ბლანტონის ხელოვნების მუზეუმი

ჯეკ ს. ბლანტონის ხელოვნების მუზეუმი (ხშირად მოიხსენიება, როგორც ბლანტონი) — მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ოსტინში, ტეხასში, განეკუთვნება ტეხასის უნივერსიტეტს, არის ერთ-ერთი უდიდესი უნივერსიტეტის ხელოვნების მუზეუმი აშშ-ში, 189,340 კვადრატული ფუტით, სადაც განთავსებულია დროებითი გამოფენების გალერეები, მუდმივი კოლექციის გალერეები, მუზეუმის საცავი, ადმინისტრაციული ოფისები, საკლასო ოთახები, ბეჭდვითი სასწავლო ოთახი, აუდიტორია, მაღაზია და კაფე. ბლანტონის მუდმივი კოლექცია შედგება თითქმის 18,000 ნამუშევრისგან, აქედან დიდი ნაწილი თანამედროვე ხელოვნებისაა, კოლექციაშია ლათინური ამერიკის ხელოვნება, ძველი ოსტატების ნახატები, ანაბეჭდები, ნამუშევრები როგორც ევროპიდან, ასევე შეერთებული შტატებიდან და ლათინური ამერიკიდან.

ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1963 წელს, როგორც უნივერსიტეტის ხელოვნების მუზეუმი, ტეხასის უნივერსიტეტის კამპუსში, ოსტინში. უნივერსიტეტის ხელოვნების მუზეუმი თავდაპირველად განთავსებული იყო ტეხასის უნივერსიტეტის ხელოვნების განყოფილებაში (თუმცა მუზეუმის ზედამხედველობა მოგვიანებით გადავიდა პროვოკოს ოფისში) და დაფუძნდა არჩერ მ. ჰანტინგტონის მიერ შემოწირული მიწის გაყიდვიდან მიღებული შემოსავლების საშუალებით. ეს მიწა შემოწირული იქნებოდა იმ პირობით, რომ ფართობი დაეთმობოდა უნივერსიტეტის მუზეუმს. 1964 წელს დონალდ გუდალი გახდა მუზეუმის პირველი დირექტორი.

1972 წლისთვის მუზეუმის კოლექციის ნაწილი განთავსებული იყო ჰარი რანსომის ჰუმანიტარულ ცენტრში, ხოლო ბეჭდვითი სასწავლო ოთახი და დროებითი საგამოფენო გალერეები დარჩა ხელოვნების განყოფილებაში. 1979 წელს ერიკ ს. მაკკრედი გახდა მუზეუმის მეორე დირექტორი და მუზეუმს მალევე ეწოდა არჩერ მილტონ ჰანტინგტონის სამხატვრო გალერეა.

1993 წელს ჯესი ოტო ჰაიტე გახდა მუზეუმის მესამე დირექტორი. 1994 წელს, მარი იორიკო საბუსავამ, რომანისტის ჯეიმზ მიხენერის მეუღლემ, დაწესებულებას გადასცა 5 მილიონი აშშ დოლარი, ახალი სამუზეუმო კომპლექსის მშენებლობისთვის, რაც მუზეუმის მუდმივი კოლექციისთვის პირველი გამოყოფილი ადგილი იქნებოდა, მისი დაარსების დღიდან. კამპანია ახალი შენობის ასაშენებლად 1997 წელს დაიწყო. მუზეუმს შემდეგ დაერქვა ბლანტონის ხელოვნების მუზეუმი, ახალი შენობის მშენებლობა დაიწყო 2003 წელს.

გალერეის ახალი შენობა, სახელწოდებით მარი და ჯეიმზ მიჩენერი გალერეა, გაიხსნა საზოგადოებისთვის 2006 წელს. მეორე განათლებისა და ადმინისტრაციის შენობა (ედგარ ა. სმიტის შენობა), საერთო ფართობით 56,000 კვადრატული ფუტი, გაიხსნა 2008 წელს. 2009 წელს ნედ რიფკინი, ოტო ჰაიტის პენსიაზე გასვლის შემდეგ, მუზეუმის ახალ დირექტორად დასახელდა. 2011 წელს სიმონე ვიჩა დაინიშნა მუზეუმის დირექტორად.

ბლანტონის მუზეუმი ამჟამად ემზადება -ს მიერ დაპროექტებული შენობის დიზაინის ტრანსფორმაციისათვის. ამ მცდელობას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი მოულოდნელმა განცხადებამ, 2019 წლის თებერვალს გამართულ გალაზე, რომ მუზეუმი მიიღებდა 20 მილიონი დოლარის საჩუქარს -დან. მუზეუმში შესვლა და კოლექციების დათვალიერება ხუთშაბათობით უფასოა,

კოლექციები
ბლანტონის მუდმივი კოლექცია 18,000 -ზე მეტი ნამუშევრისგან შედგება. კოლექციაშია ევროპული ნახატები, ანაბეჭდები, და ხელოვნების ნიმუშები ევროპიდან და თანამედროვე ამერიკული ხელოვნებიდან.

ევროპული ხელოვნება 1900 წლამდე
ევროპული ნახატების, ქანდაკებებისა და დეკორატიული ხელოვნების კოლექცია 1900 წლამდე მოიცავს -- ის კოლექციას 275-ზე მეტი ნამუშევრით, პარმიგიანინოს, პაოლო ვერონეზეს, ტიეპოლოს, რუბენსის, კლოდ ლორეინის და სიმონ ვუეტის ნახატებს, ბევრ სხვა ევროპელ მხატვართან ერთად, რომლებიც ძირითადად თარიღდება მე-15 მე-18 საუკუნეებით. კოლექცია ასევე მოიცავს ნაკლებად ცნობილი, მაგრამ ისტორიულად მნიშვნელოვანი მხატვრების ნამუშევრებს, როგორიცაა დანიელე კრესპი და ლუკა კამბიასო. მიუხედავად იმისა, რომ სუიდა-მენინგის კოლექცია ძირითადად გამოფენს იტალიელ და ფრანგ მხატვრებს, აქ ასევე წარმოდგენილია ჯეკ ტეილორის მიერ ნაანდერძები მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისური ფერწერები, მათ შორის ჯორჯ რომნის ლედი ჰამილტონი (1791 წ.).

ბლანტონი ფლობს ბერძნული, ეტრუსკული და რომაული ვაზების კოლექციას, რომელთაგან ყველაზე ადრეული თარიღდება ქრისტეს შობამდე პერიოდით.

თანამედროვე ხელოვნება
ბლანტონის თანამედროვე ხელოვნების კოლექცია მოიცავს 4000-ზე მეტ ობიექტს. რომანისტმა ჯეიმზ მიხენერმა და მისმა მეუღლემ მარი მიხენერმა 1960-იან წლებში დაიწყეს მე-20 საუკუნის ამერიკული ნახატების კოლექციის მუზეუმისთვის გადაცემა. მათ დაახლოებით 300-მდე ნამუშევარი უანდერძეს მუზეუმს. მიხენერებმა ასევე ფინანსური სახსრები გამოყვეს დაწესებულებისთვის, რათა მუზეუმს სხვა ნამუშევრები შეესყიდა. ამ ფულით მუზეუმმა დაახლოებით 75 ნახატი შეიძინა.

მუზეუმის კოლექცია მოიცავს მე -20 საუკუნის ისეთ მხატვრებს, როგორებიცაა თომას ჰარტ ბენტონი, ალისა ნილი და ბრის მარდენი. 2014 წელს ბლანტონმა შეიძინა ნახატების და ანაბეჭდების მნიშვნელოვანი ჯგუფი და აფრიკელი ამერიკელი მხატვრის ჩარლზ უაითის ძირითადი ნახატი, იუზან გ. და ედმუნდ ვ. გორდონისგან.