iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გენერალი სტეფან გროტ როვეცკის სახელობის ხიდი

გენერალი სტეფან გროტ როვეცკის სახელობის ხიდი  — ხიდი მდინარე ვისლაზე ვარშავაში. აშენდა პერიოდში 1977-დან 1981 წლამდე, როგორც მსხვილი ტორუნსკის ტრასის შემადგენელი ნაწილი.

ისტორია
ხიდის პირველი პროექტები ჯერ კიდევ 1960-იანებში გამოჩნდა. თავდაპირველად იგეგმებოდა, როგორც დაკიდებული ხიდი ორ პილოტზე, მოგვიანებით ეკონომიის მიზნით პროექტი შეცვალეს. საბოლოო პროექტი შემუშავებული იყო ინჟინერების გუნდით, საკონსტრუქტორო ბიუროდან „დედაქალაქი“ ვიტოლდა ვიტკოვსკის ხელმძღვანელობით.

ხიდი გაიხსნა 1981 წლის 28 ნოემბერს. იმ დროს ქვეყანაში აქტიურად მუშაობდა პროფკავშირი „სოლიდარობა“. ხელისუფლების მხრიდან დათმობის სახით, ხიდს მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი გენერალის სტეფან როვეცკის სახელი დაერქვა, რომელიც ცნობილია ფსევდონიმით „გროტ“. ეს ფაქტი გაკვირვებას იწვევდა კომუნისტურ დროში ამიტომ, ხიდისთვის როვეცკის სახელის მინიჭებამ გამოიწვია ომის ვეტერანებისა და დემოკრატიული ოპოზიციის მასობრივი დემონსტრაციები.

აღწერა
სეკეროვსკის ხიდთან ერთად, გენერალი სტეფან გროტ როვეცკის სახელობის ხიდი არის ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილი ხიდი ვარშავაში და ამასთანავე ყველაზე ცოცხალი. ხიდის სიგრძე 645 მეტრია. ის შედგება ორი კონსტრუქციულად დამოუკიდებელი ნაწილისაგან, რომელთაგან თითოეულს ოთხი ხაზი გააჩნია.

ხიდი ცუდადაა ადაპტირებული ქვეითისთვისა და ველოსიპედისტებისთვის. მას გააჩნია ქვეითის ორი ზოლი, მაგრამ იმდენად ვიწროა რომ აფერხებს მოძრაობას.

რეკონსტრუქცია ავტომაგისტრალისთვის 8
2009 წლის სექტემბერში დაიწყო ტორუნული ტრასის რეკონსტრუქცია ხიდთან ერთად, ის ფართოვდებოდა ათ ხაზამდე (5-5 ყოველ მიმართულებაზე). რეკონსტრუქციისა და დამაკავშირებელი ხაზის კონოტოპისა და პოვონზკოვსკოს ქუჩაზე მშენებლობის დასრულებისას მთელი მარშრუტი, ჩქაროსანი მაგისტრალის 8-ს ნაწილი გახდა.

პროექტის რეალიზირება დაგეგმილი იყო 2008-დან 2010 წლამდე, მაგრამ ქალაქს პრობლემები შეექმნა, მარიას სკლოდოვის-კიურის ახალი ხიდის მშენებლობასთან, რამაც შეჩერება გამოიწვია, რეკონსტრუქციის დროს ალტერნატიული მარშრუტების უქონრობის გამო.

რეკონსტრუქციის კონტრაკტს ხელი 2013 წელს მოეწერა. 2015 წლის ოქტომბერში სამუშაოები დასრულებული იყო და ხიდი კვლავ გაიხსნა.
ჩაიქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩაიქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ჩაიქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, გადაბეის რაიონში
ჩაიქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონში
ჩაიქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, დაშქესანის რაიონში
ჩაიქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონში
ჩაიქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქის რაიონში
ჩაიქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონში
პოლიტოტდელსკოეს კონსტანტინესა და ელენეს ტაძარი

პოლიტოტდელსკოეს კონსტანტინესა და ელენეს ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ პოლიტოტდელსკოეში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1823 წელს.

ეკლესიის მისამართი: 346977, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი პოლიტოტდელსკოე, გარდემანის ქუჩა № 25.

ისტორია
1823 წელს ადგილ მილოსტში (ამჟამად პოლიტოტდელსკოე) ააგეს კონსტანტინესა და ელენეს სახელობის ეკლესია. მისი კურთხევა შედგა 1825 წელს. ეკლესია აშენდა მემამულე შაბელსკის სახსრებით. ეს იყო ქვის, სამსაკურთხევლიანი ეკლესია, სკურთხევლები ნაკურთხი იყო მოციქულთასწორების კონსტანტინესა და ელენეს, ნიკოლოზ განმანათლებლისა და ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესიის მახლობლად ააგეს კელია და ბეღელი.

 საუკუნის 30-იან წლებში ეკლესია ბოლომდე დაანგრიეს. დიდი ხნის განმავლობაში სოფელში ეკლესია არ იყო.

1990-იან წლებში სოფელში დაიწყო სასულიერო ცხოვრების აღორძინება. სოფლის ადმინისტრაციამ, მრევლის თხოვნით, ღვთისმსახურების აღსასრულებლად გამოყო 1997 წელს გარემონტებული სამლოცველო სახლი.

2005 წლამდე სამლოცველო სახლში ღვთისმსახურებას აღავლენდა 12 მღვდელი. მოგვიანებით ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა იერომონახი კირილე. 2005-2006 წლებში მრევლმა გაიფორმა სამლოცველო სახლი, სასოფლო აფთიაქის ყოფილი შენობა და მიმდებარე მიწა საკუთარებაში.

2007 წელს გაიმართა ტაძრის შენობის რემონტი, ხოლო ყოფილი აფთიაქის შენობაში გახსნეს საკვირაო სკოლა.

2008-2009 წლებში ტაძარს დაუყენეს ახალი კარები, გამოცვალეს ფანჯრები სამლოცველო სახლში და საკვირაო სკოლაში გაიყვანეს წყალი.

2010 წელს ტაძრისთვის იყიდეს პატარა სამრეკლო. 2011-2012 წლებში ააგეს ხის სამრეკლო. 2012 წელს სამლოცველო სახლის რემონტი კვლავ გაგრძელდა, დაიწყო საკვირაო სკოლის შენობის რემონტიც. 2013 წელს სოფლის ტერასაზე დადგეს ჯვარი და მიქაელ მთავარანგელოზის ხატი, მოაწყვეს ტაძრის გარშემო ტერიტორია.

ამჟამად პოლიტოტდელსკოეს კონსტანტინესა და ელენეს ტაძრის წინამძღვარია იერომონახი კირილ კირილოვი.
ლარისა ჰიენიუსი

ლარისა ჰიენიუსი (ქალიშვილობის მილაშევიჩი) (დ. 22 აგვისტო [ძვ. სტ. 9 აგვისტო] 1910 — გ. 7 აპრილი 1983) — ბელარუსი პოეტი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ლარისა ჰიენიუსი დაიბადა 1910 წლის 9 აგვისტოს) მრავალშვილიან მდიდარი გლეხის, მიწის მფლობელის ოჯახში. სწავლობდა პოლონურ სკოლაში, 1928 წელს დაამთავრა ვოლკოვის პოლონური გიმნაზია. ამ დროს გაეცნო მსოფლიო ლიტერატურას — პოლონურს, სკანდინავიურს, ინგლისურ კლასიკას. დაიწყო ლექსების წერა.

1935 წლის 3 თებერვალს გათხოვდა მედიკოსს სტუდენტზე ივანე ჰიენიუსზე, რომელიც სწავლობდა პრაღის კარლის უნივერსიტეტში. 1937 წელს შვილი იურის დაბადების შემდეგ, გაემგზავრა ქმართან პრაღაში. იქ ჰიენიუსების მეზობელი ალექსანდრა კოსაჩ-შიმანოვსკაია — ლესია უკრაინკას და იყო, რომლის ნაწარმოებებმა დიდი გავლენა იქონია ლარისაზე. თავისი პირველი ლექსები პოეტმა 1939 წელს გამოაქვეყნა ბელარუსი ემიგრანტ-ნაციონალისტების ბერლინურ გაზეთში „“. გაზეთის პირველი რედაქტორი იყო ფაბიან აკინჩიცი. 1942 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი კრებული „ “.

როდესაც 1939 წელს წითელი არმია დასავლეთი ბელორუსიის ტერიტორიაზე შეიჭრა, ლარისას მამა ანტონ მიკლაშევიჩი დაცხრილეს, ხოლო დედა და ორი და გაგზავნეს ყაზახეთში. 1943 წლის მარტში, ბელორუსიის სახალხო რესპუბლიკის პრეზიდენტის ვასილი ზახარკოს წერილის მიხედვით, ლარისა ჰიენიუსი ემიგრაციაში ბსრ-ის მთავრობის მდივნად დაინიშნა. ის ინახავდა და აწესრიგებდა ბსრ-ის არქივს, ეხმარებოდა ბელორუს ემიგრანტებს, პოლიტიკურ დევნილებსა და ჯარშიშეპყრობილებს. ლარისა ჰიენიუსის მემუარებზე 1996 წელს რეჟისორმა ვიტალი დუდინმა გადაიღი ფილმი „ჩიტები ბუდეების გარეშე“.

ლარისა ჰიენიუსი გარდაიცვალა 1983 წელს ზელვეში და დასვენებული იყო ქმრის გვერდით. პოეტის შვილიშვილმა გაყიდა სახლი რომელშიც ცხოვრობდა.
ხერტეკ ანჩიმაა-ტოკა

ხერტეკ ანჩიმაა-ტოკა (დ. 1 იანვარი, 1912, კოპ-სოოკი, — გ. 4 ნოემბერი, 2008, კიზილი, ტუვა, რუსეთი) — ტუველი და საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. სალჩაკ ტოკას ცოლი. პირველი ქალი მსოფლიოს ისტორიაში, რომელიც იყო ქვეყნის მეთაური არჩევით თანამდებობაზე.

ბიოგრაფია
ხერტეკ ანჩიმაა დაიბადა 1912 წლის ზამთარში ჩინეთში (საიდანაც შემდეგ გადავიდა ტუვაში). მოგვიანებით მან თავის დაბადების დღედ დააწესა წელიწადის პირველი დღე. 1918 წლის ყვავილის ეპიდემიამ შეიწირა მისი მამა და დები. სკოლაში სწავლობდა მონღოლურ ენაზე. 1930-იან წლებში შემოიღეს ტუვის დამწერლობა და იგი იყო ერთ-ერთი პირველი ვინც იგი აითვისა (18 წლის ასაკში). ტუვის სახალხო რესპუბლიკის მომავალი ლიდერი 1931 წელს გახდა ტუვის სახალხო-რევოლუციური პარტიის წევრი.

ოჯახი
ხერტეკ ანჩიმაა-ტოკა გათხოვილი იყო ტუვის სახალხო რესპუბლიკის (მოგვიანებით ტუვის ავტონომიური ოლქის) ხელმძღვანელ სალჩაკ ტოკაზე. მათ ჰყავდათ 5 შვილი. ტუვის ფილარმონია ატარებს მათი შვილის ვიქტორ ტოკას სახელს, რომელიც იყო მისი ხელმძღვანელი.

ფაქტები
წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრებ სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურს მსოფლიოში.
ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრები სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაური მსოფლიოში ქალებს შორის.
ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრები სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაური რუსეთში, რუსეთის იმპერიაში და სსრკ-ში.
პირველი ქალი მსოფლიოში (არა მონარქი), რომელიც იურიდიულად ხელმძღვანელობდა სახელმწიფოს.
ელის ბოლი

ელის ბოლი (დ. 24 ივლისი, 1892 — გ, 31 დეკემბერი, 1916) — აფრო-ამერიკელი ქიმიკოსი, რომელმაც საინექციო ზეთის ექსტრაქტი, 1940-იანებამდე კეთრის საუკეთესო სამკურნალო საშუალება, განავითარა.
ჯეიმზ ბოლი 1903 წელს ოჯახთან ერთად გადავიდა ჰავაიში, თუმცა მალევე გარდაიცვალა, რის გამოც 1905 წელს ოჯახი უკან, სიეტლში დაბრუნდა., ოთხ წელიწადში მან ფარმაცია და მედიცინური ქიმია ბაკალავრის ხარისხით დაასრულა.
სწავლაში წარმატებების გამო, რამდენიმე სასწავლებლისგან მიიღო სტიპენდიის შეთავაზება, მათ შორის კალიფორნიისა და ჰავაის უნივერსიტეტებისგან. მან ჰავაის უნივერსიტეტის მეცნიერების ოსტატის ხარისხისთვის გადაწყვიტა სწავლა; 1915 წელს ამ მიზანს წარმატებით მიაღწია.
კვლევები
ჰავაის უნივერსიტეტში საოსტატო ნაშრომად დაწერა მათრობელა წიწაკის აქტივობის პრინციპის შესახებ. ნაშრომზე მუშაობისას, ბოლს დახმარება სთხოვა ექიმმა ჰარი ჰოლმანმა -ს ზეთში აქტიური ქიმიური ნაერთების იზოლაციის მეთოდის შესამუშავებლად.
გარდაცვალება
ელის ბოლი გარდაიცვალა 1916 წლის 31 დეკემბერს. ის ავად გახდა საკუთარი კვლევების დროს და გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე სიეტლში დაბრუნდა.
ნონოს პანოპოლელი

ნონოს პანოპოლელი (ბერძნ. , ) — ბერძენი პოეტი, ბერძნული ეპიკური პოეზიის სკოლის დამაარსებელი. ავტორია რამდენიმე თხზულებისა. მათ შორის განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს „დიონისიაკა“ („“), რომელიც 48 წიგნისგან შედგება და აღწერს დიონისეს ლაშქრობას აღმოსავლეთში ვენახის კულტურის გავრცელების მიზნით. ამას გარდა მასვე ეკუთვნის „იოანეს სახარების“ გალექსვა.

ბიოგრაფია
ნონოსის ცხოვრების შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. ის ფაქტი, რომ პანოპოლისიდან იყო, ჩანს „პალატინის ანთოლოგიის“ 9.198 ეპიგრამიდან: „მე ვარ ნონოსი, ჩემი ქალაქია პანოსი.“ არ არის ზუსტად განსაზღვრული, თუ რა პერიოდში მოღვაწეობდა. ზოგადი მონაცემებით უნდა ემოღვაწა - საუკუნეებში. ასევე, უნდა ეცხოვრა კლაუდიანის თხზულების, „გიგანტომაქის“ (ახ. წ. 394–397) შემდგომ პერიოდში. ნონოსს იხსენიებს თავის თხზულებაში აგათია სქოლასტიკოსი, რაც იმის მიმანიშნებელია, რომ საუკუნეზე გვიან ვერ იქნებოდა.

დიონისიაკა
ნონოსის უმთავრესი თხზულებაა „დიონისიაკა“(„“), რომელიც შედგება 48 წიგნისაგან და წარმოადგენს ყველაზე ვრცელ ეპიკურ თხზულებას ანტიკური პერიოდიდან, რომელმაც დღემდე მოაღწია. პოემა დაწერილია დაქტილური ჰექსამეტრით, რაც იმ პერიოდისათვის საკმაოდ დიდ სირთულეს წარმოადგენდა: მთლიანად იყო მოშლილი გრძელ და მოკლე ხმოვნებს შორის განსხვავება. თუ რამდენად ბაძავს ნონსი ჰომეროსს ჰექსამეტრის გამართვაში, შეიძლება იქიდან დავრწმუნდეთ, რომ მთელი წიგნის მანძილზე ანტიკური მეტრიკის წესების დარღვევის მხოლოდ რამდენიმე ათეული შემთხვევაა.

პოემის შინაარსს წარმოადგენს ბერძნული პანთეონის ღმერთის, დიონისეს, მოგზაურობა შორეულ აღმოსავლეთში, ინდოეთში. მისი მიზანია ვენახის კულტურის დანერგვა და განვითარება. ნონოსის პოემაში გამოყენებული თქმულება დიონისეზე განვითარდა ალექსანდრე მაკედონელის ლეგენდარული ლაშქრობიდან ინდოეთის წინააღმდეგ და ალექსანდრეს შედარებიდან დიონისესთან. ალექსანდრეს ბრძოლაც მტრების წინააღმდეგ შედარებულია დიონისეს ბრძოლასთან გიგანტების წინააღმდეგ.
მალაიზიის დროშა

მალაიზიის დროშა მალაიზიურ ენაზე ცნობილი, როგორც „ ” წარმოადგენს მალაიზიის სახელმწიფოებრივ და სუვერენულ სიმბოლოს და შედგება ერთმანეთის მიყოლებით განლაგებული თანაბრი სიგანის 14 წითელი და თეთრი ზოლისაგან. ზოლები წარმოადგენს მალაიზიის 13 შტატს და ფედერალურ ხელისუფლებას.

მარჯვენა ზედა კუთხეში არსებული მუქი ცისფერი აღნიშნავს მალაიზიის ხალხთა ერთინობის სიმბოლოს ცისფერ ფონზე გამოსახული ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი აღნინავს მალაიზიის რელიგიას — ისლამს, ხოლო 14-ქიმიანი ვარსკვლავი ისევ და ისევ 13 შტატისა და ფედერალური მთავრობის ერთობას. ყვითელი ფერი წარმოადგენს მმართველთა ფერს, სამი ძირითადი ფერი — წითელი, ყვითელი და ცისფერი ფერების შეხამება წარმოადგენს მალაიზიის მეგობრობას დიდ ბრიტანეთთან და მალაიზიის ერთიანობას თანამეგობრობის წევრ ქვეყნებთან.
პანდორა (თანამგზავრი)

პანდორა — სატურნის შიდა თანამგზავრი. აღმოაჩნეს 1980 წელს, ზონდ ვოიაჯერ 1-ის მიერ გადაღებულ ფოტოებზე და დროებით სახელად /1980 26 უწოდეს. 1985 ოფიციალურად დაარქვეს პანდორა ბერძნული მითოლოგიიდან. ასევე ეწოდება სატურნი .

დიდი ხნის მანძილზე, პანდორა სატურნის რგოლის გარე „მწყემს“ თანამგზავრად მიიჩნეოდა. თუმცა, როგორც ბოლო კვლევები აჩვენებს, იგი ამ როლს არ თამაშობს და მხოლოდ პრომეთე, შიდა მწყემსი ზრუნავს ვიწრო რგოლის შემსაზღვრაზე. პანდორას უფრო მეტი კრატერი აქვს, ვიდრე პრომეთეს; ორი უდიდესი კრატერის დიამეტრი 30 კილომეტრია. პანდროას კრატერთა დიდი ნაწილი თავთხელია, რადგან ნაშალი მასალითაა ამოვსებული. მთვარის ზედაპირზე ასევე წარმოდგენილია ქედები და ღარები.

პანდორას ორბიტა ქაოტურია. ორბიტის ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილებები ყოველ 6,2 წელიწადში ერთხელ ხდება, როდესაც პანდორას პერიცენტრი პრომეთეს აპოცენტრს უსწორდება და მთვარეები ერთმანეთს 1 400 კმ მანძილზე უახლოვდებიან. პანდორას ასევა აქვს 3:2 საშუალო მოძრაობის რეზონანსი სატურნის კიდევ ერთ თანამგზავრ მიმასთან.

იქიდან გამომდინარე, რომ პანდორა ძალიან დაბალი სიმკვრივისაა და აქვს მაღალი ალბედო, სავარაუდოა, რომ იგი ფორებიანი ყინულოვანი სხეულია. მის შესახებ ჯერჯერობით ბევრი არაფერია ცნობილი და სატურნის ეს მთვარე სამომავლო კვლევებს ელოდება.

გალერეა
გუიუქი

გუიუქი (დ. 19 მარტი, 1206 — გ. 20 აპრილი, 1248) — მონთოლთა მე-3 დიდი ყაენი 1246-1248 წლებში, უგედეის ვაჟი, ჩინგიზ-ყაენის შვილიშვილი. მის კორონაციას დაესწრნენ რომის პაპის წარმომადგენლები, მათ შორის ყველაზე ცნობილი, იტალიელი მოგზაური — პლანო კარპინი.

გუიუქი არ იყო ხალხისთვის საპატიო მმართველი. მონღოლი ისტორიკოსების მტკიცებით, ის ნესტორიანიზმის მიმდევარი იყო. 1247 წელს საქართველოს ტახტზე 2 მეფე, დავით ულუ და დავით ნარინი დაამტკიცა. ცდილობდა ხელისუფლების განმტკიცების ხარჯზე ყურულთაის დაჩრდილვას. რელიგიური შეხედულებების გამო გამოუჩნდა ბევრი მტერი. 1248 წლის 20 აპრილს გარდაიცვალა. მისი აღსასრულის შესახებ რამდენიმე ვერსია არსებობს. ერთ-ერთი ვარაუდით, ის მოწამლეს მისი ბიძაშვილის, შიბანის დავალებით. მის შემდეგ მონღოლთა დიდი ყაენის ტიტული უბოძეს მუნქეს.
გაზი I გირეი

გაზი გირეი (‎; დ. ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 1504 — გ. 1524, ფეოდოსია, ყირიმის სახანო) — ყირიმის ხანი 1523–1524 წლებში, მეჰმედ გირეის ვაჟი, სულეიმან -ის ბიძაშვილი დედის მხრიდან.

ბიოგრაფია
გაზი 1523 წელს თან ახლდა მამამისს, მეჰმედ გირეის ასტრახანის ლაშქრობაში, რომლის დროსაც ყირიმელებმა დაიპყრეს ასტრახანი, მაგრამ მალევე ნოღაის ურდოს მეომრებმა მეჰმედ გირეი და მისი ვაჟი, ბაჰადირ გირეი ვერაგულად მოკლეს. გაზი გირეიმ თავს გაქცევით უშველა და იმავე წლის ოქტომბერში ყირიმში დაბრუნდა.

ყირიმელმა თათრებმა სწორედ გაზი აირჩიეს ხანად. მან კალგად დანიშნა მისი უმცროსი ძმა, ბაბა გირეი. გაზის ჰყავდა ტახტისათვის მოცილე ბიძა, საადეთ გირეი, რომელიც ყირიმელების დიდი ნაწილისა და ოსმალთა სულთნის, სულეიმან -ის მხარდაჭერით სარგებლობდა. 6 თვიანი მმართველობის შემდეგ გაზი გირეი ბიძამისისის მომხრეებმა ტახტიდან ჩამოაგდეს და ფეოდოსიის ციხეში გამოკეტეს. მალევე ის ბიძამისმა გამოიყვანა ციხიდან და კალგად დანიშნა, მაგრამ რამდენიმე თვეში სიკვდილით დასაჯა.
თემურ-ყაენი

ოლჯეითუ თემურ-ყაენი იგივე იმპერატორი ჩენგწუნგი (დ. 15 ოქტომბერი, 1266 – გ. 10 თებერვალი, 1307 ხანბალიქი) – იუანის დინასტიის მე-2 იმპერატორი 1294-1307 წლებში, მონღოლთა ნომინალური ყაენი, ზენჩინის ვაჟი, ყუბილაი-ყაენის შვილიშვილი და მემკვიდრე. 1289 წელს, მამამისის სიკვდილის შემდეგ ბაბუამისმა გამოაცხადა თავის მემკვიდრედ. 1294 წელს აიღო ხელში ძალაუფლება, ყუბილაის გარდაცვალებიდან თითქმის 3 თვეში.

თემურ-ყაენი იყო კულტურისა და პოეზიის თაყვანისმცემელი და მფარველი. ეყრდნობოდა კონფუციანელობას და ცდილობდა მისი გამოყენებით მონღოლთა ხელისუფლების განმტკიცებას. მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა დანარჩენ მონღოლურ სახანოებთან. ჰულაგუიანები და ოქროს ურდოს ყაენები ნომინალურად აღიარებდნენ მის სიუზერენიტეტს. 1296-1297 წლებში მისი ბრძანებით მონღოლები და ჩინელები თავს დაესხნენ იაპონიას, მაგრამ მალევე სასტიკად დამარცხდნენ საზღვაო ბრძოლაში და უკან დახევა მოუწიათ. თემურ-ყაენს აგრესიული პოლიტიკა ჰქონდა კორეის მიმართ, რასაც 1303 წელს კორეელებმა აჯანყებით უპასუხეს. რამდენიმე თვიანი შეტაკებების შემდეგ ყაენის არმიამ შეძლო ამბოხებულთა დამარცხება. კორეელთა აჯანყებები თემურ-ყაენის მემკვიდრეების მმართველობის დროსაც გაგრძელდა.

გარდაიცვალა თითქმის 13 წლიანი მმართველობის შემდეგ, 1307 წლის 10 თებერვალს, ხანბალიქში. მისი უფროსი ვაჟი, ტაჩუ, მამის გარდაცვალებამდე 1 წლით ადრე აღესრულა. ამის გამო, თემურის შემდეგ ყაენისა და იუანის იმპერატორის ტიტული მიიღო მისმა ძმისშვილმა, ქულუგ-ყაენმა.
ნოვონიკოლაევკის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია

ნოვონიკოლაევკის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ ნოვონიკოლაევკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1911-1913 წლებში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი ნოვონიკოლაევკა.

ისტორია
ნოვონიკოლაევკის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია მდებარეობს სოფლის ცენტრში. იგი პირველად მოიხსენიება 1899 წელს. 1911 წელა ადგილობრივმა მოსახლეობამ შეაგროვა ფინანსები, რათა აეშენებინათ საკუთარი ეკლესია. თავისი წვლილი ეკლესიის მშენებლობაში შეიტანა ასევე ადგილბრივმა მემემულე მანიჩმა. ორი წლის შემდეგ ეკლესია ააშენეს. ეკლესიის კურთხევა მოხდა პირველი მსოფლიო ომის წინ ბრწყინვალე შვიდეულში.

რუსეთის სამოქალაქო ომის შემდეგ, 1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს — ჯვარი ჩამოხსნეს და გუმბათი დაანგრიეს. ეკლესია გადააკეთეს ხორცის საწყობად, ხოლო სამი შენობა, რომელიც ეკლესიასთან მდებარეობდა გადააკეთეს ბიბლიოთეკად, ამბულატორიად და მაღაზიად. ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, მაგრამ ნიკიტა ხრუშჩოვის მმართველობის პერიოდში, 1960-იანი წლების დასაწყისში ეკლესია კვლავ დახურეს.

ეკლესია გაიხსნა მხოლოდ 30 წლის შემდეგ, როდესაც 1991 წლის 15 თებერვალს აღდგენილ ეკლესიაში გაიმართა საღვთო ლიტურგია. ამჟამად ღვთისმშობლის შობის ეკლესია არის მოქმედი. ეკლესიის შემადგენლობაში შედის ირგვლივ მდებარე ორი მცირე აგურის ნაგებობა. ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი პავლე სვიატენიუკი.

ეკლესიის შენობა
ღვთისმშობლის შობის ეკლესია აგურისგანაა აგებული, ერთსაკურთხევლიანია, აქვს სატრაპეზო და ორიარუსიანი სამრეკლო, დასრულებულია ოთხფერდა სახურავით. თავისი არქიტექტურული კომპოზიციით მიეკუთვნება ე. წ. სატრაპეზო ეკლესიას, სადაც სატრაპეზო და სამლოცველი დარბაზი გაერთიანებულია. ეკლესიას ადგას მასიური გუმბათი.

სამრეკლო ორიარუსიანია. იგი აღადგინეს 1989-1990 წლებში.
მალაიზიის შტატები და ფედერალური ტერიტორიები

მალაიზიის მთავარი ადმინისტრაციულ ერთეულებს შტატები და ფედერალური ტერიტორიები წარმოადგენს. მალაიზია არის ფედერაცია, რომელიც 13 შტატისა და 3 ფედერალური ტერიტორიისგან შედგება.

შტატები და ფედერალური ტერიტორიები
11 შტატი და 2 ფედერალური ტერიტორია მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულზე, რომელთაც ერთობლივად ნახევარკუნძულის მალაიზია ეწოდებათ (ან დასავლეთი მალაიზია). დანარჩენი ორი შტატი მდებარეობს კუნძულ კალიმანტანზე, ხოლო ერთი დარჩენილი ფედერალური ტერიტორია მდებარეობს კალიმანტანის სანაპიროსთან არსებულ კუნძულებზე, მათ ერთობლივად ეწოდებათ აღმოსავლეთი მალაიზია (ან ბორნეოს მალაიზია).

მალაიზიის 13 შტატიდან 9 მემკვიდრეობითი მონარქიით იმართება.

შტატები
ფედერალური ტერიტორიები
კარლოს დიტბორნის თასი

კარლოს დიტბორნის თასი — ჩილელი საფეხბურთო ფუნქციონერისა და ადმინისტრატორის, სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციის პრეზიდენტის (1955–1957) და ჩილეს 1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის საორგანიზაციო კომიტეტის თავმჯდომარის — კარლოს დიტბორნის სახელობის საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ორი ქვეყნის — არგენტინისა და ჩილეს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებებს შორის იმართებოდა 1962–1983 წლებში. ტურნირის ფორმატი ითვალისწინებდა ორ შეხვედრას — სტუმრად და შინ. ამ ორი მატჩის ჯამში გამარჯვებულ გუნდს გადაეცემოდა კარლოს დიტბორნის თასი. (გამონაკლისს წარმოადგენდა 1976 წლის გათამაშება, როდესაც მხოლოდ ერთი მატჩი გაიმართა არგენტინაში, ბუენოს-აირესის ხოსე ამალფიტანის სტადიონზე . შეხვედრა არგენტინელთა გამარჯვებით 2–0 დასრულდა).

სულ გაიმართა ამ თასის 10 გათამაშება. არგენტინის ნაკრები ცხრაჯერ გახდა ტურნირის გამარჯვებული, ხოლო ჩილეს ნაკრები ერთხელ.

გათამაშების სტატისტიკა
გათამაშების ბომბარდირები
ბოემონდ IV

ბოემონდ ანტიოქელი, ასევე ნობილია როგორც ბოემონდ ცალთვალა — ტრიპოლის გრაფი 1187-1233 წლებში და ანტიოქიის მთავარი 1201-16 და 1219-33 წლებში. იგი ბოემონდ -ის უმცროსი ვაჟი იყო. რაიმუნდ -ის გარდაცვალების შემდეგ ტრიპოლის გრაფი ბოემონდის ძმა გახდა, თუმცა მალევე, მამამისის წყალობით ტრიპოლის ტახტზეც ბოემონდი ავიდა. 1188 წელს, ეგვიპტისა და სირიის სულთანმა სალადინმა დაიპყრო საგრაფოს უდიდესი ნაწილი, დედაქალაქისა და ორი ციხე-სიმაგრის გარდა.

რაიმუნდის გარდაცვალების შემდეგ, მისი შვილი რაიმუნდ რუპენი იბრძოდა მამამისის მემკვიდრეობისთვის, რაშიც დიდ დახმარებას უწევდა დედამისი ალისია, ლევონ -ის დისშვილი. ამის მიუხედავად ლათინურმა და ბერძნულმა მოსახლეობამ ძალაუფლება ბოემონდს გადასცეს. 1201 წელს ბოემონდი ანტიოქიის მთავარიც გახდა ტამპლიერების, ჰოსპიტალიერების და იტაიელი ვაჭრების დახმარებით.

ბოემონდმა კავშირები დაამყარა აზ-ზაჰირ ღაზთან და ქეი-ქავუს -თან ლევონ -ის წინააღმდეგ. ბოემონდი გამოირჩეოდა ანტიოქიის ლათინ პატრიარქებთან დაპირისპირებითაც. 1216 წელს რაიმუნდ რუპენმა იგი ტახტიდან ჩამოაგდო, მაგრამ ბოემონდმა შეძლო მისი დაბრუნება 1219 წელს. იგი ცდილობდა მისი ვაჟისთვის, ფილიპისათვის მოეპოვებინა კილიკიის ტახტი, მაგრამ კონსტანტინე ბარბარონმა შეძლო ფილიპის დატყვევება 1224 წელს და ერთი წლის შემდეგ სიკვდილით დასაჯა.
ვისმა ტუნ ფუად სტეფინსი

ვისმა ტუნ ფუად სტეფინსი — სამთავრობო შენობები კოტა-კინაბალუში, საბაჰი, მალაიზია. მას სახელი, საბაჰის პირველი მთავარი მინისტრის ფუად სტეფინსის პატივსაცემად ჰქვია.

შენობა საბაჰის შტატში უნარ შეზღუდულ პირთა მოთხოვნებზე მორგებული პირველი შენობაა. ის აღჭურვილია ატლით-მოსარგებლეთა ლიფტით, სპეციალური პარკირების ზონებით, სველი წერტილებით და სპეციალური შესასვლელი კარებით.
ეკატერინოვკის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია

ეკატერინოვკის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ ეკატერინოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1897 წელს.

ეკლესიის მისამართი: 346965, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი ეკატერინოვკა, სკოლის შესახვევი № 4-ა.

ისტორია
სოფელი ეკატერინოვკა დააარსა პოლკოვნიკმა სტეფან ილოვაისკიმ 1806 წელს. 1852 წელს სოფელში ააშენეს მცირე ხის ეკლესია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, რომელიც დროთა განმავლობაში დაძველდა. 1897 წლიდან ეკატერინოვკაში მოქმედებს ახალი ეკლესია წმინდა სამების სახელზე. ეკლესია ააგეს სასამართლოს მრჩეველის ქვრივის ეკატერინა ვოლკოვაიას და ეკატერინოვკის გლეხების სახსრებით.

ეკლესია აგებულია ქვისაგან, ერთსაკურთხევლიანია, აქვს მცირე სატრაპეზო და სამრეკლო. საკურთხევლის აფსიდი ფორმით სამწახნაგაა. ეკლესიის კანკელი დამზადებულია კაზაკი ი. ჩერნოიაროვის ფინანსებით. ეკლესია შემოღობილია აგურის მესრით. ეკლესიასთან მოქმედებს საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღევლინებოდა 1938 წლამდე, რის შემდეგაც იგი დახურეს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მას ბომბი დაეცა და დაიწვა, არაერთხელ აღდგა და დაიხურა ეკლესია ღვთისმსახურებისთვის. 1950-იანი წლების ბოლოსათვის ეკლესია საბოლოოდ დაიხურა და სსრკ-ის დაშლამდე იგი გამოუყენებელი იყო.

1999 წელს სოფელში დაიწყო სამრევლო ცხოვრების აღორძინება. ამავე წელს დარეგისტრირდა მრევლი, მაგრამ უკვე დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე. 2008 წლიდან ადგილობრივების ძალისხმევით დაიწყო ეკლესიის რესტავრაცია. 2010 წლიდან კი აღდგა ღვთისმსახურება. ეკლესიის წინამძღვარია იერომონახი მიხეილ ვლადიმიროვი.

2016 წლის 7 დეკემბერს დიდმოწამე ეკატერინეს ხსენების დღეს შედგა წმინდანის ხატის საზეიმო დალოცვა . ღვთისმსახურება შეასრულა წმინდა ეკატერინეს ეკლესიის წინამძღვარმა მიხეილმა და გრეკოვო-ტიმოფეევკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესიის წინამძღვარმა გიორგი სვეტლოვმა.
გრეკოვო-ტიმოფეევკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

გრეკოვო-ტიმოფეევკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ გრეკოვო-ტიმოფეევკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1856-1858 წლებში.

ეკლესიის მისამართი: 346970, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი გრეკოვო-ტიმოფეევკა, სანაპიროს ქუჩა № 4-ა.

ისტორია
სოფელი გრეკოვო (რომელსაც მოგვიანებით ეწოდა გრეკოვო-ტიმოფეევკა) დაარსდა 1779 წელს. 1856 წელს დაიწყო ეკლესიის მშენებლობა, რომელიც თითქმის სამი წელი გაგრძელდა. 1858 წელს ეკლესიაში შედგა პირველი ღვთისმსახურება. ეკლესია გახდა, არა მარტო გრეკოვო-ტიმოფეევკის, არამედ მიმდებარე დასახლებების სასულიერო ცენტრი.

ეკლესია ააგეს ძველმოსკოვურ სტილში — თეთრი კედლები, ერთი მაღალი და ოთხი პატარა გუმბათი. არქიტექტურული თვალსაზრისით მსგავსი ეკლესია სამხრეთ რუსეთში სხვა არ მოიძებნება. ეკლესიასთან აგებულია ასევე კელია მღვდლისა და მეფსალმუნისათვის. მოგვიანებით ეკლესიასთან შეიქმნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

1935 წელს ეკლესიის შენობა შიროკოვის სახელობის მალოკირსანოვის სასოფლო საბჭოს კოლმეურნეობამ დაიკავა და გერმანელების მიერ სოფლის ოკუპაციამდე, 1941 წლამდე, მასში განთავსებული იყო ხორბლის საწყობი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიის შენობაში მიმდინარეობდა საეკლესიო მსახურება, რომელიც გაგრძელდა ნიკიტა ხრუშჩოვის პერიოდამდე. 1963 წლის მარტიდან ეკლესია აღარ მოქმედებდა და კვლავ ხორბლის საწყობად გამოიყენებოდა.

ღვთისმსახურება ეკლესიაში, რომელიც დღევანდელ დღემდე გრძელდება, დაიწყო 1990-იან წლებში სსრკ-ის დაშლის შემდეგ. 1991 წელს ეკლესიაში დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები, გადახურეს, დააგეს იატაკი, მოხატეს კედლები. 2014 წელს ეკლესიაზე დააყენეს ცენტრალური მოოქროვილი გუმბათი, ეკლესიის ეზოში დააგეს ასფალტი, დააყენეს ახალი კარიბჭე და ღობე.

ეკლესიის წინამძღვარია გიორგი სვეტლოვი.