პასაი

პასაი (ოფიციალურად ქალაქი პასაი; ტაგ: ) — პირველი კლასის მაღალურბანიზებული ქალაქი ფილიპინებში, ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მსოახლეობა 416 522 ადამიანია. ქალაქს მანილის სამხრეთით მდებარეობის გამო პასაი ამერიკულ კოლონიურ პერიოდში ქალაქად მალევე ჩამოყალიბდა.

ისტორია
ესპანური ხანა
1571 წლის 19 მაისს მიგელ ლოპეს დე ლეგასპიმ მაინილის სამეფო და მისი მიმდებარე ტერიტორიები ესპანეთის ქვეშევრდომებად გამოაცხადა.

ესპანურ პერიოდში ფილიპინებში არაერთი რელიგიური ორდენი ჩავიდა. პასაის მოსახლეობის გაქრისტიანება ძირითადად ავგუსტინელთა ორდენის სახელთანაა დაკავშირებული. პასაის სამრევლონამაიანის ძველი დედაქალაქიდან, სანტა ანა დე საპადან იმართებოდა, რომელიც ფრანცისკანელთა იურისდიქციის ქვეშ იყო. 1727 წელს ავგუსტინელებმა პასაი ფორმალურად მალატის ეკლესიას დაუქვემდებარეს. იმავე წელს პასაის ესპანელი მემცენარის, დონ კორნელიო პინედას პატივსაცემად პინედა ეწოდა.

1862 წელს პასაის გამოჩენილმა მოქალაქეებმა სამოქალაქო და საეკლესიო პირებს პეტიცია გაუგზავნეს, რომელშიც პოლიტიკურ და რელიგიურ საკითხებში დამოუკიდებლად მოქმედების უფლებას სთხოვნდნე. 1863 წლის 2 დეკემბერს მანილის არქიეპისკოპოსის, გრეგორიო მელიტონ მარტინეს სანტა კრუსის რეკომენდაციით პასაი პუებლო გახდა.

რევოლუცია და ესპანეთ-ამერიკის ომი
ფილიპინების რევოლუციის დროს პასაი ესპანელების წინააღმდეგ მოძრაობაში მონაწილეობდა. ანდრეს ბონიფაციოს მიერ ჩამოყალიბებული ორგანიზაციის, კატიპუნანის ფრაქცია პინედაშიც არსებობდა, რომელსაც პასკუალ ვილანუევა, ხასინტო იგნასიო და ვალენტინ იგნასიო მეთაურობდნენ.

1898 წლის 12 დეკემბერს გენერალმა ემილიო აგუინალდომ ფილიპინების პირველი რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და დეკრეტები გამოსცა, რომელთა მიხედვითაც ქვეყნის პოლიტიკური რეორგანიზება მოხდა. პასაის პირველი მუნიციპალური პრეზიდენტი (დღევანდელი მერის შესაბამისი) დონ კატალინო გახდა.

გეოგრაფია
პასაის საერთო ფართობი 18.64 კმ²-ია და ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში სიდიდით მესამე ყველაზე პატარა პოლიტიკური დანაყოფია, ხოლო ქვყენის მასშტაბით — მეოთხე. ჩრდილოეთიდან მანილა ესაზღვრება, სამხრეთიდან — პარანიაკე, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — მაკატი და ტაგიგი, ხოლო დასავლეთიდან — მანილის ყურე. ქალაქი იყოფა სამ სივრცედ: ურბანული სივრცე 5.505 კმ² ფართობზეა გადაჭიმული; სამოქალაქო აერონავტიკის ადმინისტრაციის კომპლექსი, სადაც ნინოი აკინოს საერთაშორისო აეროპორტი და ვილამორის საჰაერო ბაზა მდებარეობს, 9.5 კმ² ტერიტორიას მოიცავს; ათვისებული მიწები მანილის ყურესთან რომლის ფარტობიც 4 კმ²-ია.

პასაი შვიდი რაიონისგან შედგება. პასაი 20 ზონად იყოფა, რომლებიც საერთო ჯამში 210 ბარანგაის მოიცავს. ბარანგაებს სახელები არ აქვთ და ნომრებითაა ცნობილი. უდიდესი ზონა მე-19 ზონაა, რომლის ფართობიც 5.1 კმ²-ია და 178-191-ე ბარანგაებს მოიცავს. ყველაზე პატარა ზონა 1-ელი ზონაა, რომლის ფართობიც 10 ჰექტარია და 1-3 და 14-17 ბარანგაებს მოიცავს. -ის შტაბ-ბინა კი როხასის ზღვის წინა ბაღშია განთავსებული. ნინოი აკინოს საერთაშორისო აეროპორტში -ის, -ის, -ის, -ის შტაბ-ბინები მდებარეობს. წასახემსებლების კომპანია -ს შტაბ-ბინაც პასაიშია განლაგებული.

პასაიში განთავსებულაი ეროვნული სამთავრობო ოფისებიც: ფილიპინების სენატი, საგარეო საქმეთა დეპარტამენტი, ფილიპინების სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო, სამოქალაქო აერონავტიკის საბჭო, მანილის საერთაშორისო აეროპორტის სააგენტო, ფილიპინების ვაჭრობისა და ინდუსტრიის დეპარტამენტი და მუშათა ჯანდაცვის, ასევე ტრანსპორტის უსაფრთხოების ოფისი და სხვ. პასაიში მდებარეობს ფილიპინების ეროვნული ბანკის მთავარი ოფისი.

ადგილობრივი მმართველობა
პასაის ქალაქის მერი, ვიცე-მერი და ქალაქის საბჭოს წევრები მართავენ. მერი ქალაქის უმაღლესი აღმასრულებელი შტოს წარმომადგენელია, ხოლო საბჭო — საკანონმდებლო შტოს. ვიცე-მერი დროებითი ვაკანსიის დროს ქალაქის მერის პასუხისმგებლობების შესრულების გარდა, ქალაქის საკანონმდებლო ორგანოს წევრია. საკანონმდებლო ორგანო 12 რეგულარული (თითოეულ რაიონზე 6 წარმომადგენელი) წევრის, ახალგაზრდების კონსულისა და ბარანგაების წარმომადგენლებისგანაა დაკომპლექტებული.

განათლება
პასაიში 18 საჯარო დაწყებითი სკოლა და 8 უმაღლესი სკოლა მდებარეობს. ქალაქის სკოლების განათლების დეპარტამენტი ოთხ რაიონში ფუნქციონირებს: ჩრდილოეთ, სამხრეთ, აღმოსავლეთ და დასავლეთ პასაიში. ქალაქში მდებარეობს ალტერნატიული სწავლების ცენტრი, მხედველობადაქვეითებულთათვის ფილიპინების ეროვნული სკოლა და სმენადაქვეითებულთათვის ფილიპინების სკოლა. პასაიში უამრავი კერძო სკოლაა, მათ შორის კათოლიკური და სამრევლო სკოლები.

დიპლომატიური მისიები
იაპონიასა და ლატვიას მუდმივი დიპლომატიური ოფისები ან საელჩოები პასაიში აქვთ განთავსებული.

დაძმობილებული ქალაქები
საერთაშორისო
უნიონი, კალიფორნია, აშშ
საკრამენტო, კალიფორნია, აშშ
ჩეჩჰონი, სამხრეთ კორეა
ტაინანი, ტაივანი

ადგილობრივი
ლას-პინიასი, ეროვნული დედაქალაქის რეგიონი
პარანიაკე, ეროვნული დედაქალაქის რეგიონი