iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლურინი

ლურინი — მდინარე პერუში, ლიმის რეგიონში. სიგრძე 108,57 კმ-ია; სათავეს იღებს დასავლეთ ანდების მყინვარებსა და ლაგუნებში, სადაც ის ჩაილილას სახელითაა ცნობილი, იქამდე, ვიდრე შეერწყმება მდინარე ტაკია, რის შემდეგაც მას უკვე ლურინი ეწოდება. მთავარი შენეკადებია ტაკია, ლიაკომაიკი, ტინახასი და ჩანჩაუარა — მარცხენა ნაპირზე და ჩამაკნა — მარჯვენა ნაპირზე.

წყნარ ოკეანესთან შეერთებამდე, მდინარე კვეთს უაროჩირისა და ლიმის პროვინციებს. აუზის ფართობი შეადგენს 1 670 კმ²-ს.
გირინი

გირინი (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ჩანჩუნი. მოსახლეობა — 27,462,297 ადამიანი (მე-21 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.) ცხოვრობენ უმთავრესად ჩინელები, ასევე კორეელები და მანჯურიელები.

გეოგრაფია
გირინის პროვინციის ფართობი შეადგენს 187 400 კმ². პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი უჭირავს მანჯურია-კორეის მთებს (სიმაღლე 500-1200 მ, მაქსიმალური წერტილი 2744 მ. მთა ბაიტოშუანი). პროვინციის ჩრდილო-დასავლეთი უჭირავს სუნლიაოს ვაკეს. ჰავა ზომიერი, მუსონურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 17-20 °, ივლისისა 20-24 °. ნალექები ვაკეზე 400-600 მმ წელიწადში, მტებში 1000 მმ-მდე. ჩრდილო-დასავლეთში შემორჩენილია სტეპი და ტყე-სტეპი, სამხრეთ-აღმოსავლეთში, მთებში შერეული ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეებია.

ისტორია
უძველეს დროში გირინის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნე ტუნგუსური ტომები. - საუკუნეებში გირინის უდიდესი ნაწილი შედიოდა ტუნგუსთა ბოხაის, კიდანების ლიაოს და ჯურჯენთა ძინის სახელმწიფოების შემადგენლობაში. 1234 წელს დაიპყრეს მონღოლებმა.მონღოლთა ბატონობის დამხობის შემდეგ, საუკუნის ნახევარში გირინის სამხრეთი ნაწილი გადავიდა ჩინეთის ხელში, ხოლო დანარჩენი დარჩა მონღოლთა და ტუნგუსთა გამგებლობაში. საუკუნის დასაწყისში გირინის მთელი ტერიტორია ემორჩილებოდა მანჯურიას, რომლებმაც საუკუნეში ჩინეთიც დაიპყრეს. ცინის დინასტიის დროს გირინი და მანჯურიის სხვა პროვინციები ითვლებოდა მანჯურიის სახლის დომენად. საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო გირინის დასახლება ჩინელებით, რამაც გაზარდა დამუშავებული მიწის ფართობები. გირინის ეკონომიკურ აღმავლობას ხელი შეუწყო 1903 წელს გაყვანილმა ჩინეთ-აღმოსავლეთის რკინიგზამ. 1931 წელს იაპონიის მიერ მანჯურიის ოკუპაციის შემდეგ გირინის მიწებს იაპონია დაესაკუთრა. 1946-1948 წლებში გირინის დიდი ნაწილი გომინდანელთა ხელში აღმოჩნდა. 1949-1957 წლებში შეიქმნა ავტომშენებლობა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
გირინის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად:
ლიაონინი

ლიაონინი (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — შენიანი. მოსახლეობა — 43,746,323 ადამიანი (მე-14 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
ლიაონინის პროვინციის ფართობი შეადგენს 145 900 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
ლიაონინის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 14 მუნიციპალიტეტად და 2 ქალაქად:
ნიმბუსი (მითოლოგია)

ნიმბუსი (ლათ. — ღრუბელი, ნისლი) — გმირების და ღმერთების თავების ზემოთ მოთავსებული მრგვალი სინათლე, რომელიც თავიდან, სავარაუდოდ, მხოლოდ მზის ღვთაების ატრიბუტი იყო (სხივები). ბერძნულ ხელოვნებაში იგი ელინიზაციის დაწყების შემდეგ გვხვდება. ქრისტიანობამ სწორედ აქედან გადაიღო ჩვეულება, რომლის მიხედვითაც ქრისტეს, წმინდა მარიამს და ყველა წმინდანს თავზე ადგას ე. წ. ნათლის გვირგვინი.
პუნქტუაცია

პუნქტუაცია (გვიანდ. ლათ. ,= — ნიშნებით გამოიყოფოდა. სასვენი ნიშნების სისტემატიზაციას შეეცადა ეფრემ მცირე ( საუკუნის ნახევარი) და ჩამოაყალიბა მათი ხმარების გარკვეული წესი-შემოიტანა ერთი (.) ორი (:) სამი (:·) ექვსი (:·:·) წერტილი და ტერმინები: „მცირედ სასუჱნად“, „განსაკუჱთელად სიტყჳისა“, „დიდად სასუჱნად“, და „სრულად დასაბოლოებად და ახლად დასაწყებელად სიტყჳისა“.

 საუკუნიდან ხელნაწერებში ვხვდებით კითხვითი წინადადების გამოყოფას მახვილისა (') და მძიმის საშუალებით. მახვილი დაისმოდა კითხვით სიტყვასთან ან კითხვით ნაწილაკთან, ხოლო მძიმე — კითხვით სიტყვასთან ან კიხვითი წინადადების ბოლოს. საუკუნეში ეს უკანასკნელი წერტილმძიმით გამოიყოფა.

ანტონ კათალიკოსმა ( ს.) სასვენი ნიშნების ახალი სისტემა შეიმუშავა. იგი წინადადების ყოფს უსრულად სრულად და დასასრულად. ამ წინადადებებში იხმარებოდა მძიმე, ერთი და ორი წერტილი.
ჯეტ ლი

ჯეტ ლი (ნამდ. სახელი: ლი ლიანძი ; დ. 26 აპრილი, 1963, პეკინი) — ჩინელი მსახიობი, პროდიუსერი და უშუს ჩემპიონი.

ბიოგრაფია
ჯეტ ლი შვიდი წლის ასაკიდან დაინტერესდა უძველესი ჩინური ორთაბრძოლების ხელოვნებით და ცნობილ უშუს მწვრთნელთან ვუ ბინთან ვარჯიშის დაწყებიდან სამი წლის შემდეგ, მან პირველად მოიგო უშუს ნაციონალური ჩემპიონატი პეკინის უშუს გუნდთან ერთად. 1981 წელს ის მიიწვიეს ფილმის „შაოლინის ტაძრის“ გადაღებებზე, რამაც მას დიდი პოპულარობა მოუტანა მთელი ქვეყნის მასშტაბით და ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი მსახიობი გახდა ჩინურ კინობაზარზე.

განსაკუთრებული და საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში კი ჩინეთის ეროვნული გმირის ვონ ფეი-ხუნის როლის შესრულების შემდეგ მოექცა, ფილმში „ერთხელ ჩინეთში“, რომლის შვიდი ნაწილიც გადაიღეს 1991-1997 წლებში და აქედან ჯეტ ლიმ პირველ სამ ფილმში მიიღო მონაწილეობა და შემდეგ ფინანსური შეუთანხმებლობის გამო სხვა მსახიობით შეცვალეს, თუმცა ჯეტ ლის გარეშე ფილმის მეოთხე და მეხუთე ნაწილი კინოგაქირავებაში ჩავარდა და პროდიუსერები იძულებული გახდნენ ფილმის მეექვსე და როგორც შემდეგ აღმოჩნდა უკანასკნელ ნაწილში როლზე დაებრუნებინათ.

1998 წელს ჯეტ ლიმ პირველად ითამაშა ჰოლივუდის ფილმში: მას მთავარი უარყოფითი გმირის როლი ანდეს ფილმში „სასიკვდილო იარაღი 4“, სადაც მას პარტნიორობას ჰოლივუდის ვარსკვლავები: მელ გიბსონი, დენი გლოვერი, რენე რუსო და კრის როკი უწევდნენ. მალე ჰოლივუდში ჯეტ ლიმ მთავარი როლიც მიიღო ფილმში „რომეო უნდა მოკვდეს“, რის შემდეგაც უამრავი მთავარი თუ მეორე ხარისხოვანი როლი შეასრულა ჰოლივუდურ თუ არაჰოლივუდურ ფილმებში, მათ შორის აღსანიშნავია ფილმები: „შეუტოკებელნი“ (2010) სილვესტერ სტალონესთან ერთად, „დაკარგული სამეფო“ (2008) ჯეკი ჩანთან ერთად და „მუმია: დრაკონთა იმპერატორის აკლდამა“ (2008).

ფილმოგრაფია
ყაბახი

ყაბახი — ძველი ქართული ცხენოსნური თამაში.

თამაშის მიზანი
ანძაზე (ყაბახზე) შემოდებული ნიშნის (უმთავრესად თასის) ისრით ჩამოგდება.

შინაარსი და წესები
მშვილდოსანი მხედრები მწკრივდებიან სასტარტო ხაზთან. მსაჯის ნიშანზე ერთ-ერთი მხედარი ჭენებით უახლოვდება ანძას, რომელზეც შემოდებულია სანიშნო საგანი. ანძასთან სასურველ მანძილზე მიახლოვებისას მხედარი ისარს გაისვრის მიზნის მიმართულებით, შემდეგ გადაკვეთს ფინიშის ხაზს და ჩერდება. მას შემდეგ, რაც შეჯიბრის მონაწილენი დაამთავრებენ პირველ ცდას, მათ ეძლევათ მეორე ცდის უფლება; ამჯერად უკვე ფინიშის ხაზი სტარტის ხაზად იქცევა.

შეჯიბრების შედეგები ვლინდება იმის მიხედვით, თუ რამდენჯერ შეძლებენ მხედრები სამიზნის გადმოგდებას და რამდენ დროს დახარჯავენ ამისთვის.

მოედანი და ინვენტარი
ყაბახი ტარდება მინდორზე, რომლის სიგრძეა 75-100 და სიგანე – 20-30 მეტრი. მოედნის ცენტრში იდგმება 6 მეტრის სიმაღლის ანძა, ხოლო ანძაზე – 30 სანტიმეტრის სიმაღლის თასი. მოედნის თავსა და ბოლოში გავლებულია სტარტისა და ფინიშის ხაზები.

მხედრისათვის აუცილებელია მშვილდ-ისარი.

ძველად ყაბახი დიდი ინტერესით ტარდებოდა. ძველ თბილისში ყაბახისათვის სპეციალური მოედანიც კი ყოფილა მოწყობილი.
ქარიშხალი აირინი (2011)

ქარიშხალი აირინი — ტროპიკული ციკლონი, დაიწყო 2011 წლის აგვისტოს ბოლოს. ქარიშხალმა გადაუარა კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებსა და აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროს. 27 აგვისტოს აშშ-ში, ნიუ-ჯერსის შტატში, ქარიშხლის გამო დაახლოებით მილიონ ოჯახს მოუწია საცხოვრებელი სახლის მიტოვება.

273 ადამიანი დარჩა ელექტროობის გარეშე, 3 ადამიანი დაიღუპა ჩრდილოეთი კაროლინაში ქარიშხლის მიზეზით, ვირჯინიაში დაიღუპა 1 ბავშვი. ჯამში ქარიშხალმა იმსხვერპლა — 42 ადამიანის სიცოცხლე.
ნგორონგორო

ნგორონგოროს დაცული ტერიტორია — დაცული ზონა და 1979 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ტანზანიაში, ქალაქ არუშადან 180 კმ-ით დასავლეთით, კრატერის მაღლობზე. ტერიტორია იმართება ტანზანიის მთავრობის ორგანოს — ნგორონგოროს დაცული ტერიტორიის სააგენტოს მიერ. მისი საზღვრები მიუყვება ნგორონგოროს რაიონის საზღვრებს. დაცული ტერიტორიის ფარგლებში მდებარეობს ფართო ვულკანური კალდერა — ნგორონგოროს კრატერი.

ისტორია და გეოგრაფია
როგორც ოლდუვაის ხეობაში ნაპოვნი ნამარხი ძვლები ადასტურებს, არეალი ჯერ კიდევ 3 მილიონი წლის ცინ დასახლებული ყოფილა სხვადასხვა სახეობის ჰომინიდებით. რამდენიმე ათასი წლის წინ მონადირეობა-შემგროვებლობა აქ მეცხოველეობამ ჩაანაცვლა. 2 000 წლის წინ აქ მბულუს ხალხი მოვიდა, რომლებსაც 1700 წლის წინ დატუგას ხალხი შეუერთდა. 1800-იაან წლებში ორივე ჯგუფი არეალიდან მასაის ხალხმა განდევნა. ლერაის ტყის ჩრდილო-დასავლეთში მდებარე ლეღვის ხეების მასივი წმინდაა მასაისა და დატუგას ხალხებისთვის. ზოგიერთი მათგანი შესაძლოა იზრდება ლიდერ დატოგას საფლავზე, რომელიც დაახლოებით 1840 წელს მასაის ხალხთან ბრძოლაში დაიღუპა.

1892 წლამდე არცერთ ევროპელს კრატერზე ფეხი არ დაედგა, სანამ აქ მოვიდოდა დოქტორი ოსკარ ბაუმანი. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე, კრატერში ფერმერულ მეურნეობას მისდევდა ორი გერმანელი ძმა, რომლებმაც ის გერმანიის აღმოსავლეთ აფრიკის ადმინისტრაციის დამყარების შემდეგ დატოვეს.

ნგორონგოროს არეალი თავდაპირველად სერენგეტის ეროვნული პარკის ნაწილი იყო, როდესაც ის 1951 წელს ბრიტანელებმა შექმნეს. 1959 წლამდე მასაის ხალხი ახლადშექმნილ პარკში ცხოვრებას და მიწის დამუშავებას განაგრძობდა, რის გამოც პარკის მმართველობასთან კონფლიქტი წარმოიშვა. ყველაფერი კი იმით დასრულდა, რომ ბრიტანელებმა მასაი ახლად შექმნილი ნგორონგოროს დაცული ტერიტორიიდან გაასახლეს.

არეალი სერენგეტის ეკოსისტემის შემადგენელი ნაწილია. ჩრდილო-დასავლეთით მას აგრძელებს სერენგეტის ეროვნული პარკი. სამხრეთით და დასავლეთით ვულკანური მაღლობებია, რომელიც მოიცავს ნგორონგოროს ცნობილ კრატერსა და ნაკლებად ცნობილ ემპაკაის. სამხრეთი და აღმოსავლეთი საზღვრები მიახლოებით ემთხვევა აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის ფერსოს, რომელიც ამავე დროს ხელს უშლის ცხოველთა მიგრაციას ამ მიმართულებებით.

ველური ბუნება
კრატერში ბინადრობს 25 000 მსხვილი ცხოველი, ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდრო კონცენტრაცია აფრიკაში. მათ შორისაა შავი მარტორქა, რომლებიც 1964-1966 წლებში 108 ერთეულს შეადგენდნენ, 1995 წლისთვის კი ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ 11-14-მდე იქნა შემცირებული, ასევე ჰიპოპოტამი, რომელიც საკმაოდ უჩვეულოა ამ არეალისთვის. ასევე გავრცელებულია გნუ (7 000 ერთეული 1994 წლისთვის), ზებრა (4 000), კანა და გაზელი (3 000).
ლიბიელები

ლიბიელები — ერი, ლიბიის ძირითადი მოსახლეობა. რაოდენობა დაახლოებით 6 355 მლნ (2010). ლაპარაკობენ არაბულ ენაზე. მორწმუნენი სუნიტური მიმართულების ისლამს აღიარებენ. ლიბიელები ჩამოყალიბდნენ არაბი ტომებისა (რომლებიც ამ ტერიტორიაზე - საუკუნეებში შემოიჭრნენ) და ადგილობრივი ბერბერების შერევის შედეგად, რომლებმაც შეითვისეს არაბთა ენა, რელიგია და ჩვევები.

ზღვისპირა ზოლის ლიბიელები მისდევენ მიწათმოქმედებას (ზეთისხილი, ციტრუსები, ფინიკის პალმა), სამხრეთ და ცენტრალურ რაიონებში მცხოვრებნი — მომთაბარე და ნახევრად მომთაბარე მესაქონლეობას.

მოსახლეობის აღწერები
ლიბიაში სულ მოსახლეობის რვა აღწერა ჩატარდა. პირველი მათგანი 1931 წელს, ბოლო კი 2006 წელს.
ხებეი

ხებეი (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილოეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — შიძიაჭუანგი. მოსახლეობა — 71,854,202 ადამიანი (მე-6 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
ხებეის პროვინციის ფართობი შეადგენს 187 700 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
ხებეის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 11 მუნიციპალიტეტად:
ლინგის არქიპელაგი

ლინგის არქიპელაგი — კუნძულთა ჯგუფი სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში, კუნძულ სუმატრასა და მალაკის ნახევარკუნძულს შორის. ეკუთვნის ინდონეზიას. საერთო ფართობი 2 178 კმ კვ-ია. დიდი კუნძულებია სინკეპი (828 კმ) და ლინგა (826 კმ). მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 1 163 მ-მდე. შემოსილია ეკვატორული ტყით. კუნძულ სინკეპზე არის კალის საბადო. მისდევენ თევზჭერას, ექსპორტზე გააქვთ ჩაი, კოპრი.
შანსი

შანსი (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილოეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ტაიიუანი. მოსახლეობა — 35,712,111 ადამიანი (მე-18 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
შანსის პროვინციის ფართობი შეადგენს 156 800კმ². მდებარეობს მდინარე ხუანხეს აუზში. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უჭირავს შანსის პლატოს, რომელიც არის ლიოსური პლატოს აღმოსავლეთ ნაწილი, და ტაიხანშანის მთების აღმოსავლეთ კალთებს. ჰავა ზომიერი და მუსონურია. დასავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილში უმეტესად ნახევრადუდაბნოს მცენარეულობაა, აღმოსავლეთ ნაწილში შერეული და ფართოფოთლოვანი ტყეები.

ისტორია
ძვ. წ. - საუკუნეებში შანსის ტერიტორია შედიოდა ძინის სამეფოში.ძვ. წ. - საუკუნეებში ეკუთვნოდა ჯაოს სამეფოს. - საუკუნეებში შედიოდა ჩრდილოეთ ვეის სამეფოში, - საუკუნეებში შედიოდა ხედუნის ოლქში, - საუკუნეებში იყო კიდანთა ლიაოს სამეფოს შემადგენლობაში. - საუკუნეებში იყო ჯურჯენთა ძინის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. შანსი ეწოდა საუკუნეში. პროვინცია შეიქმნა საუკუნის შუა წლებში. 137-1945 წლებში ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ.

ადმინისტრაციული დაყოფა
შანსის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 11 მუნიციპალიტეტად:
სარკის წმინდა გიორგის მონასტერი

სარყის (სარკის) წმინდა გიორგის მონასტერი — მამათა მონასტერი ქარელის მუნიციპალიტეტში, შიდა ქართლის მხარეში, საქართველოში, ქარელიდან სამხრეთით 6 კმ-ში, მთაზე. წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია აგებულია საუკუნეში. 1997 წელს, მონასტერი აღადგინეს.

არქიტექტურა
წმინდა გიორგის სახელობის ახალი ეკლესია დაშენებულია ჯვრისებრი გეგმის ძველ ეკლესიის საძირკველზე. იგი ჯვარ-გუმბათოვანი, თავისუფალი ჯვრის ტიპის ნაგებობაა (12,69 მ). ნაშენია აგურით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მკლავები წაგრძელებულია. ბემით გამოყოფილ ნახევარწრიულ აფსიდში მოსაზღვრე სათავსებში გასასვლელია გაჭრილი.

მკლავებში თითო სარკმელია, გუმბათის ყელში — რვა. გუმბათქვეშა კვადრატი შეისრულ თაღებს ეყრდნობა. კვადრატიდან გუმბათის ყელის წრეზე გადასვლა აფრებით ხდება. ეკლესიის ფასადები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდანით. დაბალი გუმბათის ყელი გარედან რვაკუთხაა და შემკულია დეკორატიული ნახევარწრიული თაღედით. ეკლესია გადახურულია თუნუქის სახურავით. მოხატულობა ახალია.

სტატუსი და სიწმინდეები
სარკის მამათა მონასტერი ურბნისის და რუისისა ეპარქიის დაქვემდებარებაშია. მონასტერში დაბრძანებულია და ინახება წმ. გიორგის უძველესი და სასწაულმოქმედი ხატი. აღსანიშნავია, რომ ეკლესია არაერთხელ გაუძარცვავთ, ბოლოს 2009 წელს გაძარცვეს.

ლეგენდა
ეკლესიას ერთი ლეგენდა უკავშირდება სოფელ საღოლაშენთან არსებულ „დედოფლის მინდორი“ და „დასასრულად“ წოდებული ადგილი, რაც წმინდა, შენახულ ადგილს ნიშნავს. აქ გლეხკაცი არც ხნავდა და არც საქონელს უშვებდა. ამ მდელოს, დაცვისა და შეუხებლობის ნიშნად ხნულის შემოვლებით სარყავდნენ. ერთ-ერთი სარყვის დროს დაღლილ გუთნის დედას ჩასძინებია და საკვირველი ჩვენება უხილავს, გამოცხადებაში. გამოღვიძებულს არავისთვის უთქვამს, მხოლოდ ნიშანს ელოდა ღვთისაგან მითითებულს, რომელსაც ხვნა უნდა შეეფერხებინა, მართლაც, სარყვის უღლეული შედგა და ადგილიდან აღარ იძვროდა, მეხრეს ხარების გასაფიცხებლად შოლტი გადაუკრავს, გუთნის შემაფერხებელ მცენარეთა ფესვების ლანძღვით, მაშინათვე გულწასული მეხრე მიწაზე დაენარცხა და სული განუტევა. ხნულის გათხრისას დიდმოწამე გიორგის ქვაში ნაკვეთი ხატი გამოჩნდა, დღესაც აქ „დასარყულ“ მინდორზე წმ. გიორგის ბარელიეფში ნაკვეთი, ქვის ხატი დევს, რომლის შესახებაც ეუწყა გუთნის დედას სიზმრულ ჩვენებაში: ამოებრძანებინა, გაუხედნავ ხარებზე დაედგა და ღვთის ნებისათვის მიენდო, სადაც ხარები დაღლილნი დაწვებოდნენ იქ აეგოთ სარყეს მოპოვებული დიდმოწამე გიორგის სახელობის ეკლესია. ურემზე დაბრძანებული ხატით გაუხედნავმა უღლეულმა თრიალეთის ქედს მიაშურეს. სარკის ეკლესიისაკენ მიმავალი გზის შუა წელზე საჯვარედ წოდებული შესასვენებელი ადგილია. აქ შეჩერებულან ხარები, შეუსვენიათ და გზა განუგრძიათ. დღეს აქ მორწმუნენი ჩერდებიან, რომ ძალა მოკრებილნი კვლავ შეუდგნენ ეკლესიისაკენ მიმავალ გზას. ბოლოს ხარები არაქათგამოცლილნი დაწოლილან. იმ ადგილას სამი მონაზონი შეკრებილა, რომელთაც ღვთის შემწეობით აუგიათ სარყის წმ. გიორგის ეკლესია და მონასტერი დაუარსებიათ.
თორნიკე შენგელია

თორნიკე შენგელია (დ. 5 ოქტომბერი, 1991, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. საქართველოს ნაკრების კაპიტანი. თამაშობს ვირტუს ბოლონიაში.

2012 წლის 28 ივნისს, თორნიკე არჩეულ იქნა 54 ნომრად ფილადელფია სიქსერსის მიერ. შემდეგ ფილადელფია სიქსერსმა იგი გაცვალა ბრუკლინ ნეტსის სხვა კალათბურთელში. 18 ივლისს შენგელიამ ხელი მოაწერა კონტრაქტს ბრუკლინ ნეტსთან.

ბასკონია
2014 წლის 21 ივნისს შეუერთდა „ბასკონიას“ რომელთან ერთადაც ესპანეთის ჩემპიონობა მოიპოვა (2020), თორნიკე ერთხელ მოხვდა ევროლიგის წლის გუნდში (ძირითადში), ერთხელ მოხვდა ესპანეთის უმაღლესი ლიგის წლის გუნდში (ძირითადში). 2018 წელს შენგელიამ გუნდთან 4 წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. 2018 წელს დაიკავა მეორე ადგილის ესპანეთის ლიგის -ის სტატუსისათვის ბრძოლაში.

ცსკა მოსკოვი
2020 წლის 9 ივლისს გადავიდა რუსულ მოსკოვის „ცსკა“-ში, რასაც მოჰყვა კრიტიკა საზოგადოების მხრიდან, საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა სოციალურ ქსელში დაწერა:
ქვემო ტუნგუსკა

ქვემო ტუნგუსკა — მდინარე კრასნოიარსკის მხარესა და ირკუტსკის ოლქში. მდინარე ენისეის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 2989 კმ, აუზის ფართობი 473 ათ. კმ². სათავე აქვს შუა ციმბირის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში, ანგარის ჭიუხის აღმოსავლეთით. ზემოთში მიედინება განიერ ხეობაში, ქვემოთში ლავების გადაკვეთის ადგილებში ქმნის ჭორომებს. ქვემო ტუნგუსკა უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. მის კვებაში მონაწილეობას იღებს ასევე ზაფხულის წვიმები. წყალდიდობა იცის მაის-ივნის-ივლისში.

წყლის საშუალო ხარჯი შესართავთან 3680 მ³/წმ. მინიმალური დაფიქსირდა 1967 წელს და შეადგინა 2861 მ³/წმ-ს. მდინარეზე მაქსიმალური წყლის ხარჯი დაფიქსირდა 1974 წელს — 4690 მ³/წმ. ზამთრის პერიოდში მცირეწყლიანია, რადგან მისი აუზი გავრცელებულია მრავალწლოვანი მზრალობის რაიონში. ამ უბნებში ქვემო ტუნგუსკა მოკლებულია გრუნტის წყლებს.

იყინება ოქტომბერ-ნოემბერში, ყინულძვრაა მაისში. წყალდიდობის დროს სანაოსნოა დაბა ტურამდე. ქვემო ტუნგუსკის აუზში არის ტუნგუსკის ქვანახშირის აუზი.
განსუ

განსუ (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ლანჯოუ. მოსახლეობა — 25,575,254 ადამიანი (22-ე ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
განსუს პროვინციის ფართობი შეადგენს 454,000 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
განსუს პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 14 მუნიციპალიტეტად:
ცინხაი

ცინხაი (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — სინინი. მოსახლეობა — 5,626,722 ადამიანი (30-ე ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
ცინხაის პროვინციის ფართობი შეადგენს 721,000 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
ცინხაის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 8 მუნიციპალიტეტად:
შენსი

შენსი (; ფინინი ) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — სიანი. მოსახლეობა — 37,327,378 ადამიანი (მე-16 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
შენსის პროვინციის ფართობი შეადგენს 205,800 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
შენსის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 10 მუნიციპალიტეტად:
ფლექსია

ფლექსია, ანუ სიტყვათცვლილება, მიმოხვრა (ლათინურად -ხრა: მოხრა, მიხრა) ენათმეცნიერებაში სიტყვისათვის აფიქსის დართვა, ან სხვა მორფოლოგიური საშუალების (მაგ., ფუძის ფლექსიის) გამოყენება იმ მიზნით, რომ გამოხატონ სიტყვათა ურთიერთობა შესიტყვებაში.
ფლექსიის ყველაზე გავრცელებული მაგალითებია უღვლილება და ბრუნება.
უღვლილება - ზმნათა ცვლა პირის (გრამატიკული კლასის) მიხედვით.
ბრუნება - სახელთა ცვლა ბრუნვის მიხედვით.
მცხეთის წმინდა გიორგის ეკლესია (ლეჩხუმი)

მცხეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ისტორიული ლეჩხუმის ერთადერთი გუმბათიანი ძველი ეკლესიაა,რომელიც აგებულია საუკუნეში და დგას მთის კონცხზე, მდინარე ლაჯანურის ხეობის მარჯვენა კალთაზე.

ექვთიმე თაყაიშვილი აღნიშნავდა, რომ საქართველოს საეკლესიო ცენტრის, დიდი მცხეთის სახელი, ლეჩხუმის გარდა მეორდება ოლთისის რაიონშიაც. ამას გარდა ცნობილია სოფელ ერედვში ორი ეკლესია - დაბლა მცხეთის ჯვარი და მაღლა მცხეთის ჯვარი; არსებობს აგრეთვე მცხეთის კვირაცხოველი და სხვა.

დღევანდელი ეკლესია სიტყვიერი გადმოცემის თანახმად, ოტია დადიანის მეუღლეს, რაჭის ერისთავის შოშიტას ასულს გულქანს აუგია და 1728—1761 წლებშია სავარაუდო, რასაც ხუროთმოძვრული თავისებურებანიც ადასტურებს.

ეკლესია თეთრი ფერის თლილი ქვებითაა აგებული. იგი წარმოადგენს ჯვრულ–გუმბათოვან ნაგებობას. რვაწახნაგოვანი, მცირე ზომის გუმბათი საკურთხევლის კედლებსა და ორ ბოძს ეყრდნობა. თითეულ წახნაგში სარკმელია გაჭრილი. თითო სარკმელია საკურთხეველში, გვერდით სათავსოებში – სადიაკვნე და სამკვეთლო. ნაგებობას ორი შესასვლელი აქვს — სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. საკურთხეველი ძირითადი სივრცისაგან ხის კანკელით არის გამიჯნული, რომელზეც წმინდანებია დახატული. მარჯვენა შესავლელის თავზე წარწერაა: „ჩყჲდსა (1864 წელი) წელსა აგვისტოს შვიდსა აღემართა კანკელი ესე ამავე ეკლესიის საკუთრებისაგან“.

ეკლესიის ფასადები ძირითადად დეკორირებულია აღმოსავლეთისა და დასავლეთის. მათი გაფორმებაც იდენტურია – ორნამენტირებული საპირით შემკული სარკმლის თავზე რელიეფური ჯვარია, ხოლო ფრონტონის კეხში ვერძის თავია ჩასმული. აღმოსავლეთის სარკმელს ისრულთაღოვანი წყვილი გრეხილი ლილვი, ვარდულების მწკრივი და ფოთლოვანი ორნამენტის ზოლი შემოუყვება. დასავლეთის სარკმელს ორი გლუვი ლილვი უვლის, ხოლო საპირის ბრტყელი არე მთავარანგელოზის, წმინდა გიორგის, ფრინველთა და ცხოველთა გამოსახულებით არის შევსებული. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის სარკმლის მარჯვენა კუთხეში გამოკვეთილი ხელი, მას მხედრული წარწერა ახლავს — „ხელი ნასყიდას, კალატოზის ქართლელის“.

 საუკუნეში ეკლესია შეუთეთრებიათ, შიგნიდან შეულესავთ და სამხრეთის კარი ჯვრისებური მოხაზულობის ჩარჩოთი გაუფორმებიათ.
კუანგტუნგი

კუანგტუნგი (; ფინინი: , მოძვ. ფორმა გუანდუნი) — ჩინეთის უკიდურეს სამხრეთით მდებარე პროვინცია, რომელიც სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთის ფართო ადმინისტრაციულ დანაყოფში შედის.

გეოგრაფია
კუანგტუნგი პროვინციის ფართობი შეადგენს 177 900 კმ². აქედან 1448 კმ² კუნძულებს შეადგენს. სხვა რეგიონებისაგან იგი გამოირჩევა გრძელი სანაპირო ზოლით, რომლის სიგრძე 4,300 კილომეტრია. სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუანგტუნგი ესაზღვრება სამხრეთ ჩინეთის ზღვას და ორ სპეციალურ ადმინისტრაციულ რეგიონს: ჰონგ კონგსა და მაკაოს. ჩრდილო-აღმოსავლეთით იგი ესაზღვრება ფუძიანის პროვინციას, ხოლო ჩრდილოეთით-ძიანსისა და ხუნანს. დასავლეთ საზღვარს კუანგტუნგი იყოფს გუანსი-ჯუანის ავტონომიურ რაიონთან. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კუანგჭოუ.

კუანგტუნგს დაახლოებით 1,300 მდინარე აქვს. მათგან უმნიშვნელოვანესი მდინარეა ჯუძიანგი, რომელიც სიდიდით მეორე მდინარეა ჩინეთში. ჯუძიანგის დელტა 7,500 კმ² ზომისაა და სამი მდინარის შეერთების წერტილს წარმოადგენს: სი (დასავლეთი), ბეი (ჩრდილოეთი) და დონგი (სამხრეთი). დონგის მდინარე უერთდება ჯუძიანგს და მიედინება სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში.

ისტორია
კუანგტუნგი ჩინეთის იმპერიის პერიფერულ ნაწილს წარმოადგენდა, რის გამოც იმპერატორები მას ნაკლებ ყურადღებას აქცევდნენ. ადგილობრივი მოსახლეობა წარმოადგენდა იუეს ხალხს, რომლებიც ხანის ეთნიკურ ჯგუფთან ასიმილირდნენ. მიჩნეულია, რომ იუეს ეთნიკური ჯგუფი ენათესავება გუანსის ჯუანგის ეთნოსს. კუანგტუნგი ცინის დინასტიის მმართველობიდან მოყოლებული მუდამ ერთიანი ჩინეთის იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო და ფართო ავტონომიით სარგებლობდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
კუანგტუნგის ადმინისტრაციული დაყოფა წლების მანძილზე მრავალჯერ შეიცვალა. დღესდღეობით პროვინცია იყოფა 21 მუნიციპალიტეტად (კუანგჭოუს ჩათვლით). გარდა ამისა, კუანგტუნგი უფრო მცირე ერთეულებადაც იყოფა: მუნიციპალიტეტებად (ჩინ. ), ოლქებად (ჩინ. ) და საოლქო ქალაქებად (ჩინ. ). კუანგტუნგის მუნიციპალიტეტებია:
ხენანი

ხენანი (; ფინინი ) — პროვინცია სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია ჩენჟოუ. მოსახლეობა — 95 590 000 ადამიანი(2017)

გეოგრაფია
ხენანის პროვინციის ფართობი შეადგენს 167,000 კმ². მდებარეობს მდინაარების ხუანხესა და ხუაიხეს აუზში. ოროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილი უჭირავს ჩინეთის დიდ ვაკეს, დასავლეთ ნაწილში შედის ცინლინისა და ტაიხანშანის მთების შტოქედები. ხშირია მდინარეთა ქსელი.

ისტორია
ხენანის ტერიტორია ჩინური ცივილიზაციის ერთ-ერთი უძველესი კერაა. აღმოჩენილია ნეოლითური კულტური ნარჩენები. მის ტერიტორიაზე არის უძველესი ჩინური სახელმწიფოს, შანის დედაქალაქის ნანგრევები. ძვ. წ. 209-208 წლებში ხენანის ტერიტორია იყო ჩენ შენის და უ გუანის გლეხთა აჯანყების ცენტრი. - საუკუნეებში შედიოდა ხუინანისა და ხენანის ოლქების შემადგენლობაში, ხოლო სუაკუნიდან გამოიყო ცალკე პროვინციად. საუკუნის დასაწყისში ხენანის ტერიტორიაზე გავიდა ლუინხანის და პეკინ-ხანკუს სარკინიგზო ხაზები, რომელთა ზონაში შეიქმნა სამრეწველო საწარმოები. 1942-1943 წლებში გვალვის გამო ხენანში დაიღუპა 2 მილიონამდე ადამიანი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ხენანის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 17 მუნიციპალიტეტად:
ხუბეი

ხუბეი (; ფინინი ) — პროვინცია სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — უხანი. მოსახლეობა — 57,237,740 ადამიანი (მე-9 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

გეოგრაფია
ხუბეის პროვინციის ფართობი შეადგენს 185,900 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
ხუბეის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 13 მუნიციპალიტეტად: