iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფერადი ლითონები

ფერადი ლითონები, ყველა ლითონისა და მათი შენადნობების ტექნიკური სახელწოდება (გარდა რკინისა და მისი შენადნობებისა). ფერადი ლითონები შეიძლება დაიყოს ჯგუფებად: მსუბუქი (ალუმინი, მაგნიუმი, ტიტანი, ბერილიუმი, ლითიუმი და სხვა), მძიმე (სპილენძი, კობალტი, ტყვია, კალა და სხვა), ძნელდნობადი (ვოლფრამი, მოლიბდენი, ქრომი და სხვა), გაბნეული (გალიუმი, ინდიუმი, თალიუმი), იშვიათ მიწათა (სკანდიუმი, იტრიუმი, ლანთანი, და ყველა ლანთანიდი) და რადიოაქტიური (ფრანციუმი, პოლონიუმი, თორიუმი, ურანი და სხვა) ლითონები. ისეთ ფერადი ლითონებს, რომელთაც შეზღუდული რაოდენობით აწარმოებენ და იყენებენ, უწოდებენ იშვიათ ლითონებს. მათ განეკუთვნება ყველა გაბნეული, იშვიათ მიწათა და რადიოაქტიური ლითონები. ძნელდნობადი ლითონების უმეტესი ნაწილი და ზოგიერთი მსუბუქი ლითონი
კარანგასის პროვინცია

კარანგასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქია კორკე.

კარანგასი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 105 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 4 309 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 7 930 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 10 505-ს.
84 % ლაპარაკობს ესპანურად, 94 % აიმარაზე და 13 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 92.5 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
79.8 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.1 % მაღაროებში, 3.5 % მრეწველობაში, 16.6 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 72 % კათოლიკეა, 23 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
წიდა (მეტალურგიული)

წიდა – ნადნობი (გამყარების შემდეგ – ქვისებრი ან მინისებრი ნივთიერება), რომელიც მეტალურგიული პროცესების დროს (მაგალითად ფოლადის, თუჯის, ფეროშენადნობების გამოდნობისას) ფარავს თხევადი ლითონის ზედაპირს. წიდა შედგება ღუმელში სპეციალურად შეტანილი ფლუსების, მეტალურგიული რეაქციების შედეგად წარმოქმნილი ამოტივტივებელი პროდუქტების, ლითონისაგან მოცილებული მინარევებისა და სათბობის ნაცრისაგან. იმის მიხედვით, თუ რომელი ჟანგეული ჭარბობს, განასხვავებენ ფუძე და მჟავა წიდებს. წიდა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მეტალურგიულ პროცესებში: იცავს თავის მიერ დაფარულ ლითონს ღუმლის აიროვანი გარემოს მავნე ზემოქმედებისაგან, ითვისებს ამოტივტივებულ მინარევებს და ასრულებს სხვა მრავალ ფიზიკურ და ქიმიურ ფუნქციას. ამიტომ დნობის პროცესში აუცილებელია წიდური რეჟიმის ზუსტად დაცვა, ე.ი. წიდის ქიმიური შედგენილობის, სიბლანტისა და ტემპერატურის შენარჩუნება.
სერკადოს პროვინცია (ორურო)

სერკადოს პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ორურო.

სერკადო ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთით ესაზღვრება კოჩაბამბის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 135 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 105 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 5 162 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
16.3 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 1.8 % მაღაროებში, 11.9 % მრეწველობაში, 70.0 % მომსახურების სფეროში (2001).
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 213 755 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 241 230-ს, ანუ გაიზარდა 12.9 %-ით.
96.7 % ლაპარაკობს ესპანურად, 25.5 % აიმარაზე და 43.3 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 18.6 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
მორწმუნეთა 83.0 % კათოლიკეა, 13.5 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ოთხი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ედუარდო-ავაროას პროვინცია

ედუარდო-ავაროას პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ჩალიაპატა.

ედუარდო-ავაროა ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. სამხრეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 90 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 3 738 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 23 147 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 27 675-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 23.0 %-იან ზრდას.
78.3 % ლაპარაკობს ესპანურად, 23.0 % აიმარაზე და 71.9 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 82 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
68.9 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.5 % მაღაროებში, 6.9 % მრეწველობაში, 23.7 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 86.6 % კათოლიკეა, 11.9 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ლადისლაო-კაბრერას პროვინცია

ლადისლაო-კაბრერას პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა დოქტორ ლადისლაო კაბრერას პატივსაცემად (1830 – 1921). დედაქალაქია სალინას-დე-გარსი-მენდოსა.

ლადისლაო-კაბრერა ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. სამხრეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 100 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 125 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 6 554 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 7 363 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 11 698-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 59 %-იან ზრდას.
86.4 % ლაპარაკობს ესპანურად, 90.5 % აიმარაზე და 19.7 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 99.9 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
82.4 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.1 % მაღაროებში, 1.8 % მრეწველობაში, 15.7 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 85.4 % კათოლიკეა, 10.2 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ლიტორალის პროვინცია (ბოლივია)

ლიტორალის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია უაჩაკალია.

ლიტორალი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 65 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 55 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 379 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 2 087 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 4 555-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 100 %-იან ზრდას.
89.8 % ლაპარაკობს ესპანურად, 76.0 % აიმარაზე და 13.7 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 94.5 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
78.0 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 3.1 % მრეწველობაში, 18.9 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 77.6 % კათოლიკეა, 16.3 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ცემენტაცია

ცემენტაცია — პროცესი ფერად და შავ მეტალურგიაში, ასევე მშენებლობაში.

ცემენტაცია ფერად მეტალურგიაში, ჰიდრომეტალურგიული პროცესი, რომელიც ემყარება უფრო მეტად ელექტროდადებითი ლითონების გამოძევებას მათი ნაერთების ხსნარიდან ნაკლებად ელექტროდადებითი ლითონებით, რომლებიც მყარ მდგომარეობაშია. ცემენტაციას ძირითადად იყენებენ ოქროსა და სპილენძის დასალექავად და ელექტროლიტის გასაწმენდად ნიკელის წარმოების დროს.

ცემენტაცია შავ მეტალურგიაში, ფოლადის ცემენტაცია, ლითონის ნაკეთობათა ქიმიურ-თერმული დამუშავება ზედაპირული შრის ნახშირბადით გაჯერების შედეგად 900-950° ტემპერატურის პირობებში. ცემენტაციის მიზანია ნაკეთობის სისალის, ცვეთამედეგობისა და დაღლილობითი სიმტკიცის გაზრდა.

ცემენტაცია მშენებლობაში, გრუნტების, ქანების, ქვისა და ბეტონის წყობის გამაგრება სიცარიელეებში, ბზარებსა და ფორებში თხევადი ცემენტის ხსნარის ან ცემენტის სუსპენზიის დაჭირხნით. იყენებენ ნაგებობების საძირკვლის გასამაგრებლად, ფილტრაციასაწინაღოფარდის შესაქმნელად, ქანებისთვის წყალშეუღწეობის მისანიჭებლად და მიწისქვეშა გვირაბის გაყვანისას, ქვისა და ბეტონის წყობის მონოლითურობისა და წყალშეუღწევობის ასამაღლებლად.
კოქსი

კოქსი ( < ) — მყარი ხელოვნური საწვავი; მიიღება სხვადასხვა ბუნებრივი საწვავის ან მათი გადამუშავების შედეგად მიღებული პროდუქტების გახურებისას მაღალ ტემპერატურაზე (950-1050 °) ჰაერის შეუღწევლად. განარჩევენ ქვანახშირის, ელექტროდულ სქელფისოვან და ნავთობის კოქსს. კოქსს ძირითადად აწარმოებენ ქვანახშირისაგან.

ქვანახშირის კოქსს იყენებენ ძირითადად ბრძმედულ პროცესში თუჯის გამოდნობისას (ბრძმედის კოქსი), კოქსი აქ ერთდროულად საწვავი და რკინის მადნის აღმდგენელია. გაცილებით მცირე რაოდენობით კოქსს იყენებენ სამსხმელო წარმოებაში (სამსხმელო კოქსი), მადნების აგლომერაციისთვის, ქიმიურ მრეწველობაში, ფერად და შავ მეტალურგიაში და სხვა.

ქვანახშირის კოქსის წარმოება დაიწყეს საუკუნეში, როცა საჭირო გახდა ბრძმედული ღუმელებისთვის საჭირო დეფიციტური ხის ნახშირის შეცვლა.

ქვანახშირის კოქსი წარმოადგენს რუხი ფერის მყარ ნატეხებს; კოქსის ჭეშმარიტი და ფარდობითი სიმკვრივეა 1,80÷1,95, მოჩვენებითი (ფორების ჩათვლით) - 0,8÷1,0, ფორიანობა - საშუალოდ ≈50 %, წვის სითბო - დაახლოებით 29 მეგ.ჯ/კგ (დაახლოებით 7000 კკალ/კგ).

ელექტროდული სქელფისოვანი და ნავთობის კოქსისთვის დამახასიათებელია ქვანახშირის კოქსთან შედარებით დაბალი (არაუმეტეს 0,3 %) ნაცრიანობა (ნავთობის კოქსისთვის 0,8 %-მდე). ელექტროდულ სქელფისოვან კოქსებს იღებენ მაღალლღობადი ქვანახშირის სქელფისის კოქსვით კამერულ დინასურ ღუმელებში; ნავთობის კოქსი კი - ნავთობის თხევადი ნარჩენებისა და სქელფისების კოქსვით ლითონურ საკოქსავ კუბებში ან სპეციალურ ღუმელებში. ნავთობის კოქსი მიიღება აგრათვე ნავთობპროდუქტების პიროლიზისა და კრეკინგის დროსაც.
დონ ჯოვანი

დასჯილი ქარაფშუტა, ანუ დონ ჯოვანი, უკეთ ცნობილი, როგორც დონ ჯოვანი ან დონ ჟუანი — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ოპერა ორი აქტით; ლიბრეტო ეკუთვნის ლორენცო და პონტეს. ოპერა დაახლოებით 2 საათსა და 45 წუთს გრძელდება. დონ ჯოვანი საოპერო ხელოვნებაში ერთ-ერთ შედევრადაა მიჩნეული. მოცარტის საოპერო მუსიკაში დონ ჯოვანი გარდატეხას წარმოადგენს.

ოპერის პრემიერა გაიმართა 1787 წლის 29 ოქტომბერს პრაღაში. თბილისში დონ ჯოვანის პირველი წარმოდგენა გაიმართა 1867 წლის 11 ნოემბერს.
ჯადოსნური ფლეიტა

ჯადოსნური ფლეიტა — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ოპერა. პრემიერა გაიმართა ვენაში, თეატერ-აუფ-დერ-ვიდენში, 1791 წელს. ლიბრეტო ეკუთვნის ემანუელ შიკანედერს (1751-1812).

ოპერა დაახლოებით ორსაათნა-ხევარი გრძელდება. მიეკუთვნება მსოფლიოს ყველაზე ცნობილ და ყველაზე ხშირად წარმოდგენილ ოპერებს. ჯადოსნური ფლეიტის არიები, მათ შორის ღამის დედოფლის არია, ფართოდაა ცნობილი იმ საზოგადოებაშიც, რომელსაც თავად ოპერა ნანახი არ აქვს. იმის გამო, რომ ოპერა მარტივად აღსაქმელია, მისი ინსცენირება ხშირად ახალგაზრდა მსმენელთა დაინტერესების მიზნით ხდება. ჯადოსნური ფლეიტა რამდენიმეჯერ მარიონეტების თეატრშიც დაიდგა.
პუერტო-დე-მეხილიონესის პროვინცია

პუერტო-დე-მეხილიონესის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ლა-რივერა.

მეხილიონესი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ჩილე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 45 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 35 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 759 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 751 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 1 130-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 50 %-იან ზრდას.
97.0 % ლაპარაკობს ესპანურად, 66.6 % აიმარაზე და 8.6 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 74 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
83.8 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 1.0 % მრეწველობაში, 15.2 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 74 % კათოლიკეა, 18 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ნორ-კარანგასის პროვინცია

ნორ-კარანგასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქია უაილიამარკა.

ნორ-კარანგასი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლა-პასის დეპარტამენტი. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 70 კმ-ზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ 25 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 864 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 4 900 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 5 790-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 18.2 %-იან ზრდას.
84 % ლაპარაკობს ესპანურად, 96 % აიმარაზე და 14 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 99.7 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
84.5 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.1 % მაღაროებში, 3.1 % მრეწველობაში, 12.3 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 80 % კათოლიკეა, 15 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომელიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
პანტალეონ-დალენსეს პროვინცია

ნორ-კარანგასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია უანუნი.

პანტალეონ-დალენსე ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. აღმოსავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კოჩაბამბის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 55 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 65 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 967 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 24 892 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 23 608-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 5.2-იან კლებას.
93.2 % ლაპარაკობს ესპანურად, 21.2 % აიმარაზე და 69.8 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 27.7-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
21.7 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 38.2 % მაღაროებში, 5.9 % მრეწველობაში, 34.2 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 82.3 % კათოლიკეა, 14.3 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
პოოპოს პროვინცია

პოოპოს პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია პოოპო.

პოოპო ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. აღმოსავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 70 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 70 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 034 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 17 437 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 14 მ984-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 5.2 %-იან კლებას.
86 % ლაპარაკობს ესპანურად, 22 % აიმარაზე და 78 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 44 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
61 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 12 % მაღაროებში, 5 % მრეწველობაში, 22 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 86 % კათოლიკეა, 12 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
სახამის პროვინცია

სახამის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია კურაუარე-დე-კარანგასი.

სახამა ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ლა-პასის დეპარტამენტი, დასავლეთით — ჩილე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 120 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 135 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 7 704 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 7 891 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 9 096-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 15.3 %-იან ზრდას.
88.6 % ლაპარაკობს ესპანურად, 90.4 % აიმარაზე და 4.2 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 97.0 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
68.2 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.3 % მაღაროებში, 5.4 % მრეწველობაში, 26.1 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 66.1 % კათოლიკეა, 26.9 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
კრისტიან ერიქსენი

კრისტიან დანემან ერიქსენი (; დ. 14 თებერვალი, 1992) — „ტოტენჰემ ჰოტსპურის“ დანიელი შემტევი ნახევარმცველი.

მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2010 წლის მარტში. ის იყო ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.

2011 წელს ის იყო ნიდერლანდების ჩემპიონატის ტალანტი, ასევე დანიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი.

2021 წელს, ევროპის ჩემპიონატზე დანიისა და ფინეთის ნაკრებების მატჩის 42-ე წუთზე დანიის გუნდის ნახევარმცველი კრისტიან ერიქსენი შეუძლოდ გახდა და მოედანზე დაეცა, რის გამოც გამო დანია-ფინეთის მატჩი შეწყდა. მოგვიანებით, გავრცელდა ინფორმაცია მისი საავადმყოფოში გადაყვანისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის სტაბილიზების შესახებ.

კარიერის სტატისტიკა
სანაკრებო გოლები
ტიტულები
საკლუბო
აიაქსი (2):
ერედივიზია (1): 2010-11
ნიდერლანდების თასი (1): 2009-10;

ინტერი (1):
სერია (1): 2020-21

ინდივიდუალური
დანიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2011
ნიდერლანდების ჩემპიონატის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2011
აიაქსის წლის ტალანტი: 2011
დანიის წლის ტალანტი 17-წლამდელებს შორის: 2008
მალის რეგიონები

მალის რეგიონები — მალი ადმინისტრაციულად იყოფა რეგიონებად და ერთ დედაქალაქის რაიონად. რეგიონებს სახელწოდებები მიღებული აქვთ მათი ადმინისტრაციული ცენტრების მიხედვით. რეგიონები იყოფა 49 მეორე დონის ადმინისტრაციულ ერთეულად და მესამე დონის 703 კომუნად.

რეგიონები დანომრილია რომაული სისტემით დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით. ქალაქი ბამაკო წარმოადგენს ცალკე მდგომ ადმინისტრაციულ ერთეულს.

რეგიონების ცხრილი
ცხრილში წარმოდგენილია რეგიონები და ბამაკოს დედაქალაქის რაიონი, მოსახლეობის რაოდენობა აღებულია 2009 წლის აღწერის მიხედვით.
შიმშილის თამაშები

„შიმშილის თამაშები“ — ამერიკელ მწერალ სიუზენ კოლინზის რომანი. იგი არის „შიმშილის თამაშების ტრილოგიის“ პირველი წიგნი. პირველად 2008 წლის 14 სექტემბერს გამოიცა. „შიმშილის თამაშები“ 27 ენაზე ითარგმნა, გამოცემის უფლებები 39-მა ქვეყანამ შეიძინა.

2012 წლის 3 მარტს კინოეკრანებზე გამოვიდა ამავე სახელწოდების ფილმი.

შინაარსი
მთხრობელი 16 წლის გოგონა ქეთნის ევერდინია, რომელიც პოსტ-აპოკალიპტურ მსოფლიოში ცხოვრობს, რომელსაც მეტროპოლისი კაპიტოლიუმი მართავს. შიმშილის თამაშები ყოველწლიური სატელევიზიო ღონისძიებაა, რომელშიც 12-დან 18 წლამდე ერთი ბიჭი და ერთი გოგონა მონაწილეობს. მათ 12 რაიონიდან ლატარიით ირჩევენ. მხოლოდ ერთი მათგანი გადარჩება.

ჯილდოები
2008 წელს -მ „შიმშილის თამაშები“ წლის საუკეთესო წიგნად დაასახელა, ნიუ-იორკ ტაიმზმა კი „2008 წლის მნიშვნელოვანი საბავშვო წიგნის“ ჯილდო გადასცა.
ხავსები

ხავსები — ავტოტროფი ორგანიზმები, უმაღლესი მცენარეების განყოფილება, რომლებიც გაერთიანებულნი არიან ხავსისნაირთა ზეგანყოფილებაში. ხავსების სხეული შედგება ძაფისებრი სხეულის პროტონემისაგან (განლაგებულია ნიადაგში ან მის ზედაპირზე), ვერტიკალური ღეროსაგან (სპირალურად განლაგებული ფოთლებით) და ღეროს ფუძესთან არსებული ფესვის მსგავსი რიზოიდებისაგან.

რიზოიდები სათანადოდ ვერ უზრუნველყოფენ მცენარეს წყლით და ხავსებს არა აქვთ განვითარებული გამტარი ქსოვილები, მათი სიგრძე არ აღემატება 15-20 სმ-ს. ხავსებში აღინიშნება უსქესო და სქესობრივი თაობების მონაცვლეობა. ზრდასრული ხავსების თაობას გამეტოფიტი ეწოდება.

იგი თავისი განვითარების ბოლო სტადიაზე ღეროს კენწეროზე ივითარებს მდედრობით და მამრობით სასქესო ორგანოებს — არქეგონიუმსა და ანთერიდიუმს. ხავსებიდან ყველაზე უფრო ხშირად გვხვდებიან გუგულის სელი და ტორფის ხავსი.
ნიკა შერმადინი

ნიკოლოზ 'ნიკა' შერმადინი (დ. 8 იანვარი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ ფოთის „კოლხეთის“ მეკარე.

კარიერა
კარიერა დაიწყო 2012 წელს, უმაღლესი ლიგის კლუბ საჩხერის „ჩიხურაში“. 2011 წლიდან გამოძახებული იყო 17 წლამდელთა ნაკრებში. „ჩიხურას“ ძირითად შემადგენლობაში არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. 2013-14 წლების სეზონი გაატარა რუსთავის „მეტალურგში“, მაგრამ ახალ კლუბშიც მხოლოდ სათადარიგო შემადგენლობაშ უწევდა ყოფნა. 2014-15 წლების სეზონში თამაშობდა პირველ ლიგაში მოასპარეზე „სასკოში“, სადაც 18 მატჩი ჩაატარა. ამავე სეზონის ბოლო ნაწილში იცავდა „სტუ“-ს ღირსებას. 2015-16 წლების სეზონის პირველი ნახევარი გაატარა „გაგრას“ შემადგენლობაში, მეორე ნახევარში ასევე პირველი ლიგის კლუბ „ჭიათურაში“ გადავიდა. ასევე „ჭიათურის“ შემადგენლობაში ითამაშა 2016 წლის გარდამავალ ჩემპიონატში.

გარდამავალი სეზონის დასრულების შემდეგ „ჭიათურა“ მეორე ლიგაში დაქვეითდა და ნიკამ გუნდი დატოვა. მიუხედავად მისი მაღალ დონეზე თამაშისა, უკეთესი ჩემპიონატის კლუბებისგან შემოთავაზება არ ჰქონია. შემდეგ კარიერის დასრულება გადაწყვიტა, თუმცა ამ დროს მიწვევა მიიღო მეორე ლიგის კლუბ „ბორჯომისგან“. საბოლოოდ ნიკა ეროვნულ ლიგაში მოასპარეზე ფოთის „კოლხეთში“ გადავიდა.
მოპარული ახალი წლის ზღაპარი (პიესა)

მოპარული ახალი წლის ზღაპარი (სრული სათაური: „მოპარული ახალი წლის ზღაპარი, ანუ ბულუმუღუნდევი გაბულუმუღუნდევებულა...“) — პიესა–ზღაპარი ერთ მოქმედებად და შვიდ სურათად, დაწერილი მიხო მოსულიშვილის მიერ 2008 წელს, ჭიათურის აკაკი წერეთლის სახელობის თეატრისთვის.

პერსონაჟები
ბუტია ბიჭი
ბებია
თოვლის პაპა
ფიფქია
ბულუმუღუნ დევი
მუზმუზელა მელა
წკაპუნა თაგვი

შინაარსი
პიესაში მოთხრობილია, თუ როგორ გადაარჩენენ მოპარულ ახალ წელს ბუტია ბიჭი და მისი მეგობრები.

ბულუმუღუნ დევი თავის მეგობარ მუზმუზელა მელიასთან ერთად მოიტაცებს თოვლის პაპას და ფიფქიას, რათა ახალი წელი გააუქმოს და სხვა დროს დანიშნოს.

ბუტია ბიჭი, მისი ბებია და წკაპუნა თაგვი, რომელიც კომპიუტერის „მაუსია“, თოვლის პაპას და ფიფქიას გადაარჩენენ და უკან იბრუნებენ ახალ წელს.

პიესის მოქმედება მიმდინარეობს კომპიუტერის მონიტორზე.

დადგმები
ჭიათურის აკაკი წერეთლის სახელობის თეატრი. რეჟისორი სოსო ნემსაძე. პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 18 დეკემბერს თბილისის ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში. წარმოდგენა ნახა 3 000–მა რუსეთ-საქართველოს ომით დევნილმა ბავშვმა გორში და 2 000–ზე მეტმა თბილისში. სპექტაკლი საქართველოს პირველი ლედის, სანდრა ელისაბედ სააკაშვილი-რულოვსის ინიციატივით დაიდგა.
გორის გიორგი ერისთავის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრი. რეჟისორი სოსო ნემსაძე. პრემიერა გაიმართა 2012 წლის 2 იანვარს.
ნოდარ დუმბაძის სახელობის სახელმწიფო ცენტრალური საბავშვო თეატრი, რუსულ ენაზე , რეჟისორი სერგეი შვედკოვი, 2012
ქუთაისის იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თოჯინების პროფესიული სახელმწიფო თეატრი, რეჟისორი ეკატერინე სირაძე, პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 20 დეკემბერს.

ჯილდო
2009 წლის 27 თებერვალს მაყვალა მრევლიშვილის ასი წლის იუბილესთან დაკავშირებით და საბავშვო ლიტერატურაში აქტიური მოღვაწეობისათვის დრამატურგი მიხო მოსულიშვილი დაჯილდოვდა საბავშვო ფონდის „ლიბოს“ მედლით „კიკლი-კიკლი“ (2008 წელს დადგმული საბავშვო პიესებისთვის მოპარული ახალი წლის ზღაპარი და ენკი-ბენკი (მხიარული დამბაჩა)).
სან-პედრო-დე-ტოტორას პროვინცია

სან-პედრო-დე-ტოტორას პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქია ტოტორა.

სან-პედრო-დე-ტოტორა ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლა-პასის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 50 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 45 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 412 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 4 040 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 4 941-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 22.3 %-იან ზრდას.
72.5 % ლაპარაკობს ესპანურად, 90 % აიმარაზე და 3 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 99 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
83.5 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 4 % მრეწველობაში, 12.5 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 64 % კათოლიკეა, 25 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომელიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
საუკარის პროვინცია

საუკარის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ტოლედო.

საუკარი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 115 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 40 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 986 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 5 569 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 7 763-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 39 %-იან ზრდას.
84 % ლაპარაკობს ესპანურად, 83 % აიმარაზე და 37 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 82 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
75.2 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 2.6 % მაღაროებში, 5.6 % მრეწველობაში, 16.6 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 83 % კათოლიკეა, 14 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომელიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
სებასტიან-პაგადორის პროვინცია

სებასტიან-პაგადორის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია სანტიაგო-დე-უარი.

სებასტიან-პაგადორი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 50 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 973 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 7 712 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 10 221-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 32.5 %-იან ზრდას.
74 % ლაპარაკობს ესპანურად, 73 % აიმარაზე და 63 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 75 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
74.1 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.2 % მაღაროებში, 7.9 % მრეწველობაში, 17.8 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 84 % კათოლიკეა, 14 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომელიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
სუდ-კარანგასის პროვინცია

სუდ-კარანგასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ანდამარკა.

სუდ-კარანგასი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. აღმოსავლეთით ესაზღვრება პოოპოს ტბას. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 3 731 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 4 028 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 6 136-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 52 %-იან ზრდას.
78.1 % ლაპარაკობს ესპანურად, 96.5 % აიმარაზე და 46.0 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 99.9 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
77.9 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 4.1 % მრეწველობაში, 18.0 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 74.8 % კათოლიკეა, 18.9 % პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.