iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უკანაფშავის ღვთისმშობლის ეკლესია

უკანაფშავის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში სოფელ უკანაფშავში.

აღწერა
დარბაზული ეკლესია აშენებულია კლდის ნატეხი ქვის მშრალი წყობით. ადგილ-ადგილ ვხედავთ კირით შელესილობის კვალს, თუმცა იგი გვიანი პერიოდის განახლებას მიეკუთვნება და არა თანადროულ მშენებლობას. ნაგებობას სხვა აღმოსავლეთ მთიანეთის ეკლესიების მსგავსად, სწორკუთხა საკურთხეველი აქვს მოწყობილი. სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში დატანებულია ერთი კარი, რომელსაც საკმაოდ უჩვეულო მოყვანილობა აქვს - ზედა ნაწილში ვიწროა, ხოლო ქვემოთ - განიერი, რაც კედლების რკალისებურ ფორმას ქმნის. ვინაიდან დიდი ზომის არქიტრავის ქვა არ არის გამოყენებული, კარის ასეთი ფორმა, ძალის განბჯენის მიზნით უნდა შეექმნათ. ეკლესიას აქვს ოთხი მართკუთხა სარკმელი - ორი სამხრეთით, თითო-თითო აღმოსავლეთითა და დასავლეთით. მათი მოყვანილობა როგორც გარედან, ისე შიგნიდან, თითქმის ერთნაირად არის გაფართოებული. მიუხედავად გარკვეული დაზიანებებისა, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის სარკმლებზე მაინც შეინიშნება, რომ ქვემოდან, მათი თარო საფეხუროვანი ფორმებით იყო შექმნილი, რომლის მსგავსიც აღმოსავლეთ მთიანეთის არაერთ ეკლესიაზე გვხვდება. ინტერიერის გრძივ კედლებზე მოწყობილია თაღჩები - ჩრდილოეთით - ოთხი, სამხრეთით - ერთი. მათგან განსაკუთრებით საინტერესოა ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში გაკეთებული თაღოვანი თაღჩა, რომელიც ყველასგან გამორჩეულია როგორც ფორმით, ისე ზომით; ვინაიდან ეს თაღჩა საკურთხევლის ტერიტორიაზე და თან ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს, ამიტომ შეგვიძლია მივიჩნიოთ, რომ მას სამკვეთლოს დანიშნულება უნდა ჰქონოდა. რაც შეეხება დანარჩენ სამ თაღჩას, ისინი მართკუთა მოყვანილობისაა და ზემოდან არქიტრავულად არის გადახურული. ამჟამად ეკლესია მძიმე მდგომარეობაშია, სრულად არის ჩანგრეული გადახურვა და კედლების გარკვეული ნაწილი. მთის დარბაზულ ეკლესიებს ან სამლოცველოებს თუ გადავხედავთ, ისინი გარედან ძირითადად ფიქალითაა გადახურული, ხოლო შიგნიდან კამარაა გადაყვანილი. თუმცა იმის გათვალისწინებით, რომ მათთან შედარებით ვაკისოფლის ტაძარი ბევრად მოცულობითია და თან არც პილასტრები აქვს, რომელზეც კამარის საბჯენი თაღი იქნებოდა დაყრდნობილი, შეგვიძლია სავარაუდოდ ვიფიქროთ, რომ ამხელა ზომის კამარას ვერ გადაიყვანდნენ და გარე საბურველი მოწყობილი იქნებოდა ნივნივებით გამართულ კონსტრუქციაზე. საბურველის მასალის გასაგებად ეკლესიის გაწმენდაა საჭირო.
წყლის სპორტის სასახლე (ბაქო)

წყლის სპორტის სახეობის სასახლე — მდებარეობს ბაქოს ბულვარის ახალ ნაწილში და მისი საერთო ფართობი 72,000 კვადრატულ მეტრს შეადგენს.

2012 წლის 30 აგვისტოს ბაქოში წყლის სპორტის სასახლის მშენებლობის შესახებ დადგენილება მიიღეს. სასახლის დიზაინი რაფაელ ასკაროვმა შეიმუშავა.

2013 წლის 19 აპრილს გაიმართა წყლის სპორტის სასახლის საძირკვლის ჩაყრის ცერემონია, ხოლო 2015 წლის 20 აპრილს სასახლის ოფიციალური გახსნა გაიმართა. გახსნის ღონისძიებას ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და მისი მეუღლე, პირველი ევროპული თამაშების „ბაქო 2015“-ის საორგანიზაციო კომიტეტის თავმჯდომარე მეჰრიბან ალიევა.

წყლის სპორტის სასახლეს აქვს სამი საცურაო აუზი: მთავარი აუზის სიგრძე 50 მეტრია, სიგანე – 25 მეტრი, ხოლო სიღრმე – 2.5 მეტრი. ეს აუზი განკუთვნილია როგორც ადგილობრივი, ასევე საერთაშორისო შეჯიბრებების ჩასატარებლად სხვადასხვა წყლის სახეობის სპორტში; მყვინთავთა აუზი, რომელიც მთავარ დარბაზში მდებარეობს, სიგრძით 25 მეტრია, სიგანით – 20 მეტრი. დარბაზში მოწყობილია ხუთსაფეხურიანი პლატფორმები, რომლებიც განთავსებულია 1, 3, 5, 7.5 და 10 მეტრის სიმაღლეზე.

სასახლე სრულად აკმაყოფილებს ცურვის საერთაშორისო ფედერაციის მოთხოვნებს.

ინფრასტრუქტურა მოიცავს ფიტნეს დარბაზებს, რესტორანს, საკონფერენციო დარბაზებს, ოფისებს, გასახდელებსა და სხვა სერვისულ ოთახებს. ასევე, სასახლის ტერიტორიაზე განთავსებულია დამხმარე შენობები და 500 მანქანაზე გათვლილი ზედაპირული პარკინგი.

დარბაზი 6,000 მაყურებელს იტევს.
ქალცედონი

ქალცედონი — მინერალი, კვარცის კრიპტოკრისტალური სახესხვაობა, რომლის ქიმიური ფორმულაა ₂. იგი ხასიათდება ნახევრად გამჭვირვალე ან გაუმჭვირვალე სტრუქტურითა და რბილი, მქრქალი ბზინვარებით. ქალცედონი მრავალფეროვანი ფერებით გამოირჩევა და ფართოდ გამოიყენება როგორც ძვირფასი და დეკორატიული ქვა.

ქალცედონი ძირითადად წარმოიქმნება ჰიდროთერმული და სედიმენტური პროცესების შედეგად, როდესაც სილიციუმის დიოქსიდი ნალექდება მიკროკრისტალური ფორმით. ის ხშირად გვხვდება ვულკანურ ქანებში, ქანების ნაპრალებსა და ნამარხებში.

ქალცედონის სახელი მომდინარეობს მცირე აზიის ქალაქ ქალცედონის (დღევანდელი კადიკოი, თურქეთი) სახელწოდებიდან, საიდანაც იგი ანტიკურ ხანაში ექსპორტირდებოდა. მინერალი გამოიყენებოდა ძველ ეგვიპტეში, საბერძნეთში და რომში როგორც დეკორატიული ქვა და თილისმა.

ქალცედონის ძირითადი საბადოებია: ბრაზილია, ინდოეთი, ურუგვაი, მადაგასკარი, აშშ (მონტანა, ორეგონი), საქართველო, რუსეთი და კავკასიის სხვა რეგიონები.

ქალცედონის კრისტალური სტრუქტურა იძლევა უნიკალურ ბზინვარებასა და ტექსტურას, რაც მას მიმზიდველს ხდის როგორც სამეცნიერო კვლევებში, ისე ესთეტიკურ გამოყენებაში.

სტრუქტურა
ქალცედონის სტრუქტურა შედგება სილიციუმის დიოქსიდის მიკროსკოპული კრისტალებისგან, რომლებიც განლაგებულია ბოჭკოვან და თანმიმდევრულ ქსოვილში. ქალცედონი გვხვდება მრავალფეროვან ფერებში, რომლებიც განპირობებულია მინერალის შემადგენლობაში სხვადასხვა მინარევების არსებობით. ძირითადი ფერებია: რუხი, თეთრი, ცისფერი, ყავისფერი, მწვანე, ვარდისფერი

ქალცედონის რამდენიმე სახესხვაობა გამოირჩევა თავისი ფერებით და სტრუქტურით:

აქატი – შრეობრივი ტექსტურის ქვა, რომელიც გამოირჩევა მრავალფეროვნებით.
კარნელიონი – მოწითალო-ნარინჯისფერი ქვა.
ონიქსი – შავი და თეთრი ფენების მქონე მინერალი.
ქრისოპრაზი – მწვანე ფერის ქალცედონი, რომელიც ნიკელის მინარევებით იღებს ფერს.

ქალცედონი ფართოდ გამოიყენება: სამკაულებში, დეკორატიულ ხელოვნებაში, ესთეტიკურ და სამკურნალო პრაქტიკებში – მას ზოგჯერ მიაწერენ დამამშვიდებელ და ენერგეტიკულ თვისებებს.
ებრუ

ებრუ — წყალზე ხატვის ტრადიციული თურქული ტექნიკა. ეს ხელოვნება შუა აზიაში ჩაისახა და ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა. ცნობილია როგორც „მარმარილოს ქაღალდის ხელოვნება“, ვინაიდან მის მიერ შექმნილი ორნამენტები მარმარილოს ტექსტურას ჰგავს.

2014 წელს იუნესკომ ებრუ კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიყვანა.

ებრუ გამოიყენება არა მხოლოდ ქაღალდის დასამშვენებლად, არამედ დეკორატიული ნივთების, ტანსაცმლისა და თუნდაც მხატვრული ნამუშევრების შესაქმნელად.

ისტორია
ებრუს ხელოვნება სათავეს საუკუნიდან იღებს. ტექნიკის წარმოშობის შესახებ რამდენიმე ვერსია არსებობს. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, მისი სამშობლო ჩინეთია, ხოლო სხვა ვერსიით — ინდოეთი, პაკისტანი, უზბეკეთი და იაპონია ითვლება, ხოლო შემდეგ გავრცელდა ირანში, სადაც მას აბრუ ეწოდებოდა , რაც „წყლის სახეს“ ან „ღრუბლისებურ ორნამენტს“ ნიშნავს. ებრუს ხელოვნება ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში განსაკუთრებულად განვითარდა.

მაგალითად, დაახლოებით საუკუნეში იაპონიაში არსებობდა სუმინაგაშის ხელოვნება, რომელიც მელანითა და წყლით მუშაობდა. შინტოისტი ბერები იყენებდნენ ამ ტექნიკას ნიმუშების გამოსახატავად ქაღალდსა და ქსოვილზე. ხელოვნება იმდენად დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, რომ იგი არა მხოლოდ უბრალო ადამიანები, არამედ იმპერატორები და მათი კარისკაცებიც კი გაიტაცა.

ტრადიციულად, ებრუ გამოიყენებოდა წიგნების ყდების, კალიგრაფიული ნამუშევრებისა და ოფიციალური დოკუმენტების დასამშვენებლად. მისი დეკორატიული თვისებების გამო, ებრუ დიდი პოპულარობით სარგებლობდა როგორც ხელოვნებაში, ასევე ყოფით ცხოვრებაში.

ტექნიკა
ებრუ იქმნება წყლის, სპეციალური საღებავებისა და გასქელებლის გამოყენებით. პროცესი მოიცავს რამდენიმე ძირითად ეტაპს: პირველი ეტაპია ხსნარის მომზადება - წყალს ემატება ბუნებრივი გასქელებელი. ეს ხსნარს სიბლანტეს აძლევს, რაც საღებავებს საშუალებას აძლევს წყლის ზედაპირზე დარჩეს; შემდეგ ეტაპზე გამოიყენება ბუნებრივი პიგმენტები, რათა თავისუფლად გაიფანტოს წყლის ზედაპირზე. ამის შემდეგ იქმნება ორნამენტები — წყლის ზედაპირზე აწვეთებენ საღებავს და ქმნიან წრეებს, ხაზებსა და სხვადასხვა ფორმებს. შემდეგ, სპეციალური ინსტრუმენტების დახმარებით, ორნამენტები იხვეწება და იქცევა რთულ ნახატებად. და ბოლოს, წყლის ნახატის ქაღალდზე გადატანა - როდესაც ნახატი მზადაა, ქაღალდს წყლის ზედაპირზე ფრთხილად ადებენ, რომელიც საღებავს იწოვს.
არმან წარუკიანი

არმან წარუკიანი (; დ. 11 ოქტომბერი, 1996) — სომეხი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. იგი ამჟამად ასპარეზობს აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის მსუბუქი წონის დივიზიონში. 2024 წლის 16 აპრილის მონაცემებით, იგი პირველ ადგილს იკავებს ამავე წონის რეიტინგში. დღესდღეობით მისი სტატისტიკაა 22-3-0.

ბიოგრაფია
წარუკიანი დაიბადა 1996 წლის 11 ოქტომბერს, სომხურ ოჯახში, რომელიც ცხოვრობდა საქართველოს ქალაქ ახალქალაქში. არმანის მამა, ნაირი წარუკიანი, ბიზნესმენია, დაკავებულია სამშენებლო ბიზნესით. მას ყავს უფროსი ძმა და უმცროსი და. ოჯახი საცხოვრებლად რუსეთში გადავიდა, როდესაც არმანი სამი წლის იყო, რათა უკეთესი შესაძლებლობები ჰქონოდათ. ახალგაზრდობაში წარუკიანს მრავალი სპორტული ინტერესი ჰქონდა. მან დაიწყო თავისუფალი სტილით ჭიდაობა და კარგად გაართვა თავი სპორტს, მაგრამ მოგვიანებით დაინტერესდა ყინულის ჰოკეით და განაგრძო მისი თამაში ათი წლის განმავლობაში. იგი ჰოკეის კლუბ ამურის გუნდშიც კი თამაშობდა. თუმცა, როდესაც არმანი სრულწლოვანი ხდებოდა, იგი იძულებული გახდა შეეწყვიტა ჰოკეი, რათა დახმარებოდა მამას, რომელიც მუშაობდა მშენებლობაში.
ლევან ჩერქეზიშვილი

ლევან ლევანის ძე ჩერქეზიშვილი (დ. 17 ოქტომბერი, 1853, იყალთო — გ. 24 ივნისი, 1930) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ლევან ჩერქეზიშვილი დაიბადა 1853 წლის 17 ოქტომბერს, თელავის მაზრის სოფელ იყალთოში, ლევან ჩერქეზიშვილისა და ბარბარე მაყაშვილის ოჯახში.

მამით ადრე დაობლებულმა, ბავშვობა კახეთში გაატარა. სწავლობდა თბილისის პირველ გიმნაზიაში. სწავლის პერიოდში გიმნაზიის მოწაფეებმა შექმნეს ჯგუფი, სადაც რუსეთის გამოჩენილ მოაზროვნე-მწერალთა ნაწერებს კითხულობდნენ, რამაც მათ თვითმპყრობელობის წინააღმდეგ სიძულვილი ჩაუნერგა და დაარწმუნა, რომ მეფის მთავრობა არის ხალხის მჩაგვრელი და არა მცველი.

1870 წელს ლევანმა პეტერბურგის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში ჩააბარა, სადაც იმ დროის რუსეთის უნივერსიტეტების მოსწავლე ახალგაზრდობას დაუახლოვდა, რომელთაც არალეგალური წრე ჰქონდათ დაარსებული, აკრძალულ წიგნებს კითხულობდნენ და ხალხში სამოღვაწეოდ გასასვლელად ემზადებოდნენ. წრე უმთავრეს ყურადღებას აქცევდა მთავრობის მიერ ხალხის მჩაგრავ მოქმედებას. ხალხის უზომო ტანჯვა-წამებისა და მთავრობის უსამართლობის მოსასპობად ჯგუფს საჭიროდ მიაჩნდა ხალხში მუშაობა და მისი გათვითცნობიერება. ამ მიზნით ჯგუფის წევრთა ერთი ნაწილი თუ უმაღლესი სწავლის დამთავრებამდევე გავიდა ხალხში, მეორე ნაწილმა სწავლა განაგრძო, რომ უფრო მომზადებული დაბრუნებოდა ხალხს. ჯგუფის ამ ნაწილს ეკუთვნოდა ჩერქეზიშვილიც.

მოგვიანებით რუსეთის სტუდენტთა მოძრაობაში მონაწილეობისათვის მთავრობის მიერ დევნის გამო ლევანი სამშობლოში დაბრუნდა, თან წამოიღო არალეგალური წიგნები და გზადაგზა ხალხოსანთა აზრებს ავრცელებდა. თბილისში დაბრუნებული ჩერქეზიშვილი ხალხოსნების ჯგუფში გაერთიანდა, რომელიც უმთავრესად მხატვარ გიგო გაბაშვილის სტუდიაში იკრიბებოდა. ლევან ჩერქეზიშვილმა საქართველოში რევოლუციური მუშაობა დაიწყო და ხალხოსნური იდეების გასავრცელებლად კახეთში, საგარეჯოში წავიდა, სადაც მონაწილეობა მიიღო საგარეჯოს დეპოს მუშაობაში.

1875 წლიდან ივანე ჩერქეზიშვილმა აქვსენტი ცაგარელთან ერთად თბილისის სცენაზე დაიწყო მუშაობა. 1876 წელს, საგარეჯოში, პირველად მისი რეჟისორობით დაიდგა ალექსანდრე ცხვედაძის „ბედნიერი ქორწილი“. საგარეჯოშივე დადგა რამდენიმე პიესა და წარმოდგენებს მართავდა ხაშმში, თოხლიაურსა და მანავში. იგი ამ გზით ცდილობდა გლეხებთან დაახლოებას, მათ შორის სარევოლუციო იდეების გავრცელებას და მთავრობის საწინააღმდეგო აგიტაციის წარმოებას.

1876–1877 წლებში მან თბილისში, კერძო მასწავლებლობას მიჰყო ხელი და პარალელურად ქართლის სოფლებსა და ქუთაისში ხალხოსანთა საორგანიზაციო და იდეოლოგიურ მუშაობაში ჩაერთო, ეხმარებოდა დევნილ-გადასახლებულ რევოლუციონერებს. 1877-1878 წლებში, პოლიტიკური საქმიანობის გამო მეფის მთავრობამ ჩერქეზიშვილი ორჯერ მეტეხის ციხეში ჩასვა სასტიკი მეთვალყურეობის ქვეშ.

იგი ციხიდან გათავისუფლების შემდეგაც არ ჩამოშორებია რევოლუციურ მუშაობას და მისი ბინა ხშირად რევოლუციონერი ემიგრანტების თავშესაფარი იყო. 1886 წლიდან ლევან ჩერქეზიშვილი თბილისის საადგილმამულო ბანკის დამფასებელი კომისიის წევრად იქნა არჩეული, სადაც 35 წელი იმსახურა.

ლევან ჩერქეზიშვილი გარდაიცვალა 1930 წლის 24 ივნისს.
მარი ანტუანეტა მეკლენბურგელი

მარი ანტუანეტა მეკლენბურგელი , სრული სახელი მარი ანტუანეტა მარგარეტე მატილდა მეკლენბურგ-შვერინი (; 28 მაისი, 1884, ვენეცია, იტალიის სამეფო — 26 ოქტომბერი,1944, ბლედი, იუგოსლავიის სამეფო) — გერმანელი პრინცესა, მეკლენბურგ-შვერინის პრინცესა.

1884 წლის 28 მაისიდან 1944 წლის 26 ოქტომბრამდე მარი ანტუანეტამ ატარებდა მეკლენბურგის ჰერცოგინიას ტიტულს.

ბიოგრაფია
ჰერცოგინია მარი ანტუანეტა 1884 წლის 28 მაისს ვენეციაში დაიბადა. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ პაულ ფრიდრიხისა და ავსტრიელი პრინცესა მარი ზუ ვინდიშ-გრაცის მეორე ქალიშვილი.

მარი ანტუანეტას ურთიერთობა ჰქონდა ბიძაშვილთან, ფრედერიკ ფრანცთან, მეკლენბურგის დიდ ჰერცოგთან, რომელსაც მუდმივად უწევდა ვალების გადახდა. მარი ანტუანეტას მის დასახმარებლად არქეოლოგიური არტეფაქტები უნდა გაეყიდა, რომლებიც დედამისს ეკუთვნოდა. ამ არტეფაქტების ნაწილი, რომელიც ავსტრიასა და კრაინაში აღმოაჩინეს, მათ შორის ჰალშტატის არქეოლოგიური გათხრების დროს ვაცში, ახლა ექსპონირებულია ბერლინში, ოქსფორდსა და ჰარვარდში.

პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში (1914-1918), ჰერცოგინია მარი ანტუანეტა და მისი ბიძაშვილი, ანტონია დე პილარი, რამდენიმე სამხედრო საავადმყოფოში წითელი ჯვრის მედდებად მუშაობდნენ.

გერმანელმა კაიზერმა ვილჰელმ მარი ანტუანეტა ესპანეთის მეფის ალფონსო -ის ცოლის კანდიდატურაზე განიხილა, მაგრამ მან მაინც ბრიტანეთის მეფის ედუარდ -ის დისშვილი, პრინცესა ვიქტორია ევგენი ბატენბერგელი შეირთო.
ბლედი

ბლედი — ქალაქი სლოვენიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, იტალიისა და ავსტრიის საზღვრებთან ახლოს. ქალაქი განლაგებულია იულიუსის ალპების რეგიონში, ბლედის ტბის სანაპიროზე, ტრიგლავის ეროვნული პარკის აღმოსავლეთით.

ბლედი სლოვენიის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული ადგილია, რომელსაც სტუმრობენ როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე უცხოეთიდან ჩამოსული ვიზიტორები. ქალაქი ცნობილია თავისი გამორჩეული ბუნებრივი სილამაზით, ალპური ტბის უნიკალური ხედებითა და ისტორიული ღირსშესანიშნაობებით, მათ შორის, ბლედის ციხესიმაგრითა და ტბაზე მდებარე კუნძულით, სადაც განთავსებულია წმინდა მარიამის მიძინების ტაძარი.

ბლედში ყოველ ორ წელიწადში საერთაშორისო საჭადრაკო ტურნირი ტარდება, რომელიც შვეიცარიული სისტემით იმართება და მოჭადრაკეთა შორის პოპულარობით სარგებლობს.

ისტორია
 საუკუნეში ბლედის ტერიტორიაზე სლავები დასახლდნენ. ქალაქი პირველად 1004 წელს იხსენიება, როდესაც გერმანელმა იმპერატორმა ჰაინრიხ -მ ეს ადგილი ბრიქსენის ეპისკოპოს ალბუინს გადასცა. იმხანად ქალაქი გერმანული სახელით -ით იყო ცნობილი.

1278 წელს ბლედი რუდოლფ -ის მმართველობის ქვეშ მოექცა და ჰაბსბურგების იმპერიის ნაწილი გახდა.

ავსტრია-უნგრეთის დაშლის შემდეგ, ბლედი იუგოსლავიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. ქალაქი მალევე გახდა კარაგეორგიევიჩების სამეფო ოჯახის საზაფხულო რეზიდენცია, ხოლო მოგვიანებით — იოსიპ ბროზ ტიტოს დასასვენებელი ადგილი. 1991 წლიდან ბლედი დამოუკიდებელი სლოვენიის ნაწილია.

გეოგრაფია
ქალაქი სლოვენიის დედაქალაქ ლუბლიანას ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 45 კილომეტრში, და იესენიცის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 10 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი ჩრდილოეთიდან 8 კილომეტრში ესაზღვრება ავსტრიას, ხოლო დასავლეთით, 40 კილომეტრში — იტალიას. ბლედი ლუბლიანა-ვილიახის რკინიგზასა ახლოს და მთავარ გზატკეცილთან მდებარეობს, რაც მას მნიშვნელოვან სატრანსპორტო კვანძად აქცევს. აქედან კიდევ რამდენიმე გზა ტრიგლავის ეროვნული პარკისკენ და იულიუს ალპების მთებისკენ მიემართება.
ბლედის ციხე

ბლედის ციხე — ისტორიული ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს სლოვენიის ქალაქ ბლედთან, ბლედის ტბის მახლობლად, 130 მეტრიანი კლდის თავზე. ეს არის სლოვენიის ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე გამორჩეული ციხე.

ციხის ისტორია
ბლედის ციხე პირველად 1004 წელს მოიხსენიეს, როდესაც იმპერატორმა ჰენრი -მ იგი ბრიქსენის ეპისკოპოს ალბუინს გადასცა. იმ პერიოდში ციხე ცნობილი იყო გერმანული სახელით „“.

ციხის უძველესი ნაწილი არის რომაული კოშკი, რომელიც თავდაცვით და საცხოვრებელ ფუნქციას ასრულებდა. შუა საუკუნეებში ციხე გაფართოვდა- კლდეზე აშენდა ახალი ნაგებობები და ქვის კედლები კოშკებით.

ავსტრო-უნგრეთის დაშლის შემდეგ ბლედი იუგოსლავიის ნაწილი გახდა. ციხე ჯერ კარაგეორგიევიჩების დინასტიას, შემდეგ კი იოსიპ ბროზ ტიტოს საზაფხულო რეზიდენციად გამოიყენებოდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ის დროებით გერმანული ჯარების შტაბს ემსახურებოდა.

1947 წელს ციხე ხანძარმა დააზიანა, მაგრამ მალევე აღადგინეს და მუზეუმად გადააკეთეს. დღეს მუზეუმში წარმოდგენილია ისტორიული ტანსაცმელი, იარაღი და საყოფაცხოვრებო ნივთები.

ციხის ნაგებობები ორ ეზოშია განლაგებული: ქვედა ეზო სამეურნეო შენობებით არის შემოსაზღვრული, ხოლო ზედა ეზოში საცხოვრებელი ოთახებია და საუკუნის სამლოცველო. ციხესთან ახლოს მდებარეობს სავალი ხიდი თხრილზე.
ვინტგარის ხეობა

ვინტგარის ხეობა ან ბლედის ხეობა — 1,6 კილომეტრიანი ბუნებრივი კანიონი ჩრდილო-დასავლეთ სლოვენიაში, ბლედის ჩრდილო-დასავლეთით 4 კილომეტრში. ხეობა გადის გორესა და ბლედის მუნიციპალიტეტებში და მდებარეობს ტრიგლავის ეროვნული პარკის პერიფერიაზე.

ხეობა მდინარე რადოვნას ვიწრო კალაპოტში მიედინება. ქმნის აუზებს, რეპიდებს და სრულდება 13-მეტრიანი შუმის ჩანჩქერით, რომელიც სლოვენიის უდიდესი მდინარის ჩანჩქერია. ხეობის კლდეების სიმაღლე 50-დან 100 მეტრამდეა, ხოლო საერთო დახრა 250 მეტრს აღწევს.

ისტორია
1890 წლამდე ხეობა მიუწვდომელი იყო. 1891 წელს ხეობის სრული კვლევა ჩატარ. ამის შედეგად, 1893 წელს ხეობა აღჭურვეს ხის ბილიკებითა და ხიდებით. ამავე წლის 26 აგვისტოს ის გახსნეს საზოგადოებისთვის. ბილიკები, მოგვიანებით ცნობილი როგორც ჟუმერის გალერეები, ხეობის ყველაზე თვალსაჩინო ადგილას მდებარეობს და არაერთხელ განახლდა.

ხეობის ქვედა ნაწილში აშენდა ჰიდროელექტრო კაშხალი და ბოჰინჯის რკინიგზისთვის თაღოვანი ქვის ხიდი, რომელიც 1904–1905 წლებში მოაწყვეს. ეს ხიდი, 65 მეტრის სიგრძით და 33 მეტრის სიმაღლით, სლოვენიის უდიდესი თაღოვანი სარკინიგზო ქვის ხიდია.

„ვინტგარ“ სავარაუდოდ მომდინარეობს გერმანული სიტყვიდან , რაც ნიშნავს „ქარის მიერ დაუცველ ადგილს“, ან -დან („ვენახი“), რაც მიუთითებს სოფელ პოდჰომში მდებარე ძველ ვენახებზე.

ვინტგარის ხეობა ბუნების მოყვარულთათვის პოპულარული ტურისტული ადგილია, რომელიც სთავაზობს საოცარ პეიზაჟებს, განწყობის დამამშვიდებელ მდინარესა და კაშკაშა ჩანჩქერებს.
ფინეთის კონსტიტუცია

ფინეთის კონსტიტუცია — ფინეთის ეროვნული სამართლის უზენაესი კანონი. კონსტიტუცია განსაზღვრავს მმართველობის საფუძველს, სტრუქტურასა და ორგანიზაციას, კონსტიტუციურ ორგანოებს შორის ურთიერთობას, ფინეთის მოქალაქეებისა და ზოგადად, ინდივიდების ფუნდამენტურ უფლებებსა და თავისუფლებებს. თავდაპირველად საკონსტიტუციო აქტი ფინეთის დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან (1917) მალევე, 1919 წელს მიიღეს. ამჟამინდელი კონსტიტუცია 2000 წლის 1-ელ მარტს შევიდა ძალაში.

ისტორიული ფონი და რეფორმა
ფინეთის ამჟამინდელი კონსტიტუციური დებულებები თავმოყრილია ერთ კანონში — ფინეთის კონსტიტუციაში (731/1999). გაერთიანებამდე ფინეთის კონსტიტუციური დებულებები ოთხ ცალკეულ კანონში იყო მოცემული, რომელთაც კონსტიტუციური სტატუსი ჰქონდათ: 1919 წლის საკონსტიტუციო აქტში , პარლამენტის 1928 წლის აქტში , 1922 წლის სამინისტროთა ვალდებულებების აქტი და 1922 წლის იმპიჩმენტის უზენაესი სასამართლოს აქტი . აღნიშნული კანონები ერთმანეთს შეერწყა და ცალკე კონსტიტუციის სახით ჩამოყალიბდა.
შეჰითლიქი (პაზარის რაიონი)

შეჰითლიქი — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 51 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 14 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 398 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის სახელი 1928 წლის თურქულ ჩანაწერებში მოხსენიებულია როგორც ხაქუ , რაც ლაზურად წყლის ხოჭოს ნიშნავს. 2009 წელს გამოცემულ ლაზური ტოპონიმების ლექსიკონში კი იგი მოხსენიებულია როგორც მხაკუ (').

სოფელში არის მემორიალი პირველ მსოფლიო ომში დაღუპული ოსმალო ჯარისკაცების პატივსაცემად.
შენდერე (პაზარის რაიონი)

შენდერე — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 37 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 11 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 141 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის სახელი 1916 წლის თურქულ ჩანაწერებში მოხსენიებულია როგორც ბოგინა, რაც ლაზურად ნიშნავს „იალაღის სახლს“.
შენთეფე (პაზარის რაიონი)

შენთეფე — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 53 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 16 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 34 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის სახელი 1928 წლის თურქულ ჩანაწერებში მოხსენიებულია როგორც ღულივათი, რაც ლაზურად ნიშნავს „ღულის სამყოფელს/ადგილს“. ადრე იგი იყო ბაშქოის შემადგენელი ღულივათის უბანი, ხოლო 1956 წლის 6 ივნისს მიიღო სოფლის სტატუსი სახელწოდებით შენთეფე.
ახიბოხის ფანჯარა

ახიბოხის ფანჯარა — ბუნებრივი „ფანჯარა“ (გამჭოლი ბუნებრივი გვირაბი) საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში, გუდაუთისა და სოხუმის მუნიციპალიტეტის საზღვარზე, აჭანდარისა და ფსხუს სასოფლო საკრებულოს ტერიტორიაზე. მდებარეობს ბზიფის ქედის შუა ნაწილის თხემზე, მდინარე ააფსთის სათავესთან, მთა ახიბოხზე („თურქული ქუდის“), რომლის სიმაღლე 2515.6 მეტრია ზღვის დონიდან, ხოლო ბუნებრივი „ფანჯარა“ წარმოდგენილია მთის ფერდობზე დაახლოებით ზღვის დონიდან 2400 მეტრ სიმაღლეზე.

მანძილი თბილისიდან 575 კმ. სოხუმიდან 125 კმ, გუდაუთიდან 85 კმ. ქალაქ გუდაუთის აღმოსავლეთით თბილისი-სენაკი-ლესელიძის გზატკეცილიდან სოფელ აჭანდარამდე მიდის ქვიანი გზა (მანძილი გადასახვევიდან 30 კმ), შემდეგ გრუნტის გზა მიემართება მთა დუდრიფშის მიმართულებით, შემდეგ კი საფეხმავლო ბილიკი მიემართება ხიფსთის მთის (2494 მ) მიმართულებით, ხოლო მთა ხიფსთადან აკუგრის მთის (2511 მ) სამხრეთ ფერდობის გავლით ახიბოხის ფერდობის ძირამდე მიდის რთულად სავალი ბილიკი, საფეხმავლო გზის მთლიანი სიგრძე დუდრიფშის მთის ფერდობიდან „ახიბოხამდე“ შეადგენს 40 კმ-ს.

კირქვული კლდოვანი მასივი ახიბოხი 2515.6 მეტრი ზღვის დონიდან, რომელსაც ადგილობრივი რუსი მოსახლეობა, მისი მოყვანილობის გამო, „თურქულ ქუდს“ უწოდებს, შესანიშნავია როგორც იშვიათი „სარკმლიანი მთების“ ტიპური წარმომადგენელი. მისი აფხაზური სახელწოდება „ახიბოხ“ მთავრის მთას ნიშნავს და მიგვითითებს იმ გარემოებაზე, რომ ამ მწვერვალის ირგვლივ მდებარე საზაფხულო საძოვრები აფხაზთა ძველი მთავრების – შერვაშიძეების საკუთრებად ითვლებოდა. მთა აგებულია ქვედაცარცული ასაკის კირქვებით, მისი ზედა ნაწილი თითქმის ვერტიკალური, შიშველი ფერდობებით არის წარმოდგენილი. გეოგრაფი ლევან მარუაშვილი მიიჩნევდა, რომ ეს საინტერესო ბუნებრივი წარმონაქმნი, მთის „ფანჯარა“ დაახლოებით 5 მილიონი წლის წინ გაჩენილი კარსტული სიღრუეა. იგი განსაკუთრებით მიმზიდველია ველური ბუნებისა და თავგადასავლების მოყვარულთათვის.

მდინარე ააფსთის (ბაკლანოვკის) ხეობიდან შორიდანვე მოჩანს და ეგზოტიკურ სანახაობას ქმნის ახიბოხის „ფანჯარა“ — კირქვის კლდეებში გახსნილი გამჭოლი ბუნებრივი გვირაბი ლურჯი ცის ნაგლეჯით (ღამით მასში მთვარის და ვარსკვლავების დანახვაც შეიძლება). ეს „ფანჯარა“ წარმოადგენს კარსტული მღვიმის ფრაგმენტს (ზღვის დონიდან 2400 მეტრ სიმაღლეზე). „ფანჯრიდან“ იშლება ვრცელი სანახაობა: ერთ მხარეს – აფხაზეთის სანაპირო, შავი ზღვა, ისტორიულ ლაზეთში აღმართული ნაწილი პონტოს ქედისა და მეორე მხარეს – აფხაზეთის კავკასიონის მწვერვალები. მსოფლიოში „სარკმლიანი მთები“ ცნობილია არგენტინაში (სერო-ვენტანა) და ნორვეგიის ნაპირთან (მთა ტორგჰატენი).

ამჟამად ახიბოხის „ფანჯარა“ საკმაოდ ძნელი მისადგომია როგორც სამხრეთიდან, გუდაუთიდან, ისევე ჩრდილოეთიდანაც სოფელ ფსხუდან. საჭიროა ცხენით მგზავრობა 2–3 დღის განმავლობაში და შემდეგ კირქვულ კლდეებზე ხოხვა. ბუნების საოცარი ძეგლის „ფანჯრის“ მისადგომების მარკირებისა და კეთილმოწყობის შემთხვევაში, ეს ადგილი შესაძლებელია იქცეს ვიზიტორებისთვის საუკეთესო ადგილად, რომლის მიდამოებიდანაც შესაძლებელი იქნება საინტერესო, პანორამული ხედების ნახვა.
აბსტრაქცია პოტენციური განხორციელებადობისა

აბსტრაქცია პოტენციური განხორციელებადობისა - მათემატიკასა და ლოგიკაში ერთ-ერთი ძირითადი აბსტრაქცია; კონსტრუქციული ობიექტების აგების დროს ადამიანის შესაძლებლობების განყენება იმ რეალური საზღვრებისგან, რომლებიც განპირობებულია ადგილის, დროის თუ მასალის უკმარისობით. თეორიული თუ პრაქტიკული კონსტრუქციული საქმიანობის დროს სამივე მათგანი განსაზღვრულია, მაგრამ ა.პ.გ (აბსტრაქცია პოტენციური განხორციელებადობისა) შესაძლებლობას გვაძლევს, აგებულად და განხორციელებულად ჩავთვალოთ ობიექტები, თუ მათი კონსტრუირება მხოლოდ დასახელებულ დაბრკოლებებს აწყდება. ამ აბსტრაქციის თანახმად, განხორციელებულად ითვლება ყოველი პროექტი, სამუშაო, პროექტი ან გეგმა, თუ მითითებულია მათი რეალიზაციისა და კონსტრუქციული განხორციელების წესები.

ა.პ.გ გვაძლევს საშუალებას, ვისაუბროთ ნებისმიერ ნატურალურ რიცხვზე, ნებისმიერი ორი ნატურალური რიცხვის ჯამზე, ნამრავლზე და ა.შ, ამ ნატურალური რიცხვების სიდიდის მიუხედავად. აბსტრაქცია პოტენციური განხორციელებადობისა საფუძვლად უდევს ე.წ უსასრულობის კონსტრუქციულ (ინტუიციონისტურ) გაგებას. ნებისმიერი კონსტრუქციული ობიექტების, მაგალითად, ნატურალური რიცხვების მიმდევრობაზე ბჭობა არ ნიშნავს იმას, რომ მათი სიმრავლე დასრულებული "ობიექტის" სახით არის მოცემული. ასეთი მიმდევრობა უნდა მივიჩნიოთ სასრულ ერთობლიობად, რომელსაც ყოველთვის შეიძლება დაემატოს კიდევ ერთი წევრი.

ზემოთ მოხსენიებული აბსტრაქციის თანახმად, გაგებულ უსასრულობას ზოგჯერ ეწოდება "ქმნადი", "დაუსრულებელი" უსასრულობა. უსასრულობის ამგვარი გაგება ინტუიციონისტურ მათემატიკასა და ლოგიკას მიჯნავს კლასიკურისაგან, სადაც შეწყნარებულია აბსტრაქცია აქტუალური უსასრულობისა.