iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კონცევიჩის სისტემა

კონცევიჩის სისტემა — კორეული ენის კირილური ანბანის მეშვეობით ტრანსკრიბირების სისტემური კრებული. ეს სისტემა შეიმუშავა რუსმა აღმოსავლეთმცოდნემ, კორეისტმა ლევ კონცევიჩმა. აღსანიშნავია, რომ ლევ კონცევიჩი ეყრდნობოდა უფრო ადრეულ ტრანსკრიფციას, რომლის შემუშავებასაც ა. ა. ხოლოდოვიჩმა მოჰკიდა ხელი.

ლევ კონცევიჩისეული სისტემა წარმოადგენს კორეული სიტყვების კირილიზების ძირითად სისტემას მთელს აღმოსავლეთ სლავურენოვან (რუსული, უკრაინული და ბელარუსული ენებისთვის) არეალში. დიდი იყო ამ სისტემის გავლენა კირილური ანბანის მქონე სამხრეთსლავურ (სერბული, ბულგარული, მაკედონური) ენათა კორეანიზმების მართლწერათა შექმნისა და ჩამოყალიბების საქმეში.

საქართველოში კორეულ სახელთა და რეალიათა ქართულად გადმოტანა დღესაც კირილური ტრადიციით ხდება.

ტრანსკრიფცია
დღესდღეობით სამხრეთ კორეაში, ისევე როგორც ჩრდილოეთ კორეაში ძირითად დამწერლობას წარმოადგენს კორეული დამწერლობა - ჰანგული. თავის დროზე საბჭოთა კორეისტების მიერ შემუშავებული იქნა წესები, რომელთა მიხედვითაც შესაძლებელი გახდა კირილური ანბანის მეშვეობით გადმოეცათ ჰანგულის ბგერათა ჟღერადობა. ლევ კონცევიჩის მიერ გაწეული მუშაობის შედეგად სისტემატიზირებული იქნა ეს წესები.

ჰანგილის სხვა რომანიზებულ სისტემათაგან განსხვავებით კონცევიჩის სატრანსკრიფციო სისტემაში განსაკუთრებული ყურადღება იმას კი არა ექცევა, თუ როგორ იწერება ესა თუ ის ასო, არამედ სმენადობას, ბგერათა ჟღერადობას (ფონეტიკური ტრანსკრიფცია).

შენიშვნები:
ასო-ნიშანი მარცვლის დასაწყისში არ წაიკითხება.
დიდი ასო-ნიშნებით წერა რუსული ტრანსკრიფციისთვის ბგერათა გადმოცემის მთავარი მეთოდია.
ორ დეფისს შორის გაკეთებული ჩანაწერი არის შუა სიტყვაში ხმოვნებს შორის, ანდა სონორული თანხმოვნების (, , , ) შემდეგ ასო-ბგერის ტრანსკრიფცია.
დეფისის შემდეგ ჩანაწერი არის ასო-ნიშნის ტრანსკრიფცია სიტყვის, ან მარცვლის ბოლოში.
პუკა-პუკარა

პუკა-პუკარა ( - წითელი, - ციხესიმაგრე) — ინკების სამხედრო დანიშნულების ნაგებობის ნანგრევები პერუში, კუსკოს რეგიონის პროვინცია კუსკოში, ქალაქ კუსკოს მახლობლად. ციხე ნაგებია ფართო კედლებით, ტერასებითა და კიბეებით. ინკების იმპერიის დროს პუკა-პუკარა ქალაქ კუსკოს თავდაცვის შემადგენელი ნაწილი იყო.

სახელი სავარაუდოდ კედლების წითელი ფერისგან მომდინარეობს. პუკა-პუკარა იმ სამხედრო არქიტექტურის ნიმუშია, რომელიც ასევე ითავსებდა ადმინისტრაციული ცენტრის ფუნქციებს.

დღეისათვის პუკა-პუკარა მნიშვნელოვანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა.
ჩორნოჰორა

ჩორნოჰორა — ქედი უკრაინაში. უკრაინის კარპატების ყველაზე მაღალი მთის მასივი. სიმაღლე 1800-2000 მ (მაქსიმალური 2061 მ — მთა ჰოვერლა). სიგრძე დაახლოებით 40 კმ. აგებულია თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და მერგელებით. აქა-იქ არის ვულკანური ქანების გამოსავლები. ფერდობებზე, 900-1200 მ სიმაღლეზე წიფლის, ხოლო 1200-1500 მ სიმაღლეზე — ნაძვის ტყეებია. უფრო ზევით ალპური მდელოა, რომელიც საძოვრებად არის გამოყენებული. განვითარებულია ტურიზმი.
დებორა კარა ანგერი

დებორა კარა ანგერი ( დ. 12 მაისი 1964) — კანადელი მსახიობი. გადაღებულია ფილმებში: „ავტოკატასტროფა“ (1996), „თამაში“ (1997), „ქარიშხალი“ (1999), „თეთრი ხმაური“ (2005), „საილენტ ჰილი“ (2006), „88 წუთი“ (2008), „გზა“ (2010) და სხვა.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ვანკუვერში, მამამისის — პროფესიით გინეკოლოგისა და დედამისის — ფიზიკის სპეციალისტის ოჯახში. მანამ სანამ მსახიობი გახდებოდა სწავლობდა ეკონომიკასა და ფილოსოფიას ბრიტანეთის კოლუმბიის უნივერსიტეტში. მოგვიანებით იგი გახდა პირველი კანადელი, რომელმაც ჩააბარა ავსტრალიის დრამატული ხელოვნების ეროვნულ ინსტიტუტში. ამჟამად ცხოვრობს ქალაქ ლოს-ანჟელესში. ეკრანზე მისი დებიუტი შედგა 1989 წელს მინი-სერიალში „ბანგკოკ ჰილტონი“. 1990 წელს ერთბაშად ორ ფილმში მიიღო მონაწილეობა („სანამ შენ იარსებებ“ და „სისხლიანი ფიცი“). 1993 წელს მონაწილეობა მიიღო დევიდ ლინჩის მიერ გადაღებულ მინი-სერიალში „ნომერი სასტუმროში“. მომდევნო წელს კრისტოფერ ლამბერტთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „მთიელი 3“. მნიშვნელოვანი იყო შესრულებული როლი ფილმში „ავტოკატასტროფა“. 1997 წელს ითამაშა ფინანსურად წარმატებულ ფილმში „თამაში“. 1998 წელს გადაიღეს ფილმში „ვირთხების ხროვა“. აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული დამოუკედებელ ფილმებში. 2005 წელს მაიკლ კიტონთან ერთად ითამაშა ფინანსურად წარმატებულ ფილმში „თეთრი ხმაური“.
საბა ლობჟანიძე

საბა ლობჟანიძე (დ. 18 დეკემბერი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ატლანტა იუნაიტედისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საქართველოს ჩემპიონი: 2015–16
საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი: 2016
საქართველოს თასი: 2014–15, 2015–16
საქართველოს სუპერთასი: 2014–15, 2015–16
ჯილდოები
ღირსების ორდენი: 2024
ბედუმი

ბედუმი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნიდერლანდებში, გრონინგენის პროვინციაში. 2013 წლის მონაცემებით, ბედუმის მოსახლეობა შეადგენს 10,490 მაცხოვრებელს და ამგვარად ის ითვლება გრონინგენის რამდენიმე ქალაქ-თანამგზავრთაგან ერთ-ერთ უმსხვილესად.
ბედუმში მდებარეობს სამი სუპერმარკეტი, რამდენიმე პაბი და ცნობილი „დახრილ კოშკიანი ეკლესია“.

ბედუმში დაიბადა ფეხბურთელი არიენ რობენი (23 იანვარი, 1984)
ბედუმს გააჩნია რკინიგზის სადგური - ბედუმის რკინიგზის სადგური

დახრილი კოშკი
ბედუმის წმ. ვალფრიდუსის ელესიის 36 მეტრიანი კოშკი მიჩნეულია როგორც პიზის კოშკზე გაცილებით დიდი კუთხით დახრილ კოშკად. იმ შემთხვევაში, თუ პიზის და ბედუმის კოშკები თანაბარი სიმაღლის იქნებოდნენ, ბედუმის კოშკი პიზაზე 6 სანტიმეტრით მეტად იქნებოდა გადახრილი.
რაიხსტაგი (საღვთო რომის იმპერია)

რაიხსტაგი ( — „სახელმწიფო კრება“) — საღვთო რომის იმპერიის უმაღლესი საკანონმდებლო-სათათბირო ორგანო. რაიხსტაგის წინამორბედს ინსტიტუტის რანგში, რომელიც იმპერიის პოლიტიკური ელიტის ინტერესებს ასახავდა, წარმოადგენდა გოფტაგი — მეფის კარის კრება იმპერატორის დროს, რომელიც საუკუნეში შეიქმნა. „საიმპერიო რეფორმის“ გატარების ფარგლებში 1495 წელს იმპერატორ მაქსიმილიან -სა და იმპერიის უმაღლეს წოდებებს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება რაიხსტაგის დაარსების შესახებ, რომელიც იქნებოდა იმპერიის წარჩნებული წოდებების უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო საკანონმდებლო და სასამართლო ფუნქციებით. 1648 წლის ვესტფალიის სამშვიდობო ხელშეკრულებით რაიხსტაგის უფლებები მნიშვნელოვნად გაფართოვდა, რის შედეგადაც ის გადაიქცა ძალაუფლების უზენაეს საკანონმდებლო ორგანოდ და საღვთო რომის იმპერიის მთელი საკონსტიტუციო-სასამართლო სისტემის ცენტრალურ ელემენტად. 1663 წლიდან რაიხსტაგმა მუდმივი ხასიათი მიიღო და 1806 წელს იმპერიის დაცემამდა იკრიბებოდა რეგენსბურგში.
ბურგუნდიის სამეფო

ბურგუნდიის სამეფო  — შუა საუკუნეების სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი, რომელიც არსებობდა - საუკუნეებში თანამედროვე სამხრეთ-აღმოსავლეთი საფრანგეთისა (პროვანსის, დოფინეს, სავოიისა და ფრანშ-კონტეს ოლქები) და დასავლეთ შვეიცარიის ტერიტორიაზე. წარმოიქმნა 933 წელს ზემო და ქვემო ბურგუნდიების სამეფოების გაერთიანების შედეგად, ხოლო 1032-1034 წლებში შევიდა საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში. მოგვიანებით სამეფო დაიშალა უფრო მცირე ფეოდალურ სამფლობელოებად (მათ შორის უფრო მეტად ცნობილია — პროვანსისა და სავოიას საგრაფოები, ბურგუნდიის პფალცსაგრაფო), რომელთა უდიდესი ნაწილიც დროთა განმავლობაში საფრანგეთს უერთდებოდა. დედაქალაქის ლათინური დასახელების — არლის გამო, ბურგუნდიის სამეფო ასევე ცნობილია სახელწოდებით არელატი ან არელატის სახელმწიფო.

ბურგუნდიის თანამედროვე ისტორიული ოლქი და რეგიონი არასდროს არ შედიოდა ბურგუნდიის სამეფოს შემადგენლობაში და რჩებოდა საჰერცოგოდ საფრანგეთის მეფის სიუზერენობის ქვეშ.
პუკიოსი

პუკიოსი (; მოდმინარეობს კეჩუას სიტყვიდან და ნიშნავს წყაროს) — აკვედუკების ძველი სისტემა პერუში, ქალაქ ნასკას სიახლოვეს. 36 პუკიოსიდან ზოგი დღემდე ფუნქციონირებს და არიდულ უდაბნოს წყლით ამარაგებს. პუკიოსები რუკაზე სრულად დატანილი არაა და ჯოგიერთი მათგანი კი ჯერ არც გათხრილა.

აკვედუკების აშენების თარიღთან დაკავშირებით მეცნიერებს შორის კამათი მიმდინარეობს. ბევრ მკვლევარს მიაჩნია, რომ ისინი კოლუმბამდელ ხანაში, ახ. წ. 540 წელს, ხანგრძლივი გვალვების საპასუხოდ აშენდა. ამ საკითხთან მიმართებაში, როგორც ესპანეთის იმპერიის შემდგომი, ისე წინა პერიოდის წყაროების ნაკლებობაა. პირველი ჩანაწერები მათი არსებობის შესახებ 1605 თარიღდება და რეხინალდო დე ლისარაგას ეკუთვნის, რომლის წყალობითაც ზოგიერთი ამტკიცებს, რომ ისინი შესაძლოა ესპანელებმა ააშენეს. მიუხედავად ამისა, არ არსებობს არანაირი ტექსტი, რომელიც აღნიშნული ობიექტების აშენებას ესპანელებს მიაწერს.

თავიანთ წიგნში „ირიგაცია და საზოგადოება პერუს უდაბნოში“, კატერინა შრაიბერი და ხოსე ლანჩო როხასი იკვლევენ პუკიოსებს და მიდიან დასკვნამდე, რომ ისინი ესპანელებამდელი ცივილიზაციის მიერაა აშენებული.

კავშირი ნასკას ხაზებთან
საწინააღმდეგო მოსაზრებას ავითარებს მეცნიერი დეივიდ ჯონსონი; მას მიაჩნია, რომ ნასკას ხაზებით გამოსახულია იმ წყალშემცველი ფენების რუკები და ისრები, რომლებითაც პუკიოსების სისტემა მარაგდებოდა.
ჩრდილოეთ მაკედონიის სიმბოლოები

მას შემდეგ რაც ჩრდილოეთმა მაკედონიამ იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ქვეყნის ეროვნულ სიმბოლოებში გარკვეული ცვლილებები შევიდა. დროშა ორჯერ შეიცვალა და დღეს მასზე გამოსახულია წითელ ფონზე ყვითელი მზე რვა სხივით, ხოლო გერბ დარჩა იგივე, რაც იუგოსლავიის იყო: მოიხსნა წითელი ვარსკვლავი.

დროშა
ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლოა და წარმოადგენს მართკუთხედის ფორმის მეწამულ ველს, რომელზეც გამოსახულია ყვითელი მზე რვა სხივით. იგი არის „თავისუფლების ახალი მზე“ (; ეს სიტყვები გამოყენებულია რესპუბლიკის ეროვნულ ჰიმნში). დროშა მიიღეს 1995 წლის 5 ოქტომბერს.

გერბი
ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლოა. მიიღეს 1947 წლის 27 ივლისს. გერბის დიზაინი დაფუძნებულია სსრკ-ის გერბზე. გერბი დაფუძნებულია მხოლოდ პეიზაჟურ მახასიათებლებზე და არ შეიცავს არანაირ ისტორიულ სიმბოლოებს.

გერბზე გამოსახულია ჩრდილოეთ მაკედონიის უმაღლესი მწვერვალი – მთა კორაბი, წყალი (მდინარე) და მზე; ასევე ის კულტურები, რომლებიც ჩრდილოეთ მაკედონიაში იზრდება (ხორბალი, ყაყაჩო, თამბაქო და ბამბა). ქვედა ნაწილში კი გამოსახულია ლენტი ეროვნული ორნამენტებით.

1991 წელს, მას შემდეგ, რაც ჩრდილოეთ მაკედონიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, საუბარი დაიწყეს ახალ გერბზე, მაგრამ ყველა ვარიანტი დაიწუნეს და შეინარჩუნეს სოციალისტური მაკედონიის გერბი. 2009 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება გერბიდან მოეშორებინათ ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, როგორც კომუნიზმის სიმბოლო.

ჰიმნი
დღეს მაკედონიის თავზე ჩრდილოეთ მაკედონიის ოფიციალური ჰიმნია. ტექსტის ავტორია ვლად მალესკი, მუსიკის ავტორი კი — ტოდორ სკალოვსკი. ჰიმნი დაიწერა 1943 წელს.

მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იგი გამოიყენებოდა, როგორც მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის ჰიმნი, ხოლო 1992 წელს, იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ დამოუკიდებელი ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ჰიმნად გამოცხადდა.
სალონიკის ფრონტი

სალონიკური ფრონტი 1915—1918 — საბრძოლო მოქმედებების ფრონტი, რომელიც წარმოიქმნა პირველი მსოფლიო ომის დროს 1915 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, ანგლო-ფრანგული საექსპედიციო კორპუსის სალონიკში (საბერძნეთის ტერიტორიაზე) ჩამოსხმის შემდეგ.

სწორედ ამ ფრონტზე მოხდა პირველი მსოფლიო ომის დაძმობილება ბულგარელ და რუს ჯარისკაცებს შორის.
პეონია

პეონია  — ანტიკურ გეოგრაფიაში პეონების ტომის მიწა. პეონიის ზუსტი საზღვრები, ისევე, როგორც მისი მცხოვრებლების ადრეული ისტორია, საკმაოდ გაურკვევლად რჩება, მაგრამ ითვლება, რომ თავდაპირველად ისინი თრაკიის რაიონში მდებარეობდა. კლასიკური საბერძნეთის დროს პეონია მოიცავდა მდინარე ვარდარის აქსიოსის მთელ ველს და მის შემოგარენს, თანამედროვე ბერძნული მაკედონიის ჩრდილოეთ ნაწილის ვიწრო ზოლს, მაკედონიის რესპუბლიკის უმეტეს ნაწილსა და სამხრეთ-დასავლეთი ბულგარეთის მცირე ნაწილს.

პეონია მდებარეობდა მაკედონიიდან ჩრდილოეთით (რომლის ტერიტორიაც თითქმის შეესაბამება თანამედროვე საბერძნეთის მაკედონიის რეგიონს) და დარდანიიდან აღმოსავლეთით (რომლის ტერიტორიაც თითქმის შეესაბამება თანამედროვე კოსოვოს). აღმოსავლეთით მდებარეობდნენ თრაკიელები, ხოლო დასავლეთით — ილირიელები.
სერბეთის იმპერია

სერბეთის სამეფო , სერბო-ბერძნული სამეფო ან (დაახლოებით მისი პირველი პერიოდის დროს) დუშანის სამეფო — ეპოქა სერბეთის სახელმწიფოს განვითარებაში, როდესაც მან თავის უზენაეს ძალაუფლებას მიაღწია და საზღვრები თავისი ისტორიის განმავლობაში მაქსიმალურად გააფართოვა. ეს ეპოქა, როგორც წესი, განისაზღვრება სერბეთის მეფე სტეფან დუშანის კორონაციიდან სერბეთის ჯარების მდინარე მარიცაზე განცდილ მარცხამდე, ანუ 1346 წლიდან 1371 წლამდე. სერბეთის სამეფო თავისი დროის ევროპის ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფო იყო.
სერგეი ნიგოიანი

სერგეი ნიგოიანი (, ; დ. 2 აგვისტო 1993, ბერეზნოვატოვკა — გ. 22 იანვარი 2014, კიევი) — ევრომაიდანის ერთ-ერთი მონაწილე.

დაიბადა 1993 წელს დნეპროპეტროვსკის ოლქის სოფელ ბერეზნოვატოვკაში, მთიანი ყარაბაღიდან დევნილი სომეხის ოჯახში. 2011 წელს ჩააბარა დნეპროდერჟინსკის ფიზიკური აღზრდის კოლეჯში, საიდანაც გარიცხეს 2013 წელს. აქტიურად იყო დაკავებული კარატეთი. გატაცებული იყო რადიოტექნიკით. 2013 წლის 8 დეკემბრიდან დაწყებული იყო ევრომაიდანის ერთ-ერთი აქტიური წევრი. იმავე წლის დეკემბერში ბარიკადების ფონზე ჩაწერა ვიდეო, სადაც წაიკითხა ტარას შევჩენკოს პოემა „კავკასია“. 2014 წლის 22 იანვარს მოკლეს უკრაინაში მიმდინარე საპროტესტო აქციების დროს კიევში გრუშევსკის ქუჩაზე. დაკრძალეს სოფელ ბერეზნოვატოვკაში, უკრაინის ჰიმნის ფონზე.
კორონაცია

კორონაცია, გვირგვინის დადგმა — ფორმალური პროცედურა, რომელიც სიმბოლურად განასახიერებს მონარქის მიერ ძალაუფლებისა და მისი ატრიბუტების (ტახტი, გვირგვინი, სკიპტრა და ა.შ.) მიღებას. არ შეესაბამება მეფობის პერიოდის დაწყებას (წონამორბედის სიკვდილს ან ჩამოგდებას, მეფედ არჩევას). ევროპულ ქრისტიანულ კულტურაში კორონაცია არის რელიგიური ცერემონია, რომელსაც თან ახლავს მირონცხების რიტუალი (ძველაღთქმური წარმომავლობის). ამგვარად, რიტუალს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს: ღმერთის მიერ მეფობაზე კურთხევა, სახელმწიფოსთან მისტიკური დანიშვნა და ა.შ.
იმპერიის კამერალური სასამართლო

იმპერიის კამერალური სასამართლო  — საღვთო რომის იმპერიის უმაღლესი სასამართლო ორგანო, რომელიც შეიქმნა „საიმპერიო რეფორმის“ ფარგლებში, 1495 წელს. სასამართლოს შტაბ-ბინა მდებარეობდა ქალაქ ვეცლარში.

იმპერიის კამერალური სასამართლო განიხილავდა უდაბლესი ინსტანტიების სასამართლოების გადაწყვეტილებების აპელაციებსა და კასაციებს, ასევე დავებს იმპერიის სუბიექტებს შორის (საერო და საეკლესიო სამთავროები, იმპერიის რაინდები, თავისუფალი ქალაქები), იმპერიაში შემავალი სახელმწიფოების წარჩინებული წოდებების წარმომადგენლებსა და მონარქებს შორის, აგრეთვე საჩივრებს იმპერატორის მოქმედებებზე. სასამართლოს იურისდიქციიდან გამოირიცხა დავები მთავრებთან, რომლებსაც ჰქონდათ პრივილეგია (იმპერიის ორგანოებში მათი მოქმედებების გასაჩივრების აკრძალვა, მაგალითად — ავსტრიის ერცჰერცოგები 1453 წლიდან, კურფიურსტები 1648 წლიდან), ასევე სისხლის სამართლის საქმეები, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ირღვეოდა საბაზო პროცესუალური ნორმები.
მიწის ზავი

მიწის ზავი, სამშვიდობო შეთანხმება  — საღვთო რომის იმპერიაში კონფლიქტების გადასაჭრელად სამხედრო ძალის გამოყენების საკანონმდებლო აკრძალვა. იმპერატორების გადაწყვეტილება მიწის ზავის მიღებასთან დაკავშირებით მიზნად ისახავდა საზოგადოებრივი წესრიგისა და იმპერიის ტერიტორიაზე კერძო ომების დაუშვებლობის უზრუნველყოფას. მიწის ზავის დამრღვევები ექვემდებარებოდნენ საიმპერიო აღკვეთასა და სამფლობელოების კონფისკაციას. 1495 წელს საღვთო რომის იმპერიის რაიხსტაგმა მიიღო „მუდმივი მიწის ზავი“ ერთიანი საიმპერიო კონსტრუქციის ფარგლებში იმპერიის წარჩინებული წოდებების წარმომადგენლების თანაცხოვრების საბაზო პრინციპის როლში. მიუხედავად იმისა, რომ კონფლიქტების გადასაჭრელად სამხედრო ძალის გამოყენების პრაქტიკის ბოლომდე აღმოფხვრა მაინც ვერ მოხერხდა, მიწის ზავის სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა იმპერიის ინსტიტუტების ფუნქციონირების ეფექტურობის ხელშეწყობასა და იმპერიის ერთიანობის უზრუნველყოფაში, ასევე შუა საუკუნეებისა და ახალი ეპოქის გერმანიაში მშვიდობის შენარჩუნებაში.
ბაჭია, გაიქეცი

ბაჭია, გაიქეცი — ჯონ აპდაიკის რომანი, გამოქვეყნდა 1960 წელს. ნაწარმოები ასახავს 26 წლის ჰარი ენგსტრომის ცხოვრების სამ თვეს, რომელიც ცდილობს უსიყვარულო ქორწინებას და მოსაწყენ სამსახურს გაექცეს.

„ბაჭია, გაიქეცი“ კურდღლის სერიის პირველი წიგნია. მისი მომდევნო ნაწილებია: „ბაჭია ბრუნდება“, „ბაჭია მდიდრდება“ და „ბაჭია ისვენებს“. ამ სერიაში აპდაიკი საუკუნის ნახევრის აშშ-ის უმთავრესი მოვლენების ფონზე ბაჭიას მიერ ცხოვრების დაუღალავ ძიებას კომიკური და რეტროსპეტული მიდგომით ასახავს.

სიუჟეტი
მთავარ გმირი 26 წლის ჰარი ენგსტრომი, მეტსახელად ბაჭია, სკოლაში სწავლისას ცნობილი კალათბურთელი იყო. რომანში აღწერილია მისი ცხოვრების 5 თვე. ბაჭია დაოჯახებულია, მეუღლე და ვაჟიშვილი ჰყავს, მეორე შვილსაც ელოდება, მაგრამ ბედნიერი არ არის. მისი ცოლი სვამს, თვითონ მოსაწყენ სამუშაოზე მუშაობს, ცოლის მშობლები ალმაცერად უყურებენ სიძეს. ბაჭიამ იცის, რომ რაღაც უნდა შეცვალოს, სახლიდან მიდის და ორი თვის განმავლობაში მეძავთან ერთად ცხოვრობს. შემდეგ ბაჭია შინ ბრუნდება, მაგრამ მეორე შვილი, ახალშობილი ეღუპება.
საიმპერიო რეფორმა

საიმპერიო რეფორმა  — ერთობლიობა ღონისძიებებისა, რომლებიც მიმართული იყო საღვთო რომის იმპერიის მართვის სისტემის რეფორმაციისკენ, რომელიც 1495 წელს დამტკიცდა იმპერიის რაიხსტაგის მიერ ვორმსში, ხოლო 1500 წელს შეივსო აუგსბურგის რაიხსტაგის მიერ. რეფორმას საფუძვლად დაედო იმპერატორ მაქსიმილიან -ის შემოთავაზება. საიმპერიო რეფორმა საფუძვლად დაედო ახალი დროის იმპერიის სახელმწიფო აპარატს და, 1648 წლის ვესტფალიის ზავის მდგომარეობასთან ერთად, 1806 წელს საღვთო რომის იმპერიის არსებობის შეწყვეტამდე გადამწყვეტი იყო გერმანიის სახელმწიფოთაშორისი კავშირების სისტემაში.
Constitutio Criminalis Carolina

კაროლინა (, შემოკლებით ..., გერმანული სახელწოდება — , შემოკლებით ...) — 1532 წელს მიღებული და 1533 წელს გამოცემული გერმანელი ერის საღვთო რომის იმპერიის დანაშაულებრივ-სამართლებრივი დადგენილება. სახელწოდება მიიღო იმპერატორ კარლ -ის პატივსაცემად (1519-1555).

კაროლინას მიზანი იყო ადგილობრივ სასამართლოებში სისხლის სამართლის საქმეების მოწესრიგება. ეს დადგენილება წარმოადგენს საუკუნის სისხლის სამართლის კანონმდებლობის ერთ-ერთ ყველაზე სრულ კოდექსს. მთელი კოდექსი აგებულია ბრალის პრეზუმპციაზე, ანუ ბრალდებულს თავად უნდა დაემტკიცებინა საკუთარი უდანაშაულობა.

იგი გამოიცა გერმანიაში გლეხების ომის დამთავრებიდან სამი წლის შემდეგ, გამოირჩეოდა სიმკაცრით, დასჯის ნორმების სისასტიკითაც კი. მოქმედებდა საუკუნის ბოლომდე.
ლალიონი

ლალიონი, ნამდვილი სახელი — არსენ ანტონის ძე მამულაიშვილი (დ. 23 იანვარი, 1866, დვაბზუ, — გ. 17 სექტემბერი, 1918, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი და მწერალი, მესამე დასის წევრი, საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. ჟანრობრივად დგას ისეთი მწერლების გვერდით, როგორებიც იყვნენ ეგნატე ნინოშვილი (1859-1894) და ჭოლა ლომთათიძე (1874-1915).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1866 წლის 23 იანვარს სოფელ დვაბზუში, ნასათიბვარის უბანში. მისი მამა ანტონი, სხვა ვერსიით ალექსანდრე, ხელმოკლე აზნაური იყო, რომელიც მალე გარდაიცვალა და მეუღლე და ოთხი შვილი დატოვა. ლალიონმა ბავშვობა დიდ გაჭირვებაში გაატარა. მას წერა-კითხვა შეასწავლა უფროსმა დამ საშამ. შემდეგ კი ის მიაბარეს ოზურგეთის საქალაქო სასწავლებელში. ლალიონმა 1883 წელს დაამთავრა სასწავლებელი და შევიდა თბილისის სამასწავლებლო სკოლაში.

1898 წელს დანიშნული იქნა ქალაქ შემახის სკოლის მასწავლებლად, ხოლო იქიდან მისი სურვილის საწინააღმდეგოდ გადაიყვანეს ქალაქ ნახიჩევანში. არსენი ყოველ ზაფხულს არდადეგების დროს ჩადიოდა მშობლიურ სოფელში. გურიაში ყოფნისას იგი სწავლობდა და აკვირდებოდა გურულების ყოფა-ცხოვრებას, ზნე-ჩვეულებებს, ყველაფერი ეს, შემდეგ ასახა მან თავის ნაწარმოებებში. ლალიონმა ვერ აიტანა ნახიჩევანის ჰავა და დაავადდა იქ. ამიტომ 1897 წელს გადავიდა თბილისში სათავადაზნაურო გიმნაზიაში მასწავლებლად. 1903 წელს ივანე გომართელთან ერთად დააარსა კერძო სასწავლებელი, რომელიც 1906 წელს დახურეს. 1905 წლის აგვისტოში აირჩიეს ოზურგეთის სამაზრო ერობის წევრად. 1906 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა ვერის უმაღლესი დაწყებითი სკოლის მასწავლებლად. 1918 წელს მცირე ხნით იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან.

გარდაიცვალა 1918 წლის 17 სექტემბერს.

შემოქმედება
ლალიონი 11 მოთხობის ავტორია. მისი პირველი მოთხრობა „ფირალი დავლაძე“ დაეჭდა 1895 წელს ჟურნალ მოამბეში. მის მოთხრობებს შორის გამოსარჩევია „ბეჟუკას ხვედრი“, „შემთხვევა“, „სამკურნალოში“, „მშობლები“, „რაქვიანა“., „ეფემიას ოცნება“, „თეატრში“, „ეს არის ჩვენი ბედნიერების დღე“, „დამშვიდება“

ამ ნაწარმოებთა მთავარი თემაა გურიის ცხოვრება. ლალიონი კარგად იცნობდა გურული გლეხის ცხოვრებას და აღწერდა მას. ადამიანთა ურთიერთობის ასახვასთან ერთად ლალიონი აღწერდა გურიის ბუნებას.

ოჯახი
ლალიონის მეუღლე იყო ცნობილი მესტამბის, ექვთიმე ხელაძის ქალიშვილი ნინო. ლალიონს და ნინოს ჰყავდათ ერთი ქალიშვილი თამარი. ნინო მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე გარდაიცვალა, ქალიშვილი თამარი კი მძიმე სენით დაავადებული გარდაიცვალა 1948 წელს.

ლალიონის ნათესავები იყო გურიის 1841 წლის აჯანყების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე ესიკა მამულაიშვილი რომელიც სასამართლომ სცნო პირველი თანრიგის დამნაშავედ. ლალიონის ბიძაშვილი იყო კიკია მამულაიშვილი - ფირალი და ნასაკირალის შეტაკების მონაწილე. ლალიონის ნათესავი იყო პოეტი ლირიკოსი იოსებ გრიშაშვილი. გრიშაშვილის ერთი ბაბუა იყო დათია მამულაიშვილი, ლალიონის ბიძა.

მემკვიდრეობა
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მისი სახელობის ქუჩებია თბილისსა და ოზურგეთში. თბილისში, სახლზე, სადაც ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ლალიონი, გაკეთებულია მემორიალური დაფა. მწერლის რამდენიმე დოკუმენტი, სურათი და პირადი ნივთი ინახება ოზურგეთის ისტორიულ მუზეუმში.
იმპერიის ოლქი

იმპერიის ოლქი  — ადმინისტრაციული წარმონაქმნი საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში, რომელიც წარმოადგენდა იმპერიის ყველა მსხვილი ისტორიული რეგიონის სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების სამხედრო-საფინანსო მიზნით გაერთიანებას. ასეთი გაერთიანებები ასევე იქმნებოდა წესრიგის შენარჩუნების ეფექტურობისა და სახელმწიფოთაშორისი კონფლიქტების მოგვარების მიზნით. ყველა ის სახელმწიფო, რომელიც შედიოდა ოლქის შემადგენლობაში, ინარჩუნებდა თავის სუვერენიტეტს.
ცეკვა დრაკონებთან

ცეკვა დრაკონებთან — მეხუთე წიგნი ეპიკური ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიაში „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა“, რომლის ავტორია ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინი. წიგნი გამოიცა 2011 წლის 12 ივლისს. თავდაპირველად, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც მარტინი სერიის ტრილოგიად გამოშვებას აპირებდა, ცეკვა დრაკონებთან ტრილოგიის დასკვნითი ნაწილის სათაური უნდა ყოფილიყო. ზოგ ქვეყანაში წიგნი ორ ნაწილად გამოიცა, რომლებიც დასათაურებული იყო, როგორც ოცნებები და მტვერი და ნადიმის შემდეგ.

წიგნის თავთა ნაწილი მეოთხე ნაწილისთვის იყო განკუთვნილი, თუმცა მარტინმა ეს უკანასკნელი დაუსრულებელი ნამუშევრის დიდი მოცულობის გამო ორ ნაწილად გაყო პერსონაჟებისა და მოქმედებების ადგილების მიხედვით. შედეგად, სერიის მეოთხე და მეხუთე წიგნებში მოქმედება პარალელურად მიმდინარეობს.

ცეკვა დრაკონებთან იყო მეორე რომანი სერიაში, რომელმაც პირველი პოზიცია დაიკავა -ის ბესტსელერთა სიაში. გამოცემიდან რამდენიმე კვირაში, წიგნი პირველ პოზიციაზე აღმოჩნდა ' -სა და -ის ბესტსელერთა სიებში. 2012 წელს ის ასევე ნომინირებული იყო ჰიუგოსა და ლოკუსის ჯილდოებზე.
ვიეტნამურ-რუსული ტრანსკრიფცია

ვიეტნამური ენიდან საკუთარი სახელებისა და უთარგმნელი რეალიების გადმოსაცემად რუსულ ენაში გამოიყენებენ არა ლათინიზირებულ, არამედ საკუთარ, რუსულ პრაქტიკულ ტრანსკრიფციას. ვიეტნამურის პრაქტიკული ტრანსკრიფციის წესების ყველაზე უფრო ვრცელი ვერსია შემუშავებული იქნა საბჭოთა კავშირის გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მიერ, ხოლო დამტკიცებულ იქნა 1973 წელს.

რეგიონალური განსხვავებები
ვიეტნამური ენის სხვადასხვა დიალექტების ფონოლოგია არსებითად განსხვავდება ერთმანეთისაგან. ყველაზე გავრცელებულად ითვლება ჰანოისა (ჩრდილოური) და ჰოშიმინის (საიგონის, სამხრეთული) დიალექტების წარმოთქმითი ნორმები. თუმცა რუსულ-ვიეტნამური პრაქტიკული ტრანსკრიფცია იყენებს ძირითადად ჩრდილო-ცენტრალურ წარმოთქმას, რომელშიც კონსონანტური ფონემების ყველაზე დიდი რაოდენობაა.

ვიეტნამურ-რუსული ტრანსკრიფცია
პრაქტიკული ტრანსკრიფციის ცხრილი
ერთი ხაზსზედა და ოთხი ხაზსქვედა ნიშანი, რომლებიც ტონებს გამოსახავენ (. , ` , ´ , ̉ , ˜), კირილური ანბანით ტრანსკრიბირებისას არ გადმოიცემა.
სახელმწიფო შესყიდვა

სახელმწიფო შესყიდვა , საჯარო შესყიდვა — საჯარო დაწესებულებების მიერ საქონლის, მომსახურების ან სამშენებლო სამუშაოს შესყიდვა სპეციალური პროცედურების გამოყენებით.

სახელმწიფო შესყიდვები საქართველოში
სახელმწიფო შესყიდვები საქართველოში წესრიგდება „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონით. ამ კანონის თანახმად, სახელმწიფო შესყიდვა არის კანონით დადგენილ შემთხვევებში ელექტრონული ან სხვა საშუალებების გამოყენებით შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ ნებისმიერი საქონლის, მომსახურებისა და სამშენებლო სამუშაოს შესყიდვა, რომელიც ფინანსდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტისა და სახელმწიფო ბიუჯეტში კონსოლიდირებული სახსრებით, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ბიუჯეტის სახსრებით, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციებისა და დაწესებულებების სახსრებით, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის (გარდა წევრობაზე დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და რელიგიური გაერთიანებებისა) სახსრებით, აგრეთვე იმ საწარმოს სახსრებით, რომლის აქციათა ან წილის 50%-ზე მეტს ფლობს სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანო.
გებზე

გებზე (, ადრე ცნობილი როგორც ლიბისა) — ქალაქი და რაიონი თურქეთის ქოჯაელის პროვინციაში. მდებარეობს სტამბოლიდან 50 კილომეტრში.

ისტორია
ძვ. წ. 183 წელს ქალაქში თავი მოიკლა კართაგენელმა სარდალმა ჰანიბალმა, მანამ სანამ რომაელები ჩაიგდებდნენ ხელში.

დამეგობრებული ქალაქები
ყარაკოლი, (ყირგიზეთი)
გაროუე, (სომალი)