ხუან რომან რიკელმე

ხუან რომან რიკელმე (;; დ. 24 ივნისი 1978) — არგენტინელი ყოფილი პროფესიონალი ფეხბურთელი და „ბოკა ხუნიორსის“ ამჟამინდელი პრეზიდენტი. ცნობილია თავისი ელეგანტური სათამაშო სტილით, პასით, ხედვით, კრეატიულობით, საჯარიმო დარტყმის ტექნიკით და ბურთის შენარჩუნებით, იგი ფართოდ ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო გამთამაშებლად. იგი არის „ენგანჩეს“ ფიგურის მთავარი სიმბოლო, კლასიკური შემტევი ნახევარმცველის როლი, რომელიც არგენტინულ ფეხბურთში გამორჩეულია.

1996 წელს რიკელმეს პროფესიონალური დებიუტი 18 წლის ასაკში „ბოკა ხუნიორსში“ შედგა. კარლოს ბიანკის ხელმძღვანელობით რიკელმემ კლუბი მის ყველაზე წარმატებულ ეპოქამდე მიიყვანა, მოიგო სამი არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ტიტული, ზედიზედ ორი ლიბერტადორესის თასი და საკონტინენტთაშორისო თასი, ამ ტურნირზე თავის გუნდთან ერთად რიკელმემ ტოკიოში დაამარცხა მადრიდის „რეალი“. ბოკა ხუნიორსში გატარებული ხუთი სეზონის შემდეგ იგი გადავიდა 2002 წელს გადავიდა „ბარსელონაში“, სადაც მაშინდელ მწვრთნელ ლუი ვან გაალთან დაძაბული ურთიერთობის გამო ფეხბურთელის კარიერა ხანმოკლე აღმოჩნდა. „ბარსელონადან“ იგი იჯარით გადავიდა „ვილეარეალში“, სადაც გუნდს დაეხმარა ლა ლიგაში მესამე ადგილის დაკავებაში 2004–05 წლების სეზონში და ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალში გასვლაში 2005-06 წლების სეზონში. ეს მიღწევა პირველი იყო კლუბის ისტორიაში. 2007 წელს დაბრუნდა ბოკაში და მოიგო 2007 წლის ლიბერტადორესის თასი, სადაც ტურნირის საუკეთესო მოთამაშე და ბომბარდირი გახდა. კარიერის ამ ეტაპზე მან მოიგო ასევე ორი პრიმერა დივიზიონის ტიტული, ერთი არგენტინის თასი და ერთი სამხრეთ ამერიკის სუპერთასი. 2012 წლის ლიბერტადორესის თასის ფინალის წაგების შემდეგ დატოვა კლუბი, თუმცა ექვს თვეში კვლავ დაბრუნდა ბიანკის მწვრთნელად დაბრუნების შემდეგ. 2015 წელს კარიერა „არხენტინოს ხუნიორსში“ დაასრულა.

არგენტინის ეროვნულ ნაკრებთან ერთად რიკელმემ წარმატებას მიაღწია ახალგაზრდულ დონეზე, მოიგო 1997 წელს გამართული სამხრეთ ამერიკის ოც წლამდელთა ჩემპიონათი და შემდეგ მალაიზიაში გამართული ოც წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი. ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 1997 წელს ჰქონდა და 2008 წლამდე 57 მატჩში მიიღო მონაწილეობა, გაიტანა 17 გოლი და ითამაშა 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გერმანიაში. ასევე წარმოადგენდა ქვეყანას ოლიმპიურ თამაშებზე და კაპიტნის რანგში მოიგო ოქრო 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ლიონელ მესისთან ერთად.

რიკელმე ოთხჯერ დასახელდა არგენტინის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად და 2001 წელს გახდა სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი., ასევე ექვსჯერ მოხვდა სამხრეთ ამერიკის წლის სიმბოლურ გუნდში.

ადრეული წლები
რიკელმე ღარიბ ოჯახში დაიბადა, ის თერთმეტი დედმამიშვილიდან ყველაზე უფროსი იყო. მისი დაბადების დღის მეორე დღეს არგენტინის ეროვნულმა ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატი მოიგო. ფეხბურთის თამაში დაიწყო სან-ფერნანდოს რაიონში, სადაც სხვადასხვა ადგილობრივ კლუბში თამაშობდა, შემდეგ კი მიეცა შესაძლებლობა, სინჯებზე მისულიყო „არგენტინოს ხუნიორსის“ ახალგაზრდულ გუნდში.

არგენტინულ გუნდში გავლილი წარმატებული სინჯების შემდეგ კლუბმა გააფორმა მასთან კონტრაქტი და მან თამაში ცენტრალური ნახევარმცველის პოზიციაზე დაიწყო.

როდესაც რიკელმე „არგენტინოს ხუნიორსის“ ახალგაზრდულ გუნდში თამაშობდა, მისით დაინტერესდნენ „ბოკა ხუნიორსი“ და „რივერ პლეიტი“. საბოლოოდ, 1996 წელს, იგი „არგენტინოს ხუნიორსის“ ოც წლამდელთა გუნდიდან „ბოკა ხუნიორსის“ ოც წლამდელთა გუნდში გადავიდა 800 000 აშშ დოლარად.

ტრანსფერი „ბოკა ხუნიორსის“ მწვრთნელ კარლოს სალვადორ ბილარდოს ინიციატივით განხორციელდა, ვინაც „ბოკა ხუნიორსის“ მაშინდელ პრეზიდენტს, მაურისიო მაკრის, „არგენტინოს ხუნიორსის“ ახალგაზრდული მოთამაშეების შეძენის პოლიტიკის დაწყებისკენ უბიძგა.

„ბოკა ხუნიორსი“
1996 წლის 10 ნოემბერს, 18 წლის ასაკში, რიკელმეს დებიუტი პრიმერა დივიზიონში, „უნიონ სანტა-ფეს“ წინააღმდეგ გამართულ მატჩში შედგა, რომელიც „ბოკა ხუნიორსის“ გამარჯვებით 2–0 დასრულდა. ორი კვირის შემდეგ მან თავისი პირველი გოლი გაიტანა პირველ გუნდში, როდესაც „ბოკამ“ „ურაკანი“ 6–0 დაამარცხა.

დებიუტის შემდეგ რიკელმემ დაიწყო გზა, რომელიც მიზნად ისახავდა გუნდისთვის ტიტულის დაბრუნებას — „ბოკას“ 1992 წლის აპერტურის შემდეგ ჩემპიონატი აღარ ჰქონდა მოგებული. 1996–97 წლების სეზონში ბილარდო გაათავისუფლეს და მის ნაცვლად ექტორ „ბამბინო“ ვეირა დაინიშნა, თუმცა „ბოკას“ შედეგები კვლავ საშუალო დონეზე დარჩა — გუნდი როგორც აპერტურაში, ისე კლაუსურაში სატურნირო ცხრილის შუაში რჩებოდა. შემტევ ტრიოში, რომელიც ვინგერ გილიერმო ბაროს სკელოტოსა და ცენტრალურ თავდამსხმელ მარტინ პალერმოსთან ერთად ჩამოყალიბდა, „ბოკამ“ ექვსწლიანი პაუზის შემდეგ კვლავ მოიგო ტიტული და 1998 წლის აპერტურის ჩემპიონი დაუმარცხებლად გახდა. ამ წარმატებამ გუნდს 2000 წლის კოპა ლიბერტადორესის საგზურიც მოუტანა, სადაც „ბოკა“ ექვსწლიანი პაუზის შემდეგ დაბრუნდა.

თავად რიკელმემ სეზონში 22 მატჩი ჩაატარა და 4 გოლი გაიტანა. 1997–98 წლების სეზონში ჩემპიონობასთან ახლოს ყოფნის მიუხედავად, 1998 წლის ივლისში ვეირა შეცვალა მწვრთნელმა კარლოს ბიანკიმ, რომელმაც რიკელმეს სრული ნდობა გამოუცხადა და გუნდის ლიდერობა ჩააბარა.

შემტევ ტრიოში, რომელიც ვინგერ გილიერმო ბაროს სკელოტოსა და ცენტრალურ თავდამსხმელ მარტინ პალერმოსთან ერთად ჩამოყალიბდა, „ბოკამ“ ექვსწლიანი პაუზის შემდეგ კვლავ მოიგო ტიტული და 1998 წლის აპერტურის ჩემპიონი დაუმარცხებლად გახდა.

რიკელმემ 1998–99 წლების სეზონი 47 ჩატარებული მატჩითა და 10 გატანილი გოლით დაასრულა და პირველად მოხვდა სამხრეთ ამერიკის წლის სიმბოლურ ნაკრებში.

1999–2000 წლების სეზონში „ბოკამ“ კოპა ლიბერტადორესი მოიგო — ეს რიკელმეს პირველი საერთაშორისო ტიტული იყო კლუბთან ერთად. ტურნირზე მან შესანიშნავად ითამაშა; მერვედფინალის საპასუხო მატჩში „ელ ნასიონალის“ წინააღმდეგ გაიტანა გოლი და სამი საგოლე გადაცემა შეასრულა, რის შედეგადაც „ბოკამ“ 5–3 მოიგო. კიდევ ერთი გამორჩეული მატჩი მან მეოთხედფინალში „რივერ პლეიტის“ წინააღმდეგ ჩაატარა — გაიტანა გოლი, გააკეთა საგოლე გადაცემა და ისტორიული ეპიზოდი შექმნა, როდესაც მეტოქე მცველ მარიო იეპესს ბურთი ფეხებს შორის გაუტარა. „ბოკამ“ ის შეხვედრა 3–0 მოიგო.

„ბოკას“ წარმატებები გაგრძელდა 2000–01 წლების სეზონშიც, როდესაც გუნდმა აპერტურა მოიგო. თუმცა სეზონის მთავარი მომენტი გახდა საკონტინენტთაშორისო თასის ფინალი „რეალ მადრიდის“ წინააღმდეგ, რომელიც იმ პერიოდში „ლოს გალაქტიკოსის“ ფორმირების პროცესში იყო და ახლად ჰყავდა დამატებული „ოქროს ბურთის“ მფლობელი ლუიშ ფიგუ. მიუხედავად პროგნოზებისა, „ბოკამ“ მატჩი მოიგო, ხოლო რიკელმე ერთ-ერთი მთავარი ვარსკვლავი იყო — მან 30-მეტრიანი გადაცემით მარტინ პალერმოს მეორე გოლი გაატანინა.

2001 წელს „ბოკამ“ ადგილობრივი ტიტული ვერ მოიპოვა, თუმცა კვლავ მოიგო კოპა ლიბერტადორესი, ფინალში მექსიკური „კრუს ასულის“ დამარცხებით პენალტების სერიაში. ამჯერად რიკელმემ განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ნახევარფინალში „პალმეირასის“ წინააღმდეგ — პირველ მატჩში საგოლე გადაცემა გააკეთა, ხოლო მეორეში გოლი გაიტანა. რიკელმე ტურნირის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა და კარიერაში პირველად მოიგო სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელის ჯილდო.

როგორც კოპა ლიბერტადორესის გამარჯვებული, „ბოკა“ უეფის ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულ „ბაიერნს“ შეხვდა საკონტინენტთაშორისო თასის ფინალში, რომელიც არგენტინული კლუბის მარცხით 0–1 დასრულდა.

2001–02 წლების სეზონის დასასრული, რომელიც რიკელმესთვის „ბოკაში“ ბოლო სეზონი აღმოჩნდა, წინამორბედებზე ნაკლებად წარმატებული იყო. ამის მთავარი მიზეზი 2001 წლის ზაფხულში კარლოს ბიანკის წასვლა გახდა, რაც კლუბის პრეზიდენტ მაურისიო მაკრისთან უთანხმოებამ გამოიწვია. რიკელმესაც ჰქონდა კონფლიქტი მაკრისთან კონტრაქტით განსაზღვრული დაბალი ანაზღაურების გამო. პროტესტის ნიშნად, 2001 წლის კლაუსურაში „რივერ პლეიტის“ წინააღმდეგ მატჩის დროს, გოლის აღნიშვნისას ის პრეზიდენტის ლოჟისკენ მიბრუნდა და ყურზე ხელი მიიდო.

„ბარსელონა“
„ბოკა ხუნიორსში“ გატარებული შვიდი წარმატებული სეზონის შემდეგ, რომლის განმავლობაში მან კლუბთან ერთად ექვსი მნიშვნელოვანი ტიტული მოიგო, მათ შორის საკონტინენტთაშორისო თასი და ლიბერტადორესის თასი, 2002 წლის ივლისში რიკელმე ესპანურ „ბარსელონაში“ გადავიდა 11 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.

ესპანეთში გადასვლამდე ცოტა ხნით ადრე, მისი ძმა კრისტიანი გაიტაცეს. რიკელმე თავად აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ძმის გათავისუფლებაზე და საბოლოოდ გამოსასყიდი თანხაც გადაიხადა. მოგვიანებით მან განაცხადა, რომ ეს ერთ-ერთი მიზეზი იყო, რის გამოც „ბოკა ხუნიორსის“ დატოვება გადაწყვიტა.

„ბარსელონას“ მთავარმა მწვრთნელმა ლუი ვან გაალმა რიკელმე „პოლიტიკურ ტრანსფერად“ მოიხსენია და მის მიმართ გულგრილი დამოკიდებულება ჰქონდა. როდესაც ნიდერლანდელი სპეციალისტი მას თამაშის შესაძლებლობას აძლევდა, როგორც წესი იშვიათად და თან მარჯვენა ფლანგზე ათამაშებდა. ამის გამო ფეხბურთელმა ფორმის პოვნა ვერ შეძლო და სათადარიგოთა სკამზე აღმოჩნდა. ძირითადად სასტარტო შემადგენლობაში იგი კოპა დელ რეიზე თამაშობდა, ხოლო ჩემპიონთა ლიგაზე ერთ-ერთი იშვიათი სასტარტო მატჩში ერთადერთი გოლი „ბრიუგეს“ წინააღმდეგ, 2002–03 წლების სეზონის ჯგუფურ ეტაპზე გაიტანა. „ბარსელონასთვის“ სეზონი რთული აღმოჩნდა ყველა თვალსაზრისით და სეზონის შუაში ვან გაალი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. თუმცა, ამან რიკელმეს მდგომარეობა დიდად ვერ შეცვალა და ის კვლავ ძირითადად სათადარიგოთა სკამიდან ერთვებოდა ხოლმე თამაშში.

„ვილიარეალი“
მას შემდეგ, რაც „ბარსელონამ“ რონალდინიო დაიმატა, კლუბმა ესპანეთის ჩემპიონატში დაშვებული უცხოელი ფეხბურთელების ლიმიტს გადააჭარბა, რის გამოც რიკელმე ორწლიანი იჯარით „ვილიარეალში“ გადავიდა. იქ იგი სამ თანამემამულესთან — როდოლფო არუაბარენასთან, გონსალო როდრიგესთან და ხუან პაბლო სორინთან — ერთად თამაშობდა.

2004–05 წლის სეზონის ბოლოს ესპანურმა სპორტულმა გამოცემა -მ რიკელმე „საუკეთესო შემოქმედებითი ფეხბურთელის“ ტიტულით დააჯილდოვა. ამავე დროს, 35 მატჩში კარიერის საუკეთესო — 15 გოლის — გატანის შემდეგ, იგი 2005 წლის ფიფას მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდოზეც წარადგინეს. ვალენსიურმა კლუბმა სეზონი ისტორიაში საუკეთესო — მესამე — ადგილზე დაასრულა და ფეხბურთელის შესანარჩუნებლად „ბარსელონასგან“ მისი სატრანსფერო უფლებების 75% რვა მილიონ ევრომდე თანხად გამოისყიდა, რაც მომდევნო ორი სეზონის განმავლობაში „ვილიარეალის“ შედეგებზე იყო დამოკიდებული. შემდეგ „ვილიარეალმა“ რიკელმესთან კონტრაქტიც ოთხი წლით გაახანგრძლივა, იმ პირობით, რომ ფეხბურთელის შემდგომი გაყიდვის შემთხვევაში სატრანსფერო თანხის 25% „ბარსელონას“ გადაეცემოდა.

ერთი განსაკუთრებული საკონტრაქტო პუნქტი ამოქმედდა 2005 წლის 7 დეკემბერს, როდესაც „ვილიარეალმა“ ფრანგული „ლილი“ 1–0 დაამარცხა და 2005–06 წლების სეზონის უეფას ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფი მოიგო. ამ გამარჯვებით გუნდმა ტურნირს ინგლისური გრანდი „მანჩესტერ იუნაიტედი“ გამოთიშა და კლუბის ისტორიაში პირველად ევროტურნირის ფლეი-ოფში გავიდა. ამ მიღწევის შემდეგ, „ბარსელონასთან“ გაფორმებული კონტრაქტის ერთ-ერთი პუნქტის მიხედვით, „ვილიარეალს“ კატალონიური კლუბისთვის 1 მილიონი ევრო უნდა გადაეხადა. კონტრაქტში ასევე არსებობდა კიდევ ორი „1-მილიონიანი“ პუნქტი: ერთი იმ შემთხვევაში, თუ „ვილიარეალი“ 2005–06 წლების სეზონში, ლა ლიგაში პირველ ოთხეულში მოხვდებოდა, ხოლო მეორე — იგივე შედეგის განმეორების შემთხვევაში 2006–07 წლების სეზონში.

2006 წლის 25 აპრილს, როდესაც „ვილიარეალმა“ ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალს მიაღწია, „არსენალთან“ საპასუხო მატჩში იენს ლემანმა რიკელმეს მიერ დარტყმული პენალტი მოიგერია, შედეგად მატჩი დამატებით დროში გადავიდა. შეხვედრა „ელ მადრიგალზე“ 0–0 დასრულდა.

რიკელმემ 2006–07 წლების ლა ლიგის სეზონში პირველი გოლი 2006 წლის 24 სექტემბერს, „სარაგოსას“ წინააღმდეგ, 3–2 მოგებულ საშინაო მატჩში გაიტანა. მან 79-ე წუთზე პენალტი გამოიყენა და „ვილიარეალის“ მესამე გოლიც მის ანგარიშზე იყო. მიუხედავად ამისა, რიკელმემ 2006–07 წლების ლა ლიგის პირველი ნახევრის განმავლობაში ჩემპიონატში მხოლოდ 13 მატჩი ჩაატარა და ამ სეზონის თასის თამაშებში მონაწილეობა არ მიუღია.

დაბრუნება „ბოკა ხუნიორსში“
2007 იჯარა
ფეხბურთელებს, „ვილიარეალის“ დირექტორთა საბჭოსა და მწვრთნელ მანუელ პელეგრინის შორის დაძაბული ვითარების შემდეგ, რიკელმე დათანხმდა ხუთი თვის მანძილზე „ბოკა ხუნიორსში“ იჯარით გადასვლაზე 2007 წლის თებერვლიდან 30 ივნისამდე.

მან „ბოკა ხუნიორსში“ 2007 წლის „ტორნეო კლაუსურაში“ ითამაშა, დებიუტი კი შედგა „როსარიო ცენტრალის“ წინააღმდეგ 1–1 მატჩში 2007 წლის 17 თებერვალს. მან პირველი გოლი დაბრუნების შემდეგ გაიტანა 2007 წლის 9 მარტს „ინდეპენდიენტეს“ წინააღმდეგ 1–1 ანგარიშით დასრულებულ მატჩში, როდესაც მან ანგარიში გაათანაბრა.

რიკელმემ მისი პირველი გოლი 2007 წლის ლიბერტადორესის თასზე გაიტანა ჯგუფურ ეტაპზე „ტოლუკას“ წინააღმდეგ 22 მარტს. მან 23-ე წუთზე მეორე გოლი გაიტანა და „ბოკამ“ 3–0 მოიგო.

მომდევნო ეტაპზე „ბოკამ“ დაამარცხა „ველეს სარსფილდი“, „ლიბერტადი“ და „კუკუტა დეპორტივო“. ნახევარფინალში რიკელმემ საჯარიმო დარტყმით გაიტანა, ხოლო ფინალში „გრემიოს“ წინააღმდეგ მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა — გააკეთა ასისტები და გაიტანა გოლები, მათ შორის მეორე მატჩში ორი გოლი, რამაც „ბოკას“ მეექვსე ლიბერტადორესის ტიტული მოუტანა. ის ტურნირის საუკეთესო მოთამაშე გახდა.

2007–08 სეზონი
აგვისტოში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ „ბოკა“ რიკელმეს შენარჩუნების იმედს კარგავდა, თუმცა შემდეგ მოლაპარაკებები განახლდა. საბოლოოდ მან უარი თქვა „ატლეტიკო მადრიდში“ გადასვლაზე და დარჩა „ვილიარეალში“, თუმცა შეთანხმება მიღწეული იყო „ბოკაში“ დაბრუნებაზე 2008 წლის იანვარში.

„ბოკამ“ გადაიხადა 15 მილიონი აშშ დოლარი მის შესაძენად. რიკელმემ გააფორმა კონტრაქტი 2010 წლამდე, თუმცა ვერ მიიღო მონაწილეობა საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატზე რეგისტრაციის დაგვიანების გამო.

მან სეზონში მხოლოდ 10 მატჩი ჩაატარა და 1 გოლი გაიტანა. რიკელმემ მნიშვნელოვანი ასისტი გააკეთა „სუპერკლასიკოში“ „რივერ პლეიტის“ წინააღმდეგ და ასევე ლიბერტადორესის თასზე რამდენიმე საგოლე მოქმედება ჰქონდა.

2008–09 სეზონი
რიკელმესა და თანაგუნდელ ხულიო სესარ კასერესს შორის საჯარო კონფლიქტი გაჩნდა, სადაც კასერესმა ეჭვქვეშ დააყენა მისი მოტივაცია. რიკელმემ მკაცრად უპასუხა, რომ ასეთი საკითხები გასახდელში უნდა დარჩენილიყო.

2008 რეკოპა სუდამერიკანა
მან 91-ე წუთზე საჯარიმო დარტყმით გაათანაბრა ანგარიში „არსენალ დე სარანდის“ წინააღმდეგ, ხოლო „ბოკამ“ საბოლოოდ 5–3 მოიგო.

2009–10 სეზონი
2010 წლის 12 აპრილს მან გაიტანა მესამე გოლი „არსენალ დე სარანდის“ წინააღმდეგ 4–0 ანგარიშით მოგებულ მატჩში.

2011–12 სეზონი
მან გაიტანა გოლები „უნიონ სანტა ფეს“, „ინდეპენდიენტეს“ და „ლანუსის“ წინააღმდეგ. „ბოკამ“ 2011 წლის კლაუსურა დაუმარცხებლად მოიგო და ლიბერტადორესის თასზე გავიდა.

კოპა არგენტინაზე მან ასისტი გააკეთა „სანტამარინას“ წინააღმდეგ, ხოლო შემდეგ ეტაპებზე კვლავ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა კლუბის წარმატებაში.

2012 წლის ლიბერტადორესის თასის ფინალში „კორინთიანსთან“ დამარცხების შემდეგ რიკელმემ კლუბი დატოვა და განაცხადა, რომ კლუბში კარიერის გაგრძელების ძალა აღარ ჰქონდა და დასვენება ჭირდებოდა.

2013–14 სეზონი
2013 წელს ის მაინც დაბრუნდა „ბოკა ხუნიორსში“. და მნიშვნელოვანი გოლი გაიტანა „კორინთიანსის“ წინააღმდეგ ლიბერტადორესის თასზე.

2014 წელს მან გაიტანა საჯარიმო დარტყმა „სუპერკლასიკოში“, ხოლო მოგვიანებით გადამწყვეტი გოლი „ტიგრეს“ წინააღმდეგ ბოლო წუთზე.