iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შავი პარასკევი

შავი პარასკევი — მადლიერების დღის მეორე დღე აშშ-ში. დღე, რომელიც ხშირად მიიჩნევა საშობაო ვაჭრობის დასაწყისად. აშშ-ში მრავალი მაღაზია ამ დღეს აწყობს მასშტაბურ ფასდაკლებებს და აქციებს სხვადასხვა პროდუქციაზე. ზოგიერთ შტატში ითვლება დასვენების დღედ. მთელი წლის განმავლობაში, ვაჭრობის მხრივ, ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული დღე ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ამ დღეს ფასდაკლებების მოწყობის ტრადიცია ჯერ კიდევ საუკუნეში იღებს სათავეს, თუმცა ტერმინი „შავი პარასკევი“ 1966 წლიდან დამკვიდრდა. ტერმინის სამშობლოა ფილადელფიის შტატი და თავდაპირველად გამოიყენეს გზებზე დიდი საცობების აღსანიშნავად, მადლიერების დღის მეორე დღეს. „შავი პარასკევი“ ხვდება 23-იდან 29 ნოემბრამდე შუალედში.
გიორგი გავაშელი

გიორგი 'გოჩა' გავაშელი (დ. 18 თებერვალი, 1947, გაგრა, საქართველოს სსრ — გ. 25 დეკემბერი, 1997, ურენგოი, რუსეთი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა ნახევარმცველისა და თავდამსხმელის პოზიციაზე. იყო თბილისის „ლოკომოტივისა“ და „დინამოს“ წევრი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1968).

საკლუბო კარიერა
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო 1966 წელს თბილისის „ლოკომოტივში“, სადაც არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. 1967 წელს გადავიდა თბილისის „დინამოში“, ჩაატარა 183 მატჩი და მოწინააღმდეგის კარი 48-ჯერ აიღო. 1968 წლის საკავშირო პირველობაზე გატანილი 22 გოლით საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა ბომბარდირის სახელი დაიმკვიდრა საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში. 1976 წელს გახდა საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი, გარდა ამისა მან ჩაატარა 4 მატჩი და 1 გოლი გაიტანა უეფა-ს თასის 1973–74 წლების გათამაშების პირველი წრის (1/32 ფინალი) მატჩში სოფიის „სლავიის“ წინააღმდეგ. 1968 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატის წოდება.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ბრინჯაოს პრიზიორი (4): 1967, 1969, 1971, 1972
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1970
ინდივიდუალური
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1968 (22 გოლი)
ერნა სულბერგი

ერნა სულბერგი (, დ. 24 თებერვალი 1961, ბერგენი) — ნორვეგიელი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, კონსერვატიული პარტიის ლიდერი 2004 წლიდან. ნორვეგიის 28-ე პრემიერ-მინისტრი.

დაიბადა ბერგენში 1961 წელს. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო ბერგენის უნივერსიტეტში, რომელიც 1986 წელს სოციოლოგიისა და პოლიტოლოგიის სპეციალობით დაამთავრა.

1989 წლიდან ნორვეგიის პარლამენტის სტორტინგის წევრია. 2001 წელს შევიდა ხიელ მაგნე ბუნევიკის მთავრობაში და დაიკავა კომუნალური მეურნეობის მინისტრის თანამდებობა. 2013 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ოთხ პარტიასთან ალიანსში მიიღო ხმების უმრავლესობა და 16 ოქტომბერს დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.
ტრიქომონასი

ტრიქომონასი — უმარტივესთა გვარი შოლტოსანთა კლასისა, მათი მსხლისებრი სხეული სიგრძე აღწევს 15—20 მკმ. წინა ნაწილში აქვს ციტოსტომი, ოვალური ბირთვი და 4 შოლტი. მე-5 შოლტი მიმართულია უკან და პელიკულის გამონაზარდთან ქმნის ტალღისებურ აპკს;

მთელ სხეულს სიგრძეზე მიყვება აქსოსტილი. ტრიქომონასი იკვებებიან ბაქტერიებით, მრავლდებიან გასწვრივი გაყოფით. ადამიანში პარაზიტობს , რომელიც იწვევს ტრიქომონოზს. -ისა (გვხვდება პირის ღრუში) და -ის (პარაზიტობს წვრილი ნაწლავის სანათურში) პათოგენურობა სადავოა. პარაზიტობს მსხვილ რქოსან საქონლის სასქესო ორგანოებში, იწვევს აბორტს და ნაადრევ მშობიარობას.
ნილტონ სანტოსი

ნილტონ დოს სანტოსი (; დ. 16 მაისი, 1925, რიო-დე-ჟანეირო — გ. 27 ნოემბერი, 2013, იქვე) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი. თამაშობდა „ბოტაფოგოში“. ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრებში ითამაშა 75-ჯერ და 3 გოლი გაიტანა.

ნილტონ სანტოსი მსოფლიოს 2-გზის ჩემპიონი (1958, 1962) და ვერცხლის პრიზიორია (1950). ასევე არის სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონი და 3-გზის ვერცხლის პრიზიორი. „ბოტაფოგოსთან“ ერთად არის რიო-დე-ჟანეიროს 4-გზის ჩემპიონი, რიო-სან-პაულოს ტურნირის 2-გზის გამარჯვებული; მოგებული აქვს სხვა ტიტულებიც. „ბოტაფოგოს“ რეკორდსმენი ჩატარებული თამაშების რაოდენობის მიხედვით. პირველი ფეხბურთელი, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ოთხ გათამაშებაში მიიღო მონაწილეობა. 1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 22-ე ადგილზე დასახელდა. ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი.

მიღწევები
ინდივიდუალური
ფიფა-ს ასეული ( 100): 2004
ტრიცერატოფსი

ტრიცერატოფსი (; ბერძნ. -, რთულ სიტყვებში — სამი, — რქა, — სახე) — ნამარხი ქვეწარმავლების გვარი რქიანი დინოზავრების ქვერიგისა. ცხოვრობდნენ გვიანდელ ცარცულ პერიოდში. მათი სხეული სიგრძე 6 მ აღწევდა. თავზე ჰქონდათ 3 რქა: ერთი მოკლე — ცხვირისა და ორი გრძელი — შუბლისა. ჰქონდათ 4 მასიური კიდური. გარეგნულად მარტორქას წააგავდნენ. იკვებებოდნენ მცენარეული საკვებით. ტრიცერატოფსის ნაშთები ნაპოვნია ჩრდილოეთ ამერიკის ცარცულ ნალექებში.
ტროგონისნაირნი

ტროგონისნაირნი — ფრინველთა რიგი. მოიცავს 1 ოჯახის (ტროგონისებრნი) 8 გვარში გაეთიანებულ 40-მდე სახეობას. მათი სხეულის სიგრძე 23—34 სმ, მასა 60—200 გ აღწევს. აქვთ გრძელი კუდი, მოკლე სუსტი ფეხები; და თითები მიმართულია უკან, და — წინ. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკის ტროპიკულ ტყეებში, ანთროპოგენურ ლანდშაფტში. ბუდობენ ტერმიტების მიტოვებულ ბუდეებსა და ფუღუროებში. მონოგამებია. დებენ 2—3 (იშვიათად 4) კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 17—20 დღე-ღამე. კრუხობს ორივე მშობელი. იკვებებიან მწერებით; წვრილი უხერხემლოებით, ქვეწარმავლებით.
ჩილეს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)

ჩილეს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013 — ჩილეს პრეზიდენტის არჩევნები, რომელიც გაიმართა 2013 წლის 17 ნოემბერს. იმავე დღეს გაიმართა ჩილეს საკანონმდებლო ორგანოსა და რეგიონული არჩევნები. არჩევნების პირველ ტურში პრეზიდენტობის ვერცერთმა კანდიდატმა ხმათა 50% ვერ მიიღო, შედეგად დაინიშნა მეორე ტური 15 დეკემბერს. მეორე ტურში მონაწილეობდნენ მიშელ ბაჩელეტი და ეველინ მატეი. ხმათა 62,7%-ით მეორე ტურში არჩეულ იქნა ბაჩელეტი.

საპრეზიდენტო კანდიდატები
ყოფილი პრეზიდენტი, სოცილისტური პარტიის წევრი მიშელ ბაჩელეტი კოალიცია „ახალ უმრავლესობის“ კანდიდატია. კოალიციამ გაიმარჯვა უკანასკნელი ხუთი არჩევნებიდან 4-ში. ბაჩელეტი იყო ჩილეს პრეზიდენტი 2006-2010 წლებში. შემდგომში იგი გაეროს ქალთა ორგანიზაციის ხელმძღვანელი იყო. მიშელ ბაჩელეტი ქალთა და სექსუალურ უმცირესობათა უფლებებისთვის იბრძვის. ამასთან იგი უფასო განათლებას, ჯანდაცვის დაფინანსების ზრდას და აბორტის ლეგალიზაციას უჭერდა მხარს. წინასაარჩევნო გამოკითხვებში ბაჩელეტი 20 პროცენტით უსწრებდა მთავარ კონკურენტს, მატეის.

ეველინ მატეი პარტია დამოუკიდებელი დემოკრატების წევრია და პრეზიდენტობის კანდიდატად მემარჯვენე კოალიცია „ალიანსმა“ წარადგინა. მატეის პრეზიდენტ სებასტიან პინიერას მთავრობაში შრომის მინისტრის თანამდებობა ეკავა. მისი მინისტრობის პერიოდში უმუშევრობის დონე 7.3 პროცენტიდან 5.7-მდე შემცირდა. მატეის წინასაარჩევნო პროგრამა ბიზნესის ხელშეწყობას და ეკონომიკურ ზრდას ითვალისწინებს.
გულიმიმი

გულიმიმი — ქალაქი სამხრეთ მაროკოში. ხშირად უწოდებენ უდაბნოს კარიბჭეს. ის არის გულიმიმ-ეს-სმარა რეგიონის ცენტრი. მისი მოსახლეობა 2006 წლის მიხედვით შეადგენს 117 000 ადამიანს, რითიც ის რეგიონის უმსხვილეს ქალაქს წარმოადგენს. 1 და 12 გზატკეცილები გულიმიმს აკავშირებს მეზობელ სუს-მასა-დრაას რეგიონან.

მოსახლეობის უმეტესობა შეადგენს შარავებს და საუბრობენ ჰასანიას დიალექტზე.
ტროპიანები

ტროპიანები, მფრინავი ფრინველები ( ანუ ) — ფრინველთა ქვეკლასი, რომელსაც განეკუთვნება ფრინველთა უმრავლესობა (უპირისპირებენ უტროპოებს ანუ მორბენალ ფრინველებს და მოცურავეებს ანუ პინგვინებს). ტროპიანების მკერდის ძვალს გასწვრივ გასდევს ძვლიანი ქედი — ტროპი. მათ უმრავლესობას შეუძლია ფრენა (ზოგიერთმა ეს უნარი დაკარგა), კარგად აქვთ განვითარებული მომქნევი და საჭის ბუმბულები. სახელწოდება „ტროპიანები“ დღევანდელ სისტემატიკაში თითქმის აღარ იხმარება.
ტროპი (მკერდი)

ტროპი, ქედი — მკერდის ძვლის გასწვრის ამაღლებული ნაწილი, რომლის დანიშნულებაა დამატებითი ფართობის წარმოქმნა ხერხემლიანი ცხოველების ძლიერი მკერდის კუნთებისათვის. მისი განვითარება დამოკიდებულია წინა კიდურების მოძრაობის ხასიათზე. ტროპი აქვს ზოგიერთ მთხრელ ძუძუმწოვარს (თხუნელა), აგრეთვე მცურავ (პინგვინები) და მფრინავ ფორმებს (გადაშენებული მფრინავი ხვლიკები, ფრინველები, ხელფრთიანები). განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული ტროპიანებში. არამფრინავ ფორმებში ტროპი სულ არ არის ან სუსტადაა განვითარებული. ზოგიერთი ფრინველის (წერო, გედი) მკერდის ძვალი და ტროპი შეიცავს ტრაქეის ნახვევებს, რომლებიც რეზონატორების როლს ასრულებენ.
ტროპიკული ოლქი

ტროპიკული ოლქი — მსოფლიო ოკეანის ზოოგეოგრაფიული ოლქი, რომელიც მოიცავს იმ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონებს, სადაც წყლის ზედაპირის ტემპერატურა 20°-ზე ნაკლები არ არის. ტროპიკული ოლქის დასავლეთ საზღვარი გადის ჩრდილოეთ და სამხრეთ განედების 35°-ზე, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში — რამდენადმე ახლოს. ტროპიკული ოლქისპელაგიალისათვის დამახასიათებელია ზვიგენები, თინუსები, იალქნოსნები, ზღვის კუები: ბენთალშია მარჯნის რიფები, სანაპიროს მანგროს ბარდები, ცხრაფეხები, დიდტანიანი მუცელფეხიანი და ორსაგდულიანი მოლუსკები და სხვა. პელაგიალში ბევრია ირგვლივტროპიკული გავრცელების სახეობები.

ტროპიკული ოლქი წარმოადგენს ტროპიკულ სამეფოს, რომელსაც ყოფენ 3, ზოგჯერ 4 ან 5 ოლქად: ინდოეთ- დასავლეთწყნაროკეანური, ცენტრალურამერიკული (ზოგჯერ გამოყოფილია დასავლეთატლანტური და აღმოსავლეთწყნაროკეანური) და აღმოსავლეთატლანტური. ოლქები, რომლებიც გამოყოფილია ფსკერის ფაუნათა გავრცელების საფუძველზე, განცალკავებულიი არიან ზოოგეოგრაფიული ბარიერებით: ხმელეთის — ძველი და ახალი ქვეყნების კონტინენტებით, და ოკეანური — შუაატლანტური და აღმოსავლეთწყნაროკეანური, რომლებსაც გადალახავს მეზობელი ფაუნის შემადგენლობის მხოლოდ 10%. ინდოეთ-დასავლეთწყნაროკეანური ფაუნა უძველესი და მდიდარია, ახასიათებს მაღალი ენდემიზმი.

მეორე ადგილზეა დასავლეთატლანტური ფაუნა. ამ უკანასკნელთან შედარებით აღმოსავლეთწყნაროკეანური ფაუნა ბევრად უფრო ღარიბია. სახეობათა სიღარიბით გამოირჩევა აღმოსავლეთატლანტური ფაუნა. ცენტრალურამერიკული ოლქის ზოგიერთი გვარი (ცხრაფეხები, ზღვის ზღარბები, მთელი რიგი თევზები) მოიპოვრბა აღმოსავლეთწყნაროკეანურ და დასავლეთატლანტურ წყალთხელებში, მაგრამ არ გვხვდება სხვა რაიონებში. ასეთი გავრცელება აიხსნება თანამედროვე ცენტრალური ამერიკის ადგილას წარსულში (მიოცენში — ქვედა პლიოცენში) საუტის არსებობით.
პარაფირება

პარაფირება (ფრანგ. — შემოკლებით ხელმოწერა) — საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მისი ცალკეული მუხლების წინასწარი დამოწმება ხელშემკვრელი მხარეების რწმუნებულთა მიერ თავ-თავიანთი ინიციალებით. პარაფირების დანიშნულებაა იმის ფიქსაცია, რომ საერთაშორისო ხელშეკრულების მოცემული ტექსტი საბოლოოდ შეთანხმებულია, მაგრამ პარაფირება არ ნიშნავს ხელის მოწერას და ვერ შეცვლის მას.
გივი სისაური

გივი სისაური (დ. 15 აპრილი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — კანადაში მოღვაწე ქართველი მოჭიდავე.

დაიბადა თბილისში (საქართველოს სსრ) ჭიდაობა 10 წლის ასაკში დაიწყო.

სისაურს 57 კგ. წონით კატეგორიაში მოგებული აქვს ვერცხლის მედლები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე, და 1995 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ატლანტაში. 58 კგ-ში, 2001 წელს, მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი სოფიაში (ბულგარეთი), 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე თეირანში (ირანი) კი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

მან კიდევ ერთი ბრინჯაო 1997 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კრასნოიარსკი (რუსეთი) მოიხვეჭა. მოგებული აქვს 2002 წლის თანამეგობრობის თამაშებიც.
ავსტრიის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია

ავსტრიის სახელმწიფო ხელშეკრულება ან დეკლარაცია ავსტრიის დამოუკიდებლობაზე, რომლითაც ავსტრია სუვერენულ სახელმწიფოდ გამოცხადდა. მას ხელი მოეწერა 1955 წლის 15 მაისს ვენაში, ბელვედერის სასახლეში, მოკავშირეთა საოკუპაციო ჯარებსა (საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი, შტატები და საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი) და ავსტრიის მთავრობას შორის. ოფიციალურად ძალაში შევიდა 1955 წლის 15 მაისს.

ხელშეკრულების სრული სახელია — „სახელმწიფო ხელშეკრულება დამოუკიდებლობის აღდგენისა და დემოკრატიული ავსტრიის შესახებ, ხელმოწერილი ვენაში 1955 წლის 15 მაისს“ .

საერთო მდგომარეობა და სტრუქტურა
ხელშეკრულებამ აღადგინა თავისუფალი, სუვერენული და დემოკრატიული ავსტრია.

ხელშეკრულებას ხელი მოეწერა მოკავშირეთაგან: საგარეო საქმეთა მინისტრები: ვიაჩესლავ მოლოტოვი (საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი), ჯონ ფოსტერ დალესი (ამერიკის შეერთებული შტატები), ჰაროლდ მაკმილანი (დიდი ბრიტანეთი), ანტუან პინე (საფრანგეთი) და ავსტრიიდან ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრ ლეოპოლდ ფიგლისგან და ასევე საოკუპაციო ძალების ოთხი უმაღლესი კომისარისგან : ივან ილიჩევის (საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი), ჯეფრი არნლოდ უოლინგერის (დიდი ბრიტანეთი), ლეველინ ტომპსონისა (ამერიკის შეერთებული შტატები) და როჟე ლაპუეტისგან (საფრანგეთი).

ხელშეკრულება შედგებოდა რამდენიმე ნაწილისაგან:
პრეამბულა
პოლიტიკური და ტერიტორიული პირობები
პირობები შეიარაღებულ ძალებზე
რეპარაცია
კანონმდებლობა და ინტერესები
ეკონომიკური ურთიერთობები
მოლაპარაკებების წესები
ეკონომიკური პირობები

ხელშეკრულების სხვა მდგომარეობები
აგრეთვე ხელშეკრულებით დარეგულირდა უმცირესობათა უფლებები — სლოვენიელებისა და ხორვატთა. ანშლუსი (პოლიტიკური კავშირი) ახალ გერმანიასთან, როგორც ეს იყო 1938 წელს, აიკრძალა. ნაცისტური და ფაშისტური ორგანიზაციებიც აიკრძალა.

ამის გარდა ავსტრია ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ აცხადებდა მუდმივ ნეიტრალიტეტს. სსრკ-ს გაუჩნდა იმედი, რომ საბჭოთა ჯარების გამოსვლის შემდეგ ნეიტრალიტეტის შესახებ განცხადება ნიშნავდა ავსტრიის არშესვლას ნატოში. ტექსტის ორიგინალში არაფერი იყო ნახსენები ავსტრიის ნეიტრალიტეტზე, მაგრამ მოგვიანებით ავსტრიის პარლამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება ამის ხელშეკრულებაში ჩართვაზე.

შედეგი
მიღწეული შეთანხმების შედეგად მოკავშირეებმა 1955 წლის 25 ოქტომბერს დატოვეს ავსტრიის ტერიტორია. 1965 წლამდე 26 ოქტომბერი აღინიშნებოდა, როგორც ეროვნული დღესასწაული (ეწოდებოდა დროშის დღე). შეცდომით ითვლებოდა, რომ დღესასწაული იყო მოკავშირეთა ჯარების გასვლის აღსანიშნავად, მაგრამ სინამდვილეში აღინიშნებოდა ავსტრიის დეკლარაცია ნეიტრალიტეტის შესახებ, რომელიც მიღებულ იქნა 1955 წლის 26 ოქტომბერს.
ჯარჯი ფხოველი

ჯარჯი ფხოველი (დ. 18 ოქტომბერი, 1943, არახიჯა, დუშეთის რაიონი, საქართველოს სსრ) – ქართველი პოეტი, მთარგმნელი და მწერალი.

ბიოგრაფია
ჯარჯი ფხოველი (დავით ციგროშვილი) დაიბადა 1943 წლის 18 ოქტომბერს, დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არახიჯაში. საშუალო სკოლა იქვე დაამთავრა, ხოლო შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

მისი პირველი ლექსები დაიბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში“ 1966 წელს.

1968–1977 წლებში მუშაობდა გამომცემლობებში, ჟურნალის რედაქციაში.

მუშაობას მალე თავი მიანება. ბოლო 10 წელიწადია თავის მშობლიურ კუთხეს, ფშავს დაუბრუნდა და მოღვაწეობას იქიდან განაგრძობს. მისი ბოლო წიგნი, რომელსაც სახელად „უდაბნოს წიგნი" ჰქვია, სწორედ ამ პერიოდში შექმნილი პოეზიია შესული.

— ამბობს პოეტი ამ წიგნის შესავალში.

ჯარჯი ფხოველს უზარმაზარი წვლილი მიუძღვის ქართული ფოლკლორის, პოეზიისა და მთარგმნელობითი ხელოვნების წინაშე. მან შეძლო სოციალისტური რეალიზმის კლიშეებს გაქცეოდა, ის ვერლიბრის ერთ-ერთი ფუძემდებელია.

წიგნები
ლექსები, თბ. საბჭ. საქართველო, 1971
კვირადღე (ლექსები) / ჯარჯი ფხოველი (ციგროშვილი დავით, თბ. ნაკადული, 1973
43 ლექსი : 1 პოემა, თბ. მერანი, 1974
დუმილის ტყე, თბ. საბჭ. საქართველო, 1975
მკურნალი მიწა, თბ. მერანი, 1977
სამი წელიწადი, თბ. მერანი, 1980
ძველი წიგნებიდან ამოკრებილი ლექსები, თბ. საბჭ. საქართველო, 1982
ჩაძირული არქიპელაგი და სხვა ლექსები, თბ. მერანი, 1984
ლექსები, თბ. საბჭ. საქართველო, 1986
გული ყველაფერს ხედავს, თბ. მერანი, 1987
ჭრილობები, თბ. მერანი, 1990
ლოცვა გულის გადასარჩენად, თბ. საქართველო, 1992
ლირიკა, 1989-1997, რედ. ზვიად რატიანი ; მხატვ. ჯემალ ზენაიშვილი, თბ. მერანი, 1998
მარტოობის მზე, რედ.: ზაურ კალანდია ; მხატვ.: გოგი წერეთელი, თბ. მერანი, 2002, 99928-946-1-
ფურცლები (პროზა), რედ. ზაურ კალანდია, თბ. ჯისიაი, 2005, 99940-17-59-4
დილის არაყი რედ. ლერი ალიმონაკი; მხატვ. გოგი წერეთელი, თბ. ჯისიაი, 2005, 99940-17-56-
100 ლექსი, შემდგ. ზაურ კალანდია, თბ. ინტელექტი, 2012, 978-9941-440-16-8
შავი რვეული რედ. ბაღათერ არაბული; მხატვ. გიორგი წერეთელი, თბ. მერანი, 2012, 978-9941-9269-8-3
უდაბნოს წიგნი, რედ. ილო ფხოველი, თბ. საუნჯე, გამომცემელი ვაჟა წოწკოლაური, 2013, 978-9941-442-72-8

თარგმანი
ყვავილი სარკეში (ძვ. ჩინური პოეზიის მცირე ანთოლოგია), მხატვარი გოგი წერეთელი, თბ. მერანი, 1990
კორეკა

კორეკა — სასოფლო დასახლება იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში, კოზენცის პროვინციის ამანტეის კომუნაში. მდებარეობს კამპორა-სან-ჯოვანის მოსაზღვრედ.

ტერიტორია და საზღვრები
დასავლეთით და სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა, სამხრეთით ქალაქი ამანტეა, სადაც იწყება საზღვარი კამპორა-სან-ჯოვანისთან. ტერიტორია ძირითადად შედგება კლდოვან ფორმაციებისგან. იგი ასევე მოიცავს მთიანი ადგილებსა და ფართო პლაჟებს. ჰავა რბილია.

ეკონომიკა
კორეკის ეკონომიკის ძირითადი წყაროა ტურიზმი, რაც ასევე ასევე ყვავის მიმდებარე სოფელ კამპორა-სან-ჯოვანიში. ტურიზმისა და სასტუმრო სექტორის წარმატების მიზეზი ძირითადად სანაპიროს სილამაზეა. ასევე არსებობს კვების მრეწველობისა და მექანიკის რამდენიმე მცირე ქარხანა.
თევზი სახელად ვანდა

თევზი სახელად ვანდა — 1998 წლის კრიმინალური კომედია.

სიუჟეტი
ამერიკელი ვანდა ლონდონში საიუველირო მაღაზიის გაძარცვას გეგმავს. მას ეხმარება ინგლისელი საყვარელი ჯორჯი, ამერიკელი საყვარელი ოტო, რომელსაც ვანდა ძმად ასაღებს და კენი, რომელსაც მეტყველების პრობლემა აქვს. ძარცვა წარმატებით ჩაივლის და ბანდა ბრილიანტებს გაიტაცებს. მაგრამ ძარცვის შემდეგ ბანდიტები ავტომობილით კინაღამ გაიტანენ მოხუც ბრიტანელ ქალს, რომელიც ძაღლებს ასეირნებს.

ძარცვის შემდეგ ვანდა და ოტო ჯორჯს პოლიციაში ჩაუშვებენ. ჯორჯი გისოსებს მიღმა აღმოჩნდება, თუმცა ბრილიანტები მას უკვე გადამალული აქვს. ჯორჯი ბრილიანტების ყუთის გასაღებს უტოვებს კენს, რომელსაც სრულიად ენდობა. ჯორჯი, რომელიც ოტოს არ ენდობა, ვანდას არაფერს ეუბნება. ყუთის ადგილსამყოფელი იცის მხოლოდ ჯორჯის ადვოკატმა არჩიმ. ვანდა ცდილობს, არჩის დაუახლოვდეს და მისგან გაიგოს ბრილიანტების ადგილსამყოფელი.

ძაღლების პატრონი მოხუცი ქალბატონი ამოიცნობს ჯორჯს და მას უკვე დიდხნიანი პატიმრობა ემუქრება. ჯორჯი ავალებს კენს, მოკლას მოხუცი. ამასობაში ვანდა გაიცნობს არჩის. ადვოკატს ეკრძალება სასამართლო პროცესამდე მოწმესთან ურთიერთობა, მაგრამ ვანდას ცდუნებას ვერ უძლებს. მას ოჯახური ცხოვრება მოუწესრიგებელი აქვს და ვანდა უყვარდება. ოტო ვანდასა და არჩიზე ეჭვიანობას იწყებს. ის იმდენად ეჭვიანობს, რომ ვანდას და არჩის შეხვედრებისას მოულოდნელად იქვე ჩნდება და ვანდას არ ეძლევა საშუალება, გაიგოს ბრილიანტების ადგილსამყოფელი. ამასთან არჩი, რომელიც მდიდარი არ არის, გადაწყვეტს, იბრძოლოს მისი ოცნების ქალის მოპოვებისთვის.

როლებში
ჯონ კლიზი — არჩი ლიჩი
ჯეიმი ლი კერტისი — ვანდა გერშვიცი
კევინ კლაინი — ოტო ვესტი
მაიკლ პელინი — კენ პაილი
მარია აიტკენი — ვენდი ლიჩი
ტომ ჯორჯსონი — ჯორჯ ტომასონი
პატრიცია ჰეიზი — მისის კოუდი
ჯეფრი პალმერი — მოსამსართლე
სინტია სეილორი — პორცია ლიჩი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: კევინ კლაინი

საუკეთესო მსახიობი კაცი: ჯონ კლიზი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: მაიკლ პელინი
დავით ნარმანია

დავით ნარმანია (დ. 7 მარტი, 1979, კოკი, ზუგდიდის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი. 2012-2014 წლებში იყო საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი. 2014 წლის 2 აგვისტოდან 2017 წლის 13 ნოემბრამდე ქალაქ თბილისის მერი. 2019 წლის 1 ოქტომბრიდან არის საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
დავით ნარმანია დაიბადა 1979 წლის 7 მარტს, ზუგდიდის რაიონის სოფელ კოკში. ამავე სოფელში დაამთავრა სკოლაც. 1996 წელს სწავლა გააგრძელა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მენეჯმენტისა მიკროეკონომიკის ფაკულტეტზე (საგარეო ეკონომიკური საქმიანობის ორგანიზაციისა და მართვის სპეციალობა).

2000-2002 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მენეჯმენტისა და მიკროეკონომიკის ფაკულტეტზე (საერთაშორისო ბიზნესის მართვის სპეციალობა); 2002 წელს მიენიჭა ეკონომიკის მაგისტრის აკადემიური ხარისხი, კვალიფიკაციით -საერთაშორისო ბიზნესის მენეჯერი. 2002 წელს სწავლა განაგრძო ასპირანტურაში და 2006 წელს მიენიჭა ეკონომიკის აკადემიური დოქტორის ხარისხი.

2001-2003 წლებში საქმიანობდა საქართველოს ფინანსთა და საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროში. 2004-2005 წლებში იკავებდა „ბიზნეს კონსალტინგის ჯგუფის“ გენერალური დირექტორის თანამდებობას. 2006-2007 წლებში იყო საქართველოს ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარე; 2008-2012 წლებში იყო კავკასიის ეკონომიკური და სოციალური კვლევითი ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი, საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის და ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის პროფესორი; 2012-2014 წლებში იკავებდა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის პოზიციას; მენეჯმენტისა და ადმინისტრირების კათედრის გამგე, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი.

2017 წელს, საქართველოს პარლამენტმა დავით ნარმანია აირჩია საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრად; 2019 წლის 1 ოქტომბერს აირჩა საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის თავმჯდომარედ პირველი ვადით, ხოლო 2022 წლის 24 ოქტომბერს არჩეულ იქნა კომისიის თავმჯდომარედ მეორე ვადით. 2023 წელს საქართველოს პარლამენტმა, დავით ნარმანია მარეგულირებელი კომისიის წევრად მეორე ვადით აირჩია. ამავე პერიოდიდან, სემეკის წევრების მიერ კანონმდებლობის შესაბამისად, დავით ნარმანია არჩეულ იქნა სემეკის თავმჯდომარედ, მესამე ვადით.

დავით ნარმანიას ინიციატივით, სემეკმა დაიწყო სამუშაოები 9001:2015 ხარისხის მართვის სერტიფიკატის მოპოვებაზე, რომლის საფუძველზეც სემეკს საერთაშორისო სერტიფიკატი პირველად 2020 წელს მიენიჭა, ხოლო განახლებული სერტიფიკატი 2024 წელს მიიღო. ნარმანიას ინიციატივით, ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორებში განათლების ხელშეწყობის კუთხით ჩამოყალიბდა ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრი.

დავით ნარმანია არის 42 სამეცნიერო და კვლევითი ნაშრომის ავტორი და 48 ნაშრომის თანაავტორი; დამხმარე სახელმძღვანელო: „საზოგადოებრივი ადმინისტრირების საფუძვლები და საზოგადოებრივი ადმინისტრირება საქართველოში“ — თანაავტორი; დამხმარე სახელმძღვანელო: „რისკების მართვა ბიზნესში“ — თანაავტორი.

ფლობს ინგლისურ, გერმანულ და რუსულ ენებს. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
ფოლინგუოტერი

ფოლინგუოტერი ან კაუფმანის რეზიდენცია — არქიტექტორ ფრენკ ლოიდ რაიტის მიერ 1935 წელს დაპროექტებული სახლი, რურალურ სამხრეთ-დასავლეთ პენსილვანიაში, პიტსბურგიდან 69 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სახლი ნაწილობრივ მდინარე „ბეარ რან“-ის ჩანჩქერზე ააშენეს, ალეგანის მთიანეთის ლაურელის ზეგანზე.

შენობის დამთავრებიდან მალევე, ჟურნალ „ტაიმ“-ის მიერ ვრაითის „საუკეთესო ნამუშევრად“ წოდებული ნაგებობა , შესულია ჟურნალ „სმიტსონიან“-ის 28 ადგილის სიაში „რომელიც აუცილებლად უნდა ნახო სანამ ცოცხალი ხარ“. 1966 წელს ის მიჩნეულ იქნა ეროვნულ ისტორიულ ღირსშესანიშნაობად. 1991 წელს, ამერიკის არქიტექტურის ინსტიტუტის წევრებმა ის „ამერიკული არქიტექტურის ყველა დროის საუკეთესო ნამუშევრად“ დაასახელეს, ხოლო 2007 წელს ის ოცდამეცხრე ადგილზე გავიდა ამერიკის ფავორიტი არქიტექტურული ნაგებობების სიაში.
ზეზვა მედულაშვილი

ზეზვა მედულაშვილი (დ. 20 დეკემბერი, 1939, არაშენდა, გურჯაანის რაიონი, საქართველოს სსრ — გ. 30 აპრილი, 2018, თბილისი) — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი, აღმოსავლეთმცოდნე და პოლიგლოტი.

ბიოგრაფია
ზეზვა მედულაშვილი დაიბადა გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ არაშენდაში 1939 წლის 20 დეკემბერს.

1957 წელს „ვერცხლის მედლით“ დაამთავრა არაშენდის საშუალო სკოლა და მისაღები გამოცდები ჩააბარა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე ირანოლოგიის განხრით, სპარსული ენისა და ლიტერატურის განყოფილებაზე. პირველივე კურსის მეორე სემესტრიდან გადაიყვანეს ახალგახსნილ არმენოლოგიის განყოფილებაზე, რომელიც დაამთავრა კიდეც როგორც არმენოლოგმა, თუმცა სპარსულის სწავლა არ მიუტოვებია და დამოუკიდებლად განაგრძობდა მის უფრო ღრმად შესწავლას და დაუფლებას. ასევე დამოუკიდებლად სწავლობდა თურქულ, აზერბაიჯანულ და სხვა აღმოსავლურ ენებს.

1961 წელს მისი პირველი თარგმანი დაიბეჭდა ალმანახ „მეგობრობის ცისარტყელაში“.

ზეზვა მედულაშვილის თარგმანები: სპარსული, სომხური, ტაჯიკური, უზბეკური, თურქმენული, თურქული, ჩეჩნური, რუსული, გერმანული, აზერბაიჯანული ენებიდან იბეჭდებოდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებში. მისი რედაქტორობით გამოცემულია მრავალი თარგმანი.

1974 წლიდან მუშაობდა მწერალთა კავშირთან არსებულ მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურულ ურთიერთობათა მთავარ სარედაქციო კოლეგიაში უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად.

ზეზვა მედულაშვილი იყო პანკისის და დმანისის საპატიო მოქალაქე.

თარგმნილი წიგნები
ჰრანტ მათევოსიანი ჩემი მგელი (მოთხრობები), თბ. ნაკადული, 1987
ჰრანტ მათევოსიანი მიამიტური ამბავი, თბ. ნაკადული, 1971
ჰრანტ მათევოსიანი აგვისტო (მოთხრობები), თბ. საბჭოთა საქართველო, 1977
ჰრანტ მათევოსიანი მწვანე მინდორი, თბ. 1987წ.
აზერბაიჯანული მოთხრობები, თბ. ნაკადული, 1974წ.
აზერბაიჯანული ზღაპრები, თბ. ნაკადული 1974წ.
აზერბაიჯანული ბაიათები, თბ. ნაკადული, 1979წ.
ისა ისმაილზადე, ლექსები, თბ. საქართველო, 1983წ.
მამედ არაზი ანდერძი, ლექსები თბ. საქართველო, 1984წ
ქოროღლი (აზერბაიჯანული ეპოსი), თბ., კავკასიური სახლი, 2003, 99928-71-34-2
საიათნოვა, ლექსები, თბ., კავკასიური სახლი, 2005.
ათას ერთი აზერბაიჯანული ბაიათი, თბ. უნივერსალი, 2010, 978-99941-17-064

გამოცემული წიგნები
აღმოსავლური პოეზიის თარგმანების კრებული - "აღმოსავლური მზეჭრელი". თბ.გამომც. ტრიასი 2018, 978-9941-9623-6-3
პოეზია და პროზა, თარგმანების საიუბილეო კრებული - "მზისა და ლექსის უმაღლესობა", თბ. გამომც. მერანი, 2020, 978-9941-9654-0-1

პრემიები და ჯილდოები
1986 — ეღიშე ჩარენცის პრემია
1987 — ივანე მაჩაბელის სახელობის პრემია
2001 — „ღირსების ორდენი“
2004 — ლიტერატურული პრემია „საბა”, აზერბაიჯანული ხალხური ეპოსის „ქოროღლის“ თარგმანისათვის
2008 — ნაჯაფ ნაჯაფოვის პრემია
2011 — პირველი პრემია „პოეზიის დღე-შოთაობა“
2011 — პრემია „საგურამო“
2012 — აკად. ზაჰიდ ხალილოვის პრემია, აზერბ.
2012 — კანთეღი (კანდელი), სომხ.
2019 — საიათნოვას სახელობის პრემია (გარდაცვალების შემდეგ)

წოდებები
2011 — „ქართული კულტურის ამაგდარი“, თბილისის მერია
2012 — „ქართული კულტურის დესპანი“, საპატიო სიგელი, თბილისის მერია