iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ისმაილიის მუჰაფაზა

ისმაილია — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში . ისმაილიას საგუბერნატოროს გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე. პროვინციას შუაზე ჰყოფს სუეცის არხზე. საგუბერნატოროს აღმოსავლეთი ტერიტორია მდებარეობს სინაის ნახევარკუნძულზე. პროვინციას ესაზღვრება 6 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : პორტ საიდი ,ჩრდილოეთ სინაი, სამხრეთ სინაი, სუეცი, ჰელუანი და შარკია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ისმაილია. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 5066 კმ². 2006 წლის მონაცემებით ისმაილიას მოსახლეობა 942 832 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია აბდელჰალინ ელ-ფაჰრეინი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 5 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 7 ქალაქია ,ესენია:
ისმაილია
ეთ-თელ-ელ-ქაბირი
ფაიდა
ელ-კანტარა-შარკი
ელ-კანტარა-გაბრი, ორი ახალი ქალაქი:
აბუ-სუვეირი
ელ-კასასინი
შარკიის მუჰაფაზა

შარკია — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. შარკიას საგუბერნატოროს გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე. პროვინციას ესაზღვრება 5 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : დაკაჰლია, კალიუბია, კაირო, ჰელუანი და ისმაილია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზაკაზიკი. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 4 911 კმ². 2006 წლის მონაცემებით შარკიას მოსახლეობა 5,800,000 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია იაჰია ადელმაგიდი.

მოსახლეობა
შარკიას საგუბერნატორო საკმაოდ დასახლებული პროვინიაა, მას კაიროს და გიზას შემდეგ მოსახლეობის მხირივ 3 ადგილი უკავია. 2006 წლის მონაცემებით შარკიის მოსახლეობა შეადგენს 5 340 058 ადამიანს, აქედან 23% ცხოვრებს ქალაქებს. დანარჩენი მოსახლეობა ცხოვრობს სოფლებსა და სხვა ტიპის დასახლებებში.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 13 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 15 ქალაქია, 496 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 4012 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:

ანუ-ჰამადი
აბუ-კაბირი
აულიად-საკრი
ბილბეისი
ელ-ჰუსეინი
დეირაბ-ნაგმი
ზაკაზიკი
ეს-სალიჰია
ელ-აშირ-მინ-რამადანი
ფაკუსი
ქაფრ-საქრი
მინია-ელ-ქამჰი
ჰაჰია
მაშთუს-ეშ-შარკი
ელ-იბრაჰიმია
ელ-ქანიათი

ცნობილი შარკიელები
არაბი-ფაშა .
თალაჰ-ფაშა ჰარბი - ეკონომისტი
იუსუფ იდრისი - მწერალი
აბდელჰალიმ ჰაფისი - მომღერალი
ამირ დიაბი - მომღერალი
ირაკლი გამრეკელი

ირაკლი გამრეკელი (დ. 17 მაისი, 1894, გორი, — გ. 10 მაისი, 1943, თბილისი) — სცენოგრაფი, ქართული თეატრალური მხატვრობის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

დაიბადა გორში, მღვდლის ოჯახში. პირველდაწყებითი განათლება თბილისის სასულიერო სასწავლებელში მიიღო, ხოლო 1911-1917 წლებში სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. სამხატვრო განათლება მიიღო თბილისის ვაჟთა პირველ გიმნაზიასთან არსებულ მხატვრის კურსებზე.

სრული სამხატვრო განათლება არ მიუღია, სწავლობდა სკლიფასოვსკის ხატვისა და ფერწერის სკოლაში. როსტოვისა და თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტებში მედიცინას ეუფლებოდა და დიდხანს ვერ გააკეთა არჩევანი მედიცინასა და მხატვრობას შორის. 1920 წლიდან აქტიურად ჩაერთო თბილისის მხატვრულ ცხოვრებაში, მონაწილეობა მიიღო ქართველ მხატვართა სურათების გამოფენაში, გატაცებული იყო მოდერნიზმით. კოტე მარჯანიშვილმა გამოფენაზე ნახა გამრეკელის მიერ ილუსტრირებული ოსკარ უაილდის „სალომეა“, მაშინვე მიხვდა მხატვრის განსაკუთრებულ ნიჭს და რუსთაველის თეატრში მიიწვია. მალე ამ თეატრის მთავარი მხატვარი გახდა და დიდი ღვაწლი შეიტანა ქართული თეატრის ამაღლებული სულის შექმნაში. განსაკუთრებით ნაყოფიერი და ნოვატორული გამოდგა სანდრო ახმეტელთან ურთიერთობა. ირაკლი გამრეკელმა გააფორმა აღიარებული სპექტაკლები: შექსპირის „ჰამლეტი“ და „ოტელო“, შანშიაშვილის „ანზორი“, რობაქიძის „ლამარა“, შილერის „ყაჩაღები“ და სხვა. მის შემოქმედებაში ჭარბობს უკიდურესად პირობითი, ლაკონიური, პლასტიკურად ჩამოქნილი მოცულობითი კონსტრუქციები, მონუმენტურ-არქიტექტორული ფორმები. სცენაზე რიტმულად განლაგებული დანადგარები შინაგანი დრამატიზმით აღსავსე მიზანსცენების შექმნას უწყობდა ხელს. ირაკლი გამრეკელს სიცოცხლის ბოლომდე რუსთაველის თეატრში მოღვაწეობდა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
კალიუბიის მუჰაფაზა

კალიუბია არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციის დასავლეთი საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 7 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : შარკია, ჰელუანი, კაირო, 6 ოქტომბერი, მონუფია, დაკაჰლია და გარბია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბანჰა. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 1001,09 კმ². 2006 წლის მონაცემებით კალიუბიას მოსახლეობა 4 237 003 ადამიანიას შეადგენს. კალიუბიას საგუბერნატოროს ყველაზე დიდი ქალაქია შუბრა-ელ-ჰეიმა, რომლის მოსახლეთა რაოდენობა შეადგენს 1 045 370 მლნ ადამიანს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია ადლი აბდელშაქურ ჰუსეინი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 8 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 9 ქალაქია, 195 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 901 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:

ბანჰა
კალიუბია
ელ-კანათირ-ელ-ჰეირია
შუბრა-ელ-ჰეიმა
ელ-ჰანაკა
ქაფრ-შუკრი
შიბან ელ-ქანათერი
ტუჰი
ელ-უბური

ცნობილი კალიუბიელები
ზაქარია მოჰიდინი — ეგვიპტის პრემიერ მინისტრი
ჰამალ ჰამადანი — გეოგრაფ-ენციკლობედისტი
ნილოსის დელტა

ნილოსის დელტა — ვრცელი დელტა ჩრდილოეთ ეგვიპტეში, მდინარე ნილოსის ხმელთაშუა ზღვასთან შერთვის ადგილას. ის მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე დიდი დელტაა — მდებარეობს ქალაქ ალექსანდრიიდან, დასავლეთით და პორტ-საიდიდან, აღმოსავლეთით. ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე მოიცავს 240 კმ-ს — არის მდიდარი სასოფლო-სამეურნეო რეგიონი. დელტის სიგრძე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ არის 160 კმ.
ირლანდიელები

ირლანდიელები — ხალხი, ირლანდიის ძირითადი მოსახლეობა.

სახელები: თვითწოდება , , ინგლისურად – 
საერთო რაოდენობა: სულ: 8 500 000. (წარმომავლობის ჩათვლით 80 000 000)
ენა: ირლანდიური, ინგლისური
მორწმუნეები: კათოლიციზმი და პროტესტანტიზმი

კულტურა
ეროვნული სამოსი
ირლანდიური ეროვნული სამოსი - ერთფეროვანი (ჩვეულებრივ ნარინჯისფერი) ქვედაბოლო (კილტი), გრძელი ქურთუკი, ღია ფერის პერანგი საყელოს გარეშე, დიდი მაუდის ბერეტი - პრაქტიკულად დაკარგა მნიშვნელობა. მხოლოდ მეგუდასტვირეების ორკესტრის მუსიკოსები იცვამენ სტილიზირებულ ხალხურ კოსტიუმს. სადღესასწაულო ჩაცმულობაში ჭარბობს მწვანე ფერი, რომელიც ეროვნულ ფრად ითვლება.

სამზარეულო
ირლანდიელების უმრავლესობა სოფლებში ცხოვრობს, თუმცა ქალაქის მოსახლეობა იზრდება. სოფლის მეურნეობაში, დომინირებს მეცხოველეობა (მსხვილი პირუტყვი, ცხვარი). მოყავთ ხორბალი, ქერი, შვრია, და კარტოფილი. ასევე განვითარებულია მეთევზეობა.

საკვებში ტრადიციულად დიდი ადგილი უკავია კარტოფილის კერძებს, რძის პროდუქტებს, შვრიის ფაფას, და თევზს. განსაკუთრებით პოპულარული სასმელია - ჩაი.

ირლანდიური გვარები
ირლანდიური გვარების უმრავლესობას აქვს თავსართი ან ' მაკ - ვაჟი, ო' - შვილიშვილი (მაგალითად, ' „ო'ნილ-ი“ - ნილის კლანის შვილიშვილი).
გიზის მუჰაფაზა

გიზა არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციის აღმოსავლეთი საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : კაირო, 6 ოქტომბერი, ჰელუანი და ელ-ფაიუმი.

გიზა ეგვიპტის და მსოფლიოს ღირსშესანიშნაობაა, აქ მდებარეობს მსოფლიოს უამრავი ღირსშესანიშნაობა , რომელთაგან აღსანიშნავია მსოფლიოს 7 საოცრებათაგან დღემდე მოღწეული ხეოფსის პირამიდა. გიზას საგუბერნატოროშია აგრეთვე სფინქსის ქანდაკება და გიზას პირამიდები.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გაზა. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 85,153 კმ². მოსახლეობის მხრივ გიზას ეგვიპტურ პროვინციებს შორის მეორე ადგილი უკავია. 2006 წლის მონაცემებით გიზას მოსახლეობა 6,272,57 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია აბდალაზიზ ას-სეიდ შახატა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 9 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 11 ქალაქია, 170 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 637 დასახლებული პუმქტიაესენია. საგუბერნატოროს ქალაქები:

გიზა
იმბაბა
ელ-ურაქი
ატფიხი

ქალაქ გიზას 7 ადმინისტრაციული ერთეული:
ჩრდილოეთი გიზა
სამხრეთი გიზა
ელ-დაკი
ელ-აგუზა
ელ-იმრანია
ელ-ჰარამ
ბულაქ-ედ-დუქთრი
კაიროს მუჰაფაზა

კაირო არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციის დასავლეთი საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 5 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : 6 ოქტომბერი, გიზა, ჰელუანი, კალიუბია და შარკია.

კაიროში უამრავი ღირსშესანიშნაობაა. საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქვეყნის დედაქალაქი კაირო. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 3435,3 კმ². მოსახლეობის მხრივ კაიროს ეგვიპტურ პროვინციებს შორის პირველი ადგილი უკავია. 2006 წლის მონაცემებით კაიროს მოსახლეობა 7 786 640 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
ბეჰეირის მუჰაფაზა

ბეჰეირა არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , ნილოსის დელტის და მდინარე ნილოსის დასავლეთ სანაპიროზე. ბეჰეირას საგუბერნატოროს გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე. პროვინციას ესაზღვრება 6 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ალექსანდრია, მატრუჰი, ოქტომბრის 6, მონუფია, გარბია და ქაფრ-ელ-შაიხი.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დამანჰური. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 10 130 კმ². 2006 წლის მონაცემებით ბეჰეირას მოსახლეობა 4 737 129 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია მუჰამედ შაარავი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 13 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 14 ქალაქია, 417 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 5333 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:

რაშიდი
შუბრა-ჰეითი
იტაი-ელ-ბარუდი
აბუ-ჰომსი
ხოუშ-ისა
ქაფრ-ედ-დავარი
დალნაგათი
კომ-ჰამადა
დამანჰური
მაჰმუდია
იდქუ
აბუ-ელ-მატამირი
რაჰმანია
ახალი ნუბია
ბადი-ნატრუნი
ბადრი

ცნობილი ბეჰეირაელები
აჰმედ ზაველი — ნობელის ლაურეატი ქიმიაში
ტაუფიქ ელ-ჰაკიმი — მწერალი
ჰასან ელ-ბანა —
საეკლესიო ქორწინება

საეკლესიო ქორწინება, ეკლესიაში დაქორწინება რელიგიური წეს-ჩვეულებით. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. დიდი ბრიტანეთი) დაქორწინების სამოქალაქო ფორმასთან ერთად დასაშვებია საეკლესიო ქორწინებაც, ზოგში კი (მაგ., ესპანეთი) საეკლესიო ქორწინების აუცილებელი ფორმაა. ყოფილ სსრკ-ში საეკლესიო ქორწინებას არავითარი სამართლებრივი მნიშვნელობა არ ჰქონდა. დაქორწინება ფორმდებოდა მოქალაქეობრივი მდგომარეობის აქტის ჩამწერ სახელმწიფო ორგანოში (საქართველოს საქორწინო და საოჯახო კოდექსი, მუხლი 13).
საერთაშორისო თავაზიანობა

საერთაშორისო თავაზიანობა (ლათ. ), საერთაშორისო პრაქტიკაში იურიდიულად არასავალდებულო წესები, რომელსაც იყენებენ პრაქტიკული მიზანშეწონილობის გამო ნაცვალგების საწყისებზე ან სახელმწიფოს სურვილით (მაგ., დიპლომატიური აგენტის ან მისი პირადი ბარგის განთავისუფლება საბაჟო შემოწმებისაგან ან საბაჟო გადასახადისაგან, თუ ამის შესახებ არ არსებობდა შეთანხმება). საერთაშორისო სამართლის ნორმებისაგან განსხვავებით, საერთაშორისო თავაზიანობა იურიდიულად სავალდებულო არ არის. ამავე დროს, მისი დაუცველობა შეიძლება განიხილონ როგორც არამეგობრული აქტი, მაგრამ არასოდეს არ ჩაითვლება საერთაშორისო ვალდებულების დარღვევად და რეტორსიის ან რაიმე პრეტენზიის წაყენების საფუძვლად; იგი არ იწვევს სახელმწიფოს საერთაშორისო-სამართლებრივ პასუხისმგებლობას.
საერთაშორისო ლენინური პრემია ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის

საერთაშორისო ლენინური პრემია "ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის", სსრკ-ის საპატიო ჯილდო, რომელსაც ხალხთა შორის მშვიდობისათვის ბრძოლაში დიდი დამსახურების გამო ანიჭებდნენ ყველა ქვეყნის მოქალაქეს, განურჩევლად მათი პოლიტიკური შეხედულებებისა, პარტიულობისა, რელიგიის მრწამსისა და რასობრივი განსხვავებულობისა. პრემია ამ სახელწოდებით დაწესდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1956 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებულებით (მანამდე 1949-იდან, ერქვა საერთაშორისო სტალინური პრემია "ხალხთა შორის მშვიდობისა და მეგობრობის განმტკიცებისათვის").

სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს 1989 წლის 11 დეკემბრის № 905-1 დადგენილებით საერთაშორისო ლენინურ პრემიას "ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის" სახელი გადაერქვა საერთაშორისო ლენინური პრემია მშვიდობისათვის.

ყოველწლიურად 5-მდე პრემიას ანიჭებდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მიერ შექმნილი სპეციალური კომიტეტი. პრემიის მოსაპოვებლად კანდიდატთა წარდგენის უფლება ჰქონდა საერთაშორისო და ეროვნული დემოკრატიულ ორგანიზაციებს, სამეცნიერო და სასწავლო დაწესებულებებს, მეცნიერების, კულტურის და ხელოვნების მოღვაწეთა ასოციაციების და პერსონალურად საერთაშორისო ლენინური პრემიის კომიტეტის წევრებს. იმ პირს, რომელმაც მიიღო ეს პრემია, გადაეცემოდა საერთაშორისო ლენინური პრემიის ლაურეატის დიპლომი,ოქროს მედალი ვ. ი. ლენინის გამოსახულებით და 25000 მანეთი ფულადი ჯილდო. პრემიის მინიჭების შესახებ ცნობა ქვეყნდებოდა ყოველი წლის 1 მაისს.
მონუფიის მუჰაფაზა

მონუფია არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : გარბია, ბეჰეირა, ოქტომბრის 6 და კალიუბია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შიბინ-ელ-ქუმი. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 2 543 კმ². 2006 წლის მონაცემებით მონუფიას მოსახლეობა 3 112 400 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია მუჰამედ სამი ამარა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 9 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 10 ქალაქია, 315 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 898 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:

კავისნა
შიბინ-ელ-კომი
აშმუნი
ბაგური
ბარკა-ეს-საბა
მონუფია
მედინათ-ეს-სადათი
სირს-ელ-ლიანი
ტალა
ეშ-შუჰადა

ცნობილი მონუფელები
ჰოსნი მუბარაქი - ეგვიპტის პრეზიდენტი
ანვარ სადათი - ეგვიპტის პრეზიდენტი
ქამალ ალ-განზური - ეგვიპტის პრემიერ მინისტრი
იოანე IV ოქროპირი

წმინდა იოანე ოქროპირი — საქართველოს კათოლიკოსი დაიბადა დაახ. სს. 20-იან წლებში. წმინდანი დაახლოებით 980-1001 წლებში განაგებდა საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელ ეკლესიას.

კათოლიკოსი ბასილი (1090-1100) თხზულებაში „თხრობაჲ სასწაულთათვის წმიდისა და ღმერთშემოსილისა მამისა შიოსა“ მოთხრობილია, რომ წმინდა იოანეს მშობლებს დიდხანს არ ჰყავდათ შვილი და წმიდა შიო მღვიმელს (ხს. 22 მაისს) ევედრებოდნენ მეოხებას. შვილის შეძენის შემდეგ ღვთისმოშიშმა მშობლებმა შვილი აღსაზრდელად შიო მღვიმის მონასტერში მიაბარეს. სწორედ მონასტერში შეიძინა წმინდა იოანემ ის სიწმიდე და სიბრძნე, რის გამოც ერმა მას ოქროპირ კათოლიკოსი უწოდა და ასე შევიდა იგი საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის ისტორიაში. წმინდა იოანე-ოქროპირ კათოლიკოსის შესახებ ვკითხულობთ, რომ იგი „ყოვლითურთ იქნა სწორ იოანე ოქროპირისა, რომლისა სათნოებანი და საქმენი უკეთუ ვინმეს უნდენ ცნობად, მიიღედ ხელად მისთვის აღწერილი წიგნი“ (რომელიც დაკარგულია და აღარ მოგვეპოვება).

საქართველოს ეკლესიის ისტორიაში ცნობილია მეორე იოანე ოქროპირ-კათოლიკოსი, რომელსაც 1033-1049 წლებში ეპყრა საქართველოს ეკლესიის საჭეთმპყრობლის ტახტი.
ცხრა ყრმა კოლაელი

წმინდა მოწამე ცხრა კოლაელი ყრმა — ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები (გუარამ, ადარნასე, ბაქარ, ვაჩე, ბარძიმ, დაჩი, ჯუანშერ, რამაზ და ფარსმანი), ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 თებერვალი, ახალი სტილით - 6 მარტი. წმინდანები საუკუნეში აღესრულნენ მოწამეობრივად. ისინი მდინარე მტკვრის სათავეში საკუთარ მშობელთა მიერ იქნენ ჩაქოლილნი ქრისტეს აღსარებისთვის.

სოფელი კოლა მდინარე მტკვრის სათავეში მდებარეობდა. აქ გვერდიგვერდ ცხოვრობდნენ ქრისტიანები და წარმართები. უმეტესობა კერპთაყვანისმცემელი იყო.

ქრისტიანთა და წარმართთა ბავშვები მთელი დღეების განმავლობაში ერთად თამაშობდნენ. საღამოობით, როდესაც სოფლის ეკლესიაში მწუხრის ზარებს დარეკავდნენ, ქრისტიანი ბავშვები თამაშს თავს ანებებდნენ და ტაძარში მიდიოდნენ სალოცავად. ქრისტიან ბავშვებთან ერთად წარმართი ყრმები ეკლესიამდე მიუყვებოდნენ მათ თანატოლებს, მაგრამ ტაძარში ვერ შედიოდნენ. „თქუენ შვილნი ხართ მეკერპეთანი და არა ჯერ არს შემოსლვაჲ თქუენი სახლსა ღმრთისასა“ ეუბნებოდნენ მათ.

ყრმები თანდათან უფრო და უფრო ინტერესდებოდნენ ქრისტიანული მოძღვრებით; და ბოლოს გადაწყვიტეს ქრისტიანებს შეერთებოდნენ. „უკუეთუ გნებავს შემოსლვად ჩუენ თანა ეკლესიად, გრწმენინ უფალი ჩუენი იესუ ქრისტე და ნათელ-იღეთ სახელისა მიმართ მისისა და ეზიარენით საიდუმლოთა მისთა და შეგუერთენით ქრისტეანეთა“ აუხსნეს ყრმებს მეგობრებმა.

ყრმებმა სიხარულით აღუთქვეს ქრისტიანებს, რომ მოინათლებოდნენ. კოლაელი ქრისტიანები სოფლის მღვდელთან მივიდნენ და აუწყეს ყრმათა სურვილი. იგი არ შეუშინდა წარმართთაგან მოსალოდნელ რისხვას და ზამთრის სუსხიან ღამეს ბავშვები მდინარეზე წაიყვანა მოსანათლად. ხუცესმა გაყინულ მდინარეში ჩაიყვანა ბავშვები და ნათელსცა მათ. ნათლობის დროს მოხდა სასწაული: წყალი გათბა და ყრმებმა ნათლის ანგელოზები იხილეს. ანგელოზთაგან განმტკიცებულმა ბავშვებმა აღარ ისურვეს წარმართ მშობლებთან დაბრუნება და ქრისტიანებთან დარჩნენ. მალე მშობლებმა გაიგეს შვილების ნათლისღების ამბავი, ძალით გამოიყვანეს ისინი ეკლესიიდან და ცემა-ტყეპითა და ლანძღვა-გინებით მიიყვანეს სახლში.

ბავშვებმა საოცარი მოთმინებით აიტანეს ყოველგვარი შეურაცხყოფა და ტანჯვა-წამება, შვიდი დღე-ღამე მშიერ-მწყურვალნი მუდამ ერთსა და იმავეს იმეორებდნენ: „ჩვენ ქრისტიანენი ვართ და არა ჯერ-არს, ვითარმცა ვჭამეთ და ვსუთ ნაგები კერპთა“. ვერც მოფერებამ, ვერც სხვა სიკეთეთა აღთქმამ ვერ მოხიბლა ქრისტეშემოსილი ყრმები. „ჩუენ ქრისტიანენი ვართ და არარაჲ გჳჴმს თქუენგან, არამედ განგჳტევენით და წარვიდეთ ქრისტეანეთა თანა“, - ითხოვდნენ ისინი.

შვილების სიჯიუტით განრისხებული მშობლები მთავართან მივიდნენ და ყოველივე აუწყეს. მთავარმა მათ უთხრა: „შვილნი თქუენნი არიან, ჴელმწიფებაჲ გაქუს, უყავთ, რაჲცა გნებავს“. წარმართებმა მთავრისგან ბავშვების ქვით ჩაქოლვის ნებართვა ითხოვეს, მდინარის სათავესთან, იქ, სადაც ყრმებმა ნათელიღეს, დიდი ორმო ამოთხარეს და ბავშვები შიგ ჩაყარეს. „ჩუენ ქრისტეანენი ვართ და მისთჳსცა მოვსწყდებით და მოვკუდებით, რომლისა მიმართ ნათელ-ვიღეთ“, - ეს იყო ყრმათა უკანასკნელი სიტყვები. უსჯულო მშობლებმა პირველებმა აიღეს ქვები, შემდეგ თავმოყრილმა ბრბომაც მიჰბაძა მათ და მალე ორმო ქვებით ამოავსეს. წარმართებმა სიკვდილის პირას მიიყვანეს სოფლის ხუცესიც, გაძარცვეს და ნაძარცვი თვითონ დაინაწილეს.

ეს ამბავი მოხდა სამხრეთ საქართველოში, ისტორიულ ტაოში.
სოფრონი I (იერუსალიმის პატრიარქი)

წმინდა სოფრონი იერუსალიმელი – იერუსალიმის პატრიარქი (634-638); მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 11 მარტი, ახალი სტილით - 24 მარტი.

ცხოვრება
წმინდა სოფრონ იერუსალიმელი დაიბადა დამასკოში. სიყრმიდანვე კეთილმსახურებით და მეცნიერების სიყვარულით გამორჩეულ სოფრონს ბრძენს ეძახდნენ. მომავალი პატრიარქი უმაღლეს სიბრძნეს მონასტერში, მეუდაბნოეებთან საუბრებში ეძებდა. ის ჩავიდა იერუსალიმში, წმინდა თეოდოსი დიდის მონასტერში და დაუახლოვდა იოანე მოსხს. მალე სოფრონი იოანეს სულიერი შვილი და მორჩილი გახდა. ისინი ერთად დადიოდნენ მონასტერში, იწერდნენ მამათა ცხოვრებებს. ამ ჩანაწერებისაგან შედგა ცნობილი წიგნი „ლიმონარი“, რომელსაც მეშვიდე მსოფლიო კრებამ მაღალი შეფასება მისცა.

სპარსელთა თავდასხმების გამო წმინდა იოანემ და სოფრონმა პალესტინა დატოვეს და ჯერ ანტიოქიაში, შემდეგ კი ეგვიპტეში წავიდნენ. ეგვიპტეში სოფრონი მძიმედ დაავადდა. მან მონაზვნობა გადაწყვიტა და იოანე მოსხმა ბერად აღკვეცა. წმიდა სოფრონის გამოჯამრთელების შემდეგ მოძღვარი და მოწაფე ალექსანდრიაში დარჩნენ. ისინი წმინდა პატრიარქმა იოანე მოწყალემ (ხს. 25 ნოემბერს) სიყვარულით მიიღო. წმინდა იოანე და სოფრონი მტკიცედ იცავდნენ მართლმადიდებლობას მონოთელიტთა ერესის შემოტევისაგან. ალექსანდრიაში წმინდა სოფრონმა აღწერა წმინდა უვეცხლოთა კვიროს და იოანეს (ხს. 31 იანვარს) ცხოვრება.

როცა ალექსანდრიას ბარბაროსები შემოესივნენ, წმინდა პატრიარქი იოანე წმინდა იოანე მოსხთან და სოფრონთან ერთად კონსტანტინეპოლში წავიდა, მაგრამ გზაში გარდაიცვალა. წმინდა იოანე და სოფრონი, თერთმეტ მონაზონთან ერთად, რომში ჩავიდნენ. რომში ღირსი იოანე მოსხიც გარდაიცვალა 622 წელს. მისი ცხედარი წმინდა სოფრონმა იერუსალიმში გადაასვენა და წმინდა თეოდოსის სავანეში დაასაფლავა.

628 წელს სპარსთა ტყვეობიდან დაბრუნდა იერუსალიმის პატრიარქი ზაქარია (609-632). მისი გარდაცვალების შემდეგ საპატრიარქო ტახტზე ავიდა წმინდა მოდესტოსი (632-634), (ხს. ძვ.სტ.18 დეკემბერს), მოდესტოსის შემდეგ კი პატრიარქად სოფრონი აირჩიეს.

სიცოცხლის ბოლოს წმინდა სოფრონმა სამწყსოსთან ერთად გადაიტანა იერუსალიმის ორწლიანი ალყის სიმძიმე. შიმშილისაგან არაქათგამწყდარმა ქრისტიანებმა გადაწყვიტეს, ქალაქის კარები გაეღოთ იმ პირობით, რომ მტერი ხელს არ ახლებდა სიწმიდეებს. ეს პირობა მაჰმადიანებმა არ შეასრულეს. წმიდა სოფრონი ქრისტიანული სიწმიდეების შებილწვით გამოწვეულ ღრმა მწუხარებაში გარდაიცვალა.

ჩვენამდე მოაღწია პატრიარქ სოფრონის მიერ შედგენილმა თხზულებამ დოგმატიკაში, ლიტურგიის განმარტებამ, ღირსი მარიამ მეგვიპტელის (ხს. 1 აპრილს) ცხოვრებამ, 950-მდე ტროპარმა და სააღდგომო სტიქარონმა. ჯერ კიდევ მღვდელმონაზვნის ხარისხში მყოფმა სოფრონმა გადაამოწმა და გაასწორა საბაწმიდის მონასტრის ტიპიკონი. წმ. სოფრონის სამსაგალობლები შესულია თანამედროვე ტრიოდიონში.
იმპერატორის ბულბული

იმპერატორის ბულბული — რეჟისორ ირჟი ტრნკას და მილოშ მაკოვეცის 1949 წლის თოჯინური მულტფილმი. იგი ეფუძნება ჰანს კრისტიან ანდერსენის ზღაპარს იმპერატორი და ბულბული. სიუჟეტის მიხედვით იმპერატორისათვის მსახურებს მოჰყავთ ბულბული. ჭიკჭიკის შემდეგ იგი შორს მიფრინავს, მაგრამ იმპერატორს კვლავ სურს მისი მოსმენა. ამიტომ მოახლეები დასაქოქ ბულბულს პოულობენ. მაგრამ იმპერატორი ავად ხდება. ამის გაგონებაზე ბრუნდება ნამდვილი ბულბული და იმპერატორი განიკურნება.
ქაფრ-ელ-შაიხის მუჰაფაზა

ქაფრ-ელ-შაიხი არის ეგვიპტის 27 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. ქაფრ-ელ-შაიხს გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე. პროვინციას ესაზღვრება 3 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ბეჰეირა, გარბია და დაკაჰლია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ქაფრ-ელ-შაიხი. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 3 748 კმ². 2006 წლის მონაცემებით ქაფრ-ელ-შაიხის მოსახლეობა 2 629 491 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია აჰმედ ზაკი აბიდინი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 10 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 10 ქალაქია, 162 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 1625 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:

ქაფრ-ელ-შაიხი
ელ-ჰამული
ბილა
კელინი
მატუბასი
დისუკი
ელ-ბურულუსი
სიდი-სალიმი
ერ-რიადი
ფუვა
გარბიის მუჰაფაზა

გარბია არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ქაფრ-ელ-შაიხი, ბეჰეირა, მონუფია და დაკაჰლია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტანტა. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 1 942 კმ². 2006 წლის მონაცემებით გარბიას მოსახლეობა 3 790 670 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია ჰამადი ელ-ბაბლი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 8 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 4 ქალაქია, 317 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 1066 დასახლებული პუმქტია. პროვინციის ქალაქებია:

სამანდი
ქუთური
ეს-სანტა
ზიფთი
ტანტა (2 საქალაქო ოლქი)
ბასიუნი
ელ-მაჰალა-ელ-კუბრა (2 საქალაქო ოლქი)
ქაფრ-აზ-ზიატი
დაკაჰლიის მუჰაფაზა

დაკაჰლია არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : დუმიატი, ქაფრ-ელ-შაიხი, გარბია და კენა.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ელ-მანსურა. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 3 459 კმ². 2006 წლის მონაცემებით გარბიას მოსახლეობა 4 746 961 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია სამირ აბდელმუნირი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 16 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 8 ქალაქია, 336 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 2072 დასახლებული პუმქტია. პროვინციის ქალაქებია:

ელ-მანსურა
დიკირნისი
მიტ-ჰამრი
მანზალა
ბილკასი
თალჰა
მიტ-სილსილი
ჰამსა
ალექსანდრე ბელიაევი

ალექსანდრე ბელიაევი (დ. 16 მარტი [ ძვ. სტ. 4 მარტი], 1884, სმოლენსკი, რუსეთის იმპერია — გ. 6 იანვარი, 1942, პუშკინი, სსრკ) — საბჭოთა ფანტასტი-მწერალი, საბჭოთა სამეცნიერო-ფანტასტიკური ლიტერატურის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მისი წიგნები ეხებოდა მომავლის მეცნიერებებსა და ტექნოლოგიურ პრობლემებს. მნიშვნელოვანი ნაწარმოებებია „პროფესორ დოუელის თავი“, „ვარსკვლავი კეცი“, „ადამიანი-ამფიბია“, „არიელი“, „უკანასკნელი ატლანტიდელი“, „მსოფლიოს მბრძანებელი“ და სხვა.
დუმიატის მუჰაფაზა

დუმიატი არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. საგუბერნატოროს ფართო გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე.პროვინციას ესაზღვრება 1 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : დაკაჰლია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დუმიატი. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 1 029 კმ². 2006 წლის მონაცემებით გარბიას მოსახლეობა 1 095 528 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია ფათხი ელ-ბარადეი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 4 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 10 ქალაქია, 59 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 722 დასახლებული პუმქტია. პროვინციის ქალაქებია:

დუმიატი
ქაფრ-საადი
ფარ-სუკური
ეზ-ზარკა
საგუბერნატოროს ახალი ქალაქები:
რაას-ელ-ბარი
აზბათ-ელ-ბურგი
ახალი დუმიატი
ქაფრ-ელ-ბათიხი
მიტ-აბუ-გალიბი
როუდა
ეს-სარუ
ფარ-სუქური
ეს-ზარკი
აზბათ-ენ-ნილ-ელ-ულია