მიგელ ბარაგანი

მიგელ ფრანცისკო ბარაგან ანდრადე (დ. 8 მარტი, 1789 – გ. 1 მარტი, 1836) — მექსიკელი ჯარისკაცი და პოლიტიკოსი, რომელიც იკავებდა მექსიკის პრეზიდენტის თანამდებობას 1836 წელს. მანამდე ბარაგანი ვერაკრუსის გუბერნატორი იყო და ეროვნული აღიარება მოიპოვა 1824 წელს სან-ხუან-დე-ულუას ციხესიმაგრის აღებით, რამაც საბოლოოდ ესპანური სამხედრო ძალები მექსიკიდან განდევნა.

ადრეული ცხოვრება
მიგელ ბარაგანი დაიბადა 1789 სან-ლუის პოტოსიში. ის სწავლობდა დედაქალაქში სკოლაში, შემდეგ ჯარში ჩაირიცხა და იყო კოლომბიის არმიის წევრი, რომელიც მხარს უჭერდა აგუსტინ დე იტურბიდეს იგუალას გეგმას. პირველი მექსიკის იმპერიისადმი მისი წინააღმდეგობის გამო იგი ციხეში მოხვდა, მაგრამ 1823 წელს იმპერიის დაცემის შემდეგ გაათავისუფლეს.

ვერაკრუსის გუბერნატორი
1824 წლის ივნისში მექსიკის დროებითმა მთავრობამ იგი ვერაკრუსის გენერალ-კომენდანტად დანიშნა, ხოლო სექტემბერში ვერაკრუსის კონგრესმა პროვინციის გუბერნატორად აირჩია. გუბერნატორის რანგში მისი ერთ-ერთი პირველი ამოცანა იყო სან ხუან დე ულუას ციხესიმაგრეში დარჩენილი ესპანელების საკითხის მოგვარება, რომელიც მან წარმატებით დაბლოკა.

ის კონსტიტუციის ერთგული მხარდამჭერი იყო და როდესაც ვერაკრუსის შტატმა თავის საჯარო მოხელეებს 1824 წლის ახალი კონსტიტუციისადმი ერთგულების ფიცის დადება მოსთხოვა, მან საზოგადოებას მიმართა და დაარწმუნა, რომ მათი უფლებები და კეთილდღეობა ახლა გარანტირებული იყო იმ კოდექსით, რომლისადმიც ერთგულების ფიცის დადებას აპირებდნენ, მას „ჩვენი დამფუძნებელი მამების პატრიოტული ძალისხმევის ღირსეული შედეგი“ უწოდა.

გუბერნატორობის დროს მან მიიღო მნიშვნელოვანი რეგულაციები პოლიციის შესახებ და ასრულებდა თავის მოვალეობებს, ამავდროულად მუდმივად იყო ინფორმირებული სან ხუან დე ულუაში არსებული ვითარების შესახებ. მისმა ყოფნამ ხელი შეუწყო საკრაფიციოსში დაწყებული რევოლუციის შეკავებას. მან მიიღო ამერიკელი მინისტრი, ჯოელ რობერტს პოინსეტი, რომელმაც თავის ხელისუფლებას დაავალა მისი ყველა საჭიროების უზრუნველყოფა. მან ასევე მიიღო ჰოლანდიელი მინისტრი, კვარტელი, რომელმაც მას ყოფნის ხარჯების დასაფარად თანხები მისცა.

ამასობაში, ბარაგანმა ინგლისელი შუამავლის მეშვეობით დაუკავშირდა ესპანელ მეთაურს სან ხუან დე ულუაში, ბრიგადის კოპინგერს და 1824 წლის 5 ნოემბერს ესპანელები საბოლოოდ დათანხმდნენ სან ხუან დე ულუას ციხესიმაგრის დათმობას. მექსიკელი ჩინოვნიკები ციხესიმაგრეში შემდგომი მოლაპარაკებებისთვის გაგზავნეს და კაპიტულაცია 18 ნოემბერს დამტკიცდა. 23 ნოემბერს ციხესიმაგრეზე მექსიკის დროშა აღიმართა.

ვერაკრუსის საკანონმდებლო ორგანომ ბარაგანს საზეიმო ხმალი გადასცა, ხოლო მის ჯარისკაცებს - სამახსოვრო ხმალი. მისი სახელი და იმ მეთაურების სახელები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს სან ხუან დე ულუას აღებაში, ოქროთი იყო ამოტვიფრული საკრებულოს დარბაზში, ხოლო სიტყვა „გმირული“ დაემატა ვერაკრუსის შტატის სახელწოდებას. ბარაგანს ხალაპაში ზეიმით შეხვდნენ, ქალაქის ადმინისტრაციამ კი მისი პორტრეტი მთავარ დარბაზში განათავსა, მას მექსიკის დამოუკიდებლობის საბოლოოდ დამყარების მსურველ ადამიანად მიიჩნევდა.[4] სან ხუან დე ულუას აღების შემდეგ, ბარაგანი გუბერნატორის ადმინისტრაციულ მოვალეობებს დაუბრუნდა. მან ქალაქის ჩინოვნიკებს გამოუყენებელი მიწების შესახებ ინფორმაცია სთხოვა კოლონიზაციისთვის გამოყოფის მიზნით და გამოაქვეყნა ბრიტანეთის მიერ მექსიკის დამოუკიდებლობის აღიარების აქტი. მან მუნიციპალურ ადმინისტრაციას უბრძანა, რომ საჯარო მიწებიდან და ობლიგაციებიდან შეგროვებული ყველა გადასახადი ერთ ფაილში აღეწერათ ანგარიშვალდებულების უზრუნველსაყოფად.

პრეზიდენტობა
ანასტასიო ბუსტამანტეს პრეზიდენტობის დროს, ბარაგანი გვადალახარასთან ახლოს, სან პედროში ცხოვრობდა. ის აკრიტიკებდა ბუსტამანტეს მთავრობას და შესთავაზა თვრამეტი მოქალაქისგან შემდგარი ხუნტის შექმნა, რომლებსაც შეეძლოთ ქვეყნის რეფორმირება, რამაც გამოიწვია ბარაგანის წინააღმდეგ თავდასხმები ადგილობრივ პრესაში.

ვალენტინ გომეს ფარიასის ლიბერალური ადმინისტრაციის დროს იგი ომის მინისტრად დაინიშნა. ბარაგანი სანტა ანას შეუერთდა, როდესაც ეს უკანასკნელი გომეს ფარიასის წინააღმდეგ წავიდა და 1834 წლის აპრილში ის დაამხო. ხალისკოს შტატი მთავრობის დამხობას ეწინააღმდეგებოდა და ბარაგანი გენერალ კვინტანართან ერთად გაგზავნეს მათი მხარდაჭერის უზრუნველსაყოფად. სწორედ ამ დროს, 1835 წლის იანვარში, კონგრესმა ბარაგანი დროებით პრეზიდენტად დანიშნა.

პრეზიდენტი ბარაგანი 1835 წლის მაისში აჯანყების წინაშე აღმოჩნდა, რომელსაც ტესკაში ხუან ალვარესი ხელმძღვანელობდა და ფედერალურ სისტემაში დაბრუნებას მოითხოვდა. ტოლუკიდან და ხალაპიდან შემოვიდა პეტიციები, რომლებიც მოითხოვდნენ ფედერალური სისტემის დაუყოვნებლივ მიტოვებას და ცენტრალიზებულ, უნიტარულ მმართველობის სისტემაზე გადასვლას. ზაკატეკასში კიდევ ერთი ფედერალისტური აჯანყება ჩაახშეს და 1835 წლის 23 ოქტომბერს კონგრესმა თავი კონსტიტუციურ კონგრესად გამოაცხადა. ახალი კონსტიტუცია შეიმუშავეს ფრანსისკო მანუელ სანჩეს დე ტაგლემ და ლუკას ალამანმა და წლის ბოლოს მთელი ქვეყნის მასშტაბით გამოქვეყნდა.

ბარაგანი ცდილობდა თანხების მოზიდვას აჯანყებული ტეხასის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებებისთვის. მისი მმართველობის დროს განხორციელდა არა ერთი აჯანყება ფედერალური სისტემის აღდგენისთვის. ამ აჯანყებებს ხოსე ანტონიო მეხია ხელმძღვანელობდა. 1835 წლის დეკემბერში ტამპიკოში კიდევ ერთი ფედერალისტური აჯანყება დაიწყო, მაგრამ გარნიზონის უმეტესობა ერთგული დარჩა და მეთაურმა გომესმა წესრიგის აღდგენა შეძლო. მომდევნო დღეს, ახალი ორლეანიდან წამოსულმა სამმა დაქირავებულმა გემმა მეთაურ ორტეგას ღალატის წყალობით ფორტ ლა ბარა დაიპყრო, მაგრამ დამარცხდნენ.

ბარაგანმა მკაცრი ზომები მიიღო დეზერტირების წინააღმდეგ. თუმცა, მისი ჯანმრთელობა სწრაფად გაუარესდა. იგი გარდაიცვალა 1836 წლის 1 მარტს. დაკრძალეს ეროვნულ საკათედრო ტაძარში.