iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ორლეანისტები

ორლეანისტები — ფრანგი მონარქისტები, საფრანგეთის სამეფო სახლის ორლეანის შტოს მომხრეები. 1830 წლის ივლისის რევოლუციის დროს მათ გაამეფეს ლუი-ფილიპე ორლეანელი. 1830-1848 წლებში ორლეანებმა საფრანგეთი დაიკავეს. გამოხატავდნენ ფინანსური არსიტოკრატიის ინტერესს. 1848 წლის რევოლუციის შემდეგ მოქმედებდნენ ლეგიტიმისტებთან ერთად და ხელი შეუწყვეს მეორე იმპერიის დამყარებას. 1871 წელს ორლეანისტები მონაწილეობდნენ პარიზის კომუნის ჩახშობაში.
ჟიბექ-ჟოლი (აყმოლის ოლქი)

ჟიბექ-ჟოლი (; 2007 წლამდე ალექსანდროვკა,) — აული ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. მდინარე იშიმის მარჯვენა ნაპირზე. ჟიბექ-ჟოლის სააულო ოკრუგის ცენტრი. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არშალიდან დაახლ. 39 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ატოკ კოდი — 113433100.

მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 2528 კაცს, რომლის 43% ეთნიკურად რუსი იყო, ხოლო 25% — გერმანელი.

1999 წელს აულში ცხოვრობდა 2487 ადამიანი (1269 მამაკაცი და 1218 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 3873 ადამიანს შეადგენს (1906 მამაკაცი და 1967 ქალი).
იჟევსკოე (აყმოლის ოლქი)

იჟევსკოე — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. მდინარე იშიმის მარცხენა ნაპირზე. იჟევსკოეს სასოფლო ოკრუგის ცენტრი. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არშალიდან დაახლ. 6 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ატოკ კოდი — 113443100.

მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 2506 კაცს, რომლის 58% ეთნიკურად რუსი იყო.

1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 2175 ადამიანი (1045 მამაკაცი და 1130 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 1912 ადამიანს შეადგენს (919 მამაკაცი და 993 ქალი).
ყოიქელდი

ყოიქელდი — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. მდინარე იშიმის მარცხენა ნაპირზე. შედის ვოლგოდონოვკის სასოფლო ოკრუგში. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არშალიდან დაახლ. 33 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ატოკ კოდი — 113441500.

მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 452 კაცს, საიდანაც ყველა ეთნიკურად ყაზახი იყო.

1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 375 ადამიანი (187 მამაკაცი და 188 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 326 ადამიანს შეადგენს (163 მამაკაცი და 163 ქალი).
ობრუჩევის ქედი

ობრუჩევის ქედი, აკადემიკოს ობრუჩევის ქედი — ქედი რუსეთის ფედერალურ სუბიექტ ტუვის რესპუბლიკაში, აღმოსავლეთ ტუვის მთიანეთის ცენტრალურ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 250 კმ, სიმაღლე 2895 მ-მდე. შედგება გრანიტებით, კრისტალური ფიქლებითა და ქვიშაქვებით აგებული რამდენიმე მთაგრეხილისაგან. კალთებზე ტაიგაა, მწვერვალებზე — მთის ტუნდრა და ქვაყრილები. სახელი ეწოდა ვლადიმერ ობრუჩევის პატივსაცემად.
აღმოსავლეთ ტუვის მთიანეთი

აღმოსავლეთ ტუვის მთიანეთი — მთიანეთი რუსეთში, ტუვის რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. უმთავრესად მოქცეულია დიდი ენისეის (ბიიხემი) და პატარა ენისეის (კა-ხემი) შუამდინარეთში. შედგება რამდენიმე პატარა ქედისაგან (მ. შ. ობრუჩევის ქედი). საშუალო სიმაღლეა 1500–1600 მ, მაქსიმალური 2895 მ-მდე. ქედები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია დადაბლებებითა და ღრმულებით. შეიმჩნევა ძველი გამყინვარების კვალი. აგებულია პალეოზოური ქანებით. კალთებზე ლარიქსის და კედრის ტაიგაა, თხემურ ნაწილში — მთის ტუნდრა.
აღმოსავლეთ სახალინის მთები

აღმოსავლეთ სახალინის მთები, აღმოსავლეთის ქედი — მთები რუსეთში, კუნძულ სახალინის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე 280 კმ, სიგანე 85 კმ-მდე. წარმოადგენს ნაოჭა-ლოდა მთათა სისტემას. მაქსიმალური სიმაღლე 1609 მ (ლოპოტინის მთა). მთები გასწვრივი და განივი ხეობებით ინტენსიურადაა დანაწევრებული. არის მოსწორებული ზედაპირები (ზღვის დონიდან 400–800 და 1100–1250 მ-ზე). აღმოსავლეთ მთისწინეთში ზღვიური ტერასებია. აგებულია პალეოზოური და მეზოზოური ინტრუზიული და ეფოზიური ქანებით. აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილში ზედაცარცული და ნეოგენური ზღვიური ნალექებია. სეისმურობა 6–7 ბალი. ჰავა ზღვის მუსონური, ზამთარში ცივია, ზაფხულში გრილი. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -14°, აგვისტოსი 14–16°. ნალექები 600–1000 მმ წელიწადში. გავრცელებულია ნაძვისა და სოჭის ტაიგა.
აღმოსავლეთ კორეის მთები

აღმოსავლეთ კორეის მთები — მთათა სისტემა კორეის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში. მოიცავს ტებექსანის ქედს მის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე კიმგანსანის (ალმასის) მთებიანად, სობექსანის, ნორიონის, ჩხარიონის, კიონსანის ქედებს. მაქსიმალური სიმაღლე 1915 მ (მთა ჩირისანი). აღმოსავლეთ კორეის მთები ძლიერ დანაწევრებულია ღრმა ხეობებით. მთების ჩრდილოეთი ნაწილი (ტებექსანი) ჩინეთ-კორეის ბაქნის ფარგლებშია და წარმოადგენს ძველი კრისტალური ქანებით აგებულ ლოდა ქედების რთულ სისტემას, სამხრეთი ნაწილი მეზოზოური კირქვებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით აგებული სტრუქტურებია. ჰავა მუსონურია, ჩრდილოეთში — ზომიერი, სამხრეთში — სუბტროპიკული. დამახასიათებელია ფართოფოთლოვანი (ჩრდილოეთში) და მარადმწვანე (სამხრეთში), უფრო ზევით — წიწვოვანი ტყეები (ფიჭვი, ლარიქსი, ნაძვი).
გოგი მეშველიანი

გოგი მეშველიანი (დ. 30 ნოემბერი, 1971) — ქართველი პოლიტიკოსი და ფინანსისტი. საქართველოს 2 მოწვევის (2016, 2020) პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
გოგი მეშველიანი დაიბადა 1971 წლის 30 ნოემბერს. 1995 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და კრედიტების ფაკულტეტი.

1991-1994 წლებში იგი იყო საქართველოს რესპუბლიკის გვარდიის ოფიცერი, 1994-1995 წლებში კი საქართველოს ახალგაზრდობის საქმეთა სახელმწიფო დეპარტამენტის რწმუნებული. 1995-1996 წლებში საქართველოს პარლამენტის ერთ-ერთი წევრის ბიუროს უფროსი. 1996-1997 წლებში იგი იყო ბოლნისის რაიონის გამგეობის ეკონომიკური სამსახურის უფროსის მოადგილე. 1997-2001 წლებში იკავებდა სახელმწიფო საგადასახადო ინსპექციის უფროსის თანამდებობას. 2001-2003 წლებში იყო საქართველოს შემოსავლების სამინისტროს მარნეულის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის უფროსი. 2005-2014 წლებში იკავებდა გაეროს ლტოლვილთა საქმეების უმაღლესი კომისარიატისა და საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს ერთობლივი პროექტის კოორდინატორის თანამდებობას. 2014-2016 წლებში იყო ბოლნისის მუნიციპალიტეტის გამგებელი, 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბოლნისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ფრაქციის „ქართული ოცნება — რეგიონების განვითარებისთვის“ თავმჯდომარის მოადგილე. მაჟორიტარულ არჩევნებში ხმათა 52,12% მიიღო (11 066 ხმა).

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბოლნისის, დმანისის, წალკისა და თეთრიწყაროს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.
ალია მოლდაგულოვა

ალია მოლდაგულოვა (, დ. 25 ოქტომბერი, 1925 — გ. 14 იანვარი, 1944) — ყაზახი საბჭოთა სნაიპერი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება 1944 წელს მას შემდეგ, რაც ბრძოლაში მიღებული ჭრილობებით გარდაიცვალა.

სამხედრო კარიერა
რიუბინსკის საავიაციო სკოლაში სამთვიანი სწავლის შემდეგ, ალია მოლდაგულოვა წითელ არმიაში მოხალისედ ჩაეწერა. 1943 წლის მაისში შეუერთდა ქალთა სნაიპერული სკოლის ცენტრს, სადაც ის ომისთვის მოამზადეს. ამავე წლის ივლისში ის გააგზავნეს 54-ე მსროლელ ბრიგადაში.

ალია მოლდაგულოვას ანგარიშზე 91 დადასტურებული მკვლელობაა.
საპროტესტო გამოსვლები თბილისში (1956)

1956 წლის საპროტესტო გამოსვლები თბილისში — ანტირევიზიონისტული საპროტესტო გამოსვლები თბილისში, საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქში. აქციები მიმდინარეობდა 4 მარტიდან 9 მარტის ჩათვლით, საბჭოთა ჯარების მიერ დემონსტრანტების დარბევამდე. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, აქციის დაშლისას დაიღუპა 15 ადამიანი და დაიჭრა 54, თუმცა სხვა წყაროების მიხედვით მსხვერპლი ბევრად უფრო დიდი იყო.

მოვლენები
1956 წლის 25 თებერვალს, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის დახურულ სხდომაზე ნიკიტა ხრუშჩოვი გამოვიდა მოხსენებით, რომელშიც დაგმო იოსებ სტალინის კულტი. ხრუშჩოვის გამოსვლამ საბჭოთა კავშირის არაერთი მოქალაქის შეშფოთება გამოიწვია. 4 მარტიდან საპროტესტო აქციები დაიწყო თბილისსა და სხვა ქალაქებში. ქართველი სტუდენტები თბილისის ქუჩებში სტალინისა და ლენინის პორტრეტებით გამოდიოდნენ. 7 მარტს მომიტინგეები სტალინის ძეგლთან, ლენინის (ახლანდელი თავისუფლების) მოედანზე შეიკრიბნენ. მოვლენების მონაწილის, ნოდარ ნათაძის მოგონებით, თავი მოიყარა 70-80 ათასამდე ადამიანმა, რასაც სხვა თვითმხილველებიც ადასტურებენ. 9 მარტს, დილით, მიტინგზე გამოჩნდა ვასილ მჟავანაძე, შეკრებილებს მიმართა და დაშლისკენ მოუწოდა. ხალხის დასაშოშმინებლად მან თქვა: „ჭორია, მოგონილია, თითქოს სტალინზე ცუდი ითქვა…”. მის მოწოდებას არავინ დაუჯერა. ნურბეი გულიას მოგონებით, მომიტინგეებში გაჩნდა სურვილი, დაბადების დღის მისალოცი დეპეშა გაეგზავნათ ვიაჩესლავ მოლოტოვისთვის. არსებობს მოსაზრება, რომ მიტინგზე შეკრებილები ითხოვდნენ, ნიკიტა ხრუშჩოვი თანამდებობიდან გადამდგარიყო და მის მაგივრად საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიას მოლოტოვი გაძღოლოდა. შეკრებილებს ოთხი ახალგაზრდა გამოეყო – ორი გოგონა და ორი ბიჭი. ისინი კავშირგაბმულობის სახლის დაცვასთან მივიდნენ. ჯარისკაცებმა მათ ხელები გადაუგრიხეს და შენობაში შეიყვანეს. ხალხი შენობისკენ დაიძრა. კავშირგაბმულობის შენობის ფანჯრებიდან ტყვიამფრქვევებით დაიწყეს სროლა. გამოჩნდნენ ტანკებიც. მათ ხალხი გაიყვანეს ლენინის მოედნისკენ, სადაც ხიშტებწამოცმული ავტომატებით შეიარაღებულმა ჯარისკაცებმა პუშკინის ქუჩით ხალხის სანაპიროსკენ გარეკვა დაიწყეს. ეს გაგრძელდა ღამის სამ საათამდე. დაფანტულმა ხალხმა კვლავ ძეგლთან დაიწყო შეგროვება, იქნებოდა ასე 1000-1500 კაცი. როდესაც მიმოფანტული ხალხი შეგროვდა და მიტინგი განახლდა, ჯარისკაცებმა ძეგლის კვარცხლბეკიდან ადამიანების ჩამოყრა დაიწყეს. მათ დაუნდობლად აგებდნენ ხიშტებზე. ხალხი სანაპიროზე და მის მიმდებარე ქუჩებსა და ჩიხებში გაიფანტა. ზოგიერთი თავის გადასარჩენად მტკვარშიც ხტებოდა.

უცნობია, თუ ვისი ინიციატივით გაიცა მშვიდობიანი მომიტინგეების იარაღით დარბევის ბრძანება. არაოფიციალური მონაცემებით, აქციის დაშლისას დაიღუპა 100-დან 1000-მდე ადამიანი.

სხვა შეფასება
ზოგიერთი მონაცემებით, ხრუშჩოვის ანტისტალინურმა გამოსვლამ მიიღო ანტიქართული ხასიათი. პრესაში ხაზი ესმეოდა სტალინის ქართულ წარმოშობას, რითაც აიხსნებოდა რეპრესიები და სხვა ბრუტალური მეთოდები, რომლითაც იგი ხელმძღვანელობდა. არსებობს მოსაზრება, რომ საპროტესტო აქციები ეროვნული თვითშეგნების გამოღვიძებით იყო შთაგონებული, თუმცა არ დასტურდება საქართველოს დამოუკიდებლობის მოთხოვნის ან რაიმე ნაციონალისტური განწყობის გამომხატველი მოწოდებები.
დმანისის ზარაფხანა

დმანისის ზარაფხანა — სახელოსნო, სადაც საუკუნის შუა წლებში მეფე დავით ნარინის (1225–93) სახელით სპილენძის მონეტები — დმანური ფელსი იჭრებოდა. დმანისში დავით ნარინის მონეტის მოჭრა იმის მაუწყებელია, რომ მონღოლთა ბატონობის დროს ეს ქალაქი მნიშვნელოვანი პოლიტიკურ-ეკონომიკური ცენტრი ყოფილა, ხოლო ერთხანს – საქართველოს მეფის რეზიდენციაც.
ზურტაკეტი

ზურტაკეტი — ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში, ახლანდელ დმანისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომარეთის პლატოზე, მდ. შავწყაროსწყლის (ხრამის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. დასავლეთიდან ზურტაკეტს ესაზღვრება ჯავახეთის ქედი, ჩრდილოეთით — კვირიკეთის ქედი, აღმოსავლეთით — ხრამის ხეობა, სამხრეთით — ლუკუნის მთა. პლატოს სიმაღლე 1200–1600 მ.

გეოგრაფიული აღწერა
ვახუშტი ბატონიშვილი ( ს.) თავის „გეოგრაფიაში“ ზურტაკეტის აღწერას იძლევა, 46 სოფლის სიას კი აწერია — „გომარეთი და ზურტაკეტა“. შესაძლოა ეს ფაქტიც ამ გეოგრაფიულ ერთეულში ჩამოყალიბებულ ორ მიკროქვეყანაზე მეტყველებს.

მატერიალური კულტურის ძეგლები
მატერიალური კულტურის ძეგლებიდან აღსანიშნავია გათხრილი და შესწავლილი ყორღანები, რომლებიც ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრით თარიღდება (ო. ჯაფარიძე). შუა საუკუნეთა ძეგლებიდან გამოირჩევა ციხე-ქვაბი და მუსის ციხე, გომარეთის ადრეული სტელები, ეკლესიების დიდი რაოდენობა, რომელთაც მნიშვნელოვანი წარწერები ახლავთ. საყურადღებოა ქარვასლის ნანგრევი სოფ. სალამალეიქის მახლობლად; იგი, ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვით, ყოფილა „თამარ მეფისაგან აღშენებული ზამთარ მოგზაურთათვის“.

ამჟამად ისტორიული ზურტაკეტის მოსახლეობა ნარევია (ქართველები, სომხები, თურქულენოვანი ბერძნები). უდიდესი ქართული სოფელია გომარეთი, რომელიც ძველ წყაროებშიც ასევე მოიხსენიება. ვახუშტი წერს: „აქა არს დაბა დიდი გომარეთი, ვითარცა მცირე ქალაქი“. მხარის დაწინაურებას ხელს უწყობდა ქვემო ქართლიდან ჯავახეთისაკენ გამავალი გზა.
უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნები (2019)

უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნები — უკრაინის პრეზიდენტის არჩევნები. უმაღლესი რადის გადაწყვეტილებით, გაიმართა 2019 წლის 31 მარტს. სახელმწიფოს მეთაური პირდაპირი არჩევის წესით, ფარული კენჭისყრის საშუალებით აირჩევა 5 წლის ვადით. უკრაინის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შეფასებით, ხარჯების მოცულობა 1,95 მლრდ გრივნას შეადგენს (1,33 მლრდ — პირველი ტური, 618 მლნ — მეორე ტური).

საერთო ჯამში, საარჩევნო ბიულეტენზე წარმოდგენილი იყო 39 კანდიდატი. 2019 წლის 9 თებერვლის მონაცემებით, რეგისტრაციის პერიოდის ამოწურვის შემდეგ 44 კანდიდატი იყო დარეგისტრირებული არჩევნებისათვის. 7 მარტისათვის 5-მა კანდიდატმა უარი განაცხადა მონაწილეობის მიღებაზე. 7 მარტი იყო ბოლო დღე, როდესაც კანიდატებს შეეძლოთ უარი ეთქვათ არჩევნებში მონაწილეობაზე.

არჩევნებზე ხმის მიცემის უფლება ჰქონდა 34 544 993 ადამიანს. ამომრჩეველთა დაახლოებით 12%-ს არ ჰქონდა საშუალება მიეღო მონაწილეობა კენჭისყრაში, რადგან 2014 წლის შემდეგ რუსეთის ფედერაციის მიერ ყირიმი არის ანექსირებული, ხოლო დონეცკისა და ლუჰანსკის ოლქები — ოკუპირებული.

არჩევნების მონიტორინგის მიზნით, საერთო ჯამში ოფიციალურად დარეგისტრირებული იყო 2 344 საერთაშორისო დამკვირვებელი 17 ქვეყნიდან და 19 ორგანიზაციიდან. დამკვირვებელთა რანგი დარეგისტრირდა რეკორდული რაოდენობის უკრაინის არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელთა რიცხვიც 139-ს შეადგენდა.

პირველი ტურის მონაცემებით, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ 30,24% მიიღო, პეტრო პოროშენკომ — 15,95%. უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტური 21 აპრილს გაიმართა, სადაც ზელენსკიმ ხმების 73%-ზე მეტი მიიღო და გახდა უკრაინის პრეზიდენტი. მან თანამდებობა ოფიციალურად 31 მაისს დაიკავა.

შედეგები
აღმოსავლეთი გასასვლელი

აღმოსავლეთი გასასვლელი, ცუსიმის სრუტე, კრუზენშტერნის გასასვლელი — კორეის სრუტის სამხრეთ-აღმოსავლეთი გასასვლელი კუნძულ ცუსიმას (დასავლეთი), იკისა და ოკინოსიმის კუნძულებს (აღმოსავლეთი) შორის. მინიმალური სიგანე 46 კმ, მინიმალური სიღრმე ფარვატერზე 92 მ. აღმოსავლეთი გასასვლელით ჩინეთის ზღვიდან იაპონიის ზღვაში გადის ცუსიმის მუდმივი თბილი დინება, რომლის სიჩქარეა 1 კმ/სთ.
მარკ რივკინი

მარკ რივკინი (დ. 30 აპრილი, 1941, ქ. არხანგელსკი, ახლანდ. რუსეთის ფედერაცია — გ. 31 მარტი, 2019) — ქართველი ჟურნალისტი. 1990-იან წლებში საქართველოს პირველ არხზე პროგრამა „ვესტნიკის“ წამყვანი, საქართველოს პარლამენტის წევრი 1992 წელს.

1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“. 1996 წლის 16 დეკემბერს საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კორპორაციის თანამშრომელთა საქართველოს ორდენებითა და მედლებით დაჯილდოების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის, ედუარდ შევარდნაძის, ბრძანებულება № 814-ის თანახმად საქართველოში დემოკრატიის მშენებლობის, სტაბილიზაციის განმტკიცებისა და ახალი ეკონომიკური რეფორმების განხორციელების საქმეში შეტანილი წვლილისათვის საქართველის ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კორპორაციის თანამშრომელი მარკ რივკინი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

გარდაიცვალა 2019 წლის 31 მარტს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.
კათარინა საქსონიელი

კათარინა საქსონიელი (; დ. 24 ივლისი, 1468 — გ. 10 თებერვალი, 1524) — ვეტინთა დინასტიის წარმომადგენელი. საქსონიის ჰერცოგ ალბრეხტ -ის ასული. ავსტრიის ერცჰერცოგინია 1484-90 წლებში როგორც სიგიზმუნდ -ის, ხოლო ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგინია 1497-1524 წლებში როგორც ერიკ -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
კათარინა დაიბადა 1468 წლის 24 ივლისს საქსონიის ქალაქ გრიმაში. იგი იყო საქსონიის ჰერცოგ ალბრეხტ -ისა და მისი ცოლის, სიდონია ბოჰემიელის უფროსი ასული. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა საქსონიის ჰერცოგი ფრიდრიხ და მისი ცოლი მარგარეტ ავსტრიელი იყვნენ, ხოლო დედის მხრიდან ბოჰემიის მეფე გეორგ პოდებრადი და მისი ცოლი კუნიგუნდა შტერნბერგელი. კათარინას სულ სამი გადარჩენილი ძმა ჰყავდა: გეორგი, ჰაინრიხი და ფრიდრიხი.

16 წლის ასაკში, 1484 წელს ინსბრუკის სამეფო კარზე, კათარინა ცოლად შერთეს ავსტრიის 56 წლის ორჯერ დაქვრივებულ ერცჰერცოგ სიგიზმუნდ -ს. მისი პირველი ცოლი, საფრანგეთის მეფე შარლ -ის ასული რადეგონდ დე ვალუა ქორწილიდან მალევე დაიღუპა, მისი მეორე ცოლი, შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ -ის ასული ელეანორა სტიუარტი უშვილოდ აღესრულა, ამიტომაც მან მემკვიდრის გაჩენის მიზნით მესამედ იქორწინა. ბედის ირონიით, სიგიზმუნდს მესამე ცოლიც უნაყოფო აღმოაჩნდა. მიუხედავად ამისა, კათარინამ მოახერხა მცირე პოლიტიკური როლის შესრულება, როდესაც 1487 წელს ტიროლის საგრაფოს რეგენტად დაინიშნა. ტიროლელები მას მალევე აუჯანყდნენ და კათარინას ბიძაშვილ ფრიდრიხ ავსტრიელს მიემხრნენ, რითაც ტიროლი ავსტრიის მმართველობაში გადავიდა. უნაყოფობასთან ერთად ასეთმა ცუდმა პოლიტიკურმა შედეგებმა სიგიზმუნდს გული აუცრუა მასზე და 1490 წელს კათარინასთან განქორწინდა, 1496 წელს კი უშვილოდ დაიღუპა.

სიგიზმუნდის გარდაცვალებიდან მალევე, 1497 წელს კათარინა ცოლად გაჰყვა ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგ ერიკ -ს. ქორწინებიდან კათარინამ მხოლოდ პრინცესა ანა მარია გააჩინა, რომელიც ჩვილობაშივე დაიღუპა. კათარინა საქსონიელი გარდაიცვალა 1524 წლის 10 თებერვალს, უშვილოდ, რის გამოც ერიკმა მეორედ იქორწინა და შეეძინა შვილებიც.
ნიკოლოზ გაგუა

ნიკოლოზ გაგუა (დ. 21 ივნისი, 1975, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2018 წლის 21 ივნისიდან 12 ივლისამდე. 2018 წლის ივლისიდან არის საქართველოს ფინანსთა მინისტრის, ივანე მაჭავარიანის მოადგილე.

ბიოგრაფია
ნიკოლოზ გაგუა დაიბადა 1975 წლის 21 ივნისს, ქალაქ ქუთაისში. 1992–1997 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, გახდა ეკონომიკის მაგისტრი. 1998 წელს სწავლობდა ვენაში, 2012–2013 წლებში კი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ვილიამსის კოლეჯში. 2006–2010 წლებში იყო კომპანია „სთრაიდ ჯორჯიას“ ფინანსური დირექტორი. 2010 წელს იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მრჩეველი. 2016 წელს იყო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილე. 2016 წლის ნეომბრიდან 2018 წლის ივნისამდე იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილე, 2018 წლის ივლისიდან იგი კვლავ ამ თანამდებობას იკავებს.

დაქორწინებულია. ჰყავს ორი შვილი.
ფრანსუა II (ბრეტანი)

ფრანსუა (; დ. 23 ივნისი, 1433 — გ. 9 სექტემბერი, 1488) — მონფორთა დინსტიის წარმომადგენელი. ბრეტანის ჰერცოგ რიჩარდისა და მარგარიტა ორლეანელის ვაჟი. ბრეტანის ჰერცოგი 1458-1488 წლებში. იბრძოდა ჯერ საფრანგეთის მეფე ლუი -ს, შემდეგ კი მის შვილებს: შარლ -სა და ანა დე ვალუას, რაც შემდეგში "შეშლილ ომში" გადაიზარდა და ფრანსუას მარცხით დასრულდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ მის ერთადერთ მემკვიდრედ მისი ქალიშვილი ანა დარჩა, რომელიც იძულებით გაჰყვა ცოლად საფრანგეთის მეფე შარლ -ს, რითაც ბრეტანი საფრანგეთის დომენად იქცა.

ბიოგრაფია
ფრანსუა დაიბადა 1433 წლის 23 ივნისს, დასავლეთ საფრანგეთში. იგი იყო ბრეტანის ჰერცოგის ვაჟის, რიჩარდ მონფორისა და მისი ცოლის, ორლეანის ჰერცოგის ასულ მარგარიტა ვალუას ძე. ბრეტანის ტახტზე ასასვლელად, ფრანსუამ ცოლად თავისი ბიძაშვილი, ბრეტანის ჰერცოგის ერთადერთი ასული მარგარიტა ბრეტონელი შეირთო, რომელთან ერთადაც 1458 წელს ბრეტანის მმართველი ხდება. სულ მალე იგი დაუპირისპირდა საფრანგეთის მეფე ლუი -ს. მალევე ეს დაპირისპირება სამოქალაქო ომად იქცა, რომელშიც ფრანსუას მხარეს აღმოჩნდნენ ბურგუნდიის ჰერცოგი ფილიპე , ორლეანის ჰერცოგი შარლ და ანგულემის ჰერცოგი ჟან ორლეანელი.

1463 წელს მისი ცოლი მარგარიტა მშობიარობას გადაჰყვა. მალევე დაიღუპა ბავშვიც. ამის გამო იგი იძულებული გახდა მეორედ დაქორწინებულიყო ნავარის პრინცესაზე.

ამავდროულად მეფე ლუი გარდაიცვალა და ტახტზე მისი მცირეწლოვანი ვაჟი შარლ ავიდა, რომლის რეგენტიც მისი უფროსი და ანა ვალუა ხდება. ანამ და მისმა ქმარმა, ბურბონის ჰერცოგმა წარმატებული სამხედრო კამპანია წამოიწყეს მეამბოხეთა წინააღმდეგ, რითაც დაიწყო საფრანგეთის სამოქალაქო ომი, რომელიც ისტორიაში "შეშლილი ომის" სახელითაა ცნობილი. სწორედ ამ კამპანიისას, ერთ-ერთ ბრძოლაში ფრანსუა ცხენიდან გადმოვარდა და დაიღუპა.

მისი გარდაცვალების გამო სამოქალაქო ომი დასრულდა, ვინაიდან ორლეანისა და ანგულემის ჰერცოგები უმალვ დააპატიმრეს. ბრეტანის ტახტზე ფრანსუას მცირეწლოვანი ასული ავიდა, რითაც საფრანგეთის მეფემ ისარგებლა და ბრეტანში შევიდა. საბოლოოდ მისი ქალიშვილი ანა ცოლად შარლ -ს გაჰყვა, რითაც ბრეტანი და საფრანგეთი სამუდამოდ გაერთიანდა.

ოჯახი
ფრანსუა პირველად ბრეტანის ჰერცოგ ფრანსუა -ისა და იზაბელა შოტლანდიელის ასულ მარგარიტა ბრეტონელზე დაქორწინდა, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი:
ჟანი (1463), მონფორის გრაფი, გარდაიცვალა ჩვილი;

პირველი ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, იგი მეორედ დაქორწინდა ნავარის დედოფალ ელეანორა -ისა და მისი ქმრის, ფუას გრაფ გასტონ -ის ასულ მარგარიტა დე ფუაზე, რომელთანაც ორი ქალიშვილი შეეძინა:
ანა (1477-1514), ბრეტანის ჰერცოგინია, პირველად ცოლად გაჰყვა ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან -ს, რომელსაც მალევე გასცილდა და ცოლად საფრანგეთის მეფე შარლ -ს გაჰყვა, რომლის დაღუპვის შემდეგაც იქორწინა შარლის ბიძაშვილზე, საფრანგეთის მეფე ლუი -ზე, რომელთანაც ორი გოგონა შეეძინა;
იზაბელი (1478-1490), დანიშნული იყო ჟან დ'ალბრეზე, თუმცა ქორწინებამდე გარდაიცვალა.

ფრანსუას საფრანგეთის მეფე შარლ -ის ყოფილ საყვარელ ანტუანეტ დე მენიელესთან ჰყავდა ხუთი უკანონო შვილი.
მარგარიტა დე ფუა

მარგარიტა დე ფუა(; ; დ. 1449 — გ. 15 მაისი, 1486) — ფუას დინასტიის წარმომადგენელი. ნავარის დედოფალ ელეანორ -ის ასული. ბრეტანის ჰერცოგინია 1474-86 წლებში როგორც ფრანსუა -ის მეორე ცოლი. საფრანგეთის დედოფალ ანა ბრეტონელის დედა.

ბიოგრაფია
მარგარიტა დაიბადა 1449 წელს. იგი იყო ნავარის დედოფალ ელეანორ -ისა და გრაფ გასტონ -ის ასული.

1474 წლის 27 ივნისს, შატო დე კლიზონში იგი ცოლად გაჰყვა ბრეტანის დაქვრივებულ ჰერცოგ ფრანსუა -ს, რომელიც იყო ეტამპის გრაფ რიჩარდ მონფორისა და მარგარიტა ორლეანელის ვაჟი. ფრანსუასათვის ეს მეორე ქორწინება იყო, ვინაიდან მისი პირველი ცოლი, მარგარიტა ბრეტონელი ისე გარდაიცვალა, რომ მემკვიდრე ვერ დაუტოვა.

ფრანსუასა და მარგარიტას მხოლოდ ორი გოგონა შეეძინათ, რომელთაგან უფროსი ბრეტანის ჰერცოგინია ხდება მამის გარდაცვალების შემდეგ. მარგარიტა გარდაიცვალა 1486 წლის 15 მაისს ნანტში. იგი დაკრძალეს ნანტის აკლდამაში, ქმრის გვერდით, რომელმაც ფრანგული რენესანსის სტილში საოცარი "ფრანსუა -ის აკლდამა" ააგო.

შვილები
ანა (1477-1514), ბრეტანის ჰერცოგინია, პირველად ცოლად გაჰყვა ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან -ს, რომელსაც მალევე გასცილდა და ცოლად საფრანგეთის მეფე შარლ -ს გაჰყვა, რომლის დაღუპვის შემდეგაც იქორწინა შარლის ბიძაშვილზე, საფრანგეთის მეფე ლუი -ზე, რომელთანაც ორი გოგონა შეეძინა;
იზაბელი (1478-1490), დანიშნული იყო ჟან დ'ალბრეზე, თუმცა ქორწინებამდე გარდაიცვალა.
ივანე მაჭავარიანი (პოლიტიკოსი)

ივანე მაჭავარიანი (დ. 11 თებერვალი, 1974, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2018 წლის 12 ივლისიდან 2021 წლის 31 მარტამდე. ვიცე-პრემიერი 2021 წლის 25 თებერვლიდან გადადგომამდე.

ბიოგრაფია
ივანე მაჭავარიანი დაიბადა 1974 წლის 11 თებერვალს ქალაქ თბილისში. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ბაკალავრის წოდება ეკონომიკისა და მენეჯმენტის დარგში, უნივერსიტეტი დაამთავრა 1996 წელს. პროფესიული კარიერა დაიწყო 1997 წელს, კომპანია „ჯეოსელში“, სადაც 1997-2000 წლებში იყო ფინანსური განყოფილების სპეციალისტი, 2000 წელს კი იყო ამავე განყოფილების უფროსი სპეციალისტი. 2001-2006 წლებში კომპანია „ჯეოსელის“ ფინანსური დაგეგმარებისა და საერთაშორისო ანგარიშების დეპარტამენტის მენეჯერი. 2006-2013 წლებში იკავებდა ამავე კომპანიის ფინანსური დირექტორის თანამდებობას. იგი „ჯეოსელის“ კომერციული დირექტორის თანამდებობას 2013-2018 წლებში იკავებდა, მან ამ კომპანიაში 21 წლის განმავლობაში იმუშავა, 2018 წლის 12 ივლისიდან იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. 2021 წლის 25 თებერვალს დაინიშნა ვიცე-პრემიერად (ირაკლი ღარიბაშვილის კაბინეტში). მინისტრის თანამდებობიდან გადადგა 2021 წლის 31 მარტს.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
აზერბაიჯანის დიპლომატიური აკადემია

აზერბაიჯანის დიპლომატიური აკადემია ან -ს უნივერსიტეტი — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება. უნივერსიტეტის რექტორი - ჰაფიზ ფაშაევია.
ისტორია
დიპლომატიური აკადემია დაარსდა 2006 წლის 15 დეკემბერს აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით 2014 წლის 13 იანვრიდან აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან და აზერბაიჯანის საინფორმაციო ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის დიპლომატიური აკადემიის საფუძველზე შეიქმნა უნივერსიტეტი .

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით 2019 წლის 7 თებერვალს უნივერსიტეტის დებულებაში შეტანილ იქნა ცვლილებები, რის საფუძველზეც უნივერსიტეტმა მიიღო სახელმწიფო სასწავლებლის სტატუსი.

სტრუქტურა
- ს უნივერსიტეტში, 40-ზე მეტი ქვეყნის უცხოელი სტუდენტები, როგორიცაა ავღანეთი, პაკისტანი, ცენტრალური აზიის ქვეყნები, აფრიკის ქვეყნები და ა.შ., იღებენ უმაღლეს განათლებას. ზოგიერთი უცხოელი სტუდენტი იღებს სტიპენდიასა და სახელმწიფოსგან სარგებელს.

უნივერსიტეტი გასცემს ლიუთფი ზადეს სახელობის სტიპენდიას.

საერთაშორისო ურთიერთობები
2012 წლიდან აკადემია თანამშრომლობს ჰოლანდიის მაასტრიხტის მენეჯმენტის სკოლასთან. 2013 წელს აკადემიამ და მენეჯმენტის სკოლამ წარმოადგინეს ერთობლივი ბიზნეს მენეჯმენტის პროგრამა „ “.