iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რიკონ სტარკი

რიკონ სტარკი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ირლანდიელმა მსახიობმა არტ პარკინსონმა.

თავდაპირველად პერსონაჟი გამოჩნდა 1996 წელს გამოცემულ წიგნში „სატახტოთა თამაში“. რიკონი არის ერთ-ერთი უმდიდრესი და ძლევამოსილი „სტარკების ოჯახის“ წევრი. ფიგურირებს წიგნებში: „სატახტოთა თამაში“ (1996), „მეფეთა ჯახი“ (1998), და ცეკვა დრაკონებთან (2011)

პერსონაჟი
რიკონი არის ნედ და კეტლინ სტარკის მე-5 და ყველაზე უმცროსი შვილი. ნედი არის სტარკების სახლის ხელმძღვანელი. ის სტარკების სახელით არის ვინტერფელის ლორდი და 7 სამეფოდან უდიდესის ჩრდილოეთის მცველი. რიკონს ჰყავს 5 და-ძმა რობი, სანსა, არია, ბრანი და ნახევრძმა ჯონ სნოუ. თავისი და-ძმების მსგავსად რიკონს ყოველთვის თან ახლდა თავისი მგელი, რომელთანაც ძალიან ძლიერი კავშირი აქვს. მარტინის თქმით ის გარეგნულად ძალიან ჰგავს დედას. ის ბუნებით აგრესიული, გაბედული, მკაცრი, ძლიერი ნებისოფისა და მოძალადეა.

ტელეადაპტაცია
რიკონ სტარკის როლს არკ პარკინსონი ასრულებს წიგნების სერიის სატელევიზიციო ადაპტაციაში. 2014 წელს „ “-თან ინტერვიუში მან აღიარა, რომ მშობლებმა არ მისცეს უფლება ზრდასრულობის ასაკამდე ეყურებინა სერიალისთვის მისი ზრდასრული ასაკის შინაარსის გამო, გარდა რამდენიმე სცენისა, სადაც თვითონ იღებს მონაწილეობას. მოგვიანებით ინტერვიუში, რომელიც გამოქვეყნდა „ “-ში 2015 წლის 7 აპრილს, პარკინსონმა აღიარა, რომ თავი დაანება „სამეფო კარის თამაშების“ ყურებას მას შემდეგ, რაც დაინახა, რომ 3 წლის ბავშვს ერთ ეპიზოდში ყელი გამოჭრეს. მოგვიანებით „“-თან ინტერვიუში მან აღიარა, რომ სერიალის ყურება დაიწყო.

„“-თან ინტერვიუში პარკინსონმა ისაუბრა თავის დაბრუნებასა და სიკვდილზე, სადაც თქვა: „როდესაც მე მეუბნებოდნენ, რომ ვბრუნდებოდი მე-6 სეზონისთვის, სანამ სცენარს და რაღაცეებს მაჩვენებდნენ, ბეჭდით წერილი გამომიგზავნეს რომ ეთქვათ: „მისმინე, რათა სცენარის წაკითხვისას შოკში არ დარჩე, უბრალოდ იცოდე, რომ ამ სეზონში კვდები“. ყველაფერი საკმაოდ გასაოცრად მეჩვენა, ძალიან გამიხარდა პერსონაჟის ხელახლა შეცნობა"

პარკინსონის თქმით მისის თანამემამულე ნატალია ტენა, რომელიც თამაშობდა მისი კომპანიონის ოშას როლს, ძალიან დაეხმარა მსახიობობაში. მან ასევე გაიზიარა ის, რაც რიკონმა განიცადა მამის ნედ სტარკის გარდაცვალების შემდეგ და თქვა: „მამის გარდაცვალების შემდეგ, ვფიქრობ, ის გახდა ძალიან დამოუკიდებელი და მრისხანე, ვფიქრობ, რომ რიკონი ახლა ცოტათი უფრო მოწიფულია. ის ამ ეტაპზე დიდი ხანია არ არის. ვფიქრობ, ის უფრო დამოუკიდებელი და ძლიერია“.
თეთრიწყლების ღვთისმშობლის ეკლესია

თეთრიწყლების ღვთისმშობლის ეკლესია — არქეოლოგიური ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეთრწყლებში, ზღვის დონიდან 1150 მეტრზე.

ეკლესია მცირე ზომისაა და მდებარეობს ფსიტის ციხის დასავლეთით, ფსიტიანის ხევის პირას, ბუნებრივად მოვაკებულ ადგილზე. ძეგლი შემორჩენილია ნანგრევებად. აგებულია რიყის ქვით, დუღაბზე.სამხრეთ ფასადის დასავლეთ მონაკვეთზე ჩანს შესასვლელის ღიობი. 3–3,5 მეტრ სიმაღლემდე სამხრეთის და აღმოსავლეთის ფასადებია შემორჩენილი, ხოლო ჩრდილოეთისა და დასავლეთის ფასადები მთლიანად ნანგრევითაა დაფარული. ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთან გუმბათის ყელია გადავარდნილი. რომელიც აგურითაა ნაგები. მისი გარე ზომებია 9,57 მეტრი. ეკლესიის გეგმა კვადრატია. მეტნაკლებად შემორჩენილია აღმოსავლეთის ფასადი. ეკლესიას უნდა ჰქონოდა გვერდითი სათავსები — სამკვეთლო და სადიაკვნე, რომლებიც ნათდებოდა მასში გაჭრილი მართკუთხა ვიწრო და მაღალი სარკმლებით. ეკლესიის საკურთხევლის გვერდებზე ნიშებია მოწყობილი, ისევე როგორც კუნტუსის – და ძველი შუამთის საუკუნის დიდი გუმბათიანი ეკლესიების. ამ ეტაპზე ვერ ხერხდება ძეგლის უკეთ გარკვევა და შემორჩენილი დეტალების მიხედვით იგი დათარიღებული შეიძლება იქნეს – საუკუნეებით, ეკლესიამ განიცადა აღდგენა-რესტავრაცია გვიან პერიოდში.
ახალგაზრდის მანიფესტი

ახალგაზრდის მანიფესტი  — აზერბაიჯანელი მწერლის და ლიტერატურათმცოდნის მირ ჯალალის რომანი.

ისტორია
რომანი დაწერილია 1937–1939 წლებში და ნაწილ-ნაწილ იბეჭდებოდა ჟურნალში „რევოლუცია და კულტურა“. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მწერლის შემოქმედებით ცხოვრებაში. 1940 წელს გამოიცა წიგნად.

2017 წელს რომანი ითარგმნა თურქულ ენაზე.

სიუჟეტი
რომანის ცენტრალური გმირები ერთი ოჯახის წარმომადგენლები — მარდანი (უფროსი ვაჟი), სონა (დედა) და ბაჰარი (უმცროსი ვაჟი), იმდროინდელი აზერბაიჯანელი გლეხობის განზოგადებული მხატვრული გამოსახულებებია. რომანში აღწერილია პატრიოტიზმი და იმ ადამიანების გმირობა, რომლებიც მზად არიან თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისთვის სიცოცხლე გასწირონ.
ვანთის ეკლესია

ვანთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანთაში. ზღვის დონიდან 699 მეტრზე.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და ნაშენია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. კედლების ზედაპირი კი ბათქაშითაა გასწორებული. ეკლესიას აქვს ორი შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთით.ეკლესიის მშენებლობის დაწყების თარიღითაა მოთავსებული წარწერა ეკლესიის სამხრეთ შესასვლელის არქიტრავზე. ორივე კარის ღიობი კედლის სიბრტყეში საფეხურით შეღრმავებულ, ნახევარწრიულ, თაღით დასრულებულ არეშია გამოყვანილი სუფთად ნათალი, ქვიშაქვის ქვებით. შიგნით შესასვლელები. თანდათან განივრდება და ხურავს ნახევარწრიული თაღს. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდია, რომელიც დარბაზისგან გამიჯნულია ერთსაფეხურიანი პილასტრების წყვილით და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით. გრძივ კედლებზე ორ-ორი ასეთი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღები. პილიასტრები შესაბამის კედლებს ანაწევრებს.სამ, ტოლ ნაწილაად. დასავლეთის კამარა დასავლეთის.დაყრდნობილია კედლის მიმდებარე, საბჯენ თაღზე, ინტერიერი ექვსი მაღალი, ნახევარწრიული თაღით და დასრულებული სარკმლითაა განათებული. აფსიდის ცენტრში ერთი სარკმელია, გრძივ კედლებში ორ-ორი, ერთიც — დასასავლეთ. კედელში. შიგნით, სარკმლის თაღები გამოყვანილია შირიმის ნათალი ქვით. აფსიდში სარკმლის ჩრდილოეთით, სამი, თაღოვანი ნიშაა, სამხრეთით — ერთი. აფსიდი წესიერი კონქითაა დასრულებული, რომლის თაღსაც ნახევარწრიული ფორმა აქვს, დარბაზის კამარაც მსგავსი ფორმისაა. მოგვიანებით ჩატარებული რემონტის დროს აგურით განაახლეს კონქის, კამარის და საბჯენი თაღების ნაწილი. ეკლესიის ფასადები სადაა, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფასადებზე, ფრონტონის არეში გამოსახულია წყობაში შეღრმავებული,წითლად შეღებილი ჯვარი. სამხრეთის შესასვლელის მარჯვენა მხარეს მხედრულ წარწერიანი ქვიშაქვაა ჩასმული. შენობის კედლები რიყის ქვით ნაწყობი, ორსაფეხურიანი ლავგარდანითაა დასრულებული.

ეკლესიას სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა 1980-იან წლებში: კედლების საპირე წყობის ჩამოშლილი ნაწილები და ლავგარდანი. მოიხსნა დას. კედელზე დაშენებული სამრეკლოს საფუძვლის შემორჩენილი ნაშთი და ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით და აღდგა შესასვლელების გარეთა ღიობები.
ვიზერის ტარგარიენი

ვიზერის ტარგარიენი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ტელეადაპტაციაში მისი როლი შეასრულა ინგლისელმა მსახიობმა ჰარი ლოიდმა.

პრინცი ვისერის ტარგარაინი არის მამის მეფე ეირის ტარგარიენის შვილი. რობერტ ბარათეონის აჯანყებისას მისი უფროსი ძმის რეიგარ ტარგარიენის სიკვდილის შემდეგ რკინის ტახტის მემკვიდრე ვისერისი გახდა. ომის დასრულების შემდეგ ვისერისს მოუწია თავის უმცროს დასთან დეინერისთან ერთად ვესტეროსიდან გაქცევა. ვისერისი მთელი დარჩენილი ცხოვრება რკინის ტახტის დაბრუნებისთვის იბრძოდა. ის თავის თავს მამის სიკვდილის შემდეგ 7 სამეფოს კანონიერ მეფედ აცხადებდა და მას თავისუფალ ქალაქებში დაცინვიტ „მათხოვარ მეფე“-ს უწოდებდნენ.

ბავშვობა
პრინცი ვისერისი დაიბადა ეიგონის დაპყრობებიდან 276 წელს მეფის საბიჯელში. მეფე ეირის ტარგარიენისა და მისი ცოლის რომელიც მისი დაც იყო დედოფალ რაელა ტარგარიენის ოჯახში.

ეირისის პარანოიის გამო მას უწევდა მუდამ მცველების მეთვალყურეობის ქვეშ ეცხოვრა, მაგალითად მისთვის მირთმეულ ყველა კერძს დეგუსტატორები აგემოვნებდნენ. როდესაც ვისერისს დაბადების დღეზე ვესტეროსის ლორდებმა საჩუქრები გაუგზავნეს ეირისმა ყველა გაანადგურა რადგან თვლიდა რომ დაწყევლილი იყო. როდესაც რეიგარი დაქორწინდა ელია მარტელზე 280 წელს მის ქორწილში ვისერისს დასწრება აუკრძალა მეფემ.
აჟდარ ისმაილოვი

აჟდარ თაღიოღლუ ისმაილოვი (; 1938 წლის 23 აპრილი, ჩომახტური, ნახიჩევანის ასსრ — 13 მარტი, 2022, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. „91“-თაგან ერთ-ერთი, აქტიური ფუძემდებელი პარტიისა „იენი აზერბაიჯან“.

ბიოგრაფია
აჟდარ ისმაილოვი დაიბადა 1938 წლის 23 აპრილს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩომახტურ-შარურის რაიონის სოფელ ჩომახტურში. 1961 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი.
1963–1965 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის თეატრალურ ინსტიტუტში, იყო რეჟისორ მეჰდი მამედოვის და მსახიობ რზა თაჰმასიბის სტუდენტი. 1961–1977 წლებში მუშაობდა სოფელ ჩომახტურის სკოლაში მასწავლებლად, სკოლის დირექტორად, შინაგან საქმეთა ორგანოების და გაზეთ „შარგ გაფისის“ („აღმოსავლეთის კარიბჭე“) თანამშრომელად, 1977–1994 წწ. ნახიჩევანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლიტერატურის კათედრის მასწავლებელად, უფროს ლექტორად, ასოცირებული პროფესორად და პროფესორად.

სამეცნიერო საქმიანობა
1969 წელს იყო აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნიზამის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის დისერტანტი. აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტის, აკადემიკოს მამედ არიფ დადაშზადეს ხელმძღვანელობით 1974 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ჰუსეინ ჯავიდის ისტორიული დრამები“ („წინასწარმეტყველი“, „კოჭლი თეიმური“, „სიავუში“, „ხაიამი“).

1982 წელს ისმაილოვმა დაიწყო კვლევა სადოქტორო დისერტაციის დასაწერად „ჰუსეინ ჯავიდის შემოქმედება და დემონიზმის ტრადიციები მსოფლიო ლიტერატურაში“, რომელიც დამტკიცდა ნიზამის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს მიერ. დისერტაციის ავტორი ამტკიცებს, რომ ჰუსეინ ჯავიდის რომანტიზმის წყარო ზარვანის ფილოსოფიაა („ავესტა“), ხოლო მისი ფილოსოფიური და ესთეტიკური ფასეულობები სათავეს თურქული „რეგულირებადი ლიტერატურიდან“ იღებს.

პედაგოგიური საქმიანობა
1961 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლის დასრულების შემდეგ, აჟდარ ისმაილოვი დაბრუნდა მშობლიურ ჩომახტურში და ადგილობრივ რვაწლიან სკოლაში მასწავლებლობა დაიწყო. 1974–1975 სასწავლო წელს რვაწლიანი სკოლა აჟდარ მუალიმის (მასწავლებლის) პირადი ინიციატივით სრულ საშუალო სკოლად გადაიქცა. საგანმანათლებლო დაწესებულების ორსართულიანი შენობა თანამედროვე ტექნიკით აღიჭურვა. განათლების ამ ცენტრის დირექტორად აჟდარ ისმაილოვი დაინიშნა.

1977 წელს ნახიჩევანის საოლქო პარტიულმა კომიტეტმა აჟდარ ისმაილოვი ნახიჩევანის პედაგოგიურ ინსტიტუტში გაგზავნა, სადაც 1994 წლამდე ლიტერატურის განყოფილების მასწავლებლად, უფროს ლექტორად, დოცენტად და პროფესორად მუშაობდა .
სემუელ ტარლი

სემუელ ტარლი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ინგლისელმა მსახიობმა ჯონ ბრედლიმ.

თავდაპირველად პერსონაჟი გამოჩნდა 1996 წელს გამოცემულ წიგნში „სატახტოთა თამაში“. სემი არის ლორდ რენდის ტარლისა და ლედი მელის ფლორენტის უფროსი ვაჟი. ის იყო თვითგამოცხადებული მშიშარა, რომელსაც ძალიან უყვარდა წიგნების კითხვა. როდესაც ის 15 წლის გახდა მამამ აიძულა, რომ უარი ეთქვა მემკვიდრეობაზე და ღამის საგუშაგოს წევრი გამხდარიყო, რადგან მისი უმცროსი ძმა დიკონ ტარლი გამხდარიყო მემკვიდრე. კედელზე მსახურობისას მან გაიცნო თავისი საუკეთესო მეგობარი ჯონ სნოუ. შემდგომში ის გამოჩნდა წიგნში „მეფეთა ჯახი“ (1998), მოგვიანებით კი გახდა ერთ-ერთი ცენტრალური პერსონაჟი, რომელსაც ჰქონდა ცალკე ეპიზოდები რომანებში „ხმლების ქარიშხალი“ (2000) და „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005).

პერსონაჟის აღწერა
სემუელ ტარლის ჰყავს ოთხი და-ძმა, რომელთაგან ორი უცნობია. მისი დედის ლედი მელის ფლორენტის მეშვეობით მას ნათესაური კავშირი აქვს ბარათეონებთან. მას აქვს მუქი თმა, ფერმკრთალი თვალები და დიდი მთვარის ფორმის სახე და ძალიან მსუქანია. ჯონ სნოუ თავდაპირველად ამბობს, რომ სემი ყველაზე მსუქანი ბიჭია, ვინც კი ოდესმე უნახავს და თვლის რომ ის ოც ქვას იწონის (130 კგ; 280 ფუნტი).

ნაზ ახალგაზრდას, სემუელს უყვარს მუსიკა და სიმღერები, ურჩევნია წიგნები იარაღს, ეშინია სისხლისა და ძალადობის, რითაც მამის ძლიერი ზიზღი დაიმსახურა. სემუელის წლების იმედგაცრუებების შედეგად, რენდილის დიდი ყურადღება მიიპყრო მისი უფრო პერსპექტიული უმცროსი ვაჟის დიკონის მომავალმა, რომელმაც აჩვენა მისი მთელი ფიზიკური ძალა, რომელიც სემს აკლდა, ამიტომაც გადაწყვიტა მისი მემკვიდრე დიკონი გამხდარიყო. სემის მეთხუთმეტე დაბადების დღეზე რენდილმა აიძულა უარი ეთქვა მემკვიდრეობაზე და უარის თქმის შემთხვევაში მოკვლით დაემუქრა. შავციხეში მისვლის შემდეგ, სემუელს აბუჩად იგდებდნენ მისი ჭარბი წონის გამო და ხშირად უწოდებდნენ „სერ გოჭს“.
მიუხედავად იმისა, რომ იგი მეგობრებისგან განსხვავებით ნაკლებად ბრძოლისუნარიანი და მხდალია, სემველი არის უაღრესად ინტელექტუალური, დაკვირვებული ადამიანი, რისი საშუალებითაც ის გახდა მეისტერ ეიმონის და მოგვიანებით მისი საუკეთესო მეგობრის ჯონ სნოუს სანდო მეწყვილე. მეოთხე წიგნში სემი გაგზავნილია ჯონის მიერ ძველი ქალაქის ციტადელში, სადაც მიიღეს ახალბედა სტაჟიორად, რომელსაც მეთვალყურეობს არქიმესტერ მარვინი და თანამებრძოლი ალერასი.
იურეკ ბეკერი

იურეკ ბეკერი (დ. 1937) ― პოლონეთში დაბადებული გერმანელი მწერალი და სცენარისტი. ბავშვობა ლოძის ებრაელთა გეტოში გაატარა, მოგვიანებით, მშობლებთან ერთად, რავენსბრიუკისა და ზაქსენჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკების პატიმარიც იყო. ომის დამთავრების შემდეგ დასახლდა აღმოსავლეთ ბერლინში. გდრ-ში ჩაბმული იყო დისიდენტურ მოძრაობაში. 1977 წელს საცხოვრებლად გადავიდა დასავლეთ ბერლინში. ავტორი თავის შემოქმედებაში იკვლევს ებრაულ იდენტობას. მისი ყველაზე გახმაურებული რომანია „მატყუარა იაკობი“ (1969).

ბავშვობა
იურეკ ბეკერისა დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, ერთადერთი ცნობილი მონაცემი 1937 წელია, რომელიც მამამისმა მისი დეპორტაციისგან თავდასაცავად გამოიყენა. სავარაუდოა, რომ ბეკერი რამდენიმე წლით ადრე იყოს დაბადებული.

ბეკერმა ბავშვობა ლოძის გეტოში გაატარა. ხუთი წლის ასაკში გაგზავნეს რავენსბრუკის, მოგვიანებით კი ზაქსენჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკში. დედამისი ჰოლოკოსტს ემსხვერპლა, მამა კი გადარჩა. ომის შემდეგ მამა-შვილი ერთმანეთს აღმოსავლეთ ბერლინში შეხვდა.

მოღვაწეობა
1950-იან წლებში აღმოსავლეთ გერმანიის არმიაში სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ ბეკერი აღმოსავლეთ ბერლინის უნივერსიტეტში ფილოსოფიას სწავლობდა, საიდანაც იგი საკუთარი არაკონფორმისტული შეხედულებების გამოხატვის გამო გარიცხეს. 1960-იან წლებში ბეკერი წერდა კინოსცენარებს, მათ შორის ერთ-ერთი იყო „მატყუარა იაკობი“, რომელიც მან ფილმის წარმოების შეწყვეტის შემდეგ რომანად აქცია. 1974 წელს კინოკომპანია -მ გადაიღო რომანის ეკრანიზაცია, რომელიც გახდა ოსკარზე ნომინირებული (უცხოენოვანი ფილმების კატეგორიაში) ერთადერთი აღმოსავლეთ გერმანული ფილმი. 1998 წელს მისი ამერიკული რიმეიქი გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლს რობინ უილიამსი ასრულებს.

ბეკერი ერთ-ერთი იყო ვოლფ ბირმანის გაძევების საწინააღმდეგო პეტიციის თავდაპირველ თორმეტ ხელმომწერთაგან. აღნიშნულმა პოლიტიკურმა პროტესტმა ავტორს პრობლემები შეუქმნა, რის გამოც 1977 წელს იგი აღმოსავლეთიდან დასავლეთ ბერლინში გადავიდა, თუმცა აღმოსავლეთ ბერლინის მოქალაქეობის შენარჩუნებაც მოახერხა.

ბეკერი 1997 წელს მსხვილი ნაწლავის კიბოთი გარდაიცვალა.
მატყუარა იაკობი

მატყუარა იაკობი — აღმოსავლეთ გერმანელი ებრაელი მწერლის, იურეკ ბეკერის, რომანი, გამოქვეყნდა 1969 წელს. 1971 წელს მიენიჭა ჰაინრიხ მანის სახელობის პრემია.

რომანის ორი ეკრანიზაცია არსებობს. პირველი (1975), რომლის რეჟისორია ფრენკ ბეიერი, წარდგენილი იყო ოსკარზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაში, რითაც ოსკარზე ნომინირებული პირველი და ერთადერთი აღმოსავლეთ გერმანული ფილმი გახდა. მეორე, 1999 წლის ეკრანიზაცია, ჰოლივუდური რიმეიკია, რომელშიც მთავარ როლს რობინ უილიამსი ასრულებს.

ანალიზი
სახელი „იაკობი“ ებრაულ ისტორიასა და კულტურას უკავშირდება. შესაქმის წიგნიდან ბიბლიურ ამბავში იაკობი თავისი ძმა ესავისგან პირმშოობას სიცრუის გზით მიითვისებს. კლასიკული ებრაული ტექსტების თანახმად, იაკობის ცხოვრება მისი შთამომავალი ებრაელების გადასახლებაში ცხოვრების პარალელურად წარიმართა.

რომანი ასევე საინტერესოა იმ მხრივ, რომ იგი დაუპირისპირდა აღმოსავლეთ გერმანიაში გაბატონებულ ლიტერატურულ ნორმებს. ავტორი მასში აღწერს მეორე მსოფლიო ომის ფიქციურ მოვლენებს, თუმცა ამასთანავე ახერხებს, არ გამოხატოს ცხადი წინააღმდეგობა ნაციზმის მიმართ.

რომანს ორი დასასრული აქვს: ფიქციური და რეალური. აღსანიშნავია, რომ ის დასასრული, რომელშიც საბჭოთა ჯარისკაცები გეტოს ათავისუფლებენ, ფიქციურია, ხოლო ის, რომელშიც გეტოს მცხოვრებლებს სიკვდილით სჯიან – რეალური.
ფიტოფთორა

ფიტოფთორა — მიკროსკოპული ცრუსოკოების გვარი ოომიცეტების კლასისა. ცნობილია 70-მდე სახეობა. უმაღლესი მცენარეების ფართოდ გავრცელებული პარაზიტული ორგანიზმებია. იწვევენ ფიტოფთოროზს. მიცელიუმი ჰაუსტორიუმის დახმარებით უჯრედთშორისიდან აღწევს მასპინძლის უჯრედების შიგნით; შეუძლია უჯრედის კედლის გარღვევაც, რაც მასპინძელი მცენარის ქსოვილების სწრაფ კვდომას იწვევს და ფოთლებზე მურა ლაქების სახით ვლინდება. ვრცელდება ზოოსპორებით, ზოოსპორანგიუმებით (კონიდიუმები), წყლითა და ქარით; მიცელიუმი ინახება გორგლებში, ზოოსპორები — მცენარეულ ნარჩენებში, ნიადაგში, თესლში. დაზიანებული ფოთლის ქვედა მხრიდან ლაქის მოსაზღვრედ შესამჩნევია მოთეთრო ნაფიფქი — პარაზიტის სპორების წარმოქმნის პროცესი, სადაც თავმოყრილია სპორანგიოფორების კონები ზოოსპორანგიუმებთან ან კონიდიუმებთან ერთად, რომლებიც ფოთლის ბაგეებიდანაა გამოყოფილი. წვიმიან ამინდში და უხვი ნამისა და ნისლის დროს დაავადება იღებს მასობრივ ხასიათს — ეპიფიტოტიას. ყველაზე მეტად მნიშვნელოვანი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს ე.წ. კარტოფილის სოკოს (. ), რომელიც აზიანებს კარტოფილს, პომიდორსა და სხვა ძაღლყურძენასებრ მცენარეებს. ვითარდება ფოთლებსა და გორგლებზე, რომელთა შენახვის პროცესში ჩნდება სველი სიდამპლე. ევროპაში კარტოფილთან ერთად შემოტანილია სამხრეთ ამერიკიდან, 1830-იან წლებში. 1845 წელს გამოიწვია ამ კულტურის პირველი ეპიფიტოტია. 1840-იან წლებში კარტოფილის ფიტოფთოროზის ეპიფიტოტიის გამო ირლანდიაში შიმშილისგან დაიხოცა დაახლოებით 1 მილიონი ადამიანი, 2 მილიონამდე კი იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო (იხ. ირლანდიის დიდი შიმშილობა). იწვევს კარტოფილის გორგლების ვარდისფერ სიდამპლეს, აგრეთვე ფოთლების ნეკროზს. მარწყვის ფესვის სიდამპლე ზოგან საკარანტინო ობიექტია. სამხრეთული მერქნიანი ჯიშების ფესვის სიდამპლის გამომწვევია. სამხრეთ ევროპაში იწვევს წაბლის ე.წ. „მელნის დაავადებას“; — მრავალი დეკორატიული ბუჩქისა და ხის ხმობას. ფიტოფთორით აგრეთვე ზიანდება თხილი, კორპის მუხა, ქინაქინის ხე და რიგი სხვა ტროპიკული და სუბტროპიკული მცენარე.

აგროტექნიკოსის მიერ რეკომენდებული კარანტინის დაცვა, თესლბრუნვა, კულტურის სივრცითი იზოლაცია, ფიტოფთოროზისადმი გამძლე ჯიშების გამოყენება, სათესი მასალისა და მცენარის დამუშავება ფუნგიციდებით.
დაისი (ვაზის ჯიში)

დაისი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1966 წელს ჯიში გამოყვანილია მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში წიპწის რადიოსელექციის გზით, რომელიც მიღებულია ჯიშების — კუკან ციბილის და საფერავის ჰიბრიდიზაციის შედეგად. ავტორები: რ. კიკაჩეიშვილი, კ. შავიშვილი, ბ. მგელაძე.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, გულისმაგვარი ფორმის. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მცირედ ოვალური ფორმის, მუქი ლურჯი შეფერვის. კანი ნაზი და თხელი აქვს ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.

ვაზი ძლიერი ზრდისაა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 150 დღეა, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-15.0 ტონა. მტევნის წონა 180-230 გრამია.

ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7.5 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მიიღება ლალისფერი, სასიამოვნო გემოთი და ჯიშური არომატით.
ვაზისუბნის მუსკატი

ვაზისუბნის მუსკატი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1949 წელს გამოყვანილია ვასილ ლოლაძის მიერ თელავს საცდელ სადგურში ჯიშების — მხარგრძელისა და ალექსანდროული მუსკატის შეჯვარებით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღრმად დანაკვთული, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი და საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, ნაზი მუსკატური გემოთი.

ვაზისუბნის მუსკატი სიმწიფის საშუალო პერიოდის საფურნე-საღვინე ვაზის ჯიშია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია.

ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.0-7.0 გ/ლ-ს.

ჯიში პერსპექტიულია როგორც სასუფრედ, ასევე სუფრის თეთრი, მშრალი და შემაგრებული ღვინის დასამზადებლად.
კახური თეთრი (ვაზის ჯიში)

კახური თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, გულისებური ან თირკმლისებური ფორმის, ხუთ-შვიდნაკვთიანი, ძლიერ დანაკვთული ან მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი წვრილია, მომრგვალო ან შებრტყელებული ფორმის თეთრი, მოყვითალო ელფერით.

კახური თეთრის სიმწიფის საშუალო პერიოდის საღვინე ვაზის ჯიშია. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ჯუჯუცუ

ჯუჯუცუ ხშირად მოიხსენიებენ როგორც ჯიუ-ჯიცუ და ჯუ-ჯიცუ — იაპონური შერეული საბრძოლო ხელოვნების ოჯახი და ახლო ბრძოლის (შეუიარაღებელი ან მცირედ აღჭურვილი) სისტემა. გამოიყენება როგორც თავდაცვის, ასევე შეტევის მიზნით. საბრძოლო ხელოვნების ამ ფორმით შესაძლებელია მოწინააღმდეგის დაჭერა და პარალიზება. იაპონიაში, საუკუნეში ჯუჯუცუ განავითარა მებრძოლთა კლასმა. მას იყენებდნენ ბრძოლის დროს ფარიკაობასთან ერთად. ჯუჯუცუს ტექნიკებს იყენებს მრავალი საბრძოლო ხელოვნება და სპორტი: ძიუდო, აიკიდო, ბრაზილიური ჯიუ-ჯიცუ, შერეული საბრძოლო ხელოვნება და სხვა.

დახასიათება
"" ითარგმნება როგორც "ფაფუკი, რბილი, ელასტიური, მოქნილი, დამყოლი". "" - "ხელოვნება ან ტექნიკა". ჯუჯუცუს ფილოსოფიური ბირთვია მიმართოს მოწინააღმდეგის ძალა თავისივე საწინააღმდეგოდ. იგი შეიქმნა ბრძოლისთვის, სამურაების პერიოდის ფეოდალურ იაპონიაში, როგორც მედოდი გაენადგურებინათ მეტოქე იარაღის გარეშე, ან მცირე იარაღით. მძიმედ აღჭურვილი მეტოქის არაეფექტურობა რომ დაემტკიცებინათ, პრაქტიკანტები საწავლობდნენ მტრის განეიტრალების ისეთ მეთოდებს როგორიც არის: ქინძისთავის ფორმა, სახსრების ბლოკირება, დანარცხება. ეს ტექნიკები შეიქმნა იმისთვის, რომ მოწინააღმდეგის ენერგია მისსავე საწინააღმდეგოდ გამოეყენებინათ, სანამ მეტოქე განახორციელებდა მას.

ხელოვნებას აქვს მრავალფეროვანი მიდგომა. ჯუჯუცუს სკოლებში „რიუ“ გრეპლინგის სხვადასხვა ფორმა ისწავლება (გადაგდება, მიწაზე დანარცხება, ფეხის გამოსმა, მახეები, ქინძისთავები, სახსრის მარყუჟი, დაჭერა, კისრის მარყუჟი, თმით დაჭერა, გათიშვა, სტრაიკინგი და ფეხით დარტყმები). სხვადასხვა სკოლა იარაღსაც იყენებს. დღეს ჯუჯუცუ წარმოადგენს როგორც ტრადიციულ თავდაცვით ხელოვნებას, ასევე სპორტის სახეობას. გამოსარჩევია, ოლიმპიური სპორტის სახეობები: ძიუდო, რომელიც მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულს შექმნა ძიგორო კანომ, როგორც ჯუჯუცუს ერთ-ერთი სახეობა. ასევე, სამბო და ბრაზილიური ჯიუ-ჯიცუ, რომელიც ადრე (მეორე მსოფლიო ომამდე) წარმოადგენდა კოდოკანური ძიუდოს ვერსიას, სადაც აქცენტი მიმართულია მიწაზე ბრძოლისკენ(იგი მიზეზი გახდა კოსენური ძიუდოს შექმნის).

ეტიმოლოგია
 საუკუნის პირველ ნახევრამდე, კანჯის მეორე რომანიზაციამდე, „ჯიცუ“ სტანდარტულ იაპონურში არ გამოითქმოდა. არასტანდარტული წერის შედეგად, სიტყვაში არსებული მეორე მოკლე „უ“ ახლოს იყო ინგლისურ „ი“-სთან. შესაძლებელია, იმიტომ აისახა ტოკიოს დიალექტში და შეერწყა „ჯუ“ - „ჯის“. იაპონური საბრძოლო ხელოვნების გაცნობამდე არსებული გამოთქმა, ადრინდელი სახით შემორჩა მრავალ ადგილზე. ჯუ-ჯიცუ გავრცელებულია საფრანგეთში, კანადაში და დიდ ბრიტანეთში, ხოლო ჯიუ-ჯიცუს ფართოდ იყენებს გერმანია და ბრაზილია. ასევე, იაპონური ჯუჯუცუ განსხვავდება ჯუჯიცუსგან, რომელიც აშშ-ში გამოიყენება.
ბრიანა ტართელი

ბრიანა ტართელი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ინგლისელმა მსახიობმა გვენდოლინ კრისტი.

პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა 1998 წელს გამოცემულ წიგნში „მეფეთა ჯახი“ როგორც რენლი ბარათეონის პირად მცველთაგან ერთ-ერთი. მოგვიანებით მან ლედი კეიტლინ სტარკს შეჰფიცა რომ მის ქალიშვილებს დაიცავდა და ვინტერფელში დააბრუნებდა. ის მოგვიანებით ჩნდება წიგნებში „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005), და „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011).

პერსონაჟი
ბრიანა არის ლორდ სელვინ ტართის ერთადერთი შვილი. მას ჰყავდა 3 და-ძმა, როდესაც მისი ძმა გალადონი 8 წლის იყო ზღვაში დაიხრჩო ხოლო მისი ორი უმცროსი და ჩვილობისას გარდაეცვალა დედა კი მაშინ მოკვდა როდესაც ის ჯერ კიდევ ბავშვი იყო.
ბრიენს აღწერენ, როგორც გარეგნულად არაქალურს და ითვლება არამიმზიდველად. ის არის ძალიან მაღალი, დაკუნთული, ბრტყელ-მკერდიანი და უსუსური, ჩალისფერი თმით და ფართო უხეში ნაკვთებით დაფარული. მისი კბილები გამოკვეთილი და კეხიანია, პირი ფართო, ტუჩები შეშუპებული და ცხვირი არაერთხელ გატეხილი აქვს.

იმის გამო რომ ბრიანა ქალი იყო მისსადმი ხალხს მუდამ სტერეოტიპული დამოკიდებულება ჰქონდა, მიუხედავ იმისა რომ ის ვესტეროსში ერთ-ერთი საუკეთესო მოფარიკავე იყო. ვინტერფელის ბრძოლამდე სერ ჯეიმი ლანისტერმა მას რაინდის წოდება მიანიჭა და გახდა პირველი ქალი რაინდი ვესტეროსში. მოგვიანებით ის გახდა მეფე ბრან პირველად წოდებულის ანდალთა და პირველყოფილთა მეფის მცველებთა მეთაური.