iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტოსო

ტოსო ან ო-ტოსო, სანელებლებით შეზავებული სამკურნალო საკეა, რომელსაც ტრადიციულად სვამენ იაპონური ახალი წლის დროს. ტოსო ასევე ისტორიულად ცნობილია ჩინეთშიც.

კულტურა
ო-ტოსო ასევე ცნობილია, როგორც სანელებლიანი საკე. ტოსოს სვამენ წინა წლის დაავაადებების გასათავისუფლებლად და ასევე ხანგრძლივი ცხოვრებისთვის. თაობების განმავლობაში ამბობენ, რომ „თუ ერთი ადამიანი დალევს ამას, მისი ოჯახი არ დაავადდება; თუ მთელი ოჯახი დალევს, სოფელში არავინ დაავადდება“ და ოსეჩის სამზარეულოს ახალი წლის განუყოფელი ნაწილია.

ტოსო იწერება ორი კანჯის გამოყენები: , რომელიც ნიშნავს ბოროტ სულებს და , რომელიც ნიშნავს დაკვლას.

ტოსო მზადდება რამოდენიმე სამკურნალო ბალახის შერევაში ტოსოსანის მისაღებად, ეს ცხარე ნარევია, რომელსაც შემდეგ ასველებენ საკეში ან მირინში. თუ დამზადებულია მირინით, რომელიც ტკბილი საკეა, დასალევად გამოდგება, თუმცა ფერმენტირებული მირინის სანელებლების გამოყენება არ იქნება მიზანშეწონილი, რადგან ის ძალიან მარილიანია.

გამოიყენება სამი ზომის ჭიქა, რომალსაც ეწოდება საკაზუკი, რომლებიც იწყება ყველაზე პატარა ჭიქით და გადაცემულია, ოჯახის თითოეული წევრი ან სტუმარი კი ყლუპს სვამს. სმის რიტუალები განსხვავდება რეგიონების მიხედვით, მაგრამ ფორმალურ სიტუაციებში ყველაზე პატარიდან უფროსამდე გრძელდება. ეს ტრადიცია წარმოიშვა ჩინეთში იმის იმედით, რომ ბავშვები უფრო სწრაფად გაიზრდებოდნენ, ხოლო უფროსები უფრო ნელა დაბერდებოდნენ. მიუხედავად ამისა, იაპონიაში მეიძის ან შოუვას ეპოქების დასაწყისისკენ ეს ჩვეულება შეიცვალა და ოჯახის თავი პირველი სვამს ხოლმე.

ახალ წელს ტოსოს სმის ტრადიცია დაიწყო ტანგის დინასტიის დროს ჩინეთსი და შემდგომში იაპონელმა არისტოკრატებმა მიიღეს ჰეიანის პერიოდში. პირველი ჭიქა, რომელსაც დალევდნენ ტოსოსანით მზადდებოდა და მეორე და მესამე ჭიქები სხვა სსახეობის - ბიაკუსანისა და ტოშოსანის გამოყენებით.

სმის ცერემონია გადაეცა ფართო საზოგადოებას და ექიმები ტოსოსანს ურიგებდნენ ხალხს. დღესაც კი ზოგიერთ აფთიაქში კიდევ არის ტოსოსანი და წლის ბოლოს აძლევენ ხოლმე საჩუქრად.

ჩვეულება ამჟამად ძირითადად კანსაითა და დასავლეთ იაპონიით შემოიფარგლება; სხვა რაგიონებში ახალ წელს ო-ტოსოს მაგივრად ხშირად ჩვეულებრივ საკეს სვამენ ტოსოსანის გარეშე.

ინგრედიენტები
როგორც ამბობენ, რეცეპტი ცნობილი ჩინელი ექიმის, ჟანგ ჟონჯინგის რეცეპტით წარმოიშვა აღმოსავლეთ ხანის პერიოდში.

ინგრედიენტები დროთა განმავლობაში გარკვეულწილად შეიცვალა; ზოგიერთი ორიგინალური ჩინური რეცეპტი ერთ დროს ძალიან ძლიერად მიიჩნიეს ყოველდღიური მოხმარებისთვის. დღესდღეობით ის, როგორც წესი, მზადდება იაპონური წიწაკის, აზიასარის ფესვის, ქოლგოსანნის, დარიჩინის, გამომშრალი ჯანჯაფილის, იაპონური ატრაქტილოდების, ჩინური ბელას და რევანდისგან.
სსრკ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1929

სსრკ-ის მე-6 ჩემპიონატი ჭადრაკში გაიმართა ოდესაში 1929 წლის 2-დან 20 სექტემბრამდე. ჩემპიონატში მონაწილეობდა 36 მოჭადრაკე. ტურნირი 4 ეტაპად ჩატარდა: 4 წინასწარი ჯგუფი (ნახევარფინალში გადიოდა 1–3 ადგილზე გასული მოჭადრაკე), 2 ნახევარფინალი (ფინალში გადიოდა 1–2 ადგილზე გასული მოჭადრაკე) და ფინალი. თანაბარი ქულების შემთხვევაში, უკეთესი მოჭადრაკე ყველა ეტაპზე გაირკვეოდა ბერგერის კოეფიციენტით. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი გახდა ბორის ვერლინსკი. ნაჩვენები შედეგების საფუძველზე მას მიენიჭა საბჭოთა კავშირის დიდოსტატის წოდება.

პირველი შესარჩევი ჯგუფი
მეორე შესარჩევი ჯგუფი
მესამე შესარჩევი ჯგუფი
მეოთხე შესარჩევი ჯგუფი
პირველი ნახევარფინალი
მეორე ნახევარფინალი
ფინალი
კრამიტით მოპირკეთებული ჯიხური

კრამიტით მოპირკეთებული ჯიხური — პავილიონი, რომელიც მდებარეობს თოფქაფის სასახლის გარე კედლებში და თარიღდება 1472 წლით, როგორც ეს ნაჩვენებია მთავარი შესასვლელის ზემოთ არსებულ კაფელის წარწერაში. იგი ააშენა ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ -მ, როგორც სასიამოვნო სასახლე ან კიოსკი. ის განლაგებულია სასახლის ყველაზე გარე ნაწილში, გიულჰანეს პარკის გვერდით. მას ასევე უწოდებდნენ მინანქრიან კიოსკს .

იგი გამოიყენებოდა როგორც საიმპერატორო მუზეუმი (ოსმალურ თურქულად: - , თურქ. ) 1875-დან 1891 წლამდე. 1953 წელს ის გაიხსნა საზოგადოებისთვის, როგორც თურქული და ისლამური ხელოვნების მუზეუმი, და მოგვიანებით შევიდა სტამბოლის არქეოლოგიურ მუზეუმებში, სადაც განთავსდა ისლამური ხელოვნების მუზეუმი. პავილიონი შეიცავს იზნიკის კაფელისა და სელჩუკური კერამიკის მრავალ ნიმუშს.

არქიტექტურა
შენობას აქვს ბერძნული ჯვრის ფორმის საძირკველი და ორსართულიანია, თუმცა იმის გამო, რომ შენობა მდებარეობს დაქანებაზე, მთავარი შესასვლელიდან მხოლოდ ერთი სართული ჩანს. გარედან მოპირკეთებული აგურები ცენტრალურ აზიურ გავლენას იჩენს, განსაკუთრებით სამარყანდის ბიბი-ხანიმის მეჩეთიდან. კვადრატული, ღერძული გეგმა წარმოადგენს მსოფლიოს ოთხ კუთხეს და სიმბოლურად, არქიტექტურული თვალსაზრისით, გამოხატავს სულთნის უნივერსალურ ხელისუფლებასა და სუვერენიტეტს. რადგან ბიზანტიური გავლენა არ შეინიშნება, შენობა მიეწერება უცნობ სპარსელ არქიტექტორს. ქვის ჩარჩოებიანი აგური და ფასადის მრავალკუთხა სვეტები დამახასიათებელია სპარსეთისთვის. გისოსიანი კარიბჭე მიდის სარდაფში. ამ კარიბჭის ზემოთ ორი კიბე მიემართება გადახურულ სვეტოვან ტერასაზე. ეს პორტიკო ხელახლა აშენდა საუკუნეში. შუაში დიდი კარი, გარშემორტყმული კაფელით მოპირკეთებული მწვანე თაღით, მიდის ვესტიბიულში, შემდეგ კი მაღალ გუმბათიან ეზოში. სამი სამეფო ბინა განლაგებულია უკან, შუა ბინა აფსიდული ფორმისაა.

ეს ბინები პარკის მიღმა ბოსფორს უყურებენ. ნაკეცი კამარების ქსელი გოთურ აღორძინების არქიტექტურას წააგავს, მაგრამ სინამდვილეში ის წონას ამატებს სტრუქტურას იმის ნაცვლად, რომ მას უჭერდეს. კედელზე ლურჯ-თეთრი კაფელები მოწყობილია ექვსკუთხედებითა და სამკუთხედებით ბურსის მანერით. ზოგიერთი აჩვენებს ყვავილების, ფოთლების, ღრუბლების ან სხვა აბსტრაქტული ფორმების დელიკატურ ნიმუშებს. თეთრი ლაქის სამუშაო სპარსული მანერისაა. გუმბათიანი ეზოს ორივე ფრთაზე არის ეივნები - კამაროვანი ნიშები, ერთი მხრიდან ღია.

შესვლა
მუზეუმი დახურულია ორშაბათობით. სამუშაო საათებია 9:00-დან 17:00-მდე.

გალერეა
წყლის კაცი

წყლის კაცი — სლავურ მითოლოგიაში წყალში მცხოვრები სული, წყლის მფლობელი, წყლის სტიქიის უარყოფითი და საშიში საწყისის განსახიერება.

წყლის კაცები სლავური დემონოლოგიის ტიპიურ წარმომადგენლებად ითვლებიან. ლეგენდის თანახმად, ისინი დაცემული ანგელოზები არიან, რომლებიც ღმერთმა ზეციდან გადმოაგდო და წყლიან სივრცეებში მოხვდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ წყლის კაცს გამორჩეული იმიჯი აქვს, მის შესახებ წარმოდგენები ხშირად ქალთევზებთან და ეშმაკთან იყო შერწყმული.

როგორც წესი, მას გამოსახავდნენ, როგორც შიშველ, მსუქან მოხუცს, ამობურცული თვალებითა და თევზის კუდით, ან, აღმოსავლეთ სლავების მითებში, ძალიან გრძელი ფეხებით. ის ან ტალახში იყო გახვეული, ან წითელ პერანგში გამოწყობილი, დიდი, ფუმფულა წვერითა და მწვანე ულვაშით. მას ჰქონდა ცხოველის ან თევზის ნაკვთები - თევზის ან ძროხის კუდი, ბატის ტერფები ან ძროხის ჩლიქები, თევზივით ქერცლიანი კანი და თავზე რქა. მას შეეძლო გადაქცეულიყო დიდ თევზად, ცხოველად, ღორად, ძროხად, ლოქოდ, ქარიყლაპიად, კობრად, დიდ შავ თევზად ან ფრთებიან თევზად, ბატად, იხვად, სხვა წყლის ფრინველად, მორად, დამხრჩვალ კაცად ან ცხენად. ბევრ ლეგენდაში ის ჩნდება, როგორც ბეწვიანი, რქებიანი ეშმაკი ან ნაცრისფერი ურჩხული. წყლის სულს შეუძლია დიდ ლოქოზე ამხედრება, რის გამოც ამ თევზს ეშმაკის ცხენს უწოდებენ. ის ხშირად ხმამაღალი სიცილით, სიცილით ვლინდება და ახლომდებარე მსხვერპლის მოლოდინში ხმამაღლა ტაშის დაკვრა შეუძლია. მას ხშირად შეუძლია ადამიანების ან ცხოველების მიერ გამოცემული ხმების იმიტაცია — კივილი, ღმუილი, ყივილი, წკმუტუნი, ყივილი და ბღავილი. ეს, როგორც წესი, კეთდება დასაშინებლად ან მის წყალქვეშა სამყოფელში შესატყუებლად.
მასიმო-ალე-კოლონეს სასახლე

ისტორია
სასახლე დააპროექტა ბალდასარე პერუციმ 1532–1536 წლებში, მასიმოს ოჯახის სამ სასახლეზე, რომლებიც 1527 წლის რომის ძარცვისას ხანძარში დაინგრა. ფასადის გამრუდება განპირობებული იყო იმით, რომ იგი დომიციანეს ოდეონის ნანგრევებზე აშენდა. შენობა გადაჰყურებს კორსო ვიტორიო ემანუელე -ს, სანტ’ანდრეა დელა ვალეს მახლობლად.

შესასვლელი
ცენტრალური პორტიკო ექვსი სვეტით გამოირჩევა. ეზოები დორიული სვეტებითაა გაფორმებული — აქედან მოდის სახელწოდება "ალე კოლონე" („სვეტებთან“). ფასადი ითვლება თავის დროზე ერთ-ერთ ყველაზე დახვეწილ ნიმუშად, რომელიც აერთიანებს ელეგანტურობასა და მკაცრ რუსტიკას. შესასვლელი განსხვავდება ტრადიციული პალაცოებისგან, მაგალითად, პალაცო მედიჩისგან. შენობას უკანა მხარეს უერთდება ფრესკებით მორთული პალაცეტო მასიმო.

ინტერიერი
შიდა ჭერები მორთულია როზეტებით. შესასვლელში მდებარე ფრესკა ასახავს ფაბიო მასიმოს ცხოვრებას — მასიმოს ოჯახის მითიური წინაპრისას.
აპოლო პალატინელის ტაძარი

აპოლონის პალატინის ტაძარი - აპოლონისთვის მიძღვნილი ტაძარი რომში, პალატინის მთაზე, რომელიც ააგო ავგუსტუსმა (რომელსაც უწოდებდნენ ოქტავიანს, სანამ 27 წ.წ.-ში ავგუსტუსად იქცეოდა) 36–28 წ.წ. შორის. იყო პირველი აპოლონის ტაძარი, რომელიც ნაგები იყო ქალაქის ცერემონიული საზღვრების – პომერიის – შიგნით. ავგუსტუსის ეპოქის მწერლები აღნიშნავდნენ, რომ ტაძარი მდებარეობდა მის პირად სასახლესთან ახლოს — იმ შენობაში, რომელიც ზოგისთვის მიიჩნეულია როგორც დომუს ავგუსტის.

ტაძარი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ავგუსტუსის ერთობლივი გამარჯვებებით ნაულოჩუსსა და აქტიუმის ბრძოლებში — განსაკუთრებით აქტიუმის ბრძოლა დიდი სიმბოლური დატვირთვით იქნა ჩახატული ტაძარში მისი დეკორაციებით. ტაძარმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ავგუსტუსის პროპაგანდასა და პოლიტიკურ იდეოლოგიაში — იგი წარმოადგენდა რომის „ოქროს ხანის“ აღდგენის იდეას და იყო ნიშნული ავგუსტუსის პიათასისა (რელიგიურ და პოლიტიკურ მოვალეობათა ერთგულება).
ტაძარი გამოყენებულ იქნა აპოლონისა და მისი დების — დიანას— თაყვანისმცემლობაში, და თანაც იქ ინახებოდა წინასწარმეტყველი სიბილინეს წიგნები. ტაძრის ტერიტორია გამოიყენებოდა დიპლომატიური ფუნქციებისთვის და რომის სენატის სხდომებისთვის, და მოიცავდა დანიიდების პორტიკოსს, სადაც განთავსებული იყო ბერძნული და ლათინური ლიტერატურის ბიბლიოთეკები, რომლებიც ითვლებოდნენ რომში ყველაზე მნიშვნელოვანხან.

რომში 64 წელს მომხდარმა დიდმა ხანძარმა ტაძარი დააზიანა, მაგრამ იგი აღადგინეს იმპერატორ დომიციანუსის დროს. საბოლოოდ, 363 წელს კიდევ წაეკიდა და დაინგრა — გავრცელებული იყო ხმები, რომ ეს იყო ინციდენტი კერპთშეწირვით ქრისტიანთა მიერ. ტაძარი გათხარეს და ნაწილობრივ აღადგინეს სხვადასხვა ეტაპებზე 1860–იანი წლებიდან.
საკრო-კუორე-დი-მარია

საკრო-კუორე-დი-მარია- ეკლესია პიაცა ევკლიდაზე, რომში. იგი ააგო არქიტექტორმა არმანდო ბრასინიმ (1879-1965). მისი მშენებლობა 1923 წელს დაიწყო წრეში ჩასმული ბერძნული ჯვრის პროექტით, რომელსაც ჰქონდა არტიკულირებული ფასადი და დასრულდა 1936 წლამდე. გუმბათი დაიგეგმა, მაგრამ ვერ განხორციელდა;

პაპი იოანე 1959 წლის მაისში ამაღლდა მცირე ბაზილიკის წოდება, ხოლო პაპმა პავლე ტიტულოვანი ეკლესია 1965 წლის თებერვალში, , როგორც პირველი ტიტული. ამჟამინდელი ტიტულიანი მღვდელია იულიუს რიადი რომელიც 1994 წელს დაინიშნა.

მოკლე ისტორია
ამ ეკლესიის მშენებლობა კლარეტიანმა მისიონერებმა არქიტექტორ არმანდო ბრასინის ანდეს მას შემდეგ, რაც ამ მიზნით წმინდა საყდრიდან მიწის გადაცემა მათმა გენერალურმა კრებამ 1922 წელს მიიღო. 1934 წლის 21 ოქტომბერს კრიპტა ღვთისმსახურებისთვის გაიხსნა და წმინდა ანტონი მარია კლარეტის ნეტარად შერაცხვისადმი მიძღვნილი მადლიერების ლიტურგია აღინიშნა. 1936 წლის 9 მაისს გაიხსნა ახალი სამრევლო. ეკლესიის ოფიციალური გახსნა 1952 წლის 7 დეკემბერს კარდინალ კლემენტე მიკარას თანდასწრებით შედგა. 1953 წელს კარდინალმა კლემენტე მიკარამ ამ ეკლესიაში აღნიშნა რომის კურთხევა. 1959 წლის მარტში ეკლესია აკურთხეს მცირე ბაზილიკად. საბოლოოდ, 1965 წლის შობის დღესასწაულზე ბაზილიკა გამოცხადდა „ტიტოლო კარდინალიზაციად“. ის იყო და რჩება ყველაზე დიდ ეკლესიად რომის ოთხი დიდი ბაზილიკის შემდეგ.
სან-სისტო-ვეკიო

სან-სისტო ვეჩიოს ბაზილიკა- კათოლიკური მცირე ბაზილიკა და დომინიკელთა კონვენციური ეკლესია რომში, იტალია. 600 წლიდან არის ტიტულოვანი ეკლესია. მისი კარდინალი მღვდელი ამჟამად არის ანტუან კამბანდა.

ბაზილიკა
ბაზილიკა აშენდა მეოთხე საუკუნეში და მოხსენიებულია, როგორც „ტიტულუს კრესენტიანა“, რაც ეკლესიას გარკვეულ კრესენტიას (შესაძლოა, რომაელ ქალს, რომელმაც ეკლესია დააარსა) უკავშირებს. ტრადიციის თანახმად, ეკლესია დააარსა პაპმა ანასტასიუს -მა (399–401).

ეკლესია ეძღვნება პაპ სიქსტე -ს და მასში ინახება მისი სიწმინდე (იქ გადაასვენეს კალიქსტეს კატაკომბიდან მეექვსე საუკუნეში.)

სან სისტო მე-13 საუკუნის დასაწყისში აღადგინა პაპმა ინოკენტი -მ. ამჟამინდელი ეკლესია მე-18 საუკუნეში პაპი ბენედიქტე -ის მიერ ჩატარებული რესტავრაციის შედეგია, რის შედეგადაც შუა საუკუნეების ეკლესიიდან მხოლოდ სამრეკლო და აფსიდა დარჩა.

შენარჩუნებულია მე-13 საუკუნის ფრესკების ციკლი, რომელიც ასახავს ახალი აღთქმის და აპოკრიფების სცენებს.
კატარინა ნიპერცი

კატარინა ერიკინტიტარ ნიპერცი — (გ. 1487) შვედი არისტოკრატი და რასებორგის ციხის ფეოდალის მფლობელი, შვედეთი (ახლანდელი ფინეთი).

იგი დაქორწინებული იყო ივარ აქსელსონ ტილ ლილიოზე, რასებორგის ფეოდალის მფლობელზე. მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1483 წელს, მან აიღო კონტროლი ციხესა და ფეოდალზე. 1487 წელს რეგენტმა სტენ სტურე უფროსმა დანიშნა რასებორგის ახალი ფეოდალის მფლობელი და იქ გაგზავნა ჯარები ციხის გადასაბარებლად. კატარინა ნიპერცი რამდენიმე კვირის განმავლობაში იცავდა ციხესიმაგრეს. მისი ქალიშვილი მარგარიტა ლაურენსდოტერ ტოტი დაქორწინებული იყო კრისტიერნ ბენგტსონ (ოქსენშტიერნა) უმცროსზე (დ. 1475– გ. 1520), რომელიც გახდა სტოკჰოლმის ხოცვა-ჟლეტის მსხვერპლთაგან ერთ-ერთი 1520 წლის ნოემბერში.
დამატებითი წყაროები
 (ფინეთის ეროვნული ბიოგრაფია)
ელიზაბეთ ბოჰემიელი (1358-1373)

ელისაბედ ბოჰემიელი (დ. 1358– გ. 1373) — ასევე ცნობილი როგორც ელისაბედ ლუქსემბურგიელი, კარლოს -ის, წმინდა რომის იმპერატორის და შვაიდნიცელი ანას ქალიშვილი. მას სახელი დაერქვა მამის ბებიის, ელისაბედ ბოჰემიელის (1292–1330) საპატივცემულოდ.
მას ჰყავდა ძმა, ვენცესლასი, რომაელთა მეფე, და ორი ნახევარდა, კატარინა ბოჰემიელი და მარგარიტა ბოჰემიელი (გ. 1349), რომლებიც იყვნენ ვალუასელი ბლანშის ქალიშვილები, კარლოს -ის წინა მეუღლის.
ელისაბედის დედის გარდაცვალების შემდეგ, კარლოსი ბოლო, მეოთხედ დაქორწინდა პომერანიელ ელიზაბეტზე. ელისაბედს ამ ქორწინებიდან ექვსი ნახევარდა-ძმა გაუჩნდა: ანა, ინგლისის დედოფალი, სიგიზმუნდი, წმინდა რომის იმპერატორი, მარგარიტა ბოჰემიელი (გ. 1410), იოანე გერლიცელი, კარლოსი და ჰაინრიხი.
ელისაბედი დაქორწინდა მხოლოდ რვა წლისა, 1366 წელს, ალბერტ -ზე, ავსტრიის ჰერცოგზე. ელისაბედსა და ალბერტს შვილები არ ჰყავდათ და იგი გარდაიცვალა მხოლოდ თხუთმეტი წლისა, 1373 წელს; დაკრძალულია ალბერტის მშობლებთან ერთად გამინგის კართუზიანულ მონასტერში, ქვემო ავსტრიაში.
მისი მეუღლე ხელახლა დაქორწინდა ნიურნბერგელ ბეატრიქსზე და ისინი იყვნენ ალბერტ -ის, ავსტრიის ჰერცოგის მშობლები.
ანა ბორნემიცა

ანა ბორნემისა (დ. 1630 - გ. 1688) — უნგრელი არისტოკრატი, ტრანსილვანიის კნიაზის მეუღლე, მიქაელ აპაფის ცოლი და მიქაელ აპაფის დედა. მისი 1680 წლის სამზარეულოს წიგნი, ასევე შემორჩენილი საოჯახო ბიუჯეტის წიგნი, განიხილება უნგრული ლიტერატურული ისტორიის მნიშვნელოვან დოკუმენტებად. როგორც ტრანსილვანიის კნიაზის მეუღლე, ანა ახდენდა დიდ და აღიარებულ გავლენას სახელმწიფო საქმეებზე.

ბორნემისა იყო სამხედრო კაპიტნის ქალიშვილი. ბავშვობა გაატარა იენოსა და მუნკაჩში. იგი დაქორწინდა მიქაელ აპაფიზე 1653 წელს. როდესაც მისი მეუღლე 1657 წელს ტყვედ იქნა აყვანილი, ბორნემისამ შეაგროვა 12,000 ცხენი მისი გამოსასყიდად. იგი გავლენიანი იყო სახელმწიფო საქმეებში, როდესაც მისი მეუღლე ტრანსილვანიის ლიდერად აირჩიეს. მას ჰყავდა თოთხმეტი შვილი, მაგრამ მხოლოდ ერთმა ვაჟმა, მიქაელ აპაფიმ, მიაღწია სრულწლოვანებას.
სსრკ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1951

სსრკ-ის მე-19 ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა მოსკოვში 1951 წლის 11 ნოემბრიდან 14 დეკემბრის ჩათვლით. ჩემპიონატი ამავდროულად წარმოადგენდა ფიდე-ს ზონალურ ტურნირს. საერთაშორისო საზონათშორისო ტურნირში მონაწილეობის უფლება მოიპოვეს: გელერმა, პეტროსიანმა, ავერბახმა და ტაიმანოვმა. დავით ბრონშტეინს, პაულ კერესს და ვასილი სმისლოვს უკვე ჰქონდათ პრეტენდენტთა ტურნირში თამაშის უფლება, ხოლო მიხეილ ბოტვინიკი მსოფლიო ჩემპიონი იყო.

ცხრილი
სსრკ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1952

სსრკ-ის მე-20 ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა მოსკოვში 1952 წლის 29 ნოემბრიდან 29 დეკემბრის ჩათვლით. ჩემპიონატის ძირითადი ეტაპის დასრულების შემდეგ, გამარჯვებულებს შორის გაიმართა დამატებითი მატჩი (1953 წლის 1–16 თებერვალი, მოსკოვი), რომელიც მოიგო მიხეილ ბოტვინიკმა. ამ გამარჯვებით მან მეექვსედ მოიპოვა სსრკ-ის ჩემპიონის ტიტული და პირველად შეძლო ამის გაკეთება მსოფლიო ჩემპიონის რანგში. ეს იყო პირველი ჩემპიონატი, რომელზეც აკრძალული იყო ყაიმზე შეთანხმება 30-ე სვლამდე მსაჯის ნებართვის გარეშე.

ცხრილი
დამატებითი მატჩი სსრკ-ის ჩემპიონის ტიტულის მოსაპოვებლად
მიკოჰეტეროტროფი

მიკო-ჰეტეროტროფია (ბერძნული 'სოკო', 'სხვა', 'განსხვავებული' და 'კვება') — სიმბიოზური ურთიერთობა მცენარეთა გარკვეულ სახეობებსა და სოკოებს შორის, რომელშიც მცენარე იღებს თავის საკვების მთელს ან ნაწილს სოკოების პარაზიტირებიდან და არა ფოტოსინთეზიდან. მიკო-ჰეტეროტროფი არის პარაზიტული მცენარე პარტნიორი ამ ურთიერთობაში. მიკო-ჰეტეროტროფია ითვლება ერთგვარ მოტყუების ურთიერთობად და მიკო-ჰეტეროტროფები ზოგჯერ არაოფიციალურად მოიხსენიება როგორც "მიკორიზული მატყუარები". ეს ურთიერთობა ზოგჯერ მოიხსენიება როგორც მიკოტროფია, თუმცა ეს ტერმინი ასევე გამოიყენება მცენარეებისთვის, რომლებიც ჩართულნი არიან ურთიერთსასარგებლო მიკორიზულ ურთიერთობებში.

ურთიერთობა მიკო-ჰეტეროტროფებსა და მასპინძელ სოკოებს შორის
 -ს მიკო-ჰეტეროტროფული ფესვები -ის მიცელიუმთან
სრული (ან ობლიგატური) მიკო-ჰეტეროტროფია არსებობს მაშინ, როდესაც არაფოტოსინთეზური მცენარე (მცენარე, რომელსაც ძირითადად არ აქვს ქლოროფილი ან სხვაგვარად არ აქვს ფუნქციური ფოტოსისტემა) იღებს თავის მთელ საკვებს იმ სოკოებისგან, რომლებსაც პარაზიტირებს. ნაწილობრივი (ან ფაკულტატური) მიკო-ჰეტეროტროფია არსებობს მაშინ, როდესაც მცენარეს შეუძლია ფოტოსინთეზი, მაგრამ პარაზიტირებს სოკოებს როგორც დამატებით საკვებ წყაროს. ასევე არსებობენ მცენარეები, როგორიცაა ზოგიერთი ორქიდეის სახეობა (მაგ., -), რომლებიც არიან არაფოტოსინთეზური და ობლიგატურად მიკო-ჰეტეროტროფული თავიანთი სასიცოცხლო ციკლის ნაწილისთვის, და ფოტოსინთეზური და ფაკულტატურად მიკო-ჰეტეროტროფული ან არა მიკო-ჰეტეროტროფული თავიანთი სასიცოცხლო ციკლის დანარჩენი ნაწილისთვის. ყველა არაფოტოსინთეზური ან "აქლოროფილური" მცენარე არ არის მიკო-ჰეტეროტროფული – ზოგიერთი არაფოტოსინთეზური მცენარე, როგორიცაა სვიარა, პირდაპირ პარაზიტირებს სხვა მცენარეების სისხლძარღვოვან ქსოვილს. ფოტოსინთეზის ნაწილობრივი ან სრული დაკარგვა აისახება პლასტიდური გენომების უკიდურესი ფიზიკური და ფუნქციური შემცირებით მიკოჰეტეროტროფულ მცენარეებში, რაც მიმდინარე ევოლუციური პროცესია.
წარსულში, არაფოტოსინთეზურ მცენარეებზე შეცდომით ვარაუდობდნენ, რომ იღებდნენ საკვებს ორგანული ნივთიერების დაშლით,საპროტროფული სოკოების მსგავსად. ამიტომ ასეთ მცენარეებს უწოდებდნენ "საპროფიტებს". ახლა ცნობილია, რომ ეს მცენარეები ფიზიოლოგიურად არ არიან შეძლებული ორგანული ნივთიერების პირდაპირი დამშლელი და რომ საკვების მისაღებად, არაფოტოსინთეზური მცენარეები უნდა ჩაერთონ პარაზიტობაში, ან მიკო-ჰეტეროტროფიის, ან სხვა მცენარეების პირდაპირი პარაზიტობის გზით.
გამჯა-ჯეონი

გამჯა-ჯეონი (კორ. ) ― ჯეონის, ანუ კორეული სტილის ალადების ნაირსახეობა, რომელიც წარმოადგენს წვრილად გახეხილ, დიდ რაოდენობის ზეთში შემწვარ, ოქროსფერ კარტოფილის მასას.

ისტორია
კარტოფილის კორეაში შეტანის შესახებ ბევრი თეორია არსებობს, თუმცა ისტორიკოსთა აზრით ეს 1824 წელს, ჩინეთ-ჩრდილოეთ კორეის საზღვრიდან ან 1832 წელს გერმანელი მისიონერის, კარლ გიუტცლაფის დამსახურებით მოხდა. კარტოფილი ძირითადად განგვონის პროვინციის ბორცვებსა და მთიანეთში მოჰყავდათ, ამიტომ გამჯა-ჯეონის მომზადება ამ რეგიონის მცხოვრებთათვის სპეციალობად იქცა. გამჯა-ჯეონი ტრადიციულად მხოლოდ კარტოფილის, მარილისა და ზეთისგან მზადდება

მომზადება
გახეხილ კარტოფილს გემოვნებით შესაძლოა დაემატოს დაჭრილი კარტოფილი, სტაფილო, ჩვეულებრივი ან მწვანე ხახვი, დაჭრილი სოკო და ნიორი, რაც კერძს ფერსა და ხრაშუნა ტექსტურას სძენს. გამჯა-ჯეონი ასევე შეიძლება მოირთოს დაჭრილი, ახალი წითელი ან მწვანე წიწაკით. მას მიირთმევენ სოუსთან ერთად, რომელსაც ჩოგანჯანგი ეწოდება და რომელიც სოიოს სოუსისა და ძმრისგან მზადდება.

გალერეა
პაჯეონი

პაჯეონი (კორ. ) ― ჯეონის (კორეული ალადების) სახეობა, რომლის მთავარი ინგრედიენტი მწვანე ხახვია. მის სახელში პა „მწვანე ხახვს“ ნიშნავს. კერძი მზადდება კვერცხის, ხორბლის ფქვილის, ბრინჯის ფქვილის, მწვანე ხახვის და სხვა ინგრედიენტებისგან, რომლებიც იცვლება რეგიონის მიხედვით. ხშირად უმატებენ საქონლის/ღორის ხორცს, კიმჩის, კალმარს, მოლუსკებსა და სხვა ზღვის პროდუქტებსაც. თუ ამ ინგრედიენტებიდან ერთ-ერთი, მაგალითად, კალმარი, დომინირებს ჯეონში, სახელი ამას ასახავს; მაგალითად, ოჯინგეო ჯეონი ნიშნავს „კალმარის ჯეონს“.

პაჯეონი, როგორც წესი, ადვილად ამოსაცნობია ცომთან ერთად შემწვარი მწვანე ხახვის დიდი რაოდენობით. გარეგნულად ის ჩინური მწვანე ხახვის ალადის მსგავსია, თუმცა, ჩინური კერძისგან განსხვავებით (მაგრამ დასავლური ალადების მსგავსად), ის თხევადი ცომისგან მზადდება და შესაბამისად, უფრო მსუბუქი ტექსტურა აქვს.

მომზადება
პაჯეონი მოსამზადებლად ცხელ ტაფაზე, მცენარეულ ზეთში ამატებენ ჯიოკპას მწვანე ხახვს, რომელსაც შეწვის შემდეგ ხორბლის ფქვილის, წყლის, სოიოს პასტისა და შაქრის შერევით მიღებულ ცომს ასხამენ. როდესაც მისი ძირი ოქროსფერი ხდება, ატრიალებენ. ჩვეულებრივ, ამ კერძს სოიოს სოუსისგან დამზადებულ საწებელთან ერთად მიირთმევენ.
ბუკკუმი

ბუკკუმი (კორ. ) — ტაფაზე შემწვარი ტეოკი (ბრინჯის ნამცხვარი), რომელიც მზადდება წებოვანი ბრინჯის ან სორგოს ფქვილისგან. არის ბრტყელი, ნახევარმთვარის ფორმის ნამცხვარი, რომელიც სავსეა თეთრი ლობიოს პასტით ან შემწვარი და დაფქული სეზამის მარცვლების, დარიჩინის ფხვნილისა და შაქრის ან თაფლის ნარევით. ფერი მერყეობს თეთრს, ყვითელს, ვარდისფერსა და მუქ მწვანეს შორის. ბუკკუმი ხშირად დაფარულია თაფლით ან ტკბილი სოუსით და მორთულია გახეხილი წაბლით ან კომბოსტოთი. ასევე არსებობს ბუკკუმის სახეობა, რომელიც ბრტყელი და მრგვალია და არ აქვს შიგთავსი.
გაერთიანებული სამეფოს უნივერსიტეტები

გაერთიანებული სამეფოს უნივერსიტეტები (') - გაერთიანებულ სამეფოში არსებული უმაღლესი განათლების დაწესებულებები. როგორც წესი, დაარსებულია სამეფო ქარტიით, პაპის ბულით, პარლამენტის აქტით ან 1992 წლის „უმაღლესი და უმაღლესი განათლების შესახებ“ ან 2017 წლის „უმაღლესი განათლებისა და კვლევის შესახებ“ კანონების შესაბამისად შექმნილი ე.წ. „მთავრობის ინსტრუმენტით“. აკადემიური ხარისხის მინიჭების უფლებამოსილება და სიტყვა „უნივერსიტეტის“ გამოყენება სახელწოდებაში დაცულია კანონით. აკადემიური ხარისხის მინიჭების უფლებამოსილების დადგენისა და სიტყვა „უნივერსიტეტის“ გამოყენების ზუსტ წესებს განსაზღვრავენ თავად გაერთიანებული სამეფოს შემადგენელი ნაწილები.

ბრიტანეთული უნივერსიტეტები შუა საუკუნეების „სტუდია გენერალის“ მემკვიდრეებად ითვლებიან. ორი უნივერსიტეტი - ოქსფორდი და კემბრიჯი - მსოფლიოს უძველეს უნივერსიტეტებს შორის ითვლებიან. ოქსფორდისა და კემბრიჯის წინააღმდეგობამ დაბლოკა ნორთჰემპტონში და სტემფორდში უნივერსიტეტების დაარსების მცდელობები. ლონდონის სამედიცინო სკოლები (მაგ., ბარტსი და წმინდა თომასი), მართალია არ ყოფილან უნივერსიტეტები, მაგრამ გახდნენ სამედიცინო განათლების პირველი სკოლები.
რაიჰრადი

რაიჰრადი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. რაიჰრადი ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს.
ქალაქი ცნობილია მევენახეობით, ის ზნოიმოს ღვინის ქვერეგიონის ნაწილია.

გეოგრაფია
რაიჰრადი ქალაქ ბრნოდან სამხრეთით, დაახლოებით 10 კილომეტრში მდებარეობს. ის დიე-სვრატკას ხეობაშია გაშენებული. ქალაქი მდინარე სვრატკას მარჯვენა სანაპიროზე მდებარეობს.

ისტორია
რაიჰრადი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1169 წელს არის მოხსენიებული. სავარაუდოდ ის - საუკუნეებში დაარსებული ქალაქია და სახელწოდება ახლომდებარე გორდიდან აქვს მიღებული.

ბენედიქტელთა მონასტერი რაიჰრადში საუკუნის შუა ხანებში დაარსდა. 1234 წელს ქალაქს საკუთარი ბაზრის მოწყობის უფლება მიეცა, ხოლო 1339 წელს მას საბაზრი ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

რაიჰრადს ქალაქის სტატუსი 2000 წელს მიენიჭა.

ცნობილი ადამიანები
იოზეფ ბონავენტურა პიტერი (1708–1764), ისტორიკოსი, ბენედიქტინელი ბერი
გრეგორ ვოლნი (1793–1871), ისტორიკოსი, მწერალი და ბენედიქტელი ბერი
ბედა დუდიკი (1815–1890), ისტორიკოსი
იოზეფ ზელენი (1824–1886), მხატვარი
ვოიტეხ ჟამპახი (1824–1886), ისტორიკოსი

გალერეა