iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია

ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია — შუა საუკუნეების ეკლესია ატიკაში. ის ეკუთვნის ათენის მეტროპოლიტენს. მდებარეობს ლიკაბეტოსის მთის ზედა ნაწილში. ტურისტების ილუსტრაციების (მაგალითად, 1672 წლის ლაბორადე) მიხედვით დგინდება, რომ მიმდებარე ტერიტორიაზე იდგა ტაძარი. გარდა ამისა, ნაპოვნი იქნა ორი წარწერა, რომელთა მეშვეობით დგინდება მეტად საინეტერსო ფაქტი: თავდაპირველად ამ ტერიტორიაზე მდებარეობდა „ანასტასიუს ჩერკეოსისა და ორანდას სასაფლაოები“. როდესაც პირველი ტაძარი განადგურდა, იმავე საფუძველზე აიგო ახალი, ერთ კვარცხლბეგზე მდგომი სამეფო ტაძარი, რომელსაც წმინდა გიორგის ეკლესია ეწოდა. იატაკზე არის წარწერა, რომელიც გადმოგვცემს, რომ წმინდა გიორგის ეკლესია ათენის მეტროპოლიტენის მიერ აიგო 1782-1785 წლებში. მოგვიანებით ტაძარი ორ სამლოცველოდ, წინასწარმეტყველ ელიას და წმინდა კონსტანტინეს სახელობის, დაიყო.

ლუკაბიტოსის მთა წმინდა გიორგის ტაძრის სახელითაა ცნობილი. ტურისტებისთვის მეტად პოპულარული ადგილია, რადგან ტაძარი მთის ყველაზე მაღალ წერტილში მდებარეობს.

გალერეა
ქრისიპე

ქრისიპე (;  ძვ. წ. 279 –  ძვ. წ. 206) — ბერძენი სტოიცისტი ფილოსოფოსი. წარმოშობით კილიკიის ქალაქ სოლიდან, საიდანაც გადასახლდა საბერძნეთში, ქალაქ ათენში და დაემოწაფა ბერძენ სტოიცისტ ფილოსოფოსს კლეანთეს. როდესაც კლეანთე გარდაიცვალა ძვ.წ 230 წელს, ქრისიპე სკოლას ჩაუდგა სათავეში. მოგვიანებით სტოიციზმის დამფუძნებელმა ზენონმა, მას მეორე ფუძემდებლის ტიტული მიანიჭა.

ქრისიპე მოღვაწეობდა ლოგიკის სფეროში, ასევე ეპისტემოლოგიას, ეთიკასა და ფიზიკაში. მან შეიმუშავა ლოგიკის ახალი სისტემა რათა უკეთ გაეაზრებინა ადამიანის როლი სამყაროში. ის აღიარებდა ბედისწერის გარდაუვალობას, მიუხედავად ამისა, არასოდეს უარყოფდა ადამიანის აზროვნებისა და გადაწყვეტილების მიღების თავისუფლებას. ეთიკა,მისი თქმით დამოკიდებულია იმაზე თუ რამდენად იაზრებს ადამიანი სამყაროს მოწმედების პრინციპებს. ის ამბობდა, რომ ემოციური გატაცებები ადამიანის სულს ასახიჩრებს. ქრისიპეს მუშაობის შედეგია ის უდიდესი წარმატება, რაც წილად ხვდა სტოიციზმს ბერძნულ და რომაულ კულტურაში.

ცხოვრება
ქრისიპე, აპოლონიუსის შვილი, დაიბადა სოლში, კილიკიაში. იყო საშუალო სიმაღლის და ცნობების მიხედვით ვარჯიშობდა შორ დისტანციაზე სირბილში. ახალგაზრდობაშივე მან დაკარგა მემკვიდრეობით მიღებული ქონება, რომელიც მეფის პირად მფლობელობაში გადავიდა. ამის შემდეგ ქრისიპე ათენში გადასახლდა, სადაც დაემოწაფა კლეანთეს, რომელიც სათავეში ედგა სტოიცისტურ სკოლას. მიჩნეულია, რომ ის ესწრებოდა არქეზილასა და ლაკიდეს ლექციებს პლატონის აკადემიაში.

ქრისიპე დიდი მონდომებით სწავლობდა სტოიცისტურ სისტემებს. მან სწავლის შემართებით სახელი გაითქვა თანატოლებში. საერთო ჯამში მან 705 ნაწარმოები შექმნა. ის მიდრეკილი იყო მრავალმხრივი აზროვნებისკენ, სწორედ ამიტომ, მუდამ ცდილობდა კამათისას ორივე მხარის არგუმენტები შეესწავლა. ქრისიპე ნაწარმოებებში ხშირად იყენებდა ოპონენტების მიერ გამოთქმულ ფრაზებს. ის აღიარებულია, როგორც ფართო, შეუცნობელი და თავისუფალი საკუთარ სტილში. ქრისიპეს შესაძლებლობებიდან გამომგდინარე, მისი ავტორიტეტი დღითი-დღე იზრდებოდა, ამიტომ ის მალევე გახდა სტოიცისტური სკოლის ლიდერი.

ის გარდაიცვალა 143-ე ოლიმპიადის მიმდინარეობისას (ძვ.წ 208-204), 73 წლის ასაკში. დიოგენე ლაერტი გვაწვდის ქრისიპეს გარდაცვალების ორ ვერსიას. პირველი ცნობით ის ნადიმზე გაუზავებელი ღვინით ზედმეტად დათვრა და მალე დაიღუპა. მეორე ვერსიით ის უყურებდა, თუ როგორ ჭამდა ვირი ლეღვს და იხუმრა: „მიეცით ვირს სუფთა ღვინო, რომ ლეღვს მიაყოლოს“. ის საკუთარ ხუმრობაზე სიცილისას დაიღუპა. მისმა ძმისშვილმა არისტორეონმა შექმნა მისი ქანდაკება და დადგა ქალაქ კერამიკში. ქრისიპე სტოიცისტური სკოლის ლიდერად დაინიშნა საკუთარი მოსწავლის, ზენონის მიერ.

მისი ნაწარმოებებიდან არაფერია შემორჩენილი გარდა იმ ციტატებისა, რომლებიც მოხსენებულია ციცერონის, ლუსიუს ანეუს სენეკას, გალენოსის, პლუტარქესა და სხვათა ნაწარმოებებში. ლოგიკის თემაზე შექმნილი ნაწარმოებები აღირიცხება ჰერკულანუმის პაპირუსებში, რომელთაგან ერთ-ერთი, სავარაუდოდ, ქრისიპეს შექმნილია. ამასთან ის იცავდა სტოიციზმის მიმდინარეობას არა მარტო არსებული, არამედ მომავალი საფრთხისაგანაც. მან გააერთანა ზენონისა და კლეანთეს დოქტრინები რათა შეექმნა ერთიანი, მძლავრი სტოიცისტური სისტემა. ის ხელმძღვანელობდა მათი ფორმალური ლოგიკით. საბოლოოდ, ქრისიპემ ჩამოაყალიბა სტოიციზმი როგორც მიმდინარეობა. ამბობდნენ:„ქრისიპეს გარეშე არ იარსებებდა სტოა“.
სამხრეთ კორეული ვონი

სამხრეთ კორეული ვონი — სამხრეთი კორეის ფულადი ერთეული.

მიმოქცევაშია ბანკნოტები ნომინალით 1000, 5000, 10 000 და 50 000; ხოლო მონეტები - 1, 5, 10, 50, 100 და 500. გამომდინარე იქიდან, რომ მონეტები 1 და 5 ნომინალით იშვიათია, დაშვებულია ანგარიშის 10 ვონამდე დამრგვალება.

გაცვლითი კურსი
ამჟამად, სამხრეთი კორეა იყენებს მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმს.
ვულკანური კუნძული

ვულკანური კუნძული — კუნძული, რომელიც წარმოიქმნება ზღვის ფსკერზე ვულკანური მოქმედების შედეგად.

პრაქტიკაში ჩვეულებრივ წარმოიქმნება ვულკანური ჯაჭვის ზედა ნაწილის რიგი ვულკანური კუნძული, რომლებიც ფორმირდებიან განსაზღვრული კანონზომიერების შედეგად (ჰავაის კუნძულები, კანარის კუნძულები, კურილის კუნძულები და სხვა).

კუნძული წარმოადგენს წყალქვეშა ვულკანის მწვერვალს, რომელიც ამოწეულია ოკეანის ზედაპირზე. კუნძულის წარმოქმნა მიმდინარეობს რამდენიმე ფაზაში. ვულკანური კუნძულები ჩვეულებრივ შეიცავს მტკნარ მიწისქვეშა წყალს. გარდამავალი ზონის კუნძულები ძირითადად ვულკანური წარმოშობისაა.

ჩარლზ დარვინმა ივარაუდა, რომ მარჯნის კუნძულების ზრდა (ატოლები) მიმდინარეობს ვულკანური კუნძულების თანდათანობითი დაწევის პროცესში. მან აღნიშნა, რომ ატოლები ჩვეულებრივ წარმოიქმნებიან ვულკანურ კუნძულებზე მარჯნული რიფების მოდების გზით. ყველაზე დიდი ვულკანური კუნძულია ისლანდია, რომლის ფართობია 103 000 კმ². სიდიდით მეორე ადგილზეა კუნძული ჰავაი, ხოლო მესამეზე კუნძული ბალი. ვულკანური კუნძულები ჩვეულებრივ ყალიბდება ცხელი ლაქების ადგილზე.
ფრანსუაზ მადლენ ორლეანელი

ფრანსუაზ მადლენ ორლეანელი (; დ. 13 ოქტომბერი, 1648 – გ. 14 იანვარი, 1664) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ გასტონ დე ბურბონისა და მისი მეორე ცოლის, მარგარიტა ლოთარინგიელის ქალიშვილი. საფრანგეთის მეფე ლუი -ის ბიძაშვილი. იგი იყო სავოიის ისტორიაში ყველაზე ცოტა ხნიანი კონსორტი, ვინაიდან ერთი წელიც კი არ ყოფილა ტახტზე. იგი გარდაიცვალა უშვილოდ, თხუთმეტი წლის.

ბიოგრაფია
ფრანსუაზ მადლენ ორლეანელი დაიბადა 1648 წელის 13 სექტემბერს პარიზში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ გასტონ დე ბურბონისა და მისი მეორე ცოლის, მარგარიტა ლოთარინგიელის მესამე ქალიშვილი. დაბადებიდანვე აკურთხეს ვალუას ჰერცოგინიად, რის გამოც მას მადმუაზელ დე ვალუას უწოდებდნენ. იგი თავისი უფროსი ნახევარ-დის, მადმუაზელ დე მონტესპიერის საყვარელი და იყო. მას ასევე შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდა ღვიძლ დებთან. სამივე და ლუი -ის მომავალ საყვარელ ლუიზა დე ლა ვალიერთან ერთად იზრდებოდნენ. ისინი ბლუას სასახლეში მდიდრულად ცხოვრობდნენ. ფრანსუაზ მადლენის მამა 1660 წელს გარდაიცვალა, დედამისი კი ამის შემდეგ აღარ გათხოვილა.

ფრანგული სამეფო ეტიკეტის მიხედვით, ვინაიდან იგი საფრანგეთის მეფე ანრი -ის შვილიშვილი იყო, იგი საფრანგეთის შვილიშვილის წოდებას ატარებდა.

იგი 14 წლის ასაკში ცოლად შერთეს თავისსავე მამიდაშვილს, სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე -ს, რომელიც გასტონის უფროსი დის, სავოიის ჰერცოგინია კრისტინა მარია ფრანგის ფავორიტი ვაჟი იყო. 1637 წლიდან მოყოლებული სავოიას კრისტინა მარია მართავდა და ამის შესანარჩუნებლად გადაწყვიტა დინასტიური ქორწინებით გაემყარებინა საფრანგეთთან კავშირი და ვინაიდან ლუი -ს ქალიშვილები არ ჰყავდა და ლუი -მაც უარი თქვა კრისტინას ქალიშვილის ცოლად შერთვაზე მან გასტონის ქალიშვილი ფრანსუაზ მადლენი და თავისი ვაჟი დააქორწინა.

ქორწინება 1663 წლის 4 მარტს შედგა, რის შემდეგაც წყვილი ერთმანეთს პირველად ამავე წლის 3 აპრილს შეხვდა, რის შემდეგაც მათ თაფლობის თვეში იტალიაში იმოგზაურეს და ყოველივე ამის შემდეგ, 1663 წლის 15 ივნისს ჩავიდნენ სავოიის დედაქალაქ ტურინში.

სავოიის ახალი ჰერცოგინია მალევე, 1664 წლის 14 იანვარს ტურინის სამეფო სასახლეში, 15 წლის ასაკში გარდაიცვალა და მასთან ერთად გაწყდა სავოიის კავშირი საფრანგეთთან. ვინაიდან ქორწინება უნაყოფო იყო მისი მეუღლე იძულებული გახდა მეორედ ექორწინა. ლუი -მ მას დაქორწინება გასტონის უფროს ქალიშვილზე, მადმუაზელ დე მონტესპიერზე შესთავაზა, თუმცა ქალმა თავად თქვა უარი რის შემდეგაც კარლო ემანუელე თავისსავე ბიძაშვილ მარია ჯოანა სავოიელზე დაქორწინდა, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი.

წინაპრები
ფრანსუაზ მადლენ ორლეანელის წინაპრები
სისხლის აგენტი

სისხლის აგენტი — შხამიანი ქიმიკატი, რომელიც ადამიანის ორგანიზმში დოზირებული რაოდენობის მოხვედრის შემდეგ ფატალურ შედეგს იწვევს.

სისხლის აგენტები შეუძლებელს ხდიან ადამიანის სისხლში ჟანგბადის შენარჩუნებასა და ტრანსპორტირებას ორგანიზმის თითოეულ წერტილებში. სხეულს არსებობისთვის ჟანგბადი აუცილებლად სჭირდება. სისხლის აგენტებმა შეიძლება გამოიწვიონ სიცოცხლისათვის საშიში სიმპტომები, როგორიცაა კრუნჩხვები ან კომა, რაც გამოწვეულია სწორედ იმ მიზეზით, რომ თავის ტვინი ვეღარ იღებს საჭირო რაოდენობით ჟანგბადს. ორგანიზმში სისხლის აგენტების ზედოზირებული რაოდენობით მოხვედრა იწვევს ადამიანის გაგუდვას.

სისხლის აგენტების ყველაზე გავრცელებული ტიპებია ქიმიური ნაერთები, რომლებიც შეიცავენ ციანიდს, თუმცა ზოგი სისხლის აგენტი დარიშხანსაც შეიცავს.

სისხლის აგენტები აფერხებენ გაზთა ცვლას. ისინი სხეულის უჯრედში ჟანგბადს არ უშვებენ. ჟანგბადის გარეშე უჯრედი უსიცოცხლოა. დიდი რაოდენობით სისხლის აგენტების მოხვედრა ორგანიზმში ადამიანის გაგუდვას იწვევს, რადგან უჯრედები ჩასუნთქულ ჟანგბადს ვერ მოიხმარენ.

მოპყრობა
ციანიდის მოწამვლისთვის რამდენიმე განსხვავებული ანტიდოტი არსებობს. ციანიდის ანტიდოტად შეერთებულ შტატებში ყველაზე ხშირად გამოიყენებენ სამ მედიკამენტს: ნატრიუმის ნიტრიტს და სახამებლის ნიტრიტს, რომელიც მიემაგრება ციანიდს და შეცვლის მას ნაკლებად სახიფათო ნივთერებად, ხოლო ნატრიუმის ტუიზულფატი კი ციანიდს გარდაქმნის უსაფრთხო ქიმიკატად და ადამიანი მას შარდოვანი გზით გამოყოფს.

ვიტამინი 12, რომელიც მზადდება ბაქტერიებისგან, და ჰიდროქსიოქობანიმსაც უწოდებენ, ასევე ციანიდის ანტიდოტია. ის ცვლის ციანიდს ჩვეულებრივ 12 ვიტამინად. სამედიცინო სპეციალისტები მხოლოდ „დამხმარე ზრუნვას“ იძლევიან, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ შეუძლიათ მხოლოდ არსინით მოწამვლის სიმპტომების მკურნალობა.

ომში გამოყენება
მასობრივ იარაღად გამოყენებული პირველი სისხლის აგენტი იყო ფოსგენი. გერმანიამ 1915 წელს ის პირველად გამოიყენა დიდი ბრიტანეთის არმიის წინააღმდეგ. ფოსგენმა იმსხვერპლა.

1919 წელს, ბრიტანეთის სამეფო საჰაერო ძალებმა რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს ბოლშევიკური რაზმები დარიშხანის გაზით დაბომბეს.

ფოსგენს ასევე ხშირად იყენებდა იმპერიული იაპონიის არმია ჩინეთის წინააღმდეგ 1937-1945 წლებში. ჰოლოკოსტის დროს, ნაცისტებმა გამოიყენეს წყალბადის ციანიდის ფორმა , რათა დაეხოცათ ადამიანები გაზის პალატებში და საკონცენტრაციო ბანაკებში.
ნერვული აირების აღმოჩენის შემდეგ სისხლიან აგენტს აღარ იყენებდნენ, თუმცა 1980-იან წლებში ერაყმა ირანი-ერაყის ომში ირანის წინააღმდეგ კანიოგენური ქლორიდი გამოიყენა. ახლა ქვეყნების უმეტესობაში პატიმართა აღსრულების სხვა გზებსაც იყენებენ, თუმცა წყალბადის ციანიდით აღსრულება ჯერ კიდევ ექვემდებარება სამართლებრივ მდგომარეობას.
არქიტა

არქიტა ტარენტელი (; დ. ძვ. წ. 430 — გ. ძვ. წ. 345) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი, ასტრონომი, პოლიტიკოსი და სტრატეგი. ის იყო მეცნიერი, პითაგორიანიზმის სკოლის წარმომადგენელი. ამასთან ცნობილი ბერძენი ფილოსოფოსის, პლატონის ახლო მეგობარი.

ცხოვრება და შემოქმედება
არქიტა დაიბადა ტარანტოში, საბერძნეთში. ის იყო მნესაგორა ჰისტიაუსის ვაჟი. გარკვეული პერიოდი ის იყო ფილოლაუსის მოსწავლე, და ამასთან ასწავლიდა მათემატიკას ევდოქსე კნიდოსელს. არქიტასა და ევდოქსეს მოსწავლე იყო მენაქმე. როგორც პითაგორიანელმა, არქიტას სჯეროდა, რომ მხოლოდ არითმეტიკა, და არა გეომეტრიას, შეუძლია შექმნას მეცნიერული საფუძვლები.

არქიტა მიჩნეულია მატემატიკური მექანიკის ფუძემდებლად. ხუთი საუკუნის შემდეგ აულუს გელიუსი საკუთარ ნაწარმოებში წერს, რომ არქიტამ შექმნა პირველი ხელოვნური საფრენი აპარატი, რომელიც ფრინველის ფრენის სტილს მეტად ჰგავდა. მისი თქმით ამ აპარატით შესაძლებელი იყო 200 მეტრის გაფრენა. ეს მოწყობილობა, რომელსაც შემქმნელმა უწოდა „მტრედი“. არქიტამ დაწერა წიგნებიც, რომლებიც დღეს დაკარგულია, სი მოხსენებულია ვიტრუვიუსის მიერ შედგენილ სიაში, რომელშიც შეყვანილია მექანიკის სფეროში მოღვაწე ოცი ავტორი თომას ვინთერი მიიჩნევს, რომ არქიტას, არისტოტელეს ფსევდო მიმდევრის მიერ შექმნილი ნაწარმოები მნიშვნელოვანი მასალის შემცველია მექანიკის პრობლემებთან დაკავშირებით. ეს ნამუშევარი არ არის დაკარგული, თუმცა დაუფასებელია.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არქიტა.
პენრინი

პენრინი — ატოლი წყნარ ოკეანეში. კუკის კუნძულებიდან ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე კუნძული. მისი მეორე სახელწოდებაა ტონგარევა. ცნობილია აგრეთვე როგორც მანგარონგარო, ფარარანგა და ტე-პიტაკა. პენრინი განლაგებულია წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში. წარმოადგენს ელიფსს, რომლის სიგრძეა დაახლოებით 24,1 კმ, ხოლო სიგანე დაახლოებით 11,2 კმ. ფართობი 9,8 კმ². შედგება 53 მცირე კუნძულისაგან.
მარჯნის კუნძული

მარჯნის კუნძული — კუნძული, რომელიც წარმოიქმნება მარჯნული ნაგებობების ზედაპირზე მარჯნული კირქვების მექანიკური ნგრევისა და ცოცხალი მარჯნული კოლონიების პროდუქტებისაგან ტალღებისა და ზვირთცემის მოქმედების შედეგად. მარჯნის კუნძულს მთლიანი ან გაწყვეტილი რგოლის ფორმით ატოლი ეწოდება. მარჯნის კუნძულების დიდი ნაწილი განლაგებულია წყნარ ოკეანეში. მარჯნის კუნძულები წარმოიქმნება რიფწარმომქმნელი ორგანიზმების მოქმედების შედეგად, რომელთა შორისაა ძირითადად მარჯნის პოლიპები და კირქვული წყალმცენარეები, გარდა ამისა, მარჯნის რიფების ჩამოყალიბებაში მონაწილეობას ღებულობენ ზღვის სხვა ორგანიზმებიც, მათ შორის: მოლუსკები, ღრუბლები, ფორამინიფერები და ზოგიერთი მწვანე წყალმცენარეები. ბევრ პატარა მარჯნის კუნძულს ზღვის დონიდან დაბალი სიმაღლე აქვს.
ღრმა ზღვის ღარი

ღრმა ზღვის ღარი, ოკეანური ღარი — გარდამავალი ზონის რელიეფის ერთ-ერთი ყველაზე დამახასიათებელი ელემენტი. წარმოადგენს ვიწრო (1-20 კმ), ძლიერ წაგრძელებულ (6 ათ. კმ) და ღრმა (6 ათ. მ-ზე მეტი) ქვაბულს. ღრმა ზღვის ღარები უმეტესად წყნარი ოკეანის კიდეებზეა. აქ არის მარიანას ღარიც. ღარის პროფილი -სებრია, ფერდობების დაქანება ზემო ნაწილში 5-6°, ქვემოთ — 25°. ფსკერი ბრტყელია. ფერდობებსა და ფსკერზე დალექილია ტერიგენული ლამის სქელი ფენა.

ფილების ტექტონიკის მიხედვით ღრმა ზღვის ღარების გასწვრივ მიმდინარეობს ლითოსფეროს შთანთქმა დედამიწის მანტიაში. გეოლოგიური თვალსაზრისით, ღრმა ზღვის ღარები წარმოადგენენ თანამედროვე გეოსინკლინურ სტრუქტურებს. ამავე მიზეზით ღარის რაიონები ხშირად მიწისძვრის ეპიცენტრებია, ხოლო ფსკერი წარმოადგენს მრავალი ვულკანის საფუძველს. ღრმა ზღვის ღარები გვხვდება ყველა ოკეანეში, რომელთაგან ყველაზე ღრმა წყნარ ოკეანეშია. მსოფლიო ოკეანის უღრმესი წერტილი მოქცეულია მარიანას ღარში, კერძოდ, მის სამხრეთ ნაწილში, რომელსაც ეწოდება „ჩელენჯერის უფსკრული“. მისი სიღრმეა 10 994 მ, სიზუსტით ±40. მსოფლიო ოკეანის ყველაზე გრძელი ღარია პერუ-ჩილეს ღარი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 5900 კმ-ია.

ღრმა ზღვის ღარი გეგმაში წარმოადგენს სუსტად დახრილ ან იშვიათად სწორხაზოვან ვიწრო ასიმეტრიულ როფს, რომელიც აქტიურად ვითარდება რღვევების გასწვრივ თალასოკრატონების პერიფერიულ ნაწილებში, რომლებიც შეადგენს კუნძულთა რკალების სისტემის ნაწილს. უკანასკნელ შემთხვევაში ღრმა ზღვის ღარები გამოიხატება ან ძალიან მკვეთრად (ალეუტის ღარი, კურილ-კამჩატკის ღარი, ფილიპინების ღარი და სხვა) ან სუსტად (კიუსიუს ღარი, ახალი გვინეის ღარი და სხვა). კურილ-კამჩატკისა და სხვა ღრმა ზღვის ღარების კვლევამ უჩვენა, რომ მათ ქვეშ დაგებულია სუბკონტინენტური (კუნძულთა რკალების მხარისკენ) და ოკეანური (ოკეანის მხარისკენ) ტიპის ქერქები. ღრმა ზღვის ღარის ღერძის ქვეშ მყოფი მძლავრი ბაზალტური ფენა აღწევს 10 კმ-ს.

ღრმა ზღვის ღარის ქვედებულის ასაკი პირობითად შეიძლება მიეკუთვნოს ცარცულს ან პალეოგენურს. ღარების ფსკერული ფაუნა უძველესია, რომელსაც ენდემიზმის მაღალი ხარისხი ახასიათებს. მათი ტექტონიკური აქტივობა მკვეთრად გამოიხატებოდა მთელი გვიანდელი კაინოზოურის განმავლობაში და ნარჩუნდება დღევანდელ დღემდე.

ღრმა ზღვის ღარები აღმოაჩინეს საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში ტრანსოკეანური სატელეგრაფო კაბელების გაყვანის დროს. ღრმა ზღვის ღარების დეტალური კვლევა დაიწყო სიღრმეების ექოლოტური გაზომვის გამოყენებასთან ერთად.

უღრმესი ღარები
დავიწყებული მეფე

დავიწყებული მეფე — რეჟისორ ნიკოლოზ ხომასურიძის მიერ კინოსტუდია „ -ში“ 2013 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი.. მთავარ როლებში: კახა აბუაშვილი, თემო ბარბაქაძე, ნუგზარ ჩიქოვანი, ელგუჯა ბურდული, გივი ჩუგუაშვილი, მიშა არობელიძე და ანა იმნაძე. ფილმი „დავიწყებული მეფე“ გადაღებულია ერთ უწყვეტ დუბლში, 105 წუთი მონტაჟის გარეშე. კინოჩვენებების შემდეგ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ ფილმში მომხდარიყო რამდენიმე მონტაჟური ჭრა.

სიუჟეტი
ფილმის სიუჟეტი დაფუძნებულია საქართველოს ისტორიაში მომხდარ გასაიდუმლოებულ ეპიზოდებზე და აგებულია 1178 წლიდან 2011 წლამდე საქართველოსა და მსოფლიოში მომხდრ რეალურ და გამოგონილ ფაქტებზე. ცნობილი პროდუსერი დემეტრე ორბელი და მისი მეუღლე ელენე ჩამოდიან თბილისში 11.11.11-ში, რომელიც არის ყველაზე ხელსაყრელი დღე დროის პორტალებში სამოგზაუროდ. იურგენ ბორმანის ხელმძღვანელობით ნაცისტური ორგანიზაცია „ანანერბე“-ს წევრები თავს ესხმიან სასტუმროში დემეტრესა და ელენეს, მაგრამ ფუსტი მეომრების ვაჟასა და ნიკოს დახმარებით ისინი გადარჩებიან და აღმოჩნდებიან განდობილი გიორგის სასახლეში, საიდანც გიორგის მიჰყავს დემეტრე სხვადასხვა ეპოქაში, რათა გაარკვიონ დემნა უფლისწულის ტრაგიკული ბედი, თუ ვინ დაწერა პოემა „ვეფხისტყაოსანი“ და რა საიდუმლო კოდები დაფარა მასში.

როლებში
კახა აბუაშვილი — საბჭოთა ჯარისკაცი #4
თემო ბარბაქაძე — ლავრენტი ბერია
ნუგზარ ჩიქოვანი — ილია ჭავჭავაძე
გივი ჩუგუაშვილი — ჟაკ დე მოლი / დიდოსტატი
ელგუჯა ბურდული — შოთა რუსთველი
ანა იმნაძე — იზაბელა
მიშა არობელიძე — საბჭოთა ჯარისკაცი #2
მალგობეკის რაიონი

მალგობეკის რაიონი — ინგუშეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური რაიონი. ინგუშეთის რესპუბლიკის ჩრდილოეთით მდებარე რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი მალგობეკი (არ შედის რაიონის შემადგენლობაში).

გეოგრაფია
მალგობეკის რაიონი მდებარეობს ინგუშეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთ ოსეთი, სამხრეთიდან ნაზრანისა და სუნჯის რაიონები, აღმოსავლეთით - ჩეჩნეთი. რაიონის ფართობია 550,12 კმ².

ისტორია
რაიონი ჩამოყალიბდა 1991 წელს მას შემდეგ რაც ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა გაიყო ჩეჩნეთად და ინგუშეთად.

მალგობეკის რაიონმა კი მუნიციპალური სტატუსი მიიღო 2009 წელს. ამავე დროს მის შემადგენლობაში ჩამოყალიბდა 12 მუნიციპალური გაერთიანება სასოფლო დასახლების სტატუსით.
აშშ-ის სენატის არჩევნები ნევადაში (2018)

აშშ-ის სენატის არჩევნები ნევადაში ჩაივლის 2018 წლის 6 ნოემბერს, სენატში ნევადის ორი წარმომადგენლიდან ერთის არჩევისთვის.

მოქმედი სენატორი რესპუბლიკური პარტიიდან, დინ ჰელერი, განიხილავდა კენჭისყრას ნევადის გუბერნატორობისთვის, თუმცა, გადაწყვიტა კვლავ ეყარა კენჭი სენატისთვის. ნევადა არის ერთადერთი შტატი 2018 წლის შუალედურ არჩევნებში, რომელსაც ჰყავს მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი და რომელშიც 2016 წელს ჰილარი კლინტონმა გაიმარჯვა.

კანდიდატობაზეგანაცხადის შეტანის ბოლო ვადა იყო 2018 წლის 16 მარტი, ხოლო პრაიმერი ჩატარდა 2018 წლის 12 ივნისს.

სიტუაცია არჩევნებამდე
თავის დროზე, ნევადა განიხილებოდა როგორც ე.წ , რომელიც უფრო რესპუბლიკური პარტიისკენ იხრებოდა. ასე, ჯორჯ ბუშმა შტატში 2000 და 2004 წლების არჩევნებში გამარჯვება მოიპოვა. სიტუაცია შეიცვალა 2008 წლის შემდეგ. იქიდან მოყოლებული, ნევადა დემოკრატიული პარტიისკენ იხრება. 2012 წლის არჩევნებში ბარაკ ობამამ შტატში რესპუბლიკელ ოპონენტზე 7 პროცენტით მეტი ხმა მიიღო, თუმცა, ამავე დროს, სენატორად აირჩიეს რესპუბლიკელი დინ ჰელერი. ამჟამად, დინ ჰელერი ითვლება „საფრთხეში მყოფ“ სენატორად, რაც ნიშნავს, რომ არჩევნებში მისი დამარცხების რისკი საკმაოდ დიდია. დონალდ ტრამპმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ ჰელერი დამარცხდებოდა, თუ რესპუბლიკელები ვერ მოახერხებდნენ ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტის (იგივე ) გაუქმებას.

რესპუბლიკელთა პრაიმერი
კანდიდატები
მონაწილეობას იღებენ
შერი ბრუქსი
სარა გაზალა
ვიკ ჰარელი
ტომ ჰექი
დინ ჰელერი

იღებდა მონაწილეობას, მაგრამ მოხსნა კანდიდატურა
დენი თარკანიანი

უარი თქვა მონაწილეობაზე
მარკ ამოდეი

მხარდამჭერები
დინ ჰელერის
დონალდ ტრამპი — აშშ-ის 45-ე პრეზიდენტი
მაიკ პენსი — აშშ-ის 48-ე პრეზიდენტი
სუზან კოლინზი — სენატორი მეინის შტატიდან
დენი თარკანიანის
სარა პეილინი — ალასკას ყოფილი გუბერნატორი, ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი
სტივ ბენონი — პრეზიდენტის ყოფილი მრჩეველი, -ის აღმასრულებელი თავმჯდომარე

გამოკითხვები
შედეგები
დინ ჰელერი — 99,47 (69.96%)
ტომ ჰექი — 26,291 (18.49%)
არც ერთი ამ კანდიდატებიდან — 5,975 (4.20%)
შერი ბრუქსი — 5,144 (3.62%
სარა გაზალა — 4,011 (2.82%
ვიქ ჰარელი — 1,282 (0.90%)
ცარ-ბომბა

მეფე-ბომბი — ყველაზე დიდი და ყველაზე ძლიერი ბირთვული იარაღი, რომელიც ოდესმე გამოყენებულა.

მეფე-ბომბი, მეტსახელად 602 -, თავდაპირველად 1961 წლის 30 ოქტომბერს გამოსცადა საბჭოთა კავშირმა. მას ასევე ბომბების მამასაც უწოდებენ. მისი აფეთქება 56 000 000 ტონა სიმძლავრის იყო. საბჭოთა კავშირის ტექნიკოსებს სურდათ, რომ მისი სიმძლავრე 100 000 000 ტონა ყოფილიყო, თუმცა პრობლემების გამო მათ ეს ვერ შეძლეს და მისი სიმძლავრე 56 000 000 ტონამდე შეამცირეს.

ბირთვული ბომბის გამოსაცდელი არეალი იყო ახალი მიწის ტერიტორია. აფეთქება არ ყოფილა დიდი სიმძლავრის, რადგან ბომბი მიწიდან 13 კმ.-ზე აფეთქდა. ბომბი ჩამოაგდო საბჭოთა კავშირის ვერტმფრენმა სახელწოდებით ტუპოლევ -95. ეს იყო ერთადერთი თვითმფრინავი, რომელსაც შეეძლო ამ ბომბის ტრანსპორტირება. როდესაც ბომბი აფეთქდა ვერტმფრენი უზარმაზარი აფეთქების ტალღიდან ერთი კილომეტრით დაბლა დაეცა.

მეფე-ბომბი ყველაზე მძლავრი იარაღია კაცობრიობის მთელ ისტორიაში, რომელსაც გამოცდა ჩაუტარდა და ის გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნშია შეტანილი, როგორც ყველაზე მძლავრი თერმობირთვული მოწყობილობა, რომელმაც გამოცდა გაიარა.

გამოცდის შედეგები
აფეთქებით გამოწვეული ნათება შეიმჩნეოდა 1000 კმ-ზე მეტად დაშორებული ადგილიდანაც. ის შეამჩნიეს ნორვეგიაში, გრენლანდიაზე და ალასკაზე.
აფეთქებით გამოწვეულმა სოკოსებური კვამლის სიმაღლემ 67 კმ-ს მიაღწია. „სოკოს“ ქუდის დიამეტრი შეფასებულია 95 კმ-ად, ფეხის კი - 70 კმ-ად.
აფეთქების ტალღამ სამჯერ გადაუარა დედამიწას. აფეთქებით გამოწვეული ატმოსფერული წნევის ტალღა სამჯერ დაფიქსირდა ახალ ზელანდიაზე.
აფეთქების ადგილიდან 780 კმ-ით დაცილებულ სოფელში კუნძულ დიქსონზე, ფანჯრების მინები ჩაიმსხვრა.
ხმოვანი ტალღა, რომელიც აფეთქებას ახლდა, დაახლოებით 800 კმ-ის დაცილებით, მიაღწია ამავე კუძულ დიქსონამდე.
ატმოსფეროს იონიზაცია გახდა რადიოკავშირის დაზიანების მიზეზი 40 წუთის განმავლობაში პოლიგონიდან ასეულობით კილომეტრის რადიუსში.
ეპიცენტრის რაიონში რადიოაქტიურმა დაბინძურებამ გამოსაცდელი ველის 2-3 კილომეტრიანი რადიუსის მიდამოში შეადგინა არა უმეტეს 1 მილირენტგენი/სთ. გამომცდელთა გუნდი აფეთქებიდან 2 საათში მივიდა ადგილზე და მათთვის რადიოაქტიური დაბინძურება ფაქტიურად საფრთხეს არ წარმოადგენდა.
ნევადის საცდელი ტერიტორია

ნევადის საცდელი ტერიტორია — ადგილი, რომელიც გათვალისწინებულია ბირთვული იარაღების გამოცდისთვის.

იგი მოინახულა ამერიკის შეერთებული შტატების ენერგეტიკის დეპარტამენტმა. ნევადა არის ლას-ვეგასიდან ჩრდილო-დასავლეთით 65 კილომეტრში. ამ ტერიტორიამ თავისი ახალი დანიშნულება 1951 წლის 11 იანვარს მიიღო. იგი მოიცავს 1 350 კვადრატულ კილომეტრზე უდაბნოსა და მთის მიწებს. ბირთვული ტესტირება ნევადას ბაზაზე დაიწყო ერთი კილოტონის სიმძლავრის ბომბით. ეს ბომბი 1951 წლის 27 იანვარს ფრენჩმენში დაეცა. ძალიან ბევრი ბირთვული პერიოდის ფოტო გადაღებულია სწორედ ნევადას ტერიტორიაზე.

1992 წელს ტესტირების დასრულების შემდეგ, ენერგეტიკის დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ ტერიტორია საკმაოდ რადიაციული იყო ამდენი ცდების შემდეგ და ეს ადგილი შეერთებული შტატების ყველაზე რადიაციულ ზონად გამოცხადდა.