iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გერმანიის საფეხბურთო სუპერთასი

ფრანც ბეკენბაუერის სუპერთასი, ასევე ცნობილი როგორც გერმანიის საფეხბურთო სუპერთასი — საფეხბურთო გათამაშება გერმანიაში, სადაც გერმანიის ბუნდესლიგის და გერმანიის თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ჩემპიონატში მეორე ადგილზე გასული გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 1987 წლიდან.

გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბაიერნი“, რომელმაც 11-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „ბაიერნი“.

2025-26 წლის სეზონიდან, შეჯიბრს ფრანც ბეკენბაუერის საპატივცემულოდ დაერქვა ფრანც ბეკენბაუერის სუპერთასი

მატჩები
არაოფიციალური მატჩები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
მშვიდობის მტრედი (აზერბაიჯანი)

მშვიდობის მტრედი — ალეგორიული ქანდაკება ნასიმის სახელობის კულტურისა და დასვენების პარკში, აზერბაიჯანის ქალაქ სუმგაითში. ქანდაკება ქალაქის სიმბოლოა და გამოსახულია მის გერბზე.

ძეგლის ავტორებია — სუმგაითის მთავარი მხატვარი ვაგიფ ნაზიროვი და არქიტექტორი ასიმ გულიევი. ძეგლის დამზადებისას გამოყენებული მასალა — მონოლითური ბეტონი. ძეგლი გაიხსნა 1978 წელს ახალ საზოგადოებრივ პარკში, რომელიც მდებარეობს კასპიის ზღვის სანაპიროზე.

ქანდაკება მონუმენტური სტილის, თეთრი ფერის, რამდენიმე მეტრის სიმაღლეზე და სტილიზებული გამოსახულების, სადაც მტრედი გაშლილი ფრთებით ემზადება გაფრენისთვის. განთავსებული დაბალ კვარცხლბეკზე, ძეგლის გარშემო ფართობი გაფენილია ფირფიტებით. 2008 წელს, პარკი და ძეგლი რესტავრაცია გაიარა.

საფოსტო მარკები
ქანდაკება არაერთხელ აისახა აზერბაიჯანის მარკებზე, რომელიც მიეძღვნა სუმგაითს.
გერმანიის ლიგის თასი

გერმანიის ლიგის თასი — საფეხბურთო გათამაშება გერმანიაში, რომელშიც მონაწილეობას იღებდა 6 გუნდი — გერმანიის ბუნდესლიგის წინა სეზონში პირველ ოთხ ადგილზე გასული გუნდები, მეორე ბუნდესლიგის და გერმანიის თასის გამარჯვებულ გუნდებთან ერთად. ტურნირი დაარსდა 1972 წელს, თუმცა რეგულარულად მხოლოდ 1997 წლიდან ტარდებოდა. გერმანიის ლიგის თასის ბოლო გათამაშება ჩატარდა 2007 წელს.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია მიუნხენის „ბაიერნი“, რომელმაც 6-ჯერ მოიგო ტიტული. „ბაიერნი“ ასევე გერმანიის ლიგის თასის უკანასკნელი გამარჯვებულია.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
პერვომაისკი (აბზელილოვოს რაიონი)

პერვომაისკი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 595 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 43 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 50 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (91%).
პოკროვკა (აბზელილოვოს რაიონი)

პოკროვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 226 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 55 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 25 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (58%).
რავილოვო

რავილოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 494 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 65 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
ასკაროვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ასკაროვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონისა და ასკაროვოს სასოფლო საბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 634 ადამიანი.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (90,5 %).

ცნობილი ასკაროვოელები
ახმატ ლუტფულინი — ბაშკირი ფერმწერი, სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (1989 წ.).
ვილ უმეტბაევი — რუსი მენავთობე.
რახმეტოვო

რახმეტოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 341 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 79 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 12 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
მარტოსული მთა

მარტოსული მთა, სინდარულად ერებორი — მთა ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, ველურმიწეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. აქედან მოედინებოდა მორბენალი მდინარე. აქვე მდებარეობდა ჯუჯათა ერთ-ერთი დიდი სამეფო, სავსე ათასი სახით განძით, რომელიც დრაკონ სმაუგის მიერ იქნა მიტაცებული, მაგრამ დაბრუნებული იქნა დიდი ბრძოლის ფასად.
დაინ II რკინისტერფი

დაინ (რკინისტერფი) — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ერებორის სამეფოს მეფე ბეჭდის ომის პერიოდში, დაბადებული მესამე ეპოქის 2767 წელს, წარმომავლობით დურინის საგვარეულოდან, ნაინის ძე და გრორის შვილიშვილი.

ბიოგრაფია
2799 წელს დაინის მამა ნაინი მოკლული იქნა ორკ აზოგის მიერ. დაინი, რომელიც ჯერ კიდევ ახალგაზრდა იყო, შური იძია, აზოგის თავის წითელი ცულით მოკვეთით. დაინმა დაადგინა, რომ ბალროგი ჯერ კიდევ ცხოვრობდა მორიაში, ამიტომ მოშორდა მის კარიბჭეს და ბიძაშვილი თრაინი გააფრთხილა, რომ ჯუჯების მორიაში დაბრუნების ჟამი ჯერ არ მოსულა.

დაინი დაუბრუნდა რკინის მთებს, სადაც ჯუჯების ბელადად იქნა არჩეული. მისი ხალხი სხვადასხვა ნაკეთობას ამზადებდა, მათ შორის - ფეხების დამცავ გამძლე საფარს, რომლის საიდუმლოსაც მხოლოდ თავად ფლობდა.

2941 წელს დაინი, თორინ მუხისფარის თხოვნით, 500 ჯუჯიან ჯართან ერთად მარტოსულ მთასთან მივიდა და კინაღამ ჯუჯათა და ადამიანთა/ელფთა შორის ბრძოლაში ჩაება. თუმცა, ჯადოსან განდალფის გაფრთხილების შემდეგ, მტრის გამოჩენისთანავე, სამივე ლაშქარმა ერთიანად შეუტია ორკებსა და ვარგებს. ეს იყო ხუთი ლაშქრის ბრძოლა.

თორინ მუხისფარი მოკლული იქნა ამ ბრძოლაში და დაინი მთისქვეშეთის სამეფოს მმართველად აირჩიეს. არწივთა მეფეს, განსაკუთრებული წვლილისათვის მან გადასცა ოქროს გვირგვინი. მან სამართლიანად გადაანაწილა ჯუჯათა განძი, რომლის ნაწილი მშვილდოსან ბარდსა და მის ხალხს ერგოთ. მან დაუბრუნა გირიონის კუთვნილი ზურმუხტები ბარდს, ხოლო ბილბოს უსაჩუქრა ვერცხლისა და მარგალიტის ყელსაკიდი. ორივემ ეს საჩუქრები მეფე თრანდუილს გადასცა.

დაინის მფლობელობისას ჯუჯები ბედნიერად ცხოვრობდნენ. მაგრამ გავიდა წლები და ბალინმა, 2989 წელს გადაწყვიტაჯუჯების მორიაში წაყვანა (თუმცა კი დაინი უარზე იყო). 3017 წელს მორდორიდან მათ ეწვია საურონის მაცნე, რომელმაც შესთავაზა ჯუჯათა შვიდი ბეჭდის დაბრუნება ბილბოს კუთვნილი ბეჭდის სანაცვლოდ. დაინმა იგი უპასუხოდ გაისტუმრა, მაგრამ ცხენოსანი დაბრუნდა ორჯერ და გააფრთხილა, რომ 3018 წლის ბოლომდე პასუხის ელოდა. დაინის ბრძანებით გლოინი და მისი ვაჟი გიმლი შუაველს გაემგზავრნენ, რათა ბილბოს შეხვედროდნენ და ელრონდის რჩევაც მოესმინათ.

3019 წლის მარტში სამხრეთელთა ჯარმა, რომელიც საურონის მხარეს იყო, მარტოსული მთა და ველი დალაშქრა. დაინი და მეფე ბრანდი, მშვილდოსან ბარდის ვაჟი, მიუძღოდნენ თავის ხალხს ველის ბრძოლაში, რომელიც სამ დღეს გაგრძელდა. 17 მარტს ბრანდი მოკლული იქნა, ხოლო დაინი მის გვამთან იდგა და ცულს მანამდე იქნევდა, სანამ მას იგივე ბედი არ ეწია.ჯუჯები და ველის ადამიანები შეეფარნენ მარტოსულ მთას მანამ, სანამ არ მიუვიდათ ხმები სამხრეთში გამარჯვების შესახებ. ამან საშუალება მისცა, გაედევნათ სამხრეთელები.მთისქვეშეთის სამეფოს შემდეგ მმართველად დაინის ვაჟი თორინ ქვისმუზარადი აირჩიეს.

სახელი
დაინს უწოდებდნენ „დაინ რკინისტერფს“, სავარაუდოდ, იმის გამო, რომ რკინის მთების ჯუჯები რკინის ფეხსაცმლებს ატარებდნენ. მას აგრეთვე ეწოდა დაინ , ვინაიდან მას ასევე ჰყავდა წინაპარი დაინ . დაინი მთისქვეშეთის სამეფოს მმართველის სახელითაც იყო ცნობილი, ვინაიდან მარტოსული მთის სამეფო ააღორძინა და მის მეფედ იქნა არჩეული. იგი აგრეთვე მომდინარეობდა დურინის საგვარეულოდან და ცნობილი იყო დურინის ხალხის მეფის სახელით.

ადაპტაციები
მიუხედავად იმისა, რომ პერსონაჟი „ჰობიტში“ არ ჩნდება, იგი მონაწილეობს პიტერ ჯექსონის ტრილოგიის „ჰობიტი“ მესამე ფილმში „ხუთი ლაშქრის ბრძოლა“. ჯუჯის როლს განასახიერებს მსახიობი ბილი კონოლი.
ამანულაჰ მირზა ყაჯარი

ამანულაჰ მირზა ყაჯარი (; დ. 8 იანვარი 1857, შუშა, რუსეთის იმპერია — გ. 1937, თეირანი, ირანი) — სპარსეთის ყაჯარების დინასტიის პრინცი და რუსეთის იმპერიისა და აზერბაიჯანის სამხედრო მეთაური, რომელსაც გენერალ-მაიორის წოდება ჰქონდა.

რუსეთის არმიაში
ამანულაჰ მირზა ყაჯარი დაიბადა 1857 წლის 8 იანვარს ქალაქ შუშაში, რუსეთის იმპერიაში (დღეს აზერბაიჯანი). იყო სპარსეთის პრინცის ბაჰმან მირზა ყაჯარის მე-17 ვაჟი, მისი უკანასკნელი უმცროსი ცოლისგან. აქედან გამომდინარეობს მისი რუსული გვარი „პერსიდსკი“ (ანუ „სპარსელი“). 1879 წლის 19 ივლისს, ამანულაჰი შევიდა სამხედრო სამსახურში, ზაქათალის 164-ე ქვეითი ბრიგადის შემადგენლობაში. 1883 წელს, დაწინაურდა მეორე ლეიტენანტის წოდებამდე. 1886 წლის 20 ნოემბერს, იგი ყუბანის კაზაკების მე-2 ბატალიონის პლაზტუნში გადავიდა. 1902 წლის 9 მაისს, ამანულაჰ მირზმა თავისი წარმატებული ქმედებებისა და სამსახურისთვის დაწინაურდა. 1909 წლის 16 აპრილს, ყუბანის პლაზტუნის მე-9 ბატალიონის არმიის ესეაული გახდა.

პირველი მსოფლიო ომი
პირველი მსოფლიო ომის დროს, მირზა ყაჯარი ავსტრიის ფრონტზე იბრძოდა. სამსახურში ყოფნისას მას მიენიჭა „წმინდა ანას ხარისხის ორდენით“ და ხმლებით, „წმინდა ვლადიმირის ხარისხის ორდენით“ და მახვილით, და „წმინდა სტანისლავის ხარისხის ორდენით“. 1915 წლის 25 აპრილს მას პოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა. ფეხის მძიმე ჭრილობის გამო, მირზა ყაჯარი დროებით გაიგზავნა მკურნალობისთვის, ხოლო 1916 წელს იგი დაბრუნდა ფრონტზე. თავისი ბატალიონის გამაგრებით დაიცვა სოფელი მარხონოვკა, ასევე ამანულაჰმა ბრძოლისას გაანადგურა მტრის ცოცხალი ძალა. 1916 წლის 5 ნოემბერს, ოპერაციების დროს, მას მიენიჭა „წმინდა გიორგის ხმალი“. სამაგალითო სამსახურისთვის, 1917 წელს ამანულაჰ მირზა ყაჯარს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, იგი ცხოვრობდა ტიფლისში და ცოტა ხანი შუშაში.

ადრ-ის არმიაში და ემიგრაციაში
მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ (ადრ) შექმნა თავისი პირველი არმია, როგორც ახლადშექმნილი სახელმწიფო, ამანულაჰ მირზამ 1918 წლის 1 დეკემბერს შეიტანა განცხადება ახლად დაარსებულ თავდაცვის სამინისტროში, აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში დაშვების მოთხოვნით. 1919 წლის მარტში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო დიპლომატიური მისიის შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო სპარსეთის მთავრობასთან თეირანში. მას ასევე ეკავა ცენტრალური სამხედრო სამსახურის თავმჯდომარეს თანამდებობა. 1920 წლის 27 იანვარს, გენერალ-მაიორი ამანულაჰ მირზა ყაჯარი დაინიშნა ადრ-ის პირველი ქვეითი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ და ხანქენდისა და შუშას გარნიზონის ხელმძღვანელად. ამანულაჰ მირზამ, ასევე მონაწილეობა მიიღო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ 1920 წლის 23 მარტსა და 22 მარტს, ადრ-ის სამხედრო ნაწილებზე თავდასხმების მოგერიებაში.

ადრ-ის დაცემისა და ბოლშევიკების რეპრესიასთან დაკავშირებით, ამანულაჰ მირზა ყაჯარმა იძულებული გახდა ირანში გაემგზავრა. თეირანში ცხოვრობის დროს, მირზა ყაჯარი სამხედრო სკოლაში ასწავლიდა და მონაწილეობდა ირანის რეგულარული არმიის ფორმირებაში. ასევე იყო ირანის მეჯლისის (პარლამენტის) დეპუტატი და ირან-საბჭოთა მეგობრობის საზოგადოების თავმჯდომარე. ამანულაჰ მირზა ყაჯარი, 1937 წელს თეირანში გარდაიცვალა.
ჩურჩულს გადაჩვეული კაცი

ჩურჩულს გადაჩვეული კაცი — რევაზ მიშველაძის რომანი. ავტორის თქმით, ეს არის ნაწარმოები „ადამიანზე, რომელიც იმდენი აჯანჯღარა ამ მუხთალმა წუთისოფელმა, იმდენი განსაცდელი შეხვდა, რომ ჩურჩულს გადაეჩვია... ამ ნაწარმოების გმირს საუკუნის ბოლო და საუკუნის პირველი ნახევარი აქვს დანახული. გადატანილი აქვს ამ პერიოდში მომხდარი ომები, მაგრამ ამასთან ერთად დანახული აქვს სიყვარული, ადამიანობა, მეგობრობა...“

მწერლის კომენტარი ნაწარმოების შესახებ: „პირდაპირ გეტყვით, რომ დიდი გამოხმაურება გამოიწვია. ეს ყურადღება განაპირობა იმან, რომ ჩემი წიგნი შეეხება ჩვენს თანამედროვეობას. შევეცადე, ოცდამეერთე საუკუნის მოქალაქე დამეხატა განსხვავებული სოციალური მდგომარეობით, განსხვავებული დამოკიდებულებით რევოლუციისადმი, ომისადმი, სიყვარულისადმი (ქალის სიყვარულზე მოგახსენებთ). შევეცადე თქვენი, ჩემი, ჩვენი საზოგადოების ხასიათი დამეჭირა. ახლა მირეკავენ და მეუბნებიან, თქვენი რომანის პერსონაჟებსაც კი ვცნობთ ჩვენი თანამედროვეობიდანო. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია ჩემთვის.“
ავაზ ალიბეიოვი

ავაზ მაჰმუდის ძე ალიბეიოვი (; დ. 22 მარტი 1895, ელიზავეტპოლის გუბერნია (დღეს განჯა), რუსეთის იმპერია — გ. 24 დეკემბერი, 1978, მერდინლი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწე, ესკადრონის მეთაური, პირველი მსოფლიო ომის, რუსეთის სამოქალაქო ომისა და მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე.

ბიოგრაფია
ავაზ ალიბეიოვი დაიბადა 1895 წლის 22 მარტს ელიზავეტპოლის გუბერნიის სოფელ მერდინლიში. 1914 წელს გაიწვიეს მეფის არმია, 1917 წლამდე მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, სადაც დააწინაურეს პოდპორუჩიკის წოდებამდე.

პირველი მსოფლიო ომის დროს, იგი იბრძოდა მუსლიმურ „ველური დივიზიის“ შემადგენლობაში, ავსტრიის ფრონტზე. წმინდა გიორგის ჯვრის ოთხგზის კავალერი. სამოქალაქო ომის დროს, იყო მეთაური ესკადრილიის, პოლკისა და ბრიგადის პირველი ქვეითი არმიის შემადგენლობაში. იბრძოდა როსტოვთან ახლოს , ყუბანში, ცარიცინთან და ჩრდილოეთ კავკასიაში.

1918 წლის თებერვალში, მოხალისედ შეუერთდა წითელ არმიას.

დიდი სამამულო ომის დროს, როგორც ესკადრილიის მეთაური იბრძოდა კავკასიაში, ყუბანსა და უკრაინაში. ომი პოლონეთში დაასრულა, მას შემდეგ, რაც მიიღო მძიმე ტრავმა.

ავაზ ალიბეიოვი დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.

ჯილდოები
ლენინის ორდენი
ჟოსლენ III

ჟოსლენ — ედესის ტიტულოვანი გრაფი 1159-1200 წლებში. იგი იყო ჟოსლენ -ისა და ბეატრისის ვაჟი. მან მამამისისგან მიიღო ტიტული, იმის მიუხედავად, რომ ედესა და მისი შემადგენელი მიწები ტიტულის მიღებამდე დაიპყრეს მუსლიმებმა.

ჟოსლენი ცხოვრობდა იერუსლიმში. მან მოახერხა და ხელში ჩაიგდო აკრა და მისი შემოგარენი (ჟოსლენის სენიორია). მისი და, აგნეს დე კურტენე დაქორწინდა ამალრიკ -ზე. მათ შეეძინათ სიბილა და ბალდუინი. 1164 წელს იგი ტყვედ ჩავარდა ჰარიმის ბრძოლის შემდეგ. იგი ტყვეობაში რჩებოდა 1176 წლამდე, სანამ აგნესმა 50 000 დინარი არ გადაიხადა მის გამოსასყიდად (სავარაუდოდ სამეფოს ხაზინიდან). მისმა ძმისწულმა, ბალდუინმა იგი იერუსალიმის სენეშალად დანიშნა.
თრანდუილი

თრანდუილი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ბნელტევრის ელფთა მეფე, ლეგოლასის მამა, ოროფერის ძე, სინდარული წარმოშობის ელფი.

ისტორია
თრანდუილის ხალხს ძირითადად სილვანი, ანუ ტყის ელფები შეადგენდნენ. ცნობილია, რომ მეორე ეპოქის დაახლოებით 1000 წლამდე თრანდუილმა იმოგზაურა ლინდონიდან. იმ პერიოდში ანდუინის აღმოსავლეთ მხარეს არსებული ტყე ჯერ კიდევ „დიდი მწვანე ტყის“ სახელით იყო ცნობილი.

სხვადასხვა ვერსიით, სწორედ თრანდუილმა დააარსა ტყის სამეფო, სხვა ვერსიებით - ოროფერმა. ბევრი წყარო თანხმდება, რომ თრანდუილიც და ოროფერიც იბრძოდნენ უკანასკნელი კავშირის ბრძოლაში. ოროფერი მოკლული იქნა. 3441 წელს საურონის დამარცხების შემდეგ (მეორე ეპოქაში) თრანდუილი დაუბრუნდა მწვანე ტყეს. მესამე ეპოქის დაახლოებით 1050 წელს ეს ტყე წყვდიადმა მოიცვა და მას „ბნელტევრი“ ეწოდა. იქ გაჩნდნენ დიდი ობობები და სხვა უცნაური არსებები, ხოლო დოლ გულდურზე აშენდა ციხესიმაგრე, რომელსაც საურონი მართავდა.

თრანდუილი და მისი ხალხი ცხოვრობდნენ ბნელტევრის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში. დასახლებები ააშენეს ტყის მდინარესთან, მიწისქვეშა გამოქვაბულებში. მათ სამეფოს დიდი კარიბჭე იცავდა. მიუხედავად წყვდიადისა, ტყის ელფებს საკუთარი მაინც უყვარდათ. რომანში „ჰობიტი“ აღწერილია, რომ თრანდუილი ატარებდა წითელი ფოთლების და კენკროვნების გვირგვინს. გაზაფხულობით ეს გვირგვინი ტყის ყვავილებისგან კეთდებოდა. გარეგნობაში აგრეთვე გამოირჩეოდა ოქროსფერი თმა.

2941 წელს თრანდუილმა და მისმა რაზმმა დაიჭირეს ჯუჯა თორინი, რომელმაც ზეწოლის მიუხედავად, არ უამბო, თუ სად მიემართებოდა. მოგვიანებით ელფებმა დაიჭირეს სხვა ჯუჯებიც, ხოლო ბილბო ბეგინსი, რომელიც მათ თან ახლდა, ახლადმოპოვებული ბეჭდის დახმარებით, უხილავი დაჰყვებოდა. მოგვიანებით მან მოახერხა მეგობრებთან ერთად მდინარით, კასრებზე ამხედრებული გაპარულიყო.

დრაკონ სმაუგის განადგურების შემდეგ თრანდუილს მიუვიდა ხმა, რომ მარტოსული მთა თავისუფალი იყო და იგი, თავის ლაშქართან ერთად, გაემართა მთისკენ, რათა იქ დამალული განძის საკუთარი ნაწილი მიეღო. ამ განძზე პრეტენზია ადამიანებს და ჯუჯებსაც ჰქონდათ. აქვე მოხდა დიდი ბრძოლა ორკებთან და ვარგებთან, რომელსაც ხუთი ლაშქრის ბრძოლას უწოდებენ. ამ ომში დაიღუპნენ თორინი და კიდევ ორი ჯუჯა, ფილი და კილი.

ხუთი ლაშქრის ბრძოლის დასრულების შემდეგ ბილბომ თრანდუილს სიმბოლურად გადასცა ყელსაკიდი, რომელიც ვერცხლისა და მარგალიტებისგან იყო დამზადებული. თრანდუილმა მას „ელფთა მეგობარი“ უწოდა და ეს სახელი ბილბოს ელფებს შორის ბოლომდე გაჰყვა.

3018 წლის 21 მარტს თრანდუილის სამეფოში არაგორნის მიერ დამწყვდეული იქნა გოლუმი, რომელიც მოგვიანებით გაიპარა. მაშინ თრანდუილის ძე ლეგოლასი შუაველში წავიდა, სადაც ამის შესახებ ელრონდის საბჭოს უამბო. მოგვიანებით იგი ბეჭდის საძმოს წევრი გახდა.

ბეჭდის ომის პერიოდში ბნელტევრი საურონის ლაშქრებმა ცეცხლში გაახვიეს. 3019 წლის 15 მარტს ელფებმა ისინი უკუაქციეს. 6 აპრილს თრანდუილი შეხვდა კელებორნს, ლოთლორიენის მბრძანებელს, რომლის ძალებმა დოლ გულდური აიღეს. წყვდიადი დროთა განმავლობაში გაიფანტა. ტყეს ერინ ლასგალენი, მწვანე ფოთოლთა ტყე ეწოდა, სადაც ელფები კიდევ მრავალი წელი ცხოვრობდნენ.

სახელები და ეტიმოლოგია
თრანდუილის სახელის ახსნა-განმარტება არსად არის წარმოდგენილი. არსებობს ვერსია, რომ იგი ნიშნავს „დიდი მდინარის გაღმა“ - (გაღმა, მიღმა), (გრძელი) და / (მდინარე).
ზევსის ქანდაკება ოლიმპიაში

ზევსის ქანდაკება ოლიმპიაში — მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან ერთ-ერთი, ღმერთ ზევსის გიგანტური ქანდაკება მისი სახელობის ტაძარში, ქალაქ ოლიმპიაში. შექმნა არქიტექტორმა ფიდიასმა ქრისოელეფანტური ტექნიკით, ძვ. წ. 430-იან წლებში. მდებარეობდა ტაძრის ცელაში. სიმაღლეში 12,4 მეტრი იყო. ქანდაკების შესახებ 60-ზე მეტი ანტიკური ცნობაა მოღწეული, მისი გარეგნული სახე რეკონსტრუირებულია პავსანიას აღწერის, სტრაბონის ცნობების, ასევე მონეტებზე არსებული გამოსახულებების საფუძველზე: ზევსი, თავზე ზეთისხილის გვირგვინითა და მოსასხამით, რომელზეც ცხოველებისა და შროშანების გამოსახულებები იყო დატანილი, იჯდა ძვირფასი მასალებით აგებულ ტახტზე, მარჯვენა ხელში ეჭირა სფერო, რომელზეც იდგა ნიკეს ფიგურა, მარჯვენაში კი — სკიპტრა არწივის ფიგურით. ტახტი მორთული იყო მრავალი ფიგურით, რელიეფითა და პინაქსით.

ლუკიანე სამოსატელის გადმოცემით, ძვ. წ. საუკუნეში მიწისძვრების შედეგად დაზიანებულ ქანდაკებას რესტავრაცია ჩაუტარა მოქანდაკე დიმოფონტემ. ვარაუდობენ, რომ ზევსის ქანდაკება განადგურდა 425 წელს ტაძარში გაჩენილი ხანძრის დროს. გიორგი კედრენეს ცნობით, საუკუნის დასაწყისში იგი კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს, სადაც განადგურდა 475 წლის ხანძრის შედეგად. ამ ქანდაკების იკონოგრაფია აისახა ძველრომაულ ქანდაკებებში (მაგ., საუკუნის ქანდაკება „იუპიტერი“, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი და სხვ.).
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნამიბიაში

2016 წლის მონაცემებით ნამიბიაში იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის 2 ძეგლია (მთლიანი რაოდენობის 0,2 %). ნამიბიამ მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 2000 წლის 6 აპრილს. ასევე ნამიბიაში მდებარე 8 ძეგლია შეტანილი იუნესკოს საცდელ სიაში.

ცხრილი
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
ბელოკატაის რაიონი

ბელოკატაის რაიონი — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ნოვობელოკატაი.

გეოგრაფია
ბელოკატაის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ჩელიაბინსკისა და სვერდლოვსკის ოლქების საზღვარზე. რაიონის ფართობია 3 037 კმ².

ისტორია
ბელოკატაის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.

მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები — 49,6 %, ბაშკირები — 43,6 %, თათრები — 5,4 %, სხვა ეროვნების პირები — 1,4  %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელოკატაის რაიონში არის 46 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 13 სასოფლო დასახლებაში.
სტეფანი ბარნსი

სტეფანი ბარნსი (დ. 24 იანვარი, 1955, ტორინგტონი) — ამერიკელი ქიმიკოსი და ბიზნესმენი, რომელიც იკავებდა „ -ის“ პრეზიდენტისა და აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობას 2003-2011 წლებში. ბარნსი იყო ინდუსტრიული ქიმიის საზოგადოების პრეზიდენტიც.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ბარნსი დაიბადა ტორინგტონში. მამამისი იყო ინგლისურისა და ისტორიის პროფესორი, დედა კი — უძრავი ქონების აგენტი. ბაკალავრის ხარისხით დაასრულა ფლორიდის საერთაშორისო უნივერსიტეტი მაიამიში, ორგანული ქიმიის დოქტორანტურა კი აიოვას შტატის უნივერსიტეტში
კარიერა
ბარნსი საფრნგეთში „ -ს“ 1982 წელს შეუერთდა როგორც მკვლევარი და ორგანოსილიციუმის შემსწავლელი ქიმიის სპეციალისტი, სადაც ის ნახშირბადისა და სილიციუმის ურთიერთქმედებას იკვლევდა.
ბარნსი „ -ის“ აღმასრულებელი დირექტორისა და პრეზიდენტის თანამდებობას 2003 წლიდან 2011 წლის 31 დეკემბრამდე იკავებდა.
ყარი (მესტიის მუნიციპალიტეტი)

ყარი — სოფელი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში. მდებარეობს აფხაზეთ-სვანეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ნენსკრას მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე, მესტიიდან 80 კილომეტრში. საბჭოთა პერიოდში გავითარებული იყო მეცხოველეობა

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 180 ადამიანი.
ლეკულმახა

ლეკულმახა, ლეკულმახი, ლეკალმახი, ლეკალმახა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში (სოფლები: დევრა, ზემო მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახა, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 35 ადამიანი.
კრისტოფერ ტოლკინი

კრისტოფერ ჯონ რუელ ტოლკინი (, დ. 21 ნოემბერი, 1924 — გ. 16 იანვარი, 2020 ) — ინგლისელი მწერალ ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის მესამე შვილი. ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც მამის გარდაცვალების შემდგომ მისი ნამუშევრების გამომცემელი, რედაქტორი და თანაავტორი. იგი აგრეთვე არის „ბეჭდების მბრძანებლის“ ორიგინალური რუკების მხატვარი და ინლინგების წევრი.
უოტფორდი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი „უოტფორდი“ — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ უოტფორდიდან, ჰერტფორდშირი. ასპარეზობს ჩემპიონშიპში. არსებობის დიდი ნაწილი გაატარა ქვედა ლიგებში, მრავალჯერ შეიცვალა კლუბის ფერები და ფორმა, შეიცვალა მრავალი სტადიონი, 1992 წლიდან საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ „ვიკარიჯ როუდზე“. 2023 წლიდან „უოტფორდში“ თამაშობს საქართველოს ნაკრების წევრი გიორგი ჩაკვეტაძე.

ისტორია
დაარსდა 1881 წელს, როგორც „უოტფორდ როვერსი“. ასოციაციის თასის გათამაშებაში პირველად მონაწილეობა მიიღო 1886 წელს, მოგვიანებით შეუერთდა სამხრეთის ლიგას. 1914-1915 წლების სეზონში სამხრეთის ლიგის ჩემპიონობის შემდეგ, 1920 წელს ჰარი კენტის ხელმძღვანელობით შეუერთდა საფეხბურთო ლიგას.

გრეჰემ ტეილორის მწვრთნელობის დროს, რომელიც მომავალში წვრთიდა არაერთ ინგლისურ კლუბს და ასევე ინგლისის ეროვნულ ნაკრებს, კლუბმა დაიპყრო ახალი მწვერვალები. 1977-1987 წლებში „უოტფორდი“ დონით მეოთხე დივიზიონიდან უმაღლეს ლიგაში აღზევდა. 1982-1983 წლების სეზონი „უოტფორდმა“ მე-2 ადგილზე დაასრულა და მოიპოვა უეფა-ს თასის 1983-1984 წლების გათამაშებაში ასპარეზობის უფლება. ამავე სეზონში ითამაშა ასოციაციის თასის ფინალში. ტეილორის წასვლის შემდეგ მომავალი 10 წლის განავლობაში კლუბი ისევ დაქვეითდა. ტეილორი 1996 წელს დაბრუნდა კლუბში და დონით მესამე ჩემპიონატიდან 1999-00 წლების სეზონში „უოტფორდი“ პრემიერლიგაში დააბრუნა. იმავე სეზონში ბოლო ადგილის დაკავების შემდეგ კლუბი ისევ დაქვეითდა. 2006-2007 წლების სეზონში ეიდი ბუტროიდის თავკაცობით „უოტფორდი“ კიდევ ერთხელ აღზევდა უმაღლეს დივიზიონში, მაგრამ ისევ ბოლო ადგილი დაიკავა და ჩემპიონშიფში დაქვეითდა.

8 წლის შემდეგ, 2015-2016 წლების სეზონში „უოტფორდი“ დაბრუნდა პერმიერლიგაში.

კლუბი
კლუბი ეკუთვნის პოცოების ოჯახს, რომელიც ასევე ფლობს იტალიურ „უდინეზეს“. ასევე წარსულში ფლობდა ესპანურ „გრანადას“. 2008 წლამდე, კლუბის საპატიო პრეზიდენტი იყო ელტონ ჯონი. მოგვიანებით ისევ დაიკავა იგივე პოსტი, ამჯერად გრეჰემ ტეილორთან ერთად, ტეილორის სიკვდილამდე.
ჟულიენ დე გრენიე

ჟულიენ დე გრენიე — სიდონის სენიორი 1241-1260 წლებში (1260-1275 წლებში ტიტული). ის იყო ბალიან დე გრენიესა და იდა დე რეინელის ვაჟი. მან არ გამოავლინა მამის სიბრძნე სარკინოზებთან ურთიერთობაში.

1260 წელს ჟულიენმა შეუტია დამასკოს მიმდებარე ტერიტორიას და მოკლა მონღოლების ერთ-ერთი მოხელე, რომელიც ჰულაგუ-ხანის გენერლის ნათესავი იყო. ამის საპასუხოდ მონღოლები შეიჭრნენ სიდონის ტერიტორიაზე და ქალაქი დაარბიეს. ჟულიენმა მოასწრო ქალაქიდან გაქცევა და იგი ტამპლიერებს მიჰყიდა.
ჰალ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი „ჰალ სიტი“ — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ჰალიდან. ასპარეზობს ინგლისის პრემიერლიგაში, რომელშიც აღზევდა 2016 წელს, ინგლისის დონით მეორე ჩემპიონატში დაიკავა მე-4 ადგილი და შეძლო პლეი-ოფში გამარჯვება.

2007-08 წლების სეზონში კლუბმა პირველად მოახერხა ინგლისის პრემიერლიგაში აღზევება, მას შემდეგ, რაც აღსაზევებელ პლეი-ოფში გაიმარჯვა უემბლიზე. საუკეთესო შედეგი „ჰალ სიტიმ“ დააფიქსირა 2013-14 წლების სეზონში, დაიკავა მე-16 ადგილი ლიგაში და შეძლო ასოციაციის თასის ფინალში გასვლა.

2002 წლიდან საშინაო მატჩებს ატარებს სტაიდიონ „ქეი სი“-ზე. მანამდე 56 სეზონის მანძილზე „ჰალ სიტის“ საშინაო არენა იყო „ბუთფერი პარკი“. კლუბის ტრადიციული ფერებია შავი და ქარვისფერი, სწორედ ამ ფერებშია გადაწყვეტილი კლუბის ზოლიანი მაისური, კლუბის ზედმეტსახელია „ვეფხვები“.