iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მემნონ როდოსელი

მემნონ როდოსელი (დ. ძვ. წ. 380 — გ. ძვ. წ. 333) - გამოჩენილი ბერძენი სარდალი, რომელიც აქემენიდების იმპერიის მხარეს იბრძოდა ალექსანდრე დიდის წინააღმდეგ. ის მონაწილეობდა გრანიკოსის ბრძოლაში, სადაც დაქირავებულ ბერძენ ქვეითებს მეთაურობდა, იქ დამარცხების შემდეგ კი ჰალიკარნასს შეაფარა თავი. ძვ. წ. 334 წელს, ჰალიკარნასის ალყის დროს მემნონი მეთაურობდა სპარსელ მებრძოლებს. მიუხედავად იმისა, რომ მან დათმო ქალაქი, ბრძოლის შედეგი სპარსელების წარმატებადაც შეიძლება ჩაითვალოს, რადგან მან სპარსელებს გადაჯგუფების შესაძლებლობა მისცა. ჰალიკარნასში განცდილი მარცხის შემდეგ მემნონი სპარსულ ფლოტს მეთაურობდა, თუმცა ძვ. წ. 333 წელს გარდაიცვალა.
სიემოვიტი

სიემოვიტი  — ნახევრად ლეგენდარული პოლიანთა მთავარი, ცნობილია მხოლოდ გალ ანონიმის ქრონიკიდან. კოლესნიკი პიასტის და ჟეპიხას (ცნობილია როგორც რეპკა) უფროსი ვაჟიშვილი, მთავარ ლეცკოს (ლეშეკი) მამა. სიემოვიტი მთავრად არჩეულ იქნა პოლიანთა ვეჩეს მიერ იმის მერე, როდესაც მამამ პიასტმა უარი განაცხადა დაეკავებინა მთავარ პოპიელ -ის ადგილი, რომელიც ლეგენდის თანახმად თაგვებმა დაკბინეს. პირველი ცნობილი პოლონეთის მთავარი იყო სიემოვიტის შვილთაშვილი მიეშკო .

სიემოვიტის ისტორიულობაზე კითხვა გაჩნდა მხოლოდ საუკუნის ბოლოს დადგა, მანამდე მის რეალურად არსებობაზე ეჭვიც კი არ არსებობდა. საუკუნის 60-იან წლებიდან გალ ანონიმის მონათხრობი მიეშკო -ის წინაპრების შესახებ მკვლევარების უმრავლესობა თვლის ნამდვილად. თუკი სიემოვიტი ნამდვილად არსებობდა, მას უნდა ეცხოვრა მიახლოებით 845—900 წლებში, მისი ხელისუფლებაში მოსვლა როგორც პოლიანთა მთავარის მიაკუთვნებენ მიახლოებით საუკუნის მეორე ნახევარს. მისი სიკვდილის და დასაფლავების ადგილი არაა ცნობილი.

გალ ანონიმის ქრონიკა არ შეიცავს დაწვრილებით ინფორმაციას სიემოვიტის შესახებ. ავტორის მიხედვით ის «ვაჟკაცდებოდა და დღითი დღე აჩვენებდა თავის ისეთ კეთილშობილებას რომ, მეფეთა მეფემ და მთავართა მთავარმა [ანუ ღმერთი] ყველას გასახარად ის დანიშნა პოლონეთის მთავრად». მთავრად გახდომის შემდეგ, სიემოვიტი გართობის უგულვებელყოფით, სახელი გაითქვა კეთილშობილებით და განავრცო თავისი სამთავროს საზღვრები, ვიდრე ყოფილა ოდესმე მისი წინამორბედების დროს.

ისტორიულობა
ისტორიოგრაფიაში არსებობს საკმაოდ ფართო დისკუსია სიემოვიტის, ლეცკოს (ლეშეკი) და ზემომისლის ისტორიულობაზე. მათი რეალურად არსებობის შესახებ ამტკიცებდნენ ჰენრიკ ლოვმიანსკი, ჰერარდ ლადუდა და კაზიმირ იასინსკი. თავის მონოგრაფიაში «პირველი პიასტრების გენიოლოგია» კაზიმირ იასინსკი წერდა:

სიემოვიტის არსებობაზე ეჭვს იწვევს არქეოლოგიური კვლევები, რომლის თანახნადაც პოლიანების სახელმწიფოს აქტიური განვითარება დაიწყო საუკუნის 20-იან წლებში, ასე რომ სიემოვიტის ლეცკოს და სიემომისლის მმართველობა ძალიან მოკლე უნდა ყოფილიყო. ზოგი მკვლევარი თვლის, რომ ქრონიკაში მოყვანილი მიეშკოს წინაპრების სახელებს აქვთ სიმბოლური მნიშვნელობა და შეიძლება ავტორის მიერ იყოს მოგონილი. ასევე არაა გამორიცხული, რომ გალის მონაყოლში დასახელებული მიეშკოს წინაპრები შეიძლება მართლაც არსებობდნენ და მოგონილი მხოლოდ მათი პოლიანების მთავრებად ყოფნა იყოს.
ეფესო

ეფესო — ძველი ბერძნული პოლისი, შემდეგ კი მნიშვნელევონი რომაული ქალაქი მცირე აზიის დასავლეთ ნაწილში. თანამედროვე სელჩუკის ადგილას, იზმირის პროვინცია, თურქეთი. ის იყო იონიელების კავშირში შემავალი ერთ-ერთი ქალაქი თორმეტიდან.. რომაული მმართველობის პერიოდში, დიდი ხნის განმავლობაში იგი იყო რომის იმპერიის სიდიდით მეორე ქალაქი, იმპერიის დედაქალაქის, რომის შემდეგ. ძვ. წ. საუკუნეში ეფესოს მოსახლეობა იყო 250 000, რაც მას მსოფლიოში სიდიდით მეორე ქალაქადაც აქცევს. მას პრობლემები შეექმნა ხელოსნებთან, რომელთა შემოსავლის წყაროს არტემიდას ტაძარში არტემიდას ქანდაკებების გაყიდვა წარმოადგენდა . 53-57 წლებში მან დაწერა პირველი კორინთელთა მიმართ, მოგვიანებით როდესაც ის იმყოფებოდა რომის ციხეში (62 წელი) მან დაწერა ეფესელთა მიმართ.

იოანე ღვთისმეტყველი რომის აზიურ ნაწილში მოღვაწეობდა, და მისი სახარება შესაძლებელია ეფესოში იყოს დაწერილი. ეფესო გამოცხადებაში მოხსენებული შვიდი ეკლესიიდან ერთ-ერთია , რაც მის სიძლიერეზე მიუთითებს.

მარიამ ღვთისმშობელის სახლი ითვლება მარიამ ღვთისმშობელის ბოლო საცხოვრისად (სელჩუკიდან დაახლოებით 7 კილომეტრი). ის პოპულარულია მომლოცველებში, მათ შორის მოინახულა ბოლო სამმა პაპმაც.

ეფესოს ღვთისმშობლის ეკლესია რომელიც მდებარეობს ეფესოს პორტთან ახლოს 431 წელს იყო ეფესოს საეკლესიო კრების ადგილი, სადაც მოხდა ნესტორის (428-431 წწ.) ცრუსწავლების განსჯა. ეფესოს მეორე საეკლესიო კრება შედგა 449 წელს, თუმცა მისი მიერ მიღებული აქტები არ არის საყოველთაოდ აღიარებული.

2015 წელს ისტორიული ქალაქი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

გალერეა
ენტრე-რიოსის პროვინცია

ენტრე-რიოსი — არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – პარანა. პროვინციის მოსახლეობა – 1 158 147 კაცი (2001). ფართობი – 78 781 კმ². პროვინცია მოიცავს 17 დეპარტამენტს და 266 მუნიციპალიტეტს.

პროვინცია მდებარეობს გეოგრაფიულ არეალში, რომელსაც არგენტინის მესოპოტამიას უწოდებენ და მოქცეულია მდინარეებს პარანასა და ურუგვაის შორის, რის გამოც პროვინციამ მიიღო სახელწოდება ( ქართულად ითარგმნება, როგორც „მდინარეთა შორის“).
ასტერიქსი (პერსონაჟი)

ასტერიქსი — ამავე სახელწოდების ფრანგული კომიქსების სერიის პერსონაჟი. ამ სერიაში იგი წარმოდგენილია, როგორც მომცრო, მაგრამ უშიშარი, გალიის მოსახლე, რომელიც წინააღმდეგობას უწევს იულიუს კეისრის დამპყრობლურ პოლიტიკას.

ასტერიქსი შეიქმნა 1959 წელს, სცენარისტ რენე გოსინისა და მხატვარ ალბერ უდერზოს მიერ. ასტერიქსი, გარდა კომიქსების 35 ძირითადი ტომისა, არის რამდენიმე ანიმაციური და მხატვრული ფილმის პერსონაჟიც.
ჰერკულესი (1997 წლის ფილმი)

ჰერკულესი — -ის 1997 წლის ანიმაციური ფილმი. მისი დისტრიბუტორი იყო . ეს არის დისნეის რიგით 35-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. იგი მუსიკალურია და ეფუძნება ბერძნული მითოლოგიის გმირის, ჰერაკლეს (ცნობილს რომაული სახელით „ჰერკულესი“), ზევსის ძის შესახებ ლეგენდებს. დისნეის ანიმაციური ფილმების ისტორიის ფარგლებში ჰერკულესი იყო პირველი, რომელშიც პერსონაჟის სახით აფრო-ამერიკელი ქალი გამოჩნდა.

ფილმის შექმნა დაიწყო 1992 წელს. ჰერაკლეს ლეგენდების ადაპტირების მონახაზი წარადგინა ანიმატორმა ჯო ჰეიდარმა. ამასობაში, რეჟისორები, რონ კლემენტსი და ჯონ მასკერი „განძის პლანეტის“ ადრეული პროექტის ახალ ვერსიაზე მუშაობდნენ (მას შემდეგ, რაც მათ მიერ გადაღებულმა „ალადინმა“ კრიტიკოსების აღიარება და კომერციული წარმატება მოუპოვა). 1993 წელს განძის პლანეტა შეაჩერეს და იმავე წელს ორივე ჰერკულესს შეუერთდა. ჰეიდარის გამოუყენებელი იდეის შემდეგ, მათ შეისწავლეს ბერძნული მითოლოგიის ვარიაციები და უარი თქვეს ზევსის მრუშობის ასახვაზე. სხვადასხვა ცვლილების შემდეგ საბოლოო სცენარის პირველი მონახაზი ჰოლივუდის კლასიკური პერიოდის, კერძოდ — ექსცენტრული კომედიების გავლენით აიწყო. სცენარის შესამოკლებაზე მუშაობდნენ დონალდ მაკენერი, ბობ შოუ და ირენ მექი. ბრიტანელი კარიკატურისტი და ანიმატორი ჯერალდ სკარფი დამდგმელი მხატვარი იყო. მან პერსონაჟების 700-ზე მეტი დიზაინი შექმნა. ფონების დიზაინზე გავლენა მოახდინა საბერძნეთსა და თურქეთში მოგზაურობამ. ანიმაციის ძირითადი სცენები შეიქმნა კალიფორნიასა პარიზში. რამდენიმე სცენაში კომპიუტერული ანიმაცია გამოიყენეს, ძირითადად — ჰიდრასთან ბრძოლაზე მუშაობისას.

ჰერკულესი გამოვიდა 1997 წლის 27 ივნისს და მიიღო კინომიმომხილველთა დადებითი შეფასებები - განსაკუთრებით, ჯეიმზ ვუდსის მიერ გახმოვანებული ჰადესის გამო. მიუხედავად ძირითადად აღფრთოვანებული შეფასებებისა, კინოთეატრებში მისი კომერციული წარმატება წინა ნამუშევრებთან შედარებით უფრო მცირე იყო და მსოფლიო შემოსავალმა 252.7 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. მას მოჰყვა პირდაპირ ვიდეოზე გამოცემული „ჰერკულესი: ნულიდან გმირამდე“, რომელიც იყო ანიმაციური სერიალის წინამორბედი. ორივე ასახავდა გმირის თავგადასავლებს იმ პერიოდში, როდესაც იგი პრომეთეს აკადემიის მოსწავლე იყო.
ტარზანი (1999 წლის ფილმი)

ტარზანი — -ის 1999 წლის ანიმაციური ფილმი. მისი დისტრიბუტორი იყო . ეს არის დისნეის რიგით 37-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. ფილმი ეფუძნება ედგარ რაის ბეროუზის ნაწარმოებს, რომელთა მთავარი პერსონაჟია მაიმუნებთან ერთად აღზრდილი მამაკაცი, ტარზანი. რეჟისორები არიან კრის ბაკი და კევინ ლიმა, ხოლო სცენარის ავტორები — ტებ მერფი, ბობ ცუდიკერი და ნონი უაიტი. ტარზანის პერსონაჟებს ახმოვანებენ ტონი გოლდუინი, მინი დრაივერი, გლენ კლოუზი, როზი ო'დონელი, ლენს ჰენრიკსენი, უეინ ნაიტი და ნაიჯელ ჰოუთორნი.

ტარზანის წარმოება დაიწყო 1995 წელს, როდესაც კევინ ლიმა რეჟისორად დანიშნეს. მას იმავე წელს კრის ბაკი შეუერთდა. ბობ ცუდიკერი, ნონი უაიტი და დეივ რეინოლდსი პროექტს შეუერთდნენ ტებ მერფის მიერ მომზადებული სცენარის პირველი ვერსიის შემდეგ და მასში იუმორის ელემენტები შეიტანეს. ფილ კოლინზი მუშაობდა ფილმის საუნტრეკის ნაწილზე, ხოლო ძირითად მუსიკას კომპოზიტორი მარკ მანჩინა წერდა. გარდა ამისა, გუნდი მუშაობდა უგანდაში და კენიაში, სადაც სწავლობდა გორილების მოძრაობებს და ქცევას. ანიმაციის ძირითადი ნაწილი შესრულდა კალიფორნიაში, ორლანდოში და პარიზში, -იც, რომელიც შემქმნელებს სამგანზომილებიანი ფონების შემუშავების საშუალებას აძლევდა.

ტარზანი კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს, აღნიშნავს რა ანიმაციური ნაწილი და მუსიკა. 130 მილიონი დოლარის ბიუჯეტით (რომელიც იმ დროისთვის დისნეის ყველაზე ძვირადღირებულ ნამუშევრად ითვლებოდა), მან შემქმნელებს 448.2 მილიონი დოლარი მოუტანა და იქცა 1999 წლის რიგით მეხუთე ყველაზე შემოსავლიან ფილმად. პოკაჰონტასის ეს აგრეთვე იყო დისნეის პირველი ფილმი, რომლის დებიუტი აშშ-ის კინოგაქირავებაში პირველი ადგილით შედგა.

ფილმის წარმატება მოჰყვა ბროდვეის მიუზიკლი, ტელესერიალი „ტარზანის ლეგენდა“ და ორი ანიმაციური ფილმი, რომელიც პირდაპირ ვიდეოზე გამოუშვეს - „ტარზანი და ჯეინი“ და „ტარზანი “

მუსიკა
გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია (გორის მუნიციპალიტეტი)

გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით მდინარე სკრის ხეობის ბოლოში, გორაკზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

1920 წლის მოწისძვრამ შენობა ძლიერ დააზიანა. შემორჩენილია სამხრეთ-აღმოსავლეთისა და ჩრდილო-დასავლეთის კუთხეები. ეკლესია დარბაზულია (10,85 8,5 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა, სარკმელი - აღმოსავლეთით, საკურთხეველში. შენობის კამაროვანი გადახურვა აგურისაა. ეკლესიის გარშემო გალავნისა და შენობების ნანგრევებია.
ბერბუკის მთავარანგელოზის ეკლესია

ბერბუკის მთავარანგელოზის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბერბუკის განაპირას, სამხრეთით. აგებულია 1830 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (11,7 7,5 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. კუთხეები, კარი და სარკმლები ამოყვანილია აგურით. ეკლესიის არქიტრავით გადახურული შესასვლელი ჩრდილოეთ კედელშია. ნახევარწრიული აფსიდის თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. სამხრეთის კედელში ორი სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილოეთისაში - ერთი. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი პილასტრებია. კამაროვანი გადახურვა ემყარება დარბაზის შუა საბჯენ, დასავლეთ კედლისა და აფსიდის მარტივპროფილიან იმპოსტებზე დაყრდნობილ თაღებს. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის თავზე, მარმარილოს პატარა დაფაა მხედრული წარწერით (დაზიანებულია), რომლის თანახმად ეკლესიის აღმშენებლები გიგაურები ყოფილან. დასავლეთის ფასადზე გამოსახულია აგურის სამი მოზრდილი ჯვარი. შენობას შემოვლებული აქვს აგურით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდანი და რამდენიმე სარტყელი. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით.
ახალქალაქის წმინდა თევდორეს ეკლესია

ახალქალაქის წმინდა თევდორეს ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალქალაქის დასავლეთ ნაწილში. თარიღდება საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (15,2 7,7 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით, კონსტრუქციული ნაწილები ამოყვანილია თლილი კვადრებით. ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს - დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და სამხრეთით. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ფართო სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ნიშებია. დარბაზი გადახურულია ნახევაწრიული კამარით, რომელიც ერთსაფეხურიან პილასტრებზე ამოყვანილ საბჯენ თაღებს ეყრდნობა. ნაგებობის დასავლეთ ნაწილში ყოფილა ხის პატრონიკე (არ შემორჩენილა). გრძივ კედლებში გაჭრილია ორ-ორი ფართო თაღოვანი სარკმელი. ფასადებზე კარ-სარკმლების საპირეები და ნახევარწრიული თაღები თლილი ქვისაა და ამოწეულია კედლის საერთო სიბრტყიდან. მორთულობაში შეიმჩნევა კლასიცისტური ელემენტები. თლილი ქვით არის ამოყვანილი ეკლესიის კუთხეებიც, რაც ქმნის რუსტიკის იმიტაციას. ეკლესიის დასავლეთ კარს მიშენებული აქვს სამ მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი სვეტებიანი პორტიკი, რომლის რვაწახნაგა ქვის სვეტებს მარტივი პროფილის ბაზისები და კაპიტელები აქვს. პორტიკი გადახურულია პირამიდული კამარით. პორტიკის ზევით, ეკლესიის ფასადზე საგანგებოდ მორთული პორტალია, რომელიც პატრონიკეში გადის ( აქ ალბათ ხის კიბით ადიოდნენ). ნაგებობის განივი ფასადების ფრონტონები ძლიერ მახვილკუთხოვანია. ფრონტონების ძირში, მათი ქვედა დონის გასწვრივ, გრძივ ფასადებს გასდევს თლილი ქვის სარტყლები. მის ზევით დაშენებულია კიდევ ერთი საფეხური, რომელიც ბრტყელი პილასტრებითაა დანაწევრებული. ეკლესიას შემოვლებული აქვს თლილი ქვის, თაროსა და წრეთა რიგისაგან შემდგარი, ვიწრო ლავგარდანი. ორფერდა სახურავი გადახურულია კრამიტით.
ახალქალაქის ღვთისმშობლის ეკლესია (კასპი)

ახალქალაქის ღვთისმშობლის ეკლესია — კომპლექსი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალქალაქის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კომპლექსში შედის: ეკლესია, სამრეკლო და ციხე-გალავანი.
ნაგებობები
ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (17,3 6,55 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, გამოყენებულია აგურიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით, დარბაზის იატაკიდან 0,7 მ-ით ამაღლებული ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ოთხკუთხა სარკმელია. სარკმლის გვერდებზე თითო სწორკუთხა და თითო თაღოვანი ნიშია. აფსიდის ორივე მხარეს ვიწრო და ბნელი სათავსებია, რომლებსაც აღმოსავლეთით პატარა მრგვალი სარკმლები აქვს. სათავსები თაღოვანი გადასასვლელებით უკავშირდება საკურთხეველს. ჩრდილოეთ კედელში სანათლავი ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლების ორ წყვილ მასიურ პილასტრს ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღები. აღმოსავლეთ ფასადის მხედრული წარწერის თანახმად ეკლესია თავდაპირველად ქართველთა სალოცავი ყოფილა. საუკუნეში მისთვის დასავლეთიდან მიუშენებიათ სათავსი (8,7 8,8 6,15 მ) და სომხურ ეკლესიად გადაუკეთებიათ. ეკლესიას მიშენებულ სათავსთან აერთიანებს ძველი ეკლესიის დასავლეთ კედელში გაჭრილი დიდი თაღი. სათავსის მთელი დასავლეთ ნაწილი ეკავა ხის პატრონიკეს, რომლისგანაც მხოლოდ თაღოვანი კარია შემორჩენილი დასავლეთ კედელში. ფასადებზე კარ-სარკმელს თლილი ქვის საპირეები აქვს. მინაშენის სამხრეთ ფასადზე აგურის წყობით გამოყვანილია ორი დეკორატიული ჯვარი. ფასადები შელესილი ყოფილა (უკეთესად შემორჩენილია აღმოსავლეთ ფასადზე). ნაგებობას აგურის სამი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი აქვს.

სამრეკლო
სამრეკლო (5,9 4,9 მ) ეკლესიაზე მიშენებულია ჩრდილო-დასავლეთიდან. იგი ორსართულიანია, ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. პირველ სართულზე მხოლოდ ეკლესიიდან შეიძლება მოხვედრა. ეს სართული გადაკეთებულია სამლოცველოდ (ამაღლებულ საკურთხევლის ცენტრში დგას მასიური სატრაპეზო ქვა). მას თავდაპირველად ორი კარი ჰქონია - დასავლეთით და ჩრდილოეთით. ორივე სარკმლებად არის გადაკეთებული. აღმოსავლეთით ერთი ვიწრო სარკმელია. ოთხივე კედელზე თითო დეკორატიული თაღია. ჩრდილოეთ კედელში მოზრდილი ნიშია. ორი ნიში სამხრეთ კედელშიც არის. სამრეკლო გადახურულია აფრებზე ოსტატურად ამოყვანილი აგურის გუმბათით. მეორე სართული რვამალიანი, თაღებით გახსნილი აგურის ფანჩატურია. ფასადის მხრიდან თაღებს ლილვი აქვს შემოვლებული. სამრეკლოს პირამიდული სახურავი აქვს. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელის თლილი ქვის საპირეები მორთულია ფოთლოვანი ორნამენტით. ამავე ფასადზე, სარკმლის თავზე, ქართული მხედრული წარწერაა (არ იკითხება).

გალავანი
ეკლესიის დასავლეთით, ათიოდე მეტრზე, შემორჩენილია ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით ნაგები, გეგმით უსწორო ოთხკუთხედის ფორმის ციხე-გალავანი, რომლის ყველა კუთხეში თითო ცილინდრული კიშკია. კოშკები ერთმანეთისაგან მხოლოდ ზომებით განსხვავდებიან. ყველაზე უკეთესად შემონახულია ჩრდილო-აღმოსავლეთის ოთხსართულიანი კოშკი (შიდა დიამეტრი 2,85 მეტრი, კედლის სისქე - 0,8 მეტრი). პირველი სართული სამეურნეო დანიშნულების სათავსია. შესასვლელი ეზოს მხრიდანაა. ამ შესასვლელით საბრძოლო ბილიკებზე შეიძლებოდა გასვლა. სართულებზე, კედლებში დატანებულია დიდ და მცირე ზომის სათოფურები. შესასვლელის პირდაპირ ბუხრებია. მეოთხე სართული საბრძოლო ბანია. შემორჩენილია ქონგურების ფრაგმენტები და ხის კოჭების ბუდეები.
ზედაჯვრის ეკლესია

ზედაჯვრის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, პატარა ბორცვზე თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

არქიტექტურა
ეკლესია დარბაზულია (19,5 5 მ), ნაგებია ქვიშაქვით, გამოყენებულია ტუფიც. გარედან და შიგნიდან ტიმპანიანი არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ორი საფეხურით შემაღლებული ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, მის გვერდებზე - სწორკუთხა ნიშები. საკურთხევლის წინ იდგა წითელი ტუფით ნაწყობი ორნამენტიანი კანკელი. აფსიდში დგას ქვიშაქვის სატრაპეზო ქვა, რომელზეც ჯვარია ამოკვეთილი. სატრიუმფო თაღი სწორკუთხა ქვის კაპიტელებს ეყრდნობა. გრძივი კედლები დანაწევრებულია პილასტრებით. დარბაზი გადახურულია ნატეხი ქვის ცილინდრული კამარით. ეკლესიის სამხრეთ ფასადზე სარკმლებს ტუფის ქვის საპირეები აქვს. დასავლეთ ფასადზე, ოთხი მეტრის სიმაღლეზე ჩასმულია წარწერიანი ქვა. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის თაღი ერთ დიდ მწვანე ტუფის ქვაშია გამოკვეთილი და ზედ ჯვრის რელიეფია გამოსახული. ეკლესიას სამხრეთით მინაშენიც ჰქონია.

მოხატულობა
აფსიდში შემორჩენილია ეკლესიის თანადროული მოხატულობის დაზიანებული ფრაგმენტები. მოხატულობა მოწითალო-მოყავისფრო ხაზით ორ რეგისტრადაა დაყოფილი. კონქში გაირჩევა ტახტზე მჯდომარე მაცხოვრის ფეხები, ორი ექვსფრდედი და მარგალიტებით შემკული, ორი ერთმანეთზე შედგმული, დიდი ზომის ფეხსადგომი. ქვედა რეგისტრში, მედალიონებში წარმოდგენილია ოთხი მოციქულის წელზედა გამოსახულება. სარკმლის ჩრდილოეთ მხარეს გამოსახულ წმინდანს ხელში წიგნი უჭირავს. წმინდანთა ფიგურებს შორის დატოვებული თავისუფალი მონაკვეთები შევსებულია მცენარეული ორნამენტით. ქვემოთ გეომეტრიული ორნამენტის ზოლი გასდევს. მხატვრობის კოლორიტს ქმნის მოწითალო-ყავისფერი, ნაცრისფერი, მწვანე და ყვითელი ფერები.
არგენტინის დროშა

არგენტინის დროშა — არგენტინის ოფიციალური სიმბოლო, რომელიც მიღებულია 1812 წელს.

დროშის ესკიზი წარმოადგინა მანუელ ბელგრანომ. ის შედგებოდა სამი ჰორიზონტალური, სწორი ხაზისგან — ორი (ზედა და ქვედა) ღია-ცისფერში იყო გაფერადებული, შუა ზოლი იყო თეთრი, ხოლო დროშის ცენტრში იყო დახატული „მაისის მზე“ , რომელიც ინკთა მზის ღვთაების სიმბოლოა.

დროშის სრული ვერსია შეიცავს მზეს და ხშირად ასეთ დროშას უწოდებენ „ოფიციალურ ცერემონიულ დროშას“ , დროშას, რომელსაც არ აქვს მზე — „სადღესასწაულო დროშას“ .

სიმბოლიკა
დროშის ყველაზე გავრცელებული ინტერპრეტაციის თანახმად, არგენტინის ერთ-ერთ უმთავრეს სიმბოლოზე გამოხატულია ცა, ღრუბლები და მზე. თუმცა არსებობს დროშის არაერთი სხვა ახსნა. ერთ-ერთი მათგანის მიხედვით ცისფერი ასახავს მდინარე ლა-პლატას (  — „ვერცხლის მდინარე“), თეთრი — ვერცხლს (სახელწოდება „არგენტინა“ წარმოიშვა ვერცხლის ლათინური დასახელებისგან, ). არსებობს აგრეთვე აზრი, რომ დროშა შეიცავს ბურბონთა დინასტიის ტრადიციულ ფერებს. არის ინტერპრეტაციის კიდევ ერთი ვარიანტი — ღვთისმშობლის ტანისამოსის ფერები.
იუსტინე I (ბიზანტია)

იუსტინე (ლათ: ; ბერძნ: ; დ. დაახლ. 450 — გ. 1 აგვისტო, 527) — ბიზანტიის იმპერატორი 518–527 წლებში, იუსტინიანიდების დინასტიის დამაარსებელი. წარმოშობით ილირიელი გლეხი იყო და ღორებს მწყემსავდა. შემდეგ თავის ძმებთან ერთად კონსტანტინოპოლში ჩავიდა. გამორჩეული იყო ათლეტური აღნაგობით, რის გამოც ადვილად ჩაეწერა იმპერატორის სასახლის დაცვაში. შემდეგ თანდათანობით გაერკვა ჯარისა და სასახლის ინტრიგებში და მოახერხა საიმპერატორო ტახტის დაპატრონება. აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი ანასტასიოს ისე გარდაიცვალა, რომ მემკვიდრე არ დაუსახელებია. ახალი იმპერატორის არჩევას დიდი ვნებათაღელვა მოჰყვა და სრულიად მოულოდნელად არჩეული იქნა იმპერატორის სასახლის დაცვის უფროსი იუსტინე. იუსტინე მკაცრად იცავდა მართლმადიდებლობას, სდევნიდა ერეტიკოსებს, მრავალი სირიელი ეპისკოპოსი — მონოფიზიტი დაითხოვა. ერთ-ერთ ანტიოქიელ მღვდელმთავარს ენის მოჭრასაც უპირებდა ქალკედონის კრების ძაგების გამო. ამასთან ერთად იუსტინე სრულიად გაუნათლებელი იყო, მან წერა-კითხვაც არ იცოდა. თუმცა შესანიშნავი განათლება მიაღებინა თავის ძმისშვილსა და მემკვიდრეს იუსტინიანეს, შემდგომში ბიზანტიის ყველაზე წარმატებულ იმპერატორს იუსტინიანე -ს.
ანასტასიოს I (ბიზანტია)

ანასტასიოს (; დ. დაახლ. 430 — გ. 9 ივლისი, 518) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 491–518 წლებში. იყო მდაბიო წარმოშობის სასახლის მოხელე (სილენციარიუსი). ტახტზე ავიდა იმპერატორ ზენონის გარდაცვალების შემდეგ. ზენონის მეუღლის არიადნეს დახმარებით. რომელმაც მალევე იქორწინა მასზე.

ანასტასიოსმა მოახერხა ისავრიელთა პოლიტიკურად გავლენიანი არისტოკრატიის დამორჩილება. გამოსცა კანონი მიწათმფლობელობის შესახებ, გააუქმა ქრისარგირონი (ვაჭარ-ხელოსანთა ფულადი გადასახადი). ნატურით გადასახადის ნაცვლად შემოიღო მიწაზე ფულადი გადასახადი - ქრისოტელია. მფარველობდა მონოფიზიტებს. ჩაახშო ფედერატების მიერ ვიტალიანეს წინამძღოლობით მოწყობილი ფედერატების რამდენიმე აჯანყება. ებრძოდა სპარსეთს. მეგობრული ურთიერთობა დაამყარა ფრანკთა მეფე ხლოდვიგთან.

კონსტანტინოპოლის გასამაგრებლად ააგო ახალი ქვის კედელი, რომელსაც ანასტასიოსის კედელი ეწოდა. წარმატებული ეკონომიკური პოლიტიკის შედეგად მმართველობის ბოლოსათვის ხაზინა 23 000 000 სოლიდუსით (დაახლ. 230000 გირვანქა ოქრო, დღევანდელი საზომით 100 ტონაზე მეტი) გაამდიდრა. გარდაიცვალა შვილების გარეშე. არც მემკვიდრედ დაუსხელებია ვინმე. რამაც ხელი შეუწყო იუსტინე -ის გაიმპერატორებას.
ახალციხის ეკლესია (კასპი)

ახალციხის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხეში, ახალქალაქიდან მისასვლელი გზის პირას, მარცხენა მხარეს. ეკლესიის შესასვლელის მარცხენა წირთხლზე ამოკვეთილი მხედრული წარწერის თანახმად აგებულია 1886 წელს ახალციხელების მიერ.

ეკლესია დარბაზულია (15,2 × 8,7 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის არასწორად გათლილი ქვიშაქვის ქვებით, გამოყენებულია აგურიც (პილასტრების კაპიტელები, მათი დამაკავშირებელი ზოლი და ოთხი ნიში). შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის ცენტრშია. ნახევარწრიულ (გარედან ხუთწახნაგა) საკმაოდ ღრმა აფსიდში სამი თაღოვანი სარკმელი და ორი ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლები და ნალისებრი კამარა დანაწევრებულია ორი წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღებით. კამარა ეყრდნობა აგრეთვე სატრიუმფო თაღის და დასავლეთ კედლის კუთხის პილასტრებსაც. პილასტრებს მრავალპროფილიანი კაპიტელები აქვს. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო თაღოვანი სარკმელია, ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. ამავე კედლის სამხრეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში მოწყობილია ხის პატრონიკე, რომელსაც ხის ვიწრო კიბე აქვს. ინტერიერი მთლიანად შელესილია. ფასადების ქვედა ნაწილში ორ და სამრიგად ნაწყობი აგურის სარტყლებია. ზედა, ორრიგიანი სარტყელი შენობას ირგვლივ შემოუყვება, ხოლო ქვედა, სამრიგიანი მხოლოდ დარბაზის კორპუსს. აგური გამოყენებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნის, შესასვლელისა და სარკმლის თაღების წყობაში, აგრეთვე შესასვლელის პორტალის დეკორატიულ სისტემაში; აგურის წყობითაა გამოყვანილი შეღრმავებული ჯვარი დასავლეთ ფასადის სარკმლის თავზეც. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით.
ზედაჯვარი

ზედაჯვარი – ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხის დასავლეთით 1 კმ-ზე.

ნასოფლარზე გამოვლინდა გვიანდელი ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, აგრეთვე ნასახლართა რიყის ქვით ნაგები საძირკვლის ნაშთები და ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული წმინდა ჯვრის ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესიის საკურთხეველში სატრაპეზო ქვაზე გამოსახულია ჯვარი, რომლის ზედა და მარჯვენა მკლავს ირიბად გასდევს მხედრული წარწერა: „ქრისტე, შეიწყალე მიქელა“. აღმოსავლეთ სარკმელზე შემორჩენილი წარწერა არ იკითხება.
ბნელეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ბნელეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით 8-9 კილომეტრის მოშორებით, მდინარე სკრის ერთ-ერთ განშტოების მარცხენა ნაპირას, ტყეში მაღალ ფერდობზე. თარიღდება - საუკუნეებით.

არქიტექტურა
ნაგებობა სამეკლესიიანი ბაზილიკაა (11,5 10,2), ნაგებია ნატეხი ქვით, პერანგი შირიმის ქვისაა. ეკლესია ახლა თითქმის მთლიანად მიწაშია ჩამჯდარი. თავდაპირველად აქ ერთი ეკლესია მდგარა. შემდეგ მისთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მთელ სიგრძეზე თითო უფრო დაბალი, აფსიდიანი ეკლესია (ეგვტერი) მიუშენებიათ. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია, აქედან შეიძლება ეკლესიის სამივე ნაწილში მოხვედრა. შუა დარბაზი მოზრდილია. აქ სარკმლები აღმოსავლეთით, დასავლეთით და სამხრეთითაა. გადახურვა კამაროვანია.

დარბაზის ჩრდილოეთის კედელში გაჭრილი კარი გადის ჩრდილოეთ ეკლესიაში, რომელსაც სარკმლები აღმოსავლეთითა და დასავლეთით აქვს. სამხრეთ ეკლესია უკეთაა შემონახული. აქ სარკმლები აღმოსავლეთით, დასავლეთით და სამხრეთითაა. ფასადებზე სარკმლები მოჩარჩოებულია. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის გვერდით შემორჩენილია წარწერიანი ქვა (გამოფიტულია და არ იკითხება).

მოხატულობა
დარბაზში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. აფსიდის კონქის მხატვრობა განადგურებულია. შემორჩენილია მომდევნო ორი რეგისტრი. პირველში გამოსახულია 12 მოციქული ფრონტალურად, მთელი ტანით, მეორეში ეკლესიის მამათა 12 ფიგურაა. ყველა ფიგურა მოჩარჩოებულია დეკორატიული თაღით. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში სულიწმინდის მოფენის ძნელად გასარჩევი ფრაგმენტებია, ხოლო მის ქვემოთ - 6 წმინდანის ფიგურა. დასავლეთ კედლის ქვედა ნაწილში წარმოდგენილია 10 წმინდანის დიდი ფრონტალური ფიგურა, რომლებიც ქვემოდან შემოსაზღვრულია ორმაგი ორნამენტული ზოლით. ძირითადად შემორჩენილია მოწითალო ფერის კონტურები. ფრაგმენტებზე გაირჩევა სუფთა ცისფერი, უნაბისფერი, ყვითელი ფერი. მხატვრობა სტილისტური ნიშნებით - საუკუნეებით თარიღდება.
ბიისის ეკლესია

ბიისის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბიისში, ამაღლებულ ბორცვზე, სასაფლაოზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,1 × 5,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნალისებრ აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. აფსიდის ცენტრში დგას სატრაპეზო ქვა.