დონალდ ო’კონორი

დონალდ დევიდ დიქსონ რონალდ ო’კონორი (დ. 28 აგვისტო, 1925 — გ. 27 სექტემბერი, 2003) — ამერიკელი მოცეკვავე, მომღერალი და მსახიობი. მისი პოპულარობა დიდწილად განაპირობა ფილმებში მონაწილეობამ, სადაც ის (ქრონოლოგიური მიმდევრობით) გლორია ჯინთან, პეგი რაიანთან და „მოლაპარაკე ჯორ“ ფრანცისთან ერთად თამაშობდა.

ო’კონორი ვოდევილის მსახიობთა ოჯახში დაიბადა, სადაც მან ისწავლა ცეკვა, სიმღერა, კომედიის თამაში და ბუფონადა. მისი ცეკვის სტილის უმნიშვნელოვანესი დამახასიათებელი ნიშანი ქორეოგრაფიაში ათლეტური ხაზის აქცენტირება იყო. ამ მიმართულებით, თანამედროვეთა შორის, ის პრაქტიკულად უკონკურენტო გახლდათ. მიუხედავად ამისა, საზოგადოება მან საკუთარი „ბავშვური“ მომხიბვლელობით მოიზიდა, რაც ო’კონორის კარიერის განმავლობაში მისი ხასიათის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა. კინოსტუდია -ის მიუზიკლებში (ადრეულ 1940-იანი წლები), დონალდი ენამოსწრებულ თინეიჯერადაა გამოყვანილი, და ძალიან ჰგავს კინოსტუდია ---ის მიკი რუნის. 1952 წლიდან მოყოლებული, უფრო კონკრეტულად კი ფილმისთვის „სიმღერა წვიმაში“, რეჟისორებმა ო’კონორს სიმპათიური მეორეხარისხოვანი პერსონაჟის იმიჯი შეუქმნეს, რაც მოგვიანებით მის ხელწერადაც იქცა.

მსახიობის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „გააცინე“ - ქორეოგრაფიული ნომერი ფილმიდან „სიმღერა წვიმაში“ (1952), რომლისთვისაც ო’კონორი ოქროს გლობუსით დაჯილდოვდა. მსახიობი და მოცეკვავე ასევე ფლობდა პრაიმ-თაიმის ემის ჯილდოს (ერთი გამარჯვება, სამი ნომინაცია), და მიღებული აქვს ჰოლივუდის დიდების ხეივნის ორი ვარსკვლავი.

ბავშვობა
დონალდი 1925 წელს, ჩიკაგოში, წმინდა ელიზაბეთის საავადმყოფოში დაიბადა. მამამისი ვოდევილის მსახიობი ედვარდ „ჩაკ“ ო’კონორი იყო, ხოლო დედა - ეფი ირენ (ქრეინ) ო’კონორი. ის ამ საავადმყოფოში დაბადებულ მეორასე ბავშვად ჩაწერეს. ოჯახის აქტიური მოგზაურობებისა და გადაადგილებების გამო, მოგვიანებით, მშობლები ზუსტად ვერც კი იხსენებდნენ ვაჟის დაბადების ადგილს. ეფი პროფესიით ცხენის უუნაგიროდ მოჯირითე იყო, ჩაკი კი ცირკის ძალოსანი და აკრობატი. ჩაკის მამის ოჯახი წარმოშობით ირლანდიური გახლდათ.

ო’კონორმა მოგვიანებით განაცხადა - „ალბათ 13 თვის ვიყავი, როგორც მეუბნებიან, როდესაც პირველად დავიწყე ცეკვა. ზურგიდან, კისრით დამიჭერდნენ და მუსიკას დაუკრავდნენ, და მეც ვცეკვავდი. ამის გაკეთება ნებისმიერი ბავშვით შეიძლებოდა, უბრალოდ მე ამისთვის ფულსაც მიხდიდნენ.“

როდესაც ო’კონორი მხოლოდ ორი წლის იყო, ჰარტფორდში, კონექტიკუტის შტატში მას და მის შვიდი წლის დას, არლინს, ქუჩის გადაკვეთისას მანქანამ დაარტყა. დონალდი გადარჩა, მაგრამ მისი და გარდაიცვალა. რამდენიმე კვირის შემდეგ, ჩაკი გულის შეტევამ იმსხვერპლა მასაჩუსეტში, ბროკტონში, სცენაზე ცეკვისას.

ო’კონორის დედა, ამ ფსიქოლოგიური ტრამვების გამო, ძალიან მზრუნველი იყო ვაჟის მიმართ, და მისთვის ქუჩის მარტო გადაკვეთის უფლება იქამდე არ მიუცია, სანამ დონალდი 13 წლის არ გახდა. ეფიმ ასევე აუკრძალა ბიჭს ისეთი ქორეოგრაფიის შესწავლა, რომელიც შესაძლოა სახიფათო ყოფილიყო შესასრულებლად.

კარიერა
ო’კონორების ოჯახი
ო’კონორი დედასა და უფროს ძმა ჯეკთან ერთად ქორეოგრაფიულ სასცენო აქტს შეუერთდა. მათ ვოდევილის სამეფო ოჯახი დაირქვეს. ისინი დადიოდნენ საგასტროლო ტურზე ქვეყნის მასშტაბით, ცეკვავდნენ, მღეროდნენ და მსახიობობდნენ. „ჩვენი მთელი ოჯახი სასცენო ცხოვრებით ცხოვრობდა“- ამბობდა დონალდი. „დიდი არჩევანი არც გვქონდა; თუ ოჯახის წევრი იყავი, ამ დადგმის ნაწილიც გერქვა. ვოდევილი მიყვარდა. ცოცხალი აუდიტორია ერთგვარ სპონტანურობას ქმნიდა.“

როცა ო’კონორების ოჯახი საგასტროლო ტურნეში არ იყო, მაშინ ისინი ილინოისის შტატში, დონალდის ბიძა ბილთან, დანვილში ცხოვრობდნენ. ო’კონორს არასდროს უსწავლია სკოლაში.

ის მოგვიანებით ამბობს: „ორი საცეკვაო რუტინა მქონდა ნასწავლი. სამყაროს საუკეთესო მოცეკვავეს ვგავდი. სამ თვლაზე ვასრულებდი კიდეც. მაგრამ არასოდეს მქონია არანაირი ფორმალური ტრენინგი გავლილი. კინოში მუშაობისას საუკეთესო მოცეკვავეებთან მომიწია პარტნიორობამ, საშინელი დღე დამადგა. რუტინებს ვერ ვითვისებდი, რადგან კლასიკური განათლება არასოდეს მიმეღო. თხუთმეტი წლისამ ცეკვის სერიოზულად სწავლა დავიწყე, რაც ძალიან გვიანია ადამიანისთვის, რომელიც პროფესიონალურ ცეკვას გეგმავს.“

მონაწილეობა მიიღო კვლავ 1938 წლის „ლეგიონის ვაჟებში“, ჰქონდა მეორე წამყვანის როლი ბე-კატეგორიის ფილმში - „ტომ სოიერი - გამომძიებელი“ (1938) სადაც ჰეკლბერი ფინი ითამაშა. მიიღო მეორეხარისხოვანი როლი 1939 წლის „ბიჭების პრობლემაში“ და „დაუქორწინებელში“.

ო’კონორი მეორეხარისხოვან მსახიობად დასახელდა 1939 წლის „მილიონ-დოლარიან ფეხებში“. ითამაშა ახალგაზრდა გერი კუპერის პერსონაჟი „ბიუ ჟესტეში“ (1939).

„ღამის სამუშაო“ (1939) „ბიჭების პრობლემის“ მეორე ნაწილად გამოვიდა. დონალდი ასევე გამოჩნდა „ჩემპიონის სიკვდილში“ (1939). ფილმი პოპულარული გახდა და სტუდიამ ო’კონორისა და რაიანის წყვილის მოწინააღმდეგე სტუდიისეული მიკი რუნისა და ჯუდი გარლანდის საპირწონედ გამოყენება განიზრახა.

დონალდმა, რაიანმა და დებმა ენდრიუსებმა ასევე ითამაშეს ფილმებში: „რიგითი ბუკარო“ (1942) და „გაიმეტეთ, დებო“ (1942); შემდეგ ო’კონორმა გლორია ჯინთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა ფილმებში: „დაიხმარე სიყვარულისათვის“ (1942), „როცა ჯონი სახლში დაბრუნდება“ (1943), „გვხვდება სიყვარულო“ (1943) და „ჯაივის სკოლა“, და ამ უკანასკნელის შესრულების დროს დონალდმა იმდენი ნიჭი გამოავლინა, რომ ფილმის ცენტრალურ ფიგურად იქცა. ფილმს სახელი შეეცვალა და „მისტერ დიდი“ (1943) დაერქვა. -მა გადაღების ბიუჯეტს 50,000 დოლარი დაამატა და ბე-კატეგორიიდან ფილმმა ა-კატეგორიამდე აიწია.

ო’კონორი და რაიანი ასევე მონაწილეობდნენ ფილმებში „საუკეთესო მამაკაცი“ (1943) სუსანა ფოსტერთან ერთად, და „ძველი აგურის ნატეხი“ (1944) ენ ბლითთან ერთად. ორივე მათგანს ჰქონდა კამეო-როლი სტუდიის ვარსკვლავების დასისაგან შემდგარ ფილმში „მიჰყევი ბიჭებს“ (1944).

მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1943 წელს, ო’კონორის მეთვრამეტე დაბადების დღეზე, ის აშშ-ს ჯარში გაიწვიეს.

ომიდან დაბრუნება
საბოლოოდ, სტუდიამ ო’კონორი თავის უდიდეს ქალ ვარსკვლავთან, დინა დურბინთან დააწყვილა ფილმში - „რაღაც ქარში“ (1947) - სათამაშოდ. ის ასევე გადაიღეს მუსიკალურ კომედიებში: „გავგიჟდეთ“ (1948) ოლღა სან ხუანთან ერთად, „კამათი, ფაფხური და ჩხუბი“ (1949) მარჯორი მაინთან და პერსი კილბრაიდთან ერთად და „დიახ ბატონო, ჩემი შვილია“ (1949) გლორია დეჰავენთან ერთად.

„არ ვიყავი მოცეკვავე, კარგი მოცეკვავე, იქამდე, სანამ ასაკი არ მომემატა.“ თქვა მსახიობმა მოგვიანებით. „შემეძლო რომ ფრთები და მსგავსი მოძრაობები მეკეთებინა და კეთების დროს კარგადაც გამოვიყურებოდი, მაგრამ ღმერთო, ძალიან, ძალიან რთული იყო ჩემთვის წესების ათვისება - ნაბიჯების სწავლა. ყველაფერი ძალიან შრომატევადი იყო. ეს გზა კი სხვა მოცეკვავეებს გავლილი ჰქონდათ.“

დონალდი პირველი „ფრანცისის“ გადაღების შემდეგ გამოჩნდა კომედიებში: „ბოლო სცენა კაქტუსის ხეობაში“ (1950), „მერძევე“ (1950) და „გადაჯვარედინებული ძვლები“ (1951).

შემდეგ ითამაშა ფილმში „ფრანცისი რბოლაზე“ (1951), რომელიც ასევე დიდ კომერციულ წარმატებად იქცა. 1951 წლის თებერვალში კი -თან ახალი კონტრაქტი გააფორმა, რომელიც ოთხი წლის განმავლობაში, წელიწადში ერთი ფილმის გადაღებას ავალდებულებდა, რამაც სტუდიის გარეთ მუშაობის შესაძლებლობა მისცა.

„სიმღერა წვიმაში“
1952 წლის იანვარში ო’კონორმა -ის სტუდიასთან სამ-ფილმიან შეთანხმებას მოაწერა ხელი. მან ასევე მიიღო შეთავაზება, ეთამაშა პიანისტი კოსმო ბრაუნი ---ის ფილმში „სიმღერა წვიმაში“ (1952).

სწორედ ამ ფილმშია ნაჩვენები მისი ყველაზე ცნობილი ნომერი, „გააცინე“ ( ‘ ), რომელიც მან ასისტენტებისა და ძმის დახმარებით დადგა. ქორეოგრაფია წარმოუდგენლად რთული იყო - ის მოიცავდა ათობით ნახტომს, დაცემას, ორ უკუღმა შესრულებულ ჰაერში ტრიალს, რასაც წინ უძღოდა კედელზე ნახევრად არბენა, და სხვა მრავალ ბუფონადის ტრიუკს.

„სცენა იმგვარი კრესჩენდოსაკენ მიიწევდა, მეგონა თავის მოკვლა მომიხდებოდა.“- თქვა ო’კონორმა.

მან ითამაშა ჯინ კელისთან ერთად და 1953 წლის ოქროს გლობუსის ჯილდოც მიიღო საუკეთესო შესრულებისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში (მამაკაცი მსახიობის კატეგორიით).

ო’კონორი -ს დაუბრუნდა ფილმით „ფრანცისი მიდის ვესტ-პოინტში“ (1952) და შემდეგ კვლავ წავიდა -ში, სადაც დები რეინოლდსთან ერთად ითამაშა მიუზიკლში - „მელვინი მიყვარს“ (1953).

1950-იანი წლებიდან ის რეგულარულად ჩნდება ტელევიზიაში. 1952 წლის ერთ-ერთმა შეფასებამ მას „1952 წლის ახალი ვარსკვლავი“ უწოდა. „მას ჯიმი დურანტის ნიჭი და ახალგაზრდული ცეცხლი აქვს. შეუძლია ცეკვა, სიმღერა, მსახიობობა, ხალხის გაცინება და თან ამას არ აკეთებს ვეტერანის გარანდული ოსტატობით.“

ო’კონორმა მეორეხარისხოვანი როლი ითამაშა ფილმში „მიწოდე მადამი“ (1953, 20 ), და როგორც თავად აღნიშნავდა, მისი საუკეთესო საცეკვაო ნომრები სწორედ ამ ფილმში იყო ნაჩვენები. ერთი წლის შემდეგ, იმავე სტუდიამ დონალდს შესთავაზა როლი ფილმში „არც ერთი ბიზნესი არაა შოუ ბიზნესის მსგავსი“. ფილმში ჟღერდა ირვინგ ბერლინის მუსიკა, დონალდის გარდა კი მონაწილეობდნენ ეთელ მერმანი, მერლინ მონრო, დან დეილი, მიცი გეინორი და ჯონი რეი.

კიდევ ერთი ფრანცისის ფილმის („ფრანცისი გადის დიდ ქალაქში“, 1953) შემდეგ, -მა ო’კონორი ჯანეტ ლეისთან ერთად ათამაშა ფერად მიუზიკლში, „ჩემი პატარა სახლში მიმყავს“ (1953).

1954 წელს ო’კონორის ცნობადობამ პიკს მიაღწია. ის ამავე წლის ოსკარების ცერემონიის წამყვანად მიიწვიეს.

წარმატება ხვდა კიდევ ერთ ფრანცისის ფილმს („ფრანცისი უერთდება ქალთა არმიას“, 1954). ო’კონორი უკვე დამტკიცებული იყო ფილმში „თეთრი შობა“ (1954), სადაც ის ბინგ კროსბის უწევდა პარტნიორობას, თუმცა იძულებული გახდა კონტრაქტი შეეწყვიტა, რადგან სწორედ ამ დროს მკურნალობდა ჯორისაგან გადადებული დაავადებისგან. ის ამ ფილმში დანი ქეიმ ჩაანაცვლა.

დონალდი უკვე თვლიდა, რომ ფრანცისის გადაღებები მის კარიერას ხელს უშლიდა, მაგრამ მაინც დათანხმდა ეთამაშა ამ ფილმის კიდევ ერთ სერიაში - „ფრანცისი საზღვაო ძალებში“ (1955). რეჟისორი არტურ ლუბინი, მოგვიანებით გაიხსენებს, რომ ო’კონორთან მუშაობა „ძალიან გართულდა“: „გასახდელში ჯდებოდა და სიცარიელეს აშტერდებოდა, მგონი სახლში პრობლემები ჰქონდა.“

-მა ო’კონორთან კონტრაქტი 13 წლის თანამშრომლობის შემდეგ აღარ განაახლა. გამოსამშვიდობებელ წვეულებაზე, სტუდიის აღმასრულებელმა პირებმა მას საჩუქარი გადასცეს: კინო-კამერა და 14 კინო-ფირი. ო’კონორი გააოცა ამდენად უმნიშვნელო საჩუქარმა, განსაკუთრებით კი მას შემდეგ რაც მას კინოსტუდიისათვის არაერთი მილიონი ჰქონდა გამომუშავებული. მოგვიანებით აღნიშნა: „მე მსგავს ადამიანებზე არაფრის თქმა არ შემიძლია.“

ო’კონორმა და ბინგ კროსბიმ შეასრულეს წამყვანი როლები ფილმში „ყველაფერი ჩაივლის“ (1956, ). სტუდიამ ასევე გამოუშვა „ბასტერ კიტონის ამბავი“ (1957), სადაც დონალდმა თავად ბასტერ კიტონი ითამაშა.

ბრიუსელის სიმფონიურმა ორკესტრმა დონალდის მუსიკალური ნაწარმოებების ნაწილი ჩაწერა. 1956 წელს კი ო’კონორმა ლოს-ანჯელესის ფილარმონიაში საკუთარი სიმფონიის შესრულებას უიდირიჟორა.

ტელევიზია
ო’კონორს ხშირად მიჰყავდა -ს ტელე-შოუ „კოლგეითის კომედიის საათი“,

1960-იანები
ო’კონორმა გლენ ფორდთან ერთად ითამაშა ფილმში „ტირილი ბედნიერებისთვის“ (1961, ) და აგრეთვე შეასრულა ალადინის როლი ფილმში „ალადინის საოცრებანი“ (1961, ).

ამის შემდეგ მან ყურადღება გადაიტანა სასცენო და ღამის კლუბების სანახაობებზე, რომელსაც ლას ვეგასში ასრულებდა. -ში მხოლოდ ათი წლის შემდეგ დაბრუნდა, რათა სანდრა დისთან ერთად ეთამაშა კომედიაში - „ის სასაცილო შეგრძნება“ (1965).

1968 წელს, ო’კონორმა ერთი სეზონის განმავლობაში წაიყვანა სინდიკატური თოქ-შოუ - „დონალდ ო’კონორის შოუ“. პროგრამა დაიხურა „წამყვანის ზედმეტი პოლიტიზირების“ გამო, ო’კონორს კი სტუდიამ ფორმალური საყვედური გამოუცხადა.

1970-იანები
მსახიობმა, შოუების დასრულებამდე ენერგიის შენარჩუნების მიზნით, წარმოდგენების დაწყების წინ ნიტროგლიცერინის აბების მიღება დაიწყო. 1971 წელს მას გულის შეტევა მოუვიდა, რამაც აბების მიღების შეწყვეტა აიძულა.

1971 წელს, ის გამოჩნდა „პატარა აბნერის“ სატელევიზიო დადგმაში და განაგრძო ლას ვეგასის სცენაზე მოღვაწეობა.

1978 წელს მისი ჯანმრთელობა საგრძნობლად გაუარესდა და სამი თვით წელს ქვევით პარალიზების გამო საავადმყოფოში ცხოვრების შემდეგ ო’კონორმა განაცხადა, რომ მას დეპრესიისათვის თავი დაეღწია

ასევე ითამაშა კაპიტან ენდის როლი ბროდვეის განახლებულ დადგმაში - „შოუ-გემი“ (1983). შემდგომ კვლავ ლაივ-შოუების გასტროლი განაგრძო.

„მთელი სიცოცხლეა გზაზე ვარ“ თქვა 1985 წელს და დაამატა - „ახალ ფილმში ან სერიალში თამაშზე დავფიქრდებოდი, მაგრამ მოხუცი კაცის როლი არ მსურს. არტ კარნი ჩემი ასაკისაა და სიბერის წყალობით კარიერას იკეთებს. მე კვლავ ვმღერი და ვცეკვავ - არ ვარ მზად ვიყო მოხუცი.“

ო’კონორმა შეასრულა კამეო როლები სერიალებში: „პაწაწინა უსახლკარო“, „ფანტაზიის კუნძული“, „საიმონი და საიმონი“, „სასტუმრო“, „ელისი საოცრებათა სამყაროში“, „სიყვარულის ნავი“ და „გზა სამოთხისაკენ“. ითამაშა ფილმებში: „პანდემონიუმი“ (1982), „თაგვი, საიდუმლო და მე“ (1988) და „მოსაგონარი დრო“ (1988).

შეიძინა თეატრი, „დონალდ ო’კონორის თეატრი“, სადაც შვილებთან ერთად თამაშობდა.

ამ დროისთვის მას კვლავ მძიმე ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა, რის გამოც 1990 წელს წარმატებით გაუკეთდა გულის ოპერაცია.

1990-იანები
ო’კონორმა მცირე როლების თამაში ფილმებსა და ტელევიზიაში 1990-იანებშიც განაგრძო, და თოჯინების დამამზადებელი კომპანიის პრეზიდენტი ითამაშა რობინ უილიამსის ფილმში - „თოჯინები“ (1992). პარალელურად არც თავისი ლაივ-შოუები შეუწყვეტია.

როლები ჰქონდა სერიალებში: „მკვლელობა, დაწერა მან“, „ამბები კრიპტედან“, „შენობა“, „ძიძა“ და „ფრეიზერი“. იყო ფილმებში: „ბანდიტი: ბანდიტის ვერცხლის ანგელოზი“ (1994) და „თოვლის პაპა“ (1996).

დონალდი 1992 წელს ამბობს: „არასოდეს მინდოდა სუპერვარსკვლავობა. მე ვმუშაობ რომ გავხდე კვაზარი, რადგან ვარსკვლავები ქრებიან. კვაზარები მუდმივად ცოცხლობენ... მე ვეძებ როლებს სადაც ვკვდები და მთელი დარჩენილი ფილმის განმავლობაში ჩემზე ლაპარაკობენ.“

ო’კონორის ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი ჯეკ ლემონ-უოლტერ მათაუს კომედია - „ღია ზღვაში“ გახლდათ. ის 2003 წლის ჩათვლით აქტიურად ჩნდებოდა საზოგადოებაში. თქვა, რომ წელიწადში დაახლოებით 32 კვირას სწირავდა გასტროლებს. „ვაკეთებ ჩემს საკონცერტო საქმეებს და ვგეგმავ გამოსვლებს ღამის კლუბებში, მაგრამ ბევრს აღარ ვცეკვავ, მხოლოდ საკმარისს იმისათვის, რომ ხალხს ვანახო, ფეხების მოძრაობა ისევ შემიძლია.“ ჰყავდათ ერთი ქალიშვილი - დონა. განქორწინდნენ 1954 წელს.

დონალდი მეორედ დაქორწინდა 1956 წლის 11 ოქტომბერს გლორია ნობლზე და სიკვდილამდე მასთან დარჩა. ჰყავდათ სამი შვილი - ალისა, ფრედი და კევინი. ქორწინებაში 47 წელი გაატარეს. ცხოვრობდნენ თაუზენდ-ოუკსში, კალიფორნიაში. გლორია 2013 წელს, 11 ივნისს გარდაიცვალა.

1990 წელს გადატანილი გულის ოპერაციის შემდეგ, ო’კონორი 1999 წელს, პლევრის პნევმონიამ კინაღამ იმსხვერპლა. ის 2003 წელს, 17 სექტემბერს, 78 წლის ასაკში გარდაიცვალა, გულის უკმარისობის გართულებით.

ფილმოგრაფია
ტელევიზია
სცენაზე შესრულებული
„პატარა მე“ (1964; 1965; 1968; 1980)
„დაპირებები, დაპირებები“ (1972)
„სად არის ჩარლი?“ (1976)
„შაბათ-კვირა ბუმბულებით“ (1976)
„შაქარი“ (1979)
„უოლის კაფე“ (1980)
„დააბრუნე ჩიტუნა“ (1981)
„მიესალმეთ ჰარვის“ (1981)
„შოუ-გემი“ (1982; 1983)
„ფილმებში უნდა მოვხვდე“ (1982)
„როგორ მოვიპოვოთ წარმატება ბიზნესში დიდად არაფრის კეთებით“ (1985)
„ორნი შოუსათვის“ (1989)
„ჩარლის დეიდა“ (1989)
„მზის სხივის ბიჭები“ (1990)
„მომხიბლავი პალმ-სპრინგის ოინბაზები“ (1998)