iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლუიზა დანიელი (1875-1906)

ლუიზა დანიელი (; დ. 17 თებერვალი, 1875 — გ. 4 აპრილი, 1906) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ ლუიზა შვედის ასული. შომბურგ-ლიპეს პრინც ფრიდრიხის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ლუიზა დაიბადა 1875 წლის 17 თებერვალს კოპენჰაგენში, ამალიენბორგის სასახლეში. იგი იყო დანიის კრონპრინც ფრედერიკისა და მისი ცოლის, პრინცესა ლუიზა შვედის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია დანიის მეფე კრისტიან და დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი (ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს სახელი), ხოლო დედის მხრიდან შვედეთის მეფე კარლ და დედოფალი ლუიზა ნიდერლანდელი ერგებოდნენ.

1896 წლის 5 მაისს, კოპენჰაგენში იგი დაქორწინდა შომბურგ-ლიპეს პრინც ფრიდრიხზე, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა. ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა, რის გამოც ლუიზა გათხოვების შემდეგ ძალიან ხშირად სტუმრობდა თავის ოჯახს. თითოეული ვიზიტისას იგი 2-3 თვით მაინც რჩებოდა დანიაში. ამას გარდა, მისი დედ-მამა წელიწადში რამდენჯერმე მაინც ჩადიოდნენ და ნახულობდნენ მას.

პრინცესა ლუიზა გარდაიცვალა 1906 წლის 4 აპრილს, 31 წლის ასაკში, ჩეხეთში. აღსანიშნავია, რომ იგი თავისი მამამთილის, პრინცი ვილჰელმის გარდაცვალებიდან ხუთ საათში დაიღუპა. მისი გარდაცვალების ოფიციალურ მიზეზად მინინგიტი დასახელდა, რითაც ბოლო კვირების მანძილზე იტანჯებოდა. იგი თავისი და-ძმებიდან პირველი გარდაიცვალა.

შვილები
მარია ლუიზა (1897-1938), ცოლად გაჰყვა პრუსიის პრინც ფრიდრიხ სიგიზმუნდს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
კრისტიან ნიკოლასი (1898-1974), შომბურგ-ლიპეს პრინცი, იქორწინა თავის ბიძაშვილ ფეოდოროა დანიელზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
სტეფანია ალექსანდრა (1899-1925), ცოლად გაჰყვა ბენტეიმ-შტაინფურტის მთავარ ვიქტორ ადოლფს, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა;
ამურსკი

ამურსკი — ქალაქი რუსეთში, ხაბაროვსკის მხარის სამხრეთ ნაწილში, ამურსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 39 046 მცხოვრები (2019). მდებარეობს შუა ამურის დაბლობზე, მდინარე ამურზე, რკინიგზის სადგურ მილკიდან 16 კმ-ში. დაარსდა 1958 წელს, როგორც ამურის კომსომოლსკის სამრეწველო თანამგზავრი. 1973 წელს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ქალაქში არის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, ავიაციის საწარმოო გაერთიანება (თვითმფრინავების და სხვ. წარმოება), „ამურმაშ“ (აკუმულატორებისა და სხვ. წარმოება), „ვიმპელ“ (სპეცპროდუქცია სახელმწიფო შეკვეთებზე, სახალხო მოხმარების საქონელი), ცელულოზა-მუყაოსი და ავეჯ-ხის დასამუშავებელი კომბინატები, ქარხანა „პოლიმერ“ და სხვ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ცელულოზა-ქაღალდის ტექნიკუმი, რომელსაც 1997 წელს შეეცვალა სახელიც და სპეციალიზაციაც და ეწოდა სამრეწველო-ეკონომიკური.
ახაშნის კოშკი

ახაშნის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის სამხრეთ განაპირას გაშლილ ადგილზე, განეკუთვნება საუკუნეს.

კოშკი გეგმით მრგვალია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით, ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია პირველი სართული და მეორე სართულის კედლის ჩრდილოეთ მხარე. შესასვლელი პირველ სართულზეა, სამხრეთიდან, კარი თაღოვანია. კარის პირდაპირ თაღოვანი ბუხარია, კედლის დანარჩენ ნაწილში კი — ხუთი ღრმა თაღოვანი ნიშა. მათგან ოთახში თითო ვიწრო ხვრელი და ორ-ორი სათოფურია მოწყობილი, ხოლო ერთში ორი სათოფური, ნიშების თაღები და ბუხარი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი. სართული გადახურულია გუმბათოვანი კამარით. კამარის წყობაში, ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში, თაღოვანი სარკმელია, რომლის ღიობი შიგნიდან გარეთ მკვეთრად მაღლდება. 1-ლი სართულის კედლის დასავლეთ ნაწილში, კედლის სისქეში, მოწყობილია მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე, რომლის შემოსასვლელი კოშკში შესასვლელის დასავლეთ წერტილშია.

მეორე სართულის შემორჩენილ კედელში, პირველ სართულზე მდებარე ბუხრის ასწვრივ, თაღოვანი ბუხარია. ბუხრის ორივე მხარეს შემორჩენილია ნიშების კვალი, ხოლო ზემოთ ბრტყლად გადახურული სარკმელი და გუმბათოვანი კამარის ქუსლის წყობის მცირე ნაწილი.
ახაშნის ციხისუბნის კოშკი

ახაშნის ციხისუბნის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის დასავლეთით ერთ კილომეტრზე, ციხისუბნად წოდებულ ადგილში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით არის სწორკუთხა, ნაგები სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. შემორჩენილუა მხოლოდ დასავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის მცირე ნაწილი. ინტერიერი ქვებითაა ამოვსებული. შესასვლელი პირველ სართულზეა, დასავლეთიდან. კარი არის თაღოვანი. კარის თავზე სამი ცალმაგი კვადრატული სათოფურია მოწყობილი, ერთი ცალმაგი სათოფური სამხრეთ კედელშია.
ინგებორგ დანიელი (1878-1958)

ინგებორგ დანიელი (, ; დ. 2 აგვისტო, 1878 — გ. 12 მარტი, 1958) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ ლუიზა შვედის ასული. შვედეთის მეფე ოსკარ -ის ვაჟის, ვასტერგოტლანდის ჰერცოგ კარლ ბერნადოტის მეუღლე. ბელგიის დედოფალ ასტრიდ შვედის დედა და ნორვეგიის მეფე ჰარალდ -ის ბებია.

ბიოგრაფია
ინგებორგი დაიბადა 1878 წლის 2 აგვისტოს შარლოტენლუნის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის კრონპრინც ფრედერიკისა და მისი ცოლის, პრინცესა ლუიზა შვედის შუათანა ასული. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია დანიის მეფე კრისტიან და დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი, ხოლო დედის მხრიდან შვედეთის მეფე კარლ და დედოფალი ლუიზა ნიდერლანდელი ერგებოდნენ.

1897 წლის მაისში, ინგებორგი დანიშნეს შვედეთის მეფე ოსკარ -ისა და დედოფალ სოფია ნასაუელის უმცროს ვაჟზე, ვასტერგოტლანდის ჰერცოგ კარლზე. ისინი 1897 წლის 27 აგვისტოს, კოპენჰაგენში, კრისტიანსბორგის სასახლის სამლოცველოში დაქორწინდენ და თაფლობის თვე გერმანიაში გაატარეს.

1905 წელს, ნორვეგიის ეროვნულმა ასამბლეამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა შვედეთისგან და ახალი მეფის ძიება დაიწყეს, ერთ-ერთ კანდიდატად კი ინგებორგის ქმარიც განიხილებოდა. ვინაიდან კარლი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა ნორვეგიის შვედეთისგან გამოყოფას, მან უარი განაცხადა ნორვეგიის მეფობაზე, რადგან ამას ქვეყნის ღალატად თვლიდა. ამის გამო, ნორვეგიის მეფედ ინგებორგის უფროსი ძმა, ჰოკონ აირჩიეს.

ინგებორგი 1958 წლის 11 მარტს გარდაიცვალა სტოკჰოლმში, 79 წლის ასაკში, შვიდწლიანი ქვრივობის შემდეგ. იგი დაკრძალეს ქმრის გვერდით, სტოკჰოლმის სამეფო სასაფლაოზე. მან თავისი ცხოვრების მანძილზე, ოთხი შვილიდან ორის გარდაცვალება გადაიტანა, მართასი, რომელიც ავტოკატასტროფას ემსხვერპლა და ასტრიდის, რომელიც სიმსივნემ შეიწირა.

შვილები
მარგარეტა (1899-1977), ცოლად გაჰყვა დანიის პრინც აქსელს;
მართა (1901-1954), ცოლად გაჰყვა ნორვეგიის კრონპრინც ულაფს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ჰარალდ ;
ასტრიდი (1905-1935), ცოლად გაჰყვა ბელგიის მეფე ლეოპოლდ -ს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ალბერტ ;
კარლი (1911-2003), ბერნადოტის პრინცი, იქორწინა სამჯერ, თუმცა მხოლოდ ერთი გოგონა შეეძინა, სახელად მადლენა;
ახაშნის სვეტიცხოვლის ეკლესია

ახაშნის სვეტიცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 1893 წელს ეკლესია შეუკეთებიათ, რასაც მოწმობს დასავლეთ ფასადზე არსებული მხედრული წარწერა.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. მოგვიანებით განახლებულ ნაწილებში გამოყენებულია წვრილი რიყის ქვა და კვადრატული აგური. კედლები ინტერიერში შელესილი ყოფილა. ეკლესია დაზიანებულია: აყრილია სახურავის კრამიტის საფარი და ზედ ხეებია ამოსული. ჩამოშლილია ლავგარდნის უმეტესი ნაწილი. ეკლესიაში სამი შესასვლელია: დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. სამივე კარი გარედან თაღოვანია, ხოლო შიგნიდან თარაზულადაა გადახურული. ეკლესია აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული, რომელშიც გაჭრილია გარეთკენ დავიწროებული თაღოვანი სარკმელი.

სარკმლის ჩრდილოეთით ორი ნიშაა, ერთი გეგმით ნახევარწრიული და თაღოვანი, მეორე ოთხკუთხა, სამხრეთით - ერთი ოთხკუთხა. აფსიდის შუაში დაზიანებული ტრაპეზი დგას. აფსიდის კონქი წესიერი ფორმისაა, მისი ნახევარწრიული თაღი იმპოსტებს ეყრდნობა. კონქში და კამარის ჩრდილოეთ გვერდზე შემორჩენილია ნალესობაში ჩაკვეთილი ჩუქურთმის მოტივები: „ბორჯღალა“, „ხუთა“ და სხვა. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია რიყის ქვითა და აგურით ნაგები და გაჯით შელესილი კანკელით. კანკელში, საკურთხეველში შესასვლელი ორი კარია. ორივე საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული. კანკელის შუაში აღსავლის კარია. იგი მრავალფრთიანი თაღითაა გადახურული, რომლის საერთო მოხაზულობა მუზარადისებრია. თაღის გვერდებზე დარჩენილი არე შემკულია ამოღარული, ოთხყურა კუწუხებიანი ყვავილებით, ხოლო ჩარჩო მცენარეული ორნამენტით. თაღის ფორმა და მორთულობის სახეები ისლამურ იერს ატარებს. მეორე კარი კანკელის ჩრდილოეთ ნაწილშია. იგი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული, რომლის ზემოთ გაკეთებულია მცენარეული ჩუქურთმით გაფორმებული ვიწრო არშია. ჩუქურთმის შესრულების ტექნიკური დონე დაბალია.

საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზის იატაკზე და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. მის წინ დევს წრიული ქვა - ჯვრის ჩასამაგრებელი ღრმულით. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. მათგან ჩრდილოეთ სარკმელი კამარის არეშია მოქცეული. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის თავზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით პოსტამენტზე შემდგარი დაბალი ჯვარია გამოყვანილი. დასავლეთ ფასადის მარცხენა ქვედა კუთხეში (მიწიდან 1 მეტრ სიმაღლეზე) ჩასმულ ქვაზე მხედრულად აწერია: „სანდრო თუშიევი 1893 წ.“ და გამოსახულია სამეფო გვირგვინი. დასავლეთ ფრონტის წვერზე დადგმული ყოფილა გეგმით კვადრატული სამრეკლო. განივ ფასადებზე შემორჩენილია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნის ნაწილები.

ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით, რომლის ნაშთები სახურავის აღმოსავლეთ ნაწილზეა შემორჩენილი.
ყვავის საყდარი

ტერმინი ყვავის საყდარი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ყვავის საყდარი (აგარა) — ტაძარი ქარელის მუნიციპალიტეტში;
ყვავის საყდარი (ახაშენი) — ტაძარი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში;
ყვავის საყდარი (ვაჩნაძიანი) — ტაძარი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში;
ყვავის საყდარი (საგარეჯო) — ტაძარი საგარეჯოში;
ყვავის საყდარი (ფშაველი) — ტაძარი თელავის მუნიციპალიტეტში;
ყვავის საყდარი და ნამოსახლარი — ტაძარი და ნამოსახლარი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხის მიდამოებში.
ყვავის საყდარი (ახაშენი)

ყვავის საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის ჩრდილოეთ განაპირას, მიზანაშვილების ეზოში. განეკუთვნება - საუკუნეებს.

საყდარი სამეკლესიანი ბაზილიკაა, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვის სწორი რიგებით. გარეთა კუთხეებში შერჩეული, სრულიად დაუმუშავებელი ლოდებია გამოყენებული.

ძლიერ დაზიანებულია, მთლიანადაა დანგრეული გვერდითი ეკლესიები და მათი დამაკავშირებელი დასავლეთ გარშემოსავლელი, ჩამონგრეულია მთავარი ეკლესიის კამარა და კედლების ზედა ნაწილები.

მთავარ ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. კარი გარედან ქვიშაქვის თხელი ქვით გადახურულია თარაზულად, შიგნით ნალისებრი თაღით. დასავლეთ კარი ორივე მხრიდან სწორკუთხაა. ერთი ბრტყლად გადახურული კარი მთავარი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია, რომელიც ჩრდილოეთ ნავის აღმოსავლეთ კიდეში მოწყობილ სამკვეთლოში გადის.

მთავარი ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი აფსიდით, აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო და მაღალი, თითქმის პარალელურქირთხლებიანი სარკმელი. იგი შიგნით თარაზულადაა გადახურული, ხოლო გარედან- შირიმის ქვაში გამოკვეთილი ნალისებრი თაღით, რომლის ზემოთ გამოყვანილია ჰორიზონტალური გადანაკეცებიანი რელიეფური თავსართი. აფსიდის გვერდებში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა, სარკმლის ქვემოთ შემორჩენილია კედელზე მიშენებული ტრაპეზის ნაშთიაფსიდი გადახურულია კონქით, კონქის თაღი ნალისებრი ფორმისაა. ნალისებრი მოხაზულობა ჰქონია კამარასაც რომლის ქუსლის წყობა ჩრდილოეთ კედელს შემორჩა.

სამკვეთლო ნალისებრაფსიდიანი პატარა სათავსია, ამჟამად მისი უმეტესი ნაწილი დანგრეულია და მიწითაა ამოვსებული. შემორჩენილია აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდი მცირე სწორკუთხა ნიშნით და სარკმლის ჩრდილოეთ წირთხლის ნაწილი, გვერდის ეკლესიები და დასავლეთ გარშემოსავლელი გადახურული ყოფილა კამარით. რომლის დასაყრდნობად მთავარიეკლესიის კედლებზე, მთელ სიგრძეზე, მოწყობილია მცირე ზომის თარო.
ნუკრი კაპანაძე

ნუკრი კაპანაძე (დ. 19 სექტემბერი, 1964, ზესტაფონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მომღერალი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2000).

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. სიმღერა დაიწყო ანსამბლ „თაიგულში“. 1980 წლიდან შეუდგა სოლო კარიერას; მღერის ძირითადად ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. გამოცემული აქვს ორი ალბომი: „ნუშების თოვლი„ და „არეული“. მისი ცნობილი სიმღერებია: „ნუშების თოვლი“, „არეული“, „ნუკრი ლექსითა და საკრავით“, „თეთრი ვარდები“, „წყარო“ და „საღიღნო“. 2003 წელს გადაიღეს ქართულ ფილმში „ჯერ შეიცადეთ (ოტელო ქუთაისში)“.
ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატი

ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატი (, ; დ. 11 ივნისი, 1934 — გ. 13 თებერვალი, 2018) — დანიის ისტორიაში პირველი კაცი კონსორტი (1972–2018 წწ.) როგორც დედოფალ მარგრეტე -ის მეუღლე. დანიის მეფე ფრედერიკ -ის მამა.

ბიოგრაფია
ანრი დაიბადა 1934 წლის 11 ივნისს ჟირონდაში, საფრანგეთში. იგი იყო დიდი ფრანგი არისტოკრატის, ანდრე დე ლამბორ დე მონპეზატისა და მისი მეუღლის, რენე-ივონ დურზენოტის ვაჟი. მან ბავშვობა საფრანგეთის კოლონიაში მყოფ ვიეტნამში გაატარა, სადაც მამამისს საქმიანი ინტერესები ჰქონდა.

1967 წლის 10 ივნისს, მან ცოლად შეირთო დანიის კრონპრინცესა მარგრეტე გლუქსბურგი, დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის პირველი ქალიშვილი. ქორწინება კოპენჰაგენში, ჰოლმენის კათედრალში შედგა. სანამ დანიის ტახტის მემკვიდრეზე დაქორწინდებოდა, ანრის ლუთერანიზმზე მოუწია გადანათვლა. მიუხედავად ამისა, მასა და მარგრეტეს ხანგრძლივი და ძალიან ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც ორი ვაჟი შეეძინათ: ფრედერიკი და ჯოაკიმი.

1972 წელს მარგრეტე დანიის დედოფალი გახდა, თუმცა ანრის მხოლოდ პრინც-კონსორტის წოდება მიენიჭა. ის და მისი ცოლი პოლიტიკურად აქტიურები არასოდეს ყოფილან, რაც კონსტიტუციური მონარქიის ბრალიცაა. გარდა მისი დანიური მიწებისა და ყოველთვიური პენსიისა, მას დიდი შემოსავალი ჰქონდა თავისი ფრანგული მიწებიდანაც, რომელიც მამის გარდაცვალების შემდეგ ერგო მემკვიდრეობით.

2016 წლის 1 იანვარს, დედოფლის ოფიციალური განცხადების მიხედვით, ანრი პენსიაზე გავიდა. 2017 წლის 6 სექტემბერს, ანრი დანიის სამეფო საავადმყოფოში იქნა გადაყვანილი, სადაც ექიმებმა განაცხადეს, რომ იგი დემენაციას განიცდიდა (ტვინის შევიწროვება).

ამ დაავადებამ მალე, 2018 წლის 13 თებერვალს, ადგილობრივი დროით 23:18 საათზე ანრი 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა ფრედენსბორგის სასახლეში. იგი დაკრძალეს კრისტიანსბორგის სასახლის სამლოცველოში, რაც დანიური ტრადიციის დარღვევა იყო, რომლის მიხედვითაც დანიის ყველა მეფე-დედოფალი როსკილეს კათედრალში უნდა დაკრძალულიყო.

2018 წლის 20 თებერვალს მის სხეულს კრემაცია ჩაუტარდა და მისი ფერფლი თანაბრად გადანაწილდა დანიის ზღვის სანაპიროსა და ფრედენსბორგის სასახლის ბაღში, როგორც ეს თავად დაიბარა.
ვაზისუბნის ელიას ეკლესია

ვაზისუბნის ელიას ეკლესია — არქიტექტურული, არქეოლოგიური, ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით 4 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარაბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და დუღებით შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაშიც მცირე სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ქვეშ კედელზე მიდგმულია რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი. ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით 3-4 მეტრზე ქვითკირის მოზრდილი საწნახლის ნანგრევია. რის უკან სწორკუთხა სათავსოს ნაშთია ქვევრების ფრაგმენტებით.
ბენედიკტა დანიელი

ბენედიკტა დანიელი (; დ. 29 აპრილი, 1944) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის შუათანა ასული. დანიის დედოფალ მარგრეტე -ის უმცროსი და. დანიის სამეფო ტახტის რიგით მეთერთმეტე მემკვიდრე.

ბიოგრაფია
პრინცესა ბენედიკტა დაიბადა 1944 წლის 29 აპრილს, ამალიენბორგის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ინგრიდ შვედის რიგით მეორე შვილი და ქალიშვილი. იგი მამამისის გამეფებამდე სამი წლით ადრე დაიბადა, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც დანია ნაცისტების მიერ იყო ოკუპირებული. დაბადებიდან მალევე, 24 მაისს იგი ლუთერანად მონათლეს, სადაც მისი ნათლიები იყვნენ დანიის მეფე კრისტიან და დედოფალი ალექსანდრინა (ბებია-ბაბუა), დანიის პრინცი გუსტავი (ბიძა), შვედეთის მეფე გუსტავ (ბაბუა), შვედეთის პრინცი სიგვარდი (ბიძა), დანიის პრინცესა კაროლინა მატილდა, დანიის პრინცესა ინგებორგ დანიელი, შვედეთის პრინცესა მარგარეტა დანიელი და დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ელიზაბეთ .

1968 წელს იგი ცოლად გაჰყვა საინ-ვიტგენშტაინ-ბერლებურგის მთავარ რიხარდს, რომელთანაც სულ სამი შვილი შეეძინა, მათ შორის ორი გოგონა და ერთი ვაჟი. მთავარი რიხარდი 2017 წელს გარდაიცვალა.

1972 წელს ტახტზე ბენედიკტას და, მარგრეტე ავიდა, რომლის შვილებისა და შვილიშვილების რაოდენობის ზრდასთან ერთად, ბენედიკტამ თანდათან უკან გადაიწია მემკვიდრეთა სიაში, დღეისათვის კი იგი ტახტის რიგით მეთერთმეტე მემკვიდრეა.

წინაპრები
ანა მარია დანიელი

ანა მარია დანიელი (, ; დ. 30 აგვისტო, 1946) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის ნაბოლარა ასული. საბერძნეთის უკანასკნელი დედოფალი 1964-73 წლებში როგორც კონსტანტინოს -ის მეუღლე. დანიის დედოფალ მარგრეტე -ის უმცროსი და.

ბიოგრაფია
ანა მარია დაიბადა 1946 წლის 30 აგვისტოს ამალიენბორგის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის მესამე და ნაბოლარა ქალიშვილი. იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს ლუთერანად, მისი ნათლიები კი ბაბუამისი, მეფე კრისტიან , მეორე ბაბუა, შვედეთის კრონპრინცი გუსტავ ადოლფი, ნორვეგიის მეფე, დანიის დედოფალი ალექსანდრინა და დიდი ბრიტანეთის დედა-დედოფალი მერი ტეკელი იყვნენ.

1964 წლის 18 სექტემბერს, ათენში შედგა მისი და საბერძნეთის მეფე კონსტანტინოს -ის ქორწინება, რის შემდეგაც იგი საბერძნეთის დედოფალი გახდა. მათ ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც ანა მარიამ ხუთი შვილი გააჩინა, სამი ვაჟი და ორი გოგონა. 1972 წელს დანიის დედოფალი მისი უფროსი და, მარგრეტე გახდა, თუმცა მომდევნო 1973 წელს საბერძნეთში მონარქია დაამხეს და სამეფო ოჯახიც გააძევეს. თავდაპირველად ანა მარია და კონსტანტინოსი რომში გაიქცნენ, შემდეგ დანიაში დასახლდნენ, საბოლოოდ კი ლონდონში გადავიდნენ, სადაც კონსტანტინოსი 2013 წელს გარდაიცვალა.

დღეისათვის ანა მარია ლონდონში ცხოვრობს, როგორც დიდი ბრიტანეთის ტახტის ერთ-ერთი მემკვიდრე, როგორც დედოფალ ვიქტორიას ვაჟის, პრინცი არტურის შთამომავალი.

შვილები
ალექსია (დ. 10 ივლისი, 1965, კორფუ), 1999 წელს ცოლად გაჰყვა კარლოს მორალეს კინტანას, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა;
პავლოსი (დ. 20 მაისი, 1967, ტატოი), საბერძნეთის ტახტის რიგით პირველი მემკვიდრე, 1995 წელს იქორწინა მარი-შანტალ მილერზე, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი;
ნიკოლაოსი (დ. 1 ოქტომბერი, 1969, რომი), 2010 წელს იქორწინა ტატიანა ბლატნიკზე, თუმცა შვილები არ ჰყავთ;
თეოდორა (დ. 9 ივნისი, 1983, ლონდონი);
ფილიპოსი (დ. 26 აპრილი, 1986, ლონდონი);

წინაპრები
პანტნარის ნაეკლესიარი

პანტნარის ნაეკლესიარი — ნაეკლესიარი, არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მზეთამზეში.

ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფელ მზეთამზის უკან, სამხრეთით, 1,5 კმ-ის მანძილზე აღმართულ გორაკზე, სარეტრანსლიაციო ანძასთან. შემორჩენილია მხოლოდ ქვების გროვა და მართკუთხა ფორმის ტრაპეზის ქვა. ადგილობრივი მოსახლეობა მას პანტნარის სალოცავს უწოდებს. აქ ამოდიან და ტრაპეზის ქვასთან ანთებს სანთლებს.
მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი

მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი — ნაეკლესიარი, არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მზეთამზეში.

მარტივი ტიპის დარბაზული ეკლესია დგას მცირე ბორცვის მოვაკებაზე. ირგვლივ გალავნის ნანგრევების ფრაგენტებია. ნაგებობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია და შემორჩენილია მხოლოდ ერთი მეტრის სიმაღლეზე. როგორც ჩანს ადგილობრივ მოსახლეობას მოუგროვებია ჩამოქცეული ქვები და დაულაგებია მშრალი წყობით შემორჩენილ კედლებზე. ამასთან მოუწყვიათ ხის მარტივი გადახურვაც.

ღმოსავლეთით გაირჩევა ნახევარწრიული აფსიდი. საკურთხეველი ორი საფეხურით იყო გამოყოფილი მცირე დარბაზიდან. წყობა შიგნიდანაც ნარჩევი ქვისა უნდა ყოფილიყო. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ინტერიერში დგას ორსაფეხურიან ბაზისზე დაფუძნებული ტრაპეზის ქვა - ჩასადგმელი ბუნით. წინიდან ჯვრის გამოსახულებით. წინა და გვერდითი წახნაგები მომრგვალებულია.

ნაგებობა საუკუნეზე გვიანდელი არ უნდა იყოს. საკურთხეველში დევს სანათლავის ტიპის ქვა მართკუთხა ძირით და ცერად წაკვეთილი ზედა, გულამოღებული გვერდებით. აღმოსავლეთ ფასადთან ქვების გროვაში დევს ერთ ქვაში ამოკვეთილი სარკმელი კლიტისებური ღიობით და რელიეფური ჯვრით ზემოდან.
ფრედერიკ X

ფრედერიკ (სრული სახელი — ფრედერიკ ანდრე ჰენრიკ კრისტიან გლუქსბურგი, ; დ. 26 მაისი, 1968) — დანიის მეფე 2024 წლის 14 იანვრიდან. გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის დედოფალ მარგრეტე -ისა და ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატის უფროსი ვაჟი. ტახტზე ავიდა დედამისის ტახტიდან გადადგომის შემდეგ.

ბიოგრაფია
ფრედერიკი დაიბადა 1968 წლის 26 მაისს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის კრონპრინცესა მარგრეტესა და მისი ფრანგი მეუღლის, მონპეზატის გრაფ ანრი დე ლამბორის პირველი ვაჟი. მისი გაჩენიდან ოთხ წელიწადში ბაბუამისი, მეფე ფრედერიკ (ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს სახელი) გარდაიცვალა და ტახტზე დედამისი, დედოფალი მარგრეტე ავიდა, რითაც იგი კრონპრინცი გახდა.

ფრედერიკმა, სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა ჰარვარდის უნივერსიტეტში განაგრძო და იქვე მიიღო მაგისტრის ხარისხი. იგი დიპლომატად მუშაობდა და იყო დანიის წარმომადგენელი ნიუ-იორკის გაეროს კონფერენციასა და პარიზში, როგორც დანიის ელჩი.

მისი სამხედრო კარიერა 1986 წელს დაიწყო, რა დროსაც იგი დანიის სამეფო გვარდიაში ჩაირიცხა. 1988 წელს ლეიტენანტად დაინიშნა და გარბეჰუსარეჯიმენტში ათეულის ხელმძღვანელად მუშაობდა. 1989 წელს დაინიშნა რეზერვის ლეიტენანტად. 1995 წელს გაიარა საბრძოლო ტრენინგი დანიის საზღვაო ძალების ელიტურ ნაწილში. 1997 წელს ფრედერიკი დანიის საზღვაო ძალების სარეზერვო ოლქის ლეიტენანტ-კაპიტანი გახდა. იმავე წელს გახდა სახმელეთო და საჰაერო ძალების ლეიტენანტი. იგი ერთდროულად მსახურობდა სამივე განყოფილებაში. 2003 წლიდან, კრონპრინცი დანიის სამხედრო აკადემიის სტრატეგიის ინსტიტუტის ლექტორი გახდა. 2004 წლიდან იგი საზღვაო ძალების პოლკოვნიკად დაწინაურდა. 2010 წელს, ასევე პოლკოვნიკი გახდა სახმელეთო და საჰაერო ძალებშიც. 2015 წლიდან იგი საზღვაო ძალების ადმირალად და საჰაერო ძალების გენერალ-მაიორად მსახურობს.

მართალია ფრედერიკის მშობლიური ენა დანიურია, თუმცა მის გარდა კარგად ფლობს ინგლისურს, ფრანგულსა და გერმანულს.

მეფობა
დანიის სამეფოს ტახტზე ავიდა 2024 წლის 14 იანვარს, მას შემდეგ, რაც დედამისი დედოფალი მარგრეტე გადადგა. დედოფალმა მარგრეტემ გადადგომის შესახებ განცხადება 2023 წლის 31 დეკემბერს გააკეთა და დააანონსა, რომ მისი მმართველობის 52-ე წლისთავზე ის ტოვებდა დანიის მონარქის თანამდებობას.

ქორწინება და შვილები
2003 წლის 8 ოქტომბერს, დედოფალმა მარგრეტემ თავის ვაჟს არასამეფო წარმომავლობის მქონე ქალზე დაქორწინების უფლება დართო, რის შემდეგაც ფრედერიკი ავსტრალიელ მარკეტინგის კონსულტანტ მერი ელიზაბეთ დონალდსონზე დაინიშნა, რომელიც 2000 წლის სიდნეის ოლიმპიადაზე გაიცნო. 2004 წლის 14 მაისს, კოპენჰაგენის კათედრალში შედგა მათი ქორწინება, რომელსაც მთელი ევროპის სამეფო ოჯახთა წარმომადგენლები დაესწრნენ. ფრედერიკსა და მერის სულ ოთხი შვილი შეეძინათ:
კრისტიანი (დ. 15 ოქტომბერი, 2005);
იზაბელა (დ. 21 აპრილი, 2007);
ვინსენტი (დ. 8 იანვარი, 2011), ჯოზეფინას ტყუპისცალი;
ჯოზეფინა (დ. 8 იანვარი, 2011), ვინსენტის ტყუპისცალი;