გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566 მიღებულია 2004 წლის 8 ოქტომბერს, 1267-ე (1999), 1373-ე (2001) და 1540-ე (2004) რეზოლუციების კიდევ ერთხელ დადასტურების შემდეგ. საბჭომ დაგმო ტერორიზმი, როგორც მშვიდობისთვის სერიოზული საფრთხე და გააძლიერა ანტიტერორისტული კანონმდებლობა.

რეზოლუცია
საბჭომ დაგმო ტერორიზმი, როგორც მშვიდობისა და უსაფრთხოების ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული საფრთხე და მოუწოდა ქვეყნებს, განეხორციელებინათ ნებისმიერი იმ პირის სისხლისსამართლებრივი დევნა ან ექსტრადიცია, რომელიც მხარს უჭერდა ტერორისტულ აქტებს ან მონაწილეობდა მსგავსი გეგმების მომზადებაში. გაეროს წესდების თავის შესაბამისად, საბჭომ შექმნა სამუშაო ჯგუფი იმ პირების, ჯგუფებისა თუ სუბიექტების წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების განსახილველად, რომლებიც ჩაბმულნი იყვნენ ტერორისტულ საქმიანობებში. გამოითქვა შეშფოთება ტერაქტების მსხვერპლთა, მათ შორის ბავშვების, მზარდი რაოდენობის გამო.

ზოგიერთი მიდგომა, რომელიც შესწავლას საჭიროებდა, მოიცავდა: „უფრო ეფექტურ პროცედურებს, რომლებიც მიზანშეწონილად მიიჩნეოდა მათი მართლმსაჯულების წინაშე წარსადგენად დევნისა თუ ექსტრადიციის გზით“. მაგალითად ფინანსური აქტივების გაყინვას, გადაადგილების შეზღუდვასა და იარაღის ემბარგოს.

ტექსტი მოუწოდებდა ქვეყნებს, აღკვეთათ და დაესაჯათ „დანაშაულებრივი ქმედებები, რომლებიც ჩადენილი იყო სიკვდილის ან სხეულის მძიმე დაზიანების მიყენების განზრახვით, ასევე მძევლების ხელში ჩაგდების მიზნით, იმისათვის რომ საზოგადოებაში, ადამიანთა ჯგუფში ან კონკრეტულ პირებში გამოეწვიათ ტერორი ან მოსახლეობის დაშინება.“ საბჭოს განცხადებით, მსგავსი ქმედებები „არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლებოდა ყოფილიყო გამართლებული პოლიტიკური, ფილოსოფიური, იდეოლოგიური, რასობრივი, ეთნიკური, რელიგიური ან სხვა მსგავსი ხასიათის მოსაზრებებით“.

რეზოლუციამ ასევე სთხოვა სამუშაო ჯგუფს, განეხილა ტერორისტული აქტების მსხვერპლთა და მათი ოჯახებისთვის საერთაშორისო საკომპენსაციო ფონდის შექმნის შესაძლებლობა, რომელიც შეიძლება დაფინანსებულიყო ნებაყოფლობითი შენატანებით, მათ შორის ტერორისტული ორგანიზაციების, მათი წევრებისა და სპონსორებისგან ჩამორთმეული აქტივების ნაწილის ხარჯზე. გარდა ამისა, გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს, მოეთხოვა ტერორიზმთან ბრძოლის კომიტეტის აღმასრულებელი დირექტორატის რაც შეიძლება მალე ამოქმედება.

მიღება
რუსეთის ელჩი, ანდრეი დენისოვი — რუსეთი იყო რეზოლუციის სპონსორი ჩინეთთან, საფრანგეთთან, გერმანიასთან, რუმინეთთან, ესპანეთთან, დიდ ბრიტანეთთან და აშშ-სთან ერთად — ხაზი გაუსვა სამართლებრივი და სხვა ოპერატიული ინსტრუმენტების გაუმჯობესების აუცილებლობას ტერორიზმსა და იმ ტერორისტულ ორგანიზაციებთან საბრძოლველად, რომლებიც დახელოვნებულნი იყვნენ ტაქტიკის შეცვლაში ვითარების შესაბამისად. „დარწმუნებულნი ვართ, რომ რეზოლუცია კიდევ უფრო აძლიერებს გაეროს არსებით კოორდინატორულ როლს ტერორისტული საფრთხის წინააღმდეგ საერთაშორისო კამპანიაში“, — განაცხადა მან.

გაერთიანებული სამეფოს ელჩმა, ემირ ჯონს პარიმ, რომელსაც 2004 წლის ოქტომბერში საბჭოს როტაციული თავმჯდომარეობა ეპყრა, აღნიშნა, რომ 15-წევრიანმა ორგანომ „კვლავ დაადასტურა თავისი პოზიცია, რომ ტერორიზმი მისი ყველა ფორმითა და გამოვლინებით წარმოადგენს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზულ საფრთხეს და რომ ნებისმიერი ტერორისტული აქტი არის დანაშაულებრივი და გაუმართლებელი, მიუხედავად მათი მოტივაციისა, როდის და ვის მიერაც არ უნდა იყოს ის ჩადენილი“. ელჩმა ჯონს პარიმ ასევე დასძინა, რომ ტექსტმა დაადასტურა გაეროს ცენტრალური როლი ტერორიზმთან ბრძოლაში, ისევე როგორც საბჭოს გადაწყვეტილება, „ერთად დამდგარიყვნენ ტერორიზმის უბედურებასთან დაპირისპირებისას“.

აშშ-ის ელჩმა, ჯონ დენფორტმა განაცხადა, რომ პირველმიზეზები არავითარ შემთხვევაში არ ამართლებდა ტერორიზმს. „რეზოლუცია, რომელიც ჩვენ მივიღეთ, ძალიან მარტივად აცხადებს, რომ უდანაშაულო ადამიანების განზრახ მასობრივი მკვლელობა არასდროსაა გამართლებული არანაირი მიზნით — არასდროს“. მან დაამატა: „ზოგი ამტკიცებს, რომ ბავშვებს შორის ბომბების აფეთქება ღვთის სამსახურია“, თუმცა ასეთი ქმედება „არის უდიდესი მკრეხელობა“.

რეზოლუცია მიიღეს პაკისტანსა და ეგვიპტეში მომხდარი ტერაქტებიდან და ერაყში ბრიტანელი მძევლის, კენეტ ბიგლის სიკვდილით დასჯიდან რამდენიმე დღის შემდეგ; ყველა ეს შემთხვევა „ალ-ქაიდას“ ნამუშევრად მიიჩნეოდა. ეს ასევე იყო რუსეთის მიერ ბესლანის სკოლის ტრაგედიის შემდეგ განხორციელებული ანტიტერორისტული დიპლომატიური ძალისხმევის კულმინაცია.