ზომები ძლიერ იცვლებოდა, ყველაზე დიდები სიგრძეში 2–2,5 მეტრს აღწევდნენ. მათი სხეული დაფარული იყო ძვლოვანი ფარაკებით ან კანის გაძვალებების წვრილი მრავალკუთხიანი შეზრდილი ფარაკებით შემდგარი მთლიანი ჯავშნით, როგორც კუს ბაკანი. მოკლე ხუთთითიან კიდურებზე ჰქონდათ ფართო ჩლიქისმაგვარი ბრჭყალები. მრავალი გვარის კუდის ბოლო შეიარაღებული იყო ძვლოვანი გურზით. თავის ქალა შედარებით პატარაა, საჭრელი კბილები და ეშვები არ გააჩნდათ; მაღალგვირგვინიანი ძირითადი პრიზმისებრი და 3-ფრთიანი კბილები მიუთითებს, რომ ჭამდნენ უხეშ მცენარეულ საკვებს. გავრცელებული იყვნენ უმთავრესად სამხრეთ ამერიკაში, ხოლო ზემო პლიოცენსა და პლეისტოცენში — აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში.
გურამ თურმანიძე

გურამ თურმანიძე (დ. 28 ნოემბერი, 1954, სოფელი ტბეთი, შუახევის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1981 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფია-ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
ქუმეტრი

ქუმეტრი — მეტრი, ვარგისობის საზომი, უნივერსალური რადიოსაზომი ხესაწყო რხევითი კონტურის, ინდუქციურობის კოჭასა და კონდენსატორების ვარგისობის დასადგენად, აგრეთვე ინდუქციურობის, ტევადობის, ინდუქციურობის კოჭაში ომური დანაკარგის, კონდენსატორის დანაკარგის კუთხის ტანგენსის გასაზომად. გაზომვა ემყარება რხევითი კონტურის პარამეტრების განსაზღვას. პარამეტრები განისაზღვრება რხევითი კონტურის რეზონანსი აწყობისას დაკალიბრებული გენერატორის სიხშირეზე.
ქუნგეი-ალათაუ

ქუნგეი-ალათაუ — ტიან-შანის ერთ-ერთი ქედი, ჩრდილოეთიდან შემოფარგლავს ისიქ-ქოლის ქვაბულს. უმეტესი ნაწილი მდებარეობს ყირგიზეთში, ჩრდილოეთ კალთის აღმოსავლეთ ნაწილი კი ყაზახეთში. სიგრძე დაახლოებით 280 კმ.სიმაღლე 4771 მ-მდე (მთა ჩოქთალი). აგებულია გრანიტებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. რელიეფი ძლიერ დანაწევრებულია. არის თანამედროვე გამყინვარება (ფართობი 237 კმ2). გაბატონებულია მთა-მდელოსა და მდელოსტეპის ლანდშაფტი, მათ ქვემოთ სამხრეთ კალთაზე მთის სტეპია, ჩრდილოეთ კათლაზე და ხეობებში ნაძვნარი.

ლიტრატურა
უილიამ ჯიოკი

უილიამ ჯიოკი (; დ. 12 მაისი, 1895 — გ. 28 მარტი, 1982) — ამერიკელი ქიმიკოსი. 1949 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მან თავისი განათლების და პროფესიული კარიერის უმეტესი დრო კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლიში გაატარა.

ბიოგრაფია
უილიამ ჯიოკი 1895 წლის 12 მაისს დაიბადა ონტარიოში, კანადაში.

ჯიოკის მშობლები იყვნენ ამერიკის მოქალაქეები. მას შემდეგ რაც უილიამი ოჯახთან ერთად ამერიკაში დაბრუნდა, მან სწავლა დაიწყო მიჩიგანის ერთ-ერთ საჯარო სკოლაში.
მამის გარდაცვალების შემდეგ, ჯიოკი ოჯახთან ერთად მშობლიურ ადგილას, ნიაგარაში დაბრუნდა.

1920 წელს, ქიმიაში „კალიფორნიის უნივერსიტეტისგან“ მიენიჭა ბაკალავრის წოდება, ხოლო 1922 წელს დოქტორანტის წოდება.

1932 წელს ჯიოკი დაქორწინდა მურიელ ფრანცეს ეშლიზე. მათ მოგვიანებით ეყოლათ ორი ვაჟი. უილიამ ჯიოკი გარდაიცვალა 1982 წლის 28 მარტს, ბერკლიში, კალიფორნიაში.
ქუნთრუშა

ქუნთრუშა — მწვავე ინფექციური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ტემპერატურის აწევა, ანგინა და გამონაყარი კანზე. პირველად აღწერა ინგლისელმა მეცნიერმა ტ. სიდენჰემმა ( საუკუნე). დაავადებას იწვევს ჯგუფის ბეტაჰემოლიზური სტრეპტოკოკი, რომელიც გამოიმუშავებს ტოქსინს. ინფექციის წყაროა დაავადებული და ბაქტერიამატარებელი ადამიანი. გადაეცემა ძირითადად ჰაერ-წვეთოვანი გზით. უმეტესად ავადდებიან 6-7 წლის ბავშვები. ავადობა მეტია შემოდგომასა და ზამთარში. ახასიათებს პერიოდულობა, მატულობს ყოველ მე-4-მე-6 წელს. ქუნთრუშის გადატანის შემდეგ რჩება მყარი იმუნიტეტი. ინკუბაციური პერიოდი 2-7 დღე გრძელდება.

იწყება მწვავედ, მაღალი სიცხით, პირღებინებით, ანგინით. კისრის ზედა ლიმფური კვანძები გადიდებული და მტკივნეულია. პირველ-მეორე დღესვე ჰიპერემიულ კანზე ჩნდება წითელი წვრილწერტილოვანი გამონაყარი. ენა იფარება მოთეთრი ნაცრისფერი ნადებით. მე-4-5 დღიდან ენა სუფთავდება, ხდება მარცვლოვანი, ჟოლოსებრი. მე6-10 დღეს იწყება კანის აქერცვლა. არჩევენ ქუნთრუშის მსუბუქ, საშუალო და ძლიერ ფორმებს. მძიმე ფორმა შესაძლოა იყოს ტოქსიკური, დაზიანდეს ნერვული და გულ-სისხლძარღვტა სისტემა, სეპტიკური (ნეკროზული ანგინით) და ტოქსიკურ-სეპტიკური. ქუნთრუშას გართულებებია: კისრის ჩირქოვანი ლიმფადენიტი, ოტიტი, მასტოიდიტი, ცხვირის დანამატი ღრუების ანთება, სინოვიტი, გულის დაზიანება, ნეფრიტი, სეფსისი. გართულებები ძლაიან იშვიათია. მკურნალობის პირობებში სიკვდილიანობა თითქმის არ არის. მკურნალობა: ანტიბიოტიკები, სიმპტომური საშუალებები.
ქუნცა

ქუნცა, ქვუნცა — ისტორიული სოფელი საქართველოში, ერუშეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1240 მ., ასპინძიდან 19 კმ., აწყვიტადან 1 კმ. შედიოდა ასპინძის რაიონის აწყვიტის სასოფლო საბჭოში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა, მემინდვრეობა და მებაღეობა, მოქმედებდა ხის სახერხი საამქრო და ბაზალტის საბადო. საუკუნის აღწერებში სოფელი აღარ იხსენიება.
ოტო დილსი

ოტო პოლ ჰერმან დილსი (; დ. 23 იანვარი, 1876 — გ. 7 მარტი, 1954) — გერმანელი ქიმიკოსი. 1950 წელს, გერმანელ ქიმიკოსთან კურტ ალდერთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. განათლება მიიღო ბერლინის უნივერსიტეტში, სადაც მოგვიანებით მუშაობაც დაიწყო. კიელის უნივერსიტეტში მუშაობისას გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი, იგი პენსიაზე გასვლამდე ამ უნივერსიტეტში იყო დასაქმებული.

ადრეული ცხოვრება
დიელსი 1876 წლის 23 იანვარსს დაიაბადა ჰამბურგში, გერმანიაში. ორი წლის ასაკში ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში. ბერლინის უნივერსიტეტში სწავლამდე დადიოდა ბერლინის ერთ-ერთ გიმნაზიაში. ქიმია შეისწავლა გერმანელი ქიმიკოსის და ნობელის პრემიის ლაურეატის ემილ ფიშერის მეთვალყურეობის ქვეშ, სწავლა დაამთავრა 1899 წელს.

პროფესიული კარიერა
სწავლის დამთავრებისთანავე მიიღო სამუშაო შეთავაზება „ბერლინის უნივერსიტეტისგან“, ქიმიის სკოლაში. 1913 წელს გახდა ქიმიის დეპარტამენტის განყოფილების უფროსი. მან ეს სამუშაო თანამდებობა 1915 წელს დატოვა და „კიელის უნივერსიტეტში“ დასაქმდა, უნივერსიტეტში კურტ ალდერთან ერთად შეიმუშავა „დილს-ალდერის რეაქცია“, რომლისთვისაც ორივე მათგანს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. ეს ნამუშევარი მნიშვნელოვანი იყო სინთეზური რეზინის და პლასტიკური ნაერთების წარმოებისთვის.

პირადი ცხოვრება
დილსი 1909 წელს დაქორწინდა პაულა გეიერზე. წყვილს ეყოლა 5 შვილი, სამი ვაჟი და ორი ქალიშვილი. მათი ორი შვილი მეორე მსოფლიო ომის დროს გარდაიცვალა. თავისუფალ დროს დილსი კითხულობდა, უსმენდა მუსიკას და მოგზაურობდა. გარდაიცვალა 1954 წლის 7 მარტს.
ქურა

ქურა — ლითონის გამოსადნობი, გადასადნობი, გასახურებელი, მინის სალღობი, კერამიკული ნაკეთობების გამოსაწვავი ღუმელი. ქურა თავღია, აგურით ამოვსებული ფოლადის სათავსოა, მას გვერდით კედლებში ჰაერის მისაწოდებელი ნახვრეტები — ქშინები — აქვს. ქვის აირადი პროდუქტები ქურის ღია თავიდან ან გამწოვი მილით გადის. ქურა მუშაობს ხის ნახშირით, კოქსით, ნავთობით ან აირით. მისი მარგი ქმედების კოეფიციენტი 5 %-ს არ აღემატება.

ისტორია კავკასიაში
საქართველოს ტერიტორიაზე უძველესი ლითონდამსხმელი ქურების ნაშთები აღმოჩენილია ამირანის გორაზე (ადრინდელი ბრინჯაოს ხანა), წაღვერის სახელოსნოში, ნაცარგორაზე. ასევე დიდი მეტალურგიული კომპლექსი გათხრილია მეწმორის ბორცვზე. ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სხვადასხვა პოუნქტში შესწალილია ძვ. წ. -ახ. წ. - საუკუნეების ცივი ბერვის რკინის საწურიქურა-სახელოსნოთა ნაშთები. სახელოსნო შედგებოდა მადნის გამოსაწავავი დიდი ქურისა და ორსექციიანი პატარა ქურისაგან, რომელშიც ხდებოდა რკინის გაწურვა (ზედა სექცია), ნახშირში მისი აღდგენა და გუნდის სახით დაგროვება (ქვედა სექცია). ჰაერის ნაკადს საბერველით აწოდებდნენ. რკინის გამოდნობა მაგნეტიტური ქვიშებიდან სავარაუდოა ყულევისა და ანასეულის წინანატიკური ხანის სახელოსნოთა ქურებში. საქართველოს სხვადასხვა ადგილას გამოვლენილია წინაანტიკური ხანის, ანტიკური ხანის, - საუკუნის და საუკუნის ლითონის სადნობი ქურა-სახელსნოთა ნაშთები. მათგან მნიშვნელოვანია ქვემო ქედის სახელოსნო, სარკინე ბამბების ნამოსახლარი, წედისის სახელოსნოები.

უძველესი სამეთუნეო ქურის ნაშთი კავკასიაში შემორჩენიილა ყუბანის დოლმენური კულტურიდან. კერამიკული სახელოსნოები შესწავლილია ხოვლეგორის ნამოსახლართან, სადაც წარმოება ცალკე დარგად იყო გამოყოფილი. სამეთუნეო ქურების ნაშთები აღმნოჩენილია კახეთში, ხირსაში, კარსნისხევში, თბილისში, დმანისის ნაქალაქარზე, თელავში, ახალქალაქში, ჟინვალის ნაქალაქარზე, თრანში.

მინის სადნობი ღუმელების (თაკარების) ნაშთები შესწავლილია ორბეთთან და ნატბეურში.
არჩილ ქურდიანი

არჩილ ქურდიანი (დ. 13 მარტი, 1903, თბილისი — გ. ოქტომბერი, 1988) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961), სსრკ სახალხო არქიტექტორი (1970).

ბიოგრაფია
დაიბადა ქართველი ინჟინრის გრიგოლ ქურდიანის ოჯახში.
1922-1929 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1936-1944 წლებში იყო თბილისის მთავარი არქიტექტორი. 1948 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1959-1962 წლებში იყო საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის თავმჯდომარე. 1960 წელს გახდა პროფესორი.

ნამუშევრები
საქართველოს სსრ პავილიონი საკავშირო საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენაზე მოსკოვში, 1939; გ. ლეჟავას მონაწილეობით, სსრკ სახელმწიფო პრემია 1941
დინამო არენა, 1933-1937, რეკონსტრუქცია 1976, გ. ქურდიანთან ერთად
, პირველი რიგი 1957, მეორე რიგი 1974; ქ. ფორაქიშვილ-სოკოლოვასთან, გ. ქურდიანთან, გ. აბაშიძესთან ერთად
დიდუბის ხიდი
იოსებ სტალინის სახლ-მუზეუმი გორში, 1956, ქ. ფორაქიშვილ-სოკოლოვასთან ერთად
გორში, ქ. ფორაქიშვილ-სოკოლოვასთან ერთად
იოსებ ქურდიანი

იოსებ ქურდიანი (დ. 13 მაისი, 1900, თბილისი — გ. 27 ოქტომბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი მეტეოროლოგი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერების კანდიდატი (1943), პროფესორი (1970).

ბიოგრაფია
1924 წელს დაასრულა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1929 წლიდან მუშაობდა იქვე. იყო ერთ-ერთი პირველი ქართველი მეტეოროლოგი. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საქართველოში მეტეოლოლოგიიის განვითარებაში. მისი შრომები ეხება ამინდის პროგნოზების და აეროლოგიის საკითხებს. 1950 წელს გამოსცა „მეტეოროლოგიის საფუძვლები“. 1979 წელს მისი სახელი ეწოდა თსუ-ს მეტეოროლოგიურ სადგურს.
თათრის სრუტე

თათრის სრუტე — სრუტე ევრაზიის კონტინენტსა და კუნძულ სახალინს შორის. ნეველსკოის სრუტის, ამურის ლიმანისა და სახალინის ყურის მეშვეობით აერთებს ოხოტისა და იაპონიის ზღვებს. სიგრძე 663 კმ, სიგანე 40 კმ-დან (ჩრდილოეთში) 324 კმ-მდე (სამხრეთში), ნეველსკოის სრუტეში 7,3 კმ-მდე. უმცირესი სიღრმე ფარვატერში 8,0 მეტრი. მატერიკისა და კუნძულის სანაპიროები სამხრეთში მთიანია, ჩრდილოეთში დაბალი, უდიდესი ნაწილი მოვაკებული. ზამთარში იყინება. მოქცევები სამხრეთში ნახევარდღეღამური და შერეულია, სიმაღლეში 2,7 მ-მდე, ამურის ლიმანში — არაწესიერი ნახევარდღეღამური, 2,0 მ-ზე მაღალი. მნიშვნელოვანი პორტებია: ვანინო, ალექსანდროვსკ-სახალინსკი, ნეველსკი, ხოლმსკი (რუსეთი).
თამაზ თხელიძე

თამაზ თხელიძე (დ. 13 ივნისი, 1953, სოფელი თამარაშენი, ქარელის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ცხინვალის ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი და საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი).
დიმიტრი იანკოვსკი

დიმიტრი იანკოვსკი (დ. 21 აპრილი, 1937, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პედაგოგი.

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ილია კალანდაძე

ილია კალანდაძე (დ. 18 ნოემბერი, 1960, დაბა ლაითური, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 აპრილი, 2015) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი და მოსკოვის სამთო-ქიმიური ნედლეულის სახელმწიფო ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ზაზა კანდელაკი

ზაზა კანდელაკი (დ. 28 იანვარი, 1958, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, მეცნიერი.

1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
დავით კაპანაძე (პოლიტიკოსი)

დავით კაპანაძე (დ. 16 თებერვალი, 1967, ლაგოდეხი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1991 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი, სპეციალობით ავტომატიზაცია და კომპლექსური მექანიზაცია მანქანათმშენებლობაში. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი). 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლაგოდეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
ნელი კახიძე

ნელი კახიძე (დ. 24 ივნისი, 1961, სვერდლოვსკის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია — გ. 19 სექტემბერი, 2001) — ქართველი პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, ფილოლოგი.

1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და 1993 წელს ასპირანტურა. რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემია. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
ლილი გეგელია

ლილი გეგელია (დ. 12 აგვისტო, 1923, თბილისი — გ. 21 ნოემბერი, 2000, იქვე) — ქართველი საესტრადო მომღერალი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1961). საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1989). ღირსების ორდენის კავალერი (1997).

მამის დახვრეტისა და დედის დაპატიმრების შემდეგ იზრდებოდა ქუთაისში. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი და თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი (ვოკალური, 1942).

1954 წლიდან იყო საქართველოს რადიოს, ხოლო 1956 წლიდან საქართველოს საესტრადო ორკესტრ „რეროს“ წევრი; საგანგებოდ მისთვის ქმნიდნენ სიმღერებს ქართველი და რუსი კომპოზიტორები, მათ შორის აღსანიშნავია: ლილი იაშვილის,კონსტანტინე პევზნერი რევაზ ლაღიძე, გიორგი ცაბაძე, ბიხინა კვერნაძევაჟა აზარაშვილი, , შოთა მილორავა ,ნოდარ მამისაშვილი, ალექსანდრე შავერზაშვილი, გურამ ბზვანელი. არნო ბაბაჯანიანი, პეტრე რაიკოვი, კალმანოვსკი და სხვ.

თავად აქვს დაწერილი სიმღერები:" უფლისციხესთან“ (მურმან ლებანიძის ლექსი), „გელათი“ (ჯანსუღ ჩარკვიანის ლექსი), „მოდიოდა ნინო მთებით (ანა კალანდაძის ლექსი),

ახმოვანებდა ფილმებს: მედეა ჯაფარიძე — „წარსული ზაფხული“ (კომპოზიტორი ოთარ გორდელი), ნატა კობახიძე — „ყვავილი თოვლზე“ (კომპოზიტორი რევაზ ლაღიძე), დოდო ჭიჭინაძე — „ნინო“ (კომპოზიტორი რევაზ ლაღიძე), მეგი წულუკიძე — „პალიასტომი“ (კომპოზიტორი დავით თორაძე), ლია ელიავა — „ჭიაკოკონა“ (კომპოზიტორი ბიძინა კვერნაძე); ასრულებდა ქართველ კომპოზიტორთა საესტრადო სიმღერებს: ლილი იაშვილი „ია-ია“, კონსტანტინე პევზნერი „გამოდი“, „გაზაფხულის ბრალია“, პეტრე ნალბანდიშვილი „ლურჯი იები“, ბიძინა კვერნაძე „სად მიხვალ“, გიორგი ცაბაძე „ჩემს სახლთან პატარა ბაღია“; გასტროლებით იმოგზაურა: სსრკ-ში, ინგლისში, შოტლანდიაში, ბელგიაში, ნიდერლანდებში, გერმანიაში, პოლონეთში, უნგრეთში, ჩეხოსლოვაკიშა; სოლო კონცერტებით — სსრკ-ში, გერმანიაში

ბბს-იმ ჩაიწერე მისი სამი სიმღერა

გარდაიცვალა 2000 წლის 21 ნოემბერს, თბილისში. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
ცერცვაძე

საკუთარი სახელი ცერცვაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ავთანდილ ცერცვაძე — ქართველი სუმოისტი
გიორგი ცერცვაძე — ქართველი ფეხბურთელი
გრიგოლი (ცერცვაძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
თეიმურაზ ცერცვაძე — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
თენგიზ ცერცვაძე — ქართველი იმუნოლოგი
იზანი ცერცვაძე — ქართველი სამხედრო მფრინავი
ილია ცერცვაძე — ქართველი ენათმეცნიერი
მარიამ ცერცვაძე — ქართველი სამბოისტო
შალვა ცერცვაძე — ქართველი ინჟინერი, მეტეოროლოგი
ჯემალ ცერცვაძე — ქართველი ხელბურთელი
სიმონ შავგულიძე

სიმონ იობის ძე შავგულიძე (დ. 29 მარტი, 1894, ქუთაისი, — გ. 1 აპრილი [ახ. სტ. 14 აპრილი], 1918, ანარიის ფორტი, ბათუმის ახლოს) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, კაპიტანი, ოსმალეთთან 1918 წლის ომის გმირი.

დაიბადა სასულიერო პირის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის და ტავრიდის სასულიერო სემინარიაში (დაამთავრა 1914). კიევის სამხედრო სასწავლებელში პრაპორშიკთა კურსის გავლის შემდეგ მონაწილეობდა მსოფლიო ომში (1914-1918) მოდლინის 57-ე ქვეითო პოლკის მეტყვიამფრქვევეთა გუნდის შემადგენლობაში. იბრძოდა დასავლეთის ფრონტზე. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ბრძოლებში სოფ. კნერუტთან (24 მაისი, 1916) და კორიტნიცასთან (5 ივნისი, 1916), რისთვისაც მიიღო გიორგის ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“ და წმ. გიორგის ხარისხის ორდენი (ორივე, 1916). ასევე დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის და , წმ. ანას და ორდენებით.

1917 წელს მიიღო შტაბს-კაპიტნის წოდება. იმავე წლის ბოლოს საქართველოში დაბრუნდა და მონაწილეობდა მიიღო დეკემბერში ქუთაისში ანარქიის ჩახშობაში. შემდეგ მსახურობდა ბათუმში. ოსმალეთის არმიის ბათუმზე შეტევის დროს დაინიშნა მიხეილის ციხესიმაგრის ერთ-ერთი საკვანძო გამაგრებული პუნქტის — ანარიის ფორტის კომენდანტად. მიუხედავად ბათუმის თითქმის უბრძოლველად ჩაბარებისა, შავგულიძემ და მისმა რამდენიმე ათეულმა თანამებრძოლმა 1918 წლის 31 მარტის/1 აპრილის ღამეს ანარიის ფორტის ბრძოლაში დიდი წინააღმდეგობა გაუწიეს ოსმალეთის ჯარებს. ბრძოლაში დაიღუპნენ შტაბს-კაპიტანი შავგულიძე, შტაბს-კაპიტანი ონისიფორე დოლიძე, პორუჩიკი აბესალომ ხარაიძე, პრაპორშჩიკი დავით ვანიძე და 50-მდე რიგითი.

სიკვდილის შემდეგ (1918 წლის ნოემბერი) მიენიჭა კაპიტნის წოდება. 1918 წლის მაისში შავგულიძის ნეშტი მისმა ძმამ (იურისტ შალვა შავგულიძის პაპა) ბათუმიდან ქუთაისში გადაასვენა. ის მთავარანგელოზის ეკლესიის ეზოში (დღევანდელი ქუთაისის მერიის შენობის მიმდებარედ) დაკრძალეს.

1944-1946 წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დაანგრია და საფლავი დაიკარგა.
შავგულიძე

საკუთარი სახელი შავგულიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ანზორ შავგულიძე — ინჟინერი
გიორგი შავგულიძე — მსახიობი
ერმალოზ შავგულიძე — სამხედრო პირი
თამაზ შავგულიძე — იურისტი
თამარ შავგულიძე — რეჟისორი
თენგიზ შავგულიძე — მსოფლიო ომის პარტიზანი, იარაღის კონსტრუქტორი
ნინელი შავგულიძე — თერაპევტი
სიმონ შავგულიძე — სამხედრო პირი
შალვა შავგულიძე — ადვოკატი, პოლიტიკოსი
შოთა შავგულიძე — ფეხბურთელი
ივანე ცომაია

ივანე მაქსიმეს ძე ცომაია (დ. 1879 — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, სახალხო გვარდიის ერთ-ერთი ლიდერი 1918-1921 წლებში.

ბიოგრაფია
მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. პოდპორუჩიკის ჩინით მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-1905) და მძიმედ დაიჭრა. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მენშევიკური ფრთის აქტივისტი. მსოფლიო ომის (1914-1918) დაწყების შემდეგ კვლავ გაიწვიეს ჯარში. იბრძოდა დასავლეთის ფრონტზე. 1915 წელს დაიჭრა. 1917 წელს საქართველოში დაბრუნდა და რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება. სამეთაურო თანამდებობებზე იყო საქართველოს სახალხო გვარდიაში: 1918-1919 წლებში იყო გურიის გვარდიის ბატალიონის, 1919-1921 წლებში — თბილისის ბატალიონის უფროსი. მონაწილეობდა იმ პერიოდის თითქმის ყველა მნიშვნელოვან ბრძოლაში. 1920 წელს ჩააბარა თბილისის უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ ფაკულტეტზე. 1921 წლის თებერვალში მონაწილეობდა საბჭოთა რუსეთის ჯართან შეტაკებებში სადახლოსა და ნავთლუღში, შემდეგ თავისი ბატალიონით უკან დაიხია ლანჩხუთამდე, სადაც 25 მარტს მთელი აღჭურვილობა და შემადგენლობა ცომაიამ საბჭოთა მთავრობას გადასცა. იმავე წლის ივლისში ახალმა ხელისუფლებამ მისი დაპატიმრება სცადა, რის გამოც ცომაია არალეგალურად ცხოვრობდა ოზურგეთის მაზრაში. 1924 წლის 9 ივლისს ჩეკამ დააპატიმრა ანტისაბჭოთა ამბოხების მზადებაში მონაწილეობისთვის. აგვისტოს აჯანყების დღეებში დახვრიტეს.
ცხინვალის ტროლეიბუსი

ცხინვალის ტროლეიბუსი — ყოფილი საქალაქო ტროლეიბუსის სისტემა საქართველოს ქალაქ ცხინვალში. არსებობდა 1982–1990 წლებში. დაიხურა ქართულ-ოსური კონფლიქტის გამო.

ისტორია
ცხინვალში ტროლეიბუსის მოძრაობა გაიხსნა 1982 წლის 25 ივნისს. მოძრავ შემადგენლობაში იყო 6 (1986), შემდეგ 9 ერთეული -9 (იგივე -682).

ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს 1989–1990 წლებში ქალაქში არსებული უწესრიგობის გამო სატროლეიბუსო მიმოსვლა დაკნინდა და 1990 წლის დეკემბერში საბოლოოდ შეწყდა. ტროლეიბუსები დიდხანს იდგა ვაგზლის მოედანზე, თუმცა მოძრაობა არ აღდგენილა. შემდგომში საკონტაქტო ქსელი და მოძრავი შემადგენლობა ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ გაიძარცვა. შემორჩა მხოლოდ ძარების სადგარები.
ოთარ კეჟერაშვილი

ოთარ კეჟერაშვილი (დ. 4 ივნისი, 1943, სოფელი მარტყოფი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
ვლადიმერ კვარაცხელია

ვლადიმერ კვარაცხელია (დ. 17 ივლისი, 1950, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1995-1998 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. უფლებამოსილება შეუწყდა ვადამდე პირადი განცხადების საფუძველზე.
ბერიშვილი

საკუთარი სახელი ბერიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აკაკი ბერიშვილი — არქიტექტორი
გურამ ბერიშვილი — მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი
დიმიტრი ბერიევი (ბერიშვილი) — პოეტი
ერემია ბერიშვილი — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
ზაქარია ბერიშვილი — რეჟისორი, მსახიობი
იოსებ ბერიშვილი — მოჭიდავე
იური ბერიშვილი — მხატვარი
კოლა ბერიშვილი — მომღერალი, ლოტბარი
პავლე ბერიშვილი — პოლიტიკოსი
შალვა ბერიშვილი — პოლიტიკური ემიგრანტი, მზვერავი
დევდარიანი

საკუთარი სახელი დევდარიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გაიოზ დევდარიანი — ბოლშევიკი პარტიული და პოლიტიკური მოღვაწე
გიორგი დევდარიანი — ქართველი საფეხბურთო მწვრთნელი
გრიგოლ დევდარიანი — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი
დავით დევდარიანი — ქართველი ფეხბურთელი
დავით (დევდარიანი) — სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
ზაქარია დევდარიანი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
თამაზ დევდარიანი — ქართველი მოქანდაკე
იური დევდარიანი — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი
კლავდია დევდარიანი — მწერალი, პედაგოგი
ნანა დევდარიანი — ქართველი პოლიტიკოსი
სეით დევდარიანი — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი