iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ოვეტა კალპ ჰობი

ოვეტა კალპ ჰობი (; დ. 19 იანვარი, 1905, კილინი, ტეხასი, აშშ — გ. 16 აგვისტო, 1995, ჰიუსტონი, ტეხასი, აშშ) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე, აშშ-ის ჯანმრთელობის დაცვის, განათლებისა და სოციალური უზრუნველყოფის მდივანი (1953—1955 წწ.).

ბიოგრაფია
ოვეტა კალპი დაიბადა 1905 წლის 19 იანვარს ტეხასი შტატის ქალაქ კიპლინში, აიზეკ უილიამ კალპისა და ემა ელიზაბეთ ჰუვერის ოჯახში. სწავლობდა დამოუკიდებლად, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სწავლობდა მერი ჰარდინ ბეილორის ქალთა კოლეჯში, მაგრამ არ დაუსრულებია. ასევე სწავლობდა სამხრეთ ტეხასის იურიდიულ სკოლაში, მაგრამ დიპლომი არც იქ აუღია.

21 წლის ასაკში მან დაიწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა, რამდენიმე წლის განმავლობაში იყო ტეხასის წარმომადგენელთა პალატის წევრი იყო. 1931 წელს, იგი დაოჯახდა ტეხასის ყოფილ გუბერნატორზე და „ჰიუსტონ პოსტის“ გამომცემელ უილიამ ჰობზე. ამის მერე ძალიან მალე იგი გაზეთის რედაქტორი გახდა. მოგვიანებით აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტი, პრეზიდენტი და გაზეთის გამომცემელი.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ხელმძღვანელობდა თავდაცვის სამინისტროს ქალთა დეპარტამენტს. შემდეგ იგი დაინიშნა ქალთა დამხმარე არმიის კორპუსის დირექტორად, აღნიშნული კორპუსი შეიქმნა ქალების სამხედრო სამსახურში მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად. თუკი აქამდე ჯარში ერთდერთი ქალი მედდა იყო, კორპუსის შექმნამ სიტუაცია რადიკალურად შეცვალა. ომის დროს თავად ჰობმა მიაღწია პოლკოვნიკის წოდებას და მიენიჭა მედალი „გამოჩენილი დამსახურებისათვის“, გახდა აშშ-ის ისტორიაში პირველი ქალი, რომელმაც მიიღო ეს ჯილდო.

1953 წელს პრეზიდენტმა დუაიტ ეიზენჰაუერმა იგი დანიშნა უსაფრთხოების ფედერალური სააგენტოს მეთაურად, თუმცა სააგენტო რამდენიმე თვის შემდეგ გაუქმდა.

1953-1955 წლებში იყო ახლადშექმნილი აშშ-ის ჯანმრთელობის დაცვის, განათლებისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამდივნოს პირველი ხელმძღვანელი. 1955 წელს გადადგა თანამდებობიდან და დაბრუნდა ჰიუსტონში. დაახლოებით ამავე დროს, იგი გახდა ერთ-ერთი ფიგურა კატერის ლაბორატორიის გარშემო მომხდარ სკანდალში. ჰიუსტონში, იგი კვლავ გახდა „ჰიუსტონ პოსტის“ პრეზიდენტი და რედაქტორი; აქტიურად თანამშრომლობდა საზოგადოებრივ მოძრაობებთან და სხვადასხვა მეწარმეებთან მთელი ქვეყნის მასშტაბით.

მისი გაწეული საქმიანობებისთვის, 17-მა კოლეჯმა და უნივერსიტეტმა, მათ შორის კოლუმბიის უნივერსიტეტმა და პენსილვანიის უნივერსიტეტმა, დააჯილდოვა საპატიო დოქტორის ხარისხით. ასევე, ტეხასის რამდენიმე სამეცნიერო და საგანმანათლებლო დაწესებულებას ეწოდა მისი სახელი.

მის შვილს უილიამ პეტუს ჰობი უმცროსს მრავალი წლის განმავლობაში (1973-1991 წწ.) ეკავა ტეხასის შტატის ვიცე-გუბერნატორის თანამდებობა. ქალიშვილი ჯესიკა ცოლად გაჰყვა დიდ ბრიტანეთში აშშ-ის მომავალ ელჩს ჰენრი კლატო უმცროსს. ჯესიკა არის დემოკრატიული პარტიის ეკოლოგიური მოძრაობების აქტივისტი.

გარდაიცვალა ჰიუსტონში, 1995 წლის 16 აგვისტოს 90 წლის ასაკში, დაკრძალულია გლენვუდის სასაფლაოზე.
სოფია ნასაუელი

სოფია ნასაუელი (, ; დ. 9 ივლისი, 1836, ჰესენი, გერმანია — გ. 30 დეკემბერი, 1913, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — ნასაუ-ვაილბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. შვედეთის დედოფალი 1872-1907 წლებში და ნორვეგიის დედოფალი 1872-1905 წლებში როგორც მეფე ოსკარ -ის მეუღლე. შვედეთის მეფე გუსტავ -ის დედა.

ბიოგრაფია
სოფია დაიბადა 1836 წლის 9 ივლისს ჰესენში, გერმანიაში. იგი იყო ნასაუს ჰერცოგ ვილჰელმისა და მისი მეორე ცოლის, პრინცესა პოლინ ვიურტემბერგელის ქალიშვილი. დედის მხრიდან სოფია შვედეთის ვაზა მეფეებისა და ბავარიელ-პფალცელი ვიტელსბახების შთამომავალი იყო, ამასთან, მისი ნახევარ-ძმა, ადოლფი ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი გახდა, რამაც მისი სარფიანი ქორწინება ერთობ გააადვილა.

აღსანიშნავია, რომ მას მხოლოდ ორი ღვიძლი დედმამიშვილი ჰყავდა: ელენა (1831-1888) და ვილჰელმი (1832-1905).

1857 წლის 6 ივნისს ვისბადენში სოფია დაქორწინდა პრინც ოსკარ ბერნადოტზე, შვედეთისა და ნორვეგიის მეფე ოსკარ -ისა და დედოფალ ჟოზეფინა ლოიხტენბერგელის უმცროს ვაჟსა და მეფე კარლ -ის უმცროს ძმაზე. შვედებმა სოფიაზე არჩევანი ძირითადად იმიტომ შეაჩერეს, რომ ბერნადოტებს იმ პერიოდისათვის ერთობ გაძლიერებულ გერმანიასთან კავშირის შექმნა სურდათ, თანაც კათოლიკე დედოფლების შემდეგ ხალხის გულის მოსაგებად ლუთერანი დედოფალი სურდათ.

მას შემდეგ, რაც 1872 წლის 18 დეკემბერს მისი მაზლი, მეფე კარლ უძეოდ აღესრულა ტახტი ოსკარ -მ დაიკავა, რის შემდეგაც სოფია შვედეთისა და ნორვეგიის დედოფალი გახდა. აღსანიშნავია, რომ ისტორიაში იგი უკანასკნელი ქალი გახდა, რომელიც ერთდროულად ატარებდა ამ ორი ქვეყნის დედოფლის გვირგვინს.

დედოფალი სოფია ხალხში პოპულარობით სარგებლობდა, რადგან იგი სრულიად ღიად უჭერდა მხარს შვედეთის დემოკრატიული კუთხით განვითარებას. გარდა ამისა, სოფია თავის რძალ ვიქტორია ბადენელთან ერთად რამდენჯერმე ჩაერია სახელმწიფო მართვის საკითხებში, რამაც დროებით გადადო შვედეთ-ნორვეგიის უნიის ძალადობრივი გახლეჩა. რაც შეეხება მის ოჯახურ ურთიერთობებს, იგი თავის ვაჟებს ყოველთვის უჭერდა მხარს, თუმცა მათგან დინასტიური კავშირების შესაქმნელად თავის შერჩეულ ქალებზე ქორწინებას მკაცრად მოითხოვდა.

1905 წლის 26 ოქტომბერს, მიუხედავად შვედების გააფთრებული წინააღმდეგობისა ნორვეგია გავიდა უნიიდან. თავიდან ნორვეგიელებმა მეფობა ისევ სოფიას უმცროს ვაჟს, პრინც კარლს შესთავაზეს, თუმცა მან ნორვეგიის მეფობაზე უარი თქვა, რადგან უნიის დაშლას ეწინააღმდეგებოდა და ამას ქვეყნის ღალატად თვლიდა. ამის გამო ნორვეგიელებმა ტახტზე კარლის მეუღლის, ინგებორგ დანიელის ძმა, დანიის მეფე ფრედერიკ -ის უმცროსი ვაჟი — ჰოკონ დასვეს.

ნორვეგიის გამოყოფიდან მალევე, 1907 წლის 8 დეკემბერს მეფე ოსკარ გარდაიცვალა და ტახტი სოფიას ვაჟმა, გუსტავ -მ დაიკავა. დედოფალი სოფია დაქვრივების შემდეგ მეტად მორწმუნე გახდა და თითქმის მთელ დღეებს სამლოცველოში ატარებდა. იგი 1913 წლის 30 დეკემბერს, 77 წლის ასაკში გარდაიცვალა სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში. დაკრძალეს განსვენებული მეუღლის გვერდით.

შვილები
გუსტავ (1858-1950), შვედეთის მეფე 1907-50 წლებში. ცოლად შეირთო ვიქტორია ბადენელი, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე გუსტავ ადოლფი;
ოსკარი (1859-1953), გოტლანდის ჰერცოგი. ცოლად შერითო ებბა მუნკ აფ ფულკილა, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი;
კარლი (1861-1951), ვასტერგოტლანდის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ინგებორგ დანიელი, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი, მათ შორის ბელგიის დედოფალი ასტრიდ შვედი;
ევგენი (1865-1947), ნერკეს ჰერცოგი. გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
ევა ეკებლადი

ევა ეკებლადი (დ. 10 ივლისი, 1724 – გ. 15 მაისი, 1786) — შვედი აგრონომი და მეცნიერი. იგი ცნობილი იყო იმით, რომ 1746 წელს შეიმუშავა მეთოდი, რითაც კარტოფილისგან ალკოჰოლსა და ფქვილს ამზადებდნენ, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებდა შვედეთში შიმშილობას. ევა იყო პირველი ქალი, რომელიც შვედეთის სამეფოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრი გახდა (1748 წელს).
ლუიზა მონბატენი

ლუიზა მონბატენი (; დ. 13 ივლისი, 1889, დარმშტადტი, გერმანია — გ. 7 მარტი, 1965, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — გერმანელი პრინცესა, დედოფალ ვიქტორიას შვილთაშვილი. შვედეთის დედოფალი 1950-65 წლებში როგორც გუსტავ ადოლფის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ლუიზა დაიბადა 1889 წლის 13 ივლისს დარმშტადტში. იგი იყო პრინც ლუდვიგ ბატენბერგელისა და მისი მეუღლის, ვიქტორია ჰესენელის ასული. იგი დედის მხრიდან დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას შვილთაშვილად ერგებოდა, რის გამოც მან ბავშვობა დიდი ბრიტანეთის სამეფო კარზე გაატარა. დედასთან ერთად დედოფალ ვიქტორიას იგი ხშირად სტუმრობდა კუნძულ უაითის საზაფხულო რეზიდენციაში.

პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში იგი მოხალისე მედდად მუშაობდა ბრიტანეთის წითელ ჯვარში, რა დროსაც იგი საფრანგეთში მუშაობდა დაჭრილ ჯარისკაცებთან. ინგლისში დაბრუნებისთანავე იგი ლონდონში უმაღლესი განათლების მიღებას შეუდგა. მიუხედავად მისი გერმანული ფესვებისა, ინგლისური აღზრდის გამო იგი ანტი-გერმანული პოლიტიკის მატარებელი იყო და გერმანულიც ცუდად იცოდა, რის გამოც ხშირ შემთხვევაში ევროპელები მას ბრიტანელ პრინცესად მოისაზრებდნენ.

თავდაპირველად იგეგმებოდა მისი პორტუგალიის მეფე მანუელ -ისათვის მითხოვება, თუმცა მასთან ჩაშლილი მოლაპარაკებების შემდეგ, 1923 წელს ლუიზა შეხვდა შვედეთის დაქვრივებულ კრონპრინც გუსტავ ადოლფს, რომელიც მასაც გაუგებდა და ხუთი შვილის აღზრდაშიც დაეხმარებოდა. მათი ურთიერთობა გულითადი მეგობრობით დაიწყო, რაც ძალიან მალე გადაიზარდა სიყვარულში და იმავე წელს კრონპრინცმა ხელი სთხოვა. 1923 წლის ნოემბერში, 34 წლის ლუიზა დაქორწინდა კრონპრინც გუსტავზე. საქორწინო ცერემონია ლონდონში, წმინდა ჯეიმზის სასახლის სამლოცველოში შედგა.

შვედეთის სამეფო კარზე დამკვიდრება ლუიზასათვის მეტად ხუთი აღმოჩნდა. ვინაიდან მისი დედამთილი, დედოფალი ვიქტორია ბადენელი საყვარელთან ერთად რომში ცხოვრობდა, ქორწინებისთანავე მას დააწვა დედოფლის ვალდებულებები, რასაც 5 გერის აღზრდასთან დაკავშირებული პრობლემებიც დაერთო. თავად ლუიზამ მხოლოდ ერთი მკვდარი გოგონა გააჩინა, რის შემდეგაც ვეღარ დაფეხმძიმდა. როგორც ყოფილი მედდა, იგი სტოკჰოლმში შვედური წითელი ჯვრის მფარველი გახდა. მან დიდი შრომა გასწია შვედეთში ექთნების სამუშაო პირობების გასაუმჯობესებლად. იგი საყვარელ მეუღლესთან ერთად ხშირად მოგზაურობდა როგორც ევროპის, ისე აზიის სხვადასხვა სახელმწიფოში.

1950 წელს, როდესაც მისი მამამთილი, მეფე გუსტავ გარდაიცვალა, ტახტი გუსტავ ადოლფმა დაიკავა, რითაც ლუიზა მონბატენი შვედეთის დედოფალი გახდა. ამის შემდეგ იგი ხალხში უფრო ხშირად გადიოდა, რის გამოც შვედებში დედოფლისადმი სიმპათიამ თანდათან გაიზარდა. შვედი ხალხი განსაკუთრებით მისი უბადლო იუმორის გრძნობას აფასებდა, რომლითაც იგი ხშირად ახალისებდა მოსაწყენ სახალხო გამოსვლებს. მისი დედოფლობა დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რადგან ტახტზე ასვლიდან მალევე ზედიზედ ორი გულის შეტევა განუვითარდა.

1965 წლის 7 მარტს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ 75 წლის დედოფალი ლუიზა სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ მეფე მის სიყვარულს არ წყვეტდა და მესამე ცოლი აღარ შეურთავს. თავად გუსტავი 1973 წელს გარდაიცვალა.
რებეკა ლატიმერ ფელტონი

რებეკა ენ ლატიმერ ფელტონი (; დ. 10 ივნისი 1835, დეკეიტერი, აშშ — გ. 24 იანვარი 1930, ატლანტა, ჯორჯია, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, მწერალი, მასწავლებელი. სენატორი ჯორჯიის შტატიდან 1922 წლის 21 ნოემბრიდან 22 ნოემბრამდე. პირველი ქალი სენატორი აშშ-ის ისტორიაში. უკანასკნელი ყოფილი მონმათმფლობელი აშშ-ის კონგრესის ორივე პალატაში.

ბიოგრაფია
რებეკა ენ ლატიმერი დაიბადა 1835 წლის 10 ივნისს დეკეიტრეში, ჯორჯია, უნივერმაღის მფლობელის, პლანტატორისა და ვაჭრის ჩარლზ ლატიმერის ოჯახში. მამამისი წარმოშობით მერილენდის შტატიდან იყო, რომელიც 1820-იან წლებში გადავიდა საცხოვრებლად დე-კალბის ოლქში. რებეკას დედა ელეონორ სვიფტ ლატიმერი დაიბადა ჯორჯიის შტატის ქალაქ მორგანში.

რებეკა ოჯახის ოთხი შვილიდან ყველაზე უფროსი იყო, მისი და მერი ლატიმერი, ისევე როგორც რებეკა, გახდა აშშ-ში ქალთა საარჩევნო უფლებებისათვის ბრძოლის აქტიური ფიგურა. როდესაც რებეკა გახდა 15 წლის, მამამ იგი ქალაქ მადისონში გააგზავნა ნათესავებთან, რათა სწავლა გაეგრძელებინა ქალთა მეთოდისტურ კოლეჯში, რომელიც 1852 წელს დაასრულა, 17 წლის ასაკში.

1853 წელს ცოლად გაყვა უილიამ ჰარელ ფელტონს. ქორწინების შემდეგ ისინი გადავიდნენ კარტერსვილში, სადაც იყო მონათმფლობელობა. რებეკას და უილიამს ხუთი შვილი შეეძინათ, მაგრამ მათგან ცოცხალი მხოლოდ ჰოვარდ ერვინ ფელტონი დარჩა.

აშშ-ის სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ ფელტონმა და მისმა მეუღლემ დაკარგეს მონების ყოლის შესაძლებლობა და მათ ერთად გახსნეს სკოლა კარტერვილში.

1900 წელს ფელტონი ოფიციალურად შეუერთდა ქალთა საარჩევნო უფლებებისათვის მებრძოლთა მოძრაობას და გახდა სუფრაჟიზმის აქტიური მიმდევარი.

1922 წელს გუბერნატორმა ტომას უილიამ ჰარდვიკმა 87 წლის ფელტონი დანიშნა სენატორად ჯორჯიის შტატიდან, გარდაცვლილი ტომას უოსტონის ნაცვლად. ფელტონის დანიშვნა უფრო სიმბოლური ხარკი იყო ქალთა უფლებებისადმი, ასევე ეს იყო ჰარდვიკის პოლიტიკური ნაბიჯი ქალი ამომრჩევლების ხმების მისაღებად. ფელტონი სენატორი გახდა 21 ნოემბერს და მისი უფლებამოსილება გაგრძელდა მხოლოდ ერთი დღე, იგი ოფიციალურად აღიარებულია აშშ-ის ისტორიაში პირველ ქალ-სენატორად. გარდა ამისა, დღემდე იგი ინარჩუნებს ჯორჯიის შტატიდან ერთადერთი ქალი სენატორის სტატუსს.

ცხოვრების უკანასკნელ წლებში რებეკა ფელტონი ცხოვრობდა კარტერსვილში, დაკავებული იყო მწერლობითა და მასწავლებლობით. გარდაიცვალა ატლანტაში, 1930 წლის 24 იანვარს. მისი ნეშტი გადაასვენეს და დაკრძალეს ოაკ-ჰილის სასაფლაოზე, კარტერსვილში და იგი ამერიკის კონგრესის ორივე პალატის წევრთა შორის უკანასკნელი ყოფილი მონათმფლობელი იყო. ფელტონს სწამდა თეთრი რასის უპირატესობა. რებეკა იბრძოდა თეთრკანიანი ქალების ხმების უფლებებისათვის, მაგრამ ფერადკანიანებისთვის იგივე შესაძლებლობას გამორიცხავდა.
ალთეა გიბსონი

ალთეა გიბსონი (დ. 25 აგვისტო, 1925 — გ. 28 სექტემბერი, 2003) — ამერიკელი ჩოგბურთელი და პროფესიონალი გოლფის მოთამაშე, ერთ-ერთი პირველი შავკანიანი სპორტსმენი, რომელმაც გადალახა საერთაშორისო ჩოგბურთის ფერადი ხაზი. 1956 წელს, იგი გახდა პირველი აფრო-ამერიკელი რომელმაც მოიპოვა გრანდ სლემის ტიტული. მომდევნო წელს მან მოიგო როგორც უიმბლდონი, ასევე აშშ-ის ნაციონალური ჩემპიონატი, შემდეგ კვლავ მოიგო ორივე ტიტული 1958 წელს. და ორივე წელს მიიღო წლის ქალი სპორტსმენის ჯილდო. მთლიანობაში, მან მოიგო 11 გრანდ სლემის ტურნირი, მათ შორის ხუთი სინგლის ტიტულები, ხუთი დუბლის ტიტული და ერთი შერეული დუბლის ტიტული. გიბსონი შეყვანილია ჩოგბურთის დიდების საერთაშორისო დარბაზში და ქალთა საერთაშორისო დიდების დარბაზში. 1960-იანი წლების დასაწყისში იგი ასევე გახდა პირველი შავკანიანი მოთამაშე, რომელმაც კონკურენცია გაუწია თეთრკანიან ქალებს პროფესიონალურ ტურნირზე.
ედიტ კაველი

ედიტ კაველი ( //) (დ. 4 დეკემბერი, 1865 — გ. 12 ოქტომბერი, 1915) — ბრიტანელი მედდა. ცნობილია იმით, რომ პირველი მსოფლიო ომის დროს ის ორივე მხარის ჯარისკაცების სიცოცხლის გადასარჩენად იბრძოდა, დისკრიმინაციის გარეშე, და 200 მოკავშირე ჯარისკაცს დაეხმარა გერმანელთა მიერ ოკუპირებული ბელგიიდან გაქცევაში, რისთვისაც დააპატიმრეს კიდეც. მას ბრალად სდებდნენ ღალატს და სიკვდილი მიუსაჯეს. მის დახვრეტას დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. სიკვდილით დასჯის წინა ღამეს კაველმა თქვა რომ „პატრიოტიზმი საკმარისი არ არის, მე არ უნდა მქონდეს სიძულვილი ვინმეს მიმართ“, ეს სიტყვების შემდგომ მის მემორიალზე დაწერეს. ძლიერი ანგლიკანური რწმენა მას აიძულებდა, რომ არ გაჩერებულიყო იქამდე სანამ ყველას სიცოცხლეს არ გადარჩენდა. ინგლისის ეკლესია მას 12 ოქტომბერს წმინდანთა კალენდარში მოიხსენიებს. კაველი სიკვდილით დასჯის დროს 49 წლის იყო.
გიორგი კოღუაშვილი

გიორგი კოღუაშვილი (დ. 26 აპრილი, 1969, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ბარსელონას ოლიმპიადის (1992), ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (90 კგ), ხუთგზის მსოფლიოს ჩემპიონი: 1993 (სტოკჰოლმი, შვედეთი; 90 კგ), 1994 (ტამპერე, ფინეთი; 90 კგ), 1997 (ვროცლავი, პოლონეთი; 97 კგ), 1998 (ევლე, შვედეთი; 97 კგ), 1999 (ათენი, საბერძნეთი; 97 კგ).

ოთხგზის ევროპის ჩემპიონი: 1994 (ათენი, საბერძნეთი; 90 კგ), 1995 (ბეზანსონი, საფრანგეთი; 90 კგ), 1996 (ბუდაპეშტი, უნგრეთი; 90 კგ), 2002 (სეინიაიოკი, ფინეთი; 96 კგ). მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1995 (პრაღა, ჩეხეთი; 90 კგ), მსოფლიოს ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1989, 90 კგ), ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (2000, მოსკოვი, რუსეთი; 97 კგ), ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1988, 90 კგ), ევროპის ჩემპიონი (1987, 88 კგ; ჭაბუკები), მსოფლიო თასის მფლობელი (1991, 1992), მსოფლიო თასის გათამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი (2003), ბალტიის ზღვის ქვეყნების თასის მფლობელი (1993, 90 კგ), გერმანიის დიდი პრიზის ვიცე-ჩემპიონი (1992, 90 კგ; 1993, 90 კგ), სსრკ ჩემპიონი ჭაბუკთა შორის (1985), სსრკ ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1987).

იგი 1993 წლიდან ასპარეზობდა რუსეთის სახელით.

სხვა ოლიმპიური მიღწევები:
1996 წელს, ატლანტის ოლიმპიადაზე დაიკავა ადგილი.
2000 წელს, სიდნეის ოლიმპიადაზე დაიკავა ადგილი.
2004 წელს, ათენის ოლიმპიადაზე დაიკავა ადგილი.

ძირითადი შედეგები
COVID-19-ის პანდემია

კორონავირუსის პანდემია 2019-2020 — --2 ვირუსის პანდემია მსოფლიოში, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 2019-2020 წლებში. პანდემია კერად მიჩნეულია ჩინეთის ხუბეის პროვინციის ქალაქ უხანის ზღვისპროდუქტებისა და ცხოველების ბაზრობა. ახალი, მანამდე უცნობი ვირუსული შტამის გავრცელებაზე ეჭვი გაჩნდა მას შემდეგ, რაც ხუბეის პროვინციაში 41 ადამიანს დაუდგინდა პნევმონია ყოველგვარი გამოკვეთილი მიზეზის გარეშე. ვირუსის გავრცელება ხდება ადამიანიდან ადამიანზე და იწვევს სასუნთქი გზების მძიმე დაავადებებს. დაავადების გართულებები მოიცავს პნევმონიას, სუნთქვის უკმარისობას, სასუნთქი გზების მწვავე დისტრეს-სინდრომს, თირკმლის უკმარისობას, რასაც თან ახლავს ფატალური გამოსავლის რისკი. --2 ვირუსის მიერ გამოწვეულ დაავადებას მიენიჭა სახელი -19.

2020 წლის 12 თებერვლისთვის აღრიცხულ იქნა გარდაცვალების 1113, დაინფიცირების 44 600, ხოლო გამოჯანმრთელების 4 740 შემთხვევა.. 13 თებერვალის მონაცემებით ჩინეთის ხუბეის პროვინციაში გარდაცვლილთა რაოდენობა 1310-მდე გაიზარდა, 14 840-ით გაიზარდა ინფიცირებულთა რაოდენობა 60 000 ადამიანით.

გავრცელება
საქართველო
კორონავირუსული დაავადება -19-ით დაავადებული პირი საქართველოში პირველად გამოვლინდა 2020 წლის 26 თებერვალს, ამის შესახებ საზოგადოებას ჯანდაცვის მინისტრმა ეკატერინე ტიკარაძემ საგანგებო ბრიფინგით ამცნო. დაავადებათა კონტროლის ცენტრის დირექტორის, ამირან გამყრელიძის ცნობით, დაავადებული პირი იმყოფებოდა ირანის ტერიტორიაზე, სადაც იმავე წლის თებერვლის შუა რიცხვებიდან დაავადება გავრცელდა. დაავადების დიაგნოსტირება ლუგარის ლაბორატორიაში ჩატარებული კვლევით მოხერხდა.

გავრცელება ქვეყნების მიხედვით
მადლენ შვედი

მადლენ შვედი (; დ. 10 ივნისი, 1982, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — ბერნადოტების დინასტიის წარმომადგენელი. შვედეთის მეფე კარლ -ისა და დედოფალ სილვია სომერლატის ნაბოლარა ქალიშვილი. ჰელსინგლანდისა და გასტრიკლანდის ჰერცოგინია. შვედეთის ტახტის რიგით მეშვიდე მემკვიდრე.

ბიოგრაფია
პრინცესა მადლენი დაიბადა 1982 წლის 10 ივნისს სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში. იგი არის შვედეთის მეფე კარლ -ისა და დედოფალ სილვია სომერლატის მეორე ქალიშვილი და სამი შვილიდან ბოლო. მისი უფროსი და, ვიქტორია შვედეთის კრონპრინცესაა, ხოლო უფროსი ძმა, კარლ ფილიპი ვარმლანდის ჰერცოგი. მათ პარალელურად მამამისმა მადლენსაც მიანიჭა ჯერ ჰალსინგლანდის, შემდეგ კი გასტრიკლანდის ჰერცოგინიობა.

პრინცესა მადლენი აქტიურადაა დაკავებული პროფესიონალური ცხენოსნობით და ამ სპორტში სხვადასხვა შეჯიბრშიც მონაწილეობს ხოლმე. იგი სტოკჰოლმის ცხენოსანთა კლუბის საპატიო წევრია. 1998 წლის აპრილში, კონიგში გამართულ შეჯიბრებაში მან მეორე ადგილი დაიკავა და ვერცხლის თასი მოიპოვა.

მადლენს ხანგრძლივი ურთიერთობა ჰქონდა ადვოკატ იან ბერგსტრომთან, თუმცა წყვილმა შეუღლება ვერ მოახერხა, რადგან მადლენს გარკვეულ ასაკამდე ქორწინება კატეგორიულად ეკრძალებოდა, სანამ ეს ასაკი შეუსრულდა კი წყვილი დაშორდა. მიუხედავად ამისა, 2009 წლის 24 თებერვალს იგი იანზე დაინიშნა, თუმცა ნიშნობა 2010 წლის 24 აპრილს გაუქმებულად გამოცხადდა.

2012 წლის 24 ოქტომბერს მეფე კარლ -მ საზეიმოდ გამოაცხადა პრინცესა მადლენისა და ბრიტანელი მამაკაცის, კრისტოფერ ო’ნელის ნიშნობა. წყვილმა ერთმანეთი ამ ამბამდე ორი წლით ადრე გაიცნო ნიუ-იორკში, რის შემდეგაც ისინი მეორედ ერთმანეთს მადლენის დისწულის, პრინცესა ესტელის ნათლობაში შეხვდნენ, რითაც დაიწყო მათი დაახლოება. 2013 წლის 8 ივნისს მადლენი და კრისტოფერი სტოკჰოლმში დაქორწინდნენ. მას ვალენტინოს საქორწინო კაბა ეცვა, რომელიც შეკერილი იყო აბრეშუმის ქსოვილისა და სპილოს ძვლისფერი ორნამენტებით. კაბა წელში გამოყვანილი და ბოლოში გაშლილი იყო. აღსანიშნავია, რომ მისი შლეიფის სიგრძე ზუსტად ოთხი მეტრი იყო. ქორწილის შემდეგ წყვილი ნიუ-იორკში გადავიდა და იქ დაიწყო ცხოვრება, სადაც მადლენი დედამისის, დედოფალ სილვიას ფონდის ამერიკულ ოფისს ხელმძღვანელობდა.

2018 წელს მადლენი და მისი მეუღლე ნიუ-იორკიდან ფლორიდაში გადასახლდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ მათი სამივე შვილი ამერიკის შეერთებულ შტატებში დაიბადა, მათ შვედეთის მოქალაქეობაც აქვთ და მინიჭებული აქვთ სამეფო ტიტულები.

პრინცესა მადლენი თავისი უფროსი დის, მისი ორი შვილის, ასევე უფროსი ძმისა და მისი ორი შვილის შემდეგ, შვედეთის ტახტის რიგით მეშვიდე მემკვიდრეა და მიუხედავად საზღვარგარეთ ცხოვრებისა, თავის ტიტულებსა და მემკვიდრეობაზე უარს არ ამბობს. ასევე ტახტის მემკვიდრეებად მოიაზრებიან მისი შვილები, რომლებიც დედის გვარზე არიან და ბერნადოტებად ითვლებიან.

შვილები
ლეონორა (დ. 20 თებერვალი, 2014), გოტლანდის ჰერცოგინია, შვედეთის ტახტის რიგით მერვე მემკვიდრე;
ნიკოლასი (დ. 15 ივნისი, 2015), ანგერმანლანდის ჰერცოგი, შვედეთის ტახტის რიგით მეცხრე მემკვიდრე;
ადრიანა (დ. 9 მარტი, 2018), ბლეკინგის ჰერცოგინია, შვედეთის ტახტის რიგით მეათე მემკვიდრე;
სონია ჰარალდსენი

სონია ჰარალდსენი (; დ. 4 ივლისი, 1937, ოსლო, ნორვეგია) — ნორვეგიის დედოფალი 1991 წლის 17 იანვრიდან დღემდე როგორც მეფე ჰარალდ -ის მეუღლე. ნორვეგიის კრონპრინც ჰოკონის დედა.

ბიოგრაფია
სონია ჰარალდსენი დაიბადა 1937 წლის 4 ივლისს ოსლოში. იგი არის ნორვეგიელი მეწარმის, კარლ ავგუსტ ჰარალდსენისა და მისი მეუღლის, დანი ულრიკსენის ქალიშვილი. იგი ოსლოში აღიზარდა და 1954 წელს აქვე დაამთავრა სკოლა. ამის შემდეგ იგი ლოზნის კოლეჯში შევიდა, სადაც სამკერვალო კურსები გაიარა, თუმცა მალევე მიატოვა ეს სფერო და სწავლა ოსლოს უნივერსიტეტში განაგრძო საფრანგეთის, ინგლისისა და ხელოვნების ისტორიის განხრით.

1959 წელს სონია პირველად შეხვდა იმ პერიოდში ნორვეგიის კრონპრინც ჰარალდ გლუქსბურგს. მათ მალევე შეუყვარდათ ერთმანეთი, მაგრამ კრონპრინც ცხრა წელი დასჭირდა მამამისისგან, მეფე ულაფ -ისგან სონიაზე დაქორწინების თანხმობის მისაღებად. ჰარალდი ამ დროს ახალგაზრდა აღარ იყო და ვინაიდან იგი ტახტის ერთადერთი მამრობითი სქესის მემკვიდრე იყო, მისი უშვილოდ გარდაცვალება სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენდა, რის გამოც ულაფი საბოლოოდ ამის გამო დასთანხმდა ვაჟს სასურველ ქალზე ქორწინებაზე. პარლამენტისაგან თახმობის მიღების შემდეგ, 1968 წელს გამოცხადდა ჰარალდისა და სონიას ნიშნობის ამბავი.

1968 წლის 29 აგვისტოს, ოსლოს კათედრალში შედგა სონია ჰარალდსენისა და კრონპრინც ჰარალდის ქორწინება, რის შემდეგაც იგი ნორვეგიის კრონპრინცესა გახდა. აღსანიშნავია, რომ მათ ქორწინებას სახალხო წინააღმდეგობაც მოჰყვა, რადგან ნორვეგიელებს მომავალ დედოფლად რომელიმე უცხოელი პრინცესა სურდათ.

თავისი კრონპრინცესობის პერიოდში სონიამ სულ ორი ბავშვი, ერთი გოგონა და ერთი ვაჟი გააჩინა.

1991 წლის 17 იანვარს, მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი ჰარალდ -მ დაიკავა, რის შემდეგაც სონია ნორვეგიის დედოფალი გახდა. აღსანიშნავია, რომ ნორვეგიას უკანასკნელი 53 წლის განმავლობაში დედოფალი არ ჰყოლია, რადგან სონიას მამამთილის, მეფე ულაფის მეუღლე ადრე გარდაიცვალა, მან კი მეორე ცოლი აღარ შეირთო, რის გამოც მთელი თავისი ხანგრძლივი მმართველობის განმავლობაში ნორვეგიას დედოფალი არ ჰყოლია. სხვა კონსორტების მსგავსად, დედოფალი სონია აქტიურადაა ჩაბმული საქველმოქმედო საქმიანობაში. 1987-90 წლებში იგი ნორვეგიული წითელი ჯვრის ვიცე-პრეზიდენტი იყო.

იგი ახალგაზრდობიდანვე დიდი ენთუზიაზმით იყო განწყობილი ხელოვნებისადმი, რის გამოც მას ხელოვნების ნიმუშების საკმაოდ დიდი და ძვირადღირებული კოლექცია აქვს. აღსანიშნავია ისიც, რომ იგი თავის კოლექციას საზოგადოებას არ უმალავს და მისი პირველი საჯარო გამოფენა 2002 წელს მოეწყო ოსლოში. ასევე მისი პატრონაჟით განაახლეს ნორვეგიის სამეფო სასახლე. გარდა ხელოვნების მფარველობისა, დედოფალი სონია აქტიურად მისდევდა სპორტს. მას ძალიან უყვარდა თხილამურებით სრიალი, თუმცა ბოლო წლებში ჯანმრთელობის გამო ვეღარ ახერხებს ამას.

სონია მსოფლიოს ისტორიაში პირველი დედოფალია, რომელმაც 2005 წელს ანტარქტიდის კონტინენტზე ფეხი დადგა. ნორვეგიელებს ეს მოეწონათ, რადგან სონიას მხრიდან ეს იყო ბუნების სიყვარულისა და საზოგადოებასთან სიახლოვის გამოხატულება. ამ დროს იგი ეწვია დედოფალი მაუდის მიწას.

შვილები
ლილი პონსი

ლილი პონსი , სრული სახელია ელეონორა გაბრიელა პონს მარონეზე (; დ. 25 ივნისი, 1996, კარაკასი, ვენესუელა) – ამერიკელი ინტერნეტ ვარსკვლავი, მსახიობი, მომღერალი, მოცეკვავე, მოდელი და ბლოგერი. მისი კარიერა 2014 წელს დაიწყო -ზე. დღეისათვის -ზე მას 15,7 მილიონი, ხოლო -ზე 38,6 მილიონი გამომწერი ჰყავს.

ბავშვობა
ლილი პონსი დაიბადა 1996 წელს კარაკასში. მისი მშობლები არიან ლუის პონსი და ანა მარონეზე, რომელთაც მის შემდეგ კიდევ ერთი გოგონა: რაკილი გაუჩნდათ. როდესაც ლილი ხუთი წლის იყო პონსების ოჯახი აშშ-ში, კერძოდ მაიამიში გადასახლდა. 2015 წელს დაამთავრა მაიამის საშუალო სკოლა და უმაღლესი განათლების მისაღებად ლოს ანჯელესში, კალიფორნიაში გადასახლდა. მისი განცხადებების მიხედვით ლილის სკოლაში მეგობრების გაჩენა ძალიან უჭირდა, რაზეც განაცხადა: „მე არ მომწონს მაგარი გოგონები – მე სხვანაირი გოგო ვარ. მე ვარ ის, ვინც ძირითადად ნერვიულობს ხოლმე, თუმცა ბოლოს ამაყობს ამით.“

კარიერა
პონსმა თავისი კარიერა 2014 წელს, ექვსწამიანი ვიდეოთი დაიწყო, რომელიც -ს ფორმატით გადაიღო. მისი თქმით, მან ვიდეოების გადაღება მხოლოდ მეგობრების გასახალისებლად დაიწყო. თანდათანობით იგი ჯერ სკოლაში, საბოლოოდ კი მთელს ქვეყანაში გახდა პოპულარული თავისი სახალისო ვიდეოებით და ცნობილი -ი გახდა, რომელსაც რამდენიმე წელიწადში ერთი მილიარდი გამომწერი ჰყავდა.

2016 წელს თავის გამოცდილებაზე დაყრდნობით ლილი პონსმა დაწერა რომანი „სკოლაში გადარჩენა“, რომლის თანაავტორიც მელისა დე ლა კრუზი გახდა. ამავე წელს მან ფილმში „ჩვენ შენ გვიყვარხარ“ როლი შეასრულა, რითიც დაიწყო მისი სამსახიობო კარიერა. იგი ასევე გამოჩნდა -ს საშინელებათა ჟანრის სერიალის პირველ ეპიზოდში სახელად „ყვირილი“, რომელშიც იგი სეზონის პირველი მსხვერპლის როლს ასრულებდა.

2018 წლიდან დაიწყო ესპანურენოვანი სიმღერების ჩაწერა, რომლებმაც -ზე 4 დღეში 10 მილიონი ნახვა დააგროვა. იგი წარმატებით მოღვაწეობს სამოდელო სფეროშიც. 2017 წელს მილანში პონსმა მონაწილეობა მიიღო &-ს წარმოდგენაში. 2019 წელს მან თავისი პირველი ინგლისურენოვანი სიმღერა ჩაწერა, რასაც დიდი გამოხმაურება მოჰყვა საზოგადოების მხრიდან.

2018 წლის ოქტომბერში ლილი პონსი ლათინური გრემის მე-19 დაჯილდოვების გამარჯვებული გახდა. როგორც 2020 წელს გაკეთებულ ინტერვიუში აღნიშნა, იგი აპირებს გაჰყვეს როგორც სამოდელო საქმიანობას, ასევე მომღერლობასა და ვიდეო ბლოგერობას.
კალაურის კვირაცხოვლის ეკლესია

კალაურის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურის სამხრეთ–აღმოსავლეთ, განაპირას. აგებულია 2006–2007 წლებში, ნაეკლესიარზე, სოფლის მკვიდრის ალ. ნაპირელის თაოსნობითა და სახსრებით.

ეკლესია დარბაზულია (75 მ), უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით, გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით, დასავლეთიდან მიდგმული აქვს გეგმით კვადრატული (22 მ), ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი კარიბჭე, რომლებსაც კრამტის ორფერდა სახურავი ხურავს.