iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დოუსონ-ლამბტონის მყინვარი

დოსონ-ლამბტონის მყინვარი — ძლიერ დაღარული ნაპრალოვანი მყინვარი ანტარქტიდაზე, რომელიც შემოდის სამხრეთ-აღმოსავლეთ უედელის ზღვაში, ბრუნტის ყინულის შელფის დასავლეთით. იგი აღმოაჩინა 1915 წლის იანვარში ბრიტანულმა ექსპედიციამ ერნესტ შეკლტონის ხელმძღვანელობით. სახელი დაერქვა ქველმოქმედ ელიზაბეტ დოუსონ-ლამბტონის პატივსაცემად, რომელმაც დააფინანსა შაკლტონის ექსპედიციები.

მნიშვნელოვანი ორნეტოლოგიური ზონა
500 ჰექტარი ფართობი ყინული, რომელიც წარმოიქმნება დოუსონ-ლამბტონის მყინვართან ახლოს უედელის ზღვაში, -ის მიერ არის აღიარებული, როგორც მნიშვნელოვანი ორნეტოლოგიური ზონა , რადგანაც აღნიშნულ ტერიტორიაზე ხელი ეწყობა საიმპერატორო პინგვინების კოლონიის გამრავლებას. 2009 წლის სატელიტური მონაცემებით მათი რიცხოვნობა 2600-ს შეადგენს.
პრინცესა მართას ნაპირი

პრინცესა მართას ნაპირი  — დედოფალ მოდის მიწის სანაპიროს დასავლეთი ნაწილი აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში, რომელიც მდებარეობს დასავლეთით 20° და აღმოსავლეთის გრძედის 5° შორის. ეს არის ძირითადად 200 კმ-მდე სიგანის შელფური მყინვარის ზონა, სამხრეთით კონტინენტური მყინვარის საფარის მიმდებარედ. ჩრდილოეთიდან პირნცესა მართას ნაპირი ირეცხება უედელისა და ლაზარევის ზღვების წყლებით.

სანაპირო აღმოაჩინეს 1820 წლის 28 იანვარს ბელინგშაუზენისა და ლაზარევის პირველი რუსული ანტარქტიდის ექსპედიციის დროს, რომლებმაც პირველად დაინახეს ანტარქტიდის ყინულის შელფები დაახლოებით ამ მხარეში. სახელი პრინცესა მართა სანაპირო ეწოდა ნორვეგიის პრინცესა მართას პატივსაცემად 1930 წელს, იალმარ რიზერ-ლარსენის ხელმძღვანელობით გამართული ნორვეგიული ექსპედიციის დროს.

1950-1951 წლებში სანაპიროზე მოქმედებდა ბრიტანულ-ნორვეგიულ-შვედური ექსპედიციის პოლარული სადგური , ხოლო 1957-1961 წლებში — ნორვეგიის სადგური ნორვეგია. აღმოსავლეთ ნაწილში მნიშვნელოვანი კვლევები ჩატარდა ანტარქტიდის საბჭოთა ექსპედიციების მიერ.
გეომაგნიტური პოლუსი

გეომაგნიტური პოლუსი — დედამიწის მაგნიტური ღერძისა და დედამიწის ზედაპირის გადაკვეთის წერტილები. პირველ მიახლოებაში დაუშვებენ, რომ დედამიწა თანაბრად დამაგნიტებულ სფეროს წარმოადგენს, რომლის მაგნიტური ღერძი დედამიწის ბრუნვის ღერძთან ქმნის 11.5°-ის ტოლ კუთხეს. გეომაგნიტური პოლუსების მდებარეობას განსაზღვრავენ დედამიწის მაგნიტური პოტენციალის გამოთვლის შედეგად. 1970 წელს გეომაგნიტური პოლუსების კოორდინატები იყო: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროზე — , სამხრეთ ნახევარსფეროზე — .
შეფარდებითი მიუწვდომლობის პოლუსი

}.

1958 წლის 14 დეკემბერს ანტარქტიკაში, სამხრეთ მიუწვდომლობის პოლუსზე, მყინვარულ პლატოზე, 3719 მ სიმაღლეზე შეიქმნა საბჭოთა ანტარქტიკული სამეცნიერო სადგური „მიუწვდომლობის პოლუსი“, რომელზედაც ჩაატარეს მეტეოროლოგიური, აქტინომეტრიული, გეომაგნიტური და გლაციოლოგიური დაკვირვებები, აგრეთვე მყინვარული საფრის სეისმოზონდირება.
ადერის კონცხი

ადერის კონცხი — კონცხი, რომელიც მდებარეობს ადერის ნახევარკუნძულზე, ვიქტორიის მიწის რეგიონის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში. კონცხი პირობითად ჰყოფს როსის ზღვას (აღმოსავლეთით) სამხრეთის ოკეანედან (დასავლეთით). კონცხს ადმირალტის მთები დაჰყურებს.

1841 წლის იანვარში ბრიტანელმა ჯეიმს როსმა აღმოაჩინა ადერის კონცხი და დაარქვა მას თავისი მეგობრის, ვიკონტ ადერის პატივსაცემად, რომელიც იყო ადერიდან (ახლანდელი ირლანდია). მოგვიანებით, 1895 წელს, ადერის კონცხმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა, როგორც პირველი ანტარქტიდის მკვლევარების სადესანტო და გამოზამთრების ადგილმა.

კონცხზე არის კარსტენ ბორჩგრევინკის ქოხები, აგებული 1899 წელს. ეს არის პირველი ადამიანის ნაგებობები ანტარქტიდაში. ანთროპოლოგიური გავლენის ნაკლებობისა და ცივი კლიმატის გამო ისინი შესანიშნავად არის შემონახული დღემდე.

1911 წელს ადერის კონცხზე, ბორჩგრევინკის ქოხის მახლობლად გამოიზამთრა რ. სკოტის ანტარქტიდის ბრიტანულმა ექსპედიციამ, ლეიტენანტ კემპბელის ხელმძღვანელობით.
ქოლბექის კონცხი

ქოლბექის კონცხი — კონცხი, რომელიც მდებარეობს ედუარდ -ის ნახევარკუნძულზე, მერი ბერდის მიწის რეგიონის ჩრდილო-დასავლეთით, დასავლეთ ანტარქტიდაში.

კონცხი აღმოჩენილია 1902 წლის იანვარში ბრიტანული ანტარქიკული ექსპედიციის მიერ. სახელი დაარქვეს სკოტის დამხმარე გემის „მორნინგს“ მეთაურის ლეიტენანტ უილიამ ქოლბექის პატივსაცემად.
დარნლის კონცხი (მაკ-რობერტსონის მიწა)

დარნლის კონცხი — კონცხი, რომელიც მდებარეობს ბიორკის ნახევარკუნძულზე, მაკ-რობერტსონის მიწის რეგიონის უკიდურეს ჩრდილოეთში, აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში.

1929 წლის 26 დეკემბერს სერ დუგლას მოუსონმა (კოორდინატებზე ) „დისქავერის“ ანძიდან აღმოსავლეთით, პირველად დაინახა მიწა სამხრეთ-დასავლეთ ჰორიზონტზე. 1931 წლის 10 თებერვალს, ის დაბრუნდა „დისქავერით“ და შეძლო საკმარისად ახლოს მიახლოება, რომ ენახა სათავე. სახელი დაერქვა ე. რ. დარნლის პატივსაცემად, რომელიც იყო კოლონიური სამმართველოს აღმოჩენების კომიტეტის თავმჯდომარე 1923-1933 წლებში.
ვახტანგ ერქომაიშვილი

ვახტანგ ივტიხის ძე ერქომაიშვილი (დ. 18 ოქტომბერი, 1932, ქობულეთი, — გ. 18 მაისი, 2001, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1978).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1956). 1956–1958 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ქობულეთის საშუალო სკოლაში. 1961 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტში (1966 წლიდან — უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი). 1968 წლიდან იყო თსუ-ის ფილოსოფიის ფაკულტეტის დიალექტიკური მატერიალიზმის კათედრის უფროსი მასწავლებელი, კათედრის გამგე. აქტიურად მონაწილეობდა ქართული ენციკლოპედიისათვის ფილოსოფიური მასალების მომზადებაში. იკვლევდა თანამედროვე დასავლური ფილოსოფიის ძირითად მიმდინარეობებს, შემეცნების თეორიისა და დეტერმინიზმის პრობლემებს.
ნოდარ ჩიბალაშვილი

ნოდარ ჩიბალაშვილი (დ. 30 ივნისი, 1928, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტზე, 1951 წელს. 1951-1961წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „ჰიდროენერგოპროექტში“ ინჟინერ-დამპროექტებლად. მონაწილეობდა „ლაჯანურჰესის“, „ხრამჰეს-2“, „ნამოხვანჰესის“ და გარდაბნის სრესის დაპროექტებაში. 1961 წელს გადაყვანილ იქნა საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტში სოფლის მეურნეობის კაპდაბანდებების განყოფილების უფროსად. მონაწილეობდა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის განვითარების გეგმის სოფლის მეურნეობის დარგის კაპმშენებლობის პროექტების შედგენაში და საკავშირო ორგანოებში დაცვაში. 1973 წელს დაინიშნა საქართველოს დამზადების მინისტრის მოადგილედ მშენებლობის დარგში. მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით დაპროექტებულ იქნა და აშენდა კაჭრეთისა და მარნეულის წისქვილკომბინატები. ოჩამჩირის კომბინირებული საკვების ქარხანა და დარგის სხვა მნიშვნელოვანი სამრეწველო ობიექტები.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ღირსების ორდენი
საპატიო ნიშნის ორდენი
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
საბჭოთა კავშირის სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედალი
რესპუბლიკის სამთავრობო სიგელი
ნუგზარ ერქომაიშვილი

ნუგზარ ისიდორეს ძე ერქომაიშვილი (დ. 4 ოქტომბერი, 1934, თბილისი, — გ. 22 აპრილი, 2019, იქვე) — ქართველი კინოოპერატორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1985).

დაამთავრა კინემატოგრაფიის საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (1979). 1962 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ ოპერატორის ასისტენტად, შემდეგ — მეორე ოპერატორად ფილმებზე: „დიდოსტატის მარჯვენა“ (1969), „ლევან ხიდაშელი“ (1973), „ივანე კოტორაშვილის ამბავი“ (1974), „მწვერვალი“ (1976) და სხვ. ერქომაიშვილმა გადაიღო ფილმები: „კაშხალი მთაში“, „ნიკა მთაში“ (ორივე 1979), „როგორ ვიცხოვრო უშენოდ“ (1980). დამდგმელი ოპერატორია ფილმებისა: „ამაღლება“ (1977), „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (1978; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1980), „წერილები შვილებს“ (1981), „დღეს ღამე უთენებია“ (1983; საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს პრემია „ხუთწლედის მატიანე“, 1984), „ბატონი ავანტიურისტები“ (1985, გ. ჭელიძესთან ერთად), „ორომტრიალი“ (1986), „მამა, შვილი და ნიავი“ (1988), „ხედვის ანბანი“ (1994), „ერთაწმინდა“ (1994) და სხვ.
სერგო ერქომაიშვილი

სერგო კირილეს ძე ერქომაიშვილი (დ. 29 მარტი, 1908, სოფ. შემოქმედი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 ოქტომბერი, 1982, თბილისი) — ქართველი ზოოტექნიკოსი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი (1954), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1959).

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი (1929). სხვადასხვა დაწესებულებაში ეწეოდა სამეცნ. საქმიანობას. 1937–1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა კვების კათედრის გამგედ. მისი გამოკვლევები ეხება სარეწაო ცხოველების კვების მეთოდების შემუშავებას, აზოტნაერთებით საკვების გამდიდრების ტექნოლოგიას, პროტეინიან-ვიტამინიანი საკვების შენახვისა და ბაზის გაფართოება-გაუმჯობესების საკითხებს.
ერწუხი

ერწუხი, ერტოხი — გეოგრაფიული ადგილი სამხრეთ კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილში, ზუსტი მდებარეობა გაურკვეველია.

მოხსენიებულია საუკუნის თხზულებაში „ცხოვრება მეფეთ მეფისა დავითისი“. 1104 წელს ერწუხთან მეფე დავით აღმაშენებელმა დაამარცხა განძის ათაბაგი და მისი მომხრე ჰერ-კახნი. სარგის კაკაბაძის თვალსაზრისით ერხუში შეიძლება ერწოს (ივრის ხეობა) მიმდებარე მხარე იგულისხმებოდეს. ნიკო ბერძენიშვილის მოსაზრებით, ერწუხი ჰერეთ-კახეთში იყო და აწინდელ ერწოსთან მისი გეოგრაფიული გაიგივება დასაშვები არ არის.
საქართველოს კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია

საქართველოს კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია — მემარჯვენე-კონსერვატიული პოლიტიკური პარტია საქართველოში. პარტია აქტიურობდა ეროვნული მოძრაობის აქციების დროს. პარტია დააარსა თემურ ჟორჟოლიანმა 1989 წელს.

ისტორია
კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია დაფუძნდა 1989 წლის 9 აპრილს მომხდარი ამბის შემდეგ. 10 აპრილს თემურ ჟორჟოლიანის ინიციატივით დაარსდა კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია, რომლის მიზანი იყო საქართველოში კონსტიტუციური მონარქიის დამყარება.

1990 წლის 11-13 მარტს თბილისში, ფილარმონიის დიდ საკონცერტო დარბაზში ჩატარდა კონფერენცია, რომელზეც მიწვეული იყო ეროვნულ მოძრაობაში ჩართული ყველა არაფორმალური გაერთიანება. კონფერენციის მიზანი იყო საკოორდინაციო საბჭოს შექმნა, რომელსაც კოორდინაცია უნდა გაეწია ეროვნული მოძრაობის ყველა აქციისათვის. მასში უნდა ყოფილიყო ორ-ორი წარმომადგენელი თითოეული პარტიიდან. 1990 წლის აპრილში ეროვნული ფორუმი ორ დაპირისპირებულ ბანაკად გაიყო. კომუნისტური ხელისუფლების მიერ დანიშნული არჩევნების ბოიკოტის მომხრეები, მოგვიანებით, „ეროვნული კონგრესის“ გზით წავიდნენ. „ეროვნული ფორუმიდან“ გასული: ჰელსინკის კავშირი, ილია მართლის საზოგადოება, მერაბ კოსტავას საზოგადოება და კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია – „მრგვალი მაგიდის“ ფორმირებისა და ოქტომბრის არჩევნებში მონაწილეობის გზით. 1990 წლის 2 მაისს გამოქვეყნებულ მიმართვას ქართველი ერისადმი, ზვიად გამსახურდიასთან ერთად ხელი მოაწერეს: თემურ ჟორჟოლიანმა, თენგიზ სიგუამ, თედო პაატაშვილმა, ვაჟა ადამიამ, გიორგი ხოშტარიამ, შალვა წიკლაურმა, ამირან კალაძემ, ალეკო მელაძემ, თემურ ქორიძემ, თენგიზ კიტოვანმა, გურამ პეტრიაშვილმა, თენგიზ დიხამინჯიამ, გიორგი ხონელიძემ, ავთანდილ რცხილაძემ და ა.შ.

თემურ ჟორჟოლიანმა უარი განაცხადა მონაწილეობა მიეღო 1990 წლის უზენაესი საბჭოს არჩევნებში და მან დატოვა ბლოკი „მრგვალი მაგიდა“. თემურ ჟორჟოლიანის გადაწყვეტილებას არ მიესალმა აკაკი ასათიანი, რომელმაც დატოვა კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია და საკუთარ მომხრეებთან ერთად დააფუძნა „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“. ტრადიციონალისტები დარჩნენ ზვიად გამსახურდიათან ერთად და 28 ოქტომბრის არჩევნებში გაიმარჯვეს.

თემურ ჟორჟოლიანი 1992 წელს სახელმწიფო საბჭოს წევრი გახდა. 1992 წლის 11 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებისთვის შეიქმნა საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“, რომელშიც გაერთიანდნენ მონარქისტები. ბლოკი „მშვიდობა“ გავიდა პირველ ადგილზე. პარლამენტში შესვლის შემდეგ მონარქისტებმა ჩამოაყალიბეს ფრაქცია „კონსერვატორები“, რომლის თავმჯდომარეც გახდა თემურ ჟორჟოლიანი.

პოლიტიკური პლატფორმა
ეკონომიკა: კერძო საკუთრება. მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარება, ანტიკორუფციული მექანიზმის ამუშავება, ადგილობრივი წარმოებებისადმი პროტექციონისტული პოლიტიკის გატარება, ეროვნული პროდუქციის ზომიერი დაბეგრვა, საშუალო ფენის ჩამოყალიბება, საქართველოს უცხოური პროდუქციის გამსაღებელი ბაზრიდან მძლავრ ექსპორტიორად ქცევა.

საგარეო პოლიტიკა: ცივილიზებულ ქვეყნებთან, განსაკუთრებით მონარქისტულ სახელმწიფოებთან შემდგომი დაახლოება და კონტაქტების გამყარება.

სახელმწიფო ტერიტორიული მოწყობა: ფედერალური (საქართველოში შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, მოცემულ ეტაპზე არამიზანშეწონილად მიგვაჩნია ქვეყნის ფედერალური მოწყობა).

სახელმწიფო სისტემის მოწყობა: კონსტიტუციური მონარქია.

თავმჯდომარეები
1989-2016 — თემურ ჟორჟოლიანი
2016-დღემდე — ირაკლი კობრავა
სერგო ტეფნაძე

სერგო ტეფნაძე (დ.29 აგვისტო, 1956, ადიგენი, საქართველო) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, მფრინავი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ადიგენში. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის მანქანათმშენებლობის ტექნიკუმი, თვითმფრინავების რადიოელექტრონული მოწყობილობების სპეციალობით. 1984 წელს ჩააბარა კიევის სამოქალაქო ავიაციის საინჟინრო ინსტიტუტში. მოსკოვის სამოქალაქო ავიაციის საინჟინრო ინსტიტუტის ასპირანტურა დაამთავრა 1990 წელს. 1975 წელს იყო თბილისის აეროპორტის საავიაციო-ტექნიკური ბაზის ავიატექნიკოსი. 1975-1977 წლებში იმყოფებოდა სამხედრო-სავალდებულო სამსახურში. 1984–1992 წლებში იყო თბილისის გაერთიანებული ავიარაზმი წევრი, მფრინავი, ინჟინერ-ინსტრუქტორი, პარალელურად საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თვითმფრინავმშენებლობის კათედრის დოცენტი. შესრულებული აქვს 7000-ზე მეტი უავარიო ფრენა-საათი. 1992–2005 წლებში დაკავებული ქონდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საავიაციო ინსტიტუტის დირექტორის პოზიცია. პარალელურად ჟურნალ "საჰაერო ტრანსპორტი"-ს მთავარი რედაქტორი. 2005 წლიდან არის საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტის რექტორი. მრავალი სამეცნიერო სტატიის, მონაგრაფიის, სახელმძღვანელოს ავტორი, საგრანტო პროექტების მონაწილე და ძირითადი შემსრულებელი. კემბრიჯის საერთაშორისო ცენტრის მიერ საგანმანათლებლო სფეროში გაწეული ღვაწლისათვის დაჯილდოებულია დიპლომითა და მედლით. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1990 წელს.მისი სადოქტორო დისერტაციის თემა - "საჰაერო ხომალდების ფრენის უსაფრთხოების შეფასების მეთოდოლოგია აფრენა–დაფრენის ეტაპებზე საექსპლუატაციო ფაქტორების გათვალისწინებით და მათემატიკური მოდელირების გამოყენებით", დაიცვა 1999 წელს.
პრინცესა ელისაბედის მიწა

პრინცესა ელისაბედის მიწა  — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია მაკ-რობერტსონის მიწასა და ვილჰელმ -ის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 73° და 88°) შორის.

აღმოჩენილ იქნა დუგლას მოუსონის ბრიტანულ-ავსტრალიურ-ახალზელანდიური ექსპედიციის მიერ 1931 წელს. სახელი ეწოდა პრინცესას, შემდგომში დიდი ბრიტანეთის დედოფლის ელისაბედ -ის პატივსაცემად.
დედოფალ მერის მიწა

დედოფალ მერის მიწა  — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ვილჰელმ -ის მიწასა და უილქსის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 92°03' და 100°04') შორის.

აღმოჩენილ იქნა დუგლას მოუსონის ავსტრალიის ანტარქტიდული ექსპედიციის მიერ 1912 წელს. სახელი ეწოდა ბრიტანეთის მეფის ჯორჯ -ის მეუღლის მარია ტეკელის პატივსაცემად.
ესაი ჰასან-ჯალალიანი

ესაი ჰასან-ჯალალიანი (; ჩანს 1677 — გ. 1728) — სომეხი პოლიტიკური და საეკლესიო მოღვაწე, ისტორიკოსი.

ეკუთვნოდა ჰასან-ჯალალიანების ფეოდალურ საგვარეულოს. 1702 წლიდან იყო ე. წ. აღვანური ეკლესიის კათოლიკოსი (კათედრა იყო განძასარის მონასტერში). იღვწოდა სომხური სახელმწიფოს აღდგენისთვის. ამის მიღწევა შესაძლებლად მიაჩნდა რუსეთის მხარდაჭერითა და ქართლის მეფე ვახტანგ -ის სამხედრო დახმარებით. 1722 წლის მაისიდან რამდენიმე თვით იმყოფებოდა ვახტანგის კარზე თბილისში. მისი თქმით, ქართლის მეფე დიდი ყურადღებით ეკიდებოდა სომხეთის ჯარის ორგანიზაციას ყარაბაღის სიღნაღებში (სიმაგრეებში). 1722 წელს ქართველ-სომეხთა გაერთიანებული ლაშქარი დაბანაკდა განჯასთან, სადაც მათ რუსეთის ჯარი უნდა შეერთებოდა. მაგრამ დარუბანდის აღების შემდეგ პეტრე -მა სპარსეთში ლაშქრობა შეწყვიტა და მოულოდნელად უკან გაბრუნდა. იმედგაცრუებული ესაი ჰასან-ჯალალიანი თანდათან ჩამოსცილდა პოლიტიკურ საქმიანობას. 1723 წლის შემდგომ ხანებში მან დაწერა მცირე ზომის საისტორიო თხზულება „აღვანთა ქვეყნის მოკლე ისტორია“, სადაც მნიშვნელოვანი ადგილი აქვს დათმობილი საუკუნის 20-იანი წლების ქართლის პოლიტიკური ვითარების აღწერასაც.
ვილჰელმ II-ის მიწა

დედოფალ მერის მიწა  — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია პრინცესა ელისაბედის მიწასა და დედოფალ მერის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 87°43' და 91°54') შორის.

აღმოჩენილ იქნა ერიხ დრიგალსკის გერმანული ანტარქტიდული ექსპედიციის მიერ 1902 წელს. სახელი ეწოდა გერმანიის იმპერატორის ვილჰელმ -ის პატივსაცემად.
მაკ-რობერტსონის მიწა

მაკ-რობერტსონის მიწა  — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია კემპის მიწასა და პრინცესა ელისაბედის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 60° და 73°) შორის.

აღმოჩენილ იქნა დუგლას მოუსონის ბრიტანულ-ავსტრალიურ-ახალზელანდიური ექსპედიციის მიერ 1930 წელს. სახელი ეწოდა ავსტრალიელი მეწარმისა და ექსპედიციის სპონსორის პატივსაცემად.
კემპის მიწა

კემპის მიწა  — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ენდერბის მიწასა და მაკ-რობერტსონის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 56° 25' და 59° 34') შორის.

აღმოჩენილ იქნა კაპიტან პიტერ კემპის მიერ 1833 წელს. სწორედ მის პატივსაცემად დაერქვა მიწას მისი სახელი. 1930 წელს დუგლას მოუსონის მიერ ექსპედიციისას კემპის სანაპირო ზოლი მოხაზულ იქნა ენდბერისა და მაკ-რობერტსონის მიწების სანაპირო ზოლებთან ერთად.
ოტსის მიწა

ოტსის მიწა  — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია როსის ტერიტორიასა და ჯორჯ -ის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 153°45' და 160°) შორის.

აღმოჩენილ იქნა 1911 წლის თებერვალში დიდი ბრიტანეთის სამეფო საზღვაო ძალების ლეიტენანტის ჰარი პენელის მიერ, რომელიც იყო ბრიტანეთის ანტარქტიდის ექსპედიციის საექსპედიციო ხომალდის ტერა ნოვას მეთაური (1910-1913). სახელი ეწოდა დრაგნუნთა მე-6 პოლკის კაპიტნის ლოურენს ოტსის პატივსაცემად, რომელიც 1912 წელს კაპიტან რობერტ ფალკონ სკოტთან და სამ მეგობართან ერთად დაიღუპა სამხრეთ პოლუსის ათვისებისას.
კიმისტლანი

კიმისტლანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 136 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს აღმოსავლეთ სიერა-მადრეში. მუნიციპალიტეტის სიმაღლე ზღვის დონიდან 900-2 600 მეტრის ფარგლებში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 1 960 მეტრია.
ბნელი ჟანგბადი

ბნელი ჟანგბადი — ჟანგბადის მოლეკულა (2), რომელიც აღმოაჩინეს ოკეანის ფსკერზე, ისეთ სიღრმეებზე, სადაც სინათლეც ვერ აღწევს, რაც გამორიცხავს მის წარმოშობას ფოტოსინთეზის მეშვეობით.

ბნელ ჟანგბადს წარმოქმნის მანგანუმის კვანძები ოკეანეში, 4 000 მ სიღრმის ქვემოთ, ელექტროლიზის მეშვეობით, რომლის დროსაც დენის გავლით წყალი იშლება ჟანგბადად და წყალბადად.

აღმოჩენამ ეჭვქვეშ დააყენა მიღებული თეორია, რომ ჟანგბადის ყველა მოლეკულა ფოტოსინთეზით იქმნებოდა. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში „ “. „ “-ის კვლევა არ პასუხობს კითხვებს, თუ რატომ არ შთაინთქმება ეს „ბატარეა“ და რა წარმოადგენს ენერგიის წყაროს (წყაროებს) მიმდინარე უსასრულო ელექტროლიზის შესანარჩუნებლად.

შედეგები
ელექტროლიზით ბნელი ჟანგბადის მიღება ეჭვქვეშ აყენებს დედამიწაზე ბიოლოგიური სიცოცხლის განვითარების ყველა თეორიასა და მოდელს. ბნელი ჟანგბადის აღმოჩენამდე ყოველი შესაბამისი თეორია უშვებდა, რომ ჟანგბადის ყველა მოლეკულა წარმოქმნა მცენარეებმა და წყალმცენარეებმა ფოტოსინთეზის მეშვეობით.
უილიამ დე ლონგშამპი

უილიამ დე ლონგშამპი (; გ. 1197) — შუა საუკუნეების ინგლისელი ლორდ-კანცლერი, იუსტიციარიუსი, ილის ეპისკოპოსი. დაიბადა ნორმანდიაში, მიუხედავად იმისა, რომ მისი თანამედროვე მწერლები ლონგშამპის მამას გლეხის შვილად მოიხსენიებდნენ, მას რაინდის ტიტული ჰქონდა. ლონგშამპი ჯერ ემსახურებოდა ჰენრი -ის უკანონო ვაჟს, ჯეფრის, მაგრამ სწრაფად გადავიდა რიჩარდ -ის სამსახურში. როდესაც რიჩარდი გამეფდა 1189 წელს, ლონგშამპმა კანცლერის თანამდებობისათვის 3000 გირვანქა სტერლინგი გადაიხადა და მალევე დაინიშნა ილის ეპისკოპოსად. რომის პაპმა ლეგატად დანიშნა.

ლონგშამპი ინგლისის მმართველი იყო მეფე რიჩარდის მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობის დროს. ამ დროს მისი ხელისუფლება დაუპირისპირდა რიჩარდის ძმას, ჯონს, რომელმაც საბოლოოდ მოახერხა ლონშამპისათვის ძალაუფლების ჩამორთმევა და ინგლისიდან გაძევება. დაძაბული იყო ლონგშამპის ურთიერთობა სხვა წამყვან ინგლისელ დიდებულებთანაც, რამაც ხელი შეუწყო მის გაძევებას. ლონგშამპის ინგლისიდან წასვლის შემდეგ მალევე, ჯვაროსნული ლაშქრობიდან ინგლისში მიმავალი რიჩარდი ტყვედ ჩაუვარდა ჰაინრიხ -ს, საღვთო რომის იმპერატორს. ლონგშამპი გაემგზავრა გერმანიაში რიჩარდის გათავისუფლების მოლაპარაკებებში დასახმარებლად. მიუხედავად იმისა, რომ რიჩარდის ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ლონგშამპმა კანცლერის თანამდებობა დაიბრუნა, დაკარგა თავისი წინანდელი ძალაუფლების დიდი ნაწილი. თავისი კარიერის განმავლობაში დიდი მტრობა გამოიწვია მის თანამედროვეებში, თუმცა შეინარჩუნა რიჩარდის ნდობა და მეფესთან მუშაობდა გარდაცვალებამდე.
სამეფო ქამა

სამეფო ქამა — მოთეთრო-კრემისფერია, დაფარულია კონცენტრულად განლაგებული მოყავისფრო ქერცლით, 10-25 სმ დიამეტრის. შეხებისას ყვითლდება. თავიდან იგი სფეროსებრ-ზარისებრი ფორმისაა, შემდეგ ბალიშისებრი და ბრტყელი, ხოლო ცენტრში ოდნავ ამობურცულია. მისი ტექსტურა სქელხორცოვანი და ქერცლოვანი ზედაპირითაა დაფარული. კიდე თავიდან შეკეცილია,შემდეგ კი გაშლილი, ზოგჯერ-ტალღოვანია კერძო საბურველის ნარჩენებით.

სამეფო ქამა სოკოს ფეხი თეთრი-მოყვითალო ფერისაა, ცილინდრული, ძირისკენ განსხვავებული. მისი ტექსტურა საყელოს ზემოთ გლუვია, ხოლო საყელოს ქვემოთ-თეთრქერცლოვანი. საყელო თეთრია, განიერი, დაშვებული. ხელის შეხებით ყვითლდება და ადვილად სცილდება ფეხს ვოლვის გარეშე.

მისი ფირფიტები ხშირია, ფეხთან თავისუფალი, მოთეთრო-მოვარდისფერო, მოგვიანებით მურა- წაბლისფერი, თავიდან მთლიანად დაფარულია ქეჩისებრი თეთრი კერძო საბურველით.

სამეფო სოკოს სპორები კვერცხისებრი, გლუვი ფორმისაა, ხოლო ანაბეჭდი-ყავისფერია. მისი რბილობი მოთეთრო ფერისაა ხორცოვანი და ახასაითებს ნუშის სუნი.

იზრდება ზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე ნიადაგზე, წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, განსაკუთრებით სოჭნარში.

გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკაში. საჭმელად ვარგისია.
ვარლამ ესაიაშვილი

ვარლამ გიორგის ძე ესაიაშვილი (დ. 12 აპრილი, 1910, ქუთაისი, — გ. 13 აპრილი, 1977, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1931). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. 1941–1945 წლებში იყო ქართული საფრონტო გაზეთის „წინ, სამშობლოსთვის!“ რედაქტორი, 1954–1960 წლებში — საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1961 წლიდან — თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის სკკპ ისტორიის, შემდეგ მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის გამგე. 1955-1961 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, 1959–1962 წლებში — საქართველოს სსრ მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მისი ნაშრომების ძირითადი თემაა ლენინი და საქართველო, საკითხები გაშუქებულია მარქსისტული ისტორიოგრაფიის თვალსაზრისით. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით.
ჯემალ ესაიაშვილი

ჯემალ ვარლამის ძე ესაიაშვილი (დ. 13 სექტემბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (1998), საქართველოს დამსახურებული მშენებელი (2006), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2005).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1960). 1960-1963 წლებში მუშაობდა თბილისის მთავარ სამშენებლო ორგანიზაცია „მთავართბილმშენში“, 1963 წლიდან — კ. ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტში. ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო კონსტრუქციების კათედრაზე. 2003 წლდან არის საქართველოსა და დსთ-ს ქვეყნების ექსპერტი სეისმომედეგობის საკითხებში.
სპირიდონ ესაძე (პედაგოგი)

სპირიდონ სპირიდონის ძე ესაძე (დ. 19 ოქტომბერი, 1870 — გ. 17 ოქტომბერი, 1909, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, სამთამადნო წარმოების ისტორიის ერთ-ერთი პირველი მკვლევარი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი. გენერალ-მაიორ სპირიდონ ესაძის შვილი, სამხედრო ისტორიკოსების — ბორის და სიმონ ესაძეების ძმა.

დაამთავრა სიმბირსკის კადეტთა კორპუსი (1888) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია (1897). მსახურობდა კავკასიაში განლაგებულ სამხედრო ნაწილებში. 1899 წელს დანიშნეს თბილისის საარტილერიო სახელოსნოს უფროსის თანაშემწედ. ასწავლიდა თბილისის და ირკუტსკის იუნკერთა სასწავლებლებში. იყო თბილისში უფასო ზოგადსაგანმანთლებლო კურსების ერთ-ერთი დამაარსებელი. ავტორია სამხედრო-სასწავლო დაწესებულებებისათვის განკუთვნილი ფიზიკისა და მექანიკის სახელმძღვანელოებისა. გარდაიცვალა 1909 წელს. დაკრძალეს ვერის ძველ სასაფლაოზე.
დანიელ სლავინი

დანიელ სლავინი (ნამდვილი გვარი კუცინი; დ. 9 დეკემბერი, 1907, ბერდიჩევი (კიევის გუბერნია) — გ. 16 აგვისტო, 1979) — საბჭოთა თეატრისა და კინოს მსახიობი. უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი (1947), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1954).

ბიოგრაფია
დანილ სლავინი დაიბადა 1907 წლის 9 დეკემბერს ქალაქ ვერდიჩევში (კიევის უბერნია). 1927 წელს დაამთავრა ხარკოვის დრამატული სტუდია და ამავე წლიდან ხარკოვის რუსული დრამატული თეატრის მსახიობი გახდა. 1930 წლიდან იყო თბილისის გრიბოედოვის სახელობის თეატრის მსახიობი.

1943 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი

ფილმოგრაფია
1956 — „ორი ოკეანის საიდუმლოება“
1956 — „ეთერის სიმღერა“
1959 — „განაჩენი“
1961 — „ჭიაკოკონა“

ჯილდოები და აღიარება
1947 — უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი
1954 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი