iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მრგვალი პარკი

მრგვალი პარკი , ასევე, ცნობილი, როგორც ახალგაზრდობის პარკი — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდებარეობს კენტრონის რაიონში. იწყება გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარით სამხრეთით მეცის ქუჩიდან და მთავრდება პოპლავოკის ტბასთან, მეშტოცის ავენიუსთან ჩრდილოეთით. პარკი მდებარეობს ხანჯუიანის, ერვანდ კოჩარის, ალექს მანუკიანის, მოსკოვიანისა და ისააკიანის ქუჩების გასწვრივ და ქმნის ნახევარწრიული ფორმის არეალს ერევნის დაბლობის ნაწილის ირგვლივ. პარკის დაახლოებითი სიგრძეა 2 500 მეტრი, ხოლო საშუალო სიგანე 120 მეტრს შეადგენს.

მრგვალ პარკში მდებარე ცნობილი ნაგებობები
მრგვალ პარკში მდებარეობს ხელოვნების მრავალი ნიმუში, მათ შორის ალექსანდრე გრიბოედოვის, ანდრანიკ ოზანიანის, ვარდან მამიკონიანის, ეღიშცე ჩარენცის, ტიგრან პეტროსიანის, მიქაელ ნალბანდიანის, არმენ ტიგრანიანის, ფრიტიოფ ნანსენის, ავეტიქ ისააკიანისა და ვაჰან ტერიანის ძეგლები.

2012 წლის ოქტომბერში პარკში გაიხსნა ქველმოქმედთა ბილიკი, სადაც განთავსებულია ექვსი ცნობილი სომეხი ქველმოქმედის (ბოღოს ნუბარი, ალექსანდრე მანთაშევი, ალექს მანუკიანი, გალუსტ გულბენკიანი, მიქაელ არამიანცი, ჰოვანეს ლაზარიანი) ქანდაკება.

პარკის სხვა მნიშვნელოვანი მონუმენტებია კარარისა და ერევნის მეგობრობის მონუმენტი, ხელახლა შობის მონუმენტი, ლოდინის მონუმენტი და გაცოცხლებული სომხეთისადმი მიძღვნილი მონუმენტი.

პარკში, ასევე, მდებარეობს:
გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარი
ტეკეინის კულტურის ცენტრი
ერევნის ჭადრაკის სასახლე
ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ტენისის კლუბი
კომიტასის პალატის მუსიკალური დარბაზი
ერიტასარდაკანის მიწისქვეშა სადგური
პოპლავოკის ტბა და კაფე არაგასტი

გალერეა
შირაკის ეპარქია

შირაკის ეპარქია — სომხური სამოციქულო ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ეპარქია შირაკის პროვინციაში, სომხეთი.
საეპარქიო შტაბბინები მდებარეობს გიუმრიში. ეპისკოპოსის ადგილი კი არის გიუმრის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარში. ეპარქია დაარსდა 1920 წელს. მისი მთავარი შენობა მდებარეობს ვართანაცის მოედანზე. იგი დააპროექტა ოვანეზ კაჩაზნუნმა საუკუნის დასაწყისში.

გალერეა
სიუნიქის ეპარქია

სიუნიქის ეპარქია — სომხური სამოციქულო ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ეპარქია სიუნიქის პროვინციაში, სომხეთი. ეპარქიამ ეს სახელი სწორედ სიუნიქის პროვინციიდან გამომდინარე მიიღო. სიუნიქი სომხეთის მე-9 პროვინციია. საეპარქიო შტაბბინები ქალაქ გორისში მდებარეობს, ხოლო ეპისკოპოსის ადგილი - ერევნის წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარშია. ეპარქია 1996 წლის 30 მაისს დაარსდა. ეპარქიის დაარსების შემდეგ, ეპისქოპოსი აბრაამ მკრტიჩიანი არქიეპისკოპოსი გახდა.

გალერეა
არარატის ეპარქია

არარატის ეპარქია — მსოფლიოს მასშტაბით ერთ-ერთი უძველესი და სომხური სამოციქულო ეკლესიის ყველაზე დიდი ეპარქია არარატის პროვინციაში, სომხეთი. მისი სახელი სომეხი ერის სიმბოლოდან - არარატის მთიდან გამომდინარეობს. საეპარქიო შტაბ-ბინა ერევანში მდებარეობს, ხოლო ეპისკოპოსის კათედრა - ერევნის სურბ-სარქისის ეკლესიაშია. ეპარქია დაარსდა საუკუნის მიწურულს, გრიგოლ განმანათლებლის მიერ.

გალერეა
არარატის ეპარქიაში შემავალი ეკლესია-მონასტრები
გუგარქის ეპარქია

გუგარქის ეპარქია — სომხური სამოციქულო ეკლესიის ეპარქია ჩრდილოეთ სომხეთში, ლორე. მისი სახელი ისტორიული პროვინციის - გუგარქის სახელს უკავშირდება. საეპარქიო შტაბბინები ქალაქ ვანაძორში მდებარეობს. ეპარქია 29 მოქმედ ტაძარს მოიცავს.
1996 წლის 3 ივნისიდან, გუგარქის ეპარქიის ეპისკოპოსი, მეუფე სეპუჰ ჩულჯიანია.
მატიე კერეკუ

მატიე კერეკუ (; დ. 2 სექტემბერი, 1933, კუაფრა, საფრანგეთის დაგომეა — გ. 14 ოქტომბერი, 2015, კოტონუ, ბენინი) — ბენინის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1972-1991 და 1996-2006 წწ. ეკავა ბენინის პრეზიდენტის თანამდებობა.

ბიოგრაფია
სამხედრო განათლება მიიღო მალიში და სენეგალში. 1972 წლის 26 ოქტომბერს მოახდინა სამხედრო გადატრიალება. თავდაპირველად ეკავა ეროვნული პოლიტიკა, 1974 წლიდან კი ქვეყანას უწოდა ბენინი და აიღო კურსი მარქსიზმ-ლენინიზმისაკენ. 1990 წელს აღადგინა მრავალპარტიული მმართველობა და ქვეყანა გადავიდა საბაზრო ეკონომიკაზე. 1991 წელს წააგო საპრეზიდენტო არჩევნები ნისეფორ სოგლოსთან. 1996 წელს მატიე კერეკუმ მცირე უპირატესობით გაიმარჯვა კონკურენტზე და აირჩიეს პრეზიდენტად. 2001 წელს აირჩიეს მეორე ვადით. გააგრძელა ლიბერალური რეფორმების კურსი. 2006 წელს გადადგა თანამდებობიდან რადგან ქვეყნის კონსტიტუცია უკრძალავდა მესამე ვადით არჩევას.
ღია მინდვრების სისტემა

ღია მინდვრების სისტემა — მიწის გამოყენების ფართოდ გავრცელებული სისტემა შუა საუკუნეების ევროპაში, განსაკუთრებით დამახასიათებელი ინგლისისთვის. ამ სისტემის მიხედვით, სასოფლო დასახლებების სავარგულები იყოფოდა ე.წ ნადელებად. ერთი მინდვრის დაყოფისას ყოველ გლეხს ჰქონდა ერთი ან რამდენიმე მიწის ნაკვეთის აღების უფლება, რომელიც სხვა გლეხის ან ფეოდალის მიწისგან ხაზებით იყო გამოყოფილი. ამის გამო შენარჩუნებული იყო მიწის ნაკვეთების ერთიანი სივრცე და მათი დამუშავებაც ადგილობრივ გლეხთა ერთიანი ძალებით ხდებოდა.
ავრორა მარდიგანიანი

ავრორა მარდიგანიანი ( დ. 12 იანვარი, 1901 — გ. 6 თებერვალი, 1994) — ეთნიკურად სომეხი ამერიკელი მწერალი, მსახიობი და სომხების გენოციდის გადარჩენილი მსხვერპლი.

ბიოგრაფია
ავრორა შეძლებული სომხების ოჯახში ცხოვრობდა. სომხების გენოციდმა მისი ოჯახის წევრების სიცოცხლე იმსხვერპლა. ამის გამო მომავალი მსახიობი ოსმალეთის იმპერიაში მონად იქცა. თუმცა მოახერხა და თბილისში გაიქცა, შემდეგ სანქტ-პეტერბურგში, პეტერბურგიდან ოსლოში, ბოლოს კი ამერიკის შეერთებულ შტატებში.
ჰაკობ მანანდიანი

ჰაკობ მანანდიანი ( დ. 10 ნოემბერი, 1873, ახალციხე, — გ. 4 თებერვალი, 1952, ერევანი, სომხეთი — სომეხი ისტორიკოსი, ფილოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე და სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1873 წლის 10 ნოემბერს ახალციხეში, იგი იყო საბჭოთა კავშირისა და სომხეთის სსრ-ს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

ჰაკობ მანანდიანმა 1897 წელს დაამთავრა ფრიდრიხ შილერის სახელობის იენის უნივერსიტეტი. 1898 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტი, ხოლო 1909 წელს — ტარტუს უნივერსიტეტი. 1919 წლამდე, ასწავლიდა საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის სხვადასხვა სკოლებში, სემინარიებსა და გიმნაზიებში. 1925 წელს გახდა პროფესორი, 1933 წელს სსრკ-ს მეცნიერებათა აკადემიის, ხოლო 1943 წელს — სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი. 1920-1930 წლებში, იგი ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მუშაობდა.

ჰაკობ მანანდიანის ნაშრომები ეძღვნებოდა სომხეთის ისტორიის ანტიკურ და შუა საუკუნეების პერიოდს, ფილოლოგიასა და კულტურას. ჰაკობ მანანდიანი დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით და არის სომხეთის სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე.

ჰაკობ მანანდიანი გარდაიცვალა 1952 წლის 4 თებერვალს, 78 წლის ასაკში, ერევანში, სომხეთი. დაკრძალულია კომიტასის სახელობის პანთეონში..
ფიუნიკი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი ფიუნიკი  — სომხური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ერევნიდან, რომელიც თამაშობს სომხეთის პრემიერლიგაში და არის ერთ-ერთი საუკეთესო კლუბი სომხეთში. 2013 წლიდან მის საშინაო მოედნად ითვლება ერევნის საფეხბურთო აკადემიის სტადიონი. კლუბმა პირველი ადგილი დაიკავა სომხეთის პრემიერლიგაში 2014–2015 წლების სეზონში და ასევე, გახდა სომხეთის თასის გამარჯვებული.

ერევნის „პიუნიკს“ თოთხმეტჯერ აქვს მოგებული სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა, რაც საუკეთესო შედეგია.

პიუნიკი დაარსდა 1992 წელს. კლუბი ეკუთვნის სომეხ ბიზნესმენს, სამველ ალექსანიანს. გუნდის მთავარი მწვრთნელი კი სარგის ჰოვსეფიანია. ერევნის „პიუნიკის“ კაპიტანი ტარონ ვოსკანიანია.

ტიტულები
სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა
გამარჯვებული (13) — 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2014–2015, 2021–2022, 2023-24
მე-2 ადგილოსანი (2) — 2011, 2018/19

სომხეთის თასი
გამარჯვებული (8) — 1995–1996, 2002, 2004, 2009, 2010, 2012–2013, 2013–2014, 2014–2015
ფინალისტი (3) — 1992, 1996–1997, 2006

სომხეთის სუპერთასი
გამარჯვებული (9) — 1998, 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2010, 2011, 2015
ფინალისტი (6) — 1997, 2003, 2006, 2009, 2013, 2014
სტეფან ზორიანი

სტეფან ზორიანი (ნამდვილი გვარი არაქელიანი) (დ. 16 სექტემბერი, 1890 — გ. 14 ოქტომბერი, 1967) — სომეხი მწერალი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1890 წლის 16 სექტემბერს გლეხის ოჯახში სოფელ კარაკლისში (შემდგომში ქ.კიროვაკანი, ამჟამად ქ.ვანაძორი).

სტეფან ზორიანი თავიდან სწავლობდა რუსულენოვან სკოლაში, 1906 წელს სამუშაოს საძებნად საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში, სადაც მუშაობა დაიწყო ჯერ ტიპოგრაფიის კორექტორად, შემდეგ სომხურ გაზეთ „შიკრიკი“-ში მთარგმნელად. 1912-1919 წლებში მუშაობდა მთარგმნელად და სტილისტად სომხურ გაზეთში.

1919 წელს ცოტახნით დაბრუნდა სახლში, შემდეგ კი გადავიდა ერევანში. 1922 წლიდან 1925 წლამდე მუშაობდა სსრკ-ს სახალხო კომისარიატის პრესაში. 1929 წელს არჩეულ იქნა ცენტრალური კომიტეტში წევრად, სადაც დაჰყო 1937 წლამდე. 1950–1954 წლებში იყო სომხეთის მწერალთა კავშირის მდივანი. 1953–1957 წლებში იყო სსრკ-ს უმაღლესი საბჭოს შემადგენლობაში. 1972 წელს მწერლის მშობლიურ სოფელში გაიხსნა მისი სახელობის სახლ-მუზეუმი.

შემოქმედება
სტეფან ზორიანმა წერა დაიწყო 17 წლის ასაკში რუსეთის იმპერიის პერიოდში. მისი პირველი მოთხრობები ეხებოდა სომხეთის გლეხობის მძიმე ყოფა-ცხოვრებას. მწერლის შემოქმედების ბეჭდვა დაიწყო 1909 წელს. მისი წერის მანერა იყო ლირიკული, ლაკონიური და გულახდილი. ზორიანის პირველი კრებული „მოწყენილი ხალხი“ გამსჭვალულია ხალხის სიყვარულით. მის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე სხვადასხვა სახისა და ხასიათის ნაწარმოებები:
„რევ.კომის თავმჯდომარე“
„გოგონა ბიბლიოთეკიდან“.

რომანები:
„თეთრი ქალაქი“
„ამირიანების ოჯახი“.

ავტობიოგრაფიული რომანი:
„ერთი ცხოვრების ისტორია“.

ისტორიული რომანები:
„მამა მეფე“
„სომხური ციხესიმაგრე“.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ზორიანი მხარს უჭერდა საბჭოთა ხელისუფლებას და წერა დაიწყო სომხური საზოგადოების ახალი ცხოვრების შესახებ. ამდროს შეიქმნა რომანები ადრეული ეპოქის სომხეთის სახელმწიფოებრივობაზე, მეორე მსოფლიო ომზე. ზორიანი ასევე წერდა ბავშვებისა და ახალგაზრდებისათვის. დაწერა სცენარი კინოფილმისთვის „ვაშლის ბაღი“, ამავე ნაწარმოების მიხედვით. მან სომხურ ენაზე თარგმნა ლევ ტოლსტოის, ივანე ტურგენევის, ჰენრიკ სენკევიჩის, მარკ ტვენის, შტეფან ცვაიგისა და სხვა გამოჩენილ მწერალთა ნაწარმოებები. სვხადასხვა წლებში სომხურიდან რუსულ ენაზე იქნა ნათარგმნი ზორიანის მრავალი ნაწარმოები, ისტორიული და ავტობიოგრაფიული რომანები, ასევე მისი მემუარები „ხსოვნის წიგნი“.

ჯილდოები
სტეფან ზორიანს მიღებული ჰქონდა მრავალი სახელმწიფო ჯილდო. იგი იყო ლენინის, შრომის წითელი დროშის და ხარისხის ნიშნის ორდენების კავალერი. იყო სომხეთის სსრ-ს და სსრკ-ს მწერალი. სომხეთის სსრ-ს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

გარდაცვალება
სტეფან ზორიანი გარდაიცვალა ერევანში, 1987 წლის 14 ოქტომბერს 77 წლის ასაკში, დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში.
შირაკი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი შირაკი — სომხური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ გიუმრიდან, რომელიც თამაშობს სომხეთის პრემიერლიგაში. კლუბი დაარსებულია 1958 წელს და არის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი სომხური საფეხბურთო კლუბი. „შირაკის“ საშინაო მოედანია გიუმრის სტადიონი, გიუმრიში.

„შირაკი“ ერთადერთი კლუბია, რომელიც არც ერთხელ არ გავარდნილა სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგიდან და ოთხჯერ გამხდარა მისი გამარჯვებული. 2014-2015 წლების სეზონი გუნდმა მე-3 ადგილზე დაასრულა.

2010 წლიდან „შირაკი“ ეკუთვნის ბიზნესმენს, სომხეთის ეროვნული კრების წევრს, არმან შაჰაკიანს. გუნდის მთავარი მწვრთნელი არის ვარდან ბიჩახჩიანი. კლუბის კაპიტანი არის კარენ ალექსანიანი.

ტიტულები
სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა
გამარჯვებული (4) — 1992, 1994, 1999, 2012-2013
მე-2 ადგილოსანი (6) — 1993, 1995-1996, 1997, 1998, 2002, 2013-2014
მე-3 ადგილოსანი (3) — 2000, 2003, 2014-2015

სომხეთის თასი
გამარჯვებული (1) — 2011-2012
ფინალისტი (5) — 1993, 1994, 1999, 2011, 2012-2013

სომხეთის სუპერთასი
გამარჯვებული (4) — 1997, 2000, 2003, 2013
ფინალისტი (1) — 1999
პრიედორი

პრიედორი (კირილ. ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილო-დასავლეთ ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. მის ადმინისტრაციულ საზღვრებში დაახლოებით 97 588 ადამიანი ცხოვრობს. მიეკუთვნება სერბთა რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ერთეულს და მდებარეობს ბოსნიის კრაინის რეგიონში.

ბანია-ლუკასა და ბიელინის შემდეგ, პრიედორი მესამე უდიდესი მუნიციპალიტეტის სერბთა რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ერთეულში, ქვეყნის მასშტაბით კი მეშვიდე. მუნიციპალიტეტი ეკონომიკურად საკმაოდ დაწინაურებულია, ყვავის მრავალგვარი მრეწველობა, მომსახურებისა და საგანმანათლებლო სექტორები.

პრიედორი ცნობილია კათოლიკური, მართლმადიდებლური და ისლამური მემკვიდრეობით. ურბანულ ლანდშაფტში გამოირჩევა ოსმალეთის იმპერიისა და ავსტრია-უნგრეთის პერიოდის ნაგებობები. 2006-2009 წლებში ქალაქს მასშტაბური რესტავრაცია ჩაუტარდა.

სახელი
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ოფიციალური ენებია ბოსნიური, სერბული და ხორვატული. ბოსნიური და სერბული ენები იყენებს როგორც კირილიცას, ისე ლათინურ ანბანს, ხორვატული კი მხოლოდ ლათინურს. ქალაქის სახელი კირილიცაზე იწერება როგორც „“.

გეოგრაფია
ქალაქი პრიედორი და მთლიანად მუნიციპალიტეტი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე სანისა და გომიენიკის ნაპირებზე, კოზარის ბორცვების სამხრეთ-დასავლეთით. მუნიციპალიტეტის ფართობი 833 კმ²-ია.

ისტორია
პრიედორის, როგორც საფორტიფიკაციო ცენტრის ისტორია საუკუნის ბოლოდან იწყება. თუმცა, მიმდებარე არეალის კოლონიზაციისა და კულტურის ისტორია ბევრად უფრო ადრეულია. აღმოჩენილია სხვადასხვა კულტურის მრავალი პრეისტორიული, ანტიკური ხანისა და შუა საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი. მრავლადაა პრეისტორიული პერიოდის ნამარხი დასახლებები, რომლებიც ძვ. წ. 2100 წლით თარიღდება. რომაელებამდელ და რომაელების ხანაში ტერიტორია დასახლებული იყო ილირიული ტომით მაეზაეი. ლეგენდის თანახმად, მდინარე სანას სახელი რომაელებმა უწოდეს.

საერთაშორისო ურთიერთობები
დაძმობილებული ქალაქები:

მანისა, თურქეთი
პანჩევო, სერბეთი
კიკინდა, სერბეთი
ნეაპოლი, საბერძნეთი
სუნი, ნორვეგია

პარტნიორი ქალაქები:

ტრენტო, იტალია
ბოვეცი, სლოვენია
ნოვო-მესტო, სლოვენია
დემირ-ჰისარის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთი მაკედონია
ლამბალო და ყაშა

ლამბალო და ყაშა — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. ნაწარმოები, სადაც ცარიზმის ერთმორწმუნეობის ფარსია მხილებული, მიხეილ ჯავახიშვილმა 1925 წელს დაწერა. იმავე წელს ჟურნალ „მნათობში“ იბეჭდება, ხოლო, შემდეგ ის ქვეყნდება 1926 წელს სახელგამის მიერ გამოცემულ კრებულში „ორი განაჩენი“. ამის შემდეგ მოთხრობას კიდევ ორჯერ, 1933 წელს და 1937 წელს ეღირსება დღის სინათლე.

მოთხრობის სიუჟეტი
თხრობა პირველ პირში მიმდინარეობს. მთხრობელი წითელი ჯვრის ექიმია, რომელსაც ურმიის ტბის მიდამოებში გააგზავნიან ომის დროს.

ექიმი იქ გაიცნობს თათარს სახელად მაშადი ჰასან, რომელსაც ზედმეტსახელად ლამბალოს დაარქმევს. ექიმი მალევე შეიტყობს იქაური ეპისკოპოსი პეტრესა და მისი ხელქვეითი ყაშა ლაზარეს უსამართლობასა და ჩაგვრას, რომელსაც ისინი ადგილობრივთა მიმართ იჩენენ. მთხრობელი ლამბალოს თავის სამსახურში აიყვანს, მაგრამ მას ყაშა ლაზარი შეიძულებს და მუდმუვი ტერორის ქვეშ ამყოფებს. მათ მალე ჩხუბიც მოუვათ სადაც თათარი რუსს დაჯაბნის. მალევე ყაშა მოითხოვს ყველა დაუმორჩილებელი თათრის გაჯოხვას, რასაც ლამბალო შეეწირება. რუსი მღვდელი ექიმის მუდარას არ შეისმენს. ირანის ვალი კი მუდმივად აცხადებს, რომ ირანის ლომი დაუძლურდა და რუსებს წინ ვეღარ გადაუდგება.

თუმცა ბედი-მდევარი ყაშას ცოცხალს მაინც არ დატოვებს. ის ერთ-ერთი თათრის მიერ შემოგზავნილი გველების ნაკბენით დაიღუპება. მიუხედავად ამისა, სამართლიანობის სიმბოლო, ექიმი მას ყველა დანაშაულს შეუნდობს და ყველაფერს გააკეთებს მის გადასარჩენად. ამ ყველაფრის შემდეგ მთხრობელი გადაწყვეტს სამშობლოში დაბრუნებას.

პერსონაჟები
„წითელი ჯვრის ექიმი“ - მთავარი პერსონაჟი(მთხრობელი).
„მაშადი ჰასან“ - იგივე „ლამბალო“.
„პავლე“ - ეპისკოპოსი.
„ყაშა ლაზარე“ - მღვდელი, ეპისკოპისის ხელქვეითი.
„ბექაური“ - ექიმის მოხევე ხელქვეითი, რომელიც თავის უფროსს ირანში გამოჰყვა.
ალბანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

ალბანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — ფიფასა და უეფას წევრი ნაკრები. წარმოადგენს ალბანეთს საერთაშორისო დონეზე 1946 წლიდან. 1946 წელს ნაკრებმა მოიგო ბალკანეთის თასი, მაგრამ არ მიუღია მონაწილეობა უეფა-ს და ფიფა-ს ეგიდით გამართულ დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე, მანამ, სანამ 2015 წელს არ მიაღწია წარმატებას და არ მოიპოვა ევრო 2016-ზე მონაწილეობის უფლება.
უნა-სანის კანტონი

უნა-სანის კანტონი (, , ) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელწოდება მიიღო მდინარეების უნის და სანის შედეგად. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ბიჰაჩი. შედგება 8 თემისაგან. 2003 წლისათვის კანტონის მოსახლეობის 94 %-ს შეადგენდნენ ბოსნიელები.
პოსავის კანტონი

პოსავის კანტონი (, , ) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში და წარმოადგენს ქვეყნის ყველაზე პატარა კანტონს ფართობის მიხედვით. შედგება ხორვატიის საზღვართან მდებარე ორი ანკლავისაგან. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ორაშიე. კანტონი შედგება 3 თემისაგან. 2003 წლისათვის კანტონის მოსახლეობის 82,8 %-ს შეადგენდნენ ხორვატები, ხოლო - 14,6 %-ს ბოსნიელები.
ფატუ ბენსუდა

ფატუ ბენსუდა (; დ. 31 იანვარი, 1961, ბანჯული, გამბია) — გამბიელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორი.

ბიოგრაფია
1986 წელს დაამთავრა ობაფემი ავოლოვოს სახელობის უნივერსიტეტი ნიგერიაში და მიიღო სამართლის ბაკალავრის ხარისხი. ასევე სწავლობდა ნიგერიის სამართლის სკოლაში. 1991 წელს მიიღო სამართლის მაგისტრის ხარისხი მალტის საერთაშორისო საზღვაო სამართლის ინსტიტუტში.

1980-1997 წლებში მუშაობდა გამბიის სასამართლოში ადვოკატად. 1997-1998 წლებში გამბიის გენერალური სოლისიტორია, ხოლო 1998-2000 წლებში გამბიის გენერალური პროკურორი და იუსტიციის მინისტრი.

საერათაშორისო კარიერა
ფატუ ბენსუდას საერთაშორისო კარიერა დაიწყო რუანდის საკითხებში საერთაშორისო ტრიბუნალის დროს 2002 წელს. თავდაპირველად მუშაობდა კონსულტანტად იურიდიულ საკითხებში, შემდეგ ადვოკატად.
თუმანიანის პარკი

თუმანიანის პარკი — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს აჯაპნიაკის რაიონში, ჰალაბიანის ქუჩაზე მდინარე რაზდანის ხეობაში, რაზდანის დიდ ხიდსა და თუმოს ტექნოლოგიათა შესაქმნელ ცენტრს შორის. პარკი 1970 წელს გაიხსნა. მას 7 ჰექტრის ფართობი უკავია მდინარე რაზდანის მარჯვენა სანაპიროზე. მას სახელი ცნობილი სომეხი მწერლისა და პოეტის, ჰოვანეს თუმანიანის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად ეწოდა.

1973 წელს პარკში თუმანიანის ოპერა ანუშის ორი მთავარი პერსონაჟის ანუშისა და საროს ქანდაკებები აღიმართა.

1986 წელს პარკში თუმანიანის კიდევ ერთი პერსონაჟის, ლორეცი საქოს ძეგლი გაიხსნა.

გალერეა
კანტონი 10

კანტონი 10 (; ; ) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.

სახელწოდება
ადგილობრივ დონეზე კანტონს უწოდებენ ჰერცეგბოსნიას , მაგრამ ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით აღნიშნული სახელწოდება არაკონსტიტუციურია, რადგან სახელწოდება შეიცავდა ბოსნიის ომის პერიოდში არსებული ხორვატული სახელმწიფოს, ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკის სახელწოდებას. კანტონს ასევე უწოდებენ დასავლეთ ბოსნიის კანტონს მდებარეობის გამო და ლივნოს კანტონს ადმინისტრაციული ცენტრის გამო.

გეოგრაფია
კანტონი მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ლივნო. კანტონი შედგება 6 თემისაგან. 2003 წლისათვის კანტონის მოსახლეობის 79 %-ს შეადგენდნენ ხორვატები, 12,4 %-ს - სერბები, ხოლო 8,2 % - ბოსნიელები.
ბუენოს-აირესის პარკი

ბუენოს-აირესის პარკი — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს აჯაპნიაკის რაიონში, ჰალაბიან-მარგარიანის ქუჩების კვეთასთან, სომხეთის რესპუბლიკური სამედიცინო ცენტრის მახლობლად, მდინარე რაზდანის მარცხენა ნაპირზე.

სომხეთის რესპუბლიკური სამედიცინო ცენტრის მახლობლად მდებარე მიტოვებულ პარკს 2012 წელს რეაბილიტაცია ჩაუტარდა და ბუენოს-აირესის სახელი ეწოდა, რომელიც ერევანთან 2000 წლიდანაა დაძმობილებული. დაახლოებით 2 ჰექტარი ფართობის მქონე პარკი ოფიციალურად 2012 წლის 30 ოქტომბერს გაიხსნა. პარკის ტერიტორიის 3 000 მ² წყლითაა დაფარული, მას, ასევე, აქვს ნახევარწრიული ფორმის ცენტრალური აუზი შადრევნებით. პარკი, ასევე, უზრუნველყოფს მცირე სივრცის გარე სპორტულ ღონისძიებებს.
ზავენ ბადოიანი

ზავენ ბადოიანი (; დ. 22 დეკემბერი, 1989, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე სომხეთის ეროვნული ნაკრებისა და ერევნის „ალაშკერტის“ შემადგენლობაში.

საკლუბო კარიერა
ზავენ ბადოიანი 1989 წლის 22 დეკემბერს ერევანში დაიბადა. საფეხბურთო სკოლაში შესვლამდე, ზავენმა სხვადასხვა სპორტებზე სცადა ბედი, მაგრამ ყველას ფეხბურთი ამჯობინა და 6 წლის ასაკში საფეხბურთო სკოლა -ში დაიწყო სიარული. ბადოიანის პირველი მწვრთნელი ლევონ ბარსეგიანი გახდა.

2006 წელს, 16 წლის ბადოიანმა ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა ერევნის „კილიკიასთან“. ამავე წელს მან პირველი ოფიციალური მატჩი ჩაატარა სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში. ზავენი კონტრაქტის ამოწურვამდე თამაშობდა კლუბში და საერთო ჯამში, 40 მატჩში 2 გოლი გაიტანა. ამის შემდეგ, მან კონტრაქტი გააფორმა კაპანის „განძასართან“, რომელმაც 2008 წელს სომხეთის პრემიერლიგაში მე-3 ადგილი დაიკავა. 2010 წლის იანვარში ზავენ ბადოიანი შეხვდა დილიჯანის „იმპულსის“ წარმომადგენლებს, რომელთაც მას კონსტრაქტი შესთავაზეს. მოლაპარაკებები წარმატებით დასრულდა და ახალგაზრდა სომეხი დილიჯანის „იმპულსში“ გადაბარგდა.

ძალიან მალე ბადოიანი გუნდის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანეს ფიგურად და ლიდერად იქცა. ის ძალიან კარგ ფორმაში შევიდა. ამ ყველაფერმა გამოიწვია ის, რომ ის საკუთარი კლუბის კაპიტანი გახდა. ზავენმა მიიქცია „ბატეს“ ყურადღება და „იმპულსში“ გატარებული ერთი სეზონის შემდეგ, ბელარუსულ კლუბთან ოთხ წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. ზავენ ბადოიანი ახალ კლუბში კარგად ვერ ათამაშდა და მხოლოდ ერთი წელი დარჩა „ბატეში“. საერთო ჯამში, მან სულ 16 შეხვედრა ჩაატარა და მხოლოდ ერთი გოლი გაიტანა. ბატეს შემდეგ ის აგრეთვე ბელარუსულ კლუბში, „გომელში“ გადავიდა.

ბადოიანმა ფეხი ვერც „გომელში“ მოიკიდა და სამშობლოში დაბრუნდა. 2015 წელს, ის ერევნის „პიუნიკის“ ფეხბურთელი გახდა. ის გუნდის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო და 12 შეხვედრაში 10-ჯერ მოახერხა მეტოქის კარის დალაშქვრა. 2017 წლიდან ბადოიანი თამაშობს „ალაშკერტში“.

სანაკრებო კარიერა
2010 წლის აპრილის ბოლოს ზავენ ბადოიანი გამოძახებულ იქნა სომხეთის 21 წლამდელთა ნაკრებში. მისი დებიუტი შედგა 20 მაისს, ესტონეთის 21 წლამდელთა ნაკრების წინააღმდეგ. 21 წლამდელთა ნაკრებში ზავენმა სულ 3 მატჩის ჩატარება მოასწრო, სანამ 22 წლის გახდებოდა.

2011 წელს ზავენი მოექცა სომხეთის ეროვნული ნაკრების სამწვრთნელო შტაბის ყურადღების ცენტრში. ეს ინტერესი გამოწვეული იყო ბადოიანის პროგრესით, რომელსაც იგი „იმპულსში“ თამაშისას განიცდიდა. სომხეთის ნაკრების მაშინდელმა მწვრთნელმა, ვარდან მისანიანმა ის 23 კაციან განაცხადში შეიყვანა რუსეთის ნაკრების წინააღმდეგ გასამართი მატჩის წინ. ამ მატჩში ზავენს მონაწილეობა არ მიუღია. მან 90 წუთი სათადარიგოთა სკამზე გაატარა. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 10 აგვისტოს, ლიტვის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ.

ტიტულები
განძასარი კაპანი
სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა მე-3 ადგილი (1) — 2008

ბატე ბორისოვი
ბელარუსის საფეხბურთო პრემიერლიგა (1) — 2012
ბელარუსის სუპერთასი (1) — 2013
ბელარუსის სუპერთასი ვერცხლის პრიზიორი (1) — 2012
ნიტრა

ნიტრა — ქალაქი სლოვაკეთში, ნიტრის მხარისა და ნიტრის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ნიტრის ნაპირებზე.

ქალაქი იყო ნიტრის სათავადოს ცენტრი, რომელიც პრიბინას მმართველობისას შეუერთდა დიდ მორავიას. მოგვიანებით ნიტრის ციხესიმაგრის აშენების შემდეგ იგი გახდა მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული ცენტრი.

ნიტრა მთელი რეგიონის ცენტრია, სადაც ბევრი მნიშვნელოვანი დაწესებულებაა: სლოვაკეთის აგრარული უნივერსიტეტი, კონსტანტინე ფილოსოფოსის უნივერსიტეტი, ანდრეი ბაგარის თეატრი, სლოვაკეთის აგრარული მუზეუმი, სხვადასხვა კვლევითი ინსტიტუტები და საგამოფენო არეალი „აგროკომპლექსი“.

ისტორია
ძვ. წ. – საუკუნეებში) ნიტრის ადგილზე დიდი დასახლება იყო. – საუკუნეებში სლავების მოსვლის შემდეგ სლოვაკეთის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი გახდა. საუკუნეში იყო ნიტრის სამთავროს ცენტრი. მადიარების თავდასხმების შემდეგ, საუკუნის დამდეგს, საუფლისწულო სამთავრო გახდა. საუკუნიდან ნიტრის ეპარქიას ეკუთვნოდა.
სოსონო

სოსონო (; გ. ძვ. წ. 6) — კოგურიოს სამეფოს დამაარსებლის ჟუმონგის მეორე ცოლი. კოგურიოს დედოფალი. უფლისწულების ბირიუსა და ონჯოს დედა. სოსონო იყო მთავარი ფიგურა კოგურიოს და პექჩეს სამეფოების დაარსების საქმეში.

ისტორიული წყაროს სამგუკ-საგის მიხედვით სოსონო იყო იმ პერიოდში მდიდარი და გავლენიანი ფიგურის იონ თა-ბალის ქალიშვილი. ზოგიერთი სხვა წყაროს მიხედვით ჟუმონგი იყო სოსონოს მეორე ქმარი და მისი პირველი ქმრის სახელია ვუთე.

ჟუმონგის გარდაცვალების შემდეგ კოგურიოს სამეფოს მეფე ხდება მისი შვილი იურიმენ-ვანი, რომელიც დედასთან ერთად ბრუნდება კოგურიოში, ხოლო სოსონო და მისი ორი ვაჟი გარბიან ნახევარკუნძულის სამხრეთით და აარსებენ ახალ სახელმწიფოს — პექჩეს.

სოსონო გარდაიცვალა ძვ. წ. 6 წელს 61 წლის ასაკში, მას შემდეგ რაც მისი მეორე შვილი ონჯო გახდა პექჩეს მეფე.
ჰაჯი ბექთაშ ველი

ჰაჯი ბექთაშ ველი ან ჰაჯი ბაქთაშ ვალი — ალევი მაჰმადიანი მისტიკოსი, სეიდი, ჰუმანისტი და ფილოსოფოსი ნიშაბურიდან, ხორასანდან, რომელიც ცხოვრობდა და ასწავლიდა დაახლოებით 1209-1271 წლებში ანატოლიაში. ალევისა და ბექთაშის მოძღვრების მიმდევართათვის, ჰაჯი ბექთაშ ველი ალი იბნ აბუ ტალიბის გზის გამგრძელებელია. იგი ცნობილი იყო როგორც "გულთა სულთანი" და "დერვიშთა დერვიში". დიდად არ არის ცნობილი მის შესახებ, მისი წარმოშობა მოცულია საიდუმლო ფაქტებით და ბევრი რამ მის ბიოგრაფიაში ეფუძნება ლეგენდებს. მიჩნეულია რომ იგი თურქული ან ირანული წარმოშობის იყო და მისი წინაპრები მონღოლთა დაპყრობების გამო გადმოსახლდნენ ირანიდან ანატოლიაში.