ტომოჰონი

ტომოჰონი ― ქალაქი ჩრდილოეთ სულავესის პროვინციაში, ცენტრალურ ინდონეზიაში. ქალაქის ფართობია 147.21 კმ². 2010 წელს ქალაქის მოსახლეობა 91 553 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო 2020 წელს ― 100 587 ადამიანს. წარსულში ტომოჰონი მინაჰასის სარეგენტოს ნაწილი იყო ჩრდილოეთ სულავესში, თუმცა 2003 წლის 4 აგვისტოს იგი ოფიციალურად სარეგენტოს გამოეყო და ქალაქად გამოცხადდა.

ტომოჰონი ცნობილია ყვავილებისა და მცენარეთა მოშენებით. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს ტყუპი ვულკანები: ლოკონი და ემპუნგი. ქალაქი ასევე ცნობილია ხის სახლების წარმოებით, შაქრის ლერწწმის წარმოებით, სოფლის მეურნეობით, სოფლის მეურნეობით, რომელშიც გამორჩეული ადგილი ბოსტნეულს უკავია, და როგორც საგანმანათლებლო ქალაქი.

ისტორია
ტომოჰონი მრავალ ისტორიულ წყაროშია მოხსენიებული. ერთ-ერთ მათგანს მიეკუთვნება რევერენდ ნიკოლას გრააფლანდის ეთნოგრაფიული ჩანაწერები, რომელიც 1864 წლის 14 იანვრით თარიღდება. გრააფლანდი აღწერს თვალწარმტაც ტერიტორიას მინაჰასის მთიანეთში, ჩრდილოეთ სულავესში, რომელსაც ავტორი 1850 წელს ეწვია. გრააფლანდი ამ ტერიტორიას ტომოჰონად მოიხსენიებს. ცივილიზაციის განვითარებასთან ერთად ტომოჰონი მინაჰასის სარეგენტოს ერთ-ერთი რაიონი გახდა. საწყის ეტაპზე ტომოჰონი ტოუმბულუს ხალხის რაიონი იყო ჩრდილ-დასავლეთ მინაჰასაში და ტალეტეს, კამასის, პასლატენის, კოლონგანისა და მატანისგან შედგებოდა. 1880 წელს სარონგსონგის რაიონი ტომოჰონს შეუერთდა, ხოლო 1908 წელს მას კაკასკასენის რაიონიც დაემატა. 1927 წელს ტომოჰონი მანადოს შემადგენლობაში ინტეგრირდა როგორც რაიონი. 1935 წელს ტომოჰონს ტომბარირის რაიონი შეურთდა მანადოს ფარგლებში. 1945 წელს ტომოჰონი მანადოს გამოეყო და კვლავ ტომოჰონის რაიონად გამოცხადდა, რომელიც ორ ქვერაიონს მოიცავდა: ტომოჰონსა და ტომბარირის. პერმესტას დროს, 1956 წლის მარტიდან 1961 წლის ოქტომბრამდე, ტომბარირის ნაწილი ტომოჰონს მიეკუთვნა. 1974-2003 წლებში ტომოჰონი მინაჰასის სარეგენტოს რაიონი იყო.

გეოგრაფია
ტომოჰონი 1°15' ჩრდილოეთ განედსა და 124°50' გრძედზე მდებარეობს. ტომოჰონი პროვინციული დედაქალაქის, მანადოსა და ჩრდილოეთ სულავესის სხვა ქალაქების დამაკავშირებელ მარშრუტზე მდებარეობს. ქალაქი მთლიანად მინაჰასის სარეგენტოთია გარშემორტყმული. ჩრდილოეთიდან პინელენგისა და ტომბულუს რაიონები ესაზღვრება, სამხრეთიდან — ტმბოკენისა და სოდერის რაიონები, დასავლეთიდან — ტომბარირის რაიონი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ტომბულუსა და დასავლეთ ტონდანოს რაიონები.

ტომოჰონი წყნარი ოკეანის ცეცხლოვანი სარტყლის აზიურ ნაწილში მდებარეობს. ქალაქის მიმდებარედ ორი აქტიური ვულკანი მდებარეობს: ლოკონი (ზღვის დონიდან ― 1 689 მეტრი) და მაჰავუ (ზღვის დონიდან 1 311 მეტრი). ქალაქის ტერიტორია მეტწილად ახალგაზრდა ვულკანური ქანებისგანაა აგებული, რომელიც ანდეზიტსა და ბაზალტის ტუფს შეიცავს, რის გამოც მყიფე ბუნებისაა და ადვილად იფიტება. ვულკანის ამოფრქვევეის მატერიალური კომპონენტები ცივი ტემპერატურის პირობებში ზრდის ნიაგადის ნაყოფიერებას, რაც მოსახლეობას ხილის, ბოსტნეულისა და ყვავილების მოყვანაში უწყობს ხელს. ქალაქის სამხრეთ ნაწილში ლინოუს ტბა მდებარეობს, რომელიც ვულკანის ამოფრქვევის შედეგად ჩამოყალიბებული ბუნებრივი კრატერია. ტბის ირგვლივ არაერთი გეოთერმული გამოვლინებაა, მათ შორის: ცხელი წყაროები, ფუმაროლები და ტალახის აუზები.

კლიმატი
ტომოჰონში მანადოსთან შედარებით უფრო გრილი ტემპერატურაა, რადგანაც მანადო უფრო დაბლა, ზღვის მახლობლადაა გაშენებული. ტომოჰონი ზღვის დონიდან 7 00-1 000 მეტრის სიმაღლეზეა გაშლილი. დღის განმავლობაში ქალაქში ტემპერატურა 17–30 °-ა, ღამით კი ― 16–24 °. კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, ტომოჰონი ეკვატორულ კლიმატურ სარტყელშია მოქცეული . წლის ყველაზე მშრალი თვის დროსაც კი ქალაქში დიდი რაოდენობით ნალექი მოდის.

ადმინისტრაცია
ქალაქი 5 რაიონად (კეცამატანი) იყო, რომლებიც ჯამში 44 ურბანულ სოფელს (კელურაჰანი) მოიცავს. ქალაქის ადმინისტრაციას მერი (ვალიკოტა) უძღვება. ტომოჰონის პირველი მერი ბოი სიმონ ტანგკავაროუ იყო. 2005 წლიდან ქალაქის მკვიდრები მერს პირდაპირი წესით ირჩევენ.