iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბურიშები

ბურიშები — პაკისტანის მიერ კონტროლირებადი ქაშმირის ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი. საუბრობენ ბურუშასკის იზოლირებულ ენაზე. მოსახლეობის რაოდენობა დაახლოებით 87 ათასი ადამიანი.

რუსი ლინგვისტების ვარაუდით ბურიშები არიან სინო-კავკასიელთა შთამომავლები, რომლებმაც ასიმილაცია განიცადეს ინდოევროპელებთან.

ბურიშები არიან ისლამის მიმდევრები.
მოჰამედ განუში

მოჰამედ განუში (; დ. 18 აგვისტო, 1941, სუსა, ტუნისი) — ტუნისელი პოლიტიკოსი, ტუნისის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2011 წლის 14-15 ნოემბერს, ტუნისის პრემიერ-მინისტრი 1999-2011 წლებში.

ტუნისის რევოლუციის დროს პრეზიდენტი ზინ ელ-აბიდინ ბენ ალი გაიქცა ქვეყნიდან და 2011 წლის 14 ნოემბერს დატოვა პრეზიდენტის თანამდებობა. ტუნისის კონსტიტუციის 56-ე მუხლის მიხედვით პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება დაევალა პრემიერ-მინისტრ მოჰამედ განუშის. მოვალეობის შესრულებელი იყო ორი დღის განმავლობაში.

2011 წლის 27 თებერვალს გადადგა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და გადავიდა ოპოზიციაში.
ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაცია

ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაცია — საზოგადოებრივ საწყისებზე დაფუძნებული ისტორიკოსებისა და ისტორიის პედაგოგების გაერთიანება. დაფუძნდა 1997 წელს. 1998 წლიდან გახდა ისტორიის პედაგოგთა ევროპული ასოციაციების გაერთიანების, „ევროკლიოს“ წევრი, რამაც ხელი შეუწყო ასოციაციის უშუალო კავშირს მსგავს ევროპულ ასოციაციებთან და ევროპაში მიმდინარე პროექტებთან.

მიზანი
ასოციაციის ძირითადი მიზანია ისტორიის დარგისა და ისტორიის სწავლების განვითარების ხელშეწყობა. საამისოდ ორგანიზაციას შემოკრებილი ჰყავს როგორც ადგილობრივი, ასევე უცხოური კადრები - პროფესორები, მასწავლებლები, ექსპერტები, ტრენერები.

პროექტები
ასოციაციის მიერ განხორციელებული პროექტებია:
„ტოლერანტობის მშენებლობა საქართველოში ისტორიის სწავლების გზით“.
ისტორიის კაბინეტების გახსნა სკოლებში.
საბავშვო არქეოლოგია.
ასოციაციის თანამშრომლობა ქართულ ვიკიპედიასთან
ერთდღიანი ვიკი-ბანაკი აფხაზეთის მეორე საჯარო სკოლაში
რაიჯინი

— ელვის, ქუხილისა და ქარიშხლის ღმერთი შინტოიზმსა და იაპონურ მითოლოგიაში. მისი სახელი შედგება იაპონური სიტყვებისგან რაი ( — „ქუხილი“) და შინ ( — „ღმერთი“ ან „კამი“). ჩვეულებრივ, იგი წარმოდგენილია, როგორც დემონის შესახედაობის სული, რომელიც უმეტესად, ტომოეს გამოსახულებიან დრუმებზე დაკვრით ქმნის ელვას. ის ასევე ცნობილია სახელებით:

იაკუსა ნო იკაზუჩი ნო კამი: იაკუსა (, რვა), იკაზუჩი (, ქუხილი) და კამი (, სული ან ღვთაება)
კამინარი-სამა: კამინარი (, ქუხილი) და -სამა (, იაპონური პატივსაცემი მიმართვა, აღნიშნავს „ბატონს“, „მთავარს“)
რაიდენ-სამა: რაი (, ქუხილი), დენ (, ელვა) და -სამა (, ბატონი)
ნარუკამი: ნარუ (, ჭექა–ქუხილი) და კამი(, სული ან ღვთაება)

მითები
რაიჯინი, ღვთაებრივი წყვილის იზანამისა და იზანაგის შვილი, იაპონიის შექმნამედე გაჩნდა. ლეგენდის თანახმად, ბუდამ რვა ღმერთს დარმის დაცვა დაავალა, რომელთა შორის ერთ–ერთი რაიჯინი იყო.

იაპონურ კულტურაში
ზოგი იაპონელი მშობელი შვილებს ჭექა-ქუხილის განმავლობაში ჭიპის დაფარვას ასწავლის. ეს განპირობებულია იაპონური რწმენით, რომლის მიხედვითაც რაიჯინი ბავშვების ჭიპსა და მუცელს ჭამს, სწორედ ამაზეა დამყარებული მშობლების სწავლება, რითაც ისინი შვილებს რაჯინის მსხვერპლად ქცევისგან იხსნიან. რაიჯინის მეწყვილეა დემონი რაიჯუ, იაპონურ ხელოვნებაში ფუჯინის სახელით ცნობილი ქარიშხლის ღმერთი.
ტუნისის დროშა

ტუნისის დროშა — ტუნისის ეროვნული სიმბოლო გერბთან და ჰიმნთან ერთად.

დროშა მიღებულია 1831 წელს ტუნისის ბეის ალი ჰუსეინ -ის ბრძანებით. 1959 წლის 1 ივნისს დროშა დამოუკიდებელი ტუნისის ეროვნულ სიმბოლოდ გამოცხადდა. 1999 წლის 30 ივნისს, შეიცვალა დროშის პარამეტრები, თუმცა პრაქტიკულად დროშის ვიზუალი არ შეცვლილა.

დროშაზე გამოსახული ნახევარმთვარე და ხუთქიმიანი ვარსკვლავი ისლამის ტრადიციული სიმბოლოა, ასევე ითვლება წარმატების სიმბოლოდ. აღნიშნული სიმბოლოები გამოსული იყო ოსმალეთის იმპერიის დროშაზე. ტუნისი წლების განმავლობაში იყო იმპერიის ნაწილი, სიმბოლოები სწორედ ამ ისტორიულ კავშირს გამოხატავს.
ტუნისის გერბი

ტუნისის გერბი — ტუნისის ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად.

აღწერა
გერბი წარმოადგენს ოქროსფერ ფარს, რომელზეც ზემო ნაწილში გამოსახულია გემი, ქვემო ნაწილი გაყოფილია ორად, ერთ ნაწილში გამოსახულია ლომი ხმლით, ხოლო მეორე ნაწილში სასწორი. ფარის ცენტრში, გემის ქვემოთ არაბული წარწერაა „თავისუფლება, წესრიგი, სამართლიანობა“.

გერბზე გამოსახულ ყველა სიმბოლოს თავისი მნიშვნელობა აქვს. ლომი აღნიშნავს წესრიგს, გემი - თავისუფლებას, ხოლო სასწორი - სამართლიანობას. გემი ასევე აღნიშნავს კავშირს ისტორიასთან, ვინაიდან ტუნისი ძველი კართაგენის ტერიტორიაზე მდებარეობს ხოლო კართაგენელები ცნობილი იყვნენ თავიანთი მეზღვაურობით.

გერბის ფარის ზემოთ გამოსახულია ისლამის სიმბოლო ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი.

ისტორია
პირველი გერბი მიიღეს დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან მალევე 1956 წლის 21 ივნისს. გერბის პირველი ვერსია უმნიშვნელოდ განსხვავდებოდა თანამედროვე ვერსიისაგან. პირვანდელ გერბზე დამატებული იყო დროშა და ისრები, ხოლო ლომის და სასწორის მდებარეობა თანამედროვე ვერსიის პირუკუ ვარიანტი იყო.

1987 წელს გერბის სამფეროვანი ფარი გახდა ერთფეროვანი და მიიღო თანამედროვე სახე.

გერბის ისტორია
დილრუბა სულთანი

დილრუბა სულთანი (1594 – 1623) — ოსმალეთის პრინცესა. მეჰმედ -ს (1595-1603) და ჰალიმე სულთნის ქალიშვილი, აჰმედ -ის (1603-1617) და მუსტაფა -ის (1617-1618/1622-1623) და, მურად -ის (1623-1640) მამიდა.

ბიოგრაფია
მისი სახელი უცნობია, თუმცა რამდენიმე თანამედროვე ინფორმაციის თანახმად, რომ მისი სახელი იყო დილრუბა სულთანი, ან დილ-ბერ სულთანი, იგი დაიბადა მანისაში 1594 წელს. იგი იყო მეჰმედ -ის და მისი აფხაზი ცოლის ჰალიმე სულთნის ქალიშვილი.

იგი გარკვეულწილად გავლენიანი იყო ჰარამჰანებში მისი ძმების მმართველობის დროს. განსაკუთრებით აჰმედ -ის მმართველობის ბოლო წლებში და მუსტაფა -ის მმართველობისას, როცა იგი მოქცეული იყო დედამისის — ჰალიმე სულთნის და მისი მეუღლის — ქარა დავუდ ფაშას კონტროლის ქვეშ.

მისი მეუღლე დავუდ ფაშა მოკლე დროით, მუსტაფა -ის მმართველობისას (1617-1618) დანიშნული იყო კაპუდან ფაშად. 1622 წლის 20 მაისს დაინიშნა დიდ ვეზირად 1623 წლის იანვრამდე. შეეძინა ორი შვილი, ერთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.

მისი ცხოვრება უცნობია, მას შემდეგ, რაც მისი მეუღლე გარდაიცვალა, ზოგიერთი ამბობს, რომ იგი მეორედ გათხოვდა, ხოლო ზოგიერთი ამბობს, რომ იგი გარდაიცვალა 1623 წელს.

ფილმოგრაფია
2016 წლის ტელესერიალ „დიდებული საუკუნე: ქიოსემში“, დილრუბა სულთანს განასახიერებს თურქი მსახიობი იოიქუ ქარაიელი.
სოკოლკის ბრძოლა

სოკოლკის ბრძოლა — ბრძოლა გაიმართა 1709 წლის 11 (22) აპრილს (12 აპრილი შვედური კალენდრის მიხედვით), ჩრდლოეთის ომის პერიოდში, უკრაინაში შვედეთის და რუსეთის ჯარებს შორის. შვედების მხარეს ასევე იბრძოდნენ ზაპოროჟიის კაზაკები.

წინარეისტორია
1709 წლის კამპანიაში კარლ -ის შვედეთის ჯარი მოქმედებდა უკრაინაში, ამ დროს შვედების მხარეს გადავიდნენ ჰეტმანი ივან მაზეპა კოსტ გარდიენკოს ზაპოროჟიის კაზაკების ნაწილით.

რუსები თავს არიდებნენ დიდ ბრძოლას, თუმცა აწარმოებდნენ „მცირე ომს“ და რეგულარულად ესხმოდნენ შვედების ცალკეულ რაზმებს. 1709 წლის აპრილის დასაწყისში კარლ ევალდ რენე გენერალ-ლეიტენანტის კავალერიის კორპუსი გაემართა „მტრის თავდაცვის დასათვალიერებლად“ და „ზაპოროჟიების გადასაბირებლად“. რუსების წინააღმდეგ შვედებმა გენერალ-მაიორის კარლ გუსტავ კრუზეს კავალერია გამოგზავნეს კაზაკებთან ერთად.

ოთხი ათასმა შემატებულმა კაზაკმა შვედეთის რეგულარულ რაზმზე არასასურველი შთაბეჭდილება დატოვა: „გაუნათლებელი და უსარგებლო ხალხი, მესამედს არ ჰქონდა იარაღი,მხოლოდ მოკლე შუბები და ცელი ბოძებზე“. იარაღის ურემზე შემოგდებისას, ორი ათასი კაზაკი „მოდიოდა როგორც დიდი ცხვრის ფარა“ მათ გვერდით კი 2,5 ათასი შვედი კავალერი. ისინი იმდენად დაიღალნენ ღამის მარშში, რომ შვედებმა ბრძოლამდე დატოვეს თავიანთი მხედრობის ნახევარი მათი დაფარვისთვის.

ბრძოლა
1709 წლის 11 (22) აპრილს (12 აპრილი შვედური კალენდრის მიხედვით) შვედებმა გამოიყენეს ნისლი და უეცრად თავს დაესხნენ რუსების კარლ ევალდ რენეს კავალერიის კორპუსს და მიიწყვდიეს ის მდინარესთან. ზაპოროჟიის კაზაკებმა დაიწყეს რუსი კოლონიის გაძარცვა, უარი თქვეს დამორჩილებოდნენ გენერალ კრუზეს. რენემ შეძლო წესრიგის განახლება და გარღვევაზე წავიდა.

შვედები წერდნენ რომ, რუსებს 11 მილის მანძილზე უთვალთვალებდნენ, ამის მიუხედავად რუსების დანაკარგს წარმოადგენდა 400 დაშავებული და 1000 დაზარალებული. თვითონ შვედები თვლიდნენ, რომ დანაკარგს 290 ადამიანი, როგორც დაშავებულები ისე დაზარალებულები.

რენემ თავის მხრივ განაცხადა მოგების და 800 გარდაცვლილი შვედის შესახებ (მათ შორის პოლკოვნიკი ჰილდენშტერნი), ასევე ხელთ იგდეს 4 იარაღი. თავისი დანაკარგი 50 ადამიანად შეაფასა.

შედეგები
ბრძოლას არშეუცვლია სტრატეგიული სიტუაცია. კარლ -ის ჯარმა გადაინაცვლა მდ. ვორსკლის მარჯვენა სანაპიროზე და მალევე დაიწყო პოლტავის ალყაში მოქცევა.
დიუნეკილენეს ბრძოლა

დიუნეკილენეს ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა,რომელიც მოხდა 1716 წლის 8 ივლისს ჩრდილოეთის დიდი ომის დროს,მაშინ როცა დანიურ-ნორვეგიულმა ძალებმა ტორდენშელდის მეთაურობით დაატყვევეს დიუნეკილე-ფიორდში (სტრომსდატის ჩრდილოეთით, შვეიცარიის დასავლეთ სანაპიროზე) და აგემეს ისეთი დამარცხება,რომელიც შვეიცარიულ ძალებს შეესაბამებოდა. ტორდენშელდის ჯარში 80 პროცენტი მეზღვაურების და 90 პროცენტი მეომრების იყვნენ ნორვეგიელები. შვეიცარიულ რაზმს გემებით გადაყავდათ ჯარი გოტებორგიდან ფრედრიკსტადში.

დანიურ-ნორვეგიულმა ფლოტმა დაამარცხა შვედები, რომელთა საბრძოლო გემები განაწილებული იყო თავდაცვით პოზიციებზე, ამავდროულად მათ გაანადგურეს მცირე ზომის ფორტი, რომელიც შეიარაღებული იყო ექვსი 12-ფუნტიანი იარაღით. მას შემდეგ რაც ყველაზე დიდმა შვეიცარიულმა გემმა -მა აღმართა დროშა, მსუბუქი გემები ეკიპაჟმა სანაპიროზე დატოვა. მოახლოებულმა შვეიცარიულმა ჯარმა ტორდენშელდს საშუალება მისცა უკან დახეულიყო რამდენიმე შვეიცარიულ გემთან ერთად, დანარჩენი გემები კი დაწვეს. დანიურ-ნორვეგიულმა რაზმმა ბრძოლის დროს დაკარგა 76 ადამიანი, მათ შორის იყვნენ როგორ მოკლულები, ასევე დაჭრილები.
ფუჯინი

— იაპონური ქარიშხლის ღმერთი, დაბადებისა და სიკვდილის ქალღმერთის იზანამის შვილი. ერთ–ერთი შინტოს უძველესი ღმერთებიდან.

ის წარმოადგენს საშიშ გრძნეულ დემონს, წითელთავა და მწვანე კანის მქონე ჰუმანოიდს, რომელსაც ლეოპარდის ტყავი აცვია და მხრებზე ქარიშხლის დიდი ტომარა აქვს მოკიდებული.

ფუჯინი იაპონურ ხელოვნებაში გვხვდება რაიჯინთან ერთად, როგორც ელვის, ქარიშხლისა და ჭექა-ქუხილის ღმერთი.
ის მოხსენებულია კოჯიკის წყაროში.
კვაზულუ-ნატალი

კვაზულუ-ნატალი  — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის 9 პროვინციიდან ერთ-ერთი. შეიქმნა 1994 წელს, ნატალის ყოფილი პროვინციისა (ძველი პორტუგალიური დასახელება — „საშობაო“) და ყოფილი ბანტუსტანის — კვაზულუს გაერთიანების გზით.

პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი პიტერმარიცბურგი. ყველაზე დიდი ქალაქი — დურბანი.

გეოგრაფია და კლიმატი
პროვინციის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 94 361 კმ²-ს, რაც თითქმის შეესაბამება პორტუგალიის ფართობს. გეოგრაფიული თვალსაზრისით ეს ტერიტორია შეიძლება დავყოთ 3 რეგიონად: სანაპირო დაბლობი, სამხრეთში ვიწრო და ჩრდილოეთით გაფართოებული. ცენტრალური რაიონები უკავია ბორცვიან პლატოს, რომელიც მაღლდება დასავლეთით. მესამე რეგიონი წარმოდგენილია ორი მთიანი ადგილით: დრაკონის მთებით (დასავლეთით) და ლებომბოს მთებით (ჩრდილოეთით). დრაკონის მთების სიმაღლე აღწევს 3000 მეტრს ლესოთოს საზღვართან ახლოს. ლებომბოს მთები, პირიქით, დაბალი ძველი მთებია, რომლებიც ქმნიან პარალელურ ქედებს სვაზილენდიდან სამხრეთში. პროვინციის ყველაზე უფრო დიდი მდინარე — ტუგელა, მიედინება დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ კვაზულუ-ნატალის პროვინციის ცენტრალურ ნაწილში.

რეგიონის კლიმატი საკმაოდ სხვადასხვანაირია, სანაპიროზე ის სუბტროპიკული და ნოტიოა. დურბანში წლის საშუალო ნალექების რაოდენობა შეადგენს 1009 მმ-ს; დღის ტემპერატურის მაქსიმუმი იანვრიდან მარტის ჩათვლით აღწევს 28 °-ს, მინიმუმი 21 °-ს; ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით ტემპერატურის მაქსიმუმი აღწევს 23 °-ს, ხოლო მინიმუმი ეცემა 11 °-მდე. პროვინციის შიდა რაიონებში ზაფხულის ტემპერატურა ედრება სანაპიროს რაიონების ტემპერატურას, მაშინ როდესაც ზამთარი უფრო ცივია. ზამთარი დრაკონის მთებში — ცივი და თოვლიანია, ყველაზე უფრო მაღალი მწვერვალები ზაფხულშიც კი დაფარულია თოვლის თხელი საფარით. სანაპიროს ჩრდილოეთის ნაწილ ზულულენდისთვის დამახასიათებელია უფრო თბილი და ნოტიო, ტროპიკულთან ახლო მდგომი, კლიმატი.

მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 10 267 300 ადამიანს.. პროვინციის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგნაირადაა წარმოდგენილი: შავკანიანები – 86,8 %; თეთრკანიანები – 4,2 %; ფერადკანიანები – 1,4 %; აზიელები – 7,4 %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
კვაზულუ-ნატალის პროვინცია დაყოფილია 1 საქალაქო და 10 სასოფლო ოლქად:
საქალაქო ოლქი ეთეკვინი
სასოფლო ოლქი ამაჯუბა
სასოფლო ოლქი ზულულენდი
სასოფლო ოლქი უმხანიაკუდე
სასოფლო ოლქი უტჰუნგულუ
სასოფლო ოლქი უმზინიატჰი
სასოფლო ოლქი უტჰუკელა
სასოფლო ოლქი უმგუნგუნდლოვუ
სასოფლო ოლქი ილემბე
სასოფლო ოლქი უგუ
სასოფლო ოლქი სისონკე

ეკონომიკა
ქალაქი დურბანი — სწრაფად მზარდი ქალაქი და დიდი პორტია, რკინიგზით კარგადაა დაკავშირებული ქვეყნის სხვა რაიონებთან. დურბანის და მისი შემოგარენის მრეწველობა მოიცავს შაქრის ლერწამის გადამუშავებას, ტანსაცმლის და ტექსტილის წარმოებას, ქიმიურ, ნავთობგადამამუშავებელ და საქაღალდე მრეწველობას, კაუჩუკის წარმოებას, ავტომობილების აწყობას, კვების მრეწველობას. ასევე არსებობს ალუმინის წარმოების ქარხანა. ასევე მსხვილი ინდუსტრიული ცენტრია პროვინციის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქი ნიუკასლი. აქ მდებარეობენ , სინთეთიკური რეზინის, ქრომის, ქიმიური ნივთიერებების მწარმოებელი საწარმოები, განვითარებულია საფეიქრო საწარმოები.
ტუნისის ჰიმნი

სამშობლოს დამცველები — ტუნისის ეროვნული ჰიმნი. ტექსტის ავტორებია: მოსტაფა სადიქ ალ-რაფიი და აბულ-ქაჯემ ეჩჰები.

ისტორია
ჰიმნის სიტყვები მოდის ლიბანში დაბადებული ეგვიპტელი პოეტის, მოსტაფა სადიქ ალ-რაფიის 1930 წლის ლექსიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი ამბობს, რომ მელოდია ლექსისთვის იყო დაკომპლექტებული მუჰამედ აბდელ ვაჰაბი მიერ, ტუნისელი მუსიკათმცოდნე სალაჰ ელ-მაჰდი აცხადებს, რომ ჰიმნის მელოდია დაიწერა პოეტ აჰმედ ხეირედინის მიერ, ხოლო ორიგინალური მუსიკა პოემისთვის იყო დაკომპლექტებული ზაქარია აჰმადის მიერ.

ჰიმნის ბოლო ვერსია დაიწერა აბულ-ქაჯემ ეჩჰების მიერ. ელ-მაჰდის თქმით, ჰიმნის ეს ვერსია, 1955 წლის ივნისში ნაციონალისტმა მონგი სლიმმა გამოიყენა ჰიმნად.

ცნობილი, როგორც რევოლუციის ჰიმნი, იგი ჟღერდებოდა მმართველი პარტიის -ის შეხვედრების დროს, რომელმაც მოგვიანებით შეცვალა თავისი სახელი და გახდა სოციალისტური დესტურის პარტია. - დროებით გამოიყენებოდა, როგორც ეროვნული ჰიმნი, მონარქიის დასარულს 1957 წლის 25 ივლისიდან 1957 წლამდე, როდესაც მიიღეს ჰიმნად ალ-ხალიდი, როგორც ოფიციალური ჰიმნი, ხოლო 1958 წლის 20 მარტს, იგი შეცვალა --მა. - ჩაანაცვლა ალ-ხალიდმა, 1987 წლის 7 ნოემბრის პუტჩის დროს, რომელიც მოაწყო პრეზიდენტმა ზინ ელ-აბიდინ ბენ ალიმ.

ტექსტი
ეროვნული ჰიმნი
პოემის ორიგინალი
Alfa Romeo Carabo

(ბერტონე ალფა რომეო კარაბო) — სარბოლო ავტომანქანა, რომელიც შემუშავებულია იტალიური საავტომობილო კომპანია -ს მიერ. მანქანა ცნობილია გარდამავალი მწვანე შეფერილობით, რითაც ხოჭო კარაბოს მოგვაგონებს.

„კარაბო“ 1968 წლის პარიზის ავტოშოუსათვის შეიქმნა და მისი ავტორი ბერტონეს დიზაინის სახლში მოღვაწე იტალიელი მარჩელო განდინია. განდინის აგრეთვე ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ავტომობილების დიზაინი, როგორიცაა „ლამბორჯინი ქაუნთაჩი“, „ლანიკა სტრატოსი“, და „ბუგატი 110“. 70-იან წლებში დიზაინერები განუდგნენ მსუბუქ, მომრგვალებულ ფორმებს და ხისტ, მკვეთრ ფორმებზე გადავიდნენ. გემოვნების ცვლილება ყველაზე კარგად ლამბორჯინი „მიურადან“ „ქაუნთაჩზე“ გადასვლისას იგრძნობა.

კარაბოს ინტერიერში სწორი ხაზები და მართკუთხა ფორმები სჭარბობს, ხოლო ავტომობილში მაღლა ასაწევი კარებიდან შეიძლება დაჯდომა.
აღმოსავლეთი კაპლანდი

აღმოსავლეთი კაპლანდი (, , ) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის 9 პროვინციიდან ერთ-ერთი. შეიქმნა 1994 წელს კაპის პროვინციის ყოფილი ნაწილებისაგან, ასევე კვაზიდამოუკიდებელი ბანტუსტანებისაგან — სისკეისაგან და ტრანსკეისაგან. ეს პროვინცია — კოსას ხალხის ძირითადი ტერიტორიაა, რომლისაგანაც წარმოიშვა ბევრი ცნობილი სამხრეთაფრიკელი, აფრიკის ეროვნული კონგრესის ისეთი მოღვაწეების ჩათვლით, როგორებიც არიან პრეზიდენტები ნელსონ მანდელა და ტაბო მბეკი (ორივე ისინი დაიბადნენ ზუსტად ამ პროვინციაში).

აღმოსავლეთ კაპლანდის პროვინციაში მდებარეობს მსხვილი კონურბანიზაცია გებეჰა. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბიშო. მსხვილი ქალაქები — გებეჰა, ისტ-ლონდონი (მსხვილი პორტი), გრეიამსთაუნი. პროვინცია ქვეყანაში ერთ-ერთი უღარიბესია: კერძოდ ეს დაკავშირებულია, ყოფილ ბანტუსტანებში — სისკეიში და ტრანსკეიში ცხოვრების უკიდურესად დაბალი დონით.

ქალაქ გრეიამსთაუნში მდებარეობს სამხრეთ აფრიკაში უძველესი და ყველაზე მაღალი ანგლიკანური ტაძარი — წმინდა მაიკლის და წმინდა ჯორჯის ტაძარი.

გეოგრაფია და კლიმატი
აღმოსავლეთ კაპლანდის პროვინცია ესაზღვრება დასავლეთი კაპლანდის (დასავლეთით), ჩრდილოეთი კაპლანდის (ჩრდილო-დასავლეთით), ფრი-სტეიტის (ჩრდილოეთით) და კვაზულუ-ნატალის (ჩრდილო-აღმოსავლეთით) პროვინციებს, ასევე ლესოთოს (ჩრდილოეთით). სამხრეთით გარს ერტყმის ინდოეთის ოკეანის წყლები.

პროვინციის ტერიტორიის დიდი ნაწილი მთიანი და ბორცვიანია, უმაღლესი წერტილის სიმაღლე მდებარეობს ზღვის დონიდან 3019 მეტრზე. კლიმატი პროვინციის სხვადასხვა რეგიონებში განსხვავებულია, პროვინციის დასავლეთისათვის დამახასიათებელია მშრალი კლიმატი საკმაოდ ცივი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით. უფრო აღმოსავლეთით მდებარე რაიონებში კლიმატი ხდება უფრო ნოტიო და რბილი, სანაპიროზე კი სუბტროპიკული. შიდა მთიანი რაიონები ხასიათდება ცივი ზამთრით.

პროვინციის ერთ-ერთი დიდი მდინარეა — დიდი კეი.

მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 6 562 053 ადამიანს.. პროვინციის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგნაირადაა წარმოდგენილი: შავკანიანები – 86,3 %; თეთრკანიანები – 4,7 %; ფერადკანიანები – 8,3 %; აზიელები – 0,4 %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
აღმოსავლეთი კაპლანდის პროვინცია იყოფა 2 საქალაქო ოლქად და 6 სასოფლო ოლქად:
საქალაქო ოლქები
ნელსონ მანდელა ბეი 
ბაფალო 
სასოფლო ოლქები
ალფრედ ნზო 
ამატოლე 
კაკადუ 
კრის-ჰანი 
ორ-ტამბო 
ჯო გცაბი 

ეკონომიკა
გებეჰაში და ისტ-ლონდონში განვითარებულია საავტომობილო მრეწველობა. გებეჰაში არსებობს ისეთი კომპანიების ამწყობი ხაზები, როგორებიცაა და ; ხოლო ისტ-ლონდონში — -ის დიდი ქარხანა. დღეისათვის მშენებლობის სტადიაშია კოეგას მსხვილი პორტი, გებეჰიდან 20 კმ-ში, რომელიც შეიძლება გახდეს პროვინციის განვითარების მთავარი ფაქტორი.

ასევე მთავარ როლს თამაშობს სოფლის მეურნეობა. სანაპიროს გასწვრივ განვითარებულია თევზის და კალმარების საწარმოო რეწვა.
ეტ-ტადამუნი

ეტ-ტადამუნ-ელ-მნიჰლა — ქალაქი ჩრდილოეთ ტუნისში. განეკუთვნება ქვეყნის უდიდეს საქალაქო აგლომერაციას, რომლის ცენტრიცაა დედაქალაქი ტუნისი. პრაქტიკულად წარმოადგენს მის დასავლეთ გარეუბანს.

ქალაქი დაარსდა 1970-იან წლებში ქალაქების ტადამუნისა (რომლის სახელწოდებაც ითარგმნება, როგორც სოლიდარობა) და მნიჰლას შეერთებით. ადმინისტრაციულად შედის არიანის ვილაიეთის შემადგენლობაში. 2014 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 196 298 ადამიანი და იგი ამ მონაცემების მიხედვით მეოთხე ქალაქია ქვეყანაში.

ტუნისის რევოლუციის დროს ქალაქში მიმდინარეობდა შეტაკებები დემონსტრანტებსა და სამთავრობო ძალებს შორის. იყო მსხვერპლიც.
გაბესი

გაბესი — ქალაქი ტუნისში. მდებარეობს გაბესის ყურის ნაპირზე. გაბესის ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 152 921 კაცი (2014).

ისტორია
ანტიკურ პერიოდში ქალაქს ეწოდებოდა ტაკაპე. სტრაბონი ტაკაპეს მოიხსენიებს როგორც გაბესის ყურის უმნიშვნელოვანეს პორტს. საუკუნეში დაიპყრეს მუსულმანებმა. 1881 წლიდან ქალაქი ფრანგული პროტექტორატის ქვეშაა. მეორე მსოფლიო ომის დროს თითქმის მთლიანად დაინგრა. 1956 წლიდან შედის დამოუკიდებელი ტუნისის შემადგენლობაში. 2013 წლიდან დამეგობრებულია ქალაქ ტრაპიზონთან.

ღირსშესანიშნაობა
გაბესი ცნობილია თავისი ბაზრით. გაბესის ოაზისი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში. ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიაზე ტურისტების ყურადღებას იქცევს ბერბერების სოფელი მატმატა.
ბიზერტა

ბიზერტა — ქალაქი ჩრდილოეთ ტუნისში. ხმელთაშუა ზღვის ნავსადგური. აფრიკის უკიდურეს ჩრდილოეთ წერტილ ბენ-სეკას კონცხთან ახლოს. ტუნისის და მთელი აფრიკის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქი.

ისტორია
ბიზერტა დააარსეს ფინიკიელებმა ძვ. წ. საუკუნეში. ბიზერტის პორტი მდებარეობის გამო მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ისტორიაში. საუკუნეში ქალაქი ხმელთაშუა ზღვის მეკობრეების ბაზა გახდა. საუკუნის ბოლოს დაიწყო რკინიგზის გაყვანა, გზების დაგება, პორტის გაფართოება. 1891-1895 წლებში გაიყვანეს არხი, რომლითაც დააკავშირეს ბიზერტის ტბა და ხმელთაშუა ზღვა. 1895 წლისთვის ნავსადგური გაიხსნა საერთაშორისო ვაჭრობისთვის. ქალაქი მალევე გადავიდა საფრანგეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის დაქვემდებარებაში.

1961 წელ საფრანგეთსა და ტუნისს შორის გაიმართა შეიარაღებული კონფლიქტი ბიზერტის ნავსადგურისათვის, რომელიც ბიზერტის კრიზისის სახელითაა ცნობილი.

გალერეა
ბიზერტის კრიზისი

ბიზერტის კრიზისი  — სამხედრო კონფლიქტი საფრანგეთსა და ტუნისს შორის. მიმდინარეობდა 1961 წლის 19 ივლისიდან 23 ივლისამდე. კონფლიქტის საგანი იყო ბიზერტის ნავსადგური, რომელიც ტუნისის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგაც (1956 წ.) რჩებოდა საფრანგეთის გავლენის სფეროში.

წინარე ისტორია
ტუნისის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ საფრანგეთმა, 1955 წლის 3 ივნისს დადებული შიდა ავტონომიების ხელშეკრულების თანახმად შეინარჩუნა კონტროლი ტუნისის გარკვეულ ტერიტორიებზე. ეს ტერიტორიები იყო ქალაქი ბიზერტა და ტუნისის სამხრეთი ნაწილი. 1956 წლის 22 მარტს, დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან ორ დღეში, ტუნისის პრეზიდენტმა ჰაბიბ ბურგიბამ გამოაცხადა, რომ მისი მიზანია ფრანგული ჯარის გასვლა ტუნისის მთელი ტერიტორიიდან. ტუნისის სამხრეთიდან საფრანგეთის ჯარი გავიდა 1958 წელს, ხოლო ბიზერტა კვლავ რჩებოდა საფრანგეთის ხელში, როგორც საფრანგეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის სტრატეგიული ბაზა.

კონფლიქტი
1961 წლის 27 თებერვალს ჰაბიბ ბურგიბა შეხვდა შარლ დე გოლს. აღნიშნულ შეხვედრაზე საფრანგეთის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ბიზერტის ბაზის არსებობა სტრატეგიულად უმნიშვნელოვანესია საფრანგეთის თავდაცვისათვის.

4 მაისს ფრანგმა ადმირალმა მორის ამანმა განუცხადა ტუნისის მთავრობას, რომ დაიწყო ასაფრენი ბილიკის გაფართოება, რომელიც 1,5 მეტრით გადადიოდა ტუნისის კუთვნილ ტერიტორიაზე. პრაქტიკულად გაფართოება უკვე დაწყებული იყო 15 აპრილს, გაფრთხილების გარეშე. ბურგიბამ საპასუხო ნაბიჯები გადადგა: ეროვნულმა გვარიდიამ ტუნისელი მუშები აიძულა შეეჩერებინათ მუშაობა. 15 ივნისს პრაქტიკულად შეწყდა ასაფრენ ბილიკზე მუშაობა, ხოლო საბოლოოდ 24 ივნისს ადმირალმა ამანმა გასცა ბრძანება მშენებლობის შეწყვეტის შესახებ.

შემდეგ ტუნისმა ააგო დამცავი კედელი ბაზის პერიმეტრზე, რომელმაც საფრანგეთის უკმაყოფილება და სიტუაციის დაძაბვა გამოიწვია. 6 ივლისს ბიზერტაში გაიმართა მრავალათასიანი მიტინგი ჯარის გაყვანის მოთხოვნით. დე გოლისთვის მსგავის ზეწოლა მიუღებელი აღმოჩნდა. 7-13 ივლისს მთელი ტუნისის ტერიტორიაზე გაიმართა მიტინგები, სადაც მოხალისებმა გამოთქვეს ბიზერტის დაცვის სურვილი. ბაზის მთელ პერიმეტრზე სანგრები გათხარეს. ბაზის სამხედრო მომსახურეთა რაოდენობა 7 700 კაცს მოითვლიდა.

13 ივლისს ტუნისის არმია საომარ მზადყოფნაში მოიყვანეს. 19 ივლისს ტუნისის სამმა ბატალიონმა არტილერიის მხარდაჭერით დაიკავეს პოზიციები. საფრანგეთის პრეზიდენტმა მიიღო ბიზერტაში შეჭრის გადაწყვეტილება. 21-22 ივლისის ღამეს გაიმართა გაეროს უშიშროების საბჭოს რიგგარეშე სხდომა, სადაც განიხილეს ტუნისში შექმნილი სიტუაცია. 22 ივლისს ხელი მოაწერეს ცეცხლის შეწყვეტის ხელშეკრულებას. ფრანგულმა მხარემ შეწყვიტა საომარი მოქმედებები. 23 ივლისის დილის რვა საათზე ძალაში შევიდა ცეცხლის სრული შეწყვეტის ხელშეკრულება.

საბოლოოდ ფრანგულმა ფლოტმა ბიზერტა დატოვა 1963 წლის 15 ოქტომბერს. აღნიშნული დღე ტუნისის ეროვნული დღესასწაულია.
ჰასეკი სულთანი

ჰასეკი სულთანი — ოსმალეთის სულთნის მეუღლის ან ხარჭის იმპერიული ტიტული. დროის ადრეული პერიოდისთვის გამოიყენება ეს წოდება, ჰასეკი სულთანი. მისი მნიშვნელობაა „მთავარი მეუღლე“ ან „ერთი საყვარელი“ სულთანი. შემდგომ პერიოდში, მნიშვნელოვნად იწყება წოდების სახეცვლილება და იქცევა უფრო ზოგად ცნებად, როგორიცაა „იმპერიული მეუღლე“. ჰიურემ სულთანი, იყო სულეიმან დიდებულის მთავარი მეუღლე, რომელიც იყო ამ სათაურის პირველი მფლობელი.

ჰასეკი სულთანი გამოიყენებოდა მხოლოდ მე-16, მე-17 საუკუნეში. ამის შემდეგ, ქადინ ეფენდი გახდა უმაღლესი ხარისხის იმპერიეული წოდება სულთნის ცოლებისთვის.

ვადა
სიტყვა (--) მომდინარეობს არაბულიდან და ნიშნავს „ატრიბუტი რაღაც ექსკლუზიურად“.

სულთანი  ეს სიტყვა არაბული წარმოშობისაა, რაც ნიშნავს, „ორგანოს“ ან „სამფლობელოს“. მე-16 საუკუნის დასაწყისიდან, ამ სათაურს ატარებენ.

ცნობილი ჰასეკი სულთნები
ჰასეკი ჰიურემ სულთანი (1502/04 - 1558) — ჰიურემი, პირველი ჰასეკი სულთანი, სულეიმან -ის მეუღლე. იგი იყო პირველი ჰასეკი, პირველი მონა, რომელმაც 1-ზე მეტი შვილი გაუჩინა სულთანს, რადგან ეს მაშინ არ შეიძლებოდა. იგი იყო პირველი მონა, რომელიც სულთანმა ცოლად შეირთო და წესი დაარღვია. ჰიურემს 5 შვილი ეყოლა: შეჰზადე მეჰმედი, მიჰრიმაჰ სულთანი, სელიმ , შეჰზადე ბაიაზიდი, შეჰზადე ჯიჰანგირი. მისი შვილი — სელიმი ტახტის მფლობელი გახდა მაგრამ ჰიურემი ამას ვერ მოესწრო და ვერ მიიღო ვალიდეს ტიტული.

ჰასეკი აფიფე ნურბანუ ვალიდე სულთანი (1524 - 1583) — ნურბანუ, სელიმ -ს მეუღლე. მისმა მეუღლემაც მამას მიბაძა და ნურბანუ ცოლად შეირთო, მანაც 1-ზე მეტი შვილი გააჩინა. მას და სელიმს ეყოლათ 4 შვილი: ესმაჰან სულთანი, გევერჰან სულთანი, შაჰ სულთანი, მურად . მურადის მმართველობისას იყო ვალიდე სულთანი.

ჰასეკი მაჰფეიქერ ქიოსემ ვალიდე სულთანი (1590 - 1651) — ქიოსემი, აჰმედ -ის მეუღლე. მანაც წინამორბედი სულთნების მსგავსად შეირთო ცოლად ქიოსემი და ეყოლათ 9 შვილი: შეჰზადე მეჰმედი, აიშე სულთანი, ფატმა სულთანი, გევერჰან სულთანი, ჰანზადე სულთანი, მურად , შეჰზადე ქასიმი, შეჰზადე სულეიმანი, იბრაჰიმ . მურადის, იბრაჰიმის და ასევე მისი შვილიშვილის — მეჰმედ -ს მმართველობის დროს იყო ვალიდე სულთანი.

ჰასეკი სულთნების სია