კიოში კუროსავა

კიოში კუროსავა (; დ. 19 ივლისი, 1955) — იაპონელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, კინოკრიტიკოსი და ტოკიოს ხელოვნების უნივერსიტეტის პროფესორი. მიუხედავად იმისა, რომ რეჟისორს მრავალ ჟანრში უმუშავია, იგი ყველამე მეტად იაპონურ ჰორორში შეტანილი წვლილითაა ცნობილი.

ბიოგრაფია
კიოში კუროსავა 1955 წლის 19 ივლისს ქალაქ კობეში დაიბადა. მან ფილმების გადაღება დამამთავრებელ კლასებში დაიწყო. სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი რიკიოს უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, სადაც გამოჩენილი კინოკრიტიკოსის, შიგეჰიკო ჰასუმის ხელმძღვანელობით სწავლობდა. უნივერსიტეტში კორუსავა ფილმებს რვა მილიმეტრიან ფირზე იღებდა. მან ანაზღაურებადი სარეჟისორო საქმიანობა 1980-იანი წლებიდან დაიწყო. 1981 წელს მისი ფილმი „შიგარამი გაკუენ“ პიას კინოფესტივალზე ოშიმას პრემიაზე იყო ნომინირებული. 1983 წელს კუროსავამ პირველი მხატვრული ფილმი გადაიღო. მას პოპულარობა 1992 წლის ფილმმა „მცველი ჯოჯოხეთიდან“ მოუტანა.

1990-იანი წლების დასაწყისში კუროსავამ სანდენსის ინსტიტუტის კონკურსში ორიგინალური სცენარით სახელწოდებით „ქარიზმა“ გაიმარჯვა და სტიპენდია მოიპოვა, რამაც საშუალება მისცა აშშ-ში კინოგანათლება მიეღო.

საერთაშორისო აღიარება კურასავამ პირველად 1997 წელს კრიმინალური თრილერით „წამალი“ მოიპოვა. იმავე წელს რეჟისორმა ორი თრილერი – „გველის გზა“ და „ობობას თვალები“ – გადაიღო. ორივე ფილმში მთავარ როლს შოუ აიკავა ასრულებს.

1999 წელს კუროსავამ დეტექტიური ფილმი „ქარიზმა“ გადაიღო, რომელშიც მთვარ როლს კოძი იაკუშო თამაშობს.

2003 წელს რეჟისორმა ორი ფილმი გადაიღო, ესენია: დრამა „ნათელი მომავალი“ და შავი კომედიის ჟანრის „დოპელგანგერი“. ორივე ფილმი კანის კინოფესტივალზე იყო ნომინირებული.

კუროსავა სარეჟისორო მოღვაწეობას 2005 წელს ფილმით „სხვენი“ დაუბრუნდა. მას მოჰყვა „ანგარიშწორება“ 2006 წელს.

2008 წელს კუროსავამ „ტოკიოს სონატა“ გადაიღო, რომელთან დაკავშირებითაც კრიტიკოსებმა აღნიშნეს, რომ რეჟისორი „ტიპური ჰორორიდან საოჯახო დრამის ჟანრში გადავიდა“.

2012 წელს კუროსავამ ხუთნაწილიანი სატელევიზიო დრამა „სასჯელი“ გადაიღო.

2013 წელს გამოვიდა რეჟისორის სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის დრამა „ნამდვილი“, რომელშიც მთავარ როლებს ტაკერუ სატო და ჰარუკა აიასე ასრულებენ. იმავე წელს კუროსავამ რომის მე-8 კინოფესტივალზე ფილმისთვის „მეშვიდე კოდი“ საუკეთესო რეჟისორის ნომინაციაში გაიმარჯვა. კანის კინოფესტივალის იმავე ნომინაციაში რეჟისორმა 2015 წელს ფილმისთვის „მოგზაურობა სანაპიროსკენ“გაიმარჯვა.

2016 წელს, ბერლინის 66-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე რეჟისორის ახალი თრილერის სახელწოდებით „უცნაური“ პრემიერა შედგა.

2020 წელს ფილმისთვის „ჯაშუშის ცოლი“ ვენეციის 77-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე კუროსავამ ვერცხლის დათვი საუკეთესო რეჟისორისთვის მიიღო.

სტილი და გავლენები
სარეჟისორო სტილის მიხედვით კორუსავას ხშირად სტენლი კუბრიკსა და ანდრეი ტარკოვსკის ადარებენ, თუმცა მას ამ რეჟისორთა გავლენა არასოდეს აღუნიშნავს. ერთ-ერთი ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი კინოხედვის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა მოახდინეს ალფრედ ჰიჩკოკმა და იასუძირო ოძუმ.

2009 წელს კუროსავამ ისაუბრა იმის შესახებ, თუ რატომ თამაშობს მსახიობი კოძი იაკუშო მისი ფილმების უმრავლესობაში: „ჩვენ მსგავსი ღირებულებები და გრძნობები გვაკავშირებს, ერთი თაობის წარმომადგენლები ვართ და სწორედ ამიტომ მიყვარს მასთან ერთად გადაღებაზე მუშაობა.“

ტიმ პალმერის მიხედვით, კიოში კუროსავას ფილმები ერთი მხრივ, მასობრივი ჟანრის ფორმებითა და მეორე მხრივ, ეზოთერულ და ინტელექტუალურ აბსტრაქციას შორის თავისებური პოზიციით გამოირჩევა. რეჟისორი თავის ნამუშევრებში გარემოსდაცვითი პრობლემებით დაინტერესებას ამჟღავნებს. მის ფილმებში ხშირად გვხვდება ღია სივრცეების, მიტოვებული შენობებისა და ტოქსიკური ნივთიერებებით დაბინძურებული გარემოს კადრები.

როკიოს ხელოვნების უნივერსიტეტის სტატიაში კორუსავა აღნიშნავს, რომ კინოკრიტიკოსმა ჰასუმი შიგეჰიკომ, რომელსაც მენტორს უწოდებს, მის კინოკარიერაზე უდიდესი ზეგავლენა მოახდინა.