გულნარა ქარიმოვა

გულნარა ქარიმოვა (, დ. 8 ივლისი, 1972) — უზბეკი დიპლომატი, ბიზნესმენი, სხვადასხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო ორგანიზაციების ხელმძღვანელი, პრეზიდენტ ისლამ ქარიმოვის უფროსი ქალიშვილი, საერთაშორისო მასშტაბური კორუფციული სკანდალის მთავარი ფიგურანტი.

ბიოგრაფია
გულნარა ქარიმოვა დაიბადა ფერღანაში 1972 წლის 8 ივლისს. მათემატიკის აკადემიის დამთავრების შემდეგ 1988 წელს მან ჩააბარა ტაშკენტის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ეკონომიკურ ფაკულტეტზე. მოგვიანებით სამი წლის განმავლობაში იგი სწავლობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში, სადაც რეგიონმცოდნეობაში დიპლომი მიიღო. ტაშკენტში არსებულ უნივერსიტეტებში კი მან მიიღო ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებათა სფეროში და ტელეკომუნიკაციების დარგში.

კარიერა
1995 წელს ქარიმოვამ მუშაობა დაიწყო საგარეო საქმეთა სამინისტროში პოლიტიკური ანალიზის და პროგნოზირების მიმართულებით. წლების განმავლობაში იგი დიპლომატიურ ასპარეზზე მუშაობდა სხვადასხვა ქვეყნებში:
2000–2003 — გაეროში უზბეკეთის მისიის მრჩეველი.
2003–2005 — უზბეკეთის საელჩოს მრჩეველი რუსეთის ფედერაციაში.
2009–2010 — გაეროში უზბეკეთის მუდმივი წარმომადგენელი.
2010–2012 — საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ესპანეთის სამეფოში.

პრეზიდენტის ოჯახის წევრობამ გულნარას ფართო ასპარეზი მისცა აქტიური საზოგადოებრივი მოღვაწეობისთვის. მაგალითად, მან ჩამოაყალიბა სოციალური მხარდაჭერის ფონდი, ქალთა ორგანიზაცია, ხელოვნების და კულტურის ფონდი. როგორც მომღერალმა, გამოუშვა პოპ-მუსიკის ჟანრის ალბომი. იგი საქმიანობდა, აგრეთვე, მოდის სფეროში და მსოფლიოში ცნობილ პირებთან ერთად მონაწილეობდა სიმპოზიუმებში, კონფერენციებში, სემინარებში, კონცერტებში თუ საქველმოქმედო საღამოებში.

2012 წელს გულნარა ქარიმოვამ თავისი დიდების ზენიტს მიაღწია. ხელისუფლებაში მისი გავლენების გათვალისწინებით, ზოგი მიმომხილველი მას განიხილავდა, როგორც ხანშიშესული მამის შესაძლო მემკვიდრეს საპრეზიდენტო პოსტზე.

დაღმასვლა და შინაპატიმრობა
მომდევნო წელს წარმოჩინდა, რომ პრეზიდენტის უფროს ქალიშვილს სერიოზული პრობლემები ჰქონდა ოჯახის წევრებთან: დედას ბრალი დასდო მის წინააღმდეგ შავი მაგიის გამოყენებაში, დასთან კომუნიკაცია არ გააჩნდა 12 წლის მანძილზე, მამასთან ურთიერთობის გაციებას კი კონტაქტის შეზღუდვა მოჰყვა. მცირე ხანში დაიწყო მრავალწლიანი მუშაობის შედეგად შექმნილი ბიზნეს-ქსელის რღვევა — დაიხურა მისი კუთვნილი მაღაზიები, ფონდები თუ სატელევიზიო არხები.

შვედმა ტელეჟურნალისტებმა ჩაატარეს გამოძიება უზბეკურ კავშირგაბმულობის ბაზარზე შვედური კომპანიის შესვლის პერიპეტიებთან დაკავშირებით. პარალელურად, შვეიცარიელმა გამომძიებლებმა აღძრეს სისხლის სამართლის საქმე ქვეყნის ბანკებში ქარიმოვის სახელთან დაკავშირებული ასობით მილიონი დოლარის გადარიცხვების გარემოებების გასარკვევად. ფულის გათეთრების სკანდალის ფარგლებში სასამართლომ დააყადაღა გულნარას საბანკო ანგარიშებზე არსებული 350 მლნ დოლარი.

ისლამ ქარიმოვმა დაუშვებლად მიიჩნია საკუთარი რეპუტაციის შელახვა ქალიშვილის მხრიდან და 2014 წელს შინაპატიმრობაში მისი მოთავსება უზრუნველყო. გულნარას მდგომარეობა არც მამის გარდაცვალების შემდეგ გაუმჯობესდა. უფრო მეტიც, 2017 წელს მის წინააღმდეგ ოფიციალურად გამოცხადდა განაჩენი 10 წლიანი პატიმრობის შესახებ, რომელიც ხუთწლიანი შინაპატიმრობით შეიცვალა.

პატიმრობა
2019 წლის მარტში შინაპატიმრობის პირობების დარღვევის მოტივით გულნარა ქარიმოვა სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში გადაიყვანეს.

ამავდროულად, აშშ-ის იუსტიიის დეპარტამენტმა გამოაცხადა ფულის გათეთრების საქმეზე ქარიმოვას წინააღმდეგ ბრალდების წაყენების შესახებ. უწყების მონაცემებით, მსხვილმა სატელეკომუნაკაციო კომპანიებმა მტს-მ, ვიმპელკომმა და თელიამ უზბეკურ ბაზარზე საქმიანობის დაწყების უზრუნველსაყოფად 2004-2012 წწ. ქრთამის სახით ჯამში 865 მლნ. დოლარი გადაუხდეს გულნარა ქარიმოვას. რამდენადაც კორუფციული სქემის განხორციელებისათვის გამოყენებული იქნა აშშ-ს საფინანსო სისტემა, საქმე დაექვემდებარა მისი სამართალდამცავი სააგენტოების იურისდიქციას.

2020 წლის თებერვალში პატიმარმა წერილი მისწერა მოქმედ პრეზიდენტს შავკათ მირზიიოევს, რომელშიც ითხოვა მის წინააღმდეგ საქმეები შეწყვეტა უზბეკეთის ბიუჯეტის სასარგებლოდ 686 მლნ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ. წერილში მან აღიარა, რომ სასამართლოებმა პირადად მისი და, აგრეთვე, მისი შვილების კუთვნილი 1,2 მლრდ დოლარის ღირებულების უძრავი ქონების და ფულადი თანხის კონფისკაცია მოახდინეს.

წლის ბოლოს შვეიცარიის სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ქარიმოვას პრეტენზია გიბრალტარში რეგისტრირებული კომპანიის ფლობის შესახებ, რითაც გაჩნდა იმედი 350 მლნ დოლარის დეპოზიტის მქონე გაყინული ანგარიშის განბლოკვასთან დაკავშირებით. თუმცა მანამდე უზბეკეთის პროკურატურამ ექს-პრეზიდენტის ქალიშვილს კიდევ ერთ კორუფციულ საქმეზე წაუყენა ბრალდება, რომელიც გულისხმობს სახელმწიფოს კუთვნილი ცემენტის ორი ქარხნის შეძენას უცხოელ ბიზნესმენებზე მათი სარფიანი გაყიდვის მიზნით.

ოჯახური მდგომარეობა
ათი წლის მანძილზე ქორწინებაში იმყოფებოდა აშშ-ს მოქალაქეზე, რომელიც ავღანეთის ტაჯიკურ თემს წარმოადგენს. განქორწინებულია, ჰყავს ორი შვილი.