ალფრედ რუსელი

ალფრედ რუსელი (დ. 25 აგვისტო 1817 — გ. 4 აპრილი 1884) — ამერიკელ-ლიბერიელი მისიონერი, პლანტატორი და პოლიტიკოსი, რომელიც ლიბერიის მეათე პრეზიდენტი იყო 1883 წლიდან 1884 წლამდე მას შემდეგ, რაც ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი ეკავა ენტონი გარდინერის დროს, რომელიც მან პრეზიდენტის პოსტზე შეცვალა.

დაბადებული ლექსინგტონში, კენტუკის შტატში, რუსელი 1833 წელს გათავისუფლდა მონობისგან (დედასთან, ამელი „მილი“ კროუფორდთან ერთად) მათი მფლობელის, მერი ოუენ ტოდ რუსელ უიკლიფის მიერ (რომელიც რასელის ბებია იყო მისი თეთრკანიანი მამის მხრიდან). უიკლიფმა ასევე გაათავისუფლა მისი ბიძაშვილი, ლუკრეცია რუსელი და მისი ოთხი შვილი. ორივე ოჯახი იმავე წელს ერთად გადასახლდა ამერიკის შეერთებული შტატებიდან ლიბერიაში. მოგვიანებით ალფრედ რუსელი დაქორწინდა და შეეძინა ქალიშვილი, სახელად ჯულია ანი, რომელიც მოგვიანებით ცოლად გაჰყვა ჯონ დაგლას სიმპსონს აშშ-ის ფლორიდის შტატის ერთ-ერთ პირველ შავკანიან კონგრესმენს. მათ რამდენიმე შვილი შეეძინათ, მათ შორის ალფა დაგლას სიმპსონი ლიბერიის მომავალი ვიცე-პრეზიდენტის, კლარენს ლ. სიმპსონ უფროსის მამა. ალფრედ რუსელი მსახურობდა მეთოდისტ მისიონერად, მოგვიანებით კი ფლობდა ყავისა და შაქრის ლერწმის დიდ ფერმას. რუსელი პოლიტიკაში მოსვლის შემდეგაც აგრძელებდა მოღვაწეობას მეთოდისტ მინისტრად; იგი ასევე არჩეულ იყო ლიბერიის სენატში და მსახურობდა ლიბერიის სენატის დროებით პრეზიდენტად .

ადრეული ცხოვრება
რუსელი დაიბადა მონობაში 1817 წელს ლექსინგტონში, კენტუკის შტატში; იგი იყო შერეული რასის, ძალიან ღია კანის მქონე ვაჟი ამელი „მილი“ კროუფორდისა ასევე შერეული რასის ქალისა, რომელიც აღწერილი იყო როგორც „ოქტორონი“ (რაც იმას ნიშნავდა, რომ მისი წინაპრების 7⁄8 ევროპული წარმოშობისა იყო). მათი მფლობელი იყო ჯეინ ჰოკინს ტოდ ირვინი. რუსელის ახალგაზრდობისას ის და დედამისი ლექსინგტონში ჭორების საგნად იქცნენ. რობერტ ბრეკინრიჯმა გამოაქვეყნა პამფლეტი, რომელშიც ამჟღავნებდა, რომ ალფრედ ფრენსის რუსელის მამა იყო ჯონ რუსელი ირვინის შვილიშვილი და მერი ოუენ ტოდ რასელ უიკლიფის პირველი ქორწინებიდან შეძენილი ვაჟი. ბებიასთან საზაფხულო ვიზიტის დროს, ჯონ რუსელმა, რომელიც მაშინ პრინსტონის უნივერსიტეტის სტუდენტი იყო, გააუპატიურა მონობაში მყოფი ოქტორონი მილი კროუფორდი. ალფრედი და დედამისი ახალ მფლობელს „მისის პოლის“ ეძახდნენ; იგი იყო მესაზღვრე პოლკოვნიკ ჯონ ტოდის მდიდარი მემკვიდრე. ჯონი იყო ლევი ტოდის მერი ტოდ ლინკოლნის ბაბუის ძმა.

1833 წელს მერი უიკლიფმა გაათავისუფლა ალფრედი (მისი შვილიშვილი სისხლით) და დედამისი მილი; მან ასევე გაათავისუფლა მისი ბიძაშვილი ლუკრეცია (ლუსი) რუსელი და მისი ოთხი შვილი: სინტია, გილბერტი, ჯორჯი და ჰენრი — ყველა მათგანი მეტწილად თეთრკანიანი წინაპრების შთამომავალი იყო. იმავე წელს ისინი თითქმის 200 სხვა კოლონისტთან ერთად „ამერიკის კოლონიზაციის საზოგადოების“ ეგიდით ბრიგ „აიაქსით“ ლიბერიაში გადასახლდნენ; ალფრედი თხუთმეტი წლის იყო, როდესაც სხვა დასახლებულებთან ერთად ლიბერიაში 1833 წლის 11 ივლისს ჩავიდა. მოგზაურობას დაახლოებით 146 პიონერი გადაურჩა; დაახლოებით 30 ბავშვი კი გზაში გარდაიცვალა.

პიონერები ლიბერიაში
რუსელები იყვნენ იმ 1400 მოსახლეს შორის, რომლებიც კოლონიაში ბოლო ტალღით ჩავიდნენ. პიონერებისთვის პირობები ძალიან მძიმე იყო; ისინი დიდწილად იტანჯებოდნენ ადგილობრივი დაავადებებისგან, მათ შორის მალარიისგან, ხოლო კოლონიაში გარკვეული დროის განმავლობაში მარაგი უკიდურესად მწირე იყო. „საცხოვრებელი იყო არაადეკვატური, საკვები დეფიციტური, ხოლო სამედიცინო მომსახურება თითქმის არ არსებობდა“. მისი ბიძაშვილი ლუსი, მისი ქალიშვილი სინტია და ორი უფროსი ვაჟი მალევე დაემორჩილნენ ადგილობრივ ციებ-ცხელებას, რომელიც წყლულებს იწვევდა. სინტია გარდაიცვალა 1836 წელს, ხოლო გილბერტი 1839 წელს. ამ დაავადებით ალფრედ რუსელიც იტანჯებოდა, რის გამოც 1835 წლისთვის მას ყავარჯნის გამოყენება დასჭირდა. რუსელი 1855 წელს აფრიკაში მათი ბრძოლის შესახებ წერდა: „იმდენი ხანი დაგვჭირდა, სანამ აფრიკას შევეგუებოდით როგორ გვეცხოვრა მასში და რა გაგვეკეთებინა გადასარჩენად რომ სიცოცხლის ძიებაში თითქმის სიკვდილამდე მივედით“.

პოლიტიკური კარიერა
მას შემდეგ, რაც რუსელმა გადაიტანა ავადმყოფობა, რამაც მისი ცალი ფეხის დაზიანება გამოიწვია, იგი მასწავლებლად გადამზადდა. მოგვიანებით ის გახდა ეპისკოპალური ეკლესიის მღვდელი სენტ-პოლის მდინარის მიდამოებში, სადაც ფლობდა 200 აკრ მიწას კლეი ეშლენდის ოლქში; ეს მიწა კენტუკის კოლონიზაციის საზოგადოებამ (-ის ფილიალი) ფერადკანიანი თავისუფალი ადამიანებისთვის შეისყიდა. იქ მოჰყავდა შაქრის ლერწამი და ყავა, რისთვისაც ადგილობრივ მუშახელს ქირაობდა. რუსელს, გარდინერთან ერთად, განსაკუთრებით ადანაშაულებდნენ იმაში, რომ ლიბერიამ ტერიტორიის დიდი ნაწილი ბრიტანეთთან დაკარგა. სავარაუდოდ, სწორედ ეს იყო მიზეზი, რის გამოც იგი პრეზიდენტის პოსტზე მეორე ვადით აღარ აირჩიეს.

ეკონომიკა
1868 წლის შემდგომ ათწლეულებში მზარდმა ეკონომიკურმა სირთულეებმა შეასუსტა სახელმწიფოს დომინირება სანაპიროს ადგილობრივ მოსახლეობაზე. პირობების გაუარესებასთან ერთად, იმპორტის ხარჯები ბევრად აღემატებოდა ყავის, ბრინჯის, პალმის ზეთის, შაქრის ლერწმისა და ხე-ტყის ექსპორტიდან მიღებულ შემოსავალს. ლიბერია სასოწარკვეთილი ცდილობდა თავისი ძირითადად აგრარული ეკონომიკის მოდერნიზებას.

სიკვდილი და მემკვიდრეობა
რასელი გარდაიცვალა თანამდებობის დატოვებიდან სამი თვის შემდეგ, 1884 წლის 4 აპრილს.

რასელს დარჩა მრავალი შთამომავალი ლიბერიასა და დასავლეთ აფრიკაში; ის იყო კლარენს ლორენცო სიმპსონის დიდი პაპა (მამის მხრიდან) და კლარენს ლორენცო სიმპსონ უმცროსის დიდი პაპის მამა. მას ასევე ჰყავს ნათესავები აშშ-ის შტატებში, როგორიცაა მერილენდი, კენტუკი და სამხრეთ კაროლინა.