iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აპელდორნი

აპელდორნი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდებში, გელდერლანდის პროვინციაში. მდებარეობს ამსტერდამიდან 60 მილით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ქვეყნის შუაგულში. 2011 წლის მონაცემებით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 155 000 ადამიანს შეადგენს. დასავლეთი ნაწილი გაშენებულია ველუვეს ქედზე, აღმოსავლეთი კი ეისელის ხეობაში.

უძველესი ცნობები აპელდორნის შესახებ, რომელსაც იმ დროისთვის აპოლდროს ეძახდნენ, საუკუნით თარიღდება.

დაძმობილებული ქალაქები
ბანდა-აჩეჰი, ინდონეზია
ბარლინგტონი, კანადა
ბოვენ-მერვედე

ბოვენ-მერვედე ( „ზემო მერვედე“) — მდინარე ნიდერლანდებში. სიგრძე 8,8 კმ. წარმოიქმნება ვაალისა და აფგედამდე-მაასის შერწყმის შედეგად ქალაქ ვაუდრიხემის მახლობლად. ჰარდინქსველდ-გისენდამის სიახლოვეს იყოფა ბენედენ-მერვედედ („ქვედა მერვედე“, მარჯვენა ტოტი) და ნიეივე-მაასად („ახალი მერვედე“, მარცხენა ტოტი). გემების ერთ-ერთი ძირითადი სატრანსპორტო გზაა როტერდამიდან გერმანიის მიმართულებით. წყლის ხარჯი საშუალოდ 1500 მ³/წმ.
აფგედამდე-მაასი

აფგედამდე-მაასი — მდინარე მაასის ყოფილი ტოტი, ნიდერლანდების ჩრდილოეთი ბრაბანტის პროვინციაში. სიგრძე 19 კმ. ისტორიულად მაასის ძირითადი კალაპოტი მიემართებოდა ჰეისდენიდან მდინარე ამერის მიმართულებით და იქიდან ჰოლანდს-დიპის ესტუარში. მოგვიანებით მდინარე დაიტბორა და 1904 წლისათვის მის პარალელურად აშენდა ბერგსე-მაასის არხი. იმავე დროს მაასის მეორე ძირითადი კალაპოტი გამოყოფილი იქნა კაშხლით. თუმცა არხის მეშვეობით მაასსა და აფგედამდე-მაასს შორის კავშირი მაინც არსებობს. ქალაქ ჰეისდენიდან მიედინება ჩრდილოეთური მიმართულებით და უერთდება მდინარე ვაალს, რის შედეგადაც წარმოიქმნება მდინარე ბოვენ-მერვედე.
ჰოლანდს-დიპი

ჰოლანდს-დიპი — მდინარე ნიდერლანდებში. სიგრძე 19 კმ. რაინისა და მაასის დელტაში არსებული ესტუარი. შელდა-რაინის არხის მეშვეობით უერთდება ანტვერპენის პორტს. წარმოიქმნება მდინარეების ბერგსე-მაასისა და ნიეივე-მერვედეს შერწყმის შედეგად. მურდეიკის სიახლოვეს შეერთვის მდინარე დორდტსხე-კილი. სოფელ ნუმანსდორპის რაიონში იყოფა 2 ესტუარად: ჰარინგვლიტად (მარჯვენა) და ვოლკერაკად (მარცხენა).
ნიეივე-მერვედე

ნიეივე-მერვედე — არხი, რომელიც აშენდა ნიდერლანდებში რაინისა და მაასის დელტაში 1870 წელს. გამოეყოფა ბოვენ-მერვედეს სამხრეთ-დასავლეთით ჰარდინქსველდ-გისენდამის რაიონში. სიგრძე 18,2 კმ. ლაგე-ევალიუვეს სიახლოვეს უერთდება მდინარე ბერგსე-მაასს, რის შედეგადაც იქმნება ჰოლანდს-დიპის ესტუარი. წყლის ხარჯი საშუალოდ 1050 მ³/წმ.
მონბლან-დე-შეილონი

მონბლან-დე-შეილონი — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. აღმართულია სოფელ ბანისა და აროლის ხეობებს შორის და წარმოადგენს ერთ-ერთ უმაღლეს მწვერვალს გრან-კომბენსა და დან-ბლანშს შორის. მასივი მყინვარულია, ჩრდილოეთით გაწოლილია შეილონის მყინვარი, დასავლეთით — ჟიეტროს მყინვარი, სამხრეთით — ბრენეს მყინვარი.

მთა პირველად 1865 წლის 11 სექტემბერს დალაშქრეს.
ბერგსე-მაასი

ბერგსე-მაასი ( სფა: ) — არხი, რომელიც აშენდა ნიდერლანდებში 1904 წელს როგორც მდინარე მაასის დამატებითი კალაპოტი. სიგრძე 29 კმ. გაედინება ჩრდილოეთი ბრაბანტის ტერიტორიაზე. ამჟამად მაასი იყოფა აფგედამდე-მაასად და ბერგსე-მაასად. პირველი ჩრდილოეთისაკენ მიედინება და მდინარე ბოვენ-მერვედეს წარმოქმნის. საკუთრივ ბერგსე-მაასს აქვს დასავლური მიმართულება მაასის ძირითადი კალაპოტის სახით.
ისააკი (ქარიშხალი)

ქარიშხალი ისააკი — ნელა მოძრავი ტროპიკული ციკლონი, რომელმაც 2012 წლის აგვისტოს ბოლოს მძიმედ დააზიანა აშშ-ის მექსიკის ყურის სანაპირო. ქარიშხლად გადაქცევამდე, ისააკს ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი ატმოსფერული წნევა ჰქონდა; 28 აგვისტოს, ის 976 მეგაბარს აღწევდა. ისააკი მეცხრე ტროპიკული ციკლონი და მეცხრე სახელდარქმეული შტრომია 2012 წლის ატლანტიკურ ქარიშხალთა სეზონზე. იგი ტროპიკულ ტალღად 21 აგვისტოს, მცირე ანტილის კუნძულების აღმოსავლეთით გადაიქცა, მომდევნო დღეს კი ტროპიკულ შტორმად იქცა. ისააკმა კუნძული ჰაიტი და კუბა უკვე როგორც ძლიერმა ტროპიკულმა შტორმმა გადაკვეთა, სადაც (ჰაიტიზე) 34 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვრეპლა, შემდეგ კი მექსიკის ყურეში შევიდა.

ქარიშხლის სიძლიერეს ისააკმა 28 აგვისტოს დილას მიაღწია. აშშ-ის ნაპირზე 6:45 .-ზე გამოჩნდა, საღმოს კი უკვე მისისიპის შესართავთან იყო. მეორე და საბოლოო დარტყმა 2:00 ..-ზე ლუიზიანის შტატში, პორტ-ფურშონში განახორციელა. აშშ-ში ქარიშხალს 9 ადამიანი ემსხვერპლა, 5 ლუიზიანაში და 4 ფლორიდაში. საერთო ჯამში კი ისააკმა 41 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. მთლიანმა ზარალმა 3 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა.
სპეი

სპეი — მდინარე ნიდერლანდებში, სამხრეთი ჰოლანდიის პროვინციაში. გაედინება კუნძულებს ვორნე-პიუტენსა და ჰუკსევარდს შორის. ისტორიულად გამოეყოფოდა მდინარე აუდე-მაასს ქალაქ აუდ-ბეიერლანდის რაიონში და ჩაედინებოდა ჰარინგვლიტის ესტუარში. თუმცა დელტაპროექტის ფარგლებში მისი დინება შეიცვალა საპირისპირო მიმართულებით.
მოვუაზენის ტბა

მოვუაზენის ტბა — ტბა შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. რეზერვუარი წარმოქმნილია 250 მეტრი სიმაღლის მოვუაზენის დამბით. ეს დამბა ამჟამად მსოფლიოში სიმაღლი მერვეა, თაღოვან დამბებს შორის კი მესამე. აშენდა 1951–1957 წლებში, 1991 წელს დაემატა 13,5 მ. რეზერვუარი მდებარეობს სოფელ ბანის ხეობაში, გრან-კომბენის მთის აღმოსავლეთით.
ჩანჩქერი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ჩანჩქერი ( [ბენჩახჷ]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ფსოუს მარცხენა ნაპირას.

ისტორია
ადრე, ამ ადგილას იყო სოფელი ფხისთა. ს. ბოლოს აქ შეიქმნა სოფელი ტროიცკოე. 1930 წ. ტროიცკოე მიქელრიფშის თემში შედიოდა. 1948 წელს მას ქართული სახელი ჩანჩქერი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ბენჩახუ .

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 0 ადამიანი.
ძიხჩა

ძიხჩა ( [ძჷხჲჭა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი). მდებარეობს მდინარე ბზიფის სიახლოვეს.

ისტორია
სახელწოდება აფხაზურია ( „აძი“ — წყალი, „ახჩა“ — მცველი, მწყემსი), შეიძლება იყოს „წყლის მცველი“. 1949 წელს ბზიფის სასოფლო საბჭოში შედიოდა.

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 0 ადამიანი.
გაგიდა (გალის მუნიციპალიტეტი)

გაგიდა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შავი ზღვის ნაპირას, სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე გაგიდის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. ქალაქ გალიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. სოფელი აღნიშნულია იტალიელი მისიონერის არქანჯელო ლამბერტის მიერ 1654 წლის შედგენილ რუკაზე. ამ დროს იგი ოდიშის (სამეგრელოს) სამთავროში შედიოდა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო — მეორე ინსტანციის სასამართლო საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემაში, რომელიც საპროცესო კანონით დადგენილი წესით განიხილავს სააპელაციო საჩივრებს დასავლეთ საქართველოში მოქმედი რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების გადაწყვეტილებებზე.

შენობა
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს შენობა ქალაქის ცენტრალური ბულვარიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს. იგი იმთავითვე სასამართლოსთვის იყო გათვალისწინებული. ქვის სამსართულიანი კაპიტალური შენობა აიგო 1898-1900 წლებში არქიტექტორ ალექსანდრე შიმკევიჩის პროექტით. იგი ქალაქის მატერიალური კულტურის მნიშვნელოვან ძეგლს წარმოადგენს. შენობა თეთრი ეკლარის ქვით არის მოპირკეთებული და ადმინისტრაციული ნაგებობისათვის დამახასიათებელი მონუმენტურობით და აკადემიურობით გამოირჩევა.

ინფორმაცია შენობის ისტორიის შესახებ მოცემულია ცნობილი მოგზაურის, დიუბუა დე მონპერეს მიერ 1833 წელს შედგენილ ქუთაისის გეგმაზე. მე-19 საუკუნის 30-იან წლებში შენობაში იმერეთის მმართველობა იყო განთავსებული. იმ პერიოდიდან მოყოლებული შენობამ რამდენიმეჯერ შეიცვალა სახელი და ფუნქციური დატვირთვა. ამ ადგილას საგუბერნიო სასამართლოს სახელმწიფო სასახლის აშენებაზე დისკუსია კი მე-19 საუკუნის 90-იანი წლებიდან დაიწყო. საბოლოოდ, ქალაქის საბჭოსა და გამგეობის დადგენილების თანახმად, ეს ტერიტორია სასამართლო უწყებას 20 ათას მანეთად გადაეცა. ღირებულების ერთი ნაწილი სასამართლო უწყებამ, მეორე კი — ამ საკითხით დაინტერესებულმა ქუთაისის მოქალაქეებმა გადაიხადეს.

1921 წელს, საქართველოში ბოლშევიკური რეჟიმის დამყარების შემდეგ, სასამართლო ხელისუფლებამ შენობა დაკარგა. მასში სხვადასხვა დროს განთავსებული იყო პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი და ქარხანა, ზუსტ ხელსაწყოთა საკონსტრუქტორო ბიურო და ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის საფონდო განყოფილება, რამაც სასამართლოს შენობას პირვანდელი იერსახე დაუკარგა.

1995 წელს სასამართლო ხელისუფლებამ შენობა კვლავ დაიბრუნა. შენობას მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით მნიშვნელოვანი სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ჩატარდა და იქ 1999 წლიდან ქუთაისის საოლქო სასამართლო განთავსდა. 2005 წელს, როდესაც სასამართლო სისტემის რეფორმის ფარგლებში საოლქო სასამართლოები ლიკვიდირებულ იქნა, შენობაში სააპელაციო სასამართლო განთავსდა.

ამჟამად, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს პირველ სართულზე მდებარეობს მოქალაქეთა მისაღები. აქვეა განთავსებული საინფორმაციო კუთხე, სადაც მოქალაქეებს შეუძლიათ გაეცნონ მიმდინარე პროცესების შესახებ გამოქვეყნებულ ცნობებს, სააპელაციო საჩივრის ფორმის ნიმუშებს და მიიღონ საინფორმაციო ბუკლეტები.

სასამართლოს შენობის მეორე და მესამე სართულებზე მოთავსებულია სააპელაციო სასამართლოს თანამშრომელთა სამუშაო კაბინეტები და სასამართლო სხდომის დარბაზები.

სტრუქტურა
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში მოქმედებს სამოქალაქო საქმეთა პალატა, ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა, სისხლის სამართლის საქმეთა პალატა და საგამოძიებო კოლეგია. პალატა წარმოადგენს სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს, რომელიც სამი მოსამართლის შემადგენლობით განიხილავს სააპელაციო საჩივრებს, კერძო საჩივრებსა და საჩივრებს დასავლეთ საქართველოში მდებარე რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების გადაწყვეტილებებზე (განაჩენებზე, განჩინებებზე).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე.
ანარია (გალის მუნიციპალიტეტი)

ანარია — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 20 მ სიმაღლეზე. შავი ზღვიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით, ქალაქ გალიდან — 10 კილომეტრით, აჩიგვარადან — 1 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.
თხინა

თხინა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კოდორის ქედის სამხრეთ კალთის ძირას, მდინარე მოქვის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 130 მ. ოჩამჩირიდან 25 კმ.

ისტორია
პირველად იხსენიება სამეგრელოს მთავრის ლევან დადიანის შეწირულობის სიგელში ბიჭვინთის ტაძრისადმი (1628 წელი). სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვიდან თხილნარი, რომლის ვარიანტი თხინა დღემდე გამოიყენება მეგრულში თხილნარის მნიშვნელობით. საუკუნის ნახევარში აქ აფხაზები დამკვიდრდნენ. საუკუნის 30-იან წლებში აბჟუის ოლქში კვლავ იხსენიება სოფელი თხინა (პ. ზუბოვი, ა. ნორდმანი). დატანილია სამეგრელოს 1861 წლის რუკაზე. 1886 წელს გუფის თემში შედიოდა. 1930 წელს არსებობდა თხინის სასოფლო საბჭო 3 სოფლით. სოფელში არის ღელე, რომელსაც ჰქვია ბიგვაა რკვარა . ეს მეტყველებს, რომ აქ ბიგვავას ქართული საგვარეულო მკვიდრობდა.
ო, იღბლიანო!

ო, იღბლიანო! — 1973 წლის ინგლისური დრამატული ფილმი. ლინდზი ანდერსონის ტრილოგიის თუ...—ო, იღბლიანო! -- ჰოსპიტალი „ბრიტანეთი” მეორე ნაწილი. ფილმში გრძელდება მაიკ ტრევისის ისტორია, რომელიც წინა ფილმში დაიწყო.

სიუჟეტი
მაიკლ ტრევისი სხვადასხვა თავგადასავლის შემდეგ ციხეში ხვდება. იგი კარლ მარქსისა და მაქსიმ გორკის თხზულებების კითხვას იწყებს. ციხიდან გამოსული მაიკლი სიკეთეს ქადაგებს, მაგრამ მას დასცინიან. ფინალში ტრევისი მოულოდნელად ხვდება კინოგადაღებაზე, სადაც ლინდსი ანდერსონი მას მთავარ როლზე ამტკიცებს.

როლებში
მალკოლმ მაკდაუელი — მაიკ ტრევისი
რალფ რიჩარდსონი — მონტი / სერ ჯეიმზ ბერჯესი
რეიჩელ რობერტსი — გლორია როუვი / მადამ პელარდი / მისის რიჩარდსი
ართურ ლავი — მისტერ დაფი / ჩარლი ჯონსონი / დოქტორ მუნდა
ჰელენ მირენი — პატრისია

ჯილდოები
 საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში: ართურ ლავი
 საუკეთესო მუსიკისთვის: ალან პრაისი
მაიკლ კლარკ დუნკანი

მაიკლ კლარკ დუნკანი (; დ. 10 დეკემბერი, 1957 — გ. 3 სექტემბერი, 2012) — ამერიკელი მსახიობი. განსაკუთრებით ცნობილია ჯონ კოფის როლით ფილმში „მწვანე მილი“, რომლისთვისაც ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე და ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
მაიკლ კლარკ დუნკანი 1957 წლის 10 დეკემბერს დაიბადა ილინოისის შტატის ქალაქ ჩიკაგოში. მომავალი მსახიობი სამხრეთ ჩიკაგოში იზრდებოდა დედის, — ჯინის, — მიერ. ალკორნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კომუნიკაციას სწავლობდა, თუმცა დედის ავადმყოფობის გამო სწავლა მიატოვა და კვლავ ჩიკაგოში დაბრუნდა.

მაიკლ კლარკ დუნკანის სამსახიობო დებიუტი ლუდის რეკლამაში შედგა. მოგვიანებით, 1995 წელს, შედგა მისი კინო-დებიუტიც, — კომედიაში „პარასკევი“, სადაც ეპიზოდური როლი ითამაშა.

სამსახიობო კარიერა
1997 წელს მაიკლ კლარკ დუნკანმა ითამაშა მსხვილბიუჯეტიან სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმში, — „არმაგედონი“, — რომელშიც ასევე მონაწილეობდნენ ცნობილი ჰოლივუდელი მსახიობები, ბრიუს უილისი, ლივ ტაილერი ბენ ეფლეკი და სხვები.

მოგვიანებით, ბრიუს უილისმა დუნკანს რეკომენდაცია გაუწია რეჟისორ ფრენკ დარაბონტთან, რომელიც იწყებდა ამერიკელი მწერლის, სტივენ კინგის, მოთხრობის, „მწვანე მილის“ კინო-ადაპტაციაზე მუშაობას. ფილმში, რომელიც 1999 წელს გამოვიდა, მთავარ როლს ტომ ჰენქსი ასრულებს. დუნკანი ჯონ კოფის განასახაიერებს, რომელიც საშინელი მკვლელობისთვისაა ბრალდებული და ციხეში, სიკვდილმისჯილთა ბლოკშია დამწყვდეული. დუნკანის თამაშმა კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და მსახიობი ოსკარსა და ოქროს გლობუსზე იყო ნომინირებული.

გარდაცვალება
2012 წლის 13 ივლისს დუნკანს გულის შეტევა ჰქონდა. მსახიობმა ინფარქტი გადაიტანა, თუმცა მისი მდგომარება არ გაუმჯობესებულა. მაიკლ კლარკ დუნკანი 2012 წლის 3 სექტემბერს გარდაიცვალა ლოს-ანჯელესის ერთ-ერთ საავადმყოფოში, 54 წლის ასაკში.
ნიეივე-მაასი

ნიეივე-მაასი ( სფა: „ახალი მაასი“) — მდინარე ნიდერლანდებში. სიგრძე 24 კმ. რაინისა და მაასის დელტის ტოტი. იწყება სოფელ კინდერდეიკის სიახლოვეს, სადაც ერთმანეთს ერთვიან მდინარეები ნორდი და ლეკი; სვლას აგრძელებს დასავლეთით ქალაქ როტერდამის გავლით. ქალაქ ვლარდინგენის რაიონში უეთდება მდინარე აუდე-მაასს და წარმოქმნის მდინარე სხერს.
ვოლკერაკი

ვოლკერაკი — წყალსატევი ნიდერლანდებში. რაინისა და მაასის დელტის ნაწილი. მდებარეობს გურე-ოვერფლაკესა (ჩრდილოეთ-დასავლეთი) და ნიდერლანდების კონტინეტურ ნაწილს (სამხრეთ-აღმოსავლეთი) შორის. ვოლკერაკი იქმნება მდინარე ჰოლანდს-დიპის 2 ესტუარად დაყოფის შედეგად, რომელთაგან ერთი — მარცხენა ტოტი — საკუთრივ ვოლკერაკია, ხოლო მარჯვენა — ჰარინგვლიტი, რომლის ესტუარში მდებარეობს კუნძული ტინგემეტენი.
ჰარინგვლიტი

ჰარინგვლიტი — პატარა უბე ჩრდილოეთის ზღვაში. მდებარეობს ნიდერლანდებში. ქმნის რაინისა და მაასის დელტის ესტუარს. ჰარინგვლიტი იქმნება მდინარე ჰოლანდს-დიპის 2 ესტუარად დაყოფის შედეგად, რომელთაგან ერთი — მარჯვენა ტოტი — საკუთრივ ჰარინგვლიტია, ხოლო მარჯვენა — ვოლკერაკი. ამჟამად ჰარინგვლიტი ჩრდილოეთის ზღვას გამოეყოფა ჰარინგვლიტის შლუზის მეშვეობით.
ტრანსფორმერები: მთვარის ბნელი მხარე

„ტრანსფორმერები: მთვარის ბნელი მხარე“ — 2011 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის ამერიკული ფილმი, რომელიც ეფუძნება ტრანსფორმერების ისტორიებს. გამოვიდა 2011 წლის 23 ივნისს. იგი წარმოადგენს ტრანსფორმერების შესახებ ფილმების სერიის მესამე ნაწილს. ფილმის რეჟისორი, ისევე როგორც წინა ფილმების („ტრანსფორმერები“ და „ტრანსფორმერები: დაცემულების შურისძიება“) შემთხვევაში არის მაიკლ ბეი. ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერია სტივენ სპილბერგი.
კანის კინოფესტივალის გრან პრი

კანის კინოფესტივალის გრან-პრი (ფრან.: ) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდო მნიშვნელობით მეორეა ოქროს პალმის რტოს შემდეგ. ჯილდო დაწესებულია 1967 წლიდან.

ლაურეატები
1975: ყველა თავისთვის და ღმერთი ყველას წინააღმდეგ
1989: ახალი კინოთეატრი პარადიზო
1996: ტალღებთან მებრძოლი
1997: ცხოვრება მშვენიერია
2001: პიანინოს მასწავლებელი
2011: ბიჭი ველოსიპედით
2013: ლუინ დეივისის შიგნით
2014: საოცრებები
ბალფრინი

ბალფრინი — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს დომის მთის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე. მიეკუთვნება მიშაბელის მასივს, რომელიც სოფელ მატერტალსა და ზაასტალს შორისაა გადაჭიმული. ბალფრინის ჩრდილოეთ კალთა დაფარულია ბალფრინგლეჩერის მყინვარით, სამხრეთი კალთა კი უფრო დიდი რიედის მყინვარით.
დასავლეთი ფრიზის კუნძულები

დასავლეთ ფრიზის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი ჩრდილოეთის ზღვაში, ნიდერლანდების სანაპიროსთან. გამოჰყოფს ჩრდილოეთის ზღვას ვადენზეეს ყურისგან და შედის ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. გერმანიის სანაპიროსთან თანდათან გადადის აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულებში. კუნძულთა ჯგუფში დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ შედის: ტექსელი, ვლილანდი, ტერსხელინგი, ამელანდი, სხირმონიკოგი და დაუსახლებელი კუნძულები — როტიუმეროგი, როტიუმერპლატი და ზეიდერდეინტესი. აღმოსავლეთით მდებარე 3 კუნძულს ერთად როტიუმი ეწოდება. კუნძული ტექსელი ეკუთვნის ჩრდილოეთი ჰოლანდიის პროვინციას; ვლილანდი, ტერსხელინგი, ამელანდი და სხირმონიკოგი — ფრისლანდიის პროვინციას, ხოლო მცირე კუნძულები — როტიუმეროგი, როტიუმერპლატი და ზეიდერდეინტესი — გრონინგენის პროვინციას.
ზენობანი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

ზენობანი (ყოფილი ზემო ბებუთოვკა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ლათის თემი).

მდებარეობს კოდორის ხეობაში, ზღვის დონიდან 560 მ-ზე, გულრიფშიდან 50 კმ-ში.

სოფლები ზენობანი და ქვენობანი მდებარეობს დალის ხეობის შესასვლელთან. საუკუნის დოკუმენტებში ამ მიდამოებში იხსენიება ორი პუნქტი — ბაგადა და ხინგა (ხენგი). საუკუნის ბოლოს აქ მამულები მიიღო პოლკოვნიკმა თავადმა ბებუთოვმა, რომლის სახელიც ეწოდა ორ სოფელს — ვერხნაია ბებუთოვკა (ზემო ბებუთოვკა) და ნიჟნაია ბებუთოვკა (ქვემო ბებუთოვკა). 1948 წლის 3 სექტემბერს ზემო ბებუთოვკას ეწოდა ზენობანი, ქვემო ბებუთოვკას — ქვენობანი. 1989 წლის აღწერით ზენობანში მუდმივი მოსახლეობა არ იყო.
ენსხედე

ენსხედე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ ნიდერლანდებში, ოვერეისელის პროვინციაში, ტვენტეს რეგიონში. 1935 წლამდე მუნიციპალიტეტი მხოლოდ ქალაქ ენსხედეს მოიცავდა, მაგრამ ამ დროისათვის, სწრაფი ინდუსტრიული ექსპანსიის გამო მას შეუერთეს გარსშემორტყმული ლონეკერის მუნიციპალიტეტი. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 157 587 ადამიანს შეადგენს.

ისტორია
ენსხედეს ისტორიის საწყისების შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი, მაგრამ ცნობილია, რომ შუა საუკუნეების ადრეულ წლებში, ძველი ბაზრის გარშემო დასახლება არსებობდა, სადაც განთავსებული იყო ეკლესია, ბაზარი და გამაგრებული არისტოკრატიული სახლი.

1325 წელს, უტრეხტის ეპისკოპოსმა ენსხედეს ქალაქის სტატუსი მიანიჭა, რასაც დასახლებისთვის კედლის შემორტყმა მოჰყვა. იქიდან გამომდინარე, რომ ქვის კედლის აშენება საკმაოდ ძვირი ჯდებოდა, ენსხედეს თხრილების, მესერებისა და ხის ზღუდეებისგან შექმნილი თავდაცვითი სისტემა შემოავლეს.

ვინაიდან შუა საუკუნეების ევროპულ ქალაქთა უმრავლესობა და მათ შორის ენსხედეც ძირითადად ხისგან იყო აგებული, მუდმივ საფრთხეს წარმოადგენდა ხანძარი. მართლაც, 1517, 1750 და 1862 წლების ხანძრებმა ქალაქს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, ენსხედე ერთ-ერთი პირველი ნიდერლანდური ქალაქი იყო, რომელიც გერმანელებმა აიღეს, რადგან იგი გერმანიასთან საკმაოდ ახლოს მდებარეობდა.

ეკონომიკა
ენსხედე საფეიქრო წარმოების ყოფილი ცენტრია. როდესაც ამ ინდუსტრიამ უფრო იაფი გარემოს გამო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში გადაინაცვლა, ენსხედე ნიდერლანდების ერთ-ერთ უღარიბეს ქალაქად იქცა.

ბოლო დროს გაიხსნა სავაჭრო ცენტრები და დიდი მაღაზიები.
ბიომასა

ბიომასა — ბიოლოგიური წარმოშობის ორგანული, არაწიაღისეული მასალა ქიმიური ენერგიის შემცველობით. ბიომასას ტყეების და სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების სახეობებისგან იღებენ.

ბიომასის გამოყენება წარმატებით ხდება შემდეგი სახით: პირდაპირი წვა, ბუნებრივი აირის მიწოდება, ძრავის საწვავად ბიო-საწვავის წარმოება და სოფლის მეურნეობის და უტილნედლეულისგან წარმოებული ბიოგაზებით. ბიომასა, რომელშიც ხის შემცველობა ჭარბობს, ენერგიის მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს დაახლოებით 2 მილიარდი ადამიანისთვის. მესამე სექტორის ქვეყნებში, ქალაქგარეთ მაცხოვრებელთა უმეტესობისთვის ენერგიის ერთადერთ წყაროს წარმოადგენს. ზოგადად, ბიომასა მსოფლიო საწვავის 1/7-ს აწარმოებს და ენერგოწარმოებაში ბუნებრივ აირთან ერთად მესამე ადგილზეა. ქვემოთ მოცემულ ცხრილში წარმოგიდგენთ ბიომასის ტექნოლოგიის არსებულ ვარიანტებს და შესაბამის საბოლოო მომხმარებას, ტექნოლოგიურ სტატუსთან ერთად.

ბიომასის წვა
მშრალი ბიომასა ყველაზე ფართოდ გამოიყენება პირდაპირ საწვავის სახით და გამოყოფს 10-20 მჯ/კგ სითბოს. მის ფორმებსა და წყაროებში შედის ხის საწვავი, კომუნალური მყარი ნარჩენების ბიოგენური ნაწილები და გამოუყენებელი საველე კულტურები.

ბიომასის დაწვა შესაძლებელია ქვაბებში სითბოს, ელექტროობის ან ორივე პროდუქტის ერთად (კოგენერაცია) მისაღებად. წვა გარდაქმნის მთავარი მეთოდია. ელექტროობის წარმოქმნის უმეტესი ნაწილი ორთქლტურბინასთან ერთად გამოყენებად რენკინის ციკლს ეფუძნება სითბოს ტიპური მოხმარება საშუალო და მსხვილი მასშტაბით გამოიყენება რაიონული გათბობისა და ტექნოლოგიური პროცესის გათბობისთვის. ბიომასის წვის სისტემები გამოიყენება კომერციული დანიშნულებით და სხვადასხვა ქვაბ-აგრეგატეტის ტექნოლოგიებს მოიცავს, რომლებიც ფართო სპექტრის ბიომასის საწვავს წვავენ. ქვაბების ყველაზე გავრცელებული ტიპებია: მექანიკური შრისებრსაცეცხლებიანი ქვაბები, შეტივტივებული წვის ქვაბები და ქვაბები ფსევდოგათხევადების ფენით. ქვაბის ამ უკანასკნელ ტექნოლოგიას უპირატესობას ანიჭებენ ელექტროსადგურები >10 , მათი სუფთა და ენერგოეფექტური წვის თვისებების გამო. ქარხნები ტიპურად 100 -ის ქვემოთ მუშაობენ. ქვაბების გავრცელებული ტიპების ეფექტურობის მაჩვენებლები 20%-ში მერყეობს მცირე სიმძლავრის ქვაბებისთვის (20-50 ), რაც შედარებით დაბალია. აღნიშნული ხის მასალების გათბობის დაბალი მაჩვენებლებისა და ტენიანობის მაღალი შემცველობით არის განპირობებული. გამოყოფის უნარი უმეტესწილად დამოკიდებულია გამოყენებულ ტექნოლოგიაზე, რა დროსაც უპირატესობა თანამედროვე ტექნოლოგიებს ენიჭებათ.

ინდუსტრიულ სფეროში ბიომასის წვა ელექტროენერგიისა და სითბოს მისაღებად აგრეთვე ხდება საყოფაცხოვრებო დონეზე, სივრცის გასათბობად და საკვების მოსამზადებლად. ორივე შემთხვევაში მთავარი მიზანია სუფთა და ეფექტურ წვის უზრუნველყოფა.
ამერსფორტი

ამერსფორტი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდში, უტრეხტის პროვინციის მეორე უდიდესი ქალაქი. მიუხედავად სწრაფად ზრდისა, იგი შესანიშნავად ინარჩუნებს კარგად შემონახულ, შუა საუკუნეების დაცულ ცენტრს. ამერსფორტი ქვეყნის ერთ-ერთი უმსხვილესი სარკინიგზო კვანძია, რადგან იგი ნიდერლანდების ორ მთავარ, აღმოსავლეთ-დასავლეთისა და ჩრდილოეთი-სამხრეთის სარკინიგზო ხაზების კვეთაზე მდებარეობს. 2009 წელს ქალაქმა არსებობის 750-ე წლისთავი იზეიმა.

ისტორია
მონადირე-შემგროვებლები ამერსფორტის რეგიონში ჯერ კიდევ მეზოლითის ხანაში სახლობდნენ. მათ ნაკვალევს არქეოლოგებმა მიაკვლიეს, კერძოდ ბუხრებსა და კაჟებს.

1259 წელს უტრეხტის ეპისკოპოსმა დასახლებას ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. 1300 წელს დასრულდა აგურის პირველი დამცავი კედლის მშენებლობა. სულ მალე ქალაქის გაფართოება გახდა საჭირო და 1380 წელს ახალი კედლის მშენებლობა დაიწყეს, რომელიც 1450 წლისთვის დასრულდა.

 საუკუნეში, განვითარდა თამბაქოს კულტივაცია, რამაც ამერსფორტის აყვავება გამოიწვია. 1800 წლისთვის ეს მეურნეობა დაეცა.

დაძმობილებული ქალაქები
ლიბერეცი, ჩეხეთი
მონ-ველანი

მონ-ველანი — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. 3 727 მ სიმაღლით იგი უმაღლესი მწვერვალია, რომელიც აღმართულია დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილსა და გრან-კომბენის მთას შორის. მის ჩრდილოეთ კალთაზე გაწოლილია ორი დიდი მყინვარი. მონ-ველანი მდებარეობს ბურ-სენ-პიერის მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, ვალეს კანტონში და აოსტის ხეობაში მდებარე ეტრუბლის კომუნის ჩრდილოეთით. ამავე მასივზე, ძირითადი მწვერვალის ჩრდილოეთით აღმართულია მცირე მწვერვალი პეტი-ველანი .
ფრიზის კუნძულები

ფრიზის კუნძულები (ფრისლანდის კუნძულები; ) — კუნძულთა ჯგუფი ჩრდილოეთის ზღვაში. ეკუთვნის ნიდერლანდებს, გერმანიასა და დანიას. მთლიანი ფართობია — 1047,49 კმ². უდიდესი კუნძულია ტექსელი (ფართობი — 463,28 კმ²).

გადაჭიმულია ნიდერლანდების (დასავლეთი ფრიზის კუნძულები) გერმანიის (აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები და ჩრდილოეთი ფრიზის კუნძულების ჩრდილოეთი ნაწილი) სანაპიროების გასწვრივ 250 კმ-ზე. ევროპის კონტინენტს დაშორებულია 5-32 კმ-ით.
ფრიზის კუნძულები წარმოადგენს ზღვისგან გადარეცხილი კონტინენტის ძველ ნაპირს. კონტინენტიდან გამოყოფილია ქვიშის ზოლით, რომელიც მოქცევის დროს წყლით იფარება. ზედაპირზე დიუნებია (სიმაღლე 20 მ-მდე) და ნაწილობრივ მარშები, რომელზედაც კულტურული მდელოებია დაშენებული. სახელი ეწოდა ფრიზის (ფრისლანდიის) მიხედვით, რომელიც დასახლებული იყო გერმანიკული წარმოშობის ხალხით — ფრიზებით.

არის ნაკრძალი. ფრიზის კუნძულების რაიონშია მრავალი დიდი მდინარის შესართავი, მათ შორის აღსანიშნავია: ელბა, ემსი და ვეზერი. განვითარებულია ტურიზმი, გვხვდება კურორტები, ბევრია ზღვის ფრინველი. თევზჭერა.
აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები

აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი ჩრდილოეთის ზღვაში, აღმოსავლეთ ფრიზიის და ქვემო საქსონიის სანაპიროებთან. ეკუთვნის გერმანიას. კუნძულები გარშემორტმყულ ზღვასთან ერთად (დაახლოებით 5%) ვადენზეეს ეროვნული პარკის ნაწილს შეადგენენ. ფართობი 134,35 კმ². 2008 წლის 31 დეკემბრის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა უდრის 16,837 ადამიანს. აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულები შეიცავს 7 დასახლებულ კუნძულს. ესენია: ბორკუმი, იუსტი, ნორდერნაი, ბალტრუმი, ლანგეოოგი, შპიკეროოგი, ვანგეროოგე. მის შემადგენლობაშია აგრეთვე 5 დაუსახლებელი კუნძული. ტერიტორიის დიდ ნაწილში აკრძალულია ავტომობილებით გადაადგილება. გამონაკლისს მხოლოდ მჭიდროდ დასახლებული კუნძულები შეადგენენ. აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულებთან მისვლა შესაძლებელია მხოლოდ ბორანით.
აშშ-ის შტატები დაარსების წლების მიხედვით

ამერიკის შეერთებულ შტატებში სულ 50 შტატია. აქედან პირველი შტატი - დელავერი დაარსებული იქნა 1787 წლის 7 დეკემბერს, რომელმაც აშშ-ის კონსტიტუციის რატიფიცირება მოახდინა. 2011 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, ყველაზე მეტი მოსახლეობა ამჯერად 1850 წლის 9 სექტემბერს დაარსებულ, რიგით 31-ე კალიფორნიის შტატში ცხოვრობს (37 691 912). ამ კუთხით ყველაზე მცირე ოდენობით მცხოვრები არის 1890 წლის 10 ივლისს დაარსებულ რიგით 44-ე უაიომინგის შტატში - 568 158.

ყველაზე დიდი შტატი ფართობით, 1 717 854 კმ² მქონე 1959 წლის 3 იანვარს 49-ე შტატად წოდებული ალასკა არის. ყველაზე მცირე ფართობის მქონე შტატი როდ-აილენდია, რომლის ფართობი სულ რაღაც 4,002 კმ² არის. როდ-აილენდი 1790 წლის 29 მაისს აღიარებული იქნა, როგორც მე-13 შტატად.