ანჯელიკა კაუფმანი

}

ისევ იტალიაში
1781 წელს ანჟელიკა ცოლად გაყვა მხატვარ ანტონიო ზუკის (1726-1795) და დაბრუნდა რომში. 1795 წელს მას გარდაეცვალა მეუღლე. კაუფმანი პერიოდულად აგრძელებდა მონაწილეობას ლონდონის სამეფო აკადემიის საქმიანობაში, მისი ბოლო გამოფენა 1797 წელს გაიმართა. ამის შემდეგ იგი უკვე ცოტას მუშაობდა.

1807 წელს ანჟელიკა კაუფმანი გარდაიცვალა რომში. მას ბრწყინვალე დაკრძალვა მოუწყეს. წმინდა ლუკას აკადემიის წევრებმა, სასულიერო პირებმა და ხელოვნების მოყვარულებმა მისი ცხედარი სანტ-ანდრეა-დელე-ფრატეს რომაულ ეკლესიამდე მიაცილეს. როგორც რაფაელის დაკრძალვისას, მისი ორი საუკეთესო ნახატი მსვლელობას წინ წარუმძღვარეს.

1810 წელს იტალიელმა ისტორიკოსმა ჯოვანი ბატისტა დე როსიმ დაწერეს მხატვრის ბიოგრაფია.

შემოქმედება
ანჯელიკი კაუფმანის ულამაზესი შემოქმედება — პორტრეტები, ბიბლიური ნახატები, ისტორიული, ლიტერატურული და უძველესი მითოლოგიური ნაკვეთების შესახებ, განვითარებულია ნეოკლასიციზმის ესთეტიკის საზღვრებში. თავად მხატვარმა თავისი ნამუშევრები პირველ რიგში ისტორიულ მხატვრობას მიანიჭა, რომელიც ამ ჟანრისთვის უჩვეულო იყო, რომელიც ექსკლუზიურად მამაკაცის უფლებად ითვლებოდა საუკუნეში, ისევე როგორც ზოგადად მხატვრობა. ისტორიული მხატვრობა განსაკუთრებით აღიარებული იყო იმ დროის აკადემიურ ხელოვნებაში და სერ ჯოშუა რეინოლდსის ხელმძღვანელობით, სამეფო აკადემია ყველანაირად ცდილობდა მხარი დაეჭირა მხატვრის ენთუზიაზმისთვის ამ მიმართულებით. მაგრამ მიუხედავად პოპულარობისა, რომლითაც კაუფმანი სარგებლობდა ბრიტანულ საზოგადოებაში და მისი წარმატება, როგორც მხატვარის აღიარებული იყო, ის იმედგაცრუებული იყო ინგლისელების დამოკიდებულებით ისტორიული მხატვრობის მიმართ. ბოლოს, მას მოუწია დაეტოვებინა ბრიტანეთი და გამგზავრებულიყო კონტინენტზე, სადაც ისტორიული ფერწერა უფრო ცნობილი იყო, სარგებლობდა დიდი პატივისცემით და მფარველობით მეცენატებსა და კოლექციონერებიგან.

ისტორიული ფერწერა, ხელოვნების აკადემიური თეორიის თანახმად, ყველაზე ამაღლებულ ჟანრად ითვლებოდა. მისი მიზანი იყო კომპოზიციების შექმნა ისტორიის, მითოლოგიის, ლიტერატურისა და წმინდა წერილების ტექსტების თემებზე დაყრდნობით. ეს მოითხოვდა ფართო ცოდნას ბიბლიურ და კლასიკურ ლიტერატურაში, ხელოვნების თეორიასა და პრაქტიკულ სამუშაოებს, რომელიც მოიცავდა პლასტიკური ანატომიის შესწავლას, კოსტუმების ისტორიას, შეიარაღებას და სხვა სპეციალურ სფეროებს. ქალების უმეტესობა მოკლებული იყო ასეთი მომზადების შესაძლებლობას, განსაკუთრებით — შიშველი მოდელების ხატვის. მიუხედავად ამისა, კაუფმანმა მოახერხა გენდერული საზღვრის გადალახვა, რათა შეეძინა საჭირო უნარები და მიაღწია რეპუტაციას, როგორც ისტორიული ჟანრის წარმატებული მხატვარი.

რუსეთში
მხატვარი ცნობილი იყო თანამედროვე რუსეთში. ოდა „ანჯელიკ კაუფმანს“ (1798) შექმნილია გავრილ დერჟავინის მიერ. 1774 წელს, პეტერბურგში პეტრე -ის ძეგლზე მუშაობის დროს, – მა გააზიარა თავისი შთაბეჭდილებები მხატვრის მუშაობის შესახებ ინგლისელ მოგზაურთან, რაქსელთან მან განაცხადა, რომ „არის თითქმის მთელი მისი ნამუშევრის მფლობელი“. დიდი თავადის ასული, შემდეგ კი იმპერატრიცა მარია ფედოროვნა, იმპერატორ პავლე -ის მეუღლე, რომელიც წერდა მინიატურებს შუშაზე, იყენებდა მხატვრის ნახატების გრავიურის ორიგინალებს.

კაუფმანის ნამუშევრების გრავიურები სკულპტურის ნიმუშად იქცა. კერძოდ, ისინი გამოიყენა მოქანდაკე ფ. შუბინმა, რომელიც მუშაობდა მედალიონების სერიაზე სანქტ-პეტერბურგის მარმარილოს სასახლის მარმარილოს დარბაზის გასაფორმებლად.

სანკტ-პეტერბურგში, ერმიტაჟში, ინახება ანჯელიკა კაუფმანის რამდენიმე ნახატი. სამხატვრო აკადემიის მუზეუმში კი დაცულია 1789 წლის ნახატი „ამოცნობილი აქილევსი“.

დეკორატიული ხელოვნება
ინდუსტრიულ რევოლუციამდე ანჯელიკა კაუფმანის ნამუშევრების გრაფიკული ასლების მეშვეობით მასობრივი ტირაჟის წყალობით, მისი მემკვიდრეობა ფართოდ გავრცელდა დეკორატიულ და გამოყენებით ხელოვნებაში: არქიტექტურულ დეკორაციებში, ავეჯის, შპალერების, ქსოვილების, მარაოების, მაგრამ განსაკუთრებით ფაიფურის ფერწერაში (ვაზები, ჭურჭელი, ფიგურები, სნუფის ყუთები, კარტელის მილები, ყუთები, სამკაულები და ა.შ.).