iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბენგალურუ

ბენგალურუ, ასევე ბანგალორი — ქალაქი ინდოეთში, კარნატაკის შტატის დედაქალაქი. მისი ბაღებისა და პარკების გამო ბენგალურუს ზედმეტსახელად ქალაქ-ბაღს უწოდებენ, ერთ დროს კი პენსიონერთა სამოთხეს ეძახდნენ. ბენგალურუ კარნატაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, დეკანის ზეგანზე მდებარეობს და იგი ინდოეთის მესამე ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქი, მსოფლიოში კი მეხუთე ყველაზე ხალხმრავალი ურბანული აგლომერაციაა. ცნობილია, როგორც ინდოეთის საინფორმაციო ტექნოლოგიების სექტორის კვანძი. იგი მსოფლიოს 10 რჩეულ სამეწარმეო ლოკაციას შორისაა.

ბენგალურუს რეგიონს სამხრეთ ინდოეთის დინასტია მართავდა, სანამ 1537 წელს ვიჯაიანაგარის დინასტიის ვასალურმა მმართველმა კემპე გოვდამ ციხესიმაგრე არ დააარსა, რაც თანამედროვე ბენგალურუს დაარსებად მიიჩნევა. შემდგომში მარათჰებისა და მოგოლების მიერ დაპყრობის შემდეგ, ქალაქი მაისურის სამეფოს დაქვემდებარებაში აღმოჩნდა. ბრიტანელების მმართველობისას ბენგალურუში სამხედრო დასახლება გაშენდა და წარმოადგენდა მაისურის სამეფო სახელმწიფოს მთავარ ქალაქს, რომელიც ბრიტანეთის ინდოეთის შემადგენლობაში მინიმალური სუვერენიტეტით არსებობდა. ინდოეთის დამოუკიდებლობის შემდეგ, 1947 წელს ბენგალურუ მაისურის შტატის, შემდეგ კი კარანატაკის შტატის დედაქალაქი გახდა.

დღეისათვის, როგორც მსხვილი ქალაქი და მზარდი მეტროპოლია, ბენგალურუ გამოირჩევა ინდოეთის მრავალი კარგად ცნობილი კოლეჯითა და კვლევითი ინსტიტუტით. ქალაქში მდებარეობს მრავალი მძიმე მრეწველობის, პროგრამული უზრუნველყოფის, აეროკოსმოსური, ტელეკომუნიკაციების კომპანია და თავდაცვითი ორგანიზაცია. ბენგალურუს ხშირად ინდოეთის სილიკონის ველს უწოდებენ, მისი მოწინავე პოზიციის გამო ქვეყნის ექსპორტში. დემოგრაფიულად მრავალფეროვანი ქალაქი მნიშვნელოვანი ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი და ინდოეთის მეორე ყველაზე სწრაფადმზარდი მეტროპოლიური არეალია.
სუნ იატსენი

სუნ იატსენი (ჩინ. ; დ. 12 ნოემბერი, 1866, ჩშუნჟანი, გუანდუნი — გ. 12 მარტი, 1925, პეკინი, ჩინეთი) — ჩინელი რევოლუციონერი. გომინდანის პარტიის დამაარსებელი. 1940 წელს სუნ იატსენს სიკვდილის შემდეგ მიანიჭეს „ერის მამის“ ტიტული.

ბიოგრაფია
სუნ იატსენი დაიბადა 1866 წლის 12 ნოემბერს გუანდუნის სოფელ ცუიხენში. დაბადებისას უწოდეს ვენი. შედგომ პერიოდში ცნობილი იყო სუნ ვენის ან სუნ ჩჟუნშანის სახელით. მისი მშობლიური ენა იყო კანტონის დიალექტის ჩჟუნშანური ვარიანტი. სწავლობდა ადგილობრივ სკოლაში, რის შემდეგაც გადავიდა ჰავაიში, სადაც უკვე იმყოფებოდა მისი ძმა. ჰონოლულუში სწავლა გააგრძელა სამედიცინო კოლეჯში. 1883 წელს დაბრუნდა სამშობლოში.

1892 წელს დაამთავრა ჰონკონგის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1894 წელს დააარსა ანტიმანჯურიული რევოლუციური ორგანიზაცია „ჩინეთის აღორძინების კავშირი“. აჯანყების წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. მოგზაურობდა ევროპაში, აშშ-ში, კანადაში და იაპონიაში, რევოლუციური ბრძოლისათვის ფულის შესაგროვებლად. 1905 წელს ტოკიოში გამოაცხადა რევოლუციური ორგანიზაციის ტუნმენხოის ჩამოყალიბების შესახებ.

1911 წელს უჩანის აჯანყების წარმატებით დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ჩინეთში და არჩეულ იქნა ჩინეთის რესპუბლიკის დროებით პრეზიდენტად. სამიოდე თვეში იძულებული იყო გადამდგარიყო თანამდებობიდან საიმპერატორი არმიის მთავარსარდლის იუან შიკაის სასარგებლოდ. 1912 წელს ჩამოაყალიბა პარტია გომინდანი. 1913 წელს გამოაცხადა მეორე რვოლუციის დაწყება, მაგრამ განიცადა ფიასკო და გაიქცა იაპონიაში.

სუნ იატსენი გარდაიცვალა სიმსივნით 1925 წლის 12 მარტს პეკინში. საკუთარი ანდერძის მიხედვით დაკრძალეს ცზინცზინშანის მთაზე ნანკინში, მავზოლეუმში რომელიც ლენინის მავზოლეუმის მსგავსად იქნა მოწყობილი.
ტამსვეგის ოლქი

ტამსვეგის ოლქი — ოლქი ავსტრიაში. ოლქის ცენტრია ქალაქი ტამსვეგი. მდებარეობს ზალცბურგის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. ფართობი 1,019.65 კმ². მოსალხლეობის სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე. დასავლეთით აღმართულია მაღალი ტაუერნი, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით დაბალი ტაუერნი, სამხრეთით გურკტალის ალპები.

თემები
გერიახი (371)
ლესახი (575)
მარიაპფარი (2 213)
მური (631)
რამინგშტაინი (1 388)
სანქტ-ანდრე (738)
სანქტ-მარგარეტენი (771)
თომატალი (341)
ტვენგი (310)
უნტერნბერგი (1000)
ვაისპრიახი (335)
ცედერხაუსი (1 250)
ტამსვეგი

ტამსვეგი — დასახლება ავსტრიაში, ზალცბურგის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. შედის ტამსვეგის ოლქის შემადგენლობაში. მდებარეობს დაბალი ტაუერნის კალთებზე, ზღვის დონიდან 1022 მ სიმაღლეზე, მდინარე მურის ზემო ხეობაში. 2011 წლის 1 იანვრის აღწერით ტამსვეგში ცხოვრობდა 5.724 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 49 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. დოკუმენტებში პირველად იხსენიება 1160 წელს.
ბჰოპალი

ბჰოპალი (; ურდუ. ) — ქალაქი ინდოეთში, მადჰია-პრადეშის შტატის დედაქალაქი და ბჰოპალის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. წარსულში იგი ყოფილი ბჰოპალის შტატის დედაქალაქი იყო. ბჰოპალი ცნობილია როგორც ტბების ქალაქი, მისი მრავალი ბუნებრივი თუ ხელოვნური ტბის გამო, ამავე დროს, ის ინდოეთის ერთ-ერთი ყველაზე მწვანე ქალაქია.

ბჰოპალი ინდოეთის ქალაქების კლასიფიკაციით -1 კლასის ქალაქს მიეკუთვნება. აქ მდებარეობს ეროვნული მნიშვნელობის მრავალი დაწესებულება და ინსტიტუცია.

ქალაქი საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში მოექცა 1984 წლის 2-3 დეკემბრის ღამის ბჰოპალის კატასტროფის შემდეგ, როდესაც პესტიციდების საწარმო -დან მომწმვლელმა გაზმა, მათ შორის მეთილიზოციანატმა გაჟონა. ეს შემთხვევა ინდუსტრიალიზაციის ისტორიაში ყველაზე საშინელია, რომელმაც ათასობით სიცოცხლე შეიწირა. ამის შემდეგ, ბჰოპალი პროტესტებისა და კამპანიების ცენტრად იქცა, რომელიც მომიტინგეებს მთელი მსოფლიოდან იზიდავს.

ამბობენ, რომ ბჰოპალი მეფე ბჰოჯამ დააარსა (ახ. წ. 1000–1055) პარამარას დინასტიიდან.

გალერეა
დისოციაციური აშლილობები

დისოციაცია — ცნობიერების ფრაგმენტული ან გამოყოფილი ასპექტი, გულისხმობს მეხსირებას,იდენტობას და აღქმას.დისოციაციას აქვს სხვადასხვა ხარისხები,თუმცა თუ ინდივიდის ცნობიერება ძალიან ფრაგმენტული გახდა,ის შეიძლება პათოლოგიურად იქცეს და შეერწყას თვითგრძნობას და ადაპტაციის უნარს.დისოციაციურ აშლილობებს მიეკუთვნება დისოციაციური ამნეზია, დისოციაციური ფუგა, დისოციაციური პიროვნული აშლილობა, დეპერსონალიზაციური აშლილობა.

დიცოსიაციური ამნეზია
ინდივიდს არ შეუძლია გაიხსენოს ცხოვრების მნიშვნელოვანი ეპიზოდები,რომელიც არის ემოციურად დატვირთული.ეტიოლოგიას განაპირობებს ფსიქოლოგიური სტრესი.ძირითადად გავრცელებულია მოზარდებში და ქალებში.დისოციაციური ამნეზია ვლინდება რეტროსპექტულად,მას განაპირობებს მეხსიერების დარღვევების უკიდურესაც ცვალებადი ხანგრძლივობა.მისი სიმპტომი არის ამნეზია,რომელიც შეიძლება იყოს განზოგადებული ან სელექციური ერთი განსაზღვრული შემთხვევის მიმართ.ამნეზია შეიძლება განვითარდეს უეცრად ან თანდათანობით,შეიძლება გადაიზარდოს ქრონიკულ მდგომარეობაშიც.თან ახლასვ ემოციური აშლილობა,მეტყველების პრობლემა და პიროვნული აშლილობა.მისი მკურნალობა შესაძლებელია ჰიპნოზისა და სარელაქსაციო ტექნიკების გამოყენებით.ფსიქოთერაპია პირდაპირ ხსნის ემოციონალურ სტრესს.

დისოციაციური ფუგა
ცნობიერების მოულოდნელი გათიშვა,რომელსაც თან ახლავს წარსულის დამახსოვრების უუნარობა და პიროვნული იდენტიფიკაციის არევა.დისოციაციური ფუგა სტრესული სიტუაციის შემდეგ უეცრად ვითარდება,მისი ეპიზოდები იზოლირებულია და გრძელდება ერთი საათიდან-თვემდე.მდგომარეობიდან გამოსვლა ხდება სწრაფად,მაგრამ ამნეზია შეიძლება დარჩეს.დისოციაციურ ფუგას მკურნალობენ ჰიპნოზისა და სარელაქსაციო ტექნიკების გამოყენებით.ასევე ეფექტურია ფსიქოთერაპია.

დისოციაციური პიროვნული აშლილობა
ეს არის იდენტიფიკაციის აშლილობა.ადამიანს არ შეუძლია გაიხსენოს მნიშვნელოვანი პიროვნული ინფორმაცია და ეს პერიოდულად აკონტროლებს ინდივიდის ქცევას.ძირითადა გავრცელებულია ქალებში.რისკ-ფაქტორს წარმოადგენს ბავშვობაში განცდილი სექსუალური ძალადობა.აშლილობის შეტევა არის ფარული.კლინიკური სურათი გრძელდება რამდენიმე წელი,რაც ხელს უშლის ინტერპერსონალურ ფუნქციონირებას.პიროვენული აშლილობის სიმპტომების აღმოჩენა ხდება მხოლოდ მისი მონატესავე სიმპტომების მკურნალობის პროცესში. ახასიათებს ქაოტური ინტერპერსონალური ურთიერთობები,იმპულსურობა და დესტრუქვიული ქცევა.სუიციდის მცდელობა.სიმპტომები შეიძლება იყოს მერყევი.დისოციაციური პიროვნული აშლილობის მკურნალობა შეიძლება ფსიქოთერაპიით,რომელიც ადამიანს ეხმარება ემოციური პრობლემების გადაწყვეტაში და ფსიქოლოგიური ტრავმისგან გათავისუფლებაში.

დეპერსონალიზაციური აშლილობა
საკუთარი სხეულისა და პიროვნების სრულყოფილი არქმის დარღვევა.ამ აშლილობისთვის დამახასიათებელი შეტევები იწყება ადრეულ ჭაბუკობაში.შეტევას წინ უსწრებს მატრავმირებელი შემთხვევები და სტრესი.დეპერსონალიზაციას ხშირად აღწერენ,როგორც "სხეულიდან გამოსვლის გამოცდილებას".ერთ-ერთი სიმპტომი დეპერსონალიზაციასთან ერთად არის დერეალიზაცია,ეს არის რეალური გარემოს დამახინჯებული აღქმა.დარღვეულია გარესამყაროდან მომავალი ინფორმაციის გადამუშავება.მას ახასიათებს ასევე -არასდროს ნანახი(ნაცნობი სიტუაცია განიცდება როგორც უცნობი) და -უკვე ნანახი(უცნობი სიტუაცია განიცდება ოროგრც ნაცნობი).მკურნალობის მეთოდად იყენებენ ფსიქოთერაპიას შფოთვის მოსახსნელად.
კაპანაძეები

კაპანაძეები — ქართული გვარი. ქართულ საისტორიო საბუთებში მოიხსენიება საუკუნიდან. კაპანაძისეული მამული მოხსენებულია მუჯისეთუბანში 1558 წლის ერთ-ერთ საბუთში, ამ მამულს ქუთაისის საყდრის გადასახადი სდებია. ამჟამად კაპანაძეები ცხოვრობენ იმერეთში, ოდიშში, გურია-აჭარაში, სამცხეში, ქართლში, კახეთში და ჰერეთში. განსაკუთრებით მრავლად არიან საჩხერის, ჭიათურის, ზესტაფონის, ხარაგაულის, ხაშურის და ლაგოდეხის მხარეებში. საქართველოში კაპანაძეთა საერთო რიცხვი 18 550-ს აჭარბებს. ლიხთიმერს და ლიხთამერს, ზოგიერთ ადგილებს სახელად შემორჩა კაპანაძეთა გვარის სახელი: „კაპანაძეები“ — სოფელ კორბოულის უბანი იმერეთში და სოფელ ფლევის უბანი — ქართლში, „კაპანაანთ სახნავი“ — ქართლის სოფელ თერეგვანში, „კაპანაძის წყარო“ გურიის სოფელ წყალწმინდაში და სხვა.

ცნობილი კაპანაძეები
1429-1452 წლებში დემეტრე მეფემ სასისხლო სიგელი დაუმტკიცა დავით კაპანაძეს.
 საუკუნეში ჩხარის ციხის მეციხოვნეები იყვნენ დათვია და სეტია კაპანაძეები.
 საუკუნეში სვერის ციხის მეციხოვნე იყო დათია კაპანაძე. ამავე საუკუნეში საბუთებში მოიხსენიებიან ხუცესი მახარებელი და ხუცესი გიორგი კაპანაძე.
- საუკუნეებში იმერელი კაპანაძეები შიდა ქართლში თავადი ფალავანდიშვილების, ამირეჯიბებისა და ამილახვარების მამულებშიც დამკვიდრდნენ.
 საუკუნეში საამილახვროს კაპანაძეები აზნაურის ხარისხში ამაღდლდნენ. ამავე საუკუნეში აზნაურ კაპანაძეებს ამოწყვეტილი აზნაურების, იალღუზიშვილების მამული ებოძათ „ყოვლითა გულსავსებითა“.
1812 წლის რუსებისა და ფრანგების ომში თავი გამოიჩინა გრიგოლ კაპანაძემ.
კაპანაძეთა გვარის მეომრები, გლეხები კომლზე კაცად და აზნაურები ქუდზე კაცად გამოდიოდნენ იმერეთისა და ქართლის სამეფო ლაშქრის მემარჯვენე სადროშეებში თავად წერეთელთა და ამილახვართა დროშებს ქვეშ.
დიდი სატივის სამების ეკლესია

დიდი სატივის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი სატივის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 500 მ-ზე. აშენებულია საუკუნის შუა წლებში.

ეკლესია დარბაზულია (10,46,16 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში და დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს ნიშებია. ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომლის საბჯენი თაღი გრძივი კედლების პილასტრებს ეყრდნობა. ინტერიერში ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ჩასმულ მარმარილოს ფილაზე ამოკვეთილია სამშენებლო წარწერა. დასავლეთ ფასადის კარის გასწვრივ კედელში ჩატანებულ ქვაზე — ჯვარი.
ვადოდარა

ვადოდარა (გუჯარათ. ોા), წარსულში ცნობილი, როგორც ბაროდა — ქალაქი ინდოეთში, გუჯარათის შტატის მეოთხე უმსხვილესი და ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქი აჰმადაბადის, სურატის და რაჯკოტის შემდეგ. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ისტორიული და არქეოლოგიური მასალები საუკუნით თარიღდება, როდესაც აქ პატარა ქალაქი ანკოტაკა მდებარეობდა, მდინარე ვიშვამიტრის ნაპირებზე. ანკოტაკა ახ. წ. - საუკუნეებში ჯაინიზმის ცნობილი ცენტრი იყო. აკოტის ზოგიერთი ბრინჯაოს სურათების ხილვა ვადოდარის მუზეუმშია შესაძლებელი. ქალაქს ერთ დროს ჩანდანავატის უწოდებდნენ მმართველ ჩანდანის პატივსაცემად რაჯპუტების ტომიდან, რომელმაც იგი ჯაინისტებს წაგლიჯა. მოგვიანებით მას ვადკატაპარა ან ვადოდარა ეწოდა, რაც ტრადიციის მიხედვით სანსკრიტის სიტყვა ვატოდარის დამახინჯებითაა მიღებული და ნიშნავს „ბანიანის ხის გულში“. დღეისათვის თითქმის შეუძლებელია იმის დადგენა, როდის მოხდა სახელში ცვლილებები, მაგრამ ინგლისელი ვაჭრები და მოგზაურები ქალაქს ბროდერას სახელით მოიხსენიებენ, რისგანაც თავის მხრივ ბაროდა იქნა მიღებული. 1974 წელს სახელი შეიცვალა და კვლავ ვადოდარა ეწოდა.

ვადოდარა ერთ-ერთია შტატის იმ ოთხი ქალაქიდან, რომელთა მოსახლეობაც 1 მილიონს აღემატება. გაეკვადის სახელმწიფოს ყოფილი დედაქალაქი მდინარე ვიშვამიტრის ნაპირებზეა გაშენებული, მდინარის, რომლის სახელიც დიდი წმინდანის, რიში ვიშვამიტრასგან წარმოიშვა. გაშენებულია აჰმადაბადიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, შტატის დედაქალაქ განდინაგარიდან 139 კმ-ის დაშორებით. წარმოადგენს ვადოდარის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მასზე გაივლის დელი-მუმბაის დამაკავშირებელი სარკინიგზო და საავტომობილო მაგისტრალები.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1,6 მლნ ადამიანს შეადგენს.
ვარანასი

ვარანასი (სანსკრ. ााी), აგრეთვე ცნობილი როგორც ბარანასი, ბენარასი ან კაში — ქალაქი ინდოეთში, უტარ-პრადეშის შტატში, მდინარე განგის ნაპირებზე, შტატის დედაქალაქ ლაქნაუდან 320 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ინდუისტებისთვის, ბუდისტებისა და ჯაინისტებისთვის იგი წმინდა ქალაქად მიიჩნევა. იგი ერთ-ერთი უძველესი უწყვეტად დასახლებული ქალაქია მსოფლიოში და უძველესი ინდოეთში.

ვარანასის კულტურული მფარველი და ყველა რელიგიური დღესასწაულის ნაწილია კაში-ნარეში. ქალაქის კულტურა მჭიდროდაა დაკავშირებული მდინარე განგთან და მის რელიგიურ მნიშვნელობასთან. მრავალი ათასეული წლის განმავლობაში ვარანასი ჩრდილოეთ ინდოეთის კულტურული და რელიგიური ცენტრი იყო. ვარანასიში განვითარდა ინდოეთის კლასიკური მუსიკის ბენარეს გჰარანა. ასევე, აქ დაიბადა მრავალი ინდოელი ფილოსოფოსი, მწერალი, პოეტი და მუსიკოსი. გაუტამა ბუდამ პირველად სარნატჰში იქდაგა, რომელიც ვარანასის სიახლოვეს მდებარეობს.

ხალხი ვარანასის ხშირად მოიხსენიებს, როგორც „ტაძრების ქალაქი“, „ინდოეთის წმინდა ქალაქი“, „ინდოეთის რელიგიური დედაქალაქი“, „სინათლის ქალაქი“, „სწავლის ქალაქი“ და „დედამიწის უძველესი ქალაქი“.
ჯონჯოლი

ჯონჯოლი — მცენარეთა გვარი ჯონჯოლისებრთა ოჯახისა. ბუჩქები ან პატარა ხეებია.

11-მდე სახეობა გავრცელებულია ამერიკისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ზომიერ სარტყელში. კავკასიასა და საქართველოში ჯონჯოლის მხოლოდ ორი სახეობა გვხვდება: კოლხური ჯონჯოლი, რომელიც უმთავრესად დასავლეთ საქართველოში იზრდება, და ჩვეულებრივი ჯონჯოლი , რომელიც კოლხეთის დაბლობის გარდა ქართლსა და კახეთშიც გვხვდება.

ჯონჯოლი იზრდება ხევებსა და ხეობებში, ქვიან ადგილებში, ზღვის დონიდან 1 300 მ-მდე. ჯონჯოლის გაუშლელ ყვავილებს ამწნილებენ, თესლისაგან მიღებულ ზეთს ხმარობენ მედიცინაში. ორივე სახეობა კარგი დეკორატიული და თაფლოვანი მცენარეა. მრავლდება თესლისა და ფესვის ამონაყრით. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.

გალერეა
ვიჯაიავადა

ვიჯაიავადა (ტელუგუ ిా) — ქალაქი ინდოეთში, უდიდესი კრიშნის რაიონში და მესამე უდიდესი ანდჰრა-პრადეშის შტატში, ჰაიდარაბადისა და ვიშაკჰაპატნამის შემდეგ. 2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 048 240 ადამიანია, მეტროპოლიური არეალის კი 1 491 202. სახელი ვიჯაიავადა „გამარჯვების მიწას“ ნიშნავს და მომდინარეობს ღვთაება კანაკა-დურგასგან, რომელსაც ასევე ვიჯაიას უწოდებდნენ. ქალაქი აგრეთვე ცნობილია თავისი ისტორიული სახელით ბეზავადა, რომელსაც ინდოეთის რკინიგზა იყენებს.

ქალაქს საფუძველი ჩაეყარა მდინარე კრიშნას სამხრეთ ნაპირსა და ჩრდილოეთ ნაპირის ბორცვებზე. ახ. წ. 1855 წლისთვის, იგი პატარა დასახლება იყო ინდრაკილადრის ბორცვების აღმოსავლეთით. დროთა განმავლობაში ქალაქი სხვადასხვა დინასტიების მიერ იმართებოდა. მათ შორის იყო ჩალუკიას დინასტია და დიდი მმართველი კრიშნადევარაია.

ქალაქმა მოკრძალებული სოციო-ეკონომიკური ზრდა განიცადა ინდოეთის დამოუკიდებლობამდელ ხანაში. ამჟამად იგი ანდჰრა-პრადეშის კომერციული დედაქალაქი, პოლიტიკურად აქტიური, სოციოლოგიურად დომინანტი, აგრარულად მდიდარი და ინდუსტრიული სატრანსპორტო კვანძია.

დღეისათვის, ვიჯაიავადაში განთავსებულია ანდჰრა-პრადეშის საუკეთესოდ ცნობილი საგანმანათლებლო დაწესებულებები. სხვა რეგიონებთან კარგადაა დაკავშირებული გზით, ჰაერით და რკინიგზით, გააჩნია ინდოეთში სიდიდით მეორე სარკინიგზო კვანძი.

გალერეა
ბერჟე

ბერჟე — კარსტული უფსკრული საფრანგეთში. მდებარეობს გრენობლის სამხრეთ-დასავლეთით, ვერკორის პლატოზე. გამომუშავებულია ცარცულ კირქვებში.

ჩასასვლელი ხვრელი ზღვის დონიდან 1460 მ სიმაღლეზეა. ვიწრო, დახრილი გვირაბის მიღმა იწყება ღრმა ჭების, შახტებისა და დარბაზების ანფილადა. ბერჟეს უმეტეს ნაწილში მიედინება მიწისქვეშა მდინარე, რომელიც მაღალ ჩანჩქერებს აჩენს. ბერჟე პირველი უფსკრულია, სადაც კვლევები 1 კმ და მეტ სიღრმეზე ჩატარდა.

1954-1963 წლებში ითველობოდა მსოფლიოს ყველაზე ღრმა უფსკრულად. 1956 წელს ბერჟეს სიღრმე განისაზღვრებოდა 1122 მეტრით. 1964 წელს ბერჟემ პირველობა დაუთმო პიერ-სენ-მარტენის მღვიმეს. დღეისათვის ბერჟეს სიღრმეა 1271 მ. უფსკრულში მრავალრიცხოვან გამოკვლევებს ატარებდა ფრანგი სპელეოლოგი ფერნანდ პეტცლი. ბერჟეს უფსკრული აღმოაჩინა ჟოზეფ ბერჟემ 1953 წლის 24 მაისს. იმ მომენტისთვის ჩასვლა მოახერხეს 52 მეტრამდე. იმავე წელს ჩავიდნენ 350 მ-მდე. 1955 წელს სპელეოლოგებმა მიაღწიეს თითქმის 1 კილომეტრიან ნიშნულს.

1967 წელს ბრიტანელი კენ პერსი გუნდთან ერთად ჩავიდა 1133 მ სიღრმეზე. 1968 წელს დაფიქსირდა ახალი სიღრმე — 1141 მ, ხოლო 1982 წელს 1191 მ. 1990 წელს სიფონით დაუკავშირდა ახლოს მდებარე მღვიმეს. საერთო ჯამში სიღრმემ მიაღწია 1271 მ-ს. 2010 წლისათვის სიღრმე უდრიდა 1271 მ-ს.
ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის

ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია გადასცემს კინემატოგრაფიაში მომუშავე რეჟსორებს. ყველაზე მეტი, 4 ჯილდო მიღებული აქვს ჯონ ფორდს, ხოლო ყველაზე მეტი, 12 ნომინაცია - უილიამ უაილერს.

ლაურეატები
1920-იანები
1930-იანები
1940-იანები
1950-იანები
1960-იანები
1970-იანები
1980-იანები
1990-იანები
2000-იანები
2010-იანები
ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის

ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გასცემს. ცალკე გაიცემა ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის.

ლაურეატები
1920-იანები
1930-იანები
1940-იანები
1950-იანები
1960-იანები
1970-იანები
1980-იანები
1990-იანები
2000-იანები
2010-იანები
ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის

ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გასცემს. ცალკე გაიცემა ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის. რეკორდსმენია ვუდი ალენი ყველაზე მეტი ნომინაციითა (15) და ყველაზე მეტი მოპოვებული ჯილდოთი (3)

ლაურეატები
1940-იანები
1950-იანები
1960-იანები
1970-იანები
1980-იანები
1990-იანები
2000-იანები
2010-იანები
ფრანსუა ოლანდი

ფრანსუა ოლანდი (; 12 აგვისტო 1954, რუანი) — ფრანგი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, საფრანგეთის პრეზიდენტი 2012-2017 წლებში. სოციალისტური პარტიის პირველი მდივანი 1997-2008 წლებში. საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი (1988—1993 და 1997 წლიდან), ქალაქ ტიულის მერი (2001 - 2008 წლებში). კორეზის დეპარტამენტის გენერალური საბჭოს პრეზიდენტი 2008 წლიდან.

საფრანგეთის 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველ ტურში ოლანდმა ხმების 28,6 % მიიღო, მოქმედმა პრეზიდენტმა ნიკოლა სარკოზიმ კი — 27,1 %. 6 მაისს გამართულ მეორე ტურში კი დაამარცხა საფრანგეთის მოქმედი პრეზიდენტი.

ადრეული ცხოვრება და წარსული
ოლანდი ზემო ნორმანდიის რეგიონის ქალაქ რუანში დაიბადა, საშუალო კლასის ოჯახში. დედა, ნიკოლ ფრედერიკ მარგერიტ ტრიბერი (1927–2009) სოციალური მუშაკი იყო, მამამისი — ჯორჯ გუსტავ ოლანდი კი, ოტორინოლარინგოლოგი. მიჩნეულია, რომ გვარი „ოლანდი“ კალვინისტი წინაპრებისგან მომდინარეობს, რომლებიც საუკუნეში ჰოლანდიიდან (ნიდერლანდები) გამოიქცნენ და გვარად თავიანთ ძველი სამშობლოს სახელი დაიტოვეს. ოლანდი კათოლიკედ მოინათლა.
ვაყის წმინდა გიორგის ეკლესია

ვაყის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაყის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე ჭერათხევის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7,95,3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და აგურით. ვიწრო არქიტრავით გადახურული შესასვლელი დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელია. მის ორივე მხარეს სწორკუთხა თაღოვანი ნიშებია. თითო სარკმელია დასავლეთით, კარის თავზე, და სამხრეთით. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო მარტივი პილასტრია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღი გადადის. კონქი ოდნავ შეისრულია. აღმოსავლეთ ფრონტონზე ჩაღრმავებული ჯვარია გამოსახული. ეკლესიას ორფერდა სახურავი აქვს.
ვიშაქაპატნამი

ვიშაქაპატნამი (ტელუგუ ిా్ం), ასევე ვიზაგი — მთავარი საპორტო ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინდოეთის სანაპიროზე. 1 435 099 მოსახლით, იგი ანდჰრა-პრადეშის შტატის მეორე უმსხვილესი და ინდოეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროს მესამე უდიდესი ქალაქია კოლკატისა და ჩენაის შემდეგ. მდებარეობს შტატის დედაქალაქ ჰაიდარაბადიდან 625 კმ-ით აღმოსავლეთით. ვიშაქაპატნამში განთავსებულია სახელმწიფოს კუთვნილი რამდენიმე მძიმე მრეწველობის საწარმო, ფოლადის მთავარი საწარმო და გააჩნია ინდოეთის ერთ-ერთი უდიდესი საზღვაო პორტი და უძველესი ნავსაშენი. მას ინდოეთის აღმოსავლეთ სანაპიროზე ერთადერთს აქვს ბუნებრივი ნავსადგური.

ვიშაქაპატნამს სახელი ინდუისტური მამაცობის ღმერთის — ვიშაკას პატივსაცემად ეწოდა. ქალაქი გაშენებულია აღმოსავლეთ გჰატის ბორცვებს შორის და აღმოსავლეთით გადაჰყურებს ბენგალის ყურეს. იგი ვიშაქაპატნამის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია, ასევე განთავსებულია ინდოეთის ფლოტის აღმოსავლეთ საზღვაო სარდლობის შტაბ-ბინა. ვიშაქაპატნამს ხშირად ბედის ქალაქს უწოდებენ, ბოლო დროს კი ასევე აღმოსავლეთ სანაპიროს გოას. სანაპიროს დასავლეთ ნაწილი გამოირჩევა პლაჟებით, ბორცვებით და დრამატული ლანდშაფტით. ქალაქში ფოკუსირდება სწრაფუ ურბანული და ტურისტული განვითარება.

გალერეა
ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში

ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის ფინოფესტივალზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გადასცემს კინემატოგრაფიაში მომუშავე ხალხს. ყველაზე მეტჯერ ჯილდო მიიღო უოლტერ ბრენანმა (სამჯერ).

ლაურეატები
1930-იანები
1940-იანები
1950-იანები
1960-იანები
1970-იანები
1980-იანები
1990-იანები
2000-იანები
2010-იანები
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო სცენარისთვის

კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო სცენარისთვის (ფრან.: ) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდოს მფლობელს ირჩევს ჟიური ფესტივალის ოფიციალურ შერჩევაზე. ჯილდო დაწესებულია 1949 წლიდან.

ლაურეატრები
1965: რეი რიგბი ფილმისთვის ბორცვი
1974: სტივენ სპილბერგი, ჰელ ბერვუდი, მეთიუ რობინსი ფილმისთვის შუგარლენდის ექსპრესი
2005: გილერმო არიაგა ფილმისთვის მელკიადეს ესტრადას სამი საფლავი
2006: პედრო ალმოდოვარი ფილმისთვის დაბრუნება
2010: ლი ჩან დონგი ფილმისთვის პოეზია
2012: კრისტიან მუნჯუ ფილმისთვის გორაკებს მიღმა
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის

კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის (ფრან.: ' ) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდოს მფლობელს ირჩევს ჟიური ფესტივალის ოფიციალურ შერჩევაზე. ჯილდო დაწესებულია 1946 წლიდან.

ლაურეატები
1951: ბეტი დეივისი ფილმში „ყველაფერი ევას შესახებ“
1957: ჯულიეტა მაზინა ფილმში „კაბირიას ღამეები“
1958: ინგრიდ ტულინი, ბიბი ანდერსონი, ევა დალბეკი, ბარბრო ჰიორტ აფ ორნაში ფილმში „ცხოვრების ზღვარზე“
1959: სიმონ სინიორე ფილმში „გზა მაღალი საზოგადოებისაკენ“
1960: ჟანა მორო ფილმში „მოდერატო კანტაბილე“
1961: სოფი ლორენი ფილმში „ჩოჩარა“
1962: კათრინ ჰეპბერნი ფილმში „გრძელი დღე ღამდება“
1964: ენ ბენკროფტი ფილმში „გოგრის მჭამელი“
1966: ვანესა რედგრეივი ფილმში „მორგანი: შესაფერისი მდგომარეობა თერაპიისთვის“
1969: ვანესა რედგრეივი ფილმში „აისედორა“
1973: ჯოან ვუდუორდი ფილმში „გამა გამოსხივების ეფექტი“
1976: დომინიკ სანდა ფილმში „ფერამონტის მემკვიდრეობა“
1978: იზაბელ იუპერი ფილმში „ვიოლეტა ნოზიე“
1979: სალი ფილდი ფილმში „ნორმა რეი“
1981: იზაბელ აჯანი ფილმში „შეპყრობილი“, „კვარტეტი“
1984: ჰელენ მირენი ფილმში „კელი“
1986: შერი ფილმში „ნიღაბი“
1988: მერილ სტრიპი ფილმში „ყვირილი სიბნელეში“
1989: კრისტინა იანდა ფილმში „დაკითხვა“
1991: ირენ იაკობი ფილმში „ვერონიკას ორმაგი ცხოვრება“
1993: ჰოლი ჰანტერი ფილმში „პიანინო“
1995: ჰელენ მირენი ფილმში „მეფე ჯორჯის სიგიჟე“
1996: ბრენდა ბლეთინი ფილმში „საიდუმლოებები და ტყუილები“
1997: კეთი ბურკე ფილმში „არ ჩაყლაპო“
2001: იზაბელ იუპერი ფილმში „პიანინოს მასწავლებელი“
2006: პენელოპე კრუსი, კარმენ მაურა, ლოლა დუენიასი, ბლანკა პორტილო, იოჰანა კობო, ჩუს ლამპრეავე ფილმში „დაბრუნება“
2009: შარლოტ გენსბური ფილმში „ანტიქრისტე“
2010: ჟულიეტ ბინოში ფილმში „ასლი დამოწმებულია“
2011: კირსტენ დანსტი ფილმში „მელანქოლია“
2012: კრისტინა ფლუტური და კოსმინა სტრატანი ფილმში „გორაკებს მიღმა“
2013: ბერენის ბეჟო ფილმში „წარსული“
2014: ჯულიანა მური ფილმში „ვარსკვლავების რუკა“