iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აგროკლიმატოლოგია

აგროკლიმატოლოგია (აგრო... და — კლიმატი, — მეცნიერება) — სასოფლო-სამეურნეო კლიმატოლოგია, კლიმატოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის კლიმატს, როგორც სასოფლო-სამეურნეო ფაქტორს. კლიმატი დიდ გავლენას ახდენს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისა და ცხოველების გეოგრაფიულ გავრცელებაზე, მათ ზრდა-განვითარებაზე, მოსავლიანობასა და პროდუქტიულობაზე, სასოფლო-სამეურნეო მავნებლებისა და დაავადებათა გავრცელებაზე. კლიმატური პირობები განსაზღვრავს სხვადასხვა აგროტექნიკურ და ზოოტექნიკურ ღონისძიებათა ეფექტურობას, გავლენას ახდენს სასოფლო-სამეურნეო მანქნანა-იარაღების მწარმოებლურობასა და მუშაობის ხარისხზე. თავის მხრივ, ნიადაგის კლიმატი და მიწისპირა ჰაერის ფენა იცვლება მცენარეთა და ცხოველთა, აგრეთვე მათი ზრდისათვის გამოყენებული საშუალებების გავლენით. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ის ცვლილებები, რომლებსაც იწევს ნიადაგის დამუშავების სისტემა, მინდვრის დამცველი ტყის ნარგავები, თოვლის საფრის ხანგრძლივობა აგრეთვე ნადნობი წყალი და ღვართქაფი, მორწყვა, ამოშრობა, გაწყლოვანება და სხვა ღონისძიებები. აგროკლიმატოლოგიის ძირითადი ამოცანაა ტერიტორიული აგროკლიმატური რესურსების გამოკვლევა და სოფლის მეურნეობისათვის არახელსაყრელ კლიმატურ ფაქტორებთან ბრძოლის მეთოდების მეცნიერული დასაბუთება. მიღებული დასკვნების საფუძველზე ხდება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების რაციონალური განლაგება, ტარდება სათანადო სამელირაციო ღონისძიებები უხვი მოსავლის უზრუნველსაყოფად და მეცხოველეობის პროდუქტიულობის ასამაღლებლად. არსებითი მნიშვნელობა აქვს საგანგებოდ შედგენილ აგროკლიმატურ ცნობარებს და სასოფლო-სამეურნეო თვალსაზრისით ქვეყნის მნიშვნელოვანი რაიონების აღწერილობებს. კლიმატის სასოფლო-სამეურნეო დახასიათების სქემას ადგენენ ვეგეტაციური პერიოდისა და ქვეპერიოდების თერმული და სინათლის რესურსების, აგრეთვე იმავე პერიოდის განმავლობაში ატმოსფეროსა და ნიადაგის სინოტივით უზრუნველყოფისა და კულტურების გამოზამთრების პირობების შეფასების საფუძველზე.

დიდი მნიშვნელობა აქვს სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდის განვითარებასა და მდგომარეობის კლიმატურ პირობებთან კავშირის გამოკვლევას. მათ რაოდენობრივ გამოხატულებას აგროკლიმატურ მაჩვენებლებს უწოდებენ. აგროკლიმატურ მაჩვენებელებს გეოგრაფიულ განაწილებას შეისწავლიან ჰიდრომეტეოროლოგიურ სადგურთა ქსელის ხანგრძლივი დაკვირვების საფუძველზე: ითვალისწინებენ როგორც საშუალო მრავალწლიან სიდიდეებს, ასევე რამდენიმე წლის განმავლობაში აგროკლიმატური მაჩვენებლების განმეორებადობას. იმის გამო, რომ ცალკეული მიწის მასივებისა და თესლბრუნვის მინდვრების კლიმატი შეიძლება არსებითად განსხვავდებოდეს სტანდარტულ პირობებში განლაგებული მეტეოროლოგიური სადგურების მაჩვენებლებისაგან, აგროკლიმატოლოგიაში მიღებულია მეტეოსადგურის მონაცემების სათანადოდ შევსება და დაზუსტება. ამასთან ითვალისწინებენ ტერიტორიულ მიკროკლიმატურ თავისებურებსაც. ლიტერატურაში ტერმინი „აგროკლიმატოლოგია“ გვხვდება საუკუნის ნახევრიდან, მაგრამ აგროკლიმატოლოგიას, როგორც მეცნიერების დარგს, საფუძველი ჩაეყარა საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის მეოთხედში. მისი ფუძემდებლები არიან რუსი მეცნიერები ალექსანდრე ვოეიკოვი და პეტრე ბროუნოვი. კლიმატის შესწავლის მეთოდიკა სასოფლო სამეურნეო წარმოების მოთხოვნილებათა თვალსაზრისით ყველაზე უფრო სრულად დამუშავებულია საბჭოთა მეცნიერების გ. სელიანინოვის, პ. კოლოსკოვის და სხვათა შრომებში. ასევე მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვთ ჯ. აცის და ბ. ლივინგსტონს.
აგროკლიმატური დარაიონება

აგროკლიმატური დარაიონება — ტერიტორიული დანაწილება სოფლის მეურნეობისათვის მნიშვნელობის მქონე კლიმატური პირობების მიხედვით. დარაიონებისას ითვალისწინებენ იმ ლიმატურ პირობებს, რომლებიც ხელს უწყობს კულტურული მცენარეების მოყვანას, შინაური ცხოველების მოშენებას, სოფლის მეურნეობის მავნებლებისა და დაავადებათა გავრცელებას, მიწის მელიორაციის მიზნით მიწათმოქმედების სხვადასხვა ხერხების გამოყენებას, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გადამუშავების სპეციალიზაციას, პროდუქტების ტრანსპორტირებასა და შენახვას, აგრეთვე სოფლის მეურნეობასთნ დაკავშირებულ სხვა სამუშაოებს (მექანიზაციის გამოყენება, სამშენებლო ნორმების დადგენა, დასახლებული პუნქტების დაგეგმარება და სხვა). განასხვავებენ ზოგად და კერძო აგროკლიმატური დარაიონებას. ზოგადი აგროკლიმატური დარაიონების დროს ითვალისწინებენ სოფლის მეურნეობის ყველა ან უმრავლესი დარგის თავისებურებებს. კერძო აგროკლიმატური დარაიონების დროს კი ტერიტორიას ანაწილებენ კულტურული მცენარეულობის ცალკეული ჯგუფების, ცალკეული კულტურების, მათი ჯიშების, ცხოველთა ჯიშების, სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის წამოების სპეციალიზაციისა და სხვათა მიხედვით. ზოგადი და კერძო აგროკლიმატური დარაიონება შეიძლება მოიცავდეს სხვადასხვა სიდიდის ტერიტორიას (მთელი დედამიწა, მსხვილი გეოგრაფიული რეგიონები, ცალკეული ქვეყნები, ადმინისტრაციული რაიონები, ცალკეული მეურნეობები და მტი ნაკვეთები). ამგვარად გამოყოფილ ტერიტორიულ ერთეულებს შესაბამისად უწოდებენ აგროკლიმატურ სარტყელს, ზონას, ოლქს, რაიონს, მიკრორაიონს, ნაკვეთს. აგროკლიმატური დარაიონების მიზანია სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგის რაციონალური განლაგება, რაც შესაბამისი სწორი მეთოდების გამოყენების საფუძველზე უზრუნველყოფს ამ დარგების მაღალ ეფექტურობას. აგროკლიმატური დარაიონების მეცნიერული საფუძვლები დაამუშავეს ა. ვოეიკოვმა და პ. ბროუნოვმა - საუკუნეების მიჯნაზე. შემდგომში იგი განავითარეს საბჭოთა მკვლევარებმა: გ. სულიანინოვმა, თ. დავითაიამ, პ. კოლოსკოვმა, ს. საპოჟნიკოვამ, დ. შაშკომ. ამ დარგში მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს იტალიელ მეცნიერ ჯ. აცის.
რიგი (თამაში)

„რიგი“  — პოლონური სამაგიდო თამაში, რომელშიც თავმოყრილია სირთულეები დაკავშირებული პროდუქტის უკმარისობასთან სოციალურ რეჟიმში. თამაში შემუშავებულია პოლონეთის ეროვნული მეხსიერების სახელმწიფო ინსტიტუტის მიერ, გამოვიდა 2011 წლის 5 თებერვალს, შექმნილია საგანმანათლებლოდ, მიზანია — აამაღლოს პოლონელი ახალგაზრდების ცნობიერება უახლეს ისტორიაში. თამაშის პირველი ტირაჟის ნახევრის გადანაწილებას აპირებდნენ სკოლებში.

თამაშის წესები
თამაშში ორიდან-ათამდე ადამიანი იღებს მონაწილეობას. წარმოდგენილია მოთამაშეთა მინიმალური ასაკი — 12 წელი. თამაშის შემქმნელის, მეხსიერების ეროვნული ინსტიტუტის თანამშრომლის, კაროლ მადაიას თქმით, ამ შეზღუდვის დამატების მიზეზია: გულის აცრუება, რომელიც იმ დღეებმა გამოიწვია, ზედმეტად ძლიერი იყო 12 წლამდე ბავშვებისთვის, იმ დროს, როდესაც უფროსი მოთამაშეები თამაშს სასაცილოდ და სახალისოდ მიიჩნევდნენ (ყველაზე უფროსი მოთამაშე 84 წლის იყო).

გამარჯვებულად ითვლება ის, ვინც „იყიდის“ 10 „საქონელს“ საყიდლების სიიდან. მოთამაშეები აგზავნიან „ოჯახის წევრებს“, რომლებიც ფერადი ხის ფიგურებით აღინიშნებიან, საქონლის საყიდლად „რიგში“ ისევე, როგორც 1990-იანებში იყო. სიაშია — ხორცის კონსერვი, ჩაი, ფეხსაცმელი , სუნამო , თუმცა კაროლ მადაია ამტკიცებს, რომ თამაში არ დაფუძნებულა „მონოპოლიაზე“. თვითონ სამსახურმა უარყო ეს შეტყობინება, მათ განაცხადეს, რომ ამგვარი აკრძალვების უფლება არ აქვთ, რადგან მათი ტექნიკური რეგლამენტი ეხება მხოლოდ გამოყენებული რესურსის ხარისხსა და უსაფრთხოებას. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ინიციატივა არა მათგან, არამედ რუსეთში არსებული თამაშის დისტრიბუტორისგან — კომპანია „იუნითოისგან“ მოდიოდა.
აგროკლიმატური რესურსები

აგროკლიმატური რესურსები, კლიმატური რესურსები — კლიმატის ელემენტების (მზის რადიაცია, ნალექები, ქარი) ნივთიერებისა და ენერგიის სოფლის მეურნეობაში გამოყენებული რაოდენობა. კლიმატი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ბუნებრივი რესურსია, რომლის გამოყენება და ექსპლუატაცია ისევე შეიძლება, როგორც სხვა ბუნებრივი რესურსებისა. კლიმატური რესურსებია სითბოს, ტენის, თოვლის, ყინულის, მზის ენერგიის რადიაციის, ქარისა და სხვა საშუალო მრავალწლიური რაოდენობა, რომელიც დამახასიათებელია ამა თუ იმ ადგილისა და წლის ამა თუ იმ ადგილისა და წლის ამა თუ იმ დროისათვის. ზოგიერთი ბუნებრივი რესურსის დახარჯვის შემდეგ მისი აღდგენა პრაქტიკულად შეუძლებელია (პირველ ყოვლისა, ასეთია მინერალური რესურსები), ხოლო ზოგის აღდგენა ნელა ხდება (ნიადაგი, ტყე, ფაუნა). გარდა ამისა, მათი აღდგენა მიმდინარეობს პერიოდულად (სინათლე), უწყვეტად (სითბო) ან თითქმის უწყვეტად (ტენი, ქარი და სხვა). რომელიმე სასოფლო-სამეურნეო კულტურის ერთი ტონა მოსავლის მისაღებად მცენარის ტრანსპირაციაზე უნდა დაიხარჯოს ათას ტონამდე ან მეტი წყალი და რამდენიმე ასეული ათასი კკალ სითბო. წყლის ამ რაოდენობას ნალექები აღადგენს, ხოლო დახარჯულ სითბოს მზის რადიაცია აანაზღაურებს. აგროკლიმატური რესურსების შესწავლის საფუძველზე ხდება ტერიტორიული აგროოკლიმატური დარაიონება. ცნება „აგროკლიმატური რესურსები“ საუკუნის 30-იან წლებში შემოიღო ქართველმა მეცნიერმა თ. დავითაიამ.
აგროკლიმატური რუკა

აგროკლიმატური რუკა — თემატიკური რუკა, რომელშიც ასახულია გარკვეული ტერიტორიის ფარგლებში სასოფლო-სამეურნეო წარმოებისათვის საჭირო კლიმატური რესურსებისა და ამინდის პირობების სივრცითი და სივრცით-დროული ცვალებადობა. აგროკლიმატური ცნობარებისაგან განსხვავებით ეს რუკები ინფორმაციას იძლევა არა მარტო იმ პუნქტებისათვის, რომლებშიც წარმოებს დაკვირვება მეტეოროლოგიურ და ფენოლოგიურ მოვლენებზე, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდა-განვითარებასა და მოსავლიანობის მდგომარეობაზე, არამედ ამ ტერიტორიის ნებისმიერი პუნქტისათვისაც. ეს განაპირობებს აგროკლიმატური რუკის დიდ მეცნიერულ და პრაქტიკულ მნიშვნელობას ქვეყნის სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სწორად დაგეგმვასა და გაძღოლაში.

აგროკლიმატური რუკის თემატიკა მრავალფეროვანია:
სავეგეტაციო პერიოდის უზრუნველყოფა სითბოთი და სინოტივით;
ამინდის უარყოფითი პირობები სავეგეტაციო და ზამთრის პერიოდში;
სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოთა წარმოების კლიმატური პირობები და ვადები;
სასოფლო-სამეურნეო კულტურების აღმოცენებისა და განვითარების კლიმატური პირობები (ცალკეული კულტურების მიხედვით);
სასოფლო-სამეურნეო კულტურების განვითარების ფაზების დადგომის პირობები და ვადები.

აგროკლიმატური რუკის თემატიკა აგროკლიმატოლოგიის განვითარების კვალდაკვალ იზრდება. მისი მრავალფეროვნების გამო აუცილებელი ხდება აგროკლიმატური ატლასების შექმნა.
ნელინიო

მანუელ რესენდე დე მატოს კაბრალი ( დ. 26 ივლისი, 1950, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ნელინიო . 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1974 წლის გერმანიის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე.

საფეხბურთო კარიერის განმავლობაში თამაშობდა ბრაზილიის, პორტუგალიის და ვენესუელის სხვადასხვა საფეხბურთო კლუბებში. დირსეუს, რობერტო დინამიტის, ზიკოს, სოკრატესის და ფალკაოს მსგავსად, ითვლება თავისი დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ბრაზილიელ ფეხბურთელად.
სანაკრებო კარიერა
1974–1980 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 21 მატჩი ითამაშა და 6 ბურთი გაიტანა.

მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ნელინიომ მსოფლიო ჩემპიონატების 7 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 2 ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
კრუზეირო
მინეიროს ჩემპიონატი (4): 1973, 1974, 1975, 1977
ლიბერტადორესის თასი: 1976
გრემიო
გაუშუს ჩემპიონატი: 1980
ატლეტიკო მინეირო
მინეიროს ჩემპიონატი (4): 1982, 1983, 1985, 1986

სანაკრებო
ბრაზილია
მსოფლიო ჩემპიონატი: 1974 (მეოთხე ადგილი), 1978 (მესამე ადგილი)
კოპა ამერიკა: 1975 (მესამე ადგილი), 1979 (მესამე ადგილი)
ატლანტიკის თასი: 1976
ოსვალდო კრუზის თასი: 1976
რიო ბრანკოს თასი: 1976
როკას თასი: 1976

ინდივიდუალური
 (4): 1975, 1979, 1980, 1983
გერი ბეკერი

გერი ბეკერი (დ. 2 დეკემბერი, 1930 — გ. 3 მაისი, 2014) — ცნობილი ამერიკელი ეკონომისტი და ემპირიკოსი. ის იყო ეკონომიკის პროფესორი და სოციოლოგი ჩიკაგოს უნივერსიტეტში. ნიუ-იორკ თაიმზმა მას „ბოლო 50 წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი სოციალური მეცნიერი“ უწოდა. 1992 წელს ბეკერი დაჯილდოვდა ნობელის პრემიით ეკონომიკაში, 2007 წელს კი თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი გადაეცა. 2011 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეკონომიკის პროფესორებმა 60 წელს გადაცილებულ საუკეთესო ეკონომისტა შორის გერი ბეკერიც იყო.

ბეკერი იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც ეკონომიკის შესწავლისას გამოიყენა ის თემები, რომელიც სოციოლოგიის ტრადიციული შემადგენელი ნაწილია, მათ შორისაა რასობრივი დისკრიმინაცია, დანაშაული, ოჯახური მდგომარეობა და ნარკოტიკზე დამოკიდებულება. ის იყო ერთ-ერთი ვინც ამტკიცებდა, რომ ბევრი განსხვავებული ადამიანის მოქმედება შეიძლება დავინახოთ, როგორც რაციონალური და სასარგებლო მაქსიმიზაცია. გერი ბეკერმა „ადამიანურ კაპიტალში“ ჩამოაყალიბა თეორია, რომლის მიხედვითაც, მშობლებს „ეგოისტ“ შვილთან ალტრუისტული დამოკიდებულება აქვთ: მასში ინვესტიციას დებენ და დაბანდებული კაპიტალის უკან დაბრუნებას ელიან – მომავალში შვილებმა მათზე უნდა იზრუნონ. მშობლებს არ აქვთ რაიმე გარანტია ან იძულების მექანიზმი, შვილი დაავალდებულონ, ამიტომ პასუხისმგებლობას, მოვალეობასა და დედ-მამის სიყვარულს უნერგავენ. მოგვიანებით, ეს ირიბად, მაგრამ ეფექტიანად აიძულებს შვილებს, რომ მშობლებზე იზრუნონ.
გვატემალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

გვატემალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, რომელიც წარმოადგენს გვატემალას საერთაშორისო საფეხბურთო მატჩებში. აკონტროლებს გვატემალის ფეხბურთის ფედერაცია. დაარსდა 1919 წელს, ფიფა-ში გაწევრიანდა 1961 წელს, 1961 წლიდან კონკაკაფის წევრია.

გვატემალის ნაკრებმა სამგზის მიიღო მონაწილეობა ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირებში 1968, 1976 და 1988 წელს. ნაკრებს არც ერთხელ არ აქვს მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატში მონაწილეობა მიღებული, მაგრამ ოთხჯერ მიაღწია საკვალიფიკაციო ტურნირის ფინალურ სტადიას.

გვატემალის ნაკრები გახდა 1967 წლის კონკაკაფის ერების ჩემპიონატის (1991 წლიდან ცნობილი როგორც კონკაკაფის ოქროს თასი) და 2001 წლის ცენტრალური ამერიკის ერების თასის გამარჯვებული. ის ასევე დაეუფლა ვერცხლის მედალს 1983 წლის პანამერიკულ თამაშებში. 2006 წელს, ფიფას რეიტინგში, გვატემალა 50-ე ადგილს იკავებდა, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ნაკრების არსებობის ისტორიაში.

მსოფლიო ჩემპიონიატი
1930 — 1954 — არ მიუღია მონაწილეობა
1958 — 1962 — არ გაუვლია კვალიფიკაცია
1966 — განცხადება არ იქნა მიღებული
1970 — 2018 — არ გაუვლია კვალიფიკაცია

კონკაკაფის ოქროს თასი
ცენტრალური ამერიკის თასი
ოლიმპიური თამაშები
ლუის ლოპეს ფერნანდესი

ლუის აურელიო ლოპეს ფერნანდესი (; დ. 13 სექტემბერი, 1993) — ჰონდურასელი ფეხბურთის მეკარე, რომელიც თამაშობს საფეხბურთო კლუბ „რეალ ესპანიასა“ და ჰონდურასის ეროვნულ ნაკრებში. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე.

ლოპესმა კარიერა დაიწყო „ჟუნიორ პლატენსეში“. 2012 წელს დატოვა კლუბი და კონტრაქტი გააფორმა „რეალ ესპანიასთან“, სადაც დაჰყო 2017 წლამდე. 2018 წლის 24 იანვარს შეუერთდა ამერიკულ კლუბ „ლოს-ანჯელესს“.
ვანუატუს ფეხბურთის ფედერაცია

ვანუატუს ფეხბურთის ფედერაცია — საფეხბურთო ორგანიზაცია, რომელიც აკონტროლებს ფეხბურთს ვანუატუში. ეს არის ვანუატუს საფეხბურთო კლუბების ასოციაცია და ორგანიზებას უკეთებს როგორც ნაციონალურ შეჯიბრებს, ასევე ვანუატუს ეროვნული ნაკრების საერთაშორისო მატჩებს.

დაარსდა 1934 წელს. ფიფა-ში გაწევრიანდა 1988 წელს. იმავე წლიდან ოკეანეთის ფეხბურთის კონფედერაციის წევრია.
ფრანკ ლიივაკი

ფრანკ ლიივაკი (; დ. 7 ივლისი, 1996) — ესტონელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს მეისტრილიგის კლუბ „ფლორასა“ და ესტონეთის ეროვნულ ნაკრებში, შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე.

კარიერა დაიწყო 2015 წელს ესპანურ კლუბ „ალკობენდას სპორტში“, სადაც დაჰყო 2016 წლამდე, ჩაატარა 46 ოფიციალური მატჩი და გაიტანა 5 გოლი.

2017 წელს შეუერთდა ბოსნიურ კლუბ „სარაევოს“, ხოლო 2018 წელს ორ წლიანი კონტრაქტი გააფორმა „ფლორასთან“.

ლიივაკი დებიუტი ესტონეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2014 წლის 26 მაისს, გიბრალტარის ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში.
საოცრება (ფილმი)

საოცრება  — რეჟისორ სტივენ ჩბოსკის ამერიკული საოჯახო დრამა, რომელიც დაფუძნებულია რ. ჯ. პალაციოს ამავე სახელწოდების ნაწარმოებზე. ფილმში მთავარ როლს ასრულებენ მსახიობები ჯეიკობ ტრამბლე, ჯულია რობერტსი, ოუენ უილსონი, ნოა ჯუპი და იზაბელა ვიდოვიჩი. ფილმის მსოფლიო პრემიერა გაიმართა 2017 წლის 16 ნოემბერს.

სიუჟეტი
ავგუსტ პულმანი ჩვეულებრივი ბიჭია, რომელსაც უყვარს ვიდეო თამაშები, მის ძაღლთან ერთად სეირნობა, „ვარსკვლავური ომების“ ყურება, დაიკოსთან ჩხუბი და შერიგება. მაგრამ ამავე დროს იგი ჩვეულებრივი ბიჭი არაა, მას არასოდეს უვლია სკოლაში. იგი გენეტიკური დეფორმაციით დაიბადა - მას სახე არ აქვს. მან 30 ოპერაცია გადაიტანა და მიუხედავად ამისა, მაინც არ ჰგავს სხვა ბავშვებს. ერთ დღეს კი მას სკოლაში წასვლა მოუწევს. მისი თანატოლები ცუდად ექცევიან, მაგრამ მას მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი დაამტკიცოს, რომ გარეგნობას მნიშვნელობა არ აქვს.
ტრინიდადი და ტობაგოს გერბი

ტრინიდადი და ტობაგოს გერბი — ტრინიდადი და ტობაგოს ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. მიღებულია 1962 წელს. გამოსახულია ის სიმბოლოები, რომლებიც ასახავს ტრინიდადი და ტობაგოს ერს. მის შექმნაზე სამუშაოდ კომისიაში მოიწვიეს მხატვარი კარლაილ ჩანგი (1921–2001) და კარნავალის დიზაინერი ჯორჯ ბეილი (1935–1970).
რაშად სადიკოვი

რაშად ფარჰადის ძე სადიკოვი (; დ. 16 ივნისი, 1982, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად საფეხბურთო კლუბ „ყარაბაღის“ მცველი და კაპიტანია, აგრეთვე, 2017 წლის 13 დეკემბრიდან აზერბაიჯანის 21 წლამდელთა ნაკრების მწვრთნელია.

პროფესიული კარიერა დაიწყო 17 წლის ასაკში, აზერბაიჯანის პრემიერლიგის კლუბ თოუზის „თურანში“. 2001-2017 წლებში იცავდა აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების ღირსებას.

ტიტულები
საკლუბო
ნეფთჩი ბაქო
აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგა: (2) 2003-04, 2004-05
აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასი: 2001-2002, 2003–04

ქაისერისფორი
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი: 006

ყარაბაღი
აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგა: (4) 2013–14, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17
აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასი: 2014-15, 2015-16

ინდივიდუალური
აზერბაიჯანის წლის ფეხბურთელი: 2004, 2005, 2010, 2013, 2016
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2018

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2018 — ყოველწლიური ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის 63-ე გამოშვება. კონკურსი, ისტორიაში პირველად, გაიმართება პორტუგალიაში, მას შემდეგ, რაც ქვეყნის წარმომადგენელმა სალვადორ სობრალმა სიმღერით „ “ გაიმარჯვა 2017 წლის კონკურსში, რომელიც ჩატარდა უკრაინის დედაქალქ კიევში. კონკურსი გაიმართა ლისაბონის პავილიაუ ატლატიკუს არენაზე და იყო შემდგარი ორი ნახევარფინალისა (8 და 10 მაისი) და ფინალისგან (12 მაისი). სამივე ღონიზძიების წამყვანები იყვნენ ფილომენა კაუტელა, სილვია ალბერტო, დანიელა რუა და კატარინა ფურტადო. ევროვიზია 2018-ის გამარჯვებული ისრაელის წარმომადგენელი ნეტა გახდა სიმღერით . ნეტამ ფინალში 529 ქულა დააგროვა და ისრაელს მეოთხედ მოუტანა გამარჯვება (1978,1979,1989, 2018). შესაბამისად, ევროვიზიის კონკურსი 2019 წელს ისრაელში გაიმართა.

მონაწილე ქვეყნები
ევროპის მაუწყებელთა კავშირმა 2017 წლის 7 ნოემბერს გამოაცხადა, რომ კონკურსში მონაწილეობას მიიღებს 42 ქვეყანა. რუსეთმა დაადასტურა თავისი დაბრუნება წინა კონკურსიდან გასვლის შემდეგ, ხოლო მაკედონიას დროებით შეუჩერდა მონაწილეობის უფლება, ქვეყნის ეროვნული მაუწყებლის მიერ გადაუხდელი ვალების გამო. თუმცა, ათი დღის შემდეგ, ევროპის მაუწყებელთა კავშირმა განაცხადა, რომ მაკედონიას კონკურსში მონაწილეობის უფლება მიეცემა და ამით მონაწილეთა რიცხვმა 43-მდე გაზრდა.

პირველი ნახევარფინალი
პირველ ნახევარფინალში 19 ქვეყანა იღებს მონაწილეობას. პორტუგალია, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო ამ ნახევარფინალში აძლევს ხმას.

მეორე ნახევარფინალი
მეორე ნახევარფინალში მონაწილეობას მიიღებს 18 ქვეყანა. საფრანგეთი, გერმანია და იტალია ამ ნახევარფინალში აძლევს ხმას.

ფინალი
ჭანიხიტები

ჭანიხიტები — ლაზური წარმოშობის არისტოკრატიული საგვარეულო ტრაპიზონის იმპერიაში; ხალდიის პროვინციიდან, კერძოდ ჭანიხიდან . დიდი კონეტაბლის (მეჯინიბეთუხუცესი) თანამდებობასთან ერთად, ისინი 1355 წელს ქალდიის დუქსის ტიტულსაც ღებულობენ, რომელიც აქამდე კავასიტების საგვარეულოს ეკავა. ცნობილი ჭანიხიტები იყვნენ: თეოდორე, იოანე, სებასტოსი, სტეფანი, მიქაელი და ორი კონსტანტინე.

ჭანიხიტების სამამულო სამფლობელო ჭანიხისგან დღეს მხოლოდ ძველი ციხის და ორი სამლოცველოს ნანგრევებია შემორჩენილი.

ცნობილი წარმომადგენლები
თეოდორე ჭანიხიტი — პირველად 1306 წელს, ალექსი -ის მართველობის დროს იხსენიება.
იოანე ჭანიხიტი — მიქაელ პანარეტოსის ცნობებით, ის 1330-1355 წლებში ეპიკერნეს ტიტულს ატარებდა. 1352 წელს იოანე იმპერატორ ალექსი -ს აუჯანყდა და ჭანიხეს ციხეში გამაგრდა, თუმცა ის მალევე დაამარცხადა.
სებასტოს ჭანიხიტი — დაიბადა 1295 წელს. სებასტოსი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ტრაპიზონის იმპერატორ ირინა პალეოლოგოსის წინააღმდეგ გამართულ აჯანყებაში (1341). სხვა აჯანყებულებთან ერთად ის წმინდა ევგენიოს მონასტერში გამაგრდა, თუმცა იმპერატორმა აჯანყება მალევე სასტიკად ჩაახშო. სებასტოს ჭანიხიტი, სხვა აჯანყებულებთან ერთად, ლიმნიის ციხეში გააგზავნეს, სადაც ის სიკვდილით დასაჯეს.
სტეფან ჭანიხიტი — 1344-1350 წლებში დიდი-კონეტაბლის ტიტულს ატარებდა.
მიქაელ ჭანიხიტი — მონაწილეობდა კაფასთან გამართულ საზღვაო ბრძოლაში (1349), სადაც ის იოანე კაბასიტთან ერთად ბრძოლაში დაიღუპა.
ორი კონსტანტინესგან: პირველი (კონსტანტინე ჭანიხიტი), როგორც ვაზელონის მონასტრის სულთა მატიანე გვამცნობს, 1365-1386 წლებში პალაიო მაჩხას თემს მეთაურობდა და ასევე ტრაპიზონის იმპერიის დიდი კონეტაბლის ტიტულს ატარებდა. როგორც ცნობილია 1415 წელს მეორე კონსტანტინეც (კონსტანტინე ჭანიხიტი) იმავე თემს მეთაურობდა.
იგორ მიტრესკი

იგორ მიტრესკი (; დ. 19 თებერვალი, 1979, სტრუგა, იუგოსლავიის სფრ) — ყოფილი მაკედონელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა მცველის პოზიციაზე.

პროფესიოული კარიერა დაიწყო კლუბ „მაკედონიაში“ 1997 წელს. 1997–2001 წლებში ასპარეზობდა მაკედონიის სხვადასხვა კლუბებში. 2001 წელს გადავიდა მოსკოვის „სპარტაკში“ სადაც 117 მატჩი ჩაატარა. 2005 წელს შეუერთდა ზაპორიჟიის „მეტალურგს“, სადაც მხოლოდ და მხოლოდ 12 მატჩში მიიღო ნონაწილეობა. 2006 წელს თამაშობდა იერუსალიმის „ბეითარში“, ხოლო ამავე წელს კონტრაქტი გააფორმა გერმანულ კლუბ „ენერგიში“, სადაც 2010 წლამდე დაჰყო. 2010-2014 წლებში თამაშობდა ბაქოს „ნეფთჩიში“. აქვე დაასრულა საფეხბურთო კარიერა.

მიტრესკის დებიუტი მაკედონიის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2001 წელს ჩეხეთის წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში. ნაკრებში ყოფნისას მონაწილეობა მიიღო 70 ოფიციალურ მატჩში და გაიტანა 1 გოლი.

ტიტულები
სპარტაკი მოსკოვი
რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა: 2001
რუსეთის საფეხბურთო თასი: 2003

ნეფთჩი ბაქო
აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგა: 2010–11, 2011–12, 2012–13
აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასი: 2012–13
ლევი გარსია

ლევი სემიუელ გარსია (; დ. 20 ნოემბერი, 1997) — ტრინიდადელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ნიდერლანდურ კლუბ „ექსელსიორსა“ და ტრინიდადი და ტობაგოს ეროვნულ ნაკრებში, მარცხენა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

პროფესიული კარიერა დაიწყო 2013 წელს, 17 წლის ასაკში, ადგილობრივ კლუბ „ცენტრალში“. 2015 წლის თებერვალში კონტრაქტი გააფორმა ნიდერლანდურ კლუბ „ალკმაართან“.

გარსიას დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2016 წლის 25 მარტს, 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე, სენტ-ვინსენტი და გრენადინების ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში, სადაც ორი გოლის გატანაც მოახერხა.
მილივოიე ნოვაკოვიჩი

მილივოიე ნოვაკოვიჩი ( დ. 18 მაისი, 1979) — სლოვენიელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც უკანასკნელად თამაშობდა სლოვენურ კლუბ „მარიბორში“, თავდამსხმელის პოზიციაზე.

ნოვაკოვიჩმა კარიერა დაიწყო სლოვენურ კლუბ ლუბლიანას „ოლიმპიაში“. 1998 წელს დატოვა „ოლიმპია“ და მას შემდეგ თამაშობდა რამდენიმე ავსტრიულ კლუბში, მათ შორის: „ფოიტსბერგში, „ლასკასსა“ და „მატერსბურგში“. 2005 წლის ზაფხულში შეუერთდა „ლიტექსს“, სადაც მხოლოდ ერთი სეზონი ჩაატარა. 2006 წლის აგვისტოში, 1.5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ შეიძინა „კიოლნმა“, ვისთან ერთადაც გაატარა კარიერის უმნიშვნელოვანესი წლები. 2012–2013 წლებში იჯარით თამაშობდა „ომია არდიაში“. საბოლოოდ, კარიერა 2017 წელს სლოვენიურ კლუბ „მარიბორში“ დაასრულა.

ნოვაკოვიჩის დებიუტი სლოვენიის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2006 წლის 31 მაისს, კვიპროსის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში, სადაც სლოვენიის ნაკრებმა მოწინააღმდეგეს ანგარიშით 1:0 სძლია. ნაკრებში ყოფნის პერიოდში მონაწილეობა მიიღო 80 ოფიციალურ მატჩში და 32 გოლის გატანა შეძლო.

ტიტულები
საკლუბო
მარიბორი
სლოვენიის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2016–17
სლოვენიის საფეხბურთო თასი: 2015–16

ინდივიდუალური
2005–06 ბულგარეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ბომბარდირი, 16 გოლი
2007–08 მეორე ბუნდესლიგის ბომბარდირი, 20 გოლი
ვალერი პორკუიანი

ვალერი სემიონოვიჩ პორკუიანი (; დ. 4 ოქტომბერი, 1944, კიროვოგრადი, უკრაინის სსრ, სსრ კავშირი) — უკრაინელი საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1991). 1966 წლის ინგლისისა და 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

სანაკრებო კარიერა
1966–1970 წლებში იცავდა საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას, რომლის შემადგენლობაში 8 შეხვედრა ჩაატარა და 4 ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო კიევი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი (3): 1966, 1967, 1968
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1966
იკეჩი ანია

იკეჩი ანია (; დ. 3 იანვარი, 1988) – შოტლანდიელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, ამჟამად არის თავისუფალი აგენტი. 2013 წლიდან თამაშობს შოტლანდიის ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე. ის საკმაოდ მრავალმხირივი ფეხბურთელია და თამაში შეუძლია განაპირა თავდამსხმელის, განაპირა ნახევარმცველისა და მცველის პოზიციაზეც. ადრეულ წლებში ანია თამაშობდა „უიკომ უონდერესში“, „ნორთჰემპტონ ტაუნსა“ და „უოტფორდში“, ისევე როგორც ესპანურ კლუბებში: სელტა, სევილია ატლეტიკო და გრანადა.

დაიბადა გლაზგოში, ნიგერიულ და რუმინულ ოჯახში, ამიტომაც შესაძლებლობა მიეცა თავად აერჩია ეთამაშა ნიიგერიის, რუმინეთის ან შოტლანდიის ნაკრებში. საბოლოოდ მან შოტლანდია ამჯობინა. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2013 წლის 6 სექტემბერს ბელგიის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში.