კაროლინ შუმეიკერი

კაროლინ ჯინ სპელმან შუმეიკერი (დ. 24 ივნისი, 1929 – გ. 13 აგვისტო, 2021) — ამერიკელი ასტრონომი და კომეტა შუმეიკერ–ლევის 9-ის თანააღმომჩენი. კაროლინმა აღმოაჩინა 32 კომეტა (იმ დროისთვის რეკორდი ერთ ინდივიდუალურ ადამიანზე ყველაზე მეტი აღმოჩენილი კომეტისთვის) და 500-ზე მეტი ასტეროიდი.

ისტორიაში, პოლიტიკურ მეცნიერებაში და ინგლისურ ლიტერატურაში ხარისხების მიღების შემდეგ, შუმეიკერს პლანეტარული მეცნიერების მიმართ მცირე ინტერესი ჰქონდა, სანამ გეოლოგ იუჯინ მერლ შუმეიკერს შეხვდებოდა და დაქორწინდებოდა. სპელმანის კარიერა ასტრონომიაში დაიწყო მაშინ, როდესაც კარგი სტერეოსკოპიული ხედვა აჩვენა — განსაკუთრებით ღირებული უნარი დედამიწასთან ახლოს მდებარე კოსმოსურ სივრცეში ობიექტების მოსაძებნად.

მიუხედავად იმისა, რომ კაროლინ ჯინის ხარისხები მეცნიერებაში არ იყო, ამ ვიზუალურმა უნარმა მოტივაცია მისცა კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტს დაექირავებინა შუმეიკერი როგორც სამეცნიერო ასისტენტი გუნდში, რომელსაც მეუღლე ხელმძღვანელობდა. შემდეგ ოჯახი გადავიდა ჩიკოში, კალიფორნიაში, სადაც სპელმანი და მისი ძმა რიჩარდი გაიზარდნენ. კაროლინმა ჩიკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში მიიღო ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხები ისტორიაში, პოლიტიკურ მეცნიერებაში და ინგლისურ ლიტერატურაში.

როდესაც შუმეიკერის ძმა სწავლობდა კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, იგივე ოთახში ცხოვრობდა ასპირანტი იუჯინ შუმეიკერი. კაროლინი პირველად იუჯინს 1950 წლის ზაფხულში შეხვდა ძმის ქორწილში.
შუმეიკერი 92 წლის ასაკში გარდაიცვალა, დაცემის შემდეგ, 2021 წლის 13 აგვისტოს.

კაროლინი საკუთარ თავს რეალურად მეცნიერად არასდროს მიიჩნევდა, თუმცა ქმრისგან გეოლოგიისა და ასტრონომიის დიდი რაოდენობის ცოდნა შეითვისა. ის პირდაპირი ხასიათის ადამიანი იყო, დაჯილდოებული უჩვეულოდ დიდი მოთმინებითა და შესანიშნავი იუმორის გრძნობით. იუპიტერზე შეჯახებებამდე, ერთმა რეპორტიორმა ჰკითხა, რა მოხდებოდა, თუ კომეტის ყველა ფრაგმენტი დედამიწას დაეცემოდა. „ჩვენ ყველანი მოვკვდებოდით,“ — უპასუხა მან. ინტერვიუერმა აუხსნა, რომ ეს საბავშვო პროგრამისთვის იყო, შემდეგ კი კითხვა თავიდან დაუსვა. კაროლინის მეორე პასუხი იყო: „ჩვენ ყველანი ძალიან ცუდად ვიქნებოდით.“
— დევიდ ჰ. ლევი

კარიერა
ქორწინებიდან მალევე, პირველი სამსახური, რომელიც კაროლინს ჰქონდა, იყო მეშვიდე კლასის მასწავლებელი.

იმავე წელს, შუმეიკერი ამერიკის შეერთებული შტატების გეოლოგიურ სამსახურში მოწვეულ მეცნიერად აიყვანეს ასტრონომიის განყოფილებაში, ხოლო 1989 წელს დაიწყო მუშაობა ჩრდილოეთ არიზონას უნივერსიტეტში ასტრონომიის კვლევით პროფესორად. 1980-იან და 1990-იან წლებში, შუმეიკერი იყენებდა პალომარის ობსერვატორიის ფართო ხედვის ტელესკოპით გადაღებულ ფირებს, სტერეოსკოპთან ერთად, რათა ეპოვა ობიექტები, რომლებიც უძრავი ვარსკვლავების ფონზე მოძრაობდნენ.

1988 წელს, შუმეიკერმა მიიღო რიტენჰაუსის მედალი რიტენჰაუსის ასტრონომიული საზოგადოებისგან.

1996 წელს, შუმეიკერს გადაეცა საპატიო დოქტორის ხარისხი ჩრდილოეთ არიზონის უნივერსიტეტისგან, ფლაგსტაფში, არიზონაში, და ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული აერონავტიკისა და კოსმოსური ადმინისტრაციის განსაკუთრებული სამეცნიერო მიღწევის მედალი.

გეილის კრატერში მდებარე „კაროლინ შუმეიკერის ფორმაციას“, რომელიც უფრო ფართო მაუნტ შარპის ჯგუფის ნაწილს წარმოადგენს, კაროლინის სახელი ეწოდა.
ეს ფორმაცია არის ქანების ფენა, რომელიც ქმნის შრეებს გლენ ტორიდონში — ფილოსილიკატური ქანების ფენაში, რომელიც ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო მარსის სამეცნიერო ლაბორატორიის როვერ „კიურიოსითისთვის“ ეოლის მონსზე ასვლის დროს.

აღმოჩენილი მცირე პლანეტების სია
2022 წლის მარტის მონაცემებით, შუმეიკერი ტაკეში ურატასთან ერთად იკავებს მე-80 ადგილს მცირე პლანეტების ცენტრის იმ სიაში, რომელიც ყველაზე მეტი აღმოჩენის მქონე ასტრონომებს აერთიანებს. 1980–1994 წლებში კაროლინმა 377 დანომრილი მცირე პლანეტა აღმოაჩინა.