iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯონ ვუ

ჯონ ვუ (; დ. 1 მაისი, 1946) — ჰონგკონგელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მისი ფილმები მოქმედების ქაოსური თანმიმდევრულობითა და სტილიზებული გამოსახულებებით გამოირჩევა, იგი ხშირად იყენებს შენელებულ კადრებს და ნეო-ნუარისა და ვესტერნის ჟანრის ალუზიებს. რეჟისორი ჰონგკონგურ კინოში გუნ-ფუ ჟანრის ფუძემდებელია.

ჯონ ვუ ჰონგკონგური კინოს ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო წარმომადგენელია. მისი საუკეთესო ფილმებია: „უკეთესო მომავალი“ (1986), „მკვლელი“ (1989), „მაგრად მოხარშული“ (1992) და „წითელი კლდე“ (2008/2009). რეჟისორს ჰონგკონგის კინოფესტივალზე გამარჯვება აქვს მოპოვებული შემდეგ ნომინაციებში: საუკეთესო რეჟისურა, საუკეთესო მონტაჟი და საუკეთესო სურათი. ამასთანავე იგი ოქროს ტაიჭისა და სატურნის ჯილდოების მფლობელია. ვუს ჰოლივუდში წარმოებულ ფილმებს შორისაა „რთული სამიზნე“ (1993), „გატეხილი ისარი“ (1996), სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მძაფრსიუჟეტიანი თრილერი „სახის გარეშე“ (1997) და მძაფრსიუჟეტიანი ჯაშუშური ფილმი „შეუსრულებელი მისია 2“ (2000). რეჟისორის საყვარელი ფილმებია დევიდ ლინის „ლოურენს არაბი“, აკირა კუროსავას „შვიდი სამურაი“ და ჟან-პიერ მელვილის „სამურაი“.

ადრეული ცხოვრება
ჯონ ვუ ჩინეთის ქალაქ განძოუში სამოქალაქო ომის დასრულებისას არსებული პოლიტიკური ქაოსის ფონზე დაიბადა. კომუნისტური რევოლუციის შემდეგ, მაო ძედუნის მმართველობის დასაწყისში ვუს ქრისტიანული ოჯახი დევნას განიცდიდა, რის გამოც 1951 წელს ისინი ჰონგ-კონგში გადავიდნენ საცხოვრებლად.
აღსანიშნავია, ქრისტიანული აღზრდის ზეგავლენა ვუს ფილმებში აშკარად იგრძნობა.

ვუს ოჯახი უკიდურეს სიდუხჭირეში ცხოვრობდა. მისი მამა მასწავლებელი იყო, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მუშაობას ვერ ახერხებდა, ხოლო დედა სამშენებლო ობიექტებზე დაქირავებული მუშახელი იყო. 1953 წლის ძლიერი ხანძრის შედეგად ვუს ოჯახი უსახლკაროდ დარჩა, ბავშვობაში იგი გატაცებული იყო ფრანგული ახალი ტალღის მიმდინარეობით, მასზე განსაკუთრებული ზეგავლენა რეჟისორმა ჟან-პიერ მელვილმა მოახდინა. ასევე ვუ ბობ დილანითა და ამერიკული ვესტერნებით იყო მოხიბლული. მასზე განსაკუთრებით დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ფილმმა „ბუჩ კესიდი და სანდენს კიდი“.

კარიერა
ვუს სარეჟისორო დებიუტი 1974 წელს მძაფრსიუჟეტიანი ფილმით „ახალგაზრდა დრაკონები“ შედგა. 1977 წელს მან კომედია „ფულზე გაგიჟებული“ გადაიღო, რომელშიც მთავარ როლს ჰონგკონგელი კომიკოსი რიკი ჰუი ასრულებს.

რეჟისორს დიდი წარმატება მოუტანა 1986 წლის ფილმმა „უკეთესი მომავალი“, რომელიც ბლოკბასტერი გახდა. ფილმი ორი ძმის შესახემ მოგვითხრობს, რომელთაგან ერთი სამართალდამცავი ოფიცერია, ხოლო მეორე – კრიმინალი.

ვუს საერთაშორისო ცნობადობა მოუტანა 1989 წლის მძაფრსიუჟეტიანმა თრილერმა სახელწოდებით „მკვლელი“, რომელიც ბრიუს ლის „დრაკონის გამოსვლის“ შემდეგ ყველაზე წარმატებული ამერიკული წარმოების ჰონგკონგური ფილმია. მას მოჰყვა „ტყვია შუბლში“ 1990 წელს, რომლის პოლიტიკური ქვეტექსტებიც მაყურებლისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა. ფილმის შემოსავალმა ვერ შეძლო ბიუჯეტში გაწეული ხარჯების ანაზღაურება.

1992 წელს ვუმ თრილერი „მაგრად მოხარშული“ გადაიღო, რომელიც საპოლიციო ძალების შესახებ მოგვითხრობს და განგსტერების განდიდების ანტითეზისს წარმოადგენს, რაც მის წინა ფილმებში გვხვდება. ფილმმა წარმატება ვერ მოიპოვა, თუმცა, მიუხედავად ამისა, კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო და მომდევნო წლებში რეჟისორის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმი გახდა.
Among Us

(ქარ. „ჩვენ შორის“) — როლური მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაში. გამოვიდა 2018 წლის 15 ივნისს.

გუნდში მყოფის მოთამაშეების მიზანია იპოვონ თაღლითი და გააგდონ ის, გარდა ამისა შეასრულონ სხვადასხვა მისიები. თაღლითის მიზანია მოკლას ყველა და შეასრულოს მისიები. მოთამაშეები აწყობენ კენჭისყრას და იმას, ვინც ყველაზე მეტ ხმას მოაგროვებს, ატოვებინებენ ხომალდს, თუ მოხდა ისე, რომ გაგდებული ნამდვილად თაღლითი აღმოჩნდა, მოთამაშეები იმარჯვებენ. მოთამაშეები იგებენ იმ შემთხვევაში, თუ ამოიცნობენ ყველა თაღლითს. თაღლითები იგებენ იმ შემთხვევაში, თუ მათი და გუნდელების რაოდენობა გათანაბრდება, ან და გუნდელები ვერ მოახერხებენ მათ მიერ მოწყობილი არეულობისა და საბოტაჟის გამოსწორებას.
ზურაბ მელიქიშვილი

ზურაბ მელიქიშვილი (დ. 15 თებერვალი, 1971, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი, ქიმიკოსი.

1993 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი, აგრეთვე შალვა ნუცუბიძის სახელობის თბილისის დამოუკიდებელი ინსტიტუტი „რიტორიკა“ სპეციალობით სამართალმცოდნეობა. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
გურამ მისაბიშვილი

გურამ მისაბიშვილი (დ. 28 მაისი, 1954, მიხა ცხაკაია, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.

დაამთავრა მაქსიმ გორკის სახელობის სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი, საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი, საქართველოს კვებისა და გადამამუშავებელი მრეწველობის ხემძღვანელ მუშაკთა გადამზადების ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2011-2012 წლებში იყო საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებული - გუბერნატორი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში; 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1982: მედალი „მამაცური შრომისთვის“
ჯონი ტო

ჯონი ტო კეი-ფუნგი (; დ. 22 აპრილი, 1955) — ჰონგკონგელი კინორეჟისორი და პროდიუსერი. მან ცნობადობა და აღიარება როგორც სამშობლოში, ისე საზღვარგარეთაც მოიპოვა. რეჟისორს არაერთ ჟანრში უმუშავია, თუმცა დასავლურ სამყაროში იგი ძირითადად მძაფრსიუჟეტიანი და კრიმინალური ფილმებითაა ცნობილი, რომლებმაც მას კრიტიკოსთა აღიარება მოუტანა.

ტოს საერთაშორისო წარმატება მოუტანეს ფილმებმა: „ახალი ამბები“, „არჩევნები“, „არჩევნები 2“, „გადასახლებული“, „შეშლილი დეტექტივი“ და „ნარკოომი“. ჩამოთვლილი ფილმები არაერთ საერთაშორისო კინოფესტივალზე იყო წარდგენილი, ხოლო აშშ-სა და საფრანგეთში ფილმები გაყიდვაში ჩაეშვა და დიდ კომერციულ წარმატებასაც მიაღწია.

რეჟისორი თავის ფილმებში მეგობრობის, ბედისწერისა და ჰონგკონგური საზოგადოების ცვლილების თემებს იკვლევს. იგი ძირითადად ერთსა და იმავე მსახიობებთან და სცენარისტებთან მუშაობს. ტომ აღნიშნა, რომ მის შემოქმედებაზე ყველაზე დიდი გავლენა ჩინელმა რეჟისორმა, კინგ ჰუმ მოახდინა.

კარიერა
ჯონი ტომ კარიერა 17 წლის ასაკში ჰონგ-კონგის სატელევიზიო სტუდიაში დაიწყო. 1973 წლიდან იგი სატელევიზიო შოების აღმასრულებელი პროდიუსერი და რეჟისორი იყო. 1983 წელს მან გადაიღო ტელესერიალი „ლეგენდა კონდორის გმირებზე“, რომელიც ლუის ჩას ამავე სახელწოდების რომანზეა დაფუძნებული.

1988 წელს ტოს თანარეჟისორობით ფილმი „დიდი გული“ გამოვიდა, რომლის პროდიუსერიც ცუი ჰარკი იყო. ამავე წელს ტომ კომედიური ფილმი „მერვე ბედნიერება“ გადაიღო, რომელიც წლის ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმი გახდა.

2011 წლის კანის კინოფესტივალზე ტო ჟიურის წევრი იყო.

რეჟისორის 2011 წლის ფილმი „ცხოვრება პრინციპების გარეშე“ ოსკარის 85-ე დაჯილდოებაზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის ნომინაციის გრძელ სიაში იყო წარდგენილი.

ტო ჰონგ-კონგის ხელოვნების განვითარების საბჭოს წევრია.

კინოფესტივალები
მშობლიურ ჰონგ-კონგში კომერციული წარმატების მქონე ტოს ფილმები რეგულარულად გადიოდა საერთაშორისო კინოფესტივალებზე, ძირითადად ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. რეჟისორის ექვსი ფილმი კანის კინოფესტივალზე იყო წარდგენილი, მათ შორის საკონკურსო ნომინაციაში გავიდა „არჩევნები“ (2005), ხოლო „ახალი ამბები“ (2004), „არჩევნები 2“, „სამკუთხედი“ და „ბრმა დეტექტივი“ კონკურსგარეშე წარადგინეს. 2009 წელს ტოს ფილმი „შურისძიება“ ოქროს პალმის რტოსთვის იბრძოდა.

2008 წლის ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე ტოს „ისარი“ საკონკურსო ნომინაციაში წარადგინეს.

ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე საკონკურსო ნომინაციაში რეჟისორის სამი ფილმი გავიდა, ესენია: „გადასახლებული“ (2006), „შეშლილი დეტექტივი“ (2007) და „ცხოვრება პრინციპების გარეშე“ 2011 წელს.

ტოს ფილმებს მუდმივად აჩვენებენ ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე. 1999-2007 წლებში აჩვენეს მისი შემდეგი ფილმები: „მისია“, „პოლიციელთა ტაქტიკური გაერთიანება“, „ახალი ამბები“ და „შეშლილი დეტექტივი“, ხოლო 2006 წელს ფესტივალზე რეჟისორის სამი ფილმი მოხვდა, ესენია: „არჩევნები“, „არჩევნები 2“ და „გადასახლებული“.

2005 წლის სიდჟესის კინოფესტივალზე ტოს გადაეცა ჯილდო ცხოვრებისეული მიღწევისთვის. 2007 წლის როტერდამის საერთაშორისო კინოფესტივალზე მან ჯილდო „რეჟისორი ფოკუსში“ მიიღო. 2009 წელს ტოს კინემატოგრაფიაში შეტანილი წვლილისთვის საფრანგეთის კულტურის სამინისტროსგან ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენი მიენიჭა.
ნაბატეველთა სამეფო

ნაბატეველთა სახელმწიფო—სახელმწიფო არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ახლანდელი იორდანიის ტერიტორიაზე. ძველი წელთაღრიცხვით საუკუნის დასაწყისში ედომის რაიონში შეიჭრა არაბული ნაბატეველთა ტომი-( არაბ. ََْْ‎ ) ნახევრად მომთაბარე სემიტი ხალხი.

ნაბატეველები პირველად ბიბლიაში მოიხსენიეს. მათ საუკუნის დასასრულსა და საუკუნის დასაწყისში დააარსეს სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქი იყო პეტრა. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 312 წელს ნაბატეველებს თავს დაესხა ანტიგონე- და პეტრა დაარბია. 301 წელს ის დამარცხდა სელევკის ჯართან, რომელმაც დაიმორჩილ სირია-მესოპოტამია და ნაბატეველთა სახელმწიფოც თავისი გავლენის ქვეშ მოაქცია. სახელმწიფო პტოლეემეების ეგვიპტის გავლენის მიუხედავად, მას არ დაუკარგავს პოლიტიკური თავისუფლება. ძველი წელთაღრიცხვის საუკუნის 60-იანი წლებიდან კი რომის ვასალი გახდა, მონაწილეობდა  რომის სამხრეთის ექსპედიციაში (ძვ. წ. 47-24 წლებში). ჩვ.წ.აღ-მდე 34 წელს ნაბატეველთა სახელმწიფოდ მნიშვნელოვანი ნაწილი, კერძოდ, წითელი ზღვის სანაპირო რეგიონი, ანტონიუსმა კლეოპატრას დაუმორჩილა.

ჩვენს წელთაღრიცხვამდე - საუკუნეებში  ნაბატეველთა სახელმწიფოს შემადგენლობაში შედიოდა სამხრეთ პალესტინა (ნეგევი),  ჰაურანი და იორდანისპირეთის სახელმწიფოები. ის განსაკუთრებით გაძლიერდა ჰარიტატ (ახალის წელთაღრიცხვით 9-40წწ.) მეფობის დროს. რომის იმპერატორმა ტრაიანემ 106 წელს გაანადგურა ნაბატეველთა სახელმწიფო და მის ტერიტორიაზე შექმნა რომის პროვინცია არაბეთი. ნაბატეველებს არ დაუტოვებიათ წერილობითი ძეგლები,გარდა რამდენიმე წარწერისა.

ნაბატეველთა სახელმწიფოს დაცემის შემდეგ ბიზანტიის საზღვრებთან სირიის ტერიტორიაზე ჩვენი წელთაღრიცხვით საუკუნეში შეიქმნა ღასანიდების სახელმწიფო.

მათი ისტორია ძირითადად ბერძნული და ლათინური წყაროებიდან არის ცნობილი. ამ წყაროების უმეტესობა ნაბატეველებს არაბებად თვლის. ნაბატეველები ლაპარაკობდნენ არაბულ ენაზე, თუმცა იყენებდნენ არამეულ ენას და გრაფიკას. საუკუნეში არამეული დამწერლობის საფუძველზე შეიმუშავეს განსაკუთრებული განსაკუთრებული შრიფტი, რომელიც საფუძვლად დაედო ახლანდელ არაბულ დამწერლობას. შემორჩა ნაბატეველთა მცირერიცხოვანი ეპიგრაფიკული ძეგლები. მათმა ხელოვნებამ განიცადა ელინისტური კულტურის დიდი ზეგავლენა განიცადა. ეს გავლენა განსაკუთრებით იგრძნობა არქიტექტურაში (ორდერული ელემენტები) და სახვით ხელოვნებაზე (ბერძნული მითოლოგიური სიუჟეტები, ფორმათა პლასტიკურ-მოცულობითი გადმოცემა).

რელიგია
შეინიშნებოდა საერთო არაბული პანთეონის თაყვანისცემა, გავრცელებული იყო მსხვერპლშეწირვა, დინასტიური კულტის თაყვანისცემა.

ძეგლები
ნაბატეველთა სახელმწიფოს ყველაზე მნიშვნელოვანი ძეგლია კლდეში გამოკვეთილი უნიკალური კომპლექსი პეტრა. (ძველი წლთაღრიცხვის საუკუნის ბოლო- ახალი წელთაღრიცხვის საუკუნე. მასში შედის ტაძრები, აკლდამები, საცხოვრებელი სახლები, თეატრები და სხვა ნაგებობები. ჩრდილოეთით ხირბეთ-ტანურსა (იორდანიის ტერიტორია ძველი წელთაღრიცვხით  საუკუნე და ახალი წელთაღრიცხვით საუკუნე) და ჯებელ-ჰაურანში (სირიის ტერიტორია ძველი წელთაღრიცხვით    საუკუნე და ახალი წელთაღრიცხვით საუკუნე) აღმოჩენილია ნაბატეველთა მიწისზედა ტაძრები.

გალერეა
დევი ოვაშვილი

დევი ოვაშვილი (დ. 6 დეკემბერი, 1968, ლენინგორი, ახლანდ. ახალგორი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალგორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
მიეკო კავაკამი

კავაკამი მიეკო (დ. 29 აგვისტო, 1976) — იაპონელი მწერალი და პოეტი ოსაკიდან. მისმა ნამუშევრებმა მოიპოვა იაპონიის პრესტიჟული ლიტერატურული პრემიები სხვადასხვა ჟანრში, მათ შორის აკუტაგავას პრიზი ნოველისათვის „მკერდები და კვერცხები“, 2013 წლის ტანიძაკის პრემია მისი მოთხრობების კრებულისთვის „სიყვარულის სიზმრები“ და 2008 წლის ნაკაჰარა ჩიას სახელობის პრიზი თანამედროვე პოეზიისათვის.
მიეკო კავაკამიმ სახელი გაითქვა იაპონიაში ქალის ცხოვრების შესახებ საუბრით და ამით გამოირჩევა სხვა ნებისმიერი ცოცხალი ავტორისგან. მისი ნაწარმოები „მკერდი და კვერცხები“, რომლებიც თავდაპირველად ბლოგად დაწერილი იყო მისი მშობლიური ოსაკას მკაცრი დიალექტით, მშრომელთა კლასის ქალებს მოსცილდა და გამოქვეყნდა 2008 წელს.

კარიერა
კავაკამი მუშაობდა ბარის დიასახლისად და წიგნების მაღაზიის მდივნად, სანამ მომღერლის კარიერას შეუდგებოდა. კავაკამიმ გამოუშვა სამი ალბომი და სამი სინგლი, როგორც მომღერალმა, მაგრამ 2006 წელს მან მიატოვა სასიმღერო კარიერა.

2008 წელს მიიღო აკუტაგავას პრემია ნაწარმოებისთვის „მკერდები და კვერცხები“. პრემიის მიღებამდე კი კავაკამი ცნობილი იყო იაპონიაში როგორც ბლოგერი.

კავაკამის პირველმა სრულმეტრაჟიანმა რომანმა, სახელწოდებით ზეცა , 2010 წელს მოიპოვა მურასაკი შიკიბუს სახელობის ლიტერატურის პრემია. 2012 წლის მარტში გამოჩნდა მისი მოთხრობის „მარტის ძაფის“ ინგლისური თარგმანი: ესეების და მოთხრობების კრებული 2011 წელს წყნარ ოკეანეში ტოჰოკუს მიწისძვრისა და ცუნამის შესახებ.

2016 წელს იგი შეარჩიეს საუკეთესო ახალგაზრდა იაპონელ რომანისტებს შორის იმავე წელს დაწერილი მოთხრობისთვის „მარის სიყვარულის მტკიცებულება“.

2015 წლიდან 2017 წლამდე კავაკამიმ ჩაატარა ინტერვიუების სერია ჰარუკი მურაკამისთან, სადაც მან ჰკითხა ქალისა და სექსუალიზაციის შესახებ. ამ ინტერვიუების რედაქტირებული ტომი გამოცემულია სახელწოდებით ჰარუკი მურაკამი: გრძელი, გრძელი ინტერვიუ , რომელიც გამოქვეყნდა 2017 წელს.

მიეკო კავაკამის რომანი, ქალბატონი ყინულის სენდვიჩი, შევიდა ლიტერატურული ასოციაციების გრან-პრის 2018 წლის გამოცემაში.

2020 წელს –მა გამოაქვეყნა მკერდები და კვერცხები და დიდი მოწონება დაიმსახურა. –მა გამოაქვეყნა ქეთი კიტამურას მიმოხილვა გამოქვეყნების დღეს, სადაც იგი აღნიშნავს: „მიეკო კავაკამი სენტიმენტალობის გარეშე, ზუსტად აღწერს ქალების ცხოვრებას“

წერის სტილი
კავაკამის მწერლობაში ხშირად გამოიყენება ოსაკა-ბენი, იაპონური გამორჩეული დიალექტი, რომლითაც ლაპარაკობენ ოსაკაში და მიმდებარე ქალაქებში. იგი ასევე აერთიანებს ექსპერიმენტულ და პოეტურ ენას თავის მოთხრობებსა და რომანებში და ლიტერატურულ გავლენებად მოიხსენიებს ლიდია დევისსა და ჯეიმზ ჯოისს . და აღწერს მის მწერლობას, როგორც „მუდმივად მზარდს და განვითარებადს“.

აღიარება
2007 ქწლა მიიღპ ცუბუჩის შოოოს პრემია ახალგაზრდა განვითარებადი მწერლებისთვის, ნაწარმოებისათვის ჩემი ეგო-კოეფიციენტი, ჩემი კბილები და მსოფლიო 

2008 წელს მიიღო აკუტაგავას პრიზი ნაწარმოებისათვის მკერდები და კვერცხები 

2019 წლის მიანიჩის კულტურის პრემია ნაშრომისთვის „ზაფხულის ისტორიები“.
თამაზ პეტრიაშვილი

თამაზ პეტრიაშვილი (დ. 18 ივნისი, 1969, ახალციხე) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს რესპუბლიკის ჰუმანიტარულ–ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
ქალთა მოძრაობა

ქალთა მოძრაობა — საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოძრაობები, რომლებიც მიმართულია ეკონომიკურ, საზოგადოებრივ, პოლიტიკურ და კულტურულ სფეროებში ქალის მამაკაცთან უფლებრივად გათანასწორებისთვის.

ისტორია
ქალთა მოძრაობების დასაწყისი უკავშირდება საფრანგეთის რევოლუციას 1789 წელს, როდესაც შეიქმნა პირველი ქალთა კლუბები. საუკუნეში ქალთა მოძრაობებმა არსებულ განათლების უფლების მოთხოვნას დაამატეს შრომის უფლების მოთხოვნა. აშშ-ში ქალები აქტიურად მონაწილეობდნენ მონობის წინააღმდეგ ბრძოლაში, გაერთიანებულ სამეფოში კი ჩარტისტულ მოძრაობასა და პურის კანონების გაუქმებისთვის ბრძოლაში. 1848-1849 წლებში რევოლუციების შედეგად საფრანგეთში, გერმანიასა და ავსტრიაში შეიქმნა ქალთა პოლიტიკური თანასწორობისთვის მებრძოლი ორგანიზაციები, ხოლო აშშ-ში 1848 წლის ივლისში ჩატარდა ქალთა უფლებების დაცვის ყრილობა. საუკუნის ნახევრიდან ქალთა მოძრაობაში გაჩნდა პროლეტარული მიმართულება. ქალები აქტიურად მონაწილლეობდნენ პარიზის კომუნაში. ქალთა ზოგიერთი მოძრაობა მიემხრო და ინტერნაციონალებს. 1907 წელს შტუტგარტში გაიმართა სოციალისტ ქალთა საერთაშორისო კონფერენცია. 1910 წელს კონფერენციამ კოპენჰაგენში დააწესა ქალთა საერთაშორისო დღე. ომებსშორის პერიოდში ქალებმა რამდენიმე ქვეყანაში მიიღეს საარჩევნო უფლებები, მათ შორის საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში 1919 წელს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქალებმა ქვეყნების უმრავლესობაში მიიღეს საარჩევნო და პოლიტიკური უფლებები. 1967 წელს გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო დეკლარაცია ქალთა დიკრიმინაციის ლიკვიდაციის შესახებ.
ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიული ფედერაცია

ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიული ფედერაცია (ქსდფ) — ქალთა საერთაშორისო ორგანიზაცია. შეიქმნა 1945 წელს პარიზში, აქტიური იყო ცივი ომის დროს. მისი პირველი პრეზიდენტი იყო ე. კოტონი. ორგანიზაცია იყო საბჭოთა კავშირის ინტერესების გამტარი, ამიტომ აკრძალულ იქნა საფრანგეთში და მისი ოფისი გადავიდა აღმოსავლეთ ბერლინში. 1986 წელს ქსდფ-ში შედიოდა ქალთა ორგანიზაციები მსოფლიოს 117 ქვეყნიდან. გამოსცემდა ყოველკვარტალურ ჟურნალს „მსოფლიოს ქალები“. ცივი ომის დასრულების შემდეგ დაკარგა თავისი დანიშნულება, მნიშვნელობა და დამფინანსებლები. ამჟამად ფუნქციონირებს ამავე სახელით, სათაო ოფისით ბრაზილიაში.
იოანე ცეცე

იოანე ცეცე (დ. 1110, კონსტანტინოპოლი — გ. 1180, იქვე) — ბიზანტიელი ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
მისი მამა მიხეილი იყო პროფესიით გრამატიკოსი, დედა იყო კავკასიურ-იბერიული წარმოშობისა. მიიღო საფუძვლიანი ფილოლოგიური და გრამატისტული განათლება. ერთხანს თავს ირჩენდა გრამატიკის მასწავლებლობით და ლიტერატურული მოღვაწეობით. უჩიოდა ხელმოკლეობასა და გაჭირვებას. საკუთარი შრომები მიუძღვნა იოანე კომნენოსს, მის ძმას ისააკ კომნენოსს, მანუელ კომნენოსს და მის ცოლს ირინეს. მისი ყველაზე ვრცელი ნაშრომია „ისტორიათა წიგნი“, ასევე მას ეკუთვნის „ალეგორიები ილიადისა და ოდისეისათვის“, „სხოლიოები ლიკოფრონის ალექსანდრასთვის“. გარდა ამისა, ავტორია რამდნეიმე კრებული კომენტარებისა. იოანე ცეცე იყო ნაკითხი, კარგად იცნობდა ჰომეროსს, პინდარეს, ჰესიოდეს, ბერძენ ტრაგიკოსებს და კომედიოგრაფებს. იოანე ცეცეს მოცემული აქვს ცნობები ქართული ტომების, კოლხეთის სამეფოს, ქუთაისისა და ოქროს საწმისის მითის შესახებ.
გერმანე III

გერმანე — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1267 წელს, წარმოშობით ლაზი. პატრიარქად დაანიშნინა მიხეილ -მ მას შემდეგ, რაც კონფლიქტი მოუვიდა წინა პატრიარქთან, არსენთან. მიტროპოლიტი გერმანე კეისრის მეგობარი იყო. იყო განსწავლული და თავისუფალი აზროვნების მქონე ადამიანი, თუმცა არ იყო მჭევრმეტყველი. პატრიარქის თანამდებობა ეკავა 5 ივნისიდან 14 სექტემბრამდე.
ნიკიფორე ქსანთოპულოსი

ნიკიფორე ქსანთოპულოსი (; დ. 1256, კონსტანტინოპოლი — გ. 1335) — - საუკუნეების ბიზანტიელი ისტორიკოსი. მას ეკუთვნის „საეკლესიო ისტორია“, რომელიც 18 წიგნისგან შედგება და აღწერის ქრისტიანობის ისტორიას ქრისტედან 610 წლამდე. ნიკიფორე ქსანთოპულოსი აპირებდა წიგნის მიყვანას 911 წლამდე, მაგრამ ეს განზრახვა სისრულეში ვერ მოიყვანა. არსებობს ვარაუდი, რომ „საკლესიო ისტორია“ ნიკიფორე ქსანთოპულოსის ორიგინალური ნაშრომი არ არის და მან გადაამუშავა საუკუნის ავტორი, რომელშიც თხრობა 920 წლამდე იყო მისული. „საეკლესიო ისტორიის“ წყაროებად გამოყენებულია ევსევი პამფილე, ფილონ ალექსანდრიელი, იოსებ ფლავიოსი, კლემენტი ალექსანდრიელი, იპოლიტე, ერმია სოზომენე, პრისკე პანიონელი, სოკრატე სქოლასტიკოსი, პროკოპი კესარიელი, აგათია სქოლასტიკოსი და სხვები. ნაშრომში მოცემულია ცნობები ქართლის და აბაზგების გაქრისტიანების, ანდრია მოციქულის მიერ საქართველოში ქადაგების, ევაგრე ქართველის შესახებ.
გურანდა ჯაბუა

გურანდა ჯაბუა (დ. 3 სექტემბერი, 1981, ზუგდიდი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, დიპლომატი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, დიპლომატიისა და საერთაშორისო ურთიერთობათა ისტორიის სპეციალობით. 2010-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
ძია ჟანგკე

ძია ჟანგკე (; დ. 24 მაისი, 1970) — ჩინელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. იგი ჩინური კინოს „მეექვსე თაობის“ წამყვან ფიგურად მიიჩნევა.

ძიას პირველი ნამუშევრები, რომლებიც მან ჩინეთის რადიოსა და ტელევიზიის ეროვნული ადმინისტრაციის თანხმობის გარეშე გადაიღო, „იატაკქვეშა“ ფილმებად მიიჩნევა. 2004 წლიდან ჩინეთში რეჟისორის სტატუსი ამაღლდა, რის შედეგადაც მან მეოთხე მხატვრული ფილმი „სამყარო“ სახელმწიფო ლიცენზიით გადაიღო.

ძიას ფილმებმა საერთაშორისო ცნობადობა და კრიტიკოსთა აღიარება მოიპოვა. 2006 წელს მისმა ფილმმა „მშვიდი ცხოვრება“ ვენეციის კინოფესტივალზე ოქროს ლომი მიიღო.

ადრეული ცხოვრება
ძია ჟანგზე შანსის პროვინციის ქალაქ ფენიანში დაიბადა. იგი კინემატოგრაფიით 1990-იანი წლების დასაწყისში დაინტერესდა, როცა შანსის უნივერსიტეტში ხელოვნების ფაკულტეტის სტუდენტი იყო. ძიაზე განსაკუთრებით დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩენ კაიგეს ფილმმა „ყვითელი დედამიწა“, რომელმაც, როგორც თავად აღნიშნა, მისი ცხოვრება შეცვალა და რეჟისორობა გადააწყვეტინა. 1993 წელს მან პეკინის კინოაკადემიაში კინოთეორიის ფაკულტეტზე დაიწყო სწავლა. აკადემიაში მას საშუალება მიეცა გასცნობოდა როგორც აღმოსავლურ, ისე დასავლურ კინემატოგრაფიას.

კარიერა
ადრეული ნამუშევრები
პეკინის კინოაკადემიაში სწავლის პერიოდში ძიამ სამი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გადაიღო. პირველი მათგანი, ათწუთიანი დოკუმენტური ფილმი „ერთი დღე პეკინში“, რომელიც ტიანმენის მოედნის სანახავად მისული ტურისტების შესახებ მოგვითხრობს, ძიამ 1994 წელს საკუთარი ხარჯებით გადაიღო. ფილმში მთავარ როლს ვანგ ჰონგვეი ასრულებს. „პლატფორმა“ ძიას შემოქმედებაში პირველი ფილმია, რომელშიც მსახიობი ჟაო ტაო მონაწილეობს. იგი მომავალში რეჟისორის ცოლი და მუზა გახდა და მთავარი როლები შეასრულა მის შემდეგ ფილმებში: „შეუცნობელი სიამოვნება“, „სამყარო“ და „მშვიდი ცხოვრება“.

2002 წელს ძიამ „შეუცნობელი სიამოვნება“ გადაიღო. ფილმი უკმაყოფილო ჩინელი ახალგაზრდების შესახებ მოგვითხრობს, რომლებიც ერთი ბავშვის პოლიტიკის თაობის წარმომადგენლები არიან. ფილმმა ძიას რეპუტაცია გაამყარა და თანამედროვე ჩინურ კინოში იგი ერთ-ერთ მთავარ რეჟისორად აქცია. „სიაო ვუ“, „პლატფორმა“ და „შეუცნობელი სიამოვნება“ ხშირად ერთად განიხილება და არაფორმალურ ტრილოგიად მიიჩნევა, რომელიც ჩინეთის გათანამედროვეობას ასახავს.
ჩენ კაიგე

ჩენ კაიგე (; დ. 12 აგვისტო, 1952) — ჩინელი კინორეჟისორი, რომელიც ჩინური კინოს „მეხუთე თაობის“ წამყვან ფიგურად მიიჩნევა. მისი ფილმები ვიზუალური ენითა და ეპიკური თხრობით გამოირჩევა. 1993 წელს მან კანის კინოფესტივალზე ოქროს პალმის რტო და კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაციის ჯილდო მიიღო.

ადრეული ცხოვრება
ჩენ კაიგე პეკინში ფუჯოური წარმოშობის ოჯახში დაიბადა. კულტურული რევოლუციის პერიოდში იგი წითელ გვარდიას შეუერთდა. ჩენის მამა სახელგანთქმული რეჟისორი იყო. კულტურული რევოლუციის დამთავრებისთანავე, 1978 წელს, ჩენი პეკინის კინოაკადემიაში ჩაირიცხა, რომელიც 1982 წელს, როგორც „მეხუთე თაობის“ კინორეჟისორმა დაამთავრა.

სარეჟისორო კარიერა
კინოაკადემიის დასრულების შემდეგ ჩენმა კურსელთან და მეგობართან, ჩან იმოუსთან ერთად გუანსის კინოსტუდიაში დაიწყო მუშაობა. 1989 წელს ჩენმა ინგლისური ბენდის -ის სიმღერისთვის „ “ მუსიკალური ვიდეო გადაიღო. მომდევნო წელს რეჟისორი ბერლინის 39-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ჟიურის წევრი იყო.

დასავლურ სამყაროში ჩენის ყველაზე გახმაურებული ფილმია 1993 წლის „მშვიდობით, საყვარელო“, რომელიც ოსკარის ორი ნომინაციის და კანის კინოფესტივალის ოქროს პალმის რტოს მფლობელია.

ჩენს რამდენიმე ფილმში აქვს ნათამაშები, მათ შორისაა ბერნანდო ბერტოლუჩის „უკანასკნელი იმპერატორი“ და თავისივე ფილმები: „იმპერატორი და მკვლელი“ და „ერთად“.

ჩენის 2012 წლის ფილმი „ქსელში გახლართული“ ოსკარის 85-ე დაჯილდოებაზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის ნომინაციის გრძელ სიაში მოხვდა.

პირადი ცხოვრება
ჩენის პირველი ცოლი სუნ ძიალინი იყო, რომელიც რეჟისორმა პეკინის კინოქარხანაში მუშაობის პერიოდში, 1975-1978 წლებში გაიცნო. წყვილი 1983 წელს დაქორწინდა. ჩენმა მოგვიანებით ცოლად ჰონგ ჰუანგი შეირთო. მისი მამა დიპლომატი ჭანგ ჰანჭი იყო, რომელიც მაო ძედუნთან მთარგმნელად მუშაობდა. თავად ჰონგს ნიუ-იორკში ვასარის კოლეჯი აქვს დამთავრებული და ამჟამად ჩინეთის მედია ჯგუფის მთავარი აღმასრულებელი ოფიცერია. 1990-იანი წლების დასაწყისში წყვილი განქორწინდა, რის შემდეგაც ჩენი ნი პინგთან ერთად ცხოვრობდა. 1996 წელს რეჟისორმა ცოლად მსახიობი ჩენ ჰონგი შეირთო.

ჩენი აშშ-ს მწვანე ბარათის მფლობელია.