ვედარანიამი

ვედარანიამი (ასევე გამოითქმის როგორც ვედარანიამი და ვედარანიამი) — ქალაქი ნაგაპატინამის რაიონში, ინდოეთის შტატ ტამილნადუში. ქალაქს სახელი ეწოდა მფარველი ქალღმერთისა და ვედარანიესვარარის ტაძრით. ვედარანიამის ისტორია შუა საუკუნეების ჩოლას პერიოდიდან, საუკუნიდან იწყება. სხვადასხვა დროს შედიოდა შუა საუკუნეების ჩოლას, გვიანი ჩოლას, გვიანი პანდიასის, ვიჯაიანაგარის იმპერიისა და ბრიტანეთის ოსტინდოეთის შემადგენლობაში. ინდოეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის პერიოდში ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარმა, რომელიც მოგვიანებით დამოუკიდებელი ინდოეთის პირველი გენერალ-გუბერნატორი გახდა, მაჰათმა განდის მარილის მარშის პარალელურად ვედარანიამში მარილის მარში მოაწყო.

ქალაქი იმართება როგორც მუნიციპალიტეტი, რომლის ფართობი 36.26 კმ²-ია. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობა 34 266 ადამიანს შეადგენს. 1991 წლამდე ვედარანიამი თანჯავურის რიაონში შედიოდა, ხოლო მას შემდეგ ნაგაპატინამის რაიონის შემადგენლობაშია. ქალაქი ნაყოფიერი კაუვერის დელტის რეგიონის შემადგენლობაშია, თუმცა მოსახლეობის დიდი ნაწილი მარილის მოპოვებითა და კრევეტების მრეწველობითაა დაკავებული.

ეტიმოლოგია
ვედარანიამს სახელი ეწოდა ვედარანიესვარარის მიხედვით. ქალაქში მდებარეობს ვედარანიესვარარის ტაძარი, ინდუისტური სალოცავი, რომელიც შივას ეძღვნება. წარსულში ქალაქს ტირუმარაიკადუ ეწოდებოდა, რაც ნიშნავს ადგილს, სადაც ვედები წარმოიშვა. ინდუისტური ლეგენდის მიხედვით, ამ ტერიტორიაზე ვედები შივას სცემდნენ თაყვანს, რის გამოც ვედარანიამი ეწოდა. მეორე ინდუისტური ლეგენდის მიხედვით, რამა, ღმერთ ვიშნუს მეშვიდე ავატარი, ვედარანიამს ეწვია, რათა დემონ მეფე რავანასთან ომში ჩადენილი ცოდვებისგან განწმენდილიყო. რამას ანაბეჭდებს, რომელიც ვედარანიამის მახლობლადაა შემონახული, რამარ პადამის ეწოდება. ტამილური ლეგენდის თანახმად, შივას თაყვანისცემის შემდეგ ვედებმა ტაძრის კარიბჭეები ჩაკეტეს. ნაიანარებს, აპარსა და სამბანდარს, ტაძარში შესვლა არ შეეძლოთ. სამბანდარის თხოვნის შემდეგ, აპარმა შივას ჰიმნი მიუძღვნა, რის შემდეგაც კარიბჭეები გაიხსნა, ხოლო სამბანდარის მიძღვინილმა ჰიმნმა ისინი კვლავ დაკეტა.

გეოგრაფია
ვედარანიამის საშუალო სიმაღლე 1 მეტრია. მდებარეობს ბენგალის ყურის კორამანდელის სანაპიროზე. ვედარანიამის ჭაობი პალკის სრუტის პარალელურად, 48 კმ-ზეა გაშლილი. მდინარე კაუვერი ტრიჩიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმარტულებით მიედინება და ვედარანიამთან აქვთ შესართავი. ქალაქის სანაპიროზე საზღვაო აქტივობები ნაკლებადაა, რაც ჩრდილოეთით ვედარანიამის ცხვირის ფორმის ზოის და სამხრეთით შრი-ლანკის მდებარეობითაა განპირობებული, რომლებიც სუსტ სანაპირო დინებებს იწვევენ.

ტამილნადუს ჩრდილოეთ სანაპიროებთან შედარებით, მიწისქვეშა წყლების ხარისხი ცუდია, რაც დანალექებში საზღვაო საზღვაო და ნახევრად საზღვაო წარმოშობითაა განპირობებული. თანამგზავრ 1-ის გამოსახულებები აჩვენებს, რომ თირუთურაიპოონდი სანაპირო ქალაქი იყო (რომელიც დღეს ხმელეთის შიგნითაა) და თანამედროვე ხანაში ზღვამ უკან, ვედარანიამდე დაიხია.

თანამედროვე ვედარანიამს მტკნარი წყლის ხუთი არხი აქვს, რომლებიც მდინარე კაუვერიდან ჭაობს უერთდებიან. ჭაობის საერთო ფართობი 349 კმ²-ია. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილის სიგანე 10 კმ-ია, ხოლო დასავლეთ ნაწილის სიგანე ― 6 კმ. ჭაობის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში კოდიკარაის ველური ბუნების ნაკრძალი მდებარეობს. ჩრდილოეთი კიდე მტკნარ, მარილიან ან მლაშე წყალს სამხრეთ-დასავლეთი მუსონის დროს იღებს და შრება ზაფხულის მუსონის დროს. ჭაობი მარილის მოპოვებისა და წყალსატევებზე დაფუძნებული სხვა მრეწველობებისთვის გამოიყენება. ჭაობი ორი პერიოდული მოქცევის დროს ივსება, რომელიც მაისსა და ივნისში სავსე მთვარის დროს ხდება. თავშესაფრის გასწვრივ მდებარე ჭაობს წყლის ფრინველები გამოსაზამთრებლად და შესასვენებლად იყენებენ.

დემოგრაფია
2011 წლის აღწერის მიხედვით, ვედარანიამის მოსახლეობა 34 266 ადამიანს შეადგენდა. ყოველ 1 000 კაცზე, 1 068 ქალი მოდიოდა, რაც ქვეყნის საშუალოს მაჩვენებელზე (929) მეტია. 6 წლამდე ასაკის ჯგუფში 3 261 ადამიანი იყო (1 711 კაცი და 1 550 ქალი). რეგისტრირებული კასტებისა და ტომების წილი 14.91% და 0.2% იყო. ქალაქის მოსახლეობის წერა-კითხვის ცოდნის დონის საშუალო მაჩვენებელი 77.86%-ია, რაც საშუალო ეროვნულ მაჩვნებელს (72.99%) აღემატება. ქალაქში ჯამში 8 665 შინამეურნეობაა. 2011 წლის რელიგიური აღწერის მიხედვით, ვედარანიამის მოსახლეობის 90.17% ინდუსია, 8.93% ― მუსლიმი, 0.74% ― ქრისტიანი, 0.09% ― ჯაინისტი, ხოლო 0.07% სხვა რელიგიების მიმდევარია.

ეკონომიკის წამყვან დარგებს შორისაა: მარილის წარმოება, თევზჭერა, კრევეტების მრეწველობა და სოფლის მეურნეობა. მარილის წყალსატევები 11 000 აკრზეა გადაჭიმული, სანაპიროს გასწვრივ. მოიცავს მცირე, საშუალო და დიდ მარილის სამრეწველოებს. რეგიონში წლიურად დაახლოებით 3.5 ლახი ტონა მარილი იწარმოება. მარილის მრეწველობაში 20 000 ადამიანია დასაქმებული. მთავარ კერძო კომპანიებს, და , ვედარანიამშიც აქვთ მარილის სამრეწველო ერთეულები. 90-იანი წლებიდან მარილის მრეწველობას კრევეტების მრეწველობამ გადაუსწრო. ვედარანიამში მდებარეობს ინდური ბანკის, კანარას ბანკისა და ინდოეთის ზღვისიქითა ბანკის ფილიალები.