წინანდლის ეკლესიების კომპლექსი

წინანდლის ეკლესიების კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ წინანდალში, მის ცენტრალურ ნაწილში. კომპლექსი მოიცავს ერთმანეთისგან დაახლოებით 20 მეტრის დაშორებით მდგარ, სხვადასხვა პერიოდის ორ ეკლესიას. მათგან ერთი ღვთისმშობლის, ხოლო მეორე წმინდა გიორგის სახელობისაა.

ღვთისმშობლის ეკლესია
ღვთისმშობლის ეკლესია დარბაზულია (9.2 6.5 მ). თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ნაშენია რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში (კარ-სარკმლის წირთხლები, საბჯენი თაღები, კამარა) გამოყენებულია კვადრატული აგური. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან, მათ შორის სამხრეთისა გვიანდელია და შიგნითკენ მკვეთრადაა გაგანიერებული, ორივე შესასვლელი ხის ძელებით, თარაზულად არის გადახურული, მესამე კარი (ამჟამად ამოშენებულია), რომელიც გარედან ორზე გაცილებით განიერია, ჩრდილოეთიდან, საუკუნის შუა წლებში მოუწყვიათ. ამ დროს ამოუშენებიათ დასავლეთი და სამხრეთი შესასვლელები. ეკლესიის დარბაზი შესამჩნევად მოკლეა. იმდენად, რომ მისი განივი ღერძი დაახლოებით 1 მეტრით ჭარბობს გრძივ ღერძს. აღმოსავლეთით ღრმა, წესიერი ნახევარწრის ფორმის აფსიდია. აფსიდის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო, შეისრულთაღოვანი ნიშაა მოწყობილი. თითო, სწორკუთხა სარკმელი ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. მათ შორის ჩრდილოეთ სარკმელი მოგვიანებითაა გაგანიერებული.დასავლეთ სარკმლის გადახურვა საფეხურებადაა დამუშავებული და შიგნიდან გარეთკენ მაღლდება. აფსიდი გადახურულია დადაბლებული პროპორციების კონქით. კონქის ზემოთ, როგორც ჩანს მცირე სიცარიელეა. მასთან დამაკავშირებელი ხვრელი აფსიდის სარკმლის გადახურვაშია მოწყობილი, რომლის გამოც აღმოსსავლეთ კედელი, დანარჩენ კედლებთან შედარებით, გაცილებით უფრო სქელია (სისქე დაახლოებით - 1.3 მეტრია). ეკლესიების ფასადები ორსაფეხურიანი ლავგარდნითაა დასრულებული, რომლის თითოეული საფეხური ჩვეულებრივად დალაგებული და კუთხეებით წინწამოწეული აგურის, თითო რიგითაა გამოყვანილი. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ასწვრივ, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახულია საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი, მაღალი ჯვარი, რომლის ზედა მკლავზე შეღრმავებულივე რომბია წაბმული. გარდა ამისა, ფრონტონის არეში კიდევ სამი, მსგავსი რომბია - თითო-თითო ჯვრის ზედა მკლავის გვერდებზე, ხოლო ერთი ზედა მკლავის ასწვრივ, ფრონტონის წვერთან. მსგავსი ჯვარი, ოღონდ რომბების გარეშე, გამოსახულია ეკლესიის დასავლეთ ფრონტონზეც. ეკლესიის სამხრეთ- აღმოსავლეთ კუთხეს, თითქმის მთელ სიმაღლეზე, აუყვება გაურკვეველი დანიშნულების ნაგებობის (კონტრფორსის?) კედლის ნაშთი, რომელიც ეკლესიასთან წყობითაა შერწყმული. 1980-იანი წლების მიწურულს, ძეგლზე სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაატარა სამეცნიერო-სარესტავრაციო საწ. სახელოსნომ ჩრდილოეთ კედელში ამოშენდა. მოგვიანებით მოწყობილი შესასვლელი, სახურავზე მოიხსნა. მოგვიანებით დაშენებული, დაახლოებით ოცდაათიოდე სმ-ის სიმაღლის ფენა. განახლდა ლავგარდანი, ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით.

წმინდა გიორგის ეკლესია
წმინდა გიორგის ეკლესია წარმოადგენს ე. წ. „თავისუფალი ჯვრის ტიპის“ გუმბათოვანი ტაძრის ნაირსახეობას. შენობის ბირთვი გეგმით კვადრატული, ჯვრული კამარით გადახურული სივრცეა, რომელსაც აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან შედარებით დაბალი და ვიწრო სივრცეები ერთვის. აღმოსავლეთით მდებარე ნაწილი, საკუთრივ საკურთხეველი, შიგნიდან ნახევარწრიულია, ხოლო გარედან — ხუთწახნაგოვანი. დასავლეთის ნაწილი სწორკუთხაა. შენობის გარე ზომებია: სიგრძე — 15,2 მ, სიგანე — 8 მ.

დასავლეთიდან ეკლესიას ეკვრის კვადრატული გეგმის კარიბჭე, რომელიც სამი მხრიდან ნახევარწრიული თაღებით არის გახსნილი. მისი სახურავის თავზე ადრე მცირე ზომის სამრეკლო უნდა ყოფილიყო დადგმული, რომლის საფუძვლის ნაშთიც შემორჩენილი იყო. ეკლესია ნაგებია კვადრატული აგურით; ალაგ-ალაგ, ძირითადად ქვედა ნაწილებში, წყობაში ჩართულია წვრილი რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგები.

ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს: ორი — ცენტრალური ნაწილის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში, ერთმანეთის მოპირდაპირედ, ხოლო ერთი — დასავლეთით, „მკლავის“ ცენტრში. ინტერიერი განათებულია ცხრა ფართო და მაღალი თაღოვანი სარკმლით. აქედან სამი საკურთხევლის აფსიდშია, ორ-ორი — ცენტრალური კვადრატის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში, კარის აქეთ-იქით, თითო კი — დასავლეთ „მკლავის“ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში.

ცენტრალური ნაწილის კარ-სარკმლები შიგნიდან მოთავსებულია საფეხურით შეღრმავებულ, ნახევარწრიული თაღით დასრულებულ არეში. აფსიდში მოწყობილია სამი ნახევართაღოვანი ნიში — ორი ჩრდილოეთით, ერთი კი სამხრეთით. ცენტრალური ნაწილის კამარის წვეროში გამოყვანილია სწორკუთხა პლაფონი.

ეკლესიის ცენტრალური ნაწილისა და დასავლეთ „მკლავის“ კუთხეებს გარედან სადა პილასტრები აუყვება. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფასადებზე კარ-სარკმლები ერთიან, სადა საპირეშია ჩასმული; სარკმლების ქვემოთ გამოყვანილია მათივე სიგანის თითო სწორკუთხა, შეღრმავებული არე. შესასვლელების ზემოთ, კედლის წყობის შეღრმავებით, გამოსახულია ნახევარწრიულ პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი. თითოეულ სარკმელს ამკობს აგურის რელიეფური თავსართი, ბოლოებში ჰორიზონტალური გადანაკეცებით. საკურთხევლის შვერილის განაპირა წახნაგებზე იმავე ზომის თითო ცრუ სარკმელია. ფასადები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით.

2007–2008 წლებში, სოფლის გამგეობის თაოსნობითა და ადგილობრივი მოსახლეობის შეწევნით, ძეგლს სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩაუტარდა. გაიწმინდა ინტერიერი და ფასადები, მოშორდა გაჭვარტლული ნალესობა, აღდგა კედლების დაზიანებული ნაწილები და ლავგარდანი. კარიბჭეზე დაიდგა ახალი თუნუქის, პირამიდისებრი სახურავით გადახურული, რვაწახნაგოვანი სამრეკლო. ეკლესიის თითოეული ნაწილი დამოუკიდებელი თუნუქის სახურავით გადაიხურა. კეთილმოეწყო ეზო და იგი რიყის ქვის გალავნით შემოიფარგლა.

ტაძრის წინამძღვარი
კომპლექსის წინამძღვარია დეკანოზი მიქაელი ჭაბაშვილი (დ. 7 აგვისტო, 1963, თბილისი).

1969 წელს სწავლა დაიწყო თბილისის №166-ე საშუალო სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1980-იან წლებში. შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკამათემატიკის ფაკულტეტზე და 1985 წელს დაამთავრა. მუშაობდა თბილისის №3 ექსპერიმენტულ საშუალო სკოლაში მათემატიკის მასწავლებლად.

1989 წლიდან სწავლობდა თბილისის სასულიერო აკადემიაში.
1992 წლიდან მსახურობდა სიღნაღის წმინდა სტეფანე ხირსელისა და წმინდა ნინოს სასულიერო სასწავლებლების პრორექტორად.

3 ივნისი 1993 წელს ბოდბელმა ეპისკოპოსმა დავითმა (მახარაძემ) აკურთხა დიაკვნად. იმავე წლის 21 ნოემბერს ალავერდელმა ეპისკოპოსმა დავითმა (მახარაძემ) დაასხა ხელი მღვდლად.

სხვადასხვა დროს მსახურობდა თელავის საკვირაო-სამრევლო სკოლაში, საეპარქიო სკოლაში, ასევე თელავის ღვთისმშობლის მიძინების, კურდღელაურისა და ღვთაების ტაძრებში.

ამჟამად არის წინანდლის წმინდა გიორგის ტაძრის წინამძღვარი.

2000 წლის დეკემბერში მიიღო ოქროს ჯვრის ტარების უფლება.
2015 წლიდან აღყვანილია დეკანოზის ხარისხში.
2025 წლიდან (ნათლისღება) მიიღო მიტრის ტარების უფლება.

გალერეა
წინანდლის ეკლესიების კომპლექსი
ღვთისმშობლისა და წმინდა გიორგის ეკლესიები, ეზო, სამრევლო ნაგებობები და კომპლექსის საერთო ხედები