iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიხეილ დავითიშვილი

მიხეილ ილიას ძე დავითიშვილი (დავიდოვი) — საუკუნის ნახევრის რუსეთში მოღვაწე ქართველი თავადი. ნიკოლოზ ბატონიშვილის (მომავალი ერეკლე ) ამალაში მყოფ დავითიშვილთა შთამომავალი, ალექსანდრე არჩილის ძის ცოლის — გლიკერიას ძმა, გენერალ პავლე ციციანოვის პაპა (დედის მხრიდან).

განათლება მიიღო მოსკოვში. დაეუფლა სამხედრო საქმეს. მოსკოველ ქართველთა რაზმთან ერთად მონაწილეობდა რუსეთის ჯარის კასპიისპირეთის ლაშქრობაში (1722). პეტერბურგში პირველი ჩასვლის დროს (1725) ეახლა ვახტანგ -ს. დავითიშვილმა მეფე ბაქარის წინადადებით თარგმნა „ვაკაფა“ — რუსულ-ქართული სასაუბრო. იმავე 1725 წელს მან რუსული და ევროპული ლიტერატურის საფუძველზე შეადგინა მეორე სასწავლო წიგნი — „მცირე რამ გამოკრებილი ანგარიშის ცოდნისა“, რომელიც გაასწორა და განავრცო ვახტანგ -მ. ეს იყო ქართულ ენაზე შედგენილი ევროპული ტიპის სახელმძღვანელო მათემატიკაში (პრაქტიკულ არითმეტიკაში). მოღწეულია დავითიშვილის რამდენიმე ხელნაწერი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდი შ–167, ფონდი –2204; პეტერბურგის სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკის იოანე ბატონიშვილის პირველი კოლექცია, ხელნაწერი №313).
ელიზბარ დავითიშვილი

ელიზბარ დავითის ძე დავითიშვილი (ჩანს 1605–1666) — საუკუნის შუა წლების ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, დავითიშვილების საგვარეულოს წარმომადგენელი, ქართლის სამეფოს ბოქაულთუხუცესი.

დავით დავითიშვილის გარდაცვალების (1635/37) შემდეგ გახდა დავითიშვილების სათავადო სახლის მეთაური. იყო როსტომ მეფის აქტიური მხარდამჭერი, მეფის ელჩი ირანის შაჰის კარზე (ნ. ციციშვილის აჯანყების შემდეგ დატყვევებული ჩხეიძეები ირანში მისი მეშვეობით გაიგზავნა). დავითიშვილმა როსტომის უშვილობის გამო ლუარსაბ ბატონიშვილი (ლუარსაბ -ს შვილთაშვილი) ირანიდან ჩამოიყვანა და ქართლის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. ამ მისიის დროს როსტომს შაჰის მიერ ბოძებული ხალათიც ჩამოუტანა. თეიმურაზ -ის დამარცხებისა და მისი ძის დათუნა ბატონიშვილის დაღუპვის შემდეგ (1648) ბატონიშვილისა და სხვა დახოცილ თავად-აზნაურთა თავები, თეიმურაზის დროშასთან ერთად, ირანის შაჰს მიართვა. შაჰმა დავითიშვილს განჯაში სამფლობელოდ სამი სოფელი უბოძა.
გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი

გიორგი ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონ-დავითიშვილი (დ. 2 იანვარი, 1858 — გ. 1929) — თავადი, ქართველი მემამულე, სახელმწიფო მოხელე და საზოგადო მოღვაწე. ივანე მაჩაბლის ცოლის — ანასტასია ბაგრატიონ-დავითიშვილის ძმა.

თადარიგის პორუჩიკი, ჰქონდა კამერ-იუნკერის (1912), შემდეგ კამერჰერის (1914) წოდება, ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის ტიტული. იყო თბილისის საოლქო სასამართლოს საპატიო მომრიგებელი მოსამართლე, კავკასიაში საიმპერატორო კანცელარიის საგანგებო დავალებათა მოხელე. 1890-იან წლებიდან 1906 წლამდე იყო გორის მაზრის, 1906-1913 წლებში — თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლი („მარშალი“). რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში ცდილობდა ქართლში მემამულეებსა და გლეხებს შორის გამწვავებული ურთიერთობა მშვიდობიანად მოეგვარებინა და აღელვებული სოფლები მთავრობის „ეგზეკუციისგან“ დაეცვა.

1907 წელს ბაგრატიონ-დავითიშვილს ინციდენტი მოსვლია თბილისის სამოქალაქო გუბერნატორთან, ბარონ პავლე რაუშ-ფონ-ტრაუბენბერგთან: თბილისის სამხედრო ტაძარში გუბერნატორის ქედმაღლობით გაღიზიანებულმა თავადმა მას გამოწვდილი ხელი არ ჩამოართვა და ზურგი შეაქცია. ეს ამბავი აკაკი წერეთელმა გამოიყენა თავის ლექსში „დიდ-ყურაანთ ყროყინას...“ (გაზეთი „ხუმარა“ №1, 1907), რომელიც გუბერნატორს აქილიკებდა. ამის გამო პოეტი მცირე ხნით მეტეხის ციხეში დააპატიმრეს. ბაგრატიონ-დავითიშვილი აქტიურად მონაწილეობდა ქართლ-კახეთის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. ხელი შეუწყო კახეთის რკინიგზის მშენებლობის დაწყებას, ელექტროსადგურის ამოქმედებას, საადგილმამულო კომისიის მუშაობას. მარშლობიდან გადადგომის შემდეგ დაუბრუნდა მეურნეობას საკუთარ მამულში, სოფ. სატივეში. მისი მამულები დაზარალდა 1917-1918 წლების გლეხთა მღელვარებების დროს. 1918 წლის ოქტომბერში გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი და მისი ძმა დავითი მცირე ხნით დაპატიმრებული იყვნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ მონარქისტული შეთქმულების ბრალდებით, რამაც საზოგადოების დიდ ნაწილში უკმაყოფილება გამოიწვია. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის და წმ. ანას ხარისხის ორდენებით და მედლებით.
გელა ნიკოლაიშვილი

გელა ნიკოლაიშვილი (დ. 27 მარტი, 1958, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, იურისტი.

1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, ხოლო 1999 წელს იურიდიულ–ფსიქოლოგიური ინსტიტუტი.

1981-1992 წლებში იყო მცხეთის ხელოვნებისა და ისტორიულ–არქიტექტურულ მუზეუმ–ნაკრძალის ექსკურსიამძღოლი, მეცნიერ თანამშრომელი, სწავლული მდივანი, სამეცნიერო განყოფილების გამგე. 1983-1985 წლებში იყო ანტისაბჭოთა აგიტაცია-პროპაგანდის ბრალდებით იყო პოლიტპატიმარი. 1992 წელს იყო საქართველოს ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის წამყვანი სპეციალისტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ილია ჭავჭავაძის საზოგადოება“. 1996-1999 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა და ეროვნულ უმცირესობათა საკითხების ექსპერტ–კონსულტანტი. არის ავტორი წიგნებისა: „ადამიანის უფლებები საქართველოში“ (1998), „როგორ დავიცვათ საკუთარი უფლებები“ (1999), „საქართველოს ციხეები“ (2001), „შევაჩეროთ წამება“, „პოლიცია და საზოგადოება“ (2003), „ადამიანის უფლებები საქართველოში 2005-2006“, „ფასადური დემოკრატია საქართველოში“ (2008), „დემოკრატიის შუქურა (მითი და რეალობა)“ (2009).
ფაეტონი (გვარი)

ფაეტონი — ფრინველთა გვარი ფაეტონისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 70–90 სმ, მასა 230–500 გრამი, ფრთების შლილი 90–100 სმ. აქვთ მოკლე, სუსტი და აპკიანი ფეხები. თავი დიდია, ნისკარტი კონუსისებრი, ფრთები გრძელი და მახვილი. შეფერილობა თეთრია, დაჰკრავს ვარდისფერი ან ყვითელი ელფერი, მოხატულია ნაწილობრივ შავად. ცნობილია 3 სახეობა, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან შეფერილობის დეტალებით, ნისკარტისა და კუდის ფერით. მშვენივრად ფრენენ, კარგად ცურავენ, დადიან გაუბედავად. ბინადრობენ ტროპიკული განედების სანაპირო აკვატორიაში. იკვებებიან თევზით, თავფეხიანი მოლუსკებით, დიდი ზომის კიბოსნაირებით. ნადირობის დროს ჯერ ზღვის თავზე დაფრინავს, შემდეგ კი სწრაფად ახდენს პიკირებას და ყვინთავს ერთ მეტრზე და უფრო ღრმად. აღნიშნულია კლეპტოპარაზიტიზმი (საკვებს ართმევენ სხვა თევზიჭამია ფრინველებს). წყვილებად ან 3–6-წყვილიან გუნდებად ბუდობენ კლდეების ნაპრალებსა და ნიშებში. ერთადერთ კვერცხზე ორივე პარტნიორი კრუხობს 40–46 დღის განმავლობაში. ბარტყი ნახევრად წიწილოვანი ტიპისაა, დაფარულია ხშირი რუხი ღინღლით, 80–100 დღის შემდეგ ფრენას იწყებს. ფაეტონების ნათესაური კავშირები დისკუსიის საგანია; ადრე ოჯახი შედიოდა ვარხვისნაირთა რიგში, დღეისათვის გამოყოფილია ცალკე რიგში — .
ნოდარ დავითაშვილი

ნოდარ სუმბათის ძე დავითაშვილი (დ. 23 ივნისი, 1939, სოფ. ახალქალაქი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერ-ტექნოლოგი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1989), პროფესორი (1991), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (2000).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (1964). 1965–1977 წლებში მუშაობდა მეტროლოგიის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის ფილიალში, 1973 წლიდან მუშაობს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მექანიზმებისა და მანქანების თეორიის კათედრაზე. მისი შრომები ეხება ერთ და ორ თავისუფლებისხარისხიანი სივრცითი, სფერული და ბრტყელსახსროვანი მექანიზმების ანალიზის, სინთეზის, დინამიკისა და სიზუსტის საკითხებს. მან დაამუშავა სფერული პანტოგრაფების მექანიზმების თეორია, გამოიკვლია სფერული და სივრცითი მექანიზმების დინამიკა. ჟურნალ „გამოყენებითი მექანიკის პრობლემების“ (2003 წლიდან — „მექანიკის პრობლემები“) დამფუძნებელი (2000) და მთავარი რედაქტორი.
შალვა დავითაშვილი (არქიტექტორი)

შალვა გიორგის ძე დავითაშვილი (დ. 27 მაისი, 1916, თბილისი, — გ. 5 აგვისტო, 1995. იქვე) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1967).

დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1941). სხვადასხვა დროს მუშაობდა „საქსახპროექტში“, „კომუნპროექტში“, საცხოვრებელი სახლებისა და საზოგადოებრივ შენობათა თბილისის ზონალურ ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, „საქქალაქმშენსახპროექტში“ არქიტექტურული სახელოსნოების ხელმძღვანელად. მუშაობდა ტიპურ პროექტირებაში (პირველი მსხვილბლოკიანი საცხოვრებელი სახლები თბილისში — ვასილ ბარნოვის, ზაქარია ფალიაშვილის, მერაბ კოსტავას ქუჩებზე და სხვ.). ძირითადი ნამუშევრები: კომპოზიტორთა კავშირის შემოქმედებითი სახლი სოხუმში (1966), კინემატოგრაფისტთა და ჟურნალისტთა კავშირების შემოქმედებითი სახლი ბიჭვინთაში (1966; ორივე გ. ჯაბუასთან ერთად), საქართველოს პროფკავშირების სახლი (ყოფ. შრომის სასახლე, ახლანდ. თბილისის მერია) თბილისში (1975; მ. ლორთქიფანიძესა და თ. ნაცვლიშვილთან ერთად), კომპოზიტორთა კავშირის შემოქმედებითი სახლი ბორჯომში (1975; საავტორო ჯგუფის ხელმძღვანელი) და სხვ.
შალვა დავითაშვილი (კომპოზიტორი)

შალვა გრიგოლის ძე დავითაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1934, თელავი, — გ. 1 ნოემბერი, 2011, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1983), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2010).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საკომპოზიტორო ფაკულტეტი (1962, ხელმძღვანელი პროფ. ალექსი მაჭავარიანი). 1961-იდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1966–1968 წლებში იყო ახალქალაქის სამუსიკო სკოლის დირექტორი, 1969 წლიდან — თბილისის სამუსიკო სასწავლებლის პედაგოგი (თეორიული დისციპლინები, კომპოზიცია), 1993–2011 წლებში — თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის მუზეუმის დირექტორი. ძირითადი ნაწარმოებებია: 2 ბალეტი — „ვეფხი და მოყმე“ (1978, დაიდგა ქუთაისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში), „ზვიადაური“ (1985, დაიდგა იქვე), 2 სიმფონია — „უშბა“ (1963, 1991), 3 სიმფონიური პოემა — „ვეფხი და მოყმე“ (1960), „9 აპრილი“ (1992), „დავით აღმაშენებელი“ (1994), კლარნეტისა (4) და ფლეიტის კონცერტები (1981–2001), 3 კანტატა, ვოკალურ-სიმფონიური ციკლები ილია ჭავჭავაძისა და ვაჟა-ფშაველას ლექსებზე (1992–1995), რომანსები ქართველი პოეტების ლექსებზე (2002–2008), გუნდები, სიმღერები, მუსიკა სპექტაკლების, დოკუმენტური და თოჯინური ფილმებისათვის და სხვ. დაჯილდოებულია ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემიით (2001).
სოლომონ დავითიშვილი

სოლომონ შანშეს ძე დავითიშვილი (ბაგრატიონ-დავითიშვილი) — თავადი, საუკუნის დასაწყისის ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.

ხელთუბანელი ბაგრატიონ-დავითიშვილების სახლის წევრი. რუსეთის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის შემდეგ (1801) იყო ახალი რეჟიმის ოპოზიციაში. 1803 წელს თეიმურაზ ბატონიშვილთან ერთად გაიქცა ირანში, შემდეგ წერილები მიჰქონდა შაჰის კარს და ირანში მყოფ ალექსანდრე ბატონიშვილს, იმერეთის მეფე სოლომონ -ს და საქართველოში დარჩენილ ბატონიშვილებს შორის. 1804 წელს რუსეთის ხელისუფლებამ დააპატიმრა. 1806 წელს თავდებით გაათავისუფლეს.
ნესტორ გარდაფხაძე

ნესტორ გრიგოლის ძე გარდაფხაძე (დ. 12 სექტემბერი 1867, სოფ. თეკალი, ლეჩხუმის მაზრა, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი; 1920-იანი წლების ანტისაბჭოთა მოძრაობის მონაწილე.

ბიოგრაფია
დაამთავრა პავლეს სამხედრო სკოლა სანქტ-პეტერბურგში (1889). სამხედრო სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში (კაპიტანი, 1909). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში, იყო ქართული სამხედრო სკოლის 1-ლი გუნდის უფროსი. მონაწილეობდა სომხეთთან ომში (1918). 1921 წლის თებერვალში იბრძოდა საბჭოთა რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ თბილისის მისადგომებთან; ტაბახმელის ფრონტზე მეთაურობდა იუნკერთა ასეულს. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1921-1922 წლებში ხელმძღვანელობდა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ სვანეთის აჯანყებას. 1922 წელს მოლაპარაკებების შედეგად მოსახლეობის მოთხოვნით ზემო სვანეთის რწმუნებულად დაინიშნა. 1923 წლის ივნისში გარკვეული ხნით დაპატიმრებული იყო. 1924 წლის მარტიდან ზემო სვანეთში შეუდგა ახალი შეიარაღებული რაზმის ჩამოყალიბებას. 1924 წლის ივლისში კვლავ დააპატიმრეს და სექტემბერში დახვრიტეს მუშნი და ოთარ დადიანებთან ერთად.
კარლო გარდაფხაძე

კარლო კონსტანტინეს ძე გარდაფხაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1917, სოფ. ტვიში, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 17 სექტემბერი, 2015) — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი, შემდეგ სწავლობდა საბჭოთა კავშირის უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში (უფროსი ლეიტენანტი). 1959 წლიდან იყო სხვადასხვა ხელმძღვანელ პარტიულ თანამდებობაზე. 1961-1977 წლებში საქართველოს სსრ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე. მისი ხელმძღვანელობის დროს აიგო მაუწყებლის დღევანდელი შენობა, საქართველოს ტელევიზია ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში ერთ-ერთი პირველი გადავიდა ფერად მაუწყებლობაზე. 1977-1985 წლებში იყო საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრი; საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს - მოწვევების დეპუტატი. 1988 წლიდან სტალინის საერთაშორისო საზოგადოების, 1995 წლიდან — „სტალინის იდეურ მემკვიდრეთა საქართველოს კავშირის“ თავმჯდომარე. 2000-იან წლებში იყო საქართველოს ომის ინვალიდთა და ვეტერანთა კავშირის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998) და სხვა საბრძოლო და სახელმწიფო ჯილდოებით.
ახმათგერ გარდაფხაძე

ახმათგერ ბუხულას ძე გარდაფხაძე (დ. 15 მაისი, 1943, ლეუშერი, ახლანდ. ლენტეხის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამოქალაქო ავიაციის მფრინავი.

1983 წელს თბილისში ახალგაზრდების ჯგუფის მიერ თვითმფრინავის გატაცების მცდელობისას იყო ხომალდ ტუ-134-ის ეკიპაჟის მეთაური. შტურმან ვლადიმერ გასოიანთან ერთად წინააღმდეგობა გაუწია გამტაცებლებს, რის გამოც საბჭოთა კავშირის მთავრობის მიერ დაჯილდოვდა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებით, ლენინის ორდენით და „ოქროს ვარსკვლავის“ მედლით (1984). პენსიაზე გასვლის შემდეგ იყო თბილისის საავიაციო საწარმოს პილოტი-ინსტრუქტორი.
ავქსენტი აბესაძე

ავქსენტი ბესარიონის ძე აბესაძე (დ. 8 ივნისი, 1873, სოფ. მუხურა, შორაპნის მაზრა, ახლანდ. ტყიბულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პუბლიცისტი.

დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და თბილისის სასულიერო სემინარია, შემდეგ თბილისის სამხედრო სასწავლებელი 1899 წელს. 1894 წლიდან მსახურობდა რუსეთის საიმპერატორო არმიაში. 1904 წელს ბათუმში მიტინგის დროს დახვრეტისგან დაიცვა მუშები, რის გამოც სასჯელის სახით მანჯურიაში გაამწესეს. 1905 წელს საქართველოში დაბრუნდა. 1901 წლიდან ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს, 1911 წლიდან დაიწყო საქართველოს რუსეთთან შეერთების პერიოდის შესწავლა.

მონაწილეობდა მსოფლიო ომში. კაპიტნის წოდებით მსახურობდა 204-ე ქვეითი არდაგან-მიხაილოვის პოლკში. თავი გამოიჩინა და მძიმედ დაიჭრა 1914 წლის დეკემბერში გერმანელების წინააღმდეგ ბრძოლებში ვენჟიკი-ანტოსინის რაიონში (პოლონეთი), რისთვის დაჯილდოვდა წმ. გიორგის იარაღით (ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“), შემდეგ წმ. ვლადიმერის ხარისხის ორდენით (1915).

1918 წლიდან აბესაძე პოლკოვნიკის წოდებით მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში. მეთაურობდა სანაპირო ჯარის ნაწილს, რომელიც დარიალის ხეობას და საქართველოს სამხედრო გზას იცავდა. 1918 წლის მაის-ივნისში დუშეთის მაზრაში ამბოხების დროს ბოლშევიკებთან საბრძოლველად ჩამოაყალიბა ადგილობრივ მოხევეთა მოხალისეთა რაზმი. მალე აბესაძის საეტაპო ბატალიონის ჯარისკაცები ბოლშევიკების მხარეს გადავიდნენ, რის გამოც უმოქმედობის ბრალდებით 1918 წლის ნოემბერში თანამდებობიდან გადააყენეს და გარკვეული ხნით შინაპატიმრობაში მოათავსეს. შემდეგ განაგრძო სამსახური საქართველოს სამხედრო სამინისტროში. იყო ომში დაჭრილ-დასახიჩრებულთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. 1918-1920 წლებში თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებთან: „სახალხო გაზეთი“, „საქართველო“, „ჯარისკაცი“, „ჯარი და ერი“, „რესპუბლიკის ჯარი“, სადაც ქართული ჯარის შექმნისა და ჯარისკაცის გაწვრთნა-სწავლების შესახებ სპეციალურ სამხედრო წერილებს ათავსებდა. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობისთვის საბჭოთა ხელისუფლების გადაწყვეტილებით დახვრიტეს.
თევზის კონცერტი

თევზის კონცერტი (ისლ: ) — ისლანდიელი მწერლისა და ნობელის პრემიის ლაურეატის, ჰალდორ ლაქსნესის რომანი, რომელიც 1957 წელს გამოიცა.

შინაარსი
რომანში მოთხრობილი მოვლენები საუკუნის დასაწყისში ვითარდება. ობოლი ალფგრიმური, რომელსაც ფერმის მფლობელი მოხუცი ბებია-ბაბუა ზრდის, რეიკიავიკის გარეუბნის, ბრეკუკოტისა და მისი მაცხოვრებლების შესახებ გვიყვება. ნაწარმოებში მოთხრობილია ალფგრიმურის ბავშვობისა და სიყრმის წლები, როდესაც მეთევზის შვილიშვილს ვერ გადაეწყვიტა, ვინ გამხდარიყო და მოხიბლული იყო „მსოფლიო მომღერლით“, გარდარ ჰოლმით, რომლის უეცარი დაბრუნებები ისლანდიაში ავტორს საკუთარი თავის თვითგამოხატვისკენ უბიძგებდა.

თარგმანები
ნაწარმოებს ორიგინალში „ბრეკუკოტის მატიანე“ ჰქვია. ინგლისური თარგმანი ჟღერს როგორც „თევზს სიმღერა შეუძლია“ . წიგნი ქართულად 2017 წელს გერმანულიდან რუსუდან ღვინეფაძემ და მანანა პაიჭაძემ თარგმნეს.
თეიმურაზ ჟორჟოლიანი

თეიმურაზ ჟორჟოლიანი (დ. 2 სექტემბერი, 1954, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1978-1981 წლებში — კლინიკური ორდინატურა-ფტიზიატრია. 1982-1983 წლებში იყო ბავშვთა 23-ე პოლიკლინიკის პედიატრი. 1983-1985 წლებში იყო ბავშვთა მე-3 საავადმყოფოს პედიატრი. 1985-1991 წლებში იყო ბავშვთა სნეულებათა პროპედევტიკის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1991-2000 წლებში იყო ბავშვთა სნეულებათა პროპედევტიკის კათედრის ასისტენტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები“. 2000-2004 წლებში იყო საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ინვალიდების სოციალური დაცვის სამმართველოს უფროსი.
მყინვარისპირეთი

მყინვარისპირეთი — (ისლ: ) — ისლანდიელი მწერლისა და ნობელის პრემიის ლაურეატის, ჰალდორ ლაქსნესის რომანი, რომელიც 1968 წელს გამოიცა.

შინაარსი
ნაწარმოების მთხრობილი არის უსახელო ახალგაზრდა. ისლანდიის ეპისკოპოსს სურს, რომ იგი განსაკუთრებული მისიით ვულკან სნეფელსის ძირში მდებარე სოფელში გაგზავნოს განსაკუთრებული მისიით: ახალგაზრდამ უნდა გამოიკვლიოს, რა დაემართა იქაურ სამრევლოს, რომლის ხელმძღვანელიც, პასტორი იონ იონსენი 20 წელია ხელფასს აღარ იღებს. რეიკიავიკში მყოფი ეპისკოპოსის დავალებით, ახალგაზრდა ემისარმა უნდა გაარკვიოს კვლავ მისდევენ თუ არა სოფლის მცხოვრებლები ქრისტიანობას და მართალია თუ არა ის ჭორები, რომლებიც ეპისკოპოსს მიუტანეს.

შეფასება
სიუზან ზონტაგი რომანის შესახებ წერდა:„...„მყინვარისპირეთი“, სხვა თუ არაფერი, ფილოსოფიური და ზმანებათა რომანი მაინც არის. ის ასევე წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე სასაცილო წიგნს, რაც კი ოდესმე დაწერილა. მაგრამ ყველა იმ ჟანრიდან, როგორიცაა: ფანტასტიკა, ფილოსოფიური რომანი, ზმანებათა რომანი, კომედია, ამ ნაწარმოებში გამოკვეთილად არცერთი არ არის გამოხატული.“

ადაპტაციები
1989 წელს ჰალდორ ლაქსნესის შვილმა, გუდნი ჰალდორსდოტირმა რომანის მიხედვით ფილმი მყინვარის ქვეშ გადაიღო.

თარგმანები
მყინვარისპირეთი ინგლისურიდან ქართულად მაია ჯიჯეიშვილმა თარგმნა. წიგნი 2012 წელს გამოიცა.
სერგო რუხაძე

სერგო რუხაძე (დ. 1 მარტი, 1931, სოფ. დიდი ჯიხაიში, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი აგროეკონომისტი, პროფესორი, პოლიტიკოსი.

1953 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მებაღეობა-მევენახეობის ფაკულტეტი. 1966-1975 წლებში იყო სოფლის მეურნეობის, ეკონომიკისა და ორგანიზაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. 1975-1981 წლებში იყო სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის განყოფილების უფროსი. 1981-1985 წლებში იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე. 1992 წელს იყო სახელმწიფო საბჭოს მთავარი სახელმწიფო მრჩეველი. 1990 წელს აირჩიეს საქართველოს აგრარულ დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ, შემდგომ თავმჯდომარედ. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“.
ქვრივა

ქვრივა, დომინგური ქვრივა — ფრინველთა გვარი ქვრივასებრთა (ადრე ფეიქარასებრთა) ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 14–15 სმ. შეფერილობასა და შებუმბვლის ცალკეულ ნაწილთა ზომებში ნათლადაა გამოხატული სქესობრივი და სეზონური დიმორფიზმი. მამლის საქორწინო შეფერილობა შავი ან მოცისფრო-რუხია, თეთრი, ყვითელი და ყავისფერი ნიშნებით. აქვთ გრძელი კუდი (სიგრძეში 16 სმ-მდე), რომელიც სამგლოვიარო ვუალს წააგავს (აქედან სახელწოდება). დედლები, მოზარდები და მამლები გამრავლების პერიოდის გარდა შეფერილი არიან რუხ-მურა ტონებში და მოაგონებენ ბეღურებს. 10–14 (19-მდე) სახეობა გავრცელებულია აფრიკის სავანებში. იკვებებიან მარცვლეულით. პოლიგამური ფრინველებია. მოტიხტიხე მამალი „ცეკვას“ ასრულებს ჰაერში, დედლის თავზე, ფრენს მარყუჟისებრი ტრაექტორიით, განსაკუთრებული მთრთოლვარე ფრენით. ბუდობრივი პარაზიტები არიან; დედალი თითო-თითო (სულ 3–4) კვერცხს დებს მასპინძლის ბუდეში, თუმცა მის კვერცხებს არ ყრის ბუდიდან. ამისათვის თითოეული სახეობის ქვრივა იყენებს მთიულასებრი ფეიქრების ოჯახის განსაზღვრულ წარმომადგენლებს. პარაზიტის ბარტყები მასპინძლის ბარტყებს ბაძავენ და გარეგნულადაც მათ ჰგვანან (ზომით, ფერთა შეხამებით, ხახის მოხატულობით და სხვ.), რასაც სასიგნალო მნიშვნელობა აქვს მიმღები მშობლებისათვის და რაც მათ ამ ბარტყების გამოკვებისაკენ უბიძგებს.
დომინგური ქვრივა

დომინგური ქვრივა — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. პირველად აღწერა გერმანელმა ნატურალისტმა პეტრე სიმონ პალასმა 1764 წელს და მიანიჭა ბინომიალური სახელი .

მათი სხეულის სიგრძეა 12–13 სმ, გამრავლების პერიოდში მამლის კუდის სიგრძე 20 სმ-ს აღწევს. ზრდასრულ მამალს აქვს შავი ზურგი, თავის ზედა მხარე და კუდი. ფრთები მუქი ყავისფერია, დასდევს თეთრი ნახატებიც. ტანისა და თავის ქვედა მხარე თეთრია. ნისკარტი კაშკაშა წითელი. დედალს და არამობუდარ მამალს აქვს ყავისფერი ზედა ნაწილები, მოთეთრო ქვედა ნაწილები შაქრისფერი გვერდებით, აგრეთვე შავი და შაქრისფერი სახე. მართალია გრძელი კუდი მათ არ აქვთ, თუმცა წითელ ნისკარტს ინარჩუნებენ. მოუმწიფებელი ფრინველები დედალს ჰგვანან, თუმცა ბევრად უფრო უბრალო ფერისანი არიან და ნისკარტიც მორუხო აქვთ.

გვხვდება აფრიკის უდიდეს ნაწილში, საჰარის სამხრეთით, უპირატესობას ანიჭებს მდელოებს, ბუჩქნარებს, სავანებს, აგრეთვე ბაღებსა და პარკებს. ხელოვნურადაა შეყვანილი სამხრეთ კალიფორნიაში, პუერტო-რიკოსა და სინგაპურში.

ბუდობრივი პარაზიტია, კვერცხებს დებს მთიულასებრი ფეიქრების ბუდეებში. გუგულისაგან განსხვავებით, ქვრივა არ ანადგურებს მასპინძლის კვერცხებს. ჩვეულებრივ, 2–4 კვერცხს დებს უკვე კვერცხებიან ბუდეებში. მასპინძლისა და პარაზიტის კვერცხები ერთმანეთისაგან არ განსხვავდება, თუმცა ქვრივასი ოდნავ დიდი. მისი ბარტყების ხახა მასპინლის ბარტყებისას ჰგავს. მამალი ქვრივა ტერიტორიული ფრინველია, ზოგჯერ ერთ მამალს თავის მცირე ჯგუფში რამდენიმე დედალი შეიძლება ყავდეს. თავის მოწონება რთული პროცესია, იგი დედლის თავზე თავისებურად ლივლივებს და თავისი კუდით ცდილობს მოხიბლოს დედალი. გალობს სიმაღლეზე შემომჯდარი, გალობა მოიცავს სწრაფ წრიპინს და დაბალ მელოდიებს. იკვებება თესლებითა და მარცვლეულით.

გალერეა
კონსტანტინე სალია

კონსტანტინე სალია (დ. 14 მაისი, 1942, ქ. ტყვარჩელი — გ. 19 თებერვალი, 2022) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1964 წელს დაამთავრა ხარკოვის კომუნალური მშენებლობის საინჟინრო ინსტიტუტი, მოგვიანებით - მოსკოვის საინჟინრო-ეკონომიკური ინსტიტუტის ასპირანტურა.

1965 წელს მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენში“ უფროს ინჟინრად. 1966-1967 წლებში იყო ტრესტ „საქორგტექმშენში“ - უფროს ეკონომისტად, მთავარ სპეციალისტად. 1967-1971 წლებში იყო მოსკოვის საინჟინრო-ეკონომიკური ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1971-1977 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის წარმოების ეკონომიკისა და ორგანიზაციის კათედრაზე - ასისტენტად, უფროს მასწავლებლად, დოცენტად. 1977-1978 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის საორგანიზაციო-პარტიული მუშაობის განყოფილების ინსპექტორი. 1978-1980 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის წალკის რაიკომის პირველი მდივანი. 1980-1982 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის ოჩამჩირის რაიკომის პირველი მდივანი. 1982-1986 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის ტყვარჩელის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. 1986-1988 წლებში იყო საქართველოს სსრ მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურების მინისტრი; მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“.
კახა კოჟორიძე

კახა კოჟორიძე (დ. 2 იანვარი, 1982, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, კომპანიის - „კოჟორიძე და იურისტები“ მმართველი პარტნიორი (2018).

ბიოგრაფია
კახა კოჟორიძე დაიბადა 1982 წლის 2 იანვარს თბილისში. მამა - კუკური კოჟორიძე, იურისტი, ხაშურის რაიონული სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე, ადვოკატი. დედა - ნინო ონოფრიშვილი, მასწავლებელი. კახა კოჟორიძემ დაამთავრა ხაშურის მეცხრე საჯარო სკოლა (1999), ხოლო 2005 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. სწავლობდა -ს სამართლის პროგრამაზე (2005-2006). სამართლის მაგისტრის ხარისხი მიიღო ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკური მეცნიერების სკოლაში , სადაც სწავლობდა ბრიტანეთის მთავრობის დაფინანსებით ( , 2016-2017).

კარიერა
კახა კოჟორიძე იყო საქართველოს პრეზიდენტის მრჩეველი სამართლებრივ საკითხებში (2015-2018). არის საადვოკატო ბიუროს - „კოჟორიძე იურიდიული და ბიზნეს კონსალტინგი“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი.
პროფესიული საქმიანობა დაიწყო 2005 წელს საადვოკატო საქმიანობით. 2007-2014 წლებში მუშაობდა საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში (საია) ჯერ ადვოკატის, შემდეგ იურიდიული დახმარების ცენტრის დირექტორის თანამდებობაზე, ხოლო 2012-2014 წლებში ორჯერ იქნა არჩეული საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარედ. 2020-2021 წლებში იყო პოლიტიკური პარტიის - „ლელო საქართველოსთვის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და პოლიტიკური საბჭოს წევრი.

კახა ასევე იყო საქართველოს სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი (2013-2015); მართლმსაჯულების სისტემურ რეფორმებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციების კოალიციის თავმჯდომარე; კითხულობდა ლექციებს ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტისა და ილიას უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტებზე. 2018 წლიდან არის კომპანიის - „კოჟორიძე და იურისტები“ - მმართველი პარტნიორი.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.