შიდა გადასახლება საბერძნეთში

შიდა გადასახლება — დისიდენტების დასასჯელი მეთოდი. გამოიყენებოდა სხვადასხვა ბერძნული მთავრობის მიერ. მას აქტიურად მიმართავდნენ პანგალოსის რეჟიმი (1925-1926), მეტაქსასის 4 აგვისტოს რეჟიმი (1936-1941), საბერძნეთის სამოქალაქო ომის პერიოდის მთავრობა (1946-1949) და საბერძნეთის ხუნტა (1967-1974). დასჯილებს, როგორც წესი, აგზავნიდნენ უფრო პატარა, ხშირად დაუსახლებელ ბერძნულ კუნძულებზე. ბევრი ადგილი ფუნქციონირებდა მხოლოდ როგორც საპატიმრო კუნძული. მათ შორის ყველაზე ცნობილი იყო მაკრონისოსი, გიაროსი და აგიოს ეფსტრატიოსი, სადაც ბარაკებსა და საკონცენტრაციო ბანაკებში განათავსებდნენ ხოლმე პატიმრებს. მე-20 საუკუნის განმავლობაში პოლიტიკური გადასახლებისთვის საბერძნეთში სხვადასხვა დროს 100-ზე მეტი ადგილი გამოიყენებოდა.

ფონი
შიდა გადასახლებას საბერძნეთში ხანგრძლივი ისტორია აქვს. მეოცე საუკუნის დასაწყისში გამოიყენებოდა ვენიზელიზმის ოპონენტების წინააღმდეგ, როგორებიც იყვნენ მონარქისტები, კონსერვატორები ან კომუნისტები.
კუნძულებზე გადასახლებას ამჯობინებდნენ კონტინენტზე დაპატიმრებას, რადგან კონტინენტის ციხეები გადატვირთული იყო და გადასახლება აადვილებდა პატიმრების მიმოწერის მონიტორინგს და მათი პოლიტიკური გავლენის შეზღუდვას.

მეტაქსასის რეჟიმი
დისიდენტებისთვის საპატიმრო ბანაკები უნაყოფო კუნძულებზე მეტაქსასის რეჟიმმა (1936-1941) დააარსა. შიდა გადასახლებით დასაჯეს დაახლოებით 1 000 ადამიანი, მათ შორის საბერძნეთის კომუნისტური პარტიის წევრები, სოციალისტები, პროფკავშირების ორგანიზატორები და სხვები, ვინც მთავრობას ეწინააღმდეგებოდა. პატიმართა უმეტესობა მუშათა კლასს ეკუთვნოდა, თუმცა იყვნენ ინტელექტუალებიც. შიდა გადასახლებაზე გასამართლებული პატიმრები უნაყოფო კუნძულებზე გადაჰყავდათ, სადაც მათ თავად უნდა ეზრუნათ საკვებსა და თავშესაფარზე.

საბერძნეთის სამოქალაქო ომი
საბერძნეთის სამოქალაქო ომის დროს და შემდეგ (1946-1949) ათასობით მემარცხენე მებრძოლი და სავარაუდო თანამოაზრე დააკავეს და დააპატიმრეს. პოლიტიკური პატიმრები სამოქალაქო ომის შემდეგაც, 1950-იანი და 1960-იანი წლების განმავლობაშიც არ გაუთავისუფლებიათ. კუნძული მაკრონისოსი 1947-დან 1955 წლამდე გამოიყენებოდა და გახდა ერთგვარი „სამაგალითო ბანაკი“ ბერძნული ხუნტისთვის. აი სტრატისში, სადაც 1946-1947 წლებში 5 500 ადამიანი, მათ შორის ქალები და ბავშვები, გაგზავნეს, პირველად შეიქმნა ბანაკები. ოცი ათასი ადამიანი გადაასახლეს საკონცენტრაციო ბანაკში უკაცრიელ კუნძულ გიაროსზე, რომელსაც „ხმელთაშუა ზღვის დაჰაუ“ შეარქვეს. პატიმრებს ციხის მშენებლობაზე ამუშავებდნენ, მაგრამ კუნძული 1952 წელს გაერომ საცხოვრებლად უვარგისად მიიჩნია იქ არსებული ცუდი პირობების გამო. აი სტრატისი, რომელიც „მოუნანიებელი“ პატიმრებისთვის იყო განკუთვნილი, 1963 წლამდე დარჩა ღია, თუმცა პატიმრების რაოდენობა თანდათან შემცირდა.

ბერძნული ხუნტა
1967 წლის 21 აპრილის გადატრიალების შემდეგ ხუნტამ აქტიურად მიჰყო ხელი პოლიტიკური დისიდენტების დაკავებასა და საპატიმრო კუნძულების გამოყენებას. დაახლოებით 6 000 პირი გაგზავნეს გიაროსზე, რომელსაც ახლა „ბერძნულ გულაგს“ უწოდებდნენ. ხუნტა უარყოფდა, რომ იქ პოლიტიკური პატიმრები ჰყავდათ, მაგრამ ტყუილი გამოაშკარავდა, როდესაც გერმანელმა ჟურნალისტებმა „შტერნისთვის“ თვითმფრინავი იქირავეს და კუნძული მაღლიდან გადაიღეს. გიაროსი დაიხურა 1968 წლის ნოემბერში საერთაშორისო პროტესტის შემდეგ მისი ცუდი პირობებისა და წითელი ჯვრის კრიტიკის გამო. აი სტრატისი, რომელიც ხუნტამ ხელახლა გახსნა და ცალკეული შემთხვევებისთვის იყენებდა, 1968 წლის მიწისძვრამ გაანადგურა. ბანაკის დიდი ნაწილი დაინგრა.

1974 წლის ოქტომბერში, 1974 წლის საბერძნეთის საკანონმდებლო არჩევნების წინ, ხუნტის ხუთი ლიდერი, მათ შორის გეორგიოს პაპადოპულოსი, დროებით გადაასახლეს კეაზე.

შედეგები
შიდა გადასახლება 1974 წელს დასრულდა, მეტაპოლიტეფსის დროს. კუნძული მაკრონისოსი 1989 წლიდან დაცულია. საბერძნეთი ცდილობს, კუნძული იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარონ, „გადასახლების კუნძულისა და მისი დარჩენილი ნანგრევების, როგორც ფაშიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის სიმბოლოების, და ადამიანური სულისა და დემოკრატიის ტრიუმფის სიმბოლოების შესანარჩუნებლად ჩაგვრისა და დეჰუმანიზაციის წინააღმდეგ“.