iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ემა ცუ ვალდეკ უნდ პირმონტი

ემა ცუ ვალდეკ უნდ პირმონტი (; დ. 2 აგვისტო, 1858, ვალდეკი, გერმანია — გ. 20 მარტი, 1934, ჰააგა, ნიდერლანდები) — გერმანელი პრინცესა. ნიდერლანდების დედოფალი და ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგინია 1879-1890 წლებში როგორც ვილემ -ის მეორე მეუღლე. ნიდერლანდების დედოფალ ვილჰელმინას დედა და მისი რეგენტი 1890-1898 წლებში.

ბიოგრაფია
ემა დაიბადა 1858 წლის 2 აგვისტოს გერმანიაში. იგი იყო ვალდეკ უნდ პირმონტის პატარა სამთავროს მთავარ გეორგ ვიქტორისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ელენა ნასაუელის ქალიშვილი. მას შემდეგ, რაც მისი უფროსი და, პრინცესა ელენა ცოლად გაჰყვა დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას უმცროს ვაჟს, ალბანის ჰერცოგ ლეოპოლდს ვალდეკების ოჯახი დაწინაურდა და ემასაც მიეცა შანსი, რომ პრესტიჟულად გათხოვილიყო. ამის გამო მშობლებმა იგი აღსაზრდელად მკაცრ კალვინისტ პასტორს მიაბარეს, რომელმაც ემას ხატვა, ქალის ხელსაქმეები და ფრანგული ლიტერატურა კარგად ასწავლა.

1879 წლის 7 იანვარს, აროლსენში ემა ცოლად გაჰყვა ნიდერლანდების მეფე ვილემ -ს, რომლის პირველი ცოლი, დედოფალი სოფია ვიურტემბერგელი 1877 წელს გარდაიცვალა.

ქორწინებიდან მალევე, 1880 წლის 31 აგვისტოს ემამ თავისი ერთადერთი შვილი, პრინცესა ვილჰელმინა გააჩინა, რომელიც ამ დროს საერთოდ არ მოაზრებოდა მემკვიდრედ, რადგან ვილემ -ს პირველი ცოლისგან ორი ვაჟი ჰყავდა, თუმცა მათი უშვილოდ და ნაადრევად დაღუპვის გამო ვილჰელმინა მეფის ერთადერთ მემკვიდრედ იქცა.

1890 წლის 23 ნოემბერს ვილემ გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი მცირეწლოვანმა დედოფალმა ვილჰელმინამ დაიკავა, რომლის რეგენტიც დედოფალი ემა გახდა. სწორედ მის რეგენტობასთანაა დაკავშირებული ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგოს ნიდერლანდებისგან გამოყოფა, რომლის ტახტიც ემას ბიძამ, ადოლფ ნასაუელმა დაიკავა.

ემა რეგენტობას სერიოზულად ეკიდებოდა, ამიტომაც ცდილობდა მინისტრებთან კარგი ურთიერთობა შეენარჩუნებინა და ზუსტად მიჰყვებოდა კონსტიტუციური მონარქიის პრინციპებს. პარალელურად, იგი დიდ ყურადღებას უთმობდა თავისი ქალიშვილის განათლებას. აღსანიშნავია, რომ მას შემდეგ, რაც ვილჰელმინას 16 წელი შეუსრულდა ემა მასთან ერთად მართავდა ქვეყანას. 1898 წელს ვილჰელმინა 18 წლის გახდა და ემასაც რეგენტობა ჩამოერთვა, თუმცა მიენიჭა დედა-დედოფლის წოდება.

დედა-დედოფალი ემა გარდაიცვალა 1934 წლის 20 მარტს ჰააგას სამეფო სასახლეში, 75 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალების მიზეზაც ბრონქიტი დასახელდა.
G-ცილასთან დაკავშირებული რეცეპტორი

-ცილასთან დაკავშირებული რეცეპტორი არის პლაზმურ მემბრანასთან დაკავშირებული რეცეპტორი, რომელიც -ცილად წოდებული ცილის დახმარებით მოქმედებს. მრავალი განსხვავებული ცილა იყენებს -ცილასთან დაკავშირებული რეცეპტორს, მათ შორის საფუარის შეწყვილების ფაქტორები, ეპინეფრინი და სხვა მრავალი ჰორმონი და ნეიროტრანსმიტერი. ეს რეცეპტორები განსხვავდებიან სასიგნალო მოლეკულებისა და უჯრედის შიგნით სხვადასხვა -ცილების შესაცნობი დაკავშირების საიტებით. რეცეპტორული ცილები საგრძნობლად მსგავსნი არიან. თითოეულ მათგანს აქვს მემბრანის გამჭოლი 7 სპირალი.

ეუკარიოტული რეცეპტორული ცილებისთვის დამახასიათებელია მეორეული სტრუქტურა, სადაც ერთ პოლიპეპტიდს, აქვს შვიდი ტრანსმემბრანული სპირალი, რომლებიც უფრო მეტი თვალსაჩინოებისთვის, ცილინდრისმაგვარად და ერთ მწკრივშია წარმოდგენილი.

-ცილასთან დაკავშირებული რეცეპტორული სისტემები უკიდურესად ფართოდ გავრცელებული და განსხვავებული ფუნქციების მქონეა, მათ შორისაა მათი როლი ემბრიონულ განვითარებასა და სენსორულ აღქმებში. მაგალითად, ადამიანებში, როგორც მხედველობა, ასევე ყნოსვა დამოკიდებულია ასეთ ცილებზე.

-ცილის სისტემები მონაწილეობს ადამიანის მრავალ დაავადებაში, ბაქტერიული ინფექციების ჩათვლით. დღეს გამოყენებული მედიკამენტების 60%-ზე მეტი თავიანთ ეფექტებს ავლენენ -ცილის სასიგნალო გზაზე მოქმედებით.

-ცილის მოქმედება
მემბრანის ციტოპლაზმურ მხარეზე თავისუფლად მიმაგრებული -ცილა მოქმედებს როგორც მოლეკულური ჩამრთველი, რომელიც ან ჩართულია, ან კიდევ გამორთული, იმისდა მიხედვით, გუანინის ორი ნუკლეოტიდიდან, რომელი არის მასთან მიმაგრებული, გდფ თუ გტფ. სწორედ ამის გამო ჰქვია -ცილა. როცა გდფ დაკავშირებულია -ცილასთან, იგი არააქტიურია.

როდესაც შესაბამისი სასიგნალო მოლეკულა უკავშირდება რეცეპტორს უჯრედგარე მხარეზე, რეცეპტორი აქტივდება და ფორმას იცვლის, მისი ციტოპლაზმური მხარე შემდეგ უკავშირდება არააქტიურ -ცილას და იწვევს გდფ-ის გტფ-ით შეცვლას, რაც -ცილას ააქტივებს.

გააქტივებული -ცილა რეცეპტორიდან დისოცირდება და მემბრანის გასწვრივ დიფუზირდება, შემდეგ უკავშირდება ფერმენტს და ცვლის მის აქტივობას. როცა ფერმენტი გააქტივდება, მას შეუძლია უჯრედის პასუხის განმაპირობებლი გზის მოდევნო საფეხურის ჩართვა.

ცვლილებები ფერმენტსა და -ცილაში მხოლოდ დროებითია, რადგანაც -ცილა ასევე მოქმედებს როგორც გტფ-აზური ფერმენტი და მასთან დაკავშირებული გტფ-ის ჰიდროლიზს ახდენს გდფ-ად. შემდეგ ისევ არააქტიური -ცილა ტოვებს ფერმენტს, რომელიც თავის მხრივ, საწყის მდგომარეობას უბრუნდება. -ცილის გტფ-აზური ფუნქცია მიმოცვლის გზის სწრაფად შეწყვეყის საშუალებას იძლევა იმ შემთხვევაში, როცა სასიგნალო მოლეკულა აღარ არის წარმოდგენილი.
ილია ნაკაიძე

ილია ამბაკოს ძე ნაკაიძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1902, ბახვი, რუსეთის იმპერია — გ. უცნობია) — ქართველი აგროქიმიკოსი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1968), საქართველოს სსრ მეცნიერებათ დამსახურებული მოღვაწე (1983).

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი, 1932-1945 წლებში მუშაობდა სასოფლო-სამეურნეო პროფილის დაწეებულებებში სხვადასხვა თანამდებობებზე. 1944 წელს გახდა სკკპ წევრი. 1945-1949 წლებში იყო ჩაის და სუბტროპიკული კულტურების საკავშირო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ფიზიოლოგიური განყოფილების გამგე. 1949-1968 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგროქიმიური კათედრის დოცენტი, ხოლო 1969 წლიდან — პროფესორი.

ნაკაიძემ გამოიკვლია ვაზის ედაფური ქლოროზის გამომწვევი მიზეზები და შეიმუშავა მათ წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებები; შეისწავლა გერანის ზეთში მენთოლის ჭარბად დაგროვების მიზეზები და დასახა მათი თავიდან აცილების გზები. დაამუშავა ბოსტნეული კულტურების და სათიბების განოყიერების სისტემა და მათი წარმოებაში დანერგვის ღონისძიებანი. ეკუთვნის 9 მონოგრაფია და 5 სახელმძღვანელო. დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით.
ელენე ნაკაშიძე

ელენე ერმილეს ასული ნაკაშიძე (დ. 30 ნოემბერი, 1908, ოზურგეთი, რუსეთის იმპერია — გ. 15 იანვარი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფსიქიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961), საქართველოს სსრ მეცნიერებათ დამსახურებული მოღვაწე (1966).

ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1950 წლიდან კითხულობდა პათოფსიქოლოგიის კურსს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე და თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ნევროპათოლოგიის კათედრაზე. 1959 წლიდან იყო საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური განყოფილების ხელმძღვანელი. სწავლობდა შიზოფრენიის და ინვოლუციური ფსიქოზის კლინიკის საკითხებს. დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით.

თხზულებები
ინვოლუციური მელანქოლია, თბილისი, 1960
ფსიქიატრია (სახელმძღვანელო), თბილისი, 1961 (თანაავტორი: ი. ყუბანეიშვილი)
თიროზინკინაზული რეცეპტორები

თიროზინკინაზულ რეცეპტორებს შეუძლია ერთზე მეტი სასიგნალო გზის მყისვე ჩართვა, ისინი უჯრედს ეხმარებიან ზრდისა და გამრავლების პროცესების მრავალი ასპექტის რეგულაციასა და კოორდინაციაში. ამ რეცეპტორთა კლასი არის პლაზმური მემბრანის რეცეპტორების ერთ-ერთი ძირითადი კლასი, რომლებიც ფერმენტული აქტივობით ხასიათდებიან. კინაზა არის ფერმენტი, რომელიც ფოსფატის ჯგუფების გადატანას ახდენს. რეცეპტორის ციტოპლაზმური ნაწილი მოქმედებს როგორც თიროზინკინაზა, ფერმენტი, რომელსაც ფოსფატის ჯგუფი ატფ-დან გადააქვს სუბსტრატის მოლეკულის ამინომჟავა თიროზინზე. ასე რომ, თიროზინკინაზული რეცეპტორები, მემბრაზნული რეცეპტორებია, რომლებიც ფოსფატს ამაგრებენ თიროზინებზე.

ერთ თიროზინკინაზულ რეცეპტორის კომპლექსს შეუძლია გააქტივოს ათი ან მეტი განსხვავებული გადამცემი გზა და უჯრედული პასუხი. ერთი ლიგანდის დაკავშირებით მრავალი გზის ჩართვის უნარი არის არსებითი განსხვავება თიროზინკინაზულ და -ცილასთან დაკავშირებულ რეცეპტორებს შორის. არანორმული თიროზინკინაზული რეცეპტორები, რომლებიც სასიგნალო მოლეკულის არარსებობის დროსაც კი ფუნქციონირებენ, მონაწილეობას ღებულობენ ზოგიერთი ტიპის კიბოს განვითარებაში.

თიროზინკინაზული რეცეპტორების მოქმედება
სასიგნალო მოლეკულის დაკავშირებამდე, რეცეპტორები არსებობენ როგორც ინდივიდუალური პოლიპეპტიდები, თითოეულ მათგანს აქვს უჯრედგარე სიგნალის დაკავშირების საიტი, მემბრანის გამჭოლი სპირალი და მრავალი თიროზინის შემცველი უჯრედებშიდა ბოლო.

სასიგნალო მოლეკულის დაკავშირება იწვევს ორი რეცეპტორული პოლიპეპტიდის ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებას და წარმოქმნიან დიმერს.

დიმერიზაცია ააქტივებს თითოეული პოლიპეპტიდის თიროზინ-კინაზულ რეგიონს, თითოეული თიროზინ-კინაზა ატფ-ის მოლეკულიდან ფოსფატს ამატებს მეორე პოლიპეპტიდის კუდის თიროზინზე.

რადგან რეცეპტორული ცილა სრულად გააქტივებულია, იგი შეიცნობა სპეციფიკური გადამტანი ცილის მიერ უჯრედის შიგნით. ყოველი ასეთი ცილა უკავშირდება სპეციფიკურ ფოსფორილირებულ ტიროზინ და გამოწვეული სტრუქტურული ცვლილება ააქტივებს დაკავშირებულ ცილას. ყოველი დაკავშირებული ცილა იწყება ტრანსდუქციის გზას, რომელიც უჯრედული პასუხისკენ მიდის.
ამბერიე-ან-დომბი

ამბერიე-ან-დომბი — კომუნა საფრანგეთში. მდებარეობს ოვერნ-რონა-ალპების რეგიონში. შედის ენის დეპარტამენტის ბურკ-ან-ბრესი ოლქის სენ-ტრივიე-სიურ-მუანიანის კანტონის შემადგენლობაში. კომუნის კოდი — 01005.

არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია საუკუნის ამბერიე-ან-დომბის ციხესიმაგრე, რომელიც 1905 წლიდან ისტორიულ ძეგლად ითვლება.

მოსახლეობა
ჰავა
ჰავა ნახევრადკონტინენტურია, ცივი ზამთრითა და თბილის ზაფხულით. წვიმები მოდის არც ისე ხშირად, ძირითადად ზაფხულში.

პოლიტიკა
საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები
ამბლეონი

ამბლეონი — კომუნა საფრანგეთში. მდებარეობს ოვერნ-რონა-ალპების რეგიონში. შედის ენის დეპარტამენტის ბელეს ოლქის ბელეს კანტონის შემადგენლობაში. კომუნის კოდი — 01006.

ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია – საუკუნეების ამბლეონის ციხესიმაგრე, საუკუნის სამლოცველო.

მოსახლეობა
პოლიტიკა
საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები
პეტრე ნაკაშიძე

პეტრე გიორგის ძე ნაკაშიძე (დ. 1838, გურიანთა, რუსეთის იმპერია — გ. 10 ივლისი, 1895, ბორჯომი, რუსეთის იმპერია) — ქართველი პუბლიცისტი, ილია ნაკაშიძის მამა.

ბიოგრაფია
1857 წელს ილია ჭავჭავაძესთან ერთად შევიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა აღმოსავლურ ფაკულტეტზე. ერთხანს მოსკოვში ლაზარევის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში და მოსკოვის უნივერსიტეტში მსახურობდა ქართული ენის მასწავლებლად. იყო ვარშავაში, საიდანაც ილია ჭავჭავაძეს მიაწვდინა პოლონეთის 1863 წლის აჯანყებისადმი მიძღვნილი „სამგზავრო წერილები“ (დაიბეჭდა „საქართველოს მოამბეში“, 7, 1963 წ.), მასში გამოხატავდა თერგდალეულთა შეხედულებებს. ნაკაშიძეს მიუძღვნა ილია ჭავჭავაძემ პოემები „მეფე დიმიტრი თავდადებული“ და „ქართვლის დედა“. ცოლად ჰყავდა ბარბარე, პოდპოლკოვნიკ სოლომონ ონიკაშვილის ქალიშვილი; მათი შვილი იყო პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე ილია ნაკაშიძე.
ეკატერინი საკელაროპულუ

ეკატერინი საკელაროპულუ (, დ. 30 მაისი, 1956, თესალონიკი) — ბერძენი მოსამართლე და საბერძნეთის სახელმწიფო საბჭოს (უზენაესი ადმინისტრაციული სასამართლოს) პირველი ქალი თავმჯდომარე. საბერძნეთის პრეზიდენტი 2020 წლის 13 მარტიდან 2025 წლის 13 მარტამდე.

2020 წლის 15 იანვარს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა კირაკოს მიცოტაკისმა მისი კანდიდატურა წამოაყენა პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 2020 წლის 22 იანვარს ხმათა უმრავლესობით აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად და გახდა საბერძნეთის ისტორიაში პირველი ქალი პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
ეკატერინი საკელაროპულუ დაიბადა თესალონიკში. მისი ოჯახი წარმოშობით იყო ქალაქ სტავროპულიდან, ქსანთის პრეფექტურა. იგი სწავლობდა ათენის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტზე. 1980-იანი წლების შუა პერიოდში ეკატერინი გახდა სახელმწიფო საბჭოს წევრი და 2000 წელს დანიშნეს მრჩევლად.

იგი იყო სახელმწიფო საბჭოს მოქმედი მოსამართლეების ასოციაციის წევრი. მას სხვადასხვა დროს იურიდიულ ასოციაციაში ეკავა გენერალური მდივნის (1985-1986 წწ.), ვიცე-პრეზიდენტისა (2006-2008 წწ.) და პრეზიდენტის (1993-1995 და 2000-2001 წწ.) თანამდებობები.

ეკატერინი საკელაროპულუ რეგულარულად წერდა სტატიებს სამეცნიერო ჟურნალებში. ასევე მონაწილეობა მიიღო წიგნის „ფინანსური კრიზისი და გარემოს დაცვა სახელმწიფო საბჭოს პრეცედენტულ სამართალში“ დაწერაში.

2020 წლის 22 იანვარს საბერძნეთის 300-კაციანმა პარლამენტმა 261 ხმით აირჩია ქვეყნის პრეზიდენტად. მას ჰყავს ერთი შვილი წინა ქორწინებიდან.
ერედვის თემი

ერედვის თემი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფ. ბერულა. მის შემადგენლობაში შედის სოფლები: არგვიცი, ბერულა (ცენტრი), ერედვი, ზემო ფრისი, მამისაანთუბანი და ფრისი. ადრე ბერულის თემი ერქვა. 2002 წლის აღწერაში ბერულის თემისთვისაა მიკუთვნებული სოფელი არცევიც (მისი ნაწილი, ე. წ. „ქართული არცევი“). და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
ჰატორი ჰანზო

ჰატორი ჰანზო ( დ. ~1542წ — გ. 4 ნოემბერი, 1596წ) — ასევე ცნობილი როგორც ჰატორი მასანარი ან ჰატორი მასაშიჯი, ზედმეტსახელად დემონი ჰანზო ცნობილი სამურაი სენგოკუს ერაში, ჰატორი ჰანზო ცნობილი გახდა იმით, რომ მან იხსნა ტოკუგავა იეიასუს სიცოცხლე და დაეხმარა მას, რომ გამხდარიყო იაპონიის მმართველი. ჰატორი ჰანზო დაიბადა მაწუდაირას კლანის უმნიშვნელო წევრის ჰატორი ჰანზო იასუნაგას ოჯახში, მას დემონი ჰანზო შეარქვეს მისი უშიშარი ბრძოლის ტაქტიკის გამო, ჰანზო ბავშვობიდანვე ნიჭიერი სამურაი იყო, მან პირველი ბრძოლა 16 წლის ასაკში გამართა, როდესაც დაეხმარა ტოკუგავა იეიასუს კამინოგის ციხიდან თავის დახსნაში.
ლიზა ბაგრატიონი

ლიზა ბაგრატიონი (დ. 21 ივლისი, 1974, , საქართველოს სსრ, საბჭოთა კავშირი) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 21 ივლისს, თბილისში. 1996 წელს დაამთავრა ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის ინგლისური ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი 1996 წელს. იყო გაზეთ „ “ პასუხისმგებელი რედაქტორი. მუშაობდა სახელმწიფო კანცელარიაში. არის ფესტივალის „სიმღერა თბილისზე“ გრან-პრის მფლობელი. 1998 წელს დასახელდა საუკეთესო ქალ მომღერლად. ამჟამად არის კომპანია „ბადაგონის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის ხელმძღვანელი.

ფილმოგრაფია
ციტოკინეზი

ციტოკინეზი — ევკარიოტული უჯრედის სხეულის გაყოფა. გაყოფის პირველი ნიშანი არის გაყოფის ღარის — ვიწრო არხის გაჩენა უჯრედის ზედაპირზე. უწინდელი მეტაფაზური ფირფიტის ახლოს, არხის ციტოპლაზმურ ზედაპირზე განლაგებულია აქტინის მიკრობოჭკოების კონტრაქტული რკალი, რომელიც დაკავშირებულია ცილა მიოზინის მოლეკულებთან. აქტინის მიკრობოჭკოები ურთიერთქმედებს მიოზინის მოლეკულებთან, რაც იწვევს რკალის შეკვრას. გაყოფის ღარი ღრმავდება, სანამ დედისეული უჯრედი იმდენად არ გადაიჭიმება, რომ გაიყოს ორ ნაწილად, ორ დამოუკიდებელ უჯრედად - საკუთარი ბირთვით, თავისი წილი ციტოზოლითა და ორგანელებით.

მცენარეულ უჯრედებში, რომელთაც უჯრედის კედელი აქვთ, ციტოკინეზი განსხვავებულია. აქ გაყოფის ღარი არ ვითარდება. თუმცა ტელოფაზაში გოლჯის აპარატში წარმოქმნილი ბუშტუკები უჯრედის ცენტრისაკენ მიკრომილაკების გასწვრივ გადაადგილდება, ერთიანდება და წარმოქმნის უჯრედის ფირფიტას. შემდეგ უჯრედის ფირფიტა იზრდება, მასზე ერთიანდება უჯრედის კედლის მასალა, რომლის გადატანა ხდება ბუშტუკებით. იგი მატულობს მანამ, სანამ გარემომცველი მემბრანა არ შეერწყმება პლაზმურ მემბრანას უჯრედის მთელს პერიმეტრზე. შედეგად მიიღება ორი დამოუკიდებელი შვილეული უჯრედი საკუთარი პლაზმური მემბრანით, რადგან ამასობაში უჯრედის ფირფიტის შემადგენელი ნაწილებისგან განვითარებული ახალი უჯრედის კედელი ჩამოყალიბებულია ორ შვილეულ უჯრედს შორის.
ბინარული გაყოფა

ბაქტერიები მრავლდება უჯრედის გაყოფის ტიპით, რომელსაც ბინარული გაყოფა ეწოდება, რაც შუაზე გაყოფას ნიშნავს. ბაქტერიათა გენების უმრავლესობა განლაგებულია ბაქტერიის ერთადერთ ქრომოსომაზე, რომელიც შედგება წრიული დნმ-ის მოლეკულისა და მასთან დაკავშირებული ცილებისაგან. მიუხედავად იმისა, რომ ბაქტერია უფრო პატარა და მარტივია, ვიდრე ეუკარიოტული უჯრედი, გენომის ორგანიზებული რეპლიკაციისა და შვილეულ უჯრედებში მისი თანაბრად განაწილების მნიშვნელობა ძალიან დიდია.

მაგალითად ბაქტერია -ის სრულად გაშლილი ქრომოსომა უჯრედის სიგრძეზე 500-ჯერ მეტია. -ის უჯრედის გაყოფის პროცესი იწყება როდესაც ბაქტერიის დნმ-ი იწყებს რეპლიკაციას ქრომოსომის სპეციფიკურ ადგილზე-რეპლიკაორზე და წარმოქმნის ორ საწყის წერტილს. რადგან ქრომოსომა აგრძელებს რეპლიკაციას, ერთ-ერთი მათგანი გადაადგილდება უჯრედის საპირისპირო მხარეს და უჯრედის სიგრძე იზრდება. რეპლიკაციის დამთავრებისთვის ბაქტერიის უჯრედი საწყის ზომასთან შედარებით ორჯერ მატულობს, მისი პლაზმური მემბრანა ჩაიზრდება შიგნითკენ და დედისეულ უჯრედს ყოფს ორ შვილეულ უჯრედად.
ჩინური ივეოსი

ჩინური ივეოსი — ფრინველი ივეოსისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 75–80 სმ. კეფაზე წაგრძელებული ბუმბულებისგან შემდგარი ქოჩორი აქვს. ზამთარში შეფერილობა თეთრია, დაჰკრავს ვარდისფერი ელფერი; ზაფხულში თავი, კისერი და ზურგი ნაცრისფერ-რუხია. თავის სახის ნაწილები შიშველია, ფერად ნარინჯისფერ-წითელი; ფეხები მურა-წითელი, ნისკარტი შავი, წითელი წვეტით. იშვიათი და გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფი ფრინველია. რამდენიმე ათეული ინდივიდი ბუდობს იაპონიის კუნძულებზე ჰონსიუსა და სადოზე; კოლონია ოკის კუნძულებზე (იაპონია) 1920 წლის შემდეგ გაქრა; ბუდობდა კორეასა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში; საუკუნეში ბუდობდა სამხრეთ პრიმორიეშიც.
კრასნოკუტსკი

კრასნოკუტსკი — დაბა უკრაინაში, ხარკივის ოლქში, კრასნოკუტსკის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე მერლაზე (ვორსკლის მარცხენა შენაკადი). რკინიგზის სადგურ გუტიდან (სუმი — ხარკივის ხაზი) 22 კილომეტრი. მოსახლეობა — 7164 კაცი (2022). ქალაქში მოქმედებს ერბო-კარაქის ქარხანა და სხვ.; საბჭოთა დროს ფუნქციონირებდა სამშენებლო მასალათა ქარხანა და ავეჯის ფაბრიკა.
ჰაინრიხ მეკლენბურგ-შვერინელი

ჰაინრიხ მეკლენბურგ-შვერინელი (, ; დ. 19 აპრილი, 1876, მეკლენბურგ-შვერინი, გერმანიის იმპერია — გ. 3 ივლისი, 1934, ჰააგა, ნიდერლანდების სამეფო) — გერმანელი მთავარი. ნიდერლანდების კონსორტი პრინცი 1901-1934 წლებში როგორც დედოფალ ვილჰელმინას მეუღლე. ნიდერლანდების დედოფალ იულიანას მამა. იგი ნიდერლანდების ისტორიაში ყველაზე დიდი ხნის განმავლობაში იყო კონსორტი.

ბიოგრაფია
ჰაინრიხი დაიბადა 1876 წლის 19 აპრილს შვერინში. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის დიდი ჰერცოგის, ფრიდრიხ ფრანც -ისა და მისი მესამე მეუღლის, პრინცესა მარია შვარცბურგ-რუდოლშტადტელის ნაბოლარა ვაჟი.

1901 წლის 7 თებერვალს, ჰააგაში იგი ნიდერლანდების დედოფალ ვილჰელმინაზე დაქორწინდა, რის შემდეგაც მიენიჭა ნიდერლანდების კონსორტი პრინცის წოდება. მიუხედავად მათი ქორწინების ხანგრძლივობისა, ის საკმაოდ უიღბლო იყო. მას შემდეგ, რაც 1909 წელს დედოფალმა ქალიშვილი, პრინცესა იულიანა გააჩინა წყვილს სარეცელი აღარ გაუყვია და მთელი დარჩენილი ცხოვრება ცალ-ცალკე ცხოვრობდნენ. აღსანიშნავია, რომ 1948 წელს ჰაინრიხის ერთადერთი ქალიშვილი ნიდერლანდების რიგით მეორე ქალი მონარქი გახდა.

1901-1924 წლებში სხვადასხვა სამეფო ოჯახისაგან ჰაინრიხი დაჯილდოვებულ იქნა 30-ზე მეტი ღირსების ორდენით. იგი ასევე ფლობდა სამხედრო ოფიცრის წოდებას, თუმცა არცერთ ომში არ მიუღია მონაწილეობა.

ჰაინრიხი გარდაიცვალა 1934 წლის 3 ივლისს ჰააგაში, სამეფო კარიდან მოშორებით, 58 წლის ასაკში. ამის შემდეგ დედოფალი ვილჰელმინა აღარ გათხოვილა.

შვილები
დედოფალ ვილჰელმინასთან შეეძინა ერთი ქალიშვილი:

იულიანა (1909-2004), ნიდერლანდების დედოფალი 1948-1980 წლებში. ცოლად გაჰყვა პრინც ბერნჰარდ ფონ ლიპე-ბიეშტერფელდს, რომელთანაც შეეძინა ოთხი ქალიშვილი, მათ შორის მომავალი დედოფალი ბეატრიქსი;

გარდა ამისა, მას თავისი უამრავი საყვარლისგან ჰყავდა დაახლოებით ათი შვილი, რომელთაგან ყველაზე არაა ცნობები, ამიტომაც მათი ზუსტი რაოდენობა დღემდე სადავოა.
კრასნოზავოდსკი

კრასნოზავოდსკი — ქალაქი (1940 წლამდე — დაბა) რუსეთში, მოსკოვის ოლქში. მდებარეობს მდინარე კუნიაზე (ვოლგის აუზი), სერგიევ-პოსადიდან ჩრდილოეთით 18 კილომეტრში, რკინიგზის სადგურ ბუჟანინოვოდან 7 კილომეტრში. 12 927 მცხოვრები (2019). ქალაქში მუშაობს ქიმიური ქარხანა, განვითარებულია სამშენებლო მასალათა წარმოება, კვების მრეწველობა. საბჭოთა პერიოდში ქალაქში მოქმედებდა პურის ქარხანა. კრასნოზავოდსკში მდებარეობს კრასნოზავოდსკის კოლეჯი (ადრე ქიმია-ტექნოლოგიური ტექნიკუმი).
მახათას პანთეონი

მახათას მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონი — გამოჩენილ მწერალთა, საზოგადო მოღვაწეთა, მეცნიერთა და ხელოვანთა დაკრძალვის ადგილი თბილისში, მახათას მთის ფერდობზე, მახათის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ტაძრის გვერდით. გაიხსნა 2018 წელს მას შემდეგ, რაც თბილისის მერიამ მთაწმინდის პანთეონი დახურულად გამოაცხადა. პანთეონში დაკრძალვის გადაწყვეტილებას თბილისის მერი იღებს, შუამდგომლობის უფლება კი აქვთ: საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტს, მთავრობას/პრემიერ მინისტრს, საპატრიარქოს, საქართველოს სამეცნიერო, საზოგადოებრივ, პოლიტიკურ, საგანმანათლებლო, შემოქმედებით და სხვა დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს.

მახათას პანთეონში დაკრძალული არიან:
ამირან შალიკაშვილი — ქართული პანტომიმის სკოლის ფუძემდებელი
კირა მებუკე — მსახიობი
ნოდარ მგალობლიშვილი — მსახიობი
გურამ ლორთქიფანიძე — არქეოლოგი
სანდრო მრევლიშვილი — რეჟისორი და დრამატურგი, მეუღლესთან (მანანა ჭელიძე) ერთად
დავით წერედიანი — პოეტი და მთარგმნელი
გიული გეგელია — არქიტექტორი, აკადემიკოსი
გოგი ქავთარაძე — მსახიობი და რეჟისორი
ტარიელ ფუტკარაძე — ენათმეცნიერი
ლაზარე (სამადბეგიშვილი) — საქართველოს ეკლესიის მღვდელმთავარი
ალექსანდრე ხომერიკი — ოპერის მომღერალი
მარი ჯანაშია — მსახიობი
თემო გოცაძე — მხატვარი
გიული გეგელია — არქიტექტორი
ნიკა ქაცარიძე — მსახიობი
მამუკა ონაშვილი — ესტრადის მომღერალი
მიხეილ გომიაშვილი — მსახიობი
ჯემალ ჭკუასელი — ქორეოგრაფი
ვაჟა აზარაშვილი — კომპოზიტორი
ინგა ფერაძე — მომღერალი
გივი მარგველაშვილი — მწერალი, ფილოსოფოსი
თემურ ჩალაბაშვილი — პოეტი
გოგი ხარაბაძე — მსახიობი
ნუგზარ შარია — მსახიობი
რეზო ესაძე — კინორეჟისორი
ამირან ქადეიშვილი — მსახიობი
ლიანა ისაკაძე — მევიოლინე
დადა დადიანი — მუსიკოსი
ბესო მეგრელიშვილი — მსახიობი
ლომერ ახვლედიანი — კინოოპერატორი
მედეა კუჭუხიძე — რეჟისორი
გოგი თოდაძე — რეჟისორი
მანანა მენაბდე — მუსიკოსი
მეთოვლიასებრნი

მეთოვლიასებრნი — ფრინველთა ქვეოჯახი თოლიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 20-დან 55 სანტიმეტრამდე. ფრთები გრძელი და ვიწროა. კუდი ამოკვეთილი. ნისკარტი მახვილი, ნამდვილი თოლიებისაგან განსხვავებით, ბოლოში კაუჭის გარეშე. ფრენენ სწრაფად და მსუბუქად. კარგად ცურავენ. ფართოდ არიან გავრცელებულნი. აერთიანებს 12-მდე გვარს. ბინადრობენ წყალსატევთა (ზღვების, მცირე ზომის მდინარეების, ტბების) ნაპირებზე. ჩვეულებრივ კოლონიებად ბუდობენ მეჩეჩებზე, თევზიყლაპიები — მცენარეულობამოდებულ ტბებზე, ზოგიერთი ტროპიკული მეთოვლია ( და ) — ხეებსა და ბუჩქებზე. დედალი დებს 1–4 კვერცხს. ინკუბაცია 14–22 დღე-ღამე გრძელდება. უმთავრესად იკვებებიან წყლის უხერხემლოებითა და მცირე ზომის თევზებით; ზოგიერთი სახეობა — ხვლიკებით, კალიებით.
ფედერალური ომი

ფედერალური ომი (; ასევე ცნობილი, როგორც დიდი ომი ან ხუთწლიანი ომი) — სამოქალაქო ომი ვენესუელაში 1859-1863 წლებში კონსერვატიულ პარტიასა და ლიბერალურ პარტიას შორის. სამოქალაქო ომი გამოწვეული იყო სამთავრობო პოზიციებსა და მიწის საკუთრებაზე კონსერვატორთა მონოპოლიითა და მათი წინააღმდეგობით რეფორმების მიმართ. ლიბერალები, ცნობილი როგორც ფედერალისტები, პროვინციებისთვის უფრო დიდი ავტონომიისთვის იბრძოდნენ. ესპანეთისგან ვენესუელის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ (1811 წლის 5 ივლისი) ფედერალური ომი ყველაზე დიდი და სისხლისმღვრელი ომი იყო ვენესუელის ისტორიაში. ომის დროს ათასობით ადამიანი დაიღუპა ძალადობის, შიმშილისა და დაავადებებისგან.

მიმოხილვა
წყაროების თანახმად, ფედერალური ომი ძმების, ხოსე ტადეო მონაგასისა და ხოსე გრეგორიო მონაგასის დიქტატორულ მმართველობას მოჰყვა. მათი რეჟიმის დროს ფისკალური პრობლემები წარმოიქმნა და ცენტრალურმა მთავრობამ ვენესუელის პროვინციების ავტონომიათა უფლებები შეზღუდა. ომში საერთო ჯამში 100 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ფედერალურმა ომმა ვენესუელის ეკონომიკა გაანადგურა.