iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თამარ ვახვახიშვილი-აბაშიძე

თამარ (თამარა) ალექსანდრეს ასული ვახვახიშვილი-აბაშიძე (დ. 1875 — გ. 1936) — ქართველი პედაგოგი.

თავად ვახვახიშვილის საგვარეულო წარმომადგენელი. ცოლად ჰყავდა თავად ნიკოლოზ ილიას ძე კახთ-აბაშიძეს (დ. 1869 — გ. 1924). თამარ აბაშიძის ინიციატივით და დახმარებით თელაველი ღარიბებისთვის დაარსდა ჭრა-კერვის სკოლა (1894-1895), თელავის მაზრის ხუთი სამკითხველო და წიგნის მაღაზია (1915). ის იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თელავის განყოფილების ერთ-ერთი დამაარსებელი (1909) და მისი გამგეობის წევრი, თელავის ვაჟთა გიმნაზიის დაარსების (1912) კომიტეტის წევრი. ფინანსურად დაეხმარა მიხეილ გედევანიშვილს ილია ჭავჭავაძის თხზულებების ტომის გამოცემაში (1914). 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის დროს დახვრიტეს თამარის მეუღლე — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი ნიკოლოზ აბაშიძე.

1925-1927 წლებში თამარ აბაშიძე თელავის შრომის პირველ სკოლაში ხელსაქმე-ხელგარჯილობის მასწავლებლად მუშაობდა, სადაც მან მოაწყო სახელოსნო, რომელშიც მოწაფეები თავად ამზადებდნენ სხვადასხვა სასკოლო ნივთებს. 1930-1933 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის უსინათლოთა სკოლა-ინტერნატს. შეადგინა სახელმძღვანელო „ქართული ანბანი უსინათლოთათვის“ (ტფ., 1930).
მოსე ვახნიანსკი

მოსე აბრამის ძე ვახნიანსკი (; დ. 22 ოქტომბერი, 1899, ნოვი-ბუჰი, ახლანდ. მიკოლაივის ოლქი, უკრაინა — გ. 7 აპრილი, 1964, თბილისი) — რუსი ებრაელი რეჟისორი და მსახიობი, პროფესიით მეგზევე-ინჟინერი.

თბილისის ვაჟთა გიმნაზია (1918). 1919-1920 წლებში მონაწილეობდა ავჭალის აუდიტორიასთან არსებულ რუსული დრამატული წრის წარმოდგენებში. 1921-1922 წლებში მსახიობად მუშაობდა თბილისის პროლეტკულტის რუსულ თეატრში, 1922-1924 წლებში — მოსკოვის სამხატვრო თეატრში რეჟისორის თანაშემწედ (პარალელურად სწავლობდა ამავე თეატრის მე-2 სტუდიაში), 1924-1927 წლებში კი მოღვაწეობდა ბაქოსა და თბილისის თეატრებში. 1927-1931 წლებში თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსული სახელმწიფო თეატრის რეჟისორი იყო. მომდევნო წლებში მუშაობდა ქ. ბაქოს რკინიგზის სადგურის უფროსად.

1937 წელს ვახნიანსკი ბაქოში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური მავნებლური დივერსიული ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით და გადაასახლეს ცენტრალურ აზიაში (რეაბილიტირებულია 1956 წელს). გადასახლების პერიოდში, 1943-1945 წლებში იყო რეჟისორი მაგადანის სახელმწიფო დრამატული თეატრისა. 1945 წელს დაუბრუნდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსული თეატრს და იქ გარდაცვალებამდე მუშაობდა. დაკრძალულია ნავთლუღის ებრაელთა სასაფლაოზე.

ვახნიანსკის მნიშვნელოვანი დადგმები: ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი”, „შემოსავლიანი ადგილი”, ს. მიხალკოვის „საგანგებო დავალება”, გ. ვლადიჩინასა და ო. ნეჩაევის „მშვენიერი ვასილისა”, ვ. კატაევის „პოლკის შვილი”, ვ. კანდელაკის „მაია წყნეთელი” და სხვ.
თორმეტი თანამგზავრი

„თორმეტი თანამგზავრი“ — 1961 წლის კინოსტუდია „არმენფილმის“ ფილმი, რომლის რეჟისორია ერაზმ კარამიანი. ფილმი გადაღებულია ნ. შუნდიკის პიესის სიუჟეტის მიხედვით.

სიუჟეტი
სამგზავრო თვითმფრინავი, რომელიც მოსკოვიდან ერევნის მიმართულებით მიფრინავს, კავკასიონის ქედზე ქარიშხლის არიდებისას თავისი ტრასიდან აცდება და მართვის ცენტრთან კავშირი უწყდება. საწვავის მარაგიც მცირეა და მფრინავი შეუძლებელს აკეთებს: ერთ-ერთი მყინვარის რაიონში განახორციელებს დაშვებას. მფრინავი, რომელიც ომის დროს იბრძოდა ამ ადგილებში, ხვდება, რომ მყინვარების მახეში მოექცნენ. ერთადერთი გამოსავალი უღელტეხილზე გადასვლაა, მაგრამ ზამთარში ესეც შეუძლებელია. ისინი მხოლოდ დახმარების იმედად რჩებიან.

როლებში
გურგენ ტონუნცი — ტიგრან ბაგრატუნიანი, მფრინავი
მარგარიტა კორაბელნიკოვა — ბორტგამცილებელი
დავიდ მალიანი — მინასიანი
გურგენ ჯანიბეკიანი — ხაჩატური
ტამარა ოგანეზოვა — შახვერდიანი
მარინე თბილელი — ზარუნი
არმენ ჯიგარხანიანი — ფედოსეევი
ვალენტინა ხმარა — ლენა
ვლადიმერ ტატოსოვი — ჟორა
გენადი იუხტინი — რომაშკინი
ვიქტორ ჩეკმარიოვი — ბერბერიანი
ფელიქს იავორსკი — იგორი
კახემეს მუნიციპალიტეტი

კახემე ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 436,484 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 4,876.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 89.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1927 წლის 30 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სიუდად-ობრეგონი.
კანანეის მუნიციპალიტეტი

კანანეა ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39,451 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2,316.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 17 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1907 წლის 1-ელ ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კანანეა.
კარბოს მუნიციპალიტეტი

კარბო ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,946 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.5%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2,581.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1943 წლის 3 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კარბო.
კუკურპეს მუნიციპალიტეტი

კუკურპე ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 863 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.9%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,577.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კუკურპე.
კუმპასის მუნიციპალიტეტი

კუმპასი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 829 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2010.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში [[1862] წლის [[3 დეკემბერი|3 დეკემბერს]] შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კუმპასი.
დივისადეროსის მუნიციპალიტეტი

დივისადეროსი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 753 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 385.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1932 წლის 23 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია დივისადეროსი.
ემპალმეს მუნიციპალიტეტი

ემპალმე ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51 431 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 593.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 86.7 დამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1937 წლის 8 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ემპალმე.
ფეთონგთან ჩინავატი

ფეთონგთან ჩინავატი (; დ. 21 აგვისტო, 1986, ბანგკოკი, ტაილანდი) — ტაილანდელი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი, 2024 წლის 16 აგვისტოდან - 2025 წლის 29 აგვისტომდე იყო ტაილანდის 31-ე პრემიერ-მინისტრი. 2023 წლიდან პჰია თაის პარტიის ლიდერი. ჩინავატის ოჯახის წევრი, იგი არის თაქსინ ჩინავატის (ყოფილი პრემიერ-მინისტრი 2001-2006 წწ.) უმცროსი ქალიშვილი და იინგლაკ ჩინავატის ძმისშვილი (პრემიერ-მინისტრი 2011 წლიდან 2014 წლამდე). ფეთონგთანი გახდა ტაილანდის ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრი და მეორე ქალი მამიდის შემდეგ, რომელმაც ეს თანამდებობა დაიკავა.

დაიბადა 1986 წლის 21 აგვისტოს ბანგკოკში. საბაზო საშუალო განათლება მიიღო სენტ-ჯოზეფ კონვენტის სკოლაში და უმაღლესი საშუალო განათლება მატერ-დეის სკოლაში. სწავლობდა ჩულალონგკორნის უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე, სადაც 2008 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებაში, სოციოლოგიასა და ანთროპოლოგიაში. შემდეგ სწავლა განაგრძო ინგლისში, სურეის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო მაგისტრის ხარისხი სასტუმროების საერთაშორისო მენეჯმენტში. ჩინაბვატის კანდიდატურა დაამტკიცა წარმომადგენელთა პალატამ 16 აგვისტოს მას შემდეგ, რაც მმართველი კოალიციის სხვა პარტიებმა მისი ალტერნატივა არ დაასახელეს. ოფიციალური ფიცი დადო 18 აგვისტოს, მეფე მაჰა ვაჩირალონგკორნის მიერ მისი კანდიდატურის მოწონების შემდეგ.

შენიშვნა
ეტჩოხოის მუნიციპალიტეტი

ეტჩოხოის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 61309 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 948.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 64.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1909 წლის 15 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ეტჩოხოა.
ფრონტერასის მუნიციპალიტეტი

ფრონტერასი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 041 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 616.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ფრონტერასი.
გრანადოსის მუნიციპალიტეტი

გრანადოსის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 009 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 363.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია გრანადოსი.
გუაიმასის მუნიციპალიტეტი

გუაიმასი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 156 863 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 7 945.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 19.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1847 წლის 28 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია გუაიმასი.
ერმოსილიოს მუნიციპალიტეტი

ერმოსილიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 936 263 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 15 724.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 59.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1845 წლის 28 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ერმოსილიო.
უაჩინერის მუნიციპალიტეტი

უაჩინერა ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 186 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 197.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1921 წლის 15 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უაჩინერა.
უასბასის მუნიციპალიტეტი

უასაბასი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 888 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.7%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 821.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უასაბასი.
უატაბამპოს მუნიციპალიტეტი

უატაბამპოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 77 682 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 905.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 40.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1898 წლის 12 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უატაბამპო.
უეპაკის მუნიციპალიტეტი

უეპაკი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 943 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 18.3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 420.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უეპაკი.
იმურისის მუნიციპალიტეტი

იმურისი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 563 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 170 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია იმურისი.
ანიაკჩაკის მთა

ანიაკჩაკის მთა — ვულკანი აშშ-ში, ალასკაში. ალეუტური ვულკანური რკალის ნაწილი. მდებარეობს ალასკის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში. წარმოიქმნა წყნარი ოკეანის ტექტონიკური ფილის სუბდუქციის შედეგად ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონიკური ფილის ქვეშ. ვულკანის ზედ, ჩრდილო-აღმოსავლეთით 10 კმ სიგანის კალდერაა. კალდერა შეიცავს ვულკანურ ტბასა და ბევრ ვულკანურ კონუსს, მაარსა და კრატერს, მათ შორის ვენტის მთას. ვულკანი იფრქვევა ძირითადად ბაზალტური ლავით.
ლა-კოლორადის მუნიციპალიტეტი

ლა-კოლორადის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 848 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 4 122.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1889 წლის 26 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ლა-კოლორადა.
ტრიფონ თაბუკაშვილი

ტრიფონ თაბუკაშვილი (დ. 13 თებერვალი, 1866, სოფ. ფარცხნალი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 11 იანვარი, 1926, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ ფარცხნალში. 1886 წელს დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია. მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად ძიმითის დაწყებით სკოლაში, ხონის საოსტატო სემინარიაში, თბილისის ცენტრალურ საპედაგოგო ინსტიტუტში. ავტორია სახელმძღვანელოების: „განთიადი", შრომის სკოლის და ჯგუფებისათვის (1923), „მეთოდიკური შენიშვნები გრამატიკის სწავლების შესახებ" (1923), „აისი" (1924), „სასვენი ნიშნების ხმარება" (1925) და სხვ.
ვახტანგ VI-ის მონეტა

ვახტანგ -ის მონეტა — ქართლის მეფის ვახტანგ -ის სპილენძის მონეტები, რომლებიც იჭრებოდა მისი ჯანიშინობისას თბილისის სამეფო ზარაფხანაში 1708–1709 წლებში.

1708 წლით დათარიღებული ნახევარბისთიანი მონეტების საშუალო მასა შეადგენს 8,87 გ (მაქს. 9,04 გ, მინ. 8,38 გ), ხოლო 1709 დათარიღებულისა — 8,79 გ (მაქს. 9,16 გ, მინ. 8,20 გ). მათი დიამეტრი საშუალოდ 25–26 მმ. მონეტის შუბლზე გამოსახულია მარჯვნივ ან მარცხნივ მცურავი სამანძიანი ხომალდი, მასზე ზემოდან ეშვება მტრედი, რომელსაც ნისკარტით რტო უპყრია. ქვემოთ, ზღვის ტალღების ფონზე, მონეტაზე აღნიშნულია მოჭრის თარიღი შემდეგი ფორმით — 178 (იგულისხმება 1708) ან 179 (იგულისხმება 1709). ყოველივე ამას გარს აკრავს ხაზოვან-წერტილოვანი რკალი. ზოგჯერ ხომალდის ანძებს შორის აღბეჭდილია ვარსკვლავი, მონეტის ზურგზე კი — სამი („ვნგ” ან „ვტგ”) ანდა ორი ასოსაგან შემდგარი მეფის დაქარაგმებული სახელი ქართულად (მხედრული შრიფტით), რომელიც ჩასმულია ორნამენტულ ჩარჩოში. მის გარეთ სპარსული ლეგენდაა: „ფულუსი იჭედა თბილისს წელსა 1120”. იქვე გამოსახულია ორი თევზი, რომლებიც ერთმანეთის საპირისპიროდ მიცურავს (ზოდიაქოს ნიშანი).

მონეტებზე მათი მოჭრის თარიღი აღნიშნულია როგორც ქრისტიანული წელთაღრიცხვით, ასევე ჰიჯრით, რაც პირველი შემთხვევაა ქართული ნუმიზმატიკის ისტორიაში. ამ მონეტების გამოშვებით თბილისის ზარაფხანაში განახლდა ქართულწარწერიანი ლითონის ფულის მოჭრა, რაც ორ საუკუნეზე მეტხანს შეწყვეტილი იყო. ამით ბაგრატიონებმა დაიბრუნეს სამონეტო რეგალია.
ერაზმ კარამიანი

ერაზმ კარამიანი (; ნამდვილი გვარი მელიქ-კარამიანი; დ. 15 მარტი 1912, პარიზი — გ. 15 ივნისი, 1985, ერევანი) — სომეხი კინორეჟისორი, თეატრალური რეჟისორი, სცენარისტი. სსრკ სახალხო არტისტი (1971).

ბიოგრაფია
1930 წლიდან მუშაობდა რეჟისორად დასავლეთ ციმბირისა და მოსკოვის თეატრებში.

1936 წელს დაამთავრა ხარკოვის მუსიკალურ-დრამატული ინსტიტუტის სამსახიობო და სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1937 წლიდან კინოსტუდია „არმენფილმში“ რეჟისორის ასისტენტია.

იყო დიდი სამამულო ომის მონაწილე. 1945 წლიდან საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.

გადაღებული აქვს ფილმები: „მოჩვენებანი ტოვებენ მწვერვალებს“ (ს. კევორკოვთან ერთად, 1955), „ცნობილია პირადად“ (ს. კევორკოვთან და გ. ბალასანიანთან ერთად, 1957), „თორმეტი თანამგზავრი“ (1961) „აფეთქება ნაშუაღამევს“ ( ს. კევორკოვთან ერთად, 1968) და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
1945 — წითელი ვარსკვლავის ორდენი
1955 — სომხეთის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1956, 1971 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
1966 — სომხეთის სსრ სახალხო არტისტი
1971 — სსრკ სახალხო არტისტი
1982 — ხალხთა მეგობრობის ორდენი
1985 — სამამულო ომის ხარისხის ორდენი
მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის“
მედალი „1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 20 წელი“
მედალი „1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 30 წელი“
მედალი „1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 40 წელი“
საიუბილეო მედალი ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავად
მედალი „მოსკოვის დაცვისათვის“
მედალი „კავკასიის დაცვისათვის“
მედალი „პრაღის გათავისუფლებისათვის“
ჩუგინადაკის კუნძული

ჩუგინადაკის კუნძული (ალეუტ. ̂ ̂) — უდიდესი კუნძული ალეუტის არქიპელაგის ოთხი მთის კუნძულების ქვეჯგუფში.

სახელწოდება „ჩუგინადაკი“ არის ალეუტური სახელი, რომელიც პირველად კაპიტანმა ტებენკოვმა გამოაქვეყნა 1852 წლის რუკაზე. კნუტ ბერგსლანდის ალეუტური ლექსიკონის მიხედვით, ალეუტური სიტყვა „ჩუგიდა-ლიქსი“ ნიშნავს „შეწვას, გაწურვას“. კუნძულის დასავლეთ ნახევარს ალეუტში „ჩუგინადაქსი“ ჰქვია, რაც ნიშნავს „მოშუშვას“. და ამჟამად აქტიური კლივლენდის სტრატოვულკანი ქმნის მთლიანი მიწის მასის დასავლეთ ნახევარს, ხოლო კუნძულის აღმოსავლეთ ნახევარი არის ძალიან ეროზიული და მას ნაკლებად ცნობილი სტრატოვულკანი ტანა იკავებს.
პროგომნის ვულკანი

პროგომნის ვულკანი — სტრატოვულკანი აშშ-ში, ალასკაში. მდებარეობს კუნძულ უნიმაკზე, ალეუტის კუნძულებზე. მის მახლობლად მდებარეობს 5 ვულკანური კონუსი და მთა, რომელსაც „პოგრომნის დას“ უწოდებენ.

პოგრომნი ასაკით ძველი და ეროზიულია, ერთი მყინვარით მის ფლანგსა და ძირზე. იგი ამოიფრქვა 1795, 1796, 1826, 1827 და 1830 წლებში, მაგრამ შესაძლებელია, რომ პროგომნის ვულკანს ვესტდალის ვულკანის ზოგიერთ ამოფრქვევასაც მიაწერენ.
სკილაკი (ტბა)

სკილაკი — დიდი ტბა აშშ-ში, ალასკაში, კენაის ნახევარკუნძულზე, კენაის ველური ბუნების ეროვნულ თავშესაფარში.

ტბა მდინარე კენაის სისტემის ნაწილია, მაგრამ ასევე შეიცავს მყინვარულ ჩამონადენს, რომელიც იკვებება სკილაკის მყინვარის გამდნარი წყლით. წყალი საოცრად გამჭვირვალეა, ძირითადად კლდოვანი ფსკერით, შეიცავს მცირე რაოდენობით წყლის მცენარეულობას. მაქსიმალური სიღრმეა 193 მ, სიგრძე 24 კმ, სიგანე კი ზოგ ადგილას 6.4 კმ-ს აღწევს.
ტუსტუმენა (ტბა)

ტუსტუმენა — ტბა აშშ-ში, კენაის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში, სამხრეთ-ცენტრალურ ალასკაში, კენაის ველური ბუნების ეროვნულ თავშესაფარში და ქალაქ კასილოფთან ახლოს.

ტუსტუმენა ალასკის სიდიდით მერვე და კენაის ნახევარკუნძულის უდიდესი ტბაა. მაქსიმალური სიღრმეა 290 მ, იგი განსაკუთრებულად ღრმაა, სიღრმით აღემატება ქუქ ინლეტსაც. ტბა 40 კმ სიგრძისა და 9,7 კმ სიგანის, საზრდოობს ტუსტუმენას მყინვარისა და რამდენიმე მდინარისაგან.|
ხოსრო ბატონიშვილი

ხოსრო ბატონიშვილი, ბაგრატიონი — საუკუნის იმერეთის ბაგრატიონთა წარმომადგენელი.

იმერთა მეფის გიორგი -ის მიერ გელათის მონასტრისათვის ბოძებულ შეწირულობის წიგნში ხოსრო გიორგი მეფის ბიძაშვილად იხსენიება. ამიტომ ის უნდა ყოფილიყო შვილი იმერეთის მეფის ალექსანდრე -ის (ზეობდა 1484-1510) ძის — ვახტანგ ბატონიშვილისა, თუმცა ვახუშტი ბატონიშვილი ( ს.) ხოსროს „ვახტანგის ძის ძეს“ უწოდებს.

1568 წელს ხოსრო „ღალატით დაესხა“ იანეთს მყოფ გიორგი -ს. ვახუშტის მიხედვით მას ზურგს უმაგრებდნენ დადიანი და ვარაზ ჭილაძე, გიორგი მეფის შეწირულობის წიგნის მიხედვით კი — ბეჟან ნემსაძე. ბრძოლაში გიორგიმ გაიმარჯვა და მოწინააღმდეგე გააქცია. 1570 წლის ერთი საბუთის მიხედვით „ხოსროსეული“ სასახლე ხონში გიორგიმ დავით წულუკიძეს უწყალობა (ო. სოსელიას აზრით, ხონის სასახლე არა ხოსრო ბატონიშვილის, არამედ ღოღობერიძეთა საკუთრება უნდა ყოფილიყო).
ჰაშემ საფი ად-დინი

ჰაშემ საფი ად-დინი (; დ. 1964 — გ. 3 ოქტომბერი, 2024) — ლიბანელი შიიტი სასულიერო პირი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლის 29 სექტემბრიდან არის ჰეზბოლას გენერალური მდივანი. ყოფილი გენერალური მდივნის, ჰასან ნასრალას ბიძაშვილი. ჰეზბოლას აღმასრულებელი საბჭოს ხელმძღვანელი, აშშ-ის მიერ გამოცხადებულია განსაკუთრებული მნიშვნელობის გლობალურ ტერორისტად, ხოლო საუდის არაბეთის მიერ ტერორისტად. ჰასან ნასრალას მკვლელობამდე ჰეზბოლას მმართელობაში მიიჩნეოდა „ნომერ ორად“.
მოკტესუმის მუნიციპალიტეტი

მოკტესუმა ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 173 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 877.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 2 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მოკტესუმა.
მასატანის მუნიციპალიტეტი (სონორა)

მასატანი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 101 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 18.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 683 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1907 წლის 16 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მასატანი.
მაგდალენა-დე-კინოს მუნიციპალიტეტი

მაგდალენა-დე-კინო ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 049 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 239.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 26.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მაგდალენა-დე-კინო.
ნაკოს მუნიციპალიტეტი

ნაკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 774 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.8%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 238.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 4.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1937 წლის 30 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნაკო.
ნაკორი-ჩიკოს მუნიციპალიტეტი

ნაკორი-ჩიკო ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 531 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 25.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 832.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1917 წლის 21 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნაკორი-ჩიკო.
ნაკოსარი-დე-გარსიის მუნიციპალიტეტი

ნაკოსარი-დე-გარსია ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 369 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 735.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 8.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1912 წლის 15 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნაკოსარი-დე-გარსია.
ნავოხოის მუნიციპალიტეტი

ნავოხოის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 164 387 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 808.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 58.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნავოხოა.