iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კარეკა

ანტონიო დე ოლივეირა ფილიო ( დ. 5 ოქტომბერი, 1960, არარაკუარა, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც კარეკა. 1986 წლის მექსიკის და 1990 წლის იტალიის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 62-ე ადგილზე დასახელდა.

საკლუბო კარიერა
კარეკამ საკლუბო კარიერა საფეხბურთო კლუბ „გუარანის“ შემადგენლობაში 1976 წელს დაიწყო. ორი წლის შემდეგ ამ გუნდის რიგებში ბრაზილიის ჩემპიონი გახდა.

1983 წელს „სან-პაულუში“ გადავიდა, სადაც რამდენიმე წარმატებული სეზონი ჩაატარა, ხოლო 1986 წელს გუნდთან ერთად ბრაზილიის ჩემპიონობა მოიპოვა.

1987 წელს კარეკამ ბრაზილიის დატოვება და ევროპულ კლუბში გადასვლა გადაწყვიტა. ეს კლუბი იტალიური „ნაპოლი“ გახდა, სადაც ანტონიო არგენტინელ მარადონასა და თანამემამულე ალემაოს შეუერთდა.

სპორტული ჟურნალისტებისა და ფეხბურთის გულშემატკივრების შეფასებით „ნაპოლიში“ კარეკა ფეხბურთის ნამდვილ ვარსკვლავად იქცა. პირველ სეზონში „ნაპოლის“ შემადგენლობაში 13 ბურთი გაიტანა. მომდევნო წელი კიდევ უფრო წარმატებული გამოდგა, როდესაც გუნდთან ერთად უეფას თასი მოიპოვა, რომლის ორმატჩიან ფინალშიც ნეაპოლელებმა გერმანულ „შტუტგარტს“ აჯობეს (2–1, 3–3), ხოლო კარეკამ ორივე ფინალურ მატჩში თითო ბურთის გატანა მოახერხა.

1989–90 წლების სეზონში „ნაპოლის“ შემადგენლობაში იტალიის ჩემპიონატში გაიმარჯვა.

სანაკრებო კარიერა
1982–1993 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 64 შეხვედრას ატარებს და 30 ბურთი გააქვს.

მსოფლიო ჩემპიონატზე
კარეკამ მსოფლიო ჩემპიონატების 9 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 7 ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
გუარანი
ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია ): 1978
სან-პაულუ
ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია ): 1986
პაულისტას ჩემპიონატი: 1985, 1987
ნაპოლი
უეფა-ს თასი: 1988–89
იტალიის სერია : 1989–90
იტალიის სუპერთასი: 1990

სანაკრებო
ბრაზილია
კოპა ამერიკა: 1989

ინდივიდუალური
ბრაზილიის ჩემპიონატის ოქროს ბურთი: 1986
ბრაზილიის ჩემპიონატის ვერცხლის ბურთი: 1982, 1985
პაულისტას ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 1985
ბრაზილიის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1986
მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის ბუცი: 1986
სამხრეთ ამერიკის წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1986
ანტონიო კაბრინი

}
|დაბადების ადგილი = კრემონა, იტალია
|სიმაღლე = 178 სმ
|პოზიცია = მცველი
|ახალგაზრდული წელი1 = 1970
|ახალგაზრდული კლუბი1 = სან-ჯორჯო
|ახალგაზრდული წელი2 = 1970–1973
|ახალგაზრდული კლუბი2 = კრემონეზე
|წელი1 = 1973–1975
|კლუბი1 = კრემონეზე
|მატჩი1 = 29
|გოლი1 = 2
|წელი2 = 1975–1976
|კლუბი2 = ატალანტა
|მატჩი2 = 35
|გოლი2 = 1
|წელი3 = 1976–1989
|კლუბი3 = იუვენტუსი
|მატჩი3 = 297
|გოლი3 = 33
|წელი4 = 1989–1991
|კლუბი4 = ბოლონია
|მატჩი4 = 55
|გოლი4 = 2
|სულ მატჩი = 416
|სულ გოლი = 38
|ეროვნული წელი1 = 1978–1987
|ეროვნული ნაკრები1 = იტალია
|ეროვნული მატჩი1 = 73
|ეროვნული გოლი1 = 9
|მედლის თარგები =
|გაწვრთნის წელი1 = 2000–2001
|გაწვრთნილი კლუბი1 = არეცო
|გაწვრთნის წელი2 = 2001
|გაწვრთნილი კლუბი2 = კროტონე
|გაწვრთნის წელი3 = 2004–2005
|გაწვრთნილი კლუბი3 = პიზა
|გაწვრთნის წელი4 = 2005–2006
|გაწვრთნილი კლუბი4 = ნოვარა
|გაწვრთნის წელი5 = 2007–2008
|გაწვრთნილი კლუბი5 = სირია
|გაწვრთნის წელი6 = 2012–2017
|გაწვრთნილი კლუბი6 = იტალია

ანტონიო კაბრინი (; დ. 8 ოქტომბერი, 1957, კრემონა) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. სხვადასხვა დროს იცავდა „კრემონეზეს“, „ატალანტას“, „იუვენტუსის“, „ბოლონიის“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის ექვსგზის ჩემპიონი, იტალიის თასის ორგზის მფლობელი, უეფა-ს თასის, თასების მფლობელთა თასის, უეფა-ს სუპერთასის, ევროპის ჩემპიონთა თასისა და საკონტინენტთაშორისო თასის მფლობელი „იუვენტუსის“ შემადგენლობაში. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის, 1978 წლის არგენტინისა და 1986 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ითვლება თავისი დროის მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად და ერთ-ერთ უდიდეს იტალიელ მცველად.

სანაკრებო კარიერა
1978–1987 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 73 შეხვედრას ატარებს და 9 ბურთი გააქვს.

სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
კაბრინიმ მსოფლიო ჩემპიონატების 18 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა. 2019 წლისათვის არსებული სტატისტიკური მონაცემებით, ანტონიო კაბრინის — ფაბიო კანავაროსთან და გაეტანო შირეასთან ერთად — მეორე ადგილი უკავია იტალიელ ფეხბურთელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატებზე ჩატარებულ შეხვედრათა რაოდენობის მხრივ. მათზე მეტჯერ მხოლოდ პაოლო მალდინიმ ითამაშა, მას მსოფლიო ჩემპიონატების 23 შეხვედრაში აქვს მონაწილეობა მიღებული.

მიღწევები
საკლუბო
იუვენტუსი
სერია : 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84, 1985–86
იტალიის თასი: 1978–79, 1982–83
უეფა-ს თასი: 1976–77
უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი: 1983–84
უეფა-ს სუპერთასი: 1984
ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1984–85
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1985
სანაკრებო
იტალია
მსოფლიო ჩემპიონატი: 1982
ინდივიდუალური
მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 1978
ფიფა-ს თერთმეტეული: 1979
ბადრიძე

საკუთარი სახელი ბადრიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიორგი ბადრიძე — ქართველი პედიატრი, პუბლიცისტი
გიორგი ბადრიძე — ქართველი სცენარისტი, მსახიობი
გიორგი ბადრიძე — ქართველი დიპლომატი
დავით ბადრიძე — ქართველი მომღერალი (ლირიკული ტენორი), პედაგოგი
იასონ ბადრიძე — ქართველი ბიოლოგი
ილია ბადრიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
მელანია მამაცაშვილ-ბადრიძე — ქართველი პროზაიკოსი
ნიტროსაღებრები

ნიტროსაღებრები — ერთი ან რამდენიმე ნიტროჯგუფის (_2) შემცველი ფენოლები, ნაფთოლები ან არომატული ამინები, რომლებშიც ერთი ნიტროჯგუფი აუცილებლად განლაგებულია ო-მდგომარეობაში ამინო- ან ოქსიჯგუფის მიმართ. ნიტროსაღებრებს ღებულობენ ოქსი- ან ამინონაერთების ნიტვრით. ზოგჯერ ხელსაყრელია ჰალოგენწარმოებულების ნიტვრა და შემდეგ ჰალოგენის ატომის შეცვლა ამინო- ან ოქსი– ჯგუფით. ამჟამად ფართოდ იყენებენ ყვითელ დისპერსიულ მედეგ 2 მარკის ნიტროსაღებრებს პოლიეთერული და აცეტატური ბოჭკოების შესაღებად, წყალში უხსნარ ნიტროსაღებრებს კი ლაქ-საღებავების მრეწველობაში.
ქსანტოფილები

ქსანტოფილები, ქსანთოფილები ( — ყვითელი და — ფოთოლი) — კაროტინოიდების ჯგუფის პიგმენტები. აქვთ სხვადასხვა ინტენსივობის ყვითელი ან ნარინჯისფერი შეფერილობა. ქსანტოფილები მიიღება კაროტინის მოლეკულაში ჟანგბადის ჩართვით. კარგად იხსნებიან ცხიმებში, მაგრამ ერთმანეთისგან განსხვავდებიან ორგანულ გამხსნელებში მეტ-ნაკლები ხსნადობით. ქსანტოფილები — ლუტეინი, ვიოლაქსანტინი, ზეაქსანტინი, ნეოქსანტინი, ანტერაქსანტინი გვხვდება ქლოროპლასტებში; ისინი ოპტიკურად აქტიური პიგმენტებია, აქვთ შთანთქმის მაქსიმუმი 380-520 ნმ ფარგლებში. შთანთქმული სხივების ენერგიას გადასცემენ ქლოროფილებს და მონაწილეობენ ფოტოსინთეზში, როგორც დამატებითი პიგმენტები. ქსანტოფილები ადვილად იერთებენ ან გასცემენ ჟანგბადს. ისინი უჯრედში შუქფილტრის როლს ასრულებენ და ფერმენტებს სინათლის ზემოქმედებისგან იცავენ. ქსანტოფილები გვხვდება ქლოროპლასტებში, ყვავილის ნაყოფის ქრომოპლასტებში, კვერცხის გულში, ღვიძლში და ზოგიერთი ძუძუმწოვრის ცხიმოვან ქსოვილში.
შოლტები

შოლტები — უჯრედის ციტოპლაზმური გამონაზარდები, ახასიათებს შოლტოსნებს, მრავალ ბაქტერიას, მცენარეებისა და ცხოველების ზოოსპორებსა და სპერმატოზოიდებს. უჯრედს, ჩვეულებრივ, აქვს ერთი ან რამდენიმე შოლტი. შოლტის სიგრძე სხვადასხვა უჯრედში სხვადასხვაა, დიამეტრი 0,2 მკმ აღწევს. თითოეული შოლტი წარმოადგენს ღეროს, რომელიც დაფარულია პლაზმური გარსით და შედგება ჰომოგენური ნივთიერებისაგან; შოლტის ფუძესთან მდებარეობს ბაზალური სხეულაკი – ცენტრიოლების ჰომოლოგი. განასხვავებენ შოლტის მოძრაობის რამდენიმე ფორმას: ბრუნვითს (ხრახნისებურს), ტალღისებურს და სხვა. ამოჩენილია შოლტის ცილის მსგავსება კუნთების ცილასთან.
შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკა

შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკა (შარ) — დემოკრატიული რესპუბლიკა აღმოსავლეთ ციმბირსა და შორეულ აღმოსავლეთში 1920-22 წლებში. მისი შექმნა განპირობებული იყო რთული საშინაო და საგარეო პოლიტიკური ვითარებით. ჩამოყალიბდა 1920 წლის 6 აპრილს ბაიკალისპირეთის მშრომელთა დამფუძნებელ ყრილობაზე. ყრილობამ აირჩია რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა. შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკაში შედიოდა იმიერბაიკალეთის, ამურის, ზღვისპირეთის, კამჩატკის ოლქები და ჩრდილოეთ სახალინი.

დედაქალაქი თავდაპირველად იყო ვერხნეუდინსკი, შემდეგ – ჩიტა. საბჭოთა მთავრობამ ოფიციალურად ცნო იგი 1920 წლის 14 მაისს და ყოველმხრივ დახმარებას უწევდა მას. შორეული ამოსავლეთის ოლქების წარმომადგენელთა კონფერენციაზე (1920 წ. 28 ოქტომბერი – 10 ნოემბერი) აირჩიეს შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის მთავრობა. რესპუბლიკის საბოლოო სახელმწიფოებრივ-სამართლებრივი გაფორმებისათის მოწვეულ იქნა დამფუძნებელი კრება. არჩევნები შედგა 1921 წლის 9-11 იანვარს. ბოლშევიკები და მათი მომხრეები შეადგენდნენ არჩეულთა 72,6%-ს. კრებამ მიიღო კონსტიტუცია და აირჩია მთავრობა.

1921 წლის 26 მაისს თეთრგვარდიელებმა იაპონელთა ხელშეწყობით მოახდინეს გადატრიალება ვლადივოსტოკში, 22 დეკემბერს ხელთ იგდეს ხაბაროვსკი. შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის არმია (სარდალი ვ. ბლიუხერი) კონტრშეტევაზე გადავიდა, 1922 წლის 12 თებერვალს თეთრგვარდიელები გაანადგურა სადგურ ვოლოჩაევსკასთან, ხოლო 14 თებერვალს გაათავისუფლა ხობაროვსკი, 25 ოქტომბერს შევიდა ვლადივოსტოკში და ინტერვენტები იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინთ ზღვისპირეთი. 1922 წლის 15 ნოემბერს შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკა შევიდა რსფსრ-ის შემადგენლობაში.
სამების ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

სამების ხიდი — საფეხმავლო, საავტომობილო და ტრამვაის გასახსნელი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე ნევაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და საადმირალოს პირველ კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 582 მეტრი, ხოლო სიგანე — 23,6 მეტრი. ეს არის მესამე მუდმივი ხიდი მდინარე ნევაზე (ბლაგოვეშჩენსკისა და ლიტეინის ხიდების შემდეგ). 1965 წლამდე ალექსანდრე ნეველის ხიდის აგებამდე, ქალაქის ყველაზე გრძელი ხიდი იყო. ხიდი წარმოადგენს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს. ხიდის ჩრდილოეთი ნაწილი კვეთს პულკოვის მერიდიანს.

მდებარეობა
სამების ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს სუვოროვის მოედანსა და მარსის ველსა და სამების მოედანს. ხიდიდან იწყება კამენოოსტოვსკის პროსპექტი.

დინების ზემოთ მდებარეობს ლიტეინის ხიდი, ხოლო ქვემოთ სასახლის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „გორკოვსკაია“.

სახელწოდება
1803 წელს აქ მდებარე ბარჟებიანი ხიდის სახელწოდება იყო პეტერბურგის ხიდი, 1827 წელს გადაკეთებულ ხიდს უწოდეს სამების ხიდი ახლოს მდებარე სამების მოედნისა და პეტროვსკის სამების ტაძრის გამო (რომელიც დაანგრიეს 1932 წელს). 1891 წელს ქალაქის საბჭომ წამოაყენა წინადადება ხიდისთვის ეწოდებინათ ალექსანდრო-მარიინსკის ხიდი, იმპერატორ ალექსანდრე -ისა და დედოფალ მარია თედორეს ასულის ქორწინების 25 წლისთავის აღსანიშნავად. მაგრამ იმპერატორმა ბრძანა ხიდისთვის შეენარჩუნებინათ სახელწოდება სამება. 1918 წლის ოქტომბერში საბჭოთა ხელისუფლებამ ხიდს სახელი შეუცვალა და უწოდა თანასწორობის ხიდი. სერგეი კიროვის გარდაცვალების შემდეგ საბჭოთა კავშირის ცენტრალურმა აღმასრულებელმა კომიტეტმა თავისი დადგენილებით 1934 წლის 15 დეკემბერს უწოდა კიროვის ხიდი. აღნიშნული სახელწოდება მოქმედებდა 1991 წლის 4 ოქტომბრამდე, ამ დღეს კი ხიდმა დაიბრუნა ისტორიული სახელწოდება.
გაეტანო შირეა

გაეტანო შირეა (; დ. 25 მაისი, 1953, ჩერნუსკო-სულ-ნავილიო, იტალია — გ. 3 სექტემბერი, 1989, ბაბსკი, პოლონეთი) — იტალიელი ფეხბურთელი, მცველი. იცავდა „ატალანტას“, „იუვენტუსისა“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის შვიდგზის ჩემპიონი, იტალიის თასის ორგზის მფლობელი, უეფა-ს თასის, თასების მფლობელთა თასის, უეფა-ს სუპერთასის, ევროპის ჩემპიონთა თასისა და საკონტინენტთაშორისო თასის მფლობელი „იუვენტუსის“ შემადგენლობაში. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის, 1978 წლის არგენტინისა და 1986 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ითვლება თავისი დროის მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად და ერთ-ერთ უდიდეს იტალიელ მცველად. 1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 71-ე ადგილზე დასახელდა.

სანაკრებო კარიერა
1975–1986 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 78 შეხვედრას ატარებს და 2 ბურთი გააქვს.

მსოფლიო ჩემპიონატებზე
შირეამ მსოფლიო ჩემპიონატების 18 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა. 2019 წლისათვის არსებული სტატისტიკური მონაცემებით, გაეტანო შირეას — ფაბიო კანავაროსთან და ანტონიო კაბრინისთან ერთად — მეორე ადგილი უკავია იტალიელ ფეხბურთელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატებზე ჩატარებულ შეხვედრათა რაოდენობის მხრივ. მათზე მეტჯერ მხოლოდ პაოლო მალდინიმ ითამაშა, მას მსოფლიო ჩემპიონატების 23 შეხვედრაში აქვს მონაწილეობა მიღებული.

სტატისტიკა
საკლუბო
სანაკრებო
გალერეა
მიღწევები
საკლუბო
იუვენტუსი
სერია : 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84, 1985–86
იტალიის თასი: 1978–79, 1982–83
უეფა-ს თასი: 1976–77
უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი: 1983–84
უეფა-ს სუპერთასი: 1984
ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1984–85
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1985
სანაკრებო
იტალია
მსოფლიო ჩემპიონატი: 1982
ინდივიდუალური
ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1980
არმაზელი

არმაზელი, ამაზაერ, არმაზაერი — ქართლის (იბერიის) მეფე მცხეთას ორმეფობის პერიოდში, მის ბიძაშვილთან, აზორკთან ერთად, 87–103 წლებში. პავლე ინგოროყვას „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სიის“ მიხედვით: არმაზაერი თანა-მეფეა (არმაზელი პიტიახში) მცხეთის იბერიის მეფე ხსე-ფარნუგის (ფარნუკ = ხსე-ფარნუგი) 110-იან წლებში.

ეტიმოლოგია
«-ბ. არმაზაერი — „ამიერი“ თანა-მეფე — არმაზელი პიტიახში.

სერაფიტის სტელის წარწერაში, როგორც აღნიშნული გვქონდა, მოხსენებული არაა, თუ ვინ იყო სრულიად იბერიის მეფის ხსე-ფარნუგის დროს არმაზელ პიტიახშად. ხოლო ქართულ მატიანეებში სრულიად იბერიის მეფის (=„ამიერი“ მეფის) ფარნუკის=ხსე-ფარნუგის დროს დასახელებულია ფარნუკის თანამმართველი — „ამიერი“ თანა-მეფე, სახელწოდებით: არმაზაერი, — არმაზელი.

რაკი სხვა „ამიერი“ თანა-მეფენი — ბარცომი და კაოსი (კაოს პუბლიკი აგრიპა) ყოფილან, როგორც გმოირკვა, არმაზელი პიტიახშები, ამის მიხედვით ეს მესამე პირიც არმაზელ პიტიახშად უნდა ვცნოთ. და რომ ეს ასეა, ამის მაჩვენებელია თვით სახელწოდება (ზედწოდება) ამ მესამე პირისა არმაზაერი, — არმაზელი, რამდენადაც პიტიახშთა რეზიდენცია არმაზი იყო.»
აზრა კოჰენი

აზრა აკილაჰ კოჰენი (; დ. 1979, იზმირი, თურქეთი) — თურქი მწერალი, რომელიც ცნობილია თავისი რომანებით. პირველი რომანი „“ მეტსახელით აკილაჰით გამოქვეყნების შემდეგ, მეორე და მესამე რომანი, „“ და “ ნამდვილი სახელით, აზრა კოჰენით გამოაქვეყნა.

ადრეული წლები და კარიერა
აზრა კოჰენი, მანდვილი სახელით „აზრა სარიზეიბეკი“ 1979 წელს, თურქეთის ქალაქ იზმირში დაიბადა. სტამბოლის უნივერსიტეტის საკომუნიკაციო ფაკულტეტის რადიოს, ტელევიზიისა და კინოს მიმართულების დასრულების შემდეგ, კოჰენმა სწავლა კანადის ოტავის უნივერსიტეტში გააგრძელა. განათლების მიმართ თავისი დამოკიდებულება კოჰენმა ერთ-ერთი რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვებით გამოხატა: „ამ სამყაროზე სწავლისთვის მოვევლინეთ“. ფლობს ინგლისურ და იტალიურ ენებს.

კოჰენის მიერ დაწერილი სამი რომანი „“, „“ და „“ მალე ბესტსელერი გახდა თურქეთში, ხოლო პირველ რომანზე „“-ზე დაყრდნობით ინტერნეტ სერიალი გადაიღეს. 2017 წლის დეკემბერში, კოჰენმა ერთ-ერთ რადიო გადაცემაში განაცხადა, რომ ახალ ორ რომანზე დაიწყო მუშიაობა, სახელად „მნახე“ და „მომისმინე“ .

პირადი ცხოვრება
2001 წელს, აზრა კოჰენი სადოკ კოჰენზე დაქორწინდა, 2009 წელს წყვილს ვაჟი შეეძინათ. კოჰენი თავის ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ვეგეტარიანელი არ არის, თუმცა, შეეცადა რომ გამხდარიყო.
ბისკარის ხოცვა-ჟლეტა

ბისკარის ხოცვა-ჟლეტა — ორი ინციდენტის კოლექტიური სახელი, როდესაც 45-ე ქვეითი სამმართველოს ამერიკელმა ჯარისკაცებმა დახოცეს 74 უიარაღო იტალიელი სამხედრო ტყვე და ორი გერმანელი ტყვე. ეს მოხდა 1943 წლის 14 ივლისს.

ისტორია
სიცილიაში მოკავშირე ძალების შემოჭრის დროს, გენერალ-ლეიტენანტი ჯორჯ პატონი და გენერალ ბერნარ მონტგომერის მეთაურობით მე -8 ბრიტანული არმია 1943 წლის 10 ივლისს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში შეიჭრნენ.

გენერალ-ლეიტენანტმა ომარ ბრედლიმ აშშ-ის 45 დივიზიონის ქვეით ჯარს მისცა რთული დავალება -  შეიპყრონ ახლოს მდებარე ქალაქები და აეროდრომები. 180-ე ქვეით ჯარს ჰქონდა დავალება შეიპყრონ ბისკარის აეროდრომი. ბრძანება იმდენად ცუდად სრულდებოდა, რომ გენერალ-მოიორი ტროი მიდლტონი მეთაურის მოხსნაზე ფიქრობდა. ამის ნაცვლად დივიზიის მეთაურის დამხმარე გაგზავნეს, რათა მკაცრად დაკვირვებოდა ლეგიონს.

1943 წლის 14 ივლისს ბისკარის აეროდრომის დაპყრობის შემდეგ 180-ე ქვეითი ჯარის ლეგიონმა მოკლა 74 იტალიელი და 2 გერმანელი სამხედრო ტყვე ორი ცალკე ინციდენტის მიმდინარეობისას. პირველ რიგში გარდაიცვა 36 ან 39 იტალიელი, მეორე ინციდენტის დროს კი 35 იტალიელი და ორი გერმანელი ჯარისკაცი.

აღსანიშნავია, რომ როდესაც გენერალი ომარ ბრედლი ინფორმირებული იყო ხოცვა-ჟლეტაზე მან გენერალ ჯორჯ პატონს უთხრა, რომ ამერიკელმა სამხედროება დახოცეს დაახლოებით 50-70 ტყვე. პატონი ამ წინადადებას რამდენიმე წლის შემდეგ უპასუხა თავის დღიურში: „მე ვუთხარი ბრედლის, რომ, სავარაუდოდ, ის აჭარბებს, მაგრამ ყოველ შემთხვევაში შეიძლება ვთქვათ, რომ მკვდრები იყვნენ სნაიპერები ან გაქცევა დააპირეს. სხვა შემთხვევაში ეს გამოიწვევს სკანდალს პრესაში და ასევე გამოიწვევს სამოქალაქო უკმაყოფილებას. ისინი მაინც მკვდარნი არიან, ამიტომ ვერაფერს შევცვლით“.
ზახარიე ორფელინი

ზახარიე ორფელინი (, ნამდვილი გვარი — სტეფანოვიჩი) (დ. 1726 — გ. 19 იანვარი, 1785, ნოვი-სადი, ჰაბსბურგთა მონარქია) — სერბი პოლიმატი, პოეტი, მწერალი და ისტორიკოსი. ადამიანი, რომელიც პირველმა დაიწყო წიგნების ბეჭდვა სერბულ ენაზე. დააფუძნა ჟურნალი „სლავურ - სერბული მაღაზია“.

ბიოგრაფია
ზახარიე ორფელინი დაიბადა 1726 წელს ვუკოვარში. დაწყებითი განათლება თითქმის არ მიუღია. სწავლობდა გრავირებასა და ფერწერას ვენეციაში. მთელი ცხოვრების მანძილზე სიღარიბეში ცხოვრობდა. ერთი პერიოდი მუშაობდა მასწავლებლად.

ორფელინის საქმიანობა შთაგონებულია თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის იდეებით. საკუთარ პოემებში მან გაამჟღავნა სერბი ხალხის თავისუფლებისკენ სწრაფვის სურვილი.

ასევე ცნობილია მისი „ოდები“ და „მელოდიები“, რომლებიც დაწერილია პატრიოტულ თემებზე და შეიცავს სერბეთის გათავისუფლების იდეას. ასევე წერდა თეოლოგიურ თხზულებებს.

ზახარიე ორფელინის ისტორიული წიგნებიდან ცნობილი წიგნებია „პეტრე “ და „ეკატერინე “.

ორფელინის გარდაიცვალა 1795 წლის 19 იანვარს ქალაქ ნოვი-სადიში.

ორფელინის მიმდევრები სერბული ენის შემოღებაში იყვნენ: დოსიტეი ობრადოვიჩი და ვუკ კარაჯიჩი.
აზორკი

აზორკი, არსოკი — ქართლის (იბერიის) მეფე ძვ. წ. - სს.-ის მიჯნაზე. ლეონტი მროველის მიხედვით არსოკ/აზორკი არის ქართლში ორმეფობის (იხ. ორმეფობა) მესამე წყვილის წარმომადგენელი. მისი თანა-მეფე იყო არმაზელი.

პ. ინგოროყვას მიაჩნდა, რომ აზორკი/არსოკი უნდა იყოს არმაზის ბილინგვაში მოხსენიებული ქართლის მეფე ხსეფარნუგი და მის სახელს ასე კითხულობდა: [ფ]არ[ნ]უკ. რაც შეეხება არმაზელს, პ. ინგოროყვას აზრით, მარტო ეს სახელი კმარა იმის დასამტკიცებლად, რომ თანამეფეები აზმაზის პიტიახშები იყვნენ. სწორედ ამ სახელიდან იყო ნაწარმოები, მისი აზრით, [ფ]არ[ნ]უკის თანამეფის სახელი არმაზელი.

ეტიმოლოგია
სახელი -ა მეფისა [ფ][არ][ნ]უკ. მოღწეულ ხელნაწერებში ეს სახელი დაზიანებულად არის დაცული. არსებული დაწერილობანი ამ სახელისა მომდინარეობენ ფორმისაგან: არნუკ .

„მოქცევაჲ ქართლისაჲ“: → || .

ლეონტი მროველი: → || || .

ძველ-ქართულ ონომასტიკონში დამოწმებულია სახელი: ბარნუკი (=ფარნუკი), ხსე-ფარნუგი, ნა-ბარნუგი.

ქართული ხელნაწერების არ[ნ]უკი, როგორც ირკვევა, წარმოადგენს დაზიანებულს დამწერლობას ამ სახელისა: „ფარნუკი“. (მაშასადამე, აქაც დაზიანებულია სახელის დასაწყისი, როგორც ამას სხვა შემთხვევაშიაც ვხედავთ „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს ხელნაწერში: ადეროკ — დეროკ — როკ).

რომ ეს დაზიანებული დამწერლობა სახელისა „არნუკი“ არის „[ფ]არნუკი“, ეს დასტურდება შემდეგის მიხედვით:

ა) იმ ხანაში, როდესაც ქართული მატიანეები უჩვენებენ არნუკის=[ფ]არნუკის მეფობას, ახლად აღმოჩენილი სერაფიტის ძეგლის წარწერა ასახელებს იბერიის მეფეს იმავე სახელით: ხსე-ფარნუგი (=ფარნუკი).

ბ) ქართული მატიანეების თანახმად მეფე [ფ]არნუკი არის მემკვიდრე ფარსმანისა. ხოლო სერაფიტის ძეგლის წარწერის თანახმადაც მეფე ხსე-ფარნუგი არის მემკვიდრე ფარსმანისა.

მცხეთა-არმაზში აღმოჩენილი სერაფიტის სტელის წარწერაში, როგორც აღნიშნული გვქონდა, მოიხსენება იბერიის ორი მეფე, რომლებიც მეფობდნენ შემდეგი თანმიმდევრობით: 1. ფარსმანი და 2. ხსე-ფარნუგი. წარწერიდან ირკვევა აგრეთვე, რომ მეფე ფარსმანის დროს არმაზელ პიტიახშად ყოფილა პუბლიკი-აგრიპა (ხსე-ფარნუგის დროინდელი პიტიახში მოხსენიებული არაა).
შევადაროთ ეს ნუსხა ქართულ მატიანეთა მეფეთა სიის სათანადო ნაწილს:

„იმიერი“ მეფეები არიან სრულიად იბერიის მეფეები: მატიანეში მოხსენებული მეფე ფარსმანი — ეს არის იგივე წარწერაში მოხსენებული მეფე ფარსმანი; ხოლო მეფე [ფ]არ[ნ]უკი — არის იგივე ხსე-ფარნუგი.

სერგი გორგაძის მიხედვით აზორკი არის იგივე მითრიდატე .
ბილიანა პლავშიჩი

ბილიანა პლავშიჩი (; დ. 7 ივლისი, 1930, ტუზლა, იუგოსლავიის სამეფო) — სერბთა ეროვნული მოძრაობის პოლიტიკური მოღვაწე იუგოსლავიის ყოფილი რესპუბლიკის ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე. ბიოლოგი, პროფესორი.

1996-1998 წლებში იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი.

2000-იანი წლების დასაწყისში საერთაშორისო ტრიბუნალმა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებში გაასამართლა და მიუსაჯა 11 წლიანი პატიმრობა. გაათავისუფლეს 2009 წელს.

ბიოგრაფია
პოლიტიკური კარიერა
ნაციონალისტების გამარჯვების შემდეგ შევიდა სერბთა კოლექტიური პრეზიდენტიობის შემადგენლობაში. იყო ბოსნიელი სერბების რადოვან კარაჯიჩის ახლო თანამებრძოლი.

აქტიურად მონაწილეობდა 1992-1995 წლების ომში. მიიღო „რკინის ქალბატონის“ ტიტული 1994 წელს სლობოდან მილოშევიჩის წინააღმდეგ გმირული წინააღმდეგობისათვის.

1996 წელს შეცვალა რადოვან კარაჯიჩი სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. მან თავისი ხანმოკლე პრეზიდენტობა სერბეთის ხელისუფლების შიდა წინააღმდეგობებში გაატარა: სერბთა რესპუბლიკის აღმოსავლეთი ნაწილი ცენტრით პალეში იყო კარაჯიჩის მომხრე, ხოლო დასავლეთი ნაწილი ცენტრით ბანია-ლუკა, მისი მომხრე იყო. ამ წინააღმდეგობის დროს პლავშიჩს მხარი დაუჭირა საერთაშორისო ძალებმა. 1997 წლის არჩევნების შედეგად პლავჩიშმა ჩამოაყალიბა კოალიციური მთავრობა მილორად დოდიკის მეთაურობით.

1998 წლის არჩევნებში განიცადა მარცხი. პრეზიდენტი გახდა ულტრამემარცხენე ნიკოლა პოპლაშენი.

2001 წლის 11 იანვარს ბილიანა პლავშიჩი თავისი ნებით ჩაბარდა საერთაშორისო ტრიბუნალს ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე ჰააგაში. იგი დაადანაშაულეს სამხედრო დანაშაულში, გენოციდში და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულში ბოსნიის ომის დროს. 2002 წლის ბოლოს მან აღიარა ბოსნიის ომის დროს ჩადენილი დანაშაული. 2003 წლის 27 თებერვალს მიუსაჯეს 11 წელი. სასჯელს საკუთარი არჩევანით იხდიდა შვედეთის ქალთა კოლონია ხინსებერგში. გაათავისუფლეს 2009 წლის 27 ოქტომბერს.

გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობს სერბეთში და აქვს სერბეთის მოქალქეობაც.
ჟელკა ცვიანოვიჩი

ჟელკა ცვიანოვიჩი (; დ. 2 აგვისტო, 1967, ტესლიჩი, იუგოსლავია) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბი პოლიტიკოსი. სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2018 წლის 19 ნოემბრიდან და ყოფილი პრემიერ-მინისტრი 2013-2018 წლებში .

სწავლობდა სარაევოს უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე, შემდეგ კი ბანია-ლუკის უნივერისტეტის ამავე ფაკულტეტზე. არის ინგლისური ენისა და ლიტერატურის პროფესორი. აქვს მაგისტრის ხარისხი დიპლომატიურ და საკონსულო სამართალში.

პოლიტიკაში მოსვლამდე იყო ინგლისურის მასწავლებელი. 2010 წლის 29 დეკემბერს დანიშნეს ეკონომიკური კავშირებისა და რეგიონული განვითარების მინისტრად. 2013-2018 წლებში სერბთა რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი იყო. 2018 წლიდან კი ქვეყნის მეთაურია.
მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1926

მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1926 — საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის პირველი საყოველთაო აღწერა, ჩატარებული 1926 წელს.

ისტორია
1926 წლის მოსახლეობის საკავშირო აღწერა ჩატარდა 17 დეკემბერს. ეს იყო პირველი საკავშირო აღწერა, რომელმაც მოიცვა ქვეყნის ყველა დასახლებული პუნქტი. აღწერა წარმოებდა გამოკითხვის მეთოდით.

აღწერას ხელმძღვანელობდნენ ვ. მიხაილოვსკი და ო. კვიტკინი. აღწერის შედეგების დამუშავება დასრულდა 1932 წლის 1 სექტემბერს.

აღწერის ძირითადი ფორმები იყო: პირადი ფურცელი, ოჯახის ბარათი (მხოლოდ ქალაქის მოსახლეობისათვის), საკუთრების უწყისი. აღწერის პროგრამა შედგებოდა 14 პუნქტისა და ქვეპუნქტებისაგან: სქესი, ასაკი, ნაციონალობა, მშობლიური ენა, დაბადების ადგილი, აღწერის ადგილას ცხოვრების პერიოდი, ოჯახური მდგომარეობა, განათლება, ფიზიკური მდგომარეობა, ფსიქიკური ჯანმრთელობა, საქმიანობის სფერო, უმუშევრობის ხანგრძლივობა, შემოსავლის წყარო. ამის გარდა საოჯახო ბარათში ინიშნებოდა ოჯახის შემადგენლობა, ცოლ-ქმრული კავშირის ხანგრძლივობა და ცხოვრების პირობები.

აღწერა დაიწყო 17 დეკემბერს და მიმდინარეობდა 2 კვირა სოფლებში და ერთი კვირა ქალაქებში. წინასწარი შედეგები გამოქვეყნდა 1927-1929 წლებში, ხოლო საბოლოო მონაცემები კი 56 ტომად 1928-1933 წლებში გამოცა.

წინასწარი შედეგები
წინასწარი მონაცემებით საქართველოს სსრ-ს მოსახლეობა შეადგენდა 2,617,492 კაცს (ფშავ-ხევსურეთის და როკის გარდა), აქედან კი აფხაზეთის — 198.596 კაცს, აქედან:

საბოლოო შედეგები