iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
G7-ის 45-ე სამიტი

7-ის 45-ე სამიტი, დიდი შვიდიანის ორმოცდამეხუთე სამიტი (; 24-26 აგვისტო, 2019) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა საფრანგეთის ქალაქ ბიარიცში, ოტელ დიუ-პალეში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს) და რუსეთი (1997 წლიდან 2014 წლის მარტამდე). როდესაც შვიდმა დამფუძნებელმა ქვეყანამ გადაწყვიტა მე-40 სამიტის ჩატარება რუსეთის გარეშე, მაშინ ის გახდა „დიდი შვიდეულის მე-40 სამიტი“. ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

7-ის 45-ე სამიტი პირველი იყო გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის ბორის ჯონსონისა და ბოლო — იაპონიის პრემიერ-მინისტრის შინძო აბესა, იტალიის პრემიერ-მინისტრის ჯუზეპე კონტესა და ევროკავშირი საბჭოს პრეზიდენტი დონალდ ტუსკისათვის.

დიდი შვიდიანის ორმოცდამეხუთე არაოფიციალური სამიტის ძირითადი წევრები იყვნენ:

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
მოწვეული სტუმრები (სახელმწიფოები)

მოწვეული სტუმრები (საერთაშორისო ორგანიზაციები)
G7-ის 46-ე სამიტი

7-ის 46-ე სამიტი, დიდი შვიდიანის ორმოცდამეექვსე სამიტი — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო 2020 წლის 10-12 ივნისს, აშშ-ის ქალაქ კემპ-დევიდში. თუმცა, სამიტი ჩაიშალა -19-ის პანდემიის გამო. 2012 წელს კემპ-დევიდში გაიმართა 8-ის 38-ე სამიტი.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს) და რუსეთი (1997 წლიდან 2014 წლის მარტამდე). როდესაც შვიდმა დამფუძნებელმა ქვეყანამ გადაწყვიტა მე-40 სამიტის ჩატარება რუსეთის გარეშე, მაშინ ის გახდა „დიდი შვიდეულის მე-40 სამიტი“. ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
დიდი შვიდიანის ორმოცდამეექვსე არაოფიციალური სამიტის ძირითადი წევრები იყვნენ:
ტარაგონის მუნიციპალიტეტები

ტარაგონის პროვინცია შედის კატალონიის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 184 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ტარაგონის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან ათ კომარკაში: ალტ-კამპი (23 მუნიციპალიტეტი), ბაშ-კამპი (28), ბაშ-პენედესი (14), ბაშ-ებრე (14), კონკა-დე-ბარბერა (22), მონტსია (12), პრიორატი (23), რიბერა-დ’ებრე (14), ტარაგონესი (22), ტერა-ალტა (12).

ტარაგონის პროვინციის ფართობია 6303 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 816 772 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ტარაგონა, რომელიც მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდია ტორტოსა (218,45 კმ²), ხოლო პატარაა — ელ-როურელი (2,28 კმ²).

მუნიციპალიტეტების სია
რუკა
G7-ის 47-ე სამიტი

7-ის 47-ე სამიტი, დიდი შვიდიანის ორმოცდამეშვიდე სამიტი (; 11-13 ივნისი, 2021) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა გაერთიანებულ სამეფოში, ინგლისის ქალაქ კორნუოლში, სასტუმრო -ში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს) და რუსეთი (1997 წლიდან 2014 წლის მარტამდე). როდესაც შვიდმა დამფუძნებელმა ქვეყანამ გადაწყვიტა მე-40 სამიტის ჩატარება რუსეთის გარეშე, მაშინ ის გახდა „დიდი შვიდეულის მე-40 სამიტი“. ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

დიდი შვიდიანის ორმოცდამეშვიდე არაოფიციალური სამიტის ძირითადი წევრები იყვნენ:

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
მოწვეული სტუმრები (სახელმწიფოები)
სომხური საეკლესიო არქიტექტურა

სომხური საეკლესიო არქიტექტურა — არქიტექტურული სტილი, რომელიც ჩამოყალიბდა სომხური ეკლესიების მშენებლობის პროცესში, ქრისტიანობის აპოსტოლური ხანის შემდეგ, სომხეთის მთიანეთზე ჯერ კიდევ საუკუნეში. აღნიშნული სტილი განვითარდა ბოლო 1900 წლის განმავლობაში.

პროფესორ დიკრან კუიმჯიანის (.. სომხური კვლევების მიმართულებით, კოლუმბიის უნივერსიტეტი) თქმით, სომხური ეკლესიური არქიტექტურის უნიკალური ეროვნული სტილი ჩამოყალიბდა საუკუნის ბოლოს ან საუკუნის დასაწყისში. სავარაუდოდ, სწორედ სომხურმა არქიტექტურულმა სტილმა შეიძინა პირველი ეროვნული ხასიათი ქრისტიანულ არქიტექტურაში — ბევრად უფრო ადრე, ვიდრე ჩამოყალიბდებოდა ბიზანტიური, რომანული, გოთიკური, ან ნაკლებად ცნობილი ეთიოპიური, სკანდინავიური და სლავური სტილები.

ხასიათი
ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადებამ სომხეთში, 300 წელს, მნიშვნელოვანი წინსვლა გამოიწვია სომხური არქიტექტურის განვითარებაში. პირველი სომხური ეკლესიები აშენდა წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის ბრძანებით და ხშირად მდებარეობდა წარმართული ტაძრების ადგილას — და ზოგჯერ ისინი ბაძავდნენ წინაქრისტიანული სომხური არქიტექტურის ელემენტებს.

სომხურ ეკლესიებს განსაკუთრებით ახასიათებთ რამდენიმე გამორჩეული მახასიათებელი, რომლებიც საერთო სტილისტურ ნიშნებს ქმნიან:

წვეტიანი გუმბათები, რომლებიც მოგვაგონებს დიდი არარატის ვულკანურ კონუსს. კონუსური ან ნახევარკონუსური, რადიულად დაყოფილი გუმბათი შენდება ქვის თაღოვან გადახურვაზე და ეყრდნობა ცილინდრულ დრამს (გარე ნაწილში ხშირად მრავალწახნაგოვანი, უმეტესად რვაწახნაგა).
მთლიან სტრუქტურაში ვერტიკალურობის ხაზგასმა — ეკლესიის სიმაღლე ხშირად აღემატება მის სიგრძეს.
ვერტიკალურობის ხაზგასმა ვიწრო და მაღალი ფანჯრებით.
ქვის თაღოვანი გადახურვა, თითქმის მთლიანად ქვისგან აშენებული — უმეტესად ვულკანური წარმოშობის ტუფი ან ბაზალტი
კომპოზიტური სახურავი, რომელიც შედგება წვრილად გამოთლილი ტუფის კრამიტებისგან.
ფრესკები და ჩუქურთმები (თუ არსებობენ) — ჩვეულებრივ მდიდრულად გაფორმებულია, შეიცავს გადახლართულ ვაზის რტოებსა და მცენარეულ ორნამენტებს.
მაღალი სტრუქტურული თაღების ფართო გამოყენება — როგორც გუმბათის, თაღოვანი ჭერისა და ვერტიკალური კედლების მხარდასაჭერად. * სახურავების გადაკვეთა გუმბათის მხარდასაჭერად — როგორც ბაზილიკაში, ისე ცენტრალურ-გეგმით დაგეგმილ ეკლესიებში.
გარე კედლების ქანდაკებითი მორთულობა, მათ შორის ფიგურებისაც.

ტრადიციული სომხური ეკლესიების კლასიფიკაცია
ზემოხსენებული საერთო მახასიათებლების ფარგლებში, ცალკეულ სომხურ ეკლესიებს შორის შეინიშნება მნიშვნელოვანი ვარიაციები, რაც დამოკიდებულია კონკრეტულ დროის პერიოდზე, გეოგრაფიულ მდებარეობასა და არქიტექტორის შემოქმედებით ხედვაზე. ტოროს თორამანიანმა, საუკუნის დასაწყისში ამ ვარიაციების შესწავლისას, გამოყო შემდეგი კლასიკური სტილები:
სომხეთის შეიარაღებული ძალები

სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები (სომხურად: – ’ , შემოკლებით , ), ზოგჯერ ასევე მოიხსენიება როგორც სომხეთის არმია (სომხურად: – ), წარმოადგენს სომხეთის ეროვნული სამხედრო ძალებს.

შეიარაღებული ძალები შედგება რამდენიმე ქვედანაყოფისგან, რომლებიც მოქმედებენ სომხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ხელმძღვანელობით, და ორ ძირითად დარგად იყოფა:

სახმელეთო ძალები

საჰაერო ძალები

მიუხედავად იმისა, რომ შეიარაღებული ძალების ფორმირებაში გარკვეული წვლილი მიუძღვის სომხეთის ტერიტორიაზე განლაგებულ ყოფილი საბჭოთა არმიის ნაწილებს (ძირითადად მეშვიდე გვარდიის არმია სამხარავკასიური სამხედრო ოლქიდან), სომხეთის სამხედრო ძალების ისტორია უკავშირდება პირველი რესპუბლიკის (1918 წ.) შექმნას.

როგორც ზღვაზე გასასვლელის არმქონე ქვეყანა, სომხეთს არ აქვს საზღვაო ძალები.

სამხედრო ხელმძღვანელობა
შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი არის სომხეთის პრეზიდენტი — ვაჰაგნ ხაჩატურიანი.

თავდაცვის პოლიტიკურ ძალებს ხელმძღვანელბს სომხეთის თავდაცვის სამინისტრო, რომლის მოქმედი მინისტრია სურენ პაპიკიანი.

სამხედრო ხელმძღვანელობა გენერალურ შტაბს ეკუთვნის, რომლის უფროსია გენერალ-მაიორი ედუარდ ასრიანი.

სასაზღვრო უსაფრთხოება
სასაზღვრო დაცვა, რომელიც თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში იყო 2001 წლამდე,, დღეს იცავს სომხეთის საზღვრებს საქართველოსა და აზერბაიჯანთან.
რუსეთის შეიარაღებული ძალები კვლავ განაგრძობენ საზღვრების დაცვას თურქეთსა და ირანთან.

საერთაშორისო თანამშრომლობა
სომხეთი 2002 წლიდან არის კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის წევრი.
ასევე, 2015 წლის 27 ნოემბერს, სომხეთმა ხელი მოაწერა სამხედრო თანამშრომლობის გეგმას ლიბანთან.

ისტორია
ადრეული სომხური არმია
სომხური სამხედრო კორპუსი შეიქმნა ოსმალეთის წინააღმდეგ საბრძოლველად სომხურ-თურქული ომის დროს 1918 წლის დასაწყისში. ბათუმის ხელშეკრულების (4 ივნისი, 1918) საფუძველზე, ოსმალეთის იმპერიამ სომხური არმიის დიდი ნაწილი დააკომპლექტა.
რუსეთის იმპერიული არმიის რიგებში მსახურობიდან დაბრუნებული ეთნიკურად სომეხი ჯარისკაცები და მოხალისეები, რომლებიც მოგვიანებით გახდნენ პირველი სომხეთის რესპუბლიკის არმიის ბირთვი.

საბჭოთა პერიოდი
მეშვიდე გვარდიის არმია განთავსებული იყო ერევანში 1946 წლიდან 1992 წლამდე. 1980-იანი წლების ბოლოს არმიის სტრუქტურა მოიცავდა შემდეგ ქვედანაყოფებს:

გენერალური სამმართველო — ერევანი

15-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — კიროვაკანი (დღეს — ვანაძორი)

75-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — ნახიჭევანი

127-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — ლენინაკანი (დღეს — გიუმრი)

164-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — ერევანი

1992 წლის 1 ივნისს, --მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გენერალმა ფიოდორ რეუტმა განაცხადა: მეშვიდე გვარდიის არმიის გარკვეული ნაწილები დაიწყებდნენ სომხეთიდან გამოსვლას 10–15 დღის განმავლობაში. არმია საბოლოოდ დაიშალა იმავე წლის ზაფხულში.

სომხეთში განლაგებული საბჭოთა საჰაერო თავდაცვის ძალები შედგებოდნენ მე-14 საჰაერო თავდაცვის კორპუსისგან, რომელიც იყო მე-19 ცალკეული საჰაერო თავდაცვის არმიის ნაწილი.
ადამიანის უფლებები ბელარუსში

ბელარუსის ხელისუფლება საერთაშორისო კრიტიკის ობიექტია ადამიანის უფლებათა დარღვევებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების, დამოუკიდებელი ჟურნალისტების, ეროვნული უმცირესობებისა და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების დევნის გამო. აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თანამდებობაზე მუშაობის დროს, კონდოლიზა რაისმა ბელარუსი მსოფლიოში ექვსიდან ერთ-ერთ "ტირანიის საგუშაგო" ქვეყნად მოიხსენია. ამის საპასუხოდ, ბელარუსის მთავრობამ ამ შეფასებას "რეალობისგან საგრძნობლად აცდენილი" უწოდა. 2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებისა და საპროტესტო აქციების დროს, "ვიაზნას" ადამიანის უფლებათა ცენტრის მიერ აღიარებული პოლიტიკური პატიმრების რაოდენობა 2022 წლის 16 თებერვლამდე მნიშვნელოვნად გაიზარდა და 1062-ს მიაღწია. .რამდენიმე ადამიანი შეეწირა პოლიციის მხრიდან უკანონო და არაპროპორციული ძალის (მათ შორის ცეცხლსასროლი იარაღის) გამოყენებას 2020 წლის საპროტესტო აქციების დროს. 2021 წლის ივლისში ხელისუფლებამ დაიწყო კამპანია რეპრესიებს გადარჩენილი არასამთავრობო ორგანიზაციების წინააღმდეგ, რომელთა რიგებიდანაც ოქტომრისთვის 270 მათგანის განეიტრალება შეძლო, მათ შორის შეწყდა ქვეყანაში რეგისტრირებული ყველა ადამიანის უფლებების ორგანიზაციის საქმიანობა.

პრეზიდენტი ალექსანდრე ლუკაშენკო თავს "ავტორიტარული სტილის მმართველად" აღწერს. დასავლეთმა ქვეყნებმა ბელარუსს ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ "ევროპის უკანასკნელი დიქტატურა" უწოდეს; საპასუხოდ, ბელარუსის მთავრობამ აღნიშნული ქვეყნები სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობაში დაადანაშაულა. ევროპის საბჭომ 1997 წელს ბელარუსი გარიცხა წევრობიდან, რადგან 1996 წლის ნოემბრის საკონსტიტუციო რეფერენდუმსა და პარლამენტის შუალედურ არჩევნებში დაირღვა დემოკრატიულობის პრინციპი და გამოვლინა დარღვევები.

ბელარუსის ხელისუფლების ასობით წარმომადგენელი, რომლებიც პოლიტიკურ რეპრესიებზე, იძულებით გაუჩინარებებზე, პროპაგანდასა და არჩევნების გაყალბებაზე არიან პასუხისმგებელნი, პირადი სანქციების ობიექტი გახდა აშშ-სა და ევროკავშირის მხრიდან.

სასამართლო სისტემა
ბელარუსის სასამართლო სისტემა ხასიათდება დამნაშავედ ცნობის მაღალი დონით: 2020 წელს, სისხლის სამართლის საქმეებიდან 99.7% შემთხევაში პირი დამნაშავედ ცნეს, ხოლო 0.3% ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს. ეს მაჩვენებელი რამდენიმე წელია სტაბილურობას ინარჩუნებს. სასამართლო სისტემა განსაკუთრებით მკაცრია იმ ადამიანების მიმართ, რომლებიც გამოხატავენ საკუთარ აზრს: დაჩაგრულ ადამიანებს შორის არიან ჟურნალისტები, სამოქალაქო აქტივისტები, მოქალაქეები, რომლებიც სოციალურ ქსელში პოლიტიკურ კომენტარებს და ხუმრობებს აჟღერებენ. სასამართლოს მხრიდან განსაკუთრებულ სიმკაცრეს აწყდებიან ოპოზიციის ლიდერები, რომელთა პროცესებს ხშირად სტალინისტურ პროცესებს ადარებენ.
ცენზურა ბელარუსში

ცენზურა ბელარუსში, მიუხედავად იმისა, რომ აკრძალულია ქვეყნის კონსტიტუციით, რამდენიმე კანონით ხორციელდება. მათ შორისაა კანონი, რომლითაც პრეზიდენტის შეურაცხყოფა დასჯადია ხუთ წლამდე პატიმრობით, და კანონი, რომელიც ბელარუსში კრიტიკა უცხოეთში ისჯება ორი წლამდე პატიმრობით.

ბელარუსში პრესის თავისუფლება უკიდურესად შეზღუდულია. სახელმწიფო მედიები არიან პრეზიდენტს დაქვემდებარებულები, ხოლო დამოუკიდებელი მედიები მუდმივად განიცდიან შევიწროებას და ცენზურას. როგორც დამოუკიდებელ, ისე უცხოურ მედიები სისტემატური პოლიტიკური დაშინების ობიექტები არიან მთავრობის მხრიდან, განსაკუთრებით ეკონომიკის გაუარესებისა და ადამიანის უფლებების დარღვევებზე მოხსენებების გამო. ჟურნალისტებზე ძალადობენ და მათ აპატიმრებენ საპროტესტო აქციების გაშუქების და არარეგისტრირებულ მედიებთან მუშაობის გამო. მრავალი ჟურნალისტი იქნა მოკლული საეჭვო გარემოებებში. ადგილობრივი დამოუკიდებელი მედია საშუალებების უმრავლესობა რეგულარულად მიმართავს თვითცენზურას.

ორგანიზაციის "რეპორტიორები საზღვრების გარეშე" 2010 წლის პრესის თავისუფლების ინდექსში ბელარუსი 178 ქვეყანას შორის 154-ე ადგილზე მოხვდა. პრესის მიმართ განხორციელებული რეპრესიები აისახა 2011 წლის -ის პრესის თავისუფლების ანგარიშში, რომელშიც ბელარუსმა მიიღო 92 ქულა 10-99 სკალაზე (ყველაზე თავისუფალი-ყველაზე ნაკლებად თავისუფალი). ამ მონაცემებით ბელარუსი196 ქვეყანას შორის მე-9 ადგილზე მოხვდა და „არა თავისუფალი" სტატუსი მიენიჭა. 2021 წელს, ლუკაშენკოს რეჟიმის მიერ დამოუკიდებელი მედიის ერთწლიანი პოლიტიკური წმენის შემდეგ, ქვეყანამ პრესის თავისუფლების ინდექსში 158-ე ადგილზე გადაინაცვლა.

სახელმწიფო კონტროლი მედიაზე
2001 წელს მედიის რეგულირების მიზნით დაარსდა ბელარუსის ინფორმაციის სამინისტრო. მისი ჩატარებული ლიცენზირების და რეგისტრაციის პროცედურები გაუმჭვივრალე და პოლიტიზირებულია. 2009 წლიდან ყველა მედია საშუალება, მათ შორის ვებსაიტები, ვალდებულია დარეგისტრირდეს სამინისტროს რეესტრში, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ემუქრება დაბლოკვა. დამოუკიდებელი გამოცემები იძულებულნი გახდნენ, გამოეყენებინათ უცხოური ინტერნეტ დომენები. გამოცემებს, რომელებიც „საფრთხეს უქმნიან სახელმწიფოს ინტერესებს“ ემუქრებათ აკრედიტაციის შეჩერებისა და დახურვის საფრთხე.

2009 წლის თებერვალში, ხელისუფლებამ დააარსა საზოგადოებრივი კოორდინაციის საბჭო მასობრივი ინფორმაციის სფეროში, რომლის მიზანია სახელმწიფო მართვის ორგანოების, საზოგადოებრივი გაერთიანებებისა და სხვა ორგანიზაციების ურთიერთობის კოორდინაცია, რომლებიც მასობრივი ინფორმაციის სფეროში საქმიანობენ; მასმედიის კანონებისა და საინფორმაციო სფეფროსთან დაკავშირებული კანონმდებლობის მართებული გამოყენების უზრუნველყოფა; საკითხების განხილვა, რომლებიც წარმოიშობა მასობრივი ინფორმაციის კანონის შესახებ განცხადებების საფუძველზე.

2014 წლის დეკემბრიდან, ვებსაიტი, რომელიც 12 თვის განმავლობაში ორი გაფრთხილებას მიიღებს, შეიძლება დაიბლოკოს სასამართლო ბრძანების გარეშე. ამასთანავე, გაფართოვდა მასობრივი მედიის სტატუსი, და შესაბამისად, შინაარსზე პასუხისმგებლობაც, ამ უკანსკნელმა ინტერნეტ-მომხმარებლების კომენტარებიც კი მოიცვა.

2014 წლის აგვისტოში შეიქმნა სახელმწიფო კომისია, რომელიც აფასებს, შეიცავს თუ არა მედია საშუალებები „ ექსტრემისტულ“ მასალებს, რაც აკრძალვას ექვემდებარება 2007 წელს მიღებული ანტი-ექსტრემიზმის კანონით.
პეტერ სვაჩიჩი

პეტარ სვაჩიჩი — ხორვატიის სამეფოს უკანასკნელი მეფე, რომელიც სახელმწიფოს 1093-1097 წლებში მართავდა. ბრძოლაში, უნგრეთის ჯარებთან მისი დაღუპვის შემდეგ, ხორვატია უნგრეთს შეუერთდა პირადი უნიის ფორმით.

ბიოგრაფია
1091 წელს ტრპიმიროვიჩების დინასტიის უკანასკნელი მეფის, სტეპან -ის გარდაცვალების შემდეგ, ხორვატიის სამეფო ქაოსმა მოიცვა, რომელიც დამოუკიდებელი სახელმწიფოს დაცემით დასრულდა. გავლენიანმა დედოფალმა ელენამ, მეფე დმიტარ ზვონიმირის ქვრივმა და უნგრეთის მეფე ლასლო წმინდანის დამ, ინტრიგები გააჩაღა, რათა ხორვატიის ტახტი უნგრეთის დინასტიისთვის გადაეცა. იმავე 1091 წელს უნგრეთის ჯარები ხორვატიაში შეიჭრნენ და თითქმის მთელი ქვეყანა დაიკავეს, გარდა დალმაციის სანაპიროსი. ლასლო -მა ხორვატიის მეფედ თავისი ძმისშვილი, პრინცი ალმოში დანიშნა.

თუმცა, ხორვატიის დიდებულები დამოუკიდებლობის ფაქტობრივ დაკარგვას არ შეეგუვნენ. 1093 წელს ქვეყნის არისტოკრატიამ მეფედ აირჩია დიდებული პეტარ სვაჩიჩი. გვაროვნული სახელი „სვაჩიჩი“ მან ულცინთან (თანამედროვე მონტენეგრო) მდებარე სვაჩის დასახლებიდან მიიღო.

პეტარ სვაჩიჩმა ბრძოლა დაიწყო უნგრეთის ძალების წინააღმდეგ და გარკვეულ წარმატებასაც მიაღწია – პრაქტიკულად განდევნა ალმოში და მისი მომხრეები ხორვატიიდან, ხოლო დრავამდე ყველა ტერიტორია თავის კონტროლქვეშ მოაქცია. მეფემ თავისი რეზიდენცია სტრატეგიულად მნიშვნელოვან კნინის ციხესიმაგრეში განათავსა. მეფე ლასლოს ძლიერი არმია სხვა ფრონტებზე იყო დაკავებული და ვერ შეძლო დაუყოვნებელი რეაგირება სვაჩიჩის წარმატებებზე. მხოლოდ 1095 წელს უნგრელები კონტრშეტევაზე გადავიდნენ და სლავონია დაიკავეს. თუმცა, მათი წარმატება შეაფერხა მეფე ლასლოს გარდაცვალებამ. უნგრეთში დაიწყო სამოქალაქო დაპირისპირება, რომელიც ლასლოს ძმისშვილების — ალმოშისა და კალმანის შორის ტახტისთვის ბრძოლის შედეგად გაჩაღდა. ამ ბრძოლამ პეტარ სვაჩიჩსა და ხორვატებს ორ წლით მისცა შვება, თუმცა არა მეტი.

ტახტისთვის ბრძოლის გამარჯვების შემდეგ უნგრეთის ახალმა მეფემ, კალმან წიგნისმოყვარულმა, ხორვატიაზე გადამწყვეტი შეტევა დაიწყო. 1097 წელს გვოზდის მთაზე გაიმართა ბრძოლა, სადაც უნგრეთის არმიამ სრული და გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვა. ხორვატები განადგურებულნი იყვნენ, ხოლო მეფე პეტარ სვაჩიჩი ბრძოლაში დაეცა. მის პატივსაცემად გვოზდის მთა დღეს „პეტროვა გორად“ არის ცნობილი, ხოლო ახლოს მდებარე ქალაქს პეტრინია ეწოდება.

გამარჯვების შემდეგ კალმანმა თავი ხორვატიის მეფედ გამოაცხადა, რამაც გამოიწვია მისი ძმის, ალმოშის, მორიგი, მაგრამ უშედეგო შეთქმულება, რომელიც კვლავ ხორვატიის ტახტზე პრეტენზიას აცხადებდა. რამდენიმე წლის შემდეგ კალმანმა დიდ წარმატებას მიაღწია და ხორვატიის ადრიატიკის სანაპიროც თავისი კონტროლის ქვეშ მოაქცია. 1102 წელს, ხელშეკრულებით, რომელიც ჩვეულებრივ „ “-ს სახელით არის ცნობილი, ხორვატმა დიდებულებმა უნგრეთთან დინასტიური უნია აღიარეს (ამ დოკუმენტის ისტორიული მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობს, რომ მასში ჩამოთვლილია 13 მთავარი ხორვატული ტომი). იმავე წელს კალმან წიგნისმოყვარული ბიოგრად-ნა-მორუში ხორვატიის მეფედ ეკურთხა. 1105 წლისთვის მის მმართველობას ცნობდნენ გავლენიანი სავაჭრო ქალაქებიც, როგორებიც იყვნენ სპლიტი და ზადარი. ამის სანაცვლოდ, მან დაჰპირდა, რომ უზრუნველჰყოფდა ხორვატიის თვითმმართველობას ბანის (სამეფო გუბერნატორის) მმართველობის ქვეშ და პატივს სცემდა ხორვატიის სამეფოს ყველა უფლებას, კანონსა და პრივილეგიას. პეტარი იყო ხორვატიის უკანასკნელი მკვიდრი მეფე, ხოლო უნგრეთის სამეფოსთან პირადი უნია 1918 წლამდე გაგრძელდა.
ადამიანის უფლებათა დარღვევები ბელარუსში 2020 წლის საპროტესტო გამოსვლების დროს

2020 წლის ბელარუსის საპროტესტო აქციების დარბევას, მრავალი ანგარიშის მიხედვით, რომელიც თვინმხილველთა და ძალადობის მსხვერპლთა მონათხრობს ეყრდნობა, პროტესტის ჩახშობის პროცესს თან ახლდა პოლიციის მხრიდან ძალადობა და ადამიანის უფლებების სისტემური დარღვევები დაკავების ყველა ეტაპზე, მათ შორის ხშირი იყო იყო ძალის გადამეტების, წამების, სამედიცინო დახმარების უარყოფის და გაუპატიურების შემთხვები.

ადამიანის უფლებათა ფონდის და წამების საწინააღმდეგო მსოფლიო ორგანიზაციის მომდევნო ანგარიშებმა წამოჭრეს საკითხი იმასთან დაკავშირებით, რომ აღნიშნული მოვლენები უნდა შეფასდეს, როგორც კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაული.

2020 წლის 1 სექტემბერს, გაეროს ადამიანის უფლებათა ოფისმა გამოაქვყენა განცხადება, რომელშიც მოხსენიებული იქნა 450-ზე მეტი დოკუმენტირებული დაკავებულთა წამებისა და არასათანადო მოპყრობის, მათ შორის მათზე სქესობრივი ძალადობის შემთხვევა.

წინაისტორია
2020 წლის 9 აგვისტოს, ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, რომელიც ოპოზიციამ გაყალბებულად იქნა მიიჩნია, მინსკში და ბელარუსის სხვა დიდ ქალაქებში საპროტესტო აქციების მასობრივი შეკრებები დაიწყო. მომდევნო ღამეს, თავდაპირველად მშვიდობიანი საპროტესტო აქციები გადაიზარდა სრულმასშტაბიან დაპირისპირებაში პროტესტანტებსა და სამართალდამცავებს შორის, რომლის დროსაც 3,000-ზე მეტი პროტესტანტი დააკავეს. ღია დაპირისპირება გაგრძელდა მომდევნო ორი დღის განმავლობაში, რის შედეგადაც საერთო ჯამში დაახლოებით 7,000 პროტესტანტი დააკავეს. 2020 წლის 12 აგვისტოს ღია დაპირისპირება შეწყდა და მშვიდობიანი საპროტესტო აქციები გაგრძელდა.

პროცედურული დარღვევები
დარღვევები დაკავების დროს
პროტესტანტების დაკავება ხშირად ხშირად ხდებოდა ადამიანების მიერ, რომლებსაც სახე ნიღბებით ან ბალაკლავებით ჰქონდათ დაფარული, არ ჰქონდათ არანაირი საიდენტიფიკაციო ნიშანი, მათი ნაწილი სამოქალაქო ტანსაცმელსა და ტყვიაგაუმტარ ჟილეტში იყო გამოწყობილი. სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმულ აგენტები, რომლებსაც არაოფიციალურად „ტიხარებს“ (ბელარ. "ჩუმი მამაკაცები")) ეწოდებდნენ, არა მხოლოდ პროტესტის მონაწილეებს აკავებდნენ სამთავრობო ძალოვან უწყებებთან ერთად, არამედ ასევე ძალადობდნენ დემონსტრანტებზე, იღებდნენ ვიდეოებს პროტესტის დროს და აძლევდნენ ჩვენებებს სასამართლოებში. უმეტეს შემთხვევაში, სამთავრობო ძალებთან მათი კავშირის დადგენა შეუძლებელი იყო. სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმული პოლიციის გამოყენება აღიარა შინაგან საქმეთა მინისტრმა, იური კარაევმა

არაერთი მოხსნება გაკეთდა დაპატიმრების ისეთ შემთხვევებზე, როცა არ ხდებოდა დამკავებლის მიერ საკუთარი თავის წარდგენა და დაკავების მიზეზის განმარტება. ბელარუსის შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, მსგავსი შემთხვევები განპირობებული იყო „დაუყოვნებლივი საჭიროებებით“.