iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მოსკოვის სამების ტაძარი (ვიშნიაკი)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ათანასე გრიგორიევი ფიოდორ შოსტაკოვინიკოლაი კოზლოვსკი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ამპირი/კლასიციზმი
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.735833
| გრძედი = 37.628333
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის სამების ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1804 წელს და გაგრძელდ რამდენიმე ეტაპად: 1804-1811, 1815-1824, 1826-? წლებში. ტაძარს აქვს არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სამების სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
პირველი ეკლესია აღნიშნულ ადგილზე ააგეს სავარაუდოდ 1630-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც ქალაქის სამხრეთ ნაწილებში დასახლდნენ სტრელცები. ახალ ეკლესიაზე პირველი დოკუმენტური მტკიცებულება თარიღდება 1642 წლით.

პირველი ქვის ეკლესია ააგეს ჩიგირინის ბრძოლის აღსანიშნავად. მშენებლობაზე თანხმობა მიიღეს 1678 წელს, მაგრამ იგი დაიწყო არაუგვიანეს 1686 წლისა. აღნიშნული ეკლესია გააფართოეს ეგვტერების ხარჯზე 1706, 1734 და 1788 წელს.

 საუკუნის დასაწყისში დაიწყო ძველი ტაძრის ნაგებობის შეცვლა ახალი ქვის ტაძრით. 1804 წელს კლვლავ მიაშენეს სატრაპეზო, ამავე წელს საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ძირითად, ერთგუმბათიან ეკლესიას, რომლის შავი სამუშაოები დასრულდა 1812 წლამდე. 1812 წლის მოსკოვის დიდი ხანძრის დროს ეკლესია დაიწვა და აღადგინეს 1815 წლისთვის, ხოლო სრულიად აღდგენა მოხდა 1824 წლისთვის. 1826 წელს პიატნიცკის ქუჩის გაფართოების გამო ძველი სამრეკლო დაანგრიეს, ხოლო ახალი ააშენეს ფიოდორ მიხეილის ძე შესტაკოვისა და ნიკოლოზ ილიას ძე კოზლოვსკის პროექტის მიხედვით. გალავანი და საეკლესიო მსახურთა სახლი დაასრულეს 1838 წელს.

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა არაუადრეს 1929 წლისა, ხოლო გაიხსნა 1994 წელს. ტაძარში გაიხსნა ასევე წმინდა-ტიხონის მართლმადიდებლური ინსტიტუტი. ღვთისმსახურებას ასრულბს ინსტიტუტის რექტორი ვლადიმირ ვორობიოვი, ასევე ინსტიტუტის მღვდელი მასწავლებლები.
მოსკოვის სამების ტაძარი (კარაჩაროვო)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.731542
| გრძედი = 37.732467
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის სამების ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ადმინისტრაციული ოლქის ნიჟეგოროდის რაიონში. ტაძარს აქვს არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სამების სახელზე. ეგვტერები ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულისა“ დანიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ტაძარმა სახელწოდება მიიღო ყოფილ სოფელ კარაჩაროვოდან, რომელიც ცნობილია საუკუნიდან, სოფელმა კი თავის მხრივ სახელი მიიღო მისი პირველი მფლობელების გვარის მიხედვით. სოფლის მფლობელები იყვნენ თავადი კარაჩაროვები. არეულობის ხანის შემდეგ სოფელი მიატოვეს და მიწის მფლობელი გახდა ვ. ი. სტრეშნევი. სოფელი კვლავ დასახლებული გახდა. სოფლის ტერიტორიაზე ამ პერიოდში ააშენეს ორი კოშკური ეკლესია სამი მამამთავრის სახელზე და ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულის“ სახელზე. 1661 წელს კარაჩაროვოს მიწის მფლობელი გახდა ანდრონიკოვის მონასტერი. 1774 წელს ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის ადგილზე ააგეს ქვის ეკლესია, მაგრამ მთავარი საკურთხეველი ახლა უკვე აკურთხეს ყოვლადწმინდა სამების სახელზე. სამი მამამთავრის სახელობის ეკლესია 1773 წლისათვის უკვე აღარ მოქმედებდა. 1782 წელს ტაძარს მიაშენეს ეგვტერი ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულის“ სახელზე. ეკლესია განაახლეს და გადაკეთეს 1904-1905 წლებში.

1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია დახურეს. ეკლესიას მოხსნეს გუმბათი, დაშალეს სამრეკლო. ტაძრის შენობაში განათავსეს ექსპერიმენტლურ-მექანიკური საამქრო. საამქრო 1978 წელს უკვე აღარ მუშაობდა, ტაძრის შენობა მიატოვეს და ნელ-ნელა იშლებოდა. 1980 წელს ტაძრის შენობაში განათავსეს მოქანდაკის სახელოსნო, რამაც გამოიწვია შენობის ინტერიერის რემონტი. ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1992 წელს.
მოსკოვის სამების ტაძარი (ლისტა)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.771719
| გრძედი = 37.631797
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის სამების ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის მეშჩანის რაიონში.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ხის ეკლესიის პირველი დოკუმენტალური მოხსენიება ამ ტერიტორიაზე მიეკუთვნება 1632 წელს. თავდაპირველად ეკლესია იყო სასაფლაოს ტერიტორიაზე, საუკუნის შუა წლებიდან გახდა სტრელცების პოლკის ეკლესია, რომლებმაც ვასილი პეშეჩნიკოვის ინიციატივით დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა.

ქვის ეკლესიის მშენებლობის დაწყების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის, მაგრამ უკვე 1657 წელს ხის ეკლესიის გვერდით უკვე მიმდინარეობს ქვის ეკლესიის მშენებლობა. ტაძრის კურთხევა შედგა 1661 წელს.

1667 წელს სტრელცების პოლკი ვასილი პეშეჩნიკოვის მეთაურობით გააგზავნეს ასტრახანში სტეფანე რაზინის აჯანყების ჩასახშობად. დაბრუნების შემვეგ მეფე ალექსი მიხეილის ძემ პოლკის მეთაურს გადასცა 150 000 აგური პოლკის ეკლესიის მშენებლობის დასასრულებლად.

1680 წელს ეკლესიას მიაშენეს სატრაპეზო და ეგვტერი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე ჩიგირინის ლაშქრობის აღსანიშნავად. 1689 წელს შენობაში გაჩნდა ხანძარი, დაიბზარა გუმბათი.

1770 წელს დაშალეს მოძველებული სამრეკლო, ხოლო 1774 წელს სატრაპეზო და ეგვტერი. ახალი სატრაპეზო და ეგვტერი ააშენეს ამავე 1774 წელს, ხოლო გალავანი და სამრეკლო - 1788 წელს. ამის შემდეგ ტაძარი გახდა მოსკოვის ერთადერთი მონასტერი, რომელსაც სამრეკლო ჰქონდა აღმოსავლეთის მხარეს. 1773-1774 წლებში ვაჭარ პ. კოლოსოვის ფინანსებით ააგეს ახალი ეგვტერი კვლავ ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. 1796 წელს ააშენეს ეგვტერი იოანე დამასკელის სახელზე. 1805 წელს ის აკურთხეს მოსკოვის მიტროპოლიტის ალექსის სახელზე. 1878 წელს გამოცვალეს კანკელი.

1930 წელს ტაძრის წინამძღვარი ვ. სტრახოვი დააკავეს და 1938 წელს დახვრიტეს. 1939 წელს ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა, მოანგრიეს გუმბათი და სატრაპეზოზე დაადგეს კიდევ ერთი სართული. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს ტრამვაის დეპოს მუშათა საერთო საცხოვრებელი, შემდეგ მოქანდაკის სახელოსნო. 1957 წელს საბოლოოდ დაანგრიეს სამრეკლო.

1990 წელს ტაძარი დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1991 წელს იგი კვლავ აკურთხეს და დაიწყო რეგულარული ღვთისმსახურება. 1998 წელს კეთილმოაწყეს ტაძრის მიმდებარე ტერიტორია. 2004 წელს ააშენეს ახალი სამრეკლო. სამრეკლოზე დაკიდეს ათი ზარი.
იგორ ბაბანოვი

იგორ ბაბანოვი (რუს. ) დ. 15 ოქტომბერი, 1936, თბილისში — გ. 24 იანვარი, 1994 სანქტ-პეტერბურგში) — რუსი მთარგმნელი, ხელოვნებათმცოდნე, ისტორიკოსი, მწერალი, მასწავლებელი, საზოგადო მოღვაწე.

ცხოვრების გზა
იგორ ბაბანოვი დაიბადა საქართველოში, თბილისში. დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიულ-ფილოლოგიური განყოფილება. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული ცხოვრობდა ქალაქ ლენინგრადში. გერმანიკული, სლავური და რომანული ენების ცოდნა მას საშუალებას აძლევდა ეთარგმნა სხვადასხვა ენიდან (გერმანული, ფრანგული, ინგლისური, იტალიური, ჩეხური) და ცნობილია ასევე მისი კომენტარები წიგნისათვის «მსოფლიო კულტურის ძეგლები». იგორ ბაბანოვი იყო ანტიკური ხანის სპეციალისტი.

გარდაიცვალა 1994 წლის 24 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში.
გილეილის მეჩეთის მინარეთი

გილეილის მეჩეთის მინარეთი — საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შაქში.

მეჩეთის წარწერები აღმოაჩინა ა. ალექპერზადემ 1936 წელს გილეილის მეჩეთის მახლობლად არსებულ წყაროზე. სამმწკრივიანი წარწერა წაკითხულ იქნა როგორც:
„ეს დიდებული მეჩეთი ააშენა ალ ჰაჯი ჩელებიმ, სულთან ბ. ყურბანმა - შაქის მმართველმა, შირვანის ამირამ ღმერთისმიერ ნაკურთხ რამადანის თვეს, 1162 წელს“.

წარწერა არაბულ-თურქულია, რელიეფური, კალიგრაფია ლამაზი ელემენტებით:
„ეს დიდებული მეჩეთი, რომელიც აგებულია ადრე არსებული მეჩეთის საძირკველზე, ხალხისთვის, რომ მათ შესძლონ თაყვანი სცენ ღმერთს, დიდება ღმერთს და დიდება მის ძალას, ააგო ალ ჰაჯ შამს ად დინ ბეგმა ბ. ალ ჰაჯი აბდ არ რაჰმანმა და დაასრულა 1220 წლის რაჯაბის თვეს“.

არქიტექტურა
გილეილის მინარეთი, ასევე ნახევრადდანგრეული მეჩეთი, განლაგებულია ქალაქ შაქის ქიულეხლის კვარტალში, მდინარე გურჯანადან 20-23 მეტრის სიმაღლეზე, 8-10 მეტრის მოშორებით კლდიდან. ოთხივე მხრიდან შემოფარგლულია ქვის ღობით, რომლის სიმაღლეც ორ მეტრს აღწევს. ამჟამად მინარეთს იცავს სახელმწიფო, როგორც ისტორიულ-არქიტექტურულ ძეგლს. ეს არის პირველი და ყველაზე მაღალი მინარეთი შაქის რაიონში — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ზაქათალის ზონა.
ვობლა

ვობლა — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს კასპიის ზღვაში, სადაც ქმნის რამდენიმე ფორმას: ჩრდილოკასპიურს, მტკვრის და თურქმენულს. სხეულის სიგრძე 30 სმ, ჩვეულებრივ, — 17-20 სმ აღწევს, წონა 800 გ-მდე, ხშირად 150-200 გ. ქვირითის დასაყრელად მდინარეებში შედის: კასპიის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილიდან — უმთავრესად მდინარე ვოლგაში, შედარებით ნაკლებად — თერგში, ურალსა და ემბაში. ტოფობს აპრილ-მაისში. ყრის 33 ათ-მდე ქვირითს. მოზრდილი ვობლა იკვებება დიდწილად მოლუსკებით, აგრეთვე კიბოსნაირებით, ტენდიპედიასებრთა მატლებით და მცენარეულობით. ძვირფასი სარეწაო თევზია; იყენებენ დამარილებულს, შებოლილს და სხვა.
აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტი

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი — აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოს ოფიციალური სახელწოდება, რომელიც არის აღმასრულებელი და ხელმძღვანელი ორგანო სამინისტროებისა და სხვა ძირითადი აღმასრულებელი ორგანოების.

მინისტრთა კაბინეტი იღებს კანონებსა და გადაწყვეტილებებს, რომელიც ეხება რესპუბლიკის პოლიტიკურ, ფინანსურ და ეროვნულ უსაფრთხოებას. მინისტრთა კაბინეტი ამზადებს პროექტის ბიუჯეტს, აკონტროლებს მის აღსრულებასა და ახორციელებს საკრედიტო-ფინანსურ პოლიტიკას. მინისტრთა კაბინეტის უფლებამოსილებაში შედის სახელმწიფო პროგრამების განვითარების უზრუნველყოფა.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი დაქვემდებარებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან და მის წინაშე ანგარიშვალდებულია.

1991 წლის 7 თებერვალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა აიაზ მუთალიბოვმა გამოსცა № 50- განკარგულება აზერბაიჯანში მინისტრთა კაბინეტის შექმნის შესახებ.

სტრუქტურა
მინისტრთა კაბინეტში შედის: პრემიერ მინისტრი, მისი მოადგილეები, მინისტრები და აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა საკვანძო აღმასრულებლები. პრემიერ-მინისტრი კაბინეტის სხდომის თავმჯდომარეა. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი, კანდიდატურის დამტკიცებას მილი მეჯლისი ახორციელებს.

2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით იწვევდა მინისტრთა კაბინეტის ახალი შემადგენლობა. პრემიერ მინისტრს ნოვრუზ მამედოვი დაინიშნა. კაბინეტი შედგება შემდეგი სამინისტროებისგან:
გუდაუთის უღელტეხილი

გუდაუთის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთისა და სოხუმის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ბზიფის ქედზე, მდინარეების მწარის (ააფსთის მარცხენა შენაკადი) და რეშევიეს (ბზიფის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1565 მ. მიდამოები შემოსილია წიფლნარით და წიფლნარ-მუქწიწვოვნებით. გუდაუთის უღელტეხილი ააფსთის აუზს (შავიზღვისპირეთი) საცალფეხო ბილიკით აკავშირებს ბზიფის ხეობასთან (სოფლები: რეშევიე, სერებრიანოე — ყოფილი ვერცხლოვანი).
კალახანის მავზოლეუმი

კალახანის მავზოლეუმი — საუკუნის მემორიალური კომპლექსი. განლაგებულია სოფელ კალახანაში, აზერბაიჯანში, ქალაქ შემახის სამხრეთით. კომპლექსი შედგება 8 რვაკუთხა ქვის მავზოლეუმებისგან. ყოველი მათგანი დაფარულია პირამიდალური კარავით.

250-150 მეტრ ფართობზე განლაგებული იყო 9 მავზოლეუმი. ამჟამად შენარჩუნებულ მავზოლეუმთა შორის 7 იმყოფება კარგ მდგომარეობაში, ხოლო ერთი ნახევრადდანგრეულია.
ომარ ეფენდის მეჩეთი

ომარ ეფენდის მეჩეთი — საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტური ძეგლი. განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შაქში.

ისტორია
 საუკუნეში აშენებულმა ომარ ეფენდის მეჩეთმა ჩვენ დრომდე შეინარჩუნა პირველადი სახე. 1950 წლის შემდეგ მეჩეთმა აღადგინა მსახურება. 1986 წელს მეჩეთში მოხდა ხანძარი, რომელიც სტიქიური უბედურებით იყო გამოწვეული. 1987 წელს, ქალაქ შაქის ჯუმა მეჩეთის იმამის — ჰაჯი სელიმ ეფენდის ინიციატივით, ასევე ხალხის მიერ შეწირული თანხებით, მეჩეთი აღადგინეს.
შემახის ჯუმა მეჩეთი

შემახის ჯუმა მეჩეთი — პარასკევის მეჩეთი, განლაგებულია აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ქალაქ შემახაში. კავკასიისა და ახლო აღმოსავლეთის უძველესი მეჩეთი, დერბენტის ჯუმა მეჩეთის შემდეგ. მეჩეთის შენობა აღმართული იყო აბუ მუსლიმის მიერ 743 წელს, რაზედაც მოგვითხრობს მეჩეთის კედელზე გაკეთებული წარწერა, რომელიც გამოვლენილ იქნა 1902 წელს.

მეჩეთი არაერთხელ გარემონტდა, განსაკუთრებით 1859 და 1887 წლების მიწისძვრების შემდეგ. ძლიერ დაზიანდა 1902 წლის დამანგრეველი მიწისძვრის შედეგად. შემდგომ იგი განახლდა უკვე 1905-1910 წელს ჩატარებული სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოების შემდეგ, არქიტექტორ იოსიფ პლოშკოს არქიტექტურული პროექტის მიხედვით. ეს არის თეტრი ქვისა და რკინა-ბეტონის შენობა-ნაგებობა რკინის გუმბათებით, რომელიც ასევე დაზიანებულ იქნა 1918 წლის მარტის მოვლენების დროს მომხდარი ხანძრის შედეგად. საბჭოთა კავშირის არსებობის დროს მეჩეთი არ გამოიყენებოდა დანიშნულებისამებრ და გარემონტდა მხოლოდ 1980 წელს. მეჩეთის კაპიტალური რეკონსტრუქცია ჩატარდა მხოლოდ 2010-2013 წლებში. მეჩეთს დაუბრუნდა პირვანდელი სახე ძველი შენობის შენარჩუნებით (გვერდითა და უკანა კედელი, ფასადის კოლონები და სხვა).

მეჩეთის ტერიტორიაზე ჩატარებულმა არქიტექტურულმა გათხრებმა გამოავლინა რამდენიმე კულტურული ფენა. მათგან ყველაზერ ადრინდელი მიეკუთვნება - საუკუნეებს. შემდეგ ფენაში აღმოჩენილია - საუკუნეების ნაგებობების კვალი. ხოლო ზედა კულტურული ფენა მოიცავს — საუკუნეებს და შეიცავს აუზის ნარჩენებს, რომელიც მოპირკეთებულია ქვით. ამ ფენაში აღმოჩენილი და გამოვლენილი იქნა წყლის მილები, რომლებიც მიედინებოდნენ სხვადასხვა მიმართულებით.

მეჩეთის ისტორია
ამჟამად არსებული მეჩეთი აგებულია არაბული პერიოდის დროს აღმართული მეჩეთის ადგილას. თქმულების თანახმად, ეს ჯუმა-მეჩეთი აშენებული იყო აბუ-მუსლიმის მიერ. საუკუნის მეჩეთთან ერთად ქალაქ აღსუში, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ეს მეჩეთი პირველ ისლამურ ნაგებობას წარმოადგენს.

საბჭოთა პერიოდში მეჩეთი დანიშნულებისამებრ არ გამოიყენებოდა და განადგურების საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა 1971 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს უძველესი პორტალი, რომელიც წარმოადგენს მეჩეთის ეზოს ტერიტორიის მთავარ შესასვლელს. 2009 წლის ნოემბერში აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მოინახულა მეჩეთი და მისი რესტავრაციის შესახებ მიიღო გადაწყვეტილება. 2010 წლის მარტში მეჩეთში რეკონსტრუქცია დაიწყო. 2013 წლის 17 მაისს კაპიტალურად რესტავრირებული და რეკონსტრუირებული ჯუმა მეჩეთის გახსნა შედგა. მეჩეთის გახსნის ცერემონიას ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, ასევე კავკასიის ხალხთა მუფთები, ისლამური ქვეყნების ელჩები აზერბაიჯანში, აზერბაიჯანის საზოგადოების წარმომადგენლები და რელიგიური მოღვაწეები.
რუსტეფესი

რუსტეფესი — ენეოლითის ხანის დასახლება, განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შამქირის რაიონის ენიაბადის დასახლებიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით.

დასახლება თავისი გეგმით ოვალური ფორმისაა. მისი დიამეტრი შეადგენს 70 მეტრს, ხოლო სიმაღლე აღწევს 4 მეტრს. კულტურული ფენა, როგორც გვიდასტურებს არქეოლოგიური გათხრები შეადგენს 1,4 მეტრს და მიეკუთვნება ენეოლითის ხანას.

გათხრების შედეგად აღმოჩენილი იქნა ხის წისქვილები, აბსიდიანის პლასტინები, ქვის სხვადასხვა იარაღები, ირმის რქიდან დამზადებული ნაკეთობები, ძვლის სადგისები, კერამიკული ჭურჭლის ნამსხვრევები. ერთ-ერთ კერამიკულ ნამსხვრევზე შენარჩუნებულია ორნამენტი, რომელიც იყო დატანილი ინსტრუმენტით.
ზურაბ ჯაფარიძე

ზურაბ გირჩი ჯაფარიძე (დ. 1 იანვარი, 1976, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი. ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩის დამფუძნებელი. 2020 წლის 26 დეკემბერს დააფუძნა პარტია „გირჩი - მეტი თავისუფლება“.

1999 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი „მომავლის ექიმი“ ზოგადი პროფილის ექიმის სპეციალობით, 2005 წელს დაამთავრა საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი (სახელმწიფო მმართველობა) და შემდეგ ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ბიზნეს სკოლა. 2005-2011 წლებში ლექციებს კითხულობდა საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში. ასევე თბილისის თავისუფალ უნივერსიტეტში. ამჟამად ასწავლის საქართველოს უნივერსიტეტში მიწვეული ლექტორის სტატუსით. 2012-2015 წლებში იყო „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი და 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2013 წელს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ მას საპრეზიდენტო არჩევნებში თავის კანტიდატად განიხილავდა, მაგრამ პარტიამ საბოლოოდ მხარი დავით ბაქრაძეს დაუჭირა. პარტიის დატოვებამდე იყო მისი აღმასრულებელი მდივანი. 2015 წლის მაისში პავლე კუბლაშვილთან, გიორგი ხაჩიძესთან და გიორგი მელაძესთან ერთად დატოვა „ნაციონალური მოძრაობა“ და ჩამოაყალიბდა ახალი პოლიტიკური პარტია „გირჩი“. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კენჭს იყრიდა დიდუბე-ჩუღურეთის მაჟორიტარულ ოლქში, „გირჩის“ სახელით.

გირჩი
2016 წელს დააფუძნა პოლიტიკური პარტია „გირჩი“, პარტია იყო საქართველოში მარიხუანის ლეგალიზაციის მთავარი ინიციატორი, ამის ნიშნად მათ პარტიის ოფისში დარგეს მარიხუანა. არის „გირჩის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი. 2020 წლის 18 დეკემბერს განაცხადა რომ აფუძნებდა მეორე პოლიტიკურ პარტია „გირჩს“. ამის მიზეზი გახდა პარტიის შიგნით არსებული განხეთქილება და პარტიის გაყოფა. 2020 წლის 11 დეკემბრიდან 2021 წლის 16 ნოემბრამდე საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გირჩი“.

2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
2018 წლის 16 აპრილს, ზურაბ ჯაფარიძემ დაადასტურა, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში „გირჩის“ კანდიდატი იქნებოდა. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე ჯაფარიძემ პორნო-საიტ -ზე საკუთარი საარჩევნო ბანერები განათავსა. მომხმარებლებს საიტზე ამ წარწერებით ორი ბანერი ხვდებოდა: „მეტი სექსი, მეტი თავისუფლება“ და „მე არ გპირდებით ზომის გაზრდას“. გირჩი საიტზე საკუთარი რეკლამის განთავსების მიზეზად მცირე ბიუჯეტის ეფექტურად ხარჯვას ასახელებს.

ჯაფარიძემ არჩევნებში 36 034 (2,26%) ხმა მიიღო. მეორე ტურში მან მხარი დაუჭირა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატ გრიგოლ ვაშაძეს, თუმცა შემდგომში უკან წაიღო მხარდაჭერა.

პოლიტიკური ხედვები
ზურაბ გირჩი ჯაფარიძე მემარჯვენე ლიბერტარიანელია და პროდასავლური ხედვები აქვს. ის ემხრობა საქართველოს ინტეგრაციას ნატოსა და ევროკავშირში. ჯაფარიძე აქტიურად იბრძვის დაბალი გადასახადებისთვისა და „მცირე მთავრობის“ იდეისათვის. ის ემხრობა ქვეყანაში საქართველოში კანაფის ლეგალიზაციას. ჯაფარიძე ემხრობა მთავრობის დეცენტრალიზაციის იდეას. ჯაფარიძე თვლის, რომ ადამიანს აქვს უფლება „უქნას თავის სხეულს ის რაც უნდა“, ანუ ადამიანი არ უნდა იქნას დაკავებული ნარკოტიკის ან და მარიხუანის მოხმარების გამო.

პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე ნატა ქორიძე და სამი შვილი: ალექსანდრე რაზმაძე (დ. 2003), ეკატერინე ჯაფარიძე (დ. 2013) და კოსტა ჯაფარიძე.

შედეგები არჩევნებში
პაულ ერენბერგი (მხატვარი)

პაულ ერენბერგი (; დ. 8 აგვისტო, 1876, დრეზდენი — გ. 14 ოქტომბერი, 1949, ჰოფი) — გერმანელი მხატვარი, მევიოლინე და ცნობილი საზოგადოებრივი ფიგურა.

ცხოვრების გზა
პაულ ერენბერგი იყო მხატვარ გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგის ვაჟიშვილი და კომპოზიტორ კარლ ემილ თეოდორ ერენბერგის ძმა; ძმებმა ადრეულ ასაკში დაკარგეს დედა, სოფი ელიზე იოან გეორგინე ლანგჰაიმზე (გერმ. ) (დ. 1848, ეკერნფიორდე — გ. 1892 დრეზდენი) რის გამოც იზრდებოდნენ საჯარო მოხელის, სახელმწიფო არქივარიუსის თეოდორ დისტელის . ოჯახში, დისტელის ქალიშვილებთან ჰილდესა და ლილისთან ერთად.

პაულ ერენბერგი სწავლობდა დრეზდენისა და მიუნხენის ხელოვნების აკადემიებში. იყო ჰაინრიხ ფონ ციუგელის სტუდენტი. ლუიტპოლდის დაჯგუფების წევრი და მიუნხენის ხელოვანთა არტელის წევრი. ერენბერგის შემოქმედება, რომელიც მრავალ იმპრესიონისტულ პორტრეტს, ნატურმორტს, პეიზაჟსა და ცხოველთა პორტრეტს მოიცავს, არაერთხელ იყო წარმოდგენილი მიუნხენის საგამოფენო დარბაზებში.

პაულ ერენურგი იყო ჩინებული მევიოლინე.

პაულ ერენბერგს 1899–1904 წლებში მეტად ახლო მეგობრულ ურთიერთობა აკავშირებდა სახელგანთქმულ გერმანელ მწერალთან თომას მანთან . პაულ ერენბერგთან ამ თუმც აღუსრულებელ მაგრამ ჰომოეროტიკით აღსავსე მეგობრობაზე დიდ გერმანელ მწერალს არ შეუწყვეტია ფიქრი ჭარმაგ ასაკშიც კი. თომას მანი თავის ერთ-ერთ დღიურში მას მოიხსენიებს როგორც განვლილი „25 წლის მთავარ განცდად გულისა.“ რომანში "დოქტორი ფაუსტუსი" რუდი შვერტფეგერში გამოყვანილია პაულ ერენბერგის ფიგურა.

პაულ ერებერგი დაქორწინებული იყო პროფესიით ასევე მხატვარ ლილი ტოიფელზე.
ნოვრუზ მამედოვი

ნოვრუზ ისმაილ ოღლუ მამედოვი ( დ. 15 მარტი, 1947, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 21 აპრილიდან 2019 წლის 8 ოქტომბრამდე.

ბიოგრაფია
ნოვრუზ ისმაილ ოღლუ მამედოვი დაიბადა 1947 წლის 15 მარტს ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნახიჭევანის რაიონის სოფელ შიხმაჰმუდში.

1964 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტის „ევროპული ენების“ ფაკულტეტზე, სადაც სწავლობდა ფრანგულ ენას.

1967–1968 წლებში მუშაობდა ალჟირში, 1971–1973 წლებში გვინეაში, 1978–1981 წლებში ისევ ალჟირში მუშაობდა თარჯიმნად.

1991 წელს დაიცვა დისერტაცია და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის აკადემიური ხარისხი.

1992–1993 წლებში ნოვრუზ მამედოვი მუშაობდა დეკანად აზერბაიჯანის პედაგოგიური უცხო ენების ინსტიტუტში მოსამზადებელ ფაკულტეტზე, 1993–1997 წლებში — ფრანგული ენის ფაკულტეტის დეკანად.

1997 წლის 12 აპრილს დაინიშნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის საგარეო ურთიერთობათა დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე.

1998 წელს, აზერბაიჯანულ-ფრანგულ მეგობრულ ურთიერთობების გაძლიერებისთვის მიღწეული წარმატებისთვის საფრანგეთის პრეზიდენტმა ჟაკ შირაკმა  დააჯილდოვა ნოვრუზ მამედოვი ღირსების ლეგიონის ორდენით.

2002 წლის იანვარში აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით მას მიენიჭა საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რანგი.

2005 წლის სექტემბრიდან — აზერბაიჯანის ეროვნული კომისიის წევრი იუნესკოში.

2007 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, ნოვრუზ მამედოვი  დაჯილდოვდა ორდენით „შოჰრათ“.

2009 წელს აზერბაიჯანულ-პოლონური ურთიერთობებში შეტანილი ღვაწლისთვის პოლონეთის პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ დააჯილდოვა ნოვრუზ მამედოვი მიენიჭა დამსახურების ორდენი პოლონეთის რესპუბლიკის წინაშე.

2017 წლის 13 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით დაჯილდოვდა ორდენით „შარაფი“.

2017 წლის 1 ივნისიდან - აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწე საგარეო პოლიტიკის საკითხებში - განყოფილების უფროსი.

2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისმა დაამტკიცა ნოვრუზ მამედოვის კანდიდატურა აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.

2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით ნოვრუზ მამედოვი დაინიშნა პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.

სრულყოფილად ფლობს ფრანგულს, რუსულს, ინგლისურსა და თურქულ ენებს.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.