iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაცოიანის საცხოვრებელი სახლი

მაცოიანის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში. სახლი თარიღდება საუკუნის დასაწყისით. მისი მფლობელი იყო სტეფანე კარაპეტის ძე მაცოიანი. საბჭოთა პერიოდში მასში განთავსებული იყო მოსწავლე-ახალგაზრდობის რესპუბლიკური სახლი.

არქიტექტურა
ორსართულიანი შენობის მთავარი, ქუჩისკენ გამომავალი ფასადი უხვადაა შემკული კლასიცისტურ-ბაროკული სტილის ნაძერწი ელემენტებით. სიმეტრიულად განაწილებული ფასადის მრუდხაზოვანი ფრონტონით დაგვირგვინებული რიზალიტის შუაში სადარბაზოში შესასვლელი ღიობია გაჭრილი. პირველი სართულის მართკუთხა ღიობებს პროფილირებული ჩარჩო შემოუყვებათ, რომელთაც მცენარეული მოტივის მქონე ორნამენტით მორთულ კრონშტეინებზე დაყრდნობილი ფრონტონიანი თავსართები გააჩნიათ. ფრონტონის არე ადამიანის თავის მცირე ზომის ნაძერწი გამოსახულებებითაა შევსებული. პირველი და მეორე სართული ერთმანეთისგან პროფილირებული სარტყელითაა გამოყოფილი. მეორე სართულის ღიობები თაღოვანია და განსხვავებით პირველი სართულის სარკმელთა შემკულობისგან შესაბამისი მოხაზულობის საპირე შემოუყვებათ, რომელთა შუაშიც საჭექი ქვის იმიტაციის დეკორაციული ელემენტებია ჩართული. შენობის მოკლე ფასადზე სახლში შესასვლელი კარია გაჭრილი, რომელსაც ლითონის აჟურული წინფრა გააჩნია. ლითონის ერთადერთი აივანი შენობის მთავარი ფასადის მეორე სართულის ცენტრშია. პირველი სართულის კარი, მეორე სართულის აივანი და მის უკან კარის ღიობი, ასევე კარის ღიობთა სამკუთხა ფრონტონები და სახლის ზემოთ მრუდხაზოვანი პარაპეტი შენობის შვეულ ღერძს უკეთებს აქცენტირებას. სახლი მნიშვნელოვანია ქუჩის საერთო განაშენიანების თვალსაზრისით.
ბათუმის სამუსიკო სკოლა

ბათუმის სამუსიკო სკოლა — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში.

ისტორია
აშენდა 1884 წელს, როგორც საცხოვრებელი სახლი. თავდაპირველად წარმოადგენდა ერთსართულიან ნაგებობას, რომელსაც 1903 წელს მეორე სართული დააშენეს. შენობის მეპატრონე იყო ბერძენი მ. კონგალიდი. შენობის პირველ სართულზე საყავე და სავაჭრო დახლები იყო მოწყობილი. საბჭოთა პერიოდიდან მოყოლებული შენობამ რამდენჯერმე იცვალა ფუნქცია, აქ იყო 2 სამუსიკო სკოლა, ასევე სამხედრო კომისარიატი. ამჟამად შენობაში რევაზ ლაღიძის სახელობის სამუსიკო სკოლაა.

არქიტექტურა
კლასიცისტურ-ბაროკულ სტილში გადაწყვეტილი ნაგებობა კარგადაა ჩაწერილი ქუჩის მჭიდრო განაშენიანებაში და თავისი მასშტაბითა და გაბარიტებით სრულ ჰარმონიაშია ქუჩის სხვა სახლებთან.

შენობის ფასადები კარ-ფანჯრების მართკუთხა ღიობებითაა დანაწევრებული, მხოლოდ მეორე სართულის ცენტრალური ფანჯარაა თაღოვანი, რაც ცენტრალური ღერძის აქცენტირებას უწყობს ხელს. შენობის პირველ სართულზე კედლის პილასტრები რუსტირებულია. ფასადის ცენტრში გაჭრილ კარს ლითონის აჟურული წინფრა აქვს. მეორე სართულზე ღიობები სადა ზედაპირიანი პილასტრებითაა ფლანკირებულია. ამ ფასადზე ორი აჟურულმოაჯირიანი აივანია გადმოკიდული. შენობა პარაპეტით სრულდება, რომელსაც ცენტრალური ღერძის ორივე მხარეს რკალური მოხაზულობა გააჩნია.
აკინიანის საცხოვრებელი სახლი

აკინიანის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში.

არქიტექტურა
აგურით ნაგები, ორსართულიანი სახლი 1905-1906 წლებშია აგებული. მისი მფლობელი იყო ვაჭარი სეროპ აკინიანი, რომელსაც შენობის პირველ სართულზე საწყობი ჰქონდა მოწყობილი საბითუმო ვაჭრობისთვის, ხოლო მეორე სართულს საცხოვრებლად იყენებდა. შენობის მართკუთხა ღიობებით დანაწევრებული პირველი სართული ვარდისფრადაა შელესილ-შეღებილი. შეულესავადაა დატოვებული სახლის მეორე სართული, სადაც შენობის ზედაპირი ორი ფერის (მოთეთრო და მოწითალო) აგურის გამოყენებითაა მოპირკეთებული. თეთრი ფერის აგური გამოყენებულია სარკმლების გარშემო, რითიც მიღწეულია საპირეთა და თავსართთა ეფექტი და ასევე სარკმლებს ქვემოთ თეთრი აგურით რომბებია გამოყვანილი. ამავე ფერის აგურია გამოყენებული პარაპეტებზე, კბილანა კარნიზებისთვის და პარაპეტების შუაში წრიული ღიობის გარშემო. შენობის კიდურა ნაწილების ზემოთ პატარა ფრონტონებით დაგვირგვინებული პარაპეტების შუაში ოვალურ ღიობში თითო სალამურიანი ბიჭის ქანდაკებაა ჩასმული.
ესოიანის საცხოვრებელი სახლი

ესოიანის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში.

არქიტექტურა
კუთხის სახლი საუკუნის ბოლო წლებშია აშენებული. შენობის კუთხეს ტეხილი ფასადის სახე აქვს მიცემული. სახლს ხულოს ქუჩიდან მოგვიანო, უსახური მიშენება აქვს. შენობის პირველ სართულს პილასტრისებრი შვერილები გააჩნია, რომელთა შუაშიც, დიდ ჩაღრმავებულ სიბრტყეებში კარ-სარკმელთა სწორკუთხა ღიობებია გაჭრილი. მეორე სართული რისტურებული პილასტრებითაა დანაწევრებული და ღიობებს მშვილდთაღოვანი მოხაზულობა აქვთ. ღიობებს პროფილირებული საპირე შემოუყვება, რომელთა შუაშიც საჭექი ქვებია ჩადგმული. სარკმლები ფრონტონებით გვირგვინდება. სახლს პროფილირებული, მცირედ შვერილი ლავგარდანი ასრულებს. გორგასლის ქუჩიდან სახლის მეორე სართულზე ლითონის აჟურულმოაჯირიანი აივანი აქვს. სახლისთვის დამახასიათებელია თავდაჭერილი, სადა დეკორატიული გაფორმება. შენობა მნიშვნელოვანი ნაგებობაა ქუჩის განაშენიანებაში. შეტეხილი ფასადი გააზრებულადაა გამოყენებული ხულოს ვიწრო ქუჩაზე მიმავალი გზისთვის.
ლიპნიკ ნად ბეჩვოუ

ლიპნიკ-ნად-ბეჩვოუ — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ოლომოუცის მხარეში, პრჟეროვის რაიონში. ქალაქის მოსახლეობა დაახლოებით 8 000 ადამიანს შეადგენს. მისი ისტორიული ცენტრი კარგადაა შემონახული და დაცულია როგორც ურბანული კულტურული ძეგლი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ლიპნიკ-ნად-ბეჩვოუ შედგება ხუთი მუნიციპალური ნაწილისაგან:

-მნესტო
ნოვე-დვორი
პოდჰორჟი
ლოუჩკა
ტრნავკა

გეოგრაფია
ლიპნიკ-ნად-ბეჩვოუ მდებარეობს პრშეროვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 12 კილომეტრში და ოლომოუციდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაცილებულია 23 კილომეტრით. იგი განლაგებულია მორავიის კარიბჭის დაბლობში. ქალაქის მცირე ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი ვრცელდება ნიზკი იესენიკის მთიანეთში, სადაც მდებარეობს ქალაქის უმაღლესი წერტილი — გორა იურაჩკა (589 მ ზღვის დონიდან).
ქალაქი გაშენებულია მდინარე ბეჩვას მარჯვენა სანაპიროზე.

ისტორია
ლიპნიკი პირველად წერილობით წყაროებში 1238 წელს არის მოხსენიებული. იგი მდებარეობდა მნიშვნელოვან სავაჭრო გზაზე, რომელიც მორავიიდან სილეზიაში გადიოდა. საუკუნის შუა წლებში ქალაქის ახლოს აშენდა დრაჰოტუშის ციხე და ის ეკონომიკურ ცენტრად იქცა.

1325 წელს ქალაქი იყიდა იოჰან ბოჰემელმა და შემდეგ გადასცა კრავარჟელ დიდგვაროვნებს. შუა საუკუნეებში ლიპნიკი სწრაფად განვითარდა და მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი გახდა.
1475 წელს ქალაქი შეიძინა ვილემ პერნშტეინმა. საუკუნეში, პერნშტეინების მმართველობის პერიოდში, ქალაქი ეკონომიკურად აყვავდა — გაძლიერდა გალავანი და განვითარდა ხელოსნობა.

1580 წელს ქალაქი გადავიდა პეტრ ვოკ როჟემბერკის მფლობელობაში, მოგვიანებით კი ბრიუნტალსკების საგვარეულოს მამულებს შეუერთდა. მათი ქონება კონფისკაციას დაექვემდებარა ბოჰემიის აჯანყების გამო, რის შემდეგაც ქალაქი კარდინალ ფრანც ფონ დიტრიხშტაინის საკუთრება გახდა.

 საუკუნეში ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზარალდა ოცდაათწლიანი ომისა და შავი ჭირის ეპიდემიის შედეგად.
 საუკუნეში რკინიგზის — იმპერატორ ფერდინანდის ჩრდილოეთის რკინიგზის — აშენებამ ქალაქის ეკონომიკური განვითარება მნიშვნელოვნად დააჩქარა. 1858 წლის ხანძრის შემდეგ ქალაქის ცენტრი ნეოკლასიკურ სტილში გადაკეთდა.
დომენიკო ალფანი

დომენიკო ალფანი დი პარიდე — იტალიელი რენესანსის პერიოდის მხატვარი, რომელიც ძირითადად თავის მშობლიურ ქალაქ პერუჯაში მოღვაწეობდა.

ცხოვრება
ის დაიბადა პერუჯაში 1483 წელს. ის იყო რაფაელის თანამედროვე, რომელთანაც ერთად პიეტრო პერუჯინოს სკოლაში სწავლობდა.

ორი მხატვარი ახლო მეგობრები იყვნენ და რაფაელის გავლენა იმდენად აშკარაა ალფანის ნამუშევრებში, რომ ისინი ხშირად მიეწერება უფრო ცნობილ მხატვარს. მან რაფაელის მიერ მოცემული დიზაინი გამოიყენა პერუჯაში, სან სიმონე დეი კარმინის ეკლესიის საკურთხევლისთვის, რომელიც ამჟამად უმბრიის ეროვნული გალერეაა.

სიცოცხლის ბოლოსკენ ალფანიმ თანდათან შეცვალა თავისი სტილი და დაუახლოვდა გვიანდელი ფლორენციული სკოლის სტილს. „ღვთისმშობლისა და ჩვილი იესოს“ ნახატი მისი ერთ-ერთი უძველესი ცნობილი ნამუშევარია, რომელიც შეერთებული შტატების მასაჩუსეტსის შტატის ერთ-ერთ მუზ დაცული.

„ღვთისმშობლისა და ჩვილი იესო“ დაახლოებით 1505 წლით თარიღდება, მადონას წითელი და მუქი ლურჯი სამოსი აცვია. მასაც და იესოსაც ღია ფერის კანი და ღია წითელ-ნარინჯისფერი თმა აქვს. მათ უკან მწვანე პეიზაჟი მოჩანს, რომელიც ლურჯი ცის ქვეშ ლურჯ მთებში ეშვება. პეიზაჟის მარჯვენა მხარეს ყავისფერი ნაგებობაა. მისი ავტორის შესახებ დავა კვლავ გრძელდება, ზოგი მას რაფაელის მოწაფეს უკავშირებს, თუმცა ბოლო წლებში ის ალფანის მიეწერება. ნახატს ნორთბრუკის მადონასაც უწოდებენ, რადგან ვორჩესტერის მუზეუმამდე ის გაერთიანებულ სამეფოში, ბარონი ნორთბრუკის კოლექციაში იყო დაცული.

ალფანის ნამუშევრები ასევე გვხვდება ძველ ავგუსტინელების ეკლესიაში, ჯიროლამო და კრემონას, პიეტრო პერუჯინოს და დონო დონის ნამუშევრებთან ერთად. ზოგიერთის აზრით, მისი გარდაცვალების თარიღი 1540 წელია, ზოგი კი ამბობს, რომ ის ცოცხალი იყო 1553 წელს. ალფანის ნახატები შეიძლება იხილოთ ფლორენციის კოლექციებში და პერუჯას რამდენიმე ეკლესიაში, მათ შორის სან-ფრანჩესკო-ინ-დერუტაში.

მისი ვაჟი, ორაციო ალფანი, ასევე იყო პერუჯაში გამოჩენილი მხატვარი და ამ ქალაქში ფერწერის აკადემიის დამფუძნებელი. რადგან მამა-შვილს ერთად ხატვის ჩვევა ჰქონდათ, ძნელია ზოგიერთი ცნობილი ნამუშევრის ნამდვილი ავტორობის დადგენა. მაგალითად, „წმინდა ოჯახი“ ერთ-ერთი ყველაზე სადავო ნამუშევარია, რომელიც უფიციში ინახება.
საწმენდი

საწმენდი, ლიანდაგგამწმენდი — ფარი, დამზადებული რკინის ღეროებისგან, ფურცლებისაგან ან ჩამოსხმული ფოლადისგან, განკუთვნილია რკინიგზის ლიანდაგიდან წინააღმდეგობების (ნახირის, თოვლის, მორების, ავტომანქანების და ა.შ.) მოსაშორებლად, რომლებმაც გოგორწყვილების ქვეშ მოხვედრის შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიონ მატარებლის ლიანდაგში ჩავარდნა ან ვაგონქვეშა მოწყობილობების დაზიანება.

რკინიგზის უბნებზე, სადაც ლიანდაგები განიცდიან თოვლისგან დანამქვრას, გამოიყენება ლიანდაგგამწმენდები გუთანის დანის სახით. მაღალსიჩქარიან მოძრავ შემადგენლობაზე საწმენდი ასევე ასრულებს დამცავი საფარის როლს.

არქაული სახელი, რომელიც რამდენიმე ხანს გამოიყენებოდა ამ ხელსაწყოს გამოგონების შემდეგ — ნახირგადამრეკი, სიტყვა-სიტყვითი თარგმანია  — „ნახირდამჭერი“. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სახელი დღემდე გამოიყენება ზოგიერთ ოფიციალურ დოკუმენტებში (საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების ოქმები სარკინიგზო გადასასვლელებზე) და არასპეციალისტების მიერ, ფართოდ ის არ გამოიყენება.
პიერ ქადაგიშვილი

პიერ ქადაგიშვილი (დ. 11 სექტემბერი, 1937, თბილისი — გ. 24 აპრილი, 2026) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1977).

ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა ქ. თბილისის 77-ე საშუალო სკოლა, შემდეგ მუშაობა დაიწყო რუსთაველის სახელმწიფო თეატრში. 1963-1967 წლებში სწავლობდა შ. რუსთაველის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე. სხვადასხვა დროს მუშაობდა მესხეთის (1967-1979), მეტეხის (1979 წლიდან) თეატრებში. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: გურამი, ტიგრან გულოიანი (ნ. დუმბაძის „მზიანი ღამე“, „საბრალდებო დასკვნა“), ბაბუა მათე (თ. ჭილაძის „დავიწყებული ამბავი“), იაზონი (ლ. სანიკიძის „მედეა“), ლაზარე (ი. ჭავჭავაძის „განდეგილი“), ხრინწა მეზობელი (ეგ. ნინოშვილის „პარტახი“), ექვთიმა (ნ. დუმბაძის „დიდრო“), მარშალი ამილახვარი (რ. მიშველაძის „უფანდუროდ ნამღერი“) და სხვა.

გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „მოკვეთილი“ (ისალ–სულთი; რეჟ. გია მატარაძე, 1992), „ბაბუ“ (რეჟ. გიორგი ქობალია და გიგა ბაინდურაშვილი, 2010), „მიწა ხარ“ (რეჟ. გურამ ბაქრაძე, 2012).
სილვიო ალასონი

სილვიო ალასონი (; დ. 16 აპრილი, 1843 — გ. 13 მაისი, 1912) — იტალიელი მხატვარი.

ბიოგრაფია
სილვიო ალასონი თავდაპირველად მუშაობდა როგორც სახელმწიფო მოხელე — ის იყო სამხედრო სამინისტროს თანამშრომელი ტურინში, შემდეგ კი ფლორენციაში. დაახლოებით 1867 წელს მან გადაწყვიტა მთლიანად მიეძღვნა თავი ფერწერისთვის და გაჰყოლოდა თავისი ბიძაშვილის, ერნესტო ალასონის გზას.

ამ მიზნით იგი ჩაირიცხა ტურინის ალბერტინას აკადემიაში, სადაც სწავლობდა ენრიკო გამბასთან და ანდრეა გასტალდისთან ერთად. პარალელურად, ედოარდო პეროტისთან ერთად იგი კერძოდ სწავლობდა პეიზაჟურ ფერწერას — მიმართულებას, რომელიც მისი შემოქმედების ძირითად თემად იქცა.

ალასონის დებიუტი შედგა 1869 წელს ტურინის „“-ში, სადაც მან წარადგინა პეიზაჟი „ “, ხოლო „მხატვართა კლუბში“ გამოფინა ნამუშევარი „სტურასთან ახლოს“. შემდეგ მან გამოფენები გამართა მილანში, ნეაპოლში, პარიზის სალონში (1878), გენუაში, ნიცასა და ვენეციაში. მისი ნახატი „კლდეებს შორის“ შეიძინა შერეს მუზეუმმა ნიცაში.

მისი ცნობილი ნამუშევრები მოიცავს პეიზაჟებსა და ისტორიულ სცენებს, მათ შორის „ვალდელების დევნის ეპიზოდი“ (1875), რომელიც ინახება ტურინის თანამედროვე ხელოვნების გალერეაში, ასევე „პირველი ნაკვალევი“ (1897), რომელიც ასევე ტურინის გალერეაშია დაცული.

ფოტოგალერეა
ტაიროვის საცხოვრებელი სახლი

ტაიროვის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში. აშენებულია 1890 წელს.

ისტორია
სახლი ვინმე ტაიროვს ეკუთვნოდა. შენობის მეორე სართულზე სასტუმრო „იმპერიალი“ იყო განთავსებული, რომელსაც 1918-1921 წლებში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის დროს სახელი შეეცვალა და „ნოე“ ეწოდა. ამ სასტუმროში ერთი პერიოდი ცხოვრობდა რუსი პოეტი სერგეი ესენინი. დღეს შენობის მეორე სართული საცხოვრებელი ფუნქციისაა, ხოლო პირველ სართულზე რესტორანი „მიუნჰენი“ ფუნქციონირებს.

არქიტექტურა
ორსართულიანი, აგურით ნაგები სახლი გამორჩეულია თავისი მასშტაბითა და ადგილმდებარეობით. ის მნიშვნელოვან კვანძს წარმოადგენს ამ უბნის განაშენიანებაში; სახლის ფასადები სამ ქუჩაზე გამოდის (კოსტავა, ქუთაისი და ჟორდანია) და ამდენად, ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი უკავია. სახლის ორივე სართულის კარ-სარკმელთა ღიობები ძირითადად მართკუთხაა. ფანჯრებს შორის აგურით ამოყვანილი კედლები აგურისავე თარაზული კედლის სიბრტყიდან ოდნავ ამოწეული რიგებით ნაწევრდება. ფანჯრებს ზემოთ არსებული კედელი კარნიზამდე მართკუთხა ბრტყელი ნიშებითაა დამუშავებული. შენობა პარაპეტითაა დასრულებული, რომელიც ცალკეულ მონაკვეთებში მართკუთხა შვერილებად ამოდის და მრუდხაზოვანი ფრონტონით სრულდება. მსგავსი სამშენებლო ტიპის ნაგებობები ცალკეული ცვლილებებითა და განსხვავებული მასშტაბით ბათუმის სხვა ქუჩებზეც შეიძლება ინახოს.
გიორგი კვერნაძე

'გიორგი კვერნაძე'(დ. 1 თებერვალი, 2003) — არის ქართველი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს მარცხენა ფლანგის პოზიციაზე იტალიის სერია -ს კლუბ ფროსინონესა და საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებში.

კლუბის კარიერა
კვერნაძე იბერიის აკადემიაში ცხრა წლის ასაკში შევიდა. კლუბის ახალგაზრდული გუნდებიდან გამოსვლის შემდეგ, ის ეროვნულ მესამე ლიგაში სარეზერვო გუნდში თამაშობდა, სანამ 18 წლის ასაკში ეროვნულ ლიგაში პირველ გუნდში დებიუტს შეასრულებდა.
2022 წლის 26 თებერვალს კვერნაძე იჯარით შეუერთდა თელავს 2022 წლის სეზონის ბოლომდე.
2022 წლის 5 მარტს მან თავისი პირველი პროფესიონალური გოლი გაიტანა ბოლნისის სიონის წინააღმდეგ 2–0 მოგებულ მატჩში. მთელი სეზონის განმავლობაში კვერნაძემ გუნდს უმაღლეს ლიგაში ადგილის შენარჩუნებაში დაეხმარა და სამი გოლი გაიტანა. 2023 წლის სეზონის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, კვერნაძემ კონტრაქტი მეორე ლიგაში ახლად აღზევებულ ფოთის კოლხეთთან გააფორმა, რის შემდეგაც იჯარით აჭარის დინამო ბაღდადში გადავიდა. 2023 წლის 3 ივლისს კვერნაძე ოფიციალურად შეუერთდა სერია -ს გუნდ „ფროზინონეს“ ერთწლიანი იჯარით, გამოსყიდვის ოფციით.
2024 წლის 2 ივლისს, ფროზინონემ გამოაცხადა კვერნაძესთან ახალი, ოთხწლიანი კონტრაქტის ხელმოწერის შესახებ.

საერთარეშო კარიერა
19-წლამდელთა ნაკრებში ათ მატჩში მონაწილეობის შემდეგ, კვერნაძე 21-წლამდელთა ნაკრების მუდმივი მოთამაშე გახდა. მან მონაწილეობა მიიღო საქართველოს 2025 წლის უეფას 21 წლამდე ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის ათივე თამაშში, ასევე ხორვატიასთან ორივე პლეი-ოფში, რომელშიც მისმა გუნდმა პენალტების სერიაში გაიმარჯვა.ვერნაძემ გოლი გაიტანა გიბრალტართან 2024 წლის 26 მარტს გასვლით მატჩში 2–0, რასაც მოჰყვა კიდევ ერთი გოლი მოლდოვასთან 3–0 საშინაო მატჩში 5 სექტემბერს.
ბათუმის საცხოვრებელი სახლი (ასათიანის 20)

ბათუმის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში. იგი საუკუნის დასაწყისის ეკლექტური არქიტექტურის საინტერესო ნიმუშს წარმოადგენს.

ისტორია
კლასიცისტურ-ბაროკულ სტილში გადაწყვეტილი ორსართულიანი, მანსარდიანი კუთხის შენობის ფასადი შელესილია და დატვირთულია ნაძერწი დეტალებით. ნაგებობის პირველი სართულის კუთხე ჩამოკვეთილია, ხოლო მეორე სართულისა და მანსარდის აყოლებაზე ერკერია გადმოკიდული. ფასადებზე გამოყოფილი სამი რიზალიტის კედლის სიბრტყე დამუშავებულია გლუვი ლილვების და ხორკლიანი ზედაპირის მქონე ზოლების მონაცვლეობით. რიზალიტების ფარგლებში სადარბაზოებია განთავსებული. მათ წინ კოლონებიანი მცირე პორტიკებია გამართული. ლუკა ასათიანის ქუჩის მხარეს, შენობის კიდურა ნაწილში ეზოში გასასვლელი გვირაბია. ღიობების გაფორმებაში ჩართულია სვეტები, ფრონტონები, ნაძერწი ორნამენტები და სკულპტურა. მანსარდის სართულს თევზის ქერცლისებური ფაქტურის მქონე სახურავი აქვს. მეორე სართულზე არსებულ ლითონის აივნებს აჟურული მოაჯირები გააჩნია. შენობა თავისი პროპორციით, სილუეტით და უხვი მორთულობით, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ქუჩის მხატვრული სახის ჩამოყალიბებაში.
ბათუმის საცხოვრებელი სახლი (ასათიანის 38)

ბათუმის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში. აშენებულია 1935 წელს.

არქიტექტურა
სამსართულიანი, საკმაოდ დიდი ზომის საცხოვრებელი სახლი კონსტრუქტივიზმის სტილისტურ ნიშნებს ატარებს. გეგმაზე ფორმის შენობის პერიმეტრი სამ ქუჩაზე გადის. ქუჩების მიმართულებით განვითარებული შენობის ფრთები კუთხეში განთავსებული კიბის უჯრედით არის შეერთებული, რომელიც ოდნავ შეწეულია და კუთხოვანი, რაც ამ ნაწილში შენობის შეტეხილ აბრისს ქმნის.
ბათუმის საცხოვრებელი სახლი (მელაშვილის 22)

ბათუმის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში. აშენებულია 1902 წელს.

არქიტექტურა
აგურით ნაგები სახლი თავდაპირველად ორსართულიანი იყო, რომელსაც მოგვიანებით მანსარდა დაადგეს. შენობის კუთხეებში მცირედ შვერილი რიზალიტებია. მარჯვენა რიზალიტში თაღოვანი მოხაზულობის ეზოში შემავალი გვირაბია მოწყობილი, მარცხენაში ასევე თაღოვანი სადარბაზოს კარი; კიდევ ერთი სადარბაზოს კარია გაჭრილი გვირაბის მარცხნივ. თაღოვანი ღიობებია რიზალიტების მეორე სართულის დონეზეც, ხოლო შენობის ცენტრალურ ნაწილში გაჭრილ ღიობებს მშვილდთაღოვანი მოხაზულობა აქვთ. სართულები ერთმანეთისგან მარტივი პროფილის მქონე ლავგარდნით გამოიყოფა. სარკმლებს, აგურის წყობაში გამოყვანილი, მარტივი პროფილის მცირედ შვერილი წყობა შემოუყვება, რომლის ზედა ნაწილშიც აგურითვე გამოყვანილი დეკორატიული საჭექი ქვებია. საჭექი ქვები ფასადის ერთმანეთთან მთელს სიგრძეზე გაყოლებული ორსაფეხურიანი ფრიზითაა გაერთიანებული. შენობა ორსაფეხურიანი კბილანებით შემკული კარნიზით სრულდება, რომელიც ახლა მოგვიანო დანამატი მანსარდის გადმოწეული იატაკის ქვეშაა მოქცეული. სახლი გამოირჩევა ქუჩის ამ განაშენიანებაში არსებულ სახლთაგან.
ბათუმის საცხოვრებელი სახლი (გორგასალის 54)

ბათუმის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში.

არქიტექტურა
ნაგებობა მდებარეობს ვახტანგ გორგასლის და ასათიანის ქუჩების გადაკვეთაზე. წარმოადგენს გეგმაზე მართკუთხა ფორმის სამსართულიან ნაგებოაბას, სარდაფით. ცოკოლის მონაკვეთი გაფორმებულია დეკორატიული ლესვით რუსტირების სახით. დანარჩენი ფასადი სადაა და დაფერილი მოყვითალოდ. ფასადებს ანაწევრებს სიმეტრიულად განლაგებული ფანჯრის სწორკუთხა ღიობები. ყოველი სართული გამოყოფილია მცირედ შვერილი პროფილირებული სარტყლით. ნაგებობის კუთხეებს აუყვება ლესვითვე გამოყვანილი კვადრების წყობა. ფანჯრებს შემოსდევს მცირედ პროფილირებული მოჩარჩოება. მათ ქვემოთ კი, კედლის სიბრტყეზე კუთხეებჩამოკვეთილი მართკუთხა არეებია მოთავსებული. ასათიანის ქუჩის მხარეს ფანჯრები ასიმეტრიულადაა განლაგებული. პირველ სართულზე სამი ფანჯარა გამოდის, მეორეზე ორი, ხოლო მესამეზე მხოლოდ ერთი. თუმცა მათი დეკორი იმეორებს მთავარი ფასადის ფანჯრის მორთულობას. გორგასლის ქუჩის მხარეს ფასადის შუაში სამი განიერი და მაღალი შესასვლელია გაჭრილი. სიმეტრიულადაა განლაგებული აივნები ზედა ორ სართულზე - სამ-სამი თითო სართულზე. ნაგებობის უკანა მხარე, რომელიც ეზოში გადის სრულიად მოურთავია. აქ განთავსებულია ორი სადარბაზო.
ბათუმის საცხოვრებელი სახლი (საიათნოვას 3)

ბათუმის საცხოვრებელი სახლი — ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ბათუმში. შენობა მნიშვნელოვანია როგორც მოდერნის სტილის საინტერესო ნიმუში.

არქიტექტურა
სახლი საუკუნის დასაწყისში უნდა იყოს აგებული, რაზეც მეტყველებს ფასადების მოდერნის სტილისთვის დამახასიათებელი ელემენტებით გაფორმება. ორსართულიანი შენობის ფასადები შელესილია და მორთულია ნაძერწობით გამოყვანილი დეტალებით. პირველი სართულის რუსტირებულ პილასტრებს შორის მართკუთხა ღიობებია ჩაჭრილი. მეორე სართულის ზედაპირიც სარკმლების მართკუთხა ღიობებითაა დანაწევრებული, რომლის ზემოთაც ტალღისებური მოტივით გაფორმებული ორნამენტული რიგი მიუყვება, ასეთივე ფრიზი გასდევს ლავგარდნის ქვემოთაც. შენობის მარჯვენა კიდურა ნაწილი მართკუთხა პარაპეტითაა დასრულებულია, რომელზეც ბურთულებით დაგვირგვინებული კოშკურებია განთავსებული, რომელთა ზედაპირიც მოდერნის სტილისთვის დამახასიათებელი ელემენტებითაა შემკული.
ჰაიდარ იბნ კავუსი

ჰაიდარ იბნ კავუს ალ-აფშინი (; გ. 841) — აბასიანთა სახალიფოს ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი სამხედრო ლიდერი იყო, სოღდიური წარმოშობის. ის ხალიფა ალ-მუთასიმის ხელმძღვანელობით უზენაესი მთავარსარდალი და უსტრუშანას ვასალი მმართველი იყო. წყაროებში ყველაზე ხშირად „ალ-აფშინის“ ტიტულით ჩნდება.

ბიოგრაფია
ალ-აფშინის წარმოშობა დაკავშირებულია უსტრუშანას მმართველ დინასტიასთან, სოღდიის რეგიონში. ის იყო ადგილობრივი მმართველის, კავუსის ვაჟი და მისი მემკვიდრე. ალ-აფშინის ოჯახში, ონომასტიკური მონაცემებით, სხვადასხვა კულტურის გავლენა ჩანდა. მაგალითად, მისი დიდი ბაბუის სახელი — ყარაბუღრა — თურქულ წარმოშობაზე მიუთითებს. ტიტული „აფშინი“ კი სპარსული ენიდან მოდის.

ჰაიდარ იბნ კავუსის აღზევება 822 წელს დაიწყო, როცა ხალიფა ალ-მამუნი უსტრუშანაზე ლაშქრობდა. ჰაიდარმა მხარი დაუჭირა სახალიფოს ჯარს საკუთარი მამისა და ძმების წინააღმდეგ, რის შედეგადაც აბასიანებმა რეგიონზე კონტროლი დაამყარეს. დამარცხების შემდეგ მამამისმა, კავუსმა, აღიარა ხალიფის ძალაუფლება და ისლამი მიიღო.

დაახლოებით 830 წელს ჰაიდარი (ალ-აფშინი) გახდა უსტრუშანას მმართველი, თუმცა ძირითადად ხალიფის კარზე ცხოვრობდა ჯერ ბაღდადში, შემდეგ სამარაში. ამ დროს ის მსახურობდა როგორც სამხედრო მეთაური და გუბერნატორი და წარმატებით ჩაახშო კოპტების აჯანყება ეგვიპტეში 831–833 წლებში.

838 წელს ალ-აფშინმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ბიზანტიის იმპერიის წინააღმდეგ სამხედრო კამპანიაში. აბასიანთა ძალების ჩრდილოეთ ჯგუფის მეთაურობით, მან მონაწილეობა მიიღო ანზენის ბრძოლაში, სადაც იმპერატორ თეოფილეს არმიას დაუპირისპირდა. ბიზანტიელთა საწყისი წარმატების მიუხედავად, ალ-აფშინის თურქული დანაყოფების კონტრშეტევამ ბრძოლის მიმდინარეობა შეცვალა და მტერი უკან დაიხია. შემდგომში მან მონაწილეობა მიიღო ბიზანტიის იმპერიის ერთ-ერთი მთავარი ქალაქის, ამორიუმის ალყასა და აღებაში, რაც აბასიანთა სამხედრო პოლიტიკის მნიშვნელოვან წარმატებად იქცა.

მიუხედავად სამხედრო მიღწევებისა და სამეფო კარზე მნიშვნელოვანი გავლენისა, ალ-აფშინის პოზიცია შიდა პოლიტიკური დაპირისპირების ფონზე დაუცველი აღმოჩნდა. მისმა აღზევებამ ხალიფატის რამდენიმე მაღალი თანამდებობის პირის, მათ შორის ვეზირის, იბნ ალ-ზაიატის შიში და შური გამოიწვია. 840 წელს მის წინააღმდეგ სასამართლო პროცესი დაიწყო, რომელიც მას სახელმწიფოს მტრებთან, კერძოდ, ბაბექთან, საიდუმლო კავშირებში, ასევე ზოროასტრული შეხედულებების ფარულად შენარჩუნებასა და ირანული ეთნოკულტურული სეპარატიზმის (ალ-ჯამია) გამოვლენაში ადანაშაულებდა.

სასამართლო პროცესი არა მხოლოდ იურიდიული, არამედ პოლიტიკური და იდეოლოგიური ხასიათის იყო, რაც ასახავდა ცენტრალურ მთავრობასა და ირანული წარმოშობის რეგიონულ ელიტებს შორის დაძაბულობას. სასამართლო პროცესის დროს ალ-აფშინმა ნაწილობრივ აღიარა თავისი ერთგულება ირანული კულტურული იდენტობის მიმართ, ეს აღიქვეს როგორც საფრთხე აბასიანთა ერთიანობისთვის. 841 წლის მაის-ივნისში იგი სამარას ციხეში გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ უსტრუშანამ დაკარგა შედარებითი ავტონომია და შემდგომში სამანიდების სახელმწიფოს ნაწილი გახდა.
რომან სელსკი

რომან სელსკი ( ; დ . 21 მაისი, 1903, სოკალი — გ. 3 თებერვალი, 1990, ლვივი ) — უკრაინელიმხატვარი იმპრესიონისტი, პედაგოგი, პროფესორი. უკრაინის მხატვართა კავშირის წევრი (1939), უკრაინის სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982). უკრაინის სსრ სახალხო მხატვარი (1989).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1903 წლის 21 მაისს სოკალში იურისტის და მთარგმნელის იულიან სელსკის ოჯახში. 18 წლის ასაკიდან სწავლობდა მხატვრობას ლვივის ხელოვნებისა და მრეწველობის სკოლაში, სადაც მისი პედაგოგი იყო ცნობილი პოლონელი მხატვარი და გრაფიკოსი კაზიმირ სიხულსკი. 1922 წლიდან სწავლა გააგრძელა კრაკოვის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში იოზეფ მეჰოფერის ხელმძღვანელობით , ხოლო მოგვიანებით — იოსეფ პანკევიჩის სახელოსნოში.

1925 წელს გაემგზავრა პარიზში სტაჟირებაზე. იქ გაიცნო მხატვარი მარგარიტ რაიხი და იქორწინა. შემდეგ კორსიკას ეწვია.

საფრანგეთის დედაქალაქში ყოფნისას შეითვისა პარიზულ კოლექციებსა და გალერეებში თავმოყრილი საუკუნის ბოლოდროინდელი ევროპული მხატვრობის სკოლის მიღწევები და კლასიკური ევროპული ხელოვნების, განსაკუთრებით იმპრესიონიზმის საუკეთესო მახასიათებლები. პარიზში გაიცნო და დაუმეგობრდა მხატვარ ნიკოლაი გლუშჩენკოს.

1930-იანი წლების დასაწყისში პაველ კოვჟუნთან, სვიატოსლავ გორდინსკისთან და სხვა ცნობილ მხატვრებთან ერთად, რომან სელსკიმ დააარსა დამოუკიდებელი უკრაინელი მხატვრების ასოციაცია , რომელიც ფუნქციონირებდა ლვივში 1939 წლის სექტემბრამდე.

რომან სელსკის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი იყო 1930-იანი წლების ბოლო პერიოდი, როდესაც მან პოლონელი მოდერნისტი მხატვრების ჯგუფთან — მ. ვისოცკისთან, ო. განთან, მ. ვოლოდარსკისთან და ა. რიმერთან ერთად ლვივში დააარსა ავანგარდული ხელოვნების საზოგადოება „“ (1929–1935).

რომან სელსკი 1947 წლიდან ასწავლიდა ლვივის გამოყენებითი და დეკორატიული ხელოვნების ინსტიტუტში (ამჟამად ლვივის ეროვნული ხელოვნების აკადემია), სადაც პროფესორის რანგში ხელმძღვანელობდა ფერწერის განყოფილებას. მის სტუდენტებს შორის იყო უკრაინის სახალხო მხატვარი ფრანც ჩერნიაკი.

შემოქმედება
რომან სელსკი ავტორია პეიზაჟების, ნატურმორტების, თემატური ნახატების, პორტრეტების, ინტერიერების, დეკორატიული კომპოზიციების, აპლიკაციების, გრავიურებისა და კერამიკული ნამუშევრების.

მხატვრის ნამუშევრები ამჟამად ინახება და გამოფენილია კიევის, ლვივის, ივანო-ფრანკივსკის, კოლომიის, ასევე პოლონეთის, კანადის, აშშ-სა და საფრანგეთის მუზეუმებში.

ჯილდოები და აღიარება
1989 წლიდან რომან სელსკის მიენიჭა უკრაინის სსრ სახალხო მხატვრის წოდება.