iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვენეციური ჯვაროსნული ლაშქრობა

ვენეციური ჯვაროსნული ლაშქრობა — სამხედრო ექსპედიცია ვენეციის რესპუბლიკის მონაწილეობით, რომლის ძირითადი შედეგი იყო ტვიროსის დაპყრობა. მიმდინარეობდა 1122-24 წლებში. ეს იყო ჯვაროსნების მნიშვნელოვანი გამარჯვება იერუსალიმის სამეფოს ტერიტორიული გაფართოების დროს, რომლის მეფე ბალდუინ იყო. ამ ლაშქრობის შემდეგ ვენეციელებმა მიიღეს სავაჭრო პრივილეგიები ტვიროსში. ვენეციელებმა ბიზანტიის ტერიტორიაზე შეტევებით იმპერატორი აიძულეს მიენიჭებინა პრივილეგიები ვენეციელი ვაჭრებისთვის იმპერიის ტერიტორიაზე.

წინაპირობა
ბალდუინ ბურგი იყო იერუსალიმის მეფის ბალდუინ -ის ბიძაშვილი და 1118 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა იერუსალიმის ტახტი. 1119 წლის 28 ივნისს ჯვაროსნები სასტიკად დამარცხდნენ სარმადის ბრძოლაში. ერთი წლის შემდეგ ფრანკებმა შეძლეს ძალაუფლების აღდგენა ზოგიერთ დაკარგულ ტერიტორიაზე, მაგრამ მათი ძალაუფლება საგრძნობლად შესუსტდა. ბალდუინმა დახმარება პაპ კალიქსტუს -ს სთხოვა, რომელმაც ვენეციელებს სთხოვა ბალდუინის დახმარება.

ბალდუინ და ვენეციის დოჟი ელჩების შუამავლობით წინასწარ შეთანხმდნენ. რომის პაპმა ვენეციელებს გაუგზავნა ლატერანის პირველი საბჭოს მიერ დამტკიცებული დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც ვენეციელ ჯვაროსნებს მიენიჭათ პრივილეგიები, მათ შორის ცოდვების მიტევება. ეკლესია აგრეთვე კისრულობდა ჯვაროსანთა ოჯახების და ქონების დაცვას.

1122 წელს, ვენეციის დოჟი — დომენიკო მიქელე გაეშურა ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. 120-მა ვენეციურმა გემმა და 15 000-ზე მეტმა ჯარისკაცმა დატოვა ვენეცია 1122 წლის 8 აგვისტოს. ვენეციელები პირველად კუნძულ კერკირაზე გაჩერდნენ, მათ სურდათ ბიზანტიისთვის წაერთვათ კუნძული იქ მათ შეიტყვეს ფატიმიანთა ფლოტის შესახებ, დაახლოებით 100 გემი მიცურავდა ასკალონისკენ, რათა დახმარებოდნენ ემირა ბალაკს მის აღებაში. ვენეციელებიც ასკალონისკენ გაემართნენ. დოჟმა ფლოტი ორად გაყო. უფრო სუსტი წინ გაუშვა, რომელსაც თვითონ მეთაურობდა, ხოლო ძლიერი მათ უკან მიაყოლა. მათ შორის ადმირალი, დაატყვევეს 9 გემი. ამის გარდა აკრისკენ მიმავალმა ვენეციელებმა ხელში ჩაიგდეს ათი სავაჭრო ხომალდი.

ვენეციელებმა და ფრანგებმა ააგეს საალყო კოშკები და მანქანები, რათა მათი დახმარებით ქალაქის კედლები ჩამოეშალათ. ტვიროსის დამცველებმაც ააშენეს საალყო მანქანები კოშკებზე. ალყის გაჭიანურებასთან ერთად, ქალაქში შეიქმნა საკვების პრობლემა. მოქალაქეები დახმარების თხოვნებს გზავნიდნენ მუსლიმებთან. მაგრამ ალეპოს ემირა ბალაკ არმინელი ჰიერაპოლისის ალყისას გარდაიცვალა. თოღთექინი დაიძრა ტვიროსისკენ, მაგრამ როდესაც პონს ტრიპოლელის და კონსტემბლ გიიომის ჯარებს გადააწყდა უბრძოლველად დაიხია უკან. 1124 წლის ივნისში თოღთექინმა გააგზავნა ელჩები მოსალაპარაკებლად. ხანგრძლივი დისკუსიების შედეგად შეთანხმდნენ: ქალაქის მოსახლეებს შეეძლოთ თავისუფლად წასულიყვნენ ოჯახებით და ქონებით, ხოლო დარჩენის მსურვებლებს შეეძლოთ დარჩენილიყვნენ. ეს შეთანხმება ზოგიერთ ჯვაროსანს არ მოეწონა, რადგან ბევრს სურდა ქალაქის გაძარცვა. მან ვენეციელებს მიანიჭა ფართო სავაჭრო და კომერციული პრივილეგიები, რითაც უზრუნველყო საზღვაო ფლოტის არსებობა და პირველობა ლათინურ აღმოსავლეთში.

ტვიროსის დაპყრობის შემდეგ, ვენეციელემბა უკან დაბრუნებისას გაძარცვეს ბერძნული კუნძულები. რამაც აიძულა ბიზანტიელები ეცნოთ ვენეციელთა კომერციული პრივილეგიები.
მნაცაკანოვის სახლი

მნაცაკანოვის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე. სახლი აშენდა 1911-1915 წლებში ე. გულინისა და ს. პოპოლინის პროექტის მიხედვით. მისი მფლობელი იყო სერპუგ მნაცაკანოვი. ამჟამად სახლის პირველ სართულზე განთავსებულია სავაჭრო სათავსოები, ხოლო მეორე და მესამე სართულზე საცხოვრებელი სახლები, რომელთა უდიდესი ნაწილიც ეკუთვნის როსტოველ მეწარმეს ალექსანდრე კურინოვს. მნაცაკანოვის სახლს აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, პუშკინის ქუჩა № 65.

ისტორია
მნაცაკანოვის სახლი აგებულია 1911-1915 წლებში არქიტექტორ ე. გულინისა და ს. პოპოლინის პროექტის მიხედვით მოდერნის სტილში. სახლის მფლობელი იყო ს. მნაცაკანოვი. მნაცაკანოვების გვარი ცნობილი იყო დონის როსტოვის საქმიან წრეებში. გვარის რამდენიმე წარმომადგენელი დაკავებული იყო სავაჭრო საქმიანობით. ა. და პ. მნაცაკანოვები ვაჭრობდნენ საბაყლო და ღვინის პროდუქტებით.

1917 წელს, ისევე როგორც ყველა სხვა მსგავსი სახლები, მოხდა მათი ნაციონალიზაცია და მასში განთავსდა კომუნალური სახლები. წლების განმავლობაში შენობა ჩამოინგრა და შეიცვალა მისი თავდაპირველი ფასადი. შეიცვალა ფანჯრისა და კარის ღიობების გაფორმება, დაემატა აივნები, დაამატეს დამატებითი შესასვლელი და სათავსოები.

 საუკუნის ბოლოს სახლი შეიძინა ბიზნესმენმა ა. კურინოვმა. მაცხოვრებლები გაასახლეს ინდივიდუალურ ბინებში. შემონახული ფოტოებისა და ფრაგმენტების მიხედვით აღადგინეს ფასადის ატიკი, პარაპეტები, აივნები.

არქიტექტურა
სამსართულიან ნაგებობას აქვს ასო -ს კონფიგურაცია. აგებულია მოდერნის სტილში.
ბოლშეგაბდინოვო

ბოლშეგაბდინოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 180 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 74 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 14 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
ბორისოვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ბორისოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 60 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 43 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (46%).
ბულატოვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ბულატოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 155 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 40 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ალიმუხამეტოვო, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
სარიევების სახლი

სარიევების სახლი — საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი, სავაჭრო სახლი დონის როსტოვში. მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩაზე. სახლი აშენდა 1902 წელს მოდერნის სტილში ა. ნიდერმეიერის პროექტის მიხედვით. მისი მფლობელები იყვნენ დები ოლღა დ ელენა სარიევები. სახლის მეორე სახელწოდებაა ემელიანოვის სახლი.

მისამართი: დონის როსტოვი, დიდი სადოვაიის ქუჩა № 94.

ისტორია
 საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი, სარიევების სახლი აგებულია გვიანდელი მოდერნის სტილში, რომელიც გამოირჩევა ქალაქის სტილისაგან ქვაში გამოსახული თაბაშირის დეტალებით. ფასადის გრანიტის რუსტირება და ცოკოლის სქელი ფენა მის ქვემოთ, პირველი სართულის ფანჯრების დეკორაციული ღიობები. სარიევების სახლის ერთ-ერთი განსაკუთრებულად განსხვავებულ თვისებას წარმოადგენს ის, რომ მასში იყო რეალიზებული პროგრესული კომბინირებული კონსტრუქციული სქემა, რომელიც გავრცელდა საუკუნის დასაწყისში.

დიდი ხნის განმავლობაში დები სარიევების სახლში, პირველ სართულზე განთავსებული იყო მაქსიმ გორკის სახელობის ბიბლიოთეკა, ხოლო ზედა სართულები გაქირავებული იყო საცხოვრებელ ბინებად. წლების განმავლობაში სახლის ფართი სხვადასხვა დაწესებულებებზე იყო გაქირავებული, მაგრამ, ალბათ ყველაზე დასამახსოვრებელი იყო კაფე „“. სწორედ ამ სახელით იყო ცნობილი დონის როსტოვში დები სარიევების სახლი.

ამჟამად დები სარიევების სავაჭრო სახლი ავარიულ მდგომარეობაში იმყოფება: სახლის ფასადზე გაჩნდა მრავალრიცხოვანი ბზარები, გაქრა ისტორიული ჭედურობა, მოტეხილი და ჩამოვარდნილია ფასადის მარმარილოს მდიდრული გაფორმება.
ბურანგულოვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ბურანგულოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 773 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 49 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%).
გეოლოგორაზვედკა (ბაშკირეთი)

გეოლოგორაზვედკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 350 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 41 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
გუსევო (ბაშკირეთი)

გუსევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 002 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 45 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
დავლეშტინო

დავლეშტინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 168 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორცკი, რომელიც დაშორებულია 77 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
ტერ-აბრამიანის სახლი

ტერ-აბრამიანის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩაზე. სახლი აშენდა 1886 წელს ბაროკოს სტილში. ნ. სოკოლოვის პროექტის მიხედვით. როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის 2009 წლის 1 იანვრის დადგენილების მიხედვით შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურისა და ისტორიის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, დიდი სადოვაიის ქუჩა № 51.

ისტორია
 საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში როსტოველი მეწარმე ტერ-აბრამიანი ფლობდა რამდენიმე სახლს, რომლებშიც ვაჭრობდა წიგნებით და დაკავებული იყო საგამომცემლო საქმიანობით. 1880 წლამდე მისი სტამბა და რედაქცია განთავსებული იყო ნაქირავებ ფართებში. იმისათვის რომ გაეფართოვებინა საგამომცემლო საქმიანობა, გადაწყვიტა აეშენებინა საკუთარი სახლი და იქ განეთავსებინა სტამბა და რედაქცია.

ამ პერიოდისათვის დიდი სადოვაიის ქუჩა ითვლებოდა ქალაქის ცენტრალურ ქუჩად. სწორედ ამ ქუჩაზე სემაშკოსა და გაზეთის შესახვევების გადაკვეთაზე ააშენეს სამსართულიანი აგურის შენობა წიგნის გამომცემელ ივანე ტერ-აბრამიანისათვის. ეს სახლი იყო მეორე მრავალსართულიანი სახლი დიდი სადოვაიის ქუჩაზე. სახლს ჰქონდა ორი გუმბათი.

ტერ-აბრამიანის ფინანსებით აგებულ სახლს ჰქონდა მორთული ფასადი. მის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობდა ძირითადი შესასვლელი. მის თავზე მეორე და მესამე სართულის სიმაღლეზე განთავსებული იყო დეკორაციული გაფორმებული პორტალები. ზედა სართული მთავრდებოდა ჩაზნექილი ფრონტონით. ფრონტნზე ამოკვეთილია აგების თარიღი „1886“.

სავაჭრო სახლი აშენებული იყო სანქტ-პეტერბურგის სამოქალაქო ინჟინერიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულის ნიკოლაი სოკოლოვის პროექტის მიხედვით, რომელიც 1887 წლიდან იყო ქალაქის მთავარი არქიტექტორი. მშენებლობის დამთავრების შემდეგ იჯარით გაიცა სახლის სათავსოები. პირველ სართულზე განტავსდა მაღაზიები და ფოტოატელიე. შენობაში ასევე მუშაობდა ტერ-აბრამიანის სტამბა.

ივან ტერ-პეტროსიანი გარდაიცვალა 1899 წელს. შენობა და სტამბა გადავიდა მისი შვილის, არამ ტერ-აბრამიანის საკუთრებაში, რომელმაც განაგრძო მამის საქმიანობა. 1910 წელს სტამბაში მუშაობდა 50 ადამიანი. არამ ტერ-აბრამიანი გარდაიცვალა 1919 წელს და სტამბა დაიხურა.

1920-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. პირველ სართულზე განათავსეს მაღაზიები, ხოლო ზედა სართულებზე განასახლეს მაცხოვრებლები.

მეორე მსოფლიო ომის დროს დაზიანდა სახლის გუმბათი, თავად შენობა კი გადარჩა. ომის შემდეგ შენობა აღადგინეს, მაგრამ გუმბათების გარეშე. ფასადი გადაათეთრეს. ამჟამად სახლის პირველ სართულზე განთავსებულია მაღაზიები, ხოლო ზედა სართულები კვლავ დასახლებულია.
ანჩის მონასტერი

ანჩის მონასტერი — შუა საუკუნეების ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი და ანჩის საეპისკოპოსოს საკათედრო ტაძარი ისტორიულ კლარჯეთში. მდებარეობს სოფ. ანაჩლის მახლობლად, არტანუჯის რაიონში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ეკლესია ჯვარულ-გუმბათოვანი ტიპის შენობა იყო. დღეს თითქმის მთლიანად ნანგრევებად არის ქცეული.

ყველაზე ადრეული ჩანაწერები მონასტრის შესახებ გვხვდება გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში (951 წ.), რომლის მიხედვითაც ანჩა საუკუნის დასაწყისში უნდა იყოს აგებული. იგი ფუნქციონირებდა, როგორც კლარჯეთის სამთავროს ერთ-ერთი ძირითადი სასულიერო და კულტურული ცენტრი, რომლის ტერიტორიაც 1550-იან წლებში ხელიდან გამოსტაცა ოსმალეთმა ქართველებს.  საუკუნის შუა ხანებში ეკლესია სრულიად გაუკაცრიელდა. გადარჩენილი სიწმინდე, მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი, აქედან თბილისში გადააბრძანეს. რუსეთის მიერ ართვინის მხარის შემოერთებიდან ცოტა ხანში, 1889 წელს, ქართველი მეცნიერი დიმიტრი ბაქრაძე ეწვია ამ კუთხის ქართულ ეკლესიებსა და მონასტრებს. იგი იტყობინება მძიმე მდგომარეობის შესახებ ანჩაში. 1904 წელს, ნიკო მარი იტყობინება, რომ მონასტრის მხოლოდ ჩრდილო-დასავლეთ და დასავლეთ კედლების ნაწილი და საკურთხევლის აფსიდაღა იყო გადარჩენილი. შემორჩენილი იყო თავის ფრაგმენტი. სადღეისოდ შენობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია.
ტოკარევის სახლი

ტოკარევის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩაზე. დიდი სადოვაიის ქუჩისა და ჩეხოვის პროსპექტის გადაკვეთაზე. სახლი აშენდა 1905 წელს ეკლექტიკის სტილში. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, დიდი სადოვაიის ქუჩა № 106/46.

ისტორია
ტოკარევის სავაჭრო სახლი ააშენეს 1905 წელს.

1920-იან წლებში, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია და მასში განათავსეს ქალაქის საავადმყოფო. მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობის დროს სახლი პრაქტიკულად არ დაზიანებულა. 1945 წელს, როდესაც კლემენტინა ჩერჩილი, უინსტონ ჩერჩილის ცოლი, სტუმრობდა დონის როსტოვს, იგი სწორედ ამ სახლში შეჩერებულა. 1990-იან წლებში ქალაქის იუბილესთან დაკავშირებით სახლი გაარემონტეს. ამჟამად შენობაში განთავსებულია საქალაქო პოლიკლინიკა № 10.

არქიტექტურა
სამსართულიანი ტოკარევის სახლი აგებულია ეკლექტიკის სტილში. მისი ფასადების გასაფორმებლად გამოყენებულია ასევე ბაროკოს, როკოკოსა და კლასიციზმის ელემენტები. პირველი სართული რუსტირებულია. ფანჯრის ღიობები გაფორმებულია განსხვავებული, დეკორირებული თამასებით. მეორე სართულზე იგი სრულდება სამკუთხა, ხოლო მესამე სართულზე კი - სწორკუთხა სანდრიკებით. მესამე სართულის კედელზე გამოსახულია ქალის სკულპტურა გველით და ხელში ფიალით.
ბენზოილის ზეჟანგი

ბენზოილის ზეჟანგი — ორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით 14104. უფერო კრისტალებია. დნობის ტემპერატურაა 103°.
თვისებები და გამოყენება
ორგანულ გამხსნელებში კარგად იხსნება, წყალში კი — ცუდად. გახურებით და ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედებით ფეთქდება და იშლება. ბენზოილის დაშლისას წარმოიქმნება თავისუფალი რადიკალები: (65)2→65•+65•+2, ამიტომ მას სხვადასხვა უჯერი ნაერთის (აკრილონიტრილის, სტიროლის, ვინილქლორიდის და სხვა) რადიკალური პოლიმერიზაციის ინიციატორად იყენებენ. „ლუციდოლის“ სახელწოდებით ბენზოილის ზეჟანგს იყენებენ ქონის, მცენარეული ზეთებისა და სხვა საკვები ნივთიერებების გასაუფერულებლად, აგრეთვე დეზოდორაციისთვის.
ჩირიკოვის სახლი

ჩირიკოვის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს ბუდიონოვის პროსპექტზე. სახლი აშენდა 1913 წელს არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტის მიხედვით ეკლექტიკის სტილში. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, ბუდიონოვის პროსპექტი № 46.

ისტორია
სავაჭრო სახლის მშენებლობა ტაგანროგის (ამჟამად ბუდიონოვის) პროსპექტზე დაიწყო საუკუნის დასაწყისში, ფაბრიკანტის, ქალაქის საბჭოს წევრის ვლადიმირ ჩირიკოვის დაკვეთით. შენობის პროექტის ავტორი იყო როსტოველი არქიტექტორი ლეონიდ ებერგი, იგი ასევე ხელმძღვანელობდა ნაგებობის სამშენებლო სამუშაოებს. 1912 წელს ლეონიდ ებერგმა მოინახულა სამშენებლო მოედანი, ამის შემდეგ გადაწყვიტეს ფასადზე დაემატებინა ორი სვეტი. არქიტექტორმა გააპროტესტა კოლონების დამატება, რადგან ნაგებობა გადაწყვეტილი იყო რენესანსის სტილში. რაზეც ჩირიკოვმა უპასუხა: ებერგმა სხვა ვერაფერი გააწყო და იძულებული იყო დაემატებინა ორი სვეტი ფასადზე.

1913 წელს გაზეთი „ “ წერდა, რომ ჩირიკოვის სახლი ერთ-ერთი ყველაზე დიდებული შესახედი იყო არქიტექტურის კუთხით როსტოვის სხვა სახლებს შორის. პირველი სართულის სათავსოები იქირავეს მაღაზიებმა. ჩირიკოვის სახლის ბინებს ჰქონდათ 4, 5, 6, და 7 ოთახი. შენობაში მოქმედებდა ლიფტი. ამჟამად ჩირიკოვის სახლში განთავსებულია დონის როსტოვის ლენინის რაიონის პოლიციის განყოფილება.
გორის ტროლეიბუსი

გორის ტროლეიბუსი — გაუქმებული ტროლეიბუსის სისტემა ქ. გორში. ეს იყო უკანასკნელი მოქმედი ტროლეიბუსის სისტემა საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე (ერთადერთი ტროლეიბუსის სისტემა, რომელიც საქართველოში შემორჩა სოხუმის ტროლეიბუსია).
ისტორია
ტროლეიბუსის სისტემა გორში 1972 წლის 30 აპრილს ამოქმედდა. ამავე წელს გაიხსნა მეორე ხაზიც. 1970-იან წლებში გორის ტროლეიბუსის ქსელი სწრაფად იზრდებოდა, 1979 წლისთვის ქალაქში უკვე 3 ტროლეიბუსის ხაზი იყო. ბოლო, მე-4 ხაზი ექსპლუატაციაში შევიდა 1981 წელს.
გორში პირველი ტროლეიბუსები 22 ჩეხოსლოვაკიური 9 იყო, რომლებიც ქალაქმა 1972 წელს მიიღო. ეს ტროლეიბუსები იყო ორ და სამკარიანი. 1984 წელს ქალაქმა მიიღო 3 ახალი 14. 1990 წელს მოძრავი შემადგენლობა შეივსო 2 ტროლეიბუსით -9.
ტროლეიბუსის დეპო მდებარეობდა ცხინვალის გზატკეცილზე.

არსებული ხაზები გორის ცენტრს აკავშირებდა გარეუბნებთან და უახლოეს სოფლებთან:
№ 1: პურის ქარხანა — მიკრორაიონი კვერნაქი — სოფელი ორთაშენი
№ 2: რკინიგზის სადგური — სოფელი ტინისხიდი
№ 3: დავით აღმაშენებლის მოედანი — მიკრორაიონი კომბინატი
№ 4: რკინიგზის სადგური — დავით აღმაშენებლის მოედანი

სსრკ-ს დაშლასთან ერთად გორის ტროლეიბუსი აღმოჩნდა მძიმე მდგომარეობაში. ჩეხოსლოვაკიურმა 9-ებმა უკვე ამოწურეს თავისი რესურსი, ახალი ტროლეიბუსების ყიდვისთვის საჭირო სახსრები კი ტროლეიბუსების პარკს არ გააჩნდა. ამიტომ 1990-იან წლებში მოხდა მოძრავი შემადგენლობის მასიურად ჩამოწერა — ტროლეიბუსები დაშალეს რათა მათი ნაწილები გამოეყენებინათ შედარებით ახალი ტროლეიბუსების შესაკეთებლად. გაუქმდა მარშრუტები № 1 და № 3.
2006 წელს თბილისის ტროლეიბუსის გაუქმების შემდეგ თბილისიდან გორში ჩაიტანეს ათენისგან ნაყიდი ტროლეიბუსები -9. 2006 წლისთვის სულ ორ მარშრუტზე მუშაობდა 12 ტროლეიბუსი. 2008 წლის ომის დროს რუსული ავია დაბომბვების გამო დაზიანდა მარშრუტი № 4, რომელიც ომის შემდეგ აღარ აღდგა.
2008-2010 წლებში ქალაქში მოქმედებდა ერთადერთი მარშრუტი № 2 რკინიგზის სადგურიდან სოფელ ტინისხიდამდე. 2009 წელს ტროლეიბუსების პარკი შეივსო რუსთავიდან ჩამოტანილი ტროლეიბუსებით, სადაც ტროლეიბუსი გაუქმდა.
გორის ტროლეიბუსი თავისი არსებობის ბოლო წელს მუშაობდა 9-დან 16:30 საათამდე და მგზავრობის ღირებულება 10 თეთრი იყო.
2010 წლის 29 მარტს გორში ტროლეიბუსების მოძრაობა შეწყდა, ხოლო ამავე წლის აპრილში მიღებულ იქნა ტროლეიბუსის გაუქმების გადაწყვეტილება.

გორის ტროლეიბუსი ფილმებში
გორის ტროლეიბუსის ხილვა შეიძლება რენი ჰარლინის ფილმში „აგვისტოს 5 დღე“, როცა ფილმის მთავარი გმირები სხედან კაფეში სტალინის გამზირზე და უკანა პლანზე გაივლის ტროლეიბუსი 9.
საქართველოს ტროლეიბუსის სისტემების სია
ბათუმი (გაუქმებულია)
გორი (გაუქმებულია)
ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე)
ზუგდიდი (გაუქმებულია)
თბილისი (გაუქმებულია)
ოზურგეთი (გაუქმებულია)
რუსთავი (გაუქმებულია)
სამტრედია (გაუქმებულია)
სოხუმი (მოქმედია)
ფოთი (გაუქმებულია)
ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე)
ქუთაისი (გაუქმებულია)
ცხინვალი (გაუქმებულია)
ჭიათურა (გაუქმებულია)

წყარო
შენდეროვის სახლი

შენდეროვის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს ვოროშილოვის პროსპექტზე (სახლი 33). სავაჭრო სახლი ააშენეს საუკუნის ბოლოს არქიტექტორ ნ. სოკოლოვის პროექტით. ნაგებობის არქიტექტურა გარდამავალი სტილია ეკლექტიკიდან მოდერნამდე. შენდეროვის სახლს აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
სავაჭრო სახლი ააშენეს საუკუნის ბოლოს არქიტექტორ ნ. სოკოლოვის პროექტით. შენობის პირველ სართულზე განთავსებული იყო სხვადასხვა სავაჭრო სათავსოები. მეორე სართულს სახლის მფლობელი იყენებდა საცხოვრებლად. ასევე საცხოვრებელი ოთახები იყო განთავსებული გვერდით მიდგმულ კუთხეებში.

საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. 1920-იან წლებში სახლის პირველ სართულზე განთავსდა სავაჭრო ორგანიზაციები, ხოლო მეორეზე კომუნალური ბინები. მეორე მსოფლიო ომის დროს სახლი დაზიანდა, განადგურდა ცენტრალური გუმბათი. 1950-იან წლებში მოხდა სახლის რესტავრაცია არქიტექტორების მ. იშუნინისა და გ. პეტროვის პროექტის მიხედვით. ამავე დროს მოხდა სახლის გაფართოება და მიაშენეს ახალი ნაგებობები.

2000-იანი წლების შუა პერიოდში მოხდა სახლის რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ცენტრალური გუმბათი აღადგინეს თავდაპირველი სახით. თანამედროვე ეტაპზე შენობაში განთავსებულია ალფა-ბანკის ერთ-ერთი ფილიალი.

არქიტექტურა
ორსართულიან სახლს აქვს ასო -ს მსგავსი დაგეგმარება. მთავარი ფასადი გადის ვოროშილოვის პროსპექტზე. ხოლო გვერდითა ფასადები სერაფიმოვიჩისა და ტემერნიკის ქუჩებზე. სახლის ფასადის ცენტრალურ და გვერდითა ნაწილებს ადგას კუთხიანი გუმბათები. ფანჯრების გაფორმებისათვის გამოყენებულია ქალის თავები, ჰერმები, საზეიმო მორთულობები და გვირგვინები.
ჟუაზეირუ-დი-პიაუი

ჟუაზეირუ-დი-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 175 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 214 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,75 კმ²-ზე. ფართობი 827 240 კმ²-ია.
ლაგოა-დი-სან-ფრანსისკუ

ლაგოა-დი-სან-ფრანსისკუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 368 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 331 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41 26 კმ²-ზე. ფართობი 155 639 კმ²-ია.
მილტონ-ბრანდანი

მილტონ-ბრანდანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 322 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 542 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,93 კმ²-ზე. ფართობი 1 371 743 კმ²-ია.
ნოვუ-სანტუ-ანტონიუ

ნოვუ-სანტუ-ანტონიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 827 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,77 კმ²-ზე. ფართობი 481 707 კმ²-ია.
პაუ-დ'აეკუ-დუ-პიაუი

პაუ-დ'აეკუ-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 109 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 880 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,72 კმ²-ზე. ფართობი 430 817 კმ²-ია.
პედრუ II (პიაუი)

პედრუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 603 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 894 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,7 კმ²-ზე. ფართობი 1 518 233 კმ²-ია.
სან-ჟუან-და-სერა (პიაუი)

სან-ჟუან-და-სერა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 157 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,12 კმ²-ზე. ფართობი 1 006 500 კმ²-ია.
სან-მიგელ-დუ-ტაპუიუ

სან-მიგელ-დუ-ტაპუიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 285 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 134 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,48 კმ²-ზე. ფართობი 5 207 016 კმ²-ია.
სიჟეფრედუ-პაშეკუ

სიჟეფრედუ-პაშეკუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 619 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,95 კმ²-ზე. ფართობი 966 989 კმ²-ია.