მეტისები

მეტისები — ტერმინი ტრადიციულად იხმარება ლათინურ ამერიკასა და ესპანეთში ევროპელი და ამერიკის ადგილობრივ ხალხთა შერევით წარმოშობილი ადამიანების აღსანიშნავად. ტერმინი ჩამოყალიბდა როგორც რასისტული კატეგორია იმ კასტური სისტემისა, რომელიც მოქმედებდა ესპანეთის იმპერიის ამერიკულ კოლონიებში. გამოიყენებოდა იმ ადამიანის მიმართ, რომელსაც ერთი მშობელი ევროპული წარმოშობის ჰყავდა, მაგრამ ამერიკის ადგილობრივ ინდიელთა წარმომადგენელი იყო. მეტისს ბევრად ნაკლები უფლებები გააჩნდა, ვიდრე კრეოლს, ახალ სამყაროში დაბადებულ ორივე მშობლით ევროპელ ადამიანს, მაგრამ გააჩნდა მეტი უფლებები, ვიდრე ინდიელს ან ზანგს.

კოლონიალიზმის პერიოდში, მეტისები სულ მალე გახდნენ ლათინური ამერიკის ძირითადი ეთნიკური ჯგუფი, ხოლო უკვე კოლონიების დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში, მეტისები ხშირად დომინანტ ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენდნენ.

ესპანური სიტყვა მეტისი მოდის ლათინური სიტყვიდან , რაც შერეულს ნიშნავს.

მეტისები მექსიკაში
იუკატანის ნახევარკუნძულზე მცხოვრები მაიას ტომელები იგივე მაიერო , მასეუალა . ადგილობრივები მათ მეტისებს უწოდებენ.

საცხოვრებელი არეალი
მეტისების ძირითადი გავრცელების არეალია მექსიკის ტერიტორია, კამპეჩეს, იუკატანის და კინტანა როოს შტაები. მიუხედავად დაბალი სოციალურ-ეკონომიკური დონისა ისინი წარმოადგენენ კულტურულ და დემოგრაფიულ უმრავლესობას, თუ არ ჩავთვლით ქალაქ კანკუნს. ისეთ დიდ ქალაქებშიც კი, როგორებიცაა: მერიდა, ჩეტუმალი კამპეჩე და ვალადოლიდი, მრავალი ადამიანი საუბრობს მაიას ენაზე.

კულტურა
მეტისების კულტურა ძალიან ძველი და ენდემურია ნახევარკუნძულისთვის. რეგიონში არსებობს ათასობით ისტორიული დასახლება, რომელშიც ოდესღაც მაიას ტომელები ცხოვრობდნენ, ზოგი მათგანი ტურისტულ ღირშესანიშნაობად იქცა, თუმცა უმეტესობა დღემდე აღმოსაჩენია და ნაყარი მიწის სქელი ფენითაა დაფარული. მრავალი სამეციერო კვლევა შეისწავლიდა ამ უძველეს კულტურას, მასთან ასოცირებულ იეროგლიფურ დამწერლობას, მათ კალენდარს და მონუმენტალურ არქიტექტურას, რის შედეგადაც წარმოგივსახავს დიდებულ, ლეგენდარულ ტომს, თუმცა ესპანელთა მიერ კოლონიზაციამ და დამონებამ გამოიწვია წყვეტა ახლანდელ და მათ დიდებულ წინაპართა ცხოვრების წესს შორის. ადრეულ 1500-იან წლებში დაწყებულმა საზოგადიებრივმა ცვლილებებმა გააქრო მანამდე არსებული ადგილობრივი სოციალური სტუქტურები. ტომი ამას შეეგუა სასოფლო-სამეურნეო ცხოვრებაზე ფოკუსირებით, რის რეგულირებაშიც წინაპართა კოსმოლოგიურ ცოდნას იყენებდნენ. ნახევარკუნძულის გარშემო არის გარკვეული ვარიაციები ამ სასოფლო ცხოვრების წესისა, გამომდინარე ტურიზმისა და უბანიზაციის დონის ზრდიდან. ყველაზე კარგად, ხელუხლებლად და კონსერვატიულად ეგრეთ წოდებულ „მაიას ზონაშია“ კუინტანა როოს პრეფექტურაშია შემონახული მათი კულტურა. ბუნებრივად იზოლირებულმა საცხოვრებელმა გარემომ, დამოუკიდებელმა ენამ და კლიმატზე კარგად მორგებულმა აგროკულტურამ მეტისებს თვითმყოფადობა დღემდე შემოინახა, მიუხედავად იმისა რომ თანამედროვე მსოფლიო ეკონომიკა მოუწოდებს ახალგაზრდებს წინაპრებისგან განსხვავებული აგროკულტურული ცხოვრება აიჩიონ. უკვე არსებობენ მაია ექიმები, ადვოკატები პოლიტიკოსები, სკოლის მასწავლებლები, ჟურნალისტები და დღიური მუშები, რომლებიც ხშირად დეღემდე მისდევენ მათ კულტურულ ნორმებს, თუმცა არსებობენ გამნაკლისებიც. ისინი კი ვინც მაინც ოჯახური მოვალეობას აღსასრულებს და სოფელში მიდის ხშირად ამას სულიერი მოტივით აკეთებს. განსაკუთრებით კანკუნში, ტურისტულ ინდუსტრიაში დასაქმებული მიმტანები, დამლაგებლები, მშენებლები და მეძავები ცდილობენ ცხოვრება რაღაცთ მიამსგასვსონ საკუთარ სოეფლს, თუნდაც ტრადიციული მკურნალების და ბებიაქალების მოყვანით საკუთარ სახლში.

საზოგადოება
1898 წელს ჯონ ტომფსონი წერს წიგნს მეტისების ეთნოლოგიის შესახებ (“ ). როგორც ყველა საზოგადოებაში მცხოვრებ ინდივიდებს, მეტისების ტომსაც ჰყავდათ ხელმძღვანელი, რომელიც ერთგვარად, დემოკრატიული წესით იყო არჩეული. ავტორის თანახმად, თითოეულ მნიშვნელოვან სოფელს საკუთარი მაგისტრატი (ესპ. ) ჰყავდა, რომელსაც ყოველი წლის იანვარში ირჩევდნენ კენჭისყრის გზით. ტომფსონი არჩევნებს შემდეგნაირად აღწერს: სოფლის ყველა მამაკაცი იკრიბებოდა ერთ ქოხში, სადაც ტარდებოდა ღია კენჭისყრა. უხუცესი წარადგენდა კანდიდატებს, რომელსაც მოსახლეობა ხელის აწევით აძლევდა ხმას. შესაბამისად, იმარჯვებდა ის კანდიდატი, რომელსაც ყველაზე მეტი ხმა ექნებოდა. არჩევნებში მონაწილეობის უფლება ჰქონდათ მხოლოდ მამაკაცებს 17 წლის ზემოთ. აღსანიშნავია ისიც, რომ მიუხედავად არსებული დემოკრატიისა, იყო შემთხვევები, როდესაც უხუცესი მხოლოდ ერთ კანდიდატს ასახელებდა არჩევნებზე კენჭისსაყრელად. არჩეული მაგისტრატის მოვალეობას წარმოადგენდა სამართლებრივი წესის აღსრულება, სოციალური საკითხების მოგვარება და წესრიგის შენარჩუნება. მის ხელფასი შეადგენდა ოთხ დოლარს. ჰყავდა ვიცე-მაგისტრატი და რვა პოლიციელი. მათ ხელფასი არ ენიშნებოდათ, პოლიციელების შემოსავალი წარმოადგენდა 25 ცენტს ყოველ დაჭერილ და დამნაშავეზე.
მაგისტრატი ითავსებდა მსაჯულის როლსაც. მას ჰქონდა უფლება, გაესამართლებინა დამნაშავე, დაეკისრებინა მისთვის ჯარიმა (არაუმეტეს 25 დოლარისა) და ასევე აღეკვეთა მისთვის თავისუფლება 7 დღის ვადით.

მეტისების საზოგადოებაში არსებულ დემოკრატიის ერთგვარი სახის არსებობას ხაზს უსვამს პატიმრის უფლება, მიმართოს პუნტა გორდას სასამართლოს განაჩენის გასასაჩივრებლად. ამ სასამართლოს მიმართავდა თავად მსაჯულიც, როდესაც მისთვის მინიჭებული სასჯელის უფლება არ შეესაბამებოდა დანაშაულის სიმძიმეს.

მეტისების საზოგადოების მმართველი წრე მხოლოდ მამაკაცებისაგან შედგებოდა. მხოლოდ მამაკაცებს ჰქონდათ უფლება საჯარო შეკრებებზე დასწრებისა, მხოლოდ მამაკაცები ხდებოდნენ ოფიცრები, ადგილობრივებიდან მხოლოდ მამაკაცები იყვნენ მასწავლებლები, თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს ის ფაქტიც, რომ ადგილობრივთაგან განსხვავებით, უცხოეთიდან ჩამოსული ზოგიერთი ქალიც ითავსებდა ამ პროფესიას.

აქვე აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ გამიო და ლეონ-პორტილლა თვლიდნენ, რომ ქალები დიდი პრესტიჟით სარგებლობდნენ საზოგადოებაში, და რომ მათ მნიშვნელოვანი როლი ენიჭებოდათ.

ქალებისადმი დამოკიდებულება ნათლად ჩანს ქორწინების ტრადიციასა და ოჯახის კულტის განხილვის დროს.

ქორწინების ტრადიცია
ჯონ ტომფსონის წიგნის მიხედვით, მამაკაცები 20 წლის ასაკამდე ქორწინდებიან, გოგონები კი - 16 წლამდე უკვე გათხოვილები არიან. ეკლესია 14 წლის ქვემოთ ბავშვებსაც არ უკრძალავს ჯვრისწერას. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ 15 წლის ასაკში ახალგაზრდები უკვე მომწიფებულ ინდივიდებად ითვლებიან („ცხრა მაიას ქალი“).

არსებობდა გარკვეული სექსუალური ტაბუებიც. აკრძალული იყო გოგონაზე ქორწინება, რომელიც იმავე გვარს ატარებდა, რომელსაც სასიძოს ოჯახი. აღსანიშნავია ისიც, რომ პირველ ბიძაშვილებს შორის ქორწინება არ იყო აკრძალული.

მეტისების საზოგადოებაში მიღებული იყო მზითევის ტრადიციაც, რომელსაც სასიძოს ოჯახი გადასცემდა საცოლეს. ქალს საჩუქრად ტანისამოსსა და თმის ზეთს ართმევდნენ. ქორწინებაზე თანხმობის განცხადების შემდეგ, ვაჟს ეკისრებოდა ვალდებულება, ეზრუნა საცოლეს ოჯახზე, მოემარაგებინა საკვებით, შეშით, სხვადასხვა პროდუქტით. აღსანიშნავია, რომ ამ დროს ვაჟი საკუთარ სახლში ცხოვრობდა და არა საცოლესთან. ამ მიზეზით, ნიშნობა ხანმოკლე იყო მოცემულ საზოგადოებაში.

ქორწილის ხარჯებს სასიძოს ოჯახი ფარავდა. დედამთილი უკერავდა ტანისამოსს თავის ვაჟსა და მომავალ რძალს. თუ გოგონა თავისი ქმრის ოჯახთან ცხოვრობდა ქორწინების შემდეგ, მას უწოდებდნენ , ხოლო თუ ვაჟი მიდიოდა ცოლის ოჯახში საცხოვრებლად მას უწოდებდნენ .
აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ მეტისების ადრეულ საზოგადოებაში, კერძოდ კი პრეკოლუმბიურ პერიოდში მიუღებელი იყო განქორწინების ტრადიცია. ამის მაგივრად ხდებოდა ოჯახის მიტოვება, რაც გულისხმობს იმას, რომ წყვილი ერთმანეთ შორდებოდა, შეიძლება ცალ-ცალკეც ეცხოვრათ, თუმცა ეს არ იყო განქორწინება. ჯეინ ფიშბურნი გამოკვლევებზე დაკვირვების შედეგად ამბობს, რომ „ქალებისათვის ბევრად მარტივია ქმრის გარეშე ცხოვრება, ვიდრე კაცისათვის ცოლის გარეშე ცხოვრება.“ (1971)

ესპანური კულტუის გავლენა აქტიურად - საუკუნეებში გავრცელდა, აქედან გამომიდანე მეტისებში სწორედ ამ პერიოდში მოხდა ლექსიკური ცვლილებების დიდი ნაწილი, თუმცა გასათველისწინებელია ისიც, რომ ეს პროცესი ცენტრალურ მექსიკაში უფრო ადრე დაიწყო. ესპანელებთან კონტაქტის დამყარების პირველი რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში ადგილობრივებმა მრავალი ახალი ნივთი და ცხოველი აღმოაჩინეს, რამაც მათ ლექსიკონში დიდი რაოდენობის ნეოლოგიზმები შეიტანა, მაგრამ მაიას ტომს გეოგრაფიული დაშორების გამო ნაკლებად შეეხო ეს პროცესი. საფეხურობრივად ენამ შეითვისა ახალი სიტყვები, თუმცა ტომმა ნეოლოგიზმების როგორც ფონეტიკური ასევე ორთოგრაფიული მხარე შეცვალა. ადრეულ კოლონიურ პერიოდში მეტისებმა მიიღეს ნეოლოგიზმები, თუმცა ესპანური გავლენის ქვეში მოხვედრილი ცენტრალური მექსიკის ტომებისგან გასხვავებით ფაქტობრივად დღემდე შეინარჩუნეს ენის თვითმყოფადობა. გრამატიკული ცვლილებები კოლონიურ ერაში ფაქტობრივად არ მომხდარა, იუკატეკურიდან ამ პერიოდში გაქრა რამდენიმე გრამატიკული თვისება, თუმცა ეს ძალიან ადრეულ პერიოდში მოხდა. მათ ესპანურიდან ძალიან ცოტა ზმნა აიღეს და მიღებულ ზმნებსაც კი იშვიათად იყენებდნენ. ასევე არ გვხვდება ესპანურიდან გადმოსული ნაწილაკები, საერთოდ კოლონიური პეროდის მაიას წარწერებში სინტაქსური გავლენა საერთოდ არ შეინიშნება. მართლწერის ცვლილება შემოსულ სიტყვებში ამტკიცებს მათ მიერ ესპანური სიტყვების მორგებას, სასაუბრო ენაშიც ესპანური სიტყვა გამოყენების შემთხვევაშიც შეცვლილია გამოთქმა მეტისების ფონეტიკით. მოსაუბრეებმა მოახერხეს ესპანურის ასიმილაცია და ნასესხები სიტყვები სრულიად აქციეს საკუთარი ენის ნაწილად. ესპანურის „მაიანიზაციის“ პროცესს შეუწყო ხელი იმანაც, რომ ენების ფონოლოგიური და ორთოგრაფიული სისტემები სრულიად განსხვავდება და ესპანურიდან მიღებული სიტყვები რიგ შემთხვევაში იმდენად შეიცვალა, რომ ამოცნობაც კი რთული ხდება. მართლწერაც მორგებულია ენაზე და მეთვრამეტე საუკუნეშიც კი არ ხდება ლ/რ დიფერენციაცია, თუმცა ამ პერიოდში ქრისტიანული სახელები გავრცელდა მეტისებში და მათ სწორად წერენ. არის სიტყვები, რომლებიც ენაში არსებობის მიუხედავად, მაინც შემოვიდა, თუმცა მათ იყენებენ, როგორც სინონიმებსა, ხოლო ზოგ ასეთ შემთხვევაში შემოსული სიტყვა უკვე სხვა მნიშვნელობის გახდა. ასეთი ტერმინების გამოყენება და გამოყენების სიხშირე საუბარში დამოკიდებულია სახცოვრებელ რეგიონზე და სოციალურ დონეზე. ჩვეულებრივ ბიკულტურული შერწყმისას როგორც ეს იუკატანის მაიას მოუვიდა ერთი ტერმინი რჩება დომინანტად, თუმცა ამ ენაში ასე არ მოხდა, რამაც ენა კიდევ უფრო გამძლე და თვითმყოფადი გახადა. ამის წყალობით მეცხრამეტე საუკუნსთვისაც კი როცა თითქმის ყველა ადგილობრივი ტომი ასიმილირებულია ენობრივად ესპანურში ტომის უმეტესობისთვის ესპანური მეორე ენაა.

ამ დროისთვის იუკატანელი მაიას ენა იუკატეკური გრამატიკულად და ლექსიკურად სრულიად ფუნქციონალური ენაა. მორფოლოგიური თვალსაზრისით ენა მსუბუქად პოლისინთეტიკურია აჩვენებს რა ზმნისა და არსებითი სახელის შეერთების ტენდენციას. ზმნისა და არსებითი სახელის ჯვარედინი მიმართება ქმნის წინადადებას. ზოგადი მორფოლოგიური სტრატეგია არის შეერთება შერწყმულ ზმნათა კომპლექსთან გარკვეული მსგავსებით. ნომინალური მორფოლოგია საკმაოდ მარტივია. შედარებით რთულია ნომინალური სინტაქსი. ენას გააჩნია რაოდენობითი და ბრუნებითი აფიქსები. გრამატიკის გამოყენებითი ნაწილი კარგადაა განვითარებული, ჩანს რა მორფოლოგიურ-სინტაქსური განსხვავება არსებით სახელების კლასების მიხედვით. ზმნის მორფოლოგია ბევრად უფრო კომპლექსურია, ვიდრე ნომინალური. ასპექტი აუცილებლად არის გამოკვეთილი ზმნაში. არსებობს მდიდარი სახეები ზმნის ფორმაცვლილებისა, რომელიც უცვლის ასპექტურ მნიშვნელობას.

შამანიზმი
შამანი არის პიროვნება რომელსაც აქვს კავშირი და გავლენა კეთილ და ბოროტ სულებთან, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკიის ხალხებში. ტიპურად ასეთი ადამიანები შედიან ტრანსის მდგომარეობაში რიტუალის დროს. ისინი ატარებენ განწმენდასა და მკურნალობას.

შამანური მკურნალობა ათასობით წლებს ითვლის და კიდევ ათასობით წელი იარსებებს. ევროცენტრული ხანის დროს, ემპირიციზმისა და მატერიალიზმის დაბადებასთან ერთად, ადამიანები დაშორდნენ უხილავისა და გაუგონარის რწმენას. ამ რეალობამ თავისი გზა იპოვა ამერიკაშიც, დაახლოებით 500 წლის წინ ესპანური ინკვიზიციის შეიარაღებული ძალების, უცხო ვირუსების ძალით ამ დამოკიდებულებამ გაანადგურა კულტურები, დააკნინა მათი მედიცინა და წაართვა მათ ღმერთები. მიუხედავად ამისა, დარჩნენ ისეთი გამბედავი სულები, რომლებიც კონკისტადორებისგან მალულად აგრძელებდნენ თავიანთ მაგიურ რიტუალებს.

ვეგეტალიზმო
პერუს ამაზონიურ პროვინციებში ადგილობრივი შამანური ტრადიციები დღემდე შემორჩენილია მეტისების მოსახლეობაში. მის პრაქტიკოსებს, რომლებიც საკუთარ თავებს ვეგეტალისტებს ეძახიან (ტერმინიდან ვეგეტალიზმო). სჯერათ, რომ ზოგ მცენარეს აქვს სული, საიდანაც ამ და სხვა მსოფლიოების შესახებ ინფორმაციის შეგროვება შეიძლება, იმ შემთხვევაში, თუ ეს მცენარეები მოხმარებულია კონკრეტული პირობებში. ეს პირობებია სქესობრივი სეგრეგაცია და დიეტა, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს 6 თვიდან რამდენიმე წლამდე. ზოგ ასეთ მცენარეს აქვს ფსიქოდელიური თვისებები, ან შეიცავს მნიშვნელოვან ბიოდინამიურ შენაერთებს. კომპონენტები და არის გამოყენებული აიაჰუასკას დამზადებისთვის, ეს არის ფსიქოტროპული ხსნარი, რომლის მეშვეობითაც ვეგეტალისტები უკავშირდებიან სულების სამყაროს, რათა დასვან დიაგნოზი და უმკურნალონ დაავადებს. აიაჰუასკას ხსნარის მომზადებისთვის გამოყენებული შეიძლება იყოს დამატებით სხვა მცენარეებიც. შამანმა შეიძლება აიაჰჰუასკას მიღებასთან ერთად, იმღეროს შელოცვის სიტყვები. სიმღერა გრძელდება ხოლმე მთელი ღამის განმავლობაში, როცა შამანის და პაციენტის გარდა ყველას ძინავს.

მესტიზოს მოსახლეობაში რამდენიმე ტიპის შამანი არსებობს. ვეგეტალისტა, როგორც უკვე ვთქვით თავის ცოდნას იღებს მცენარეებისგან, რომელსაც შემდგომ დიაგნოზის დასმასა და მკურნალობაში იყენებს. ვეგეტალისტებს შორის არსებობს რამდენიმე სპეციალიზაცია: არის პიროვნება რომელიც იყენებს -ს; , ვინც ძირითადად იყენებს თამბაქოს; , რომელიც იყენებს ძლიერ ფსიქოტროპულ მცენარეს -ს და რომელიც იყენებს -ს ; რა თქმა უნდა, შესაძლებელია ერთი პიროვნება რემდენიმე მცენარის ექსპერტიც იყოს. ვეგეტალისტებს ხშირად ეძახიან შემდეგ სახელებსა: , , ან მარტივად .

ესპანელებმა დიდი არეულობა შეიტანეს მაიას ხალხის ცხოვრებაში. დამპყობლებს ჰქონდათ განსხვავებული რელიგია და სურდათ იგი გაევრცელებინათ და დაპყრობილი ხალხი „ჭეშმარიტებას“ ეზიარებინათ. იყო ერთი ისეთი შემთხვევაც, როდესაც ესპანელებმა მთავარი მმართველი მონათლეს, მაგრამ უნდა ითქვას, რომ დაპირისპირება არ იყო გამოწვეული მხოლოდ რელიგიური განსხვავებით. ეს იყო კულტურების ერთმანეთთან დაჯახება, რომლებიც ასწლეულები ვითარდებოდნენ ერთნმანეთისაგან დამოუკიდებლად. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ მხოლოდ ესპანელები არ ყოფილან ახალი რელიგიის შემომტანები. ფრანგი მონაზვნები ამ ხალხში ავრცელებდნენ ახალ რელიგიურ იდეოლოგიებს. ესპანელები აგებდნენ ქრისტიანულ ტაძრებს. ადგილობრივ მოსახლეობას აიძულებდნენ დაენგრიათ თავიანთი ეკლესიები, რათა ახლები აეშენებინათ. იქაური ქალაქები გახდა ესპანური კულტურის ცენტრები, მაგრამ ამ ქალაქებისაგან მოშორებით ცხოვრება გრძელდებოდა ისე, როგორც ეს ათასი წლის განმავლობაში ხდებოდა ესპანელების შემოსევამდე.

ესპანელი მღვდლების სასტიკი ჯვაროსნული ლაშქრობების საპასუხოდ, მაიას შამანები ჩადიოდნენ „მიწისქვეშ“ და იქ აგრძელებდნენ მკურნავის, მრჩევლისა და წინასწარმეტყველის საქმიანობებს.

ამ რელიგიების ერთმანეთთან დაკავშირებას დიდი დრო დასჭირდა. მაგრამ საუკუნეების განმავლობაში ისინი ერთმანეთს შეეთავსა ისე, როგორც ეს მაიას ცხოვრების სტილს ესაჭიროებოდა. მაგალითად, მაიას ხალხის პოლოთეისტური რწმენა-წარმოდგენები კარგად შეეწყო კათოლიკური წმინდანების მრავალფეროვნებას.

მაია გადარჩა, როგორც „მცირე/პატარა ტრადიცია“, მას მხოლოდ სოფელი ასაზრდოებდა და მხოლოდ სოფლის წინაშე იყო პასუხისმგებელი. კათოლიციზმისგან განსხვავებით, მაიას ადგილობრივი ტრადიცია არ არის დამოკიდებული რაიმე გარე წყაროზე ტრადიციის დაკანონებისთვის ან რიტუალის გაგრძელების სტიმულაციისთვის. მან აქამდე მოაღწია, არა როგორც კათოლიციზმზე მოქცევის დასაწყისში გამოვლენილ ძალადობაზე რეაქციამ, არამედ როგორც იუკატანელი გლეხის ეკონომიკური მდგომარეობის შედეგმა..

ადგილობრივი კათოლიციზმის „პატარა ტრადიციას“ ნაკლები ავტონომია აქვს. მას არაგლეხებისგან შემდგარი იერარქია ზედამხედველობს, რომელიც მისგან ტრადიციის სტანდარტის აბსოლუტურ მორჩილებას ითხოვს. ისინი მოითხოვენ, რომ ტრადიციის მთავარი ელემენტი, მასა, იყოს სპეციალურად დანიშნული სპეციალისტის ხელმძღვანელობის ქვეშ, რომელიც, როგორც წესი, გლეხების სოფელში არ ცხოვრობს. თუმცა ეს სტანდარტები ადგილობრივი კონტროლის გარკვეულ საშუალებს იძლევა. მანამდე სანამ რიტუალი ოფიციალურ სტანდარტს ემორჩილება და მასში მასის გარდა სხვა რამ მონაწილეობს, ის არ საჭიროებს იმას, რომ მასში მონაწილეობა ვინმე სხვამ, გარედან მოსულმა მიიღოს. მღდვლის მიერ მოქცეული ყოველი მასის საპირისპიროდ არის უამრავი ინდივიდუალურად თუ ლოკალურად მოწყობილი რიტუალი.

საქმიანობები, რომლებიც გადანაწილებულია გოგონებსა და ბიჭებში, ძირითადად დაკავშირებულია სიმინდის კულტურასთან. მაგალითისათვის ავიღოთ -ის ცერემონია, რომელიც მაიას ტრადიციული რიტუალია. მას ხშირად ატარებენ ჩან კომის ბევრ ოჯახში. ამ რიტუალს მაშინ მართავენ, როდესაც პატარა ბავშვს უკვე შეუძლია ცხენზე გადაჯდომა. ეს ერთგვარად ჯანმრთელობის მიმანიშნებელია, რადგან თუკი ბავშვს შეუძლია ამხელაზე გაშალოს ფეხები იგი ძლიერი იქნება და გრძელ მგზავრობებსაც გაუძლებს. ეს ცერემონია ტარდება მაშინ, როდესაც გოგონები არინ 3 თვის, ხოლო ბიჭები 4 თვის. ამგავრი ასაკობრივი განსხვავება კი აიხსნება ასე: ქალების საქმიანობის სიმბოლოა კერიის სამი ქვა, ხოლო კაცების საქმიანობისა - სიმინდის ყანის ოთხი კუთხე.

ამ ხალხისთვის ზებუნებრივი სამყარო არამარტო ნამდვილი, მათთვის ახლოც არის. ღმერთები, სულები და ჯვრები, მათი განსაკუთრებული ატრიბუტები, ფუნქციები რომლებსაც ისინი ასრულებენ და ის მოთხოვნილებები, რომლებსაც ისინი ადამიანების ცხოვრებაში აკმაყოფილებენ, ეს ყველაფერი ადგილობრივის სიცოცხლის ყველა ასპექტში აღწევს. შესაბამისად, რელიგიურ აქტებსა და რიტუალებს კულტურაში უდიდესი მნიშვნელობა აქვთ, გარდა მათი სოციალური დატვირთვისა, როგორც ღმერთებსა და ადამიანის შორის ურთიერთობის შენარჩუნების ტრადიციული ხერხები. კარგად ჩანს განსხვავებები კათოლიკურსა და წარმართულ ღმერთებს შორის, მათ, შესაბამისად, განხვავებული რიტუალებიც ახასიათებთ, თუმცა ადგილობრივები ამ განხვავებების ისტორიულ მიზეზებს არ უკვირდებიან.