iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დავით გოგია

დავით გოგია (დ. 17 იანვარი, 1948, სამტრედია, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე. იცავდა ქუთაისის „ტორპედოს“, თბილისის „დინამოსა“ და ლანჩხუთის „გურიას“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1978), ვიცე-ჩემპიონი (1977) და სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის (1976, 1979) მფლობელი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1972).

1978 წელს დასახელებული იყო საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.

ბიოგრაფია
თბილისის „დინამოს“ ძირითად შემადგენლობაში პირველად 1968 წლის 12 ნოემბერს, თბილისში, კუიბიშევის „კრილია სოვეტოვის“ წინააღმდეგ, 1968 წლის საკავშირო ჩემპიონატის 37-ე ტურის კალენდარულ მატჩში გამოდის მოედანზე.

1973 წელს თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირის ე. წ. „კარაველას თასის“ — ტროფეო კოლომბინოს გამარჯვებული ხდება, სადაც ტურნირის ფინალში თბილისის დინამოელები ლისაბონის „ბენფიკას“ ანგარიშით 3–1 ამარცხებენ.

კარიერა დაასრულა 1980 წელს ლანჩხუთის „გურიაში“.

დაქორწინებულია ქართველ კინომსახიობ ხათუნა კოტრიკაძეზე, რომელიც ქართველ მაყურებელს ახსოვს ფილმებიდან „მოიტაცეს თამარ ქალი“ და „მხიარული რომანი“.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1978
ვიცე-ჩემპიონი: 1977
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1972, 1976 (გ.), 1976 (შ.)
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1976
კარაველას თასი
თასის მფლობელი: 1973
სანაკრებო
საქართველოს სსრ ნაკრები

ვიცე-ჩემპიონი: 1979
ინდივიდუალური

№1: 1978
ყაზახეთის გეოგრაფია

ყაზახეთი მდებარეობს ცენტრალური აზიასა და აღმოსავლეთი ევროპაში. 2,717,300 კვადრატული კილომეტრით ის ორჯერ აღემატება ყველა სხვა ცენტრალური აზიის ქვეყანას, მისი ტერიტორია ასევე დაახლოებით ორჯერ დიდია ალასკის ტერიტორიაზე. ქვეყანას სამხრეთიდან ესაზღვრება: თურქმენეთი, უზბეკეთი, ყირგიზეთი; ჩრდილოეთიდან რუსეთი; დასავლეთიდან: რუსეთი და კასპიის ზღვა ხოლო აღმოსავლეთიდან ჩინეთის სინძიანის ავტონომიური რეგიონი.

ყაზახეთში არის კონტინენტალური ამინდი. ზაფხულში ტემპერატურა საშუალოდ შეადგენს 30 °-ზე მეტს, ხოლო ზამთარში −20 °-ს.
დავით დარახველიძე

დავით დარახველიძე (დ. 4 ივნისი, 1958) — საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრი 2012-2014 წლებში.

დაიბადა სოფელ ბოსტანაში, ამბროლაურის რაიონში. 1980 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი ინჟინერ-მშენებლის სპეციალობით, შემდეგ 1996 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი იურისტის სპეციალობით.

1980–1993 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს თანამშრომელი. 1998–2003 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულის პირველი მოადგილე რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ხოლო 2003–2004 წლებში პრეზიდენტის რწმუნებული. 2006 წლიდან არის პოლიტიკური პარტია „ეროვნული ფორუმის“ წევრი. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის „ეროვნული ფორუმი“ კოალიცია „ქართულ ოცნებას“ შეუერთდა. საპარლამენტო არჩევნებზე დარახველიძე „ქართული ოცნების“ სახელით კენჭს იყრიდა მშობლიურ ამბროლაურში, თუმცა დამარცხდა კონკურენტთან, „ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატ გოჩა ენუქიძესთან. საპარლამენტო არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ დაამარცხა „ნაციონალური მოძრაობა“ და ქვეყნის მმართველი კოალიცია გახდა. 25 ოქტომბერს პარლამენტმა ახალი ხელისუფლების შემადგენლობა დაამტკიცა, მათ შორის მოხვდა დარახველიძეც, რომელიც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრად აირჩიეს. 2014 წლის 26 ივლისს დარახველიძე თანამდებობიდან გადადგა, ის ჩაანაცვლა საქართველოს ექს-სახალხო დამცველმა და საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრმა სოზარ სუბარმა.
სარკინოზები

სარკინოზები (იგივე სარაცინები) — გვიანი შუა საუკუნეების ევროპაში მაჰმადიანების მიმართ გამოყენებილი ფართოდ გავრცელებული ტერმინი. მისი მნიშვნელობა მთელი ისტორიის განმავლობაში თანდათან იცვლებოდა. ახალი წელთაღრიცხვის პირველ საუკუნეებში, ბერძნულ და ლათინურ ენებში, სარკინოზად მოიხსენიებდნენ ხალხს, რომლებიც რომის ახლო პროვინციის — არაბეთის უდაბნოებში ცხოვრობდნენ, მაგრამ არაბებისგან განსხვავდებოდნენ. ადრე-შუასაუკუნეების ევროპაში ეს ტერმინი უკვე არაბებზეც ვრცელდებოდა. საუკუნის ლათინურ ლიტერატურაში კი სარკინოზებად უკვე ყველა მაჰმადიანს მოიხსენიებდნენ.
ლევან ყიფიანი

ლევან ყიფიანი (დ. 6 სექტემბერი, 1971) — საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი 2012-2015 წლებში.

ბიოგრაფია
1993 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1987—1995 წლებში ფეხბურთს თამაშობდა სხვადასხვა საფეხბურთო კლუბში, მათ შორის „დინამო თბილისში“, „შევარდენი-1906 თბილის“-ში და გერმანიის „ვორმატია ვორმუს“-ში. 1996 წლიდან მუშაობდა ფეხბურთის მწვრთნელად. დააფუძნა საფეხბურთო სკოლა „ირაო“, საქართველოს მინი-ფეხბურთის (ფუტსალის) ასოციაცია და კავშირი „ჩვენი ფეხბურთი“. 2002—2005 წლებში საფეხბურთო კლუბ „ლოკომოტივი თბილისის“ გენერალური მენეჯერი, მმართველი დირექტორი. 2005 წლიდან საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გამგეობის წევრი და საქართველოს პროფესიული საფეხბურთო ლიგის დირექტორთა საბჭოს წევრი. 2012-2015 წლებში სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
ყაზახეთის პარლამენტი

ყაზახეთის რესპუბლიკის პარლამენტი — ყაზახეთის საკანონმდებლო ორგანო. შედგება ორი პალატისგან სენატისა და მაჟილისისაგან.

სენატი (47 ადგილი). სენატი შედგება ყველა ოლქიდან, რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქებიდან და დედაქალაქიდან არჩეული დეპუტატებისაგან. 15 დეპუტატს ნიშნავს ყაზახეთის პრეზიდენტი. დეპუტატების უფლებამოსილების ვადაა — 6 წელი, არჩეული დეპუტატების რიგების განახლება ხდება 3 წელიწადში ერთხელ.
მაჟლისი (107 ადგილი). 98 დეპუტატს ირჩევენ პროპორციული სიით იმ პარტიების სიებიდან, რომლებიც გადალახავენ 7 %-იან ბარიერს. 9 დეპუტატს ირჩევს ყაზახი ხალხის ასამბლეა . უფლებამოსილების ვადა — 5 წელი.

პარლამენტის დეპუტატი არ შეიძლება იყოს ერთდროულად ორივე პალატის წევრი.
ზღვრული ხარჯები

ზღვრული ხარჯები — წარმოების (ან მომსახურების) დამატებითი დანახარჯი, რომელიც აუცილებელია პროდუქციისა და მომსახურების დამატებითი ერთეულის საწარმოებლად. ზღვრული ხარჯები იანგარიშება, როგორც მთლიანი დანახარჯის ცვლილების ფარდობა მთლიანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ცვლილებასთან. მოკლევადიანი პერიოდისათვის, როდესაც მუდმივი დანახარჯი არ იცვლება, ზღვრული ხარჯები შეიძლება ვიანგარიშოთ მთლიანი ცვლადი დანახარჯის ცვლილების ფარდობით მთლიანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ცვლილებასთან. ზღვრული ეკონომიკური ეფექტიანობა ზღვრული ხარჯების ოპტიმიზების შედეგია. წარმოების მასშტაბების ზრდის შედეგად შესაძლო ეკონომიის გათვალისწინებით, ზღვრული ხარჯები, წარმოების ზრდის გარკვეულ ოპტიმალურ დონემდე, შეიძლება მცირდებოდეს, მაგრამ წარმოების შემდგომმა უკონტროლო ზრდამ, შესაძლოა, ზღვრული ხარჯების გადამეტება გამოიწვიოს ზღვრულ შემოსავლებთან შედარებით, რაც, ძირითადად, გამოწვეულია ჭარბი პროდუქციის გასაღების პრობლემებით.
ევიშოვიცის კულტურა

ევიშოვიცის კულტურა — ენეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური ჯგუფი. წარმოადგენს პოსტბადენურ კულტურას. ამ დროს დაიწყეს კერამიკის ფორმების, შრომის იარაღების და ტექნოლოგიების წარმოება. იქმნება მოსახლეობის ახალი ჯგუფი (ტომი). ამ ეპონიმის სახელწოდება წარმოდგება სლოვაკური ქალაქის ევიშოვიცის კულტურული ძეგლისგან.

ამ ჯგუფის პირველი დამახასიათებელი აღმოჩენები გაკეთდა 1914 წელს, ი. პალიარდის მიერ (. ). არქეოლოგი გერმან მაურერი მას აერთებს ქვემოავსტრიულ ჯგუფ მიოდლინგ-ცობინგთან და თვლის ერთიან ევიშოვიც-მიოდლინგ-ცობინგის ჯგუფად.

კულტურის განაწილებით დაფარულია ისეთი რეგიონები, როგორიცაა მელკი, ვაჰაუ, დუნკელშტაინის ტყე, ვენის ტყე, სამხრეთ მორავია და დასავლეთ სლოვაკეთი.

მელკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმმა 1980-იან წლებში გათხრების შედეგად ღუმელები იპოვა.
ჟელეზოვის კულტურა

ჟელეზოვის კულტურა — ნეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური კულტურა (ახალი დათარიღებით: 5000 — 4700 წ. ძვ.წ. ძველი დათარიღებით: 4300 — 3900 წ. ძვ. წ.).

არსებობდა სლოვაკეთის სამხრეთ-დასავლეთით, უნგრეთის დასავლეთით, ავსტრიის მისადგომებთან, მორავიის სამხრეთით პოლონეთის სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ასევე სპიშის რეგიონში.
ბჟუჟჰესი

ბჟუჟჰესი — ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომიდან 2,5 კილომეტრის მანძილზე, მდინარე ბჟუჟზე. ჰესის მშენებლობა გადაწყდა 1938 წელს და ის 1942 წელს უნდა დასრულებულიყო. ჰესის მშენებლობა გადაწყვეტილი იყო რაიონში ჩაის ფაბრიკების ელექტრომომარაგების და ჩაის პროდუქციის გაზრდის მიზნით. დაგეგმილი იყო 7,8 ათასი კვტ/სთ სიმძლავრის ჰესის აგება. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1950-1956 წლებში, მასზე დასაქმებული იყო 1000-მდე ადამიანი. ჰესი გაიხსნა 1956 წლის 14 თებერვალს. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა გიორგი სალუქვაძე. ამჟამად ჰესის მესაკუთრეა შ.პ.ს. „საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაცია“.

გალერეა
ალაქოლი

ალაქოლი — გაუდინარი მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში. მოქცეულია ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ნახევარუდაბნო ზონაში, ზღვის დონიდან 343 მ სიმაღლეზე. ფართობი დაახლოებით 2200 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 45 მ. დონის ყოველწლიური რყევა უდრის 1,2 მ-ს. გაძგიფვა იანვრიდან აპრილის ჩათვლით. უიალის, სასიქოლის, ჟალანაშქოლის ტბებთან ერთად ქმნის ტბათა სისტემას, რომლის აუზის ფართობი 55 ათ. კმ²-ია. ტბაში ჩაედინება მდინარე ემელი. წყალი ქლორიდულ-ნატრიუმიანი შედგენილობისაა. განვითარებულია თევზის რეწვა.
სასიქოლი

სასიქოლი ( — დამპალი ტბა) — ტბა ყაზახეთში, ბალხაშის ტბის აღმოსავლეთით. მოქცეულია ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 350 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი მერყეობს 600-736 კმ²-ის ფარგლებში. მაქსიმალური სიღრმე 4,7 მ. ნაპირები დაბალია, იზრდება ლერწამი. საზრდოობა შერეულია. დონის რყევა 3 მ-ის ფარგლებშია. იყინება ნოემბერში. ყინულძვრაა აპრილის დასაწყისში. ერთვის მდინარეები თენთექი და ყარაქოლი. ნაკადებით უკავშირდება უიალის. განვითარებულია თევზჭერა. ონდატრის რეწვა.
ლუის I (ესპანეთი)

ლუის (; დ. 25 აგვისტო, 1707, მადრიდი, ესპანეთი ― გ. 31 აგვისტო, 1724, მადრიდი, ესპანეთი) ― ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე 1724 წლის 15 იანვრიდან გარდაცვალებამდე. მეფე ფილიპე -ისა და დედოფალ მარია ლუიზა სავოიელის უფროსი ძე.

ბიოგრაფია
ესპანეთის ინფანტი
ლუისი დაიბადა 1707 წლის 25 აგვისტოს ბუენ-რეტიროს სასახლეში, მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე -ისა და მისი პირველი მეუღლის, დედოფალ მარია ლუიზა სავოიელის პირველი შვილი. მას სახელი მამამისის ბაბუის, საფრანგეთის მეფე ლუი -ის პატივსაცემად დაარქვეს.

ასტურიის პრინცი
იგი, როგორც მეფის უფროსი ძე, დაბადებიდანვე ტახტის პირველი მემკვიდრე იყო, თუმცა ამის შესაბამისი და ტრადიციული, ანუ ასტურიის პრინცის წოდება, მას მხოლოდ 1709 წელს გადაეცა. 1714 წელს, როდესაც ლუისი სულ შვიდი წლის იყო, დედამისი, დედოფალი მარია ლუიზა გარდაიცვალა, რის გამოც ის და მისი ძმები: ინფანტი ფერდინანდი და ინფანტი ფილიპე ობლებად დარჩნენ. თუმცაღა, სულ მალე, იმავე წელს მეფე ფილიპე -მ მეორედ იქორწინა პარმის ჰერცოგის ძმისწულ ისაბელ ფარნეზეზე, რომლისგანაც ლუისს კიდევ ექვსი ნახევარ-და-ძმა შეეძინა.

ქორწინება
როგორც ესპანეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრესა და ახალი სამეფო დინასტიის გამგრძელებელს, ლუისს ცოლი რაც შეიძლება მალე უნდა შეერთო და მემკვიდრეები დაეტოვებინა. ამის გამო, 1721 წლის ნოემბერში ლუისი მარიონეტულად დააქორწინეს პრინცესა ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელზე, საფრანგეთის მეფე ლუი -ის რეგენტის, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის ქალიშვილზე, რომელსაც მზითვში 4 მილიონი ლივრი გაატანეს. ნამდვილი ქორწინება და წყვილის პირველი შეხვედრა მხოლოდ 1722 წლის 20 იანვარს შედგა ქალაქ ლერნაში.

ესპანეთის მეფე
1724 წლის 15 იანვარს ესპანეთის მეფე ფილიპე ტახტიდან გადადგა თავისი უფროსი ძის, უკვე მეფე ლუის -ის სასარგებლოდ. მისი გადადგომის მთავარ მიზეზად ფილიპეს დეპრესია და მუდმივად მელანქოლიური განწყობა სახელდება. თუმცა არსებობს ეჭვებიც, რომ ფილიპეს მენტალური პრობლემები ჰქონდა და არჩია ტახტის გონიერი მმართველისათვის დათმობა. მიუხედავად ამისა, ლუისის მმათვლობა გაერთიანებული ესპანეთის ისტორიაში ყველაზე ხანმოკლე აღმოჩნდა და მან მხოლოდ შვიდ თვეს გასტანა. ამ პერიოდშიც კი, პოლიტიკაზე მამამისს უდიდესი გავლენა ჰქონდა, თუმცა ლუისი მიზნად ისახავდა ესპანეთისათვის დაკარგული იტალიური კოლონიების დაბრუნებას, მაგრამ არ დასცალდა. იგი 1724 წლის 31 აგვისტოს, 17 წლის ასაკში უშვილოდ გარდაიცვალა ყვავილით, რის გამოც ტახტზე ისევ ფილიპე ავიდა.

წინაპრები
თამაზ ბუთხუზი

თამაზ ბუთხუზი (დ. 1946, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, რამდენიმე გამოგონების ავტორი, რაც მოიცავს ნახევარგამტარებში არაწონასწორულ პირობებში დეფექტთა წარმოქმნის თეორიას. მისი რადიკალურ-სხივური ჰეტერირებადი კვაზიეპიტაქსიის მეთოდის გამოყენებით პირველადაა მიღებული როგორც თუთიის ოქსიდის უნიკალური, უდეფექტო იზოლარული, ასევე პ-ტიპის ფენები. ამ თეორიის გამოყენებით მსოფლიოში პირველად იქნა შესაძლებელი თუთიის ოქსიდის ელექტრო-ოპტიკური თვისებების მართვა. რეალურად მიღებული იქნა დროში ტემპერატურის და რადიაციის მიმართ მედეგი თუთიის ოქსიდი. ეს შედეგი ახალი თაობის მართვის სისტემების შექმნის საშუალებას იძლევა. გარდა ამისა, თამაზ ბუთხუზს გამოქვეყნებული აქვს რიგი ნაშრომებისა სოციალურ ფილოსოფიაში.

სამეცნიერო მიღწევები
თამაზ ბუთხუზის სამეცნიერო კვლევის საგანია ფოტონ-ელექტრონული ურთიერთქმედება. ის არის ავტორი გამოგონებისა, რომელიც მოიცავს ნახევარგამტარებში არაწონასწორულ პირობებში დეფექტთა წარმოქმნის თეორიას. ამ თეორიის მიხედვით შექმნილია ნახევარგამტართა მიღებისა და მათი ელექტრო-ოპტიკური თვისებების მართვის ახალი, ორიგინალური მეთოდი - რადიკალურ-სხივური ჰეტერირებადი კვაზიეპიტაქსია. საავტორო მოწმობა #1175182 (1985 წელი). ამ მეთოდით პირველად იქნა გათვლილი ის კრიტიკული ტემპერატურის მნიშვნელობა, რომლის შემდეგ სისტემა თვისობრივად ახალ თვისებებს იძენს. რადიკალურ-სხივური ჰეტერირებადი კვაზიეპიტაქსიის მეთოდით მიღებული იქნა მზის ბატარეებში გამოყენებადი მაღალი მარგი ქმედების კოეფიციენტის (53-80%) მქონე მასალები .

ნაშრომები სოციალურ ფილოსოფიაში
თამაზ ბუთხუზს გამოქვეყნებული აქვს შემდეგი ნაშრომები სოციალურ ფილოსოფიაში:
„დაე, ესმოდეთ: ერთმანეთის გატანა ვიცით“ 1999 წ.
„იდეის აპოლოგია“ 2000 წ.
„გაახელ თვალებს, იქნება გვიან“ 2003 წ.
„შესაძლებლის აღსრულება“ 2008 წ.
„შესაძლებლის აღსრულება“ 2010 წ. (მეორე გამოცემა)
„სულთა ერთობა“, 2014 წ.

თამაზ ბუთხუზის სოციალურ-ფილოსოფიურ შრომებში წარმოდგენილია ადამიანის, საზოგადოების, სახელმწიფოს განვითარების მატრიცული თეორია. ავტორს ზოგადსაკაცობრიო ფასეულობებსა და ცივილიზაციის მიღწევების გათვალისწინებით, სისტემური ანალიზით ჩამოყალიბებული აქვს ზოგადი მიდგომები და პრინციპები, რაც თვითგანვითარებადი, თვითორგანიზებადი, რეგენერაციის უნარის მქონე საზოგადოების, სახელმწიფოს შექმნის საშუალებას იძლევა. ამ ურთულესი პრობლემის გადასაწყვეტად ავტორი იყენებს კომპლექსურ მიდგომას. მოვლენების ანალიზისას ეყრდნობა ლოგიკას და ფაქტებს. აღნიშნულ ნაშრომებში სოციუმის პრომლემები განხილულია ზუსტი მეცნიერების, ფილოსოფიის, თეოლოგიის, სოციალური ფილოსოფიისა და იურიდიული ფილოსოფიის თვალთახედვიდან. სხვა ფუნდამენტურ ღირებულებებთან ერთად ავტორი განსაკუთბულ ყურადღებას უთმობს ზნეობის, ეთიკის და რაციონალიზმის პრინციპებს. აღნიშნულ ნაშრომებში ავტორმა წარმოადგინა სახელმწიფოს შექმნის ორიგინალური, უნივერსალური თეორია, რომელსაც "მატრიცული თეორია" უწოდა. მატრიცული თეორია ეფექტურად ხსნის, თუ როგორ ხდებოდა ისტორიულად დეგრადირებული სოციუმიდან განვითარებადი, ძლიერი სახელმწიფოს შექმნა-ჩამოყალიბება. მატრიცული თეორია ხსნის იმ მექანიზმს, თუ როგორ უნდა მოხდეს ქვეყანაში არსებული ქაოსიდან უმოკლეს დროში მძლავრი, რეგენერაციის უნარის მქონე, თვითგანვითარებადი, თვითორგანიზებადი საზოგადოების, სახელმწიფოს შექმნა.
აიას მეჰმედ-ფაშა

აიას მეჰმედ-ფაშა (დ. 1483, ვლორა, ალბანეთი — გ. 13 ივლისი, 1539, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1536-1539 წლებში. წარმოშობით ალბანელია, დაიბადა ქალაქ ვლორაში. აიას ფაშას მამა წარმოშობით ჩრდილოეთ ალბანეთის ქალაქ შკოდერიდან იყო, დედა კი - სამხრეთ ალბანეთის ქალაქ ვლორადან.

დაქორწინებული იყო სულეიმან -ის დაზე, ბეიჰან სულთანზე. დიდი ვეზირი გახდა პარგელი იბრაჰიმ-ფაშას სიკვდილით დასჯის შემდეგ, 1536 წელს. მანამდე იყო 1-ლი ვეზირი. თუმცა, 1537 წელს, ვენეციის ლაშქრობის დროს დაშვებული უპატიებელი შეცდომის გამო დაიმსახურა სულთნის რისხვა, მაგრამ სულეიმანმა დის ხათრით არც გადააყენა და არც სიკვდილით დასაჯა (მას ბეიჰანის პირველი ქმარი სიკვდილით ჰყავდა დასჯილი). მიუხედავად იმისა, რომ გადაურჩა სულთნის რისხვას, 1539 წელს ვერ გადაურჩა სტამბოლში გავრცელებულ შავი ჭირის ეპიდემიას და სწორედ ამ დაავადებამ იმსხვერპლა 13 ივლისს. მისი გარდაცვალების შემდეგ დიდი ვეზირი გახდა ლიუთფი-ფაშა.
სახიფათო კავშირები (1988 წლის ფილმი)

სახიგათო კავშირები — 1988 წლის ამერიკული ფილმი. წარმოადგენს ეკრანიზაციას ამავე სახელწოდების პიესისა, რომელიც თავის მხრივ, დაფუძნებულია მე-18 საუკუნის ფრანგულ რომანზე „სახიფათო კავშირები“.

სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება საუკუნის საფრანგეთში. ვიკონტი ვალმონი და მარკიზა დე მერტეი სახიფათო სასიყვარულო თამაშებით ერთობიან. მარკიზას სურს შურისძიება ყოფილ საყვარელზე, ჟერკურზე, რომელმაც მიატოვა სხვა ქალის გამო. ის თხოვს ვალმონს, რომელიც ცნობილი არშიყია, რომ ამ უკანასკნელმა ჟერკურის ამჟამინდეს საცოლე შეაცდინოს. ვალმონს კი მადამ დე ტურველზე აქვს თვალი დადგმული. მარკიზა საკუთარი გეგმის განსახორციელებლად უფრო რთულ გეგმას დასახავს.

როლებში
გლენ კლოუზი - მარკიზა დე მერტეი
ჯონ მალკოვიჩი - ვიკონტი დე ვალმონი
მიშელ პფაიფერი - მადამ დე ტურველი
სუზი კერცი - მადამ დე ვოლანჟი
კეიანუ რივზი - შევალიე დენსენი
მილდრედ ნეტვიკი - მადამ როსმონი
უმა თურმანი - სესილ დე ვოლანჟი
პიტერ კაპალდი - აზოლანი

გადაღება
ფილმის გადაღებები დაემთხვა რომან „სახიფათო კავშირების“ სხვა ადაპტაციის, მილოშ ფორმანის ფილმ „ვალმონის“ გადაღებებსა და გამოსვლას. ფორმანმა გადაღება უფრო ადრე დაიწყო, თუმცა ფრირზმა ფილმზე მუშაობაუფრო ადრე დაასრულა და ის 1988 წლის დეკემბერში გამოუშვა. ფორმანის ფილმი 1989 წელს გამოვიდა. ამის გამო ფორმანს სათაურის შეცვლა მოუწია. ა დამხვევის გამო ფორმანის ფილმი ფინანსურად ჩავარდა, მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა მოსაზრებით ის მხატვრულად ჯობდა ფრირზის მიერ გადაღებულ ფილმს.

მიშელ პფაიფერმა შეთავაზება ორივე რეჟისორსგან მიიღო, ფრირზისგან მადამ დე ტურველის როლზე, ხოლო ფორმანისგან მარკიზას როლზე. პფაიფერმა ფრირზის ფილმში მონაწილეობა აირჩია. სესილ დე ვოლანჟის როლზე ისინჯებოდა დრიუ ბერიმორი. ფილმში საკუთარი უკანასკნელი როლი შეასრულა მილდრედ ნეტვიკმა. სუზი კერცმა 1999 წელს კვლავ ითამაშა „სახიფათო კავშირების“ ახალ ეკრანიზაციაში.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ჯეიმზ ეიჩსონი
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სტიუარტ კრეიგი, ჯერარდ ჯეიმზი

საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: მიშელ პფაიფერი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი

სეზარი
საუკეთესო უცხოური ფილმი
ოთარ ფარცხალაძე

ოთარ ფარცხალაძე (დ. 1976) — საქართველოს მთავარი პროკურორი 2013 წლის 7 ნოემბრიდან 30 დეკემბრამდე. 2008 წლამდე მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში, სხვადასხვა თანამდებობაზე, გარდა ამისა, იყო საქართველოს პარლამენტის ენერგეტიკის დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრი. 2013 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს მთავარ პროკურორად დაინიშნა, მაგრამ ამავე წლის 30 დეკემბერს გადადგა. 2023 წლის სექტემბერში ოთარ ფარცხალაძეს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა სანქციები დაუწესა „საქართველოზე რუსეთის მანკიერი ზეგავლენის საპასუხოდ“.

აშშ-ის სანქციები
2023 წლის სექტემბერში ოთარ ფარცხალაძეს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა სანქციები დაუწესა „საქართველოზე რუსეთის მანკიერი ზეგავლენის საპასუხოდ“. 2023 წლის 19 სექტემბერს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა შეიმუშავა და აამოქმედა ცვლილება საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებაში, რის შედეგადაც ოთარ ფარცხალაძეს საბანკო აქტივებზე წვდომა და ფინანსური ტრანზაქციების შესრულება აღარ შეეზღუდება.

2023 წლის 20 სექტემბერს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს განცხადებით სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტომ მიზანშეწონილად მიიჩნია ოთარ ფარცხალაძისთვის საქართველოს მოქალაქეობის შეწყვეტა და დასკვნა საქართველოს პრეზიდენტს გადაეგზავნა. 2023 წლის 22 სექტემბერს გავრცელდა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის განცხადება, რომ პრეზიდენტი მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა ფარცხალაძისთვის გამოძიების მიმდინარეობისას მოქალაქეობის შეწყვეტა.

2023 წლის 17 ოქტომბერს საქართველოს პრეზიდენტმა პარლამენტში იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყებამდე ხელი მოაწერა ოთარ ფარცხალაძისათვის საქართველოს მოქალაქეობის შეწყვეტის ბრძანებულებას.
კერპი-პური

კერპი-პური, — ბრინჯაოს ხანის ქვის ფირფიტები თუ ტერაკოტები, რომლებიც თარიღდებიან 2100—1400 წწ. ძვ.წ. (ადრეული ბრინჯაოს ხანის დასასრული და შუა ბრინჯაოს ხანის დასაწყისი).

აქამდე აღმოჩენილ იქნა დაახლოებით 300 კერპი-პური აღმოსავლეთ-ცენტრალური და სამხრეთ-ცენტრალური ევროპის სხვადასხვა ნაწილებში, ნაწილობრივ, ტბა გარდას მიდამოებში.
კიანუ რივზი

კიანუ ჩარლზ რივზი (, ; დ. 2 სექტემბერი, 1964) — კანადელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი და მუსიკოსი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია სამსახიობო კარიერით, რომელიც 1985 წელს დაიწყო და სამ ათწლეულზე მეტი მოიცვა. მის უფრო ცნობილ როლებს შორის არის პერსონაჟები ბლოკბასტერული ფილმებიდან. აღსანიშნავია ფრენჩაიზი „ბილი და ტედი“ (1989–1991);
მოქმედებითი თრილერები „ტალღების ქიმზე“ (1991), „სიჩქარე“ (1994) და ფილმების სერია „ჯონ უიკი“; ფსიქოლოგიური თრილერი „ეშმაკის ადვოკატი“ (1997); ზებუნებრივი ჟანრის „კონსტანტინი“ (2005) და სამეცნიერო ფანტასტიკის/მოქმედებითი ჟანრების „მატრიცა“ (1999–2003). აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში „სახიფათო კავშირები“ (1988), „ჩემი პირადი შტატი აიდაჰო“ (1991) და „პატარა ბუდა“ (1993), ისევე, როგორც რომანტიკულ საშინებათა ფილმში „ბრემ სტოკერის დრაკულა“ (1992).

კინოინდუსტრიაში აქტიური წლებით დაწყებული, რივზმა მოიპოვა კრიტიკოსების აღიარება. თანამშრომლობდა სტივენ ფრირზთან, გას ვან სენტთან და ბერნარდო ბერტოლუჩისთან. განსახიერებული როლებისთვის მან მრავალი ჯილდო მიიღო, მათ შორის - ვარსკვლავი ჰოლივუდის დიდების ხეივანში.

კინოკარიერის წლების განმავლობაში იგი სხვა შემოქმედებასაც ეწეოდა. უკრავდა ჯგუფებში და . შესრულებული აქვს ჰამლეტის როლი მანიტობას თეატრალური ცენტრის მიერ დადგმულ ამავე სახელწოდების პიესაში. აქვს დაწერილი ტექსტი ალექსანდრა გრანტის მიერ ილუსტრირებული წიგნისთვის „ოდა ბედნიერებას“. აგრეთვე არის დოკუმენტურ ფილმის „გვერდიგვერდ“ პროდიუსერი და აღმოსავლური ორთაბრძოლების შესახებ შექმნილი „ტაი-ჩის ოსტატის“ რეჟისორი

ფილმოგრაფია
ლაუგენ-მელაუნის კულტურა

ლაუგენ-მელაუნის კულტურა — ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანის კულტურა ალპების რეგიონ ტრენტინში. კულტურა წარმოიშვა 14 საუკუნეში ძვ.წ . ევროპის კულტურული პროცესების ჩარჩოებში. კულტურას სახელი ეწოდა ბრიქსენთან ახლოს მყოფი ორი მაშინდელი ძეგლის გამო.

დახასიათება
ლაუგენ-მელაუნის კულტურების წარმოშობა ხასიათდება კერამიკის გაჩენითა და მისი მრავალი ახალი ფორმით, მათ შორის — მდიდრული ორნამენტებით მორთვით.
ტრიკამარუმის ბრძოლა

ტრიკამარუმის ბრძოლა — ბრძოლა ბიზანტიასა და ვანდალების სამეფოს შორის. გაიმართა 553 წელს. ბიზანტიის ჯარებს ხელმძღვანელობდა იუსტინიანე -ის სარდალი ველისარიუსი, ხოლო ვანდალების ჯარს მათი უკანასკნელი მეფე გელიმერი. ფაქტობრივად ამ ბრძოლით დასრულდა იუსტინიანეს მიერ ვანდალების დაპყრობა ჩრდილოეთ აფრიკაში. ომის მთავარ წყაროს წარმოადგენს პროკოპი კესარიელის „იუსტინიანეს ომების ისტორია“. აღნიშნულ ამბებს ეხება წიგნის და ნაწილები.
მარიან სარი

მარიან სარი ( დ. 30 მარტი, 1995, ესენი, გერმანია) — სენეგალური წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი, „ვოლფსბურგ “-ის მცველი.

ადრეული კარიერა
მარიან სარი 1995 წლის 30 მარტს დაიბადა. მარიანმა თავისი საფეხბურთო კარიერა "ესენში" დაიწყო, საიდანაც 2005 წელს გელზერკირხენულ "შალკეში" ამოყო თავი. 2008 წელს ის ლევერკუზენის "ბაიერს" შეუერთდა, სადაც კლუბის მეორე გუნდთან ერთად განიცადა დიდი პროგრესი. 2012/13 წლების სეზონში სარმა ცენტრალური მცველის პოზიციაზე რეგიონალლიგის პირველ ნაწილში კლუბში 10 მატჩი გამართა.

დორტმუნდის ბორუსია
სარი დორტმუნდის "ბორუსიას" 2012/13 წლების სეზონის მეორე ნახევრიდან შეუერთდა. ლევერკუზენიდან დორტმუნდში მისმა გადასვლამ მედიაში ფართო გამოხმაურება ჰპოვა, რომელმაც "ტალანტების ქურდობის" თემის განახლება გამოიწვია. 2012/13 წლების სეზონის მეორე ნახევრისას სარი დორტმუნდელთა 19 წლამდელთა აკადემიაში ირიცხებოდა. 2013/14 წლების სეზონში კი სარი დორტმუნდის ძირითად გუნდში კლოპის ინიციატივით ჩაირიცხა.

2013 წლის 20 ივლისს შედგა სარის პროფესიონალური დებიუტი მესამე ლიგაში შტუტგარტის დუბლშემადგენლობის წინააღმდეგ. სარის ოფიციალური დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაში 11 დეკემბერს მარსელში ადგილობრივი კლუბის წინააღმდეგ შედგა, სადაც მან ბრწყინვალედ ჩაანაცვლა (მატს ჰუმელსი) და დამაჯერებელი იყო მისი თითოეული მოქმედება. მისი თამაში დაღვინებული მცველის შთაბეჭტილებას ტოვებდა. მან თავისი წვლილი შეიტანა დორტმუნდის "ბორუსიას" 1/8 ფინალურ ეტაპზე გაღწევაში.

გერმანიის ახალგაზრდული ნაკრები
სარი გერმანიის 17 წლამდელთა ნაკრებს წარმოადგენთა ევრო 2012 – ზე, რომელიც სლოვენიაში გაიმართა (ჯგუფში საქართველოსთან ერთად ასპარეზობდა). შტეფან ბიოგერის ხელმძღვანელობით ნაკრებმა ჯგუფში ყველა მატჩში გაიმარჯვა, ნახევარ ფინალურ ეტაპზე პოლონელებს მინიმალური ანგარიშით 1 – 0 სძლიეს, ფინალში კი ჰოლანდიის ნაკრებთან 11 მეტრიანების სერიაში დამარცხდნენ ანგარიშით 4 – 5 (ძირითადი დრო 1 – 1).

კარიერის სტატისტიკა
კლუბი
ტიტულები
საერთაშორისო
გერმანია
 ევროპის 17 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატი ფინალისტი: 2012