iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 584

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 584 მიღებულია 1986 წლის 29 მაისს, განიხილა გენერალური მდივნის მოხსენება გაეროს განშტოების დამკვირვებელთა ძალების შესახებ. საბჭომ აღნიშნა მისი ძალისხმევა ახლო აღმოსავლეთში მდგრადი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარების მიზნით, თუმცა ასევე გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბულობის გამო.

რეზოლუციამ გადაწყვიტა, დაინტერესებულ მხარეებს მოუწოდოს დაუყოვნებლივ განახორციელონ 338-ე (1973) რეზოლუცია, გააგრძელა დამკვირვებელთა ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1986 წლის 30 ნოემბრამდე და მოითხოვა, რომ გენერალურმა მდივანმა ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ წარმოადგინოს ანგარიში სიტუაციის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 585

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 585 ერთხმად მიიღეს 1986 წლის 13 ივნისს. მასში აღინიშნა გენერალური მდივნის მოხსენება, რომ არსებული გარემოებების გამო, გაეროს სამშვიდობო ძალების ყოფნა კვიპროსში კვლავაც აუცილებელი იყო პრობლემის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის. საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველა მხარეს მხარი დაეჭირა ათპუნქტიანი შეთანხმებისთვის თემებს შორის მოლაპარაკებების განახლების შესახებ და სთხოვა გენერალურ მდივანს, 1986 წლის 30 ნოემბრამდე კვლავ წარედგინა ანგარიში რეზოლუციის განხორციელების თვალყურის დევნების მიზნით.

საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის 365-ე (1974) რეზოლუცია, გამოთქვა შეშფოთება სიტუაციის გამო, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს მშვიდობის მისაღწევად ერთად ემუშავათ და 1986 წლის 15 დეკემბრამდე კიდევ ერთხელ გააგრძელა კვიპროსში ძალების განლაგება, რომელიც შეიქმნა 186-ე (1964) რეზოლუციით.
აუდიო თამაში

აუდიო თამაში — ელექტრონული თამაში, რომელსაც თამაშობენ ისეთ მოწყობილობაზე, როგორიცაა პერსონალური კომპიუტერი. ის ვიდეო თამაშის მსგავსია, მაგრამ მისგან განსხვავებით, ვიზუალური კომპონენტი არ გააჩნია — მხოლოდ სმენითი და ტაქტილური (შეხებითი) უკუკავშირი.

აუდიო თამაშები თავდაპირველად უსინათლოთათვის იყო განკუთვნილი და ძირითადად ვითარდებოდა მოყვარულებისა და უსინათლო პროგრამისტების მიერ. თუმცა, აუდიო თამაშების მიმართ ინტერესს სულ უფრო მეტი ადამიანი იჩენს სხვადასხვა სფეროდან.

აუდიო თამაშების უმეტესობა მუშაობს პერსონალურ კომპიუტერზე, თუმცა არსებობს რამდენიმე აუდიო თამაში პორტატიული მოწყობილობებისა და ვიდეო თამაშების კონსოლებისთვისაც. აუდიო თამაშები მოიცავს ჟანრების ისეთივე მრავალფეროვნებას, რასაც ვიდეო თამაშები, მაგალითად, სათავგადასავლო თამაშები, სარბოლო თამაშები და ა.შ.
სარტონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სარტონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჟორჟ სარტონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 71,33 კმ, სიღრმე — 2,76 კმ.

სატელიტური კრატერები
სუონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სუონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ ფრენსის სუონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 42,18 კმ, სიღრმე — 2,23 კმ.

სატელიტური კრატერები
სეგერსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სეგერსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კარლოს სეგერსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 17,28 კმ, სიღრმე — 2,76 კმ.

სატელიტური კრატერები
სეიფერტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სეიფერტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კარლ კინან სეიფერტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 102,63 კმ, სიღრმე — 2,86 კმ.

სატელიტური კრატერები
სელევკე (მთვარის კრატერი)

კრატერი სელევკე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სელევკეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 45,01 კმ, სიღრმე — 2,27 კმ.

სატელიტური კრატერები
სილვესტერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სილვესტერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი მათემატიკოსის, ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 59.28 კმ, სიღრმე — 2.71 კმ.

სატელიტური კრატერები
სირზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სირზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომის, ფრედერიკ ჰენლი სირზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 99.5 კმ, სიღრმე — 2.86 კმ.

სატელიტური კრატერები
სისაკიანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სისაკიანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნორაირ სისაკიანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 35.6 კმ, სიღრმე — 2.12 კმ.

სატელიტური კრატერები
ანცინგი

ანცინგი ასევე იჩენგი, ნგანკინგი და ადრე ხუაინინგი, ამჟამად ხუაინინგის ოლქის სახელი) — პრეფექტურის დონის ქალაქი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში, ანხუეის პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით. 2020 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 4,165,284 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 728,501 ადამიანი ცხოვრობდა სამი ურბანული რაიონისგან შემდგარ განაშენიანებულ (ანუ მეტროპოლიტანურ) ტერიტორიაზე. ანცინგი ცნობილია, როგორც ჩენ ტუსიოუს, ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებლის, დაბადების ადგილი, რომელიც 1921 წლიდან 1928 წლამდე ჩინეთის კომუნისტური პარტიის პირველი გენერალური მდივანი იყო. ხუანგმეის ოპერა, ცნობილი ჩინური ოპერის სტილი, ანცინგშო წარმოიშვა. ამ მომხიბვლელმა ხელოვნების ფორმამ უდიდესი პოპულარობა მოიპოვა 1950-იანი წლებიდან, რაც ძირითადად ანცინგის ადგილობრივი მსახიობების განსაკუთრებულ ნიჭს უკავშირდება. ხუანგმეის ოპერა მნიშვნელოვანი კულტურული საგანძურია, რომელიც განსაზღვრავს ანკინგის ქალაქის მდიდარ მემკვიდრეობას.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 586

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 586 მიიღეს 1986 წლის 18 ივლისს, წინა რეზოლუციების გახსენების შემდეგ და გენერალური მდივნის ანგარიშის შესწავლის შემდეგ გაეროს დროებითი ძალების შესახებ ლიბანში , რომელიც დამტკიცდა რეზოლუცია 426 (1978), საბჭომ გადაწყვიტა -ის მანდატის გაგრძელება კიდევ ექვსი თვით 1987 წლის 19 იანვრამდე.

შემდეგ საბჭომ კვლავ ხაზგასმით აღნიშნა ძალების მანდატი და მოთხოვა გენერალურ მდივანს წარმოედგინა ანგარიში მიღწეული პროგრესის შესახებ რეზოლუციების 425 (1978) და 426 (1978) განხორციელებასთან დაკავშირებით.
სკალიგერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სკალიგერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჟოზეფ ჟიუსტ სკალიგერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 86.4 კმ, სიღრმე — 2.82 კმ.

სატელიტური კრატერები
ანციოუ

ანციოუ (; ფინინი: ) — ოლქის დონის ქალაქი ვეიფანგის იურისდიქციის ქვეშ, შანტუნგის პროვინციის სამხრეთით, ჩინეთში.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 926 900 ადამიანს შეადგენდა, მიუხედავად იმისა, რომ დასახლებული ტერიტორია გაცილებით მცირეა.

ჩინეთის დიდი კედლის ცის ნაწილი აქედან იწყება და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ისტორიული არტეფაქტების სიაშია შეტანილი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
2012 წლის მიხედვით, ოლქი დაყოფილია ორ ქვერაიონად და 11 ქალაქად.

ქვერაიონები
სინგანის ქვერაიონი 
სინ'ანის ქვერაიონი 

ქალაქები
კლიმატი
სამორინე (გადაცემა)

სამორინე — საქართველოს ტელევიზიის საჭადრაკო ტელეჟურნაჟურნალი, რომელიც ეთერში 1968–1980-იან წლებში გადიოდა. ჟურნალის მთავარი მიზანი იყო საჭადრაკო ცხოვრების მნიშვნელოვანი მოვლენების გაშუქება და საჭადრაკო ხელოვნების პოპულარიზაცია საქართველოში.

ისტორია და სახელწოდება
ჟურნალის პირველი გადაცემა შედგა 1968 წლის 28 იანვარს. ჟურნალის სახელწოდება მომდინარეობს სულხან-საბა ორბელიანის „სიტყვის კონის“ მიხედვით, სადაც სამორინე ნიშნავს ჭადრაკისა და ნარდის სათამაშო ადგილს. სახელწოდება ჟურნალს მისმა წამყვანმა და მოჭადრაკემ თენგიზ გიორგაძემ შეურჩია. ჟურნალი თავდაპირველად ეთერში სამ თვეში ერთხელ ჩნდებოდა, თუმცა მნიშვნელოვანი მოვლენების (როგორიცაა თბილისში გამართული მსოფლიო პირველობის მატჩები ან დიდი ტურნირები) დროს, გადაცემა უფრო ხშირად გადიოდა. თითქმის თხუთმეტი წელი ჟურნალი პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა.

შინაარსი და ფორმატი
„სამორინეში“ ყურადღება ეთმობოდა საჭადრაკო ცხოვრების თვალსაჩინო მოვლენების გაშუქებას, მნიშვნელოვანი პარტიების ჩვენება-ანალიზს, ცნობილი დიდოსტატების შემოქმედებით თვითანგარიშს, ახალგაზრდა და პერსპექტიული მოჭადრაკეების წარდგინებას, მწვრთნელებისა და ორგანიზატორების გამოსვლებს და საჭადრაკო კომპოზიტორთა ახალი ნაწარმოებების გაცნობას. ჟურნალს ჰქონდა საკუთარი ტიტრი და მუსიკა.

თანამშრომლები და სტუმრები
„სამორინეს“ საქმიანობაში აქტიურად თანამშრომლობდნენ საქართველოს მოჭადრაკეები, მწვრთნელები, მსაჯები, ორგანიზატორები, ჟურნალისტები და საზოგადო მოღვაწენი. გადაცემაში მონაწილეობა მიუღიათ მსოფლიო საჭადრაკო სამყაროს ცნობილ ფიგურებს, როგორიცაა ფიდეს პრეზიდენტები: მაქს ეივე, ფლორენსიო კამპომანესი; მსოფლიო ჩემპიონები და ექს-ჩემპიონები: გარი კასპაროვი, მიხეილ ბოტვინიკი, მიხეილ ტალი, ანატოლი კარპოვი; დიდოსტატები: სალო ფლორი, ანდრე ლილიენტალი, სვეტოზარ გლიგორიჩი და სხვები.

საგანმანათლებლო საქმიანობა
1974–1977 წლებში ჟურნალთან ფუნქციონირებდა საჭადრაკო ტელესკოლა. გაკვეთილები გადაიცემოდა კვირაში ერთხელ (20 წუთი). გაკვეთილებს ატარებდნენ ელისო კაკაბაძე, ელიზბარ უბილავა და თენგიზ გიორგაძე. სისტემატურად ეწყობოდა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების ამომხსნელთა კონკურსები.

მნიშვნელოვანი საჭადრაკო სეანსები
გადაცემის ფარგლებში განხორციელდა რამდენიმე მასშტაბური და დასამახსოვრებელი პროექტი. 1972 წლის 24 დეკემბერს ელვისებურ თამაშში საქართველოს უძლიერესი მოჭადრაკეების მონაწილეობით ჩატარდა საახალწლო ტურნირი. 1976 წლის 27 აპრილს მსოფლიო ჩემპიონი ანატოლი კარპოვი დაუპირისპირდა ნორჩ თბილელ მოჭადრაკეებს (ნანა იოსელიანი, ნინო გურიელი, ნანა ჩხაიძე, რუსუდან გეგიძე, ალექსანდრე ჩიკვაიძე, ვახტანგ ბახტაძე). კარპოვმა ოთხი პარტია მოიგო და ორი (იოსელიანი, ჩიკვაიძე) ყაიმით დაასრულა. 1973 წლის 22 თებერვალს შედგა საკონსულტაციო პარტია ბუხუტი გურგენიძესა და სამ ახალგაზრდა მოჭადრაკეს (გენადი ზაიჩიკი, გიორგი მაჭარაშვილი, ელგუჯა აფრიდონიძე) შორის. შეხვედრა გურგენიძემ მოიგო. სვლებს მეტოქეებს შორის გადასცემდა მომავალი დიდოსტატი, 13 წლის ზურაბ აზმაიფარაშვილი. 1978 წლის 5 იანვარს გადაცემის 5 წლის იუბილისადმი მიძღვნილი სეანსის ფარგლებში მსოფლიო ჩემპიონი ნონა გაფრინდაშვილი ერთდროული თამაშის სეანსში შეხვდა თბილისის გოგონათა ჩემპიონატის რვა გამარჯვებულს, მათ შორის იყო მაია ჩიბურდანიძე (მაშინ 12 წლის). გაფრინდაშვილმა ხუთი პარტია მოიგო, ორი ყაიმით დაამთავრა და ერთი მაია ჩიბურდანიძესთან წააგო. ეს იყო ნონასა და მაიას პირველი შეხვედრა.
ნიკოლოზ აკინფიევი

ნიკოლოზ აკინფიევი (დ. 22 ივლისი, 1882, გ. 21 ივლისი, 1938) — ქართველი ფიზიკოსი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1906 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტი ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტით. თბილისის ვაჟთა მეორე გიმნიაზიაში მუშაობდა ფიზიკის მასწავლებლად. 1922 წელს მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის კათედრაზე, პარალელურად დასაქმებული იყო გიმნაზიაშიც, ხოლო 1924 წელს უნივერსიტეტში გადავიდა. თავდაპირველად ასისტენტის მოვალეობას ასრულებდა, ერთი წლის შემდეგ დაიწყო ლექციების კითხვა თეორიულ ფიზიკაში. 1927 წლიდან იგი აირჩიეს კათედრის დოცენტად. პედაგოგიურ საქმიანობასთან ერთად, მონაწილეობდა კათედრის სამეცნიერო მუშაობაშიც. 1930 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობდა ქართველ ფიზიკოსთა პირველი კადრების აღზრდისა და ჩამოყალიბების საქმეს. 1932 წელს სტენოგრაფიული წესით რუსულ ენაზე გამოიცა მისი „ლექციების კურსი ოპტიკაში“. 1933 წლიდან მუშაობდა ამიერკავკასიის ინდუსტრიულ ინსტიტუტში. 1934 წელს გამოიცა მის მიერ შედგენილი ფიზიკის პროგრამები. მათი შედგენისას მან ისარგებლა ა.იოფეს, ჯ.პოლის, ე.გრიმზელის, ა.ეიხენვალდისა და სხვა ცნობილ ფიზიკოსთა სახელმძღვანელოებით. ბოლო ხანებში მისი მეცნიერული კვლევის საგანს წარმოადგენდა სითხის ფიზიკურ თვისებათა განმსაზღვრელ მუდმივებსა და შინაგან წნევას შორის არსებული კავშირი.
თბილისის ჭადრაკის სასახლე

თბილისის ჭადრაკის სასახლე — საჭადრაკო კლუბი და არქიტექტურული ძეგლი თბილისში, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს ჭადრაკის ცენტრს.

ისტორია
 საუკუნის 60-იან წლებში საქართველოში საჭადრაკო ცხოვრების მძლავრმა განვითარებამ გამოიწვია ახალი, თანამედროვე საჭადრაკო კლუბის აგების საჭიროება. ჭადრაკის სასახლის მშენებლობას დაახლოებით ათი წელი დასჭირდა. მის მშენებლობაში დიდი წვლილ შეიტანა საქართველოს ჭადრაკის იმდროინდელმა თავმჯომარემ არჩილ ჭირაქაძემ. ჭადრაკის სასახლე გაიხსნა 1973 წლის 14 აპრილს თბილისის ვერის ბაღში, მდინარე ვერეს ხეობაში. ჭადრაკის სასახლე დღემდე წარმოადგენს თბილისში გამართული ყველა დიდი საჭადრაკო ტურნირისა და მატჩის უმთავრეს მასპინძელს.

არქიტექტურა
სასახლე თბილისის ერთ-ერთი გამორჩეული არქიტექტურული ძეგლია.. პროექტის ავტორები არიან ცნობილი არქიტექტორები ვახტანგ ალექსი-მესხიშვილი და გიორგი ღუდუშაური. ინტერიერის მხატვრულ გაფორმებაზე იმუშავეს მხატვრებმა ოთარ ქოჩაკიძემ, ა. სლოვინსკიმ და ი. ჩიკვაიძემ. სასახლის არქიტექტურა ჰარმონიულადაა შერწყმული ვერის პარკის სიმყუდროვესთან. შენობაში განთავსებულია 520 ადგილიანი სააქტო დარბაზი და სხვადასხვა დანიშნულების ოთახ-კაბინეტები. ინტერიერი გამოირჩევა სინათლითა და სივრცით უხვი ფოიეთი და ვესტიბიულებით.
სვეტლა-ნად-საზავოუ

სვეტლა-ნად-საზავოუ — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ჰავლიჩკუვ-ბროდის რაიონში მდებარეობს. ქალაქში ქალთა დიდი კოლონია მდებარეობს და ჩეხეთში ამით არის ცნობილი.

ადმინისტრაციული ერთეულები
სვეტლა-ნად-საზავოუს მუნიციპალიტეტში ჯამში 15 ადმინისტრაციული ერთეულია.
სვეტლა-ნად-საზავოუ
ბენატიცე
დოლნი-ბრჟეზინკა
დოლნი-დლუჟინი
ზავიდკოვიცე
იოზეფოდოლი
კოხანოვი
ლეშტინკა
ლიპნიჩკა
მრზკოვიცე
ოპატოვიცე
ჟებრაკოვი
რადოსტოვიცე
ჰორნი-ბრჟეზინკა
ჰორნი-დლუჟინი

გეოგრაფია
სვეტლა-ნად-საზავოუ ქალაქ ჰავლიჩკუვ-ბროდიდან ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 14 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო იიჰლავიდან 32 კილომეტრითაა დაცილებული. მუნიციპალიტეტი ზემო საზავის ბორცვებზეა, მისი უმაღლესი წერტილია ჟებრაკოვსკის გორა, რომლის სიმაღლე 601 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქს ჰკვეთს მდინარე საზავა, რომელსაც საზავკას ღელე ერთვის ქალაქის აღმოსავლეთით. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე რამდენიმე სათევზაო ტბორია მოწყობილი.

ისტორია
სვეტლა ისტორიულ წყაროებში პირველად 1207 წელს არის მოხსენიებული. 1343 წელს პარდუბიცეს მთავარეპისკოპოსმა არნოშტმა ქალაქის ეკლესიას სამრევლო ეკლესიის სტატუსი უბოძა. 1385 წელს აქაური მამულები ალბერტ შტენბერკელმა შეიძინა, 1292 წელს კი გრაფმა შტეფან შტენბერკელმა პირველი ციხესიმაგრე ააგო. ქალაქის მახლობლად 1423 წელს ჰუსიტების რადიკალურმა ფრთამ ორებიტების სექტა ჩამოაყალიბეს, რომლებსაც თავდაპირველად „მცირე ტაბორიტები“ ეწოდებოდათ. 1424 წელს იან ჟიჟკას გარდაცვალების შემდეგ კი საკუთარ თავს „ობლებად“ მოიხსენიებდნენ.

1562 წელს იმპერატორმა ფერდინანდ -მა სვეტლა პატარა ქალაქად გამოაცხადა. ქალაქს მან ყოველწლიური და ყოველკვირეული ბაზრობების ჩატარების ნებართვა მისცა.

 საუკუნეში სვეტლაში მინის წარმოება განვითარდა. 1867 წელს ქალაქში დაიწყეს რკინიგზის მშენებლობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი მესამე რაიხის ერთ-ერთი სამხედრო ბაზა იყო

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობა სვეტლა-ნად-საზავოუს ციხეა. პირველად აქ ციხესიმაგრე ლიპელმა ბურიან ტრსკამ 1567 წელს აღადგინა. დღეს ის ღიაა დამთვალიერებელთათვის და რამდენიმე ექსპოზიციის ნახვაა შესაძლებელი. მისი ნაწილი გამოიყენება სასტუმროდ.მასპინძლობს, ხოლო ციხის ნაწილი სასტუმროდ გამოიყენება. ციხის მიდამოებში 16 ჰექტარზე გაშენებულია ინგლისური ბაღი, რომელიც 1871 წელს დაარსდა.

სვეტლა-ნად-საზავოუს მნიშვნელოვანი ნაგებობაა წმინდა ვაცლავის ეკლესია. თავდაპირველად ის გოტიკური ეკლესია იყო, რომელიც მოგვიანებით რენესანსისა და ბაროკოს სტილში აღადგინეს. მას არატიპიური კოშკი აქვს.

ქალაქის ებრაული სასაფლაო 1742 წელს დაარსდა და აქ ადამიანებს 1886 წლამდე კრძალავდნენ.

ცენტრალური მოედნის მეორე ღირსშესანიშნაობაა ქალაქის მერია, რომელიც და საუკუნეების მიჯნაზე აშენდა.

ცნობილი ადამიანები
ალოიზ იელენი (1801–1857) — კომპოზიტორი
იაროსლავ პანუშკა (1872–1958) — მხატვარი და ილუსტრატორი
ოსკარ მორავეცი (1917–2007) — კომპოზიტორი
ბლანკა მატრაგი (დაბ. 1953) — ჩეხი მოდის დიზაინერი, რომელიც ბეირუთსა და პრაღაში მოღვაწეობს
მარტინა კრუპიჩკოვა (დაბ. 1975) — მხატვარი
სკიაპარელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სკიაპარელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯოვანი სკიაპარელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 24.2 კმ, სიღრმე — 1.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
სკიელერუპი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სკიელერუპი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰანს კარლ სკიელერუპის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.82 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
სლაიფერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სლაიფერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ერლ ჩარლზ სლაიფერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 74.65 კმ, სიღრმე — 2.77 კმ.

სატელიტური კრატერები
სმოლუხოვსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სმოლუხოვსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ერლ ჩარლზ სლაიფერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 84.26 კმ, სიღრმე — 2.81 კმ.

სატელიტური კრატერები
სნიადეცკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სნიადეცკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იან სნიადეცკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 41.13 კმ, სიღრმე — 2.21 კმ.

სატელიტური კრატერები
სამნერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სამნერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ასტრონომიული ნავიგაციის ფუძემდებლის ამერიკელი მეზღვაურის, ტომას სამნერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 52.87 კმ, სიღრმე — 2.39 კმ.

სატელიტური კრატერები
ალექსანდრე (სანდრო) რაზიკაშვილი

ალექსანდრე (სანდრო) პავლეს ძე რაზიკაშვილი (დ. 10 იანვარი, 1874, სოფელი ჩარგალი — გ. 1942) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე. ვაჟა-ფშაველას, თედოს და ბაჩანას უმცროსი ძმა.

ბიოგრაფია
ალექსანდრე რაზიკაშვილი დაიბადა 1874 წელს, სოფელ ჩარგალში, ჩარგლის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის მღვდლის პავლე რაზიკაშვილისა და გულქან ფხიკლეშვილის ოჯახში. იგი რაზიკაშვილების ოჯახის უმცროსი შვილი იყო.

1883-1894 წლებში სანდრო თელავში ცხოვრობდა და სწავლობდა. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ძმებმა - ვაჟამ, თედომ და ბაჩანამ უნცროსი ძმის აღზრდა-პატრონობა თავის მოვალეობად ჩათვალეს და ყველანაირად ეხმარებოდნენ.

თელავის რეალური სასწავლებლის კურსის დასრულების შემდეგ, სანდრო ოთხი წელი, ხელთუბანში თედოსთან ცხოვრობდა და ძმას სოფლის საქმეებში ეხმარებოდა. 1899 წელს სანდრომ აბასთუმანში ფოსტის მოხელედ დაიწყო მუშაობა. 1900 წელს კი, თბილისის მთავარ ფოსტაში გადაიყვანეს. იგი საბოლოოდ დამკვიდრდა დედაქალაქში და ოჯახიც შექმნა. მისი მეუღლე იყო ბარბარე (ბაბო) პეტრიაშვილი, რომელთანაც შვილი არ შეეძინა და ისინი ბაბოს დისშვილებს, ქეთევან და ნათელა ფურცელაძეებს ზრდიდნენ.

1917 წლიდან სანდრო რაზიკაშვილი იყო "ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" ნამდვილი წევრი. ალექსანდრე, როგორც მიმოწერიდან არის ცნობილი, დაუზარებლად ასრულებდა სოფელში მცხოვრები ძმების ყველა თხოვნას. დედაქალაქში გამომცემლებთან ურთიერთობასა და სხვა სახის საქმიანობებში. სანდროს ოჯახითან ერთად ცხოვრობდა მლეთის ქუჩის ნომერ 9-ში. აქ, ხშირად იკრიბებოდნენ მისი ოჯახის წევრები, ნათესავები და საზოგადო მოღვაწეები.

სანდრო რაზიკაშვილი გარდაიცვალა 1942 წელს თბილისში. დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე.

1987 წელს მლეთის ქუჩაზე მდებარე ისტორიულ შენობაში მუზეუმი გაიხსნა, თუმცა 1995 წელს, შენობას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი შეუჩერდა და სანდროს ბინა კერძო მფლობელის ხელში გადავიდა. ბინაში არსებული მემორიალური ნივთები გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმს გადაეცა.
მინიფეხბურთის მსოფლიო ფედერაცია

მინიფეხბურთის მსოფლიო ფედერაცია — მინიფეხბურთის საერთაშორისო მმართველი ორგანო, რომელიც ზედამხედველობას უწევს სპორტის ხუთ და ექვსკაციან ფორმატებს. მატჩები, როგორც წესი, შედგება ორი 25-წუთიანი ტაიმისგან (ჯამში 50 წუთი).

ისტორია
მინიფეხბურთის მსოფლიო ფედერაცია და მისი კონტინენტური, ეროვნული და ადგილობრივი ფილიალები მართავენ მინიფეხბურთის ლიგებსა და სხვადასხვა შეჯიბრს. ადგილობრივი ლიგების გამარჯვებულები მონაწილეობდნენ ეროვნულ ჩემპიონატებში. მსოფლიო მინიფეხბურთის ფედერაცია ასევე აწყობს მსოფლიო თასს (ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ), კონტინენტურ თასს (თითოეული კონტინენტური ფედერაციის ხუთი საუკეთესო ქვეყნის მონაწილეობით), 23 წლამდელთა მსოფლიო თასს, ქალთა მსოფლიო თასსა და ჩემპიონთა თასს (კონტინენტების საუკეთესო კლუბებისთვის).

მინიფეხბურთის თამაშის თითო ტაიმი 25 წუთი გრძელდება. შესვენება 10 წუთი. საჭიროების შემთხვევაში ინიშნება ორჯერ 5-წუთიანი დამატებითი დრო და 33 ფორმატის პენალტების სერია.

შეჯიბრებები
მინიფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი

მინიფეხბურთის მსოფლიო ფედერაციის მსოფლიო ჩემპიონატი — საერთაშორისო მინიფეხბურთის ტურნირი, რომელიც ტარდება მინიფეხბურთის მსოფლიო ფედერაციის ეგიდით და რომელშიც მონაწილეობენ წევრი ქვეყნების უფროსი ასაკის მამრობითი სქესის ეროვნული ნაკრებები. შეჯიბრი ტარდება 50-წუთიანი ფორმატით, ექვსკაციანი გუნდების მონაწილეობით.

ისტორია
-ის მსოფლიო თასი ტარდება ორ წელიწადში ერთხელ. 2015 წელს პირველი ჩემპიონატი ჩატარდა. პირველი ტურნირი აშშ-ში გაიმართა. 2017 წელს მეორე ტურნირი ტუნისში მოეწყო, რომელიც ტურნირის პირველი აფრიკული მასპინძლობა იყო. 2019 წლის მესამე ტურნირი ავსტრალიაში გაიმართა და პირველად ჩატარდა ოკეანეთში. 2021 წლის გათამაშება -19 პანდემიის გამო გაუქმდა. 2023 წელს მეოთხე თასის გათამაშება არაბთა გაერთიანებულ საემიროებში გაიმართა, რაც ტურნირის პირველი მასპინძლობა იყო აზიაში. მეხუთე და უახლესი ტურნირი 2025 წელს აზერბაიჯანში ჩატარდა — ისტორიულად პირველი, რომელიც ევროპაში გაიმართა.

ტიტულების მიხედვით, აშშ გახდა პირველი ტურნირის გამარჯვებული 2015 წელს. ჩეხეთმა 2017 წელს მოიგო. მექსიკა 2019 წლის ჩემპიონი გახდა. 2023 წლის ტურნირის გამარჯვებული რუმინეთი იყო. 2025 წლის მეხუთე გათამაშებაში გამარჯვება აზერბაიჯანმა მოიპოვა და მოქმედი ჩემპიონია.

ტურნირის თითოეული გათამაშების ბოლოს გაიცემა ინდივიდუალური ჯილდოები.

მედლების სია
დაჯილდოებულნი