iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩოაპანის რაიონი

ჩოაპანის რაიონი (; ან ჩოაპამის რაიონი) ― რაიონი პაპალოაპანის რეგიონის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში, მექსიკაში. რაიონის ფართობია 3 166 კმ². 2005 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობა 37 809 ადამიანს შეადგენს. სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი მთიანია, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი მექსიკის ყურის სანაპირო ვაკეებს უკავია.

მუნიციპალიტეტები
ჩოაპანის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:
სან-ხუან-კომალტეპეკი
სან-ხუან-ლალანა
სან-ხუან-პეტლაპა
სანტიაგო-ჩოაპამი
სანტიაგო-ხოკოტეპეკი
სანტიაგო-იავეო
ისტლანის რაიონი

ისტლანის რაიონი ― რაიონი სიერა-ნორტე-დე-ოახაკის რეგიონში, ოახაკის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მექსიკაში. რაიონი მოიცავს 26 მუნიციპალიტეტს, ჯამში 161 დასახლებას. 2000 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 40 218 ადამიანს შეადგენს, რომელთა უმრავლესობას ადგილობრივი საპოტეკები წარმოადგენენ.

მუნიციპალიტეტები
ისტლანის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:

აბეხონესი
კაპულალპამ-დე-მენდესი
ევანხელისტა-ანალკო
გელატაო-დე-ხუარესი
ისტლან-დე-ხუარესი
ნატივიდადი
ნუევო-სოკიაპამი
სან-ხუან-ატეპეკი
სან-ხუან-ჩიკომესუჩილი
სან-ხუან-კიოტეპეკი
სან-მიგელ-ალოაპამი
სან-მიგელ-ამატლანი
სან-მიგელ-დელ-რიო
სან-მიგელ-იოტაო
სან-პაბლო-მაკუილტიანგისი
სან-პედრო-იანერი
სან-პედრო-იოლოსი
სანტა-ანა-იარენი
სანტა-კატარინა-ისტეპეხი
სანტა-კატარინა-ლაჩატაო
სანტა-მარია-ხალტიანგისი
სანტა-მარია-იავესია
სანტიაგო-კომალტეპეკი
სანტიაგო-ლასოპა
სანტიაგო-სიაკუი
ტეოკოკუილკო-დე-მარკოს-პერესი
ვილია-ალტის რაიონი

ვილია-ალტის რაიონი ― რაიონი სიერა-ნორტე-დე-ოახაკის რეგიონის ცენტრალურ ნაწილში, ოახაკის შტატში, მექსიკაში. რაიონის ფართობია 1 156 კმ². მოიცავს 25 მუნიციპალიტეტს.

მუნიციპალიტეტები
ვილია-ალტის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:
სან-ანდრეს-სოლაგა
სან-ანდრეს-იაა
სან-ბალტასარ-იაცაჩი-ელ-ბახო
სან-ბარტოლომე-სოოგოჩო
სან-კრისტობალ-ლაჩირიოაგი
სან-ფრანსისკო-კახონოსი
სან-ილდეფონსო-ვილია-ალტა
სან-ხუან-ხუკილა-ვიხანოსი
სან-ხუან-ტაბაა
სან-ხუან-იაეე
სან-ხუან-იაცონა
სან-მატეო-კახონოსი
სან-მელჩორ-ბეტასა
სან-პაბლო-იაგანისა
სან-პედრო-კახანოსი
სანტა-მარია-ტემასკალაპა
სანტა-მარია-იალინა
სანტიაგო-კამოტლანი
სანტიაგო-ლალოპა
სანტიაგო-სოოჩილა
სანტო-დომინგო-როაიაგა
სანტო-დომინგო-საგასია
ტანეცე-დე-სარაგოსა
ვილია-იდალგო
ვილია-ტალეა-დე-კასტრო
სიერა-მისეს რაიონი

სიერა-მისეს რაიონი ― რაიონი სიერა-ნორტე-დე-ოახაკის რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში, მექსიკაში. მოიცავს 17 მუნიციპალიტეტს. რაიონის ფართობია 4 930 კმ². 2005 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობა 96 920 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
სიერა-მისეს რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:
ასუნსიონ-კაკალოტეპეკი
მისისტლან-დე-ლა-რეფორმა
სან-ხუან-კოცოკონი
სან-ხუან-მასატლანი
სან-ლუკას-კამოტლანი
სან-მიგელ-კეცალტეპეკი
სან-პედრო-ოკოტეპეკი
სან-პედრო-ი-სან-პაბლო-აიუტლა
სანტა-მარია-ალოტეპეკი
სანტა-მარია-ტეპანტლალი
სანტა-მარია-ტლაუიტოლტეპეკი
სანტიაგო-ატიტლანი
სანტიაგო-ისკუინტეპეკი
სანტიაგო-საკატეპეკი
სანტო-დომინგო-ტეპუსტეპეკი
ტამასულაპამ-დელ-ესპირიტუ-სანტო
ტოტონტეპეკ-ვილია-დე-მორელოსი
ხუჩიტანის რაიონი

ხუჩიტანის რაიონი ― რაიონი ისტმო-დე-ტეუანტეპეკის რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში, მექსიკაში. რაიონის ფართობია 13 300 კმ². 2005 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა 339 445 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
ხუჩისტანის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:
ასუნსიონ-ისტალტეპეკი
ჩაუიტესი
სიუდად-ისტეპეკი
ელ-ბარიო-დე-ლა-სოლედადი
ელ-ესპინალი
ხუჩიტან-დე-სარაგოსა
მატიას-რომერო
რეფორმა-დე-პინედა
სან-დიონისიო-დელ-მარი
სან-ფრანსისკო-დელ-მარი
სან-ფრანსისკო-ისუატანი
სან-ხუან-გიჩიკოვი
სან-მიგელ-ჩიმალაპა
სან-პედრო-ტაპანატეპეკი
სანტა-მარია-ჩიმალაპა
სანტა-მარია-პეტაპა
სანტა-მარია-სადანი
სანტიაგო-ნილტეპეკი
სანტო-დომინგო-ინგენიო
სანტო-დომინგო-პეტაპა
სანტო-დომინგო-სანატეპეკი
უნიონ-იდალგო
ტეუანტეპეკის რაიონი

ტეუანტეპეკის რაიონი ― რაიონი ისტმო-დე-ტეუანტეპეკის რეგიონის დასავლეთ ნაწილში, , ოახაკის შტატში, მექსიკაში. რაიონის შემადგენლობაშია ქალაქები სალინა-კრუსი და ტეუანტეპეკი.

მუნიციპალიტეტები
ტეუანტეპეკის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:
გევეა-დე-უმბოლდტი
მაგდალენა-ტეკისისტლანი
მაგდალენა-ტლაკოტეპეკი
სალინა-კრუსი
სან-ბლას-ატემპა
სან-მატეო-დელ-მარი
სან-მიგელ-ტენანგო
სან-პედრო-კომიტანსილიო
სან-პედრო-უამელულა
სან-პედრო-უილოტეპეკი
სანტა-მარია-გიენაგატი
სანტა-მარია-ხალაპა-დელ-მარკესი
სანტა-მარია-მისტეკილია
სანტა-მარია-ტოტოლაპილია
სანტიაგო-ასტატა
სანტიაგო-ლაჩიგირი
სანტიაგო-ლაოლიაგა
სანტო-დომინგო-ჩიუიტანი
ტეუანტეპეკი
იუტანდუჩი-დე-გერერო

იუტანდუჩი-დე-გერერო ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ნოჩისტლანის რაიონში, მისტეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 195 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.5%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 64.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 18.6 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სანტო-დომინგო-იანუიტლანი

სანტო-დომინგო-იანუიტლანი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ნოჩისტლანის რაიონში, მისტეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 633 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 69.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 23.5 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სანტო-დომინგო-ნუსაა

სანტო-დომინგო-ნუსაა ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ნოჩისტლანის რაიონში, მისტეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 335 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.6%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 146.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 22.8 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სანტიაგო-ტილიო

სანტიაგო-ტილიო ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ნოჩისტლანის რაიონში, მისტეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 545 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 17.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 31.9 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სანტიაგო-ტილანტონგო

სანტოაგო-ტილანტონგო ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ნოჩისტლანის რაიონში, მისტეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 764 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.9%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 247.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 11.2 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
მაგდალენა-იოდოკონო-დე-პორფირიო-დიასი

მაგდალენა-იოდოკონო-დე-პორფირიო-დიასი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ნოჩისტლანის რაიონში, მისტეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 682 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 39 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 43.1 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 18 ნოემბერს შევიდა.
ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი

ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი — მემარჯვენე-კონსერვატიული პოლიტიკური პარტია საქართველოში. პარტია აკაკი ასათიანის ინიციატივით დაარსდა 1990 წელს. პარტიის მიზანია საქართველოში კონსტიტუციური მონარქიის დამყარება.

ისტორია
1942 წელს ბერლინში ჩამოყალიბდა პოლიტიკური ორგანიზაცია „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“. ორგანიზაციის მიზანი იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენა და კონსტიტუციური მონარქიის დამყარება. ორგანიზაციას ხელმძღვანელობდა საქართველოს სამეფო სახლის მეთაური ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი. ორგანიზაციის წევრები იყვნენ: ზურაბ ავალიშვილი, დავით ვაჩნაძე, შალვა ამირეჯიბი, გრიგოლ რობაქიძე, რევაზ გაბაშვილი, სვიმონ ციციშვილი, შალვა მაღლაკელიძე, ალექსანდრე ასათიანი და ა.შ.

1990 წლის გაზაფხულზე ზვიად გამსახურდიას ხელმძღვანელობით დაარსდა კოალიცია „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, სადაც გაერთიანდა: ილია მართლის საზოგადოება, მერაბ კოსტავას საზოგადოება, კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია და ჰელსინკის კავშირი. მონარქისტების ლიდერმა თემურ ჟორჟოლიანმა 1990 წლის უზენაესი საბჭოს არჩევნებში მონაწილეობაზე უარი განაცხადა და დატოვა ბლოკი „მრგვალი მაგიდა“. თემურ ჟორჟოლიანის გადაწყვეტილებას არ მიესალმა აკაკი ასათიანი, რომელმაც დატოვა კონსერვატიული (მონარქისტული) პარტია და საკუთარ მომხრეებთან ერთად დააფუძნა „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“. ტრადიციონალისტები დარჩნენ ზვიად გამსახურდიასთან და 28 ოქტომბრის არჩევნებში გაიმარჯვეს. „მრგვალი მაგიდის“ ლიდერი ზვიად გამსახურდია გახდა უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე, ხოლო ტრადიციონალისტების ხელმძღვანელი აკაკი ასათიანი გამსახურდიას პირველ მოადგილედ აირჩიეს. 1991 წლის 14 აპრილს უზენაესმა საბჭომ ზვიად გამსახურდია აირჩია საქართველოს პრეზიდენტად, ხოლო უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის პოსტი აკაკი ასათიანმა დაიკავა.

1992 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ ტრადიციონალისტებმა 1992 წლის საპარლამენტო არჩევნებში დამოუკიდებლად მიიღეს მონაწილეობა და პარლამენტში 7 კაცი შეიყვანეს.

1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ტრადიციონალისტთა კავშირი გაერთიანდა ასლან აბაშიძის საარჩევნო ბლოკ „საქართველოს აღორძინება-ში. 1999-2004 წლების პარლამენტში ფუნქციონირებდა ფრაქცია „ტრადიციონალისტი“, რომელსაც აკაკი ასათიანი თავმჯდომარეობდა.

2003 წლის სექტემბერში ტრადიციონალისტთა კავშირი გაერთიანდა საარჩევნო ბლოკში „ბურჯანაძე-დემოკრატები“.

ვარდების რევოლუციის შემდეგ ტრადიციონალისტები და ეროვნულ-დემოკრატები გაერთიანდნენ და 2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მიიღეს მონაწილეობა. ეროვნულ-დემოკრატებისა და ტრადიციონალისტების ბლოკმა ბარიერი ვერ გადალახა.
სან-ანტონიო-ნანაუატიპამი

სან-ანტონიო-ნანაუატიპამი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 232 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 77.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 16 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 18 ნოემბერს შევიდა.
მასატლან-დე-ვილია-დე-ფლორესი

მასატლან-ვილია-დე-ფლორესი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 722 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 182.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 69.8 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
უაუტლა-დე-ხიმენესი

უაუტლა-დე-ხიმენესი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 710 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 148 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 214.3 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
უაუტეპეკი

უაუტეპეკი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 385 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 47 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 135.9 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
ელოსოჩიტლან-დე-ფლორეს-მაგონი

ელოსოჩიტლან-დე-ფლორეს-მაგონი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 215 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 35.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 117.7 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ხუან-კოაცოსპამი

სან-ხუან-კოაცოსპამი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 808 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 28.7%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 66.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 27.4 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ხოსე-ტენანგო

სან-ხოსე-ტენანგო ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 102 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 257.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 70.2 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ხერონიმო-ტეკოატლი

სან-ხერონიმო-ტეკოატლი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 577 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.8%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 17.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 88.6 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ფრანსისკო-უეუეტლანი

სან-ფრანსისკო-უეუეტლანი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 842 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 27.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 14.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 58.9 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ბარტოლომე-აიაუტლა

სან-ბარტოლომე-აიაუტლა ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 131 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 57.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 72 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-მატეო-იოლოსოჩიტლანი

სან-მატეო-იოლოსოჩიტლანი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 831 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 7.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 539.6 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-მარტინ-ტოსპალანი

სან-მარტინ-ტოსპალანი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 934 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 64.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 61.4 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 18 ნოემბერს შევიდა.
სან-ლუკას-სოკიაპამი

სან-ლუკას-სოკიაპამი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 163 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.2%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 65 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 110.2 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ლორენსო-კუაუნეკუილტიტლა

სან-ლორენსო-კუაუნეკუილტიტლა ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 833 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 9.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 90.5 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.
სან-ხუან-დე-ლოს-კუესი

სან-ხუან-დე-ლოს-კუესი ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 421 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 119.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 20.3 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 18 ნოემბერს შევიდა.
ძველი ზირბითის ეკლესია

ძველი ზირბითის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალ ზირბითში.

აღწერა
ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა. აგებულია ნატეხი ქვის სიბრტყეზე ნაწყობი რიგებით დუღაბზე. დასავლეთის კედელი სრულად დანგრეულია. შესასვლელი ან სამხრეთის კედლის დასავლეთ კიდეში უნდა ყოფილიყო, ან დასავლეთ კედელში. სარკმლებიდან მხოლოდ აღმოსავლეთისაა შემორჩენილი, რომელიც შიგნიდანაც და გარედანაც თაღოვანია. ნახევარწრიული აფსიდა მხრითაა გამოყოფილი მხარზე უნდა ყოფილიყო კონქის საბჯენი თაღი გადაყვანილი. აფსიდაში სარკმლის ორივე მხარეს თითო ფართო და თაღოვანი ნიშია გაკეთებული.
ეკრანპლანი

ეკრანპლანი ( და ), ეკრანმფრენი — სატრანსპორტო საშუალება, რომელსაც ჰაერში იკავებს მზიდ ზედაპირსა და ეკრანს (ე. ი. მიწის ან წყლის ზედაპირს) შორის აპარატის სწრაფი მოძრაობისას დამუხრუჭებული ჰაერის ბალიში.

კლასიფიკაცია
თუ ეკრანის ეფექტი გამოიყენება ისეთი ტიპის ეკრანპლანებში, რომლებიც მხოლოდ წყალზე ცურვისას ჰაერში იწევიან ეკრანის სიმაღლეზე, მაშინ მათ საზღვაო ხომალდებს მიაკუთვნებენ;
თუ ეკრანის ეფექტი გამოიყენება ისეთი ტიპის ეკრანპლანებში, რომლებიც წყალზე ცურვის გარდა მაღლა ჰაერში დაფრინავენ, მაშინ მათ საჰაერო ხომალდებს მიაკუთვნებენ, კერძოდ კი ჰიდროთვითმფრინავებს;
თუ ეკრანის ეფექტი გამოიყენება ისეთი ტიპის ეკრანპლანებში, რომლის დროსაც ისინი წყალზეც გადაადგილდებიან ეკრანის სიმაღლეზე, დაფრინავენ ცაში ფრთების გამოყენებით და აქვთ ბორბლები აეროდრომზე დასაჯდომად და გადასაადგილებლად, მაშინ მათ ამფიბიებს მიაკუთვნებენ.

მოქმედების პრინციპი
ჰაერის ბალიში ეკრანპლანის თავისებური სასრიალო ზედაპირია. ეკრანის ახლოს, მზიდი ზედაპირის ქვეშ, ჰაერის ძირითადი მასა წარმოქმნის წნევას, რის შედეგად ფრთასა და ეკრანს შორის არსებული ვიწრო სივრციდან ჰაერი გამოედინება და ინტენსიურად დამუხრუჭდება. ბერნულის კანონის შესაბამისად, ფრთის ქვეშ წნევა იზრდება და მეტად მცირე შეფარდებით სიმაღლეზე (̄) თეორიულად შეიძლება მჩქარობლური დაწნევის სიდიდეს მიაღწიოს (̄=0.1÷0.2; ̄=/, სადაც არის ფრთის უკანა ნაწიბურის სიმაღლე ეკრანიდან, — ფრთის პროფილის ქორდა). აეროჰიდროდინამიკური შეთანწყობის თვალსაზრისით ეკრანპლანი შეიძლება აიგოს „მფრინავი ფრთისა“ (ფრთის ბოლოებში ჩამკეტი საყელურტივტივებია) და „თვითმფრინავის“ (ერთ- ან ორფუზელაჟიანი აპარატები) სქემების მიხედვით. პირველი აპარატი, რომელშიც ეკრანის ეფექტი გამოიყენეს, იყო ფინელი ტ. კარიოს აერომარხილი (1935). იგი გაყინულ ტბაზე დაახლოებით 22 კმ/სთ სიჩქარით მომრაობდა. მისი ნაკლი იყო გრძივი არამდგრადობა. 30-იანი წლების დასაწყისში საბჭოთა ინჟინერმა პ. გროხოროვსკიმ კარიოსაგან დამოუკიდებლად შექმნა ეკრანპლანის მოდელები და ჩაატარა ექსპერიმენტები. ყველაზე სრულყოფილი იყო ა. ლიპიშის (გფრ) ეკრანმფრენი -113 (140 კმ/სთ).

სხვა სახის წყლის ტრანსპორტთან შედარებით ეკრანპლანს მუშაობისათვის 30%-ით ნაკლები სიმძლავრე სჭირდება.
ვალენტინა სტარიკოვა

ვალენტინა სტარიკოვა (, დ. 24 თებერვალი, 1949, უფა,) — რუსი პიანისტი, მხატვარი და მუსიკის მასწავლებელი. ბაშკორთოსტანის რესპუბლიკის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე, ბაშკირის მ.აკმულის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, საერთაშორისო და სრულიად რუსული კონკურსების ლაურეატი, ბაშკორთოსტანის რესპუბლიკის საშუალო სპეციალიზებული მუსიკალური კოლეჯის მასწავლებელი, არაერთი საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსის ჟიურის წევრი.

ბიოგრაფია
მან დაწყებითი მუსიკალური განათლება მიიღო მ. შატალოვას კლასში. სწავლობდა უფას სამხატვრო სკოლაში, გ.ნოიჰაუსის მოწაფის ვალერი სტაროდუბროვსკის კლასში. მან 1973 წელს უმაღლესი განათლება მიიღო -ში (ალექსანდრე ფრანკის კლასი). ის ასწავლიდა ზაგირ ისმაჰილოვის სახელობის უფას სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტში და შემდეგ აგრძელებს პედაგოგიურ საქმიანობას მ. აკმულის სახელობის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში და საშუალო სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში .

შემოქმედებითი და პედაგოგიური საქმიანობა
ის არის ერთ-ერთი წამყვანი ფორტეპიანოს მასწავლებელი და მეთოდოლოგი რუსეთში. თავისი მოღვაწეობის მანძილზე მან მოამზადა საერთაშორისო და რუსულ კონკურსების 60-ზე მეტი ლაურეატი, მათ შორის, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი სერგეი ჩიპენკო, ბელორუსის რესპუბლიკის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე ილდარ ჰისამუდინოვი, ტატიანა ლონშაკოვა და ალექსანდრა ვოროტნიკი, პიანისტი ლი სიონგი (ჰაიდნის მუსიკალური კონკურსის გრან-პრის მფლობელი — ვენა, ავსტრია), დენის ჰუსაინოვი (საერთაშორისო დელფური თამაშების ოქროს მედლის მფლობელი, კონსტანტინე იღუმნოვის კონკურსის პრიზის ლაურეატი). მისი კურსდამთავრებულები ასწავლიან და ატარებენ კონცერტებს ბაშკირის ბევრ ქალაქში, მთელ რუსეთში, საზღვარგარეთ. ის არის სტუდიის „მუსიკა ყველასთვის“ თანადამფუძნებელი და მასწავლებელი.

ვალენტინა სტარიკოვა არის სკავრონსკის სახელობის პიანისტთა საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსების ჟიურის წევრი, როგორიცაა პიანისტთა და საფორტეპიანო ანსამბლების სახელობის საერთაშორისო კონკურსი, ასევე კონკურსები და ფესტივალები "ნიჭიერის ფრთებზე" და "იონდოზ ილე",საერთაშორისო ფორუმის „ხელოვნება და განათლება-“ სამეცნიერო კონფერენციებისა და ღონისძიებების მუდმივი მონაწილე და თანაორგანიზატორი. ატარებს მასტერკლასებს რუსეთში და მის ფარგლებს გარეთ (ინდოეთი, სამხრეთ კორეა). იგი ავტორია მრავალი მეთოდოლოგიური პუბლიკაციის ფორტეპიანოს დაკვრის ხელოვნების სწავლების სფეროში.

ჯილდოები და ტიტულები
საერთაშორისო, სრულიად რუსეთის და რესპუბლიკური კონკურსების ლაურეატი.
ბაშკორთოსტანის რესპუბლიკის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე.
დაჯილდოვებულია სსრკ კულტურის სამინისტროს სამკერდე ნიშნით „შესანიშნავი მუშაობისთვის“.
2012 წელს სტუდენტი ლი სიონგის მომზადებისთვის, რომელმაც მიიღო გრანპრი, საერთაშორისო ჟიურის გადაწყვეტილებით, მას მიენიჭა სპეციალური დიპლომი „საუკეთესო მასწავლებელი“.
ჰენრიხ მალიანი

ჰენრიხ მალიანი (; დ. 30 სექტემბერი, 1925, თელავი — გ. 14 მარტი, 1988, ერევანი) — სომეხი საბჭოთა კინოსა და თეატრის რეჟისორი, სცენარისტი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1982).

ბიოგრაფია
ჰენრიხ მალიანი დაიბადა თელავში, 1925 წლის 30 სექტემბერს.

1942-1945 წლებში მუშაობდა მხაზველად, კონსტრუქტორის მოწაფედ თბილისში, გ. დიმიტროვის სახელობის ქარხანაში.

1951 წელს დაამთავრა ერევნის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი, 1953 წელს - ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტის უმაღლესი სარეჟისორო კურსები. 1951-54 წლებში მუშაობდა რეჟისორად სომხეთის სსრ-ის სხვადასხვა თეატრებსა და ტელევიზიაში. 1954 წლიდან კინოსტუდია „არმენფილმის“ რეჟისორია. 1980 წელს კინოსტუდიასთან ჩამოაყალიბა კინომსახიობთა თეატრ-სტუდია (ამჟამად ჰ. მალიანის სახელობის ერევნის თეატრ-სტუდია) და იყო პირველი სამხატვრო ხელმძღვანელი. ასწავლიდა ერევნის თეატრალურ ინსტიტუტში (1982 წლიდან — პროფესორი).

ჰენრიხ მალიანი გარდაიცვალა 1988 წლის 14 მარტს ერევანში. დაკრძალულია თოხმახის სასაფლაოზე.

ოჯახი
დედა — ვართუშ ეპიტიანცი
მამა — სურენ მალიანი, თბილისის ფილარმონიის დირექტორი
და — ემა მალიანი
ბიძა — დავიდ მალიანი (1904—1976), მსახიობი, რეჟისორი, სსრკ სახალხო არტისტი (1974)
მეუღლე — ასმიკ მელქონიანი, კინოსტუდია „არმენფილმის“ მემონტაჟე
შვილი — ნარინა მალიანი, ჰ. მალიანის სახელობის ერევნის კინომსახიობთა თეატრ-სტუდიის დირექტორი

ჯილდოები და აღიარება
1967 : სომხეთის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1971 : საპატიო ნიშნის ორდენი
1975 : სომხეთის სსრ-ის სახელმწიფო პრემია
1977 : სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტი
1982 : სსრკ სახალხო არტისტი

ფილმოგრაფია
რეჟისორი
1960 : მუსიკალური რაზმის ბიჭები
1963 : გზა არენისკენ
1964 : ძალად დამსმენი (ნოველა კინოალმანახში „მუსიე ჟაკი და სხვები“)
1967 : სამკუთხედი
1969 : ჩვენ და ჩვენი მთები
1972 : აირიკი
1977 : ნაჰაპეტი
1980 : ცის ნაჭერი
1982 : ერთი წვეთი თაფლი (სატელევიზიო ფილმი)

სცენარისტი
1977 : ნაჰაპეტი
1979 : უკვდავება (დოკუმენტური)
1980 : ჩვენი ეზოს ვარსკვლავები (ნოველა კინოალმანახში „ყველა ასაკი ემორჩილება“)
1980 : ცის ნაჭერი
1982 : გიქორი
1982 : ერთი წვეთი თაფლი
1987 : ბარაქა (დოკუმენტური)
1990 : სევდა