ლა ბელ ფერონიერი

ლა ბელ ფერონიერა — (ფრანგული გამოთქმა: [ ]) ლეონარდო და ვინჩის მიერ შესრულებული ქალბატონის პორტრეტი, რომელიც ლუვრში ინახება. იგი ასევე ცნობილია სახელით „უცნობი ქალის პორტრეტი“. ნახატის სახელწოდება, რომელიც ჯერ კიდევ მეჩვიდმეტე საუკუნეში დამკვიდრდა, მოდელს რკინის ნაკეთობებით მოვაჭრის ცოლად ან ქალიშვილად აიდენტიფიცირებდა. ამბობდნენ, რომ ეს სახელი ფარულად მიანიშნებდა საფრანგეთის მეფის, ფრანსუა -ის ცნობილ საყვარელზე, რომელიც ვინმე ლე ფერონზე იყო დაქორწინებული. მოგვიანებით, იგი პირობითად გააიგივეს ლუკრეცია კრიველისთან — მილანის ჰერცოგინია ბეატრიჩეს გათხოვილ სავაჭრო ქალბატონთან (ფრეილინასთან), რომელიც ჰერცოგის კიდევ ერთი საყვარელი გახდა.

ლეონარდოს „ქალი სიყრუმით“ ასევე იყო ცნობილი ამ სახელით. ერთ დროს მიიჩნევდნენ, რომ ეს იყო ჩეჩილია გალერანის, მილანის ჰერცოგის, ლუდოვიკო სფორცას ერთ-ერთი საყვარლის პორტრეტი. ეს ისტორია და სახელწოდება „ქალი სიყრუმით“-ს მაშინ დაუკავშირდა, როდესაც იგი პრინცესა იზაბელა ჩარტორიისკას კოლექციაში იმყოფებოდა; „ლა ბელ ფერონიერაში“ აირეოდა იმის გამოც, რომ ნახატზე გამოსახულია „ფერონიერა“ — შუბლზე დასამაგრებელი აქსესუარის ტიპი.

ატრიბუცია
მიუხედავად იმისა, რომ ნახატ „ლა ბელ ფერონიერას“ მოდელი კვლავ საიდუმლოებით არის მოცული, გარდამტეხმა გამოფენამ „ლეონარდო და ვინჩი: მხატვარი მილანის კარზე“ (ეროვნული გალერეა, ლონდონი, 9 ნოემბერი 2011 – 5 თებერვალი 2012) პორტრეტი შეიყვანა იმ ვარაუდით, რომ მასზე შესაძლოა გამოსახული იყოს ბეატრიჩე დ’ესტე, ლუდოვიკო სფორცას მეუღლე. ეს ეჭვქვეშ აყენებს უფრო ადრინდელ ვერსიას, რომლის მიხედვითაც მოდელი ლუკრეცია კრიველი, ლუდოვიკოს საყვარელი იყო. თუმცა, „“ შესაძლოა მიანიშნებდეს ბეატრიჩე სფორცას დაბადების ადგილზე — ფერარის საჰერცოგოზე .

კარლ მორგენშტერნმა (1813) და სხვა კრიტიკოსებმა აღნიშნეს გარკვეული მსგავსება დაცულ ნომერ 209 ნახატთან, რომელიც შესრულებულია ფანქრითა და აკვარელით, თუმცა ყველგან ოდნავ უხეშად არის რეტუშირებული მეთექვსმეტე საუკუნის ხელის მიერ. მამა სებასტიანო რესტამ ( საუკუნე) იგი ბეატრიჩე დ’ესტეს პორტრეტად მიიჩნია და ლეონარდო და ვინჩის მიაკუთვნა. ასევე ფიქრობდა დალი რეგოლიც (1985), რომელიც ამ ნახატს ლეონარდოს დაკარგული ორიგინალიდან შესრულებულ ასლად მიიჩნევდა. ყველაზე თვალსაჩინო მსგავსება სამოსსა და სამკაულებშია. ყელსაბამი, თავისი მონაცვლეობითი შავი მძივებით, შესაძლოა მიანიშნებდეს სიყრუმის (თეთრყელა კვერნის) ფერებზე, ხოლო სამი ზოლი შესაძლოა მის სამ ორსულობაზე მიუთითებდეს.

ბერნარდ ბერენსონმა ეს პორტრეტი ბერნარდინო დე' კონტის მიაკუთვნა. ჰერბერტ კუკის მიერ შემოთავაზებული იქნა ჯოვანი ანტონიო ბოლტრაფიო, თუმცა მან უარყო თავისი მოსაზრება, როდესაც 1904 წელს ნახატში თავად ლეონარდოს ხელწერა დაინახა.

ასლები
ნახატის გვიანდელი ვერსია, შესრულებული ტილოზე, კანზას-სიტის ხელოვნების ინსტიტუტს შესთავაზეს როგორც ორიგინალი, თუმცა ფოტოსურათის საფუძველზე სერ ჯოზეფ დუვინმა იგი ასლად მიიჩნია. მან ნება დართო, რომ მისი შენიშვნები გამოქვეყნებულიყო გაზეთში „ “ 1920 წელს; მფლობელმა, ქალბატონმა ანდრე ლარდუ ჰანმა, უჩივლა მას ქონების ცილისწამებისთვის გახმაურებულ სასამართლო პროცესზე, რომელშიც ჩართული იყო იმ დროის მრავალი წამყვანი ექსპერტი და რომლებიც ორ ნახატს გვერდიგვერდ ათვალიერებდნენ ლუვრში. საქმე საბოლოოდ განიხილა ნიუ-იორკის ნაფიც მსაჯულთა სასამართლომ, რომლებიც შეირჩნენ იმ ნიშნით, რომ არაფერი იცოდნენ ლეონარდოს ან მორელისეული ექსპერტიზის შესახებ. საქმე დასრულდა მორიგებით 60,000 აშშ დოლარზე, რასაც დაემატა სასამართლო ხარჯები, რომლებიც საკმაოდ სოლიდური იყო. მფლობელის ვერსია, ჰარი ჰანის წიგნი „ლა ბელას გაუპატიურება“ ( , 1946), არის პოპულისტური შეთქმულების თეორიის კლასიკა, რომელიც ხელოვნების სამყაროს მოერგო. ომაჰას სეიფში გატარებული ათწლეულების შემდეგ, ჰანის კუთვნილი „ლა ბელა“ სოტბის აუქციონზე გაიყიდა 2010 წლის 28 იანვარს, როგორც „ლეონარდოს მიმდევრის ნამუშევარი, სავარაუდოდ 1750 წლამდე“; მან 1.5 მილიონი აშშ დოლარი მოიტანა, რაც სამჯერ აღემატებოდა სოტბის წინასწარ სავარაუდო ფასს. მყიდველი ანონიმური ამერიკელი კოლექციონერი იყო.

„ლა ბელ ფერონიერას“ მე-19 საუკუნის ასლი დაცულია შამბერის ნატიფი ხელოვნების მუზეუმში ( -, ). ლუვრის ნახატი იდენტიფიცირებულია საფრანგეთის სამეფო კოლექციის რევოლუციამდელ ინვენტარში.