iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბოლივიის ტურიზმი

ბოლივიას მრავალი ბუნებრივი თუ ადამიანის ხელით შექმნილი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა გააჩნია. ამ ქვეყანაში ტურიზმის ინდუსტრიამ განვითარება ჰპოვა 1990-იანი წლებიდან, როდესაც შეწყდა პოლიტიკური არასტაბილურობა.

ღირსშესანიშნაობები
ანდები, რომელიც კვეთს ბოლივიას, წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე მაღალ მთათა სისტემას ჰიმალაის შემდეგ. აქ მდებარეობს ბოლივიის ფაქტობრივი დედაქალაქი ლა-პასი — მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე დედაქალაქი ზღვის დონიდან (3 660 მ).
ტიტიკაკას ტბა - მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე ტბა, რომელიც ამავე დროს სანოსნოა, ჯერ კიდევ ინკებამდელი უროსის ხალხთან ერთად, რომლებიც ტბაში ხელოვნურად შექმნილ, მოტივტივე კუნძულებზე სახლობენ.
ინკების ცივილიზაციამ და სხვა კოლუმბამდელმა ცივილიზაციებმა ბოლივიის ტერიტორიაზე არაერთი არქეოლოგიური ძეგლი თუ ნანგრევი დატოვეს, რომლებიც ჩვენს დრომდე შემორჩა. მათ შორისაა იუნგასის გზა - მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო გზა.
ქალაქი პოტოსი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, მიჩნეულია მსოფლიოში ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქად (4 090 მ). ეს ქალაქი ასევე ცნობილია ვერცხლის საბადოებით, რომელიც აწარმოებდა ესპანეთის მონარქების ლეგენდარულ ძვირფასეულობას. 1556 - 1783 წლებში აქ 45.000 ტონა სუფთა ვერცხლი იქნა წარმოებული.
სალარ-დე-უიუნი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი მარილის ტბა (10 580 კმ²).
მადიდის ეროვნული პარკი - მოიცავს ამაზონის ზემო აუზს და წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ბიოლოგიურად ყველაზე მრავალფეროვან რეგიონს.
ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია - იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.

ზრდა და გავლენა ეკონომიკაზე
2000 წელს, ბოლივიამ მიიღო 306 000 ტურისტი. შემოსავლებმა ამ სფეროდან 179 აშშ დოლარი შეადგინა, მაგრამ 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტების შემდეგ, ბოლივიის ტურიზმი მნიშვნელოვნად დაეცა.
თეოფილე ალექსანდრიელი

თეოფილე ალექსანრიელი(გარდ. 412) იყო ალექსანდრიის პატრიარქი 385-დან 412 წლამდე. იგი აღიარებულია წმინდანად კოპტურ-მართლმადიდებლური ეკლესიის მიერ.

მისი პატრიარქატის პერიოდს დაემთხვა დაძაბული ურთიერთობა წარმართებსა და ქრისტიანებს შორის. ისტორიკოსი ედვარდ გიბონი მას ამგვარი სიტყვებით მოიხსენიებს: "...მუდმივი მტერი მშვიდობისა და სათნოებისა, თავხედი, მოურიდებელი, ცუდი კაცი, ვისი ხელებიც მუდამ გასვრილი იყო ოქროში და სისხლში."("რომის დაცემა ", 57)

391 წელს თეოფილემ აღმოაჩინა დამალული წარმართული ტაძარი. მან და მისმა მიმდევრებმა დამცინავად გამოფინეს წარმართული ნივთები იმ მიზეზით რომ ამით წარმართები პროვოკაციას წამოეგებოდნენ და მათი მოკვლის საბაბი მიეცემოდათ. ასეც მოხდა და ქრისტიანებმაც საპასუხოდ შეუტიეს. უმცირესობაში მყოფმა წარმართებმა უკან დაიხიეს და სერაფიტას კომპლექსში გამაგრდნენ. იმპერატორმა მისწერა წერილი თეოფილეს რათა ისინი შეეწყალებინა და მხოლოდ ტაძარი დაენგრია. ისტორიკოს სოკრატე სქოლასტიკოსის მიხედვით, იმპერატორის ბრძანებაზე ტაძრის განადგურების შესახებ თეოფილეს მოთხოვნამ იმოქმედა, ხოლო თვითონ ტაძარი განსაკუთრებული ენთუზიაზმით და ძალადობით იქნა დანგრეული.(ისტ. სოზომენე; რუფინუსი; სოკრ. :16)

თეოფილემ მის ძმის შვილ წმინდა კირილე ალექსანდრიელთან ერთად მოაწყო 403 წელს სინოდი, რომელზეც დაგმეს და გადაასახლეს წმინდა იოანე ოქროპირი.
აიმარა (ენა)

აიმარა — ანდებში მცხოვრები ხალხის, აიმარას ენა. მასზე ამჟამად 2 227 642 კაცი ლაპარაკობს. აიმარა, ესპანურთან და კეჩუასთან ერთად, სახელმწიფო ენაა პერუსა და ბოლივიაში. ასევე გავრცელებულია ჩილესა და ჩრდილოეთ არგენტინაში.

ზოგიერთი ლინგვისტი მიიჩნევს, რომ აიმარა მონათესავეა მასზე უფრო ფართოდ გავრცელებულ კეჩუას ენაზე. ფონოლოგიური მსგავსება მართლაც აშკარაა, მაგრამ როგორც ლინგვისტების მეორე, უმრავლესი ნაწილი მიიჩნევს, ეს არა ამ ენების მონათესავეობიდან გამომდინარეობს, არამედ შედეგია ამ ენების ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე საკმაოდ ხანგრძლივი ურთიერთობისა.

აიმარა აგლუტინაციური და პოლისინთეზური ენაა, სიტყვათა თანმიმდევრობის სუბიექტ-ობიექტის ტიპოლოგიით.
აიმარა (ხალხი)

აიმარა — ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, ანდების მთების ალტიპლანოს რეგიონში. დღეისათვის მათი რიცხვი 2 მილიონია და ცხოვრობენ ბოლივიაში, პერუსა და ჩილეში. ისინი ამ რეგიონში ჯერ კიდევ იმ დროიდან სახლობენ, სანამ აქ ინკები, ხოლო მოგვიანებით ესპანელები მოვიდოდნენ.

აიმარას ხალხი საუკუნის ბოლოს, ინკების იმპერატორმა უაინა კაპაკმა დაიპყრო. მიუხედავად იმისა, რომ ამის შემდეგ აიმარა ინკების მნიშვნელოვან გავლენას განიცდის, ინკების იმპერიაში მათ გარკვეულ დონეზე ავტონომია ჰქონდათ შენარჩუნებული. დადასტურებულია, რომ ეს ხალხი ყველაზე დიდი რაოდენობით ცენტრალურ პერუში იყო წარმოდგენილი, მაგრამ ესპანელების მოსვლის შემდეგ, მათმა ძირითადმა ნაწილმა თანამედროვე ბოლივიის ტერიტორიაზე გადაინაცვლა.

დღემდე შემორჩენილი აიმარას ხალხის უდიდესი ნაწილი ალტიპლანოში, ნაწილი კი ტიტიკაკას ტბის აუზში ცხოვრობს. აიმარას უდიდესი ურბანული ცენტრია ქალაქი ელ-ალტო ლა-პასის სიახლოვეს, სადაც 750 000 აიმარა ცხოვრობს.
ფრანს-ტამაიოს პროვინცია

ფრანს-ტამაიო — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ანდების მთიანეთში, კორდილიერა-რეალში, პერუს საზღვართან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 15 900 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა 10%-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 19 220 ადამიანი.

65.7% ლაპარაკობს ესპანურად, 74.9% კეჩუაზე, 11.3% აიმარაზე.
77.7% წერა-კითხვის მცოდნეა.
მორწმუნეთა 86.9% კათოლიკეა, 11.2% პროტესტანტი.

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია აპოლო
გალბერტო-ვილიაროელის პროვინცია

გალბერტო-ვილიაროელი — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა ბოლივიის 39-ე პრეზიდენტის, გალბერტო ვილიაროელის პატივსაცემად. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ესაზღვრება ორუროს დეპარტამენტს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 40 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 80 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 935 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაორმაგდა და 2005 წლისთვის შეადგინა 18 622 ადამიანი.

74.8% ლაპარაკობს ესპანურად, 95.9% აიმარაზე და 0.3% კეჩუაზე,
87.6% წერა-კითხვის მცოდნეა.
მორწმუნეთა 59.9% კათოლიკეა, 26.5% პროტესტანტი.

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია სან-პედრო-დე-ლა-გურაუარა
წყალგამყოფი

წყალგამყოფი — დედამიწის ზედაპირის პირობითი ტოპოგრაფიული ხაზი, რომელიც ყოფს ხმელეთის ზედაპირზე ორ მეზობელ წყლის ნაკადსა ან მდინარეთა სისტემას. წყალგამყოფი მთაში მკაფიოდაა გამოხატული და თანხვდება ქედის თხემს, ვაკეზე მეტ-ნაკლებად წაშლილია. სივრცეს, სადაც წყალგამყოფი ხაზი ვრცელდება, ეწოდება წყალგამყოფი ტერიტორია.

განარჩევენ მთავარ ანუ კონტინენტურ წყალგამყოფს (ოკეანეებს ან ვრცელ გაუდინარ არეებს შორის), პირველი რიგის წყალგამყოფს (მეზობელ მდინარეთა სისტემებს შორის) და მეორე რიგის ანუ გვერდით წყალგამყოფს (მთავარი მდინარის შენაკადებს შორის). ვაკეებსა და მყინვარულ ველებზე წყალგამყოფს შეუმჩნეველი იერი აქვს, ამასთანავე ტექტონიკური პროცესებისა და რეგრესიული ეროზიის შედეგად წყალგამყოფი შერეული ხდება. მეტად რთულია წყალგამყოფის დადგენა კარსტულ მხარეებშიც.

მოზრდილი წყალგამყოფები არსებობს აშშ-ში, რუსეთში, ფინეთში და სხვა.
ბიოტოპი

ბიოტოპი (ბერძნ. – სიცოცხლე და – ადგილი) — ბიოსფეროს ნაწილი, რომელსაც გააჩნია ერთგვაროვანი აბიოტური პირობები და უკავია ამა თუ იმ ბიოცენოზს. წარმოადგენს ცოცხალი ორგანიზმებით დასახლებულ ხმელეთისა და წყალსატევის ნაწილს. ხმელეთზე იგი ბიოგეოცენოზითაა დაკავებული. ბიოტოპი ბიოცენოზთან ერთად ქმნის ბიოგეოცენოზს, რომელიც გეოგრაფიულ სივრცეში ადგილმდებარეობით ხასიათდება და რომელიც ემთხვევა გარემოს აბიოტურ ფაქტორებს.

გეოლოგიური პირობების ერთობლიობის შედეგად იქმნება ლიტოტოპი,
ნიადაგური პირობების ერთობლიობით — პედოტოპი,
კლიმატური ერთობლიობით — კლიმატოპი და ა.შ.

მაგალითად, ტროპიკული ტყე, უდაბნოს ქვიშები, მტკნარი წყლის წყალსატევი და ა.შ. მსგავსი ბიოტოპები ერთიანდება ბიოქორში, რომელთა ერთობლიობა შეადგენს ბიოციკლს. მონოკლიმაქსური კონცეფციის თანამხად, ყოველი ბიოტოპის ფარგლებში, დროთა განმავლობაში ფორმირდება დროში სტაბილური კლიმაქსური გაერთიანება (ბიოცენოზი). ამ პროცესს სუქცესია ეწოდება, რომელიც რამდენიმე სტადიას გადის.
იაპაკანი (მდინარე)

იაპაკანი — მდინარე ბოლივიაში, ამაზონის აუზში. მისი სიგრძე 335 კმ-ია და წარმოადგენს მდინარე რიო-გრანდეს შენაკადს, რომელიც თავის მხრივ მდინარე მამორე ერთვის.

იაპაკანი სათავეს იღებს ამბოროს ეროვნულ პარკში და გზადაგზა მას უამრავი მდინარე და პატარა ნაკადული ერწყმის, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია პირაი.

მდინარეში დიდი რაოდენობით თევზია, რასაც რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია.
ისმაელ მონტესი

ისმაელ მონტესი (, დ. 5 ოქტომბერი, 1861, კოროკორო — გ. 16 ოქტომბერი, 1933, გრან-ჩაკო) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი ორჯერ, 1904–1909 და 1913–1917 წლებში. პირველად თანამდებობა დაიკავა 1904 წლის 14 აგვისტოს — დატოვა 1909 წლის 12 აგვისტოს. მეორედ დაიკაქვა — 1913 წლის 14 აგვისტოს და დატოვა — 1917 წლის 15 აგვისტოს.
ბოლივიის დიპლომატიური მისიები

მოცემულია ბოლივიის დიპლომატიური მისიების სია. აღსანიშნავია, რომ ბოლივიის საგარეო ურთიერთობები ჩილესთან შემოიფარგლება მხოლოდ გენერალური საკონსულოების არსებობით ჩილეში.

ევროპა

ვენა (საელჩო)

ბრიუსელი (საელჩო)

კოპენჰაგენი (საელჩო)

პარიზი (საელჩო)

ბერლინი (საელჩო)
ჰამბურგი (გენერალური საკონსულო)

ვატიკანი (საელჩო)

რომი (საელჩო)
გენუა (გენერალური საკონსულო)
ტურინი (გენერალური საკონსულო)

ჰააგა (საელჩო)

მოსკოვი (საელჩო)

მადრიდი (საელჩო)
ბარსელონა (გენერალური საკონსულო)
მურსია (საკონსულო)

სტოკჰოლმი (საელჩო)

ჟენევა (საელჩო)

ლონდონი (საელჩო)

ჩრდილოეთი ამერიკა

ოტავა (საელჩო)

სან-ხოსე (საელჩო)

ჰავანა (საელჩო)

მეხიკო (საელჩო)

პანამა (საელჩო)

ვაშინგტონი (საელჩო)
ლოს-ანჯელესი (გენერალური საკონსულო)
მაიამი (გენერალური საკონსულო)
ნიუ-იორკი (გენერალური საკონსულო)

სამხრეთი ამერიკა

ბუენოს-აირესი (საელჩო)
კორდოვა (საკონსულო)
ლა-კიაკა (საკონსულო)
მენდოსა (საკონსულო)
პოსიტო (საკონსულო)
როსარიო (საკონსულო)
სალტა (საკონსულო)
ორანი (საკონსულო)
სან-სალვადორ-დე-ხუხუი (საკონსულო)
სან-მიგელ-დე-ტუკუმანი (საკონსულო)

ბრაზილია (საელჩო)
რიო-დე-ჟანეირო (გენერალური საკონსულო)
სან-პაულუ (გენერალური საკონსულო)
ბრაზილეია (საკონსულო)
კამპო-გრანდე (საკონსულო)
კორუმბა (საკონსულო)
კუიაბა (საკონსულო)
გუაჟარან-მირიმი (საკონსულო)
სალვადორი (საკონსულო)

სანტიაგო (გენერალური საკონსულო)
არიკა (გენერალური საკონსულო)
ანტოფაგასტა (საკონსულო)
კალამა (საკონსულო)
იკიკე (საკონსულო)
ვალპარაისო (საკონსულო)

ბოგოტა (საელჩო)
სანტიაგო-დე-კალი (საკონსულო)

კიტო (საელჩო)
გუაიაკილი (საკონსულო)

ასუნსიონი (საელჩო)

ლიმა (საელჩო)
ტაკნა (გენერალური საკონსულო)
ილო (საკონსულო)
მოლიენდო (საკონსულო)
პუნო (საკონსულო)

მონტევიდეო (საელჩო)

კარაკასი (საელჩო)

აფრიკა

კაირო (საელჩო)

აზია

პეკინი (საელჩო)

ტოკიო (საელჩო)

ახლო აღმოსავლეთი

თეირანი (საელჩო)

მრავალპროფილიანი ორგანიზაციები
ბრიუსელი (მისია ევროკავშირში)
ჟენევა (მისია გაეროში)
მონტევიდეო (მისის ლათინური ამერიკის ინტეგრაციის ასოციაციასა მერკოსურში)
ნიუ-იორკი (მუდმივი მისია გაეროში)
პარიზი (მუდმივი მისია იუნესკოში)
რომი (მუდმივი მისია გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციაში)
ვაშინგტონი (მუდმივი მისია ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციაში)
შაჰრისაბზი

შაჰრისაბზი (, ; მწვანე ქალაქი) — ქალაქი უზბეკეთის კაშკადარინის ოლქში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 622 მეტრზე სამარყანდიდან სამხრეთით 80 კმ-ზე.

1991 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 53 000 კაცს.

ისტორია
ქალაქს ძველად ეწოდებოდა კეში და წარმოადგენდა აქემენიდების იმპერიის პროვინცია სოგდიანის ადმინისტრაციულ ცენტრს. საუკუნეში დაიპყრეს არაბებმა. დიდი ხნის განმავლობაში იყო ანტიარაბული და ანტიისლამური მოძრაობის ცენტრი.

შაჰრისაბზი ცნობილია, როგორც თემურლენგის სამშობლო. იგი დაიბადა სოფელ ხოჯა-ილგარში, რომელიც მდებარეობს ქალაქის გარეუბანში. – საუკუნეებში წარმოადგენდა მის რეზიდენციას.

ქალაქის ისტორიული ცენტრი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ბოლივიის საგარეო ურთიერთობები

ბოლივიის საგარეო ურთიერთობებს განაგებს ბოლივიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო. ტრადიციულად, ბოლივიას ამერიკის ყველა სახელმწიფოსთან ნორმალური ურთიერთობები ჰქონდა, გარდა ჩილესი.

ჩილესთან ურთიერთობები პირველად წყნარი ოკეანის მეორე ომისას დაიძაბა (1879–1883 წ.წ.), როდესაც ბოლივიამ დაკარგა წყნარ ოკეანეზე გასასვლელი — ატაკამის რეგიონი. ასევე საკმაოდ დაიძაბა ურთიერთობები მდინარე ლაუკის წყლის გამოყენების თაობაზე (1962-1975 წ.წ.). სიტუაცია განიმუხტა 1975 წელს, მაგრამ კვლავ დაიძაბა 1978 წელს, როდესაც ორივე ქვეყანა უუნარო აღმოჩნდა გადაეჭრა ატაკამის სასაზღვრო დავა, სადაც ბოლივია ჩილესგან მისთვის წყნარ ოკეანეზე გასასვლელის გადაცემას მოითხოვდა. 1960-იან წლებში ბოლივიას ურთიერთობა დაეძაბა კუბასთან.

ბოლივიის საგარეო პოლიტიკა მოიცავს მძიმე ეკონომიკურ კომპონენტებს. 1996 წელს ქვეყანა გაწევრიანდა ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციაში, რიოს ჯგუფსა და მერკოსურში . ბოლივია ხელს უწყობს მდგრადი განვითარებისა და ადგილობრივი ხალხების უფლებამოსილების გაზრდის პოლიტიკას.

ბოლივია გაეროსა და რამდენიმე სხვა ორგანიზაციისა თუ პროგრამის წევრია, ესენია: ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია , ანდების საზოგადოება, -ი, მიუმხრობლობის მოძრაობა, საპარლამენტთაშორისო კავშირი, ლათინური ამერიკის ინტეგრაციის ორგანიზაცია , მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია, საერთაშორისო ურთიერთდახმარების ხელშეკრულება, მერკოსური და (ურუგვაი, პარაგვაი, ბოლივია. დაარსდა 1993 წელს).
ანისეტო-არსეს პროვინცია

ანიესტო-არსე — პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა 1888 - 1892 წლებში ბოლივიის პრეზიდენტის, ანისეტო არსეს პატივსაცემად.

პროვინცია ერთ-ერთია ტარიხას დეპარტამენტის 6 პროვინციიდან. დასავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება არგენტინა. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 4 910 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 52 570 ადამიანს შეადგენდა.

მოსახლეობის 42.9 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
პროვინციის ძირითადი ენა ესპანურია. მასზე მოსახლეობის 80.7 % ლაპარაკობს, კეჩუაზე 8.6 %, 1.0 % აიმარაზე და 0.2 % გუარანზე.
მოსახლეობის 55.4 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 51.4 %-ს სასმელი წყალი.
მოსახლეობის 42.1 % დაკავებულია სოფლის მეურნეობაში, 0.1 % მაღაროებში, 10.2 % მრეწველობაში, 47.6 % მომსახურების სფეროში.
მორწმუნეთა 87.4 % კათოლიკეა, 8.9 % პროტესტანტი.

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია პადკაია.
ხოსე-მარია-ავილესის პროვინცია

ხოსე-მარია-ავილესი — პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი, სამხრეთით - არგენტინა. დასავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება არგენტინა. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 85 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 115 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 658 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 17 504 ადამიანს შეადგენდა.

მოსახლეობის 47.6 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
პროვინციის ძირითადი ენა ესპანურია. მასზე მოსახლეობის 98.9 % ლაპარაკობს; 2.4 % კეჩუაზე, 0.2 აიმარაზე.
მოსახლეობის 81.6 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 82.9 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
მოსახლეობის 77.0 % დაკავებულია სოფლის მეურნეობაში, 0.1 % მაღაროებში, 3.7 % მრეწველობაში, 19.2 % მომსახურების სფეროში. (2001)
მორწმუნეთა 93.9 % კათოლიკეა, 4.6 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია ურიონდო.
ბურნეტ ო'კონორის პროვინცია

ბურნეტ ო'კონორი — პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სამხრეთ ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ომის ჟამთააღმწერლის - ბურნეტ ო'კონორის პატივსაცემად.

პროვინციას ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩუკისაკის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 6 043 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 19 339 ადამიანს შეადგენდა.

მოსახლეობის 47.5 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
პროვინციის ძირითადი ენა ესპანურია. მასზე მოსახლეობის 98.4 % ლაპარაკობს; 10.3 % გუარანზე, 1.8 % კეჩუაზე, 0.3 % აიმარაზე.
მოსახლეობის 89.5 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 84.5 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
მოსახლეობის 51.6 % დაკავებულია სოფლის მეურნეობაში, 14.6 % მაღაროებში, 7.0 % მრეწველობაში, 26.8 % მომსახურების სფეროში. (2001)
მორწმუნეთა 89.9 % კათოლიკეა, 4.0 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რემელიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია ენტრე-რიოსი.
სერკადოს პროვინცია (ტარიხა)

სერკადო - პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის ცენტრალურ ნაწილში. ესაზღვრება ეუსტაკიო-მენდესის, ხოსე-მარია-ავილესისა და ბურნეტ ო'კონორის პროვინციებს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 80 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ასევე 80 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 046 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 153 457 ადამიანს შეადგენდა.

მოსახლეობის 39.4 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
პროვინციის ძირითადი ენა ესპანურია. მასზე მოსახლეობის 99.4 % ლაპარაკობს; 11.5 % ასევე კეჩუაზე, 2.4 აიმარაზე და 0.2 % გუარანზე.
მოსახლეობის 26.0 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 39.4 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
მოსახლეობის 12.2 % დაკავებულია სოფლის მეურნეობაში, 0.1 % მაღაროებში, 11.5 % მრეწველობაში, 76.2 % მომსახურების სფეროში. (2001)
მორწმუნეთა 89.6 % კათოლიკეა, 6.3 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომელიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია ტარიხა.
გრან-ჩაკოს პროვინცია

გრან-ჩაკო — პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში. 2009 წლის 6 დეკემბრიდან წარმოადგენს ავტონომიურ რეგიონს. პროვინციას ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩუკისაკის დეპარტამენტი, სამხრეთით არგენტინა და აღმოსავლეთით - პარაგვაი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 200კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ასევე 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 17 594 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 175 998 ადამიანს შეადგენდა.

მოსახლეობის 41.9 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
პროვინციის ძირითადი ენა ესპანურია. მასზე მოსახლეობის 98.4 % ლაპარაკობს;11.5 % ასევე კეჩუაზე, 3.0 % აიმარაზე და 2.7 % გუარანზე.
მოსახლეობის 50.7 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 41.1 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
მოსახლეობის 19.1 % დაკავებულია სოფლის მეურნეობაში, 1.4 % მაღაროებში, 8.3 % მრეწველობაში, 71.2 % მომსახურების სფეროში. (2001)
მორწმუნეთა 86.8 % კათოლიკეა, 9.4 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია იაკუიბა.
ეუსტაკიო-მენდესის პროვინცია

ეუსტაკიო-მენდესი — პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩუკისაკის დეპარტამენტი. სახელი ეწოდა პოლივიის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლის, სამხედრო ლიდერ ეუსტაკიო მენდესის პატივსაცემად. პროვინცია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 90 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 105 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 4 070 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 32 038 ადამიანს შეადგენდა.

მოსახლეობის 46.9 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
პროვინციის ძირითადი ენა ესპანურია. მასზე მოსახლეობის 99.7 % ლაპარაკობს; 1.7 % ასევე კეჩუაზე, 0.2 % აიმარაზე და 0.1 % გუარანზე.
მოსახლეობის 78.1 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 77.8 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
მოსახლეობის 67.8 % დაკავებულია სოფლის მეურნეობაში, 0.1 % მაღაროებში, 5.9 % მრეწველობაში, 26.2 % მომსახურების სფეროში. (2001)
მორწმუნეთა 95.1 % კათოლიკეა, 3.1 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია სან-ლორენსო.
არეოპაგი

არეოპაგი — ძალაუფლების ორგანო ათენში (ძველ საბერძნეთში).
დასახელება მიიღო ადგილმდებარეობის მიხედვით (სიტყვასიტყვით „არესის ბორცვს“ ნიშნავს). გადმოცემის მიხედვით, ამ ბორცვზე გაიმართა სასამართლო ღმერთ არესზე, იმისათვის რომ მან პოსეიდონის შვილის სისხლი დაღვარა.

არეოპაგის ძირითადი ფუნქცია კანონების შესრულებაზე თვალყურის დევნა იყო. ასევე მის ფუნქციაში შედიოდა სასამართლო გარჩევები იმ საქმეებისა სადაც ჩადენილი იყო მკვლელობა.
აბუნას პროვინცია

აბუნა — პროვინცია ბოლივიაში, პანდოს დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. სახელი მიიღო მდინარე აბუნასგან, რომელიც მას ბრაზილიისგან გამოყოფს. პროვინცია ბოლივიის დაბლობში მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 120-250 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ასევე 350 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 7 468 კმ²-ია.

მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 2 996 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო 2010 წლისთვის, სავარაუდოდ 3 729 უნდა გამხდარიყო.

მოსახლეობის 45.4 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა.
მოსახლეობის ნახევარზე მეტი, 52.3 % ესპანურად ლაპარაკობს; 2.0 % კეჩუაზე, 2.8 % აიმარაზე და 52.8 სხვა ადგილობრივ ენებზე (1992).
მოსახლეობის 87.6 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 83.6 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
წერა-კითხვის მცოდნეა 47.4 %. (1992)
მორწმუნეთა 83.5 % კათოლიკეა, 15.4 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია სანტა-როსა-დელ-აბუნა.
ფედერიკო-რომანის პროვინცია

ფედერიკო-რომანი — პროვინცია ბოლივიაში, პანდოს დეპარტამენტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გენერალ ფედერიკო რომანის პატივსაცემად. პროვინცია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 150 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ასევე 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 13 200 კმ²-ია.

მდებარეობს ბოლივიის ამაზონის დაბლობზე. ესაზღვრება ბენის დეპარტამენტსა და ბრაზილიას. პროვინციის ტერიტორიაზე გაედინება მდინარეები — ბენი, მადეირა, რიო-აბუნა.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა 100%-ზე მეტით გაიზარდა. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 242 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო 2010 წლისთვის, სავარაუდოდ 3 600 უნდა გამხდარიყო.

მოსახლეობის 39.6 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. (1992)
მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი 52.3 % ესპანურად ლაპარაკობს; 3.1 % კეჩუაზე, 26.5 % პორტუგალიურად, რაც პროვინციის ბრაზილიასთან სასაზღვრო ზოლში მდებარეობით არის განპირობებული. (1992)
მოსახლეობის 83.1 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 59.1 %-ს სასმელი წყალი. (1992)
წერა-კითხვის მცოდნეა 72.6 %. (1992)
მორწმუნეთა 83.1 % კათოლიკეა, 15.2 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია ნუევა-ესპერანსა.
ბუბა კუდავა

}

ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში 1972 წლის 25 ოქტომბერს. დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი (1995). თსუ-ის ქართული სახელმწიფო და სახალხო დიპლომატიის ისტორიის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ლაბორანტი, მეცნიერი თანამშრომელი (1994-2006), საქართველოს ისტორიის კათედრის მასწავლებელი, დოცენტი (2000-2006), ისტორიის ფაკულტეტის დეკანი (2005); ჰუმანიტალური ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე (2005), ასოცირებული პროფესორი (2006-2012); კითხულობდა ლექციებს თბილისის სასულიერო აკადემიასა და სემინარიაში (2003-2005); ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის დირექტორის მოადგილე (2006), დირექტორი 2006-2015 წლებში.

არის ისტორიის დოქტორი, დისერტაციის თემა: „დასავლეთ საქართველოს ეკლესია (- სს.)“ (2003). არის კლასის ისტორიის სასკოლო სახელმძღვანელოს — „ჩვენი სამშობლოს მატიანე“ (2003-2010) თანაავტორი. მისი მთავარი სამეცნიერო ინტერესებია: შუა საუკუნეების საქართველოს ისტორია, ტაო-კლარჯეთის რეგიონი, საქართველოს ეკლესიის ისტორია, ისტორიული გეოგრაფია, ქართული საისტორიო და კულტურული მემკვიდრეობა საზღვარგარეთ, ქართული ხელნაწერი და საარქივო მემკვიდრეობა, ქართული პალეოგრაფია.

სამხრეთ კავკასიისა და ანატოლიის კვლევის ცენტრის დამფუძნებელი და წევრი (2003 წლიდან). ტაო-კლარჯეთში ცენტრის მიერ ორგანიზებული სამეცნიერო ექსპედიციების მონაწილე და ხელმძღვანელი (2003-2012), საგამომცემლო სერიის — „სამხრეთ კავკასია და ანატოლია“ — სარედაქციო ჯგუფის წევრი; თურქულ-ქართული ჟურნალის — ფიროსმანი ერთ-ერთი რედაქტორი (სტამბოლი, 2007-2010).

ჟურნალ „არტანუჯის“ დამფუძნებელი და რედაქტორ-გამომცემელი (1993 წლიდან), გამომცემლობა „არტანუჯის“ დამფუძნებელი (2000), დირექტორი (2000-2006). საგამომცემლო სერიების — „არტანუჯის წყაროები“, „კოლხური სერია“, „საქართველოს ეკლესიის ისტორია“, „აფხაზეთის სერია“ — მთავარი რედაქტორი.
დიანა უინ ჯოუნსი

დიანა უინ ჯოუნსი (; დ. 16 აგვისტო, 1934 — გ. 26 მარტი, 2011) — ინგლისელი მწერალი. მან ძირითადად სახელი გაითქვა ფენტეზის ჟანრის ნაწარმოებით, ისევე როგორც არამხატვრული ლიტერატურის ჟანრის ნაშრომებით. მის ცნობილ ნამუშევრებს შორის არის კრესტომანსის სერია და რომანები — ჰაულის მოსიარული სასახლე და დერკჰოლმის ბნელი მბრძანებელი.
ხერმან ბუში

ხერმან ბუში (, დ. 23 აპრილი, 1904, , ბოლივია — გ. 23 აგვისტო, 1939, ლა-პასი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1937-1939 წწ. პირველად დროებითი პრეზიდენტი იყო 3 დღით, 1936 წლის 17 მაისიდან — 1936 წლის 20 მაისამდე. ბოლივიის პრეზიდენტი იყო 1937 წლის 13 ივლისიდან, მის გარდაცვალებამდე, 1939 წლის 23 აგვისტომდე.
იჩან-ყალა

იჩან-ყალა — უზბეკეთის ქალაქ ხივაში მდებარე დღემდე შემონახული შიდა ქალაქის სახელწოდება. ცნობილია თავისი არქიტექტურითა და ისტორიით. ქალაქში დაცული მეჩეთებიდან, მედრესეებიდან, მინარეთებიდან და მავზოლეუმებიდან ყველაზე ძველი ნაგებობა საუკუნისაა. ქალაქი ძეგლად და ნაკრძალად აღიარებულ იქნა 1968 წელს. 1990 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ანჯარი (ლიბანი)

ანჯარი — ქალაქი ლიბანში. მდებარეობს ბეირუთიდან 58 კილომეტრში. მოსახლეობა 2 400 კაცი (2008), ძირითადად სომხები. ქალაქის ძველი სახელწოდებაა „გერა“. 1984 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

თანამედროვე ქალაქი 1939 წელს ლიბანის მთებში დააარსეს სომხებმა, რომლებმაც მიატოვეს მშობლიური სოფლები მუსა-დაღის მთების მიდამოებში (თურქეთი). ქალაქი იყოფა 6 კვარტლად, რომელთა მაცხოვრებლები არიან თურქეთის 6 სოფლიდან ემიგრირებული სომხები.