iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა

სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა — იუგოსლავიის 6 რესპუბლიკიდან ერთ-ერთი სოციალისტური რესპუბლიკა. 1963 წლამდე ეწოდებოდა სლოვენიის სახალხო რესპუბლიკა . ამჟამად — სლოვენიის რესპუბლიკა.

დასავლეთით ესაზღვრებოდა იტალია, ჩრდილოეთით — ავსტრია, აღმოსავლეთით — უნგრეთი და სამხრეთით ხორვატიის სოციალისტური რესპუბლიკა. აქვს გასასვლელი ადრიატიკის ზღვაზე.

პოლიტიკური სტრუქტურა
სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა გაერთიანებული იყო იუგოსლავიის შემადგენლობაში. ბოლო მოქმედი კონსტიტუცია მიიღეს 1974 წელს. საკანონმდებლო ორგანო იყო — სკუპშჩინა (1963 წლამდე სახალხო სკუპშჩინა).

ისტორია
მეორე მსოფლიო ომის დროს იუგოსლავიის ოკუპაციის შემდეგ სლოვენია გაინაწილეს გერმანიამ, უნგრეთმა და იტალიამ. სლოვენები საკონცენტრაციო ბანაკებში გაამწესეს სხვადასხვა სამუშაოზე ან გადაასახლეს ხორვატიასა და სერბეთში. ომის შემდეგ სლოვენია გახდა იუგოსლავიის რესპუბლიკის შემადგენელი ნაწილი.
სტოქტონ—დარლინგტონის რკინიგზა

სტოქტონ—დარლინგტონის რკინიგზა — მსოფლიოში პირველი საზოგადოებრივი მოხმარების რკინიგზა, სადაც გამწევ ძალად გამოიყენეს ლოკომოტივი. მისი პირველი ხაზი დაკავშირებულია ქვანახშირის მაღაროებთან შილდონის მახლობლად და დარლინქტონში. ოფიციალურად 1825 წლის 27 სექტემბერს გაიხსნა. ქვანახშირის გადატანა გემებისაკენ მალე მომგებიანი ბიზნესი გახდა და ხაზი გაფართოვდა ახალ პორტამდე და ქალაქ მიდლზბრომდე.

1863 წელს კომპანია გადავიდა ჩრდილო-აღმოსავლეთის რკინიგზის მფლობელობაში, გადასცა რა მას 360 კმ სამარშრუტო გზა და დაახლოებით 160 ლოკომოტივი, მაგრამ 1876 წლამდე დამოუკიდებლად აგრძელებდა მუშაობას როგორც „დარლინგტონის სექცია“. სტოქტონ—დარლინგტონის რკინიგზის გახსნა ითვლება ოთქლმავალზე დაფუძნებული რკინიგზის ეფექტურობის მტკიცებად და მისი იუბილე აღინიშნა 1875, 1925 და 1975 წლებში. თავდაპირველი მარშრუტების უმრავლესობა ახლა ემსახურება ტისის ველის ხაზს, რომელსაც მართავს კომპანია ჩრდილოეთის რკინიგზა.
ჯაჩინტო ფაკეტი

ჯაჩინტო ფაკეტი (; დ. 18 ივლისი, 1942 — გ. 4 სექტემბერი, 2006) — იტალიელი ფეხბურთელი, მილანის ინტერნაციონალეს და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. 2004 წლიდან გარდაცვალებამდე, 2006 წლამდე, იყო „ინტერის“ პრეზიდენტი.

ფაკეტიმ გულშემატკივებს თავი დაამახსოვრა, როგორც შეტევებზე ორიენტირებულმა, სწრაფმა და ტექნიკურმა გვერდითა მცველმა, რაც სრულებით ახალი სიტყვა იყო მაშინდელ ფეხბურთში.

ითვლება თავისი დროის მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად და ერთ-ერთ უდიდეს იტალიელ მცველად. 1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 75-ე ადგილზე დასახელდა.

მიღწევები
საკლუბო
ინტერი მილანი
იტალიის სერია 
ჩემპიონი: 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1970–71
იტალიის თასი
თასის მფლობელი: 1977–78
ევროპის ჩემპიონთა თასი
თასის მფლობელი: 1963–64, 1964–65
საკონტინენტთაშორისო თასი
თასის მფლობელი: 1964, 1965
სანაკრებო
იტალია
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1968
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1970
ინდივიდუალური
ოქროს კვალი : 2006
ფიფა-ს ასეული ( 100): 2004
დამიჭირე, თუ შეძლებ (2002 წლის ფილმი)

დამიჭირე, თუ შეძლებ — სტივენ სპილბერგის 2002 წლის ბიოგრაფიული კრიმინალური კომედია. ფილმი დაფუძნებულია ამავე სახელწოდების წიგნზე სადაც ასახულია რეალური ისტორია ახალგაზრდა თაღლითისა. კრისტოფერ უოკენმა შესრულებული როლისთვის მიიღო -ს ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

როლებში
ლეონარდო დიკაპრიო — ფრენკ ეიბიგნეილ უმცროსი
ტომ ჰენქსი — კარლ ჰენრეტი
კრისტოფერ უოკენი — ფრენკ ეიბიგნეილ უფროსი
ნატალი ბაი — პოლა ეიბიგნეილი
ემი ადამსი — ბრენდა სტრონგი
მარტინ შინი — როჯერ სტრონგი
ჯენიფერ გარნერი — შერილ ენი
სანდრო მაცოლა

სანდრო მაცოლა (; დ. 8 ნოემბერი, 1942) — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა თავდამსხმელისა და შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე. 1968 წლის ევროპის ჩემპიონი და 1970 წლის მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო იტალიელ ფეხბურთელად.

საკლუბო კარიერა
მაცოლა მთელი თავისი საკლუბო კარიერის განმავლობაში მილანური „ინტერნაციონალეს“ ღირსებას იცავდა, რომელიც იმ წლებში დიდებული ასპარეზობის გამო -ად იწოდებოდა. ის ასპარეზობდა შეტევის წინა ხაზში და გამორჩეული იყო ფართო არეალის შემოქმედებითი ნიჭით, მოედნის ხედვით, ბურთის კარგი კონტროლით და გოლის გატანის ალღოთი. კლუბთან ერთად მან 4 ჩემპიონატი, 2 ჩემპიონთა თასი და 2 საკონტინენტთაშორისო თასი მოიგო, აღსანიშნავია, რომ მაცოლამ, ისევე როგორც ინტერის მთელმა ლეგენდარულმა გუნდმა, იტალიის თასის მოგება ვერ მოახერხა.

სანაკრებო კარიერა
იტალიის ნაკრებში მაცოლამ 70 თამაში ჩაატარა და 22 გოლი გაიტანა, ნაკრებთან ერთად მოიგო 1968 წლის ევროპის ჩემპიონატი და 1970 წელს, მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში დამარცხდა ლეგენდარულ ბრაზილიის ნაკრებთან, რომელშიც სხვებთან ერთად პელეც ასპარეზობდა.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
ინტერნაციონალე
სერია : 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1970–71
ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1963–64, 1964–65
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1964, 1965

სანაკრებო
იტალია
ევროპის ჩემპიონი: 1968
მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი: 1970

ინდივიდუალური
სერია -ს საუკეთესო ბომბარდირი: 1964–65 (17 გოლი)
უეფა-ს ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1968
იტალიური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრი: 2014
მილანის „ინტერის“ დიდების დარბაზის წევრი: 2022

ფაქტები
სანდრო 1940-იანი წლების ყველაზე პოპულარული იტალიელი ფეხბურთელის ვალენტინო მაცოლას ვაჟიშვილია, რომელიც სუპერგის ავიაკატასტროფის დროს დაღუპული „ტორინოს“ ლეგენდარული გუნდის წევრი იყო.
იგნასიო სარაგოსა

იგნასიო სარაგოსა სეგუინი (; დ. 24 მარტი, 1829 — გ. 8 სექტემბერი, 1862) — მექსიკის არმიის გენერალი. ცნობილია, როგორც მექსიკაში შეჭრილი საფრანგეთის არმიის დამმარცხებელი პუებლის ბრძოლაში.

იგი დაიბადა მექსიკური ტეხასის ტერიტორიაზე მდებარე სოფელ ბაჰია-დელ-ესპირინტუ-სანტუში (ამჟამად გოლიადი, ტეხასი), მიგელ სარაგოსას და მარია დე ხესუს სეგუინის ოჯახში.

დაიღუპა პუებლის სახელოვან ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ 33 წლის ასაკში ტიფისაგან. დაკრძალულია მეხიკოს სან-ფერნანდოს პანთეონში.
პუებლის ბრძოლა

პუებლის ბრძოლა — მექსიკა-საფრანგეთის ომის საწყისი ეტაპის ბრძოლა. გაიმართა 1862 წლის 5 მაისს ქალაქ პუებლასთან, რომელშიც გამარჯვება მექსიკელებმა მოიპოვეს. 1861 წელს მექსიკის უარმა ვალების გადახდაზე გამოიწვია დიდი ბრიტანეთის, ესპანეთისა და საფრანგეთის ძალების შეყვანა ქვეყანაში. მექსიკის პრეზიდენტმა ბენიტო ხუარესმა შეძლო ინგლისელებთან და ესპანელებთან მოლაპარაკება და მათაც დაუყოვნებლივ გაიყვანეს თავიანთი ჯარი ქვეყნიდან. ფრანგები დარჩნენ და დაიწყო ფრანგული ინტერვენცია.

5 მაისს პუებლასთან ფრანგულ არმიას მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს მექსიკელთა ძალებმა იგნასიო სარაგოსას ხელმძღვანელობით. სარაგოსას ცუდად შეიარაღებულმა 4 500 ჯარისკაცმა დაამარცხა შარლ დე ლორანსეს ხელმძღვანელობით, კარგად შეიარაღებული 8 000 ფრანგი.

გამარჯვების დღე აღინიშნება, როგორც მექსიკაში (სინკო-დე-მაიო), ასევე აშშ-ის სამხრეთ შტატებში.
პრაღის ოპერაცია

პრაღის ოპერაცია — წითელი არმიის უკანასკნელი სტრატეგიული ოპერაცია მეორე მსოფლიო ომში, რომლის შედეგად ჩეხოსლოვაკიის დედაქალაქი პრაღა გერმანელი ფაშისტებისაგან გათავისუფლდა.

გერმანული არმიის დაჯგუფება „ცენტრმა“ (მთავარსარდალი ფერდინანდ შერნერი), რომლის რიცხოვნობაც ერთ მილიონს აღემატებოდა, ჰიტლერისაგან მიიღო ბრძანება დაეცვათ პრაღა, რომელსაც „მეორე ბერლინი“ უწოდა. 5 მაისს პრაღაში დაიწყო სახალხო აჯანყება გერმანელების წინააღმდეგ. 9 მაისს მესამე და მეოთხე სატანკო არმიები და პირველი უკრაინული ფრონტი პრაღაში შევიდნენ. დედაქალაქში პირველი შევიდა ტანკი -34, რომელსაც მართავდა ივან გონჩარენკო (დაიღუპა პრაღაში). მისი ტანკი დიდი ხნის განმავლობაში იდგა სამხედრო-ისტორიულ მუზეუმში.

12 მაისს ქალაქი გაათავისუფლეს გერმანელებისაგან. პრაღის გათავისუფლებისას დაიღუპა ათასობით საბჭოთა ჯარისკაცი, რომლებიც ძირითადად დაკრძალულები არიან ოლშანის სასაფლაოზე.
ოსკარის 58-ე დაჯილდოება

ოსკარის 58-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 58-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1986 წლის 24 მარტს დოროთი ჩენდლერის პავილიონში, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1985 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა .

ლაურეატები
იოანეს სახარება

იოანეს სახარება (ბერძ. , (სიტყვასიტყვით „იოანესგან“, „იოანეს თანახმად“), ლათ. ) — ახალი აღთქმის მეოთხე წიგნი. ქრისტიანული ტრადიციის თანახმად ის დაიწერა იოანე მახარებლის, ქრისტეს საყვარელი მოწაფის მიერ, რომელიც მოგვიანებით იწოდებოდა იოანე ღვთისმეტყველად.

ავტორობა და შექმნის დრო
თვით ტექსტში არის მინიშნება (იოანე.21:20—24)იმის შესახებ, რომ "20. შემობრუნდა პეტრე და დაინახა, რომ უკან მოსდევდა მოწაფე, რომელიც უყვარდა იესოს, სწორედ ის, სერობისას მის მკერდზე მიყრდნობილმა რომ უთხრა: უფალო, ვინ გაგცემს შენ? 21. ეს რომ დაინახა, პეტრემ უთხრა იესოს: უფალო, ამას რა? 22. უთხრა მას იესომ: თუკი მნებავს, რომ ჩემს მოსვლამდე დარჩეს, შენ რა? შენ მე გამომყევ. 23. და გავრცელდა ეს სიტყვა ძმებს შორის, რომ ის მოწაფე არ მოკვდებოდა. მაგრამ იესოს ის კი არ უთქვამს, არ მოკვდებაო, არამედ: თუკი მნებავს, რომ ჩემს მოსვლამდე დარჩეს, მერე შენ რაო? 24. ეს არის მოწაფე, რომელიც მოწმობს ამას და რომელმაც დაწერა ეს. და ვიცით, რომ მისი მოწმობა ჭეშმარიტია."

თუმცა მკვლევართა უმრავლესობის აზრით მოციქული იოანე არ ყოფილა მისი ავტორი. ამის შესახებ აზრთა ფართო სპექტრი არსებობს. ზოგიერთი მკვლევარის მოსაზრებით სახარების ავტორი არის არა იოანე მოციქული არამედ მისი მოწაფე პრესვიტერი იოანე იერუსალიმელი.

მეცნიერთა დიდი უმრავლესობა თხზულების შექმნის თარიღად ასახელებს ახ. წ. 80—95 ან 90—110 წლებს.

შინაარსი
იოანეს სახარება შინაარსით გამოირჩევა სხვა დანარჩენი სამი სახარებიდან. პირველი სამი სახარება ხშირად ერთმანეთს კვეთს და იმეორებს ერთმანეთის შინაარსს, ხოლო იოანეს სახარება განსხვავდება თავისი სტილითა და შინაარსით. გადმოცემის მიხედვით, მოწაფეებმა სთხოვეს იოანეს – აღეწერა ის მოვლენები, რაც არ შესულა წინა დანარჩენ სახარებებში და სწორედ ამ ჩანაწერებმა შეადგინა მეოთხე სახარება.

მიუხედავად იმისა, რომ იოანეს სახარება უფრო გვიანდელი შედგენილია, მეცნიერთა ნაწილი თვლის, რომ ზოგიერთი გადმოცემა უფრო ძველია ვიდრე წინა სამი სახარების ამბები დაიწერებოდა.

ზოგიერთი ექსპერტის ტექსტი 4 ნაწილად ჰყოფს:
პროლოგი – ჰიმნები ქრისტეზე, როგორც განხორციელებულ სიტყვასა და მარადიულ ღმერთზე.
იესო ქრისტეს მიწიერი ცხოვრება – ქადაგებანი და სასწაულები
ქრისტეს ვნებანი - პერიოდი საიდუმლო სერობიდან აღდგომამდე
ეპილოგი - აღდმდგარი ქრისტეს გამოცხადება მოწაფე–მოციქულებთან.

იოანე ღვთისმეტყველის თხზულება არის ქრისტოლოგიის უმაღლესი დონის პროდუქტი, წარმოაჩენს რა იესო ქრისტეს, როგორც მარადიულ ლოგოსს (სიტყვას, სიბრძნეს, მიზეზს), რომელიც არის საწყისი ყველა მოვლენისა, საუბრობდა რა მის მიწიერ ცხოვრებაზე, როგორც კაცობრიობის მხსნელის და აცხადებდა რა მას ღმერთად.

რელიგიათმცოდნე კ. რუდოლფის აზრით, ტექსტი შეიცავს გნოსტიციზმთან აშკარა პარალელებს: ღმერთისა და ეშმაკის, ნათელისა და ბნელის ურთიერთდაპირისპირებით, სამყაროს ბოროტების სამეფოდ აღიარებით, ხალხის გაყოფით – ღვთისგან წარმომავლებად და ეშმაკისგან წარმომავლებად, მინიშნებით იმაზე, რომ "ებრაელები არ ცნობენ ღმერთს".
სურიკატი

სურიკატი — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი მანგუსტისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკაში, მეტწილად კალაჰარის რაიონში. წარსულში შემჩნეული იყო მადაგასკარზე. მისი სხეულის სიგრძე 25-35 სმ აღწევს, კუდისა — 17,5-25 სმ. მოზრდილი ცხოველი იწონის 1 კგ-ზე ნაკლებს. ნარინჯისფერ-ყავისფერია. თავი თეთრია, ყურები შავი, კუდი მოყვითალო, კუდის ბოლო — შავი. გრძელი და რბილი ბეწვი აქვს. აქვს საზარდულის ჯირკვალი, რომელიც გამოჰყოფს სუნიან სეკრეტს. წინა თათებზე გრძელი და მაგარი ბრჭყალები აქვს. აქტიურია დღისით. მაღალორგანიზებული ცხოველია. ბინადრობს კოლონიებად. მანერის მიხედვით „ბოძისებურად“ დგას და გამოსცემს მსტვინავ ხმას. იკვებება მწერებითა და წვრილი ხერხემლიანებით. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს დაახლოებით 1 წლისა. წელიწადში ერთხელ შობს 2-4 ნაშიერს. ადვილად შინაურდება. განსაკუთრებით მგრძნობიარეა სიცივის მიმართ.
კენტრონის რაიონი

კენტრონის რაიონი — სომხეთის დედაქალაქის ერევნის თორმეტიდან ერთ-ერთი რაიონი. იგი მოიცავს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილს სადაც განლაგებულია სავაჭრო ცენტრები. 2011 წლის მონაცემებით კენტრონის რაიონში ცხოვრობს 131 000 ადამიანი.

დასავლეთიდან ესაზღვრება აჯაპნიაკისა და მალათია-სებასტიის, სამხრეთიდან შენგავითისა და ერებუნის, აღმოსავლეთიდან ნორ-ნორკისა და ჩრდილოეთიდან არაბკირისა და კანაკერ-ზეითუნის რაიონები. რაიონის დასავლეთ ნაწილში გაედინება მდინარე რაზდანი.

რაიონი იყოფა 6 კვარტალად: პოკრ-კენტრონი, ნორაგიუღი, ნორ-კილიკია, აიგესტანი, კონდი და ძორაგიუღი. აქ მდებარეობს სომხეთის პარლამენტი, ცენტრალური ბანკი, ეროვნული უშიშროების სამსახური და სხვადასხვა სამინისტროები.

ქუჩები, მოედნები, პარკები
აბოვიანის ქუჩა
ჩრდილოეთის პროსპექტი
მაშტოცის ქუჩა
საიათნოვას ქუჩა
მარშალ ბაგრამიანის ქუჩა
რესპუბლიკის მოედანი
თავისუფლების მეოდანი
შარლ აზნავურის მოედანი
სიყვარულის პარკი
შაუმიანის პარკი

ტაძრები და ისტორიული ადგილები
სურფ-ზორავორის ღვთისმშობლის ეკლესია
წმინდა სარქისის საკათედრო ტაძარი
ერევნის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
წმინდა გრიგოლის საკათედრო ტაძარი
ცისფერი მეჩეთი
ერევნის წითელი ხიდი

გალერეა
ბირანგის მთები

ბირანგის მთები — მთები ტაიმირის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, კრასნოიარსკის მხარეში. შედგება პარალელური მთაგრეხილებისა და ვრცელი ტალღოვანი პლატოებისაგან. სიგრძე 1100 კმ, სიგანე 200 კმ-ზე მეტი, მაქსიმალური სიმაღლე 1146 მ. მდინარეების პიასინისა და ტაიმირის ხეობებით იყოფა აღმოსავლეთ, დასავლეთ და შუა ნაწილებად. აგებულია კამბრიულისწინა და პალეოზოური ტრაპებით (გაბრო-დიაბაზებით). ჰავა ცივი, მკვეთრად კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა –30°,–33°, ივლისისა 2°, 10°. გაზაფხული ივნისში იწყება. აგვისტოში საშუალო ტემპერატურა 0°-ზე დაბლა ჩამოდის. ნალექები 120-400 მმ წელიწადში. დამახასიათებელია თანამედროვე გამყინვარება, რომლის საერთო ფართობია 50 კმ². მთები შემოსილია არქტიკული ტუნდრის მცენარეულობით, ჭარბობს ხავსი, მღიერები. ცხოველებიდან ბინადრობს ლემინგი, ჩრდილოეთის ირემი, არის პოლარული კაკაბი, თეთრი ბუ და სხვა.
აჯაფნიაკის რაიონი

აჯაფნიაკის რაიონი — სომხეთის დედაქალაქის, ერევნის თორმეტიდან ერთ-ერთი რაიონი. იგი მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2011 წლის მონაცემებით აჯაფნიაკის რაიონში ცხოვრობს 108 300 ადამიანი. მდებარეობს მდინარე რაზდანის მარჯვენა ნაპირზე.

რაიონს ესაზღვრება მალათია-სებასტიის, არაბკირისა, კენტრონისა და დავთაშენის რაიონები. ასევე არმავირის, არაგაწოტნისა და კოტაიქის პროვინციები.

რაიონი იყოფა 8 კვარტალად: აჯაფნიაკი, ნორაშენი, ნაზარბეკიანი, სილიკიანი, ლუკაშინი, ვაჰაგნი, ანასტასავანი და ჩერიომუშკი.

ქუჩები, მოედნები, პარკები
კევორკ ჩავუშის ქუჩა
ჰალაბიანის ქუჩა
თუმანიანის პარკი
აჯაფნიაკის სახალხო პარკი

გალერეა
ტრიგლავი

ტრიგლავი — მთა სლოვენიაში, იულიუსის ალპებზე, ქალაქ ლიუბლიანიდან ჩრდილო-დასავლეთით 64 კმ-ში. სიმაღლე 2864 მ. სლოვენიის უმაღლესი წერტილი. აგებულია კირქვებით. დამახასიათებელია რელიეფის მყინვარული და კარსტული ფორმები. ტრიგლავი — სლოვენიის ეროვნული სიმბოლოა, რომელიც გამოსახულია სლოვენიის გერბსა და დროშაზე. მთა და მისი მიდამოები გამოცხადებულია ეროვნულ პარკად. შემოსილია მთის ტყით, მდელოებით. პირველად მწვერვალი დაიპყრო ოთხმა სლოვენიელმა ალპინისტმა 1778 წლის 26 აგვისტოს. მწვერვალზეა კოშკი, რომელიც აღმართულ იქნა 1895 წლის 7 აგვისტოს. სლოვენიის მითოლოგიაში მთა განსაკუთრებულ ადგილს იკავებდა.
ავანის რაიონი

ავანის რაიონი — სომხეთის დედაქალაქის, ერევნის თორმეტიდან ერთ-ერთი რაიონი. იგი მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2011 წლის მონაცემებით კენტრონის რაიონში ცხოვრობს 51 000 ადამიანი. მდებარეობს მდინარე რაზდანის მარჯვენა ნაპირზე.

რაიონს ესაზღვრება ნორ-ნორკისა და კანაკერ-ზეითუნის რაიონები. ასევე კოტაიქის პროვინცია.

რაიონი იყოფა 3 კვარტალად: ავანი, ავან-არინჯი და აღი-ჰანქი.

ქუჩები და პარკები
ჰრაჩია აჩარიანის ქუჩა
ნვერ საფარიანის ქუჩა
მარშალ ბაბაჯანიანის ქუჩა
დუშანბეს ქუჩა
ავანის პარკი
ერევნის ბოტანიკური ბაღი

გალერეა
ოსკარის 57-ე დაჯილდოება

ოსკარის 57-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 57-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1985 წლის 25 მარტს დოროთი ჩენდლერის პავილიონში, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1984 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა .

ლაურეატები
ორლეანის ალყა

ორლეანის ალყა — ასწლიანი ომის ერთ-ერთი ეპიზოდი (1428-1429 წწ.). ორლეანის გათავისუფლება იყო ფრანგების პირველი სერიოზული წარმატება 1415 წელს, აზენკურის ბრძოლაში განცდილი სასტიკი მარცხის შემდეგ. ორლეანის უიმედო მდგომარეობა, რომელსაც ფრანგებისათვის უდიდესი მორალური და სტრატეგიული მნიშვნელობა ენიჭებოდა, გამოასწორა პოლიტიკურ არენაზე გამოსულმა ორლეანელმა გლეხმა ჟანა დ’არკმა. მისი მეთაურობით საფრანგეთის არმიამ ორლეანის ალყა სულ მცირე ხანში გაარღვია.
ალექსანდრე პოპოვი

}, კრასნოტურინსკი — გ. — რუსი ფიზიკოსი და ელექტროტექნიკოსი, პროფესორი. ითვლება რადიოს ერთ-ერთ პიონერად. 1895 წელს რუსეთის ფიზიკა-ქიმიის საზოგადოებას თავისი გამოგონება, რადიომიმღები, წარუდგინა.

ბიოგრაფია
პეტერბურგის უნივერსიტეტში პოპოვი ელექტრომაგნეტიზმმა გაიტაცა. 1883 წელს ის აქვეყნებს თავის პირველ მეცნიერულ ნაშრომს, რომელიც დინამომანქანის მოქმედებას შეეხება. ეს იყო 12 წლით ადრე რადიოს გამოგონებამდე. 1883 წელს პოპოვი მუშაობას იწყებს კრონშტადტის ოფიცერთა სანაღმო სკოლაში ლაბორანტის თანამდებობაზე და ამავე დროს კითხულობს უმაღლესი მათემატიკის კურსს. ამ სკოლაში მუშაობამ დიდად შეუყო ხელი პოპოვს რადიოს გამოგონებაში, ვინაიდან უსადენო კავშირგაბმულობით ყველაზე მეტად ფლოტი იყო დაინტერესებული. 1887 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ექსპედიციაში, რომელიც დაკვირვებებს ახდენდა მზის დაბნელებაზე. 1893 წელს მას გზავნიან საერთაშორისო გამოფენაზე ჩიკაგოში, სადაც საერთაშორისო ელექტროტექნიკური კონგრესი მიმდიარეობდა. 1889 წელს გამოქვეყნდა ჰაინრიხ ჰერცის ცნობილი შრომა ელექტრომაგნიტური ტალღების შესახებ. პოპოვი იყო ერთი იმ პირველთაგანი, ვინც ეს ცდები უსადენო კავშირგაბმულობის შექმნის შესაძლებლობის თვალსაზრისით შეაფასა და შეუდგა ამ თავისი იდეის პრაქტიკულად განხორციელებას. 1895 წლის 7 მაისს პოპოვმა პირველად საჯაროდ გამოსცადა თავისი გამოგონება — რადიო. 1897 წელს პოპოვი უკვე აწარმოებდა გადაცემას კრონშტადტის სანაპიროსა და ხომალდს შორის 640 მეტრის მანძილზე.

1899 წლის დეკემბერში რადიო პირველად გამოიყენეს ჯავსნოსანი გემის „გენერალ-ადმირალი აპრაქსინის“ გადასარჩენად, რომელიც წყალქვეშა კლდეს დაეჯახა და დაზიანდა კუნძულ გელგოლანდთან. ამჯერად რადიოკავშირი განხორციელდა 44 კმ მანძილზე.
ერნანდო დე სოტო

ერნანდო დე სოტო (, დ. დაახლ. 1498 — 21 მაისი, 1542) — ესპანელი ზღვაოსანი და კონკისტადორი. პირველი ევროპული დამპყრობელი მექსიკის ჩრდილოეთში და აშშ-ს ტერიტორიის სიღრმეში. პირველი ევროპელი, რომელმაც გადაკვეთა მდინარე მისისიპი და დატოვა ამის დოკუმენტური მტკიცებულება.

ერნანდო დე სოტო დაიბადა ესტრემადურის ან ანდალუსიის რეგიონში. ორი ქალაქი – ბადახოსი და ბარკაროტა აცხადებს, რომ დე სოტო მათ ქალაქში დაიბადა. ცნობილია, რომ დე სოტომ ბავშვობა ორივე ქალაქში გაატარა.
კაზანტიპი

კაზანტიპი (სტილიზებული ; ასევე კაზანტიპის რესპუბლიკა, ნარინჯისფერი რესპუბლიკა ან რესპუბლიკა ) — ყოველწლიური ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის ფესტივალი, რომელიც 1992 წლიდან 2013 წლის ჩათვლით უკრაინაში, ყირიმის ნახევარკუნძულზე იმართებოდა. თუმცა, რუსეთის ფედერაციის მიერ ყირიმის ოკუპაციის შემდეგ, გადაწყდა, რომ 2014 წელს ფესტივალი საქართველოში, ანაკლიაში გაიმართება. დასასწრებ ბილეთებს ეწოდება „“. ფესტივალი გრძელდება 5-6 კვირა, ზაფხულში და მას ყოველწლიურად 150 000 ადამიანი, ე. წ. „“-ი სტუმრობს. ფესტივალთან ასოცირებულია ნარინჯისფერებში გადაწყვეტილი მოდისა და ჩემოდნების კულტი.

ისტორია
ფესტივალს სახელი ეწოდა კაზანტიპის კონცხისგან, რომლის სიახლოვესაც ის 1995–1999 წლებში ტარდებოდა. ამ პერიოდში, ფესტივალი იმართებოდა ქალაქ შჩიოლკინოს მახლობლად, ყირიმის ატომური ელექტროსადგურის დაუსრულებელი შენობის ტურბინის ჰოლში. 2000 წელს ფესტივალი ვესელეს დასახლებაში გადაიტანეს. 2001 წლიდან კი ტარდებოდა ყირიმის პატარა ქალაქ პოპივკაში. ფესტივალის პრეზიდენტი, შემქმნელი და ინიციატორია ნიკიტა (ნამდვილი სახელი ნიკიტა მარშუნოკი). საწყის წლებში ფესტივალი ძალზედ მოკრძალებული იყო და არ წარმოადგენდა არაფერს, გარდა სერფინგის მოყვარულთა ყრილობისა, რომლებიც მომქანცველი დღის შემდეგ საღამოობით დროს ატარებდნენ. თუმცა, მოგვიანებით ნიკიტამ გადაწყვიტა სეზონის დასასრულის აღნიშვნისთვის შეემატებინა ტექნო და ტრანს მუსიკა. სწორედ ამ დროს იშვა ფესტივალი თანამედროვე სახით.

იმის გამო, 2014 წლის მარტში რუსეთის ფედერაციამ ყირიმის ოკუპაცია მოახდინა, მაისის დასაწყისში ფესტივალის ორგანიზატორებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ 2014 წელს ის საქართველოში, ანაკლიაში ჩატარდეს.
შუმანის დეკლარაცია

შუმანის დეკლარაცია (საბჭოთა პერიოდში ეწოდებოდა შუმანის გეგმა) — საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის რობერ შუმანის წინადადება საფრანგეთისა და დასავლეთ გერმანიის ქვანახშირის, სამთო და მეტალურგიული მრეწველობების გაერთიანების შესახებ. პროექტის განხორციელება დაიწყო 1951 წელს, როდესაც შეიქმნა ქვანახშირისა და ფოლადის ევროპული გაერთიანება 6 ქვეყნის (საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, ნიდერლანდები, ბელგია, ლუქსემბურგი) მონაწილეობით. 9 მაისი დღე, როდესაც შუმანმა წარმოთქვა თავისი სიტყვა ევროპაში ყოველდღიურად აღინიშნება, როგორც ევროპის დღე, ხოლო თავად რობერ შუმანი ევროპის კავშირის ერთ-ერთ მამამთავრად მიიჩნევა.
ურსულა ანდრესი

ურსულა ანდრესი ( დ. 19 მარტი 1936) — შვეიცარიელი მსახიობი, ყოფილი მოდელი და სექს-სიმბოლო, რომელიც თამაშობდა ამერიკულ, ბრიტანულ და იტალიურ ფილმებში. 1962 წელს მონაწილეობა მიიღო პირველ ფილმში ჯეიმზ ბონდის შესახებ „დოქტორი ნოუ“, სადაც შეასრულა „ბონდის გოგოს“ — ჰონი რაიდერის როლი, რისთვისაც ოქროს გლობუსით დაჯილდოვდა. 1967 წელს ითამაშა პაროდიულ კინოკომედიაში „კაზინო როიალი“.

ბიოგრაფია
ურსულა ანდრესი დაიბადა შვეიცარიაში, ოსტერმუნდიგენში, დედამისის — ეროვნებით შვეიცარიელის ანას და მამამისის — ეროვნებით გერმანელის როლფ ანდრესის ოჯახში. ჰონი რაიდერის როლმა ფილმში „დოქტორი ნოუ“ ანდრესს პოპულარობა შესძინა, განსაკუთრებით დამახასიათებელი აღმოჩნდა ნაწყვეტი, სადაც იგი კარიბის ზღვიდან ამოდის თეთრ ბიკინიში, რომელიც საკულტო მომენტი გახდა კინემატოგრაფსა და მოდის ისტორიაში. ანდრესს ჰქონდა მძიმე შვეიცარიულ-ამერიკული აქცენტი, რის გამოც მისი პერსონაჟი გაახმოვანა ნიკი ვან დერ ზილმა, ხოლო კალიფსო იმღერა ინგლისელმა მსახიობმა დიანა კოუპლენდმა.

აღსანიშნავია, რომ ბიკინი, რომელიც მას ეცვა ფილმში „დოქტორი ნოუ“ გაიყიდა აუქციონზე 41.125 ევროდ 2001 წელს. 1965 წელს ანდრესი გაშიშვლდა -სთვის. 1963 წელს ელვის პრესლისთან ერთად ითამაშა ფილმში „გართობა აკაპულკოში“, ამავე წელს ფრენკ სინატრასთან და დინ მარტინთან ერთად მიიღო მონაწილეობა ფილმში „ტეხასიდან ოთხნი“, ხოლო 1965 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმში „მეათე მსხვერპლი“, სადაც პარტნიორობა გაუწია მარჩელო მასტროიანმა. 1981 წელს როლი შეასრულა ფილმში „ტიტანების ბრძოლა“. 1995 წელს „“-მა ანდრესი აირჩია ერთ-ერთ ყველაზე სექსუალურ ვარსკვლავად კინო-ისტორიაში“.

ურსულა ანდრესი 1957 წელს ცოლად გაჰყვა მსახიობსა და რეჟისორს ჯონ დერეკს, თუმცა 1966 წელს წყვილი ერთმანეთს გაშორდა. ხანგრძლივი ურთიერთობა ჰქონდა ჟან-პოლ ბელმონდოსთან. 1979–83 წლებში მისი პარტნიორი იყო ჰარი ჰემლინი, რომლისგანაც 1980 წელს შვილი შეეძინა.
წავი ჩუკა

წავი ჩუკა — არკადი ხინთიბიძის საბავშვო ანიმაციური ფილმი, რომელიც გადაღებულია ვ. ფირცხალავას სცენარის მიხედვით 1953 წელს. არაერთხელ იყო გამოშვებული -ისა და -ზე. 1962 წელს წავი ჩუკას საფუძველზე გამოვიდა დიაფილმი.

სიუჟეტი
ერთხელ, ძლიერი ჭექა-ქუხილის შედეგად, წავების ოჯახი უბედურებას გადაეყარა: წყალდიდობა, რომელიც გამოიწვია თავსხმამ დაანგრია კაშხალი, რომელიც მდინარეზე იყო აშენებული. შრომისმოყვარე წავებმა ახალ მშენებლობას მოკიდეს ხელი, თუმცა ერთი წავი სახელად ჩუკა, ზარმაცია და არ ისურვებს მეგობრებისთვის დახმარების გაწევას. შემდეგ მოთხრობილია ჩუკას თავგადასავლებზე, რომელიც ახალი მეგობრების ძიებაში ტყეში წასვლას გადაწყვიტავს. თავდაპირველად იგი გაიცნობს ციყვებს, შემდეგ — ზღარბებს. მთავარ გმირს მოუწევს მშიერი მელიისგან თავის გადარჩენა. ჩუკა მიხვდება, რომ გადარჩენა შესაძლებელია მხოლოდ ახლობლებთან ყოფნით. იგი დაბრუნდება და ყველასთან ერთად მონაწილეობას მიიღებს ახალი კაშხლის მშენებლობაში.

შემქმნელები
რეჟისორები — არკადი ხინთიბიძე, გრიგორი ჩმუტოვი
სცენარის ავტორი — ვ. ფირცხალავა
დამდგმელი მხატვარი — ბორის სტარიკოვსკი
მხატვარ-დეკორატორები: ო. ჯაფარიძე, ა. თოდრია, ე. ხაჩოიანი
მხატვარ-ანიმატორები: მ. ძაგანია, ნ. კილოსანიძე, კ. ნადირაძე, ი. მანჯგალაძე და სხვა
ხმის ოპერატორი — დავით ლომიძე
ასისტენტები — ს. ტოპუზისი, დ. ტარალაშვილი.
ყირიმის ოპერაცია

ყირიმის ოპერაცია — საბჭოთა ჯარების შეტევითი ოპერაცია მეორე მსოფლიო ომის მპერიოდში, ყირიმის გათავისუფლების მიზნით. მიმდინარეობდა 1944 წლის 8 აპრილიდან 12 მაისამდე. ოპერაციაში მონაწილეობდა პრიმორსკის და უკრაინის მეოთხე არმიები. საბჭოთა ჯარების შეტევას მხარს უჭერდა შავი ზღვის ფლოტი და აზოვის სამხედრო ფლოტილია. გერმანიის მე-17 არმიას ყირიმში ეკავა ღრმად ეშელონირებული თავდაცვითი პოზიციები. 8 აპრილს საბჭოთა ჯარები გადავიდნენ შეტევაზე და დაიკავეს არმიანსკი, ხოლო 11 აპრილს ქერჩი და ჯანკოი. 15-16 აპრილს საბჭოთა ჯარები მიადგნენ სევასტოპოლს, რომელიც შტურმით აიღეს 9 მაისს.