iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰალ-ინ-ტიროლი

ჰალ-ინ-ტიროლი — ქალაქი ავსტრიაში, ტიროლის ფედერალურ მხარეში, ისნბრუკ-ლანდის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 574 მეტრზე, მხარის დედაქალაქ ინსბრუკიდან 5 კმ-ით აღმოსავლეთით, ინის ხეობაში. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 12 700 ადამიანს შეადგენს.

წერილობით წყაროებში ქალაქი პირველად 1232 წელს იხსენიება სალინას სახელით, თანამედროვე სახელი კი 1256 წლით თარიღდება, ისევე როგორც ჰალეს, შვებიშ-ჰალისა და ჰალშტატის, რაც კელტური სიტყვა მარილისგან მომდინარეობს. საუკუნეში ქალაქისა და მისი შემოგარენის მთავარ ინდუსტრიულ საქმიანობას განაპირობებდა მის ჩრდილოეთით არსებული მარილის საბადო.

1938-1974 წლებში ქალაქს ზოლბად-ჰალი ერქვა. სახელი შეეცვალა მას შემდეგ, რაც 1967 წელს მარილის საბადოები დაიხურა.

დაძმობილებული ქალაქები
იზერლონი, გერმანია, 1967-დან
ვინტერტური, შვეიცარია
სომაკამპანია, იტალია
ვერგლი

ვერგლი — ქალაქი ავსტრიაში, ტიროლის ფედერალურ მხარეში, კუფშტაინის რაიონში, ბავარიის საზღვრიდან 20 კმ-ში. 2013 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 12,723 ადამიანს შეადგენს.

ვერგლი ინსბრუკსა და მიუნხენს შორის მნიშვნელოვანი სარკინიგზო გზაჯვარედინია.

დაძმობილებული ქალაქები
ალბრეხტიცე-ნად-ორლიცი, ჩეხეთი.
სუვა, იაპონია
გრადიშულ-ხორვატული ენა

გრადიშულ-ხორვატული არის ჩაკავური დიალექტის რეგიონული ვარიანტი. რომელიც მიეკუთვნება ხორვატულ ენას და საუბრობენ: ავსტრიაში, უნგრეთში, ჩეხეთსა და სლოვაკეთში. ის ავსტრიის შტატ ბურგენლანდში აღიარებული მცირე ენაა და 2001 წლის მიხედვით მასზე დაახლოებით 19 000 ადამიანი საუბრობს.

დამწერლობა
დამწერლობაში ძირითადად გამოიყენება ჩკავური დილექტის სიტყვები, რომელზეც ასევე გავლენას ახდენენ ბურგენლანდში გავრცელებული სხვა ხორვატიული დიალექტები. დამწერლობაში გამოიყენება ლათინური ანბანი რომელიც ისევეა მოდიფიცირებული როგორც ხორვატული ანბანი.

სასაუბრო
საუბრისას ავსტრიაში მცხოვრები ხორვატები ძირითადად იყენებენ შტოკავურ, კაიკავურ და ვენასთან ახლოს ჩაკავურ დიალექტებს.

მამაო ჩვენო სლოვენიურ, გრადიშულ-ხორვატულ და ხორვატულ ენებზე
(იხილეთ მამაო ჩვენო ქართულად).
კორნოიბურგი

კორნოიბურგი — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, კორნოიბურგის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე დუნაის მარცხენა ნაპირზე, ქალაქ კლოსტერნოიბურგის მოპირდაპირედ, ვენიდან 12 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 314 ადამიანს შეადგენს.

კორნოიბურგი თავდაპირველად კლოსტერნოიბურგთან დაკავშირებული სანაპირო დასახლება იყო, ნივენბურგის სახელით. წერილობით წყაროებში პირველად 1136 წელს იხსენიება, 1298 წელს კი ფორმალურად გამოეყო კლოსტერნოიბურგს.
ვალს-ზიცენჰაიმი

ვალს-ზიცენჰაიმი — მუნიციპალიტეტი ავსტრიაში, ზალცბურგის ფედერალურ მხარეში, ზალცბურგ-უმგებუნგის რაიონში. მიუხედავად 12,000-ზე მეტი მაცხოვრებლისა არ აქვს ქალაქის სტატუსი. ის ცნობილია როგორც 'ავსტრიის უდიდესი სოფელი'.

მდებარეობს ქალაქ ზალცბურგის დასავლეთით, გერმანიის საზღვართან. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 12 067 ადამიანს შეადგენს.
საქაჯიის მღვიმე

საქაჯიის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ პლატოზე, მდინარე ჩერის აუზში, სოფელ მესამე ბალდის ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 320 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ეოცენურ შრეებრივ კირქვებში. წარმოადგენს 40-45 მ სიგრძის აღმავალ მღვიმეს. შესასვლელის სიმაღლეა — 2 მ, სიგანე — 7 მ. სიღრმეში განიერდება. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება მცირე ზომის სტალაქტიტები, სტალაგმიტები; მექანიკურიდან ლოდები. ჰავა დინამიურია, ზოგადად მშრალი, თუმცა ჩერის ვოკლუზებში წყალდიდობის დროს მღვიმიდან წყალი გამოედინება.
წყაროს მღვიმე

წყაროს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ პლატოზე, მდინარე ჯორწყუს აუზში, სოფელ პირველი ბალდის ჩრდილოეთით 4 კილომეტრზე, ზღვის დონიდან 680 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაცარცუილ კირქვებში. წარმოადგენს ვრცელ (ზომები 1014 მ) დარბაზს. შესასვლელიდან 30-35 მეტრზე მღვიმე აჩენს მკაფიო მუხლს. მღვიმე აღმავალია და 55 მეტრზე ნაპრალით იხშობა. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება ზრდაშეჩერებული სტალაქტიტები, ალაგ-ალაგ სტალაგმიტები და სვეტები, აგრეთვე ტბათა ზედაპირზე გადაკრული კალციტის ფირფიტები; მექანიკურიდან — თიხის ნაფენები და ლოდნარი. ჰავა დინამიურია. მღვიმეში გაედინება ნაკადი, ალაგ-ალაგ შეგუბებულია, წინა ნაწილში აჩენს მცირე ფართობის ტბას.
ნაპოს მღვიმე

ნაპოს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ პლატოზე, ტაბაკელის ქედის დასავლეთ ფერდობზე, მდინარე აბაშის აუზში, სოფელ პირველი ბალდის აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 730 მ სიმაღლეზე. მღვიმე გამომუშავებულია ეოცენურ შრეებიან კირქვებში. წარმოადგენს 10 მეტრის სიგრძის რკალის ფორმის გვირაბს, რომლის შესასვლელის სიმაღლეა — 1,5 მ, ხოლო სიგანე — 2 მ. იგი იკეტება სიფონური ტბით. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება ლოდები. ჰავა სტატიურია. მღვიმიდან გამოდის პატარა ნაკადული. სიფონური ტბის სიღრმე 1,5 მ-ს აღემატება. მღვიმეში ბინადორობენ ობობები, მწერებიდან ლიმონია.
ქოს მღვიმე

ქოს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მიგარიის მასივზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეზე. შეფარდებითი სიმაღლე 10 მ. გამომუშავებულია ცარცულ კირქვებში, გაჩენილია სინკლინურ ნაოჭში. მღვიმეს აქვს დაბალი გვირაბის ფორმა, ცალკეული დარბაზული გაფართოებით. კედლები დაკარსტულია, საერთო სიგრძე — 170 მ. მღვიმური ნალექებიდან გვხვდება კალციტის ბრექჩისებრი ნაზარდები; აგრეთვე ლოდნარი. მღვიმეში გაედინება პატარა ნაკადული. ძნელმისადგომია.
წიფურიის ჭა

წიფურიის ჭა — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მიგარიის მასივზე, წიფურიის ტაფობის ფსკერზე, მდინარე ოჩხომურის აუზში. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. შესასვლელი იშლება შქერის რაყებში. ჩასასვლელი ხვრელის გარშემოწერილობა უდრის 7 მ-ს, საერთო სიღრმე — 33 მ-ს. ამ ჭის ჩრდილოეთით, ერთი ნაპრალის გასწვრივ განვითარებუყლია ძაბრები და პატარ-პატარა მღვიმეები. შრის წოლის ელემენტები, რომლებშიც მღვიმეა გაჩენილი სდ 190° 18-20°. მღვიმური ნალექებიდან გვხვდება ნგრეული მასალა; თიხის ნაფენები. ჭა სველია.
მუჩერის მღვიმე

მუჩერის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ პლატოზე, წეგელდის ქედის ჩრდილოეთ-დასავლეთ ფერდობზე, მდინარე წაჩხურის აუზში, ზღვის დონიდან 700 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. მღვიმის შესასვლელი გაიხსნა მუჩერის მთაზე გზის გაყვანის დროს. საწყისი ჭის ფსკერზე ორი დაღმავალი სიღრუე იხსნება, რომლებიც 10-12 მ-ის შემდეგ იქოლება. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება დროებითი ნაკადებით ჩატანილი ნაშალი მასალა. ჰავა სტატიურია. მშრალია; წვიმების დროს ჭარბად შედის დროებითი ნაკადები.
საცივის ჭა

საცივის ჭა — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ასხის კირქვულ პლატოზე, მაიდანის შუა ნაწილში. ზღვის დონიდან 2200 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში.

ჭის ხილული ნაწილის სიღრმეა 15-20 მ. მისი ჩასასვლელი 1-4 მ სიგანისა და 25 მეტრის სიგრძის ნაპრალს წარმოადგენს. გვხვდება თოვლი და ადგილობრივი გამოფიტვის მასალა. ჰავა სტატიურია. თოვლდნობისას წარმოიშობა პატარა ნაკადული.
ბუღელის მღვიმე

ბუღელის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ პლატოზე, „დიდველის“ ტერიტორიაზე, შვეულ ფლატეში, მდინარე კვერეშულის (მდინარე ცხენისწყლის შენაკადი) სათავის რაიონში. შეფარდებითი სიმაღლე 50 მ. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. შესასვლელის სიმაღლე და სიგანე 2-3 მეტრია, სავარაუდო სიგრძე — 70 მ. გვხვდება ცხოველთა მრავალრიცხოვანი ძვლები. ძნელმისადგომია.
ამადუ სანოგო

ამადუ სანოგო — მალის სამხედრო მოღვაწე. ამადუ ტუმანი ტურეს წინააღმდეგ მოწყობილი 2012 წლის სამხედრო გადატრიალების ხელმძღვანელი. გადატრიალების შემდეგ შეაჩერა კონსტიტუცია, თავი გამოაცხადა სახელმწიფოსა და დემოკრატიის აღდგენის ეროვნული კომიტეტის თავმჯდომარედ, გამოაცხადა კომენდანტის საათი და ჩაკეტა ქვეყნის საზღვრები. სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა საპრეზიდენტო არჩევნებამდე ერთი თვით ადრე.
ლიენცი

ლიენცი — ქალაქი ავსტრიაში, ტიროლის ფედერალურ მხარეში, ლიენცის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 11 955 ადამიანს შეადგენს.

ლიენცი აღმოსავლეთ ალპებში, მდინარე ისელისა და დრავის შერწყმის ადგილას მდებარეობს.

ეს არეალი ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში ყოფილა დასახლებული. ძვ. წ. 300 წლიდან სახლობდნენ კელტური ხალხები, რომლებიც ძირითადად მოპოვებითი საქმიანობით ყოფილან დასაქმებულნი.

1945 წლის 8 მაისს, ლიენცის ოკპუაცია ბრიტანულმა ძალებმა მოახდინა და იგი კარინტიასა და შტირიასთან ერთად გაერთიანებული სამეფოს ოკუპაციის ზონა გახდა.

დაძმობილებული ქალაქები
გორიცია, იტალია
ჯეკსონი, აშშ
სელჩუკი, თურქეთი
ბღიის მღვიმე

ბღიის მღვიმე — კარსტული შახტი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის კირქვულ მასივზე, ზღვის დონიდან 1750 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ სქელშრეებიან კირქვებში. მღვიმეში ჩასასვლელი ადგილ „ბღიის“ მიდამოებშია. გეგმაში მღვიმეს ლაბირინთოვანი, ხოლო ჭრილში — კასკადური აღნაგობა აქვს. ცალკეული შიგა ჭების სიღრმე 6-დან 60 მ-მდეა. ჭები ერთმანეთს ებმის მოკლე, დამრეცფსკერიანი მაღალი დერეფნებით. მღვიმე აგეგმილია 210 მ სიმაღლემდე, აქვს განშტოებები. ჯამური სიგრძე 370 მ. მოცულობა 5400 მ³. დაბალ იარუსზე გაედინება ნაკადული. მღვიმის ზედა ნაწილში კარგად შეიმჩნევა მდნარი თოვლის წყლების ზემოქმედების კვალი.
ახტიარის უფსკრული

ახტიარის უფსკრული — კარსტული მღვიმე გაგრის მუნიციპალიტეტში, არაბიკის მასივის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 2520 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაიურულ კირქვებში. კასკადური ტიპისაა. ჯამური სიღრმე 410 მ. მოცულობა 40 ათ. მ³. მღვიმეში ჭერის ნგრევით წარმოიშვა 7 მოზრდილი დარბაზი, რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდება დახრილფსკერიანი დერეფნებით და კასკადური ჭებით. არის ციკლგავლილი მშრალი და წყლიანი დერეფნები, წყლის ტემპერატურა 2,5 ° — 3 °.
მარნის მღვიმე

მარნის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში,გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე პატარა მაჭარის აუზში, ზღვის დონიდან 370 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია პალეოცენურ კირქვებში. მღვიმეს საწყისი მონაკვეთიდანვე გვირაბის ფორმა აქვს. სიმაღლე — 4 მ, სიგანე — 8 მ. მღვიმის კედლები გლუვია, გვხვდება ტერასების ფრაგმენტები. მღვიმის სიგრძეა 50 მ. გვხვდება ნგრევის ადგილობრივი მასალა, აგრეთვე თიხის ნაფენები. ჰავა დინამიურია. მშრალი, ადგილი აქვს კონდენსაციური ტენის გამოყოფას. ადვილი შესაღწევია.
ატაუალპას პროვინცია

ატაუალპას პროვინცია — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტში. დედაქალაქია საბაია.

ატაუალპა ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 160 კმ-ზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ 50 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 5 885 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
92 % ლაპარაკობს ესპანურად, 67 % აიმარაზე და 9 % კეჩუაზე (2001).
მოსახლეობის 97.3%-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
მორწმუნეთა 59% კათოლიკეა, 32% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ოჩხომური (ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი)

ოჩხომური — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ლესიჭინის თემში (სოფლები: (სოფლები: ლესიჭინე, მეორე ლესიჭინე,
ოჩხომური). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარეების ოჩხომურისა და ხობისწყლის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 110 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, სენაკიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 30 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 299 ადამიანი.
ნაგვაზუ

ნაგვაზუ — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. ლეწურწუმეს თემი (სოფლები: ლეწურწუმე, ნაგვაზუ, ჯუმითი). მდებარეობს მდინარეების ჭანისწყლისა და ხობისწყლის შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 210 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, სენაკიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 43 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 52 ადამიანი.
Create (თამაში)

— თამაში, რომელიც შექმნა -მა და გამოსცა -მა შემდეგი პლატფორმებისთვის: , 3, , 360 და . იგი არის დაფუძნებული რაუნდებზე, რომლებშიც იმისათვის, რომ მოთამაშემ მიაღწიოს მიზანს, მან უნდა განახორციელოს ობიექტებით მოქმედება. მაგალითად, იმისათვის რომ მოტოციკლმა მიაღწიოს ბულდოზერამდე სწრაფად, მოთამაშემ უნდა გამოიყენოს რაკეტა რომ ააჩქაროს მოტოციკლი და გამოიყენოს ტოქსიკური წებო რომ შეაყოვნოს ბულდოზერი. შემდეგ გაიხსნება ახალი ნივთები რომლის გამოყენებას მოთამაშე შეძლებს თავისუფალი თამაშის ზონაში. ყველა კუნძულს აქვს თავისი თემა (მაგალითად პარკი, მანქანები, სოფლის მეურნეობა და სხვა) თავისუფალ თამაშში მოთამაშეს შეეძლება ააწყოს კუნძული (მსოფლიო), შემდეგ ის კუნძული მოაწყოს თავისი ფანტაზიით და ჩაატაროს იქ ექსპერიმენტები, გაალამაზოს, მოაწყოს რბოლები და ბევრი სხვა. თამაშის სხვადასხვა რაუნდებში მოიპოვება ქულები, რომლითაც ის ხსნის ნივთებს და ახალ კუნძულებს, სადაც ახალ ქულებს მოიპოვებს. თამაში არის დაფუძნებული ფიზიკის პრინციპებზე.

არსებობდა სოციალური ფუნქციები, რომლის საშუალებითაც მოთამაშეს შეეძლო თავისი კუნძული გაეზიარებინა მეგობრისთვის. 13 აპრილიდან -მ გათიშა ონლაინ ფუნქციები (სამუდამოდ, სერვერების გადატვირთვის გამო, თუმცა ეს არის უმცირესი ზიანი თამაშისთვის)

თამაში მუშაობს -ზეც.

გეიმპლეი
თამაში ხდება ამგვარად: მოთამაშე ირჩევს ერთ-ერთ კუნძულს (სადაც არის რაუნდების სერია), შემდეგ ირჩევს რაუნდს. მოთამაშეს რაუნდებში (თავისუფალ თამაშში ცაში მიმდინარეობს მოქმედება, მოთამაშეს შეუძლია დადგას მიწა როგორც სურს) ხვდება უკვე აწყობილი სიტუაცია მას აქვს ასარჩევი ნივთები (გააჩნია რა სახეობის რაუნდია, ზოგში ცალკე გამოყოფილი ნივთებით შეიძლება თამაში, ზოგში ყველა გახსნილი ნივთით) რომლებიც უნდა განალაგოს ისე რომ მიაღწიოს მიზანს (მაგალითად, ბუშტი გაძვრეს ცეცხლოვან რგოლში), მოთამაშე თავიდან იწყებს ყველაფერს ფიზიკის კანონების მიაუხედავათ, მაგალითად შეუძლია დადგას მანქანა ჰაერში, შემდეგ კი როცა სცენის დაწყებას აირჩევს (სწორედ ასე ხდება რაუნდების გასვლა) ყველაფერი ჩვეულებრივ იქნება, ამ შემთხვევაში კი მანქანა დავარდება ძირს. არსებობს მოქმედი ნივთები და დეკორატიული ნივთები. ყოველ ნივთზე შეიძლება (დაუწყებელ სცენის რეჟიმში) სხვადასხვა მოქმედებების გაკეთება: გადიდება-დაპატარვება, შებრუნება და სხვა.
მონგირი

მონგირი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ახუთის თემი (სოფლები: ახუთი, მონგირი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ოჩხომურის (ხობისწყლის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 210 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 838 ადამიანი.
მოიდანახე

მოიდანახე — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ხაბუმეს თემი (სოფლები: მოიდანახე, ხაბუმე, ჯუმითი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. ვრცელდება ჩხოროწყუ–წალენჯიხის საავტომობილო გზაზე. სოფელში დგას ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 785 ადამიანი.
სარაქონი

სარაქონი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. კირცხის თემი (სოფლები: კირცხი, სარაქონი). მდებარეობს მდინარეების ხობისწყლისა და ჭანისწყლის შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 220 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 740 ადამიანი.
ხანწკი

ხანწკი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ნაფიჩხოვოს თემი (სოფლები: ლედარსალე, ნაფიჩხოვო, ხანწკი). მდებარეობს მდინარე შებეს (ცივის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 280 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 443 ადამიანი.
ჯუმითი (ლეწურწუმეს თემი)

ჯუმითი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. ლეწურწუმეს თემი (სოფლები: ლეწურწუმე, ნაგვაზუ, ჯუმითი). მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 190 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 2 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 331 ადამიანი.
ჯუმითი (ხაბუმის თემი)

ჯუმითი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ხაბუმეს თემი (სოფლები: მოიდანახე, ხაბუმე, ჯუმითი). მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 200 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 411 ადამიანი.
ქოყო

ქოყო (მეგრ. ქოჸო) — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მუხურის თემი (სოფლები: ლეგახარე, მუხური, ქოყო). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 230 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 16 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 154 ადამიანი.
მეტეორიტული რკინა

მეტეორიტული რკინა — პლანეტათაშორისი სივრციდან დედამიწაზე ვარდნილი ლითონის სხეული, რკინისა და ნიკელის შემადგენლობით. რომელიც მეტეორული სხეულის ნარჩენია. მათთვის დამახასიათებელია გლუვშვერილებიანი კუთხოვანი ან კონუსური ფორმა, რომელსაც ატმოსფეროში მოძრაობისას იძენს.

რკინის მეტეორიტის გაპრიალებული და აზოტის ან სხვა რომელიმე მჟავათი დამუშავებული ზედაპირი რთულ ნახაზს უჩვენებს, რომელსაც ვიდმანშტეტენის ფიგურები ეწოდება. ამ ფიგურების წარმოშობა იმით აიხსნება, რომ ნიკელიანი რკინა შედგება ორი ფაზა-მინერალისაგან — კამასიტისა და ტენიტისაგან, რომლებზეც მომწამვლელი მჟავა სხვადასხვანაირად მოქმედებს. კამასიტის ზოლები რვაწახნაგა ფიგურას — ოქტაედრს ქმნის. იშვიათია რკინის მეტეორიტი, რომელთა შიდა კრისტალური სტრუქტურა კუბსა ჰგავს. მათ ჰექსაედრებს უწოდებენ. ასევე იშვიათია უნახატო რკინის მეტეორიტები (ატაქსიტები).
პიერ მარტენი

პიერ-ემილ მარტენი , (დ. 18. . 1824, ბურჟი, შერის დეპარტამენტი, გ. .1915, ფურშამბოში, ნიევრის დეპარტამენტი) — ფრანგი მეტალურგი. 1864 წელს წამოაყენა სხმული ფოლადის რეგენერაციულ ალქმედ ღუმელში მიღების ახალი ხერხი (მარტენის ფოლადი). მარტენმა გამოიყენა ფ. სიმენსის მიერ შემუშავებული წვის პროდუქტების სითბოს რეგენერაციის პრინციპი ჰაერისა და აირის გასახურებლად, რის გამოც შესაძლებელი გახდა ფოლადის გამოდნობისთვის საჭირო ტემპერატურის მიღება.
მარტენის ფოლადი

მარტენის ფოლადი — მარტენის ღუმელში გამოდნობილი ფოლადი. მიიღება მარტენის ღუმელში ჩატვირთული რკინის შემცველი მასალების (თუჯის, ფოლადის ჯართის, რკინის მადნისა და ფლუსების) ჟანგვითი დნობით. აწარმოებენ საუკუნის მეორე ნახევრიდან. საუკუნის 60-იანი წლებიდან ფოლადის მიღების ჟანგბად-კონვენტერული ხერხის განვითარების გამო პრაქტიკულად შეწყდა მარტენის საამქროების მშენებლობა.
იხილეთ აგრათვე
მარტენის ღუმელი
მარტენის პროცესი
საბის სამეფო

საბა, სავა ან შება (არაბ. , ებრ. ) — ძველი სახელმწიფო, რომელმაც ძვ. წ. ათასწლეულის ბოლოდან ახ. წ. საუკუნემდე იარსება არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში, თანამედროვე იემენის ტერიტორიაზე, თუმცა ისტორიული საწყისი ეთიოპიაში ჰქონდა.

საბის სამეფო დასახლებული იყო სემიტური ტომებით, რომელთაც საკუთარი დამწერლობა ჰქონდათ. შემორჩენილია საბური დამწერლობის მრავალი ძეგლი. სამეფოს მმართველთა რეზიდენცია იყო ქალაქ მარიბში. წარმოიშვა ძვ.წ. საუკუნეში. სამეფოს აყვავება ძვ. წ. 900-450 წწ. მოდის. სამეფოს წარმოქმნის პირველ ხანებში საბა სავაჭრო პუნქტის ფუნქციას ასრულებდა: საბაში საქონელი ჰადრამავთიდან შეჰქონდათ, აქედან კი შუამდინარეთში, სირიასა და ეგვიპტეში გადაჰქონდათ. (ის.60:6; იო.6:19). გარდა სატრანზიტო დერეფნიდან მიღებული სარგებლისა, საბა ადგილობრივ ნელსაცხებელს ამზადებდა და უცხოეთში გაჰქონდა, რაც არანაკლებ სარფიანი იყო.

სამეფოს სათავეში იდგენ მუქარიბები (ქურუმები). ისინი ახორციელებდნენ სამეურნეო, საკრალურ და სახელმწიფო-პპოლიტიკურ ფუნქციებს. მნიშვნელოვანი პირები იყვნენ აგრეთვე ეპონიმები, რომლებსაც უხუცესთა საბჭო ირჩევდა შვიდი წლით. მეფეები ასრულებდნენ სამხედრო და სამშენებლო ფუნქციებს.

საბას სამეფოს ისტორია სამ ძირითად ეტაპად იყოფა: მუქარიბების პერიოდი: (ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევარი), ამ ეტაპზე ჭარბობდა პირველყოფილი თემური წყობილების გადმონაშთები და სამეფო ძალაუფლება შეზღუდული იყო მუქარიბებით. დაახლოებით ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრიდან სამეფო ხელისუფლება გაძ₾იერდა მუქარიბების უნქციების მითვისების ხარჯზე. ძვ. წ. ათასწლეულის დასასრულისთვის საბის სამეფო სამხრეთ არაბეთის სხვა ქვეყნებთან ერთად დასუსტდა. ახ. წ. საუკუნეში საბის მეფეებმა შეძლეს სამხრეთ არაბეთის გაერთიანება, განიცადეს ძლიერი ელინისტური გავლენა, განსაკუთრებით სკულპტურასა და სამონეტო საქმეში. - საუკუნეებში საქარავნო ვააჭრობის დაცემასთან ერთად სამხრეთ არაბეთის სახელმწიფოები დასუსტდნენ. საუკუნიდან მთელი ეს ტერიტორია ჰიმიარიტების სამეფოში მოექცა.
მარიახილფი

მარიახილფი — ვენის მეექვსე უბანი . ის მდებარეობს ვენის ცენტრთან ახლოს და როგორც უბანი დაარსდა 1850 წელს. მარიახილფი არის მჭიდროდ დასახლებული უბანი. 2011 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 29,623 ადამიანს, ხოლო ფართობი 1.48 კმ². სიმშიდროვეა 20,000 კაცი/კმ².

განათლება
უბანში მდებარეობს ვენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის რამდენიმე შენობა და ფრანც შუბერტის კონსერვატორია. ასევე: ელექტროტექნიკის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების, მეტალურგიის, კერამიკის, სანიტარული ინჟინერიის, გათბობის ინჟინერიის და ჰაერის კონდიცირების სკოლები.

ღირსშესანიშნაობები
რაიმუნდ-თეატრი
თეატრი ან-დერ-ვინი
ნაშმარკტი - ღია ბაზარი
ლუფტფაფეს საჰაერო თავდაცვის კოშკები

ცნობილი მაცხოვრებლები
ვიქტორ ადლერი — ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი
ლუდვიგ ანცეგრუბერი — დრამატურგი
ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი — გერმანელი კომპოზიტორი
ფანი ესლერი — მოცეკვავე
იოზეფ ჰაიდნი — კლასიკური პერიოდის ავსტრიელი კომპოზიტორი
ჰანს კრანკლი — ფეხბურთელი
ფრანც ლეგარი — კომპოზიტორი
კარლ მილიუკერი — კომპოზიტორი და დირიჟორი
ემანუელ შიკანედერი — დრამატურგი
ედუარდ ვან დერ ნიული — არქიტექტორი
ოსკარ ვერნერი — მსახიობი
ადოლფ ჰიტლერი — ავსტრიაში დაბადებული გერმანელი პოლიტიკოსი და ნაცისტური პარტიის ლიდერი
ლეგირება

ლეგირება, ( < ) — რაიმე ლითონში სხვა ლითონის შეყვანა. ლითონების ან ლითინური შენადნობების შედგენილობისათვის მელეგირებელი ელემენტების დამატება განსაზღვრულ ფიზიკურ, ქიმიურ ან მექანიკურ თვისებათა მისანიჭებლად. ლეგირების გზით შესაძლებელია სუფთა ლითონებისაგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული თვისებების მქონე შენადნობთა მიღება. მალეგირებელი და ძირითადი ელემენტების (გამხსნელის) ურთიერთქმედებისას წარმოიქმნება ახ. ფაზები - მყარი ხსნარები, შუალედური ლითონური ნაერთები, ქიმიური ნაერთები, რომელთა კრისტალური სტრუქტურა და ზოგიერთი თვისება მორეაგირე ელემენტების ატომთა ურთიერთქმედების ბუნებაზეა დამოკიდებული. ფოლადებში , , , , რკინასთან ერთად მყარ ხსნარებს ქმნიან, ხოლო კარბიდების წარმომქმნელი ელემენტები - , , , , , , ნაწილდებიან ქიმიურ ნაერთებსა და მყარ ხსნარებში.
მალეგირებელი ელემენტები მოქმედებს ლითინთა კრიზისულ წერტილებზე, ფაზური გარდაქმნების კინეტიკაზე. ამასთან მნიშვნელოვნად ამცირებს მყარი ხსნარების დაშლის სიჩქარეს, მათივე ზემოქმედებით ფოლადებში მცირდება აუსტენიტის დაშლის სიჩქარე, ხოლო მარტენსიტისა - მოშვებისას. ნელდება რეკლისტალიზაციის პროცესი. ლეგირებას უწოდებენ აგრეთვე მყარ სხეულში უცხო ატომების შერევას, რაც მისი ზედაპირის ატომებით დაბომბვის მეშვეობით ხორციელდება. მალეგირებელი ელემენტების ჯამური შემცველობის მიხედვით განასხვავებენ მცირედ ლეგირებულ (2,5%-ზე ნაკლები), საშუალოდ ლეგირებულ ( 2,5-10%) და უხვად ლეგირებულ (10%-ზე მეტი) ფოლადებს.
ლეგირებული ფოლადი

ლეგირებული ფოლადი — ფოლადი, რომელსაც საექსპლუატაციო და ტექნოლოგიური თვისებების გასაუმჯობესებლად დამატებული აქვთ მალეგირებელი ელემენტები. ლეგირებული ფოლადი არის მცირედ ლეგირებული (მალეგირებელი ელემენტების რაოდენობა 2,5%-დე), საშუალოდ ლეგირებული (2.5-10%) ან უხვად ლეგირებული (10%-ზე მეტი). ლეგირებული ფოლადების კლასიფიკაციას მათი სტრუქტურის, დანიშნულების და შედგენილობის მიხედვით ახდენენ. სტუქტურების მიხედვით ლეგირებული ფოლადები დაყოფილია რამდენიმე კლასად: პერლიტური კლასი (პერლიტის ან მისი რომელიმე სახეობის - სორბიტის, ტროსტიტის და მისთანა - სტრუქტურის მქონე ფოლადები; მარტენსიტული კლასი ( დაბალია ამ კლასის ფოლადების წრთობის კრიზისული სიჩქარე; ნორმალიზაციის შემდეგ მათ აქვთ მარტენსიტის სტრუქტურა); აუსტენიტური კლასი (დამახასიათებელია აუსტენიტის დაშლის მეტად დაბალი ტემპერატურა); ფერიტული კლასი (ამ კლასის ფოლადების შედგენილობაში აუსტენიტის არის შემამცირებელი ელემენტებია); კარბიდული კლასი (გაერთიანებულია ისეთი ფოლადები, რომლებშიც ნახშირბადის და კარბიდების წარმომქმნელი ელემენტები შედარებით დიდი რაოდენობითაა).

დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ კონსტრუქციულ, საიარაღო და განსაკუთრებული თვისებების მქონე უჟანგავ, მხურვალმტკიცე, მხურვალმედეგ, ცვეთაგამძლე და სხვა ფოლადებსა და შენადნობებს. ხოლო შედგენილობის მიხედვით - ნიკელიან, ქრომიან, ქრომნიკელიან, ქრომნიკელმოლიბდენიან, ქრომმანგანუმაზოტიან და სხვა ლეგირებული ფოლადებს. ლეგირებული ფოლადების მარკირება ხდება მათი ქიმიური შედგენილობის შესაბამისად. პირველი ციფრი ფოლადის მარკაში ნახშირბადის რაოდენობას აღნიშნავს. კონსტრუქციულ ფოლადებში აღნიშნულია %-ის მეასედი ოდენობით, საიარაღო ფოლადებში %-ის მეათედი ოდენობით. ყოველი მალეგირებელი ელემენტი სხვადასხვა ასოთი აღინიშნება (როგორც წესი მალეგირებელი ელემენტის სახელის პირველი ასოთი. განსხვავებულია რუსული (საბჭოთა) და ევროპული ჩაწერის სტანდარტები). ასოების შემდეგ დასმული ციფრები აღნიშნავენ ფოლადში მალეგირებელი ელემენტების შემცველობას.