სუმის ბრძოლა

სუმის ბრძოლა — სამხედრო დაპირისპირება, რომელიც 2022 წლის 24 თებერვალს დაიწყო როგორც რუსეთის უკრაინაში შეჭრის აღმოსავლეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილი.

თავდაპირველი მცირე წინააღმდეგობის გამო რუსულმა არმიამ თითქმის შეძლო უკრაინის ქალაქ სუმის დაპყრობა, რომელიც რუსეთ-უკრაინის საზღვართან მდებარეობს. თუმცა, უკრაინელმა ჯარისკაცებმა და მილიციამ ქალაქში შესული რუსული ძალების წინააღმდეგ გააჩაღეს წინააღმდეგობა, რასაც მოჰყვა ქუჩის მძიმე ბრძოლები.

4 აპრილს უკრაინის ხელისუფლებამ სუმის ოლქიდან რუსული ძალების უკან დახევის შესახებ გამოაცხადა.

ბრძოლა
2022 წლის 24 თებერვალს რუსულმა ტანკებმა და სამხედრო ნაწილებმა დაიწყეს სუმისკენ გადაადგილება და გარეუბანში დილის 3:00 საათზე დაიწყო ბრძოლები. უკრაინელ დამცველებსა და რუსულ ძალებს შორის დაიწყო ქუჩის ფართო ომი. ბრძოლის შედეგად დაიწვა სუმის ეკლესია. 24 თებერვალს დაახლოებით 22:30 საათზე ორ ძალებს შორის ბრძოლები სუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან გაგრძელდა, სადაც უკრაინის 27-ე საარტილერიო ბრიგადა იყო განლაგებული. 25 თებერვალს დილის 1:39 საათზე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რუსულმა ძალებმა ქალაქიდან უკან დაიხიეს.

26 თებერვალს სუმის ქუჩებში ბრძოლები კვლავ განახლდა. რუსეთის ჯარებმა შეძლეს ქალაქის ნახევარის აღება; თუმცა, დღის ბოლოს უკრაინულმა ძალებმა მთელი ქალაქი დაიბრუნეს. უკრაინელებმა ასევე გაანადგურეს რუსული ბენზინმზიდების კოლონა. მერმა ალექსანდრე ლისენკომ 26 თებერვალს გაავრცელა ცნობა სამი მშვიდობიანი მოქალაქის დაღუპვის შესახებ, მათ შორის ერთი დაიღუპა რუსულ ბმ-21 „გრადის“ მიერ ვერეტენივკის, სუმის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე უბნის, სარაკეტო დაბომბვის შედეგად.

27 თებერვალს, დილით, რუსული საავტომობილო საშუალებების კოლონა აღმოსავლეთის მხრიდან დაიძრა სუმისკენ. განხორციელდა სამოქალაქო მანქანის მიმართულებით სროლა, რის შედეგადაც მშვიდობიანი მოსახლეობა დაიღუპა. გავრცელებული ინფორმაციით, რუსულ ძალებს მარაგები ამოეწურათ და მაღაზიების გაძარცვის მცდელობები დაიწყეს.

28 თებერვალს უკრაინულმა ძალებმა განაცხადეს, რომ უკრაინულმა უპილოტო საბრძოლო თვითმფრინავმა ბაირაქტარ ტბ2-მა მრავალი რუსული სატრანსპორტო საშუალება გაანადგურა, მათ შორის 96 ტანკი, 20 ბმ-21 „გრადი“ და 8 ბენზინმზიდი.

1 მარტს სუმის სამხედრო ბაზაზე მიტანილი იერიშის შედეგად დაიღუპა 70-ზე მეტი უკრაინელი სამხედრო.

3 მარტს სუმის ოლქის გუბერნატორმა დმიტრო ჟივიცკიმ განაცხადა, რომ ხუთი ადამიანი დაშავდა 27-ე საარტილერიო ბრიგადის შენობებისა და სუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამხედრო განყოფილების დაბომბვისას. 500-ზე მეტი საერთაშორისო სტუდენტი მოექცა ხაფანგში მას შემდეგ, რაც ქალაქგარეთ გზები და ხიდები განადგურდა და სუმის ქუჩებში ბრძოლები გაჩაღდა.

8 მარტს ჟივიცკი იტყობინებოდა, რომ ღამით რუსული ავიაციის მიერ საცხოვრებელ რაიონზე მიტანილი ავიადარტყმების შედეგად დაიღუპა სულ მცირე 21 მშვიდობიანი მოქალაქე და 4 სამხედრო. ამას გარდა, დღისით, რუსეთთან ჰუმანიტარული დერეფნის შესახებ მიღწეული შეთანხმების ფარგლებში, დაიწყო მოსახლეობის ევაკუაცია. მოგვიანებით ჟივიცკიმ 5000 ადამიანის ევაკუაციის შესახებ გაავრცელა ინფორმაცია.

21 მარტს სუმის სასუქის წარმოების ქარხანაზე მიტანილი ავიაიერიშის შედეგად მოხდა ამიაკის გარემოში გავრცელება და მიმდებარე მიწების დაბინძურება. რუსეთმა აღნიშნულზე პასუხისმგებლობა არ აიღო და ინციდენტი უკრაინულ მხარეს დააბრალა.

4 აპრილს სუმის ოლქის გუბერნატორმა დმიტრო ჟიმიცკიმ აღნიშნა, რომ მოწინააღმდეგეს ოლქში არცერთი ქალაქი და სოფელი აღარ ჰქონდა ოკუპირებული და ძირითადად გავიდნენ ამ ტერიტორიიდან, დარჩენილი ნაწილების განდევნაზე კი უკრაინული ძალები მუშაობდნენ.