iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საირა-ცენტრი

სირა-ცენტრი , 29-სართულის, 133 მ სიმაღლის საოფისე მაღლივი შენობა დასავლეთ ფილადელფიის უნივერსიტი-სიტი უბანში, პენსილვანია, აშშ. არქიტექტორი სეზარ პელის მიერ დაპროექტებული შენობა ამტრაკის 1930-იანი წლების არტ-დეკოს სტილის 30-ე ქუჩის სადგურის პირდაპირ დგას. ცათამბჯენი ზედ მოქმედი რკინიგზის პლატფორმაზე აშენდა. მშენებლობა 2004 წელს დაიწყო და 2005 წლის ბოლოს დასრულდა.

პროექტი მრავალ წინააღმდეგობასთან იყო დაკავშირებული. ადგილი, სადაც ის შენდებოდა, ეკუთვნოდა განვითარების წამახალისებელ ზონას, რომელიც გათავისუფლებული იყო თითქმის ყველა საშტატო და ადგილობრივი გადასახადისგან. სირა-ცენტრს ფილადელფიის სხვა საოფისე ცათამბჯენების კანიბალიზაციას აბრალებდნენ, ვინაიდან ნაცვლად გარე ბიზნესის მოზიდვისა, მან ქალაქში უკვე არსებული სხვა ადგილობირივი კომპანიები გადმოიბირა.
ალა-არჩის ეროვნული პარკი

ალა-არჩის ეროვნული პარკი მდებარეობს ტიან-შანის მთებში (ყირგიზეთი), ამ ტერიტორიაზე ეროვნული პარკი დაარსდა 1976 წელს და ის დედაქალაქ ბიშკეკიდან დაახლოებით 40 კილომეტრითაა დაშორებული. პარკი მოიცავს მდინარე ალა-არჩას ხეობას და აქ არსებულ მთებს, ეს ადგილები განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობს ლაშქრობის, თხილამურებით სრიალის მოყვარულთა და მთამსვლელთა შორის. ზაფხულის ბოლოს და შემოდგომის დასაწყისში ამ პარკს განსაკუთრებით ბევრი ტურისტი სტუმრობს.

პარკი მოიცავს დაახლოებით 200 კვადრატულ კილომეტრ ტერიტორიას და მისი საშუალო სიმაღლე შეადგენს 1500 მეტრს, ალა-არჩას ეროვნული პარკის მაქსიმალური სიმაღლეა 4 895 მეტრი. პარკში არის ოცი დიდი და მცირე მყინვარი, რომლებიდანაც რამდენიმე მდინარე იღებს სათავეს, მათგან აღსანიშნავია ალა-არჩა და აკ-შაი. ეროვნულ პარკში არსებული ცხოველთა სამყაროდან აღსანიშნავია თოვლის ლეოპარდი.
რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება

რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება — აშშ-ის კონგრესის მიერ დაარსებული და დაფინანსებული რადიოსადგური, რომელიც მაუწყებლობს ევროპის, ცენტრალური აზიისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში. რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება გადასცემს ახალ ამბებსა და ანალიტიკურ გადაცემებს იმ ქვეყნებში, სადაც „ინფორმაციის მიღების თავისუფლება სრულად არაა უზრუნველყოფილი, ან შეზღუდულია მთავრობის მიერ“.

რადიოსადგური დაარსდა 1949 წელს, როგორც ანტი-კომუნისტური ინფორმაციის წყარო ცივი ომის დროს. მისი სათავო ოფისი ქალაქ მიუნხენში მდებარეობდა 1949-1995 წლებში, 1995 წლის შემდეგ კი იგი პრაღაშია განთავსებული. ცივი ომის დასრულების შემდეგ ევროპაში მაუწყებლობის მასშტაბები საგრძნობლად შემცირდა, სანაცვლოდ კი ახლო აღმოსავლეთი იქცა რადიოსადგურის უპირატეს ზონად. პრაღის სათავო ოფისის გარდა, „რადიო თავისუფლებას“ გააჩნია 21 ადგილობრივი ოფისი სამაუწყებლო რეგიონის ქვეყნებში და კორპორაციული შტაბ-ბინა ქალაქ ვაშინგტონში. მაუწყებლობა ხორციელდება 27 ენაზე 23 ქვეყანაში, მათ შორის რუსეთში, ირანში, ავღანეთსა და პაკისტანში.

რადიო თავისუფლების ქართული სამსახურის პირველი გადაცემა ეთერში 1953 წლის 3 მარტს გადაიცა. 2025 წელს, „რადიო თავისუფლების“ ზედამხედველმა აშშ-ის გლობალური მედიის სააგენტომ დაფინანსება შეუწყვიტა, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ბრძანებულების შემდეგ.
ლილი იოსელიანი

ლილი (ელენე) კონსტანტინეს ასული იოსელიანი (დ. 25 მარტი, 1922, თბილისი — გ. 14 მაისი, 2014, იქვე) ― ქართველი რეჟისორი. პროფესორი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1976).

ბიოგრაფია
ლილი (ელენე) იოსელიანი დაიბადა 1922 წლის 25 მარტს. მისი მშობლები იყვნენ ალექსანდრა ჟღენტი და კონსტანტინე იოსელიანი. ძმა — ჯაბა იოსელიანი.

1945 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი (პროფესორ გიორგი ტოვსტონოგოვის კლასი). 1946–1949 წლებში იყო მოზარდ მაყურებელთა თეატრის, ხოლო 1949–1957, 1960–1962 და 1965–1966 წლებში მარჯანიშვილის თეატრის დამდგმელი რეჟისორი. 1957–1960, 1962–1963, 1966–1969 წლებში იყო გორის გიორგი ერისთავის სახელობის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1963–1965 წლებში კი თბილისის სანკულტურის თეატრის მთავარი რეჟისორი. 1969–1972 წლებში იყო რუსთაველის თეატრის დამდგემელი რეჟისორი.

ამ თეატრების გარდა ცალკეული დადგმები განახორციელა ქუთაისისა და რუსთავის თეარებში.

1945 წლიდან გარდაცვალებამდე მოღვაწეობდა თეატრალურ უნივერსიტეტში.

ლილი იოსელიანი 2014 წლის 14 მაისს, 92 წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

მნიშვნელოვანი დადგმები
ბერნარდ შოუ: „პიგმალიონი“
მაქსიმ გორკი: „ფსკერზე“
მაქსიმ გორკი: „მდაბიონი“
ანტონ ჩეხოვი: „სამი და“
ფიოდორ დოსტოევსკი: „იდიოტი“
უილიამ შექსპირი: „აურზაური არაფრის გამო“
უილიამ შექსპირი: „რომეო და ჯულიეტა“
უილიამ შექსპირი: „ჰამლეტი“
უილიამ შექსპირი: „ქარიშხალი“
უილიამ შექსპირი: „მეთორმეტე ღამე“
გერჰარტ ჰაუპტმანი: „მშვიდობის დღესასწაული“
მერაბ ელიოზიშვილი: „ბებერი მეზურნეები“
რეზო თაბუკაშვილი: „რას იტყვის ხალხი“
ჯონ ბოინტონ პრისტლი: „დრო და ქონვეის ოჯახი“
დავით კლდიაშვილი: „დარისპანის გასაჭირი“
დავით კლდიაშვილი: „ირინეს ბედნიერება“ და მრავალი სხვა.

ფილმოგრაფია
1981: „დები წყვდიადში“ (ბურნარდა ალბა) რეჟ. ბიძინა ჩხეიძე
1984: „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“ (ეფემია წერეთელი) რეჟ. გიორგი შენგელაია
1985: „წყარო“ (ბებია ვარო) რეჟ. დარია ხოჯავა
1987: „ფესვები“ რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე

მასზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი „ოსტატობის გაკვეთილი“.

წიგნები
დიმიტრი ხვთისიაშვილი – „ლილი იოსელიანი“.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
რუსთაველის პრემია
კოტე მარჯანიშვილის პრემია
1976: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
პირადი პლანშეტური კომპიუტერი

პლანშეტური კომპიუტერი, ხშირად მოიხსენიება როგორც პლანშეტი — მობილური მოწყობილობა, რომელიც ბრტყელ კორპუსში აერთიანებს მობილურ ოპერაციულ სისტემას, სენსორულ ეკრანს, დამუშავების ელექტრონულ სქემებსა და მრავალჯერადი დატენვის ბატარეას. პლანშეტებს, კომპიუტერებისა, სხვა მოწყობილობების მსგავსად, ერთნაირი შესაძლებლობები გააჩნიათ, თუმცა აკლიათ ზოგიერთი შეტანა-გამოტანის (/) ფუნქცია.

თანამედროვე პლანშეტები სმარტფონების ბაზაზეა შექმნილი, თუმცა პლანშეტები სმარტფონებთან შედარებით დიდია — მათი ეკრანის ზომა დიაგონალზე 7 ინჩს (18 სმ) ან მეტს შეადგენს და შესაძლოა არ გააჩნდეთ ფიჭური კავშირის მხარდაჭერა. ლეპტოპებისგან განსხვავებით (რომლებიც ტრადიციულად დესკტოპისთვის შექმნილ ოპერაციულ სისტემებზე მუშაობენ), პლანშეტები, სმარტფონების მსგავსად, ჩვეულებრივ, მობილურ ოპერაციულ სისტემებს იყენებენ.

2010 წელს -მა გამოუშვა მასობრივი ბაზრისთვის განკუთვნილი პირველი პლანშეტი . შედეგად პლანშეტების გავრცელების არეალი სწრაფად გაიზარდა, და დღესდღეობით, მასობრივად გამოიყენება სხვადასხვა სფეროში. მწარმოებელთა შორის ბაზრის ყველაზე დიდ წილს ფლობს, რომელსაც -ი და მოჰყვებიან.
საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალები

საერთაშორისო უშიშროების უზრუნველყოფის ძალები  — ავღანეთის ტერიტორიაზე ნატოს ეგიდითა და მეთაურობით მოქმედი საერთაშორისო სამხედრო კონტინგენტი, რომლის მისია ავღანეთში სტაბილურობისა და გრძელვადიანი უშიშროების უზრუნველყოფაა.

-ი ჩამოყალიბდა 2001 წლის 20 დეკემბერს გაეროს უშიშროების საბჭოს №1386 რეზოლუციის საფუძველზე. ძალების საწყისი მისია იყო ქაბულსა და მის გარშემო ტერიტორიაზე სტაბილურობის დამყარება, რათა ჰამიდ კარზაის დროებით მთავრობას შესძლებოდა ძალაუფლების ხელში აღება.

2003 წლის 13 ოქტომბერს უშიშროების საბჭოს გადაწყვეტილებით -ის მანდატი გავრცელდა მთელ ავღანეთზე.

დღესდღეობით -ი წარმოადგენს საერთაშორისო სამხედრო კოალიციას, რომელშიც მსოფლიოს 50-მდე ქვეყანა და 110,000-მდე ჯარისკაცი მონაწილეობს. -ი ავღანეთის მთელ ტერიტორიაზე აწარმოებს ბრძოლას თალიბანის, ალ-კაიდასა და სხვა ექსტრემისტული ორგანიზაციების წევრებთან.

-ში მონაწილე ქვეყნები
იოდოკი

იოდოკი — კორეის პენეიტენციარული სისტემის დაწესებულება (საკონცენტრაციო ბანაკი). ოფიციალური სახელწოდება — ყოფნის ცენტრი № 15 . ზოგი წყარო უწოდებს იოდოკს „საპატიმრო ბანალს“ და „საკონცენტრაციო ბანაკს“ . ჩრდილოეთ კორეისგან დამოუკიდებელი წყაროების ცნობით ბანაკი გამოიყენება პოლიტიკური პატიმრების შეყრისთვის. გაიხსნა 1959 წელს. განთავსებულია პროვინცია ჰამგიონ-ნამდოს უეზდ იოდოკში, თუმცა ასევე უკავია პროვინცია პჰიონან-ნამდოს უეზდ ტეჰინის ტერიტორია. ბანაკის კოორდინატებია — .

ჩრდილოეთი კორეის ოფიციალური პოზიციით, კორეაში არ არსებობს პოლიტიკური პატიმრები, ხოლო შეტყობინებები ამისა და ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანთა უფლებების შელახვის შესახებ არის „სამხრეთკორეელი მარიონეტკებისა“ და „მემარჯვენე იაპონელი რეაქციონერების“ მიერ მომზადებული ფალსიფიკაციები.

არასამთავრობო ორგანიზაციის „აშშ კომიტეტი ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანთა უფლებების შესახებ“ ინფორმაციით, ბანაკში იმყოფება 40 000 პატიმარი. იოდოკი არის დახურული ობიექტი, ამიტომაც მის შესახებ წყაროდ ითვლება ყოფილი პატიმრების მიერ მოწოდებული ინფორმაცია, -ს მიერ შესრულებული საიდუმლო გადაღება და მრავალი თანამგზავრული გადაღება. 2010 წლის იანვრისთვის სამხრეთკორეული პრესის მონაცემებით, სამხრეთ კორეაში ცხოვრობს 254 ყოფილი პატიმარი, თუმცა სხვადასხვა მიზეზების გამო მათგან მხოლოდ მცირე ნაწილი ყვება იოდოკში თავისი ცხოვრების შესახებ.

რუსი აღმოსავლეთმცოდნე ანდრეი ლანკოვი მიიჩნევს, რომ ყველა ჩრდილოეთკორეულ ბანაკებს შორის იოდოკი „არის ყველაზე ლიბერალური რეჟიმით, მას უკავია საშუალო ადგილი კლასიკურ კონცენტრაციულ ბანაკსა და გადასახლებულთათვის დაცულ რაიონს შორის“.
ორლოვის ბრილიანტი

ორლოვის ბრილიანტი (ძველი სახელწოდება „დერიანური“ ) (189,62 კარატი) — ინდოეთი. — საუკუნე. მომწვანო-მოცისფრო შეფერილობის. იგი გრაფმა ორლოვმა ამსტერდამში იყიდა და ეკატერინე -ს მიუძღვნა. მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე ცნობილი ალმასი. აღმოჩენისას ქვა 400 კარატს შეადგენდა. იგი შეიძინა შაჰ–ჯაჰანმა. მან მრავალი პატარა იარუსებად დაწყობილი წახნაგების საშუალებით ქვას ინდური ვარდის ფორმა მისცა. დაწახნაგების შემდეგ ქვა 199,6 კარატამდე შემცირდა. მძიმედ დაავადებული შაჰ–ჯეჰანის მემკვიდრეს, მის უფროს ვაჟს დარაშიკალს სურდა ქვეყნის მთლიანობის შენარჩუნება, ინდუსებთან მშვიდობა, სახელოვან წინაპართა პოლიტიკის გაგრძელება, მაგრამ მუსლიმი მოლები და და დიდებულები შაჰ–ჯეჰანის მეორე ვაჟს, დაუნდობელ ფანატიკოსს აურანგზებს ემხრობოდნენ. ამ უკანასკნელმა აჯობა ძმას, თავისი მეომრებით შევიდა აგრაში, სადაც შეიტყო მამის გამოჯანმრთელების ამბავი.

აურანგზებმა სასწრაფოდ გასცა მამის დაპატიმრებისა და ციხე–სიმაგრეში ჩამწყვდევის ბრძანება და ტახტის მფლობელი შეიქნა. 1665 წელს ახალმა მმართველმა ჟან ბატისტ ტავერნიეს თავისი უძვირფასესი ქვების აღწერის ნება მისცა. ძვირფასი ალმასი ტავერნიეს წიგნში დიდი მუღალის სახელწოდებით იხსენიება. ქვა მოცისფრო–მომწვანო შეფერილობისაა.

გადმოცემის თანახმად, ალმასი კარგა ხნის მანძილზე სერიგაპატამის ტაძარში ბუდას ქანდაკების მესამე თვალს წარმოადგენდა. საუკუნის დასაწყისში ალმასი მოიპარა ფრანგმა კარისკაცმა, ვინც ტაძარში შეღწევის მიზნით, საგანგებოდ მიიღო მათი რწმენა, მოიპოვა ქურუმის ნდობა და ტაძრის მცველად დაიწყო მუშაობა. ჯარისკაცმა ქვა მადრასში 2 000 ფუნტ სტრელინგად მიჰყიდა ინგლისური ხომალდის კაპიტანს, რომელმაც, თავის მხრივ, ძვირფასი ქვა 12 000 ფუნტად დაუთმო ლონდონში მცხოვრებ ებრაელ ვაჭარს. ამის მერე გარკვეული დროით ალმასის კვალი ქრება.

1767 წელს სომეხმა ვაჭარმა გრიგოლ საფრასმა (შაფრასი) სპარსი მეომრისაგან შეიძინა ალმასი და ამსტერდამის ბანკში დააგირავა, ხოლო ხუთი წლის შემდეგ 125 000 მანეთად მიჰყიდა თავისი მეუღლის ბიძაშვილს, სამეფო კარის იუველირს, სომეხ ივან ლაზარევს (ოვანე ეგიაზარიანი).

1773 წელს ამსტერდამში მყოფმა რუსმა თავადმა გრიგორი ორლოვმა ვაჭარ ლაზარევისგან ალმასი 400 000 მანეთად შეიძინა, ვაჭარს 20 000 მანეთის ოდენობით პენსია დაუნიშნა და დიდებულის წოდების დამადასტურებელი სიგელი უბოძა. გრიგორი ორლოვმა ბრილიანტი 1773 წლის 24 ნოემბერს, ეკატერინე -ის სახელობის დღის აღსანიშნავად ცარსკოე სელოში გამართულ წვეულებაზე უსახსოვრა რუსეთის იმპერატორს. ორლოვი ამ უძვირფასესი საჩუქრით იმპერატორის გულის მოგებასა და ძველი უფლებების აღდგენას ცდილობდა, მაგრამ დედოფალი კვლავ ახალი ფავორიტის, თავად პოტიომკინის ერთგული დარჩა. 1784 წელს ეკატერინე -ის ბრძანებით ალმასმა რუსეთის იმპერატორთა კვერთხი დაამშვენა.

ამჟამად ალმასი ორლოვი 199,6 კარატს შეადგენს და მოსკოვის ალმასთა ფონდში ინახება.
დეივიდ პიტრეიესი

გენერალი დეივიდ ჰოუველ პიტრეიესი (, გამოითქმის /./; დ. 7 ნოემბერი, 1952) — საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალებისა და ავღანეთში აშშ-ის სამხედრო ძალების მეთაური. მის სხვა ოთხვარსკვლავიან დავალებათა შორის იყო აშშ-ის ცენტრალ-კომანდის მე-10 მეთაურობა 2008-2010 წლებში და ერაყის მრავალეროვნული ჯარების (-) გენერალ-მეთაურობა 2007-2008 წლებში. --ის მეთაურის როლში პიტრეიესი ერაყში მთელ კოალიციის ჯარებს განაგებდა. მიმდინარე პოსტზე 2010 წლის 4 ივლისიდან მსახურობს.

პიტრეიესს მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი აქვს აშშ-ის სამხედრო აკადემიიდან, რომელიც 1974 წელს დაამთავრა, როგორც წარჩინებულმა კადეტმა (კლასის საუკეთესო 5%-ში). 1983 წელს აშშ-ის არმიის მეთაურთა და გენერალური შტაბის კოლეჯის კურსდამთავრებულმა გენერალი ჯორჯ მარშალის პრემია მიიღო. მას შემდეგ 1985 წელს ჯერ საზოგადო საქმეთა მაგისტრის, შემდეგ კი (1987 წ.) ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო პრინსტონის უნივერსიტეტის ვუდროუ უილსონის საზოგადო და საერთაშორისო ურთიერთობათა სკოლაში. მოგვიანებით აშშ-ის სამხედრო აკადემიაში საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორის ასისტენტად მუშაობდა.
ფლინტსტოუნები

ფლინტსტოუნები — ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალი, რომელიც გადიოდა ტელეარხის ეთერში 1960 წლის 30 სექტემბრიდან 1966 წლის 1 აპრილამდე. სერიალში მოთხრობილია მუშათა კლასის ქვის ხანის ადამიანებსა და მათ ოჯახებზე, ძირითადად - ფრედ ფლინსტოუნსა და ბარნი რაბლზე. სერიალი შემდგომში არაერთი სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ეკრანიზაციის სახით იქნა გამოშვებული. დიდი პოპულარობა მოიპოვა 1994 წლის მხატვრულმა ფილმმაც.
B-2 Spirit

-2 (აგრეთვე ცნობილი როგორც ) — ამერიკული მძიმე ბომბდამშენი, დაფუძნებული მცირედ შესამჩნევი სტელსის ტექნოლოგიაზე, დაპროექტებულია მოწინააღმდეგის ჰაერსაწინაამღმდეგო თავდაცვის გასარღვევად და იქ როგორც ჩევულებრივი, ასევე ბირთვული იარაღის განსათავსებლად. მნიშვნელოვანი კაპიტალური და საექსპლუატაციო ხარჯების გამო პროექტმა ორაზროვნება გამოიწვია კონგრესსა და სამხედრო შტაბის უფროსებს შორის. გვიანი 1980-იანებისა და ადრეული 1990-იანების განმავლობაში კონგრესმა შეამცირა თავდაპირველი გეგმები 132 ბობდამშენის წარმოების შესახებ, და ნება დართო, გამოეშვათ მხოლოდ 21.

თითო თვითმფრინავის საშუალო ღირებულება 737 მილიონი აშშ-ის დოლარია (1997 წლის კურსით). თითოეული ასეთი თვითმფრინავის სრული შენაძენი საშუალოდ 929 მილიონი დოლარი ჯდება, რომელშიც შედის სათადარიგო ნაწილები, აღჭურვილობა, მოდერნიზაცია და პროგრამული უზრუნველყოფა.

ბომბდამშენს ჰყავს ორ-კაციანი ეკიპაჟი და შეუძლია ჩამოყაროს 80 ცალი 230 კილოგრამიანი -ის ტიპის სისტემის ბომბები(დასავლური ტიპის –ის მიერ წარმოებული -ით მართვადი ბომბები. მათ შეუძლიათ სამიზნეებზე დარტყმა 72 კმ მანძილზე. დაცემის დროს ბომბი ფრთებს ხსნის, რაც საშუალებას აძლევს, დაგეგმოს მანძილი 72 კმ-მდე და რეალურად გაასამმაგოს დიაპაზონი.), ან 16 ცალი 1100 კილოგრამიანი 83-ის ტიპის ბირთვული ბომბები. -2 ერთადერთი თვითმფრინავია, რომელსაც შეუძლია ატაროს დიდი ჰაერი-მიწა ტიპის შეიარაღება სტელსის კონფიგურაციაში.

-2 გამოიყენება ჯაშუშად კონტრდაზვერვის მიერ და აწყობს დასამახსოვრებელ საზოგადოებრივ წარმოდგენებს ავიაშოუებზე 1990-იანების შემდეგ.
თიენძინი

თიენძინი — მეტროპოლისი ჩინეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ეს დასახლებული პუნქტი არის ქვეყნის ოთხი ცენტრალური დაქვემდებარეობის ქალაქიდან ერთი. თიენძინის ურბანულ ტერიტორიას ესაზღვრება ხებეის პროვინცია და პეკინის (პეიძინგის) მუნიციპალიტეტი, რაც შეეხება აღმოსავლეთის საზღვარს, ის გადის ბოჰაის ყურეზე რომელიც წარმოადგენს ყვითელი ზღვის შემადგენელ ნაწილს. მოსახლეობის თვალსაზრისით ამ ტერიტორიას ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში მეექვსე ადგილი უკავია, ხოლო ფართობის მიხედვით მეხუთე ადგილს იკავებს, პეკინის, შანჰაის, გუანჯოუს და შენიანის შემდეგ.

ქალაქ თიენძინის ფართობი შეადგენს 11 920 კმ². ურბანული ტერიტორია გაშენებულია მდინარე ხაიხეს სანაპიროზე, აქ მდებარეობს პორტი, რომელიც ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ქალაქში. მიუხედავად იმისა რომ ეს დასახლება ყვითელ ზღვასთან საკმაოდ ახლოს მდებარეობს, აქ კლიმატი მაინც კონტინენტურია. თიენძინიდან 96 კილომეტრში მდებარეობს დედაქალაქი პეკინი, ეს ორი ქალაქი ერთმანეთს მაღალსიჩქარიანი რკინიგზის მეშვეობით უკავშირდება.

დაძმობილებული ქალაქები
სფაქსი

სფაქსი — ქალაქი ტუნისში, დედაქალაქ ტუნისიდან სამხრეთ-დასავლეთით 270 კილომეტრის დაშორებით. ქალაქი დაარსდა 849 წელს, ძველი რომაული დასახლების ტაპარურის ნანგრევებზე. ამჟამად სფაქსი წარმოადგენს სფაქსის ვილაიეთის ადმინისტრაციულ ცენტრს და ის გაშენებულია გაბასის ყურის ნაპირებზე, სფაქსი ტუნისის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საპორტო ქალაქია. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 2005 წლის მონაცემებით 340 000 კაცს შეადგენს. სფაქსის სიახლოვეს მოიპოვებენ ფოსფატებს.

ისტორია
 საუკუნის ბოლოს სფაქსი გახდა დამოუკიდებელი ქალაქ-სახელმწიფო. 1148 წელს ეს ქალაქი დაიპყრო სიცილიის მეფე როჯერ -მ და ის მხოლოდ 1156 წელს გათავისუფლდა. საუკუნისთვის სფაქსი უკვე ექცევა ესპანეთის საზღვრებში. საუკუნის ბოლოსთვის ტუნისი დაიპყრო საფრანგეთმა და ეს ტერიტორიაც საფრანგეთი იმპერიის შემადგენელ ნაწილად იქცა. მეორე მსოფლიო ომის დროს სფაქსი იყო ნაცისტური მხარის დასაყრდენი ტერიტორია, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ტუნისი კვლავ საფრანგეთს დაუბრუნდა. 1956 წელს ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოიპოვების შემდეგ, სფაქსი შევიდა ახლად შექმნილი ტუნისის სახელმწიფოს შემადგენლობაში.
ბროდვეის თეატრი

ბროდვეის თეატრი (; შემოკლ. ბროდვეი) — კომერციული თეატრალური ხელოვნების განსაკუთრებული ჟანრი. ტერმინი მიუთითებს თეატრალურ წარმოდგენებზე 40 მსხვილ პროფესიულ თეატრში 500 ან მეტი ადგილით, რომლებიც თეატრალურ უბანში მდებარეობს (ასევე ერთი თეატრი ლინკოლნ-ცენტრში), მანჰეტენზე, ნიუ-იორკში. ლონდონის უესტ-ენდის თეატრთან ერთად ბროდვეის თეატრი ინგლისურენოვან მსოფლიოში კომერციული თეატრის უმაღლეს დონეს წარმოადგენს.

ბროდვეის თეატრალური უბანი ნიუ-იორკის პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. ბროდვეის ლიგის თანახმად, ბროდვეის წარმოდგენებზე 2009-2010 წლის სეზონზე $1.02 მილიარდის ღირებულების ბილეთები გაიყიდა.
ქვემო ნაგვაზავო

ქვემო ნაგვაზავო, ქვედა ნაგვაზაო — სოფელი საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ნაგვაზავოს თემი (სოფლები: ზემო ნაგვაზავო, ქვემო ნაგვაზავო, ლეკვანტალიე). სოფელში არის საჯარო სკოლა. აქ დაიბადა პოეტი ნოშრევან ჯიშკარიანი.

გეოგრაფია
მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე აბაშის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 140 მეტრზე, კლიმატი — ნოტიო სუბტროპიკული. მარტვილიდან 5 კილომეტრი, მანძილი თბილისამდე 279 კმ, მანძილი ზუგდიდამდე 80 კმ, უახლოესი პორტი ქალაქი ფოთი — 70 კმ, უახლოესი რკინიგზის სადგური — ქ. აბაშა (29 კილომეტრი), უახლოესი აეროპორტი — ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი - 40 კმ.

ტოპონიმები
(ლ)ეჯღარკე — უბანი სოფლის ცენტრში.
(ლ)ეცერცვე — უბანი სოფლის ჩრდილოეთით.
(ლ)ეგვაზე — უბანი სოფლის აღმოსავლეთით.
კაჟონა — უბანი სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
ჭალე — ახო (საყანური გაკაფული) სოფლის დასავლეთით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 734 ადამიანი.

მოსახლე გვარები
სოფელში დღესდღეობით ცხოვრობენ შემდეგი გვარის წარმომადგენლები: ჯღარკავები, გვაზავები, ცერცვაძეები, სილაგავები, თოშხუები, ფუტკარაძეები, მანტუები, ძიძიგურები და სხვ.

ეკონომიკა
საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მესიმინდეობა და მეჩაიეობა. ამჟამად სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგებია მემარცვლეობა და მეცხოველეობა, მემცენარეობიდან მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მარცვლეულ კულტურებს, კერძოდ: სიმინდს, სოიოსა და ლობიოს. მრავალწლიანი ნარგავებიდან — თხილსა და სუბტროპიკულ ხურმას.

გალერეა
ინტერაქტივკორპ ბილდინგი

ინტერაქტივკორპ ბილდინგი — ინტერაქტივკორპის შტაბ-ბინა. ამერიკელი არქიტქტორის ფრენკ გერის პროექტით, დეკონსტრუქტივიზმის სტილში აგებული შენობა ჩელსიში, ნიუ-იორკის მანჰეტენის უბანში. დასრულდა 2007 წელს. მსგავსია გერის სხვა პროექტების და ორი ძირითადი ნაწილისგან შედგება: ერთი ვრცელი ბაზა, რომელიც გიგანტურ ფუტკრის ფიჭების გროვას ჰგავს და მეორე იგივე, მაგრამ მცირე ზომის ზედა ნაწილი. შედეგად, იგი ორი ძალიან მაღალისართულიანი შენობის შთაბეჭდილებას ქმნის, თუმცა, სინამდვილეში, ის 10-სართულიანია.

გალერეა
ჩელსი (სასტუმრო)

სასტუმრო ჩელსი — სასტუმრო და ისტორიული ადგილი ქალაქ ნიუ-იორკში, ძირითადად ცნობილი მისი ხანგრძლივი მდგმურების ისტორიით. აქ ცხოვრობდა მრავალი მწერალი, მუსიკოსი, მსახიობი, მათ შორის ბობ დილანი, ჯენის ჯოპლინი, პატი სმიტი, ლეონარდ კოენი, არტურ კლარკი, დილან ტომასი, სიდ ვიციუსი, რობერტ მაპლთორპი, ლარი რივერსი და ენდი უორჰოლის სტუდიასთან „ “ დაკავშირებული მრავალი ადამიანი. სასტუმრო მდებარეობს მანჰეტენის ჩელსის უბანში, უესტ 23-ს ქუჩის 222-ში, მეშვიდე და მერვე ავენიუებს შორის. მიუხედავად იმისა, რომ სასტუმრო ხანგრძლივ მდგმურებს უკვე აღარ იღებს, შენობაში კვლავაც ცხოვრობს მრავალი გამოჩენილი ადამიანი. სტუმრების გაჩერების მაქსიმალური ვადაა 24 ღამე.
მელაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი მელაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აკაკი მელაძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
ალბერტ მელაძე — პოლიტიკოსი
ალექსანდრე მელაძე — ინჟინერი
გიორგი მელაძე — პოლიტიკოსი
დიმიტრი მელაძე — გენეტიკოსი
დომენტი მელაძე — საბჭოთა სამხედრო პირი
ვალერი მელაძე — მომღერალი
ვლადიმერ მელაძე — მეტალურგი
მევლუდ მელაძე — სპორტსმენი (ავტორბოლა, სამბო)
პავლე მელაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
ჰამლეტ მელაძე — მათემატიკოსი, პედაგოგი
ორანი

ორანი (არაბული: ,) — ქალაქი ხმელთაშუა ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპირო ზოლში, ეს დასახლება წარმოადგენს ალჟირშის მეორე უდიდეს ქალაქს.

ფრანგული მმარეთველობის დროს ორანი იყო პრეფექტურა, ორანის დეპარტამენტში. ამჟამად ეს დასახლება წარმოადგენს ორანის პროვინციის (ვილაიეთი) ადმინისტრაციულ ცენტრს. აქ დაახლოებით ცხოვრობს 1,283,250 კაცი (2006), ხოლო რაც შეეხება ქალაქის აგლომერაციას, აქ მცხოვრებთა რაოდენობა 2 მილიონს აღწევს და მას დედაქალაქ ალჟირის შემდეგ ქვეყანაში მეორე ადგილი უკავია. ორანი არის საპორტო ქალაქი, 1960 წლის შემდეგ ეს ქალაქი დასავლეთ ალჟირის უმნიშვნელოვანესი კომერციული, ინდუსტრიული და საგანმანათლებლო ცენტრი გახდა. ორანიდან 432 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი ალჟირი.

გეოგრაფია
კლიმატი
ორანი მდებარეობს სუბტროპიკულ კლიმატურ სარტყელში. საშუალო წლიური ტემპერატურა 17,7 გრადუს აღწევს, წლიური ნალექების რაოდენობა კი 388 მილიმეტრია.

ყველაზე თბილი თვეები არის ივლისი და აგვისტო, რომლის საშუალო ტეპმპერატურა 24.2 - 24.8 გრადუს აღწევს, ზამთრის ყველაზე ცივი თვეებია დეკემბერი და თებერვალი, საშუალო ტემპერატურა 11.7 - 12.4 °.

ქალაქში ყველაზე მეტი ნალექი ოქტომბერსა და აპრილში მოდის.

ისტორია
ორანი დაარსდა 903 წელს, მას დაარსებიდანვე სავაჭრო მიზნებისთვის მნიშვნელოვანი ფუნქციები ეკისრებოდა. 1509 წელს ეს ადგილები შევიდა ესპანეთის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. ესპანთა მმართველობა აქ 1708 წლამდე გაგრძელდა, ამ წელს ოსმალებმა შეძლეს ჩრდილოეთი ალჟირის დაპყრობა. ესპანეთმა 1732 წელს მოახერხა, ამ ქალაქის უკან დაბრუნება. თუმცა უკვე ორანის სავაჭრო ფუნქციები დაკარგული ჰქონდა, სწორედ ამიტომ 1792 წელს, ესპანეთის მეფე კარლოს -მ ეს ქალაქი ოსმალებს მიჰყიდა. ოსმალთა მმართველობა აქ 1831 წლამდე გაგრძელდა. ამ პერიოდიდან ქალაქში იწყება ფრანგული პერიოდი.

საფრანგეთის მმართველობის დროს, ორანი გახდა ამავე სახელწოდების დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ამ ტერიტორიაზე, ბრიტანულმა ფლოტმა მოახდინა გერმანიის მხარეს მყოფი ვიშის საფრანგეთის გემების ჩაძირვა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში აქ კიდევ რამდენიმე მნიშვნელოვანი სამხედრო ოპერაცია განხორციელდა.

ორანს მნიშვნელოვანი ფუნქციები ეკისრა ალჟირის დამოუკიდებლობის ომში.

ორანი დღეს
დღეს ორანში არის, ჩრდილოეთ აფრიკის ერთ-ერთი უდიდესი ნავსადგური. ამ ქალაქს ქვეყნის ცხოვრებაში უდიდესი დანიშნულება აქვს, აქ მდებარეობს ალჟირის სიდიდით მეორე უნივერსიტეტი.

დაძმობილებული ქალაქები
პატარა ქალთევზა (1989 წლის ფილმი)

პატარა ქალთევზა — -ის 1989 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, -ის დისტრიბუციით. იგი ეფუძნება დანიელი მწერალ ჰანს კრისტიან ანდერსენის ამავე სახელწოდების ზღაპარს. პატარა ქალთევზაში მოთხრობილია ქალთევზაზე, რომელსაც უყვარდება უფლისწული და ოცნებობს, ადამიანად იქცეს. ფილმის რეჟისორები, სცენარის ავტორები და პროდიუსერები არიან რონ კლემენტსი და ჯონ მასკერი, ხოლო მუსიკის ავტორები — ალან მენკენი და ჰოვარდ ეშმენი (აგრეთვე თანაპროდიუსერი). როლებს ახმოვანებენ ჯოდი ბენსონი, კრისტოფერ დენიელ ბარნსი, პეტ კეროლი, სემიუელ ე. რაიტი, ჯეისონ მარინი, კენეთ მარსი, ბადი ჰეკეტი და რენე ობერჟონუა.

დისნეის სრულმეტრაჟიანების ანიმაციური ფილმების სერიის ეს, რიგით 28-ე ნამუშევარი, კინოთეატრებში გამოვიდა 1989 წლის 17 ნოემბერს და ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო. პირველად გამოსვლის შემდეგ აშშ-ში მისმა შემოსავალმა 84 მილიონი დოლარი შეადგინა, ხოლო საერთო ჯამში, მსოფლიო მასშტაბით — 211 მილიონი.

2007 წელს დენვერში გაიმართა ამავე სახელწოდების მიუზიკლის პრემიერა და გამოვიდა დაგ რაიტის თანმხლები წიგნი. მიუზიკლში გაიჟღერეს ტექსტების ავტორ გლენ სლეიტერის თანამონაწილეობით დაწერილმა ალან მენკენის ახალმა კომპოზიციებმა. 2008 წლის 10 იანვარს დაიწყო ამ დადგმის ბროდვეიზე ჩვენება.

2016 წლის მაისში ცნობილი გახდა, რომ დისნეის მიერ დაგეგმილი იყო ქალთევზას მხატვრულ ფილმად ადაპტირება.

მუსიკა
US-1

-1 (ასევე 1), ჩრდილოეთ-სამხრეთის ჩქაროსნული საავტომობილო მაგისტრალი, რომელიც აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროს მიჰყვება და 3825 კმ-ს შეადგენს. მაგისტრალი აკავშირებს კი-უესტს, ფლორიდის უკიდურეს სამხრეთ წერტილს, ფორტ-კენტთან, მენი, კანადის საზღვართან. -1 მეტწილად 95 გზატკეცილის პარალელურად გადის, თუმცა ის გაცილებით დასავლეთითაა ჯეკსონვილსა (ფლორიდა) და პეტერბურგს (ვირჯინია) შორის. გზატკეცილი აღმოსავლეთ სანაპიროს ძირითად მთავარ ქალაქებს აკავშირებს, მათ შორის მაიამის, ჯეკსონვილს (ფლორიდა), აუგუსტას (ჯორჯია), კოლუმბიას (სამხ. კაროლინა), კერის (ჩრდ. კაროლინა), რალეის (ჩრდ. კაროლინა), რიჩმონდს (ვირჯინია), ვაშინგტონს (კო), ბალტიმორს (მერილენდი), ფილადელფიას (პენსილვანია), ნიუარკს (ნიუ-ჯერსი), ნიუ-იორკს (ნიუ-იორკი), ნიუ-ჰეივენს (კონექტიკუტი), პროვიდენსს (როდ-აილენდი), ბოსტონს (მასაჩუსეტსი) და პორტლენდს (მეინი).