iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალტუ-ბელა-ვისტა

ალტუ-ბელა-ვისტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 395 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 005 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,28 კმ²-ზე. ფართობი 103 980 კმ²-ია.
არაბუტანი

არაბუტანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 408 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 193 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,57 კმ²-ზე. ფართობი 132 836 კმ²-ია.
არვორედუ

არვორედუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 362 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 260 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,9 კმ²-ზე. ფართობი 90 769 კმ²-ია.
კონკორდია (სანტა-კატარინა)

კონკორდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 68 621 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 85,79 კმ²-ზე. ფართობი 799 879 კმ²-ია.
იპირა (სანტა-კატარინა)

იპირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 409 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 752 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,74 კმ²-ზე. ფართობი 154 565 კმ²-ია.
იპუმირინი

იპუმირინი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 220 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,19 კმ²-ზე. ფართობი 247 366 კმ²-ია.
ირანი (სანტა-კატარინა)

ირანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 047 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 531 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,26 კმ²-ზე. ფართობი 325 737 კმ²-ია.
იტა (სანტა-კატარინა)

იტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 385 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 426 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38,75 კმ²-ზე. ფართობი 165 838 კმ²-ია.
ლინდოია-დუ-სული

ლინდოია-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 643 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 642 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,61 კმ²-ზე. ფართობი 188 636 კმ²-ია.
პაიალი

პაიალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 425 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 763 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,56 კმ²-ზე. ფართობი 85 757 კმ²-ია.
რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა

რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა რუსული კლუბებისთვის. წარმოადგენს რუსეთის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით ტარდება და მასში მონაწილეობას იღებს 16 გუნდი. სეზონის ბოლოს, მე-15 და მე-16 ადგილებზე გასულ გუნდებს ანაცვლებს ნაციონალურ საფეხბურთო ლიგაში პირველ და მეორე ადგილებზე გასული გუნდები, ხოლო მე-13 და მე-14 ადგილოსნები პლეი-ოფს თამაშობენ ნაციონალურ ლიგაში მე-3 და მე-4 ადგილებზე გასულ გუნდებთან.

რუსეთის ჩემპიონატი შეიქმნა 1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის და მისი ჩემპიონატის გაუქმების შემდეგ. ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი მოსკოვის „სპარტაკი“ გახდა. კლუბმა 10-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია მოსკოვის „ლოკომოტივი“.

პრემიერლიგის ჩემპიონები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
რუსეთის საფეხბურთო სუპერთასი

რუსეთის საფეხბურთო სუპერთასი — საფეხბურთო გათამაშება რუსეთში, სადაც პრემიერლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ჩემპიონატში მეორე ადგილზე გასული გუნდი დაუპირისპირდება.

სუპერთასი თამაშდება 2003 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია მოსკოვის „ცსკა“, რომელმაც 7-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია მოსკოვის „ცსკა“.

მატჩები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
რუსეთის ლიგის თასი

რუსეთის ლიგის თასი — საფეხბურთო ტურნირი რუსეთში, რომელიც მხოლოდ ერთხელ – 2003 წელს გათამაშდა და მასში პრემიერლიგის 16-ვე გუნდმა მიიღო მონაწილეობა. ლიგის თასმა ვერ მოიპოვა პოპულარობა და შედეგად ფეხბურთის ფედერაციის მიერ გაუქმდა კლუბების გადატვირთული გრაფიკის გამო. ტურნირი პლეი-ოფის სისტემით გათამაშდა და მისი გამარჯვებული სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტი“ გახდა.

ფინალები
რუსეთის საფეხბურთო თასი

რუსეთის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება რუსეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის.

გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. ტურნირი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით მიმდინარეობს და მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის რუსეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბებია მოსკოვის „ცსკა“ და „ლოკომოტივი“, რომლებმაც 7-7-ჯერ მოიგეს თასი. მოქმედი გამარჯვებულია ტოსნოს „ტოსნო“.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ნოეს მავზოლეუმი

ნოეს მავზოლეუმი, ანუ წინასწარმეტყველი ნოეს აკლდამა — მავზოლეუმი-ტიურბე ქალაქ ნახიჩევანის (აზერბაიჯანი) სამხრეთ ნაწილში, ქიოხნე-გალის (ძველი ციხის) ტერიტორიაზე. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის მიხედვით, ზოგიერთი სპარსი და სომეხი ისტორიკოსი აკლდამას მიაკუთვნებს ძვ. წ. 1539 წელს. თანამედროვე სახით მავზოლეუმი აღდგენილია 2006 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების გადაწყვეტილებით. აკლდამა შედგება ქვედა სართულის ტაძრის ნარჩენებისგან. მასში ჩადიან კიბეებით. აკლდამაში დგას ქვის ბოძი. გადმოცემის მიხედვით, ამ ბოძის ქვეშ დამარხულია ნოეს ნეშთი. აზერბაიჯანის ეროვნულ მუზეუმში ინახება ბაჰრუზ კენგერლის ნახატი, რომელზეც გამოსახულია დაახლოებით 100 წლის წინანდელი ნოეს აკლდამის მდგომარეობა.
ნაციონალიზაცია

ნაციონალიზაცია — მიწისა და ნაციონალური მეურნეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის (მრეწველობა, ბანკები, ტრანსპორტი, კავშირგბმულობა და სხვ.) კერძო საკუთრებიდან სახელმწიფო მფლობელობაში გადაცემის პოლიტიკა და პრაქტიკა. საუკუნეში ბევრ ქვეყანაში ნაციონალიზაცია სხვადასხვაგვარად და ფართოდ გამოიყენებოდა. ოქტომბრის რევოლუციის შემდგომ პერიოდში მან მოიცვა ყოფილი სსრკ-ის, ხოლო 1945-50 წლებში – რიგი სოციალისტური ქვეყნების მიწისა და სახალხო მეურნეობის თითქმის მთლიანი მოცულობა. ნაციონალიზაციის მოთხოვნა ამა თუ იმ ფორმით ფიგურირებდა არასოციალისტური ქვეყნების მთელი რიგი პარტიების (უპირველეს ყოვლისა, სოციალისტური და კომუნისტური ორიენტაციის) საპროგრამო დოკუმენტებში, აქტიურად ხორციელდებოდა სოციალისტური მთავრობების (დიდ ბრიტანეთში ლეიბორისტების, საფრანგეთში სოციალისტების და სხვ.) მიერ. პრაქტიკამ აჩვენა, რომ ნაციონალიზაცია ყოველთვის და ყველგნ სასურველ შედეგს როდი იძლეოდა, ამიტომაც მას ხშირად პირუკუ - დენაციონალიზაციის პროცესი მოჰყვებოდა.
გიულიუსტანის მავზოლეუმი

გიულიუსტანის მავზოლეუმი — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ჯულფის რაიონის სოფელ გიულიუსტანში. მავზოლეუმი განლაგებულია მწვანე მდელოზე, უშუალოდ მდინარე არაქსის ნაპირზე.

მავზოლეუმი წარმოადგენს თორმეტწახნაგოვან კოშკს, რომელიც აღმართულია ძლიერ პოსტამენტზე. გეგმაში კოშკი ოთხკუთხედია, ორ-ორი ბრტყელი კუთხის ჩამოჭრით მეორე იარუსში იგი გადადის თორმეტკუთხედში. ძლიერად განვითარებული კარნიზი ასრულებს პოსტამენტს. კარნიზის თავს ხურავს გუმბათი. რთული ორნამენტები ფარავენ ზედა მოცულობის სივრცეს. გადახურვა არ შენარჩუნდა. კ.მ. მამედ-ზადეს სიტყვებით, ამ ნაგებობას აშკარად ეტყობა მუსულმანი ხუროთმოძღვრის აჯემი ნახჩივანელის ხელი.

სავარაუდოდ ეს ძეგლი მიეკუთვნება საუკუნის ბოლოს ან საუკუნის დასაწყისს.
იბრაჰიმ ისფაჰანლი

იბრაჰიმ ისფაჰანლი (; დ. 1887, ტფილისი — გ. 10 ოქტომბერი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კინოსა და თეატრის მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1932).

ბიოგრაფია
ნამდვილი სახელი — იბრაჰიმ ჰუსეინ–ოღლუ უსეინზადე, ისფაჰანლი — ფსევდონიმია.

მას მამა ადრე გარდაეცვალა, რის შემდეგ დაიწყო ფეხსაცმლის საქმის შესწავლა. წერა-კითხვა დედამ — მოლა მასმიმ (ლოქჯანდარის სოფლის მკვიდრი, დღევანდელი დმანისის რაიონი) ასწავლა.

ჯერ კიდევ ბავშვობაში, ზუბალაშვილების სახალხო სახლში, როდესაც იგი ესწრებოდა თვითნასწავლი — აზერბაიჯანელი მსახიობების სპექტაკლებს, მას შეუყვარდა თეატრი. 1909 წელს იბრაჰიმმა ითამაშა თავის პირველ სპექტაკლში — ოფიცრის მეუღლე. იგი თამაშობდა მოხეტიალე აზერბაიჯანულ დასებში. გასტროლებზე იმყოფებოდა ირანში (1916), თურქეთში (1918–1919, 1922).

დრამატურგების ნარიმან ნარიმანოვის, აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევისა და ცნობილი მსახიობების გ.არაბლინსკის, სითგი რუჰულის ხელშეწყობით იქცა აზერბაიჯანული ეროვნული თეატრის მსხვილ მოღვაწედ.

1921 წლიდან დგამდა სპექტაკლებს, როგორც რეჟისორი, ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანულ თეატრს თბილისში (1926–1928 — მთავარი რეჟისორი). 1928 წლის ოქტომბერში გადავიდა ბაქოს აზერბაიჯანული სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. როლებიდან აღსანიშნავია: იაგო, ოტელო, ჰამლეტი (უილიამ შექსპირის „ოტელო“, „ჰამლეტი“), ფრანც მოორი (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), ჯაფარი (ჯაფარ ჯაბარლის „ცეცხლოვანი საპატარძლო“), ანზორი (სანდრო შანშიაშვილის „ანზორი“). 1930 წლის იანვარში თავისი ძველი კოლეგების დაჟინებული თხოვნით იგი დაბრუნდა თბილისში.

1934 წელს სსრკ-ს სახელმწიფო დონეზე მიიღო მხარდაჭერა საკოლმეურნეო თეატრებმა და ისფაჰანლიმ დაიწყო ადიგიუნის საკოლმეურნეო თეატრის ხელმძღვანელობა (აზერბაიჯანის სსრკ რესპუბლიკის საათლის რაიონის „ადიგიუნის“ კოლმეურნეობა), სადაც მან იღვაწა 1934-1936 წლებში. 1936 წლიდან იგი კვლავ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თბილისში.

ორი წლით (1947-1949) იგი გაემგზავრა აზერბაიჯანში, იგი იყო ზაქათალის სახელმწიფო თეატრის მთავარი რეჟისორი (1947 წლის ივნისიდან) და ყაზახის (1948 წლის მაისიდან). მათი დახურვის შემდეგ 1949 წელს, კვლავ დაბრუნდა თბილისში, ხელმძღვანელობდა დრამატულ წრეებს დმანისში, მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის აზერბაიჯანული ესტრადის ანსამბლში.

დაკრძალულია თბილისში, ძველ მუსულმანურ სასაფლაოზე (დღეს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორია).

როგორც რეჟისორმა, მან 40-ზე მეტი სპექტაკლი დადგა.
ცენტრალურამერიკული ყურებიანი ბუ

ცენტრალურამერიკული ყურებიანი ბუ — ფრინველი ბუსნაირთა რიგის, ყურებიანი ბუების გვარისა.

აღწერა
ზრდასრული ფრინველის სხეულის სიგრძეა 38—46 სმ, ხოლო მასა 675 გ. დედლები მამლებთან შედარებით დიდები და მძიმეები არიან. ახასიათებს მუქი საფარველი ღია ფერის ღინღლებით. სახეს შუაში და მის გარშემო გასდევს ვიწრო თეთრი ზოლები. აგრეთვე ახასიათებს ყვითელი თვალები და ე. წ. „ყურები“, რომლებიც გაფრთხილებას აძლევს მტაცებლებს.
ზაჰიდ ხალილოვი

ზაჰიდ ისმაილ ოღლი ხალილოვი (; დ. 14 იანვარი, 1911, თბილისი — გ. 4 თებერვალი, 1974, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. აზერბაიჯანის სსრკ რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ყოფილი პრეზიდენტი (1962–1967).

საერთო ცნობები
1944–1960 წლებში იგი ხელმძღვანელობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეორიულ მექანიზმების კათედრას, 1967–1974 წლებში იყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის მათემატიკისა და მექანიკის ინსტიტუტის დირექტორი.

1957–1959 წლებში აკადემიკოს-მდივანი ფიზიკა-მათაემატიკის და ტექნიკური მეცნიერებების, შემდგომ აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე პრეზიდენტი, 1962–1967 აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი.

ძირითადი სამეცნიერო მოღვაწეობა
სამეცნიერო კვლევების ძირითად დარგებს მიეკუთვნება ფუნქციონალური ანალიზი და მისი გამოყენება ინტეგრალურ და დიფერენციალურ განტოლებებში, ავტომატური საკონტროლო სისტემების მათემატიკური თეორია და მათემატიკის სხვა სფეროები. ზ. ხალილოვი იყო აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი მათემატიკოსთანი, მან დააარსა ფუნქციონალური ანალიზის სკოლის საფუძვლები.
დილარა ალიევა

დილარა ალექპერ-ყიზი ალიევა (; ; დ. 14 დეკემბერი, 1929, თბილისი — გ. 19 აპრილი, 1991, კახის რაიონი) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა ლიტერატურათმცოდნე, თარჯიმანი, ნიზამის მცოდნე და ქართველოლოგი, ფილოსოფიის დოქტორი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1960 წლიდან), საქართველოს სსრ რესპუბლიკის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს
დეპუტატი.

ბიოგრაფია
დილიარა ალიევა დაიბადა 1929 წლის 14 დეკემბერს თბილისში, მჭედლის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის № 97 საშუალო სკოლა. შემდეგ იგი ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე. აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის ნიზამის სახელობის მეცნიერებათა აკადემიის ენისა და მეცნიერების ინსტიტუტში ასპირანტურაში ჩაბარების შემდეგ იგი მივლინებული იქნა საქართველოს სსრ რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში.

აქ იგი მუშაობდა თავის საკანდიდატო დისერტაციაზე თემაზე „აზერბაიჯანულ- ქართული ლიტერატურული კავშირების გამოსახულებები საუკუნეში“, რომელიც დაიცვა 1954 წელს.

მოგვიანებით ალიევა მუშაობდა ნიზამის სახელობის აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტში უმცროსი მეცნიერ-მუშაკის თანამდებობაზე, ნიზამის სახელობის მუზეუმში უფროს მეცნიერ-მუშაკად, ძველი და შუა საუკუნეების მუზეუმის ლიტერატურის განყოფილების დირექტორად, ხოლო შემდგომ, ნიზამის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში ლიტერატურული კავშირების განყოფილების უფროს მეცნიერ-მუშაკად, ნიზამთმცოდნეობის განყოფილების უფროს მეცნიერ-მუშაკად, ინსტიტუტის ლიტერატურული კავშირების განყოფილების წამყვან მეცნიერ-მუშაკად, ამავდროულად ამ განყოფილების დირექტორად. 1984 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ნიზამი და ქართული ლიტერატურა“. იყო აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი დემოკრატიული ბლოკიდან. სახლის კედელზე, რომელშიც ალიევა ცხოვრობდა, მემორიალური დაფა ჰკიდია.
ჰასან ბეგ აღალაროვი

ჰასან ბეგ აღალაროვი — აზერბაიჯანული წარმოშობის რუსეთის სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი. ჰასან ბეგ აღალაროვი იყო პირველი აზერბაიჯანელი, რომელიც დაჯილდოებულ იქნა წმინდა გიორგის ორდენით უშუალოდ საბრძოლო მოქმედებების დროს. თავი გამოიჩინა 1849 წლის 21 ივლისის ბრძოლაში დებრეცენეს ბრძოლაში უნგრული აჯანყების (1848-1849) ჩახშობის დროს.

ბიოგრაფია
ჰასან ბეგ აღალაროვი დაიბადა 1821 წელს თბილისში, კეთილშობილ ოჯახში. საერთო განათლება მიიღო თბილისის გიმნაზიაში. სამხედრო სამსახური დაიწყო 1834 წელს ამიერკავკასიის საცხენო-მუსულმანურ რაზმში.

1834 წელს ვარშავაში მივლინებული ამიერკავკასიის საცხენო-მუსულმანურ რაზმის შემადგენლობაში შტაბს-კაპიტან კუშტეშენსკი ისმაილ-ბეგთან, პორუჩიკ ბაქიხანოვთან, პორუჩიკ ჯაფარ კული აღა ბაქიხანოვთან (აბასკული - აღა ბაქიხანოვის უმცროსი ძმა) ერთად ასევე იყო პრაპორშიკ (1835 წლის 8 ოქტომბრიდან ამ წოდებით) ჰასან ბეგ აღალაროვიც იყო მივლინებული.

1840 წელს შტაბს-კაპიტან ჰასან ბეგ აღალაროვი დაჯილდოებული იყო წმ.სტანისლავის ორდენით. 1849 წელს ამიერკავკასიის საცხენო-მუსულმანურ რაზმი ბრძოლაში დებრეცენეს ბრძოლაში უნგრული აჯანყების ჩახშობის დროს დაეუფლა აჯანყებულების ოთხ ზარბაზანს. ამ ბრძოლისათვის რაზმს გადაეცა წმ. გიორგის დროშა. ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცის გამო მეთაურის თანაშემწე პოლკოვნიკ ჰასან ბეგ აღალაროვი 1849 წლის 28 აგვისტოს დაჯილდოვებულ იქნა წმ. გიორგის ხარისხის ორდენით (ბრძანება № 8147 გრიგოროვიჩ - სტეპანოვის სიის მიხედვით).

მთავარსარდალ გენერალ-ფელდმარშალ პასკევიჩის დასაჯილდოვენბელი წარდგინებიდან: დებრეცენეს ბრძოლაში ამბოხებულ უნგრელებთან, 1849 წლის 21 ივლისს, ამიერკავკასიის საცხენო-მუსულმანურ რაზმის სამასი ცხენოსანით, მარცხენა ფლანგზე, გაანადგურა მოწინააღმდეგის ქვეითი ჯარი და დაეუფლა ორ ზარბაზანს, შემდეგ დაედევნა მოწინააღმდეგეს ქალაქში და აიყვანა 300 მეტი ტყვე.
მოჰსუნ სანანი

მოჰსუნ სანანი , ნამდვილი სახელი მოჰსუნ სადიხ ოღლი ჯაფაროვი (დ. 19 ივნისი, 1900, ტიფლისი, რუსეთის იმპერია — გ. 11 თებერვალი, 1981, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა თეატრისა და კინოს მსახიობი, აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტი (1949).

მოჰსუნ ჯაფაროვი დაიბადა 1900 წლის 19 ივნისს თბილისში, შეითანბაზარის უბანში (მაიდანი), ღვთისმეტყველის ოჯახში. მოჰსუნმა მამა ადრეულ ასაკში დაკარგა და ბებიასთან იზრდებოდა. 1906 წელს ბებიამ შვილიშვილი შეიყვანა სკოლა - მედრესეში. მას სურდა, რომ მოჰსუნი მოლა გამხდარიყო, თუმცა მოჰსუნმა არ დაამთავრა მედრესე და არ გახდა მოლა. 1908 წელს მოჰსუნის ბებია გარდაიცვალა და მასზე და მის უმცროსს დაზე ზრუნვა გააგრძელა მისმა მრავალშვილიანმა დეიდა მოლა ზინიათ-ხანუმმა, რომელიც მომავალი აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტის ალი ყურბანოვის დედა იყო. 1909 წლიდან მოჰსუნმა შეითანბაზარში დაიწყო მუშაობა.

ხელოვნებისადმი სიყვარული მოჰსუნს ბავშვობიდან დაჰყვა. იგი აკვირდებოდა, როგორც თბილისელ, ასევე გასტროლებზე ჩამოსულ მსახიობების თამაშს. 1911 წელს თვითონაც გამოვიდა სცენაზე. 1912 წლიდან მოჰსუნი გამოდიოდა სამოყვარულო სამსახიობო წრეში. მისი პირველივე რეჟისორი იყო კომიკოსთა მსახიობების „თბილისის მუსულმანი მსახიობების“ დასის მთავარი რეჟისორი მირზახან ყულიევი. თეატრში მონაწილეობას ასევე იღებდნენ მუსტაფა მარდანოვი, მირზა ალი აბასოვი, იბრაჰიმ ისფაჰანლი. ამ წლებში მოჰსუნის მამის მეგობარმა, „ბიძია ვანომ“ მოაწყო იგი სამსახურში ტრამვაის პარკში. ზოგიერთი წარმოდგენა, რომელშიც მოჰსუნი გამოდიოდა, ტარდებოდა ჰაჯი გაშიმ მარდანოვის, მუსტაფა მარდანოვის მაღაზიაში.

რამდენიმე ხნის შემდეგ მას უკვე ანდობდნენ ჰეიდარ ბეგის, სულეიმან ბეგის, ვალის („არშინ მალ ალანიდან“), გოჩა ასკერის („ეს თუ არა, ის“), რზაკულის („ნადირ შაჰი“), კასიოს („ოტელო“) როლებს. თბილისის თეატრში სანანი თამაშობდა 1920 წლამდე. 1921 წლიდან სანანი გამოდის ბაქოს თეატრების სცენაზე. იმავდროულად მას იღებენ კინოშიც.
არაგვი დუშეთი (საფეხბურთო კლუბი)

„არაგვი“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ დუშეთიდან. საშინაო მატჩებს ატარებს დუშეთის ცენტრალურ სტადიონზე.

ისტორია
2008-2009 წლების სეზონში დუშეთის „არაგვმა“ შიოლა შიოლაშვილის ხელმძღვანელობით მეორე ლიგაში პირველი ადგილი დაიკავა, რის შედეგადაც შემდეგ სეზონში პირველ ლიგაში უნდა ეთამაშა, თუმცა ფინანსური პრობლემების გამო დუშეთის მუნიციპალიტეტმა კლუბი გათამაშებიდან მოხსნა. კლუბის დაშლის მიუხედავად საფეხბურთო სკოლამ მაინც განაგრძო არსებობა დუშეთში.

რამდენიმე წლის შემდეგ კლუბი აღდგა, თუმცა ფინანსური პრობლემები ბოლომდე მაინც ვერ გადაიჭრა. ინტერვიუში „არაგვის“ გენერალურმა დირექტორმა სოსო ჭიკაიძემ განაცხადა, რომ მუნიციპალიტეტის მიერ აღმოჩენილი დახმარება არ იყო საკმარისი გუნდის ასაწყობად.

2017 წლის აგვისტოში დადასტურდა, რომ კლუბის მთავარი სპონსორი გახდა კომპანია „ჯაბა კრედიტი“. ამის შემდეგ „არაგვმა“ რამდენიმე ახალი მოთამაშე დაიმატა.

2017 წელს „არაგვი“ რეგიონულ ლიგის „ბ“ ჯგუფში ასპარეზობდა. საბოლოო ჯამში გუნდმა სატურნირო ცხრილში 60 ქულით მეორე ადგილი დაიკვა. პლეი-ოფის მატჩში გორში დუშეთის „არაგვმა“ წალენჯიხის „სქურს“ სძლია და მესამე ლიგაში აღზევდა.

2025 წლის 15 დეკემბერს, გუნდმა პლეი-ოფში, პენალტების სერიის შედეგად, თბილისის ლოკომოტივი დაამარცხა და ეროვნული ლიგა 2-ში გადავიდა.
ლატავრი ბაგრატიონი

ლატავრი ბაგრატიონი — ადარნასეს ქალიშვილი, რომელიც ცოლად ჰყავდა ქართლის ერისმთავარ ჯუანშერ არჩილის ძეს.

„მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, ჯუანშერის დედა თავდაპირველად ამ ქორწინების წინააღმდეგი იყო, რადგან არ იცოდა, რომ ბაგრატიონები იყვნენ „ნათესავნი დავით წინასწარმეტყუელისანი“. ამ ქორწინებამ ბაგრატიონები ხოსროიანებს და ვახტანგ გორგასლის შთამომავლობას დაუნათესავა და ხელი შეუწყო მათ დაწინაურებას ქართლის პოლიტიკურ ასპარეზზე.
ლატავრი ჩორჩანელი

ლატავრი ჩორჩანელი — ს. დიდი ფეოდალის გიორგი ჩორჩანელის და. მოხსენიებულია „სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრებაში“.

დაქორწინებული იყო მირიან ბაჰლაუნდზე. უშვილო გიორგი ჩორჩანელმა მირიანისა და ლატავრის სამ ვაჟს თავისი ვრცელი მამულები დაუტოვა, რაც შემდგომში მათ შორის შუღლის მიზეზი გახდა. მოგვიანებით ლატავრი მონაზვნად აღკვეცილა თეკლას სახელით.
აბდრახმანოვო (აურგაზის რაიონი)

აბდრახმანოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 53 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (60%), ხოლო ბაშკირები 40 %.
კამენაია-ბალკა (სადგომი)

კამენაია-ბალკა — ზედა პალეოლითის სადგომი, რომელიც მდებარეობს ხუტორ ნედვიგოვკასთან, მიასნიკოვის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აღნიშნული კომპლექსი განეკუთვნება ე. წ. კამენობალკურ კულტურას, რომელმაც სახელწოდება სწორედ ამ სადგომიდან მიიღო.

ისტორია
გამოჰყოფენ ორ არქეოლოგიურ მოედანს, რომელთაც ეწოდებათ კამენაია-ბალკა-1 (14,5 ათასი წელი ჩვენს ერამდე) და კამენაია-ბალკა-2 (15,5—16 ათასი წელი ჩვენს ერამდე).

კამენაია-ბალკა 1957 წელს აღმოაჩინა მარიანა გვოზდოვერმა. უკვე 1958 წლის დასაწყისიდან მასზე მუდმივი არქეოლოგიური სამუშაოები დაიწყო როსტოვის პალეოლითურმა ექსპედიციამ და მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ანთროპოლოგიის მუზეუმმა. მათ არექეოლოგიური გათხრები აწარმოეს 1971 წლამდე. კამენაია-ბალკა-1-ის გამოკვლევა მიმდინარეობდა შესვენებებით 1957 წლიდან 2005 წლამდე. 1962 წელს მარაიანა გვოზდოვერმა აღმოაჩინა ახალი სადგომი კამენაია-ბალკა-3. 1990 წლიდან მარიანა გვოზდოვერის დაწყებული გამოკვლევა გააგრძელა სახელმწიფო ისტორიული მუზეუმის ქვემო დონის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ნინა ხაიკუნოვას ხელმძღვანელობით.

პრეისტორიულ სადგომს გააჩნია სამი კულტურული ფენა:
ქვედა კულტურული ფენა, რომლის სისქეცაა 10 სმ. ფენის ასაკი შეფასებულია 18—20 ათასი წლით.
ძირითადი კულურული ფენა, რომლის სისქეცაა 15-20 სმ. ფენის ასაკი შეფასებულია 13—15,7 ათასი წლით.
ზედა კულტურული ფენა, რომლის სისქეცაა 15-25 სმ. ფენის ასაკი შეფასებულია 12—13 ათასი წლით.

ყველაზე სრულყოფილადაა შესწავლილი კამენაია-ბალკა-2, რომლის კულტურული ფენების შესწავლისას მეცნიერებმა აღმოაჩინეს საცხოვრებელი ადგილები, სპეციალიზებული სამეურნეო ზონები, კერები, არტეფაქტები და ცხოველთა ძვლები. იარაღის კოლექციის ძირითად ნაწილს შეადგენს კამენობალკური კულტურისათვის დამახასიათებელი იარაღის ნიმუშები - ბლაგვკიდეებიანი ფირფიტები, გახვრეტილი ქვები, სფხეკები, კომბინირებული იარაღები, ხიშტები, ხვეწი და ანატკეცი ნივთები, დაკბილული იარაღი. ეს სადგომი არის კამენობალკური კულტურის საყრდენი საცხოვრისი, სადაც წარმოდგენილია სამი კულტურული ფენა, რომლებიც წარმოადგენენ ზედა პალეოლითის სამი სხვადასხვა პერიოდის დასახლებას.

ზოგიერთი მკვლევარის მოსაზრებით კამენობალკური კულტურა ძალიან ჰგავს იმერეთის კულტურის განვითარებულ ეტაპს, ხოლო მისი მეშვობით ახლო აღმოსავლეთის პალეოლითს.
პა-სეანსი

„პა-სეანსი“ — ქართული იუმორისტული სატელევიზიო გადაცემა. პირველი გადაცემა გავიდა 1992 წლის 13 აპრილს საქართველოს ტელევიის მეორე არხზე. გადაცემის სატირული სკეჩები აღწერდნენ თანადროული საქართველოს სოციალურ, პოლიტიკურ, კულტურულ პრობლემებს. გადაცემა აღწერდა ისეთი თემებს, როგორიც არის კორუფცია, „ძველბიჭობა“ და კრიმინალური ქცევა, პოლიტიკური პარტიების არაეფექტურობა, ეგზალტირებული პატრიოტიზმი, ეკონომიკური პრობლემები, უცხოპლანეტელებით აღფრთოვანება, მდარე ხარისხის პოპულარული მუსიკა და სხვა.

გადაცემის ისტორია
პა-სეანსი თავდაპირველად გადიოდა სახელმწიფო ტელევიზიის მეორე არხზე. გადაცემის ავტორები და მონაწილეები იყვნენ ძირითადად საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის (მაშინდელი პოლიტექნიკური ინსტიტუტი) თეატრის და მხიარულთა და საზრიანთა კლუბის წევრები. გადაცემის ძირითადი ნაწილი მიჰყავდათ შემდეგ მსახიობებს: ლევან ლელაშვილი („კიჭა“), ირაკლი ფრანგიშვილი, ალეკო თეთრაშვილი („მათე მელიავა“) და ცუცა კაპანაძე.
დამლა ჯოლბაი

დამლა ჯოლბაი ([ ͡], დ. 14 იანვარი, 1993) — თურქი მსახიობი. იგი ცნობილი გახდა სერიალში „შიგნით“ მონაწილეობის შემდეგ.

ცხოვრება და კარიერა
დამლა დაიბადა 1993 წლის 14 იანვარს იზმირში, ერჰან და აითენ ჯოლბაის ოჯახში. მან ბავშვობა გაატარა იზმირში, ხოლო 2013 წლიდან ცხოვრობს სტამბოლში.

დამლა პირველად ეკრანებზე გამოჩნდა სერიალში „შავი ფული და სიყვარული“, 2014 წელს.

2016 წელს მან მონაწილეობა მიიღო სერიალში „შიგნით“, ეილემის როლში. „შიგნით“ 2016-2017 წლების ყველაზე მაღალრეიტინგული თურქული სერიალია. მან აგრეთვე მოხსნა რეკორდი -ზე, სადაც გახდა ყველაზე პოპულარული თურქული სერიალი. „შიგნით“-ის პირველ სერიას აქვს 11.9 მილიონი ნახვა.

ფილმოგრაფია