iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კლისთენე

კლისთენე შესაბამისად შეიცვალა საგვარეულო ფილეების მიხედვით არჩეული ოთხასთა საბჭო ხუთასთა საბჭოთი — ბულეთი (ყოველი ახალი ფილედან 50 კაცი). რეფორმა განხორციელდა ლაშქარშიც, მისი დაკომპლექტება დაიწყო ახალი ფილეების მიერ გამოყვანილი რაზმებისგან; დამტკიცდა ახალი სამხედრო კოლეგია 10 სტრატეგოსის შემადგენლობით, რაც მალე უმაღლესი სამთავრობო ორგანო გახდა. მოქალაქეებს შორის დემოკრატიული თანასწორობის განმტკიცებისათვის დაწესდა ახალი განსაკუთრებული პროცედურა — ოსტრაკიზმი („თიხის ნამტვრევების სასამართლო“), რომლის საშუალებითაც შესაძლებელი იყო სახალხო საბჭოზე მიეღოთ სახელმწიფოდან, 10 ან 5 წლით, იმ პოლიტიკოსის გაძევების გადაწყვეტილება, რომლის მზარდ გავლენას შეეძლო საფრთხე შეექმნა დემოკრატიული წყობილებისათვის. ამ გარდაქმნების მნიშვნელობა ძალზედ დიდი იყო: თუკი სოლონმა ათენში საფუძველი ჩაუყარა სამოქალაქო საზოგადოებას, კლისთენეს წყალობით მან მკაფიო დემოკრატიული ხაზი შეიძინა.
კაპისრეს ხიდი

კაპისრეს ხიდი — ხიდი თურქეთში, არჰავიდან დასავლეთით, მდინარე კაპისრეს ხეობაში.

ხიდი ორთაღოვანია და მისი ძირითადი ნახევარწრიული თაღის მხოლოდ მცირე სეგმენტია შემორჩენილი. მთლიანადაა დაცული ხიდის მეორე, ასევე ნახევარწრიული თაღი.
თაღებშორისი ბურჯი ქვათლილებითაა ნაგები და წყობა ისოდომურ სტილს წააგავს. ორივე თაღი დამატებითი ვიწრო სარტყელითაც იყო აღჭურვილი. დიდი თაღის მეორე ბურჯის არანაირი კვალი ახლა მდინარის მეორე ნაპირზე არ ჩანს. დიდი თაღის ქუსლი — 1,57 მ-ის სიმაღლის ქვათლილებით ნაგებ საყრდენს ეფუძნება.
ალკმეონიდები

ალკმეონიდები — ძველი ათენის არისტოკრატიული საგვარეულო. დიდ როლს თამაშობდა ათენის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ძვ. წ. 640 წელს ამ გვარის წარმომადგენელმა მეგაკლემ ქალღმერთ ათენას საკურთხეველთან გაჟლიტა კილონის მომხრეები. წმინდა ადგილის შებღალვისათვის ალკმეონიდები შერისხეს და ათენიდან განდევნეს. მხოლოდ სოლონის რეფორმების შემდეგ დააბრუნეს ისინი ათენში. ძვ. წ. საუკუნეში ისინი კვლავ მონაწილეობდნენ ათენის პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამიმდევრულად იბრძოდნენ ტირანიის წინააღმდეგ. პისისტრატემ კვლავ გააძევა ისინი და საბოლოოდ მხოლოდ პისისტრატეს მემკვიდრეთა დაცემის შემდეგ დაბრუნდნენ ათენში. ამ საგვარეულოს ეკუთვნოდა ცნობილი ათენელი რეფორმატორი კლისთენე, დედის მხრით კი — პერიკლე და ალკიბიადე.
მერაბ თავაძე

მერაბ თავაძე (დ. 29 ივლისი, 1942, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2017).

სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე, ხოლო 1979 წელს დაამთავრა ამავე ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი.

1996 წლიდან „სამეფო უბნის თეატრის“ დამფუძნებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. კინოკომპანია „იბერია-ფილმის“ პრეზიდენტი. დამდგმელი რეჟისორია ფილმების: „მთის ნოველა“ (1979), „მე დავბრუნდები“ (1982), „ბრავო, ალბერ ლოლიშ!“ (1987), „ხვეული კიბით“ (2001); სცენარის ავტორია ფილმების: „მე დავბრუნდები“ (1982), „ხვეული კიბით“ (2001); გადაღებულია ფილმებში: „თოჯინები იცინიან“ (რეზიკო, 1962), „ზღვის ბილიკი“ (დათო, 1962), „დრო იწურება განთიადისას“ (ტონი გარსი, 1965), „პიერი მილიციის თანამშრომელი“ (ანზორი, 1965), „მყუდრო სავანე“ (გივი, 1975), „ორშაბათი ჩვეულებრივი დღეა“ (გელაშვილი, 1984).

მერაბ თავაძის მეუღლე იყო მსახიობი იზა გიგოშვილი; მათი შვილია მსახიობი და რეჟისორი ნიკა თავაძე.

ჯილდოები
1979 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1982 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
2017 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
კიროვი (ონის მუნიციპალიტეტი)

კიროვი (ყოფ. ლესორა) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში. 1991 წლის 27 აპრილის საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დადგენილებით გამოეყო ჯავის რაიონს და გადაეცა ონის რაიონს.

2015 წელს ე. წ. სამხრეთ ოსეთში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების მიხედვით სოფელი გაყოფილია ორ ნაწილად: კიროვი და ლესორა. კიროვში ცხოვრობს 72 ადამიანი, ხოლო ლესორაში — 47.
კატერინა სკარპელინი

კატერინა სკარპელინი (იტალ. ;  29 ოქტომბერი, 1808, ფოლინიო —28 ნოემბერი, 1873, რომი) —იტალიელი ასტრონომი და მეტეოროლოგი.

ბიოგრაფია
კატერინა სკარპელინი დაიბადა ფოლინიოში 1808 წლის 29 ოქტომბერს. 18 წლის ასაკში გადავიდა რომში. სკარპელინის გვარი ცნობილი გახლდათ მეცნიერებაში შეტანილი წვლილით. გვარის ყველაზე გამოჩენილი წარმომადგენელი იყო კატერინას ბიძა და ნათლია, ასტრონომი ფელიჩიანო სკარპელინი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ქვეყანაში ერთ-ერთი პირველ ობსერვატორიას საპიენცის უნივერსიტეტში.

კატერინამ ადრეული ასაკიდანვე გამოავლინა ინტერესი მეცნიერების მიმართ. გოგონა, რომელიც  კაპიტოლიუმის ბორცვზე ობსერვატორიის მახლობლად ცხოვრობდა, განსაკუთრებით  ასტრონომიით იყო დაინტერესებული. სქესის გამო კატერინას ოფიციალურად არ შეეძლო უნივერსიტეტში ჩაბარება, მაგრამ ბიძამ  საპიენცის უნივერსიტეტის სტუდენტებთან ერთად ასწავლა ასტრონომიული ინსტრუმენტების მართვა. ამ გაკვეთილების დროს კატერინამ გაიცნო თავისი მომავალი მეუღლე, ერასმუს ფაბრი, რომელმაც ქორწილის შემდეგ ცოლის გვარი მიიღო.

ოცი წლის ასაკიდან გარდაცვალებამდე კატერინა აქტიურად იყო დაკავებული სამეცნიერო საქმიანობით. 1847 წელს იგი გახდა ჟურნალ -ს რედაქტორი რომში, სადაც აქვეყნებდა სტატიებს სხვადასხვა თემებზე.

იგი დღეში ექვსჯერ იწერდა დაკვირვების შედეგებს, რომლებსაც შემდეგ აქვეყნებდა -ში და საფრანგეთის მეტეოროლოგიური საზოგადოების ახალი ამბების ბიულეტენში. სკარპელინის პუბლიკაციები ასტრონომიულ თემებზე ეხებოდა კომეტებსა და მეტეორებს; 1854 წელს მან აღმოაჩინა ახალი კომეტა.

მან ასევე შეადგინა მეტეორების პირველი კატალოგი იტალიაში და გახლდათ ერთადერთი ასტრონომი რომში, რომელმაც დააკვირდა 1866 წლის ლეონიდის მეტეორების წვიმას. გარდა ამისა, სკარპელინი წერდა სტატიებს მზის ლაქების პერიოდულობის, სატურნის რგოლების შესახებ და გამოთქვამდა საკუთარ ჰიპოთეზას პლანეტების ფორმირებისა და ციური მექანიკის შესახებ.

ასტრონომიის გარდა, კატერინა სკარპელინი დაინტერესებული იყო ელექტროენერგიისა და მაგნეტიზმის ფენომენებით. 1853 წელს მან გამოაქვეყნა სტატია კუნთების შეკუმშვის დროს სუსტი ელექტრული დენის შესახებ.

1856 წელს მეცნიერმა კაპიტოლიუმის ობსერვატორიაში მოაწყო მეტეოროლოგიური და ოზონომეტრიული სადგური, რომლის საქმიანობასაც შეადგენდა მდინარე ტიბრის ჰიდრომეტრული და ჰიდროთერმული გაზომვები. შედეგები ქვეყნდებოდა ოზონომეტრიული და მეტეოროლოგიური დაკვირვებების სპეციალურ ბიულეტენში. ოზონის დონის გაზომვით, მან დაასკვნა საპირისპირო კავშირი ჰაერში ამ გაზის კონცენტრაციასა და რომში ქოლერის ეპიდემიის გავრცელებას შორის 1867 წელს.

1864 წელს  პაოლო პერენთან ერთად  გამოაქვეყნა ერთობლივი კვლევა იმ წლის თებერვალში ქვიშის ქიმიურ ანალიზზე, რომელიც ძლიერმა ქარმა მიიტანა საჰარის უდაბნოდან რომში.

სკარპელინის პუბლიკაციამ მიწისძვრებზე მთვარის გავლენის შესახებ მოსკოვის საიმპერატორო  ნატურალისტთა საზოგადოებისგან, ვენის სამეფო გეოლოგიურ ინსტიტუტისა და სხვა უცხოური საზოგადოებებისგან მაღალი შეფასებები დაიმსახურა.

კატერინა სკარპელინი გარდაიცვალა 1873 წლის 28 ნოემბერს რომში 65 წლის ასაკში.

ჯილდოები
1872 წელს იტალიის განათლების სამინისტრომ მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისთვის კატერინა სკარპელინი ვერცხლის მედალით დააჯილდოვა.
ვენერას ერთ-ერთ კრატერს კატერინა სკარპელინის სახელი ეწოდა.

სამეცნიერო ჟურნალები
სამეცნიერო მიმოწერა
ოზონომეტრულ-მეტეოროლოგიური დაკვირვებების ბიულეტენი
დემიკო ლოლაძე

დიმიტრი (დემიკო) ლოლაძე (დ. 1944) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიისა და იურიდიული ფაკულტეტები. გამოცემული აქვს ხუთ ათეულზე მეტი წიგნი და კრებული, მათ შორის: „შოთა იამანიძე“, „მიხეილ მესხი“, „სლავა მეტრეველი“, „ვლადიმერ ბარქაია“, „სერგო კოტრიკაძე“, „გივი ჩოხელი“, „ბორის სიჭინავა“, „ილია დათუნაშვილი“, „მურთაზ ხურცილავა“, „ვიტალი დარასელია“, „ალექსანდრე ჩივაძე“, „ოთარ გაბელია“, „ნოდარ ახალკაცი“, „სერგო კუტივაძე“, „ძმები ნოდიები“, „სახელოვანი ორმოცდაათიანელები“, „ბორის პაიჭაძე“ (ოთარ გაგუასთან ერთად), „ვაჟა აზარაშვილი“, „დიუსელდორფის რაიინშტადიონზე“,„ფეხბურთი ნახატებსა და შარჟებში“. ფოტოალბომები: „მიხეილ კვირიკაშვილი“, „კონსტანტინე შანიძე“, „დავით ყიფიანი“, „1985 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი ფეხბურთში იუნიორთა შორის“, „დიუსელდორფი-თბილისი ოცი წლის შემდეგ“, „დრო და ადამიანები“ ( და ნაწილი), „ჩვენ ვნახეთ პელე, მხოლოდ 12 წუთით კი გარინჩა“ და სხვა. ორი კრებული მიუძღვნა ქვეყნის ეროვნულ გმირს ჟიული შარტავას.

ჯილდოები
1999 — ღირსების ორდენი ახალგაზრდობის აღზრდა-განათლებაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და სპორტულ ჟურნალისტიკაში ნაყოფიერი შემოქმედებითი მოღვაწეობისათვის
სპორტის დამსახურებული მუშაკი
იაკობ გოგებაშვილის სახელობის მედალი
გიორგი ნიკოლაძის სახელობის მედალი
იაკობ გოგებაშვილის სახელობის მედალი
თბილისზე მზრუნველის წოდება
თბილისის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი
ჰაიდარ აბაშიძის სახელობის პრემია
ტბელ აბუსერიძის სახელობის პრემია
მიხეილ კაკაბაძის სახელობის პრემია
დავით აღმაშენებლის სახელობის პრემია
იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია
მემედ აბაშიძის სახელობის პრემია
სერგეი მესხის სახელობის პრემია
ნიკო ნიკოლაძის სახელობის პრემია
საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი
2017 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
2018 — ღირსების ორდენი საქართველოში ფეხბურთის განვითარების საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის მაღალპროფესიული ჟურნალისტური და პუბლიცისტური საქმიანობისათვის
ვაჟა დურგლიშვილი

ვაჟა დურგლიშვილი (დ. 9 მაისი, 1948, დაბა ახალგორი, ახალგორის რაიონი) — ქართველი კომპოზიტორი. მოყვარული მხატვარი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1990). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2017).

1968-1973 წლებში სწავლობდა თბილისის საესტრადო სასწავლებელში, ხოლო 1979-1983 წლებში - თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში მუსიკა-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1972 წლიდან იყო თბილისის პიონერთა სასახლის პედაგოგი. თანამშრომლობს საესტრადო ანსამბლებთან: „ორერა“, „დიელო“, „რერო“, „ციცინათელა“, „ლალე“, „ჯორჯია“. ვაჟა დურგლიშვილის საბავშვო სიმღერები შედის ანსამბლების - „მზიური“, „მთიები“, „ლახტი“, „ნერგები“, „ბასტი-ბუბუ“ რეპერტუარში; მისი თხზულებები: საესტრადო, საბავშვო სიმღერები (500-მდე), მიუზიკლი „თავქარიანები“ (2002, დაიდგა მუსიკალური კომედიისა და დრამის თეატრში, ლიბრეტო და რეჟისურა ზ. კახიანის), საბავშვო ოპერა-რევიუ „სათაგური“ (1982, ვაჟა-ფშაველას მიხედვით, ლიბრეტო გ. ჭიჭინაძის, რეჟისურა გ. დეისაძის, გადაღებულია კინო-ფილმი). კამერულ-ინსტრუმენტული: საფორტეპიანო, სავიოლინო, ფლეიტის, ქსილოფონის, არფის პიესები (2009-2010). 1975 და 1983 წელს ფირმა „მელოდიამ“, გამოსცა მისი ორი საავტორო ფირფიტა-გიგანტი, რომელთა ტირაჟმა მილიონს გადააჭარბა. გამოცემული აქვს 4 ალბომი: „პოპულარული სიმღერები“, „შენ გიმღერი“, „საბავშვო სიმღერები“, „სალაღობო“.
თეაგენე

თეაგენე (; ძვ. წ. საუკუნე) — ბერძნული პოლისის მეგარის ტირანი. ძველი საბერძნეთის „უფროსი“ ტირანიის წარმომადგენელი. სავარაუდოდ, როგორც მხედართმავარმა პოპულარობა მოიპოვა ათენთან ომის დროს კუნძულ სალამინისთვის, სადაც მეგარელი ახალმოშენეები გადასახლდნენ. დემოსის მხარდაჭერაზე დაყრდნობით, რომელმაც მას პირადი დაცვა გამოუყო, ძვ. წ. საუკუნის შუა ხანებში ხელისუფლებას ჩამოაშორა მმართველი არისტოკრატია. თავისი ქალიშვილი მიათხოვა წარჩინებულ ათენელს — კილონს და ათენში ხელისუფლების ხელში ჩასაგდებად წარუმატებელი მცდელობის დროს ცდილობდა მისთვის დახმარება გაეწია. თეაგენეს უკავშირდება წყალსადენის აშენება, რომლის საშუალებითაც წყალი წყაროდან ქალაქის დიდ წყალსაცავში ჩაედინებოდა; ამ წყალსაცავის ნაშთები დღემდეა შემორჩენილი. ბოლოს იძულებული გახდა მეგარიდან გაქცეულიყო.
საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმება

საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმება (სრულად ასოცირების შესახებ შეთანხმება ერთი მხრივ ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებსა და მეორე მხრივ, საქართველოს შორის) — საქართველოს ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულება.

მოლაპარაკებები ასოცირების შესახებ შეთანხმებაზე ოფიციალურად დაიწყო 2010 წლის ივლისში და დასრულდა 2013 წლის ივლისში. შეთანხმების პარაფირება მოხდა 2013 წლის 29 ნოემბერს, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ვილნიუსის სამიტის ფარგლებში. მას ხელი მოეწერა 2014 წლის 27 ივნისს ბრიუსელში (ძალაში შევიდა 2016 წლის 1 ივლისიდან). ამ შეთანხმების გაფორმების პერსპექტივა გაიხსნა აღმოსავლეთ პარტნიორობის ინიციატივით და ჩაანაცვლა 1996 წელს ხელმოწერილი პარტნიორობისა და თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმება.

ასოცირების შესახებ შეთანხმება არის საქართველოს ევროკავშირთან დაახლოების სამოქმედო გეგმა, რომელიც ქვეყნის პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური ცხოვრების თითქმის ყველა სფეროს მოიცავს. ის, აგრეთვე, მოიცავს ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის სივრცის კომპონენტს ( - ) და ითვალისწინებს ევროკავშირთან დაახლოების მნიშვნელოვან კონკრეტულ მექანიზმებს.

ასოცირების შესახებ შეთანხმება მიზნად ისახავს ევროკავშირთან პოლიტიკურ ასოცირებასა და ეტაპობრივ ეკონომიკურ ინტეგრაციას. შეთანხმებაში აღიარებულია საქართველოს ევროპული მისწრაფებები და ევროპული არჩევანი, აღნიშნულია, რომ ის საერთო ღირებულებები, რომლებსაც ეფუძნება ევროკავშირი – დემოკრატია, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვა და კანონის უზენაესობა ასევე წარმოადგენს პოლიტიკური ასოცირებისა და ეკონომიკური ინტეგრაციის ქვაკუთხედს. ასოცირების შესახებ ხელშეკრულება აღიარებს საქართველოს ევროპულ მისწრაფებებს.

შეთანხმებაში გამოხატულია სრული პატივისცემა საქართველოს დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობისა და საერთაშორისოდ აღიარებული საზღვრების ურღვეობის პრინციპების მიმართ. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა კონფლიქტის შემდგომი რეაბილიტაციისა და შერიგებისადმი მიმართული ძალისხმევის ერთობლივ ხელშეწყობას. კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარება იქნება როგორც მხარეთა შორის, ასევე სხვა შესაბამის საერთაშორისო აქტორებთან, პოლიტიკური დიალოგის ერთ-ერთი მთავარი თემა (ასოცირების შესახებ შეთანხმების თავდაპირველი პროექტი არ ითვალისწინებდა ცალკე მუხლს კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების თაობაზე და ეს მუხლი გაჩნდა საქართველოს მხრიდან მომლაპარაკებელი დელეგაციის ძალისხმევის შედეგად).
თენგიზ უთმელიძე

თენგიზ უთმელიძე (დ. 24 მაისი, 1938, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე, ჟურნალისტი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018).

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ჟურნალისტიკა).

ქართული ხალხური ცეკვები შეისწავლა ჯერ მ. რაქვიაშვილთან, შემდეგ თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში რევაზ ჭოხონელიძის ხელმძღვანელობით. 1957 წლიდან ილიკო სუხიშვილისა და ნინო რამიშვილის მიწვევით გახდა საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის სოლისტი. განსაკუთრებული აღიარება მოუტანა ცეკვამ „ქართული“, რომელსაც ნინო რამიშვილთან ერთად ასრულებდა. 1962–1970 წლებში იყო „საქინფორმისა“ და გაზეთ „კომუნისტის“ სპეც კორესპონდენტი საზღვარგარეთ. ღვაწლი მიუძღვის „სუხიშვილების“ ანსამბლის ისტორიის შექმნაში. შექმნა ანსამბლის საგასტროლო ცხოვრების ამსახველი უნიკალური ფოტომატიანე. 1972–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირში. 1974–1988 წლებში — საქართველოს სსრ უმაღლესი და სპეციალური განათლების სამინისტროში. 1988–1989 წლებში — სახალხო განათლების სამინისტროში. 1989–2001 წლებში საქართველოს სსრ კულტურის სამინისტროში. 2001 წლიდან არის საქართველოს ქორეოგრაფიულ მიოღვაწეთა საერთო–ეროვნული კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, 2004 წლიდან თავმჯდომარე, პარალელურად საქართველოს თეატრის, კინოს, მუსიკისა და ქორეოგრაფიის მუზეუმში, ქორეოგრაფიული განყოფილების გამგე. ავტორია მრავალი პუბლიკაციის, რეპორტაჟის, მხატვრულ–დოკუმენტური ნოველის, ბროშურის; გადაღებული აქვს დოკუმენტური ტელეფილფილმი საქართველოს ცეკვის აკადემიური ანსამბლის გასტროლების შესახებ. არაერთი კონკურსისა და ფესტივალის მოთავე და ორგანიზატორია. 2005 წელს დააარსა „ქართული ქორეოგრაფიის დღე“ (ყოველწლიურად 11 ივნისი). მონაწილეობდა კინოფილმში „ეთერის სიმღერა“ (1956, აბესალომი, რეჟისორი სიკო დოლიძე). გასტროლები: მსოფლიოს 65 ქვეყანა ანსამბლთან ერთად.

ჯილდოები
1966 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1996 — ღირსების ორდენი (ქართული ქორეოგრაფიული ხელოვნების განვითარებაში, მისი პოპულარულიზაციის საქმეში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა, და ნაყოფიერი მოღვაწეობისათვის)
გაიოზ კანდელაკი

გაიოზ კანდელაკი (დ. 27 ივნისი, 1945, თბილისი) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი. მუსიკალურ ღონისძიებათა დამაარსებელი და ორგანიზატორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018).

1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (ავტოინჟინერი), ხოლო 1976 წელს მოსკოვის ხელოვნების მუშაკთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტი.

1968-1971 წლებში დააარსა საქართველოს ახალგაზრდული შემოქმედების კლუბი, იყო მისი პრეზიდენტი. 1974-1977 წლებში თეატრ „მეტეხი“-ს დირექტორი. 1978-1980 წლებში — საკავშირო და საერთაშორისო ჯაზ-როკ ფესტივალის დამაარსებელი და ორგანიზატორი. 1989 წელს სსრკ-ში პირველი ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი (თბილისში, „“-თან ერთად). 1977-1982 წლებში საქართველოს ფილარმონიის დირექტორი. 1977-1982 წლებში — ჯაზ-ფესტივალის ჟიურის წევრი (თბილისი, ვარშავა, ზამოშნი, პოლონეთი). 1982-1987 წლებში თბილისის გრამფირფიტების ჩამწერი სტუდია „მელოდია“-ს დირექტორი. 1987-2006 წლებში თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის გენერალური დირექტორი, პარალელურად მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მთავარი კონსულტანტი, ამავე წლიდან მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალის „საჩუქარი“ იდეის ავტორი, დამაარსებელი, პროდიუსერი. თბილისის ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი, „ისტერნ-პრომოუშენის“ მრჩეველი. 1997 წლიდან თბილისის მუნიციპალური სახელმწიფო ორკესტრის „ბიგ-ბენდი“-ს დამაარსებელი და მთავარი კონსულტანტი. 2006 წლიდან რადიო 104.3 „სინდიკატი“-ს მუსიკალური რეპერტუარის ავტორი. ვარშავის საერთაშორისო ფესტივალის „ჯაზ-ჯამბორეს“ ვერცხლის მედალის მფლობელი (1980).

ჯილდოები
2000 — ღირსების ორდენი
საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
მაია მანია

მაია მანია (დ. 1957, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე. არქიტექტურის ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი, პროფესორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018).

გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის კვლევის ეროვნული ცენტრის მთავარი მეცნიერ თანამშრომელი. მაია მანიას სამეცნიერო კვლევის სფეროა თბილისის და სხვა ქართული ქალაქების საერო არქიტექტურა. თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის განყოფილების ასოცირებული პროფესორი, 2005 წლიდან აკადემიაში მიჰყავს თბილისისა და სხვა ქართული ქალაქების არქიტექტურის ისტორიის კურსი. საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდის ექსპერტ-არქიტექტორი. ბეთლემის უბნის კონსერვაციის გეგმა-ჩარევის სახელმძღვანელო პრინციპები, მეცნიერ-კონსულტანტი, პროექტი დაამუშავა საქართველომ, -ს კულტურული მემკვიდრეობის დივიზიის და ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაფინანსებით (2005).
კონსტანტინე მარდალეიშვილი

კონსტანტინე მარდალეიშვილი (დ. 1 იანვარი, 1945, თბილისი) — ქართველი ექიმი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018).

1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიურ ფაკულტეტი.

1967-1970 წლებში მუშაობდა დაღესტნის ავტონომიური რესპუბლიკის დაბა კოჩუბეიში ექიმ-სტომატოლოგად, 1970-1974 წლებში იყო მოსკოვის სტომატოლოგიის ცენტრალური სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი ყბა-სახის ქირურგიის სპეციალობით, 1974-1976 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტი, 1976-1984 წლებში — მოსკოვის მეცნიერებათა აკადემიის საკავშირო ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის თავისა და კისრის სიმსივნეების განყოფილების დოქტორანტი (1980-1984). 1984 წლიდან საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის თავისა და კისრის სიმსივნეების განყოფილების ხელმძღვანელი, 1997-2011 წლებში მის მიერ დაარსებული „ქართულ-გერმანული სპეციალიზებული ონკოლოგიური კლინიკის“ ხელმძღვანელი, 1999-2000 წლებში სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ონკოლოგიის კათედრის პროფესორი. 2000-2006 წლებში სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ონკოლოგიის კათედრის გამგე, კითხულობდა საგანს: ზოგადი ონკოლოგია. 2006-დან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტის თავისა და კისრის ონკოლოგიური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, სრული პროფესორი. კითხულობს საგანს: პირის ღრუს, თავისა და კისრის ავთვისებიანი სიმსივნეების დაავადებათა კლინიკა, დიაგნოსტიკა და მკურნალობა. 2012-დან დღემდე მრავალპროფილური ონკოლოგიური კლინიკის - „ონკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი“-ს ხელმძღვანელი. 3 წიგნის და 200-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი.

ჯილდოები
1998 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია — მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება) საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა დარგში 1982-1994 წლებში გამოქვეყნებულ შრომათა ციკლისათვის „რეკონსტრუქციულ - აღდგენითი ოპერაციები ონკოლოგიაში“
თემურ ჩალაბაშვილი

თემურ ჩალაბაშვილი (დ. 12 ნოემბერი, 1951, სოფ. ძველი ანაგა, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი — გ. 27 დეკემბერი, 2023) — ქართველი მწერალი, პოეტი, ჟურნალისტი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018). საქართველოს მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე 2018 წლიდან. საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის წევრი.

1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

ლექსის წერა მესამე კლასიდან დაიწყო. მისი ლექსები პერიოდულად რაიონულ გაზეთებში იბეჭდებოდა. შემდეგ ლიტერატურულ ჟურნალ „დროშა“-ში. მისი პოეტური ნათლობა რესპუბლიკურ პრესაში აქედან დაიწყო. ასევე, უნივერსიტეტის ჟურნალ „პირველ სხივში“, დამწყებ მწერლებთან ერთად (მოყოლებული ნოდარ დუმბაძის თაობიდან) იღებდა მონაწილეობას. იყო თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის სამეცნიერო ლაბორატორიის მეცნიერ თანამშრომელი. მუშაობდა გამომცემლობის სახელმწიფო კომიტეტში უფროს რედაქტორად, გამომცემლობა „მერანი“-ს განყოფილების გამგედ. გამოცემული აქვს ოთხი კრებული: „მზე მამულის კვამლში“, „სანთელი“, „პოეტის ასი ლექსი“ , „დაგიჩოქებენ ჩემი ლექსები“.

გარდაიცვალა 2023 წლის 27 დეკემბერს, 72 წლის ასაკში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად.

ჯილდოები
ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემია
გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია
საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი
2011 — პრემია „საგურამო“ პოეზიაში
2023 — ლიტერატურული პრემია „მუზა“ „ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის“
პისისტრატე

პისისტრატე (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 600 — გ. ძვ. წ. 527) — ათენის ტირანი ძვ. წ. 560–527 წლებში (ხანგამოშვებით), ე.წ. უფროსი ტირანიის ერთ-ერთი ყველაზე გამოკვეთილი წარმომადგენელი. არისტოკრატიული საგვარეულო, რომელსაც მიეკუთვნებოდა პისისტრატე, წარმოშობილი იყო პილოსიდან ათენში ჩასული ნელეიდების სამეფო საგვარეულოდან.

პისისტრატემ დაიახლოვა ათენის არისტოკრატიის ლოიალური წარმომადგენლები; მოწინააღმდეგეებს ქონება (უპირველეს ყოვლისა მიწები) ჩამოართვა და მომხრეებსა და მცირე მიწათმფლობელებს დაუნაწილა. მრავალი დიდგვაროვანი დევნილობაში აღმოჩნდა. პისისტრატეს დროს განმტკიცდა მცირე და საშუალო მიწათმფლობელთა ფენა, გლეხებზე გაიცემოდა შეღავათიანი სესხები.

საგარეო პოლიტიკაში მხარს უჭერდა მეგობრულ ურთიერთობებს არგოსთან, თესალიასთან, თებესთან, სპარტასთან, კუნძულ ნაქსოსთან. მფარველობდა აპოლონის ტაძარს კუნძულ დელოსზე. ისწრაფვოდა რიგი საყრდენი პუნქტების შექმნისკენ, რათა ეკონტროლებინა მარცვლეულის შემოტანა ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთიდან საბერძნეთში (სიგეიონი, თრაკიის ქერსონესი). პისისტრატეს სიკვდილის შემდეგ ხელისუფლება მემკვიდრეობით მიიღეს მისმა ვაჟებმა ჰიპიამ და ჰიპარქემ. პისისტრატეს მიერ ათენში დამყარებული ტირანია გაგრძელდა ძვ. წ. 510 წლამდე.
პილოსი

პილოსი — ქალაქი საბერძნეთში, პილოს-ნესტოროსის დიმის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2345 მცხოვრები (2011). აქაველთა ძველი ქალაქია. ბერძნულ მითოლოგიასა და ჰომეროსის პოემებში მოხსენიებულია როგორც მეფე ნესტორის რეზიდენცია.

ძველი ნაქალაქარი თანამედროვე ქალაქიდან ჩრდილოეთით 17 კმ-შია, მესენიის (პელოპონესი) სანაპიროზე. ამ ადგილას დასახლება არსებობდა ძვ. წ. – ათასწლეულების მიჯნაზე. – საუკუნეებში პილოსი ადგილობრივი აქაველი მმართველების რეზიდენცია იყო. არქეოლოგიური ძეგლები მდებარეობს ადგილ ანო-ენგლიანოსში (ეპანო-ენგლიანოსში). 1938–1939 წლებში ბერძენი არქეოლოგის კ. კურუნიოტისის გათხრების შედეგად, რომელშიც ასევე მონაწილეობდა ამერიკელი არქეოლოგი კარლ უილიამ ბლეგენი და სხვები, და აგრეთვე ბლეგენის ხელმძღვანელობით 1952–1966 წლებში (შესვენებებით) ჩატარებული არქეოლოგიური სამუშაოების დროს აღმოჩენილია მიკენური კულტურის ერთ-ერთი უდიდესი სასახლის მნიშვნელოვანი ნაწილი; კომპლექსის შემადგენლობაშია დარბაზები, სახელოსნოები, სააბაზანოები, საკუჭნაოები, კანალიზაცია, საზეიმო სათავსოები მეგარონით და ა.შ. (ე.წ. ნესტორის სასახლე; აგებულია ძვ. წ. საუკუნეში, ხანძარმა შეიწირა დაახლ. ძვ. წ. 1200 წელს), ზოგიერთი ნაგებობის კედლები მოხატული იყო მდიდარი ფრესკული ფერწერით. ასევე აღმოჩენილია სასახლეზე გარშემორტყმული ქალაქის ნაწილი, მ.შ. სასახლემდელი ნაგებობები, ჭიშკარი, აკროპოლისის თავდაცვითი კედლის ნაწილი. ქალაქგარეთ აღმოჩენილია სამეფო საფლავები თოლოსებში და მოქალაქეთა ნეკროპოლი. არქეოლოგიურ მასალას შორისაა კერამიკა, შრომის იარაღები, ძვირფასი ლითონებისა და ბრინჯაოს მოსართავები, ასევე მრავალი ფირფიტა -ხაზოვანი დამწერლობის ჩანაწერებით, რომლებიც ამტკიცებენ მაიკლ ვენტრისის მიერ ამ დამწერლობის გაშიფრის სისწორეს.