ფანტაზია (პერფორმანსი)

ფანტაზია — ტრადიციული მხედრული წარმოდგენა მაღრიბში (ჩრდილოეთ აფრიკის არაბულ-ამაზიღური რეგიონი), რომელიც ტარდება კულტურულ დღესასწაულებსა და მაღრიბულ ქორწილებში. ფანტაზია გვხვდება ალჟირში, ლიბიაში, მალიში, მავრიტანიაში, მაროკოში, ნიგერსა და ტუნისში მისი წარმოშობა ძველ ნუმიდიელთა პერიოდს უკავშირდება, როცა მას ნუმიდიური კავალერია იყენებდა .

ისტორიკოსი კარლოს ენრიკეს პერეირა აღნიშნავს, რომ თანამედროვე ჩრდილოაფრიკული ფანტაზია (ასევე ცნობილი სახელით ბარუდი) წარმოადგენს ნუმიდიელთა საბრძოლო ტექნიკის გამარტივებულ და თეატრალიზებულ ვერსიას.

ფანტაზია განიხილება, როგორც კულტურული წარმოდგენა და სახეობრივი საბრძოლო ხელოვნება, რომელიც გამოხატავს ძლიერ კავშირს მხედარსა და ცხენს შორის და ტრადიციებისადმი ერთგულებას. ჟან-პიერ დიგარის თქმით, ფანტაზია ნუმიდიური კავალერიის შეტევის გამარტივებული რეპრეზენტაციაა. ფანტაზია ასევე უკავშირდება არაბ-ამაზიღურ ტომებს, რომლებიც მას საუკუნიდან იყენებდნენ.

სახელწოდება
ცხენს, რომელსაც ფანტაზიაში იყენებენ, უწოდებენ „ფანტაზიის ცხენს“; ის, როგორც წესი, არაბული, ანდალუსიური ან ბერბერული ჯიშისაა. სიტყვა ფანტაზია ლათინური წარმოშობისაა და ნიშნავს „გართობას“ ან რომანულ ენებში — „ფანტაზიას“. არაბულად ტერმინი ნიშნავს „სეზონს“. რეგიონში ამ ტიპის წარმოდგენას სხვა სახელებიც აქვს, როგორიცაა ტბურიდა (, ე.ი. „დენთით თამაში“) და ხიალა (, „ცხენოსნები“) მაროკოში. ეჟენ დელაკრუა, ნასრედინ დინე, ტეო ვან რაისელბერხი, ამირუ კ., ეჟენ ფრომენტენი და ულპიანო ჩეკა.

ფანტაზია ალჟირში
ალჟირში ფანტაზიის ფესვები ნუმიდიის პერიოდს (რომის რესპუბლიკის დასრულებამდე) მისდევს . ქვეყანაში არსებობს მრავალი რეგიონული ფესტივალი და კულტურული ღონისძიება, როგორიცაა სუფიური წმინდანებისადმი მიძღვნილი ზეიმები (სიდი იაჰია ბენსაფია ტლემსენში, სიდი აჰმედ ალმაჯუბი ნაამაში) და ცხენის ფესტივალი ტიარეტში. ფანტაზია ასევე ტარდება სიდი შეიხის ყოველწლიური ზიარის დროს.

ალჟირის ცხენოსნობის ფედერაციის თანახმად, ქვეყნის მასშტაბით 350-ზე მეტი ტრადიციული მხედრული ასოციაცია ამ კულტურულ პრაქტიკას აგრძელებს.

ინდივიდუალური ფანტაზია
ძირითადად აღმოსავლეთ ალჟირში ტარდება, ერთიდან სამ მხედრამდე. მხედარი გალოპით იწყებს შეტევის იმიტაციას, იარაღის გასროლით, ხოლო შემდეგ ხმლით „შეტევას“ ასრულებს. ორმხედრიან ვერსიაში ისინი ერთად მიემართებიან, მხარზე ხელდადებულადაც კი, რაც შორიდან ერთიან მხედარს ჰგავს. გასროლის შემდეგ ერთმანეთს სცილდებიან და განაგრძობენ ხმლით შეტევის იმიტაციას.

ფანტაზია მაროკოში (ტბურიდა)
მაროკოში ხშირად ტარდება ტბურიდის ფესტივალები (მუსიმები) და კულტურული ღონისძიებები. ტბურიდა ასევე შესრულდება ეროვნული დღესასწაულებისა და აგრარული ღონისძიებების დროს. ისინი ახორციელებენ შეტევას სწორკვალში, რომელიც ეწოდება მაჰრაკ, ერთადერთი სიჩქარით, რათა ფორმირდეს რიგი, შემდეგ კი შეტევის ბოლოს (დაახლოებით ორი ასეული მეტრი), განტვირთავენ ხელნაკეთი მუსკეტებს ან ხმლების დასამტვრევ რაზებს ჰაერში. გამოსვლის სირთულე არის ცხენების მოძრაობის სინქრონიზაცია შეტევის დროს, განსაკუთრებით იმაში, რომ იარაღები ერთი ამოფრქვევით გაისვრის.. მხედრებს ხელმძღვანელობს მუქადამი („მთავარი“), რომელიც ჯგუფის ცენტრშია, როგორც წესი, უფრო გამოცდილი მხედარი, რომელიც აწესრიგებს დანარჩენების მოძრაობას.

 (სოციეტე როიალ დ’ენკურაჟემან დუ შევალი, ქართულად — „მეფისეული ცხენის პოპულარიზაციის საზოგადოება“) დაარსდა 2003 წელს, როგორც სახელმწიფო ორგანიზაცია, სოფლის მეურნეობისა და თევზჭერის სამინისტროდან, რათა მაროკოში გაგრძელდეს ფანტაზიისა და ტბურიდის პრაქტიკის ხელშეწყობა. -ის თანახმად, მაროკოში არსებობს დაახლოებით ათასი რეგისტრირებული ფანტაზიის ჯგუფი. ფანტაზიის ჯგუფები ასევე წარმოდგენილია მეფისეულ მაროკოელი ცხენოსნობის ფედერაციაში . 2014 წელს არსებობდა 21 რეგისტრირებული მუსიმი 309 ჯგუფით.

ყოველ წელს, დაახლოებით 330 მაროკოელი ჯგუფი მონაწილეობს ჰასან -ის ეროვნული ტბურიდის თასისთვის შეჯიბრებაში, რომელიც ელ-ჯადიდაში ტარდება ცხენის კვირეულის დროს, რომელიც ორგანიზებულია -ს მიერ რაბატში, მაროკო. ისინი კვალიფიკაციას გადიან რეგიონული შეჯიბრებებით, რომლებიც ორგანიზებულია ფედერაციისა და -ის მიერ.

ტბურიდა 2021 წელს შეიყვანეს იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიებში მე-16 სესიის განმავლობაში, რომელიც გაიმართა არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ინტერუმინისტულ კომიტეტზე, მას შემდეგ, რაც 2019 წელს ერთობლივი განაცხადი შეადგინეს კულტურის სამინისტრომ, -მა და 4-მა ადგილობრივმა ტბურიდის ასოციაციამ.

მაროკოელი მხატვრები, როგორებიც არიან ჰასან ელ-გლაუი, ხშირად ქმნიან ნამუშევრებს, რომელშიც ასახულია მაროკოელი მხედრები და ცხენები

აგრეთვე იხილეთ
მაროკოული ცხენები