iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გრიგოლ მაჭარაშვილი

გრიგოლ სპირიდონის ძე მაჭარაშვილი (დ. 1835, სოფ. ალი — გ. 16 სექტემბერი, 1902, ფოთი) — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, დეკანოზი, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დამხმარებელი წევრი ფოთში.

ბიოგრაფია
გრიგოლ სპირიდონის ძე მაჭარაშვილი დაიბადა 1835 წელს, გორის მაზრის სოფელ ალში. სოფელ ალში მცხოვრებ მაჭარაშვილთა გვარიდან არაერთი სასულიერო პირი იყო. ამის შესახებ თვით სოფელში არსებული კვირაცხოვლის სახელობის ეკლესიის ეზოში მიმოფანტული საფლავის ქვები გვამცნობენ.

გაზეთ ,,ივერიის” 1902 წლის სექტემბრის ნომერში, ფოთის ქალაქის გამგეობა იუწყება, რომ გარდაიცვალა დეკანოზი გრიგოლ მაჭარაშვილი, ფოთის ქალაქის წევრი და მისთვის ფოთის საკათედრო ტაძარში გადახდილი იქნება წირვა და პანაშვიდი. მას დეკანოზის წოდება 1887 წელს მინიჭებია. 1892 წლის 15 აპრილს წმ. ანას ხარისხის ორდენით, 1895 წლის 6 მაისს კი წმ. ვლადიმერის ხარისხის ორდენით დაჯილდოვებულა. 1896 წლის 17 ნოემბერს დეკანოზი გრიგოლი ფოთის ეპარქიალური სასწავლებლის თავმჯდომარედ დაუნიშნავთ, 1900 წლის აღდგომას ენქერი უბოძებიათ.
იგი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დამხმარებელი წევრი ფოთში (1886-1900), ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი (1879 წლიდან).
დეკანოზი 1902 წლის 16 სექტემბერს გარდაცვლილა. მისი დაკრძალვის ცერემონიალის შესახებ კი გაზეთ ,,ივერიის” 25 სექტემბრის ნომერში საინტერესო ინფორმაციას ვიგებთ.
სოფელ ალში მის დაკრძალვას დაესწრო ფოთის ქალაქის მოურავი ნიკო ნიკოლაძე, ყოვლად-სამღვდელო ალექსანდრე ეპისკოპოსის ავადმყოფობის გამო მის მაგივრად მიბრძანებულა იმერეთის ეპისკოპოსი ლეონიდე (ოქროპირიძე)( შემდგომში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი), პროცესიას უამრავი ხალხი მიუძღოდა, მათ შორის: 1. ფოთის ორკლასიანი სამრევლო სკოლის წარმომადგენლობა; 2. ფოთის ქალთა გიმნაზიისა და ოლგას დედათა სკოლის წარმომადგენლობა; 3. ფოთის ვაჭართა წარმომადგენლობა. აგრეთვე აღნიშნული პროცესიის მონაწილეთა შორის სახელდებიან ქრისტეფორე და ნინო ხუმარაძე, დიმიტრი გუგულაშვილის ოჯახი, ლეონტი და მინადორა ჩაჩანიძე, სხვა ნათესავ-ახლობლები და მრევლი. პროცესიას მიუძღოდა ვერცხლის ხატი გურია-სამეგრელოს საეპარქიო საბჭოსაგან, მაცხოვრის ვერცხლის ხატი ფოთის საკათედრო ტაძრის კრებულისაგან. მღვდელ-მთავრის წირვაზე გალობდა მგალობელთა ორი გუნდი: ყოვლად-სამღვდელო ალექსანდრეს (ოქროპირიძე) გურულ-მგალობელთა გუნდი გურულ კილოზე და ალის სამრევლო სკოლის მოწაფეთა გუნდი. სიტყვა წარმოუთქვამს მღვდელ გიორგი გეგეჭკორს, ხოლო ფოთელებმა განსვენებულის ქვრივს 400 მანეთი გადასცეს საყვარელი მოძღვრის საფლავზე მატურის ძეგლის ასაგებად.
პეჩის ალყა

პეჩის ალყა — სამხედრო კონფლიქტი საღვთო რომის იმპერიასა და ოსმალეთს შორის. მიმდინარეობდა 1686 წლის 14-დან 22 ოქტომბრამდე.

ბუდის დაპყრობის შემდეგ ავსტრიელებმა გადაწყვიტე შეეტიათ პეჩისთვის. ავსტრიელთა ჯარები იერიშით შეიჭრნენ ქალაქში და დაიწყეს ძარცვა, როდესაც ოსმალებმა დაინახეს, რომ შეუძლებელი იყო ქალაქის დაცვა, დაწვეს იგი და ციხე-სიმაგრეში გამაგრდნენ. ავსტრიელებმა ლუდვიგ ვილჰელმის მეთაურობით ქალაქი 14 ოქტომბერს დაიკავეს და გაანადგურეს ციხესთან მიმავალი აკვედუკები, რათა ოსმალებისთვის წყალი შეეწყვიტათ. მათ სხვა გზა აღარ დარჩათ და 22 ოქტომბერს დანებდნენ. ამ ალყამ გაანადგურა პეჩის მიმდებარე აყვავებული რეგიონები, რომლებიც დაიცალა გლეხი მოსახლეობისაგან.
პეშტის ალყა

პეშტის ალყა — სამხედრო კონფლიქტი ჰაბსბურგთა მონარქიასა და ოსმალეთის იმპერიას შორის. ფერდინანდ -მა სცადა დაებრუნებინა ქალაქები ბუდა და პეშტი ოსმალეთისაგან 1542 წელს. ეს იყო რევანშის მცდელობა ბუდის აღების საპირისპიროდ, მაგრამ იგი უშედეგოდ დამთავრდა. ალყა მოგერიებული იქნა ოსმალების მიერ, რომლებიც უნგრეთს კიდევ 150 წელი მართავდნენ.
რიად მაჰრეზი

რიად კარიმ მაჰრეზი (არაბულად , ფრანგულად ) — ალჟირელი ფეხბურთელი, „მანჩესტერ სიტის“ ნახევარმცველი. 2016 წელს მოიგო ინგლისის პრემიერ-ლიგა და სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელის ტიტული.

კარიერა
ლესტერ სიტი
2014 წლის 11 იანვარს რიად მაჰრეზი „ლესტერ სიტის" ფეხბურთელი გახდა. კლუბის მწვრთნელმა ნაიჯელ პირსონმა ინტერვიუში განაცხადა,რომ რიადი ძალიან ტექნიკური და ნიჭიერი მოთამაშეა, რაც
კიდევ უფრო გაზრდის მისი გუნდის პოტენციალს. ჟურნალისტებმა ტრანსფერის სავარაუდო ღირებულებად 400 000 £ დაასახელეს. ახალ გუნდში პირველი მატჩი მაჰრეზმა ითამაშა გასვლაზე „ნოტინგემის" წინააღმდეგ. რიადი მოედანზე 70-ე წუთზე შემოვიდა, ხოლო 82-ე წუთზე გოლის გატანა მოახერხა, რითაც „ლესტერს" ფრე მოუტანა (2-2).
2015 წელს „ლესტერ სიტიმ" პრემიერ-ლიგაში თამაშის უფლება მოიპოვა. სეზონის პირველივე მატჩში მაჰრეზმა ორი გოლი გაუტანა „სანდერლენდს". მისმა გუნდმა 4-2 გაიმარჯვა. მთლიანი სეზონის განმავლობაში რიად მაჰრეზი მშვენივრად თამაშობდა,ჟურნალისტები განსაკუთრებით აღნიშნავდნენ ალჟირელისა და ჯეიმი ვარდის დუეტის ეფექტურობას. მაჰრეზი ძალიან კარგად წარმოაჩინა მისმა დრიბლინგმა.სეზონის ბოლოს რიადს 17 გოლი დაუგროვდა და 11 საგოლე გადაცემა დაუგროვდა. „ლესტერ სიტიმ" სენსციური ჩემპიონობა მოიპოვა, რაშიც რა თქმა უნდა მაჰრეზმა დიდი როლი ითამაშა. ინგლისის საფეხბურთო ასოციაციამ მაჰრეზი სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელა. 2018 წელს დატოვა გუნდი და „მანჩესტერ სიტის“ შეუერთდა

ტიტულები
ლესტერ სიტი:(2)
პრემიერ ლიგა (1): 2015–16
ინგლისის ჩემფიონშიფი (1): 2013–14

მანჩესტერ სიტი:(8)
პრემიერ ლიგა (2): 2018–19, 2020–21
ინგლისის ლიგის თასი (3): 2018–19, 2019–20, 2020–21
ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2019
ინგლისის სუპერთასი (2): 2018, 2019
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 2020–21
ბოემონდ III

ბოემონდ ანტიოქელი — ანტიოქიის მთავარი 1163-1201 წლებში.

ის იყო კონსტანციასა და რაიმუნდის უფროსი ვაჟი. იგი ტახტზე მას შემდეგ ავიდა, რაც დედამისი ტახტიდან გადააყენა ერთ-ერთმა ანტიოქელმა დიდგვაროვანმა თოროს -ის დახმარებით. 1164 წელს ბოემონდი ტყვედ ჩავარდა ჰარიმის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, მაგრამ მალევე გაათავისუფლა ზენგიმ, რათა თავიდან აერიდებინა კონფლიქტი ბიზანტიასთან. იგი გაემგზავრა ბიზანტიაში და შეხვდა მანუელ -ს, რომელმაც დაარწმუნა ის, რომ ანტიოქიაში აღდგენილიყო მართლმადიდებლური საპატრიარქო. ანტიოქიის ლათინმა პატრიარქმა, აიმერი ლიმოჟელმა ანტიოქია აკრძალულად გამოაცხადა. ბოემონდმა იგი აღადგინა 1170 წელს, მას შემდეგ, რაც გარდაიცვალა ბერძენი პატრიარქი.

ბოემონდი ბიზანტიის იმპერიის ახლო მოკავშირედ დარჩა. იგი ბიზანტიას ეხმარებოდა მლეჰის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რათა აღედგინა მისი ძალაუფლება კილიკიაში. ბოემონდმა კავშირი შეკარა ალეპოსა და დამასკოს მუსლიმ მმართველებთან სალადინის წინააღმდეგ, რომელიც აპირებდა მუსლიმური სამყაროს გაერთიანებას ჯვაროსნების დასამარცხებლად. ის გაშორდა თავის მეორე ცოლს და შეირთო ანტიოქელი დიდგვაროვანი, რის გამოც პატრიარქმა 1180 წელს განკვეთა.

ბოემონდმა აიძულა სომხები, რათა მიეღოთ მისი პროტექტორატი კილიკიის ტერიტორიაზე გვიან 1180-იანებში. 1187 წელს ტრიპოლის ტახტი თავის მეორე ვაჟს გადასცა. 1188 წელს სალადინმა სამთავროს უდიდესი ნაწილი დაიპყრო და მშვიდობის დასამყარებლად ბოემონდმა არ დაახმარა ჯარები ჯვაროსნებს მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. 1190-იან წლებში, ლევონ -ის ექსპანსიურმა პოლიტიკამ გამოიწვია ხანგრძლივი კონფლიქტი ანტიოქიასა და კილიკიის სამეფოს შორის. 1194 წელს ბოემონდი ლევონმა დაატყვევა, ამის შემდეგ ლევონმა დაიკავა ანტიოქია, მაგრამ ქალაქის მცხოვრებლებმა შექმნეს კომუნა და სომეხი ჯარისკაცები ქალაქიდან გააძევეს. ბოემონდი გათავისუფლდა მას შემდეგ, რაც სცნო ლევონის დამოუკიდებლობა.

შემდეგი კონფლიქტი ამ ორ სამთავროს შორის დაიწყო ბოემონდის გარდაცვალების შემდეგ, ბოეონდის შვილს — ბოემონდ -სა და რაიმუნდ -ის შვილ რაიმუნდ რუპენს შორის. ორივე მათგანი იბრძოდა სამთავროს ტახტის ხელში ჩაგდების მიზნით. რუპენს ეხმარებოდა მისი ნათესავი ლევონ , რამაც გამოიწვია კონფლიქტი. ეს ბრძოლა 1219 წლამდე გაგრძელდა.
ძილის პარალიზი

ძილის პარალიზი (დამბლა) — ფენომენი, რომელიც ხდება ადამიანის ჩაძინებისას ან გაღვიძებისას, როდესაც მას არ შეუძლია მოძრაობა, ლაპარაკი ან რეაგირება, ვინაიდან პარალიზებულია. ამას ხშირად მოჰყვება საშიში ჰალუცინაციები. ეს მოვლენა გრძელდება რამდენიმე წამიდან რამდენიმე წუთამდე და არ არის საშიში სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის. მსოფლიოს მოსახლეობის 8%-ს სულ მცირე, ერთხელ, მაინც განუცდია ძილის პარალიზი.

გამომწვევი მიზეზები
ძილის პარალიზი (დამბლა) უმეტესად გამოწვეულია ძილის უკმარისობით ან მემკვიდრეობითობით, თუმცა დაკავშირებულია სხვა დარღვევებთანაც, როგორებიც, მაგალითად, არის სტრესი და შფოთვა. ძილის პარალიზის შანსს კიდევ უფრო ზრდის გულაღმა წოლა ძილისას. მეცნიერებს სჯერათ, ამ მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზია თვალების სწრაფი მოძრაობის, სწრაფი ძილის, პერიოდის გაწყვეტა.

ნიშნები და სიმპტომები
ძილის პარალიზის დროს ხშირია ზმუილის, სისინისა და ზუზუნის ხმების გაგება, ასევე სხვა მოჩვენებითი ხმების: საუბარი, ჩურჩული, ღრიალი. ამ ხმებს თან ახლავს ძლიერი ემოციები, როგორებიცაა შიში და პანიკა. ზოგიერთებს ასევე ჰქონიათ შეგრძნება, თითქოს დაფრინავდნენ ან ვიღაც საწოლიდან ათრევდათ.

ხშირად ძილის პარალიზის დროს ტვინი ქმნის რეალისტურ ჰალუცინაციებს, მაგალითად, რამე ბნელი ფიგურის შემოსვლას ოთახში ან მის გამოჩენას ფანჯრის მიღმა, ასევე წარმოსახული არაამქვეყნიური არსების მიერ შეშინებას ან გაგუდვას, რომელსაც ახასიათებს მკერდზე დაწოლის, სიმძიმის შეგრძნება და სუნთქვის გაძნელება. ეს ჰალუცინაციები ძილის პარალიზის პერიოდში იწვევს ბევრ ფსიქოლოგიურ სიმპტომს, რომლებიც ააქტიურებს ადამიანის გადარჩენის ინსტინქტს, ანუ შებრძოლების ან გაქცევის უნარს, თუმცა უშედეგოდ, რადგან მოძრაობა, როგორც წესი, შეუძლებელია.
აბრამოვის ბიუსტი

აბრამოვის ბიუსტი — ძეგლი ქალაქ სემიკარაკორსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება თევზჭერის კოლმეურნეობის თავმჯდომარეს ივანე აბრამოვს. ბიუსტის ავტორია ივან მასლიჩენკო.

ისტორია
ქალაქ სემიკარაკორსკში დგას რაიონის ცნობილი ადამიანების რამდენიმე ბიუსტი, მათ შორის: მწერალი ვ. ზაკრუტკინი, მწერალი ბ. კულიკოვი, მშენებელი ა. არაკანცევი, თევზის მრეწველობის ხელმძღვანელი ი. აბრამოვი. ამ ბიუსტების ავტორია ივანე ივანეს ძე მასლიჩენკო.

ქალაქში აბრამოვის პროსპექტისა და არამანის პროსპექტის გადაკვეთაზე დადგეს ივანე ვასილის ძე აბრამოვის ბიუსტი.

ივანე ვასილის ძე აბრამოვი დაიბადა 1922 წელს როსტოვის ოლქის სემიკარაკორკის რაიონის ხუტორ მოსტოვაიაში.

იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში. დაჯილდოებულია წითელი დროშის ორდენით, სამამულო ომის ორი ორდენით, მედლებით. ომის შემდეგ, 1961 წლიდან მუშაობდა თევზის მრეწველობის კოლმეურნეობის თავმჯდომარედ. მისი ინიციატივით კოლმეურნეობაში შეიქმნა საინკუბაციო საამქრო, სადაც ხდებოდა წელიწადში 50 მლნ ლიფსიტის წარმოება.

კოლმეურნეობამ თავისი თანამშრომლებისათვის ააგო კულტურის სახლი 400 ადგილზე, ბიბლიოთეკა, სპორტდარბაზი, საბავშვო ბაღი „ოქროს თევზი“.

აბრამოვი დაჯილდოებულია ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენით. აქვს „რსფსრ-ის დამსახურებული მეთევზის“ წოდება.

ი. ვ. აბრამოვი დაიღუპა 1985 წლის 9 ოქტომბერს.

აღწერა
თევზის მრეწველობის კოლმეურნეობის დამაარსებლის ი. ვ. აბრამოვის ძეგლი დგას დაბალ მრგვალ კვარცხლბეკზე. ძეგლის ორივე მხარეს გაშენებულია ყვავილები.

ძეგლის გარშემო ტერიტორია კეთილმოწყობილია.
კოულ პორტერი

კოულ ალბერტ პორტერი (დ. 9 ივნისი, 1891 — გ. 15 ოქტომბერი, 1964) — ამერიკელი კომპოზიტორი და სიმღერების ავტორი. დაიბადა მდიდრების ოჯახში, ინდიანაში და, ბაბუის სურვილის მიუხედავად, გადაწყვიტა, მუსიკას გაჰყოლოდა. პირველი წარმატება მოიპოვა 1920-იანებში, ხოლო 1930-იანებში ბროდვეის მუსიკალური სცენის ერთ-ერთი ცნობილი ავტორი იყო. ამასთან, იგი წერდა სიმღერების ტექსტებსაც.
მოროზოვსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

მოროზოვსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ მოროზოვსკში, მოროზოვსკის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას.

ეკლესიის მისამართი: 347210, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქ. მოროზოვსკი, პასტუხოვის ქუჩა, № 80.

ისტორია
ღვთისმშობლის კვართის პირველი ეკლესია სტანიცა მოროზოვსკაიაში ააგეს 1902 წელს მრევლის შემოწირულობებით. იგი აკურთხეს 1903 წლის 15 თებერვალს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია მალევე დახურეს და შემდეგ სრულიად დაანგრიეს.

1984 წლის 19 სექტემბერს მოროზოვსკის რელიგიურმა საზოგადოებამ შეიძინა დაუსრულებელი სახლი სტანიცის მცხოვრებ ბორის ლიზენკოსაგან, რათა აეშენებინათ მოროზოვსკის საქლაქო აღმასკომის 1984 წლის 20 სექტემბრის № 211 გადაწყვეტილებით დანგრეული ტაძარი.

ეკლესიის მოწყობის შემდეგ ეზოში აშენდა კელიები, სამზარეულო და სამეურნეო შენობა. 1989 წლის 15 სექტემბერს როსტოვისა და ნოვოცერკასკის მიტროპოლიტმა ვლადიმირმა ეკლესია აკურთხა ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. მოგვიანებით ეკლესიასთან შეიქმნა საკვირაო სკოლა.

ეკლესიაში დაცულია შმდეგი სიწმინდეები: ნიკოლოზ პოპოვის ხატი მისი წმინდა ნაწილით, მატრონა მოსკოველის ხატი მისი წმინდა ნაწილით, ღვთისმშობლის კვართის ხატი.

1999 წლიდან ეკლესიის წინამძღვარია ალექსანდრე პოჩტოვი, ღვთისმეტყველების კანდიდატი, რომელიც გულმოდგინე მოღვაწეობისათვის დაჯილდოებულია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მედლით „1812 წლის სამამულო ომში გამარჯვების 200 წლისთავის აღსანიშნავად“.
მეზობლები (ქართული ტელესერიალი)

„მეზობლები“ — ქართული კომედიური ჟანრის სერიალი, რომელიც „“-მა გადაიღო 2011 წელს რუსთავი 2-ის დაკვეთით. სერიალმა ვერ მოიპოვა დიდი რეიტინგი და კომპანიასაც არ ჰყოფნიდა ხარჯები სერიალისთვის, რის გამოც პროდიუსერმა და რეჟისორმა დავით იმედაშვილმა გადაღებები შეწყვიტა, ამიტომ უცნობია რამდენი სერია გადაიღეს.

სიუჟეტი
მთავარი გმირი არის სოსო, რომელიც ცხოვრობს საბურთალოზე თავის ცოლთან ქეთისთან ერთად, მათ ჰყავთ სამი შვილი ორი ტყუპი ბიჭები დიტო და ვატო და სამი წლის ქალიშვილი კატო, მათ გვერდით ცხოვრობენ სოსოს მშობლები ლია და ბიჭიკო ასევე სოსოს ძმა ნოდარი, რომელიც არის პოლიციელი.

გადაღება
„“ სერიალისთვის ამზადებდა დეკორაციას და გადღებები მიმდინარეობდა სამ სხვადასხვა პავილიონში.
როლებში
ეპიზოდურ როლებში
ბესარიონ შარაშიძე
ციცინო ედიბერიძე
მურად ალაშვილი
ელენე რამიშვილი
რევაზ ავალიანი
თამუნა ჯიჯილავა
ლევან ენუქიძე
გვანცა ჟღენტი
ნინი დავლიანიძე
ანი ქვლივიძე
სილიციუმმჟავა

სილიციუმმჟავა (23) — მყარი, ნახევრად გამჭვირვალე, სუსტი ორფუძიანი მჟავა. ვინაიდან სილიციუმის ოქსიდი (2) წყალში არ იხსნება სილიციუმმჟავას მიღება შესაბამისი ოქსიდის წყალთან ურთიერთქმედებით შეუძლებელია. ამიტომ სილიციუმმჟავას სილიკატებზე (სილიციუმმჟავას მარილებზე) მჟავების ურთიერთქმედებით იღებენ. მაგ:23+24->24+23. სილიციუმმჟავა პოლიმერი, წყალში არ იხსნება, წარმოქმნის ლაბას ან კოლოიდურ ხსნარს. ფიზიკურად სილიციუმმჟავა ლაბისმაგვარია. თუ სილიციუმმჟავას წყალს მოვაშორებთ დარჩება ნახევრად გამჭვირვალე მყარი, ადვილად მსხვრევადი ფორებიანი ნივთიერება, რომელსაც კარგად გამოხატული ადსორბციული უნარი ახასიათებს. ეს არის სილიკაგელი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ადსორბენტად ან კატალიზატორების სარჩულად. მაგალითად, მის ზედაპირზე განაწილებული პლატინა გოგირდმჟავას კატალიზატორად გამოიყენება.
აზერბაიჯანის ვიცე-პრეზიდენტი

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი — აზერბაიჯანის პრეზიდენტის შემდეგ, მეორე უმაღლესი კონსტიტუციური თანამდებობა. ამჟამინდელი ვიცე-პრეზიდენტი აზერბაიჯანის პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევაა.

თანამდებობა საკონსტიტუციო ცვლილებების შედეგად შეიქმნა, რომელიც ამომრჩეველთა მიერ, 2016 წლის 26 სექტემბრის რეფერენდუმის დროს დამტკიცდა. მიმდინარე ცვლილება პრეზიდენტს უფლებას აძლევს, აირჩიოს ან გაათავისუფლოს პირველი ვიცე-პრეზიდენტი და სხვა ვიცე-პრეზიდენტები თანამდებობიდან.

პირველი ვიცე-პრეზიდენტი გახდება იმ შემთხვევაში პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი, თუ პრეზიდენტი თანამდებობიდან გადადგება ან ქმედუუნაროა. ამ თანამდებობის შექმნამდე, ეს მოვალეობა პრემიერ-მინისტრს ეკუთვნოდა, რომელიც ამჟამად პირველი ვიცე-პრეზიდენტის შემდეგ ქვეყანაში მეორე ადამიანია. ვიცე-პრეზიდენტი თანამდებობაზე ყოფნის დროს, სარგებლობს იმუნიტეტით და არ შეიძლება მისი დაპატიმრება, ბრალის წაყენება ან განაჩენის გამოტანა, გარდა დანაშაულის ადგილზე დაკავების შემთხვევებისა. ვიცე-პრეზიდენტის ხელშეუხებლობა შეიძლება შეჩერებული იყოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მიერ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის გენერალური პროკურორის წარდგინების საფუძველზე.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პირველი ვიცე-პრეზიდენტისა და მისი ოჯახის უზრუნველყოფა ხორციელდება სახელმწიფოს ხარჯზე, ასევე მათი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ხდება დაცვის სპეცსამსახურების დახმარებით.

იმისათვის, რომ პირი გახდეს ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი, ვალდებულია იყოს აზერბაიჯანის მოქალაქე, ჰქონდეს არჩევნებში მონაწილეობის უფლება, ჰქონდეს უმაღლესი განათლება და არ გააჩნდეს სხვა სახელმწიფოების მიმართ რაიმე ვალდებულება.

2017 წლის 21 თებერვალს, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა, თავისი მეუღლე მეჰრიბან ალიევა, ქვეყნის პირველ ვიცე-პრეზიდენტად დანიშნა.

პირველი ვიცე პრეზიდენტის სამდივნო
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის სამდივნოს ხელმძღვანელი - ალტაი გასანოვი
პირველი ვიცე-პრეზიდენტის სამდივნოს უფროსის მოადგილე - მეხტი დადაშვი
პირველი ვიცე-პრეზიდენტის სამდივნოს უფროსის მოადგილე - ფარიზ რზაევი
პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანაშემწე - ანარ ალეკბეროვი
პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანაშემწე - იუსუფ მამედალიევი
პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანაშემწე - ელჩინ ამირბეკოვი
პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანაშემწე - გიუნდუზ ქერიმოვი

ვიცე-პრეზიდენტების სია
ბანდოვანი (კონცხი)

ბანდოვანი (; – სიტყვასიტყვით ბანდოვანის კონცხი) — კონცხი აზერბაიჯანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული დაყოფით ქალაქ ბაქოს ყარადაღის რაიონის შემადგენლობაშია. კონცხის ტერიტორიაზე განლაგებულია ბანდოვანის აღკვეთილი.

გეოგრაფიული დახასიათება
შირვანის დაბლობის ყველაზე აღმოსავლეთი ნაწილია. კონცხზე მდებარეობს ამავე სახელწოდების გეიზერული ვულკანი, რომელმაც დიდი გავლენა იქონია კონცხის რელიეფის ფორმირებაში.

კონცხის ყველაზე მაღალი წერტილია — 47,2 მეტრი ზღვის დონიდან, საიდანაც იშლება ლამაზი ხედი კასპიის ზღვაზე.

კონცხის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზემო შირვანის არხი მდებარეობს.

ქალაქი
ჯერ კიდევ 1840 წელს, აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი აბასკული აღა ბაქიღანოვი აღნიშნავდა წყალქვეშა ქალაქიის ნარჩენებს, ბანდოვანის ტერიტორიაზე. 1970 წელს, ბანდოვანის კონცხის სანაპიროზე აღმოაჩინეს უძველესი ქალაქის ნაშთები, დათარიღებული - საუკუნეებით.
კოზი კორპეშისა და ბაიან-სულუს ეპოსი

კოზი კორპეში და ბაიან-სულუ — - საუკუნეების ყაზახური ეპოსი.

პოემა ზეპირი გადმოცემით ვრცელდებოდა საუკუნეების განმავლობაში. მისი ტექსტი პირველად 1831 წელს ჩაიწერეს. დღეს არსებობს პოემის რამდენიმე ვერსია. ეპოსში მოთხრობილია ლამაზი, თუმცა ტრაგიკული სიყვარულის ამბავი. ანთროპოლოგი გრიგორი პოტანინის თქმით, ეს პოემა „ყაზახური ეთიკის უმთავრესი წყაროა“.

პოემის შინაარსი
ბავშვობის ორმა მეგობარმა, სარიბაიმ და კარაბაიმ ერთმანეთს შეჰფიცა, რომ როცა შვილები ეყოლებოდათ, დააქორწინებდნენ. სანადიროდ წასული სარიბაი დაიღუპა და ვაჟიშვილის, კოზი კორპეშის დაბადებასაც ვერ მოესწრო.

კოზისა და ბაიანს ერთმანეთი ბავშვობაშივე შეუყვარდათ ისე, რომ მამების ფიცის შესახებ არაფერი იცოდნენ. გოგონა გაიზარდა და დამშვენდა. ისეთი ლამაზი იყო, რომ ბაიან-სულუ ანუ ბაიან-მზეთუნახავი შეარქვეს.

შეყვარებულთა მაზარი
კოზისა და ბაიანის სიყვარულის ამბავი „მთელ სტეპს მოედო ორენბურგიდან ზაისანამდე“

მავზოლეუმის სიმაღლე 11,65 მეტრია, კედლის სისქე — 1,86 მეტრი. მაზარის შესასვლელს აღმოსავლეთის მხრიდან 0.70.5 სმ სარკმელი აქვს. ჯერ კიდევ 1990-იანი წლების დასაწყისში მავზოლეუმში იდგა კოზი კორპეშის, ბაიან-სულუს, ბაიანის უმცროსი დისა და რძლის ქანდაკებები. დანამდვილებით არავინ იცის, ზუსტად როდის ან როგორ დაიკარგა ისინი.

თავდაპირველად მაზარს კვადრატული პირამიდის ფორმა ჰქონდა (გარეთა მხარე 7,17,1 მ, ხოლო შიდა — 3.383,38 მ), რომელსაც აგვირგვინებდა ფიგურული წვერი.

1856 წელს მავზოლეუმისა და მისი ქანდაკებების ჩანახატი გააკეთა ჩოკან ვალიხანოვმა. 1858 წელს შენობა გამოიკვლია ნიკოლაი აბრამოვმა, ხოლო 1898 წელს — ნიკოლაი პანტუსოვმა. 1952 წელს ისტორიული ძეგლი შეისწავლა ყაზახეთის მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ალკეი მარგულანის ხელმძღვანელობით.
ტიტოვკის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია

ტიტოვკის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია — დანგრეული მართლმადიდებლური ეკლესია მილეროვსკის რაიონის სლობოდა ტიტოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. ეკლესია აგებულია 1878 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მილეროვსკის რაიონი, სლობოდა ტიტოვკა, საბჭოთა ქუჩა.

ისტორია
ეკლესია ააგეს 1878 წელს. პროექტის ავტორი იყო პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტორი, აკადემიკოსი კონსტანტინ ტონი. ეკლესია აგებულია რუსულ-ბიზანტიურ სტილში და წარმოადგენს ამ სტილის ერთ-ერთ იმ მცირე ეკლესიათაგანს, რომელიც შემონახულია დღემდე.

ეკლესია იყო ერთსაკურთხევლიანი, მის მრევლს მიეკუთვნებოდა ახლომდებარე ხუტორების ფლოროვის, ნაზდროვსკისა და ალექსანდროვსკის მოსახლეობა. 1877 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებს სოფლის სამრევლო სასწავლებელი.

თავისი არსებობის პერიოდში ეკლესია არასოდეს არ გადაუკეთებიათ. რუსეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში ეკლესიაში განათავსეს ხორბლის საცავი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია არ დაზიანებულა. ეკლესიაში შემორჩენილია კედლის მხატვრობის ცალკეული დეტალები. 1966 წელს მილეროვსკის რაიონული აღმასკომის გადაწყვეტილებით ეკლესია დახურეს. მასში გახსნეს სასოფლო კლუბი, ხოლო შემდეგ ხორბლის საწყობი. მოგვიანებით ტაძარი მიატოვეს და აღარ გამოიყენებოდა. 1990-იან წლებში ადგილობრივი მოსახლეობა შეეცადა თანხების შეგროვებას ეკლესიის რეკონსტრუქციისათვის, მაგრამ ეს მათთვის საკმაოდ რთული საქმე აღმოჩნდა.

2015 წლის ივლისში ტიტოვკაში მამა სერგეი სოშკინის სტუმრობისას განიხილეს საკითხი სოფელში სამლოცველო სახლის შექმნის შესახებ. დანგრეული ტაძრის მონახულების შემდეგ კი გადაწყდა დაეწყოთ თანხების შეგროვება ეკლესიის აღსადგენად.

ტიტოვკის საშუალო სკოლის მუზეუმში ინახება ეკლესიის ერთ-ერთი ზარი, რომელიც ჩამოხსნეს 1960-იან წლებში.
კრინდაჩის სახლი

კრინდაჩის სახლი — ერთსართულიანი აგურის სახლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. შეტანილია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების რეესტრში. სახლი აგებულია საუკუნის დასაწყისში.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ნოვოჩერკასკი, ატამანის ქუჩა № 46.

ისტორია
კრინდაჩის სახლი ააშენეს საუკუნის დასაწყისში. მისი მფლობელი იყო ეგორ ივანეს ძე კრინდაჩი, რომელისაც ეკავა სამოქალაქო საქმეთა ადვოკატის თანამდებობა, ასევე დაკავებული იყო საზოგადოებრივი საქმიანობით სახალხო განათლების საქმეში. ისტორიაში შემონახულია ცნობა იმის შესახებ, რომ ეგორ კრინდაჩი იყო წიგნების გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. საზოგადოებამ მუშაობა დაიწყო 1876 წელს, ხოლო ორი წლის შემდეგ ეწოდა დონელი კაზაკების სახალხო განათლების ხელშემწყობი საზოგადოება. ეგორ კრინდაჩი 1902 წელს გახდა ამ საზოგადოების თავმჯდომარე, ხოლო მანამდე ეკავა თავჯდომარის მოადგილის თანამდებობა. ორგანიზაცია დაარსების დასაწყისში დაკავებული იყო წიგნის მაღაზიების გახსნით.

1923 წლიდან კრინდაჩის სახლში განთავსებული იყო ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო დისპანსერი.

1992 წელს შენობა აღიარეს რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად.

 საუკუნის დასაწყისში კრინდაჩის სახლი ნელ-ნელა ინგრეოდა. 2015 წელს დაიწყო მისი რეკონსტრუქცია, მის ადგილზე ორსათულიანი შენობის განთავსების მიზნით, რომელშიც უნდა განტავსებულიყო სასტუმრო 30 კაცზე. ახალმა ოტელმა მიიღო სახელწოდება „პლატოვი“. ოფიციალურ გახსნამდე ცოტა ხნით ადრე შენობაში გაჩნდა ხანძარი, რომლის ლიკვიდაციაც მოახდინეს.

აღწერა
კრინდაჩის სახლი აგებულია მოდენის სტილში. ახლი ერთსართულიანია, სიმეტრიული ფასადით, რომლის ცენტრშიც მდებარეობს შესასვლელი. კარნიზების თავზე გვხვდება ატიკები და პარაპეტი.
ატამანის სახლი

ატამანის სახლი — ერთსართულიანი აგურის სახლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. შეტანილია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების რეესტრში. სახლი აგებულია საუკუნის დასაწყისში.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ნოვოჩერკასკი, მოსკოვის ქუჩა № 49.

ისტორია
ატამანის სახლი აგებულია 1907 წელს. ისტორიულ დოკუმენტებში 1915 წლისათვის სახლი მოიხსენიება სახელწოდებით „ატამანის სახლი“. მიუხედავად იმისა, რომ ნოვოჩერკასკში არსებობდა ატამანის სასახლეც, სადაც ატმანი ატარებდა დროის უდიდეს ნაწილს, აუცილებელი იყო ასევე შენობა სხვადასხვა საჭიროებებისათვის. მსგავსი ბინა იყო ატამანის სახლი მოსკოვის ქუჩა ნომერ 49-ში.

სახლი აგებულია მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. პროექტის ავტორმა ფასადის გაფორმებისას გამოიყენა ჩანართები და ჩარჩოები. მთავარი შესასვლელი განათავსა მარცხენა ნაწილში. იგი რუსტირებული თაღის სტილშია შესრულებული, რომელსაც თავზე ადგას ნახევარწრიული ფანჯარა. მთავარი შესასვლელის თაღი სრულდება ფართო კარნიზით და ატიკით. შენობის მარცხენა და მარჯვენა მხარეს განთავსებულია ფანჯრების სხვადასხვა რაოდენობა, რომელიც გაფორმებულია ერთმანეთში გადახლართული ორნამენტებით.

სახლის მშენებლობისას შეიქნა ორი კარიბჭე სხვადასხვა სტილში. პირველ შემთხვევაში გამოყენებულია ჰორიზონტალური და ვერტიკალური ხაზები, მეორე შემთხვევაში კი — მოხრილი ხაზები.

მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სახლში განათავსეს ნოვოჩერკასკის გარნიზონის უფროსის ბინა. ამ ომში ცხოვრობდნენ სამოქალქო ომის გმირები: ეპიფანე კოფტიუხი და სტეფან ვოსტრეცოვი. 1992 წლიდან შენობა რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია, იცავს კანონი. საუკუნეში ატამანის სახლში განთავსებულია საბავშვო ბაღი.