ეუსტორხიო სალგარი

ეუსტორხიო სალგარ მორენო სალაზარი ( 1 ნოემბერი, 1831, ბოგოტა – 25 ნოემბერი, 1885, ბოგოტა,) — კოლომბიელი იურისტი, პოლიტიკოსი და კოლომბიის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი 1870-1872 წლებში.

მიუხედავად ახალგაზრდა ასაკისა, სალგარი უკვე გამოირჩეოდა, როგორც სამხედრო ოფიცერი, იბრძოდა ლიბერალური მიზნებისთვის დიქტატორის ხოსე მარია მელოსა და მარიანო ოსპინა როდრიგესის წინააღმდეგ.

სალგარი მსახურობდა ზიპაკირას კანტონის პოლიტიკურ ხელმძღვანელად, სანტანდერის სუვერენული შტატის სენატორად და სანტანდერში გარსია როვირას პროვინციის გუბერნატორად. როდესაც მოსკერამ 1858 წლის კონსერვატიულ კონსტიტუციაში ცვლილებები შეიტანა, სალგარი იყო ფროილან ლარგაჩას ხელმძღვანელობით მოქმედი დროებითი ტრიუმვირატის ნაწილი. მისი გამორჩეული სამხედრო სამსახურის წყალობით, ეუსტორხიო კოლუმბიის არმიაში გენერლის წოდებამდე დაწინაურდა.

სალგარი კოლუმბიის შეერთებული შტატების პრეზიდენტის თანამდებობას 1870 წლიდან 1872 წლამდე იკავებდა და მეტსახელად „პრეზიდენტ კაბალერო“ (ჯენტლმენი პრეზიდენტი) შეარქვეს, რადგან ის ეროვნული კულტურის მნიშვნელოვანი განვითარებისა და განათლების გაძლიერების პერიოდში მართავდა კოლომბიას, რაც კოლომბიელებისთვის მასწავლებელთა მოსამზადებელი კოლეჯების დაარსებით აღინიშნა. მისი მმართველობის დროს ასევე დაარსდა ბოგოტას ბანკი.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
ეუსტორჯიო სალგარ მორენო დაიბადა ბოგოტაში 1831 წლის 1 ნოემბერს, ადგილობრივ არისტოკრატთა ოჯახში. სწავლობდა სამართალს ბოგოტას ცენტრალურ უნივერსიტეტში (ახლანდელი კოლუმბიის ეროვნული უნივერსიტეტი), სადაც 1851 წელს, ოცი წლის ასაკში, მიიღო სამართლის დოქტორის ხარისხი.

კონფლიქტი ოსპინასთან, სამოქალაქო ომი და პატიმრობა
1858 წელს შეიქმნა სანტანდერის სუვერენული სახელმწიფო, რომელმაც დაშალა გარსია როვირასა და პამპლონას პროვინციები. შემდეგ სალგარმა ადგილი დაიკავა გრანადის კონფედერაციის სენატში - ქვეყნის სახელი ახლახან მიღებული ეროვნული კონსტიტუციის მიხედვით. 1859 წელს იგი აირჩიეს სანტანდერის სახელმწიფოს მეთაურად, თავდაპირველად დროებით პრეზიდენტად, შემდეგ კი, რამდენიმე თვის შემდეგ, მუდმივ გუბერნატორად.

ამ თანამდებობიდან, ლიბერალურ პარტიასთან დაკავშირებული სხვა სახელმწიფო პრეზიდენტების (გუბერნატორების) მსგავსად, სალგარმა სასტიკი წინააღმდეგობა გაუწია ფედერალურ პრეზიდენტ მარიანო ოსპინა როდრიგესს, კონსერვატორს. სალგარსა და ფედერალურ მთავრობას შორის ურთიერთობა იმდენად დაძაბული იყო, რომ ოსპინამ ბრძანა აჯანყება, რომელშიც მონაწილეობდნენ სანტანდერელი ახალგაზრდა პოლიტიკოსები, რათა სალგარი შტატიდან გაეძევებინათ. თუმცა, სალგარის პოპულარობამ მას თანამდებობაზე დარჩენის საშუალება მისცა.

1860 წელს სალგარი დაინიშნა კუნდინამარკას შტატის პრეზიდენტად. როდესაც 1860 წელს სამოქალაქო ომი დაიწყო, რომელიც ყოფილმა პრეზიდენტმა ტომას სიპრიანო დე მოსკერამ გამოიწვია, სანტანდერის შტატმა გადაწყვიტა მისთვის მხარდაჭერა, რითაც ცენტრალურ მთავრობასთან კონფლიქტში შევიდა. ეს ომის გამოცხადებაში გადაიზარდა და იმავე წელს სანტანდერის ძალები ელ-ორატორიოს ბრძოლაში დამარცხდნენ. სალგარი, მისი კაბინეტი და რეგიონის რამდენიმე ლიბერალი ლიდერი დააპატიმრეს და ფედერალურ დედაქალაქ ბოგოტაში გადაასახლეს.

კოლუმბიის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი (1870-1872)
მისი პრეზიდენტობა მშვიდობიან პერიოდად ითვლება. მან თანამდებობა 1870 წლის 1 აპრილს დაიკავა. პრეზიდენტის კაბინეტში შედიოდნენ ფელიპე საპატა (საგარეო საქმეთა მინისტრი), სეზარ კონტო და ხულიან ტრუხილიო (სახაზინო, ფინანსები და განვითარება) და სალვადორ კამაჩო და რაფაელ ნუნიესი (ომისა და საზღვაო ძალები). ამრიგად, მან ჩამოაყალიბა გამორჩეულად ლიბერალური ფედერალური კაბინეტი.

1870 წელს, სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობაზე მისი და კოლუმბიის კონგრესის პრეზიდენტის თანამდებობაზე ხორხე ისააკსის ხელმოწერის შემდეგ, მიღებულ იქნა 1870 წლის 78-ე კანონი, რომლის მიხედვითაც კოლომბიამ პარაგვაის ყველა მაცხოვრებელს მოქალაქეობა შესთავაზა, რათა თავიდან აეცილებინათ მოქალაქეობის დაკარგვა მისი მაცხოვრებლებისთვის სამმაგი ალიანსის ომის დროს ქვეყნის გაქრობის შემთხვევაში.

პირენეის ნახევარკუნძულთან გაზრდილი კონტაქტებისა და ქვეყანაში მშვიდობის ხელსაყრელი ატმოსფეროს წყალობით, ხელოვნება და კულტურა აყვავდა და შესაბამისად, განათლებამ უპრეცედენტო დონეს მიაღწია. სწორედ მაშინ დაარსდა კოლუმბიის ენების აკადემია, რომელიც ამერიკაში ესპანური ენის წამყვან ავტორიტეტად იქცა. ფელიპე საპატა იყო საგანმანათლებლო პოლიტიკის არქიტექტორი, ხოლო პრეზიდენტმა სალგარმა საჯარო განათლების მართვა კონსერვატორ მანუელ მარია მალიარინოს ანდო.

ოჯახი
ეუსტორხიო სალგარ მორენო იყო პოლკოვნიკ ანტონიო სალგარ ნავას მორენოს ვაჟი, მისი ერთადერთი ძმა იყო პოლიტიკოსი ინუარიო სალგარ მორენო, ყოფილი მინისტრი და კოლომბიის ეროვნული უნივერსიტეტის რექტორი.