iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კურტ კობეინი: არეული მონტაჟი

„კურტ კობეინი: არეული მონტაჟი“ — დოკუმენტური ფილმი 1990-იანი წლების როკ-კულტის, ჯგუფ „ნირვანას“ სოლისტის, კურტ კობეინის ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე. რეჟისორი – ბრეტ მორგენი. ფილმის პრემიერა გაიმართა -ზე 2015 წელს.

წარმოება
ბრეტ მორგენს ფილმის შექმნის იდეა 2007 წელს კურტის ქვრივმა, კორტნი ლავმა მიაწოდა. რეჟისორი მასალების კვლევასა და დაფინანსების მოპოვებაზე რვა წელი მუშაობდა. ეს არის კურტ კობეინზე პირველი დოკუმენტური ფილმი, რომელიც მის ოჯახთან თანამშრომლობით შეიქმნა. ფილმისთის სპეციალური ინტერვიუები ჩაწერეს კურტის ახლობლებთან, ესენი იყვნენ: კორტნი ლავი, კრისტ ნოვოსელიჩი, ტრეისი მერენდერი, კურტის და — კიმ კობეინი, მისი მშობლები — ვენდი ფრადენბერგი და დონალდ კობეინი. მათ კურტის ცხოვრებიდან მრავალი საინტერესო დეტალი გაიხსენეს. რეჟისორმა ინტერვიუს მოდელად გამოიყენა ინტერვიუ ფილმიდან „ლენი“. ფილმი შეიცავს კობეინის ბავშვობისდროინდელ ვიდეოებს, მის ნახატებს, ტექსტურ ჩანაწერებს, უცნობ კადრებს „ნირვანას“ ადრეული გამოსვლებიდან და რეპეტიციებიდან, გამოუქვეყნებელ სიმღერებს, ასევე კურტის ოჯახური ურთიერთობის ამსახველ კადრებს მის ცოლთან და შვილთან. ფილმისთვის ანიმაციები შექმნეს ცნობილმა ანიმატორებმა: სტეფან ნადელმენმა და ჰისკო ჰალსინგმა. ფილმის სათაური, „არეული მონტაჟი“, მოდის მუსიკალური კოლაჟის სახელწოდებიდან, რომელიც კურტმა 1988 წელს კასეტის ჩანაწერზე შექმნა.

კრიტიკული გამოხმაურება
დევიდ ფიარი „როლინგ სტოუნიდან“ ფილმს ასე ახასიათებს: „კურტ კობეინის შეულამაზებელი გამოცდილება. ამ ფილმში კურტი არაა ნაჩვენები როგორც თაობის სპიკერი, არამედ როგორც უბრალო ადამიანი, როგორც მეუღლე, როგორც მამა.“ ქეითი უელში -დან: „ჭეშმარიტი წარმატება, როგორც დოკუმენტური ფილმების წარმოებაში, ასევე კურტის მემკვიდრეობის შენარჩუნებაში. ოდრი ადლერი -დან: „როკის კულტის ყველაზე ჰოლისტური პორტრეტი, რაც კი ოდესმე შექმნილა.“
ერნსტ გეორგ რავენშტაინი

ერნსტ გეორგ რავენშტაინი (ერნსტ გეორგი) (დ. 30 დეკემბერი, 1834 — გ. 13 მარტი, 1913) — გერმანელი-ინგლისელი გეოგრაფი და კარტოგრაფი. როგორც გეოგრაფი, ის შედარებით ნაკლებს მოგზაურობდა. მისი ნაშრომები ძირითადად კარტოგრაფიასა და გეოგრაფიის ისტორიას ეხება.

რავენშტაინი გერმანიაში, ფრანკფურტში კარტოგრაფების ოჯახში დაიბადა. ცხოვრების დიდი ნაწილი ლამბეთში (სამხრეთი ლონდონი) გაატარა, თუმცა გერმანიაში გარდაიცვალა 1913 წლის 13 მარტს.

ტანვარჯიში
1861 წელს რავენშტაინმა ლონდონში ტანვარჯიშის გერმანული საზოგადოება დააარსა. სპორტული კლუბი ხელს უწყობდა ტანვარჯიშის განვითარებას და ყოველწიური შეჯიბრებები იმართებოდა წმინდა პანკრასში სპეციალურად აგებულ გერმანულ გიმნასიუმსა და შუშის სასახლეში. 1866 წლისთვის საზოგადოება 30 ეროვნების 1 100 წევრისგან შედგებოდა, რომელთაგანაც 650 ბრიტანელი, ძირითადად ვაჭარი იყო. 1866 წელს უილიამ პენი ბრუკსთან და ჯონ ჰალისთან ერთად დააფუძნა ბრიტანული ოლიმპიური ასოციაცია, რომელიც ყოველწლიურად სპორტულ ქვეყნის მასშტაბით ღონისძიებათა სერიებს მართავდა, რაც ვენლოკის ოლიმპიური თამაშებით იყო შთაგონებული. 1867 წელს რავენშტიანმა ტანვარჯიშის სახელმძღვანელო გამოსცა.
გომარ სიხარულიძე

გომარ სიხარულიძე (დ. 4 მარტი, 1942, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 27 იანვარი, 2020) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1981). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2009).

1964 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საგუნდო–სადირიჟორო), ხოლო 1976 წელს (საკომპოზიციო).

1957–1959 წლებში იყო ქ. ქუთაისის აბრეშუმის კომბინატთან არსებული გუნდისა და ხალხური ინსტრუმენტალური ანსამბლის ხელმძღვანელი; 1961–1975 წლებში ვოკალური ანსამბლი „გორდელას“ ხელმძღვანელი; 1966–1970 ასწავლიდა თბილისის სამუსიკო სასწავლებელში, 1970–1977 თბილისის სამუსიკო სკოლის დირექტორი; 1977 წლიდან იყო თბილისის პიონერთა სასახლის მუსიკალური ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი; 1984 წლიდან თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის მუსიკალური კათედრის გამგე.

დაწერილი აქვს: კამერულ–ინსტრუმენტული ნაწარმოებები – სონატა ფორტეპიანოსათვის (1969), ხუთი პიესა ფორტეპიანოსათვის (1970), ექსპრომტი ფორტეპიანოსათვის (1970), პრელუდია და ფუგა ფორტეპიანოსათვის (1970), კონცერტი სამი შემსრულებლისათვის, საბავშვო ხმა, ტენორი, ბანი (1984); კამერულ–ვოკალური ნაწარმოებები – 4 რომანსი ბარიტონისა და ფორტეპიანოსათვის (1964), რომანსი მაღალი ხმისა და ფორტეპიანოსათვის (1970), „ავე მარია“ არია მაღალი ხმისა და ფორტეპიანოსათვის (1974); საგუნდო ნაწარმოებები – დიდება 1 „რვაასი“ სოლისტებისა და ვაჟთა გუნდის ა კაპელასათვის (1966), დიდება 2 „გურამი“ სოლისტის, გუნდისა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1968), „ოთხი გურული ჩანახატი“ ქალთა გუნდის ა კაპელასათვის (1972), დიდება 3 „ჯარჯი“ სოლისტების, გუნდისა და სიმფონიური ორკესტრისათის (1975); საესტრადო სიმღერები – „იმერული ბალადა“, „გურია“, „დონ კიხოტი ზურიკელა“, „გაზაფხული“. მუსიკა სპექტაკლების, ანიმაციური ფილმებისა და მხატვრული კინოფილმებისათვის. ვოკალურ ანსამბლ „გორდელასთან“ ერთად, 1968 წელს გახდა ბულგარეთის სტუდენტური და ახალგაზრდული საერთაშორისო ფესტივალის გამარჯვებული.

გარდაიცვალა 2020 წლის 27 იანვარს. დაკრძალულია თბილისში, მახათას მთის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

კომპოზიტორია ფილმებისა
1972: „ჩარი რამა“ რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
1975: „გამინაწილე სითბო“ რეჟ. ირაკლი ასათიანი
1980: „ზღაპარი“ რეჟ. კონსტანტინე (კოტე) სურმავა
1985: „მედუზა“ რეჟ. გიორგი (გია) ბარაბაძე
1985: „ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში“ რეჟ. გიორგი (გია) მატარაძე
1985: „მევლუდი“ რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1969: საქართველოს ლენინური კომკავშირის პრემია
1972: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1981: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
ვაზისუბნის მეოთხე ნამოსახლარი

ვაზისუბნის მეოთხე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით, ძველ სასაფლაოზე, განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნამოსახლარი მცენარეებითაა დაფარული. ერთ ნასახლარში შემორჩენილია მოზრდილი ქვევრები. მოგვიანებით ნამოსახლარზე სასაფლაოები მოუწყიათ აქა-იქ. ჩანს საუკუნის დასაწყისის საფლავის ქვები.
გურჯაანის პირველი ეკლესია

გურჯაანის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანში, ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. საკურთხეველში შემორჩენილი ნალესობის კვალი ადასტურებს, რომ ეკლესია შიგნით შელესილი ყოფილა. დაზიანებულია, მთელს სიმაღლეზე შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხეველი. კამარა ჩამონგრეულია, დანარჩენ კედლებს ზედა ნაწილები მონგრეული აქვთ. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარის გადახურვა ჩამონგრეულია. აღმოსავლეთით აფსიდია, რომელშიც მცირე ზომის ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშიაა. აფსიდის ჩრდილოეთით გვერდში მდებარე ნიშა გეგმით თითქმის ნახევარწრიულია, სამხრეთ ისაში კი ოთხკუთხა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიშენებული. აფსიდი დასრულებულია კონქით, რომლის თაღი ნახევარწრიული მოხაზულობისაა. სამხრეთ კედელში ერთი სარკმელია გაჭრილი.
გურჯაანის მეორე ეკლესია

გურჯაანის მეორე ეკლესია — არქიტექტორული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანში, სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 0.5 კილომეტრზე ყველა წმინდანის ეკლესისკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს მინდორში, განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ძეგლი თითქმის მთლიანად დანგრეულია და ეკლიანი მცენარეებითაა დაფარული. შემორჩენილია აღმოსავლეთი და დასავლეთი კედლების ნაშთები. ნაგები ყოფილა რიყის ქვის ლოდებითა და კირის ხსნარით. შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით დასრულებული იყო ნახევარწრიული მოხაზულიბის შვერილი აფსიდით.
ვაზისუბნის მეორე ნამოსახლარი

ვაზისუბნის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტში სოფელ ვაზისუბნის სამხრეთ-დასავლეთით, მდინარე მცონარახევის მარჯვენა ნაპირზე, ლომიაურად წოდებულ ადგილზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ ანტიკურ ხანას.

 საუკუნის 60-იან წლებში მიწის ხვნის დროს აღმოჩნდა მშრალი წყობით ნაგები კედლების ფრაგმენტები და წითლად შეღებილი ბრტყელი კრამიტის ნატეხები.
ბაკურციხის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბაკურციხის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტიის, სოფელი ბაკურციხის დასავლეთ ნაწილში. განეკუთვნება საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. კედლები შიგნიდან შელესილი და შეთეთრებულია. შენობის გარეთა კედლები აგურისა და რიყის ქვის რიგების მონაცვლეობითაა ნაწყობი, ქვებს შორის დარჩენილი არეები ამოვსებულია კირის ხსნარით, რომელიც მათი ზედაპირის უმეტეს ნაწილს ფარავს. შესასვლელი ორია: სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კარი განიერი და მაღალია, გადახურულია ისრული თაღით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაიონშიც შეისრული თაღით გადახურული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჩრდილოეთით ერთი შეისრულთაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიშაა, ხოლო სამხრეთით- ერთი შეისრულთაღოვანი ნიშა. შეისრულია აფსიდის თაღიც და კამარაც, რომელიც აფსიდის თავის გარდა,კიდევ სამ, ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაცილებულ, საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი დასავლეთ კედელთანაა, ხოლო ორი დარბაზის შუაში.თაღები გადაყვანილია პილასტრებზე, რომელთა შორის კედელი საფეხურითაა შეღრმავებული და დასრულებულია შეისრული თაღით. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, ინტერიერს კიდევ ოთხი შეისრულთაღოვანი სარკმელი აშუქებს. მათგან ორი ჩრდილოეთ კედელშია გაჭრილი, თითო-თითოდ დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში. ეკლესიის ფასადები დანაწევრებულია აგურით ნაწყობი განიერი პილასტრებით. აღმოსავლეთ ფასადზე სამი პილასტრია თითო-თითო ფასადის კედლებში და ერთი შუაში. განაპირა პილასტრები ორსაფეხურიანია კაპიტელებითა დასრულებული, ხოლო შუა, რომლისაც ფასადის ღერძი უჭირავს და კედელს თითქმის მთელ სიმაღლეზე აუყვება, ორსაფეხურიანი ლავგარდნით შემოფარგლული ფრონტონით. შუა პილასტრის ქვედა ნაწილში საკურთხევლის სარკმლის ღიობი გამოდის. სარკმლის ზემოთ, საკუთრივ პილასტრესზე, გამოსახულია მაღალი, რელიეფური ჯვარი, ხოლო გვერდებზე-საფეხურებიან ბაზისზე დადგმული თითო ჩაღრმავებული ჯვარი. ფასადის ფრონტონის არეში ორი მრგვალი სარკმელია, რომლებიც კონქის თავზე არსებულ სივრცეს აშუქებენ.

დასავლეთის ფასადზე, შესასვლელის ორივე მხარეს, ფრონტონით დასრულებული თითო პილასტრია, რომლებიც ფასადს სამ ნაწილად ყოფენ. თითო პილასტრი ფასადის კიდეებშია. ისინი, ისევე როგორც აღმოსავლეთ ფასადის განაპირა პილასტრები, ორსაფეხურიანი კაპიტელით არის დასრულებული. ფასადის შუა ნაწილში, სარკმლის ზემოთ, გამოსახულია საკმაოდ დიდი რელიეფური ჯვარი, გვერდის ნაწილებში კი-თითო ბოლოებმომრგვალებული ტოლმკლავა ჯვარი, რომელსაც გარს უვლის აგურით გამოყვანილი ორსაფეხურიანი ჩარჩო. გრძივი ფასადები განივი ფასადებისგან განსხვავებით, მოურთველია. თითოეული მათგანი, ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაცილებული და ორსაფეხურიანი კაპიტელით დაგვირგვინებული სამ-სამი პილასტრით დაყოფილია ოთხ-ოთხ არედ. ფასადები დასრულებულია აგურის ოთხაფეხურიანი ლავგარდანით. ეკლესია გადახურულია თუნუქის სახურავით.
გურჯაანის მესამე ეკლესია

გურჯაანის მესამე ეკლესია — არქიტექტორული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანში, სოფლის დასავლეთით 2 კილომეტრზე სასაფლაოზე, ყველაწმინდის ორგუმბათიანი ეკლესიიდან 300 მეტრზე. ეკლესია ნაგები ყოფილა მსხვილი რიყის ქვით და კვადრატური აგურით. ნანგრევებიდან შემორჩენილია აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდის მცირე ნაწილი, რომლის სიმაღლე 1.2 მეტრია, და გრძივი კედლების კვალი.
გურჯაანის საწნახელი

გურჯაანის საწნახელი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანში. აღმოაჩინეს საუკუნის შუა წლებში, სოფლის დასავლეთით, წილიანხევის პირას მიწის სამუშაოების დროს. მოგვიანებით იგი სოფელში ჩამოუტანიათ. გადმოცემით საწნახელს ქვითა და დუღაბით ნაშენი აუზიც ჰქონია, რომელიც აღმოჩენის ადგილზე დაუტოვებიათ. საწნახელი გამოთლილია ქვიშაქვის ლოდში. იგი დაახლოებით ტოლფერდა სამკუთხედის ფორმისაა, რომელსაც ერთი წვერო წაკვეთილი აქვს (ფერდის სიგრძე-1.6 მეტრი, ქვის სისქე-0.33 მეტრი). ქვის ზედაპირი 8-10 სანტიმეტრით ჩაღრმავებულია ისე, რომ მთელ პერიმეტრზე დარჩენილი აქვს თანაბარი სიგანის (დაახლოებით 12 სანტიმეტრი) ნაპირი. ჩაღრმავებული ნაწილის შუაში ამოკვეთილია ოთხი ღარი (სიგანე და სიღრმე 6 სანტიმეტრი). მათი ერთობლიობა კვადრატს ქმნის, რომელიც დაკავშირებულია ერთ-ერთ ნაპირში მოწყობილ სადინართან.
გურჯაანის ყოვლადწმინდის ეკლესიის სადგომი

გურჯაანის ყოვლადწმინდის ეკლესიის სადგომი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, გურჯაანის ყოვლადწმინიდის ეკლესიის ეზოში. შესასვლელიდან 20-25 მეტრის დაშორებით კახთუბნისხევის პირას. განეკუთვნება მუსტიეს ხანას. ძეგლი 1965 წელს გამოავლინა კაე-მ ფირცხელაურის ხელმძღვანელობით. სადგომზე აღმოჩნდა კაჟის დაბალი, ფართო და მოგრძო არასწორი ანატკეცები. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
გლდანი (ელექტროდეპო)

„გლდანი“ (ტჩ-2) — თბილისის მეტროპოლიტენის დეპო. მდებარეობს გლდანის რაიონში . ექსპლუატაციაში შევიდა 1985 წლის ოქტომბერში, დიდუბე-გურამიშვილის მონაკვეთის გახსნამდე.. ემსახურება ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზს ოთხვაგონიანი შემადგენლობებით. ლიანდაგები 1–14 იტევს ორ ხუთვაგონიან შემადგენლობას. აქვს საბრუნი წრე ვაგონების მობრუნებისათვის და სამრეცხაო.
სამტრედიის ქუჩა

სამტრედიის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს დიდუბის რაიონში (დიდუბე), აკაკი წერეთლის გამზირიდან კოსმონავტების სანაპირომდე. საუკუნეში აქ იყო გერმანული მოახალშენეების დასახლება ალექსანდერდორფი (გერმანულად - ალექსანდრეს სოფელი). სახელწოდება მიიღო რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე -ის პატივსაცემად. მოახალშენეები ძირითადად სოფლის მეურნეობას მისდევდნენ, რომლის პროდუქტიტაც (ხილი, ბოსტნეული და სხვ.) ამარაგებდნენ თბილისის ბაზარს. ქუჩად ჩამოყალიბდა საუკუნის 30-იან წლებში. დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. შემორჩენილია ტიპური, სოფლური (ფერმერული) სახლები.
აბანოს კოლექცია

აბანოს კოლექცია — ქარელის მუნიციპალიტეტში, სოფელ აბანოში აღმოჩენილი ნივთების ჯგუფი, რომელიც გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანას განეკუთვნება და დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშია სახელობის მუზეუმში.

კოლექცია შემთხვევით აღმოჩნდა სოფელ აბანოში 1961 წელს. მომდინარეობს სამარხიდან. მასში შედის ბრინჯაოს ნივთები, რომლებიც ძვ.წ. - საუკუნეებით თარიღდება: მასრაგახსნილი შუბისპირები, ფოთლისებური სატევრის გვიანი ვარიანტი, სატევრის ტარის ნაწილი და კოლხური ტიპის ცული.
სურამის ღვთაების ეკლესიის წარწერა

სურამის ღვთაების ეკლესიის წარწერა — წარწერა სურამის ღვთაების ეკლესიის ეზოში მდებარე არქიტრავის ქვაზე.

არქიტრავის ქვა, რომელზეც წარწერაა ამოკვეთილი, დიდი ხნის განმავლობაში ღვთაების ეკლესიის ჩრდილოეთი კედლის ფასადში, კედლის აღმოსავლეთი მონაკვეთის ქვედა ნაწილში თავდაყირა იყო ჩადგმული და ბათქაშის სქელი ფენა ფარავდა. 2002-2004 წლებში, ტაძარში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების დროს, ეკლესიის ჩრდილოეთი კედლის ფასადის ქვედა ნაწილს ბათქაში მოხსნეს და არქიტრავის ქვა, მასზე ამოკვეთილ წარწერასთან ერთად, სრულად გამოჩნდა. წარწერა ამოკვეთილია რუხი ფერის მასიური არქიტრავის ქვაზე, რომელიც ეკლესიაში შესასვლელი კარის თავზე უნდა ყოფილიყო დადებული. არქიტრავის ქვის ზომებია: სიგრძე – 350 სმ, წინა ანუ საფასადო წახნაგის სიმაღლე – 77 სმ, ზედა წახნაგის სიგანე – 36 სმ, ხოლო ქვედა წახნაგის სიგანე – 58 სმ. წარწერა არქიტრავის ქვის საფასადო წახნაგის, დაახლოებით, შუა ნაწილშია ამოკვეთილი.

წარწერის ტექსტი ასე იკითხება:

„† ს(ა)ხ(ე)ლითა ღ(მრ)თის(აჲ)თ[ა], [მ(ა)მი]სა, ძისა და ს(უ)ლისა წ(მი)დ(ი)ს(ა)ჲთა, წ(მი)დ(ი)სა ღ(მრ)თ(ი)სმშ(ო)ბ(ე)ლის(ა)ჲთა და წ(მი)დ(ი)სა ჲვ{ო}ვ{ა}ნე ნ[ათ]ლ{ი}სმ[ც]{ე}მ{ე}ლ{ი}ს{ა}ჲთ{ა}, ყ{ოვე}ლთა წ(მიდა)თა მ{ი}სთ{ა}ჲთა, მე, † რ(ა)ტი ერ(ი)სთ(ა)ვმ(ა)ნ, ძემ{ა}ნ † ბ(ე)გ(ა)ჲ ერ(ი)სთ(ა)ვ(ი)ს(ა)მ(ა)ნ, ავ{ა}შენე წ(მიდა)ჲ ესე ეკლეს{ი}აჲ ს{ა}ლ{ო}ცველ[ა]დ ს(უ)ლ(ი)სა ჩ{ე}მისა და ს{ა}ლხინ{ე}ბელ{ა}დ ც{ო}დვ[ა]თა ჩ{ე}მთა. შ{ე}მდგ{ო}მითი შ{ე}მდგ{ო}მად მ(ო)გუ[ი]ჲს(ე)ნებდ(ე)თ და ლ{ო}ცვ{ა}თა თქ{უე}ნთა, გვედია, მღდ{ე}ლო, [----] ა [--] ო [----].“

წერილობით ძეგლებში სურამელთა ფეოდალური სახლის ათამდე წარმომადგენელია მოხსენიებული. მათ შორის სახელების – ბეგასა და რატის მატარებელი მამა-შვილის წყვილი სულ ორჯერ გვხვდება. ესენი არიან:

 საუკუნის შუახანებსა და ნახევარში მოღვაწე ბეგა და მისი ვაჟი, საუკუნის ნახევარში მოღვაწე ქართლის ერისთავი რატი სურამელი.
 საუკუნის შუახანებსა და ნახევარში მოღვაწე ქართლის ერისთავი ბეგა და მისი ვაჟი, საუკუნის ნახევარსა და საუკუნის დასაწყისში მოღვაწე რატი სურამელი.

თუმცა როგორც მეცნიერთა მიერ ჩატარებულმა პალეოგრაფიულმა ანალიზმა ცხადყო ტექსტში მოხსენიებულია პირველი წყვილი ბეგა სურამელი და მისი ვაჟი რატი სურამელი. ბეგა ქართლის ერისთავის სახელოს 1177 წლიდან დაახლოებით 1180-იანი წლების დასაწყისამდე ფლობდა, ხოლო რატი სურამელმა ქართლის ერისთავის სახელო მამის გარდაცვალების შემდეგ 1180-იანი წლების დასაწყისში მიიღო.

წარწერიდან ირკვევა, რომ 1180-1210-იან წლებში სურამელთა საგვარეულოს ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა, ქართლის ერისთავმა რატი -მ ციხე-ქალაქ სურამის შემოგარენში ანუ საკუთარ ფეოდალურ მამულში ეკლესია ააგო და ამ ტაძრის კედელზე ზემოთ აღნიშნული ქტიტორული წარწერა ამოჰკვეთა.
სურამის ციხის წმინდა გიორგის ეკლესიის წარწერა

სურამის ციხის წმინდა გიორგის ეკლესიის წარწერა — წარწერა სურამის ციხეზე მდებარე წმინდა გიორგის ეკლესიის კედელზე. აღმოჩენილია 2015 წელს სამეცნიერო ესქსპედიციის მიერ. წარწერა ლაპიდარულია.

წარწერა ამოკვეთილია კვადრატული მოყვანილობის მქონე რუხი ფერის ქვაზე, რომელიც წმინდა გიორგის ეკლესიის ჩრდილოეთი კედლის დასავლეთი კიდის ზედა ნაწილში, მიწის დონიდან დაახლოებით, 2,5 მ-ის სიმაღლეზე იყო ჩადგმული. ქვის ზომებია: სიგრძე — 57 სმ., სიგანე — 57 სმ, სისქე — 27 სმ. ქვის საფასადო წახნაგი მთლიანად წარწერის ტექსტს უკავია. წარწერა ასომთავრულია და შვიდ სტრიქონს შეიცავს. სტრიქონები ერთმანეთისაგან წვრილად ამოღარული განივი სწორი ხაზებითაა გამოყოფილი. წარწერის დასაწყისში წარმოდგენილია ქანწილი, რომლის მკლავთაშორის არეებზეც თითო წერტილია დასმული.

წარწერის თანახმად, ეკლესია გიორგი ღაღანიძისა და თამარ ქვაბულისძის, აგრეთვე, მათი მშობლებისა და შთამომავლების სულის სალოცველად იყო აღშენებული:

სურამის ციხის წმინდა გიორგის ეკლესიის ლაპიდარული წარწერა, მისი პალეოგრაფიული მონაცემების გათვალისწინებით - საუკუნეებით თარიღდება.
კარლ ფაბერჟე

პეტერ კარლ გუსტავის ძე ფაბერჟე (; დ. , სანქტ-პეტერბურგი — გ. 24 სექტემბერი, 1920, ლოზანა) — რუსი იუველირი. იუველირისა და ვაჭრის, წარმოშობით პიარნოველი (დღ. პიარნუ), ფრანგი ჰუგენოტების შთამომავლის, პეტერ გუსტავ ფაბერჟეს (1814–1894) ვაჟი. საიუველირო საქმეს მამისთან და მაინის ფრანკფურტში სწავლობდა, აგრეთვე შეისწავლა კომერცია და ხელოვნების ისტორია. 1872 წელს სათავეში ჩაუდგა საოჯახო საწარმოს; მისი ხელმძღვანელობით სავაჭრო სახლი „კ. ფაბერჟე“ რუსეთის იმპერიის ერთ-ერთი უმსხვილესი საიუველირო საწარმო გახდა. 1885 წლიდან იყო მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის მიმწოდებელი, 1890 წლიდან — მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის კაბინეტის შემფასებელი, 1897 წლიდან — შვედეთისა და ნორვეგიის მეფეების მიმწოდებელი, 1910 წლიდან — საიმპერატორო კარის იუველირი. ფაბერჟეს ძირითადი საიუველირო წარმოება სანქტ-პეტერბურგში მდებარეობდა, სავაჭრო ფილიალები — მოსკოვში (1887-დან), ოდესაში (1900-დან), ლონდონში (1903-დან) და კიევში (1905–1910). 1918 წლის დასაწყისისათვის ფაბერჟეს ფირმამ არსებობა შეწყვიტა.

კარლ ფაბერჟესთან მუშაობდნენ იუველირები: მიხეილ პერხინი, ჰენრის ვიგსტრემი, იული რაპოპორტი, მხატვარი ფრანც ბირბაუმი. ფაბერჟეს სტილი დაფუძნებული იყო ისტორიულ სტილთა ხერხების შეხამებაზე (მოგვიანებით — მოდერნის სტილთა), ნამუშევრებს განსაკუთრებული ელეგანტურობა აქვთ: საგნები ოქროსი და ვერცხლისაა, დაფარულია ფერთა პალიტრის მხრივ უჩვეულოდ მრავალფეროვანი (100 ელფერზე მეტი) მინანქრით — საეკლესიო ნივთები, საიუველირო სამკაულები, საათები, მთის ბროლისაგან დამზადებულ ვაზაში ჩაწყობილი ყვავილის ფორმის ნაკეთობები („ბაბუაწვერა“, 1914 და 1917 წლებს შორის, მოსკოვის კრემლის მუზეუმი) და სხვ. 1885 წლიდან იმპერატორ ალექსანდრე -ის შეკვეთით ამზადებდა საიუველირო სააღდგომო კვერცხებს, როგორც იმპერატორის მეუღლის, მარია თედორეს ასულის საჩუქრებს; 1894 წლიდან — იმპერატორ ნიკოლოზ -ის შეკვეთით. დღეს ეს ნაკეთობები სხვადასხვა მუზეუმებსა და კერძო კოლექციებშია (ყველაზე დიდი კოლექცია 10 ნამუშევრისაგან შედგება, თავმოყრილია მოსკოვის კრემლის მუზეუმებში). 2013 წელს სანქტ-პეტერბურგში გაიხსნა ფაბერჟეს მუზეუმი (კოლექცია « »-ის საფუძველზე).
WOWCube

— რუბიკის კუბის მსგავსი პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, ასევე შეიძლება ითქვას, რომ ეს არის ელექტრონული თავსატეხი. შედგება რვა იდენტური ელემენტისაგან. მისი შემქმნელები არიან საბა და ილია ოსიპოვები.

ისტორია
თამაშის შექმნის წინადადება 2016 წელს წამოაყენა წარმოშობით ნიჟნი-ნოვგოროდელმა სკოლის მოსწავლემ საბა ოსიპოვმა, რომელიც 8 წლის ასაკში ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა სან-ფრანცისკოში. ილია ოსიპოვი არის საბას მამა, იგი -სპეციალისტი და მეწარმეა, დასრულებული აქვს ლობაჩევსკის სახელობის ნიჟნი-ნოვგოროდის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. არის მრავალრიცხოვანი სტარტაპების მონაწილე. მათ მიერ შექმნილი თამაში წარმოებაში ჩაეშვა 2018 წელს.
აღაიანის სამარხი

აღაიანის სამარხი — გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის სამარხი, რომელიც აღმოჩნდა მიწის სამუშაოების დროს კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის ტერიტორიაზე 1961 წელს. სამუშაოების დროს სამარხი დაზიანდა, მის მიმდებარედ აკრეფილი მასალა შეისწავლა მალხაზ ბარამიძემ და ძვ.წ. ს. ნახევრით დაათარიღა. აღაიანის კომპლექსში შედის მოშავო-მონაცრისფროდ გამომწვარი თიხის ჭურჭელი და ბრინჯაოს ნივთები, მათ შორის, ბოლომომრგვალებული მახვილი. კოლექციის ნაწილი დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში, ნაწილი კი — კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ყვარლის სისონაანთ კოშკი

ყვარლის სისონაანთ კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარელში, ვაჟა-ფშველას ქუჩაზე. თარიღდება საუკუნით.

კოშკი ოხკუთხაა (9,39,3 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. ზოგიერთი არქიტექტურული ელემენტის წყობაში გამოყენებულია აგური. დაზიანებულია თუმცა შემორჩენილია ორი სართული და მესამე სართულის მცირე ნაწილი. ჩამოშლილია სართულშუა გადახურვები, რომელიც ხის ყოფილა (ჩანს მხოლოდ კოჭის ბუდეები).

შესასვლელი პირველ სართულზეა, სამხრეთ კედლის დასავლეთით. კიდეში კარი გარედან თაღით, ხოლო შიგნიდან თარაზულადაა გადახურული. კართან ახლოს აღმოსავლეთით სათოფურია. აღმოსავლეთ კედლის შუაში მოწყობილია ბუხარი, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშაა. მათ თავზე — თითო სათოფური. თითო სწორკუთხა ნიშა დანარჩენ კედლებშიცაა. მეორე სართულის ოთხივე კედელში ფართო სარკმლებია გაჭრილი.

გარედან კოშკის აღმოსავლეთ კედლის ხაზზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხესთან, შემორჩენილია კოშკზე მიდგმული კედლის ნაწილი (სისქე 1,6 მეტრი).

სისონაანთ კოშკს 2018 წლის 8 მაისს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს დირექტორის ნიკოლოზ ანთიძის შესაბამისი ბრძანებით კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ყვარლის ღვთაების ეკლესია

ყვარლის ღვთაების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარელში ვაჟა-ფშაველას ქუჩაზე. თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (11,56,7 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით და აგურით. დაზიანებულია შესასვლელები. არ შემორჩენილა ლავგარდანი, ჩამოცვენილია სახურავის საფარი. ეკლესიას სამი თაღოვანი შესასვლელი აქვს. ერთი დასავლეთით (ამოშენებულია). თითო-თითო გრძივი კედლების შუაში. აღმოსავლეთით ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე ფართო, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი ერთი სარკმელი დასავლეთით კედელშია. თითო სარკმელი ყოფილა ამავე კედლების ღმოსავლეთ ნაწილშიც. აფსიდის მხრებთან ახლოს, რომელთა ნაცვლად, მოგვიანებით, განიერი, პარალელურწირთხლებიანი სარკმლები მოუწყვიათ აფსიდის სამხრეთ გვერდში ერთი ოთხკუთხა ნიშაა, ჩრდილოეთ გვერდში - ორი, აფსიდის იატაკი დარბაზის იატაკის მიმართ ორი საფეხურითაა შემაღლებული და შუაში ნახევარწრიული ფორმის ორსაფეხურიანი ამბიონი აქვს მოწყობილი. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი დარბაზის შუაშია, მეორე დასავლეთ კედეკთან, შუა თაღი კრონშტაინებზეა დაყრდნობილიდასავლეთისა კი პილასტრებზე. სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია გაჭრილი ეკლესიის იატაკი ქართული აგურითაა მოგებული. დასავლეთ კედლის კეხზე შემორჩენილია სამრეკლოს საფუძვლის ნაშთი.
საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი

საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი (') — არაკომერციული, უპარტიო საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მიზანია ხელი შეუწყოს თავისუფლებისა და დემოკრატიის განვითარებას მსოფლიოში.

 მუშაობს პოლიტიკური პარტიების გაძლიერებისთვის, რათა ისინი გახდნენ კონკრეტულ საკითხებზე ორიენტირებულნი და ამომრჩეველთან ანგარიშვალდებულნი; ეხმარება მოქალაქეებს მონაწილეობა მიიღონ სახელმწიფო მართვაში; მუშაობს მოწყვლად ჯგუფებთან, ასევე ქალებთან და ახალგაზრდებთან, რათა ისინი ჩართული იყვნენ ქვეყნის პოლიტიკურ პროცესებში.

საქართველოში საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი მუშაობს 1999 წლიდან. ორგანიზაცია ხელს უწყობს მრავალპარტიული პოლიტიკური სისტემის ჩამოყალიბებას ქვეყანაში.
ზურაბ ცქიტიშვილი

ზურაბ ცქიტიშვილი (დ. 31 იანვარი, 1941, თბილისი) — ქართველი ქიმიკოსი და პოლიტიკოსი. საქართველოს სამი მოწვევის პარლამენტის წევრი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (აკადემიკოსი). სსრკ ჩემპიონი ფარიკაობაში.

ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიისა და სასურსათო პროდუქტების ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. 1965–1970 წლებში იყო რძის კომბინატის ცვლის ოსტატი; 1971–1972 წლებში — გარდაბნის რძის ქარხნის წარმოების უფროსი; 1972–1976 წლებში — დირექტორი; 1976–1990 წლებში — საქართველოს რძის მრეწველობის გაერთიანების მთავარი ინჟინერი; 1990–1993 წლებში — თბილისის რძის კომბინატის გენერალური დირექტორი. 1993–1994 წლებში — ამავე ქარხნის ბაზაზე შექმნილ ს/ს „ამალთეა“-ს გენერალური დირექტორი.

1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2004-2007 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.

გამოქვეყნებული აქვს წიგნი, 30 სამეცნიერო ნაშრომი და 20 გამოგონება.