საერთაშორისო სანქციები რუსეთ-უკრაინის ომის დროს

რუსეთ-უკრაინის ომის დროს ბევრმა სახელმწიფომ დააწესა საერთაშორისო სანქციები რუსეთისა და ყირიმის წინააღმდეგ უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ, რომელიც დაიწყო 2014 წლის თებერვლის ბოლოს. სანქცირებულია ბელორუსიც . სანქციები დაწესდა შეერთებული შტატების, ევროკავშირის და სხვა ქვეყნების და საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ რუსეთისა და უკრაინის კერძო პირების, ბიზნესისა და ოფიციალური პირების წინააღმდეგ. რუსეთმა უპასუხა რამდენიმე ქვეყნას საწინააღმდეგო სანქციებით, მათ შორის, სურსათის იმპორტი სრულად აკრძალა ავსტრალიიდან, კანადიდან, ნორვეგიიდან, იაპონიიდან, შეერთებული შტატებიდან და ევროკავშირიდან.

ევროკავშირისა და შეერთებული შტატების სანქციები კვლავ მოქმედებს 2022 წლის თებერვლიდან . 2022 წლის იანვარში, ევროკავშირმა გამოაცხადა სანქციების გაგრძელება 2022 წლის 31 ივლისამდე. 2022 წლის თებერვალში რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, შეერთებულმა შტატებმა, ევროკავშირმა და სხვა ქვეყნებმა, ჩინეთის ჩათვლით, შემოიღეს ან მნიშვნელოვნად გააფართოეს სანქციები ვლადიმერ პუტინისა და მთავრობის სხვა წევრების ჩათვლით, და "რჩეული რუსული ბანკები" გააძევეს მსოფლიო ბანკთაშორისი ფინანსური ტელეკომუნიკაციის საზოგადოებიდან, რამაც გამოიწვია 2022 წლის რუსული ფინანსური კრიზისი და რუსეთისა და ბელორუსის მიმართ მასიური საერთაშორისო ბოიკოტი.

პოლიტიკური მნიშვნელობა
რუსეთის მიმართ დაწესებული ეკონომიკური სანქციები ემსახურება არაღიარების პოლიტიკის ინსტრუმენტს, რაც ხაზს უსვამს იმას, რომ ქვეყნები, რომლებიც ამ სანქციებს აწესებენ, არ ცნობენ რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიას. ამ სანქციების დაწესება ხელს უშლის სიტუაციის განხილვას, როგორც დასრულებულ საქმეს.

ფეისალ ისლამმა -ში განაცხადა, რომ მიღებული ზომები შორს იყო ნორმალური სანქციებისგან და "უფრო აღიქმებოდა, როგორც ეკონომიკური ომის ფორმა". სანქციების მიზანი იყო რუსეთი ღრმა რეცესიაში გადაეყვანა ბანკების გასხვისების და ჰიპერინფლაციის ალბათობით. ისლამმა აღნიშნა, რომ 20-ის ცენტრალური ბანკი სამიზნე ამ გზით აქამდე არასდროს ყოფილა.

გავლენა რუსეთზე
ზოგადად, მიჩნეულია, რომ ეკონომიკურმა სანქციებმა ხელი შეუწყო რუსეთის ეკონომიკის ოდნავ შესუსტებას და რუსეთის წინაშე არსებული გამოწვევების გაძლიერებას.

2015 წლის მონაცემების ანალიზის ვარაუდით რუსეთი უნდა შესულიყო რეცესიაში, მშპ-ს უარყოფითი ზრდით −2,2%-ით 2015 წლის პირველ კვარტალში, 2014 წლის პირველ კვარტალთან შედარებით. გარდა ამისა, სანქციების ერთობლივმა ეფექტმა და ნავთობის ფასების სწრაფმა ვარდნამ 2014 წელს გამოიწვია მნიშვნელოვანი დაღმავალი ზეწოლა რუბლის ღირებულებაზე და გამოიწვია კაპიტალის გაქცევა რუსეთიდან. ამავდროულად, სანქციებმა დაფინანსებაზე ხელმისაწვდომობისთვის აიძულა რუსეთი გამოეყენებინა თავისი სავალუტო რეზერვების ნაწილი ეკონომიკის გასაძლიერებლად. ამ მოვლენებმა აიძულა რუსეთის ცენტრალურ ბანკს შეეწყვიტა რუბლის ღირებულების მხარდაჭერა და გაეზარდა საპროცენტო განაკვეთები.

ზოგიერთი თვლის, რომ რუსეთის მიერ დასავლური იმპორტის აკრძალვამ დამატებითი გავლენა მოახდინა ამ რთულ მოვლენებზე, რადგან ემბარგომ გამოიწვია საკვები პროდუქტების ფასების ზრდა და შემდგომი ინფლაცია, გარდა იმისა, რომ რუბლის ღირებულების შემცირებამ გაზარდა იმპორტირებული საქონლის ფასი.

2016 წელს სოფლის მეურნეობამ გადააჭარბა იარაღის მრეწველობას, როგორც რუსეთის მეორე უმსხვილესი საექსპორტო სექტორი ნავთობისა და გაზის შემდეგ.

გავლენა აშშ-სა და ევროკავშირის ქვეყნებზე
2015 წლის მონაცემებით, ევროკავშირის ზარალი შეფასდა მინიმუმ 100 მილიარდ ევროდ. გერმანიის ბიზნეს სექტორზე სანქციებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა, დაახლოებით 30,000 სამუშაო ადგილით, რომელიც დამოკიდებულია რუსეთის ფედერაციასთან ვაჭრობაზე. სანქციები შეეხო ევროპის ბაზრის უამრავ სექტორს, მათ შორის ენერგეტიკას, სოფლის მეურნეობას, და ავიაციას. 2016 წლის მარტში ფინეთის ფერმერთა გაერთიანებამ განაცხადა, რომ რუსეთის სანქციებმა და ფასების დაცემამ ფერმერებზე უზარმაზარი ზეწოლა მოახდინა. ფინეთის ბუნებრივი რესურსების ინსტიტუტმა შეაფასა, რომ 2015 წელს ფერმერების შემოსავალი წინა წელთან შედარებით მინიმუმ 40 პროცენტით შემცირდა.

2015 წლის თებერვალში - მა განაცხადა, რომ რუსეთის სანქციების გამო დაახლოებით 1 მილიარდი დოლარი დაკარგა.

2017 წელს გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა იდრის ჯაზაირიმ გამოაქვეყნა მოხსენება სანქციების გავლენის შესახებ, სადაც ნათქვამია, რომ ევროკავშირის ქვეყნები მათ გამო კარგავენ დაახლოებით „თვეში 3,2 მილიარდ დოლარს“. მან ასევე აღნიშნა, რომ სანქციები გამიზნული იყო რუსეთისთვის შემაკავებელ ფაქტორად, მაგრამ არსებობს რისკი, რომ იყოს მხოლოდ შემაკავებელი საერთაშორისო ბიზნეს საზოგადოებისთვის, მაგრამ უარყოფითად იმოქმედებს მხოლოდ იმ დაუცველ ჯგუფებზე, რომლებსაც არაფერი აქვთ საერთო კრიზისთან“ (განსაკუთრებით ყირიმში მცხოვრები ადამიანები, რომლებიც „არ უნდა აიძულონ ერთობლივად გადაიხადონ რთული პოლიტიკური კრიზისი, რომელზეც მათ არ აქვთ კონტროლი“).

2022 წლის რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, აშშ-ს მთავრობამ განიხილა ახალი მოლაპარაკებები ვენესუელასთან ნედლი ნავთობის შესახებ, მას შემდეგ, რაც ახალი სანქციები კრძალავს და ფაქტობრივად წყვეტს რუსეთიდან შემოსული ნავთობის ყველა იმპორტს განუსაზღვრელი ვადით.