iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შუქი მოვიდა

შუქი მოვიდა — 2000-იანი წლების დასაწყისის ქართულ-ფრანგული პანკ-ჯგუფი. მისი შემქმნელი და მთავარი იდეოლოგი წარმოშობით ფრანგი, ფრედი პაიანი იყო. მას ამ პროექტამდეც ჰყავდა საკუთარი ჯგუფი, მაგრამ საქართველოში შექმნილმა ახალმა სიმღერებმა მას განსაკუთრებული პოპულარობა მოუტანა. სიმღერების გამოცემა დაემთხვა საქართველოში პოლიტიკურ-ეკონომიკურ-სოციალური პრობლემების პერიოდს, რაც მათში აისახა.

ჯგუფის სიმღერები უშუალოდ ეხებოდა ენერგოკრიზისის წლებს და თანამედროვე ქართული რეალობისათვის დამახასიათებელ ელემენტებს - მობილურ ტელეფონებს, ნაყინს („მაროჟნი“), ხაჭაპურს, ენერგოდეფიციტს, სამარშრუტო ტაქსებს („მინიბუსის ზაზა“), ნავთის ქურებს („ტურბო“), სამგლოვიარო ტრადიციებს („რატომ წახვედი“) და ა.შ.

მოგვიანებით, როდესაც ფრედი პაიანი საფრანგეთში დაბრუნდა, ჯგუფმა არსებობა შეწყვიტა. 2014 წელს ფრედი კიდევ ერთხელ ჩავიდა საქართველოში და ჯგუფმა გამართა რამდენიმე კონცერტი.

წევრები
ჯგუფის შემადგენლობაში შედიოდნენ:

ფრედი პაიანი - ვოკალი, გიტარა
დათო ხოსიტაშვილი - გიტარა
გიორგი გობეჯიშვილი - ბას-გიტარა
გურამ მაკალათია, ივან კაბაკოვი - დასარტყმელი საკრავები

შემოქმედება
დისკოგრაფია
შუქი მოვიდა (ალბომი, 2001)
გულზე მოგეშვება (, 2003)
ვიდეო
მინიბუსის ზაზა (მუსიკალური ვიდეო პირველი ალბომიდან)
ჟიგულის კაცი (მუსიკალური ვიდეო პირველი ალბომიდან)
შუქი მოვიდა (ალბომი)

შუქი მოვიდა — ჯგუფის შუქი მოვიდა სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2001 წელს. ალბომის ტექსტები შეიცავენ ქართული 2000-იანი წლების რეალობისათვის დამახასიათებელ ელემენტებს, როგორიც არის სამარშრუტო ტაქსი, ნავთის ქურა და ენერგოკრიზისი.

სიმღერების სია
შუქი მოვიდა
მინიბუსის ზაზა
სიყვარულის სიმღერა
ხაჭაპური
კაქტუსი
ჟიგულის კაცი
ზღვა, სექსი, მზე
მაროჟნი
საფრანგეთი-საქართველო
სოლეი
ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესია

ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესია — ავტოკეფალური, მართლმადიდებლური ეკლესია, უკავია მე-15 ადგილი მართლმადიდებელი ეკლესიის დიფტიქში. ეკლესიას 1970 წლის 10 აპრილს ავტოკეფალია მიანიჭა რუსეთის ეკლესიამ, არ სცნობს კონსტანტინოპოლის პატრიარქი.

ტიტული
2005 წლიდან მისი მწყემსმთავარი ატარებს წოდებას „მთავარეპისკოპოსი ვაშინგტონისა და ნიუ-იორკისა, მიტროპოლიტი სრულიად ამერიკისა და კანადისა“ .

ისტორია
მართლმადიდებელი ეკლესია არსებობს 1793 წლიდან, როდესაც ალასკაზე რუსეთის ეკლესიის სინოდმა მისია დააარსა, შემდეგ მეფის მთავრობამ ალასკა აშშ-ს მიჰყიდა, მისიის ცენტრმა გადაინაცვლა ჯერ სან-ფრანცისკოში, შემდეგ ნიუ-იორკში, იქ სადაც დღეს მისიის ცენტრია.

2002–2008 წწ ეკლესიას ხელმძღვანელობდა მიტროპოლიტი გერმანი, 2008 წლის 12 ნოემბრიდან ეკლესიის მეთაურია უნეტარესი იონა, ხოლო 2012 წლის 13 ნოემბრიდან ტიხონი.
ქირქლარელის პროვინცია

ქირქლარელის პროვინცია — პროვინცია (ილი) ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, ისტორიულ–გეოგრაფიულ პროვინციაში, აღმოსავლეთ თრაკიაში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ქირქლარელი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება შავი ზღვა, ჩრდილოეთით – ბულგარეთი, დასავლეთით ედირნე, სამხრეთით – თექირდაღი.

ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ–აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია მთიანი მასივი ისთრანჯი (უმ. მწვერვალი მაჰია – 1030 მ).

მოსახლეობა 328 ათ. ადამიანი (2000), უდიდესი ქალაქიება: ქირქლარელი, ბაბაესკი და ლიულერბუღაზი.
მოზდოკის ივერიის ღვთისმშობელი

მოზდოკის ივერიის ღვთისმშობელი — სასწაულმოქმედად შერაცხილი ღვთისმშობელის ხატი, ათონის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ასლი.

ისტორია
ეს ხატი ეკუთვნოდა სახელგანთქმულ ქართველ მეფე თამარს, რომელიც განსაკუთრებულად იმით გამოირჩეოდა, რომ კავკასიის მთიელთა შორის ქრისტიანობის გავრცელებას ცდილობდა. მრავალი ჩერქეზი წარმართის მოქცევისა და გაქრისტიანების შემდეგ თამარ მეფემ მათ ივერიის ღვთისმშობლის ხატი გაუგზავნა. თამარის დროიდან 1768 წლამდე ხატი იმყოფებოდა მთებში, სადაც მრავალი სასწაულით განდიდდა. ის უვნებლად გადაურჩა ორ ხანძარს, როდესაც მთლიანად დაიწვა ტაძარი, რომელშიც იგი იმყოფებოდა. 1768 წელს იმპერატრიცა ეკატერინე განკარგულებით მთიანი ოსეთის მკვიდრი ჩრდილოელები მთებიდან თერგის გასწვრივ ჩამოსახლდნენ და თან ივერიის ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი ჩამოიტანეს. მოზდოკის ეპისკოპოსი ლიტანიით გამოვიდა ღვთისმშობლის ხატთან შესახვედრად და მის წინაშე პარაკლისი აღასრულა, სურდა, ხატი თან წაეღო და ტაძარში მოეთავსებინა, მაგრამ იმ ურემში შებმული ხარები, რომელზედაც ხატი იყო დაბრძანებული, ადგილიდან არ იძვროდნენ. ხალხი ბრბოებად მიდიოდა, რათა თაყვანი ეცა ხატისთვის. ღვთის ამგვარი მოწყალებით გახარებული მოსახლეობა ისწრაფოდა, რომ სამლოცველო აეგო და ივერიის ღვთისმშობლის ხატი მასში დაებრძანებინა.

გარკვეული დროის შემდეგ, 1798 წელს მოზდოკში, გამოჩინების ადგილას აიგო ეკლესია, სადაც ხატი იქნა დაბრძანებული. ზეციურ დედოფალს ავადმყოფობის და უბედურების დროს მიმართავს ყველა: მართლმადიდებლები, სომხები, კათოლიკები, ჩერქეზები და ოსები. უდიდესი სასწაულების გამო განადიდებენ მას, სანთლებს ანთებენ და სავედრებელ ლოცვას აღავლენენ. ხალხში არსებული გადმოცემის მიხედვით, 1840 წელს, როცა შამილი მოზდოკთან იყო მისული, მას და მის ჯარს თეთრად მოსილი ქალი გამოეცხადა და ქალაქზე თავდასხმა აუკრძალა.
ედირნეს პროვინცია

ედირნეს პროვინცია – პროვინცია (ილი) თურქეთში, ისტორიულ–გეოგრაფიულ პროვინცია აღმოსავლეთ თრაკიაში. მარმარილოს ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ედირნე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქირკლარელის თექირდაღის და ჩანაქკალეს პროვინციები, ჩრდილოეთით – ბულგარეთი, დასავლეთით მდინარე მარიცა და საბერძნეთი, სამხრეთით – ეგეოსის ზღვა.

მოსახლეობა 382 222 ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია ედირნე.
კენიის კრიზისი (2007–2008)

კენიის პოლიტიკური კრიზისი დაიწყო 2007 წლის 27 დეკემბრის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ. ეს იყო ეთნიკურ ნიადაგზე წარმოქმნილი კრიზისი.

ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ კენიის მოქმედი პრეზიდენტი მვაი კიბაკი ნაციონალური ერთობის პარტიიდან (ეთნიკური ჯგუფი კიკუიუ) და რაილა ოდინგა ნარინჯისფერი დემოკრატიული მოძრაობიდან (ეთნიკური ჯგუფი ლუო). კრიზისის პირველ ორ კვირაში დაიღუპა დაახლოებით 700 ადამიანი, მ. კიბაკიმ მხარდაჭერისათვის მიმართა უგანდის ხელისუფლებას. 29 იანვარს სამმა სამხედრო თვითმფრინავმა დაბომბა კიკუის ტომის ხალხი ქალაქ ნაივაშაში, რომლებიც ცდილობდნენ ხელი შეეშალათ ლუის ეროვნული უმცირესობის ევაკუაციისათვის. სხვადასხვა მონაცემებით სულ დაიღუპა 1000–2500 ადამიანი.

2008 წლის 17 აპრილს კონფლიქტი დარეგულირდა ეროვნული ერთიანობის კოალიციური მთავრობის შექმნით, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა რაილა ოდინგა.
კოლაუ ნადირაძე

ნიკოლოზ (კოლაუ) გალაქტიონის ძე ნადირაძე (დ. 8 მარტი, 1895, ქუთაისი — გ. 28 ოქტომბერი, 1990, იქვე) — ქართველი პოეტი, „ცისფერყანწელთა ორდენის“ წევრი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში. მოისმინა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სრული კურსი. პირველი ლექსი „ავზნიანი ქალაქი“ დაბეჭდა 1916 წელს ჟურნალ „ცისფერ ყანწებში“. იყო ქართველ სიმბოლისტთა ჯგუფის აქტიური წევრი. პირველი წიგნი „ბალდახინი“ გამოსცა 1919 წელს. საგანგებოდ აღნიშვნის ღირსია ლექსი „წიწამურიდან საგურამომდე“, რომელშიც მთელი ძალით გამოვლინდა კოლაუ ნადირაძის პოეტური ენერგია.

1985 წელს საუკუნეს მიღწეული პოეტი გაკრიტიკებული იქნა პოეტურ კრებულში ლექსის „25 თებერვალი 1921 წელს“ დაბეჭდვის გამო, რომელსაც მკაცრი „პარტიული“ შეფასება მისცეს და მონათლეს „დიდი ოქტომბრის რევოლუციის შეურაცხყოფად“. ავტორია პოემებისა („თვრამეტი წელი“, „ფრონტებზე“, „როალდ ამუნდსენ“), მოთხრობებისა და ნარკვევებისა, წერილებისა ქართველ, რუს, სომეხ მწერლებზე, მხატვრებზე, თეატრალურ მოღვაწეებზე. ნათარგმნი აქვს ალექსანდრე პუშკინის, ივანე ბუნინის, კონსტანტინე ბალმონტის, ალექსანდრე ბლოკის, შარლ ბოდლერის, პოლ ვერლენის, ავეტიქ ისააკიანის ნაწარმოებები.

დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
ორდუ

ორდუ — საპორტო ქალაქი თურქეთში 145.455 მაცხოვრებლით. ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი გაშენებულია შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, პატარა ყურის ნაპირზე.

ისტორია
ძვ. წ. საუკუნეში სხვა შავი ზღვისპირა კოლონიების მსგავსად მილეტიელების მიერ დაარსებულ იქნა კოლონია კოტიორა. ეს მიდამო თავდაპირველად ჯერ დანიშმენდების, შემდეგ 1214 და 1228 წლებში თურქ-სელჩუკებისა და 1346 წელს ჰაჯიემიროღულარის სამთავროს კონტროლის ქვეშ გადავიდა. შემდომში ამ ტერიტორიას ოსმალეთის ვასალი ტრაპიზონის იმპერია ფლობდა.

თანამედროვე ქალაქი ოსმალებმა დააარსეს, ესქიფაზართან ახლოს, როგორც სამხედრო სადარაჯო ბაირამლი , თანამედროვე ორდუდან 5 კილომეტრით დასავლეთით. 1869 წელს ქალაქის სახელი ორდუთი შეიცვალა და გაერთიანდა რაიონებთან: ბოლამანი, ფერშემბე, ულუბეი, ჰანსამანა (გოლქოი), აიბასტი. 1920 წლის 17 აპრილს შეიქმნა ორდუს პროვინცია.

ეტიმოლოგია
„ორდუ“ თურქულად „არმიას“ ნიშნავს, თუმცა ამ სახელის მნიშვნელობასთან დაკავშირებით სხვა მრავალი მოსაზრებაა.

მოსახლეობა
1800 წლამდე ორდუ იყო პატარა ქალაქი, უმეტესწილად პონტიელი ბერძნებით დასახლებული. რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის შემდეგ აქ დაიწყეს დასახლება კავკასიიდან და საქართველოდან დევნილმა მუსლიმმა ქართველებმა, აფხაზებმა და სხვებმა.

1912 წელს ქალაქსა და რაიონში ცხოვრობდა: 92 191 — მუსლიმი და 19 390 — ბერძენი.

1924 წლის საბერძნეთისა და თურქეთის მიერ მოსახლეობის გაცვლის შედეგად, ეთნიკური ბერძნების უმრავლესობამ ქალაქი დატოვა. ამჟამად ქალაქი დასახლებულია ეთნიკური თურქებით, კავკასიიდან გადმოსახლებულებით (მუჰაჯირები), ქართველი მუსლიმებით (ჩვენებურები) და დარჩენილი ეთნიკური ბერძნების შთამომავლების მცირე რაოდენობით.

სპორტი
ორდუ საფეხბურთო კლუბ „ორდუსპორის“ მშობლიური ქალაქია. „ორდუსპორი“ ბაზირებულია შუაგულ ქალაქში „19 სექტემბრის“ სტადიონზე.

დაძმობილებული ქალაქები
კლიმატი
გალერეა
მორის ლაპიდუსი

მორის ლაპიდუსი ( დ. 25 ნოემბერი, 1902, ოდესა — გ. 18 იანვარი, 2001, მაიამი-ბიჩი, ფლორიდა) — ამერიკელი არქიტექტორი, რომლის ტალღოვანმა, ელეგანტურმა ნეობაროკოს სტილის მოდერნისტულმა სასტუმროებმა 1950-იანების მაიამი-ბიჩის საკურორტო ნაგებობების სტილი განსაზღვრა.

დაბადებული ოდესაში, იმჟამად რუსეთის იმპერია, მისი ოჯახი, კონსერვატიული ებრაელები, რუსების პოგრომებს ნიუ-იორკში გაექცა, როდესაც ის ჯერ კიდევ ჩვილი იყო. ლაპიდუსმა არქიტექტურა კოლუმბიის უნივერსიტეტში შეისწავლა. შემდეგ ის გარკვეული პერიოდი გამოჩენილი ბოზ-არტის ფირმა „უორენ ენდ უეტმორში“ მუშაობდა. შემდგომი 20 წელი ის დამოუკიდებლად მუშაობდა კერძო შეკვეთებზე. ამ პერიოდში დაიწყო მან საშვებულებო სასტუმროების დაპროექტება მაიამი ბიჩზე.

მისი პირველი მსხვილი შეკვეთა გახდა მაიამი ბიჩის „სან სუსი ჰოტელი“, რომელსაც მალე მოჰყვა „ნაუტილუსი“, „დი ლიდო“, „ბალტიმორ ტერასი“ და „ალგიერსი“, ყველა კოლინზის ავენიუზე, რამაც თითქმის ერთი ხელის მოსმით განაახლა მთელი კვარტალი. ამ სასტუმროებმა თითქმის მყისიერი წარმატება მოიპოვა. შედეგად, 1952 წელს მან მიიღო შეკვეთა უდიდეს ფეშენებელურ სასტუმროზე მაიამი ბიჩზე, კომპლექსი, რომელთანაც მისი სახელი ყველაზე მჭიდროდაა დღეს დაკავშირებული, „ფონტენბლო ჰოტელი“, რომელსაც მომდევნო წელს მოჰყვა ასევე წარმატებული „დენ როკი“ და „ამერიკანა“ (მოგვიანებით „შერატონ ბალ ჰაბორი“) 1956 წელს.

ლაპიდუსის სტილი იდიოსინკრატული და მყისიერად ცნობადია ფოტოსურათებზე — ტალღოვანი რკალებით, თეატრალური მინათებული „მცურავი“ ჭერებით და ამებასებრი ფორმებით, რომლებსაც ის ”ყველის ნასვრეტებს” უწოდებდა. სწორედ მისი მრავალი მცირე პროექტი აძლევს მაიამი ბიჩის კოლინზ ავენიუს მის სტილს, რომელიც პოსტმოდერნიზმის ერთგვარ მოლოდინს ჰგავს. ვიზუალური სტილის მიღმა მის ნამუშევრებში ფუნქციონალიზმის გარკვეული წილიც ურევია. მისი მორკალური კედლები იჭერდა გაუთავებელ ოკეანის ბრიზებს პერიოდში, როდესაც ცენტრალიზებული კლიმატის კონტროლი არ არსებობდა, ხოლო მისეული ინტერიერის გადაწყვეტა მომხმარებლის გამოცდილებაზე ამახვილებდა ფრთხილ ყურადღებას.

„ფონტენბლო“ აგებული იყო, მეტწილად, მომავლისთვის, ჰარვი ფაირსტოუნის მამულზე და მან მაიამი ბიჩის ახალი ოქროს სანაპიროს პეიზაჟი განსაზღვრა. ამ სასტურმოში გადაიღეს 1960 წელს ჯერი ლიუისის „ “ (წარმატება ლიუისისა და ლაპიდუსისთვისაც), და ჯეიმზ ბონდის თრილერი „“ (1964). მისი ყველაზე განთქმული ელემენტია ე.წ. ”კიბე არსად” (ინგლ.' '), რომელიც სინამდვილეში მხოლოდ პალტოს გასახდელთან მიდის, თუმცა ფოიეში თვალისმომჭრელი ჩამოსვლის შესაძლებლობას იძლევა.

მისი ვაჟის, არქიტექტორი ალან ლაპიდუსის, რომელიც მამამისთან 18 წელი მუშაობდა, თქმით:

ლაპიდუდის მეუღლე ბეატრისი, რომელთანაც ის 63 წელი ცხოვრობდა, 1992 წელს გარდაიცვალა. თავად ლაპიდუსი ცხრა წლით გვიან გარდაიცვალა, 98 წლის ასაკში, მაიამი ბიჩზე, ფლორიდა.
პონტოს მთები

პონტოს მთები, ჩრდილო ანატოლიის მთები — მთათა სისტემა თურქეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. გადაჭიმულია შავი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ, მდინარე იეშილ-ირმაქის შესართავიდან მდინარე ჭოროხის შესართავამდე. სიგრძე დაახლოებით 1000 კმ, სიგანე 303 კმ. აერთიანებს დასავლეთ პონტოს მთებს, ჯანიქის მთებსა და აღმოსავლეთ პონტოს მთებს. შედგება გასწვრივი ხეობებითა და მთათაშუა ქვაბულებით გაყოფილი რამდენიმე პარალელური ქედისაგან, რომლებიც გაკვეთილია ყიზილ-ირმაქის, იეშილ-ირმაქისა და სხვა ხეობებით.

ცნობილი რუსი კარტოგრაფი იერონიმ სტებნიცკი საუკუნეში პონტოს მთებზე წერდა, რომ პონტოს ქედი ესაა იმ მთების ერთობლიობა, რომელიც აზიდულია მდინარე ჭოროხის შავ ზღვაში ჩადინების ადგილიდან და გადაჭიმულია ვიდრე მდინარე იეშილ-ირმაკის შავ ზღვაში შერთვამდე.
საჭადრაკო ოლიმპიადა 1935

მეექვსე საჭადრაკო ოლიმპიადა ჩატარდა 1935 წლის 16–31 აგვისტოს პოლონეთის დედაქალაქ ვარშავაში. ტურნირში 20 ქვეყნის ნაკრები მონაწილეობდა.

ტურნირის მსვლელობა
ვარშავაში გამართულ ოლიმპიადაზე თავი მოიყარა ახალგაზრდა მოჭადრაკეთა იმ თაობამ, რომელიც მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში მსოფლიო ჭადრაკის ელიტას შეადგენდა. ფავორიტებად მასპინძელი პოლონელები, უნგრელები და შვედები ითვლებოდნენ. აშშ-ის ნაკრების შანსები შედარებით დაბალი ჩანდა, რადგან მათ აკლდათ ორი ლიდერი: სამუელ რეშევსკი და ისააკ კეჟდენი.

ასპარეზობის დასაწყისში შვედეთის ნაკრებმა მძლავრი სტარტი აიღო და მე-11 ტურის შემდეგ საგრძნობლად უსწრებდა მდევრებს. თუმცა, ტურნირის მეორე ნახევარში შვედებმა ტემპი შეანელეს, რითაც ისარგებლეს ამერიკელებმა და პოლონელებმა. აშშ-ის ნაკრების გამარჯვება ბოლო დაფებზე არტურ დეიკისა და ისრაელ ჰოროვიცის ბრწყინვალე თამაშმა განაპირობა. არტურ დეიკმა ფენომენალური შედეგი აჩვენა — 15½ ქულა 18-დან.

აშშ-ის ნაკრებმა ზედიზედ მესამედ მოიპოვა ჰამილტონ-რასელის თასი. დაძაბული ბრძოლა წარიმართა მეორე ადგილისთვის, სადაც შვედებმა ბოლო ტურში გადაასწრეს პოლონელებს.

ოლიმპიადის პარალელურად გაიმართა ფიდე-ს კონგრესი, სადაც განიხილეს გერმანიის წინადადება 1936 წლის ბერლინის ოლიმპიადის ფარგლებში საჭადრაკო ტურნირის ჩატარების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ გერმანია ფიდე-დან გამოსული იყო, ქვეყნებს მიეცათ უფლება თავად გადაეწყვიტათ მონაწილეობის საკითხი. მიუნხენის 1936 წლის ტურნირი არაოფიციალურად ჩაითვალა და ფიდე-ს ოფიციალურ ოლიმპიადებს შორის არ ფიგურირებს.

ტექნიკური შედეგები
ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

გუნდური შედეგები
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
მიხეილ ლაშქარაშვილი

მიხეილ ლაშქარაშვილი (დ. 1884, სოფ. ქვემო ხანდაკი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1952, საფრანგეთი, დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე; ანტი-საბჭოთა პარტიზანული რაზმის ხელმძღვანელი ქართლში 1920-იანი წლების დასაწყისში.

1900-იანი წლების დასაწყისში მუშაობდა იარალოვის ქარხნის მუშად, შემდეგ რკინიგზის სადურგლო საამქროში. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის აქტიური წევრი, სახალხო გვარდიის საველე სასამართლოს თავმჯდომარე. მოგვიანებით პოლიტიკას ჩამოშორდა. 1919-1921 წლებში ლაშქარაშვილი იყო სახალხო გვარდიის შტაბის რწმუნებული ახალქალაქში, შემდეგ გორში. მონაწილეობდა გორის მაზრაში ბოლშევიკური ანარქიის ჩახშობაში.

1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლების ძალისმიერი დამყარების შემდეგ ლაშქარაშვილი შეუერთდა ქართველი პატრიოტების პარტიზანულ მოძრაობას. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დამარცხების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში. ემიგრაციაში იგი იყო საქართველოს ეროვნულ–დემოკრატიული პარტიის პარიზის კომიტეტის ჟურნალ „ახალი ივერიის“ (1927–1939) ავტორ–თანამშრომელი. გარდაიცვალა საფრანგეთში 1952 წელს. მეუღლესთან ერთად დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე. დაწერილი აქვს ვრცელი მოგონებები (გამოქვეყნებულია 1991 წლის გაზეთ „რესპუბლიკაში“).
არტემ ჯიჯიხია

არტემ მურზაყანის ძე ჯიჯიხია (დ. 1 იანვარი, 1874, სოფ. კირცხი, ახლანდ. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, — გ. 31 დეკემბერი, 1938) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი (1919).

სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში; 1897 წელს კი დაამთავრა თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი პოდპორუჩიკის წოდებით. 1893 წლიდან ირიცხებოდა სამხედრო სამსახურში. წლების მანძილზე მსახურობდა თურქესტანში; ავტორია რეგიონის რამდენიმე მნიშვნელოვანი აღწერილობისა. 1907 წელს მიენიჭა კაპიტნის წოდება. 1910 წლიდან მსახურობდა პოლონეთში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში; იბრძოდა აღმოსავლეთ პრუსიაში და ტყვედ ჩავარდა რუსეთის მე-15 არმიული კორპუსის კაპიტულაციის დროს 1914 წელს. 1918 წლის აგვისტოში დაბრუნდა ტყვეობიდან. მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში (1918–1921). სომხეთ-საქართველოს ომის შემდეგ მიენიჭა გენერლის წოდება (1919). საბჭოთა რუსეთის თავდასხმის დროს, 1921 წლის თებერვალს, ხელმძღვანელობდა შემტევ ჯგუფს ლილოს ფრონტზე. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ აქტიურ მოღვაწეობას ჩამოშორებული იყო. ასწავლიდა ზუგდიდის პედაგოგიურ ტექნიკუმში. სტალინური რეპრესიების პერიოდში, 1938 წელს დააპატიმრეს და დახვრიტეს გერმანიის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ბრალდებით.
სელიმ I

სელიმ იავუზი (მრისხანე) (; დ. 10 ოქტომბერი 1470, ამასია — გ. 20 სექტემბერი 1520, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთანი 1512–1520 წლებში, ბაიაზიდ -ისა და მისი ხარჭის, გიულბაჰარ ხათუნის ვაჟი.

ბიოგრაფია
მამის, სულთან ბაიაზიდ -ის მმართველობის პერიოდში იყო ტრაპიზონის სანჯაყ-ბეი. ცოლად ჰყავდა მოყვანილი ყირიმის ხანის, მენლი გირეის ქალიშვილი – აიშე. სელიმი არ მოიაზრებოდა ტახტის მემკვიდრედ, რადგან ჰყავდა უფროსი ძმები. მიუხედავად ამისა, მას მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი, რომ სულთან ბაიაზიდის შემდეგ ტახტზე უნდა ასულიყო და ამასთან ერთად, იყო გაცილებით ჭკვიანი ვიდრე მისი უფროსი ძმები. მან ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ მამა იძულებული გაეხადა ტახტი სწორედ მისთვის დაეთმო და ეს გამოუვიდა კიდეც. 1512 წლის 25 აპრილს სულთან ბაიაზიდი გადადგა და ტახტი სელიმს დაუთმო. ერთი თვის შემდეგ ბაიაზიდი გარდაიცვალა და არსებობს ვერსია, რომ მისი მოკვლის ბრძანება სწორედ სელიმმა გასცა. სელიმმა ყველა ტახტისათვის მოცილე ძმა სიკვდილით დასაჯა და ოსმანთა დინასტიის ერთპიროვნული წინამძღოლი გახდა.

სელიმ განაგრძობდა თავისი წინაპრების დამპყრობლურ პოლიტიკას. ევროპაში წინსვლის მაგივრად კურსი აღმოსავლეთით აიღო, რადგან ყველაზე დიდ საფრთხეს სწორედ ახლადშექმნილი შიიტური ირანისგან ხედავდა. ტახტზე ასვლის შემდეგ, შიიზმთან ბრძოლის დევიზით გამოვიდა სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ და 1512–1514 წლებში ანატოლიაში მოაწყო შიიტების ჟლეტა, 1514 წელს ჩალდირანის ბრძოლაში დაამარცხა სეფიანთა ირანის პირველი შაჰი ისმაილი და მიიტაცა დასავლეთ სომხეთი, ქურთისტანი და ზოგიერთი სხვა ტერიტორია. 1515 წელს დაასრულა აღმოსავლეთ ანატოლიისა და სომხეთის დაპყრობა, 1516 წელს დაიპყრო ჩრდილოეთი ერაყი, სირია, პალესტინა, 1517 წელს — ეგვიპტე. ამის შემდეგ წმინდა მუსულმანურმა ქალაქებმა მექამ და მედინამ აღიარეს ოსმალეთის სულთნების უზენაესობა. სელიმმა მიითვისა ხალიფას წოდება, რამაც მნიშვნელოვნად აამაღლა ოსმალეთის სულთნების ავტორიტეტი მუსულმანურ სამყაროში. 1519 წელს ჩაახშო ჯელალიების აჯანყება. გარდაიცვალა 1520 წლის 22 სექტემბერს, 50 წლის ასაკში. მის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი ერთადერთი ვაჟი, სულეიმან , რომლის მმართველობის პერიოდში ოსმალეთის პორტა განვითარების უმაღლეს მწვერვალს აღწევს.
სელიმ III

სელიმ (დ. 24 დეკემბერი, 1761 — გ. 28 ივლისი, 1808, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთანი 1789-1807 წლებში. შეეცადა რეფორმების გატარებას. იყო მოდერნიზაციის მომხრე. მისი დავალებით საერო და სასულიერო დიდგვაროვანთა წარმომადგენლების ჯგუფმა ნაწილობრივ განახორციელა გარდაქმნების პროგრამა (”ნიზამი ჯედიდ”), მაგრამ როდესაც გარდაქმნების წინააღმდეგ ფეოდალური რეაქცია გამოვიდა და იანიჩართა მღელვარება დაიწყო, სელიმ -ს ძალა არ ეყო თავისი თანამოაზრეებისათვის მხარი დაეჭირა. 1807 წლის 29 მაისს იგი გადააყენეს, ერთი წლის შემდეგ მოკლეს.
დოლმაბაჰჩე

დოლმაბაჰჩე — თურქი სულთნების სასახლე სტამბოლში, ბოსფორის ევროპულ მხარეს. აგებულია 1842-1853 წლებში აბდულმეჯიდ -სთვის, რომელსაც თოფქაფის შუასაუკუნეების სასახლის კომპლექსი აღარ მოსწონდა და ბაროკოს სტილის სასახლე სურდა, რომელიც საუკუნის ევროპულ სამეფო რეზიდენციებს გაუწევდა კონკურენციას. სასახლე ოსმალეთის იმპერიის მთავარი ადმინისტრაციული ცენტრი იყო 1853-1922 წლებში ოცწლიანი ინტერვალის (1889-1909) გარდა, როდესაც ამ ფუნქციას ილდიზის სასახლე ასრულებდა.

ისტორია
დოლმაბაჰჩეს სასახლე 1843-1856 წლებში შენდებოდა იმპერიის 31-ე სულთანი აბდულმეჯიდის ბრძანებით და ხუთი მილიონი ოსმალური ოქროს ფუნტი, დღევანდელი 35 ტონა ოქროს ეკვივალენტი, დაჯდა. თოთხმეტი ტონა ოქრო, ოქროს ფირფიტების სახით, იქნა გამოყენებული სასახლის ჭერის მოვარაყებაში. ჰაჯი საიდ აღა ხელმღძვანელობდა მშენებლობას. პროექტის მთავარი რეალიზატორები იყვნენ ევანის ყალფა, ქარაბეთ ბალიანი და მისი ვაჟი ნიკოღოს ბალიანი.

შენობის სტილი დასავლურია, ბაროკოს, როკოკოსა და ნეოკლასიკური ტრადიციებით, რომელშიც შერწყმულია ოსმალეთის ტრადიციული ხელოვნება და კულტურა თვითმყოფადი იერის მისაცემად. ფუნქციურად შენობა ესადაგება ტრადიციული ოსმალური სასახლის ცხოვრებას და ასევე თურქული სახლის ადათებს. დღემდე ის უდიდესი სასახლეა თურქეთში დარბაზების ფართობის მიხედვით.

დოლმაბაჰჩეს სასახლეში 1856 წლიდან ექვსი სულთანი ცხოვრობდა, 1924 წელს სახალიფოს გაუქმებამდე. უკანასკნელი იმპერატორი, რომელიც აქ ცხოვრობდა იყო ხალიფა აბდულმეჯიდ ეფენდი. 1924 წლის 3 მარტს მიღებულმა კანონმა სასახლე ახალი რესპუბლიკის ეროვნულ მემკვიდრეობად გამოაცხადა. მუსტაფა ქემალ ათათურქი, თანამედროვე რესპუბლიკის დამაარსებელი, სასახლეს საზაფხულო საპრეზიდენტო რეზიდენციად იყენებდა. ათათურქმა აქ გაატარა მისი უკანასკნელი დღეები და აქ გარდაიცვალა 1938 წლის 10 ნოემბერს.

მსოფლიოს უდიდესი ბოჰემიური ბროლის ჭაღი სასახლის ცენტრალურ დარბაზშია დაკიდული. ჭაღს 750 ნათურა აქვს და 4,5 ტონას იწონის. დოლმაბაჰჩეს ბოჰემიური და ბაკარას ბროლის ჭაღების უდიდესი კოლექცია აქვს მსოფლიოში. მისი მთავარი ფოიეს კიბეს ბაკარას ბროლის სახელურები აქვს.

დოლმაბაჰჩე თავდაპირველად ბოსფორის ყურეზე იდგა, თუმცა საუკუნეში მის ირგვლი ტერიტორია თანდათან შეივსო და აქ საიმპერატორო ბაღი გაშენდა, რაც სულთნების საყვარელი ადგილი იყო. სასახლის სახელი სწორედ ამ ბაღისგან მომდინარეობს: დოლმაბაჰჩე შევსებულ ბაღს ნიშნავს.
ფუკუოკა

ფუკუოკა — ქალაქი და მსხვილი ნავსადგური იაპონიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში; ფუკუოკის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი; მოსახლეობა: 1,603,543 ადამიანი (2021 წლის მონაცემებით). მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი. ქალაქ ფუკუოკას მდინარე ნაკაგავა ჰყოფს 2 ნაწილად — ჰაკატა (სავაჭრო) და ფუკუოკა (ადმინისტრაციული და საქმიანი).

ისტორია
 საუკუნიდან ცნობილი გახდა სავაჭრო ქალაქი ჰაკატა, რომელიც განლაგებულია მდინარე ნაკაგავას აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ქალაქი წარმატებულად აწარმოებდა ვაჭრობას ჩინეთთან. საუკუნის დასაწყისში ნაკაგავას დასავლეთ სანაპიროზე დაიმე ნაგამასა კუროდამ სასახლე ააშენა.

1889 წელს გადაწყდა ორივე მხარის გაერთიანება საერთო სახელით ფუკუოკა, რაც ნიშნავს „ბედნიერ ბორცვს“.

ბრიტანული ჟურნალის „“-ს მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, ფუკუოკა აღიარეს მსოფლიოს საუკეთესო ქალაქად შოპინგისათვის.
ოქროშვრია

ოქროშვრია — მრავალწლოვანი ბალახების გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა.

მოიცავს 60-მდე სახეობას, გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებსგარე სარტყლებში, აგრეთვე ტროპიკების მაღალმთიანეთში. საქართველოში იზრდება 6 სახეობა.

დამოუკიდებელ ბალახნარს იშვიათად ქმნის, უმეტესად შერეულია სხვათა ბალახნარში. თითქმის ყველა სახეობა საუკეთესო საძოვრის მცენარეა, ზოგიერთი კარგია სათიბად.
ნისანი (თვე)

ნისანი (თვე) ( ებრაული კალენდარის სამოქალაქო წლის მეშვიდე თვე (მერვე თვე ნაკიან წლებში) და რელიგიური წლის პირველი თვე. სახელწოდება მომდინარეობს ბაბილონიდან. თორაში და ძველი აღთქმის ქართულ თარგმანებში ნისანის თვეს ეწოდება „აბიბი“ (ან ავივი), რაც ნიშნავს ქერის თავთავის მწიფობის დროს. ესთერის წიგნში კი უკვე გვხვდება „ნისანი“. ეს თვე დგება გაზაფხულის ბუნიაობის შემდეგ და გრიგორიანული კალენდარის მიხედვით მარტს ან აპრილს შეესაბამება.

ნისანის დღესასწაულები
14 ნისანი - მარხვა პირველშობილთა ხსნისათვის (თუ შაბათი დღე დაემთხვევა - 12 ნისანი)
15-21 ნისანი - ფესახი (დამატებით 22 ნისანი ებრაული დიასპორისათვის)
27 ნისანი - იომ ჰაშოა (თუ შაბათის დაემთხვა - 26 ან 28 ნისანი)

მნიშვნელოვანი თარიღები
7 ნისანი (1273 ძვ.წ.) - მსტოვრები იერიხონში

მოსეს გარდაცვალებიდან (7 ადარი) 30 დღის შემდეგ იესო ნავეს ძემ ორი მსტოვარი გააგზავნა მდინარე იორდანეს გაყოლებით იერიხონისაკენ. მზვერავებს უნდა მოეგროვებინათ ინფორმაცია, რომელიც საჭირო იყო წმინდა საომარი მოქმედებებისათვის. იერიხონში მათ დაეხმარათ იქ მცხოვრები ქალი რახაბი.

10 ნისანი (1274 ძვ.წ.) - მირიამის გარდაცვალება

მოსეს და მირიამი გარდაიცვალა 126 წლის ასაკში, 2487 წელს ებრაული კალენდრით, ეგვიპტიდან გამოსვლიდან 39 წლის შემდეგ და 1 წლით ადრე, ვიდრე ებრაელი ხალხი წმინდა მიწაზე დაბრუნდებოდა.

10 ნისანი (1273 ძვ.წ.) - მდინარე იორდანეს გადალახვა

იესო ნავეს ძის მსტოვრები დაბრუნდნენ იერიხონიდან. ისრაელები დაიძრნენ, მათ წინაშე იორდანე გაიპო, ისე როგორც წითელი ზღვის წყალი გაიპო 40 წლის წინათ ეგვიპტიდან გამოსული მათი მამების წინაშე (იესო 4)

15 ნისანი (1713 ძვ.წ.) - ისააკის დაბადება

უფალმა შესმინა აბრაამის ლოცვა და სარას შეეძინა ვაჟი ისააკი(დაბადება 21:1-6)

15 ნისანი (1313 ძვ.წ.) - გამოსვლა

უფალმა ეგვიპტელთა მონობიდან გაათავისუფლა ებრაელი ხალხი და მოსეს წინამძღოლობით წმინდა მიწისაკენ დააბრუნა.

26 ნისანი (1245 ძვ.წ.) - იესო ნავეს ძის გარდაცვალება

იესო ნავეს ძე (1355-1245 ძვ.წ.) იყო ებრაელთა წინამძღოლი მოსეს შემდეგ , იგი შეუძღვა წმინდა მიწაზე ებრაელ ხალხს.

28 ნისანი (1273 ძვ.წ.) - იერიქიონის დაცემა

ისრაელის ხალხმა წმინდა მიწაზე დაიბრუნა პირველი ქალაქი - იერიხონი, ციხე-გალავანით იყო გამაგრებული. შვიდი დღის განმავლობაში ებრაელები მწყობრად უვლიდნენ გარს ქალაქის კედლებს და უკრავდნენ საყვირებს - სოფარს. მეშვიდე დღეს ქალაქის გალავანი ჩაოინგრა. (იესო .6)