iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საძროხე

საძროხე — ფერმის ძირითადი შენობა, განკუთვნილი ფურების შესანახად. განასხვავებენ საძროხეებს დაბმულად და დაუბმელად შენახვისთვის.

დაბმულად შენახვისათვის განკუთვნილ საძროხეებში ფურის სადგომები კედთება 2, 4 და 6 რიგად, რიგები განლაგებულია შენობის გასწვრივ და გარდიგარდმო გასასვლელებით დაყოფილია სექციებად. ისეთ საძროხეებსაც აშენებენ, რომლებშიც ფურის სადგომები განლაგებულია გარდიგარდმო. სადგომის წინ მოთავსებულია საბმური, საკვებური და სარწყულებელი. სადგომის სიგრძეა 1,7—2,0 , სიგანე — 1,0—1,2 მ, მათ შორის ზოგჯერ კეთდება მოკლე ტიხრები (ბაგის სიგრძის 1/3 ან 1/2). საძროხეზე მიშენებულია დამხმარე სათავსები: საფურაჟე (თუ ფერმაში არ არის საკვები საამქრო), გასათბობი (როდესაც არ არის ცენტრალური გათბობა), მომსახურე პერსონალის ოთახი. საძროხეს შეიძლება მიაშენონ სარძეო ბლოკი. საძროხის ახლოს ეწყობა სეირანი.

დაუბმელად შენახვის საძროხის შენობა ტიხრებით იყოფა სექციებად. ყოველი სექცია გაანგარიშებულია 60-მდე ფურისათვის. მექანიზებული წესით საკვებისა და საფენის მისაზიდად, აგრეთვე ნაკელის გასატანად სექციის მთელ სიგრძეზე აკეთებენ გასასვლელებს. საძროხეს ეკვრის სეირანი, სადაც მოწყობილია ჯგუფური საკვებურები და სარწყულებლები. საძროხესთან აგებენ საწველ დარბაზს. მეცხოველეობის პროდუქტების წარმოების ახალ ტექნოლოგიაზე გადასვლასთან დაკავშირებით, სამრეწველო აფუძველზე რძის წარმოებისათვის ბევრ რაიონში ამეშენებენ მსხვილ სპეციალიზებულ კომპლექსებს, რომლებიც მოიცავენ ფურების შესანახ რამდენიმე შენობას, სარძეო ბლოკს, დამხმარე სათავსებს, სადაც ყველა შრომატევადი პროცესი მექანიზებულია.
არისტოკრატი

არისტოკრატი — გვარიშვილობით ან სიმდიდრით პრივილეგირებული სოციალური კლასის წარმომადგენელი.

არისტოკრატია წარმოიშვა პრეისტორიული საზოგადოების რღვევისა და სოციალური კლასების წარმოშობის შედეგად. ძველ საბერძნეთში არისტოკრატიის გაძლიერებას ხელი შეუწყო უხუცესთა შერჩევამ გვარის ერთი და იგივე ოჯახებიდან. წარჩინებულთა გვარებმა თანდათან მიითვისეს სახელმწიფო ხელისუფლება. პლატონა და არისტოტელემ გამოიყენეს ტერმინი არისტოკრატია არისტოკრატების მიერ დამყარებული მმართველობის აღსანიშნავად და განასხვავეს ის დემოკრატიისაგან. მონათმფლობელური არისტოკრატიული რესპუბლიკის ნიმუშს წარმოადგენდა სპარტა, რომის რესპუბლიკა და კართაგენი. სავაჭრო არისტოკრატია იყო გაბატონებული ფეოდალურ ქალაქ-რესპუბლიკა ვენეციაში. ბურჟუაზიული რევოლუციების შემდეგ ფეოდალური არისტოკრატია შეერწყა მსხვილ კაპიტალისტთა წრეს და შეინარჩუნა პრივილეგიები. არისტოკრატიის მმართველობის უპირატესობას - საუკუნეებში ასაბუთებდნენ სპინოზა, ტომას ჰობზი, კანტი, მონტესკიე.
აფშერონის ნახევარკუნძული

აფშერონის ნახევარკუნძული (, სპარსულად ნიშნავს მარილიანი წყლების ადგილს) — ნახევარკუნძული კასპიის ზღვაში. მისი სიგრძეა დაახლოებით 60 კმ.

აფშერონის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქი — ბაქო, ასევე აფშერონის რაიონის ნაწილი.

ნახევარკუნძული ცნობილია ნავთობის მოპოვებით. ნავთობის ინდუსტრიული მოპოვება აქ 1870 წლიდან დაიწყო. გარდა ამისა, აფშერონის ნახევარკუნძული ასევე მდიდარია მარილით, მინერალური წყლებითა და ტალახის ვულკანებით. აფშერონის ერთ–ერთ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს ბუნებრივი გაზი, რომელიც თავისით იწვის, იანარდაღთან.

1918 წელს, აფშერონის ნახევარკუნძულზე არსებობდა ცენტრალური კასპიის დიქტატურა, სახელმწიფო, რომელსაც გაერთიანებული სამეფო უჭერდა მხარს.
სამსხვერპლო

სამსხვერპლო — ქვის ბლოკის ან ქვის წყობის, კლდის, თიხის, ალიზის, ხის, მიწისა და ა. შ. შემაღლება (ზოგჯერ სიმბოლური გამოსახულებებით შემკული), რომელიც ვ. წარმართულ ხალხებში ღვთაებისადმი მსხვერპლის შესაწირად და ლოცვა-კურთხევისათვის იყო განკუთვნილი. ემსახურებოდა აგრეთვე მიცვალებულთა კულტს. დამახასიათებელია ყველა განვითარებული რელიგიისათვის, პრიმიტიული ხალხებს არა აქვთ. ხშირად სამსხვერპლოს აწყობდნენ ღია ცის ქვეშ ტაძრებთან, წმინდა აგილებსა და მოედნებზე, რათა მსხვერპლშეწირვის კვამლს ღვთაებამდე მიეღწია. სამსხვერპლო ეწყობოდა დახურულ ნაგებობებშიც (ტაძარი, სამლოცველო, საცხოვრებელი და აკლდამა).

საქართველო
საქართველოში სამსხვერპლოების არსებობა დადასტურებულია ძვ. წ. — საუკუნეში, ნეოლით-ენეოლითის ხანიდან. ქვემო ქართლის ადრინდელი სამიწადმოქმედო ნამოსახლარებზე. ოთახის ცენტრში გამართულ კერებში, რომელთა მთავარი ფუნქცია ცეცხლის შენახვა იყო, აღმოჩნდა შეწირული ნივთები და ცხოველთა ძვლები, რასაც მზის, ნაყოფიერების და „დიდი დედის“ კულტს უკავშირებენ. მტკვარ-არაქსის კულტურის ძეგლებში გვხვდება კერასთან დაკავშირებული რქებიანი თიხის სადგრები. ზოგი მკვლევარი მათ „რქებიან საკურთხევლებად“ მიიჩნევს (რ. დუსო). მრავლადაა აღმოჩენილი ითიფალური ხასიათის ნალისებრი ზესადგრები, ნალისებრი კერები და სამსხვერპლოები. ნაგებობებში დამოწმებულია თიხის შემაღლებები შესაწირავი ჭურჭლითა და სხვა ნივთებით.

თრიალეთში აღმოჩენილ ვერცხლის თასზე (ვ. წ. ათასწლეული) გამოსახულია მაღალფეხიანი სამსხვერპლო ზოგიერთ თიხის ჭურჭელზე კი სამსხვერპლოს სქემატური გამოსახულებებია. გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარებზე აღმოჩენილია მრავალი სახის სამსხვერპლო: სათავსოთა შიგნით შემაღლებული და შელესილი თაროები თუ ორმოები, სავარძლისებური სამსხვერპლოები კერებითა და სხვადასხვა სიმბოლოთი, მრავალნაირი შეწირულებით, სამლოცველო სენაკები და საკულტო კომპლექსები (ნაცარგორა, ხოვლეგორა, ყათნალისხევი, დიღომი და სხვა), აგრეთვე საკულტო მოედნები მრავალრიცხოვანი ნივთიერი შეწირულებით (მელიღელე, მელაანი, არაშენდა, შილდა, ქვემო ქედი). ანტიკური ხანის ტაძარ-სამლოცველოთა ნიმუშებს წარმოადგენს ვანის ნაქალაქარისა და დედოფლის მინდვრის სატაძრო ქალაქის მთავარი ტაძრის სამსხვერპლოები.

ქართული ეთნოგრაფიულ სინამდვილეში შემონახულია ქართული საკულტო ადათ-წესები საკურთხ-საწირავი რიტუალით, საზოგადო კულტმსახურების ადგილები — ჯვარხატები და სხვა, რომლებშიც კარგად ჩანს მრავალი წარმართული ელემენტი.
იტაჩი უჩიჰა

იტაჩი უჩიჰა — ნარუტოს სერიის პერსონაჟი, სასკე უჩიჰას ძმა, რომელმაც ტობის (უჩიჰა ობიტოს) დახმარებით პრაქტიკულად გაანადგურა უჩიჰას კლანი და ცოცხალი დატოვა მხოლოდ მისი უმცროსი ძმა. საბოლოოდ ირკვევა, რომ მან ეს გააკეთა კონოჰას უხუცესების ბრძანებით, ქვეყანაში ომის აცილების მიზნით. ფლობს ცეცხლის სტიქიას და უნიკალურ გენძიუცუს: ცუკუიომი, კოტოამაცუკამი. მუშაობს ჰოშიგაკი კისამესთან ერთად. მოკლულია სასკეს მიერ, რის შემდეგაც მისი ძალის ნაწილი გადაეცა სასკეს.

ბიოგრაფია
სასკესთან ბრძოლაში იტაჩი მოკვდა უცნობი ავადმყოფობით, რომლითაც ის ბოლო რამდენიმე წელი იყო დაავადებული. თავისი სიცოცხლის ბოლო წამებში მან ყველა თავისი ძიუცუ გადასცა სასკეს თვალებს, რათა იგი დაეცვა ტობისთან შეხვედრისას. ბრძოლამდე მან მოინახულა ნარუტო და გადასცა მას თავისი ძალის ნაწილი, რადგან იმ შემთხვევაში, თუ სასკე გადაწყვეტდა კონოჰის განადგურებას ნარუტოს შესძლებოდა მისი შეჩერება.

როგორც მადარა (ტობი) ამბობს, იტაჩი იყო კარგი პიროვნება, რომელსაც სურდა გადაერჩინა არა მარტო თავისი ძმა, არამედ მთელი სამყაროც. იტაჩიმ ოთხი წლის ასაკში გადაიტანა შინობის მესამე მსოფლიო ომი და დასახლების უსაფრთხოება მისთვის ყველაზე მთავარი იყო. იტაჩის ნამდვილი ისტორია იცოდა მხოლოდ ოთხმა ადამიანმა, ესენი იყვნენ: მესამე ჰოკაგე და მისი მრჩევლები - ჰომურა, კოჰარუ და დანზო. იტაჩის სურდა, რომ სიმართლე მის შესახებ ყოფილიყო დაფარული. რაც მოხდა იმ ღამეს, გაკეთებული იყო კონოჰის მმართველების ბრძანებით. იმ ღამეს იტაჩი გამოემშვიდობა წარსულ ცხოვრებას. კონოჰის ბრძანებით იტაჩი ჯაშუშობდა უჩიჰას კლანში და შეატყობინა ჰოკაგეს იმ გადატრიალების შესახებ, რომელსაც ამზადებდა უჩიჰას კლანი. ეს გადატრიალება წამოიწყებდა ახალ ომს და იტაჩი წავიდა კლანის განადგურებაზე, რათა დაეცვა კონოჰა, მაგრამ ვერ შეძლო, მოეკლა თავისი უმცროსი ძმა - სასკე. მას მერე, რაც მესამე ჰოკაგეს სთხოვა, დაეცვა სასკე დანზოსგან, დატოვა სოფელი. იტაჩიმ იმ საღამოსვე იცოდა, რომ საკუთარი ძმის ხელით მოკვდებოდა.
ფუნდამენტური ურთიერთქმედება

ფუნდამენტური ურთიერთქმედებები — ელემენტარულ ნაწილაკთა ან სხეულთა ურთიერთქმედება, რის შედეგად იცვლება მათი მოძრაობის მდგომარეობა. კლასიკურ ფიზიკაში სხეულის ურთიერთქმედების სიდიდე ხასიათდება ძალით ან პოტენციური ენერგიით. თავდავირველად ფიზიკაში დამკვიდრდა შორსქმედების კონცეფცია, რომლის თანახმად, ურთიერთქმედება სიცარიელეში მეყვსეულად რაგინდ დიდ მანძილებზე გადაეცემა. ელექტრომაგნიტური ველის აღმოჩენის შემდეგ ეს კონცეფცია შეცვალა ახლოქმედების კონცეფციამ, რომლის თანახმად, ურთიერთქმედება ხორციელდება იმ შუალედური რგოლების (ან გარემოს) მეშვეობით, რომლებიც ურთიერთქმედებას გადასცემენ წერტილიდან წერტილამდე სასრული სიჩქარით, ე. ი. ამ კონცეფციის თანახმად ურთიერთქმედება ხორციელდება „შუამავლით“ — უწევეტად განაწილებულ მთელ სივრცეში ამა თუ იმ ველით (მაგალითად, გრავიტაციული ურთიერთქმედება — გრავიტაციული ველის მეშვეობით). საუკუნის ეს წარმოდგენები შეცვალა კვანტურმა მექანიკამ, რომლის თანახმად ნებისმიერი ველი დისკრეტულია და ნაწილაკთა ან სხეულთა ურთიერთქმედება აიხსნება მათ შორის ველების კვანტების ურთიერთგაცვლით (ველის კვანტური თეორია).

სხეულთა ურთიერთქმედების ნაირსახეობის მიუხედავად, ბუნებაში არსებობს ოთხი ფუნდამენტური ურთიერთქმედება: გრძელმოქმედი — გრავიტაციული და ელექტრომაგნიტური და მოკლექმედი — ძლიერი (მოქმედების რადიუსი =10–13 სმ) და სუსტი (მოქმედების რაღიუსი — 10–16 სმ). ურთიერთობის სიძლიერეს ახასიათებს ე. წ. ურთიერთობის მუდმივა, ხოლო ინტენსიურობას (ეფექტურ განივკვეთს) — მახასიათებელი უგანზომილებო მუდმივა, რომლის მნიშვნელობა ძლიერი, ელექტრომაგნიტური სუსტი და გრავიტაციული ურთიერთქმედების შესაბამისად ტოლია:

^2_/\ \1,^2/\ \1/137,_^2/\^3\10^{-5} და ^2/\ \10^{-38},

სადაც _ არის ძლიერი ურთიერთქმედების მუდმივა, — ელემენტარული ელექტრული მუხტი (ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედების მუდმივა), _ — სუსტი ურთიერთქმედების ფერმის მუდმივა, — გრავიტაციული მუდმივა, \ — პლანკის მუდმივა, — სინათლის სიჩქარე, — ნუკლონის მასა. \ 1 გევ ენერგიისას (ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკისათვის დამახასიათებელი სიდიდე) ფუნდამენტურ ურთიერთობათა ინტენსიურობები ისე შეეფარდება ერთმანეთს, როგორც 1 : 10–2 : 10–5 : 10–38.
ლიბერალური პარტია (გაერთიანებული სამეფო)

ლიბერალური პარტია — ერთ-ერთი წამყვანი პოლიტიკური ძალა იყო დიდ ბრიტანეთში საუკუნედან საუკუნის 20-იან წლებამდე და მესამე პარტია გავლენიანობით 1988 წლამდე, როდესაც ის სოციალ-დემოკრატებს შეუერთდა და ლიბერალურ დემოკრატების პარტიად იქცა.

პარტია ითვლება ვიგების პარტიის ჩამომავლად, თვით სახელწოდება „ლიბერალური პარტია“ 1859 წელს მიიღო, როდესაც ის ფაქტობრივად წარმოადგენდა ლორდთა პალატის ვიგებისა და თემთა პალატის რადიკალების კოალიციას.

ლიბერალური პარტიიდან წარმოდგენილი პრემიერ-მინისტრები
ტემპლ, ჰენრი, ვიკონტ პალმერსტონ
ჯონ რასელი
უილიამ გლადსტონი
პრიმროუზ, არჩიბალდ ფილიპ
კემპბელ-ბანერმან, ჰენრი
ასკვიტ, ჰერბერტ ჰენრი
ლოიდ ჯორჯ, დევიდ
სოციალ-დემოკრატიული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)

სოციალ-დემოკრატიული პარტია — პოლიტიკური პარტია გაერთიანებულ სამეფოში, რომელიც 1981-88 წლებში არსებობდა.

სდპ-ს შექმნა დაკავშირებულია ლეიბორისტული პარტიის მემარჯვენეთა თავკაცების მემარცხენეებით უკმაყოფილებით, მათი შეხედულებით პარტიის ხელმძღვანელობის პოლიტიკაზე. 4 გავლენიანი პოლიტიკოსი მემარჯვენეთა მხრიდან როი ჯენკინსი, დევიდ ოუენსი, ბილ როჯერსი და შირილ ვილიამსი, რომლებმაც მიიღეს „ოთხთა ბანდის“ ზედმეტსახელი (ჩინეთის კომპარტიაში არსებული იგივე სახელწოდების ჯგუფის ალუზია), გამოვიდა პარტიის ხელმძღვანელობის კრიტიკით და მალევე დატოვეს პარტიაც, ჩამოაყალიბეს რა სდპ. პარტიას 28 ლეიბორისტი დეპუტატი შეუერთდა თემთა პალატიდან და ასევე ერთი დეპუტატ-კონსერვატორი. პარტიის შექმნიდან მოკლე ხანში, პარტიამ შექმნა კავშირი ლიბერალურ პარტიასთან. კავშირის ლიდერები, რომელიც უპირველეს ყოვლისა ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობის მიღებისათვის შეიქმნა, როი ჯენკინსი სდპ-დან და დევიდ სტილი ლპ-დან გახდნენ.

1983 წელს საპარლამენტო არჩევნებზე პარტიის კანდიდატებმა ლპ-დან და სდპ-დან 7,78 მილიონი ხმა (25,4%) და თემთა პალატაში 23 ადგილი მიიღეს. 1984 წელს ლპ-სდპ კავშირმა ევროპარლამენტში მიიღო მონაწილეობა. თუმცა ვერ მოარხერხა ვერცერთი ადგილის მოპოვება, მიუხედავად იმისა რომ მან ხმების 19% მიიღო ინგლისში, უელსში და შოტლანდიაში. 1987 წელს საპარლამენტო არჩევნებზე ლპ-სდპს კანდიდატებმა 7,34 მილიონი ხმა (22,6%) და 22 დეპუტატის მანდატი მიიღეს.

1988 წლის 3 მარტს ორივე პარტიამ მიიღო გადაწყვეტილება შეერთების შესახებ და ჩამოაყალიბეს სოციალური და ლიბერალური დემოკრატების პარტია, რომელსაც შემდეგში გადაერქვა სახელი და ლიბერალური დემორატების პარტია ეწოდა (პარტია დღესაც არსებობს).

პარტიის ლიდერები
როი ჯენკინსი, 7 ივლისი1981 — 13 ივნისი 1983
დევიდ ოუენი, 13 ივნისი 1983 — 14 ივნისი 1987
რობერტ მაკლენანი, 14 ივნისი 1987 — 3 მარტი 1988
სიორენ კირკეგორის ფილოსოფია

სიორენ კირკეგორის ფილოსოფიას, მე-20 საუკუნის ფილოსოფიის, განსაკუთრებით ეგზისტენციალიზმის და პოსტმოდერნიზმის, განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვის. კირკეგორი იყო მე-19 საუკუნის დანიელი ფილოსოფოსი, რომელიც მოიხსენიება, როგორც "ეგზისტენციალიზმის მამა." სწორედ კირკეგაარდის ფილოსოფიამ მოახდინა ზეგავლენა ეგზისტენციალური ფსიქოლოგიის ჩამოყალიბებაზე.

კირკეგორი აკრიტიკებდა გეორგ ფრიდრიხ ვილჰელმ ჰეგელის და დანიელი ჰეგელისტების მიერ ჩამოყალიბებულ ფილოსოფიურ სისტემებს. თავად მასზე გავლენა იმანუელ კანტს მოეხდინა.
ქვევრი

ქვევრი — კვერცხისებური ფორმის, კონუსური (იშვიათად ბრტყელი) ძირის მქონე თიხის ჭურჭელი, ვიწრო ყელითა და დისკოსებური თავით. გამოიყენება ღვინის დასაყენებლად ან მარცვლეულის შესანახად. ქვევრის მოხმარება სპეციფიურია - მას მიწაში ფლავენ და ჰერმეტიულად ხურავენ. საქართველოში ქვევრისებური ჭურჭელი ადრეული ბრინჯაოს ხაინდანაა ცნობილი, თუმცა ბევრი მათგანის კონკრეტული დანიშნულება უცნობია. ქვევრი მრავლადაა გამოვლენილი ანტიკური ხანის ნამოსახლარებსა და სამაროვნებზე.

საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის ბრძანებით, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან დღემდე გავრცელებულ, ღვინის დასაყენებელ და შესანახ თიხის უნიკალურ ჭურჭელს - ქვევრს, არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. იგივე სტატუსი ქვევრს, საქართველოს პრეზიდენტის 2012 წლის 8 თებერვალის № 91 ბრძანებულებით, „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისადაც მიენიჭა.

იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მთავრობათაშორისი კომიტეტის მე-8 სესიაზე (ქ. ბაქო, 2-7 დეკემბერი, 2013) მიიღეს გადაწყვეტილება საქართველოს მიერ წარდგენილი ნომინაციის „ქვევრის ღვინის დაყენების უძველესი ქართული ტრადიციული მეთოდის“ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით სიაში შეტანის თაობაზე.
კესონი

კესონი — ქალაქი ჩრდილოეთ კორეაში. მდებარეობს ჰუანხე-პუქტოს პროვინციაში, ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ყოფილი განსაკუთრებული სტსტუსის მქონე ქალაქი ჩრდილოეთ კორეაში და კორეის დედაქალაქი კორიოს დინასტიის მმართველობის პერიოდში (919-1232 წწ.).

ისტორია
არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დასტურდება, რომ კესონის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ნეოლითის პერიოდში. საუკუნეების განმავლობაში კესონი სხვადასხვა სახელმწიფოების მმართველობის ქვეშ იყო და სახელებიც ამისდამიხედვით ეცვლებოდა. კოგურიოს პერიოდში ეწოდებოდა ბუსოგაპი. 475 წელს კესონი შედიოდა პექჩეს შემადგენლობაში და მათ ხელში დარჩა დაახლოებით ერთი საუკუნის განმავლობაში. 555 წელს ძველი კესონი გახდა სილას სამეფოს შემადგენელი ნაწილი და ეწოდა სონგაკ-გუნი. 898 წელს კესონი დაიპყრო კუნ ემ, რომელიც იყო ტაებონგის სამეფოს დამაარსებელი. 919 წელს შევიდა კორიოს სამეფოს შემადგენლობაში და გახდა ეროვნული დედაქალაქი. 960 წელს მეფე გუანგიონგის მმართველობის პერიოდში ქალაქს ეწოდა გაიგიონგი, 995 წელს კი მეფე სეონიონგის მმართველობის პერიოდში ეწოდა გაესონგ-ბუ. 1010 წელს მეფე ჰიეონიონგის მმართველობის პირველ წელს, კორიო-კიდანის მეორე ომის პერიოდში ქალაქის ყველა შენობა დაიწვა.

1392 წელს კორიოს დინასტია დაამხო ლი სონგემ და დაამყარა ჩოსონის დინასტიის ხელისუფლება, რომლებმაც 1394 წელს დედაქალაქი კესონიდან გადაიტანეს ჰანიანში (თანამედროვე სეული).

კესონი გახდა კიონგიდოს პროვინციის შემადგენელი ნაწილი და ასე დარჩა თვით კორეის ომამდე. 1951 წელს კესონი, რომელიც შედიოდა სამხრეთ კორეის შემადგენლობაში დაექვემდებარა ჩრდილოეთ კორეის კონტროლს და ჩამოყალიბდა კესონის რეგიონი. 1955 წელს კესონი გახდა პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი. 2002 წელს ჩამოყალიბდა კესონის სამრეწველო რაიონი, როგორც ქალქის ნაწილი.

ღირსშესანიშნაობები
კესონში დაცულია კორიოს მეფე მანვოლდეს სასახლის ნანგრევები. სასახლის მშენებლობა დაიწყო 918 წელს. დაანგრიეს 1361 წელს. კესონის დასავლეთით 11 კილომეტრში მდებარეობს მეფე კონმინის საფლავი. 1948 წელს კორეის გაყოფის შემდეგ შევიდა სამხრეთ კორეის შემადგენლობაში, როგორც 38-ე პარალელის ქვემოთ მდებარე ობიექტი.

2013 წელს კესონის კორიოს დინასტიის დროინდელი ისტორიული მონუმენტები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ჩიტოსე

ჩიტოსე — მდინარე ჰოკაიდოზე. მდინარეს აქვს მინიჭებული კლასი. ქალაქ ებეცუში მას ებეცუს მდინარესაც ეძახიან .

აინის ენაზე თავდან ერქვა შიკოცუ, თუმცა ეს დასახელება იაპონურად ცუდად ჟღრდა და ამიტომ 1805 წელს მას სახელი შეეცვალა და გახდა ჩიტოსე.

ჩიტოსე გამოედინება ტბა შიკოცუდან. მდინარე გადის ქალაქ ჩიტოსეს ცენტრში. შემდეგ ის გადის იშიკარის დაბლობზე. დაბლობზე ის კვებავ უამრავ საირიგაციო არხს. აქ ჩიტოსე ქმნის საზღვარს იშიკარის ქვეპრეფექტურასა და სორაჩის ქვეპრეფექტურას შორის. ბოლოს მდინარე გადის ქალაქ ებეცუში და უერთდება მდინარე იშიკარას.

მიუხედავად მთავრობის ძალიახმევისა, ჩიტოსე ყოველ მეორე წელს დიდდება და ტბორავს დაახლოებით 40 კილომეტრს. ბოლო მნიშვნელოვან დატბორვა მოხდა 1981 წელს, როდესაც მდინარემ დააზიანა 2700 სახლი და დატბორა 20 000 ჰექტარი.
საღამოს ტბა

საღამოს ტბა — ტბა საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ვულკანური მთიანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ფარავნის აუზში, ზღვის დონიდან 1996 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 4,8 კმ², საშუალო სიღრმე 1,6 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2,3 მ. წყლის მოცულობა 7,7 მლნ მ³, წყალშემკრები აუზის ფართობი 528 კმ².

უკავია სამკუთხედი ფორმის ქვაბულის დადაბლებული ნაწილი, რომელიც ყველა მხირდან შემოზღუდულია ვულკანური ამაღლებებით. ტბის წყალშემკრები აუზი მდებარეობს სამსრის ქედის აღმოსავლეთ და ჯავახეთის ქედის დასავლეთ ფერდობებზე. ანდეზიტებით აგებული ტბის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირები მაღალი, ციცაბო და ჩამონგრეულია. ჩრდილოეთიდან ტბისკენ დამრეცად ეშვება ვულკანური შემაღლება, რომელიც არ ქმნის მაღალ ნაპირს.

საღამოს ტბაზე წყლის ჰიდროქიმიური რეჟიმის შესწავლა 1937–48 წლებში ფრაგმენტულად მიმდინარეობდა, 1948 წლიდან 80-იან წლებამდე კი მუდმივად. საღამოს ტბის წყალი საშუალო ტუტე რეაქციისაა. საღამოს ტბაში აზოტის შემცველობა აღემატება ფოსფორისას, ანუ, მალიმიტირებელია აზოტი, ხოლო პირველად პროდუქციაში ჭარბობს ფოსფორი.

ტბის გასწვრივ, საავტომობილო გზის გაყოლებით, მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები — 3 ეკლესია, ხოლო მეოთხე მაღალ მთაზეა აღმართული. 3 ეკლესიიდან ყველაზე ადრინდელია უკიდურეს ჩრდილოეთით მდებარე ეკლესია — საღამოს ეკლესია, რომელსაც მინიჭეული აქვს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

საღამოს ტბა მდიდარია თევზით. სარეწაო მნიშვნელობისაა. ტბასთან გაშენებულია სოფელი საღამო.
ბოლერო (რაველი)

ბოლერო — ფრანგი კომპოზიტორის, მორის რაველის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები, ჩაფიქრებული როგორც მუსიკა საბალეტო წარმოდგენისთვის. დაიწერა 1928 წელს და პირველად შესრულდა 1928 წლის 22 ნოემბერს პარიზის გრანდ ოპერაში, ბალერინა იდა რუბინშტეინის გამოსვლისას; ორკესტრს დირიჟორობდა ვოლტერ სტრარამი.

ნაწარმოების ხანგძლივობა 15 წუთია, თუმცა თუ აუჩქარებლად, ნელ ტემპში შესრულდება, როგორც ამას კომპოზიტორი ითხოვდა, 18 წუთამდე გრძელდება.
აკანი

აკანი — მდინარე იაპონიაში, კუნძულ ჰოკაიდოზე. გამოედინება აკანის ტბიდან, ზღვის დონიდან 420 მეტრზე. ტბა შეიქმნა ოაკანის მთის ვულკანური ამოფრქვევისას მდინარის დაგუბების შედეგად, დაახლოებით 6000 წლის წინ. მდინარე ტბიდან გამოედინება წყალვარდნილის, ჩანჩქერის სახით. ეს ადგილი „ტაკიგუჩი“ და მის სიახლოვეს მდებარე ტაკიმის ხიდი აკანის ეროვნულ პარკში შედის.

მდინარე ქ. კუსიროს ფარგლებში სამხრეთისკენ მიედინება და წყნარ ოკეანეში ჩაედინება. ის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ქ. კუსიროს ეკონომიკაში.
ბოლერო

ბოლერო — ესპანური (წყვილთა) ცეკვა, წარმოიშვა საუკუნის ბოლოს. სრულდება გიტარის აკომპანიმენტის, ზოგჯერ კი სიმღერის თანხლებით. მისთვის დამახასიათებელი რიტმული სურათი ხაზგასმულია კასტანიეტების კაკუნით. საუკუნის დასაწყისიდან ბოლერო ცნობილია საბალეტო სცენაზეც. იგი ხშირად გამოიყენება პროფესიულ მუსიკაში (მორის რაველის „ბოლერო“ სიმფონიური ორკესტრისათვის და სხვა).
სირტაკი

სირტაკი ( - შეხება) — პოპულარული ბერძნული ჯგუფური ცეკვა, შექმნილი 1964 წელს ფილმისათვის „ბერძენი ზორბა“. სირტაკი ბერძენთა ხალხური ცეკვაა, თუმცა წარმოადგენს ჰასაპიკოს (ძველ-ბერძნული ცეკვა) ნელი და სწრაფი ვერსიების ნარევს. ცეკვა და მუსიკა დაწერა მიკის თეოდორაკისმა.

ფილმის ეკრანებზე გასვლის შემდეგ სირტაკი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ცეკვა გახდა მსოფლიოში.
ინდოეთის გზები

ინდოეთის გზები (პორტ. ) (აგრეთვე ცნობილი როგორც: ინდოეთი - სიყვარულის ისტორია და იქ სადაც უყვართ) — ბრაზილიური ემის ჯილდოს მფლობელი ტელენოველა, რომელიც შექმნილია -ს მიერ და რომელიც პირველად 2009 წლის 19 იანვრიდან 11 სექტემბრამდე გადიოდა ტელეარხზე. ტელენოველა ბრაზლილიაში ყველაზე ყურებადი შოუების სათავეში მოხვდა. „ინდოელთა გზა“ აღწერს იმ მრწამსსა და ღირებულებებს, რომლებიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს აღმოსავლურ და დასავლურ სამყაროს, მას ეკრანზე მოაქვს კულტურათა კონტრასტის ისტორია თავისი დადებითი და უარყოფითი გმირებით.

ტელენოველა გადიოდა ერთსაათიან სერიებად კვირაში ექვსი დღე — ორშაბათიდან შაბათამდე. ეს იყო ბრაზილიის ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგული პროგრამათაგანი, რომელმაც ხელი შეუწყო ინდოეთის პოპულარიზაციას ბრაზილიაში. ინდურ მოტივებზე შექმნილი ძვირფასეულობა, რომელიც მთავარ გმირს — მაიას უკეთია ახლა ყველგან იყიდება, წიგნები ინდოეთის შესახებ ბესტსელერების სიის სათავეში ხვდება, ბრაზილიელი ტურისტების ინდოეთისაკენ მოგზაურობათა რიცხვი საკმაოდ გაიზარდა, აგრეთვე ინდური თემატიკის რესტორნებისა და ღამის კლუბების გახსნაც კი დაიწყო.
ბრძოლა სიმაღლე 3234-სთვის

ბრძოლა სიმაღლე 3234-ისთვის — თავდაცვითი ბრძოლა, რომელიც 1988 წლის იანვრის დასაწყისში მოხდა. საბჭოთა 39 მედესანტე ებრძოდა 400-მდე ავღანელ-პაკისტანელ მუჯაჰედს.

ბრძოლა
1988 წლის 7 იანვარს სადესანტო აეულს სადაც მხოლოდ 39 მებრძოლი იყო თავს დაესხა 500-მდე ავღანელი მუჯაჰედი, რომლებსაც უნდოდათ სიმაღლის დაკავაბა რადგან ეს სიმაღლე იყო სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი, რადგან ამ სიმაღლის ქვემოდან გადადიოდა ჯავშანტექნიკა, რომელიც განკუთვნილი იყო ოპერაცია მაგისტრალისთვის, ხოლო მწვერვალზე მყოფ სამხედროებს კი მათი დაცვა ევალებოდათ.

15:30 წუთზე გახსნეს ავღანელებმა პირველი ცეცხლი, თავს დაესხნენ უფროს ლეიტენანტის ვიქტორ იურევიჩის რაზმს, მოწინააღმდეგე იყენებდა ყველანირ იარაღს, მათ შორის ნაღმტყორცნებს, რპგ-ებს და სხვა. ამ სროლების შედეგად დაიღუპა ანდრეი ფედოტოვი რეაქტიული ჭურვით. სროლები კი საბჭოთა პოზიციებიდან იყო 200 მ-დან.

საღამოს 16:30 წუთზე ცეცხლი გახსნენს ორი მიმართულებით, მასირებულ სროლების ქვეშ მოყვენენ ავღანელები და დაიღუპა 20-მდე ავღანელი, 30 დაიჭრა, ხოლო საბჭოთა ბლოკ პოსტიდან 60 მეტრში არცერთი მუჯაჰედი ჩანდა.

17:35 წუთზე საბჭოთა მებრძოლეებმა ცეცხლი გახსნენს მესამე მიმართულებით, რომელიც იყო ძალიან გაბედული, რადგან მათ შეუტიეს მთელი ძალებით, ტყვიამფრქვევებით და ხელყუმბარებით, რის შედეგადაც მათ უკუაგდეს მოწინააღმდეგის ძალები.

23:30 - წუთზე დაიწყო მეხუთე შეტევა, რომელიც იყო ერთ-ერთი ყველაზე სასტიკი თავდასხმა სიმაღლეზე, რომელიც იყო მკვდარ სივრცეში, სადაც მჭიდროდ იყვნენ განლაგებულნი მუჯაჰედები, დასავლეთ მხარეს ავღანელებმა მოახერხეს 50 მეტრამდე მიახლოება რომ ხელყუმბარები ესროლათ.

3:00 - ყველაზე თავზე-ხელაღებული შეტევა, საბჭოთა სამხედროებს და მუჯაჰედებს შორის იყო მხოლოდ და მხოლოდ 50 მეტრი, ხოლო ზოგ ადგილას კი საერთოდ 15 მეტრი, საბჭოთა სამხედროებს ფაქტობრივად გამოლეული ჰქონდათ ტყვია-წამალი, რის გამოც უკვე საჭირო იყო არტილერიის ბრძოლაში ჩართვა.
სულ მალე მუჯაჰედებმა გააცნობიერეს, რომ ისინი ვერ შეძლებდნენ მწერვალის აღებას, რის გამოც უკან დახევა დაიწყეს დახოცილ და დაჭრილ მებრძოლეებთან ერთად, უკან დახევა კი განაპირობა არტილერიის ცეცხლმა და ტყვია-წამლის დროულად მიწოდებამ.

შედეგი
საბჭოთა მხარებ 39 სამხედროდან 6 მებრძოლი დაკარგა, მათ შორის იყვნენ ისეთებიც, რომლებმაც სიკვდილის მერე მიიღეს საბჭოთა კავშირის გმირის ორდენი. ასეთი იყო ვიაჩესლავ ალექსანდროვი და ანდრეი მელნიკოვი. ყველა მებრძოლმა კი ჯილდოდ მიიღო წითელი დროშის ორდენი და წითელ ვარსკვლავიანი ორდენი.

ავღანელმა მუჯაჰედებმა დაკარგეს 200-მდე მებრძოლი, რომელთა უმეტესობა ჩაცმული იყო შავ ფორმებში და ჰქონდათ მართკუთხა შავი-ყვითელი-წითელი ზოლები, ეს კი იმას მიუთითებდა, რომ ისინი იყვნენ შავი ყარყატის მებრძოლეები, რომელიც პაკისტანურ არმიას ეკუთვნოდა.

გავრცელებულ კულტურაში
2005 წელს ამ ბრძოლების საფუძვლებზე გადაიღეს რუსული, ფინური, უკრაინული ფილმი, ხოლო 2008 წელს კი გამოვიდა დოკუმენტური თამაში სიმართლე 9 ასეულზე, რომელსაც საფუძვლად დაედო 1988 წლის ინციდენტი.