iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანდრია ჭიაბრიშვილი

ანდრია (ანდრო) ჭიაბრიშვილი (დ. 13 მაისი, 1884, ტფილისი — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
ანდრია (ანდრო) ჭიაბრიშვილი დაიბადა 1884 წლის 13 მაისს, ტფილისში. დაამთავრა ტფილისის პირველდაწყებითი საქალაქო სასწავლებელი.

იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის „მენშევიკური“ ფრაქციის წევრი; პარტიული მეტსახელი „ჭრელი“. რსდმპ ლონდონის მე-5 ყრილობის (1907) დელეგატი თბილისის ორგანიზაციიდან. 1911 წლის 5 მაისს დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ არჩეული იყო ტფილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1917 წლის დეკემბერში იყო საქართველოს წითელი გვარდიის, შემდგომში სახალხო გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ორგანიზატორი, არჩეული იყო სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტს. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წელს არჩეული იყო თბილისის სამაზრო ერობის ხმოსნად. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად აირჩიეს 1919 წლის 12 მარტიდან; იყო საბიუჯეტო-საფინანსო და სამხედრო კომისიების წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ დატოვა საქართველო და მცირე ხნით ემიგრაციაში ცხოვრობდა სტამბოლში, საიდანაც მალევე დაბრუნდა საქართველოში, სადაც საგანგებო კომისიამ (ჩეკა) დააპატიმრა და რამდენიმე თვით მოთავსებული იყო მეტეხის „2 გამასწორებელ სახლში“. გათავისუფლების შემდეგ ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1922 წლის 16 დეკემბერს სხვა 52 პოლიტპატიმართან ერთად ეტაპით გადაგზავნეს მოსკოვში, რსფსრ-ს საკონცენტრაციო ბანაკებში გადასანაწილებლად. სსრკ შინსახკომის კომისიის გადაწყვეტილებით 1923 წლის 12 იანვარს არხანგელსკის საკონცენტრაციო ბანაკში გადაასახლეს. 1925 წელს გადასახლებიდან წერილით მიმართა ლევ ტროცკის, სადაც ბოლშევიკურ რეჟიმს აკრიტიკებდა. 1926 წლის 24 ივნისს ბანაკიდან გაათავისუფლეს. შემდგომი ბედი უცნობია.
ივანე ჭავჭანიძე

ივანე ჭავჭანიძე (დ. 1886, ხონი, ქუთაისის მაზრა — გ. ივლისი, 1946, პარიზი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
ივანე (ვანო) ჭავჭანიძე დაიბადა 1886 წელს, ქუთაისის მაზრის დაბა ხონში. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი.

სტუდენტობის პერიოდიდანვე მუშაობდა სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიაში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა გიმნაზიის მასწავლებლად და კოოპერატიულ დაწესებულებებში. თანამშრომლობდა ქართულ გამოცემებთან, აქვეყნებდა ბელეტრისტულ და დრამატულ ნაწარმოებებს; იყენებდა ფსევდონიმს „ი. ჭ-ძე". 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ არჩეული იყო ხონის ქალაქისთავად. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო გზათა კომისიის თავმჯდომარე, სამანდატო კომისიის მდივანი, სარეკომენდაციო, თვითმმართველობის და საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიების წევრი. მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის ქალაქთა კავშირის სამეურნეო ბიუროში; იყო ცენტრალური სასურსათო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. პარალელურად იყო მომარაგების მინისტრის, 1920 წლის 8 დეკემბრიდან კი - შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დატოვა სამშობლო; ცხოვრობდა საფრანგეთში და განაგრძობდა პარტიულ ორგანიზაციებში მუშაობას. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.
პავლე წულაია

პავლე წულაია (დ. 1882, ხუნჯულაური, ქუთაისის მაზრა — გ. მარტი, 1943, ციმბირი, კემეროვოს ოლქი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
პავლე წულაია დაიბადა 1882 წელს, ქუთაისის მაზრის სოფელ ხუნჯულაურში.

იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების" ფრაქციის წევრი. მუშაობდა ტფილისის რკინიგზის დეპოში. იყო რსდმპ ლონდონის მე-5 ყრილობის (1907) დელეგატი ტფილისის ორგანიზაციიდან. თანამშრომლობდა პრესაში; იყენებდა ფსევდონიმს "დეპო". 1919 წლამდე მუშაობდა მემანქანის თანაშემწედ სამტრედიის რკინიგზის დეპოში; შემდეგ იყო ქუთაისის გუბერნიის საგანგებო სასამართლოს წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად; იყო საკონსტიტუციო და გზათა კომისიების წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში. ცხოვრობდა და მუშაობდა მშობლიურ სოფელში; მცირე ხნით დააპატიმრეს 1921 წლის აპრილში. მისი მონაწილეობით 1932 წელს, კოლექტივიზაციის პარალელურად მიმდინარე ანტირელიგიური კამპანიისას, სოფელმა მოახერხა უნიკალური ხის ეკლესიის დაცვა განადგურებისაგან. 1937-1938 წწ. დიდი საბჭოთა ტერორის დროს დააპატიმრეს 1937 წლის აგვისტოში, სოფელ ხუნჯულაურში. მისი წიგნები რეალიზაციიდან ამოიღეს და გაანადგურეს. 1937 წლის 25 ნოემბერს ქუთაისში, საქართველოს სსრ უმაღლესი სასამართლოს სპეცკოლეგიის გამსვლელმა სესიამ 8 წლით პატიმრობა მიუსაჯა "შრომა-გასწორების ბანაკში". გარდაიცვალა ციმბირში, კემეროვის ოლქში არსებულ საკონცენტრაციო ბანაკში. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
გაბრიელ ცისკარიშვილი

გაბრიელ ცისკარიშვილი (დ. 1892, ზემო ალვანი, თელავის მაზრა — გ. 30 აგვისტო, 1924 , თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
გაბრიელ ცისკარიშვილი დაიბადა 1892 წელს, თელავის მაზრის სოფელ ზემო ალვანში. დაამთავრა ტფილისის მე-3 ვაჟთა გიმნაზია, მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი.

სტუდენტობის პერიოდშივე - 1914 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების ფრაქციის" წევრი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში იყო თელავის სამაზრო ერობის გამგეობის მდივანი და ქალაქის საბჭოს ხმოსანი; მეცხვარეთა კოოპერატიული საზოგადოება "მწყემსის" გამგეობის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით; იყო თვითმმართველობის და საბიბლიოთეკო კომისიების მდივანი, სამანდატო კომისიის წევრი. მუშაობდა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის - "წარმოკავშირის" გამგეობის თავმჯდომარის ამხანაგის თანამდებობაზე. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული მცირე ხნით. უკანასკნელად საქართველოს სსრ საგანგებო კომისიამ ("ჩეკა") დააპატიმრა 1923 წლის 30 მაისს თბილისში, კონტრრევოლუციონერობის ბრალდებით. 1924 წლის 28 აგვისტოს ანტისაბჭოთა აჯანყების დაწყების შემდეგ, სხვა პოლიტპატიმრებთან და მოქალაქეებთან ერთად დახვრიტეს თბილისში, სავარაუდოდ 30 აგვისტოს ღამეს.
რუბენ ყიფიანი

რუბენ ლუარსაბის ძე ყიფიანი (დ. 16 დეკემბერი, 1883, ჟოშხა, ლეჩხუმის მაზრა — გ. 16 თებერვალი, 1961, პარიზი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
რუბენ ყიფიანი დაიბადა 1883 წლის 16 დეკემბერს, ლეჩხუმის მაზრის სოფელ ჟოშხაში. დაწყებითი განათლება მიიღო დაბა ლაილაშის ორკლასიან სასწავლებელში. შემდგომ წლებში საშინაო განათლებას იღებდა ლეჩხუმის თავადაზნაურთა წინამძღოლის იასონ გელოვანის ოჯახში.

1905 წელს ხელმძღვანელობდა რევოლუციურ მოძრაობას რაჭა-ლეჩხუმში, სადაც აჯანყებულებმა მოახერხეს ადმინისტრაციის განდევნა და ძალაუფლების ხელში აღება. შემდგომ წლებში გადავიდა ტფილისში და განაგრძო სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში მუშაობა, პარალელურად თანამშრომლობდა პრესასთან; იყენებდა ფსევდონიმებს: "ასკრიონელი", "ლეჩხუმელი", "რ. ლეჩხუმელი", "მოწაფე", "რუბენა ლეჩხუმელი", ". " და "რალფი". 1907 წლიდან დაინტერესებული იყო ილია ჭავჭავაძის მკვლელობის საქმით და ცდილობდა დამოუკიდებელი გამოძიების ჩატარებას. ცოტა ხნის შემდეგ დააპატიმრეს და გადაასახლეს ვიატკის გუბერნიის მალმიჟის მაზრის სოფელ სელტაში, საიდანაც გაიქცა და არალეგალურად დაბრუნდა ტფილისში. მუშაობდა გაზეთ „სახალხო საქმის“ რედაქციის კონტროლიორად. 1911 წლის 27 აპრილს ჟანდარმერიამ დააპატიმრა და კვლავ ციმბირში გადაასახლა. შემდგომ წლებში კიდევ რამდენჯერმე დააპატიმრეს და გადაასახლეს პოლიტიკური საბაბით. 1918 წელს, საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ლეჩხუმის მაზრაში ბოლშევიკური აჯანყების დროს, დანიშნული იყო რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლად რაჭა-ლეჩხუმში და აქტიურად მონაწილეობდა მოსახლეობასთან მოლაპარაკებებში, წესრიგის აღდგენისა და ბოლშევიკების მომხრე რაზმების დევნაში. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დატოვა სამშობლო და ცხოვრობდა საფრანგეთში.
რაფიელ ჩიხლაძე

რაფიელ (ეფრემ) ჩიხლაძე (დ. 1877, ცხრაწყარო, შორაპნის მაზრა — გ. 27 აპრილი, 1919, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
რაფიელ (ეფრემ) ჩიხლაძე დაიბადა 1877 წელს, შორაპნის მაზრის სოფელ ცხრაწყაროში. დაამთავრა სოფლის სამრევლო სკოლა 1889 წელს, სოფლის ორკლასიანი „ნორმალური“ სკოლა 1891 წელს.

1897 წელს სწავლა განაგრძო ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელში, საიდანაც 1900 წელს გარიცხეს საპროტესტო მოძრაობაში მონაწილეობის გამო. იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1905 წლიდან მუშაობდა „მენშევიკების“ ფრაქციაში. 1907 წელს იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ლონდონის ყრილობის დელეგატი პარტიის გურიის ორგანიზაციიდან. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის თებერვლიდან იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტს. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო აგრარული და საკონსტიტუციო კომისიების წევრი.
ალექსანდრე ფარნიევი

ალექსანდრე (სანდრო) ფარნიევი (დ. 14 სექტემბერი, 1883 , ქვითკირისწყარო, დუშეთის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი, ეთნიკურად ოსი.

ბიოგრაფია
ალექსანდრე (სანდრო) ფარნიევი დაიბადა 1883 წლის 14 სექტემბერს, დუშეთის მაზრის სოფელ ქვითკირისწყაროში.

1896 წელს ჩაება სოციალ-დემოკრატიული წრეების მუშაობაში; 1898 წლიდან იყო მუშებს შორის ჩამოყალიბებული პირველი სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის წევრი. ცნობილი იყო პარტიული მეტსახელით "ოსი". საბაზისო განათლება მიიღო 1900 წლიდან საკვირაო სკოლაში და ე. წ. "ნაძალადევის უნივერსიტეტში" - სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მუშათა წრეში. მუშაობდა ზეინკლად; იყო საავტომობილო საქმის სპეციალისტი. აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, ტფილისში; 1905 წლის 29 აგვისტოს დაიჭრა კაზაკების რაზმის მიერ ქალაქის საბჭოს შენობაში და მოქალაქეთა დემონსტრაციის დარბევისას. პარტიის მიერ გაგზავნილი იყო "მთის ოსეთში" გლეხთა შორის პროპაგანდისტად. მეფის რეჟიმის დროს რამდენჯერმე დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1907 წლიდან დაიწყო მუშაობა ტფილისის ტრამვაიში ზეინკლად. იყო ტრამვაის მუშათა პროფკავშირის და საამხანაგო კომისიის წევრი. მუშათა გაფიცვების ორგანიზების გამო ტრამვაიდან დაითხოვეს 1911 წლის 4 იანვარს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მუშაობდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ამიერკავკასიის საოლქო კომიტეტში. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1917 წლის დეკემბერში იყო საქართველოს წითელი გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ორგანიზატორი, არჩეული იყო სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1924-1927 წწ. მუშაობდა ტრამვაის სამმართველოს უფროსად. შემდგომი ბედი უცნობია. ავტომობილისტი-ზეინკალი.
კონსტანტინე საბახტარაშვილი

კონსტანტინე (კოწია) საბახტარაშვილი (დ. თებერვალი, 1884, ფოთი — გ. 21 ივლისი, 1938, პარიზი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე (კოწია) საბახტარაშვილი დაიბადა 1884 წლის თებრვალში, ქ. ფოთში. დაამთავრა ჟენევის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტი.

იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი; მუშაობდა "მენშევიკების" ფრაქციაში. 1917 წელს აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემდეგ დატოვა სამშობლო და ცხოვრობდა საფრანგეთში. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია. აქტიურად მონაწილეობდა ევროპის ქვეყნების პოლიტიკურ წრეებთან არაოფიციალურ დიპლომატიურ მოლაპარაკებებში საქართველოს ოკუპაციის საკითხის შესახებ.
დიმიტრი ზახაროვი

დიმიტრი ზახაროვი (დ. 1876 — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
დიმიტრი ზახაროვმა 1907 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტი.

1908 წლიდან ირიცხებოდა მოსკოვის სასამართლო პალატის მოსკოვის ოლქის ნაფიც ვექილთა სიაში. 1910-იანი წლებიდან ცხოვრობდა სოხუმში და მუშაობდა ნაფიც ვექილად. იყო სოხუმის სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოების წევრი. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1917-1918 წწ. იყო სოხუმის ოლქის კომისარი. აფხაზეთის ეროვნული საბჭოს წევრი. საკონსტიტუციო დელეგაციის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ მუშაობდა ტფილისის მუშათა კოოპერატიულ კავშირში. 1923 წელს იყო აფხაზეთის ასსრ დამცველთა (ადვოკატთა) კოლეგიის პრეზიდიუმის წევრი.
ჰუსეინ მამედოვი

ჰუსეინ გიულმამედ ოღლუ მამედოვი (დ. 1875, მუღანლო, სიღნაღის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
ჰუსეინ მამედოვი დაიბადა 1875 წელს, სიღნაღის მაზრის სოფელ მუღანლოში.

მიღებული ჰქონდა დაწყებითი საშინაო განათლება. 1899 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1904 წლიდან იყო მუსლიმური სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის „ჰუმმეტის“ (ენერგია) ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. აქტიურად მუშაობდა საქართველოს მუსლიმების პრობლემებთან დაკავშირებული საკითხების გადასაჭრელად ჩამოყალიბებულ სხვადასხვა კომისიაში. აირჩიეს მუღანლოს თემის თავმჯდომარედ; მისდევდა სოფლის მეურნეობას. თანამშრომლობდა ქართულ პრესასთან. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში.
დავით ონიაშვილი

დავით ეფრემის ძე ონიაშვილი (დ. 22 დეკემბერი, 1883, ხიდისთავი, გორის მაზრა — გ. 14 ივლისი, 1937) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
დავით ონიაშვილი დაიბადა 1883 წლის 22 დეკემბერს, გორის მაზრის სოფელ ხიდისთავში. დაამთავრა ტფილისის სასულიერო სემინარია 1904 წელს.

1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი; 1905 წლიდან მუშაობდა რსდმპ „მენშევიკების“ ფრაქციაში; თანამშრომლობდა პრესაში „დ-ლის“ და „ოს“ ფსევდონიმებით. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ მოძრაობაში გორის მაზრაში. 1917 წელს აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის თებერვლიდან იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად. იყო იურდიული კომისიის თავმჯდომარე, საბიუჯეტო-საფინანსო და თვითმმართველობის კომისიების წევრი. 1919 წელს აირჩიეს თბილისის სამაზრო ერობის ხმოსნად; იყო სამაზრო ერობის თავმჯდომარე. 1920 წელს დაინიშნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მიწათმოქმედების მინისტრად. არჩეული იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის არალეგალური ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრად. 1924 წელს ჩართული იყო ანტისაბჭოთა აჯანყების მომზადებაში. 1924 წლის სექტემბერში აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.

1937 წლის 14 აპრილს „მენშევიკური კონტრრევოლუციური ცენტრის“ წევრობის ბრალდებით დააპატიმრეს. 1937 წლის 13 ივლისს, სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გამსვლელმა სესიამ დახვრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს 14 ივლისის ღამეს. რეაბილიტირებულია სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის მიერ 1959 წლის 3 მარტს.
1962 წელს დაიბეჭდა მის მიერ ქართულად თარგმნილი „ფაუსტი“.
ივან სუსანინი

ივან სუსანინი (; გ. 1613) — საუკუნის დასაწყისში, არეულობის ხანის რუსი ეროვნული გმირი და მოწამე.

მტკიცებულება
1619 წელს, სოფელ დომნინოს მკვიდრმა ბოგდან სობინინმა კოსტრომას მახლობლად მეფე მიხეილ -ისგან მიიღო სოფელ დერევიშის ნახევარი. სამეფო ქარტიის თანახმად, მან ეს წყალობა მისი სიმამრის ივან სუსანინის მიერ პოლონელებისთვის მეფის ოჯახის ადგილ-სამყოფელის გამჟღავნებაზე უარის თქმისთვის მიიღო.

შემდგომი ქარტიები (1641, 1691, და 1837) იმეორებენ ტექსტს ივან სუსანინის შესახებ: „პოლონელების და ლიტველების მიერ სიკვდილამდე ნაწამებმა ივან სუსანინმა არ გასცა მეფის ოჯახის სამყოფელი“. საუკუნის დასაწყისში ივან სუსანის მიმართ გაიზარდა ისტორიოგრაფების ინტერესი და ის გამოცხადდა რუსეთის ეროვნულ გმირად და გლეხის მიერ მეფის მიმართ თავდადების სიმბოლოდ. მას მიეძღვნა მიხეილ გლინკას ოპერა მეფისთვის ცხოვრება.
ჩაკა ბეგი

ჩაკა ბეგი — საუკუნის სელჩუკი სამხედრო მოღვაწე და სმირნაში (იზმირი) კონცენტრირებული დამოუკიდებელი სახელმწიფოს მმართველი. თავდაპირველად ბიზანტიის იმპერიის სამსახურში იმყოფებოდა, თუმცა 1088-91 წლებში ის აუჯანყდა ბიზანტიელებს და შედეგად დაიკავა ქალაქი სმირნა, მცირე აზიის ეგეოსის ზღვის სანაპიროს დიდი ნაწილი და მომიჯნავე კუნძულები. ძლიერების ხანაში მან თავი ბიზანტიის იმპერატორადაც გამაოცხადა და ყივჩაღებთან ერთად კონსტანტინოპოლის აღებაც სცადა. 1092 წელს ბიზანტიურმა საზღვაო ექსპედიციამ, იოანე მეგა დუკას მეთაურობით დიდი ზიანი მიაყენა ჩაკა ბეგის სამფლობელოს, რის შედეგადაც მან დაკარგა კუნძული ლესბოსი, ხოლო შემდგომ წელს ის სასტიკად მოკლა მისმა სიძემ ქილიჩ-არსლან -მა. 1097 წელს ქალაქი სმირნა ბიზანტიელებმა დაიბრუნეს.

ისტორია
ცოტა რამ არის ცნობილი ჩაკას ცხოვრების შესახებ, ერთადერთი წყარო, რომელიც მის შესახებ გვიამობს, არის „ალექსიადა“, ალექსი კომნენოსის (1081-1118) ქალიშვილის ანა კომნენეს ნაშრომი. მის შესახებ ასევე გვამცნობს საუკუნის „დანიშმენდნამე“, თუმცა მისი ნახევრად ლეგენდარული ხასიათის გამო, მოცემული მასალა არ ითვლება სანდო წყაროდ.

„ალექსიადას“ თანახმად, ჩაკა იყო ერთ-ერთი თურქი მხედარი, რომელიც ბიზანტიელებმა ტყვედ ჩაიგდეს იმპერატორ ნიკიფორე ბოტანიატეს მმართველობის პერიოდში. ჩაკა ბიზანტიის სამსახურში ჩადგა და მალევე დაწინაურდა. მან საიმპერატორო კარის სიმპატია დაიმსახურა და „პროტონობილისიმუსის“ ტიტული და დიდძალი ძღვენი მიიღო. თუმცა, როდესაც 1081 წელს ალექსი კომნენოსმა ნიკოფორე ბოტანაიატე ტახტიდან ჩამაოგდო, ჩაკა ჩამოაქვეითეს და მან ბიზანტია დატოვა.

1088 წლიდან, ის სმირნაში გამაგრებული ბიზანტიის წინააღმდეგ აწყობდა ლაშქრობებს. მან ქრისტიანი მოხელეები დაიქირავა და მათ მეშვეობით ძლიერი ფლოტი ააგო, რითიც ფოკეის და აღმოსავლეთ ეგეოსის კუნძლების: ლესბოსის (ციხესიმაგრე მითიმნას გარდა), სამოსის, ქიოსის და როდოსის დაპყრობა შეძლო. ბიზანტიურმა ფლოტმა ნიკეტა კასთამონიტეს მეთაურობით დაკარგული ტერიტორიების აღდგენა სცადა, თუმცა ჩაკასთან ბრძოლაში დამარცხდა. ზოგიერთი თანამედროვე ისტორიკოსი ვარაუდობს, რომ მისი მოქმედებები კავშირშია და ალბათ კოორდინირებულიც იყო სხვა მემბოხე ბერძენ სარდლებთან, როგორებიც იყვნენ რაფსომატე კუნძულ კვიპროსზე და კარიკე კრეტაზე.

1090/91 წელს, ბიზანტიელებმა სარდალ კონსტანტინე დალასენოსის მეთაურობით დაიბრუნეს კუნძული ქიოსი. განრისხებულმა ჩაკამ აღიდგინა ძალები და განაახლა თავდასხმები. მან თავი იმპერატორადაც გამაოცხადა და ალექსი -ის წინააღმდეგ თრაკიაში მდებარე ყივჩაღებთან ცდილობდა დაემყარებინა კავშირები, რათა კონსტანტინოპოლი ერთობლივად დაელაშქრათ.

1093 წელს, ჩაკა თავს დაესხა მარმარილოს ზღვაში მდებარე ბიზანტიის ნავსადრუგ აბიდოს. ალექსი -მა მის წინააღმდეგ მოიხმო რუმის სელჩუკთა სასულთნოს მმართველი ქილიჯ არსლანი (1092–1107), რომელიც დაქორწინებული იყო ჩაკას ქალიშვილზე და ჩაკას სიძედ ითვლებოდა. ქილიჯ არსლანმა ჩაკა აბიდოში მოიპატიჟა და ის სასტიკად მოკლა. 1097 წელს „ჩაკა“ - სავარაუდოდ მისი შვილი - მოხსნიებულია სმირნის მმართველად, რომელიც იოანე მეგა დუქსის ლაშქარმა დაამარცხა და მისი სამფლობელო საბოლოოდ შემოუერთა ბიზანტიის იმპერიას.
ანდრია ლოკუტოვი

ანდრია ლოსკუტოვი (დ. 1892, ტფილისი — გ. 28 დეკემბერი, 1937) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
ანდრია ლოსკუტოვი დაიბადა 1892 წელს, თბილისში.

იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის „მენშევიკების ფრაქციის“ წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო შრომის კომისიის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და პოლიტიკურ საქმიანობას ჩამოშორდა. შემდგომ წლებში მუშაობდა სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებებში: იყო „ცეკავშირის“ საანგარიშო განყოფილების გამგე. 1923 წელს დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1930-იანი წლების მეორე ნახევარში მუშაობდა საქართველოს სსრ ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარიატში ეკონომისტ-ფინანსისტად. 1937–1938 წლებში დიდი საბჭოთა ტერორის დროს დააპატიმრეს 1937 წლის 25 ოქტომბერს, თბილისში „მემარჯვენეთა კონტრრევოლუციური ტერორისტული ორგანიზაციის და ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარიატის სისტემაში მავნებლობის“ ბრალდებით. საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე. წ. „ტროიკა“) 1937 წლის 28 დეკემბერს დახვრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს 29 დეკემბრის ღამეს.
ერმალოზ სირბილაძე

ერმალოზ სირბილაძე (დ. ივლისი, 1875, თელავი — გ. 26 დეკემბერი, 1937) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
ერმალოზ სირბილაძე დაიბადა 1875 წლის ივლისში, თელავში. დაამთავრა თელავის ოთხკლასიანი სასწავლებელი, შემდეგ კი თბილისის სასულიერო სემინარია.

1893 წელს მონაწილეობა მიიღო სემინარისტების „ბუნტში“, რის გამოც სემინარია 1 წლით დახურეს და სემინარისტები სხვადასხვაგვარად დასაჯეს. 1900 სასწავლო წლიდან დანიშნეს მასწავლებლად დუშეთის მაზრის სოფელ სნოს სკოლაში. 1908 წელს დააკავეს რევოლუციური საქმიანობსთვის და ერთი წლით ჩასვეს ციხეში. 1917 წელს აირჩიეს მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს პრეზიდიუმის წევრად ქალაქ ნოვო-ნიკოლააევსკში. მუშაობდა არმიაში კულტურის მიმართულებით, აარსებდა ბიბლიოთეკებსა და მართავდა წარმოდგენებს. 1919 წლის 9 მაისიდან იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო აგრარული კომისიის თავმჯდომარის ამხანაგი. იმავე წლიდან იყო თბილისის ქალაქის საბჭოს ხმოსანი და საქართველოს სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრი.

1921 წელს საბჭოთა ოუპაციის შემდეგ ცოტა ხნით იყო ემიგრაციაში და მალევე დაბრუნდა საქართველოში. 1922–1923 წლებში მუშაობდა საქართველოს ცენტრალურ კოოპერატიულ კავშირში ინსტრუქტორად. 1937 წლის 26 დეკემბერს საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა დახვრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს იმავე ღამეს.
კონსტანტინე ფანიევი

კონსტანტინე ფანიევი (დ. 1890, გორი — გ. უცნობია) — იურისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე ფანიევი დაიბადა 1890 წელს, გორში. 1915 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტი ნაფიცი ვექილის პროფესიით.

1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1910-1913 წწ. პოლიტიკური საბაბით - რსდმპ "ბოლშევიკების" ფრაქციის მოსკოვის ორგანიზაციის წევრობის გამო გადასახლებული იყო ვოლოგდის გუბერნიაში. 1915 წლიდან 1918 წლის აპრილამდე მუშაობდა მოსკოვში, სრულიად რუსეთის ერობების და ქალაქთა კავშირების არმიის მომარაგების კომიტეტში განყოფილების გამგედ. 1918 წლის ივნისიდან არჩეული იყო სოხუმის ქალაქის გამგეობის წევრად. 1919 წლის 12 მარტს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად; იყო თვითმმართველობისა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიების წევრი. 1919 წლის თებერვლიდან იყო თბილისის ქალაქის გამგეობის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1921 წლის აპრილიდან ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს მომარაგების საბჭოს თავმჯდომარედ, 19 ივნისიდან საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის სახალხო კომისარიატის საქმეთა მმართველად. 1937 წლის 14 ნოემბერს საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე. წ. "ტროიკა") მიუსაჯა 10 წლით გადასახლება შრომა-გასწორების კოლონიაში. შემდგომი ბედი უცნობია.