iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უინსტონ რიდი

უინსტონ უირემუ რიდი (დ. 3 ივლისი, 1988) — ახალზელანდიელი ფეხბურთელი, მცველი, რომელიც თამაშობს „ვესტ ჰემ იუნაიტედში“ და კაპიტნობს ახალი ზელანდიის ეროვნულ ნაკრებს.

ბავშვობა
რიდის მშობლები მაორის ტომის შთამომავლები არიან. ის ოკლენდში დაიბადა, მაგრამ 10 წლის ასაკში ახალი ზელანდიიდან საცხოვრებლად დანიაში გადაბარგდა დედასთან და მამინაცვალთან ერთად. ახალ ზელანდიაში მამასთან და ოჯახის სხვა წევრებთან კონტაქტს ის დღემდე ინარჩუნებს.

საკლუბო კარიერა
მიდტიულანი
ბავშვობაში რიდი სონდერბორგის საფეხბურთო სკოლაში დადიოდა, საიდანაც სათამაშოდ დანიის სუპერლიგის კლუბ „მიდტიულანში“ გადავიდა. ის იესპერ ვინკუფთან, კრისტიან სივებაეკთან და სიმონ კიაერთან ერთად „მიდტიულანის“ საფეხბურთო სკოლის ერთ–ერთი პირველი კურსდამთავრებული იყო. 2005 წლის ნოემბერში მან „მიდტიულანთან“ პირველი კონტრაქტი გააფორმა და ნორვეგიულ „ვალერენგასთან“ 4–0 მოგებულ მატჩში მისი დებიუტიც შედგა. 2008–09 წლების სეზონამდე რიდმა სულ რამდენიმე შეხვედრა ჩაატარა, მაგრამ ზემოთხსენებულ სეზონში მან „მიდტიულანის“ მაისური 28–ჯერ მოირგო და 2009 წლის 23 მარტს თავისი პირველი გოლიც გაიტანა ფოდბოლდთან 3–2 წაგებულ შეხვედრაში.

ვესტ ჰემ იუნაიტედი
2010 წლის 5 აგვისტოს რიდი ლონდონის ვესტ ჰემში გადავიდა. ტრანსფერის ფინანსური დეტალები არ გახმაურებულა. პრემიერ ლიგაში პირველი მატჩი მან 14 აგვისტოს ასტონ ვილას წინააღმდეგ 3-0 წაგებულ შეხვედრაში ჩაატარა. პირველი გოლი კი რიდმა ვესტ ჰემის მაისურით 2011 წლის 21 თებერვალს ასოციაციის თასის ეგიდით გამართულ მატჩში, ბარნლის წინააღმდეგ შეაგდო და ის შეხვედრა "ჩაქუჩებმა" 5-1 მოიგეს. პირველი სეზონი ვესტ ჰემში რიდისთვის საკმაოდ რთული გამოდგა. ყველა ტურნირზე ჯამში მან მხოლოდ 12 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

პრემიერ ლიგიდან გავარდნის შემდეგ, 2011-12 წლების სეზონში რიდი ვესტ ჰემში დარჩა და 2011 წლის 28 აგვისტოს ნოტინგემ ფორესტთან 4-1 მოგებულ შეხვედრაში ლიგაში თავისი პირველი გოლიც შეაგდო. 2012 წლის 4 თებერვალს კი მან თავი ვესტ ჰემის მოსისხლე მტრის, მილუოლის კარში გატანილი გოლით გამოიჩინა და საკუთარ გუნდს 2-1 მოაგებინა.

2012-13 წლების სეზონის სტარტზე რიდმა ახალი ზელანდიის ნაკრებთან ერთად ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებზე გამგზავრებაზე უარი თქვა და მომავალი სეზონისათვის ვესტ ჰემთან ერთად მზადება დაიწყო. 2012 წლის 1 სექტემბერს მან თავისი პირველი გოლი გაიტანა პრემიერ ლიგაში, დაამწუხრა რა ფულემი. 2013 წლის 8 მაისს რიდი ბრწყინვალედ ჩატარებული სეზონის გამო ვესტ ჰემის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელეს და "წლის ჩაქუჩის" პრიზიც გადასცეს. ის მხოლოდ მესამე არაევროპელი ფეხბურთელი იყო, ვინც ეს წოდება მოიპოვა. 2013-14 წლების სეზონი მან კარგად დაიწყო და ოქტომბერში ტოტენჰემ ჰოთსპურთან 3-0 მოგებულ შეხვედრაში გოლიც გაიტანა, თუმცა ნოემბერში კოჭის ტრავმა მიიღო და ოპერაციის გაკეთება დასჭირდა. გუნდს ის 1 თებერვალს სვონსი სიტის წინააღმდეგ გამართულ მატჩში დაუბრუნდა და ვესტ ჰემს დამაჯერებლად, ანგარიშით 2-0 გამარჯვებაში დაეხმარა. 2015 წლის მარტში უინსტონმა ვესტ ჰემთან კონტრაქტი ექვწლინახევრით გაახანგრძლივა.
პალპატინი

შივ პალპატინი (ასევე, ცნობილი როგორც სენატორი პალპატინი, უზენაესი კანცლერი პალპატინი, კანცლერი პალპატინი, იმპერტატორი პალპატინი და დართ სიდიუსი) — გამოგონებული პერსონაჟი და მთავარი ანტაგონისტი ვარსკვლავური ომების სამყაროში, რომელსაც უმეტესწილად ანსახიერებდა იან მაკდაიარმიდი.

ორიგინალ ტრილოგიაში, იგი არის გალაქტიკური იმპერიის იმპერატორი, ხოლო წინარეისტორიის ტრილოგიაში კი ქარიზმატული სენატორი ნაბუდან, რომელიც ცდილობს, რომ გახდეს გალაქტიკური რესპუბლიკის უზენაესი კანცლერი. პალპატინი ამავდროულად არის უძლიერესი სითი დართ სიდიუსი, რომელიც ცდილობს ჯედაების განადგურებას. სწორედ მან გადმოიბირა ენეკინ სკაიუოკერი, მომავალში ცნობილი როგორც დართ ვეიდერი ბნელ მხარეზე. სწორედ დართ ვეიდერმა მოკლა დართ სიდიუსი, როდესაც იგი მის შვილს, ლუკ სკაიუოკერს დაესხა თავს.
არიული რასა

არიული რასა — მე-19 და მე-20 საუკუნეების ერთ-ერთი ნავარაუდევი რასობრივი ჯგუფის სახელწოდება. ამ ტერმინით ძირითადად აღიწერებოდნენ ევროპისა და დასავლეთი აზიის მკვიდრი ხალხები. იდეა მომდინარეობს პროტო-ინდოევროპელი ხალხების თეორიიდან და იმ მოსაზრებიდან, რომ დღესდღეობით მათი სუფთა სისხლის შთამომავლები, კავკასოიდური რასის ყველაზე მეტად გამორჩეულ და განსაკუთრებულ ქვერასას ქმნიან.

თავდაპირველად იგი იყო ეთნო-ლინგვისტური კლასიფიკაციის ერთ-ერთი მაგალითი. მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულიდან მოყოლებული მან დასაბამი მისცა მეცნიერულ რასიალიზმს, რომლის მხარდამჭერებმაც შექმნეს იდეოლოგიურად მოტივირებული დოქტრინები, შემდგომში გამოყენებული ნაციონალ-სოციალისტების მიერ. არიანიზმმა განავითარა რასობრივი მოძღვრება, რომელიც არიულ რასას დაწინაურებულ რასად მიიჩნევდა.
სტივ მანდანდა

სტივ მადანდა (; დ. 28 მარტი, 1985, კინშასა) — ზაირში დაბადებული ფრანგი ფეხბურთელი, მარსელის „ოლიმპიკისა“ და საფრანგეთის ნაკრების წევრი. მონაწილეობა აქვს მიღებული 2008, 2012 და 2016 წლის ევროპისა და 2010 და 2018 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატებზე, თუმცა ასრულებდა სათადარიგო მეკარის როლს. სამჯერ დასახელდა საფრანგეთის ჩემპიონატის საუკეთესო მეკარედ, 2008, 2011 და 2015 წლებში.

მიღწევები
საკლუბო
მარსელი: 6
ლიგა 1 (1): 2009–10,
საფრანგეთის ლიგის თასი (3): 2009–10, 2010–11, 2011–12
საფრანგეთის სუპერთასი (2): 2010, 2011

სანაკრებო
საფრანგეთი:
მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2018
კატუტი

კატუტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 532 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 102 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17,73 კმ²-ზე. ფართობი 287 812 კმ²-ია.
ესპინოზა (მინას-ჟერაისი)

ესპინოზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 570 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 113 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,65 კმ²-ზე. ფართობი 1 868 970 კმ²-ია.
გამელეირასი

გამელეირასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 139 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,97 კმ²-ზე. ფართობი 1 733 203 კმ²-ია.
ჟაიბა

ჟაიბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 470 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 587 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,79 კმ²-ზე. ფართობი 2 626 331 კმ²-ია.
ჟანაუბა

ჟანაუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 516 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 66 803 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,63 კმ²-ზე. ფართობი 2 181 319 კმ²-ია.
მამონასი

მამონასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 688 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 321 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21,69 კმ²-ზე. ფართობი 291 430 კმ²-ია.
მატუ-ვერდი

მატუ-ვერდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 501 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 684 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,86 კმ²-ზე. ფართობი 472 245 კმ²-ია.
მონტი-აზული

მონტი-აზული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 591 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 994 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,12 კმ²-ზე. ფართობი 994 231 კმ²-ია.
ნოვა-პოტრეირინია

ნოვა-პოტრეირინია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 398 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 61,17 კმ²-ზე. ფართობი 120 943 კმ²-ია.
პაი-პედრუ

პაი-პედრუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 934 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,07 კმ²-ზე. ფართობი 839 805 კმ²-ია.
პოტრეირინია

პოტრეირინია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 566 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 627 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21,51 კმ²-ზე. ფართობი 1 749 683 კმ²-ია.
რიაშუ-დუს-მაშადუსი

რიაშუ-დუს-მაშადუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1130 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 360 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,11 კმ²-ზე. ფართობი 1 315 540 კმ²-ია.
სერანოპოლის-დი-მინასი

სერანოპოლის-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 650 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,02 კმ²-ზე. ფართობი 551 954 კმ²-ია.
დიმიტრი (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

მისი ყოვლადუწმინდესობა დიმიტრიოსი (; ერისკაცობაში — დიმიტრიოს პაპადოპულოსი, ; დ. 8 სექტემბერი, 1914, კონსტანტინოპოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 2 ოქტომბერი, 1991, სტამბოლი, თურქეთი) — კონსტანტინოპოლის 231-ე პატრიარქი 1972-1991 წწ. ითვლება ზომიერად ლიბერალ ღვთისმტყველად.

ბიოგრაფია
1942 წლიდან ბერად აღიკვეცა. 1964 წლს კი აიყვანეს ეპისკოპოსის ხარისხში. 1972 წლის 16 ივლისს პატრიარქ ათენაგორის გარდაცვალების შემდეგ კონსტანტინოპოლში გამართულმა სინოდმა აირჩია პატრიარქად.

1979 წელს პაპ იოანე-პავლე -სთან ერთად შექმნა რომაულ და მართლმადიდებლურ ეკლესიებს შორის საღვთისმეტყველო საუბრების შერეული საერთაშორისო კომისია.

1987 წელს ვიზიტით იმყოფებოდა საბჭოთა კავშირში მოინახულა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიისა და საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიების მეთაურები, იმყოფებოდა ლენინგრადში, ლვოვში, თბილისში. ეს იყო კონსტანტინოპოლის პატრიარქის პირველი ვიზიტი 1589 წლის შემდეგ. 1990 წელს გახდა პირველი კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი, რომელიც იმყოფებოდა დასავლეთ ნახევარსფეროში.

გარდაიცვალა 1991 წლის 2 ოქტომბერს ინტენსიური თერაპიის სტამბოლის ამერიკულ საავადმყოფოში, სადაც 30 სექტემბრიდან იმყოფებოდა მიოკარდის ინფარქტის დიაგნოზით.
ათენაგორა (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი ათენაგორა (, ერისკაცობაში არისტოკლის სპირუ, ; დ. 25 მარტი, 1886, ცარაპლანა (ამჟამად— ვასილიკონი), ეპირი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 7 ივლისი, 1972, სტამბოლი, თურქეთი) — კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი, კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1949–1972 წლებში. საუკუნის ეკუმენისტური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.

1910 წელს ბერად აღიკვეცა და მიიღო სახელწოდება ათენაგორა — ათენაგორა ათენელის სახელის მიხედვით. 1919 წელს დაინიშნა ათენის სამთავარეპისკოპოსოს წმინდა სინოდის პირველ მდივნად. 1922 წლიდან კუნძულ კერკირასა და პაკსის მიტროპოლიტია. 1930 წელს დაინიშნა სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკის მთავარეპისკოპოსად და ეგზარქად. 1948 წლის 1 ნოემბერს სინოდმა პატრიარქის ტახტზე აირჩია და კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ გახდა პირველი პატრიარქი, რომელიც არ იყო თურქეთის (ოსმალეთის იმპერია) ქვეშევრდომი. 1949 წლის 26 იანვარს სტამბოლში დაეშვა ამერიკის პრეზიდენტის ჰარი ტრუმენის თვითმფრინავით და პირდაპირ აეროპორტში მიიღო თურქეთის მოქალაქეობა. მეორე დღეს შედგა ინტრონიზაცია წმინდა გიორგის ეკლესიაში.

გარდაიცვალა 1972 წელს.
ფორები

ფორები ( — ხვრელი) — მცენარეთა ანატომიაში, მცენარეული უჯრედის პირველადი გარსის მიკროსკოპულად მცირე, გაუსქელებელი ადგილები. ფორები მეზობელ უჯრედებში ერთმანეთის პირისპირ ლაგდებიან. მათი საშუალებით ხორციელდება ნივთიერებათა გადაადგილება უჯრედებს შორის. განასხვავებენ მარტივ და რთულ (გარემოიან) ფორებს.

მარტივი ფორები პირველადი გარსიდან მილის სახით გადიან მეორეულ გარსში და იხსნებიან უჯრედის ღრუში. დამახასიათებელია პარენქიმული და პროზენქიმული უჯრედებისათვის.

გარემოიან ფორებში ხშირად პირველადი გარსის მცირე ნაწილი სქელდება და წარმოიქმნება ე. წ. თორუსი, რაც დრო და დრო იწვევს ხვრელის ჩაკეტვას. ასეთი ფორები გვხვდება ჭურჭლებსა და ტრაქეიდებში.
სემიტები

სემიტები ანუ სემიტი ხალხი — ტერმინი, რომელიც ისტორიის მანძილზე, გამოიყენებოდა სემიტური კულტურის მქონე და სემიტურ ენებზე მოლაპარაკე ხალხების აღსანიშნავად. მისი რასობრივი და ეთნოლინგვისტური გამოყენება ამჟამად უკვე მოძველებულია (კონტრასტში: „ქამიტები“ და „იაფეტიტები“). სახელწოდება მომდინარეობს ბიბლიური სემის სახელიდან.

გამომდინარე იქიდან, რომ ენათმეცნიერება გადაჯაჭვულია სხვა კულტურულ მეცნიერებებთან, ტერმინმა მიიღო სემიტური რელიგიებისა და ეთნოსების აღმნიშვნელი მნიშვნელობაც.
ბადრი შოშიტაიშვილი

ბადრი შოშიტაიშვილი (დ. 28 ოქტომბერი, 1946, თბილისი — გ. 2 ნოემბერი, 2004, იქვე) — ქართველი პოლიტიკოსი, სპეციალობით ინჟინერი.

ბიოგრაფია
სხვადასხვა დროს მუშაობდა მეტროპოლიტენის მშენებლობაზე, საპროექტო-საძიებო ინსტიტუტ „კავგიპროტანსში“, იყო თბილისის პარტიის საქალაქო კომიტეტის მშენებლობისა და საქალაქო მეურნეობის განყოფილების ინსტრუქტორი, განყოფილების გამგის მოადგილე, თბილისის საქარხნო რაიონის აღმასკომის თავმჯდომარე, რაიკომის მდივანი, ტრესტ „კავკაზელექტროქსელმშენის“ მმართველის მოადგილე, 1994—1995 წლებში თბილისის მუნიციპალიტეტის ვიცე-პრემიერი; 1995 წელს თბილისის ვიცე-მერი და მუნიციპალიტეტის პრემიერი; 1995—1998 წლებში თბილისის მერი.

გარდაიცვალა 2004 წლის ნოემბერში. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში.
ვიქტორ სულაქველიძე

ვიქტორ სამსონის ძე სულაქველიძე (დ. 15 დეკემბერი, 1919, მთისძირი — გ. 31 ოქტომბერი, 1984) — ქართველი სამხედრო მეცნიერი და სამხედრო ინჟინერი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, გენერალ-მაიორ-ინჟინერი.

1942 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი (შემდეგში პოლიტექნიკურად წოდებული), რის შემდეგაც გააგზავნეს სამხედრო-საარტილერიო აკადემიაში სწავლის გასაგრძელებლად.

ვიქტორ სულაქველიძე ცნობილია, როგორც ლაზერული პისტოლეტის ავტორი. ხვეწდა და აუმჯობესებდა საბჭოთა საკონტინენტშორისო ბალისტიკური რაკეტების საბრძოლო (ბირთვული) ქობინებს, რათა მოწინააღმდეგის ტერიტორიაზე აფეთქების შემდეგ გაძლიერებულიყო გამა და ზემაღალი სიხშირის გამოსხივება. სავარაუდოდ, ზრუნავდა ალექსანდრე ნადირაძის ბირთვულქობინიანი „ტოპოლების“ გაუმჯობესობაზეც.

ვიქტორ სულაქველიძე გარდაიცვალა 1984 წელს. ის საქართველოში ჩამოასვენეს და თბილისში, საბურთალოს სასაფლაოზე დაკრძალეს.
კოლეგიუმ ორიენტალე

კოლეგიუმ ორიენტალე — სასულიერო სემინარია მომავალი სამღვდელო კადრების საღვთისმეტყველო განათლების მისაღებად. იგი მდებარეობს გერმანიის ქალაქ აიხშტეტში. სასულიერო სემინარიაში ერთმანეთის გვერდიგვერდ თანაცხოვრობენ და სწავლობენ აღმოსავლეთის სხვადასხვა უძველესი ქრისტიანული ეკლესიებიდან წარმოგზავნილი სტუდენტები.

სემინარია დაარსებულ იქნა 1998 წელს აიხშტეტის მაშინდელი ეპისკოპოსის ვალტერ მიქსას უშუალო ხელმღვანელობით. სემინარია, როგორც ადმინისტრაციული ერთეული ექვემდებარება გერმანიის ქალაქ აიხშტეტის კათოლიკურ ეპარქიას და მის ეპისკოპოსს.

სემინარიაში ცხოვრობენ სტუდენტები აღმოსავლეთის სხვადასხვა ეკლესიებიდან. ესენია: საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია, უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (მოსკოვის საპატრიარქო). ასევე უკრაინის, სლოვაკეთის, რუმინეთის, უნგრეთის და პოლონეთის ბიზანტიური წესის კათოლიკეები, რომლებიც რომის პაპის დაქვემდებარების ქვეშ იმყოფებიან და წარმოადგენენ რომის კათოლიკე ეკლესიის განუყოფელ შტოებს. სტუდენტების ნაწილი წარმოგზავნილია, რომის კათოლიკე ეკლესიასთან შეერთებული (უნირებული) ძველი აღმოსავლური ეკლესიებიდან როგორებიცაა: ინდოეთის სირო-მალანკარული, სირო-მალაბარული და მარონიტული ეკლესიები.სასულიერო სემინარიის ყველა სტუდენტი სწავლობს აიხშტეტ-ინგოლშტატის უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზე.

2008 წლამდე სასულიერო სემინარიას ხელმძღვანელობდა, მისი დამფუძნებელი, აიხშტეტის კათოლიკური ეპარქიის მღვდელი, თეოლოგიის დოქტორი, არქიმანდრიტი ანდრია აბრაჰამ ტიერმაიერი. 2008-14 წლებში სემინარიის რექტორი იყო აიხშტეტის საკათედრო ტაძრის მოწესე მღვდელი, მონსენიორ პაულ შმიტი. 2014 წლიდან სემინარიას ხელმძღვანელობენ: რექტორი — თეოლოგიის დოქტორი, დეკანოზი ოლექსანდრე პეტრინკო და ვიცერექტორი — თეოლოგიის დოქტორი, არქიმანდრიტი თომას კრემერი.
მაქსიმე V (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

მაქსიმე (, ერისკაცობაში მაქსიმოს ვაპორძისი, ; დ. 26 ოქტომბერი, 1897, სინოპი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1 იანვარი, 1972, შვეიცარია) — კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის იერარქი. 1946-1948 წლებში კონსტანტინოპოლის პატრიარქი; 1948-1972 წლებში — ეფესოს ტიტულარული მიტროპოლიტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1897 წელს შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ სინოპში. აქვე მიიღო დაწყებითი განათლება. 1918 წელს იკურთხა დიაკვნად, ხოლო 1928 წელს მღვდლად. 1930 წლიდან ეპისკოპოსის ხარისხში აიყვანეს და დაინიშნა ფილადელფიის მიტროპოლიტად.

1935 წელს პატრიარქ ფოტის გარდაცვალების შემდეგ ითვლებოდა მთავარ კანდიდატურად პატრიარქის ტახტზე, მაგრამ სტამბოლის პრეფექტმა უარყო მისი კანდიდატურა. ბენიამინის პატრიარქობის პერიოდში ითვლებოდა მის უმთავრეს მრჩეველად. 1945 წელს მაქსიმე იყო ბერძნულ-ბულგარული სქიზმის პერიოდში კონსტანტინოპოლის მხრიდან მთავარი ფიგურა.

1946 წელს აირჩიეს პატრიარქად. 1948 წლის 18 ოქტომბერს ოფიციალურად გამოაცხადეს პატრიარქის გადადგომა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. არაოფიციალურად დასავლეთის სახელმწიფოებს არ მოსწონდათ მისი მჭიდრო დამოკიდებულება საბჭოთა კავშირის მიერ კონტროლირებად რუსეთის საპატრიარქოსთან. მისი მემკვიდრე გახდა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის მთავარეპისკოპოსი ათენაგორა, ხოლო ყოფილ პატრიარქს მიანიჭეს ეფესოს ტიტულოვანი პატრიარქის წოდება.

1971 წლის ბოლოს დაავადდა მწვავე პნევმონიით. გარდაიცვალა შვეიცარიაში 1972 წლის 1 იანვარს. დაკრძალეს სტამბოლში.
ბენიამინი (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი ბენიამინი (; ერისკაცობაში პსომას კირიაკუ ; დ. 1871, ედრემიტი — გ. 17 თებერვალი 1946, სტამბოლი) — კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი. 1936–1946 წლებში პატრიარქი.

დაიბადა 1871 წელს. 1912 წლიდან როდოსის მიტროპოლიტია. პატრიარქ ფოტიოს -ის გარდაცვალების შემდეგ მის შემცვლელად ითვლებოდა ქალკედონის პატრიარქი მაქსიმე, მაგრამ აირჩიეს მიტროპოლიტი ბენიამინი.

მისი პატრიარქობის დროს 1937 წლის 12 აპრილს ცნეს ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალია, ხოლო 1945 წლის 22 თებერვალს ბულგარეთის ეკლესიის ავტოკეფალია.
მვერუ-ვანტიპა

მვერუ-ვანტიპა  — ტბა და ჭაობთა სისტემა ზამბიის ჩრდილოეთის პროვინციაში. ძველად ტბა საიდუმლოდ ითვლებოდა მარილიანობის და წყლის დონის ცვლილებების გამო, რომლებიც მთლიანად არ იყო გასაგები ნალექების დონის ცვლილებით, ცნობილია შემთხვევები, როდესაც ტბა მთლიანად დაშრა. მისი ძნელადმისადგომი მდგომარეობის გამო მვერუ-ვანტიპას ტბა ნაკლებადაა შესწავლილი გეოგრაფების და გეოლოგების მიერ, განსხვავებით უფრო დიდი, მისი მეზობელი ტბებისაგან: ტანგანიიკისაგან და მვერუსაგან. სახელწოდების მსგავსების გამო მას ზოგჯერ შეცდომით ურევენ მვერუს ტბაში.

მდებარეობს აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის ტბების ჯაჭვში, 25 კმ-ით დასავლეთით ტანგანიიკის ტბიდან და 40 კმ-ით აღმოსავლეთით მვერუს ტბიდან.

ადგილობრივ დიალექტებზე « » შეიძლება გადავთარგმნოთ, როგორც «ტალახიანი». ეს იმით აიხსნება, რომ ტბის წყალი შესახედავად ჭუჭყიანია, ხანდახან გამოიყურება მოწითალოდ ან მსუბუქად ზეთიანად.
ფორონიდები

ფორონიდები — ზღვის ფსკერის უხერხემლო ცხოველების კლასი. მათი სხეულის სიგრძე 0,6—45 სმ აღწევს, მოთავსებულია ტყავისებრ ქიტოვან მილში. ფორონიდების ნალისმაგვარ ფუძეზე განლაგებულია მრავალი საცეცი, რომელთა შორისაც არის პირი. იკვებებიან წვრილ-წვრილი ორგანიზმებით. ფორონიდები ცალსქესიანი ცხოველები არიან. კვერცხიდან იჩეკება პლანქტონური ლარვა—აქტინოტროხა. კლასში 23 სახეობაა. ზოგი ფორონიდები ფსკერის თევზების საკვებიც იყოს. ზოგჯერ ფორონიდებს ცალკე ტიპად გამოყოფენ.
ბანგვეულუ

ბანგვეულუ  — დიდი წყალმეჩხერი ტბა ზამბიაში, უფრო ზუსტად, წყლის სისტემა, რომელიც აერთიანებს ბანგვეულუს ტბას, ბანგვეულუს ჭაობს და პლატოს ან ბანგვეულუს ჭალას. წყლის სისტემა მდებარეობს მდინარე კონგოს ზედა დინებაში, ზღვის დონიდან 1140 მეტრ სიმაღლეზე.

ტბის როლი საკმაოდ დიდია ზამბიის ჩრდილოეთი პროვინციების ეკონომიკაში და ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებაში.

ბანგვეულუს ტბას აქვს 75 კმ სიგრძე და 40 კმ-მდე სიგანე, ტბის მუდმივი ღია წყლის ზედაპირი დაახლოებით 3000 კმ²-ია, მაგრამ ფართობი ბევრჯერ იზრდება სანაპირე ჭაობების და მაისში წვიმების სეზონის ბოლოს ტბისპირა ვაკე ადგილების დატბორვის დროს. ტბის და ჭაობის საერთო ფართობი აღწევს 15 000 კმ²-ს. ტბის საშუალო სიღრმე სულ 4 მეტრია.

ბანგვეულუს სისტემა იკვებება დაახლოებით 17 მდინარის ხარჯზე, რომელთაგან ჩამბეში ყველაზე დიდია. ტბიდან გამოედინება მდინარე ლუაპულა.

ისტორია
ტბა ევროპელთაგან პირველმა აღმოაჩინა დეივიდ ლივინგსტონმა 1868 წელს.
ვანო ზოდელავა

ივანე (ვანო) ზოდელავა (დ. 2 მაისი, 1957, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 5 თებერვალი, 2019, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სპეციალობით ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1977-1978 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უფროსი ლაბორანტი; 1978 წელს მშენებლობის სამინისტროს 13 ტრესტის 5 სამშენებლო სამმართველოს უფროსი ოსტატი; 1978-1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტი; 1981 წელს უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1981-1985 წლებში კომკავშირის კომიტეტის მდივანი; 1985-1988 წლებში ქალაქ თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის კომკავშირის პირველი მდივანი; 1988-1990 წლებში პარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტის საორგანიზაციო განყოფილების ინსტრუქტორი; 1990-1991 წლებში ქალაქ თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის რაიკომის მდივანი; 1991-1996 წლებში ერთობლივი საწარმო „თბილისი ლინკისა“ და „საქართველო-ამერიკის პარტნიორის“ პრეზიდენტი; 1996-1997 წლებში თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფროსი; 1997 წელს თბილისის მუნიციპალიტეტის პრემიერის მოადგილე; 1997-1998 წლებში ქალაქ ფოთის მერი; 1997 წლიდან ფაზისის აკადემიის წევრი, 1998-2004 წლებში თბილისის მერი. ავტორია ოცამდე სამეცნიერო ნაშრომისა.

ვანო ზოდელავა 2019 წლის 5 თებერვალს, 61 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მან ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება 2017 წლის ივლისში მიიღო, როდესაც აზერბაიჯანის საზღვრიდან თბილისისკენ მომავალ გზაზე ავტოავარიაში მოყვა, რის შემდეგაც თავის მძიმე ტრავმა მიიღო და გარდაცვალებამდე თბილისის პირველ კლინიკურ საავადმყოფოში მკურნალობდა.

ჯილდოები
1997 — ფოთის საპატიო მოქალაქე
გერმანე V (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი გერმანე (; ერისკაცობაში გეორგიოს კაბაკოპულოსი, ; დ. 6 დეკემბერი, 1835, კონსტანტინოპოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 28 ივლისი, 1920, ქალკიდონი, ოსმალეთის იმპერია) — კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი. პატრიარქი 1913-1918 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1835 წელს კონსტანტინოპოლში, ოსმალეთის იმპერიის სამხედრო სამინისტროს მთავარი მკერავის ოჯახში. დაწყებითი განათლება მშობლიურ ქალაქში მიიღო. ასევე სწავლობდა იერუსალიმში, ათენში, ხალკის საღვთისმეტყველო სკოლაში, რომელიც 1863 წელს დაასრულა. ამავე წელს აღიკვეცა ბერად. 1867 წლიდან მღვდელია, ხოლო ამავე წლიდან ეპისკოპოსის ხარისხში აიყვანეს.

1913 წელს პატრიარქ იოაკიმ -ის გარდაცვალების შემდეგ აირჩიეს პატრიარქად. ინტრონიზაცია მოხდა 1913 წლის 5 თებერვალს. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში დაიჭირა მკვეთრად პროთურქული პოზიცია. 1918 წელს პატრიარქის ტახტი დატოვა უკმაყოფილო ხალხის ზეწოლით და გაემგზავრა ქალკიდონში, სადაც გარდაიცვალა 1920 წელს. დაკრძალულია ქალკიდონის წმინდა სამების სახელობის ტაძარში.