iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კურალ-დი-დენტრუ

კურალ-დი-დენტრუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 913 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,17 კმ²-ზე. ფართობი 568 263 კმ²-ია.
დივიზა-ალეგრი

დივიზა-ალეგრი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 975 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 884 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49,95 კმ²-ზე. ფართობი 117 801 კმ²-ია.
ფრუტა-დი-ლეიტი

ფრუტა-დი-ლეიტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 940 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,79 კმ²-ზე. ფართობი 762 785 კმ²-ია.
ინდაიაბირა

ინდაიაბირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 330 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,3 კმ²-ზე. ფართობი 1 004 149 კმ²-ია.
მონტეზუმა (მინას-ჟერაისი)

მონტეზუმა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 910 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 464 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,6 კმ²-ზე. ფართობი 1 130 419 კმ²-ია.
ნინიეირა

ნინიეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 940 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 815 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,86 კმ²-ზე. ფართობი 1 108 234 კმ²-ია.
ნოვორიზონტი

ნოვორიზონტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 920 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 963 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,25 კმ²-ზე. ფართობი 271 871 კმ²-ია.
რიუ-პადრუ-დი-მინასი

რიუ-პადრუ-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 751 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 29 099 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,33 კმ²-ზე. ფართობი 3 117 437 კმ²-ია.
ვინ ცხოვრობს ვარსკვლავებზე?

ვინ ცხოვრობს ვარსკვლავებზე? — თამაზ ჭილაძის 1964 წლის ფსიქოლოგიური მოთხრობა.

მოთხრობის შესახებ
პირველად გამოიცა ამავე სახელწოდების მოთხრობების კრებულში 1965 წელს გამომცემლობა "ნაკადულის" მიერ. 1972 წელს ისევ მოთხრობების კრებულში გამოსცა "საბჭოთა საქართველომ". 1977 წელს ისევ "ნაკადულმა" და ბოლოს დაიბეჭდა მწერლის რჩეული ექვსტომეულის მეორე ტომში.

მოთხრობა თარგმნილია რუსულად და გამოცემულია ამავე სახელწოდების მოთხრობების კრებულში 1970 წელს. მთარგმნელი – ანაიდა ბესტავაშვილი, ხოლო ილუსტრატორი თენგიზ სამსონაძე. ასევე თარგმნილია უკრაინულად და გამოცემულია 1968 წელს "პოსეიდონის სასახლესთან" ერთად კიევში.

სიუჟეტი
მოთხრობა არაქრონოლოგიურადაა დაწერილი. მოქმედება მიმდინარეობს 60–იანი წლების თბილისში. მთავარი პერსონაჟი ახალგაზრდა მწერალი ლევანია, რომელიც არ მუშაობს და მუდმივად მუზის მოლოდინშია. მისი ცოლი ელისო კი მუდმივად ეჭვიანობს, რადგან ლევანი ხშირად დადის უნივერსიტეტის მეგობრებთან ერთად გასართობად. ერთ ასეთ წვეულებაზე ლევანი მარის შეხვდება და შეუყვარდება. ის მიზეზს მოძებნის, რომ თბილისს გაშორდეს და ცოტა ხნით დაისვენოს. სინამდვილეში კი მარისთან ერთად ატარებს დროს. თუმცა მარი ამ დროს სხვა კაცს, მიტოს ხვდება. ისიც შემთხვევით შეხვდება გოგონას და მაშინვე შეუყვარდება. თუმცა, როდესაც მარი მიხვდება რომ მას ცოლ–შვილი ჰყავს სახლში აღარ შემოუშვებს. მეორე დღეს მიტო ბაზარში შეხვდება მარის და გუბეში ჩააგდებს. თავის თავზე გაბრაზებული ცოლ–შვილთან დაბრუნებას გადაწყვეტს, მაგრამ მის მანქანას ძრავა გაუფუჭდება და მატარებელი დაარტყამს. ლევანი ემუდარება მარის, რომ მასთან დარჩეს, მაგრამ გოგონა მიხვდება რომ ცოლიან კაცებთან ურთიერთობა არ შეიძლება. ის აღიარებს, რომ "არავინ ცხოვრობს ვარსკვლავებზე". ლევანი კვლავ ელისოსთან დაბრუნდება.

პერსონაჟები
ლევანი - ახალგაზრდა მწერალი
ელისო - ლევანის ცოლი
მარი - ქალი რომელიც ლევანის შეუყვარდება
მიტო – ცოლშვილიანი შუახნის კაცი, რომელსაც მარი შეუყვარდება
ლენა – ელისოს მეგობარი
ლოლა – ელისოს მეგობარ
ზურიკო – ლევანის მეგობარი
კირილე – რესტორნის მფლობელი
ელ-ჰამარი

ელ-ჰამარი, ჰამარი — მარილიანი ტბა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ერაყში, ჰამარის მარშების ფარგლებში. მდებარეობს მდინარეების ევფრატისა და შატ-ელ-არაბის ქვემო დინების აუზში. სიგრძე 120 კმ, სიგანე 20 კმ-მდე, ზედაპირის ფართობი 600-1350 კმ². ტბის წყლის დონე რყევადია, წყლის მაქსიმალური სიღრმე იცვლება 1,8 მეტრიდან (ზამთარი) 3,0 მეტრამდე (გაზაფხული). აპრილსა და მაისში ევფრატზე წყალმოვარდნის დროს დონე მატულობს. ნაპირები დაბალია. გარშემორტყმულია დაჭაობებული ადგილებით, ბევრია ლერწამი. ტბა სანაოსნოა სამხრეთ ნაწილში. წარმოიქმნა საუკუნეში როდესაც მდინარე ევფრატზე მომხდარი ძლიერი წყალდიდობის დროს იყო გარღვეული ჯებირები და ქალაქებს ბასრასა და სუკ-ელ-შუიუხს შორის მდებარე დაბლობი აღმოჩნდა ჩაძირული. ჰამარის სახელს ატარებს სატურნის თანამგზავრის ტიტანის ერთ-ერთი ტბა. ადგილობრივ მოსახლეობას შეადგენენ მაადანები.
რუბელიტა

რუბელიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 940 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 772 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7 კმ²-ზე. ფართობი 1 110 295 კმ²-ია.
სალინასი (ბრაზილია)

სალინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 471 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 39 178 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,75 კმ²-ზე. ფართობი 1 887 646 კმ²-ია.
სანტა-კრუს-დი-სალინასი

სანტა-კრუს-დი-სალინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 397 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,4 კმ²-ზე. ფართობი 589 574 კმ²-ია.
სანტუ-ანტონიუ-დუ-რეტირუ

სანტუ-ანტონიუ-დუ-რეტირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 955 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,73 კმ²-ზე. ფართობი 796 290 კმ²-ია.
სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ

სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1073 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 319 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,59 კმ²-ზე. ფართობი 1 925 575 კმ²-ია.
ტაიობეირასი

ტაიობეირასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 821 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 917 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25,88 კმ²-ზე. ფართობი 1 194 527 კმ²-ია.
ვარჟენ-გრანდი-დუ-რიუ-პადრუ

ვარჟენ-გრანდი-დუ-რიუ-პადრუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 733 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,63 კმ²-ზე. ფართობი 491 512 კმ²-ია.
მეჰონგსონის პროვინცია

მეჰონგსონის პროვინცია — ტაილანდის 76 პროვინციიდან ერთ-ერთი, ქვეყნის დასავლეთი წერტილი მდებარეობს ამ ტერიტორიაზე. მეზობელი პროვინციებია მიანმარი, ჩიანგმაის პროვინცია და ტაკის პროვინცია. დასავლეთით, პროვინცია ესაზღვრება მიანმარს.

გეოგრაფია
პროვინცია მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთის ნაწილის მთებში, ესაზღვრება მიანმარს. პროვინციას არ გააჩნია გასასვლელი ზღვაზე. პროვინციის ტერიტორია არის მთიანი რელიეფის, დაფარული ხშირად და გაუვალი ხელუხლებელი ტყეებით, ღრმა მდინარის ხეობებით, ხშირად ძნელად მისადგომ ადგილას. ზუსტად ამ ხეობებშია კონცენტრირებული მოსახლეობის უმრავლესობა.

ისტორია
მეჰონგსონის პროვინციის ტერიტორია ადრე იყო ნაწილი მავსმაის სახელმწიფოს, რომელიც იყო ერთ-ერთი შტატი -ის, რომელიც დაარსდა 1767 წელს ჰსაი ქჰიაოს მიერ, რომელიც იყო ჩიანგმაის პროვინციის წარჩინებული ოჯახიდან.

დემოგრაფია
მოსახლეობის 63% - ეთნიკური უმცირესობებია („მთის ტომები“). პროვინციას აქვს ყველაზე დაბალი მოსახლეობის სიმჭიდროვე ტაილანდის პროვინციებს შორის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
მეჰონგსონის პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 45 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 402 სოფლისგან (მუბანი).

ტრანსპორტი
მოსახლეობით დასახლებული დიდი ცენტრები დაკავშირებულია დანარჩენ ტაილანდს საავტომობილო გზებით, რომელთა შორის არის საშიში გზები პროვინციის მთიან ნაწილში. მეჰონგსონის ახლოს არსებობს პატარა აეროპორტიც.

გალერეა
სვირი (ღვინო)

სვირი — ქართული ღვინო და ადგილწარმოშობის დასახელება.

ღვინო
სვიის ღვინო ეწოდება ადგილწარმოშობის ზონა სვირში მოწეული სამი ჯიშის ცოლიკოურის, კრახუნას და ციცქასგან დაყენებულ ღვინოს. დგება მაღალმჟავიანი, ხალისიანი, ციტრუსისა და ყვითელი ხილის არომატებით მდიდარი თეთრი ღვინო. ტრადიციულად, ცნობილი იყო სვირის კრახუნა, რომელშიც ასევე ურევდნენ ოცხანურ საფერეს.

ადგილწარმოშობის ზონა
სვირის ზონა მდებარეობს იმერეთში, მდინარე ყვირილას მარცხენა სანაპირო ზოლში, შუა იმერეთის სამხრეთი მთისწინეთის ჩრდილოეთ დაქანებაზე, სოფელ სვირის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მოიცავს სოფლებს პირველი სვირი, მეორე სვირი და როდინაული. სვირის ზონა მოიცავს 2700 ჰექტარ ტერიტორიას. მოდის ციცქა, ცოლიკოური, კრახუნა და ოცხანური საფერე.

მიეკუთვნება ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატის ოლქს და ხასიათდება რბილი, თბილი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით. მზის ნათების წლიური ხანგრძლივობა 2100 საათია, ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 14, ნალექების წლიური ჯამია 1500 მმ. ძირითადად გაბატონებულია დასავლეთის და აღმოსავლეთის ქარები. გავრცელებულია ნეშომპალა-კარბონატული, ყომრალი და თიხნარი ნიადაგები.
ფაიაუს პროვინცია

ფაიაუს პროვინცია — ტაილანდის ჩრდილოეთი პროვინცია. მეზობელი პროვინციებია: ნანი, ფრე, ლამპანგი და ჩიანგრაი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლაოსი.

ფაიაუს პროვინცია, ისევე, როგორც მთელი ჩრდილოეთი ტაილანდი, მნიშვნელოვნად განსხვავდება დანარჩენი სამეფოს ტერიტორიიდან, იმიტომ, რომ ტაილანდური კულტურა წარმოიშვა აქ.

გეოგრაფია
ფაიაუს პროვინცია მდებარეობს 619 კმ ბანგკოკიდან ჩრდილოეთით. -ის მთათა სისტემა გადის პროვინციის ჩრდილოეთიდან სამხრეთით. სამი დიდი მთა გარს ეხვევა ხეობას: (1,694 მ), (1,550 მ) და (1,330 მ).

ისტორია
ტაილანდიელები, როგორც ეთნიკური ჯგუფის შთამომავლები არიან ემიგრანტები ცენტრალური ჩინეთიდან. ტაილანდიელები თანდათან მოახდინეს მიგრაცია თანამედროვე ჩრდილოეთ ტაილანდის ტერიტორიაზე და ფაიაუს პროვინციაში, 1096 წელს საფუძველი ჩაუყარეს ტაილანდურ სახელმწიფოს. ფაიაუს პროვინციის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ დიდი რაოდენობით უძველესი ტომები, რომლებიც შეინარჩუნეს თავიანთი გამორჩეული ცხოვრების წესი. ამ დღეისთვის, ისინი ცხოვრობენ მთების ფერდობებზე, დაფარული გაუვალი ჯუნგლებით. ზოგიერთ თემში შეუძლებელია მიაღწიო მანქანით. თითოეულ ტომს აქვს უნიკალური თვისებები, ენობრივი და რელიგიური მახასიათებლები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ფაიაუს პროვინცია დაყოფილია 9 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 68 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 632 სოფლისგან (მუბანი).
ფრეს პროვინცია

ფრეს პროვინცია — პროვინცია ტაილანდის ჩრდილოეთში (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია: ფაიაუ, ნანი, უტარადიტი, სუქოტაი და ლამპანგი.

გეოგრაფია
მდებარეობს 551 კმ-ით ჩრდილოეთით ქვეყნის დედაქალაქ ბანგკოკიდან. ფრეს პროვინცია მდებარეობს მდინარე იომის ხეობაში. -ის მთათა სისტემა გადის პროვინციის ჩრდილოეთიდან სამხრეთით დასავლეთში.

ფრეს პროვინციას აქვს ტროპიკული სავანის კლიმატი. ზამთარი მშრალი და თბილია. ტემპერატურა იმატებს აპრილამდე, რომელიც არის ძალიან ცხელი, საშუალო დღიური ტემპერატურაა 37.6 ° (99.7 ° ). წვიმების სეზონი გრძელდება მაისიდან ოქტომბრამდე.

ისტორია
ფრეს პროვინციის ისტორია თარიღდება სამეფოს მონტის დასაბამიდან. 1443 წელს, რეგიონი გახდა ლანატაის სამეფოს ნაწილი.

ერთ-ერთი ვერსიით, ფრეს და ნანის ქალაქებს ერთდროს მართავდა ორი ძმა. როდესაც ისინი ერთხელ შეხვდნენ ერთმანეთს, მიწების დაყოფის თაობაზე, ერთ-ერთი მათგანი იყო ცხენზე ამხედრებული, ხოლო მეორე - კამეჩზე. ამ ვერსიით ფრეს მმართველი იყო ცხენზე, და მას შემდეგ ცხენი გახდა პროვინციის სიმბოლო. 1940 წელს ცხენთან ერთად პროვინციის გერბზე აისახა -ის ტაძარიც. ეს ტაძარი დაახლოებით 9 კმ-ით სამხრეთითაა ფრეს პროვინციიდან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ფრეს პროვინცია დაყოფილია 8 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 78 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 645 სოფლისგან (მუბანი).
ჰემიანოფსია

ჰემიანოფსია (, და ) — მხედველობის არის ერთი ნახევრის გამოვარდნა, ნახევრად სიბრმავე. განარჩევენ ჰემიანოფსია, რომელსაც ახასიეთებს მხედვველობის არის გარეთა ან შიგნითა ნახევრების გამოვარდნა, და ცალმხრივს, როდესაც გამოვარდნილია მხედველობის არის ერთ-ერთი ნახევარი (მარჯვენა ან მარცხენა). ჰემიანოფსია ვითარდება ტვინში სისხლჩაქცევის, თავის ტვინის ტრავმის, ტვინის სიმსივნისა და სხვათა დროს. თუ ტვინის ქსოვილი მთლიანად დარღვეული არ არის, ჰემინოფსია შექცევადია. გამოვარდნილი მხედველობის არე ჩვეულებრივ ვერ აღიქვამს მხედველობითი შეგრძნების ვერც ერთ სახეს; ზოგჯერ ადამიანი საგნის ფორმას ვერ არჩევს, მაგრამ შენარჩუნებული აქვს ფერის, სინათლისა და მოძრაობის აღქმა.
ბულავაიო

ბულავაიო — დედაქალაქ ჰარარეს შემდეგ მოსახლეობის რაოდენობით მეორე ქალაქი ზიმბაბვეში.

ისტორია
ქალაქი ბულავაიო დააარსეს ინგლისელებმა 1893 წელს, მათ მიერ მატებელეს დაკავების შემდეგ, ადგილობრივი ბელადის ლო-ბენგულას რეზიდენციასთან ახლოს.

გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ზიმბაბვეს ცენტრალური ნაწილის სამხრეთ-დასავლეთში, 439 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით ქვეყნის დედაქალაქიდან — ჰარარედან. ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. აბსოლუტური სიმაღლე — 1351 მეტრი ზღვის დონიდან

მოსახლეობა
2012 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 653 337 ადამიანს.

ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

დამეგობრებული ქალაქები
აბერდინი, დიდი ბრიტანეთი (1986 წლიდან)
დურბანი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
პოლოკვანე, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
უტარადიტის პროვინცია

უტარადიტის პროვინცია — ტაილანდის ერთ-ერთი ჩრდილოეთ პროვინცია (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია: ფიტსანულოკი, სუქოტაი, ფრე და ნანი. აღმოსავლეთით მას ესაზღვრება ლაოსი. უტარადიტი მდებარეობს 488 კმ-ით ჩრდილოეთით ქვეყნის დედაქალაქ ბანგკოკიდან და 238 კმ-ით სამხრეთით ჩიანგმაიდან.

უტარადიტის პროვინცია არის ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი პროვინცია მთელი ტაილანდის ტერიტორიაზე მისი ბუნების გამო. მის ტერიტორიაზე არსებობს ბევრი ბრინჯის მინდორი, ჩაის პლანტაციები, უძველესი სალოცავები, ჩანჩქერები და მთის ნაკადულები.

უტარადიტი ნიშნავს "ჩრდილოეთის პორტს" ან "ჩრდილოეთის სადესანტოს". უტარადიტი ადრე იყო სავაჭრო ცენტრი მდინარე ნანზე.

გეოგრაფია
პროვინცია მდებარეობს მდინარე ნანის ხეობაში. დაახლოებით 45 კილომეტრში, ქალაქ უტარადიტის დედოფალი სირიქითის დამბისგან, რომელიც განთავსებულია 250 კმ²-იან ხელოვნურ ტბაზე. -ის მთათა სისტემა გადის პროვინციის ჩრდილოეთიდან დასავლეთით.

პროვინცია ყველაზე მეტად დაფარულია ტექის ხით, რომელიც პროვინციის ძირითადი პროდუქტიც არის. აქ არის ნაპოვნი მსოფლიოში უდიდესი ტექის ხე. 1500 წლის ხის ზომებია: გარშემოწერილობა - 9,87 მ და 37 მ სიმაღლეში. თავდაპირველად ხე იყო 48.5 მეტრი სიმაღლეში, მაგრამ ქარიშხალის დროს დაზიანდა.

კლიმატი
კლიმატი ამ რეგიონში არ არის ცხელი, ქვეყნის სამხრეთან შედარებით. ზამთარში ტემპერატურა შეიძლება ჩამოვარდეს 10°-მდე.

დემოგრაფია
ამ რეგიონში ცხოვრობენ სხვადასხვა უძველესი ტომები, კერძოდ: , , , , , .

ადმინისტრაციული დაყოფა
უტარადიტის პროვინცია დაყოფილია 9 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 67 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 562 სოფლისგან (მუბანი).

ეროვნული პარკები
პროვინციის ყველაზე ცნობილი პარკია ფჰუსაიდო. კიდევ ერთი პარკია კლონგ ტრონი , რომლის ფართობია დაახლოებით 518 კმ² და მდებარეობს მთიანი რელიეფის მქონე ხეობაში.

გალერეა
ჩიტუნგვიზა

ჩიტუნგვიზა — ქალაქი ზიმბაბვეში, ადმინისტრაციულად შედის აღმოსავლეთ მაშონალენდის პროვინციაში.

ისტორია
ჩიტუნგვიზას დასახლება შეიქმნა 1978 წელს სამი დასახლებისაგან: სეკე, ზენგეზა და სეინტ-მერისი. 1981 წელს დასახლებამ მიიღო ქალაქის სტატუსი. ჩიტუნგვიზა ყველაზე უფრო დინამიურად განვითარებადი ქალაქია ზიმბაბვეში. რადგანაც ჩიტუნგვიზა მდებარეობს ჰარარესთან ახლოს, ბევრი ადამიანი სამუშაოდ მიემგზავრება დედაქალაქში.

გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს დაახლოებით 30 კმ-ით სამხრეთით ჰარარედან. ქალაქის ცენტრის სიმაღლე შეადგენს 1448 მეტრს ზღვის დონიდან.

დემოგრაფია
ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით:
ჰილიერის ტბა

ჰილიერის ტბა — მლაშე ტბა მიდლ-აილენდის ნაპირზე, გოლდფილს-ესპერანსის რეგიონში, დასავლეთი ავსტრალიაში. გამოირჩევა ვარდისფერი შეფერილობით. გრძელი და თხელი ნაპირი ტბას სამხრეთის ოკეანისგან გამოყოფს.

აღწერა
ჰილიერის ტბის სიგრძე დაახლოებით 600 მეტრია, ხოლო სიგანე – 250 მ . იგი გარშემორტყმულია ქვიშიანი სანაპიროებით და ევკალიპტის ტყით, რომელიც მას მიდლ-აილენდისგან გამოყოფს.
ტბის ყველაზე გამორჩეული და აღსანიშნავი თვისება მისი შეფერილობაა. ჰილიერის ტბის ვარდისფერი ფერი სიცოცხლისუნარიანია და კონტეინერში მოთავსების შემდეგ ფერს არ იცვლის. ვარდისფერი შეფერილობის წყაროდ, ტბაში არსებული ერთადერთი ცოცხალი ორგანიზმი — მიკროორგანიზმი მლაშე დუნალიელა მიიჩნევა, რომლის პიგმენტიც წყალს ფერს უცვლის. იგი გამოყოფს მარილს, რათა შექმნას წითელი საღებავი, შესაბამისად, ფერი. არსებობს ვარაუდი, რომ ტბის ვარდისფერ შეფერილობას მარილის ქერქში არსებული ბაქტერიები — ჰალოფილები იწვევენ. ჰილიერის ტბის სანაპირო ზოლი შედარებით ნათელი ფერისაა, ვინაიდან იგი დაფარულია მარილით.

ისტორია
ჰილიერის ტბა 1802 წელს, მეთიუ ფლაინდერსმა აღმოაჩინა. მის ჟურნალში არსებული ჩანაწერები, ჰილიერის ტბის შესახებ არსებულ პირველ ინფორმაციად ითვლება. ფლაინდერსმა ვარდისფერი ტბა მაშინ შეამჩნია, როდესაც იგი კუნძულის უმაღლეს პიკზე ადიოდა (დღეს მას ფლაინდერსის პიკი ეწოდება). არსებული ინფორმაციით, ფლაინდერსმა ტბას ჰილიერი მას შემდეგ უწოდა, რაც გამომძიებელი ეკიპაჟის წევრი უილიამ ჰილიერი მიდლ-აილენდიდან გამგზავრებამდე, 1803 წლის 20 მაისს დიზენტერიის შედეგად გარდაიცვალა.

უსაფრთხოება და ხელმისაწვდომობა
მიუხედავად მარილის შემცველობის დონისა, ჰილიერის ტბაში ბანაობა უსაფრთხოა . თუმცა, ტბამდე მისასვლელი გზების რაოდენობა ძალზედ მწირია. ამასთანავე, ტბის იზოლირებას იწვევს ის ფაქტიც, რომ იგი ტყითაა გარშემორტყმული. მის დასათვალიერებლად საუკეთესო საშუალებაა საჰაერო ტრანსპორტი.

დაცული ტერიტორიის სტატუსი
ჰილიერის ტბას დაცული ტერიტორიის სტატუსი 2012 წელს მიენიჭა. 2002 წლიდან, იგი სუბრეგიონალური მნიშვნელობის ჭარბტენიან ადგილს წარმოადგენს.
ციხისყელის ციხე

ციხისყელის ციხე — ციხესიმაგრე მდებარეობს ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხიხაძირში, ცენტრიდან სამხრეთ-დასავლეთით ერთ კილომეტრზე, იქ, სადაც კალოთისა და ხიხანის წყალი ერთმანეთს ერთვის.

ისტორია
ციხისყელის არქიტექტურული მონაცემების მიხედვით - საუკუნეებით თარიღდება. ციხისყელის საფორტეფიკაციო ნაგებობათა კომპლექსი ფუნქციონირებდა საკმაოდ დიდხანს, მათი დანგრევა უშუალოდ ოსმალო დამპყრობელთა შემოსევასთანაა დაკავშირებული.

სტრატეგიული მნიშვნელობა
ციხეს უძველესი დროიდან ჰქონდა სტრატეგიული მნიშვნელობა, რადგან ციხიდან კარგად მოჩანს სხალთისწყლის ხეობა , არსიანისა და შავშეთის მთები თავისი კალთებითა და მასზედ შეფენილი სოფლებით. ციხე პირდაპირ გასცქერის აბუსერიძეთა ციხე-ქალაქ ხიხანს და, მეორე მხვრივ, სხვა ციხე-კოშკებს, რომლითაც ერთვებიან აჭარისწყლის აუზის ერთიანი თავდაცვითი სისტემის რგოლში.

არქიტექტურა
ციხისყელის გეგმის კომპოზიციას, ფაქტობრივად, გალავნის მოხაზულობა განსაზღვრავს, გალავნის კედლები გორაკის წვერით მოსწორებული ადგილის შესაბამისად მისი გარე მოხაზულობის გაყოლებაზეა ირგვლივ შემოხაზული. არქეოლოგიური შესწავლით დადასტურდა, რომ ციხის აღნაგობაში შედის როგორც თავდაცვითი, ისე საცხოვრებელი თუ სამეურნეო ნაგებობანი.
მანიკალენდი

მანიკალენდი  — პროვინცია ზიმბაბვეში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მუტარე.

გეოგრაფია
მანიკალენდის პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს უკიდურეს აღმოსავლეთში, მოზამბიკის საზღვრის გასწვრივ. პროვინციის ფართობი შეადგენს 36 459 კმ²-ს. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს ზიმბაბვეს ყველაზე უფრო მაღალი მთა — ნიანგანი (სიმაღლე ზღვის დონიდან 2592 მეტრი).

ისტორია
 საუკუნეში თანამედროვე მანიკალენდის ტერიტორიაზე მდებარეობდა დიდი ბრიტანეთის კოლონია მანიკალენდი.

მოსახლეობა
2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 752 698 ადამიანს; ისინი უმეტესად შონას ხალხს წარმოადგენენ.

პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:
ბუჰერა
ჩიმანიმანი
ჩიპინგე
მაკონი
მუტარე
მუტასა
ნიანგა
მასვინგოს პროვინცია

მასვინგოს პროვინცია  — პროვინცია ზიმბაბვეში. 1980 წლამდე მისი სახელი იყო ვიქტორია. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მასვინგო.

გეოგრაფია
მასვინგოს პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 56 566 კმ²-ს.

პროვინციის ბუნებრივი ლანდშაფტი უპირატესად წარმოადგენს ბალახოვან სტეპების დაბლობს, ტყეებით და გრანიტული ბორცვების წყებით. კლიმატი მშრალია, ნალექი მოდის მხოლოდ წვიმებიან პერიოდში. მასვინგოს პროვინციის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთში და აღმოსავლეთში გადის ზიმბაბვეს სახელმწიფო საზღვარი მოზამბიკთან და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასთან.

მოსახლეობა
2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 485 090 ადამიანს; ისინი უმეტესად შონას ხალხს წარმოადგენენ.

პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:
ბიკიტა
ჩივი
ზაკა
მასვინგო
გუტუ
მვენეზი
ჩირედზი

ეკონომიკა
პროვინციაში მსხვილი რქოსანი საქონლის მოსავლელად კარგი პირობებია. მესაქონლეობის გარდა, პროვინციაში ვითარდება სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება და შაქრის ლერწმის მოყვანა იმ პლანტაციებში, რომლის მიწებიც ირწყვება მდინარე მუკურიკვის წყლის საშუალებით.

ღირსშესანიშნაობები
მასვინგოს პროვინციის აღმოსავლეთით, მოზამბიკის საზღვრის გასწვრივ, მდებარეობს გონარეზუს ეროვნული პარკი. დასავლეთით მდებარეობს შუა საუკუნეების ქალაქის — დიდი ზიმბაბვეს ნანგრევები, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი.
რეტბა

რეტბა ან ვარდისფერი ტბა — მლაშე ტბა სენეგალში, მწვანე კონცხის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით, დაკარის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მისი ფართობი 3კმ²-ს შეადგენს, ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 3 მეტრია. ტბას ეს სახელი წყლის ვარდისფერი შეფერილობის გამო ეწოდა, რაც წყალმცენარე მლაშე დუნალიელას და ჰალოფილური არქეების არსებობითაა განპირობებული. წყალმცენარე მლაშე დუნალიელა გამოყოფს წითელ პიგმენტს, რადგან იგი სინათლის შთანთქმაში ეხმარება და აწვდის ენერგიას, რომ წარმოქმნას ადენოზინტრიფოსფორმჟავა . წყლის ფერი მკვეთრად შეიმჩნევა მშრალი სეზონის განმავლობაში (ნოემბრიდან ივნისამდე), ხოლო ნაკლებად ხილულია წვიმიანი სეზონის დროს — ივლისიდან ოქტომბრამდე.

მარილიანობა
რეტბა ცნობილია მარილის დიდი მარაგით, ვინაიდან წყალში მარილის შემცველობა ზოგიერთ ადგილას 40 პრომილეს აღემატება. ეს ფაქტი გამოწვეულია იმით, რომ ტბაში აღწევს დიდი რაოდენობით ზღვის წყალი, რომელიც შემდეგ ორთქლდება, რის შედეგადაც რჩება მარილი. მკვდარი ზღვის მსგავსად, რეტბა ტივტივადობით გამოირჩევა და ადამიანებს შეუძლიათ ტივტივი.

რეტბიდან მოპოვებული მარილი ექსპორტზე გადის მთელს რეგიონში. მას იყენებენ სენეგალელი მეთევზეები, იმისთვის, რომ თევზი უკეთესად იყოს შენახული. ასევე, იგი მრავალი ეროვნული კერძის კომპონენტს წარმოადგენს.

რეტბაში არსებული თევზები ადაპტირებულნი არიან წყლის მარილიანობაზე , მაგრამ წყალში მარილის დიდი რაოდენობით შემცველობის გამო, ისინი ნორმალურ პირობებში მცხოვრებ თევზებთან შედარებით ზომით 4-ჯერ მცირენი არიან.

უსაფრთხოება
რეტბაში ბანაობა 10 წუთზე მეტი ხნის განმავლობაში არ არის ნებადართული, ვინაიდან იგი იწვევს კანის დამწვრობას. იმის გამო, რომ სენეგალელებს მარილის მოპოვებისთვის წყალში 6-7 საათით ყოფნა სჭირდებათ, ისინი თხილის კარაქს ამზადებენ, რადგან მისი საშუალებით თავიდან იცილებენ დამწვრობის საშიშროებას.

მსოფლიო მემკვიდრეობა
იუნესკო რეტბას განიხილავს, როგორც მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.