iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პეტრე ზახაროვ-ჩეჩენეცი

პეტრე ზახაროვ-ჩეჩენეცი (; დ. 1816 – გ. 1846) — ჩეჩნური წარმოშობის რუსი მხატვარი. ითვლება, რომ ის მე -19 საუკუნეში ჩეჩნური წარმოშობის ერთადერთი მხატვარი იყო.

ბიოგრაფია
1819 წელს, კავკასიის ომის დროს, რუსულმა ჯარებმა ჩეჩნეთში, დადი-იურტაში იპოვნეს მკვდარი ქალი და მომაკვდავი დაჭრილი სამი წლის ბავშვი. რუსეთის არმიის მთავარსარდალმა ალექსი ერმოლოვმა დაავალა სამხედრო ექიმებს, ყველაფერი გაეკეთებინათ ამ ბავშვის გადასარჩენად, მიუხედავად ყველა სამედიცინო რჩევისა, რომ ეს შეუძლებელი იყო. ყველა წინააღმდეგობის მიუხედავად, ბავშვი გადარჩა. ბავშვი მეძუძურად გადაეცა კაზაკ ზაქარ ნედონოსოვს. ამ კაზაკის სახელიდან გამომდინარე, ბავშვმა მიიღო თავისი გვარი და სახელი. მოგვიანებით პეტრემ თავისი ეთნიკური იდენტურობის წარმოსაჩენად დაურთო სიტყვა ჩეჩენეცი მის გვარს.

შვიდი წლის ასაკში პიოტრი იშვილა გენერალ-მაიორმა პიოტრ ერმოლოვმა, საქართველოს გრენადირების პოლკის მეთაურმა და ალექსი ერმოლოვის ბიძაშვილმა. პეტრე ერმოლოვს ძალიან მოსწონდა ზახაროვი და, მიუხედავად იმისა, რომ შვიდი საკუთარი შვილი ჰყავდა, მას საკუთარი შვილივით ზრდიდა.

ბიჭმა მხატვრობის ნიჭი გამოავლინა და პეტრე ერმოლოვმა სცადა მისი გაგზავნა სანქტ-პეტერბურგის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიაში, მაგრამ აკადემიის პრეზიდენტმა ალექსეი ოლენინმა განაცხადა, რომ 10 წლის ბიჭი ძალიან ახალგაზრდა იყო აკადემიაში სწავლისთვის და მას კერძო მასწავლებლის არჩევა ურჩია. ასე რომ, ბიჭმა გაკვეთილები მიიღო პორტრეტისტის ლევ ვოლკოვისგან.

საბოლოოდ, 17 წლის ასაკში, ზახაროვი აკადემიაში შევიდა. მან დაამთავრა 1835 წელს და თავისუფალი ხელოვანის დიპლომი აიღო. მან სტიპენდია მოიპოვა, რის გამოც იტალიაში სწავლის გაგრძელება ურჩიეს. მოგზაურობა შეიძლება სასარგებლო ყოფილიყო როგორც მისი მხატვრული ზრდისთვის, ასევე ჯანმრთელობისთვის (პიოტრს ტუბერკულოზის ნიშნები აღმოაჩნდა). მისი სახელი გადახაზული რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ - ის სტიპენდიის სიაში, რაც ამტკიცებდა, რომ ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენლებს სტიპენდიით სარგებლობა არ შეეძლოთ. ამას მორიგი უბედურება მოჰყვა, ზახაროვ-ჩეჩენცის მასწავლებელმა, ლევ ვოლკოვმა უარი თქვა მისთვის ქალიშვილის მითხოვებაზე, მიუხედავად იმისა, რომ მათ ერთმანეთი უყვარდათ. ამის ნაცვლად, ვოლკოვმა ქალიშვილი კავკასიაში ნათესავებთან გაგზავნა.

ზახაროვი მალე მოდური პორტრეტისტი გახდა. მის კლიენტებს შორის იყო ნიკოლოზ საყვარელი ქალიშვილი, დიდი ჰერცოგინია მარია ნიკოლაევნა და მისი მომავალი მეუღლე მაქსიმილიანი, ლეიხტენბერგის ჰერცოგი. 1837 წელს იგი შეიყვანეს სახელმწიფო სამსახურში, როგორც სამხედრო დეპარტამენტის მხატვარი. 1842 წელს ალექსეი პეტროვიჩ იერმოლოვის პორტრეტმა მას კვალიფიკაცია მიანიჭა და გახდა სამხატვრო აკადემიის წევრი.

1846 წლის 14 იანვარს ზახაროვი დაქორწინდა, მაგრამ მისი ბედნიერება ხანმოკლე იყო. 1846 წლის 13 ივნისს მისი ცოლი გარდაიცვალა ტუბერკულოზის დიაგნოზით. რამდენიმე თვის შემდეგ ზახაროვი იმავე დაავადების გამო გარდაიცვალა.

ზახაროვი-ჩეჩენიცის მრავალი ნამუშევარი ინახება ტრეტიაკოვის გალერეასა და რუსეთის მუზეუმში. გროზნოში, ჩეჩნეთის დედაქალაქ ხელოვნების მუზეუმში ასევე განთავსებულია მისი მრავალი ნამუშევარი. მათ შორისაა მისი ავტოპორტრეტიც. 1995 წელს ჩეჩნეთის პირველი ომის დროს გროზნოს მუზეუმი ძლიერ დაზიანდა და ნახატები განადგურდა. 1995 წელს, მისი ნახატები აღადგინეს და ამჟამად გრაბარის აღდგენით ცენტრში, მოსკოვში ინახება.

შემოქმედება
ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა

ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა— აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ბიბლიოთეკა. აზერბაიჯანის ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა. დაარსდა 1919 წელს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში.

ბიბლიოთეკის საფუძველი
1919 წელს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსების შემდეგ, უნივერსიტეტის საორგანიზაციო კომიტეტმა იზრუნა მისი ბიბლიოთეკის შექმნაზე და მოაწყო სპეციალური კომისია, რომელმაც იმუშავა უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის შექმნაზე.

1919 წლის 2 ივნისს კომისიამ მიმართა ბაქოს ქალაქის ადმინისტრაციას თხოვნით, რომ მიხაილოვსკის (ახლანდელი მუსა ნაგიევი) საავადმყოფოში განთავსებული ბიბლიოთეკის წიგნთა ფონდი გადაეცა უნივერსიტეტს. მუნიციპალიტეტი დაეთანხმა კომისიის აღნიშნულ მოთხოვნას. შემდეგ, ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის საორგანიზაციო კომიტეტის ბაქოს ნავთობმუშათა კონგრესის საბჭოსთვის მიმართვის თანახმად, საბუნჩუს საავადმყოფოს ბიბლიოთეკა უნივერსიტეტს გადაეცა 1920 წელს. საბიბლიოთეკო ფონდისთვის შეძენილ იქნა დაახლოებით 120 000 მანათის ღირებულების წიგნები სხვადასხვა ქვეყანაში.

აღნიშნული უნივერსიტეტის საბიბლიოთეკო კომისიამ ასევე მიმართა მოსახლეობას და უპირველეს ყოვლისა, განმანათლებელ ინტელიგენციას, რომ უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკისთვის შეეგროვათ წიგნები და გადაეცათ უნივერსიტეტისთვის, რათა გამდიდრებულიყო ბიბლიოთეკის წიგნთა ფონდი. პეტიციის თანახმად, ბიბლიოთეკას მიეწოდება წიგნები მედიცინის, ისტორიისა და ფილოლოგიის შესახებ ყველა ენაზე. კომისიამ ნდობა გამოთქვა, რომ უნივერსიტეტის უდიდესი კულტურული მიზნებისათვის სამეცნიერო წიგნები გადაეცემა ბაქოს უნივერსიტეტს, აგრეთვე სხვა კულტურულ ცენტრებს .

საქმიანობა რესპუბლიკურ პერიოდში
ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკაში გაიხსნა სპეციალური თურქული ფილიალი. სტამბოლიდან 212 წიგნი ჩამოიტანეს, რომ განყოფილება შეესრულებინათ შესაბამისი ლიტერატურით. 1920-იანი წლების დასაწყისისთვის ბიბლიოთეკა შეიცავდა 6000-ზე მეტ წიგნს, 130 გაზეთსა და ჟურნალს.

უნივერსიტეტის სამეცნიერო წიგნის ფონდში შედის ლიტერატურა აზერბაიჯანულ, თურქულ, სპარსულ, არაბულ, ინგლისურ, ფრანგულ, გერმანულ, რუსულ და თათრულ ენებზე.

აღნიშნული ბიბლიოთეკის პირველ მკითხველებს შორის არიან მამედ ემინ რასულზადე, იუსიფ ვეზირ ჩემენზემინლი, აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი, თაგი აბას შაჰბაზი, მირ ასადულა მირკასიმოვი და სხვა ცნობილი პიროვნებები. 1919 წლის ბოლოს - 1920 წლის დასაწყისში, ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკამ თანდათან შეითავსა რესპუბლიკური საგანმანათლებლო დაწესებულებების ბიბლიოთეკების მეთოდოლოგიური ცენტრის როლი.

1920 წლის 16 იანვარს უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში გაიმართა საზოგადოებრივი განათლების სამინისტროს ბიბლიოთეკართა სემინარი-შეხვედრა .
23snaps

23 — სოციალური ქსელი, რომელიც გვაძლევს ფოტებისა და ვიდეოების გაზარიების საშუალებას. ქსელში შესაძლებელია საკუთარი ოჯახური ფოტოების შენახვა. ქსელი შექმნილი იქნა 2012 წელს ივაილო იორდანოვისა და იური ტერეშჩენკოს მიერ. 2013 წლის ნოემბრის მონაცემებით ამ სოციალური ქსელით სარგებლობს ნახევარი მილიონი ადამიანი 179 ქვეყნიდან.
ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის ახალგაზრდული რესპუბლიკური ბიბლიოთეკა

ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის ახალგაზრდული რესპუბლიკური ბიბლიოთეკა (აზერბ. ) — საჯარო ბიბლიოთეკა მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში.

ისტორია
ბიბლიოთეკა შეიქმნა 1928 წელს და მისი არსებობის ადრეულ წლებში შედგებოდა წიგნების მცირე კოლექციისგან და მხოლოდ ერთი სამსახურის განყოფილებისაგან .

1937 წელს ბიბლიოთეკას დაარქვეს ჯაფარ ჯაბბარლი, რომელიც იყო აზერბაიჯანული დრამის ერთ-ერთი დამაარსებელი , აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1933 წელი), სოციალისტური რეალიზმის პიონერი აზერბაიჯანულ დრამატურგიაში. სალიტერატურო ენციკლოპედიაში მას თურქ მწერალს უწოდებენ.

1957 წელს ბიბლიოთეკა გადაიტანეს ნარიმან ნარიმანოვის ქუჩაზე მკითხველთათვის უფრო მოსახერხებელ და კომფორტულ შენობაში, ხოლო 1976 წელს აღნიშნულმა ბიბლიოთეკამ მიიღო რესპუბლიკური ახალგაზრდული ბიბლიოთეკის სტატუსი.

სტრუქტურა
ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის ახალგაზრდული რესპუბლიკური ბიბლიოთეკა შედგება 10 განყოფილებისაგან, ესენია:

ბუღალტერია;
ავტომატიზაციის განყოფილება;
ინფორმაციული რესურსების განყოფილება;
მკითხველთან მუშაობის განყოფილება;
საგარეო ლიტერატურის განყოფილება;
კულტურის განყოფილება;
იურიდიული ინფორმაციის განყოფილება;
მეთოდოლოგიისა და ბიბლიოგრაფიის განყოფილება;
ხელოვნების განყოფილება;
სამკითხველო დარბაზი .

2015 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, ფონდი შედგება 132399 წიგნისა და 2382 და –სგან და მუდმივად ნახლდება კლასიკური და თანამედროვე ნამუშევრებით, ლექსიკონებით, ენციკლოპედიებით, სახელმძღვანელოებით, პოპულარული სამეცნიერო და ინფორმაციული ლიტერატურით . ბიბლიოთეკის ელექტრონულ კატალოგში შედის 11 900 წიგნი, 186 და აზერბაიჯანულ, რუსულ და სხვა ენებზე.

2009 წლის მარტში ბიბლიოთეკამ დაამონტაჟა ავტომატიზებული ბიბლიოთეკის საინფორმაციო სისტემა „-64“ .

2014 წელს ბიბლიოთეკა ემსახურებოდა 13503 მკითხველს, მათ შორის ახალგაზრდებს, პედაგოგებს, შემოქმედებითი პროფესიის ადამიანებს, თანამშრომლებს და პენსიონერებს. აზერბაიჯანის ნებისმიერ მოქალაქეს, რომელსაც თოთხმეტი წელი შეუსრულდა, ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეს, უფლება აქვს ჩაირიცხოს ბიბლიოთეკაში პირადობის მოწმობის წარდგენისთანავე და გახდეს ბიბლიოთეკის სრულფასოვანი წევრი .

პირველი კოლექტიური კატალოგისა და ეროვნული ბიბლიოთეკისა და ინფორმაციის ცენტრის (..) დაარსება ჯ.ბაბარლის სახელობის რესპუბლიკურ ახალგაზრდულ ბიბლიოთეკაში 2013 წლის თებერვალში აზერბაიჯანში საბიბლიოთეკო და ბიბლიოგრაფიული პროცესების ავტომატიზაციის სფეროში პირველი გამოცდილება იყო. უზრუნველყოფს დუბლირების მართვას და აღმოფხვრას. მისი ერთ-ერთი პრიორიტეტი არის ბიბლიოთეკაში ინფორმაციის ელექტრონული რესურსების შექმნას.

აზერბაიჯანულენოვანი კვლევების განვითარების მიზნით, ბიბლიოთეკას აქვს კატალოგისა და ბარათების ინდექსი ქვეყნისა და ადგილობრივი მოსახლეობის შესახებ. ბიბლიოთეკაში შეიქმნა უფასო - ზონა, რომელიც მკითხველს ელექტრონულ კატალოგზე წვდომას უზრუნველყოფს.

რესურესები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
შაფაქ-ასიმანის გაზის საბადო

შაფაქ-ასიმანის გაზის საბადო (აზერბ. ) — ოფშორული გეოლოგიური სტრუქტურების დიდი კომპლექსი კასპიის ზღვაში, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 125 კმ-ზე. შაფაქისა და ასიმანის სტრუქტურებს ადრე უწოდებდნენ, შესაბამისად, „8“ და „10“.

ისტორია
2009 წლის 13 ივლისს ხელი მოეწერა შაფაქ-ასიმანის სტრუქტურების შესწავლის მემორანდუმს. თავდაპირველი შეთანხმების თანახმად, საზღვაო ბლოკს ერთობლივად განავითარებენ „“ და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანია . ურთიერთგაგების მემორანდუმს ხელი მოაწერეს -ის პრეზიდენტმა, როვნაგ აბდულაევმა და -ის კვლევისა და წარმოების აღმასრულებელმა დირექტორმა, ენდი ინგლისმა, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის და გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრემიერ მინისტრის, გორდონ ბრაუნის თანდასწრებით .

ურთიერთგაგების მემორანდუმს მოჰყვა შეთანხმების ხელმძღვანელთა ხელმოწერა საბაზრო კომერციული პრინციპების შესახებ, ერთობლივი საძიებო და განვითარების სფეროში, როვნაგ აბდულაევისა და -ის აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, რაშიდ ჯავანშირის მიერ, 2010 წლის 6 ივლისს, -ს პრეზიდენტის ტონი ჰეივორდის ვიზიტის დროს აზერბაიჯანში .

„ -“ ბლოკის განვითარება და შესწავლა მოიცავს 30 წლის პერიოდს, რომელთა პოტენციური გახანგრძლივება კიდევ 5 წლამდეა შესაძლებელი. შემდეგი ორი საძიებო ჭაბურღილი გაიხსნება მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში, რომელიც საძიებო სამუშაოების შესაძლო გაგრძელებით კიდევ 3 წლით შეიძლება გახანგრძლივდეს. საძიებო სამუშაოების ყველა ხარჯს დაფარავს კომპანია „“.

ზოგის აზრით, შაფაქ-ასიმანის გაზსადენის განვითარება აზერი-ჩირაგ-გიუნაშლი პროექტის გაგრძელებაა, რომელსაც კომპანია ახორციელებს . საძიებო სამუშაოები, სავარაუდოდ, დაიწყება 2016 წლის მეორე ნახევარში და გაგრძელდება 2017 წლის მეორე ნახევრამდე .

რეზერვუარი
ოფშორული ბლოკი თითქმის 1,100 კვადრატული კილომეტრის ფართობს მოიცავს, რომელიც აქამდე შესწავლილი არ ყოფილა. ველები განლაგებულია ღრმა წყლის მონაკვეთში 650–დან 800 მეტრამდე (2,130 –დან 2,620 ფუტამდე) წყალსაცავის სიღრმით დაახლოებით 7000 მეტრი (23,000 ფუტი) .

საწყისი მარაგი დაახლოებით 500 მილიარდი კუბური მეტრი გაზი და 65 მილიონი ტონა კონდენსატია. ადრე ბლოკში ჩატარებული 2 გეოფიზიკური გამოკვლევები მიუთითებს, რომ ამ ღრმად ჩაყრილ სტრუქტურებში შეიძლება დიდი რაოდენობით გაზი იყოს. 3 სეისმური კვლევა სამ ეტაპად ხორციელდება კასპიის გეოფიზიკის მიერ „“ კონტრაქტით.

პირველი ეტაპი დასრულდება 2011 წელს. მონაცემთა დამუშავების მეორე ეტაპი 2012 წელს და მონაცემთა ინტერპრეტაციის მესამე ეტაპი კი 2014 წლის პირველ ნახევარში.
მოქალაქეები

ალეკო ელისაშვილი – მოქალაქეები — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომლის პრეზენტაციაც გაიმართა 2020 წლის 4 აგვისტოს. პარტიამ მონაწილეობა მიიღო 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე. პარტიის ლიდერია ალეკო ელისაშვილი.

ისტორია
2018 წლის 7 დეკემბერს ალეკო ელისაშვილმა დააფუძნა „საქართველოს სამოქალაქო მოძრაობა“. მოძრაობის თანადამფუძნებლები იყვნენ: ლევან იოსელიანი და ვატო სურგულაძე. მაშინ ალეკო ელისაშვილი არ გამორიცხავდა, რომ მოგვიანებით მოძრაობის პარტიად ფორმირება მომხდარიყო. 2020 წლის 4 აგვისტოს ელისაშვილმა პარტია „მოქალაქეები“ წარადგინა და ჩაერთო საარჩევნო კამპანიაში.

2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები
2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 25 508 ხმა მოიპოვა და მოახერხა პარლამენტში შესვლა. პარტიიდან პარლამენტის წევრებად პარტიული სიით არჩეულნი იქნენ: ალეკო ელისაშვილი და ლევან იოსელიანი. პარტიას ჰყავდა საკუთარი მაჟორიტარობის კანდიდატები, მათ შორის იყო პარტიის თავმჯდომარე ალეკო ელისაშვილი რომელიც კენჭს საბურთალოს მაჟორიტარულ ოლქში იყრიდა, სადაც პირველ ტურში ხმების 19,38% (14 181 ხმა) მიიღო. მეორე ტურს ელისაშვილმა, მთლიან ოპოზიციასთან ერთად გაყალბებული არჩევნების მოტივით გამოუცხადა ბოიკოტი, მიუხედავად ამისა მისი სახელი და გვარი დატანილი იყო ბიულეტენზე, მეორე ტურში მიიღო ხმების 10,08% (2770 ხმა). გარდა ამისა პარტიას მაჟორიტარობის კანდიდატები წარდგენილი ჰყავდა #22 (ინდიკო ბერძენაძე, 469 ხმა, 0,57%), #24 (ოთარ ქერქაძე, 625 ხმა, 0,99%), #28 (გენრი დოლიძე, 1038 ხმა, 1,34%), #30 (გიორგი გაბაიძე, 349 ხმა, 0,59%) და #21 (დავით გიორგაძე, 541 ხმა, 0,7%) მაჟორიტარულ ოლქებში.

შედეგები არჩევნებში
საპარლამენტო
ადგილობრივი
თურქეთის კულტურა

თურქეთის კულტურა — თურქეთის სახელმწიფოს და მოსახლეობაში შემდგარი სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის კულტურა. გამოირჩევა მრავალფეროვნებით, აერთიანებს აზიის სხვადასხვა რეგიონის, ევროპულ და კავკასიურ ელემენტებს. უმეტესად ჩამოყალობდა ოსმალურ იმპერიაში, სადაც ცხოვრობდა სხვადასხვა ეროვნების და სარწმუნოების მოსახლეობა. თურქეთის რესპუბლიკის ადრეულ წლებში დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა ფერწერის, ქანდაკების და არქიტექტურის განვითარებას - როგორც მოდერნიზაციის პროცესის ნაწილი და ასევე ეროვნული თვითშეგნების ასამაღებლად.

მოსახლეობა
თურქეთის კულტურა ბოლო საუკუნეში მნიშვნელოვნად შეიცვალა. ოსმალური სისტემით ეთნიკური ჯგუფები ცალ-ცალკე ვითარდებოდნენ და კულტურული შერწყმა უმეტესად არ ხდებოდა. იმპერიის დაშლის და თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ შემოღებული იქნა უნიტარული პოლიტიკა - ახალი ტრადიციების და ეროვნული თვითშეგნების შექმნის მიზნით განსხვავებული კულტურების ერთმანეთთან ძალით შერწყმა ხდებოდა. ამის შედეგად წარმოიქმნა უდიდესი კულტურული მრავალფეროვნება. ახალი პოლიტიკა ასევე ითვალისწინებდა თურქეთის ყველა ასპექტის - საზოგადოების, ეკონომიკის, განათლების, მოდის, კულტურის - ვესტერნიზაციას მოდერნიზაციის მიზნით, რაც ათათურქის მმართველობის დროს მოხდა. შედეგად. დღეს თურქეთი ერთ-ერთი ყველაზე თანამედროვე და განვითარებული მუსლიმური ქვეყანაა.
იმიერალაის ქედი

იმიერალაის ქედი — ქედი ყირგიზეთსა და ტაჯიკეთში. წარმოადგენს პამირის ერთ-ერთ უმაღლეს ქედს. გადაჭიმულია განედური მიმართულებით მდინარე ყიზილსუს გასწვრივ 240 კმ-ზე, სამხრეთიდან საზღვრავს ალაის ხეობას. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 7134 მ (ლენინის პიკი). ჭარბობს მაღალმთიანი რელიეფი; ჩრდილოეთ კალთაზე მთის ძირთან განვითარებულია თიხის კარსტი. ჩრდილოეთი კალთა უფრო დამრეცია, სამხრეთი მოკლე და ციცაბო. ფირნის ხაზი ამაღლებულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ: ჩრდილოეთ კალთებზე 4200–4500 მ-მდე, სამხრეთისაზე 4500–5400 მ-მდე. ცნობილია 550-ზე მეტი მყინვარი. გამყინვარების საერთო ფართობია 1330 კმ². მყინვარებიდან მნიშვნელოვანია: კორჟენევსკის მყინვარი, ოქტომბრის მყინვარი, დიდი და პატარა საუქდარის მყინვარები. კალთების ქვედა ნაწილში გავრცელებულია მთის სტეპი და მთის მდელო. 40 გადასასვლელიდან ყველაზე მეტად ხელმისაწვდომია დერანგი, თერს-აგარი და ყიზილ-ართი (4280 მ), რომელზედაც გადადის პამირის ტრაქტი. განვითარებულია მთის ტურიზმი და ალპინიზმი. სახელწოდება შემოგვთავაზა 1871 წელს რუსმა მკვლევარმა ალექსეი ფედჩენკომ.
ფრანჩესკო V (მოდენა)

ფრანჩესკო (; დ. 1 ივნისი, 1819, მოდენა, მოდენისა და რეჯიოს საჰერცოგო — გ. 20 ნოემბერი, 1875, ვენა, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია) — ჰაბსბურგ-ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენისა და რეჯიოს უკანასკნელი ჰერცოგი 1846-1859 წლებში. აგრეთვე მირანდოლის, მასას, კარარასა და გუასტალის ჰერცოგი და დინასტიის მეთაური. ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და მარია ბეატრიჩე სავოიელის ვაჟი.

ბიოგრაფია
ფრანჩესკო დაიბადა 1819 წლის 1 ივნისს მოდენაში. იგი იყო მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და მისი ცოლის, ჰერცოგინია მარია ბეატრიჩე სავოიელის უფროსი ვაჟი. იგი დაბადებიდან ხუთ დღეში კათოლიკედ მონათლა ადგილობრივმა არქიეპისკოპოსმა, მისი ნათლია კი თავად ავსტრიის იმპერატორი ფრანც იყო.

1840 წელს, დედის გარდაცვალების შემდეგ ფრანჩესკო გახდა იაკობინელთა კანდიდატი ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის ტახტზე, რომლებიც მას მეფე ფრანცის -ს უწოდებდნენ. ეს იმიტომ, რომ იაკობინელები უარყოფნენ ჰანოვერების ლეგიტიმაციას ტახტზე და სტიუარტთა ლეგიტიმურ შთამომავლებს ცნობდნენ მეფეებად, რომელიც ამ პერიოდში უკვე ფრანჩესკო იყო, რომელიც დედის ხაზით ჩარლზ -ის პირდაპირი შთამომავალი იყო.

1842 წლის 30 მარტს ფრანჩესკო დააქორწინეს პრინცესა ადელგუნდა ბავარიელზე, ბავარიის მეფე ლუდვიგ -ისა და დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის ქალიშვილზე. 1848 წელს დაიბადა მათი ერთადერთი შვილი, პრინცესა ანა ბეატრიჩე, რომელიც 1849 წელს დაიღუპა.

1846 წლის 21 იანვარს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ტახტს ფრანჩესკო იკავებს. 1847 წლის 18 დეკემბერს თავისი ბიძაშვილის, მარი ლუიზის გარდაცვალების შემდეგ, ფრანჩესკო იკავებს გუასტალის საჰერცოგოს ტახტსაც.

1848 წლის რევოლუციის დროს ფრანჩესკო იძულებული გახდა, რომ თავისი საჰერცოგოები ავსტრიული ჯარებისაგან გაეწმინდა, რამაც იგი ერთობ სუსტ და დაუცველ პოზიციაში ჩააყენა. სულ 11 წელიწადში, 1859 წლის 11 ივნისს სარდინიის მეფე ვიტორიო ემანუელე -ის ჯარები ფრანგების დახმარებით შეიჭრნენ მოდენაში და ფრანჩესკოს მთელი სამფლობელოები დაიპყრეს, შემდეგ კი ისინი გაერთიანებული იტალიის ტერიტორიებში შეიყვანეს. ამგვარ პირობებში იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა იტალია და ცოლთან ერთად ავსტრიაში გაქცეულიყო, სადაც თავი თავის ბიძაშვილს, იმპერატორ ფრანც იოზეფ -ს შეაფარა.

ამის შემდეგ იგი ცოტა ხნით ცოლთან ერთად ეწვია ბავარიას, 1864 წელს მასთან ერთად ახლო აღმოსავლეთშიც იმოგზაურა, დანარჩენი სიცოცხლე კი ვენის საიმპერატორო კარზე გაატარა.

ფრანჩესკო გარდაიცვალა 1875 წლის 20 ნოემბერს ვენაში, 56 წლის ასაკში. მას შვილები არ დარჩენია, მისმა ქვრივმა კი 1914 წლამდე იცოცხლა, მაგრამ აღარ გათხოვილა.

აღსანიშნავია, რომ ფრანჩესკო ფლობდა ოქროს საწმისის, ლომის, წმინდა ხარების, ესტეს დიდი მაგისტრისა და სხვა მრავალ საპატიო ღირსების ორდენს.

წინაპრები
არუნდატი როი

არუნდატი როი (; დ. 24 ნოემბერი, 1961) — ინდოელი ავტორი. მისი ყველაზე გახმაურებული ნამუშევარია „წვრილმანების ღმერთი“, რომლისთვისაც 1997 წელს ბუკერის პრემია მიენიჭა. როი აგრეთვე პოლიტიკური აქტივისტია ადამიანის უფლებებისა და გარემოს დაცვის საკითხებში.

ადრეული ცხოვრება
როი მეგჰალაიის შტატის ქალაქ შილონგში დაიბადა. მისი დედა, მარი როი, სირიელ ქრისტიან ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი იყო კერალიდან, ხოლო მამა, რეჯიბ როი კალკუტელი იყო და ბენგალელ ინდოელთა ჩაის პლანტაციას მართავდა. როცა როი ორი წლის იყო, მისი მშობლები განქორწინდნენ, რის შემდეგაც გოგონა დედასთან და ძმასთან ერთად კერალას შტატში გადავიდა საცხოვრებლად. როი მალევე მასზე დაქორწინდა. წყვილი ერთად მუშაობდა სატელევიზიო სერიებზე და სხვადასხვა ფილმებზე. როიმ კინოსამყაროში საკუთარი ადგილი ვერ იპოვა, რის შემდეგაც საკუთარ თავს სხვადასხვა სფეროში სცდიდა. იგი მეუღლეს დაშორდა. საბოლოოდ როიმ მყარი ფინანსური მდგომარეობა 1997 წელს პირველი რომანის, „წვრილმანების ღმერთის“ გამოქვეყნების შემდეგ მოიპოვა.

კარიერა
ადრეული კარიერა: სცენარები
როიმ კარიერა სცენარების წერით დაიწყო. იგი სატელევიზიო სერიებსა და ფილმებზე მუშაობდა. კრიშენთან ქორწინების პერიოდში მან დაწერა სცენარები მისი შემდეგი ფილმებისთვის: „ელექტრო მთვარე“ და „ “, რომელშიც მთავარ როლს თამაშობდა. აღსანიშნავია, რომ ეს უკანასკნელი მის სტუდენტურ გამოცდილებას ეყრდნობა. 1988 წელს როიმ საუკეთესო სცენარისთვის ეროვნული კინემატოგრაფიული ჯილდო მიიღო.

„წვრილმანების ღმერთი“
როიმ პირველი რომანი, „წვრილმანების ღმერთი“ 1992-1996 წლებში დაწერა. რომანი ნახევრად ავტობიოგრაფიულია და მისი ძირითადი ნაწილი მწერლის ბავშვობის შესახებ მოგვითხრობს. რომანი ასევე ნიუ-იორკ ტაიმზის ბესტსელერების სიაში მეოთხე ადგილზე მოხვდა.

სადებიუტო რომანმა ავტორს დიდი კომერციული წარმატება მოუტანა: ავანსის სახით როის ნახევარი მილიონი გირვანქა სტერლინგი გადაუხადეს. „წვრილმანების ღმერთი“ მაისში გამოქვეყნდა, ხოლო ივნისის ბოლო უკვე 18 ქვეყანაში იყიდებოდა.

1989 წელს როიმ მიიღო ეროვნული კინემატოგრაფიული ჯილდო საუკეთესო სცენარისთვის ფილმისთვის „ “. 2015 წელს ინდოეთში გაზრდილი რელიგიური არატოლერანტობისა და მემარჯვენეთა ძალადობის მიმართ პროტესტის ნიშნად მან ჯილდო უკან დააბრუნა.

2004 წელს როიმ სოციალურ კამპანიებში მონაწილეობისა და ძალადობასთან ბრძოლაში გაწეული დამსახურებისთვის სიდნეის მშვიდობის პრემია მიიღო.

2011 წელს მწერალს ნორმან მეილერის სახელობის პრემია გადაეცა.

2014 წელს როი ჟურნალმა ტაიმმა წლის 100 ყველაზე გავლენიან გავლენიან ადამიანს შორის დაასახელა.
ადელგუნდა ბავარიელი

ადელგუნდა ბავარიელი (, ; დ. 19 მარტი, 1823, ვიურცბურგი, ბავარია, გერმანია — გ. 28 ოქტომბერი, 1914, მიუნხენი, ბავარია, გერმანია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. ბავარიის მეფე ლუდვიგ -ისა და დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის ასული. მოდენისა და რეჯიოს უკანასკნელი ჰერცოგინია 1846-1859 წლებში როგორც ფრანჩესკო -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ადელგუნდა დაიბადა 1823 წლის 19 მარტს ვიურცბურგში. იგი იყო ბავარიის მეფე ლუდვიგ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის მეექვსე შვილი და მესამე ქალიშვილი. მისი დედმამიშვილები იყვნენ: ბავარიის მეფე მაქსიმილიან , ჰესენის დიდი ჰერცოგინია მატილდა, საბერძნეთის მეფე ოტონი და ბავარიის რეგენტი ლუიტპოლდი.

1842 წლის 20 მარტს მიუნხენში იგი დააქორწინეს ერცჰერცოგ ფრანჩესკო დე ჰაბსბურგ-ესტეზე (1819-1875), მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და ჰერცოგინია მარია ბეატრიჩე სავოიელის უფროს ვაჟზე. 1846 წელს მისი მამამთილი გარდაიცვალა, ჰერცოგი მისი ქმარი, ფრანჩესკო გახდა, რითაც ადელგუნდა მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგინიად გვევლინება.

1848 წლის ოქტომბერში მან თავიანთი ერთადერთი შვილი, პრინცესა ანა ბეატრიჩე გააჩინა, რომელიც სულ რამდენიმე თვეში, 1849 წლის ივლისში გარდაიცვალა.

1859 წლის 11 ივნისს, იტალიის გაერთიანების დროს მოდენისა და რეჯიოს საჰერცოგოც გაერთიანებაში მოყვა, რის გამოც ადელგუნდამ და ფრანჩესკომ დაკარგეს ტახტი და თავი ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც იოზეფ -ს შეაფარეს ვენაში. 1864 წელს ისინი ახლო აღმოსავლეთში მოგზაურობდნენ, რის შემდეგაც დაბრუნდნენ ავსტრიაში.

1875 წელს ფრანჩესკო გარდაიცვალა, თუმცა ადელგუნდა მეორედ აღარ გათხოვილა. დაქვრივების შემდეგ მან სამუდამოდ დატოვა ავსტრია და მშობლიურ ბავარიაში, მიუნხენის სამეფო კარზე დაბრუნდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება და გარდაიცვალა 1914 წლის 28 ოქტომბერს, 91 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ვენაში, ჰაბსბურგთა საგვარეულო მავზოლეუმში, ქმრის გვერდით.
ანტონ ობოლაშვილი

ანტონ ობოლაშვილი (დ. 1 მარტი, 1974) — ქართველი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 1 მარტს. 1991 წელს დაამთავრა ახალციხის №1 საშუალო სკოლა. 1992-1998 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალციხის ფილიალში, ეკონომიკის ფაკულტეტზე.

2004 წელს დააფუძნა შპს „გლობალფარმის“ და არის კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი. 2016 წლიდან 2020 წლამდე იყო შპს „გლობალფარმის“ გენერალური დირექტორი.

2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ახალციხის, ადიგენის, ბორჯომისა და ასპინძის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმათა 61,85% (33 149 ხმა) მიიღო და გახდა საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და რუსულ ენებს.