iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გელსუნდის ქვაბები

გელსუნდის ქვაბები, გულსუნდის ქვაბები — კლდეში ნაკვეთი ხუროთმოძღვრული ძეგლი სოფ. ხერთვისთან (ასპინძის მუნიციპალიტეტი), მდ. მტკვრის მარცხენა ნაპირზე.

წარმოადგენს გამოქვაბულთა სამ დამოუკიდებელ კომპლექსს. უდაბნოს კომპლექსი ორ სართულადაა განლაგებული კლდის გაყოლებით. შედგება ბერთათვის განკუთვნილი, სწორკუთხედის მსგავსი ფორმის თითო ქვაბისაგან. აქვს ბრტყელი ჭერი და რამდენიმე უხეშად დამუშავებული კედლის სიბრტყეები. თარიღდება – საუკუნეებით. შემორჩენილია ქვაბში ჩაშენებული ქვითკირის მცირე დარბაზული ეკლესიის ნანგრევი, რომლის თავზე, კლდის სიღრმეში, მოწყობილია სახიზარი (ქვაბი). დღეისათვის კომპლექსის ზედა სართული მიუდგომელია კლდის წინა პირის ჩამონგრევის გამო.

უდაბნოს ზემოთ, ფრიალო კლდეში, რამდენიმე სართულად განლაგებული ქვაბთა კომპლექსია, რომელიც შედგება ცალკეული ხელოვნური ქვაბ-სათავსებისაგან ოვალური და შემთხვევითი ფორმის შიდა სივრცეებით. მესამე კომპლექსი მიწისქვეშა გასასვლელების სისტემაა — დარნის ტიპის. ამ გვირაბულ გამოქვაბულში შემორჩენილია ქვისქუსლიანი კარი. ქვაბი და დარნის კომპლექსები ადრინდელი შუა საუკუნეების ხანისაა.
ლეღვანის წმინდა გიორგის ეკლესია

ლეღვანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლეღვანში. რაიონული ცენტრიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 12 კილომეტრში.

აღწერა
ლეღვანის წმინდა გიორგის ეკლესია ბერძენი ოსტატების მიერაა აშენებული, იგი დარბაზული ტიპისაა, ნაგებია დამუშავებული ნატეხი ქვით. კუთხეები კვადრებითაა გამოყვანილი. დასავლეთიდან მიდგმულია სამ სართულიანი სამრეკლო. დასავლეთიდან ეკლესიას მიშენებული აქვს ახალი სამნაწილიანი კარიბჭე, რომლის ფარგლებშია მოქცეული თავდაპირველი სამსართულიანი სამრეკლო. ინტერიერი შელესილია, ეკლესიის გრძივი კედლები დანაწევრებულია კედლის ბრტყელი თაღებით, საკურთხევლის წინ მოწყობილია ახალი კანკელი. ეკლესიას აქვს სამი შესასვლელი - დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ჩრდილოეთის და დასავლეთის შესასვლელებს ჯვრისა და სიცოცხლის ხის რელიეფური გამოსახულებებით მორთული თლილი ქვის პორტალები ამკობს. შედარებით მოკრძალებულია სამხრეთი პორტალი, რომლის გამშვენების მცდელობას წარმოადგენს არქიტრავის ახლად დადებულ ქვაზე ამოკაწრული ჯვრის ამაღლების კომპოზიცია. ჩრდილოეთ შესასვლელს ტიმპანის არეში ჩასმული აქვს გველეშაპის განმგმირავი წმინდა გიორგის რელიეფი, ხოლო დასავლეთ შესასვლელს ტიმპანის მაცხოვრის თავის გამოსახულება.
გეორგიევსკი

გეორგიევსკი — ქალაქი რუსეთში, სტავროპოლის მხარეში, მდ. პოდკუმოკის (კუმის შენაკადი) ნაპირზე. გეორგიევსკის რაიონის ცენტრი. მოსახლეობა — 63 221 (2020). ქალაქში არის არმატურის, ავტოსარემონტო, აგურის, კვების მრეწველობის ქარხნები.

დაარსდა 1777 წელს როგორც „კავკასიის ხაზის“ ერთ-ერთი ციხესიმაგრე. 1783 წლის 24 ივლისს აქ რუსეთის იმპერიისა და ქართლ-კახეთის სამეფოს წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს დოკუმენტს ამ ორი სახელმწიფოს სამხედრო-პოლიტიკური კავშირის შესახებ. 1786 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. 1802-1822 წლებში იყო კავკასიის გუბერნიის ცენტრი. 1824 წელს რეგიონული ადმინისტრაციის სტავროპოლში გადატანის შემდეგ ქალაქმა დაკარგა ადრინდელი მნიშვნელობა.
გერმანე (ხობის მიტროპოლიტი)

გერმანე — საუკუნის შუა წლების ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, დიპლომატი.

 საუკუნის 30-იან წლებში დაადგინეს ხობის ეპარქიის მიტროპოლიტად, 40-იანი წლების დასაწყისში გაემგზავრა ბალკანეთში ყირიმის სახანოს წინააღმდეგ კოალიციის მოსაწყობად. შემდეგ თავისი გეგმა მან მოსკოვში რუსეთის ხელისუფლებას გააცნო. მეფე ალექსი მიხეილის ძემ გერმანეს სამგზავრო სიგელი უბოძა და დასაჩუქრებული 1648 წელს სამშობლოში გამოისტუმრა.
ლადო გერმესაშვილი

ვლადიმერ (ლადო) იაკობის ძე გერმესაშვილი (დ. 6 აპრილი, 1901, თბილისი, — გ. 1 იანვარი, 1953, იქვე) — ქართველი მომღერალი (ლირიკული ტენორი). საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1946).

დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფ. ე. ვრონსკის კლასი, 1929). 1929–1931 წლებში მივლინებული იყო მოსკოვის კ. სტანისლავსკის სტუდიაში. ამავე წლებში გამოდიოდა დიდი თეატრის სცენაზე. 1932 წლიდან იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. გერმესაშვილი წარმატებით გამოვიდა მოსკოვში ქართული ხელოვნების დეკადაზე (1937). 40-იანი წლებიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს რადიოს სოლისტად.

გერმესაშვილის რეპერტუარში იყო სხვადასხვა საოპერო პარტია: მალხაზი, აბესალომი (ზ. ფალიაშვილის „დაისი“, „აბესალომ და ეთერი“), კოტე (ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“), პავლე (შ. თაქთაქიშვილის „დეპუტატი“), ჰერცოგი (ჯ. ვერდის „რიგოლეტო“), ალმავივა (ჯ. როსინის „სევილიელი დალაქი“), ინდოელი სტუმარი, ლიკოვი (ნ. რიმსკი-კორსაკოვის „სადკო“, „მეფის საცოლე“), ვლადიმერ იგორის ძე (ა. ბოროდინის „თავადი იგორი“), აშუღი (ა. სპენდიარიანის „ალმასტი“). განსაკუთრებით ცნობილია როგორც ქართველ კომპოზიტორთა კამერულ-ვოკალური ნაწარმოებების შემსრულებელი.
ივან კორჩოკი

ივან კორჩოკი (; დ. 4 აპრილი, 1964, ბანსკა-ბისტრიცა, ჩეხოსლოვაკია 2009-2015 წლებში ევროკავშირში სლოვაკეთის მუდმივი წარმომადგენელია, 2018-2020 წლებში კი სლოვაკეთის ელჩია აშშ-ში. სლოვაკეთის საგარეო საქმეთა და ევროპის საქმეთა მინისტრია 2020-2022 წლებში იგორ მატოვიჩის მთავრობაში. 2021 წლის 1 აპრილს იგივე თანამდებობა მიიღო ედუარდ ჰეგერის მთავრობაში.

2023 წლის აგვისტოში გამოაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2024 წლის სლოვაკეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში.

პირადი ცხოვრება
დაოჯახებულია, ჰყავს მეუღლე და 2 შვილი.
ყულალისის ეკლესია

ყულალისის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყულალისში.

აღწერა
ყულალისის ეკლესია საუკუნეში ადგილობრივ სომხურ მოსახლეობას შეუკეთებია, ამჟამად სამხრეთის კარის თავზე დარჩენილია 1060 წლით დათარიღებული წარწერა და ერთი ჯვრიანი ქვა. აქვეა ტაძრიდან გარეთ გამოტანილი ტრაპეზის დიდი ქვა, რომელიც ვიზუალურად ერთმანეთთან მჭიდროდ შეკრულ ოთხ მსხვილ სვეტს ჰგავს. ძველი ნაგებობის დროინდელივე უნდა იყოს აქვე არსებული ბაზისიც.
სტეფანე მენთეშაშვილი

სტეფანე მენთეშაშვილი (დ. 1907, სოფ. ქვემო მაჩხაანი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი — გ. 20 აპრილი, 1965, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ლექსიკოლოგი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1945).

1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

იყო საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ეთნოგრაფიული განყოფილების თანამშრომელი (1931), ისტორიის განყოფილების გამგე (1941–1945). მისი წერილებიდან მნიშვნელოვანია „კალოობა ქიზიყში“ (1936), „კევრი“ (1936), „აჭარის ეთნოგრაფიული მასალები“ (1937), „ჰაემეტობა ინგილოურში“(1939), „მიცვალებულთა დამარხვისა და სამარეების ტერმინოლოგიისათვის“ (1944). მისი შემოღებულია არქეოლოგიური ტერმინი „სამაროვანი“. 1951 წლიდან იყო ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილების გამგე. მონაწილეობდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ მომზადებაში (8-ტომული, 1950–1964; არის ტომის რედაქტორი).
ბანგვეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბანგვეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბანგვეთში.

აღწერა
ბანგვეთის წმინდა გიორგის ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ტაძარია, რომელიც საკმაოდ დაზიანებული სახითაა შემორჩენილი. გადახურვა მთლიანად ჩანგრეულია. ჩრდილო კედელი მთელ სიმაღლეზეა შემონახული. იქ კამარის მცირე ფრაგმენტიც იკითხება. ეკლესია ნაშენია დიდი ზომის შირიმის კვადრებით, წყობის თარაზულობა დაცულია. კარი დასავლეთიდანაა. დარბაზის გეგმა სწორკუთხაა, რომელიც აღმოსავლეთით ვიწრო მხრებით გამოყოფილი ნახევარწრიული აფსიდით ბოლოვდება. შიდა სივრცის მოცულობა პატარაა, შიდა კედლების პერანგი შირიმის კვადრებითაა აყვანილი. საკურთხევლის გვერდითა კედლებზე კვადრატული ნიშებია მოწყობილი. აფსიდის ღერძზე სარკმლის ფრაგმენტია შემორჩენილი, რომლის ფორმის დადგენა ძნელია. ძეგლის დასავლეთით, 2-3 კმ მეტრში, მიწის პირის დონეზე, კედლის წყობის ფრაგმენტები იკითხება. დანიშნულების დადგენა რთულია.
იანის სტრადინიში

იანის სტრადინიში ( , საბჭოთა პერიოდის დოკუმენტების მიხედვით იან სტრადინი ; 1933—2019) — საბჭოთა და ლატვიელი მეცნიერი ფიზიკა-ორგანული ქიმიის დარგში; ლატვიის მეცნიერებათა აკადემიის პროფესორი, ნამდვილი წევრი და პრეზიდენტი (1998-2004 წწ.) ლატვიის მეცნიერების ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1933 წლის 10 დეკემბერს რიგაში, აკადემიკოს პაველ სტრადიშის ვაჟი.

დაამთავრა რიგის მე-5 საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა ლატვიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1956 წელს.

იანის სტრადინიში 1961 წლიდან მუშაობდა ლატვიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ორგანული სინთეზის ინსტიტუტში. იქ შექმნა ფიზიკურ-ორგანული ქიმიის ლაბორატორია, რომელსაც 2006 წლამდე ხელმძღვანელობდა.

1972 წლიდან 1976 წლამდე ასწავლიდა ლატვიის უნივერსიტეტში, 1974 წელს გახდა პროფესორი.

1990-იან წლებში მუშაობდა ლატვიის ისტორიის ინსტიტუტში, ხოლო 1992 წლიდან რიგის სტრადინიშის უნივერსიტეტში .

1975-1985 წლებში იყო საერთაშორისო ჟურნალის „ჰეტროციკლური ნაერთების ქიმიის“ მთავარი რედაქტორი.

1996-1998 წლებში იყო ლატვიის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1998-2004 წლებში — პრეზიდენტი.

1992 წელს იანის სტრადინიში გახდა ლატვია-ბალტიისპირეთ-გერმანიის კულტურული საზოგადოების — - ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ისტორიკოს გერტ ფონ პისტოლკორსთან, ადვოკატ დიტრიხ ანდრეი ლობერთან, ჟურნალ -ს გამომცემელ ვოლფ ფონ კლაისტთან ერთად, გერმანიის მხრიდან გენეალოგიის სპეციალისტ ვილფრიდ შლაუსთან, თეოლოგ კლაუს ფონ ადერკასთან და ლატვიის მხრიდან ისტორიკოსებთან პეტერ კრუპნიკოვთან, ილგვარ მისანსთან, რუნდალის მუზეუმის დირექტორ იმანტს ლანკმანისთან ერთად.

2004 წელს სტრადიში აირჩიეს მეცნიერებათა აკადემიის სენატის თავმჯდომარედ.

2006 წლიდან — სახელმწიფო კვლევითი პროგრამის „ ლეტონიკას“ თავმჯდომარე, ლატვიის მეცნიერებისა და კულტურის ისტორიკოსი.

ოჯახი
იანის სტრადინიშს ჰყავდა მეუღლეა ლაიმა სტრადინა; შვილები — პაულს სტრადინიში (ფიზიკის პროფესორი) და პეტერის სტრადინიში (კარდიოქირურგი).

დამსახურებები და ჯილდოები
იანის სტრადინიში არის ლატვიის არაერთი საგანმანათლებლო დაწესებულების საპატიო დოქტორი, ასევე უცხოური ორგანიზაციების საპატიო წევრი. იგი დაჯილდოებულია ლატვიის მეცნიერებათა აკადემიის დიდი მედლით (1983), სამი ვარსკვლავის ორდენით, ხარისხის (1995) და პირველი ხარისხის აღიარების ჯვრით (2008). ასევე მიღებული აქვს საერთაშორისო ჯილდოები: საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის (2001), ესტონეთის მარიამის მიწის ჯვრის ორდენი (2004) და ლიეტუვის ღირსების ორდენი (2011). იანის სტრადინიში 2010 წლიდან ბალტიის ასამბლეის სამეცნიერო პრიზის მფლობელია.

წიგნები
გარდა 330 სტატიისა და 7 წიგნისა ფიზიკურ-ორგანული ქიმიის დარგში, აკადემიკოსმა სტრადინიშმა ასევე დაწერა 270 სტატია და 20 წიგნი ისტორიისა და მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და კულტურის შესახებ.

თანამშრომლობა კგბ-სთან
2018 წლის 20 დეკემბერს ლატვიის ეროვნულმა არქივმა გამოაქვეყნა ლატვიის სსრ სუკ-ის ადრე გასაიდუმლოებული დოკუმენტების ნაწილი. კგბ-ს აგენტებს შორის ირიცხებოდა ლატვიის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ორგინთეზის ინსტიტუტის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი იანის სტრადინიში, რომელიც გადაბირებული იყო 1976 წლის 18 მარტს, 1-ლი განყოფილების თანამშრომლად (დაზვერვა). მეცნიერის ოპერატიული ფსევდონიმი იყო „ეგლე“. გამოქვეყნების მომენტში საარქივო დოკუმენტებში არ იყო გამჟღავნებული რეკრუტირების გარემოებები და დაზვერვის სამსახურთან ფაქტობრივი თანამშრომლობის ხარისხი.
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა

სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა  — უმაღლესი სახელისუფლებო ორგანო საბჭოთა ბელორუსიაში 1919-1937 წლებში.

სულ ჩატარდა სრულიად ბელორუსიის საბჭოების 14 ყრილობა:

სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 2-3 თებერვალი, 1919;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 13-17 დეკემბერი, 1920;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 10-16 დეკემბერი, 1921;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 14-18 დეკემბერი, 1922;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 9-15 იანვარი, 1924;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების (საგანგებო) ყრილობა — 13-16 მარტი, 1924;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 4-9 მაისი, 1925;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 5-12 აპრილი, 1927;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 8-15 მაისი, 1929;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 20-28 თებერვალი, 1931;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების ყრილობა — 14-22 იანვარი, 1935;
სრულიად ბელორუსიის საბჭოების (საგანგებო) ყრილობა — 11.1936, 13.2.1937.
ნიკოლაი შევჩენკო

ნიკოლაი შევჩენკო ( პორტ. , ; დ. 1952, სან-ვისენტი — გ. 2014 წლის 13 აგვისტო, სან პაულო ) — უკრაინული წარმოშობის ბრაზილიელი ისტორიკოსი, უნივერსიტეტის პროფესორი, მიმომხილველი, მწერალი და მთარგმნელი.

შევჩენკომ თავი მიუძღვნა ისტორიის შესწავლას. ძირითადად დაკავებული იყო ბრაზილიის კულტურისა და ქალაქების სან პაულოსა და რიო დე ჟანეიროს სოციალურ განვითარების კვლევით. დაამთავრა სან პაულოს უნივერსიტეტი, შემდეგ იქვე დაიკავა კულტურის ისტორიის პროფესორის თანამდებობა. ლონდონის კინგსის კოლეჯში იყო ლათინური ამერიკის კულტურული კვლევების ცენტრის წევრი, ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის, ილინოისის და ჰარვარდის უნივერსიტეტეტების დამსახურებული პროფესორი.

რამდენიმე წლის განმავლობაში ის ასევე იყო გაზეთ .-ს მიმომხილველი.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და განათლება
1952 წელს დაიბადა უკრაინელების ოჯახში, რომლებიც სან პაულოს შტატის სან-ვისენტის მუნიციპალიტეტში გაიქცნენ სამოქალაქო ომის შედეგად.

1975 წელს დაასრულა ისტორიის კურსი სან პაულოს უნივერსიტეტის ფილოსოფიის, ლიტერატურისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე. 1981 წელს სოციალური ისტორიის განხრით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ლიტერატურა, როგორც მისია: სოციალური დაძაბულობა და კულტურული შემოქმედება პირველ რესპუბლიკაში.“ . 1990 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ლონდონის უნივერსიტეტში.

კარიერა
ნიკოლაი შევჩენკო ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სან-პაულოს პაპის სახელობის კათოლიკურ უნივერსიტეტში და კამპინასის უნივერსიტეტში.

1985 წელს გახდა სან პაულოს უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც მუშაობდა პენსიაზე გასვლამდე — 2012 წლამდე. 2010 წლიდან არის ჰარვარდის უნივერსიტეტის რომანული ენებისა და ლიტერატურის პროფესორი.

ნიკოლაი შევჩენკო იყო გამოჩენილი მწერალი. მის კალამს ეკუთვნის არაერთი პუბლიკაცია ისტორიოგრაფიაზე. მუშაობდა მიმომხილველად გაზეთში ..

გარდაცვალება
ნიკოლაი შევჩენკო გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, ბელენზინიოს რაიონში 2014 წლის 13 აგვისტოს ღამით, გულის შეტევით, 62 წლის ასაკში.

პირადი ცხოვრება
დაქორწინებული იყო მხატვარ კრისტინა კარლეტზე. წყვილს შვილი არ ჰყავდა.

ილდოები
1999 წელს ის იყო ჟაბუტის პრემიის ერთ-ერთი გამარჯვებული კატეგორიაში „ადამიანის მეცნიერებები“ წიგნისთვის „ “ (ტომები 3 და 4), რომელიც გამოაქვეყნა გამომცემლობამ .
ასენ ზლატაროვი

ასენ ხრისტოვ ზლატაროვი ( ; დ. 4 თებერვალი, 1885, ხასკოვო — 1936 წლის 22 დეკემბერი, ვენა ) — ბულგარელი ბიოქიმიკოსი, პროფესორი, საზოგადო მოღვაწე და მხატვარი.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
დაიბადა 1885 წლის 4 თებერვალს ხასკოვოში. იგი მეორე შვილი იყო თეოფანია და ხრისტო ზლატაროვების ოჯახში. ნათლობისას მიიღო სახელი ივანე-ასენი. 1903 წელს ოჯახი გადავიდა სოფიაში, სადაც ასენმა იმავე წელს დაამთავრა ნამდვილი გიმნაზია და სოფიის უნივერსიტეტში ქიმიის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. 1904 წელს წავიდა სასწავლებლად ჟენევის უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა 1907 წელს. 1908 წელს გრენობლის უნივერსიტეტში ( ფრ. ) დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიიღო დოქტორის ხარისხი ფიზიკასა და ქიმიაში. იმავე წლის მაისში დაბრუნდა ბულგარეთში, ხოლო სექტემბრიდან ასწავლიდა ქიმიას პლოვდივის ერთ-ერთ სკოლაში.

საქმიანობა
1909-1910 წლებში ზლატაროვი სწავლობდა საკვებისა და სასამართლო ქიმიას პროფესორ ტ.პაულთან მიუნხენში. 1910 წელს დაბრუნდა ბულგარეთში და დაინიშნა ასისტენტად ორგანულ ქიმიაში სოფიის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. ამავე დროს მუშაობდა რედაქტორად პუბლიკაციებში „ქიმია და მრეწველობა “, „ბუნება და მეცნიერება “, ასევე ბიბლიოთეკებში " " და " ". 1912-1915 წლებში მობილიზებული იყო ბულგარეთის არმიაში და მონაწილეობდა პირველ და მეორე ბალკანურ ომებში .

1920 წელს გახდა სამედიცინო ფაკულტეტის ფიზიოლოგიური ქიმიის საპატიო დოცენტი და სოფიის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის ბიოქიმიის საპატიო დოცენტი. 1924 წელს დაინიშნა სპეციალურ, ხოლო 1935 წელს — სოფიის უნივერსიტეტის მთავარ პროფესორად. 1928 წელს აირჩიეს ბულგარელ ქიმიკოსთა კავშირის თავმჯდომარედ. მონაწილეობა მიიღო 1934 წელს მადრიდში გამართულ მე-11 საერთაშორისო ქიმიის კონგრესში. 1935 წელს იგი გაემგზავრა ბელგრადში ადგილობრივი სტუდენტების მოსანახულებლად, რომლებთანაც მან მთელი რიგი საუბრები გამართა. იმავე წელს აირჩიეს სოფიის უნივერსიტეტის პროფესორად და ორგანული ქიმიის განყოფილების გამგედ. ზლატაროვის საქმიანობამ საფუძველი ჩაეყარა ქვეყანაში ბიოქიმიის განვითარებას.

მეცნიერების მიღმა
1925 წლიდან 1937 წლამდე ასენ ზლატაროვი იყო ლიტერატურული წრის — „ მშვილდოსნის“ წევრი. იგი წერდა ლიტერატურული სტატიებს, ლექსებს. მის კალამს აგრეთვე ეკუთვნის პროზაული ნაწარმოებები და ასევე ერთი რომანი. ის აქტიურად თანამშრომლობდა პრესასთან 1930-იან წლებში და ასევე იყო აქტიური წევრი (ბულგარეთის სახალხო საზღვაო ხელშეკრულების ორგანიზაცის , რომლის საქმიანობას წარმოადგენდა ბულგარეთში საზღვაო საქმეების პოპულარიზაცია.

ზლატაროვი ასევე იყო ებრაელთა დაცვის კომიტეტის წევრი, რომელშიც შედიოდნენ ეკატერინა კარაველოვა (სახელმწიფო მოღვაწე პეტკო კარაველოვის ქვრივი), პროფესორი პეტკო სტეინოვი, მწერალი ანტონ სტაშიმიროვი და მრავალი სხვა. გაზეთებმა „ მირმა“ და „ სლოვომ“ დაგმეს კომიტეტის საქმიანობა და დაადანაშაულეს იგი გერმანიის საშინაო საქმეებში ჩარევაში. 1933 წლის 3 ივლისს კარაველოვამ და სტრაშიმიროვმა წაიკითხეს ლექციები კომიტეტის სხდომაზე.

გარდაცვალება
1936 წელს ასენ ზლატაროვმა ზედიზედ ორი ოპერაცია გაიკეთა ვენის საავადმყოფოში, მაგრამ გულმა ვერ გაუძლო და 1936 წლის 22 დეკემბერს გარდაიცვალა.

გალერეა
როჟენის ობსერვატორია

როჟენის ობსერვატორია , ასევე ცნობილი როგორც ბულგარეთის ეროვნული ასტრონომიული ობსერვატორია — ასტრონომიული ობსერვატორია, უდიდესი ობსერვატორია ბულგარეთში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში. მდებარეობს როჟენის მთაზე როდოპის მთებში, ბულგარეთის ქალაქ პლოვდივის სამხრეთით 90 კილომეტრში სმოლიანის ოლქში. უახლოესი ქალაქი ჩეპელარე მისგან 15 კილომეტრშია. იგი ეკუთვნის და იმართება ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიის ასტრონომიის ინსტიტუტის მიერ. ოფიციალურად გაიხსნა 1981 წლის 13 მარტს, თითქმის 20 წლის შემდეგ, რაც ბოგომილ კოვაჩოვმა — ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიის ასტრონომიის ინსტიტუტის ასტრონომიის პროფესორმა და ობსერვატორიის დამფუძნებელმა დაიწყო მუშაობა თავისი მიზნის მისაღწევად. ობსერვატორიას ჰყავს 50-მდე ასტრონომისგან შემდგარი აქტიური გუნდი. ეს არის ბულგარეთის ასტრონომიული კვლევების მთავარი ცენტრი. მცირე პლანეტა 6267 როჟენი აქ აღმოაჩინეს და ობსერვატორიის სახელი დაარქვეს.

ობსერვატორიის შენობა ზღვის დონიდან 1759 მეტრზეა, რომელიც ბულგარეთის ყველაზე ნაკლებ ღრუბლიან წერტილს წარმოადგენს. ობსერვატორიას აქვს 4 ტელესკოპი, მთავარი ტელესკოპი ბალკანეთში ყველაზე დიდია და ერთ-ერთი უდიდესია მსოფლიოში. 80 ტონაზე მეტს იწონის; ეს არის უნივერსალური რეფლექტორი --ის ოპტიკური სისტემით, მთავარი სარკის დიამეტრი 2 მეტრია, რომელიც წარმოებულია ვენის კარლ ცეისის ქარხანაში. ობსერვატორიას ასევე აქვს 60 სმ კასეგრინის ტელესკოპი და 50/70 სმ შმიდტის ტელესკოპი. 2015 წელს მზის კოშკზე 15 სანტიმეტრი სიგრძის კორონოგრაფი დამონტაჟდა. ობსერვატორია აღჭურვილია ხუთი კამერით, სპექტროგრაფით, ორარხიანი ფოკუსირების რედუქტორით. 2 მეტრიანი ტელესკოპი აღჭურვილია ფოკუსირების ავტოგიდით.

ობსერვატორიის მშენებლობა დაიწყო ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიის ინიციატივით 1979 წელს, მისმა ღირებულებამ შეადგინა 12 მილიონი ლევი (10 მილიონ დოლარზე მეტი იმ დროისთვის), ის დღესაც რჩება ყველაზე დიდ ერთჯერად ინვესტიციად სამეცნიერო ინფრასტრუქტურაში, რომელიც ოდესმე განხორციელებულა ბულგარეთში. მსოფლიოში პირველად მთავარი ტელესკოპი ნენეცის ავტონომიურ ოლქში, როჟენში, დედამიწის ზედაპირიდან 20 მეტრით იქნა ამაღლებული, რათა თავიდან აცილებული ყოფილიყო ფორმის ცვლილება ინვერსიული ჰაერის შრისგან. ტელესკოპი მდებარეობს კოშკში, რომლის დიამეტრი 20 მეტრს შეადგენს, ხოლო სიმაღლე 36 მეტრია. გუმბათი მბრუნავი მექანიზმებით იწონის 210 ტონას. ობსერვატორიის კომპლექსი მოიცავს კოშკებს ტელესკოპებით, მეტეოროლოგიურ სადგურს, საცხოვრებელ კორპუსებს და პარაკლისს.

ობსერვატორია გაიხსნა 1981 წლის 13 მარტს. ასტრონომიული დაკვირვებები დაიწყო უკვე 1980 წელს და ოფიციალურ აღმოჩენამდეც კი, ასტრონომებმა აღმოაჩინეს 100-ზე მეტი ახალი ასტეროიდი, რომელთაგან 16-ს ბულგარული სახელები დაარქვეს.

ობსერვატორია პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და აქვს ვიზიტორთა ცენტრი 18 სანტიმეტრიანი საჩვენებელი ტელესკოპით. იქვე მდებარეობს სალექციო დარბაზი და სამუზეუმო ექსპოზიცია. „როჟენის“ეროვნული ასტრონომიული ობსერვატორიას ყოველწლიურად 10-12 ათასი ტურისტი სტუმრობს.
ტელესკოპები

200 სმ რიჩი-კრეტიენის ტელესკოპი (მოწოდებული ფოკუსით)
150 სმ -- ტელესკოპი
60 სმ კასეგრინის ტელესკოპი
50/70 სმ შმიდტის კამერა
15 სმ მზის ტელესკოპი
ვენერას ქოში

ვენერას ქოში — ჯადვარისებრთა ოჯახის გვარი, რომელიც 4 მონათესავე გვართან ერთად ქმნის ქვეოჯახს . ცნობილია დაახლ. 50 სახეობა. 2–3 მეტრის სიმაღლის მრავალწლოვანი ბალახებია. გავრცელებული არიან ევრაზიისა და ამერიკის ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ ზონებში. ყვავილები მარტოულია, იშვიათად 2–5 ერთადაა შეკრებილი, დიდი ზომის, უფრო მეტად კაშკაშა ფერის. ყვავილის ჯამის ფოთოლაკები ორია (მათგან ერთი, ე.წ. სინსეპალუმი, წარმოქმნილია ორი გვერდითი ფოთოლაკის შეზრდით), გვირგვინის ფურცლები — 3 (ერთი სახეცვლილია ტომრისებრ წარმონაქმნად, რომელსაც ტუჩი ეწოდება), მტვრიანა — 2. ნაყოფი მშრალი კოლოფია, რომელშიც მოქცეულია მრავალი წვრილი თესლი. ხელოვნური ჰიბრიდიზაციისა და ცვალებადობის მაღალი დონის წყალობით გამოყვანილია დიდი რაოდენობით ლამაზყვავილიანი ჯიშები. მათი მოყვანა მსოფლიოს დეკორატიულ მეყვავილეობაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. ბუნებაში საკმაოდ იშვიათი მცენარეებია.

გვარის ლათინური სახელი მომდინარეობს ორი ბერძნული სიტყვიდან: — აფროდიტე, ანუ ვენერა და — სანდალი.
ხეთის წმინდა მიქაელისა და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ეკლესია

ხეთის წმინდა მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეთაში.

აღწერა
ხეთის წმინდა მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ტაძრის სიგრძე 17 მეტრია, ხოლო სიგანე 10.5 მეტრი. აშენებულია ადგილობრივი კირქვით, კუთხეები ამოყვანილია კარგად გათლილი მართკუთხა კვადრებით, კედლები კი ფლეთილი კირქვით. ტაძარს აქვს სამი კარი დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით, კარები კირქვის გათლილი ქვებით არის მოჩარჩოებული და აქვს დეკორატიული თაღები, ნათდება 7 სარკმლით, ორ-ორი აქვს ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებს და სამი აღმოსავლეთით საკურთხეველს, სარკმლებიც კარების მსგავსად მოჩარჩოებულია და დეკორატიული თაღით არის დამშვენებული. სახურავი შემოსაზღვრულია კირქვის კარნიზით.
ქვედა გორდის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქვედა გორდის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა გორდში.

აღწერა
ქვედა გორდის წმინდა გიორგის ეკლესია და წარმოადგენს საუკუნის პირველი ნახევრის დიდ დარბაზულ, შვერილაბსიდიან ეკლესიას. იგი საკმაოდ დაზიანებულია, ჩანგრეულია გადახურვა, სამშენებლო მასალად გამოყენებულია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვა, კირის დუღაბზე. წყობის თარაზულობა დაცულია. ეკლესიის დარბაზი სწორკუთხა ფორმისაა, რომელიც აღმოსავლეთით 5 წახნაგა აბსიდით ბოლოვდება. საკურთხეველი ვიწრო მხრებითაა გამოყოფილი. კედელში სამი სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთით, თაღოვანი ნიშია დატანილი. დარბაზის სარკმლები შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავულია. ანალოგიური ფორმისაა ეკლესიაში შესასვლელი სამივე კარიც.
მათხოჯის წმინდა ნინოს ეკლესია

მათხოჯის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ მათხოჯში.

აღწერა
მათხოჯის წმინდა ნინოს ეკლესია დარბაზული, შვერილაფსიდიანი ტაძარია, დასავლეთის სამრეკლოთი. ეკლესია ნაშენია თლილი კვადრებით, ღობის თარაზულობა დაცულია. სამრეკლოს პირველი სართული კარიბჭის ფუნქციას ასრულებს. დასავლეთ კედელში თაღოვანი კარია გაჭრილი. აღმოსავლეთით კი კარიბჭე ეკლესიას ფართო თაღით უკავშირდება. ჩრდილო და სამხრეთ კედლებში თაღოვანი სარკმლებია გაჭრილი. სამრეკლოს მეორე და მესამე სართულებზე ასვლა ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კედელთან მიდგმული ქვის კიბით შეიძლება. მეორე სართული კვადრატული გეგმის მქონე ოთახია, ბრტყელი გადახურვით. სამხრეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, კედლების ზედა ნაწილი მომრგვალებულია. მესამე სართული თაღებით გახსნილი წახნაგოვანი ფანჩატურია, რომელსაც შებრტყელებული გადახურვა აქვს. სამრეკლოს მეორე სართულის ჩრდილო და სამხრეთ ფასადზე, სარკმლის მაღლა რელიეფური ჯვრებია ჩასმული. ეკლესიის აფსიდა შვერილია, იგი იმეორებს საკურთხევლის შიდა ნახევარწრიულ ფორმას. სარკმლები თაღოვანია, შიდა კედლები ფლეთილი ქვითაა აყვანილი. ფასადზე, აფსიდის ჩრდილო ნაწილის წყობაში, ჩუქურთმიანი ქვაა ჩატანებული.