iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პეკორინო

პეკორინო — იტალიური მაგარი ყველი, რომელიც ცხვრის რძისგან მზადდება. სახელი „პეკორინო“ მომდინარეობს პეკორა-დან, რაც იტალიურად ცხვარს ნიშნავს.

პეკორინოს ექვსი ძირითადი სახეობიდან, რომელთაგან ყველას ევროკავშირის კანონმდებლობით დაცული ადგილწარმოშობის დასახელების სტატუსი აქვს, პეკორინო რომანო ალბათ ყველაზე ცნობილია იტალიის ფარგლებს გარეთ, განსაკუთრებით შეერთებულ შტატებში, რომელიც მნიშვნელოვანი საექსპორტო ბაზარია მე-19 საუკუნიდან. პეკორინოს უმეტესობა იწარმოება კუნძულ სარდინიაზე, თუმცა მისი წარმოება ასევე ნებადართულია ლაციოში და ტოსკანის პროვინციებში — გროსეტოსა და სიენაში. ჯერ კიდევ ძველი რომაელი ავტორები წერდნენ ამ ყველის და მისი წარმოების ტექნიკის შესახებ.

ტრადიცია
პეკორინოს სამხრეთიტალიური ვარიანტია პეკორინო პეპატო (სიტყვასიტყვით, „წიწაკიანი პეკორინო“), რომელსაც ემატება შავი პილპილის მარცვლები. დღესდღეობით ბევრ სხვა დანამატსაც უმატებენ, მაგალითად, ნიგოზს, ინდაუს ან თეთრი ან შავი ტრიუფელის პატარა ნაჭრებს.

სარდინიაში ყველის ბუზის მატლები განზრახ შეჰყავთ პეკორინო სარდოში, რათა დაამზადონ ადგილობრივი დელიკატესი, სახელად კაზუ მარცუ, რაც ნიშნავს „დამპალ ყველს“. იმის გამო, რომ ეს უკანონოა, კაზუ მარცუ ძირითადად შავ ბაზარზე იყიდება.
ტრანსცენდენტური ეტიუდი №1 (ლისტი)

ტრანსცენდენტური ეტიუდი №1 დო მაჟორში „“ — ფერენც ლისტის ტრანსცენდენტური ეტიუდებიდან რიგით 1-ლი საფორტეპიანო ეტიუდი. საკონცერტო ტემპით ნაწარმოები ერთ წუთზე ნაკლები დროში სრულდება.

ნაწარმოები იწყება დოს ოქტავებით, რასაც მოჰყვება დო7-ის არპეჯიოსგან შემდგარი კლებადი გამები. მკვეთრი ნოტებით ტონალობა ნელ-ნელა იზრდება, რის შემდეგაც დოს ოქტავების კლებადი გამა ბრუნდება. მძვინვარე ნოტები იზრდება უფრო და უფრო ხმამაღალ გამებში დინამიკით. ამის შემდეგ მარცხენა ხელი უკრავს მაღალ, დაბალი ტონალობის ტრელს. შემდეგ მარჯვენა ხელი უკრავს ინტენსიურ არპეჯიოს, საბოლოოდ კი ნაწარმოები სრულდება დამხურავი გამით. ეს ეტიუდი, ისევე, როგორც ტრანსცენდენტური ეტიუდი №3 („“), სიმარტივით გამოირჩევა.
შოთა ბიბილეიშვილი

შოთა ბიბილეიშვილი (დ. 10 აპრილი, 1930, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1953–1956 წლებში იყო ქ.ხოროგის საოლქო საავადმყოფოს ნევროპათოლოგი. 1957–1958 წლებში ლენინგრადის სამედიცინო ინსტიტუტის ნერვულ სნეულებათა კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1959–1961 წლებში ქ.გროზნოს რესპუბლიკური საავადმყოფოს ნევროპათოლოგი. 1961–1964 წლებში მოსკოვის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ნერვულ სნეულებათა კათედრის ასპირანტი. 1965 წლიდან სარაჯიშვილის სახელობის კლინიკური ნევროლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი. ავტორია 118 სამეცნიერო ნაშრომის. იყო თბილისის კლინიკური საავადმყოფოს ნევროლოგიური კლინიკის სამეცნიერო–კლინიკური ხელმძღვანელი.

1962 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის ელექტრული აქტივობა ექსპერიმენტული ინტრაცერებრული ჰემატომის და თავის ტვინის არტერიების თერმოკუაგულაციის დროს.“

1986 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის სომნოგენური სისტემა ეპილეფსიის დროს.“

ჯილდოები
1999 — ღირსების ორდენი
ვარლამ ბორჯაძე

ვარლამ ბორჯაძე (დ. 18 თებერვალი, 1944, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის დოცენტი; 1992 წლიდან რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. ავტორია 55 სამეცნიერო ნაშრომის, ერთი მონოგრაფიის „მამაკაცთა მეიოზისა და უშვილობის დიაგნოსტიკა,“ მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადამიანის მეიოზი და ინფერტილობის კლინიკო–დიაგნოსტიკური გამოკვლევა.“

ჯილდოები
1999 — ღირსების ორდენი
ლეილა ბოჭორიშვილი

ლეილა ბოჭორიშვილი (დ. 1 მარტი, 1934, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1955–1959 წლებში მუშობდა ათონსა და გუდაუთაში. 1959–1962 წლებში იყო კურორტოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ორდინატორი. 1962 წლიდან ამავე ინსტიტუტის თანამშრომელი. 1969 წლიდან კარდიოლოგიური განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 56 სამეცნიერო ნაშრომის, ძირითადად ეპიდემიოლოგიაში. სამედიცინო ინსტიტუტ „განთიადში“ კითხულობდა ლექციებს კარდიოლოგიასა და პროპედევტიკაში.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ათეროსკლეროზით დაავადებულ ავადმყოფთა მკურნალობა თბილისის ბალნეოლოგიურ კურორტზე და მენჯის კურორტის პირობებში.“

ჯილდოები
შრომის ვეტერანის მედალი
თენგიზ ბოჭოიძე

თენგიზ ბოჭოიძე (დ. 26 თებერვალი, 1950, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1975 წელს დაამთავრა ტიუმენის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1975–1976 წლებში იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული ქირურგიის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში ინტერნი. 1976–1978 წლებში ექიმი–ორდინატორი. 1979–1985 წლებში უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1986 წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1997 წლიდან განყოფილების გამგე. 1978–1980 წლებში იყო მოსკოვის პროქტოლოგიის, 1980–1982 წლებში მოსკოვის ვიშნევსკის სახელობის ქირურგიის ინსტიტუტის, 1983–1986 წლებში მოსკოვის მე–2 სამედიცინო ინსტიტუტის თანამშრომელი. ავტორია 46 სამეცნიერო ნაშრომის.

1988 წელს მოსკოვში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქრონიკული დუოდენალური გაუვალობის ქირურგიული მკურნალობის არჩევის მეთოდი.
გულნარა ბრეგვაძე

გულნარა ბრეგვაძე (დ. 4 აპრილი, 1940, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1964–1967 წლებში იყო ვირსალაძის სახელობის სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. 1967–1972 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ინფექციურ დაავადებათა კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1972–1981 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1989 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 36 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ინფექციურ დაავადებათა აქტუალურ პრობლემებს.

1968 წლის 26 სექტემბერს საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის შრატის ჰემოპოეზური აქტიობა ანკილოსტომიდოზის დროს დაიცვა.“
ჯუმბერ ბრეგვაძე

გულნარა ბრეგვაძე (დ. 19 აგვისტო, 1941, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1965–1966 წლებში იყო კასპის ქირურგ–ორდინატორი. 1966–1969 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის გულმკერდის ქირურგიის ლაბორატორიის უმცროსი, შემდეგ უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 48 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულ–სისხლძარღვთა სისტემის პათოლოგიასა და მის ქირურგიულ მკურნალობას.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის ხელოვნური მიმოქცევის ზეგავლენა ზოგიერთ პათოლოგიურ პროცესზე და ფილტვების სტრუქტურაზე.“
დარეჯან ბუაჩიძე

დარეჯან ბუაჩიძე (დ. 28 თებერვალი, 1921, ჭიათურა) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1942–1945 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კლინიკის ორდინატორი. 1944–1945 წლებში მუშაობდა ოფიცერთა №2459 უვადო ჰოსპიტალში, კაჭრეთში ქირურგად. 1957 წლიდან ქირურგიის ინსტიტუტის უმცროსი, შემდგომ უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი და მოგვიანებით ორდინატორი. ავტორია 48 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის, პანკრეასის, ფარისებური ჯირკვლის პათოლოგიებს.

1960 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პანკრეასის გარესეკრეციის ფუნქციური ცვლილებები ობტურაციული სიყვითლის დროს.“

ჯილდოები
საპატიო ექიმის წოდება
თინა ბულუსაშვილი

თინა ბულუსაშვილი (დ. 4 აპრილი, 1942, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1964–1967 წლებში იყო აკად. გრ. მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1968–1969 წლებში ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–მუშაკი. 1970–1990 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1990 წლიდან წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 65 სამეცნიერო ნაშრომის, თანაავტორია 4 პატენტური გამოგონების, სისხლის კონსერევაციის საკითხებზე.

1968 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ვერლჰოფის დაავადების კლინიკური მიმდევრობის თავისებურებები და მკურნალობა ბავშვთა ასაკში.“
ცაიტენვენდეს სიტყვა

ცაიტენვენდეს სიტყვა (, ჟამთაცვლა) — 2022 წლის 27 თებერვალს გერმანიის კანცლერის, ოლაფ შოლცის, მიერ ბუნდესტაგში წარმოთქმული სიტყვა 2022 წლის 24 თებერვალს რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრაზე საპასუხოდ. შოლცმა რუსეთის უკრაინაზე თავდასხმას უწოდა (ზუსტი ქართული თარგმანი - ჟამთაცვლა). შოლცის განცხადებით, აგრესიაზე საპაუსუხოდ გერმანიის მთავრობა 100 მილიარდი ევროს ფონდს სამხედრო ხარჯების მნიშვნელოვნად გასაზრდელად გამოიყენებდა. ამ სიტყვამ კარდინალურად შეცვალა გერმანიის მანამდე არსებული უაღრესად ფრთხილ თავდაცვის პოლიტიკა.
ლეოპოლდ ძაძამიძე

ლეოპოლდ ძაძამიძე (დ. 20 ნოემბერი, 1922, ზუგდიდი — გ. 15 დეკემბერი, 1966) — ქართველი მხატვარი, ფერმწერი, პეიზაჟისტი.

ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია.

იყო ალექსანდრე ციმაკურიძის მოწაფე. შექმნილი აქვს პეიზაჟურ–ფერწერული ტილოები – სვანეთის, ბორჯომის ხეობის, კახეთის, ქუთაისის, ყაზბეგის სერიები, დაღესტნისა და ბალტიისპირეთის პეიზაჟები. მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები: „შემოდგომა“ (1960), „წისქვილთან“ (1960), „ყაზბეგ“ (1965), „მეგრული სამზადი სახლი“ (1961), „ზამთარი“ (1960), „ძველი ქუთაისი“ (1962) და სხვა.
უენსდეი

უენსდეი — ამერიკული ფენტეზი-კომედიური სატელევიზიო სერიალი ჰორორის ელემენტებით, რომელიც დაფუძნებულია ადამსების ოჯახის წევრის, უენსდეი ადამსის, პერსონაჟზე. სერიალის შემქმნელებია ალფრედ გოფის და მაილზ მილარი. მთავარ როლებს ასრულებენ ჯენა ორტეგა ასრულებენ, კეტრინ ზეტა-ჯონსი, ლუის გუზმანი, ისააკ ორდონესი, გვენდოლინ კრისტი, რიკი ლინდჰომი, ჯეიმი მაკშეინი, ფრედ არმისენი და კრისტინა რიჩი . რვა ეპიზოდიდან ოთხის რეჟისორია ტიმ ბარტონი, რომელიც ასევე არის სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერი. სიუჟეტის ძირითადი ხაზი ვითარდება უენსდეი ადამსის პერსონაჟის გარშემო, რომელიც ცდილობს ამოხსნას ურჩხულის საიდუმლო საკუთარ სკოლაში.

ბარტონისთვის უენსდეი არ არის ადამსების ოჯახის პირველი პროექტი. მისი სახელი უკავშირდება 1991 წლის ფილმს, რომლის გადაღებაზე მან უარი განაცხადა; ასევე ამავე სამყაროს გაუქმებულ ანიმაციურ ფილმს. 2020 წლის ოქტომბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბარტონი სატელევიზიო სერიალს იღებდა; მალევე დადასტურდა სერიალის რამდენიმე სეზონის გადაღების გადაწყვეტილება. გადაღებები რუმინეთში, პელეშის სასახლესა და სხვა ლოკაციებზე, 2021 წლის სექტემბრიდან 2022 წლის მარტამდე მიმდინარეობდა. უენსდეის პრემიერა შედგა 2022 წლის 16 ნოემბერს და -ზე 23 ნოემბერს გახდა ხელმისაწვდომი. სერიალმა კრიტიკოსების ზოგადად დადებითი შეფასებები მიიღო, რომლებმაც დადებითად შეაფასეს ორტეგას შესრულება, მაგრამ აკრიტიკებდნენ მას დრამებთან მსგავსების გამო.
დიომიდე ანთაძე

დიომიდე ანთაძე (ა. დ. ნაკაშიძე (ფსევდონიმი); დ. 13 ოქტომბერი, 1904, ოზურგეთი — გ. 30 სექტემბერი, 1955) — ქართველი რეჟისორი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1904 წლის 13 ოქტომბერს ოზურგეთში. სწავლობდა თბილისის ქართულ გიმნაზიაში. დაამთავრა ქიმიური ტექნიკუმი, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტი, 1925 წლიდან დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა (ბეჭდავდა საბავშვო მოთხრობებს). 1932 წელს კოტე მარჯანიშვილმა თეატრში რეჟისორად მიიწვია. თეატრში მოღვაწეობისას მარჯანიშვილმა გვარი ნაკაშიძეთი შეუცვალა, რადგან იმ დროს იმავე თეატრში რეჟისორი დოდო ანთაძეც მოღვაწეობდა. 1937 წლიდან მუშაობა დაიწყო კინოში. ნიკოლოზ შენგელაიასთან ერთად გადაიღო ფილმები: „ნარინჯის ველი“ (1937), „სამშობლო“ (1939), „ის კიდევ დაბრუნდება“ (1943).

დამდგმელი რეჟისორია ფილმებისა
1937 — „ნარინჯის ველი“
1939 — „სამშობლო“
1940 — „ქალიშვილი ხიდობნიდან“
1941 — „სადარაჯო ჯიხური“
1943 — „ის კიდევ დაბრუნდება“
ბიძინა ჩხეიძე

ბიძინა ჩხეიძე (დ 11 ივნისი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, კინორეჟისორი, საქართველოს კინემატოგრაფისთა კავშირისა და საქართველოს ხელოვნების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი. რეჟისორ რეზო ჩხეიძის შვილი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სადადგმო ფაკულტეტის სარეჟისორო განყოფილება (სერგეი გერასიმოვის და თამარა მაკაროვას სახელოსნო) 1979 წელს. 1972-1979 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში.

გადაღებული აქვს ფილმები: „დები წყვდიადში“ (ტ/ფ, ფედერიკო გარსია ლორკას პიესის მიხედვით), „მჭედელი“, „არაჩვეულებრივი რეისი“, „ბატონი ავანტიურისტები“, „რივარესი“ (ფილმი-ბალეტი, ე. ვოინიჩის რომან „კრაზანას“ მიხედვით), „საბალეტო პა“ (რევაზ ინანიშვილის მოთხრობების მიხედვით). როგორც მსახიობი, მონაწილეობს ფილმებში: „ღიმილის ბიჭები“, „გოლა“, „მაცივარში ვიღაც იჯდა“, „ჩემი ძვირფასი საყვარელი ბაბუ“, „გაჭედილები“ და თითქმის ყველა თავისივე გადაღებულ ფილმში.

ფილმოგრაფია
დამდგმელი რეჟისორი
1977 — „ბენზინის ჩამომსხმელი"
1977 — „ყუთები“
1980 — „ძახილი პელაგონში“
1981 — „დები წყვდიადში“
1982 — „მჭედელი“
1982 — „არაჩვეულებრივი რეისი“
1985 — „ბატონი ავანტიურისტები“
1987 — „რივარესი“
1989 — „ზმანებანი აღლუმებს შორის“
1994 — „გრანტუსი“
1996 — „საბალეტო პა“

სცენარის ავტორი
1977 — „ბენზინის ჩამომსხმელი"
1977 — „ყუთები“
1980 — „ძახილი პელაგონში“
1981 — „დები წყვდიადში“
1982 — „არაჩვეულებრივი რეისი“
1987 — „რივარესი“
1989 — „ზმანებანი აღლუმებს შორის“
1994 — „გრანტუსი“

გადაღებულია ფილმებში
1969 — „ღიმილის ბიჭები“ — ბეთჰოვენა (რეჟ. რეზო ჩხეიძე)
1980 — „გოლა“ (რეჟ. გიორგი მატარაძე),
1983 — „მაცივარში ვიღაც იჯდა“ — მერაბი (რეჟ. გუგული მგელაძე)
1995 — „შვეციის პრინცი იმერეთიდან“ — პოლიციელი (რეჟ. ერმალო მაღრაძე)
1998 — „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“ — კაცი ზაპოროჟეცით (რეჟ. პავლე ჩარკვიანი)
2003 — „გაჭედილები“ (რეჟ. გუგული მგელაძე)
2013 — „გზააბნეულნი“ — ბიძინა (რეჟ. ერმალო მაღრაძე)
ურშკა კლაკოჩარ-ზუპანჩიჩი

ურშკა კლაკოჩარ-ზუპანჩიჩი (; დ. 19 ივნისი, 1977, ტრბოვლე) — სლოვენიელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. პარტია თავისუფლების მოძრაობის თავმჯდომარის მოადგილე. სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2022 წლის 13 მაისიდან. სლოვენიის ისტორიაში პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1977 წლის 19 ივნისს ტრბოვლეში, იუგოსლავია.

2022 წლის 24 აპრილის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის დეპუტატად. 2022 წლის 13 მაისს, სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის პირველ სხდომაზე იგი აირჩიეს თავმჯდომარედ. მას მხარი დაუჭირა 55 დეპუტატმა, ხოლო 25-მა ხმა წინააღმდეგ მისცა.
ომარ ცაავა

ომარ ცაავა (დ. 1935, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი.

1958-1969 წლებში მუშაობდა საქართველოს ვაჭრობის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, მთავარ ინჟინრად. 1969-1972 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს 1 სამშენებლო ტრესტის საწარმოო-ტექნოლოგიური კომპლექტაციის სამმართველოს უფროსი. 1972-1994 წლებში სსრკ ელექტროტექნიკური მრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „საქელექტრომონტაჟრემმშენის“ მმართველი. ხელმძღვანელობდა ზესტაფონის სადენებისა და ქუთაისის ელექტრომექანიკური ქარხნების, თბილისის „იზოლიტის“, „ელმავალმშენებლის“, „ელექტროაპარატის“, „მიკროძრავას“ ქარხნების სამონტაჟო და გამშვებ-გასამართ სამუშაოებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
ჯენა ორტეგა

ჯენა მარია ორტეგა (; დ. 27 სექტემბერი, 2002, კოაჩელა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია უენსდეი ადამსის როლით -ის კომედიურ საშინელებათა სერიალში უენსდეი.

ორტეგამ თავისი სამსახიობო კარიერა ბავშვ მსახიობად დაიწყო, როდესაც აღიარება მოიპოვა ახალგაზრდა „ჯენის“ როლისთვის „ “ კომედიურ-დრამატულ სერიალში „ჯეინ ქალიშვილი“ (2014–2019).
გამბიტური შეჯიბრებები

გამბიტური შეჯიბრებები — უპირატესად საუკუნის დასაწყისში ჩატერებული საჭადრაკო შეჯიბრებები, რომელთა მიზანი იყო გამბიტური დასაწყისების ახალი ვარიანტების (გაგრძელებების) კვლევა ან პოპულარიზაცია. მათი თავისებურება იყო წინასწარ შეთანხმებული ერთი ან რამდენიმე გამბიტის აუცილებლად გამოყენება (მაგ., მეფისა ან მისი სხვადასხვა ვარიანტი — ცენტრალური, ჩრდილოური, შოტლანდიური და სხვ.). განარჩევენ ოფიციალურ და არაოფიციალურ გამბიტურ შეჯიბრებებს.

ოფიციალური შეჯიბრებები
საერთაშორისო ტურნირი 1903 — ჩატარდა 2–26 მაისს, ვენაში. ორწრიანი, 10 მონაწილით. დებიუტი — მეფის გამბიტი (აუცილებელი სვლები — 1.4 5 2. 4 4). დასრულდა მიხეილ ჩიგორინის გამარჯვებით (13 ქულა). „აღსანიშნავია, რომ ჩიგორინი ერთნაირად წარმატებულად თამაშობდა როგორც თეთრებით, ისე შავებით“ — „ბრიტიშ ჩეს მეგეზინ“. მე-2 ადგილი დაიკავა ფრენკ ჯეიმზ მარშალმა (11½ ქულა), მე-3 ადგილი — გეორგ მარკომ (11 ქულა).

საერთაშორისო ტურნირი 1912 — ჩატარდა 15 იანვრიდან 12 თებერვლამდე, აბაციაში (ახლანდ. ოპატია, ხორვატია). ორწრიანი, 12 მონაწილით (პირველი ტურის შემდეგ გავარდა არნოლდ აურბახი). დებიუტი — მეფის გამბიტი (აუცილებელი სვლები — 1.4 5 2. 4 4). შედეგები: 1. რუდოლფ შპილმანი — 15 ქულა; 2. ოლდრჟიხ დურასი — 13½; 3–4. — ერიხ კონი, რიხარდ რეტი — 11½; 5. — მოიჟეშ ლოვცკი — 11.

საერთაშორისო ტურნირი 1914 — ჩატარდა 6–27 აპრილს, ბადენში (ავსტრია). ორწრიანი, 10 მონაწილით. დებიუტი — მეფის, ჩრდილოური, ევანზის გამბიტები (არჩევანზე). შედეგები: 1. რ. შპილმანი — 12½ ქულა; 2. საველი ტარტაკორევი — 11½; 3. კარლ შლეხტერი — 11; 4. დიულა ბრეიერი — 10½; 5–6. პაულ იონერი, რ. რეტი — 9½.

არაოფიციალური შეჯიბრებები
არაოფიციალური შეჯიბრებები (მატჩები და ტურნირები) ტარდებოდა ჭადრაკის მეცენატის, ამერიკელი პროფესორის, აიზეკ რაისის დაფინანსებით. იგი ავტორი იყო ე.წ. რაისის გამბიტისა (მეფის გამბიტის ერთ-ერთი გაგრძელების) — 1. 4 5 2. 4 4 3. ♘3 5 4. 4 4 5. ♘5 ♞6 6. ♗4 5 7. 5 ♝6 8. ‑. შეჯიბრებები ტარდებოდა ამ გამბიტის გამოსაკვლევად.

ჩიგორინ-ლასკერის მატჩი, 1–13 აგვისტო, 1903 — გაიმართა ბრაიტონში. პირობები: 6 პარტია; გამარჯვებათა უმრავლესობამდე; თეთრი ფიგურებით ყველა პარტიაში თამაშობდა ემანუელ ლასკერი. ყველა პარტია იწყებოდა ერთი და იგივე პოზიციიდან, რომელიც თეთრების მე-14 სვლის შემდეგ დგებოდა. მატჩი მოიგო ჩიგორინმა — 3½ : 2½ (+2, −1, =3). ეფექტური იყო მისი გამარჯვება მე-4 პარტიაში (იხ. ანიმაცია).

საერთაშორისო ტურნირი 1904 — ჩატარდა მონტე-კარლოში. ორწრიანი, 6 მონაწილით. შედეგები: 1–2. ფ. მარშალი და რუდოლფ სვიდერსკი — 6 ქულა; 3. ჟაკ მიზესი — 5; 4–5. გ. მარკო და თეოდორ ფონ შევე — 4½; 6. ლეო ფორგაჩი — 3.

რუსი მოჭადრაკეების ტურნირი 1905 — ჩატარდა პეტერბურგში. ორწრიანი, 8 მონაწილით. შედეგები: 1. მ. ჩიგორინი — 12 ქულა; 2. პეტრე ევტიფეევი — 8½; 3. ბორის მალიუტინი — 7½; 4–5. ბორის კოიალოვიჩი და კარლ როზენკრანცი — 7; 6. კ. შაბსკი — 6; 7. გრიგოლ გელბაკი — 5½; 8. ა. შიშკინი — 2½.

საერთაშორისო ტურნირი 1911 — გაუმართა მიუნხენში. ორწრიანი, 4 მონაწილით. შედეგები: 1 სემიონ ალაპინი — 4½; 2. რუდოლფ შპილმანი — 4; 3. სამუელ როზენტალი — 2; 4. ჰანს ფარნი — 1½.
ტრანსცენდენტური ეტიუდი №6 (ლისტი)

ტრანსცენდენტური ეტიუდი №6 სოლ მინორში „“ — ფერენც ლისტის ტრანსცენდენტური ეტიუდებიდან რიგით მე-6 საფორტეპიანო ეტიუდი. ნაწარმოები წარმოადგენს ხელების ფართო და საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობის, ორმაგი ნოტების არპეჯიოსა და ტრემოლოების შესწავლას.

ეს ეტიუდი შედარებით დაბალი სირთულისაა, თუმცა მითითებების ზუსტი დაცვით შესავალი ძალიან რთულია, რადგან იგი სრულიად მარცხენა ხელს მოიცავს. ამგვარი შესრულება მოითხოვს თითების განიერ მოძრაობასა და ზუსტ ნახტომებს.

მხატვრული სახე
ნაწარმოების მხატვრული სახე არის დაკრძალვა. ფერენც ლისტის ორიგინალი ჩანაწერების მიხედვით, შუა მონაკვეთის ინტენსიური ოქტავები და სწრაფად კლებადი არპეჯიოები გამოხატავს განდიდებას.
პავლე ჩარკვიანი

პავლე ჩარკვიანი (დ. 3 თებერვალი, 1935, თბილისი — 28 მაისი, 2018, იქვე) — ქართველი რეჟისორი და სცენარისტი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1935 წლის 3 თებერვალს თბილისში. 1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა ლიტერატურის კონსულტანტად და მთავარ რედაქტორად კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ და თბილისის ტელევიზიაში, 1969 წლიდან — დუბლიორთა განყოფილების უფროსი, 1968-1970 წლებში ხელმძღვანელობდა სასცენარო სახელოსნოს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1974 წელს დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო კინემატოგრაფიის სასცენარო და სარეჟისორო კურსები. არის ანიმაციური ფილმების ავტორი. 1972 წლიდან კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ დამდგმელ რეჟისორად მუშაობდა.

პავლე ჩარკვიანი 2018 წლის 28 მაისს გარდაიცვალა, დაკრძალულია თბილისში, კუკიის სასაფლაოზე.

ფილმოგრაფია
დამდგმელი რეჟისორი
1973 — „ლია, პაპა და პატარა მედოლე“
1975 — „უცხო ფრინველი“
1975 — „ივანიკა და სიმონიკა“
1977 — „როცა დედები შინ არ არიან“
1979 — „კარიერი“
1984 — „ზოგი ჭირი მარგებელია“
1988 — „ჭა“
1998 — „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“

სცენარის ავტორი
1968 — „ტარიელ გოლუა“
1968 — „დედისერთა ლენინთან“
1973 — „ლია, პაპა და პატარა მედოლე“
1975 — „უცხო ფრინველი“
1975 — „ივანიკა და სიმონიკა“
1977 — „როცა დედები შინ არ არიან“
1979 — „კარიერი“
1984 — „ზოგი ჭირი მარგებელია“
1988 — „ჭა“
1998 — „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“
ბუჯის ციხის კომპლექსი

ბუჯის ციხის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა საზანოში.

ქვედა საზანოს ბუჯის ციხის კომპლექსი მდებარეობს მდინარე ბუჯისა და მდინარე მაზარულას ხერთვისში. იგი აგებულია კლდოვანი მთის თხემზე. კომპლექსში გამოიყოფა: ძველი ეკლესია და გალავან შემოზღუდული სხვადასხვა დანიშნულების სათავსოები. თავდაპირველი ნაგებობა ეკლესიაა. იგი დაშენებულია დაახლოებით 2,5 მ. პოსტამენტზე. ორნავიანი ეკლესია აგებულია კარგად გათლილი საფასადე ქვებით. ინტერიერში შეიმჩნევა შელესილობის კვალი. სამხრეთის ნავი ცენტრალური ნაწილისაგან გამოყოფილია ორი კარგად დამუშავებული ექსვსკუთხა სვეტით. კაპიტელს სვეტთან შეერთების არეში შემოუყვება გრეხილი ორნამენტი. ეკლესიას აქვს სამი კარები. ორი კარი (ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან) მთავარ სივრცეში და ერთიც (დასავლეთიდან) სამხრეთის ნავში შესასვლელი. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში: გაჭრილია ერთი სარკმელი და ამოღებულია ორი მაღალი ნიშა. თითო–თითო სარკმელი გაჭრილია სამხრეთის მინაშენში. ჩრდილოეთის ფასადზე კარის თავზე დატანებულია ორნამენტირებული მცირე ზომის მრგვალი სარკმელი. ეკლესიის ცენტრალური ნავის თაღი ჩამონგრეულია. ინტერიერში იატაკი თითქმის 0,5 მეტრამდე ქვა–ღორღითაა დაფარული. ეკლესიის ზედა ნაწილს ეტყობა გადაკეთების კვალი, რომელიც სავარაუდოდ გვიანი შუასაუკუნეების უნდა იყოს. ზედაპირული დაზვერვების შედეგად, კომპლექსის ტერიტორიაზე თავდაპირველად კარგად დამუშავებული საფასადე ქვებით ნაგები ორნავიანი ეკლესია უნდა მდგარიყო, რომელიც შესაძლოა ხეობის კონტროლის ფუნქციასაც ითავსებდა. კომპლექსის მშენებლობის მომდევნო ეტაპი გვიანი შუასაკუნეებისა უნდა იყოს. ამ პერიოდში ეკლესია თავისი პოსტამენტით წარმოადგენს ზღუდე–გალავანის შემადგენელ ნაწილს. სწორედ გვიან შუასაუკუნეებში უნდა მომხდარიყო მასზე სართულის დამატება. ვფიქრობთ, რომ ეკლესიაზე დამატებული ფლეთილი ქვით ნაგები კედლის ნაშთი კოშკურა ნაგებობის უნდა ყოფილიყო. გვიანი შუასაუკუნეების გალავანი აგებულია ფლეთილი ქვით. და მისი სიგანე 1.5 მეტრამდეა. გალავანში მოქცეულია რამდენიმე სათავსო. ციხის შიდა ეზო თითქმის მთლიანად დაფარულია ჩამოქცეული კედლებით. ეზოს ცენტრალურ ნაწილში ფიქსირდება სასმელი წყლის არსებობა. იგი გადაფარულია ჩამონგრეული კედლებით.
ვანისჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია

ვანისჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია — საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანისჭალაში. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2018 წელს.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე, კუთხეებში დეკორატიულობისთვის ნახმარია გათლილი კვადრები. ასევე გათლილი ქვის საპირეები აქვს სარკმლებს. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. კარები გარედან არქიტრავულია, ლუნეტისებური დაბოლოებით, შიგნიდან თაღოვანი. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედელში თითო, ხოლო სამხრეთისაში ორი თაღოვანი სარკმელია, რომელთა წირთხლები შიგნითკენ იშლება. აღმოსავლეთით ჩაწერილი საკურთხეველია, ერთი საფეხურით ამაღლებული. საკურთხეველში სწორკუთხა ორი ნიშია. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლები სამი წყვილი პილასტრითა და თაღედითაა დანაწევრებული. კონქი და კამარა იმპოსტებზე გადასულ თაღებს ეყრდნობა. გადახურულია თუნუქით. ეკლესიას გარს შემოსდევს ყორე, რომელიც მას მიჯნავს იქვე, მოწყვეტილ კლდის ლოდზე აგებული ქვა-საყუდარისგან.
ლუთხუბის ციხის კომპლექსი

ლუთხუბის ციხის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლუთხუბში.

კომპლექსი მდებარეობს სოფლის თავზე, ჩრდილოეთით, სამხრეთის ფერდზე, ჩხატურას ხევის ჩრდილოეთით და საორბის წყლის დასავლეთით. მის სამხრეთით მდებარეობს სოფლის სალოცავი, "ადგილის დედა". მაღალტანიანი იფნების კორდში შემორჩენილია ნაკოშკრები, მათ შორის ერთ-ერთი ზურგიანი კოშკია, რომლის გეგმაც ჯერ კიდევ იკითხება. დანარჩენები უსისტემო ქვაყრილების სახითაა ნაგებობეში ჩაქცეული კედლების. მხოლოდ ერთი კოშკია სანახევროდ დარჩენილი აღმოსავლეთ კიდეზე, გეგმით ოთხკუთხაა, ნაშენია სხვადასხვა ზომის სიპი ქვით, წყობა მშრალია, თუმცა ეტყობა გარედან შელესილი იყო კირით. შერჩენილი აქვს სამხრეთი კედლის შუაში, მეორე სართულის დონეზე არქიტრავიანი კარის ღიობი დაჰყურებს ხეობას. ამავე ფასადზე გამოდის ხის კოჭები, ხუთი სართული იკითხება კოჭების მიხედვით. კოშკი ორი სართულის დონეზე ზურგით ფერდშია შეჭრილი.
ზემო ნიჩბისის წმინდა გიორგის ნიში

ზემო ნიჩბისის წმინდა გიორგის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიჩბისში.

ერთმანეთის გვერდით ორი ნიში — ქვა-სვეტი და მცირე ნაგებობაა აღმართული. არათანაბრად გათლილი, დაბალი სვეტის ერთ სიბრტყეზე ტოლმკლავა ჯვარია გამოსახული და მასზე მეორე ქვაა მიყრდნობილი. მისგან ცალ მხარეს დამტვრეული ქვევრის ნაშთი დევს. მეორე ნიში — მცირე ნაგებობა, მაღალი პროპორციისაა, ნაგებია ქვიშქვით, შელესილი და შეთეთრებულია. მას ბრტყელი კრამიტის ორქანობა სახურავი ხურავს. ცალ მხარეს, შუაში, მცირე ზომის, მეორე მხარეს კი უსწორმასწოროდ გამოჭრილი ორმაგი მართკუთხა ნიშია დატანილი. ერთიანი შეღრმავება ქვის თაროთია გამიჯნული. ერთ-ერთი ფტონრონის წვერზე, ლითონის თანამედროვე ჯვარია დამაგრებული. ნიშის სიახლოვეს დიდი ზომის ახალი ჯვარია აღმართული.