iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ხეკორძის ღვთისმშობლის ეკლესია

ხეკორძის ღვთისმშობლის ეკლესია —არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეკორძში, აგებულია შუა საუკუნეებში.

ღვთისმშობლის ეკლესია ზარიძიანთ უბანში გზიდან მარჯვნივ, სუბსტრუქციაზეა აღმართული. ხელოვნური პლატფორმა შემოსაზღვრულია დაბალი წრიული ქვის გალავნით, რომლის სამხრეთითაც შესასვლელია მოწყობილი. ეკლესია ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, მართკუთხა ღიობი ვიწრო არქიტრავით არის გადახურული. ინტერიერში იატაკი ოდნავ ქვემოთაა, ზღურბლის მიღმა საფეხურია ჩასავლელი. დარბაზი ერთიანია, ერთი საფეხურით შემაღლებული საკურთხეველი სწორკუთხაა, გამოყოფილია ხის ახალი კანკელით, იატაკს მცირე ამბიონი ერთვის. საკურთხევლის სარკმლის წინ დამუშავებული ქვის ფილებით მოპირკეთებული სატრაპეზო ქვა დგას. სამხრეთ კედელში მართკუთხა ნიშია დატანილი, ჩრდილოეთით კი მეორე სატრაპეზო ქვაა აღმართული. ღიობის ქვედა წირთხლზე მარმარილოს ქვაა განთავსებული. კიდევ ერთი სარკმელი დასავლეთითაა გაჭრილი.

ინტერიერი კამარით არის დახურული, რომელიც ცემენტით არის შელესილი. ფასადები შეუმკობელია. კედლებს მძიმე ლავგარდანი ასრულებს. ნაგებობა გადახურულია კრამიტით. შიდა სივრცეში ინახება წარწერიანი ქვის ფილა, რომლის მიხედვითაც, ნაგებობა, 2007 წელს, აღადგინა ამირან დოლიძემ. ეკლესია ძველი ნაგებობის ადგილას არის აღმართული. ის დაბალი პროპორციებით ხასიათდება. მძლავრი ლავგარდანი და სახურავის ფერდები მის აღნაგობას კიდევ უფრო ამძიმებს. ნაგებობა პარალელს ტოვებს ხეკორძში აღმართულ წმინდა გიორგის ასევე აღდგენილ ეკლესიასთან, ემსგავსება მას, როგორც არქიტექტურული დეტალებით, ისე განახლების მეთოდით. აქედან შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ, თავდაპირველი ნაგებობებიც ერთი პერიოდისა და სტილის ყოფილიყო.
ღვარების სამების ეკლესია

ღვარების სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვარებში. მდინარე ატრევის მარცხენა მხარეს, ნასოფლარ გომარეთთან. აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. ნაშენია უხეშად დამუშავებული ქვით დუღაბზე. ფასადების საპირედ სუფთად გათლილი შირიმის კვადრებია ნახმარი. ასევე შირიმი გამოყენებულია კონსტრუქციულ ნაწილებში და სარკმელთა გამოსაყვანად. შესასვლელი სამი მხრიდან აქვს, სამივე კარი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან კი თაღოვანი. დასავლეთის კარის არქიტრავზე დადაბლებით ტიმპანია გამოყვანილი. ჩრდილოეთის კარი, რომელიც საკურთხევლის წინაა გაჭრილი, მოგვიანებით გაუქმებულია. ამჟამად მხოლოდ აღმოსავლეთის ვიწრო თაღოვანი და შიდა წირთხლებგაფართოვებული სარკმელია შემორჩენილი, თუმცა, როგორც ჩანს ორი სარკმელი სამხრეთის კედელშიც უნდა ჰქონოდა. საკურთხეველი ნახევარწრიულია, ორმაგი მხრით გამოყოფილი დარბაზისგან. კონქი სატრიუმფო თაღს ეყრდნობოდა. სარკმლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშაა. გრძივი კედლები თითო წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრითაა გაყოფილი. ასეთივე ნახევარპილასტრები გრძივი კედლების დასავლეთ კიდეშიცაა. პილასტრის პროფილირებულ კაპიტელებზე გადასულ თაღებს კამარა ეყრდნობოდა. ფასადები აბსოლუტურად სადაა. ამჟამად ეკლესიის კედლების ზედა ნაწილი მორღვეულია, აღარ არსებობს კამარა და კონქი. ტაძარი დროებით გადახურულია თუნუქით. ინტერიერში ჩასულია ნაშალი ფენა.
სტირფაზის სამაროვანი

სტირფაზის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ სტირფაზში. აგებულია ძვ. წ. - ათასწლეულებში.

სოფელ სტირფაზის ტერიტორიაზე 1924 წელს პირველი მცირე მასშტაბის არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა. 1963, 1974-1976 წწ. არქეოლოგიურ კვლევა-ძიებას აწარმოებდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ექსპედიცია. შესწავლილია 11 კრომლეხი. სამარხები დაზიანებულია. კრომლეხის ქვაყრილის ცენტრში იდო რიყის მასიური ქვა, რომელზეც თევზის გამოსახულება იყო ამოტვიფრული. აღმოჩნდა ბრინჯაოს ნივთები და თიხის ჭურჭელი.
საჰაერო ხიდი (ფილმი)

საჰაერო ხიდი — 1974 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი დავით რონდელი.

სიუჟეტი
უმაღლეს სასწავლებელში მისაღებ გამოცდაზე ჩაჭრის შემდეგ სოფლელი გოგონა ზესნახე და მასზე შეყვარებული ბუძგურია ენგურჰესის მშენებლობაზე გაიპარებიან სამუშაოდ. ზესნახე ოპერატორის ხელობას სწრაფად შეითვისებს, მეგობრებს შეიძენს, ბევრი თაყვანისმცემელიც გამოუჩნდება. ბუძგურიას კი მუშაობას ზესნახესთან ყოფნა ურჩევნია და მუდმივად ტოვებს თავის სამუშაოს. უპასუხისმგებლობისთვის მას სამსახურიდან დაითხოვენ. შეყვარებულები იჩხუბებენ. შეწუხებული ბუძგურია ექსკავატორის მძღოლს სთხოვს, შეასწავლოს ხელობა. იგი სამსახურში თავს აღიდგენს და შეყვარებულსაც შეურიგდება.

როლებს ასრულებენ
ია ნინიძე — ზესნახე
მიხეილ ხვიტია — ბუძგურია
დათო ჟღენტი — ნოკო
გივი თოხაძე — ირაკლი
მარინა ლობიშევა — ლენა
ივან მაკარჩუკი — ივანე
მერაბ ჯაფარიძე — გეგი
ლევან გოგუა — არქანია
ია ხობუა — ვარდიშა
თამარ ბაგრატიონი — ცაკანა
ლაშა ფურცხვანიძე — ბუთია
წაბლანის ნაეკლესიარი

წაბლანის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაბლანაში. აგებულია - საუკუნეებში.

მდებარეობს სოფლის ჩრდილო აღმოსავლეთ მონაკვეთში, შემაღლებულ ბორცვზე, ამ ადგილს ადგილობრივი მოსახლეობა "ნათლისმცემლის გორას" უწოდებდა. მოცემულ ადგილას უძველესი დროიდან მდგარა ეკლესია. ამჟამად აქ ზედაპირულად ჩანს ნაგებობის საძირკვლის დონემდე მორღვეული ნაშთები და ეკლესიის მშენებლობაში გამოყენებული ქვის კარგად დამუშავებული კვადრები. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ეკლესია დარბაზული ტიპისა იყო, ორფერდა გადახურვით და დასავლეთ მხრიდან მოწყობილი შესასვლელით. დროთა განმავლობაში ადგილობრივი მოსახლეობა მიწის სამუშაოების დროს პოულობდა სხვადასხვა დანიშნულების კერამიკის ფრაგმენტებს.
დსთ-საქართველოს ურთიერთობები

საქართველოსა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობას (დსთ) შორის ურთიერთობები — მრავალმხრივი საერთაშორისო ურთიერთობა მესამე ქვეყანასა და ზენაციონალურ ორგანიზაციას შორის.

ისტორია
1993 წლის 3 დეკემბერს, სახელმწიფოს მეთაურთა საბჭოს გადაწყვეტილებით, საქართველო დსთ-ში გაწევრიანდა, რასაც წინ უძღოდა აფხაზეთის ომი და ედუარდ შევარდნაძის ფაქტობრივი იძულება. 1993 წლის 9 დეკემბერს საქართველო შეუერთდა დსთ-ს წესდებას.

საქართველომ დსთ-ის თავდაცვის მინისტრების ჯგუფი 2006 წლის 3 თებერვალს დატოვა, რადგანაც ამ ჯგუფის წევრობა არ იყო თავსებადი ნატოში გაწევრიანების სურვილთან.

საქართველოს გამოსვლა დსთ-დან
2008 წლის 12 აგვისტოს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოში რუსეთის შეჭრის შემდეგ გააჟღერა დსთ-დან გასვლის სურვილი. 2008 წლის 14 აგვისტოს საქართველოს პარლამენტმა ერთხმად (117 ხმით) მიიღო გადაწყვეტილება საქართველოს ორგანიზაციიდან გასვლის შესახებ. დსთ-ს წესდების მიხედვით ( თავის მე-9 მუხლი) წევრ სახელმწიფოს უფლება აქვს გამოვიდეს თანამეგობრობიდან. სახელმწიფო წერილობით აცნობებს წესდების დეპოზიტარს განზრახვის შესახებ გამოსვლამდე 12 თვით ადრე. ამავდროულად, ვალდებულებები, რომლებიც წარმოიშვა წესდებაში მონაწილეობის პერიოდში, ავალდებულებს შესაბამის სახელმწიფოებს მათ შესრულებას. 2008 წლის 9 ოქტომბერს რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა განაცხადა, რომ დსთ-ს ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების საბჭომ მიიღო ოფიციალური გადაწყვეტილება თანამეგობრობაში საქართველოს წევრობის შეწყვეტის შესახებ 2009 წლის აგვისტოში. 2009 წლის 18 აგვისტოს საქართველომ დსთ ოფიციალურად დატოვა.
შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე

„შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე“ — 1981 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი გიორგი მატარაძე.

სიუჟეტი
ფილმში გადმოცემულია შვიდი დამოუკიდებელი ამბავი მოზარდების პირველი გულუბრყვილო სიყვარულის, რაინდული თავგადასავლებისა და ზოგჯერ პირველი იმედგაცრუების შესახებ: „ოქროპირი“, „სუფლიორი“, „კახური ცარცის წრე“, „საზამთრო“, „მენუეტი“, „აქსელერაცია“ და „მხოლოდ შენ ერთს“.

ფილმი გადაღებულია საქართველოს ტელევიზიისა და რადიოს სახელმწიფო კომიტეტის შეკვეთით.

როლებში
ბერდია ქაფიანიძე — გელა
დათო კუბლაშვილი — ზურა
გიო იოსელიანი — მერაბი
ალიკო გუკარევი — ფიდო
კახა ფარესიშვილი — მიხო
გია ბალარჯიშვილი — გიორგი
კახა გურგენიძე — ჯონდო
მიშიკო ლობჟანიძე — ზახარიჩი
ბესიკ ბაჩიაშვილი — ნასოსი
ნინო კობაიძე — თამრიკო
ია ვახტანგიშვილი — მზია
ნათია კორკოტაშვილი — ქეთინო
ანა ნიჟარაძე — ეკა
ლენა კლიკუნოვა — მარინა
მაია ბერაია — დალი
ნინო კალანდაძე — ნათელა
მარინა კახიანი — ცეკვის მასწავლებელი
ნათია მთვარელაშვილი — მათემატიკის მასწავლებელი
ვახტანგ მატარაძე-ჩელთისპირელი — ზოოლოგიის მასწავლებელი
ნანა ქემაშვილი — ახალგაზრდა მასწავლებელი
ნ. კულულაშვილი
ზაზა კოლელიშვილი
ალექსანდრა (საშა) მატარაძე
ხ. არაბული
ირაკლი ანდრონიკაშვილი
ა. ბაჩიაშვილი
ღირსების სასამართლო

ღირსების სასამართლო — ეროვნული მოძრაობის ფრაქციებს შორის მომხდარი დაპირისპირების ეპიზოდის პირობითი დასახელება.

მოდავე მხარეებს წარმოადგენდნენ ზვიად გამსახურდიას გარშემო შემოკრებილი ჯგუფი და ილია ჭავჭავაძის საზოგადოება. „სასამართლოს“ ინიციატორად ზვიად გამსახურდია გამოვიდა, რომელმაც ოპონენტები ცილისწამებაში დაადანაშაულა და მის მიმართ გაჟღერებული ბრალდების დასაბუთება მოითხოვა, რამდენჯერმე გაისმა კითხვა „ვინ არის სუკის აგენტი?“.

ეპიზოდის უნიკალურობა განპირობებულია როგორც მასშტაბურობით (მონაწილეობს თითქმის ყველა პოლიტიკური ლიდერი), ასევე შეხვედრის ვიდეოჩანაწერის არსებობით. 1980-იან წლებში, დახურულ სივრცეში, არაფორმალურად ორგანიზებული პოლიტიკური დებატებისა თუ დისკუსიების ფიქსაცია იშვიათად ხდებოდა. ვიდეოგადაღება ორივე მხარის მიერ დამოუკიდებლად განხორციელდა. რამდენიმე კვირის შემდეგ, თებერვალში, საბჭოთა ტელევიზიით გადაიცა შეხვედრის ამსახველი რამდენიმეწუთიანი დამონტაჟებული სიუჟეტი. დღემდე სპეკულაციის თემაა, თუ საიდან მოხვდა კომუნისტური ხელისუფლების ხელში ვიდეომასალა. საბჭოთა ტელევიზიით გასულმა რამდენიმეწუთიანმა მანიპულაციურმა სიუჟეტმა ეროვნული მოძრაობის შიგნით ურთიერთობა კიდევ უფრო დაძაბა.
ყანის მატკვარცანა

} ) — 15-60 სმ სიმაღლის ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, შიშველი, ნაცრისფერ-მწვანე ფერის. ღერო მარტოულია ან რამდენიმე, ოთხწახნაგოვანი, სწორად მდგომი ან აღმავალი. ფოთლის ნაცვლად განვითარებული აქვს ორი თანაფოთოლი და ულვაში. თანაფოთლები კვერცხისებური ან სამკუთხაკვერცხისებური ფორმისაა. საყვავილე ღერძზე თავდახრილი ყვავილებია განწყობილი. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება რუდერალურ ადგილებში, ნათესებში, მდინარეთა ნაპირებზე, ბუჩქნარებში მთის ქვედა სარტყლიდან 1800 მ-მდე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას, ირანსა და შუა აზიას.

გალერეა
აჭრაჭუჭი

} ) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღეროს სიგრძეზე განიერი ფრთები ჩასდევს. ფოთოლი შედგება ერთი წყვილი ფოთოლაკისა და დატოტვილი ულვაშისაგან. ფოთოლაკები ფორმით მომრგვალოელიფსურია ან უკუკვერცხისებური. მტევანი 5-7-ყვავილიანია. გვირგვინი მღვრიე ვარდისფერია. იზრდება ტყეებსა და ბუჩქნარებს შორის 1500-1800 მ სიმაღლეზე. გავრცელებულია აფხაზეთში, აჭარაში, იმერეთში, მესხეთ-ჯავახეთში, ქვემო ქართლსა და კახეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, მცირე აზიასა და ირანს.
ცუცხვათის წმინდა გიორგის ეკლესია

ცუცხვათის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცუცხვათში.

შენობა აგებულია ქვითკირით და შემოსილია კარგად გათლილი საფასადე ქვებით. ეკლესიას გარე შვერილი აფსიდი უნდა ჰქონოდა. მას სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და დასავლეთის მხრიდან აქვს მინაშენები.სავარაუდოდ ჩრდილოეთის მინაჩენი მოგვიანებით გადააკეთეს. ეკლესიაზე გამოიყოფა მშენებლობის სამი ეტაპი, პირველად აშენდა მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია, რომელსაც მოგვიანო პერიოდში გაუკეთეს მინაშენები, მესამე ეტაპზე კი ჩრდილოეთის მინაშენია გადაკეთებული. იგი შედარებით მომცრო ზომისაა, რომლის დასავლეთის კედელზე დასტურდება ჩუქურთმის მეორადი გამოყენების ფაქტი. ნანგრევებში მიმობნეულია დაბალი კვეთის ჩუქურთმიანი ქვები. ეკლესიის სამრხეთ კედლის ფასადზე, კარების დასავლეთით, ქვაზე ამოკვეთილია ასომთავრული წარწერა. ეკლესიას ირგვლივ შემოუყვებოდა გალავანი, რომელშიც სამხრეთის მხრიდან კარის ღიობია გაჭრილი. გალავნის კარები აგებულია კარგად დამუშავებული ქვებით. კარებს აქვს წირთხლი და საურდულე ჭრილები. ეზოში გარდა ეკლესიისა იკითხება სხვადასხვა გეგმარების შენობის კვალი. მათგან ერთ-ერთი შესაძლოა კრიპტა ყოფილიყო. ამ უკანასკნელის ინტერიერში 2000-იან წლებში ჩადგეს მასიური, დიდი ზომის, რკინის ჯვარი.
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია (ტყიბული)

ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში.

მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია აგებულია სხვადასხვა ზომის ქვებითა და კირხსნარით. ეკლესია გარედან მართკუთხა ფორმისაა. იგი დგას კედლებიდან 0.3 მეტრით გამოზიდულ ცოკოლზე. მას დასავლეთისა და სამხრეთის მხარეს აქვს კარის ღიობები. კედლებზე შემორჩენილია, ინტერიერში გაფართოებული ექვსი სარკმელი, მათგან ორ-ორი სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მხარესაა, ხოლო თითო-თითო კი დასავლეთისა და აღმოსავლეთის მხარეს. ინტერიერის კედლები შედარებით მომცრო ზომის ქვებითაა ამოყვანილი ვიდრე საფასადე მხარე. ცენტრალური დარბაზის კამარა გადაყვანილია გათლილი მალებითა და ცერზე მდგარი ფილაქვებით, ხოლო საკურთხევლის ცა გამოყვანილია უფრო ფართე, ოთხკუთხა ფორმის ქვებით. იატაკი მოწყობილია სხვადასხვა ზომის ქვებით. ამბიონი იატაკიდან ერთი საფეხურითაა აწეული. ამბიონისა და საკურთხევლის იატაკი შედარებით გვიანდელი გადაწყობილი უნდა იყოს, შესაძლოა საუკუნეშიც კი. საკურთხევლის კედლებში ამოღებულია ორი თახჩა. სამხრეთის კედელში ოთხკუთხა ფორმის, ხოლო ჩრდილოეთის კედელში თაღოვანი. ტრაპეზი მცირე ზომისაა და იგი თანამედროვე დროს უნდა იყოს. ეკლესიის ინტერიერში შეიმჩნევა შელესილობის კვალი, რომელზეც შესაძლოა ფრესკები ყოფილიყო მოხატული. ეკლესიას შემოუყვება კარგად დამუშავებული კარნიზი. ჩრდილო-დასავლეთ ფასადზე კარნიზთან ახლოს აქვს ორნამენტი. დასავლეთის კარების არქიტრავზე გამოკვეთილია ჯვრის გამოსახულება. ჯვრის ჰოროზონტალური მკლავები შემკულია სამ-სამი ფოთლოვანი ორნამენტით. ზედა მკლავი კი ოთხი ფოთლოვანი ორნამენტით. საყრდენი მკლავი კი ნახევარმთვარის გამოსახულებით.
პატარა იონჯა

} ) — 5-40 სმ სიმაღლის ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, მეტ-ნაკლებად ბანჯგვლიანი ბეწვით მოფენილი. ღერო სწორად მდგომია, წამოწეული ან გართხმული, უხვად შეფოთლილი. ფოთოლაკები უკუგულისებურია ან უკუკვერცხისებური. ყვავილედი 2-8-ყვავილიანი, მოკლე, თავაკისებური მტევანია. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება დაბლობიდან თითქმის სუბალპურ სარტყლამდე მშრალ, ბალახოვან ფერდობებზე, ქვიან და ქვიშნარ ადგილებში, გზისპირებზე, ბუჩქნარებში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, შუა აზიას, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს.

გალერეა
ყვითელი ძიძო

} ) — ერთ ან ორწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, სიმაღლე – 30-100 სმ. ღერო სწორად მდგომია ან წამოწეული, დატოტვილი, შიშველი ან ზედა ნაწილში შებუსული. ფოთოლაკები 7-28 მმ-მდე სიგრძისაა, ფორმით უკუკვერცხისებური ან სოლისებური, მომრგვალო ან მოგრძო-ლანცეტა, დაკბილული ან კიდემთლიანი. ყვავილედი მრავალყვავილიანი, ხშირი მტევანია. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე მდელოებზე, ბუჩქნარებში, ტყისპირებში, მინდვრებსა და გზისპირებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

გალერეა
ქვემო ალევის სამების ეკლესია

ქვემო ალევის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალევში.

ალევის ე.წ. ოქროსკარიანი სამება ახალგორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით უნაგირას მთის ერთ-ერთ წვერზე მდებარეობს. მთას ადგილობრივი მოსახლეობა ლორწომის კლდეს უწოდებს. ალევის სამება საკმაოდ განთქმული სალოცავი იყო მთელ აღმოსავლეთ საქართველოში. ეკლესია დარბაზულია, სწორკუთხა საკურთხევლითა და ტრომპებზე დაყრდნობილი კონქით. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარული გადახურვა. კამაროვანი გადახურვა საბრჯენი თაღებითაა შემაგრებული. შიდა სივრცე განათებულია აღმოსავლეთის ერთი, ხოლო დასავლეთის სამი სარკმლით. ცენტრალურ დარბაზს ჩრდილო, დასავლეთ და სამხრეთ მხრიდან აქვს მინაშენები, რომლებშიც შესასვლელებია გაჭრილი. მთავარ ეკლესიას აღმოსავლეთის მხრიდან მიშენებული აქვს მეორე ეკლესია, მომრგვალებული საკურთხევლით. ალევის სამება ნაგებია ქვის ბლოკებით და აქვს სადა ფასადები. ალევის სამებას გარს უვლის ფლეთილი ქვით ნაგები, ოვალური ფორმის გალავანი, რომელსაც შიგნითა მხრიდან რამდენიმე ნაგებობა აქვს მიშენებული. სამხრეთის მხარეს მიშენებული გრძელი ვიწრო შენობა სავარაუდოდ ორსართულიანი იყო. ქვედა სართული მიწაშია, ზედა სართულის კარი კი მიწის დონეზე. შენობას კედლებზე ეტყობა სართულშორის გადახურვის ძელების ფოსოების კვალი. სავარაუდოდ შენობა სატრაპეზოს წარმოადგენდა. გალავანს გარეთ ორმოცამდე წვრილი სათავსოს ნაშთებია.
Webb's First Deep Field

' — ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპის მიერ გადაღებული პირველი გალაქტიკური ღრმა ველი, ოპერატიული ფოტო, რომელზეც გამოსახულია 4,6 მილიარდი სინათლის წლით დაშორებული გალაქტიკათგროვა 0723. კომპოზიტური სურათი, რომელიც ტელესკოპის ახლო-ინფრაწითელი კამერით (- , ) არის გადაღებული, 2022 წლის 11 ივლისს გასაჯაროვდა და მასზე სამხრეთ ნახევარსფეროდან ხილული ცის ნაწილია აღბეჭდილი. სურათზე ჩანს ათასობით გალაქტიკა და იგი დღემდე არსებულთაგან ადრეული სამყაროს ყველაზე მაღალი გარჩევადობის სურათია.

ფონი
ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპი ინფრაწითელი ასტრონომიითაა დაკავებული. ' გადაღებულია ტელესკოპის ახლო-ინფრაწითელი კამერით და წარმოადგენს კომპოზიტურ სურათს, რომელიც შედგება სხვადასხვა სიგრძის ტალღებზე 12,5 საათის განმავლობაში გადაღებული სურათებისგან. ფოტომ გადააჭარბა ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ გადაღებული გალაქტიკათა ყველაზე ღრმა ველების ინფრაწითელი ტალღების სიგრძეს, რომელთა მისაღწევად ჰაბლს კვირები სჭირდებოდა. ტელესკოპი 2022 წლის 24 იანვრიდან დედამიწის გარშემო ლაგრანჟის მეორე წერტილში მოძრაობს (2), დედამიწიდან 1,5 მილიონი კილომეტრის მანძილზე. 2-ში დედამიწის და მზის გრავიტაციული ზემოქმედება უზრუნველყოფს, რომ ტელესკოპმა მზის გარშემო დედამიწასთან სინქრონულად იმოძრაოს. წარმოადგენს გალაქტიკათა გროვას, რომელიც დედამიწის სამხრეთი ნახევარსფეროდან ჩანს და შორეული წარსულის ძიებაში ხშირად გამხდარა როგორც ჰაბლის, ისე სხვა ტელესკოპების დაკვირვების საგანი.

აღნიშნული გალაქტიკათგროვის საერთო მასამ გრავიტაციული ლინზის როლი შეასრულა, რამაც მის უკან, გაცილებით შორს არსებული გალაქტიკების გამოსახულებათა გადიდება გამოიწვია. ვების კამერამ კარგად გამოაჩინა უმცირესი, მკრთალი სტრუქტურები, რომლებიც აქამდე არ იყო დანახული, მათ შორის, ვარსკვლავთგროვები და დიფუზიური წარმონაქმნები. ასევე, ' არის პირობითი ფერებით გამოსახული პირველი სრული სურათი ჯეიმზ ვების ტელესკოპიდან და სამყაროს ყველაზე უფრო მაღალი გარჩევადობის ინფრაწითელი სურათი. მასზე გამოსახულია სამყაროს უმცირეს ნაწილში არსებული ათასობით გალაქტიკა. ვების კამერამ შეძლო უკიდურესად შორს მყოფი გალაქტიკების და მკრთალი სტრუქტურების მკვეთრად წარმოჩენა, მათ შორის, აქამდე დამზერილი ყველაზე მკრთალი სტრუქტურებისა, რის შედეგადაც მიღებულია სამყაროს აქამდე არსებულთაგან ყველაზე უფრო დეტალური გამოსახულება. აღნიშნული სტრუქტურების დიდი ნაწილი, მათ შორის, ათასობით გალაქტიკა, ვების ხედვის ობიექტივში პირველად მოხვდა.

სურათი პირველად 2022 წლის 11 ივლისს, თეთრ სახლში გამართულ ღონისძიებაზე აშშ-ის პრეზიდენტმა, ჯო ბაიდენმა გაასაჯაროვა.
უზუნთის წმინდა გიორგის ეკლესია

უზუნთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ უზუნთაში. ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 1 კმ-ზე, სასაფლაოს ეზოში.

ეკლესიიდან ხუთიოდე მეტრში აღმოსავლეთით ძველი ეკლესიის ნანგრევებია. დასავლეთიდან ეკლესიას აქვს მინაშენი. ეკლესიის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით გრძივი, კედლებისაგან ერთი საფეხურით გამოყოფილი ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის გვერდებზე, თაღოვანი, ნაოთხალი სარკმლის აქეთ-იქით თითო, სწორკუთხა თაღოვანი ნიშია განლაგებული. დარბაზის გრძივ კედლებში საკურთხეველთან ახლოს გაჭრილია თითო, თაღოვანი, ნაოთხალი სარკმელი. ჩრდილო კედელში აღნიშნული სარკმლის დასავლეთით კიდევ არის ერთი ფართო, სწორკუთხა სარკმელი. გრძივი კედლები ორ-ორი პილასტრითაა დაყოფილი, რომელთა კაპიტელებს პროფილში თაროსა და ბატიყელას ფორმა აქვს, ასეთივე პროფილისაა საკურთხეველში შემორჩენილი იმპოსტები. ინტერიერში კედლები შებათქაშებული იყო - შეინიშნება მცირე კვალი. კედლები ორივე მხრიდან ნაგებია ყორექვის თარაზული წყობით. გარედან კუთხეები ამოყვანილია ჭადრაკულად დაწყობილი თლილი ქვებით. ფასადებზე დეკორით აქცენტირებულია მხოლოდ სამხრეთ კარისა და სარკმლების საპირეები. კარნიზს ისეთივე პროფილი აქვს, როგორც ინტერიერში კაპიტელებს. დასავლეთ კედელზე გარედან, ქვემო ნაწილში შემორჩენილია ბათქაშის ფრაგმენტები. "საქალებოს" კედლებიც ყორექვითაა ამოყვანილი. წყობის თარაზულობა შეძლებისდაგვარად არის დაცული. დასავლეთი კუთხეები გარედან დიდი ზომის ქვების ჭადრაკული წყობით არის ამოყვანილი. სარკმლის ადგილი დასავლეთ კედელში დანგრეულია. კარი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია გაჭრილი.
საქაჯეკარის მღვიმე

საქაჯეკარის მღვიმე — კომპლექსური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუნიკაურში.

მდებარეობს მდ.თაბაგრებისწყლის მარჯვენა ფერდობზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში, იწყება ვრცელი თაღოვანი შესასვლელით, რომელიც 10 მეტრზე ხვრელისებურ ნაპრალში გადის და ნაზვავით იქოლება, მღვიმის აბსოლუტური სიმაღლე ზღვის დონიდან 700 მ, მდ.თაბაგრებისწყლის დონიდან 45 მეტრი. ფსკერის ფართობი 1275 კვ/მ, საერთო მოცულობა 1530 მ3, სიგრძე 30 მეტრი, სიგანე 1.5-22 მ, ხოლო სიმაღლე 1.5-3 მ. მღვიმის წინა დარბაზი კარგად არის განათებული, მღვიმეში გაედინება მცირე დებიტიანი ნაკადი. მღვიმეში ბინადრობენ მწერები, ობობები და სხვ. გამოკვლეულია ზ.ლეჟავას მიერ 1988 წელს.
მაღრაანის ღვთისმშობლის ელესია

მაღრაანის ღვთისმშობლის ელესია — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში. აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა მისი ზომებია (9,5×6,4 მ). ნაგებია რიყის ქვის ჰორიზონტული წყობით. პილასტრები, საბჯენი თაღები, კამარა და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთის კარი თაღოვანია და სწორკუთხა ჩაღრმავებაშია ჩასმული, რომელიც ხერხულა თავსართით სრულდება. სამხრეთის კარი აღდგენის დროს გაგანიერებული და ჰორიზონტალურად გადახურულია. ყველა კედელში თითო სარკმელია გაჭრილი. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია კრამიტით. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდაა, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. სამხრეთი თაღის თავზე სწორკუთხა სამალავია, ჩრდილოეთი ნიშის გვერდით კი სათოფური. საკურთხეველში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. აფსიდა დასრულებულია შეისრული კონქით, რომელიც პილასტრზე გადასულ ასეთივე ფორმის თაღს ეყრდნობა. საკურთხეველი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. დარბაზის გრძივ და დასავლეთის კედლის კუთხეებში წყვილი პილასტრია, რომელთა კაპიტლებზე დარბაზის შეისრული კამარის საბჯენი ასეთივე ფორმის თაღები გადადის. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში, სარკმლების ქვეშ სწორკუთხა ნიშია. კედლებში ჩართულია სათოფურები. იატაკი აგურფენილია. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. ტაძრის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელზე, სარკმლის ზემოთ აგურის შეღრმავებით კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარია გამოყვანილი.
მტკვრის ესპარცეტი

} ) — 30-60 სმ-მდე სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. მიტკეცილგაფანტულბეწვიანი. ღერო მრავალია, სწორად მდგომი, ძირიდანვე დატოტვილი. ფოთოლაკებიოვალურია, მოგრძო ოვალური ან ლანცეტახაზური, მობლაგვო ან წვეტიანი, ზედა მხარე შიშველი, ქვედა – მოკლე და გაფანტულბეწვიანი. ყვავილედი 5-8 სმ-მდე სიგრძის, აყვავებამდე -ქოჩრიანი. გვირგვინი მუქი ვარდისფერია. იზრდება მთის ქვედა სარტყელში მშრალ, ქვიან ფერდობებზე. გავრცელებულია თბილისის მიდამოებში, თრიალეთის ქედზე და კახეთში. კავკასიის ენდემია.
ყვავისფრჩხილა

} ) — 30-100 სმ-მდე სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მრავალია, სწორად მდგომი, წამოწეული ან გართხმული, მეტ-ნაკლებად დატოტვილი. ფოთლები შედგება 7-12 წყვილი ფოთოლაკისაგან. ფოთოლაკები ოვალურია ან მოგრძო-ხაზური, ბლაგვი და მოკლეყუნწიანი. ყვავილედი ქოლგისებური მტევანია, 12-20-ყვავილიანი. გვირგვინი ვარდისფერია ან თეთრი. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყების, ტყისპირა ადგილებში, ბუჩქნარებსა და ნათესებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, შუა აზიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას.

გალერეა
ესპანური კურდღლისცოცხა

} ) — 1-3 მ-მდე სიმაღლის ხე ან ნახევრად ბუჩქია. გრძელი, წკეპლისებური, მცირედ შეფოთლილი ტოტებით. ფოთლები მარტივია, მოგრძოხაზური ან მოგრძოელიფსური. ყვავილები კაშკაშა ყვითელია, მეჩხერ, კენწრულ მტევნებად შეკრებილი. იზრდება მშრალ ფერდობებზე მთის ქვედა სარტყელში. სპორადულად მთელ საქართველოშია გავრცელებული. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ყირიმს, სამხრეთ ევროპასა და მცირე აზიას. გაველურებულია.

გამოიყენება მთის ფერდობთა გასამაგრებლად.

გალერეა
ციხისჯვრის წმინდა მარიამის ეკლესია

ციხისჯვრის წმინდა მარიამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ციხისჯვარში. აგებულია – საუკუნეებში.

მთის ფერდის მოსწორებულ ბაქანზე, ძველ ნაეკლესიარზე, წმინდა მარიამის ეკლესიაა აღმართული. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, შვერილი აფსიდით, ნაგებია ბლოკით ცემენტის ხსნარზე, შენობის ზედა ნაწილებში აგურია გამოყენებული. ცემენტით შელესილი, ბლოკით ამოყვანილი ეკლესიის მოცულობა მოკლე, დაბალი და უსახურია. თავდაპირველი ეკლესიიდან, ინტერიერში და ექსტერიერში დაცულია წყობის ქვედა რიგი, რომელიც წარმოადგენს, თლილი ქვის დიდ, სწორკუთხა კვადრებისგან შედგენილ რეგულარულ წყობას. შემორჩენილი ძველი კედლის ფარაგმენტები დაფარულია ცემენტის ნალესობით და იმდენად სახეცვლილია, რომ მისი სიძველე ძნელად დასადგენია. ეკლესიის ახალი კედლები დაახლოებით 2 მეტრზეა ამოყვანილი და შეჩერებული. მოცულობა შიგნიდან ხის კონსტრუქციით არის დასრულებული. გარედან ორქანობა თუნუქის სახურავია მოწყობილი. იატაკი მეტლახის ფილებით არის მოკირწყლული. ადრეული ეკლესიიდან თითქმის აღარაფერია დარჩენილი. ძველი წყობის ფრაგმენტები ძნელად აღსაქმელია. ეკლესიას მთლიანად დაკარგული აქვს როგორც მხატვრული, ასევე სივრცით-კომპოზიციური სახე. ამჟამინდელი ნაგებობა აღიქმება როგორც საუკუნის მახინჯი შენობა. მისი მნიშვნელობა, მხოლოდ წმინდა ადგილის ფიქსაციით და მოსახლეობაში ისტორიული მეხსიერების არსებობით შეიძლება განისაზღვროს.