iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
GNM-60 მყუდრო

ბიკალიბრული ნაღმმტყორცნი — უხმაურო სროლის პორტატული ბიკალიბრული ნაღმმტყორცნი, რომელიც შექმნილია სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ს მიერ 2011 წელს. „მყუდრო“-ს პროტოტიპი ცნობილი იყო „მუმუს“ სახელით, რომელზე მუშაობაც სსსტც „დელტაში“ -საუკუნის 90-იანი წლებიდან მიმდინარეობდა.

ტექნიკური მხარე
ნაღმმტყორცნი განკუთვნილია სპეცდანიშნულების რაზმების და დივერსიული ჯგუფებისთვის უხმაურო ოპერაციების ჩასატარებლად. ნაღმმტყორცნიდან შესაძლებელია გასროლილ იქნას 40, 60 და 82 მმ კალიბრის ბიკალიბრული კონსტრუქციის მსხვრევადი ნაღმები,
ნაღმმტყორცნიდან უხმაურო სროლის შესაძლებლობა მისი სპეციფიკური კონსტრუქციიდან გამომდინარეობს, განსხვავებით ტრადიციული სქემით მოწყობილი ნაღმებისა „მყუდროს“ ნაღმის გამომგდები მუხტი თვითონ ნაღმში, სპეციალურ კამერაშია მოთავსებული. ნაღმის კუდშია ასევე მოთავსებული სპეციალური დგუშიც რომელიც ნაღმის ლულიდან გამოგდებას უზრუნველყოფს. გასროლისას წარმოქმნილი აირები ნაღმის კუდში ინახება და შედეგად გასროლისას ხმაურის დონე მხოლოდ 69 დეციბალია.

ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები - -60 „მყუდრო“

ნაღმის კალიბრი - დიფერენცირებადი 40 დან 82 მმ-მდე
ნაღმმტყორცნის სიგრძე - 395 მმ
ნაღმმტყორცნის მასა - 2.5 კგ
მინიმალური - 30°
მაქსიმალური - 85°
მაქსიმალური სროლის მანძილი - 450 მ
საბრძოლო სწრაფსროლა - 25-30 გასროლა/წუთში
ხმაურის დონე - 69 დბ
ლულის რესურსი - 5000 გასროლა
ნაღმის მასა - 1,2 კგ
ნაღმის დაზიანების რადიუსი - 25 მეტრი
მუჰამედ III (გრანადა)

მუჰამედ (; დ. 15 აგვისტო, 1257, გრანადა, ალ-ანდალუსია — გ. 7 აპრილი, 1314, ალმუნეკარი) — გრანადის ამირა 1302-1309 წლებში.

ბიოგრაფია
მუჰამედ სამეფო ტახტზე ავიდა მამის მოწამვლის შემდეგ. მმართველობის პირველ წლებში მამამისის საგარეო პოლიტიკის კურსს აგრძელებდა. მხარს უჭერდა მაროკოს მარინიდების დინასტიას კასტილიისა და ლეონის სამეფოს საწინააღმდეგოდ. 1303 წელს სტრატეგიული ციხესიმაგრე ბედმარი დაიპყრეს. ამავე წელს მარინიდების დახმარებით დაიპყრო ტლემსენი და ხელშეკრულება გააფორმა არაგონის მეფე ხაიმე -სთან. 1304 წლიდან მუჰამედ -მ რადიკალურად შეცვალა საგარეო პოლიტიკა და კასტილიის სამეფოს მოკავშირე გახდა. ამის შედეგად მას უამრავი მუსლიმი დაუირისპირდა გრანადის საამიროში, შედეგად 1309 წელს საკუთარმა ძმამ დაამხო და გადაასახლა ალმუნეკარში. 1314 წელს აჯანყების დროს დაბრუნდა გრანადაში, რათა ტახტზე ასულიყო, მაგრამ შეიპყრეს და მოკლეს.

მუჰამედ საკმაოდ განათლებული იყო. იცოდა ლათინური და ძველი ბერძნული ენა. კითხულობდა ანტიკურ წარწერებს, პირადად ხელმძღვანელობდა ალჰამბრის მშენებლობას.
ელიზაბეთ ავსტრიელი (1526-1545)

ელიზაბეთ ავსტრიელი (, ; დ. 9 ივნისი, 1526, ლინცი — გ. 15 ივნისი, 1545, ვილნიუსი) — პოლონეთის დედოფალი ჰაბსბურგების გვარიდან. მეფე სიგიზმუნდ ავგუსტის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ელიზაბეთ ავსტრიელი ფერდინანდ -ის და მისი ცოლის, ანა იაგელონის ქალიშვილი იყო. დაბადებიდან მალევე ელიზაბეთი პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ -ზე დანიშნეს. ქორწილი 1543 წლის 5 მაისს შედგა, როდესაც ელიზაბეთი ჯერ მხოლოდ 16 წლის იყო.

პოლონეთში ჩასვლის შემდეგ, სამეფო კარზე ელიზაბეთი აღმოჩნდა ჰაბსბურგებსა და მათ მოწინააღმდეგეებს შორის ბრძოლაში ჩართული. მტრული დამოკიდებულება ჩამოუყალიბდა დედამთლითან — ბონა სფორცასთან ხოლო მოგვიანებით მეუღლეც გაურბოდა მასთან სიახლოვეს, რადგან ვარაუდობენ, რომ ელიზაბეთი ეპილეფსიით იტანჯებოდა .

ამიტომ ვენაში და კრაკოვში მოსალოდნელი ქორწინებით ჰაბსბურგების და იაგელონების დინასტიების დაახლოვება აღარ მოხერხდა. ავსტრიელი პრინცესისადმი დამოკიდებულება პოლონეთის სასახლის კარზე განსაკუთრებით არამეგობრული იყო. 1544 წლის შემოდგომაზე ელიზაბეთი მეფესთან ერთად ლიტვაში გაემგზავრა. 19 წლის შესრულებიდან მალევე ის გარდაიცვალა. მას შვილები არ დარჩა. შემდგომში სიგიზუმნდ ორჯერ დაქორწინდა, თუმცა ისე გარდაიცვალა, რომ კანონიერი მემკვიდრე. 1553—1572 წლებში დაქორწინებული იყო ელიზაბეთის დაზე, ეკატერინე ავსტრიელზე.
პდმ-1

პდმ-1 — ხელის ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი. შექმნილია სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ს მიერ 2012 წელს.

ტექნიკური მხარე
ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი პდმ-1 განკუთვნილია მოწინააღმდეგის მსუბუქად შეჯავშნული ჯავშანტექნიკის გასანადგურებლად.
გამშვები მილი მინაპლასტიკისგანაა დამზადებული, რომელშიც მოთავსებულია ქართული კონსტრუქციის მსხვრევადი ყუმბარა. მიზანში მოხვედრისას ყუმბარის ნსმხვრევები გამჭოლად ხვრეტენ ისეთ ჯავშანმანქანების გვერდითა ჯავშანს როგორებიცაა ბმპ-1/2,ბტრ-70/80, ბმდ-1/2 და ასე შემდეგ.

სალაშქრო მდგომარეობაში ყუმბარმტყორცნის გამშვები მილი ორივე მხრიდან სპეციალური ხუფებით ჰერმეტულადაა დალუქული. ყუმბარმტყორცნის სამიზნე მოწყობილობა შედგება წინა მუშკისგან და უკანა დიოპტრისგან. მუშკაზე დატანებულია მანძილის ნიშნულები - 50, 150 და 250 მეტრზე დამიზნებით სროლისთვის.
სალაშქრო მდგომარეობაში ყოფნისას დიოპტრი დაკეცილია და ზემოდან ეფარება სასროლ ღილაკს.

ყუმბარმტყორცნის საბრძოლო მდგომარეობაში მოსაყვანად საჭიროა უპირველეს ყოვლისა გავხსნათ წინა სამიზნე მუშკა, შემდეგ გამოვაძროთ დამცავი რგოლი, რის შედეგადად შეგვიძლია გავხსნათ უკანა დიოპტრული სამიზნეც და ყუმბარმტყორცნი მზადაა სასროლად.

სროლისას უკან წარმოიქმნება 30 მეტრი სიგრძის და 90 სექტორის დაზიანების ზონა, სადაც პირადი შემადგენლობის და საბრძოლო მასალების ყოფნა აკრძალულია. სატრანსპორტო-გამშვებ კონტეინერზე დაკრულია ყუმბარმტყორცნის ექსპლუატაციის ინსტრუქცია.

ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები

დასახელება - პდმ-1 (-1)
კალიბრი - 72.5 მმ
ყუმბარმტყორცნის სიგრძე - 700 მმ
ყუმბარმტყორცნის მასა - 2,9 კგ
მაქსიმალური სამიზნე მანძილი - 250 მ
სროლის მანძილი - 50-600 მ
ყუმბარის ტიპი - მსხვრევად-ფუგასური
ყუმბარის ფრენის სიჩქარე - 144 მ/წმ
ნამსხვრევების დაზიანების რადიუსი - 24 მ
ზარაფშანის ქედი

ზარაფშანის ქედი — ქედი შუა აზიაში, პამირ-ალაის სისტემაში, მდინარე ზარაფშანიდან სამხრეთით. განფენილია ტაჯიკეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიებზე. სიგრძე დაახლოებით 370 კმ. აღმოსავლეთით მდინარე ფანდარიამდე წარმოადგენს ვიწრო ქედს, რომელზედაც აღმართულია 4500-5000 მ სიმაღლის მწვერვალები. ზარაფშანის ქედის ცენტრალური ნაწილი ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ მაღლდება (უმაღლესი მწვერვალი ჩიმთარგა, 5489 მ) და მყინვარებით არის დაფარული. სულ ქედზე არის 560 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 270 კმ². ზარაფშანის ქედი ძირითადად აგებულია კრისტალური ფიქლებითა და კირქვებით, ნაწილობრივ, გრანიტებით. დამახასიათებელია კარსტი. კალთებზე არის მეჩხერი ტყე, მთის სტეპი და ალაგ-ალაგ ალპური მდელო. განვითარებულია ტურიზმი.
ზარაფშანი

ზარაფშანი (, , ) — მდინარე ცენტრალურ აზიაში, ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში. სათავე აქვს ტაჯიკეთში, ზარაფშანის მყინვარზე, ზღვის დონიდან 2750 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 877 კმ, აუზის ფართობი 41 860 კმ². სათავიდან 300 კმ მანძილზე მიედინება ვიწრო და ღრმა ხეობაში, ფანჯიკენტის ქვემოთ კი — ვაკეზე. სამარყანდთან მდინარე ორ ტოტად იყოფა (აქდარია, ყარადარია), რომლებიც ყიშლაყ ხათირჩისთან კვლავ ერთდებიან. ქვემო დინებაში ზარაფშანს ეწოდება ყარაქოლდარია, აქ მდებარეობს ბუხარისა და ყარაქოლის ოაზისები. ზარაფშანი შრება და ვერ აღწევს მდინარე ამუდარიამდე. იკვებება თოვლისა და მყინვარის წყლით. ზარაფშანის წყალი მთლიანად იხარჯება მორწყვაზე. აგებულია წყალსაცავები. ქვემო დინებაში ზარაფშანში არხით შედის ამუდარიის წყალი. ზარაფშანის ნაპირზეა ქალაქები: სამარყანდი, ბუხარა, ნავოი, ქათაყურღანი, ქაგანი. მდინარეს ზემოთში მათჩა ეწოდება. საშუალო წლიური ხარჯი მაგიანის შესართავის ქვემოთ 162 მ³/წმ.
ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7

ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7 — დაპროექტდა და შეიქმნა სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ში 2012 წელს.
ნაღმის დანიშნულებაა მძიმედ დაჯავშნული ტანკების, ქვეითთა საბრძოლო მანქანების და ჯავშანტრანსპორტიორების განადგურება გვერდითი პროექციიდან მოხვედრით. ნაღმი რდ-7 განეკუთვნება საინჟინრო საბრძოლო მასალების სახეობას და მისი პირდაპირი დანიშნულებაა მოწინააღმდეგის სატანკო კოლონების გადაადგილების შეფერხება, ტექნიკის მწყობრიდან გამოყვანა ან სრული განადგურება.

ტექნიკური მხარე
ნაღმის მოქმედება დაფუძნებულია ეგრეთ წოდებული დარტყმითი ბირთვის პრინციპზე. მისი დეტონაციისას წარმოიქმნება ისრისებური ფორმის ჯავშანგამტანი სხეული, რომელიც ჯავშანმანქანის ბორტის ჯავშანს კინეტიკური ენერგიით ხვრეტს. ნაღმს შეუძლია მარტივად გაარღვიოს პირველი თაობის დინამიკური დაცვის კომპლექსებით დაცული ტანკების გვერდითი ჯავშანიც. საბრძოლო მდგომარეობაში ნაღმის დეტონაცია ხორციელდება ოპერატორის მიერ დისტანციურად ან ავტონომიურად ნაღმზე დამაგრებული სითბური და სეისმური სენსორების საშუალებით.

ტექნიკური მონაცემები

დასახელება - რდ-7
მასა - 32 კგ
ფეთქებადი ნივთიერების მასა - 17,5 კგ
კალიბრი - 206 მმ
მოქმედების დიაპაზონი - 5-50 მეტრი
ჯავშანგამტანობა - 110 მმ
საბრძოლო ექსპლუატაციის ტემპერეტურული დიაპაზონი - -40° დან 60° მდე.
ჯავშნის გარღვევის დიამეტრი - 120 მმ
ქუმბუს მყინვარი

ქუმბუს მყინვარი — ხეობის ტიპის მყინვარი ჰიმალაიში, ქუმბუს რეგიონში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნეპალში. სიგრძე 22 კმ. მყინვარის მთავარი სათავე ქვაბულში იწყება, რომელიც ევერესტის სამხრეთ-დასავლეთი კალთებითაა შემოსაზღვრული. ქვაბულის შესართავის რაიონში იგი გადადის 700 მეტრიან ყინულვარდნილში — ეგრეთ წოდებულ ქუმბუს ყინულვარდნილში. ფირნის ხაზი 5700–5900 მ სიმაღლეზეა. ყინულვარდნილის შემდეგ მყინვარი უხვევს სამხრეთ-სამხრეთ-დასავლეთისაკენ და მარჯვნიდან ღებულობს რამდენიმე დიდ შენაკადს. მყინვარის ენის მოძრაობის სიჩქარეა 180 მ წელიწადში. მასზე გვხვდება 20–30 მ სიმაღლის სერაკები. მყინვარის ენა მთავრდება 4600 მ სიმაღლეზე.
საიდუმლო მასალები (ფილმი)

„საიდუმლო მასალები“ (, აგრეთვე ცნობილი როგორც „საიდუმლო მასალები: შეებრძოლე მომავალს“, ) — 1998 წლის ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკისა და თრილერის ჟანრის ფილმი, რომლის სცენარის ავტორები არიან კრის კარტერი და ფრენკ სპოტნიცი, ხოლო რეჟისორი - რობ ბოუმენი. ეს არის რიგით პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „საიდუმლო მასალების“ სერიაში, რომელიც შექმნილია კრის კარტერის მიერ. სერიალში ძირითადად მოთხრობილია გამოგონილი გაუხსნელი საქმეების შესახებ, რომლებსაც იძიებენ გამოძიების ფედერალური ბიუროს აგენტები, ფოქს მალდერი (დევიდ დუხოვნი) და დანა სკალი (ჯილიან ანდერსონი). ისინი ამ ფილმშიც მონაწილეობენ, ისევე, როგორც მიტჩ პილეჯი (უოლტერ სკინერი) და უილიამ ბ. დეივისი (მწეველი). შეებრძოლე მომავალს არის ფილმის ქვესათაური.

სიუჟეტის მიხედვით, მალდერი და სკალი, რომლებიც დააშორეს საიდუმლო მასალებთან მუშაობას, იძიებენ ფედერალური შენობის აფეთქების საქმეს. ისინი აღმოაჩენენ სახელმწიფო შეთქმულებას, რომლის მიღმაც იმალება ჭეშმარიტება დედამიწის უცხოპლანეტელთა მიერ კოლონიზაციაზე. სერიალის ქრონოლოგიის კონტექსტში, ფილმში მოთხრობილ მოვლენებს ადგილი აქვს სერიალის მეხუთე სეზონის ეპიზოდს და მეექვსე სეზონის ეპიზოდს შორის.

კრის კარტერმა სრულმეტრაჟიანი ფილმის შექმნა გადაწყვიტა სერიალის მითოლოგიის უფრო ვრცელი მასშტაბებით ჩვენების და აგრეთვე მათი მოზიდვის მიზნით, ვინც სერიალს მანამდე არ უყურებდა. სცენარი მან 1996 წლის ბოლოს სპოტნიცთან ერთად დაწერა. გადაღება, რომელიც 1997 წლის ბოლოს, სერიალის მეოთხე სეზონის დასასრულს დაიწყო, დააფინანსა -მა. კარტერმა შეკრიბა სერიალის გუნდი და მოიწვია ცნობილი მსახიობები, რომელთა შორის იყვნენ ბლაით დენერი და მარტინ ლანდაუ. ფილმის კოდური სამუშაო სახელწოდება იყო . მარკ სნოუმ კვლავ იმუშავა ფილმის მუსიკაზე და ორკესტრული ნაწილიც დაწერა.

ფილმის პრემიერა გაიმართა 1998 წლის 19 ივნისს, აშშ-ში. კრიტიკოსების შეფასებები ერთმანეთისგან გამორჩეული იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრს მოეწონა ფილმის სტილი და ეფექტები, იყვნენ ისეთებიც, რომლებმაც სიუჟეტი ვერ გაიგეს და მათთვის ფილმი უფრო მეტად სერიალის ვრცელი ეპიზოდივით იყო. მეორე ფილმი, საიდუმლო მასალები: მე მინდა მჯეროდეს გამოვიდა 2008 წელს.

მუსიკა
თბილისი 2015

თბილისი 2015 — პატარა ქალაქი თბილისის ზღვასთან, სადაც ჩატარდა ევროპის ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალი. თბილისში კონტინენტის 49 ქვეყნის 3800-მდე სპორტსმენმა მოიყარა თავი. ევროპულ სტანდარტებზე მოწესრიგდა სპორტული ინფრასტრუქტურა და აშენდა ოლიმპიური ქალაქი. ოლიმპიადის გახსნის ცერემონია ჩატარდა 2015 წლის 26 ივლისს. 2010 წლის 27 ნოემბერს ბელგრადში ევროპის ოლიმპიური კომიტეტების გენერალურ ასამბლეაზე გამართულ კენჭისყრაზე, ევროპის ოლიმპიური ოჯახის გადაწყვეტილებით, თბილისმა ჩეხეთის ქალაქი ბრნო ხუთი ხმით დააცილა ფესტივალის მასპინძლობას.
მატუშ ჩაკი

მატუშ ჩაკ ტრენჩინელი (; დ. 1252 — გ. 18 მარტი, 1321) — უნგრელი მაგნატი. პეტერ ჩაკის ვაჟი. დასავლეთ და ცენტრალური სლოვაკეთის (რომელიც ამ დროს უნგრეთის შემადგენლობაში შედიოდა) „უგვირგვინო მეფე“. სლოვაკების მას მიმართავდნენ მას როგორცს „პან ვაგას და ტატრს“ .

უნგურლი საგვარეული ჩაკი უძველესი დროიდან იღებდა ფესვებს ესტერგომის კომიტეტიდან და თანამედროვე სლოვაკეთის ტერიტორიაზე დიდ ტერიტორიებს ფლობდა. 1278 წელს დიურნკურტის ბრძოლაში მატუშ შაკი გერმანიის მეფე რუდოლფ -ს ჩეხეთის მეფის, პრჟემისლ ოტოკარის დამარცხებაში დაეხმარა. 1291 წელს მატუში სათავეში ჩაუდგა უნგრეთის მეფის, ანდრაშ -ის ჯარს, რომელმაც გაანადგურა ბრატისლავას გარეუბნები გენრიხი და კიოსეკი. მადლობის ნიშნად მატუშ ჩაკმა ბრატისლავას ჟუპანის ტიტული მიიღო.
ლინუესის ბრძოლა

ლინუესის ბრძოლა — რეკონკისტის ბრძოლა. გაიმართა 1361 წლის 21 დეკემბერს უესაში (ხაენის პროვინცია, ესპანეთი), კასტილიის სამეფოსა და გრანადის საამიროს ჯარებს შორის. ბრძოლა დასრულდა კასტილიის სამეფოს გამარჯვებით.

კასტილიის ჯარს მეთაურობდა კალატრავის ორდერის დიდი მაგისტრი დიეგო გარსია დე პადილია, ხოლო გრანადის საამიროს ჯარს ამირა მუჰამედ .

რამდენიმე თვის შემდეგ იგივე ჯარი, იმავე მეთაურებით, დაამარცხა მუსულმანთა ჯარმა გუადიქსის ბრძოლაში, რომელიც 1362 წლის ზამთარში გაიმართა.
მუჰამედ IV (გრანადა)

მუჰამედ (; დ. 1315  — გ. 25 აგვისტო, 1333) — გრანადის ამირა 1325–1333 წლებში. მან მამამისი ისმაილ შეცვალა სამეფო ტახტზე 10 წლის ასაკში. რეალური ძალაუფლება სასახლის გავლენიანი ადამიანების ხელში იყო, რომლებსაც სათავეში მუჰამედ -ის ბებია, ისმაილ -ის დედა ედგათ.

ბიოგრაფია
1330 წელს ალფონსო გრანადის წინააღმდეგ ჯვაროსნული ლაშქრობა წამოიწყო. კატილიელებმა ესტრელას ციხესიმაგრეს ალყა შემოარტყეს. 25 აგვისტოს გაიმართა ბრძოლა ალფონსო -ისა და მუჰამედ -ის ჯარებს შორის. ესტრელას ციხესიმაგრე გრანადელებმა დაკარგეს. 1331 წელს მუჰამედ -მ კასტილიის სამეფოზე ვასალური დამოკიდებულება აღიარა. 1333 წელს მარინიდებს დაეხმარა გიბრალტარის აღებაში. რის გამოც ალხესირასიდან გრანადაში მიმავალი გზაში მოკლეს. დაკრძალულია მალაგაში.
მუჰამედ V (გრანადა)

მუჰამედ — გრანადის მე-8 და მე-11 ამირა ნასრიდების დინასტიიდან. საამიროს მართავდა 1354-1359 და 1362-1391 წლებში. იუსუფ -ის შვილი.

ბიოგრაფია
მუჰამედ , მამის იუსუფ -ის მკვლელობის შემდეგ ადის ტახტზე, თუმცა რეალური ძალაუფლება, დიდი ვეზირის, კასტილიელებთან მშვიდობის მომხრე რიდვანის ხელში იყო. 1359 წელს შეთქმულების შედეგად მუჰამედ მაროკოში გააძევეს. 1362 წელს კასტილელების დახმარებით იგი კვლავ სამეფო ტახტს უბრუნდება და ქვეყანას მართავს 30 წლის განმავლობაში. ამირამ კასტილიაში პედრო მრისხანესა და ენრიკე -ს შორის მიმდინარე დინასტიური ბრძოლები სათავისოდ გამოიყენა და დაიბრუნა ადრე დაკარგული ალხესირასი თავისი შემოგარენით. 1373 წელს ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას ენრიკე -სთან.

ალჰამბრაში მუჰამედ -ის დროს ააშენეს ლომების ეზო.

გარდაიცვალა 1391 წელს გრანადაში. ტახტზე ადის მისი შვილი იუსუფ .
ავსტრიული სანაპირო

ავსტრიული სანაპირო (, , , , ) — ტერიტორია, რომელიც 1849 წელს გამოცხადდა ავსტრიის იმპერიის გვირგვინის მიწად (კრონლანდად). იგი მოიცავდა სამ რეგიონს: ისტრიის ნახევარკუნძულს, გორიცა და გრადიშკას და ტრიესტის თავისუფალ ქალაქებს. ისტორიის მიხედვით რეგიონი ხშირად ხდებოდა დავის საგანი, რეგიონის ნაწილებს სხვადასხვა დროს მართავდა ვენეციის რესპუბლიკა, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია, იტალია, იუგოსლავია და სხვა.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ იტალიის სამეფომ ლონდონის ხელშეკრულების, მოგვიანებით კი რაპალოს ხელშეკრულების თანახმად ავსტრიული სანაპიროს ანექსია მოახდინა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აღნიშნული ტერიტორია იტალიამ (დასავლეთი), სლოვენიამ (ჩრდილოეთი) და ხორვატიამ (სამხრეთი) გაიყვეს.
ტერიტორია და მოსახლეობა
ტერიტორია:
გორიცა და გრადიშკა: 2918 კმ2
ისტრია: 4956 კმ2
ტრიესტი: 95 კმ2
მოსახლეობა (1910 წლის მიხედვით):
გორიცა და გრადიშკა: 260,721 - 89.3 ადამიანი/კმ2
ისტრია: 403,566 - 81.4 ადამიანი/კმ2
ტრიესტი: 230,000 - 2414.8 ადამიანი/კმ2

ლინგვისტური შემადგენლობა
1910 წლის ბოლო ავსტრიული აღწერის მიხედვით, ავსტრიული სანაპირო შედგებოდა შემდეგი ენობრივი თემებებისაგან:
სულ:
იტალიური: 356,676 (მათ შორის 60,000-75,000 ფრიულიურ ენაზე მოლაპარაკეებს) (40%)
სლოვენური: 276,398 (31%)
ხორვატული: 172,784 (19%)
გერმანული: 29,077 (3%)
სხვა ენები ან უცნობი: 59,347(7 %)
გორიცა და გრადიშკა:
სლოვენური: 154,564 (58%)
იტალიური: 90,119 (მათ შორის 60,000-75,000 ფრიულიურ ენაზე მოლაპარაკეებს) (36%)
გერმანული: 4,486 (2%)
ტრიესტი:
იტალიური: 118.957 (51.85%)
სლოვენური: 56.845 (24.78%)
გერმანული: 11.856 (5.17%)
ხორვატული: 2.403 (1.05%)
სხვა: 779 (0.34%)
არა-ავსტრიელი მოქალაქეები, მათ შორი 75% იტალიიდან: 38.597 (16.82%)
ისტრია:
ხორვატული: 168,184 (43.5%)
იტალიური: 147,417 (38.1%)
სლოვენური: 55,134 (14.3%)
გერმანული: 12,735 (3.3%)

ავსტირული აღწერები არ ითვლიდა ეთნიკურ ჯგუფებს და არამშობლიურ ენებს, თუმცა ითვლიდა ყოველდღიურად გამოყენებად ენებს. 1880 წლიდან იტალიური და ფრიულიური ენები ითვლებოდა ერთ კატეგორიაში, იტალიურში. ფრიულიურ ენაზე მოსაუბრეთა რაოდენობა შეიძლება ექსტრაპოლირებულ იქნეს იტალიის 1921 წლის აღწერიდან. ავსტრიულ სანაპიროს ჰქონდა უცხოელ მაცხოვრებელთა დიდი რიცხვი (რაოდენობა) (დაახლოებით 71,000 ან მთელი მოსახლეობის 7.9%), რომელთა უმრავლესობაც ქალაქ ტრიესტში ცხოვრობდა. უცხოელთა უმრავლესობას იტალიის სამეფოს მოქალაქეები შეადგენდნენ, მათ შემდეგ მოდიოდნენ უნგრეთის სამეფოსა და გერმანული რაიხის მოქალაქეები.
12,7 მმ შაშხანა პდშპ

12,7 მმ კალიბრის სნაიპერული შაშხანა „პდშპ“ შექმნილია სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ს მიერ.
არსებობს შაშხანის სამი მოდიფიკაცია ერთმანეთისგან განსხვავებული წონით და ლულის სიგრძით. „პდშპ“ მსხვილკალიბრიანი ეგრეთ წოდებული ანტიმატერიული შაშხანების კლასს განეკუთვნება და მისი პირდაპირი დანიშნულებაა მოწინააღმდეგის მაღალი ღირებულების ობიექტების დაზიანება. როგორებიცაა რადიოლოკაციური სადგურები, შორსმსროლელი საარტილერიო დანადგარები, ოპერატიულ-ტაქტიკური სარაკეტო კომპლექსები, საზენიტო დანადგარები და სხვა. შაშხანა ასევე გამოიყენება ანტისნაიპერული დანიშნულებითაც, მისი საშუალებით ცოცხალი ძალის განადგურება 2 კმ-მდე მანძილზე შეიძლება.

ტექნიკური მხარე
შაშხანა წარმოდგენილია სამი მოდიფიკაციით, საიდანაც ორი გრძელულიანია ერთი კი მოკლელულიანი.
„პდშპ“-ზე გამოიყენება საბჭოთა სტანდარტის 12,7108 მმ კალიბრის ვაზნები, თვითონ შაშხანა კი შექმნილია ბულპაპის კონსტრუქციით, რაც იმას ნიშნავს რომ შაშხანის მჭიდი, საკეტი და სასხლეტი მექანიზმი გადატანილია სახელურის უკან.
გრძელულიან მოდიფიკაციებზე მჭიდი ხუთვაზნიანია, საიდანაც ლულაში ვაზნების მიწოდება წარმოებს გრძივად მოსრიალე მექანიკური საკეტით.
მოკლელულიან მოდიფიკაციას არ გააჩნია მჭიდი და სროლა ცალკეული დატენვით წარმოებს.
შაშხანები აღჭურვილია წინა ორფეხა საყრდენით და რეგულირებადი უკანა საყრდენი ფეხით.
სამივე მოდიფიკაციის შაშხანაზე დაყენებულია პიკატინის მიმმართველი რელსი, რომელზეც შესაძლებელია დაყენდეს სხვადასხვა ტიპის სამიზნე მოწყობილობები. ლულის ბოლოში დაყენებულია სპეციალური მუხრუჭი, რომელიც გასროლისას წარმოქმნილ აირებს უკანა მიმართულებით გამოტყორცნის რაც მნიჩვნელოვნად ამცირებს იარაღის უკუცემას.
მოკლელულიანი „პდშპ“ შესაძლებელია აღიჭურვოს მასიური ხმის ჩამხშობი მოწყობილობით.

ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები

დასახელება - პდშპ
კალიბრი - 12,7 მმ
ვაზნა - 12,7108 მმ
შაშხანის სიგრძე
გრძელლულიანი - 1520 მმ
მოკლელულიანი - 1040 მმ
ლულის სიგრძე
გრძელლულიანი - 1100 მმ
მოკლელულიანი - 580 მმ
სამიზნე მანძილი ოპტიკური სამიზნით
გრძელლულიანი - 2000 მ
მოკლელულიანი - 1200 მ
წონა ოპტიკური სამიზნით
გრძელლულიანი - 12 კგ
მოკლელულიანი - 14 კგ
ტყვიის საწყისი სიჩქარე - 817 მ/წმ
მჭიდის ტევადობა
გრძელლულიანი - 5 ვაზნა
მოკლელულიანი - მჭიდის გარეშე, ერთეულოვანი დატენვით.
ლაიმდოტა სტრაუიუმა

ლაიმდოტა სტრაუიუმა (; დ. 24 თებერვალი, 1951) — ლატვიის პოლიტიკური მოღვაწე. ეკონომისტი. ლატვიის პრემიერ-მინისტრი 2014 წლის 22 იანვრიდან 2016 წლის 11 თებერვლამდე. სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2011—2014 წლებში. 1997 წელს ბრიტანეთის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტის საპატიო წევრად აირჩიეს. 2008 წელს მიიღო ლატვიის რესპუბლიკის ღირსების მედალი.
ეკვადორის დროშა

ეკვადორის დროშა — ეკვადორის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. ეკვადორის დროშა, რომელიც შედგება ყვითელი (ორჯერ განიერი), ლურჯი და წითელი ჰორიზონტალური ზოლებისაგან, პირველად მიღებული იქნა 1835 წელს, შემდეგ კი 1860 წლის 26 სექტემბერს. დროშის დიზაინი არსებითად დასრულდა 1900 წელს დროშის ცენტრში ეკვადორის გერბის დამატებით. სამფეროვანი დროშის დამტკიცებამდე ეკვადორი იყენებდა თეთრ-ცისფერ დროშებს ვარსკვლავებით. გამოიყენებოდა ახლანდელის მსგავსი დროშებიც, თუმცა ამ დროშებზე სამივე ფერის ზოლს ტოლი სიგანე ჰქონდა. აღსანიშნავია, რომ ეკვადორის დროშა ძალიან ჰგავს კოლუმბიისა და ვენესუელის დროშებს, ისინი პრაქტიკულად მხოლოდ გერბითა და ზოლების სიგანეთა შეფარდებით განსხვავდებიან.

დიზაინი
ეკვადორის ურთიერთობათა ეროვნულმა სამდივნომ 2009 წელს გამოსცა რეგულაციები ეკვადორის დროშის, გერბისა და სხვა სიმბოლოების აღწერასა და პროპორციების შესახებ, რომლის მიხედვითაც დროშის სიგრძე 2,20 მეტრია, სიგანე - 1,47 მეტრი, პროპორციულად 2:3. ყვითელი ფერი დროშის სიგანის 50%-ს შეადგენს, ლურჯი და წითელი კი 25 - 25%-ს. სამივე მათგანი დროშას მთელ სიგრძეზე მიჰყვება. გერბზე აგებული მართკუთხედის სიგრძე დროშის სიგანის ნახევარს შეადგენს, გვერდების შეფარდება კი 12:10-ის ტოლია.

აღსანიშნავია, რომ ეკვადორის დროშას ზოგიერთ შემთხვევაში (მაგ. ფლოტში) გერბის გარეშეც იყენებენ.

ფერების სიმბოლური მნიშვნელობა
ყვითელი — ნათესები და ნაყოფიერი ნიადაგი.
ლურჯი — ოკეანე და მოწმენდილი ცა.
წითელი — იმ გმირების სისხლი, რომლებმაც სამშობლოს, თანამემამულეთა და თავისუფლებისათვის გაწირეს თავი.

ისტორიული დროშები
მსგავსი დროშები
დავით ოდიკაძე

დავით ოდიკაძე, ასევე ცნობილი როგორც ოდო (დ. 14 აპრილი, 1981, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი. თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე.

საკლუბო კარიერა
იყო „ჩიხურას“ კაპიტანი.

სანაკრებო კარიერა
2005-2009 წლებში საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში ჩაატარა 14 შეხვედრა.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2004/2005, 2007/2008
უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2006/2007
აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგა ჩემპიონი (1): 2009/2010
საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2012/2013, 2013/2014
აზერბაიჯანის თასის ფინალისტი (1): 2010/2011
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2005/2006, 2013/2014.
ოსკარის მე-60 დაჯილდოება

ოსკარის მე-60 დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 59-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1988 წლის 11 აპრილს შრინის აუდიტორიაში, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1987 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა . დაჯილდოების ტრიუმფატორი გახდა ბერნარდო ბერტოლუჩის ფილმი „უკანასკნელი იმპერატორი“, რომელმაც გაიმარჯვა 9 ნომინაციაში.

ლაურეატები
ბრატისლავა I-ის რაიონი

ბრატისლავა -ის რაიონი  — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ბრატისლავის მხარეში, ქალაქ ბრატისლავის ტერიტორიაზე. რაიონში შედის სტარე-მესტოს საქალაქო ნაწილი. რაიონის ფართობი — 10 კმ², მოსახლეობა — 44 798 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები).

სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 90,0 %
უნგრელები 2,9 %
ჩეხები 2,4 %

კონფესიური შემადგენლობა:
კათოლიკეები 61,9 %
ლუთერანები 5,6 %
ბერძენ-კათოლიკეები 0,6 %
ბრატისლავა II-ის რაიონი

ბრატისლავა -ის რაიონი  — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ბრატისლავის მხარეში, ქალაქ ბრატისლავის ტერიტორიაზე. რაიონში შედის ვრაკუნიის, პოდუნაისკე-ბისკუპიცესა და რუჟინოვის საქალაქო ნაწილები. რაიონის ფართობი — 92 კმ², მოსახლეობა — 108 139 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები).

სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 89,3 %
უნგრელები 5,9 %
ჩეხები 1,8 %

კონფესიური შემადგენლობა:
კათოლიკეები 59,4 %
ლუთერანები 5,9 %
ბერძენ-კათოლიკეები 0,7 %
ბრატისლავა III-ის რაიონი

ბრატისლავა -ის რაიონი  — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ბრატისლავის მხარეში, ქალაქ ბრატისლავის ტერიტორიაზე. რაიონში შედის ვაინორის, ნოვე-მესტოსა და რაჩის საქალაქო ნაწილები. რაიონის ფართობი — 75 კმ², მოსახლეობა — 61 418 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები).

სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 92,7 %
უნგრელები 2,5 %
ჩეხები 2,0 %

კონფესიური შემადგენლობა:
კათოლიკეები 58,5 %
ლუთერანები 6,4 %
ბერძენ-კათოლიკეები 0,8 %
ბრატისლავა IV-ის რაიონი

ბრატისლავა -ის რაიონი  — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ბრატისლავის მხარეში, ქალაქ ბრატისლავის ტერიტორიაზე. რაიონში შედის დევინის, დევინსკა-ნოვა-ვესის, დუბრავკის, ზაგორსკა-ბისტრიცის, კარლოვა-ვესისა და ლამაჩის საქალაქო ნაწილები. რაიონის ფართობი — 97 კმ², მოსახლეობა — 93 058 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები).

სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 92,9 %
უნგრელები 2,5 %
ჩეხები 1,9 %

კონფესიური შემადგენლობა:
კათოლიკეები 56,3 %
ლუთერანები 5,3 %
ბერძენ-კათოლიკეები 0,7 %
ბრატისლავა V-ის რაიონი

ბრატისლავა -ის რაიონი  — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ბრატისლავის მხარეში, ქალაქ ბრატისლავის ტერიტორიაზე. რაიონში შედის იაგოვცეს, პეტრჟალკის, რუსოვცესა და ჩუნოვოს საქალაქო ნაწილები. იგი სლოვაკეთის ერთადერთი რაიონია, რომელიც დუნაის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარეობს. რაიონის ფართობი — 94 კმ², მოსახლეობა — 121 259 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები).

სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 91,9 %
უნგრელები 4,0 %
ჩეხები 1,5 %

კონფესიური შემადგენლობა:
კათოლიკეები 54,9 %
ლუთერანები 4,8 %
ბერძენ-კათოლიკეები 0,7 %
რეფორმატები 0,7 %
მალაცკის რაიონი

მალაცკის რაიონი  — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ბრატისლავის მხარეში. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მალაცკი. რაიონის ფართობი — 949 კმ², მოსახლეობა — 64 354 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები).

სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 97,0 %
ჩეხები 1,1 %

კონფესიური შემადგენლობა:
კათოლიკეები 79,1 %
ლუთერანები 1,2 %