iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გიორგი გობეჩია

გიორგი (გიგლა) ნიკოლოზის ძე გობეჩია (დ. 5 აგვისტო, 1929, თბილისი — გ. 15 ნოემბერი, 2010, იქვე) — ქართველი ინჟინერი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1996), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (2005).

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-გეოლოგისა (1953) და ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის (1965) სპეციალობით. 1974–94 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე. 1994 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი კომისიის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, ჟურნალ „მეცნიერება და ტექნიკის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე. მის სამეცნიერო შრომებში განხილულია საქართველოს წყლის რესურსების გამოყენებისა და წყალთა მეურნეობის განვითარების სხვადასხვა საკითხი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
ლოტკინის მემორიალი

ლოტკინის მემორიალი — მონუმენტი საქართველოში, რომელიც აგებულია შოთა რუსთაველის 800 წლის იუბილის აღსანიშნავად. მასზე მუშაობდნენ ნოდარ ჯობაძე და ალექსანდრე ბაქრაძე.

აქ დაგეგმილი იყო კეთილმოწყობილი პარკის მშენებლობა. შესასვლელში პატარა ქვებისაგან კორიდორი უნდა გაკეთებულიყო და ამ ქვებზე ამოტვიფრული იქნებოდა საქართველოში სახელოვანი ადამიანების, მეფეების და ა.შ. სახელები და გვარები. მემორიალის მიმდებარე ტერიტორია კარიბჭით უნდა დაწყებულიყო, მთავარ ნაწილს მაღალი კორპუსი ეწოდა, ხოლო გზას რომელიც ნაგებობამდე მიდის ჟამთა გზა. ზემოთ ხსენებული კორიდორიც ზუსტად ჟამთა გზაზეა.

ტერიტორიის დიდ ნაწილზე კი მუზეუმი იქნებოდა. ნაგებობის შუაში უნდა ყოფილიყო ვეფხისტყაოსნის გიგანტური ასლი, რომელიც შუშაში იქნებოდა მოთავსებული. მის კედლებზე კი უნდა ყოფილიყო სხვადასხვა ენებზე ნათარგმნი მცირე ზომის ვეფხისტყაოსანის ასლები.

მაგრამ ამ გეგმიდან მხოლოდ მემორიალის მთავარი ნაწილის, მაღალი კორპუსის აშენება მოესწრო. მშენებლობას კი მაშინ გამოცემულმა ბრძანებულებამ შეუშალა ხელი, რომელიც მემორიალების და მონუმენტების აშენებას კრძალვდა.

გალერეა
ბონა არტუელი

ბონა არტუელი (; დ. 1396 — გ. 17 სექტემბერი, 1425) — ოს გრაფ ფილიპ არტუელისა და მარი ბერელის ასული. ნევერის გრაფინია 1413-5 წლებში როგორც ფილიპ -ის, ხოლო ბურგუნდიის ჰერცოგინია 1424-5 წლებში როგორც ფილიპ -ის მეუღლე. შვილები ჰყავდა მხოლოდ პირველ ქმართან.

ბიოგრაფია
ბონა დაიბადა 1396 წელს არტუაში. იგი იყო ოს გრაფ ფილიპ არტუელისა და მისი მეუღლის, მარი ბერელის ქალიშვილი. დედამისი იყო ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას ქალიშვილი, რომელიც თავის მხრივ საფრანგეთის მეფე ჟან -ის ვაჟი იყო.

1413 წლის 20 ივნისს ბონა მიათხოვეს ნევერის გრაფ ფილიპ -ს, რომელიც იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ გულადისა (ასევე მეფე ჟან -ის ვაჟი) და მარგარიტა ფლანდრიელის ვაჟი.

ქორწინება არც თუ ისე დიდხანს გაგრძელდა, ვინაიდან 1415 წელს ფილიპი აზენკურის ბრძოლაში მოკლეს, სადაც იგი ინგლისის მეფე ჰენრი -სა და მის მოკავშირეს, მოღალატე ფრანგ დიდგვაროვან შარლ დ'ალბრეს ებრძოდა დოფინ შარლ დე ვალუას დასაცავად.

მიუხედავად ასეთი მოკლეხნიანი ქორწინებისა, ბონას ფილიპისგან ორი ვაჟი დარჩა. ცხადია, ფილიპის გარდაცვალების შემდეგ ნევერის გრაფი მათი უფროსი ვაჟი შარლ გახდა, რომლის რეგენტადაც ბონა დაინიშნა. ბონა რეგენტის სტატუსით ნევერს 1415 წლიდან 1424 წლამდე მართავდა. მას შემდეგ, რაც მისი ვაჟი სრულწლოვანი გახდა და თავად დაიწყო მართვა, ახალგაზრდა ქვრივს მისმა მამიდამ, ჟანა არტუელმა ხელმეორედ გათხოვება ურჩია.

1424 წლის 30 ნოემბერს ბონა ცოლად გაჰყვა გარდაცვლილი მეუღლის ძმის შვილს, ბურგუნდიის ასევე დაქვრივებულ ჰერცოგ ფილიპ -ს. იგი თავდაპირველად დაქორწინებული იყო საფრანგეთის მეფის ასულ მიშელ დე ვალუაზე, რომელიც 1422 წელს კიბიდან დაგორების შედეგად დაიღუპა, ისე, რომ მემკვიდრე ვერ დატოვა, ამიტომაც ეს ქორწინება ფილიპსაც აწყობდა, ვინაიდან მას იმედი ჰქონდა, რომ ახალგაზრდა მეუღლე მას ვაჟს გაუჩენდა.

ბონასა და ფილიპის ქორწინება კიდევ უფრო მოკლევადიანი აღმოჩნდა, ვიდრე მისი პირველი ქორწინება. ქორწილიდან სულ რაღაც ერთ წელიწადში, 1425 წლის 17 სექტემბერს ბონა გარდაიცვალა, ისე, რომ ფილიპს შვილი ვერ გაუჩინა. სწორედ ამიტომ, ფილიპმა მალევე იქორწინა ისაბელ პორტუგალიელზე, რომელთანაც შეეძინა მემკვიდრე.
უილიამ ნორდჰაუსი

უილიამ ნორდჰაუსი (; დ. 31 მაისი 1941, ალბუკერკე, ნიუ-მექსიკოს შტატი) — ამერიკელი ეკონომისტი.

აშშ-ის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (2001). ეკონომიკაში 2018 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი „ეკონომიკურ ზრდაში ინოვაციებისა და კლიმატის ინტეგრაციისათვის“ (პოლ რომერთან ერთად), „გრძელვადიან მაკროეკონომიკურ ანალიზსში კლიმატის ცვლილების ინტეგრაციისათვის“ ნაწილში..
ინკუბატორი

ინკუბატორი (< — გამოვჩეკ) — სასოფლო-სამეორნეო ფრინველთა კვერცხიდან მოზარდეულის ხელოვნურად გამოსაჩეკი აპარატი. მარტივი ინკუბატორები — სპეციალური შენობა, გასათბობი კასრები, ღუმლები და სხვა — ჯერ კიდევ რამდენიმე ათასი წლის წინ ჰქონდათ . ევროპასა და აშშ-ში სხვადასხვა კონსტრუქციის ინკუბატორი გამოჩნდა საუკუნეში. ყოფილ სსრკ-ში ინკუბატორების სამრეწველო წარმოება დაიწყო 1928 წლიდან, ისინი ორი სახისა იყო — კაბინეტური და კარადული (უფრო გავრცელებულია). 1971 წელს სსრკ-ში მოქმედი ინკუბატორების საერთო ტევადობა 1,7 მილიარდზე მეტ კვერცხს შეადგენდა.
ისქანდერ აზნაუროვი

ისქანდერ სოჰრაბის ძე აზნაუროვი (; დ. 16 აგვისტო, 1956, ბუხარა, უზბეკეთის სსრ, სსრკ — გ. 18 აპრილი, 1993, გადაბეი, აზერბაიჯანი), ასევე ცნობილია მეტსახელით არტილერისტი ისქანდერი — წარმოშობით მუსლიმი მესხი და აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი, ყარაბაღის ომის მონაწილე.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ისქანდერ აზნაუროვი 1956 წლის 16 აგვისტოს, უზბეკეთის ბუხარას ოლქის სოფელ ყალა-აზიაში, მუსლიმი მესხების ოჯახში დაიბადა. 1973 წელს საშუალო სკოლის დამთავრების და უკრაინის ქალაქ ჩერკესკში სამხედრო მოვალეობა მოხდის შემდეგ, 1978 წელს ტაშკენტის საირიგაციო ინსტიტუტში ჩააბარა, რომელიც 1983 წელს დაასრულა. გარკვეული დროის მანძილზე მუშაობდა ტაშკენტის ოლქის ახანყარანის რაიონში.

1989 წელს, ფერღანის ხეობაში მომხდარი სისხლიანი მოვლენების შემდეგ, აზნაუროვი როგორც მუსლიმი მესხი იძულებული გახდა დაეტოვა ქვეყანა. 1990 წელს, აზნაუროვი ოჯახთან ერთად აზერბაიჯანის შამქორის რაიონის სოფელ ქიურში დასახლდა. აქ ის მოწყობილობათა დამზადების ქარხანაში მუშაობდა.

დაოჯახებული იყო და ჰყავს სამი შვილი.

ყარაბაღის ომი
სომხეთის მიერ სამხედრო მოქმდებების დაწყებისას, რომელიც შემდეგში ყარაბაღის ომში გადაიზარდა, 1992 წლის გაზაფხულზე აზნაუროვი მოხალისედ შეუერთდა აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებს. ომის დროს, შინიხში მდებარე ციხიდან აქტიურად ცეცხლის ხსნიდა სომხების პოზიციების მიმართულებით, შედეგად ერთ დღეს სომხების 4 საარტილერიო დანადგარი გაანადგურა, ასევე გაანადგურა რამდენიმე სამხედრო საწყობიც. 1993 წლის გაზაფხულზე შეტევაზე გადასული სომხების პოზიციები სრულად გაანადგურა, რისთვისაც სომხებმა მისი მოკვლისთვის ფულადი ჯილდო დააწესეს.

მოგვიანებით, აზნაუროვი ერთ-ერთი სამხედრო ნაწილის საარტილერიო მეთაურის თანამშემწედ დაინიშნა. ბაშქენდის გათავისუფლებისას, სომხების საგრძნობი ცოცხალი ძალა სრულად გაანადგურა.

სიკვდილი
აზნაუროვი 1993 წლის 18 აპრილს, გადაბეის „იორუქდაშში“ მიმდინარე სამხედრო მოქმედებების დროს დაიღუპა. დაკრძალულია ბაქოს გმირთა ხეივანში.

ჯილდოები
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 1995 წლის 15 იანვრის 262 ბრძანების თანახმად, ისქანდერ აზნაუროვს სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის წოდება.
1995 — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი.
1998 — „ოქროს ვარსკვალივის“ მედალი.
O2 არენა

2 არენა — ძველი სახელწოდება საზკა არენა, სტადიონი და მრავალფუნქციური სპორტული ნაგებობა პრაღაში, პრაღა 9-ში, ლიბენში, ვისოჩანის საზღვართან. განკუთვნილია როგორც სპორტული ღონისძიებებისთვის, ასევე კულტურულ-გასართობი ღონისძიებებისთვის, კონცერტებისთვის, გამოფენებისთვის და სხვა. სტადიონის ტევადობა 18 000 ადგილია. 2 არენა გაიხსნა მსოფლიოს ყინულის ჰოკეის ჩემპიონატისთვის 2004 წელს.
გიორგი მანიაკე

გიორგი მანიაკე (, , ; გ. 1043) — საუკუნის გამოჩენილი ბიზანტიელი მხედართმთავარი, იტალიის კატეპანი 1042 წელს. სკანდინავიურ საგებში ცნობილია, როგორც გირგირი. ძალიან პოპულარულია ის აზრი, რომ გიორგი მანიაკე ძალიან მაღალი და ძლიერი იყო, თითქმის — გიგანტი. 1038–1040 წლებში იბრძოდა სიცილიის დასაბრუნებლად. წარმოშობით იყო სომეხი.

ბიოგრაფია
მანიაკე პირველად მოიხსენიება 1030–1031 წლების კამპანიისას, როდესაც ბიზანტიელები დამარცხდნენ ალეპოსთან, მაგრამ შეძლეს არაბებისათვის ედესის წართმევა. მისი ყველაზე დიდი მიღწევა იყო სიცილიის ნაწილობრივი დაბრუნება არაბებისაგან, რომელიც 1038 წელს დაიწყო. აქ მას დახმარებას უწევდა ვარიაგების დაცვის მეთაური ჰარალდ ჰარდრადა, რომელიც მოგვიანებით ნორვეგიის მეფე გახდა. გარდა ვარიაგებისა, ბიზანტიელთა გვერდით იბრძოდნენ დაქირავებული ნორმანები, რომელთაც გიიომ ხელმძღვანელობდა. მან ზედმეტსახელი „რკისნისხელა“ სწორედ ამ ომის დროს მიიღო, როდესაც სირაკუზის ამირა დაამარცხა. თუმცა, მანიაკემ გააძევა თავისი ადმირალი, სტეფანე, რომელიც ბიზანტიის სამეფო კარის ერთ-ერთი უმაღლესი პირის, იოანე საჭურისის დის ქმარი იყო. აგრეთვე საჯარო შეურაცხყოფა მიაყენა ლანგობარდების კონტინგენტის მეთაურს, არდუინს, რის გამოც ბიზანტიელთა არმია დატოვეს ნორმანებმა და სხვა ჩრდილოელებმა. საპასუხოდ მიხეილ -მ გიორგი მანიაკე უკან გამოიხმო. არაბებმა სიცილიის ხელახლა დაპყრობა შეძლეს, მაგრამ მანიაკეს წარმატებებმა შთააგონა ნორმანები, რომლებიც მოგვიანებით თავს დაესხნენ კუნძულს.

სიცილიაში მისი მიღწევების იგნორირების გამო მანიაკე იმპერატორ კონსტანტინე -ს 1042 წელს აუჯანყდა, თუმცა იმპერატორმა იგი იტალიის კატეპანად დანიშნა, რადგან იტალიაში ბიზანტიელები კატასტროფულ მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ, მათ დაკარგეს უდიდესი ტერიტორიები. მანიაკემ მოახერხა ამ მიწების უკან დაბრუნება, მაგრამ ინტრიგების მსხვერპლი გახდა: მას წინააღმდეგობა უწევდა რომანოზ სკლიაროსი (სკლეროსი), რომელიც ვრცელ ტერიტორიებს ფლობდა ანატოლიაში; იგი ემეზობლებოდა მანიაკეს მიწებს და ორივე მათგანი ავრცელებდა ჭორებს ერთმანეთზე შესაძლო თავდასხმის შესახებ მათი დაპირისპირების გამო; რომანოზმა თავისი დის საშუალებით, რომელიც იმპერატორზე გავლენას ავრცელებდა, დაწინაურება მოახერხა; მან იმპერატორი მანიაკეს წინააღმდეგ განაწყო და მოახერხა ამ უკანასკნელის სახლის დარბევა, მისი ცოლი კი შეაცდინა (რომელიც თავისი სილამაზით იყო ცნობილი). თვითონ გიორგი კი კონსტანტინოპოლში გამოიძახეს. მას შემდეგ, რაც მართლმსაჯულების წინაშე წარდგა, უარი თქვა ბრძანებების შესრულებაზე, სკლეროსი წამებით მოკლა (დათხარა თვალები, მოაჭრა ყურები, ცხვირი და პირი) და თავისი არმია ბალკანებზე გადაიყვანა. მისმა ჯარისკაცებმა (მათ შორის ვარიაგებმაც) გიორგი მანიაკე იმპერატორად გამოაცხადეს და კონსტანტინოპოლისაკენ გაემართნენ. 1043 წელს თესალონიკესთან ახლოს გაიმართა ბრძოლა, თავდაპირველად იგი მანიაკეს წარმატებით წარიმართა, მაგრამ იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა და საბოლოოდ იმპერატორმა კონსტანტინემ გაიმარჯვა. გამარჯვების ნიშნად მან იპოდრომზე ჩამოატარა ზურგით წინ ვირზე შემჯდარი აჯანყებულები. მანიაკეს სიკვდილით აჯანყება შეწყდა. მისი სახელი ჰქვია ქალაქ მანიაჩეს, ციხესიმაგრე კასტელო-მანიაჩეს და მონასტერ სანტა-მარია-მანიაჩეს იტალიაში.
მაიკ პომპეო

მაიკლ რიჩარდ „მაიკ“ პომპეო (; დ. 30 დეკემბერი, 1963, ორინჯი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი 2018 წლის 26 აპრილიდან 2021 წლის 20 იანვრამდე.

1986 წელს წარჩინებით დაამთავრა „უესტ პოინტის“ სამხედრო აკადემია და მსახურობდა კავალერიის ოფიცრად, ბერლინში, სადაც პომპეო
ბერლინის კედლის დაცემამდე პატრულირებდა „რკინის ფარდასთან“. ის აგრეთვე მსახურობდა ამერიკის შეერთებული შტატების შეიარაღებული ძალების ქვეითთა მეოთხე დივიზიის, მე-7 ჯავშანსატანკო კავალერიის მე-2 რაზმში.

აქტიური სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდგომ მან სწავლა განაგრძო ჰარვარდის სამართლის სკოლაში და რედაქტორობდა ჟურნალს „ჰარვარდის სამართლის მიმოხილვა“.

2017 წლის 23 იანვრიდან 2018 წლის 26 აპრილამდე იყო ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს დირექტორი, წარმოადგენდა კანზასის შტატს წარმომადგენელთა პალატაში 2011-2017 წლებში. არის რესპუბიკური პარტიის წევრი, ემხრობა „ჩაის სმის მოძრაობას“.

პომპეო დაქორწინებულია სიუზან პომპეოზე. მათ ჰყავთ ერთი შვილი, ნიკი.
პავლოვსკის მეგობრობის ტაძარი

პავლოვსკის მეგობრობის ტაძარი — ანტიკურად სტილიზებული პავილიონი-როტონდა პავლოვსკის პარკის ტერიტორიაზე, სანქტ-პეტერბურგი. აგებულია მდინარე სლავიანკის კლაკნილში 1781-1784 წლებში არქიტექტორ ჩარლზ კამერონის პროექტის მიხედვით. ტაძარი აგებულია როგორც საჩუქარი თავად პავლე პეტრეს ძისა და მისი ცოლის მარიას მიერ ეკატერინე -სადმი.

თექვსმეტი თეთრი დაღარული დორიული კოლონა გარს აკრავს როტონდას, რომელიც ოხრით არის შეღებილი. სახურავი თეთრია, კარები მუხისგანაა დამზადებული და ბრინჯაოს ფერადაა შეღებილი. კედლების ზედა ნაწილში გამოსახულია სკულპტურული მედალიონები. კედლის ზედა ნიშები მორთულია მოდელირებული ორნამენტებით.

ეკატერინე -სადმი ტაძრის მიძღვნის აღსანიშნავად, ერთ-ერთ ნიშში მდებარეობს იმპერატორის თაბაშირის ქანდაკება, რომელიც წარმოდგენილია ცერერას სახით. ქანდაკება არის იაკობ რაშეტის 1789 წლის ნამუშევრის კოპიო, რომელიც აღმართულია ცარსკოე-სელოში.

შესასვლელის თავზე არის წარწერა: „პავლოვსკის პირველი მფლობელების სიყვარული, თაყვანისცემა და ერთგულება ეძღვება მათ ვინც ეს მიწა გადასცა მათ.“ ტაძრის სარძიკვლის ჩაყრის ცერემონიალს ესწრებოდა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი იოზეფ .

სავარაუდოდ თავდაპირველად ტაძარი გამოიყენებოდა კამერული კონცერტების გამართვის ადგილად.

განსაკუთრებულად ლამაზად გამოიყურება ნაგებობა მდინარე სლავიანკის მხრიდან, რომელსაც ამშვენებს შენობის ფონზე ლამაზად გაშლილი კორომები. ზაფხულის პერიოდში პავილიონში იხსნება პავლოვსკის მუზეუმ-ნაკრძალის ფონდების ქანდაკებების დროებითი გამოფენები.
მეოტები

მეოტები — ძველი ტომების კრებითი სახელი, რომლებიც სახლობდნენ ძვ. წ. ათასწლეულში აზოვის ზღვის აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ, აგრეთვე ყუბანის შუაწელზე. სახელწოდება „მეოტები“ იხსენიება ანტიკურ ავტორებთან და ბოსფორის სამეფოს წარწერებში. სტრაბონი მეოტებს მიაკუთვნებს სინდებს, დანდარებს, დოსხებს და სხვ. მეოტების ნაწილი ენობრივად ადიღეების მონათესავე იყო, ნაწილი კი ირანულის. ძვ. წ. – საუკუნეებში მრავალი მეოტი ბოსფორის სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა.
პავლოვსკის წმინდა ეკატერინესა და ღვთისმშობლის შობის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ეკლექტიკა
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1743-1747
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.653817
| გრძედი = 30.410156
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
პავლოვსკის წმინდა ეკატერინესა და ღვთისმშობლის შობის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია პავლოვსკში, სანქტ-პეტერბურგი.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ეკლესიას აქვს ორი საკურთხეველი ერთი დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე, ხოლო მეორე ღვთისმშობლის შობის სახელზეა ნაკურთხი.

ისტორია
პავლოვსკის ისტორიული დასახლების, დინამოს მოსახლეები თავდაპირველად იყვნენ გლეხები, რომლებიც ეკუთვნოდათ გრაფ სკავრონსკიებს და მათ შთამომავლებს, ისინი მიეკუთვნებოდნენ ცარსკოე-სელოს სამრევლოს.

1743 წელს ეპისკოპოს ნიკოდიმის კურთხევით შედგა ტაძრის სარძიკვლის ჩაყრა. მშენებლობა მიმდინარეობდა გრაფ მარტინ სკავრონსკის ფინანსებით.

1822-1824 წლებში და 1829 წლებში გრაფინია იულია სამოილოვას ინიციატივით ეკლესია გადააკეთეს დომენიკო ადამინის პროექტის მიხედვით. 1867-1872 წლებში არქიტექტორმა ალექსანდრე რეზანოვმა ნაწილობრივ მოახერხა ტაძრის ადრინდელი სახის აღდგენა.

1875 წლის 1 ივლისს ეკლესია გაძარცვა ფსკოველმა გლეხმა ი. პერედოიკომ. გატაცებული ნივთები აღმოაჩინეს დაზიანებულ მდგომარეობაში. მოგვანებით ეკლესიის ფასეულობები გადამალეს საკურთხევლის ჯვართან, რომელიც განათავსეს ზედა ეკლესიაში.

თავდაპირველად ეკლესია გრაფების მიერ გაღებული თანხებით არსებობდა, ხოლო 1859 წლიდან სასახლის ხარჯებზე გადავიდა, რადგან დასახლება შეიძინა იმპერატორმა. ეკლესიასთან ახლოს მოქმედებდა სასაფლაო.

ეკლესიაზე მიწერილი იყო სანქტ-პეტერბურგის წმინდა მოციქულთასწორ ოლღას სახელობის ტაძარი, რომელიც აკურთხეს 1898 წელს.

1937 წელს საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში დააპატიმრეს წინამძღვარი ნიკოლოზ დავიდოვი და ეკლესიაში ღვთისმსახურება შეწყდა. 1938 წელს ეკლესია საბოლოოდ დახურეს. შენობაში განათავსეს კლუბი და კინოდარბაზი.

1941 წლის აგვისტოში ნკვდ-ს სპეციალურმა ჯგუფმა ააფეთქა ეკლესიის სამრეკლო და გუმბათი. ეს ახსნეს იმით, რომ გერმანული არტილერიისათვის ორიენტირი მოესპოთ.

გერმანული ოკუპაციის პერიოდში ეკლესიაში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა შენობის ნაწილში სოფელ ანტროპშინოში, ხოლო 1943 წლიდან აღსდგა თვით ტაძარშიც.

საბჭოთა ძალების მიერ ტერიტორიის გათავისუფლების შემდეგ ტაძარი გარკვეული პერიოდი არ მოქმედებდა, მაგრამ მრევლი დარეგისტრირდა და ტაძარში მღვდელი დაინიშნა. ქვედა ტაძარში ღვთისმსახურება აღსდგა 1946 წელს, ხოლო 1954 წელს რემონტის შემდეგ აკურთხეს ზედა ეკლესიაც.

2007 წელს აღადგინეს სამრეკლო, ხოლო 2011 წელს დააშენეს გუმბათიც.
რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი

რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი — ერთ-ერთი უდიდესი ეთნოგრაფიული მუზეუმი ევროპაში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთის ფედერაცია. დაარსდა როგორც რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმის ეთნოგრაფიული განყოფილება ნიკოლოზ -ის მიერ, მისი მამის, ალექსანდრე -ის ნებისა და პატივისცემის ნიშნად 1895 წლის 25 აპრილის № 11532 ბრძანებით და ეწოდა იმპერატორ ალექსანდრე -ის რუსული მუზეუმი“.

მუზეუმი განთავსებულია შემდეგ მისამართზე: სანქტ-პეტერბურგი, ინჟინრების ქუჩა, სახლი 4/1, რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმის გვერდით. მუზეუმის შენობა ააგეს 1902-1913 წლებში არქიტექტორ ვასილ თევდორეს ძე სვინინის პროექტის მიხედვით.

ისტორია
რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმის დაარსების თარიღად ითვლება 1895 წელი, როდესაც რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმთან სამუილ დუდინის ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით დაარსდა ეთნოგრაფიული განყოფილება. თავისუფალი სტუმრობისათვის იგი გაიხსნა მხოლოდ 1923 წელს.

1934 წელს ეთნოგრაფიული განყოფილება დამოუკიდებელი მუზეუმი გახდა და ეწოდა ეთნოგრაფიის სახელმწიფო მუზეუმი. 1948 წლის აგვისტოში, მას შემდეგ რაც მოსკოვში გადაეცა საბჭოთა კავშირის ხალხთა მუზეუმის კოლექცია, ეწოდა საბჭოთა კავშირის ხალხთა სახელმწიფო ეთნოგრაფიული მუზეუმი. 1992 წლიდან კი ეწოვება - რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი.

განყოფილებები
მუზეუმს აქვს რამდენიმე განყოფილება: რუსეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის, ბელარუსის, უკრაინის და მოლდოვის ეთნოგრაფიის, ჩრდილო-დასავლეთისა და ბალტიისპირეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის, კავკასიის, შუა აზიისა და ყაზახეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის, ვოლგისპირეთისა და ურალისპირეთის ხალხთა ეთნოგრაფიისა და ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის განყოფილებები.

მუზეუმთან მოქმედებს „საბავშვო ეთნოგრაფიული ცენტრი“.
ლევოტობი

ლევოტობი — მოქმედი ორმაგი ვულკანი ინდონეზიაში, კუნძულ ფლორესის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. შედგება ორი სტრატოვულკანისაგან: ლევოტობი-ლაკილაკი (1584 მ) და ლევოტობი-პერემპუანი (1703 მ), რომლებიც უნაგირათია გამოყოფილი. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 2003 წლის 30 მაისს. მცირე ამოფრქვევები შეინიშნებოდა იმავე წლის ივნისსა და ივლისშიც. ლევოტობი აგებულია ანდეზიტებით.
აბაზაშთა

აბაზაშთა ( — სინათლე) — ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის აბაზურენოვანი საზოგადო-პოლიტიკური გაზეთი. გამოდის 1991 წლიდან კვირაში ორჯერ. ტირაჟი — 3850 ეგზემპლარი.

1991 წლამდე გამოდიოდა შემდეგი სახელწოდებით: 1938-1953 წლებში — სახელწოდებით „ჩერკეს კაპშჩ“ ( — წითელი ჩერქეზეთი), 1953-1958 წლებში — „სოციალისტიჩესკაია ჩერკესია“ ( — სოციალისტური ჩერქეზეთი), 1958-1991 წლებში — „კომუნიზმ ალაშარა“ ( — კომუნიზმის სინათლე).
ტამა

ტამა (საკუთარი სახელწოდება — ტამოკი) — სუდანისა და ჩადის სასაზღვრო ზოლის ორივე მხარეს მცხოვრები ხალხი. რაოდენობა მონათესავე ტომებთან ერთად 200–300 ათ. (თანამედროვე შეფასება). ენა განეკუთვნება ცენტრალურ და აღმოსავლეთ სუდანის ენათა ჯგუფს. ნაწილი არაბულად ლაპარაკობს. რელიგია — მუსლიმანობა. ტამას ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება (ხორბალი, ბრინჯი, ღომი) და მესაქონლეობა.
იური ჩიქოვანი

იური კონსტანტინეს ძე ჩიქოვანი (დ. 6 იანვარი, 1937, ლენინგრადი (ახლანდ. სანქტ-პეტერბურგი), — გ. 12 ნოემბერი, 2018, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საჭადრაკო თეორეტიკოსი, გენეალოგი.

დაიბადა ექიმ კონსტანტინე ჩიქოვანის ოჯახში. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი ინგლისური და გერმანული ენების სპეციალობით. წლების განმავლობაში ასწავლიდა ამავე ინსტიტუტში ინგლისური ენის კათედრაზე. იყო ჭადრაკში თბილისის ოთხგზის (1963, 1966, 1977, 1985) და საქართველოს 1976 წლის ჩემპიონი ვაჟთა შორის, საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1966), -ს ოსტატი (1994), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1979). მისი მოსწავლეები იყვნენ ქართველი მოჭადრაკეები: მაია ჩიბურდანიძე, ნინო გურიელი, ზურაბ აზმაიფარაშვილი.

1984 წლიდან დაინტერესებული იყო გენეალოგიური კვლევებით. 1995 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო მის მიერვე დაარსებული ქართული გენეალოგიური საზოგადოების თავმჯდომარე, 1999–2003 წლებში — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენეალოგიური კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელი. იყო საქართველოს თავადაზნაურთა საკრებულოს ვიცე-წინამძღოლი და მთავარი გენეალოგი, 2004 წლიდან — საერთაშორისო გენეალოგიური აკადემიის წევრი. ავტორია ქართული საგვარეულოების და გენეალოგიის შესახებ 9 წიგნისა და მრავალი სამეცნიერო სტატიისა.
კარნოტიტი

კარნოტიტი (სახელი ეწოდა ფრანგი ქიმიკოსის ა. კარნოს პატივსაცემად) — ვანადატების კლასის მინერალი; ქიმიური შედგენილობა _2(_2)_2[_2_8]·3_2. ზოგჯერ შეიცავს , , და სხვ. კრისტალდება იშვიათად. აგრეგატები მიწისებრი და წანაცხის სახისაა. აქვს კაშკაშა ყვითელი ან მომწვანო ყვითელი ფერი, ტკეჩადობა სრული. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 2–3; სიმკვრივე 4460 კგ/მ³. ძლიერ რადიოაქტიურია. წარმოიქმნება ურანის პირველადი მინერალების ხარჯზე. კარნოტიტი ურანისა და ვანადიუმის მნიშვნელოვანი მადანია. კარნოტიტის საბადოებია აშშ-ში, აფრიკაში, ავსტრალიასა და სხვ.
რკინის გუმბათი

„რკინის გუმბათი“ — ტაქტიკური რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვითი სისტემა, რომელიც განკუთვნილია არამართვადი ტაქტიკური რაკეტებისაგან ისრაელის დასცვისთვის 4-დან 70 კმ-მდე ფრენის მანძილიდან. შექმნილია კომპანია -ის მიერ.

სისტემა მოიცავს რაკეტების ამოცნობის, მათი ტრაექტორიის გამოთვლის და ჰაერში განადგურების მექანიზმებს. ის ყველანაირ ამინდში მუშაობს — ნისლშიც, წვიმაშიც და მტვრის ღრუბელშიც. სისტემა აანალიზებს საფრთხეს და ანტირაკეტას მხოლოდ მაშინ უშვებს, თუ საფრთხე დასახლებულ ადგილს ემუქრება. თითოეულ ბატარეას შეუძლია დაიცვას 150 კვადრატული კილომეტრის ფართობის ტერიტორია.

პირველი ბატარეა განთავსდა 2011 წლის 27 მარტს ბეერ-შევასთან ახლოს. 7 აპრილს წარმატებით შეაჩერა ღაზიდან ნასროლი -21-ის რაკეტები. 2012 წლის 10 მარტს -მა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ „რკინის გუმბათმა“ ღაზის სექტორიდან გამოტყორცნილი რაკეტების 90% გაანადგურა, რომლებიც დასახლებული პუნქტების დასაბომბად იყო განკუთვნილი. 2012 წლის ნოემბრისათვის ანტისარაკეტო სისტემამ 400-ზე მეტი რაკეტა გაანადგურა. 2014 წელს ისრაელის მთელ ტერიტორიაზე დამონტაჟდა 9 ბატარეა. 2014 წლის ბოლოსათვის, „რკინის გუმბათმა“ ჩამოაგდო 1200 რაკეტა.

ისრაელის ოფიციალური უწყებების განცხადებით, „რკინის გუმბათი“ ღაზის სექტორიდან გამოსროლილი რაკეტების 85–90 პროცენტს უმკლავდება. ზოგიერთ ექსპერტს ეჭვი შეაქვს ამ მაჩვენებლის სანდოობაში, თუმცა ანალიტიკოსების უმეტესობა თანხმდება, რომ სისტემა მუშაობს, რაზეც მეტყველებს ისრაელის მხრიდან მსხვერპლის ნაკლებობა.

2016 წელს აზერბაიჯანის თავდაცვის მრეწველობის მინისტრმა, იავერ ჯამალოვმა განაცხადა, რომ ისრაელისგან შეიძენდა „რკინის გუმბათის“ სისტემას. მას შემდეგ ხელშეკრულებას ინდოეთმა, რუმინეთმა და აშშ-მაც მოაწერეს ხელი.
იოსებ რატილი

იოსებ ივანეს ძე რატილი ( ნამდვილი გვარი ნავრატილი დ. 27 თებერვალი, 1840, პარდუბიცე — გ. 17 თებერვალი, 1912, თბილისი) — ჩეხი მომღერალი (ტენორი), ლოტბარი.

ბიოგრაფია
მუსიკალური განათლება მიიღო პრაღის კონსერვატორიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ მღეროდა პრაღისა და სხვა ოპერის თეატრებში. 1878 წლიდან გამოდიოდა ჰელსინკის ოპერის თეატრში. გასტროლები გამართა რუსეთის იმპერიის სხვადასხვა ქალაქში.

რატილი საქართველოში
1879 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. 1880 წლიდან იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. აქ დაუახლოვდა ქართველ მუსიკოსებს ანდრია ბენაშვილს, ანდრია ბალანჩივაძეს, ია კარგარეთელს, კ. მაღრაძეს, ხ. სავანელს, ფილიმონ ქორიძეს, ზაქარია ჩხიკვაძეს. გაეცნო ქართული მუსიკის ფოლკლორს, მოიხიბლა თვითმყოფი, მდიდარი, მრავალხმიანი სიმღერებით.

ქართული ფოლკლორით მოხიბლული რატილი ჩაერთო ქართული საგალობლების ნოტებზე გადატანის საქმეში. მან პირველმა ჩაწერა და დაამუშავა 30-ზე მეტი ქართული ხალხური სიმღერა, რითაც გადაარჩინა დაღუპვას. მათ შორის იყო: „დიამბეგო“, „ალილო“, "კახური სუფრული", "გურული ოდელია" "ცანგალა და გოგონა" და სხვ.

1885 წელს სათავეში ჩაუდგა ლადო აღნიაშვილის მიერ შექმნლ ხალხური სიმღერის გუნდს „ქართული ხორო“. 1886 წლის 15 ნოემბერს ანსამბლმა ქართული თეატრის სცენაზე პირველი კონცერტი გამართა. კონცერტს ილია ჭავჭავაძეც ესწრებოდა, რომელმაც „ქართულ ხოროს“ გაზეთ „ივერიაში“ ვრცელი რეცენზია მიუძღვნა. ანსამბლის წევრებს შორის იყვნენ ძმები ივანე და ზაქარია ფალიაშვილებიც. დიმიტრი არაყიშვილმა კი კომპოზიტორობა მას შემდეგ გადაწყვიტა, რაც რატილის ანსამბლის შესრულებით ქართული სიმღერები მოისმინა. რატილის „ქართული ხოროს“ მემკვიდრეა დღეს მოქმედი ანსამბლი „ერისიონი“. 1888 წელს რატილმა გუნდის ხელმძღვანელობა გადასცა მელიტონ ბალანჩივაძეს.

იყო საქართველოს მუსიკალური საზოგადოების საპატიო თავმჯდომარე. იოსებ რატილი გარდაიცვალა 1912 წლის 17 თებერვალს. დაკრძალულია კუკიის სასაფლაოზე, კათოლიკეთა უბანში. ერის სახელით მირთმეულ გვირგვინზე ეწერა: „ქართველი ერის პატიოსან და მოჭირნახულე მეგობრის იოსებ ივანეს ძე რატილის ხსოვნას“. მისი შთამომავლობა ამჟამად ცხოვრობს თბილისში.