ივან დუკე მარკესი

ივან დუკე მარკესი ( დ. 1 აგვისტო, 1976) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც მსახურობდა კოლომბიის პრეზიდენტად 2018 წლიდან 2022 წლამდე. იგი აირჩიეს „დემოკრატიული ცენტრის პარტიის“ კანდიდატად 2018 წლის კოლომბიის საპრეზიდენტო არჩევნებში. მისი მენტორის, ყოფილი პრეზიდენტისა და გავლენიანი სენატორის, ალვარო ურიბეს მხარდაჭერით, იგი აირჩიეს მიუხედავად იმისა, რომ არჩევნებამდე ერთი წლით ადრე შედარებით უცნობი პირი იყო. მისი საარჩევნო პლატფორმა მოიცავდა წინააღმდეგობას ხუან მანუელ სანტოსის სამშვიდობო შეთანხმებისადმი „“-ის პარტიზანულ დაჯგუფებასთან. დუკეს ვადის ამოწურვის შემდეგ, 2022 წლის 7 აგვისტოს, იგი გუსტავო პეტრომ ჩაანაცვლა, მას შემდეგ რაც პეტრომ 2022 წლის კოლომბიის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში გაიმარჯვა.

მიუხედავად იმისა, რომ პერსონალურად ეწინააღმდეგებოდა „“-თან სამშვიდობო შეთანხმებას, დუკეს თანამდებობაზე ყოფნისას იგი არ გაუუქმებია. ვენესუელის ლტოლვილთა კრიზისის დროს, დუკეს ჰქონდა „ღია კარის პოლიტიკა“ ვენესუელელების მიმართ, რაც მათ ქვეყანაში დასახლების საშუალებას აძლევდა და დაახლოებით 1.7 მილიონ ლტოლვილს ვენესუელაში დაცული სტატუსის მოპოვების უფლებას რთავდა. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რომელიც მისი ვადის ნაწილს მოიცავდა, იყო -19-ის პანდემია კოლომბიაში. მისი მმართველობა აღინიშნა პროტესტებით: 2019–2020 წლების კოლომბიის საპროტესტო აქციებით, რომლებიც გამოწვეული იყო კორუფციისა და შემოსავლების უთანასწორობის მოწინააღმდეგეების მიერ, ასევე 2021 წლის კოლომბიის საპროტესტო აქციებით შემოთავაზებული საგადასახადო ღონისძიების წინააღმდეგ. მისი მოწონების რეიტინგი შემცირდა და თანამდებობაზე ყოფნის ბოლო წელს 30%-მდე დაეცა.

ცხოვრება და კარიერა
დუკე დაიბადა ბოგოტაში, მდიდარ პოლიტიკურ ოჯახში, რომელიც წარმოშობით ანტიოქიის დეპარტამენტის კოლომბიური ქალაქ გომეს-პლატადანაა. იგი პოლიტოლოგ ჯულიანა მარკეს ტონოსა (დაბ. 1950 წ.) და ივან დუკე ესკობარის (1937–2016) ვაჟია; მამამისი იყო გავლენიანი ადგილობრივი პოლიტიკური ლიდერი, რომელიც მსახურობდა ანტიოქიის გუბერნატორად, გაეროს აუდიტორად, სამთო მოპოვებისა და ენერგეტიკის მინისტრად და სამოქალაქო მდგომარეობის აქტების ეროვნული რეესტრის ხელმძღვანელად ანდრეს პასტრანას მთავრობაში. დუკეს და-ძმა არიან ანდრესი და მარია პაულა დუკე.

დუკე სწავლობდა როჩესტერის კოლეჯში , თუმცა საშუალო სკოლის დიპლომი ბოგოტას უინსტონ-სალემის კოლეჯში ( -) მიიღო. 2000 წელს მან ბოგოტას სერხიო არბოლედას უნივერსიტეტი სამართლის ხარისხით დაამთავრა. იგი ფლობს მაგისტრის ხარისხს საერთაშორისო ეკონომიკურ სამართალში ამერიკული უნივერსიტეტიდან და მაგისტრის ხარისხს საჯარო პოლიტიკის მართვაში ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტიდან (ვაშინგტონი).

მან პროფესიული კარიერა 1999 წელს დაიწყო კონსულტანტად „ – ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის განვითარების ბანკში“, მოგვიანებით კი მსახურობდა მრჩევლად კოლომბიის ფინანსთა და საჯარო კრედიტის სამინისტროში ანდრეს პასტრანას მთავრობის დროს (1998–2002).

შემდგომში, მომავალმა პრეზიდენტმა და მაშინდელმა ფინანსთა მინისტრმა, ხუან მანუელ სანტოსმა, იგი დანიშნა კოლომბიის ერთ-ერთ წარმომადგენლად „ამერიკათაშორის განვითარების ბანკში“ , სადაც ეს თანამდებობა 2001-დან 2013 წლამდე ეკავა. იქ იგი კულტურის, სოლიდარობისა და კრეატიულობის განყოფილების ხელმძღვანელი იყო.

დუკე ასევე მსახურობდა ყოფილი პრეზიდენტის, ალვარო ურიბე ველესის საერთაშორისო მრჩევლად. 2010–2011 წლებში იგი იყო გაეროს კონსულტანტი საგამოძიებო ჯგუფში, რომელიც გენერალურმა მდივანმა დანიშნა 2010 წლის 31 მაისს ისრაელსა და თურქეთს შორის მომხდარი „ღაზას ფლოტილიის ინციდენტის“ გამოსაკვლევად, რომელიც ცნობილია როგორც „მავი მარმარა“.

პოლიტიკური წარსული
დუკე კოლომბიაში დაბრუნდა, რათა გამხდარიყო სენატორობის კანდიდატი 2014 წლის საკანონმდებლო არჩევნებში „დემოკრატიული ცენტრის პარტიიდან“ , რომელიც მმართველ პარტიას მას შემდეგ გამოეყო, რაც ხუან მანუელ სანტოსმა „“-თან სამშვიდობო მოლაპარაკებები წამოიწყო. ეს ახალი პარტია ახალი სამშვიდობო შეთანხმებისა და სანტოსის მთავრობის წინააღმდეგ აწარმოებდა კამპანიას და მას მემარჯვენე ყოფილი პრეზიდენტი ურიბე ხელმძღვანელობდა.

ურიბემ შექმნა საკუთარი პოლიტიკური პარტია და საკუთარი თავი, ისევე როგორც ხელით შერჩეული პოლიტიკური მოკავშირეების სია, წარადგინა კონგრესმენობის კანდიდატებად „ჩაკეტილი სიით“; ეს ნიშნავდა, რომ ხალხს არ შეეძლო ხმა მიეცა ცალკეული კონგრესმენისთვის, არამედ ხმა უნდა მიეცათ პარტიისთვის მთლიანობაში, როგორც ზედა, ისე ქვედა პალატის არჩევნებში. დუკე სენატის ჩაკეტილ სიაში მეშვიდე ნომრად იყო შეყვანილი და ამგვარად აირჩიეს სენატორად.

სენატორობის პერიოდში იგი იყო ოთხი კანონის ავტორი:

2017 წლის 4 იანვრის კანონი 1822, რომლითაც დეკრეტული შვებულება 14-დან 18 კვირამდე გაიზარდა, რათა დედებს მეტი დრო გაეტარებინათ ახალშობილებთან; ეს შეღავათი გავრცელდა მშვილებელ დედებზეც.
2017 წლის 2 მაისის კანონი 1831, საზოგადოებრივ დაწესებულებებსა და ხალხმრავალ ადგილებში დეფიბრილატორების ხელმისაწვდომობის შესახებ სიცოცხლის გადასარჩენად, რადგან გულის შეტევა კოლომბიაში სიკვდილიანობის წამყვანი მიზეზია.
2016 წლის 29 სექტემბრის კანონი 1809, საგანმანათლებლო დაზღვევისთვის გათვალისწინებული წინასწარი კომპენსაციების გამოყენების შესახებ, რათა მეტმა ოჯახმა შეძლოს შვილების უნივერსიტეტში გაგზავნა.
2017 წლის 23 მაისის კანონი 1834, „ნარინჯისფერი კანონი“ კრეატიული და კულტურული ინდუსტრიების წახალისების, განვითარებისა და დაცვის შესახებ.

2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
2017 წლის 10 დეკემბერს დუკე თავისმა პარტიამ კოლომბიის პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა. მან ნომინაცია პარტიის მიერ ჩატარებული გამოკითხვების სისტემით მოიპოვა — 29,47%-იანი მხარდაჭერით სხვა ორ კანდიდატთან შედარებით: კარლოს ჰოლმს ტრუხილიომ 20,15% მიიღო, ხოლო რაფაელ ნიეტომ — 20,06%. 2018 წლის იანვარში გამოცხადდა, რომ ცენტრისტულ-მემარჯვენე კოალიცია მონაწილეობას მიიღებდა „კოლომბიის დიდ პრაიმერში“ — პარტიათაშორის კონსულტაციაში — სადაც დუკე, როგორც კანდიდატი, დაუპირისპირდებოდა მარტა ლუსია რამირესს (სამოქალაქო ცენტრისტულ-მემარჯვენე მოძრაობა) და ალეხანდრო ორდონიესს (მემარჯვენე სამოქალაქო მოძრაობა). 2018 წლის 11 მარტს დუკემ არჩევნები 4 მილიონზე მეტი ხმით მოიგო. რამირესი მეორე ადგილზე გავიდა 1,5 მილიონზე ოდნავ მეტი ხმით, ხოლო ორდონიესი მესამეზე — 385 000 ხმით. სიტყვით გამოსვლისას დუკემ მადლობა გადაუხადა კოლომბიელებს მხარდაჭერისთვის და მარტა ლუსია რამირესი არჩევნებში ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა.

2018 წლის 27 მაისს დუკემ საპრეზიდენტო არჩევნების პირველ ტურში ყველაზე მეტი ხმა მოიპოვა (39%-ზე მეტი). 2018 წლის 17 ივნისს ივან დუკე კოლომბიის პრეზიდენტად აირჩიეს მას შემდეგ, რაც მეორე ტურში გუსტავო პეტრო დაამარცხა ხმების 54%-ით 42%-ის წინააღმდეგ.

პრეზიდენტობა (2018–2022)
დუკემ ფიცი 2018 წლის 7 აგვისტოს ბოგოტას ბოლივარის მოედანზე დადო.

2020 წელს, ბრაზილიაში ნარკობარონ „ნენე“ ერნანდესის მკვლელობის შემდეგ, გამოქვეყნდა მისი აუდიოჩანაწერები, სადაც ის შეთქმულებას აწყობდა დუკეს პარტიისთვის ფულის გადასაცემად, რათა მისი არჩევისთვის ხმები ეყიდათ; ეს სკანდალი ცნობილია როგორც „“.

დუკეს ვადა 2022 წლის 7 აგვისტოს დასრულდა და მისი მემკვიდრე გუსტავო პეტრო გახდა.

საშინაო პოლიტიკა
2016 წელს „“-ის პარტიზანულ დაჯგუფებასთან გაფორმებული სამშვიდობო შეთანხმების წინააღმდეგობის მიუხედავად, დუკემ არჩევისას განაცხადა, რომ მას მისი „ნაწილებად დაშლა“ განზრახული არ ჰქონდა. პრეზიდენტის რანგში იგი ცდილობდა შეთანხმების გარკვეული პუნქტების გაუქმებას. მისი მთავრობა ცდილობდა დაესუსტებინა „სპეციალური იურისდიქცია მშვიდობისთვის“ და 30%-ით შეამცირა სიმართლის კომისიისა და გაუჩინარებულ პირთა ძებნის განყოფილების ბიუჯეტი. მთავრობამ ასევე დააწინაურა გენერლები, რომლებიც ჩართულნი იყვნენ სასამართლოსგარეშე სიკვდილით დასჯაში (იხ. სკანდალი „ცრუ პოზიტივები“), საკვანძო პოზიციებზე დანიშნა წინააღმდეგობრივი ფიგურები და შეაჩერა მოლაპარაკებები სხვა პარტიზანულ დაჯგუფებასთან — „ეროვნულ-განმათავისუფლებელ არმიასთან“ .

თავისი 2018–2022 წლების ეროვნული განვითარების გეგმის მეშვეობით, კოლომბიის მთავრობა გეგმავდა ქვეყნის ოქროსა და სპილენძის ბაზრების აღორძინებას. გარდა ამისა, 2022 წლისთვის დაიგეგმა ნავთობის ბურღვის 161 ახალი ადგილი, რაც ოთხჯერ მეტია 2018 წელს არსებულ 46-ზე. 2019 წელს დაკანონდა ჰიდრავლიკური ფრაქტურა (ფრეკინგი). გეგმა მკაცრად გააკრიტიკეს გარემოსდამცველებმა, რომლებიც მას საშიშად მიიჩნევდნენ გარემოსა და კლიმატისთვის, აგრეთვე ქვეყნის არაგანახლებადი რესურსების უცხოურ მულტინაციონალურ კომპანიებზე გადაცემად. მოპოვებიდან მიღებული მოგების წილი, რომელიც სახელმწიფოს უხდიან, ოქროსა და ვერცხლისთვის 0,4%-მდე, ხოლო ქვანახშირის ღია კარიერებისთვის 3,27%-მდე დაეცა. გეგმა ასევე საფრთხეს უქმნიდა მკვიდრ თემებს, რომელთა ტერიტორიები და რესურსები საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდა. 2019 წლის შუა პერიოდში პანამერიკული ავტომაგისტრალი რამდენიმე კვირით გადაიკეტა კაუკას დეპარტამენტში ათასობით მკვიდრი მოსახლის მობილიზაციის გამო.

-19-ის პანდემიის დროს კოლომბიის მთავრობამ შექმნა ტელეგადაცემა „პრევენცია და მოქმედება“, რომლის მეშვეობითაც დუკე მოქალაქეებს ეროვნული ქსელით, კოლომბიის საჯარო და კერძო მედიით, ყოველდღე, საღამოს 6 საათზე მიმართავდა. პროგრამა თავდაპირველად დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, რადგან ის -19-ის გავრცელების შესაკავებლად მიღებული ზომების შესახებ ინფორმაციის დროულად მიწოდების ეფექტურ საშუალებად წარმოჩინდა. შედეგად, პანდემიის დასაწყისში მისი მოწონების რეიტინგი გაიზარდა. თუმცა, დროთა განმავლობაში პროგრამა გაიწელა და პოპულარობა დაკარგა, რადგან პანდემიის შესახებ მუდმივი სიახლეები აღარ იყო; გადაცემა გარდაიქმნა სივრცედ, სადაც დუკე საზოგადოებას ესაუბრებოდა. პროგრამა გაგრძელდა 2021 წლის პროტესტების დაწყების დროსაც; დუკე აგრძელებდა ტელეგადაცემის წაყვანას, რამაც მკაცრი კრიტიკა გამოიწვია. 2021 წლის მაისისთვის, როდესაც პროტესტი გრძელდებოდა და უმუშევრობა კონტროლიდან გამოვიდა, გადაცემა დაიხურა.

2020 წელს თავდაცვის მინისტრი კარლოს ჰოლმს ტრუხილიო -19-ით გარდაიცვალა და იგი დიეგო მოლანომ ჩაანაცვლა. -19-ის პანდემიის შედეგად, 2020 წელს კოლუმბიის მშპ 6,8%-ით შემცირდა, რაც ქვეყნის მშპ-ს ყველაზე დიდი ვარდნაა ისტორიაში.

საზოგადოებრივი უსაფრთხოება
ივან დუკეს პრეზიდენტობის დროს კოლომბიაში დაუცველობა გაიზარდა. ოთხი წლის განმავლობაში მოხდა 260-ზე მეტი მასობრივი მკვლელობა, რასაც 1 100-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა. რეგიონებში სოციალური ლიდერების წინააღმდეგ ძალადობა არსებითად გაიზარდა. 2022 წლის 4 ივნისის მდგომარეობით, მოკლული იყო 930 სოციალური ლიდერი. თუმცა, მისი ძალისხმევის მიუხედავად, კოკაინის წარმოებამ მისი პრეზიდენტობის დროს რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია. გაეროს მონაცემებით, 2022 წელს პოტენციური 1 400 მეტრული ტონა პროდუქციით, კოლუმბია ნარკოტიკების მსოფლიოს წამყვან მწარმოებლად დარჩა.

პროტესტები
2019–2020 წლების კოლომბიის საპროტესტო აქციები იყო დემონსტრაციების სერია, რომელიც 2019 წლის 21 ნოემბრიდან დაიწყო. ასობით ათასმა კოლომბიელმა გამოხატა მხარდაჭერა კოლომბიის სამშვიდობო პროცესისადმი და გააპროტესტა დუკეს მთავრობა. დემონსტრანტები ასევე აკრიტიკებდნენ მთავრობის სურვილს შრომის ბაზრის უფრო მოქნილად ქცევის, კერძო სუბიექტების სასარგებლოდ საჯარო საპენსიო ფონდის შემცირებისა და საპენსიო ასაკის გაზრდის შესახებ. პროფკავშირებმა ასევე გააპროტესტეს საგადასახადო რეფორმა, რომელიც მიზნად ისახავდა კომპანიების მიერ გადახდილი გადასახადების შემცირებას, და ისეთი სახელმწიფო კომპანიების დაგეგმილ პრივატიზაციას, როგორიცაა ნავთობკომპანია „“ და ელექტროენერგიის კომპანია „“. ქვეყნის მთავარ ქალაქებში არმია განლაგდა და გამოცხადდა კომენდანტის საათი. ივან დუკეს არაპოპულარობის რეიტინგმა თითქმის 70%-ს მიაღწია.

2021 წლის კოლუმბიის საპროტესტო აქციები დაიწყო 2021 წლის 28 აპრილს, პანდემიის ფონზე დუკეს მთავრობის მიერ შემოთავაზებული გადასახადების გაზრდის წინააღმდეგ.

ვენესუელის ლტოლვილთა კრიზისი
ივან დუკეს პრეზიდენტობამ გააგრძელა მისი წინამორბედის, ხუან მანუელ სანტოსის პოლიტიკა იმიგრაციასა და ვენესუელის ლტოლვილთა კრიზისთან დაკავშირებით. ივან დუკეს მთავრობა ლტოლვილების აქტიური მხარდამჭერი იყო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში; მან ბევრ მათგანს აღმოუჩინა დახმარება, უზრუნველყო განათლებითა და ჯანდაცვით, და მკაცრად აკრიტიკებდა სამხრეთ ამერიკის სხვა ქვეყნებს ვენესუელელი ლტოლვილებისთვის კარების დაკეტვის გამო.

2018 წელს, ოპოზიციის წინააღმდეგობის მიუხედავად, დუკემ სამთავრობო ხარჯების 0,5% ლტოლვილთა მხარდაჭერას მოახმარა, რაც კოლომბიის ბიუჯეტის დეფიციტის დაახლოებით 20%-ს შეადგენდა. ამ კრიტიკის საპასუხოდ, სატელევიზიო მიმართვაში დუკემ განაცხადა: „მათთვის, ვისაც სურს ქსენოფობია პოლიტიკურ გზად აქციოს, ჩვენ ვირჩევთ ძმობის გზას; მათთვის, ვისაც სურს მიგრანტების გარიყვა ან დისკრიმინაცია, ჩვენ დღეს ვდგებით... რათა ვთქვათ, რომ ჩვენ მათ მივიღებთ და მხარს დავუჭერთ რთულ დროს“.

დუკეს პოლიტიკამ ამ საკითხთან დაკავშირებით საერთაშორისო ჰუმანიტარული ორგანიზაციების მხრიდან არაერთგზის შექება მიიღო ლტოლვილთა ლეგალიზაციის, ფორმალიზაციისა და დახმარების მცდელობებისთვის; ჟურნალმა „ “-მა აღნიშნა, რომ მან ლტოლვილთა მიღების მაღალი სტანდარტი დააწესა. „საერთაშორისო სამაშველო კომიტეტის“ წარმომადგენელმა აღნიშნა: „მას არასოდეს უნახავს მთავრობა, რომელიც ასე ძლიერ ცდილობს ხალხის რეგისტრაციას და საზღვრების ღიად დატოვებას. სამწუხაროდ,“ - დასძინა მან - „ამ კრიზისის მასშტაბი და მისი ცვლილების სიჩქარე იმაზე მეტია, ვიდრე კოლომბიას შეუძლია გაუმკლავდეს“. მისმა გადაწყვეტილებამ, მიენიჭებინა დროებითი დაცული სამართლებრივი სტატუსი თითქმის 1,7 მილიონი ვენესუელელი მიგრანტისთვის, მსოფლიო ლიდერების შექება დაიმსახურა.

საგარეო პოლიტიკა
დუკე ძალიან მჭიდრო ურთიერთობებს ამყარებდა აშშ-ში ტრამპის ადმინისტრაციასთან და მხარს უჭერდა მის პროექტებს კოლომბიასა და ლათინურ ამერიკაში. სანაცვლოდ, კოლომბიამ ისარგებლა აშშ-ის სამხედრო მხარდაჭერითა და გაზრდილი საგარეო დახმარების ფონდებით.

დუკემ ნიკოლას მადუროს ვენესუელის მთავრობა დიქტატორულად დაახასიათა და მხარი დაუჭირა ტრამპის ადმინისტრაციის მცდელობებს რეჟიმის შესაცვლელად; მან ხუან გუაიდო დროებით პრეზიდენტად აღიარა და ქვეყნის სამხედროებს მოუწოდა, მხარი დაეჭირათ გუაიდოს მთავრობისთვის. დუკეს მთავრობა მიესალმა ბოლივიის პრეზიდენტ ევო მორალესის გადაყენებას 2019 წლის ბოლივიის პოლიტიკური კრიზისის დროს; მას ასევე ბრალი დასდეს ეკვადორის 2021 წლის არჩევნებში ჩარევაში, როდესაც მემარცხენე კანდიდატი ანდრეს არაუსი კოლომბიური პარტიზანული დაჯგუფება „“-ის მიერ დაფინანსებაში დაადანაშაულა.

პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი (2022–დღემდე)
პრეზიდენტობის ვადის დასრულებიდან ორი დღის შემდეგ, იგი დაინიშნა „გამორჩეულ მკვლევარად“ ვაშინგტონში მდებარე გავლენიან ვუდრო უვილსონის ცენტრში, რომელიც აშშ-ის მთავრობის მიერ დაფინანსებული კვლევითი ცენტრია , თვიური 10 000 აშშ დოლარის ოდენობის ანაზღაურებით. ამჟამად იგი მოყვარული დიჯეია და ინსტაგრამ-ანგარიშის, -ის მიხედვით, გავრცელდა ხმები, რომ ყოფილი პრეზიდენტის პროფესიული დებიუტი შედგება 2026 წლის მაიამის მუსიკის ყოველკვირეულზე მაიამიში, ფლორიდაში.

გამოქვეყნებული წიგნები
ივან დუკე არის ავტორი წიგნებისა: „მონეტარული ცოდვები“ (2007), „მაკიაველი კოლომბიაში“ (2010), „ნარინჯისფერი ეფექტი“ (2015), „“ (აღშფოთება მოქმედებაში) (2017), „მომავალი ცენტრშია“ (2018), „მამაჩემის არქეოლოგია“ (2018), „ჰუმანიზმი მნიშვნელოვანია“ (2019), „გზა ნულისკენ“ (2021) და არის თანაავტორი წიგნისა „ნარინჯისფერი ეკონომიკა: უსასრულო შესაძლებლობა“ (2013).

დუკე ასევე იყო სარედაქციო სტატიების ავტორი რამდენიმე გაზეთისთვის: „ “ (მედელინი); „“ და „ “ ( , ბოგოტა); და „ “ (ესპანეთი).

ჯილდოები
ეროვნული ჯილდოები
ბოიაკას ორდენის დიდი ყელსაბამი.
სან-კარლოსის ორდენის ყელსაბამი.

დუარტეს, სანჩესისა და მელიას ღირსების ორდენის დიდი ჯვარი ოქროს მკერდის ვარსკვლავით (2022).

პერუს მზის ორდენის დიდი ყელსაბამი (2019).
პერუს რესპუბლიკის კონგრესის საპატიო მედალი (2019).

პრინც ჰენრის ორდენის დიდი ყელსაბამი (2022).

ისაბელ კათოლიკეს ორდენის ყელსაბამი (2021).

მუგუნხვას დიდი ორდენი (2021).