iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იუოუე კენკაბო

იუოუე კენკაბო (; დ. 1 ივლისი, 1870 — გ. 26 სექტემბერი, 1934) — იაპონელი სენრიუს პოეტი, ესეისტი და ჟურნალისტი, რომელიც აქტიურად მუშაობდა მეიჯის პერიოდის მიწურულში, ტაიშოსა და შოვას დასაწყისში. მისი პოეტური სტილი ერთ-ერთ საყურადღებო მოვლენად მიიჩნევა თანამედროვე სენრიუს ფორმირებაში. ნამდვილი სახელი იყო იუოუე კოიჩი.

ბიოგრაფია
იუოუე დაიბადა ქალაქ ჰაგში, იამაგუჩის პრეფექტურაში, ყოფილი ჩოშუს დომენის სამურაის ოჯახში. ბავშვობა და ახალგაზრდობა მჭიდროდ უკავშირდებოდა ტრადიციულ სამურაულ გარემოს, თუმცა განათლება არსებითად თვითონვე მიიღო — ძირითადად, თვითგანათლებით.

პირველი წლები მუშაობდა დაწყებით სკოლაში მასწავლებლად, ხოლო მოგვიანებით — ადგილობრივ გამოცემაში რეპორტიორად. 1900 წელს იუოუე ტოკიოში გადავიდა, სადაც ლიტერატურულ ჟურნალ „მიოგისთვის“ წერდა ხელოვნების რუბრიკას. 1903 წელს ის დაინიშნა „ნიჰონ შიმბუნის“ რეპორტიორად. სწორედ აქ იღებს ფსევდონიმს „კენკაბო“ და იწყებს ცნობილ სვეტს — „შინდაი იანაგიდარუ“ (სიტყვასიტყვით, „ტირიფის კასრი“), რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა სენრიუს ახალი, განახლებული სტილის პოპულარიზებას.

ლიტერატურული მოღვაწეობა
1905 წელს იუოუემ შექმნა პოეტური გაერთიანება „რიუსონჯი სენრიუ კაი“ და გამოსცა ჟურნალი „სენრიუ“. მოგვიანებით, „ნიჰონ შიმბუნში“ მუშაობის დასრულების შემდეგ, იგი აგრძელებდა სენრიუს რუბრიკების რედაქტირებას „კოკუმინ შიმბუნსა“ და „იომიური შიმბუნში“.

1912 წელს, ტაიშოს პერიოდის დაწყებასთან ერთად, მან შეცვალა ჟურნალის სახელი და უწოდა „ტაიშო სენრიუ“. 1926 წელს, შოვას ეპოქის დაწყებისას, გამოცემას კვლავ გადაერქვა სახელი და ამჯერად შეირჩა „სენრიუჯინი“.

იუუოუე მხოლოდ პოეზიით არ შემოიფარგლა: მან დაწერა ესეები, პროლეტარული და ბურჟუაზიული ლიტერატურის მიმართულების ტექსტები, ასევე თეორიული ნაშრომი „სენრიუ ოდო რონი“ („სენრიუს სამეფო გზა“). მისი ნაშრომები ხშირად იბეჭდებოდა ჟურნალებში „ნიჰონ ოიობი ნიჰონჯინი“ („იაპონია და იაპონელები“) და „კაიზო“ („რეკონსტრუქცია“).

მისი პოეზია გამოირჩეოდა მსუბუქი იუმორით, გრანდიოზულობითა და გულუხვობით, რაც მას ფართო წრეებში პოპულარულ ავტორად აქცევდა. იუოუეს მიმდევრები მთელი იაპონიის მასშტაბით ჰყავდა. მათ შორის გამორჩეულები იყვნენ: კავაკამი სანტარო, მურატა შუგიო და ფსევდონიმით „კიჯირო“ ცნობილი იოშიკავა ეიჯი.

იუურეს მნიშვნელოვანი ნაშრომებია:
„ედოს პერიოდის სენრიუ: იჩიმეი სენრიუ“ (1928)
„შინ სენრიუ როკუსენ კუ“ („ექვსი ათასი ახალი სენრიუ“)
„სენრიუ ო ცუკურუ ჰიტო ნი“ („სენრიუს პოეტებისთვის“)
„კო სენრიუ შინზუი“ („კლასიკური სენრიუს არსი“)

1930 წელს მხატვარ კონდო კოიჩიროსთან ერთად შექმნა 40-ზე მეტი ქსოვილის პრინტი, რომელიც მის პოეზიას თემატურად ეხმიანებოდა.

გარდაცვალება
1934 წლის 8 სექტემბერს, კენჩო-ჯის ტაძარში ყოფნისას, იუოუეს ტვინის სისხლჩაქცევა დაემართა. სამ დღეში, 26 სექტემბერს, იგი გარდაიცვალა. მისი საფლავი დღემდე კენჩო-ჯის ტაძარშია.

ოჯახი
იუოუეს მეუღლე, იუოუე ნობუკო (1869–1958), ასევე იყო სენრიუს პოეტი და რედაქტორი. ის ცნობილია სამხედროების მკვეთრი კრიტიკით რუსეთ–იაპონიის ომისა და 1930-იანი წლების იაპონური მილიტარიზმის მიმართ. ნობუკო იყო ექთანი რუსეთ–იაპონიის ომის პერიოდში და აქტიურად უჭერდა მხარს ანტისამხედრო მწერალ ცურუ აკირას. 1937 წელს ორივე დააკავეს.

წყვილს ჰყავდა ერთი ქალიშვილი — ოიში ცურუკო (დ. 1907).
ულეგირია

ულეგირია (ლათ. ) აღნიშნავს თავის ტვინის ქერქის მდგომარეობას, როდესაც მისი ხვეულები გაბრტყელებული და შეკუმშულია. უმეტესად გამოწვეულია პერინატალური იშემიისას განვითარებული გლობალური ჰიპოქსიურ-იშემიური დაზიანებით. დაზიანების ხარისხიდან გამომდინარე, შესაძლოა გამოიწვიოს თავის ტვინის დამბლა ან/და განვითარების შეფერხება.
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1971

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1971) — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 102 ავტორის 1969-1970 წლებში გამოქვეყნებული 625 ნაწარმოები. ჩემპიონატის მთავარი მსაჯი იყო ე. უმნოვი.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 36 ავტორის 196 ამოცანა. ფინალში — 13 ავტორის 20 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ე. რუხლისი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ი. კისისი.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 32 ავტორის 165 ამოცანა. ფინალში — 17 ავტორის 30 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ე. უმნოვი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს იუ. გულიაევი.

მრავალსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 32 ავტორის 119 ამოცანა. ფინალში — 15 ავტორის 30 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ს. როზენფელდი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ალექსეი კოპნინი.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 31 ავტორის 145 ეტიუდი. ფინალში — 18 ავტორის 25 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი: ვ. კოროლკოვი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ჰენრიხ კასპარიანი.
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1973

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1973) — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 117 ავტორის 1971-1972 წლებში გამოქვეყნებული 631 ნაწარმოები. ჩემპიონატის მთავარი მსაჯი იყო რაფაელ კოფმანი.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 72 ავტორის 252 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 11 ავტორის 20 ამოცანა. განყოფილების მსაჯები იყვნენ იაკობ ვლადიმიროვი, ვ. ჰეიბელტი და ვ. მელნიჩენკო. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ვალენტინ რუდენკო.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 40 ავტორის 139 ამოცანა. ფინალში — 16 ავტორის 19 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯები იყვნენ ვ. ბრონი, ვ. ჰეიბელტი და ვ. მელნიჩენკო. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ვალენტინ რუდენკო.

მრავალსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 36 ავტორის 88 ამოცანა. ფინალში — 10 ავტორის 14 ამოცანა. განყოფილების მსაჯები იყვნენ ფ. ბონდარენკო, იაკობ ვლადიმიროვი და რ. კოფმანი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ვ. სავჩენკო.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 37 ავტორის 152 ეტიუდი. ფინალში — 14 ავტორის 25 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯები იყვნენ ფ. ბონდარენკო, ვ. ბრონი და რ. კოფმანი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ლ. კაცნელსონი.
ენცეფალოცელე

ენცეფალოცელე (ლათ. ) — ნერვული მილის დარღვევა, რა დროსაც თავის ტვინის ქსოვილი და მისი მფარავი მენინგეალური გარსი განიცდის თიაქარს თავის ქალაში არსებული დეფექტიდან გარეთ. ლოკალიზაციის მიხედვით შეიძლება იყოს შუბლის, შუბლ-ცხავის (ფრონტო-ეთმოიდალური), საფეთქლის, თხემის, კეფის, ინტრაორბიტალური, ნაზალური და ა.შ. განვითარების მიხედვით შეიძლება იყოს თანდაყოლილი ან პოსტოპერაციული.
მენინგოცელე

მენინგოცელე (ლათ. ) — ნერვული მილის დარღვევა, რა დროსაც თავ-ზურგტვინის სითხით სავსე მენინგეალური გარსის ბუშტი განიცდის თიაქარს თავის ქალაში ან ხერხემლის სვეტში არსებული დეფექტიდან გარეთ. ლოკალიზაციის მიხედვით შეიძლება იყოს შუბლის, შუბლ-ცხავის (ფრონტო-ეთმოიდალური), საფეთქლის, თხემის, კეფის, ინტრაორბიტალური, ნაზალური და ა.შ. განვითარების მიხედვით შეიძლება იყოს თანდაყოლილი ან პოსტოპერაციული. ენცეფალოცელესგან განსხვავებით, თიაქარს არ განიცდის თავის ტვინის ქსოვილი.
მოიამოიას დაავადება

მოიამოიას დაავადება (ლათ. ) — სისხლძარღვოვანი დაავადება, რა დროსაც შიგნითა საძილე არტერიის დისტალური ნაწილის შევიწროების საპასუხოდ, თავის ტვინის ქსოვილების ირგვლივ ვითარდება ახალი კოლატერალური ცირკულაცია სისხლის მიწოდების კომპენსაციისათვის. ახლადწარმოქმნილი სისხლძარღვები მცირე ზომის და სუსტია, რის გამოც მიდრეკილია სისხლდენების, ანევრიზმებისა და თრომბოზისაკენ.
რკენა (ორგანიზაცია)

რკენა — ქართული შერეული საბრძოლო ხელოვნების პროფესიული ორგანიზაციაა, რომელიც 2025 წელს დაარსდა. ორგანიზაციის მიზანია საქართველოში და რეგიონში არსებული შერეული საბრძლო ხელოვნების ტალანტების აღმოჩენა, განვითარება და მათი საერთაშორისო ასპარეზისთვის - ისეთ ორგანიზაციებში, როგორებიცაა , და - მომზადება.

რკენა წარმოადგენს ახალ პლატფორმას ქართულ შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში და მისი საქმიანობა აქტიურად მიმდინარეობს -ის მხარდაჭერით, რომლის მეშვეობითაც ორგანიზაციის ღონისძიებები საერთაშორისო მაუწყებლობაზე გადის.

ისტორია
დაარსება
რკენა ოფიციალურად დაფუძნდა 2025 წელს საქართველოში. ორგანიზაციის შექმნის იდეა უკავშირდება ქართულ შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში არსებული ტალანტების სიმრავლესა და სისტემური განვითარების აუცილებლობას. ორგანიზაციის მმართველი პარტნიორის, გიორგი დოდელიას განცხადებით, რკენა შეიქმნა როგორც ხიდი ადგილობრივ მებრძოლებსა და შერეული საბრძლო ხელოვნების გლობალურ ინდუსტრიას შორის.

 -მა, რომელმაც წლების განმავლობაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შერეული საბრძლო ხელოვნების რეგიონულ პოპულარიზაციაში, ორგანიზაციის მთავარი მხარდამჭერის როლი იტვირთა.

რკენა 1
პირველი ღონისძიება
რკენა 1 — ორგანიზაციის სადებიუტო ღონისძიება - გაიმართა თბილისში, სპორტის სასახლეში და იქცა ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ შერეული საბრძლო ხელოვნების ღონისძიებად თანამედროვე ქართული სპორტის ისტორიაში.

ღონისძიებას 7,000-ზე მეტი მაყურებელი დაესწრო უშუალოდ დარბაზში, ხოლო -ის არხებზე მას ასიათასობით მაყურებელი ადევნებდა თვალს მსოფლიოს მასშტაბით.

შედეგები და სტატისტიკა
სულ გაიმართა 9 ორთაბრძოლა
7 ბრძოლა დასრულდა ნოკაუტით ან ტექნიკური ნოკაუტით
9 ქართველი მებრძოლიდან 7 გამარჯვებული გამოვიდა
მხოლოდ 2 ბრძოლა მივიდა მსაჯთა გადაწყვეტილებამდე

რკენა 1-მა ფართო გამოხმაურება მიიღო როგორც გულშემატკივრების, ისე პროფესიონალი შერეული საბრძლო ხელოვნების ექსპერტების მხრიდან, რომლებმაც ღონისძიება მაღალი ორგანიზაციული და სპორტული დონით შეაფასეს.

მნიშვნელოვანი ორთაბრძოლები
ღონისძიების მთავარ ბრძოლაში საქართველოს რაგბის ეროვნული ნაკრების ყოფილმა კაპიტანმა მერაბ შარიქაძემ შერეულ საბრძლო ხელოვნებაში სადებიუტო ბრძოლა გამართა და პოლონელი პატრიკ კონტნი ტექნიკური ნოკაუტით დაამარცხა.

სანახაობრივი ფინიშები მოიპოვეს ასევე:

დავით ლორთქიფანიძემ
იაროსლავ ჩოკობოკმა
ნიკოლოზ აბრამიშვილმა
ზურაბ „ “ ივანიაძემ

ბონუსები
რკენა 1-ზე ორგანიზაციამ დააწესა სპეციალური ბონუსები:

საღამოს საუკეთესო ბრძოლა: ჯანსუ გოგია - იულდაშევ ჯალოლიდინი
საღამოს საუკეთესო ვადამდელი გამარჯვება: იაროსლავ ჩოკობოკი
საღამოს საუკეთესო მებრძოლი: ნიკოლოზ აბრამიშვილი
საღამოს საუკეთესო დაბრუნება: საბა სოზაშვილი

ორგანიზაციის მიზნები და ხედვა
რკენას მთავარი მიზანია შერეული საბრძლო ხელოვნების მძლავრი ეკოსისტემის შექმნა საქართველოში და რეგიონში. ორგანიზაცია გეგმავს:

საბრძოლო საღამოების რეგულარულ სერიას
ახალგაზრდა ტალანტების განვითარებას
საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობას
ქართველი მებრძოლების გლობალურ ასპარეზზე გაყვანას

ორგანიზაციის გრძელვადიანი მიზანია რკენა იქცეს რეგიონულ ცენტრად, რომელიც შერეული საბრძლო ხელოვნების კულტურას გააძლიერებს და პროფესიულ დონეზე განავითარებს.

მაუწყებლობა
რკენას ღონისძიებები გადაიცემა -ის პლატფორმებზე, მათ შორის პირდაპირ ეთერში .-ზე, რაც უზრუნველყოფს ფართო საერთაშორისო აუდიტორიას.
Occupatio

, ოკუპაციო — ბუნებითი სამართლით საკუთრების უფლების წარმოშობის ერთ-ერთი გზა რომის სამართალში. ადამიანს შეეძლო დაუფლებოდა არავის საკუთრებაში მყოფ ნივთს, ვინაიდან ითვლებოდა, რომ არავის საკუთრებაში მყოფი ნივთი მისია, ვინც მას პირველი დაეუფლება.

ოკუპაციოთი ადამიანი შეიძლებოდა დაუფლებოდა გამორიყულ ნივთებს, გარეულ ცხოველებს. იმ შემთხვევაში თუ ადამიანს დაჭერილი ცხოველი გაექცეოდა, იგი მის საკუთრებად აღარ ითვლებოდა. ზღვის ნაპირზე ნაპოვნი ძვირფასეულობა ბუნებითი სამართლით მპოვნელის საკუთრება ხდებოდა.
ჰარტვიგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰარტვიგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კარლ ერნსტ ჰარტვიგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 78.46 კმ, სიღრმე — 2.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰატანაკა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰატანაკა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ტაკეო ჰატანაკას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 30.15 კმ, სიღრმე — 2.01 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰაგინზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰაგინზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი მოყვარული ასტრონომის, უილიამ ჰაგინზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 65.79 კმ, სიღრმე — 2.74 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰეიმანსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰეიმანსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა კორნეი ჰეიმანსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 46.45 კმ, სიღრმე — 2.29 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰაისი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰაისი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომისა და მათემატიკოსის, ედუარდ ჰაისის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.69 კმ, სიღრმე — 2.22 კმ.

სატელიტური კრატერები
ბაშფლემის ტბის ფილა

ბაშფლემის ტბის ფილა — არქეოლოგიური არტე-ფაქტი, ნაპოვნია საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტში, ბაშფლემის ტბის მახლობლად. ბაზალტისგან დამზადებული ფილა, რომელიც, სავარაუდოდ, ძვ. წ. ათასწლეულით თარიღდება, შესრულებულია მანამდე უცნობი დამწერლობის სისტემით და მოიცავს, სულ მცირე, 60 სიმბოლოს.

ფილა 2021 წელს ადგილობრივი მეთევზეების ჯგუფმა იპოვა. არქეოლოგიური კონტექსტი მიუთითებს, რომ ის გვიან ბრინჯაოს ხანით ან ადრეული რკინის ხანით თარიღდება.

ფილის ზომებია 24,1 20,1 სმ და, როგორც ჩანს, დამზადებულია ადგილობრივი წარმოშობის ფოროვანი ბაზალტისგან. გამოსახულება ამოკვეთილია კონუსური ბურღით, შემდეგ კი ზედაპირი გადასწორებულია.

შვიდ ჰორიზონტალურ ხაზზე განთავსებულია 39 უნიკალური სიმბოლო. ისინი გარკვეულ მსგავსებას ავლენენ სხვა ადრეულ დამწერლობებთან, კერძოდ: პროტო-ქართველურ დამწერლობასთან, ასევე კოლხურ რუნებთან, გრაკლიანი გორის დამწერლობასთან და ასომთავრულთან.

ფილა ინახება თბილისში, მედიცინის ისტორიის მუზეუმში.
ჰოლდენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰოლდენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომის, ედვარდ ჰოლდენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47.6 კმ, სიღრმე — 2.31 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰაზე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰაზე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, მათემატიკოსისა და კარტოგრაფის, იოჰან მათიას ჰაზეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 82.08 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფურნერიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფურნერიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი მათემატიკოსის, ჟორჟ ფურნიეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 135,03 კმ, სიღრმე — 2,94 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფროლიხი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფროლიხი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯეკ ფროლიხის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 56.73 კმ, სიღრმე — 2.44 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფროინდლიხი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფროინდლიხი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ერვინ ფინლეი-ფროინდლიხის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 83.16 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფოკა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფოკა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბერძენი ასტრონომის, იოანე (ჟან-ჰენრი) ფოკას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება „ფოკა“ მომდინარეობს მისი ეპონიმის, ბერძენი ასტრონომის იოანე (ჟან-ჰენრი) ფოკას (; იხ. აგრეთვე: იპერატორი ფოკა, ბარდა ფოკა) მიხედვით.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 22.04 კმ, სიღრმე — 1.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფიცჯერალდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფიცჯერალდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯორჯ ფიცჯერალდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 104.21 კმ, სიღრმე — 2.87 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფეხნერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფეხნერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გუსტავ თეადორ ფეხნერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 59.32 კმ, სიღრმე — 2.71 კმ.

სატელიტური კრატერები
უილიამსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი უილიამსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა არტურ სტენლი უილიამსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 36.36 კმ, სიღრმე — 2.13 კმ.

სატელიტური კრატერები
უზო (მთვარის კრატერი)

კრატერი უზო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჟან შარლ უზოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 76.84 კმ, სიღრმე — 2.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტრუმპლერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტრუმპლერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რობერტ ტრუმპლერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 76.17 კმ, სიღრმე — 2.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტრუველო (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტრუველო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ეტიენ ლეოპოლდ ტრუველოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 8.5 კმ, სიღრმე — 1.41 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტრალესი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტრალესი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იოჰან გეორგ ტრალესის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.16 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტიციუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტიციუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იოჰან დანიელ ტიციუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 68.42 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტისერანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტისერანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანსუა ტისერანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 34.63 კმ, სიღრმე — 2.1 კმ.

სატელიტური კრატერები
თისენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი თისენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გეორგ ჰენრიხ თისენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 66.39 კმ, სიღრმე — 2.74 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტიმოქარისი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტიმოქარისი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძელი ბერძენი ასტრონომის, ტიმოქარისის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 34.14 კმ, სიღრმე — 2.09 კმ.

სატელიტური კრატერები
სხვავის ძელიცხოვლის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი = ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 42.496921
| გრძედი = 43.223063
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სხვავის ძელიცხოვლის ეკლესია, „ძელი ჭეშმარიტი“, — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ სხვავაში (შუა სხვავა, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი). აგებულია საუკუნის ნახევარში ეპისკოპოს გაბრიელ ქიქოძის თაოსნობით. შემორჩენილია ნანგრევების სახით.

ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ტიპისაა. ნაგებია გამოტეხილი, ასევე კარგად დამუშავებული კირქვით კირის დუღაბზე. ეკლესია თითქმის მთლიანად დაინგრა რაჭის 1991 წლის მიწისძვრის დროს. ნაგებობისგან შემორჩენილია ძლიერ დაზიანებული, ტაძრის ცენტრალური, კვადრატული სივრცის შემქმნელი კონსტრუქცია — კუთხეებში ამოყვანილი ოთხი მაღალი და მძლავრი ბურჯი, რომელიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია თაღებით. ბურჯებთან დაკავშირებულია ჩრდილოეთის, სამხრეთისა და დასავლეთის მკლავების კედლები და საკურთხევლის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლები.

ეკლესიაში ინახებოდა საკურთხევლის წინ აღსამართი საუკუნის ხის ჯვარი, შემკული მოოქრული ვერცხლის ფირფიტებით, რომელზეც გამოსახულია სცენები ქრისტეს ცხოვრებიდან. ჯვარზე ამოკვეთილია მხედრული წარწერები: „ქ. უხორცოთა მთავარო გაბრიელ, მეოხ და მფარველ ეყავ ორთავე შინა ცხოვრებათა მამკობსა შენსა რატის, რაჭის ერისთავსა, და ძესა მისსა კახაბერს და ააშენენ აზნაურნი, ეკლესიასა შენსა შემავალნი, და მოხევენი და ხევნი და ეკლესიისა შვილნი...“; „ქ. წმიდაო გაბრიელ მთავარანგელოზო, შეიწყალე ვახტანგ ... ისძე. მოიჭედა მისსა ნაცვლობასა შიგან...“. ჯვარი ინახება ქუთაისის ისტორიულ მუზეუმში.

1920-იან წლებში გიორგი ბოჭორიძეს აღწერილი აქვს იქვე მდებარე „ძელი ჭეშმარიტის“ ძველი ეკლესიის ნაშთები. ეკლესიის ქვებზე შემორჩენილი იყო რამდენიმე „ხუცური“ წარწერა (არ შემონახულა), რომლებსაც ის პალეოგრაფიული ნიშნებით საუკუნით ათარიღებს. წარწერებში მოხსენიებული იყვნენ: „ვახტანგ და გაბრიელ ძე მისი“, „მირიან“, ხელოსანი „ვარდან გიონაისძე“ (შესაძლოა „ვარდან, გიორგი ონაის ძე“).
ტიმირიაზევი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტიმირიაზევი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კლიმენტ ტიმირიაზევის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 52.15 კმ, სიღრმე — 2.38 კმ.

სატელიტური კრატერები
თილი (მთვარის კრატერი)

კრატერი თილი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ვალტერ თილის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 35.67 კმ, სიღრმე — 2.12 კმ.

სატელიტური კრატერები