iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა

საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა — საქართველოს მოქალაქის ოფიციალური დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს პირის საქართველოს მოქალაქეობას, მის ვინაობას და საცხოვრებელ ადგილს. საქართველოში მცხოვრებ პირთა პირადობის მოწმობის გაცემას და შეცვლას ახორციელებს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო სააგენტო ტერიტორიული სამსახურებისა და იუსტიციის სახლების მეშვეობით, ხოლო საზღვარგარეთ მყოფ საქართველოს მოქალაქეს უფლება აქვს, პირადობის ელექტრონული მოწმობის გაცემისა და შეცვლის მოთხოვნოთ განცხადება წარუდგინოს საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობას ან საკონსულო დაწესებულებას. სააგენტოს ტერიტორიული სამსახურები პირადობის მოწმობებს გასცემს დამზადებისათვის გათვალისწინებული ყველა საჭირო დოკუმენტის წარდგენიდან მე-10 სამუშაო დღეს, ან დაჩქარებული წესით. საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობა ან საკონსულო დაწესებულებები — წარდგენიდან 45 დღის ვადაში. საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა 18 წლამდე პირებზე გაიცემა 4 წლის ვადით, 18 წლის ზემოთ — 10 წლის ვადით. საქართველოს მოქალაქე 14 წლის მიღწევიდან 6 თვის ვადაში ვალდებულია მიიღოს პირადობის მოწმობა. სურვილის შემთხვევაში, პირადობის მოწმობის მიღების უფლება აქვს ასევე 14 წლამდე საქართველოს მოქალაქეს.
D (პროგრამირების ენა)

არის მრავალპარადიგმული, ობიექტზე ორიენტირებული და ბრძანებითი პროგრამირების ენა,
შექმნილი ვალტერ ბრაითის მიერ.
მისი გამოყენება შესაძლოა სისტემური პროგრამირებისთვის. იგი იქნა შექმნილი ++-ის გასაუმჯობების
მიზნით, აქცენტი გაკეთებულია ენისგან კომპლექსირების მოშორებაზე და ენის თანამედროვე პროგრამირების
პრინციპების დაცვაზე. პროგრამირების ენაზე ზეგავლენა მოახდინა ++-მა, #-მა, ჯავამ და ეიფელმა.

მაგალითები
ცნობილი « », მაგალითი პროგრამირების ენისთვის:

მეორე მაგალითი:
ღია ტექსტი (კრიპტოგრაფია)

ღია ტექსტი გამოიყენება კრიპტოგრაფიაში იმ ინფორმაციის აღსანიშნავად, რომელსაც გამგზავნი გადასცემს მიმღებს. კომპიუტერების გამოჩენამდე ეს ტერმინი, როგორც წესი, აღნიშნავდა რომელიმე ენაზე შედგენილ ჩვეულებრივ ტექსტს. დღეისთათვის ამ ტერმინს უფრო ფართო დანიშნულება აქვს და მოიცავს ყველანაირ მონაცემს, რისი გადაცემაც შესაძლებელია ციფრული სახით (დოკუმენტები, სურათები, აუდიო, ვიდეო და სხვა ნებისმიერი ინფორმაცია) და რომელსაც ჯერ არ შეხებია რაიმე ცვლილება, მაგ. კომპრესია, შიფრაცია, ჰეშირება.

ღია ტექსტი წარმოადგენს შემავალ მონაცემებს კრიპტოგრაფიული ალგორითმებისათვის, რომელთა გამოყენების შემდგომ მიიღება შიფროტექსტი ან ჰეში.
შიფრაცია

შიფრაცია — კრიპტოგრაფიაში აღნიშნავს კრიპტოგრაფიული შიფრის გამოყენებით ღია ტექსტის შიფროტექსტად გარდაქმნის პროცესს. ამის შედეგად ინფორმაცია სრულიად კარგავს თავის პირვანდელ შინაარსს და მისი უკუაღდგენა შესაძლებელია მხოლოდ დეშიფრაციის პროცესში სპეციალური ინფორმაციის (ე.წ. გასაღების) დახმარებით. შესაბამისად რაიმე გასაღებით დაშიფრული ინფორმაციის გაშიფრვა შეუძლია მხოლოდ მას, ვინც ფლობს ამ კონკრეტულ გასაღებს.

შიფრაცია საუკუნეების მანძილზე გამოიყენებოდა უპირატესად სამხედრო და სამთავრობო სფეროებში, საიდუმლო და დაცული კომუნიკაციის მიზნებისათვის. თუმცა დღეის მდგომარეობით შიფრაცია ასევე ფართოდ გამოიყენება როგორც ბიზნესში, ასევე ყოველდღიურ საქმიანობაში. მაგ. ინფორმაციის დამალვისა და დაკარგვის შემთხვევაში დაცვის მიზნით ფართოდაა გავრცელებული ფლეშ-მეხსიერების, ლეპტოპების და სარეზერვო დისკების შიფრაცია, ელექტრონული ფოსტის შიფრაცია. შიფრაციის ერთ-ერთი მაგალითია ასევე ციფრული უფლებების მართვის სისტემები, რომლებიც საავტორო ინფორმაციას იცავენ არალეგალური წვდომისაგან, მაგ. ე.წ. რევერს-ინჟინერინგისგან.

შიფრაცია ასევე გამოიყენება მნიშვნელოვან მონაცემთა დასაცავად მისი გადაცემის დროს (ინტერნეტში, მობილურ ტელეფონებში, საბანკო ტერმინალებში და ა.შ), ვინაიდან მონაცემთა გაჟონვის რისკი ქსელთან ფიზიკური წვდომის შემთხვევაში მაღალია, ხოლო მთელი ქსელის პერიმეტრის დაცვა - ხშირად შეუძლებელი.

შიფრაცია იცავს მონაცემებთა კონფიდენციალურობას, ხოლო მათი მთლიანობისა და აუთენტურობის შემოწმებისათვის დამატებით გამოიყენება კრიპტოგრაფიული ალგორითმები, მაგ. შეტყობინების აუთენტურობის კოდი და ციფრული ხელმოწერა. შიფრაციის პროგრამული და აპარატული გადაწყვეტები ფართოდ და წარმატებით გამოიყენება, თუმცა სრული უსაფრთხოებისათვის აუცილებელია ზომების მიღება მთელი სისტემის მასშტაბით. ბოროტგანმზრახველს ინფორმაციის მოპოვება შეუძლია შიფროტექსტის გატეხვის გარეშეც, ქსელის ტრაფიკის ანალიზით, გადაცემული ინფორმაციის ატრიბუტების ანალიზით, ასევე ე.წ. ტროის ცხენით
ერლომ ახვლედიანი

ერლომ სერგოს ძე ახვლედიანი (დ. 23 ნოემბერი, 1933, თბილისი — გ. 20 მარტი, 2012) — ქართველი მწერალი, სცენარისტი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი (1957), უმაღლესი სასცენარო კურსები გაიარა მოსკოვში (1964). იყო კულტურის ძეგლთა დაცვის საზოგადოების ინსპექტორი (1959-60), საქართველოს ტელე-რადიოკომიტეტის მხატვრული ტელეფილმების სტუდიის უფროსი რედაქტორი (1967-68), „ქართულ ფილმთან“ არსებული მწერალთა შემოქმედებითი გაერთიანების წევრი (1971-72), სატელევიზიო ფილმების სტუდიის უფროსი რედაქტორი (1979-87), თსთი სასცენარო ჯგუფის პედაგოგ-ხელმძღვანელი (1982-87, 1995-99), არის ავტორი წიგნებისა „ზარმაცი თაგუნას ამბავი“, „ვანო და ნიკო“. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია და გამოქვეყნებულია რუსულ, სომხურ, ჩეხურ, გერმანულ, უნგრულ, თურქულ და არაბულ ენებზე. არის სსრკ პრემიების ლაურეატი.

გარდაიცვალა 2012 წლის 20 მარტს, 79 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

გამოცემული წიგნები
ზარმაცი თაგუნას ამბავი (1971)
ვანო და ნიკო
კაცი, რომელმაც თავი დაკარგა და სხვა ამბები გამომცემლობა "", ილუსტრაციები რუსუდან ფეტვიაშვილისა, 2007 978-9941-9014-0-9
ზარმაცი თაგუნას ამბავი და სხვა მოთხრობები, გამომცემლობა "", ილუსტრაციები კოტე სულაბერიძისა, 2007 978-99940-730-9-2
კოღო ქალაქში გამომცემლობა სიესტა, 2010, 978-9941-414-30-5

ფილმოგრაფია
სცენარის ავტორია ფილმებისა
სულელი ბროწეულის ხე (1999)
ერთაწმინდა (1994)
ნოე (1991)
ეი, მაესტრო! (1987)
ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა (1984)
ქართლოსიანთა საკურთხეველი (1982)
ცხელი ზაფხულის სამი დღე (1981)
ძნელი დასაწყისი (1981)
გზა შინისაკენ (1981)
არასერიოზული კაცი (1980)
რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე (1978)
ბათა ქექია (1978)
ამაღლება (1977)
ივანე კოტორაშვილის ამბავი (1974)
საერთო კედელი (1972)
ფიროსმანი (1969)
უსახელო უფლისციხელი (1968)
აპრილი (1962)

გადაღებულია ფილმებში
დაბრუნება (1990)
სუვენირი (1986)
თეთრი ღამე (1984)
ცხელი ზაფხულის სამი დღე (1981)

პრემიები და ჯილდოები
2011 - ლიტერატურული პრემია „საბა“ საუკეთესო რომანისთვის „კოღო ქალაქში“
თამაზ ბაძაღუა

თამაზ ბაძაღუა (დ. 1959, ნახუნავო, ახლანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 5 ნოემბერი, 1987, სამტრედიის მიდამოები) — ქართველი დრამატურგი, პოეტი.

დაიბადა უძველეს სოფელ ნახუნავოში, გეგეჭკორის რაიონი, პედაგოგების პოლიკარპე და თალიკო ბაძაღუების ოჯახში. ჰყავდა ორი და - დოდო და ლეილა.

1975 წელს დაამთავრა ნახუნავოს სკოლა და ამავე წელს ჩააბარა მისაღები გამოცდები თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე. პირველი სამეცნიერო ნაშრომი კურსის სტუდენტმა წარმოადგინა სტუდენტთა 38 სამეცნიერო კონფერენციაზე „პერსონოლოგიური ანალოგია“. კურსის სტუდენტმა 1977 წელს ისევ სტუდენტთა 39-ე სამეცნიერო კონფერენციაზე წაიკითხა ნაშრომი: „მისტიკური სილამაზის გამოსახვა იოანე მტბევარის საგალობლებში“, ხელმძღვანელი იყო გ. ფარულავა. 1980 წელს თამაზმა დაამთავრა უნივერსიტეტი, დაწერა სადიპლომო ნაშრომი ოთარ ჭილაძის რომანზე „გზაზე ერთი კაცი მიდიოდა“, ამავე წელს დაიწყო მუშაობა მხატვრული თარგმანის მთავარ სარედაქციო კოლეგიაში. 23 წლისამ 1982 წელს გამოსცა პირველი წიგნი „მესამე ზარი“ ოჯახიც დროულად, ახალგაზრდამ შექმნა.

1985 წელს გამომცემლობა „განათლებამ“ დასტამბა მის მიერ თარგმნილი ჯაკომო ლეოპარდის ლექსები. თარგმნა პიერ პაოლო პაზოლინის, მიქელანჯელო ბუონაროტის, გიიომ აპოლინერის, რაინერ მარია რილკეს ლექსები. თამაზი მუშაობდა დრამატურგიაშიც. ის იყო ახალგაზრდა დრამატურგთა ბიჭინთვის სემინარის უცვლელი წევრი. მისი პიესები იდგმებოდა რუსთავის, თბილისის სანდრო ახმეტელის სახელობის, ერთი მსახიობის თეატრებში. მისი პირველი პიესა იყო „იფიგენია“ ხოლო „ბოლო ღამე და თუთიყუში“ 2001 წელს ერთი მსახიობის თეატრში დაიდგა მისი პიესა „ღამე და თუთიყუში“, მსახიობ დუტა სხირტლაძის შესრულებით. თამაზის პიესები „რეკვიემი ვერცხლის ქორწილისათვის“, „ღუზა ჩაუშვი“, ანგელოზო", „ძველი როიალი“ წარმატებით იდგმებოდა თეატრების სცენაზე. პროზაშიც სცადა ბედი 1982 წელს „ცისკრის ბიბლიოთეკის“ 3-4 ნომერში გამოქვეყნდა მისი მოთხრობა „დღე“

1987 წლის 5 ნოემბერს პოეტი და დრამატურგი თამაზ ბაძაღუა ოჯახთან ერთად ტრაგიკულად დაიღუპა ავტოკატასტროფაში.

2011 წლის 22 იანვარს საქართველოს საპატრიარქოსთან არსებული ახალგაზრდობის სულიერი და ინტელექტუალური განვითარების ცენტრის დარბაზში პოეტისა და დრამატურგის ხსოვნისადმი მიძღვნილი საღამო გაიმართა.
ხორვატიის სამეფო

ხორვატიის სამეფო — 845-1102 წლებში არსებული დამოუკიდებელი სახელმწიფო. სამეფოს საზღვრები ხშირად იცვლებოდა, თუმცა ყველაზე დიდი აღმავლობის პერიოდში იგი სრულად მოიცავდა დღევანდელ ხორვატიას, ასევე მის შემადგენლობაში შედიოდა ბოსნია და ჰერცეგოვინის დიდი ნაწილი. სამეფოს ძირითადად მართავდა ხორვატული ტრპიმიროვიჩების დინასტია. სამეფომ დამოუკიდებლობა 1102 წელს დაკარგა, როდესაც იგი უნიით უნგრეთს შეურთდა.

თანამედროვე ხორვატიის ტერიტორიაზე ხორვატების წინაპრები განსახლდნენ საუკუნეში. სავარაუდოდ ისინი ხორვატიაში თანამედროვე პოლონეთისა და უკრაინის ტერიტორიიდან გადასახლდნენ. თუმცა არც ერთი იმდროინდელი ისტორიული წყარო არ მოგვეპოვება რომელიც აღწერდა ხორვატების გადასახლებას. პირველი ცნობები მათი ხორვატიის ტერიტორიაზე განსახლების ისტორიის შესახებ რამდენიმე ასეული წლის შემდეგაა დაწერილი.

თანამედროვე ხორვატიის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ორი ადრეფეოდალური სამთავრო ჩრდილოეთში - პანონია ხოლო სამხრეთში - დალმაცია. ამავე საუკუნეში რომის პაპ იოანე -ის ინიციატივით (რომელიც თავად წარმოშობით დალმაციიდან იყო) დაიწყო ხორვატების გაქრისტიანების პროცესი, რომელიც საუკუნეში დასრულდა.

799 წელს კარლოს დიდი, ფრანკთა იმპერატორი შეიჭრა დალმაციაში და დაიპყრო იგი, რამაც ბიზანტიურ-ფრანკული ომი გამოიწვია, რადგან ბიზანტიის ხელისუფლებას შეეშინდა დალმაციაში მათ კონტროლ ქვეშ მქოფი ქალაქების დაკარგვის. 803 წელს ომი დასრულდა,დალმაცია ფრანკების ხელში გადავიდა მაგრამ ბიზანტიელებმა შეძლეს ცალკეული ქალაქების შენარჩუნება. 814 წელს მას შემდეგ რაც კარლოს დიდი მოკვდა, ფრანკების გავლენა დალმაციაზე შესუსტდა რასაც 819-822 წლებში აჯანყებების სერია მოჰყვა. დალმაციის ნაწილი გათავისუფლდა ფრანკთა ბატონობიდან მაგრამ ნაწილი საუკუნის ბოლომდე დარჩა ფრანკთა კონტროლის ქვეშ. მალე ფრანკებს ხორვატიის გამო ახალი კონფლიქტი წარმოეშვათ ბულგარელებთან რომლებიც აღმოსავლეთ სლავონიის და სრემის დაპყრობას ცდილობდნენ, საბოლოოდ 845 წელს ხელმოწერილი საზავო ხელშეკრულებით აღმოსავლეთ სლავონია ფრანკების ხელში დარჩა ხოლო სრემი ბულგარელებმა დაიპყრეს.

ამ პერიოდში ფრანკების დაქვემდებარებაში მყოფი ხორვატები გადავიდნენ კარლოს დიდის ვაჟის ლოთარის განმგებლობის ქვეშ. 839 წელს დალმაციელმა თავადმა მისლავმა შექმნა ძლიერი ფლოტი, დაუკავშირდა ვენეციელებს და მათთან ერთად დაიწყო ბრძოლა პაგანიელი მეკობრეების წინააღმდეგ, ასევე დაიწყო ბრძოლა ბულგარელებთან და მათ რაშკელ მოკავშირეებთან.

845 წელს მისლავის მემკვიდრემ ტრპიმირ შეძლო ბულგარელების და რაშკელების დამაცხება და ხორვატიის მთავრად გამოაცხადა თავი. იგი აწარმოებდა დაპყრობით პოლიტიკას და თავის სამთავროს ტერიტორიას შეურთა ბოსნიის ნაწილი მდინარე დრინამდე და ასევე პანონიის მნიშვნელოვანი ნაწილი.

ხორვატიის მმართველები
ხორვატიის მთავრები
ტრპიმირ (845—864)
ზდესლავი (864)
დომაგოი (864—876)
ილიაკო (876—878)
ზდესლავი (878—879)
ბრანიმირი (879—892)
მუნციმირი (892—910)
ტომისლავ (910—925)

ხორვატიის მეფეები
ტომისლავ (925—928)
ტრპიმირ (928—935)
კრეშემირ (935—945)
მიროსლავი (945—949)
მიხაილო კრეშემირ (949—969)
სტეფან დრჟისლავი (969—997)
სვეტოსლავ სურონია (997—1000)
კრეშემირ (1000—დაახლ. 1030)
გოისლავი (1000—დაახლ. 1020)
სტეფან (დაახლ. 1030—1058)
პეტარ კრეშემირ (1058—1074)
დმიტარ ზვონიმირი (1075—1089)
სტეფან (1089—1091)
ღამისთევის ლოცვა

ღამისთევის ლოცვა სრულდება დღესასწაულის წინა საღამოს. როგორც სახელწოდება გვიჩვენებს, ეს არის ლოცვა, რომელიც მთელი ღამე გრძელდება. ქრისტიანობის უძველეს ხანაში წარმართებისაგან დევნილ ქრისტიანთა ღვთისმსახურება სრულდებოდა ღამით, მტრისათვის შეუმჩნევლად. აღნიშნული მსახურება იწყებოდა გვიან საღამოს და თითქმის გათენებამდე გრძელდებოდა.

ღამისთევის ლოცვა მოიცავს დიდ მწუხრს, დიდ ცისკარსა და პირველ ჟამნს. წესი მათი ღამით შესრულებისა ნაწილობრივ შეცვლილია, ისინი სრულდება საღამო ხანს, თუმცა ათონის მთაზე და ზოგიერთ მონასტერში იგი უცვლელი დარჩა.
სემიოტიკა

სემიოტიკა (ბერძნულად < – ნიშანი), სემიოლოგია — დისციპლინა, რომელიც იკვლევს ნიშანთა სისტემების ფუნქციონირების ზოგად კანონზომიერებას. მისი შესწავლის ობიექტია ყველანაირი ტიპის ნიშანი (დაწყებული სიგნალიზაციის უმარტივესი სისტემებიდან ბუნებრივი ენებისა და მეცნიერულად ფორმალიზებული ენების ჩათვლით).

სინტაქტიკა
სემანტიკა
პრაგმატიკა

სინტაქტიკა
სინტაქტიკა სწავლობს ნიშნების ფორმალურ სტრუქტურას შინაარსისგან დამოუკიდებლად
სემანტიკა
სემანტიკა შეისწავლის ნიშნებს შინაარსის მხრივ:
ა) საზრისს, რომელსაც ისინი (ეს ნიშნები) გამოსახავენ.
ბ) ობიექტებს, რომელსაც ისინი (ნიშნები) აღნიშნავენ.

პრაგმატიკა
პრაგმატიკა სწავლობს ნიშნების პრაქტიკულ გამოყენებას, ე. ი. იმას თუ ვინ, როგორ და რა მიზნით მოიხმარს მათ.

ისტორია
სემიოტიკა წარმოიშვა და განვითარდა საუკუნის მეორე ნახევარსა და საუკუნის პირველ ნახევარში. მის ჩამოყალიბებას ხელი შეუწყო მათემატიკური ლოგიკის, ემპირიული ფსიქოლოგიის, კიბერნეტიკის, მათემატიკური ლინგვისტიკის განვითარებამ.

სემიოტიკის ძირითადი პრინციპები პირველად ჩ. პირსმა ჩამოაყალიბა, ხოლო შემდგომ განავითარეს და დაამუშავეს ლვოვ-ვარშავის სკოლის წარმომადგენლებმა და ჩ. მორისმა. სწორედ ჩ. მორისმა დაყო სემიოტიკა 3 ნაწილად: სინტაქტიკად, სემანტიკად და პრაგმატიკად.

სემიოტიკის ჩამოაყალიბება ერთიან დამოუკიდებელ სამეცნიერო მიმართულებად, უპირველეს ყოვლისა, დაკავშირებულია ხელოვნური ფორმალური ენების პრობლემატიკასთან (ლოგიკა, მათემატიკური აღრიცხვა, მათემატიკური ლინგვისტიკის წარმომქმნელი გრამატ. დარგები, საინფორმაციო საძიებო ენები, დაპროგრამების ენები, აგრეთვე ის ენები, რომელთაც რეგულარული სინტაქსი აქვთ).
ლიტოკვა ტომეინგი

ლიტოკვა ტომეინგი (; დ. 14 ოქტომბერი, 1939, ატოლი ვოტე, მარშალის კუნძულები — გ. 12 ოქტომბერი, 2020, სპრინგდეილი, აშშ) – მარშალის კუნძულების პრეზიდენტი 2008 წლის იანვრიდან 2009 წლის ოქტომბრამდე. 1999–2007 წლებში პარლამენტის სპიკერი. ქვეყნის პარლამენტმა 2008 წლის 7 იანვარს 18 ხმით 15–ის წინააღმდეგ აირჩია ქვეყნის პრეზიდენტად. 2009 წლის 21 ოქტომბერს პარლამენტმა მას უნდობლობის ვოტუმი გამოუცხადა და თანამდებობიდან გადააყენა.
მისია (ფილმი)

მისია — ბრიტანული ფილმი, რომელიც მოგვითხრობს იეზუიტების შესახებ სამხრეთ ამერიკაში საუკუნეში. ფილმის რეჟისორია როლან ჯოფე, მთავარ როლს ასრულებენ რობერტ დე ნირო და ჯერემი აირონსი.

სიუჟეტი
გაუვალ ჯუნგლებში მიმავალ მდინარეს მღვდელი მოჰყავს, რომელიც ჯვარზეა გაკრული. მდინარე 70 მეტრი სიმაღლიდან ეშვება და ჩანჩქერში იკარგება. ასეთი სცენით იწყება კინოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ყურებადი კინო. ეს არის ადამიანის ისტორია, რომელიც საუკუნის კოლონიალური იმპერიისგან ინდოელი ტომების დაცვას ცდილობს.
ჯანსუღ ღვინჯილია

ჯანსუღ ღვინჯილია (დ. 14 ოქტომბერი, 1940 — გ. 27 თებერვალი, 2001) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ბაღდათის რაიონის სოფელ დიმში 1940 წლის 14 ოქტომბერს. დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1964 წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1965 წელს, 1982 წლიდან ჟურნალ „ცისკრის“ მთავარი რედაქტორი იყო. მისი პირველი წიგნია „კრიტიკული წერილები“ (1974 წ.), მასვე ეკუთვნის წიგნები: „მდინარება“ (1975), „წერილები“ (1977), „ზომიერების გრძნობა თანამედროვე ქართულ კრიტიკულ აზროვნებაში“ (1979), „ტრადიცია და თანამედროვენი“ (1982), „პოეტური ენერგია“ (1983), „გიორგი სააკაძის პიროვნება“ (1980), „სული აღმაშენებელი“ (1985).

2001 წლის 27 თებერვალს ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში ჭაბუა ამირეჯიბის საიუბილეო საღამო უნდა გამართულიყო. საღამო რიხით და თუთაშხიას ემოციებით დაიწყო, თუმცა, ტრაგიკულად დასრულდა. სცენაზე, მიკროფონთან, ყველას თვალწინ ჯანსუღ ღვინჯილიას მოჭარბებული მღელვარებისგან გული გაუჩერდა. პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის თანმყოლი სამედიცინო პერსონალი უძლური აღმოჩნდა და ყველაფერი მყისიერად დასრულდა, ჯანსუღ ღვინჯილია ტრანსპორტირებისას, საავადმყოფოში მიყვანამდე გარდაიცვალა.
სერჯო ლეონე

სერჯო ლეონე (დ. 3 იანვარი, 1929 — გ. 30 აპრილი, 1989) — იტალიელი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარის ავტორი. გადაღებული აქვს ტრილოგია „კაცი სახელის გარეშე“ („ერთი მუჭა დოლარისთვის“, „რამდენიმე დოლარით მეტი“ და „კარგი, ცუდი და ბოროტი“), „ერთხელ ველურ დასავლეთში“, „ერთხელ ამერიკაში“ და სხვა.

ფილმოგრაფია
შოთა გოგოხია

შოთა დორიმენდონის ძე გოგოხია (დ. 26 სექტემბერი, 1920, სოფ. ფახულანი, ახლანდ. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ოქტომბერი, 2009, თბილისი) — ქართველი გერონტოლოგი და ჯანდაცვის ორგანიზატორი, საზოგადო მოღვაწე, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი.

ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1950–1973 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ ჯანმრთელობის მინისტრი. 1973–1974 წლებში აფხაზეთის ჯანმრთელობის სამინისტროს უწყებებში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა და მეცნიერულ მოღვაწეობას ეწეოდა. ლოს-ანჟელესის (აშშ) უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი და ნატურალური მედიცინის საერთაშორისო ასოციაციის საპატიო წევრი. 2004 წლიდან აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი (დევნილობაში).

დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
სემასიოლოგია

სემასიოლოგია (ბერძნულად – მნიშვნელობა და ...ლოგია) — ლექსიკოლოგიის დარგი (განშტოება), რომელიც შეისწავლის სიტყვის მნიშვნელობას (საგნობრივ მიმართებას), მის აგებულებას და დროში ცვალებადობას. ზოგჯერ სემასიოლოგია უფრო ფართოდაც ესმით, როგორც სიტყვის შინაარსეული მხარის შემსწავლელი მეცნიერება.

სემასიოლოგია ფართო გაგებით შეისწავლის გრძნობითს ელფერს, სტილისტურ ღირებულებას.

სემასიოლოგია, როგორც ისტორიული ენათმეცნიერების დარგი, შეიქმნა საუკუნის ნახევარში, როდესაც კ. რაიზიგმა (. . ) მოძღვრება სიტყვის მნიშვნელობის შესახებ მოათავსა გრამატიკულ დისციპლინათა შორის. კ. რაიზიგსავე ეკუთვნის სახელწოდებაც, რომელიც გავრცელდა გერმანულენოვან და რუსულ (მოგვიანებით საბჭოთა) სპეციალურ ლიტერატურაში (თანამედროვე ფრანგულ- და ინგლისურენოვან საენათმეცნიერო ლიტერატურაში გავრცელებულია ს ე მ ა ნ ტ ი კ ა).

ამჟამად სემასიოლოგია შეისწავლის სიტყვის მნიშვნელობის ცვლას, მნიშვნელობათა კლასიფიკაციას, სიტყვის შინაარსობრივი მხარის აგებულებას, ენობრივი ნიშნის ბუნებას და მისი კვლევის მეთოდებს.

თანამედროვე სემასიოლოგიური კვლევის უმთავრესი მიმართულებებია კომპონენტური ანალიზი (ლ. იელმსლევი ), დისტრიბუციული ანალიზი (ს. ზვიაგინცევი), სემანტიკური ველების თეორია (ტრირი, ვაისბერგერი, პორციგი), ლექსიკურ-სემანტიკური ვარიირება (ვ. ვინოგრადოვი) და სხვები.

ლექსიკის სემასიოლოგიურ კვლევას უპირისპირდება ო ნ ო მ ა ს ი ო ლ ო გ ი ა, სიტყვის, როგორც სახელწოდების, კვლევა. ზოგჯერ სემასიოლოგია იხმარება ლექსიკოლოგიის ფარდად.
კაცი სახელის გარეშე

„კაცი სახელის გარეშე“ — პერსონაჟი ვესტერნის ჟანრის სამ ფილმში. განასახიერებს კლინტ ისტვუდი. რეჟისორი სერჟიო ლეონე. ამ ტრილოგიას ასევე ხშირად უწოდებენ „დოლარის ტრილოგიას“.

2008 წელს ჟურნალმა „კაცი სახელის გარეშე“ ყველა დროის საუკეთესო კინოპერსონაჟთა შორის 43-ე ადგილზე დაასახელა.

ფილმები
ერთი მუჭა დოლარისთვის (1964)
რამდენიმე დოლარით მეტი (1965)
კარგი, ცუდი და ბოროტი (1966)
დემნა შენგელაია

დემნა კონსტანტინეს ძე შენგელაია (დ. 21 მაისი [ ძვ. სტ. 9 მაისი], 1896, სოფელი საჭილაო, სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 დეკემბერი, 1980, თბილისი) — ქართველი მწერალი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1969).

ბიოგრაფია
თავდაპირველად სასწავლებლად თბილისის რკინიგზის სკოლაში მიაბარეს, შემდგომ კი ქართულ გიმნაზიაში გადაიყვანეს, რომელიც 1917 წელს დაასრულა. გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ დემნა შენგელაია სწავლის გასაგრძელებლად მოსკოვში გაემგზავრა, თუმცა რამდენიმე თვეში უკან დაბრუნდა და 1917–1919 წლებში, როგორც საქართველოს შეიარაღებული არმიის რიგითი ჯარისკაცი, მონაწილეობას იღებდა სამხრეთის ფრონტზე მიმდინარე საომარ ოპერაციებში, სადაც დაჭრილა კიდეც.

1920 წელს სწავლა გააგრძელა თბილისის უნივერსიტეტის სიტყვიერების ფაკულტეტზე, მაგრამ 1922 წელს სწავლას თავი დაანება და აქტიურ ლიტერატურულ საქმიანობას შეუდგა. 1932 წელს დემნა შენგელაია სასწავლებლად შედის თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში გეოლოგიის ფაკულტეტზე. მიუხედავად იმისა, რომ გატაცებით ეუფლებოდა ახალ სპეციალობას, სამი წლის შემდეგ თავი მიანება სწავლას და შემოქმედებით მოღვაწეობაზე გადაერთო.

სხვადასხვა დროს იყო სამწერლო ორგანიზაციის პრეზიდიუმისა და ლიტერატურული ჟურნალ–გაზეთების რედკოლოგიათა წევრი, „მწერალთა რესპუბლიკურ და საკავშირო ყრილობათა“ დელეგატი, პროზისა და მთარგმნელობითი სექციების ხელმძღვანელი, გამომცემლობა „ზარია ვოსტოკას“ მთავარი რედაქტორი, მეორე მსოფლიო ომის წლებში ფრონტული გაზეთის რედაქტორი და სხვ.

აქტიური ლიტერატორული და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის დემნა შენგელაია დაჯილდოებული იყო ორდენებითა და მედლებით. 1969 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან პანთეონში დაკრძალულები არიან:
მეუღლე — ქეთევან პლატონის ასული გოგოძე (დ. 26 სექტემბერი, 1907, ქუთაისი — გ. 27 ნოემბერი, 1968, თბილისი).
ვაჟიშვილი — გოჩა დემნას ძე შენგელაია (დ. 1936 — გ. 4 აგვისტო, 1947, თბილისი).
ეგნატე (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

წმინდა ეგნატე (დ. 797 — გ. 877) — კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი (847–857; 867-877); მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 23 ოქტომბერი, ახალი სტილით — 5 ნოემბერი.

ერისკაცობაში — ნიკიტა, სამეფო გვარის ჩამომავალი იყო. როდესაც მისი მამა, იმპერატორი მიხეილ (811-813) ლეონ სომეხმა (813-820) ტახტიდან ჩამოაგდო, ყრმა ეგნატე მონასტერში გამოამწყვდიეს. მონასტერში ცხოვრებამ წმინდანი სარწმუნოებასა და კეთილმსახურებაში განამტკიცა. მალე იგი სავანის იღუმენად აირჩიეს, მოგვიანებით კი კონსტანტინოპოლის პატრიარქად იქნა დადგენილი.

იმპერატორ მიხეილ -ის (855-867) არასრულწლოვნების ჟამს ქვეყანას განაგებდა მისი ბიძა — უღმრთო და უზნეო ბარდა. წმინდა პატრიარქი ამ უკანასკნელს შეაგონებდა, დაეგდო ცოდვილი ცხოვრება და ამხელდა მის უსჯულოებას. როდესაც ბარდამ მღვდელმთავარს წმიდა დედოფალ თეოდორას მონაზვნად აღკვეცა მოსთხოვა, რომ ამ გზით იგი ქვეყნის მმართველობისგან ჩამოეშორებინა, წმინდა ეგნატე არ დაჰყვა ბარდას ნებას და განაყენა იგი ზიარებისგან. თხუთმეტი დღე აწამებდნენ პატრიარქს და აიძულებდნენ, უარი ეთქვა ხარისხზე, შემდეგ კი კუნძულ ტერებინზე გადაასახლეს. იმპერატორ ბასილი მაკედონელის (867-886) დროს წმინდა ეგნატე გადასახლებიდან გამოიწვიეს და სამღვდელმთავრო ტახტზე დააბრუნეს. ამის შემდეგ ნეტარი კიდევ ათი წლის მანძილზე მესაჭეობდა ეკლესიას, ბოლოს კი, ოთხმოცდაცხრა წლის ასაკში, მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს.
ათანასე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

წმინდა ათანასე – კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი (1289-1293; 1303-1309), მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 24 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 6 ნოემბერი. ერისკაცობაში - ალექსი, საბერძნეთის ქალაქ ადრიანოპოლიდან იყო. ჯერ კიდევ სიყმაწვილეში, ქრისტიანული სიბრძნის შემეცნებაში წარმატებულმა, დატოვა მშობლიური სახლი, თესალონიკს მიაშურა და ერთ-ერთ მონასტერში აკაკის სახელით ბერად აღიკვეცა. აქედან წმინდანი მალე ათონის წმიდა მთაზე გადავიდა და ესთიგმენის სავანის ძმობაში შევიდა, სადაც სამი წლის მანძილზე გულმოდგინედ აღასრულებდა მეტრაპეზის მოვალეობას. გამუდმებული შრომითა და თავისი სათნოებებით ნეტარმა საყოველთაო კეთილგანწყობა დაიმსახურა.

მდაბალი აკაკი განერიდა კაცთამიერ ქებას, დატოვა ათონი, იერუსალიმის სიწმიდეები მოილოცა, შემდეგ კი პატრის მთას მიაშურა და განდეგილის ღვაწლი იტვირთა. აქედან მოსაგრე ჯერ აქვსენტის მთაზე გადავიდა, შემდეგ კი გალანტის მთაზე მდებარე მონასტერში, სადაც დიდი სქიმა შეიმოსა ათანასეს სახელით, მღვდლადა აკურთხეს და ეკლესიარქად იქნა დადგენილი. აქვე შეიქნა წმინდანი ღირსი ღვთაებრივი გამოცხადებისა: ჯვარცმიდან გამოსულმა უფლის ხმამ სამღვდელმთავრო მსახურებისკენ მოუწოდა.

ათი წლის შემდეგ წმინდა ათანასე, კვლავ ათონზე გადავიდა, მაგრამ სხვადასხვა მიზეზებმა აიძულა, გალანტის მთასვე დაბრუნებოდა. ვერც აქ ჰპოვა ნეტარმა სასურველი განმარტოება: უამრავი ხალხი მიდიოდა რჩევა-დარიგებისათვის. ასე წარმოიქმნა ამ ადგილას დედათა მონასტერი. იმ ხანებში, პატრიარქ იოანე ვეკის დროინდელი შფოთისა და არეულობის შემდეგ, კონსტანტინოპოლის კათედრა დაქვრივებული იყო. კეთილმსახური იმპერატორის, ანდრონიკე პალეოლოგის წინადადებით 1289 წელს მღვდელმთავართა და ღვთისმსახურთა კრებამ წმიდა ათანასე ერთხმად აირჩია ეკლესიის წინამძღვრად.

ნეტარი მამა მოშურნედ შეუდგა ახალი მოვალეობის შესრულებას: გულმოდგინედ იღვწოდა სამწყსოში მწვალებლურ სწავლებათა აღმოსაფხვრელად, მკაცრად ამხელდა სასახლის კარისა და ეკლესიის მსახურთა მანკიერებებს. ყოველივე ამან გავლენიან სასულიერო პირთა უკმაყოფილება გამოიწვია და 1293 წელს წმიდანი იძულებული შეიქნა, კათედრა დაეტოვებინა. ნეტარი კვლავ განმარტოებულ მოღვაწეობას დაუბრუნდა თავის მონასტერში. 1303 წელს, უფლის ნებით, ათანასეს ხელმეორედ გადასცეს პატრიარქის კვერთხი. კიდევ შვიდი წელი ზიდა უფლის რჩეულმა მწყემსმთავრის მძიმე ჯვარი, მაგრამ 1311 წელს, როდესაც სამღვდელოებაში ისევ უკმაყოფილებამ იჩინა თავი, მან არ ისურვა, ეკლესიური შფოთის მიზეზი შექმნილიყო, თავის სავანეს მიაშურა. სიცოცხლის დასასრულს ათანასე კიდევ ერთხელ შეიქნა ღირსი იესო ქრისტეს გამოცხადებისა: უფალმა გაკიცხა იგი სამეუფო მოვალეობის ბოლომდე შეუსრულებლობისათვის. წმიდანმა ცრემლებით შეინანა თავისი სულმოკლეობა, რისთვისაც ცოდვათა შენდობა და საკვირველთქმედების ნიჭი მიემადლა. მღვდელმთავარი ათანასე ასი წლის ასაკში მიიცვალა საუკუნის დასაწყისში.