საბირ რუსტამხანლი

რუსტამხანლი საბირ (; (დ. 20 მაისი, 1946, ჰამარქენდი, იარდიმლი) — აზერბაიჯანელი პოეტი, აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი, სამოქალაქო სალიდარობის პარტიის თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
საბირ რუსტამხანლი დაიბადა 1946 წლის 20 მაისს იარდიმლის სოფელ ჰამარქენდში. დაამთავრა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1968 წელს.

1967 წელს დაიწყო მუშაობა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის ორგანოს „ლიტერატურა და ხელოვნების“ გაზეთში. 1974–1975 წლებში მსახურობდა ჯარში. ამავე დროს ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას, დაამთავრა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნიზამის ლიტერატურის ინსტიტუტი. ს. რუსტამხანლიმ 1976-წელს „მოლა ნასრადდინი“ და „ფოლკლორი“ დაიცვა თავისი დისერტაცია თემაზე: „ფილოლოგიის კანდიდატი“.

1978 წლიდან „მწერლის“ საგამომცემლო განყოფილების უფროსი იყო, მთავარი რედაქტორის მოადგილე, მთავარი რედაქტორი, 1989–1991 წლებში იყო გაზეთ „აზერბაიჯანის“ მთავარი რედაქტორი. 1991 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრესის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე, 1992–1995 წლებში
პრესისა და ინფორმაციის მინისტრი.

1992 წლიდან არის სამოქალაქო სოლიდარობის პარტიის თავმჯდომარე.

საბირ რუსტამხანლი 1990 წლიდან 2015 წლამდე 24 ნოემბრამდე იგი იყო მილიციის პარლამენტის დეპუტატი.

მოღვაწეობა
ადრეული ასაკიდან საქმიანობდა ლიტერატურით, რაც 1967 წლიდან გახდა მისი მთავარი საქმიანობა. 1967–1978 წლებში გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნება“, სპეციალური კორესპონდენტი და განყოფილების ხელმძღვანელი, 1978–1989 წლებში კი გამომცემლობა „მწერალი“ იგი იყო მთავარი რედაქტორი და გამოსცა ასობით სამეცნიერო, ლიტერატურულ-კრიტიკული და პუბლიცისტური სტატია.

პირველი წიგნი 1970 წელს გამოიცა. იმ დროიდან აზერბაიჯანში, თურქეთში, რუსეთშ, შვედეთში გამოაქვეყნა 20-ზე მეტი პოეზიის, პროზის და საგამომცემლო წიგნები. წიგნები აზერბაიჯანის მას პატივი მიაგეს მაღალი ლიტერატურული პრემიაებით და თავისი სახელი დაერქვეს მთელ თურქულ სამყაროში და ძველ საბჭოთა კავშირში. „ცხოვრების წიგნი“ს სახელობის ნაწარმოები აზერბაიჯანში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ხალხის ეროვნული გრძნობების გაღვიძებაში და 1988 წელს ეროვნული განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი დამფუზნებელი იყო. „თუ გინდა იცოდე“, „ველოდები სიახლეებს“, „განჯას კარიბჭე“, „გმადლობთ, დედაო!“, „სისხლის მეხსიერება“, „დრო გადის ჩემგან“ და ა.შ. პოეზიის წიგნები, „მთლიანობა“, „დათხოვნა“, „კავალ ხანი“, „შეხვედრა ორხონთან“ პოემების, „ეს შენი ხალხია“ პუბიცისტურ ნაწარმოებებისგან შემდგარი, „მამის სული“, „ხატაი“, „ლურჯი ღმერთი“, „სიკვდილის სამიტი“, , „ცუნამი“ რომანების ავტორია. მისი ნამუშევრები ითარგმნა მსოფლიოს მრავალ ენაზე. მას მიენიჭა ღირსების სახალხო პოეტი წოდება 2005 წელს.

საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ საქმიანობა
1989 წელს მან დააარსა აზებაიჯანში პირველი „აზერბაიჯანის“ დამოუკიდებელი, დემოკრატიული გაზეთი და ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა მის მთავარ რედაქტორად.

1990 წელს აზერბაიჯანის სახალხო ფონტის, ფარლამენტის დეპუტატად აირჩიეს. იგი იყო დემოკრატიული ფრაქციის ფრაქციის თანათავმჯდომარე და ლტოლვილთა კომისიის თავმჯდომარე.
1991–1995 წლებში პრესისა და ინფორმაციის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი იყო.

1992 წელს ჩამოაყალიბა სამოქალაქო სოლიდარობის პარტიის ინტელექტუალთა ჯგუფთან და დღემდე არის პარტიის თავმჯდომარე.

1995 წელს თანამდებობა დატოვა საზოგადოებრივი სამუშაოებისა და ინფორმაციის მინისტრის პოსტიდან.

1996 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მიერ დაჯილდოებულია „დიდების ორდენით“ აზერბაიჯანში.

2003 წელს დასახელდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტობის კანდიდატად.

2005 და 2010 იარდიმლი-მასალის 72-ე საარჩევნო ოლქის წევრი იყო.

პარლამეტში
1990–1995
26 ნოემბერი 1991 წელს შედის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უზენაესი ეროვნული საბჭოში.

საქმიანობა
რუსტამხანლი არის აზერბაიჯანელთა მსოფლიო კონგრესის წევრი, აზერბაიჯანის დიასპორის უდიდესი ორგანიზაცია. სხვადასხვა დროს, იგი იყო კონგრესის ასამბლეის თავმჯდომარე, საბჭოს წევრი და თავმჯდომარე. იგი აირჩიეს თანათავმჯდომარედ მსოფლიო აზერბაიჯანელთა კონგრესის და კონგრესებზე 2008 და 2011 წლებში.

ის ამჟამად არის სამოქალაქო სოლიდარობის პარტიის თავმჯდომარე.