iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შოთა უთმელიძე

შოთა უთმელიძე (დ. 24 აგვისტო, 1946) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი, მიმოსვლის გზათა ინჟინრის კვალიფიკაციით.

1969-2000 წლებში მუშაობდა საავტომობილო გზების საპროექტო ინსტიტუტ „სოიუზდორპროექტის“ თბილისის ფილიალის, საგზაო განყოფილების ინჟინრად, უფროს ინჟინრად, წამყვან ინჟინრად, საველე საკვლევაძიებო ჯგუფის ოსტატად, ექსპედიციის უფროსად, პროექტის მთავარ ინჟინრად, საგზაო განყოფილების მთავარ სპეციალისტად; 2000-2010 წლებში მუშაობდა საავტომობილო გზების საპროექტო ინსტიტუტ „ტრანსპროექტში“ სხვადასხვა თანამდებობებზე — ჯგუფის ხელმძღვანელად, პროექტის მთავარ ინჟინრად. მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით შესრულებული პროექტებია: საავტომობილო გზა „სოჭი-ზედა სოლახაულის“ კაპიტალური შეკეთების პროექტი (1969, რუსეთი). საავტომობილო გზა „სარი-ტაშ-ირკეშტამის“ (ჩინეთის საზღვარი) მშენებლობის პროექტი (1970, ყირგიზეთი); საავტომობილო გზა „სოჭი-სოხუმის“ კურორტ განთიადის შემოსავლელი გზის მშენებლობის პროექტი (1971). საავტომობილო გზა „ხიხამთა-ფუტიეთის“ მშენებლობის პროექტი (1971); საავტომობილო გზა „აბანო-ომალოს“ კაპიტალური შეკეთების პროექტი (1972); 1973-1974 წლებში საავტომობილო გზა „ნოვოროსიისკი-თბილისი-ბაქოს“ აგურა-ადლერის მონაკვეთის კაპიტალური შეკეთების პროექტი (რუსეთი); 1974-1976 წლებში საავტომობილო გზა „ნოვოროსიისკი-თბილისი-ბაქოს“ ქ. გაგრის შემოსასვლელი გზა. 1976-1980 წლებში საქართველოს სამხედრო საავტომობილო გზის კაპიტალური შეკეთების პროექტი. 1980-1981 წლებში საავტომობილო გზა „ნოვოროსიისკი-თბილისი-ბაქოს“ ქ. ქუთაისის შემოსასვლელი გზა. 1983-1985 წლებში მთიან პლატოზე გამავალი რკინიგზა „ბუ-მედფა-საიდა“ 325კმ. 1987-1991 წლებში საავტომობილო გზა „ნოვოროსიისკი-თბილისი-ბაქოს“ კუდესტა-ადლერის მონაკვეთის პროექტი. 1990-1991 წლებში საავტომობილო გზა „ლენინგრადი-კიევი-ოდესა“ ლენინგრადის ოლქის საზღვარი - ქ. ფსკოვის მონაკვეთის პროექტი (რუსეთი); 1991-1992 წლებში საავტომობილო გზა ა„დლერი-კრასნაია პოლიანას“ მშენებლობის პროექტი (რუსეთი); 2001 წელს საავტომობილო გზა „თბილისი-წითელი ხიდის“ რეაბილიტაციის პროექტი; 2004 წელს საავტომობილო გზა „ბორჯომი-ბაკურიანის“ რეაბილიტაციის პროექტი. 2006-2010 წლებში თბილისის შემოსავლელი საავტომობილო გზის პროექტი.
არომატული ხრაშუნა

არომატული ხრაშუნა — სოკოს სახეობა. ქუდი — 10 სმ-მდე დიამეტრისაა, ჯერ ამობურცული, შემდეგ — გაშლილი, შუაში ჩაღრმავებული, ძაბრისებრი, ზოლიან-ბორცვებიანი კიდეებით, დასაწყისში ოდნავ ლორწოვანია, შემდეგ კი — მშრალი, სხვადასხვანაირადაა შეფერილი: მოღვინისფრო, წითელი, ყავისფერი, მომწვანო-მურა, მოშავო-მურა, ცენტრში უფრო მუქია, კანი ადვილად სძვრება. ფირფიტები ჯერ თეთრია, შემდეგ — ღია მოყვითალო, ხელით შეხებისას მუქდება.

იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეში ზაფხულ-შემოდგომით. გამოიყებეა საჭმელად ახალი და დამწნილებული.

არომატულ ხრაშუნას აქვს რამდენიმე სახესხვაობა, რომლებიც ერთმანეთისაგან შეფერილობით განირჩევიან.
შიბა ინუ (კრიპტოვალუტა)

— დეცენტრალიზებული კრიპტოვალუტა, რომელიც შეიქმნა 2020 წლის აგვისტოში ანონიმური პირის ან ჯგუფის მიერ, რომელიც ცნობილია როგორც „“. მას დაარქვეს შიბა ინუს , იაპონური ჯიშის ძაღლი, რომელიც წარმოიშვა ჩუბუს რეგიონში, იგივე ჯიში, რომელიც გამოსახულია -ის სიმბოლოზე, თავად თავდაპირველად სატირული კრიპტოვალუტა, რომელიც დაფუძნებულია -ზე. შიბა ინუ ხასიათდება, როგორც „მიმის მონეტა“ და ტუმბოსა და ნაგავსაყრელის სქემა. ასევე იყო შეშფოთება მონეტის კონცენტრაციასთან დაკავშირებით ერთი „ვეშაპის“ საფულით, რომელიც აკონტროლებს მილიარდობით დოლარის ღირებულების ჟეტონს და საცალო ინვესტორების გაბრაზებული შესყიდვები, რომლებიც მოტივირებულია დაკარგვის შიშით .

შიბა ინუ შეიქმნა 2020 წლის აგვისტოში და საკუთარ თავს „დოგეკოინის მკვლელი“ უწოდა.

კრიპტოვალუტის გაცვლითი ფასი შესამჩნევად გაიზარდა 2021 წლის ოქტომბრის დასაწყისში. მისი ღირებულება კვირაში 240%-ით გაიზარდა. თუმცა, ნოემბრის დასაწყისში ფასი დაეცა და განაგრძო ვარდნა, რითაც დასრულდა თვე დაკარგა ღირებულების დაახლოებით 55%.
წვენწითელა

წვენწითელა — სოკოს სახეობა. ქუდი — 12 სმ-მდე დიამეტრისაა, ჯერ მრგვალად ამობურცული, შემდეგ — შუაში ჩაჭყლეტილი, მუქმურა-ყავისფერია, ყავისფერი მოყვითალომდე. ფირფიტები ღია ჟანგმიწისფერია.

იზრდება ნიადაგზე წიფნარებში ზაფხულ-შემოდგომით. გამოიყენება საჭმელად წინასწარ გათუთქვის ან დალბობის შემდეგ დასამწნილებლად.
ნაცარა

ნაცარა — სოკოს სახეობა. ქუდი — 10 სმ-მდე დიამეტრისაა, ჯერ ამობურცულია, შემდეგ — ძაბრივით ჩაღრმავებული, ტიტველი ზედაპირით ნაცრისფერ-ტყვიისფერია ან ყავისფერ-ნაცრისფერი, უფრო მუქი კონცენტრული ზოლებით. ფირფიტები მოყვითალოა.

იზრდება ნიადაგზე წიფლნარებში და შერეულ წიფლნარევში ზაფხულ-შემოდგომით. გამოიენება საჭმელად მხოლოდ დამწნილებული, წინასწარ გათუთქვის შემდეგ.
ოთარ ზენაიშვილი

ოთარ ზენაიშვილი (დ. 18 ივლისი, 1924, ქუთაისი — გ. 25 იანვარი, 2017) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. ექიმი-პარაზიტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰიგიენური ფაკულტეტი.

იყო სამხრეთ ოსეთის საოლქო სამალარიო სადგურის გამგე 1946–1949 წლებში. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს სამალარიო ჯგუფის ექიმ–ინსპექტორი, მალარიოლოგი იყო 1950 წელს. 1952 წელს კი ჰელმინთოლოგიური განყოფილების მეცნიერ–თანამშრომელი. უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი 1953 წელს და 1961 წლიდან აღნიშნული ინსტიტუტის კლინიკური განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 144 სამეცნიერო–პრაქტიკული ხასიათის ნაშრომის, მონოგრაფიების. ავტორთა ჯგუფთან ერთად მონაწილეობდა "თერაპიული ცნობარის" (1984) და "საოჯახო მედიცინის" (1994) გამოცემაში. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 5 საკანდიდატო დისერტაცია. 1994 წლიდან არჩეულია პროფილაქტიკური მედიცინისა და ადამიანის ეკოლოგიის სამეცნიერო აკადემიის აკადემიკოსად. მიღებული აქვს საქართველოს უზენაესი საბჭოს "საპატიო სიგელი" 1984 წელს.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა აქვს დაცული -"ანკილო სტომილოზიისა და ზოგიერთი სხვა ჰელმინთოთოზის ოთხქლორიანი ნახშირბადით მკურნალობის საკითხისათვის", 1955 წელს და სადოქტორო დისერტაციის თემა -"ჰემოკოოაგულაციური დარღვევების პათოგენეზური მექანიზმი ანკილოსტომიდოზისა და ფასციოლოზის დროს", 1971 წელს.

ჯილდოები
1991 - ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილის სახელობის პრემია
ბოტოლანი

ბოტოლანი (ოფიციალურად ბოტოლანის მუნიციპალიტეტი; ) ― პირველი კლასის მუნიციპა111ლიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 66 739 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 31 ბარანგაის. მუნიციპალიტეტი 1572 წელს ესპანელმა გენერალ-გუბერნატორმა ხუან დე სალსედომ დააარსა.

კლიმატი
ნივთების ინტერნეტი

ნივთების ინტერნეტი — მონაცემთა გადაცემის კონცეფცია ფიზიკურ ობიექტებს („ნივთებს“) ან ობიექტთა ჯგუფებს შორის.

ნივთების ინტერნეტი აღწერს ფიზიკურ ობიექტებს (ან ასეთი ობიექტების ჯგუფებს) სენსორებით, დამუშავების უნარით, პროგრამული უზრუნველყოფით და სხვა ტექნოლოგიებით, რომლებიც აკავშირებენ და მონაცემებს ცვლიან სხვა მოწყობილობებთან და სისტემებთან ინტერნეტით ან სხვა საკომუნიკაციო ქსელებით. „ნივთების ინტერნეტი“ მიჩნეულია არასწორ ტერმინად, რადგან მოწყობილობებს არ სჭირდებათ საჯარო ინტერნეტთან დაკავშირება, ისინი მხოლოდ ქსელთან უნდა იყვნენ დაკავშირებული და ინდივიდუალურად დამისამართებული.

ეს სფერო განვითარდა სხვადასხვა ტექნოლოგიების კონვერგენციის გამო, მათ შორის ყველგანმყოფი გამომთვლელები, სასაქონლო სენსორები, მზარდი ძლიერი ჩაშენებული სისტემები და მანქანური სწავლება. ჩაშენებული სისტემების, უკაბელო სენსორული ქსელების, კონტროლის სისტემების, ავტომატიზაციის (მათ შორის სახლისა და შენობების ავტომატიზაციის ჩათვლით) ტრადიციული სფეროები, დამოუკიდებლად და ერთობლივად საშუალებას აძლევს ნივთების ინტერნეტს სამომხმარებლო ბაზარზე, ტექნოლოგია ყველაზე მეტად იმ პროდუქტების სინონიმად ითვლება, რომლებიც ეხება „ჭკვიანი სახლის" კონცეფციას. მათ შორის ხელსაწყოებსა და მოწყობილობებს (როგორიცაა განათების მოწყობილობები, თერმოსტატები, სახლის უსაფრთხოების სისტემები, კამერები და სხვა საყოფაცხოვრებო ტექნიკა), რომლებიც მხარს უჭერენ ერთ ან უფრო გავრცელებული ეკოსისტემები და მათი კონტროლი შესაძლებელია ამ ეკოსისტემასთან დაკავშირებული მოწყობილობების საშუალებით, როგორიცაა სმარტფონები და ჭკვიანი დინამიკები. ასევე გამოიყენება ჯანდაცვის სისტემებში

არსებობს მთელი რიგი რისკები ტექნოლოგიებისა და პროდუქტების ზრდასთან დაკავშირებით, განსაკუთრებით კონფიდენციალურობისა და უსაფრთხოების სფეროებში. შესაბამისად, დაწყებულია ინდუსტრიისა და მთავრობის ნაბიჯები ამ პრობლემების გადასაჭრელად, მათ შორის საერთაშორისო და ადგილობრივი სტანდარტების შემუშავება, გაიდლაინები და მარეგულირებელი ჩარჩოები.

„ჭკვიანი“ მოწყობილობების ქსელის ძირითადი კონცეფცია ჯერ კიდევ 1982 წელს განიხილებოდა. კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში დადგმული, მოდიფიცირებული კოკა-კოლას სავაჭრო აპარატი იყო პირველი მოწყობილობა, რომელიც მიერთებული იყო -თან. მას შეეძლო ინფორმაციის გაცემა თავისი მარაგის შესახებ და ასევე, იყო თუ არა ცივი ახალი ჩატვირთული სასმელი.

ტერმინი „ნივთების ინტერნეტი“ პირველად შემოიტანა კევინ ეშტონმა 1999 წელს. თუმცა მას ერჩივნა ფრაზა „ინტერნეტი ნივთებისთვის“. -მა შეაფასა, რომ „დაიბადა“ 2008-2009 წლებში, როდესაც იზრდებოდა ნივთები/ადამიანების თანაფარდობა. 0.08-დან (2003 წ.) 1.84-მდე (2010 წ.).
არაქელოცვანქის მონასტრის ბრძოლა

არაქელოცვანქის მონასტრის ბრძოლა — 1901 წელს მომხდარი შეიარაღებული დაპირისპირება ოსმალეთის იმპერიის ძალებსა და სომეხ ფედაებს შორის. კონფლიქტი მოხდა მუშისთან ახლოს არაქელოცვანქის მონასტრის ტერიტორიაზე.

წინაისტორია
 საუკუნის მეორე ნახევარში მუშის ხეობაში მცხოვრები სომეხი მოსახლეობის ყოფა აუტანელი გახდა. ცენტრალური ხელისუფლება გამუდმებით აწესებდა ოფიციალურ თუ არა ოფიციალურ გადასახადებს, ასევე ქურთების ტომობრივი მეთაურები ითხოვდნენ ხარკის გადასახადს. ქურთების ეს მოთხოვნები გახდა ოფიციალური მას შემდეგ რაც მათი ბანდებით შექმნეს ოსმალური კავალერიის ჯგუფები - ჰამიდები. შედეგად სომხებმა დაკარგეს მიწები და თავის რჩენა უწევდათ დაქირავებულ მუშებად მუშაობით ან დიდ ქალაქებში მიგრაციით. კონსტანტინოპოლის მიერ შეპირებული რეფორმების მრავალჯერ ჩავარდნამ აიძულა ადგილბრივი მოსახლეობა თავდაცვაზე გადასულიყო.

რეგიონში იყო ორი აქტიური სომხური პარტია: სოციალ-დემოკრატული ხუნჩაკური პარტია და დაშნაკცუთიუნი. 1894 წელს სასონსში სომხების დახოცვის და შედგომ 1895 და 1896 წლებში მუშის ვაკეზე მომხდარი ჰამიდური ხოცვა-ჟლეტის სახელით ცნობილი ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ 1880-იანების პოლიტიკური მოძრაობები გარდაიქმნა შეიარაღებულ თავდაცვით ორგანიზაციებად, რომლებიც ცნობილი იყო როგორც: სომეხი ფიდაები. ისინი მთებს თავშესაფრად და პოლიტიკური აგიტაციის არეალად იყენებდნენ.

1899 წელს სომეხი ფედაების რამდენიმე ხელმძღვანელი მოკლეს და სასუნის ოლქში მოქმედი ყველა ამ ჯგუფის ხელმძღვანელობა ანდრანიკ ოზანიანს გადაეცა. ანდრანიკის ხელმძღვანელობის ქვეს 38 სოფელი შედიოდა.

ბრძოლა
1901 წელს ანდარანიკი მთებიდან ჩამოვიდა რამდენიმე გამოცდილ თანამერძოლთან ერთად (მათ შორის კევორკ ჩავუში და იაკობ კოტოიანი), მათ სოფელ წროკონიდან 10-მდე გლეხი შეუერთდათ. 20 ნოემბერს თურქმა შეიარაღებულმა ძალებმა შეძლეს ანდარანიკის ხალხის ალყაში მოქცევა, რომლებმაც მუშის აღმოსავლეთით მდებარე არაქელოცვანქის მონასტერთან გაამაგრეს პოზიციები. ამ პერიოდში თურქეთის არმიას ცივი ამინდის და პანდემიის გამო დიდი დანაკარგი ქონდა. 19 დღიანი ალყის და მოლაპარაკებების შემდეგ რომელშიც მონაწილეობას ღებულობდა სომხური სამღვდელოება, მუშის მმართველი და უცხოელი კონსულები, ანდარნიკმა და მისმა ხალხმა მცირე ჯდუფებად ალყიდან გაპარვა და მთებში თავის შეფარება შეძლო. ლევ ტროცკის მიხედვით ანდარანკმა თურქი ოფიცირის ფორმა გადაიცვა და ისე დააღწია თავი ალყას: „მან მთელი დამცველი ჯარის პოზიციები შემოიარა, მათ შესანიშნავი თურქულით ესაუბრებოდა და ამავდროულად ნახულობდა ალყიდან თავისი ხალხის გაყვანის გზებს“.

შედეგები
არაქელოცვანქის მონასტრის ალყიდან თავის დაღწევის შემდეგ ანდარანიკმა ლეგენდარული რეპურაცია მოიპოვა სომხურ ენოვან პროვინციებში. მისი გაქრობისსემდეგ თურქები ამბობდნენ: „ანდარანიკი ადამიანი არაა ის მოჩვენებაა“. ქურთებს ჯეროდათ, რომ როდესაც ღამით ანდარანიკმა მოსასხამი მოისხა ტყვიები აღარ ეკარებოდნენ. 1904 წელს ანდარანიკი ხელმძღვანელობდა სასუნის აჯანყებას. დამარცხების შემდეგ თავის ხალხთან ერთად ირანში გადავიდა. მოგვიანებით ჩმოშორდა დაშნაკცუთიუნებს და ევროპაში წავიდა სადაც ბალკანეთის პირველი ომში მონაწილეობდა. 1924 წელს ბოსტონში მემუარები გამოსცა.
ნოდარ მეძმარიაშვილი

ნოდარ მეძმარიაშვილი (დ. 13 მარტი, 1929, სამტრედია — გ. 25 აპრილი, 2022) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი შახტმშენებლობის სპეციალობით.

საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ დატოვეს კათედრაზე სამუშაოდ ასისტენტის თანამდებობაზე. კათედრაზე ხანმოკლე მუშაობის შემდეგ, მან შახტების მშენებლობაზე პრაქტიკული მოღვაწეობა ამჯობინა და უკრაინაში, დონბასში, ქალაქ სტალინოში წავიდა სამუშაოდ. 1951 წელს დაიწყო შრომითი საქმიანობა დონბასში, შახტის მშენებლობაზე. საშახტო მშენებლობაზე მუშაობდა 1959 წლამდე. გაიარა შრომითი გზა სამთო ოსტატიდან შახტსამშენებლო ტრესტის მთავარი ინჟინრის თანამდებობამდე. უშუალოდ ხელმძღვანელობდა სამი მძლავრი შახტის საექსპლუატაციოდ ჩაბარებას. 1959 წელს გადაიყვანეს დონეცკის ოლქის სამოქალაქო მშენებლობის სფეროში. 1963 წელს დაინიშნა დონეცკის ოლქის სამშენებლო გაერთიანება „დონეცკჟილსტროის“ მთავარ ინჟინრად. 1967 წელს დააწინაურეს საოლქო სამშენებლო გაერთიანების უფროსად. ხელმძღვანელობდა მთელი ოლქის საცხოვრებელი, სოციალურ-კულტურული და სამოქალაქო მშენებლობის სფეროს, 1973 წელს გადმოიყვანეს საქართველოში. 1973-1981 წლებში მუშაობდა მშენებლობის მინისტრად. 1981-1982 წლებში რესპუბლიკის სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ. 1973-1982 წლებში ორგანიზებას უკეთებს და ხელმძღვანელობს რესპუბლიკის ინდუსტრიის არსებული სტრუქტურების განვითარებას და ახლის მშენებლობას. 1985 წელს დაინიშნა საქართველოს მინისტრთა საბჭოს მუდმივ წარმომადგენლად სსრკ მინისტრთა საბჭოსთან, მოსკოვში. ამ თანამდებობაზე მუშაობის დროს ის ხელს უწყობდა საქართველოს პრობლემების დადებითად გადაწყვეტას, პროპაგანდას უწევდა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის, კულტურისა და მეცნიერების მიღწევებს. 1991 წელს ის დამოუკიდებელი საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის დადგენილებით დაინიშნა სსრკ მინისტრთა კაბინეტთან არსებული საქართველოს მთავრობის მუდმივ წარმომადგენლად. მუდმივი წარმომადგენლობა გარდაიქმნა საქართველოს საელჩოდ რუსეთში და ის დაინიშნა დამოუკიდებელი საქართველოს პირველ ელჩად რუსეთის ფედერაციაში. 1991-1994 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობისა და არქიტექტურის მინისტრის მოადგილედ. იყო საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური მრჩეველი საზღვარგარეთის ინვესტიციების მოზიდვისა და მათი ათვისების საკითხებში. 1994 წლიდან მუშაობდა მოსკოვის მთავრობაში, მოსკოვისა და მოსკოვის ოლქის რეგიონის განვითარების სამინისტროში მინისტრის მოადგილედ. 1999 წელს სამუშაოდ გადავიდა ახლად ჩამოყალიბებულ რუსეთის სახალხო-სამხატვრო ფონდში გენერალური დირექტორის მოადგილედ. 2003 წელს დაინიშნა ფონდის გენერალურ დირექტორად, სადაც მუშაობდა 2012 წლამდე. დონეცკში მუშაობის პერიოდში არჩეული იყო სახალხო დეპუტატთა დონეცკის საქალაქო და საოლქო საბჭოების დეპუტატად. მის მოღვაწეობასთან არის დაკავშირებული დონბასსა და საქართველოში ჩოგბურთის კომპლექსური ახალი ბაზების შექმნა. პირველი დახურული კორტების მშენებლობა თბილისში, საბჭოთა კავშირის ჩოგბურთის ნაკრები გუნდის სავარჯიშო ბაზის შექმნა თელავში. 1979 წელს იყო ესპანეთის დევისის თასის გათამაშების მონაწილე, საბჭოთა კავშირის ჩოგბურთრის ნაკრების გუნდის უფროსი.

ჯილდოები
1999 — ღირსების ორდენი
1984 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1981 — ხალხთა მეგობრობის ორდენი
საქართველოს დამსახურებული მშენებელი
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
შალვა ჭოველიძე

შალვა ჭოველიძე (დ. 1959) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1983-1985 წლებში — საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ონკოლოგიური ცენტრი, კლინიკური ორდინატორი. 1985-1988 წლებში — საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ონკოლოგიურ ცენტრი, კლინიკური ასპირანტურა. 1988-1994 წლებში — საქართველოს ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის უროლოგიური განყოფილება, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1994-1998 წლებში — ქალაქი პარიზის პიერ და მარი კიურის სამედიცინო ფაკულტეტი, ტენონის საავადმყოფოს უროლოგიურ-ანდროლოგიური განყოფილება, კლინიკური რეზიდენტი და სამეცნიერო კლინიკური ასისტენტი (საფრანგეთი). 1998- 2006 წლებში — ქალაქ სანსის რეგიონული კლინიკური საავადმყოფო, უროლოგიური განყოფილების ორდინატორი (საფრანგეთი). 2006 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, უროლოგიური მიმართულების პროფესორი. 2007 წლიდან შეთავსებით, შპს „ინტერკლინიკის“ კონსულტანტი-უროლოგი, ონკოუროლოგი, ანდროლოგი. 2012 წელს — შპს „რეპროარტი“, კონსულტანტი ანდროლოგი. 2012-2017 წლებში - შპს რესპუბლიკური საავამყოფოს საუნივერსიტეტო კლინიკის უროლოგიური სექტორი, სექტორის ხელმძღვანელი. 2011 წლიდან — მაღალი ტექნოლოგიების საუნივერსიტეტო კლინიკა, უროლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. 2015 წლიდან — საქართველოს ეროვნული უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი, სრული პროფესორი. ექიმი-უროლოგი, ონკოუროლოგი, ანდროლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2004), პროფესორი.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ორმხრივი ვარიკოცელე და მამაკაცის უნაყოფობა“, დაიცვა 2004 წელს.
სონა მუსტაფაევა

სონა ეიუბ ყიზი მუსტაფაევა (; დ. 22 ივნისი 1916 — გ.1999) — აზერბაიჯანელი ოპერის მომღერალი, ლირიკული სოპრანო. აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1943).

1930 წლიდან იყო ბაქოში აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტი. ჰქონდა მშვენიერი ტემრბის რბილი ხმა. განსაკუთრებული წარმატებით ეროვნული საოპერო რეპერტუარით გამოდიოდა.

მის მიერ შესრულებულ პარტიებს შორის შეიძლება დასახელდეს გიულჩოხრა და ნიჰიარი მუსიკალური კომედიიდან „არშინ მალ ალან“ და ოპერები-უზეირ ჰაჯიბეკოვის „ქოროღლი“, ნარგიზი — მუსლიმ მაგომაევის ოპერა „ნარგიზი“, დილბერი ჰაჯიევისა და კარაევის ოპერაში „ვეტენი“, რენა (აფრასიაბა ბადალბეილის „ნიზამი“), შირინი (ნიაზის „ხოსროვი და შირინი“) და სხვ.
გიულხარ ჰასანოვა

გიულხარ იბრაჰიმ ყიზი ჰასანოვა (; დ. 1918 წლის 10 დეკემებრი, ბაირამლი — გ. 2005 წ. 2 აპრილი) — აზერბაიჯანელი საოპერო მომღერალი (სოპრანო), აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1978).

გიულხარ ჰასანოვა 1918 წლის 10 დეკემებრს შამქორის რაიონ სოფელ ბაირამლიში დაიბადა.

1935 წლიდან 1937 წლამდე სწავლობდა ბაქოს თეატრალურ ტექნიკუმში. 1959 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ინსტიტუტი.

შრომითი საქმიანობა 1936 წელს აზერბაიჯანის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში დაიწყო. უზეირ ჰაჯიბეკოვის დახმარებით 1942 წელს მიღებულ იქნა აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში, სადაც კოლორიტული ხასიათის ქალის მრავალი როლი შეასრულა. 1980 წლიდან მუშაობდა პედაგოგად. მრავალი პარტია შეასრულა ოპერებში.

გარდაიცვალა 2005 წლის 30 მარტს.
მერი ჭელიძე

მერი ჭელიძე (დ. 5 ნოემბერი, 1923, კასპი, — გ. 2011) — ქართველი ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1969).

ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი.

1948 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. სკკპ წევრი 1953 წლიდან. 1962-1967 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის კათედრას. მუშაობდა სასულიერო აკადემიაში საღვთისმეტყველო ფაკულტეტებზე, სადაც კითხულობდა ლექციებს ძველი აღმოსავლეთის, ანტიკურ ფილოსოფიისა და ელინიზმის ფილოსოფიის შესახებ. იყო დიალექტიკის ისტორიის მკვლევარი, მისი შრომები ეხება ანტიკურ ფილოსოფიას, მარქსისტულ ფილოსოფიას, გერმანულ კლასიკურ იდეალიზმს და ბურჟუაზიულ ფილოსოფიის ისტორიას. მისი მონაწილეობით შედგენილია სახელმძღვანელოები ფილოსოფიის ზოგად, შუა საუკუნეებისა და საუკუნის ბურჟუაზიულ ფილოსოფიის ისტორიაში. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 1967 წელს.

ჯილდოები
1998 — ღირსების ორდენი
1982 — საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე
1976 — საპატიო ნიშნის ორდენი
ანზორ შავგულიძე

ანზორ შავგულიძე (დ. 23 დეკემბერი, 1930, ზესტაფონი — გ. სექტემბერი, 2011) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, გამოჩენილი ინჟინერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (2002), პროფესორი (1977).

ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი სამთო ინჟინრის კვალიფიკაციით.

1955 წელს სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის მიიწვიეს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მხაზველობითი გეომეტრიის კათედრაზე. ამ პერიოდიდან მოყოლებული, იგი სიცოცხლის ბოლომდე მხაზველობითი გეომეტრიისა და საინჟინრო გრაფიკის სწავლებისა და განვითარების საქმეს ემსახურებოდა; 1967 წელს გამომცემლობა „განათლებამ“ გამოსცა მისი პირველი ორიგინალური სახელმძღვანელო „ტექნიკური ხაზვა“. 1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მას დოცენტის სამეცნიერო წოდება მიენიჭა. იგი იყო პირველი ქართველი პედაგოგი, რომელიც სტუდენტებისა და საშუალო სკოლის მოსწავლეებისათვის ტელეგაკვეთილებს ატარებდა ხაზვაში. 1978 წელს იგი აირჩიეს მხაზველობითი გეომეტრიისა და საინჟინრო გრაფიკის კათედრის გამგედ. ავტორია 160-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთა შორის მრავალი მონოგრაფია და სახელმძღვანელოა. უდიდესი ღვაწლი დასდო ტექნიკურ უნივერსიტეტში საგამომცემლო საქმის ტრადიციების გაღრმავებასა და განვითარებას.

ორგანიზაციის წევრი
საქართველოს პედაგოგიკურ მეცნიერებათა აკადემია, ნამდვილი წევრი (1997-)
საქართველოს საინჟინრო აკადემია, საპატიო წევრი
ჟვანიას კაბინეტი

ჟვანიას კაბინეტი წარმოადგენს 2004 წლის 4 იანვარს ჩატარებული რიგგარეშე არჩევნების შედეგად დაკომპლექტებულ მინისტრთა კაბინეტს. 2004 წლის 6 თებერვალს მიღებული საკონსტიტუციო ცვლილებებით აღდგენილ იქნა პრემიერმინისტრის თანამდებობა, რის შედეგადაც 2004 წლის 17 თებერვალიდან პრემიერმინისტრის პოსტი დაიკავა გაერთიანებული დემოკრატების ლიდერმა ზურაბ ჟვანიამ. საკონსტიტუციო ცვლილებებით ასევე შეიქმნა მინისტრებით დაკომპლექტებული მთავრობა, პრემიერმინისტრის ხელმძღვანელობით. აღსანიშნავია, რომ ახალი კონსტიტუციის მიხედვით, ძალოვანი მინისტრები არა პრემიერმინისტრის, არამედ პრეზიდენტის უფლებამოსილებას ექვემდებარებოდნენ. პრეზიდენტს შეეძლო ასევე მთავრობის დამოუკიდებლად მოწვევა და წარმართვა. 2005 წელს, ზურაბ ჟვანიას მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ პრემიერმინისტრის თანამდებობა ფინანსთა მინისტრმა ზურაბ ნოღაიდელმა დაიკავა.

კაბინეტის შემადგენლობა
იუდით ვარგა

იუდით ვარგა (; დ. 10 სექტემბერი, 1980, მიშკოლცი, უნგრეთი) — უნგრელი იურისტი, პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. წევრია ფიდესი — უნგრეთის სამოქალაქო კავშირის წევრი. უნგრეთის მოქმედი იუსტიციის მინისტრი 2019 წლის 12 ივლისიდან. უნგრეთის სახელმწიფო მდივანი უნგრეთის პრემიერის ოფისში ევროკავშირის საკითხებში  2018-2019 წლებში.

ბიოგრაფია
იუდით ვარგა დაიბადა 1980 წლის 10 სექტემბერს ქალაქ მიშკოლცში (უნგრეთი).

1993-1999 წლებში სწავლობდა მიშკოლცში ავასის გიმნაზიაში. 1999-2004 წლებში 2002-2004 წლებში სწავლობდა მიშკოლცის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. გახლდათ რესპუბლიკური სტიპენდიატი.

იუდით ვარგამ  2003 წელს მიიღო -ის ეკონომიკის და ეკოლოგიის  უმაღლესი სკოლის ნიურტინგენ-ჰაისლინგენის სტუდენტური ინიციატივის სტიპენდია.

მომავალი პოლიტიკოსი აქტიურად  იყო დაკავებული სპორტით. იგი 2001-2004 წლებში გახლდათ უნივერსიტეტის მეორე დივიზიონის კალათბურთის გუნდის ( .) კაპიტანი. 2004 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა მიშკოლცის უნივერსიტეტი . იუდითი ასევე გატაცებული იყო მუსიკით 2005-2009 წლებში გახლდათ ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის საკონცერტო ჯგუფის წევრი.

2009 წელს წარმატებით ჩააბარა გამოცდა ადვოკატის ლიცენზიის მოსაპოვებლად.

2004 წლის სექტემბრიდან 2005 წლის ოქტომბრამდე იუდითმა სტაჟირება გაიარა იურიდიულ ფირმა -ში ბუდაპეშტში, 2005 წლის ნოემბრიდან 2006 წლის აგვისტომდე —ფირმა  & -ში ბუდაპეშტში, 2006 წლის სექტემბრიდან 2009 წლის აგვისტომდე სტაჟირებას გადიოდა ბუდაპეშტის რეგიონალურ სასამართლოში, ცენტრალურ სასამართლოში და  პეშტის რაიონულისასამართლოში.

2009 წლის აგვისტოდან იუდით ვარგა მუშაობდა ევროპარლამენტის დეპუტატის პოლიტიკურ მრჩევლად: იანოშ ადერის ოფისში, სანამ ეს უკანასკნელი 2012 წლის მაისში   არ აირჩიეს უნგრეთის პრეზიდენტად. შემდეგ მუშაობდა ერიკ ბანკის ოფისში 2014 წლის მაისამდე, ხოლო შემდეგ — დიერდია ჰელვენის ოფისში.

2018 წლის 22 მაისს მან  პრემიერ-მინისტრის აპარატში მიიღო სახელმწიფო მდივნის თანამდებობა ევროკავშირის საკითხებში. 2019 წლის 11 ივლისს, პრემიერ-მინისტრის ვიქტორ ორბანის წინადადებით, პრეზიდენტმა იანოშ ადერმა იუდით ვარგა დანიშნა ორბანის მეოთხე მთავრობის იუსტიციის მინისტრად, მან შეცვალა ლასლო ტროჩანი. ევროკავშირის საქმეები კვლავ მის კომპეტენციაში შედის. მისი ეგიდით შეიქმნა ციფრული თავისუფლების სამუშაო ჯგუფი, რომლის მთავარი მიზანია ტექნოლოგიური კომპანიების საქმიანობის გამჭვირვალობა. იგი ასევე განიხილავს უნგრეთის სამართლებრივი კონკურენტუნარიანობის გაზრდას, როგორც შემდგომ პრიორიტეტს. დანიშვნის შემდეგ მან რამდენიმე განცხადებაში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი მიზანია გააძლიეროს ოჯახებისა და ბავშვების დაცვის სამართლებრივი სისტემა არასამთავრობო ორგანიზაციების ჩართულობით. ამის განსავითარებლად მან შექმნა სამუშაო ჯგუფების სერია კანონმდებლობის ჰარმონიზაციის მიზნით ძალადობის მსხვერპლთა დასახმარებლად. იგი აგრეთვე გახლავთ კორონავირუსის ეპიდემიასთან საბრძოლველად პრემიერ-მინისტრის მიერ შექმნილი საგანგებო სიტუაციების მარეგულირებელი ჯგუფის წევრი.

იუდით ვარგა ფლობს ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ და ესპანურ ენებს.

გატაცება მუსიკით
იუდით ვარგა უკრავს ვიოლინოზე.  იგი საჯაროდ ასრულებს მუსიკალურ ნაწარმოებებს. მის ჩანაწერებს შორის აღსანიშნავია უნგრელი კომპოზიტორის რეჯიო შერეშის „პირქუში კვირა".

პირადი ცხოვრება
იუდით ვარგა დაოჯახებულია. მისი მეუღლე გახლავთ პეტერ მადიარი. წყვილს სამი შვილი ჰყავს.