iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლუციანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლუციანი , მარალდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბერძენი მწერლის, ლუკიანე სამოსატელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს). ]. 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვით, კრატერს ოფიციალურად მინიჭებული აქვს სახელწოდება — „ლუციან“-ი . კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 6.85 კმ, სიღრმე — 1.15 კმ.

ლუციანის კრატერს აქვს წრიული კონუსური ფორმა და არ არის დაზიანებული. რგოლი მკაფიოდ გამოკვეთილი რგოლით და გლუვი შიდა დახრილობით, რომელიც ეშვება ბრტყელი ფსკერის მცირე ფართობამდე. კრატერის ზვინულის მაქსიმალური სიმაღლე, მთვარის მიმდებარე რელიეფის მიმართ 0.25 კმ-ია, მოცულობა — 12.86 კმ³.

1973 წლამდე, კრატერი წარმოადგენდა მარანდის სატელიტურ კრატერს და ერქვა — „მარალდი “.

სატელიტური კრატერები
ლუციანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რკინის კაცი (ტრიათლონი)

რკინის კაცი — ტრიათლონის გრძელი დისტანციაა, რომელიც მოიცავს 3.8 კმ ცურვას, 180კმ ველო რბოლას და 42.2 კმ სირბილს. არსებობს რკინის კაცის 70.3 ანუ ნახევარი დისტანციაც, რომელიც მოიცავს 1.9 კმ ცურვას, 90 კმ ველო რბოლას და 21.1 კმ სირბილს.

ისტორია
ერთდღიანი გამძლეობის შეჯიბრი, რომელიც ამჟამად რკინის კაცის სახელითაა ცნობილი, ჯუდი და ჯონ კოლინზების იდეა იყო, წყვილი, რომლებიც 1975 წელს კალიფორნიიდან ჰავაიზე გადავიდნენ საცხოვრებლად. კოლინზების ოჯახმა მონაწილეობა მიიღო სან დიეგოში გამართულ მისიონ ბეის ტრიატლონში 1974 წლის 25 სექტემბერს. ეს ღონისძიება ამჟამად თანამედროვე ტრიატლონის დასაწყისს აღნიშნავს აშშ-ში.

1977 წელს, ჰონოლულუში სპრინტ სირბილ-ცურვის შეჯიბრის ორგანიზებაში კოლინზების მონაწილეობამ ხელი შეუწყო მომდევნო წელს ტრიატლონის ღონისძიების ჩატარების იდეის დათესვას. მათი მიზანი იყო შეექმნათ რაიმე გამძლეობის სპორტსმენებისთვის - მათთვის, ვინც მოკლე სპრინტ შეჯიბრებებზე უპირატესობას ანიჭებდა ისეთ ღონისძიებებს, როგორიცაა ვაიკიკის უხეში წყლის ცურვა და ჰონოლულუს მარათონი. მაგრამ სად იქნებოდა ველოსიპედის ეტაპი? პასუხი მათ 1977 წლის დასაწყისში მიეცათ, როდესაც ჯონმა ადგილობრივი ველოსიპედის კლუბის მარშრუტის გამოყენებაზე იფიქრა. ჯუდიმ და ჯონმა ერთმანეთს უთხრეს: „თუ შენ გააკეთებ, მეც გავაკეთებ“, ხოლო ჯონმა ცნობილი დასძინა: „... ვინც პირველი დაასრულებს, მას რკინის კაცს დავარქმევთ“.

1977 წლის ოქტომბერში, ვაიკიკის საცურაო კლუბის ბანკეტზე, ჯუდიმ და ჯონმა გამოაცხადეს კუნძულის გარშემო ტრიატლონის შესახებ, რომელიც მომდევნო წელს უნდა ჩატარებულიყო. როდესაც ჯონმა ტრიატლონის სამი ეტაპი აღწერა, მოცურავეებმა გაიცინეს. წყვილის ოცნება იყო, რომ ბევრს სიამოვნება მიეღო ცურვით, ველოსიპედით სიარულით და 140.6 მილის შეუჩერებლად სირბილით. ისინი ოცნებობდნენ, რომ მათი ტრიატლონი ყოველწლიური ღონისძიება გახდებოდა ჰავაიზე. 1978 წლის 18 თებერვალს, ჯუდიმ და ჯონ კოლინზმა იხილეს თავიანთი ოცნების ასრულება პირველი ჰავაიური რკინის კაცის ტრიატლონით. მაშინ მათ არ წარმოედგინათ, თუ რა ფენომენად იქცეოდა მათი რბოლა და რამდენ სიცოცხლეზე იმოქმედებდა ეს.

1980 წელს დამფუძნებლებმა ჯონ და ჯუდი კოლინზებმა -ის " "-ს ნებართვა მისცეს ღონისძიების გადაღების შესახებ, რამაც -ს მსოფლიო აღიარება მოუტანა. მხოლოდ ორი წლის შემდეგ, კოლეჯის სტუდენტი ჯული მოსი -ის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინიშის ხაზიდან სულ რაღაც რამდენიმე მეტრში დაეცა. მას ტიტულისთვის ბრძოლაში აცილებენ, მაგრამ არ ნებდება; ის ფინიშის ხაზამდე სრიალებს და უნებლიეთ ქმნის -ის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ემბლემურ მომენტს.

1997 წელს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე სპორტსმენების აღიარებით, ავსტრალიელი ჯონ მაკლინი პირველი სპორტსმენი ხდება, რომელმაც ხელის ველოსიპედითა და ინვალიდის ეტლით ოფიციალურად დაასრულა -ის მსოფლიო ჩემპიონატი. დღეს, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან ასობით ათასი ტრიატლონისტი ცდილობს, დაუმტკიცოს მეგობრებს, ახლობლებს და მხოლოდ საკუთარ თავსაც კი, რომ „ყველაფერი შესაძლებელია“.
ლუკიანე სამოსატელი

ლუკიანე სამოსატელი (, ; დ. დაახლ. 120, სამოსატა, სირია — გ. დაახლ. 180, ათენი) — ბერძენი მწერალი. ელინისტური პერიოდის დიდი სატირიკოსი. ლუკიანე სამოსატელმა შექმნა ორიგინალური ჟანრი — ე. წ. სატირული დიალოგი, რომელშიც ეყრდნობოდა ფილოსოფიურ დიალოგსა და ანტიკურ კომედიას. მის შემოქმედებაში რეალისტურად აისახა მონათმფლობელური საზოგადოების დაშლის პროცესი. კინიკოსთა და სტოელთა მოძღვრების გარდა ლუკიანე სამოსატელის დიალოგებს მენიპეს სატირის გავლენა ეტყობა. რელიგიის წინააღმდეგ მწერალი ხშირად იყენებს სატირულ სარკაზმს („ღმერთთან საუბრები“, „პრომეთე ანუ კავკასია“ და სხვები). თხზულებათა ერთ ნაწილში ილაშქრებს აგრეთვე სხვადასხვა ფილოსოფიურ მიმდინარეობათა წინააღმდეგ („ლხინი“, „ორგზის ბრალდებული“, „კინიკოსი“ და სხვები). მის თხზულებებში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა სოციალურ საკითხებსაც („წერილები კრონოსისადმი“). ლუკიანე სამოსატელს მიაწერენ მოთხრობას „ლუკიოსი ანუ ვირი“.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ლუციანი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 564

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 564 მიიღეს 1985 წლის 31 მაისს, უსაფრთხოების საბჭოს თავმჯდომარის მიერ გაკეთებული განცხადების გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ გამოხატა შეშფოთება და შიში ლიბანში სამოქალაქო მოსახლეობის მიმართ ძალადობის გამო, მათ შორის პალესტინელი ლტოლვილების ბანაკებშიც, რაც იწვევდა მსხვერპლს.

საბჭომ მოუწოდა საერთაშორისო ორგანიზაციებს, როგორებიცაა წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი, გაერო და სამუშაოების სააგენტო, დახმარებოდნენ პალესტინელ ლტოლვილებს ახლო აღმოსავლეთში, დახმარება გაეწიათ ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდებაში სამოქალაქო მოსახლეობისთვის. ასევე მოუწოდა ლიბანის მთავრობასა და გენერალურ მდივანს უზრუნველეყოთ რეზოლუცია 564-ის განხორციელება, რომლის მიმდინარეობასაც საბჭო მჭიდროდ გააკონტროლებდა.
ლილა კლერიდესი

ლილა კლერიდესი (დ. 31 ოქტომბერი, 1921 — გ. 6 ივნისი, 2007) — კვიპროსის პირველი ლედი ხანმოკლე პერიოდით, 1974 წელს და შემდგომ 1993 წლიდან 2003 წლამდე, მისი მეუღლის, გლაფკოს კლირიდისის პრეზიდენტობის დროს.

ბიოგრაფია
კლირიდესი დაიბადა აჰმედაბადში, ბრიტანეთის ინდოეთში. მისი მამა, აბრაამ სოლომონ ერულკარი, იყო ცნობილი ინდოელი ებრაელი ექიმი ბომბეიში, ინდოეთის სამედიცინო საბჭოს პრეზიდენტი და მაჰათმა განდის პირადი ექიმი. ინდური ნაციონალიზმის მხარდამჭერი, დოქტორი ერულკარი იყო როგორც განდის, ისე ხან აბდულ განის ხანის ახლო თანამოაზრე.

კლირიდესი გაიზარდა გუჯარათის საპორტო ქალაქ სურატში, ისევე როგორც ბომბეიში. იგი მეტყველებას სწავლობდა მუსიკის სამეფო აკადემიაში და პროფესიონალი მსახიობი გახდა.

მეორე მსოფლიო ომის დასასრულს, კლირიდესი დაიქირავა „ “-მა ლონდონში, სადაც ის მუშაობდა ნოველისტ ჯორჯ ორუელთან.

კლირიდესი 1993 წელს გახდა პირველი ლედი. პრეზიდენტისა და პირველი ლედის რანგში ამაღლების შემდეგ, კვიპროსის ეკლესიის მეთაურმა, არქიეპისკოპოსმა ქრისოსტომოს -მა, წყვილს ეკლესიაში ჯვრისწერა შესთავაზა, ის დაკრძალეს ოჯახის ნაკვეთში, ნიქოზიის სასაფლაოზე.
ზემო ბოდბის ყორღანები

ზემო ბოდბის ყორღანები — გვიანი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლი სოფ. ზემო ბოდბის მახლობლად, ე. წ. „დაცული ტყის“ პირას (სიღნაღის მუნიციპალიტეტი). თარიღდება ძვ. წ. საუკუნის ნახევრით ან ძვ. წ. საუკუნის ნახევრით. გათხრები მიმდინარეობდა 1964, 1970 და 1972 წლებში კიაზო ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით.

გაითხარა 7 მიწაყრილიანი გორასამარხი. ყრილის დიამეტრი — 35 მ, 20 მ, 1,4 მ. ყრილის სიმაღლე — 2 მ, 1,5 მ, 1,2 მ. დამხრობილია ჩრდილოეთიდან სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთით. ყორღანების ორმოები ხის ძელებით ყოფილა გადახურული. ყრილის ქვეშ, ცენტრალურ ნაწილში, როგორც წესი, ოთხკუთხა მოგრძო ორმოა (ზომები: 1,5×2,6 მ; 3,6×2 მ, სიღრმე — 1,2 მ). მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე, მოხრილი კიდურებით, თავით ჩრდილოეთისაკენ ან ჩრდილო-დასავლეთისაკენ. სამარხებში აღმოჩენილია დერგი, ქილა, ქვაბი (ბრინჯაოს ქვაბის მინაბაძი), ქოთანი, ბადია, ღრმა ჯამი, მაღალფეხიანი ღრუქუსლიანი სასმისი (ბარძიმი). ბრინჯაოს ნაწარმიდან აღსანიშნავია ლახტისთავი და წინააზიური ტიპის სატევარი ჩარჩოიანი ტარით. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის საცავში.
ლევერიე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლევერიე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი მათემატიკოსის, ურბენ ჟან ჟოზეფ ლევერიეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 20.52 კმ, სიღრმე — 1.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლევი (მორის, მთვარის კრატერი)

კრატერი ლევი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, მორის ლევის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 22.45 კმ, სიღრმე — 1.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლევი-ჩივიტა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლევი-ჩივიტა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ტულიო ლევი-ჩივიტას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 108.23 კმ, სიღრმე — 2.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლეჟანტილი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლეჟანტილი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, გიიომ ჟოზეფ ლეჟანტილის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 125.38 კმ, სიღრმე — 2.92 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლეი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლეი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ვილი ლეის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 81.05 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლეის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ლეინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლეინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯონათან ჰომერ ლეინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 53.76 კმ, სიღრმე — 2.4 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლოიშნერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლოიშნერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა არმინ ოტო ლოიშნერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 50.14 კმ, სიღრმე — 2.35 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლექსელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლექსელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რუსი ასტრონომის, მათემატიკოსისა და ფიზიკოსის, ანდერს იოჰან ლექსელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 63.7 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლემეტრი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლემეტრი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჟორჟ ლემეტრის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 93.7 კმ, სიღრმე — 2.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
კამილ ლემონიე

კამილ ლემონიე (; დ. 24 მარტი, 1844, იქსელი — გ. 13 ივნისი, 1913, ბრიუსელი) — ბელგიელი მწერალი. იყო „ახალგაზრდა ბელგიის“ წევრი. წერდა ფრანგულ ენაზე. სწავლობდა ბრიუსელის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. გატაცებული იყო მხატვრობით. წერდა რომანებს, მოთხრობებს, ნოველებს, სტატიებს ხელოვნების საკითხებზე, მონოგრაფიებს, საბავშვო ზღაპრებსა და ა. შ. მის შემოქმედებაში შეიმჩნევა 2 ტენდენცია – რეალისტური და უტოპიური. ლემონიემ პირველი წერილები და ნარკვევები მხატვრობას მიუძღვნა. მსოფლიო სახელი მოიხვეჭა რომანებით („სედანი“; შემდეგ ეწოდა „სასაკლაოები“, 1870; „ხვადი“, 1881; „მკვდარი“, 1882; „სისხლისმსმელი“, 1886 და სხვები), რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია „ვნების ტყვეობაში“ (1897). ლემონიეს შემოქმედება გამოირჩევა მხატვრული ასახვის ერთობ თავისებური მანერით, ფსიქოლოგიზმითა და ცხოვრების მოვლენებში ღრმა ზწვდომით. იგი მნიშვნელოვანია არა მარტო ბელგიის, არამედ მსოფლიო ლიტერატურის მასშტაბითაც.
ლე მონიე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლე მონიე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომისა და ფიზიკოსის, პიერ შარლ ლე მონიეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 68.4 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლეტრონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლეტრონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი არქეოლოგის, ჟან ანტუან ლეტრონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 117.59 კმ, სიღრმე — 2.9 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლინდბერგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლინდბერგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჩარლზ ლინდბერგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.34 კმ, სიღრმე — 2.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლინდბერგის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ლინდბლადი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლინდბლადი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბერტილ ლინდბლადის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 59.37 კმ, სიღრმე — 2.71 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლინდენაუ (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლინდენაუ — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საქსონელი ასტრონომის, ბერნჰარდ ფონ ლინდენაუს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 53.08 კმ, სიღრმე — 2.39 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლინდზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლინდზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ერიკ მერვინ ლინდზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 32.23 კმ, სიღრმე — 2.05 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლინდზის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ლიპერსჰეი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლიპერსჰეი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰოლანდიელი ოპტიკოსის, ჰანს ლიპერსჰეის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 6.74 კმ, სიღრმე — 1.14 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლიპსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლიპსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, იური ლიპსკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 91.15 კმ, სიღრმე — 2.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლიტკე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლიტკე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა თედორე ლიტკეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.18 კმ, სიღრმე — 2.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლიტკეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ლიტროვი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლიტროვი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავსტრიელი-ჩეხი ასტრონომის, იოზეფ იოჰან ლიტროვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 28.52 კმ, სიღრმე — 1.98 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლიხტენბერგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლიხტენბერგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი მეცნიერისა და პუბლიცისტის, გეორგ კრისტოფ ლიხტენბერგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 19.53 კმ, სიღრმე — 1.76 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლოდიგინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლოდიგინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალექსანდრე ლოდიგინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 56.11 კმ, სიღრმე — 2.43 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჯორჯ ეშმორ ფიტჩი

ჯორჯ ეშმორ ფიტჩი (დ. 23 იანვარი, 1883 — გ. 21 იანვარი, 1979) — ამერიკელი პრესვიტერიანელი მისიონერი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ჩინეთში, სამხრეთ კორეასა და თაივანში. აღსანიშნავია, რომ ფიტჩმა ნანკინიდან კონტრაბანდულად გამოიტანა ნანკინის ხოცვა-ჟლეტის ამსახველი ერთადერთი ცნობილი ფირები.

ფიტჩი ჩინეთში დაიბადა და გაიზარდა და თავისუფლად ფლობდა ჩინურ ენას. ის და თავისი და-ძმები განათლების მისაღებად შეერთებულ შტატებში გაემგზავრნენ, თუმცა მოგვიანებით ყველა დაბრუნდა და სხვადასხვა რელიგიურ და ჰუმანიტარულ თანამდებობაზე მუშაობდა. თავად ფიტჩი კარიერის უმეტესი ნაწილი -ში მუშაობდა.

ფიტჩი განსაკუთრებით ცნობილია მშვიდობიანი მოსახლეობის დახმარებისა და ნანკინის ხოცვა-ჟლეტის დოკუმენტირების გამო. იგი ნანკინის უსაფრთხოების ზონის საერთაშორისო კომიტეტის დირექტორის თანამდებობას იკავებდა და ჯონ რაბეს მსგავსად, იმ დროს ქალაქში მცირერიცხოვან უცხოელთაგანი იყო. ქალაქის დატოვებისას, თან წაიღო სისასტიკის მტკიცებულებები. შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებში საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლების ტური დაიწყო, რომელმაც მედიის მნიშვნელოვანი ყურადღება მიიპყრო.

ფიტჩი და მისი მეუღლე სამხრეთ კორეაში ასევე ახსოვთ კორეის დამოუკიდებლობის აქტივისტობის გამო. ისინი ეხმარებოდნენ და მეგობრობდნენ ცნობილ კორეელ პოლიტიკოსებთან, მათ შორის სამხრეთ კორეის პირველ პრეზიდენტთან ლი სი მანთან და კორეის დროებითი მთავრობის პრეზიდენტთან კიმ კუსთან. ჩინეთის დატოვების შემდეგ, ფიტჩი საბოლოოდ სამხრეთ კორეის -ს ხელმძღვანელის თანამდებობას იკავებდა 1947-1949 წლებში.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ფიტჩი დაიბადა 1883 წლის 23 იანვარს, სუჭოუში, ძიანგსუს პროვინციაში, ჩინეთში. ის მისი მშობლების, პრესვიტერიანელი მისიონერების, ჯორჯ ფილდ ფიტჩისა (1845–1923) და მერი მაკლელან ფიტჩი (1848–1918) მეოთხე შვილი იყო. ფიტჩი და მისი და-ძმები ჩინეთში დაიბადნენ. მან თავის ქურთუკში 16 მმ-იანი ნეგატიური კინოფირის რვა კოჭა დამალა, რომელიც ხოცვა-ჟლეტის მტკიცებულებებს შეიცავდა. 1952 წლის 8 იანვარს ფიტჩმა სამხრეთ კორეის მთავრობისგან კულტურული დამსახურების ორდენი მიიღო. 1968 წლის 1 მარტს ფიტჩი იმ 56 უცხოელს შორის იყო, რომლებსაც ეროვნული ფონდისთვის დამსახურების ორდენი მიენიჭათ.

მისი და მისი მეუღლის 1909-1949 წლების პირადი დოკუმენტები, მათ შორის მათი მიმოწერა სინგმან რისთან, ელეონორ რუზველტთან და ჩიანგ კაი-შისთან, ინახება ჰარვარდის უნივერსიტეტის ჰარვარდ-იენჩინგის ბიბლიოთეკის ფიტჩის კოლექციაში.

პირადი ცხოვრება
ფიტჩის პირველი ცოლი იყო ალბერტა კასტერლინ კემპტონი (1887–1919), რომელსაც ფიტჩი 1910 წელს შეერთებულ შტატებში სწავლის დროს შეხვდა

ფიტჩი პოლიტიკოს ჯორჯ ბ. ფიტჩის ბაბუა იყო, რომელიც ვირჯინიის შტატის ქალაქ უორენტონის მერი იყო და დააარსა ცნობილი იამაიკური ბობსლეის გუნდი, რომელმაც 1988 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა.

პოპულარულ კულტურაში
განსახიერებულია 1995 წლის ფილმში „შავი მზე: ნანკინგის ხოცვა-ჟლეტა“ .
-ს სერიალის „რომის“ შემქმნელმა, უილიამ ჯ. მაკდონალდმა, დაწერა დაუმუშავებელი სცენარი, რომელშიც ფიტჩი მთავარ როლს ასრულებდა.
ჯონ გეტცმა განასახიერა 2007 წლის დოკუმენტურ ფილმში „ნანკინგი“.
ლოზე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლოზე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ვილჰელმ ოსვალდ ლოჰზეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 43.34 კმ, სიღრმე — 2.25 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლოზეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სსრკ-ის გუნდური ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1965/1966

სსრკ-ის გუნდური ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1965–1966) — შეჯიბრება საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ტურნირის ფორმატი
ტურნირი ჩატარდა იმავე განყოფილებებში და იგივე რაოდენობის დაფებით, როგორც წინა წელს. მონაწილეობდა 10 გუნდი. საკონკურსოდ წარმოადგინეს 172 ავტორის 164 ამოცანა და ეტიუდი. საერთო ჩათვლაში გაითვალისწინეს 101 კომპოზიცია.

ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა ლენინგრადის გუნდი, რომელმაც 200 შესაძლებლობიდან 150½ ქულა დააგროვა.

ტურნირის მსაჯები
ორსვლიანი ამოცანები: ეფიმ რუხლისი და იმანტს დრისკა;
სამსვლიანი ამოცანები: ვაცლავ გებელი და ალექსეი კოპნინი;
მრავალსვლიანი ამოცანები: ვლადიმირ ბრონი და იაკობ ვლადიმიროვი;
ეტიუდები: ალექსანდრე კუზნეცოვი და გია ნადარეიშვილი;
კოოპერაციული შამათები: ვლადიმირ კოროლკოვი;
თვითშამათები: იური გორდიანი

გამარჯვებული გუნდების შემადგენლობა
ლენინგრადი — ა. გერბსტმანი, კ. ერმოლაევი, კაცნელსონი, კოროლკოვი, ე. კოშაკოვი, სერგეი სინაკევიჩი, სუშკოვი, ა. ფედოტოვი;
მოსკოვი — განნი, ვლადიმიროვი, ა. გულაევი, ან. კუზნეცოვი, ლოშინსკი, ე. პოგოსიანცი, ჩეპიჟნი;
რსფსრ (სვერდლოვსკის ოლქი) — იუ. ბელიაკინი, ბრონი, მ. გაფაროვი, ნ. გლინსკიხი, ა. ივუნინი, იუ. ლაზარევი, ნ. მასლოვი, რ. ტელეგინი.

ცხრილი
ლოკიერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლოკიერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ასტრონომის, ჯოზეფ ნორმან ლოკიერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 35.08 კმ, სიღრმე — 2.11 კმ.

სატელიტური კრატერები
ლუნდმარკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ლუნდმარკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კნუტ ემილ ლუნდმარკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 103.44 კმ, სიღრმე — 2.87 კმ.

სატელიტური კრატერები
მ. ანდერსონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მ. ანდერსონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მაიკლ ანდერსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2006 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 16.94 კმ, სიღრმე — 2.71 კმ.

სატელიტური კრატერები
მ. ანდერსონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.