iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრილოვის სახლ-მუზეუმი

კრილოვის სახლ-მუზეუმი — სახლ-მუზეუმი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლში ცხოვრობდა საბჭოთა ფერმწერი და თეატრის მხატვარი ივანე კრილოვი. სახლ-მუზეუმი არის რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

მუზეუმის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ნოვოჩერკასკი, ბუდიონოვსკის ქუჩა № 54.

ისტორია
მხატვარ ივანე ივანეს ძე კრილოვის მემორიალური სახლ-მუზეუმი გაიხსნა 1979 წლის 1 ივნისს ნოვოჩერკასკში, სახლში, სადაც იგი ცხოვრობდდა 1900 წლიდან 1936 წლამდე. მხატვარი დაიბადა 1860 წელს დონელი კაზაკის ოჯახში სტანიცა ელიზოვეტინსკაიაში, სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. სწავლის დასრულების შემდეგ ცხოვრობდა პეტერბურგში, სტანიცა სივერსკოიში, მოსკოვში. ამ პერიოდში იგი ცნობილი გახდა, როგორც პეიზაჟისტი. მისი სურათები „ჩრდილოეთის ციკლი“ ზამთრის პეიზაჟებით „ყინული ნევაზე“, „მოსკოვის ხედი ბეღურების მთიდან“ შეიძინა დიდმა თავადმა სერგეი ალექსანდრეს ძემ. ამ ნამუშევრების ვარიანტები ამჟამად ინახება მუზეუმში.

კავკასიაში და ყირიმში მოგზაურობისას შექმნილი ნამუშევრები გაერტიანებულია „სამხრეთის ციკლის“ ნახატებში. რამდენიმე თავისი ნაშრომი მხატვარმა მიუძღვნა ტაგანროგს. ეს სურათებია: „ზღვის ნაპირი ტაგანროგში“, „ტაგანროგი - ტალღა“, „შუქურა ღამით“, „ტაგანროგის კიბე“.

 საუკუნის დასაწყისში მხატვარი დაუბრუნდა დონის მიწას, აქ იყიდა სახლი და ცხოვრობდა ცოლთან და შვილთან ერთად. სახლი სადაც ამჟამად სახლ-მუზეუმია განთავსებული, სავარაუდოდ, ააშენა საუკუნის მეორე ნახევარში და წარმოადგენს ტიპურ კაზაკურ სახლს.

ამ სახლში ცხოვრების პერიოდში მხატვარი მუშაობდა პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მასწავლებლად. ნოვოჩერკასკში ცხოვრების პერიოდში მან დახატა 900 ტილო. მუზეუმის ექსპოზიცია სწორედ მისი მოღვაწეობის ამ პერიოდზე მოგვითხრობს.

სხლი თავის დროზე წარმოადგენდა ნოვოჩერკასკის კულტურული ცხოვრების ცენტრს. აქ ხშირად იკრიბებოდნენ მწერალი ალექსანდრე კუპრინი, ალექსანდრე სერაფიმოვიჩი, კ. ტრენევი და სხვები.

ივანე ივანეს ძე კრილოვის მემორიალური სახლ-მუზეუმი არის რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
რაზდორსკაიის ეთნოგრაფიული მუზეუმ-ნაკრძალი

რაზდორსკაიის ეთნოგრაფიული მუზეუმ-ნაკრძალი — მუზეუმ-ნაკრძალი უსტ-დონეცკის რაიონის სტანიცა რაზდორსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია

მუზეუმის მისამართი: 346560, როსტოვის ოლქი, უსტ-დონეცკის რაიონი, სტანიცა რაზდორსკაია, კალინინის ქუჩა № 117.

ისტორია
ისტორიული მუზეუმ-ნაკრძალის ისტორია იწყება 1953 წლიდან, როდესაც რაზდორსკაიის საშუალო სკოლის მასწავლებელმა ლ. აგარაკოვმა დააარსა სკოლის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

1988 წლის 25 თებერვალს მწერალ ანატოლი კალინინის მხარდაჭერით რსფსრ მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებით ჩამოყალიბდა რაზდორსკაიის ეთნოგრაფიული მუზეუმ-ნაკრძალი. მოგვიანებით სასკოლო მხარეთმცოდნების მუზეუმის ფონდი მთლიანად გადაიტანეს მუზემ-ნაკრძალის შენობაში.

მუზეუმი ფლობს მნიშვნელოვან კოლექციას, რომელიც უძველესი დროიდან დღევანდელ დღემდე ასახავს იმ ხალხის კულტურასა და ცხოვრებას, რომლებიც ცხოვრობდნენ თანამედროვე უსტ-დონეცკის რაიონის ტერიტორიაზე. რაზდორსკაიის მუზეუმ-ნაკრძალის ტერიტორიის ფართობია 3 650 ჰა.

სტანიცა რაზდორსკაია ითვლება დონის კაზაკთა პირველ დედაქალაქად. პირველად იგი ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება 1571 წელს. 1622 წლამდე იგი დონის კაზაკთა ოლქის დედაქალაქი იყო. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილია სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის ძეგლები: ნეოლითის, ბრინჯაოსა და რკინის ეპოქის ასევე შუა საუკუნეების ძეგლები. სტანიცაში მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ისეთი ძველი ხალხების კვალი როგორებიცაა: კიმირიელები, სკვითები, სარმატები, ალანები, გუთები, ჰუნები, ხაზარები, მონღოლები და ყივჩაყები. 1994 წელს, არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს სხვადასხვა კულტურის სამარხები.

1976 წელს ხუტორ პუხლიაკოვსკაიაში, ხუტორ რაზდორსკაიიდან ხუთ კილომეტრში, გახსნეს სურათების გალერეა, სადაც დაცულია რუსი მხატვრების: ივანე კრილოვის, ევგენი ლანსერის, ვლადიმირ ოვეჩკინისა და სხვათა ნახატები.
ნესვეტაის სურბ-კარაპეტის ეკლესია

ნესვეტაის სურბ-კარაპეტის ეკლესია — ეკლესია მიასნიკოვის რაიონის სოფელ ნესვეტაიში , როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. ეკლესიის შენობა როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 17 დეკემბრის № 325 გადაწყვეტილების მიხედვით აღიარებულია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლად. აგებულია 1870 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ნესვეტაი, ვოროშილოვის ქუჩა.

ისტორია
დონის მიწაზე სომხების დასახლება დაიწყო ორი საუკუნის წინ. საუკუნეში ეკატერინე -მ გამოსცა ბრძანებულება ყირიმიდან სომხების გადასახლების შესახებ აზოვისპირეთში. 1779 წელს ათასი სომეხი გადაასახლეს დონის მიწაზე, ძირითადად სოფლებში: ჩალტირი, ყირიმი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. სოფელი ნესვეტაი დაარსდა 1780 წელს, ხოლო სურბ-კარაპეტის ეკლესია 1790 წელს.

1837 წელს დონის ნახიჭევანის პირველი გილდიის ვაჭარმა კარაპეტ ტონიკიანმა თხოვნით მიმართა ქალაქის სასულიერო საზოგადოებას, მიეცათ უფლება და აეშენებინათ ქალაქში ახალი ეკლესია, რადგან ძველი ეკლესიის შენობა უკვე ავარიულ მდგომარეობაში იყო. თანხმობა მიიღეს და 1858 წლის გაზაფხულზე დაიწყო ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია აშენდა ისე, რომ ერთდროულად შეეძლო 250 მორწმუნის დატევა. 1866 წელს ვაჭარი ტონიკიანი გარდაიცვალა და ეკლესია დაუსრულებელი დარჩა. ტონიკიანმა დატოვა ანდერძი და დაიბარა ეკლესიის დასრულება. 1866 წელს ანდერძის შესაბამისად ეკლესიის მშენებლობა მივიდა კარნიზებამდე.

1867 წელს მრევლმა გადაწყვიტა აეშენებინათ ახალი ეკლესია დარჩენილი სამშენებლო მასალების გამოყენებით. მათ დონის სასულიერო კონსისტორიას მიმართეს თხოვნით, მაგრამ კონსისტორიამ ნება დართო მხოლოდ იმ პირობით, რომ დაასრულებდნენ ტონიკიანის მიერ დაწყებულ ეკლესიას. 1870 წელს ტონიკიანის დაწყებული ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა.

ეკლესიასთან ჯერ კიდევ 1868 წელს გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

მომდევნო წლებში ეკლესიას მრავალი სარემონტო სამუშაოები ჩაუტარდა. 1886 წელს გამოუცვალეს სახურავი. 1923 წელს ჩაუტარდა კიბის რესტავრაცია, შემდეგ კვალვ სახურავი გამოუცვალეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ღვთისმსახურებას აღავლენდა ორი მღვდელი.

1930-იან წლებში ეკლესიაში ღვთისმსახურება შეწყდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ეკლესია დაზიანდა დაბომბვის შედეგად. დაინგრა მისი სახურავი და კედლები, სამრეკლოს გუმბათი.

ამჟამად ეკლესიის შენობა საჭიროებს რემონტს. მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოებისათვის მზადება.
ინფორმატიკა აშშ-ის ცხოვრებაში

ინფორმატიკა აშშ-ის ცხოვრებაში — ამერიკული გამოფენა, რომელიც სსრკ-ის დიდ ქალაქებში 1987—1988 წლებში ჩატარდა, პრეზიდენტების, რონალდ რეიგანისა და მიხეილ გორბაჩოვის მიერ კულტურული გაცვლის საკითხზე მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე. შეთანხმებას მიაღწიეს 1985 წელს, ჟენევაში. გამოფენის ფინანსური მხარდაჭერა აშშ-ის საინფორმაციო სააგენტომ განახორციელა, 15 მილიონი აშშ დოლარის ინვესტირებით. გამოფენას ემსახურებოდა 24 გიდი, რომელიც რუსულ ენას ფლობდა (ტაშკენტში 1988 წლის მარტში მუშაობდნენ ამერიკელი გიდები, რომლებიც ფლობდნენ უზბეკურ ენას).

თემა
გამოფენა ორიენტირებული იყო რიგით მოქალაქეებზე და ატარებდა სარეკლამო-პროპაგანდისტულ ხასიათს, თუმცა ნათლად აჩვენებდა აშშ-ში საინფორმაციო ტექნოლოგიების განვითარების დონეს.

განყოფილებები
სახლი
მედიცინა და ჯანდაცვა
კულტურა და დასვენება
სამუშაო ადგილი
განათლება
საინფორმაციო ეპოქა
ბაჰადირ I გირეი

ბაჰადირ გირეი (; დ. სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია, 1602 — ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 1641) — ყირიმის ხანი 1637–1641 წლებში, სელამეთ გირეის მე-3 ვაჟი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სტამბოლში. დევნილი მამამისი, სელამეთ გირეი ოსმალეთში ცხოვრობდა. 1608-1610 წლებში ცხოვრობდა ყირიმში, მაგრამ მამის გარდაცვალების შემდეგ მძევლად გაგზავნეს სტამბოლში, აჰმედ -ის კარზე. მან ოსმალეთში 1637 წლამდე დაჰყო. 1637 წელს, მურად -მ სიკვდილით დასაჯა ყირიმის ხანი, ბაჰადირის ბიძაშვილი, ინაიეთ გირეი. ამის შემდეგ ისედაც კრიზისში მყოფი სახანო ქაოსმა მოიცვა.

სულთანმა ბაჰადირი გაგზავნა ყირიმში ხანის ტიტულის მისაღებად. ბაჰადირმა ძალაუფლების ხელში ჩაგდებამდე რთული გზა გაიარა. მან 3 თვიანი ბრძოლა გადაიტანა მანსურების კლანის მეთაურის, უზ-თემურის წინააღმდეგ. საბოლოოდ ბაჰადირის მომხრეებმა გაიმარჯვეს და სწორედ მას უბოძეს ხანის წოდება.

მიუხედავად იმისა, რომ ბაჰადირ გირეის ოსმალეთში თითქმის 30 წელზე მეტი ხანი ჰქონდა გატარებული და სულთნის ერთგული იყო, მის უმთავრეს მიზანს ყირიმის სახანოს თურქებისგან გამოყოფა წარმოადგენდა. წინამორბედის მსგავსად შეეცადა რეფორმების გატარებას, მაგრამ მოსახლეობის მხრიდან დიდ წინააღმდეგობას წააწყდა. სახანოს 1638 წლიდან თავს დაესხნენ დონის კაზაკები. სწორედ მათთან ბრძოლას შეალია ბაჰადირმა მთელი თავისი მმართველობა.

გარდაიცვალა ლაშქრობაში, ევპატორიაში, სავარაუდოდ ბრძოლის დროს აკიდებული უცნობი დაავადებით. დაკრძალეს ბახჩისარაიში. მის შემდეგ ტახტი დაიკავა მისმა ძმამ, მეჰმედ გირეიმ.
ალისას თავგადასავლები

ალისას თავგადასავლები — რუსი მწერალ კირ ბულიჩოვის წიგნების ციკლი, რომელშიც აღწერილია ალისა სელეზნიოვას სხვადასხვა თავგადასავალი. წიგნები იწერებოდა და გამოიცემოდა ათწლეულების განმავლობაში, 1965 წლიდან („გოგონა, რომელსაც არაფერი შეემთხვევა“) - 2003-მდე („ალისა და ალისია“). წიგნების ზუსტი თანმიმდევრობა, მათში მოთხრობილი მოვლენების ქრონოლოგიის მიხედვით, უცნობია, თუმცა ზოგიერთი მკვლევარი ცდილობდა სიების შედგენას წიგნებში ნახსენები ალისას სხვადასხვა ასაკის მიხედვით.

რომანების მოვლენები მიმდინარეობს საუკუნეში. მთავარი პერსონაჟია ალისა, ბიოლოგიის პროფესორის და კოსმოზოოს ზოოპარკის დირექტორ იგორ სელეზნიოვის შვილი. ყოველ რომანში ალისა მოგზაურობს ან კოსმოსში, ან დედამიწაზე, ან წარსულში, ან მომავალში, ან ზღაპრულ სამყაროში. გადაღებულია წიგნების ნაწილის ეკრანიზაციებიც.

მიუხედავად იმისა, რომ ციკლი ბევრი მხატვრის მიერ არის ილუსტრირებული, უფრო მეტად ცნობილია ევგენი მიგუნოვის ნახატები.

წიგნების სია
აქ მოცემულია ალისას შესახებ დაწერილი წიგნების სერია, გამოცემის ქრონოლოგიის მიხედვით ==
გოგონა, რომელსაც არაფერი შეემთხვევა (1965)
ჟანგიანი ფელდმარშალი (1967)
ალისას მოგზაურობა (1974)
ალისას დაბადების დღე (1974)
მილიონი თავგადასავალი (1976)
ასი წლით წინ (1978)
ასტეროიდის ტყვეები (1981)
იისფერი ბურთი (1983)
ზღაპრების ნაკრძალი (1985)
ვაცი ივანე ივანეს ძე (1985)
მსოფლიოს გარშემო სამ საათში (1985)
იამაგირი-მარუს ტუსაღები (1985)
ვაშლის კომპოტი არ გეგონოთ! (1986)
მეორეწლიანები (1986)
შენ ხარ, ალისა? (1986)
გაი-დო (1986)
ურჩხული წყაროსთან (1987)
ატლანტიდის აღსასრული (1987)
ქალაქი მოგონებების გარეშე (1988)
მიწისქვეშა ნავი (1989)
ნაპოლეონის განძი (1991)
ბრძოლა ლილიპუტებთან (1992)
მონა ქალი ზაურის საიდუმლო (1992-4?)
ალმასი მეკობრისთვის (1992-4?)
ოქროს დათუნია (1993)
ნამდვილი კინო (1993)
ალისა და ჯვაროსნები (1993)
სიკეთის მასხივებელი (1994)
დინოზავრების შვილები (1995)
გამომძიებელი ალისა (1996)
მოჩვენებენი არ არსებობენ (1996)
სტუმარი დოქში (1996)
საშიში ზღაპრები (1997)
პლანეტა ტირანებისთვის (1997)
შავი ქვის საიდუმლო (1999)
ალისა და ურჩხული (1999)
ალისა ცოცხალ პლანეტაზე (2000)
ალისა გუსლიარში (2000)
ვამპირი ნახევარბნელსი (2001)
საფირონის გვირგვინი (2001)
მოჯადოებული მეფე (2001)
ვარსკვლავთ ქოფაკი (2001)
უშნოები და მშვენიერები (2002)
ალისა და ალისია (2003)
ალისა და მისი მეგობრები ისტორიის ლაბირინთებში:
ძველი საიდუმლოებანი (1999)
პაშკა-ტროგლოდიტი (1998)
ლურჯწვერას საკუჭნაო (1999)
დრაკონოზავრი (2001)
უფლისწულები ციხე-კოშკში (2002)
მოთხრობები ალისას შესახებ უმცროსებისთვის:
მეკობრეების დედოფალი ზღაპრების პლანეტაზე (1997)
ალქაჯი და ფიფქია (1998)
ალისა საიდუმლოებათა პლანეტაზე (1999)
ალისა და დრაკონი (1998)
ალისა და თვალთმაქცები (1999)

ეკრანიზაციები
„მესამე პლანეტის საიდუმლო“ — რომან კაჩანოვის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.
„სტუმარი მომავლიდან“ — ხუთსერიიანი მხატვრული ფილმი, 1983.
„იისფერი ბურთი“ — ეფუძნება ამავე სახელწოდების მოთხრობას.
„ჟანგიანი გენერლის კუნძული“ — ეფუძნება მოთხრობას „ჟანგიანი ფელდმარშალი“.
„იამაგირი-მარუს ტუსაღები“ — რეჟისორ ალექსეი სოლოვიოვის თოჯინური ანიმაციური ფილმი, ეფუძნება ამავე სახელწოდების მოთხრობას.
„ალისას დაბადების დღე“ — სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.
„ალისამ იცის, რა აკეთოს“ — ანიმაციური ტელესერიალი.
სამღვდელთმთავრო ამბიონი

სამღვდელთმთავრო ამბიონი — მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ტაძრის შუაში მოწყობილი ორსაფეხურიანი ამაღლებული ფიცარნაგი, რომელიც სამღვდელთმთავრო მსახურებაზე გამოიყენება. ამბიონზე მღვდელთმთავარი იმოსება და ზოგიერთ მსახურებას, მაგალითად, პარაკლისებსა და პანაშვიდებს ასრულებს; ხოლო ლიტურგიის დროს მასზე მცირე შესვლამდე იმყოფება. ამბიონზე მღვდელთმთავრისსათვის იდგმება დასაჯდომელი, რომელსაც კათედრა ეწოდება.
სულთან-სალის სურბ-გევორქის ეკლესია

ნესვეტაის სურბ-კარაპეტის ეკლესია — ეკლესია მიასნიკოვის რაიონის სოფელ სულთან-სალიში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. აგებულია 1795-1850 წლებში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი სულთან-სალი, პირველი მაისის ქუჩა № 1-ბ.

ისტორია
დონის მიწაზე სომხების დასახლება დაიწყო ორი საუკუნის წინ. საუკუნეში ეკატერინე -მ გამოსცა ბრძანებულება ყირიმიდან სომხების გადასახლების შესახებ აზოვისპირეთში. 1779 წელს ათასი სომეხი გადაასახლეს დონის მიწაზე, ძირითადად სოფლებში: ჩალტირი, ყირიმი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. სოფელი სულთან-სალი დაარსდა 1779 წელს, ხოლო სოფლის ეკლესია სურბ-გევორქი დაარსდა 1795 წელს. ქვის ეკლესია სოფელში ააშენეს 1795 წელს.

1848 წეკლლს ეკლესია უკვე კრიტიკულ მდგომარეობაში იყო და მრევლმა თხოვნით მიმართა დონის კონსისტორიას რათა თანხმობა მიეცა და საქველმოქმედო თანხებით დაეწყოთ ეკლესიის რეკონსტრუქცია. შემოწირულობის შეგროვება ითავა ქალაქის თავმა არუთიუნ ხალილოვმა. მოგვიანებით მრევლმა გადაწყვიტა ახალი ეკლესიის რემონტის ნაცვლად, უკეთესი იქნებოდა აეშენებინათ ახალი, რადგან 1849 წელს ეკლესია უკვე გაძარცვული იყო.

მრევლის შეგროვილი თანხებით 1850 წელს სოფელში ააშენეს ახალი ეკლესია. 1858 წელს მოხდა ახლადაშენებული ეკლესიის რეკონსტრუქცია.

1864 წლის მარტში მრევლმა ძველი ეკლესია დაანგრია, ხოლო 1867 წელს ახალი ეკლესია აკურთხეს. მომდევნო პერიოდში ეკლესია რამდენიმეჯერ გაარემონტეს. 1881 წელს ეკლესია გარედან შეაკეთესს, 1889 წელს ჩაუტარდა კოსმეტიკური რემონტი.

1872 წელს ეკლესიასთან გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა, რომელშიც 1908 წლისათვის სწავლობდა 126 ადამიანი.

1896 წლის 28 ოქტომბერს ძლიერი ქარიშხლის შედეგად ეკლესიის გუმბათი და ჯვარი ჩამოინგრა. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში 1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს. ეკლესია მეორე მსოფლიო ომის დროს დაბომბვების შედეგად დაზაარალდა.

ამჟამად ეკლესიის წინამძღვრის ტერ თადეოს გაიბარიანის ინიციატივით მიმდინარეობს სამუშაოები ეკლესიის აღსადგენად, შეიმუშავეს ეკლესიის აღდგენის გეგმა.

ეკლესიის წინამძღვარია ეჩმიაძინის სასულიერო სემინარიის ყოფილი მოსწავლე, სოფელ ჩალტირის მკვიდრი ტერ ტადეოს გაიბარიანი.
ელენე ბოჭორიშვილი

ელენე (პეპი) ბოჭორიშვილი (დ. 11 იანვარი, 1966, თბილისი, საქართველო) — კანადაში მცხოვრები რუსულენოვანი ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
ელენე (პეპი) ბოჭორიშვილი თბილისში დაიბადა, 1966 წლის 11 იანვარს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. ცამეტი წლის ასაკიდან რუსულად წერდა სტატიებს, იყო ცნობილი რუსულენოვანი სპორტული ჟურნალისტი, რომელმაც საბჭოთა კავშირში ერთ–ერთმა პირველმა დაწერა ბეისბოლზე. იყო მსოფლიოს ერთ–ერთი ყველაზე მაღალტირაჟიანი, მთავარი რუსულენოვანი სპორტული გაზეთის, „სოვეტსკი სპორტის“, ერთ–ერთი პირველი უცხოელი კორესპონდენტი. თანამშრომლობდა გაზეთ „ლელოსთან“.

1992 წლიდან ელენე ბოჭორიშვილი კანადაში ცხოვრობს. წერს რუსულად. 1997 წელს დაიწერა მისი პირველი რომანი „ჟუჟუნა წვიმა“.

ელენე ბოჭორიშვილმა დაამკვიდრა რომანის ახალი ჟანრი, – (სტენოგრაფიული რომანი), რომელიც დახვეწილი, მოკლე ფრაზებით და იუმორით უნდა შეიქმნას. ამ სტილითაა შექმნილი მისი ყველა ნაწარმოები („მამაჩემის თავი“, „ჯადოსნური მალამო“, „ჩემი ტკბილი ბებრუცუნები“, „ოპერა“, „ჟუჟუნა წვიმა“ , „მშვენიერი ცხოვრება“, „მხოლოდ ლოდინი და ყურება“, „ფაინა, ანუ როიალის ამბავი“, „სოვკი“). მის რომანებს იცნობენ შესანიშნავი ფრანგული თარგმანის წყალობით. არსებობს ელენეს რამდენიმე ნაწარმოების იტალიური, რუმინული, პორტუგალიური, ჩეხური და ქართული თარგმანები.

ელენე ბოჭორიშვილს ჰყავს ფრანგული წარმოშობის კანადელი მეუღლე და შვილი, გიორგი.

წიგნები
სტენოგრაფიული რომანები (სამი რომანი), მთარგმნელი ელზა ნაბახტეველი, თბ., სეზანი, 2016, 9789941087264
ოპერა (რომანი), მთარგმნელი მარიამ სააკაშვილი, თბ., ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2010, 9789941152054

პრემიები და ჯილდოები
რუსსკაია პრემია, 2016, 2011
ფესტივალ „რუსოფონიას“ პრიზი, „მამაჩემის თავის" რუსულიდან ფრანგულად თარგმნისთვის, 2012
წლის საუკეთესო რეპორტიორი, 1988
სახელმწიფო ჯილდი ჟურნალისტიკაში, „მოკლე სტატია“, 1988
ტრადიციული პოპ-მუსიკა

ტრადიციული პოპი (იგივე კლასიკური პოპი ან პოპ-სტანდარტები) — მუსიკალური ჟანრი, რომელიც შეიცავს დასავლური პოპულარული მუსიკის ელემენტებს. ჩამოყალიბდა 1950-იანებში როკ-ენ-როლის გამოჩენისას. ამ მიმართულების სიმღერები ცნობილია, როგორც პოპ-სტანდარტები ან ამერიკული სტანდარტები. ჟანრის მომღერლების თუ კომპოზიტორების ნაშრომები ითვლება კანონიკურად. ისინი უმეტესწილად შედიან ე.წ. „დიდი ამერიკული სიმღერათა კრებულის“ შემადგენლობაში.

 ამ მიმართულებას განსაზღვრავს, როგორც „ბიგ-ბენდების შემდგომ და როკ-ენ-როლამდე წარმოშობილ პოპ-მუსიკას.“
დისკო

დისკო — საცეკვაო მუსიკის ქვეჟანრი, რომლის ელემენტებში შედის ფანკი, პოპი და სალსა. 1970-იან—1980-იან წლებში მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა. აშშ-ში მას თავდაპირველად უსმენდნენ კლუბის ხშირი სტუმრები - გეი, აფრო-ამერიკელი, იტალო-ამერიკელი, ლათინოამერიკელი პიროვნებები ფილადელფიასა და ნიუ-იორკში. დისკო ერთგვარი პასუხი იყო როკ-მუსიკის დომინირებაზე.
სუვოროვის ძეგლი (დონის როსტოვი)

სუვოროვის ძეგლი — ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება მხედართმთავარს, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვს. გაიხსნა 1999 წელს. ძეგლის პროექტის ავტორია ანატოლი სკნარინი.

ისტორია
გენერალ-პორუჩიკი ალექსანდრე სუვოროვი 1777 წელს დაინიშნა ყუბანის კორპუსის აზოვისპირეთის კომენდანტად. ყუბანის გზაზე აუცილებლად უნდა გაველო წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრე, რომელიც ომის დროს იყო რუსეთის ჯარების ბაზა. სუვოროვმა ყუბანში სამთვიანი ყოფნის პერიოდში მოახდინა გამაგრების სისტემის მოწყობა, მოახდინა თავდაცვის ხაზის ორგანიზება. მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე მოახდინა ოთხი ციხესიმაგრის აგება.

სუვოროვი დონის მხარეს მეორედ ესტუმრა 1782 წელს ოჯახთან ერთად. ამ პერიოდში წმინდა დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო სამხედრო კორპუსის შტაბი.

სუვოროვის თხოვნით იმპერატორ ეკატერინე -სადმი, ყირიმელი სომხები დაასახლეს დონის ტერიტორიაზე, მათ დააარსეს ქალაქი დონის ნახიჩევანი, სოფლები: ყირიმი, ჩალტირი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი.

1999 წელს დონის როსტოვში დადგეს მხედართმთავარ სუვოროვის ძეგლი. ძეგლი დადგეს უნივერსიტეტის შესახვევისა და მისი სახელობის ქუჩის გადაკვეთაზე. ამ ადგილზე თავის დროზე იდგა წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრის კომენდანტის სახლი, აქ ა. სუვოროვი ცხოვრობდა მაშინ, როდესაც ხელმძღვანელობდა ყუბანის კორპუსს და ააგო თავდაცვითი ხაზი მდინარე დონსა და ყუბანს შორის. ძეგლის ავტორი გახდა მოქანდაკე, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვარი ანატოლი სკნარინი.

აღწერა
სუვოროვის ძეგლი მხედართმთავარის ბიუსტია, რომელიც დგას კვარცხლბეკზე. ძეგლს გარს აკრავს ღობე, რომელიც დამზადებულია მარმარილოსაგან და დაკავშირებულია ჯაჭვით. მარმარილოს პატარა კვარცხლბეკებზე ქვემეხის ყუმბარები დევს.

დონის როსტოვში არის სუვოროვის მეორე ძეგლიც, რომელიც დადგეს 2011 წელს.
ბატანგ-აის ეროვნული პარკი

ბატანგ-აის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი მალაიზიაში, სარავაკის შტატში. მდებარეობს ქალაქ კუჩინგიდან 250 კმ-ით აღმოსავლეთით მოიცავს სულ 24 კმ²-ზე გადაჭიმულ ტროპიკულ წვიმის ტყეებს, სადაც გავრცელებულია რამდენიმე უიშვიათესი, დაცული ცხოველი. პარკში მდებარეობს ჰიდროელექტროსადგურისთვის შექმნილი ხელოვნური წყალსატევი. ეროვნულ პარკად გამოცხადდა 1991 წელს და სულ მალე საკმაოდ პოპულარული გახდა როგორც ადგილობრივებში, ისე ტურისტებში, მიუხედავად ინფრასქტრუქტურის ნაკლებობისა.

არეალში გადაადგილება ძირითადად ნავებით ხდება. სველ, დიპტეროკარპულ ტყეებში ბინადრობს ორანგუტანი, გიბონი. ადგილობრივ მოსახლეობას ძირითადად იბანის ხალხი შეადგენს; ტურისტებს შორის პოპულარულია ტურები მათი სახლების სიახლოვეს. პარკის მენეჯმენტში აქტიურადაა ჩართული ადგილობრივი საზოგადოება. პარკის დაცვის ხელშეწყობის მიზნით, მათ შექმნილი აქვთ კოოპერატივი.
ტაგანროგის სურბ-აკობის ეკლესია

ტაგანროგის სურბ-აკობის ეკლესია — ყოფილი ეკლესია ქალაქ ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. აგებულია 1900-1901 წლებში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 62.

ისტორია
დონის მიწაზე სომხების დასახლება დაიწყო ორი საუკუნის წინ. საუკუნეში ეკატერინე -მ გამოსცა ბრძანებულება ყირიმიდან სომხების გადასახლების შესახებ აზოვისპირეთში. 1779 წელს ათასი სომეხი გადაასახლეს დონის მიწაზე, ძირითადად სოფლებში: ჩალტირი, ყირიმი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. ასევე დასახლდნენ ტაგანროგში. საუკუნიდან ტაგანროგში ცხოვრობს ათასამდე სომეხი. მათი საეკლესიო ცხოვრების სრულყოფისათვის აუცილებელი იყო ეკლესიის აშენება.

1895 წელს ადგილობრივ სომხურ მოსახლეობას გაუჩნდა ეკლესიის აშენების იდეა. ეკლესიის მშენებლობისათვის ადგილი შესწირა ვაჭარმა, თამბქოს ფაბრიკის მფლობელმა, ეროვნებით სომეხმა იაკობ სერებრიაკოვმა. სომეხი-გრიგორიანელებისათვის ეკლესიის მშენებლობის საკითხების განხილვაში მონაწილეობდა ასევე მოსკოველი ვაჭარი შორნიკოვი. იაკობ სერებრიაკოვმა ეკლესიის მშენებლობისათვის მრევლს გადასცა საკუთარი სამფლობელო ბერძნების ქუჩა № 50-ში (ამჟამად 62).

1897 წელს მშენებლობის საკითხი გადაწყდა და დაიწყო სახსრების შეგროვება. შემომწირველები იყვნენ მდიდარი მეწარმეები, მათ შორის: ძმები ადაბაშევები, ძმები ბაღდასაროვები, მარდიროსოვი, ტერ-არუთინოვი, ოგანესიანცი, ხალდრიმიანცი და სხვა.

1897 წელს ნახიჩევან-ბესრაბაიის კონსისტორიამ მიმართა ეჩმიაძინის წმინდა სინოდს მიეცა თანხმობა ტაგანროგში სამლოცველო სახლის მშენებლობის შესახებ. 1899 წლის 12 აგვისტოს სასულიერო საქმეთა დეპარტამენტმა გასცა თანხმობა ტაგანროგში ეკლესიის მშენებლობის შესახებ და 1900 წლის 21 მაისს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი.

1901 წლის ოქტომბერში ეკლესია ააშენეს. ეკლესია ააგეს სომხურ-გრიგორიანულ სტილში. მისი განსაკუთრებული დეტალი იყო კონუსისებური გუმბათი და ცალკე მდგომი სამრეკლო.

ეკლესია აკურთხეს წმინდა იაკობის სახელზე, რომლის სახელობის დღესასწაულს აღნიშნავენ ოქტომბერში. 1904 წელს ეკლესიაში დააყენეს კანკელი. ეკლესია აკურთხეს 1906 წლის 19 მარტს. ეკლესიის საკურთხებლად დონის ნახიჩევანიდან ჩავიდა არქიმანდრიტი მუშე და მღვდელთმსახურები. ეკლესიის პირველი სტაროსტა გახდა ს. ადაბაშევი, პირველი მღვდელი - ოვანეს ოქსენტიანცი.

1913 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებს საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 1922 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, ეკლესიიდან გაიტანეს ჯვარი, ხუთი ვერცხლის ხატი და სხვა საეკლესიო განძი.

1929 წელს, ქალაქის საბჭოს № 1151 დადგენილების მიხედვით ტაგანროგის ყველა ეკლესია გადაკეთდა კლუბად და ხორბლის საწყობად. ეკლესიის დანგრევა დაიიწყო 1930 წელს. საბოლოოდ ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს სამსართულიანი საცხოვრებელი სახლი.
სუვოროვის ძეგლი (აქსაი)

სუვოროვის ძეგლი — ძეგლი აქსაიში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება მხედართმთავარს, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვს. გაიხსნა 2013 წელს. ძეგლის ავტოორია მოქანდაკე ანატოლი დემენტიევი.

ისტორია
გენერალ-პორუჩიკი ალექსანდრე სუვოროვი 1777 წელს დაინიშნა ყუბანის კორპუსის აზოვისპირეთის კომენდანტად. ყუბანის გზაზე აუცილებლად უნდა გაველო წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრე, რომელიც ომის დროს იყო რუსეთის ჯარების ბაზა. სუვოროვმა ყუბანში სამთვიანი ყოფნის პერიოდში მოახდინა გამაგრების სისტემის მოწყობა, მოახდინა თავდაცვის ხაზის ორგანიზება. მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე მოახდინა ოთხი ციხესიმაგრის აგება.

სუვოროვი დონის მხარეს მეორედ ესტუმრა 1782 წელს ოჯახთან ერთად. ამ პერიოდში წმინდა დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო სამხედრო კორპუსის შტაბი.

სუვოროვის თხოვნით იმპერატორ ეკატერინე -სადმი, ყირიმელი სომხები დაასახლეს დონის ტერიტორიაზე, მათ დააარსეს ქალაქი დონის ნახიჩევანი, სოფლები: ყირიმი, ჩალტირი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი.

როსტოვის ოლქში სუვოროვის ათზე მეტი ძეგლი დგას. 2013 წელს ქალაქ აქსაიში დადგეს მხედართმთავრის კიდევ ერთი ძეგლი. ძეგლი დადგეს 22-ე სპეციალური დანიშნულების ბრიგადის ტერიტორიაზე, დიდების ხეივნის დასაწყისში. საუკუნის 80-იან წლებში ამ ადგილიდან ახლოს მდებარეობდაყუბანის კორპუსის მეთაურთა შტაბი. ძეგლი დადგეს დონის სუვოროვ-ნახიმოვის კავშირის დაფინანსებით.

აღწერა
მხედართმთავარ ალექსანდრე სუვოროვის ძეგლი დადგეს სუვოროვის სამხედრო და ნახიმოვის სამზედრო-საზღვაო სკოლის დაარსების 70 წლისთავის აღსანიშნავად.

ძეგლი არის ბრინჯაოს ბიუსტი, რომელიც დგას კვარცხლბეკზე. კვარცხლბეკზე დაკრულია მემორიალური დაფა, რომელზეც წარწერაა ძეგლი შემოსაზღვრულია.

ძეგლი დაამზადეს ქალაქ კრაპოტკინში. მისი საერთო მასა ორი ტონაა, საიდანა 1 200 კგ. თავად სუვოროვის ბიუსტია. ძეგლი დადგეს „სუვოროვ-ნახიმოვის კადეტთა კავშირის“ ინიციატივით. ძეგლის სიმაღლეა 3,6 მეტრი.