iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
S/2003 J 4

/2003 4 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
/2003 4 აღმოაჩინეს 2003 წლის 5 თებერვალს ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით. თანამგზავრს ოფიციალური სახელი ჯერ არ მიუღია.

ორბიტა
/2003 4 ბრუნავს იუპიტერს საშუალოდ 23 930 000 კმ მანძილზე 755 დღეში, 5 საათსა და 46 წუთში. ორბიტის ექსცენტრიულობაა 0.3618. რეტროგრადული ორბიტის დახრილობაა 149,581°. ეკუთვნის პასიფეს ჯგუფს.

ფიზიკური მახასიათებლები
/2003 4-ის დიამეტრი საშუალოდ დაახლოებით 2 კმ-ია. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ზე. სავარაუდოდ შედგება სილიკატური ქანებისგან. ძალიან ბნელ ზედაპირს აქვს ალბედო 0.04. ვარსკვლავიერი სიდიდე 23.0.
ელიზაბეტ გოლდშმიდტი

ელიზაბეტ გოლდშმიდტი (, დ. 22 სექტემბერი, 1912, ფრანკფურტი, პრუსია — 6 მაისი, 1970) — ებრაული წარმოშობის გენეტიკოსი, გენეტიკის პროგრამის დამფუძნებელი იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტში. მას უწოდებენ „ისრაელში გენეტიკის დარგის დამფუძნებელ დედას“.

ადრეული წლები და განათლება
გოლდშმიდტის სახელი და გვარი დაბადებისას იყო ელიზაბეტ ვექსლერი. იგი დაიბადა გერმანიაში, ფრანკფურტში, მართლმადიდებელ ებრაულ ოჯახში, 1912 წლის 22 სექტემბერს. მან 1932 წელს დაიწყო ფრანკფურტის უნივერსიტეტში მედიცინის შესწავლა, მაგრამ მას შემდეგ რაც ჰიტლერი მოვიდა გერმანიის ხელისუფლებაში, მან მომდევნო წელს მიატოვა სწავლა და გადავიდა ლონდონში, ინგლისში. იქ ელიზაბეტ გოლდშმიტმა განაგრძო ბოტანიკისა და ზოოლოგიის შესწავლა და 1936 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი. შემდეგ იგი ემიგრაციაში წავიდა იერუსალიმში მეუღლესთან ჯოზეფ გოლდშმიდტთან ერთად. მან მიიღო დოქტორის ხარისხი იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში 1942 წელს დისერტაციით „ქირონომიდების ციტოლოგიური კვლევები“.

კარიერა
იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხის მიღების შემდეგ, ელიზაბეტ გოლდშმიდტი გახდა ზოოლოგიის განყოფილების უმცროსი ასისტენტი. 1950 წელს იგი დააწინაურეს უნივერსიტეტში გენეტიკის ლექტორად და იმავე წელს მიიღო სტიპენდია უმაღლესი განათლების ქალთა ამერიკული ასოციაციისგან. ამ სტიპენდიამ მას საშუალება მისცა გამგზავრებულიყო ამერიკის შეერთებულ შტატებში ერთი წლით, სადაც ელიზაბეტ გოლდშმიდტი მუშაობდა თეოდოსიუს დობჟანსკის და კურტ შტერნის ლაბორატორიებში. 1951 წელს იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში დაბრუნების შემდეგ მან განაახლა გენეტიკის კვლევა და დაიწყო ამ საგნის სწავლება სამედიცინო უნივერსიტეტის სტუდენტებისთვის. 1961 წელს ხაიმ შიბასთან და რაფაელ ფალკთან ერთად მოაწყო კონფერენცია ადამიანის პოპულაციის გენეტიკაზე, ხოლო 1963 წლისთვის თავის სტუდენტებთან ერთად დააარსა ებრაულ უნივერსიტეტში გენეტიკის ლაბორატორია (მოგვიანებით გენეტიკის დეპარტამენტი). გოლდშმიდტის ინტერესი გენეტიკით ადამიანის დაავადებები უკვე პრიორიტეტული იყო. მან გააფართოვა ადამიანის გენეტიკის კვლევითი პროექტი. მან დაიწყო „ტეი-საქსის“ დაავადების გავრცელების კვლევა, რომელიც ითვლებოდა „მემკვიდრეობით ებრაულ დაავადებად“. მალე მისი მთავარი საზრუნავი მემკვიდრულ ჰემოლიზურ დაავადებებზე გამახვილდა, რომლებიც ფართოდ იყო გავრცელებული ზოგიერთ ებრაულ საზოგადოებაში. 1960-იან წლებში გოლდშმიდტმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო ქურთისტანის ებრაულ თემებში შეჯვარების საკითხს. ზოგიერთი ჰემოლიზური დაავადება ძალზე გავრცელებული იყო ამ თემებში, რაც დაკავშირებულია გენეტიკური მატარებლების გაზრდილ წინააღმდეგობასთან მალარიის მიმართ.

კვლევები
კარიერის დასაწყისში გოლდშმიდტმა ყურადღება გაამახვილა გარკვეული ორგანიზმების ადაპტაციაზე ექსტრემალურ მარილიან პირობებში.მან შეისწავლა ქაღალდის ქრომატოგრაფიის ტექნიკა 1953 წელს ერნსტ ჰადორნის ლაბორატორიაში ვიზიტისას და გამოიყენა იგი თავის კვლევაში. იგი ასევე დაინტერესებული იყო ადამიანის დაავადებების გენეტიკური საფუძვლის შესწავლით, როგორიცაა - დაავადება.

პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება
ელიზაბეტ გოლდშმიდტს და მის მეუღლეს ჯოზეფ გოლდშმიდტს შეეძინათ ორი შვილი, ვაჟი ელიზერ გოლდშმიდტი და ქალიშვილი ემიმა ბენ-მენახემი. ელიზაბეტ გოლდშმიტმა თავი მოიკლა 1970 წლის 6 მაისს.
პრასკოვია უვაროვას არქეოლოგიური ექსპედიცია კავკასიაში (1881)

} — პრასკოვია უვაროვას მიერ ორგანიზებული 1881 წლის ექსპედიცია კავკასიაში. ექსპედიციის ფარგლებში მოვლილი იქნა მხარეები: კახეთი და სამეგრელო.

ექსპედიციის წევრები:
ჯგუფის ხელმძღვანელი — პრასკოვია უვაროვა.

მარშრუტი
1881 წლის 23 აგვისტოს ჯგუფი მოსკოვიდან დაიძრა. 27 აგვოსტოს ჯგუფი უკვე საქართველოს სამხედრო გზაზე იმყოფებოდა. 28 აგვისტოს მოინახულეს გერგეტის სამება, ხოლო 31 აგვისტოს დატოვეს ყაზბეგი, ღამე დუშეთში გაათიეს და 1 სექტემბერს მიაღწიეს თბილისს. 4-6 სექტემბერს გაჩერდნენ ბორჯომში, 15 სექტემბერს ინახულეს ტიმოთესუბნის ეკლესია. პ. უვაროვა დაესწრო 8-20 სექტემბერს თბილისში მეფისნაცვლის სასახლეში გამართულ არქეოლოგიურ ყრილობას.

კახეთი
22 სექტემბერს ჯგუფი გაემართა კახეთის მიმართულებით. თელავში ინახულეს ბატონის სასახლე, შემდეგ ალავერდის, იყალთოს და შუამთის ტაძრები. გომბორზე გადმოსულებმა ესტუმრნენ ხაშმის სამებას და იქვე არსებულ მიძინების დედათა მონასტერს. უამინდობის გამო კახეთის დათვალიერება ამით ამოიწურა. ჯგუფი დაბრუნდა თბილისში.

თბილისში დაათვალიერეს მამადავითი, მეტეხის ციხე და ეკლესია. 23 სექტემბერს ინახულეს გერმანული დასახლება მარინფელდი სართიჭალასთან. 26 სექტემბერს დაბრუნდნენ თბილისში.

სამეგრელო
30 სექტემბერს ჯგუფი თბილისიდან ქუთაისისკენ გაემართა. ქუთაისში ჩასულებმა დაათვალიერეს ქუთაისის ტაძრები და 5 ოქტომბერს გაემართნენ ხონის მიმართულებით. ისინი აბაშის გავლით ახალსენაკში ჩავიდნენ. 6 ოქტომბერს დილიდან გაემართნენ ნაქოლაქევისა და მარტვილის მოსანახულებლად. მარტვილში მისულებმა აღწერეს, ტაძარში არსებული ხატები.

7 ოქტომბერს ჯგუფმა სამეგრელო დატოვა და თბილისისკენ გაემგზავრა. 11 ოქტომბერს კი თბილისიდან საქართველოს სამხედრო გზით ვლადიკავკაზში ჩავიდნენ, საიდანაც მოსკოვს 18 ოქტომბერს მიაღწიეს.
გინტაუტას პალუცკასი

გინტაუტას პალუცკასი (; დ. 19 აგვისტო, 1979, პანევეჟისი, ლიტვის სსრ, სსრკ) — ლიეტუველი პოლიტიკოსი. 2024 წლის ნოემბერში აირჩიეს ლიეტუვის მე-18 პრემიერ-მინისტრად, სადაც იგი შეცვლის ინგრიდა შიმონიტეს. პალუცკასი იყო ვილნიუსის მერის მოადგილე 2015 წლიდან 2019 წლამდე და ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი 2017 წლიდან 2021 წლამდე. პალუცკასმა უხელმძღვანელა თავის პარტიას 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში და მოიპოვა ადგილი სეიმში. 2024 წელს, პარტიის თავმჯდომარის მოადგილის რანგში, პალუცკასმა მონაწილეობა მიიღო ლიეტუვის საპარლამენტო არჩევნებში, რომელიც ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ მოიგო. შედეგად, იგი დასახელდა ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად. 2025 წლის 4 აგვისტოს გადადგა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან.

ბიოგრაფია
გინტაუტას პალუცკასი დაიბადა 1979 წლის 19 აგვისტოს პანევეჟისში. მისი მამა მუშაობდა ინჟინრად, ხოლო დედა — ეკონომისტად. 1997 წელს დაამთავრა პანევეჟისის ი. ბალჩიკონისის სახელობის გიმნაზია. 2000-2001 წლებში სწავლობდა ინგლისურ ენას ლონდონის ენების სკოლაში. 2003 წელს დაამთავრა ვილნიუსის უნივერსიტეტის მათემატიკისა და ინფორმატიკის ფაკულტეტი, ხოლო 2004 წელს — საერთაშორისო ბიზნეს სკოლა. 2004 წლიდან სწავლობდა ვილნიუსის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

პოლიტიკური კარიერა
თავისი ახალგაზრდობის პერიოდში პალუცკასი იყო კონსერვატორი და ეკუთვნოდა ახალგაზრდა კონსერვატორების ლიგას, სამშობლოს კავშირის ახალგაზრდულ ფრთას. 2003 წლიდან არის ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი.

2013 წლიდან პალუცკასი იყო ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის აღმასრულებელი მდივანი, პარტიის საბჭოსა და გამგეობის წევრი. 2015 წლიდან 2019 წლამდე პალუცკასი მუშაობდა ვილნიუსის მერის მოადგილედ.

2017 და 2019 წლებში აირჩიეს ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ხელმძღვანელად.

2021 წლის 22 იანვარს პალუცკასი გადადგა ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერის თანამდებობიდან, რაც იყო პასუხი პარტიის საბჭოს შეფასებაზე. შეფასების თანახმად 2020 წლის ლიეტუვის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები არადამაკმაყოფილებელი იყო და მისი ლიდერობა ვერ აკმაყოფილებდა მოსალოდნელ სტანდარტებს.

2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებშ გაიმარჯვა სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ. 2024 წლის 30 ოქტომბერს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერმა ვილია ბლინკევიჩუტემ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ თავად არ იქნებოდა პარტიის კანდიდატი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე. ბლინკევიჩუტემ გაამხილა, რომ პარტიის პრეზიდიუმმა გადაწყვიტა პალუცკასის წარდგენა ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე.

21 ნოემბერს სეიმმა პალუცკასი წარადგინა პრემიერ-მინისტრად, მას მხარი დაუჭირა 88 დეპუტატმა ანუ კოალიციის ყველა პარლამენტის წევრმა და კიდევ ორმა დეპუტატმა.

პირადი ცხოვრება
გინტაუტას პალუცკასი დაქორწინებულია იიმა პალუცკეზე. მათ ყავთ ორი შვილი.
გარყლობის ციხე

გარყლობის ციხე — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს სოფ. ჩორაქლში. მას ადგილობრივები გარყლობას უწოდებენ.
შუა საუკუნეების შავშეთში გარყლობის ციხე მნიშვნელოვან საფორტიფიკაციო ნაგებობას წარმოადგენდა. გარკვეული პერიოდი ის შავშეთის ერისთავის რეზიდენცია იყო.

ტოპონიმი
ტოპონიმი „გარყლობა“ „მატიანე ქართლისაში“ იხსენიება. საუკუნის წყაროებით ადგილობრივები იმ სოფლის სახელწოდებად, სადაც ეს ციხე მდებარეობდა „გარყილობ“ ფორმას ხმარობდნენ. ამდენად, ეს სოფელი საუკუნის 20-იანი წლების მიწურულს იხსენიება და ეს შავშეთის სოფლების ტოპონიმიკის ერთ-ერთი უძველესი დასტურია. იგი გაფორმებულია -ობ//ობ-ა სუფიქსით.

შესწავლის ისტორია
გარყლობის ციხის შესახებ ცნობები საუკუნიდან გვხვდება. ციხე 2005 წელს ადგილზე შეისწავლა ქართველ მკვლევართა ჯგუფმა: „როგორც ჩანს, იგი დიდი ხნის წინ დაინგრა და მას შემდეგ აღარ აღუდგენიათ.

ციხის გარემო
ციხეს მთის დახრილი ფერდობი უკავია. მთლიანობაში გალავნის რამდენიმე ფრაგმენტი და სხვადასხვა სათავსოთა ნაშთები განირჩევა. ციხეს საკმაოდ დიდი ტერიტორია ეჭირა.
დაბაწვრილის ციხე

დაბაწვრილის ციხე — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს სოფელ მეშელის ტერიტორიაზე, პატარა გორაკზე. თავისი მდებარეობიდან გამომდინარე ციხე შავშეთიდან სამცხე-აჭარისკენ მიმავალ გზებს აკონტროლებდა.

ტოპონიმი
ტოპონიმ „დაბაწვრილში“ მსაზღვრელია გეოგრაფიული ობიექტის სახელი „დაბა“.

შესწავლის ისტორია
- საუკუნეების მკვლევართა მიერ დაბაწვრილის ციხე თითქმის არ იყო შესწავლილი. 2007 წელს თ. ხუციშვილმა შეისწავლა ძეგლი და იგი მოკლედ აღწერა. ციხესიმაგრე ადგილზე შეისწავლეს შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ დაფინანსებული პროექტის - „თურქეთში მდებარე ქართული ისტორიული მხარეების ტაო-კლარჯეთისა და კოლა-არტაანის ქართული მატერიალური კულტურის ძეგლების კატალოგის“ სამუშაო ჯგუფის წევრებმა. ექსპედიციის ანგარიშში ციხე ნახსენებია, როგორც „კოპაძეების ციხე“.ამასთანავე აღნიშნულია, რომ „ნაგებობიდან ამოწვდილია ერთი ვიწრო, მაღალი კედელი, მომცრო, მონაცრისფრო კვადრებით მოპირკეთებული“.

ციხის გარემო
დაბაწვრილის ციხე პატარა გორაკზეა აღმართული. ეს იყო ადგილობრივი შავშელი აზნაურის ადგილსამყოფელი. დღემდე შემონახულია სამხრეთ გალავნის ერთი ფრაგმენტი, ასევე რამდენიმე ნაგებობის ნაშთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი გალავნის საძირკველი. ციხე ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ იყო განვრცობილი. სამხრეთ ნაწილში აღმართულია თითქმის 7 მეტრიანი გალავნის ნაწილი, რომელიც გარედან თლილი, დამუშავებული პატარა კვადრებითაა მოპირკეთებული. გალავანი გორაკის თავზე კოშკის ფორმის ნაგებობით გვირგვინდებოდა.
ვარლამ ბახტაძე

ვარლამ კონსტანტინეს ძე ბახტაძე (დ. 1891, ხონი — გ. უცნობია) — ქართველი ისტორიკოსი, მთარგმნელი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ვარლამ ბახტაძე დაიბადა 1891 წლის 19 იანვარს ქალაქ ხონში, გლეხის ოჯახში. 1911 წელს დაამთავრა ქუთაისის სამასწავლებლო სემინარია და სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

1911-1916 წლებში ჯერ ონის, ხოლო შემდგომ სადმელის ორკლასიანი სკოლის გამგედ მუშაობდა. მისი თაოსნობით სადმელის ქალთა პროფესიული სკოლა დაარსდა, ხოლო ვაჟთა ორკლასიანი სკოლისთვის ახალი შენობა აიგო და მოეწყო. 1912 წლიდან თანამშრომლობდა პერიოდულ პრესასთან და სხვადასხვა ფსევდონიმით, მათ შორის: "ვ. ბანიძე", "პედაგოგი", აქვეყნებდა კორესპონდენციებსა და ბიბლიოგრაფიებს.

1918 წლიდან ვარლამ ბახტაძე თბილისის პოლიტექნიკურ, ხოლო შემდეგ ინდუსტრიულ ტექნიკუმში ისტორიის მასწავლებლად მუშაობდა. იგი 1929 წლიდან სასწავლო ნაწილის გამგედ გადაიყვანეს. შეთავსებით ლექციებს კითხულობდა საავიაციო ტექნიკუმში, მასწავლებელთა კვალიფიკაციის ამაღლების და დაუსწრებელ პედაგოგიურ ინსტიტუტებში, თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში და რკინიგზის მუშფაკში.

1930 წლიდან ვარლამ ბახტაძე თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში ტექნიკური ლიტერატურის გამოცემის საქმეს ხელმძღვანელობდა. მისი თაოსნობით რამდენიმე ტექნიკური სახელმძღვანელო მომზადდა, ითარგმნა და ქართულ ენაზე გამოიცა: „საავიაციო ტერმინოლოგიური ლექსიკონი“, „საავიაციო ცნობარი“ და სხვა. ამ სახელმძღვანელოებს თავად გაუკეთა სტილისტური რედაქცია და წინასიტყვაობა. ვარლამ ბახტაძემ რუსულიდან თარგმნა ისტორიის რამდენიმე სახელმძღვანელო საშუალო სკოლებისათვის, მათ შორის: „ძველი აღმოსავლეთი“, „შუა და ახალი საუკუნეები“ და სხვა.

ვარლამ ბახტაძე აქტიურად მონაწილეობდა სხვადასხვა საზოგადოებრივ საქმიანობაში. 1914 წლიდან იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ ონის განყოფილების ნამდვილი წევრი. უმაღლეს სასწავლებელში ყოფნის დროს, ახლად გახსნილ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მისი თაოსნობით საისტორიო-სამეცნიერო წრე დაარსდა, რომლის პირველი თავმჯდომარედ თავად დაინიშნა. იგი იყო საქართველოს განათლების მუშაკთა კავშირის ცენტრალური გამგეობის წევრი, ბავშვთა მეგობრობის საზოგადოების საქართველოს საბჭოთა პრეზიდიუმის წევრი და ლენრაისაბჭოს თავმჯდომარე, საქართველოს რემედასის ცეკას აგიტკოლეგიის წევრი, მშრომელთა დეპუტატების საარჩევნო კომისიის მდივანი.

1932 წლიდან იგი იყო საქართველოს მეცნიერ-მუშაკთა სექციის და საქართველოს სამეცნიერო მეთოდური საბჭოს წევრი.
ვარლამ ბახტაძის ჯილდოებია : 1946 - ”მამაცური შრომისათვის დიდ სამამულო ომში 1941-1945 წწ.” ; 1945 - საპატიო ნიშნის ორდენი; საკავშირო საავიაციო სამინისტროს წარჩინებულის მედალი ; რესპუბლიკის დამსახურებული მასწავლებელი.

ვარლამ ბახტაძის გარდაცვალების თარიღი უცნობია.
კანელო ალვარესი

კანელო ალვარესი (18 ივლისი, 1990) — მექსიკელი პროფესიონალი მოკრივე. მან ჩაატარა მრავალი მსოფლიო ჩემპიონატი ოთხ წონით კატეგორიაში, ქვესაშუალო წონით დაწყებული ქვემძიმე წონამდე, მათ შორის ერთიანი ტიტულები სამ წონით კატეგორიაში და ხაზოვანი ტიტულები ორში. 2021 წელს, ალვარესი გახდა ისტორიაში პირველი და ერთადერთი მოკრივე, რომელიც გახდა უდავო ჩემპიონი სუპერ საშუალო წონაში, ამ გამორჩეულობით სარგებლობდა 2024 წლის ივლისამდე. მას ასევე აქვს ჟურნალ -ის სუპერ საშუალო წონაში ტიტული 2020 წლიდან. მან პროფესიონალური კრივის კარიერა დაიწყო 15 წლის ასაკში და მოიგო თავისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი - მსუბუქი საშუალო წონის ტიტული - 2011 წელს, 20 წლის ასაკში, გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ჩემპიონი ამ წონით კლასის ისტორიაში. განმეორებით მატჩში 2018 წელს ალვარესმა დაამარცხა გოლოვკინი და გახდა , და საშუალო წონის ჩემპიონი. მომდევნო წელს მან დაამარცხა როკი ფილდინგი სუპერ საშუალო წონაში ტიტულისთვის და მოიგო კრივის საერთაშორისო ფედერაციის ტიტული საშუალო წონაში დენიელ ჯეიკობსისგან 2019 წელს. იმავე წელს, ალვარესმა დებიუტი შეასრულა მსუბუქ წონაში, სადაც დაამარცხა ყოფილი ჩემპიონი სერგეი კოვალევი და მოიპოვა -ს ტიტული.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1856)

1856 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატიული პარტიის კანდიდატმა და აშშ-ის ყოფილმა სახელმწიფო მდივანმა ჯეიმს ბიუკნენმა რესპუბლიკური პარტიის კანდიდატი ჯონ ფრემონი დაამარცხა.
წინაპირობები
1854 წელს დაარსდა რესპუბლიკური პარტია, რომელიც მკვეთრად დაუპირისპირდა პრეზიდენტ ფრანკლინ პირსს. რესპუბლიკური პარტია ეწინააღმდეგებოდა მონობას და თვლიდა, რომ აშშ-ს ახალ ტერიტორიებზე არ უნდა გავრცელებულიყო მონობა. რესპუბლიკური და დემოკრატიული პარტიების გარდა არჩევნებში მონაწილეობდა ამერიკული პარტია, რომელიც უპირისპირდებოდა მიგრანტთა მძლავრ ნაკადს, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა აშშ-ის მოსახლეობას. მიგრანტები ძირითადად ირლანდიიდან და გერმანიიდან იყვნენ. დემოკრატიულმა პარტიამ საპრეზიდენტო კანდიდატად აშშ-ის ყოფილი სახელმწიფო მდივანი ჯეიმს ბიუკენენი დაასახელა. რესპუბლიკური პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატი იყო კალიფორნიელი სენატორი ჯონ ფრემონი. ამერიკული პარტიის სახელით არჩევნებში მონაწილეობდა აშშ-ის მე-13 პრეზიდენტი მილარდ ფილმორი.
შედეგები
დანარჩენებმა ხმა სხვა კანდიდატებს მისცეს.
ნანა ათუაშვილი

ნანა ათუაშვილი (დ. 21 სექტემბერი, 1947, თელავი, საქართველო) — ქართველი მეცნიერი და ექიმი.

ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1971–1977 წლებში იყო ბავშვთა მე–2 პოლიკლინიკის უბნის პედიატრი, მოგვიანებით ონკოლოგიური სამეცნიერო ცენტრის სხივური თერაპიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1982–1985 წლებში ლენინგრადის, პეტროვის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. მომდევნო 5 წლის განმავლობაში ონკოლოგიური სამეცნიერო ცენტრის სხივური თერაპიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1989 წლიდან ამავე ცენტრის რადიოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 42 სამეცნიერო ნაშრომის, სამეცნიერო რადიოლოგიის საკითხებზე გამოცემული აქვს მეთოდური რეკომენდაციები. ექიმი–რადიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. 1988 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "ოპერაციამდელი კონცენტრირებული დასხივების ეფექტურობის შეფასება საყლაპავი მილის კიბოს დროს".
იფხრევლის ციხე

იფხრევლის ციხე — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს სოფელ იფხრევლში. იგი ისტორიული შავშეთის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ციხესიმაგრეა. მას „თამარის ციხეს“ უწოდებენ.

შესწავლის ისტორია
იფხრევლის ციხეზე, „ტაო-კლარჯეთის ქართული ციხესიმაგრეების“ რიგით მესამე ექსპედიციის წევრებმა მოიპოვეს ინფორმაცია, დააფიქსირეს მისი პერიმეტრი, გადაუღეს ფოტოები, აიღეს ზომები, შეადგინეს გეგმები, გააკეთეს ჩანახატები და სხვა.

ისტორიული გეოგრაფია
იფხრევლის ციხე, იგივე თამარის ციხე, ისტორიული შავშეთის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს და იმერხევის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ციხესიმაგრეა. იფხრევლში მდებარე ციხე მდინარე იმერხევისწყლის ზემო დინების მარცხენა სანაპიროსთან არის გაშენებული. იგი კლდოვანი ბორცვიდან ხეობის ჩრდილოეთ ნაწილს დაჰყურებს თავზე. ციხე მდინარე იმერხევისწყლის ჩრდილოეთ მონაკვეთს აკონტროლებდა. ციხესიმაგრე ფეოდალურ ციხეთა კატეგორიას განეკუთვნება, რომლის მეშვეობითაც ადგილობრივი აზნაური სოფლის ირგვლივ არსებულ ინფრასტრუქტურას იცავდა და ციხეს გლეხების დაყმევების მიზნით იყენებდა. მასზე ერთადერთი მისასვლელი გზა სოფელ იფხრევლიდანაა, რომელიც სამხრეთით მდებარე მდინარე იმერხევისწყლის ჩაყოლებაზე შავშეთისწყლის გავლით შავშეთის ცენტრამდე, სათლეს ციხემდე, მიემართემა, ხოლო იქიდან საეპისკოპოსო ცენტრამდე, ტბეთში ადის.
მიკირტუმ ჰოვნათანიანი

მიკირტუმ ჰოვნათანიანი (დ. 1779, ქუთაისი — გ. 1845) სომეხი მხატვარი.

ბიოგრაფია
მიკირტუმ ჰოვნათანიანი არის სომეხ მხატვართა ოჯახის წარმომადგენელი, ჰოვნათან ჰოვნათანიანის შვილი. ხატავდა სურათებს ეკლესიებისათვის. შექმნა სომეხი მეფეებისა და მხედართმთავრების გამოსახულებათა სერია ("მეფე თრდატი", 1836, სომხეთის სურათების გალერეა, ერევანი). ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თბილისში.
ივანე ხაბულიანი

ივანე ხაბულიანი (დ. 15 ნოემბერი, 1922, მუწდი — გ. 2008) —ქართველი ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ისტორიის ფაკულტეტი, პარტიული სკოლა 1950 წელს.

1940 წლიდან მუშაობდა ლენტეხის რაიონის სხვადასხვა ორგანიზაციებში; ლენტეხის სამხედრო განყოფილებაში; ლენტეხის პარტიის რაიკომში განყოფილების გამგედ; 1950 წელს დანიშნეს ლენტეხის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგილედ; 1955-1971 წლებში მუშაობდა ლენტეხის რაიკომის პირველ მდივნად; 1972 წელს დაინიშნა საქართველოს შრომის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ; 1983 წლიდან მუშაობდა სახაზინო საწარმო "საქმშენორგმეტექსის" დირექტორის მოადგილედ. სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველოს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

ლიტერტურა
სვანეთი და სვანები / ირაკლი დვალი, გივი ქურდიანი. -თბ., 2014. -გვ.460.
ფათაჰი

ფათაჰი (, ფათჰ), ფორმალურად პალესტინის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა — პალესტინის ნაციონალისტური და სოციალ-დემოკრატიული პოლიტიკური პარტია. კონფედერაციული მრავალპარტიული პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაციის უდიდესი ფრაქცია და პალესტინის საკანონმდებლო საბჭოს სიდიდით მეორე პარტია. ფათაჰის თავმჯდომარეა მაჰმუდ აბასი, პალესტინის თვითმმართველობის პრეზიდენტი.

ფათაჰი ისტორიულად მონაწილეობდა ბრძოლაში ისრაელის წინააღმდეგ (ისევე, როგორც იორდანია 1970-1971 წლებში შავი სექტემბრის კონფლიქტის დროს) და ინარჩუნებდა მებრძოლთა უამრავ დაჯგუფებას, რომლებიც თავს ესხმოდნენ როგორც სამხედრო ობიექტებს, ასევე ისრაელის მოქალაქეებს. ერთ-ერთი ასეთი ინციდენტი იყო 1978 წლის სანაპირო გზის ხოცვა-ჟლეტა, თუმცა ჯგუფი გათავისუფლდა შეიარაღებული კონფლიქტისგან ისრაელის წინააღმდეგ ოსლოს შეთანხმების დროს, როდესაც აღიარა ისრაელი, რის სანაცვლოდაც მიიღო შეზღუდული კონტროლი ოკუპირებულ პალესტინის ტერიტორიებზე. მეორე ინტიფადას დროს (2000–2005), ფათაჰმა გააძლიერა შეიარაღებული კონფლიქტი ისრაელის წინააღმდეგ, აიღო პასუხისმგებლობა რამდენიმე თავდასხმაზე. ფათაჰის დამფუძნებლისა და თავმჯდომარის, იასერ არაფატის გარდაცვალების შემდეგ 2004 წელს, ფარუქ ქადუმი გახდა თავმჯდომარე 2009 წლამდე, აბასის არჩევამდე. არაფატის გარდაცვალების შემდეგ, იდეოლოგიურად მრავალფეროვან მოძრაობაში ფრაქციების არსებობა უფრო აშკარა გახდა.

2006 წლის პალესტინის საკანონმდებლო საბჭოს არჩევნებში პარტიამ დაკარგა უმრავლესობა ჰამასთან დამარცხებით. ჰამასის არჩევნებში გამარჯვებამ გამოიწვია კონფლიქტი ფათაჰსა და ჰამასს შორის. ფათაჰმა შეინარჩუნა კონტროლი პალესტინის ეროვნულ ადმინისტრაციაზე დასავლეთ სანაპიროზე. ფათაჰი ასევე აქტიურად აკონტროლებს პალესტინელ ლტოლვილთა ბანაკებს.
მეჟგორიე

}) — დახურული ქალაქი რუსეთში, ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, მდებარეობს სამხრეთ ურალის მთებში, იამანთაუს მთაზე, რესპუბლიკის დედაქალაქის, უფას სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლოებით 200 კილომეტრში, მდინარე მალი ინსერის (მდინარე კამას შენაკადი) ნაპირებზე. მოსახლეობა: 17,352 ( 2010 წლის აღწერა); 19,082 (2002 წლის აღწერა).

ისტორია
ქალაქი დაარსდა დაახლოებით 1979 წელს და ცნობილი იყო როგორც უფა-105 და ბელორეცკი-16.[საჭიროა ციტატა] ქალაქის სტატუსი მას 1995 წელს მიენიჭა, რა დროსაც მიიღო დღევანდელი სახელი.[საჭიროა ციტატა] ეს არის ერთადერთი დახურული ქალაქი რუსეთში, რომელიც მდებარეობს რესპუბლიკაში.

ცნობილი მაცხოვრებლები
ოლგა ვილუხინა (დაიბადა 1988 წელს), ბიათლეტი

ადმინისტრაციული და მუნიციპალური სტატუსი
ადმინისტრაციული დაყოფის ფარგლებში იგი არის მეჟგორიეს დახურული ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული წარმონაქმნი - ადმინისტრაციული ერთეული, რაც ოლქის სტატუსს უტოლდება. მეჟგორიეს დახურული ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული წარმონაქმნი გაერთიანებულია როგორც მეჟგორიეს ურბანული ოკრუგი.

მეჟგორიეს დახურული სტატუსი ნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული თვალსაზრისით იგი უშუალოდ რუსეთის ფედერალურ მთავრობას ექვემდებარება. ქალაქი მოიცავს ორ მიკრორაიონს (ყოფილი დასახლებები), რომლებიც მდებარეობს ერთმანეთისგან 23 კილომეტრის დაშორებით: ტატლი და სოლნეჩნი (ადრე ეწოდებოდა კუზიელგა).
ვიკარიუსი

ვიკარიუსი — ისტორიულ ეკლესიებში, ეპისკოპოსი ეპარქიის გარეშე, რომელიც დახმარებას უწევს სხვა ეპისკოპოსებს ეპარქიის მართვა-გამგეობაში. ის შეიძლება იყოს, როგორც ეპარქიალური ეპისკოპოსის მოვალეობის დროებითი შემსრულებელი ან სხვადასხვა გარიგებებში გააჩნდეს წარმომადგენლის სტატუსი.

კანონიკური სამართლის კოდექსი ვიკარიუსთა სხვადასხვა ტიპებს განასხვავებს:
სამოციქულო ვიკარიუსი: პაპის სახელით მართავს ღმრთის ხალხის განსაზღვრულ ნაწილს, რომელიც ჯერ არ არის ჩამოყალიბებული დიოცეზად (, კან. 371);
გენერალური ვიკარიუსი: ეპისკოპოსის მიერ დანიშნული პირი, რომელიც ეხმარება მას დიოცეზის მართვაში (, კან. 475). გენერალური ვიკარიუსის განსაკუთრებული ტიპია პაპის მიერ დანიშნული კარდინალი ვიკარიუსი, რომელიც მისი სახელით მართავს რომის დიოცეზს; თავის მხრივ, კარდინალ ვიკარიუსს ეხმარებიან (პაპის მიერ დანიშნული და მთავარეპისკოპოსის წოდების მქონე) ვიცეგერენტი და დამხმარე ეპისკოპოსები, რომლებიც მასთან ერთად ქმნიან დიოცეზის საეპისკოპოსო საბჭოს;
საეპისკოპოსო ვიკარიუსი: ინიშნება ეპისკოპოსის მიერ და მას ეხმარება დიოცეზის განსაზღვრული ნაწილის ან განსაზღვრული ტიპის საქმეთა მართვაში (, კან. 476);
სასამართლო ვიკარიუსი: ინიშნება ეპისკოპოსის მიერ თანამდებობრივად ძალაუფლების მქონე განმსჯელად (, კან 1420);
ადგილობრივი ვიკარიუსი: ეწოდება, აგრეთვე, დეკანოზს ან მთავარხუცესს, რომელიც ინიშნება ეპისკოპოსის მიერ და ადგილობრივ ვიკარიატს უძღვება (, კან. 553;
საკრებულოს ვიკარიუსი: საკრებულოს წინამძღვრის თანაშემწე (, კან. 545).