ვისენტე სერნა სანდოვალი

ვისენტე სერნა ი სერნა (დ. 22 იანვარი, 1815 — გ. 27 ივნისი, 1885) — გვატემალის პრეზიდენტი 1865 წლის 24 მაისიდან 1871 წლის 29 ივნისამდე. რაფაელ კარერას ერთგული მეგობარმა და თანამებრძოლმა, მან არმიის ფელდმარშალის თანამდებობა მიიღო 1863 წელს, მას შემდეგ რაც კარერამ სალვადორელ ლიდერ ხერარდო ბარიოსზე გაიმარჯვა. იგი 1865 წელს, კაუდილიოს გარდაცვალების შემდეგ, სერნა კარერას მემკვიდრედ დაინიშნა, მიუხედავად იმისა, რომ გვატემალელი ლიდერები უპირატესობას ფელდმარშალ ხოსე ვიქტორ სავალას ანიჭებდნენ.

1869 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, რომელშიც სერნამ ლიბერალ კანდიდატ სავალაზე გაიმარჯვა, გაისმა ბრალდებები არჩევნების სერიოზული გაყალბების შესახებ. მას შემდეგ სერნას პრეზიდენტობა მუდმივი აჯანყებებით იყო დატვირთული, სანამ საბოლოოდ, 1871 წლის 30 ივნისს, ლიბერალმა ლიდერებმა მიგელ გარსია გრანადოსმა და ხუსტო რუფინო ბარიოსმა იგი თანამდებობიდან არ ჩამოაგდეს.

ბიოგრაფია
სერნა ი სერნა წარმოშობით იპალადან, ჩიკიმულადან იყო, სადაც მოგვიანებით მერად და „კორეხიდორად“ (რეგიონის მმართველი) მსახურობდა. იგი რაფაელ კარერას ერთგული მეგობარი და თანამებრძოლი, ასევე კაუდილიოს არმიის გამორჩეული ოფიცერი გახლდათ. 1851 წელს, როდესაც ის ჩიკიმულაში იმყოფებოდა, პოლკოვნიკის რანგში მონაწილეობა მიიღო ლა არადის ბრძოლაში. მოგვიანებით, იგი იყო მათ შორის, ვინც 1854 წელს ხელი მოაწერა აქტს, რომლითაც კარერა „გვატემალის სამუდამო პრეზიდენტად“ გამოცხადდა. არმიასა და მთავრობაში დაკავებულმა მაღალმა თანამდებობებმა მას საშუალება მისცა, 1865 წელს, კარერას გარდაცვალების შემდეგ, პრეზიდენტის თანამდებობა დაეკავებინა.

ლა არადის ბრძოლა
სალვადორის პრეზიდენტმა, დოროტეო ვასკონსელოსმა, თავშესაფარი მისცა მრავალ გვატემალელ ლიბერალს, მათ შორის ხოსე ფრანსისკო ბარუნდიას, რომელმაც კარერას კონსერვატიული რეჟიმის წინააღმდეგ გაზეთი დააარსა. ვასკონსელოსი ასევე აწვდიდა ფულსა და იარაღს გვატემალის აღმოსავლეთში მდებარე „ლა მონტანიას“ ამბოხებულებს და მთელი წლის განმავლობაში უჭერდა მათ მხარს. 1850 წლის ბოლოსთვის ვასკონსელოსს მობეზრდა გვატემალის წინააღმდეგ ნელი ომი და ღიად მოქმედება გადაწყვიტა. მან დაიწყო ლიბერალური ჯვაროსნული ლაშქრობა გვატემალის კონსერვატიული რეჟიმის წინააღმდეგ და მოუწოდა ჰონდურასსა და ნიკარაგუას, შეერთებოდნენ მას. თუმცა, შემოჭრაში მონაწილეობაზე მხოლოდ ჰონდურასის პრეზიდენტი, ხუან ლინდო დათანხმდა. ამავდროულად, გვატემალაში, სადაც კარგად იცოდნენ ვასკონსელოსის გეგმების შესახებ, პრეზიდენტმა პარედესმა ინტერვენციის მოსაგერიებლად საჭირო მზადება დაიწყო, ხოლო არქიეპისკოპოსმა ფრანსისკო დე პაულა გარსია პელაესმა თავის სამწყსოს მშვიდობისთვის ლოცვისკენ მოუწოდა.

1851 წლის 4 იანვარს, ოკოტეპეკეში, ერთმანეთს შეხვდნენ ჰონდურასისა და ელ-სალვადორის პრეზიდენტები, რათა გვატემალის წინააღმდეგ ალიანსი დაებეჭდათ. სალვადორული ძალები ოთხი ათას კარგად აღჭურვილ მებრძოლს შეადგენდა და არტილერიის მხარდაჭერა ჰქონდა, ხოლო ჰონდურასის ძალები ორი ათასი კაცისგან შედგებოდა. მთავარი არმია მეტაპანში დაბანაკდა, რადგან ეს ადგილი სამივე ქვეყანასთან ახლოს მდებარეობდა.

„ლა არადის ბრძოლა“, რომელშიც სერნა ი სერნამ ბრწყინვალე როლი ითამაშა გვატემალის ერთ-ერთი ბატალიონის მეთაურობით, გაიმართა 1851 წლის 2 თებერვალს, გვატემალაში, ჩიკიმულასთან ახლოს. ეს ბრძოლა გვატემალის რესპუბლიკური სუვერენიტეტისთვის ყველაზე დიდ საფრთხეს წარმოადგენდა, თუმცა, გვატემალის მთავარსარდლის, კარერას სტრატეგიამ მის ძალებს სრული გამარჯვება მოუტანა: გვატემალელებმა მხოლოდ 125 მებრძოლი დაკარგეს (დაღუპულთა და დაჭრილთა სახით), მაშინ როდესაც მტრის დანაკარგი 1500 კაცს აღემატებოდა.

„ლა არადის ბრძოლის“ შემდეგ, 1851 წლის 22 ოქტომბერს, პრეზიდენტი პარედესი გადადგა. ამის შემდეგ ეროვნულმა ასამბლეამ მის მემკვიდრედ კარერა დაასახელა, რომლის ინაუგურაციაც 1851 წლის 6 ნოემბერს შედგა მას შემდეგ, რაც კონსტიტუცია თავის საჭიროებებზე მოარგო. პარედესი არმიის შტაბში გადავიდა და 1856 წელს გარდაცვალებამდე ერთგულ ოფიცრად დარჩა.

კამპანია ხერარდო ბარიოსის წინააღმდეგ
1863 წელს ჰონდურასელი გენერალი ხოსე მარია მედინა თავის შტაბთან ერთად რომელშიც შედიოდნენ ფლორენსიო ხატრუჩი და ვიცე-პოლკოვნიკი ხუან ანტონიო მედინა ორელიანა მოლაპარაკებებს აწარმოებდა რაფაელ კარერასთან. კარერამ ჩამოაყალიბა ჰონდურასელებისგან, სალვადორელებისგან და გვატემალელებისგან შემდგარი არმია, რომელიც ბრიგადის გენერალ ვისენტე სერნა ი სერნას მეთაურობით ჰონდურასში შეიჭრა. სერნას ძალებმა 1863 წლის 10 ივნისს აიღეს კუკუიაგუა, ხოლო 15 ივნისს სანტა-როსას „ლოს ლიანოსი“, საბოლოოდ კი დაიკავეს გრასიას-ა-დიოსი და ხოსე მარია მედინა ჰონდურასის პრეზიდენტად გამოაცხადეს. დასასრულს, სერნა და მისი მეომრები დედაქალაქ კომაიაგუასკენ დაიძრნენ დროებითი პრეზიდენტის, ხოსე ფრანსისკო მონტეს ფონსეკას ჩამოსაგდებად. სამთავრობო ძალებმა, სერნას არმიის უპირატესობის გამო, გაქცევამდე კომაიაგუას ცეცხლი წაუკიდეს.

მთავრობა
რამდენიმე ლიბერალი ავტორი, როგორიცაა ალფონსო ენრიკე ბარიენტოსი, მარშალ სერნას მთავრობას ასე აღწერს:

„ქვეყანას მართავდა კონსერვატიული და არქაული მთავრობა, ცუდად ორგანიზებული და კიდევ უფრო უარესი ზრახვების მქონე, რომელიც მთელ ძალაუფლებას ახდენდა ვისენტე სერნას ხელში, ამბიციური სამხედროსი, რომელიც არ დაკმაყოფილდა გენერლის წოდებით და საკუთარი თავი არმიის მარშლის რანგში აამაღლა, მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი წოდება გვატემალის სამხედრო სტრუქტურაში არც მაშინ არსებობდა და არც ახლა არსებობს. მარშალი საკუთარ თავს რესპუბლიკის პრეზიდენტს უწოდებდა, მაგრამ სინამდვილეში ის იყო დაჩაგრული და გაუბედურებული ხალხის ზედამხედველი, ხალხისა, რომელიც იმდენად მხდალი აღმოჩნდა, რომ ვერ გაბედა დიქტატორისთვის წასვლა მოეთხოვა და რევოლუციით დამუქრებოდა“.

აუცილებელია გავაკეთოთ შემდეგი დაკვირვებები ამ ლიბერალურ კომენტარებთან დაკავშირებით:

ფრაზით „კონსერვატიულ და არქაულ მთავრობაში, ცუდად ორგანიზებულსა და კიდევ უფრო უარესი ზრახვების მქონე“, ბარიენტოსი გულისხმობს იმას, რომ სახელმწიფო და ეკლესია ერთ მთლიანობას წარმოადგენდნენ და კონსერვატიული რეჟიმი მყარად იყო დაკავშირებული კათოლიკური ეკლესიის სამონასტრო სამღვდელოების ძალაუფლებასთან, რომლებიც იმ დროს გვატემალის უმსხვილეს მიწათმფლობელებს შორის იყვნენ. მჭიდრო ურთიერთობა ეკლესიასა და სახელმწიფოს შორის რატიფიცირებული იყო 1852 წლის კონკორდატით, რომელიც კანონის ძალას ინარჩუნებდა 1871 წლამდე, სერნას დამხობამდე.
დაჩაგრული და გაუბედურებული ხალხი: აქ ბარიენტოსი გულისხმობს ლიბერალ „კრიოლიოსებს“ (ესპანელთა შთამომავლებს), რომლებმაც ვერ გაბედეს რაფაელ კარერას პრეზიდენტობის წინააღმდეგ (1840-1865) აჯანყება. ლიბერალი გენერლებიც კი, როგორიც იყო სერაპიო კრუსი, აღიარებდნენ კარერას უდავო პოლიტიკურ და სამხედრო ძლიერებას, რომელიც პრაქტიკულად უძლეველი იყო და მის მეთაურობითაც კი იბრძოდნენ. სინამდვილეში, ლიბერალები დიდხანს ელოდნენ კარერას სიკვდილს, რათა დაეწყოთ აჯანყება შედარებით „მოთვინიერებული“ სერნას წინააღმდეგ.
არმიის მარშლის წოდება ნამდვილად არსებობდა გვატემალის კონსერვატიულ არმიაში: ელ-სალვადორში შეჭრის შემდეგ, ოფიცრები სერაპიო კრუსი (ტატა ლაპო) და ხოსე ვიქტორ სავალა, სერნასთან ერთად, ასევე წარდგენილნი იყვნენ მარშლის წოდებაზე. ყველა მათგანს უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა გვატემალის სამხედრო ცხოვრებაში კარერას პრეზიდენტობის პერიოდში.

მისი პრეზიდენტობის პერიოდში ლიბერალური პარტიის წევრები იდევნებოდნენ და გადასახლებაში აგზავნიდნენ; მათ შორის იყვნენ ისინიც, ვინც 1871 წლის ლიბერალური რევოლუცია წამოიწყო. დაახლოებით იმავე დროს, გვატემალაში ცხოვრობდა ჰონდურასელი ლიბერალი ინტელექტუალი რამონ როსა, რომელმაც დაიწყო გაზეთ -ს (ცენტრალური ამერიკა) გამოცემა — ეს იყო ლიბერალური პამფლეტი, რომელიც სასტიკად ესხმოდა თავს კონსერვატიულ რეჟიმს.

საბოლოოდ, მექსიკის პრეზიდენტმა ბენიტო ხუარესმა დამხმარე ძალები გაგზავნა ჩიაპასში მყოფ ჯარებთან, რომლებსაც მიგელ გარსია გრანადოსი და ხუსტო რუფინო ბარიოსი მეთაურობდნენ. 23 ივნისს ტოტონიკაპანში და 28 ივნისს სან-ლუკას საკატეპეკესში განცდილი ორი გამანადგურებელი მარცხის შემდეგ, სერნა 1871 წლის 28 ივნისს გადადგა.