iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პაატა ჩხეიძე

პაატა ჩხეიძე (დ. 19 ნოემბერი, 1955) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1977-1985 წლებში იყო გორის რაიონის სოფელ თორტიზის საშუალო სკოლის მასწავლებელი, გორის ეკონომიკური ინსტიტუტის მასწავლებელი, 1985-1988 წლებში იყო გორის გიორგი ერისთავის სახელობის სახელმწიფო თეატრის სალიტერატურო ნაწილის გამგე, 1988 წლიდან იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“.
გურამ თაყნიაშვილი

გურამ თაყნიაშვილი (დ. 1938, სოფელი მამულა, დმანისის რაიონი — გ. 21 მარტი, 2020, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ბიბლიოთეკარი. თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიბლიოთეკის დირექტორი 1975-1982 წლებში. საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკის, მეცნიერების, კულტურისა და სამოქალაქო განათლების დეპარტამენტის, ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და სტანდარტების განყოფილების უფროსი.

ბიოგრაფია
გურამ თაყნიაშვილი დაიბადა 1938 წელს, დმანისის რაიონის სოფელ მამულაში. დაამთავრა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და ბიბლიოგრაფიის ფაკულტეტი 1966 წელს. იმავე წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიბლიოთეკაში ბიბლიოთეკარად; 1975-1982 წლებში იყო ამავე ბიბლიოთეკის დირექტორი; 1982 წლიდან 2020 წლამდე მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და სტანდარტიზაციის განყოფილების უფროსად. 1995-1996 წლებში მონაწილეობდა საბიბლიოთეკო საქმის იურიდიული საფუძვლების შემუშავებაში. განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის მას ჟურნალ „საქართველოს ბიბლიოთეკის“ გამოცემის საქმეში. გამოქვეყნებული აქვს 180-მდე სამეცნიერო ნაშრომი.

გურამ თაყნიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 21 მარტს, თბილისში.
ვახტანგ ცაგარეიშვილი

ვახტანგ ცაგარეიშვილი (დ. 7 ოქტომბერი, 1943) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ჯანჯაფილი

ჯანჯაფილი, კოჭა — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ჯანჯაფილისებრთა ოჯახისა. მისი სავარაუდო სამშობლოა სამხრეთი აზია. ამ დრომდე იზრდება ჩინეთში, ინდოეთში, ინდონეზიაში, ავსტრალიაში, დასავლეთ აფრიკაში, იამაიკაზე, ბარბადოსზე. ჯანჯაფილის ღერო სწორმდგომია, მომრგვალო, ფოთლები მთლიანი. ყვავილი ზიგომორფულია, ნაყოფი სამსაგდულიანი კოლოფი. ფესურას აქვს სპეციფიკური სუნი და ცხარე გემო.

შუა საუკუნეებში ევროპაში მოაშენეს, სადაც იყენებდნენ როგორც სანელებელსა და წამალს. კერძოდ, ჯანჯაფილი ითვლებოდა ჭირის საპროფილაქტიკო ერთ-ერთ ძირითად საშუალებად. ჯანჯაფილი წლების განმავლობაში გამოიყენებოდა როგორც ზღვის ავადმყოფობის და საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა დაავადებების სამკურნალო საშუალება.

სასარგებლო თვისებების გამო მოჰყავთ როგორც ბაღში, ასევე საშინაო პირობებშიც. მისი ფესვი ძალიან არომატული გემოს სანელებელია, რომელსაც ფართოდ იყენებენ კულინარიაში. თუმცა ბოლო პერიოდში ჯანჯაფილმა პოპულარიზაცია მოიპოვა როგორც პროდუქტმა, რომელიც ხელს უწყობს წონაში კლებას. მის შემადგენლობაში შედის: მაგნიუმი, ფოსფორი, ნატრიუმი, კალიუმი, ქრომი, რკინა, ალუმინ ნიკოტინის მჟავა, ვიტამინი, ცხიმები, ალუმინი და სხვა. ასევე შეიცავს ამინომჟავებს, როგორიცაა ლეიცინი, მეთიონინი, ტრეონინი, ფენილალანინი, ვალინი და ტრიპტოფანი .

2018 წელს ჯანჯაფილის მსოფლიო წარმოებამ შეადგინა 2.8 მლნ. ტონა.
საქართველოს ბიბლიოთეკა (ჟურნალი)

საქართველოს ბიბლიოთეკა — ქართულენოვანი ჟურნალი, რომელიც 2000 წლიდან გამოიცემა. იგი გამოდის კვარტალში ერთხელ საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ხელშეწყობით.

ჟურნალის საპატიო რედაქტორია ალექსანდრე ლორია, რედაქტორი მაია მიქაბერიძე, სარედაქციო კოლეგია: მირიან ხოსიტაშვილი, გიორგი ჩუბინიძე, რუსუდან ასათიანი, ლოლა სანაია, გულნარა სტურუა.
ვიტალი თაყაძე

ვიტალი თაყაძე (დ. 28 ივნისი, 1978, სოფ. ხელთუბანი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 აგვისტო, 2008, სოფ. ავნევი, თიღვის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე. კაპრალი. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილე. ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენის კავალერი.

სავალდებულო სამხედრო სამსახურის შემდეგ კონტრაქტით შევიდა საქართველოს შეარაღებულ ძალებში. კოსოვოში გააგზავნეს 3 წლის ვადით, თუმა სამხედრო ნაწილის დაშლის გამო იქ მხოლოდ 8 თვე იმსახურა. ამის შემდეგ 4 წლით გააგრძელა ჯარში მსახური, თავიდან ვაზიანში მსახურობდა, შემდეგ — გორში. ცხინვალის რეგიონში სიტუაციის დაძაბვის გამო, 2008 წლის პირველ აგვისტოს გამოიძახეს. დაიღუპა 7 აგვისტოს, სოფელ ავნევთან, კეფაში მოხვედრილი ჭურვის ნასხლეტისაგან. დაკრძალულია მშობლიურ სოფელში.
იუკონი

იუკონი (გვიჩინი: ან , იუპ’იკი: , ინუპიაკი: , სამხრეთი ტუტჩონე: ) — მდინარე კანადასა და აშშ-ში. ჩრდილოეთი ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილის მთავარი წყლის ნაკადი. სათავე აქვს ბრიტანეთის კოლუმბიაში, კანადაში, საიდანაც მიედინება კანადის იუკონის ტერიტორიაზე, რომელსაც სახელი მდინარის გავლენით ეწოდა. მდინარის ქვემო ნახევარი მოქცეულია აშშ-ში, ალასკაში. იუკონის სიგრძეა 3190 კმ, ერთვის ბერინგის ზღვას იუკონ-კუსკოკვიმის დელტით. წყლის საშუალო ხარჯია 6430 მ³/წმ, აუზის საერთო ფართობი 854,700 კმ², რომელთაგან 323,800 კმ² კანადაშია. მდინარის აუზის საერთო ფართობი 25%-ით მეტია ვიდრე ტეხასის შტატი ან ალბერტის პროვინცია.

როგორც ალასკისა და იუკონის უგრძესი მდინარე იგი ერთ-ერთი მთავარი სატრანსპორტო საშუალება იყო კლონდაიკის ოქროს ციებ-ცხელების დროს 1896–1903 წლებში. მდინარის ნაწილი იუკონში — მონაკვეთი „ოცდაათი მილი“ ლაბერჟის ტბიდან მდინარე ტესლინამდე — ეროვნული მემკვიდრეობისაა და კლონდაიკის ციებ-ცხელების ეროვნული ისტორიული პარკის ერთეული. მდინარის გემის წყლის ბორბალი იუკონზე სვლას 1950-იან წლებამდე კლონდაიკის გზატკეცილის აშენებამდე აგრძელებდა. 1867 წელს აშშ-ის მიერ ალასკის ყიდვის შემდეგ, ალასკის კომერციულმა კომპანიამ შეიძინა რუსეთ-ამერიკის კომპანიის აქტივები და იუკონის სხვადასხვა ადგილში ააშენა რამდენიმე პოსტი.

მდინარე იუკონი ბინძურდება სამხედრო ობიექტების, ნაგავსაყრელების, ჩამდინარე წყლებისა და სხვა წყაროების გამო. თუმცა, ამერიკის შეერთებული შტატების გარემოს დაცვის სააგენტოს მდინარე არ შეყავს დაზიანებული წყალშემკრების სიაში, ხოლო აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის წყლის ხარისხის მონაცემებმა აჩვენეს სიმღვრივის, ლითონების, გახსნილი ჟანგბადის შედარებით კარგი დონე. მდინარე იუკონსა და მაკენზის ციმბირის არქტიკის დიდ მდინარეებთან შედარებით აქვთ შეტივტივებული ნატანის უფრო მაღალი კონცენტრაცია.
იტალიური ბატი

იტალიური ბატი — ბატის ჯიში. გამოყვანილია საუკუნის ბოლოს იტალიაში, ადგილობრივი ბატების გაუმჯობესების გზით. საშუალო ზომის ფრინველია, მამლის ცოცხალი მასაა 6,0–6,5 კგ, დედლისა — 5,0–5,5 კგ; ტანი კომპაქტური და ჰორიზონტალურად დაყენებული აქვს; შეფერილია თეთრად, ნისკარტი და ტერფები ნარინჯისფერა. კვერცხის მასა 155–165 გრამს შეადგენს, მისი ნაჭუჭი თეთრია. კვლავწარმოების ხარისხი კარგია (მეკვერცხულობა — 48–50 კვერცხი, კვერცხის განაყოფიერება — 85–90%, ჭუჭულის გამოყვანის მაჩვენებელი — 65–70%), 9 კვირის მოზარდეულის ცოცხალი მასა 3,8–4,0 კგ-ია. იტალიურ ბატს იყენებენ ხორცის, ღინღლის, ბუმბულის მისაღებად, სადედე ფორმად ჯიშთაშორის შეჯვარებებში, ასუქებენ ცხიმოვანი ღვიძლის მისაღებად (სპეციალურად გასუქებული ბატის ღვიძლის მასა 600 გრამამდეა). მის მოშენებას მისდევენ იტალიაში და სხვა ქვეყნებში.
ტულური ძიძგილა ბატი

ტულური ძიძგილა ბატი — ბატის ძველი რუსული სამამულო ჯიში. გამოყვანილია საუკუნის ბოლოს ტულის გუბერნიაში (აქედან სახელწოდება). უკვე მრავალი საუკუნეა, რაც ამ ჯიშს აშენებენ მხოლოდ ბატების ორთაბრძოლის ჩასატარებლად. მოძრავი და ამტანი ბატია, საშუალო ზომის (ცოცხალი მასა 5–6 კგ), ფართო და მკვრივი კორპუსით, ძლიერი ფეხებით. ტანი მომრგვალებული, ფართო, თითქმის ჰორიზონტალურად დაყენებული. თავი მოკლე, მომრგვალებულია, ფართო შუბლით, დახრილი კეფითა და მკრთალი ყვითელი ფერის, ფუძესთან მსხვილი ნისკარტით. შეფერილია თიხისფრად (ყვითელ-წითლად) ან რუხად, მუცელი და კორპუსის ქვედა მხარე — თეთრად; ფრთებისა და კუდის ბუმბულებზე თეთრადაა კანტი შემოვლებული.
ლინდური ბატი

ლინდური ბატი — ბატის ჯიში. გამოყვანილია რუსეთში, მეფრინველეობის ფაბრიკაში „ლინდის მეფრინველეობის ფაბრიკა — სანაშენე ქარხანა“ (ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი), ადგილობრივი, ჩინური, სოლნეჩნოგორსკული, არზამასული, ლანდური და ჩუვაშური ჯიშის ბატების რთული კვლავწარმოებითი შეჯვარებით და შემდგომი მიზანმიმართული გადარჩევით პროდუქტიულობის ნიშნების მიხედვით; რუსეთის სახელმწიფო რეესტრში შეიტანეს 1996 წელს. ჯიშის შიგნით განირჩევა ორი ფორმა: მძიმე (მამლის ცოცხალი მასა — 9–11 კგ, დედლისა — 8,5–9,5 კგ) და მსუბუქი (მამლები — 7–8 კგ, დედლები — 6–7 კგ). შეფერილია თეთრად, შუბლზე ნისკარტის ფუძესთან მცირე ზომის კოპი აქვს. მეკვერცხულობა — 48–50 ცალი წელიწადში, კვერცხის მასაა 160–170 გრამი, ნაჭუჭი თეთრია. ჭუჭულების გამოყვანის მაჩვენებელია 65–70%. 9 კვირის მოზარდეულის ცოცხალი მასა 5,0–5,6 კგ-ს აღწევს. ფართოდაა გავრცელებული რუსეთში და დსთ-ის სხვა ქვეყნებში. იყენებენ ხორცის, ბუმბულისა და ღინღლის მისაღებად. ძირითადი სასელექციო-სანაშენე სამუშაოები მიმდინარეობს ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის მეფრინველეობის ფაბრიკაში «».
ვლადიმერ ცოფურაშვილი

ვლადიმერ (ლადო) ცოფურაშვილი (დ. 29 მაისი, 1947 — გ. 2 აგვისტო, 2021) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1971 წლიდან იყო გზების საპროექტო ინსტიტუტის თბილისის ფილიალის თანამშრომელი, გაერთიანება „საქგეოლოგის“ სხვადასხვა გეოლოგიური ექსპედიციების მუშაკი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
კრასნოზერსკოეს ბატი

კრასნოზერსკოეს ბატი — ბატის ჯიში. გამოყვანილია რუსეთში, დსს „კრასნოზერსკოე“-ში (ნოვოსიბირსკის ოლქი), ადგილობრივი, ჩინური, გორკული, იტალიური და ლინდური ბატების რთული კვლავწარმოებითი შეჯვარების გზით და შემდგომი მიზანმიმართული გადარჩევით პროდუქტიულობის ნიშნების მიხედვით; რუსეთის სახელმწიფო რეესტრში შეიტანეს 2003 წელს. საშუალო ზომის ფრინველია (მამლის ცოცხალი მასაა 6,2–6,5 კგ, დედლისა — 5,2–5,4 კგ); შებუმბვლა ხშირია, ფერად თეთრი; ნისკარტი და ტერფები ნარინჯისფერი. მეკვერცხულობა — 43–46 ცალი წელიწადში, კვერცხის მასა 155–160 გრამია, ნაჭუჭი თეთრი ფერისაა. განაყოფიერების მაჩვენებელი 85–90%-ს შეადგენს, ჭუჭულების გამოყვანისა — 65–70%-ს. 9 კვირის მოზარდეულის ცოცხალი მასა 4,0–4,2 კგ-ს აღწევს. შეგუებულია ციმბირის რეგიონის მკარ კონტინენტურ კლიმატთან, ფართოდაა გავრცელებული ნოვოსიბირსკის ოლქში და ალთაის მხარეში. იყენებენ ხორცის, ბუმბულისა და ღინღლის მისაღებად.
რომან ცხომელიძე

რომან ცხომელიძე (დ. 5 ნოემბერი, 1943) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1965-1968 წლებში იყო ხულოს რაიონის აგარის საშუალო სკოლის, ქობულეთის № 40 პროფტექნიკური სასწავლებლის, ქობულეთის №1 საშუალო სკოლის მასწავლებელი, 1968-1973 წლებში იყო კომკავშირის ქობულეთის რაიონული კომიტეტის განყოფილების გამგე, მეორე მდივანი, პირველი მდივანი, 1973-1978 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ქობულეთის რაიკომის საორგანიზაციო განყოფილების გამგე, 1980-1986 წლებში იყო მუხაესტატეს მეციტრუსეობის მეურნეობის დირექტორი, 1986 წლიდან იყო ცეცხლაურის მეურნეობის დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
მანანა ძოძუაშვილი

მანანა ძოძუაშვილი (დ. 18 დეკემბერი, 1945) — ქართველი ექიმი და პოლიტიკური მოღვაწე.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1971 წლიდან იყო ქ. სოხუმის სამშობიარო სახლის ექიმი-გინეკოლოგი, ქ. სოხუმის მთავარი მეან-გინეკოლოგი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
Cock and ball torture

— სექსუალური აქტივობა, რომელიც გულისხმობს ტკივილის მიყენებას მამაკაცის პენისზე. დაკავშირებულია ისეთ პირდაპირ მტკივნეულ საქმიანობასთან, როგორიცაა გენიტალიების პირსინგი, ცვილთან თამაში, გენიტალიების ტყაპუნი, გაჭყლეტვა, კვერცხების მოწვა, სასქესო გამათრახება, ურეთრალური თამაში, ღიტინით წამება, ეროტიკული ელექტროსტიმულაცია, დაჩოქება ან წიხლების რტყმა. ამგვარი საქმიანობის მიმღებმა შეიძლება მიიღოს ფიზიკური სიამოვნება მაზოხიზმის საშუალებით, ან ემოციური სიამოვნება ეროტიკული დამცირების გზით, ან იმის ცოდნით, რომ თამაში სასიამოვნოა სადისტური დომინანტისთვის. ამ მოქმედების მრავალი აქტივობა საფრთხეს უქმნის ადამიანის ჯანმრთელობას.
ზურაბ ძოწენიძე

ზურაბ ძოწენიძე (დ. 18 აპრილი, 1937) — ქართველი პოლიტიკოსი, ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1960-1973 წლებში იყო აღნიშნული უნივერსიტეტის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი, 1974 წლიდან კათედრის გამგე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
გიორგი წითლანაძე

გიორგი წითლანაძე (დ. 21 აპრილი, 1935, სოფელი სარო, ახლანდ. ასპინძის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1958 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი სამოქალაქო და სამრეწველო მშენებლობის სპეციალობით. 1958-1960 წლებში მუშაობდა რუსეთში ქ. ჩელიაბინსკის სამშენებლო ტრესტ „იუჟურალტრანსმშენში“ სამუშაოთა მწარმოებლად. 1960 წელს მუშაობდა ასპინძის მშრომელთა დეპუტატების რაისაბჭოს აღმასკომის სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოში სამუშაოთა მწარმოებლად, შემდგომ გადაყვანილ იქნა ასპინძის რაიონის ადგილობრივი მეურნეობის დარგთაშორის კომბინატში მთავარ ინჟინრად. 1961 წელს დაინიშნა ამავე კომბინატის გენერალურ დირექტორად. 1965 წლიდან იყო ასპინძის სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს უფროსი. 1973-1980 წლებში მუშაობდა ასპინძის მშრომელთა დეპუტატების რაისაბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1983-1990 წლებში მუშობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს ტრესტ „საქმშენინდუსტრიის“ მმართველის მოადგილედ. 1990 წელს არჩეულ იქნა საქართველოს კომუნისტური პარტიის ასპინძის რაიონული კომიტეტის პირველ მდივნად. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ასპინძის მაჟორიტარი). 1994-1998 წლებში იყო ასპინძის რაიონის გამგებელი. 1999-2001 წლებში მუშაობდა სამცხე-ჯავახეთის რეგიონული საგადასახადო ოპერატიული სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 2001-2005 წლებში სამცხე-ჯავახეთის ტურიზმისა და კურორტების რეგიონული სამმართველოს უფროსი იყო. მიღებული აქვს საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს „საპატიო სიგელი“.
შალვა წიკლაური

შალვა წიკლაური (დ. 15 ივნისი, 1933 — გ. 17 ნოემბერი, 2020) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა მარტვილის საშუალო სკოლებში, თბილისის 126-ე საშუალო სკოლის მასწავლებლად, 1968 წლიდან იყო თბილისის სამხატვრო-საწარმოო კომბინატის მხატვარ-შემსრულებელი, საამქროს ოსტატი, დირექტორის მოადგილეა. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
შალვა წინწალაშვილი

შალვა წინწალაშვილი (დ. 14 თებერვალი, 1960) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. სხვადასხვა დროს იყო აღნიშნული უნივერსიტეტის კათედრის მეცნიერ-თანამშრომელი, გურჯაანის აგურის ქარხნის ცვლის უფროსი, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანოების ექსპერტ-ქიმიკოსი, „საქსოფლქიმიის“ გურჯაანის სარაიონო გაერთიანების თავმჯდომარის მოადგილე.
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ზურაბ წიქარიძე

ზურაბ წიქარიძე (დ. 7 მაისი, 1943) — ქართველი ინჟინერ-მეტალურგი. ტექნიკურ მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი.

1967 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი. 1960-1962 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტის ლაბორანტი, უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ 1968 წლიდან იყო იმავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1986 წლიდან იყო იმავდროულად საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პედაგოგი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ვახტანგ ჭითავა

ვახტანგ ჭითავა (დ. 21 ივნისი, 1939) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1960 წლიდან იყო ამიერკავკასიის „მეტალურგმშენის“ ბინათმშენებლობის სამმართველოს მუშა, ტრესტ „რუსთავგაზის“ ზეინკალი, ოსტატი, რუსთავის საქალაქო გაზეთის მუშაკი, რუსთავის № 16 პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე, 1989 წლიდან იყო რუსთავის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის მეცნიერ-თანამშრომელი. 1980-1987 წლებში — პოლიტპატიმარი (ანტისაბჭოთა საქმიანობისთვის). 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ჯიმითის სკვითურინვენტარიანი სამარხები

ჯიმითის სკვითურინვენტარიანი სამარხები — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიმითში მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, სადუღას ტბის ჩრდილოეთით 600-ოდე მეტრზე. განეკუთვნება ძვ. წ. - საუკუნეებს.

1974 წელს სადრენაჟო თხრილის გავლებისას 1,50 მეტრის სიღრმეზე ექსკავატორმა მთლიანად გაანადგურა სკვითური ინვენტარის შემცველი ერთი და ნაწილობრივ დააზიანა პირველისგან რამდენიმე მეტრით დაცილებული მეორე სამარხი. სამარხები შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ხელმძღვანელი კიაზო ფიცხელაური.

ერთ სამარხში მიცვალებული და ცხენი იყო დაკრძალული, მათი დაკრძალვის პოზა ვერ დადგინდა ყველა ძვალი ამოყრილი იყო. სამარხის ფსკერზე დაცული იყო თიხის ორი ჭურჭელი, დანარჩენთა ნატეხები სამარხის სხვა მასალასთან ერთად იყო ამოყრილი. სამარხის ინვენტარი: წმინდა მარცვლოვანი თიხისგან დამზადებული, გამომწვარი ორყურა დერგი და ლიტრა: მოყავისფროდ გამომწვარი თიხის ცალყურა სასმისი და ჯიმი: ბრინჯაოსგან ჩამოსხმული ბალთა, რომელიც წარმოადგენს თავშებრუნებული ცხოველის სტილიზებულ გამოსახულებას: მრგვალგანივკუთხიანი, მოგრძო, ბოლოებდაწვრილებული სალესი ქვა.

მეორე ორმოსამარხი მიწის ზედაპირიდან 0,5 მეტრის სიღრმეზე, აღმოჩნდა მიცვალებული დაკრძალული იყო ზურგზე, თავით დასისკენ. სადირიჟორო არხის გაჭრისას სამარხში დაკრძალული მიცვალებულისათვის ქვედა კიდურები მენჯამდე გაუცლიათ, მიცვალებულის მენჯზე კი მსხვილფეხა საქონლის ფეხი იდო. სამარხში აღმოჩნდა: ბრინჯაოს ორი სამაჯრი (ორივე ხელის მაჯაზე), მათგან ერთ-ერთი მრავალგანივკუთხიანი ღეროსგანაა დამზადებული და ბოლოები ერთმანეთზე აქვს გადადებული: მრგვალი, მოგრძო, ბოლოებდაწვრილებული, გულდასმით გაპრიალებული და გამოთლილი სალესი ქვა, რკინის შუბისპირის და სხვა ნივთთა ფრაგმენტები: სხვადასხვა ფორმის ცილინდრული, სფეროსებრი, შინდისკურკისებრი.

მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ ეთნოგაფიულ საცავში.
ჯიმითის ღვთისმშობლის ეკლესია

ჯიმითის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიმითში სასაფლაოზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (8,8 × 5,3 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვით, გამოყენებულია კვადრატუული აგურიც. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია და გარედან საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია დაბლი, თარაზულად გადახურული სარკმელი. ერთი სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული და აფსიდის მხრების ხაზიდან დაახლოებით 2 მეტრით წინ წამოწეულია. საკურთხევლის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. აფსიდის თაღი ოდნავ შეისრული ფრომისაა. მსგავის ფორმისაა კამარაც.

გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში ერთმანეთის მოპირდაპირედ, თითო მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. სამხრეთ კედლის შუაში განიერი და მაღალი, ოდნავ შემაღლებული სწორკუთხა არეა, რომელიც იატაკის დონიდან იწყება. კამარა სხმულია და გრძივ კედლებს ეყრდნობა. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, სწორკუთხა ნიშაა. ლავგარდანი თაროსებრია, ეკლესია გადახურულია კრამიტით.
ანდრია ბიზანტიელის წელთაღრიცხვა

ანდრია ბიზანტიელის წელთაღრიცხვა — ქრისტიანობის ქრონოლოგიური სისტემა „სამყაროს შექმნიდან“, რომელიც იმპერატორ კონსტანციუს -ის მმართელობის პერიოდში შექმნა ანდრია ბიზანტიელმა. 353 წელს ანდრიას მიერ შექმნილი წელთაღრიცხვის მიხედვით დაანგარიშებული აქვს 200 წლიანი პასქალური ცხრილი. ეპოქის ათვლის წერტილს წარმოადგენდა ძვ. წ. 5605 წლის 1 ოქტომბერი (კვირა დღე).

ისტორია
ცნობილია, რომ ანდრია ბიზანტიელმა თავისი შრომა შექმნა კონსტანტინე დიდის შუათანა ძის იმპერატორ კონსტანციუს -ის დავალებით, რომელიც 227 წლიდან მართავდა აღმოსავლეთ, ხოლო მისი ორი ძმა კი დასავლეთ რომის იმპერიას. მისი ძმების სიკვდილის შემდეგ კონსტანციუსმა დაიწყო ბრძოლა უზურპატორთა წინააღმდეგ, რომელთაც დაპყრობილი ჰქონდათ იმპერიის დასავლეთ პროვინციები. 353 წლის აგვისტოში კონსტანციუსმა შემოიერთა რა რომის მიტაცებული ნაწილი, გახდა ერთიანი რომის იმპერატორი. სწორედ აღნიშნული წლიდან იწყება ანდრია ბიზანტიელის მიერ შექმნილი 200 წლიანი პასქალური კალენდრის ათვლა.

ანდრია ბიზანტიელის წელთარღიცხვამ სხვა ქვეყნებისაგან განსხვავებით ფეხი მოიკიდა სასომხეთსა და საქართველოში („ქორონიკონი“). თუმცაღა ქართულ ისტორიულ წყაროებში ქორინიკონით წარმოდგენილ წლებში გვხვდება სხვადასხვა წელთარღიცხვის სისტემით გამოთვლილი თარიღები.

კორნელი კეკელიძეც 6504 წლიანი სისტემის არაპირდაპირ ავტორად მაგნოს ეპისკოპოსის ძმას ანდრია ბიზანტიელს მოიაზრებდა. მისი აზრით ანდრია თვლიდა რომ დაბადებიდან ქრისტემდე გასული იყო 6500 წელი, ხოლო 4 წლიანი დანაკლისი ეს გამოწვეული შეიძლება ყოფილიყო სულპიციუს სევეროზისა და 243 წლის ანონიმის მიერ წარმოდგენილ სისტემათა შორის 4 წლიანი სხვაობით. აქედან გამომდინარე თუ რა დათვლებზე იყო აწყობილი თუნდაც ანდრია ბიზანტიელის 6500 წელი, უცნობია.

წელთარღიცხვის დეტალები
პავლე კუზენკოვის რეკონსტრუქციით ანდრიას სისტემას ჰქონდა შემდეგი სახე:
სამყაროს შექმნა — ძვ. წ. 5604 წლის 18 მარტის კვირიდან 24 მარტის შაბათამდე; მნათობთა შექმნა — გაზაფხულის ბუნიანობას 21 მარტის ოთხშაბათს; ადამის შექმნა — 23 მარტის პარასკევს.
წელთაღრიცხვის (ეპოქის) დასაწყისი — ძვ. წ. 5605 წლის 1 ოქტომბერი, კვირადღე.
ქრისტეს განხორციელება ძვ. წ. 5 წლის 21 მარტი.
ქრისტეს ვნება 31 წლის 23 მარტს პარასკევი.
აღდგომა — კვირა დღე 31 წლის 25 მარტი.

რეალიზებული „მისტიური პარალელები“:
21 მარტი — მნათობთა შექმნა და განხორციელება.
23 მარტი, პარასკევი — ადამის შექმნისა და ქრისტეს ვნების დღე.
25 მარტი, კვირა — ხარებისა და აღდგომის დღე.
გიორგი შპეტიშვილი

გიორგი შპეტიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია, გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ–რომაული ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (სალაძის თასი) ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2016, თბილისი, საქართველო). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი (2018, ზაგრები, ხორვატია).

ძირითადი შედეგები
კალაურის წმინდა ნინოს ეკლესია

კალაურის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურში, კალაურის ხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია წვრილი რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. კედლები ძირითადად წესიერ, სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი რიყის ქვითაა ნაგები. წყობაში ერთმანეთისგან თანაბარი შუალედებით, ჩართულია აგურის თარაზული შრეები, კამარა, საბჯენი თაღები, შესასვლელთა ღიობები და სარკმელთა თაღები აგურისაა. შენობა შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებული ყოფილა. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. დასავლეთ კარი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული და გარედან ჩასმულია შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეში, რომელიც დასრულებულია აგურის ხერხულა წყობით გამოყვანილი სამსაფეხურიანი ფრიზით. შიგნით შესასვლელი სწორკუთხაა როგორც სამხრეთ შესასვლელი.

საკურთხევლის ნახევარწრიულ აფსიდში შეისრულთაღოვანი სარკმელი და სამი შეისრულთაღოვანი ნიშაა. მათგან ორი სარკმლის ჩრდილოეთითაა, ერთი სამხრეთით. სამხრეთ და ჩრდილოეთით ერთ-ერთი ნიშა გეგმით ნახევარწრიულია და აგურით ნაწყობი კონქითაა გადახურული. ეკლესიის გრძივი კედლები ორ-ორი მარტივი პილასტრითაა დანაწევრებული, რომლებსაც შეისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა, შეისრულია კამარაც. თაღები კუთხის პილასტრებზეა დაყრდნობილი, თაღების ქუსლებთან ერთ ქვაში გამოკვეთილი თაროსებრი იმპოსტებია გამოყვანილი.

ეკლესიის კედლები დასრულებულია აგურით დასრულებული სამსახელურიანი ლავგარდნით, რომელიც ჩვეულებრივად ნაწყობი და კუთხე წინწამოწეულ აგურის რიგების მონაცვლეობითაა შექმნილი. ეკლესიის დასავლეთით, კედელზე აგურის პატარა სამრეკვლო ყოფილა დადგმული, რომლის საფუძველიღა იყო შემორჩენილი.

2010 წელს საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა დაცვის და გადარჩენის ფონდის დაფინანსებით დასრულდა ეკლესიის აღდგენითი სამუშაოები, რომლებიც 2005 წელს სოფლის მოსახლეობამ დაიწყო. 2011 წელს ეკლესია ამოქმედდა.