iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბელა მირიანაშვილის ქუჩა

ბელა მირიანაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (სვანეთისუბანი); ლამის ქუჩიდან დავით ბერიაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის დასაწყისში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ლამის ქუჩა. შემდგომში ლამის ქუჩის ნაწილი იყო. 2019 წელს ლამის ქუჩის ამ მონაკვეთს ბელა მირიანაშვილის სახელი ეწოდა.
ბენიამინ ჩხიკვიშვილის ქუჩა

ბენიამინ ჩხიკვიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); პალიასტომის ქუჩიდან როსტოვის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის ნახევარში. 30-იან წლებში საფრანგეთის ახალგაზრდობის კომუნისტური კავშირის გენერალური მდივნის ჟაკ დორიოს სახელი ერქვა (დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე). 1938 წელს ვასილ კიკვიძის სახელი ეწოდა. 2018 წელს ბენიამინ ჩხიკვიშვილის ქუჩა დაერქვა. აქვს 1 ჩიხი.
ყვავილი თოვლზე

„ყვავილი თოვლზე“ — სს „ქართული ფილმის“ 1959 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია შოთა მანაგაძე. ფილმის პრემიერა 1961 წელს შედგა.

სიუჟეტი
ახალგაზრდა ვეტერინარი - კახაბერი ფილარმონიის კვარტეტის ადმინისტრატორად დაიწყებს მუშაობას ქალის გულის მოსაგებად, მაგრამ დაბნეული ადმინისტრატორით ყველა უკმაყოფილოა. კახაბერს ამ სიტუაციიდან თავის დაღწევაში ზამთრის კურორტზე კვარტეტის საგასტროლო მოგზაურობის დროს გაცნობილი გოგონა - ციცინო ეხმარება.

როლებში
ლეო ანთაძე — კახაბერი
ჯულიეტა ვაშაყმაძე — ციცინო
ნატაშა კობახიძე — ნელი
ალექსანდრე ომიაძე
კოტე დაუშვილი
ბუხუტი ზაქარიაძე — გერმანე ფხალაძე
გიორგი გაბელაშვილი
მეგი წულუკიძე — პროფესორის მეუღლე
რევაზ ხობუა — მგზავრი
ალექსანდრე კვალიაშვილი
ნინო (ჩიტოლია) ჩხეიძე
მერი ლომიძე
ირაკლი ნიჟარაძე
დავით ქუთათელაძე
ნელი გრძელიშვილი
კარლო ღლონტი
ალექსანდრე ეძგვერაძე
ალექსანდრე (სესიკა) კუპრაშვილი — მსაჯი
შალვა ლორთქიფანიძე
მობილ ახმედოვი

მობილ სალმან ოღლუ ახმედოვი (დ. 10 სექტემბერი, 1931, განჯა - გ. 3 ივნისი, 2006, ბაქო) — აზერბაიჯანელი თეატრის მსახიობი, ვოკალისტი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2000).

ცხოვრება და საქმიანობა
მობილ ახმედოვი დაიბადა 1931 წლის 10 სექტემბერს განჯაში. 1955 წელს ჩაირიცხა ბაქოს სამხატვრო სკოლაში. ერთი წლის შემდეგ ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში და ბულბულის კლასში სწავლობდა. 1961 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ გარკვეული პერიოდი მუშაობდა სახელმწიფო რადიოს გუნდში. სექტემბერში მიიწვიეს აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიურ მუსიკალურ თეატრში, როგორც სოლისტი. ამ დროიდან თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში თეატრის უმეტეს სპექტაკლებში მთავარ როლებს ასრულებდა. მან შექმნა მდიდარი შემოქმედებითი მემკვიდრეობა, ითამაშა სამოცდაათზე მეტ თეატრალურ სპექტაკლში და შეასრულა რამდენიმე როლი სხვადასხვა სპექტაკლში.
მუშაობდა მასწავლებლად სხვადასხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებაში. რადიო კოლექცია შეიცავს 600-ზე მეტ ფირზე ჩანაწერს და 40 რგოლს.
ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა 2006 წლის 3 ივნისს 75 წლის ასაკში ბაქოში. იგი დაკრძალულია განჯაში.
აღდარის რაიონი

აღდარის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აზერბაიჯანის დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ყარაბაღის ქედის ტერიტორიაზე. მისი ფართობია 1 705 კმ².

დაარსდა 1930 წელს როგორც ჯერაბერტის რაიონი მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში, 1939 წელს მარდაკერტის რაიონი ეწოდა. 1992–2023 წლებში მისი ტერიტორია ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 1992 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის ბრძანებით, ტერიტორია გაიყო აღდამის, ტერტერის და ქალბაჯარის რაიონებს შორის. 2023 წლის დეკემბერში აღდარის რაიონი აღდგა თავის ძველ საზღვრებში.
ცხრა ძმა ხერხეულიძის ქუჩა

ცხრა ძმა ხერხეულიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); პეტრე მამრაძის ქუჩიდან სალხინოს ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ვლადიმერის ქუჩა. 1923 წელს ქუჩას ცხრა ძმის სახელი დაერქვა (უკავშირდება 1905 წლის რევოლუციის დროს ხუდადოვის ტყესთან მეფის ჯარებთან ბრძოლაში დაღუპულ 9 რევოლუციონერ მუშას, იხ. დეკემბრის აჯანყება საქართველოში). თავდაპირველად გრძელდებოდა ცხრა ძმა ხერხეულიძის მოედნამდე, ხოლო ამ მოედნიდან დაწყებული ქუჩის ბოლო მონაკვეთი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მუხიანის ქუჩა. 2018 წელს ცხრა ძმა ხერხეულიძის სახელი ეწოდა. აქვს 3 შესახვევი.

შესახვევები
 შესახვევი — პეტრე მამრაძის ხევიდან ყირიმის ქუჩამდე;
 შესახვევი — პეტრე მამრაძის ხევიდან ყირიმის ქუჩამდე;
 შესახვევი — ცხრა ძმა ხერხეულიძის ქუჩიდან პეტრე მამრაძის ხევამდე (2015 წლამდე ცხრა ძმის ქუჩის ნაწილი იყო).
ცხრა ძმა ხერხეულიძის მოედანი

ცხრა ძმა ხერხეულიძის მოედანი — მოედანი თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); ცხრა ძმა ხერხეულიძისა და აბაშის ქუჩებს შორის. მოედანს საუკუნის 30-იან წლებში ცხრა ძმის სახელი დაერქვა (უკავშირდება 1905 წლის რევოლუციის დროს ხუდადოვის ტყესთან მეფის ჯარებთან ბრძოლაში დაღუპულ 9 რევოლუციონერ მუშას, იხ. დეკემბრის აჯანყება საქართველოში). 2018 წელს ეწოდა ცხრა ძმა ხერხეულიძის სახელი.
ვინ შეკაზმავს ცხენს

„ვინ შეკაზმავს ცხენს“ — სს „ქართული ფილმის“ 1963 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია შოთა მანაგაძე. ფილმის პრემიერა 1965 წელს შედგა.

სიუჟეტი
მარჯვე ცხენოსანს, ალხას ჩამბას ცოლის გარდაცვალების შემდეგ შვილებიც მიატოვებენ და ქალაქში გადასახლდებიან. ამაყი მოხუცი ეზო-კარის დაცარიელებას მტკივნეულად განიცდის. გადაწყვეტს, შვილიშვილი მაინც დაუბრუნოს სოფელს, რათა მის ოჯახში ტრადიციების ღირსეული გამგრძელებელი, მამაცი მხედარი გაიზარდოს. მით უმეტეს, რომ მშობლების გაყრის შემდეგ ბიჭი ინტერნატში იზრდება.

როლებში
კოტე დაუშვილი — ალხასი
იოსებ გოგიჩაიშვილი — ბესლანი
დალი ღოღელიანი — ასიდა
გია ნიკოლაიშვილი — ბექნუ
მანანა მანაგაძე — კვეიზა
ოთარ მეღვინეთუხუცესი — გვადი
ეკატერინე ვერულეიშვილი — მარასა
ოთარ არღუთაშვილი
ილია ბაკაკური
მინადორა ზუხბა
ვენერა ნეფარიძე
ა. ჭელიძე
მაია ტატიშვილი
ნანა ყიფიანი
ვიქტორ ნინიძე
კაპიტონ აბესაძე
არჩილ კოსტავა

არჩილ კოსტავა (დ. 12 დეკემბერი, 1937, ქუთაისი — გ. 11 თებერვალი, 2002, იქვე) — საბჭოთა და ქართველი ინჟინერი, გამომგონებელი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი.

1960-1962 წლებში მუშაობდა ქუთაისის საავტომობილო ქარხანაში ინჟინერ-ტექნილოგად და კონსტრუქტორად. 1962 წელს სწავლა განაგრძო მოსკოვის მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიის ცენტრალური ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 1986 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი და სამეცნიერო ლაბორატორიის ხელმძღვანელია. 1989-1993 წლებში ქუთაისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რექტორი იყო. 1991 წელს, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1991 წლის 22 მარტის დადგენილებით, არჩილ კოსტავა ქ. ქუთაისის პრეფექტად დაინიშნა.

სხვადასხვა დროს აწარმოებდა კვლევას და კითხულობდა ლექციებს პრაღის, ვროცლავის და პეტერბურგის ტექნიკურ უნივერსიტეტებში. 1991 წლიდან იყო გელათის სასულიერო აკადემიის პროფესორი, 1997 წლიდან კი - აკადემიკოსი. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფერო მოიცავდა ლითონების სიმტკიცის, მაღალი წნევების გამოყენების საკითხებს, ხახუნის თეორიას, ცვეთის პროცესების მოდელირებას და სხვა. ავტორია 130-ზე მეტი შრომის, 82 გამოგონების და პატენტის. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1975), პროფესორი (1982). მიღებული აქვს რუსეთის მინისტრთა საბჭოს პრემია (1986).

არჩილ კოსტავა გარდაიცვალა 2002 წლის 11 თებერვალს. დაკრძალულია ქუთაისში, მწვანეყვავილას პანთეონში.

ხსოვნა
ყოფილი ტექნიკური უნივერსიტეტის (აწსუ-ს მე-7 კორპუსის) ეზოში დაიდგა აკადემიკოს არჩილ კოსტავას ბიუსტი.
2017 წლის 12 დეკემბერს ქუთაისში აკადემიკოს არჩილ კოსტავას 80 წლის იუბილისადმი მიძღვნილი ღონისძიება გაიმართა. ქალაქის მერმა, გიორგი ჭიღვარიამ არჩილ კოსტავას მეგობრებთან და კოლეგებთან ერთად, საცხოვრებელ სახლზე, სადაც არჩილ კოსტავა ცხოვრობდა, მემორიალური დაფა გახსნეს; მწვანეყვავილას პანთეონში ყვავილებით შეამკეს საფლავი. აწსუ-ს მე-7 კორპუსის ეზოში ბიუსტთან არჩილ კოსტავას მეგობრებმა, კოლეგებმა, ყოფილმა სტუდენტებმა, საუნივერსიტეტო საზოგადოებამ, ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლებმა, ოჯახის წევრებმა გაიხსენეს ბატონი არჩილის დამსახურება და ღვაწლი, მისი სამეცნიერო მიღწევები და ის უმნიშვნელოვანესი კვალი, რაც არჩილ კოსტავამ ამ ქალაქში და უნივერსიტეტში დატოვა.

ჯილდოები და აღიარება
1995 — გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემია
1998 — ღირსების ორდენი სტუდენტი ახალგაზრდობის აღზრდის საქმეში შეტანილი დიდი წლილისა და ნაყოფიერი სამეცნიერო მოღვაწეობისათვის
სატანის ეკლესია

სატანის ეკლესია — რელიგიური ორგანიზაცია, რომელიც სატანიზმის მოძღვრებას ქადაგებს. დაარსდა 1966 წელს, სან-ფრანცისკოში, ანტონ ლავეის მიერ და არის „მუდმივად არსებული სატანისტური რელიგიებიდან უძველესი“ და ამასთან — ყველაზე გავლენიანი, რომელიც გავლენას ახდენს „ურიცხვ მიმბაძველსა თუ წარმოშობილ ჯგუფზე“. ეკლესიის თანახმად, სატანიზმი ლავეიმ და მისმა ეკლესიამ ჩამოაყალიბეს როგორც „რელიგია და ფილოსოფია“.
გეონი (ფიზიკა)

გეონი — ელექტრომაგნიტური ან გრავიტაციული ტალღა ფარდობითობის ზოგად თეორიაში, რომელსაც სივრცის შეზღუდულ რეგიონში აკავებს საკუთარი ველის ენერგიის გრავიტაციული მიზიდულობა. გეონები თეორიულად პირველად შეისწავლა ჯონ არჩიბალდ უილერმა 1955 წელს და სახელწოდებაც მანვე გამოიგონა, როგორც „გრავიტაციული ელექტრომაგნიტური ობიექტის“ შემოკლებული ფორმა.

მიმოხილვა
ვინაიდან ფარდობითობის ზოგადი თეორია კლასიკური ველის თეორიაა, უილერისეული მოდელით გეონები არ მოიაზრებიან კვანტურ-მექანიკურ ობიექტებად, რაც დღემდე, უმეტესწილად, ჭეშმარიტად მიიჩნევა. უილერი ვარაუდობდა, რომ გეონები და ელემენტარული ნაწილაკები, შესაძლოა, დაკავშირებული იყოს. ეს მოსაზრება დღემდე იქცევს ფიზიკოსთა ყურადღებას, თუმცა, კვანტური გრავიტაციის პრაქტიკული თეორიის არარსებობის გამო, ეს ვარაუდი ექსპერიმენტულად ვერ მოწმდება.

უილერს აინშტაინის ველის განტოლების ვაკუუმი გეონებით არ გადაუჭრია, თუმცა ეს ნაწილობრივ შეძლეს დიტერ ბრილმა და ჯეიმზ ჰარტლმა 1964 წელს ბრილ-ჰარტლის გეონით. 1997 წელს პოლ ანდერსონმა და ბრილმა დაამტკიცეს, რომ აინშტაინის თეორიის ვაკუუმის ამოხსნები არსებობს, თუმცა ისინი უბრალო დახურული ფორმით არ მიიღება.

გეონების ერთ-ერთი უდიდესი ამოცანაა, არიან თუ არა ისინი სტაბილური, თუ დროთა განმავლობაში ტალღის ენერგიის „გაჟონვასთან“ ერთად იშლებიან. ამ შეკითხვაზე ზუსტი პასუხი ჯერ-ჯერობით არ არსებობს, მაგრამ ამჟამინდელი დასკვნაა, რომ ისინი, დიდი ალბათობით, არ არიან სტაბილური. ამ შემთხვევაში, უილერის თავდაპირველ იმედი, რომ გეონი ელემენტარული ნაწილაკების კლასიკურ მოდელად გამოდგებოდა, არ გამართლდება. მიუხედავად ამისა, ეს არ გამორიცხავს, რომ გეონებს, შესაძლოა, სტაბილურობა კვანტურმა ეფექტებმა შეუნარჩუნოს. მართლაც, გრავიტაციული გეონის კვანტური გენერალიზაცია დაბალენერგიული კვანტური გრავიტაციის გამოყენებით აჩვენებს, რომ გეონები სტაბილური სისტემები მაშინაც არიან, როცა კვანტური ეფექტები ამოქმედებულია. კვანტური გეონი (სახელწოდებით „გრავიბოლი“) განიმარტება, როგორც საკუთარი გრავიტაციული თვით ქმედებებით შეკავებული გრავიტონი. ვინაიდან გეონს (კლასიკურსა და კვანტურს) გააჩნია მასა, თუმცა არ არის ელექტრომაგნიტურად ნეიტრალური, იგი ბნელი მატერიის შესაძლო კანდიდატია.
ასლან აბაშიძე (იურისტი)

ასლან ხუსეინის ძე აბაშიძე (დ. 18 ნოემბერი, 1958, სოფ. ცხემნა, ახლანდ. ქედის მუნიციპალიტეტი) — რუსეთში მოღვაწე იურისტი, საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი. სამართლის დოქტორი (1997), პროფესორი (2001); რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული იურისტი.

დაამთავრა პატრის ლულუმბას სახელობის ხალხთა მეგობრობის უნივერსიტეტის (ახლანდ. რუსეთის ხალხთა მეგობრობის უნივერსიტეტი) ეკონომიკისა და სამართლის ფაკულტეტი (1985). 1988 წლიდან მუშაობდა იმავე უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის კათედრაზე, 2011 წლიდან — კათედრის გამგედ. ამავდროულად, 2001 წლიდან მოღვაწეობდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა დაცვის სტრუქტურებში, მ. შ., 2010-2019 წლებში გაეროს ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს მიერ არჩეული იყო გაეროს ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების კომიტეტის წევრად. სხვადასხვა დროს მონაწილეობდა რუსეთის სახელმწიფო ორგანოებთან არსებული საექსპერტო ჯგუფების მუშაობაში. აბაშიძე არის 300-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.
ვახტანგ აბაშიძე (ჟურნალისტი)

ვახტანგ აბაშიძე (დ. 14 აპრილი, 1960, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი, თანამდებობის პირი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი (1983). 1983-1991 წლებში სხვადასხვა დროს მუშაობდა გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“, გაზეთ „მოლოდიოჟ გრუზიის“ და გაზეთ „7 დღის“ რედაქციაში. 1992-1995 წლებში იყო საინფორმაციო სააგენტო საქინფორმის დირექტორი, 1995-2000 წლებში — საქართველოს პრეზიდენტის პრესსამსახურის უფროსი, 2000-2004 წლებში — საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის თავმჯდომარე.

2005-2014 წლებში აბაშიძე მოღვაწეობდა კერძო სექტორში (შპს „ოპტიმა მენეჯმენტის“ დირექტორი, სს „გაერთიანებული ტელეკომის“ კონსულტანტი, სს „სილქნეტის“ სატენდერო კომისიის თავმჯდომარე). 2014-2017 წლებში კვლავ იყო კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის თავმჯდომარე, 2017 წლიდან — წევრი.
რადიოფობია

რადიოფობია — ფსიქო-სომატური და ფიზიოლოგიური კომპლექსების ერთობლიობა, რაც გამოხატულია მაიონებელი (რადიაციული) და არამაიონებელი (ელექტრომაგნიტური) გამოსხივების მიმართ შიშით.

რადიოფობია არ უნდა იქნას გათანაბრებული რადიაციული გამოსხივებით მიყენებულ რეალურ საფრთხესთან, რადგან ცოცხალი ორგანიზმის ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზარალი რამდენიმე ზივერტს სცდება, ხოლო რადიოფობიით შებყრობილ ადამიანებს, გაცილებით მცირე დოზით დასხივებისაც კი ეშინიათ.

ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე მომხდარი ტექნოგენური კატასტროფის შემდეგ, ტერმინი რადიოფობია აქტიურად დამკვიდრდა, როგორც ზოგად საზოგადოებრივ, ასევე სამეცნიერო წრეებში.

ამგვარი ფობიის მქონე ადამიანებს აქვთ სამედიცინო რადიოლოგიური კვლევების გავლის შიში, კერძოდ, რენტგენოგრაფიის და კომპიუტერული ტომოგრაფიის. უნდა აღინიშნოს, რომ კომპიუტერული ტომოგრაფიის შედეგად მიყენებული დასხივების ოდენობა, ერთჯერადად 0,4 დან 5,5 მიკროზივერტამდეა, ხოლო რენტგენოგრაფიის დროს დოზა უფრო მცირეა, რაც ჯანმრთელობისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს.

მსგავსი შიში ჰქონდათ სტივ ჯობსს და ბობ მარლის.
თბილისის წმინდა ალექსანდრე ნეველის ეკლესია

თბილისის წმინდა ალექსანდრე ნეველის სახელობის რუსული ეკლესია — მართლმადიდებლური ქრისტიანული ეკლესია თბილისში (ჩუღურეთის რაიონი), ისტორიული მიკროუბნის ახალი კუკიის ტერიტორიაზე, კოტე მარჯანიშვილისა და ივანე ჯავახიშვილის ქუჩათა შესაყარზე. ეკლესია აგებულია 1863-1864 წლებში. ღვთისმსახურება აღევლინება საეკლესიო სლავურ ენაზე.

ეკლესია აშენდა თბილისის მოქალაქეთა პირადი შენაწირებით და რუსეთის წმინდა სინოდის მიერ გამოყოფილი თანხის მეშვეობით. 1886 წელს მნიშვნელოვნად გაფართოვდა, აღიმართა ერთიარუსიანი სამრეკლო კარიბჭით და ქვის კიბით, ხოლო 1913 წელს აშენდა თეოდორესეული ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო, რომელიც მიეძღვნა რომანოვების დინასტიის 300 წლისთავს. ეკლესიაში ორი ტრაპეზია: წმინდა ალექსანდრე ნეველის სახელობისა და წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობისა. ეს უკანასკნელი 1900 წელს დაარსდა საკურთხევლის მარჯვნივ მდებარე ეგვტერში — რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ -ის მირონცხების პატივსაცემად. 1957 წელს ალექსანდრე ნეველის ეკლესიაში ბერად ეკურთხა საქართველოს მომავალი კათოლიკოს-პატრიარქი ილია .

ალექსანდრე ნეველის ეკლესიის ეზოში დაკრძალული არიან მიტროპოლიტი ზინობი (მაჟუგა) (ეკლესიის წინამძღვარი 1950-1985 წლებში) და სქემარქიმანდრიტი ვიტალი (სიდორენკო).
ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია, ზემო ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია თბილისში, დგას ნავღლუღის ხევის მარცხენა მხარეს, ბერი გაბრიელ სალოსის გამზირზე.

მშენებლობა დაიწყო 1856 წლის 18 მარტს დეკანოზ იაკობ და მღვდელ თეოფანე ჩიჯავაძეების თაოსნობითა და ხარჯით. ნაგებია ქართული აგურით. 1873 წლის 4 დეკემბერს ეკლესია აკურთხა საქართველოს ეგზარქოსმა ევსევიმ. ახლადაგებულ ეკლესიას ექვმდებარებოდა ნავთლუღის წმ. ბარბარეს ძველი (ქვემო) ეკლესიაც.

ეკლესიის სიგრძეა 24 მ, სიგანე — 10 მ, სიმაღლე — 20 მ. ტაძრის შიგნით, საკურთხევლის მახლობლად, საფლავის ქვაზე შემორჩენილია ქართულ-რუსული ეპიტაფია „აღმშენებელი ამა წმ. ტაძრისა დეკანოზი იაკოფ მაქსიმეს ძე ჩიჯავაძე. 1819–90 წ.“
დოფამინი

დოფამინი — ენდოკრინული სისტემის მიერ გამომუშავებული ჰორმონი, საკმაოდ ძლიერი ნეირომედიატორი, რომელიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ფიზიოლოგიური და ფსიქო-ემეციური პროცესების მიმდინარეობაში. ზეგავლენას ახდენს განწყობაზე, სიამოვნების და სიხარულის განცდაზე, მოტივაციაზე, სწავლა-შემეცნებით პროცესზე, კოგნიტურ ფუნქციებზე, ეიფორიის შეგრძნებაზე და სხვა. დოფამინის უკიდურესი ნაკლებობა ასოცირებულია შიზოფრენიასთან და პარკინსონის დაავადებასთან.

ეს ჰორმონი ბუნებრივ ნარკოტიკულ საშუალებას შეიძლება შევადაროთ, რომელიც ტვინში გამომუშავდება. მისი დეფიციტი იწვევს მოტივაციის უნარის დაქვეითებას, ცხოვრებისადმი ინტერესის დაკარგვას, სიზარმაცეს, მეხსიერების გაუარესებას, ძილის პრობლემებს. სისხლში დოფამინის გადაჭარბებული რაოდენობით კონცენტრაციამ შესაძლოა გამოიწვიოს მოუსვენრობის შეგრძნება, ჰიპერაქტიურობა. დოფამინი ჩართულია ქცევისა და მოტორული უნარების რეგულირებაში. სისხლძარღვებში იგი იწვევს მათ გაფართოებას, თირკმელებში ზრდის შარდის გამოყოფას, იმუნურ სისტემაში ამცირებს ლიმფოციტების აქტივობას, ხოლო პანკრეასში ამცირებს ინსულინის გამომუშავებას, ასევე ამცირებს კუჭ-ნაწლავის მოძრაობას და იცავს ნაწლავის ლორწოვან გარსს.

დოფამინი გამოიყენება როგორც ინტრავენური პრეპარატი, გულის უკმარისობის ან კარდიოგენური შოკის დროს. დოფამინერგული ქვესისტემები კონტროლდებიან ან თავად აკონტროლებენ ნორადრენერგულ, სეროტონერგულ, ქოლინერგულ, მელატონერგულ, გლუტამატერგიულ, პეპტიდერგიულ სისტემებს. დოფამინს აქვს ადრენერგული ნივთიერებებისთვის დამახასიათებელი მთელი რიგი ფიზიოლოგიური თვისებები.
ანტონ კეკელიძე

ანტონ კეკელიძე (დ. 20 ივლისი, 1942) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1965–1978 წლებში იყო კასპის საავადმყოფოს ექიმი–ლარინგოლოგი. 1969–1971 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ასპირანტი. 1971–1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ყელ–ყურ–ცხვირის კათედრის ასისტენტი. 1983 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტი. 1994 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის რეზიდენტურის, ზოგადი სპეციალიზაციისა და საწარმოო პრაქტიკის დეკანი. ავტორია 42 სამეცნიერო ნაშრომის ოტოლარინგოლოგიის აქტუალურ საკითხებზე. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია საკანდიდატო დისერტაცია.

1993 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პოლიკარდიოგრაფიული გამოკვლევები ქრონიკული ტონზილიტის დროს ოპერაციამდე და ოპერაციის შემდგომ.“

ჯილდოები
2000 - ღირსების ორდენი
წმინდა ბარბარეს ეკლესია

წმინდა ბარბარეს ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს:

საქართველო
ალმატის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ახალსოფლის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ახმეტის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ბათუმის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ბაკურციხის წმინდა ბარბარეს პირველი ეკლესია
ბაკურციხის წმინდა ბარბარეს მეორე ეკლესია
გუდავის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
დიდი ატენის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
დიხაზურგის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
დორეთკარის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ველისციხის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ზემო კოდისწყაროს წმინდა ბარბარეს ეკლესია
თელავის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
იკოთის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
მატნის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
მელაანის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
მღვიმევის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ფხოველის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ქენქაანის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ქორდის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
შალაურის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ჩალაუბნის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ციხისძირის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ძეგლევის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
წითელწყაროს წმინდა ბარბარეს ეკლესია
წყემის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ჭანდრის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ხეოთის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ხის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
გზა მშვიდობისა, ჯაყო!

„გზა მშვიდობისა, ჯაყო!” — სს „ქართული ფილმის“ 1973 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია მერაბ კოკოჩაშვილი. ფილმი გადაღებულია ნოდარ დუმბაძის რომანის - „ნუ გეშინია, დედას“ მიხედვით.

სიუჟეტი
ფილმი მესაზღვრეთა ხიფათიან ცხოვრებას ასახავს. ავთანდილ ჯაყელი სავალდებულო სამხედრო სამსახურს საზღვრისპირა სოფელში იხდის. ხშირად იგონებს დედ-მამას, მეგობრებს, მეზობელ გოგონას - დადუნას.

როლებში
გია იაშვილი (ავთანდილ ჯაყელი)
სანდრო ერისთავი (პატარა ჯაყო)
ვ. რამოევი (აბო)
ნანი ჩიქვინიძე (დედა)
ვასო (კოწო) ამაშუკელი (ვანიჩკა ბიძია)
სლავა სტეპანენკო (შჩერბინა)
გოგი შენგელია (მაიორი ჩხარტიშვილი)
მაია პიპინაშვილი (დადუნა)
ნანა ქავთარაძე (ფერიდე)
რ. მამფორია (მევნუნე)
ზურაბ ღავთაძე (გელა)
რეზო ჭეიშვილი (მწერალი)
ვ. პლუგატირი (პარხომენკო)
ჯუმბერ შაქარაშვილი (ძნელაძე)
ვერის წმინდა ესტატეს ეკლესია

ვერის წმინდა ესტატეს ეკლესია — საუკუნის ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია თბილისში. იდგა ვერეზე, ახლანდელი გიორგი ახვლედიანისა (იმდროინდელი ანასტასიას) და ლეო ქიაჩელის (ყოფილი ყორღანოვის) ქუჩების შესაყარზე.

ჩვენამდე მოღწეული მწირი ცნობებით, ვერაზე, ამ ადგილას, წარსულში ღვთისმშობლის ეკლესია მდგარა. მას ამ სახელით პლატონ იოსელიანიც იხსენიებს. სავარაუდოდ ამ ეკლესიის ნაშთები ჯერ კიდევ შესამჩნევი იყო საუკუნის 70-იან წლებში. ჟურნალ „დროების“ ცნობით (1877 წელი, № 12) აქვე უპოვიათ ქვა ქართული წარწერით: „აშენდა ესე წმ. ესტატეს ეკლესია ღვთისგან კურთხეულისა და ამაღლებულისა საქართველოს დედოფლის თამარის ბრძანებით“.

1901 წლის ერთი ცნობის მიხედვით, ღვთისმშობლის ეკლესიაში ინახებოდა ესტატეს წმინდა ნაწილები და აქვე დაკრძალული იყო მეფე ერეკლე -ის ასული ქეთევანი. შემდგომში ეკლესია დანგრეულა და მის ადგილას საუკუნეში აუშენებიათ აგურის ქარხანა.

1897 წელს მემამულე ყორღანოვმა ახალი ეკლესიის ასაგებად მიწის ნაკვეთი შესწირა ბოდბის დედათა მონასტერს. ახლადაშენებული ეკლესია თბილისის 1910 წლის გეგმაზეცაა დატანილი. 1923 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია გააუქმა და საცხოვრებელ სახლად გადააკეთა. აქ ცხოვრობდა ქართველი კომპოზიტორი მელიტონ ბალანჩივაძე, რაზეც გ. ახვლედიანის ქუჩის მხარეს (№ 2) გაკრული მემორიალური დაფა გვაუწყებს. წარსულში ეკლესიის არსებობაზე ქუჩის მხარეს შენობის ფასადზე შემორჩენილი რელიეფური ჯვრები მიუთითებს.
ისაბალა ბაირამოვი

ისაბალა ბაირამოვი (, სრული სახელი: ; ) — შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1967 წლის 1 სექტემბერს სომხეთის სსრ-ის გუგარქის რაიონის სოფელ ჰალავარში. სამხედრო სამსახურის შემდეგ კომის სსრ-ში გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მუშაობდა პრაპორშჩიკად. 1988 წლის 7 დეკემბერს სპიტაკის მიწისძვრისას სახლის დანგრევისა და სომხეთიდან აზერბაიჯანელთა დეპორტაციის გამო მისი ოჯახი აზერბაიჯანში, ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად. გადასვლის შემდეგ სხვადასხვა ადგილას მუშაობდა.

სიკვდილი
19 იანვარს ბიძაშვილთან ერთად წავიდა მე-11 წითელი არმიის მოედანზე. დაახლოებით 00:30 საათზე, ისაბალა დაჭრეს ცეცხლსასროლი იარაღით, მიყენებული ჭრილობების შედეგად გარდაიცვალა სემაშკოს საავადმყოფოსკენ მიმავალ გზაზე. ტყვია მოხვდა თავში და დაუზიანდა თავის ქალა.

დაკრძალეს შეჰიდთა ხეივანში.
კურსების დედაღვთისას მონასტერი

კურსების დედაღვთისას მონასტერი — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ კურსებში, მდინარე წყალწითელას მარცხენა ნაპირზე.

აღწერა
მონასტრის ტერიტორიაზეა დედაღვთისას სახელობის დარბაზული ეკლესია, რომელსაც სამხრეთიდან მოზრდილი ქვებით ნაგები გალავანი საზღვრავს. ეკლესია ახალი აღდგენილია. არქეოლოგიური სამუშაოების დროს ეკლესიის ტერიტორიაზე საუკუნის ქვის სტელა აღმოაჩინეს, რომელიც ეკლესიის დასავლეთითაა აღმართული. მონასტრის ტერიტორიაზეა ასევე აღდგომის სახელობის დარბაზული ეკლესია და სამრეკლო, რომელიც 2016-2018 წლებში ააგეს. მონასტრის მთავარ ჭიშკართან ქვაში გამოთლილი ორი საწნახელია. აქვეა ძველი წყარო, რომელსაც მოგვიანებით წრიული კოშკი დააშენეს. ასევე გვხვდება ძველი ბუხრის საპირე ქვა, ასევე ზეთის საპრესი და განამარხებული ხის ფრაგმენტებიც. მონასტრის ეზოს დასავლეთ ნაწილში საცხოვრებელი სამსართულიანი ნაგებობა, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში დედაღვთისას ეკლესიის აღმოსავლეთით ხის ოდა სახლია აშენებული.
ადგილის დედა (ფილმი)

„ადგილის დედა“ — გოდერძი ჩოხელის 1976 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. რეჟისორმა გადაიღო კურსის სტუდენტობისას, ლანა ღოღობერიძის ჯგუფში სწავლისას. ფილმი დაფუძნებულია მისივე მოთხრობაზე „ადგილის დედა“.

სიუჟეტი
მთაში ყოველ კუთხეს თავისი მფარველი ანგელოზი, „ადგილის დედა“ ჰყავს. მთის მიტოვებული სოფლის „ადგილის დედად“ ქცეულა მოხუცი ქალი, რომელსაც მარტოობა ყოფნა-არყოფნის ზღვართან მიიყვანს, სახრჩობელას ჩამოაბამს, მაგრამ მწარე ფიქრებიდან საბალახოდან დაბრუნებული საქონლის ბღავილი გამოაფხიზლებს, მიახვედრებს – სიკვდილის უფლება არა აქვს. სანამ ცოცხალია, სოფელს სოფელი ერქმევა, მხოლოდ მის სიკვდილთან ერთად გაქრება სიცოცხლის ნიშან-წყალი ამ კუთხიდან.
გელათის მამაღვთისას ეკლესია

გელათის მამაღვთისას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გელათში.

აღწერა
გელათის მამაღვთისას ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით. ეკლესიას მოგვიანებით სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენი აქვს მიდგმული. ეკლესიის ზომები 86 მეტრია, ხოლო მინაშენის ჩათვლით 11.58.5 მეტრი. მინაშენის კედლის სისქე 70 სანტიმეტრია, ეკლესიის კედლის სისქე 90 სანტიმეტრი. მკვლევრების აზრით, ეკლესია ადრეული შუა საუკუნეებით თარიღდება.

ეკლესია ნაგებია კარგად ნათალი მოზრდილი ზომის კვადრებით კირის დუღაბზე. საპირე კედლის წყობა უფრო დიდი ზომის კვადრებია ვიდრე ინტერიერში. კარი დასავლეთ კედელში აქვს გაჭრილი. ეკლესიას მცირე ზომის ერთსაფეხურიანი ცოკოლი შემოუყვება. ნახევარწრიულ შვერილ აფსიდაში ორივე მხარეს მცირე ზომის ნიშებია დატანილი. ცენტრში ტრაპეზის ქვაა შემორჩენილი. ინტერიერში კედლებს დაბალი მერხები (ხარისხი) შემოუყვება. საკურთხეველი დანარჩენი სივრცისგან მცირედ გამოზიდული მხრებით არის გამოყოფილი. ეკლესია გადახურული იყო კრამიტით.

ნაეკლესიარი მთლიანად მიწით იყო დაფარული. ამ ტერიტორიაზე 2023 წელს დასრულდა არქეოლოგიური გათხრები, რომლის შემდეგადაც გამოვლინდა ნაეკლესიარის შემორჩენილი კედლები ასევე, დაინომრა ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ქვები.