iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლორთქიფანიძეების ციხე

ლორთქიფანიძეების ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეძილეთში.
ციხე აგებულია ფლეთილი ქვითა და კირხსნარით, შედგება ციტადელისა და სამეურნეო ნაწილისგან. ციტადელი, ბორცვის აღმოსავლეთით, შედარებით შემაღლებულ მხარესაა აგებული. ციხის აღმოსავლეთ ნაწილში აღმართულია კედლებში ორგანულად შერწყმული, მრგვალი კოშკის ნანგრევი. ნანგრევებში შეინიშნება მშენებლობის ორი შრე. ციტადელის დასავლეთ კედელთან გამართულია ქვიტკირით ნაშენი წყლის რეზერვუარი. სამხრეთით მდებარე მოსახლის ეზოში დღემდე არის შემორჩენილი წყლის მილის მაგისტრალი, რომელიც მიემართებოდა ციხისკენ. ნაგებობა ისტორიულ წარსულში წარმოადგენდა სალორთქიფანიძეოს საკუთრებას, რომელიც ისტორიულ წყაროებში მოხსენიება, როგორც გვაშტიბის ციხე (ვახუშტი ბაგრატიონთან გოსტიბე). ციხე უნახავს გიულდენშტედტს და მოიხსენიებს, როგორც სალორთქიფანიძეო ციხეს. ციხის სამხრეთით, თანამედროვე სახლსა და ციხის კოშკს შორის მოვაკებულ ადგილზე, მოჩანს ძველი საძირკველის ნაშთი.
ვლადიმერ ავიძბა

ვლადიმერ ჯემალის ძე ავიძბა (დ. 25 ივნისი, 1937, ზემო ეშერა, სოხუმის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 20 ივლისი, 2020, სოხუმი) — აფხაზი საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. სკკპ წევრი (1962). ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
ვლადიმერ ავიძბა დაიბადა 1937 წელს სოხუმის რაიონის სოფელ ეშერაში. 1961 წელს დაამთავრა სოხუმის ა. მ. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ იმყოფებოდა კომკავშირულ სამუშაოზე, სხვადასხვა დროს ეკავა საქართველოს ალკკ სოხუმის რაიკომის ინსტრუქტორის, შემდეგ მეორე მდივნის, საქართველოს ალკკ ოჩამჩირის სამრეწველო კომიტეტის მდივნის მოადგილის თანამდებობა.

1963-1966 წლებში სოხუმის ა. მ. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კათედრის ასპირანტია.

1967-1975 წლებში მუშაობდა გაზეთ „აფსნი ყაფშის“ რედაქციის იდეოლოგიური განყოფილების გამგედ, შემდგ — რედაქტორის მოადგილედ.

1975 წლიდან იმყოფებოდა პარტიულ სამუშაოზე, სხვადასხვა დროს ეკავა საქართვეოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ვაჭრობისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების განყოფილების გამგის, პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების გამგის თანამდებობა. 1977 წელს აირჩიეს საქართველოს კომპარტიის ტყვარჩელის საქალაქო კომიტეტის პირველ მდივნად. 1982 წლიდან იყო საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების, ხოლო პარტიული კომიტეტების სტრუქტურის რეორგანიზაციების შემდეგ — იდეოლოგიური განყოფილების გამგე.

1989-1991 წლებში მუშობდა საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის რესკომის მდივნად.

1994-2014 წლებში იყო აფხაზეთის რესპუბლიკის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი თურქეთის რეპუბლიკაში.

ვლადიმერ ავიძბა გარდაიცვალა 2020 წლის 20 ივლისს.
ვლადიმერ მიქანბა

ვლადიმერ ტაჩის ძე მიქანბა (; დ. 23 სექტემბერი, 1931, სოფელი ახალი ათონი, გუდაუთის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 21 თებერვალი, 2010, სოხუმი) — სკკპ წევრი (1964). აფხაზეთის ასსრ-ის და მოწვევების უმაღლესი საბჭოს წევრი. აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრი. აფხაზეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი.

ბიოგრაფია
ვლადიმერ ტაჩის ძე მიქანბა დაიბადა 1931 წელს. დაამთავრა მოსკოვის ავტოსაგზაო ინსტიტუტი. 1960 წლიდან იყო №5 ავტოტრესტის ცვლის მექანიკოსი, ტექნიკური განყოფილების უფროსი, შემდეგ — აფხაზეთის სამგზავრო ავტოსატრანსპორტო კანტორის უფროსი. 1966 წლიდან სხვადასხვა დროს მუშაობდა სოხუმის №45 პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის დირექტორად, №5 ავტოტრესტის მთავარ ინჟინრად, 2658 ავტოკოლონის უფროსად, მსუბუქი სატაქსომოტორო პარკის დირექტორად, საქართველოს კომპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მრეწველობისა და ტრანსპორტის განყოფილების გამგედ, 1975 წლიდან — სოხუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ. 1985-1989 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრი. 1989-1992 წლებში აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.

1992-1999 წლებში — აფხაზეთის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერი, 1996-2002 წლებში — აფხაზეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მოადგილე. 2002 წლიდან იყო აფხაზეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მრჩეველი. 2005 წლიდან იყო იყო საფეხბურთო კლუბ დინამო სოხუმის პრეზიდენტი.

ვლადიმერ მიქანბა გარდაიცვალა 2010 წლის 21 თებერვალს სოხუმში.

იყო აფხაზეთის ასსრ-ის და მოწვევების უმაღლესი საბჭოს წევრი.
სპარტიატები

სპარტიატები , ჰომეები (, სიტყვასიტყვით — თანასწორები) — გაბატონებული წოდება სპარტაში. უპირისპირდებოდა პოლისის დანარჩენ მოსახლეობას — ჰილოტებსა და პერიეკებს. სპარტის სრულუფლებიანი მოქალაქეები მარტო სპარტიატები იყვნენ. მათი პრაქტიკულად ერთადერთი საქმიანობა სამხედრო საქმე იყო. გათავისუფლებული იყვნენ ყველანაირი საწარმოო შრომისაგან: მათ მიწის ნაკვეთებს ამუშავებდნენ ჰილოტები; სპარტიატებს არ შეეძლოთ ხელოსნობითა და ვაჭრობით დაკავება.

თავდაპირველად სპარტიატები სულ 9000 იყვნენ. თითოეული მათგანის სარგებლობაში იყო მიწის ნაკვეთი, აქედან მიღებული პროდუქცია სპარტიატისა და მისი ოჯახის გამოსაკვებად მიდიოდა. სპარტიატებს შორის შენარჩუნებული იყო მკაცრი თანასწორობა ქონებასა და ცხოვრების წესში. ძვ. წ. საუკუნეში მიწის ნაკვეთების გასხვისების უფლების მიცემასთან ერთად დაიწყო ქონებრივ ფენებად სწრაფი დაყოფა, რამაც დროთა განმავლობაში გამოიწვია მათი თემის დაშლა. მკვეთრად შემცირდა სრულუფლებიანი სპარტიატების — მიწის ნაკვეთთა მფლობელების რაოდენობა (ძვ. წ. საუკუნისთვის 700 კაცს არ აღემატებოდა). მეფეების აგის -ისა და კლეომენე -ის მცდელობებს, შეევსოთ სპარტიატების სამოქალაქო კოლექტივი სხვა წოდებათა წარმომადგენლების ხარჯზე და აღედგინათ უწინდელი თანასწორობა, მხოლოდ ხანმოკლე წარმატებები მოჰყვა.
მალხაზ ზაალიშვილი

მალხაზ მიხეილის ძე ზაალიშვილი (დ. 27 სექტემბერი, 1920, მცხეთა, — გ. 9 სექტემბერი, 2016) — ქართველი ბიოფიზიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (1988; წ.-კორ. 1979). ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1975).

ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. 1941-1944 წლებში იყო საქართველოს ჯანმრთელობის სამინისტროს სანიტარული ჰიგიენის ინსტიტუტის ქიმიკოს-ანალიტიკოსი. 1947-1951 წლებში ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1951-1957 წლებში გორის პედაგოგიური ინსსტიტუტის დოცენტი. 1962-1986 წლებში იყო ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ბიოფიზიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 1986-2000 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. 2000-2006 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი.

მალხაზ ზაალიშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის 1989 წლის 9 აპრილის მოვლენების ობიექტურ შეფასებაში. ის იყო 9 აპრილს მომხდარი ამბების გარემოებათა გამომკვლევი კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე და ამავე კომისიის ქიმიურ–ტოქსიკოლოგიური ქვეკომისიის თავმჯდომარე. მისი ხელმძღვანელობით დადგენილი იქნა 3 მომწამვლელი ნივთიერება - ქლორაცეტოფენონი (ხაფი), სი–ესი და ქლორპიკრინი, რომლებიც გამოყენებული იყო საბჭოთა ჯარის მიერ მშვიდობიანი მიტინგის დარბევისას. ამ შედეგების გამოქვეყნებას დიდი მოქალაქეობრივი გამბედაობა სჭირდებოდა. ქვეკომისია დიდი წნეხის პირობებში მუშაობდა და მას უნდა გამოეჩინა განსაკუთრებული სიმტკიცე, რათა გამკლავებოდა ზეწოლის თითოეულ გამოვლინებას. მალხაზ ზაალიშვილმა ეს მისია პირნათლად და ღირსეულად შეასრულა.

შრომები
მ. ზაალიშვილი არის 160 სამეცნიერო ნაშრომის, 11 გამოგონებისა და 1 წიგნის ავტორი.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კუნთის შეკუმშვის ფიზიკო-ქიმიური საფუძვლები“, დაიცვა 1972 წელს.

ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997).
კობა წურწუმია

კობა წურწუმია (დ. 26 ივლისი, 1971, ხობი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის დოქტორი, პროფესორი.

1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის სპეციალობით, 1996 წელს სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1996 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ და სამეცნიერო საქმიანობას სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში. არის 40–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის და 5 სახელმძღვანელოს ავტორი.

სადისერტაციო თემა — „ნიკოლოზ ბარათაშვილი და ქართული მწერლობის ტრადიციები“, დაიცვა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში 2002 წელს.
ქეთი მატაბელი

ქეთევან (ქეთი) მატაბელი (დ. 28 თებერვალი, 1953, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, კოლაჟების და ასამბლაჟების ავტორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013).

1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი. 1981-1995 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის და თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფერწერის პედაგოგი, თბილისის მხატვრის სახლის რესტავრატორი. არის ავტორი ფერწერული სერიისა „ძველი თბილისი“ (1984). გაფორმებული აქვს ქუთაისის დრამატული თეატრის სპექტაკლი „დონ ქრისტეფორე დე კასტელის ალბომი“ (რეჟისორი ნ. გაგნიძე, 1995). რუსთაველის თეატრის ექსპერიმენტული სცენა „აქ მატარებლებს თეთრად ათოვს“ (ანდრე მორუა, რეჟისორი მ. სურმავა, 1996); ტელესპექტაკლი „რაინერ მარია რილკეს პოეზია“ (საქართველოს ტელევიზიის პირველი არხი, რეჟისორი მ. სურმავა, 1994); წიგნი „ეროვნული ღირსებისათვის“ (2001). მონაწილეობდა გამოფენებში: „არტ მანეჟი“ (მოსკოვი, 1997); „არტ მესე“ (გერმანია, 1999); თბილკრედიტბანკი (თბილისი, 2001); „არტ სალონი“ (ლონდონი, 2002); პარიზი (2003), გერმანია (2003, 2004), ვენა (2005), თბილისი (2005), პარიზი (2014), ლონდონი (2015), თელავივი (2015), ვარშავა (2015). 2015 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პედაგოგი. მისი ნამუშევრები დაცულია: საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დიმიტრი შევარდნაძის ეროვნულ გალერეაში. საქართველოს, აშშ-ის, რუსეთის, გერმანიის, შვეიცარიის, საფრანგეთის კერძო კოლექციებში.
ჯილდოები
2013 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
2015 — ფესტივალ „ქართული სულის“ სპეციალური ჯილდოს მფლობელი
ზაალ ებანოიძე

ზაალ აგაბოს ძე ებანოიძე (დ. 7 იანვარი, 1939, დიმი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი.

1971 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1957 წელს პირველი ლექსები გამოაქვეყნა. 1973 წელს პირველი გამოცემა „ლექსები“ დაისტამბა. ავტორია პოეტური კრებულების: „მთვარის კელაპტარი“ (1977), „წვიმის შვილი“ (1979), „იწყება აღმართი“ (1981), „ხატი მამული“ (1985), „ციდან დასარეკი ზარები“ (1986), „მარადიული რთველი“ (1989), „პოემები“ (1990), „რჩეული“ (2008), „70 ლექსი“ (2009). მას ეკუთვნის წერილების კრებული — „ფიქრები პოეზიაზე“ (1998). ავტორია აგრეთვე საბავშვო ლექსებისა. მისი პოეზია გამოირჩევა ვერსიფიკაციული მრავალფეროვნებით, თუმცა ძირითადად ქართული კლასიკური პოეზიის ტრადიციებს ემყარება.

მიღებული აქვს ლადო ასათიანის (2006) და გალაკტიონ ტაბიძის (2010) პრემიები. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2000).
ჯემალ ბაღაშვილი

ჯემალ ბაღაშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1941) — ქართველი მუსიკოსი, ესტრადის რეჟისორი, სცენარისტი, ვირტუოზი გიტარისტი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1980), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013).

1968 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი. თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის ინგლისური ენის განყოფილება 1973 წელს.

1961–1964 წლებში იყო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრის გიტარისტი. 1964–1968 წლებში — ვოკალურ–საკრავიერი ტრიოს „ლილეს“ სოლისტი. 1968 წლიდან ანსამბლ „ივერიის“ სოლისტი და ანსამბლის მიერ დადგმული მიუზიკლების ლიბრეტოთა ავტორი. მრავალი საკონცერტო პროგრამის სცენარის ავტორი და დამდგმელი რეჟისორი. მას ეკუთვნის მრავალი სასიმღერო ტექსტი და იუმორისტული ნომერი. 1995 წლიდან შოუ–ბიზნესცენტრის „ლომისის“ გენერალური დირექტორი და სახელმწიფო საკონცერტო დარბაზის მთავარი რეჟისორია.

ჯილდოები და აღიარება
1980 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1996 — ღირსების ორდენი (ქართული საესტრადო ხელოვნების დარგში შეტანილი ნაყოფიერი მოღვაწეობისა და ბოლო ხუთი წლის მანძილზე კონცერტების პოპულარული სერიალის შექმნისათვის)

2013 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
2025 — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
მალხაზ სონღულაშვილი

მალხაზ სონღულაშვილი (დ. 21 თებერვალი, 1963, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი, სასულიერო პირი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013).

1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, ხოლო 2003 წელს ოქსფორდის მისიოლოგიური კვლევის ცენტრის დოქტორანტურა. 1980–1985 წლებში იყო ისტორიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური რაზმის ხელმძღვანელი. 1992–1996 წლებში — „ბიბლიოთეკა კრისტიანას“ დამფუძნებელი და დირექტორი. 1987–2006 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიის, ეკლესიის ისტორიის, ძველ ებრაულის ლექტორი. 1992–1999 წლებში — ევანგელურ–ბაბტისტური თეოლოგიური სემინარიის რექტორი. კითხულობს ლექციებს ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1996 წლიდან ახორციელებს საეკლესიო და ლიტურგიულ რეფორმებს, რომლებიც მიზნად ისახავს სახარების კონტექსტუალიზაციას. 1986–1989 წლებში შესრულებული აქვს ძველი აღთქმის წიგნების თარგმანი. 1988–1993 წლებში — ახალი აღთქმის გადამუშავებული გამოცემა. 2001 წელს ბიბლიის ახალი რედაქცია. ახალი აღთქმის განახლებული თარგმანი. 2000 წელს გამოქვეყნებული აქვს თარგმანები: ბიბლიური მოთხრობები და კლაივ სტეპლზ ლუისის „ნარნიის ქრონიკები“.

ჯილდოები
1996 — მსოფლიოს პატრიარქის მიერ დაჯილდოებულია მოოქრული ჯვრით
2005 — ეკუმენური კანონიკოსის წოდება ნორვიჩის ეპისკოპოსის მიერ მინიჭებული
2005 — კენტერბერიის მთავარეპისკოპოსისა და ინგლისის პრიმასის მიერ დაჯილდოებულია ლამბეთის ჯვრით
2006 — ეკუმენური კანონიკოსის წოდება ვეიკფილდის ეპისკოპოსის მიერ მინიჭებული
მოსფილმი

} ́) — საბჭოთა და რუსული კინოსტუდია.

„მოსფილმი“ დაარსებულია 1924 წელს და ერთ-ერთი მსხვილი კინოსტუდიაა ევროპაში. 2020 წლის მონაცემებით მის ბაზაზე შეიქმნა 2500-ზე მეტი სრულმეტრაჟიანი კინოფილმი. მათ შორისაა ცნობილი ფილმები: „კაპიტან გრანტის შვილები“ (1936), „ვოლგა-ვოლგა“ (1938), „რუსლანი და ლიუდმილა“ (1938), „კუტუზოვი“ (1943), „ადმირალი ნახიმოვი“ (1946), „სიმწიფის ატესტატი“ (1954), „მიფრინავენ წეროები“ (1957), „ძოწის სამაჯური“ (1964), „ომი და მშვიდობა“ (1965-67), „ოპერაცია „“ და შურიკის სხვა თავგადასავლები“ (1965), „კავკასიელი ტყვე-ქალი“ (1966), „ანა კარენინა“ (1967), „მაიორი ვიხრი“ (1967), „ბრილიანტის ხელი“ (1968), „ძმები კარამაზოვები“ (1968), „არ იდარდო!“ (1969), „თორმეტი სკამი“ (1971), „იტალიელების საოცარი თავგადასავალი რუსეთში“ (1973), „ბედის ირონია, ანუ გაამოთ“ (1975), „ბოშათა ბანაკი ცას მიემგზავრება“ (1975), „მიმინო“ (1977), „სამსახურებრივი რომანი“ (1977), „ავტოფარეხი“ (1979), „მოსკოვს ცრემლების არ სჯერა“ (1979), „თეირანი-43“ (1980), „საპასუხო სვლა“ (1981), „ეძიეთ ქალი“ (1982), „პასპორტი“ (1990) და სხვ.

კინოსტუდიაში მოღვაწეობდნენ ცნობილი რეჟისორები: ლეონიდ გაიდაი, სერგეი ბონდარჩუკი, ვლადიმერ გერასიმოვი, ალექსანდრე ალოვი, ვლადიმერ ნაუმოვი, ვლადიმერ ბასოვი, მიხეილ კალატოზიშვილი, მერი ანჯაფარიძე, გიორგი დანელია, გიორგი შენგელაია, ომარ გვასალია, თამაზ მელიავა, ელდარ რიაზანოვი, ემილ ლოტიანუ, ვლადიმერ მენშოვი, ალა სურიკოვა, კარენ შახნაზაროვი და სხვ.

2011 წელს კორპორაცია „“-მა და კინოსტუდია „მოსფილმმა“ გამოაცხადეს ურთიერთ პარტნიორული შეთანხმებისა და ვიდეოპორტალ „“-ზე „მოსფილმის“ არხის გაშვების შესახებ.

განყოფილებები
კოსტიუმებისა და რეკვიზიტების სახლი
სატელევიზიო უფლებებისა და ინტერნეტ-პროექტების განყოფილება
ხენტრალური საწარმოო სამმართველო
საოპერატორო ტექნიკის კომპლექსი
საწარმოო კომპლექსი „ტონსტუდია“
სამონტაჟო
საწარმოო კომპლექსი „ტელეკინო“
კომპიუტერული გრაფიკის ჯგუფი
ფირების დასამუშავებელი ლაბორატორია
საერთაშორისო კავშირებისა და გაქირავების სამსახური

„მოსფილმ-დეკორმშენი“
სამხედრო-ტექნიკური კინობაზა
ავტოსატრანსპორტო ცეხი
საიარაღო განყოფილება
საინფორმაციო ცენტრი „მოსფილმ-ინფო“
„მოსფილმფონდი“
სპეციალისტების მოსამზადებელი კურსი
კინოკონცერნ „მოსფილმის“ რედაქცია
სასტუმრო „მოსფილმი“
„მოსფილმის“ მუზეუმი

ჯილდოები
1939 — ლენინის ორდენი
1974 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი

ფოტოგალერეა
ანოსმია

ანოსმია, ასევე ცნობილი როგორც ყნოსვის დათრგუნვა — ერთი ან მეტი სუნის აღქმის უნარის დაკარგვა. ანოსმია შეიძლება იყოს დროებითი ან მუდმივი. განსხვავდება ჰიპოსმიისგან, რაც მგრძნობელობის დაქვეითებაა ზოგი ან ყველა სუნის მიმართ.
ანოსმია შეიძლება მრავალი ფაქტორით იყოს გამოწვეული, მათ შორის ცხვირის ლორწოვანი გარსის ანთებით, ცხვირის გასასვლელების ბლოკირებით ან ერთ-ერთი ტვინის წილის დაზიანებით. ანთება გამოწვეულია ლორწოვანი გარსის ქრონიკული ცვლილებებით პარანაზალურ წიაღებში და ცხვირის შუა ან მთავარ ნიჟარებში.
როცა ანოსმია გამოწვეულია ანთებითი ცვლილებებით ცხვირის გასასვლელებში, მკურნალობენ ანთების შემცირებით.
კარანტინი

კარანტინი — ადამიანების, ცხოველებისა და საქონლის გადაადგილების შეზღუდვა დაავადების ან პარაზიტის გავრცელების პრევენციის მიზნით. ხშირად გამოიყენება დაავადებებთან და ავადმყოფობებთან კავშირში და გულისხმობს იმ ადამიანების გადაადგილების შეზღუდვისას, რომლებიც გადამდები დაავადებით ინფიცირებულთან ჰქონდათ კონტაქტი, თუმცა არ დადასტურებიათ საბოლოო სამედიცინო დიაგნოზი. კარანტინი განსხვავდება სამედიცინო იზოლაციისაგან, რომლის დროსაც ადამიანი, რომელსაც დაუდასტურდა გადამდები დაავადება, იზოლირებულია ჯანმრთელი მოსახლეობისგან. კარანტინის ხშირად არის სასაზღვრო კონტროლის ერთ-ერთი ასპექტია.

კარანტინის კონცეფცია ცნობილია ბიბლიური პერიოდიდანვე და ისტორიის განმავლობაში მის პრაქტიკას მრავალ ადგილას შევხვედრივართ. აღსანიშნავი კარანტინები უახლეს ისტორიაში მოიცავს 1665 წელს სოფელ ეიმის კარანტინს ბუბონური ჭირის აფეთქებისას ინგლისში, აღმოსავლეთ სამოას კარანტინს 1918 წლის გრიპის ეპიდემიისას, დიფტერიის აფეთქების კარანტინს 1925 წლის ნომისაკენ შრატის რბოლისას, 1972 წლის იუგოსლავიის ყვავილის აფეთქების კარანტინს და გრძელვადიანი კარანტინებს მსოფლიოს გარშემო -19-ის პანდემიისას 2020 წლიდან მოყოლებული.

კარანტინის გამოცხადებისას აუცილებელია ეთიკური და პრაქტიკული ასპექტების გათვალისწინება. პრაქტიკა განსხვავდება სხვადასხვა ქვეყნებში. ზოგ ქვეყანაში, კარანტინი ერთ-ერთია იმ კანონმდებლობით რეგულირებად ზომათაგან, რომელიც ბიოუსაფრთხოებას უკავშირდება. მაგალითად, ავსტრალიაში ბიოუსაფრთხოება იმართება მრავლისმომცველი "ბიოუსაფრთხოების აქტი 2015-ით".
ინფექციურობა

ინფექციურობა — ეპიდემიოლოგიაში მიკროორგანიზმის უნარი შექმნას ინფექცია. უფრო ზუსტად, ინფექციურობა არის მიკროორგანიზმის წვდომა ჰორიზონტალური გადაცემისადმი, რომელიც გვიჩვენებთ თუ რა სიხშირით ვრცელდება იგი ისეთ მასპინძლებში, რომელთაც არ აქვთ მშობელ-შვილური ურთიერთობა. ინფექციურობის საზომს ჰქვია ინციდენცი.

ინფეცქიურობას აქვს პირდაპირპროპორციული დამოკიდებულობა ზიანის მიყენებასთან მასპინძელი სხეულისადმი. ეს ნიშნავს იმას, რომ მიკროორგანიზმის ინფექცურობის ზრდასთან ერთად იზრდება ზიანის დონე, რომელსაც მიკროორანიზმი აყენებს მასპინძელს.

პათოგენის ინფექციურობა მცირედით, თუმცა მნიშვნელოვნად განსხვავდება გადამდებიანობისაგან, რომელიც მიკროორგანიზმის ორგანიზმიდან ორგანიზმზე გადაცემის შესაძლებლობას განსაზღვრავს.
ლეილა ხუსკივაძე

ლეილა ხუსკივაძე (დ. 5 თებერვალი, 1936, თბილისი) — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1982).

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გ. ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელად, შემდგომ — უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1986 წლიდან იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის რესტავრაციისა და ხელოვნების ისტორიის ფაკულტეტის პროფესორი, კითხულობდა ბიზანტიის ხელოვნების ისტორიის კურსს. კვლევის სფეროა შუასაუკუნეების ქართული სახვითი ხელოვნება.
ალექსანდრე მანუილოვი

ალექსანდრე მანუილოვი (დ. 1861 — გ. 1929) — რუსი ეკონომისტი და რექტორი.

ბიოგრაფია
1908-1911 წლებში იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის რექტორი. 1917 წელს რუსეთის დროებით მთავრობაში განათლების მინისტი. 1920 წლის 15 მაისს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ დაამტკიცა სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის შუამდგომლობა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პროფესორად მოიწვია იმჟამად მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი ალექსანდრე მანუილოვი. 1924 წლიდან იყო სახბანკის გამგეობის წევრი.
საინკუბაციო პერიოდი

საინკუბაციო პერიოდი (ასევე ცნობილი, როგორც ფარული პერიოდი ან შეყოვნების პერიოდი) — არის დრო მიკროორგანიზმით, ქიმიური ან მაიონებელი გამოსხივებით დაავადებასა და სიმპტომების პირველ გამოჩენას შორის. ტიპურ ინფექციურ დაავადებებში საინკუბაციო პერიოდი გამოწვეულია ინფექციური ორგანიზმის გამრავლებით, რათა მასპინძელში მიაღწიოს სიმპტომების გამოწვევ რაოდენობას.

ფარული ან შეყოვნებული პერიოდი შეიძლება იყოს სიმპტომიანი, ამიტომ ფარული პერიოდი განისაზღვრება ინფექციიდან ინფექციურობამდე. პერიოდიების ხანგძლივობა დამოკიდებულია დაავადებაზე. ისეთი დაავადება, როგორიცაა სტრეპტოკიკი, ადამიანის ყელში შესაძლოა სიმპტომების გარეშე არსებობდეს. დაავადებაზეა დამოკიდებული იქნება თუ არა ადამიანი გადამდები საინკუბაციო პერიოდისას.

შეყოვნების პერიოდისას ინფექცია სუბკლინიკურია. ვირუსულ ინფექციაში საინკუბაციო პერიოდისას ვირუსი მრავლდება. საპირისპიროდ, ვირუსული შეყოვნებისას (ვირუსის მიძინების ფორმა) ვირუსი არ მრავლდება. ამის მაგალითია ინფექცია. თავდაპირველად უსიმპტომოა და არ ავლენს შიდსის ნიშნებს, მიუხედავად იმისა, რომ მრავლდება ლიმფურ სისტემაში და სწრაფად აგროვებს ვირუსულ მარაგს, -ით დაავადებული ადამიანები ასეთ სტადიაში შესაძლოა ინფექციურები იყვნენ.

შინაგანი და გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი
შინაგანი საინკუბაციო პერიოდი და გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი გამოიყენება ვექტორ-ბორნის დაავადებებში. შინაგანი საინკუბაციო პერიოდი არის დრო, რომელიც მიკროორგანიზმს სჭირდება თავდაპირველ მასპინძელში სრული ჩამოყალიბებისათვის. გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი არის დრო, რომელიც მიკროორგანიზმს სჭირდება შუამავალ მასპინძელში ჩამოსაყალიბებლად.

მაგალითისთვის, კოღოში მოხვედრის შემდეგ მალარიის პარაზიტი უნდა განვითარდეს, სანამ ადამიანისათვის ინფექციური გახდება. კოღოში განვითარების პერიოდი 10-დან 28 დღემდე გრძელდება, პარზიტის სახეობაზე და გარემოს ტემპერატურაზე დამოკიდებულებით. ეს არის პარაზიტის გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი. თუ კოღო ვერ იცოცხლებს გარეგანი საინკუბაციო პერიოდის დასრულებამდე, მაშინ იგივე ვერ დააინფიცირებს ადამიანს, მაგრამ თუ კოღო წარმატებულად გაავრცელებს პარაზიტს კბენის მეშვეობით, პარაზიტი იწყებს განვითარების ახალ ფაზას. პარაზიტით ინფიცირებისა და მალარიის სიმპტომების გამოვლენას შორის პერიოდს ეწოდება შინაგანი საინკუბაციო პერიოდი.

ადამიანის დაავადების მაგალითები
სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაცია

ამერიკის შეერთებული შტატების სურსათისა და მედიკამენტების მარეგულირებელი ადმინისტრაცია — აშშ-ის ჯანდაცვის დეპარტამენტის ფედერალური სააგენტო. პასუხისმგებელია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დაცვასა და ხელშეწყობაზე სურსათის უვნებლობის, თამბაქოს პროდუქტების, დიეტური დანამატების, რეცეპტით და ურეცეპტოდ გასაცემი ფარმაცევტული პრეპარატების (მედიკამენტების), ვაქცინების, ბიოფარმაცევტული საშუალებების, სისხლის გადასხმის, სამედიცინო მოწყობილობების, ელექტრომაგნიტური გამოსხივების კონტროლისა და ზედამხედველობის, კოსმეტიკური ნაწარმის, ცხოველთა საკვების და ვეტერინარული პროდუქტების კონტროლის გზით.

 ძირითადად მოქმედებს „სურსათის, წამლებისა და კოსმეტიკური საშუალებების შესახებ ფედერალური კანონის (&)“ მიხედვით, მაგრამ სააგენტო ასევე აღასრულებს სხვა კანონებს, კერძოდ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამსახურის აქტის „361-ე“ პუნქტის მიხედვით, ისევე როგორც მათთან დაკავშირებულ რეგულაციების დაცვით. ამ მარეგულირებელი სამუშაოების დიდი ნაწილი პირდაპირ არ არის დაკავშირებული საკვებთან ან წამლებთან, მაგრამ მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა ლაზერის, მობილური ტელეფონების და პრეზერვატივის რეგულირება, ასევე დაავადების კონტროლს სხვადასხვა კონტექსტში არეგულირებს საყოფაცხოვრებო შინაური ცხოველებიდან დაწყებული ადამიანის სპერმის დონაციით დასრულებულ საკითხებს.

-ს ხელმძღვანელი არის სურსათისა და წამლების კომისარი, რომელსაც ნიშნავს პრეზიდენტი სენატის რჩევითა და თანხმობით. კომისარი ანგარიშვალდებულია ჯანდაცვისა და ადამიანური სერვისების მდივანს. დღეისთვის ამ თანამდებობას იკავებს ჯანეტ ვუდკოკი, რომელიც 2021 წლის 20 იანვრიდან კომისრის მოვალეობის შემსრულებელია.

-ს შტაბ-ბინა მდებარეობს უაიტ-ოკში, მერილენდის შტატში. სააგენტოს ასევე 223 ოფისი და 13 ლაბორატორია გააჩნია, რომლებიც განლაგებულია ქვეყნის 50 შტატში, ასევე ვირჯინიის კუნძულებსა და პუერტო-რიკოში. 2008 წლიდან -მ დაიწყო თანამშრომლების გაგზავნა ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, მათ შორის ჩინეთში, ინდოეთში, კოსტა-რიკაში, ჩილეში, ბელგიასა და გაერთიანებულ სამეფოში.