iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნანკინის მეწამული მთა

მეწამული მთა ან წიძინშანი — მთა ნანკინის აღმოსავლეთ მხარეს, ძიანგსუს პროვინციაში, ჩინეთში. მისი სიმაღლე 448.9 მეტრია, რაც მას ნანკინის ფარგლებში ყველაზე მაღალ მწვერვალად აქცევს. მთის მწვერვალები განთიადისა და ბინდისას ხშირად გახვეულია იასამნისფერ და ოქროსფერ ღრუბლებში, საიდანაც მომდინარეობს მისი სახელი.

მთა მცირე ზომისაა, დაახლოებით 20 კვ.კმ ფართობით; იასამნისფერი მთის სიმაღლე მწვერვალზე და მთის ძირში არის დაახლოებით 448 მეტრი და 20 მეტრი შესაბამისად. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 979 მმ-დან 1,050 მმ-მდე, ხოლო მზის ნათების საშუალო წლიური ხანგრძლივობაა დაახლოებით 1,855–2,059 საათი. იასამნისფერი მთა დაკავშირებულია როგორც ძველი, ისე თანამედროვე ჩინეთის ბევრ ისტორიულ მოვლენასთან. ის თავდაპირველად ცნობილი იყო როგორც ზარის მთა და ასევე ცნობილი გახდა როგორც ძიანგის მთა მას შემდეგ, რაც სუნ ციუენმა ძიანგ წივენი, აღმოსავლეთ ხანის ოფიციალური პირი, რომლის სულიც, როგორც ამბობდნენ, მფარველობდა ამ ადგილს, სამმეფობის ეპოქაში მთის ღვთაებად გამოაცხადა. სახელი „წიძინი“ ნიშნავს „სპილენძს“ — როდესაც სპილენძი სუფთაა, ის იასამნისფერია, ამიტომ ჩინურში მას ასევე უწოდებენ იასამნისფერ-ოქროსფერს. მას ასევე უწოდებენ ძინლინგის მთას , მისი იასამნისფერი ქანების გამო. „ძინლინგი“ ნიშნავს „იასამნისფერ-ოქროსფერ მთას“. სწორედ აქედან წარმოიშვა ნანკინის მეტსახელი „ძინლინგი“ . მინგის დინასტიის დროს მას ასევე უწოდებდნენ შენლიეს მთას .

მთაზე ამჟამად 200-ზე მეტი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი და ტურისტული ადგილია, მათ შორის სამი ეროვნული ისტორიული ძეგლი, ცხრა პროვინციული ისტორიული ძეგლი და 33 პრეფექტურული ისტორიული ძეგლი. მთის კალთაზე ან მის მახლობლად ასევე მდებარეობს დაახლოებით ათამდე ეროვნული კვლევითი ინსტიტუტი და უნივერსიტეტი. სიაოს მავზოლეუმი, იმპერატორ ხონგვუს და მისი ოჯახის დასასვენებელი ადგილი, მდებარეობს მთის სამხრეთ კალთაზე. სუნ იატსენის მავზოლეუმი, სუნ იატსენის საფლავი, და ნანკინის მეილინგის სასახლე, სუნ მეილინგის რეზიდენცია, მდებარეობს მთის ძირში. ახლომდებარე ლინგკუს ტაძრის ტერიტორიაზე არის თან იენქაისა და ტენგ იანტას საფლავები.
პელათუსა

პელათუსა — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც მდებარეობს პოლის ხრისოხუსიდან 5 კმ-ით აღმოსავლეთით.

სახელი
ადგილის სახელწოდების წარმოშობის ორი ვერსია არსებობს: პირველის თანახმად, იგი მომდინარეობს კუნელის ბუჩქნარისგან , მეორე ვერსიით კი ცნობილი ზედწოდებიდან — , რომლითაც ანტიკურ ხანაში თაყვანს სცემდნენ აპოლონს (ამარგეტიში აღმოჩენილი წარწერების მიხედვით). აქედან წარმოიქმნა სახელი , რომლისგანაც მივიღეთ დღევანდელი პელათუსა. 1958 წელს კვიპროსელმა თურქებმა მიიღეს ალტერნატიული სახელი — , რაც „შავ ხეს“ ნიშნავს.

მდებარეობა და გარემო
პელათუსა მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის კუნძულ კვიპროსის დასავლეთით, დაახლოებით 270 მეტრის სიმაღლეზე, პაფოსიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 38 კილომეტრში, ლიმასოლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 100 კილომეტრში და ნიქოზიიდან დასავლეთით 130 კილომეტრში. სოფლის ტერიტორია, რომლის ფართობი 7,2282 კვადრატული კილომეტრია, ჩრდილოეთით ესაზღვრება მაკუნტას, აღმოსავლეთით — კინუსასა და ლისოსს, სამხრეთით — აგიოს ისიდოროსს, ხოლო დასავლეთით — სტენისა და პოლის ხრისოხუსს. სოფელში მოხვედრა შესაძლებელია 736 გზის საშუალებით.
თეთრი კურდღელი (სატელევიზიო სპექტაკლი)

„თეთრი კურდღელი“ — 1984 წლის ქართული სატელევიზიო სპექტაკლი, რომლის რეჟისორია თემურ ჩხეიძე და ეფუძნება მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობას „კურდღელი“.

სიუჟეტი
ოჯახში მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ სიდონიას გონებას მწუხარება არ ეკარება — მისი მთელი არსება ეწინააღმდეგება იმის აღიარებას, რომ სათაყვანო შვილი აღარ ჰყავს. სიდონია უმეტესად საყვარელი სათამაშოთი — თეთრი კურდღლით თამაშობს: მუდმივად გულში ჰყავს ჩახუტებული, ეთამაშება, ესაუბრება შვილის მაგიერ და თავის გამოგონილ სამყაროში ცხოვრობს. ცნობილი ექიმ-ფსიქიატრი — პროფესორი ფრიდონ დორაშვილი ცდილობს ქალი რეალობაში დააბრუნოს.

როლებში
მარინა ჯანაშია — სიდონია
ედიშერ მაღალაშვილი — ფრიდონი, ექიმი-ფსიქიატრი
ეკატერინე ვაჩნაძე — გადია
გია ლეჟავა — სიდონიას ქმარი
რეზო ჩხიკვიშვილი — ბიძინა
გიორგი თურქიაშვილი — ექიმი
ვუჩაომენის პარკი

ვუჩაომენის პარკი — პარკი ნანკინში, პაისიას რაიონში. დღევანდელი პარკი ოდესღაც მინგის დინასტიის სასახლის აკრძალული ტერიტორია იყო და მასზე სასახლის კარიბჭე 1367 წლით თარიღდება, ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან კარიბჭეთაგან, რომელიც ქალაქში დღემდე არსებობს. ვუჩაომენის პარკიდან ნაცრისფერი აგურით მოპირკეთებული შენობის ზემოდან ხეებით გაფორმებულ იუტაოს გზაზე ხედი იშლება. პარკში ხშირად საქსოფონზე უკრავენ და ოპერას მღერიან.

ნანკინის ქალაქმა ის ქალაქის ხუთ საუკეთესო პარკს შორის დაასახელა. სხვა პარკებია მოჩოუს ტბის პარკი, სიუენვუს ტბა, ცინგლიანგშანის პარკი და ჩინეთის კარიბჭის ციხის პარკი.
პანო-აროდესი

პანო-აროდესი — სოფელი კვიპროსში, აკამასის ნახევარკუნძულთან ახლოს. იგი დაახლოებით 23 კმ-ითაა დაშორებული ქალაქ პაფოსიდან. სოფელი მდებარეობს ლაონას პლატოზე.

პანო აროდესის-მოსახლეობა ბოლო 30 წლის განმავლობაში შემცირდა, რადგან მოსახლეობა დაბერდა, ხოლო ახალგაზრდა მაცხოვრებლები დასაქმების მიზნით ქალაქებში გადავიდნენ.

რუპერტ განისმა (რომელიც იმ დროს კუნძულზე სიძველეთა ინსპექტორი იყო) სოფელი შემდეგნაირად აღწერა:

„სოფლის შუა საუკუნეების სახელი იყო როდოსი, იქიდან გამომდინარე, რომ იგი წარმოადგენდა იერუსალიმის წმინდა იოანეს ორდენის რაინდების საკუთრებას, რომელთა შტაბ-ბინაც 1522 წლამდე კუნძულ როდოსზე მდებარეობდა.“

„ქრისტიანულ სოფელში დგას მეთვრამეტე საუკუნის წმინდა კელანდიონის ეკლესია, რომელიც პაფოსის ადრეული ეპისკოპოსი იყო. ეკლესიის ჩრდილოეთ მხარეს მდებარეობს წმინდა აგაპიტიკოსის დიდი ქვის სარკოფაგი, ხოლო მისი თანამგზავრის, წმინდა მისიტიკოსის სარკოფაგი სამხრეთითაა. სოფლის ლეგენდის თანახმად, ისინი, ვისაც სურს მოიპოვოს ვინმეს სიყვარული, იქნება ეს გოგონა თუ ბიჭი, მოდიან ფარულად ღამით და წმინდა აგაპიტიკოსის სარკოფაგს ნატეხს აცილებენ. ამ ნატეხს ფხვნიან და საყვარელი ადამიანის სასმელში ურევენ, რომელიც მაშინვე უპასუხებს ვნებას. და პირიქით, თუ ადამიანს ვინმესთან წაჩხუბება სურს, ის უბრალოდ იმავე პროცედურას ატარებს წმინდა მისიტიკოსის სარკოფაგის დაფხვნილი ქვით. ეს უკანასკნელი ბევრად უფრო მეტადაა გამოფიტული, ვიდრე წმინდა აგაპიტიკოსისა, თუმცა ეს აიხსნება იმით, რომ მისი ძალა დიდი მოთხოვნით სარგებლობს იმ ახალგაზრდა მამაკაცებსა და ქალებში, რომლებსაც საყვარელი ადამიანის შეცვლა სურთ.“
აგიოს-დიმიტრიანოსი

აგიოს-დიმიტრიანოსი — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც პანო-პანაგიადან 12 კილომეტრით დასავლეთით მდებარეობს. სოფელი ზღვის დონიდან 564 მეტრ სიმაღლეზეა, ხოლო ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა აქ 640 მმ-ს შეადგენს.

სოფელს სახელი ეწოდა მის ტერიტორიაზე მდებარე წმინდა დიმიტრიანოსის ეკლესიის პატივსაცემად.

დაბალ ბორცვებსა და მრავალრიცხოვან ვენახებს შორის გაშენებული აგიოს დიმიტრიანოსი მცირე დასახლებაა, სადაც დაახლოებით 70 ადამიანი ცხოვრობს. მოსახლეობა ტრადიციულ ქვის სახლებში ბინადრობს, რომლებსაც ხის კარები და აივნები აქვს. ტურისტული ინფრასტრუქტურა მოიცავს გასაქირავებელ ოთახებსა და ტრადიციულ საოჯახო სასტუმროებს.

მეზობლად მდებარე თემებს შორისაა პოლემი და ფსათი.
გია ლეჟავა

გია ლეჟავა (დ. 26 ნოემბერი, 1944 — გ. 19 თებერვალი, 2011) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი (ლ. იოსელიანის და რ. მირცხულავას კლასი).

1970-1974 წლებში მარჯანიშვილის თეატრის სცენაზე გამოდიოდა. 1974 წლიდან კი რუსთაველის თეატრის მსახიობია.

კინოში გადაღება 13 წლისამ დაიწყო, როდესაც შეასრულა გიმნაზისტის როლი ფილმში „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე…“ (რეჟ. კ. პიპინაშვილი, 1958). სერიოზული დებიუტი შედგა ფილმში: „თეთრი სახლები“ (რეჟ. ყ. მგელაძე, 1975), მონაწილეობა მიიღო საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ გადაღებულ 30-ზე მეტ ფილმში, მათ შორის: „მოცურავე“ (რეჟ. ი. კვირიკაძე, 1981), „ქართლოსიანთა საკურთხეველი“ (რეჟ. ა. აბაშმაძე, 1982), „სამი ალიყური“ (რეჟ. ე. ჟღენტი, 1982), „დიმიტრი “ (რეჟ. რ. ხოტივარი, 1982), „პორფირიონი“ (რეჟ. შ. ჯორჯაძე, 1984), „რობინზონიანდა ანუ ჩვენი ინგლისელი პაპა“ (რეჟ. ნ. ჯორჯაძე, 1984), „დამშვიდობება“ (რეჟ. ზ. თუთბერიძე, 1987), „მათთვის, ვინც მამამ მიატოვა“ (რეჟ. ზ. ურუშაძე, 1989), „სპირალი“ (რეჟ. გ. ჭოხონელიძე, 1990), „ვირთხა“ (რეჟ. პ. მილორავა, 1991), „შიში“ (რეჟ. ზ. სავანელი, 1995), „წარსულის აჩრდილები“ (რეჟ. ლ. თუთბერიძე, 1996), „ანთიმოზ ივერიელი" (რეჟ. გ. ჭოხონელიძე, 2001) და სხვა.

გარდაიცვალა 2011 წლის 19 თებერვალს. დაკრძალულია თბილისში, ზემო ვერის სასაფლაოზე.

ფილმოგრაფია
1975 : „თეთრი სახლები“
1981 : „მოცურავე“ (ბესო ანთაძე)
1982 : „დიმიტრი “ (კეთროვანი)
1982 : „სამი ალიყური“
1982 : „ქართლოსიანთა საკურთხეველი“ (ქურუმი)
1984 : „პორფირიონი“
1984 : „თეთრი კურდღელი“ (სატელევიზიო სპექტაკლი; სიდონიას ქმარი)
1986 : „რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა“
1987 : „დამშვიდობება (ხანა ჩვენი ბავშვობისა)“
1988 : „კანონიერი ქურდები“ (სსრკ; რამზესი)
1989 : „მათთვის, ვინც მამამ მიატოვა“
1989 : „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“
1989 : „ოდესაში ცხოვრების ხელოვნება“ (სსრკ)
1990 : „სპირალი“ (სოსო შადური)
1990 : „ჩვენი კეთილმოწყობილი საზოგადოება“ (შემსრულებელი 977)
1991 : „ვირთხა“
1992 : „ექსტრასენსი“ (რუსეთი)
1994 : „თბილისი ჩემი სახლია“ (რიგითი)
1995 : „შიში“
1995 : „გრიბოედოვის ვალსი“ (რუსეთი)
1996 : „წარსულის აჩრდილები“
1996 : „შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი“
2001 : „უჩინარი“
2001 : „ანთიმოზ ივერიელი“ (ბერძენი მღვდელმთავარი)
2006 : „ბზარი“
2010 : „მაიტა ნასოსი“
აგიოს-გეორგიოსი (პაფოსი)

აგიოს-გეორგიოსი — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. ის ქალაქ პაფოსიდან 25 კილომეტრით აღმოსავლეთით მდებარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ სოფელი თურქული იყო, სხვადასხვა პერიოდში აქ ბერძნებიც ცხოვრობდნენ და ის შერეული მოსახლეობის მქონე დასახლებად ითვლებოდა. 1958 წელს, „თაქსიმის“ (კვიპროსის გაყოფის) პოლიტიკის ფარგლებში, სოფელს თურქული სახელი — კავაკლი ეწოდა.

1950-იან წლებში და 1964 წელს სოფელმა შეინარჩუნა მოსახლეობა და მიიღო მიგრანტები მეზობელი სოფლებიდან: კიდასიდან, იუკარი-არჩიმანდრიტადან და იეროვასიდან. 1974 წელს სოფლის მცხოვრებლები აკროტირის ბაზის გავლით კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში გადასახლდნენ, მათ ადგილას კი ჩრდილოეთიდან დევნილი ბერძნები დასახლდნენ.
აგიოს-იოანისი (პაფოსი)

აგიოს-იოანისი — პატარა სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც სალამიუდან 4 კილომეტრით (2.5 მილი) ჩრდილოეთით მდებარეობს. 1974 წლამდე სოფელი თითქმის ექსკლუზიურად კვიპროსელი თურქებით იყო დასახლებული. 1963-დან 1974 წლამდე პერიოდში, კვიპროსელი ბერძნების მიერ მოკლულ იქნა 18 თურქი, მათ შორის ქალები და ბავშვები. 2023 წელს თურქებმა მოინახულეს სოფელი მსხვერპლთა ხსოვნის პატივსაცემად.
აგიოს-ისიდოროსი (კვიპროსი)

აგიოს-ისიდოროსი — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა მხოლოდ 7 ადამიანს შეადგენდა. სოფელი ისტორიულად შერეული მოსახლეობის იყო და 1958 წელს თურქებმა მას სახელი „დემირჯი“ დაარქვეს.

1964 წელს სოფლის თურქი მოსახლეობა მეზობელ სოფლებში გადასახლდა, ხოლო 1974 წლის შემდეგ მათ თურქეთის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე გადაინაცვლეს. რაც შეეხება სოფლის ბერძენ მოსახლეობას, ისინი ძირითადად ადგილზე დარჩნენ, თუმცა სოფლის მცხოვრებთა რაოდენობა წარსულთან შედარებით საგრძნობლად შემცირდა.
აგიოს-ნიკოლაოსი (პაფოსი)

აგიოს-ნიკოლაოსი — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. ის მდებარეობს პაფოსიდან 47 კილომეტრით აღმოსავლეთით, ხოლო ლიმასოლიდან — 45 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით. მოსახლეობის მხრივ, ის იყო თურქული სოფელი, სადაც მცირე რაოდენობით ბერძნებიც ცხოვრობდნენ. 1958 წელს, „თაქსიმის“ პოლიტიკის ფარგლებში, მას სახელი „ესენტეპე“ ეწოდა.

სოფელმა 1974 წლამდე შეინარჩუნა მოსახლეობა, თუმცა ომის პერიოდში იგი ალყაში მოაქცია კვიპროსის ეროვნულმა გვარდიამ. მოსახლეობის ნაწილი მთებში გაიქცა, ხოლო სოფელში დარჩენილები დააკავეს და ტყვედ აიყვანეს. 1975 წელს, მოსახლეობის გაცვლის შედეგად, ადგილობრივები სოფელ აიგურუშში გადასახლდნენ და სოფლის თურქული სახელიც იქ გადაიტანეს. დღეს სოფელში ჩრდილოეთიდან გადმოსახლებული ბერძნები ცხოვრობენ. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, სოფლის მოსახლეობა 61 ადამიანს შეადგენს.
აგია-ვარვარა (პაფოსი)

აგია ვარვარა — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. 1974 წლამდე სოფელი ძირითადად კვიპროსელი თურქებით იყო დასახლებული. მოგვიანებით, კვიპროსელი თურქების მოსახლეობა გადაასახლეს კარავასში, ტრახონიში, პენტაგეიაში, ფამაგუსტასა და მორფუში, მათი ადგილი კი ნაწილობრივ ჩრდილოეთიდან დევნილმა კვიპროსელმა ბერძენმა დაიკავეს.
ამარგეტი

ამარგეტი — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. იგი მდებარეობს ქალაქ პაფოსიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 17 კმ-ში. მიუხედავად იმისა, რომ წარსულში სოფელი შერეული მოსახლეობით იყო დასახლებული, 1958 წელს სოფლის თურქმა მცხოვრებლებმა საცხოვრებლად მეზობელ სოფელ აქსილუში გადასვლა ამჯობინეს. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მუდმივი მოსახლეობა 209 ადამიანს შეადგენს.
ანადიუ

ანადიუ — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. სოფელი მდებარეობს ტროოდოსის მთების კალთებზე, პოლისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 20 კმ-ში, ხოლო ქალაქ პაფოსიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 31 კმ-ში. 1931 წლის აღწერამდე სოფელი შერეული მოსახლეობით იყო დასახლებული, რის შემდეგაც იგი მხოლოდ კვიპროსელი თურქების სოფლად იქცა. 1958 წელს, თაქსიმის პოლიტიკის ფარგლებში, სოფელს თურქულად დაერქვა „გორმელი“ .

1974 წლის მოვლენების შემდეგ სოფელი მიატოვეს. მომდევნო ათწლეულებში იქ ბერძენი დევნილები არ დასახლებულან, რის გამოც სოფელი ძირითადად ნანგრევებადაა ქცეული. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა მხოლოდ 17 ადამიანს შეადგენს.
ანარიტა

ანარიტა — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. მდებარეობს პაფოსიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 12 კმ-ში. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობა 876 ადამიანს შეადგენს.

სოფლის სახელის წარმოშობასთან დაკავშირებით სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს: ერთის მიხედვით, სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „ანარი“ , რაც ნორის ყველს ნიშნავს, მეორე ვერსიით კი, სახელი უკავშირდება ტერმინ „ანავრიტას“ , რაც რეგიონში წყლის უხვად ამოხეთქვაზე მიანიშნებს. ტოპონიმიკურად ასევე განიხილება ვერსია, რომ სახელის საწყისია სიტყვა „ენორიტისი“ , რომელიც რელიგიურ-ადმინისტრაციული ერთეულის აღმნიშვნელი ტერმინიდან, „ენორიადან“ მომდინარეობს.

სოფელი ადრე შერეული მოსახლეობით იყო დასახლებული და სოფლის თურქებმა 1958 წელს დატოვეს იქაურობა და სოფელ მანდრიაში დასახლდნენ. ამ მიზეზით, „ტაქსიმის“ პოლიტიკის ფარგლებში, სოფლისთვის თურქული სახელი არ მიუნიჭებიათ.
არმინუ

არმინუ — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში რომელიც სალამიუდან ჩრდილოეთით 5 კმ-ში, ფილუსადან მანდრიასკენ მიმავალ 617 გზაზე მდებარეობს. სოფელი გაშენებულია მდინარე დიარიზოსზე, რომელიც წყლის ჩამონადენის მიხედვით მეორე უდიდესი მდინარეა კვიპროსში. მდინარე დიარიზოსზე აგებულია არმინუს მიწაყრილოვანი კაშხალი, რომელიც 1998 წლის დეკემბერში გაიხსნა. სოფლის მეურნეობის, ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს დაცვის სამინისტროს მონაცემებით, კაშხლის ტევადობა 4.3 მილიონი კუბური მეტრია, სიმაღლე 40 მეტრი, ხოლო სიგრძე 194 მეტრი.

სახელწოდება
სოფლის სახელწოდებასთან დაკავშირებით ორი ვერსია არსებობს: პირველი ვერსია სახელის წარმოშობას პირველ მოსახლეს უკავშირებს. კერძოდ, სოფლის პირველ მცხოვრებს ერქვა არმინოსი და შესაბამისად, დასახლებასაც არმინუ ეწოდა. მეორე ვერსიით (რომელიც ყველაზე სავარაუდოდ მიიჩნევა), სახელი მომდინარეობს „ჰერმიონედან“, სამხრეთ საბერძნეთის ერთ-ერთი ანტიკური ქალაქის სახელწოდებიდან.

არსებობს მესამე ვერსიაც, რომლის მიხედვითაც სოფელი სომხების მიერ დაარსდა, თუმცა ამ ტერიტორიაზე არც სომხური სახელები და არც სომხური ცივილიზაციის რაიმე კვალი არ არის ნაპოვნი, რის გამოც ეს ვერსია ნაკლებსავარაუდოა.

არმინუს მთავარი ეკლესია წმინდა მარინას სახელობისაა. სოფელში ასევე მდებარეობს საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ტიმიოს სტავროსის წმინდა მონასტერი, რომელიც დღეს თითქმის მთლიანად დანგრეულია, ამჟამად მხოლოდ მცირე ზომის ეკლესია და ეზოს შემომზღუდავი კედელია შემორჩენილი.

თანამედროვე ისტორია
2011 წლის მუნიციპალურ არჩევნებში ანდრეას პეტრუ 42 რეგისტრირებული ამომრჩევლიდან 30 ხმით აირჩიეს თემის პრეზიდენტად.

არმინუში მდებარეობს სპილენძის მცირე საბადო, რომელიც ამჟამად არ ფუნქციონირებს. აღსანიშნავია, რომ 2011 წელს კანადურმა კორპორაციამ „ “ გამოაცხადა, რომ არმინუს რეგიონში ჩატარებული წინასწარი საჰაერო გეოფიზიკური კვლევის შემდეგ აღმოჩენილია ოქროს სინჯები, სადაც ოქროს შემცველობა ტონაზე 49.5 გრამს აღწევს.

დემეტრაკის გ. სტილიანიდესი, კვიპროსის რესპუბლიკის უზენაესი სასამართლოს ყოფილი პრეზიდენტი და ცნობილი იურისტი, 1927 წელს არმინუში დაიბადა.

აქვე 1927 წელს დაიბადა დოქტორი თალის მიქაელიდესი, ცნობილი ქირურგი და კვიპროსის რესპუბლიკის პარლამენტის ყოფილი წევრი.

ხელოვნების კოლაბორაციულმა მოძრაობამ „“, მოხალისეების ძალისხმევით, სოფელში 2012 წლის ივლისსა და 2013 წლის აგვისტოში ხელოვნების ორი არაკომერციული ფესტივალი გამართა.

მოსახლეობა
ბოლო 70 წლის განმავლობაში არმინუს მოსახლეობა მკვეთრად შემცირდა:
არმუ

არმუ — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში რომელიც მესოგიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 4 კილომეტრში (2.5 მილი) მდებარეობს. მას პაფოსის პანორამული ხედი გადაჰყურებს. არმუ ზღვის დონიდან 363 მეტრზე მდებარეობს. პაფოსის არქეოლოგიურ მუზეუმში გამოფენილი აღმოჩენების თანახმად, ეს ტერიტორია ქრისტიანობამდელი ხანიდან ყოფილა დასახლებული. თემის სახელწოდება მისი პირველი მოსახლისგან წარმოიშვა, რომელსაც არმოსი ერქვა, ხოლო სხვა ვერსიით, სახელი უკავშირდება „არმოსს“ (ბერძნულად სახსარი/შეერთება) მისი მდებარეობის გამო (როგორც სახსარი, რომელიც აერთებს მთასა და ბარს). მესამე ვერსია მიუთითებს ქალღმერთ აფროდიტეს „არმაზე“ (ბერძნულად ეტლი), რომელსაც ქალღმერთი ამ ადგილების მოსანახულებლად იყენებდა. სოფლის მდებარეობისა და გარემოს გამო, დასახლებამ ბევრი კვიპროსელი და უცხოელი მცხოვრები მიიზიდა.

ტრანსპორტირება
ცადის გოლფის მოედანი, არმუდან 7 კმ-ის სავალზეა. სოფელში ერთადერთი ეკლესია აგია-ვარვარას სახელობისაა.
უილიამ ალფრედ ფაულერი

უილიამ ალფრედ ფაულერი (დ. 9 აგვისტო, 1911 — გ. 14 მარტი, 1995) — ამერიკელი ასტროფიზიკოსი. ფაილერმა გაიზიარა 1983 წლის ნობელის პრემია ფიზიკაში „სამყაროში ქიმიური ელემენტების წარმოქმნისთვის მნიშვნელოვანი ბირთვული რეაქციების თეორიული და საცდელი კვლევებისთვის“.

ფაულერი ცნობილია ვარსკვლავებში მიმდინარე ბირთვული რეაქციებისა და ამ პროცესში წარმოქმნილი ენერგიისა და ელემენტების თეორიული და საცდელი კვლევებით. მარგარეტ ბერბიჯთან, ჯეფრი ბერბიჯთან და ფრედ ჰოილთან ერთად უილიამმა დაწერა გავლენიანი ნაშრომი „ელემენტების სინთეზი ვარსკვლავებში“.

ადრეული ცხოვრება
1911 წლის 9 აგვისტოს ფაულერი დაიბადა პიტსბურგში. უილიამ ალფრედი მშობლები იყვნენ ჯონ მაკლეოდ ფაულერი და ჯენი სამერს უოტსონი. ფაულერი ოჯახის უფროსი შვილი იყო. ფაულერს ჰყავდა ძმა ართური და და ნელდა.

განათლება
1933 წელს ფაულერმა დაამთავრა ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სადაც სტუდენტური საძმოს წევრი იყო. 1936 წელს ალფრედ ფაულერმა მიიღო მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი ბირთვულ ფიზიკაში კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, პასადენაში, კალიფორნიის შტატში.

საქმიანობა
1936 წელს ფაულერი გახდა მკვლევარი სტიპენდიანტი კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში. 1938 წელს უილიამი აირჩიეს ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრად. 1939 წელს ფაულერი გახდა დამხმარე პროფესორი. მიუხედავად იმისა, რომ ვარსკვლავური ნუკლეოსინთეზის თეორია მოგვიანებით ნობელის კომიტეტმა ფაულერის ნობელის პრემიის საფუძვლად დაასახელა, არც ბერბიჯებს და არც ჰოილს ჯილდო არ გაუნაწილდათ.

1942 წელს ფაულერი გახდა ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 1946 წელს — სრული პროფესორი.

ფაულერმა შეცვალა ჩარლზ ლაურიტსენი, როგორც უილიამ კელოგის რადიაციული ლაბორატორიის დირექტორი, ხოლო მოგვიანებით თავად შეცვალა სტივენ კუნინმა. ფაულერი ასევე დაჯილდოვდა მეცნიერების ეროვნული მედლით პრეზიდენტ ჯერალდ ფორდის მიერ.

1962–63 წლებში უილიამ ალფრედი იყო სტიპენდიანტი წმინდა იოანეს კოლეჯში, კემბრიჯში. 1962 წელს აირჩიეს ამერიკის ფილოსოფიურ საზოგადოებაში, 1963 წელს მიიღო ჰენრი ნორის რასელის სახელობის ლექციის ჯილდო, 1965 წელს აირჩიეს ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიაში, 1973 წელს მიიღო ვეტლეზენის პრემია, 1978 წელს — ედინგტონის მედალი, 1979 წელს — ბრიუსის მედალი, ხოლო 1983 წელს — ფიზიკის ნობელის პრემია, რომელიც გაიზიარა სუბრამანიან ჩანდრასეკართან.

ფაულერის დოქტორანტ სტუდენტებს შორის იყვნენ დონალდ კლეიტონი და ჯორჯ ფულერი.

პირადი ცხოვრება
ფაულერი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ორთქლის ლოკომოტივების მოყვარული იყო და სხვადასხვა ზომის მოქმედი მოდელებიც ჰქონდა.
ფაულერის პირველი ცოლი იყო ადრიან ფეი ოლმსტედ ფაულერი (1912–1988). წყვილს ჰყავდა ორი ქალიშვილი — მერი ემილი და მართა.

1989 წლის დეკემბერში ფაულერი დაქორწინდა მხატვარ მერი დატჩერზე პასადენაში, კალიფორნიის შტატში.

პუბლიკაციები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 921

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 921 ერთხმად მიიღეს 1994 წლის 26 მაისს, მას შემდეგ, რაც განიხილეს გენერალური მდივნის, ბუტროს ბუტროს-გალის ანგარიში გაეროს დაცილების ზედამხედველობის ძალების შესახებ, საბჭომ აღნიშნა მისი ძალისხმევა ახლო აღმოსავლეთში მყარი და სამართლიანი მშვიდობის დასამყარებლად.

რეზოლუციამ გადაწყვიტა მოეწოდებინა დაინტერესებული მხარეებისთვის, დაუყოვნებლივ შეასრულონ 338-ე რეზოლუცია (1973). მან კიდევ ექვსი თვით, 1994 წლის 30 ნოემბრამდე გააგრძელა დამკვირვებელთა ძალების მანდატი და სთხოვა გენერალურ მდივანს, აღნიშნული პერიოდის ბოლოს წარადგინოს ანგარიში არსებული ვითარების შესახებ.
მიხეილ ბაქრაძე (ჰერპეტოლოგი)

მიხეილ ალექსანდრეს ძე ბაქრაძე (დ. 20 ივნისი, 1939, თბილისი — გ. 3 ივნისი, 1999, იქვე) — ქართველი ჰერპეტოლოგი.

ბიოგრაფია
მიხეილ ბაქრაძის მამა — ალექსანდრე მიხეილის ძე ბაქრაძე, ყოფილი სპორცმენი, სსრკ-ის სპორტის ოსტატი და სსრკ-ის დამსახურებული ტრენერი კრივში. მოგვიანებით მუშაობდა საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ ფიზკულტურისა და სპორტის კომიტეტში რესპუბლიკის მთავარ ტრენერად; დედა — ტატიანა მიხეილის ასული ბაქრაძე (კრუპენიკოვა), რუსული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგი; ძმა — ალექსანდრე ბაქრაძე (დ. 1942), დიპლომატი, იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, შემდეგ მონაწილეობდა საქართველოს დიპლომატიურ მისიებში აშშ-სა და ეგვიპტეში.

1957 წელს მ. ბაქრაძემ დაამთავრა 32-ე საშუალო სკოლა და ჩააბარა თბილისის პედინსტიტუტში, ბუნებისმეტყველების ფაკულტეტზე, შემდეგ გააგრძელა სწავლა თსუ-ს ბიოლოგიურ ფაკულტეტზე, რომელიც წარმატებით დაასრულა 1964 წელს.

უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ სამი წელი მუშაობდა ინჟინერ ქიმიკოსად მენდელეევის სახელობის რუსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის ფილიალში. 1967 წელს ის ბრუნდება თსუ-ში და იწყებს ზოოლოგიის კათედრაზე ხერხემლიანების განყოფილებაში ლაბორანტად მუშაობას, სადაც მისი ინიციატივითა და კათედრის გამგის ა. ჯანაშვილის მხარდაჭერით ეწყობა ტერარიუმი. იქ განთავსებული იყო 50 სახეობის სხვადასხვა სახეობის გველი, ქვეწარმავალი და ამფიბია. მოგვიანებით 1973 წელს მან ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ზოოლოგიის განყოფილებაში დაიწყო ჯერ უმცროს, შემდეგ კი უფროს მეცნიერ-მუშაკად. ამ დროის მანძილზე ტერარიუმს კურირებდა როლანდ ტარტარაშვილი. 1977 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ “. 1985 წლის შემოდგომაზე ის კვლავ უბრუნდება თსუს ზოოლოგიის კათედრას, სადაც დოცენტად მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე.

1991 წელს მ. ბაქრაძე იყო ერთ-ერთი ინიციატორი ბიოლოგიური შხამების კვლევის ცენტრის კოოპერატივის „პროგრეს-90“-ის შექმნისა, სადაც მასთან ერთად მუშაობდნენ ჰერპეტოლოგები ვალერი ნეგმეძიანოვი და როლანდ ტარტარაშვილი. საერთო ჯამში, დავითგარეჯსა და ჯანდარის ტბას შორის არსებულ ყოფილ სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე განთავსდა არაერთი ტერარიუმი, სადაც განთავსებული იყო 200-ზე მეტი გიურზა. მათგან ხდებოდა შხამის აღება და შემდეგ გამოყენებოდა სამედიცინო პრეპარატებში და გადიოდა ექსპორტზე საზღვარგარეთ.

მ. ბაქრაძემ საქართველოს ზოოლოგებთან (ხელმძღვანელი — არნოლდ გეგეჭკორი, ეთერი დიდმანიძე, იზოლდა სხირტლაძე) და თსუ-ს კოლეგებთან (ხელმძღვანელი — რევაზ ჟორდანია, როლანდ ტარტარაშვილი და სხვები) ერთად არაერთ ზოოლოგიურ ექსპედიციაში მიიღო მონაწილეობა, როგორც საქართველოში ისე კავკასიის მასშტაბით.