iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სოციალისტური რეალიზმი

სოციალისტური რეალიზმი (შემოკლებით აგრეთვე სოცრეალიზმი; ) — ლიტერატურასა და სახვით ხელოვნებაში აღწერის მეთოდი, რომელიც სამყაროსა და ადამიანის სოციალისტურ კონცეფციებს ემყარება. მხატვრის მოვალეობა საკუთარი ნაწარმოებებით სოციალისტური საზოგადოების მშენებლობისთვის მსახური იყო. შესაბამისად, მას ცხოვრება სოციალიზმის იდეალების ფონზე უნდა გამოესახა. ტერმინში სიტყვა „რეალიზმი“ ლიტერატურას უკავშირდება, ხოლო „სოციალისტური“ — იდეოლოგიას. ეს ორი ცნება თავისთავად ურთიერთგამომრიცხავია, თუმცა ხელოვნების ამ თეორიაში ისინი ერთმანეთს ერწყმის. შედეგად კომუნისტური პარტიის კარნახით იქმნებოდა ნორმები და კრიტერიუმები, ხოლო ხელოვანი, იყო ეს მწერალი, მოქანდაკე თუ მხატვარი, ვალდებული იყო ამ ნორმების მიხედვით შეექმნა.

სოცრეალიზმის ლიტერატურა პარტიული იდეოლოგიის ინსტრუმენტი ხდებოდა. მწერალი ადამიანის სულის „ინჟინერი“ იყო. საკუთარი ტალანტით ის მკითხველზე ზემოქმედებას ახდენდა, როგორც პროპაგანდისტი. მისი მოვალეობა მკითხველის აღზრდა იყო პარტიის სულისკვეთებით და ამასთან მხარს უჭერდა მასში კომუნიზმის გამარჯვებისკენ ბრძოლისთვის შემართებას. პიროვნების სუბიექტური ქმედებები და მისწრაფებები აუცილებლად თავსებადი უნდა ყოფილიყო ისტორიის ობიექტურ მსვლელობასთან.

სკულპტურები
სუპრემატიზმი

სუპრემატიზმი — მიმართულება ავანგარდულ ხელოვნებაში ჩასახული 1910-იანი წლების პირველ ნახევარში რუსეთში კაზიმირ მალევიჩის მიერ. აბსტრაქციონიზმის ნაირსახეობა, სუპრემატიზმი გამოიხატებოდა გამომსახველობით არსს მოკლებული უმარტივესი გეომეტრიული ფორმის ფერადი სიბრტყეების კომბინაციებით (სწორი ხაზებით, კვადრატებით, წრეებითა და მართკუთხედებით). სხვადასხვა ზომისა და ფერის გეომეტრიული ფიგურების შეხამება ქმნიდა სიღრმისეული მოძრაობით გამჭოლ დაბალანსებულ ასიმეტრიულ სუპრემატულ კომპოზიციებს. საწყის ეტაპზე ეს ტერმინი, რომელიც ლათინური ფუძისგან იყო წარმოებული, დომინირებას, ფერის მხატვრობის ყველა დანარჩენ ასპექტზე უზენაესობას ნიშნავდა. უსაგნო ტილოებზე საღებავი, მალევიჩის ჩანაფიქრით, პირველად განთავისუფლდა მისთვის მიკუთვნებული როლისგან, სხვა დანიშნულებისთვის სამსახურისგან, და შედეგად, სუპრემატისტული ნამუშევრები პირველი ნაბიჯი გახდა „წმინდა შემოქმედებისკენ“, ანუ აქტისკენ, რომელიც ადამიანის შემოქმედებით ძალასა და ბუნებას (ღმერთს) აწონასწორებდა.
რენატა ლიტვინოვა

რენატა ლიტვინოვა ( დ. 12 იანვარი, 1967 მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი და ტელეწამყვანი. 2001 წელს გახდა რუსეთის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.
რენატა დაიბადა მოსკოვში, ექიმების ოჯახში. რენატას მამა წარმომავლობით თათარია, დედა – რუსი. მას ძალიან უყვარდა კინო და ეს სიყვარული რენატასაც გადაეცა.

ლიტვინოვამ თავის გზის გაკვლევა სცენარისტობიდან დაიწყო. 2005 წელს გადაიღო ფილმი „: “ და ასევე ზემფირას რამდენიმე მუსიკალური ვიდეო. 2008 წელს კი გადაიღო ფილმი-კონცერტი ზემფირას შესახებ, რომელიც მისი მეგობარია. პრესაში ხშირად ყოფილა ჭორები მათ ურთიერთობაზეც, მაგრამ რენატა ამ თემას ჟურნალისტებთან არ ეხებოდა. თავად ზემფირამ დახურა საკუთარი საიტი და გამოაქვეყნა გზავნილი საზოგადოებისადმი..
აბრამცევოს კოლონია

აბრამცევო (რუს. ́) — სოფელი (2004 წლამდე ქალაქის ტიპის დაბა) მოსკოვის ოლქის სერგიევო-მოსადსკის რაიონში, რუსეთი. სოფლის მოსახლეობა 200 ადამიანს შეადგენს (2004) და ძირითადად აქ მდებარე სახლ-მუზეუმით არის ცნობილი. ეს ადგილი საუკუნეში სლავური ხელოვნების მოღვაწეთა თავშეყრის ცენტრი გახდა.

ისტორია
აბრამცევოს მამული თავდაპირველად მწერალ სერგეი აქსაკოვს ეკუთვნოდა. სხვა მწერლები, მათ შორის ნიკოლაი გოგოლი, აქ სტუმრების სახით ჩამოდიოდნენ. აქსაკოვის მასპინძლობისას სტუმრები აქ რუსეთის ხელოვნების დასავლური გავლენისგან დაღწევის გზებსა და წმინდა ეროვნული სტილის აღორძინებაზე ბჭობდნენ. 1870 წელს, აქსაკოვის გარდაცვალებიდან 11 წელიწადში, მამული სავა მამონტოვმა, მდიდარმა ინდუსტრიალისტმა და ხელოვნების მეცენატმა, იყიდა.

მამონტოვის პატრონობით აქ ძირითადად რუსული თემები და ხალხური შემოქმედება დომინირებდა. 1870-იან და 80-იან წლებში, აბრამცოვოში ხელოვანთა კოლონია დაარსდა, რომლებიც შუასაუკუნეების რუსული ხელოვნების ხარისხისა და სულიერების აღორძინებას ცდილობდნენ, ბრიტანეთში იმავე დროს განვითარებული არტს-ენდ-კრაფტს მოძრაობის მსგავსად. აქ შეიქმნა რამდენიმე სახელოსნო, სადაც ოსტატები ხელით ავეჯს, კერამიკულ ფილებს და აბრეშუმის ტილოებს ქმნიდნენ რუსული თემებითა და გამოსახულებებით.

ერთობლივად ვასილი პოლენოვმა და ვიქტორ ვასნეცოვმა აქ სადა, თუმცა შთამბეჭდავი, ეკლესია შექმნეს, რომლის ფრესკები პოლენოვმა, ვასნეცოვმა, ილია რეპინმა და მიხაილ ნესტეროვმა მოხატეს. ხალხური თემებით შექმნილი ქანდაკებები ვიქტორ ჰარტმანსა და მარკ ანტოკოლსკის ეკუთვნი. საუკუნის დამდეგისთვის აბრამცევოში რუსულ ფოლკლორულ თემებზე დაიდგა თეატრალური და საოპერო ნაწარმოებები (მათ შორის რიმსკი-კორსაკოვის „ყინულის დედოფალი“), რომელთათვის სცენური დეკორაციები ვასნეცოვმა, მიხაილ ვრუბელმა და სხვა გამოჩენილმა მხატვრებმა შექმნეს.
აბსურდი

აბსურდი  — რაიმე ალოგიკური, რომელიც საღ აზრს ეწინააღმდეგება.

აბსურდულად ითვლება შეხედულება, რომელიც გარეგნულად წინააღმდეგობრივი არ არის, თუმცა მის გაანალიზებას წინააღმდეგობამდე მივყავართ. მაგ. წინადადებაში „ალექსანდრე მაკედონელი უშვილო მშობლების გაზრდილი იყო“ არის მხოლოდ მტკიცება და არ არის უარყოფა, და შესაბამისად, არ არის აშკარა წინააღმდეგობა. თუმცა აშკარაა, რომ ამ მტკიცებიდან გამომდინარეობს წინააღმდეგობა: „ზოგიერთ მშობლებს ჰყავთ შვილები და ამავე დროს არ ჰყავთ ისინი“. აბსურდს განარჩევენ უაზრობისგან. უაზრობა არც ჭეშმარიტებაა და არც სიცრუე, მას ვერ დავუპირისპირებთ სინამდვილეს, რომ გავარკვიოთ, შეესაბამება იგი მას თუ არა. აბსურდული გამონათქვამი კი გააზრებულია და საკუთარი წინააღმდეგობის ძალით სიცრუე გამოდის. მაგ. გამოთქმა „თუ წვიმა მოდის, მაშინ ტრამვაი“ არის უაზრო, ხოლო გამოთქმა „ვაშლი გაჭრილი იქნა სამ არათანაბარ ნახევრად“ კი უაზრო არ არის, თუმცა აბსურდულია.

ფილოსოფიაში აბსურდი გამოხატავს კოფლიქტს ადამიანის მისწრაფებას, მისწვდეს ხელშეუვალ ღირებულებებსა და ცხოვრების აზრს, და ადამიანურ უუნარობას შორის, აღმოაჩინოს რაიმე. ამ კონტექსტში აბსურდი არ გულისხმობს "ლოგიკურ შეუძლებლობას", ის გამოხატავს "ადამიანურ შეუძლებლობას". სამყარო და ადამიანური გონება ცალ-ცალკე არ იწვევს აბსურდს. აბსურდს იწვევს მათი დაპირისპირებული ბუნება, რომლებიც ერთდროულად არსებობენ.
არაქნე

არაქნე ( — ობობა) — ლიდიელი გოგონა, შესანიშნავი ხელმოსაქმე, რომელმაც გაბედა, ათენას შეჯიბრებოდა საფეიქრო საქმეში და განრისხებულმა ღმერთმა ობობად აქცია. მითის საფუძველი უნდა იყოს ობობას მართლაც „დიდი საფეიქრო ხელოვნება“.

ოვიდიუსის „მეტამორფოზებში“ ვრცლადაა ეს მითი გადმოცემული. იქ მოთხრობილია, რომ არაქნე ნისლის მსგავსი ძაფებისგან ჰაერივით გამჭვირვალე ქსოვილებს ქსოვდა. მან, გაამაყებულმა ქალღმერთი ათენა გამოიწვია შეჯიბრში. ათენამ საფენზე ამოქარგა აკროპოლისი და გამოსახა თავისი დავა პოსეიდონთან ატიკაზე ბატონობისთვის. ამ დავას ესწრება ოლიმპოს თორმეტი ღმერთი, მათ შორის მსაჯულად ზის ზევსი. პოსეიდონი გამოსახულია მაღლა აღმართული სამთითით, რომელიც კლდისათვის დაუკრავს და უნაყოფო კლდის ნაპრალიდან მლაშე წყალი ამოვარდნილა. ათენას ხელში ფარი უჭირავს და ეგიდა წამოუსხამს. მას შუბი დაუკრავს მიწისთვის და იმ ადგილას ზეთისხილის ხე ამოსულა.ღმერთებმა გამარჯვება ათენას მიულოცეს, მისი საჩუქარი უფრო სასარგებლოდ ჩათვალეს ატიკისათვის. ნაპირებზე ამოქარგულ სურათებზე ათენამ გამოხატა, რა მკაცრად სჯიან ღმერთები მოკვდავთ ურჩობისა და ამპარტავნობისთვის, საფენის გარშემო ათენამ ზეთისხილის ფოთლების გვირგვინი მოქარგა.

არაქნემ კი თავის ნახელავზე ღმერთების ცხოვრება წარმოსახა. მან უჩვენა, რა სუსტები არიან ისინი, როცა ადამიანური ვნებები შეიპყრობთ. საფენის გარშემო კი სუროთი დაწნული ყვავილების გვირგვინი ამოქარგა. მისი ნამუშევარი არაფრით ჩამოუვარდებოდა ათენას ნამუშევარს, თუმცა ღმერთების მიმართ უპატივცემულობა იგრძნობოდა. ათენა განრისხდა, არაქნეს ნახელავი დახია და მაქო თავში ჩაარტყა. არაქნემ ვერ აიტანა სირცხვილი, დაგრიხა ბაწარი, გაუკეთა მარყუჟი და თავი ჩამოიხრჩო. ათენამ არაქნე მარყუჟიდან გამოხსნა და უთხრა, რომ სიცოცხლეს უნარჩუნებდა, თუმცა მარად დაკიდული იქნებოდა და ასე უნდა ექსოვა მუდამ მას და მის შთამომავლობას.

ათენამ არაქნეს ჯადოსნური ბალახის წვენი აპკურა. მისი სხეული შეიკუმშა, თმა დაუცვივდა და ობობად იქცა.
სილვიო ბერლუსკონი

სილვიო ბერლუსკონი (; დ. 29 სექტემბერი 1936, მილანი, იტალია — გ. 12 ივნისი, 2023) — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის პრემიერ-მინისტრი 1994-1995, 2001-2006 და 2008–2011 წლებში.

ბერლუსკონი არის იტალიის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი, ფლობს სამ იტალიური ტელეარხს, იტალიის უდიდეს საგამომცემლო სახლს. 1986 წლიდან არის საფეხბურთო კლუბ „მილანის“ მფლობელი და პრეზიდენტი. ჟურნალ „ფორბსის“ ინფორმაციით, 2011 წელს მისი აქტივები შეფასებულია 6 მილიარდ დოლარად.

2012 წლის 26 ოქტომბერს სილვიო ბერლუსკონი საგადასახადო თაღლითობის გამო გაასამართლეს და 4 წელი მიუსაჯეს.
ილია მელია

ილია მელია ( დ. 20 თებერვალი, 1915 — გ. 15 მარტი, 1988) — ქართველი მღვდელი, ეკლესიის ისტორიკოსი და თეოლოგი.

მელია ქუთაისში დაიბადა, მაგრამ მისი ოჯახი საბჭოთა რუსეთის სამხედრო ინტერვენციას პარიზში გაექცა. მოგვიანებით, ილია იქვე მღვდლად ეკურთხა და იყო წმ. ნინოს სახელობის ქართული სამრევლოს წინამძღვარი; აგრეთვე ასწავლიდა წმ. სერგის სახელობის მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ინსტიტუტში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, იყო წმ. სერაფიმ საროველის ეკლესიის წინამძღვარი ნორმანდიაში.

გამოქვეყნებული აქვს მრავალი ნაშრომი მართლმადიდებლობისა და საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის შესახებ.
ჟოზე მანუელ ბაროზუ

ჟოზე მანუელ დურან ბაროზუ ( ; დ. 23 მარტი 1956, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 2004 წლის 22 ნოემბრიდან 2014 წლის 31 ოქტომბრამდე იყო ევროკომისიის პრეზიდენტი. 2002-2004 წლებში იყო პორტუგალიის ვიცე-პრეზიდენტი. 1992-1995 წლებში პორტუგალიის საგარეო საქმეთა მინისტრი. პორტუგალიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი.

ჟოზე მანუელ ბაროზუ დაიბადა 1956 წლის 23 მარტს ლისაბონში, პორტუგალიაში, მამამისის ლუიშ ანტონიუ სარაივა ბაროზუსა და დედამისის, — მარია დი ფრეიტაშ ელიზაბეთ დურანის ოჯახში. დაამთავრა სამართლის ფაკულტეტი ლისაბონის უნივერსიტეტში და გაიარა მაგისტრატურა პოლიტოლოგიის სპეციალობით ჟენევის უნივერსიტეტში, რომლის დამთავრების შემდეგ გარკვეული დროით სწავლობდა ვაშინგტონში, ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში. 1980 წელს ის შეუერთდა პორტუგალიის სოციალისტურ-დემოკრატიულ პარტიას. 1999 წელს ბაროზუ აირჩიეს სოციალისტურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერად, 2002 წელს ჩატარებულმა საპარლამენტო არჩევნებმა კი საშუალება მისცა, შეექმნა კოალიციური მთავრობა, რომლის პრემიერ-მინისტრიც თავადვე გახდა. ბაროზუ ამ პოსტზე ორი წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა.

2006 წელს ჟურნალმა „ “-მა ბაროზუ დაასახელა „წლის ევროპელად“. არის არაერთი პუბლიკაციის ავტორი პოლიტოლოგიის, საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ევროინტეგრაციის საკითხებში.

ბაროზუ ქორწინებაში იმყოფება მარგარიდა სოუზა უვასთან. მათი ქორწილი შედგა 1980 წელს ქალაქ პორტუში. წყვილს სამი შვილი ჰყავს: ლუიში, გილიერმი და ფრანსიშკუ. ბაროზუ გატაცებულია პეტერ სლოტერდაიკის ფილოსოფიით.

2014 წლის 12 ივნისს ჟოზე მანუელ ბაროზუ საქართველოს ეწვია. მასთან ერთად საქართველოში გაფართოებისა და სამეზობლო პოლიტიკის საკითხებში ევროკომისარი შტეფან ფულე ჩამოვიდა. თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში სტუმრებს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრი ალექსი პეტრიაშვილი, საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე დავით ზალკალიანი და ევროკავშირში საქართველოს ელჩი ნატა საბანაძე დახვდნენ. აეროპორტიდან ჟოზე მანუელ ბაროზუ ავლაბრის სასახლეში გაემართა, სადაც საქართველოს პრეზიდენტ გიორგი მარგველაშვილს შეხვდა, რომლის შემდეგაც ერთობლივი პრესკონფერენცია გაიმართა.

საქართველოს პრეზიდენტმა, გიორგი მარგველაშვილმა ევროკომიის პრეზიდენტი, ჟოზე მანუელ ბაროზუ ოქროს საწმისის ორდენით დააჯილდოვა.
აინშტაინიუმი

აინშტაინიუმი — (ქიმიური სიმბოლო — ; ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, ბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 99, დნ — 860 °, დუღ — 996 °, სიმკვრივე — 8.84 გ/სმ3. 1952 წელს აღმოჩენილია ამერიკელი მეცნიერთა ჯგუფის მიერ ბირთვული რეაქციების შედეგად მიღებულ პროდუქტებში. 1955 წელს ელემენტს სახელი ალბერტ აინშტაინის პატივსაცემად ეწოდა. ცნობილია აინშტაინიუმის რამდენიმე იზოტოპი (მათ შორის 252 მასიური რიცხვით ყველაზე მდგრადია). მისი იზოტოპები მიღებულია ციკლოტრონზე აზოტის იონებით ურანის დაბომბვისას.
ადრიატიკის ზღვა

ადრიატიკის, ან ადრიის ზღვა — ნახევრად ჩაკეტილი ზღვა, წარმოადგენს ხმელთაშუა ზღვის ნაწილს. მდებარეობს აპენინისა და ბალკანეთის ნახევარკუნძულებს შორის. ეკუთვნის შემდეგ ქვეყნებს: იტალია, სლოვენია, ხორვატია, მონტენეგრო, ალბანეთი.

ფართობი — 144000 კმ2, მაქსიმალური სიღრმე — 1230 მ. წყლის ტემპერატურა აგვისტოში +24-26,ხოლო თებერვალში +7-13 . ზღვის მარილიანობა შეადგენს 35-38 ‰.

რესურსები ინეტრნეტში
აღმოსავლეთ სანაპიროს ამინდის პროგნოზი -
ქვედრულა

ქვედრულა — მდინარე საქართველოში. სათავე აქვს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3075 მ სიმაღლეზე. სოფელ ქვედრულასთან მარჯვნიდან ერთვის მდინარე ჯეჯორას. სიგრძე 19,6 კმ, აუზის ფართობი 48,7 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზე და ზაფხულის პირველ ნახევარშია, წყალმცირობა — ზამთარში, ზაფხულსა და შემოდგომაზე — წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი 1,45 მ³/წმ.
ჯეჯორა

ჯეჯორა — მდინარე ონის მუნიციპალიტეტში, რიონის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2975 მ სიმაღლეზე, სიგრძე 45 კმ, აუზის ფართობი 438 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე. მდგრადი წყალმცირობა - ზამთარში. წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა განსაკუთრებით დიდია შემოდგომაზე. წყალდიდობის დროს ჩამოედინება წლიური ჩამოდენის 65 %, შემოდგომაზე - 21 %, ზამთარში - 17 %. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 12,2 მ³/წმ.
ასვანგი

ასვანგი — მითური ქმნილება ფილიპინურ ფოლკლორში. ვამპირი, რომელიც გადმოცემების თანახმად, დღისით ლამაზი ქალის სახით ჩნდებოდა, ხოლო ღამით შიშისმომგვრელ მფრინავ ბოროტმოქმედად გარდაიქმნებოდა. დღის განმავლობაში, ასვანგს ნორმალური ცხოვრებით არსებობა შეუძლია. თუმცა ღამ-ღამობით მსხვერპლების სახლებში იგი ღამის ფრინველის სახით ფრინდებოდა. ყოველთვის სისხლით იკვებება, განსაკუთრებით კი უპირატესობას ბავშვებს ანიჭებს. საკვების მიღების შემდეგ, ეს არსება იბერება და ფეხმძიმედ გამოიყურება. თუ ასვანგი ადამიანების ჩრდილს გალოკავს, ეს იმას ნიშნავს, რომ ადამიანი მალე მოკვდება.
ასანბოსამი

ასანბოსამი (ან ასასაბონსამი) — აფრიკული ვამპირია და ცნობილია სამხრეთ განაში, აშანტის ტომებს და სპილოს ძვლის სანაპიროს — კოტ-დ’ივუარსა და ტოგოს მცხოვრებთა შორის. გადმოცემების თანახმად, ასანბოსამი უღრან ტყეებში ბინადრობდა და ყველაზე ხშირად მას მონადირეები წააწყდებოდნენ ხოლმე. საერთოდ, მას ადამიანის გარეგნობა აქვს, ორი გამონაკლისით: რკინის კბილები და ფეხზე კაუჭისმაგვარი გამონაზარდი აქვს. ნებისმიერ ადამიანს, რომელიც იმ ხესთან გაივლის, სადაც ასანბოსამი ცხოვრობს, სიკვდილი არ ასცდება.
ვახტანგ ჯობაძე

ვახტანგ ჯობაძე (; დ. 18 მარტი, 1917 — გ. 10 თებერვალი, 2007, კარლსბადი) — ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი, კალიფორნიის შტატის უნივერსიტეტის პროფესორი; საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1966).

ბიოგრაფია
ვახტანგ ჯობაძე 1917 წლის 18 მარტს დაიბადა თბილისში, სურამის ქალაქის თავის მოადგილის (1915-1921 წწ.), ეკონომისტ, მენშევიკ ნიკოლოზ ჯობაძისა და ეკატერინე ჯობაძის ოჯახში. შვიდი წელი სწავლობდა ხარფუხში 23-ე შრომის სკოლაში, შემდეგ რკინიგზის მე-8 სკოლაში. 1940 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და სწავლა საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის ასპირანტურაში ხელოვნების ისტორიის მიმართულებით განაგრძო.

1941 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს, ჩავარდა ტყვედ და დარჩა გერმანიაში. სწავლობდა გიოტინგენისა და ფრაიბურგის უნივერსიტეტებში. 1950 წლიდან ამერიკაშია და მუშაობდა იუტისა და კალიფორნიის უნივერსიტეტებში. ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატის უნივერსიტეტში, განაგებდა ხელოვნების ისტორიის დეპარტამენტს. ჯობაძე იყო ერთადერთი იმდროინდელი ქართველი მკვლევარი, რომელსაც, ექვთიმე თაყაიშვილის შემდეგ, საშუალება ჰქონდა ემოგზაურა და შეესწავლა ტაო-კლარჯეთის და ანტიოქიის ძეგლები. ავტორია მრავალი მონოგრაფიისა ქართული არქიტექტურის შესახებ, რომლებიც იბეჭდებოდა ქართულ და უცხოურ ენებზე. მასვე ეკუთვნის კვიპროსზე ღალიის ქართული მონასტრის ნანგრევების აღმოჩენა (1981). შეისწავლა ანტიოქიაში ქართველ მონაზონთა ცხოვრება, აგრეთვე შავ მთაზე ძელიცხოვლის მონასტერი.

1989 წელს აირჩიეს საქართველოს საისტორიო საზოგადოების საპატიო წევრად, ხოლო 1996 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელ წევრად.

ვახტანგ ჯობაძე გარდაიცვალა კარლსბადში 2007 წლის 10 თებერვალს, მისი ფერფლი თბილისში ჩამოასვენეს. ვახტანგ ჯობაძის ბიბლიოთეკა გადაეცა ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრს.

შრომები
ოშკის ტაძარი,(ორი წერილი ოშკის ტაძარზე) თბ., „მეცნიერება“, 1981
შენიშვნები ოთხთა ეკლესიაში სიონის ალეგორიული გამოსახულების სიუხვის რქების შესახებ, ლიტერატურა და ხელოვნება. თბ., 1999, №1. გვ.69-76
ოთხთა ეკლესიის ერთი გამოსახულების არსის შეცნობის ცდა , ხელოვნებათმცოდნეობა. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო შრომების კრებული., 2005, №6. გვ.292-301. რეზიუმე ინგლისურ ენაზე. გვ. 302-307
ხანძთის მონასტრის წმ. გიორგის ეკლესიის ჯვარი და მისი არსი, „შრომები“, ივ. ჯავახიშვილის სახ. უნივერსიტეტი. 2003. ტ. 349. გვ.416-417
ადრეული შუა საუკუნეების ქართული მონასტრები ისტორიულ ტაოში, კლარჯეთსა და შავშეთში, თბილისი, „უნივერსალი“, 2007, 978-99940-61-11-2
წმ. ბარლაამის მონასტერი კასიუსის მთაზე: 1962-67 წლებში გათხრების დროს გამოვლენილი ქართული სკულპტურის ნიმუშები და ეპიგრაფიკული მასალა, „მრავალთავი“, 2001, №19, გვ.418-435
კემბრიჯი

კემბრიჯი — უძველესი ინგლისური ქალაქი-უნივერსიტეტი და კემბრიჯშირის ადმინისტრაციული ცენტრი. იგი განლაგებულია ლონდონიდან დაახლოებით 80 კმ მოშორებით და გარემოცულია მცირე ქალაქებითა და სოფლებით. იგი აგრეთვე უმაღლესი ტექნოლოგიების ცენტრიც არის.

2001 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 108,863 ადამიანს (აქედან 22,153 სტუდენტი იყო). დღეს მისი მოსახლეობა დაახლოებით 130.000 შეადგენს.
არტ-როკი

არტ-როკი — ტერმინი, რომელსაც იყენებენ როკ მუსიკის გარკვეული ქვეჟანრების აღწერისას. ეს ჟანრი იმყოფება გარკვეული ექსპერიმენტული ავან-გარდული გავლენის ქვეშ, რომელიც საშუალებას აძლევს, ახალი მუსიკალური სტრუქტურები შესთავაზოს მსმენელს. არტ როკი უშუალოდ არის ისეთი მუსიკალური ჟანრი, რომელიც იყენებს მუსიკალური ალბომის ფორმატს სხვადასხვა სიუჟეტის გადმოსაცემად.

არტ როკის კონცეფცია ახლოს არის პროგრესული როკის სტრუქტურებთან. განსაკუთრებით ეს ეხება იმ ჯგუფებს, რომლებიც 1970-იანი წლების დასაწყისში გამოჩნდნენ მუსიკალურ სცენაზე.
სპეის-როკი

სპეის-როკი — როკ-მუსიკის ერთ-ერთი ჟანრი. ეს ტერმინი გულისხმობს ისეთ ჯგუფებს, რომლებიც ბრიტანულ სცენაზე გამოჩნდნენ 60-იანი წლების ბოლოს/70-იანი წლების დასაწყისში. ამის მაგალითებია ჯგუფები და პინკ ფლოიდი.

ჟანრის კომპოზიციებს ახასიათებს ნელი ტემპის, ხანგრძლივი კომპოზიციური პასაჟები, სინთეზატორის ჟღერადობა, ექსპერიმენტები გიტარაზე და ლირიკა, რომელიც უფრო ხშირად სამეცნიერო ფანტასტიკასთან არის ახლოს.
ფსიქოდელიური როკი

ფსიქოდელიური როკი — როკ მუსიკის ერთ-ერთი ჟანრი. ამ მუსიკალური ჟანრის კომპოზიციების შექმნისას და მოსმენისას ხშირად გამოიყენება ჰალუცინოგენური ნივთიერებები, მსუბუქი და მძიმე ნარკოტიკები.

ასეთი ჟანრის სიმღერების ჩაწერისას მუსიკოსები ცდებს ატარებენ ინსტრუმენტებისა და ვოკალების ჟღერადობასთან. არანაკლებ მნიშვნელოვანია სიმღერების ტექსტებიც, რომლებშიც ნახსენებია სიზმრები და ჰალუცინაციები.

ფსიქოდელიური როკი წარმოიშვა ბლუზზე დაფუძნებული კომპოზიციებიდან და მალე ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელ ჟანრად. იგი ნაწილობრივ შეიცავდა 60-იანი წლების მძიმე მეტალის ელემენტებს, მაგრამ ასევე იყენებდა ინდური მუსიკის ჰანგებს. თუმცა, თავად ფსიქოდელია არა მხოლოდ როკს, არამედ ელექტრონულ მუსიკასაც შეეხო.

დახასიათება
ფსიქოდელიურ როკს გამოარჩევს შემდეგი ნიუანსები:

ელექტრონული გიტარები, აუდიოეფექტების თანხლებით, როგორიც არის - და .
სტუდიურ ჩანაწერებში ეფექტები - მაგალითად, ასეთია შებრუნებული სოლო, ერთი და იმავე აუდიოფრაგმენტის ამოჭრა და განმეორებით მთელ ჩანაწერში გამოყენება და ექოს მკვეთრი ეფექტი
ხშირად როკ-ჯგუფისათვის ნაკლებად დამახასიათებელი ინსტრუმენტების გამოყენება - თუნდაც სიტარის სახით.
კლავიშებიან საკრავებზე მკვეთრი აქცენტი - განსაკუთრებით ორგანისა და მელოტრონის ჟღერადობაზე.
გამოირჩევა ხანგრძლივი ინსტრუმენტული იმპროვიზაციებით. მაგალითად, თუ სტუდიური ჩანაწერი 10 წუთიანია, საკონცერტო შესრულებისას ის 30 და მეტ წუთამდე შეიძლება გაგრძელდეს.
სიმღერების რთული სტრუქტურა.
სურეალისტური ლირიკა, შექმნილი ლიტერატურული ნაწარმოების გავლენით. ფსიქოდელიური როკის ჩამოყალიბებისას და შემდგომ წლებში ტექსტებში შეიმჩნეოდა სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზისა და ზღაპრების გავლენა.

სხვა
ფსიქოდელიური როკ-შემსრულებლების სია
ლეხ კაჩინსკი

ლეხ კაჩინსკი (; დ. 18 ივნისი, 1949, ვარშავა, პოლონეთი — გ. 10 აპრილი, 2010, სმოლენსკი, რუსეთი) — პოლონელი პოლიტიკოსი, პოლონეთის პრეზიდენტი 2005 წლიდან გარდაცვალებამდე. 2002–2005 წლებში ვარშავის მერი.

ბიოგრაფია
პოლიტიკური კარიერა 1977 წელს ლეხ ვალენსას კომიტეტში დაიწყო. 1980 წელს მოძრაობა „სოლიდარობის“ პირველი ყრილობის დელეგატი გახდა. ამავე წელს აქტიურად მონაწილეობდა გდანსკის საპროტესტო აქციებში.

1983-1984 წლებში „სოლიდარობის“ ერთ-ერთ კომისიას ხელმძღვანელობდა. 1989 წელს ლეხ კაჩინსკი პოლონეთის სენატში, ხოლო 1991 წელს სეიმის წევრად აირჩიეს. ამავე წლიდან პოლონეთის პრეზიდენტის კანცელარიის ნაციონალური უსაფრთხოების ბიუროს ხელმძღვანელობდა.

1992 წელს ცენტრალური აუდიტორული კომისიის ხელმძღვანელად დაინიშნა. 1990 წლიდან იგი პარტია „თანხმობის“ ერთ-ერთი ლიდერი იყო. 2000-2001 წლებში ეჟი ბუზეკის მთავრობაში იუსტიციის მინისტრის თანამდებობა ეკავა.

2001 წელს ძმასთან, იაროსლავთან ერთად, პოლიტიკური პარტია „კანონი და სამართლიანობა“ დააარსა, რომელმაც იმავე წლის საპარლამენტო არჩევნებზე 9,5 პროცენტი მოიპოვა.

2002 წელს ვარშავის მერად აირჩიეს. 2005 წელს კი ლეხ კაჩინსკი პოლონეთის პრეზიდენტი გახდა.

გარდაცვალება
2010 წლის 10 აპრილს, ლეხ კაჩინსკი მეუღლესთან ერთად ავიაკატასტროფაში დაიღუპა. როგორც „ვესტი-24“-ის პირდაპირ ეთერში სმოლენსკის ოლქის გუბერნატორმა სერგეი ანტუფიევმა განაცხადა, თვითმფრინავის ყველა მგზავრი დაღუპულია.

ტუ-154–ის მიწაზე ძლიერი დაცემის შედეგად თვითმფრინავს კუდის ნაწილი მოტყდა , რის შემდეგაც ხანძარი გაჩნდა. პოლონეთის ტელევიზიის ცნობით, პრეზიდენტ კაჩინსკის თვითმფრინავი სამჯერ შეეცადა სმოლენსკის აეროპორტში დაჯდომას, მეოთხე მცდელობა კი ტრაგედიით დასრულდა. თვითმფრინავის ბორტზე, რომელიც ასრულებდა რეისს ვარშავიდან სმოლენსკში, ბოლო მონაცემებით იმყოფებოდა 96 ადამიანი, აქედან ოფიციალური დელეგაციის 88 წევრი. მათ შორის პოლონეთის პრეზიდენტი ლეხ კაჩინსკი მეუღლესთან ერთად, პოლონეთის ეროვნული ხსოვნის ინსტიტუტის პრეზიდენტი იანუშ კურტიკა, სამხედრო და სასულიერო პირები.

2010 წელს, გარდაცვალებისთანავე, ლეხ კაჩინსკის საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა.
იაროსლავ კაჩინსკი

იაროსლავ ალექსანდერ კაჩინსკი (; დ. 18 ივნისი, 1949) —პოლონელი პოლიტიკოსი, პარტია „კანონი და სამართლის“ ლიდერი და ერთ-ერთი თანადამაარსებელი (2001) თავის ტყუპ ძმასთან, ლეხ კაჩინსკისთან ერთად, რომელიც პოლონეთის პრეზიდენტის თანამდებობაზე იმყოფებოდა გარდაცვალებამდე (2010).

პარტიის სახელით იაროსლავ კაჩინსკი პოლონეთის პრემიერ-მინისტრი იყო 2006 წლის ივლისიდან 2007 წლის ნოემბრამდე, რა დროსაც მისი ძმა პოლონეთის პრეზიდენტად მსახურობდა. 2007 წელს პარტიის საარჩევნო მარცხის შემდეგ, იაროსლავი იყო ოპოზიციის მთავარი ლიდერი „სამოქალაქო პლატფორმის“ მთავრობის პირობებში. ავიაკატასტროფაში ძმის გარდაცვალების შემდეგ იაროსლავ კაჩინსკიმ მონაწილეობა მიიღო 2010 წლის პოლონეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში და დამარცხდა ბრონისლავ კომოროვსკისთან.

2015 წელს „კანონი და სამართალის“ მიერ როგორც საპრეზიდენტო, ისე საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, კაჩინსკი ითვლება ყველაზე მნიშვნელოვან პოლიტიკოსად პოლონეთში და ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ევროპელ ლიდერად. ამ მიზეზით, პოლონეთში მას საზოგადოების ნაწილი „სახელმწიფოს მეთაურს“ უწოდებს (იოზიფ პილსუდსკის მაგალითზე). 2020 წელს იგი დაინიშნა პოლონეთის პრემიერ-მინისტრის მოადგილედ თავდაცვის, იუსტიციისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროებზე ზედამხედველობის მიმართულებით.