iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სლავოი ჟიჟეკი

სლავოი ჟიჟეკი (, დ. 21 მარტი, 1949, ლიუბლიანა) — სლოვენი კულტუროლოგი და ფილოსოფოსი. ცხოვრობს და მოღვაწეობს ლიუბლიანაში. ფრანგი ფილოსოფოსის ჟაკ ლაკანის მთარგმნელი და ინტერპრეტატორი. ლიუბლიანის ფილოსოფიური სკოლის დამაარსებელი.

დაიბადა ლიუბლიანაში 1949 წელს კომუნისტის ოჯახში. ჟიჟეკმა სკოლაში მიიღო კლასიკური გერმანული განათლება. 1990 წელს მონაწილეობდა სლოვენიის საპრეზიდენტო არჩევნებში ლიბერალ-დემოკრატიული პარტიიდან, თუმცა წარუმატებლად. დაიკავა მეოთხე ადგილი. ამის შემდეგ დაკავებული იყო მხოლოდ სამეცნიერო საქმიანობით.
იაკობუს გალუსი

იაკობუს გალუსი, იაკობ პეტელინი (; დ. 3 ივლისი, 1550, რიბნიცა — გ. 18 ივლისი, 1591, პრაღა) — რენესანსის ეპოქის სლოვენიელი კომპოზიტორი, სასულე მუსიკის ავტორი.

განათლება მიიღო ცისტერციანელების მონასტერში. 1564-1566 წლებში მოგზაურობდა ავსტრიაში. 1574-1575 წლებში მღეროდა ვენის სასახლის კაპელაში. 1575 წლის შემდეგ მოღვაწეობდა ცისტერციანელების მონასტერში ავსტრიაში, ბოჰემიაში, მორავიაში, სამხრეთ სილეზიაში.

გარდაიცვალა 1591 წელს პრაღაში.
როსის ტერიტორია

როსის ტერიტორია  — ანტარქტიდის სექტორი, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებს ახალი ზელანდია, არის ახალი ზელანდიის სამეფოს ნაწილი. მოიცავს ყველა იმ ტერიტორიას, რომლებიც მდებარეობენ ს. გ. 60°-ის სამხრეთით და ა. გ. 160°-ის და დ. გ. 150°-ს შორის. ტერიტორიამ დასახელება მიიღო ბრიტანელი მეზღვაურის ჯეიმზ კლარკ როსის პატივსაცემად, რომელმაც აღმოაჩინა როსის ზღვა.

ტერიტორია მოიცავს ვიქტორიას მიწის ნაწილს, როსის შელფურ მყინვარს, ბალენის, როსის, სკოტის და რუზველტის კუნძულებს.

სამეცნიერო სადგურები
პოლარული სადგურები სკოტი (ახალი ზელანდია) და მაკ მერდო (აშშ) — ერთადერთი მთელი წლის განმავლობაში მოქმედი სადგურებია ამ სექტორში. მათი მომსახურებისთვის მოქმედებს ორი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი, რომელიც უზრუნველყოფს გარე სამყაროსთან კავშირს მთელი წლის განმავლობაში. ზაფხულობით ტვირთები ჩადის საზღვაო გზით.

იტალიას აქვს საკუთარი სეზონური სადგური ზუკელი ტერა ნოვას უბეში, რომელიც ზაფხულში მოქმედებს. 1969 წლიდან 1995 წლის ჩათვლით ახალ ზელანდიას ასევე ჰქონდა სეზონური სადგური ვანდა მშრალ ველებში. 1987 წლიდან 1992 წლის ჩათვლით გრინპისის ორგანიზაციას ასევე ჰქონდა საკუთარი სადგური როსის კუნძულზე, მაგრამ არასაკმარისი ფინანსირების გამო მოხდა სადგურის დაკეტვა.

იურისდიქცია
1841 წელს მკვლევარმა ჯეიმზ კლარკ როსმა აღმოაჩინა ვიქტორიას მიწა, რომელიც, იქვე მდებარე ტერიტორიებთან ერთად, მის მიერ გამოცხადდა დიდი ბრიტანეთის საკუთრებად. 1923 წელს დიდმა ბრიტანეთმა მმართველობაში გადასცა ეს ტერიტორია ახალ ზელანდიას. ახალი ზელანდიის გენერალ-გუბერნატორი ასევე იყო როსის ტერიტორიის გუბერნატორიც. ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების პირობების თანახმად, რომელზეც ახალმა ზელანდიამ ხელი მოაწერა 1959 წელს, არც ერთ სახელმწიფოს არ აქვს უფლება წამოაყენოს ახალი პრეტენზიები მოცემულ ტერიტორიაზე. ახალი ზელანდია ინარჩუნებს კონტროლს ტერიტორიაზე, მაგრამ ისეთნაირად, რომ არ შებღალოს სხვა ქვეყნების უფლებები და არ დაარღვიოს ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმება. ახალი ზელანდიის ტერიტორიული პრეტენზიები მიღებული რომ ყოფილიყო, მაშინ ის მიიღებდა უზარმაზარ ტერიტორიას, რომელიც საკმაოდ ბევრჯერ აღემატებოდა მისსავე ტერიტორიას და იგი მთლიანად დაფარული იქნებოდა ყინულით.

დროშა
დღეისათვის, მხოლოდ ეროვნული ახალი ზელანდიის დროშაა როსის ტერიტორიის ოფიციალური სიმბოლო. მეორე «ოფიციალური» დროშა, ერთ დროს იყო ახალზელანდიური საფოსტო დროშა, რომელიც აღნიშნავდა სკოტის ბაზის საფოსტო განყოფილებას. ახალზელანდიური ვექსილოლოგი ჯეიმზ დიგნანმა დააპროექტა დროშა, რომელიც ხმარებაში შევიდა ტერიტორიის აღსანიშნავად, მაგრამ არ გახდა მის ოფიციალურ სიმბოლოდ.
ენომოტო ტაკეაკი

ენომოტო ტაკეაკი (; დ. 25 აგვისტო, 1836 — გ. 26 ოქტომბერი, 1908) — სამურაი და ტოკუგავას ფლოტის ადმირალი ბაკუმაცუს პერიოდში. ის ერთგული იყო ტოკუგავა შოგუნატის და ბოშინის ომის დამთავრებამდე განაგრძობდა მეიძის რესტავრაციის წინააღმდეგ ბრძოლას. მოგვიანებით მსახურობდა მეიძის მთავრობაში, როგორც იაპონიის საიმპერატორო ფლოტის ერთ-ერთ დამარსებლად.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ენომოტო დაიბადა ქალაქ ედოს შიტაიას რაიონში (თანამედროვე ტოკიოს რაიონი ტაიოტი) ტოკუგავას კლანის სამურაის ოჯახში. 1850-იანებ წლებში მან დაიწყო ჰოლანდური ენის შესწავლა და მას შემდეგ, რაც 1854 წელს კაპიტანმა, მეთიუ პერიმ იაპონიის ჯარები გაარღვია, ენომოტო სწავლობდა ტოკუგავას სამხედრო-საზღვაო წვრთნის ცენტრში, ნაგასაკიში და ცუკიჯის სამხედრო ხომალდის წვრთნის ცენტრში, ედოში.

26 წლის ასაკში, ენომორო გაგზავნეს ნიდერლანდებში, რათა შეესწავლა დასავლური ტექნიკა სამხედრო-საზღვაო ომში და ეშოვნა დასავლური ტექნოლოგიები. ის სწავლობდა ევორპაში 1862 წლიდან 1867 წლამდე, რის შედეგადაც თავისუფლად ლაპარაკობდა ნიდერლანდურ და ინგლისურ ენებზე.

ენომოტო შოგუნის მთავრობის მიერ ნაყიდი ორთქლმავალი ხომალდით, კაიო მარუთი დაბრუნდა იაპონიაში. ევროპაში ყოფნის დროს, მან გააანალიზა, რომ დეპეშა მომავალში მნიშვნელოვანი საკომუნიკაციო საშუალება იყო და დაიწყო სისტემის შედგენა, რომელიც ერთმანეთთან დააკავშირებდა ედოს და იოკოჰამას. დაბრუნებისთანავე ენომოტოს მაინიჭეს კაიგუნ ფუკუსაის ტიტიული, რომელიც ტოკუგავას ფლოტის მეორე ყველაზე მაღალი წოდება იყო. მან ასევე მიიღო საიმპერატორო კარის წოდება იძუმი-ნო-კამი.

ბოშინის ომი და მეიძის რესტავრაცია
მეიძის რესტავრაციის დროს, მას შემდეგ, რაც 1868 წელს ედო დანებდა, ენომოტომ უარი განაცხადა თავისი ნებით ჩაჰბარებოდა მათ და გაიქცა ჰაკოდატეში, ჰოკაიდოზე ტოკუგავას ფლოტის დანარჩენ ჯართან და საფრანგეთის რამდენიმე სამხედრო მრჩეველთან ერთად. მისი ორთქმავალი სამხედრო ხომლადები იმ დროს იაპონიაში ყველაზე ძლიერი იყო.

ენომოტოს იმედი ჰქონდა, რომ ჰოკაიდოში შექმნიდა დამოუკიდებელი ქვეყანას ტოკუგავას ოჯახის მმართველობის ქვეშ, მაგრამ მეიძის მთავრობა იაპონიის დანაწილებას ეწინააღმდეგებოდა. 25 დეკემბერს, ტოკუგავას ლოიალისტებმა გამოაცხადეს ეძოს რესპუბლიკის შექმნა და პრეზიდენტად ენომოტო აირჩიეს.

შემდეგ წელს, მეიძის მთავრობის ჯარებმა დაიპყრო ჰოკაიდო და დაამარცხა ენომოტოს ჯარები ჰაკოდატეს სამხედრო-საზღცაო ბრძოლაში. 1869 წლის 18 მაისს ეძოს რესპუბლიკა გაუქმდა და ჰოკაიდო ცენტრალური მთავრობის ხელში გადავიდა, რომელსაც სათავეში იმპერატორი მეიძი ედგა.
მერი ბერდის მიწა

მერი ბერდის მიწა  — დასავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ელსუორთის მიწასა და როსის ტერიტორიას სანაპიროებს (დ. გ. 103° და 158°) შორის.

ყინულის სისქე საშუალოდ 1000-2000 მეტრია, ალაგ-ალაგ 4000 მეტრამდე. მყინვარის საფარის საფუძველი ხშირად დევს ზღვის დონეზე დაბლა. ყველაზე მაღალი წერტილია — სიდლის მთა (4181 მეტრი). მერი ბერდის მიწას გარს ეკვრის ამუნდსენის ზღვა.

მიწამ თავის დასახელება მიიღო 1929 წელს რიჩარდ ბერდის მეუღლის პატივსაცემად. სანაპიროს ნაწილებს ჰქვიათ ნაპირები (სონდერსის ნაპირი, რუპერტის ნაპირი, ჰობსის ნაპირი, ბაკუტისის ნაპირი, უოლგრინის ნაპირი).

1951 წელს ანტარქტიდაში იაპონიის ტერიტორიული პრეტენზიების ლიკვიდაციის შემდეგ (სექტორი დასავლეთის გრძედის 80°-დან დასავლეთის გრძედის 150°-მდე) მერი ბერდის მიწა აღმოჩნდა ამ კონტინენტის ერთადერთი „არავის ტერიტორია“, ანუ ისეთი, რომელიც არ არის მსოფლიოს არც ერთი ქვეყნის ოფიციალური პრეტენზიის ობიექტი. აშშ-ს უნდოდა ამის გაკეთება, მაგრამ 1959 წლამდე ვერ მოასწრეს ამის გაკეთება, როდესაც ხელი მოეწერა ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმებას, რომელმაც უვადოდ გაყინა ყველა პრეტენზია სამხრეთი გრძედის 60°-ის სამხრეთით ნებისმიერი მიწის მფლობელობაზე.

მერი ბერდის მიწაზე ყველაზე უფრო ცნობილი პოლარული სადგურებია — რუსული «რუსკაია» და ამერიკული «ბერდი».
მონტენეგროს დროშა

მონტენეგროს დროშა — მონტენეგროს ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. მიიღეს 2004 წლის 12 ივლისს. დროშა არის სწორკუთხა ფორმის მეწამული ფერის ნაჭერი, ოქროსფერი საზღვრით. ცენტრში გამოსახულია სახელმწიფო გერბი. დროშის პროპრციებია 1:2.

მონტენეგროს დროშა 1918 წლამდე, დამოუკიდებლობის დაკარგვამდე იყო სამფეროვანი (წითელი, ცისფერი, თეთრი) და ზედ გამოსახული იყო სახელმწიფო გერბი. დროშა მიიღეს რუსეთის დროშის ანალოგიურად. 1918-1941 წლებში მონტენეგროს დროშა არ ჰქონია. გერმანული ოკუპაციის შემდეგ მისი დროშა იყო მეწამული ფერის ლომისა და არწივის გამოსახულებით. ჩერნოგორიის სოციალისტური რესპუბლიკის დროშაც წითელ-ლურჯ-თეთრ ფერებში იყო, თუმცა ზედ გერბის ნაცვლად ვარსკვლავი იყო გამოსახული. დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ 1993-2004 წლებში მოქმედებდა სამფეროვანი დროშა პროპორციით 1:3.

თანამედროვე დროშა მიიღეს 2004 წელს.

ისტორიული დროშები
სარაევოს ჰაგადა

სარაევოს ჰაგადა — შუა საუკუნეების ჰაგადას მანუსკრიპტი, რომელიც სარაევოში, ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ეროვნულ მუზეუმში ინახება.
ისტორია
ჰაგადა
ჰაგადა ტრადიციული იუდეური ტექსტია, რომელიც ეგვიპტიდან გამოსვლის თემატიკასთან დაკავშირებულ ლოცვებსა და სხვა ტრადიციულ ტექსტებს მოიცავს მიშნის საფუძველზე. პასექის სედერს სწორედ ჰაგადა აწესებს და ასევე სედერის აუცილებელი ნაწილია ჰაგგადადან ვედრებების კითხვა 14 და 15 ნისანის ღამით.
წარმოშობა
სარაევოს ჰაგადას ისტორია მეთოთხმეტე საუკუნის შუა ხანების ესპანეთში იწყება. იგი ესპანეთიდან 1492 წელს, არაქრისტიანთა განდევნასთან ერთად წამოიღეს იუდეველებმა. 1609 წელს იტალიის ტერიტორიაზე ინკვიზიციის სასამართლომ დაადგინა, რომ ეს წიგნი ეკლესიის წინააღმდეგ არაფერს ამბობდა და ამიტომ განადგურებას გადაურჩა. 1894 წელს ეს წიგნი იოსებ კოენმა მიჰყიდა სარაევოს მუზეუმს 150 კრონად. წიგნის ბოსნიაში მოხვედრის რამდენიმე ვერსია არსებობს – ერთ-ერთის მიხედვით იგი მზითვად გამოატანეს ერთ იტალიიდან სარაევოელ იუდეველზე გათხოვილ ქალს, მეორე ვერსიით იგი იტალიიდან სარაევოში თავშეფარებულმა იუდეველებმა ჩამოიტანეს, რომლებსაც ოსმალები ნაკლებად ავიწროებდნენ. საიმპერიო მოხელეებმა წიგნი გამოსაკვლევად ვენაში წაიღეს და ძვირფასი ყდა მუყაოთი შეუცვალეს, შემდეგ კი სარაევოს მუზეუმს დაუბრუნეს.
ჰოლოკოსტი
უსტაშების მმართველობის დროს ჰაგადა კიდევ ერთხელ გადაურჩა განადგურებას. რეჟიმის პირველი სამიზნეები იყვნენ სერბები, ებრაელები და ბოშები, ასევე მათი კულტურული და ყოფითი შემოქმედება. იოჰან ფორტნერი, 718-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური, რომლის დივიზიაც აქტიურად მონაწილეობდა ეთნიკურ წმენდებში, პირადად მივიდა სარაევოს მუზეუმში ჰაგადას წამოსაღებად და გასანადგურებლად. იქ მას დახვდნენ მუზეუმის დირექტორი იოზო პეტროვიჩი და მთარგმნელი დერვიშ ქორქუთი, რომელმაც უთხრა, რომ გერმანელმა ოფიცერმა უკვე წაიღო ჰაგადა. ფორტნერმა მოითხოვა ოფიცრის სახელი და გვარი. ქორქუთმა უპასუხა – როგორ გავბედავდით ეს გვეკითხა? ამის შემდეგ ჰაგადა ჩუმად გაიტანეს მუზეუმიდან და შესანახად გადასცეს ერთ-ერთ ზენიცელ იმამს, რომელმაც იგი მეჩეთში გადამალა.
ბოსნიის ომი
ომის დასრულების შემდეგ ჰაგადა კვლავ მუზეუმს დაუბრუნდა. 1992 წელს იგი მადრიდში, არაქრისტიანთა განდევნის 500 წლისთავის აღსანიშნავ გამოფენაზე წაიღეს, რის შემდეგაც კვლავ სარაევოში დაბრუნდა, რომელიც ამ დროს ალყაში იყო. ალყის დროს მუზეუმს თავს დაესხნენ მძარცველები, რომლებმაც წიგნი საცავიდან გამოიღეს, მაგრამ ყდის გამო ჩათვალეს, რომ მას ფასი არ ექნებოდა და იქვე დააგდეს. იგი ფახრუდდინ ჩებომ, პოლიციის გამომძიებელმა იპოვა და კვლავ მუზეუმს დაუბრუნა.
სარაევოს ბიბლიოთეკის დაბომბვის შემდეგ ბოსნიელმა ისტორიკოსმა და არქეოლოგმა ენვერ იმამოვიჩმა წიგნი გადაიტანა ბანკის მიწისქვეშა საცავში, სადაც იგი ომის დასასრულამდე ინახებოდა. ომის განმავლობაში გავრცელდა ჭორები, თითქოს ქვეყნის ხელმძღვანელობამ ჰაგადა გაყიდა და მისი ფასით იარაღი შეიძინა. ამ ჭორების გასაფანტავად 1995 წლის აპრილში, სარაევოს სინაგოგაში პასექის დღესასწაულზე მიტანილი იქნა სარაევოს ჰაგადა.
2002 წელს სარაევოს მუზეუმში გაიხსნა სპეციალურად დაცული ოთახი, სადაც ჰაგადა მუდმივად არის გამოფენილი.
შეფასება
რელიქვიის მატერიალური შეფასება არ არის დადგენილი. 1894 წელს იგი 150 კრონად შეფასდა (დაახლ. 10 ათასი აშშ დოლარი). 1992 წელს მადრიდის მუზეუმმა რელიქვია 7 მლნ აშშ დოლარად დააზღვია.
შიშვლები

შიშვლები ასევე ცნობილი, როგორც „შიშველი“ — 1993 წლის ბრიტანული შავი იუმორის მქონე დრამა, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია მაიკ ლი. ფილმში მთავარ როლს ასრულებს დევიდ თიულისი, რომელიც თამაშობს ჯონის, მჭერმეტყველ ინტელექტუალს, ფილოსოფოსსა და კონსპირაციის თეორეტიკოსს. ფილმმა მოიპოვა რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის საუკეთესო რეჟისორისა და საუკეთესო მსახიობის პრიზები კანის კინოფესტივალზე. „შიშვლები“ გახდა მაიკ ლისთვის კარიერის ახალი მწვერვალი, როგორც რეჟისორისთვის და საერთაშორისო აღიარება მოუტანა მანამდე უცნობ თიულისს.

ლიმ პირველად ამ ისტორიის იდეა მანჩესტერში, 1960-იანი წლების დასაწყისში, სტუდენტობისას მოიფიქრა:

1965 წელს, ლიმ თანამშრომლობა დაიწყო დევიდ ჰალიუელთან, ორი კვირით იქირავა „იუნითის თეატრი“ და რეჟისორობა გაუწია ჰალიუელის პიესის „ “-ის პირველ დადგმას. თეატრის კრიტიკოსის, მაიკლ კოვენის თქმით, „მალკოლმ სკროუდაიკი აშკარად შიშველში ჯონის წინამორბედია. სკროუდაიკი იყო ხულიგანი სამხატვრო სკოლის სტუდენტი და აბსურდული იდეოლოგი ჰადერსფილდიდან, რომელსაც გოგოებთან პრობლემები ჰქონდა და თავისი მასწავლებლები სძულდა... პიესა ალფრედ ჟარის უბუ მეფესთან საერთო, სიღრმისეულად განცდილ სკოლურ უხეშობას იზიარებდა, რომელიც თავდაპირველად ერთ-ერთი მათემატიკის მასწავლებლის წინააღმდეგ დაწერილი ბოროტი შეტევა იყო.“
იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი

}, ) — კათოლიკური საკათედრო ტაძარი სარაევოში. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის უდიდესი კათოლიკური ტაძარი, ვრხბოსნას კათოლიკური არქიეპარქიის ცენტრი.
ისტორია
1881 წელს ვრხბოსნას კათოლიკურმა ეპარქიამ არქიეპარქიის სტატუსი მიიღო. მაშინ იქნება მიღებული გადაწყვეტილება აეგოთ ახალი ტაძარი, რომელიც არქიეპარქიის ცენტრალური კათედრის ფუნქციას შეასრულებდა. მშენებლობის ინიციატორი იყო არქიეპისკოპოსი იოსიპ სტადლერი. ტაძრის მშენებლობის პროექტი არქიტექტორმა იოსიპ ვანცაშმა ნეოგოთიკურ და ნეორომანულ სტილში, პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის არქიტექტურის გავლენით შექმნა. საძირკვლის გაჭრა 1884 25 აგვისტოს დაიწყეს, ხოლო მშენებლობა სამი წლის შემდეგ, 1887 წლის 9 ნოემბერს დასრულდა. ტაძარი 1889 წლის 14 სექტემბერს აკურთხეს იესოს წმინდა გულის სახელზე, რომელიც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კათოლიკური კონცეფციაა. ტაძრის კურთხევას მატო ვოდოპიჩი, დუბროვნიკის ეპისკოპოსიც ესწრებოდა.
ტაძარში 1932 და 1985 – 1989 წლებში ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. სარაევოს ალყის დროს ტაძარი დაზიანდა, ეს დაზიანებები ომის დასრულების შემდეგ აღადგინეს. 1997 წელს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში ვიზიტის ფარგლებში ტაძარს ეწვია პაპი იოანე პავლე .
სიმბოლიკა
შენობა ბევრისთვის სარაევოს სიმბოლოა. მთავარი შესასვლელის თავზე არსებული სიმბოლო სარაევოს კანტონის დროშასა და გერბზეა გამოსახული. ტაძარში დაკრძალულები არიან ვრხბოსნას არქიეპისკოპოსები იოსიპ სტადლერი, ივან შარიჩი და მარკო იოზინოვიჩი. იოსიპ სტადლერის კანონიზაციის მოთხოვნა 2002 წლის 20 ნოემბერს წმინდა საყდარში სწორედ ამ საკათედრო ტაძრიდან გაიგზავნა.
სარაევოს კინოფესტივალი

სარაევოს კინოფესტივალი — სამხრეთაღმოსავლეთ ევროპის პირველი და წამყვანი კინოფესტივალი.
ისტორია
ფესტივალი 1995 წლის ოქტომბერში, სარაევოს ალყის დროს დაარსდა. მისი მიზანი სარაევოს მულტიკულტურული და ტოლერანტული გარემოს აღდგენა და შენარჩუნება იყო. ალყისა და მძიმე ზოგადი ფონის გამო ორგანიზატორები დამსწრეთა მცირე რაოდენობას ელოდნენ, მაგრამ მათდა გასაკვირად ორკვირიან ფესტივალს 15 ათასამდე ადამიანი დაესწრო, მათ შორის 37 კი 15 სხვადასხვა ქვეყნიდან. მას შემდეგ ფესტივალი ყოველწლიურად ტარდება. 2001 წელს ფესტივალი ევროპის ფილმების ასოციაციამ შეიყვანა იმ თერთმეტ ფესტივალში, სადაც საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმები ვლინდება. იმ წელს ფესტივალზე გაიმარჯვა დანის ტანოვიჩის ფილმმა " ", რომელმაც ასევე აიღო ოსკარი. 2007 წლიდან ბერლინალესთან თანამშრომლობით ფესტივალს დაემატა კამპუსი ახალგაზრდა ნიჭიერი რეჟისორების დასახმარებლად. 2013 წელს ფესტივალზე გაიმარჯვა ქართველი რეჟისორის, ნანა ექვთიმიშვილის ფილმმა გრძელი ნათელი დღეები.
პროგრამა
საბავშვო პროგრამა
მოზრდილთა არენა 
ახალი მიმდინარეობები 
ახალი მიმდინარეობები მოკლე მეტრაჟით 
ღია ცის ქვეშ 
პანორამა 
დოკუმენტური პანორამა 
რეგიონული (საკონკურსო) ჩვენება – მხატვრული, მოკლემეტრაჟიანი, დოკუმენტური 
ფოკუსში
მერსად ბერბერი

მერსად ბერბერი (; დ. 1 იანვარი 1940, ბოსანსკი პეტროვაცი, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 7 ოქტომბერი 2012, ზაგრები, ხორვატია) — ბოსნიელი მხატვარი.

ბიოგრაფია
ბერბერი დაიბადა ბოსანსკი პეტროვაცში, 1940 წლის 1 იანვარს. იგი ლუბლიანის ხელოვნებათა აკადემიას ამთავრებს, 1978 წლიდან კი მასწავლებელია სარაევო ხელოვნებათა აკადემიაში. ბოსნიის ომის დაწყების შემდეგ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ხორვატიის ტერიტორიაზე – ზაგრებსა და დუბროვნიკში.

ჯილდოები
1966 წლიდან მოყოლებული ბერბერმა ორმოცდაათზე მეტი ჯილდო მიიღო, მათ შორის:
ოქროს მედალი და საპატიო სიგელი ტრიესტის გრაფიკული ხელოვნების პირველი საერთაშორისო გამოფენიდან.
პირველი ადგილი სან-პაულოს მე-11 საერთაშორისო ბიენალეზე.
ტოკიოს მე-10 საერთაშორისო ბიენალეს საპატიო პრიზი.
პირველი ადგილი მე-7 ხმელთაშუაზღვის საერთაშორისო ბიენალეზე (ალექსანდრია).
ის ჯილდო მონტე კარლოში.
კრაკოვის ჯილდო გრაფიკული ხელოვნების მე-4 საერთაშორისო ბიენალეზე.
ლალით კალას აკადემიის გრან-პრი მე-5 ინდურ ტრიენალეზე (დელი).
კოტორის ყურე

კოტორის ყურე ასევე ბოკა (მონტ.: / ) — ადრიატიკის ზღვის მოღუნული ფორმის ყურე მონტენეგროს სამხრეთ-დასავლეთში. ერთ დროს მას ევროპის ყველაზე სამხრეთით მდებარე ფიორდი ეწოდებოდა, თუმცა სინამდვილეში ის წარმოადგენს რიას რომელიც ორიენის მთიანეთიდან მომავალი მდინარის რეგრესიით წარმოიშვა.

ყურის სიღრმე ზღვიდან კოტორის ნავსადგურამდე დაახლოებით 28 კილომეტრს წარმოადგენს, ხოლო მისი სანაპირო ზოლი წარმოადგენს 107,3 კილომეტრს. ის შეჭრილია დინარის მთიანეთის სიღრმეში. ლოვჩენის და ორიენის მთიანეთებს შორის. ყურის ყველაზე ვიწრო ადგილი სოფელ სტრაიტთან სიგანეში შეადგენს მხოლოდ 340 მეტრს. 2013 წლის შემდეგ ყურეს გადაკვეთა შესაძლებელია ბორნით.

ყურის სანაპიროზე ადამიანები ანტიკური დროიდან ცხოვრობდნენ, დღეისთვის შემორჩენილი შუა საუკუნეების დასახლებები არის: კოტორი, რისანი, ტივატი, პერასტი, პრჩანი და ჰერცეგ-ნოვი. ყურე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ტურისტულ ცენტრს. კოტორის ისტორიულ-კულტურული და ბუნებრივი რეგიონი 1979 წლიდან წარმოადგენს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს.
ჩევაპი

} /; : ; ; ; , ). სიტყვა ჩევაპი მრავლობითი ფორმაა, მაგრამ როგორც წესი იგი გამოიყენება, რადგან მცირე ზომის გამო ჩევაპი რამდენიმე ერთდროულად მზადდება და მიირთმევენ.

ისტორია
დაკეპილი ხორცისა და სხვა ინგრედიენტებისგან კერძის მომზადება დაფიქსირებულია ანტი-ოსმალო აჯანყებულებს – ჰაიდუკებს შორის, რომელსაც ჰაიდუკური ჩევაპი ეწოდებოდა. სერბეთში ასევე გავრცელებულია ლესკოვაცური ჩევაპი – ის ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა. ქალაქ ლესკოვაცში, სადაც გაჩნდა ეს კერძი, ყოველწლიური ჩევაპების ფესტივალი იმართება. ბელგრადში ჩევაპი მეცხრამეტე საუკუნის სამოციან წლებში გამოჩნდა, სადაც იგი დიდ ბაზარში, ტანასკო რაიჩის კაფანაში მზადდებოდა და მალევე გავრცელდა მთელ ქალაქში. ბელგრადიდან კი – აღმოსავლეთ სერბეთსა და მაკედონიაში. 1933 წელს ჩევაპი მარიბორში (სლოვენია) პირველად შეიტანა ლესკოვაცელმა წვრილმა მოვაჭრემ.

სუფრაზე
როგორც წესი, ერთი პორცია ჩევაპი 5დან 10 ცალამდეა, რომელიც ბრტყელ პურშია ჩალაგებული. მიირთმევენ ხახვთან, ნაღებთან, კაიმაღთან, აივართან (აჯიკის მსგავსი საწებელი), ხაჭოსთან და ა.შ. ერთად. ბოსნიელები როგორც წესი საქონლის ან ცხვრის ხორცისგან ამზადებენ ჩევაპის, როდესაც სერბები ღორის ხორცსაც იყენებენ.
ავსტრიაში, ჩეხეთსა და სლოვაკიაში ჩევაპი მდოგვით, ხახვითა და კარტოფილით ფასტ-ფუდის ერთ-ერთი გავრცელებული სახეობაა.

ვარიაციები
ბოსნიური
ტრავნიკის ჩევაპი  — ცენტრალური ბოსნიის ტრადიციულად მესაქონლეობის მიმდევარი რეგიონიდან. მზადდება მხოლოდ საქონლის ხორცით.
სარაევოს ჩევაპი  — გამოიყენება როგორც საქონლის, ასევე ცხვრის ხორცი ან შერეული ფარში.
ბანია ლუკას ჩევაპი  — ერთად იწვება ოთხ-ოთხი ჩევაპი.
ტუზლის ჩევაპი – ერბოს სუპსა და სომუნთან ერთად.

სერბული
ლესკოვაცის ჩევაპი  — ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა.
ნოვიპაზარის ჩევაპი  — პურში არ დებენ და მიირთმევენ ხახვთან ერთად.
დიპტიქი

დიპტიხი (, „ორად დაკეცილი“, ანუ „ორკარედი“) — მართლმადიდებლური ღვთისმსახურების დროს, მსოფლიოს მართლმადიდებელ ეკლესიათა მეთაურების მოხსენიების ან ადგილობრივ ეკლესიათა მეთაურების მოხსენიების რიგითობა.

ისტორია
ყოველი ადგილობრივი, ანუ ავტოკეფალური ეკლესია და მათი პატრიარქები თანასწორნი არიან და არ არსებობს იერარქიული დამოკიდებულება ერთმანეთზე, მაგრამ არსებობს საპატრიარქო კათედრების რანგირება პატივის მიხედვით. აღნიშნული გამართლებულია პრაქტიკული მოსაზრებითაც, კერძოდ დიპტიხი წირვა-ლოცვის დროს გამოიყენება რათა განისაზღვროს მღვდელმთავართა თანმიმდევრობა და ასევე მათი მოხსენიების ადგილი წარმოთქმულ კვერექსებსა, თუ მოსახსენებლებში.

თავდაპირველად ქართულ ეკლესიას დიპტიხში ეკავა მეექვსე ადგილი რომის პაპის, კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიისა და იერუსალიმის პატრიარქების შემდეგ. საუკუნეში მომხდარი დიდი სქიზმის გამო მართლმადიდებლური დიპტიხიდან ამოვარდა რომის პაპი, ხოლო 1589 წელს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქომ სცნო ავტოკეფალურად რუსეთის ეკლესია და ოფიციალურად მიანიჭა საპატრიარქო რანგი, ხოლო დიპტიხში მეხუთე ადგილი, 1920 წელს კონსტანტინოპოლმა სცნო სერბეთის საპატრიარქოს მეექვსე ადგილი, 1925 წელს რუმინეთის საპატრიარქოს მეშვიდე, ხოლო 1953 წელს ბულგარეთის საპატრიარქოს მერვე ადგილი. საქართველოს 1917 წელს აღდგენილი ავტოკეფალია და საპატრიარქო წოდება კი — მხოლოდ 1990 წელს, კათოლიკოს-პატრიარქ ილია -ის ღვაწლის შედეგად. შესაბამისად ქართულმა ეკლესიამ დიპტიხში მეექვსე ადგილიდან მეცხრე ადგილზე გადაინაცვლა. 2019 წლის 6 იანვარს უკრაინის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ავტოკეფალიის ტომოსი მიიღო.

საპატრიარქო დიპტიქი
ქვემოთ მოყვანილია მართლმადიდებელი ეკლესიის მხოლოდ საპატრიარქო დიპტიქი ისტორიულ ჭრილში.

წყარო
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ადგილი დიპტიხში
შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ

შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ — ხელშეკრულებაა, რომელიც ითვალისწინებს ანტარქტიდის დემილიტარიზაციას, მის მხოლოდ მშვიდობიანი მიზნებისათვის გამოყენებას და ბირთვული იარაღისაგან თავისუფალ ზონად გადაქცევას. ხელშეკრულება დაიდო 1959 წლის 1 დეკემბერს ვაშინგტონში და ძალაში შევიდა 1961 წლის 23 ივნისს 12 პირველმონაწილე სახელმწიფოს ხელმოწერის შემდეგ.

მიზნები
ხელშეკრულების მთავარი მიზანია — ანტარქტიკის მთელი კაცობრიობის ინტერესებისათვის გამოყენების უზრუნველყოფა. ასევე გათვალისწინებულია სამეცნიერო კვლევების თავისუფლება და საერთაშორისო თანამშრომლობის ხელშეწყობა. ანტარქტიდაში იკრძალება ნებისმიერი ბირთვული აფეთქებები და რადიაქტიური მასალების დამარხვა. 1982 წელს, როგორც ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების სისტემის ნაწილი და მისი სტატიის შესრულება, ძალაში შევიდა ანტარქტიკის ზღვის ცოცხალი რესურსების შენარჩუნების შესახებ კონვენცია (ანტკომი). ამ კონვენციის მუხლების პრაქტიკაში გამოყენებას არეგულირებს ანტკომის კომისია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ავსტრალიის ტასმანიის შტატის ქალაქ ჰობარტში.

კლასიფიკაცია
2010 წლის იანვრისთვის ხელშეკრულების მონაწილეთა რიცხვში შედის 46 სახელმწიფო, რომელთაგან 28 კონსულტატიური მხარეა. ხელშეკრულებასთან მიმართებაში ექსპერტები გამოყოფენ ქვეყნების სამ ჯგუფს:
რომლებსაც ჰქონდათ ტერიტორიული პრეტენზიები ხელშეკრულებაზე ხელმოწერამდე — ესენია: ავსტრალია, არგენტინა, დიდი ბრიტანეთი, ახალი ზელანდია, ნორვეგია, საფრანგეთი და ჩილე.
რომლებმაც დაიტოვეს უფლება გამოეცხადებინათ ასეთი პრეტენზიები — ესენია: პერუ, საბჭოთა კავშირი/რუსეთი, აშშ და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
რომლებსაც არ ჰქონიათ ოფიციალური ტერიტორიული პრეტენზიები — ესენია: ბელგია, ბულგარეთი, ბრაზილია, გერმანია, ინდოეთი, იტალია, ჩინეთი, პაკისტანი, პოლონეთი, რუმინეთი, უკრაინა, ურუგვაი, ჩეხეთი, შვედეთი, ეკვადორი, სამხრეთი კორეა და იაპონია.

ხელშეკრულების მონაწილე ქვეყნები
პირველმონაწილე სახელმწიფოები გამოყოფილია სქლად.

აქტუალურია 2015 წლის აპრილისათვის
აბუხალოს გამოქვაბულები

აბუხალოს გამოქვაბულების კომპლექსი — არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ამავე სახელწოდების სოფლის დასავლეთით (ქარელის მუნიციპალიტეტი, სოფელი აბუხალო), კლდეზე, რომლის ქვედა ნაწილი დაფარულია წიწვოვანი ტყით, ხოლო მისი ზედა ნაწილი შიშველია. გამოქვაბულებში შესვლა შესაძლებელია მხოლოდ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან. დასავლეთის მისასვლელი გამაგრებული იყო მაღალი გალავნით. კომპლექსი - საუკუნით თარიღდება. იგი წარმოადგენდა კლდეში ნაკვეთ რვა სხვადასხვა ზომის ქვაბულისაგან შემდგარ მონასტერს. პირველი ქვაბული შედარებით მცირე ზომისაა და მასთან არსებული წყარო 1940 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად დაშრა. მეორე — კლდეში ამოკლეთილი ოთახი მთლიანად გაჭვარტლულია და აქედან კარი გადის მესამე — აგურით ამოშენებულ მესამე მომრგვალებულ ოთახში, რომელიც შელესილი და შეთეთრებულია. მეორე ოთახი გადის ბაქანზე, საიდანაც შესაძლებელია მე-4 და შემდეგ მე-5 ოთახში გადასვლა. ამ უკანასკნელ ოთახებში სათოფურებია, რომლებიც ხეობისკენაა მიმართული. მეოთხე ოთახის ბაქანიდან შესაძლებელია მე-6 ოთახში მოხვედრა და შემდეგ ვიწრო გვირაბით მე-7 ოთახში. ამ უკანასკნელის 3 კედელი აგურითაა ნაშენები, ხოლო მეოთხე კლდოვანი ქანებისგან შედგება. სათავსი შელესილი და შეთეთრებულია. ეს ოთახი უკავშირდება ეკლესიას, რომლის კედლები აგურისაა და შეთეთრებულია. მოხატულია ეკლესიის შესასვლელის მარჯვენა მხარე, სადაც გამოსახულია მშენებლობის სცენა და წმინდანები.