iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
არაბეთის ნახევარკუნძული

არაბეთის ნახევარკუნძული — ყველაზე დიდი ნახევარკუნძული მსოფლიოში. მდებარეობს აზიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი 3 მლნ. კმ²-ს აღწევს. ფართობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ახლო აღმოსავლეთი, ასრულებს უმნიშვნელოვანეს გეოპოლიტიკურ როლს ნავთობისა და ბუნებრივი აირის უზარმაზარი მარაგის გამო.

გეოგრაფია
არაბეთის ნახევარკუნძულს გარს ერტყმის შემდეგი ზღვები: დასავლეთით - წითელი ზღვა და აკაბის ყურე, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - სპარსეთის ყურე, ჰორმუზის სრუტე და ომანის ყურე. სამხრეთით - არაბეთის ზღვა (ინდოეთის ოკეანის ნაწილი), ადენის ყურე და ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე ბაბ-ელ-მანდების სრუტე, რომელიც ერთმანეთთან წითელ ზღვასა და ადენის ყურეს აკავშირებს.

ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდებარეობს სირიის უდაბნო (200,000 კვადრატული მილი). ნახევარკუნძულის ყველაზე რეალური სახე უდაბნოა, მაგრამ მის სამხრეთ ნაწილში განლაგებულია მთათა სისტემა, სადაც ხშირია წვიმები.

პოლიტიკური საზღვრები
არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს სახელმწიფოები: აღმოსავლეთით - ბაჰრეინი, კატარი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ომანი, სამხრეთით - იემენი, ცენტრალურ ნაწილში - საუდის არაბეთი, ჩრდილოეთით, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე ისრაელი და პალესტინის ტერიტორიები. ჩრდილოეთით მდებარე სირიის უდაბნო ასევე მოიცავს ჩრდილო-აღმოსავლეთ იორდანიას, სამხრეთ-აღმოსავლეთ სირიას, სამხრეთ ქუვეითს და დასავლეთ ერაყს.

ყველა ეს ქვეყანა, იემენის გამოკლებით, შედის სპარსეთის ყურის თანამშრომლობის საჭოში და ცნობილნი არიან როგორც სპარსეთის ყურის არაბული ქვეყნები. ნახევარკუნძულის უდიდეს ნაწილს იკავებს საუდის არაბეთის სამეფო. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი თავმოყრილია საუდის არაბეთსა და იემენში. არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს მსოფლიოს უდიდესი ნავთობის საბადოები. რეგიონის ეკონომიკურად ყველაზე განვითარებული ქვეყნები არიან საუდის არაბეთი და არაბთა გაერთიანებული საამიროები. ნახევარკუნძულის მცირე, სპარსეთის ყურეში მდებარე კატარის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს კატარი, რომელიც მთელ მსოფლიოში ცნობილია არაბულ და ინგლისურენოვანი ტელეკომპანია ალ-ჯაზირათი.

მოსახლეობა
2008 წლის მონაცემებით, არაბეთის ნახევარკუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 77,983,936 ადამიანს. სპარსეთის ყურის ქვეყნებში, განსაკუთრებით დიდია ემიგრანტების რიცხვი. მაგალითად, საუდის არაბეთში ისინი მოსახლეობის 20%-ს შეადგენენ.
კრისტიან დოპლერი

კრისტიან ანდრეას დოპლერი ( დ. 29 ნოემბერი, 1803 — გ. 17 მარტი, 1853) — ავსტრიელი მათემატიკოსი და ფიზიკოსი.

კრისტიან დოპლერი დაიბადა 1803 წლის 29 ნოემბერს ქალაქ ზალცბურგში. 1825 წელს დაამთავრა ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი, 1835-1847 წლიებში მოღვაწეობდა ჩეხურ ტექნიკურ უნივერსიტეტში, 1847 წლიდან ჰემნიცის მთის და ტყის შესწავლის აკადემიის პროფესორი, 1848 წლიდან ვენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1850 წლიდან ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი და მსოფლიოში პირველი ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი, რომელიც მისი ინიციატივით შეიქმნა ვენის უნივერსიტეტში.

კრისტიან დოპლერის სამეცნიერო ინტერესი მოიცავდა ფიზიკის ისეთ დარგებს როგორიცაა: ოპტიკა და აკუსტიკა. ძირითადი შრომები მიეძღვნა სინათლის აბერაციას, მიკროსკოპის თეორიასა და ოპტიკურ მანძილმზომს, ფერების თეორიასა და სხვა. 1842 წელს მან თეორიულად დაამტკიცა დამოკიდებულება რხევების სიხშირის და ტალღების წყაროს მოძრაობის მიმართულებებს შორის. შემდგომ მის სასახელოდ ამ მოვლენას დოპლერის ეფექტი ეწოდა.

1848 წელს დოპლერის ეფექტი ფრანგი ფიზიკოსის არმან ფიზოს მიერ იყო დაზუსტებული, ხოლო 1900 წელს ექსპერიმენტულად იყო შემოწმებული არისტარქე ბელოპოლსკის მიეს ლაბორატორიულ დანადგარზე. დოპლერის პრინციპმა მრავალრიცხოვანი გამოყენება ჰპოვა ასტრონომიაში, ვარსკვლავთა მოძრაობის და მათი ღერძის გარშემო ბრუნვის სისწრაფის გამოთვლისას, მზის ფოტოსფეროს ტურბულენტური ნაკადების და სხვა, ხოლო შემდგომ სხვა ფიზიკის და ტექნიკის (რადარები) დარგებში.

კრისტიან დოპლერი გარდაიცვალა 1853 წლის 17 მარტს ვენეციაში.
ნეო-კლასიკური მეტალი

ნეო-კლასიკური მეტალი — მძიმე მეტალის ქვეჟანრი, რომელზედაც დიდი გავლენა მოახდინა კლასიკურმა მუსიკამ. ეს ეხება მეტად ტექნიკურ შესრულებას, რომელიც შედგება ნასესხები ელემენტებისგან როგორც კლასიკური მუსიკიდან, ისე მძიმე მეტალიდან. ინგვი მალმსტინმა, ცნობილმა მუსიკოსმა ქვეჟანრში, დიდად შეუწყო ხელი სტილის მნიშვნელოვნად განვითარებას 1980-იან წლებში.
პროგრესული მეტალი

პროგრესული მეტალი (ზოგჯერ შემოკლებით პროგ მეტალი) — მძიმე მეტალის ქვეჟანრი, რომელიც შეზავებულია მეტალის ძლიერი, გიტარაზე ორიენტირებული ხმა კომპლექსურ კომპოზიციურ სტრუქტურასა და რთულ ინსტრუმენტულ შესრულებასთან პროგრესული როკიდან. ბევრ პროგრესულ მეტალ ჯგუფზე ზეგავლენა მოახდინეს ასევე ჯაზ ფიუჟენმა და კლასიკურმა მუსიკამ. ისევე როგორც პროგრესული როკ სიმღერები, პროგრესული მეტალ სიმღერები ხშირად უფრო ხანგრძლივია, ვიდრე სხვა მეტალ სიმღერები და უმეტესად თემატურადაა განთავსებული კონცეფტუალურ ალბომებში.
ეთერ ანჯაფარიძე

ეთერ ანჯაფარიძე (დ. 15 სექტემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი/ამერიკელი პიანისტი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1989).

დაიბადა მუსიკოსების ოჯახში; მამა – ზურაბ ანჯაფარიძე, გამოჩენილი ქართველი ტენორი იყო; დედა – ივეტა ბახტაძე, პიანისტი და პედაგოგი; მამობილი – ლეონიდ ოკლეი (1923–1991), – ქართველი მეცნიერი. დედა იყო ეთერის პირველი ფორტეპიანოს მასწავლებელი, 5 წლიდან კი სწავლობდა ზ. ფალიაშვილის სახ. საშუალო სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში პედ. მერი ჭავჭანიძის კლასში. დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია და ასპირანტურა პროფესორ ვერა გორნოსტაევას ხელმძღვანელობით.

ეთერ ანჯაფარიძე პირველი საბჭოთა პიანისტია, რომელმაც მონრეალის საერთაშორისო კონკურსში გაიმარჯვა 1976 წელს და გრან–პრის მფლობელი გახდა. 1974 წელს მან ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსში მოსკოვში მეოთხე პრემია მოიპოვა.

მას შემდეგ გამოდის მსოფლიოს სხვადასხვა სცენებზე სოლო და კამერული პროგრამებით და თანამშრომლობს როგორც სოლისტი, განთქმულ ორკესტრებთან და გამოჩენილ დირიჟორებთან, როგორებიც არიან ჯ. კახიძე, ვ. სპივაკოვი, ვ. გერგიევი, ი. ტემირკანოვი, ჯ. დეპრისტი და სხვ. მისი ჩანაწერები გამოცემულია მელოდია, ნაქსოს და მარკო პოლოს მიერ.

1992 წლიდან საკონცერტო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა აშშ-ში; რეგულარულად ატარებს მასტერკლასებს და არის სასწავლო–საშემსრულებლო პროგრამის ხელმძღვანელი.

ასწავლიდა თბილისისა და მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიებში და აგრეთვე ნიუ-იორკისა და ჩიკაგოს დეპოლის უნივერსიტეტების პროფესორი იყო.

არის გრემისა და –ის ნომინანტი.

ჯილდოები და აღიარება
1974 : პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსი, მეოთხე პრემია (მოსკოვი)
1976 : მონრეალის საერთაშორისო კონკურსი (კანადა), გრან–პრი
1983 : საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1989 : საქართველოს სახალხო არტისტი
ღირსების ორდენი
ხალხთა მეგობრობის საერთაშორისო ორდენი
ჯანი როდარი

ჯანი როდარი (დ. 23 ოქტომბერი, 1920, ომენია, იტალია — გ. 14 აპრილი, 1980) — იტალიელი მწერალი და ჟურნალისტი, რომელმაც სახელი გაითქვა საბავშვო წიგნებით. 1970 წელს მან მიიღო ჰანს ქრისტიან ანდერსენის სახელობის ჯილდო და დღემდე ითვლება საუკუნის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საბავშვო მწერლად. მისი წიგნები, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია რომანი „ჩიპოლინოს თავგადასავალი“, ნათარგმნია მსოფლიოს მრავალ ენაზე.
ჩიპოლინოს თავგადასავალი

ჩიპოლინოს თავგადასავალი - მწერალ ჯანი როდარის მიერ 1951 წელს გამოცემული ზღაპარი-რომანი, რომელიც მის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებად ითვლება.

სიუჟეტი
უფლისწული ლიმონი სასტიკი მმართველია. ერთ დღეს იგი ეწვევა თავისი ქვეყნის ერთ-ერთ სოფელს, რათა გაიცნოს გლეხები. მოხუცი ჩიპოლონე (ხახვი) მას შემთხვევით აბიჯებს ფეხზე, რის გამოც მას იჭერენ და ციხეში უკრავენ თავს. მისი ბიჭუნა, ჩიპოლინო, დარწმუნებულია, რომ ოდესმე გაათავისუფლებს მამას. იმ დროიდან მისი ცხოვრება იცვლება.

სიუჟეტი უფრო რთულდება, როდესაც საბრალო გოგრა აშენებს პატარა სახლს (აგურებით, რომლებსაც მთელი ცხოვრების მანძილზე აგროვებდა). ლიმონის რწმუნებული, პომიდორი, ირწმუნება, რომ მას ამის უფლება არ აქვს, ვინაიდან ეს მიწა სხვებს ეკუთვნის. გოგრას ასახლებენ, მაგრამ ჩიპოლინო, რომელიც, ფაქტობრივად, აჯანყების ერთ-ერთი ინიციატორია, არ ჩერდება და ბოლომდე იბრძვის უდანაშაულო ხალხის განთავისუფლებისათვის და უსამართლო მმართველების დამხობისათვის.
ცა ეცემა მათ თავზე (ასტერიქსი)

„ცა ეცემა მათ თავზე“ — რიგით 33-ე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი და მხატვარია ალბერ უდერზო. კომიქსი გამოიცა 2005 წლის 14 ოქტომბერს.

უდერზოს თქმით, ეს გამოცემა უოლტ დისნეის ეძღვნება, რომელმაც მასზე ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა. ეს გამოცემა ასევე გამოირჩევა იმით, რომ მასში უცხოპლანეტელები ჩნდებიან.
გალი ასტერიქსი

„გალი ასტერიქსი“ — რიგით პირველი წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში (1959-1960, გამოშვებები 1-38), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1961 წელს, გამომცემლობის მიერ.

სიუჟეტის მიხედვით, კენტურიონი კაიუს ბონუსი გადაწყვიტავს, გამოსტყუოს გალებს მათი საოცარი სასმელის საიდუმლო, რომლითაც ისინი საკუთარ ძალას აათმაგებენ. ამით მას სურს იულიუს კეისრის ჩამოგდება.
ასტერიქსი და ოქროს ნამგალი

„ასტერიქსი და ოქროს ნამგალი“ — რიგით მეორე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში (1960–1961, გამოშვებები 42-74), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1962 წელს, გამომცემლობის მიერ.

სიუჟეტის მიხედვით, დრუიდ პანორამიქსის ოქროს ნამგალი (რომლითაც იგი ჭრის მცენარეებს სასწაულმოქმედი სასმელისთვის) ტყდება. ასტერიქსი და ობელიქსი ჩადიან ლუტეციაში და ეძებენ ამერიქსს, ნამგლების ოსტატს, რომელიც უცნაურ ვითარებაში გაუჩინარებულია.
ასტერიქსი და გუთები

„ასტერიქსი და გუთები“ — რიგით მესამე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში (1961-1962, გამოშვებები 82–122), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1963 წელს, გამომცემლობის მიერ.

სიუჟეტის მიხედვით, დრუიდ პანორამიქსს (ისევე, როგორც პირველ ამბავში, „გალი ასტერიქსი“) კვლავ იტაცებენ – ამჯერად გუთები. მათ სურთ, გამოსტყუონ ძალის მოსამატებელი სასწაულმოქმედი ელიქსირის საიდუმლო და რომის იმპერიის წინააღმდეგ გაილაშქრონ.
ბაგრამიანის ბატალიონი

ბაგრამიანის ბატალიონი — აფხაზეთის 1992-93 წლების ომის პერიოდში (1993 წლის 9 თებერვალს) ჩამოყალიბებული სომხური ბატალიონი, რომელსაც თავდაპირველად ნაციონალისტური ორგანიზაცია „კრუნკის“ ლიდერი, ვლადისლავ არძინბას მომხრე ალბერტ ტოპოლიანი მეთაურობდა და აფხაზურ მხარეზე იბრძოდა. ეს შენაერთი საბჭოთა სომეხი მარშლის ივანე ბაგრამიანის სახელს ატარებდა.

გაგრელი სერგეი ზაბელიანის ინიციატივით, რომელსაც შემდგომ ბაგრამიანის ბატალიონის ზურგის უფროსის მოადგილე გახდა, 1992 წ. 15 აგვისტოს 200 სომეხი მზად იყო საომრად. მათგან 20-მდე კაცმა პირველ შეტაკებაშიც მიიღო მონაწილეობა, რომელიც გაიმართა გუდაუთის რაიონ სოფ. შიცკვარაში (ვიტალი სმირის დაჯგუფებაში). შემდგომ 1993 წ. 5 იანვარის სოხუმზე განხორციელებულ შეტევაში გენა ჭანბას ასეულის შემადგენლობაში იბრძოდა სომეხთა ოცეული. აქ მათ დანაკარგები ნახეს მოკლულთა და ტყვეთა სახით.

ბაგრამიანის ბატალიონში ძირითადად გაერთიანდნენ გაგრის, გუდაუთის რაიონებსა და ტყვარჩელის ზონაში მცხოვრები სომეხი ახალგაზრდები. მეთაურად დაინიშნა უფროსი ლეიტენანტი ვაგარშაკ კოსიანი, ხოლო შტაბის უფროსად — პოლკოვნიკი ლეონიდ მარქარიანი. აღნიშნულმა ბატალიონმა თვითმხილველთა, საქართველოს გენპროკურატურის, უშიშროების და სადაზვერვო ორგანოების შეფასებით, თავი გამოიჩინა განსაკუთრებული სისასტიკით და მონაწილეობა მიიღო ქართველთა გენოციდსა და ეთნიკურ წმენდაში. ბაგრამიანის ბატალიონს ფინანსურად და ეკონომიკურად ეხმარებოდნენ რუსეთის სომხური დიასპორის წარმომადგენლები, ბიზნესმენები (მაგ., ყოფილი გაგრელი სერგეი ჩაკრიანი და სხვ.).

განსაკუთრებულად გამოიჩინა თავი ბაგრამიანის ბატალიონმა სოხუმზე 1993 წ. მარტის შეტევის დროს. აქტიურობდა მე-3 ასეული (მეთაური გალუსტ ტრაპიზონიანი), რომელმაც მდ. გუმისთაზე გადასული 31-დან 15 მებრძოლი დაკარგა. აქტიურობდა აგრეთვე ეს ბატალიონი სოხუმის რაიონ სოფ. ცუგუროვკავთან გამართულ სისხლისმღვრელ ბრძოლებში.

სომხები იბრძოდნენ სეპარატისტთა სხვა ბატალიონებშიც: პირველ მსროლელთა, მეორე მოტომსროლელთა, განთიადის, სოხუმის, ეშერა-ათონის, ბიჭვინთის, გაგრის ასეულში „აძაფშ“.

სამხედრო მოქმედებებში აფხაზების მხარეზე სულ 1500-ზე მეტი სომეხი მონაწილეობდა. მათგან 140 დაიღუპა. საბრძოლო დამსახურებებისათვის 11 სომეხს მიენიჭა ე.წ. აფხაზეთის გმირის წოდება (კ. გურგენიანი, გ. ტრაპიზონიანი, ა. ისხანიანი, ს. კირაკოზიანი, ა. ასატურიანი და სხვ.), 5 დაჯილდოვდა „ლეონის ორდენით“, ხოლო 10 — მედლით „მამაცობისათვის“.

სომხური ბატალიონი მონაწილეობდა აგრეთვე 1998 წლის მაისში გალის რაიონში განხორციელებულ ქართველთა ეთნიკურ წმენდაში.
რუსე

რუსე – ბულგარეთის მეხუთე ქალაქი მოსახლეობის მიხედვით, აქ ცხოვრობს 166 991 ადამიანი. რუსე მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე დუნაის მარჯვანე სანაპირო ზოლში, სანაპიროს მეორე მხარეს არის რუმინეთის ქალაქი ჯურჯუ, რუსედან 300 კილოემტრში მდებარეობს ბულგარეთის დედაქალაქი სოფია, ხოლო 200 კილომეტრში არის შავი ზღვის სანაპირო ზოლი. ეს დასახლებული პუნქტი არის ბულგარეთის ყველაზე მნიშვნელოვანი სამდინარე პორტი.

რუსეში არის - საუკუნეების ნეობაროკოს და ნეოროკოკოს არქიტექტურული სტილი. ქალაქში მდინარე დუნაიზე მდებარეობს ბულგარეთ-რუმინეთის საერთო რუსე-გიურგის მეგობრობის ხიდი.

დაძმობილებული ქალაქები
საკვები კულტურები

საკვები კულტურები — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვანი მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა გამოსაკვებად. საკვები კულტურებს განეკუთვნება საკვები ბალახები, ძირხვენები და გორგლეული, საკვები ბაღჩეული კულტურები, სასილოსე და მარცვალალაფი (საფურაჟე) კულტურები. საკვები კულტურების ნაკვეთები განლაგებულია მინდვრის და საკვებ მცენარეთა თესლბრუნვებში, აგრეთვე თესლბრუნვის გარეშე ნაკვეთებზე.
სტარა-ზაგორა

სტარა-ზაგორა — ბულგარეთის მეექვსე ქალაქი მოსახლეობის მიხედვით. მოსახლეობა 202 619 კაცი (2008 წლის 18 ივნისის მიხედვით). ქალაქში მოქმედება თრაკიის უნივერსიტეტი.

პოლიტიკური სიტუაცია
ქალაქი მოქცეულია სტარა-ზაგორის ოლქის შემადგენლობაში და წარმოადგენს მის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ქალაქის მერია - სვეტლინ ტანჩევი (მოქალაქეები ბულგარეთის ევროპული განვითარებისთვის).

ტრანსპორტი
ქალაქიდან 9 კილომეტრში მდებარეობს სტარა-ზაგორის აეროპორტი.

დაძმობილებული ქალაქები
რადომი, პოლონეთი
ლარისა, საბერძნეთი
სამარა, რუსეთი
დაუნპატრიკი, გაერთიანებული სამეფო
კრუშევეცი, სერბეთი
ბარეირუ, პორტუგალია
პლევენი

პლევანი — ისტორიულად ცნობილია როგორც პლევნა. არის მეშვიდე ყველაზე დასახლებული ქალაქი ბულგარეთში. პლევანი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში და წარმოადგენს პლევანის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს და უდიდეს ქალაქს, ქალაქის გარშემო არის პლევანის მუნიციპალიტეტი.

1877 წელს რუსეთ-თურქეთის ომის დროს, აქ განხორციელდა პლევანის ალყა.

დღეისთვის ეს ქალაქი არის ჩრდილოეთ და ცენტრალური ბულგარეთის მთავარი ეკონომიკური ცენტრი.

დაძმობილებული ქალაქები
სლივენი

სლივენი არის ქალაქი სამხრეთ ბულგარეთში და ის წარმოადგენს სლივენის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. სლივენში ცხოვრობს 115.000 კაცი (მე-8 ქალაქი ბულგარეთში). ქალაქის მერია ყოფილი საფეხბურთო ვარსკვლავი იორდან ლეჩკოვი.

დაძმობილებული ქალაქები
ალბა-იულია, რუმინეთი
გერა, გერმანია
პეჩი, უნგრეთი
ვორონეჟი, რუსეთი
სვეტლოგორსკი, ბელარუსი
ტერნოპილი, უკრაინა
თექირდაღი, თურქეთი
Tatra K2R

2 — ჩეხური წარმოების, ცალმხრივი მიმართულების, შესახსრული, ორსექციური, სამურიკიანი (ექვსღერძიანი) ტრამვაის ვაგონის, ტატრა 2–ის განახლებული ვარიანტი. „“ ამ შემთხვევაში რეკონსტრუირებულს ნიშნავს. ამ ვაგონებს შეცვლილი აქვთ ძარას წინა და უკანა მხარის დიზაინი და აგრეთვე ისინი აღჭურვილია თანამედროვე ელექტროაღჭურვილობით. ასეთი ვაგონები ექსპლუატაციაშია ჩეხეთის ქალაქ ბრნოში.

ტექნიკური მონაცემები
სიგრძე (ბუფერებამდე): 20,4 მ
სიგანე: 2,5 მ
სიმაღლე: 3,05 მ
წონა: 21,9 ტ
მაქსიმალური რეკომენდებული სიჩქარე: 60 კმ/სთ
დაგილების რაოდენობა: 158
დასაჯდომი ადგილები: 50
დასადგომი ადგილები: 108
ლიანდაგის სიგანე: 1 435 მმ
ძაბვა: 600
Tatra K2P

2 — ჩეხური წარმოების, ცალმხრივი მიმართულების, შესახსრული, ორსექციური, სამურიკიანი ტრამვაის ვაგონის, 2–ის ერთ–ერთი განახლებული ვარიანტი. ეს ვაგონები პირვანდელი 2–ებისგან განსხვავებით აღჭურვილია თანამედროვე ელექტროაღჭურვილობით. პრიმიტიული სვლა–გეზის მაჩვენებელი (ვაგონის კაბინის „შუბლზე“) შეცვლილია შუქდიოდებიანი ტაბლოთი, ხოლო ტატრას კლასიკური, რომბისებური პანტოგრაფი თანამედროვე ნახევარპანტოგრაფმა ჩაანაცვლა.
 2 ექსპლუატაციაშია:
ბრნო
ოსტრავა
ტექნიკური მონაცემები
სიგრძე (ბუფერებამდე): 20,4 მ
სიგანე: 2,5 მ
სიმაღლე: 3,05 მ
წონა: 21,9 ტ
მაქსიმალური რეკომენდებული სიჩქარე: 60 კმ/სთ
დაგილების რაოდენობა: 158
დასაჯდომი ადგილები: 50
დასადგომი ადგილები: 108
ლიანდაგის სიგანე: 1 435 მმ
ძაბვა: 600
პირინის ეროვნული პარკი

პირინის ეროვნული პარკი მდებარეობს პირინის მთების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ბულგარეთი. პარკის ფართობი შეადგენს 403 კმ², ხოლო ეს ტერიტორია მდებარეობს ზღვის დონიდან 1,008 - 2.914 მეტრ სიმაღლეზე.

ისტორია
პარკი დაარსდა 1962 წლის 8 დეკემბერს, თავდაპირველად მას ეწოდა ვიჰრენის ეროვნული პარკი. პარკის შექმნის მთავარი დანიშნულება იყო, პირინის მთებზე არსებული უიშვიათესი ჯიშის მცენარეულობის შენარჩუნება. ეს ტერიტორია თავდაპირველად მოიცავდა 62 კმ²-ს. 1974 წელს ამ ტერიტორიას თანამედროვე სახელი, პირინის ეროვნული პარკი ეწოდა და მისი ფართობი საკმაოდ გაიზარდა.

1979 წელს პარკის მთავარი სამმართველო ცენტრი, გაიხსნა ქალაქ ბანსკოში. 1983 წელს პირინის ეროვნული პარკი შევიდა, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 1998 წელს მიღებული ახალი კანონით, პარკის ფართობი გაიზარდა და ის დღემდე შეადგენს 403,32 კმ² ტერიტორიას.

ფლორა და ფაუნა
პარკში იზრდება დაახლოებით 1300 სახეობის მცენარე. მათ შორის 300 სახეობის ხავსი და დიდი რაოდენობით წყალმცენარეა. პარკში არსებული 18 სახეობის მცენარე ენდემურია. აქ ასევე იზრდება მრავალი იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი სახეობა, მათ შორის ედელვაისი, რომელიც პირინის სიმბოლოა.

პირინის ეროვნული პარკში დაახლოებით 2.090 სახეობის ცხოველი ბინადრობს. აქედან 214 ენდემურია.
ნესებირი

ნესებირი — ანტიკური ქალაქი და მთავარი საკურორტო დასახლება შავი ზღვის სანაპირო ზოლში, ქალაქის ირგვლივ შექმნილია ნესებირის მუნიციპალიტეტი, ტერიტორია მიეკუთვნება ბურგასის ოლქს. ნესებირს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც შავი ზღვის მარგალიტს და ბულგარეთის დუბროვნიკს, ნესებირს გააჩნია მდიდარი ისტორია და იგი ევროპის ერთ-ერთ უძველეს დასახლებულ პუნქტად ითვლება.

ეს ტერიტორია არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტურისტული ადგილი და ნავსადგური შავი ზღვის ფარგლებში.

ქალაქის უძველესი ნაწილი მდებარეობს ნახევარკუნძულზე (ადრე კუნძულზე), ეს ტერიტორია ქალქს ვიწრო ბილიკით უკავშირდება, აქ აისახება მრავალი ცივალიზაციის კვალი. ნესებირში არსებული ისტორიული შენობების სიუხვის გამო, იუნესკომ იგი 1983 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობების სიაში შეიყვანა.

2005 წლის აღწერის შედეგად ნესებირის მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენდა 10 194 კაცს, ქალაქის მერია ნიკოლაი დიმიტროვი.
Škoda 05T

05 — ჩეხური წარმოების, ცალმხრივი მიმართულების, შესახსრული, ხუთსექციური, სამურიკიანი, ნახევრადდაბალიატაკიანი ტრამვაის ვაგონი. იგი აიგო 2003 წელს, პლზენის -ს ქარხანაში, 03 –ს მიხედვით. ამჟამად აგებულია მხოლოდ ერთი ვაგონი, რომელიც პლზენში მუშაობს.

ტექნიკური მახასიათებლები
სიგრძე (ბუფერებამდე): 31,93 მ
სიგანე: 2,46 მ
სიმაღლე: 3,46 მ
ადგილების რაოდენობა: 330
დასაჯდომი ადგილები: 66
დასადგომი ადგილები: 264
მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 70 კმ/სთ
დაბალი იატაკის ფართი: 40%
იატაკის სიმაღლე (ლიანდაგის ზედაპირიდან): 350/620/780 მმ
Tatra T5C5

ტატრა 55 — ჩეხური წარმოების, ცალმხრივი მიმართულების, ერთსექციური, ორურიკიანი (ოთხღერძიანი), მოტორებიანი ტრამვაის ვაგონი, რომელიც 1970–იანი წლების ბოლოს კომპანია –მ გამოუშვა. აღნიშნული ტიპის პირველი ორი ვაგონი 1978 წელს აიგო და ჯერ პრაღაში და შემდგომ ბუდაპეშტში გადიოდა ტესტირებას. იგი მნიშვნელოვნად განსხვავდება ტატრას უწინდელი მოდელებისგან, რომლებიც განთქმულია მართვის პრაქტიკული სისტემებით. 1978–1984 წწ ბუდაპეშტში 322 ტატრა 55 ჩაიტანეს, რომლებიც დღემდე აქტიურ ექსპლუატაციაშია. მათგან 80 ვაგონს 2002–2004 წწ გადაიარაღება ჩაუტარდა და ახლა აქვთ ახალი, თანამედროვე ელექტროაღჭურვილობა. აგრეთვე სრულად განახლდა მათი ინტერიერი. ტატრა 55–ის მოდერნიზებულ ტიპს ტატრა 55 ეწოდა.
ფოტო გალერეა
ტექნიკური მახასიათებლები
სიგრძე (ბუფერებამდე): 14,7 მ
სიგანე: 2,5 მ
სიმაღლე: 3,14 მ
ცარიელი ვაგონის წონა: 18,3 ტ
ადგილების რაოდენობა: 100
დასაჯდომი ადგილები: 28
დასადგომი ადგილები: 72
მოტორების სიმძლავრე: 4 45 
მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 65 კმ/სთ
გაყიდვები
1978–1984 წწ. აიგო 322 ვაგონი.

უნგრეთი
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1930: ფინალი

პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალი გაიმართა 1930 წლის 30 ივლისს, მონტევიდეოში, სენტენარიოს სატდიონზე. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ურუგვაი და არგენტინა. ამ შეხვედრას 80 000 მაყურებელი დაესწრო. მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული ურუგვაიმ მოიპოვა მან არგენტინა ანგარიშით 4-2 დაამარცხა.

გუნდების შემადგენლობები
ურუგვაი: ბალესტრერო, გესტიდო, ფერნანდესი, ირიარტე, ანდრადე, კასტრო, სკარონე, დორადო, მაშერონი, ჩეა, ნაზაცი.

არგენტინა: ბოტასო, ფერეირა, ხ.ევარისტო, დელა ტორე, სტაბილე, მონტი, სუარესი, ვარალო, პეუჩელე, მ.ევარისტო, პატერნოსტერი.

გოლები: დორადო (ურუ) 12', პეუჩელე (არგ) 20', სტაბილე (არგ) 37', ჩეა (ურუ) 57', ირიარტე (ურუ) 68', კასტრო (ურუ) 89'
ალბორანის ზღვა

ალბორანის ზღვა — ყველაზე დასავლური ზღვა ხმელთაშუა ზღვაში. იგი მდებარეობს გიბრალტარის სრუტის წინ და მისი სიგრძე დაახლოებით 400 კმ-ს აღწევს, სიგანე კი 200 კმ-ს, ალბორანის ზღვის საშუალო სიღრმე შეადგენს 1000-1500 მ, მაქსიმალური სიღრმე ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილშია და ის შეადგენს 2000 მეტრს. ზღვის სიღრმეში არის რამდენიმე წყალქვეშა ქედი. მათგან უდიდესია ალბორანის ქედი, ის გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან დასავლეთის მიმართულებით, სწორედ ამ ნაწილში მდებარეობს ალბორანის პატარა ვულკანური კუნძულებიც. ქედი ზღვას ჰყოფს სამ ნაწილად: დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ ალბორანად.

ზედაპირის ტემპერატურა ზამთრობით შეადგენს 15 °, ხოლო ზაფხულობით 24 °. მდიდარია ალბორანის ზღვის ეკოსისტემა, აქ მრავლადაა დელფინები და ზღვის კუები. ზღვის სანაპირო ზოლში განვითარებულია მეთევზეობა.
ბალეარის ზღვა

ბალეარის ზღვა მდებარეობს სამხრეთ ევროპაში. ზღვის აღმოსავლეთით არის ბალეარის კუნძულები, ხოლო დასავლეთით პირინეს ნახევარკუნძული. ფართობი 86,000 კმ², საშუალო სიღრმე 767 მ, მაქსიმუმი სიღრმე 2132 მეტრი, თებერვალში ზღვაზე საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 12 °, ხოლო აგვისტოში 25 °. ბალეარის ზღვაში ჩაედინება მდინარეები: ებრო, ტურია, ხუკარი და სხვები. ზღვის სანაპირო ზოლში განვითარებულია მეთევზეობა.

ბალეარის ზღვის უდიდესი პორტები: ვალენსია, ბარსელონა, პალმა. ზღვის სანაპირო ზოლში მრავალი კურორტია.
ბოტნიის უბე

ბოტნიის უბე, ბოტენვიკი — ბოტნიის ყურის ჩრდილოეთი ნაწილი, რომელიც თავის მხრივ, ბალტიის ზღვის ჩრდილო ნაწილს წარმოადგენს. ფართობი 36,800 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 147 მეტრი.უბის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილია შვედეთის ქალაქი ტორე. ბოტნიის უბის დასავლეთით მდებარეობს შვედეთი, აღმოსავლეთით ფინეთი, ხოლო სამხრეთით — კვარკენის არქიპელაგი. ბოტნიის უბის ძირითადი საპორტო ქალაქებია: ოულუ, კემი და რააჰე.
New Morning

— ამერიკელი მომღერლის და სიმღერების ავტორის ბობ დილანის 1970 წელს გამოცემული ალბომი. ამ დისკს უფრო სპონტანური ხასიათი აქვს, თუმცა უფრო მაღალი შეფასება დაიმსახურა, ვიდრე წინამორბედმა სტუდიურმა ალბომმა.

აშშ-ს ჰიტ-აღლუმში ალბომმა #7 პოზიციამდე მიაღწია, ხოლო ბრიტანეთში დილანისათვის იყო რიგით პირველი #1 ალბომი ჰიტ-აღლუმში.

სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ბობ დილანი.
დაცემული ანგელოზი (საიდუმლო მასალები)

დაცემული ანგელოზი — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების პირველი სეზონის მეათე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 19 ნოემბერს.

სიუჟეტი
ხმაურით რაღაც ეცემა ტყეში. ორი საექსპედიციო ჯგუფი, მალდერის მონაწილეობით მიემგზავრება ტყეში. ფოქსი თვლის, რომ ტყეში იმყოფება უჩინარი უცხოპლანეტელი. სკალი აღმოაჩენს, რომ მთავრობა იტყუება, რათა დაფაროს სიმართლე. მაგრამ აგენტებთან კონტაქტში მაქს ფენინგი, რომელსაც უცნაური ძალა თან წაიყვანს. ამ გატაცების ერთადერთი მოწმე მალდერი აღმოჩნდება. მას გაჭირვებიდან მხოლოდ ’ღრმა ყელი’ იხსნის.
ევა (საიდუმლო მასალები)

ევა — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების პირველი სეზონის მეთერთმეტე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 10 დეკემბერს.

სიუჟეტი
მალდერი და სკალი ძიებენ ვინმე ჯოელ სიმონსის მკვლელობას. მისი შვილი, ტინა სიმონსი ამტკიცებს, რომ მის მამას მოაკითხეს ღრუბლებიდან. თანდათან აღმოჩნდება, რომ სან-ფრანცისკოში მსგავსი მკვლელობა მოხდა და გოგონა სახელად სინდი ტინას ტყუპისცალივით გამოიყურება. ამასობაში ტინას იტაცებენ. ცნობილი ხდება, რომ კვალი მოდის ხელოვნური განაყოფიერების კლინიკიდან. უფრო მეტიც - საქმე ეხება კლონირების პროგრამას.
ლიუბომირ პიპკოვი

ლიუბომირ პიპკოვი (; დ. 6 სექტემბერი, 1904, ლოვეჩი — გ. 9 მაისი, 1974, სოფია) — ბულგარელი კომპოზიტორი, პედაგოგი, მუსიკის საზოგადო მოღვაწე, ბულგარეთის სრ სახ. არტისტი (1952). სწავლობდა სოფიაში (1919-26), შემდეგ პარიზში პოლ დიუკასთან (1926-32). სოფიაში მუშაობდა საორკესტრო და საგუნდო დირიჟორად. იყო „თანამედროვე მუსიკის“ საზოგადოების (1933 წლიდან) ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1944-48 წლებში სოფიის სახელმწიფო ოპერის დირექტორი, 1947-57 წლებში ბულგარეთის კომპოზიტორთა კავშირის პირველი მდივანი. 1948 წლიდან სახელმწიფო აკადემიის (1954 წლიდან ბულგარეთის სახელმწიფო კონსერვატორია) პროფესორი. ნაწარმოებები: „ორატორია ჩვენს დროებაზე“, მუსიკალური დრამა „ანტიგონე-43“; ოპერები: „იანინას 9 ძმა“ (1937) და „მომჩილი“ (1948); კამერულ-საკრავიერი ანსამბლები, გუნდები, საფორტეპიანო პიესები, კინომუსიკა. დიმიტროვის მუსიკა (1950, 1951, 1952).