iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნამდვილი კავკასიელი

ნამდვილი კავკასიელი — მიხეილ გელოვანის 1931 წლის კინოკომედია.

სიუჟეტი
ფილმში დაცინვის საგანია კავკასიელისა და ქართველის შესახებ არსებული სტერეოტიპული იმიჯი. სატირულადაა დახატული ყალბი წარმოდგენები კავკასიაზე: თბილისის ვიწრო ქუჩაზე წყაროსავით მოდის კახური ღვინო, რომელსაც ყანწებით სვამენ; დალაქები ხანჯლით პარსავენ კლინეტებს, ხოლო თუ რამე ეწყინა, იმ ხანჯლითვე თავს ჭრიან; გამყიდველი მყიდველს ხანჯლით ხელს კვეთს; ყველაფერ ამას კი უემოციოდ უყურებს ბანზე მოცეკვავე ქართველი ქალი.

ამის საპირისპიროდ და ნათელი მომავლის საილუსტრაციოდ ნაჩვენებია ინდუსტრიული საქართველო, პურის ყანები, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა.
ნახვამდის

ნახვამდის — გიორგი მაკაროვის 1934 წლის ფილმი. უკანასკნელი ქართული მუნჯი ფილმი. ის ამავდროულად გიორგი მაკაროვის უკანასკნელი ფილმია.

სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება 1905-07 წლებში ხდება. მთავარი გმირები მეტეხის ციხიდან გაქცეული რევოლუციონერი და ორი ერთმანეთის მოძულე თავადი ძმა არიან.

შეფასება
ფილმი სამი თვის განმავლობაში გადიოდა კინოეკრანებზე დაპრესამ მას „განსაკუთრებული კინემატოგრაფიული მოვლენა“ უწოდა.
ასტოვი

ასტოვი  — მარჯნის კუნძული ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, რომელიც შედის სეიშელის გარე კუნძულების ალდაბრის კუნძულების ჯგუფში.

გეოგრაფია
მდებარეობს 38 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით ატოლ კოსმოლედოდან. კუნძულს აქვს დაახლოებით 6 კმ სიგრძე და 4 კმ სიგანე. ფართობი — 4,96 კმ². ლაგუნის ფართობი — 9,5 კმ². კუნძული იმითაა საინტერესო, რომ ეს ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვანი ატოლებიდანაა რომელშიც არსებობს მხოლოდ ერთი პატარა არხი, რომელიც აერთებს ლაგუნას ღია ზღვასთან. ეს ასევე ბუნების ერთ-ერთი ხელუხლებელი ადგილია.

ისტორია
რადგანაც სეიშელის კუნძულები მრავალი წლის განმავლობაში მეკობრეთა თავშესაფარი იყო, კუნძულებზე ადგილობრივი მოსახლეობის, უცხოელების და სეიშელის მთავრობის მიერ დღევანდლამდე გრძელდება მათ მიერ მიწაში ჩაფლული დიდი რაოდენობით ქურდობით მოპოვებული ძვირფასეულობების ძებნა. მაგრამ ისეთი ძვირფასი ნაპოვნი ნივთები, რომლებიც ყველასათვის ცნობილი გახდებოდა, საკმაოდ იშვიათია. ერთადერთი ოფიციალურად დაფიქსირებული ნაპოვნი საგანძური გახდა 1911 წელს კუნძულზე აღმოჩენილი 107 ვერცხლის მონეტა, რამდენიმე ჩანგალი და კოვზი და ბოცმანის საყვირი. 1972 წელს კუნძულზე იპოვეს 1760 წელს ჩაძირული პორტუგალიური გემის ღუზა. ეს რაიონი მთლიანად გადათხარეს და კიდევ აღმოაჩინეს რამდენიმე ოქროს და ვერცხლის ნაკეთობები.
მთვარის გარშემო

„მთვარის გარშემო“ — ფრანგი მწერლის, ჟიულ ვერნის სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის რომანი, გამოიცა 1870 წელს. იგი გაგრძელებაა რომანის „დედამიწიდან მთვარემდე“.

სიუჟეტი
მას შემდეგ რაც კაპიტანი ნიკოლი, იან ბარბიკენი და მიშელ არდანი ყუმბარით მთვარისკენ გაისროლეს, მათი ბედი დაახლ. 10 დღის განმავლობაში უცნობი რჩება, მაგრამ დედამიწიდან მთვარემდე-ს ბოლოს ცნობილი ხდება, რომ ყუმბარამ მთვარეს ვერ მიაღწია, თუმცა ისე ახლოს ჩაუქროლა მას, რომ მის თანამგზავრად იქცა. ასე სრულდება დედამიწიდან მთვარემდე.

რომანში მთვარის გარშემო, მოქმედება იწყება ნიკოლის, ბარბიკენისა და არდანის ყუმბარაში ჩაჯდომით. მალე კოლუმბიადიდან ყუმბარას გაისვრიან და იგი დედამიწას გასცილდება. მოგზაურებს თან ჰყავთ ორი ძაღლი - სატელიტი და დიანა. კოლუმბიადიდან გასროლის დროს, ხვადმა, ანუ სატელიტმა თავი მიარტყა ყუმბარის ზედა ნაწილს და თავი გაუსკდა. რამდენიმე დღიანი ავადმყოფობის შემდეგ, იგი დაიღუპება.

ამასობაში, მოგზაურები გამგზავრებიდან ცოტა ხნის შემდეგ წააწყდებიან დედამიწის მეორე თანამგზავრს, ბოლიდს, რომლის არსებობასაც რამდენიმე მეცნიერი ამტკიცებდა. ეს ბოლიდი მომავალში მათ მოგზაურობაზე მნიშვნელოვან გავლენას იქონიებს. მანამდე კი ისინი ამას ვერ მიხვდებიან და ჩვეულებრივად განაგრძობენ ყუმბარაში ცხოვრებას.

ყუმბარამ მთვარეს 5 დეკემბერს, შუაღამისას უნდა მიაღწიოს. ნელ-ნელა ყუმბარა მთვარეს უახლოვდება, მაგრამ იან ბარბიკენი მიხვდება, რომ ყუმბარა გადაიხარა და მთვარეზე აღარ დაეცემოდა. მართალია, ყუმბარა განაგრძობს მთვარესა და მას შორის მანძილის შემცირებას, მაგრამ ბარბიკენი ამტკიცებს, რომ ყუმბარა მთვარეზე არ დაეცემა. თავდაპირველად, იგი ამის მიზეზს ვერ ასახელებს, ხოლო შემდეგ მიხვდება, რომ იმ ბოლიდმა ყუმბარა მიიზიდა და ამიტომ ასცდა იგი გზას მთვარისაკენ.

ყუმბარა მთვარის მიზიდულობის არეში მოხვდება. სწორედ ამ დროს იწყება ჩვენი მოგზაურების უჩვეულო მოგზაურობა მთვარის გარშემო. ისინი ერთ წრეს დაარტყამენ მთვარეს, მაგრამ კვლავ აწუხებთ კითხვა: როდემდე უნდა იყონ ასე?

საბოლოოდ, ყუმბარა დედამიწაზე დაბრუნდება და შუაგულ ოკეანეში ჩავარდება. მგზავრები უვნებლად გადარჩებიან და გამოქვეყნდება ბარბიკენის მიერ დაწერილი „მოგზაურობის ჩანაწერები“. მართალია, მათ მთვარემდე ვერ მიაღწიეს, თუმცა მასზე ძალიან ბევრი რამ გაიგეს.
ტათევის საბაგირო გზა

ტათევის საბაგირო გზა — 5.7 კმ (3.5 მ) სიგრძის საბაგირო გზა სომხეთში, სოფელ ჰალიძორსა და ტათევის მონასტერს შორის. იგი არის მსოფლიოში ყველაზე გრძელი საბაგირო გზა, რომელსაც გააჩნია მხოლოდ ორი სადგური (ზემო სადგური ტათევში, ქვემო ჰალიძორში). შესულია გინესის რეკორდების წიგნში როგორც ყველაზე გრძელი, უწყვეტი, ორმაგი საბაგირო გზა. კონსტრუქციის შენება დასრულდა 2010 წლის 16 ოქტომბერს.

მდებარეობს სომხეთის სამხრეთ ნაწილში, ირანის საზღვართან ახლოს. იწყება სოფელ ჰალიძორის მთავარი გზატკეცილიდან, რომელიც აკავშირებს სოფელს ერევანთან და სრულდება სოფელ ტათევში საუკუნის ტათევის სამონასტრო კომპლექსთან ახლოს.

საბაგიროს გააჩნია ორი კაბინა, თითოეულს შეუძლია გადაიყვანოს 25 მგზავრი. კაბინა ავითარებს 37 კმ/სთ სიჩქარეს, ერთ გზის გავლას 10 წუთი სჭირდება. ყველაზე მაღლა საბაგირო 320 მ-ზე (1050 ფტ) ადის. ადგლილობრივ მოსახლეებს მგზავრობა 500 სომხურ დრამად შეუძლიათ ($ 1.20), სხვებმა კი ერთ გზაში 4000 დრამი ($9.80) უნდა გადაიხადონ.

საბაგირო გზის აშენება $18 მილიონი დაჯდა, თუმცა ამ თანხის დიდი ნაწილი კერძო შემოწირულობებია. 2010 წელს საბაგირო გზის გახსნას დაესწრო სომხეთის პრეზიდენტი სერჟ სარქისიანი და სომხეთის კათოლიკოსი გარეგინ , 7 ადგილობრივ ბავშვთთან ერთად. მათ პირველად გაირეს ეს გზა.
გერმანისტიკული ენათმეცნიერება

გერმანისტიკული ენათმეცნიერება, ან გერმანისტიკული ლინგვისტიკა (გერმ. , შემოკლებით ) — გერმანისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი დარგი, სასწავლო-აკადემიური ფილოლოგიური დისციპლინა გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნების უნივერსიტეტებში.

გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებას ხშირად ენის გერმანისტიკასაც (გერმ. ) უწოდებენ. ასევე მსგავსი ფორმითაა ნაწარმოები ლიტერატურის გერმანისტიკა (გერმ. ), რომლითაც გერმანისტიკულ ლიტერატურათმცოდნეობას აღნიშნავენ.

გერმანული და გერმანისტიკული ენათმეცნიერება
თუ ტერმინით "გერმანული ენათმეცნიერება" გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებულ უნივერსიტეტებში სრულიად განსხვავებული ქვეყნების ენების ( - ინგლისური, ესპანური, ბულგარული, სერბულ-ხორვატული, ჩინური, იაპონური და ა.შ.) სამეცნიერო კვლევას აღნიშნავენ, "გერმანისტიკული ენათმეცნიერება" აღნიშნავს მხოლოდ გერმანულ ენის მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.

გერმანისტიკული ენათმეცნიერება გერმანულენოვან უნივერსიტეტებში
გერმანისტიკული ენათმეცნიერება წარმოადგენს გერმანიის, ავსტრიის, შვეიცარიისა და ლუქსემბურგის უნივერსიტეტებში სამიდან ერთ-ერთ არჩევით დარგს გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობისა და მედიევისტიკის გვერდით.

გერმანისტიკის ფაკულტეტის სტუდენტები პირველი ოთხი სემესტრის განმავლობაში გერმანისტიკის სამივე დარგს გადიან როგორც ამ დარგის საფუძველს, შესავალი საგნების სახით, ხოლო მოგვიანებით კი სტუდენტებს შეუძლიათ თავად გადაწყვიტონ სამი გერმანისტიკული მიმართულებიდან სამივე აირჩიონ, თუ არა. საერთო მინიმუმად ორი დარგია მიჩნეული.
ფარქუარის კუნძულები

ფარქუარის კუნძულები  — სეიშელის გარე კუნძულებში შემავალი კუნძულთა ჯგუფი. კუნძულები მდებარეობს 700 კმ-ზე უფრო მეტ მანძილზე სამხრეთ-დასავლეთით სეიშელის კუნძულების დედაქალაქ ვიქტორიადან, კუნძულ მაეზე. ხმელეთის ფართობი არ აღემატება 11 კმ²-ს, მაგრამ მთელი ტერიტორიის ფართობი დაახლოებით 370 კმ²-ია.

კუნძულები
კუნძულთა ჯგუფი მოიცავს ორ ატოლს, ერთ ცალკე კუნძულს და ერთ რიფს:
სენ-პიერი — კუნძული,
ფარქუარი — ატოლი, რომელიც შედგება ორი დიდი და რამდენიმე უფრო მომცრო კუნძულებისგან,
პროვიდენსი — ატოლი, რომელიც შედგება პროვიდენსის და სერფის კუნძულებისაგან,
უიზარდის რიფი.

ფაუნა
  — -ს ოჯახის ობობების სახეობა, ფარქუარის კუნძულების ერთადერთი ცნობილი ენდემი.

მოსახლეობა
კუნძულებზე მდებარეობს მხოლოდ ორი დასახლება, ატოლ ფარქუარის ჩრდილოეთ კუნძულზე და ატოლ პროვიდენსზე მდებარე ერთ-ერთ კუნძულზე.
ფარქუარი

ფარქუარი  — ატოლი სეიშელის გარე კუნძულების ფარქუარის კუნძულების შემადგენლობაში. 1965 წლიდან 1976 წლის ჩათვლით შედიოდა ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორიის შემადგენლობაში. ატოლის საერთო ფართობი, ლაგუნის ჩათვლით, შეადგენს 170,5 კმ²-ს. ხმელეთის ფართობია 7,5 კმ².

გეოგრაფია
ფარქუარი გამოირჩევა მაღალი ქვიშოვანი დიუნებით, რომელთაგან ზოგიერთი მათგანი აღწევს 10 მეტრზე მეტ სიმაღლეს. კუნძულების ძირითადი ჯგუფი იღებს მრუდის ფორმას, რომელიც აღწერს კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილს. კუნძულები მდებარეობენ 765 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით კუნძულ მაედან. სეიშელის არქიპელაგში ისინი ყველაზე სამხრეთი კუნძულებია.

კუნძულები
ატოლის შემადგენლობაში შედის დაახლოებით 10 კუნძული, რომელთაგან ყველაზე დიდებია ჩრდილოეთის და სამხრეთის კუნძულები. ამ ორ კუნძულს შორის მოქცეულია უფრო მცირე მანაჰას კუნძულები. სამხრეთით მდებარეობს კუნძული გოელეტესი. ატოლის დასავლეთით მდებარეობს ტრუას კუნძულები.

კუნძულების მთლიანი ჩამონათვალი:
ბანქს დე სეიბლი
გოელეტესი
მანაჰას კუნძულები
ჩრდილოეთის
შუა
სამხრეთის
ჩრდილოეთის კუნძული
ტრუას კუნძულები
დეპოსი
ლაპინი
შუა
სამხრეთის კუნძული.

ისტორია
ფარქუარი აღმოაჩინეს 1501 წელს პორტუგალიელმა ზღვაოსანმა ჟუან და ნოვამ.

მოსახლეობა
ჩრდილოეთის კუნძულზე არსებობს პატარა დასახლება, რომელშიც ცხოვრობს 15 ადამიანი და ფარქუარის აეროპორტი. ლაგუნებში ტარდება დაივინგი.

ადგილობრივი მაცხოვრებლები
სეიშელის კუნძულების მრავალწლიანი მეთაური ფრანს-ალბერ რენე — ადგილობრივი მაცხოვრებელია.
კლაუდია (მატუ-გროსუ)

კლაუდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 368 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 073 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,2 კმ²-ზე. ფართობი 3 820 კმ²-ია.
ფელის-ნატალი

ფელის-ნატალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 933 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,95 კმ²-ზე. ფართობი 11 462 კმ²-ია.
იტაუბა

იტაუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 575 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,01 კმ²-ზე. ფართობი 4 529 კმ²-ია.
მარსელანდია

მარსელანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 290 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 006 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,98 კმ²-ზე. ფართობი 12 281 კმ²-ია.
ნოვა-სანტა-ელენა

ნოვა-სანტა-ელენა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 347 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,3 კმ²-ზე. ფართობი 2 627 კმ²-ია.
სანტა-კარმენი

სანტა-კარმენი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 386 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 085 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,06 კმ²-ზე. ფართობი 3 855 კმ²-ია.
სინოპი (ბრაზილია)

სინოპი (ბრაზილია) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 384 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 113 099 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28,69 კმ²-ზე. ფართობი 3 942 კმ²-ია.
უნიან-დუ-სული

უნიან-დუ-სული — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 760 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,82 კმ²-ზე. ფართობი 4 581 კმ²-ია.
ვერა (მატუ-გროსუ)

ვერა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 383 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,45 კმ²-ზე. ფართობი 2 962 კმ²-ია.
ერევნის რესპუბლიკური სტადიონი

}
| აშენდა = 1933-1935
| გაიხსნა = 1935
| აღდგა = 1953, სახელით. პირველად სტადიონი მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ 1953 წელს განაახლეს. სომხეთის ეროვნული ნაკრები ამ სტადიონზე მართავს საშინაო შეხვედრებს. სტადიონის ტევადობა 14 403 ადგილია.

ისტორია
სტადიონი 1935 წელს საბჭოთა მმართველობისას გაიხსნა და თავდაპირველად დინამოს სტადიონი ეწოდებოდა, 1999 წელს სრული განახლების შემდეგ რესპუბლიკური სტადიონი ეწოდა, ოდნავ მოგვიანებით კი 1999 წლის 28 დეკემბერს ვაზგენ სარქისიანის სახელობის რესპუბლიკური სტადიონი, სომხეთის ყოფილი თავდაცვისა და პრემიერ მინისტრ ვაზგენ სარქისიანის პატივსაცემად, რომელიც 1999 წლის 27 ოქტომბერს მოკლეს პარლამენტში განხორციელებული ტერაქტის დროს.

სტადიონი პირველად 1953 წელს განახლდა, სრული განახლება კი 1995 წელს დაიწყო, ფინანსური პრობლემების გამო სამუშაოები მხოლოდ 1999 წელს დასრულდა, ჯამში დახარჯულმა თანხის ოდენობამ $3 მილიონს მიაღწია. ბოლოს სტადიონი 2008 წელს ებრაულმა კომპანია -მ განაახლა, შეიცვალა მოედნის საფარი, გარემონტდა ლოჟები და დამონტაჟდა თანამედროვე დაცვის სისტემა. შედეგად სტადიონი აკმაყოფილებს -ს სტანდარტებს, შესრულებული სამუშაოების გამი სტადიონის ტევადობა 14 968-დან 14 403-მდე შემცირდა.

ამჟამად რესპუბლიკური სტადიონის გამოყენების უფლება სომხურ კლუბ „ულისესს“ აქვს, აქვე თამაშობს სომხეთის ეროვნული ნაკრები საშინაო მატჩებს.

სარეკორდო დასწრებები
11 ოქტომბერი 2003, ევრო 2004 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 0-4 ესპანეთის ნაკრები, . 16 000.
22 აგვისტო 2007, ევრო 2008 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 1-1 პორტუგალიის ნაკრები, . 15 550.
13 ივნისი 2015, ევრო 2016 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 2-3 პორტუგალიის ნაკრები, . 14 527.
7 ოქტომბერი 2011, ევრო 2012 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 4-1 მაკედონიის ნაკრები, . 14 403.
12 ოქტომბერი 2012, 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 0-3 ჩეხეთის ნაკრები, . 14 403.
26 მარტი 2011, ევრო 2012 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 0-0 რუსეთის ნაკრები, . 14 400.
არშაკ I (პართია)

არშაკ — პართიის მეფე და არშაკიდების დინასტიის დამაარსებელი. არშაკ -ის შემდეგ არშაკიდების ყველა მონარქი საკუთარ თავს ოფიციალურად არშაკს უწოდებდა. მის პატივსაცემად ქალაქ აშხაბადს მისი სახელი ეწოდა. არშაკ -ის მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 247 წელს და ამავე წელს დასრულდა, მის შემდეგ სამეფო ტახტზე ტირიდატე ავიდა.
არტაბან I

არტაბან — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. არტაბან სამეფო ტახტზე ტირიდატე -ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 211 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 191, მის შემდეგ კი ტახტზე ფრიაპატი ავიდა. ითვლება, რომ არტაბან -ის ბიძამ არშაკ -მა ძვ. წ. 247 წელს დააარსა არშაკიდების დინასტია. სავარაუდოდ არსაკის შემდეგ სამეფო ტახტზე მისი ძმა ტირიდატე ავიდა, მის შემდეგ კი მეფობა არტაბან -მა განაგრძო, თუმცა გამომდინარე იმ ფაქტიდან, რომ დინასტიის წევრები არშაკ -ის პატივსაცემად მის სახელს ირქმევდნენ, არტაბანის ოფიციალურ სახელი არის არშაკ , შესაბამისად არსებობს მოსაზრება, რომ არტაბანი სამეფო ტახტზე არშაკ -ის შემდეგ ავიდა.
ფრაატ I

ფრაატ — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრაატ სამეფო ტახტზე ფრიაპატის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 176 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 171, მის შემდეგ კი ტახტზე მითრიდატე ავიდა. მმართველობის დასაწყისშივე მან საკუთარი სამხედრო ძალები მარდებით დასახლებული ტერიტორიებისაკენ მიმართა, ღარიბი მაგრამ ომის მოყვარული ხალხებისაკენ, რომელთაც ელბურსის აღმოსავლეთ ნაწილი ჰქონდათ ოკუპირებული და კასპიის ზღვის სამხრეთი (შესაძლოა დღევანდელი მაზანდარანი და გორგანი). მიუხედავად იმისა, რომ მას ჰყავდა რამდენიმე ვაჟი, რომელთაც უკვე შეეძლოთ სამეფო ტახტზე ასვლა ფრაატმა ტახტის მემკვიდრედ მისი ძმა მითრიდატე გამოაცხადა.
დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი

დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი — ერთ-ერთი თვრამეტი კოლეჯიდან, რომელებიც მთელი მსოფლიოს მასშტაბით იქმნება -ს პროექტის ფარგლებში და პირველი სკოლა-ინტერნატი სომხეთში. პირველი მოსწავლეები სკოლამ 2014 წლის სექტემბერში მიიღო (მე-11 კლასელები), თუმცა 2017 წლისთვის აპირებენ მე-8 კლასიდან სწავლის დაწყებას. 2023 წლისთვის კი იგეგმება კოლეჯის სრულად შევსება, ამ დროისთვის აქ 650 მოსწავლე ისწავლის.

 მოძრაობის და ამ სკოლის მიზანს წარმოადგენს გახადონ „განათლება ძალა ხალხის, ერების და კულტურების გაერთიანებისა, მშვიდობისა და უზრუნველი მომავლისათვის“. კოლეჯი გასცემს საერთაშორისო ბაკალავრიატის დიპლომს მე-11 და მე-12 კლასელებისთვის (იგეგმება მე-8, მე-9 და მე-10 კლასელების მიღებაც).

სკოლის ნაწილი მდებარეობს დილიჯანის ეროვნულ პარკში.

დაარსება
დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი ოფიციალურად 2014 წლის 11 ოქტომბერს გაიხსნა. გახსნას ესწრებოდა სომხეთის და სერბეთის პრეზიდენტები სერჟ სარქისიანი და ტომისლავ ნიკოლიჩი, ასევე სომხეთის და სირიის კათალიკოსები გარეგინ და იგნატიუს ეფრემ .

სკოლის დამაარსებლები არიან რუბენ ვარდანიანი და ვერონიკა ზონაბენდი. მათ სკოლის დაარსების იდეა 2006 წელს გაუჩნდათ.

გალერეა
მითრიდატე I (პართია)

მითრიდატე — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. მითრიდატე სამეფო ტახტზე მისი ძმის ფრაატ -ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 171 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 138, მისი მამა პართიის მეფე ფრიაპატი იყო. მისი მეფობის დროს პართია მნიშვნელოვან პოლიტიკურ ძალად იქცა, რაც განპირობებული იყო აღმოსავლეთით, სამხრეთით და დასავლეთით ქვეყნის საზღვრების გაფართოებით. მისი მეფობის დროს აიღეს პართიელებმა ჰერათი, ბაბილონეთი, მიდია და პერსისი. მის მიერ წარმოებული დამპყრობლური ომების სიმრავლისა და რელიგიური ტოლერანტობის გამო, მას ხშირად ბევრ დიდ მეფესაც ადარებდნენ, მათ შორის აქემენიანთა იმპერიის მეფე კიროს დიდს. მითრიდატეს შემდეგ პართიის სამეფო ტახტზე ფრაატ ავიდა.
ფრაატ II

ფრაატ — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრაატ სამეფო ტახტზე მითრიდატე -ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 138 წელს, იგი ისტორიაში შევიდა, როგორც ბაბილონის ხელახლა დამპყრობელი. ფრაატი წინამორბედი მეფის მითრიდატე -ის ვაჟი იყო, იგი ტახტზე ახალგაზრდა ავიდა, რის გამოც თავდაპირველად მას დედა რი-ნუ ეხმარებოდა ქვეყნის მართვაში. მისი მმართველობა ძვ. წ. 128 წელს დასრულდა, როდესაც სელევკიდებთან ბრძოლაში დაიღუპა, ფრაატ -ის შემდეგ პართიის სამეფო ტახტზე არტაბან ავიდა.
არტაბან II

არტაბან — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. მას შემდეგ რაც ფრაატ სელევკიდებთან ბრძოლას შეეწირა პართიის სამეფო ტახტზე არტაბან ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 128 წელს, იგი პართიის მეფის ფრიაპატის შვილი იყო. წინამორბედის მსგავსად არტაბანიც ბრძოლაში დაიღუპა, იგი აღმოსავლელ მომთაბარე ტომებთან ბრძოლას შეეწირა, მისი მმართველობა დასრულდა ძვ. წ. 123 წელს, მის შემდეგ კი პართიის სამეფო ტახტზე მითრიდატე ავიდა.
სენ-პიერი (კუნძული, სეიშელის კუნძულები)

სენ-პიერი  — კუნძული ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, რომელიც შედის სეიშელის გარე კუნძულების ფარქუარის კუნძულების ჯგუფში.

კუნძული სენ-პიერი განლაგებულია 704 კმ-ზე მეტ მანძილზე სამხრეთ-დასავლეთით კუნძულ მაეზე არსებულ სეიშელის კუნძულების დედაქალაქ ვიქტორიადან. მდებარეობს 35 კმ-ით დასავლეთით ატოლ პროვიდენსის კუნძულ სერფიდან და 500 კმ-ში ატოლ ალდაბრიდან.

სენ-პიერის კუნძულს აქვს თითქმის სწორი წრიული ფორმა 1,6-1,4 კმ, კუნძულის ფართობია — 1,68 კმ². წარმოადგენს ზღვიდან ამოშვერილ კლდეს, რომელზეც იზრდება რამდენიმე პალმა.

ნავსაყუდლები კუნძულზე არ არსებობენ.
მითრიდატე II (პართია)

მითრიდატე — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. მითრიდატე სამეფო ტახტზე არტაბან -ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 123 წელს. იგი ცნობილი იყო, როგორც „დიადი“, ის პართიის მეფეთა შორის იყო პირველი, რომელიც საკუთარ თავს მოიხსენნიებდა, როგორც მეფეთ-მეფეთ, ეს ტიტული აღნიშნული იყო მონეტებზე. ასევე მონეტებზე გამოსახავდნენ ბერზნული ტიტულებითაც „ეპიფანესი“ (ღმერთის მანიფესტი) და „ფილელენოსი“ (ბერძნენთა მეგობარი). მიჩნეულია, რომ მითრიდატე იყო ყველაზე წარჩინებული და დიდებული მეფე პართიის მეფეთა შორის, სწორედ მის დროს პართიის იმპერია განვითარების პიკში იყო. მითრიდატე -ის მმართველობა დასრულდა ძვ. წ. 81, მის შემდეგ კი პართიის სამეფო ტახტზე გოტარზ ავიდა.
ალფონსის კუნძულები

ალფონსის კუნძულები  — კუნძულების ერთ-ერთი ჯგუფი, რომელიც შედის სეიშელის გარე კუნძულებში. მდებარეობს 395 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით კუნძულ მაედან და დედაქალაქ ვიქტორიადან.

კუნძულები
ალფონსის კუნძულები შედგება ორი ატოლისგან, რომელიც მოიცავს 3 კუნძულს:
ალფონსი — მდებარეობს ჩრდილოეთში. შედგება ერთი იმავე დასახელების კუნძულისაგან.
სენ-ფრანსუა — მდებარეობს სამხრეთში. მოიცავს 2 კუნძულს — სენ-ფრანსუას და ბიჟუტიეს.
ყველა სამი კუნძულიდან დასახლებულია მხოლოდ ალფონსი. ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს 2 კმ²-ზე ცოტა ნაკლებს, ხოლო საერთო ფართობი, რიფებისა და ლაგუნების ჩათვლით, დაახლოებით 50 კმ²-ს.
თამარ მიქაძე

თამარ მიქაძე (დ. 20 მაისი, 1959) — ქართველი მწერალი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
1984 წლიდან 2007 წლამდე მუშაობდა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში, ახალი ქართული ლიტერატურის განყოფილებაში.
ამჟამად ილია ჭავჭავაძის კვლევის ცენტრის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელია; არის ჟურნალ ,,ანეულთან“ არსებული ლიტერატურული გაერთიანების წევრი.

სხვადასხვა დროს იბეჭდებოდა ჟურნალებში: ,,ცისკარი“, ,,ჩვენი მწერლობა“, ,,ანეული“, გაზეთებში ,,ლიტერატურული საქართველო“, ,,კალმასობა“ და სხვა.

2003 წ. გამომცემლობა ,,საარში“ გამოიცა მისი მინიატურული პროზის კრებული: ,,სევდიანიდან მხიარულამდე“.

2007 წ. გამომცემლობა ,,უნივერსალში“ გამოიცა მისი სადისერტაციო ნაშრომი ,,იოსებ ბაქრაძის ცხოვრება და მოღვაწეობა“.

2009 წ. გამოცემული ფოტოალბომის – დიმიტრი ყიფიანის ცხოვრება და მოღვაწეობა – პროექტის ავტორი და შემდგენელი.

2010 წ. გამოცემული ილია ჭავჭავაძის პერსონალური ენციკლოპედიის –,,სიტყვანი“ რედაქციის წევრი.

2013 წ. დიმიტრი ყიფიანის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესწავლისა და მისი პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის გადაეცა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის მედალი.

2014 წელს გამოსცა მინიატურული პროზის კრებული „ძალიან პატარა ქალაქში“.

2016 წელს გამოცემული ალბომის ,,დიმიტრი ყიფიანი და მისი შთამომავალნი" შემდგენელი სოფიო ისაკაძესთან ერთად, აგრეთვე ფოტოალბომის გამოცემის პროექტის ავტორი.

2017 წელს გადაეცა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის პრემია.

დიმიტრი ყიფიანის მე-6 თაობის შთამომავალი.
ალფონსი (ატოლი)

ალფონსი  — ალფონსის კუნძულების ორიდან ერთი ატოლი სეიშელის გარე კუნძულების შემადგენლობაში.

გეოგრაფია
მდებარეობს 400 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით კუნძულ მაედან და 3 კმ-ით ჩრდილოეთით ატოლ სენ-ფრანსუადან. ალფონსის ატოლი მოიცავს მხოლოდ ერთ კუნძულს — ალფონსს. ალფონსის კუნძულის ფართობია 1,74 კმ², მთელი ატოლის ფართობი, რიფებისა და ლაგუნების ჩათვლით, შეადგენს 8 კმ²-ს.

ფაუნა
ზღვის სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს პლაჟის თეთრი ხაზები, რომელსაც ეხება ქოქოსის პალმის ხეებთან შერეული ბუნებრივი ტყეების ზოლები. ალფონსის კუნძულის ფაუნა მოიცავს კუებს, ცხრაფეხებს და ფრინველთა სხვადასხვა სახეობებს. მეჩხერი ლაგუნები ბევრი სხვადასხვა სახეობის თევზების საბინადროა.

ისტორია
კუნძული 1730 წლის 28 იანვარს აღმოაჩინა შევალიე ალფონსმა, ფრანგული ფრეგატ « »-ის მეთაურმა.

მოსახლეობა
მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 300 ადამიანს.

ტრანსპორტი
კუნძულზე მდებარეობს ალფონსის აეროპორტი 1214 მეტრიანი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლით.

კუნძულზე არსებობს ოტელი.
თანაჰატის მონასტერი

თანაჰატი — მონასტერი სომხეთში, მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში. მთიან მასივზე.

სამონასტრო კომპლექსი შედგება ორი ეკლესიისაგან, სასაფლაოსა და გლაძორის უნივერსიტეტის ნანგრევებისაგან. იგი აგებულია მუქი ლურჯი ბაზალტის ქვისგან, ამიტომ მას ზოგჯერ უწოდებენ „შავ მონასტერს“. კომპლექსის მთავარი ეკლესიაა სურბ-სტეფანოსის გუმბათოვანი ეკლესია, რომელიც აგებულია 1279 წელს. მასზეა მიდგმული მეორე ეკლესია, რომელიც სურბ-ნშანის სახელობისაა.
პირველი რესპუბლიკის მოედანი

პირველი რესპუბლიკის მოედანი (ყოფ. ვარდების რევოლუციის მოედანი) — მოედანი თბილისში. მდებარეობს ვერის უბანში, რუსთაველის გამზირის დასავლეთ ნაწილში. მოედანი შეიქმნა 1983 წელს და რესპუბლიკის მოედანი ეწოდა. მოედანს 2003 წელს მომხდარი ვარდების რევოლუციის შემდეგ, 2005 წელს ვარდების რევოლუციის მოედანი ეწოდა. მოგვიანებით, 2018 წლის 25 მაისს, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დაარსებიდან მე-100 საიუბილეო წლის აღსანიშვნავად, მოედანს თბილისის საკრებულოს გადაწყვეტილებით პირველი რესპუბლიკის მოედანი ეწოდა.