თურქი კვიპროსელების ანკლავი

თურქი კვიპროსელების ანკლავები თურქი კვიპროსელებით იყო დასახლებული ეთნოკონფლიქტის (1963–64) პერიოდიდან 1974 წლის თურქული შეჭრის მომენტამდე.

კვიპროსის კრიზისი (1963–64) — 1963 წლის დეკემბერში კვიპროსის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა, მაკარიოს არქიეპისკოპოსმა, თურქი კვიპროსელების მიერ მთავრობის მუშაობის წინააღმდეგ ხელის შეშლის მიზნით მიუთითა და რამდენიმე შესწორება შესთავაზა 1960 წლის, პოსტკოლონიურ კონსტიტუციას. აღნიშნულმა წინადადებამ კრიზისი გამოიწვია ბერძენ კვიპროსელთა უმრავლესობასა და თურქ კვიპროსელთა უმცირესობას შორის, რის შემდეგაც თურქი კვიპროსელები გაიყვანეს ხელისუფლებაში არსებული წარმომადგენლობიდან. მოვლენების ხასიათი სადავოდ რჩება: ბერძენი კვიპროსელები ამტკიცებენ, რომ თურქმა კვიპროსელებმა თავიანთი სურვილით დატოვეს რესპუბლიკის ინსტიტუტები, ხოლო თურქი კვიპროსელების თანახმად, მათ ძალის გამოყენებით გამოუცხადეს გარიცხვა.

კონსტიტუციური ცვლილებების თურქი კვიპროსელების მიერ უარყოფის შემდეგ, ვითარება გამწვავდა და კუნძულზე დაიწყო მასშტაბური ეთნიკური დაპირისპირება. 103-დან 109-მდე თურქი კვიპროსელური ან შერეული სოფელი დაიცალა და 25 000-30 000 თურქი კვიპროსელი ლტოლვილი გახდა. ოფიციალური მონაცემებით, დაიღუპა 364 თურქი კვიპროსელი და 174 ბერძენი კვიპროსელი. ამის შედეგად, თურქი კვიპროსელები ანკლავებში დამკვიდრდნენ; რესპუბლიკის სტრუქტურა ცალმხრივად შეცვალა მაკარიოსმა და ნიქოზია გაიყო მწვანე ხაზით, სადაც განთავსდა გაეროს მშვიდობისმყოფელი მისია .

ელემენტები (აკუმულატორები)
ამონიუმის ნიტრატი
კუთხის რკინა
ავტოსათადარიგო ნაწილები
ჩანთები
კაბელები
შეფარვის ბადე
თოფის ვაზნები
ცემენტი
დაქუცმაცებული ლითონი
დაქუცმაცებული ქვა

ელექტრო დეტონატორები
ასაფეთქებელი ნივთიერებები
საწვავი დიდი ოდენობით
გალვანომეტრები
რკინის სარები
რკინის ბოძები და ღეროები
ხაკისფერი ქსოვილი
ნაღმების დეტექტორები
რადიომიმღებები
უსაფრთხოების ფიტილი
ქვიშა

ფეხსაცმლის ლურსმნები
გოგირდი
ტელეფონები
კარვები და მათი მასალა
სქელი ფოლადის ფირფიტები
ხე-ტყე
საბურავები
მავთული, მათ შორის მავთულხლართი
მავთულის საჭრელები
შალის ტანსაცმელი (თუ მას შეიძლება სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენება)

გადაადგილების შეზღუდვები
ამ პერიოდში თურქი კვიპროსელების გადაადგილების თავისუფლება მკვეთრად შეიზღუდა. ბერძენი კვიპროსელების პოლიციამ ჩაატარა, გაეროს გენერალური მდივნის შეფასებით, „ჭარბი შემოწმებები და ძიებები და, როგორც ჩანს, გაუმართლებელი დაბრკოლებები“, რამაც მგზავრობისას შიში გაუჩინა თურქი კვიპროსელებს. გენერალურმა მდივანმა ასევე გამოხატა შეშფოთება გადაულესი დაკავებებისა და დაპატიმრებების შესახებ. ბერძენმა კვიპროსელებმა თურქი კვიპროსელების გადაადგილება ჩრდილოეთ ნიქოზიის ანკლავის ფარგლებს გარეთ შეზღუდეს. თავდაპირველად, თურქი კვიპროსელებისთვის ლეფკიდან გასვლა სრულიად აკრძალული იყო, თუმცა 1964 წლის ოქტომბერში მათ აღმოსავლეთით გამგზავრების ნებართვა მიეცათ, მაგრამ დასავლეთით, ლიმნიტისის მიმართულებით არა. თურქი კვიპროსელი ექიმებიც ვერ ახერხებდნენ თავისუფალ გადაადგილებას თავიანთი პროფესიის შესასრულებლად — ბერძენი კვიპროსელები ითხოვდნენ მათ შემოწმებას. ანკლავები ეკონომიკური ემბარგოს ქვეშ მოექცა, რომელიც ბერძენი კვიპროსელების მიერ მართული კვიპროსის რესპუბლიკის ადმინისტრაციამ დააწესა, რის შედეგადაც თემებს შორის ვაჭრობა შეწყდა. გადაადგილების შეზღუდვების გამო, ბევრმა თურქმა კვიპროსელმა დაკარგა სამუშაო ადგილი, ხოლო ლტოლვილებმა — შემოსავლის ძირითადი წყაროები. ამ პერიოდში დაიწყო თურქეთის დახმარებაც — 1968 წლისთვის თურქეთმა თურქი კვიპროსელებისთვის ყოველწლიურად დაახ. £8,000,000 გამოყო.

თურქი კვიპროსელების ანკლავების სია
ყაზივერა 
კოკინა 
ლიმნიტისი 
ლეფკა 
ნიქოზია-აღირდა (–)
ხატოსი (/)
გალინოპორნი 
კოფინუ 
ლურჯინა 
ანგოლემი 
პერგამოსი 

უფრო მცირე ანკლავები ქალაქების ფარგლებში:
პაფოსი (/)
ლარნაკა 
ფამაგუსტა (/)

აგრეთვე იხილეთ
კვიპროსის ისტორია

კვიპროსის კონფლიქტი

კვიპროსის თანამედროვე ისტორია

ანკლავი