iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიტროფანოვის ხიდი

მიტროფანოვის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ხიდის სიგრძეა 33 მეტრი, ხოლო სიგანე — 16 მეტრი.

მდებარეობა
მდებარეობს მიტროფანოვის გზატკეცილის დასაწყისში. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ბალტიის სადგური და იზმაილოვოს პოლკის სასაწყობე შენობების ანსამბლი (კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში 1819-1822 წლებში აგებული შენობა, არქიტექტორი ვ. პ. სტასოვი).

დინების ზემოთ მდებარეობს ვარშავის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ბალტიის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „ბალტიისკაია“.

სახელწოდება
ხიდმა ოფიციალური სახელი მიიღო 2008 წლის ზაფხულში, მიტროფანოვის გზატკეცილიდან, რომელმაც თავის მხრივ სახელი მიიღო მიტროფანე სასწაულმოქმედის სახელობის სასაფლაოდან.

ისტორია
ხიდის მშენებლობა დაიწყო 2007 წლის იანვარში. გახსნა კი გაიმართა 2007 წლის 10 ოქტომბერს მიტროფანოვის გზატკეცილისა და კუბის ქუჩის დამაკავშირებელ მაგისტრალთან ერთად. თავდაპირველად იგეგმებოდა ბალტიის ხიდის გაფართოება, მაგრამ მოგვიანებით წამოაყენეს წინადადება ახალი ხიდის მშენებლობის შესახებ. პროექტი კი შეიმუშავა „“-ის ინსტიტუტმა.

კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია, აგებულია მეტალისაგან. იგი გამოიყენება ავტოტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია. ხიდს აქვს ერთი ტროტუარი დინების ზემო მიმართულების მხარეს.
ბალტიის ხიდი

ბალტიის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი-თბოსადენი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ხიდის სიგრძეა 33 მეტრი, ხოლო სიგანე — 4,5 მეტრი.

მდებარეობა
მდებარეობს ბალტიის რკინიგზის სადგურის მოედანთან. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ბალტიის რკინიგზის სადგური და იზმაილოვოს პოლკის სასაწყობე შენობების ანსამბლი (კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში 1819-1822 წლებში აგებული შენობა, არქიტექტორი ვ. პ. სტასოვი).

დინების ზემოთ მდებარეობს მიტროფანოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ნოვო-პეტერგოფსკის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „ბალტიისკაია“.

სახელწოდება
ხიდის სახელი ცნობილია 1957 წლიდან და ეწოდა ბალტიის რკინიგზის სადგურის მიხედვით. ლიტერატურაში ასევე გვხვდება სახელწოდება ნოვო-ბალტიისკის ხიდი.

ისტორია
1956-1957 წლებში შემოვლით არხზე თბოსადენის ასაგებად ინჟინერ ა. ა. კულიკოვისა და არქიტექტორ პ. ა. არეშევის პროექტით ააშენეს საფეხმავლო ხიდი-თბოსადენი. ხიდის ოფიციალური გახსნა გაიმართა 1957 წლის 31 დეკემბერს.

2007 წელს მიტროფანოვის ხიდის მშენებლობის დროს მოანგრიეს დეკორაციული ლამპრები, რომელიც დამონტაჟებული იყო ხიდის ორივე მხარეს. ასევე შეცვალეს პარაპეტის გრანიტის ბოლქვებიც.

კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია, აგებულია მეტალისაგან და თაღოვანია. იგი გამოიყენება ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია. მოაჯირები თუჯისგანაა დამზადებული.
რიჩარდ პაიპსი

რიჩარდ პაიპსი ( დ. 11 ივლისი, 1923 — გ. 17 მაისი, 2018) — ამერიკელი მეცნიერი, ისტორიკოსი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი რუსეთის საკითხებში (1958-1996), რუსეთის შემსწავლელი ცენტრის დირექტორი, რუსეთისა და საბჭოთა კავშირის ისტორიის სპეციალისტი. დაიბადა ებრაულ ოჯახში, პოლონეთში. აშშ-ში დასახლდა 1940 წლიდან და მოქალაქეობა მიიღო 1943 წელს.
ნოვო-პეტერგოფსკის ხიდი

ნოვო-პეტერგოფსკის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში, შემოვლით არხზე, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულს და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ნოვო-პეტერგოფსკის ხიდი ისტორიისა და კულტურის ძეგლია.

მდებარეობა
აღნიშნული ხიდი, მდებარეობს ლერმონტოვის გამზირზე, რომელიც დაკავშირებულია ბალტიის რკინიგზის სადგურთან.

ნოვო-პეტერგოფსკის ხიდის დინების ზემოთ მდებარეობს ბალტიის ხიდი, ქვემოთ კი — კრასნოქტიაბრსკის ხიდი.

უახლოესი მეტროსადგური არის „ბალტიისკაია“, რომელიც მდებარეობს ხიდიდან დაახლოებით 230 მეტრში.

სახელწოდება
1860 წლიდან 1914 წლამდე ხიდს ეწოდებოდა შტიგლიცსკის სახელი, ა. ლ. შტიგლიცის პატივსაცემად. ამჟამინდელი სახელი კი ნოვო-პეტერგოფსკის გამზირიდან მომდინარეობს.

ისტორია
ამჟამინდელ ადგილზე, პირველი ხიდი ჯერ კიდევ 1857 წელს აშენდა. მოგვიანებით, დიზაინისა და სიზუსტის მცირე ცვლილებებით, ხიდი გარემონტდა 1889 წელს და 1908-1909 წლებში. ხიდის უკანასკნელი რეკონსტრუქცია განხორციელდა ინჟინერ კ. ვ. ეფიმიევის მიერ შემუშავებული პროექტის მიხედვით. 1920-იანი წლების ბოლოს, ლერმონტოვის გამზირზე, ტრამვაის ხაზის დაგეგმარების შემდგომ, საჭირო გახდა ახალი ხიდის აშენება. ხიდის მშენებლობა 1931-1932 წლებში განხორციელდა.

არქიტექტურა
ხიდის საერთო სიგრძე 33,3 მეტრია, ხოლო სიგანე — 23.3 მეტრი. ხიდი განკუთვნილია საავტომობილო და ფეხით მოსიარულეთათვის. ხიდის სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება.
ჩვეულებრივი ტანრეკი

ჩვეულებრივი ტანრეკი — ძუძუმწოვარი ცხოველი ტანრეკისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 26–39 სმ; აქვს ძალიან მოკლე (1 სმ-მდე სიგრძის) კუდი. მასა — 1,5–2,5 კგ. მწერიჭამიებს შორს ყველაზე დიდი ზომისაა. შეფერილია რუხად ან მოწითალო-რუხად. დაფარულია უხეში ბალნითა და ეკლებით, თავზე მოკლე ბეწვი აქვთ. ყურები მოძრავი, მცირე ზომის და მომრგვალებულია. თვალები პატარაა. ცხვირი საკმაოდ მოძრავი და მგრძნობიარეა, რასაც საკვების მოპოვების დროს იყენებს. ბინადრობს სხვადასხვა გარემოში; აქტიურია ღამით. ბუდეს იკეთებს ქვებისა და მორების ქვეშ ბალახებისგან და სხვა მცენარეებისაგან. გავრცელებულია აფრიკის სამხრეთ-დასავლეთი სანაპიროს კუნძულებზე, მათ შორის: მადაგასკარი, მავრიკი, რეუნიონი, სეიშელის და კუნძულები. სქესობრივ სიმწიფეს 1 წლის ასაკში აღწევენ მაკეობა 50–60 დღე-ღამე გრძელდება, დედალი ყრის 10–12 ნაშიერს. იკვებება ძირითადად უხერხემლოებით, ბაყაყებით, პატარა მღრღნელებით. ცოცხლობს 3–6 წელი.
ალჟირის ტურიზმი

ალჟირი ფართობის მიხედვით აფრიკის უდიდესი და მსოფლიო მასშტაბით მე-10 სახელმწიფოა. ქვეყნის ერთ-ერთი მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა საჰარის უდაბნოა, რომლის ზოგიერთი დიუნიც 180 მეტრზე მაღალია. 1976 წლიდან მოყოლებული ალჟირი მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის წევრია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2014 წლის მოხსენების მიხედვით, აფრიკის ქვეყნებს შორის ალჟირი მეოთხე ადგილზე იმყოფებოდა საერთაშორისო ტურისტთა რაოდენობით: 2013 წელს ქვეყანა 2.7 მილიონმა უცხოელმა ტურისტმა მოინახულა.

საერთაშორისო ტურისტთა დიდი ნაწილი ხმელთაშუა ზღვის სახელმწიფოებიდანაა. ალჟირის ტურიზმის სექტორი ჯერ კიდევ განვითარებადია. ტურიზმის სექტორის განვითარებისთვის ხელისუფლებამ 2025 წლამდე სტრატეგიული გეგმა შეიმუშავა.

კონკურენტუნარიანობა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის ტურიზმისა და მოგზაურობის კონკურენტუნარიანობის ინდექსის მიხედვით, ალჟირი მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის 118-ე ადგილზეა (3.1 ქულა), რაც 2015 წლის მაჩვენებლზე უკეთესია (2.9 ქულა, 123-ე ადგილი 141 ქვეყანას შორის). საერთაშორისო ტურისტების რაოდენობა 1 710 000 ადამიანს შეადგენდა. საერთაშორისო ტურიზმიდან შემოსავლები 307.7 მილიონ $-ს გაუტოლდა, რაც ერთ ტურისტზე 179.9 $-ს უდრის. ტურიზმისა და მოგზაურობის სექტორზე მთლიანი შიდა პროდუქტის 3.5% მოდის. სექტორში 327 306 ადამიანია დასაქმებული, რაც მთლიანი სამუშაო ადგილების 3%-ს შეადგენს.
მარია ულიანოვა

მარია ულიანოვა ( დ. 1878 — გ. 1937) — რუსირევოლუციონერი, ვლადიმერ ლენინის უმცროსი და. 1898 წლიდან იყო რსდმპ წევრი, 1903 წლიდან ბოლშევიკი, ცეკა-ს სამდივნოს წევრი. 1917 წლიდან ცეკა-ს ბიუროს წევრი. 1918 წლიდან გაზეთ „პრავდას“ პასუხისმგებელი მდივანი. 1925-1934 წლებში კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კონტროლის კომისიის წევრი.
ლავრ კორნილოვი

ლავრ კორნილოვი ( დ. 1870 — გ. 1918) — რუსი ინფანტერიის გენერალი, სამხედრო მზვერავი, დიპლომატი, მოგზაური და მკვლევარი.

ბიოგრაფია
იყო რუსეთ-იაპონიის ომის მონაწილე და პირველი მსოფლიო ომის გმირი. 1914 წლის 19 აგვისტოდან 48-ე დივიზიის მეთაური, 1916 წლიდან დასავლეთის ფრონტის 25-ე საარმიო კორპუსის სარდალი. 1917 წლის 2 მარტს დროებითმა მთავრობამ დანიშნა პეტროგრადის სამხედრო ოლქის მთავარსარდლად. 1917 წლის ივლისიდან იყო რუსეთის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი. 1917 წლის ბოლოდან იყო თეთრი მოძრაობის ორგანიზატორი და ერთ-ერთი ლიდერი. აქტიურად მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. დაიღუპა წითელ არმიასთან ბრძოლაში ჩრდილოეთ კავკასიაში 1918 წლის ბოლოს.

პოპულარულ კულტურაში
ლავრ კორნილოვი არის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი მიხეილ შოლოხოვის რომანისა „წყნარი დონი.“
ტარაკანოვსკის ხიდი

ტარაკანოვსკის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, შემოვლით არხზე, საადმირალოს რაიონის ციოლკოვსკის ქუჩაზე, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულს და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს.

უახლოესი მეტროსადგური არის „ბალტიისკაია“, რომელიც მდებარეობს ხიდიდან დაახლოებით 670 მეტრში.

სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო მდინარე ტარაკანოვკის მიხედვით, რომელიც აკავშირებს მდინარეებს ფონტანკასა და ეკატერინგოფკას. 1907-1908 წლებში იგი ნაწილობრივ ამოავსეს და ფონტანკის სანაპიროსა და შემოვლით არხს შორის წარმოიქმნა ქუჩა, რომელსაც უწოდეს ტარაკანოვსკის ქუჩა (1952 წლიდან ციოლკოვსკის ქუჩა).

ისტორია
ტარაკანოვსკის საფეხმავლო ხიდი (ყოფილი სტარო-ტარაკანოვსკი) შემოვლით არხზე, რომელიც მდებარეობდა ციოლკოვსკის ქუჩის დასაწყისში, ააგეს 1933 წლისათვის. ამ პერიოდისათვის ხიდი იყო ხის სამმალიანი და გამოიყენებოდა ფეხით მოსიარულეებისათვის. ხიდის პროექტი შეიმუშავა ინჟინერმა მ. ი. ჟდანოვმა.

ამჟამად არსებული ხიდი ააგეს 1975 წელს ინჟინერ ა. დ. გუტცაიტის პროექტის მიხედვით. ხიდზე ტორშერები დაამზადეს არქიტექტორ ა. ბ. ლებედინსკის პროექტის მიხედვით.

კონსტრუქცია
ხიდი მეტალისგანაა აგებული, კოჭებიანია და ერთმალიანი. ხიდი განკუთვნილია ფეხით მოსიარულეებისათვის, ასევე გამოიყენება შემოვლით არხზე კომუნიკაციების გადასაჭიმად. ხიდზე დამონტაჟებულია ოთხი ტორშერი ფანრებით, რომელიც დამზადებულია კლასიკურ სტილში. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია. ხიდის სიგრძეა 33,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 3,5 მეტრი.

ღირსშესანიშნაობა
ხიდთან ახლოს ციოლკოვსკის ქუჩაზე 2006 წელს გახსნეს კონსტანტინე ციოლკოვსკის ძეგლი.
შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს ქარხანა „წითელი სამკუთხედი“ — საუკუნის სამრეწველო არქიტექტურის ნიმუში.
ტარაკანოვსკის ხიდის ზემოთ მარჯვენა სანაპიროზე მდებარეობს მაღალი ძაბვის სადგური № 18, კონსტრუქტივიზმის არქიტექტურული სტილის ნიმუში.
იან სნეჟინსკი

იან სნეჟინსკი (დ. 6 ივლისი, 1954, ბრაილოვი, ჟმერინკის რაიონი, ვინიცის ოლქი, უკრაინა — გ. 4 ოქტომბერი, 2011, პოლონეთი) — საქართველოში მოღვაწე პოლონელი კათოლიკე სასულიერო პირი.

ბიოგრაფია
იან სნეჟინსკი დაიბადა 1940 წელს, ვინიცის ოლქში, ჟმერინკის რაიონი დაბა ბრაილოვში. 1963 წელს სასწავლებლად შევიდა რიგის სასულიერო სემინარიაში. მისი მღვდლად კურთხევა მოხდა რიგის წმიდა იაკობის კათედრალურ ტაძარში, ეპისკოპოს (შემდეგში კარდინალ) იულიანს ვაევოდსის მიერ. ორი წელი მსახურობდა ვარაკლიანის ეკლესიაში. კათოლიკე მრევლის თხოვნით, ეპისკოპოსმა იულიანს ვაევოდსმა გამოგზავნა საქართველოში, მღვდელ კონსტანტინე საფარიშვილის მოადგილე-ვიკარად. მამა კონსტანტინეს გარდაცვალების შემდეგ, 1973 წლის 28 დეკემბერს, ვატიკანის გადაწყვეტილებით, მამა იანი თბილისის წმიდა პეტრე და წმიდა პავლე მოციქულთა ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა.

მამა იან სნეჟინსკის კარგი ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის იმჟამინდელ წარმომადგენლებთან. ამის შესახებ იგი იხსენებდა:

იან სნეჟინსკი ოცდახუთ წელზე მეტხანს ემსახურა საქართველოს კათოლიკურ ეკლესიას. იგი 2011 წლის 4 ოქტომბერს, პოლონეთში გარდაიცვალა.
ჩვეულებრივი გველთევზა

ჩვეულებრივი გველთევზა, მდინარის გველთევზა — თევზი გველთევზასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 100 სმ-მდე, მასა — 4,5–13 კგ. ფერად მურა მომწვანოა, გვერდები და მუცელი ყვითელი აქვს. სხეული გველისმაგვარი ფორმისაა. მისი გრძელი ხერხემალი 110–119 მალისაგან შედგება. ქვედა ყბა ზედაზე მცირედ გრძელია და წინ არის გამოწეული. ზურგისა (სხეულის ზედა ნაწილზე) და ანალური (ქვედა ნაწილზე) ფარფლები ერთმანეთს უკავშირდება. გავრცელებულია დასავლეთ ევროპის მდინარეებში. სიცოცხლის გარკვეულ პერიოდს ატლანტის ოკეანეში ატარებს. ბინადრობს მლაშე და მტკნარ წყლებში. შეუძლია წყლიდან ამოსვლა და ხმელეთზე (ტალახში) გადაადგილება. ზრდასრული გველთევზები მდინარიდან ზღვაში გადადიან და სარგასოს ზღვისკენ მიცურავენ, რათა იქვირითონ, ამის შემდეგ ისინი იხოცებიან. ლიფსიტები, რომლებსაც მინისებრი გველთევზები ეწოდება, დინების დახმარებით უბრუნდებიან ევროპის სანაპიროებს, რასაც 3 წელს ანდომებენ. ამ პერიოდში ისინი გარეგნულად საკმაოდ იცვლებიან. სქესობრივ სიმწიფე სხვადასხვა ასაკში აღწევენ — 9–23 წელში. ცოცხლობენ 15–25 წელი; მდედრები, როგორც წესი, უფრო დიდხანს ცოცხლობენ. იკვებებიან უხერხემლოებითა და მცირე ხერხემლიანებით. ზოგიერთ ქვეყანაში გველთევზებს საკვებად იყენებენ; იჭერენ სპეციალური ხაფანგებით. ბოლო პერიოდში მათი რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა.
ევროპული მურენა

ევროპული მურენა — თევზი მურენასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 150 სმ, მასა — 15 კგ. გავრცელებულია ძირითადად ხმელთაშუა ზღვაში, გვხვდება აზორის კუნძულებთან და მდინარე სენეგალის შესართავთან. აქვს გლუვი, უქერცლო კანი, რომელიც ლორწოს სქელი ფენით არის დაფარული. ზურგის ფარფლი თავის უკან იწყება მთელ ზურგს გასდევს. აქვს ფართო ყბები. კბილები უკანაა მიმართული, საკმაოდ სქელია; შეუძლია მათი წინ გამოწევა. ნადირობისას ძირითადად ყნოსვას იყენებს, მხედველობა სუსტადაა განვითარებული — თვალები მცირე ზომისაა. მსხვერპლს ეძებს წყვდიადში. გააჩნია მეორეული ყბები. სქესობრივ სიმწიფეს დაახლოებით 5 წელში აღწევს. ჩანასახის განვითარება რამდენიმე დღე გრძელდება, რაც წყლის ტემპერატურაზეა დამოკიდებული. ღია წყლებში ყრის 60 000-მდე ქვირითს; ახასიათებს გარეგანი განაყოფიერება. იკვებება კიბოსნაირებითა და თევზებით, ზოგჯერ ნარჩენებითაც.
გაბრიელე ბრაგანტინი

გაბრიელე ბრაგანტინი (დ. 17 თებერვალი, 1955, ვერონა, იტალია) — საქართველოში მოღვაწე იტალიელი სასულიერო პირი, თეოლოგი, სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სასწავლო უნივერსიტეტის პროფესორი.

ბიოგრაფია
გაბრიელე ბრაგანტინი დაიბადა 1955 წლის 17 თებერვალს ქალაქ ვერონაში, იტალიაში. 1975-1981 წლებში იგი ვერონის წმინდა ზენონის თეოლოგიურ ინსტიტუტში ფილოსოფიურ-თეოლოგიურ კურსს დაეუფლა. ამავე წელს იგი პრესვიტერად აკურთხეს. 1980-1982 წლებში გაბრიელე ბრაგანტინი ბოლონიის დომინიკელთა ინსტიტუტში სწავლობდა, სადაც მას თეოლოგიაში ლიცენზია მიენიჭა. 1980-1989 წლებში იგი ვერონის ინფორმატიკის ლიცეუმ „ალესტიმატეში“ რელიგიის მასწავლებელი იყო, ხოლო 1994 წელს საშუალო სკოლის „მინო ტურკი“ დირექტორად დაინიშნა.

1994 წელს გაბრიელე ბრაგანტინი საქართველოში ჩამოვიდა და ქუთაისის სტიმატინთა საკრებულოს ხელმძღვანელი გახდა. მოგვიანებით მას კათოლიკური ეკლესიის ეკუმენიზმის, კულტურისა და ლიტურგიის საეპისკოპო ვიკარიუსის წოდება მიენიჭა.

ამჟამად გაბრიელე ბრაგანტინი სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სასწავლო უნივერსიტეტის პროფესორია.
სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტი

სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტი — მრავალპროფილიანი უმაღლესი სასწავლებელი თბილისში.

ისტორია
სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტი (საბაუნი) დაარსდა 2002 წელს. იმ დროისთვის უნივერსიტეტის სახელწოდება იყო „სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის ფილოსოფიის, თეოლოგიის, ისტორიისა და კულტურის ინსტიტუტი“, სადაც მოქმედებდა მხოლოდ თეოლოგიის ფაკულტეტი. ფაკულტეტზე ისწავლებოდა ფართო პროფილის ქრისტიანული ღვთისმეტყველება, იმართებოდა საერთაშორისო სიმპოზიუმები, კონფერენციები, სემინარები. უნივერსიტეტი ამზადებდა და გამოსცემდა საღვთისმეტყველო, ფილოსოფიურ, ისტორიულ წიგნებისა და სახელმძღვანელოებს. თანდათან ჩამოყალიბდა პარტნიორული ურთიერთობები ევროპის სხვადასხვა უნივერსიტეტებთან.

2009 წელს უნივერსიტეტმა მოიპოვა მორიგი ინსტიტუციური ავტორიზაცია. იმავე წელს, სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო სტრუქტურულ ერთეულს შეემატა სამართლის ფაკულტეტი, ხოლო თეოლოგიის მიმართულებას საბაკალავრო პროგრამის გარდა (ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ფარგლებში) დაემატა სამაგისტრო პროგრამა. 2012-2013 სასწავლო წლიდან, თეოლოგიის საბაკალავრო პროგრამას დაემატა დამატებითი სპეციალობა (მაინორი) კულტურული ტურიზმი. 2013-2014 სასწავლო წლიდან უნივერსიტეტში ამოქმედდა ახალი აკრედიტებული პროგრამები: ტურიზმის საბაკალავრო პროგრამა (ტურიზმის ფაკულტეტი), ბიზნესის ადმინისტრირების საბაკალავრო პროგრამა (ბიზნესის ფაკულტეტი). 2014-2015 სასწავლო წლისათვის ამოქმედდა სამართლის სამაგისტრო პროგრამა (სამართლის ფაკულტეტი). 2016-2017 წელს კი სოციალურ და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე აკრედიტაცია მიიღო საერთაშორისო ურთიერთობების საბაკალავრო პროგრამამ. 2017-2018 წელს კი აკრედიტაცია მიიღო ბიზნესის ადმინისტრირების სამაგისტრო პროგრამამ (ბიზნესის ფაკულტეტი).

2018 წელს აკრედიტაცია მიიღო ბიზნესის ადმინისტრირების ინგლისურენოვანმა პროგრამამ.

2021 წელს უნივერსიტეტმა ხელახალი ავტორიზაცია გაიარა და მოიპოვა სადოქტორო პროგრამების განხორციელების უფლება, რის შედეგად ის სასწავლო უნივერსიტეტიდან სრულ უნივერსიტეტად გადაკეთდა.

ამჟამად, საბაუნიში 11 საბაკალავრო ( სამართალი, ბიზნესის ადმინისტრირება, ტურიზმი, ბიზნესის ადმინისტრირება (ინგლისურენოვანი პროგრამა), თეოლოგია, საერთაშორისო ურთიერთობები, პოლიტიკის მეცნიერებები, სოციოლოგია, ფსიქოლოგია, ინგლისური ფილოლოგია, საჯარო მმართველობა), 5 (ხუთი) სამაგისტრო (სამართალი, თეოლოგია, საჯარო მმართველობა, ბიზნესის ადმინისტრირება, ადამიანური რესურსების მართვა) და 3 (სამი) სადოქტორო (სამართალი, თეოლოგია, საჯარო მმართველობა) პროგრამა მოქმედებს. ყველა მათგანი აკრედიტებულია. უნივერსიტეტი გასცემს სახელმწიფოს მიერ აღიარებულ დიპლომს.
გარეული იხვი

გარეული იხვი — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. შინაური იხვის წინაპარი.

მისი სხეულის სიგრძეა 50–56 სმ, მასა — 1–1,5 კგ. ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი; დედალი ფერად მოყავისფროა, შეჯვარების სეზონზე მამალს მწვანე თავი, თეთრი საყელო, მურა-რუხი ზურგი, შავი კუდის ზედა ნაწილი, შოკოლადისებრ-ყავისფერი მკერდი და მორუხო მუცელი აქვს; ფთებს გასდევს კაშკაშა ფერის (თეთრი, შავი და ლურჯი) ზოლები. მამალს კუდზე საჭის აპრეხილი ბუმბული აქვს. თითებს შორის აპკი აქვს გადაკრული, რაც ცურვაში ეხმარება. მამლის ნისკარტი ყვითელია.

ფართოდ გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში (სამხრეთით — მექსიკამდე, ხოლო აღმოსავლეთით — გრენლანდიამდე); ინტროდუცირებულია აფრიკაში, ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრალიაში. საქართველოში მობუდარი იხვია, ძირითადად ბინადრობს ტყისა და ტყესტეპის ზონაში, წყალსატევებთან (მტკნარშიც და მარილიანშიც) ახლოს; გვხვდება ქალაქის პარკებისა და წყალსატევების მიდამოებშიც.

გამრავლებას 2 წლის ასაკიდან იწყებს. დედალი დებს 7–16 ცალ თეთრ, მომწვანო-ჩალისფერი ელფერის მქონე კვერცხს. ინკუბაცია 28 დღე-ღამე გრძელდება. დედალთა რიცხვის შემცირების შემთხვევაში, მამრები სხვა სახეობის იხვებს ეჯვარებიან. ცოცხლობენ 7–10 წელი.

იკვებება მცენარეებით, უხერხემლოებით; დასახლებულ ადგილებში — ადამიანის მიერ მიცემული საკვებითაც, განსაკუთრებით პურით. საკვებს მოიპოვებს წყალშიც და ხმელეთზეც. წყალში საკვების ძიებისას შეუძლია ჩაყვინთვა, რა დროსაც მთელი ტანით ამოყირავდებიან ხოლმე.

ნადირობის ობიექტია, იყენებენ მის ხორცს. საქართველოს კანონმდებლობით, მასზე ნადირობა 10 სექტემბრიდან 10 ნოემბრამდე ნებადართულია მხოლოდ ახალქალაქის, ნინოწმინდის, წალკისა და დმანისის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიებზე, დღიური ლიმიტი — 5 ცალი; ხოლო 1 ნოემბრიდან 1 მარტამდე ყველგან, გარდა ახალქალაქის, ნინოწმინდის, წალკისა და დმანისის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიებისა, დღიური ლიმიტი — 6 ცალი.
ბობროვიჩსკოეს ტბა

ბობროვიჩსკოეს ტბა — ტბა ბელარუსში, ბრესტის ოლქის ივაცევიჩის რაიონში. ტბასთან ახლო მდებარეობს სოფელი ბობროვიჩი, ქალაქი ივაცევიჩი ტბიდან 30 კმ-ითაა დაშორებული.

ტბის ფართობია 9,47 კმ², სანაპირო ხაზის სიგრძე — 14,4 კმ, მაქსიმალური სიღრმე — 8 მ, საშუალო — 2,5 მ. ძირითადი ნაწილი 2–4 მ სიღრმისაა. სანაპირო დაბალია, ტორფიანი, გაზრდილია ბუჩქნარი. წყალსაკრების ტერიტორია ბრტყელი დაბლობია, სანახევროდ დაფარულია ტყით და ბუჩქნარით, სანახევროდ — ჭაობითა და დაჭაობებული ტერიტორიებით. არხით დაკავშირებულია მდინარე გრივდასთან.

ტბა მდიდარია თევზით (კარჩხანა, კობრი, სქელშუბლა, კაპარჭინა, წერი, ნაფოტა, ქორჭილა). 1970-იან წლებში აქ მოიპოვებდნენ ვერცხლისფერ კარჩხანას, თეთრ კობრს, თეთრ ამურს და ბრტყელშუბლებს. ფიტოპლანქტონი წარმოდგენილია 89 სახეობის წყალმცენარით (უმთავრესად მწვანე წყალმცენარეები და ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები).

ვიგონოვსკოესთან და მიმდებარე ტერიტორიებთან ერთად, ბობროვიჩსკოეს ტბა შედის ვიგონოშანსკოეს აღკვეთილის შემადგენლობაში, ფართობი — 43 ათ. ჰექტარი.
ბორისოვის ხიდი

ბორისოვის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, შემოვლით არხზე, საადმირალოს რაიონში, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს არხის მარჯვენა და მარცხენა სანაპიროს.

უახლოესი მეტროსადგურები არის „ბალტიისკაია“ (1018 მ) და „ნარვსკაია“ რომელიც მდებარეობს ხიდიდან დაახლოებით 970 მეტრში.

ხიდი მდებარეობს ტარაკანოვსკისა და ნოვო-კალინკინის ხიდებს შორის.

სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო სახლების მფლობელის, ვაჭარ ბორისოვის გვარის მიხედვით, რომელსაც ეკუთვნოდა ორი დიდი სახლი სანაპიროზე.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში ააგეს ხის, კოჭებიანი საფეხმავლო ხიდი. 1928 წელს მიმდინარეობდა მისი კაპიტალური რემონტი. ხიდის სიგრძე მიმდინარე რემონტის დროს შეამცირეს 39 მეტრიდან 33 მეტრამდე. 1932 წელს ხის კოჭები გამოცვალეს და დაამონტაჟეს მეტალის კოჭები.

ამჟამად არსებული ხიდი ააგეს 1988-1989 წლებში პროექტის მიხედვით, რომელიც შეიმუშავეს „“-ის საპროექტი განყოფილების ინჟინერმა ვ. ი. ფელდმანმა და არქიტექტორმა ვ. მ. ივანოვმა.

შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს ქარხანა „წითელი სამკუთხედი“ — საუკუნის სამრეწველო არქიტექტურის ნიმუში, რომელიც მუშაობდა საუკუნის დასაწყისამდე.

კონსტრუქცია
ხიდი მეტალისგანაა აგებული და ერთმალიანი. იგი განკუთვნილია ფეხით მოსიარულეებისათვის, ასევე გამოიყენება შემოვლით არხზე კომუნიკაციების გადასაჭიმად. ხიდის სიგრძეა 33,1 მეტრი, ხოლო სიგანე — 3 მეტრი. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია.
ოაკიმ ვაცეტისი

ოაკიმ ვაცეტისი ( დ. 1873 — გ. 1938) — ლატვიელი სამხედრო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
1909 წელს დაასრულა გენშტაბის აკადემია და მიიღო კაპიტნის ჩინი. იყო სასწავლო ასეულის მეთაური. 1912 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1915 წლიდან იყო პოლკოვნიკი, მე-12 არმიის მე-5 პოლკის მეთაური. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ თავის პოლკთან ერთად გადავიდა ბოლშევიკების მხარეს. 1917 წლის დეკემბრიდან იყო რევოლუციური საველე შტაბის ოპერატიული განყოფილების უფროსი. 1918 წლის აპრილიდან ლატვიელ მსროლელთა დივიზიის მეთაური. 1918 წლის ივლისიდან აღმოსავლეთის ფრონტის სარდალი. 1918 წლის 1 სექტემბრიდან 1919 წლის ივლისამდე იყო საბჭოთა რუსეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი
ვულკოვსკოეს ტბა

ვულკოვსკოეს ტბა — კარსტული წარმოშობის ტბა ბელარუსში, ბრესტის ოლქის ივაცევიჩის რაიონში. მდებარეობს ქალაქ ტელეხანის ჩრდილოეთით, სოფ. ვულკა-ტელეხანსკაიას. განლაგებულია მდ. იასელდი აუზში, რომელთანაც აგილსკის არხითაა დაკავშირებული, ხოლო ვიგონოვსკოეს ტბის გავლით — მდ. შჩარასთან.

სარკის ფართობი შეადგენს 0,5 კმ²-ს, სიგრძეში 1 კმ, ხოლო სიგანეში 0,7 კმ-ია. მაქსიმალური სიღრმე — 24,5 მ.

ტბაში ყველაზე მეტად გავრცელებულია ქორჭილა, კაპარჭინა, წერი, ნაფოტა, იშვიათად ვხვდებით ფარფლწითელას, ჩიქვს, ციმორს, ვერცხლისფერ კარჩხანას. აგრეთვე მოშენებულია კიბოები.
ბორის სავინკოვი

ბორის სავინკოვი ( დ. 1879 — გ. 1925) — რუსი პოლიტიკოსი, რევოლუციონერი, ესერების პარტიის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. ავტორია ავტობიოგრაფიული რომანისა „ფერმკრთალი ცხენი“

ბიოგრაფია
1898 წლიდან იყო სხვადასხვა სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფების წევრი. 1903 წლიდან იყო ემიგრაციაში ჟენევაში, სადაც გახდა ესერთა პარტიის წევრი. ირიცხებოდა პარტიის საბრძოლო რაზმის წევრად და მონაწილეობდა რუსეთის ტერიტორიაზე განხორციელებულ ტერორისტული აქტების დაგეგმვაში. მონაწილეობდა სერგეი ალექსანდრეს ძე რომანოვის მკვლელობაში.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ საფრანგეთიდან დაბრუნდა რუსეთში. დროებითი არმიის მიერ დანიშნულ იქნა მე-7 არმიის კომისრად. 1917 წლის ივლისში დაინიშნა სამხედრო მინისტრად ალექსანდრე კერენსკის დროებით მთავრობაში. ეწინააღმდეგებოდა ოქტომბრის გადატრიალებას და ბოლშევიკებს. 1918 წლის მარტში მოსკოვში შექმნა იატაკქვეშა კონტრრევოლუციური სამხედრო ორგანიზაცია. 1919 წლიდან წავიდა ემიგრაციაში პარიზში და აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ანტანტის ქვეყნების ლიდერებთან თეთრი მოძრაობისთვის მხარდაჭერის მოსაპოვებლად.
ნოვო-კალინკინის ხიდი

ნოვო-კალინკინის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, შემოვლით არხზე, საადმირალოს რაიონში, სტარო-პეტერგოფის პროსპექტის დასაწყისში.

უახლოესი მეტროსადგური არის „ნარვსკაია“ რომელიც მდებარეობს ხიდიდან 900 მეტრში.

სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო პატარა ფინური სოფლის სახელის მიხედვით, რომელიც ცნობილი იყო საუკუნიდან. იგი მდებარეობდა მდინარე ფონტანკის ქვემოთში. ძველ რუკეზე სოფელი მოიხსენიება როგორც კალიულა ან როგორც კალინა. სანქტ-პეტერბურგის მშენებლობის პერიოდში სოფლის სახელწოდება რუსულ ყაიდაზე გადაიტანეს და უწოდეს კალინკინა. სოფლის სახელი ასევე ფიგურირებს სტარო-კალინკინის ხიდის სახელწოდებაშიც, რომელიც ფონტანკაზე მდებარეობს და მალო-კალინკინის ხიდის სახელწოდებაშიც, რომელიც გრიბოედოვის არხზეა აგებული.

ისტორია
პირველი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1836 წელს პ. პ. ბაზენისა და ი. სედოვის პროექტის მიხედვით. ეს იღო ხის თაღოვანი ხიდი გრანიტის საყრდენებით. 1866 წელს მიმდინარეობდა მისი კაპიტალური რემონტი. 1902 წელს ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით ხიდი გააფართოეს და გააძლიერეს. 1929-1930 წლებში ხიდი კვლავ გადააკეთეს ამჟამად ო. ე. ბუგაევისა და ბ. დ. ვასილევის პროექტის მიხედვით. 1997 წელს მიმდინარეობდა ხიდის რემონტი, გააძლიერეს სავალი ნაწილის რკინა-ბეტონის ფილა.

კონსტრუქცია
ხიდი რკინა-ბეტონითაა აგებული და ერთმალიანი. იგი განკუთვნილია საავტომობილო, ტრამვაისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. ხიდის სიგრძეა 27,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 20 მეტრი. სავალი ნაწილი ასფალტ-ბეტონითაა მოპირკეთებული.