iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საფრანგეთის დროშა

საფრანგეთის დროშა — საფრანგეთის ერთ–ერთი სახელმწიფო ნიშანი (გერბთან და ჰიმნთან ერთად), სამფეროვანი ქსოვილი. ფერები განლაგებულია ვერტიკალურად, შემდეგი თანმიმდევრობით: ლურჯი, თეთრი, წითელი.

აღწერა
დროშაზე დატანილი ფერები ბოლოს დამტკიცდა 1980–იან წლებში პრეზიდენტ ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენის მიერ:

საფრანგეთის ნაციონალური დროშის სიგრძისა და სიმაღლის შეფარდება არის 2:3. დროშაზე დატანილი ფერების ვერტიკალური ზოლები თანაბარი არაა, მათი სისქეები ისე შეეფარდება ერთმანეთს, როგორც 30:33:37. ეს ეგრეთ წოდებული „ოპტიკური პროპორცია“ განკუთვნილია დროშის ფრიალისას უკეთესი ვიზუალური ეფექტის მოსახდენად.
საფრანგეთის სენატი

სენატი — საფრანგეთის თანამედროვე პარლამენტის ზემო პალატა და საფრანგეთის საკანონმდებლო ხელისუფლების ერთ-ერთი განშტოება. საფრანგეთის ქვემო პალატისგან განსხვავებით, ზემო პალატა არ არის ცხარე დებატების ადგილი, რის გამოც მასმედიის ყურადღებაც მისდამი ნაკლებია. სენატის სახელს ასევე ატარებდა პარლამენტის ზემო პალატა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1799—1804 წლებში. პარლამენტარები ირჩევიან 6 წლის ვადით, და მათი რიცხვი 2010 წელს 346 ადამიანია. საფრანგეთის რევოლუციის დროდან, ტრადიციულად, მემარჯვენე პარტიები იკავებენ სენატის მარჯვენა ნაწილს, ხოლო მემარცხენეები - მარცხენა ნაწილს.
ედით უორტონი

ედით უორტონი (; დ. 24 იანვარი, 1862 – გ. 11 აგვისტო, 1937) — ამერიკელი მწერალი ქალი. 1907 წლიდან საფრანგეთში ცხოვრობდა. წერდა ლექსებს, სტატიებს, მოთხრობებს. ავტორია 20-მდე რომანისა, რომელთაგან აღსანიშნავია „სიხარულის სახლი“ (1905), „ქვეყნის ადათი“ (1913), „უმანკოების ხანა“ (1920, პულიცერის პრემია მხატვრულ ლიტერატურაში) და სხვა.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში

2019 წლის მონაცემებით საფრანგეთში 43 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1007 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 4,1 % საფრანგეთის ძეგლებია.

მათ შორის:
39 კულტურული ობიექტი
3 ბუნების ძეგლი
1 შერეული ტიპის ობიექტი

18 კულტურული ობიექტი ადამიანური გენიის შედევრია (კრიტერიუმი ) და 2 ობიექტი — ბუნებრივი ფენომენალური, განსაკუთრებული სილამაზით და ესთეტიკური მნიშვნელობებით გამოირჩევა (კრიტერიუმი ).

ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
საფრანგეთის რეგიონები

საფრანგეთის რეგიონები — ყველაზე მსხვილი ადმინისტრაციული ერთეულები საფრანგეთში. 2016 წლიდან საფრანგეთი იყოფა 18 რეგიონად, რომლებშიც შედის ხუთი ზღვისიქითა რეგიონი. ამ დაყოფამ შეცვალა 1982-2015 წლებში არსებული დაყოფა 22 რეგიონად. საფრანგეთის რეგიონებს შორის ფართობით ყველაზე დიდია ახალი აკვიტანია 84 061 კმ², ხოლო ზღვისიქითა რეგიონებს შორის ყველაზე დიდია საფრანგეთის გვიანა 83 534 კმ²-ით. ზოგიერთ რეგიონს ამავდროულად აქვს დეპარტამენტის სტატუსი, ასეთებია კორსიკა და ზღვისიქითა დეპარტამენტები. კორსიკას გააჩნია ავტონომია.

რეგიონის საბჭო (კორსიკაში ტერიტორიული ასამბლეა) აირჩევა პირდაპირი წესით 6 წლის ვადით. ის საკუთარი წევრებიდან ირჩევს პრეზიდენტს (თავმჯდომარეს). რეგიონის პრეფექტის ფუნქციას ასრულებს რეგიონის ცენტრალური დეპარტამენტის პრეფექტი.

რეგიონებების სია
სათანჯოს ციხე

სათანჯოს ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, ახლანდელი გალის რაიონის სოფელ ჭუბურხინჯთან, სათანჯოს მთის უკიდურეს მაღლობზე. ნანგრევებიღაა მოღწეული. აგებულია - საუკუნეებში. სათანჯოს ციხე ზღვიდან კარგად მოჩანდა, ამიტომ ორიენტირადაც იყენებდნენ. ზოგი მკვლევარი შეცდომით აქ - საუკუნეებში გენუელთა სავაჭრო კოლონიის არსებობას ვარაუდობდა.

ტერიტორია, რომელზეც დგას ეს ციხესიმაგრე, ეკუთვნის გალის რაიონის სოფელ დიხაზურგას. საზღვარი დიხაზურგასა და ჭუბურხინჯს შორის დადგენილი იყო მე-20 საუკუნის შუა პერიოდში. ეს საზღვარი გადის სათანჯოს მთის ჩრდილოეთის კალთაზე (მთელ სიგრძეზე გავლებულ თხრილში ჩაყრილი ნახშირის სახით).
სულდა

სულდა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ჯავახეთის ზეგანზე, თემის ცენტრი: (სულდა, ბოზალი, დადეში, მიასნიკიანი). ზღვის დონიდან მდებარეობს 1900 მ-ზე, ახალქალაქიდან დაშორებულია 20 კმ-ით. სოფლის ტერიტორიაზე არის პემზისა და პერლიტის საბადო.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 726 კაცი.
ფოკა

ფოკა — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ფოკა, ვლადიმიროვკა). მდებარეობს ფარავნის ტბის სამხრეთ ნაპირას, ზღვის დონიდან 2080 მ-ზე, ქალაქ ნინოწმინდიდან დაშორებულია 28 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1176 კაცი.

დემოგრაფია
ღირსშესანიშნაობები
ფოკაში მდებარეობს საუკუნის შუა წლების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — წმინდა ნინოს დარბაზული ეკლესია. ნაგებია სუფთად გათლილი, ნაწყობი კვადრებით. ინტერიერში კედლები დანაწევრებულია პროფილირებულ იმპოსტებიანი პილასტრებით, რომლებზედაც დაყრდნობილია კამარის საბჯენი თაღები. საკურთხევლის აფსიდში ორი მაღალი, გეგმით ნახევარწრიული ნიშია. დეკორატიული მორთულობა მხოლოდ სამხრეთ ფასადზეა შემონახული. კარ-სარკმელები შემკულია ჩუქურთმებით. ინტერიერში შემონახულია მხატვრობის ფრაგმენტები. კარის თავზე წარწერაში მოხსენიებულია ქართლის კათალიკოსი იოანე ოქროპირი, ხოლო კარის მარჯვნივ წარწერაში — ძეგლის მშენებელი „ხელოსანი ბევრელი“. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს თანახმად, სომხეთიდან საქართველოში ჯავახეთის მთებით შემოსული წმინდა ნინო კაბადოკიელი სწორედ ამ ადგილას შეჩერდა.

სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები, რომელშიც წინა და ადრე შუა ფეოდალური ხანის სამშენებლო ფენები გამოირჩევა.

ფოკის განძი
1979 წელს ფოკაში აღმოჩნდა საუკუნის, ილხანების ვერცხლის მონეტების განძი, შეიცავს 155 ვერცხლის დირჰემს. განძის ყველაზე ადრინდელი მონეტა თარიღდება 1310 წლით, უგვიანესი 1316 წლით. ფოკის განძი დაფლული უნდა იყოს 1317 წლის შემდეგ. განძი დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

რელიგია
სოფელში მოქმედებს წმინდა ნინოს დედათა და მამათა მონასტრები. დედათა მონასტერთან არსებობს სამრევლო სკოლა და სამედიცინო კაბინეტი, აგრეთვე მონასტრის მაღაზია. 1989 წლიდან, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია -ის ლოცვა-კურთხევით ყოველ პირველ ივნისს აღინიშნება წმინდა ნინოს საქართველოში შემოსვლის დღე. ფოკაში ნინოობას საქართველოს წმინდა სინოდის მღვდელმთავრები, სასულიერო პირები და მრევლი ესწრება. ფარავნის ტბაში ტარდება ნათლისღება.
ფოკის განძი

ფოკის განძი — საუკუნის, ილხანების ვერცხლის მონეტების განძი, რომელიც 1979 წელს აღმოჩნდა სოფელ ფოკაში (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი). შეიცავს 155 ვერცხლის დირჰემსა და ორიან დირჰემს, რომლებიც მოჭრილია ირანის ილხანის ოლჯაითუს (1304-1317) სახელით სხვადასხვა ზარაფხანაში (თავრიზი, ბაზარი, ბარდა, ბაღდადი, გარნისი, სოლთანიე, სამსუნი, ერზინჯანი). 27 მონეტა მოჭრილია თბილისში, ხოლო 14 — ანისში. განძის ყველაზე ადრინდელი მონეტა თარიღდება 1310 წლით, უგვიანესი 1316 წლით.

ფოკის განძი დაფლული უნდა იყოს 1317 წლის შემდეგ. განძი დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ბუღაშენი

ბუღაშენი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ზაკვის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ბარალეთის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1720 მ–ზე, ახალქალაქიდან დაშორებულია 14 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 460 ადამიანი.
ქამელეონისებრნი

ქამელეონისებრნი — ქვეწარმავალთა ოჯახი ხვლიკების ქვერიგისა.მათი სხეულის სიგრძე 60 სმ აღწევს. აქვთ შებრტყელებული გვერდები, მოკლე კისერი, როგორც წესი, გრძელი და მჭიდი კუდი, გრძელი ხუთთითიანი ფეხები, კეფაზე — ქედები და ბორცვები. ზოგიერთ სახეობას (უმთავრესად მამლებს) დინგზე უვითარდება ქერცლით დაფარული კანის გამონაზარდი. სხეული დაფარულია რქოვანი მარცვლებითა და ბორცვებით. დაფის აპკი არ გააჩნიათ. აქვთ დიდი თვალები დაფარული სქელი, ურთიერთშეზრდილი ქუთუთოებით, რომლებშიც პატარა ხვრელია გუგისათვის. ენა მეტად გრძელია და ხშირად სხეულის ნახევარს აღემატება, ღრუიანია და მშვიდ მდგომარეობაში — შეკუმშული. ენის ელვისებურ გამოსროლას განაპირობებს რგოლური კუნთების სწრაფი შეკუმშვა. ლავიწი არ გააჩნიათ. აქვთ მუცლის ნეკნები. უმრავლესობის ფილტვები ყრუ გამო9ნაზარდებით ბოლოვდება, რის გამოც ქამელეონისებრნი იბერებიან. განათების, ტემპერატურის გაღიზიანების საპასუხოდ ქამელეონისებრნი სწრაფად იცვლიან ფერს, რაც დაკავშირებულია სპეციალურ უჯრედებთან (ქრომატოფორებთან), რომლებიც შეიცავენ მუქ-ყავისფერ, მოწითალო და ყვითელ პიგმენტებს. ფერს იცვლის როგორც მთელი სხეული, ისე ცალკეული ნაწილებიც.

ოჯახში 4 გვარია, რომლებიც აერთიანებს 90-მდე სახეობას. გავრცელებული არიან უმთავრესად აფრიკაში, კუნძულ მადაგასკარზე, აგრეთვე სამხრეთ ევროპაში, დასავლეთ და სამხრეთ აზიაში. ბინადრობენ ძირითადად ხეებსა და ბუჩქებზე. საათობით არიან უძრავად ან მეტად თავისებურ მოძრაობებს (სხეულით ან თვალებით) ასრულებენ. იკვებებიან უხერხემლოებით, მსხვილი ფორმები — წვრილ-წვრილი ხერხემლიანებითაც. დებენ 15–80 კვერცხს. ზოგი კვერცხცოცხლადმშობია. აღსანიშნავია ჩვეულებრივი ქამელეონი , რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკაში, სამხრეთ ესპანეთში, ხმელთაშუა ზღვის ზოგიერთ კუნძულზე, სამხრეთ თურქეთსა და სირიაში. რამდენიმეჯერ ნაპოვნია სოხუმსა და ფოთში, რაც გემით ჩამოყვანით უნდა აიხსნას.
სარმუსი

სარმუსი(ძვ. ბერძნული: ) - თრაკიული ტომის, ტრიბალების მეფე, რომელიც მართავდა სამეფოს ძვ. წ. საუკუნეში.

ალექსანდრე მაკედონელი ბალკანეთში წესრიგის აღდგენის მიზნით წამოწყებულ ლაშქრობისას, ძვ. წ. 335 წელს ტრიბალების მიწაზე შეიჭრა. სარმუსმა ქალები და ბავშვები კუნძულ პეუკეზე გახიზნა, თვითონ კი ალექსანდრეს წინააღმდეგ საბრძოლველად გაემზადა. მდინარე ლიგინუსთან დამარცხების შემდეგ, სადაც 3,000 მეომარი დაკარგა, თვითონაც გადარჩენილებთან ერთად პეუკეზე გადავიდა. სამი დღის შემდეგ ალექსანდრე კუნძულსაც მიადგა. მან არმიის იქ გადასხმა სცადა, თუმცა მალე დარწმუნდა, რომ საკმარისი გემები არ ჰყავდა და პეუკეზე გამაგრებულ ტრიბალებს თავი მიანება. ამის მიუხედავად მას შემდეგ, რაც ალექსანდრემ გეტებიც დალაშქრა, სარმუსმა მაკედონელთა მეფეს ზავი შესთავაზა, რომელიც მაკედონელმა დააკმაყოფილა.
ბლავე

ბლავე — მდინარე საფრანგეთში. მიედინება ცენტრალური ბრეტანიდან და ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში სამხრეთ სანაპიროსთან, ქალაქ ლორიენტთან ახლოს. მდინარის უმეტესი ნაწილი გაყვანილია არხად და გამოსადეგია სანაოსნოდ პატარა ნავებისათვის. ბლავე გახდა ბრეტანის არხთა სისტემის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი, მას შემდეგ, რაც სისტემის დასავლეთ მხარე მოშალა გელედანის ჰიდროელექტროსადგურის კაშხალის აშენებამ.
არჟანი

არჟანი — მდინარე საფრანგეთში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. მის აუზს მთლიანად მოიცავს ვარის დეპარტამენტი. სიგრძე 116 კმ. აუზის ფართობი 2600 კმ².

მდინარე კვეთს კომუნებს: ვიდოუბენს, ლე მაის, როქვებრინ-სურ-არჯენსსა და ფრეიჯესს, შემდეგ ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში ფრეიჯესთან ახლოს.

მდინარე არჟანის შენაკადები
ბლავე
ენდრე
ბრასქი
ქარამი
ისოლი
ქასოლი
რიბეროტი
ფლორიეა
ელი
ნორტაბი
ზღვისპირა ალპების დეპარტამენტი

ზღვისპირა ალპები — დეპარტამენტი საფრანგეთში პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირის რეგიონში. რიგითი ნომერია - 06. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნიცა.

გეოგრაფია
დეპარტამენტის ფართობია 4299 კმ². მის ტერიტორიაზე მიედინება მრავალი მდინარე, მათ შორის: ვარი, ბანდოლი, ბუიონი, ბურდუ.

დეპარტამენტი მოიცავს 2 ოლქს, 52 კანტონს და 163 კომუნას.
საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეა

საფრანგეთის ეროვნული კრება ან ეროვნული ასამბლეა — საფრანგეთის პარლამენტის ქვედა პალატა. პალატის სხდომები იმართება პარიზის ბურბონთა სასახლეში, მდინარე სენის მარცხენა სანაპიროზე. შენობა აშენდა 1728 წელს, ხოლო დეპუტატები დასხდნენ 1798 წელს.

ასამბლეა შედგება 577 დეპუტატისგან, რომელთა არჩევა ხდება ხალხის მიერ 5 წლის ვადით მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის მეშვეობით. დეპუტატებს აკისრიათ ორმაგი როლი — ისინი თვალყურს ადევნებენ მთავრობის ქმედებებსა და ქმნიან ახალ კანონებს.

ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტი როგორც ყოვეთვის, არის წამყვანი პარტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის ასამბლეის მუშაობის ვადა 5 წლით განისაზღვრება, თუმცა პრეზიდენტს შეუძლია პარლამენტის დროზე ადრე დათხოვა.
ავინიონი

ავინიონი (; ; ) — მთავარი ქალაქი პროვანსში, ვოკლიუზის დეპარტამენტში, საფრანგეთი. მდინარე რონის მარცხენა სანაპიროზე. ქვეყნის ერთ-ერთი საინტერესო ქალაქი თავისი მდებარეობითა და ისტორიით.

ავინიოინის ისტორიული ცენტრიავინიონის საკათედრო ტაძარი, პაპის სასახლე, მცირე სასახლე და სენ-ბენეზეს ხიდი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

სხვა მნიშნელოვანი არქიტექტურული ძეგლებია წმინდა პიერის ბაზილიკა, თეატრი, მერია, რურის სასახლე.

მოქმედებს ლაპიდარული, ხელოვნების, ბუნების ისტორიის, ადგილობრივი ისტორიის და სხვა მუზეუმები.
ხეოთი (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)

ხეოთი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (ურავლის თემი), მდებარეობს ერუშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხეოთისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1420 მეტრი, ახალციხიდან 22 კილომეტრი. სოფელში დგას - საუკუნეების ეკლესია. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 255 ადამიანი.
ფოთის დროშა

ფოთის დროშა — ფოთის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქალაქ ფოთის საკრებულოს მიერ 2005 წელს, რომლის ავტორია მხატვარ-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე.

აღწერილობა
ქალაქ ფოთის დროშა მართკუთხა ფორმის, ვერტიკალურად ორ თანაბარ ნაწილად არის გაყოფილი, დამზადებულია ოქროსა და ლურჯი ფერის ქსოვილით. დროშის მარცხენა წილ ველზე გამოსახულია ლურჯი ჯვარი, ხოლო მარჯვენა ველზე ოქროსფერი ოქროს საწმისი. ქალაქ ფოთის დროშის სიგანის შეფარდება სიგრძესთან არის 3:5.
ლანგარუსი

ლანგარუსი (დ. ? ― გ. ძვ. წ. 335) — აგრიანელების მეფე, ალექსანდრე დიდის მეგობარი და მოკავშირე. ალექსანდრეს ბალკანეთის კამპანიის დროს ლანგარუსი მას ახლდა. მან მნიშვნელოვანი დახმარება გაუწია მაკედონელს აუტარიატელების დამარცხებით, რომლებიც აპირებდნენ მის არმიას დასხმოდნენ თავს პელიუმისკენ მიმავალ გზაზე. (იხ. პელიუმის ბრძოლა) ამ დახმარების გამო ალექასნდრე ლანგარუსს თავის ნახევარ დის კინანას ცოლად გაყოლებას შეპირდა, თუმცა ლანგარუსი უკან დაბრუნებისას ავად გახდა და გარდაიცვალა.
ფოთის გერბი

ფოთის გერბი — ფოთის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ქალაქ ფოთის საკრებულოს მიერ 2005 წელს, რომლის ავტორია მხატვარ-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე.

აღწერილობა
გერბის ფარი ტალღოვანი ვერცხლის სარტყელით გაყოფილია ორ ნაწილად
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს კოშკი ნახევრად ღია ჭიშკრით. ნაწილს უჭირავს ფარის 2/3,
 ნაწილი — წარმოადგენს ლაჟვარდის ველს. ნაწილს — 1/3.
გერბის ფარის ცენტრში მოთავსებულია მცირე ფარი — ლაჟვარდის ველზე ოქროს საწმისი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

გერბის ფარს უკან ჯვარედინად მოთავსებულია ორი ოქროს ღუზა.

გერბის ფარს გვერდებზე და ქვევით შემოყვება ვერცხლ-ლაჟვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია დევიზი — „ფოთი“.
ქუთაისის დროშა

ქუთაისის დროშა - ქუთაისის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქალაქ ქუთაისის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
ქალაქ ქუთაისის დროშა წარმოადგენს მართკუთხა ნაჭერს პროპორციით 2/3. დროშის ველი ოთხ თანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი მარცხენა ზედა და მარჯვენა ქვედა მეოთხედები მუქი ლურჯია, ხოლო მარჯვენა ზედა და მარცხენა ქვედა მეოთხედები - მწვანე. ცენტრში შასმულია ოქროსფერი ჯვარი, რომლის კუთხეებთან კიდევ ოთხი, ასევე ოქროსფერი ჯვარია ჩასმული.

ფერების სიმბოლო
ოქროსფერი - კეთილშობილებისა და სიდიადის სიმბოლო
მწვანე - თავისუფლებისა და იმედის სიმბოლო.
მუქი ლურჯი - ღირსების სიმბოლო.
ქუთაისის გერბი

ქუთაისის გერბი — ქუთაისის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. გერბის ავტორია მხატვარ-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე.

აღწერილობა
გერბის ფარი გადაკვეთილია და იყოფა 2 ნაწილად.
პირველ ნაწილი — უჭირავს ფარის 2/3, რომლის მწვანე ველზე ოქროს საწმისია გამოსახული.
მეორე ნაწილი — უჭირავს ფარის 1/3. ლაჟვარდის ველზე გამოსახულია ანტიკური ოქროს ხომალდი.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია ოთხკოშკიანი ქონგურიანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) საქალაქო ოქროს გვირგვინი.

გერბის ფარს გარს არტყია ვაზის ფოთლების ოქროს ორნამენტი.

გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის მწვანე-ოქროს ბაფთა, რომლის მწვანე ოქროთი ჩაწერილია — „ქუთაისი“. დევიზის ორივე მხარეს გამოსახულია ოქროს ორი ჰერალდიკური ჯვარი.

ფერების სიმბოლო
ოქროსფერი - კეთილშობილებისა და სიდიდადის სიმბოლო
მწვანე - თავისუფლებისა და იმედის სიმბოლო.
მუქი ლურჯი - ღირსების სიმბოლო.
პაპების ავინიონის ტყვეობა

პაპების ავინიონის ტყვეობა — 1309-1377 წწ. პერიოდი პაპობის ისტორიაში, როდესაც პაპების რეზიდენცია იმყოფებოდა არა რომში, არამედ ავინიონში. 1305 წელს რომის პაპი კლემენტ , რომელიც ფრანგი იყო, კონკლავზე აირჩიეს საფრანგეთის მეფე ფილიპ -ის მხარდაჭერით (მასთან კონფლიქტში დამარცხდა წინა პაპი — ბონიფაციუს ). მას უწოდეს „ფრანგების პაპი“, რომელმაც 1309 წელს რეზიდენცია გადაიტანა ავინიონში, რითაც დაიწყო „პაპების ტყვეობა“, რომელიც 1377 წლამდე გაგრძელდა.

ავინიონის პერიოდში რომის პაპები („ფრანგ პაპთა დინასტია“) გახდნენ:

კლემენტ (1305-1314)
იოანე (1316-1334)
ბენედიქტე (1334-1342)
კლემენტ (1342-1352)
ინოკენტი (1352-1362)
ურბან (1362-1370)
გრიგოლი (1370-1378)

ქალაქი, რომელიც პროვანსის გრაფს ეკუთვნოდა, კლემენტ -მ 1348 წელს გამოისყიდა პირად საკუთრებად. ავინიონში პაპები თავს უფრო დაცულად გრძნობდნენ, ვიდრე რომში, სადაც მწვავე კონფლიქტები მიდიოდა არისტოკრატიულ საგვარეულოებს შორის. ამასთან, იტალიის ცენტრში მდებარე პაპის ოლქი მაშინ ფაქტობრივად დაიშალა. პაპობის ისტორიაში ავინიონის პერიოდი ნაკლებად ჰგავს ნამდვილ ტყვეობას, უფრო სწორად ეს იყო პაპის თანამშრომლობა საფრანგეთის ძლიერ მეფეებთან. ამ დროის ყველა პაპი ფრანგი იყო, ფრანგული უმრავლესობა იყო კარდინალთა კოლეგიაშიც, რომელიც პაპს ირჩევდა. ბევრი კარდინალი მანამდე სამეფო კარზე მსახურობდა. პაპები მნიშვნელოვან დიპლომატიურ მისიებს ასრულებდნენ საფრანგეთის მეფის სასარგებლოდ, იყვნენ მისი ნების შემსრულებლები. ამ დროისთვის პაპობამ დაკარგა წინანდელი როლი ევროპის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. თუმცა, როგორც შიდასაეკლესიო ინსტიტუტი, ის გაძლიერდა. პაპის ხელისუფლებამ ეკლესიაში ჭეშმარიტად მონარქიული ხასიათი შეიძინა. ამ დროიდან ეპისკოპოსები და აბატები აღარ ირჩეოდნენ ადგილობრივი სამღვდელოებისა და ბერების მიერ, მათ ნიშნავდა პაპი. მნიშვნელოვნად გაიზარდა პაპის ხაზინის შემოსავლები, შეიქმნა პაპის ადმინისტრაციის ცენტრალური ფინანსური ორგანო. თავისი კურიის უზომოდ გაზრდილი ბიუროკრატიული აპარატის მეშვეობით პაპები აკონტროლებდნენ საეკლესიო ცხოვრების ყველა სფეროს. იტალიელმა ჰუმანისტმა პეტრარკამ, რომელმაც მოინახულა ავინიონი და მკვახედ შეაფასა პაპის სასახლის არნახული ფუფუნება, ამ ქალაქში პაპის ყოფნა „ბაბილონის“ ტყვეობად დაახასიათა.

1377 წელს პაპმა გრიგოლ -მ იტალიური სამფლობელოების დაკარგვის შიშით ტახტი ისევ რომში გადაიტანა, მაგრამ იტალიურს და რომს ისევ ფრანგულსა და ავინიონს ამჯობინებდა.
საფრანგეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

საფრანგეთის ადმინისტრაციული დაყოფა― საფრანგეთი არის უნიტარული სახელმწიფო, რომელსაც აქვს მრავალდონიანი ადმინისტრაციული დაყოფა. იურიდიული სტატუსი გააჩნია რეგიონებს, დეპარტამენტებსა და კომუნებს. მათ გარდა, საფრანგეთში არსებობს ასევე კანტონები და რაიონები.

რეგიონები
საფრანგეთი იყოფა 18 რეგიონად. 13 რეგიონი მეტროპოლიურია, ხოლო 5 არის ზღვისიქითა რეგიონი. საფრანგეთის რეგიონებს შორის ფართობით ყველაზე დიდია ახალი აკვიტანია 84 061 კმ², ხოლო ზღვისიქითა რეგიონებს შორის ყველაზე დიდია საფრანგეთის გვიანა 83 534 კმ²-ით. ავტონომია გააჩნია კორსიკას.

დეპარტამენტები
რეგიონები იყოფა სპეციალურ ერთეულებად — დეპარტამენტებად, საფრანგეთი შედგება 102 დეპარტამენტისგან. ზოგიერთ ტერიტორიას ერთდროულად გააჩნია როგორც რეგიონის, ასევე დეპარტამენტის სტატუსი, ასეთებია მაიოტა (2011 წლიდან), მარტინიკა (2015) და კორსიკა (2018). ერთდროულად დეპარტამენტის და კომუნის სტატუსი აქვს პარიზს.

კომუნები
ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეულს წარმოადგენს კომუნა. საფრანგეთში 34826 კომუნაა
პიერ გამარა

პიერ გამარა (; დ. 10 ივლისი, 1919, ტულუზა — გ. 20 მაისი, 2009, არჟანტოი) — ფრანგი მწერალი.

ბიოგრაფია
პიერ გამარა დაიბადა 1919 წელს ტულუზაში. სწავლის დასრულების შემდეგ დიდხანს პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს „წინააღმდეგობის“ მოძრაობაში ჩაება. ომის შემდეგ ჟურნალისტად მუშაობდა ჯერ ტულუზაში, ხოლო შემდეგ კი პარიზში, ჟურნალ „ევროპაში“. 1947 წელს გამოსცა რომანი „ცეცხლოვანი სახლი“, შემდეგ „ღარიბი ბავშვები“, „სკოლის მასწავლებელი“, „სიმონის ცოლი“, „პირინეის რაფსოდია“, „მკვლელს — გონკურის პრემია“. ნოველების კრებულებიდან გამოირჩევა „ადამიანთა ხელები“, „მეთუნის სიყვარული“. გამარას გამოქვეყნებული აქვს ლექსების კრებულებიც: „ციხე-სიმაგრე არასის სიმღერა“, „სიყვარულის სიმღერა“.

გამარას ნაწარმოებებში მოქმედება ძირითადად მშობლიური ლანგედოკის პეიზაჟების ფონზე იშლება. მწერალი დიდი სიყვარულით აღწერს სამხრეთის პატარა ქალაქებსა და მის მაცხოვრებლებს, გლეხების მძიმე ცხოვრებას. მისი გმირები უბრალო ადამიანები არიან.

გამარამ დაწერა შესანიშნავი, ჰუმანიზმით გაჟღენთილი პატარა ზღაპრები, რომლებიც ამაღლებულად უმღერიან სიყვარულს, თავისუფლებას, მეგობრობას და რომლებშიც გამოსჭვივის რწმენა ადამიანებისა და მათი მომავლისადმი.

გამარა გარდაიცვალა 2009 წლის 20 მაისს.
სენ-ჟერმენ-ლ’ოქსერუა

სენ-ჟერმენ-ლ'ოქსერუა — - ს.ს. გოტიკური ეკლესია პარიზში, ლუვრის პირდაპირ. პირველი ნაგებობა აშენდა საუკუნის ბოლოს ან საუკუნის დასაწყისში. 886 წელს დაარბიეს ნორმანდებმა და რობერტ დე პიომ გადააკეთა. საუკუნიდან ატარებს სენ-ჟერმენ ლ'ოქსერუას სახელწოდებას. ამ საუკუნეში და შემდეგ პერიოდებში აიგო ცალკეული ნაწილები (სამრეკლო, კლიროსი და სხვ.). განსაკუთრებით ცნობილია თავისი ფასადით და მინის მოხატულობით. როგორც სენის სანაპიროზე მდებარე ეკლესია 1991 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ქვემო რეინი

ქვემო რეინი — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ელზასში.

ისტორია
იგი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.

გეოგრაფია
ქვემო რეინის ფართობია 4755 კმ². 2006 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 1 079 013 ადამიანს შეადგენს და მას მეთვრამეტე ადგილი უკავია.

აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული და გერმანული. ქვემო რეინის მმართველია გი-დომინიკ კენელი.
ან დე მონმორანსი

ან დე მონმორანსი (; დ. 15 მარტი, 1493 — გ. 12 ნოემბერი, 1567, პარიზი) — ფრანგი პოლიტიკური მოღვაწე, მარშალი, 1538 წლიდან კონეტაბლი (არმიის მთავარსარდალი). ჰუგენოტების ბრძოლის დროს კათოლიკების ერთ-ერთი ბელადი იყო. 1548 წელს მკაცრად ჩაახშო აჯანყება ბორდოში. მონმორანსი ანრი -ის ფავორიტი გახლდა, მაგრამ მეფის გარდაცვალების მერე, კერძოდ 1559-60 წლებში გიზებმა ხელისუფლებას ჩამოაშორეს. ტახტზე შარლ -ის ასვლის შემდეგ (1560 წ.) ისევ დაუახლოვდა სამეფო კარს. მხარს უჭერდა ჰუგენოტების დასჯას. ჰუგენოტთა მეორე ომის დროს 1567 წელს სენ-დენთან მოკლეს.
დადეში

დადეში — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, სულდას ადმინისტრაციული ერთეულში.

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე დადეშის ხევის (მურჯახეთისწყლის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1800 მ-ზე, ახალქალაქიდან დაშორებულია 23 კმ-ით.

დემოგრაფია
დადეშის ახლანდელი მოსახლეობა სომხურია. მათი წინაპრები აქ საუკუნის 30-იან წლებში დასახლდნენ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 760 კაცი.

ისტორია
დადეში წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის ტერიტორია წინა ფეოდალური ხანიდანაა დასახლებული (აღმოჩენილია სამარხები, კერამიკული ნაწარმი). შემორჩენილია ადრინდელი და შუა ფეოდალური ხანის საყდრები, რომლებიც შემდეგში გადაუკეთებიათ. სოფლის სამხრეთით მდებარე გალავანს წინა და ადრინდელი ფეოდალური ხანის მშენებლობის კვალი ეტყობა. შემორჩენილია ადრე და შუაფეოდალური ხანის ეკლესიები.

მეფის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე მოხსენიებულია, როგორც „“, ხოლო საბჭოთა ტოპოგრაფიულ რუკებზე — „“.
აგანა

აგანა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კოჭიოს სასოფლო თემში, მდინარე ბარალეთისწყლის (მდინარე ფარავნის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1780 მ–ზე, ახალქალაქიდან დაშორებულია 22 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 534 ადამიანი. 2024 წლის 20 ივლისს, სოფელში მდებარე საუკუნის დაზიანებულ სომხურ ეკლესიაში კედლის შელესილობის ჩამოშლის შედეგად აღმოჩნდა ლაპიდარული წარწერა, რომელიც 984 წლით თარიღდება და მასში ბაგრატ კურაპალატია მოხსენიებული.

აგანა იხსენიება „გურჯისტანის ვილაიეთის 1595 წლის დიდ დავთარში“, როგორც გურჯისტანის ვილაიეთის ხერთვისის ლივის ტყიანი ჯავახეთის ნაჰიეში. არქივისეულ სიებში სოფელი დასახელებულია: , სახელებით. სოფელი აღნუსხულია აგრეთვე ამიერკავკასიის მხარის მოსახლეობის 1886 წლის საოჯახო სიებში, რომლის მიხედვითაც იგი შედიოდა ტფილისის გუბერნიის ახალქალაქის მაზრის ბარალეთის უბანსა და ბარალეთის სასოფლო თემში: . დატანილია რუკებზე: [5- . : 7], „გურჯისტანის ვილაიეთის რუკაზე“ (ასლანიკაშვილი, 1953).

გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 13 კომლი. მურახასიეს გადასახადის მიხედვით იდგა 13 სახლი. კომლთა უფროსების უმეტესობას ერქვა ქართველებისათვის/ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: აბრამ, ა(-ღ)დგომელა, გიორგი, ელია, ივანე, იორდან(ე), მამუკა, მახარებელ, მიქელი, ჩელება. სამგან მითითებულია მხოლოდ ნათესაური კავშირი, მაგალითად, „ლაზარეს შვილიშვილი“, „მიქელის შვილიშვილი“. მამის სახელებად გვხვდება: მიქელი, ყურა, მახარებელი. სოფელში არ იყვნენ მაღალი სოციალური ფენის წარმომადგენლები. კ. ზისერმანის მიხედვით კი სოფელში მდგარა 36 სახლი 307 მოსახლით. ისინი რეგისტრირებულნი იყვნენ როგორც სომეხი გრიგორიანები. ამიერკავკასიის მხარის მოსახლეობის 1886 წლის საოჯახო სიების მიხედვით აქ ცხოვრობდა 51 კომლი (409 მცხ.). მათგან მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი (98%) იყო გრიგორიანი სომეხი (50 კომლი – 401 მცხ.) და მხოლოდ 1 კომლი იყო ქართველი (8 მცხ.).
სამეურნეო გადასახადზე მოდიოდა 9149 ახჩა, რაც გადასახადების საერთო რაოდენობის 92%-ია. მეურნეობის ძირითადი დარგები იყო: მემარცვლეობა (გადასახადის საერთო რაოდენობის 82%), შემდეგ მოდიოდა მეცხოველეობა: მესაქონლეობა (გადასახადები იონჯაზე, თივაზე). მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა მეცხვარეობა. მასზე მოდიოდა მეცხოველეობის გადასახადის საერთო რაოდენობის 53%. შემდეგ მოდიოდა მეღორეობა (15%).