iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უეიოტლიპანი

უეიოტლიპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15,190 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 176 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 86.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უეიოტლიპანი. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „მთავარ გზაზე“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29014.
ისტაკუისტლა-დე-მარიანო-მატამოროსი

ისტაკუისტლა-დე-მარიანო-მატამოროსის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38,970 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 161.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 241.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვილია-მარიანო-მატამოროსი. სახელი ეწოდა მარიანო მატამოროსის პატივსაცემადდ. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29015.
ისტენკოს მუნიციპალიტეტი

ისტენკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7,504 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 44.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 169 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ისტენკო. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ნაპირზე“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29016.
ლა-მაგდალენა-ტლალტელულკო

ლა-მაგდალენა-ტლალტელულკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19,036 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 11.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1,613.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1995 წლის 18 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ლა-მაგდალენა-ტლალტელულკო. სახელი ეწოდა მარიამ მაგდალინელის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29048.
რევაზ ზოსიძე

რევაზ შაქირის ძე ზოსიძე (დ. 5 აგვისტო, 1940, სოფ. ჯაბნიძეები, ახლანდ. შუახევის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ბიოლოგი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1999).

დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი (ახლანდელი ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) 1967 წელს. იმავე წლიდან მუშაობდა ამავე ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1985–2006 წლებში იყო ბიოლოგია-ქიმიის ფაკულტეტის დეკანი, ადამიანის ანატომია-ჰიგიენის კათედრის გამგე. 2000 წლიდან ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, 2010 წლიდან — ემერიტუსი. მის ნაშრომებს შორისაა მონოგრაფია „აჭარის იშვიათი და გადაშენების გზაზე მდგარი ცხოველები“ (2009). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2000).
პაწაწინა დედოფალი (1914)

„პაწაწინა დედოფალი“ — 1914 წლის, ამერიკული, მუნჯი ფილმი. მთავარ როლს ასრულებს მერი პიკფორდი. სიუჟეტი ეფუძნება ჩანინგ პოლოკის 1909 წლის პიესას, რომელშიც ელსი ფერგუსონი თამაშობდა. 1921 წელს გადაიღეს „პაწაწინა დედოფლის“ განახლებული ვერსია, კონსტანცა ბინის მონაწილეობით. ორივე ფილმის ოპერატორი ერნესტ ჰალერი იყო.

1914 წლის ვერსია დაკარგულია. მისი თანამედროვე წყაროები აღწერენ როგორც ხუთნაწილიან რომანტიკულ კომედიას.
როლებში
დედოფალი ანა ვიქტორია — მერი პიკფორდი;
მეფე სტეფანი — კარლაილ ბლექველი;
რობერტ ტრეინორი — ჰაროლდ ლოკვუდი;
პრემიერ-მინისტრი — რასელ ბასეტი;
პრინცი იუჯინე — არტურ ჰუფსი;
რუფინო კუერვო ი ბარეტო

რუფინო კუერვო ი ბარეტო (დ. 28 ივლისი 1801 — გ. 21 ნოემბერი 1853) — გრენადინელი პოლიტიკოსი, იურისტი და ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
ის სწავლობდა როსარიოს უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო სამოქალაქო და საეკლესიო სამართლის დოქტორის ხარისხი.

სწავლის დასრულების შემდეგ მან მუშაობა საჯარო სამსახურში დაიწყო, თავდაპირველად ფინანსთა სამინისტროს მოხელედ, მოგვიანებით კი პარლამენტარად და ბოგოტას პოლიტიკურ ლიდერად. პედრო ალკანტარა ერანის პრეზიდენტობის დროს მას ფინანსთა მინისტრისა და ეკვადორში ელჩის თანამდებობები ეკავა.

კუერვო მონაწილეობდა გაზეთ „ლა მისელანეას“ გამოცემაში, ხოლო 1826 წელს თანამშრომლობდა გამოცემასთან „ლა ბანდერა ტრიკოლორი“. გარდა ამისა, 1828 წელს ის გაზეთ „ელ კონსტიტუსიონალ დე პოპაიანში“ ცენტრალისტების პოზიციებს იცავდა. მოგვიანებით იგი ხელმძღვანელობდა გამოცემას „ელ კულტივადორ კუნდინამარკესი“, რომლის მიზანიც აგრარული ცოდნის პოპულარიზაცია იყო.

კუერვო 1845 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში კანდიდატი იყო და მესამე ადგილი დაიკავა. ვინაიდან არცერთ კანდიდატს არ ჰქონდა ხმათა აბსოლუტური უმრავლესობა, არჩევნების ბედი კონგრესს უნდა გადაეწყვიტა. კონგრესმა პრეზიდენტად გენერალი ტომას სიპრიანო დე მოსკერა აირჩია, ხოლო კუერვო ვიცე-პრეზიდენტად. 1847 წლის აპრილიდან მაისამდე და 14 აგვისტოდან 14 დეკემბრამდე პერიოდში, გენერალ მოსკერას არყოფნის დროს, მას რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა.

1849 წელს მან საკუთარი კანდიდატურა საპრეზიდენტო არჩევნებზე წარადგინა. მან კვლავ მესამე ადგილი დაიკავა, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილების უფლება ისევ კონგრესს გადაეცა, რათა არჩევანი იმ სამ კანდიდატს შორის გაეკეთებინა, რომლებმაც ყველაზე მეტი მხარდაჭერა მოიპოვეს. კონგრესმა განიხილა გენერალ ხოსე ილარიო ლოპესის , ყოფილი მინისტრის, ხოაკინ გორისა და თავად კუერვოს კანდიდატურები. საბოლოოდ, გამარჯვება ლოპესმა მოიპოვა. იმავე თვეში, ხოსე ილარიო ლოპესის ინაუგურაციამდე, კუერვოს კიდევ ერთხელ ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა ერთი დღით.

1820-იანი წლებიდან სიცოცხლის ბოლო დღეებამდე იგი ჟურნალისტიკას ეწეოდა. მას მეუღლედ ჰყავდა მარია ფრანსისკა ურისარი ი ტორდესილიასი. მათი ორი შვილი ქვეყნის ისტორიაში შევიდა: ანტონიო ბაზილიო — პოლიტიკური, ხოლო რუფინო ხოსე — კულტურული მოღვაწეობით. კუერვო გარდაიცვალა 1853 წლის 21 ნოემბერს, ბოგოტაში და დაკრძალეს ქალაქის ცენტრალურ სასაფლაოზე.
ფრანსისკო ქსავიერ დო ამარალი

ფრანსისკო ქსავიერ დო ამარალი (დ. 3 დეკემბერი, 1937 — გ. 6 მარტი, 2012) — აღმოსავლეთ ტიმორელი პოლიტიკოსი. იგი იყო „აღმოსავლეთი ტიმორის დამოუკიდებლობის რევოლუციური ფრონტის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი. ამარალმა აღმოსავლეთ ტიმორის პირველი პრეზიდენტის ფიცი დადო 1975 წლის 28 ნოემბერს, როდესაც ქვეყანამ, რომელიც მაშინ პორტუგალიის კოლონია იყო, დამოუკიდებლობა ცალმხრივად გამოაცხადა.

2001 წლიდან 2012 წლამდე, გარდაცვალებამდე, იგი იყო ეროვნული პარლამენტის წევრი „ტიმორის სოციალ-დემოკრატიული ასოციაციიდან“. აღმოსავლეთ ტიმორელებს შორის ამარალი ასევე ცნობილი იყო მოფერებითი სახელით „აბო (ბაბუა) ქსავიერი“. იგი იმ მეფეების შთამომავალი იყო, რომლებიც მართავდნენ ტერიტორიას, რომელიც დღეს აღმოსავლეთ ტიმორის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში, მანუფაჰის რაიონში მდებარეობს. წყვილს შვილები არ ჰყოლია და ამარალს მეორედ აღარ უქორწილია.

აღმოსავლეთ ტიმორის პრეზიდენტობა
1970-იანი წლების დასაწყისში ამარალმა დააფუძნა „ტიმორის სოციალ-დემოკრატიული ასოციაცია“. არჩევნების მეორე ტურში ამარალის კიდევ ერთმა მეგობარმა, ჟოზე რამუშ-ჰორტამ გაიმარჯვა. მას სახელმწიფო პატივით მიაგეს პატივი და დილიში, მეთინაროს გმირთა სასაფლაოზე დაკრძალეს.

მემკვიდრეობა
2017 წლის 20 მაისს, აღმოსავლეთ ტიმორის დამოუკიდებლობის აღდგენის 15 წლისთავზე, დილიში, საკონვენციო ცენტრთან მდებარე წრიულზე, ფრანსისკო ამარალის ძეგლი გაიხსნა.
ბრძოლა სიკვდილთან

„ბრძოლა სიკვდილთან“ — 1914 წლის, დაკარგული, მუნჯი, სათავგადასავლო ჟანრის, დრამატული ფილმი. რეჟისორი იყო ერბერ ბლაშე. მონაწილეობდა კლერ ვიტნი და ერთ-ერთი პიონერი კასკადიორი — როდმენ ლოუ. გადაღება დაფინანსდა -ს მიერ.

ლოუს ზოგი ტრიუკის სცენა გადაიღეს ვილიამსბურგის ხიდზე.
როლებში
კლარა — კლერ ვიტნი;
ჯიმ მასონი — როდმენ ლოუ;
კლარას კასკადიორი — კონსტანცა ბენეტი;
სტატუსი
არქივებში არ იძებნება ამ ფილმის ასლები. „ბრძოლა სიკვდილთან“ დაკარგულად მიიჩნევა.
ხუან დე დიოს არანსასუ

ხუან დე დიოს არანსასუ (დ.8 მარტი, 1798 – 14 აპრილი 1845) —კოლუმბიელი პოლიტიკოსი .

მისი პოლიტიკური კარიერა 1832 წელს დაიწყო, როდესაც ის ანტიოკიის დეპარტამენტის გუბერნატორი გახდა.

ბიოგრაფიაა
იგი დაიბადა 1798 წლის 8 მარტს ლა სეხაში, ანტიოკიაში. მისი მშობლები იყვნენ მარია ანტონია გონსალესი და ხოსე მარია დე არანსასუ. ახალგაზრდობაში იგი ბოგოტას სან-ბარტოლომეს კოლეჯში სამართალსა და იურისპრუდენციას სწავლობდა. იგი ასევე ჩაება საოჯახო ბიზნესში, რის გამოც მას ბევრი მოგზაურობა უწევდა როგორც კოლომბიის მასშტაბით, ისე მეზობელ ქვეყნებში.

მან პოლიტიკური მოღვაწეობა 1823 წელს დაიწყო, როდესაც პირველად გახდა კონგრესმენი. 1828 წელს იგი ოკანიის კონვენციაზე დელეგატის სტატუსით წარსდგა. მალევე იგი იმ დელეგაციის შემადგენლობაში შევიდა, რომელიც ხოსე ანტონიო პაესთან მოსალაპარაკებლად გაიგზავნა. დელეგაციის მიზანი იყო, დაერწმუნებინათ პაესი, რომ ვენესუელა დიდი კოლუმბიის შემადგენლობიდან არ გამოსულიყო.

1829 წელს მან მხარი დაუჭირა ხოსე მარია კორდოვას აჯანყებას დიქტატორისა და განმანთავისუფლებლის, სიმონ ბოლივარის წინააღმდეგ.

ანტიოკიის გუბერნატორი
მისი გუბერნატორობის პერიოდში დაარსდა ქალაქები: კამპამენტო, კოკორნა, ებეხიკო, ენტრერიოსი, ხირარდოტა და ლიბორინა. მან ასევე ლობირება გაუწია პროექტს, რომელიც თანამედროვე ზღვისკენ მიმავალი გზის წინამორბედად იქცა.

რესპუბლიკის პრეზიდენტი
პედრო ალკანტარა ერნანის პრეზიდენტობის დროს მას სახელმწიფო საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა.
პრეზიდენტი ალკანტარა ერნანი უზენაესთა ომში არმიის ხელმძღვანელობით იყო დაკავებული, ხოლო ვიცე-პრეზიდენტი დომინგო კაისედო ძალიან ავად იყო თანამდებობის დასაკავებლად, ამიტომ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა არანსასუ 1841 წლიდან 1842 წლამდე

სიკვდილი და მემკვიდრეობა
ხუან დე დიოს არანსასუ 1845 წლის 14 აპრილს, კიბოთი გარდაიცვალა.

1853 წელს, კალდასის დეპარტამენტში, მის პატივსაცემად დასახელებული ქალაქი არანსასუ დაარსდა.
ორელიუს მარი

ორელიუს ჯონ ლამოთ მარი (დ. 23 დეკემბერი, 1904 – გ. 28 სექტემბერი, 1995) — დომინიკელი პოლიტიკოსი და სამართლის სპეციალისტი, რომელიც 1980 წლის 25 თებერვლიდან 1983 წლის 19 დეკემბრამდე დომინიკის მეორე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. ორელიუს მარის წინამორბედად მოაზრება ჯენერ ამორი, ხოლო ორელიეს ჯონის მემკვიდრედ კლარენს სენიორე.

პოლიტიკური საქმიანობა
პრეზიდენტად არჩევამდე ორელიუს ჯონ ლამოთ მარის ბევრი გამოცდილება ჰქონდა მსგავს სფეროებში. ორელიუს ჯონი მუშაობდა მოსამართლედ და სამართლის სპეციალისტად. 1980 წლის 25 თებერვალს დომინიკის საკანონმდებლო ორგანომ ჯონ ლამოთ მარი პრეზიდენტად აირჩია. მარიმ ოფიციალური ფიცი მომდევნო დღეს, 26 თებერვალს დადო მოსამართლე სესილ ჰიულეტის წინაშე. ორელიუს ჯონი პრეზიდენტის თანამდებობაზე საკმაოდ დიდი ხანი იყო, ორელიუს ჯონ ლამოთ მარი 1983 წლის 19 დეკემბრამდე იყო პრეზიდენტი.
ჯენერ არმორი

ჯენერ ბორნ მოდ არმორი (დ. 15 ნოემბერი, 1932 – გ. 25 ივლისი, 2001) — პოლიტიკოსი და ბარისტერი დომინიკიდან, რომელიც მსახურობდა როგორც დროებითი (მოქმედი) პრეზიდენტი დომინიკის 1979–1980 წლებში.

ბიოგრაფია
არმორი დაიბადა პორტსმუთში, დომინიკაში ტრინიდადელი მამის, დოქტორ რეგინალდ ფ. არმორის, და მისი მეუღლის მარჯერი (ქორწინებამდე გვარი ბრაიანტი) ოჯახში. ჯენერი იყო რონალდ არმორის ძმა.

კონსტიტუციური კრიზისის შემდეგ და პრეზიდენტი ფრედ დეგაზონის წასვლის შემდეგ, არმორი გახდა დროებითი სახელმწიფოს მეთაური. დეგაზონის ოფიციალური გადადგომის შემდეგ 1980 წლის თებერვალში, ჯენერმა თავისი ფუნქცია გადასცა ახალარჩეულ ორელიუს მარის.

შემდეგ ჯენერ ბორნ მოდ არმორი მსახურობდა მინისტრად ევგენია ჩარლზის მთავრობაში. 1985 წელს გახდა პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე. ჯენერი არჩეულ იქნა დომინიკის ასამბლეის წევრად, როგორც დომინიკის თავისუფლების პარტიის კანდიდატი და 1990–1995 წლებში იყო დომინიკის გენერალური პროკურორი.
ჯენერ ბორნ მოდ არმორი არმორი გარდაიცვალა 2001 წლის 25 ივლისს, 68 წლის ასაკში.
სპილო მის ხელებზე

„სპილო მის ხელებზე“ — 1913 წლის, ამერიკული, მუნჯი, მოკლემეტრაჟიანი, კომედიური ფილმი. რეჟისორობდა ალ კრისტი. მთავარ როლებს თამაშობდნენ ედი ლაიონსი, ლი მორანი და ლონ ჩეინი. ჩანაწერი დაკარგულია.
შინაარსი
რამონას მეტად უყვარს ცხოველები, მაგრამ მის მეუღლეს, ედის, ყოველი მათგანის ეშინია — თუთიყუშები კბენენ, მაიმუნები კი უღრენენ. წყვილს ედის ბიძისაგან წერილი მოსდის — ცირკის მეპატრონე ნათესავი ატყობინებს, რომ ბიზნესი ჩაუვარდა და თავის სპილოს, მისახედად, ძმისშვილთან გზავნის. ქმრის პროტესტის მიუხედავად, რამონა ედის აძალებს, სადგურში მივიდეს და სპილო წამოიყვანოს. ედის ჯერ 300-დოლარიანი ფოსტის საფასურის გადახდა უწევს, ხოლო შემდეგ იგებს, რომ მის მიერ დაქირავებულ თავლაში სპილოები არ დაიშვებიან. ახალი „შინაური ცხოველის“ უკანა ეზოში გაჩერებას მეზობლების პროტესტი და პოლიციის ორდერი მოჰყვება, რომელიც ცოლ-ქმარს აიძულებს სპილო უბანს მოაშორონ. ფილმის ბოლო სცენაში ვხედავთ ავეჯით დატვირთულ, სპილოშებმულ გადამზიდს, რომელზეც რამონა შემომჯდარა, ხოლო ედი ამ პროცესიას მიუძღვის.
როლებში
ედი — ლონ ჩეინი;
რამონა ლანგლი;
ედი ლაიონსი;
ლი მორანი;
გამოხმაურება
„ “-ის კომენტარის მიხედვით: „ამ კომედიაში, სავარაუდოდ, მეტად გაერთობით ცხოველების ოინბაზობით. ვხედავთ ორ სახეობას — მაიმუნსა და სპილოს. მათგან პირველის გამაოგნებელი ოინები ნებისმიერ სახლს სიცილით აავსებს.“
მახე (1913)

„მახე“ — 1913 წლის, ამერიკული, მუნჯი, მოკლემეტრაჟიანი, დრამატული ფილმი, ედვინ ოგუსტის რეჟისორობით. პროდიუსერი იყო პატ ფაუერსი. მთავარ როლებს ასრულებდნენ მურდოკ მაკქუარი, პაულინ ბუში და ლონ ჩეინი. ჩანაწერი დაკარგულია. მოგვიანებით, 1922 წელს, ჩეინი იმავე სახელწოდების, თუმცა სხვა სიუჟეტის ფილმშიც თამაშობს.
შინაარსი
შურიანი გოგონა, სახელად ჯეინი, თავისი დანიშნული ლონის ქურთუკზე საღებავს მიაცხებს და გაცოფდება, როდესაც ამ საღებავის კვალს სხვა ქალის კაბის წელზეც შენიშნავს. მალევე გაირკვევა, რომ ქურთუკი ლონმა ძმას, ჩანსს, ათხოვა, რაც ჯეინს დაამშვიდებს. მოგვიანებით, ჩანსის მეუღლე, კლეო, ჯეინის კაბაზე შეამჩნევს საღებავს და ქმარს ღალატს დასწამებს. საბოლოოდ პრობლემა გადაიჭრება.
როლებში
ლონი — ლონ ჩეინი;
ჩანსი (ლონის ძმა) — მურდოკ მაკქუარი;
ჯეინი (ლონის დანიშნული) — პაულინ ბუში;
კლეო (ჩანსის ცოლი) — კლეო მადისონი;
ჰანს-პეტერ ჩუდი

ჰანს-პეტერ ჩუდი (დ. 22 ოქტომბერი, 1913 – გ. 30 სექტემბერი, 2002) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი 1959 წლიდან 1973 წლამდე, რომელიც ხელმძღვანელობდა შინაგან საქმეთა დეპარტამენტს (შვეიცარიის შინაგან საქმეთა მინისტრი).

ჩუდი იყო ბაზელ-ქალაქის კანტონური მთავრობის წევრი 1953 წლიდან 1959 წლამდე.
მატარებლის ლიანდაგიდან გადავარდნა

მატარებლის ლიანდაგიდან გადავარდნა — სატრანსპორტო შემთხვევა, რომელიც გამოწვეულია მატარებელთა მოძრაობის ან სამანევრო სამუშაოების დროს რკინიგზის ტრანსპორტის ტექნიკური საშუალების მწყობრიდან გამოსვლით, სალოკომოტივე ბრიგადის წევრების, მოძრაობის მართვის და უზრუნველყოფის სამსახურების რკინიგზის პერსონალის შეცდომების შედეგად, დაუშვებელი გარე ზემოქმედების, რომლის შედეგადაც დაირღვა (დაიმტვრა ინვენტარიდან გამორიცხვის მდგომარეობამდე) რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის (ვაგონი ან ლოკომოტივი) თუნდაც ერთი ერთეული. თუ ამასთან ერთად მგზავრთა რაოდენობიდან გარდაიცვალა, ან ჭრილობები მიიღო თუნდაც ერთმა ადამიანმა, რკინიგზის პერსონალმა ან გარეშე პირმა, მაშინ ამას თვლიან, როგორც მატარებლის ლიანდაგიდან გადავარდნას მსხვერპლთან ერთად.

ფოტოგალერეა
ჟუან დუ კანტუ ი კაშტრუ

ჟუან დუ კანტუ ი კაშტრუ და სილვა ანტუნესი (, დ. 19 მაისი, 1862 — გ. 14 მარტი, 1934, ლისაბონი) — პორტუგალიის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ოფიცერი და პორტუგალიის პრეზიდენტი პირველი რესპუბლიკის პერიოდში. მან ასევე მოკლე დროით პორტუგალიის 67-ე პრემიერ-მინისტრის პოსტი ეკავა. ასევე ცნობილია როგორც ჟუან დუ კანტუ ი კაშტრუ.

ადრეული ცხოვრება
ჟუანი გენერალ ჟუზე რიკარდუ და კოშტა და სილვა ანტუნესისა (დ. 7 თებერვალი, 1831, ლისაბონი — გ. 7 აგვისტო, 1906) და მარია და კონსეისან დუ კანტუ ი კაშტრუ მასკარენიაშ ვალდესის (დ. 4 ოქტომბერი, 1825 — გ. 20 აპრილი, 1892) ოჯახში დაიბადა.

1891 წელს მან ცოლად შეირთო მარიანა დე სანტუ ანტონიუ მორეირა ფრეირე კორეია მანუელ ტორეს დე აბოიმი (13 ივნისი, 1865, ლისაბონი — 18 იანვარი, 1946), იდანიის პირველი ვიკონტის დისშვილი. წყვილს შეეძინა შვილები.

კარიერა
კანტუ ი კაშტრუმ დაიკავა საზღვაო მინისტრის პოსტი, ამ თანამდებობაზე დაინიშნა 1918 წლის 9 სექტემბერს და სიდონიუ პაიშმა დანიშნა. 1918 წლის 14 დეკემბერს პაიშის მკვლელობის შემდეგ, ჟუანმა მისი ადგილი დაიკავა.

მისი მმართველობის პერიოდში რევოლუციის მოწყობის ორი მცდელობა დაფიქსირდა. პირველი, რომელიც 1918 წლის დეკემბერში სანტარენში მოხდა, რესპუბლიკელები ფრანცისკუ და კუნია ლეალი და ალვარუ ხავიერ დე კაშტრუ ხელმძღვანელობდნენ. მეორე შემთხვევა მონარქისტული ხასიათის იყო და 1919 წლის იანვარში პაივა კოსეირუმ განახორციელა. მან გარკვეული დროით ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილზე კონტროლის დამყარება შეძლო, რასაც „ჩრდილოეთის მონარქია“ ეწოდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავად ჟუანი მონარქისტული შეხედულებების მქონე პიროვნება იყო, როგორც რესპუბლიკის პრეზიდენტს, მას მოუწია ბრძოლა იმ მოძრაობის წინააღმდეგ, რომელიც მის შეხედულებებს ემთხვეოდა.
მინადორა ზუხბა

მინადორა ივანეს ასული ზუხბა (დ. 6 ნოემბერი, 1909, სოფ. ღუმურიში, ახლანდელი გალის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1998, სოხუმი) — აფხაზი მსახიობი. აფხაზეთის ასსრ-ის (1960) და საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1958).

ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრთან არსებული თეატრალური სტუდია (აფხაზური სექტორი).

1935 წელს სასცენო მოღვაწეობას დაიწყო სოხუმის სერგეი ჭანბას სახელობის დრამატულ თეატრში. იყო აკაკი ხორავასა და აკაკი ვასაძის მოწაფე. წარმატებით ასახიერებდა სახასიათო, კომედიურ და ტრაგიკულ როლებს, რომელთა შორის მნიშვნელოვანია: გუნდა (შ. ფაჩალიას „გუნდა“), სოფი (მ. შავლოხოვის „საქმრო“), ხანუმა (ა. ცაგარელის „ხანუმა“), დედა (კ. აგუმაას „დიდი მიწა“), ზიზა, კარამსადა (შ. ფაჩალიას „დიდი ქორწილი“, „სოლუმანი“), სოფიო (მ. გორკის „უკანასკნელნი“), შასია (მ. ლაკერბაის „დანაყაი“), ზეინაბი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), მედეა (ევრიპიდეს „მედეა“) და სხვა.

ფილმოგრაფია
1963 – „ვინ შეკაზმავს ცხენს“
1984 – „ჩიორა“

ჯილდოები და აღიარება
1954 : საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1958 : საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
1960 : აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტი
გამარჯვების საკურთხეველი

} ) — საკურთხეველი, რომელიც მდებარეობდა რომის სენატის შენობაში (კურია-იულია) და მასზე გამარჯვების ქალღმერთის ოქროს ქანდაკება იდგა. საკურთხეველი ოქტავიანემ (მოგვიანებით ავგუსტუსმა) ძვ.წ. 29 წელს ააგო, აქციუმის ბრძოლაში, ანტონიუსისა და კლეოპატრას დამარცხების აღსანიშნავად.

ისტორია
ქანდაკება რომაელებმა ძვ. წ. 272 წელს, პიროსთან ომის დროს, დაიპყრეს და თავდაპირველად ნიკეს გამოსახულებას წარმოადგენდა. მასზე გამოსახული იყო ფრთოსანი ქალღმერთი, რომელსაც პალმის ტოტი ეჭირა და დაფნის გვირგვინის წარდგენისთვის ეშვებოდა.

თანამედროვე ისტორიკოსი საკურთხევლისა და ქანდაკების მნიშვნელობაზე საუბრობს:

გამარჯვების ამ საკურთხეველთან სენატორები საკმეველს აკმევდნენ, ყოველწლიურად ლოცულობდნენ იმპერიის კეთილდღეობისთვის, დებდნენ ფიცს ყოველი ახალი იმპერატორის ტახტზე ასვლისას. ამგვარად, ქანდაკება რომის სახელმწიფოსა და რომაულ რელიგიას შორის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კავშირად იქცა.
გადატანა
საკურთხეველი კურია იულიიდან იმპერატორმა კონსტანციუს -მ 357 წელს გადაიტანა. მოგვიანებით ის იმპერატორმა იულიანემ დააბრუნა. საკურთხეველი გრაციანემ 382 წელს გადაიტანა.

გრაციანეს სიკვდილის შემდეგ, რომის პრეფექტმა, კვინტუს ავრელიუს სიმმახმა, არაერთხელ თხოვა იმპერატორ ვალენტინიან -ს, დაებრუნებინა საკურთხეველი. მისი თხოვნები შეხვდა მძლავრ წინააღმდეგობას მედიოლანის ეპისკოპოს, ამბროსის მხრიდან, რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა იმპერატორზე. თუმცა, ამბროსი მთავარი პირი არ იყო საკურთხევლის გადატანის გადაწყვეტილების მიღებაში, მიუხედავად იმისა, რომ მონაწილეობდა დებატებში.

შემდგომი თხოვნები საკურთხევლის დასაბრუნებლად 391 წელს იმპერატორ თეოდოსიუს -ის ბრძანებით უარყოფილ იქნა, რაც მის მცდელობას წარმოადგენდა, უზრუნველყო, ქრისტიანობა ყოფილიყო ერთადერთი რელიგია იმპერიაში. საკურთხეველი აღადგინა ევგენიუსმა თავისი მოკლე მმართველობის დროს (392–394), როგორც ამას ასახავს პაულინუსი მედიოლანელი თავის შრომაში „ამბროსის ცხოვრება“.

შერიდანი აღნიშნავს: „ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ საკურთხევლის აღება და დაბრუნება ეხებოდა როგორც გამარჯვების საკურთხეველს, ისე გამარჯვების ქანდაკებას. სხვები თვლიან, რომ ქანდაკება არასდროს აუღიათ ადგილიდან. ანტიკური ავტორები არ ასახელებენ, თუ რა მოუვიდა ქანდაკებას საკურთხევლის წაღების დროს, ამიტომ ამაზე სწორი პასუხის გაცემა რთულია“

შერიდანი გვამცნობს: „გამარჯვების საკურთხევლისა და ქანდაკების ბედი საბოლოოდ გადაწყდა 408 წლის კანონით, რომელიც მიზნად ისახავდა არაქრისტიანული ქანდაკებების აღკვეთას იმპერიაში.“ ციტირებით თეოდოსიუსის კოდექსი ,10,19–ზე.
არგიმუსკო

არგიმუსკო — მაღალი პლატო, რომელიც სამხრეთ იტალიაში, სიცილიაში, მთა ეტნას ჩრდილოეთით, ნებროდისა და პელორიტანის მთებს შორის მდებარეობს. იგი როჩელა ვალდემონეს, ტრიპისა და მონტალბანო ელიკონას თემების საზღვრებში მდებარეობს, რომელთაგან ეს უკანასკნელი პრეისტორიული აბაკა ენუმის ადგილას აშენდა. პლატოდან იშლება ეოლის კუნძულების, როკა სალვატესტას და მონტანია დი ვერნას მთების, ტინდარის კონცხის, კალავას კონცხისა და მილაცოს კონცხის ყოვლისმომცველი ხედი.

აღწერა
ობიექტი მდებარეობს ბოსკო-დი-მალაბოტას ჩრდილოეთ საზღვარზე, ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე მეტ სიმაღლეზე; ერთ მხარეს ტირენიის ზღვა ესაზღვრება, მეორე მხარეს კი მდინარე ალკანტარას ხეობა. იგი მოიცავს კვარცის ქვიშაქვის დიდი ლოდების ჯგუფს, რომლებსაც ცხოველებისა თუ ადამიანების მსგავსი უჩვეულო ფორმები აქვთ. ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, ეს კლდეები პრეისტორიული მოსახლეობის მიერ აღმართული დოლმენები და მენჰირული მეგალითებია, თუმცა უფრო სავარაუდოა, რომ ისინი ქარის ეროზიამ წარმოქმნა.

პორტელა ჩერაზაში მეგალითებს შორის ორი დიდი, მოგრძო ქვა დგას, ხოლო სხვა მეგალითზე მზის სიმბოლოა ამოკვეთილი. დასავლეთით, პორტელა ძილაში, დოლმენის ნარჩენების წინ მდებარე დიდი ლოდი, შესაძლოა, წაქცეული მენჰირი ყოფილიყო. სავარაუდო მეგალითების გარშემო პრეისტორიული ადამიანების დასახლების არავითარი მტკიცებულება, როგორიცაა კერამიკა, იარაღები ან ძვლები, აღმოჩენილი არ არის.

ლოდების სახელწოდებების მაგალითებია: „მლოცველი ქალწული“, „ბერი“, „მამაკაცის სახე“ და „არწივი“.
პალაცო ტრაბია

პალაცო ტრაბია — ისტორიული ნაგებობა სანტო სტეფანო დი კამასტრაში, მესინის პროვინციაში, იტალიაში. ამჟამად მასში კერამიკის სამოქალაქო მუზეუმია განთავსებული.

სასახლე ჯუზეპე ლანცა ბარეზიმ საუკუნის ბოლოს ააგო. იგი მდებარეობს დიდ ტერასაზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 80 მეტრის სიმაღლეზე. შენობამ არაერთი რესტავრაცია და ცვლილება განიცადა, სანამ საბოლოო სახე საუკუნის მეორე ნახევარში არ მიიღო. 1994 წელს იგი სანტო-სტეფანო-დი-კამასტრას მუნიციპალიტეტმა შეიძინა. მაშინდელმა მერმა სასახლეში მუზეუმი მოაწყო.

მუზეუმში დაცულია იტალიელი კერამიკოსი დიდოსტატების მხატვრული კერამიკა, მათ შორის არიან პომპეო პიანეცოლა, ალესიო ტასკა, კარლო ძაული, როკო ფამულარო, ფილადელფიო ტოდარო, როზა მარია რაფაელე, ჯუზეპე პრინცი და ფედერიკო ბონალდი.
ზრამაგა

ზრამაგა — ციხე ისტორიული დვალეთის ერთ-ერთ თემში — ზრამაგისხევში.

 საუკუნის სწავლული ვახუშტი ბატონიშვილი ანსხვავებს ორ დასახლებულ პუნქტს — ზემო და ქვემო ზრამაგას: „ქვემო ზრამაგა... ციხე დიდი, ფრიად მაგარი; იტყვიან აღშენებულსა თამარ მეფისაგან, და დაბა კოშკოვანი“. ზრამაგის ციხე თავისი ზომით (13 მ 26 მ) და გეგმით (არასწორ ოთხკუთხედია) მნიშვნელოვნად განსხვავდება ადგილობრივი საგვარეულო კოშკებისაგან. იგი აღმართულია ძნელად მისადგომ წარზიდულ მაღალ კლდოვან გორაზე და გადმოჰყურებს კასრის ხეობას. – საუკუნეების მიჯნაზე ზრამაგის წარჩინებულ გვარად და ციხის მფლობელად მოიხსენიებიან ელიყანაშვილები, რომელთა თავკაცები ვასალურ დამოკიდებულებაში იყვნენ ქართლის მეფეებთან. აქ არაერთხელ შეფარებია მეფე არჩილ , ხოლო 1689 წელს ზრამაგაში მისი შვილებიც იყვნენ. ვახუშტის ცნობით, ერეკლე -მა მათ შესაპყრობად ბარძიმ მდივანბეგი გაგზავნა, მაგრამ ელიყანაშვილმა ქართველი ბატონიშვილები დიგორს გახიზნა და ბარძიმი აიძულა უკან გაბრუნებულიყო.
ზრამაგისხევი

ზრამაგისხევი — ისტორიული დვალეთის ერთ-ერთი თემი ცენტრალურ კავკასიონზე, მდ. არდონის ხეობაში. ქართულ წყაროებში ზრამაგისხევი ეწოდებოდა ასევე არდონის მონაკვეთს ჟღელეს ხეობის შესართავიდან ზროგოს ხეობის შესართავამდე.

გვიან შუა საუკუნეებში ზრამაგისხევი დანარჩენ დვალეთთან ერთად ემორჩილებოდა ქართლის მეფეებს. რუსეთის იმპერიის მმართველობის დამყარების შემდეგ, 1859 წელს მეფისნაცვალმა ალექსანდრე ბარიატინსკიმ ზრამაგის თემი, რომელიც შედიოდა ნარის უბანში, გადასცა კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთის ოსეთის სამხედრო ოკრუგს. ეს უკანასკნელი შემდგომში შევიდა თერგის ოლქის, ხოლო 1924 წლიდან — ჩრდილოეთ ოსეთის შემადგენლობაში.

ზრამაგისხევში საუკუნის ქართველი სწავლული ვახუშტი ბატონიშვილი ასახელებს ორ დასახლებულ პუნქტს — ზემო და ქვემო ზრამაგას. ქვემო ზრამაგაში იყო მძლავრი ციხე. ზემო ზრამაგაში ვახუშტი ახსენებს მცირე ეკლესიას, რომლის შირიმის ფილები უწესრიგოდ გამოუყენებიათ საუკუნეში აგებული ახალი ეკლესიის წყობაში, ხოლო სოფლიდან მცირედით დაშორებულ ნანგრევს უწოდებენ „სანიბას“, ანუ „სამებას“.
ზროხაკუდი

ზროხაკუდი — ძველად საქართველოში გავრცელებული ლითონის ჩასაბერი მუსიკალური საკრავი.

მოიხსენიება ირანული ეპოსის „შაჰნამეს“ ქართულ ვერსიებში. სულხან-საბა ორბელიანის ( ს.) მიხედვით „ზროხაკუდი საყვირია“ მომცრო, ხოლო დიდი საყვირი ბუკად იწოდებოდა. ივანე ჯავახიშვილის გამოკვლევით „ზროხაკუდი სამხედრო, სახელდობრ, საომარი საკრავი ყოფილა“. ჰქონდა ძლიერი ხმა და ხშირად იხმარებოდა სპილენძჭურთან ერთად. დღეისათვის საკრავი მივიწყებულია და მისი გარეგნული სახის აღდგენა გაძნელებულია.