iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჟასინტუ-მაშადუ

ჟასინტუ-მაშადუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 28 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 609 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,59 კმ²-ზე. ფართობი 431 379 კმ²-ია.
მარაკაჟა

მარაკაჟა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 404 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 102,52 კმ²-ზე. ფართობი 62 463 კმ²-ია.
მალეირუ

მალეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 38 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 000 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37,42 კმ²-ზე. ფართობი 187 057 კმ²-ია.
მორუ-გრანდი

მორუ-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 90 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 890 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,28 კმ²-ზე. ფართობი 256 184 კმ²-ია.
პასუ-დი-ტორისი

პასუ-დი-ტორისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 927 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 104,37 კმ²-ზე. ფართობი 95 114 კმ²-ია.
პრაია-გრანდი (სანტა-კატარინა)

პრაია-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 45 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 267 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25,57 კმ²-ზე. ფართობი 284 163 კმ²-ია.
სანტა-როზა-დუ-სული

სანტა-როზა-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 054 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 53,33 კმ²-ზე. ფართობი 151 030 კმ²-ია.
სან-ჟუან-დუ-სული

სან-ჟუან-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 002 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38,19 კმ²-ზე. ფართობი 183 358 კმ²-ია.
სომბრიუ

სომბრიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 613 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 185,68 კმ²-ზე. ფართობი 143 329 კმ²-ია.
ტიმბე-დუ-სული

ტიმბე-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 123 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 308 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,08 კმ²-ზე. ფართობი 330 089 კმ²-ია.
ტურვუ (სანტა-კატარინა)

ტურვუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 28 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 854 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 50,33 კმ²-ზე. ფართობი 235 517 კმ²-ია.
შავი ქუდი

შავქუდიანი ჰაკერი — ჰაკერი, რომელიც „არღვევს კომპიუტერულ უსაფრთხოებას მცირე მიზეზების გამო, მუქარის ან პირადი მოგებისთვის“.

ტერმინი შემოიღო ჰაკერული კულტურის თეორეტიკოსმა რიჩარდ სტოლმანმა. შავქუდიანი ჰაკერი არის თეთრქუდიანი ჰაკერების საპირისპირო, რომლებიც იცავენ სისტემებს და აკეთებენ მათ.

შავქუდიანი ჰაკერები არიან სტერეოტიპურად უკანონო ჰაკერული ჯგუფები, რომლებსაც ხშირად უწოდებენ „საზოგადოების შიშის ეპიცენტრს“. ისინი ხშირად ტეხავენ უსაფრთხო ქსელებს, რათა გაანადგურონ და მოიპარონ მონაცემები ან შეუძლებელი გახადონ ავტორიზებული ქსელის გამოყენება მომხმარებელთათვის.
ტაგანროგის სომხურ-გრიგორიანული ტაძარი

ტაგანროგის სომხურ-გრიგორიანული ტაძარი — ყოფილი სომხურ-გრიგორიანული ტაძარი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობდა ბერძნების ქუჩაზე 1929 წლამდე. მისი დანგრევის შემდეგ მის ადგილზე ააშენეს სამსართულიანი მრავალბინიანი სახლი (თანამედროვე ბერძნების ქუჩა № 62).

ისტორია
მიწის ნაკვეთი ბერძნების ქუჩაზე, ქვის კიბესთან ახლოს, სადაც შემდეგ განთავსდა სომხურ-გრიგორიანული ეკლესია, ქალაქელებს აჩუქა მსხვილმა ბიზნესმენმა იაკობ მიხაილის ძე სერებრიაკოვმა 1895 წელს. ნიკოლოზ -ის გამეფების აღსანიშნავად.

ეკლესიის მშენებლობის გადაწყვეტილება მიიღეს 1897 წელს, 1900 წელს დაიწყეს მშენებლობა. ეკლესია დახურეს 1929 წელს და საბოლოოდ მისი დანგრევა დაიწყეს 1930 წელს.

1920-იანი წლების ბოლოს დახურული სომხურ-გრიგორიანული ტაძრის შენობაში განათავსეს მხატვარ-მოქანდაკეების სახელოსნო არტელი. ამ სახელოსნოში თავის დროზე მუშაობდა ცნობილი მხატვარი ვალენტინა რუსო.

ეკლესიის მსახურნი
ტაძრის კურთხევის პერიოდში ეკლესიაში მღვდელი არ იყო. ღვთისმსახურის არჩევის დღედ დანიშნეს 1906 წლის 4 ივნისი. პასტორის ადგილის მსურველი ადამიანი ბევრი იყო, მათ შორის მამა იოანე ოქსენტიანცი და მამა ვართანიანცი. აღნიშნულ კრებაზე პასტორად ერთხმად აირჩიეს მამა იოანე სოფელ ეკატერინოვკიდან. ამ გავაწყვეტილების შემდეგ მოსახლეობა უკმაყოფილო დარჩა და მოითხოვეს მისი დაბრუნება ძველ ადგილზე. სასულიერო საზოგადოება შეხვდა მოსახლეობას, თუმცა გადაწყვეტილება არ შეცვალეს. 24 სექტემბერს გაიმართა მეორე შეხვედრა, რომელშიც მონაწილეობდა სომეხთა არქიმანდრიტი მუშე. კრებაზე ერთადერთ კანდიდატად განიხილებოდა მამა ვართანაიანცი სოფელ კრასნოვოდსკიდან. მამა იოანემ გაიარა სწავლების კურსი დონის ნახიჩევანის სომხურ სემინარიაში და მისი დასრულების შემდეგ დანიშნეს ეკატერინოვკის უფროს მასწავლებლად.
ცისარტყელა (ჟურნალი)

ცისარტყელა — ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში 1919–1921 წლებში. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია (ი. გომართელი, ა. აბაშელი (ჩოჩია), პოლიო ირეთელი, ა. რუხაძე და სხვ.). ჟურნალში წარმოდგენილი იყო პოეზია, პროზა, დრამატურგია, კრიტიკა, ბიბლიოგრაფია. გამოქვეყნდა შ. არაგვისპირელის, ვ. ბარნოვის, ნ. ლორთქიფანიძის, ი. გომართელის, ლ. ქიაჩელის, დუტუ მეგრელის, კ. გამსახურიას და სხვათა ნაწარმოებები.
ბორის იზიუმსკი

ბორის იზიუმსკი (; დ. 6 მარტი [ ძვ. სტ. 21 თებერვალი], 1915, ცარიცინი, სარატოვის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 6 სექტემბერი, 1984, დონის როსტოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მწერალი. სსრკ-ის მწერალთა კავშირის წევრი. რსფსრ-ის დამსახურებული კულტურის მუშაკი. ქალაქ ვოლგოდონსკის დამსახურებული მოქალაქე.
ვლადიმერ ბარვენკო

ვლადიმერ ბარვენკო (; დ. 13 ივლისი, 1943, რაზდორსკაია, რსფსრ, სსრკ — გ. 13 ივნისი, 2023, შახტი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი მწერალი, პოეტი, ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და რედაქტორი. ცხოვრობდა ქალაქ შახტიში.

ბიოგრაფია
დაიბადა მსახურთა ოჯახში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ საწარმოში მუშაობდა. უმღლესი განათლება შახტის პედაგოგიური ინსტიტუტში ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე მიიღო. საქმიანობა მუშად დაიწყო (1961—1965), შემდეგ იყო პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის საზოგადოებრივი დისციპლინების მასწავლებელი (1965—1978), მუშაობდა ჟურნალისტად, სპეციალურ კორესპონდენტად, როსტოვის საოლქო ტელევიზიის გადაცემა „კადრი“-ს წამყვანად (1978—1993), იყო ტელეკომპანია „-“-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი (1993—1999). დაკავებულია სატელევიზიო პუბლიცისტიკით. 1993-2023 წლებში რუსეთის მწერალთა კავშირის წევრი.
ცირცელი (გვარი)

ცირცელი — მერქნიან მცენარეთა გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. უმეტესად ფოთოლმცვივანი ხეები და ბუჩქებია.

100-მდე სახეობა (სხვა მონაცემებით გაცილებით ნაკლები) გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერი კლიმატის ქვეყნებში. საქართველოში 14 სახეობაა, მათ შორის 10 კავკასიის ენდემია, 2 — საქართველოსი; უმეტესობა ტყის ზედა და სუბალპურ სარტყელში იზრდება, ზღვის დონიდან 1800-2500 მ-მდე, ზოგი — მთის შუა სარტყელის ტყეებშიც, ზღვის დონიდან 1700 მ-მდე, ყველა სახეობა დეკორატიულია. ცირცელი-ს, -ს და სხვათა ნაყოფს იყენებენ საკონდიტრო მრეწველობაში; მათი მერქანი მძიმეა, მდგრადი, მაგარი და მკვრივი; იყენებენ სახარატო საქმეში და ავეჯის დასამზადებლად.
ანატოლი გრიცენკო

ანატოლი გრიცენკო (; დ. 30 მაისი, 1936, შალაევკა, რსფსრ, სსრკ — გ. 2007, დონის როსტოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი პოეტი. სსრკ-ის მწერალთა კავშირის წევრი (1973).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1936 წლის 30 მაისს ჩრდილოეთ კავკასიის მხარის სოფელ შალავეკაში, მასწავლებლის ოჯახში. შემდეგ მამამ ოჯახი საცხოვრებლად კრასნოდარის მხარეში, სოფელ პერვომაისკში გადაიყვანა. იქ მომავალმა პოეტმა შვიდი კლასი დაამთავრა. შემდეგ ჩააბარა როსტოვის სახელობო სასწავლებელში, რომელიც 1954 წელს დაამთავრა. შემდეგ მუშაობა დაიწყო ვოლგა-დონის სამდინარო სანაოსნოში თბომავლის მესჭედ.

იქვე დაიწყო თავისი პირველი ლექსების წერა, რომელიც 1955 წელს მრავალტირაჟიანმა გამომცემლობა „ვოლგო-დონმა“ დაბეჭდა.

მრავალი წლის განმავლობაში იყო ჟურნალ დონის პოეზიის განყოფილების ხელმძღვანელი , ხოლო 1966 წლიდან გაზეთ კრესტიანის ლიტერატურული რედაქტორი.

ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა დონის როსტოვში. გარდაიცვალა 2007 წელს.
ვასილი ვორონოვი

ვასილი ვორონოვი (; დ. 22 აპრილი, 1948, იუშჩევკა, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მწერალი და ჟურნალისტი. ჟურნალ „დონის“ მთავარი რედაქტორი (1986—1992). რუსეთის მწერალთა კავშირის როსტოვის საოლქო განყოფილების სამმართველოს თავმჯდომარე (2006-2011). რუსეთის მწერალთა კავშირის სამმართველოს მდივანი. მიხეილ შოლოხოვის ბიოგრაფი.
ალექსანდრე სუიჩმეზოვი

ალექსანდრე სუიჩმეზოვი (; დ. 16 აგვისტო, 1911, უსტ-ბელოკალიტვენსკაია, რუსეთის იმპერია — გ. 25 იანვარი, 1986, დონის როსტოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მწერალი. ჟურნალ „დონის“ მთავარი რედაქტორი (1975—1986). რსფსრ-ის დამსახურებული კულტურის მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა როსტოვის ოლქში 1911 წლის 16 აგვისტოს. ბავშვობა და ახალგაზრდობა მდინარე სევერსკი დონეცის სიახლოვეს გაატარა. დაამთავრა სტანიცა კამენსკაიას საშუალო სკოლა.

სკოლის დამთავრების შემდეგ მშენებლობაზე მუშაობდა, ხოლო პარალელურად ინსტიტუტის მისაღები გამოცდებისთვის ემზადებოდა. დაამთავრა როსტოვის პედაგოგიური ინსტიტუტი.
ცირცელა

ცირცელა — მცენარეთა გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. ბუჩქებია. 10-მდე სახეობა გავრცელებულია აზიაში. ყოფილ სსრკ-ში, კერძოდ, ციმბირში, შორეულ აღმოსავლეთსა (დღევანდელი რუსეთი) და შუა აზიაში 4 სახეობა იყო გავრცელებული.

იზრდება ტენიან ადგილებზე, მდინარეებისა და ჭაობების ნაპირებზე. კავკასიაში ინტროდუცირებულია ცირცელას ხუთი სახეობა. მათგან ზოგიერთს აშენებენ საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროსა და თბილისში. ცირცელა დდეკორატიული ბუჩქებია და ფართოდ იყენებენ ბაღთმშენებლობაში, ზოგან ველურდება.
ცისარტყულები

ცისარტყულები — მწერების ქვეოჯახი ფოთლიჭამიასებრთა ოჯახისა. აქვთ მოგრძო-ოვალური სხეული. ფერად კაშკაშა მომწვანო ან ლურჯია. ხოჭოები ცხოვრობენ წყლისა და ჭაობის მცენარეებზე, იკვებებიან ფოთლებით, მატლების ადგილსამყოფელია წყალქვეშა ღეროები და ფესვები. ყოფილ სსრკ-ში ცნობილი იყო 54 სახეობა, კავკასიაში — 22, საქართველოში — 16.
ცისვაზი

ცისვაზი, გლიცინია — მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. ხის მაგვარი ლიანაა, აღწევა ყველაზე მაღალი ხის კენწეროს და ზემოევლება მას. აქვს მოყავისფრო-მონაცრისფრო ყლორტები, კენტფრთართული ფოთლები. ცისვაზის ცისფერი სურნელოვანი ყვავილები შეკრებილია მტევნებად. ყვავის გაზაფხულზე (შეფოთვლამდე) და ხელმეორედ ზაფხულში. თბილ ზამთარში შეფოთლილია იანვარის ბოლომდე. სამშობლოა ჩინეთი. ძველთაგანვე იყენებენ დეკორატიულ მებაღეობაში. კარგად ხარობს დასავლეთ საქართველოში.
ცისკარი (გაზეთი)

ცისკარი — ყოველკვირეული სამეურნეო გაზეთი, გამოდიოდა თბილისში 1886 წელს. რედაქტორ-გამომცემელი — ივანე კერესელიძე. გამოვიდა სულ 23 ნომერი. ქვეყნდებოდა წერილები სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგებზე (მევენახეობა, მესაქონლეობა, მეაბრეშუმეობა), აგრეთვე ჰიგიენაზე, ადგილობრივი და უცხოეთის ამბები, მხატვრული ნაწარმოებები, მოთხრობები, ლექსები და სხვ.
ტაგანროგის სინაგოგა

ტაგანროგის სინაგოგა — იუდაიზმის მიმდევარი ტაგანროგელების სამლოცველო სახლი. მდებარეობდა დეპალდოვის შესახვევში (ამჟამად ტურგენევის შესახვევი № 46, როზა ლუქსემბურგის ქუჩის კუთხეში). შენობა დღევანდელ დღემე არ შემონახულა.

ისტორია
სინაგოგა ააშენეს 18591876 წლებში, ტაგანროგელი არქიტექტორის მიხეილ პეტროვის პროექტის მიხედვით. სინაგოგის მშენებლობაზე პასუხი მიიღეს შინაგან საქმეთა სამინისტროდან, 1859 წლის თებერვალში მშენებლებმა საძირკველი ჩაუყარეს ქვის სინაგოგის მშენებლობას.

1911 წლის სექტემბერში სინაგოგის მრევლის სხდომაზე განიხილავდნენ სინაგოგაში ფისგარმონის დადგმის შესახებ. ნაგებობა ჯერ კიდევ მშენებლობის დასრულებამდე დაიბზარა, ამიტომ ესპლუატაციაში ვერ შევიდა 2005 წლამდე და გადავიდა ტაგანროგის სახელმწიფო რადიოტექნიკური უნივერსიტეტის ბალანსზე. უნივერსიტეტმა მხოლოდ 2007 წელს გახსნა შენობა სტუდენტების საცხოვრებლად.
ჰენრი კატნერი

ჰენრი კატნერი (, (დ. 7 აპრილი, 1915 — გ. 4 თებერვალი, 1958) — ამერიკელი მწერალი, რომელიც მოღვაწეობდა სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზის და საშინელებათა ჟანრებში.

მწერლის შემოქმედებისთვის დამახასიათებელია სამეცნიერო ფანტასტიკის კლასიკური სიუჟეტური მოტივები – დროში მოგზაურობა, ფრენა კოსმოსში, რობოტები, ტელეპათია. როჯერ ჟელიაზნი ამბობდა, რომ კატნერის „ბნელი სამყაროს“ შთაგონებით გადაწყვიტა „ამბერის ქრონიკების“ შექმნა.
ანდრე ნორტონი

ანდრე ელის ნორტონი (დ. ელის მერი ნორტონი, დ. 17 თებერვალი, 1912 —გ. 17 მარტი, 2005) — ამერიკელი მწერალი, მოღვაწე ფენტეზის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში. აგრეთვე წერდა ისტორიულ ჟანრში. უფრო მეტად ცნობილია ფსევდონიმით ანდრე ნორტონი , თუმცა აგრეთვე იყენებდა ფსევდონიმებს ენდრიუ ნორთი და ალენ უესტონი. ნორტონი იყო პირველი ქალი მწერალი, რომელმაც მიიღო განდალფის ჯილდო დიდი ოსტატის კატეგორიაში.
ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო

ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო — მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ტაგანროგის აჯანყების მოედანზე, ძველი რკინიგზის სადგურის შენობის წინ. აგებულია 2012 წელს.

ისტორია
ტაგანროგის რკინიგზის სადგურის ტერიტორიაზე, ვაგზლის მხარეს, 1908 წელს რკინიგზელების ფინანსებით ააგეს რკინიგზის სადგურის სამლოცველო მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის მეფისწულ ალექსეი ნიკოლოზის ძე რომანოვის დაბადების დღის აღსანიშნავად. ეს სამლოცველო დაანგრიეს 1920 წელს. სამლოცველო აკურთხეს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, რომლის ხსენების დღეც, 4 ნოემბერი, გახდა სახალხო ერთობის დღე.

ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის სამლოცველო ააგეს ტაგანროგის ოლქის სამღვდელო პირის ალექსი ლისიკოვის ინიციატივით და კომპანია „ლემაკსის“ პრეზიდენტის ლეონიდ მატუსევიჩის მხარდაჭერით.

სამლოცველოს სიმბოლური საძირკვლის ჩაყრის ცერემონიალი გაიმართა 2011 წლის 24 მაისს. ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღო ქალაქის მერმა ნიკოლაი ფედიანინმა.

ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის სამლოცველო ააგეს ტაგანროგელი დიზაინერის ვლადიმირ ელიტენკოს პროექტის მიხედვით. ეკლესია აკურთხა მიტროპოლიტმა მერკურიმ, მან ლეონიდ მატუსევიჩის გადასცა პავლე ტაგანროგელის ხარისხის ორდენი, ხოლო თავად კომპანია „ლემაკსი“ დააჯილდოვა მთავარეპისკოპოსის სიგელით.
ცისთვალა

ცისთვალა — მცენარეთა გვარი სატაცურისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბოლქვიანი ბალახებია. საყვავილე ღერძზე ერთი ან რამდენიმე ორსქესიანი, ზარისებრი, კაშკაშა ლურჯი, თეთრი, ცისფერი, მეწამული ან ვარდისფერი ყვავილი აქვს.

60-მდე სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვისპირეთის ქვეყნებში. საქართველოში 8 სახეობა გვხვდება, მათგან ერთი სახეობა ენდემია. ცისთვალა ძირითადად გაზაფხულზე ყვავილობს.

იზრდება ბალახოვან ფერდობებზე, ბუჩქნარებში, ტყეებში, ტყის პირებზე, სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე. საქართველოს ტყეებსა და ბუჩქებში უფრო ფართოდ ციმბირული ცისთვალაა გავრცელებული. ცისთვალა დეკორატიული მცენარეა, ამ მხრივ განსაკუთრებით საყურადღებოა . .
ტაგანროგის რკინიგზის სადგურის სამლოცველო

ტაგანროგის რკინიგზის სადგურის სამლოცველო — ყოფილი მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობდა ტაგანროგის ძველი რკინიგზის სადგურის შენობის წინ. აგებულია 1908 წელს. დაანგრიეს 1920-იან წლებში.

ისტორია
სამლოცველოს საფუძვლის ჩაყრა, რომელიც სადგურ ტაგანროგის წინ მდებარებდა და რომელიც აშენდა შემოწირული თანხებით, გაიმართა 1904 წლის 5 ოქტომბერს.

სამლოცველო ააგეს მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის მეფისწულ ალექსეი ნიკოლოზის ძე რომანოვის დაბადების დღის აღსანიშნავად.

კურთხევა მოახდინა ტაგანროგის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის მღვდელმა, სწორედ ამ ეკლესიას მიეწერებოდა ახლად აგებული სამლოცველო. ფუნდამენტში ჩააყოლეს პერგამენტი, რომელიც ჩადებული იყო თუთიის მილში, მუშაობდა პროექტზე, რომელშიც ეკლესიის მამასახლისი გახდა მ. ჩეხოვი, ანტონ ჩეხოვის ბიძა. თავად ა. ჩეხოვმა მიიღო აქტიური მონაწილეობა მრევლსა და არქიტექტორს შორის მოლაპარაკებებში. ეს პროექტი იყო ახალგაზრდა არქიტექტორის პირველი საეკლესიო ნამუშევარი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1752

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1752 მიიღეს ერთხმად 2007 წლის 13 აპრილს.

რეზოლუცია
1752 (2007) რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ მიესალმა მხარეთა მიერ მიღწეულ პროგრესს 1716 (2006) რეზოლუციის შესრულებისკენ მიმართებით, აგრეთვე, მოუწოდა ქართულ მხარეს, უზრუნველყოს ზემო კოდორის ხეობაში არსებული ვითარება 1994 წლის 14 მაისის მოსკოვის შეთანხმების შესაბამისად, რაც გულისხმობს ცეცხლის შეწყვეტასა და ძალების დაშორიშორებას. საბჭომ, ასევე მოუწოდა აფხაზურ მხარეს თავი აარიდოს კოდორის ხეობაში საქართველოს ვალდებულებების შესრულებაში ხელის შეშლას.

საბჭომ დაგმო ზემო კოდორის ხეობის სოფლებზე თავდასხმა 11 და 12 მარტის ღამეს და მოუწოდა ყველა მხარეს, გაეგრძელებინა სრული მხარდაჭერა ფაქტების ერთობლივი შემსწავლელი ჯგუფის მიერ მიმდინარე გამოძიებას, რომელსაც გაეროს დამკვირვებელთა მისია ხელმძღვანელობს.

საბჭომ ხაზგასმით აღინიშნა, რომ უსაფრთხოების სფეროში არსებული ვითარება, იძულებით გადაადგილებული პირების დაბრუნება, ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია და განვითარება უნდა გაუმჯობესდეს, საბჭომ ორივე მხარეს მოუწოდა განაახლონ დიალოგი ამ მიმართულებით. საბჭომ, მოუწოდა მხარეებს სერიოზულად მოეკიდონ ერთმანეთის ლეგიტიმურ უსაფრთხოებას, თავი შეიკავონ ნებისმიერი ქმედებისგან, რომელმაც შეიძლება ხელი შეუშალოს სამშვიდობო პროცესს და გააგრძელონ აუცილებელი თანამშრომლობა გაეროს დამკვირვებელთა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის (დსთ) სამშვიდობო ძალებთან.

საბჭომ, ასევე მოუწოდა ორივე მხარეს დაუყოვნებლივ ჩაერთონ გენერალური მდივნის მეგობართა ჯგუფის მიერ წარდგენილ წინადადებებში, რომელიც 12 და 13 თებერვალს ჟენევაში გამართულ შეხვედრაზე შემუშავდა, ნდობის აღდგენის წინაპირობების გარეშე, ქართული და აფხაზური მხარეების მონაწილეობით.
აბაი

აბაი — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის დასავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2188 მ. აგებულია ცარცული კირქვებით, მერგელებით, თიხებითა და ქვიშაქვებით. წვერი გუმბათისებრი აქვს. სამხრეთი კალთა თანდათან ერწყმის მოვაკებულ ადგილ აბაის, დანარჩენი ციცაბოა და კარსტული. ჩრდილოეთ ფერდობზე ტყე ბუჩქნარია, სხვაგან — სუბალპური მდელო.
აბანო (შენობა)

აბანო — ტანის დასაბანად საგანგებოდ მოწყობილი შენობა.

აბანოებში ცხელი წყლის გარდა ზოგჯერ იყენებენ ცხელ ჰაერს (თურქული, ფინური აბანო) ან ორთქლს (რუსული აბანო). ზოგიერთ თანამედროვე აბანოში არის საცურაო აუზი, ფიზიოთერაპიული პროცედურების ოთახი, სადეზინფექციო კამერები. აბანოს ცხელი ტენიანი ჰაერი და მაღალი ტემპერატურა, ტანის დაბანა და დაზელა ორგანიზმში ფიზიოლოგიურ ცვლილებებს იწვევს. აწესრიგებს სისხლის მიმოქცევას, აუმჯობესებს კანის ფუნქციას.

ძველ ეგვიპტესა და შუამდინარეთში აბანო საცხოვრებლი სახლის შემადგენელი ნაწილი იყო. ძველ რომში ჯერ პრიმიტიული აბანოები ჰქონდათ, შემდეგ თერმები გავრცელდა. საქართველოში აბანო ძველთაგანვე სცოდნიათ, უმთავრესად მცირეაზიულ (მ. შ. ქართული), რომაული და აღმოსავლური (სპარსულ-თურქული) აბანოები. გვიანდელი ანტიკურ ხანის აბანოები აღმოჩენილია არმაზისხევში, ბაგინეთში, ძალისში, ბიჭვინთაში, შუხუთში, გეგუთში, ციხისძირსა და ურბნისში. ფეოდალური ხანის აბანოები ან მათი ნანგრევები შემონახულია დმანისის ციხეში, ქვემო ჭალაში, ახალციხეში, თელავში, გრემში, ალავერდში, სამშვილდეში, ხერთვისში, გორში, თბილისში. სხვადასხვა ტეპერატურის და ქიმიური შემადგენლობის მინერალური წყლის აბანოებს საქართველოში ძველთაგანვე იყენებდნენ სამკურნალოდ. ბუნებრივ ცხელ წყალს აგრილებდნენ, ცივს კი ათბობდნენ სპეციალური დახურულ შენობაში ან გარეთ მოწყობილ ღია აუზებში. სასუნთქი ორგანოების სამკურნალოდ იყენებდნენ ე. წ. „აბანო-სასუნებელს“: საგანგებო მილით შეისუნთქავდნენ ცხელი მინერალური წყლის ორთქლს. იმთავითვე ცნობილი ყოფილა ნაქალაქევის, წყალტუბოს, უწერის, ოცხის, ცაიშის, ზეკარის, ნუნისის, ციხისჯვრის, დვალიშვილებისა და სხვა ცხელი, თბილი და ცივი მინერალური წყლის აბანოები. სამკურნალო თვისებებით გამოირჩეოდა ოცხის აბანო.

ვახუშტი ბაგრატიონი წერს: ოძრხის „სამჴრით არს მთის კალთას წყაროდ გამომდინარე, ფრიად დიდი და ცხელი, მდუღარის მგზავსი, რომელსა უწოდებენ ოცხეს. მას ზედა არს შენი აბანო, და ბანაობენ მრავალნი, რამეთუ კურნებს ქარით დახუთვილსა ძლიერსა, მუწუკსა და ბუგრსა, ძნიად სამკურნებელსა მკურნალთაგან“.

მთელს ახლოაღმოსავლეთში განთქმული იყო თბილისის ცხელი მინერალური წყლის აბანოები. ამ წყლის აღმოჩენას ლეგენდა ვახტანგ გორგასალს მიაწერს. საუკუნის არაბი გეოგრაფი იბნ ჰაუკალი „გზათა და სამეფოთა წიგნში“ აღნიშნავს „ქალაქში არის ტიბერიადის აბანოების მსგავსი აბანოები, რომელთა წყალიც უცეცხლოდ დუღს“. ისტორიული ცნობებით საუკუნის თბილისში მინერალური წყლის 65 აბანო ყოფილა. თბილისის აბანოებზე ცნობებს გვაწვდიან - საუკუნეების ვენეციელი მოგზაური მარკო პოლო, საუკუნის რუსი ვაჭარი ვასილი გაგარა. იმავე აბანოებს აღწერს ვახუშტი ბაგრატიონი. - საუკუნეებში თბილისში იყო ე.წ. გრილი, ორბელიანის, ერეკლეს, მეიტარის, ბებუთას, და სხვა აბანოები. აბანოს ძველ თბილისში მარტო სამკურნალო და ჰიგიენური დანიშნულება არ ჰქონდა, აქ ხშირად მთელი დღით მოდიოდნენ მოქალაქეები, ბანაობდნენ, ისვენებდნენ და ლხინსაც მართავდნენ. აქვე ამოწმებდნენ სადედამთილოები საპატარძლოს სილამაზეს. ამჟამად ძველ სამკურნალო აბანოების ბაზაზე ბალნოლოგიური კურორტებია.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტაჯიკეთში

2015 წლის მონაცემებით ტაჯიკეთში იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის 2 ძეგლია (მთლიანი რაოდენობის (1073 — 2017 წლის მონაცემებით) 0,2 %). ამ ძეგლებიდან ერთი ბუნებრივი, ხოლო ერთიც კულტურული კატეგორიისაა. ასევე პაკისტანში მდებარე 16 ძეგლია შეტანილი იუნესკოს საცდელ სიაში, რომელთაგან 11 კულტურული კატეგორიისაა, ხოლო 5 — ბუნებრივი..

ცხრილი
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
ალექსანდრე აბარიანი

ალექსანდრე ავაქის ძე აბარიანი (დ. 28 დეკემბერი [ძვ. სტ. 15 დეკემბერი], 1902 ან 1898, დერბენდი, დაღესტანი — გ. 25 იანვარი, 1967, თბილისი) — სომეხი მსახიობი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ-ისა (1943) და სომხეთის სსრ-ის (1964) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.

ბიოგრაფია
სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო 1921 წლიდან კისლოვოდსკში, სომეხ მსახიობთა დასში. 1926 წლიდან იყო ბაქოსა და სხვა ქვეყნების სომხური თეატრების მსახიობი და რეჟისორი. 1938-1944 წლებში თბილისის სომხური თეატრის მთავარი რეჟისორი, პარალელურად — მოზარდ-მაყურებელთა სომხური თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1944-1946 წლებში თბილისის მოზარდ-მაყურბელთა თეატრის რეჟისორი. 1946-1953 წლებში ლენინაკანის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1953 წლიდან — თბილისის სომხური თეატრის რეჟისორი.

დადგმები: ალექსანდრე შირვანზადეს „ნამუსი“, გაბრიელ სუნდუკიანის „პეპო“, შალვა დადიანის „ნაპერწკლიდან“, კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“, ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“ და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
დავით მაზანაშვილი

დავით მაზანაშვილი (დ. 7 აგვისტო, 1972) — ქართველი პიანისტი.

ფორტეპიანოზე დაკვრას 4 წლიდან ეუფლება. 10 წლის ასაკში ახალგაზრდა კომპოზიტორთა კონკურსის ლაურეატობის წოდება მიიღო. მუსიკალური სასწავლებელში გაიარა როგორც კლასიკური და ჯაზური ფორტეპიანოს, ასევე საკომპოზიციო კლასი. 1999 წელს მუშაობდა და მოღვაწეობდა ნიუ-იორკში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, მუსიკოსებთან — გია სალაღიშვილთან და ნოდარ ექვთიმიშვილთან ერთად ჩამოაყალიბა საქართველოს ჯაზ-ტრიო, რომელიც მონაწილეობდა ბევრ საერთაშორისო ჯაზ-ფესტივალში, სადაც დავით მაზანაშვილმა მიიღო პირველი ლაურეატის წოდება.

მაზანაშვილი აგრეთვე არის საქართველოს პროფესიონალთა ლიგის წევრი. იგი უკრავდა და სცენაზე იმყოფდა ისეთ მუსიკოსებთან როგორებიც არიან როი ეიერსი, ჯენის ჰარინგტონი, ტანია მარია, ბილი კობემი, დერეკ ჯეიმზი, გერი სუორტსი და სხვები.