iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ამონტონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ამონტონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი მექანიკოსისა და ფიზიკოსის, გიიომ ამონტონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 2.47 კმ, სიღრმე — 0.44 კმ.

კრატერს თასის ფორმა აქვს. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 0.09 კმ-ია, კრატერის მოცულობა — 0.60 კმ³. მზის დაბალი კუთხით, ნაყოფიერების ზღვის აუზის შევსების დროს ლავით დატბორილი უძველესი კრატერების მრავალი კვალი ჩანს სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთით და კრატერის ჩრდილოეთით.

მორფოლოგიურად, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც კრატერი (სახელი დაერქვა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ალ-ბატანი -ს მიხედვით).

სატელიტური კრატერები
ამონტონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
კოქტეილის ქოლგა

კოქტეილის ქოლგა ― პატარა ქოლგა, რომელიც დამზადებულია ქაღალდის, მუყაოსა და ხის ჩხირისგან. ის ხშირად ასოცირდება ტროპიკულ სასმელებთან და ტიკის ბარებთან და გამოიყენება, როგორც კოქტეილების დეკორაცია. მსგავს ქოლგებს ხშირად ვხვდებით დესერტებშიც.

აღწერა
ქოლგა დამზადებულია ქაღალდისგან და გასდევს თხელი მავთულები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მოქნილობას. დეკორაცია ზუსტად ისე იხურება, როგორც ჩვეულებრივი ქოლგა და დამზადებულია ჩინეთიდან, ინდოეთიდან ან იაპონიიდან ჩამოტანილი გადამუშავებული ქაღალდისგან. შედეგად, საბოლოო პროდუქტს სხვადასხვანაირი ფორმა აქვს და წააგავს იმ ქვეყანაში გავრცელებულ ქოლგის სტილს, საიდანაც მასალა იმპორტირდა.

ისტორია
ზუსტად არ არის ცნობილი, როდის გაჩნდა კოქტეილის ქოლგა. მისი გავრცელების ერთ-ერთი შესაძლო წყაროა დონ ბიჩი, ჰოლივუდში მდებარე კალიფორნიული რესტორნებისა და ბარების ქსელის „ ”-ის მფლობელი. კოქტეილის ისტორიკოსის, დეილ დე გროფის თქმით, ბიჩმა ქოლგების გამოყენება 1932 წელს დაიწყო, მას შემდეგ რაც დიდი დრო დაუთმო მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილიდან ჩამოტანილი ნივთების შეგროვებას (განსაკუთრებით სამხრეთის ოკეანის ქვეყნებიდან). ბიჩმა შეგროვებული ნივთები, მათ შორის კოქტეილის ქოლგები, მიჰყიდა ვიქტორ ბერგერონს, კალიფორნიული ბარების ქსელის, „ '”-ის მფლობელს. ბერგერონის ვაჟის, ჯოს თქმით, ეს ქსელი ქაღალდის ქოლგებს იყენებდა, სანამ მათი წარმოება არ შეჩერდა მეორე მსოფლიო ომის დროს.

მწერალ რიკ კეროლის თქმით, ბარმენი ჰარი კ. ია იყო პირველი, ვინც გამოიყენა ქაღალდის ქოლგა სასმელში 1959 წელს, 1950-იან წლებში ტიკის კულტურის პოპულარობიდან გამომდინარე.

არსებობს კიდევ ერთი თეორია, რომ ბიჩი ჰავაიზე შეხვდა იას, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, შვებულების დროს. სწორედ ჰავაიზე გაცვალეს ბიჩიმ და იამ კოქტეილის იდეები, რეცეპტები და დეკორაციები. მათ შორის ერთ-ერთი კოქტეილის ქოლგა იყო. მას შემდეგ, ორივე ბარმენმა დაიწყო ქოლგების გამოყენება ტროპიკულ სასმელებში.

დანიშნულება
კოქტეილის ქოლგის ნამდვილი დანიშნულება უცნობია. ზოგიერთი ბარმენი ამბობს, რომ კოქტეილის ქოლგა მხოლოდ დეკორატიულია. სხვა ბარმენები ამტკიცებენ, რომ ქოლგის ჩრდილი ანელებს ყინულის დნობას, როდესაც სასმელი გარეთ, მზის ქვეშ დევს. თუმცა, ყინულის დნობისას გარეთ არსებული ტემპერატურა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე მზის პირდაპირი სხივები – კოქტეილის ქოლგის ჩრდილი ტემპერატურას ვერ შეაკავებს. არსებობს კიდევ ერთი მოსაზრება, რომ დეკორაცია ალკოჰოლის უფრო ნელა აორთქლებას უწყობს ხელს, თუმცა ქიმიკოსები უარყოფენ ამ აზრს და განმარტავენ, რომ ქოლგის არსებობა ამაზე გავლენას არ ახდენს.

ძველად, კოქტეილის ქოლგები ქალთა მისაზიდად გამოიყენებოდა ისეთ ბარებში, რომლებსაც კაცები უფრო ხშირად სტუმრობდნენ, თუმცა ახლა ეს მოძველებული მეთოდია და მას ბარმენები აღარ იყენებენ.

გამოყენება
კოქტეილის ქოლგები შეგიძლიათ იხილოთ კოქტეილის ლაუნჯებში, ბარებში, რესტორნებში და ა.შ. ის განსაკუთრებით პოპულარულია ისეთ ადგილებში, სადაც აქტუალურია "კუნძულის" თემატიკა (მაგ. ჰავაი)
კოქტეილის სოუსი

} ), ასევე ცნობილი, როგორც ზღვის პროდუქტების სოუსი — ცივი ან ოთახის ტემპერატურის სოუსი, რომელიც ხშირად გვხვდება, როგორც ზღვის პროდუქტების კოქტეილის ნაწილი ან სანელებელი. სოუსს და კერძს ზოგჯერ მიაწერენ ცნობილ ბრიტანელ მზარეულს, ფანი კრედოკს, მაგრამ ზღვის პროდუქტების კოქტეილების სხვა ვარიაციები მის 1967 წლის რეცეპტს რამდენიმე წლით უსწრებს (მაგ. კონსტანს სპრაიმ გამოაქვეყნა ზღვის პროდუქტების კოქტეილის რეცეპტი (კრევეტების გამოყენებით), 1956 წელს).

წარმოშობა
ზღვის პროდუქტების კოქტეილი წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჩვეულებრივ მზადდება ხამანწკებით ან კრევეტებით. ზღვის პროდუქტები ცხარე, ცივი სოუსებით ჯერ კიდევ მე-20 საუკუნეში კულინარიაში კარგად დამკვიდრებული კერძი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ კოქტეილის სოუსი ყველაზე მეტად ასოცირდება კრევეტების კოქტეილთან, ის შეიძლება მიირთვათ ნებისმიერ მოლუსკთან.

ვარიაციები
ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნებში
ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადაში ის ძირითადად შედგება, მინიმუმ, კეტჩუპისგან ან ჩილის სოუსისგან, ხშირად ამატებენ ლიმონის წვენს, ვუსტერშირის ან ტაბასკოს სოუსს, ზოგჯერ სამივეს.

სხვა ქვეყნებში
კოქტეილის სოუსის გავრცელებული ფორმა გაერთიანებულ სამეფოში, ირლანდიაში, ისლანდიაში, საფრანგეთში, ბელგიაში, იტალიასა და ნიდერლანდებში, როგორც წესი, შედგება მაიონეზისგან, რომელიც შერეულია პომიდვრის სოუსთან და იღებს იმავე ფერს, რასაც კრევეტები. უფრო ცნობილი ბრიტანული სახელია მარი (ან მერი) როუზის სოუსი. სახელის წარმოშობა გაურკვეველია და ის ხშირად მიეწერება ტიუდორების გემებზე, მერი როუზსა და ფანი კრადოკზე მომუშავე მკვლევართა ჯგუფის მზარეულს, რომელმაც თითქოს სოუსი1980-იან წლებში შექმნა. თუმცა, ტერმინი პირველად გაჩნდა 1920-იან წლებში, როგორც კრევეტების გარნირის სახელწოდება და გამოიყენებოდა მინიმუმ 1963 წლიდან. ის იმდენად გავრცელებული იყო 1960-იან და 1970-იან წლებში, რომ მას შემდეგ ბრიტანეთში ხუმრობად იქცა.

ბელგიაში ამ გარნირს ხშირად უმატებენ ვისკის, ხშირად მიირთმევენ ორთქლზე მოხარშულ კრევეტებთან და ზღვის პროდუქტებთან ერთად, რომლებიც სოუსის ჭურჭელზეა მოთავსებული, ხოლო ავსტრალიაში მას ხშირად თევზის მაღაზიებში ყიდიან.

ხამანწკების ბარებში
ამერიკული ხამანწკების ბარების უმეტესობაში კოქტეილის სოუსი ტრადიციული გარნირია. სტანდარტული ინგრედიენტები არის კეტჩუპი, პირშუშხა მაიონეზი და ცხარე სოუსები (მაგ., ტაბასკო, ლუიზიანა ან კრისტალი), ვუსტერშირის სოუსი და ლიმონის წვენი. ხამანწკების თეფშის შუა ნაწილში, როგორც წესი, სუფლეს ჭიქა იდება კოქტეილის ჩანგალთან და ლიმონის ნაჭერთან ერთად.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 361

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 361, მიიღეს 1974 წლის 30 აგვისტოს, წინა რეზოლუციების გახსენებისა და კვიპროსზე არსებული მძიმე ჰუმანიტარული ვითარების, აგრეთვე გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის ქმედებების აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ გამოხატა მადლიერება გენერალური მდივნის, კურტ ვალდჰაიმის მიმართ, მისი როლისათვის ორ საზოგადოებას შორის მოლაპარაკებების დაწყებაში და გულით მიესალმა ამ მოვლენას.

საბჭომ ღრმა შეშფოთება გამოთქვა ლტოლვილთა მძიმე მდგომარეობის გამო და მოუწოდა ყველა მხარეს, მაქსიმალური ძალისხმევა გამოავლინონ ადამიანური ტანჯვის შესამსუბუქებლად და ფუნდამენტური ადამიანის უფლებების პატივისცემის უზრუნველსაყოფად.
რეზოლუციაში ასევე მოთხოვნილია, რომ გენერალურმა მდივანმა წარმოადგინოს ანგარიში არსებული მდგომარეობის შესახებ და გააგრძელოს გაეროს სასწრაფო ჰუმანიტარული დახმარების გაწევა კუნძულზე მცხოვრები ყველა მოსახლეობისთვის.
რეზოლუცია სრულდება მოწოდებით ყველა მხარისადმი, კეთილი ნების ნიშნად გადადგან ისეთი ნაბიჯები, რომლებიც ხელს შეუწყობს ყოვლისმომცველი და წარმატებული მოლაპარაკებების წარმართვას, და კიდევ ერთხელ მოუწოდებს ყველა მხარეს, სრულად ითანამშრომლონ კვიპროსში მოქმედ გაეროს სამშვიდობო ძალასთან.
ავთანდილ პატარაია

ავთანდილ პატარაია (დ. 15 მაისი, 1931 — გ. მაისი, 2011) — ქართველი მეცნიერი, მკვლევარი, პედაგოგი და ფიზიკოსი. ასტროფიზიკოსი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მკვლევარი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი

ბიოგრაფია
ავთნდილ პატარაია დაიბადა 1931 წლის 15 მაისს, მარტვილის მუნიციპალიტეტ სოფელ ბანძაში. გარდაიცვალა 2011 წლის მაისში. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-ტექნიკის ფაკულტეტი. 1956 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა თეორიული ფიზიკის განხრით.

1957-1958 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად. 1958-1976 წლებში ფიზიკის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1977 წლიდან აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში უფროს, ხოლო შემდგომ წამყვან და მთავარ მეცნიერ თანამშრომლად. 1996 წლიდან ამავე ობსერვატორიაში პლაზმური ასტროფიზიკის განყოფილების გამგედ. სამეცნიერო მოღვაწეობის სფერო: ატომბირთვის ფიზიკა, პლაზმის ფიზიკა და პლაზმური ასტროფიზიკა. მის მიერ პირველადაა გამოკვლეული არაწრფივი ტალღები (სოლიტონები) და ამ ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა მრავალკომპონენტიან პლაზმაში. დაუჯახებელი დარტყმითი ტალღების სტრუქტურა იონებისა და ჩაჭერილი ნაწილაკების ლარმორის რადიუსების ეფექტის გათვალისწინებით. ლენგმიურის, ალვენისა და მაგნიტობგერითი ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა და სოლიტონები ელექტრონულ-პოზიტრონულ ტალღაში. არაწრფივი ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა და სოლიტონები შიდა გრავიტაციულ და როსბის ტალღებისთვის. მზის სპიკულთა მოდელი, რომელიც კარგად ხსნის სპექტრულ სტრუქტურას წყალბადისა და ჰელიუმის ხაზებში, რაც დაწვრილებითაა აღწერილი აბასთუმნის ობსერვატორიაში ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად. არის 120 სამეცნიერო შრომის ავტორი. 6 საკანდიდატო დისერატაციის ხელმძღვანელი.
ამუნდსენის ქვაბული

ამუნდსენის ქვაბული — დადაბლება ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანის ფსკერზე, ლომონოსოვისა და გაკელის წყალქვეშა ქედებს შორის. სიგრძე დაახლოებით 2000 კმ, სიგანე 200-400 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 4321 მ. დანალექი ქანების სიმძლავრე 2000 მ აღწევს. ფსკერი დაფარულია რკინისა და მანგანუმის შემცველი თიხოვანი ლამით. სახელი უწოდეს რ. ამუნდსენის პატივსაცემად.
ამუნდსენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ამუნდსენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნორვეგიელი მოგზაურისა და პოლარეთის მკვლევარის, რუალ ამუნდსენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 103.39 კმ,

ნასას 2021 წლის კვლევამ გამოავლინა მასში 82 კმ² მყარი ნახშირორჟანგის საბადოების არსებობა, რაც ძალიან ღირებულია მთვარის მომავალი კოლონიზაციისთვის.

სატელიტური კრატერები
კურსი (ნავიგაცია)

ნავიგაციაში, წყლის ან საჰაერო ხომალდის კურსი არის კარდინალური მიმართულება, რომლითაც უნდა მოხდეს მისი მართვა . კურსი უნდა განვასხვავოთ გეზისაგან, რომელიც არის მიმართულება, საითაც მიმართულია წყლის ტრანსპორტის ცხვირი ან საჰაერო ხომალდის ცხვირი . [ ' ] გემის მიერ მიმავალ გზას ეწოდება ტრასა ან, თვითმფრინავის შემთხვევაში, ხმელეთის მიმართ განვლილი ტრასა (ასევე ცნობილია, როგორც „მიწაზე გავლილი კურსი“ ). ნავიგატორები კომპასის გრადუსების ნაცვლად იყენებდნენ რიგობით მიმართულებებს, მაგალითად, „ჩრდილო-აღმოსავლეთი“ 45°-ის ნაცვლად, მე-20 საუკუნის შუა პერიოდამდე, სანამ გრადუსების გამოყენება არ გავრცელდებოდა.
საქართველოს ქალთა ეროვნული საფეხბურთო ლიგა

საქართველოს ქალთა ეროვნული ლიგა, საქართველოს ქალთა ფეხბურთის უმაღლესი დონის ლიგააა. ლიგა 2010 წლამდე არსებობდა და გარკვეული დროით შეწყვეტილი იყო,. 2014 წელს კი ჩემპიონატის თასის ტურნირის სახით აღდგენის მცდელობა იყო. სტარტი საბოლოოდ 2016 წელს განახლდა.

ისტორია
2004 წელს ეროვნული ქალთა ჩემპიონატი დაარსდა. ექვსი წლის განმავლობაში შეჯიბრი მინი-ტურნირების სახით ფუნქციონირებდა. საბოლოოდ, ფინანსური მიზეზების და მოთამაშეთა შეზღუდული რაოდენობის გამო, ლიგა დაიშალა. გუნდების რაოდენობა წლიდან წლამდე იცვლებოდა. მაგალითად 2008 წელს 4 გუნდი იყო, 2009 წელს - 7, ხოლო 2010 წელს - 5.

ქალთა ფეხბურთისადმი განახლებულმა ინტერესმა 2014 წელს ახალი და გაუმჯობესებული ლიგის შექმნა გამოიწვია. მრავალწლიანი შესვენების შემდეგ, 2014 წლის აგვისტოში ეროვნული ჩემპიონატი თასის სტილში ჩატარდა.

ეროვნული ქალთა ლიგის სეზონი 2016 წელს განახლდა. მონაწილე გუნდების რაოდენობა 2020 წლისთვის ექვსიდან 14-მდე გაიზარდა, რამაც კიდევ ერთი ლიგის ჩამოყალიბება გამოიწვია 2021 წელს ლიგა 2 რვა წევრით დაარსდა. 2025 წელს ქალთა ჩემპიონატი 24 გუნდისგან შედგება, რომლებიც ორ ლიგად არიან დაყოფილნი.

2025 წლიდან, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ ასევე დააარსა ეროვნული 15-წლამდელთა ლიგა, რათა გააძლიეროს ქალთა ფეხბურთის განვითარება საქართველოში.

სტრუქტურა
ლიგის სეზონი ორ ნაწილად იყოფა. პირველი ფაზა მოიცავს რეგულარულ ტურნირს საშინაო და გასვლითი თამაშებით. 18 მატჩის შემდეგ, ოთხი საუკეთესო გუნდი ქმნის ჩემპიონატის ჯგუფს, ხოლო ბოლო ექვსი კლუბი მონაწილეობს გასავარდნ რაუნდში. მე-10 ადგილზე გასული გუნდი ავტომატურად გავარდება, ხოლო მე-9 ადგილზე გასული გუნდი მონაწილეობს პლეი-ოფში ლიგა 2-ის მეორეადგილოსანთან.

სეზონები მთელი წლის განმავლობაშია, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

ქალთა ლიგის ამჟამინდელი გათამაშება 2025 წლის 9 მარტს დაიწყო, ტიტულისთვის ათი გუნდი იბრძოდა. კლუბები ქვემოთ ანბანური თანმიმდევრობით არის ჩამოთვლილი.

ჩემპიონები
1990: თბილისის მე-3 სამედიცინო სკოლა
1997: ავაზა, თბილისი
2006–07: დინამო თბილისი
2007–08: ივერია
2008–09: ქობულეთი
2009–10: ბაია
2014: იბერია სტარი, თბილისი
2016: მარტვე
2017: მარტვე
2018: 
2019: ლანჩხუთი
2020: 
2021: ლანჩხუთი
2022: სამეგრელო *
2023: ლანჩხუთი
2024: ლანჩხუთი

ჯილდოები
ყოველი წლის ბოლოს, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ ყოველწლიურ ცერემონიაზე ლიგის საუკეთესო მოთამაშეები სახელდებიან.
ანტიპასტო

} ) ― იტალიური ოფიციალური ვახშმის ტრადიციული პირველი კერძი. როგორც წესი, მიირთმევა პატარა ულუფებით და თითოეული სტუმარი საკუთარ ულუფას სუფრაზე მდგარი დიდი თეფშიდან იღებს. ანტიპასტოს დანიშნულებაა მადის სტიმულირება, ანუ ის არის აპეტაიზერი.

ვარიაციები
ანტიპასტოს შემადგენლობა რეგიონების მიხედვით მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

კამპანიაში ანტიპასტოს მთავარი ინგრედიენტი, როგორც წესი, ყველია, რომელსაც სხვადასხვა ფორმით მიირთმევენ, მათ შორის შემწვარს, დაჭრილს ან მთლიანს. რეგიონში ანტიპასტოს ყოველდღიურად არ ამზადებენ, თუმცა სტუმრების მიღებისას ხშირად აპეტაიზერად მიირთმევენ კერძების მცირე ულუფებს. ნეაპოლიტანური სამზარეულო იდეალურ ანტიპასტოდ ცომში შემწვარ საკვებს - კროკეტებს, ბოსტნეულს, ცომს - მიიჩნევს. ისინი იყიდება თითქმის ყველგან. ნეაპოლიტანური ანტიპასტოს ინგრედიენტად აგრეთვე პოპულარულია პატარა წიწაკები, რომლებსაც ძმარში ინახავენ.

ჩრდილოეთ იტალიაში გავრცელებულია სხვადასხვა სახის შებოლილი ხორცისა და სოკოს მირთმევა და, განსაკუთრებით ტბებთან ახლოს, მტკნარი წყლის თევზის მომზადება. ყველის შემადგენლობა ასევე მნიშვნელოვნად განსხვავდება რეგიონებისა და წარმომავლობის მიხედვით და მოიცავს მაგარ და რბილ ყველებს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 347

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 347 მიღებულია 1974 წლის 24 აპრილს, გამოხატავს შეშფოთებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ისრაელის მიერ ძალადობის ბოლო გამწვავება შეიძლება გადაიზარდოს ომში ახლო აღმოსავლეთში. საბჭომ დაგმო ისრაელის მიერ ლიბანის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევა და კვლავ მოუწოდა ისრაელს, თავი შეიკავოს ლიბანის მიმართ შემდგომი სამხედრო ქმედებებისგან. რეზოლუციაში ასევე დაგმობილია სამოქალაქო მოსახლეობის მსხვერპლი, ისრაელს კი მოუწოდებენ, დაიცვას საერთაშორისო სამართალი და დააბრუნოს ლიბანში ის სამოქალაქო პირები, რომლებიც მოიტაცა.

რეზოლუცია მიღებულია 13 ხმით — არცერთი წინააღმდეგი, ხოლო ორმა წევრმა — ერაყმა და ჩინეთის რესპუბლიკამ — კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო.
მოცარელას ჩხირები

მოცარელას ჩხირები ― ცომში ამოვლებული ან საფანელში შემწვარი მოცარელას წაგრძელებული ნაჭრები, რომლებსაც, როგორც წესი, აპეტაიზერად მიირთმევენ.

ისტორია
ცომში ყველის შეწვა შუა საუკუნეების საფრანგეთში, მინიმუმ, 1393 წელს დაიწყეს. შემწვარი ყველის ჩხირების რეცეპტი „ “-ში გამოჩნდა. თუმცა, კულინარიის ისტორიკოსები თვლიან, რომ შუა საუკუნეების შემწვარ ყველს ცოტა რამ ჰქონდა საერთო თანამედროვე მოცარელას ჩხირების მომზადებასა და განვითარებასთან.

მოცარელას ჩხირები, სავარაუდოდ, 1970-იან წლებში, შეერთებულ შტატებში წარმოიშვა, ისტორიკოს ჯოელ იენსენის თქმით, ორი ფაქტორის კომბინაციით:

მასობრივად წარმოებული მოცარელა ხელმისაწვდომი გახდა 1960-იანი წლებიდან.
შეიმუშავეს საკვები პროდუქტის ახალი, ეფექტური და სწრაფი შეწვის ტექნოლოგიები, რომლებიც კვების ობიექტებსა და სპორტულ ცენტრებში (როგორებიც იყო მაგ. ბოულინგის დარბაზები და სპორტული ბარები) გამოიყენებოდა.

მომზადება
მოცარელას ჩხირები მზადდება ყველის ნაჭრების საფანელში ან ცომში ამოვლებით. მათ აცხობენ ან ზეთში წვავენ. მოცარელას ჩხირებს ხშირად მიირთმევენ პომიდვრის ან მარინარას სოუსთან ერთად, თუმცა, ისინი შეგიძლიათ მიირთვათ სხვა სოუსებთან ერთად, მაგ. ქლიავის სოუსი, ჰალაპენიოს ჟელე, კეტჩუპი, ბარბექიუს სოუსი და სხვა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 403

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 403 მიღებულია 1977 წლის 14 იანვარს, მას შემდეგ რაც მოისმინეს ბოტსვანის საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადებები, რომელიც გმობდა სამხრეთ როდეზიაში არსებული "უკანონო უმცირესობის რეჟიმის" მიერ განხორციელებულ თავდასხმებს. რეზოლუციაში მოხსენიებულია ამ თემაზე სხვადასხვა რეზოლუციებიც, მათ შორის სამხრეთ როდეზიის ხალხის თვითგამორკვევის უფლება.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა სამხრეთ როდეზიაზე და მოითხოვა უკანონო რეჟიმის მიერ მტრული ქმედებების შეწყვეტა. რეზოლუციაში ასევე აღნიშნულია თავდასხმების შედეგად გამოწვეული ეკონომიკური სირთულეები და გაეროს შესაბამის უწყებებსა და სხვა წევრ სახელმწიფოებთან დახმარების თხოვნა ბოტსვანაში სხვადასხვა პროექტების განხორციელებაში.

რეზოლუცია მიღებულია 13 ხმით; გაერთიანებულმა სამეფომ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 404

გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუცია 404 მიღებულია 1977 წლის 8 თებერვალს, მას შემდეგ რაც მოისმინეს ბენინის წარმომადგენლის განცხადება, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებდა იმას, რომ სახელმწიფოებმა თავი უნდა შეიკავონ მუქარისა და ძალის გამოყენებისგან საერთაშორისო ურთიერთობებში. საბჭომ გადაწყვიტა შეექმნა სპეციალური მისია, რომელიც შედგებოდა საბჭოს სამი წევრისგან, ბენინის წინააღმდეგ 1977 წლის 16 იანვარს მომხდარი მოვლენების გამოსაძიებლად. სპეციალური მისიის ანგარიშის შედეგები შემდგომ განიხილეს რეზოლუცია 405-ში.

ინციდენტი საბჭოს ყურადღების ცენტრში მოაქცია ბენინის სახალხო რესპუბლიკამ 1977 წლის 26 იანვარს, მას შემდეგ რაც უცხოელმა დაქირავებულმა მებრძოლებმა თავდასხმა განახორციელეს კოტონუს აეროპორტსა და ქალაქზე, თუმცა მოგვიანებით იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ.

ხმის მიცემის დეტალები მითითებული არ ყოფილა, გარდა იმისა, რომ რეზოლუცია მიღებულია „კონსესუსით“.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 362

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 362 მიიღეს 1974 წლის 23 ოქტომბერს. უშიშროების საბჭომ გადაწყვიტა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ახლო აღმოსავლეთში სიმშვიდე იყო, ვითარება მაინც არასტაბილური რჩებოდა, და ამიტომ უშიშროების საბჭოს ამ რეზოლუციით გაავრცელა გაეროს საგანგებო ძალების მანდატი კიდევ ექვს თვეზე, 1975 წლის 24 აპრილამდე. საბჭომ შეაქო ძალები და ის მთავრობები, რომლებიც მას კადრებს აწვდიდნენ, მათი წვლილისთვის და გამოთქვა თავისი დარწმუნებულება, რომ ძალები შენარჩუნდებოდა მაქსიმალური ეფექტურობითა და ეკონომიურობით. რეზოლუციამ ასევე დაადასტურა, რომ ძალებს უნდა ჰქონოდათ საშუალება შეესრულებინათ სამხედრო ფუნქციები ეგვიპტე-ისრაელის ოპერაციების მთელ სექტორში, გაეროს სტატუსის თვალსაზრისით სხვადასხვა კონტინგენტებს შორის განსხვავების გარეშე.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით ნულის წინააღმდეგ, ხოლო ჩინეთი და ერაყი არ მონაწილეობდნენ კენჭისყრაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 363

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 363 მიიღეს 1974 წლის 29 ნოემბერს, გაეროს განშტოების დამკვირვებელთა ძალების შესახებ გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა ახლო აღმოსავლეთში მდგრადი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარებისკენ მიმართული ძალისხმევა და გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბულობის გამო. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ძალების გაყვანის შესახებ შეთანხმებები მხოლოდ მშვიდობისკენ გადადგმული ნაბიჯი იყო და მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს დაუყოვნებლივ შეესრულებინა 338-ე რეზოლუცია. გადაწყდა ძალების მანდატის კიდევ ექვსი თვით განახლება და გადაწყდა, რომ გენერალური მდივანი ამ პერიოდის ბოლოს წარადგენდა ანგარიშს სიტუაციის განვითარებისა და 338-ე რეზოლუციის შესასრულებლად მიღებული ზომების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო ჩინეთმა და ერაყმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღეს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 364

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 364 მიიღეს 1974 წლის 13 დეკემბერს. რეზოლუციაში აღინიშნა კვიპროსის გენერალური მდივნისა და მთავრობის ანგარიშები კუნძულზე არსებული პირობების შესახებ, ასევე გენერალური ასამბლეის 3212 რეზოლუცია და წინა რეზოლუციები.

ამის შემდეგ საბჭომ გაახანგრძლივა გაეროს სამშვიდობო ძალების განლაგება კვიპროსზე კიდევ ექვსი თვით 1975 წლის 15 ივნისამდე, იმ მოლოდინით, რომ მანამდე საბოლოო გადაწყვეტისკენ საკმარისი პროგრესი შესაძლებელს გახდიდა ჯარების, სულ მცირე, ნაწილობრივ გაყვანას და კვლავ მოუწოდა კონფლიქტის ყველა მხარეს, სრულად ეთანამშრომლათ ძალებთან.

რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით არცერთის წინააღმდეგ; ჩინეთს კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიუღია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 365

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 365 მიიღეს 1974 წლის 13 დეკემბერს, გენერალური ასამბლეის 3212 რეზოლუციის (რომელიც კვიპროსის საკითხს ეხებოდა) მიღების შემდეგ და ერთხმად მიღებული კმაყოფილებით აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ მხარი დაუჭირა გენერალური ასამბლეის რეზოლუციას და მოუწოდა დაინტერესებულ მხარეებს, რაც შეიძლება მალე განაეხორციელებინათ იგი, ხოლო გენერალურ მდივანს სთხოვა, წარედგინა ანგარიში ამ რეზოლუციის განხორციელების პროგრესის შესახებ.

კენჭისყრის დეტალები არ გახმაურებულა, რეზოლუციაში ნათქვამია, რომ ის „კონსენსუსით“ მიიღეს.
დოლნი-კოუნიცე

დოლნი-კოუნიცე — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. მდებარეობს ბრნო-ვენკოვის რაიონში.

გეოგრაფია
დოლნი-კოუნიცე ბრნოდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 16 კილომეტრში მდინარე იჰლავის ხეობაში მდებარეობს. გაშენებულია ბობრავის მთიანეთში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე უმაღლესი წერტილის სიმაღლე 335 მეტრია ზღვის დონიდან.

ისტორია
დოლნი-კოუნიცე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1183 წელს არის მოხსენიებული. 1183 წელს აქ აშენდა პრემონტრატენსიელთა მონასტერი როზა-კოელი და ის უძველესი მონასტერი იყო მორავიაში. 1284–1330 წლებში მონასტერთან ერთად, სოფლის ზემოთ მდებარე გორაკზე გოტიკური სტილის ციხესიმაგრე აშენდა. საუკუნეში სოფელს დოლნი-კოუნიცე ეწოდა.

1527 წელს აქ არსებული მონასტერი გაუქმდა. მისი აღდგენის მცდელობა 1702 წელს ჰქონდათ, თუმცა ერთი წლის შემდეგ ის ხანძარმა გაანადგურა და აღარასდროს აღუდგენიათ.

ქალაქის მთავარ მოედანზე მდებარე წმინდა პეტრესა და პავლეს ეკლესია ნეორენესანსული სტილის ნაგებობაა, რომელიც 1877-1879 წლებში აშენდა.

ქალაქში ებრაული თემისადმი მიძღვნილი რამდენიმე ძეგლია. სინაგოგა ადრეულ ბაროკოს სტილში 1652-1655 წლებში აშენდა და მორავიის ერთ-ერთი უძველესი სინაგოგაა. დოლნი-კოუნიცეს ებრაული სასაფლაო 1680 წელს დაარსდა.
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2003

საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა თბილისში, 2004 წლის 5-დან 25 მაისის ჩათვლით. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ბაადურ ჯობავა.

ტურნირის წესი
ჩემპიონატში პერსონალურად მიიწვიეს მაღალი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკეები. ტურნირი ოლიმპიური სისტემით გაიმართა. პირველ ეტაპზე უმაღლესი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკე ყველაზე დაბალი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკეს შეხვდა, რის შესაბამისადაც დაწყვილდნენ დანარჩენებიც.

მესამე ეტაპზე მოწინააღმდეგეები ოთხ პარტიაში არკვევდნენ ურთიერთობას, ხოლო ყველა სხვა ეტაპზე — ორ ძირითად პარტიაში.

იმ შემთხვევაში, თუ პარტიები გამარჯვებულს ვერ გამოავლენდა, ინიშნებოდა დამატებითი შეხვედრები სწრაფი ჭადრაკის წესებით: ორი 25-25 წუთიანი პარტია, საჭიროების შემთხვევაში, 15-5 წუთიანი და 5-5 წუთიანი. ამ მატჩების ფრედ დამთავრების შემთხვევაში ყველაფერი წყდებოდა დამატებით მატჩში, რომელშიც თეთრებს 6 წუთი ჰქონდათ, შავებს კი 5 წუთი. ყაიმის შემთხვევაში, მომდევნო ეტაპზე შავი ფიგურებით მოასპარეზე გადიოდა.

ჩემპიონატის მთავარი მსაჯი იყო საერთაშორისო არბიტრი ევგენი მელიქსეთ-ბეგი.

ტურნირის შედეგები
 ეტაპი
 ეტაპი
 ეტაპი
 ეტაპი
 ეტაპი (ფინალი)
ანაქსაგორა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ანაქსაგორა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა სოკრატემდელი ბერძენი ფილოსოფოსის, ანაქსაგორის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.9 კმ-ია, კრატერის თასს მაღალი ალბედო აქვს, რაც მას სავსე მთვარის დროსაც კი აშკარად ხილულს ხდის. კრატერის კიდეს აქვს ციცაბო, ტერასის მსგავსი შიდა დახრილობა დაახლოებით 39°-იანი დახრილობით. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.14 კმ-ით მაღლა მდებარეობს, ამ ფორმირების მექანიზმი დღემდე აუხსნელია.

ანაქსაგორა შეტანილია მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის კაშკაშა სხივების კრატერების სიაში და შიდა ფერდობზე არსებული მუქი სხივების კრატერების სიაში.

სატელიტური კრატერები
ანაქსიმანდრე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ანაქსიმანდრე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ფილოსოფოსის, ანაქსიმანდრეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 68.71 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

კრატერის კიდე ძლიერ ეროზირებულია, მრავალი ჩაღრმავებითა და წყვეტით. რგოლის უდიდესი სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 1.28 კმ. ცენტრალური პიკი არ არის და კრატერის აუზის ფსკერი მრავალი პატარა კრატერით არის მოფენილი. სამხრეთით, კრატერი უერთდება თანამგზავრ კრატერ ანაქსიმანდრე -ს; შეერთების ადგილას, ორივე კრატერის კიდეებში ფართო წყვეტაა. კრატერის დასავლეთით დაბალი სიმაღლეა, რომელიც მას თანამგზავრ კრატერ ანაქსიმანდრე -სგან ჰყოფს. კრატერის მოცულობა 4169.59 კმ³-ია.

სატელიტური კრატერები