ზალცბურგი

ზალცბურგი — ავსტრიის სიდიდით მეოთხე ქალაქი ვენის, გრაცისა და ლინცის შემდეგ; არის ამავე სახელწოდების ფედერალური მხარის დედაქალაქი. მდებარეობს ზალცბურგის დაბლობზე, მდინარე ზალცახის ორივე ნაპირზე. ზალცბურგს ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ბავარიაში მდებარე ქალაქი ფრაილასინგი, დანარჩენი მხრიდან კი მთლიანად ზალცბურგ-უმგებუნგის ოლქი (-) აკრავს გარშემო.

488 წლიდან დაიწყო ამავე ადგილას მდებარე რომაული ქალაქის, იუვავუმის დასუსტება. 696 წელს ზალცბურგი ხელახლა დაარსდა, როგორც საეპისკოპოსო ცენტრი, 798 წლიდან კი იგი უკვე მთავარეპისკოპოსის სარეზიდენციო ქალაქია. ზალცბურგის მთავარი საშემოსავლო რესურსი იყო მარილის მოპოვება და ვაჭრობა, ასევე დამატებით წყაროს წარმოადგენდა ოქროს მოპოვებაც. ქალაქის სიმბოლო, ჰოენზალცბურგი დღევანდელ ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ციხესიმაგრეა და მისი ძირითადი ნაწილი საუკუნეშია აგებული. საუკუნიდან, მთავარეპისკოპოს ვოლფ დიტრიხისა და მისი შთამომავლების პერიოდში, ზალცბურგმა, როგორც მთავარეპისკოპოსთა რეზიდენციამ, თავისი ძირითადი ბრწყინვალება შეიძინა. ამ პერიოდში აიგო ჰელბრუნის სასახლე და მისი პარკი, შადრევნები და მთავარი გამზირები ქალაქში. ყველაზე ცნობილ ზალცბურგელად ასახელებენ 1756 წელს აქ დაბადებულ ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტს, რის გამოც ქალაქს ზედმეტი სახელითაც მოიხსენიებენ — „მოცარტშტადტი“ (, მოცარტის ქალაქი); მოცარტის სახელს ატარებს ასევე ზალცბურგის აეროპორტიც. ზალცბურგის ძველი ქალაქი მისი მსოფლიოში განთქმული ბაროკოს არქიტექტურით გერმანულენოვანი მსოფლიოს ერთ-ერთი საუკეთესოდ შემონახული ქალაქის ცენტრია და 1996 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.

დღეს ზალცბურგში ხშირად ტარდება გამოფენები და კონგრესები, ქალაქში მრავლადაა სავაჭრო და სხვადასხვა მომსახურების ობიექტები, ასევე განვითარებულია ტურიზმიც. საერთაშორისო მნიშვნელობას ქალაქს, სხვა მრავალთან ერთად, ანიჭებს ზალცბურგის ფესტივალები, რომელთა წყალობითაც ზალცბურგს კიდევ ერთი ზედმეტი სახელი — „ფესტშპილშტადტი“ (, ფესტივალის ქალაქი) დაუმკვიდრდა. ხელსაყრელი მდებარეობის გამო, ზალცბურგზე გადის ევროპის რამდენიმე საერთაშორისო მაგისტრალი, როგორც ტრანსალპური, ისე აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით. ქალაქი გამოირჩევა ალპური ბუნებით. ზალცბურგი ასევე სტუდენტური ქალაქია ქვეყნის სამი უმსხვილესი უნივერსიტეტით.

გეოგრაფია
მდებარეობა
ზალცბურგი მდებარეობს ალპების უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში, ზალცბურგის დაბლობის ცენტრში. ქალაქის ისტორიული ნაწილი მდინარე ზალცახის ნაპირზეა გაშენებული და შემოსაზღვრულია ფესტუნგსბერგის, მენხსბერგის მთებითა და ამ უკანასკნელის დასავლეთის გაგრძელებით — რაინბერგით.

ძველი ქალაქის აღმოსავლეთით, ზალცახის მარჯვენა სანაპიროზე აღმართულია მთა კაპუცინერბერგი, ქალაქის სამხრეთით ჰელბრუნის მთა და მორცგის გორაკი, ალტლიფერინგის უბნის დასავლეთით კი მდებარეობს გორა გრაფენჰიუგელი. ზალცბურგს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება 1853 მეტრი სიმაღლის მთა უნტერსბერგი, რომელზეც მოწყობილია ფუნიკულიორი. ლანდშაფტში დომინირებს ასევე დასავლეთით მწვერვალი ჰოხშტაუფენი, სამხრეთით კი შტაინბერგის მთები გელის მწვერვალით, ჰაგენგებირგესა და ტენენგებირგეს მთიანი მასივები. ქალაქის აღმოსავლეთით მდებარე 1288 მეტრი სიმაღლის მთა გაისბერგი და ზალცკამერგუტის მთები ზალცბურგის დაბლობის საზღვარს ქმნიან. ჩრდილოეთიდან ქალაქის საზღვრამდე აღწევს პლაინბერგის მთის განშტოება მასზე აღმართული მარია-პლაინის კათოლიკური ბაზილიკით. ჩრდილო-აღმოსავლეთით ფლახგაუს (ზალცბურგ-უმგებუნგის) ბორცვიანი ლანდშაფტი უერთდება ალპების მთისწინეთს. მდინარე ზალცახისა და ზაალახის დახურული ჭალის ტყის სარტყელი ჩრდილოეთით ქალაქის საზღვრებში იჭრება.

ზაალახის დასავლეთით მდებარე ჭალის ტყე და მის უკან არსებული გორაკ ბორცვები, ე. წ. ჰეგლი , უკვე ბავარიის ტერიტორიაა და ბერხტესგარდენერ-ლანდის რაიონს ეკუთვნის. ჩრდილო-დასავლეთით ზალცბურგის უბან ლიფერინგ-როტს ესაზღვრება ბავარიული ქალაქი ფრაილასინგი და მისგან მხოლოდ მდინარე ზაალახითაა გამოყოფილი.

ზალცბურგის დაბლობში მდებარე ძველი ქალაქის სიმაღლე ზღვის დონიდან 420-დან 426 მეტრამდე მერყეობს. ქალაქის უმაღლესი წერტილია 1288 მეტრი სიმაღლის მწვერვალი გაისბერგის მთაზე, ყველაზე დაბალი კი ზაალახის სანაპიროა, რომლის სიმაღლეც 404 მეტრია. ზალცბურგის თემს სულ 65,68 კმ² ფართობის ტერიტორია ეკუთვნის. აქედან 2238 ჰექტარი განაშენიაბულია (34%), 53 ჰექტარი სატრანსპორტო გზებს უკავია (7,7%), 1080 ჰა — ტყეებს (16,5%), ხოლო 342 ჰა — წყლებს (5,2%).

უბნები
დღეს ზალცბურგი ისტორიული კადასტრული თემური დაყოფისაგან დამოუკიდებლად შედგება 24 უბნისაგან და სამი მოსაზღვრე ლანდშაფტური რაიონისაგან. ქალაქის ისტორიულ ცენტრს ქმნის მდინარე ზალცახის მარჯვენა და მარცხენა სანაპიროზე გაშენებული ზალცბურგის ალტშტადტი (, ძველი ქალაქი), რომელსაც ეკვრის შუა საუკუნეების დროინდელი, დღეს უკვე ცენტრად ქცეული გარეუბნები მიულნი და ნონტალი.

დაახლოებით 1900 წლისათვის ალტშტადტის აღმოსავლეთით გაჩნდა უბანი რიდენბურგი. მარჯვენა სანაპიროზე მდებარე დანგრეული ძველი ბასტიონისა და ყაზარმის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ანდრეფირტელის უბანი, იგივე ნოიშტადტი. ცენტრალური სადგურის დასავლეთით შეიქმნა უბანი ელიზაბეთ-ფორშტადტი, მიულნის ჩრდილოეთით კი — ლეენი.

უბნები აიგენი, პარში, იცლინგი და გნაისი არსებითად 1900 წლის შემდგომ პერიოდში აშენდა. შემდგომში გარეუბნებად ქცეული თავდაპირველი სოფლები, მაქსგლანი დასავლეთით, ლიფერინგი ჩრდილო-დასავლეთით, გნიგლი აღმოსავლეთით და მორცგი სამხრეთით ქალაქის უბნებად პირველ და მეორე მსოფლიო ომებს შორის პერიოდში იქცნენ. ამავე პერიოდში შექმნეს მოოსის ქუჩის გასწვრივ წარმოქმნილმა გრძივმა დასახლებებმა ლეოპოლდსკრონ-მოოსის უბანი.

1950 წლის შემდეგ შეიქმნა ყველაზე ახალი ურბანული უბანი ზალცბურგ-ზიუდი, რომელიც სამ ნაწილად იყოფა: იოზეფიაუ, ჰერნაუ და ალპენზიდლუნგი. ქალაქის შემოგარენში არსებული სოფლების შემოერთების შედეგად ჩამოყალიბდა ასევე უბნები ლანგვიდი, კაზერნი, ტაქსჰარმი და შალმოოსი საუკუნის შუა წლებში, ასევე იცლინგ-ნორდის უბანი ჩრდილოეთში, რომელიც ზალცბურგის საზღვრებს გარეთ არსებულ ბერგჰაიმის თემს უშუალოდ ესაზღვრება. გნაისის სამხრეთით მდებარეობენ ასევე მცირე და ახალი დასახლებები აიხეტჰოფზიდლუნგი და ბირკენზიდლუნგი, რომლებიც გნაის-ზიუდის სახელით არიან გაერთიანებულნი. აეროპორტის სამხრეთით მდებარეობს უბანი მაქსგლან-ვესტი, რომელსაც ეკუთვნის ქენდლერზიდლუნგის დასახლება და ყოფილი მცირე სოფლები პოინტინგი და ლოიგი. კენდლერზიდლუნგის გაგრძელება უკვე სცდება ზალცბურგის ფარგლებს და ვალს-ზიცენჰაიმის თემს მიეკუთვნება; პოინტინგი და ლოიგი კი ვალსერ-ჰიმელრაიხს უკავშირდება. გარდა საცხოვრებელი უბნებისა, ზალცბურგის შემადგენლობაში შედის დახურული ლანდშაფტური ზონები: ჰელბრუნი, ასევე გაისბერგისა და ჰოიბერგის მთები.

კადასტრული თემები
ზალცბურგი 14 ისტორიული კადასტრული თემისაგან შედგება: ზალცბურგი, მაქსგლანი, მორცგი, გნიგლი, იცლინგი, აიგენ , ლიფერინგ და ლეოპოლდსკრონი, ასევე გარეუბნებში მდებარე ბერგჰაიმ , გაისბერგ , ჰოიბერგ , ჰალვანგ , ზიცენჰაიმ და ვალს . ქალაქის უბნების დღევანდელი დასახელებები დიდწილად ემთხვევა სწორედ კადასტრული თემების სახელწოდებებს, რომელთა საზღვრებიც ძირითადად საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა. სახელწოდება აიგენ მიუთითებს, რომ თავდაპირველი თემი აიგენის დიდი ნაწილი თანდათანობით ქალაქ ზალცბურგს შეუერთდა, მისი მეორე მცირე ნაწილი კი 1935—1939 წლებში აიგენ -ის სახელწოდებით მეზობელ ელსბეთენის თემში გაერთიანდა.

ისტორია
ადრეული ისტორია და ბავარიული ეპოქა
ქალაქის ტერიტორია ნეოლითის პერიოდიდან დღემდე ყოველთვის დასახლებული იყო. ლატენის კულტურის დროს ზალცბურგი წარმოადგენდა კელტური სახელმწიფო ნორიკუმის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ძვ. წ. 15 წელს რომაელთა შემოჭრის შემდეგ ქალაქის მთებზე მცხოვრები მოსახლეობა, რომაული ქალაქის გეგმარების წესების შესაბამისად, დღევანდელი ქალაქის ცენტრის — ალტშტადტის ტერიტორიაზე ჩამოსახლდა. ახალი ქალაქი რომის იმპერატორ კლავდიუსის შემდეგ მუნიციპიუმ კლავდიუმ იუვავუმის სახელწოდებით უკვე რომაული პროვინცია ნორიკუმის ერთ-ერთ უძლიერეს ქალაქს წარმოადგენდა. 488 წელს, ხალხთა დიდი გადასახლების დასაწყისში ნორიკუმის პროვინციის დაკარგვის შემდეგ რეგიონში დარჩა რომანო-კელტური მოსახლეობის ერთი ნაწილი. საუკუნეში ეს ტერიტორია ბავარებმა (ბაიუვარებმა) აითვისეს. დაახლოებით 696 წელს ეპისკოპოსმა რუპერტმა ბავარიის ჰერცოგ თეოდო -ისაგან მიიღო რომაული ქალაქის ნაშთები აღმოსავლეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთში სამისიონერო საქმიანობის გასამართავად. მან განაახლა წმინდა პეტრეს მონასტერი და დააარსა ნონბერგის დედათა მონასტერი. ზალცბურგის მხარემ თავისი გაცხოველებული მარილის მოპოვებითა და ფართომასშტაბიანი სამისიონერო საქმიანობით მალე მოიპოვა გავლენა და ძალაუფლება შიდა ბავარიაზე. 996 წელს ოტო -ის დროს ზალცბურგში საბაზრო, სამონეტო და საბაჟო სამართალი ყალიბდება, 1120-1130 წლებიდან უკვე დოკუმენტებში მოიხსენიება ქალაქის მოსამართლე. ქალაქის ყველაზე ძველი დღემდე ცნობილი კანონი 1287 წლიდან მოდის.

მთავარეპისკოპოსის სარეზიდენციო ქალაქი
1322 მიულდორფის ბრძოლის შემდეგ მთავარეპისკოპოსსა და ბავარიის მმართველობას შორის მტრული დამოკიდებულება დამყარდა. შედეგად ზალცბურგი დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა საღვთო რომის იმპერიაში. საუკუნეში ქალაქის ეკონომიკური აყვავება ხელს უწყობდა მოქალაქეობრივი თვითშეგნების განვითარებას მზარდი უფლებებითა და მოვალეობებით. მთავარეპისკოპოსმა ლეონჰარდ ფონ კოიჩახმა, რომელმაც ეკონომიკურად დიდ წარმატებას მიაღწია, საბოლოოდ ძალისმიერი გზით წერტილი დაუსვა ამ ავტონომიას. მარტინ ლუთერის თეზისების გავრცელებიდან მალევე ქალაქის მოსახლეობის დიდი ნაწილი პროტესტანტიზმისაკენ გადაიხარა, შემდგომ კი, 1590 წლამდე შეურყეველი პროტესტანტები მთელი რეგიონის მასშტაბით გავრცელდნენ. მთავარეპისკოპოსის ავტორიტარული ხელისუფლების კრიტიკა კოიჩახის პერიოდში კიდევ უფრო გაიზარდა. 1525 წელს აჯანყებულმა ღარიბებმა და გლეხებმა ალყაში მოაქციეს ჰოენზალცბურგის ციხესიმაგრე, რომელშიც მთავარეპისკოპოსი მატთოის ლანგ ფონ ველენბურგი იყო გამაგრებული. საბოლოოდ აჯანყებულები მხოლოდ შვაბთა კავშირის დაქირავებული ჯარების საშუელებით აიძულეს, უკან დაეხიათ. 1600 წლისათვის მთავარსაეპისკოპოსო მარილისა და ოქროს მოპოვების წყალობით მაშინდელ გერმანულ-რომაული იმპერიის უმდიდრეს სამთავროთა რიცხვს მიეკუთვნებოდა. ამ პერიოდში მოახდინა ეპისკოპოსმა ვოლფ დიტრიხ ფონ ვაიტერაუმ ალტშტადტის (ცენტრის) რეკონსტრუქცია. დიდი გვიანრომანული სტილის ტაძარი დაანგრიეს და მთავარეპისკოპოს მარკუს სიტიკუსის თაოსნობით ახალი ააშენეს ადრეული ბაროკოს სტილში.

მთავარეპისკოპოს პარის ფონ ლოდრონის ჭკვიანურმა ნეიტრალურმა პოლიტიკამ მოახერხა ის, რომ ზალცბურგი გამოეთიშა ოცდაათწლიან ომს. ამ პერიოდში ზალცბურგი იქცა ერთ-ერთ ყველაზე კარგად გამაგრებულ ქალაქად ევროპაში.

ზალცბურგი მალევე იქცა კონტრრეფორმაციის ცენტრად; აშენდა მონასტრები, სასულიერო სემინარია და არაერთი ბაროკოს სტილის ეკლესია, მოსახლეობის დიდი ნაწილი საერო საძმოებში ერთიანდებოდა. 1732 წელს ეპისკოპოსმა ლეოპოლდ ანტონ ფონ ფირმიანმა ზალცბურგში დარჩენილი პროტესტანტების დიდი ნაწილი აიძულა გადასახლებულიყო.

მთავარეპისკოპოს ჰიერონიმუს ფონ კოლორედოს მმართველობის დროს 1772-1800 წლებში ზალცბურგი გვიანი განმანათლებლობის ცენტრად იქცა, სადაც მეცნიერება და ხელოვნება ზენიტში იყო.

ავსტრიის ნაწილი
1803 წელს ზალცბურგი ნაპოლეონის განაწილებით სეკულარიზებული საკურფიურსტო გახდა, 1805 წელს ბერხტესგადენთან ერთად ავსტრიის იმპერიას შეუერთდა, ხოლო 1810 წელს კვლავ ბავარიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. 1800, 1805 და 1809 წლებში ზალცბურგი ნაპოლეონის ჯარებს ეკავა და იძარცვებოდა.

1816 წელს ქალაქის დიდი ნაწილი კვლავ ავსტრიის იმპერიის შემადგენლობაში აღმოჩნდა. თავდაპირველად ზალცბურგი მცირე მნიშვნელობის ზემო ავსტრიული ქალაქი იყო, რომლითაც მცირე რაოდენობით საკურორტო დამსვენებლების გარდა მხოლოდ რამდენიმე მხატვარი და მწერალი ინტერესდებოდა. ქალაქის სილამაზით აღფრთოვანებული ეს დამსვენებლები ავრცელებდნენ ინფორმაციას ზალცბურგის შესახებ, რაც ხელს უწყობდა თანდათან მის ტურისტულ ცენტრად ქცევას. 1860 წელს დაიწყეს ქალაქის გალავნისა და სხვა სიმაგრეთა დანგრევა. იმავე წელს იზეიმა ზალცბურგის მოსახლეობამ ვენა-ზალცბურგისა და ზალცბურგი-მიუნხენის რკინიგზის ხაზების გახსნა. ეს ხელს უწყობდა ქალაქის ზრდასა და ვაჭრობის გაჩაღებას. პირველი მსოფლიო ომის დასრულებამ ზალცბურგშიც შიმშილი გამოიწვია, რაც ეკონომიკამ მხოლოდ ეტაპობრივად მოაგვარა.

1935 წლიდან 1939 წლამდე ზალცბურგს მიუერთდა რამდენიმე მეზობელი დასახლება. ნაცისტური რეჟიმის პერიოდში 1938 წლიდან ქალაქში დაიწყო დაპატიმრებები და გადასახლებები პოლიტიკური მოწინააღმდეგეებისა, ებრაელებისა და სხვა უმცირესობებისა. 1944-1945 წლებში აშშ-ის მიერ განხორციელებულმა დაბომბვამ მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ზალცბურგს. 1945 წელს ქალაქი გადაარჩინა პოლკოვნიკმა ჰანს ლეპერდინგერმა დაუმორჩილებლობის გამოცხადებით, რის შედეგადაც ამერიკელებს ქალაქი უბრძოლველად გადასცა. ომის შემდეგ ზალცბურგი ამერიკის ობერკომანდოსის შტაბი იყო. ომის შემდგომ პირველ წლებში ქალაქი გამოირჩეოდა სიღარიბის გამო დევნილთა სიმრავლით. მხოლოდ ეტაპობრივად მოხერხდა მათი ბარაკების ჩანაცვლება ახალ უბნებში აგებული საცხოვრებლებით. 1962 წელს ხელმეორედ გახსნეს 1810 წელს გაუქმებული უნივერსიტეტი. შემდეგ წლებში ზალცბურგი წარმატებულ ქალაქად იქცა ვაჭრობის, სამართლისა და ტურიზმის სფეროებში.

მოსახლეობა
დემოგრაფია
1550 წლისათვის ზალცბურგის მოსახლეობა დაახლოებით 8 000 მცხოვრებს ითვლიდა. საუკუნის პირველ ნახევარში მოსახლეობა უმნიშვნელოდ, მეორე ნახევარში კი მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 1795 წელს, საეპისკოპოსოს მოშლიდან ცოტა ხანში, მოსახლეობა 16 837 კაცს შეადგენდა. 1817 წელს, ნაპოლეონის პერიოდის შემდეგ, რომელიც დაპყრობებით, ძარცვითა და დამცირებებით იყო გამორჩეული, მოსახლეობის რაოდენობა 12.037-მდე შემცირდა. 1860 წლის შემდეგ ეკონომიკური წინსვლის შედეგად მოსახლეობის ზრდის ტემპმა იმატა და კიდევ უფრო გაიზარდა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. 1934 წელს ჯერ კიდევ ქალაქის პატარა ტერიტორიაზე უკვე 40.232 ადამიანი ცხოვრობდა.

1935-1939 წლებში რამდენიმე მიმდებარე დასახლების ქალაქში შემოერთების შედეგად მოსახლეობა ნახტომისებურად 77.170-მდე გაიზარდა. მეორე მსოფლიო ომმა დიდი დანაკარგები გამოიწვია როგორც ზალცბურგიდან გაწვეულ ჯარისკაცთა შორის, ისე სამოქალაქო მოსახლეობაში. ამერიკული ოკუპაციის პირობებში 1955 წლამდე მოსახლეობა კვლავ მატულობდა. 15 000 დევნილის ზალცბურგში დასახლების შედეგად მცხოვრებთა რაოდენობამ 1947 წელს 99.244 შეადგინა, ეკონომიკურმა წინსვლამ 1970 წლამდე ასევე მოსახლეობის მნიშვნელოვანი მატება გამოიწვია. 1979 წლიდან 1990 წლამდე ზალცბურგის მოსახლეობა თითქმის უცვლელი დარჩა, მომდევნო 18 წლის განმავლობაში კი დაახლოებით 12 000 მცხოვრებით გაიზარდა.

ზალცბურგის მოსახლეობის 77% ავსტრიაშია დაბადებული. ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაშია დაბადებული ქალაქის მცხოვრებთა 4,1%, სერბეთსა და მონტენეგროში — 4%, გერმანიაში — 3,9%, ევროკავშირის სხვა სახელმწიფოებიდან კი — 2,9%. მოსახლეობის 2% თურქეთიდანაა გადმოსახლებული. უცხოეთში დაბადებულთა ყველაზე დიდი წილით — 36,9%-ით გამოირჩევა ელიზაბეთ-ფორშტადტის უბანი, შალმოოსში კი 35% უცხოელია. დიდი რაოდენობით არაავსტრიელი ცხოვრობს ასევე ლეენში. ამ უბნის სამხრეთ ნაწილში მცხოვრებთა 15% ისლამის მიმდევარია. უცხოელთა ყველაზე ნაკლები წილია ლეოპოლდსკრონ-მოოსის უბანში.

რელიგია
ზალცბურგი ცნობილია ძლიერი კათოლიკური ეკლესიით. 1803 წელს საეპისკოპოსოს გაუქმებამდე ზალცბურგში ეკლესია და სახელმწიფო ერთ მთლიანობას წარმოადგენდნენ. კათოლიკური ეკლესიის სიძლიერეზე მეტყველებს ევანგელური და ებრაული თემებისა და ანაბაპტისტების სიძნელეები ქალაქში. ზალცბურგის ქალაქის ლანდშაფტში ჭარბობს კათოლიკური ეკლესიების სამრეკლოები; ამ ყველაფრის გამო ქალაქი საუკუნემდე გერმანული რომის სახელს ატარებდა. მხოლოდ 1781 და 1782 წლების ტოლერანტობის ედიქტებით მიეცათ თავისუფალი რელიგიიური აღმსარებლობის უფლება მართლმადიდებლებს, პროტესტანტებსა და იუდეველებს. საუკუნის მეორე ნახევრიდან, ომის მიერ გამოწვეული დევნისა და მიგრაციის შედეგად, ქალაქში მომრავლდნენ სხვადასხვა რელიგიის მიმდევარები. 2001 წელს ყველაზე მრავალრიცხოვანი კვლავ კათოლიკები იყვნენ და შეადგენდნენ მოსახლეობის 55,4%-ს. 2001 წლის შემდეგ ზალცბურგში, ისევე როგორც დანარჩენ ავსტრიაში, კათოლიკეთა რაოდენობა შემცირდა. 2001 წელს რაოდენობით კათოლიკებს მოსდევდა მოსახლეობა რელიგიური რწმენის გარეშე, რომელთა წილიც 17,1%-ს შეადგენდა, მცოვრებთა 6,5%-ის მრწამსი კი უცნობი იყო. სიდიდით მესამე ჯგუფს ქმნიდნენ მუსლიმები (6,8%), მეოთხე ადგილზე კი ევანგელისტები იყვნენ 6,7%-ით. ეს უკანასკნელი რელიგიური გაერთიანება სამ სამწყსოდაა დაყოფილი და თავისი ტაძრები გააჩნია ნოიშტადტის, გნაისისა და ტაქსჰაიმის უბნებში. მართლმადიდებელ ქრისტიანთა საზოგადოებას (სერბული, რუმინული და რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიები) ეკუთვნის მოსახლეობის 5,3%. რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია დგას ლეენის უბანში, ხოლო რუმინული — შალმოოსის აღმოსავლეთ ნაწილში.

ზალცბურგის მოსახლეობის 1,6%-ს შეადგენენ ძველი კათოლიკები, მეთოდისტები, ნეოაპოსტოლური მრწამსის მიმდევრები, მორმონები, იეჰოვას მოწმეები და სხვა. არსებობს ასევე მენონიტებისა და ბაპტისტების თემებიც. კათოლიკური ეკლესია მართლმადიდებლურ, ევანგელისტურ, ძველ კათოლიკურ ეკლესიებსა და მეთოდისტებს შორის აწარმოებს დიალოგს ოკუმენური რაიონების შესახებ; რეგულარულად აღესრულება საერთო ღვთისმსახურება.

ისეთი რელიგიების მიმდევარნი, როგორიცაა ბუდიზმი, ბაჰაიზმი, ინდუიზმი და სიქიზმი, საერთო ჯამში მოსახლეობის 0,7%-ს შეადგენენ. ზალცბურგელთა 0,06% არის წევრი ისრაელის კულტურული თემისა, რომელსაც ეკუთვნის ზალცბურგის სინაგოგა. სამი მეჩეთის გვერდით, რომლებიც შალმოოსში, იცლინგსა და ნოიშტადტში მდებარეობენ, შალმოოსში დგას ასევე სიქისტთა ტაძარი გურდვარა. ბუდისტური სამლოცველოები მდებარეობენ ალტშტადტის მარჯვენა ნაპირზე და, ლეენსა და ლიფერინგში.

პოლიტიკა
ადგილობრივი პოლიტიკა 1880 წლის შემდეგ
პოლიტიკური ძალების გამოღვიძების დროიდან მონარქიის დასრულებამდე ზალცბურგი გამოირჩეოდა პოლიტიკურად მზარდი ანტილიბერალიზმით. ქალაქში იყო მძლავრი კლერიკალური და გერმანულ-ნაციონალური ძალები, რომლებიც ძირითადად დაქუცმაცებულნი და ერთმანეთის მიმართ მტრულად განწყობილნი იყვნენ. რობერტ პროისლერი 1914 წელს იყო პირველი სოციალ-დემოკრატი ზალცბურგის სათემო საბჭოში. გადაჭარბებულმა დანახარჯებმა 1890 წლისათვის თითქმის ქალაქის ფინანსური ნგრევა გამოიწვია. მონარქიის დამხობის შედეგად ზალცბურგის სათემო საბჭო გათავისუფლდა იმპერიული ცენტრალური ხელისუფლებისაგან. საბჭოს წევრთა რაოდენობა 30-დან 40-მდე გაიზარდა. ქრისტიან-სოციალები, სოციალ-დემოკრატები და გერმანელ-ნაციონალები შედეგად ფლობდნენ ხმების დაახლოებით ერთნაირ წილს. ავსტრიის ფედერალური სახელმწიფოსა და ნაციონალ-სოციალისტური ავტორიტარული რეჟიმის პირობებში ადგილობრივი მმართველობა თითქმის აღარ იყო თავისუფალი და ექვემდებარებოდა დიქტატურას.

ადგილობრივი პოლიტიკა 1945 წლის შემდეგ
ომის შემდგომი პირველი წლები გამოირჩევა ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მჭიდრო თანამშრომლობით ქალაქის ბიურგერმაისტერ (მერ) ანტონ ნოიმაირთან, ავსტრიის სახალხო პარტიასთან და ავსტრიის კომუნისტურ პარტიასთან. 1957 წლიდან 1970 წლამდე ქალაქის ადგილობრივ მთავრობას მეთაურობდა ალფრედ ბეკი.

1972 წელს პირველად გავიდა ზალცბურგელ მოქალაქეთა ინიციატივები არჩევნებზე. დაგეგმილი იყო ფრაიზაალისა და ჰელბრუნის გამზირის ლანშაფტური ბაღის ობსტრუქცია. ერთი მხრივ დიდ მასშტაბზე უნდა შენარჩუნებულიყო ქალაქის მწვანე სივრცე, მეორე მხრივ კი უნდა აგებულიყო ახალი ფრაიზაალის უნივერსიტეტი. ახალმა კონფლიქტმა მშენებლობასა და ლანდშაფტის დაცვას შორის, რომელიც დღემდე გრძელდება, 1976 წელს ხელი შეუშალა საგზაო ქსელის დაგეგმილ გაფართოებას. 1984 წელს გაზეთი „ზალცბურგერ ნახრიხტენი“ იტყობინებოდა, რომ „ის, რასაც წლების განმავლობაში საზოგადოებრივ კეთილდღეობის სახელით ზეიმობდნენ — კერძოდ ხალხისთვის ჭერის შექმნა, გარდაიქმნა და ქალაქის ლანდშაფტის კიბოდ იქცა“.

1965 წელს ხელოვნების ისტორიკოსი ჰანს ზედლმაირი მიუთითებდა ქალაქის ძველი უბნის, ალტშტადტის ნგრევის პროცესზე. მხარის მმართველმა (ლანდესჰაპტმანი) ჰანს ლეხნერმა, სამოქალაქო ინიციატივეის მხარდაჭერით, 1967 წელს იზრუნა პირველი დაცული ანსამბლისათვის. 1980 წელს მსახიობ ჰერბერტ ფუქსის, მხატვარ ვილჰემ კაუფმანისა და რიხარდ ჰერლის სამოქალაქო ინიციატივების შედეგად გაუმჯობესდა ალტშტადტის დაცვა.

ზალცბურგის პოლიტიკის საკამათო პუნქტად დარჩა მზარდი შიდასაქალაქო საავტომობილო მოძრაობა. შიდაქალაქის ასოციაცია 1960 წლის შემდეგ ეწინააღმდეგებოდა ალტშტადტში დაგეგმილ ფეხით მოსიარულეთა ზონის მშენებობასა და მოძრაობისათვის ხელის შეშლას. მას შემდეგ, რაც თანდათან საჯარო ტრანსპორტს მიენიჭა უპირატესობა, ძირითადად მოქალაქეთა ინიციატივით, 1970 წლიდან 1994 წლამდე 22 ქუჩაზე ავტობუსებისთვის ცალკე სამოძრაო ზოლი გაკეთდა.

1999 წლიდან ზალცბურგის ბიურგერმაისტერი (მერი) ხალხის მიერ პირდაპირი გზით აირჩევა. ამ პერიოდიდან ბიურგერმაისტერის თანამდებობა ჰაინც შადენს (სოციალ-დემოკრატიული პარტია) უკავია. მისი პირველი მოადგილე 2009 წლიდან ავსტრიის სახალხო პარტიის წარმომადგენელი ჰარალდ პროინერია, მეორე მოადგილე კი მარტინ პანოში სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან; საკრებულოს წარმომადგენლები არიან კლაუდია შმიდტი (სახალხო პარტია) და იოჰან პადუჩი (მოქალაქეთა სიებიდან).

ეკლესიები
ბაროკოს სტილის პირველი ეკლესია ალპების ჩრდილოეთით — ზალცბურგის ტაძარი 1614—1628 წლებშია აგებული. უძველესი დღემდე შემორჩენილი მონასტერი გერმანულენოვან სივრცეში არის წმინდა პეტრეს მონასტერი მისივე სახელობის მთავარი ტაძრით, რომელიც ასევე ზალცბურგში მდებარეობს. ნონბერგის სააბატო ნონბერგის ტაძრით მსოფლიოს მასშტაბით უძველესი დედათა მონასტერია, რომელიც დაარსების დღიდან დღემდე უწყვეტად ფუნქციონირებს. თავისი მნიშვნელობით გამორჩეულია კოლეჯის ტაძარი — ბაროკოს სტილის ხუროთმოძღვრის, იოჰან ბერნჰარდ ფიშერ ფონ ელახის უმთავრესი არქიტექტურული ნამუშევარი. ერლახის გეგმით აიგო ზალცბურგში ასევე სამების ტაძარი, წმინდა მარკოზის ტაძარი და იოჰანსშპიტალკირხე. ნონბერგის ტაძრის გარდა გოთური სტილის ნაგებობებს მიეკუთვნება ზალცბურგის ფრანცისკანელთა ეკლესია და ბიურგერშპიტალკირხე. ძველი, მოგვიანებით ბაროკოს სტილში გადაკეთებული ტაძრებია მიქაელის ეკლესია, იმბერგის ეკლესია და მილნის სამრევლო ტაძარი. წმინდა კაეტანისა და ერჰარდის ეკლესიები ნონტალში ბაროკოს ეპოქაში შექმნა ჯოვანი გასპარე ზუჩალიმ.

ჰოენზალცბურგის ციხესიმაგრე
ჰოენზალცბურგის ციხესიმაგრის უძველესი ნაწილი 1077 წელსაა აგებული, მაშინ, როცა ინვესტიტურის კონფლიქტების დასაწყისში პაპის ერთგული მთავარეპისკოპოსი გებჰარდი იმპერატორის ერთგული ჯარებისაგან თავის დაცვას ცდილობდა. ციხის წრიული გალავანი გლეხთა პირველი მღელვარებისა და თურქების პირველი მუქარის დროს 1465—1485 წლებში განახლდა და კიდევ უფრო გაძლიერდა 1500 წლისათვის, მთავარეპისკოპოს ლენჰარდ ფონ კოიჩახის მმართველობის დროს. მან ციხესიმაგრეში ააგო ბრწყინვალე პალატა და ციხელმდე ასასვლელად ააგო „რაისცუგი“, მსოფლიოს დღემდე მოღწეული უძველესი ფუნიკულიორი. პარის ლოდრონმა ძველი ციხე შუასაუკუნეების ციხესიმაგრედ აქცია, რომელსაც საარტილერიო ბასტიონის სახით ძლიერი დაცვა გააჩნდა. ციხესიმაგრის ფართობი 7 000 კმ²-ზე მეტს შეადგენს, ბასტიონთან ერთად კი — 14 000 კმ²-ზე მეტს და ევროპის ერთ-ერთ უდიდეს ციხეს წარმოადგენს.

სასახლეები და საერო ნაგებობები
მანიერიზმისა და ბაროკოს ეპოქაში არაერთი მთავარეპისკოპოსი აშენებინებდა ბრწყინვალე საზაფხულო რეზიდენციებს ქალაქის შემოგარენში. მათგან უძველესია ფრაიზაალის სასახლე, რომელიც ეპისკოპოს-ადმინისტრატორმა პრინცმა ერნსტ ბავარიელმა 1549 წელს ააგო.

ვოლფ დიტრიხ ფონ რაიტენაუ 1606-1607 წლებში აშენებდა მირაბელის სასახლეს, რომელსაც მის დროს ალტენაუს სასახლე ეწოდებოდა. მარკუს სიტიკუს ფონ ჰოენემსმა 1613—1615 წლებში ააგო ჰელბრუნის დიდი სასახლე თავისი ლანდშაფტური ბაღით. მთავარეპისკოპოს იოჰან ერნსტ ფონ თუნის მიერ დაწყებული კლესჰაიმის სასახლის მშენებლობა ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით მისი სიკვდილის შემდეგ ლეოპოლდ ანტონ ფონ ფირმიანმა განაგრძო. იოჰან ერნსტის შთამომავალმა საიმპერატორო თავადმა ფრანც ანტონ ფონ არახმა კლესჰაიმის სასახლის მშენებლობა შეწყვიტა და ცნობილ ბაროკოს სტილის არქიტექტორ იოჰან ლუკას ფონ ჰილდებრანდტს დაავალა მირაბელის სასახლის ბაროკოს სტილის სახელმწიფო სასახლედ გადაკეთება. ლეოპოლდ ანტონ ფონ ფირმიანმა თავისთვის და თავისი ძმისშვილი ლაკტანცისათვის ააგებინა ლეოპოლდსკრონის სასახლე.

ჰელბრუნის გამზირის ლანდშაფტური ბაღი გადაჭიმულია ფრაიზაალის მწვანე სივრციდან სამხრეთით სასახლემდე და პარკამდე. სასახლის წყლის პარტერში მდებარეობს ჰელბრუნის შადრევნები. ჰელბრუნის მთაზე დგას სასახლე მონატსშლესლი და კლდეში ნაკვეთი ქვის თეატრი. ჰელბრუნის ორი არქიტექტურული ღერძი ქმნის ჰელბრუნის გამზირს. ლანდშაფტურ გარემოს ქმნის ანიფის სასახლეც. ჰელბრუნის გამზირის გასწვრივ მდებარეობს ჰელბრუნის სასახლის აშენებიდან მალევე აგებული დიდებულთა მცირე სასახლეები, რომლებიც ლანდშაფტურ ბაღს ყოფენ. მათ შორისაა კაიზერბურგი და ფრონბურგი, ჰერნაუს სასახლე, რომელსაც სახელი ჰერენ-აუს მინდვრებისა და ტყეების მიხედვით ეწოდა, ლასერჰოფი, რომელიც ლასერთა საგვარეულოს უკავშირდება, ასევე ემსლიბი და ემსბურგის სასახლეები გამზირის სამხრეთ ნაწილში.

აიგენის სასახლე ზალცბურგის ძველი ღირსშესანიშნაობაა გაისბერგის მთის განშტოებაზე, რომლის ნახევრად ბუნებრივი პარკი საუკუნიდან საუკუნის დასაწყისამდე ცნობილი იყო თავისი წყაროებით. მენხსბერგის მთაზე აღმართულია მცირე რეზიდენციები იოჰანესშლესლი და მარკეტენდერშლესლი. სასახლისმაგვარი სიმაგრეებია პარის ლონდონის მიერ აგებული ფრანცისკიშლესლი კაპუცინენბერგის მთაზე და ძველი ნოიჰაუსის სასახლე კიუბერგზე.

1841 წელს დაარსდა ტაძრის მუსიკალური გაერთიანება და მოცარტეუმი, 1847 წელს კი — ზალცბურგის „ლიდერტაფელი“ დაარსდა; ორივე მათგანს სიცოცხლის ბოლომდე ალიოს ტაუქსი ხელმძღვანელობდა. 1842 წელს მოცარტის პირველი ძეგლის გახსნით საფუძველი ჩაეყარა „მოცარტის ფეტივალთა“ ტრადიციას, რასაც მოჰყვა ძირითადად იოზეფ ფრიდრიხ ჰუმელისა და ლილი ლემანის ხელშეწყობით 1920 წელს ზალცბურგის ფესტივალების დაარსება. უბრალო ფრანცისკანელმა ბერმა პატერ პეტერ ზინგერმა არაერთი სასულიერო მუსიკალური ნაწარმოები შექმნა. 1880 წლისათვის ზალცბურგის კარის თეატრში მოღვაწეობდა სიმღერების ავტორი ჰუგო ვოლფი. 1792 წელს ზალცბურგში დაიბადა კომპოზიტორი ფრანც ქსავერ გრუბერი, ავტორი მსოფლიოში ცნობილი საშობაო სიმღერისა „წყნარი ღამე, წმინდა ღამე“ . მისმა შვილიშვილმა ფრანც ქსავერმა 1921 წელს შეკრიბა ტაძრის გუნდი მოხალისე მომღერლებისაგან, რომელმაც მოგვიანებით იოზეფ მესნერის მეთაურობით დიდ წარმატებას მიაღწია. საერთაშორისო ფონდი მოცარტეუმი დაარსდა 1870 წელს, ამავე სახელწოდების მუსიკალური სასწავლებელი კი 1880 წელს. მოცარტეუმში მოღვაწეობდნენ კლემენს კრაუსი, ბერნჰარდ პაუმგარტნერი, კლაუს აგერი და გერჰარდ ვიმბერგერი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აქ მოღვაწეობდნენ ცეზარ ბრესგენი და კარლ ორფი.

მოცარტი და ზალცბურგი
კომპოზიტორისა და ვიცეკაპელმაისტერ ლეოპოლდ მოცარტისა და მისი მეუღლის, ანა მარია პერტლის ვაჟი ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი ზალცბურგში 1756 წელს გეტრაიდეგასეს ქუჩის 9 ნომერში დაიბადა. ლეოპოლდი მოღვაწეობდა მთავარეპისკოპოს ზიგისმუნდ გრაფ შრატენბახის კარის კაპელაში, რომელსაც იოჰან მიხაელ ჰაიდნი მეთაურობდა. შრატენბახი ხელს უწყობდა მოცარტის ოჯახს. შვიდი წლის ვუნდერკინდი ამადეუს მოცარტი ყურადღებას იპყრობდა თავისი საკონცერტო მოგზაურობებით.

ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი 1769 წელს ზალცბურგში აუნაზღაურებელი კარის კონცერტმაისტერი გახდა, 1772 წელს ახლად არჩეული მთავარეპისკოპოსის ჰიერონიმუს კოლორედოს დროს კი კაპელის კონცერტმაისტერად დასახელდა. მიუხედავად ამისა, თავისუფლების მოყვარული მოცარტისათვის ზალცბურგის მუსიკალური ცხოვრება საკმაოდ შეზღუდული იყო.

ზალცბურგის ფესტივალები
მასშტაბური სერიული ღონისძიებები კონცერტებით, საოპერო წარმოდგენებით, სასიმღერო საღამოებითა და სპექტაკლებით ზალცბურგში 1920 წლიდან იმართება ზალცბურგის ფესტივალთა ფარგლებში. ამ ფესტივალებს საფუძვლად დაედო ზალცბურგის მოცარტისადმი მიძღვნილი ზეიმები და მუსიკალური ფესტივალები, რომლებიც საუკუნეში იმართებოდა. 1917 წელს ჰაინრიხ დამიშის ინიციატივით დაარსდა საფესტივალო გაერთიანება, რომლის მეთაურობაც მაქს რაინჰარდტმა იკისრა ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალის ხელშეწყობით. ფესტივალების ფარგლებში ჩატარებული პირველი ღონისძიება იყო რაინჰარდტის ინსცენირებით დადგმული ჰოფმანსთალის პიესა „იედერმანი“ 1920 წლის 22 აგვისტოს ტაძრის წინ.

ჰერბერტ ფონ კარაიანის მიერ დაარსდა და შემდეგ ზალცბურგის ფესტივალების ნაწილი გახდა სააღდგომო (1967) და სულთმოფენობის ფესტივალები. ეს უკანასკნელი კარაიანის გარდაცვალების შემდეგ ძირითადად ბაროკოს სტილის მუსიკას ეძღვნება. ამ ფესტივალებისათვის ძირითადად გამოიყენება დიდი ფესტივალთა სახლი, ფელზენრაიტშულეს დარბაზი და მცირე ფესტივალთა სახლი (იგივე მოცარტის სახლი). წარმოდგენებისათვის ასევე ხშირად გამოიყენება მოცარტეუმის დიდი დარბაზი. ამათ გარდა ფესტივალთა ფარგლებში ჩატარებული ღონისძიებებისათვის სხვა დარბაზები და ადგილებიც გამოიყენება

კლასიკური მუსიკა
კლასიკური მუსიკის წარმოდგენებისათვის ზალცბურგში ვენის დარბაზთან და დიდ დარბაზთან ერთად გამოიყენება იამაჰას დარბაზი მოცარტეუმჰაუსში, კამერული მუსიკისათვის კი ზოლიტერის დარბაზი მოცარტეუმის უნივერსიტეტის შენობაში. აქ მდებარე დარბაზი გროსერ-სტუდიო თეატრალურ წარმოდგენებს ეთმობა.

მირაბელის სასახლის მარმარილოს დარბაზში 1954 წლიდან იმართება ზალცბურგის სასახლის კონცერტები. 1991 წლიდან ყოველწლიურად 250-ზე მეტი კამერული კონცერტი ტარდება სოლო-მევიოლინე ლუც ლესკოვიცის მუსიკალური ხელმძღვანელობით.

ფესტივალთა ფარგლებს მიღმა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიებაა მოცარტეუმის საერთაშორისო ფონდის მიერ ორგანიზებული დიალოგები. იგი გულისხმობს ნაწარმოებთა თანამედროვე ინტერპრეტაციებს, ზალცბურგის მოცარტის კვირეულსა და სხვა კონცერტებს მოცარტეუმის დიდ დარბაზში.

ზალცბურგის კულტურის გაერთიანება, სხვა საკონცერტო წარმოდგენებთან ერთად, ორგანიზატორია ზალცბურგის კულტურის დღეებისა, ასევე სხვადასხვა საოპერო და საბალეტო წარმოდგენებისა. ზალცბურგის ბახის საზოგადოების მოწყობილ კონცერტთა ფარგლებში ძირითადად ბაროკოს სტილის მუსიკა, უპირველესად იოჰან სებასტიან ბახის ნწარმოებები სრულდება. ღონისძიებათა ერთ-ერთი განსაკუთრებული სერიაა მუსიკა ახალგაზრდა ხალხისათვის.

მუსიკალური ფესტივალი ასპექტე-ზალცბურგი თანამედროვე მუსიკას ეძღვნება, იგი წარმოადგენს საერთაშორისო ფესტივალს თანამედროვე მუსიკისათვის.

ზალცბურგი საკმაოდ მდიდარია კამერული მუსიკის წარმოდგენებით. რეგულარული წარმოდგენები აქ ზალცბურგის ციხესიმაგრის კონცერტების, ზალცბურგის სასახლის კონცერტების (მირაბელის სასახლებში), ზალცბურგის კარის მუსიკის ფარგლებში იმართება. 1950 წელს ტობი რაიზენის მიერ დაარსებული ზალცბურგის წინასაშობაო სიმღერების ფესტივალი ქალაქის გარეთაც საკმაოდ ცნობილია. იგი ფესტივალთა სახლში მაყურებელს ყოველწლიურად სთავაზობს წინასაშობაო-ფოლკლორულ გუნდს ინსტრუმენტული მუსიკის თანხლებით

ჯაზი და ალტერნატიული მუსიკა
ფესტივალი ჯაზის შემოდგომა ზალცბურგში 1996 წლიდან ტარდება. აქ ჯაზის მსოფლიო ვარსკვლავებთან ერთად ავსტრიელი მუსიკოსებიც იღებენ მონაწილეობას. ღონისძიებათა მთელ სერიას წარმოადგენს ჯაზი ალტშტადტში, რომლებიც 2000 წლიდან ყოველწლიურად ოქტომბრის ბოლოსა და ნოემბრის დასაწყისში იმართება მოედნებზე, დარბაზებში, კაფე-ბარებსა და კლუბებში; დასწრება ყოველთვის თავისუფალია.

1981 წელს დაარსებული ჯაზ-იმ-თეატერის სახელით ცნობილ საკონცერტო სერიებისაგან 2002 წელს შეიქმნა ჯაზის კლუბი ჯაზიტი. ალტერნატიული ჯაზის კლუბი მნახველს ამასთანავე სთავაზობს ოთახს ექსპერიმენტული ელექტრონული მუსიკისათვის. 1983 წლიდან არსებობს , რომელიც ძირითადად ჯაზის ტრადიციულ ფორმებს ეძღვნება.

- , რომელიც -ისგან შეიქმნა და შემდეგ -ის სახელით იყო ცნობილი, წარმოადგენს საპროტესტო მოძრაობას მზარდი ფესტივალთა კულტურის წინააღმდეგ. იგი თავისი დახურული გაერთიანებებით ალტერნატიული კულტურის მნიშვნელოვანი ცენტრია.

1993 წელს გაიხსნა როკის სახლი და ყოველწლიურად 200-მდე წარმოდგენას მართავს. მასში არსებულ ექვს სარეპეტიციო დარბაზს ძირითადად ზალცბურგის ბენდები იყენებენ. ბავშვებისა და მოზარდებისათვის ეწყობა მუსიკალური სემინარები.

აკორდეონის გაერთიანება – – აკორდეონის ორკესტრ ფილ-ჰარმონიასთან (; ბევრი ჰარმონია) 2004 წლიდან არსებობს. ისინი ხალხური მუსიკის სტილში აკორდეონით წარმოადგენენ სხვადასხვა თანამედროვე მუსიკის მიმდინარეობებს.