iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ინგილო-ქოთოქლოს სამების ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| ვებ-გვერდი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.335278
| გრძედი =46.8625
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ინგილო-ქოთოქლოს სამების ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია აზერბაიჯანის კახის რაიონის სოფელ ინგილო-ქოთოქლოში.

ქოთოქლოს (იგივე შუახევის) სამების ეკლესია აშენებულია საუკუნის 90-იან წლებში კავკასიაში მართლმადიდებელი ქრისტიანობის აღმდგენი საზოგადოების მიერ.
ბესარაბიის გუბერნია

ბესარაბია წარმოადგენდა 1812-1871 წლებში რუსეთის იმპერიის ობლასტს, ხოლო შემდგომ წლებში 1871-1917 გუბერნიას. ის იყო მოლდოვის სამთავროს აღმოსავლეთი ნაწილი, რომლის ანექსიაც რუსეთმა რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1806-1812) შემდგომ დადებული ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულების (1812) საფუძველზე მოახდინა. გუბერნია 1917 წელს რუსეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, სფატულ ცერის გადაწყვეტილებით გაუქმდა და მის ნაცვლად იმავე წლის დეკემბერში შეიქმნა მოლდოვის დემოკრატიული რესპუბლიკა, რომელიც 1918 წლის აპრილში შეუერთდა რუმინეთს.

ყოფილი გუბერნიის ტერიტორიის დაახლოებით 70% დღეისთვის ეკუთვნის მოლდოვეთს, ხოლო 30% უკრაინას.
მარი-ლუიზ კოლეირო-პრეკა

მარი-ლუიზ კოლეირო-პრეკა (, , დ. 7 დეკემბერი 1958 კორმი, ბრიტანეთის კოლონია მალტა) — მალტელი ლეიბორისტი პოლიტიკოსი, მალტის პრეზიდენტი 2014 წლის 4 აპრილიდან 2019 წლის 4 აპრილამდე. იგი ქვეყნის მეორე ქალი პრეზიდენტია აგათა ბარბარას შემდეგ და ქვეყნის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდამ დაიკავა აღნიშნული თანამდებობა.
უბისთავის ქედი

უბისთავის ქედი — ქედი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს ქართლის ქედის ჩრდილოეთ-დასავლეთის განშტოებას. იწყება მთა მისელურიდან (2937 მ) და გადაჭიმულია ფშავის არაგვისა და ხევსურეთის არაგვის შესართავამდე. შუა ნაწილში აღმართულია მთა უბისთავი (2329 მ). სიგრძე 9 კმ. აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული მერგელებით, კირქვებით და ქვიშაქვებით. ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი კალთა დანაწევრებულია ფშავის არაგვის შენაკადებით. კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, ზედა — სუბალპური ბალახეულით.
უგრეხელი

უგრეხელი — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი პარკოსანთა ოჯახისა.

აქვს სწორმდგომი ან ნახევრად გართხმული ღერო, რომლის სიმაღლე 20—55 სმ აღწევს, წყვილფრთისებრ რთული 3—8 წყვილი ვიწროფოთოლაკიანი ფოთოლი, წვრილ-წვრილი თეთრი, ვარდისფერი ან მოლურჯო-იისფერი ყვავილი, ბრტყელი ან ამობურცული თესლი; ნაყოფი პარკია. გვარში 5 სახეობაა, კულტურაში 1 — ჩვეულებრივი ოსპი .

გავრცელებულია ევროპის ბევრ ქვეყანაში, აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში. სასურსათო და საქონლის საკვები კულტურაა. უგრეხილი საგაზაფხულო მცენარეა, საკმაოდ გვალვაგამძლე, ვეგეტაციის პერიოდია 75—115 დღე. თესლი შეიცავს ცილებს, სახამებელს, ცხიმებსა და ვიტამინებს. იყენებენ კულინარიაში, საკონდიტრო და საკონსერვო წარმოებაში და სხვაგან.
პიჩეს გელდოფი

პიჩეს ჰანიბლოსომ გელდოფ-კოენი — ბრიტანელი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და მოდელი.
ბიოგრაფია
პიჩეს გელდოფი დაიბადა 1989 წლის 13 მარტს ლონდონში, ბრიტანელი მუსიკოსის ბობ გელდოფის და ტელეწამყვან პაულა იეტსის (1959—2000) ოჯახში (ქორწინებაში იყვნენ 1986—1996 წლებში). 11 წლის ასაკში პიჩესს დედა გარდაეცვალა, ჰეროინის გადაჭარბებული დოზის მიღებით. პიჩეს გელდოფს ჰყავს ორი ღვიძლი და, ფიფი ტრიკსიბელ გელდოფი და პიქსი გელდოფი. მას ასევე ჰყავს და დედის მხრიდან — თაიგერ ლილი ჰატჩინს-გელდოფი (დ. 1996).
პიჩესი იზრდებოდა ჩელსიში, ლონდონსა და კენტში. განათლება მიიღო ' -ში, რომელიც 2007 წელს დაამთავრა.
თვრამეტი წლის ასაკში მან დატოვა მამაისის სახლი და იქირავა ბინა იზლინგტონში, ლონდონის ჩრდილოეთში.
კარიერა
პიჩესის კარიერა ჟურნალისტიკაში დაიწყო 2004 წელს, გაზეთში სტატიების გამოქვეყნებით.
14-17 წლამდე წერდა ყოველკვირეულ სოციო-პოლიტიკურ სვეტს გაზეთში , აქვს გამოქვეყნებული არაერთი სტატია გაზეთში . მოგვიანებით მუშაობდა ტელეწამყვანადაც.
2007 წლის სექტემბერში ჰქონდა სამოდელო დებიუტი ლონდონის მოდის კვირეულზე.
პირადი ცხოვრება
2008—2011 წლებში ქორწინებაში იყო მაქს დრამისთან (დ. 1985).
2012 წლის 8 სექტემბრიდან იმყოფებოდა ქორწინებაში ტომას კოენთან. წყვილს ჰყავს ორი ვაჟი — ასტალა დილან უილოუ (დ. 21 აპრილი, 2012) და ფედრ ბლუმ ფორევერი (დ. 23 აპრილი, 2013).
2013 წელს, ტაბლოიდის მტკიცებით, პიჩეს გელდოფი გადავიდა თავისი მეორე მეუღლის აღმსარებლობაზე — იუდაიზმზე.
სიკვდილი
პიჩეს ჰანიბლოსომ გელდოფი 25 წლის ასაკში გარდაიცვალა 7 აპრილს, 2014 წელს, კენტის საგრაფოში მდებარე სახლში. კენტის პოლიციის პირველად განცხადებაში ნათქვამია: „ამ დროისთვის სიკვდილი განიხილიბა როგორც უეცარი და ამოუხსნელი“. ჩატარებულმა გვამის ტოქსიკოლოგიურმა ექსპერტიზამ სიკვდილის მიზეზად ჰეროინის ზედოზირება დაასახელა. ამავე დროს, კენტის პოლიციის ანგარიშში ნათქვამია, რომ ჩხრეკის შედეგად პიჩეს გელდოფის სახლში ნაპოვნი იქნა 6.5 გრამი ჰეროინი.
სანსეტ ბულვარი (ფილმი)

სანსეტ ბულვარი — 1950 წლის ამერიკული ნუარის ჟანრის ფილმი. ფილმის რეჟისორია ბილი უაილდერი.

სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1950-იანი წლების ჰოლივუდში. მუნჯი კინოს ვარსკვლავი, ნორმა დესმონდის საკუთარ პოპულარობაში დარწმუნებულია, მაგრამ მუნჯი კინოს ექპოქა წარსულს ბარდება, მისი შეხედულებები კი დროსაა აცდენილი. ის ცხოვრობს სანსეტ ბულვარზე, ერთ მოსამსახურესთან ერთად. ერთადერთი დამაკავშირებელი გარესამყაროსთან არის მაქსი, რომელიც მისი ყოფილი ქმარი და რეჟისორია. ნორმა რომანს გააბამს სცენარისტ ჯოუი გილისთან, რომელიც სცენარს ნორმას შესახებ წერს. ყველაფერი სრული სიგიჟითა და მკვლელობით სრულდება.

როლებში
უილიამ ჰოლდენი - ჯოზეფ გილისი
გლორია სვენსონი - ნორმა დესმონდი
ერიხ ფონ შტროჰაიმი - მაქსიმილიან ფონ მეიერლინგი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: ჩარლზ ბრაკეტი, ბილი უაილდერი, დონალდ მარშმანი
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: ჰანს დრაიერი, ჯონ მიერი, სემუელ კომერი, რეი მოიერი
საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ფრანც ვაქსმანი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო რეჟისორი: ბილი უაილდერი
მოლდოვა-საქართველოს ურთიერთობები

მოლდოვა-საქართველოს ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს მოლდოვასა და საქართველოს შორის. მოლდოვასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1992 წლის 25 ივნისს.

საქართველოსა და მოლდოვის რესპუბლიკას შორის თანამშრომლობა ვითარდება როგორც ორმხრივ, ასევე მრავალმხრივ ფორმატში. მათ საგარეო უწყებებს შორის არსებობს ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების პრაქტიკა. 2010 წლის 19 თებერვალს, ქ. კიშინიოვში, საქართველოსა და მოლდოვის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა უწყებებს შორის ჩატარდა პოლიტიკური კონსულტაციები, მინისტრის მოადგილეების დონეზე. ორ ქვეყანას შორის, ასევე ხორციელდება პარლამენტთაშორისი თანამშრომლობა.

საქართველოსა და მოლდოვას შორის თანამშრომლობა ვითარდება კულტურის, განათლების, მეცნიერების, სპორტისა და ახალგაზრდობის, ტრანსპორტის და ტურიზმის სფეროებში.

საქართველოს ელჩები მოლდოვაში
ავთანდილ მიქაცაძე (საქმეთა დროებითი რწმუნებული) - 01.06.2012 - დღემდე
ილია გიორგაძე (რეზიდენციით ქ. ბუქარესტი) - 01.02.2012-10.05.2012
ლევან მეტრეველი (რეზიდენციით ქ. ბუქარესტი) - 2008-2011 .
ზურაბ ბერიძე (რეზიდენციით ქ. ბუქარესტი) - 2004-2008
გრიგოლ ქათამაძე (რეზიდენციით ქ. კიევი) - 2000-2004
მალხაზ ჩაჩავა (რეზიდენციით ქ. კიევი) - 1998-2000
ვალერი ჩეჩელაშვილი (რეზიდენციით ქ. კიევი) - 1996-1998

მოლდოვის ელჩები საქართველოში
იგორ ბოდიუ, (რეზიდენციით ქ. ბაქო) - 19.10.2011-დღემდე.
იგორ ბოდიუ, (რეზიდენციით ქ. ბაქო) 2009-2011
იონ რობუ, (რეზიდენციით ქ. ბაქო) - 2007-2009
მიჰაილ ლაური, (რეზიდენციით ქ. კიევი) - 2005-2007
ნიკოლაე ჩერნომაზი, (რეზიდენციით ქ. კიევი) - 2003-2005
ალექსეი ანდრიევსკი, (რეზიდენციით ქ. კიევი) -1999-2003
უდაბნოს ზონები

უდაბნოს ზონები — გეოგრაფიული ზონები, რომელთა ლანდშაფტში ჭარბობს უდაბნო; გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში და ჩრდილოეთ და დამხრეთ ნახევარსფეროს სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყლებში. უდაბნოს ზონებისათვის დამახასიათებელია არიდული ჰავა. ნალექები — 200 მმ-ზე ნაკლები წელიწადში, ზოგგან 50 მმ-ზე ნაკლები. რელიეფისათვის დამახასიათებელია მთიანეთების, წვრილგორაკებისა და მაგიდა მთების რთული შენაცვლება სტრუქტურულ ვაკეებთან, ძველ მდინარეულ ხეობებთან და დახშულ ტბიურ ქვაბულებთან. ფართოდ არის გავრცელებული რელიეფის ჟოლური ფორმები. ტერიტორიის დიდი ნაწილი გაუდინარია, ზოგ უდაბნოს ტრანზიტული მდინარეები (სირდარია, ამუდარია, ნილოსი, ხუანხე და სხვა) კვეთს. ბევრი ტბა ზაფხულობით შრება, ზოგი მოხაზულობას და სიდიდეს იცვლის (ლობნორი, ჩადი, ეირი). გრუნტის წყლები ხშირად მინერალიზებულია. ნიადაგი სუსტად არის განვითარებული.მცენარეული საფარი მეჩხერია. ფართოდ არის გავრცელებული ქსეროფილური და ჰალოფილური მცენარეულობა. ცხოველთა სამყარო საკმაოდ მრავალფეროვანია: ბევრია მღრღნელები და ქვეწარმავლები. უდაბნოს ზონებში განვითარებულია საძოვრული მეცხოველეობა. მიწათმოქმედება მოითხოვს მორწყვას.
უზბაში

უზბაში (< თურქ. ) — ასეულის მეთაური, ასისთავი. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, როსტომ დაუთ-ხანის ძემ „ყიზილბაშთა რიგზე“ ასისთავს უზბაში უწოდა. ვახტანგ -ის მიერ დაწესებული მეთოფეთა 120-კაციანი რაზმი 3 წოდებისა — თავადიშვილებისაგან, აზნაურებისაგან და აზნაურ-მსახურებისაგან შემდგარ 40-40-კაციან ქვერაზმად იყოფობა და თითოეულს უზბაში მეთაურობდა. სამივე უზბაში, ვახტანგ მეფის დასტურლამალის მიხედვით, ყულარაღასს, ხოლო საუკუნის ნახევარში მინბაშს ემორჩილებოდა.
უთრუთიან-საამიანი

უთრუთიან-საამიანი — ძველი ქართული მწერლობის თარგმნილი ძეგლი, ფირდოუსის „შაჰნამეს“ ქართული ვერსიების ციკლის ერთ-ერთი თხზულება. ცნობილია „უთრუთიან-საამიანი“ როგორც პროზაული, ისე პოეტური ვერსიები. პროზაული თარგმანი შესრულებული უნდა იყოს საუკუნეში. ტექსტი ძირითადად „შაჰნამეს“ მისდევს, თუმცა გვხვდება ფირდოუსის თხზულებისათვის უცნობი ეპიზოდებიც. ჩანაწერების ერთ წყაროდ ასადის „გერშასფნამე“ ( საუკუნე) ივარაუდება. პროზაული ვერსია 1634—1657 წლებში გაულექსავს ვარძიმ ვაჩნაძეს. პროზაული და პოეტური ვერსიების პირველი ნაწილი გამოაქვეყნა დ. კობიძემ 1975 წელს, პოეტური ვერსიის მეორე ნაწილი — ი. აბულაძემ 1916 წელს.
უკადრისა

უკადრისა — მცენარეთა გვარი უკადრისასებრთა ოჯახისა. ბალახებია. ღერო ხორცოვანი და ხშირად გამჭვირვალეა. მორიგეობით განლაგებული მარტივი ფოთლები აქვთ. მწიფე ნაყოფი შეხებისას ერთბაშად იხსნება საგდულებით (სახელიც ამიტომ შეერქვა), რომლებიც სწრაფად იგრიხება და თესლს გამოტყორცნის.

გვარში 400-მდე სახეობაა. გავრცელებულია უმეტესად ტროპიკულ აზიასა და აფრიკაში, მცირე ნაწილი — ევროპასა და ამერიკაში. საქართველოში ველურად გვხვდება მხოლოდ 1 — ჩვეულებრივი უკადრისა ; ყვითელი ყვავილები აქვს, ხარობს დაჩრდილულ ტყეში, ბუჩქნარებს შორის.

თაფლოვანი და სამკურნალო მცენარეა. ყვავილი შეიცავს ყვითელ საღებავს.
პანამის მეტროპოლიტენი

პანამის მეტროპოლიტენი — მეტრო ქალაქ პანამაში.

ისტორია
მეტროს მშენებლობა დაიწყო 2010 წლის დეკემბერში. გახსნა დაგეგმილი იყო 2014 წლის მარტში, თუმცა შედგა 2014 წლის 5 აპრილს
მეორე ხაზი — გაიხსნა 2019 წლის 25 აპრილს, სიგრძე 22 კმ, 16 სადგური, უკიდურეს დასავლეთ სადგურზე შესაძლებელია პირველ ხაზზე გადასვლა.
ბესარაბიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

ბესარაბიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა — საბჭოთა რესპუბლიკა, რომელიც 1919 წლის 11 მაისს დაარსდა, როგორც რსფსრ-ს ავტონომიური ნაწილი. დედაქალაქი - ოდესა.

1919 წლის 1 მაისს რსფსრ-ს და უსსრ-ს მთავრობებმა რუმინეთის მთავრობას ნოტა გაუგზავნეს, რომლის მიხედვითაც ულტიმატუმი წაუყენეს რათა ბესარაბიიდან გაეყვანა რუმინული არმია. რუმინეთი არ პასუხობდა. 5 მაისს უკრაინის ტერიტორიაზე შეიქმნა დროებითი ბესარაბიის მუშათა და გლეხთა მთავრობა (თავმჯდომარე - ივან კრივორუკოვი). წითელი არმიის ნაწილები გადავიდნენ მდინარე დნესტრის დასავლეთ ნაპირზე და რამდენიმე ქალაქის ოკუპაცია მოახდინეს. რუმინული არმია, საბჭოთა მეთაურების შეფასებების მიხედვით, კარგად იყო მომზადებული. მათ ჯერ შეაჩერეს წითელი არმიის წინსვლა, ხოლო შემდეგ დაიბრუნეს მთელი დნესტრისპირეთი.

პოლონეთისა და საფრანგეთის სამხედრო ინტერვენციის დაწყებისას, 1919 წლის 2 აგვისტოს დედაქალაქი ტირასპოლში გადაიტანეს. რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა 1919 წლის სექტემბერში. რეგიონის პოლონური ოკუპაცია გაგრძელდა 1920 წლის 29 დეკემბრამდე.
მოლდავეთის ასსრ

მოლდავეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა — ავტონომიური რესპუბლიკა უკრაინის სსრ-ს შემადგენლობაში. არსებობდა 1924 წლის 12 ოქტომბრიდან 1940 წლის 2 აგვისტომდე. დედაქალაქი – ბალტა. მოიცავდა თანამედროვე მოლდოვის ნაწილს (მდინარე დნესტრის მარცხენა ნაპირს) და თანამედროვე უკრაინის ტერიტორიას.

ეროვნული შემადგენლობა
მოლდავეთის ავტონომიური ოლქი დაარსდა 1924 წელს, როგორც ავტონომიურ-ტერიტორიული გაერთიანება მოლდაველებისათვის.

დუბესარი — 57 371 კაცი, 33 600 — მოლდაველები (58 %)
რიბნიცა — 48 748 კაცი, 25 387 — მოლდაველები (52 %)
ანანიევი — 45 545 კაცი, 24 249 — მოლდაველები (53 %)
ტირასპოლი — უდიდესი ნაწილი მოლდაველები.
ვულკენეშტი

ვულკენეშტი  — ქალაქი მოლდოვაში, გაგაუზიის ავტონომიურ მხარეში. განლაგებულია მდინარე კაგულზე.

1940 წლის ნოემბერში ვულკენეშტი გახდა რაიონული ცენტრი. 1965 წელს — სოფელმა ქალაქის ტიპის დასახლების სტატუსი მიიღო, ხოლო 1995 წლიდან — ქალაქის სტატუსი. 1993 წლის 23 დეკემბრიდან ვულკენეშტი შედის გაგაუზიის ავტონომიური ტერიტორიული წარმონაქმნის შემადგენლობაში.

მის ტერიტორიაზე ჩატარდა არქეოლოგიური კვლევები და აღმოჩენილი იქნა ნეოლითის ხანის სკულპტურები.
დონდუშენი

დონდუშენი  — ქალაქი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონის ცენტრი. სარკინიგზო სადგური ხაზზე ბელცი—ჩერნივცი.

ისტორია
მოლდავეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროს დონდუშენში მოქმედებდა შაქრისა და პურის ქარხნები, ხორცის კომბინატი. 1970 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 7,2 ათას მცხოვრებს.

ცნობილი პიროვნებები
ალექსანდრ გელმანი (დ. 1933) — საბჭოელი დრამატურგი, მწერალი, სცენარისტი, პუბლიცისტი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. მარატ გელმანის მამა.
ბორის რაისოვი (1928—1985) — ოპერის მომღერალი (ბარიტონი), მოლდოვის ეროვნული არტისტი (1980).
მოშე სამბატიონი (1913—1988) — ებრაელი მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე.
ლიდია ფრაიმანი (1920—1992) — ლატვიელი საბჭოთა მსახიობი, სსრკ-ის ეროვნული არტისტი (1970).
ტატიანა ბოტნარიუკი (დ. 1967) — მოლდოველი პოლიტიკოსი, მოლდოვის პარლამენტის დეპუტატი.
დორინ რეჩანი (დ. 1974) — მოლდოველი პოლიტიკოსი, მოლდოვის პრემიერ-მინისტრი.
დუბესარი

დუბესარი  — ქალაქი დნესტრის მარცხენა ნაპირზე. დნესტრისპირეთის მოლდოვის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით, რომელიც ფაქტობრივად აკონტროლებს დასახლებულ პუნქტს, წარმოადგენს დნესტრისპირეთის მოლდოვის რესპუბლიკის დუბესარის რაიონის ცენტრს, ხოლო მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით შედის დნესტრის მარცხენა სანაპიროს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების შემადგენლობაში. 2010 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 25 714 ადამიანს.
კანტემირი

კანტემირი  — ქალაქი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონის ცენტრი. დაარსდა 1973 წლის აპრილში. სახელი ეწოდა დიმიტრი კანტემირის პატივსაცემად.

გეოგრაფიული მდებარეობა
ქალაქი კანტემირი მდებარეობს რესპუბლიკის სამხრეთში, მდინარე პრუტის მახლობლად პლატოზე. ქალაქში გადის საავტომობილო ტრასა კიშინიოვი-ლეოვა-კაჰული. ქალაქი მდებარეობს კიშინიოვიდან სამხრეთით 126 კილომეტრში და ბასარაბეასკა-კაჰულის ხაზზე მდებარე პრუტის სარკინიგზო სადგურიდან 1 კილომეტრში.
კაჰული

კაგული  — ქალაქი მოლდოვის სამხრეთში, კაგულის რაიონის ცენტრი, კურორტი.

კაგულმა ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად მიიღო 1835 წლის დეკემბერში. სახელწოდება მას ერგო 1770 წელს მდინარე კაგულთან გამართული ბრძოლის პატივსაცემად, რომელშიც რუსეთის არმიამ თურქები დაამარცხა. ამ დრომდე დასახლებას ეწოდებოდა შკეა, შემდეგ — ფრუმოასა (ლამაზი). პირველად იხსენიებოდა საუკუნის სახელმწიფო სიგელებში.
კორნეშტი

კორნეშტი  — ქალაქი მოლდოვაში. შედის უნგენის რაიონის შემადგენლობაში. სარკინიგზო სადგური ხაზზე კიშინიოვი-უნგენი. ქალაქი მდებარეობს კიშინიოვიდან 72 კმ-ში. კორნეშტში მოქმედებდა (1952 წლისთვის) ხილ-ბოსტნეულის, ღვინის, ზეთისა და ყველის ქარხნები. 1956 წლის 9 იანვრამდე დასახლება წარმოადგენდა ამჟამად გაუქმებული კორნეშტის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს.
კრიულენი

კრიულენი  — ქალაქი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონის ცენტრი.

ცნობილი პიროვნებები
ვიქტორ გავრიკოვი (დ. 1957) — საბჭოელი ლიტველი მოჭადრაკე.
ალექსანდრა კამენშიკი (დ. 1988) — მოლდოველი მეთხილამურე და ბიათლეტი.
სერგეი კლეშენკო (დ. 1972) — მოლდოველი ფეხბურთელი.
იური მუნტიანი (დ. 1972) — მოლდოვის რესპუბლიკის კომუნისტთა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის აღმასრულებელი მდივანი.
უკადრისასებრნი

უკადრისასებრნი — ორლებნიან ფურცლებგანცალკევებულ ბალახოვან მცენარეთა ოჯახი.

მარტივფოთლებიანი მცენარეებია. აქვთ წვნიანი და მეტ-ნაკლებად გამჭვირვალე ღერო, ზიგომორფული ყვავილი, 5-ნაკვთიანი ჯამი, მათგან ქვედა წარზიდულია დეზად. ნაყოფი წვნიანი კოლოფია.

აერთიანებს 4 გვარის 450-მდე სახეობას. გავრცელებული არიან ძირითადად ტროპიკულ აზიასა და აფრიკაში. ძირითადი გვარია უკადრისა. უკადრისასებრთა ბევრ სახეობას აშენებენ კულტურაში.
გრამპიანის მთები

გრამპიანის მთები — უმაღლესი მთები დიდ ბრიტანეთში. სიმაღლე 1344 მ-მდე (მთა ბენ-ნევისი). მდებარეობს შოტლანდიაში, გლენ-მორის გრაბენსა და (ჩრდილოეთით) და შოტლანდიის დაბლობს შორის (სამხრეთით). სიგრძე დაახლოებით 250 კმ. აგებულია კრისტალური და მეტამორფული ქანებით, ზედაპირი ოდნავ ტალღოვანია, დანაწევრებულია მდინარეთა ვიწრო ხეობებითა და ტბიური ქვაბულებით. განვითარებულია მყინვარული ეგზარაციის ფორმები. განვითარებულია ზომიერი ოკეანური კლიმატი, გრილი ზაფხულით; ნალექები 1000 მმ-ზე მეტი წელიწადში. კალთებიდან სათავეს იღებენ მდინარეები: ნესი, ტეი, სპეი და სხვა. დამახასიათებელია მანანიანი, ტორფნარები და მთის მდელოები. გრამპიანის მთების აღმოსავლეთით არის დანოტარის ციხე-სიმაგრე.
ნეპტუნის შადრევანი (ბოლონია)

ნეპტუნის შადრევანი (; არაოფიციალურად , გიგანტი) — მონუმენტური საზოგადოებრივი შადრევანი, მდებარე იმავე სახელის მქონე ნეპტუნის მოედანზე , პიაცა მაჯორე-ს გვერდით, იტალიის ქალაქ ბოლონიაში. შადრევნის ნეპტუნის ბრინჯაოს ფიგურა, მისი ღვთიური ჟესტით, რომელიც წყლების დამშვიდებისა და მართვის უნარს გამოხატავს, წარმოადგენს მოქანდაკე ჯამბოლონიას ადრეულ შემოქმედებას, რომელიც დაახლოებით 1567 წელს დაასრულა. ჯამბოლონიას შადრევნების დიზაინის ინოვაციურობა, გამოიხატებოდა ფანტასტიური არაგეომეტრიული ფორმებით, რომლებსაც იგი წყლით მშხეფარე ბასეინებს აძლევდა.

ისტორია
შადრევანი შუა საუკუნის ელიტის მანერიზმული გემოვნების ნათელი მაგალითია: ქანდაკების აგება კარდინალ ჩარლს ბორომეოს მიერ იქნა შეკვეთილი, რათა აღენიშნა პაპის არჩევნებზე საკუთარი ბიძის, პაპ პიუს -ის არჩევა. შადრევანი ჩარლს ბორომეოს გეგმის ნაწილი იყო ეპისკოპოს პიერ დონატო ჩეზის მეშვეობით. ეს მონუმენტი პიუს -ის წარმატებული მმართველობის სიმბოლო უნდა გამხდარიყო, ხოლო ნეპტუნის ქანდაკება რამდენიმე წლის შემდეგ დაადგეს.

აღწერა
შადრევნის საფუძველი უბრალო ადგილობრივი ქვისგანაა, ხოლო გარე მოპირკეთება ვერონული მარმარილოსგანაა შერსულებული.

ფაქტები
აღსანიშნავია, რომ ბოლონიის ნეპტუნის შადრევნის ასლი, საქართველოს ქალაქ ბათუმში დგას. ამ ორი შადრევნის განსხვავება კი ნეპტუნის ფიგურით და ჰერალდიკური ფარებით შეიძლება, ბათუმის ნეპტუნის ქანდაკების ეს მონაკვეთები მოოქროვილია, ბოლონიის კი ბრინჯაოსი.

გალერეა
უკბილო ვეშაპები

უკბილო ვეშაპები — ძუძუმწოვრების ქვერიგი ვეშაპისნაირთა რიგისა. კბილების ნაცვლად ზედა ყბაზე უვითარდებათ 360—800 გრძელი (20—450 სმ) რქოვანი ფირფიტა, ე. წ. „ვეშაპის ულვაში“. ისინი ქმნიან ცხრილისებრ აპარატს, რომლის საშუალებითაც ხდება პირში მოხვედრილი საკვების (მოლუსკების, კიბოსნაირები, წვრილი თევზები) გაცხრილვა. დინგზე აქვთ ვიბრისები — შეხების ორგანოები. ნესტოები წყვილია. უკბილო ვეშაპები თანამედროვე ძუძუმწოვართა შორის ტანად ყველაზე დიდი ცხოველებია. მაგალითად, ლურჯი ვეშაპის სიგრძე 33 მ, მასა 160 ტ აღწევს. უკბილო ვეშაპებს განეკუთვნება 10 სახეობა: გრენლანდიური, სამხრეთული, ჯუჯა, რუხი, კუზიანი, ლურჯი, ბრაიდის, მცირე ზოლებიანი ვეშაპები, ფინვალი და სეივალი. ფართოდ არიან გავრცელებული ოკეანეებში, გარდა გრენლანდიური, ბრაიდისა და ჯუჯა ვეშაპებისა. აქვთ დიდი სარეწაო მნიშვნელობა. 1959 წლიდან საერთაშორისო დაცვას ექვემდებარებიან გრენლანდიური, სამხრეთული და რუხი ვეშაპები, ხოლო 1967 წლიდან — ლურჯი ვეშაპი. მცირე ზოლებიანი ვეშაპის ერთი ეგზემპლარი 1880 წელს ზღვის დინებამ გამორიყა ქობულეთის მახლობლად. მისი ჩონჩხი ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ზოოლოგიის განყოფილებაში.
უკრაინული ნაცარა ჯიში

მსხვილი რქოსანი საქონლის უკრაინული ნაცარა ჯიში — სახორცე-სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოირჩევა ამტანობით, ფერად ნაცარაა. ადრე იყენებდნენ როგორც მუშა საქონელს. ცოცხალი მასა: კუროსი 800—850 კგ, ფურის 450—550 კგ. ნასუქი ცხოველის ნაკლავის გამოსავალი 63—65%, საშუალო წლიური წველადობა 2500—2700 კგ, რძის ცხიმიანობა 4,2—4,5%. მოშენებულია უკრაინაში. საქართველოში შემოიყვანეს უკრაინიდან გადმოსახლებულმა სექტანტებმა და შეაჯვარეს ადგილობრივ პირუტყვს.
უკრაინული სტეპის თეთრი ღორი

უკრაინული სტეპის თეთრი ღორი — სახორცე-საქონე მიმართულების პირველი კულტურული ჯიში ყოფილ სსრკ-ში, გამოიყვანა აკადემიკოსმა მ. ივანოვმა 1924—1934 წლებში უკრაინული მოკლეყურა ღორის მსხვილ თეთრ ღორთან შეჯვარებით. ჯიშში 18 ხაზი და 30 ოჯახია. მსხვილი თეთრი ღორისაგან განსხვავდება სხეულის აღნაგობით და სტეპის პირობებთან შეგუებულობით. კერატის ცოცხალი მასა 300—340 კგ, ნეზვისა 210— 230 კგ. ნაყოფიერება 10—12 გოჭი, მერძეულობა 70—80 კგ. სუქებისას დღიური ნამატი 701 გ. ყოველ კგ ცოცხალი მასის მატებაზე ხარჯავს 4,12 საკვებ ერთეულს. 100 კგ აღწევს 192 დღეში. მოშენებულია ხერსონის, ზაპორიჟიის, დნიპროპეტროვსკის, მიკოლაივისა და ოდესის ოლქებში. იყენებენ სამრეწველო შეჯვარებისას. ტარდება მუშაობა მეხორცეულობისა და ადრეულობის გასაუმჯობესებლად.
ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი

ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი — მთიანეთი დიდი ბრიტანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, შოტლანდიაში. ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი შუა შოტლანდიის დაბლობით გამოყოფილია სამხრეთ შოტლანდიის მაღლობისაგან. ფართობი დაახლოებით 40 ათ. კმ². სიმაღლე 1344 მ (მთა ბენ-ნევისი). აგებულია გრანიტებით, გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით, კვარციტებით. ტექტონიკური ქვაბულებით დანაწევრებულია ცალკეულ ზეგნებად და ქედებად. მთის კალთები დანაწევრებულია ხეობებით, დასავლეთით — ფიორდებით. ბევრია მდინარე, ტბა და ჭაობი. შემოსილია მანანიანით, მდელოს ბალახეულით, არყისა და ფიჭვის ტყეებით, განვითარებულია მესაქონლეობა.
ულევრის არქეოლოგიური ძეგლები

ულევრის არქეოლოგიური ძეგლები — ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. – საუკუნეები) გორასამარხები მარტყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, ე.წ. ულევრის ველზე, 1978–1979 წლებში გათხარეს 2 გორასამარხი (ო. ჯაფარიძე), 1 გორასამარხის (დიამეტრი 70 მ) ცენტრში აღმოჩნდა თხელი ფილებისაგან მშრალი წყობით ნაგები ოთხკუთხა სამარხი (სიგრძე 2,7 მ, სიგანე 3,2 მ), რომლის იატაკზე ქვის ფილები იყო დაგებული. სამარხის ჩრდილოეთ-დასავლეთ კედელთან იატაკში 0,5 მ კონუსური ორმო იყო ჩაჭრილი, რომელშიც ცეცხლის კვალი ჩანდა. მიცვალებულის ძვლები არ აღმოჩნდა (კრემაცია). არქეოლოგიური მასალა:ბრინჯაოს 2 ისრისპირი, გახვრეტილი ეშვი, ნიჟარის მძივები, ქვის გახვრეტილი ცული (რომელიც ჩრდილოეთ კავკასიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში მოსახლე ტომებთან კავშირზე მიუთითებს). აგრეთვე ნიჟარის დაკბილული ფირფიტა, თიხის ჭურჭლის ნატეხები და ცხვრის 3 კოჭი. მეორე გორასამარხის (დიამეტრი 46 მ) ცენტრში ქვის ძლიერი ნაგებობა მდგარა, რომლის კედლების გასწვრივ დიდი ზომის ჭურჭელი ყოფილა განლაგებული. მიცვალებული მოხრილი ესვენა. მისთვის ჩაუყოლებიათ ხარის თავი და წვრილფეხა პირუტყვი. ნაგებობის თიხით შელესილ იატაკზე აღმოჩნდა 2 ყუნწიანი სატევარი (ბრინჯაოსი და ვერცხლისა), ბრინჯაოს მძივები, ბრინჯაოს 3 ისრისპირი, თიხის ჭურჭელი, რომელსაც საერთო აქვს ადრინდელ და შუა ბრინჯაოს ხანის მასალასთან, შეიმჩნევა ბევრი ახალი საფეხურის ნიშანიც. გორასამარხები ტომის დაწინაურებული წევრებისა უნდა იყოს.

1972 წელს სოფელ მარტყოფის მიდამოებში, ადგილ მოხვეულში, პედაგოგმა გ. კახაბრიშვილმა მიაკვლია ანტიკური ხანის ქვევრ-სამარხებს. მათში აღმოჩნდა პართიის მეფეების ოროდე -ისა (ძვ. წ. 57—37) და გოტარზის (40—51) ვერცხლის მონეტები და სხვა. სოფლის ჩრდილოეთით და დასავლეთით 70-იან წლებში შეისწავლეს (შ. დედაბრიშვილი) გორასამარხები: ე. წ. წითელი გორა და ჭიანჭველის გორა. ორივე უძველეს დროში გაუძარცვავთ.
კვარციტი

კვარციტი — მეტამორფული ქანი, რომელიც შედგება კვარცის უწვრილესი მარცვლებისაგან. მაგარი და მტკიცე ქანია; თეთრი, რუხი, ან მოწითალო ფერისაა. წარმოიქმნება რეგიონული მეტამორფიზმის დროს კვარციანი ქვიშაქვების გადაკრისტალების შედეგად. დიდი რაოდენობით შეიცავს 2-ს (95-99%). ცეცხლგამძლეობა — 1710-1770°-მდე. დამახასიათებელია მექანიკური სიმტკიცე. კვარციტს უწოდებენ მასიურ კვარციან ქვიშაქვებსაც და ზოგჯერ გამოფიტვის ქერქში მეტასომატურად წარმოქმნილ კვარციან მარცვლოვან ქანებსაც (ჰიპერგენული კვარციტი). განარჩევენ აგრეთვე მჟავე და საშუალო ეფუზიური ქანებისა და მათი ტუფების, იშვიათად მჟავე ინტრუზიული ქანების, ჰიდროთერმულ-მეტასომატური გზით გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილ მეორეულ კვარციტებს. კვარციტი კარგი სამშენებლო და მჟავაგამძლე მასალაა, იყენებენ ნედლეულად ცეცხლგამძლე აგურისა და მინის წარმოებაში, აგრეთვე მეტალურგიაში. დასამუშავებლად რთული ქანია. კვარციტის ძირითადი საბადოებია რუსეთში, აშშ-ში, აღმოსავლეთ ევროპაში, აფრიკაში.