iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალი ბაირამოვის ქალთა კლუბი

ალი ბაირამოვის კლუბი პირველი ქალთა კლუბი იყო ბაქოში, რომელიც ქალებს კულტურულ და რეკრეაციულ აქტივობებთან ერთად სხვადასხვა პროფესიულ უნარებში კურსები შესთავაზა. კლუბის მთავარი აქცენტი იყო გაკეთებული წიგნიერებაზე.

ისტორია
ალი ბაირამოვის სახელობის ქალთა კლუბი, რომელიც მოქმედებდა ბაქოსა და მიმდებარე რაიონებში, გაიხსნა 1920 წელს განათლების სახალხო კომისარიატის ხელმძღვანელობით. კლუბი თავდაპირველად ჯეირან ბაირამოვამ დააარსა, როგორც წიგნიერებისა და სამკერვალო წრე აზერბაიჯანელი ქალების განათლებისთვის. კლუბს მისი ცოლისძმის, ალი ბაირამოვის სახელი ეწოდა, რომელზეც დის გარდაცვალების შემდეგ იქორწინა. ბაირამოვმა ხელი შეუწყო ცოლის საგანმანათლებლო მისწრაფებებს, რაზეც მისი მშობლები წინააღმდეგნი იყვნენ. ალი ბაირამოვმა, აზერბაიჯანელმა ბოლშევიკმა, ასევე მოუწოდა მეუღლეს აქტიური ყოფილიყო ქალთა კომუნისტურ მოძრაობაში.

ჯეირან ბაირამოვამ პირველად კლუბში გაწევრიანება შესთავაზა სკოლის მეგობრებს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, 1920 წლის მარტში.

კლუბი იყო სასწავლო ცენტრი ქალებისთვის, რომლებიც აპირებდნენ რეგიონული კლუბების მოწყობას, წერა-კითხვის კურსების გახსნას დედაქალაქის გარეთ. კლუბში მოზიდული ქალების პირველი ჯგუფი სწრაფად ჩაირიცხა წიგნიერების კლასებში. რამდენიმე თვის შემდეგ მსმენელებს გამოცდის ჩაბარება მოუწიათ. მათ, ვისაც შეეძლოთ თავიანთი წიგნიერების დამტკიცება, სთავაზობდნენ სამუშაოს პროვინციულ კლუბებში ადგილობრივი ქალების განათლების, პოლიტიზებისა და განათლების მიღებაში დასახმარებლად. 1930-იანი წლების დასაწყისისთვის 103 ასეთი კლუბი იყო.

კლუბმა მიიღო ადრეული ბოლშევიკური რეჟიმის მხარდაჭერა. 1922 წელს ხელისუფლებამ კლუბს ნება დართო დაეკავებინა მუხტაროვების ოჯახის ყოფილი სახლი.
დაკარგული სამოთხე (1937 წლის ფილმი)

დაკარგული სამოთხე — 1937 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი დავით რონდელი. ფილმი აღადგინეს 2019 წელს.

სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება საუკუნის 80-იანი წლების საქართველოში ხდება. ბაბუა ანტონი მეზობლებს დახმარებას სთხოვს, რომ მის შვილიშვილ პეპელას შესაფერისი საქმრო მოუძებნონ. მაჭანკლები ღარიბ აზნაურებთან, ძმებ მიქელა და ასლან კალმახიძეებთან მიდიან და მდიდარ საპატარძლოს ურიგებენ. პეპელა, რომელსაც აზნაურების მოჯამაგირე ლაზარია უყვარს, თავისი ეშმაკური ხრიკებით გადანახულებაზე მოსულ საქმროებს ატყუებს და უკანმოუხედავად გააქცევს. მალე აზნაურების კარმიდამო ვალების გამო საჯარო აუქციონით გაიყიდება. პეპელა და ლაზარია ბედის საძიებლად ქალაქში მიდიან.

როლებს ასრულებენ
დუდუხანა წეროძე — პეპელა
ბათუ კრავეიშვილი — ლაზარია (მოჯამაგირე)
არკადი ხინთიბიძე — მიქელა (აზნაური)
შალვა ბეჟუაშვილი — ასლანი (აზნაური)
ვასილ ბალანჩივაძე — ბაბუა ანტონი
შალვა ჯაფარიძე — ამბაკო (მეზობელი)
ქეთო ჯინჭველაშვილი — ამბაკოს მეუღლე
სანდრო ჟორჟოლიანი — არისტო (მაჭანკალი)
ვლადიმერ ტყეშელაშვილი — სოლომონი (მაჭანკალი)
ილია მამფორია — მღვდელი ზოსიმე
შალვა ხონელი (გოგოლაშვილი) — ბოქაული
გიორგი ჩახავა — დომენტი
გიორგი ყიფიანი — გრამიტონი
სურაია გასიმოვა

სურაია გასიმოვა (; დ. 1934, თბილისი – გ. 2007) — აზერბაიჯანელი მსახიობი.

ბიოგრაფია
სურაია გასიმოვა დაიბადა 1934 წლის სექტემბერში ქალაქ თბილისში. მამამისი მაჯიდ გასიმ იბრაჰიმოვი ბორჩალოს რაიონის სოფელ სარვანიდან იყო. დედამისი მალიქაც წარმოშობით სარვანიდან იყო. დედის მხრიდან ბაბუამისი ფარამეზი საკმაოდ მდიდარი კაცი იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ სურაია პირველ კლასში არ წასულა, 1953 წელს შესანიშნავი შეფასებებით დაამთავრა თბილისის 49-ე რუსული საშუალო სკოლა და იმავე წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის უცხო ენების ინსტიტუტის გერმანული ენის ფაკულტეტზე. სურაია, რომელიც ოთხი წლის განმავლობაში წარჩინებით სწავლობდა, ასევე ძლიერი სპორტსმენი იყო.

სწავლის პერიოდში იგი მონაწილეობდა ბაქოში გამართულ არაერთ სამეცნიერო-პრაქტიკულ კონფერენციაში, კითხულობდა მოხსენებებს უმაღლეს და საშუალო სკოლებში გერმანული და აზერბაიჯანული ლიტერატურის სწავლების შესახებ.

სურაია იყო საქართველოს სსრ ახალგაზრდული საკალათბურთო ნაკრების ყველაზე აქტიური მოთამაშე და შემდეგ კაპიტანი თითქმის 5 წლის განმავლობაში, როდესაც ჯერ კიდევ თბილისის საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ყველა გულშემატკივარი მას „თათარ გოგონას“ ეძახდა.

სურაია გასიმოვა შედიოდა რესპუბლიკის სტუდენტთა ნაკრების შემადგენლობაში და თამაშობდა ისეთ ქალაქებში, როგორიცაა მოსკოვი, სანქტ-პეტერბურგი, თბილისი, ბაქო, განჯა და ა.შ. როგორც თვითონ აღნიშნავდა, ეს მისთვის დაუვიწყარი მომენტები იყო ცხოვრებაში.

ფილმოგრაფია
ცხელი მზის ქვეშ (ფილმი, 1957)
ჩრდილები დახოხავენ (ფილმი, 1958)
ახალი წლის ღამეს (ფილმი, 1958)
აიგუნი (ფილმი, 1960)
ურთიერთქმედება

ურთიერთქმედება — ერთ-ერთი ძირითადი ფილოსოფიური კატეგორია, რომელიც გამოხატავს ობიექტთა ურთიერთზემოქმედებას, ურთიერთგარდაქმნასა და ურთიერთგანსაზღვრულობას, ურთიერთქმედება სინამდვილის კანონზომიერების ობიექტური და უნივერსალური ფორმაა. მას არა აქვს დასაწყისი და ბოლო, იგი უწყვეტია. ყოველი საგანი სხვა საგნებთან უშუალო ან გაშუალებულ კავშირშია. ამიტომ ისინი ურთიერთქმედების აუცილებელი მომენტებია. ნებისმიერი სისტემა წარმოიქმნება და ისპობა მხოლოდ შედეგად, იგი მიზეზობრივი მიმართების სრული გამოხატულებაა, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ მიზეზის ზემოქმედებას შედეგზე, არამედ შედეგის აქტიური და გარკვეულ უკუქმედებასაც მიზეზზე. ურთიერთქმედების კონკრეტული გამოვლენაა გრავიტაციული, ელექტრომაგნიტური, და სხვა. გარემოსა და ორგანიზმის, უჯრედთა, სახეობათა და სხვა ურთიერთქმედება ორგანულ ბუნებაში; ადამიანების, კლასების, სახელმწიფოების და სხვა ურთიერთქმედება საზოგადოებაში და ა. შ. ურთიერთქმედება საგანთა სწორი შემეცნების აუცილებელი პირობაა, რადგან ყოველი ობიექტი შემეცნებულ უნდა იქნეს სსვა ობიექტებთან ურთიერთობაში.
ურთიერთქმედება (ფიზიკა)

-მუდმივას, როგორც მცირე პარამეტრის, მიხედვით გაშლით), რომელიც ასე ეფექტურია ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედებისათვის (\_-მუდმივას სიმცირის გამო), სადაც ნებისმიერი დაკვირვებადი ეფექტის ასაწერად საკმარისია შვშფოთების თეორიის \_-მუდმივათი გაშლის პირველი რამდენიმე წევრის გათვალისწინება.

ამასთან დაკავშირებით ჰადრონების ძლიერი ურთიერთქმედების თეორიაში განვითარდა მეთოდები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული შეშფოთების თეორიასთან. ეს მეთოდები დაფუძნებულია ველის კვანტური თეორიის ისეთ ზოგად პრინციპებზე, როგორიცაა: ჰადრონების გაბნევის მატრიცის უნიტარულობა და ანალიზურობა, ძლიერი ურთიერთქმედების სიმეტრიები და სხვადასხეა მოდელური წარმოდგენები (დიფრაქციული და მულტიპერიფერიული მოდელები, რეჯისტიკა). ეს პრინციპები ამა თუ იმ სახით ითვალისწინებენ ძლიერი ურთიერთქმედების მრავალნაწილაკოვან ხასიათს. ამ მეთოდების დამუშავებაში დიდი წვლილი მიუძღვით ფიზიკოსებს, ნ. ბოგოლიუბოვს, ვ. გრიბოვს, ა. თავხელიძეს, ა. ლოგუნოვს, ი. პომერანჩუკს და სხვა.

ძლიერი ურთიერთქმედების ფენომონოლოგია
განვიხილოთ ორი ჰადრონის ერთმანეთზე გაბნევის პროცესი და მოვიყვანოთ ძირითადი კანონზომიერებები, რომლებიც დამოკიდებულია მათ ფარდობითს ენერგიაზე.

ა) დაბალი ენერგიების დროს [\ \ (10-15) \{მეგევ})] გაბნევა ხდება მხოლოდ ნულოვანი ფარდობითი ორბიტული მომენტის მდგომარეობაში და იგი სფერულად სიმეტრიულია.

ბ) ენერგიის ზრდასთან ერთად გაბნევის სრული სიმეტრია ირღვევა (გაბნევა ორბიტული მომენტის = 0, 1, 2... მდგომარეობაში). თუ ენერგია სჭარბობს მეორეული ნაწილაკების დაბადების ზღურბლს, დაიმზირება მკვეთრად გამოხატული პიკები გაბნევის ეფექტურ \ განივკვეთში ისეთი ენერგიების დროს, რომლებიც შეესაბამება რეზონანსების წარმოქმნას.

გ) წარმოდგენა ჰადრონზე, როგორც ძლიერად ურთიერთქმედი ნაწილაკების „ღრუბლით“ (პი-მეზონები, წუკლონ-ანტინუკლონური წყვილები და სხვა) გარშემორტყმულ ნაწილაკზე, საშუალებას გვაძლევს დავადგინოთ ძლიერი ურთიერთქმედების სურათი მაღალენერგეტიკული ჰადრონების შეჯახებისას. ცდები გვიჩვენებს, რომ რამდენიმე ათეული გევ-ის რიგის \ ენერგიების დროს ჰადრონების სრული ეფექტური განივკვეთები დაახლოებით მუდმივია, მაგრამ ენერგიის შემდგომ ზრდასთან ერთად ისინი ნელა იზრდებიან და უახლოვდებიან მაქსიმალურად შესაძლო ზრდის იმ ტემპს \ \ ^2\, რომელიც დადგენილია თანამედროვე კვანტური თეორიის ზოგადი პრინციპების საფუძევლზე (მ. ფრუასარი, 1961).

დ) მაღალენერგეტიკული ჰადრონების შეჯახებისას, როცა ისინი ძლიერი ურთიერთქმედების რადიუსზე მეტად უახლოვდებიან ერთმანეთს, დომინირებს მეორეული ნაწილაკების დაბადების პროცესები. ამის მიუხედავად, ჰადრონების დრეკადი გაბნევა (ე. ი. გაბნევა. რომელიც არ ცვლის შეჯახებული ჰადრონების შემადგენლობას) ყოველთვის ხდება ნაწილაკების ტალღური თვისებების გამო. ეს გაბნევა თვისებრივად მოგვაგონებს _-რადიუსიან „შავ“ ბურთულაზე სინათლს დიფრაქციის ანალოგიური დიფრაქციის მოვლვნას. ეს, ნიშნავს, რომ მაღალი ენერგიების დროს ჰადრონების დრეკადი გაბნევა ძირითადად უნდა ხდებოდეს მცირე კუთხეებით — კოწუსში კუთხური გაშლით \\\{\}
სოფია ალბინოვსკა-მინკევიჩი

სოფია ალბინოვსკა-მინკევიჩი (დ. 18 ნოემბერი, 1886, კლაგენფურტი — გ. 30 ივნისი, 1972, ლვივი) — პოლონელ-უკრაინელი მხატვარი. სწავლობდა ვენისა (1901–1906) და პარიზის (1906–1909) სამხატვრო სკოლებში, ასევე ვენის გამოყენებითი და დეკორატიული ხელოვნების უმაღლეს სკოლაში (1909–1912). მისი მასწავლებლები იყვნენ გ. გოგენბერგერი, კოლომან მოზერი, ფ. ჰუმბერტი. 1908 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში. 1912 წლიდან ცხოვრობდა ლვივში. 1956 წელს გამართა პერსონალური გამოფენა (ლვივი). მუშაობდა ნატურმორტისა და პეიზაჟის ჟანრებში. ნამუშევრები ინახება ლვივის სურათების გალერეაში, ლვივის ეროვნულ მუზეუმში, ივანო-ფრანკივსკის სამხატვრო მუზეუმში და სხვ.

ნამუშევრებს შორისაა: „ბრეტონელი ქალი“ (1908), „ინტერიერი“ (1932), „ვაშლის ფერი“ (1953), „წითელი ვარდები“ (1955), „ყვავილები“ (1956), „ყოჩივარდები“ (1960), „გლადიოლუსები და ყურძენი“ (1961), „ძველი ფაიფური“ (1967) და სხვ.
ვლადიმერ მუჯირი

ვლადიმერ (ლადო) მუჯირი (დ. 15 ოქტომბერი, 1907, ზუგდიდი — გ. 11 ივლისი, 1953) — ქართველი მხატვარი, ანიმატორი, რეჟისორი. ქართული მულტიპლიკაციის ფუძემდებელი.

ბიოგრაფია
1923 წელს დაამთავრა ზუგდიდის ჰუმანიტარული ტექნიკუმი. 1925 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 1933 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია.

თავდაპირველად დაიწყო მოძრავი დიაგრამების, აგიტაციური, ტექნიკური ხასიათის მულტიპლიკაციური ფილმების გადაღება; 1929 წლიდან მუშაობდა რეჟისორ-მულტიპლიკატორად „სახკინმრეწვში“. 1930 წელს გადაიღო „შორს აკვანი“ და „გაზაფხული“ — ორი მოკლემეტრაჟიანი მულტფილმი. მათი შექმნით იწყება ქართული მულტფილმის ისტორია, ამიტომ ქართული მულტიპლიკაციის დაბადების თარიღად 1930 წელი ითვლება.

1932 წელს გადაიღო მულტიპლიკაციური ფილმი „მეოთხე გადამწყვეტი წელი“. მოამზადა სცენარი და დაიწყო მხატვრული ფილმის „ჩქარი სვლით“ გადაღება, რომელიც დაფინანსების შეწყვეტის გამო ვერ დაასრულა. 1945 წლის 21 აგვისტოს დაინიშნა მულტიპლიკაციური ფილმების საამქროს უფროსად. გადაღებული აქვს ფილმები: „არგონავტები“ (1936), „გაიძვერა“ (1936), „ჩიორა“ (1938), „გადააჭარბა“ (1941), „სამი მეგობარი“ (1943), „ოქროს ბიბილო“ (1947), „გაზაფხულის სტუმრები“ (1947), „მამაცი მთამსვლელები“ (1950, ა. ხინთიბიძესთან ერთად), „ფრთოსანი მეგობრები“ (1950) და სხვა. მულტიპლიკაციური კინოს რეჟისორი და მხატვარი.
მიკოლა ბაბაკი

მიკოლა ბაბაკი (დ. 10 ივნისი, 1954, სოფ. ვორონინცი, ახლანდ. ჩერკასის ოლქი) — უკრაინელი მხატვარი, მწერალი. უკრაინის სახალხო მხატვარი (2016). უკრაინის მხატვართა ეროვნული კავშირის წევრი (1990). უკრაინის ტარას შევჩენკოს სახელობის ეროვნული პრემიის ლაურეატი (2010).

სწავლობდა ვიჟნიცის სამხატვრო სასწავლებელში და კრასნოიარსკის ინსტიტუტში. 1974–1979 წლებში მუშაობდა გამფორმებლად: ჩერკასის ქიმიურ საწარმო „აზოტ“-ში, შემდეგ — ჩერკასის სამხატვრო რეკლამის კომბინატში. 1979-1984 წლებში მონუმენტალისტებთან, გ. ნოვოსელოვთან, ო. ლაპკოსთან და ვ. სლობოდკინთან ერთად კრასნოიარსკში, კემეროვოში, ბელოვოში, ნოვოკუზნეცკში, იაკუტსკში, მაგადანში, უსტ-ნერაში ქმნიდა მოხატულობებს, მოზაიკებს, ვიტრაჟებს. 1985 წელს იმოგზაურა ბალტიისპირეთში, შუა აზიაში, ამიერკავკასიაში. 1980 წლიდან შემოქმედებით საქმიანობაშია. უკრაინაში და მის საზღვრებს გარეთ მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში, კერძოდ: „ქვეყნის ახალგაზრდობა“ (1986), „უკრაინის მხატვართა კავშირის 50 წელი“ (1988), „ფერწერა-98“, „უახლესი მიმართულებები“, ვენეციის 51-ე ბიენალე (ორივე 2005).

ნამუშევრები ინახება უკრაინის ეროვნულ სამხატვრო მუზეუმში. პროგრამული დაზგური ნამუშევრებია: „დაუბადებელ ფრინველთა დღე“ (1988), „ახლა სად ხართ, ჩემი ხალხის ჯალათები?“ (1989), „სამყარომდელი სუბლიმაცია“ (1996). ნამუშევრები შესრულებულია ჰიპერრეალიზმის, ნეოექსპრესიონიზმის, ტრანსავანგარდის მიმართულებებში, თავი მოსინჯა ასამბლაჟშიც. იცავს პოსტავანგარდის კონცეფციურ და სტილურ პრინციპებს. ავტორია რომანისა „მურყნის სისხლი“ (კიევი, 1998), სადაც გაურბის პირდაპირ თხრობას, ტექსტს აწყობს ცნობიერების ნაკადის ელემენტებით, სხვადასხვა დოკუმენტებით, აბსურდისტული დიალოგებით, ლირიკული წიაღსვლებით; რომანის ატმოსფერო გაჯერებულია საუკუნეში უკრაინელ ხალხზე დამტყდარი ტრაგიზმის შეგრძნებით. თანაავტორი და გამომცემელია ჩერკასელი პოეტების ანთოლოგიისა „ტოლოკა“ (ჩკ., 1991), წიგნებისა „ღმერთო, ჩვენ თავისუფლები ვართ“ (ჩკ., 1993) და „ნისლთა დღეები“ (ჩკ., 1995), ავტორია მონოგრაფიისა „ ასწლეულის შუა დნესტრისპირეთის სახალხო ხატი“ (კიევი, 2009).
გრიგოლ თალაკვაძე

გრიგოლ (გიგოლა) ანდრიას ძე თალაკვაძე (დ. 24 მარტი, 1914, ოზურგეთი — გ. 16 დეკემბერი, 2001, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1981).

სასცენო მოღვაწეობას ეწეოდა 1942 წლიდან ოზურგეთის (1942–1943, 1946–1949), ზესტაფონის (1943–1945), თბილისის მოზარდ მაყურებელთა (1949–1952) და სანკულტურის (1952–1963) თეატრებში, ხოლო 1963 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის სა­ხელმწიფო აკადემიურ თეატრში. ასრულებდა უპირატესად სახასიათო როლებს. მის მიერ შექმნილ სცენურ სახეებს ახასიათებს მკაფიო ინდივიდუალობა და ბუნებრიობა. კინოროლებიდან აღსანიშნავია სრულიად განსხვავებული ხასიათის სახეები. დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით (1999).

თალაკვაძის როლებიდან აღსანიშნავია: პეტუა (ა. ცაგარელის „ციმბირელი“), იერემია წარბა (გ. წერეთლის „პირველი ნაბიჯი“), ფაშა ეფენდი (ვ. გუნიას „და-ძმა“), ონისე (ა. ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა“), ოსმან-აღა (დ. ჭონქაძის „სურამის ციხე“), თავადი კოწია (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), იოველი (ო. იოსელიანის „სანამ ურემი გადაბრუნდება“), კაკუტა (პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე“), მწყემსი (სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“), სპირიდონი (ნ. აზიანის „უკანასკნელი მასკარადი“), ნოე (ნ. წულეისკირის და გ. გეგეჭკორის „ძველი სამრეკლო“), ბერდია (კ. გამსახურდიას „ხოგაის მინდია“). კინოროლებიდან აღსანიშნავია: ილო („რაც მოგივა დავითაო“, 1959), სოლომან მორბელაძე („კარდაკარ“, 1960, დ. კლდია­შვილის მიხედვით), ზოსიმე („ბურთი და მოედანი“, 1961), თეოფილე („ჭიაკოკონა“, 1961), კოწია („მე ვხედავ მზეს“, 1965), ილარიონი („შეხვედრა წარსულთან“, 1966), ილიკო პერტია („დათა თუთაშხია“, 1978), კოწია („გამოაღეთ ფანჯრები“, 1981), მიტო („დღეს ღამე უთენებია“, 1983), გოკიელი („ორშაბათი ჩვეულებრივი დღეა“, 1984) და სხვ.

ჯილდოები და აღიარება
1961: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1981: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
1999: ღირსების ორდენი
ვლადიმერ თალაკვაძე

ვლადიმერ მანუელის ძე თალაკვაძე (დ. 5 თებერვალი, 1914, სოფ. მთისპირი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1999) — საბჭოთა არმიის პოდპოლკოვნიკი, მეორე მსოფლიო ომის დროს პარტიზანული მოძრაობის მონაწილე ბელორუსიის სსრ-ის ტერიტორიაზე.

წითელ არმიაში მსახურობდა 1933 წლიდან. მონაწილეობდა პოლონეთის აღმოსავლეთის (დასავლეთ ბელორუსის) ოკუპაციაში (1939), ფინეთთან ომში (1939-1940). გერმანიასთან ომის საწყის ეტაპზე 1941 წლის ივნისში მეთაურობდა 126-ე მსროლელი დივიზიის ბატალიონს. 1941 წლის აგვისტოდან სათავეში ედგა ბელორუსიის ტერიტორიაზე მოქმედ პარტიზანულ ჯგუფს, 1942 წლის ივნისიდან — პარტიზანულ რაზმს „გროზნი“ («»), 1943 წლის მარტიდან — ს. მ. კოროტკინის სახელობის პარტიზანულ ბრიგადას. მისი მეთაურობით ბრიგადის პარტიზანებმა ჩაატარეს 80-ზე მეტი საბრძოლო ოპერაცია, რომლის დროსაც გაანადგურეს მოწინააღმდეგის 25 გარნიზონი, მწყობრიდან გამოიყვანეს 256 ავტომანქანა, ხელთ იგდეს საბრძოლო ნადავლი. 1944-1957 წლებში მსახურობდა საბჭოთა კავშირის არმიაში. თადარიგში გასვლის (პოდპოლკოვნიკის წოდებით) შემდეგ ცხოვრობდა და მუშაობდა საქართველოში. დაჯილდოებული იყო წითელი დროშისა და წითელი ვარსკვლავის ორდენებით, მედლით „სამამულო ომის პარტიზანს“ ( ხარისხი).
სევასტი თალაკვაძე

სევასტი გერასიმეს ძე თალაკვაძე (დ. 1888 — გ. 26 ივნისი, 1937) — ქართველი რევოლუციონერი, მწერალი.

ბიოგრაფია
1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ბოლშევიკური ფრაქციის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, 1904-1907 წლებში ხელმძღვანელობდა არალეგალურ სტამბას გურიაში, სოფელ მთისპირში. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების ძალადობრივი დამყარების (1921) შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე, მ.შ., იყო საქართველოს წიგნის პალატის დირექტორი. 1928-1929 წლებში გადასახლებული იყო, როგორც „ნაციონალ-უკლონისტი“ და თბილისის „ტროცკისტული ცენტრის“ წევრი. ავტორია პუბლიკაციებისა საქართველოში ბოლშევიკური მოძრაობის შესახებ, ასევე რამდენიმე რომანისა, მ.შ., „ბელადის პორტრეტი“ (1935). 1934 წელს მონაწილეობდა საბჭოთა მწერალთა პირველ საკავშირო ყრილობაში მოსკოვში. 1936 წლის აგვისტოში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური საქმიანობის“ და ლავრენტი ბერიას წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით და 1937 წლის ივნისში დახვრიტეს.
კავკასიური კუნელი

კავკასიური კუნელი  — ეკლიანი ხეებისა და ბუჩქების სახეობა კუნელის გვარიდან, ის ვარდისებრთა ოჯახის წარმომადგენელია. ამ სახეობის გავრცელების არეალი კავკასიაა და ის ამ რეგიონის ენდემური სახეობაა.

გავრცელების არეალი
კავკასიური კუნელი არის ბუჩქი ან ხემცენარე, რომელიც ძირითადად იზრდება ზომიერი კლიმატის პირობებში. ბარიდან დაწყებული მთის შუა სარტყლამდე, მშრალ და ღია ფერდობებზე, გამეჩხერებულ ტყეებსა (ქვეტყედ) და ნაკაფებზე, ზოგჯერ სუბალპურ სარტყელშიც აღწევს. გვხვდება უფრო ბუჩქნარების — კუნელიანების სახით, რომელიც მეტწილად ტყის მოჭრის შედეგად ჩნდება და ნიადაგდაცვითი მნიშვნელობა აქვს.

სასარგებლო თვისებები
კავკასიური კუნელი შეიცავს ბევრ ნივთიერებას, რომელიც სასარგებლოა გულსისხლძარღვთა სისტემის ჯანმრთელობისთვის. კუნელი გამოიყენება გულის დაავადებების წინააღმდეგ, ასევე არტერიული წნევის და მაღალი ქოლესტერინის კონტროლისათვის. როგორც ცხოველებზე, ასევე ადამიანებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ კუნელი ზრდის კორონარული არტერიის სისხლის ნაკადს, აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას და ამცირებს არტერიულ წნევას. მას ასევე იყენებენ კანზე ფურუნკულებისა და კანის წყლულების სამკურნალოდ. უკანასკნელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ კუნელის გვარის მცენარეთა სახეობები შეიცავენ ნივთიერებას სახელად ფლავანოიდი, რომელსაც მრავალი სასარგებლო თვისება აქვს. ფლავანოიდებს გააჩნიათ კიბოს საწინააღმდეგო, ანტიოქსიდანტური, ანთების საწინააღმდეგო და ანტივირუსული თვისებები.
ჰაჯი შაჰინი

ჰაჯი შაჰინი (; სრული სახელი: შაჰინ ჰიუსეინ ოღლუ ჰასანლი ; დ. 7 ივლისი, 1974, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 2 მარტი, 2023, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ღვთისმეტყველი და სასულიერო პირი. საზოგადოებრივი კავშირის „სულიერი სამყაროს“ დამფუძნებელი და თავმჯდომარე (2007–2023). კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს წარმომადგენელი ბაქოს ნასიმის რაიონში.

ბიოგრაფია
ჰაჯი შაჰინი დაიბადა 1974 წლის 7 ივლისს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. 1991 წელს დაასრულა ბაქოს 189-ე საშუალო სკოლის რუსული სექტორი. 1991 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტზე. 1995-1997 წლებში იხდიდა სამხედრო სავალდებულო სამსახურს. 2001-2004 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.

საზოგადოებრივი საქმიანობა
1998-2001 წლებში ხელმძღვანელობდა ახალგაზრდულ კავშირს „იქმალი“, რომლის ასევე ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო. მისი ხელმძღვანელობით, კავშირმა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში წარმომადგენლობითი ოფისები გახსნა და მთელი ქვეყნის მასშტაბით სხვადასხვა ღონისძიება ჩაატარა. შაჰინის საქმიანობის ძირითადი მიმართულება ახალგაზრდებში ეროვნული და ზნეობრივი ღირებულებების, ჯანსაღი ცხოვრების წესის და პატრიოტიზმის გრძნობის გავრცელება იყო.

2001 წლიდან ბაქოს ნასიმის რაიონში მდებარე „მაშადი დადაშის“ მეჩეთის იმამი იყო.

წლების განმავლობაში დამოუკიდებლად ეწეოდა რელიგიურ მოღვაწეობას და ასწავლიდა რელიგიურ საგნებს. 2007 წელს დააარსა ეროვნული მორალური ფასეულობების გამავრცელებელი საზოგადოებრივი ასოციაცია „სულიერი სამყარო“.

2013 წელს, დაინიშნა „მაშადი დადაშის“ მეჩეთის ახუნდად, 2014 წელს კი ნასიმის რაიონში კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს უფლებამოსილ წარმომადგენლად.

პირადი ცხოვრება
იყო დაოჯახებული. ჰყავს ორი ქალიშვილი და ორი ვაჟი.

ფლობდა აზერბაიჯანულ, არაბულ, სპარსულ და რუსულ ენას.

სიკვდილი
გარდაიცვალა 2023 წლის 2 მარტს, ბაქოში, გულის უკმარისობით. დაკრძალეს იასამალის სასაფლაოზე.
ეიმერის შელფური მყინვარი

ეიმერის შელფური მყინვარი — დიდი შელფური მყინვარი აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში. მდებარეობს ლარს კრისტენსენისა და ინგრიდ კრისტენსენის მიწებს შორის. წარმოადგენს მაკ-რობერტსონის მიწის ნაწილს. სიგრძე 550 კმ, ფართობი დაახლოებით 60 ათ. კმ². სიმაღლე 25–50 მ, ყინულის სისქე ცვალებადობს 200–800 მ ფარგლებში. ყინულის ძირითად მასას აწვდის ლამბერტის გამომყვანი მყინვარი. გიგანტური აისბერგების მოწყვეტის გამო ფართობი ცვალებადობს.

1963 წლის ბოლოს ან 1964 წლის დასაწყისში ეიმერის შელფურ მყინვარს მოწყდა ვეებერთელა სწორზედაპირიანი აისბერგი, რომლის ფართობმა შეადგინა დაახლოებით 10 ათ. კმ². ერთი წლის შემდეგ აისბერგი ორ ნაწილად დაიშალა. 2019 წელს მოწყდა აისბერგი 28, რომლის სისქე 210 მ, მასა 315 მლრდ. ტ, ხოლო ფართობი 1636 კმ² იყო. თანამგზავრული სურათებით გამოირკვა, რომ 2019 წელს მყინვარის ზედაპირიდან გაქრა 600–750 მლნ. მ³ მოცულობის მქონე ტბა, რომელშიც ზაფხულის თვეებში მდნარი წყალი გროვდებოდა.

ეიმერის შელფური მყინვარი აღმოაჩინა ბრიტანეთ-ავსტრალია-ახალ ზელანდიურმა ექსპედიციამ დაგლას მოუსონის ხელმძღვანელობით 1931 წელს. სახელი ეწოდა ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწის უილიამ ბენქს ეიმერის პატივსაცემად, რომელიც 1925–28 წლებში დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფოს წარმომადგენელი იყო ავსტრალიაში.

1933 წელს მყინვარზე პრეტენზია ავსტრალიამ გამოაცხადა. 1971–74 წლებში მყინვარის რაიონში საბჭოთა ანტარქტიდულმა ექსპედიციებმა შეასრულეს კომპლექსური გეოლოგიურ-გეოგრაფიული კვლევები, რისთვისაც მყინვარზე შეიქმნა დროებითი თანამეგობრობის სადგური.
იპოლიტე ბახტაძე

იპოლიტე ლუკას ძე ბახტაძე (დ. 1893, ხონი, — გ. 25 ივნისი, 1937) — ქართველი ბოლშევიკი, საბჭოთა მოხელე.

1914 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს სახელმწიფოს წინააღმდეგ ბოლშევიკების მიერ მოწყობილ ამბოხებებში ლეჩხუმის და სენაკის მაზრებში 1918-1919 წლებში, რის გამოც დააპატიმრეს. 1920 წელს რუსეთ-საქართველოს მოსკოვის საზავო ხელშეკრულების საფუძველზე გაათავისუფლეს. იყო გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციის წევრი, საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ — ბათუმის რევოლუციური კომიტეტის წევრი, საქართველოს სსრ წითელგვარდიელთა და წითელპარტიზანელთა საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე. 1937 წლის იანვარში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური ტროცკისტული ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით და მოგვიანებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.
ილია მამულია

ილია (ილიკო) დიმიტრის ძე მამულია (დ. 1890, სოფ. ფოცხო, ახლანდ. სენაკის მუნიციპალიტეტი, — გ. 12 ივლისი, 1937) — ქართველი ბოლშევიკი პოლიტიკოსი, ჯანმრთელობის დაცვის საქმის ორგანიზატორი.

1905 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში ჯერ კიდევ ქუთაისის გიმნაზიაში სწავლის პერიოდში. დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1915). პირველი მსოფლიო ომის წლებში გაწვეული იყო ჯარში, მსახურობდა ექიმად. დემობილიზაციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, საიდანაც მალე დაითხოვეს. 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ მსახურობდა ფოსტა-ტელეგრაფის კომისრად, შემდეგ სხვადასხვა დროს იყო თბილისის აღმასკომის ჯანმრთელობის განყოფილების გამგე, რესპუბლიკის ჯანდაცვის სახალხო კომისრის მოადგილე და საკურორტო სამმართველოს უფროსი, საქართველოს სსრ მედმუშაკთა კავშირის თავმჯდომარე, წითელი ჯვრის საზოგადოების თავმჯდომარე. 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს და „მემარჯვენე ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.