iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ავსტრიული სილეზია

ავსტრიული სილეზია (; ; ), ოფიციალურად ზემო და ქვემო სილეზიის საგრაფო — ბოჰემიის სამეფოსა და ავსტრიის იმპერიის ავტონომიური რეგიონი, ხოლო 1867 წლიდან ცისლეიტანიის ავსტრია-უნგრეთის იმპერიაში. ის დიდ ნაწილად ემთხვევა დღევანდელი ჩეხური სილეზიის ტერიტორიას. ისტორიულად იყო უფრო დიდი სილეზიის რეგიონის ნაწილი.

ისტორია
ავსტრიული სილეზია შუა საუკუნეებში შეადგენდა სილეზიის საჰერცოგოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს, რომელიც იყო პიასტების დინასტიის პოლონეთის ნაწილი. საუკუნეში სილეზიის ჰერცოგების უმეტესობა თავს ბოჰემიის ვასალად აღიარებდა.

მას შემდეგ რაც 1526 წელს იაგელონების უკანასკნელი წარმომადგენელი ლუდოვიკ მოხაჩის ბრძოლაში გარდაიცვალა, სილეზია მემკვიდრეობით ჰაბსბურგების წარმომადგენელმა ფერდინანდ -მა მიიღო. 1740 წელს ჰაბსბურგების ტახტის ქალის - მარია ტერეზიას ხელში გადასვლის შემდეგ სილეზიაზე პრეტენზია გამოაცხადა პრუსიის მეფე ფრიდრიხ -მ და წამოიწყო ომი სილეზიისთვის, რომელიც მომავალში უფრო დიდ ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის ომში გადაიზარდა. ეს კამპანია 1742 წელს შოტუზიცესთან ბრძოლაში პრუსიის გამარჯვებით დასრულდა, რასაც მოყვა ბრესლაუს და ბერლინის ხელშეკრულებების საფუძველზე სილეზიის გაყოფა.

დემოგრაფია
ავსტრიული აღწერის მიხედვით რეგიონში 1910 წელს 756 949 ადამიანი ცხოვრობდა, რომელთა ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგი იყო:
43 % - გერმანელები
31 % - პოლონელები
26 % - ჩეხები
გერმანიის პოლიტიკური სისტემა

გერმანიის პოლიტიკური სისტემა შედგება სამი ძირითადი ბირთვისგან: პოლიტიკური ინსტიტუტები, პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღების პროცესი და პოლიტიკური გადაწყვეტილებების შინაარსი.

გერმანიის პოლიტიკური ორგანიზაციული წყობა არის ფედერალური საპარლამენტო დემოკრატია. გერმანიას ასევე უწოდებენ პარტიული დემოკრატიის ქვეყანას, ვინაიდან ერთმანეთთან ძლიერ კონკურენციაში მდგომა პოლიტიკურ პარტიებს დიდი გავლენა აქვთ ქვეყნის ცხოვრებაზე. არჩევნები ტარდება პროპორციული სისტემით, მთავრობის ჩამოსაყალიბებლად საჭიროა კონკურენტი პარტიების მიერ კოალიციური მთავრობის შექმნა. გერმანიის პარლამენტი – ბუნდესტაგი ირჩევს ბუნდესკანცლერს, რომელიც განსაზღვრავს ქვეყნის შიდა და საგარეო პოლიტიკას ფედერალურ დონეზე (ე.წ. დირექტივების კომპეტენცია) და წარადგენს ბუნდესმინისტრების კანდიდატურებს. ფედერაციის (გერმ. ) ინსტიტუციები და კომპეტენციების გადანაწილება ფედერალურსა და ბუნდესლანდებს (ფედერალური მიწები) შორის რეგულირდება კონსტიტუციით (გერმ. ძირითადი კანონი, ). ძირითადი კანონის დაცვას ზედამხედველობს ფედერალური საკონსტიტუციო სასამართლო. გერმანია ევროპის კავშირის წევრია და თავისი უზენაესი წარმომადგენლობითი უფლებების ნაწილი გადაცემული აქვს სახელმწიფოთა ამ კავშირისათვის.
ქარაცინისნაირნი

ქარაცინისნაირნი — თევზების ქვერიგი კობრისნაირთა რიგისა. აერთიანებს 1500-ზე მეტ სახეობას, რომლებიც ეკუთვნიან 6—7 (ზოგიერთი მკვლევრის მიხედვით 16) ოჯახს. მათი სხეულის სიგრძე მერყეობს 2,5 სმ-იდან 1,5 მ-მდე. გავრცელებული არიან ამერიკისა და აფრიკის ტროპიკულ მტკნარ წყლებში. ზოგი სახეობის თევზი ქვირითით მრავლდება, ზოგი კი ცოცხალდმშობია. მსხვილი თევზები რეწვის ობიექტებს წარმოადგენენ, წვრილ ფორმებს კი დეკორატიული მნიშვნელობა აქვს და აკვარიუმებში ამრავლებენ.
გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი

გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი იტალიაში, გრაის ალპებში. მდებარეობს ვალე-დ-აოსტის და პიემონტის რეგიონებში. პარკის ტერიტორიაზეა მთა გრან-პარადიზო (4061 მ). იცავს იშვიათ სახეობებს, მათ შორის ალპურ თხას. საუკუნეში უწესრიგო ნადირობის შედეგად ალპური თხა მხოლოდ გრან-პარადიზოს რაიონში შემორჩა. იმ დროისთვის დაახლოებით 60-მდე სახეობა გადარჩა. ალპური თხა ინტენსიური სპორტული ნადირობის ობიექტი იყო; მისგან სხვადასხვა სახის თილისმებს ამზადებდნენ.

ცნობები
ალპური თხის რაოდენობის შემცირების გამო ვიტორიო ემანუელე -ის ინიციატივით შეიქმნა დაცული ტერიტორია. 1922 წელს ვიტორიო ემანუელე -ის შვილიშვილმა ვიტორიო ემანუელე -მ გამოყო 22 კვადრატული კილომეტრი ტერიტორია და იმავე წელსვე შეიქმნა პარკი. იგი იტალიის პირველი ეროვნული პარკი გახდა. შექმნისთანავე პარკის ტერიტორიაზე მოექცა დაახლოებით 4000-მდე სული ალპური თხა. დაცული ტერიტორიის მიუხედავად, ალპურ თხაზე უწესრიგო ნადირობა 1945 წლამდე გაგრძელდა; იმ დროისათვის მათი რაოდენობა 419-მდე შემცირდა. დაცვითი ღონისძიებების შედეგად, მათი რაოდენობა მოგვიანებით თითქმის 4000-მდე გაიზარდა. უხვადაა მთები, მთის ხეობები, ნაკადულები, მყინვარები. პარკის სიმაღლე, ზღვის დონიდან მერყეობს 800-4061 მ ფარგლებში. საშუალო სიმაღლე 2000 მ-მდეა. ხეობების ძირები ტყეებით არის გართულებული.

დიდ სიმაღლეებზე გაბატონებულია ალპური მდელოები, ხოლო უფრო ზევით კლდეები და მუდმივი ყინულებია. გრან-პარადიზო (4061 მ) მთლიანად იტალიის ფარგლებში მოქცეული ერთადერთი მთაა, რომლის სიმაღლე 4000 მ-ს აღემატება, 1860 წელს გრან-პარადიზო პირველად დაიპყრო ჯონ კოუელმა. გრან-პარადიზოს ეროვნულ პარკს დასავლეთით, საფრანგეთის მხარეს, ვანუაზის ეროვნული პარკი ესაზღვრება. ორივე ერთად ქმნის საერთო დიდ უმსხვილეს დაცულ ტერიტორიას მთელ დასავლეთ ევროპაში,

ტყეებს დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, რადგან ფაუნის მრავალი სახეობისთვის იგი თავშესაფრის ფუნქციას ასრულებს. გარდა ამისა, ტყეები უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობენ მეწყერის, წყალდიდობისა და თოვლზვავის თავიდან ასაცილებლად და მათგან დასაცავად.

ძირითადად გამოიყოფა წიწვოვანი და ფოთლოვანი ტყეების ჯგუფები.

დიდი სიმაღლეებზე ტყეებს ალპური სარტყელი ცვლის. გაზაფხულის ბოლოსთვის ალპური სარტყელი მდიდარია სხვადასხვა სახეობის ყვავილებით. აღსანიშნავია ია, ნაღველა, შროშანი და ალპური ვარდი. პარკის ტერიტორიაზე უხვადაა კლდოვანი წარმონაქმნები, რომლებიც ტყეებისა და ალპური საძოვრების ზევით გვხვდება. დამახასიათებელია დეტრიტები. ალპური მცენარეულობა ასეთ პირობებს შეგუებულია. მათთვის ნიშანდობლიავია ნათელი ფერები და მაღალ განვითარებული ფესვები.

პარადიზიას ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე გვხვდება 1500-მდე სახეობის მცენარე. ფაუნას ქმნიან აგრეთვე: ყარყუმი, დედოფალა, კურდღელი, მაჩვი, არჩვი და შესაძლოა მგელი და ფოცხვერი.

ალპური თხა და არჩვი წლის მანძილზე ტყეების საზღვრის ზევით ბინადრობს. ხეობებში ზამთარსა და გაზაფხულზე ჩამოდიან. აღსანიშნავია აგრეთვე ალპური ზაზუნა. პარკის ტერიტორიაზე გვხვდება 100-მდე სახეობის ფრინველი, რომელთაგან აღსანიშნავია: ჭოტი, მთის გნოლი, მაღრანი და სხვა. მთის არწივი გვხვდება კლდოვან ადგილებში, ხოლო წითელფრთიანი კლდეცოცია კლდოვან ნაპრალებში. ტყის ზონაშია კოდალა. პარკის ტერიტორიაზე გვხვდება არაერთი სახეობის პეპელა. მათ შორის მნიშვნელოვანია: აპოლონი, ადმირალი და სხვა.

გალერეა
ულოფ მელბერგი

ულოფ მელბერგი — ყოფილი შვედი ფეხბურთელი და შვედური საფეხბურთო კლუბ „ჰელსინგბორგის“ მიმდინარე მწრთვნელი. მონაწილეობა მიიღო ევროპის ოთხ (2000, 2004, 2008, 2012) ჩემპიონატზე. საკლუბო კარიერის განმავლობაში ასპარეზობდა შემდეგ გუნდებში: ასტონ ვილა, ივენტუსი, ოლიმპიაკოსი, ვილიარეალი და სხვა. ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 118 მატჩი, სადაც ჯამში გატანილი აქვს 8 გოლი.
პანამერიკული თამაშები

პანამერიკული თამაშები — უმთავრესი სპორტული ღონისძიება ამერიკის კონტინენტზე, რომელიც ამჟამად მხოლოდ ზაფხულის თამაშებს მოიცავს, წარსულში კი ზამთრის სპორტის სახეობებსაც მოიცავდა. სხვადასხვა შეჯიბრებაში მონაწილეობას ათასობით ათლეტი იღებს. პანამერიკული თამაშები მეორე უმსხვილესი მრავალსპორტული ღონისძიებაა ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების შემდეგ. შეჯიბრებებში მონაწილებოსა მხოლოდ ამერიკის კონტინენტის ქვეყნები იღებენ და ის ოთხ წელში ერთხელ, ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების წინა წელს იმართება. 1990 წელს ასევე ჩატარდა ზამთრის პანამერიკული თამაშები. თამაშები ბოლოს 2011 წელს გვადალახარაში გაიმართა, შემდეგი კი 2015 წელს ტორონტოში ჩატარდება. 2007 წლიდან, მასპინძელი ქალაქი პარალელურად ორგანიზებას უწევს პარაპანამერიკულ თამაშებებს, რომელშიც ერთმანეთს შეზღუდული შესაძლებლობების ადამიანები ეჯიბრებიან. ეს თამაშები პანამერიკული თამაშების დასრულებისთანავე იწყება. თამაშებს ხელმძღვანელობს პანამერიკული სპორტის ორგანიზაცია , რომლის სტრუქტურაცა და მოქმედებებიც ოლიმპიური ქარტიითაა განსაზღვრული.

პანამერიკული თამაშების მოძრაობა შედგენა საერთაშორისო სპორტული ფედერაციებისა და ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტებისგან, რომლებიც აღიარებულია -ს მიერ; ასევე თითოეული თამაშის საორგანიზაციო კომიტეტისგან. როგორც გადაწყვეტილების მიმღებ ორგანოს, -ს კომპეტენციაში შედის მასპინძელი ქალაქის შერჩევა. მასპინძელი ქალაქი ოლიმპიური ქარტიისა და წესების ფარგლებში პასუხისმგებელია ღონისძიების ორგანიზებასა და დაფინანსებაზე. თამაშების პროგრამას, ასევე იმას, თუ სპორტის რომელი სახეობა შევა მასში, ასევე განსაზღვრავს. თამაშების მიმდინარეობა ასევე მოიცავს მრავალ რიტუალსა და სიმბოლოს, მათ შორის დროშასა და ჩირაღდანს, ისევე როგორც გახსნისა და დახურვის ცერემონიალებს. პანამერიკულ თამაშებში, სპორტის 36 სახეობაში 5 000-მდე სპორტსმენი იღებს მონაწილეობას, სულ 400-მდე ღონისძიებაში. პირველ, მეორე და მესამე ადგილებზე გასულნი შესაბამისად იღებენ ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლებს.

ჩემპიონატი და მედალისტები
პანამერიკული თამაშების ყველა დროის მოწინავე ქვეყნების ათეული:

მასპინძელი ქალაქები
მონაწილე ქვეყნები
მოცემულია თამაშების მონაწილე 42 ქვეყანა, რომელთა ოლიმპიურ კომიტეტებსაც პანამერიკული სპორტის ორგანიზაცია აღიარებს.
ბილუნდი

ბილუნდი — სიდიდით მეორე ქალაქი ბილუნის მუნიციპალიტეტში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, 6139 კაციანი მოსახლეობით (2011, 1 იანვარი).

მიმოხილვა
ბილუნდში მდებარეობს ლეგოს კომპანიის მთავარი ოფისი. ქალაქის გარეუბანში არის ლეგოს ქარხანა რომელიც 2005 წლის მონაცემებით კომპანიის პროდუქტის 90 %-ს აწარმოებს. აქ გაიხსნა პირველი ლეგოლენდი 1964 წელს, რომელსაც ჰქვია ბილუნდის ლეგოლენდი.

ლეგოს ჯგუფთან ერთად მთავარი ოფისი აქ " "-საც აქვს.

ისტორია
1291 წელს ბილუნდ ასოცირდებოდა გროვის ეკლესიასთან. 1454 წელს პირველად ახსენეს როგორც "" (ბილუნდტი). 1510 წელს როგორც "" (ბილუნდი).

1880 წელს ქალაქ ვაილეს და ქალაქ ვარდესკენ მიმავალ გზის პირზე ქალაქში პირველად აშენდა ქარის წისქვილი. 1895 წელს ის დაიწვა მაგრამ 1897 წელს აშენდა ნიდერლანდური სტილით. ამავე 1897 წელს ვაილესა და ბილუნდს შორის დამაკავშირებელი რკინიგზა გაიხსნა. 1914 წელს ის გრინელამდე გაფართოვდა.

1916 წელს ოლე კირკ რკისტიანსენმა, რომელმაც შემდეგში საფუძველი ჩაუყარა ლეგოს კომპანიას, შეისყიდა 1895 წელს დაარსებული ავეჯის კომპანია. მან დააფინანსა ქალაქი რძის პროდუქტების ქარხნის და სკიოლდბერგის ეკლესიის ასაშენებლად. 1930 წელს კრისტიანსენმა დაიწყო სხვადასხვა პროდუქტის წარმოება, როგორებიცაა: საუთოვებელი მეგიდები, საკეცი კიბეები და მინიატურული ხის სათამაშოები. მისი პირველი სათამაშოები მზადდებოდა მისი სხვა პროდუქტების ნარჩენებისაგან მაგრამ 1932 წელს მან უკვე სათამაშოების სერიული წარმოება დაიწყო. 1934 წელს მის კომპანიას ეწოდა "ლეგო".

1930 წლისთვის ბილუნდის მოსახლეობამ ზრდა დაიწყო. საჭირო გახდა ახალი ნაგებობები. შენდებოდა წყალსადენი სადგურები, გიმნაზიები, სავარჯიშო დარბაზები, ქალაქის მერია. ელექტროსადგურიც კი გადაადგილდა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტების მიერ დანიის ოკუპაციის პერიოდში 1942 წელს ხანძრის დროს დაიწვა ძველი ლეგოს ქარხანა, მაგრამ მალევე გაიხსნა ახალი. რკინიგზა გაგრძელდა ლეგოს ქარხანამდე. 1949 წელს ლეგომ დაიწყო პლასტმასის კუბიკების წარმოება.

1950-იან წლებში იმატა სიღარიბემ და რკინიგზა დაიხურა. ქალაქში სიღარიბე მატულობდა. ასეთ მდგომარეობაში შეიქმნა "ბილუნდის თავშესაფრების ასოციაცია", რომელმაც ააშენა სახლები და თავშესაფრები. 1959 წელს ლეგომ ააშენა პარკი ქალაქის ჩრდილოეთით დიდი სათამაშო მოედნით, სათხილამურო პატარა მთით, ხელოვნური ტბით. 1962 წელს გაიხსნა ბილუნდის აეროპორტი როგორც ლეგოს საკუთრება მაგრამ შემდეგში გაიხსნა სხვა ფუნქციებითაც. 1968 წელს გაიხსნა პირველი ლეგოლენდი. ამის შემდეგ ბილუნდი ისევ პოპულარული გახდა.

დაძმობილებული ქალაქები
ჰოჰენუესტადი, გერმანია
ჰორნსბაი, ახალი სამხრეთ უელსი, ავსტრალია
ბრაზილიის მთიანეთი

ბრაზილიის მთიანეთი ან ბრაზილიის პლატო — ვრცელი გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს ბრაზილიის აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ცენტრალური ნაწილების უდიდეს წილს, ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით ნახევარს, 4 500 000 კმ²-ს. ასევე, ბრაზილიის მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ამ მთიანეთში ან მის გაგრძელება ვიწრო სანაპირო ზოლში სახლობს.

რეგიონის უმეტესი ნაწილი უძველესი ბაზალტის ლავური ნაკადებისგან შედგება. ამჟამად, როდესაც დრამატული გეოფიზიკური აქტივობები უკვე შორეულ წარსულსაა ჩაბარებული, მთიანეთში არ შეიმჩნევა არანაირი სეისმური და ვულკანური აქტივობა. მის ფორმირებაში დიდი როლი ითამაშა ასევე ეროზიამ, რომელმაც მთების ძირში მოაქცია ვრცელი დანალექი დეპოზიტები.

ბრაზილიის მთიანეთი დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა: რეგიონს შიგნით გამოიყოფა რამდენიმე განსხვავებული ბუნებრივი ზონა, ძალზე განსხვავებული კლიმატური პირობები, ნიადაგის მრავალი ტიპი, მცენარეთა და ცხოველთა ათასობით სახეობა.

ძირითადი დაყოფა
ზომისა და მრავალფეროვნების გამო, ბრაზილიის მთიანეთი სამ მთავარ არეალად იყოფა:
ატლანტიკური პლატო — იშლება ბრაზილიის აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ და მოიცავს რამდენიმე მთის სისტემას. ერთ დროს ის მთლიანად დაფარული იყო ატლანტიკური წვიმის ტყეებით, რომელიც მსოფლიოს ერთ-ერთი უმდიდრესი ბიომრავალფეროვან არეალს წარმოადგენდა; დღეს მისი მხოლოდ 7,3%-ია დარჩენილი.
სამხრეთი პლატო — ვრცელდება ქვეყნის სამხრეთ და სამხრეთ-ცენტრალურ შიდა ნაწილებში. შედგება სედიმენტური კლდეებისგან რომლებიც ნაწილობრივ დაფარულია ბაზალტური ლავის ნაკადებით, რაც ნიადაგს ნაყოფიერს ხდის. ამ რეგიონის დიდი ნაწილი ასევე დაფარული იყო ატლანტიკური წვიმის ტყეებით.
ცენტრალური პლატო — ბრაზილიის ცენტრალურ ნაწილს იკავებს, შედგება დანალექი და კრისტალური ფორმაციებისაგან. ერთ დროს, მისი დაახლოებით 85% დაფარული იყო სერადოს ტიპის სავანის მცენარეულობით, რომელთაგან ხელუხლებელი დღეს მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი.
პიკო-და-ბანდეირა

პიკო-და-ბანდეირა — მესამე უმაღლესი მწვერვალი ბრაზილიაში, მდებარეობს ესპირიტუ-სანტუსა და მინას-ჟერაისის შტატების საზღვრის სიახლოვეს. იგი ორივე შტატის უმაღლესი წერტილია. 1950-იან წლებამდე იგი ბრაზილიის უმაღლეს მწვერვალად მიიჩნეოდა, სანამ გამოიკვლევდნენ და გაზომავდნენ ვენესუელის საზღვრის სიახლოვეს მდებარე პიკო-და-ნებლინის მთას. სახელი პიკო-და-ბანდეირა „დროშის მწვერვალს“ ნიშნავს და მას შემდეგ დაერქვა, რაც იმპერატორმა პედრუ -მ მის მწვერვალზე დროშის აღმართვა ბრძანა.

მთა კაპარაოს ეროვნული პარკის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა და მისაღწევია ახლომდებარე ქალაქ ალტუ-კაპარაოდან. ეს ქალაქი და პარკის შესასვლელი მინას-ჟერაისის შტატში მდებარეობს, თვითონ პიკო-და-ბანდეირა კი ესპირიტუ-სანტუს ტერიტორიაზე.

მწვერვალზე ასვლა საკმაოდ მარტივია და შესაძლებელია ავტომობილითაც.
ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრი

ეს არის სია ჩეხეთის რესპიბლიკის პრემიერ მინისტრების, პოლიტიკური ოფისი - შეიქმნა 1993 წელს, როდესაც ჩეხოსლოვაკია დაიშალა.

ჩეხეთის რესპუბლიკას აქვს პარლამენტი, ქვეყანას მართავს პრემიერ მინისტრი, ხოლო მთავრობის და სახელმწიფოს მთავარ პერსონად პრეზიდენტი ითვლება.

ჩეხეთის პირველი პრემიერ მინისტრი იყო ვასლავ კლაუსი, რომელიც ამჯერად პრეზიდენტის პოსტზეა. ახლანდელი პრემიერ მინისტრი არის პეტრ ნეჩასი, რომელიც 2010 წლის 28 ივნისიდან არის დანიშნულ თანამდებობაზე.

ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრების სია
ბოჰემიის სამეფო

ბოჰემიის სამეფო (; ; ) — ქვეყანა რომელიც მდებარეობდა ცენტრალურ ევროპაში, ბოჰემიის რეგიონში. დღეისთვის მისი ტერიტორიის უმეტესობა მოქცეულია ჩეხეთის შემადგენლობაში. ბოჰემიის მეფეს ჰქონდა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის არჩევის უფლება. შემდგომ ის გახდა ავსტრიის იმპერიის ნაწილი და შემდგომ ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ნაწილი. პირველ მსოფლიო ომში ცენტრალური ძალის დამარცხების შემდეგ ბოჰემია გახდა ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკის ნაწილი.
ბარტერი

ბარტერი — განსაზღვრული რაოდენობის საქონლის გაცვლა შესაბამისი ღირებულების საქონელზე, ისეთი დამატებითი გაცვლითი საშუალების გარეშე როგორიცაა ფული. ადამიანები უძველეს დროში უმეტესწილად ამ ხერხს მიმართავდნენ. სასურველი საქონლის შეძენის მიზნით ერთმანეთს საქონელსვე სთავაზობდნენ, ანუ ნატურით ვაჭრობდნენ. ბარტერით ვაჭრობას თან ახლავს გარკვეული უხერხულობები: რთულია გასაცვლელი საქონლის ზუსტი ღირებულების დადგენა; არ არის მოქნილი, ყოველთვის არ ემთხვევა საჭიროება არსებულ პროდუქტს. მაგალითისთვის: მეპურეს ფეხსაცმელი, ხოლო მეწაღეს პური, რომ ერთმანეთში გაეცვალათ და ამ გზით მიღებული სარგებლით სრულად დაკმაყოფილებულიყვნენ.
დონბას არენა

დონბას არენა — საფეხბურთო სტადიონი უკრაინაში, ქალაქ დონეცკში. სტადიონი გაიხსნა 2009 წლის 29 აგვისტოს. მდებარეობს ლენინის პარკში. იტევს 51,504 მაყურებელს. სტადიონი მასპინძლობს დონეცკის „შახტარის“ საშინაო მატჩებს.

სტადიონს მშენებლობაზე დაიხარჯა 250 აშშ დოლარი, 30 მილიონი კი მის ირგვლივ პარკის და სხვა ობიექტების ასაშენებლად.

სტადიონის სახელი მიღებულია ორი სიტყვის შემოკლებით: დონეცკის ბასეინი – დონბასი.

მშენებლობა და დიზაინი
მშენებლობა დაიწყო 2006 წლის 27 ივნისს. მთავარი კონტრაქტორი იყო თურქული კომპანია . სტადიონის მშენებლობა დასრულდა 2009 წელს და ამავე წელს გაიხსნა. სტადიონის მშენებლობაში დაახლოებით 1600 სპეციალისტი იღებდა მონაწილეობას, ძირითადად თურქები.

სტადიონის დიზაინი შექმნა კომპანია არუპსპორტმა. არუპსპორტის მიერაა დაპროექტებული შემდეგი სტადიონებიც: მანჩესტერ სიტის სტადიონი (მანჩესტერი, ინგლისი), ალიანც არენა (მიუნხენი, გერმანია), პეკინის ეროვნული სტადიონი (პეკინი, ჩინეთი).

დონბას არენა მფრინავ თეფშს წააგავს. მისი ნაპირები შიგნითაა შეზნექილი და შემინულია, გადახურულია ტრიბუნების ნაწილი. სახურავი ისეა მოწყობილი, რომ დღისით მზის სინათლემ სტადიონი გაანათოს. ღამით მუშაობს შიდა და გარე სპეციალური დეკორაციული განათებებით.

გახსნა
სტადიონი ოფიციალურად 2009 წლის 29 აგვისტოს გაიხსნა. ამავე დღეს უკრაინაში აღინიშნება მაღაროელების დღე და ქალაქ დონეცკის დღე. ქალაქი მდებარეობს სამთო მრეწველობის რეგიონში და თარიღიც სიმბოლურად იქნა შერჩეული. ამასთანაა დაკავშირებული სტადიონის მფლობელი გუნდის დონეცკის „შახტარის“ სახელწოდებაც (დონეცკის ქვანახშირის მაღაროელები).

სტადიონზე პირველი მატჩი გამართა დონეცკი „შახტარმა“ კიევის „ობოლონის“ წინააღმდეგ და 4-0 იმარჯვა (უკრაინის პრემიერ ლიგა 2009-2010).

ევრო 2012
დონბას არენა ერთ-ერთი სტადიონია, რომელიც 2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის მატჩებს მასპინძლობდა, მათ შორის ჯგუფის, მეოთხედფინალისა და ნახევარფინალის თამაშებს.

მატჩები, რომლებსაც დონბას არენამ უმასპინძლა:

გალერეა
ხევის სიონი

ხევის სიონი — - საუკუნეების მიჯნის სამნავიანი ბაზილიკა, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ სიონში. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვის კვადრებით. ფასადების მორთულობა ღარიბულია. ტაძარში დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის კვალი. ეკლესიის მახლობლად, ციცაბო კლდის პირას დგას ოთხსართულიანი, პირამიდისებრი სადარაჯო კოშკი. იქვე, კვარცხლბეკზე აღმართულია მემორიალური ქვა-სტელა, რომელსაც თავდაპირველად ჯვარი აგვირგვინებდა. ერთ ქვაზე შემორჩენილია ღვთისმშობლისა და ჩვილის გამოსახულების ნაშთი. ხოლო ფუძის რვაკუთხა ქვაზე ასომთავრული წარწერაა ამოკვეთილი. ეკლესიის შესასვლელთან ხევის უხუცესთათვის განკუთვნილი ქვის სავარძლები და სკამებია.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
კამნიტზის ხეობა

კამნიტზის ხეობა — კლდოვანი ღრმა ხეობა ჩეხეთში, ჩეხეთის შვეიცარიის რეგიონში. მასში გაედინება მდინარე კამნიტზი, რომელიც ახლოსვე ერწყმის ელბას.

კამნიტზის ხეობა პირვალად 1877 ერთმა ყმაწვილმა დალაშქრა. შემდეგ, მისასვლელი გზა პრინცმა ედმუნდ კლარი-ალდრინგენმა გაიყვანა, იტალიელი მუშების დახმარებით, რომლებმაც 1889—1890 წლებში ხეობა გააფართოვეს და ნავების გამოყენებაც გახდა შესაძლებელი.
მორის იამეოგო

მორის იამეოგო (, დ. 31 დეკემბერი, 1921, კუდუგუ, ბურკინა-ფასო — გ. 9 სექტემბერი, 1993, უაგადუგუ, ბურკინა-ფასო) — ბურკინა-ფასოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი 1960-1966 წლებში, საგარეო საქმეთა მინისტრი 1960-1961 წლებში.

მიეკუთვნება ქვეყანაში ყველაზე მსხვილ მოსის ეთნიკურ ჯგუფს.
ხმელეთის ნახევარსფერო

} (ნანტის სიახლოვეს, საფრანგეთი). დედამიწის სხვა ნახევარსფეროს წყლის ნახევარსფერო ეწოდება. ხმელეთის ნახევარსფერო მოიცავს მთლიანად ევროპის, აფრიკის, ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტებს, თითქმის მთელ აზიას და სამხრეთ ამერიკის ნაწილს. ევროპა მდებარეობს ხმელეთის ნახევარსფეროს ცენტრალურ ნაწილში. ამასთანავე ხმელეთის ნახევარსფეროში არსებული ოკეანე, თუმცა უმნიშვნელოდ, ჭარბობს ხმელეთის ფართობს. წყალზე მოდის 53%, ხოლო ხმელეთზე 47%.
სტეფანოზ I

სტეფანოზ — ქართლის ერისმთავარი საუკუნის დასასრულსა და საუკუნის დასაწყისში (დაახლოებით 590/591—604/605), ქართლის პირველი ერისმთავრის გუარამ კურაპალატის ძე. ატარებდა პატრიკიოზის ბიზანტიურ ტიტულს. შემდეგ განუდგა ბიზანტიას და სპარსეთის ორიენტაციის გზას დაადგა.

ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, ბერძენთა (ბიზანტიელები) და სპარსთა შიშით მეფის ტიტულის ტარება ვერ გაბედა. სტეფანოზ თვის ძმასთან — დემეტრესთან ერთად იყო მცხეთის ჯვრის ეკლესიის ერთ-ერთი აღმშენებელი. მისი რელიეფური გამოსახულება დღემდეა შემორჩენილი ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე.

იგი განაგებდა ქართლის სახელმწიფოს უდიდეს ნაწილს, რომელიც თავისუფალი იყო სპარსელთა პოლიტიკურ და კულტურულ ზეგავლენისაგან. მის დროს მოიჭრა ორი სახის მონეტა, რომლებიც სასანური დრაქმების მინაბაძს წარმოადგენენ. პირველი სახის მონეტაზე გამოსახულია ჰორმიზდ -ის პორტრეტი ფალაური წარწერით, მონეტის კედელზე ოთხი ქართული ასოა ჩასმული „სფნზ“ – სტეფანოზ. მონეტის ზურგზე, კი იქ სადაც სასანურ მონეტებზე გამოსახული იყო ცეცხლი, დგას ჯვარი. აღნიშნული მონეტა დაცულია ბერლინის მუზუმში. მეორე სახის მონეტა ათზე მეტია ჩვენამდე მოღწეული. მასზე აღარ გვხვდება ფალაური წარწერები, მონეტის შუბლზე გამოსახულია თავად სტეფანოზი, რაც მიუთითებს მის ფაქტობრივ დამოუკიდებლობაზე.
ვისოჩინის მხარე

ვისოჩინის მხარე — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის ბოჰემიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში და ნაწილობრივ ისტორიული მხარის მორავიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია იჰლავა.

ვისოჩინა ჩეხეთში არსებული იმ სამი მხარიდან ერთ-ერთია, რომლებსაც სხვა ქვეყანასთან საზღვარი არ აქვთ. დანარჩენი ორი ასეთი მხარეა დედაქალაქი პრაღა და ცენტრალური ბოჰემიის მხარე.

ვისოჩინის რაიონში -ს 3 მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლია, ეს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ჩეხეთის მხარეებს შორის. ვისოჩინის მხარეში არსებული მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებია ჟდიარ-ნად-საზავოუს წმინდა იან ნეპომუკელის ეკლესია, ქალაქ ტელჩის ისტორიული ცენტრი და ქალაქ ტრჟებიჩის ებრაული უბანი წმინდა პროკოპის ბაზილიკასთან ერთად.

რაიონები
ვისოჩინის მხარე ხუთ რაიონად იყოფა, რომლებიც თავის მხრივ 704 მუნიციპალიტეტად არიან დაყოფილი. ცენტრალური ბოჰემიის მხარის შემდეგ ეს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.

ვისოჩინის რაიონებია:
იჰლავის რაიონი
პელჰრჟიმოვის რაიონი
ჟდიარ-ნად-საზავოუს რაიონი
ტრჟებიჩის რაიონი
ჰავლიჩკუვ-ბროდის რაიონი

ქალაქები
ვისოჩინის 10 უდიდესი ქალაქი მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით (2024 წლის მონაცემებით):
წყლის ნახევარსფერო

} (ახალი ზელანდიის სიახლოვეს). მისი საპირისპირო სხვა ნახევარსფეროა ხმელეთის ნახევარსფერო, რომლის ცენტრი ქალაქ ნანტის სიახლოვეს მდებარეობს. წყლის ნახევარსფერო მოიცავს დედამიწის ხმელეთის 1/8-ს, მათ შორის ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას, ანტარქტიდას, მალაის არქიპელაგსა და სამხრეთი ამერიკის გარკვეულ ნაწილს.

წყლის ნახევარსფეროს ემთხვევა აგრეთვე წყნარი და ინდოეთის ოკეანეების დიდი მონაკვეთები.
უსტეცის მხარე

უსტეცის მხარე — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის ბოჰემიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია უსტი-ნად-ლაბემი.

რაიონები
ტრადიციულად უსტეცის რეგიონი იყოფა შვიდ რაიონად , რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა.

ხომუტოვი
დეჩინი
ლიტომერჟიცე
ლოუნი
მოსტი
ტეპლიცე
უსტი-ნად-ლაბემი

ქალაქები
ბილინა
ჩესკა-კამენიცე
დეჩინი
ხომუტოვი
იირკოვი
კადანი
ლოუნი
ლოვოსიცე
ლიტომერჟიცე
ლიტვინოვი
მოსტი
როუდნიცე-ნად-ლაბემი
რუმბურკი
შტეტი
ტეპლიცე
ტერეზინი
უსტი-ნად-ლაბემი
ვარნსდორფი
ჟატეცი
სტეფანოზ II

სტეფანოზ — ქართლის მთავარი (639–663) და კახეთის ერისმთავარი; პატრიციელი (637/642–≈650). ადარნასე -ის ძე.

მას დაუსრულებია მცხეთის ჯვრის ეკლესიის მშენებლობა, რომლის აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია მისი რელიეფური გამოსახულება. მას ჯუანშერი ახასიათებს ენერგიულ და გამოჩენილ სახელმწიფო მოღვაწედ. მემატიანეს სიტყვით იყო „განმწმენდელი სჯულისა, მაშენებელი ეკლსიათა“.
სუმბატის გადმოცემით, ჯვრის მონასტრის მშენებლობის დასრულებისთანავე მოიწვია ჯვრის კრება. მის დროს ქართლი აღიწერა, შედეგები კი ბიზანტიაში გაიგზავნა.
სტეფანოზ III

სტეფანოზ — ქართლის ერისმთავარი 711–730/739 წწ. იხსენიება ატენის სიონის წარწერაში, როგორც „კურთხეული მამფალი სტეფანოზ, ღმერთისა მიერ ქართველთა და მეგრელთა ერისთავთერისთავი უფალი“, რაც აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ მთლიანობაზე მიუთითებს.

730 წლის შემდეგ იგი ქართლში გადასულ არჩილს (მის ძეს) ემორჩილებოდა გარდაცვალებამდე.
პორტ-ისააკი

პორტ-ისააკი (კორნიშ. ) — მეთევზეთა პატარა, თვალწარმტაცი სოფელი ინგლისში, ჩრდილოეთ კორნუოლის ატლანტის სანაპიროზე. უახლოესი ქალაქებია უეიდბრიჯი და კემელფორდი, რომლებიც რამდენიმე მილის დაშორებით მდებარეობს. პორტ-ისააკს ხშირად შეცდომით აკუთვნებენ ახლომდებარე სოფელ პორტ-გავერნს, რომელსაც საკუთარი ისტორია გააჩნია. სახელი (შეცვლილი ინგლისური მართლწერით) „მარცვლეულის პორტს“ ნიშნავს და მიუთითებს ხორბლით ვაჭრობაზე უფრო შიდა რაიონებიდან. 1980-იანი წლებიდან, სოფლის ფონს ხშირად იღებენ სხვადასხვა ტელე-პროდუქციაში, მათ შორისაა სერიალი „დოქტორ მარტინი“.

ისტორია
პორტ-ისააკის ნავსადგომი მეფე ჰენრი -ის მმართველობის დროს აშენდა. სოფლის ცენტრი - საუკუნეებით თარიღდება. ამ პერიოდში, მის კეთილდღეობა ტვირთების გადაზიდვასა და მეთევზეობაზე იყო დამოკიდებული. ძირითადად გადაზიდავდნენ ქვანახშირს, მერქანს, ქვას, მადნეულს, კირქვას, მარილს, კერამიკას და ა. შ. სარდინაზე თევზაობა აქ ჯერ კიდევ საუკუნემდე დაიწყო და 1850 წლისთვის რეგისტრირებული იყო 49 სათევზაო ნავი და თევზის 4 სარდაფი.

რელიგიური ადგილები
1882-1884 წლებში აშენდა წმინდა პეტრეს ეკლესია, რომელიც წმინდა ენდელიონის სამწყსოს მიეკუთვნებოდა. 1913 წელს პორტ-ისააკი მას დამოუკიდებელი სამწყსოს სახით გამოეყო, თუმცა ბოლო წლებში კვლავ მას დაუბრუნდა. ეკლესია ადრეულ ინგლისურ სტილში ააგეს და მშენებლობისას გრანიტი და ქვა გამოიყენეს.

სოფელში სამი ნონკონფორმისტული სალოცავი იყო, მათ შორის უძველესია კვაკერების სახლი (1806); 1832 წლიდან მას ბაპტისტები იყენებდნენ, მაგრამ 1871 წელს საცხოვრებელ სახლად გადაიქცა. 1946 წელს აშენდა მეთოდისტების სამლოცველო.