iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანტონ დრაქსლერი

ანტონ დრაქსლერი (; 13 ივნისი, 1884, მიუნხენი, გერმანიის იმპერია — გ. 24 თებერვალი, 1942, გერმანია) — გერმანელ მუშათა პარტიის დამაარსებელი, რომელიც მომავალში ადოლფ ჰიტლერის ნაცისტურ პარტიად გადაიქცა.

გერმანელ მუშათა პარტია
1919 წლის 5 იანვარს შტერნეკერბროის ლუდის სახლში კარლ ჰარერთან ერთად მან დააარსა გერმანელ მუშათა პარტია. 1921 წლის ივლისში მან ჰიტლერის (რომელიც პარტიაში თვითონვე მიიწვია) ულტიმატუმის შედეგად პარტიის ლიდერის თანამდებობა დატოვა. მომავალში, „ჩემს ბრძოლაში“ ჰიტლერი მას მოიხსენიებს როგორც „ადამიანს, რომელიც ჯარისკაცია არ იყო“, რომელსაც „ცხოვრების საკმარისი სკოლა არ გაუვლია“, რის გამოც დარჩა სუსტად და ეჭვიანად.
პურის ყანა ტოროლით

პურის ყანა ტოროლით — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული ზეთის სათებავებით ტილოზე. ნამუშევარი შექმნილია 1887 წელს, იმ პერიოდში, როდესაც ვინსენტი პარიზში ცხოვრობდა.

ნახატის შუაგულში გამოსახულია შეკუმშული, ცოტათი დამჭკნარი პურის ყანა ცის ქვეშ, რომელზეც თეთრი მკრთალი ღრუბლები ჩანან, რომლის გასწვრივაც ტოროლა დაფრინავს.

ტილოს ზომა 54 65.5 სმ-ია და ინახება ამსტერდამში, ვან გოგის მუზეუმში.
პარიზის ხედი ვინსენტის ოთახიდან ლეპიკის ქუჩაზე

პარიზის ხედი ვინსენტის ოთახიდან ლეპიკის ქუჩაზე — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული 1887 წელს, ზეთის საღებავებით ტილოზე.

1887 წლის ნახატები
ვინსენტმა თეოსთან ერთად პარიზში ყოფნის პეროიდში მრავალი სხვადასხვა თემატიკის ტილო შექმნა. სწორედ ამ პერიოდშია დახატული ის ტილოებიც რომლებიზეც ვან გოგმა საკუთარი ფანჯრიდან დანახული ხედი გამოსახა. მათგან ორი დახატულია 1887 წელს. მეორე ნახატიც პირველის მსგავსად დახატულია ვინსენტის ფანჯრიდან, რომელიც ლეპიკის ქუჩას დაჰყურებს, თუმცა განსხვავებულია ხედვის კუთხე.
სიზმარა

სიზმარა — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1986 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 10 წუთი. გადაღებულია ქართული ხალხური ზღაპრის მიხედვით.

ფილმზე მუშაობდნენ
სცენარის ავტორი და რეჟისორი: მერაბ სარალიძე
დამდგმელი მხატვრები: ო. ქოჩაკიძე, ა. სლოვანსკი, ი. ჩიკვაიძე
კინოოპერატორი: ვ. ქაროსანიძე
კომპოზიტორი: ა. ბასილაია
ხმის ოპერატორი: მ. თევზაძე
მხატვარი მულტიპლიკატორები: ი. დოიაშვილი, კ. მაცაბერიძე, კ. ჯებაშვილი, ა. ნერსეროვი, მ. დეკანოსიძე
როლებს ახმოვანებდნენ: რ. ჩხიკვაძე, კ. საკანდელიძე, ი. ტყავაძე, რ. თავართქილაძე, რ. ბოლქვაძე, გ. ნიტაიშვილი
რედაქტორი: დ. თოფურია
ბაბაჯანა

ბაბაჯანა — ქართული ანიმაციური ფილმი. ფილმის ხანგრძივობაა 17 წუთი და 14 წმ.

ფილმზე მუშაობდნენ
სცენარის ავტორი და კინორეჟისორი: თ. სიხარულიძე
დამდგმელი მხატვრები: თ. სიხარულიძე, თ. ლაზარიშვილი
კინოოპერატორი: ვ. ქაროსანიძე
კომპოზიტორი: თ. ბაკურაძე
ხმის ოპერატორი: მ. თევზაძე
მხატვარი მულტიპლიკატორები: შ. რაზმაძე, ქ. ბუაჩიძე, მ. დეკანოსიძე, ა. ნერსესოვი, რ. არუთინოვა, ვ. ბედოშვილი, ნ. კირიჩენკო, ა. ხუსკივაძე, ნ. აროშიძე
როლებს ახმოვანებდნენ: რ. ჩხიკვაძე, კ. კავსაძე, თ. ჩირბაძე, რ. მიქაბერიძე
ასისტენტები: ი. მიქელაძე, თ. მგალობლიშვილი, ი. მენაღარიშვილი
მერაბ სარალიძე

მერაბ სარალიძე (დ. 25 აპრილი, 1936, ხაშური — გ. 4 იანვარი, 2007) — ქართველი ანიმაციური ფილმების რეჟისორი. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.

ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა ხაშურის საშუალო სკოლა, 1960 წელს - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1960–1970 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ გაერთიანება მულტფილმების რედაქტორად, ხოლო 1971–1995 წლებში მულტფილმების მთავარ რედაქტორად. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1988).

ფილმოგრაფია
დამდგმელი რეჟისორია ფილმების:
ქვეყნის მაშენებლები (1997) — ანიმაციური ფილმი
საფრთხობელები (1996) — ანიმაციური ფილმი
ბალადა მომღერალზე (1987) — ანიმაციური ფილმი
სიზმარა (1986) — ანიმაციური ფილმი
ტყის კვარტეტი (1984) — ანიმაციური ფილმი
ხარისხის ნიშანი (1981) — ანიმაციური ფილმი
ისევ მზეჭაბუკსა და გველეშაპზე (1976) — ანიმაციური ფილმი

სცენარის ავტორია ფილმების:
ქვეყნის მაშენებლები (1997) — ანიმაციური ფილმი
საფრთხობელები (1996) — ანიმაციური ფილმი
სიზმარა (1986) — ანიმაციური ფილმი
ყარყატის შვილობილი (1985) — ანიმაციური ფილმი
ტყის კვარტეტი (1984) — ანიმაციური ფილმი
ხარისხის ნიშანი (1981) — ანიმაციური ფილმი
ისევ მზეჭაბუკსა და გველეშაპზე (1976) — ანიმაციური ფილმი
ჩაძირული ქალაქის მაძიებლები (1972)
ბაღში მოსეირნე ქალი

ბაღში მოსეირნე ქალი — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული 1887 წელს. ტილოს სათაური ითარგმნება როგორც ბაღის გასწვრივ მოსეირნე ქალი. ნახატში ქალი მართლაც ძალზედ ფართო და ლამაზი ბაღის გასწვრივ სეირნობს, რომლის უკანა პლანზეც ხეების მწკრივები მოჩანს.

1886 წელს ვან გოგმა ნიდერლანდები დატოვა და პარზში სამუდამოდ საცხოვრებლად გაემგზავრა. იქ ის ძმასთან, ნახატებით მოვაჭრე თეო ვან გოგთან ერთად ცხოვრობდა, რომელიც დაეხმარა მას თანამედროვე ხელოვნებაში საკუთარი როლი ეთამაშა. ორ წელიწადში, 1886-დან 1888 წლამდე, ვნ გოგი უკვე გამოცდილ და წარჩინებულ მხატვრად ითვლებოდა პარიზის ხელოვანთა საზოგადოებაში.

1886 წლის განმავლობაში ვან გოგმა გაიცნო იმპრესინისტი მხატვრები და მათი შემოქმედება. მათ შორის იყვნენ ედგარ დეგა, კლოდ მონე, ოგიუსტ რენუარი, ჟორჟ სერა და პოლ სინიაკი. 1887 წელს ვან გოგი განაგრძობს მნიშვნელოვანი კავშირების დამყარებას სხვა მხატვრებთან, მათთან მეგობრდება და ცვლის ნახატებს. მათ შორის იყვნენ ლუის ანქუეტინი, ემილ ბერნარი, არმან გიომენი, ლუსიენ პისარო და პოლ სინიაკი.

ვან გოგმა ასევე გამოიყენა განსხვავებული ფერები, რათა შეედარებინა ის ძველისათვის და მათ შორის განსხვავება უფრო მკაფიო გამხდარიყო მისთვის.
ალიყური

ალიყური — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1989 წელს. ფილმის ხანგრძივობაა 8 წუთი. ფილმი წარმოადგენს ﻿სატირული ნოველების კრებულს.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: ბონდო შოშიტაიშვილი
სცენარის ავტორები: ბონდო შოშიტაიშვილი, გიორგი ლაფაური
დამდგმელი ოპერატორი: შოთა კილაძე﻿
დამდგმელი მხატვარი: გიორგი ლაფაური
ანიმატორები: ავენირ ხუსკივაძე, აბრამ სააკიანი, ქეთევან ბუაჩიძე﻿
კომპოზიტორი: ალექსანდრე რაქვიაშვილი
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: ვლადიმერ ნიკონოვი﻿
მემონტაჟე: მარიამ კობახიძე﻿﻿

ფესტივალები და პრიზები
რუსეთის კინემატოგრაფისტთა უმაღლესი პრემია “ნიკე”, მოსკოვი (1990).
1-ლი პრიზი, თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალზე "ოქროს არწივი" (1992).
ამომავალი მზის ქვეყანა (ანიმაციური ფილმი)

ამომავალი მზის ქვეყანა — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტისა და ეროვნული კინოცენტრის მიერ 2010 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძივობაა 7 წუთი.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: ნათია ნიკოლაშვილი
დამდგმელი მხატვარი: ნათია ნიკოლაშვილი
ანიმატორი: ნათია ნიკოლაშვილი
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: სანდრო ნაკაშიძე
მემონტაჟე: ნათია ნიკოლაშვილი

ფესტივალები და პრიზები
პრიზი – საუკეთესო ქართული სტუდენტური ფილმი, საერთაშორისო ფესტივალი "თოფუზი 2010", ბათუმი.
ანი, ბანი და სხვანი

ანი, ბანი და სხვანი — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1989 წელს. ნაჩვენებია პიროვნებისა და საზოგადოების ურთიერთდამოკიდებულება.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: ილია დოიაშვილი
სცენარის ავტორები: ილია დოიაშვილი, ფაინა (ინა ) ჭელიძე
დამდგმელი ოპერატორი: ვიოლეტა ქაროსანიძე
დამდგმელი მხატვარი: ფაინა ჭელიძე
ანიმატორი: ილია დოიაშვილი
კომპოზიტორი: ალექსანდრე რაქვიაშვილი
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: მადონა თევზაძე
ბალადა მომღერალზე

„ბალადა მომღერალზე“ — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1987 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძივობაა 18 წუთი.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: მერაბ სარალიძე
სცენარის ავტორი: გურამ დოჩანაშვილი
დამდგმელი ოპერატორი: ვიოლეტა ქაროსანიძე
დამდგმელი მხატვრები: ოლეგ ქოჩაკიძე, ალექსანდრე სლოვინსკი, იური ჩიკვაიძე
ანიმატორები: ავენირ ხუსკივაძე, შალვა რაზმაძე, ნანა სამანიშვილი, აბრამ სააკიანი, ალბერტ ნერსესოვი, კონსტანტინე მაცაბერიძე, კუკური ჯებაშვილი, ვასილ ბედოშვილი, ნუგზარ აროშიძე﻿
კომპოზიტორი: ალექსანდრე ბასილაია
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: მადონა თევზაძე
მემონტაჟე: მარიამ კობახიძე﻿
როლებს ახმოვანებენ: ლამზირა ჩხეიძე, ირაკლი უჩანეიშვილი, რუსლან მიქაბერიძე
სიმღერებს ასრულებენ: თეიმურაზ გუგუშვილი, კახი კავსაძე, თამუნა ამონაშვილი, ალექსანდრე ბასილაია
ბალთანოზავრი

ბალთანოზავრი — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1983 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 10 წუთი.

სიუჟეტი
ციდან ვარსკვლავს მოწყვეტილი ცრემლი დედამიწაზე ჩამოიღვენთა, მას ბალთანოზავრი უწოდეს. მალე გამოჩნდა პატარა გოგონა, რომელმაც ყვავილები აჩუქა და თანატოლები გააცნო. ბალთანოზავრი ბედნიერია რომ ბევრი მეგობარი შეიძინა.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: ლევან ჭყონია
სცენარის ავტორი: ლევან ჭყონია
დამდგმელი ოპერატორი: ცირა კენჭიაშვილი﻿
დამდგმელი მხატვარი: ლევან ჭყონია
ანიმატორები: როზა არუთინოვა, ნელი სულავა, ლილი ნარიმანიძე, ნინა შენგელია﻿
კომპოზიტორი: იოსებ ბარდანაშვილი
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: მადონა თევზაძე
მემონტაჟე: მარიამ ფრიდონოვა﻿﻿
ბაჩო მიდის ბებიასთან

ბაჩო მიდის ბებიასთან — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1979 წელს. ანიმაციური ფილმი 2 ნაწილიანია.

სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს, თუ როგორ მიახვედრებენ ბაჩო და მისი მეგობრები უქნარა ბიჭს შრომისა და მეგობრობის ფასს.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: კარლო სულაკაური
სცენარის ავტორები: ოტია იოსელიანი, კარლო სულაკაური
დამდგმელი ოპერატორი: შოთა კილაძე﻿
დამდგმელი მხატვრები: მერაბ ციცქიშვილი, კ. იმერლიშვილი﻿
ანიმატორი: შალვა რაზმაძე﻿
კომპოზიტორი: შოთა მილორავა
თოჯინების ავტორები: გენადი ლუტინსკი, ლილიანა ლუტინსკა
ბებო

ბებო — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია 20 და ეროვნული კინოცენტრის﻿ მიერ 2013 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 11 წუთი.

სიუჟეტი
მოხუცი ბებო მყუდრო ოთახში, ლამფის შუქზე, საკერავ მანქანასთან ზის. იგი დაუსრულებელ ნაჭერს კერავს. ქუჩიდან შემოსული ხმაური მას არ აწუხებს. ეზოში, ლამპიონთან მდგარ მაგიდასთან მეზობლები თამაშობენ დომინოს. ქალები ფანჯრიდან ერთმანეთში მუსაიფობენ, დროდადრო კისკისებენ. შუახნის მამაკაცი ამაოდ ცდილობს აგურებზე შეყენებული მანქანის შეკეთებას.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: სანდრო ქათამაშვილი
სცენარის ავტორები: ნიკოლოზ მდივანი, არჩილ თაბუკაშვილი, სანდრო ქათამაშვილი
დამდგმელი ოპერატორი: სანდრო ქათამაშვილი
დამდგმელი მხატვარი: რუსლან ბერიძე
ანიმატორები: ნანა სამანიშვილი, ნათია ნიკოლაშვილი, ელინა ტოსტანოვსკაია, რომან კობაიძე, გიორგი ფოფხაძე﻿
კომპოზიტორი: ნათია სართანია﻿
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: ნიკოლოზ ფანიაშვილი
მუსიკის ავტორი: ანა ქურთუბაძე
პროდიუსერი: ვლადიმერ კაჭარავა
ბო-ბო

ბო-ბო — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ქართულ ფილმის“ მიერ 1985 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 10 წუთი.

სიუჟეტი
ბოროტმა თვითმფრინავმა დედამიწაზე ატომური ბომბი ჩამოაგდო, ბომბის სახელია ბო-ბო. დედამიწაზე დაცემამდე ბო-ბო აღმოაჩენს პეპელას, რომელიც დედამიწის მშვენიერებას დაანახებს, იგი მიხვდება რომ ამ სილამაზის განადგურება არ შეიძლება. ბო-ბო ანადგურებს თვითმფრინავს.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: ლევან ჭყონია
სცენარის ავტორი: ირაკლი კვირიკაძე
დამდგმელი ოპერატორი: ვიოლეტა ქაროსანიძე
დამდგმელი მხატვრები: ეთერ მითაგვარია, ლევან ჭყონია
ანიმატორები: ნატალია პადალკა, ლევან ჭყონია, ლირა დათუნაშვილი﻿﻿
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: ა. იონიდი﻿﻿﻿
მუსიკალური გამფორმებელი: ლევან ჭყონია
ბოკვერი ბუდრუ

ბოკვერი ბუდრუ — ქართული მუსიკალურ-ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია 2008 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 9 წუთი.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: ზაურ შენგელია
სცენარის ავტორი: ბაჯული გელოვანი﻿﻿﻿
ანიმატორი: ზაურ შენგელია
კომპოზიტორი: ბორის შხიანი
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: ანგი ხმალაძე﻿﻿
როლებს ახმოვანებენ: დიმა კობეშავიძე, თამთა გოგუაძე, დემეტრე სხირტლაძე, ბექა ჭიაურელი﻿
სიმღერებს ასრულებენ: ნუგზარ კვაშალი, თამუნა ამონაშვილი, თამთა გოგუაძე, ნინელი ჭანკვეტაძე
ბომბორა (ანიმაციური ფილმი)

ბომბორა — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია 1968 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 10 წუთი.

ფილმზე მუშაობდნენ
დამდგმელი რეჟისორი: კარლო სულაკაური
სცენარის ავტორები: არჩილ სულაკაური, კარლო სულაკაური, ვადიმ კურჩევსკი﻿
დამდგმელი ოპერატორები: ვ. სარუხანოვი, კ. სოლოვცოვი﻿
დამდგმელი მხატვარი: გივი კერვალიშვილი﻿
ანიმატორები: კ. მალენტოვიჩი, ბონდო შოშიტაიშვილი, ლევ ჟდანოვი﻿
კომპოზიტორი: ნუგზარ ვაწაძე
ხმის რეჟისორი/ოპერატორი: დავით ლომიძე
მემონტაჟე: ნ. ტრეშოვასი﻿﻿
სიმღერებს ასრულებს: ირმა სოხაძე
ლანგსტროთის სკა

ლანგსტროთის სკა — სართულებიანი ტიპის საფუტკრე სკა. თავისი სიმარტივისა და ღირსებების გამო ეს სკა ყველაზე მეტადაა გავრცელებული. იგი გამოიგონა ლორენცო ლანგსტროთმა.

სკის ნაწილებია: ფსკერი, სართულები და სახურავი. სართულები შეიძლება იყოს სხვადასხვა ტიპის. ზოგიერთი მეფუტკრე საჭუპრედ იყენებს მაღალ სართულებს, რადგან ამ გზით მათ არ უწევთ ბუდის (ჭუპრებიანი ადგილის) გაყოფა. დაბალი სართულები გამოიყენება თაფლისთვის. მათი დაბალი სიმაღლის წყალობით თაფლით სავსე სართული მსუბუქია და ადვილია მათი გადადგმა. ფსკერი შეიძლება იყოს მარტივი (დაბალი) ან მაღალი, რომელშიც შეიძლება ჩაყენდეს გასანიავებელი ბადე და ფირფიტა ტკიპების (ვაროატოზი, ვაროაზა) არსებობის დასადგენად. სკის შიდა ზომებია 465 375 მმ. სკა არაა დათბუნებული, რათა ჭერი და კედლები არ დაიორთქლოს. სკის ყველა ნაწილს შორის არის დატოვებული ზუსტად ფუტკრის ზომის გასაძვრომი ადგილი. სკის ნაწილებს არ აქვთ შემაერთებელი ღარები, სკის დაშლა-აწყობა ასე უფრო ადვილია.
ასუსენა (მინას-ჟერაისი)

ასუსენა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 276 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,6 კმ²-ზე. ფართობი 815 422 კმ²-ია.
ანტონიუ-დიასი

ანტონიუ-დიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 565 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,15 კმ²-ზე. ფართობი 787 061 კმ²-ია.
ბელუ-ორიენტი

ბელუ-ორიენტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 397 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 69,86 კმ²-ზე. ფართობი 334 909 კმ²-ია.
იპატინგა

იპატინგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 239 468 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 452,34 კმ²-ზე. ფართობი 164 884 კმ²-ია.
ჟაგუარასუ

ჟაგუარასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 990 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,26 კმ²-ზე. ფართობი 163 760 კმ²-ია.
ჟუანეზია

ჟუანეზია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 450 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23,25 კმ²-ზე. ფართობი 233 292 კმ²-ია.
მარლიერია

მარლიერია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 536 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 012 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,35 კმ²-ზე. ფართობი 545 813 კმ²-ია.
მესკიტა (მინას-ჟერაისი)

მესკიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 352 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 069 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,07 კმ²-ზე. ფართობი 274 938 კმ²-ია.
ნაკი

ნაკი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 341 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49,86 კმ²-ზე. ფართობი 127 173 კმ²-ია.
პერიკიტუ

პერიკიტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 231 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 036 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,74 კმ²-ზე. ფართობი 228 907 კმ²-ია.
სანტანა-დუ-პარაიზუ

სანტანა-დუ-პარაიზუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 270 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 265 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 98,76 კმ²-ზე. ფართობი 276 067 კმ²-ია.
ტიმოტეუ

ტიმოტეუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 864 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 81 243 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 562,7 კმ²-ზე. ფართობი 144 381 კმ²-ია.
ვია თეატრონი

თეატრონი — ოთხმოციანი წლების ქართული მუსიკალური როკ-ჯგუფი.

ჯგუფი ოთხმოციანი წლების დასაწყისში, რადიო-ტელევიზიაში შეიქმნა, მისი წევრები იყვნენ: მერაბ სეფაშვილი, გია მაჭარაშვილი, ზურაბ კობეშავიძე, მიხეილ ფოფხაძე და თემურ ნიკოლაიშვილი. 1983 წელს ჯგუფმა გამოუშვა პირველი ალბომი „გაუფრთხილდით სიყვარულს“, ფირფიტაზე შემსრულებლად საქართველოს ტელევიზიისა და რადიოს ვოკალურ-ინსტრუმენტალური ანსამბლი იყო მითითებული.

1985 წლიდან ჯგუფმა გადაინაცვლა მარჯანიშვილის თეატრში, სადაც მისი შემადგენლობა გაიზარდა და დაემატნენ მუსიკოსები: თემურ ყვითელაშვილი, ნოდარ ექვთიმიშვილი და მერაბ გუდაძე. სწორედ ამ პერიოდიდან ეწოდა ჯგუფს თეატრონი.
ლუთიფრი

ლუთიფრი − ურარტუს მეფე. მის შესახებ ძალიან ცოტა რამაა ცნობილი. წარწერებში მოხსენიებულია თავისი მემკვიდრის, სარდური -ის მამად.
როგორც ჩანს, ლუთიფრი ურარტუს მართავდა ძვ.წ. 844 - ძვ.წ. 834 წლებში, სალმანასარ -ის მიერ ქალაქ არზაშკუნის განადგურებით გამოწვეულ არეულობის პერიოდში, სარდური -ის მიერ ახალი ქალაქის, ტუშფას დაარსებამდე.
ცისფერი ჯუჯა

ცისფერი ჯუჯა — ვარსკვლავთა ჰიპოთეტური კლასი, რომელიც ვითარდება წითელი ჯუჯებიდან მას შემდეგ, რაც ისინი წყალბადის საწვავს ბოლომდე ამოწურავენ. იმის გამო, რომ წითელ ჯუჯებში წყალბადის ბირთვული შერევა ნელა მიმდინარეობს და მთლიანად კონვექციურნი არიან, ამჟამად სამყარო ჯერ იმ ასაკის არაა, რომ რომელიმე ცისფერი ჯუჯა უკვე ფორმირებული იყოს. მიუხედავად ამისა, თეორიულ მოდელებზე დაყრდნობით ნაწინასწარმეტყველებია მათი სამომავლო არსებობა.

ასაკის მატებასთან ერთად, იზრდება ვარსკვლავთა სიკაშკაშეც; წონასწორობის შესანარჩუნებლად, ვარსკვლავს უფრო და უფრო მეტი ნათება სჭირდება, რათა ენერგია გამოასხივის. წითელ ჯუჯაზე დიდი ვარსკვლავები ამას თავისი ზომის ზრდის ხარჯზე ახერხებენ და წითელ გიგანტებად იქცევიან. დადგენილია, რომ 0,25 მზის მასაზე ნაკლების მქონე წითელი ჯუჯები თავიანთ რადიაციას ზედაპირის ტემპერატურის მომატების ხარჯზე ზრდიან და „ლურჯებად“ იქცევიან. ეს იმის გამო, რომ ტემპერატურის ზრდასთან ერთად, წითელი ჯუჯების ზედაპირის ფენები არ ხდებიან უფრო გაუმჭვირვალენი.

წყალბადის საწვავის სრულიად ამოწურვის შემდეგ, ცისფერი ჯუჯები თანდათანობით თეთრ ჯუჯებად გარდაიქმნებიან, შემდეგ კი თანდათან უფრო გაცივდებიან და შავ ჯუჯებად იქცევიან.
პეიზაჟი თოვლით

პეიზაჟი თოვლით — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული 1888 წელს, ზეთის საღებავებით ტილოზე. ითვლება, რომ ნახატი ერთ-ერთი პირველია მხატვრის მიერ არლში შექმნილი ტილოებიდან. ასევე ცნობილია, რომ ვან გოგი არცთუ ხშირად ხატავდა თოვლიან პეიზაჟებს, ეს პეიზაჟიც სწორედ იმ მცირე რაოდენობის ტილოებს ეკუთვნის, რომელიც 1882-1888 წლებში ვინსენტმა ამ თემაზე შექმნა.

არლი
მაშინ, როცა ვან გოგმა პეიზაჟი თოვლით დახატა, ის 35 წლის იყო. არლში, სამხრეთ საფრანგეთში ცხოვრებისას, მან კარიერის მწვერვალს მიაღწია, შექმნა დღეისათვის მისი ყველაზე ცნობილი და ძვირადღირებული ნამუშევრები, მათ შორის პურის ყანების, ფერმებისა და არლელი, ნიმელი და ავინიონელი ხალხის ნახატები.

ეს ადგილები სავსებით განსხვავდებოდა ნიდერლანდებისა და პარიზისაგან, ადგილებისგან სადაც ვან გოგი უწინ ცხოვრობდა. ხალხს მუქი თმა და კანისფერი ჰქონდათ, საუბრობდნენ ენაზე, რომელიც ესპანურს მეტად ჰგავდა, ვიდრე ფრანგულს. იქ ფერები უფრო ხასხასა იყო. განსხვავებული იყო ბუნებაც, უფრო მთიანი და ნაყოფიერი.
ვივეკანანდა

ვივეკანანდა, სვამი (დ. 12 იანვარი, 1863 — გ. 4 ივლისი, 1902) — საუკუნის ინდოელი ფილოსოფოსი და სულიერი მოძღვარი. იგი თანამედროვე ინდოეთის ერთ-ერთი უდიდესი მოაზროვნეა. მოღვაწეობდა მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს. ინდოეთის თვალსაჩინო ფიგურა და ცნობილი მოღვაწე. მას იცნობენ, როგორც „ერის მამას“. ვივეკანანდას ნააზრევმა უდიდესი გავლენა მოახდინა ინდოეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ხასიათზე. ასევე, ინდური ფილოსოფიის განვითარებაზე. 1893 წელს ჩიკაგოში, „რელიგიათა პარლამენტის“ წინაშე ვივეკანანდამ წარმოთქვა სიტყვა, რომელმაც მას მსოფლიო აღიარება მოუტანა. მან ლექციებით შემოიარა ამერიკა და მთელი შემოსული თანხა გაჭირვებულ თანამემამულეებს გაუგზავნა. ამერიკელები მას უწოდებდნენ „ორატორს ღმერთის უფლებებით“. მისი ნაშრომები დღემდე პოპულარულია როგორც ინდოეთში, ისე დასავლეთში. „თუ გსურთ გაიგოთ, რა არის ინდოეთი, იკითხეთ ვივეკანანდა“ — წერდა რაბინდრანათ თაგორი.

ბიოგრაფია
სვამი ვივეკანანდა 1863 წელს დაიბადა ბენგალიაში, შეძლებული იურისტის ოჯახში. მამამისი ბრაჰმანების უმაღლესი კასტის შთამომავალი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მანაც იურიდიული განათლება მიიღო მამის კვალს არ გაჰყოლია. თავიდან ვივეკანანდა დაინტერესდა დასავლური და ინდური ფილოსოფიით, მაგრამ შემდეგ მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა მოხდა – ის შეხვდა რანი რასმანის, რომელიც ისტორიაში რამაკრიშნას სახელით შევიდა. ეს ადამიანი გამოირჩეოდა ორიგინალური აზროვნებით, შესანიშნავად ფლობდა იოგას და ჰიპნოზს, ცნობილი იყო სიწმინდითა და განდეგილობით. 1890-იანი წლების დასაწყისში, რამაკრიშნას გარდაცვალების შემდეგ, ვივეკანანდამ ფეხით იმოგზაურა მთელ ინდოეთში, რასაც სამი წელი მოანდომა.

1904 წლის 4 ივლისს 7 საათზე ის შევიდა თავის ოთახში და ითხოვა არ შეეწუხებინათ. ის 9:10 საათზე მედიტაციის დროს გარდაიცვალა.
რაკეშ შარმა

რაკეშ შარმა(ჰინდი ाे ्ा) — პირველი ინდოელი კოსმონავტი. 138-ე ადამიანი მსოფლიოში, ვინც კოსმოსში გაფრინდა. საბჭოთა კავშირის გმირი, დაიბადა 1949 წლის 13 იანვარს, ინდოეთის პენჯაბის შტატის ქალაქ პატიალაში.

ბიოგრაფია
1966 წელს იგი შვიდა თავდაცვის ეროვნულ აკადემიაში (ინგლ. ), რომელიც წარმატებით დაასრულა 1970 მსახურობდა ინდოეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებში, სადაც წარმატებული კარიერა გაიკეთა. 1982 წელს ინდოეთი მოწვეულ იქნა სსრკ-ს პრგრამა „ინტერკოსმოსში“ მონაწილეობის მისაღებად. მაიორმა შარმამ გააკეთა განაცხადი კოსმონავტთა რიგებში ჩასარიცხად. (კონკურსი ძალიან დიდი იყო. ერთ ადგილზე 240 პრეტენდენტი პაექრობდა). ის ჩარიცხვისთანავე შეუდგა ვარჯიშებს და პარალელურად ისწავლა რუსული ენა. რაკეშ შარმასთან ერთად ვარჯიშობდა მისი დუბლიორი რავიშ მალჰოტრა.

რაკეშ-შარმა „ -11“ ხომალდის ეკიპაჟში ჩაერთო როგორც კოსმონავტი-მკვლევარი (ეკიპაჟჳს შემადგენლობა — იური ვასილის ძე მალიშევი, ბორტინჟინერი — გენადი მიხეილის ძე სტრეკალოვი, მეთაური — ანატოლი ნიკოლოზის ძე ბერეზოვოი, ბორტინჟინერი — გიორგი მიხეილის ძე გრეჩკო, კოსმონავტი-მკვლევარი — რავიშ მალჰოტრა).

კოსმოსური ხომალდი „ -11“ 1984 წლის 3 აპრილს აფრინდა ბაიკანურის კოსმოდრომიდან ორბიტალურ კოსმოსურ სადგურ „-7-ზე“. კოსმოსში მან დაჰყო 7 დღე-ღამე, 21 საათი და 41 წუთი, 1984 წლის 11 აპრილს დაეშვა მიწაზე. ამასთან, დაშვებისათვის მან გამოიყენა კოსმოსური ხომალდი „ -10“.

კოსმონავტი-მკვლევარის რანგში რაკეშ შარმამ ჩაატარა მრავალზონალური გადაღებები ჩრდილოეთ ინდოეთის რეგიონში ჰიმალაის მთებში ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის შესაძლებლობის გამოსარკვევად. ფრენის დროს დამყარდა პირდაპირი კავშირი ინდოეთის მაშინდელ პრემიერ-მინისტრ ინდირა განდისთან. ინდირა განდის შეკითხვაზე: ”როგორ გამოიყურება ინდოეთი კოსმოსიდან?”, რაკეშმა უპასუხა სტრიქონით პატრიოტული ლექსიდან: ” ყველაზე კარგად მსოფლიოში” (ჰინდი — „ाे ां े ्ा“).

ჯილდოები
1984 წლის 11 აპრილს სსრკს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით კოსმოსური ფრენის წარმატებით განხორციელებისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება და გადაეცა „ლენინის ორდენი“ და მედალი „ოქროს ვარსკვლავი“
ინდოეთის მთავრობამ ეკიპაჟი დააჯილდოვა ინდოეთის „აშოკ ჩაკრას“ უმაღლესი სამხედრო ჯილდოთი.
2011 წლის 12 აპრილს მიენიჭა „მედალი კოსმოსის ათვისებაში დამსახურებისათვის“.

კოსმოსის შემდეგ
პოდპოლკოვნიკის ჩინით ინდოეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებიდან დემობილიზაციის შემდეგ, რაკეშ შარმა მოეწყო მფრინავ-გამომცდელად ინდოეთის თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფ კომპანია „ჰინდუსტან აერონოტიკში“ . მსახურობდა ბანგალორში განლაგებულ კომპანიის ეროვნულ საფრენ-გამომცდელ ცენტრში და მონაწილეობდა ინდური მსუბუქი საფრენი აპარატების შემუშავების პროცესში.

დღეისათვის რაკეშ შარმა ჩამოცილებულია აქტიურ საქმიანობას, მას უკავია დოკუმენტბრუნვის ავტომატიზაციის საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობა. 2006 წლის ნოემბერში შარმა მონაწილეობდა ინდოეთის კოსმოსური კვლევის ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებულ კონფერენციაში, რომელზეც მიიღეს გადაწყვეტილება ინდოეთის კოსმოსში საპილოტე ფრენების საკუთარი პროგრამის მომზადებაზე.