iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯოი (1997 წლის ფილმი)

„ჯოი“ — ავსტრალიური კომედიური ფილმი, რომელიც 1997 წელს რეჟისორმა იენ ბერიმ გადაიღო.

სიუჟეტი
12 წლის ბილი მაკგრეგორი დედასთან ერთად ცხოვრობს ავსტრალიის ერთ-ერთ რანჩოზე. მას ჰყავს ბევრი მეგობარი და საშინაო ცხოველი. ყველაზე საყვარელი ცხოველი კი კენგურუ სახელად ჯოია. ჯოის მშობლებს ბრაკონიერები გაიტაცებენ, ბილი გადაწყვეტს დაეხმაროს თავის პატარა მეგობარს.

როლებში
ჯემი კროფტი — ბილი მაკგრეგორი
ალექსა მაკკენა — ლინდა როსი
რებეკა გიბნი — პენი მაკგრეგორი
ჰაროლდ ჰოფკინსი — კანგა კატჩერი
რუთ კრეკნელი — სილვია ვანდერბერგი
კონსტანტინე ანდრონიკოვი

კონსტანტინე ანდრონიკოვი, ოფიციალური გვარი ანდრონიკაშვილი (დ. 16 ივლისი, 1916, პეტროგრადი — გ. 12 სექტემბერი, 1997) — ქართული წარმოშობის ფრანგი დიპლომატი, საფრანგეთის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, თეოლოგიის დოქტორი, პროფესორი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1916 წლის 16 ივლისს პეტროგრადში. 1920 წელს ოჯახთან ერთად პარიზში გადასახლდა. საშუალო განათლება მიიღო ინგლისსა (სიფორდის კოლეჯი) და საფრანგეთში (ჟერსონის სკოლა, ჟანსონ დე სელის ლიცეუმი). უმაღლესი განათლება – სორბონის უნივერსიტეტსა და სენტ-სერჟის ორთოდოქსული თეოლოგიის ინსტიტუტში. 1946 წლიდან მუშაობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროში (ოფიციალური თარჯიმანი ინგლისურ და რუსულ ენებში), შემდეგ რესპუბლიკის პრეზიდენტის აპარატში სრულუფლებიანი მინისტრის რანგში.

ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას სხვადასხვა კოლეჯსა და უმაღლეს სასწავლებელში (პარიზის დოფინის უნივერსიტეტი, სენტ-სერჟის ინსტიტუტი და სხვ.) იყო თარჯიმანთა და მთარგმნელთა საერთაშორისო ასოციაციის დამაარსებელი და საპატიო პრეზიდენტი, რელიგიის მეცნიერებათა საერთაშორისო აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, რუსეთის დიდგვაროვანთა კავშირის წევრი და სხვ. მიღებული აქვს საფრანგეთის უმაღლესი ჯილდოები: ღირსების ეროვნული ორდენი, საპატიო ლეგიონის ორდენი, წმინდა მიქაელის ორდენი.

გარდაიცვალა 1997 წლის 12 სექტემბერს, დაკრძალულია სენ-ჟენევიევ-დე-ბუას სასაფლაოზე, პარიზში.
კოტე ანდრონიკაშვილი

კონსტანტინე (კოტე) მანუელის ძე ანდრონიკაშვილი (დ. 1876, კაჭრეთი, სიღნაღის მაზრა — გ. უცნობია) — საქართველოს დემოკატიული რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის ერთ-ერთი ლიდერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა ტფილისის მე-3 გიმნაზია 1897 წელს. სწავლა გააგრძელა რუსეთში, ჯერ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიულ ფაკულტეტზე სწავლობდა, ხოლო მესამე კურსიდან კიევის უნივერსიტეტში (1899-1900 წლებში).

კიევის უნივერსიტეტის სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობის გამო იმავე წელს გარიცხეს სასწავლებლიდან და დააპატიმრეს კიდეც. კიევის ციხეში მან დაახლოებით ხუთ თვეს დაყო. 1903 წლიდან იმყოფებოდა პოლიციის ღია ზედამხედველობის ქვეშ. 1906 წელს დაბრუნდა თბილისში. მუშაობდა ლეგალურ სოციალ-დემოკრატიულ გაზეთებში „ელვასა“ და „სხივში“, რომლებიც გამოდიოდა ნოე ჟორდანიასა და ფილიპე მახარაძის რედაქტორობით; თანამშრომლობდა ჟურნალ „მოგზაურობაში“. წერდა სტატიებს ეკონომიკურ საკითხებზე. იყენებდა პარტიულ ფსევდონიმებს „კახელი“ და „არჩილი“. რეაქციის პერიოდში კვლავ დააპატიმრეს და გადასახლება მიუსაჯეს. 1911 წელს გადასახლებიდან გაიპარა და მოსკოვის გზით ევროპაში წავიდა. ცხოვრობდა ჯერ ჟენევაში, შემდეგ — პარიზში, სადაც ელექტო-ტექნიკური კურსები დაამთავრა. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა.

1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის თებერვლიდან იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტზე. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო სამხედრო კომისიის თავმჯდომარე და საკონსტიტუციო კომისიების წევრი. პარალელურად მუშაობდა სახელმწიფო კონტროლიორის ამხანაგად. ასევე იყო მუსიკალური საზოგადოების თავმჯდომარე. 1921 წლის თებერვალში, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაზე საბჭოთა რუსეთის თავდასხმისას დაინიშნა მთავრობის საგანგებო რწმუნებულად თელავის მაზრაში. 1923 წლის მარტში გახდა დამკომის თავმჯდომარე. იყენებდა პარტიულ ფსევდონიმს „ვახტანგი“. 1924 წლის 4 სექტემბერს დააპატიმრეს შიომღვიმესთან. 1925 წლის 15 ივლისიდან 3 აგვისტომდე, სხვა 46 პოლიტპატიმართან ერთად, გაასამართლა საქართველოს სსრ უზენაესმა სასამართლომ 1924 წლის აგვისტოს ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზების ბრალდებით. მიესაჯა დახვრეტა, რომელიც 10-წლიანი პატიმრობით და „სასტიკი იზოლაციით“ შეეცვალა. საბოლოოდ, სავარაუდოდ, 1937-1938 წლების საბჭოთა დიდ ტერორს ემსხვერპლა. მასზე არაფერი არ იძებნება რუსულენოვან „ხსოვნის წიგნებში“.
ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმი

ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმში, რომელიც 2018 წლის 2 ოქტომბერს გაიხსნა, მისი დამფუძნებლების, გია ჯოხთაბერიძისა და მანანა შევარდნაძის ოჯახის კერძო კოლექციაა გამოფენილი. მუზეუმში წარმოდგენილია, 1945 წლიდან დღემდე, 80–მდე ხელოვანის 3500–მდე ნამუშევარი.

ექსპოზიცია
კოლექციაში ოთხმოცამდე ავტორის 3500 ნამუშევარია. ისინი მუზეუმის მესამე, მეოთხედა მეხუთე სართულებზე 31 დარბაზში და 3 კიბის უჯრედში, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამის განათების, ტემპერატურულ რეჟიმისა და კონდენცირების პირობებში, მუდმივ ექსპოზიციაშია წარმოდგენილი. დარბაზები 7000 მ² მოიცავს. მუზეუმში ექსპოზიცია ქრონოლოგიურად არის დალაგებული სართულებზე. ასევე ქრონოლოგიურად არის წარმოდგენილი ცალკეულ მხატვართა ნამუშევრების ექსპოზიციაც, რაც მხატვრის განვითარების სხვადასხვა პერიოდს აჩვენებს.

შენობა
მუზეუმი პასუხობს მსოფლიო სტანდარტების შესაბამის ყველა პირობას, როგორც მდგრადობის, ისე ტემპერატურული რეჟიმის და განათების თვალსაზრისით. საგამოფენო სივრცე 7000 კვადრატულ მეტრს მოიცავს, საცავი კი 6000 კვადრატული მეტრის სურათებს იტევს. სივრცეს აქვს ასევე 120 კაციანი საკონფერენციო დარბაზი და 300 კვადრატული მეტრის ფართის საექსპოზიციო დარბაზი დროებითი გამოფენებისთვის. მუზეუმის შენობა მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, რუსთაველის გამზირზე. სწორედ იმ ადგილას სადაც „მხატვრის სახლი“ იყო, რომელიც ოთხმოცდაათიანი წლების დასაწყისში თბილისში ომის დროს განადგურდა. მუზეუმის მშენებლობა 2013 წელს დაიწყო და 5 წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. მშენებლობისთვის გამოყენებულია რკინა-ბეტონი ხოლო მოპირკეთებისთვის ქვა. შენობის ფასადზე არწივის ქანდაკებაა გამოსახული, რომელიც მუზეუმის სიმბოლოს წარმოადგენს. ის, დასავლეთ საქართველოში, ვანში, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილ არწივთა მცირე ფიგურების (ძვ. წ. – საუკუნეები) მიხედვითაა შექმნილი. ქანდაკების ავტორები დავით მინდორაშვილი და ედუარდ შახნაზაროვი არიან, რომელთა ნამუშევრები მუზეუმშიცაა წარმოდგენილი.
ტომსკის წმინდა მარიას ლუთერანული ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =ლუთერანობა
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 2006
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 56.469358
| გრძედი = 84.961716
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ტომსკის წმინდა მარიას ლუთერანული ეკლესია — ლუთერანული ეკლესია (კირხე) ტომსკში. აშენდა 2006 წელს.

ისტორია
ტომსკის პირველი კირხე ქვისგან იყო აგებული და მდებარეობდა თანამედროვე ქალაქის ბაღის ადგილზე, გუბერნატორის სახლიდან შორიახლოს (ამჟამად — სწავლულთა სახლი). ტაძარს დიდი ხნის განმავლობაში აშენებდნენ. მშენებლობა დაიწყო 1856 წელს და საბოლოოდ დაასრულეს 1864 წელს.

1908 წელს კირხეს საბჭოს თხოვნით, ეკლესიისკენ მიმავალ გზას ქალაქის საბჭომ უწოდა ლუთერანების შესახვევი (ამჟამად ამ ადგილზე მდებარეობს ქალაქის ბაღის მთავარი შესასვლელი).

1920 წელს მოხდა კირხეს ნაციონალიზაცია, მაგრამ მრევლმა შეინარჩუნა შენობის გამოყენების უფლება ხელშეკრულების საფუძველზე. 1930 წელს ტაძარი გადასცეს მლესავთა სახელოსნოს, შემდეგ მასში განთავსებული იყო ქარხანა, ხოლო 1935 წლიდან აღარ გამოიყენებოდა. 1936 წელს ტაძარი დაშალეს და აგური სამშენებლო სამუშაოებისთვის გამოიყენეს. ქალაქის ბაღში შემორჩენილია პასტორის ხის სახლი, რომელიც კირხეს ახლოს იდგა.

2006 წელს გერმანულ-რუსულ სამიტისათვის, რომელიც ტომსკში გაიმართებოდა, ორ თვეში ააშენეს კირხეს ახალი შენობა გოგოლისა და კარტაშოვის ქუჩების გადაკვეთაზე. კირხეს ეწვია გერმანიის კანცლერი ანგელა მერკელი, რომელიც სამიტის დროს ჩავიდა ტომსკში.

ვიზუალურად ახალი კირხე ჰგავს ძველს, მაგრამ ძველი იყო ქვის, ხოლო ახალი ხისგანაა აგებული. კირხეს სიმაღლეა 26 მეტრი.
ქურთის მუნიციპალიტეტი

ქურთის მუნიციპალიტეტი — დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აღმოსავლეთ საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. შეიქმნა 2006 წლის 6 დეკემბერს. ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

ისტორია
საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „ქურთის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 218065064) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2006 წლის 17 ნოემბერი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2006 წლის 6 დეკემბერი.

ადგილობრივი თვითმმართველობა
მუნიციპალიტეტში შედის 10 დასახლებული პუნქტი (სოფელი): აჩაბეთი (ზემო აჩაბეთი და ქვემო აჩაბეთი), გუჯაბაური, თამარაშენი, კეხვი, მონასტერი (ზემო მონასტერი და ქვემო მონასტერი), სვერი, ქემერტი, ქურთა, ძარწემი, ხეითი.
ტომსკის წმინდა როზარიას ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა =კათოლიციზმი
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1833
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 56.489694
| გრძედი = 84.952694
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ტომსკის წმინდა როზარიას ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი — კათოლიკური ტაძარი ტომსკში. მდებარეობს ბაკუნინის ქუჩა № 4-ში. აგებულია 1833 წელს.

ტაძარში მოღვაწეობენ „ქველმოქმედების მისიონერების“ (დედა ტერეზას დების) ორდენის დები. ტაძართან ფუნქციონირებს გიმნაზია და უსახლკაროთა თავშესაფარი.

ისტორია
ტომსკში პირველი კათოლიკეები გამოჩნდნენ ჯერ კიდევ საუკუნეში. კათოლიკური მოსახლეობა გამრავლდა ნაპოლეონის ომების, პოლონეთის 1830 და 1863 წლების აჯანყებების შემდეგ.

კათოლიკური ტაძარი ააშენეს 1833 წელს არქიტექტორ კ. გ. ტურსკის პროექტის მიხედვით და აკურთხეს 1833 წლის 1 ოქტომბერს. ტომსკის ეკლესია გახდა პირველი კათოლიკური ტაძარი დასავლეთ ციმბირში. 1856 წელს ააგეს აგურის სამრეკლო გავრილ ბატენკოვის პროექტის მიხედვით.

1862 წელს ტაძარში დაამონტაჟეს ორგანი.

 საუკუნის დასაწყისისათვის ტომსკის მრევლი გახდა ყველაზე დიდი კათოლიკური გაერთიანება ციმბირში, რომელთა საერთო რიცხვმა 15 000 შეადგინა. მრევლის ნაციონალური შემადგენლობაც მრავალფეროვანი იყო. 1902 წელს ეკლესიაში ახალი ორგანი დაამონტაჟეს.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ტაძარი გარკვეული დროის განმავლობაში კვლავ ფუნქციონირებდა, მაგრამ 1938 წელს დახურეს და „ხალხს გადასცეს“. მოგვიანებით შენობაში განათავსეს ნკვდ-ს თავლა. ხანგრძლივი რესტავრაციის შემდეგ შენობაში განათავსეს ქალაქის პლანეტარიუმი.

კათოლიკური ეკლესიის ნორმალური მოქმედება რუსეთში დაიწყო საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში. ტაძარი გადაეცა კათოლიკე მრევლს 1990 წელს. 1991 წლის 6 ოქტომბერს შედგა ტაძრის საზეიმო კურთხევა და ხელახლა გახსნა.
ფიბრინი

ფიბრინი — მაღალმოლეკულური ცილა. წარმოიქმნება სისხლის პლაზმა ფიბრინოგენისგან ფერმენტ თრომბინის მოქმედების შედეგად. ფიბრინის მოლეკულური აღნაგობა გვაძლევს განივზოლიანი ან სადა ბოჭკოების სურათს, რომელთა ხლართულისგან სისხლის შედედების დროს წარმოიქმნება კოლტი. ფიბრინის ჩამოყალიბება მოიცავს სამ სტადიას: პირველ სტადიაზე ფიბრინოგენის მოლეკულას ჩამოსცილდება 4 პეპტიდური ფრაგმენტი (პირველი ორის მოლეკულური მასაა 2000, ხოლო მეორე ორის 2500) და მიიღება ფიბრინ-მონომერი, რომელიც შედგება დისუფლიდური ბმებით დაკავშირებული 2 იდენტური სუბერთეულისაგან. მეორე სტადიაზე ხდება ფიბრინ-მონომერის აგრეგაცია — გლობულარული მდგომარეობიდან ფიბრილარულში გადასვლა, რაშიც მონაწილეობენ წყალბადური ბმები, ელექტროსტატიკური და ჰიდროფობული ურთიერთქმედების ძალები. აგრეგაციას ხელს უწყობენ დადებითად დამუხტული ნივთიერებები (კალციუმის იონები, პროტამინსულფატი) და აფერხებენ უარყოფითმუხტიანი ნივთიერებები (ჰეპარინი). მესამე სტადიაზე ფიბრინზე ფერმენტულ ზემოქმედებას ახდენს მასტაბილიზებელი ფაქტორი ა — (ფიბრინოლიგაზა), რის შედეგადაც წარმოიქმნება კოვალენტური ბმები პეპტიდურ ჯაჭვებს შორის. ამ ფაქტორის უკმარისობის შემთხვევაში ვითარდება სისხლდენა. ფიბრინისგან ამზადებენ სტერილურ ფირფიტებს, რომელსაც ხმარობენ ქირურგიული ოპერაციის დროს კაპილარული სისხლდენის შესაჩერებლად.
ფესტოსი

ფესტოსი — ძველი ქალაქი, ეგეოსის კულტურის ცენტრი კუნძულ კრეტაზე. 1900–1966 წლებში გათხარეს იტალიელმა არქეოლოგებმა. ნეოლითსა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანაში ფესტოსი პატარა დასახლება იყო. დაახლოებით ძვ. წ. 2200 წელს აქ აშენდა კნოსოსის მსგავსი, მონუმენტური სამეფო სასახლე. აღსანიშნავია მისი მოკირწყლული მოედნები, საკურთხეველი და ეგრეთ წოდებული თეატრალური მოედანი, რომელსაც 500 კაცისთვის განკუთვნილი, საფეხურებად განლაგებული სკამები აქვს. ძვ. წ. საუკუნეების შუა წლებში მიწისძვრის შემდეგ სასახლე გააფართოეს და აღადგინეს. აღსანიშნავია სასახლის მშენებლობის მაღალი დონე: დარბაზებისა და ოთახების, გრძელი კორიდორების კედლები ნაგებია თლილი ფილებით, მოხატულია ფრესკებით. მოწყობილია რთული წყალგაყვანილობა, დამხმარე სათავსები. საყურადღებოა პერისტილის ტიპის ეზო. დაახლოებით ძვ. წ. 1470 წელს მიწისძვრის შედეგად ფესტოსი დაინგრა და მისგან პატარა დასახლება დარჩა.
სლავიანსკი-ბაზარი (ტომსკი)

სლავიანსკი-ბაზარი — უძველესი რესტორანი ქალაქ ტომსკში. მდებარეობს ლენინის მოედანზე, მდინარეების უშაიკისა და ტომის შეერთების ადგილზე. რესტორნის ნაგებობა წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს.

არქიტექტურა
შენობა აგურისგანაა აგებული და გააჩნია სარდაფი. აქვს ოთხფერდა სახურავი. სახლი გეგმით კვადრატულია. შენობის ზომებია 10,5 10,5 მ.

ისტორია
ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული, ჩვენამდე მოღწეული შენობაა ქალაქის მთავარ მოედანზე. აგებულია ტომსკის საქალაქო საბჭოს გადაწყვეტილებით და ქალაქის ბიუჯეტით 1886-1888 წლებში ტომსკელი არქიტექტორის, ვიქტორ ხაბაროვის პროექტის მიხედვით ფსევდორუსულ სტილში. მშენებლობის ადგილად შეარჩიეს მდინარე ტომისა და უშაიკის შეერთების ადგილზე მდებარე ბაზრის მოედანი. რესტორნის გახსნა გაიმართა 1889 წლის 23 ივლისს.

1890 წელს მას სახალინის გზაზე მიმავალი ანტონ ჩეხოვი სტუმრობდა. 2004 წელს სამიკიტნოს მახლობლად, მდინარე ტომის მხარეს აღმართეს ანტონ ჩეხოვის ძეგლი, რომელიც მოქანდაკე ლეონტი უსოვის ნამუშევარია.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემვეგ მოხდა რესტორნის ნაციონალიზაცია. 1918 წლის დასაწყისში აქ განათავსეს ბიბლიოთეკა ჯარისკაცებისთვის. 1928 წელს გაიხსნა საჩაიე გლეხებისთვის. 1937 წელს გადაეცა კოლმეურნის სახლს. 1984 წელს შენობა კაპიტალურად გაარემონტეს, თავდაპირველი ინტერიერი არ შემოუნახავთ.

1992 წელს შენობაში კვლავ რესტორანი გახსნეს იმავე სახელწოდებით. 1999-2002 წლებში ახალი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები წარიმართა, შეცვალეს ინტერიერი, კედელზე განათავსეს ფოტოები და სურათები. მეორე სართულის დარბაზი მორთეს სასახლის სტილში.
ანტონ ჩეხოვის ძეგლი (ტომსკი)

ანტონ ჩეხოვის ძეგლი — რუსი მწერლის, პროზაიკოსისა და დრამატურგის ანტონ ჩეხოვის ძეგლი ქალაქ ტომსკში. მდებარეობს მდინარე ტომის სანაპიროზე.

ისტორია
ანტონ პავლეს ძე ჩეხოვის ბრინჯაოს ორმეტრიანი ქანდაკება აღმართეს 2004 წლის 20 აგვისტოს მდინარე ტომის სანაპიროზე, ტომსკის დაარსების 400 წლისთავთან დაკავშირებით. ძეგლის ავტორია მოქანდაკე ლეონტი უსოვი. ძეგლი დაამონტაჟეს ხალხის ფინანსებით, კერძოდ ერთ-ერთი პირველი შემომწირველები გახდნენ ქალაქის მერი ალექსანდრე მაკაროვი, მისი მოადგილე სერგეი ლაზარევი, როსბანკის ტომსკის ფილიალის მმართველი ჩინგის აკატაევი, ასევე რესტორან „სლავიანსკი-ბაზარის“ მფლობელი ვლადიმერ ბურკოვსკი.

მწერალი გამოსახულია გროტესკულ და კარიკატურულ სტილში: ლაბადაში, ქუდში, სათვალეში და არაპროპორციულად დიდი ფეხებით. ამ თვალსაზრისით ტომსკმა „შური იძია“ ჩეხოვზე, რომელიც სახალინისკენ მიმავალი შეჩერდა ქალაქში და კარგად არ მოიხსენია ქალაქი ტომსკი თავის მოგონებებში.

ჩეხოვის ძეგლი გამოსახულია სხვავასხვა სახის სუვენირებზე: მაგნიტებზე, რგოლებზე, კალენდრებზე. ტომსკის სუვენირების მაღაზიებში იყიდება ძეგლის მინიატურული ასლები.

2006 წელს ძეგლი ვანდალების მსხვერპლი გახდა. ვანდალმა ქოლგის ტარი მოატეხა ძეგლს.
რუბლის ძეგლი (ტომსკი)

რუბლის ძეგლი — 1997 წელს გამოცემული ერთი რუსული რუბლის ნომინალის ძეგლი ტომსკში. დამზადებულია ხისაგან. მისი მასაა 250 კგ. მასშტაბი — 100:1. აქვს ხის ბუნებრივი ფერი, ზემოდან დაფარულია სპეციალური მასალით, რომელიც იცავს ნალექებისაგან. მცირე ხნით განთავსებული იყო პლასტმასის გამჭვირვალე სათავსში.

2008 წლის 10 ივნისიდან 2014 წლის 8 მაისამდგე რუბლის ძეგლი იდგა ნოვოსობორნის მოედანზე ტომსკში, საიდანაც მოხდა მისი დემონტაჟი და წაიღეს გასარემონტებლად.

2015 წლის 17-18 აპრილს მეექვსე გამოფენა-ბაზრობის „ჩვენი პირადი ფინანსები“ დროს გამოფინეს ტომსკის სახელმწიფო ფილარმონიის წინ მდებარე მოედანზე, ხოლო რამდენიმე დღის შემდეგ გადაიტანეს აღდგომის მთაზე, ტომსკის ისტორიის მუზეუმის ახლოს.

ისტორია
ხის ერთ რუბლიანის ძეგლი აღმართეს 2008 წლის 10 ივნისს ტომსკის მეოთხე კარნავალის ფარგლებში. კარნავალის ორგანიზატორი და ძეგლის დადგმის ინიციატორი გახდა ქალაქ ტომსკის ადმინისტრაცია და მედია-ჰოლდინგი „სარეკლამო დაიჯესტი“. ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტმა უკვე შეიტანა განაცხადი ხის რუბლის გინესის რეკორდების წიგნსა და რუსეთის რეკორდების წიგნში შეტანის შესახებ, როგორც მონეტის ქვეყანაში ყველაზე დიდი ასლი.

სიმბოლიკა
ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტმა რუბლის ხის ქანდაკების შექმნის იდეა ახსნა იმით, რომ ტომსკი მოსახლეობისათვის და სტუმრებისთვის დაკავშირებულია სიტყვა „ხესთან“, ხის არქიტექტურის დამსახურებით. ასევე ქანდაკება ხაზს უსვამს ტომსკის მხარეში ტყის მასივების დიდ რაოდენობას.
ტომსკის საოლქო სახელმწიფო ფილარმონია

ტომსკის საოლქო სახელმწიფო ფილარმონია — ტომსკის კულტურის დაწესებულება.

ისტორია
ტომსკის სახელმწიფო ფილარმონიის ისტორია იწყება 1946 წლიდან. საოლქო საბჭოს დეპუტატთა აღმასრულებელი კომიტეტის 1946 წლის 22 მაისის № 468 გადაწყვეტილებით, რომელიც ეთანხმებოდა სსრკ-ის ხელოვნების საქმეთა კომიტეტის განკარგულებას, ტომსკში უნდა შექმნილიყო საოლქო სახელმწიფო ფილარმონია.

ფილარმონიაში მოქმედებდა სხვადასხვა შემოქმედებითი კოლექტივი, ციმბირის მიუზიკ-ჰოლი, საესტრადო კოლექტივები „ “ (ანტონ და ელენე პიკოვსკების ხელმძღვანელობით) და „ “ (დავიდ კაიცევის ხელმძღვანელობით), ბოშათა ანსამბლი „“ (ბორის შაშკოვის ხელმძღვანელობით), საესტრადო სასულიერო ორკესტრი ზაქარია ნეიზლერის ხელმძღვანელობით.

ტომსკის ფილარმონიაში გამოდიოდნენ ისეთი ცნობილი კოლექტივები როგორებიც იყვნენ, იგორ მოისეევის ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი, ცეკვის ანსამბლი „“, ევგენი მრავინსკის ლენინგრადის სიმფონიური ორკესტრი, „მოსკოვის ვირტუოზები“ და სხვა.

1981 წელს ტომსკში დაამონტაჟეს ორგანი. 1986 წლის გაზაფხულზე გაიხსნა ტომსკის ფილარმონიის ახალი შენობა დიდი საკონცერტო დარბაზით.

1996 წელს ტომსკის ფილარმონიის ორკესტრმა მიიღო აკადემიური ორკესტრის საპატიო წოდება.
მიხაილოვსკის სასახლე

მიხაილოვსკის სასახლე — დიდი არქიტექტურული მნიშვნელობის ძეგლი, რომელიც სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში მდებარეობს. სწორედ ამ შენობაშია რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმი.

ისტორია
ახალი რეზიდენციის შექმნის იდეა დიდი თავადის, მიხეილ პავლეს ძისთვის, ეკუვნოდა იმპერატორ პავლე პირველს. 1798 წელს იმპერატორმა ბრძანა აეშენებინათ სასახლე თავისი უმცროსი ვაჟისთვის. მან ვერ მოასწრო სასახლის ნახვა, რადგან გადატრიალების დროს დაიღუპა. მიუხედავად მისი სიკვდილისა, ბრძანება შესრულდა და სასახლე აშენდა. სასახლის მშენებლობა იმპერატორ ალექსანდრე პირველის ბრძანებით დაიწყო მაშინ, როცა დიდი თავადი მიხეილი 21 წლის იყო.

სასახლის პროექტი ეკუთვნის არქიტექტორ კარლ როსს, იგი მასზე მუშაობდა 1817 წელს. მას ეკუთვნის ასევე სასახლის მიმდებარედ მთელი რიგი არქიტექტურული ანსამბლის შექმნა. მას ეკუთვნის არა მარტო სასახლის პროექტი, არამედ მის წინ მდებარე მოედანზე არსებული ნაგებობების და ორი ქუჩის: ინჟინერნაიას და მიხაილოვსკაიას დაგეგმარებაც.

1819 წლის აპრილის დასაწყისში შეიქმნა სასახლის მშენებლობასთან დაკავშირებით კომისია. შენობის პროექტის პრეზენტაცია 14 ივლისს შედგა, ხოლო 26 ივლისს მშენებლობა დაიწყო. 1825 წლის 30 აგვისტოს (11 სექტემბერს) სასახლე აკურთხეს. 1895 წელს მიხეილ პავლეს ძის გრანდიოზული სასახლე გადაეცა სახაზინოს. 1895 წლის 13 აპრილს რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ -ის ბრძანებით აქ გაიხსნა „რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმი“ მამის, ალექსანდრე -ის ხსოვნის უკვდავსაყოფად. მუზეუმის მთავარი შენობა კი სწორედ მახაილოვსკის სასახლეა — დიდი თავადიის, მიხეილ პავლეს ძის ბრწყინვალე ნეოკლასიკური რეზიდენცია.
ფონტანკის სახლი

ფონტანკის სახლი — მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. გრაფ შერემეტევის ერთ-ერთი სასახლე, რომელმაც მიიღო სახელი მდინარე ფონტანკისგან, რომლის გასწვრივ სანაპიროზეც მდებარეობს. 1917 წლამდე, სასახლე ეკუთვნოდა შერემეტევის შთამომავლებს. ამჟამად, სასახლის მთავარ შენობაში ფუნქციონირებს მუსიკის მუზეუმი, რომელიც მოიცავს მეორე სართულის ძირითადი დარბაზების გარემონტებულ კომპლექსს.

ისტორია
მიწის ნაკვეთი იმპერატორმა პეტრე პირველმა გადასცა, თავის ფელდმარშალს ბ. პ. შერემეტევს, 1712 წელს. მდინარე ფონტანკას გაწვრივ ნაკვეთები ჭაობიანი იყო. ნელ-ნელა შერემეტევებმა დაიწყეს ამ ადგილის აღორძინება და ააშენეს რამდენიმე სახლი. 1730–1740 წლებში არქიტექტორ გ. დ. დიმიტრიევის ხელმძღვანელობით ძველ ხის კორპუსის ადგილას, ბორის პეტრეს ძე შერემეტვის ვაჟ პეტრესთვის აშენდა ახალი სახლი. 1750-იან წლებში კი აშენდა ახალი ორსართულიანი სახლი ბაროკოს სტილში. შენობის მეორე სართულზე მოეწყო ვერანდა. 1759 წელს შენობის შესასვლელში განთავსდა მოოქროვილი ოცი ცხენის სკულპტურა, ი. ფ. დუნკერის ავტორობით.

1830-1840 წლებში სასახლეში მუშაობდა არქიტექტორი ი. დ. კორსინი. მისი დიზაინის მიხედვით, 1838 წელს, დამზადდა თუჯის ღობე კარიბჭით. სასახლის ინტერიერი მთლიანად გადაკეთდა და 1845 წელს გაშენდა ბაღი. 1867 წელს მოეწყო სასახლის ჩრდილოეთი ნაწილი ნ. ლ. ბენუას პროექტით. 1871 წელს გრაფი დიმიტრი ნიკოლოზის ძის გარდაცვალების შემდეგ მისი ქონება გაიყო შვილებს, სერგეისა და ალექსანდრეს შორის. ფონტანკის სახლი ერგო სერგეის. 1874 წელს აქ აშენდა ახალი ხუთსართულიანი შენობა ა. კ. სერებრიაკოვის მიერ. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ, სასახლის უკანასკნელი მფლობელი, გრაფ სერგეი შერემეტევი ნებაყოფლობით წავიდა სასახლის ნაციონალიზაციაზე.

შერემეტევის სასახლის შენობების კომპლექსი შედის, რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების ერთიან სიაში. სასახლეს სხვადასხვა დროს აქტიურად სტუმრობდნენ ცნობილი ადამიანები, მათ შორის: მხატვარი ო. ა. კიპრენსკი, რომელმაც აქ შექმნა რამდენიმე ცნობილი ნახატი. სასახლეში განთავსებულია წმ. ბარბარეს სახელობის ეკლესია, იარაღისა და ანტიკური დარბაზი. მუსიკის მუზეუმის კოლექცია მოიცავს სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტებს. ეს კოლექცია განთავსებულია სასახლის პირველ სართულზე. პერესტროიკის შემდეგ აღდგა მეორე სართულის საზეიმო ლუქს ოთახი, რომელიც დღეს ღიაა საზოგადოებისათვის, თუმცა მის სანახავად დამთვალიერებელმა უნდა შეიძინოს ცალკე მეორე ბილეთი.
ფრეილინის სახლები

ფრეილინის სახლები — მდებარეობს პეტერგოფში, არის ორი ისტორიული ნაგებობის კომპლექსი. აშენდა 1853–1858 წლებში. იგი არის, ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი. მდებარეობს სასახლის მოედანზე. მოიხსენიებენ ასევე როგორც ფრეილინის კორპუსები.

ისტორია
იმ ტერიტორიაზე, სადაც სახლები დღეს დგას, თავდაპირველად იდგა 5 ხის სახლი, სამხედრო კავალერიის კომპლექსიდან შემორჩენილი. ორი ძველი სახლი დაცულია სასახლის ტერიტორიაზე საზაფხულო დასვენებისათვის. შესაბამისად, ფრეილინსკის სახელი გადაეცა ახალ სახლებს. შენობების არქიტექტორი იყო ნიკოლოზ ბენუა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, ისინი დასასვენებელ სახლებად, შემდეგ კი ტურისტებისთვის სასტუმროდ გადაკეთდა. ამჟამად, დასავლეთის შენობაში განთავსებულია ბენუების საოჯახო მუზეუმი, რომელიც 1988 წელს გაიხსნა ნ. ა. ბენუის ინიციატივით, ხოლო 2006 წლის აგვისტოში აღმოსავლეთით მდებარე შენობაში გაიხსნა სასტუმრო „ფრეილინის სახლი“. საოჯახო მუზეუმში დაცულია - საუკუნეების მეორე ნახევარში მოღვაწე, რუსი მოქანდაკეების და მხატვრების სკულპტურული და ფერწერული ნამუშევრები.

არქიტექტურა
ფრეილინის სახლების არქიტექტურა პეტერგოფში მდებარე დიდი სასახლის არქიტექტურის ანალოგია. ორივე არის შესრულებული ბაროკოს სტილში და ანალოგიურადაა გაფორმებული. სახლები ერთმანეთს უკავშირდება თაღოვანი კარიბჭით. სახლს ამშვენებს პეტერგოფის გერბი.