iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პალმეირა-დუ-პიაუი

პალმეირა-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 270 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 952 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,47 კმ²-ზე. ფართობი 2 023 512 კმ²-ია.
რედენსან-დუ-გურგეია

რედენსან-დუ-გურგეია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 292 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 394 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,4 კმ²-ზე. ფართობი 2 468 007 კმ²-ია.
სანტა-ლუსი

სანტა-ლუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 513 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,65 კმ²-ზე. ფართობი 1 186 843 კმ²-ია.
სან-გონსალუ-დუ-გურგეია

სან-გონსალუ-დუ-გურგეია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 440 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 947 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,04 კმ²-ზე. ფართობი 1 385 299 კმ²-ია.
ბაიშა-გრანდი-დუ-რიბეირუ

ბაიშა-გრანდი-დუ-რიბეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 325 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 272 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,35 კმ²-ზე. ფართობი 7 808 907 კმ²-ია.
რიბეირუ-გონსალვისი

რიბეირუ-გონსალვისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 210 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 164 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17,2 კმ²-ზე. ფართობი 3 978 962 კმ²-ია.
სანტა-ფილომენა (პიაუი)

სანტა-ფილომენა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 096 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,15 კმ²-ზე. ფართობი 5 285 438 კმ²-ია.
ურუკუი

ურუკუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 167 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 149 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,4 კმ²-ზე. ფართობი 8 411 908 კმ²-ია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1582

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1582 მიიღეს ერთხმად 2005 წლის 28 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კიდევ ერთხელ დაადასტურეს ყველა რეზოლუცია საქართველოსა და აფხაზეთის შესახებ, კერძოდ გაეროს რეზოლუცია 1554 (2004), საბჭომ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში, 2005 წლის 31 ივლისამდე.

შეხვედრაზე საქართველოს დელეგაციის დასწრებას რუსეთმა გააპროტესტა, რის შედეგად, საქართველოს დელეგაციამ შეხვედრას ვერ დაესწრო.

რეზოლუცია
დაკვირვება
რეზოლუციის პრეამბულაში, საბჭომ ხაზი გაუსვა, რომ მიუღებელია მხარეებს შორის მოლაპარაკებებში პროგრესის არარსებობა. საბჭომ დაგმო გაეროს დამკვირვებელთა მისიის შვეულმფრენის ჩამოგდება 2001 წლის ოქტომბერში, რის შედეგადაც ცხრა ადამიანი დაიღუპა, ასევე სინანულით აღინიშნა ისიც, რომ დამნაშავეები თავდასხმაში ვერ დადგინდა. საბჭომ მიესალმა დსთ-სა და გაეროს დამკვირვებელთა მისიის სამშვიდობო ძალების წვლილს სამშვიდობო პროცესში.

გადაწყვეტილებები
უშიშროების საბჭომ მიესალმა სიტუაციის მოსაგვარებლად პოლიტიკური ძალისხმევას, კერძოდ, „უფლებამოსილებათა ძირითადი პრინციპების განაწილებას თბილისსა და სოხუმს შორის“, რომელიც ხელი უნდა შეეწყო მოლაპარაკებებს. რეზოლუციაში გამოხატულია სინანული, რომ არ არსებობს პროგრესი, რეგიონის პოლიტიკური სტატუსის შესახებ მოლაპარაკებებში, შემდგომ მოუწოდა ორივე მხარეს, გადალახონ ორმხრივი უნდობლობა. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია, აფხაზეთში ჩატარებულ არჩევნებთან დაკავშირებით, რომელიც მოხსენებულია 1255 (1999) რეზოლუციაში. დაგმეს 1994 წლის ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალთა დაშორიშორების შესახებ შეთანხმების ყველა დარღვევა. საბჭომ, ასევე მიესალმა კოდორის ხეობაში დაძაბულობის კლებას და ორივე მხარის მიერ, 2002 წლის 2 აპრილს, პროტოკოლის ხელმოწერას. აღენიშნა სამოქალაქო მოსახლეობის შეშფოთება და ქართულ მხარეს ეთხოვა უზრუნველყო გაეროს სადამკვირვებლო მისიისა და დსთ-ს ჯარების უსაფრთხოება ხეობაში.

რეზოლუცია მოუწოდებს ორივე მხარეს განაახლონ სამშვიდობო პროცესი, მოუწოდებს მიიღონ სასწრაფო გადაწყვეტილებები ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა დაბრუნება და კიდევ ერთხელ დაადასტურა დემოგრაფიული ცვლილებების დაუშვებლობა კონფლიქტის შედეგად. აფხაზეთს მოუწოდეს, გაუმჯობესა სამართალდამცავი მექანიზმები, აღმოეფხვრა ეთნიკური ქართველების დედაენაზე სწავლის პრობლემა და უზრუნველყო დევნილთა უსაფრთხოება დაბრუნებისას.

საბჭომ კიდევ ერთხელ მოუწოდა ორივე მხარეს, მიიღონ ზომები 2001 წლის ოქტომბერში გაეროს მისიის შვეულმფრენის ჩამოგდებაში პასუხისმგებელი პირების მიმართ, ასევე მიესალმა უსაფრთხოების იმ ზომებისთვის, რომელიც შვეულმფრენის ჩამოგდების შემდეგ მიიღეს. ასევე, ორივე მხარე მოსთხოვეს შეეცვალათ სამხედრო რიტორიკა და უკანონო შეიარაღებული დაჯგუფები, აგრეთვე უზრუნველყოთ გაეროს პერსონალის უსაფრთხოება. გარდა ამისა, გამოხატული იყო შეშფოთება არსებული უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ვითარების გამო, სადაც დაფიქსირდა გაეროს სადამკვირვებლო მისიის და დსთ-ს სამშვიდობო პერსონალის გატაცების ფაქტები, რომელიც საბჭომ დაგმო.

ბოლოს, გაეროს გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს დაევალა სამი თვის განმავლობაში წარედგინა ანგარიშის, აფხაზეთში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით.
ამერიკო გალიეგო

}

-
}

(1) (პენ.) 4–1 (2) (3) (4) (5) (პენ.) 8–7

სტატისტიკა
საკლუბო
სანაკრებო
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ამერიკო გალიეგომ მსოფლიო ჩემპიონატების 11 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

გალერეა
მიღწევები
საკლუბო
რივერ პლეიტი

ნასიონალი: 1981

პრიმერა დივიზიონი: 1985–86

ლიბერტადორესის თასი: 1986

კოპა ინტერამერიკანა: 1986

საკონტინენტთაშორისო თასი: 1986

სანაკრებო
არგენტინა

მსოფლიო ჩემპიონი: 1978
ლობანოვის სახლი

ლობანოვის სახლი აგრეთვე შჩუჩკინის სახლი — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1897 წელს. როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილების საფუძველზე ძეგლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 32.

ისტორია
მეშჩანმა მატვეი იაკოვევის ძე ლობანოვმა 1897 წელს ააგო ერთსართულიანი სახლი ბერძნების ქუჩა 32-ში. 1906 წლის მდგომარეობით, სახლი ჯერ კიდევ მის მფლობელობაში იყო. ზოგიერთი მონაცემებით 1910 წლიდან, სხვა მონაცემით 1915 წლიდან სახლი სახლი ნატალია დიმიტრის ასული შჩუშკინას მფლობელობაშია. მისი ქმარი ექიმი და სახელმწიფო მრჩეველი ივან პავლეს ძე შჩუშკინი საუკუნის დასაწყისიდან ტაგანროგის სამხედრო ექიმი იყო. ოჯახს ჰყავდა სამი შვილი. ერთადერთი ვაჟი პავლე სამხედრო სამსახურში იყო. 30 წლის ასაკში იგი ტრაგიკულად დაიღუპა აღმოსავლეთ პრუსიასთან ბრძოლაში. მისმა მამამ ივანემ 1915 წლის თებერვლის დასაწყისში მიაღწია ბრძოლის ველს და თავისი შვილის სხეული გადაასვენა ტაგანროგში. 1921 , 32 № 10.

1921 წელს ბერძნების ქუჩა № 32-ში მდებარეობდა უპატრონო ბავშვთა სახლი № 10. 1992 წლიდან შენობას მიენიჭა არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი და იცავდა კანონი..

აღწერა
ლობანოვის სახლის ფასადი იყოფა სამ ნაწილად. კუთხის ნაწილებში განთავსებულია ფიგურული ფრონტონები. სახლის მარცხენა ნაწილში აგებულია ნაჭედი ჭიშკარი კუტიკარით. სახლის ეზოში აგებულია მცირე კოშკი აივნით. ვერანდა მდებარეობს ცენტრში. ფასადზე განთავსებულია რამდენიმე წრიული ფანჯარა.
საზღვაოსნო სკოლის შენობა

საზღვაოსნო სკოლის შენობა — ყოფილი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1808 წელს და დაინგრა 1940-იან წლებში.

მისამართი: ტაგანროგი, შმიდტის ქუჩა № 14.

ისტორია
1808წელს ვინმე ნიკოლაევმა ტაგანროგში შმიდტის ქუჩა 14-შ ააგო სახლი. მშენებლობა თავდაპირველად მიმდინარეობდა ნავსადგურის საბაჟოსათვის. მოგვიანებით შენობაში განთავსდა კომერციული სასამართლო. 1813 წლისათვის კი შენობაში მდებარეობდა სამშენებლო კომიტეტი და ქალაქისთავის კანცელარია. 1819 წელს გაფართოების საჭიროების გამო, შენობას დააშენეს მეორე სართული. 1844-1853 წწ. როდესაც ქალაქის თავი იყო თავადი ლივენი, მან ამ სახლში მოაწყო კანცელარია.

დროთა განმავლობაში ქალაქში გაჩნდ საჭიროება გაეხსნათ საზღვაოსნო სკოლა. ადრე ტაგანროგში უკვე მოქმედებდა შტურმანთა სკოლა, მაგრამ 1825 წისათვის იგი უკვე აღარ მუშაობდა. 1874 წელს გაიხსნა საზღვაოსნო კურსები ფლოტის შტურმანების ხელმძღვანელის ა. ივანოვის მხარდაჭერით.

თავდაპირველად სკოლაში სულ 13 მოსწავლე სწავლობდა. 1882 წელს ფინანსტა სამინისტრომ გამოსცა ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც შკიპერის თანამდებობაზე დანიშვნა აეკრძალა ყველა იმ პირს, რომელსაც არ ექნებოა შესაბამისი განათლების დამადასტურებელი დიპლომი. საზღვაოსნო სკოლაში მუშაობა დაიწყო პრაქტიკულმა კლასმა, სადაც ასწავლიდნენ 25 წელს ზემოთ ასაკის მქონე ახალგაზრდებს. მიმდინარეობდა სამწლიანი სწავლება. 25 წლის განმავლობაში 266 დიპლომირებულმა შკიპერმა დაამთავრა საზღვაოსნო კურსები.

სტუდენტებს საზღვაოსნო სკოლაში ასწავლიდნენ საზღვაო ასტრონომიას, რუსულ ენას, გეოგრაფიას, გემის მართვას, ტრიგონომეტრიასა და გემის მექანიკას. კურსების შედეგად ამზადებდნენ შორეული ნაოსნობის შკიპერებსა და შტურმანებს. სწავლის პერიოდში მოსწავლეები აწყობდნენ პრაქტიკულ გასვლებს შავ და აზოვის ზღვებში. ამ პერიოდისათვის სკოლაში სწავლობდა 63 ადამიანი, ხოლო ბიბლიოთეკაში წიგნების რაოდენობა იყო 1 700 ცალი.

1910 წლის იანვარში სკოლის დამამთავრებელი კლასის მოსწავლეებსა და დირქტორს შორის მოხდა კონფლიქტი. სტუდენტები ადანაშაულებდნენ სკოლის ხემძღვანელობას სწავლების დაბალ ხარისხში. ისინი აცხადებდნენ, რომ ზოგიერთი დისციპლინა საერთოდ არ ისწავლებოდა, რის გამოც იძულებულები იყვნენ დაეტოვებინათ სკოლა. ამ კონფლიქტის შემდეგ სკოლის ხელმძღვანელი ტრეზუტი ავად გახდა, ხოლო მისი მოვალეობის შესრულებას შეუდგა ტაგანროგის ნავსადგურის უფროსი ალექსანდრე სემენიუტი. ახალმა მმართველობამ შესთავაზა მოსწავლეებს გაეგრძელებინათ სწავლა, მაგრამ ამ მოწოდებას დაეთანხმა მხოლოდ ნახევარი, რის შდეგადაც ორი დამამათავრებელი კლასის მაგივრად დარჩა ერთი კლასი. სკოლის ახალი ხელმძღვანელი გახდა სახელმწიფო მრჩეველიივან კონდო.

შენობა არ შემორჩენილა ჩვენს დრომდე. იგი დაინგრა 1940-იან წლებში.
ხანდრინის სახლი

ხანდრინის სახლი — სართულნახევრიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1870 წელს ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში.

მისამართი: ტაგანროგი, ალექსანდროვის ქუჩა № 56.

ისტორია
ხანდრინის სახლი ააგეს ტაგანროგის საპატიო მოქალაქის, მეწარმე ე. ხანდრინის დაკვეთით 1870 წელს. სახლის პრექტის ავტორი იყო არქიტექტორი ტანიშევი. „უძრავი ქონების აღწერისა და შეფასების“ მიხედვით სახლის მფლობელი 1873 წლიდან 1916 წლამდე იყვნენ მხოლოდ ხანდრინების ოჯახის წარმომადგენლები: 1898წლიდან ტიტულარული მრჩეველი ა. ხანდრინი. ოქტომბრის რევოლუციის წინა პერიოდში ხანდრინების ოჯახი საცოვრებლად გადავიდა ხარკოვში.

არქიტექტურა
ხანდრინის ყოფილი სახლი სართულნახევრიანია. ფასადი გაჯერებულია დეკორაციებით. შენობის ფასადი შეიცავს კლასიციზმის, ბაროკოსა და რენესანსის არქიტექტურული სტილის ელემენტებს. მთავარი შესასვლელის თავზე ხანდრინების საგვარეულო გერბი იყო გამოსახული, რომელიც ჩამოხსნეს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ. ასევე მდიდრულადაა გაფორმებული ნაძერწი ფიგურებით ინტერიერი. მას დამატებული აქვს ჭაღები, მოპირკეთებული ბუხარი, ხის იატაკი და მუხის კარი. ეზოში გადის ხის ვერანდა.
ნიგერი (კოლონია)

ნიგერის კოლონია  — საფრანგეთის კოლონიური იმპერიის ნაწილი, რომელიც მდებარეობდა დასავლეთ აფრიკაში თანამედროვე ნიგერის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. არსებობდა სხვადასხვა ფორმებში 1900 წლიდან 1960 წლამდე.

ისტორია
ნიგერის კოლონია ჩამოყალიბდა 1922 წლის ივლისიდან ოქტომბრის ჩათვლით ნიგერის სამხედრო ტერიტორიისგან, რომელიც გამოიყო კოლონიისგან ზემო სენეგალი და ნიგერი. შექმნის მომენტისთვის კოლონიაში შედიოდა ცხრა ოლქი: აგადესი, დოსო, გური, მარადი, ნგიგმი, ნიამეი, ტაჰუა, ტილიბერი და ზინდერი. კოლონიის ცენტრი იყო ქალაქი ზინდერი. 1926 წელს კოლონიის ცენტრი გახდა ქალაქი ნიამეი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში კოლონია ლოიალური იყო ვიშის რეჟიმის მიმართ და ჩაკეტა საზღვარი დიდი ბრიტანეთის მაშინდელ კოლონია ნიგერიასთან.
ზემო სენეგალი და ნიგერი

ზემო სენეგალი და ნიგერი  — 1904 წელს საფრანგეთის დასავლეთ აფრიკაში მანამდე არსებული სენეგამბია და ნიგერის კოლონიის ნაცვლად შექმნილი ყოფილი კოლონია. 1911 წელს ნიგერი გახდა ცალკე სამხედრო ოლქად, ხოლო 1922 წელს ცალკე კოლონიად. მას საფრანგეთის ზემო ვოლტა გამოეყო 1919 წელს, ხოლო მოგვიანებით (1920 წელს) გადაკეთდა კოლონიად საფრანგეთის სუდანი (თანამედროვე მალი).

კოლონიის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ბამაკო.
სენეგამბია და ნიგერი

სენეგამბია და ნიგერი  — დასავლეთ აფრიკაში საფრანგეთის სამფლობელოების ადმინისტრაციული გაერთიანება, რომელიც შეიქმნა 1902 წელს საფრანგეთის სუდანის ტერიტორიიდან გამოყოფით და იმყოფებოდა სამოქალაქო მმართველობის ქვეშ. 1904 წელს იგი გადაკეთდა ზემო სენეგალი და ნიგერის კოლონიად.

მიუხედავად არსებობის ხანმოკლე პერიოდისა, საფრანგეთის ხელისუფლებამ ამ ადმინისტრაციული წარმონაქმნისათვის მოასწრო გამოეშვა სპეციალური საფოსტე მარკები.
დავით კომნენოსი

დავით კომნენოსი, იშვიათად დავით დიდი (; დ. 1184, კონსტანტინოპოლი, ბიზანტია — გ. 12 დეკემბერი, 1212, ათონი) — ტრაპიზონის იმპერიის ერთ-ერთი დამაარსებელი, პირველი იმპერატორის, ალექსი -ის (1204–1222) თანამმართველი 1204–1212 წლებში.

დავითი იყო ბიზანტიის კარის სევასტოკრატორის მანუელ კომნენოსის და საქართველოს მეფის გიორგი -ის ასულის რუსუდანის უმცროსი ვაჟი. 1185 წელს კონსტანტინოპოლში სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაიღუპა მისი მამა და პაპა ანდრონიკე , ალექსი და მისი ძმა დავითი საიდუმლოდ გადავიდნენ საქართველოში, სადაც უკვე მათი დეიდა თამარი მეფობდა. 1204 წელს ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ ხელსაყრელი პოლიტიკური სიტუაცია კარგად გამოიყენა თამარ მეფემ და ტრაპიზონის იმპერია ჩამოაყალიბა, რომლის იმპერატორადაც თავისი დის შვილი ალექსი აკურთხა, ხოლო დავითი მის თანამმართველად დანიშნა.

1206 წლიდან ბევრჯერ მონაწილეობდა შეთქმულებებსა და ომებში ნიკეისა და ლათინთა იმპერიის წინააღმდეგ. 1212 წელს ბერად აღიკვეცა ათონის მთაზე, იმავე წელს გარდაიცვალა 28 წლის ასაკში.

წინაპრები
დავით კომნენოსის წინაპრები
1905 წლის რევოლუციის ხსოვნა

1905 წლის რევოლუციის ხსოვნა — ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ქარხნის ქუჩისა და ოსიპენკოს ქუჩის გადაკვეთაზე. როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების მიხედვით შეტანილია რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

მისამართი: ტაგანროგი, ოსიპენკოს ქუჩა.

ძეგლი
ძეგლი წარმოადგენდა დაბალ კვარცხლბეკზე მდგარი ძველი მილსაგლინავი აგრეგატის გალს (კაბინას). აღნიშნულ გალზე დაკიდებული იყო მემორიალური დაფა წარწერით:

ისტორია
ძეგლი საზეიმოდ გაიხსნა 1926 წლის 30 დეკემბერს. ძეგლის შესახებ მოგვითხრობდა მემორიალური დაფა, რომელზეც იყო წარწერა შემდეგი ტექსტით:

აღნიშნული მემორიალური დაფა ჩამოხსნეს გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში (1941-1943 წწ.). ქალაქის გათავისუფლების შემდეგ ჩამოკიდეს ახალი მემორიალური დაფა, მაგრამ შეცვლილი ტექსტით ახალი ტექსტი უკვე მოგვითხრობდა 1905 წლის მოვლენების შესახებ.

როსტოვის ოლქის მცირე საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით 1905 წლის რევოლუციის ხსოვნის ძეგლს მიენიჭა ისტორიის ძეგლის სტატუსი სახელწოდებით „მეტლურგიული და საქავაბე საამქროს მუშების პოლიციასთან შეტაკების ადგილი“. რუსეთის ფედერაციის კულტურული ობიექტების რეესტრში ძეგლი რეგისტრირებულია ნომრით 6101167000.
სარმატოვის ბაღი

სარმატოვის ბაღი —კულტურული დასვენების ადგილი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ბაღი გაიხსნა საუკუნის პირველი მეოთხედში. პარკის დამაარსებელი იყო მადამ ა. ს. სარმატოვა. მისი ტერიტორია მდებარეობს იტალიის შესახვევში.

ისტორია
ბერძნების ქუჩის კუთხის სახლში, რომელიც მდებარეობდა იტალიის შესახვევში ნომერ 3-ში, მდებარეობდა საზაფხულო ბაღი, ქალაქის მოსახლეობის კულტურული დასვენების ადგილი. იგი დააარსა საუკუნის პირველ ნახევარში ყოფილმა მოცეკვავემ და მომღერალმა ა. სარმატოვამ. ლენინის ქუჩაზე დაყენებული იყო მანიშნებელი დაფა წარწერით „სარმატოვის ბაღი“.

თავდაპირველად მადამ სარმატოვამ აღნიშნულ ტერიტორიაზე გახსნა მინიატურების თეატრი. იგი მდებარეობდა მცირე მოედანზე, რომელიც ორი ტერასისაგან შედგებოდა. ზაფხულის სახლში სარმატოვა ხშირად აწყობდა საესტრადო ნომრებს, რომლებსაც ესწრებოდნენ უცხო ქვეყნის წარმომადგენლები, ადგილობრივი ოფიცრები და იურისტები. აქვე მუშაბდა რესტორანი „“.

სამოქალაქო ომის პერიოდში ბაღი არ მუშაობდა, შემდეგ კვლავ აღდგა მუშაობა. სარმატოვის ბაღი გადავიდა სახალხო განათლების კომიტეტის დაქვემდებარებაში, შემდეგ მას ხელმძღვანელობდა სამხატვრო სექცია და საზაფხულო ბაღი გახდა ტაგანროგის დრამატული თეატრის ფილიალი. საბჭოთა პერიოდში აქ გამოდიოდნენ: კლავდია შულჟენკო, ვლადიმირ კორალი, იზაბელა იურევა, იაკობ სკომაროვსკის საესტრადო ორკესტრი.

1930-იან წლებში სარმატოვის ბაღში ესტრადა იმართებოდა ზემო ტერასაზე. ამჟამად სარმატოვის ბაღის ადგილზე აგებულია პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი. ქვემო ტერასაზე განთავსებული იყო კაფე, რესტორანი და შადრევანი.
თავად ვლადიმირის ძეგლი (ბატაისკი)

თავად ვლადიმირის ძეგლი — ძეგლი ბატაისკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია 2015 წელს და მდებარეობს ქალაქ ბატაისკის განვითარებად მიკრორაიონში „რადუჟნომი“-ში. ძეგლის ავტორი იყო საიმპერატორო მართლმადიდებელი პალესტინის საზოგადოების როსტოვის რეგიონული განყოფილების წევრი, მოქანდაკე სერგეი ისაკოვი.

ისტორია
მონუმენტის აგების სამუშაოების დაწყების წინ შექმნეს ყორღანი, სამეთვალყურეო მოედნით. იმ ადგილის გვერდით, სადაც დაიწყო თავადი ვლადიმირის (კიევის რუსეთის დიდი მთავარი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი) ძეგლის მშენებლობა, დაიწყეს ვლადიმირის სახელობის ეკლესიის მშენებლობა. მშენებლობის პირველი ქვა საზეიმო ვითარებაში დადეს 2015 წლის 13 ივნისს. ადგილობრივი ბატაისკის ტრადიციების თანახმად ძეგლი უნდა აშენდეს იქმადე, სანამ აშენდება ტაძარი. ამ ტრადიციის დაცვა ამჯერადაც გადაწყვიტეს.

ძეგლის გახსნა მოხდა ქალაქ ბატაისკში 2015 წლის 16 ოქტომბერს, რომელშიც მონაწილეობდნენ ბატაისკის მერი ვალერია პუტილინა, ასევე ქალაქის მაცხოვრებლები და სასულიერო წრის წარმომადგენლები. ბატაისკის თავად ვლადიმირის ძეგლი გაანათა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის 22-ე მიტროპოლიტმა მერკური ივანოვმა.

აღწერა
ძეგლის სიმაღლე შეადგენდა 4 მეტრს და იდგა სამ-მეტრიან კვარცხლბეკლზე. პერიმეტრზე განლაგებულია სხვა სკულპტურები — 5 წმინდანის: წმ. თეოდორ ვლადიმირელის, მართალი იოანე კრონშტადტელის, წმ. მოციქულ კნეინა ოლღას, მეუფე სერგეი რადონეჟელისა და ნეტარი მატრონა მოსკოველის სკულპტურები.
ბისმუთინი

ბისმუთინი, ბისმუთის კრიალა — სულფიდების ჯგუფის მინერალი ქიმიური ფორმულით 23. შეიცავს ბისმუთს 81,30%-ის პროპორციით და გოგირდს — 18,70%, ზოგჯერ ტყვიას , ოქროს , რკინას , დარიშხანს , სტბიუმსა და სხვა მინარევებს. კრისტალდება რომბულ სინგონიაში. სიმაგრე მინეროლოგიური სკალით 2-2,5, სიმკვრივე 6.78 გ/სმ³. გავრცელებულია ჰიდროთერმულ, გრაიზენულ, ასევე კონტაქტმეტასომატურ საბადოებში. ბისმუთინი ბისმუთის შემცველი მთავარი მინერალია.
ხუსრავუ მირზა

ხუსრავუ მირზა (; დ. 16 აგვისტო, 1587, ლაჰორი — გ. 26 იანვარი, 1622, დეკანი) — მოგოლი უფლისწული (შაჰზადა), იმპერატორ ჯაჰანგირის უფროსი ვაჟი, დიდ მოგოლთა იმპერიის ტახტის მემკვიდრე 1600-1605 წლებში, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ლაჰორში. იზრდებოდა აგრაში, ბაბუამისის, იმპერატორ აქბარის კარზე. 1600 წელს ჯაჰანგირის უშედეგო აჯანყების შემდეგ, აქბარმა ხუსრავუ მირზა თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა, თუმცა 1605 წელს, ფადიშაჰის გარდაცვალების შემდეგ, ხუსრავუმ ვერ მოახერხა დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტზე ასვლა. მის მთავარ კონკურენტად მამამისი იქცა. იმპერიის მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს სწორედ შაჰზადა სალიმის ტახტზე ასვლა სურდა და მიზანსაც მიაღწია. 24 ოქტომბერს სალიმი ჯაჰანგირის სახელით ავიდა საიმპერატორო ტახტზე.

ხუსრავუ მირზა გადაიხვეწა დეკანში, სადაც მოამზადა მცირედი არმია და 1 წელიწადში აუჯანყდა მამამისს, თუმცა აჯანყება იმდენად დაუგეგმავი და გაუაზრებელი იყო, რომ ჯაჰანგირის მომხრეთა რაზმმა პირველივე შეტაკებაზე მოახერხა ხუსრავუს დატყვევება. იმპერატორმა თავის შვილს თვალები დათხარა და აგრას ციხე-სიმაგრეში გამოკეტა. იქ ხუსრავუმ 1622 წლამდე დაჰყო.

როდესაც ჯაჰანგირს აუჯანყდა მისი მესამე შვილი, ხურამი, მან მემკვიდრეების მოშორების მიზნით, ხუსრავუ მირზა გამოიყვანა აგრას ციხე-სიმაგრიდან და სიკვდილით დასაჯა. ის დაკრძალეს დეკანში, მისივე სახელობის აკლდამაში. მოგვიანებით, 1628 წელს ხურამი შაჰ-ჯაჰანის სახელით ავიდა ტახტზე და ხუსრავუს 3 ამბოხებული ვაჟი დაახოცინა: დავარ ბაქში, გარშასფ მირზა და რასთექიარ მირზა.
ჩეხოვის პატარა სახლი

ჩეხოვის პატარა სახლი — სახელმწიფო მემორიალური მუზეუმი ტაგანროგში, მდებარეობს ჩეხოვის ქუჩა № 69-ში მდებარე პატარა ფლიგელში, სადაც დაიბადა ანტონ ჩეხოვი.

ისტორია
პატარა სახლი, სადაც დაიბადა ანტონ ჩეხოვი, ააგეს 1850 წელს. სახლის ფართობი სულ 30,5 კვ. მ.-ს შეადგენს. მდებარეობს ვაჭარ ა. გნუტოვის მფლობელობაში ყოფილ მიწის ნაკვეთზე. მესამე გილდიის ვაჭარმა პ. ჩეხოვი აღნიშნულ ფლიგელში ცხოვრობდა 1859 წლიდან 1861 წლამდე. სწორედ ამ სახლში 1860 წლის 29 იანვარს დაიბადა ჩეხოვების მესამე შვილი ანტონი, მომავალში ცნობილი მწერალი.

მუზეუმის შექმნის ისტორია
ანტონ ჩეხოვის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 1910 წელს ევგენი გარშინის ინიციატივით სახლის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა. გარშინი იყო ასევე ინიციატორი, რომ პატარა სახლში გაეხნათ მუზეუმი.

ჩეხოვის სახლის მფლობელი იყო ქალბატონი კოვალენკო, რომლის სახლის ღირებულებაც სულ 4 500-5 000 რუბლი ღირდა, მაგრამ მან იმისათვის რომ ნება მიეცა სახლში მუზეუმის გასახსნელად მოითხოვა 10 000 რუბლი.

სახლის ყიდვა გადაწყდა 1916 წელს, მაგრამ კიდევ ოთხი წელი ჭიანურდებოდა სახლის შეძენა.

1921 წლიდან დაიწყეს ჩეხოვის ნივთების შეგროვება, ზოგიერთი მათგანი აღადგინეს, რათა შეევსოთ ცარიელი სამზარეულოს კუთხე.

1924 წელს ჩამოყალიბდა მუზეუმი. 1926 წელს სახლის გარშემო დარგეს ალუბლის ხეები. ამავე დროს გაიხსნა პირველი სამუზეუმო ექსპოზიცია, რომელიც აღწერდა მწერლის ტაგანროგში ცხოვრების პერიოდს.

ამჟამად მუზეუმი შედის ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში.
განჯ ალი ხანი

განჯ ალი ხანი (; დ. 1567 — გ. 1625) — სეფიანთა ირანის ჯარის სარდალი, ქურთული წარმოშობის. შაჰ-აბას -ის ერთგული მსახური.

აღიზარდა ჰერათში. 1580-იანი წლებიდან ჩაეწერა ყიზილბაშთა რიგებში. დიდი როლი ითამაშა 1587 წელს, აბას -ის ტახტზე ასვლაში.

მონაწილეობდა ირანსა და ოსმალეთს შორის გამართულ სამ ომში: 1578-1590, 1603-1618 და 1623-1639 წ.წ. განჯ ალი-ხანი 1596 წელს დაინიშნა ქერმანის პროვინციის მმართველად. თან ახლდა აბას -ს კახეთში ლაშქრობების დროს.

1621 წელს უხელმძღვანელა ირანის მარბიელ ლაშქრობებს დიდ მოგოლთა იმპერიაში. 1622 წელს მონაწილეობა მიიღო ყანდაარის აღებაში. შაჰმა ქალაქი სამართავად სწორედ მას ჩააბარა.

1624 წელს სარდლობდა ირანის არმიის მესამე დანაყოფს (15000 ჯარისკაცს) ბაღდადის აღების დროს. იქვე დაავადდა მოურჩენელი სენით და გარდაიცვალა 1625 წლის დასაწყისში. შაჰმა ის დიდი პატივით წაასვენა ქერმანში და დაკრძალა მისსავე სახელობის კომპლექსში. სეფიანთა იმპერიის აღსასრულამდე, 1736 წლამდე, ყანდაარს მართავდნენ განჯ ალი ხანის შთამომავლები.
ბექთაშ-ხან გურჯი

ბექთაშ ხან გურჯი (; დ. 1594 — გ. 1639) — სეფიანთა იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი, გვარად მირიმანიძე. ბაღდადის მმართველი 1631-1638 წლებში, შაჰ-სეფი -ის მმართველობის პერიოდში. ბიძამისი იყო მირმან მირიმანიძე იგივე სეფიყული-ხანი. ახალგაზრდობაში რამდენიმეჯერ მიიღო მონაწილეობა შაჰ-აბას -ის ლაშქრობებში ოსმალეთსა და უზბეკეთში. ირან-ოსმალეთის 1623-1639 წლების ომის პირველ ეტაპზე წარმატებით უსარდლა სპარსელთა არმიას, 1626 წელს სამცხის აღმ. ნაწილიდან განდევნა ოსმალები, თუმცა 1632 წლიდან ვითარება შეიცვალა. ოსმალთა მთავარი სამიზნე ქალაქი ბაღდადი იყო. 1634 წელს მურად -მ განაახლა ომი სეფიანებთან არაბული ერაყის ხელში ჩასაგდებად. გარკვეული წარმატებების შემდეგ ოსმალები ბაღდადს მიადგნენ. 1638 წლის დეკემბერში ქალაქი დაეცა. ბექთაშ ხანმა თავს გაქცევით უშველა. გარდაიცვალა 1 წლის შემდეგ, 1639 წელს. ზოგიერთი ირანელი ისტორიკოსის ცნობით, ის სეფი -მა სიკვდილით დასაჯა.