უხუცესები (ორგანიზაცია)

უხუცესები — საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც დაკომპლექტებულია ცნობილი პოლიტიკოსებით, მშვიდობისა და ადამიანის უფლებათა დამცველებით, რომლებიც 2007 წელს ნელსონ მანდელამ შემოიკრიბა. ნელსონ მანდელას თქმით, „უხუცესების“ შექმნის მიზეზი „დაახლოებით 1 000 წლიანი კოლექტიური გამოცდილების“ გამოყენების აუცილებლობა იყო ისეთი ზოგადსაკაცობრიო პრობლემების გადასაჭრელად, როგორებიცაა გლობალური დათბობა, შიდსი და სიღარიბე.
ისტორია
„უხუცესები“ 12 წევრისგან შედგება, თავმჯდომარე არის მერი რობინსონი. 2018 წლამდე თავმჯდომარის პოსტს იკავებდა კოფი ანანი. 2013 წლამდე კი ორგანიზაციის თავმჯდომარის პოსტი დეზმონდ ტუტუს ეკავა.

ჯგუფი შექმნეს რიჩარდ ბრანსონმა, მუსიკოსმა და ადამიანის უფლებათა დამცველმა პიტერ გებრიელმა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ყოფილ პრეზიდენტ ნელსონ მანდელასთან ერეთად. მანდელამ ორგანიზაციის შექმნა საკუთარ დაბადების დღეზე, 2007 წლის 18 ივლისს იოჰანესბურგში.

ორგანიზაციის პრეზენტაციას ესწრებოდნენ კოფი ანანი, გრასა მაშელი, ნელსონ მანდელა, მერი რობინსონი, დესმონდ ტუტუ, მუჰამედ იუნუსი და ლი ჟაქსინგი. არ ესწრებოდნენ ელა ბჰატი, გრუ ჰარლემ ბრუნტლანი, ლახდარ ბრაჰიმი, ფერნანდუ კარდოზუ. 2009 წელს „უხუცესებს“ შეუერთდა მარტი აჰტისაარი, 2013-ის ივლისში — ჰინდა ჯილანი და ერნესტო სედილიო, ხოლო 2016 წლის ივნისში — რიკარდო ლაგოსი.

წევრები
უხუცესები
გრუ ჰარლემ ბრუნტლანი, ნორვეგიის ყოფილი პრემიერ მინისტრი და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ყოფილი გენერალური დირექტორი.
ელენ კლარკი, ახალი ზელანდიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი.
რიკარდო ლაგოსი, ჩილეს 33-ე პრეზიდენტი (2000-2006 წწ.).
გრასა მაშელი (თავმჯდომარის მოადგილე), მოზამბიკის ყოფილი განათლების მინისტრი, საზოგადოებრივი განვითარების ფონდის პრეზიდენტი.
მერი რობინსონი (თავმჯდომარე), ირლანდიის ყოფილი პრეზიდენტი გაეროს ადამიანის უფლებათა ყოფილი უმაღლესი კომისარი.
ერნესტო სედილიო, მექსიკის ყოფილი პრეზიდენტი.
ჰინა ჯილანი, ადამიანის უფლებათა დამცველი პაკისტანიდან.
პან გი მუნი (თავმჯდომარის მოადგილე), გაეროს ყოფილი გენერალური მდივანი.
ელენ ჯონსონ-სირლიფი, ლიბერიის ყოფილი პრეზიდენტი, ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი.
ხუან მანუელ სანტოსი, კოლუმბიის ყოფილი პრეზიდენტი, ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი.
ზეიდ რაად ალ ჰუსეინი, გაეროს ადამიანის უფლებათა ყოფილი უმაღლესი კომისარი.
ცაჰიაგინ ელბეგდორჟი, მონღოლეთის ყოფილი პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი.
ემერიტუსი უხუცესები
ჯიმი კარტერი, აშშ-ის 39-ე პრეზიდენტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში.
ფერნანდუ კარდოზუ, ბრაზილიის ყოფილი პრეზიდენტი.
ლახდარ ბრაჰიმი, ალჟირის ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი და გაერთიანებული ერების ელჩი.
გარდაცვლილი უხუცესები
ნელსონ მანდელა, ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში და სამხრეთ აფრიკის ყოფილი პრეზიდენტი, „უხუცესების“ დამაარსებელი.
კოფი ანანი (უხუცესების თავმჯდომარე 2013–2018 წწ.), გაეროს ყოფილი გენერალური მდივანი, ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში.
მარტი აჰტისაარი, ფინეთის ყოფილი პრეზიდენტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში.
ელა ბჰატი, ინდოეთის თვითდასაქმებულ ქალთა ასოციაციის დამაარსებელი.
დეზმონდ ტუტუ (უხუცესების თავმჯდომარე 2007–2013 წწ.), სამხრეთ აფრიკის ანგლიკანური ეკლესიის ყოფილი ეპისკოპოსი და სიმართლე და შერიგების კომისიის ყოფილი თავმჯდომარე, ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში

ყოფილი უხუცესები
მუჰამედ იუნუსი, გრამინ ბანკის დამაარსებელი, მიკროკრედიტის პიონერი და ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში, უხუცესები დატოვა 2009 წელს.
აუნ სან სუ ჩი, მიანმარის ოპოზიციის ლიდერი.
ლი ჭაოსინგი, ჩინეთის ხალხის ყოფილი მინისტრი.
დონორები და გუნდი
„უხუცესებს“ კოორდინაციას უწევს ლონდონში არსებული პატარა გუნდი. გუნდს ხელმძღვანელობს დავით ნუსბაუმი, რომელიც აღმასრულებელ დირექტორად 2016 წლის ოქტომბერში დაინიშნა.

„უხუცესებს“ დამოუკიდებლად აფინანსებს დონორთა ჯგუფი, რომელიც „უხუცესების“ საკონსულტაციო საბჭოს შემადგენელი წევრებისგან შედგება. „უხუცესები“ ყოველწლიურად აქვეყნებენ ორგანიზაციის შემოსავლისა და ხარჯების ანგარიშს.