გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1295

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1295 ერთხმად იქნა მიღებული 2000 წლის 18 აპრილს, 864-ე (1993) რეზოლუციისა და ანგოლას შესახებ ყველა შემდგომი რეზოლუციის, განსაკუთრებით კი 1127 (1997), 1173 (1998) და 1237 (1999) რეზოლუციების, ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაამტკიცა უნიტას წინააღმდეგ სანქციების გამკაცრება და შექმნა ექსპერტთა პანელი უნიტას წინააღმდეგ ზომების დაწესების შესახებ უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების დარღვევების გამოსაძიებლად.

რეზოლუცია 1295 მიღებულ იქნა ფაულერის ანგარიშის შემდეგ, რომელშიც დეტალურად იყო აღწერილი, თუ როგორ არღვევდნენ მსოფლიოს ქვეყნები უნიტას წინააღმდეგ სანქციებს.

რეზოლუცია
დაკვირვებები
უშიშროების საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა ანგოლაში მიმდინარე სამოქალაქო ომისა და მისი მშვიდობიან მოსახლეობაზე ზემოქმედების გამო. მან კიდევ ერთხელ გაიმეორა, რომ ანგოლაში კრიზისის ძირითადი მიზეზი იყო ჟონას სავიმბის ხელმძღვანელობით უნიტას მიერ აკორდოს-დე-პასის, ლუსაკას ოქმისა და უშიშროების საბჭოს შესაბამისი რეზოლუციებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა. ამასთან დაკავშირებით, მან მოითხოვა, რომ უნიტამ დაუყოვნებლივ და უპირობოდ დაასრულოს თავისი ძალების დემილიტარიზაცია და ითანამშრომლოს სახელმწიფო ხელისუფლების მთელ ანგოლაში გაფართოების პროცესებში.

საბჭომ აღნიშნა, რომ უნიტას წინააღმდეგ მიღებული ზომები მიზნად ისახავდა კონფლიქტის პოლიტიკური მოგვარების ხელშეწყობას მისი სამხედრო საშუალებებით მიზნების მიღწევის შესაძლებლობის შეზღუდვით. დაირღვა უნიტას წინააღმდეგ იარაღისა და მასთან დაკავშირებული მასალების, ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების, ბრილიანტების, სახსრებისა და ფინანსური აქტივების, ასევე უნიტას წინააღმდეგ მივლინებასა და წარმომადგენლობასთან დაკავშირებული ზომები. რეზოლუციის პრეამბულაში ასევე გამოთქმული იყო შეშფოთება უნიტასთვის სამხედრო დახმარების გაწევისა და უცხოელი დაქირავებული მებრძოლების ყოფნის გამო. საბჭო მიესალმა 864-ე რეზოლუციით შექმნილი კომიტეტის თავმჯდომარის მიერ სანქციების ეფექტურობის გაუმჯობესების შესახებ მიღებულ გადაწყვეტილებებს, ასევე აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის და სამხრეთ აფრიკის განვითარების საზოგადოების მიერ უნიტას წინააღმდეგ მხარდაჭერის ზომების მიღებას.

აქტები
კანადის მიერ შემოთავაზებული რეზოლუცია რამდენიმე ნაწილად იყო დაყოფილი, რომლებიც უნიტას წინააღმდეგ ზომების სხვადასხვა ასპექტს ეხებოდა.

უნიტას წინააღმდეგ სანქციების დარღვევა
გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების თავის შესაბამისად მოქმედებისას, საბჭომ ხაზი გაუსვა ყველა სახელმწიფოს მიერ უნიტას წინააღმდეგ უშიშროების საბჭოს წინა რეზოლუციებით დაწესებული ზომების შესრულების მნიშვნელობას. გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს, დაევალა შეექმნა მონიტორინგის მექანიზმი, რომელიც შედგებოდა ხუთამდე ექსპერტისგან, რათა ექვსი თვის განმავლობაში გამოეძიებინათ უნიტას წინააღმდეგ სანქციების სავარაუდო დარღვევები. მათ დაევალათ, 2000 წლის 18 ოქტომბრამდე წარმოედგინათ ანგარიში მათი დასკვნების შესახებ, ზომების გაუმჯობესების მიზნით. შემდეგ, ანგარიშის მიღებისთანავე, საბჭო განიხილავდა გაეროს წესდებით გათვალისწინებული სანქციებისა და ზომების გაუმჯობესების გზებს იმ სახელმწიფოებისთვის, რომლებიც მონაწილეობდნენ ზომების დარღვევაში.

იარაღით ვაჭრობა
ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, რომ ფხიზლად ყოფილიყვნენ, რათა თავიდან აეცილებინათ იარაღის გადაცემა არაავტორიზებული მომხმარებლებისთვის ან დანიშნულების ადგილებისთვის და მოუწოდეს, უზრუნველყონ ამ მხრივ ეფექტური მონიტორინგი. ქვეყნებს ასევე შესთავაზეს, განიხილონ კონფერენციების მოწვევის საკითხი იმ სახელმწიფოებთან, სადაც იარაღი იწარმოება ან ექსპორტირდება, ანგოლაში იარაღის უკანონო ნაკადის აღსაკვეთად. ამ საქმისთვის მოწვეულნი იყვნენ სამხრეთ აფრიკის განვითარების სააგენტოს წარმომადგენლები.

ნავთობითა და ნავთობპროდუქტებით ვაჭრობა
საბჭომ წაახალისა კონფერენციის მოწვევა ანგოლაში ნავთობის ან ნავთობპროდუქტების უკანონო მიწოდების შეზღუდვის მეთოდებთან დაკავშირებით, როგორიცაა რეგიონში ნავთობის მარაგების მონიტორინგი და სამხრეთ აფრიკის განვითარების საზოგადოების როლი ამ პროცესში. მიიწვიეს ანგოლასთან სასაზღვრო რაიონებში იარაღის კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლის მონიტორინგისთვის და სთხოვეს, უნიტასთვის საწვავის უკანონო მიწოდების წინააღმდეგ ბრძოლაში ინიციატივა ეკისრა.

ბრილიანტებით ვაჭრობა
საბჭო შეშფოთებული იყო, რომ ბრილიანტებით ვაჭრობა უნიტას დაფინანსების ერთ-ერთ მთავარ წყაროს წარმოადგენდა. ბრილიანტებით მოვაჭრე ქვეყნებს მოეთხოვათ მკაცრი ჯარიმების დაწესება 1173-ე რეზოლუციის დარღვევით ბრილიანტების ფლობისთვის. ბელგიამ ამ მიმართულებით ნაბიჯების გადადგმა გამოაცხადა და მას მოუწოდეს შეეზღუდა უნიტასთვის ბრილიანტების ბაზარზე წვდომა, ხოლო სხვა ქვეყნებს მსგავსი ზომების მიღება მოსთხოვეს.

ფონდები და ფინანსური ზომები
ქვეყნებს მოუწოდეს, ჩაეტარებინათ კონფერენცია უნიტას წინააღმდეგ დაწესებული ფინანსური ზომების განხორციელების გაძლიერების გზებზე. მათ სთხოვეს, ეთანამშრომლათ მათ ტერიტორიაზე არსებულ ფინანსურ ინსტიტუტებთან სახსრებისა და აქტივების იდენტიფიცირებისა და ასეთი სახსრების გაყინვის მიზნით.

მოგზაურობა და წარმომადგენლობა
მნიშვნელოვანი იყო, რომ ყველა ქვეყანას გაეგრძელებინა უნიტას ოფიციალური პირებისა და მათი ოჯახის წევრების მიმართ მოგზაურობის აკრძალვა და ჩამოერთმია მათ ტერიტორიაზე მცხოვრები პირებისთვის სამგზავრო დოკუმენტები. კომიტეტს და ანგოლის მთავრობას მოეთხოვა განეახლებინათ იმ პირთა სია, რომლებზეც ვრცელდება მოგზაურობის შეზღუდვები.

დამატებითი ნაბიჯები
სამხრეთ აფრიკის განვითარების ორგანიზაციის ქვეყნებს მოეთხოვათ რეგიონში საჰაერო მიმოსვლის დამატებითი ზომების განხილვა საზღვრებს მიღმა უკანონო ფრენების გამოვლენის მიზნით და მოწვეულნი იყვნენ ამ კუთხით სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციასთან თანამშრომლობისკენ. რეზოლუცია მოუწოდებდა ანგოლას მიმდებარე ქვეყნებს, მიეღოთ შიდა კანონმდებლობა, რომელიც უშიშროების საბჭოს მიერ უნიტას წინააღმდეგ დაწესებული ზომების დარღვევას სისხლის სამართლის დანაშაულად აქცევდა. გენერალურ მდივანს მოწვეულნი ეყოლა გაეროსა და რეგიონულ და სუბრეგიონულ ორგანიზაციებს, მათ შორის ინტერპოლს, შორის თანამშრომლობის გაძლიერებისკენ სანქციების მონიტორინგისა და აღსრულების მიზნით.

საბჭო მიესალმა უნიტას წინააღმდეგ ზომებისადმი საერთაშორისო მხარდაჭერას და ხაზი გაუსვა იმ მნიშვნელოვან როლს, რომელსაც სამხრეთ აფრიკის განვითარების საზოგადოება შეასრულებს სანქციების განხორციელებაში.