კონკურსი ქართული კალიგრაფია

კონკურსი „ქართული კალიგრაფია“ — ყოველწლიური კონკურსი, რომელიც საქართველოში 2010 წლიდან ტარდება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის, არასამთავრობო ორგანიზაცია „წამისა“ და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ორგანიზებით. კონკურსი დაფუძნებულია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის ლოცვა-კურთხევით. გარდა ამისა, პროექტს აქტიურად უჭერს მხარს დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატი.

პირველი კონკურსი 2010 წლის თებერვალსა და აპრილში ჩატარდა. თავდაპირველად კონკურსის მიზანი ახალგაზრდებში ხელით წერის კულტურის განვითარება და მათი შემოქმედებითი უნარის წარმოჩენა იყო. ამ მიზნით, პირველ კონკურსში მონაწილეობას მხოლოდ სკოლის მოსწავლეები იღებდნენ, თუმცა მეორე კონკურსში, რომელიც 2011 წლის იანვარში დაიწყო, ასაკობრივი შეზღუდვა არ დაწესებულა. ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის განცხადებით, ამისი მიზეზი გახდა ის, რომ ზრდასრულთა კატეგორიაში მონაწილეობის სურვილი საკმაოდ ბევრმა ადამიანმა გამოხატა, მათ შორის 74 წლის კონკურსანტმაც და 90 წლის შვეიცარიელმა ქართველოლოგმა იოლანდა მარშევმაც, რომელიც მონაწილეობას საზღვარგარეთ მცხოვრები ქართველების კატეგორიაში იღებდა.

კონკურსი ყოველწლიურად სამ ტურად ტარდება. მეორე და მესამე ტურები ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში ტარდება, სადაც მონაწილეებს ეძლევათ სპეციალური საკონკურსო დავალებები. ტურებს შორის იმართება შემეცნებითი საუბრები ქართული დამწერლობის ისტორიის შესახებ. 2010 და 2011 წლებში ქართული კალიგრაფიისა და წიგნის ხელოვნებაზე ისაუბრეა ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის მეცნიერ-თანამშრომლმა, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორმა, პროფესორმა ელენე მაჭავარიანმა.

ქართული კალიგრაფია 2010
ქართული კალიგრაფიის პირველი კონკურსი 2010 წლის თებერვალში დაიწყო და აპრილში დასრულდა. გამარჯვებულთა დაჯილდოება ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში 14 აპრილს, დედაენის დღეს გაიმართა.

კონკურსში მონაწილეობის მიღების უფლება ჰქონდათ საქართველოს საჯარო სკოლის მოსწავლეებს -დან კლასების ჩათვლით; გარდა ამისა, მონაწილეობას იღებდნენ უცხოეთში მყოფი ქართველი ბავშვებიც. კონკურსი დაყოფილი იყო სამ ტურად. პირველ ტურში მონაწილეებს ლამაზი მხედრულით შესრულებული ნებისმიერი 100-150 სიტყვიანი ტექსტის წარდგენა ევალებოდათ. შეზღუდვა არ ყოფილა საწერ მასალაზე:
საკუთარი, ორიგინალური ხელნაწერის შექმნა წინასწარ განსაზღვრული ნაბეჭდი ტექსტიდან და
ძველი ქართველი კალიგრაფის ხელნაწერის მიბაძვა.

კონკურსის მესამე ტური 29 მარტს კვლავ ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში გაიმართა. ამჯერად კონკურსანტებს სამი სხვადასხვა დავალება მიეცათ.

საპრიზო ადგილის მფლობელთა და ნომინაციებში გამარჯვებულ მოსწავლეთა დაჯილდოება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ეზოში, 14 აპრილს, დედაენის დღეს გაიმართა. გამარჯვებულებს პრიზები გადასცეს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ, ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრომ, დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატმა, ხელნაწერთა ეროვნულმა ცენტრმა, არასამთავრობო ორგანიზაციამ „წამი“, საქართველოს მხატვარ-კალიგრაფთა კავშირმა, თბილისის სამხატვრო აკადემიამ და სხვა ორგანიზაციებმა. გამარჯვებულთა, საპრიზო ადგილის მფლობელთა და ნომინაციებში გამარჯვებულთა საუკეთესო ნამუშევრები ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის საგამოფენო დარბაზში გამოიფინა.

ქართული კალიგრაფია 2011
ქართული კალიგრაფიის მეორე კონკურსი 2011 წლის იანვარში დაიყო. პირველი კონკურსისაგან განსხვავებით, მეორე კონკურსში დადგინდა მხოლოდ ქვედა ასაკობრივი ზღვარი, ხოლო ზედა ზღვარი განუსაზღვრეელი დარჩა და მონაწილეობის მიღების უფლება ზრდასრულებსაც მიეცათ. კონკურსანტები შემდეგ ჯგუფებში გადანაწილდნენ. მესამე ტუსრის ძირითადი დავალება წიგნის ორი კომპოზიციურად სრულყოფილი გვერდის შექმნა იყო. გარდა ამისა, მოთხოვნა იყო ადვილად კითხვადი და ლამაზი კალიგრაფია. დასაწერი ტექსტი მოცემული იყო ვაჟა-ფშაველას მოთხრობიდან „მთანი მაღალნი“. გარდა ძირითადი დავალებისა, კონკურსანტებმა მესამე ტურში შეასრულეს ძველი ხელნაწერების ასლებიც; უმცროსებმა — ფრაგმენტი ვეფხისტყაოსნიდან, ხოლო უფროსებმა — ერეკლე -ს წყალობის სიგელი.

სულ 1301 მონაწილიდან მეორე ტურში 495 გადავიდა. ფინალისტთა ნამუშევრები ცენტრის ილია აბულაძის სახელობის საგამოფენო დარბაზში გამოიფინა. გამოფენა ორი კვირის განმავლობაში გაგრძელდა.

გამარჯვებულთა გამოსავლენად დაწესდა ოთხი საკონკურსო ჯგუფი: საბაზო საფეხურის მოსწავლეები (- კლასი), საშუალო საფეხურის მოსწავლეები (- კლასი), სტუდენტები და სხვა ზრდასრული დაინტერესებული პირები. ცალკე გამოიყო ჯგუფი უცხოეთში მყოფ დაინტერესებულ ქართველთა და არაქართველთათვის. თითოეულ საკონკურსო ჯგუფში გამოვლინდნენ , და ადგილის მფლობელი კონკურსანტები. აღსანიშნავია, რომ საბაზო საფეხურის მოსწავლეთა ჯგუფში ჟიურის გადაწყვეტილებით დაწესდა ორი მესამე ადგილი. სპეციალური პრიზები დაწესდა კონკურსის ყველაზე უმცროსი (ანა ტყებუჩავა, 6 წლის) და ყველაზე უფროსი (იოლანდა მარშევი, 91 წლის) მონაწილეებისათვის. ორივე მათგანი საზღვარგარეთ მცხოვრებთა ჯგუფში ამერიკის შეერთებული შტატებიდან, ბოსტონიდან იღებდა მონაწილეობას.