iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შალგი

შალგი, — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე კომბოსტოსებრთა ოჯახისა, თალგამის ქვესახეობა. სარეველა მცენარის სახით იზრდება ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში — თალგამის ერთ-ერთი ამოსავალი ფორმაა, ამიტომ მას ჰგავს მორფოლოგიური და ფიზიოლოგიური თვისებებით. სწორმდგომი მცენარეა მთავარღერძიანი ფესვითა და დატოტვილი ღეროებით; საშემოდგომო ფორმების სიმაღლე 1,5–1,6 მეტრია, საგაზაფხულოსი — 0,8–1,4 მეტრი. ფოთლები: ფესვთანური — ყუნწიანი, ფრთული, ჩანგისებრი, ბეწვით ძლიერ დაფარული; ღეროსეული — მჯდომარე, თითქმის მთლიანი, ღეროზე მთლიანად არიან შემოვლებული თავისი ძირით. ყვავილები წვრილია, გვირგვინი ოქროსფერ-ყვითელია, შეკრებილია ყვავილედში — გრძელ მტევანში. ჭარბობს ჯვარედინი დამტვერვა. ნაყოფი გლუვი ან ხორკლიანი ჭოტია (სიგრძე 3–5 სმ); თესლი სფეროსებრი, წითელ-მურა ან მურა, მომწიფების შემდეგ ცვივა. თესლი შეიცავს 35–45% ცხიმოვან ზეთს, რომელიც გამოიყენება ტექნიკური (საპნის, ლაქ-საღებავების წარმოება) და სასურსათო (შალგის ზეთი) მიზნებისათვის. მოჰყავთ ჯიშები, რომლებიც არ შეიცავს ერუკის მჟავას, და ჯიშები გლუკოზინოლატების დაბალი შემცველობით (ეს უკანასკნელი კომბოსტოსებრთა წარმომადგენლებს მწარე და ცხარე გემოს აძლევს). შალგის კოპტონი და შროტი ცხოველთა გამოსაკვებად გამოიყენება, მწვანე მასა იხმარება საქონლის საკვებად (გლუკოზინოლატების შემცველობის გამო მისი დასაშვები რაოდენობა შეზღუდულია) და სიდერატად (ჩასახვნელად). კარგი თაფლოვანი მცენარეა. ნიადაგის მიმართ მცირედ მომთხოვნია (უმჯობესია კარგად დრენირებადი არამჟავიანი ნიადაგები), სიცივის მიმართ მედეგია (თესლი გაღვივებას იწყებს ნიადაგში 1–2° ტემპერატურის დროს); ოპტიმალურ პირობებში აღმონაცენი დათესვიდან 3–4 დღეში ამოდის.

კულტივირებულია კანადაში, ფინეთში, შვედეთში, რუსეთში. საშემოდგომო ჯიშების ვეგეტაციის ხანგრძლივობა 250–260 დღეა, საგაზაფხულოსი — 70–80 დღე. საშემოდგომო შალგი უფრო მედეგია სიცივის მიმართ, მისი მოყვანა ჩრდილოეთის რეგიონებშიცაა შესაძლებელი, მაგრამ არახელსაყრელ პირობებში შეიძლება გაიყინოს. საშემოდგომო ჯიშების კარგად განვითარებული მცენარე (6–10 როზეტის ფოთლით) თოვლის ქვეშ –30°-მდე ყინვას უძლებს, თოვლის გარეშე –18°-მდე. ზამთრის მიმართ კარგი მედეგობის უზრუნველსაყოფად აუცილებელია ვეგეტაციის არანაკლებ 1,5 თვე. ვეგეტაციის განახლებიდან ყვავილობამდე საჭიროა 20–40 დღე, ყვავილობიდან მწიფობამდე — 50–70 დღე. საკვებად დასათესი საშემოდგომო შალგი გასათიბად საჭირო სიმწიფეს აღწევს საშემოდგომო ჭვავზე (10–15 დღით) და საშემოდგომო თალგამზე (4–10 დღით) ადრე. შალგს აგრეთვე ამუშავებენ სანათიბო და სანაწვერალო ნათესებში. კულტურა აუმჯობესებს ნიადაგის სტრუქტურას და მის ფიტოსანიტარულ მდგომარეობას, ამიტომ მრავალი სხვა კულტურის კარგი წინამორბედია. მოსავლიანობა (ტ/ჰა): საგაზაფხულოსი — 1,3–2, საშემოდგომოსი — 1,8–3, მწვანე მასისა — 25–40. ქართლსა და კახეთში ეწოდება შელგა, შლეგა; თუშეთში – გიერა; ხევსურეთში – ბოსტანა; ხევში – მდოგი, ყანის მდოგი.

გალერეა
ბრან სტარკი

ბრან სტარკი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ბრიტანელმა მსახიობმა აიზეკ ჰემპსტედ რაიტმა.

თავდაპირველად პერსონაჟი გამოჩნდა 1996 წელს გამოცემულ წიგნში „სატახტოთა თამაში“. ბრანი არის ერთ-ერთი უმდიდრესი და ძლევამოსილი „სტარკების ოჯახის“ წევრი. ფიგურირებს წიგნებში: „სატახტოთა თამაში“ (1996), „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000) ხოლო ცენტრალური პესონაჟია „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005), და „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011).

მეფე ბრან პირველადწოდებული, დაიბადა ვინტერფელში, ის არის ნედ სტარკის და ლედი კეტლინ სტარკის მე–4 შვილი. ბრანი არის ვარგი, რომელიც მსახურობს როგორც სამთვალა ყორანი. საბოლოოდ იგი გახდა 6 სამეფოს პირველი არჩეული მეფე.

ბავშვობა
ბრანი დაიბადა და გაიზარდა ვინტერფელში. მას ჰყავს უფროსი ძმა რობი, ასევე უმცროსი ძმა რიკონი, ორი უფროსი და არია და სანსა და უფროსი ნახევარძმა ჯონ სნოუ, რომელიც სინამდვილეში მისი მამიდის ლიანა სტარკის შვილია. სახელი ბრანი მამამისმა ნედ სტარკმა თავისი ძმის ბრანდონ სტარკის პატივსაცემად დაარქვა, რომელიც, შეშლილმა მეფე ეირის ტარგარიანმა, მოკლა მამამისთან რიკონ სტარკთან ერთად.

ბრანი ოცნებობდა, რაინდი გამხდარიყო და მეფის მეცველებს შორის ადგილი დაეკავებინა. აგრეთვე გატაცებული იყო გალავნის და კოშკის კედლებზე ცოცვით. ერთხელ, როდესაც ის კოშკზე აცოცდა, საწოლში ჯეიმი ლანისტერს და დედოფალ სერსეი ლანისტერს შეუსწრო. როდესაც ბრანი ჯეიმიმ შენიშნა, კოშკიდან გადააგდო და მას შემდეგ ბრანი სამუდამოდ ხეიბარი დარჩა.
ბარბარეა

ბარბარეა — ორ-, იშვიათად მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ფესვთანური და ქვედა ღეროსეული ფოთლები წუნწიანი, ჩანგისებრი ან ფრთისებრ დაყოფილია, ზედა ღეროსეულები ხალთებითაა შემოხვეული ღეროზე. ყვავილები ყვითელია, შეკრებილია მტევნისებრ ან მცირე საგველასებრ ყვავილედში. ნაყოფი მრავალნაყოფიანი ჭოტია. ძირითადად გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ცივ და ზომიერ განედებში. ზოგიერთი სახეობა გამოიყენება ვიტამინების მისაღებად [ჩვეულებრივი ბარბარეას ფოთლები შეიცავს 260 მგ%-მდე ვიტამინს, თაფლოვან, სანელებელ, იშვიათად დეკორატიულ მცენარედ.

საქართველოში გავრცელებული სახეობები:

სინონიმი
— კავკასიის ენდემი
სანათიბო ნათესები

სანათიბო ნათესები — სასოფლო-სამეურნეო მცენარეები, რომლებსაც თესავენ გაზაფხულის ბოლოს ან ზაფხულის მეორე ნახევარში, ცხოველთა საკვებად საშემოდგომო კულტურების, მრავალწლოვანი და ერთწლოვანი ბალახების ან სხვა საკვები კულტურის მოთიბვის შემდეგ. სანათიბო ნათესები გავრცელებულია საკმარისი დატენიანებისა და სარწყავი მიწათმოქმედების რაიონებში. იყენებენ კომბინირებულ აგრეგატებს ერთდროულად სასუქის შესატანად, ნიადაგის დასამუშავებლად და დასათესად. ტენის უკმარისობის დროს რამდენამდე ზრდიან თესლის ჩათესვის სიღრმეს, ნიადაგს თესვამდე და თესვის შემდეგ ტკეპნიან. თესლის თესვის ნორმას ზრდიან 15–25%-ით. სარწყავ მიწებზე სანათიბო ნათესებს რწყავენ: პირველად — დათესვის შემდეგ (ერთნაირი აღმონაცენის მისაღებად), მეორედ და შემდგომ — ნათესის სახეობიდან და ვეგეტაციის პერიოდში მეტეოროლოგიური პირობებიდან გამომდინარე.
ლილოს დასახლება

ლილოს დასახლება — უბანი თბილისში, სამგორის რაიონში. მდებარეობს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, აეროპორტის დასახლების შემდეგ.

უბანს სახელი ეწოდა ისტორიული სოფლის ლილოს მიხედვით (პირველად იხსენიება საუკუნის წყაროებში). საქალაქო განაშენიანება აქ 1950-იან წლებში დაიწყო და ჩამოყალიბდა სამრეწველო რაიონად. თანამედროვე ლილოს აქვს ორი მიკრორაიონი. მეორე მიკრორაიონი მოიცავს ოთხ კვარტალს (, , , ). ქალაქის დანარჩენ ნაწილს უკავშირდება მიწისზედა მუნიციპალური ტრანსპორტით. უბნის ტერიტორიაზე მდებარეობს სამხრეთ კავკასიის ერთ-ერთი უდიდესი სავაჭრო-კომერციული ცენტრი „ლილო მოლი“, სხვადასხვა მცირე და საშუალო ზომის საწარმო, სასაწყობე მეურნეობები. ფუნქციონირებს ორი საჯარო სკოლა, ერთი საბავშვო ბაღი, პოლიკლინიკა, პოლიციის განყოფილება.
ვლადიმერ ტრიბუცი

ვლადიმერ ფილიპეს ძე ტრიბუცი (; დ. , პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 30 აგვისტო, 1977, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა მხედართუფროსი, ადმირალი (1943), ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1972), სკკპ წევრი (1928), სამოქალაქო ომის (1918-1920) მონაწილე.

ბიოგრაფია
1926 წელს დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო-საზღვაო სასწავლებელი, ხოლო 1932 წელს სამხედრო-საზღვაო აკადემია. 1926-1929 და 1932-1936 წლებში მსახურობდა ბალტიის ფლოტში ჯერ საბრძოლო ხომალდებზე, შემდეგ შტაბის უფროსად. 1939-1947 წლებში იყო ბალტიის ფლოტის სარდალი, 1947-1948 წლებში — შორეული აღმოსავლეთის ჯარების მთავარსარდლის მოადგილე სამხედრო-საზღვაო ძალების დარგში. შემდეგ ხელმძრვანელ თანამდებობებზე იყო სამხედრო-საზღვაო ფლოტსა და სსრკ თავდაცვის სამინისტროში.

ჯილდოები დ ამედლები
დაჯილდოვებული იყო 2 ლენინის ორდენით, 10 სხვა ორდენებითა და მედლებით.
ტრიოდი

ტრიოდი ( და [ელექტრო]დი) — ელექტრონული მილაკი, რომელსაც აქვს სამი ელექტროდი (უშუალო ან არაუშუალო ვარვარის თერმოელექტრონული კათოდი, მმართველი ბადე და ანოდი). გამოიგონა ლ. დე ფორესტმა 1906 წელს. პირველად ტრიოდს იყენებდნენ, როგორც მიმღებ-მაძლიერებელ ელექტრონულ მილაკს. გავრცელებული იყო ცილინდრული და ბრტყელი ტრიოდები. ასევე ცნობილი იყო მინიატურული და ზემინიატურული ტრიოდები (მაგ. ნუვისტორი). ნახევარგამტარიანი ელექტრონიკის განვითარების შედეგად ტრიოდი შეცვალა ნახევარგამტარიანმა ხელსაწყოებმა — ტრანზისტორებმა.
დავოს სივორთი

დავოს სივორთი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ირლანდიელმა მსახიობმა ლიამ კანინჰემმა.

სერ დავოს სივორთი, ასევე ცნობილი როგორც ხახვის რაინდი, ის არის მიწათმოქმედი რაინდი, ყოფილი კონტრაბანისტი, რომელიც ემსახურებოდა სტანისს ბარათეონს. მას შემდეგ რაც სტანისი უინტერფელის ბრძოლაში დამარცხდა, დავოსი რჩება ციხე შავში, სადაც ის დაეხმარა ჯონ სნოუს აჯანყების ჩახშობაში. ციხე შავში როდესაც ჯანყებისას როდესაც ჯონ სნოუ თავისმა მეომრებმა მოკლეს, დავოსმა წითელი ქურუმი ლედი მელისანდარა დაარწმუნა რომ ჯონი გაეცოცხლებინა. მოგვიანებით დავოსი სტარკების ერთგული გახდა და ის ჯონ სნოუს მეფობის დროს მისი მარჯენა ხელი იყო. მას შემდეგ რაც ჯონ სნოუ ისევ ღამის ებგურში დაბრუნდა მსახურობისთვის, დავოსი გახდა, მეფე ბრან პირველადწოდებულის, მცირე საბჭოს წევრი და გემების ოსტატი.

ბიოგრაფია
დავოსი დაიბადა მეფის საბიჯელში, ერთ-ერთ ყველაზე ღარიბ ქუჩაში უწევდა ცხოვრება. მოგვიანებით დავოსი გახდა მეზღვაური და ცხოვრების დიდი ნაწილი ვიწრო ზღვაში კონტრაბანდისტობა უწევდა. მისი შავ იალქნებიანი გემი ბევრისთვის ძალიან ცნობილი იყო, რადგან მას შეეძლო გემით ნავსადგურში შეპარვა და ისე გამოღწევა რომ ვერავის შეემჩნია.

რობერტ ბარათეონის აჯანყების დროს, გრიგალის კიდე ალყაში იყო მოქცეული, როდესაც სასხლეში სურსათი გამოელიათ და ხალხი შიმშილობდა სერ დავოსმა საზღვაო ბლოკადა გაარღვია და მოსახლეობას ხახვი და კიდევ მრავალი სახის სურსათი ჩაუტანა. სტანისმა ამ გმირობისთვის დავოსს ციხესიმაგრე და რაინდის ტიტული უბოძა, თუმცა იმის გამო რომ დავოსი კონტრაბანდისტობდა სტანისმა მას მარჯვენა ხელზე 4 თითი მოჰკვეთა. დავოსი მოკვეთილ 4 თითს მანამ დატარებდა სანამ შავი წყლის ბრძოლაში არ დაკარგა.
სანაწვერალო ნათესები

სანაწვერალო ნათესები — ზაფხულ-შემოდგომის პერიოდში ძირითადი კულტურის აღების შემდეგ დათესილი შუალედური ნათესები, რომლებიც მოსავალს ამავე წელს იძლევა. მნიშვნელოვანი რეზერვია საკვების წარმოებისთვის, ნოტიო რაიონებში ან სარწყავ მიწებზე ხანგრძლივი სანაწვერალო პერიოდის დროს (არანაკლებ 2 თვე) ნიადაგის ნაყოფიერების ამაღლებისთვის. სანაწვერალო ნათესები წელიწადში ორი მოსავლის მიღების საშუალებას იძლევა, 50–70%-ით და მეტით ამაღლებს ხნულის პროდუქტიულობას. ამისათვის არჩევენ სითბოს მიმართ ნაკლებად მომთხოვნ, ადრეული წაყინვებისა და გვალვებისადმი მედეგ მცენარეებს, რომლებიც სწრაფად იზრდება და მაღალი მოსავლიანობით გამოირჩევა. აგროტექნიკა ძირითადად ისეთივეა, როგორიც საგაზაფხულო თესვის დროს. არასაკმარისი დატენიანების დროს იყენებენ ნიადაგის ზედაპირულ დამუშავებას (აუცილებლად დატკეპნასთან ერთად) და თესლის ღრმად ჩათესვას. თესლის ნათესის ნორმას ზრდიან 20–25%-ით.
შუალედური ნათესები

შუალედური ნათესები — სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ნათესები თესლბრუნვის ძირითადი კულტურების დამუშავებისგან თავისუფალ დროის შუალედში. მისი შემოღება იძლევა მიწის, წლის არაყინვებიანი პერიოდის, მზის სხივების ენერგიის, ატმოსფერული ნალექების მაქსიმალურად სრულად გამოყენების და წელიწადში ერთი და იგივე ფართობიდან 2–3 მოსავლის მიღების საშუალებას, რამდენიმეჯერ ზრდის ხნულის პროდუქტიულობას. ხელს უწყობს ეროზიისგან ნიადაგის საუკეთესოდ დაცვას. ამგვარ ნათესებს აწარმოებენ საკმარისი დატენიანების რაიონებში და კარგად სარწყავ მიწებზე. შუალედური ნათესებისას აუცილებელი პირობებია: სასუქების გამოყენება, მცენარეთა დაცვა სასოფლო-სამეურნეო მავნებლებისა და დაავადებისგან, ტექნოლოგიური დისციპლინის მკაცრი დაცვა, წარმოების ორგანიზაციის მაღალი დონე.
ევრობასკეტი 2022: ჯგუფი A

ჯგუფი — ევრობასკეტი 2022-ის პირველი ჯგუფი, სადაც წარმოდგენილნი არიან ბელგია, ბულგარეთი, ესპანეთი, თურქეთი, მონტენეგრო და საქართველო. ჯგუფის მატჩები 2022 წლის 1-დან 7 სექტემბრის ჩათვლით ჩატარდება. ყველა მატჩი საქართველოს დედაქალაქ თბილისში, თბილისი არენაზე გაიმართება. საუკეთესო ოთხი ნაკრები პრეი-ოფში ასპარეზობის უფლებას მოიპოვებს.

ცხრილი
მატჩები
ყველა დრო ადგილობრივია (+4).

ესპანეთი – ბულგარეთი
თურქეთი – მონტენეგრო
ბელგია – საქართველო
მონტენეგრო – ბელგია
ბულგარეთი – თურქეთი
საქართველო – ესპანეთი
ბულგარეთი – მონტენეგრო
ესპანეთი – ბელგია
თურქეთი – საქართველო
ბელგია – თურქეთი
მონტენეგრო – ესპანეთი
საქართველო – ბულგარეთი
თურქეთი – ესპანეთი
ბულგარეთი – ბელგია
საქართველო – მონტენეგრო
ევრობასკეტი 2022: ჯგუფი B

ჯგუფი — ევრობასკეტი 2022-ის მეორე ჯგუფი, სადაც წარმოდგენილნი არიან ბოსნია და ჰერცეგოვინა, გერმანია, ლიეტუვა, საფრანგეთი, სლოვენია და უნგრეთი. ჯგუფის მატჩები 2022 წლის 1-დან 7 სექტემბრის ჩათვლით ჩატარდება. ყველა მატჩი გერმანიის ქალაქ კელნში, ლანქსეს არენაზე გაიმართება. საუკეთესო ოთხი ნაკრები პრეი-ოფში ასპარეზობის უფლებას მოიპოვებს.

ცხრილი
ევროპული აღზრდა

ევროპული აღზრდა — ფრანგი მწერლის, რომენ გარის, რომანი. პირველად გამოიცა ინგლისში 1944 წელს სათაურით „ბრაზის ტყე“, საფრანგეთში კი 1945 წელს გამოქვეყნდა.

ესაა პირველი რომანი, რომელიც ავტორმა რომენ გარის სახელით გამოსცა. მან წიგნის წერა 1941 წელს დაიწყო და მისი ძირითადი ნაწილი 1943 წელს დაწერა, როცა საფრანგეთის საჰაერო ძალებში ავიატორად მსახურობდა და ჩრდილოეთ აფრიკაში იბრძოდა. რომანმა კრიტიკოსთა ყოველწლიური პრემია მოიპოვა და საზოგადოებისგან დიდი მოწონება დაიმსახურა, ითარგმნა 27 ენაზე. 1956 წელს ავტორმა რომანი განახლებული ფორმით „ევროპული აღზრდის“ სათაურით გამოსცა, რითაც მისი საბოლოო ვერსია დადგინდა..

სიუჟეტი
რომანში მოქმედება ნაცისტების მიერ ოკუპირებულ პოლონეთში, სტალინგრადის ბრძოლის მიმდინარეობისას ვითარდება. 14 წლის იანეკ ტვარდოვსკის ექიმმა მამამ ტყეში სამალავი მოუწყო. მისი ორი ვაჟი ბრძოლაში დაიღუპა, ცოლი კი გერმანელებმა გრაფ პულაცკის სასახლეში გაიტაცეს. იგი მეუღლის გამოხსნას შეეწირება, რის შემდეგაც იანეკი პარტიზანთა რაზმს უერთდება.
ევრობასკეტი 2022: ჯგუფი C

ჯგუფი — ევრობასკეტი 2022-ის მესამე ჯგუფი, სადაც წარმოდგენილნი არიან დიდი ბრიტანეთი, ესტონეთი, იტალია, საბერძნეთი, უკრაინა და ხორვატია. ჯგუფის მატჩები 2022 წლის 2-დან 8 სექტემბრის ჩათვლით ჩატარდება. ყველა მატჩი იტალიის ქალაქ მილანში, მედიოლანუმ ფორუმზე გაიმართება. საუკეთესო ოთხი ნაკრები პრეი-ოფში ასპარეზობის უფლებას მოიპოვებს.

ცხრილი
ევრობასკეტი 2022: ჯგუფი D

ჯგუფი — ევრობასკეტი 2022-ის მეოთხე ჯგუფი, სადაც წარმოდგენილნი არიან ისრაელი, ნიდერლანდები, პოლონეთი, სერბეთი, ფინეთი და ჩეხეთი. ჯგუფის მატჩები 2022 წლის 2-დან 8 სექტემბრის ჩათვლით ჩატარდება. ყველა მატჩი ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღაში, 2 არენაზე გაიმართება. საუკეთესო ოთხი ნაკრები პრეი-ოფში ასპარეზობის უფლებას მოიპოვებს.

ცხრილი
ანა გავალდა

ანა გავალდა (დ. 23 მაისი, 1970) — ფრანგი პედაგოგი და რომანისტი.

დაიბადა პარიზის გარეუბანში. მან პირველი წიგნი 1999 წელს გამოაქვეყნა, როცა საშუალო სკოლაში ფარნგულის მასწავლებლად მუშაობდა. ესაა მოთხრობათა კრებული „მინდა, ვიღაც მელოდოს სადღაც“, რომელმაც კრიტიკული და კომერციული წარმატება მოიპოვა. საფრანგეთში მისი სამ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა და ამასთანავე პრესტიჟული ჯილდო, გრან პრი, დაიმსახურა.

გავალდას პირველი რომანი „მე ის მიყვარდა“, რომელიც მისი წარუმატებელი ქორწინებითაა შთაგონებული, საფრანგეთში 2002 წელს გამოიცა და ბესტსელერი გახდა. მას მოჰყვა „35 კილო იმედი“, მცირე რომანი, რომელიც მან თავის მოსწავლეებს მიუძღვნა.

გავალდეს მესამე რომანი „უბრალოდ ერთად“ (2004) ერთ ბინაში მცხოვრებ ოთხ ადამიანზე გვიამბობს: საყვარელი ადამიანების დაკარგვით ტრავმირებულ მხატვარ გოგონაზე, მძიმე ბავშვობით დაღდასმულ მზარეულ ბიჭზე, არისტოკრატული წარმომავლობის, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობის მქონე მამაკაცსა და თვითმკვლელობისკენ მიდრეკილ მოხუც ბებიაზე. წიგნი საფრანგეთში ბესტსელერად ქცა. 2007 წელს მისი მიხედვით ფილმი გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლებს კლოდ ბერი, ოდრი ტოტუ და გილიამ კანე ასრულებენ.

გავალდამ ფრანგულ ენაზე თარგმნა ჯონ უილიამსის რომანი „სტოუნერი“.
კამბერლენდის პლატო

კამბერლენდის პლატო — დანაწევრებული პლატო აშშ-ში, აპალაჩებში. წარმოადგენს აპალაჩის პლატოს სამხრეთ ნაწილს. ვრცელდება კენტუკის, ტენესის, ალაბამისა და ჯორჯიის შტატების ტერიტორიაზე. სამხრეთ-დასავლეთი მიმართულებით გადაჭიმულია 725 კმ-ზე. სიგანე მერყეობს 65–80 კმ ფარგლებში.

ტერმინები „ალიგეინის პლატო“ და „კამბერლენდის პლატო“ აღინიშნება როგორც აპალაჩების დასავლეთით მდებარე დანაწევრებული პლატო-ტერიტორიები. ტერმინები წარმოსდგა ისტორიული ხმარებიდან გამომდინარე და არა გეოლოგიური განსხვავებების გამო, შესაბამისად, მათ შორის მკვეთრი გამყოფი ხაზი არ არსებობს. ორი მთავარი მდინარე ატარებს პლატოების სახელწოდებას, ერთია მდინარე ალიგეინი, რომელიც ამავე სახელწოდების პლატოზე იღებს სათავეს, ხოლო მეორეა მდინარე კამბერლენდი.

კამბერლენდის პლატო ჩრდილოეთით გადადის ალიგეინის პლატოში, ხოლო სამხრეთით მექსიკისპირა დაბლობში. სამხრეთით მთავრდება ლუკაუტისა და სენდის მთებით, ხოლო აღმოსავლეთით უოლდენის ქედით. პლატოს უმაღლესი ნაწილია დაახლოებით 225 კმ სიგრძის ვიწრო და ხაზობრივი ქედი, რომელიც ქმნის მის აღმოსავლეთ კიდეს კენტუკის აღმოსავლეთ და ტენესის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში; სახელწოდება კამბერენდის მთები ზოგადად ამ ტერიტორიას თანხვდება.

ძირითადად დანაწევრებულია მდინარეების კამბერლენდისა და კენტუკის ზემო დინებებითა და მდინარე ტენესის შენაკადებით. აგებულია ქვიშაქვებითა და კირქვებით. განვითარებულია კარსტი. არის ქვანახშირის საბადო. ფართოდაა გავრცელებული ფოთლოვანი ტყეები. უსწორმასწორო რელიეფის გამო დასახლებები იზოლირებულია. ადგილობრივი ეკონომიკა დაფუძნებულია სოფლის მეურნეობაზე.
რექსი (ბოცვრის ჯიში)

რექსი (< — „მეფე“) — სატყავე მიმართულების მოკლებეწვიანი ბოცვრის ჯიში. გამოყვანილია 1919 წელს საფრანგეთში. ტანი წაგრძელებულია, ზურგი რამდენადმე კუზიანია. ზრდასრული ბოცვერი იწონის დაახლ. 4,4 კგ-ს. დედალი ერთ ჯერზე შობს 5–6 ბაჭიას. თმის საფარი მოკლე და ხშირია (წააგავს კატის ბეწვს); ფერად შავი, ყავისფერი, ცისფერი ან თეთრია. ტყავი ნატურალური სახით (გაკრეჭვის გარეშე) გამოიყენება ბეწვეულის ნაწარმის დასამზადებლად. ძნელად აკლიმატიზდება.

წარმოშობა
რექსის წარმოშობა დაკავშირებულია განსაკუთრებულ გენთან ; გენეტიკური მუტაციის შედეგად ბეწვისა და თივთიკის სიგრძე გათანაბრდა (ნორმალურბალნიანი ბოცვრების ბალანი შედგება მოკლე თივთიკისა და გრძელი ბეწვისგან), ამას გარდა, ბოცვრის ბეწვი გახდა უფრო წვრილი, რის შედეგადაც წარმოიქმნა ხავერდის მსგავსი თმის საფარი, რომელსაც განსაკუთრებული, პლუშის სტრუქტურა აქვს.

პირველი ბოცვერი მოკლე პლუშის ბალნით დაიბადა 1919 წელს საფრანგეთში. ჯიში პირველად გამოფენაზე წარადგინეს 1924 წელს პარიზში, სახელწოდებით „კასტორ-რექსი“ ( — „თახვი“ და — „მეფე“), რადგან თავიდან ყავისფერი (თახვის მსგავსი) შეფერილობა ჰქონდა; ოფიციალურად ჯიში დარეგისტრირდა 1925 წელს.

სხეულის აგებულება
სტანდარტული ბოცვრის ცოცხალი მასა 4–4,5 კგ-ია. ტანი მომრგვალებული და წაგრძელებულია (სიგრძე 40–54 სმ, მკერდის გარშემოწირულობა 30–35 სმ); თავი მცირე ზომის, გაწელილი; ყურები საშუალო სიდიდის, ვერტიკალურად მდგარი; დედალს პატარა ღაბაბი აქვს. ჩონჩხი წვრილი და მყიფე, ზურგი ვიწრო, გრძელი, ზოგჯერ ოდნავ კუზიანი. მოკლებალნიან ბოცვრებს თმის საფარი მოკლე აქვს, ამასთან ბეწვი და თივთიკი პრაქტიკულად ერთნაირი სიგრძისაა (ბეწვი არაუმეტეს 2 სმ, თივთიკი 1,8 სმ), ისინი თითქმის 2-ჯერ მოკლეა, ვიდრე ნორმალურბალნიანი ბოცვრებისა.

რექსს ბეწვთან ერთად განუვითარებელი აქვს რიგი სხვა თმები: მოკლებალნიან ბოცვრებს ულვაშები ბევრად მოკლე და წვრილი აქვს, ვიდრე ნორმალურბალნიანებს, და უმეტეს შემთხვევაში გამრუდებულია — ეს ერთადერთი არსებითი ნიშანია, რითაც შესაძლებელია ადრეულ ასაკში ამ ჯიშის გარჩევა სხვა ჯიშებისგან (ბაჭიის ბალნის მიხედვით იმის განსჯა, გაიზრდება თუ არა მისგან რექსი, ძალიან ძნელია); ამას გარდა, წამწამებიც რამდენადმე გამრუდებულია. ბეწვი რბილი და ხშირია, ტყავი ძვირად ფასობს, რადგან გაკრეჭილივით გამოიყურება; გამოიყენება ნატურალური სახით (გამოყვანილია 20-ზე მეტი შეფერილობის რექსი: შავი, თეთრი, ცისფერი, მუქი ყავისფერი და სხვ.) და უფრო მეტად ძვირი — ზღვის კატის, წაულას (გაკრეჭილი) და შინშილის ტყავის იმიტაციისათვის.

გამრავლება
ნაყოფიერება 5–6 ბაჭიაა ერთ დაყრაზე (წელიწადში დაახლ. 4–5-ჯერ ყრის). მოზარდეულის ზრდის ტემპი საშუალოა: ერთი თვის ასაკში მასა 680 გრამია, 4 თვეში — 2,35 კგ.

ნაკლოვანებები
ჩამოთვლილი ღირსებების გარდა, ჯიშს აქვს რიგი ნაკლოვანებებიც: მოკლებალნიანობის გენს აქვს მრავალი ეფექტი — იწვევს კონსტიტუციის დასუსტებას, ზრდის 8 კვირის ასაკამდე მოზარდეულის სიკვდილიანობას. ადვილად ემართება სასუნთქი გზების დაავადებები და მიდრეკილია რაქიტის განვითარებისკენ.
გიორგი სარდალაშვილი

გიორგი სარდალაშვლი (დ. 26 მაისი, 2003) — ქართველი ძიუდოისტი. მსოფლიოსა (2024) და ევროპის (2025) ჩემპიონი. საერთაშორისო ტურნირებზე ასპარეზობს -60 კგ წონით კატეგორიაში.

2020 წელს ანტალიაში ჭაბუკებს შორის გამართულ ევროპის თასზე პირველი ადგილი დაიკავა 50 კგ წონით კატეგორიაში. ერთი წლის შემდეგ პრაღაში გამართულ ევროპის თასზე (ახალგაზრდული) 60 კგ წონით კატეგორიაში პირველი ადგილის მოპოვება მოახერხა. მეორე ადგილი დაიკავა ლუქსემბურგში გამართულ 2021 წლის ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე (60 კგ). პირველი ადგილი დაიკავა იტალიის ქალაქ ოლბიაში გამართულ ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე (60 კგ). 2022 წელს პირველი ადგილის დაკავება მოახერხა ესპანეთის ქალაქ მალაგაში გამართულ ევროპის თასზე (ახალგაზრდული). სარდალაშვილმა ტურნირზე ალეხანდრო პრიეტო სიმანკასს (ესპანეთი), რიკარდო პირესს (პორტუგალია), ფლორიან ბოეკერსა (გერმანია) და ლუის ბაროსო ლოპესს (ესპანეთი) იპონებით სძლია, ფინალში კი იაპონელუ კეიჯი ცუჯიოკას დამარცხება ვაზარით მოახერხა. ამავე წელს დაიკავა მეორე ადგილი თბილისის გრანდ-სლემზე. 2022 წლის ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც გუაიაკილში, ეკვადორში ჩატარდა, სარდალაშვილმა მეორე ადგილი დაიკავა.

არის 2022 წლის ზაგრების გრან-პრის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. ტურნირში მეორე წრიდან ჩაერთო, სადაც ტაჯიკი მუამადსოლეჰ ქუვატოვი დაამარცხა. რასაც შემდეგ ეტაპზე ბრაზილიელი მათეუს ტაკაკისას დამარცხება მოჰყვა. 1/4 ფინალში ფრანგ მაქსიმ მერლენთან ვაზარით მარცხის შემდეგ, რეპეშაჟში თურქმენი ჰაკბერდი იუმაევი დაამარცხა, გაუკეთა გდება იპონით. ბრინაჯოს მედლისთვის ბრძოლაში ესპანელი ძიუდოისტი, ფრანსისკო გარიგო იპონით დაამარცხა.

2023 წელს დოჰაში გამართულ ძიუდოს მსოფლიო ჩემპიონატზე სარდალაშვილმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. პირველ შეხვედრაში ზამბიელი მეტოქე სიმონ ზულუ იპონით დაამარცხა. მერვედფინალში დაუპირსპირდა ავსტრიელ მარკუს აუერს, რომელიც აგრეთვე იპონით დაამარცხა. მეოთხედფინალში დამარცხდა ესპანელ ფრანსისკო გარიგოსთან რის შემდეგაც რეპეშაჟში გადაერთო, სადაც ყაზახი ნურკანათ სერიკბაევი დაამარცხა. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში სარდალაშვილმა ბელგიელი იორე ფერსტრეტენი დაამარცხა. 2023 წლის თბილისის გრანდ სლემზე სარდალაშვილმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1/8 ფინალში დაამარცხა მონღოლი ცოგთ-ოჩირ ბიამბაჩავი. მეოთხედფინალში სარდალაშვილმა ყაზახი მაგჟან შამშადინი დაამარცხა. ნახევარფინალში სარდალაშვილმა უკრაინელი დილშოტ ხალმატოვი დაამარცხა. ფინალში დამარცხდა აზერბაიჯანელ თურალ ბაირამოვთან.

2024 წელს, 20 წლის ასაკში გიორგი სარდალაშვილი მსოფლიო ჩემპიონი გახდა. სარდალაშვილი 1/32 ფინალში დაამარცხა ჩრდილოეთ კორეის წარმომადგენელი ჩაე კვანგ-ჯინი. 1/16 ფინალში სარდალაშვილმა ტაიპეის წარმომადგენელი ლინ ჩონგ-იოუ იპონით დაამარცხა. მეოთხედფინალში სარდალაშვილმა აზერბაიჯანელი თურან ბაირამოვი დაამარცხა. ნახევარფინალში იაპონელ ტაიკი ნაკამურას სძლია, რის შემდეგაც ფინალში ტაიპეის წარმომადგენელს, იან იუნგ-ვეის დაუპირსპირდა. 2024 წლის ტაშკენტის გრანდ-სლემზე სარდალაშვილმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1/16 ფინალში დაამარცხა უზბეკი კამოლიდინ ბახთიოროვი. 1/8 ფინალში დაამარცხა ტაჯიკი ჰაქდოდ გულოვი. 1/4 ფინალში დაამარცხა ყაზახი იელდოს სმეტოვი. 1/2 ფინალში დაამარცხა ფრანგი რომენ ვალადიე-პიკარი. ფინალში უზბეკ დოსთონ რუზიევთან დამარცხდა.
მეიტნერიუმი

მეიტნერიუმი, მეითნერიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ), უნილენიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-ირიდიუმი (-) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეცხრე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, ბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 109. ბუნებაში არ გვხვდება, ყველაზე სტაბილური იზიტოპის მასური რიცხვი ტოლია 278 (ატომური მასა ტოლია 278,156(5) მაე). აღინიშნება სიმბოლო . ადრე ცნობილი იყო, როგორც უნილენიუმი ან ეკა-ირიდი. სინთეზირებულია ხელოვნურად. ელემენტს სახელი დაერქვა ავსტრიელი ფიზიკოსის ლიზა მაიტნერის პატივსაცემად.
რენტგენიუმი

რენტგენიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ), უნუნუნნიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-ოქრო (-) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეთერთმეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — პირველი ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, ბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 111. ელემენტს სახელი დაერქვა გერმანელი ფიზიკოსის ვილჰელმ რენტგენის მატივსაცემად.