iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იოანე სკილიცე

იოანე სკილიცე (; დ. დაახლ. 1040 — გ. 1101 წლის შემდეგ) — საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსი, ალექსი კომნენოსის წარჩინებული მოხელე. მისი მთავარი ნაშრომია „ისტორიის მიმოხილვა“ , რომელიც მოიცავს პერიოდს ნიკიფორე -ის გარდაცვალებიდან (811) მიხეილ -ის დამხობამდე (1057). ეს ნაშრომი წარმოადგენს თეოფანე აღმსარებლის მატიანეს გაგრძელებას. არსებობს „ისტორიის მიმოხილვის“ გაგრძელებაც, მიყვანილი 1079 წლამდე, რომელიც ხშირად იოანე სკილიცეს მიეწერება.

იოანე სკილიცეს ნამუშევარი გამოიყენა გიორგი კედრენემ.

მადრიდის სკილიცე
იოანეს მთავარი ნაწარმოებია ე. წ. „მადრიდის სკილიცე“, რომელიც საუკუნეში აღმოაჩინეს ესპანეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში სათაურით „ბიზანტიის იმპერატორების ისტორია კონსტანტინოპოლში 811-დან 1057 წლამდე, დაწერილი კურაპალატ იოანე სკილიცეს მიერ“. მისი დათარიღება დავის საგანია პალეოგრაფ-ბიზანტიოლოგებს შორის. ერთი ვერსიით იგი დაწერილია საუკუნის შუა ხანებში ან მეორე ნახევარში, მეორეთი — – საუკუნეების მიჯნაზე. 1970-იანი წლების ბოლოს, ნ. უილსონმა ხელწერის იდენტიფიკაციის საფუძველზე ხელნაწერი დაათარიღა საუკუნის შუა ხანებით და დაამტკიცა მისი სამხრეთიტალიური წარმოშობა. შესაძლოა იგი შედგენილია პალერმოს სასახლეში, იმპერატორისადმი ნაბოძები თვით სკილიცეს ორიგინალის ასლზე დაყრდნობით, რომელიც შეიქმნა 1158 წელს ჰენრიკუს არისტიპუსისათვის — სიცილიის სამეფოს ელჩისა და პალერმოს ცნობილი ინტელექტუალისათვის.

ხელნაწერში გამოსახულია 574 მინიატიურა, 100-მდე მათგანი კი დაკარგულია. „მადრიდის სკილიცე“ ბიზანტიური ისტორიული მინიატიურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ძეგლად ითვლება და წარმოადგენს ბიზანტიის ვიზუალიზაციის ფასდაუდებელ ძირითად წყაროს.
დიდი დუქსი

დიდი დუქსი, მეგადუქსი — გვიანდელი ბიზანტიის იმპერიის ერთ-ერთი უმაღლესი თანამდებობა, ფლოტის მეთაური.

ფლოტის დუქსის თანამდებობა სავარაუდოდ უნდა შექმნილიყო ალექსი კომნენოსის მიერ 1085 წლის შემდეგ. დაახლოებით 1092 წელს ჩანაცვლდა დიდი დუქსის თანამდებობით. ეს სიახლე დაკავშირებული იყო თემობრივი საზღვაო ძალების გაუქმებასთან და მთელი ფლოტის ერთი ადმირალის ხელმძღვანელობის ქვეშ დაქვემდებარებასთან; დრუნგარიოსი გახდა მისი მოადგილე. პირველი დიდი დუქსი სავარაუდოდ იყო ალექსი -ის ცოლისძმა, იოანე დუკა, რომელიც მასშტაბურ ოპერაციებს უძღვებოდა ზღვასა და ხმელეთზე. 1453 წლამდე ეს თანამდებობა იერარქიაში ერთ-ერთ უმაღლესად რჩებოდა; გიორგი კოდინე ( საუკუნე) მას პროტოვესტიარიოსსა და პროტოსტრატორს შორის ასახელებდა.

მრავალი მნიშვნელოვანი პირი იკავებდა ამ თანამდებობას. საუკუნეში ამ პოსტზე კონტოსტეფანოსების ოჯახი დომინირებდა. საუკუნიდან მოყოლებული, განსხვავება დიდ დუქსსა და პროტოსტრატორს შორის გაურკვეველი გახდა, რადგან ორივე სარდალს შეეძლო ზღვასა ან ხმელეთზე მეთაურობა. დიდი დუქსის თანამდებობა ზოგჯერ უცხოელებსაც ენიჭებოდათ: 1207 წელს გენუელმა ფილოკალო ნავიგაიოსომ კონსტანტინოპოლის ლათინი იმპერატორისგან მიიღო კუნძული ლემნოსი და დიდი დუქსის მემკვიდრეობითი ტიტული; საუკუნის დასაწყისში ეს ტიტული მიენიჭა როჯერ დე ფლორს, იტალიელ კონდოტიერს.
მარი ბურგუნდიელი (1393-1466)

მარი ბურგუნდიელი (; დ. 1393, დიჟონი, ბურგუნდია — გ. 30 ოქტომბერი, 1466, კალკარი, კლევი) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან -ისა და მარგარეტ ბავარიელის ქალიშვილი. კლევის პირველი ჰერცოგინია როგორც ადოლფ -ის მეუღლე და მისი რვა შვილის დედა.

ბიოგრაფია
მარი დაიბადა 1393 წელს დიჟონში, ბურგუნდიაში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან -ისა და მისი ცოლის, მარგარეტ ბავარიელის ასული. მას შემდეგ, რაც კლევის ჰერცოგ ადოლფ -ს თავისი მეუღლე, აგნესა კურპფალცელი შვილის გარეშე გარდაეცვალა, მარი ადოლფზე დანიშნეს. მათი ქორწინება 1406 წლის მაისში შედგა და მრავალწლიანი ქორწინებიდან მათ რვა შვილი შეეძინათ.

1448 წელს ადოლფი გარდაიცვალა, ტახტზე მათი ვაჟი იოჰან ავიდა. ამის შემდეგ მარიმ დატოვა მონტერბერგის სამეფო სასახლე და კალკარში გადასახლდა. 1449 წელს ჰერცოგი იოჰანი ახლო აღმოსავლური მოგზაურობიდან დაბრუნდა და მაშინვე, დედასთან ერთად დააარსა კალკარის მონასტერი, რომლის მშენებლობაც 1453 წელს დასრულდა. ცნობილია, რომ ამის შემდეგ, მან დიდი გავლენა იქონია კლევში ბამბისა და შალის მრეწველობის განვითარებაზეც. იგი გარდაიცვალა 1466 წელს, კალკარში.

შვილები
მარგარეტე (1416—1444), პირველად ცოლად გაჰყვა ბავარიის ჰერცოგ ვილჰელმ -ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ვიუტემბერგის გრაფ ულრიხ -ზე იქორწინა;
კათარინა (1417—1479), ცოლად გაჰყვა გელდერის გრაფ არნოლდს. მათი შთამომავალი იყო შოტლანდიის დედოფალი მარია დე გიზი და ასევე შოტლანდიისა და საფრანგეთის ლეგენდარული დედოფალი მერი სტიუარტი;
იოჰან (1419—1481), კლევის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ელიზაბეტ ნევერელი. მათი შთამომავალი იყო ინგლისის მეფე ჰენრი -ის მეოთხე ცოლი, ლეგენდარული დედოფალი ანა კლეველი;
ელიზაბეთი (1420—1488), ცოლად გაჰყვა შვარცბურგ-ბლანკენბურგის ჰერცოგ ჰაინრიხ -ს;
აგნესი (1422—1446), ცოლად გაჰყვა ნავარის მეფე შარლ -ს;
ჰელენა (1423—1471), ცოლად გაჰყვა ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგ ჰაინრიხ ძლევამოსილს;
ადოლფი (1425—1492), რავენშტაინის ლორდი, ცოლად შეირთო პორტუგალიის მეფე ჟუან -ის შვილიშვილი, ბეატრიზ პორტუგალიელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა დედამისის ძმის, ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ის უკანონო ქალიშვილ ანა ბურგუნდიელზე;
მარია (1426—1487), ცოლად გაჰყვა ორლეანის ჰერცოგ შარლ -ს, რომელთანაც შეეძინა საფრანგეთის მეფე ლუი .
ბესარიონ ნიჟარაძე

ბესარიონ ნიჟარაძე, თავისუფალი სვანი (ფსევდონიმები — ბესარიონ სვანი,
სვანი; დ. 21 ნოემბერი, 1852, უშგული — გ. 1919, მესტია) — ქართველი ეთნოლოგი, პუბლიცისტი, სასულიერო პირი, ფოლკლორისტი.

ბიოგრაფია
ბესარიონ ნიჟარაძე დაიბადა 1852 წლის 21 ნოემბერს სოფელ უშგულში. 1866 წელს იგი შევიდა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში, რომელიც 1874 წელს დაამთავრა და ჩაერიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. თბილისის სემინარიაში ბ. ნიჟარაძე სწავლობდა 1878 წლამდე.

1878-1883 წლებში ნიჟარაძე მსახურობდა სვანეთის საბოქაულოში საქმისმწარმოებლად. 1883 წლიდან ის კვლავ ქუთაისში გადადის და სათავადაზნაურო სასწავლებელში აღმზრდელად იწყებს მუშაობას. ამ თანამდებობაზე დარჩა იგი 1892 წლამდე.

1891 წელს ბესარიონ ნიჟარაძემ ცოლად მოიყვანა ქუთაისელი აზნაურის ქალი ალექსანდრა პავლეს ასული ნორაქიძე და მეუღლითურთ სვანეთში დაბრუნდა. იგი ინიშნება სოფელ იფარში ახლადგახსნილი სკოლის გამგე-მასწავლებლად. 1892 წელს მღვდლად ეკურთხა და საეკლესიო მსახურიც დაიწყო. მსახურობდა მღვდლად იფარისა და მესტიის ეკლესიებში, ამასთან სისტემატურად მასწავლებლობდა და აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში.

პირველი წერილი გამოაქვეყნა 1873 წელს. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში ("შრომა", "დროება", "ივერია" და სხვ.). წერილებსა და ნარკვევებში ეხებოდა სვანეთის ისტორიის, ეთნოგრაფიის, არქეოლოგიის, ფოლკლორის, გეოგრაფიისა და ენის საკითხებს. მისი თხზულებები თავმოყრილია წიგნში "ისტორიულ-ეთნოგრაფიული წერილები", რომელიც თარგმნილია რუსულად და გერმანულად. ქუთაისში გამოიცა კრებული "სვანური ზღაპრები" (1893). გამოქვეყნებული აქვს აგრეთვე სვანურ-რაჭული საგმირო-საისტორიო სიტყვიერების ნიმუშები. მას ეკუთვნის გამოკვლევები: "სვანეთის მანუკრისტები"("ივერია", 1903, 194), "სვანეთის ხელნაწერები"("მოამბე", 1904, 9, 10), "მოკლე მიმოხილვა სვანური გრამატიკისა"("ძველი საქართველო", ტ. , ტფ., 1911-1913) და სხვ. ქართველი საზოგადო მოღვაწე.

1919 წლის მაისში ბესარიონ ნიჟარაძე ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა მესტიაში. მისი ნეშტი გადაასვენეს და დაკრძალეს უშგულის ლამარიას ეკლესიის გალავანში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
მსურს გავერკვე

მსურს გავერკვე — კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმის“ მიერ 1980 წელს გადაღებული საბჭოთა ორსერიიანი დრამატული ჟანრის ტელეფილმი. წარმოადგენს ნაბი ჰაზრის პოემის — „შეგებებული სარჩელის“ ეკრანიზაციას. შეიქმნა სსრკ-ს ცენტრალური ტელევიზიის დაკვეთით.

სიუჟეტი
ტელეფილმი მოგვითხრობს ორი შეყვარებული ადამიანის ბრძოლაზე და მათი დამსხვრეული ოცნებების შესახებ. ორ ადამიანს — რუსტამს და ჩინარას შეუყვარდათ ერთმანეთი და ცხოვრობენ ბედნიერად, მაგრამ ბოლოს და ბოლოს ჩინარა ხვდება, რომ მას სიყვარულის გარდა არაფერი სურს. იგი გადაწყვიტავს დაშორდეს რუსტამს და სთავაზობს მას საყვარლობას. ეს რუსტამმა არ მიიღო. ჩინარა როდესაც ხვდება თავის შეცდომას ცდილობს დააბრუნოს ყველაფერი და გააგრძელოს ძველებურად ცხოვრება. მაგრამ, რუსტამს აღარ სურს ძველი ურთიერთობების აღდგენა და საერთოდ არანაირი სურვილი აღარ აქვს ჩინარასთან ურთიერთობების გაგრძელებაზე.
მარგარიტა ბურგუნდიელი (1374-1441)

მარგარიტა ბურგუნდიელი (; დ. 16 ოქტომბერი, 1374 — გ. 8 მარტი, 1441) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ის ასული. ბავარიის ჰერცოგინია 1404-17 წლებში როგორც ვილჰელმ -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარგარიტა დაიბადა 1374 წლის 16 ოქტომბერს ბურგუნდიაში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ გულადისა და მისი მეუღლის, ფლანდრიის გრაფინია მარგარიტა -ის მესამე შვილი და პირველი ქალიშვილი. მარგარიტას მამა შვილების დინასტიური ქორწინებებით ცდილობდა გაემყარებინა თავისი მმართველობა, რის გამოც მან ბავარიასთან ორმაგი დინასტიური ქორწინება განიზრახა. იგი მარგარიტას ცოლად რთავდა ბავარიის ჰერცოგ ვილჰელმ -ს, ხოლო მარგარიტას ძმას, პრინც ჟანს აქორწინებდა ვილჰელმის დაზე, პრინცესა მარგარეტ ბავარიელზე. ეს ქორწინება 1385 წლის 12 აპრილს შედგა კამბრიში, რამაც შემდგომში მარგარიტას ძმის შვილს, ჰერცოგ ფილიპ -ს საშუალება მისცა თავისი მმართველობის ქვეშ გაეერთიანებინა ბურგუნდია, არტუა, ფლანდრია, ენო, ჰოლანდია, ზელანდია და ა.შ.

მარგარიტას მეუღლე, გარდა ბავარიისა, მართავდა ჰოლანდიას, ზელანდიასა და ენოსაც. მას დიდი გავლენა ჰქონდა თავისი ქმრის პოლიტიკაზე და მალე იმდენიც მოახერხა, რომ ენოს მმართველი მხოლოდ თვითონ მარგარიტა გახდა.

თექვსმეტწლიანი უშვილო ქორწინების შემდეგ, 1401 წლის 16 აგვისტოს მარგარიტამ ქალიშვილი გააჩინა, რომელსაც ჟაკლინი დაარქვეს. 1410 წელს, მარგარიტას გავლენით ვილჰელმმა მემკვიდრეობით ენო, ჰოლანდია და ზელანდია ჟაკლინს უანდერძა, ხოლო ბავარია თავის ძმას.

1417 წელს ვილჰელმი ძაღლმა დაგლიჯა და ადგილზევე გარდაიცვალა. ბავარიაში მის ძმებს შორის მალევე დიდი ომი ატყდა, რის გამოც იგი სამად გაიხლიჩა. მალევე მარგარიტამ და ჟაკლინმა სამუდამოდ დატოვეს ბავარია და ენოში გადასახლდნენ, სადაც სამ სახელმწიფოს სრულიად დამოუკიდებლად მართავდნენ. თავისი ქალიშვილის მმართველობისას, მარგარიტა ძალზედ აქტიურად ერეოდა პოლიტიკაში. იგი გარდაიცვალა 1441 წლის 8 მარტს, ენოში, 66 წლის ასაკში.
სქოლათა დომესტიკოსი

სქოლათა დომესტიკოსი — უმაღლესი სამხედრო თანამდებობა ბიზანტიის იმპერიაში. არსებობდა საუკუნიდან ადრეულ საუკუნემდე.

თავდაპირველად დომესტიკოსი უბრალო მოხელე, სასახლის გამგებლის რწმუნებული იყო და იმპერატორის დაცვას განაგებდა, შემდეგ კი კონსტანტინოპოლში, თრაკიაში, მაკედონიასა და მცირე აზიის პროვინციებში ანუ თემებში მდგომი გვარდიის (სქოლების) უმაღლესი სარდალი გახდა. მოგვიანებით, საუკუნის შუა ხანებიდან სქოლათა დომესტიკოსი ბიზანტიის უმაღლესი სამხედრო მოხელე გახდა და სახელმწიფო იერარქიაში იმპერატორის შემდეგ ყველაზე გავლენიან პირად ითვლებოდა.

 საუკუნეში მას ექვემდებარებოდა მხოლოდ აღმოსავლეთ თემების ჯარი და ეწოდებოდა „აღმოსავლეთის დიდი დომესტიკოსი“. იმავე საუკუნის ნახევრიდან შეიქმნა „დასავლეთის დიდი დომესტიკოსის“ თანამდებობაც. როცა ბიზანტიის იმპერიის აღმოსავლეთის თემების უმეტესობა თურქ-სელჩუკებმა დაიკავეს, გაუქმდა აღმოსავლეთის დიდი დომესტიკოსის თანამდებობა და ბიზანტიის ჯარის უმაღლესი მთავარსარდალი გახდა დასავლეთის დიდი დომესტიკოსი. პალეოლოგოსთა მმართველობისას (– საუკუნეები) დომესტიკოსის პრესტიჟი და გავლენა დაემცრო და უფრო საპატიო წოდება გახდა, საბოლოოდ კი საშუალო რანგის კარის მოხელედ იქცა.

დომესტიკოსის თანამდებობებზე ინიშნებოდნენ უწარჩინებულესი საგვარეულოების — ფოკათა, კურკუასთა, არგიროსთა, დუკათა წარმომადგენლები. საუკუნის 70-იანი წლებიდან აღმოსავლეთის დიდი დომესტიკოსი გახდა ტაოელი გრიგოლ ბაკურიანის ძე, რომელიც 80-იანი წლებიდან დასავლეთის დიდი დომესტიკოსის ტიტულს ატარებდა.
კატრინ ბურგუნდიელი

კატრინ ბურგუნდიელი (; დ. 1378 — გ. 26 იანვარი, 1425) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ის ქალიშვილი. ავსტრიის ჰერცოგინია 1393-1411 წლებში როგორც ლეოპოლდ -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
კატრინი დაიბადა 1378 წელს ბურგუნდიაში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი მეუღლის, ფლანდრიის გრაფინია მარგარიტა -ის ქალიშვილი.

1393 წლის 15 აგვისტოს იგი მიათხოვეს ავსტრიის ჰერცოგ ლეოპოლდ ჰაბსბურგს. მათი ქორწინება არც თუ ისე ხანგრძლივი, ბედნიერი და ნაყოფიერი იყო. ლეოპოლდი 1411 წელს გარდაიცვალა, ისე, რომ კატრინთან შვილები არ დარჩენია. ვინაიდან მას მემკვიდრე არ გაუჩენია, ავსტრიაში ვერ დარჩებოდა, თუმცა დიდად არც ბურგუნდიაში დაბრუნება სურდა, რის გამოც მან თავისი ტახტზე ასული მაზლისა და ძმის შვილისგან, ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -გან აიღო ნებართვა და ელზასში დასახლდა, ბურგუნდიასთან ახლოს.

1415 წელს იგი მეორედ გათხოვდა მაქსიმილიან სმასმან ვონ რაპოლტშტაინზე, თუმცა პირველის მსგავსად ეს ქორწინებაც უნაყოფო იყო და 1421 წელს მაქსიმილიანიც უშვილოდ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ იგი მშობლიური ბურგუნდიაში გადასახლდა, სადაც დარჩენილი წლები გლოვაში გაატარა. კატრინ ბურგუნდიელი გარდაიცვალა 1425 წლის 26 იანვარს, დაკრძალეს შამპოლის კათედრალში, დიჟონში, ბურგუნდიაში.
ჟანა არმანიაკი

ჟანა არმანიაკი (; დ. 24 ივნისი, 1346 — გ. 1387) — არმანიაკთა დინასტიის წარმომადგენელი. ჟან არმანიაკის ასული. ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას მეუღლე.

ქორწინება და შვილები
ჟანა ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის მეფე ჟან კეთილისა და მისი პირველი ცოლის, ბონა ლუქსემბურგელის შუათანა ვაჟს, ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი:
შარლი (1362-1382), მონტესპიერის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
ჟანი (1363-1402), მონტესპიერის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე შარლ -ის უფროსი ასული კატრინი, რომელიც მალევე დაიღუპა, ამის შემდეგ კი მეორედ იქორწინა ანა დე ბურბონ-ლა მარკზე, თუმცაღა შვილები არც მასთან ჰყოლია;
ლუი (1364-1383);
ბონა (1365-1435), პირველად ცოლად გაჰყვა სავოიის გრაფ ამადეო -ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ოვერნის გრაფ ბერტრანდ -ზე;
მარი (1375-1434), პირველად ცოლად გაჰყვა დუნუას გრაფ ლუი დე შატილონს, მისი დაღუპვის შემდეგ იქორწინა ოს გრაფ ფილიპ არტუელზე, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ იგი ცოლად გაჰყვა ბურბონის ჰერცოგ ჟან -ს;
ჟანა II ოვერნელი

ჟანა ოვერნელი (; დ. 1378 — გ. 1424) — ოვერნის გრაფ ჟან -ის ასული. ოვერნისა და ბულონის გრაფინია 1404-1424 წლებში. ასევე ბერის ჰერცოგინია 1390-1416 წლებში როგორც ჟან დე ვალუას მეორე მეუღლე.

ბიოგრაფია
ჟანა დაიბადა 1378 წელს. იგი იყო ოვერნის გრაფ ჟან -ისა და მისი მეუღლის, ალიენორ დე კომინიეს ასული. ჟანას ბებიად ერგებოდა ოვერნის გრაფინია ჟანა , რომელიც ამასთან საფრანგეთის დედოფალიც იყო. მისი ოჯახისა და ბავშვობის შესახებ ინფორმაცია ძალზედ მწირია.

1389 წელს ჟანა ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის მეფე ჟან -ისა და მისი ცოლის, ბონა ლუქსემბურგელის შუათანა ვაჟს, ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას. ჟანი ამ დროს უკვე ორი ქალიშვილის მამა და დაქვრივებული კაცი იყო. მას მამრობითი სქესის მემკვიდრე სურდა, რა მიზეზითაც იქორწინა ჟანაზე, თუმცაღა ეს ქორწინება უნაყოფო იყო.

თხუთმეტი წლის ასაკში, 1393 წლის 28 იანვარს ჟანამ გამართა "ცეცხლოვანი კაცის ბალ-მასკარადი", რომელიც ეძღვნებოდა თავისი მაზლის შვილის, საფრანგეთის მეფე შარლ -ს მეუღლეს, დედოფალ იზაბელა ბავარიელს. ამ ბალ-მასკარადზე მეფესა და სხვა დიდგვაროვან მამაკაცებს ველურებივით ეცვათ და პირველყოფილებს განასახიერებდნენ, ქალბატონები კი ჩვეულებრივად იყვნენ გამოწყობილნი. სწორედ ასეთი "თამაშისას" მეფის საყვარელი ძმა, ორლეანის ჰერცოგი ლუი დე ვალუა მოულოდნელად წაბორძიკდა და ცეცხლში ჩავარდა, საიდანაც ძლივს მოახერხეს მისი დახსნა. შეშლილმა მეფემ, ეს ყველაფერი ჟანას დააბრალა და სამეფო კარიდან გააძევა.

მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1404 წლიდან ჟანა ხდება ოვერნისა და ბულონის გრაფინია. 1416 წელს კი ჟანა დაქვრივდა კიდეც. იგი მალევე დაქორწინდა გამოჩენილ ფრანგ დიდგვაროვან ჟორჟ დე ლა ტრემუალზე, თუმცა ეს ქორწინებაც უნაყოფო აღმოჩნდა. 1424 წელს, ჟანას გარდაცვალების შემდეგ ოვერნის ტახტზე ავიდა მისი ბიძაშვილი მარი .
გნოსტიციზმი

გნოსტიციზმი — ადრინდელი ქრისტიანობის რელიგიურ-ფილოსოფიური მოძღვრება.

გნოსტიციზმი ქრისტიანობის დოგმატურ დებულებებთან ნეოპლატონიზმისა და პითაგორეიზმის ზოგიერთი ელემენტის მორგების მცდელობაა და მთლიანობაში წარმოადგენს სხვადასხვა აღმოსავლური აღმსარებლობის (იუდაიზმი, ზოროასტრიზმი, ბაბილონური და ეგვიპტური რელიგიები), ქრისტიანობის, ბერძნული ფილოსოფიისა და მისტერიული კულტების სინთეზს. წარმოიშვა ახ. წ. საუკუნეში ახლო აღმოსავლეთში (სირიაში, სამარიაში ან ალექსანდრიაში).

ორთოდოქსული ქრისტიანობა გნოსტიციზმს ერეტიკულ მოძღვრებად თვლიდა და ებრძოდა მას. დიდი ხნის მანძილზე გნოსტიკური თხზულებები მკითხველთათვის უცნობი იყო. გნოსტიციზმის შინაარსს უმთავრესად ეცნობოდნენ ირინეუს ლიონელისა და იპოლიტეს პოლემიკური ხასიათის თხზულებებით. საუკუნის 40-იან წლებამდე მთავარ გნოსტიკურ თხზულებად კოპტურ ენაზე გამოცემული „პისტის სოფია“ ითვლებოდა. გნოსტიციზმის მთავარ წარმომადგენლებად ითვლებიან ს-ის მოღვაწეები: ბასილიდ სირიელი, ვალენტინ ეგვიპტელი, კარპოკრატ ალექსანდრიელი და სხვ. გნოსტიციზმმა თავისი განვითარების უმაღლეს დონეს საუკუნეში მიაღწია. 1945 წელს ეგვიპტეში, ქ. ნაგ-ჰამადიში გნოსტიკური თხზულებების ორიგინალების აღმოჩენამ კიდევ უფრო გაზარდა ინტერესი მის მიმართ.

საკუთრივ გნოსტიციზმში გამოიყოფა სამი ძირითადი მიმდინარეობა:
– საუკუნეების ქრისტიანული გნოსტიციზმი – ცნობილი ადრექრისტიანული ერესოგრაფებისა და ნაგ-ჰამადში მიკვლეული ტექსტებით;
იმავე ეპოქის წარმართული გნოსტიციზმი;
მანდეიზმი (არამეულად მანდაგნოსის) და სემიტურ-ბაბილონურ ნიადაგზე დამოუკიდებლად განვითარებული გნოსტიციზმი. ჩვენ დრომდე შემორჩენილია ერთადერთი გნოსტიკური სექტა ერაყში.

გნოსტიციზმის მთავარი ტენდენციაა, შექმნას ისეთი მოძღვრება, რომელიც გააერთიანებს ქრისტიანობას, წარმართობასა და იუდაიზმს; აღემატება მათ და დაემყარება ფილოსოფიურ საფუძველს. გნოსტიციზმის ძირითადი იდეაა ღმერთის ბუნებიდან ყველა სულიერი არსების გამომდინარეობა (ემანაცია). ღმერთი მოიაზრება როგორც „ყოფიერების სისრულე“, პლერომა, სადაც ემანაციის ყოველი მომდევნო საფეხური, მსგავსად ნეოპლატონიზმისა, ნაკლებად სრულყოფილია, ვიდრე წინამორბედი; საბოლოო მიზანი კი ყოველი სულიერი არსების ღვთაების წიაღში დაბრუნებაა (მონანიება). ამგვარად, გნოსტიკოსებს, უპირატესად, სჯეროდათ ერთიანი, მიზანშეწონილი სამყაროს არსებობისა, რომელიც იხსნის არა ყველა არსებას, არამედ მხოლოდ „გონით“ ადამიანებს, „პნევმატიკოსებს“. მატერია გნოსტიკოსებისათვის ბოროტებაა, ცოდვის წყაროა, რომელიც უნდა გადაილახოს. ქრისტე არის მხსნელი, მაგრამ მის გზას მხოლოდ „პნევმატიკოსები“ მიჰყვებიან. „სულის“ ადამიანები მხოლოდ რწმენას აღწევენ, შემეცნება მათთვის უცხოა. „ხორცის“ ადამიანები კი გრძნობიერების ტყვეობაში რჩებიან.

გნოსტიციზმმა გავლენა მოახდინა არაორთოდოქსულ ქრისტიანულ მისტიკაზე (მაგ., იაკობ ბოემე, ფრანც ქსავერ ფონ ბაადერი, გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი), ანთროპოსოფიასა და თეოსოფიაზე. გარკვეულ გნოსტიკურ იდეებს ავითარებდნენ: რუსი ფილოსოფოსი ვლადიმერ სოლოვიოვი და გერმანელი ლეოპოლდ ციგლერი. საქართველოში გნოსტიკურ პრობლემატიკაზე მუშაობდა მოსე გოგიბერიძე.
მიშელ დე ვალუა

მიშელ დე ვალუა (; დ. 11 იანვარი, 1395, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 8 ივლისი, 1422, გენტი, ფლანდრია) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის ქალიშვილი. ბურგუნდიის ჰერცოგინია 1419-22 წლებში როგორც ფილიპ -ის პირველი მეუღლე.

ბიოგრაფია
მიშელი დაიბადა 1395 წლის 11 იანვარს პარიზში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის შუათანა ქალიშვილი. მას სახელი მიქაელ მთავარანგელოზის პატივსაცემად დაარქვეს. დედოფალი იზაბელა მასზე ძალიან ზრუნავდა და ყველაფერს საუკეთესოს აძლევდა, დაწყებული სათამაშოებით, დასრულებული განათებით. ცნობილია, რომ პატარა პრინცესა ძლივს გადაურჩა შავი ჭირის ეპიდემიას, რა დროსაც იგი სრულიად დაცულ და მიყრუებულ სოფელში გადამალა დედოფალმა.

1409 წლის ივნისში საფრანგეთისა და ბურგუნდიის სამეფო კარებს შორის შედგა ორმაგი დინასტიური ქორწინება. მიშელი ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიის პრინც ფილიპს, ხოლო მიშელის ძმამ, საფრანგეთის დოფინმა ლუიმ ცოლად შეირთო ფილიპის უფროსი და მარგარიტა ნევერელი. 1419 წელს მიშელის ძმამ, საფრანგეთის ახალმა დოფინმა შარლ დე ვალუამ მისი მამამთილი, ჰერცოგი ჟან უშიში მოკლა, რის შემდეგაც ფილიპ ბურგუნდიის ჰერცოგი, ხოლო მიშელი ჰერცოგინია გახდა. სწორედ ამ დროს, მიშელმა გააჩინა თავისი ერთადერთი შვილი, აგნესი, რომელიც მალევე დაიღუპა.

მიშელი გარდაიცვალა 1422 წლის 8 ივლისს, 27 წლის ასაკში. ცნობილია, რომ იგი კოშკის მაღალი კიბეებიდან დაგორდა და ძვლების მრავლობითი მოტეხილობის გამო ადგილზევე გარდაიცვალა. ამ დროს მისი ქმარი კონის ბრძოლაში იყო. ფილიპმა მალევე იქორწინა ბონა არტუელზე, რომელიც ერთი წელიწადში დაიღუპა, ამის შემდეგ კი მან ცოლად ისაბელ პორტუგალიელი შეირთო, რომელთანაც შეეძინა მემკვიდრე.
გობეჩია

საკუთარი სახელი გობეჩია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიორგი გობეჩია — ქართველი ინჟინერი
ვლადიმერ გობეჩია — ქართველი პოლიტიკოსი
ივანე გობეჩია — ქართველი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე
იოსებ გობეჩია — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე და პუბლიცისტი
მელიტონ გობეჩია — ქართველი პუბლიცისტი, მწერალი
ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი საქართველოდან

ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი საქართველოდან — პროგრამა საქართველოში, რომელსაც საფუძველი 2014 წელს ჩაეყარა და სრულად ფინანსდება ევროპის საბჭოს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესის მიერ.

ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატის მანდატი ერთწლიანია. კონკურსის გამარჯვებული მონაწილეობას იღებს ქალაქ სტრასბურგში, ევროპის საბჭოს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესის ორ სესიაში, აგრეთვე მოსამზადებელ პროგრამაში.

პროგრამის ისტორია
ევროპის საბჭოს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფალთა კონგრესი პან-ევროპული პოლიტიკური კრებაა, რომელიც 200 000-ზე მეტი ხელისუფლების 636 წარმომადგენელს აერთიანებს 47 ევროპული ქვეყნიდან.

ევროპის საბჭოს კონგრესი შექმნის დღიდან მნიშვნელოვან ადგილს უთმობს ახალგაზრდული პოლიტიკის გატარებასა და დემოკრატიული ფასეულობების მხარდაჭერას სამოქალაქო ცხოვრებაში ახალგაზრდების ჩართულობის ხელშეწყობის გზით. ეს მიდგომა ინსტიტუციურად ჩამოყალიბდა 1992 წელს ადგილობრივ და რეგიონულ დონეზე ახალგაზრდების მონაწილეობის ხელშეწყობის წესდების მიღებით.

კონგრესის 2012 წლის ანგარიშის „ახალგაზრდობა და დემოკრატია: ახალგაზრდების ჩართულობის სახეცვლილება“ თანახმად, საუკუნეში აუცილებელი იყო ახალგაზრდების ჩართულობის გადახედვა. ამ მიზნის მისაღწევად, 2014 წელს კონგრესმა მიიღო გადაწყვეტილება შექმნილიყო ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატის პროგრამა.

საქართველო პროგრამის განხორციელებაში 2014 წლიდან მონაწილეობს. დელეგატის შერჩევა წარდგენილი დოკუმენტაციისა და ვიდეომასალის საფუძველზე ევალება ევროპის საბჭოს კომისიას, რომელიც სტრასბურგში იკრიბება.

პროგრამის შინაარსი
ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატად შერჩეული პირები ახალგაზრდებთან გადიან კონსულტაციებს, ატარებენ შეხვედრებს საქართველოს მასშტაბით, ევროპის საბჭოს ხელშეწყობითა და დაფინანსებით ახორციელებენ სხვადასხვა პროექტებს ახალგაზრდების ჩართულობის გასაზრდელად და ადგილობრივი დემოკრატიის მხარდაჭერის მიზნით.

მოგვიანებით, ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატი მიემგზავრება ევროპის საბჭოს სათაო ოფისში (სტრასბურგი, საფრანგეთი). სტრასბურგში ის მონაწილეობს სპეციალურად ახალგაზრდა დელეგატისთვის შემუშავებულ მოსამზადებელ პროგრამაში, ხოლო მოგვიანებით მონაწილეობას იღებს კონგრესის ორ - საშემოდგომო და საგაზაფხულო სესიებში - სადაც, როგორც ახალგაზრდა დელეგაციის სრულუფლებიანი წევრი, საქართველოს დელეგაციასთან თანამშრომლობით, მონაწილეობას იღებს ადგილობრივ და რეგიონალურ ხელისუფალთა კონგრესის პლენარულ სხდომებსა და საკომიტეტო მოსმენებში, სიტყვით გამოდის კონგრესის წინაშე.

ახალგაზრდა დელეგატები
2014 წლიდან ევროსაბჭოს კონგრესის ახალგაზრდა დელეგატები საქართველოდან არიან:
ელაგინის მესამე ხიდი

ელაგინის მესამე ხიდი — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში მდინარე დიდ ნევკაზე. აკავშირებს დიდი ნევკის მარჯვენა სანაპიროს და ელაგინის კუნძულს. არის სერგეი კიროვის სახელობის კულტურისა და დასვენების ცენტრალური პარკის მთავარი შესასვლელი. ხიდის სიგრძეა - 79,8 მეტრი, სიგანე - 12,6 მ.

მდებარეობა
ხიდი აკავშირებს პრიმორსკის პროსპექტსა და სერგეი კიროვის სახელობის კულტურისა და დასვენების ცენტრალურ პარკს.

ხიდთან ახლოს მდებარეობს ბუდისტური ტაძარი.

დინების ზემოთ მდებარეობს უშაკოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ - იახტენის ხიდი.

მეტროს უახლოესი სადგურია „სტარაია-დერევნია“.

ისტორია
1826 წელს აქ ააგეს მცურავი ხიდი, რომელიც 1840 წელს გადააკეთეს ცხრამალიან ხიდად, რომლის ერთ-ერთი შუა მალა იხსნებოდა. გახსნადი მალა ორფრთიანი იყო და შედგებოდა ოთხი ხის ჩარჩოსაგან. ხიდის გახსნა ხდებდა ხელის ჯალამბარით. ხიდი არაერთხელ გადააკეთეს, თუმცა შეინარჩუნეს მალების რაოდენობა. 1951 წლის რესტავრაციის შემდეგ კი ხიდი შვიდმალიანი გახდა. 1949-1951 წლებში ინჟინერთა კანტორის „“-ის პროექტის მიხედვით ვლადიმირ დემჩენკომ და ვ. ვ. ბლაჟევიჩმა მოახდინეს ხიდის რეკონსტრუქცია, რის შედეგადაც ხიდი რვამალიანი გახდა, რომლის შუაშიც მდებარეობდა გასახსნელი მალები. მუდმივი მალები აგებული იყო მეტალისაგან. გახსნადი მალის სიმაღლე 13,5 მეტრი იყო. ხიდის ბურჯები ბეტონისაა და ბუნებრივ საყრდენებზე დგას. ხიდის სიგრძეა 92 მეტრი, სიგანე 11,5 მეტრი, მათ შორის შედის ორი ტროტუარი 2,25 მეტრი სიგანისა. ხიდზე დაამონტაჟეს ელაგინის პირველი და მეორე ხიდის მსგავსი შედუღებული მოაჯირები.

1976 წელს ინჟინერ ა. იუშინისა და ვ. კოშკინის პროექტის მიხედვით წარიმართა ხიდის კაპიტალური რემონტი. ხის ფილები მუდმივ მალებში შეიცვალა რკინა-ბეტონით, ასევე გამოიცვალა კოჭები, აღადგინეს ასფალტის საფარი. 1982 წელს მიმდინარეობდა მექანიზმებისა და ელექტროტექნიკური მოწყობილობების რემონტი.

2008-2009 წლებში პრიმორსკის პროსპექტის რეკონსტრუქციის ფარგლებში ხიდი დაშალეს და მის ადგილზე ააგეს ახალი მეტალის სამმალიანი ხიდი, რომელიც არ იხსნებოდა.