iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ხავიერ მარიასი

ხავიერ მარიასი (დ. 20 სექტემბერი, 1951) — ესპანელი რომანისტი, მთარგმნელი და მესვეტე. გამოქვეყნებული აქვს თხუთმეტი რომანი, მათ შორის: „გული ისეთი თეთრია“ (1992) და „ხვალ ბრძოლაში ჩემზე იფიქრე“ (1994). რომანების გარდა, გამოქვეყნებული აქვს მოთხრობათა სამი კრებული და სეები. მისი შემოქმედება თარგმნილია ორმოცდაოთხ ენაზე და მსოფლიოს მასშტაბით მისი წიგნების რვანახევარ მილიონზე მეტი ეგზემპლიარია გაყიდული. მიღებული აქვს არაერთი ლიტერატურული პრემია, მათ შორისაა რომულო გალეგოს პრემია (1994), დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია (1997) და ავსტრიის სახელმწიფო პრემია ევროპულ ლიტერატურაში (2011).

მარიასმა განათლება მადრიდის კომპლუტენსის უნივერსიტეტში ფილოსოფიისა და ლიტერატურის განხრით მიიღო, რის შემდეგაც სხვადასხვა უნივერსიტეტებში ასწავლიდა, მათ შორის თავის ალმა მატერიში, ოქსფორდის უნივერსიტეტში, ვენეციასა და მასაჩუსეტსში.

ქართულ ენაზე თარგმნილია მისი 2017 წლის რომანი „ბერტა ისლა“.

ბიოგრაფია
დაიბადა მადრიდში. მამამისი, ხოსე ორტეგა ი გასეტის მოსწავლე და მადრიდის სკოლის წევრი, ფილოსოფოსი და „დონ კიხოტის“ ერთ-ერთი გამოჩენილი მკვლევარი, ხულიან მარიასი იყო, რომელიც დიქტატორმა ფრანკომ მცირე ხნით ციხეში ჩასვა, შემდეგ კი პედაგოგიური მოღვაწეობა აუკრძალა (სწორედ ამგვარი ბიოგრაფია აქვს მარიასის რომანის „შენი სახე ხვალ“ პროტაგონისტის მამას). ხუთი ვაჟიდან მარიასი მეოთხე იყო. ბავშვობის დიდი ნაწილი შეერთებულ შტატებში გაატარა, სადაც მამამისი სხვადასხვა სასწავლებლებში ფილოსოფიას ასწავლიდა, მათ შორის იელის უნივერსიტეტსა და უელესლის კოლეჯში. 26 წლის ასაკში დედა გარდაეცვალა. მისი პირველი ლიტერატურული საქმიანობა დედის ძმისთვის, ხესუს ფრანკოსთვის, „დრაკულას“ თარგმნა იყო.

მწერლობა
მარიასმა წერა ადრეულ ასაკში დაიწყო. პირველი რომანი, „მგლის სამფლობელო“, 17 წლის ასაკში პარიზში გაქცევის შემდეგ დაწერა. მისი მეორე რომანი „მოგზაურობა ჰორიზონტის გასწვრივ“ სათავგადასავლო ხასიათისაა და ანტარქტიდის ექსპედიციის შესახებ გვიამბობს.

მადრიდის კომპულტენსის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მარიასმა ინგლისურენოვანი რომანების ესპანურად თარგმნა დაიწყო. იგი თარგმნიდა აპდაიკს, ჰარდის, კონრადს, ნაბოკოვს, კიპლინგს, ჯეიმზს, სტივენსონს, ბრაუნის და შექსპირს. 1979 წელს მან ლორენს სტერნის „ტრისტრამ შენდის“ თარგმნისთვის ესპანეთის ეროვნული ჯილდო მიიღო. 1985-83 წლებში იგი ოქსფორდის უნივერსიტეტში ესპანურ ლიტერატურას ასწავლიდა.

1986 წელს გამოაქვეყნა „გრძნობათა კაცი“, ხოლო 1988 წელს „ყველა სული“, რომელშიც მოქმედება ოქსფორდის უნივერსიტეტში ხდება.

1992 წელს კომერციული და კრიტიკული წარმატება მოიპოვა მარიასის რომანმა „გული ისეთი თეთრია“, რომლისთვისაც მთარგმნელთან ერთად დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია მოიპოვა. 1994 წელს გამოქვეყნებული რომანისთვის „ხვალ ბრძოლაში ჩემზე იფიქრე“ რომულო გალიეგოსის სახელობის ვენესუელური პრემია მიიღო.

2006-2008 წლებში მარიასი ესპანეთის სამეფო აკადემიის წევრი იყო.
ანი ერნო

ანი ერნო ( , ქალიშვილობაში დიუშენი ; დ. 1 სექტემბერი, 1940) — ფრანგი მწერალი და ლიტერატურის პროფესორი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურაში (2022). მისი შემოქმედება, რომელიც ძირითადად ავტობიოგრაფიულია, მჭიდრო კავშირშია სოციოლოგიასთან.

ბიოგრაფია
ბავშვობა და განათლება
გაიზარდა ნორმანდიაში, მუშათა კლასის ოჯახში, თუმცა მისი მშობლები კაფე-მაღაზიის მფლობელები იყვნენ. სწავლობდა რუანისა და ბორდოს უნივერსიტეტებში, სადაც სკოლის მასწავლებლის კვალიფიკაცია მოიპოვა, მოგვიანებით კი თანამედროვე ლიტერატურაში ხარისხი მიიღო (1971).

1970-იანი წლების დასაწყისში ასწავლიდა ბონევილის ლიცეუმში, მოგვიანებით კი დისტანციური სწავლების ეროვნულ ცენტრს შეუერთდა.

ლიტერატურული მოღვაწეობა
ერნოს ლიტერატურული დებიუტი 1974 წელს ავტობიოგრაფიული რომანით „ “ შედგა. 1984 წელს მან რენოდოს პრემია მოიპოვა მორიგი ავტობიოგრაფიული რომანისთვის „ “, რომელიც მამასთან მის ურთიერთობაზე, საფრანგეთის პატარა ქალაქში გატარებულ ბავშვობაზე, ზრდასრულობაში გადასვლასა და მშობლებთან დაშორებაზე მოგვითხრობს.

ერნოს შემოქმედებაში ერთმანეთს ერწყმის ისტორიული და ინდივიდუალური გამოცდილება. თავის რომანებში იგი წერს თავისი მშობლების სოციალურ პროგრესზე, თინეიჯერობის წლებზე, ქორწინებაზე, აღმოსავლეთ ევროპელ მამაკაცებთან სასიყვარულო ურთიერთობებზე, აბორტზე, ალცჰაიმერის დაავადებაზე, დედის გარდაცვალებაზე და მკერდის კიბოზე.

მწერლის მაგნუმ ოპუსად ითვლება 2008 წელს გამოქვეყნებული ისტორიული მემუარი „წლები“. ამ რომანში ავტორი საკუთარ თავზე მესამე პირში საუბრობს, რითაც მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან 2000-იანი წლების დასაწყისამდე ფრანგული საზოგადოების ცოცხალ სურათს წარმოგვიდგენს. ესაა ქალისა და იმ საზოგადოების განვითარების ისტორია, რომელშიც იგი ცხოვრობდა. რომანისთვის ავტორმა მოიპოვა მარგარეტ დიურასის და ფრანსუა მორიაკის სახელობის პრემიები (2008). აგრეთვე მიიღო ჟურნალ -ის მკითხველთა პრემია (2009), ევროპული სტრეგა (2016) და ჰემინგუეის პრემია (2018).

2022 წლის 6 ოქტომბერს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში „გამბედაობისა და მიუკერძოებელი სიცხადისათვის, რითაც პირადი მეხსიერების ფესვებს, განდგომილობასა და კოლექტიურ შეზღუდვებს ააშკარავებს.“
სალი რუნი

სალი რუნი (დ. 20 თებერვალი, 1991) — ირლანდიელი მწერალი და სცენარისტი, ავტორი რომანებისა: „საუბრები მეგობრებთან“ (2017), „ჩვეულებრივი ადამიანები“ (2018), „მშვენიერო სამყაროვ, სად ხარ“ (2021), „ინტერმეცო“ (2024).
ადრეული ცხოვრება და განათლება
დაიბადა და გაიზარდა მეიოს საგრაფოს ქალაქ კასლბარში, სადაც დღესაც ცხოვრობს, მას შემდეგ, რაც განათლება დუბლინში მიიღო, ნიუ-იორკში კი სტაჟირება გაიარა. მამამისი ტელევიზიაში მუშაობდა, დედა კი ხელოვნების ცენტრს მართავდა.

რუნი დუბლინის სამების კოლეჯში სწავლობდა, სადაც 2011 წელს მეცნიერად აირჩიეს. მაგისტრატურის საფეხურზე მან თავდაპირველად პოლიტიკის სწავლა დაიწყო, თუმცა შემდგომ ამერიკული ლიტერატურის შესწავლა გადაწყვიტა და 2013 წელს მაგისტრის ხარისხიც მიიღო.

უნივერსიტეტში სწავლისას რუნი მუდმივად მონაწილეობდა დებატებში და 2013 წელს ევროპის უნივერსიტეტების დებატების ჩემპიონატზე გაიმარჯვა კიდეც.
მწერლობის დაწყებამდე რუნი რესტორანში ადმინისტრატორად მუშაობდა.

სამწერლო კარიერა
რუნიმ პირველი რომანი, რომელიც არ გამოუქვეყნებია, 15 წლის ასაკში დასრულა. მისი პირველი გამოქვეყებული ნამუშევარი საშუალო სკოლაში სწავლისას ჟურნალში დაბეჭდილი ორი ლექსი იყო. მან სტაბილურად წერა 2014 წელს დაიწყო. სადებიუტო რომანი, „საუბრები მეგობრებთან“, მაგისტრატურაზე სწავლის პერიოდში დაწერა. რომანისთვის მან / & -ის წლის ახალგაზრდა მწერლის ჯილდო მოიპოვა. წიგნი ასევე წარდგენილი იყო დილან თომასისა და ფოლიოს პრემიებზე.

2018 წელს გამოქვეყნდა რუნის მეორე რომანი „ჩვეულებრივი ადამიანები“. რომანის იდეა მას დაებადა ორ პერსონაჟს შორის ურთიერთობის კვლევისას თავისი მოთხრობიდან „კლინიკაში “, რომელიც 2016 წელს ლიტერატურულ ჟურნალში გამოქვეყნდა. რომანი ბუკერის პრემიის ნომინანტების გრძელ სიაში მოხვდა, გახდა „წლის ირლანდიური რომანი“ და მოიპოვა კოსტას წიგნის პრემია. რომანი ასევე წარდგენილი იყო დილან თომასის პრემიაზე. მან აღიარება მოიპოვა ისეთი ცნობილი ადამიანებისგან, როგორებიც არიან ბარაკ ობამა და ტეილორ სვიფტი.

რომანის მიხედვით 12-ეპიზოდიანი სერიალი გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლებს დეიზი ედგარ-ჯოუნსი და პოლ მესკალი ასრულებენ.

პოლიტიკური შეხედულებები
რუნი საკუთარ თავს მარქსისტს უწოდებს.
სილვიო მიკალი

სილვიო მიკალი (; დ. 13 ოქტომბერი, 1954, პალერმო) — იტალიელი კომპიუტერული მეცნიერი, მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი და (ბლოკჩეინ-კრიპტოვალუტის პროტოკოლი) დამფუძნებელი. მიკალის კვლევითი ცენტრი კრიპტოგრაფიისა და ინფორმაციის უსაფრთხოების შესახებ. 2012 წლის ტურინგის პრემიის ლაურეატი კრიპტოგრაფიის სფეროში მუშაობისთვის.

პირადი ცხოვრება
მიკალიმ 1978 წელს დაამთავრა რომის ლა საპიენცას უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი და მიიღო დოქტორის ხარისხი. კომპიუტერული მეცნიერებაში კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან, ბერკლიში 1982 წელს; კვლევისთვის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მანუელ ბლუმი. მიკალი 1983 წლიდან მუშაობს -ის ელექტროტექნიკის და კომპიუტერული მეცნიერების დეპარტამენტის ფაკულტეტზე. მისი კვლევითი ინტერესებია კრიპტოგრაფია, ნულოვანი ცოდნა, ფსევდორანდომის გენერაცია, უსაფრთხო პროტოკოლები და მექანიზმების დიზაინი.

კარიერა
მიკალი ცნობილია თავისი ფუნდამენტური ადრეული ნამუშევრებით საჯარო გასაღების კრიპტოსისტემებზე, ფსევდო შემთხვევითი ფუნქციებით, ციფრული ხელმოწერებით, დაუვიწყარი გადაცემით, უსაფრთხო მრავალმხრივი გამოთვლებით და არის ნულოვანი ცოდნის მტკიცებულებების ერთ-ერთი თანაგამომგონებელი. მისი ყოფილი დოქტორანტები არიან მიჰირ ბელარე, ბონი ბერგერი, შაი ჰალევი, რაფაილ ოსტროვსკი, რაფაელ პასი, კრის პეიკერტი და ფილიპ როგავეი.

2001 წელს მიკალიმ დააარსა „ “ — პროგრამული უზრუნველყოფის კომპანია, თავდაპირველად დაფუძნებული კემბრიჯში მასაჩუსეტსი, რომელიც ახორციელებდა მიკალის პატენტებს ციფრული სერტიფიკატების სტატუსის შემოწმებასთან დაკავშირებით (ძირითადად გამოიყენება დიდი საწარმოებისა და სამთავრობის ზომის ციფრული და ფიზიკური პირადობის პროექტებისთვის). მიკალი მსახურობდა -ის მთავარ მეცნიერად. 2009 წელს იყიდა -მ.

2000-იანი წლების დასაწყისში მიკალიმ ასევე დააარსა , მიკრო საგადასახადო სისტემა, რომელიც 2007 წელს შეისყიდეს.

2017 წელს მიკალიმ დააარსა ალგორანდი.

ჯილდოები და აღიარება
1993 წელს მოიპოვა გიოდელის პრემია.
2004 წელს მიიღო მათემატიკაში მიღწევებისათვის.
2007 წელს მიიღეს აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრად და კრიპტოლოგიური კვლევების საერთაშორისო ასოციაციის წევრად. ის ასევე არის ეროვნული საინჟინრო აკადემიისა და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი.
2012 წელს მიიღო ტურინგის პრემია შაფი გოლდვასერთან ერთად კრიპტოგრაფიის სფეროში მუშაობისთვის.
2014 წელს მიიღო ფრანკა ფლორიოს პრემია „იტალიური სამეცნიერო მემკვიდრეობა მსოფლიოს“, რომელიც გადაეცემათ იტალიელ მეცნიერებს მთელ მსოფლიოში.
2015 წელს სალერნოს უნივერსიტეტმა დაადასტურა მისი სწავლა კომპიუტერულ მეცნიერებაში საპატიო კაუზას ხარისხით.
2017 წელს აირჩიეს -ის სტიპენდიანტად.
მრავალფეროვნების დღე (ოფისი)

მრავალფეროვნების დღე ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, სეზონის მეორე ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 29 მარტს გაიმართა -ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორია ბენჯამინ ჯოზეფ ნოვაკი, რომელიც სერიალში რაიან ჰოვარდის როლს ასრულებს. ეპიზოდში მოწვეული მსახიობის როლს ოფისის კონსულტანტი პროდიუსერი, ლარი უილმორი ასრულებს.

ეპიზოდში კრის როკის რუტინის მაიკლისეული (სტივ კარელი) საკამათო იმიტაცია პერსონალს რასობრივი მრავალფეროვნების სემინარის მოსმენას აიძულებს. ოფისში კონსულტანტი (ლარი უილმორი) ჩამოდის, რომელიც პერსონალს შემწყნარებლობისა და მრავალფეროვნების შესახებ ასწავლის, თუმცა მაიკლი ეჭრება და სემინარის ჩატარებას არ აცლის. შემდეგ ოფისის თანამშრომლებისთვის საკუთარ სემინარს ატარებს. ამასობაში ჯიმი მისთვის ძალიან მომგებიანი კონტრაქტის გახანგრძლივებას ცდილობს, მაგრამ მის ნაცვლად ამას დუაითი აკეთებს.
მაიკლ სკოტი (ოფისი)

მაიკლ გარი სკოტი ― -ის კომედიური ტელესერიალის, ოფისის გამოგონილი პერსონაჟი და პროტაგონისტი. პერსონაჟის როლს სტივ კარელი ასრულებს. მაიკლი ქაღალდის კომპანია დანდერ მიფლინის სკრენტონის ფილიალის რეგიონული მენეჯერია. მეხუთე სეზონის დროს იგი ტოვებს კომპანიას, რათა საკუთარი ქაღალდის კომპანია შექმნას პემ ბიზლისთან (ჯენა ფიშერი) და რაიან ჰოვარდთან (ბენჯამინ ჯოზეფ ნოვაკი) ერთად, ხოლო მეექვსე სეზონის დროს, შეხვედრის ეპიზოდიდან მენეჯერი და კომივოიაჟორის ეპიზოდის ჩათვლით, ჯიმ ჰელპერტთან ერთად თანამენეჯერის პოზიცია უკავია. სეზონის ბოლოს იგი ადამიანური რესურსების წარმომადგენელთან, ჰოლი ფლაქსთან ერთად კოლორადოში გადადის საცხოვრებლად, რათა ჰოლის მოხუც მშობლებს მიხედონ. ეპიზოდში, ნახვამდის, მაიკლ, იგი მენეჯერი პოზიციას დიანჯელო ვიკერსს უტოვებს (მას შემდეგ, რაც ვიკერსის ტვინი ფუნქციონირებას წყვეტს, მენეჯერის პოზიციას ენდი ბერნარდი იკავებს, ხოლო სეზონის ბოლოს თანამდებობა დუაით შრუტს ერგება). სერიალში მაიკლი უკანასკნელად ბოლო ეპიზოდში ჩნდება, სადაც დუაითის ქორწილის მოულოდნელი სტუმარია.

შესრულებული როლისთვის სტივ ქარელმა კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და 6-ჯერ ზედიზედ იყო წარდგენილი პრაიმტაიმის ემის ჯილდოზე კომედიურ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის შესრულებისთვის. 2006 წელს ოქროს გლობუსის ჯილდო მიიღო საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის კატეგორიაში ტელესერიალში (მიუზიკლი ან კომედია) შესრულებული როლისთვის.
ჯანდაცვა (ოფისი)

ჯანდაცვა ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, სეზონის მესამე ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 5 აპრილს გაიმართა -ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორია პოლ ლიბერშტეინი, რომელიც სერიალში ტობი ფლენდერსონის როლს ასრულებს. ეპიზოდის რეჟისორია კენ უიტინგემი.

ეპიზოდში მაიკლ სკოტს (სტივ კარელი) ახალი და უფრო იაფი ჯანმრთელობის დაზღვევის გეგმის არჩევას ავალებენ. იგი ამ ვალდებულებას მაშინვე ენთუზიასტ მოხალისე დუაით შრუტს (რეინ უილსონი) გადააბარებს. დუაითი შეუბრალებლად იღეს ახალი გეგმიდან ყველა სასარგებლო პუნქტს, რითიც ოფისის თანამშრომლების უკმაყოფილებას იწვევს. პემი (ჯენა ფიშერი) და ჯიმი (ჯონ კრასინსკი) დუაითთან გასახუმრებლად მათთვის დამახასიათებელი ავადმყოფობების შევსებისას გამოგონილ დაავადებებს წერენ. თანამშრომლების დასამშვიდებლად მაიკლი მათ სიურპირზს ჰპირდება და მთელი დღე მისი დაპირების შესასრულებელ გზებს ეძებს. თანამშრომლები მაიკლის სიურპრიზს ტყუილად ელოდებიან.
ვაზისუბნის საადრეო

ვაზისუბნის საადრეო — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ სადგურში ვასილ ლოლაძის მიერ ხიხვისა და რქაწითელის შეჯვარებით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ ან სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს სუსტი აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი — საშუალო ზომის, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, თითქმის ოვალური, ყვითელ-მოოქროსფრო, მზის მხარეს ყავისფერი ლაქებით.

ვაზისუბნის საადრეო სიმწიფის საშუალო პერიოდის საღვინე ვაზის ჯიშია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში მისი შაქრიანობა აღწევს 21-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.6-6.0 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი და მაღალხარისხიანი ღვინის დასამზადებლად.
ვარძია (ვაზის ჯიში)

ვარძია — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში.

ვარძიის ვაზის ჯიშის ავტორები არიან: მაქსიმე რამიშვილი და რევაზ რამიშვილი. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია ალექსანრიული მუსკატი და განჯური.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოდნავ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მოყვითალო-ქარვისფერი. კანი საშუალო სისქის და საშუალო სიმკვრივის აქვს. რბილობი ხორციანი და საკმაოდ წვნიანია, მკვეთრად გამოხატული მუსკატური გემოთი.

ვარძია სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს ან ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია.

მაღალხარისხიანი სასუფრე ყურძნის ჯიშია. ყურძენი გამოირჩევა კარგი შენახვითა და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას.
ვაშლიჯვარი (ვაზის ჯიში)

ვაშლიჯვარი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში.

1963 წელს გამოყვანილია მაქსიმე და რევაზ რამიშვილების მიერ საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში ალექსანდრიული მუსკატისა და განჯურის შეჯვარებით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი, საშუალო სიკუმსის.

მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მსხვილია, ოვალური ან მოგრძო-ოვალური ფორმის, მომწვანო-მოყვითალო ელფერით.კანი საშუალო სისქისაა, მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციან-წვნიანია. გემო სასიამოვნო მუსკატური.

იძლევა მაღალხარისხიან სასუფრე ყურძენს.
ივერია (ვაზის ჯიში)

ივერია — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში.

მშობელ წყვილებად გამოყენებულია განჯური და ალექსანდრიული მუსკატი. ავტორები: მაქსიმე და რევაზ რამიშვილები.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრული და საკმაოდ კუმსი. მარცვალი დიდი ზომისაა, მსხვილი, ოვალური ფორმის, მომწვანო-მოყვითალო შეფერვის. კანი თხელი და ნაკლებად მკვრივი აქვს, რბილობი — ხორციანი და ნაკლებადწვნიანი, მკვეთრად გამოხატული მუსკატური გემოთი.

სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 184 დღეა. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ან ძლიერი ზრდისაა. უხვმოსავლიანია.

იძლევა მაღალხარისხიან სასუფრე ყურძენს.
კახური თეთრი (სელექციური ვაზის ჯიში)

კახური თეთრი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია მხარგრძელი და ხიხვი.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, საშუალოდ ან ღრმად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ირსქესიანია. მტევანი პატარა ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, ქარვისფერი, მზის მხარეზე მოყავისფრო ლაქებით.

ვაზი საშუალო ზრდისაა, მისი საჰექტარო მოსავლიანობა 4.3-6 ტონაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის.

ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მმისი შაქრიანობა აღწევს 26%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.0 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
კახური შავი (სელექციური ვაზის ჯიში)

კახური შავი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1948 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია თავკვერი და საფერავი.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ოდნავ განივოვალური, ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ ან ღრმად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის და ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი.

ვაზი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-6.0 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.
ჩემპიონი (ვაზის ჯიში)

ჩემპიონი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია საფერავი და ალიგოტე.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მუქი-ლურჯი. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, საშუალოდ წვნიანი. წვენი ვარდისფერია.

ჩემპიონი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. საჰექტარო მოსავლიანობა 9.3-10.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 25%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.2-გ/ლ-ს.

ჯიში პერსპექტიულია ვარდისფერი ცქრიალა და სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ხიდისთაური წითელი

ხიდისთაური წითელი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1953 წელს გამოყვანილია სელექციონერ ვასილ ბესტავაშვილის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია თავკვერი და საფერავი.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მეტად თხლადაა ჯაგრისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო მომისაა, მომრგვალო-ოვალური, მუქი-ლურჯი, იისფერი ელფერით. დაფარულია თხელი ცვილისებრი ფიფქით. კანი თხელი აქვს, ადვილად სცილდება რბილობს. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვნიანი, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. ვაზი ძლიერი ზრდისაა, საჰექტარო მოსავლიანობა 13.7 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-6.0 გ/ლ-ს.

ხიდისთაური წითელი გამოიყენება წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მუქი ალუბლისფერია, სხეულიანი, ხალისიანი სიმჟავითა და სასიამოვნო გემოთი.
კუპრაშვილი

საკუთარი სახელი კუპრაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ალექსანდრე კუპრაშვილი — მსახიობი
ბაჭუა კუპრაშვილი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
გოგუცა კუპრაშვილი — მსახიობი
ლავრენტი კუპრაშვილი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
ლუკა კუპრაშვილი — 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილე
რაჟდენ კუპრაშვილი — სამართალმცოდნე
შოთა კუპრაშვილი — მხატვარ-გრაფიკოსი
ჰენრი კუპრაშვილი — მოცურავე, მსოფლიოს ცხრაგზის ჩემპიონი, სპორტის დამსახურებული მოღვაწე
დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — გუმბათოვანი საკათედრო ტაძარი ქალაქ დუშეთში.

ისტორია
1859 წლის 17 სექტემბერს, მართლმადიდებელი მოსახლეობის მოთხოვნის საფუძველზე, არქიტექტორ გრიგორი ივანოვის პროექტის მიხედვით დაწყებულა წმინდა ნიკოლოზ საკვირველმოქმედის ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააგეს საჯირითო მოედნის შუაგულში, მოგვიანებით მის გარშემო საქალაქო ბაღი გაშენდა, რომელიც „ბულვარის“ სახელით გახდა ცნობილი.

1934 წელს საბჭოთა პერიოდში ბოლშევიკებმა პირველი ეკლესია დაანგრიეს.

დუშეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულია 1989 წელს გადაღებული ნაეკლესიარის საძირკველის მოძიებისა და გათხრების ფოტოები.

2004 წელს, ღვთისმშობლის სახელზე ნაკურთხი სამრეკლოს გვერდით აშენდა წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ახალი ეკლესია, რომელიც თავიდან ჩაფიქრებული იყო, როგორც ღვთისმშობლის ეკლესია. წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია იმეორებს ფუძნარის ეკლესიის არქიტექტურას.
მორავული ღამე

მორავული ღამე — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 2008 წლის რომანი.

სიუჟეტი
რომანის პროტაგონისტი – მწერალი, რომელსაც წერა მიუტოვებია და თავს გადამდგარ ავტორს უწოდებს, – შვიდ მეგობარს – თავისი ცხოვრების სხვადასხვა მონაკვეთის მოწმეებსა და მონაწილეებს – ეპატიჟება ბალკანეთში, დუნაის ერთ-ერთ შენაკადზე, მდინარე მორავაზე ღუზაჩაშვებულ გემზე, რომელიც უკვე კარგა ხანია მის სახლად ქცეულა და მთელი ღამის განმავლობაში მათ ევროპის გარშემო თავისი მოგზაურობის შესახებ უამბობს.

გამოხმაურება
ჯოშუა კოენმა ნიუ-იორკ ტაიმზიდან „მორავულ ღამეს“ ჰანდკეს შემოქმედებაში ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანი უწოდა.

„მორავული ღამე“ წარდგენილი იყო გერმანული წიგნის ჯილდოზე, თუმცა ჰანდკემ, ახალგაზრდა ავტორთა მიმართ პატივისცემის ნიშნად, უარი თქვა ნომინაციაზე. რომანი ასევე წარდგენილი იყო ევროპული წიგნის ჯილდოზე.
მოკლე წერილი, ხანგრძლივი დამშვიდობება

მოკლე წერილი, ხანგრძლივი დამშვიდობება — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 1972 წლის რომანი. იგი მოგვითხრობს ახალგაზრდა მწერლის შესახებ, რომელიც დედის თვითმკვლელობის შემდეგ აშშ-ში თავისი ცოლის მოსაძებნად მოგზაურობს. რომანში პერსონაჟად გვევლინება კინორეჟისორი ჯონ ფორდი, რაც მინიშნებაა მის ფილმზე „ახალგაზრდა მისტერ ლინკოლნნი“, რომელიც ასევე აშშ-ში მოგზაურობისას განცდილ გაუცხოების თემაზეა. აგრეთვე რომანის თემებსა და მოტივებს ვხვდებით ვიმ ვენდერსის 1974 წლის ფილმში „ელისი ქალაქებში“. ჰანდკე ხშირად თანამშრობლობდა ვენდერსთან და ეს ფილმიც წიგნის საპასუხო ნაშრომად ითვლება.
ქეთრინ პატერსონი

ქეთრინ პატერსონი (დ. 31 ოქტომბერი, 1932) — ამერიკელი მწერალი, ცნობილია საბავშვო წიგნებით, რომელთა შორის ყველაზე გახმაურებულია „ხიდი ტერაბითიაში“. 1975-80 წლებში პატერსონმა ოთხი სხვადასხვა წიგნისთვის ორი ნიუბერის მედალი და ორი ეროვნული წიგნის ჯილდო მოიპოვა. 1998 წელს მან ჰანს ქრისტიან ანდერსენის, ხოლო 2006 წელს ასტრიდ ლინდგრენის სახელობის პრემია მოიპოვა, რითაც გახდა იმ ოთხი ავტორიდან ერთ-ერთი, რომელთაც ეს ორი საერთაშორისო ჯილდო აქვთ მიღებული.

ადრეული ცხოვრება
დაიბადა ჩინეთის ქალაქ ჰუაიანში, პრესბიტარიანი მისიონერების ოჯახში. მისი მამა ოჯახს მქადაგებლობითა და ვაჟთა სკოლის ხელმძღვანელობით არჩენდა. პატერსონი ჩინური კულტურის გარემოცვაში აღიზარდა. როცა იგი ხუთი წლის იყო, მისმა ოჯახმა ჩინეთი ქვეყანაში იაპონიის შემოჭრის გამო დატოვა. ისინი აშშ-ში მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას დაბრუნდნენ.

აშშ-ში პატერსონის ოჯახი ვირჯინიასა და ჩრდილოეთ კაროლინაში ცხობრობდა და მათი ჩინეთში დაბრუნება განუსაზღვრელი ვადით იყო გადადებული. მათ 13 წლის მანძილზე 15-ჯერ შეიცვალეს საცხოვრებელი, სანამ ვირჯინიის ქალაქ ვინჩესტერში დასახლდებოდნენ. მან მაგისტრის ხარისხი ქრისტიანული განათლების პრესბიატარიენულ სკოლაში მიიღო. მას სურდა ჩინეთში მისიონერი გამხდარიყო, თუმცა ქვეყნის საზღვრები დასავლელი მოქალაქეებისთვის ჩაკეტილი იყო. იაპონელი მეგობრის მოწოდებით, იგი ჩინეთის ნაცვლად იაპონიაში წავიდა, სადაც მისიონერად მუშაობდა. იაპონიაში ყოფნისას იგი ეცნობოდა როგორც იაპონურ, ისე ჩინურ კულტურას, რამაც დიდი გავლენა მოახდინა მის მწერლობაზე.