iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარია ტერეზა ჩიბო-მალასპინა

მარია ტერეზა ჩიბო-მალასპინა (; დ. 29 ივნისი, 1725, ნოველარა, იტალია — გ. 29 დეკემბერი, 1790, მოდენა, იტალია) — იტალიელი წარჩინებული ჩიბო-მალასპინათა საგვარეულოდან. მასასა და კარარას სუვერენული ჰერცოგინია 1731-1790 წლებში. მოდენისა და რეჯიოს კონსორტი ჰერცოგინია 1780-1790 წლებში როგორც ერკოლე -ის პირველი ცოლი. მასას ჰერცოგინია მარია ბეატრიჩეს დედა.

ბიოგრაფია
მარია ტერეზა დაიბადა 1725 წლის 29 ივნისს ნოველარაში, ჩრდილოეთ იტალიაში. იგი იყო მასასა და კარარას ჰერცოგ ალდერანო -ისა და მისი ცოლის, რიკარდა გონძაგას ასული. ვინაიდან იგი უფროსი შვილი იყო და ძმაც არ ჰყავდა, მარია ტერეზა თავიდანვე მამის პირველ მემკვიდრედ მოიაზრებოდა. 1731 წლის 18 აგვისტოს ალდერანო გარდაიცვალა, რა დროსაც ორივე საჰერცოგოს ტახტი ექვსი წლის მარია ტერეზამ დაიკავა.

1734 წლის 10 ნოემბერს, 9 წლის მარია ტერეზა მიათხოვეს გაფრანგებულ იტალიელ მთავარს, სუასონის გრაფ ევგენი სავოიელს, რომელიც სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე -ის შთამომავალი იყო, კარინიანოს შტოდან. წყვილმა ერთმანეთთან შეხვედრა ვერც მოასწრო, რადგან ევგენი იმავე წლის 23 ნოემბერს, ქორწილიდან რამდენიმე კვირაში გარდაიცვალა. ვინაიდან ქორწინება კონსუმირებული არ იყო, რომის პაპმა იგი ანულირებულად სცნო და მარია ტერეზას ხელახალი ქორწინების შანსი მისცა.

1741 წელს იგი ცოლად გაჰყვა მოდენისა და რეჯიოს პრინც ერკოლეს, ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და ჰერცოგინია შარლოტ აგლაე ორლეანელის უფროს ძეს. წყვილს ერთობ უიღბლო ქორწინება ჰქონდა, რომელშიც მარია ტერეზამ სულ ორი ბავშვი გააჩინა, რომელთაგან მხოლოდ პრინცესა მარია ბეატრიჩემ მიაღწია ზრდასრულობამდე. ვინაიდან მათ მეტი შვილი აღარ უჩნდებოდათ, ოთხივე საჰერცოგოს მემკვიდრედ მარია ბეატრიჩე მოიაზრებოდა.

მარია ბეატრიჩეთი მალევე დაინტერესდა ავსტრიისა და საღვთო რომის იმპერატრიცა მარია ტერეზია, რომელმაც მათ მისი და თავისი შუათანა ძის, ლეოპოლდის დაქორწინება შესთავაზა, თუმცა მოდენელებმა უარი უთხრეს. მოგვიანებით, 1771 წლის 15 ოქტომბერს მარია ბეატრიჩე მარია ტერეზიას მეორე ვაჟზე, ფერდინანდ კარლზე დააქორწინეს, რითაც შეიქმნა ჰაბსბურგ-ესტეს დინასტია, რომელიც ერკოლეს შემდეგ მართავდა მოდენას.

1780 წლის 22 თებერვალს მისი მამამთილი გარდაიცვალა, ჰერცოგი ერკოლე გახდა და მარია ტერეზაც მოდენისა და რეჯიოს ახალ ჰერცოგინიად გვევლინება. ამის შემდეგ მარია ტერეზამ საბოლოოდ მიატოვა ქმარი და ცალკე გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება. იგი 1790 წლის 29 დეკემბერს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა მოდენაში. მისი დაღუპვის შემდეგ მასასა და კარარას ახალი ჰერცოგინია მისი ასული გახდა.

შვილები
მარია ტერეზას შვილები მხოლოდ მეორე ქმრისგან ჰყავდა:

მარია ბეატრიჩე (1750-1829), ცოლად გაჰყვა ერცჰერცოგ ფერდინანდ კარლ ავსტრიელს, რომელთანაც შეეძინა ათი შვილი;

რინალდო ფრანჩესკო (1753), გარდაიცვალა ჩვილი;
Underwater

— „ბეიტსის მოტელის“ პირველი სეზონის მეცხრე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში 2013 წლის 13 მაისს გავიდა.

მოკლე შინაარსი
აბერნატი უფრო მკაცრ ზომებს მიმართავს, თუმცა ნორმამ არ იცის, მისგან რას ითხოვს. მის ბლერ უოტსონი ნორმანს წარმოსახვის უნარის გამოყენებისთვის ამხნევებს; ბრედლი და დილანი დაახლოვდებიან, ხოლო ემა მარიხუანას მიიღებს.

სიუჟეტი
ნორმანს ესიზმრება, რომ ბრედლის აბაზანაში ახრჩობს. მუქარის წერილის მიღების შემდეგ ნორმა გადაწყვეტს, რომ მოტელი გაყიდოს და სახლი ჰავაიში იყიდოს, სადაც ნორმანთან ერთად გადავა. ბლერ უოტსონს უნდა, რომ ნორმანმა მისი მოთხრობა გამოაქვეყნოს, თუმცა ამისთვის ნორმას ნებართვა სჭირდება.

ერთ-ერთი ტრიმერი სახელად განერი ემას მარიხუანის ნამცხვარს აძლევს; ემა ცდუნებას ვერ გაუძლებს და შეჭამს. დილანი ბრედლის მამამისის კაბინეტში შეაპარებს, სადაც იგი გაიგებს, რომ მამამისი ვიღაც ქალს ინიციალით „“ სასიყვარულო წერილებს სწერდა.

ბლერ უოტსონი გადაწყვეტს, რომ ნორმანის მოთხრობა ნორმას ნებართვის გარეშე გამოაქვეყნოს. ნორმას გაყიდვების მენეჯერი ეუბნება, რომ მისი საკუთრება ვერ გაიყიდება. უკან დაბრუნებულ ნორმას ჯეიკი მანქაში იარაღით დახვდება. ის ამბობს, რომ შელბის მისი 150 000 დოლარი მართებდა, რომელიც ნორმამ მომდევნო დღეს ნავსადგურზე უნდა მიუტანოს, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი მას და მის შვილებს მოკლავს. ნორმა თანხმდება.

მსახიობები
მთავარი
ვერა ფარმიგა — ნორმა ბეიტსი
ფრედი ჰაიმორი — ნორმან ბეიტსი
მაქს ტირიოტი — დილან მასეტი
ოლივია კუკი — ემა დეკოდი
ნიკოლა პელცი — ბრედლი მარტინი

მოწვევით
ჯერ ბერნსი — ჯეიკ აბერნატი
ნესტორ კარბონელი — ალექს რომერო
ვინსენტ გეილი — გილ ტერნერი
იენ ტრეისი — რემო უოლესი
კიგენ კონორ ტრეისი — ბლერ უოტსონი

ასევე მონაწილეობენ
ალექსანდრ კალვერტი — რა'უფი
კინენ ტრეისი — განერი
მეტ ელისი — დენი
მერსედეს დე ლა ზერდა — სამერი
მეტიუ მაკოული — მეტ ბრაუნშტეინი
დასტინ შვარცი — ყვავილის მიმტანი
ფერა ავივა — მიღები
ვიოსა ოსმანი

ვიოსა ოსმანი-სადრიუ (; დ. 17 მაისი, 1982) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი, იურისტი და პედაგოგი. კოსოვოს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2020 წლის 5 ნოემბრიდან. კოსოვოს პარლამენტის თავმჯდომარე 2020 წლის 3 თებერვლიდან. პირველი ქალი ამ თანამდებობაზე. კოსოვოს პარლამენტის დეპუტატია 2010 წლიდან. იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, თურქულ და სერბულ ენებს.

გათხოვილია, ჰყავს ტყუპები.
ლუიჯი მერკანტინი

ლუიჯი მერკანტინი (დ. 20 სექტემბერი, 1821 — გ. 17 ნოემბერი, 1872, პალერმო) — იტალიელი პოეტი. ავტორია ძირითადად საომარი სიმღერებისა. მონაწილეობდა 1848-1849 წლების რევოლუციაში, ემხრობოდა ჯუზეპე გარიბალდის. დაწერა „გარიბალდის ჰიმნი“ (1860), რომელიც იტალიელი ხალხის ეროვნულ სიმღერად იქცა. ფართოდ გავრცელდა მისი ბალადა „საპრიელი მომკელი ქალი“ (1857).
მერკაპტანები

მერკაპტანები, თიოსპირიტები, თიოლები — სპირტების გოგირდოვანი ანალოგები, ზოგადი ფორმულაა . მერკაპტანები სითხეებია, მათთვის დამახასიათებელია უსიამოვნო სპეციფიკური სუნი. მერკაპტანებს ძირითადად შეიცავს ცილების ლპობის პროდუქტები. მერკაპტანებს და მის ნაწარმებს იყენებენ ნატურალური და სინთეზური კაუჩუკის ვულკანიზაციისა და პლასტიკაციის დამჩქარებლად, ზოგიერთი სამკურნალო პრეპარატის სინთეზში, აგრეთვე ინსექტიციდებად. მერკაპტანების ნარევს იყენებენ ოდორიზაციისთვის.
არცახის კომუნისტური პარტია

არცახის კომუნისტური პარტია — პოლიტიკური პარტია ე.წ. „მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში. პარტიის ოფისი მდებარეობს სტეფანაკერტში. პარტიას არ არის წარმოდგენილი ე.წ. „ეროვნულ ასამბლეაში“.

ისტორია
პარტიამ ვერ მოახერხა მანდატების მიღება 2005, 2010, 2015 და 2020 წლების არჩევნებში.

2005 წელს პარტიამ ვერ მოახერხა მანდატების მიღება. 2010 წელს პარტიამ არჩევნებში მეოთხე ადგილი დაიკვა, მაგრამ კვლავ ვერ შეძლო მანდატების მიღება..

პარტიის თავმჯდომარეა ჰრანტ მელკუმიანი. მან მიიღო მონაწილეობა 2007 წლის ე.წ. „საპრეზიდენტო არჩენებში“. მიიღო 554 ხმა (0.8%).

შედეგები არჩევნებში
მერკატორის პროექცია

მერკატორის პროექცია — ცილინდრული ტოლკუთხა კარტოგრაფიული პროექცია. ასეთი პროექცია გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ 1511 წელს, ფართო გამოყენება მან ჰპოვა მას შემდეგ, რაც 1569 წელს გამოიყენა გერჰარდ მერკატორმა. მერკატორის პროექციაში ყველა ლოქსოდრომა გამოისახება რუკის მერიდიანის მიმართ ერთი და იგივე კუთხით გადახრილი წრფით. პროექცია გამოირჩევა იმით, რომ რუკებზე კუთხეები და ფორმები დაუმახინჯებელია, ხოლო მანძილი შენარჩუნებულია მხოლოდ ეკვატორზე. მას იყენებენ საზღვაო და საჰაერო ნავიგაციაში.
გიორგი მერკვილაძე (ლიტერატურათმცოდნე)

გიორგი მერკვილაძე (დ. 1 იანვარი, 1904, ჯონია — გ. უცნობია) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და კრიტიკოსი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1968), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1977).

ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტი, 1952 წელს — სკკპ ცკ-სთან არსებული საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია. 1952-1953 წლებში იყო გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქტორი; 1953-1954 წლებში იყო გამომცემლობა „სახელგამის“ დირექტორი; 1972-1982 წლებში ალმანახ „კრიტიკის" მთავარი რედაქტორი; 1976 წლიდან რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის საბჭოთა ლიტერატურის განყოფილების ხელმძღვანელი. პირველი ნარკვევები 1932 წელს გამოაქვეყნა, პირველი წიგნი „სოციალისტური რეალიზმის შესახებ“ 1954 წელს. მისი კვლევის მთავარი საგანია უახლესი და თანამედროვე საბჭოთა ქართული ლიტერატურის აქტუალური პრობლემები (წიგნები „პოეზია და ხალხი“, 1956; „ლიტერატურა და ცხოვრება“, 1956; „თანამედროვე ქართული რომანი საზღვარგარეთ“, 1960). რუსულ ენაზე გამოსცა: „თვალთახედვა მხატვრისა“, 1963; „თანამედროვე ქართული რომანი“, 1965; „გრიგალას სიმღერა“- მ. გორკი. ცხოვრება და შემოქმედება", 1968; „რომანი და ეპოქა“, 1973; „ფიქრები პოეზიაზე“, 1975; „ლიტერატურა და თანამედროვეობა“, 1978; „წერილები თანამედროვე მწერლობაზე“, 1979; „შთაგონება მხატვრისა“, 1980 და სხვა). მან თარგმნა მ. გორკის, ა. იაკოვლევის, ვ. არდამატსკისა და სხვათა ნაწარმოებები.
გიორგი მერკვილაძე (სპორტსმენი)

გიორგი მერკვილაძე (დ. 1 აგვისტო, 1898, შილდა — გ. 7 მაისი, 1987) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1943), საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი, საქართველოს სსრ ფიზკულტურის და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე (1967).

ბიოგრაფია
1921–1925 წლებში იყო ქართული დივიზიის ინსპექტორი სპორტში. 1921–1987 წლებში მუშაობდა განათლების სისტემის ორგანოებში. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოში უმაღლესი სპორტული განათლების, სპორტში სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობისა და, განსაკუთრებით, ბავშვთა შორის სპორტული მუშაობის ორგანიზაციისა და ფართოდ გაშლის საქმეში. 1933 წელს მისი უშუალო მონაწილეობით შეიქმნა ფიზკულტურის ფაკულტეტი; მისი თაოსნობით 1934 წელს თბილისში გაიხსნა საბჭოთა კავშირში პირველი სპორტული სკოლა. მისი სახელი ეწოდა მის მიერ დაარსებულ ბავშვთა სკოლა-ინტერნატს.

ავტორია თხზულებებისა „ქართული მოძრავი თამაშობანი“ (1922), „ფიზიკური კულტურის მეთოდიკის საკითხები დაწყებით სკოლაში“ (1949), „ფიზიკური აღზრდა დაწყებით კლასებში“ (1980).
ვლადიმერ მერკვილაძე

ვლადიმერ მერკვილაძე (დ. 25 დეკემბერი, 1919, ზემო ჭყეპი, ტყიბულის მუნიციპალიტეტი — გ. უცნობია) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1978).

ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; 1946 წელს სკკპ ცკ-თან არსებული უმაღლესი პარტსკოლა, 1959 წელს სკკპ ცკ-თან არსებული საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია. 1946-1961 წლებში იყო პარტიულ თანამდებობებზე. 1961-1970 წლებში საქართველოს ცკ-თან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის, სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის დირექტორი. 1970-წლიდან ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1968 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სკკპ ისტორიის კათედრის პროფესორი.

იკვლევდა კომუნისტური პარტიის ეროვნული პოლიტიკური საბჭოს, ეროვნულ სახელმწიფოებრიობის მშენებლობის, პროლეტარული ინტერნაციონალიზმისა და სკკპ ქართული საბჭოთა ეროვნული სახელმწიფოებრიობის ისტორიის, სახელმწიფოთმცოდნეობის თეორიისა და პრაქტიკის აქტიურ პრობლემებს და სხვა. ავტორია ნაშრომისა „ინტერნაციონალიზმი“ (1977).
კონსტანტინე ხუბერიანი

კონსტანტინე ხუბერიანი (დ. 28 მარტი, 1911, თბილისი — გ. უცნობია) — ქართველი მეცნიერი სამშენებლო მექანიკის დარგში, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1961).

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის საინჟინრო-სამელიორაციო ინსტიტუტი. 1931 წლიდან მუშაობდა ენერგეტიკისა და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა საქართველოს სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1959 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის ნაგებობათა თეორიის განყოფილების გამგე. შექმნა ჰიდროტექნიკის ნაგებობათა და კონსტრუქციების გაანგარიშების ახალი ეფექტური მეთოდები.
მაკარ ხუბუა

მაკარ ხუბუა (დ. 12 ოქტომბერი, 1890, უშაფათი — გ. 29 ივნისი, 1956, თბილისი) — ქართველი ირანისტი, საქართველო-სპარსეთის ურთიერთობათა მკვლევარი.

ბიოგრაფია
1925 წელს დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტი ლინგვისტური განხრით. 1931-1932 წლებში მივლინებული იყო ლენინგრადში, გაიარა ასპირანტურის კურსი ირანისტიკაში. იკვლევდა ჯერ თანამედროვე სპარსულ ლიტერატურას, შემდეგ სპარსული პოეტური ენისა და სტილის საკითხებს, აგრეთვე ქართულ-სპარსულ ენობრივ კონტაქტებსა და ისტორიულ ურთიერთობას. გამოქვეყნებული აქვს წერილები: „ქართულ-ირანული ურთიერთობიდან“ (1940), „სპარსული ბეითის სარითმო ელემენტები“ (1943), „პოეტური ენისა და სტილის საკითხები კლასიკურ სპარსულში“ (1950), „სპარსული სიტყვები მეგრულში“ (1952), და სხვა. პირველად თარგმნა და გამოაქვეყნა ირანელი მწერლის ჯამალზადეს ნოველები. განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის ირანელი მეფეების საქართველოში დაცული ბრძანებებისა და სხვა ისტორიული დოკუმენტების შესწავლა-გამოქვეყნებაში. საეტაპო მნიშვნელობისაა მისი ნაშრომი „საქართველოს მუზეუმის სპარსული ფირმანები და ჰოქმები“ (1949). ასევე ავტორია წიგნებისა „ზემოაჭარის ენობრივი მიმოხილვა“ (1932) და „მეგრული ტექსტები“ (1937).
ხუთპირანი

ხუთპირანი — პარაზიტული უხერხემლოების თავისებური კლასი. მოიცავს მრავალ სახეობას. გავრცელებულია უმთავრესად ტროპიკებში, აქვს ჭიის მსგავსი, ხშირად ენისმაგვარი სხეული, რომლის სიგრძე 14 სმ-ს აღწევს. შედგება მოკლე, დაუნაწევრებელი წინა და გრძელი, დანაწევრებული უკანა ნაწილებისგან. წინა ნაწილზე პირის ხვრელია, რომელსაც აქეთ-იქით ორი წყვილი კაუჭი აქვს. სუნთქვის და სისხლის მიმოქცევის ორგანოები არ აქვს, ცალსქესიანები არიან. ზრდასრული ხუთპირიანები ქვეწარმავლებისა და ძუძმწოვრების ფილტვებსა და სასუნთ გზებში პარაზიტობენ.
ხულა (შენობა)

ხულა — ქართული ტრადიციული შენობა, გამოიყენებოდა ხმელი ხილის, თხილის, წაბლის, კაკლის, სიმინდის, სხვადასხვა მარცვლოვანისა და თესლეულის შესანახად. არსებობდა ძელური, ფიცრული და მოწნული ხულები. ხულა ეზოში იდგა, როგორც დამოუკიდებელი, ერთსართულიანი და ერთსათავსიანი ნაგებობა. დახურული იყო ყავრის ან კრამიტის ორფერდა ან ოთხფერდა სახურავით, ჰქონდა ხის კარი. ხულასთან ერთად ერთ სახურავში ათავსებდნენ ბეღელსაც. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით ხულა ეწოდება მაგარნაჭუჭიან ხილს. სავარაუდოა, რომ ხულის სახელწოდება აქედან წარმოიშვა. დასავლეთ საქართველოში ხულას ხშირად ბეღლის სინონიმად იყენებდნენ.
დარვაზის ქედი

დარვაზის ქედი — მაღალმთიანი ქედი პამირის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ტაჯიკეთში. გაწოლილია დასავლეთ პამირში. გადაჭიმულია თითქმის 200 კმ-ზე ობიხინგოუს, ფანჯისა და ვანჩის მდინარეთაშუეთში, პეტრე პირველის ქედის სამხრეთით. აღმოსავლეთით უერთდება მეცნიერებათა აკადემიის ქედს. 50-ზე მეტი მწვერვალის სიმაღლე აღემატება 5000 მ-ს. დარვაზის ქედისა და მეცნიერებათა აკადემიის ქედების შესაყართან მდებარეობს ღარმოს პიკი. დარვაზის ქედი აგებულია ძირითადად გრანიტებითა და მეტამორფული ფიქლებით. ქედის სამხრეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილოეთი უფრო დამრეცი. ძლიერაა დანაწევრებული მდინარე ობიხინგოუს მარცხენა შემდინარეებით. კალთებზე უმეტესწილად სტეპური და ხე-ბუჩქნარიანი მცენარეულობაა (ჩრდილოეთ კალთაზეა ნეკერჩხალი, კაკალი, სამხრეთისაზე — ღვია, ნუში), რომელსაც ცვლიან სუბალპური და ალპური მდელოები. 4200–4400 მ ზემოთ თოვლი და მყინვარებია. დარვაზის ქედზე გვხვდება 50-ზე მეტი მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 500 კმ²-ზე მეტი. სიდიდით გამოირჩევა გეოგრაფიული საზოგადოების მყინვარი. დარვაზის ქედზე ცნობილია დაახლოებით 70 უღელტეხილი. განვითარებულია ალპინიზმი. სახელწოდება შემოგვთავაზა 1878 წელს შუა აზიის რუსმა მკვლევარმა ვასილი ოშანინმა. 1957 წელს შედგა საქართველოს ალპური კლუბის ტრავერსი დარვაზის ქედზე ჯუმბერ მეძმარიაშვილის, ბექნუ ხერგიანის, ჭიჭიკო ჩართოლანის, ლევან ახვლედიანის, ზურაბ ახვლედიანის, ოთარ ხაზარაძის, თეიმურაზ კუხიანიძის, ილია გაბლიანის, გიორგი აბაშიძისა და რევაზ ხაზარაძის მონაწილეობით.
Bayraktar TB2

2 — თურქული საშუალო სიმაღლის გრძელვადიანი უპილოტო საბრძოლო საფრენი აპარატი, რომლის შესაძლებელია დისტანციურად მართვა ან ავტონომიურად ოპერირება. წარმოებულია თურქული კომპანია ბაიქარის მიერ, ძირითადად თურქეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებისთვის. საფრენი აპარატი კონტროლდება და იმართება სახმელეთო კონტროლის სადგურში მყოფი ეკაპაჟის მიერ, მათ შორის იარაღის გამოყენებაც. ბაირაქტარი თურქულიდან ითარგმნება, როგორც „დროშას“ ან „დროშის მატარებელს“. აპარატის შექმნა და განვითარება დიდწილად სელჩუკ ბაირაქტარის სახელთანაა დაკავშირებული, რომელიც მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულია. საფრენი აპარატი შედგება იმპორტირებული და რეგულირებული კომპონენტებისა და ტექნოლოგიებისგან, სადაც ძრავები წარმოებულია ავსტრიაში, სარაკეტო საკიდარი წარმოებულია დიდ ბრიტანეთში და ოპტოელექტრონიკა იმპორტირებულია კანადასა და გერმანიიდან. დღეისთვის იმპორტირებული კომპონენტების რიგი ნაწილი შეჩერებულია ყარაბაღში მიმდინარე მოვლენების ფონზე, მაგალითად, კანადას შეჩერებული აქვს სენსორების მიწოდება და ეს საკითხი ახლა კანადის მთავრობის განხილვის ქვეშაა.

შექმნა
„ 2“ პირველი გაფრენა შედგა 2014 წლის აგვისტოში. 2015 წლის 18 დეკემბერს ბაირაქტარის სარაკეტო ცდების ვიდეოჩანაწერი გამოქვეყნდა.

ბაიქარმა 2018 წლის მარტში კატართან გააფორმა ხელშეკრულება კატარის სამხედრო-საჰაერო ძალებისთვის ექვსი საფრენი აპარატის წარმოების შესახებ. 2018 წლის იანვარში, ბაიქარმა „“–თან ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას უკრაინის არმიისთვის 12 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების 12 თურქული „ 2“ და 3 სახმელეთო კონტროლის სადგურის მიყიდვის შესახებ. უკრაინამ უპილოტო თვითმფრინავების პირველი პარტია 2019 წლის მარტში მიიღო.

ოპერატორები

6 საფრენი აპარატი
110 საფრენი აპარატი
6 საფრენი აპარატი მიღებულია და უფრო მეტი შეკვეთილია
ნარათივატის პროვინცია

ნარათივატის პროვინცია (ტაი: ิ) — ტაილანდის სამხრეთის პროვინციებიდან (ჩანგვატი) ერთ-ერთი. მეზობელი პროვინციებია (დასავლეთიდან საათის ისრის მიმართულებით) იალა და პატანი. სამხრეთით ესაზღვრება მალაიზიის შტატ კელანტანსა და პერაკს. ნარათივატი ოთხი პროვინციიდან ერთ-ერთია რომელიც მალაიზიას ესაზღვრება. სწორედ აქ სრულდება ტაილანდის სამხრეთ ნაწილის სარკინიგზო ხაზი. პროვინციაში კულტურული მრავალფეროვნებაა და ასევე არის დიდი რაოდენობით ბუნებრივი რესურსები. ნარათივატი ბანგკოკიდან სამხრეთით 1,140 კილომეტრში მდებარეობს და მისი ფართობი 4,475 კმ 2-ია (1,728 კვ.მ.). ტერიტორიის სამოცდათხუთმეტი პროცენტი ჯუნგლებითა და მთებითაა დაფარული, შესაბამისად ამ პროვინციას ტროპიკული კლიმატი აქვს.

გეოგრაფია
ნარათივატის პროვინცია ტაილანდის ყურის სანაპიროზე მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულზე. პროვინციის მთავარ მდინარეს ბანგ ნარა წარმოადგენს, რომელიც ტაილანდის ყურეში ქალაქ ნარათივატში ჩაედინება. ნარათჰატის სანაპირო პროვინციაში ყველაზე პოპულარული ადგილია, სადაც მდინარე ყურეს ერთვის.

ბუდო- სუ- ნააი პადის ეროვნული პარკი სანქალახირის ქედზე მდებარეობს. პარკი დაარსდა 1974 წელს და მოიცავს 294 კმ 2 ფართობს (114 კვ.მ.), რომელიც ვრცელდება მეზობელ იალასა და პატნის პროვინციებშიც. ნარათივატის მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს პაჩოს ჩანჩქერი.

ტოპონიმი
ნარათივატის ყოფილი სახელი იყო მენარა (ჯავი: ), რომელიც მალაიურად ნიშნავს „მინარეთს“. ტერიტორიის უფრო ძველი სახელწოდება უცნობია. მოგვიანებით სახელი გახდა ბანგ ნარა (ტაი: ) ან ბანგ ნაკი (ტაი: ), მაგრამ მეფე რამა – მ შეცვალა ნარათივატით 1915 წელს. ,,ნარათივატი" სანსკრიტულიდან ითარგმნება როგორც ,,ბრძენი ხალხის რეზიდენცია". დღესდღეობით მალაიზიაში გზებზე აბრებად კიდევ იყენებენ მენარას.

ისტორია
ისტორიულად, ნარატივატი იყო ნახევრად დამოუკიდებელი პატანის სასულთნოს ნაწილი, რომელიც ხარკს უხდიდა ტაიტის სუხოთაის და სიამის აიუტაიას სამეფოებს. აიუთჰაიას დაცემის შემდეგ, 1767 წელს, პატანის სულთანმა მოიპოვა სრული დამოუკიდებლობა, მაგრამ მეფე რამა - ის მმართველობით ის კვლავ ტაიების მმართველობის ქვეშ მოქეცა.

1909 წელს ნარატივატი მთლიანად სიამის შემადგენლობაში გადავიდა, 1909 წლის ინგლის- სიამის ხელშეკრულების შედეგად. თანამედროვე იალას პროვინციასთან ერთად ნარათივატი მონთონ პატანის ნაწილი იყო.

დემოგრაფია
ნარათივატი ტაილანდის ოთხი პროვინციიდან ერთ- ერთია, სადაც ძირითადი მუსლიმი მოსახლეობაა (სხვა პროვინციებია: იალა, პატანი და სატუნი). მოსახლეობის 82% მუსლიმია, ხოლო 17,9% ბუდისტი. მოსახლეობის 80.4% საუბრობს პატანური მალაიზე, როგორც მშობლიურ ენაზე.

ნარატივატის მკვიდრნი ძირითადად ფერმერები და მეთევზეები არიან. ამ პროვინციაში მდებარეობს სხვადასხვა ისტორიული მნიშვნელობის რელიგიური ობიექტები.

ტრანსპორტი
საჰაერო
ნარათივატის აეროპორტიდან სრულდება პირდაპირი ფრენები ბანგკოკის მიმართულებით ყოველდღიურად, რომელსაც ანხორციელებს. ნარათივატში ბანგკოკიდან თვითმფრინავები დილის საათებში ჩადის, ხოლო საპირისპირო მიმართულების ფრენა ძირითადად საღამოს საათებშია. აეროპორტის მიმართულებით ფრენებს ასრულებს -იც. ამ კომპანიის წყალობით ფრენები ძირითადად სუვანრაბჰუმის მიმართულებით სრულდება.

სარკინიგზო
ნარათივატის პროვინციაში სრულდება ტაილანდის სამხრეთ ნაწილის სარკინიგზო ხაზი. ქვეყნის დედაქალაქ ბანგკოკიდან ნარათივატამდე მანძილი რკინიგზის საშუალებით 1100 კილომეტრს შეადგენს.
ზვიად კუკავა

ზვიად კუკავა (დ. 28 ოქტომბერი, 1978 , ზუგდიდი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

2000 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2009-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
ქუვეითის კულტურა

ქუვეითის კულტურა — ქუვეითის მასობრივი კულტურა, რომელიც მოიცავ დიალექტურ პოეზიას, კინოს, თეატრს, რადიოსა და სატელევიზიო სერიალებს. ქუვეითის კულტურა ყვავის და ექსპორტირდება მეზობელ სახელმწიფოებშიც კი. სპარსეთის ყურის არაბულ სახელმწიფოებში ქუვეითის კულტურა ყველაზე ახლოსაა ბაჰრეინის კულტურასთან.

ხელოვნება
ქუვეითს აქვს ყველაზე ძველი თანამედროვე ხელოვნების მოძრაობა არაბეთის ნახევარკუნძულზე. 1936 წლიდან ქუვეითი იყო ყურის პირველი ქვეყანა, რომელსაც სტიპენდია მიენიჭა ხელოვნების დარგში. ქუვეითელი მხატვარი მოჯებ ალ-დუსარი იყო ყველაზე ადრე აღიარებული ვიზუალური მხატვარი ყურის რეგიონში. იგი ითვლება პორტრეტული ხელოვნების ფუძემდებლად რეგიონში. სულთნის გალერეა იყო პირველი პროფესიონალი არაბული სამხატვრო გალერეა ყურეში.

ქუვეითში 30-ზე მეტი სამხატვრო გალერეა არსებობს. ბოლო წლების განმავლობაში, ქუვეითში თანამედროვე ხელოვნების ბუმია. ხალიფა ალ-კატანი იყო პირველი მხატვარი, რომელმაც სოლო გამოფენა მოაწყო ქუვეითში. მან 1960-იანი წლების დასაწყისში დააარსა ხელოვნების ახალი თეორია, რომელსაც „ცირკულიზმი“ უწოდეს. ქუვეითის სხვა ცნობილ მხატვრებს შორისაა სამი მოჰამმადი, თუარია ალ-ბაქსამი და სუზან ბუშნაქი.

მთავრობა აწყობს სხვადასხვა სახის ხელოვნების ფესტივალებს, მათ შორის, ალ ქურაინის კულტურულ ფესტივალს და განვითარებადი ხელოვნების ფესტივალს. ქუვეითის საერთაშორისო ბიენალე გაიხსნა 1967 წელს, ბიენალეში 20-ზე მეტმა არაბულმა და უცხოურმა ქვეყანამ მიიღო მონაწილეობა. ცნობილი მონაწილე არის ლეილა ალ-ატარი. 2004 წელს გაიხსნა ალ ხარაფის სახელობის თანამედროვე არაბული ხელოვნების ბიენალე.

1958 წელს ჟურნალი ალ არაბი პირველად გამოიცა და იგი გახდა ყველაზე პოპულარული ჟურნალი არაბულ სამყაროში. ისმაილ ფაჰდ ისმაილი იყო ერთ–ერთი პირველი ქუვეითელი მწერალი, რომელმაც წარმატებას მიაღწია არაბულ სამყაროში. ტალებ ალ-რეფაი, ლაილა ალ-ოსმანი, აჰ ალმაასი, ტაიბა ალ-იბრაჰიმი, ნაჯმა იდრესები და ფატიმაჰ იუსიფ ალ-ალი ასევე პიონერ მწერლებს შორის არიან.

მუსიკა
ქუვეითი არის სხვადასხვა პოპულარული მუსიკალური ჟანრის, მაგალითად, სოუთის სამშობლო. ქუვეითის მუსიკამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ყურის ქვეყნების მუსიკალურ კულტურაზე. ქუვეითის ტრადიციული მუსიკა არის ქვეყნის მეზღვაურთა მემკვიდრეობის ანარეკლი, რომელიც ცნობილია ისეთი ჟანრით, როგორიცაა ფიჯირი. ქუვეითში პიონერი იყო თანამედროვე მუსიკა ხალიჯი. ქუვეითელები იყვნენ არტისტების პირველი კომერციული ჩამწერი ყურის რეგიონში. ქუვეითის პირველი ცნობილი ჩანაწერები გაკეთდა 1912-1915 წლებში.
კორნელი კუკულავა

კორნელი კუკულავა (დ. 16 ივნისი, 1949, ჩოხატაური) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.

1971 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩოხატაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1986: საპატიო ნიშნის ორდენი
1999: ღირსების ორდენი
კობა კურდღელაშვილი

კობა კურდღელაშვილი (დ. 13 ივნისი, 1966, კასპი) — ქართველი ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.

1992 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი სოფლის მეურნეობის ეკონომიკისა და ორგანიზაციის სპეციალობით. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (კასპის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
ნიკოლოზ ლალიაშვილი

ნიკოლოზ (ნიკა) ლალიაშვილი (დ. 17 დეკემბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და ფილოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

1997 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 2005 წელს მიენიჭა სამეცნიერო ხარისხი „ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი“. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გიორგი თარგამაძე — ქრისტიან-დემოკრატები“. 2019 წელს ტელეკომპანია „იმედის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე, ხოლო 2020-2021 წლებში „იმედის“ გენერალური დირექტორი. 2022 წლიდან არის საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ყაზახეთის რესპუბლიკაში. 1997-2005 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მიღებული აქვს სამხედრო წოდება „პოლკოვნიკი“.