ალბერტო დემიჩელი

ალბერტო დემიჩელი (დ. 7 აგვისტო, 1896 —გ. 12 ოქტომბერი, 1980) — გამოჩენილი ურუგვაელი პოლიტიკოსი, იურისტი და ისტორიკოსი, რომლის მოღვაწეობაც ასევე მოიცავდა ჟურნალისტიკას, ავიაციასა და სამხედრო სამსახურს. იგი 1976 წლის ივნისიდან სექტემბრამდე იკავებდა ურუგვაის დროებითი დე ფაქტო პრეზიდენტის პოსტს და იყო სამოქალაქო-სამხედრო დიქტატურის რიგით მეორე პრეზიდენტი. სახელმწიფოებრივ საქმიანობასთან ერთად, დემიჩელი აქტიურად იყო ჩართული სპორტულ ცხოვრებაშიც და 1933-1934 წლებში ხელმძღვანელობდა საფეხბურთო კლუბ „ატლეტიკო პენიაროლს“, სადაც თავმჯდომარის თანამდებობას იკავებდა.

ბიოგრაფია
ალბერტო პედრო დემიჩელი ლიზასო ცნობილი იურისტი და ეკონომისტი იყო, რომელიც პრეზიდენტ გაბრიელ ტერას მმართველობის პერიოდში შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტს იკავებდა. როგორც „კოლორადოს პარტიის“ წევრი, იგი შეუერთდა იმ სამოქალაქო პირთა ჯგუფს, რომლებიც მონაწილეობდნენ სამოქალაქო-სამხედრო ადმინისტრაციაში 1973 წელს პრეზიდენტ ხუან მარია ბორდაბერის მიერ განხორციელებული სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ.

პრეზიდენტობა
1976 წლის ივლისში მან პრეზიდენტის პოსტზე ბორდაბერი ჩაანაცვლა. თავისი ხანმოკლე მმართველობის დასასრულს დემიჩელი 80 წლის იყო, რითაც იგი ურუგვაის ისტორიაში ყველაზე ხანდაზმული პრეზიდენტი გახდა. თანამდებობაზე ყოფნისას მან გაატარა ზომები, რომლებიც ქვეყნის ეკონომიკის ლიბერალიზაციისკენ იყო მიმართული.

1973-1985 წლების სამოქალაქო-სამხედრო მმართველობის პერიოდში დემიჩელი შედარებით ზომიერ ფიგურად მიიჩნეოდა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ცნობილი იყო გარკვეული რეპრესიული ზომებით, რის გამოც დემოკრატიის მომხრე ოპონენტები აკრიტიკებდნენ, მას მაინც ჰქონდა აზრთა სხვადასხვაობა სამხედრო კოლეგებთან. კერძოდ, დავა შეეხებოდა იმას, თუ რამდენად მკაცრად უნდა აკრძალვოდათ ყოფილ პოლიტიკურ მოღვაწეებს საქმიანობის გაგრძელება. მიჩნეულია, რომ სწორედ ამ უთანხმოებამ დააჩქარა მისი პრეზიდენტობის ვადის დასრულება.

1976 წლის სექტემბერში დემიჩელიმ პრეზიდენტის უფლებამოსილება აპარისიო მენდესს გადააბარა. მენდესი კვლავ პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა, როდესაც 1980 წელს დემიჩელი გარდაიცვალა.

ისტორიული კონტექსტი
მისი წინამორბედის, ხუან მარია ბორდაბერის მსგავსად, ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ მჭიდრო კავშირი „კოლორადოს პარტიის“ ისეთ წამყვან ფიგურებსა და სამხედროებს შორის, როგორიც დემიჩელი იყო, იმსგავსებს იმ ელემენტებს, რომლებიც ახასიათებდა თავად პარტიის დამფუძნებელს – საუკუნის პრეზიდენტსა და სამხედრო პატრიოტს, ფრუქტუოსო რივერას. ამავე არგუმენტის თანახმად, ისტორიულ პარალელად შეიძლება გამოდგეს საუკუნის კიდევ ერთი „კოლორადოელი“ პრეზიდენტის, ვენანსიო ფლორესის მიდრეკილება დეკრეტებით მმართველობისადმი. ამის საპირისპიროდ, სხვები მიიჩნევენ, რომ 1973 წელს დამყარებულ სამოქალაქო-სამხედრო ადმინისტრაციასთან თანამშრომლობით დემიჩელიმ მორალურად უარყო „კოლორადოს პარტიის“ იდეალები.

ის ფაქტი, რომ „კოლორადოელმა“ დემიჩელიმ თავისი კარიერის განმავლობაში მინისტრის ან აღმასრულებელი ხელისუფლების უფლებამოსილება ორჯერ სწორედ იმ პერიოდებში განახორციელა, როდესაც ქვეყანაში დეკრეტებით მმართველობა მოქმედებდა, შესაძლოა მიუთითებდეს იმაზე, რომ პარტიის შიგნით მსგავსი ზომების მიმართ მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა არსებობდა. სწორედ ამ ჭრილში შეიძლება დავინახოთ ზოგიერთი დამკვირვებლის ტენდენცია, რომ ლათინური ამერიკის ის მეთაურები, რომლებიც ქვეყანას დეკრეტებით მართავდნენ, „დე ფაქტო“ პრეზიდენტებად მოიხსენიონ. სხვა მხრივ, ზოგიერთი მკვლევარი ცდილობს, საერთოდ უგულებელყოს დემიჩელის კავშირი „კოლორადოს პარტიასთან“.

მეუღლე
მისი მეუღლე, სოფია ალვარეს ვინიოლი დე დემიჩელი, ცნობილი იყო თავისი აქტიური დიპლომატიური მოღვაწეობით პრეზიდენტ გაბრიელ ტერას მმართველობის პერიოდში. აღსანიშნავია, რომ სწორედ ტერას ადმინისტრაციაში მსახურობდა თავად ალბერტო დემიჩელიც.