ჯოჰორ-ბარუ

ჯოჰორ-ბარუ — მალაიზიის შტატ ჯოჰორის დედაქალაქი. მდებარეობს ნახევარკუნძულის მალაიზიის სამხრეთ კიდეში, ჯოჰორის სრუტის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ქალაქ-სახელმწიფო სინგაპურის მოპირდაპირე მხარეს. ქალაქის მოსახლეოობა 858 118 ადამიანს შეადგენს, ხოლო ფართობი 391.25 კმ²-ია. ჯოჰორ-ბარუ მალაიზიაში მეორე ადგილზეა მშპ-ში წილის შეტანის მიხედვით და ინვესტიციების თვალსაზრისით, ქვეყნის უდიდესი სპეციალური ეკონომიკური ზონის, სამხრეთ ჯოჰორის ეკონომიკური რეგიონის , ბირთვს წარმოადგენს.

სულთან აბუ ბაქარის მმართველობისას ქალაქის მოდერნიზაცია დაიწყო: აიგო ადმინისტრაციული შენობები, სკოლები, რელიგიური ნაგებობები და ვუდლენდსთან (სინგაპური) დამაკავშირებელი რკინიგზა. წყნარი ოკეანის ომის დროს, 1942-1945 წლებში, ჯოჰორ-ბარუ იაპონიის სამხედრო ძალებს ეკავათ. ომის შემდეგ ჯოჰორ-ბარუ მალაიური ნაციონალიზმის აკვანი გახდა. 1946 წელს ქალაქში ისთანა ბესთარში მთავარი პოლიტიკური პარტია, მალაიზიის გაერთიანებული ეროვნული ორგანიზაცია, ჩამოყალიბდა. 1963 წელს მალაიზიის შექმნის შემდეგ, ჯოჰორ-ბარუს შტატის დედაქალაქის სტატუსი მიენიჭა, ხოლო 1994 წელს ქალაქად გამოცხადდა. დღეისთვის ჯოჰორ-ბარუ ნახევარკუნძულის მალაიზიის სამხრეთ ნაწილის ფინანსური ცენტრი და ლოგისტიკის კერაა.

გეოგრაფია
ჯოჰორ-ბარუ ჯოჰორის სრუტის სანაპიროზე, ნახევარკუნძულის მალაიზიის სამხრეთ კიდეში მდებარეობს. თავდაპირველად, 1993 წელს ქალაქის ფართობი 12.2 კმ² იყო და 2000 წლისთვის 220 კმ²-მდე დაიბადა.

კლიმატი
ჯოჰორ-ბარუ ეკვატორულ კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს, რომელიც მთელი წლის მანძილზე თითქმის მუდმივი ტემპერატურით, საკმაოდ დიდი რაოდენობით ნალექიანობითა და მაღალი ტენიანობით გამოირრჩევა. საშუალო დღიური ტემპერატურა იანვარში 26.4 °-დან აპრილში 27.8 °-მდე მერყეობს. საშუალო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 2 350 მმ-ია. ყველაზე ნალექიანი თვეები (საშუალოზე 19-დან 25%-მდე მაღალი ნალექიანობით) აპრილი, ნოემბერი და დეკემბერია. კლიმატი თითქმის ერთნაირია, მაგრამ მუსონების გავლენით მცირე სეზონური ცვლილებებით ხასიათდება. შესამჩნევი ცვლილებაა ქარის სიჩქარე და მიმართულება, ღრუბლების ტიპები და ნალექიანობის რაოდენობა. წლის განმავლობაში მუსონების ორი პერიოდია. პირველი, ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონი ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან იანვრამდე გრძელდება. ეს პერიოდი ნალექიანობის მაღალი მაჩვენებლითა და ჩრდილო-აღმოსავლეთის ქარით ხასიათდება. მეორე, სამხრეთ-დასავლეთის მუსონი, ივნისიდან სექტემბრამდე გრძელდება, ნალექიანობაზე ნაკლებად მოქმედებს და სამხრეთისა და სამხრეთ-დასავლეთის ქარით ხასიათდება.

დემოგრაფია
2010 წლის აღწერით, ჯოჰორ-ბარუს მოსახლეობა 497 067 ადამიანს შეადგენს. დღეისთვის ქალაქის მოსახლება სამი მთავარი ეთნიკური ჯგუფის ნაზავია: მალაიების, ჩინელებისა და ინდოელების, ბუმიპუტრებთან ერთად. მოსახლეობის უმრავლესობას (240 323 ადამიანი) მალაიელები შეადგენენ. მომდევნო ჯგუფს ჩინელები (172 609 ადამიანი), ხოლო შემდეგს ინდოელები (73 319 ადამიანი) შეადგენენ. მოსახლეობის დარჩენილი ნაწილი სხვა ეთნიკურ ჯგუფებს მიეკუვთვნება. ხოლო ადგილობრივი ჩინელები ძირითადად მანდარინზე საუბრობენ. ქალაქში ჩინელების რამდენიმე დიალექტური ჯგუფია წარმოდგენილი. ინდოელთა ჯგუფი მეტწილად ტამილურ ენაზე საუბრობს, ნაწილი კი მალაიალამზე, ტელუგუსა და პენჯაბიზე.

ეკონომიკა
ჯოჰორ-ბარუ მალაიზიის ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქია კუალა-ლუმპურის შემდეგ. იგი შტატის მთავარი კომერციული ცენტრია და ინდონეზია-მალაიზია-სინგაპურის ზრდის სამკუთხედში მდებარეობს. ეკონომიკის წამყვან დარგს მომსახურების სექტორი შეადგენს. ქალაქს ბევრი საერთაშორისო ტურისტი სტუმრობს. ქალაქი ფინანსური მომსახურების, კომერციისა და საცალო ვაჭრობის, ხელოვნებისა და კულტურის, მასპინძლობის მენეჯმენტის, ურბანული ტურიზმის, პლასტიკური წარმოების, ელექტრონიკისა და საკვების წარმოების ცენტრია. ჯოჰორ-ბარუში ხშირად ტარდება კონფერენციები, კონგრესები და სავაჭრო ბაზრობები.

ცნობილი ადამიანები
ჯოჰორ-ბარუში დაბადებული ცნობილი ადამიანები არიან: ქრისტინა ჯორდანი (დ. 1962) ― მალაიზიაში დაბადებული ბრიტანელი პოლიტიკოსი; ვივიელ იეო (დ. 1984) ― ჰონგ-კონგში მოღვაწე მალაიზიელი მსახიობი; ჯინ ლი (დ. 1987) ― ჰონგ-კონგში მოღვაწე მალაიზიელი მომღერალი; რონი ჩინგი (დ. 1985) ― აშშ-ში მოღვაწე მალაიზიელი კომიკოსი და მსახიობი, და სხვ.

დამატებითი საკითხავი