ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატი

ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატი (შემოკლებით ეძახიან ჩემპიონატი, სპონსორიდან გამომდინარე ჩემპიონატი, 2004 წლიდან 2016 წლამდე ერქვა საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატი) - უმაღლესი დივიზიონი ინგლისის საფეხბურთო ლიგაში და მეორე უმაღლესი დივიზიონი ინგლისის საფეხბურთო ლიგის სისტემაში პრემიერლიგის შემდეგ. ლიგა შედგება 24 კლუბისგან, სეზონის ბოლოს საუკეთესო ორი გუნდი ავტომატურად აღზევდება პრემიერლიგაში. მესამედან მეექვსე ადგილებზე გასულები კი პლეი-ოფის თამაშებს მართავენ, გამარჯვებული პრემიერლიგაში გადადის. ჩემპიონატის ბოლო სამი კლუბი ქვეითდება ლიგა ერთში.

საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატი დაარსდა 2004–2005 სეზონში და არის მანამდე არსებული პირველი დივიზიონის (1992–2004) მემკვიდრე. პრემიერლიგის შექმნამდე იგივე პოზიცია ჰქონდა საფეხბურთო ლიგის მეორე დივიზიონს (1892–1992). ჩემპიონატის გამარჯვებულები იღებენ ინგლისის პირველი დივიზიონის თასს. ინგლისის სხვა ჩემპიონატების მსგავსად, ტურნირში უელსის გუნდებიც იღებენ მონაწილეობას.

ჩემპიონატი არის ყველაზე მდიდარი არა ტოპ საფეხბურთო ლიგა და მეცხრე ყველაზე მდიდარი დივიზიონი ევროპაში. 2018–19 სეზონში საშუალო დასწრება 20,181 იყო, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია მეორე დივიზიონებში. მხოლოდ ცხრა უმაღლეს ჩემპიონატს აქვს უკეთესი მაჩვენებელი.

ლიგის ჩემპიონატში ყველაზე ბევრი სეზონი ბარნსლის აქვს ჩატარებული, 2011 წლის 3 იანვარს ბარნსლიმ 1,000 გამარჯვება დააგროვა. ბარნსლი არის ასევე ერთადერთი გუნდი, რომელსაც 3,000 თამაში აქვს ჩატარებული მეორე დივიზიონში. 2007–08 სეზონიდან დღემდე ლიგის ჩემპიონატის ყველაზე დიდხნიანი წევრია ევროპის თასის ყოფილი გამარჯვებული ნოტინგემ ფორესტი.

ისტორია
საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატის სადებიუტო 2004–05 სეზონს 9.8 მილიონი გულშემატკივარი დაესწრო, რაც მეოთხეა ევროპის ტოპ ჩემპიონატების შემდეგ. ინგლისის პრემიერლიგა (12.88 მილიონი), ესპანეთის ლა ლიგა (11.57 მილიონი) და გერმანიის ბუნდესლიგა (10.92 მილიონი), ლიგის ჩემპიონატმა გაუსწრო იტალიის სერია -ს (9.77 მილიონი) და საფრანგეთის ლიგა 1-ს (8.17 მილიონი).

სადებიუტო სეზონში სანდერლენდმა გაიმარჯვა, უიგან ატლეტიკი მეორე ადგილზე გავიდა და პირველად ინგლისის უმაღლეს დივიზიონში აღზევდა. უიგანი მხოლოდ ოცდაშვიდი წლის წინ შეუერთდა ინგლისის საფეხბურთო ლიგას და გამოდიოდა მეოთხე რანგის დივიზიონში. პირველი პლეი-ოფის მატჩი კარდიფის მილენიუმის სტადიონზე ვესტ ჰემ იუნაიტედის გამარჯვებით დასრულდა, სადაც ლონდონელებმა პრესტონ ნორტ ენდი 1–0 დაამარცხეს. 2005–06 სეზონის ბოლოს რედინმა 106 ქულა დააგროვა და გააუმჯობესა 1999 წლის სანდერლენდის რეკორდი.

პირველი გამარჯვებიდან სამი წლის შემდეგ 2006–07 სეზონში სანდერლენდმა მეორე ტიტული მოიგო. 2007 წლის 4 მაისს ლიდზ იუნაიტედი გახდა პირველი გუნდი, რომელმაც ადმინისტრაციული წესები დაარღვია და 10 ქულა ჩამოეჭრა, რის გამოც, ბოლო ადგილი დაიკავა და ლიგიდან გავარდნენ. 2007 წლის 28 მაისს დერბი ქაუნთიმ ვესტ ბრომვიჩ ალბიონს 1–0 მოუგო და პირველი პლეი-ოფის გამარჯვებული გახდა განახლებულ უემბლის სტადიონზე, თამაშს 75,000 მაყურებელი დაესწრო. ვესტ ბრომმა მომდევნო სეზონში გაიმარჯვა.

2009 წლის 30 სექტემბერს, --მ განაცხადა, რომ 2009–10 სეზონის ბოლოს საფეხბურთო ლიგასთან (ამჟამად ინგლისის საფეხბურთო ლიგა) კონტრაქტს დაასრულებდა. 2010 წლის 16 მარტს, -მა დააანონსა, რომ ის გახდებოდა ახალი სპონსორი და 2010–11 სეზონის დაწყებიდან 2012–13 სეზონის დასრულებამდე ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატის ოფიციალური სახელი იქნებდა ჩემპიონატი.

2013 წლის 18 ივლისს ბრიტანული გემბლინგ კომპანია გახდა ჩემპიონატის ახალი სპონსორი ხუთი წლით.

2016–17 სეზონში საფეხბურთო ლიგა განახლდა და დაერქვა ინგლისის საფეხბურთო ლიგა. ამ სეზონში ჩემპიონატს დაესწრო თერთმეტ მილიონზე მეტი ადამიანი, ხოლო ორ მილიონზე მეტმა ტელევიზორში ნახა ნიუკასლ იუნაიტედსა და ასტონ ვილას მატჩი; ორივე მათგანი წინა სეზონში პრმიერლიგიდან გავარდნენ. ინგლისის მეორე დივიზიონისთვის ეს დასწრება 1958–59 სეზონის შემდეგ ყველაზე ბევრია.

ლიგის სტრუქტურა
ლიგის წევრია 24 კლუბი. სეზონი იწყება აგვისტოში და სრულდება მაისში, თითოეული გუნდი ერთმანეთთან ატარებს ორ თამაშს ერთს სახლში და ერთს სტუმრად. გამარჯვების ქულაა სამი, ფრის ერთი და წაგების ნული. ლიგის ცხრილი დგება დაგროვებული ქულებით, შემდგომ ყურადღება ექცევა გოლების სხვაობას, შემდგომ გატანილი გოლებს და ბოლოს ერთმანეთთან ჩატარებულ მატჩებებს. თუ ყველა მაჩვენებლი თანაბარია, სატურნირო ცხრილი ლაგდება ანბანის მიხედვით. ეს წესი არ ეხება აღზევება, დაქვეითების და პლეი-ოფის ზონაში ზონაში არსებულ გუნდებს. ამ შემთხვევაში დამატებითი თამაში უნდა ჩატარდეს. ჩემპიონატში არასდროს ყოფილა მსგავსი სიტუაცია, რომ ეს წესი ამოქმედებულიყო.

სეზონის ბოლოს საუკეთესო ორი გუნდი და პლეი-ოფის გამარჯვებული პრემიერლიგაში გადადის, ბოლო სამი გუნდი კი ლიგა ერთში ქვეითდება. პლეი-ოფში მონაწილეობას იღებს მესამედან მეექვსე ადგილზე გასული გუნდები. მესამე ადგილოსანი ხვდება მეექვსეზე გასულს, მეოთხე ადგილზე გასული კი მეხუთეს. თითოეული მათგანი ატარებს ორი თამაშს ერთი სახლში და ერთს მოწინააღმდეგის სტადიონზე და ირკვევა ფინალისტები. ფინალი არის ერთმატჩიანი და ტარდება უემბლის სტადიონზე, გამარჯვებული გადადის პრემიერლიგაში და იგებს ჩემპიონატის პლეი-ოფის ტროფის.

მიმდინარე წევრები
2020–21 სეზონის მონაწილე გუნდები.

შედეგები
ლიგის გამარჯვებულები, მეორე ადგილი და პლეი-ოფის ფინალისტები
დაქვეითებული გუნდები (ჩემპიონშიპიდან ლიგა ერთში)
დაქვეითებული გუნდები (პრემიერლიგიდან ჩემპიონატში)
აღზევებული გუნდები (ლიგა ერთიდან ჩემპიონატში)
ბომბარდირები სეზონების მიხედვით