iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შოტლანდიის ჩემპიონატი ჭადრაკში

შოტლანდიის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ეროვნული საჭადრაკო ტურნირი, რომელსაც ატარებს ორგანიზაცია (ყოფილი "შოტლანდიის საჭადრაკო ასოციაცია"). ტურნირი 1884 წლიდან იმართება და დღეისთვის ცხრა ტურისგან შედგება. ტურნირის ფარგლებში ასევე იმართება დამატებითი შეჯიბრებები, მათ შორის სენიორთა ჩემპიონატი.

თავდაპირველად ჩემპიონატი მხოლოდ მიწვევით იმართებოდა და მასში მონაწილეობის უფლება მხოლოდ იმ მოთამაშეებს ჰქონდათ, რომლებიც საერთაშორისო ასპარეზზე შოტლანდიას წარმოადგენდნენ. თუმცა, ზოგჯერ სხვა ქვეყნის მოთამაშეებსაც იწვევდნენ, რათა ტურნირს დიდოსტატის ნორმის შესრულებისთვის საჭირო დონე ჰქონოდა.

2008 წელს ჩემპიონატი საერთაშორისო ღია ტურნირმა ჩაანაცვლა, სადაც შოტლანდიის ჩემპიონი ხდება ის შოტლანდიელი მონაწილე, რომელიც ყველაზე მაღალ ადგილს დაიკავებს. 2009 წლის ტურნირი ედინბურგში გაიმართა და მასში ცხრა დიდოსტატმა მიიღო მონაწილეობა. 2014 წელს შოტლანდიის ჩემპიონატი გლაზგოში ჩატარებული თანამეგობრობის საჭადრაკო ჩემპიონატის ფარგლებში გაიმართა.

გამორჩეული გამარჯვებულები
ცნობილ გამარჯვებულებს შორის აღსანიშნავია ქეთევან არახამია-გრანტი (2003) — პირველი ქალი, რომელმაც შოტლანდიის ჩემპიონატი მოიგო. ჯონათან როუსონი 1999 წელს გახდა პირველი შოტლანდიელი მოთამაშე, რომელმაც საკუთარ ქვეყანაში დიდოსტატის წოდება მიიღო, ხოლო 2004 წელს შოტლანდიისა და დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში ერთდროულად მოიგო. 2013 წელს როდი მაკემ ტიტული 39 წლის შემდეგ დაიბრუნა (პირველად 1974 წელს გაიმარჯვა), ხოლო 2018 წელს მურად აბდულა გახდა ტიტულის ყველაზე ახალგაზრდა ორგზის მფლობელი.
სადგურის ყელი

სადგურის ყელი — რკინიგზის სადგურის განაპირა ნაწილი, სადაც ხდება გადასარბენის ლიანდაგის (ლიანდაგების) განვითარება სადგურის ლიანდაგებად, ანუ ხდება ლიანდაგების რიცხვის გაზრდა. საკუთარი დასახელება მიიღო გეგმაში ბოთლის ყელთან მსგავსებაში. ყელს, რომლის გავლითაც სადგურში შემოდიან წყვილი მატარებლები (წამსვლელები ჩრდილოეთში და აღმოსავლეთში), ეწოდებათ წყვილი ყელი, რომლის გავლითაც სადგურში შემოდიან კენტი მატარებლები — კენტი ყელი. ხელის ისრული გადამყვანების დროს ყოველ ყელში, როგორც წესი, იმყოფება საისრე პოსტი, რომლის მომუშავესაც (ისრული გადამყვანების პოსტის მორიგე) სადგურის მორიგის განკარგულების თანახმად გადაყავს ისრული გადამყვანები, ელექტროცენტრალიზაციის დროს ისრული გადამყვანები იმართება დისტანციურად.

სადგურის ყელებში ასევე მდებარეობენ გამსვლელი სიგნალები (შუქნიშნები, ზოგიერთ სადგურებში შემორჩენილია ძველი მოქმედი სემაფორები), პოსტსაბჭოთა სივრცის რკინიგზებზე, რომლებსაც აქვთ ნომრები (ლიტერები) ლიანდაგის ნომრების შესაბამისად და მათზე გამავალი წყვილი მატარებლების მიხედვით. მაგალითად, გამავალი შუნიშანი 5 — წყვილი გამავალი მე-5 ლიანდაგიდან, მდებარეობს კენტ ყელში, რადგანაც მასზე შემოდიან კენტი მატარებლები, ხოლო წყვილი მატარებლები გადიან.
ლემესიურის კუნძული

ლემესიურის კუნძული — მეორე უდიდესი კუნძული აისის სრუტეში, რომელიც მდებარეობს ჩიჩაგოვას კუნძულსა და ალასკის მთავარ ნაპირს შორის, ალასკის შტატში. კუნძული მდებარეობს დაახლოებით შუაში ქალაქ გუსტავუს მთავარ ნაპირსა და ჩრდილო-დასავლეთ ჩიჩაგოვას კუნძულის მოსახლეობის დანაყოფ ელფინ კოვეს შორის.

კუნძული ხალხის მიერ წოდებული იყო , რაც ქართულად ითარგმნება როგორც: ორთავიანი ტალღის კუნძული. კუნძული გამოიყენებოდა მოცხარის შესაგროვებლად, ზღვის ლომების დასაჭერად.

კუნძულს სახელი დაარქვა უილიამ ჰილი დალიმ, უილიამ ლე მესურიეს (1767–1833) პატივსაცემად, რომელიც ხომალდ -ის შუამავალი იყო.

კუნძულის მიწის ფართობია 27.534 კმ² (10.631 მ²) და 2000 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენდა ერთ ადამიანს. პლეზანტის კუნძულთან და ინიანის კუნძულებთან, იგი ქმნის პლეზანტ/ლემესიურის/ინიანის კუნძულების უდაბნოს, ტონგას ეროვნული ტყის ტერიტორიაზე.
კასუელა

კასუელა (ასევე კეშიუს კუნძული, კასჯოე ეილენდი და კასუელა) — სოფელი გაიანას აღმოსავლეთ ბერბის-კორენტინის რეგიონში. სოფლის მოსახლეობა დაახლოებით 80 ადამიანია.
სოფელი ტიგრის სადავო ტერიტორიაზე მდებარეობს.

ისტორია
კასუელა დასავლეთ ტრიოს ჯგუფის უძველესი სოფელია და მდებარეობს კუნძულზე, ნიუ-რივერის შუაგულში., სოფლიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით ოთხი კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს. პირველი მოსახლეები იყვნენ ტირიო სურინამის კვამალასამუტუდან. 1997 წელს სოფელს აკოტოპონოდან ვაი-ვაის ოჯახი შეუერთდა. 2018 წლის მონაცემებით, კასუელა არ იყო დაკავშირებული სატელეფონო ქსელთან ან ინტერნეტთან. მაცხოვრებლებს უფლება აქვთ, მონაწილეობა მიიღონ როგორც სურინამის, ასევე გაიანეს არჩევნებში, თუმცა, სოფელმა არ მიიღო მონაწილეობა 2018 წლის სოფლის საბჭოს არჩევნებში, რადგან მათ არჩიეს ლიდერების ტრადიციული გზით არჩევა.
კასუელაში მოხვედრა შესაძლებელია მდინარის გავლით ან ბანაკ „იაგუარში“ მდებარე აეროდრომით. ბოლო ორი მოლაპარაკე 2015 წლის მონაცემებით კვამალასამუტუში ცხოვრობს. ტირიოში გადასვლა ნებაყოფლობითი იყო და დიდ სოფლებში გაერთიანების შედეგი იყო. სკოლამ უკვე განაცხადა, რომ ბავშვებს ინგლისურ ენაზე ასწავლის.
ჯესიკა ნაპეტი

ჯესიკა ეიმი ნაპეტი (დ. 9 აპრილი, 1984) — ინგლისელი კომიკოსი, მსახიობი და სცენარისტი. ის არის სიტკომის „უმიზნონი“ შემქმნელი, სცენარისტი, აღმასრულებელი პროდიუსერი და ვარსკვლავი. ასევე მონაწილეობდა ლიზას როლში ფილმში „გამოუცდელები“. იგი ასევე იყო სიტკომ „თავის არიდების“ ერთ-ერთი სცენარისტი, რომელშიც თავადაც თამაშობს.

ადრეული ცხოვრება
ჯესიკა ეიმი ნაპეტი დაიბადა 1984 წლის 9 აპრილს ბინგლიში, დასავლეთ იორკშირში. იგი დადიოდა ვუდჰაუს გროუვის სკოლაში აპერლი ბრიჯში, რის შემდეგაც მანჩესტერის უნივერსიტეტში დრამასა და ინგლისურს სწავლობდა. ის იყო 2005 წელს მანჩესტერში ჩამოყალიბებული სკეტჩ-კომედი ჯგუფის, „ლედი გარდენის“ თანადამფუძნებელი.

კარიერა
ნაპეტი იყო სიტკომ „უმიზნონის“ შემქმნელი, სცენარისტი, აღმასრულებელი პროდიუსერი და ვარსკვლავი, სადაც ის მეგის როლს ასრულებდა. მან შოუ დაახასიათა, როგორც საკუთარი წარსულის ნახევრად ავტობიოგრაფიული და თერაპიული ხელახალი ვერსია.

ნაპეტმა ითამაშა ლიზას როლი ფილმში „გამოუცდელები“ და გამოჩნდა ალან პართრიჯის ფილმში „ალან პართრიჯი: ალფა პაპა“ და სატელევიზიო ფილმში „შეუქცევადი“. ჯესიკას სხვა პროექტებს შორისაა: „მთვრალი ისტორია“, „დილის ეთერი ალან პართრიჯთან ერთად“, „ოცი-თორმეტი“, „გაიცანით მშობლები“, ასევე „როგორ არ უნდა იცხოვრო“ და „სადილის მაიმუნები“. მან ასევე შეასრულა კარლის როლი რადიოკომედიაში „შედთაუნი“ ჯონი ვეგასთან ერთად. მას ჩაწერილი აქვს არაერთი საპილოტე ეპიზოდი, მათ შორის რიჩარდ ჰერინგის მიერ დაწერილი „ყველაფერი უმიზეზოდ ხდება“, ნოელ ფილდინგთან ერთად.

ჯესიკა ნაპეტის გამოსვლები პანელურ შოუებში მოიცავს: „8-დან 10 კატა“, „ჰიპოთეტური“ და „უკანასკნელი ეტაპი“. ის წერდა გამოცემა „გარდიანისთვის“. ის იყო კომედიური გეიმ-შოუს, „დავალების ოსტატის“ მეშვიდე სეზონის მონაწილე, სადაც ერთ-ერთ ეპიზოდში, დავალების შესრულებისას, სცენიდან ჩამოვარდა.

პირადი ცხოვრება
ჯესიკა ნაპეტი 2016 წლის სექტემბერში დაქორწინდა დენ კრეინზე. მათ ეყოლათ ორი შვილი და ცხოვრობენ ილკლიში, დასავლეთ იორკშირში.
ბუვარის ხეობა

ბუვარის ხეობა — ხეობა მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -25, -109). სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, ალექსის ბუვარის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

ბუვარის ხეობა გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 287.92 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .

სატელიტური კრატერები
ძიმინგის ტაძარი

ძიმინგის ტაძარი — ცნობილი ბუდისტური ტაძარი ნანკინში, ძიანგსუს პროვინციაში, ჩინეთში. ნანკინის ერთ-ერთი უძველესი ტაძარია. მდებარეობს სიუენვუს რაიონში, სიუენვუს ტბის მახლობლად.

ისტორია
ტაძარი, რომელიც სიტყვასიტყვით „მამლის ყივილს“ ნიშნავს, პირველად 527 წელს ლიანგის დინასტიის დროს აშენდა და მრავალჯერ განადგურდა და აღადგინეს. არსებული ტაძარი თავდაპირველად მინგის დინასტიაში, იმპერატორ ხონგვუს მეფობის დროს, 1387 წელს აშენდა. იგი თაიფინგის აჯანყების დროს განადგურდა, მაგრამ მოგვიანებით ხელახლა აშენდა.

1931 წლისთვის ტაძრების შენობების უმეტესობას რესპუბლიკური ჩინეთის ნაციონალისტური მთავრობის პოლიცია და არმია ყაზარმებად იყენებდა. მთავარი დარბაზი მთლიანად დაცარიელდა, ბუდას დიდი ქანდაკების გარდა. მხოლოდ ერთი დარბაზი, ქალაქის კედელთან ახლოს, კვლავ გამოიყენებოდა ღვთისმსახურებისთვის. ტაძარი პოპულარული დარჩა, ძირითადად, მისი ჩაის სახლის გამო, რომელიც ასევე ამ დარბაზში მდებარეობდა.

აღწერა
ტაძრის შიგნით არის კუანინის დარბაზი , ხუმენგის შენობა და მედიცინის ბუდას პაგოდა. ტაძრის ტერიტორიაზე ასევე არის ჭა, რომელშიც ლეგენდის მიხედვით სამხრეთ ტანგის დინასტიის იმპერატორი და მისი ხარჭა მტრის დევნისგან თავის დასაღწევად იმალებოდნენ.

შვიდსართულიანი პაგოდა სიუენვუს ტბას გადაჰყურებს. ნანკინის ქალაქის კედელში შესასვლელი ტაძრის უკანა მხრიდანაა. ტაძრის უკან სასახლის კედლის მონაკვეთია შემორჩენილი, რომელსაც თაიჩენგი ეწოდება.

ეს ნანკინის ყველაზე დატვირთული ტაძარია, განსაკუთრებით მთვარის კალენდრის ახალი წლის დროს. ძიმინგის ტაძრამდე მისვლა ამავე სახელობის ნანკინის მეტროპოლიტენის სადგურიდან შეიძლება.

გალერეა
ნანკინის თეთრი ცხენის პარკი

თეთრი ცხენის პარკი, ასევე ცნობილი როგორც პაიმას პარკი — პარკი ძიანგსუს პროვინციაში, ნანკინში, სიუენვუს რაიონში. პარკი მდებარეობს სიუენვუს ტბასა და მეწამულ მთას შორის.

აღწერა
1999 წელს აშენებული პარკი წარმოადგენს ნანკინის მიმდებარე ტერიტორიებიდან შეგროვებული რამდენიმე ასეული ქვის ქანდაკებისა და ჩუქურთმების კოლექციას, რომლებიც მოიცავს ქვის მამაკაცებსა და ქალებს, კუებს, ცხენებს, ვეფხვებსა და კოშკებს. ნამუშევრები წარმოადგენს ქვის კვეთის სხვადასხვა სტილს, ეპოქასა და დისციპლინას.

ქანდაკებები 10 000-ზე მეტ მცენარეს შორისაა, მათ შორის ატმის, ქლიავისა და განთიადის სეკვოიას ხეებს შორის.

გალერეა
პედრო ველესი

პედრო ველესი (დ. 28 ივლისი, 1787 – გ. 5 აგვისტო, 1848) — მექსიკელი პოლიტიკოსი და იურისტი. პრეზიდენტ ვისენტე ერეროს წინააღმდეგ წარმატებული გადატრიალების შემდეგ, იგი სათავეში ჩაუდგა ტრიუმვირატს, რომელიც მოკლე დროით მართავდა მექსიკის მთავრობას 1829 წლის ბოლო დღეებში.

ადრეული ცხოვრება
პედრო ველესი დაიბადა საკატეკასში 1787 წელს და იქ დაწყებითი სწავლის დასრულების შემდეგ, გადავიდა გვადალახარაში სამართლის შესასწავლად. იგი იყო გენერალ კრუსის იურიდიული მრჩეველი, ხოლო დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან მალევე მეხიკოში გადასვლის შემდეგ, 1825 წლის იანვარში მისი დაარსებისთანავე, დაინიშნა უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტად; იგი ითვლებოდა პატიოსან ადამიანად და ნიჭიერ იურისტად, რომელსაც მანამდე უკვე ეკავა გვადალახარის პროვინციული დეპუტაციის წევრის თანამდებობა.

აღმასრულებელი ტრიუმვირატი
1829 წელს, პრეზიდენტ ვისენტე ერეროს წინააღმდეგ იფეთქა აჯანყებამ, რომელიც ცნობილია როგორც ხალაპას გეგმა და რომელსაც ირონიულად მისივე ვიცე-პრეზიდენტი, ანასტასიო ბუსტამანტე ხელმძღვანელობდა. პრეზიდენტი გერერო გადადგა თანამდებობიდან და უფლებამოსილება ხოსე მარია ბოკანეგრას გადასცა, რათა პირადად გაძღოლოდა თავის ჯარებს ამბოხებულების წინააღმდეგ. 1829 წლის დეკემბერში დედაქალაქში გამოცხადდა კინტანარის გეგმა პრონუნსიამენტო ამბოხებულების სასარგებლოდ, რასაც მხარი დაუჭირა ფედერალური ოლქის გუბერნატორმა ხოსე იგნასიო ესტევამ. დროებით პრეზიდენტ ბოკანეგრას და გენერალურ კომანდანტ ანაიას არ გადაუდგამთ ნაბიჯები აჯანყების ჩასახშობად, ამიტომ 22 დეკემბრის ღამეს ამბოხებულები თავს დაესხნენ ეროვნულ სასახლეს და წინააღმდეგობის გარეშე დაიკავეს იგი.

შემდგომ ამბოხებულებმა ჩამოაყალიბეს დროებითი აღმასრულებელი ტრიუმვირატი პედრო ველესის თავმჯდომარეობით. დანარჩენი ორი წევრი იყვნენ ლუკას ალამანი და ლუის კინტანარი. აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ მხოლოდ ორ კვირას გასტანა და ფოკუსირებული იყო რევოლუციის კონსოლიდაციაზე. გერეროს მომხრეები: ლორენსო დე სავალა, მანუელ რეხონი და ფერნანდო დელ ვალიე დააპატიმრეს, თუმცა რამდენიმე დღეში გაათავისუფლეს ახალი მთავრობის აღიარების პირობით. 1833 წლის 1 იანვარს ძალაუფლება გადავიდა ანასტასიო ბუსტამანტეს ხელში.

გვიანდელი ცხოვრება
1843 წელს იგი დაინიშნა იუსტიციის მინისტრად. გარდაიცვალა 1848 წლის 5 აგვისტოს.
რომულო დიას-დე-ლა-ვეგა

რომულო დიას-დე-ლა-ვეგა (დ. 23 მაისი, 1800 – გ. 3 ოქტომბერი, 1877) — მექსიკელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. როგორც მეხიკოს გარნიზონის მეთაური, იგი იყო მექსიკის დე ფაქტო პრეზიდენტი 1855 წელს, მას შემდეგ, რაც რევოლუციური აიუტლას გეგმის დროს პრეზიდენტ მარტინ კარერას გადადგომამ ძალაუფლების ვაკუუმი წარმოშვა.

ბიოგრაფია
1821 წელს იგი შეუერთდა იგუალას გეგმას. იგი იბრძოდა ტეხასის დამოუკიდებლობისათვის ომში, რისთვისაც ლეიტენანტის წოდება მიენიჭა. 1838 წელს იბრძოდა საფრანგეთის ინტერვენციის წინააღმდეგ „ნამცხვრების ომის“ დროს. იგი ასევე მონაწილეობდა მექსიკა-ამერიკის ომში და ტყვედ ჩავარდა რეზაკა-დე-ლა-პალმას ბრძოლაში 1846 წლის 9 მაისს.

როდესაც მარტინ კარერამ დატოვა რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობა 1855 წელს, დიას დე ლა ვეგამ, სამხედრო გარნიზონის ლიდერების მხარდაჭერით, იკისრა პრეზიდენტის მოვალეობები მანამ, სანამ რევოლუციური ლიდერი ხუან ალვარესი ჩავიდოდა მეხიკოში პრეზიდენტის თანამდებობის დასაკავებლად. მისი მმართველობა გაგრძელდა 22 დღეს, 1855 წლის 12 სექტემბრიდან 3 ოქტომბრამდე.

პრეზიდენტობის შემდეგ, დიას დე ლა ვეგა იყო იმ „გამოჩენილ პირთა ასამბლეის“ წევრი, რომელმაც 1863 წელს მაქსიმილიან ჰაბსბურგი იმპერატორად მოიწვია. რესპუბლიკის გამარჯვების შემდეგ, მას მიესაჯა ორი წლით თავისუფლების აღკვეთა, თუმცა სასჯელი შეიცვალა შინაპატიმრობით პუებლაში, სადაც იგი გარდაიცვალა 1877 წლის ოქტომბერში, 77 წლის ასაკში.
ქროს-გენდერული სამსახიობო ხელოვნება

ქროს-გენდერული სამსახიობო ხელოვნება , ასევე ცნობილი როგორც ქროს-ქასთინგი — პრაქტიკა, როდესაც მსახიობი ასრულებს საპირისპირო სქესის პერსონაჟის როლს. ეს ტრადიცია ისტორიულად ხშირად ქალთა პროფესიული შეზღუდვებით იყო განპირობებული, თანამედროვე ეპოქაში კი მხატვრული ან კომედიური თვითგამოხატვის ფორმაა.

ისტორიული ტრადიციები
ანტიკური საბერძნეთი: ძვ. წ. საუკუნიდან ქალებს ეკრძალებოდათ სცენაზე გამოსვლა, რის გამოც მამაკაცები ასრულებდნენ როგორც მამაკაცის, ისე ქალის პარტიებს.

ელისაბედის ხანის ინგლისი: შექსპირის ეპოქაში ქალის როლებს მოზარდი ბიჭები თამაშობდნენ. ეს განპირობებული იყო კულტურული კოდით, რომელიც ქალის საჯარო გამოსვლას მიუღებლად მიიჩნევდა.

იაპონია (კაბუკი): 1629 წელს ქალების აკრძალვის შემდეგ ჩამოყალიბდა ონაგატას ტრადიცია — მამაკაცი მსახიობები, რომლებიც მთელ კარიერას ქალური მანერების, ხმისა და მოძრაობების სრულყოფას უთმობენ.

ჩინეთი (პეკინის ოპერა): აქ არსებობდა ნანდანის როლები, სადაც მამაკაცები ასრულებდნენ ქალის პარტიებს. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მსახიობი იყო მეი ლანფანი.

თანამედროვეობა
დღეს ქროს-ქასთინგი ფართოდ გამოიყენება ანიმაციაში (მაგ: ქალები ახმოვანებენ პატარა ბიჭებს) და მიუზიკლებში. თანამედროვე თეატრში ასევე პოპულარულია „ბრმა ქასთინგი“, სადაც მსახიობის სქესი არ განსაზღვრავს მის როლს.
მეი ლანფანი

მეი ლანფანი (ნამდვილი სახელი: მეი ლანი; ჩინ.: ; დ. 22 ოქტომბერი, 1894 — გ. 8 აგვისტო, 1961) — თანამედროვე ჩინური თეატრისა და პეკინის ოპერის ლეგენდარული მსახიობი. მას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „პეკინის ოპერის დედოფალს“. მეი ექსკლუზიურად ასრულებდა ქალის მთავარ როლებს (დან), განსაკუთრებით კი „ცინგ-ის“ ტიპაჟებს — დახვეწილ, კეთილშობილ ახალგაზრდა ან შუახნის ქალებს.

ადრეული წლები და განათლება
დაიბადა პეკინში, თეატრალურ ოჯახში. 8 წლის ასაკში დაიწყო ინტენსიური წვრთნა სამსახიობო ოსტატობაში, სიმღერასა და აკრობატიკაში. მისი დებიუტი 1904 წელს, 11 წლის ასაკში შედგა გუანგხეს თეატრში.

შემოქმედებითი კარიერა
50-წლიანი კარიერის განმავლობაში მან ჩამოაყალიბა ე.წ. „მეის სკოლა“, რომელიც ხასიათდება დახვეწილი, პოეტური და ჰარმონიული შესრულებით. პეკინის ოპერის გარდა, მან დიდი წვლილი შეიტანა უძველესი ჟანრის — კუნცუს შენარჩუნებაში.

1930-იან წლებში მეი ლანფანმა მოაწყო მსოფლიო ტურნე. ევროპაში მისმა გამოსვლამ წარუშლელი შთაბეჭდილება მოახდინა ბერტოლტ ბრეხტზე, რამაც გავლენა იქონია ბრეხტის „გაუცხოების ეფექტის“ თეორიაზე. აშშ-ში ყოფნისას მას მასპინძლობდნენ ჰოლივუდის ვარსკვლავები: ჩარლი ჩაპლინი, დუგლას ფერბენქსი და მერი პიკფორდი.

ომი და პოლიტიკა
1937 წელს, იაპონიის მიერ პეკინის ოკუპაციის შემდეგ, მეთაურობამ მეის მათთვის გამოსვლა უბრძანა, თუმცა მან კატეგორიული უარი განაცხადა და 1945 წლამდე სცენაზე არ ასულა. ამ პერიოდში იგი სიღარიბეში ცხოვრობდა. ომის შემდეგ მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო ჩინეთის კულტურულ ცხოვრებაში, გახდა ჩინეთის პეკინის ოპერის თეატრის დირექტორი და 1959 წელს ჩინეთის კომუნისტურ პარტიას შეუერთდა.

ქველმოქმედება
1924 წელს, იაპონიაში მომხდარი კანტოს დიდი მიწისძვრის შემდეგ, მეი იაპონიაში გაემგზავრა. მან გამართა საქველმოქმედო წარმოდგენები და შეაგროვა თანხები დაზარალებულთა დასახმარებლად.

პირადი ცხოვრება
მეი ლანფანი ორჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ორი შვილი ვანგ მინხუასგან ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა. მეორე მეუღლესთან, ფუ ჭიფანგთან, მას 9 შვილი შეეძინა (მხოლოდ ოთხმა მიაღწია ზრდასრულობას). მისი ქალიშვილი მეი ბაოიუე და უმცროსი ვაჟი მეი ბაოძიუ მამის გზას გაჰყვნენ და თავადაც პეკინის ოპერის მსახიობები გახდნენ.
კანტოს დიდი მიწისძვრა

კანტოს დიდი მიწისძვრა (იაპონ. — კანტო დაისინსაი) — კატასტროფული მიწისძვრა, რომელიც მოხდა იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე, 1923 წლის 1 სექტემბერს. მიწისძვრამ თითქმის მთლიანად გაანადგურა დედაქალაქი ტოკიო, საპორტო ქალაქი იოკოჰამა და მიმდებარე პრეფექტურები. ეს მოვლენა ითვლება იაპონიის თანამედროვე ისტორიის უდიდეს ტრაგედიად.

გეოლოგიური მონაცემები
მიწისძვრის მაგნიტუდა შეადგენდა 7.9-ს. ეპიცენტრი მდებარეობდა საგამის ყურეში, კუნძულ იზუ-ოოშიმას მახლობლად. მიწისძვრა გამოიწვია ფილიპინების ზღვის ტექტონიკური ფილის შეჯახებამ ოხოტის ფილასთან. ბიძგები გაგრძელდა 4-დან 10 წუთამდე, რასაც მოჰყვა მასშტაბური ცუნამი (ტალღების სიმაღლემ ზოგან 12 მეტრს მიაღწია).

ნგრევა და ხანძარი
მიწისძვრა მოხდა შუადღეს, როდესაც ბევრ ოჯახში სადილს ამზადებდნენ. ამან გამოიწვია მრავალი ლოკალური ხანძარი, რომლებიც სწრაფად გავრცელდა ძლიერი ქარის (ტაიფუნის) გამო. ხანძარი იმდენად მასშტაბური იყო, რომ ტოკიოსა და იოკოჰამაში შენობების უმეტესობა დაიწვა. ყველაზე დიდი ტრაგედია მოხდა ტოკიოს ცენტრში, სადაც 38,000 ადამიანი ერთდროულად დაიღუპა „ცეცხლოვანი ტორნადოს“ შედეგად.

სოციალური შედეგები
მიწისძვრის შემდეგ გავრცელდა დეზინფორმაცია, თითქოს ეთნიკური კორეელები ჭებს წამლავდნენ და ხანძრებს აჩენდნენ. ამას მოჰყვა მასობრივი ძალადობა და არეულობა, რასაც ათასობით უდანაშაულო ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ქვეყანაში გამოცხადდა საომარი მდგომარეობა წესრიგის აღსადგენად.

აღდგენა და მემკვიდრეობა
მიწისძვრამ თითქმის მთლიანად გაანადგურა ტოკიო და იოკოჰამა. მთავრობამ განიხილა დედაქალაქის სხვაგან გადატანის იდეაც, თუმცა საბოლოოდ გადაწყდა ტოკიოს რეკონსტრუქცია უფრო თანამედროვე, დასავლური სტილით და ცეცხლგამძლე მასალებით.

კატასტროფების პრევენციის დღე: იაპონიაში 1 სექტემბერი გამოცხადებულია „კატასტროფების პრევენციის დღედ“, როდესაც მთელი ქვეყნის მასშტაბით ტარდება სამაშველო წვრთნები.
ხოაკინ ესკოლან ი ბალიბრერა

ხოაკინ ესკოლან ი ბალიბრერა (დ. სან-სალვადორი) — მეცხრამეტე საუკუნის სალვადორელი პოლიტიკოსი. 1834 წელს იგი მცირე ხნით მსახურობდა ელ სალვადორის შტატის მეთაურად, ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

1834 წლის 30 სექტემბერს ესკოლანი ელ სალვადორის შტატის მეთაურად დაინიშნა. რამდენიმე დღის შემდეგ, 5 ოქტომბერს, საკანონმდებლო ასამბლეამ, ესკოლანთან შეთანხმებით, შტატის ხელისუფლების რეზიდენციად ქალაქი სან ვისენტე დანიშნა. ასამბლეამ ასევე მიანიჭა არმიის გენერლისა და სამშობლოს წინაშე დამსახურებულის ტიტულები გენერალ ფრანსისკო მორასანს.

ესკოლანი 1834 წლის 14 ოქტომბრამდე მსახურობდა (ორი კვირის განმავლობაში), რის შემდეგაც თანამდებობა ხოსე მარია სილვას გადააბარა.

1835 წლის 2 მარტს, იმის გამო, რომ დიონისიო დე ჰერერამ უარი თქვა შტატის მეთაურის თანამდებობაზე, ესკოლანმა კვლავ ჩაიბარა აღმასრულებელი ხელისუფლება, ამჯერად მრჩევლის სტატუსით. იგი 1835 წლის 10 აპრილამდე მართავდა ქვეყანას. ამ უკანასკნელ თარიღს თანამდებობა საყოველთაო არჩევნების გზით არჩეულმა გენერალმა ნიკოლას ესპინოსამ დაიკავა.
ნიკოლას ესპინოსა

ნიკოლას ესპინოსა (დ. ნოემბერი, 1795, ტენანსინგო — გ. მარტი, 1845, ნაკაომე, ჰონდურასი) — სალვადორელი სამხედრო და პოლიტიკოსი, რომელიც მართავდა ელ სალვადორის შტატს, როგორც უზენაესი მეთაური, 1835 წლის 10 აპრილიდან 15 ნოემბრამდე. მანამდე იგი ასევე მსახურობდა ელ სალვადორის ვიცე-მეთაურის თანამდებობაზე 1829 წლიდან 1830 წლამდე, სანამ მას ხოსე დამიან ვილიაკორტა შეცვლიდა.

მან მიიღო იურისტის ხარისხი, სავარაუდოდ, გვატემალის სან კარლოსის უნივერსიტეტში. იგი ეწინააღმდეგებოდა ელ სალვადორის ანექსიას აგუსტინ -ის მექსიკის იმპერიის მიერ, რის გამოც 1823 წელს გადასახლებული იყო კოსტა-რიკაში, სადაც მოსამართლის მოვალეობას ასრულებდა.

ხელისუფლებაში მოსვლა
მან უზენაესი ხელისუფლება 1835 წლის 10 აპრილს ჩაიბარა შტატის ვიცე-მეთაურის თანამდებობას ლიცენციატი ხოსე მარია სილვა იკავებდა.

1835 წლის აპრილში, უზენაესმა მეთაურმა, გენერალმა ესპინოსამ, აღადგინა ფინანსთა საერთო ინტენდანტურა და მას სასამართლო ფუნქციები მიანიჭა. იმავე წლის მაისში მან მთელი შტატის მასშტაბით დააარსა საქველმოქმედო საბჭოები, ასევე შემოიღო ნაფიც მსაჯულთა სისტემა იმ სისხლის სამართლის საქმეებისთვის, რომლებიც შტატში განიხილებოდა.

იმავე წლის 22 მაისს, ქალაქ სან-სალვადორში ფედერალური ოლქის დაარსების გამო, საკანონმდებლო ასამბლეამ, ამავე სახელწოდების დეპარტამენტის რეორგანიზაციის მიზნით, მას სახელი შეუცვალა და „კუსკატლანი“ უწოდა.

აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ ქალაქი სანტა ანა სონსონატეს დეპარტამენტის დედაქალაქად დაადგინა და მას მეტაპანის მხარეც შეუერთა. 1835 წლის 7 მაისის დეკრეტით, მან აღადგინა არმიის გენერალური სარდლობა, რითაც დეპარტამენტების სამხედრო მმართველობა პოლიტიკური ხელმძღვანელობისგან (ხეფატურისგან) გამიჯნა.

1835 წლის 17 ივნისს ესპინოსამ გასცა ბრძანება დაუმუშავებელი, სახელმწიფო მიწების საჯარო აუქციონზე გაყიდვის შესახებ. ასევე, ამავე თარიღით, მან აღადგინა თამბაქოს მონოპოლია და გამოსცა შესაბამისი რეგულაცია.
ფრანსისკო გომესი

ფრანსისკო გომეს დე ალტამირანო ი დე ელისონდო (დ. 5 აგვისტო, 1796, კარტაგო, კოსტა რიკა — გ. 17 მაისი, 1838, გვატემალა) — ცენტრალურამერიკელი ლიცენციატი, სამხედრო ოფიცერი და ლიბერალი პოლიტიკოსი. 1835 წლის 15 ნოემბრიდან 1836 წლის 1 თებერვლამდე იგი იყო ელ სალვადორის შტატის მეთაური ცენტრალური ამერიკის ფედერაციის შემადგენლობაში.

გომესის მშობლები იყვნენ ხოსე ლუის გომეს დე ალტამირანო ი გასო, წარმოშობით ესპანელი და ბარტოლა დე ელისონდო, წარმოშობით კარტაგოდან. იგი ბავშვობაში ელ-სალვადორში, მეტაპანში გაგზავნეს.

მოგვიანებით იგი გვატემალაში სწავლობდა სამართალს და ლიცენციატის ხარისხი მიიღო. გარკვეული თანხის დაგროვების შემდეგ, იგი დაბრუნდა მეტაპანში, სადაც კატალინა როდრიგესზე დაქორწინდა. მან ასევე გადმოიყვანა მამამისი, რომელიც იმ დროისთვის უკვე დაქვრივებული იყო, რათა მასთან ერთად ეცხოვრა. 1811 წლის ნოემბერში, როდესაც დამოუკიდებლობისთვის პირველმა აჯანყებამ იფეთქა, იგი მეტაპანის საქალაქო საბჭოს წევრი იყო. იგი შეუერთდა საბჭოს სხვა წევრებს ამ აჯანყების წინააღმდეგობის გაწევაში, თუმცა ფარულად დამოუკიდებლობის მომხრე იყო.

მოგვიანებით იგი საცხოვრებლად სან სალვადორში გადავიდა, სადაც ასევე გახდა საქალაქო საბჭოს წევრი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „“, რომელშიც მეტად ლიბერალურ იდეებს გამოხატავდა.

დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთანავე იგი შეუერთდა პატრიოტულ მოძრაობას და იბრძოდა იმპერიული მექსიკის წინააღმდეგ ომში (1822–1823 წლებში). მან კაპიტნის ჩინი მიიღო.

1826 წელს იგი საკანონმდებლო ორგანოს დეპუტატად აირჩიეს. მოგვიანებით იგი შტატის არმიას დაუბრუნდა, როდესაც ელ სალვადორმა და ჰონდურასმა ფედერალურ ხელისუფლებას აღიარება შეუწყვიტეს. იგი მსახურობდა გენერალ ფრანსისკო მორასანის დაქვემდებარებაში, რომლის ნდობაც მოიპოვა. მას პოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა. 1827 წლის 10 ოქტომბერს, ისალკოში, მან ფედერალურ პრეზიდენტ მანუელ ხოსე არსეს ელ-სალვადორი სამშვიდობო წინადადებები წარუდგინა.

1835 წლის 15 ნოემბერს მორასანმა იგი ელ სალვადორის შტატის მეთაურად დანიშნა, სადაც მან ნიკოლას ესპინოსა შეცვალა. იგი ამ თანამდებობაზე დროებით, 1836 წლის 1 თებერვლამდე მსახურობდა, სანამ მას დიეგო ვიჯილ ი კოკანია შეცვლიდა.

ფრანსისკო გომესი მოკლეს გვატემალაში 1838 წლის 17 მაისს.
Yamaha Motor Company

„იამაჰა მოტორ კო., შპს“ — იაპონური მრავალეროვნული მწარმოებელი, რომლის სათაო ოფისიც ივატაში, სიძუოკის პრეფექტურაში მდებარეობს. კომპანია დაახლოებით 180 ქვეყანასა და რეგიონში მოქმედებს, მისი ბიზნეს სფეროებია მოტოციკლები, სკუტერები, ნავები, რეაქტიული ძრავები და რობოტიკა. ის მსოფლიოში სიდიდით მეორე მოტოციკლების და ნავების მწარმოებელია.

გალერეა