პიტერ კრისტიანი

პიტერ მარტინ კრისტიანი (16 ოქტომბერი 1947, პონპეი) — მიკრონეზიელი პოლიტიკოსი, რომელიც იყო მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების მე-8 პრეზიდენტი 2015 წლის 11 მაისიდან 2019 წლის 11 მაისამდე. მანამდე კი კონგრესის სპიკერი (2003–2007) და კონგრესის წევრი.

ადრეული ცხოვრება
პიტერ მარტინ კრისტიანი დაიბადა 1947 წლის 16 ოქტომბერს პონპეი. მან დაამთავრა ქსავიერის სკოლა, შემდეგ სწავლა განაგრძო ჰავაის უნივერსიტეტში და ასევე დაესწრო კურსებს ჰონოლულუს ბიზნეს კოლეჯში. პიტერ მარტინ კრისტიანი დაქორწინებულია მაურინა ვაილბაჩერზე.

პოლიტიკური კარიერა
პიტერ მარტინ კრისტიანი იყო პონპეის შტატის საკანონმდებლო ორგანოს წევრი.

2007 წელს იგი აირჩიეს პონპეის შტატის გენერალურ სენატორად და ამ პოზიციაზე ის ხელახლა აირჩიეს 2011 წელს.

2007 წლის მოწვევი კონგრესის პერიოდში იგი იყო ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების კომიტეტის თავმჯდომარე.

2019 წლის მარტში კრისტიანმა წააგო პონპეის გენერალური სენატორის არჩევნები. მიკრონეზიის კანონმდებლობის მიხედვით პრეზიდენტი აირჩევა ოთხი გენერალურ სენატორს შორის, ამიტომ კრისტიანმა ფაქტობრივად დაკარგა პრეზიდენტობის ხელახლა არჩევის შანსი.

ზოგი წყარო მიზეზად ასახელებდნენ სკანდალს, რომელიც დაკავშირებული იყო კრისტიანის სიძე, მასტერ ჰალბერტის დანაშაულებრივ ბრალდებებთან ჰავაიში, რომელიც ფედერალური ტრანსპორტის, კომუნიკაციების და ინფრასტრუქტურის დეპარტამენტის თანამშრომელი იყო და ქრთამის აღებას აბრალებდნენ.

კრისტიანი წარმოშობით მოლუკის კუნძულებიდანაა. იგი მიკრონეზიაში მოღვაწე ოჯახის მესამე თაობას წარმოადგენს, მისი წინაპრები იყვნენ კუნძულ საპარუაზე მდებარე სოფელ ჰარიადან.

პრეზიდენტობა
მისი პრეზიდენტობის პერიოდში მასშტაბური და რადიკალური შიდა რეფორმები არ განხორციელებულა, თუმცა მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მიმართულებები და ინსტიტუციური პროცესები განმტკიცდა და გაგრძელდა. მისი მმართველობის ერთ-ერთი მთავარი სტრატეგიული საკითხი იყო შეერთებულ შტატებთან თავისუფალი ასოციაციის შეთანხმების განახლებისთვის მზადება, რომლის ფინანსური მექანიზმების ვადა 2023 წელს იწურებოდა. ადმინისტრაცია მუშაობდა შემდგომი პერიოდის ფინანსურ დაგეგმვაზე, მოლაპარაკებების შესაძლებლობების გაძლიერებაზე და ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური სტაბილურობის უზრუნველყოფაზე.

კრისტიანის მმართველობისას გაგრძელდა საჯარო ფინანსების მართვის გაუმჯობესებისკენ მიმართული რეფორმებიც. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ფისკალური გამჭვირვალობის გაზრდას, საგადასახადო ადმინისტრირების გაძლიერებას და შტატების ბიუჯეტების უფრო ეფექტიან მართვას. ეს ნაბიჯები მნიშვნელოვანი იყო, რადგან მიკრონეზია მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული საერთაშორისო დახმარებასა და საგარეო პარტნიორების ნდობაზე.

პრეზიდენტობის პერიოდში ასევე გაძლიერდა ქვეყნის კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული პოლიტიკა. როგორც დაბლობზე მდებარე კუნძულოვანი სახელმწიფო, მიკრონეზია განსაკუთრებით მოწყვლადია ზღვის დონის მატების მიმართ. კრისტიანის ხელმძღვანელობით ქვეყანა აქტიურად მონაწილეობდა საერთაშორისო დიპლომატიაში, მათ შორის გაეროს ტრიბუნიდან, სადაც ყურადღება გამახვილდა კლიმატის ცვლილებით გამოწვეულ საფრთხეებზე და ადაპტაციისა და მდგრადობის პროექტების დაფინანსების აუცილებლობაზე.

მისი ადმინისტრაცია ასევე მხარს უჭერდა ინფრასტრუქტურულ და განვითარების პროექტებს, მათ შორის პორტებისა და აეროპორტების გაუმჯობესებას, განახლებადი ენერგიის ინიციატივების მხარდაჭერას და განათლებისა და ჯანდაცვის სექტორების დაფინანსების სტაბილიზაციას.

საერთაშორისო ურთიერთობები
პერისტიანის მმართველობის პერიოდში მნიშვნელოვანი აქცენტი კეთდებოდა საერთაშორისო ურთიერთობებზე და დიპლომატიაზე. ის აქტიურად თანამშრომლობდა რეგიონულ და გლობალურ პარტნიორებთან, იცავდა მიკრონეზიის ინტერესებს საერთაშორისო ასპარეზზე და მკვეთრად წარმოაჩენდა ქვეყნის სუვერენიტეტს.

მისი მმართველობის განმავლობაში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო იაპონიის, აშშ-სა და სხვა წყნარ ოკეანის სახელმწიფოებთან ურთიერთობებს. მაგალითად, 2015 წელს მან ესწრო წყნარი ოკეანის ქვეყნების ლიდერთა შეხვედრას (7) იაპონიაში, სადაც შეხვედრები გამართა იაპონიის პრემიერ მინისტრთან თანამშრომლობის გაძლიერების მიზნით. ფედერაციული მიკრონეზია აგრძელებდა ურთიერთობებს აშშ-სთან, განსაკუთრებით თავდაცვისა და ეკონომიკური დახმარების სფეროში, რაც მიკრონეზიისა და აშშ-ს შორის სპეციალური თავისუფალი ასოციაციის შეთანხმებით იყო განსაზღვრული.