iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბაგირი

ბაგირი — ფოლადის მავთულისგან, მცენარეული (ქერელი, ბამბა) ან ქიმიური ბოჭკოს (კაპრონი, ნეილონი, პერლონი) ნართისგან დამზადებული თოკი. ქერელის ბაგირი ძლიერ მოქნილია, მას მეურნეობის სხვადასხვა დარგში იყენებენ. ფოლადის ბაგირი 1827 წელს გამოიგონა გერმანელმა ვ. ალბერტმა. ფოლადის ბაგირის პირველი საგრეხი ქარხანა ააგეს 1840 წელს სლოვაკეთში.
ირაკლი გოგავა

ირაკლი გოგავა (დ. 10 ივლისი, 1974, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1996 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი და ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ანზორ გოგიტიძე

ანზორ გოგიტიძე (დ. 5 აგვისტო, 1952, სოფელი გოგინაური, შუახევის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა ქ. ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტი, აგრეთვე ქ. მოსკოვის საფინანსო-ეკონომიკური ინსტიტუტი სახალხო მეურნეობის დაგეგმვა-ეკონომიკის სპეციალობით. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (შუახევის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
ნოდარ გრიგალაშვილი

ნოდარ გრიგალაშვილი (დ. 3 მაისი, 1958, სოფ. ყვიბისი, ახლანდ. ბორჯომის მუნიციპალიტეტი — გ. 31 მარტი, 2014) — ქართველი მწერალი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკაკულტეტი. 1981-1987 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. გრიგალაშვილი იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრის ასისტენტი. 1981 წელს მესტიის სკოლა-ინტერნატის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. 1981-1987 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საშუალო სკოლის პედაგოგი. 1984-1988 წლებში ალმანახ „კრიტიკის“ განყოფილების გამგე. 1987-1990 წლებში გამომცემლობის მთავარი რედაქტორი. 1990-1998 წლებში გაზეთ „საქართველოს“ მთავარი რედაქტორი. 1998 წლიდან „ახალი საქართველოს“ მთავარი რედაქტორი. ჟურნალ „ცისკრის“ სარედაქციო საბჭოს თავმჯდომარე. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბორჯომის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს ლეიბორისტული (შრომის) პარტია“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბორჯომის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „სააკაშვილი — ნაციონალური მოძრაობა“.
ზაზა დვალი

ზაზა დვალი (დ. 19 ივლისი, 1963, ამბროლაური) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

1985 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
ჯანსუღ ეზუგბაია

ჯანსუღ ეზუგბაია (დ. 25 დეკემბერი, 1948, სოფ. ამტყელი, ახლანდ. გულრიფშის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1975 წელს დაამთავრა ნოვოსიბირსკის ელექტროტექნიკური ინსტიტუტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ქამალადინ ჰეიდაროვი

ქამალადინ ფათაჰ-ოღლუ ჰეიდაროვი — აზერბაიჯანელი სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო სიტუაციებისა და სამოქალაქო თავდაცვის მინისტრი, გენერალ-პოლკოვნიკი, ტაეკვონდოს და ბოქსის ფედერაციის პრეზიდენტი, ტაეკვონდოს საერთაშორისო ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი, კომპოზიტორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წლის 15 ივლისს ქალაქ ნახიჩევანთან ახლოს მდებარე სოფელ ჩეშმაბაზარში. 1978 წელს დაამთავრა ნახიჩევანის №1 საშულო სკოლა. 1984 წელს დაასრულა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი გეოლოგიური ძიების სპეციალობით. მეორე უმაღლესი განათლება შეიძინა უნივერსიტეტში „აზერბაიჯანი“ საერთაშორისო სამართლის განხრით.

სამსახურეობრივი საქმიანობა დაიწყო გეოლოგიური ძიების ორგანიზაცია „კარპმორნეფტგაზ“-ში ტექნოლოგად, შემდგომ გეოლოგად. ცოტა ხნით ნახიჩევანის ერთ-ერთ საშუალო სკოლაში მასწავლებლად მუშაობდა. 1992 წელს ჰეიდაროვი უზბეკეთში გაემგზავარა, სადაც რამდემიმე კომპანია დააარსა. 1995 წლის იანვარში — სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტის თავმჯდომარედ ხოლო, 2005 წლის დეკმებერში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო მდგომარეობის სამინისტროს მეთაურად დაინიშნა. მამა, ფათაჰ ჰეიდაროვი, ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრასტრაციაში სხვადასხვა პოსტს იკავებდა.

დაქორწინებულია. ჰყავს ორი ვაჟი.

კარიერა
ქამალადინ ჰეიდაროვი ჰეიდარ ალიევის მიერ 1995 წელს დაინიშნა საბაჟო კომიტეტის თავმჯდომარედ. მისი მმართველობის პერიოდში შეიქმნა ტოტალური კონტროლის სისტემა იმპორტზე და ექსპორტზე.

2006 წლის დეკემბერში დაინიშნა საგანგებო მდგომარეობის და სამოქალაქო თავდაცვის მინისტრად. სამინისტროს შემადგენლობაში შემავალი სამოქალაქო თავდაცვის, სახანძრო დაცვის, საწარმოებში მუშაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის და სამთამადნო კონტროლის, მატერიალური რესურსების, წყლებზე მაშველობის, კასპიის სანაპირო ზოლზე საავარიო მაშველობის, სპეცკომბინატი „იზოტოპი“ და სხა სტრუქტურული სამსახურები სრული სიმძლავრით მოქმედებენ.

ჯილდოები
ორდენი „აზერბაიჯანის დროშა“ — 2008 წლის 15 დეკემბერი.
მედალი „რუსეთის სსს-ის წელი“ — 2010 წლის 16 დეკემბერი.
„დიდების“ ორდენი — 2011 წლის 14 ივლისი — ნაყოფიერი საქმიანობისათვის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო სამსახურში.
ორდენი „სამშობლოს წინაშე სამსახურისთვის“ 2-ე ხარისხის — 2015 წლის 29 ივნისი — აზერბაიჯანში სპორტის განვითარებაში დიდი დამსახურებებისათვის.
აზერბაიჯანის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

აზერბაიჯანის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის იუსტიციის სამინისტროში რეგისტრირებული დამოუკიდებელი საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, იურიდიული პირის სტატუსით. ორგანიზაციის წესდება აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის (სოკ) მიერ 1993 წელს. საერთაშორისო ოლიმპიურ მოძრაობაში წარმოადგენს ქევყანას. შემოკლებული დასახელება – აზეოკ. მოქმედებს ოლიმპიური ქარტიის, ასევე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეწარმეობისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების შესახებ კანონის საფუძველზე. აზეოკ-ის პრეზიდენტია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი – ილჰამ ალიევი.

აზერბაიჯანის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი 1992 წელს შეიქმნა და 1993 წელს საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ იქნა აღიარებული. აზერბაიჯანმა დამოუკიდებელი სახელმწიფოს რანგში 1996 წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა ოლიმპიურ თამაშებში, და მას შემდეგ ყველა ოლიმპიადაზე აგზავნის სპორტსმენებს. ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში 1996 წლიდან მოყოლებული აზერბაიჯანელმა სპორტსმენებმა საერთო ჯამში ოცდაექვსი (აქედან ექვსი ოქროს) მედალი მოიპოვეს, ჭიდაობაში, სროლაში, ბოქსში, ძიუდოში და სიმძიმის აწევაში. ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში აზერბაიჯანელ სპორტსმენებს მედლები არ მოუპოვებიათ.
დე გრაი დე ფუა

შარლ დე გრაი დე ფუა (; დ. და გ. თარიღი უცნობია) — საუკუნის მეორე ნახევრის ფრანგი ოფიცერი. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1768-1774) დროს რუსეთის არმიაში კაპიტნად მსახურობდა და გენერალ ტოტლებენის ადიუტანტი იყო. მასთან ერთად 1770 წლის სექტემბერში შემოვიდა საქართველოში. 1777–1783 წლებში დაწერა მემუარული ხასიათის რელაცია, რომელიც ინახებოდა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს არქივში (პირველად გამოსცა 1954 წელს ინგლისელმა ქართველოლოგმა დ. ლენგმა).

რელაციაში აღწერილია იმდროინდელი საქართველო, გადმოცემულია ცნობები ქვეყნის სოციალურ-პოლიტიკური და ეკონომიკური ვითარების შესახებ. ავტორი აღწერს ტოტლებენის ჯარის შემოსვლას საქართველოს სამხედრო გზით სტეფანწმინდაში, მეფე ერეკლე -ისა და ტოტლებენის შეხვედრას, ერეკლეს სასახლეს თბილისში, მეფე სოლომონ -თან ტოტლებენის შეხვედრას და სხვ. დე გრაი დე ფუა მომსწრე იყო ქართველ-რუსთა ჯარის ოსმალებთან ბრძოლისა აწყურის ციხის აღების დროს. იგი დეტალურად აღწერს საომარი კამპანიის მსვლელობას და, როგორც სამხედრო საქმის მცოდნე, სწორ შეფასებას აძლევს ერეკლე -ის ტაქტიკას და სტრატეგიას. რელაცია ადასტურებს, რომ საქართველოს პოლიტიკური წრეები მტკიცედ ადგნენ პრო-რუსული პოლიტიკური ორიენტაციის გზას. დე გრაი დე ფუა აღნიშნავს ქართველებისა და ზოგიერთი კავკასიის სხვა ხალხის ყოფის დეტალებს. მაგ., მას შეუნიშნავს საქართველოში დამკვიდრებული ჩვევა, რომლის მიხედვითაც მამაკაცი მამაკაცს სახეზე არ კოცნის. რელაციაში იგრძნობა მისი სიმპათიები ერეკლე -ის მიმართ. დე გრაი დე ფუა თავდაპირველად ტოტლებენის ნდობით აღჭურვილი პირი იყო, შემდეგ იგი ტოტლებენის წინააღმდეგ განზრახულ ოფიცრების შეთქმულებას მიემხრო და თბილისში დარჩა ერეკლე -ის კარზე. ტოტლებენმა კაპიტან დე გრაის და პოდპოლკოვნიკების — თავად ნიკოლოზ იურის ძე რატიევის (რატიშვილი) და ნაუმ ნიკოლოზის ძე ჩოგლოკაევის (ჩოლოყაშვილი) შეპყრობისთვის ჯილდოც დააწესა. 1771 წლის 22 აპრილს შეთქმულების სხვა მონაწილეებთან ერთად ყაზანში გაასამართლეს, დიდ დამნაშავედ ვერ ცნეს და უნტერ-ოფიცრად ჩამოაქვეითეს.
გიორგი დებეცი

გიორგი ფრანცის ძე დებეცი (; დ. 7 დეკემბერი [ძვ. სტ. 24 ნოემბერი], 1905, ტომსკი, — გ. 19 იანვარი, 1969, მოსკოვი) — რუსი ანთროპოლოგი. პალეოანთროპოლოგიისა და ისტორიული ანთროპოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ყოფ. საბჭოთა კავშირში.

დებეცის შრომები შეეხება უმთავრესად ეთნიკური ანთროპოლოგიის და პალეოანთროპოლოგიის საკითხებს. კავკასიაში მისი უშუალო მონაწილეობით ანთროპოლოგიურად იქნა შესწავლილი საქართველოს (1950–1954), აზერბაიჯანის (1951–1952), დაღესტნის (1954) და ნაწილობრივ სომხეთის თანამედროვე მოსახლეობა.
გიორგი ვაშაყმაძე

გიორგი ვაშაყმაძე (დ. 14 იანვარი, 1956, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ბიოფიზიკოსი.

1978 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი და 1982 წელს მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოფიზიკის კათედრის ასპირანტურა.

1982-1983 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1984-1987 წლებში — აგროსამრეწველო პროდუქციის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი და საექსპერიმენტო-საკონსტრუქტორო ინსტიტუტის ლაბორატორიის გამგე, 1987-1991 წლებში — აგროსამრეწველო პროდუქციის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი და საექსპერიმენტო-საკონსტრუქტორო ინსტიტუტის განყოფილების გამგე, 1991-1999 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფოტოსინთეზის პრობლემური ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1996 წელს — საქართველოს ნავთობის საერთაშორისო კონსორციუმის სტრატეგიული დაგეგმვისა და უცხოეთთან ურთიერთობის დეპარტამენტის უფროსი, 1996-1999 წლებში — სააქციო საზოგადოება საქართველოს ნავთობის საერთაშორისო კორპორაციის გენერალური დირექტორი, 1999 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფოტოსინთეზის პრობლემური ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი.

1999-2004 წლებში ვაშაყმაძე იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“. 2005 წლიდან მუშაობდა შპს -ში. 2006 წელს კორპორაციული სტრატეგიის დირექტორის რანგში შეუერთდა საერთაშორისო კონსორციუმს, რომლის მიზანია შავი ზღვის გასწვრივ საქართველოდან ევროპაში გაზსადენის მშენებლობა. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
გურამ ვახტანგაშვილი

გურამ ვახტანგაშვილი (დ. 24 თებერვალი, 1954, ცხინვალი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1976 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლიახვის მაჟორიტარი). 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლიახვის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „ახალი საქართველოსთვის“.
რობერტ თავაძე

რობერტ გერონტის ძე თავაძე (დ. 24 აპრილი, 1930, თბილისი, — გ. 16 აპრილი, 2004, იქვე) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა გენერალ-ლეიტენანტი (1979).

1948 წელს დაამთავრა სსრკ სამხედრო-საჰაერო ძალების სპეცსკოლა, 1951 — ვლადიკავკაზის სამხედრო-საავტომობილო სასწავლებელი, 1970 წელს — სსრკ შეიარაღებული ძალების გენშტაბის კ. ვოროშილოვის სახ. სამხედრო აკადემია, 1973 წელს — ლენინგრადის ზურგისა და ტრანსპორტის სამხედრო აკადემია.

1951 წლიდან მსახურობდა შორეულ აღმოსავლეთში, 3 წელი — ჩინეთში, შემდეგ — მოლდავეთში, უკრაინაში, 1970 წლიდან — ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში, 1976 წლიდან — ისევ შორეულ აღმოსავლეთში. 1985–1988 წლებში იყო შორეული აღმოსავლეთის მიმართულების ჯარების მთავარი სარდლის მოადგილე. 1992–1995 და 1998–1999 წლებში დანიშნული იყო საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილედ. 1999–2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. არის ვახტანგ გორგასლის ორდენის სრული კავალერი (2000).
შარიტე

შარიტე – ბერლინის საუნივერსიტეტო მედიცინის კლინიკა — ევროპის ერთ-ერთი უმსხვილესი საუნივერსიტეტო კლინიკა; ჰუმბოლდტის და ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტების შვილობილი. „შარიტე“ დაარსდა 1710 წელს და ამჟამად არის გერმანიის კვლევითი ფონდის მრავალი გაერთიანებული კვლევითი ცენტრის მფლობელი. იგი გერმანიის ერთ-ერთი ყველაზე კვლევატევადი სამედიცინო დაწესებულებაა. 2012-2020 წლებში „შარიტე“ -ის რეიტინგში გერმანიის 1000 საუკეთესო საავადმყოფოს შორის საუკეთესოს სტატუსის მფლობელი იყო. 2019 და 2020 წლებში -მა „შარიტე“ მსოფლიოს ხუთ საუკეთესო საავადმყოფოს შორის და ევროპის საუკეთესო კლინიკად დაასახელა. 2019 წლიდან არის ბერლინის საუნივერსიტეტო ალიანსის ინსტიტუტი, რომელშიც გაერთიანებულნი არიან ბერლინის ტექნიკური, თავისუფალი და ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტები და მასში 2019 წლის მდგომარეობით მოღვაწეობდა 290-ზე მეტი პროფესორი და 8077-ზე მეტი სტუდენტი. „შარიტეს“ კლინიკაში მოღვაწეობდა მედიცინის და ფიზიოლოგიის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი გერმანელი მეცნიერების უმეტესობა, მათ შორის რობერტ კოხი, ემილ ფონ ბერინგი და პაულ ერლიხი.

სათაურის ტექსტი
მიხეილ ფარცვანიძე

მიხეილ ივანეს ძე ფარცვანიძე (დ. 1876, ქ. ქუთაისი, — გ. 27 დეკემბერი, 1937) — ქართველი ვეტერინარი ექიმი, ვეტერინარული სამსახურის ერთ-ერთი ორგანიზატორი საქართველოში.

მიიღო უმაღლესი ვეტერინარული განათლება ხარკოვის უნივერსიტეტში. აქტიურ პრაქტიკულ და სამეცნიერო მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს და კავკასიის სხვადასხვა რაიონში. 1918 წელს მ. ფარცვანიძის ინიციატივით ქუთაისში დაარსდა მსხვილფეხა საქონლის ჭირის საწინააღმდეგო სადგური, რომელიც 1919 წელს სოფელ ტაბახმელაში გადმოიტანეს. შემდეგ იყო საქართველოს ზოოვეტერინარული ინსტიტუტის პროფესორი. მასობრივი რეპრესიების დროს, 1937 წელს დააპატიმრეს და დახვრიტეს „კონტრრევოლუციური და მავნებლური საქმიანობის“ ბრალდებით.
ილია თავბერიძე

ილია თავბერიძე (დ. 4 აპრილი, 1969, ოზურგეთი) — ქართველი ჟურნალისტი, მკვლევარი, საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი.

1992 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2009 წლიდან არის საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი ამბების დეპარტამენტის კულტურის მიმართულების რედაქტორი. არის საქართველოს რადიოს გადაცემა „რადიოკალენდარის“ ავტორი და წამყვანი. 2006-2018 წლებში იყო ჟურნალ „არაბესკის“ (თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის გამოცემა) მთავარი რედაქტორი.
ანზორ თამარაშვილი

ანზორ თამარაშვილი (დ. 14 სექტემბერი, 1947, ახალციხე, — გ. 22 თებერვალი, 2023) — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

1976 წელს დაამთავრა ქ. თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის მეორე სამუსიკო სასწავლებელი გუნდის დირიჟორის სპეციალობით, 2003 წელს — ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის თბილისის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი ხელოვნებათმცოდნე-იმპრესარიოს სპეციალობით. 1967 წლიდან ეწოდა შემოქმედებით და პედაგოგიურ საქმიანობას: იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მსახიობი (1967-1968), ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის სოლისტი (1968-1969), ახალციხის საქალაქო კულტურის სახლის სამხატვრო ხელმძღვანელი (1970-1971), ახალციხის სამუსიკო სკოლის პედაგოგი (1971-1981), ადიგენის სამუსიკო სკოლის დირექტორი (1981-1999), ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალციხის ფილიალის პედაგოგი (1991-1999).

იმავდროულად, 1973-1975 წლებში არჩეული იყო ახალციხის საქალაქო საბჭოს დეპუტატად, 1998-1999 წლებში — ახალციხის რაიონული საკრებულოს წევრად. 1999 წელს აირჩიეს საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის (1999-2004) წევრად „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის“ პარტიული სიით. 2001 წელს დატოვა პარტია და შეუერთდა პარლამენტის ფრაქციას „ახალი მემარჯვენეები“. პოლიტიკური კარიერის დასრულების შემდეგ იყო საქართველოს მუსიკალური საზოგადოების ახალციხის რაიონული განყოფილების უფროსი (2006-2019), საქართველოს მუსიკალური საზოგადოების გამგეობის წევრი (2012-2019). წლების მანძილზე იკვლევდა მესხური სასიმღერო ფოლკლორის აღდგენასთან დაკავშირებულ საკითხებს. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999), მინიჭებული აქვს ახალციხის საპატიო მოქალაქის წოდება (2020).
ვალერიან ბილანიშვილი

ვალერიან მიხეილის ძე ბილანიშვილი, ვალერი მიხეილის ძე ბილანოვი, (დ. 1869, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 თებერვალი, 1938, მინუსინსკი, კრასნოიარსკის მხარე, რსფსრ) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი.

თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. პროფესიით მუშა. 1896 წლიდან იყო სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი, შემდეგ მიემხრო მენშევიკების ფრაქციას. 1900-1901 წლებში დაპატიმრებული იყო რევოლუციური საქმიანობისთვის. 1903 წელს არალეგალურ სტამბაში ბეჭდავდა პროკლამაციებს, რის გამოც, 1903 წლის 7 მაისს ვოლოგდის გუბერნიაში გადაასახლეს. 1905 წელს კვლავ რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისში, მუშაობდა სოციალ-დემოკრატთა არალეგალურ სტამბაში. 1905 წლის შემოდგომაზე იყო სომეხ-თათრების შეტაკების აცილების მიზნით, სოციალ-დემოკრატების ორივე ფრთის (მენშევიკები და ბოლშევიკები) წარმომადგენლებით დაკომპლექტებული შეიარაღებული რაზმის წევრი. 1918-1921 წლებში პარტიულ და ადმინისტრაციულ სამუშაოებზე იყო. გასაბჭოების შემდეგ მონაწილეობდა გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს ხელმძღვანელობდა გამოსვლების მომზადებას გარეკახეთში. 1924 წელს დააპატიმრეს. 1925 წელს სასამართლომ მიუსაჯა 3 წლით პატიმრობა, რომელიც შეეცვალა სასჯელისგან გათავისუფლებით. „კონტრრევოლუციური საქმიანობის“ ბრალდებით დაპატიმრებული იყო 1926, 1929 და 1933 წლებში. გადაასახლეს მინუსინსკში, სადაც 1937 წლის ნოემბერში კვლავ დააპატიმრეს და 1938 წლის თებერვალში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
მერაბ თევდორაძე

მერაბ თევდორაძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1955, თბილისი — გ. 2005) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1991 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“.
საუდის არაბეთის სამზარეულო

საუდის არაბეთის სამზარეულო (არაბ. ) თავისთავადობით გამოირჩევა. წარმოადგენს  საკუთრივ ქვეყნის სამზარეულოს და პროდუქტებს. მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი საერთო აქვს სპარსეთის ყურის ქვეყნების სამზარეულოებთან, არსებობს კულტურული სხვაობა საუდის არაბეთის კერძებსა და რეგიონის სხვა ქვეყნების კერძებს შორის.

საკვები და კერძები
კლეეჯა — კარდამონის ორცხობილა, რომელიც ასევე ცნობილია ერაყშიც. საუდის არაბეთის სამზარეულოს ზოგიერთი გავრცელებული პროდუქტია ხორბალი, ბრინჯი, ცხვრის ხორცი, ქათამი, იოგურტი, კარტოფილი, ზღვის პროდუქტები და ფინიკი.

გავრცელებული კერძებია:

ჯარიში/ჰარისი
ჰანეთი
ჰინინი
მადფონი
მანდი
ჯალამაჰი
კა'აქ
კაბსა
ხმერი
მარკუკი
ასედაჰი
მუტაბაკი
სამბუსაკი
სალეგი
მოჰალას ფინიკი
მაბშური
მანთი
როზ ბუხარო
კანაფეჰი
მუჰალები
ბასბოუსა
უმ ალი

სასმელები
ტრადიციული ყავახანები (მაკჰა) ყველგან გავრცელებული იყო, თუმცა ამჟამად ისინი წარმატებით ჩაანაცვლა „ფუდ ჰოლის“ სტილის კაფეებმა. საუდის არაბეთის კულტურული მისიის თანახმად, ”კაჰვას" (ყავის) მირთმევა საუდის არაბეთში სტუმართმოყვარეობისა და კეთილშობილების ნიშანია”. ტრადიციულად, ყავის მარცვლებს ხალავდნენ აცივებდნენ და სტუმრების წინაშე ფქვავდნენ სპეციალური ყავის საფქვავით. შემდეგ მასპინძელი დაფქვის პროცესში ყავის მარცვლებს უმატებდა კარდამონის ძირებს და ყავის მარცვლებს. როდესაც ყავა წამოდუღდებოდა, სტუმრებს უსხამდნენ. დღეს ყავას აღარ ხალავენ და ადუღებენ სტუმრების თანდასწრებით. ამის მაგივრად, სუფრაზე ელეგანტურად  მიაქვთ დალას საშუალებით (არაბული ყავადანი) და ასხამენ პატარა ჭიქებში. ყავის ჭიქას უწოდებენ ფინჯანს.

ჩვეულებრივ იოგურტს (ადგ. რაფინირებული რძე) იყენებენ სასმელად, რომელსაც ლაბანს უწოდებენ.

სობია არის ცივი სასმელი, რომელიც ჩვეულებრივ მზადდება ჰიჯაზში, მაგრამ ის ახლა მთელ საუდის არაბეთში, განსაკუთრებით რამადანის პერიოდში არის ხელმისაწვდომი. მზადდება მსუბუქი ფერმენტირებული ნაზავისაგან ქერის / შავი პურის, ფინიკის პალმის წვენით, მწვანილებით და სანელებლებით. ეს შეიძლება იყოს თეთრი ან ფერადი, გემოვნებიდან გამომდინარე.  ითვლება, რომ ჯანმრთელობისთვის სასარგებლოა.

ისლამური კვების კანონები
საუდის არაბეთი ისლამის ძველი კულტურის ქვეყანაა. აქ აღმოცენდა მაჰმადიანური რელიგია (ისლამი).

შარიათის კანონი კრძალავს ღორის ხორცისა და ალკოჰოლის მიღებას. ეს კანონი სრულდება საუდის არაბეთის მასშტაბით. ისლამური კანონის თანახმად, ცხოველები უნდა დაიკლას ჰალალის (ნიშნავს „კანონით ნებადართული“) წესით  და აკურთხონ, სანამ მოამზადებენ და მიირთმევენ.

საუდის არაბეთის კულტურული მისიის თანახმად, ”სტუმრებს მიართმევენ ცხელ ყავას და ფინიკს, როგორც გულუხვობისა და სტუმართმოყვარეობის სიმბოლოს. იგივე პრაქტიკა ხორციელდება რამადანის თვეში. საუდის არაბეთში მუსლიმები წყვეტენ  მარხვას ფინიკის, წყლის და არაბული ყავის საშუალებით. ყავაში არსებული კოფეინი, ნახშირწყლები და რკინა მარხვის პერიოდში ადამიანს მეტ ენერგიას აძლევს, რაც ეხმარება ტარავიის (ლოცვის რიტუალი) შესრულებაში, რომელიც სრულდება საღამოობით რამადანის  თვის განმავლობაში .
ავთანდილ თევზაძე

ავთანდილ თევზაძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1963, სამტრედია) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1991 წელს დაამთავრა ნიჟნი-ნოვგოროდის პოლიციის აკადემია (რუსეთის ფედერაცია) იურისტ-სამართალმცოდნის კვალიფიკაციით, 1999 წელს — ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამტრედიის მაჟორიტარი).
ირაკლი იაშვილი

ირაკლი იაშვილი (დ. 1 ოქტომბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1984 წელს დაამთავრა მოსკოვის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის საინჟინრო-ეკონომიკური ფაკულტეტი ინჟინერ-ეკონომისტის სპეციალობით. 1990 წელს მოსკოვის მსუბუქი მრეწველობის ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „მემარჯვენე ოპოზიცია, მრეწველები, ახლები“. 2008 წლის 7 ივნისიდან 27 ივნისამდე იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „გაერთიანებული ოპოზიცია (ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეები)“.
ალბერტ ინდუაშვილი

ალბერტ ინდუაშვილი (დ. 12 მაისი, 1962, სოფ. ურბნისი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1986 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“.
ლია გიგაური

ლია გიგაური (დ. 7 ნოემბერი, 1960, თელავი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ეკონომისტი, ფიზიკოსი. საქართველოს შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი 2020 წელს. ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორი (2018).

განათლება
დაამთავრა ი. გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის მათემატიკა-ფიზიკის ფაკულტეტი; თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი; მარკეტინგისა და მენეჯმენტის საერთაშორისო ინსტიტუტი (მოსკოვი, 2000); ეკონომიკური განათლების ეროვნული საბჭო და ამერიკის განათლების დეპარტამენტი (აშშ; „საერთაშორისო ეკონომიკა“, ეკონომიკის სწავლების მეთოდები 2002–2003); 2012–2018 წლებში იყო ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის ბიზნესისა და მენეჯმენტის ფაკულტეტი დოქტორანტი, სადისერტაციო თემა: „საქართველოს ზოგადი განათლების სისტემური რეფორმების მენეჯმენტის ანალიზი“.

საქმიანობა
1983–2003 წლებში სხვადასხვა სკოლაში იყო ფიზიკის მასწავლებელი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი სხვადასხვა უნივერსიტეტში. 2001–2003 წლებში — საგანმანათლებლო ცენტრ „ერუდიტის“ და ფონდ „ჰორიზონტის“ მცირე ბიზნესის განათლების პროგრამა „ეფექტური მართვის ორგანიზების“ კოორდინატორი. 2004–2005 წლებში კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრ „ერუდიტის“, საგანმანათლებლო პროგრამების კოორდინატორი. 2004–2005 წლებში ჩართული იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოციაცია „განათლება, დასაქმება, პროგრესის“ პროექტში „ეკონომიკა“ არაქართული სკოლების პედაგოგებისათვის. 2000–2006 წლებში იყო თბილისის №66 საჯარო სკოლის პედაგოგი. 2006–2007 წლებში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ეკონომიკური განათლების და განვითარების ცენტრის პროფესიული სასწავლებლების რეაბილიტაციის პროგრამის (მასწავლებელთა გადამზადება — „მეწარმეობის საფუძვლები“) ტრენინგ-მოდულის ავტორი, ტრენერი; 2006–2008 წლებში -ის (ბიზნესის კლინიკა) საჯარო და კერძო სექტორის მართვისა და სტრატეგიული განვითარების კონსულტანტი. 2005–2010 წლებში უნივერსიტეტ „კავკასიის აკადემიური ცენტრის“ ასისტენტ-პროფესორი. 2005–2012 წლებში საგანმანათლებლო ცენტრი -ის მენეჯმენტის მიმართულების ხელმძღვანელი. 2007–2012 წლებში ქალაქ თბილისის №165 საჯარო სკოლის დირექტორი. 2012–2013 წლებში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ზოგადი განათლების მართვისა და განვითარების დეპარტამენტის უფროსი. 2018 წლამდე საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე. 2018 წლის 17 ივლისიდან 10 სექტემბრამდე საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე. 2018 წლის 23 ოქტომბრიდან შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2020 წლის 15 ივნისიდან 6 აგვისტომდე შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.