iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნიმვეგენის საზავო ხელშეკრულებები

ნიმვეგენის საზავო ხელშეკრულება — ხელშეკრულებები, რომლითაც დასრულდა ომი საფრანგეთის მომხრე სახელმწიფოების კოალიციასა და ანტიფრანგულ კოალიციას შორის. ხელომწერილი იყო ნიმვეგენში (ახლანდ. ნიდერლანდები) 1678-1679 წლებში.

საფრანგეთ-ჰოლანდიის ხელშეკრულებით (1678 წ. 10 აგვისტო) საფრანგეთი ტოვებდა ომის დროს დაკავებულ ჰოლანდიის ტერიტორიას ქ. მაასტრიხტით და აუქმებდა 1667 წელს შემოღებულ მაღალ საბაჟო ტარიფს. ჰოლანდია ცნობდა საფრანგეთის კოლონიურ უფლებებს გვიანასა და სენეგალში.

საფრანგეთ-ესპანეთის ხელშეკრულებით (1678 წ. 17 სექტემბერი) ესპანეთი უთმობდა საფრანგეთს ფრანშკონტეს და მთელ რიგ ტერიტორიებს ესპანეთის ნიდერლანდებში, ხოლო საფრანგთი უბრუნებდა ესპანეთს სამხრეთ ნიდერლანდების მიწების ნაწილს, ლიმბურგის საჰერცოგოს და პუჩსერდუს (კატალონიაში).

1679 წლის 5 თებერვლის ხელშეკრულება ამტკიცებდა ვესტფალიის ზავის (1648 წ.) პირობებს. ნიმვეგენის საზავო ხელშეკრულებები იყო საფრანგეთის დიდი პოლიტიკური წარმატება, მან განამტკიცა საფრანგეთის ჰეგემონია ევროპაში.
ალახუელის პროვინცია

ალახუელა — პროვინცია კოსტა-რიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო–ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ნიკარაგუა, შემდეგ კი საათის ისრის მიმართულებით ერედიის, სან-ხოსეს, პუნტარენასისა და გუანაკასტეს პროვინციები. შედგება 15 კანტონისგან. ფართობი 9 757,53 კმ²–ია, მოსახლეობა 848 146 ადამიანი (2011 წ).

პროვინციის დედაქალაქია ალახუელა. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქია სიუდად-კესადა.

ესპანელ კოლონიზატორთა გამოჩენამდე, პროვინციის ტერიტორია დასახლებული იყო ადგილობრივი ინდიელებით.

პროვინციაში მდებარეობს ორი აქტიური ვულკანი — არენალი და პოასი.

ალახუელის პროვინციას გადაკვეთს პანამერიკული გზატკეცილი.

გალერეა
კარტაგოს პროვინცია

კარტაგო ( – კართაგენი) — პროვინცია კოსტა-რიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ლიმონის პროვინცია, დასავლეთით კი სან-ხოსეს პროვინცია. დედაქალაქია კარტაგო, რომელიც 1823 წლამდე კოსტა-რიკის დედაქალაქი იყო, სანამ ეს სტატუსი სან-ხოსეს გადაეცემოდა. პროვინციის ფართობი 3 124,61 კმ²–ია, მოსახლეობა 490 903 ადამიანი (2011 წ). დაყოფილია რვა კანტონად.

კარტაგო კოსტა-რიკის ერთ–ერთი ყველაზე პატარა პროვინციაა, თუმცა კოლონიურ ხანაში უმდიდრესი იყო. უმაღლესი მწვერვალია სერო-დე-ლა-მუერტე, ზღვის დონიდან 3 600 მეტრზე.

გალერეა
ინტერნეტის ლინგვისტიკა

ინტერნეტის ლინგვისტიკა — ენათმეცნიერების ქვედარგი, რომელიც სწავლობს ინტერნეტ და სმს კომუნიკაციის გავლენით აღმოცენებულ ახალ ენობრივ ფორმებს.

აღნიშნული ქვედარგის ფუძემდებელი, დევიდ კრისტალი ინტერნეტ ლინგვისტიკაში კვლევების წარმართვის ოთხ პერსპექტივას ასახელებს: სოციოლინგვისტურს, სტილისტურს, გამოყენებითსა და პედაგოგიურ პერსპექტივებს, რომლებიც მჭიდროდ არის ერთმანეთთან დაკავშირებული.

სოციოლინგვისტური პერსპექტივა
სოციოლინგვისტური პერსპექტივა შეისწავლის ინტერნეტ და სმს კომუნიკაციის ზეგავლენით აღმოცენებული ენობრივი ფორმების მიმართ საზოგადოების დამოკიდებულებას და მათ გამოყენებას სხვადასხვა სოციალურ კონტექსტში.

ინტერნეტის სოციოლინგვისტიკაში ხუთი ძირითადი თემა შეიძლება გამოიყოს:

მრავალენობრიობა - ეხება ინტერნეტ სივრცეში სხვადასხვა სამეტყველო ვარიაციებისა თუ ენების სტატუსს.
ენათა ცვლილება - რაც გულისხმობს ტექნიკური (დროისა და სივრცის ეკონომია, ბეჭდვითი და ა.შ.) მიზეზით აღმოცენებულ ახალ ენობრივ ფორმებს.
საუბრის ანალიზი - შეისწავლის ინტერნეტ სივრცეში მიმდინარე სოციალურ ინტერაქციასა და საკომუნიკაციო პრაქტიკაში წარმოქმნილ ცვლილებებს.
სტილისტური აღრევა - ეხება ინტერნეტ ჟარგონის გავრცელებას.
მეტაენა და ფოლკლორის ლინგვისტიკა - სწავლობს ახალი ენობრივი ფორმების ირგვლივ მიმდინარე დისკუსიებს.
ესტონეთის მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესია

ესტონეთის მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესია  — ესტონეთის ავტონომიური მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც იმყოფება კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის იურისდიქციაში.

1996 წლიდან ესტონეთში მოქმედებს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაქვემდებარებული ეკლესია, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს კონსტანტინოპოლის ეკლესიის ლეგიტიმურობას ესტონეთის ტერიტორიაზე.

1999 წლის 13 მარტიდან ტალინისა და სრულიად ესტონეთის მიტროპოლიტია სტეფანე.
გუანაკასტეს პროვინცია

გუანაკასტე — პროვინცია კოსტა-რიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილში, წყნარი ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიკარაგუა, აღმოსავლეთით ალახუელის პროვინცია, სამხრეთ–აღმოსავლეთით კი პუნტარენასის პროვინცია. წარმოადგენს ყველაზე ნაკლებად დასახლებულ პროვინციას კოსტა-რიკაში. ფართობი 10 141 კმ²–ია, მოსახლეობა 326 953 ადამიანი (2011 წ).

პროვინციის დედაქალაქია ლიბერია. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია კანიასი და ნიკოია.
სერხიო ასენხო

სერხიო ასენხო ანდრესი (; 28 ივნისი, 1989; პალენსია, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, მეკარე.

საკლუბო კარიერა
დაიბადა პალენსიაში, კასტილია და ლეონში. ფეხბურთის თამაში დაიწყო „ვალიადოლიდის“ ახალგაზრდულ გუნდებში, სადაც ის იყო კლუბის ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული მოთამაშე.

2009 წლის 8 ივლისს მადრიდის „ატლეტიკომ“ შეიძინა 5 მილიონ ევროდ და გაუფორმა ოთხწლიანი კონტრაქტი.

2011 წელს ასენხო გაანათხოვრეს „მალაგაში“ სეზონის ბოლომდე.
ტრესენა

ტრესენა — 13-დღიანი პერიოდი, გამოიყენებოდა კოლუმბამდელი პერიოდის მესოამერიკულ კალენდრებში. 260 დღიანი კალენდარი (ტონალპოუალი) დაყოფილი იყო 20 ტრესენად. ტრესენა წარმოიქმნა ესპანელი მემატიანეებისგან და ითარგმნება, როგორც „ჯგუფი ცამეტიდან“, ისევე როგორც დუჟინი (ესპანურად დოცენა) აღნიშნავს თორმეტს. ტრესენა ასოცირდება აცტეკებთან, თუმცა მას სხვადასხვა სახელები აქვს მაიას, საპოტეკების, მისტეკებისა და სხვა ხალხების კალენდრებში.
ევკლიდეს პარალელურობის აქსიომა

ევკლიდეს პარალელურობის აქსიომა ან მეხუთე პოსტულატი — კლასიკური პლანიმეტრიის ერთ-ერთი აქსიომა. პირველად მოყვანილია ევკლიდეს „საწყისებში“:

კლეინისა და პუანკერის მოდელები დამაჯერებლად ამტკიცებს, რომ მეხუთე პოსტულატი არ ეწინააღმდეგება გეომეტრიის დანარჩენ აქსიომებს. აქედან გამომდინარეობს, რომ მეხუთე პოსტულატი დამოუკიდებელია სხვა აქსიომებისგან და მისი დამტკიცება შეუძლებელია.

მეხუთე პოსტულატის სხვა დანარჩენებისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება. თუ აქსიომების სიიდან მეხუთე პოსტულატს გამოვრიცხავთ, მაშინ მიღებული სისტემა აღწერს ე.წ. აბსოლუტურ გეომეტრიას. „საწყისების“ პირველი 28 თეორემა მტკიცდება მეხუთე პოსტულატის გარეშე, ამიტომაც მიეკუთვნება აბსოლუტურ გეომეტრიას.

უძველესი დროიდან მათემატიკოსები ცდილობდნენ „გაეუმჯობესებინათ ევკლიდე“ - ან გამოერიცხათ მეხუთე პოსტულატი საწყისი დებულებებიდან, ანუ დაემტკიცებინათ ის, სხვა პოსტულატებსა და აქსიომებზე დაყრდნობით, ან ჩაენაცვლებინათ სხვა, უფრო ნათელი პოსტულატით.
ხუჭუჭა თუთიყუში

ხუჭუჭა თუთიყუში (ან ტალღისებრი თუთიყუში) — ავსტრალიური წარმოშობის თუთიყუშისნაირთა რიგის ფრინველი. მისი ბუნებრივი შეფერილობაა მწვანე და ყვითელი, თუმცა ჯიშების გამოყვანის შედეგად, დღეს უამრავი ფერის არსებობს.

ლათინური სახელწოდება
ხუჭუჭა თუთიყუშის ლათინური სახელწოდება მოდის ბერძნული „“ — „სიმღერა“, „“ — „თუთიყუში“ და ლათინური „“ — „ტალღოვანი“. სახელწოდების ზუსტი თარგმანი ჟღერს, როგორც: „მომღერალი ტალღისებრი თუთიყუში“.

გარეგნობა
ხუჭუჭა თუთიყუშის სხეულის სიგრძეა 17—19,8 სმ (იშვიათად 21-22 სმ), ფრთების სიგრძე 9,5-10,5 სმ, კუდის — 8—10 სმ; წონა 40—45 გრამი. კუდის დახმარებით ის უფრო დიდი წარმოჩდება.

ამ სახეობის თუთიყუშს ყელი და თავის წინა ნაწილი ყვითელი შეფერილობის აქვს. ორივე ლოყაზე აქვს თითო ლურჯი ლაქა, ლაქების ქვეშ კი რამდენიმე შავი წერტილი. თავის უკანა ნაწილი და ზურგის ზედა ნაწილი ღია მწვანეა, მუქი ხუჭუჭა ზოლებით დაფარული (საიდანაც მომდინარეობს მისი სახელწოდება „ხუჭუჭა“). ფრთებზე ზოლები უფრო მკვეთრი შავი ხდება.

ნისკარტი
ბარტყებს ნისკარტი შავი აქვთ, ხოლო ზრდასრულებს მოყვითალო. ნისკარტის ზედა ნაწილი (ცვლილოვანა) კარგადაა გამოკვეთილი, რითაც ფრინველის სქესი დგინდება. მამალ ბარტყს იასამნისფერი აქვს დედალს — თეთრში გარდამავალი, ძალიან ღია ცისფერი, ან ძალიან ღია ვარდისფერი. მოზრდილ ასაკში მამრს ნისკარტის ფუძე ცისფერი, ხოლო მდედრს ყავისფერი უხდება.

თვალები
თუთიყუშის თვალი მუქი ლურჯია, გარშემო სარტყელი კი ყვითელი ან თეთრი ფერის. ხუჭუჭა თუთიყუშებს ფერების გარჩევის უნარი გააჩნიათ, ასევე, როგორც უმეტესობა ფრინველს ახასიათებთ „მონოკულარული მხედველობა“, ანუ თვალები ისე აქვთ განლაგებული, რომ არ ხდება მხედველობის კუთხის გადაფარვა, თანხვედრა. თავის სწრაფი ბრუნვით, ფაქტობრივად 360°–ით ახერხებს კონტროლს გარემოზე.

ფრთები
ხუჭუჭას ფრთების სიგრძე 9,5-10,5 სმ–ია. გადაადგილებისას ან ხის ტოტზე ჯდომისას ფრთები უმოქმედო მდგომარეობაშია და მათ მხოლოდ ფრენისას შლიან.

ფეხები
ფეხები მონაცრისფრო–მოლურჯო შეფერილობის აქვთ, რომლებიც ძალიან ძლიერი და მტკიცეა. თითოეულზე ოთხი გრძელი, ნამგალისებრი და საკმაოდ ბასრი ბრჭყალი აქვთ, რომლებიც მუქი ლურჯი ან შავი ფერისაა.

ოთხი თითიდან ორი უკანაა მიმართული, ორიც წინ. ასეთი განლაგებით თუთიყუშს მარტივად შეუძლია გადაადგილდეს მიწაზე, კომფორტულად მოთავსდეს ხის ტოტზე, ასევე აქვს უნარი, სხვადასხვა საგანი გადაადგილოს ერთი ადგილიდან მეორეზე.

ხუჭუჭას ვარიაციები
ფრინველების მოყვარულთა მიერ გამოყვანილია სხვადასხვა შეფერილობის ვარიაციები. მათ შორის მთლიანად თეთრებიც.

რეკორდსმენი „პაკი“
ხუჭუჭა თუთიყუში სახელად „პაკი“ გინესის გინესის რეკორდების წიგნში იმიტომ შეიტანეს, რომ ფრინველთა სამყაროში ყველაზე მეტი სიტყვის სწავლა მოახერხა. მისი ლექსიკონი 1728 სიტყვას მოიცავდა.
ემა სტოუნი

ემა სტოუნი (; 6 ნოემბერი, 1988, სტოკსდეილი, არიზონა, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. მონაწილეობს როგორც კინო-, ასევე სატელევიზიო ფილმებში. 2010 წელს ფილმში „მსუბუქი ყოფაქცევის ფრიადოსანი“ შესრულებული როლისათვის მიიღო ოქროს გლობუსის ნომინაცია მიუზიკლსა ან კომედიაში ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. მია დოლანის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ლა-ლა ლენდი“ (2016) მიენიჭა ოსკარი, ოქროს გლობუსი, და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო.

ფილმოგრაფია
ვუდი ჰარელსონი

ვუდი ჰარელსონი (; 23 ივლისი, 1961, მიდლენდი ტეხასი) — ამერიკელი მსახიობი. ფილმში „ხალხი ლარი ფლინტის წინააღმდეგ“ შესრულებული ლარი ფლინტის როლისათვის მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები კაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. ხოლო ფილმმმა „წარგზავნილი“ მოუტანა ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

ფილმოგრაფია
ჯეიმზ ჰარდენი

ჯეიმზ ჰარდენი — ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი, ამჟამად თამაშობს ფილადელფია სიქსერსი-ში. ჰარდენი 2009 წლის დრაფტზე მე-3 ნომრად აირჩიეს.

კარიერა
სკოლა
ჰარდენი სწავლობდა სკოლა "არტეზიაში", "ლეიკვუდში", კალიფორნიის შტატში. ორი წლის განმავლობაში ის საშუალოდ ერთ მატჩში აგროვებდა 13.2 ქულას, როდესაზ "არტეზიის" სკოლის გუნდში თამაშობდა მისი საშუალო მონაგარი 28,5 ქულა იყო. მომდევნო წელს კი მისი მაჩვენებელი გაცილებით დაბალი იყო, საშუალოდ 18.8 ქულა და 3.5 გადაცემა. "არტეზიის" გუნდში კი მან კალიფორნიის ჩემპიონატი მოიგო.
კოლეჯი
კოლეჯში ჰარდენი თამაშობდა არიზონა სტეიტ სან დევილსში, 2 წლის განმავლობაში.

2007/2008 წლის სეზონში მან ითამაშა 34 მატჩი. ის საშუალოდ მოედანზე 34,1 წუთს ატარებდა, აგროვებდა 17,8 ქულას, 5,3 მოხსნას, 2,1-ხელ კარგავდა ბურთს და აკეთებდა 0,6 ბლოკშოტს.

2008/2009 წლის სეზონში, მან 35 მატჩში მიიღო მონაწილეობა. ის მოედანზე საშუალოდ 35,8 წუთს ატარებდა, აგროვებდა 20,1 ქულას, ჰქონდა საშუალოდ 5,6 მოხსნა, 1,7 ჩაჭრა, 0,3 ბლოკშოტი, 3,4 დაკარგვა და 4,2 შედეგიანი გადაცემა.

ნბა
ოკლაჰომა სიტი თანდერი
ჰარდენი 2009 წლის დრაფტზე მე-3 ნომრად ოკლაჰომა სიტი თანდერმა აირჩია.ის გახდა პირველი კალათბურთელი, რომელიც დრაფტზე აირჩია ოკლაჰომამ, მას შემდეგ რაც ეს გუნდი ოკლაჰომაში გადაბარგდა სიეტლიდან. ჰარდენმა კლუბთან კონტრაქტს ხელი 2009 წლის 12 ივლისს მოაწერა.

ჰიუსტონ როკეტსი
ჰარდენმა უარი განაცხადა ოკლაჰომასთან კონტრაქტის გახანგრძლივებაზე და ის ჰიუსტონ როკეტსში წავიდა კუკ დეკუანთან, კოულ ოლდრიჩთან და ლაზარ ხეიუორდთან ერთად, მათ ნაცვლად კი გუნდში ჰიუსტონიდან ჯერემი ლემბი და კევინ მარტინი მივიდა.

ადრეული ცხოვრება
ჯეიმს ჰარდენი დაიბადა 1989 წლის 26 აგვისტოს კომპტონში, კალიფორნიის შტატში, მონჯა უილისისა და ჯეიმს ჰარდენ უფროსის ოჯახში. მამამისი მის ცხოვრებაში თითქმის არ მონაწილეობდა და ის ძირითადად დედამ გაზარდა. თავდაპირველად იგი ბეისბოლს თამაშობდა, თუმცა დაახლოებით 10 წლის ასაკიდან კალათბურთზე უფრო მეტად გადაიტანა ყურადღება.

მამის მხირდან მას ჰყავს ორი უფროსი ნახევარ და-ძმა. და არნიკ ჯელქსი და ძმა აკილი რობერსონი, რომელიც 1997 წელს კანზასის გუნდში მეოთხედმცველის პოზიციაზე თამაშობდა
ნიკიფორე გრიგორა

ნიკიფორე გრიგორა (გრიგორასი, ; დ. 1290/1291 – გ. 1360) — ბიზანტიელი ისტორიკოსი, თეოლოგი, ფილოსოფოსი და მეცნიერი. შეადგინა კალენდრის რეფორმის პროექტი. იყო პლატონის თაყვანისმცემელი და წერის მანერითაც მას ბაძავდა.

ბიოგრაფია
დაიბადა პონტოს ჰერაკლეაში. ბავშვობაში დაობლდა და აღზარდა ბიძამ, იოანეჰ, ჰეარკლიის ეპისკოპოსმა. პირველი განათლება ბიძის ხელმძღვანელობით მიიღო ჰერაკლეაში. 20 წლის ასაკში ბიძამ სასწავლებლად გაგზავნა კონსტანტინოპოლში. იქ მას ასწავლიდნენ იოანე გლიკა და თეოდორე მეტოხიტი. გლიკასგან ისწავლა გრამატიკა და რიტორიკა, ხოლო თეოდორე მეტოხიტისაგან ფილოსოფია და ასტრონომია. თეოდორე მეტოხიტმა გრიგორასი წარუდგინა იმპერატორ ანდრონიკე -ს. 1326 წელს იმპერატორმა ის გაგზავნა ელჩად სერბეთში. 1328 წელს ნიკიფორემ მთავრობის რისხვა დაიმსახურა და ჩამოშორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას ორი წლით, 1330 წლამდე. შემდგომში ის აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ეკლესიათა უნიის გარსემო წარმოებულ მოლაპარაკებებში და გრიგოლ პალამას წინააღმდეგ ბრძოლაში.

მისი ისტორიული თხზულება „რომის ისტორია“ მოიცავს პერიოდს 1204 წლიდან 1359 წლის ჩათვლით. თხზულების პირველ ნაწილში (1204-1320) ძირითადად აკროპოლიტეს და პაქიმერეს ეყრდნობა, თუმცა დამატებით წყაროებსაც იყენებს; დანარჩენი ამბების უშუალო მომსწრე და მონაწილე თავად იყო. დაწვრილებით გადმოსცემს 1320-1359 წლის ამბებს. ამ მონაკვეთში ნიკიფორე გრიგორა უფრო მემუარისტად გვევლინება, ვიდრე ქრონისტად. დიდ ყურადღებას უთმობს საეკლესიო ბრძოლას. მოვლენებს სუბიექტურად აფასებს. მტრულად ეკიდება ზილოტების გამოსვლას.

მნიშვნელოვანია გრიგორას ცნობები ტრაპიზონის იმპერიის შესახებ. ტრაპიზონის მეფეებს „კოლხების ქვეყნის მფლობელად“, „კოლხთა და ლაზთა ქვეყნის მფლობელად“, „ლაზებად“ მოიხსენიებს. აღსანიშნავია აგრეთვე გრიგორას ცნობები ტრაპიზონის მეფეთა დინასტიურ ქორწინებების, აბაზგებისა და საქართველოში თათარ-ხვარაზმელთა შემოსევის შესახებ.
ნიკოლოზ დამასკელი

ნიკოლოზ დამასკელი (დ. ძვ. წ. 64 — გ. 4 წლის შემდეგ) — ძველი ბერძენი ისტორიკოსი. იუდეველთა მეფის ჰეროდეს მრჩეველი. შემდეგ რომში ცხოვრობდა იმპერატორის კარზე, ნიკოლოზ დამასკელის თხზულებებმა ჩვენამდე მოაღწია ფრაგმენტების სახით. განსაკუტთრებით საინტერესოა „ისტორია“ (144 წიგნად), რომლის წინა თავებში აღწერილია აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორია და მითოლოგია; ბოლო წიგნებში კი ძვ. წ. - საუკუნეების ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების ისტორია (ისტორიის დიდი ნაწილი დაკარგულია); „კეისრის ცხოვრება“ იმპერატორ ავგუსტუსის განდიდების მიზნით არის დაწერილი (იგი ერთადერთი წყაროა ავგუსტუსის ბავშვობისა და ყრმობის შესახებ). მასვე ეკუთვნის თხზულებები: „საკუთარ თავზე და აღზრდაზე“, „ღირსშესანიშნავი ადათების კრებული“. ნიკოლოზ დამასკელის თხზულებების ფრაგმენტები უმთავრესად კონსტანტინე პორფიროგენეტის თხზულებებში შემორჩა; გვხვდება ასევე სტრაბონის, იოსებ ფლავიუსის და სხვ. ნაწარმოებებში. მის პოეტურ და ფილოსოფიურ ნაწარმოებებს ჩვენამდე არ მოუღწევია.
ჯაფარ ნიმეირი

ჯაფარ მუჰამედ ნიმეირი (; დ. 1 იანვარი, 1930, ომდურმანი — გ. 30 მაისი, 2009, ხართუმი) — სუდანის სახელმწიფო მოღვაწე. სუდანის სახელმწიფოს მეთაური 1969–1985 წლებში, სუდანის რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარე 1969–1971 წლებში. სუდანის პრეზიდენტი 1971–1985 წლებში მარშალი (1979).

დაიბადა საშუალო ფენის წარმომადგენლის ოჯახში. 1952 წელს დაამთავრა სუდანის სამხედრო კოლეჯი. სწავლა განაგრძო გფრ-სა და აშშ-ში. 1969 წლის 25 მაისს ხელმძღვანელობდა სახელმწიფო გადატრიალებას. 1969–1971 წლებში რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარეა, შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. 1971–1985 ქვეყნის მეთაურია. 1972 წლიდან სუდანის სოციალური კავშირის თავმჯომარეა.
კურესაარე

კურესაარე 1917 წლამდე არენსბურგი, 1952-1988 წლებში კინგისეპი — ქალაქი ესტონეთში. მდებარეობს კუნძულ საარემაას სამხრეთით რიგის ყურის ნაპირზე. საარემაას მაზრის უდიდესი დასახლებული პუნქტი და ადმინისტრაციული ცენტრი.

ისტორია
ქალაქი პირველად მოხსენიებულია 1381 წლის მატიანეში. 1563 წელს კი მიიღო ქალაქის სტატუსი. 1721-1917 წლებში ქალაქი შედიოდა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში ოკუპირებული იყო გერმანიის სამხედრო ძალების მიერ. 1918 წლიდან დამოუკიდებელი ესტონეთის შემადგენლობაშია და გახდა საარემაას მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1941-1944 წლებში კვლავ ოკუპირებულია გერმანელთა მიერ, გათავისუფლდა 1944 წლის 7 ოქტომბერს. 1952 წელს ეწოდა ამ ქალაქში დაბადებული, ესტონეთის კომუნისტური პარტიის დამაარსებლის, ვიქტორ კინგისეპის სახელი. 1988 წელს კვლავ კურესაარე ეწოდა.

გალერეა
ტლაჰკალტეკები

ტლაჰკალტეკები — ხალხი ნაუას ჯგუფიდან, რომელიც ესპანეთამდელ პერიოდში დასახლებული იყო ტლაჰკალას სამეფოში, თანამედროვე იმავე სახელი სმქონე მექსიკის შტატის ტერიტორიაზე. ისტორიულად — აცტეკების დაუნდობელი მტრები, მხარს უჭერდნენ კონკისტადორებს აცტეკების იმპერიის დაპყრობაში.

თავიანთი პრივილეგირებული მდგომარეობის მეშვეობით კონკისტის შემდეგ ტლაჰკალტეკები ესპანელებს შეუერთდნენ. თანამედროვე შთამომავლები არიან მეტისები.

ისტორია კონკისტამდე
თავდაპირველად ტლაჰკალტეკები წარმოადგენდნენ კონგლომერატს სამი ერისა, რომლებიც შესაბამისად საუბრობდნენ ნაუატლზე, ოთომსა და პინომეზე. თანდათანობით ნაუატლზე მოსაუბრე ხალხმა დომინირებული მდგომარეობა დაიკავა.

მცდელობების მიუხედავად, აცტეკებმა ვერ შეძლეს ტლაჰკალტეკების დამორჩილება. ეს უკანასკნელები მონაწილეობდნენ ყვავილების ომში.

ესპანეთის კოლონიალური პერიოდის ისტორია
ტლაჰკალტეკები ერნან კორტესის მოკავშირეები იყვნენ ტენოჩტიტლანის წინააღმდეგ კამპანიაში. ისინი დაეხმარნენ ესპანელებს ანაუაკის ველის დაპყრობაში და ჯარის ძირითად ნაწილს შეადგენდნენ.

ტლაჰკალტეკებმა ესპანელებისგან მექსიკის სხვა ხალხებისგან განსხვავებით გარკვეული პრივილეგიები მიიღეს, მათ შორის ცეცხლსასროლი იარაღის ტარების უფლება, ცხენებზე ჯირითი, აზნაურის ტიტულის ტარება და საკუთარი დასახლებების დამოუკიდებლად მართვა.

ტლაჰკალტეკებმა ჩრდილოეთ მექსიკის ტერიტორიაზე რამდენიმე დასახლება დააარსეს, მათ შორის თანამედროვე ტეხასის ტერიტორიაზე, სადაც ესპანელებმა ვერ შეძლეს ადგილობრივი ტომების დაპყრობა. ესპანელებმა ისინი ჩიჩიმეკების მახლობლად დაასახლეს, რათა სამაგალითოდ ეჩვენებინათ ადგილობრივი ხალხი, რომლებმაც აღიარეს ესპანეთის ძალაუფლება და ცხოვრების ახალი სტილი დაისწავლეს. ამ ადგილებში ტლაჰკალტეკები მუშაობდნენ შახტებსა და ფერმებში.
ბერნდ ლენო

ბერნდ ლენო (; 4 მარტი, 1992; ბიტინგჰაიმ-ბისინგენი) — გერმანელი ფეხბურთელი, ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ ლონდონის "არსენალის" მეკარე.

საკლუბო კარიერა
2011 წლის მაისში ლენომ „შტუტგარტთან“ გაახანგრძლივა კონტრაქტი 2014 წლის ივლისამდე. 2011 წლის 10 აგვისტოს ის გაანათხოვრეს „ბაიერ 04 ლევერკუზენში“ 2011 წლის 31 დეკემბრამდე. იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებიდან ოთხ დღეში ლენოს დებიუტი შედგა ბუნდესლიგაში ბრემენის „ვერდერთან“ მატჩში.

2011 წლის 30 ნოემბერს ლენომ კლუბთან გააფორმა კონტრაქტი 2017 წლამდე.

2018 წლის 1 ივლისს ლენო გადავიდა ლონდონის "არსენალში".
ფერნანდო ლიორენტე

ფერნანდო ლიორენტე ტორესი (; დ. 26 თებერვალი, 1985; პამპლონა, ესპანეთი), მეტსახელად (მეფე ლომი) — ესპანელი ფეხბურთელი, „ნაპოლის“ თავდამსხმელი.

კარიერა დაიწყო ბილბაოს „ატლეტიკის“ ახალგაზრდულ გუნდებში და გახდა კლუბის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფეხბურთელი დეკადის განმავლობაში. კლუბში მისი დებიუტი შედგა 2005 წელს. 2011-2012 წლების სეზონში მან კლუბის მაისურით 29 გოლი გაიტანა ყველა გათამაშებაში, რის გამოც მას მოიხსენიებენ „ბილბაოს ლეგენდად“.

ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ასპარეზობს 2008 წლიდან და გუნდს დაეხმარა 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მოგებაში. მან ასევე მოიგო 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატი.

ტიტულები
კლუბი
ატლეტიკი ბილბაო
უეფა-ს ევროპის ლიგა: ვერცხლის მედლები 2011–12
ესპანეთის თასი: ვერცხლის მედლები 2008–09, 2011–12
ესპანეთის სუპერთასი: ვერცხლის მედლები 2009

იუვენტუსი
სერია (2): 2013-14, 2014-15
იტალიის თასი: 2014-15
იტალიის სუპერთასი: 2013, 2015
უეფას ჩემპიონთა ლიგა: 2014-15 (ვერცხლის პრიზიორი)

ნაკრები
მსოფლიო ჩემპიონატი: 2010
ევროპის ჩემპიონატი: 2012
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი: მესამე ადგილი 2009
მერიდიანის თასი: 2003

ინდივიდუალური
20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი: ვერცხლის ბუცი 2005

სტატისტიკა
კლუბი
განახლებულია 2012 წლის 28 ნოემბრის მონაცემებით.
ნინა ხატიაშვილი

ნინა (ნინო) ხატიაშვილი (დ. 31 მაისი, 1968, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, სცენარისტი.

ბიოგრაფია
ნინა ხატიაშვილი დაიბადა თბილისში, 1968 წლის 31 მაისს.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი, ასევე, – ამავე უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტი, კინორეჟისურის სპეციალობით (ბუბა ხოტივარისა და ოთარ იოსელიანის სახელოსნო). მუშაობდა სხვადასხვა ტელეარხებზე რეჟისორად და ჟურნალისტად.

ცხოვრობს თბილისში.

ფილმი
მე მოვალ დილით , 2009

კინოსცენარი
მწერალი, 2008
მე მოვალ დილით, 2009
უხამსი ისტორიები, 2010
უხელფასო შვებულება, 2010
ბაბუაწვერების მდელო, 2011
დიფ ვაიალეთ, 2012
მარკელ სუსაეტა

მარკელ სუსაეტა ლასკურაინი (; დ. 14 დეკემბერი, 1987; ეიბარი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, პრიმერა დივიზიონის კლუბ ბილბაოს „ატლეტიკის“ ნახევარმცველი.

კარიერა დაიწყო „ატლეტიკის“ ახალგაზრდულ გუნდებში. პირველ გუნდში მისი დებიუტი შედგა 2007 წლის 2 სექტემბერს, სადაც გოლით გამოირჩა „ბარსელონასთან“ 1-3 წაგებულ მატჩში.

ტიტულები
უეფა-ს ევროპის ლიგა
ფინალისტი (1): 2011/12
ესპანეთის თასი
ფინალისტი (2): 2008/09, 2011/12
ესპანეთის სუპერთასი
ფინალისტი (1): 2009
ანდონი ირაოლა

ანდონი ირაოლა საგარნა (; დ. 22 ივნისი, 1982; უსურბილი, ესპანეთი) — ყოფილი ესპანელი ფეხბურთელი, ამჟამად კვიპროსულ კლუბ ლარნაკის „აეკის“ მწვრთნელი. კარიერის უმეტესი წლები გაატარა ლა ლიგის კლუბ ბილბაოს „ატლეტიკში“, სადაც საერთო ჯამში 12 სეზონი ჩაატარა. თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე. გამოირჩეოდა ბრძოლისუნარიანობით და კარგი პასების უნარით.

ირაოლა დაიბადა უსურბილში, გიპუსკოაში. აღიზარდა ბილბაოს „ატლეტიკის“ აკადემიაში. მისი პროფესიული კარიერა დაიწყო კლუბ „ბასკონიაში“ 2000 წელს. 2001-2003 წლებში თამაშობდა „ატლეტიკ ბილბაო “-ში. 2003 წელს გადავიდა „ატლეტიკ ბილბაოში“, სადაც 2015 წლამდე დაჰყო. იმავე წელს შეუერთდა ამერიკულ კლუბ „ნიუ-იორკ სიტის“. 2016 წლის 17 ნოემბერს ირაოლამ განაცხადა საფეხბურთო კარიერის დასრულების შესახებ.

ირაოლას დებიუტი ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2008 წლის 20 აგვისტოს დანიის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში, სადაც ესპანეთმა დანიას ანგარიშით 3-0 სძლია.

ტიტულები
საკლუბო
ატლეტიკ ბილბაო
ესპანეთის თასი: ვერცხლის მედლები, 2008–09, 2011–12, 2014–15
ესპანეთის სუპერთასი: ვერცხლის მედალი, 2009
უეფა-ს ევროპა ლიგა: ვერცხლის მედალი, 2011–12
იონ აურტენეჩე

იონ აურტენეჩე ბორდე (; დ. 3 იანვარი, 1992; ამორებიეტა-ეჩანო, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ამორებიეტას“ მარცხენა მცველი.

კარიერა
კარიერა დაიწყო ბილბაოს „ატლეტიკის“ ახალგაზრდულ კლუბში, 10 წლის ასაკში. 2009 წლის 16 დეკემბერს, 17 წლის ასაკში, როდესაც ის ჯერ კიდევ სარეზერვო გუნდში თამაშობდა, შედგა მისი დებიუტი პირველ გუნდში უეფა-ს ევროპის ლიგის მატჩში, სადაც ბრემენის „ვერდერთან“ 0–3 დამარცხდა მისი კლუბი, მან კი მთელი 90 წუთი დაჰყო მოედანზე. ლა ლიგაში მისი დებიუტი შედგა 2010 წლის 28 აგვისტოს, „ჰერკულესთან“ 1–0 მოგებულ მატჩში.

მიღწევები
საკლუბო
ატლეტიკ ბილბაო
უეფა-ს ევროპის ლიგა: მეორე ადგილი, 2011–12
ესპანეთის თასი: მეორე ადგილი, 2011–12, 2014–15

სანაკრებო
ესპანეთი 19 წლ.
19-წლამდე ევროპის ჩემპიონატი: 2011

ესპანეთი 17-წლ.
17-წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი: მესამე ადგილი, 2009
ერედიის პროვინცია

ერედია — პროვინცია კოსტა-რიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო–ცენტრალურ ნაწილში. მოიცავს როგორს სასოფლო-სამეურნეო არეალებს, ისე აგლომერაციებს. ასევე, პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს გარემოსთან დაკავშირებული რამდენიმე მნიშვნელოვანი არეალი, მათ შორის კარილიოს ეროვნული პარკი და მდინარე სარაპიკი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიკარაგუა, აღმოსავლეთით — ლიმონის პროვინცია, სამხრეთით და აღმოსავლეთით კი სან-ხოსესა და ალახუელის პროვინციები. დედაქალაქია ერედია. ფართობი 2 657 კმ²–ია, მოსახლეობა 433 677 ადამიანი (2011 წ).

ერედიის პროვინცია შედგება 10 ადმინისტრაციული კანტონისაგან.

გალერეა
ნე ვინი

ნე ვინი (დ. 24 მაისი, 1911, პაუნგდე, ბრიტანეთის ბირმა — გ. 5 დეკემბერი, 2002, იანგონი, მიანმარი) — ბირმის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. გენერალი (1960). ბირმის მმართველი 1962-1988 წლებში.

იაპონელების მიერ ბირმის ოკუპაციის პერიოდში (1942-1945 წწ.) ეკავა სამეთაურო თანამდებობები ბირმის დამოუკიდებლობის არმიაში, იყო ბირმის თავდაცვის არმიის შტაბის უფროსი. 1947 წელს აირჩიეს დამფუძნებელი კრების წევრად, რომელმაც 1948 წლის 4 იანვარს გამოაცხადა ბირმის დამოუკიდებლობა. 1948 წელს დანიშნეს ჩრდილოეთის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლად. 1950-1972 წწ. გენშტაბის უფროსი და ბირმის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალია. 1949-1950 წლებში პრემიერ-მინისტრის მოადგილეა. 1958-1960 წწ. პრემიერ-მინისტრი.

1962 წლის 2 მარტს ბირმის არმიამ ნე ვინის ხელმძღვანელობით ხელში აიღო ძალაუფლება, შეიქმნა რევოლუციური საბჭო (მოქმედებდა 1974 წლის მარტამდე) ნე ვინის ხელმძღვანელობით. 1962-1974 წლებში ნე ვინი იყო აგრეთვე რევოლუციური მთავრობის თავმჯდომარე. 1958-1972 წლებში თავდაცვის მინისტრი. 1974-1981 წლებში სახალხო კრების (პარლამენტის) სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარე და ბირმის სოციალისტური რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
ლიმონის პროვინცია

ლიმონის პროვინცია — პროვინცია კოსტა-რიკაში. მოიცავს 9 189 კმ²–ს, მოსახლეობა 386 862 ადამიანს შეადგენს (2011 წ).

პროვინციის უდიდესი ნაწილი მდებარეობს კარიბის ზღვის სანაპირო დაბლობში. სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი კორდილიერა-დე-ტალამანკის მთების ვრცელ ქედს უჭირავს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიკარაგუა, რომელთან საზღვარიც მდინარე სან-ხუანზე გაივლის, დასავლეთით — ერედიის, კარტაგოსა და პუნტარენასის პროვინციები, სამხრეთ-დასავლეთით — პანამა, მასთან საზღვარი მდინარე სიკსაოლაზე გაივლის. პროვინცია დაყოფილია ექვს კანტონად. დედაქალაქია პუერტო-ლიმონი.

ლიმონი კოსტა-რიკის კულტურულად ერთ-ერთი ყველაზე მრავალფეროვანი პროვინციაა, აქ სახლობს დიდი რაოდენობის აფრო-კარიბელი და ადგილობრივი.

გალერეა