ფლავია მაქსიმა ფაუსტა

ფლავია მაქსიმა ფაუსტა ავგუსტა (გ. ახ.წ. 326) — რომის იმპერატორის მეუღლე. მაქსიმიანის ასული და კონსტანტინე დიდის ცოლი, რომელმაც ის გაურკვეველი მიზეზების გამო სიკვდილით დასაჯა და ყველანაირი ოფიციალური ჩანაწერებიდან ამოშალა. ისტორიკოსები - ზოსიმე და ზონარა აცხადებენ, რომ ის თავის გერთან, კრისპუსთან მრუშობის გამო მოკლეს.
ოჯახი
ფაუსტა იმპერატორ მაქსიმიანისა და მისი მეუღლის, ევტროპიას ქალიშვილი იყო. იმის გამო, რომ მისი ასაკი არსად არის პირდაპირ მოცემული, მის დაბადების წლად 289/290-დან გვიანდელი 290-იანები მოიაზრება. ტეტრარქიის უკეთ კონტროლისათვის და ერთმანეთს შორის მოკავშირეობის დასამყარებლად, მაქსიმიანმა ის კონსტანტინე პირველს 307 წელს მიათხოვა.

მაქსიმიანის მიერ თავის მოკვლის შემდეგ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, კონსტანტინე ცდილობდა იმპერატორის თვითმკვლელობის ამბავი სამწუხარო ტრაგედიის სახით გაევრცელებინა, მაგრამ მოგვიანებით ისტორია შეცვალა და ახალი ვერსიის მოყოლა დაიწყო. ამ ახალ ვერსიაში ფაუსტა მამის დაცემაში აქტიურად მონაწილეობდა. ისტორიკოსი ბარნსი აღნიშნავს, რომ ეს უკანასკნელი ვარიანტი „აშკარაა, კონსტანტინეს მაქსენტიუსთან ბრძოლისას გამოიგონეს.“

ქორწინების განმავლობაში მას 5 შვილი შეეძინა. ფაუსტა 324 წლამდე -ს (დიდებული ქალბატონის) ტიტულს ატარებდა, ხოლო 324 წლიდან მას, კონსტანტინეს დედა ელენესთან ერთად, ავგუსტას ტიტული მიენიჭა.
სიკვდილით დასჯა
326 წელს, მას შემდეგ, რაც საკუთარი უფროსი ვაჟი, კრისპუსი სიკვდილით დასაჯა, კონსტანტინემ ფაუსტას იგივე განაჩენი გამოუტანა. ამ ორი მკვლელობის გარშემო განვითარებული მოვლენები უცნობია. თეორიები მრავალია; მათგან ერთ-ერთში ფაუსტა კრისპუსის წინააღმდეგ მიდის და მის დასჯას იწვევს, ხოლო მეორეში პირიქით, ასაკით ახლო კრისპუსთან ერთად მრუშობს და იმპერატორის მრისხანებას იმსახურებს.

ლათინური -ისა და ფილოსტორგიუსის საეკლესიო ისტორიის მიხედვით, ფაუსტა იმისათვის, რომ კრისპუსის სიკვდილზე პასუხი ეგო (რადგან მას პრინცისათვის რაღაც სახის ბრალი დაედო რასაც მისი სიკვდილით დასჯა გამოეწვია) მოსაკლავად გახურებულ აბაზანაში ჩაკეტეს:

„მაგრამ კონსტანტინემ, რომელსაც მთელი რომის იმპერიის მმართველობა ომებში განსაკუთრებული წარმატებების შედეგად მოეპოვებინა, ვაჟი კრისპუსი, ცოლი ფაუსტას ბრძანებით (ხალხი ასე ფიქრობს) სიკვდილით დასაჯა. მოგვიანებით, მან მეუღლე გახურებულ აბაზანაში ჩაკეტა და მოკლა, რადგან დედამისი ელენე, შვილიშვილზე დარდით გულმოკლული, კრისპუსის სიკვდილს კონსტანტინეს აბრალებდა.“

მეორე მხრივ, ზოსიმე მიზეზად მრუშობას გვთავაზობს:

„მან კრისპუსი, კეისრის წოდების ღირსი ყმაწვილი, სიკვდილით დასაჯა, როდესაც ეჭვი გაუჩნდა, რომ პრინცს დედინაცვალთან სექსუალური ურთიერთობები გასჩენოდა, და ბუნების კანონებს არად აგდებდა. კონსტანტინეს დედა ელენე ღრმად დამწუხრდა ამდენად მძიმე განაჩენით, და ვერაფრით შეეგუა ახალგაზრდა ყმაწვილის მკვლელობას. თითქოს დედის გრძნობების დასამშვიდებლად, კონსტანტინემ ბოროტების უფრო დიდი ბოროტებით გამოსწორება სცადა - მან აბაზანის გახურება ბრძანა, ფაუსტა შიგ ჩააგდებინა და მაშინღა ამოიყვანა როდესაც ქალი მომკვდარიყო.“

 საუკუნეში დაწერილ ზონარას ვერსიაში, კრისპუსის სიკვდილი ფაუსტამ გაუპატიურების უსაფუძვლო ბრალდებით გამოიწვია, როდესაც მიხვდა, რომ პრინცი მის ნდომას არ დააკმაყოფილებდა. როდესაც კონსტანტინემ ვაჟის უდანაშაულოება გააცნობიერა, ცოლი დასაჯა. მეცნიერებმა აღნიშნეს, რომ თუ კრისპუსი, ამ თეორიის თანახმად, მართლაც უდანაშაულოდ იქნებოდა აღიარებული, მას მემატიანიდანაც აღარ ამოშლიდნენ, ან უკან დააბრუნებდნენ, თუმცა ეს ასე არ მოხდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ჰანს პოლსანდერმა ფაუსტას სიკვდილის შემთხვევითობის იდეა უარყო, და დედოფლის მოგონებებიდან გაქრობის მცდელობა კონსტანტინეს მხრიდან მისი მკვლელობის უდაო მტკიცებულებად მიიჩნია, ამაზე დევიდ ვუდსმა უპასუხა, რომ „უბედური შემთხვევები მეტად შერცხვენილ ადამიანებსაც კი ემართებათ.“ მან განაგრძო, რომ ფაუსტა და კრისპუსი სიკვდილით არ იყვნენ დასჯილნი და რომ გადახურებული აბაზანა იმ პერიოდის აბორტის ხერხად მიიჩნეოდა - რაც კრისპუსთან მრუშობის შედეგად ბავშვის მოშორების მცდელობასა და ამ აბორტის ფატალურად დასრულებას გულისხმობდა.

კონსტანტინემ, დაახლოებით 326 წლისთვის, შვილისა და ცოლის ყველა ისტორიული კვალის გაქრობა მოითხოვა, რის გამოც მათ შესახებ რაიმე დეტალური ცნობა არც ერთ თანამედროვე წყაროში არ მოგვეპოვება: „ევსები, მუდამ სიკოფანტი, „კონსტანტინეს ცხოვრებაში“ არც კრისპუსს და არც ფაუსტას არ ასახელებს, და პრინცის არსებობას საკუთარი „საეკლესიო ისტორიის“ ფინალური ვერსიიდანაც კი აქრობს“– ამბობს კონსტანტინეს ბიოგრაფი, პოლ სტეფენსონი. მიუხედავად იმისა, რომ იულიანე ფაუსტას მის „კონსტანციუს მეორისადმი მიძღვნილ სიტყვაში“ აქებს, დედოფლის რეაბილიტაციის შესახებ სხვა არავითარი წყარო არ მოგვეპოვება.