გო-იოძეი

გო-იოძეი (, 1571 წლის 31 დეკემბერი, – 1617 წლის 25 სექტემბერი) — ტრადიციული თანმიმდევრობით იაპონიის ას მეშვიდე იმპერატორი.

გო-იოძეი მეფობდა 1586 წლიდან 1611 წლამდე, აძუჩი-მომოიამასა და ედოს პერიოდის გარდამავალ პერიოდში.

 საუკუნის ამ მონარქს სახელი ეწოდა საუკუნის მონარქის პატივსაცემად , რაც შეეხება გო-ს (?) ეს მას მოგვიანებით დაემატა, მანამდე კი იწოდებოდა, როგორც „შემდეგი იმპერატორი იოძეი“. იაპონური სიტყვა გო, ასევე ითარგმნება, როგორც მეორე და ზოგიერთ ძველ წყაროებში ეს იმპერატორი მოიხსენიებოდა, როგორც „იოძეი, მეორე“, ან „იოძეი “.

გენეალოგია
სანამ გო-იოძეი ქრიზანთემას ტახტზე ავიდოდა, მისი პირადი სახელი იყო კატაჰიტო (?).

ის იყო პრინც მასაჰიტოს უფროსი ვაჟი ( მასაჰიტო-შინნო?, 1552–1586), აგრეთვე ცნობილი როგორც პრინცი სანეჰიტო, ხოლო მისი სიკვდილის შემდგომი სახელი იყო იოკვოინ დაიჯო-ტენნო, რომელიც იყო იმპერატორ ოგიმაჩის უფროსი ვაჟი.

გო-იოძეის საიმპერატორო ოჯახი ცხოვრობდა მასთან ერთად დაირიში ჰეიანის სასახლეში. ოჯახი შედგებოდა მინიმუმ 35 ბავშვისგან:
მოსამართლე ლედი: კონოე საკიკო - იმპერატრიცა დოვაგერ ჩუვა (1575–1630)
პირველი ქალიშვილი: პრინცესა შოკო (1590–1594)
მეორე ქალიშვილი: რიუტოინ-ნო-მია (1592–1600)
მესამე ქალიშვილი: საიმპერატორო პრინცესა სეიში (1593–1674)
მეოთხე ქალიშვილი: პრინცესა ბუნკო (1595–1644)
მესამე ვაჟი: სამეფო ტახტის მემკვიდრე პრინცე კოტოჰიტო (შემდგეში იმპერატორი გო-მინძუ) (1596–1680)
მეხუთე ქალიშვილი: პრინცესა სონ'ეი (1598–1611)
მეოთხე ვაჟი: კონოე ნობუჰირო (1599–1649)
მეშვიდე ვაჟი: სამეფო ტახტის მემკვიდრე იოშიჰიტო (შემდეგში პირველი ტაკამატსუ-ნო-მიია) (1603–1638)
მეცხრე ვაჟი: იჩიჯო ააკიოში (1605–1672)
მეექვსე ქალიშვილი: საიმპერატორო პრინცესა ტეიში? (1606–1675)
მეათე ვაჟშვილი: სამეფო ტახტის მემკვიდრე პრინცი მოროჩიკა (შემდეგში ბუდისტი მღვდელი სონკაკუ) (1608–1661)
მეთორმეტე ქალიშვილი: პრინცესა სონ'რენი (1614–1627)
ფეხმძიმე ლედი: ნაკაიამა ჩიკაკო (1576–1608)
პირველი ვაჟი: სამეფო ტახტის მემკვიდრე პრინცი კატაჰიტო (შემდეგში სამეფო ქურუმუ კაკუშინი) (1588–1648)
მეორე ვაჟი: სამეფო ქურუმი შოკაი (1591–1609)
ფეხმძიმე ლედი: ჰინო ტერუკო (1581–1607)
მეხუთე ვაჟი: სამეფო ტახტის მემკვიდრე პრინცი ტოშიატსუ (მოგვიანებით სამეფო ქურუმი სონსეი) (1602–1651)
ფეხმძიმე ლედი: ჯიმიონ მოტოკო (?–1644)
მეექვსე ვაჟი: სამეფო ტახტის მემკვიდრე პრინცი ტსუნეიოში (მოგვიანებით სამეფო ქურუმი გიონენი) (1602–1661)
ფეხმძიმე ლედი: ნივატა ტომოკო (?–1626)
მერვე ვაჟი: სამეფო ქურუმი რიოჯუნი (1603–1669)
ფეხმძიმე ლედი: ჰამურო ნობუკო (?–1679)
მეთერთმეტე ქალიშვილი: პრინცესა სონსეი (1613–1669)
ჰანდმაიდი?: ნიშინოტოინ ტოკიკო (?–1661)
მეშვიდე ქალიშვილი: პრინცესა ეიშუ (1609–1690)
მერვე ქალიშვილი: კო'უნ'ინ-ნო-მიია (1610–1612)
მეუღლე: ფურუიჩი ტანეკო (1583–1658)
მეცხრე ქალიშვილი: რეი'უნ'ინ'ნო'მიია (1611)
მეთერთმეტე ვაჟი: სამეფო ქურუმი დოკო (1612–1679)
მეათე ქალიშვილი: კუკაინ-ნო-მიია (1613)
მეუღლე: ჩუტო ტოკოჰიროს ქალიშვილი (?–1680)
მეთორმეტე ვაჟი: სამეფო ქურუმი დოშუ (1613–1634)
მეცამეტე ვაჟი: სამეფო ქურუმი ჯი'ინი (1617–1699)

გო-იოძეის ცხოვრების პერიპეტიები
პრინცი კატაჰიტო იმპერატორი გახდა, როდესაც მისი ბაბუა ტახტიდან გადადგა. განიხილებოდა, რომ მემკვიდრეობა უნდა გადასულიყო ახალი მონარქის ხელში. ცოტა ხნის შემდეგ კი იმპერატორმა გო-იოძეიმ თანხმობა განაცხადა (სოკუი). მის სიცოცხლეში ჩატარებული აქტივობები იმპერატორის მმართველობის ერთ-ერთი ნათელი წერტილია. გო-იოძეის მეფობის წლები გახდა ტოკუგავა სიოგუნატეს საწყისი ტოკუგავა იეიასუსა და ტოკუგავა ჰიდეტადას მმართველობის ქვეშ.

1571 წლის 31 დეკემბერი: სამეფო ტახტის მემკვიდრის გო-იოძეი-ტენნო დაბადება, რომელიც ცნობილი გახდა მამის გარდაცვალების შემდეგ.
1586 წლის 5 ნოემბერი: პრინცმა კატაჰიტომ მიიღო სამეფო ტახტის მემკვიდრის ტიტული.
1586 წლის 17 დეკემბერი (ტენშო 14, მეთერთმეტე თვის მეშვიდე დღეს): ოგიმაჩიმ მთავრობის სადავეები გადასცა თავის შვილიშვილს, რომელიც გახდა იმპერატორი გო-იოძეი. სანამ 1464 წელს იმპერატორმა გო-ჰანაძონომ არ დატოვა ტახტი, მანამდე არ მომხდარა ძალაუფლების გადაცემები (კანშო 5). სამეფო ტახტის გადაცემის არარსებობა აიხსნება ქვეყნის მდგომარეობით. სახელმწიფოს ხაზინაში თანხა არ არსებობდა, რომ ყოფილი იმპერატორებისთვის თავშესაფარი მიეცათ და მისი ცხოვრება უზრუნველყოთ.
1586 (ტენშო 14, მეთორთმეტე თვე): დაქორწინდნენ ტოკუგავა იეიასუ და ლედი ასაჰი, რომელიც იყო ტოიოტომი ჰიდეიოსის ყველაზე უმცროსი და.
1590 (ტენშო 18, მეშვიდე თვე): ჰიდეიოსი ხელმძღვანელობდა არმიას კანტოსკენ, სადაც მან ალყაში მოაქცია ოდავარას სასახლე. როდესაც ციხე-სიმაგრე დაეცა ჰოჯო უჯიმასა გარდაიცვალა და მისმა ძმამ, ჰოჯო უჯინაომ ჰიდეიოსის ძალა აღიარა, რითაც დასრულდა შიდა ომების უწყვეტი სერიები, რომელიც გრძელდებოდა უწყვეტად ონინის ომამდე (1467–1477).
1592 (კეიჩო 1): კეიჩოს ექსპედიცია კორეასკენ, რომლის მიზანიც იყო ჩინეთში შეჭრა.
1598 წლის 18 სექტემბერი (კეიჩო 3, მერვე თვის მეთვრამეტე დღე): ტოიოტომი ჰიდეიოსი, ტაიკო გარდაიცვალა ფუშიმის სასახლეში 63 წლის ასაკში.
1605 წლის 23 იანვარი (კეიჩო 10, მეთორმეტე თვის მეთხუთმეტე დღე): ახალი ვულკანური კუნძული, ჰაჩიჯოკო-ჯიმა, გაჩნდა ზღვაში ჰაჩიჯოს კუნძულის ( ჰაჩიჯო-ჯიმა) მხრიდან იზუ კუნძულში (, იძუ-შოტო), რომელიც გადაჭიმულია იზუს ნახევარკუნძულის სამხრეთ და აღმოსავლეთ მონაკვეთზე.
1610 (კეიჩო 15): კიოტოში დაიბუტსუს დარბაზის რეკონსტრუქცია დაიწყო.
1610 წლის 20 მაისი (კეიჩო 15, მესამე თვის ოცდაამეშვიდე დღე): ტოიოტომი ჰიდეიორი ჩავიდა კიოტოში, სადაც ესტუმრა ყოფილ შოგუნს ტოკუგავა იეიასუს. იმავე დღეს კი იმპერატორმა განაცხადა, რომ ტოვებდა ტახტს მისი ვაჟის მასაჰიტოს სასარგებლოდ.
1611 წლის 9 მაისი (კეიჩო 16): გო-იოძეიმ დატოვა ტახტი, მისი მემკვიდრეობა კი გადაეცა იმპერატორის ვაჟს პრინც მასაჰიტოს (სენსო). მოგვიანებით გო-მიძუნოომ ოფიციალურად დაიკავა სამეფო ტახტი (სოკუი).

მემკვიდრეობა
გო-იოძეის მმართველობა ემყარებოდა ტოიოტომი ჰიდეიოსის კანონებს ეფუძებოდა, ასევე მის მმართველობაში დაიწყო ედო ბაკუფუ. ის იყო მონარქი, რომელმაც ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე დაადასტურა ლეგიტიმაცია. ასევე ამ პერიოდმა საიმპერატორო ოჯახს დაუბრუნა დაკარგული ძალაუფლება.

იმპერატორმა ტოიოტომი ჰიდეიოსის გადასცა ტაიკოს წოდება. თავდაპირველად ეს ტიტული ეკუთვნოდა იმპერატორის მთავარი მრჩევლის მამას (კამპაკუ), ან გადამდგარ კამპაკუს, რომელიც ვალდებული იყო გაეზარდა მისი სტატუსი და ეფექტურად დაესტაბილურებინა მისი ძალა.

როდესაც ტოკუგავა იეიასუს გადაეცა სეიი ტაისოგუნის ტიტული, თუმცა მისი ურთიერთობა იმპერატორთან არ იყო დალაგებული. მან თანდათანობით დაიწყო საიმპერატორო სასამართლოს საქმეებში ჩარევა. მას უფლება ჰქონდა სასამართლოს რიგებში გაეცა პრემიები, ასევე გადაენაწილებინა თანამდებობები, რითიც შეცვალა ბაკუფუს ერა. მიუხედავად იმისა, რომ საიმპერატორო სასამართლო სენგოკუს პერიოდის დროს გაღატაკებული იყო ბაკუფუს ერაში ის თანდათანობით დასტაბილურდა.

გო-იოძეიმ დატოვა ტახტი მისი მესავე ვაჟის სასარგებლოდ, მაგრამ მას სურდა სამეფო ტახტის მემკვიდრე გამხდარიყო მისი უმცროსი ძმა პრინცი ჰაჩიჯო-ნო-მია ტოშიჰიტო (პირველი ჰაჩიჯო-ნო-მიას ხაზიდან, მოგვიანებით კატსურა-ნო-მია), რომელმაც ააშენა კატსურას საიმპერატორო ვილა.

გო-იოძეის უყვარდა ლიტერატურა და ხელოვნება. მან გამოაქვეყნა კობუნ კოკიო და ნიჰონ შოკის ნაწილი მოძრავი დაზგის ნიმუშით, რომელიც მიძღვნილი იყო იმპერატორ ტოიოტომი ჰიდეიოსისადმი.

გო-იოძეი ტახტიდან ჩამოსვლის შემდეგ ექვსი წელი ცხოვრობდა სენტოს საიმპერატორო სასახლეში. ამის შემდეგ კი ეს ადგილი ცნობილი გახდა, როგორც გადამდგარი იმპერატორების სასახლე. ამ სასახლის და მისი ბაღის სახელიც იყო სენტო-გოშო. და გადამდგარ იმპერატორებსაც ზოგჯერ სენტო-გოშოებად მოიხსენიებდნენ.

1617 წლის 25 სექტემბერი: გო-იოძეი გარდაიცვალა.

კუგიო
კუგიო (?) არის კოლექტიური პერიოდი ცოტა, მაგრამ ყველაზე ძლიერი მამაკაცების შეტევებისა იაპონიის იმპერატორის სასახლეზე, პრე-მეიჯის ერაში. მაშინაც კი, წლების განმავლობაში სასამართლოს გავლენა სასახლის კედლების გარეთ იყო მინიმალური, იერარქიულმა ორგანიზაციამ შეუპოვრობა გამოიჩინა და მაინც გადარჩა.

ზოგადად იმ დროისთვის ასეთ ელიტურ ჯგუფებში შედიოდნენ მხოლოდ სამი ან ოთხი მამაკაცი. ისინი იყვნენ მემკვიდრეობით მომუშავენი სამეფო კარზე, მათი გამოცდილებითა და ფონით ისინი კარიერის მწვერვალზე ადიოდნენ. გო-იოძეის მმართველობის ხანაში დაიჯო-კანის ეს მწვერვალი აერთიანებდა:

კამპაკუ, ტოიოტომი ჰიდეიოსი, 1585–1591
კამპაკუ, ტოიოტომი ჰიდეტსუგუ, 1591–1595
კამპაკუ, კუჯო კანეტაკა, 1600–1604
კამპაკუ, კონოე ნობუტადა, 1605–1606
კამპაკუ, ტაკატსუკასა ნობუფუსა, 1606–1608
კამპაკუ, კუჯო იუკიიე, 1608–1612
სადაიჯინი
უდაიჯინი, კონოე ნობუჰირო
ნაიდაიჯინი, ტოიოტომი ჰიდეიორი, 1603–1616__
დაინაგონი

გო-იოძეის მმართველობის ერები
გო-იოძეის მმართველობის წლები მხოლოდ ერთ ერას ან ნენგოს არ შეესაბამება, ის რამდენიმეს მოიცავს ერთად.

ტენშო (1573–1592)
ბუნროკუ (1592–1596)
კეიჩო (1596–1615)