მარიანო ოსპინა როდრიგესი

მარიანო ოსპინა როდრიგესი (დ. 18 ოქტომბერი, 1805 - გ. 11 იანვარი, 1885) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი და იურისტი, კოლომბიის კონსერვატიული პარტიის დამფუძნებელი და კოლომბიის პრეზიდენტი 1857-1861 წლებში.1

ბიოგრაფიული მონაცემები
ოსპინა დაიბადა 1805 წლის 18 ოქტომბერს გუასკაში, ახალი გრანადის ვიცე-სამეფოში. მისი მშობლები იყვნენ სანტიაგო ოსპინა და ურბინა როდრიგესი.
ოსპინა იყო პრეზიდენტის პედრო ნელ ოსპინას მამა და პრეზიდენტის მარიანო ოსპინა პერესის ბაბუა. იგი გარდაიცვალა მედელინში 1885 წლის 11 იანვარს. მისი ცხედარი დაკრძალეს სან პედროს სასაფლაოზე.

ადრეული წლები
თავდაპირველად სანტიაგო განათლებას ოჯახში, მშობლებისგან იღებდა. მოგვიანებით კი მის განათლებაზე პროფესორი ხოსე ფელიქს დე რესტრეპო ზრუნავდა, რომელიც მომავალ პრეზიდენტს კერძო გაკვეთილებს უტარებდა. 1827 წელს მარიანო ოსპინამ იურისპრედენციის მაგისტრის ხარისხი მიიღო ბოგოტას სან ბარტოლომეოსსკოლაში.

ოსპინას ტექნიკურ განათლებას ეკონომიკური განვითარებისა და ზოგადი სოციალური გაუმჯობესების მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად მიიჩნევდა.

სამხედრო კარიერა
იურიდიული ფაკულტეტის დამთავრებისთანავე, 1828 წელს ოსპინა შეუერთდა ინტელექტუალთა, იდეოლოგთა და პოლიტიკოსთა ჯგუფს, რომლებიც არ ეთანხმებოდნენ გენერალ სიმონ ბოლივარის იდეებს, რომელმაც თავი კოლომბიის დიქტატორად გამოაცხადა. შესაბამისად, ინტელექტუალების, სტუდენტებისა და სამხედრო ოფიცრების ამ ჯგუფმა დაგეგმა სახელმწიფო გადატრიალება ბოლივარის წინააღმდეგ. 1828 წლის 25 სექტემბრის ღამეს, მებრძოლებისა და სამხედრო ოფიცრების ელიტარული ჯგუფი თავს დაესხა სან კარლოსის სასახლეს (სამთავრობო სასახლე). ოსპინა იმ აჯანყებულებს შორის იყო, რომლებმაც სასახლეზე თავდასხმა განახორციელეს. სახელმწიფო გადატრიალება ჩაიშალა, ოსპინა ცოცხალი გადარჩა. ბოლივარის წინააღმდეგ ამ წარუმატებელი სახელმწიფო გადატრიალების მოვლენები კოლუმბიის ისტორიაში ცნობილია, როგორც „ნოჩე სეპტემბრინა“ (სექტემბრის ღამე).

„ნოჩე სეპტემბრინას“ შეთქმულთა უმეტესობა, მათ შორის გენერალი ფრანსისკო დე პაულა სანტანდერი, შეიპყრეს, გაასამართლეს და სიკვდილით დასაჯეს. ოსპინა ბოგოტადან გაიქცა ანტიოკიაში.

1829 წელს ოსპინა გენერალ ხოსე მარია კორდოვას არმიას შეუერთდა გენერალ ბოლივარის წინააღმდეგ ომში. გენერალი კორდოვა ბრძოლაში დაიღუპა და ოსპინა 1830 წლამდე ანტიოკიის სანტა როზა დე ოსოსის მთებში იმალებოდა. ანტიოკია გამოეყო კოლომბიას და დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადდა. მარიანო ოსპინა როდრიგესი სახელმწიფო მდივნად დაინიშნა.

პოლიტიკური კარიერა
1841 წელს ოსპინა შინაგან საქმეთა მინისტრის დაინიშნა, შემდეგ კი სახელმწიფო მდივნის თანამდებობა დაიკავა (1841–1845). შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას მან 1842 წელს განათლების განვითარების ყოვლისმომცველი გეგმა განახორციელა. როდრიგესმა განათლების მიმართულებით რესურსები გაზრდა და ეროვნული უნივერსიტეტების პროგრამები გაფართოვა.

კოლუმბიის კონსერვატიული პარტიის დამფუძნებელი
კოლუმბიის კონსერვატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, მარიანო როდრიგესი ასევე იყო პედაგოგი, ჟურნალისტი, იურისტი, პოლიტიკური ლიდერი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1848 წელს, მარიანო ოსპინამ ხოსე ეუსებიო კაროსთან ერთად დაწერა კონსერვატიული პარტიის ფუნდამენტური პროგრამა. ორივემ შექმნა გაზეთი სახელწოდებით „ “, რათა ხელი შეეწყოთ თავიანთი პოლიტიკური იდეების პოპულარიზაციისთვის.

ის იყო კონსერვატიული ძალების ერთ-ერთი ლიდერი 1851 წლის კოლუმბიის სამოქალაქო ომში.

პარლამენტის წევრი
1849 წელს ოსპინა აირჩიეს კონგრესში, ხოლო მოგვიანებით, 1854 წელს, მარიანო როდრიგესი ანტიოკიის შტატის გუბერნატორად დაინიშნა. რამდენიმე წლის შემდეგ, 1857 წელს, ოსპინა გახდა კოლუმბიის მე-14 პრეზიდენტი. მან თავისი პირველი ექსპერიმენტული პლანტაცია 1835 წელს, ფრედონიის მუნიციპალიტეტში, ანტიოკიაში დააარსა, სადაც ყავის მოყვანას სამეცნიერო ინტერესით მისდევდა. ოსპინას კვლევების შედეგად, კოლუმბიამ მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო ყავის, -ს სახეობის წარმოება დაიწყო.

პრეზიდენტობის შემდეგ, 1862 წელს, ის და მისი ძმა პასტორი ციხიდან (რომელიც დიქტატორ ტომას სიპრიანო დე მოსკერას მიერ იყო დაპატიმრებული) გაიქცნენ ემიგრაციაში. მათ თავი შეაფარეს გვატემალაში, სადაც დაიწყეს ყავის წარმოება. 1865 წლისთვის როდრიგესმა ყავის საწარმო გვატემალაში გააფართოვა და ამით ცენტრალურ ამერიკაში ყავის მოყვანის ერთ-ერთი პირველი მეწარმე გახდა.

ყავის წარმოების შესახებ თავისი გამოცდილებითა და ცოდნით, მარიანომ თავი მიუძღვნა კოლუმბიის ფერმერებსა და გლეხებს შორის ყავის მოყვანის პოპულარიზაციას. 1880 წელს მან დააარსა კოლუმბიის პირველი საჯარო უნივერსიტეტი და გამოაქვეყნა თავისი პირველი სახელმძღვანელოები „ყავის მოყვანის ეფექტური ტექნიკის“ შესახებ. ერმა ისარგებლა ოსპინას ძალისხმევით, კვლევითა და სწავლებებით. მისმა ცოდნამ, ხედვამ და შეუპოვრობამ ხელი შეუწყო ყავის მოყვანის კოლუმბიის მთავარ საექსპორტო კულტურად ჩამოყალიბებას, რამაც სამუდამოდ შეცვალა ქვეყნის ეკონომიკა.

1880 წელს, კოლუმბიის ეროვნულმა პრესამ გამოაქვეყნა ოსპინას მიერ დაწერილი ყავის მოყვანის პირველი ინსტრუქცია სახელწოდებით „ : “ (ყავის მოყვანა: ყველა ფერმერისთვის ხელმისაწვდომი ძირითადი ცნებები), რომელიც დაფუძნებული იყო მის ვრცელ კვლევასა და გამოცდილებაზე. ოსპინა როდრიგესმა თავისი ძალისხმევის დიდი ნაწილი სწავლებასა და სასარგებლო ცოდნის გავრცელებას მიუძღვნა. 1931 წელს, ყავის მწარმოებლებისთვის მეორე ინსტრუქცია გამოიცა მარიანო ოსპინა პერესის ხელმძღვანელობით.

1882 წელს, ოსპინამ და მისმა ორმა ვაჟმა, მარიანომ და ტულიომ, დააარსეს რამდენიმე მასშტაბური ყავის პლანტაც და მოაწყვეს ყავის გადამამუშავებელი ქარხნები და ობიექტები („“ ან „ “) ფრედონიაში, ანტიოკიაში. ამ პლანტაციებში შემოიღეს და ამოქმედდა პირველი მექანიკური საფქვავები და წისქვილები.