iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სრულიად რუსეთის საბჭოების VI ყრილობა

მუშათა, გლეხთა, კაზაკთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის (საგანგებო) ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეექვსე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 6-9 ნოემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1296 დელეგატი, მათ შორის 963 გადამწყვეტი ხმით, 946 კომუნისტი, 16 სხვა პარტიების წევრი და 1 უპარტიო.

ისტორია
დღის წესრიგი: ოქტომბრის რევოლუციის წლისთავი (ვ. ლენინი); საერთაშორისო მდგომარეობა (ვ. ლენინი); სამხედრო მდგომარეობა (ლ. ტროცკი); საბჭოთა ხელისუფლების მშენებლობა ცენტრში, ღარიბკომები და საბჭოები ადგილებზე (გ. ზინოვიევი); სოციალისტური კანონიერების დაცვა (დ. კურსკი). სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ვ. ლენინმა თავის მოხსენებებში შეაჯამა ოქტომბრის რევოლუციის პირველი წლისთავის ძირითადი შედეგები, დასახა საშიანაო და საგარეო პოლიტიკის დარგში საბჭოთა მთავრობის მუშაობის პროგრამა. რეზოლუციაში „საერთაშორისო მდგომარეობის შესახებ“ ყრილობამ ხაზი გაუსვა რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების დამხობისა და კაპიტალისტურ ქვეყნებში მზარდი რევოლუციური მოძრაობის ჩახშობის მიზნით საერთაშორისო ბურჟუაზიული ძალების კონსოლიდაციის ფაქტს და მიუთითა იმის აუცილებლობაზე, რომ სერიოზული ყურადღება მიქცეოდა წითელი არმიის განმტკიცებას; მიიღო მოწოდებებიაშშ-ის, ინგლისის, საფრანგეთის, იტალიის, იაპონისს მთავრობებისადმი წინადადებით — დაეწყოთ მოლაპარაკება ზავის დადების თაობაზე; მიიღო მისალმება ყველა ეროვნების მუშათა, გლეხთა, ჯარისკაცთა და მათი ბელადებისადმი, ვინც იბრძოდა სოციალიზმისათვის, წითელი არმიისა და მე-11 არმიის წითელარმიელთა და მეთაურთა მიმართ, რომლებიც იბრძოდნენ აღმოსავლეთის ფრონტზე, ქ. იჟევსკის აღებასთან დაკავშირებით. ჩრდილოეთის ოლქის ღარიბკომების ყრილობის წინადადებით მიიღეს დადგენილება „სოფლის ღარიბთა სანიმუშო პოლკების ორგანიზაციის შესახებ“. ყრილობამ აგრეთვე მიიღო დადგენილება „მინისტიის შესახებ“. რომლის თანახმადაც, საბჭოთა ხელისუფლების განმტკიცებასთან დაკავშირებით, თავისუფლდებოდნენ ის პოლიტპატიმრები, რომლებიც არ იყვნენ პოლიიკურად საშიშნი.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 246 კაცის ოდენობით (207 წევრი და 39 კანდიდატი).
ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი

ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი — სამეცნიერო და კვლევითი ცენტრი თბილისში, საქართველო. ცენტრში ამჟამად ფუნქციონირებს: ნეიროფიზიოლოგიის, ბიოქიმიის, ბიოფიზიკის, რადიობიოლოგიის, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევისა და მეტაბოლიზმის განყოფილებები, ასევე ნეიროტოქსიკოლოგიის, რადიაციული უსაფრთხოების, მხედველობის ფიზიოლოგიის, ექსპერიმენტული ნევროლოგიის და სხვა ლაბორატორიები.

ისტორია
1935 წელს ივანე ბერიტაშვილმა დააარსა ფიზიოლოგიის ინსტიტუტი, რომელსაც ხშირად სტუმრობდნენ მსოფლიოს ცნობილი მეცნიერები. დაწესებულებაში არსებობდა როგორც ფიზიოლოგიური პროფილის ლაბორატორიები, ასევე: ბიოქიმიის, ბიოფიზიკის, რადიობიოლოგიის, ელექტრონული მიკროსკოპებისა და მორფოლოგიის ლაბორატორიები.

1980-იან წლებში ბიოფიზიკისა და რადობიოლოგიის ცენტრები გაფართოვდა და ჯერ დაწესებულების სექტორად, მოგვიანებით კი დამოუკიდებელ სამეცნიერო და კვლევით ინსტიტუტებად ჩამოყალიბდა. წესდების თანახმად დაწესებულების მიზნებში შედიოდა: სამეცნიერო კვლევითი, საკონსულტაციო და საექსპერტო საქმიანობის განხორციელება; ქვეყნის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური პროგრესის ხელშეწყობა; სამეცნიერო საქმიანობისათვის ყოველმხრივი ხელშეწყობა; ახალი ტექნოლოგიების შექმნა, ანალიზი და გავრცელება; საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის განვითარება; ცენტრის სამეცნიერო პერსონალის მობილობის წახალისება; ახალი სამეცნიერო პერსონალის მომზადებისა და გადამზადების ხელშეწყობა; უმაღლეს საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებთან თანამშრომლობა სამეცნიერო სფეროში.

ცენტრის სტრუქტურული ერთეულები
ცენტრში 17 სტრუქტურული ერთეული ფუნქციონირებს (მოიცავს განყოფილებებსა და ლაბორატორიებს). ამ ერთეულებში კვლევები ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად მიმდინარეობს. რიგ შემთხვევებში ასევე ხდება განყოფილებების თემატური გაერთიანებაც. დაწესებულებაში შემავალ განყოფილებებს შორისაა:

თავის ტვინის, სისხლის მიმოქცევისა და მეტაბოლიზმის განყოფილება
თავის ტვინის, სისხლის მიმოქცევისა და მეტაბოლიზმის განყოფილებას ხელმძღვანელობს აკადემიკოსი ნოდარ მითაგვარია. ეს განყოფილება იკვლევს თავის ტვინის მიკროცირკულაციასა და მეტაბოლიზმს სხვადასხვა პათოლოგიური მდგომარეობების დროს. გსნყოფილებაში ამჟამად აწარმოებენ ორგანიზმში თავისუფალი რადიკალებისა და ანტიოქსიდანტების თანაფარდობის ანალიზს, განსხვავებული სახის ოქსიდაციის პირობებში.

ბიოფიზიკის განყოფილება
აღნიშნული განყოფილების ხელმძღვანელია ბიოლოგიის დოქტორი მაია მახარაძე. ეს განყოფილება მოიცავს სამ ჯგუფს: მოლეკულური ბიოლოგიის, ბიოლოგიური ძვრადობისა და უჯრედის ბიოფიზიკის ჯგუფებს.

რადიობიოლოგიის განყოფილება
განყოფილება, რომელსაც ხელმძღვანელობს პროფესორი მარინა ნიკოლაიშვილი. აქ შეისწავლება საკითხი, რომელიც ბოლნისისა და დმანისის რაიონებში მცხოვრები პირების ჯანმრთელობის მდგომარეობის ფაქტორების დადგენას მოიცავს. ასევე სწავლობენ ელექტრომაგნიტური ველის ზემოქმედებას ვირთაგვების ზრდის ჰორმონსა და ნაშიერების ქცევაზე, ასევე წყალტუბოს რადონის შემცველი წყლების გავლენა აღგზნება-შეკავების მექანიზმებზე რადონის ინჰალაციის დროს.
ირინა კინძერსკა

ირინა ალიევა, დაბადების სახელი ირინა კინძერსკა (დ. 13 ივნისი, 1991) — აზერბაიჯანელი-უკრაინელი ძიუდოისტი. 2021 წელს, ტოკიოში, იაპონიაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, +78 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. არის ევროპის ჩემპიონატის ორგზის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. 2017 წლის ძიუდოს მსფოლიო ჩემპიონატისა და 2019 წლის ევროპული თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.

კარიერა
2007 წელს +70 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის კადეტთა ჩემპიონატზე. 2009 წელს კინძერსკამ ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო. ამავე წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი მსოფლიო ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე. კინძერსკა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ასპარეზობდა +78 კგ წონით კატეგორიაში. გამოდიოდა უკრაინის სახელით. ზოგიერთი ცნობა მიუთითებს იმ ფაქტზე, რომ კინძერსკა დაიბადა უკრაინის ქალაქ ბაკოტაში. პატარა ქალაქი ბაკოტა 1981 წელს ოფიციალურად გაქრა, რადგან ის დნესტრის წყალსაცავის წყალმა ჩაძირა. 2016 წელს კინძერსკა დაქორწინდა აზერბაიჯანელ სპორტსმენზე. ისინი საცხოვრებლად აზერბაიჯანში გადავიდნენ. 2017 წლიდან კინძერსკა საერთაშორისო ტურნირებზე აზერბაიჯანის სახელით ასაპრეზობს. 2019 წელს ქალაქ მინსკში გამართულ ევროპულ თამაშებზე კინძერსკამ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 2019 წელს დამარცხდა მსოფლიო მასტერსის ფინალში. ოქროს მედლისთვის ბრძოლაში დამარცხდა ტესი საველკულსთან. 2021 წელს დოჰაში გამართულ ძიუდოს მსოფლიო მასტერსე კინძერსკამ ვერცხლის მედლის მოპოვება მოახერხა. ფინალში დამარცხდა ფრანგ ძიუდოისტ რომან დიკოსთან. 2013 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

კარიერის მანძილზე კინძერსკამ გრან-პრის ტურნირებზე 12 სხვადასხვა სინჯის მედალი მოიპოვა. 2014 და 2015 წლებში ზედიზედ ორჯერ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ჯეჯუს გრან-პრიზე. 2011 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბაქოს გრან-პრიზე. 2014 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ასტანაში გამართულ გრან-პრიზე. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ტაშკენტის გრან-პრიზე. 2016 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბუდაპეშტის გრან-პრიზე. 2017 წელს კინძერსკამ მოიგო დიუსელდორფის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა იაპონელი ძიუდოისტი მეგუმი ტაჩიმოტო. 2018 წელს მოიგო ტაშკენტის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა გერმანელი ძიუდოისტი კაროლინ ვაისი. 2019 წელს მოიგო თელ-ავივის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა უკრაინელი ძიუდოისტი ელიზავეტა კალანინა. ამავე წელს მოიგო ანტალიის გრან-პრი, სადაც ფინალში ბრაზილიელი ბეატრის სოუზა დაამარცხა. 2019 წლის ზაგრების გრან-პრიზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

კარიერის მანძილზე კინძერსკამ გრანდ-სლემის ტურნირებზე 10 სხვადასხვა სინჯის მედლი მოიპოვა. 2015 წელს ტოკიოს გრანდ-სლემზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი პარიზის გრანდ-სლემზე. 2017 წელს აბუ-დაბის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა ტესი საველკუსთან. 2019 წლის პარიზის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა კუბელ ძიუდოისტ იდალის ორტისთან. 2020 წლის დიუსელდროფის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა სარა ასაჰინასთან. 2018 წელს ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა პარიზის გრანდ-სლემზე. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედლები დიუსელდორფისა და აბუ-დაბის გრანდ-სლემზე. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი აბუ-დაბისა და ბაქოს გრანდ-სლემებზე.
ინუიტური ტანისამოსი

ინუიტური ტანისამოსი — ინუიტების ტრადიციული ცივი ამინდის ტანსაცმლის რთული სისტემა, რომელიც ტრადიციულად მზადდება ცხოველების ტყავისა და ბეწვისგან. ინუიტები კულტურულად დაკავშირებული ძირძველი ხალხების ჯგუფია, ცხოვრობენ ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადისა და გრენლანდიის არქტიკულ რაიონებში. ძირითადი სამოსი შედგებოდა პარკას, შარვლის, ხელჯოხების, შიდა ფეხსაცმლის და გარე ჩექმებისგან. ტანისამოსის დასამზადებლად ყველაზე გავრცელებული მასალა იყო ჩრდილოეთის ირემი, ფარფლფეხიანები და ზღვის ფრინველები. თბილი, გამძლე ტანსაცმლის წარმოება იყო სასიცოცხლოდ აუცილებელი, დამზადების ტრადიცია კი ზრდასრული ქალებიდან გადადიოდა გოგონებზე, რომლის დაუფლებასაც წლები სჭირდებოდა. ტანსაცმლის დამზადება იყო ინტენსიური, მრავალკვირიანი პროცესი, რომელიც მიმდინარეობდა ყოველწლიურ ციკლში ნადირობის დადგენილი სეზონების გათვალისწინებით. ტანსაცმლის შექმნა და გამოყენება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ინუიტების რელიგიურ შეხედულებებთან.
ნომა

ნომა ( — გავრცელებადი, ამომჭმელი წყლული), წყლის კიბო — პროგრესული სველი განგრენის მსგავსი დაავადება. როგორც წესი, უვითარდებათ კვებადაქვეითებულ პირებს, უმეტესად ბავშვებს (2–6 წლის ასაკში) ინფექციური დაავადების (წითელა, დიზენტერია, ქუნთრუშა, ტიფი, მალარია, ლეიშმანიოზი) დროს ან მისი გადატანის შემდეგ. უფრო ხშირად აღინიშნება შიმშილობის, ომის პერიოდში. ნომას დროს ზიანდება პირის ღრუს ლორწოვანი გარსი, სახის ქსოვილები, ზოგჯერ — სასქესო ორგანოები, სწორი ნაწლავი და სხვ. დაავადების მიზეზი საბოლოოდ დადგენილი არ არის; ავთვისებიან ახალწარმონაქმნებთან არაფერი საერთო არა აქვს.

მკურნალობა
ანტიბიოტიკები, განგრენის საწინააღმდეგო შრატები, სისხლის გადასხმა; სრულფასოვანი კვება პოლივიტამინებთან ერთად.
სრულიად რუსეთის საბჭოების VII ყრილობა

მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და მშრომელთა კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1919 წლის 5-9 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1011 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის 970 კომუნისტი, 35 უპარტიო, 3 რევოლუციონერ-კომუნისტი და სხვა) და 355 სათათბირო (მათ შორის 308 კომუნისტი, 26 უპარტიო, 21 წვრილბურჟუაზიული პარტიების წარმომადგენელი) ხმის უფლებით. მონაწილეობდნენ დელეგატები საბჭოთა უკრაინიდან, თურქესტანისა და ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკებიდან.

ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახალხო კომისართა საბჭოს ანგარიში (ვ. ლენინი); სამხედრო მდგომარეობა (ლ. ტროცკი); კომუნისტური ინტერნაციონალის შესახებ (გ. ზინოვიევი); სასურსათო მდგომარეობა (ა. ციურუპა); სათბობის საკითხი (ა. რიკოვი); საბჭოთა მშენებლობა ცენტრში და ადგილზე (ლ. კამენევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ვ. ლენინმა საანალიზო მოხსენებაში გაანალიზა საბჭოთა ქვეყნის საერთაშორისო და საშინაო მდგომარეობა, მაღალი შეფასება მისცა წითელი არმიის გადამწყვეტ გამარჯვებებს სამოქალაქო ომის ფრონტებზე; დასახა ამოცანა მთავარი ყურადღება მიექციათ სახელმწიფოს მართვა-გამგეობისა და სამეურნეო მშენებლობის პრობლემებისადმი. ყრილობამ მოიწონა მთავრობის საშინაო და საგარეო პოლიტიკა. დადგენილებაში „საბჭოთა მშენებლობის შესახებ“ გათვალისწინებული იყო სახელმწიფო აპარატის შემდგომი განმტკიცება, საბჭოთა დემოკრატიის გაფართოების გზები, დასუსტდა საბჭოთა ხელისუფლების ორგანოების ფუნქციები ცენტრსა და ადგილებზე. მიიღეს რეზოლუციები რსფსრ სასურსათო და სათბობის საქმეთა ორგანიზაციის შესახებ. ვ. ლენინის ინიციატივით ყრილობამ სპეციალურ რეზოლუციაში მოუწოდა ანტანტას, აშშ-ს, იაპონიას, იტალიას დაეწყოთ სამშვიდობო მოლაპარაკება. რეზოლუციაში „ჩაგრული ერების შესახებ“ გამოხატხა ეროვნულ საკითხში ბოლშევიკური პროგრამის პრინციპებისადმი ერთგულება, დაგმო თეთრი ტერორი უნგრეთში, მიესალმა კომუნისტური ინტერნაციონალის შექმნას. მიიღო მიმართვა „წითელი არმიისა და წითელი ფლოტისადმი“, „მშრომელი გლეხობისადმი“, დონის, ყუბანის, თერგის, ურალის, ციმბირის, ორენბურგის მშრომელი კაზაკებისადმი.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 269 კაცის ოდენობით (201 წევრი და 68 კანდიდატი).
სრულიად რუსეთის საბჭოების VIII ყრილობა

მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მერვე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1920 წლის 22-29 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 2537 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის 2284 კომუნისტი, 67 კომუნისტების თანამგრძნობი, 98 უპარტიო, 8 მენშევიკი, 8 ბუნდელი, 2 მემარცხენე ესერი და სხვა).

ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად ცაკისა და სახალხო კომისართა მოხსენება საგარეო და საშინაო პოლიტიკის შესახებ (ვ. ლენინი); მრეწველობის დგომარეობა და მისი აღდგენის ღონისძებები (ა. რიკოვი); ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრჟიჟანოვსკი); ტრანსპორტის შესახებ (ლ. ტროცკი); სოფლის მეურნეობის წარმოების განვითარებისა და გლეხთა მეურნეობის დახმარების შესახებ (ი. ტეოდოროვიჩი); საბჭოთა ორგანოების მოღვაწეობის გაუმჯობესების შესახებ ცენტრსა და ადგილებზე, ბღზოლა ბიუროკრატიმთან (გ. ზინოვიევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობის მუშაობა მიმდინარეობდა ლენინის უშუალო ხელმძღვანელობით. მეხსენებაში ლენინმა შეაჯამა სამოქალაქო ომის შედეგები და დასახა ქვეყნის წინაშე მდგომი მთავარი პოლიტიკური და სამეურნეო ამოცანები. ყრილობამ მიიღო რეზოლუცია მტავრობის პოლიტიკის მხარდასაჭერად, აგრეთვე დადგენილებები სახალხო მეურნეობისა და მრეწველობის დარგებში. ყრილობის ერთ-ერთი ძირითადი საკითხი იყო რუსეთის ელექტრიფიკაციის გეგმის (გოელრო) განხილვა და დამტკიცება, რომელიც ვ. ლენინის ინიციატივითა და მითითებით იყო შედგენილი. ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა კანონპროექტები, რომლებიც ეხებოდა სოფლის მეურნეობასა და ტრანსპორტს, მიიღო ახალი დებულება შრომისა და თავდაცვის საბჭოს შესახებ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 400 კაცის ოდენობით (300 წევრი და 100 კანდიდატი), დააწესა რსფსრ-ის შრომის წითელი დროშის ორდენი.
სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა

სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეცხრე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1921 წლის 23-28 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1991 დელეგატი, მათ შორის 1630 გადამწყვეტი ხმით (1522 რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი; მუშა 39%, გლეხი 20%, მოსამსახურე 32,5%, დანარჩენი 8,5%).

ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს საანგარიშო მოხსენებები საშინაო და საგარეო პოლიტიკის დარგში (ვ. ლენინი); მოხსენებები დამშეულთათვის დახარების გაწევის (მ. კალინინი); ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის წინასწარი შედეგების (ლ. კამენევი), მრეწველობის მდგომარეობის (პ. ბოგდანოვი), სოფლის მეურნეობის აღდგენის (ნ. ოსინსკი), კოოპერაციის (ლ. ხინჩუკი), ბიუჯეტისა და ფინანსების (ნ. კრესტინსკი), წითელი არმიის მშენებლობის (ლ. ტროცკი), საბჭოთა მშენებლობის (ტ. საპრონოვი) შესახებ; სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

განიხილეს მთავრობის დეკრეტი ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრიჟანოვსკი). ყრილობამ მოიწონა ქვეყნის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, დასახა ღონისძიებები შიმშილობასთან საბრძოლველად, შეაჯამა ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის 10 თვის შედეგები. მთავარ ამოცნად მიიჩნია სოფლის მეურნეობის აღმავლობა და განსაზღვრა მისი განვითარების გზები. მოიწონა დირექტივები მძმე მრეწველობის აღდგენისა და ფართო მოხმარების საგნების წარმოების თაობაზე. დაამტკიცა დეკრეტი „ელექტრიფიკაციის შესახებ“, მიიღო გადაწყვეტილება ფინანსებისა და ბიუჯეტის შესახებ. მოიწონა წითელი არმიის შემცირებისა და მისი შეიარაღებისა და ბრძოლისუნარიანობის ამაღლების ხაზი.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 513 კაცის ოდენობით (386 წევრი და 127 კანდიდატი).
გიორგი შათირიშვილი

გიორგი შათირიშვილი (დ. 11 ივლისი, 1935) — ინჟინერი, პოეტი, ტექნოლოგი, ღირსების ორდენის კავალერი, იყალთოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახალხო აკადემიის რექტორი.

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით.

მისი მონდომებით მოხდა იყალთოს აკადემიის აღორძინება და სახალხო ზეიმის „შოთაობის“ დაწესება.
კარპეზ დონდუა

კარპეზ დონდუა (დ. 13 ოქტომბერი, 1891, ქუთაისი ― გ. 3 ნოემბერი, 1951) ― ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1935), პროფესორი (1940).
ბიოგრაფია
კარპეზ დონდუა 1891 წლის 13 ოქტომბერს ქუთაისში დაიბადა. 1922 წელს პეტროგრადის უნივერსიტეტი დაამთავრა. იმავე წლიდან უნივერსიტეტში სამეცნიერო პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო. 1941-1945 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნვივერსიტეტსა და საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მუშაობდა. იკვლევდა ზოგადი ენათმეცნიერების საკითხებს, ქართველურ და მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებს.
რუსუდან ხარაძე

რუსუდან ხარაძე (დ. 14 სექტემბერი, 1909 ― გ. 15 თებერვალი, 1965) ― ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
რუსუდან ხარაძე 1909 წლის 14 სექტემბერს სოფელ ფარცხნალში (დღევანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი) დაიბადა. მამა — ლუკა ხარაძე იყო ცნობილი პედაგოგი, ბიძაშვილი ევგენი ხარაძე — ასტრონომი და საზოგადო მოღვაწე. 1930 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტი დაამთავრა. 1932-1933 წლებში საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, ხოლო 1937-1965 წლებში ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეთნოგრაფიის კათედრაზე მუშაობდა. იკვლევდა ქართველთა და ჩრდილოკავკასიელ ხალხთა სოციალურ ურთიერთობებს.
სსრკ-ის სახალხო მასწავლებელი

სსრკ-ის სახალხო მასწავლებელი — საპატიო წოდება, რომელიც სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1977 წლის 30 დეკემბრის დადგენილებით ( , 1978, №1) ენიჭებოდა სკოლის მასწავლებლებს, პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლების, სასწავლო-აღმზრდელობითი, მეთოდური და განათლების სისტემის სხვა დაწესებულებების თანამშრომლებს მოსწავლე-ახალგაზრდობის სწავლებასა და კომუნისტურ აღზრდაში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, სახალხო განათლების სფეროში თვალსაჩინო მუშაობისთვის. კანდიდატების წარდგენა ხდებოდა სსრკ განათლების სამინისტროსა და პროფ-ტექნიკური განათლების სახელმწიფო კომიტეტის მიერ. წოდებასთან ერთად გაიცემოდა უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელი და დადგენილი ფორმის სამკერდე ნიშანი.

ქართველი პედაგოგებიდან სსრკ-ის სახალხო მასწავლებლის წოდება 1979 წელს მიენიჭა გრიგოლ კობახიძეს.
სრულიად რუსეთის საბჭოების X ყრილობა

სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეათე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1922 წლის 23-27 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1727 დელეგატი რსფსრ-დან და 488 საპატიო სტუმარი უკრაინის სსრ-დან, ბელორუსიის სსრ-სა და ამიერკავკასიის სფსრ-დან — სსრკ-ის საბჭოების ყრილობის დელეგატები. პარტიული შემადგენლობა:2092 რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი, 118 — უპარტიო, 5 — სხვა პარტიის წევრი; სოციალური შემადგენლობა: მუშა 44%, გლეხი 31%, მოსამსახურე და სხვა 25%.

ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს ანგარიშები საშინაო და საგარეო პოლიტიკის შესახებ (ლ. კამენევი); მრეწველობის მდგომარეობა (პ. ბოგდანოვი); მიწათმოქმედების სახკომის მოხსენება (პ. მესიაცევი); სახალხო განათლება (ა. ლუნაჩარსკი); მოხსენება ფინანსების შესახებ (გ. სოკოლნიკოვი); მოკავშირე რესპუბლიკების წინადადება სსრკ-ის შექმნის შესახებ (ი. სტალინი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა რსფსრ მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, წინადადება სოციალისტური რესპუბლიკების სსრ კავშირად გაერთიანების შესახებ; აირჩია დელეგაცია სსრკ საბჭოების ყრილობის დეკლარაციის პროექტისა და სსრკ-ის შექმნის შესახებ ხელშეკრულების პროექტის შესამუშავებლად; დაამტკიცა პროექტი მძიმე მრეწველობის მდგომარეობის, სოფლის მეურნეობის განმტკიცებისა და განვითარების შესახებ. პირველად დაისახა ფართო პროგრამა სახალხო განათლების დარგში. შეიმუშავა ბიუჯეტში დეფიციტის ლიკვიდაციის ღონისძიებები; მიიღო დადგენილება შიმშილობასთან ბრძოლის საკითხში ცენტრალური კომისიის მუშაობის თაობაზე; მსოფლიოს ხალხებს მოუწოდა მშვიდობისაკენ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 388 კაცის ოდენობით (270 წევრი და 118 კანდიდატი).
სრულიად რუსეთის საბჭოების XI ყრილობა

სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთერთმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1924 წლის 19-29 იანვარს მოსკოვში. ესწრებოდა 1637 დელეგატი, მათ შორის 1143 გადამწყვეტი ხმით. სოციალური შემადგენლობა: 834 მუშა, 423 გლეხი.

ისტორია
დღის წესრიგი: მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის მოხსენება (ა. სვიდერსკი); მოხსენება შრომისა და ხელფასის დაცვის საკითხებზე (ვ. შმიდტი); ფინანსთა სახალხო კომისარიატის მოხსენება რსფსრ ბიუჯეტის შესახებ (მ. ვლადიმიროვი); საკავშირო კონსტიტუციის შესახებ (დ. კურსკი); წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციის შესახებ (ა. ლუნაჩარსკი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები (ა. ენუქიძე).

მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის მოხსენებაში გაშუქებული იყო საბჭოთა მთავრობის საქმიანობა სასოფლო-სამეურნეო პოლიტიკის დარგში. ყრილობამ დასახა თვითმოქმედებისა და კოოპერირების საწყისებზე გლეხთა მასების სოფლის მეურნეობის აღდგენს საქმეში ჩაბმის ღონისძიებანი. შრომის სახალხო კომისარიატის მოხსენების გამო ყრილობამ დაამტკიცა 8 საათიანი სამუშაო დღის შეუცვლელობა, ქალებისა და ბავშვების შრომის ყოველმხრივი დაცვა და სხვა. მიიღო გადაწყვეტილება მრეწველობის აღმავლობისა და შრომის ნაყოფიერების ზრდის შესაბამისად ხელფასის გადიდების შესახებ. ყრილობამ მიიღო გადაწყვეტილება უმუშევრობის დაუყოვნებლივ შესამცირებლად. 22 იანვარს ყრილობაზე გამოვიდა მ. კალინინი ვ. ლენინის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით. ყრილობამ მიიღო დადგენილება 21 იანვარი გლოვის დღედ გამოცხადების შესახებ, მიიღო მიმართვა „ყველა მშრომელისადმი“, მოუწოდა ერთიანობისა და შეკავშირებისაკენ. ერთი კვირით შეწყდა სხდომები. 29 იანვარს ყრილობა კვლავ შეუდგა მუშაობას და მოიწონა სსრკ-ის კონსტიტუცია, ამასთანავე სრულიად რუსეთის ცაკს დაავალა რსფსრ-ის კონსტიტუციაში (1918) შეეტანა შესაბამისი ცვლილებანი. განათლების სახალხო კომისარიატის მოხსენების გამო ყრილობამ დასახა ამოცანა, ოქტომბრის რევოლუციის მე-10 წლისთავისათვის რსფსრ-ის მოსახლეობაში წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციის შესახებ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 466 კაცის ოდენობით (303 წევრი და 163 კანდიდატი).
სრულიად რუსეთის საბჭოების XII ყრილობა

სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთორმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1925 წლის 7-16 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1634 დელეგატი, მათ შორის 1084 გადამწყვეტი ხმით, 1292 კომუნისტი.

ისტორია
დღის წესრიგი: მოისმინეს და განიხილეს მოხსენებები ჯანმრთელობის დაცვის (ნ. სემაშკო), მიწათმოქმედების (ა. სვიდერსკი) სახალხო კომისარიატების მუშაობის შესახებ; რსფსრ კონსტიტუციის ტექსტში ცვლილების შესახებ (დ. კურსკი); თურქესტანის ასსრ-ის რსფსრ-დან გამოსვლისა და თურქმენეთისა და უზბეკეთის მოკავშირე რესპუბლიკების ჩამოყალიბების შესახებ (ა. კისელიოვი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები. დღის წესრიგიდან მოიხსნა რსფსრ-ის მთავრობის მოხსენება, რამდენადაც ყრილობის მთელ შემადგენლობას შეეძლო მონაწილეობის მიღება სსრკ-ის საბჭოების ყრილობის მუშაობაში, სადაც დღის წესრიგში იყო სსრკ-ის მთავრობის ანგარიში.

ყრილობამ მოიწონა რსფსრ-ის მთავრობის საშიანო და საგარეო პოლიტიკა, აღნიშნა მიღწევები სახალხო მეურნეობაში; მიიღო პროგრამა სოფლის მეურნეობის შემდგომი განვითარების შესახებ (ერთიანი სასოფლო-სამეურნეო გადასახადის 40%-ით შემცირება და სხვა), აგრეთვე ეროვნულ რესპუბლიკებსა და ოლქებში სამედიცინო და სანიტარული მუშაობის გაუმჯობესების, ეროვნული სამედიცინო კადრების მომზადების შესახებ. დაამტკიცა რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუცია.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 434 კაცის ოდენობით (300 წევრი და 134 კანდიდატი).
სრულიად რუსეთის საბჭოების XIII ყრილობა

სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეცამეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1927 წლის 10-16 აპრილს მოსკოვში. ესწრებოდა 1603 დელეგატი (მათ შორის 1088 გადამწყვეტი და 515 გადამწყვეტი ხმით). პარტიული შემადგენლობა: 1194 რკპ (ბ) წევრი, 409 უპარტიო. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 49,4%, გლეხი 29,1%, მოსამსახურე და სხვა 21,5%.

ისტორია
დღის წესრიგი: რსფსრ მთავრობის ანგარიში (ა. რიკოვი); მოხსენებები რსფსრ სრულიად რუსეთის სახალხო მეურნეობის საბჭოსი — მრეწველობის მდგომარეობის შესახებ (ს. ლობოვი); რსფსრ ფინანსთა სახალხო კომისარიატისა — სახელმწიფო და ადგილობრივი ბიუჯეტების შესახებ (ნ. მილიუტინი); რსფსრ ვაჭრობის სახალხო კომისარიატისა — საგარეო და საშინაო ვაჭრობისა და რსფსრ-ში ფასების დაკლების შესახებ (ნ. ესიმონტი); რსფსრ განათლების სახალხო კომისარიატისა — რსფსრ-ში სახალხო განათლების საერთო მდგომარეობის შესახებ (ა. ლუნაჩარსკი); რსფსრ კონსტიტუციაში 37-ე, 38-ე და 47-ე მუხლების შეცვლის შესახებ (ა. კისელიოვი); ყარა-ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქის ყირგიზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკად გარდაქმნის შესახებ (ს. ასფენდიაროვი); სრულიად რუსეთის ცაკისა და სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოში რსფსრ-დან წევრთა არჩევის შესახებ (ა. კისელიოვი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობამ ერთხმად მოიწონა რსფსრ-ის მთავრობის მოღვაწეობა საგარეო და საშინაო პოლიტიკის დარგში; ძირითადი ყურადღება დაეთმო რსფსრ-ის სახალხო მეურნეობისა და კულტურის განვითარების ამოცანებს; აღნიშნა მრეწველობის, ტრანსპორტის და სოფლის მეურნეობის დარგების განვითარებაში მიღწეული მნიშვნელოვანი წარმატებები; მიიღო დადგებილება მრეწველობის რეკონსტრუქციის შემდგომი გაშლის თაობაზე; დაავალა მთავრობას სოფლის მეურნეობის აღმავლობისათვის საჭირო ღონისძიებათა შემუშავება. ფინანსთა სახალხო კომისარიატის მოხსენები გამო მიღებულ რეზოლუციაში მოიწონა მთავრობის საფინანსო პოლიტიკა. ვაჭრობის სახალხო კომისარიატის მოხსენებასთან დაკავშირებით ყრილობამ დასახა სამრეწველო საქონელზე ფასების შემდგომი დაკლებისა და ვაჭრობიდან კერძო მოვაჭრეთა შემდგომი განდევნის ამოცანა; მიიღო დადგენილება სახალხო განათლების შემდგომი განვითარებისა და რსფსრ-ის ცენტრალუირ სტატისტიკური სამმართველოს (ცსს) შექმნის შესახებ. სპეციალური აქტით დამტკიცდა მოწვევის სრულიად რუსეთის ცაკის სესიის დადგენილება ყარა-ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქის ყირგიზეთის ასსრ-დ გარდაქმნის თაობაზე.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 550 კაცის ოდენობით (400 წევრი და 150 კანდიდატი), აგრეთვე 5 წევრი და 2 კანდიდატი სსრკ-ის ცაკის ეროვნებათა საბჭოს შემადგენლობაში რსფსრ-დან.