საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო

საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო — საქართველოს სამინისტრო, რომელიც მინდობილ სფეროში ასრულებს კანონით განსაზღვრულ ან მთავრობისა და პრემიერ-მინისტრის მიერ დაკისრებულ ამოცანებს. სამინისტრო მდებარეობს ქ. თბილისში, გორგასლის ქ. 24ა-ში.

ისტორია
პირველად საქართველოში იუსტიციის სამინისტრო ჩამოყალიბდა 1918 წელს. სამინისტროს ძირითად უფლებამოსილებას წარმოადგენდა სასამართლო ორგანოების ხელმძღვანელობა.

საბჭოთა ანექსიის შემდეგ, საქართველოს სსრ-ში 1921 წლის 6 მარტს სამინისტრო გადაკეთდა იუსტიციის სახალხო კომისარიატად. იუსტიციის სახალხო კომისარიატი ახორციელებდა სასამართლო ორგანოების საერთო ხელმძღვანელობას, კანონპროექტების მომზადებას, რესპუბლიკის კანონებისა და მთავრობის დადგენილებების გამოქვეყნებას, ზედამხედველობდა დამცველთა და ნოტარიუსების მუშაობას. 1933 წლის 4 იანვრიდან სახელმწიფო პროკურატურა შევიდა იუსტიციის სახალხო კომისარიატის უწყებაში, თუმცა 1936 წლიდან კვლავ გამოეყო მას.

1946 წლიდან იუსტიციის სახალხო კომისარიატს შეეცვალა სახელწოდება და მას იუსტიციის სამინისტრო ეწოდა. 1959 წელს სამინისტრო გაუქმდა და მისი ფუნქციები საქართველოს სსრ უმაღლეს სასამართლოსა და საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ იურიდიულ კომისიას გაუნაწილდა. 1970 წელს კვლავ შეიქმნა საქართველოს სსრ იუსტიციის სამინისტრო, რომლის დებულება მიიღეს 1972 წელს. ეს დებულება ცვლილებებისა და დამატებების გათვალისწინებით მოქმედებდა 1993 წლის 20 დეკემბრამდე.

საქართველოს კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენცია მნიშვნელოვნად შეიცვალა: 1997 წლიდან მისი მმართველობის სფეროში აღარ შედის საერთო სასამართლოების ორგანიზაციული ხელმძღვანელობა; 1998 წლიდან იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენციაშია ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოთა მიერ მიღებული ნორმატიული აქტების რეგისტრაცია და კანონმდებლობასთან შესაბამისობის ზედამხედველობა; 2000 წლიდან სამინისტრომ შეიძინა სასჯელაღსრულების სისტემის მართვის და მისი ორგანიზაციული ხელმძღვანელობს ფუნქია, 2004 წლიდან — საჯარო და სამოქალაქო რეესტრის წარმოების, სახელმწიფოს არქივების მართვის ფუნქცია.

2008 წელს იუსტიციის სამინისტრომ კვლავ განიცადა რეორგანიზაცია. მას ჩამოშორდა სასჯელაღსრულების სისტემის მართვის კომპონენტი, რომელიც ჩამოყალიბდა ცალკე სამინისტროდ. მეორე მხრივ, იუსტიციის სამინისტროს შეუერთდა საქართველოს პროკურატურა.

საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე (2018 წლის 14 ივლისი #3141–რს) საქართველოს კანონის შესაბამისად, უწყებას შეუერთდა — სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო.

სახელმწიფო უწყების ხელმძღვანელები
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრები
შალვა ალექსი-მესხიშვილი, 26 მაისი, 1918 — 21 მარტი, 1919
რაჟდენ არსენიძე, 21 მარტი, 1919 — მარტი, 1921
ევგენი გეგეჭკორი, მარტი, 1921 — 25 თებერვალი, 1921

საქართველოს სსრ სასამართლო ხელისუფლების ხელმძღვანელები
სერგო ივანეს ძე ქავთარაძე, 25 თებერვალი, 1921 — 28 თებერვალი, 1922
ეფრემ ალექსის ძე ეშბა
იაკობ მიხეილის ძე ვარძიელი
გიორგი თევდორეს ძე სტურუა

ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკის იუსტიციის სახალხო კომისრები
გიორგი თევდორეს ძე სტურუა
ათანასე ლევანის ძე ჩხეტიანი

საქართველოს სსრ იუსტიციის მინისტრები
ავქსენტი რაფავა 25 იანვარი, 1948 — 17 ნოემბერი, 1951
ალექსანდრე შუშანაშვილი
მიხეილ ლომიძე 1955 — 31 მაისი, 1957
სერგი როსტიაშვილი

საქართველოს რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრები
ჯონი ხეცურიანი, 1990 — 1992
კონსტანტინე კემულარია, 1992 — 1993
თედო ნინიძე, 1993 — 1998
ლადო ჭანტურია, 1998 — 1999
ჯონი ხეცურიანი (მეორეჯერ), 1999 — 2000
მიხეილ სააკაშვილი, 12 ოქტომბერი, 2000 — 5 სექტემბერი, 2001
როლანდ გილიგაშვილი, 5 სექტემბერი, 2001 — 15 სექტემბერი, 2003

საქართველოს იუსტიციის მინისტრები
ზურაბ ადეიშვილი, 26 დეკემბერი, 2003 — 17 თებერვალი, 2004
გიორგი პაპუაშვილი, 17 თებერვალი, 2004 — 18 თებერვალი, 2005
კონსტანტინე კემულარია (მეორეჯერ), 18 თებერვალი, 2005 — 22 დეკემბერი, 2005
გია ქავთარაძე, 22 დეკემბერი, 2005 — 30 აგვისტო, 2007
ეკა ტყეშელაშვილი, 30 აგვისტო, 2007 — 31 იანვარი, 2008
ნიკა გვარამია, 31 იანვარი, 2008, — 1 ნოემბერი, 2008
ზურაბ ადეიშვილი (მეორეჯერ), 2 ნოემბერი, 2008 — 25 ოქტომბერი, 2012
თეა წულუკიანი, 25 ოქტომბერი, 2012 — 29 სექტემბერი, 2020
გოჩა ლორთქიფანიძე, 24 დეკემბერი, 2020 — 31 მარტი, 2021
რატი ბრეგაძე, 1 აპრილი, 2021 - 13 იანვარი, 2025
ანრი ოხანაშვილი, 13 იანვარი, 2025 - 2 აპრილი, 2025
პაატა სალია, 4 აპრილი, 2025 - დღემდე.

ყოფილი შენობა
შენობა რომელშიც იუსტიციის სამინისტრო მდებარეობდა 1898 წელს აიგო არქიტექტორ კორნელი ტატიშჩევის პროექტით. თავდაპირველად იგი შემოსავლიან სახლს წარმოადგენდა. რუსთაველის გამზირისპირა და ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქუჩისპირა ფასადების გადაწყვეტა ღიობებისა და ნაძერწი ელემენტების თანაბარ რიტმს ემყარება. ნაგებობა ერთიან რიტმს ქმნის მომიჯნავე შენობასთან, რომელიც 1897 წელს ააგო არქიტექტორმა პაულ შტერნმა (ალ. გრიბოედოვის ქ. 19).