iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მატიე ვალბუენა

მატიე ვალბუენა ( დ. 28 სექტემბერი, 1984) — ფრანგი ფეხბურთელი, საბერძნეთის მეორე სუპერ ლიგის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ პირეოსის „ოლიმპიაკოსის“ მეორე გუნდის შემტევი ნახევარმცველი.

საკლუბო კარიერა
2006–2014 წლებში იცავდა მარსელის „ოლიმპიკის“ ღირსებას, რომლის რიგებშიც ერთხელ გახდა საფრანგეთის ჩემპიონი, სამჯერ საფრანგეთის ლიგის თასი, ხოლო ორჯერ საფრანგეთის სუპერთასი მოიპოვა.

2014 წლის ზაფხულში 7 მილიონ ევროდ შეიძინა მოსკოვის „დინამომ“ და სამწლიანი კონტრაქტი გაუფორმა.

სანაკრებო კარიერა
მისი დებიუტი საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში 2010 წლის 26 მაისს, კოსტა-რიკის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. თავისი პირველი გოლი ეროვნული ნაკრების მაისურით, ამავე მატჩში გაიტანა.

2010–2015 წლებში საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებულ 52 შეხვედრაში მატიე ვალბუენამ რვაჯერ მოახერხა მეტოქეთა კარის აღება.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
მარსელი
საფრანგეთის ლიგა 1: 2009–10
საფრანგეთის ლიგის თასი: 2009–10, 2010–11, 2011–12
საფრანგეთის სუპერთასი: 2010, 2011

ოლიმპიაკოსი
საბერძნეთის სუპერლიგა: 2019–20, 2020–21, 2021–22
საბერძნეთის თასი: 2019–20

ინდივიდუალური
საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის გუნდის წევრი: 2007–08, 2012–13
საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის საუკეთესო გოლის ავტორი: 2007–08
საფრანგეთის ლიგა 1-ის საუკეთესო ასისტენტი: 2012–13
რუსეთის პრემიერლიგის 33 საუკეთესო მოთამაშის სიაში: 2014–15
რუსეთის პრემიერლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2014–15
საბერძნეთის სუპერ ლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: 2019 წლის სექტემბერი
საბერძნეთის სუპერ ლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2019–20
საბერძნეთის სუპერ ლიგის წლის გუნდის წევრი: 2019–20
ჰამფრი II დე ბოჰუნი

ჰამფრი დე ბოჰუნი (ბოენი)  — ანგლონორმანდიელი ბარონი, ონფრუა დე ბოჰონის ვაჟი. გვიანდელ დოკუმენტებში მას მოიხსენიებენ წოდებით „დიდი“. გარდა ამისა, მას ხშირად უწოდებენ ჰამფრი -ს.

ბიოგრაფია
ჰამფრი იყო ნორმანდიელი ბარონის, ონფრუა დე ბოჰონის ერთ-ერთი შვილი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ნორმანდიელთა მიერ ინგლისის დაპყრობაში. ის დაქორწინდა მოდზე, უილტშირის შერიფის, ედუარდ სოლსბერელის ქალიშვილზე. ამ ქორწინების გამო ჰამფრიმ მფლობელობაში მიიღო თროუბრიჯის ციხე-სიმაგრე უილტშირში.

დაახლოებით 1129 წელს ჰამფრი გარდაიცვალა. მემკვიდრეობა მიიღო მისმა ერთადერთმა ვაჟმა, ჰამფრი მესამემ.

ქორწინება და შვილები
ცოლი: დაახ. 1087/1100 მოდ (მატილდა) სოლსბერელი, ედუარდ სოლსბერელის, უილტშირის შერიფისა და მატილდა ფიცჰიუბერტის ქალიშვილი. შვილები:
ჰამფრი (გარდ. 1187 წლის 6 აპრილს).
მოდი

გამოყენებული ლიტერატურა
სამბრი

სამბრი, სამბრა — მდინარე საფრანგეთსა და ბელგიაში, მდინარე მაასის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 193 კმ, აუზის ფართობი 2740 კმ². სათავე აქვს არდენების ჩრდილოეთ-დასავლეთ შტოქედებზე, ზღვის დონიდან 199 მ სიმაღლეზე. დინების დიდი ნაწილი ვაკეზეა გაშლილი. საზრდოობს ძირითადად წვიმის წყლით. მაქსიმალური ჩამონადენი ზამთარსა და გაზაფხულზეა. თითქმის მთელ სიგრძეზეა სანაოსნო. ქალაქ შარლერუას ქვემოთ გემებისთვის წყალწყვა 1500 მ-მდეა. მდინარე მაასს უერთდება ქალაქ ნამიურთან. ნაპირზეა ქალაქები: მობეჟი, შარლერუა და ნამიური. პირველი მსოფლიო ომის დროს მდინარესთან რამდენიმეჯერ ბრძოლა გაიმართა. მდინარეს ძველი რომაელები „საბისს“ უწოდებდნენ.
მარტ სტამი

მარტ სტამი (დ. 5 აგვისტო, 1899 — გ. 21 თებერვალი, 1986) — ნიდერლანდელი არქიტექტორი და ავეჯის დიზაინერი.

სტამი იმ პიონერთა შორის იყო, ვინც მეოცე საუკუნის დასაწყისში ახალი არიქტექტურის და მშენებლობის პრინციპებს ადგენდა. 1923 წლიდან ჰანეს მაიერთან და ელ ლისიცკისთან ერთად გამოსცემდა არქიტეტურულ ჟურნალს ციურიხში. 1927 წელს ლუდვიგ მის ვან დერ როესთან და სხვებთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ვაისენჰოფის დასახლების მშენებლობაში.

1920-იანი წლების ბოლოს სტამი ევროპელი არქიტექტორების ჯგუფთან ერთად მუშაობდა საბჭოთა კავშირში ახალი ქალაქების - მაგნიტოგორსკის, ორსკის და მაკეევკას დაგეგმვაზე. სტამის ყველაზე ცნობილი მემკვიდრეობა არის სკამი, რომელიც მან მილებისგან გააკეთა. ამ სკამის იდეა გადამწყვეტი გახდა შემდეგი წლების ახალი ავეჯის დიზაინის განვითარებისათვის.
სანტა-მარია-ნოველა

სანტა-მარია-ნოველა ( — წმინდა მარიამის ბაზილიკა) — ტაძარი ფლორენციაში, აგებული – საუკუნეებში. დგას ფლორენციის რკინიგზის ცენტრალური სადგურის მოედანზე. მოედანიცა და სადგურიც მის სახელს ატარებს. სანტა-მარია-ნოველა ფლორენციაში აგებული პირველი დიდი ბაზილიკაა. მასში გოტიკისა და ადრეული რენესანსის მნიშვნელოვანი ფრესკებია დაცული, მათ შორის მაზაჩოს „წმინდა სამება“.
ბოტრანჟი

ბოტრანჟი — ბელგიის უმაღლესი წერტილი. მდებარეობს მაღალი ჭაობის პლატოზე. ზღვის დონიდან მისი სიმაღლეა 694 მ. 1923 წელს მასზე ააშენეს 6 მეტრიანი კოშკი, რომელიც მნახველებს აძლევდა 700 მეტრის რადიუსზე ხედვის საშუალებას. 1934 წელს ააშენეს 24 მეტრიანი ქვის კოშკი.

ზამთრის პერიოდში ბოტრანჟიდან სტარტს იღებს სათხილამმურო შეჯიბრებები.
ჰამფრი IV დე ბოჰუნი

ჰამფრი (ჰემფრი) დე ბოჰუნი (ბოენი)  — ლორდი თროუბრიჯი და ინგლისის ლორდ-კონსტებლი 1176 წლიდან, ბარონ ჰამფრი დე ბოჰუნ -ისა და მარგარიტა ჰერეფორდის (გარდ. 1187), მილ გლოსტერის, ჰერეფორდის გრაფის ქალიშვილის შვილი.

ბიოგრაფია
ლენტონის ქრონიკა მას იხსენიებს, როგორც ჰერეფორდის გრაფსა და ინგლისის ლორდ-კონსტებლს, ერთი მხრივ, დოკუმენტურად დამტკიცებულია, რომ ის ატარებდა ჰერეფორდის გრაფის ტიტულს, თუმცა 1199/1200 წელს ჰერეფორდის გრაფი გახდა მისი შვილი. ინგლისის ლორდ-კონსტებლის წოდება კი მან მემკვიდრეობით დედისგან მიიღო, დაახლოებით 1172 წელს.

ჰამფრი მსახურობდა ჰენრი ახალგაზრდასთან, მეფე ჰენრი -ის ვაჟთან, რომელიც მამის წინააღმდეგ აჯანყდა.

ჰამფრი მამამისზე ადრე გარდაიცვალა, 1180/1182 წელს. მემკვიდრედ დატოვა არასრულწლოვანი ვაჟი, ჰენრი.

ქორწინება და შვილები
ცოლი: მარგარიტა ჰანტინგდონი (დაახ. 1143/1144—1201), შოტლანდიელი პრინცესა, პრინც ჰენრი შოტლანდიელის, ჰანტინგდონისა და ნორთუმბრიის გრაფის ქალიშვილი. შვილები:
ჰენრი (1177-მდე — 1 ივნისი 1220), ინგლისის ლორდ-კონსტებლი დაახ. 1180 წლიდან, 1-ლი გრაფი ჰერეფორდი 1200 წლიდან, კენტის შერიფი
მარგარეტი (გარდ. დაახ. 1188/1195); ქმარი: პედრო მანრიკე დე ლარა (გარდ. 1202 წლის იანვარში), ნარბონის ვიკონტი
აიფელი

აიფელი — დაბალი ქედი და პლატო გერმანიაში, ბელგიასა და ლუქსემბურგში. წარმოადგენს რაინის ფიქლოვანი მთების დასავლეთ ნაწილს. შემოსაზღვრულია მდინარე მოზელისა (სამხრეთით) და რაინის (აღმოსავლეთით) ხეობებით. სიგრძე დაახლოებით 90 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 747 მ (მთა ჰოე-ახტი). აგებულია უმეტესწილად ფიქლებით, რომლებიც ადგილ-ადგილ დაფარულია ბაზალტებითა და ტუფებით. პლატო წარმოდგენილია ძველი ვულკანების ცალკეული გუმბათებით, მაარებითა და ვულკანური რელიეფის სხვა ფორმებით. არის მრავალრიცხოვანი ტბები. აღსანიშნავია ვულკანური წარმოშობის ტბა ლაახერ-ზეე. გვხვდება ტორფნარი, ვერანი ადგილები, ჩრდილო-დასავლეთით წიწვოვანი და შერეული ტყე. ჩრდილოეთით არის ეიფელის ეროვნული პარკი. შუა საუკუნეებში მოიპოვებოდნენ რკინას, ტყვიასა და თუთიას.
რაინის ფიქლოვანი მთები

რაინის ფიქლოვანი მთები, აგრეთვე რაინის ფიქლოვანი მასივი ან რაინის მასივი — მთები გერმანიაში, ნაწილობრივ ბელგიაში, საფრანგეთსა და ლუქსემბურგში. ვრცელდება მდინარე რაინის შუაწელის ორივე მხარეს. სიგრძე დაახლოებით 400 კმ, სიმაღლე 878 მ-მდე (მთა გროსერ-ფელდბერგი). უმთავრესად აგებულია ფიქლებით, კვარციტებით, კირქვებითა და ქვიშაქვებით. შემორჩენილია ბაზალტური გუმბათები. ხეობებით გამოყოფილ მასივებს აქვს მოსწორებული თხემები ვულკანური კონუსებითა და მაარებით. კალთები შემოსილია ნაძვის, მუხისა და წიფლის მეჩხერი ტყეებით. კალთების ქვედა ნაწილები და მდინარეთა ტერასები დამუშავებულია. განვითარებულია მეცხოველეობა. რაინის ფიქლოვანი მთების ჩრდილოეთი მთისწინა როფში არის რურის ქვანახშირის აუზი.

მასივის ზევით, საერთოდ ფართო, ნოტიო პლატოს ლანდშაფტი აქვს; ის დაფარულია ტყეებით, რომლებშიც მრავალრიცხოვანი ტორფობები და დაჭაობებული უბნებია. პლატოს გასწვრივ სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია ამაღლებული ქედისმაგვარი ზოლები, რომელთა შორის მულდისებრი დეპრესიები მდებარეობს. ყველაზე დიდი მულდა მდინარე მოზელისა და ლანის ხეობებით ჰუნსრიუკ-ტაუნუსის ქედს აშორებს მაღალი აიფელისა და ვესტერვალდის ამაღლებულ ზოლს. უფრო ჩრდილოეთით შეიმჩნევა კიდევ ორი, ამაღლებული, რაინის ხეობასთან ღერძის გასწვრივ ჩაზნექილი ზოლი, რომელიც მაღალ ვენეზე 690 მ-მდე და ზაუერლანდის და როტჰარის მთებზე კი 840 მ-მდე აღწევენ.

რაინის ფიქლოვანი მთების ქედისმაგვარად აწეული ზონები შეიძლება უფრო მყარი ქანების ზონებად ჩაითვალოს, რომლებიც გამოდიოდნენ ჰერცინული დანაოჭების მიმართულებით, ისინი გადარეცხვით გამოყვნენ ამ ადგილის უკანასკნელი, მესამეულის გაპენეპლენების დროს. ასეთია ჰუნსრიუკ-ტაუნუსის კვარციტებიანი ქედები.
დათა თუთაშხია (ფილმი)

დათა თუთაშხია — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1978 წლის ქართული სატელევიზიო შვიდსერიიანი მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია გიგა ლორთქიფანიძე და გიზო გაბესკირია. კომპოზიტორები: ბიძინა კვერნაძე და ჯანსუღ კახიძე. გადაღებულია ჭაბუა ამირეჯიბის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით, რომელიც შეიქმნა 1973-1975 წლებში. „დათა თუთაშხიას“ ბეჭდვა 1971-1972 წლებში ჟურნალმა „ცისკარმა“ დაიწყო და საქართველოში მაშინვე პოპულარული გახდა.

ფილმში მონაწილეობენ: ოთარ მეღვინეთუხუცესი, თენგიზ არჩვაძე, იური იარვეტი, კარლო საკანდელიძე, სოფიკო ჭიაურელი, იმედა კახიანი, იპოლიტე ხვიჩია, გივი ბერიკაშვილი, გურამ საღარაძე, გივი ბერიკაშვილი, დოდო აბაშიძე, სესილია თაყაიშვილი, ოთარ კობერიძე, ზინაიდა კვერენჩხილაძე, აკაკი ვასაძე, ვასილ ჩხაიძე და სხვები.

აღსანიშნავია, რომ დათა თუთაშხია ჯერ კიდევ სსრკ-ის დროს რუსეთში „ნაპირების“ სახელწოდებით გახდა ცნობილი. ეს რუსების მოთხოვნა იყო. „დათა“ რუსულად „დატად“ გამოითქმის, რაც თარგმანში „თარიღს“ ნიშნავს. ნაწარმოების იდეა გახდა შემდეგნაირი: დათა ხან ერთ გზას ირჩევს, ხან — მეორეს, თავისი ცხოვრების კრედოდ, ხან — ჩაურევლობას, ხან — ჩარევას, ხანაც — მმარგვლელის როლის აუცილებლობას; სხვადასხვა ნაპირს აწყდება იმის ძიებაში, თუ როგორ უნდა იცხოვროს. ამიტომაც დაერქვა ფილმს „ნაპირები“.
ვატები

ვატები (, — სანაპირო თავთხელი) — ზღვის სანაპიროს ქვედა ზოლი, რომელიც წყლით იფარება ყოველდღე მოქცევების დროს და ზღვის წყლისგან თავისუფლდება ზღვის მიქცევის შედეგად. სიგანეში და სიმაღლეში იზრდება მანამ, სანამ ზედაპირად არ გადაიქცევა, რომელიც სიზიგიური მიქცევის დროს ივსება. დანაწევრებულია მოქცევის წყლების ჩამონადენის ღარებითა და არხებით. გეომორფოლოგიური თვალსაზრისით, ვატები რელიეფის აკუმულაციური ფორმებია, რომელიც მცენარეულობას თითქმის სრულებით მოკლებულია. წარმოიქმნება მიქცევისა და მოქცევის უთანასწორო სიჩქარისა და დროის მოქმედების შედეგად, წვრილქვიშიანი და შლამიანი ნაყარების დაგროვებით. ფსკერული დანალექების მხრივ, გამოიყოფა ვატების რამდენიმე ტიპი: ქვიშაქვიანი, ნატანიანი გრუნტისგან შემდგარი და შერეული ვატები. გავრცელებულია ჩრდილოეთის ზღვის სამხრეთ ნაპირებზე, აგრეთვე თეთრი, ბარენცის, ოხოტის, ბერინგის ზღვების, მექსიკის ყურის ნაპირებთან. ვატები თევზების, მოლუსკებისა და სელაპების უნიკალური საბინადრო ადგილია. ტერმინი „ვატები“ ხშირად გამოიყენება გერმანულ და ნიდერლანდურ ლიტერატურაში. ტერმინი საყოველთაო ხმარებაშია.
მაღალი ჭაობი

მაღალი ჭაობი (; ; ) 1957 წელს გამოცხადდა ბუნებრივ ნაკრძალად. წარმოადგენს პლატოს ლიეჟის პროვინციაში, აღმოსავლეთ ბელგიაში. მასში ასევე შედის არდენებსა აიფელს შორის მოქცეული გერმანიის ტერიტორია. მაღალი ჭაობი მოიცავს 4501.2 ჰექტარს და ის ბელგიაში უდიდესი ბუნებრივი ნაკრძალია. მისი უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან არის ბოტრანჟი (694 მ.), რომელიც ასევე ბელგიის უმაღლესი წერტილია. ნაკრძალი მდიდარია ენდემური ჯიშებით. მრავლად არის ალპური ტორფის ხავსები და ჭაობი. ჭაობები დაახლოებით 10,000 წლისაა და აქვთ უნიკალური სუბალპური ფლორა და ფაუნა.

1966 წელს ევროპულმა საბჭომ მაღალ ჭაობს მისი ეკოლოგიური მნიშვნელობის გამო მიანიჭა „კონსერვაციის დიპლომი“.
ან-სიურ-ლესი

ან-სიურ-ლესი ( ან ) — კარსტული მღვიმე ბელგიაში, ნამიურის პროვინციაში. წარმოადგენს ქვეყნის ერთ-ერთ უმთავრეს ტურისტულ ობიექტს, რომელსაც წელიწადში დაახლოებით ნახევარი მილიონი ადამიანი სტუმრობს. მდებარეობს სოფელ ან-სიურ-ლესის სიახლოვეს. გამომუშავებულია კირქვებში. მღვიმეში არის 13 °-იანი მუდმივი ტემპერატურა და ტენიანობის მაღალი დონე (95%). მღვიმეში მოხვედრა შესაძლებელია მხოლოდ ექსკურსიისთვის განკუთვნილ სპეციალურ ტრამვაიზე, რომელიც სოფლის ცენტრიდან იწყებს სვლას. სოფლიდან მღვიმის შესასვლელამდე დაახლოებით 2 კილომეტრია. განვითარებულია ტურიზმი.

გალერეა
დოქტორი (Doctor Who)

დოქტორი — მთავარი პერსონაჟი -ის ხანგრძლივი სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალიდან . პერსონაჟი ასევე გამოჩნდა ორ მხატვრულ ფილმში, ერთ სატელევიზიო ფილმში, მრავალ ნოველაში, აუდიო დრამებსა და კომიქსებში, რომლებიც შინაარსით სერიალს უკავშირდებოდა. დოქტორი წარმოადგენს მეტსახელს, რომელიც ფსევდონიმად აქვს აღებული რამდენიმე საუკუნის ხნის, დროსა და სივრცეში ტარდისით მოგზაურ უცხოპლანეტელს. მოგზაურობისას დოქტორს ხშირად ახლავს თან კომპანიონები.

2014 წლისთვის დოქტორის როლი შესრულებული აქვს 12 მსახიობს. მიუხედავად წარმატებისა, მსახიობები მაინც იცვლებიან, რადგან ამას შინაარსი მოითხოვს: დროის მბრძანებლებს აქვთ რეგენერაციის უნარი, რისი მეშვეობითაც სასიკვდილო დაზიანებისას იცვლიან უჯრედულ სტრუქტურასა და გარეგნობას. განსაკუთრებული პოპულარობის გამო „დეილი ტელეგრაფმა" დოქტორს „ბრიტანეთის ფავორიტი უცხოპლანეტელი" უწოდა. ამჟამად დოქტორის მე-11 ინკარნაციის როლს ასრულებს პიტერ კაპალდი, რომელმაც მეტ სმითი ჩაანაცვლა 2013 წლის საშობაო სპეციალურ სერიაში „დოქტორის დრო".

პერსონაჟის ისტორია
დოქტორი დროის მბრძანებელია პლანეტა გალიფრეიდან. დროსა და სივრცეში სამოგზაუროდ ის იყენებს სივრცულად სრულყოფილ - „შიგნიდან უფრო დიდ" - დროის მანქანას, ტარდისს. გარეგნულად ის 1963 წლის პოლიციის ყუთს ჰგავს და სერიების მანძილზე თითქმის უცვლელია. მისი სახეობის წარმომადგენლები მეთვალყურეობდნენ დროისა და სივრცის მსვლელობას და იცავდნენ დაზიანებისგან, თუმცა ერიდებოდნენ სერიოზულ ჩარევას და ნეიტრალიტეტი ეკავათ. დოქტორმა გადაწყვიტა ერთ-ერთი ტარდისის მოპარვა და მშობლიური პლანეტის დატოვება. უმეტესწილად მას ჰყავს თანამგზავრი ადამიანები, რომელთა მეშვეობითაც დოქტორზე უფრო მეტი ინფორმაცია ირკვევა ხოლმე.

„დოქტორი" ფსევდონიმია და პერსონაჟის ნამდვილი სახელი დაფარულად რჩება. გვიანდელ ეპიზოდებში („დოქტორის დრო", „დოქტორის სახელი") ნათელი ხდება, რა სერიოზული შედეგები შეიძლება მოყვეს მისი სახელის წარმოთქმას. ითვლება, რომ დოქტორის ნამდვილი სახელის გამოთქმა ადამიანებისთვის შეუძლებელია. სერიაში „დოქტორის სახელი", მეთერთმეტე დოქტორი კლარა ოსვალდთან საუბარში აღნიშნავს, რომ ეს ფსევდონიმი ერთგვარი დაპირებაა, რომლის შესახებაც გაცხადდა „დოქტორის დღეში": „არასდროს ვიქნები სასტიკი ან ლაჩარი. არასდროს დავნებდები. არასდროს დავეცემი."

დოქტორის ადრეულ ცხოვრებასა და ბავშვობაზე მცირეოდენი რამაა ცნობილი. კლასიკურ სერიებში აღნიშნულია, რომ ის ეკუთვნის პრიდონულ ჯგუფს, რომლის წევრებიც ცნობილი არიან ხეტიალით. „დრამების ხმაში" დოქტორი აღწერს ცერემონიალს, რომლის დროსაც დროის მბრძანებლების აკადემიის მოსწავლეები 8 წლის ასაკში იხედებიან დროსა და სივრცეში არსებულ ნაპრალში და ხედავენ დროის მორევს. ზოგი მათგანისთვის ეს შთაგონებად იქცევა, ზოგი ჭკუიდან იშლება (რაც, მისი აზრით, დაემართა მის ერთ-ერთ მოწინააღმდეგეს, მასტერს), ზოგი კი გარბის. კითხვაზე, თავად რა რეაქცია ჰქონდა, პასუხობს: „მე იმათ შორის ვარ, ვინც გაიქცა. მე არასდროს გავჩერებულვარ!" „დროის მონსტრში" დოქტორი ამბობს, რომ მთის ნაპირას გაიზარდა და ახსენებს განდეგილს, რომელიც სახლის უკან, ხის ქვეშ ცხოვრობდა და მძიმე მომენტებში დოქტორს ამხნევებდა.

ოჯახი
მოგზაურობა
დროის ომი
დოქტორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დოქტორი შეიძლება აღნიშნავდეს:

დოქტორი — ერთ-ერთი სამეცნიერო ხარისხი.
მეცნიერებათა დოქტორი — სამეცნიერო ხარისხი საბჭოთა კავშირსა და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში.
დოქტორი — ტელესერიალ -ს მთავარი პერსონაჟი.
დოქტორი — ტელესერიალ ვარსკვლავური გზა: ვოიაჯერის ერთ-ერთი პერსონაჟი.
დოქტორი — უილიამ ჯილბერტ გრეისის ერთ-ერთი მეტსახელი.
პიქსელური გრაფიკა

პიქსელური გრაფიკა — ციფრული გამოსახულების ფორმა, შექმნილი კომპიუტერის გრაფიკული რედაქტორით, სადაც გამოსახულება რედაქტირდება პიქსელების (წერტილების) დონეზე, განზომილება კი ისეთი დაბალია რომ ცალკეული პიქსელები აშკარად ჩანს. ძველ (ან დაბალფუნქციუნალურ) კომპიუტერებზე, თამაშებისათვის -ზე, ძველ კონსოლებზე, და ბევრ თამაშებზე მობილური ტელეფონზე ძირითადად გამოიყენება პიქსელური გრაფიკა, იმის გამო რომ ეს არის ერთადერთი ხერხი სურათის აშკარად გამოსაჩენად დაბალ რეზოლუციაზე, როგორც შეეფერება ამ მოწყობილობებს.
ჰერმან II (ბადენის მარკგრაფი)

ჰერმან ( დაახ. 1070 - 1130-ის 7 ოქტომბერი) — ბრეისჰაუს გრაფი 1074 წლიდან, 1112 წლიდან იყო ბადენის პირველი მარკგრაფი ცერინგენების დინასტიიდან. ჰერმანი იყო ჰერმან -ის, ბრეისჰაუს გრაფისა და ვერონის მარკგრაფის შვილი.

ისტორიული ცნობები
დაახლოებით 1098 წელს, ჰერმან -მ დაიწყო ჰოჰენბადენის ციხე-სიმაგრის მშენებლობა, იქ, სადაც ადრე იყო ძველკელტური დასახლება. მშენებლობა დამთავრდა 1112 წელს, ხოლო ჰერმანმა ბადენის მარკგრაფის ტიტული მიიღო.

ამასთანავე, მან დაასრულა ბაკნანგის სააბატოს მშენებლობა, სადაც დაკრძალეს გარდაცვალების შემდეგ.

ოჯახი და შვილები
ჰერმან დაქორწინებული იყო იუდიტ ფონ ჰოჰენბერგზე (დაახ. 1085—1121), რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი:
ჰერმან დიდი (დაახ. 1105—1160)
იუდიტი (დაახ. 1110—1162), დაქორწინდა ულრიხ კარინთიელზე (გარდ. 1144)
ერბილის ციტადელი

ერბილის ციტადელი — გამაგრებული დასახლება ერაყის ქალაქ ერბილის ისტორიულ ცენტრში, შემაღლებულ გორაზე. ერბილის ციტადელის ტერიტორია მსოფლიოში ყველაზე ძველი დასახლებაა, სადაც განუწყვეტლივ ცხოვრობდა მოსახლეობა. ქალაქი წერილობით და იკონოგრაფიულ დოკუმენტებში უძველესი პერიოდიდან მოიხსენიება. მას ადრე არბელა ეწოდებოდა და იყო ასურეთის მნიშვნელოვანი რელიგიური და პოლიტიკური ცენტრი.

ერბილის ციტადელი 2014 წლის 21 ივნისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ჯუმალიქიზიქი

ჯუმალიქიზიქი — სოფელი თურქეთში, ბურსის პროვინციის ილდირიმის რაიონში. მდებარეობს ქალაქ ბურსიდან აღმოსავლეთით 10 კილომეტრში, ულუდაღის მთის ძირში. სოფლის ისტორია ოსმალეთის იმპერიის ჩამოყალიბების პერიოდიდან იწყება. ისტორიული თვალსაზრისით სოფელი კარგადაა დაცული, უცვლელადაა შემონახული სოფლის უძველესი, ოტომანების პერიოდის არქიტექტურული სახე. სწორედ ამიტომ სოფელი ტურისტებისათვის საკმაოდ მიმზიდველი ადგილია. სოფელს ეს სახელი ეწოდა იმის გამო, რომ აქ მოსახლეობა იკრიბებოდა პარასკევის ლოცვების გამო ( - თურქულად პარასკევი).

ყოველი წლის ივნისში სოფელში იმართება ჟოლოს ფესტივალი. სოფლის უძველესი სახლები ნაგებია ხის, ალიზისა და რიყის ქვისაგან. სოფელში დგას მეჩეთი. ასევე გვხვდება ბიზანტიის იმპერიის არსებობის პერიოდში აგებული ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში 270 ისტორიული სახლია. მიმდინარეობს ზოგიერთი მათგანის რესტავრაცია. 180 სახლი ჯერ კიდევ საცხოვრებლად გამოიყენება.

1969 წელს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ულუდაღის მთისწინეთში, აღმოაჩინეს ეკლესიის ნანგრევები. ზოგიერთი არქეოლოგიური ძეგლი გამოფენილია ბურსის არქეოლოგიურ მუზეუმში. სოფელში ხშირად ხდება ისტორიული ხასიათისა და დოკუმენტური ფილმების გადაღება.

ჯუმალიქიზიქი ქალაქ ბურსასთან ერთად 2014 წლის 22 ივნისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ალფრედ ნიუმენი (კომპოზიტორი)

ალფრედ ნიუმენი (; დ. 17 მარტი, 1901, ნიუ-ჰეივენი — გ. 17 თებერვალი, 1970, ჰოლივუდი) — ამერიკელი კინომუსიკოსი. შექმნილი აქვს მუსიკა ჰოლივუდის მრავალი პროდუქტისთვის. არის კომპოზიტორ ტომას ნიუმენის მამა. ყველა სხვა კომპოზიტორზე მეტჯერ, ცხრაჯერ აქვს მიღებული ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის.

ფილმოგრაფია
დანდრი

დანდრი (, , ) — მდინარე ბელგიაში, ენოსა და აღმოსავლეთ ფლანდრიის პროვინციებში, შელდის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე დაახლოებით 65 კმ. სათავე აქვს ქალაქ ათთან. წარმოიქმნება აღმოსავლეთი და დასავლეთი დანდრის შეერთების შედეგად, 65 მ სიმაღლეზე. ძირითადად საზრდოობს წვიმის წყლით. ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: გერარდსბერგენი, ნინოვე და სხვა.
მიდუეი

მიდუეი — არაინკორპორირებული არაორგანიზებული სტატუსის მქონე ამერიკის შეერთებული შტატების დაუსახლებელი ტერიტორია წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნახევარში, ჰავაის არქიპელაგის დასავლეთ ნაწილში.

გეოგრაფია
მარჯნის ატოლი წარმოქმნილია დაშლილი ვულკანის ბაზალტურ საფუძველზე. ატოლის ლაგუნაში რამდენიმე პატარა კუნძულია (მათ შორის უდიდესია სენდი, ისტერნი, სპიტი რომელთა ფართობია 6,23 კმ²). ყველაზე დიდი სიმაღლე ზღვის დონიდან — 13 მეტრი. კლიმატი სუბტროპიკული. მიდუეი აშშ-ისა და აზიის ქვეყნებს შორის საჰაერო გზის შუალედური ბაზაა. კუნძულ სენდზეა ტრანსწყნაროკეანური კაბელის სადგური, აეროდრომი, შუქურა.

ისტორია
კუნძულები აღმოაჩინა ამერიკელმა კაპიტანმა ბრუკსმა 1859 წელს და მას დაერქვა „ბრუკსის კუნძულები“. 1867 წლიდან იგი ოფიციალურად ეკუთვნის აშშ-ს. თავისი სახელი ( — გზის შუალედი) ატოლმა მიიღო იმიტომ, რომ მდებარეობს შუა გზაზე კალიფორნიასა და იაპონიას შორის.

პირველი მაცხოვრებლები გამოჩნდნენ 1903 წლიდან, როდესაც გაყავდათ ტრანსწყნაროკეანური ტელეგრაფის კაბელი. 1935-იდან 1947 წლამდე იყო საწვავის შევსების პუნქტი საკონტინენტთაშორისო ავიაგადაფრენებისთვის.

1941 წლიდან 1993 წლამდე ატოლზე განლაგებული იყო აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ბაზა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს 1942 წლის 4-6 ივნისს მიდუეისთან ახლოს გაიმართა ბრძოლა იაპონიის საზღვაო დამრტყმელ შენაერთსა და ამერიკულ ფლოტს შორის. იაპონელებს განზრახული ჰქონდათ მიდუეიზე ამერიკული ოპერატიული ბაზის ხელში ჩაგდება, მაგრამ ბრძოლაში დამარცხდნენ. იაპონელებმა დაკარგეს 4 ავიამზიდი, 1 კრეისერი და 253 თვითმფრინავი და იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ. ამერიკელებმა დაკარგეს 1 ავიამზიდი, 1 საესკადრო ნაღმოსანი და 150 თვითმფრინავი.

დღეისათვის ატოლს აქვს აშშ-ის ეროვნული ნაკრძალის სტატუსი. საექსპლუატაციო მდგომარეობაშია შენახული ერთი ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი (2400 მეტრი) და ავიასაწვავის მარაგი — თვითმფრინავების ექსტრემალური დაშვების შემთხვევისათვის.

მოსახლეობა
მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს 2006 წლიდან. 1940-1970 წლებში დროებითი მოსახლეობის რაოდენობა (ბაზის პერსონალი) შეადგენდა 2000 ადამიანს. დღეისათვის მიდუეიზე ცხოვრობს ნაკრძალის დაახლოებით 40 მორიგე თანამშრომელი.
ვაზისუბანი (თბილისი)

ვაზისუბანი — ერთ-ერთი საცხოვრებელი უბანი თბილისში (ისნის რაიონი). მდებარეობს ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, თბილისის ზღვის სამხრეთით.

ვაზისუბნის ძირითადი მასივი დაპროექტდა და აშენდა 1975-1985 წლებში (არქიტექტორები: გ. შავდია, თ. ანდღულაძე). 1986 წელს ქვედა ვაზისუბანი საბაგირო გზით დაუკავშირდა სამგორს (მოქმედებდა 1990-იან წლებამდე). იმავე პერიოდში ვაზისუბანში, ახლანდ. შანდორ პეტეფის ქუჩაზე თბილისის მაგისტრალებისა და ტრანსპორტის გენერალური გეგმის მიხედვით დაიწყო მეტროსადგურ „ვაზისუბნის“ მშენებლობა ( ხაზი „რუსთაველი–ვარკეთილი“), რომელიც 1990-იანი წლების დასაწყისში შეჩერდა. 1995-2001 წლებში აშენდა დასახლებაში პირველი ქრისტიანული ეკლესია ცხრა ყრმა კოლაელთა სახელზე.

თანამედროვე ვაზისუბნის დასახლებას აქვს 4 მიკრორაიონი. მერვე ლეგიონის დასახლებასთან ერთად ქმნის ისნის რაიონის ერთ-ერთ უბანს (უბანი 16). 2010-იან წლებში ვაზისუბნის მიმდებარედ კომპანია „ჰუალინგის“ მიერ გაშენდა ახალი საცხოვრებელი კომპლექსი „თბილისის ზღვის ახალი ქალაქი“, სამხრეთ კავკასიაში უდიდესი სავაჭრო ცენტრი „ჰუალინგის თბილისის ზღვის პლაზა“ და სხვ. ევროპის 2015 წლის ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიურ ფესტივალთან დაკავშირებით მოეწყო „ოლიმპიური სოფელი“, ვაზისუბანი–ვარკეთილის და ვაზისუბანი-თბილისის ზღვის შემაერთებელი გზები (2017 წლიდან — მარშალ იოსეფ პილსუდსკის გამზირი).
ელიზაბეთ შორტი

ელიზაბეთ შორტი, მეტსახელი „შავი გეორგინა“ ( დ. 29 ივლისი, 1924 — გ. 15 იანვარი, 1947) — ამერიკელი ქალი, რომელიც გახდა საზარელი და მეტად გახმაურებული მკვლელობის მსხვერპლი. მოკლული იქნა 1947 წლის 15 იანვარს ლოს-ანჯელესში, ერთ-ერთი მიწის ნაკვეთზე. მისი სხეული შუაზე იყო გადაჭრილი და ამოჭრილი ჰქონდა სასქესო ორგანოები. პირი კი ერთი ყურიდან მეორემდე ჰქონდა ჩაჭრილი. სხვადასხვა დროს დააკავეს 60-მდე ეჭვმიტანილი, თუმცა საბოლოოდ, მკვლელობა არც ერთ მათგანს არ დაუმტკიცდა. ელიზაბეთ შორტის მკვლელობა არის აშშ-ის ტერიტორიაზე მომხდარი ერთ-ერთი ყველაზე საზარელი და გამოუცნობი დანაშაული.

დაიბადა მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ ბოსტონში კლეო შორტისა და ფიბი მეის ოჯახში. ელიზაბეთის გარდა ოჯახში კიდევ ოთხი ბავშვი იზრდებოდა. მამამისმა ოჯახი მიატოვა მაშინ როდესაც ელიზაბეთი 5 წლისა იყო. პატარა ასაკში კინოს მიმართ ძლიერი ინტერესი გამოიჩინა. 19 წლისას ლოს-ანჯელესში გადავიდა საცხოვრებლად.

1940-იან წლებში ცხოვრობდა ლოს-ანჯელესში, სადაც მუშაობდა ოფიციანტად. ჰოლივუდში მოხვედრაზე ოცნებობდა. 1943 წლის 23 სექტემბერს ქალაქ სანტა-ბარბარაში პოლიციამ დააპატიმრა ალკოჰოლის დალევის გამო როგორც არასრულწლოვანი. მოკლული იქნა 22 წლის ასაკში. მისი სხეული იპოვა ადგილობრივმა მაცხოვრებელმა ნაგავსაყრელთან ლოს-ანჯელესში.

სხეული წელის არეში ორ ნაწილად იყო გადაჭრილი. ამოკვეთილი ჰქონდა გარეთა და შინაგანი სასქესო ორგანოები, აგრეთვე მარჯვენა ძუძუს თავი. მისი პირი დასახიჩრებული იყო „გლაზგოს ღიმილით“. ეს მოვლენა იმთავითვე გაშუქდა მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში, სადაც მას ხშირად „შავი გეორგინის“ სახელით მოიხსენიებდნენ.

„შავი გეორგინის“ საქმეს დიდი ხნის განმავლობაში იძიებდა ლოს-ანჯელესის პოლიციის დეტექტივი ბრაიან კერი.
ჰერმან IV (ბადენის მარკგრაფი)

ჰერმან (; დ. 1135 — გ. 13 სექტემბერი, 1190) — ბადენის მარკგრაფი და ვერონის სახელოვანი მარკგრაფი 1160 წლიდან. ჰერმან -ისა და ბერტა ჰოჰენშტაუფენის, გერმანიის მეფის, კონრად -ის ქალიშვილის შვილი.

იმპერატორ ფრიდრიხ ბარბაროსასთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ჯერ მილანის ალყაში და შემდეგ განადგურებაში (1161—1162).

1189 წელს, მარკგრაფი ჰერმან ბადენელი გაემგზავრა მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში და გარდაიცვალა წმინდა მიწაზე, ანტიოქიაში.

ოჯახი და შვილები
დაახლოებით 1162 წელს, ჰერმან დაქორწინდა ბერტაზე (გარდ. 1169 წლის 24 თებერვალს), საქსონიის პფალცგრაფ, ლუდვიგ ფონ ტიუბინჰენის ქალიშვილზე, რომელთანაც ჰერმანს შეეძინა შვილები:
ჰერმან (გარდ. 1243 წლის 16 იანვარს), ბადენის მარკგრაფი
ჰაინრიხ (გარდ. 1231 წლის 2 ივლისს), ბადენ-ჰაჰბერგის მარკგრაფი
ფრიდრიხ (1161—1217), ბადენის მარკგრაფ-თანამმართველი
იუტა
ბერტა
გერტრუდა († 1225-მდე) დაქორწინდა ალბრეხტ -ზე, ეგისჰეიმისა და დაგსბურგის გრაფზე († 1211)