iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მამია ორახელაშვილი

მამია ორახელაშვილი (ნამდვილი სახელია ივანე ორახელაშვილი; დ. 1881 — გ. 1937) — ქართველი ბოლშევიკი და საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. 1921 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის ერთ-ერთი შემოქმედი. 1937 წელს, „დიდი წმენდის“ დროს, დახვრიტეს.

ბიოგრაფია
დაიბადა აზნაურის ოჯახში. დაასრულა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე. 1903-1908 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში. 1890-იანი წლებიდან ჩაერთო რევოლუციურ მოძრაობაში. რსდმპ-ის წევრი 1903 წლიდან. ამავე წელს სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის დააპატიმრეს. 1905 წლის რუსეთის რევოლუციის მონაწილე. აკადემიის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ექიმად კასპიისპირეთის ოლქში. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ იყო ვლადიკავკაზის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოების თავმჯდომარე და რსდმპ(ბ) კომიტეტის თავმჯდომარე. 1917 წლიდან 1920 წლის მაისამდე იყო რსდმპ(ბ) კავკასიის სამხარეო კომიტეტისა და კავბიუროს წევრი.

საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ 1921-22 წლებში იყო განათლების სახალხო კომისარი, 1921-1925 წლებში იყო საქართველოს რევკომის თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ-ის კომუნისტური პარტიის ცკ-ის პირველი მდივანი, სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, ამიერკავკასიის სფსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე. 1923-1925 წლებში იყო სსრკ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. სსრკ-ს ცკ-ის წევრობის კანდიდატი (1923-1926 წწ.). სკკპ ცკ-ის წევრი (1926-1934 წწ.). 1926-1929 წლებში იყო კომუნისტური პარტიის ამიერკვაკასიის კომიტეტის პირველი მდივანი და გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ რედაქტორი. 1927-1930 წლებში იყო დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის წევრი. 1931-1932 წლებში კვლავ ასფსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარეა. 1932-1937 წლებში მოსკოვში იყო მარქს-ენგელს-ლენინის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1934-1937 წწ. სკკპ-ის ცენტრალური სარევიზიო კომისიის წევრი და სსრკ-ის ცენტრალური აღმასკომის წევრი.

1937 წელს გარიცხეს პარტიიდან კონტრევოლუციური საქმიანობის გამო. აპრილში გადაასახლეს ასტრახანში. 26 ივნისს დაპატიმრეს. დახვრიტეს 11 დეკემბერს.

რეაბილიტირებულია 1955 წელს.

ნაშრომები
ამიერკავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციები 1917 წელს, ტფილისი, 1927
ინტერნაციონალი და ომის საკითხი, ქუთაისი, 1920
არშაკ I (სომხეთი)

არშაკ (; გ. 35) — პართიის პრინცი და სომხეთის მეფე საუკუნეში.

არშაკ იყო პართიის მეფის, არტაბან -ისა და მისი უცნობი მეუღლის პირველი ვაჟი. იგი დაიბადა და გაიზარდა პართიის იმპერიაში. მისი სახელი გამომდინარეობს პართიის და პონტოს ურთიერთობისგან. 35 წელს, სომხეთის მეფის არტაშეს -ის გარდაცვალების შემდეგ არტაბან -ს უნდოდა, რომ ტახტზე თავისი ვაჟი ასულიყო. არტაბან -მ სომხეთის მეფედ არშაკ გამოაცხადა. რომის იმპერატორმა ტიბერიუსმა უარი თქვა არშაკ -ის სომხეთში მეფობაზე და მის ნაცვლად ეს თანამდებობა იბერიელ მითრიდატეს მიანიჭა, მისი ძმის, ფარსმან იბერიელის მხარდაჭერით. მიუხედავად იმისა, რომ არშაკ პრო-რომაელი მონარქი იყო, მისი მეფობა ხანმოკლე აღმოჩნდა. მისი მმართველობის დასაწყისიდან, ერთ წელიწადზე ნაკლები დროის შემდეგ, იგი საკუთარმა მოსამსახურეებმა მოწამლეს. არშაკ -ის გარდაცვალების შემდეგ, არტაბან -მ თავისი მეორე ვაჟი - ოროდეს გაამეფა.
რესპუბლიკის მოედანი (ერევანი)

რესპუბლიკის მოედანი ( ჰანრაპეტუ'ტიან ჰრაპარაკ) — დიდი საქალაქო მოედანი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს ტიგრან მეცის ავენიუსა და აბოვიანის, ნალბანდიანის, ვაზგენ სარქისიანისა და ამირიანის ქუჩების კვეთაზე.

ისტორია და არქიტექტურა
მოედანი დააპროექტა არქიტექტორმა ალექსანდრე თამანიანმა 1924 წლის ერევნის მთავარი გეგმის ფარგლებში. მოედნის მშენებლობა 1926 წელს დაიწყო და მშენებლობის პირველი ეტაპი 1929 წელს დასრულდა. 1952 წლამდე სამუშაოები გრძელდებოდა და საბოლოოდ, დასრულდა 1958 წელს.

მოედანს ლენინის მოედანი ეწოდებოდა . საბჭოთა ლიდერის, ვლადიმერ ლენინის ქანდაკება მოედნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში 1940 წელს აღიმართა და 1990 წელს, სომხეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე, აიღეს. ამჟამად მის ადგილას დიდი სატელევიზიო ეკრანია.

ოვალური ფორმის მოედნის ცენტრში ქვის ნიმუშებია, რის გამოც იგი ზემოდან ტრადიციულ სომხურ ხალიჩას ჰგავს. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ეროვნული გალერეის წინ განთავსებულია მოცეკვავე შადრევნები. მოედნის ირგვლივ მდებარე შენობები აგებულია ვარდისფერი და თეთრი სომხური ტუფის ქვით. მთავრობის სახლის კოშკის საათი მოსკოვში დაამზადეს და 1941 წელს ერევანში ჩაიტანეს. საათის დიამეტრი 4 მეტრია, დიდი ისრის სიგრძეა 188 სმ, ხოლო პატარის — 170 სმ.

რესპუბლიკის მოედანი ის ადგილია, სადაც მრავალი ღონისძიება იმართება, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილი ყოველწლიური სამხედრო აღლუმი.

შენობები მოედნის ირგვლივ
მოედანი გარშემორტყმულია შვიდი მთავარი შენობით:
ეროვნული გალერეა და ისტორიის მუზეუმი (ჩრდილო-აღმოსავლეთით).
ფინანსთა სამინისტრო (აღმოსავლეთით).
მთავრობის სახლი (აღმოსავლეთით).
სომხეთის რესპუბლიკის ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სამინისტრო (სამხრეთით).
სასტუმრო სომხეთი მარიოტი (დასავლეთით).
საგარეო საქმეთა სამინისტრო (ჩრდილო-დასავლეთით).
ტერიტორიული მოწყობის სამინისტრო (ჩრდილოეთით).

მოედანს ჩრდილო-დასავლეთიდან აკრავს შაუმიანის პარკი.

გალერეა
ულე გუნარ სულშერი

ულე გუნარ სულშერი ( ; დ. 26 თებერვალი, 1973) — ნორვეგიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. 1996 წელს გახდა ნორვეგიის ჩემპიონატის ბომბარდირი. 11 წლის განმავლობაში იყო „მანჩესტერ იუნაიტედის“ ფეხბურთელი. თამაშობდა ძირითადად შეცვლებზე. გადამწყვეტი გოლი გაიტანა 1999 წელს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში. ნორვეგიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო 1998 წლის მსოფლიოსა და 2000 წლის ევროპის ჩემპიონატებზე.
სომხეთი რუსეთის იმპერიაში

სომხეთი რუსეთის იმპერიაში — 1828 წლის შემდგომი პერიოდი სომხეთის ისტორიაში. აღმოსავლეთი სომხეთი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში რუსეთ ირანის ომში ირანის მმართველი ყაჯარების იმპერიის დამარცხების და შედეგად დადებული თურქმენჩაის ზავის შემდეგ აღმოჩნდა.

სომხეთი რუსეთის იმპერიის დაშლამდე, 1917 წლამდე შედიოდა მის შემადგენლობაში.
ჯორჯე შტეფენესკუ

ჯორჯე შტეფენესკუ (; დ. 13 დეკემბერი, 1843, ბუქარესტი — გ. 25 აპრილი, 1925, იქვე) — რუმინელი კომპოზიტორი, პედაგოგი და დირიჟორი.

1864-1867 წწ. სწავლობდა ბუქარესტის, 1867-1871 წწ. პარიზის კონსერვატორიებში. 1887-1890 წწ. იყო ბუქარესტის ეროვნული თეატრის დირიჟორი და კომპოზიტორი. შტეფენესკუ რუმინეთის საკომპოზიტორო სკოლის ერთ-ერთი დამფუძვნებელია. განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მისი წვლილი საორკესტრო და კამერულ-საკრავიერი მუსიკის სფეროში. იგი პირველი რუმინული სიმფონიის ავტორია (1869 წ.). ჩამოაყალიბა და დირიჟორობდა პროფესიონალურ საოპერო დასებს, რომლებმაც შემდგომში საფუძველი ჩაუყარეს ეროვნულ საოპერო თეატრს. 1872-1904 წწ. შტეფენესკუ იყო ბუქარესტის კონსერვატორიის პროფესორი (ვოკალურიდა საოპერო კლასები), ეროვნული ვოკალური სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელია.
ადალბერტ შტიფტერი

ადალბერტ შტიფტერი (; დ. 23 ოქტომბერი, 1805, ობერპლანი — გ. 28 იანვარი, 1868, ლინცი) — ავსტრიელი მწერალი, პოეტი, მხატვარი და პედაგოგი.

ავტორია ნოველების კრებულებისა და მოთხრობებისა „ეტიუდი“ (ტ.1-6, 1844-1850) „ჭრელი ქვები“ (ტ. 1-2, 1853), ფსიქოლოგიური რომანისა „დედაბრის ყვავილობა“ (ტ. 1-3, 1857), ისტორიული რომანისა „ვიტიკო“ (ტ.1-3, 1865-1867) და სხვა. მის შემოქმედებაში შეინიშნება პოლიტიკური კონსერვატიზმის, მორალიზაციისა და სანტიმენტალიზმის მოტივების თანაარსებობა.
სიუნიქი (ისტორიული პროვინცია)

სიუნიქი ანუ სივნიეთი — ისტორიული პროვინცია, რომელიც შედიოდა დიდი სომხეთის შემადგენლობაში. იგი დიდ სომხეთს ძვ. წ. 189 წლიდან 428 წლამდე ეკუთვნოდა. ის დიდი სომხეთის ნაწილად მეფე არტაშეს -მა აქცია. - საუკუნეებში, სიუნიქი არებების კონტროლის ქვეშ იყო. სივნიეთი დღეს შედის თანამედროვე სომხეთის შემადგენლობაში (იხ. სივნიეთის მარზი).

სივნიეთის პირველი მმართველები სიუნის დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ. დიდი სომხეთის შემადგენლობაში ყოფნისას, მისი ფართობი შეადგანდა 15 237 კმ²-ს და მოიცავდა 12 კანტონას. მისი ცენტრი იყო ბაღაბერდი.

სივნიეთი მდებარეობდა გელაქუნის ტბის სანაპიროზე. იგი ესაზღვრებოდა ვასპურაკანის, აირარატისა და არცახის პროვინციებს.
გამარჯვების ხიდი (ერევანი)

გამარჯვების ხიდი ან ჰაღტანაკის ხიდი — თაღოვანი ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მაშტოცის ავენიუსა (აღმოსავლეთით) და ადმირალ ისაკოვის ავენიუს (დასავლეთით). ხიდი გაიხსნა 1945 წლის 25 ნოემბერს და ეწოდა გამარჯვების ხიდი მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს საბჭოთა კავშირის მიერ ნაცისტური გერმანიის დამარცხების აღსანიშნავად.

ხიდი შედგება შვიდი თაღისაგან. იგი დააპროექტეს არქიტექტორებმა ა. მამიჯანიანმა და ა. ასატრიანმა.
სარგის ლუკაშინი

სარგის ლუკაშინი (; დ. 12 იანვარი, 1885 — გ. 1937) — სომეხი ბოლშევიკი პოლიტიკოსი.

სარგის ლუკაშინი დაიბადა 1885 წლის 12 იანვარს, სომეხი ხალხით დასახლებულ ქალაქ დონის ნახიჩევანში, დონის როსტოვთან ახლოს, რუსეთის იმპერია იგი სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1921–1922 წლებში, იგი კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანია სომხეთში, 1922–1925 წლებში კი - სომხეთის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. ლუკაშინი 1937 წელს, დიდი წმენდის პერიოდში მოკლეს.
სომხეთის კონსტიტუცია

სომხეთის კონსტიტუცია — სომხეთის რესპუბლიკის ძირითადი კანონი. მიღებულია 1995 წლის 5 ივლისის რეფერენდუმის შედეგად. კონსტიტუციის მიხედვით სომხეთი გამოცხადდა დემოკრატიულ, სუვერენულ, სოციალურ და სამართლებრივ სახელმწიფოდ, სადაც ხელისუფლება ეკუთვნის ხალხს. ქვეყნის დედაქალაქად გამოაცხადა ერევანი. კონსტიტუცია შეიცვალა 2005 წლის 27 ნოემბრის რეფერენდუმის შემდეგ. კონსტიტუცია შედგება შესავლისა და 9 მუხლისაგან.

მმართველობის ფორმაა რესპუბლიკა.

პრეზიდენტი
კონსტიტუციის თანახმად ქვეყნის მეთაურია პრეზიდენტი. იგი არის აღმასრულებელი, საკანონმდებლო და სასამართლო ხელისუფლების ნორმალური ფუნქციონირების გარანტი.

პრეზიდენტად შეიძლება აირჩიონ ნებისმიერი მოქალაქე, რომელიც ბოლო 10 წლის განმავლობაში ცხოვრობდ ასომხეთში, არ არის სხვა ქვეყნის მოქალაქე, რომელსაც არჩევნების დღისათის შეუსრულდა 35 წელი. პრეზიდენტს ირჩევენ 5 წლის ვადით.

საკანონმდებლო ხელისუფლება
უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოა ეროვნული კრება, რომელიც შედგება მაჟორიტარული (41) და პროპოციული (90) წესით არჩეული დეპუტატისაგან. პარლამენტს ირჩევენ 5 წლის ვადით. დეპუტატად შეიძლება აირჩიონ პიროვნება, რომელსაც შეუსრულდა 25 წელი, უკანასკნელი 5 წლის განმავლობაში ცხოვრობს სომხეთში და არ არის სხვა ქვეყნის მოქალაქე.

აღმასრულებელი ხელისუფლება
პრეზიდენტი ეროვნული კრების ფრაქციებთან შეტანხმების შემდეგ ნიშნავს პრემიერ-მინისტრს, რომელიც მოიპოვებს პარლამენტის წევრთა უმრავლესობის მხარდაჭერას. პრემიერ-მინისტრთან შეთანხმებით ნიშნავს და ათავისუფლებს მინისტრებს.

სასამართლო ხელისუფლება
სომხეთში მოქმედებს პირველი ინსტანციის სასამართლო, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლო, საჭიროების შემთხვავაში - სპეციალური სასამართლო. სასამართლო დამოუკიდებლობის გარანტია კონსტიტუცია. სომხეთის პროკურატურას ხელმძღვანელობს გენერალური პროკურორი.
ედუარდ ნალბანდიანი

ედუარდ ნალბანდიანი (; დ. 16 ივლისი, 1956) — სომეხი დიპლომატი და სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2008—2018 წლებში.

კარიერა
1992–1998 წლებში, ედუარდ ნალბანდიანი ეგვიპტეში მოღვაწეობდა სომხეთის ელჩად. 1999 წელს, იგი საფრანგეთის ელჩად დანიშნეს. ამ თანამდებობასთან ერთად, იგი ვატიკანის, ისრაელის და ანდორას ელჩიც იყო. სერჟ სარქისიანის პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, 2008 წლის 14 აპრილს, ნალბანდიანი სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა .
დემირქაზიქი

დემირქაზიქი — მთა თურქეთში, ნიგდეს პროვინციაში. ტავრის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 3756 მ. აგებულია კირქვებით. მოქცეულია ალადაღლარის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. 1800 მ-მდე ტყითაა დაფარული, უფრო მაღლა ბუჩქნარი და მდელოა. დემირქაზიქზე სამთო ასვლებისას რეგულარულად ფიქსირდებოდა უბედური შემთხვევები. უკანასკნელი 56 წლის განმავლობაში მთამ 18 ალპინისტის სიცოცხლე შეიწირა.
წითელი ხიდი (ერევანი)

წითელი ხიდი (; ასევე, ცნობილი, როგორც რაზდანის ძველი ხიდი და ხოჯა ფლავის ხიდი, ) — საუკუნის ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე.

სახელი
ხიდს „წითელი“ ერქვა იმიტომ, რომ წითელი ტუფით იყო აგებული. მას, ასევე, უწოდებდნენ ხოჯა ფლავის ხიდს, რადგანაც მას რეკონსტრუქცია მდიდარმა კაცმა, ხოჯა ფლავმა ჩაუტარა.

აღწერილობა
ხიდის საერთო სიგრძე 80 მეტრს, ხოლო სიმაღლე 11 მეტრს შეადგენდა. მას 4 თაღი ჰქონდა, რომელთაგან ორი ცენტრში, დანარჩენი ორი კი მდინარე რაზდანის სანაპიროებზე იყო განთავსებული.

ისტორია
1679 წლის მიწისძვრამდე ამავე ადგილას არსებობდა ხიდი, რომელიც მიწისძვრამ დაანგრია. იგი უზრუნველყოფდა ერევნის ციხესიმაგრისა (ერევნის არარატის ღვინის ქარხნის ადგილას) და არარატის დაბლობის ეკონომიკურ კავშირებს.

გალერეა
სომხეთის მიწისძვრა (1679)

1679 წლის სომხეთის მიწისძვრა (აგრეთვე მოიხსენიებენ, როგორც ერევნის მიწისძვრა ან გარნის მიწისძვრა) მოხდა 1679 წლის 4 ივნისს სომხეთის რეგიონში, შემდეგ კი სპარსეთის იმპერიის ნაწილში.

მიწისძვრის შედეგად დაინგრა მრავალი შენობა. ერევნის უმთავრესი ნაგებობები დაზიანდა. ერევნის ციხესიმაგრე მთლიანად განადგურდა. იგივე ბედი ეწიათ პეტრე-პავლეს, კათოღიკესა და ზორავორის ეკლესიებსა და გეთსემანეს სამლოცველოსაც.

მთლიანად განადგურდა ახლომდებარე სოფელი კანაკერი. ასევე, სრულად დაინგრა გარნის წარმართული ტაძარიც. იმ მრავალ ეკლესიასა და მონასტერს შორის, რომლებიც მიწისძვრის შედეგად დაზიანდნენ იყვნენ ჰავუც-თარი, უშის წმინდა სარქისის მონასტერი, ოვანავანქი, გეღარდი და ხორ-ვირაპი.
დავით მანოიანი

დავიდ მანოიანი (; დ. 5 ივლისი, 1990, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ნახევარმცველი, რომელიც თამაშობს სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში და არის ერევნის „პიუნიკის“ ვიცე-კაპიტანი.

ადრეული ცხოვრება
დავიდ მანოიანი დაიბადა 1990 წლის 5 ივლისს, სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. ფეხბურთზე შესვლამდე, ის ცურვაზე დადიოდა, მაგრამ შემდეგ ფეხბურთის თამაში დაიწყო. მანოიანს ჰყავს უმცროსი ძმა, რომელიც აგრეთვე ფეხბურთელია.

დავიდ მანოიანი ფეხბურთს „პიუნიკის“ აკადემიაში თამაშობდა. 2007 წელს მან კლუბთან ოფიციალურ კონტრაქტს მოაწერა ხელი.

საკლუბო კარიერა
მართალია, მანოიანი „პიუნიკის“ ფეხბურთელად ითვლებოდა, მაგრამ მთელი სეზონის განმავლობაში მის მე-2 გუნდში, სომხეთის პირველ ლიგაში თამაშობდა. პირველი ოფიციალური მატჩი „პიუნიკის“ შემადგენლობაში 2008 წელს ჩაატარა. ოთხი წლის განმავლობაში ის „პიუნიკის“ შემადგენლობაში რეგულარულად თამაშობდა და 59 მატჩში სამი გოლიც გაიტანა. ის გუნდის ნაწილი იყო, როცა ერევნულმა გუნდმა მოიგო სომხეთის პრემიერლიგა 2008 და 2009 წელს და სომხეთის თასი და სომხეთის სუპერთასი 2009 წელს.. 2009 წლის სეზონის ბოლოს, სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციამ დავიდ მანოიანი წლის აღმოჩენად და ყველაზე პერსპექტიულ სომეხ ფეხბურთელად დაასახელა.

მანოიანი განაგრძობდა „პიუნიკში“ სტაბილურად თამაშს, მაგრამ 2009 წლის ნოემბერს მან საკმაოდ მძიმე დაზიანება მიიღო მუხლზე. ის გერმანიაში წავიდა და მუხლზე ოპერაცია ჰამბურგის კლინიკაში გაიკეთა. ამასობაში, მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები „შტუტგარტთან“ მანოიანის იქ გადასვლასთან დაკავშირებით, მაგრამ 2010 წლის მარტში ეს მოლაპარაკებები ჩაიშალა. ამის შემდეგ, მისადმი ინტერესი გამოიჩინა შვეიცარულმა „სიონმა“, მაგრამ მანოინმა გადაწყვიტა, რომ კიდევ ერთი სეზონით დარჩინილიყო ერევანში. ამ სეზონში „პიუნიკმა“ მოიგო 2010 წლის სომხეთის პრემიერლიგა, სომხეთის თასი და სომხეთის სუპერთასიც.

2012 წლის ზაფხულში დავიდ ბადოიანი მის თანაგუნდელთან, არტაქ იედიგარიანთან ერთად მოექცა დონეცკის „მეტალურგის“ ინტერესის სფეროში. იედიგარიანი „მეტალურგის“ სამწვრთნელო შტაბს მოეწონა და შეიძინა, ხოლო ბადოიანი რუსეთში, კრასნოდარის „კუბანში“ გადაბარგდა. მაგრამ ამ გუნდში მას არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია, მაშინვე კვლავ „პიუნიკში“ გაანათხოვრეს 6 თვით. ამ დროის განმავლობაში, მან 12 მატჩი ჩაატარა და 5 გოლი გაიტანა. „პიუნიკმა“ გადაწყვიტა 23 წლის ბადოიანი დაებრუნებინა და გამოისყიდა. დღემდე ის ერევნული კლუბის ღირსებას იცავს.

სანაკრებო კარიერა
2008 წელს დავიდ მანოიანი გამოძახებულ იქნა სომხეთის 19 წლამდელთა ნაკრებში. 2009 წელს კი 21 წლამდელთა ნაკრებშიც ითამაშა. ამავე წელს ის ეროვნულ ნაკრებშიც გამოიძახეს ლატვიის წინააღმდეგ გასამართი ამხანაგური მატჩისათვის. მანოიანი მატჩში მე-80 წუთზე ჩაერთო, ხოლო მატჩი 0:0 დასრულდა. დღემდე, დავიდს ეროვნულ ნაკრებში 17 მატჩი აქვს ჩატარებული, მაგრამ გოლი ჯერჯერობით არ გაუტანია.

ტიტულები
კლუბი
სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა
გამარჯვებული (4) — 2008, 2009, 2010, 2014-2015
მე-2 ადგილოსანი (1) — 2011

სომხეთის თასი
გამარჯვებული (4) — 2009, 2010, 2013-2014, 2014-2015

სომხეთის სუპერთასი
გამარჯვებული (4) — 2008, 2010, 2011, 2015
ფინალისტი (2) — 2009, 2014

ინდივიდუალური
წლის აღმოჩენა (1) — 2009
სომხეთის ყველაზე პერსპექტიული ფეხბურთელი (1) — 2009
ერევნის ბოტანიკური ბაღი

სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ერევნის ბოტანიკური ბაღი წარმოადგენს სომხეთის მცენარეთა კოლექციებზე პასუხისმგებელ ორგანოს. მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ავანის რაიონში და მოიცავს ნახევარუდაბნო ტერიტორიის დაახლოებით 80 ჰექტარ ფართობს. კოლექცია მოიცავს 200-ზე მეტი სახეობის ენდემურ, იშვიათ და შემცირებად მცენარეს და უზრუნველყოფს სომხური ფლორისა და სახეობათა ურთიერთქმედების შესწავლის საფუძველს შედარებით ბუნებრივ გარემოში.

ისტორია
ერევნის ბოტანიკური ბაღი გაიხსნა 1935 წელს ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სამი წლის შემდეგ გაიხსნა ბოტანიკური ინსტიტუტი. კოლექტიური სათბური 1939 წელს გაიხსნა 25 კვ. მეტრზე. 1944 წელს აშენდა ახალი სათბური, რომლის საერთო ფართობი 610 კვ. მეტრს შეადგენდა. იგი მოიცავდა ზამთრის ბაღს (106 კვ. მ.), სუკულენტურ მცენარეთა განყოფილებას, სუბტროპიკულ მცენარეთა განყოფილებას (126 კვ. მ.), ტროპიკულ მცენარეთა განყოფილებასა (126 კვ. მ.) და სახლის მცენარეთა სანაშენეს. 1950 წელს ბაღი ბოტანიკური ინსტიტუტის უდიდესი ნაწილი გახდა. 1954-1970 წლებში ბოტანიკური ინსტიტუტის დირექტორმა და ბოტანიკოსებმა ლ. ბ. მახათაძემ და ა. ო. მკრტჩიანმა თავი მოუყარეს კავკასიური ფლორის დიდ კოლექციას, ასე რომ, სომხეთის თითქმის ყველა მცენარე დაახლოებით 16 ჰექტარ ფართობზე იყო წარმოდგენილი. ამავე დროს შეიქმნა ვარდებისა და შროშნების დიდი ბაღები. გარდა ამისა, წარმოდგენილი იყო კავკასიის, ჩრდილოეთ ამერიკის, ევროპის, ციმბირისა და აღმოსავლეთ აზიის რეგიონები.

ამჟამინდელი მდგომარეობა
ამჟამად სომხეთის ბოტანიკური ბაღები არცთუ სახარბიელო მდგომარეობაში იმყოფებიან. საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად გაქრა პარკების ფინანსური რესურსებიც. 1988 წლის დიდი ენერგოკრიზისის დროს მრავალი ხე გასათბობად მოჭრეს. ბაღი კიდევ რამდენიმეჯერ დაზარალდა. დღესდღეობით, ბაღის სპეციალისტები დაზიანებათა აღმოფხვრასა და არსებული კოლექციის გაფართოებაზე ზრუნავენ. ენერგეტიკულმა კრიზისმა დააზიანა სათბურის კოლექციაც. ტროპიკული და სუბტროპიკული კოლექციები თითქმის მთლიანად განადგურდა. სრულად განადგურდა მინის ზედაპირი, სარწყავი და გათბობის სისტემები მწყობრიდან გამოვიდა, კედლები და თაროები ჩამოიქცა. სათბურმა მთლიანად შეწყვიტა ფუნქციონირება. მომდევნო წლებში სათბურმა ახალი დანაკარგები განიცადა, რაც გამოწვეული იყო მცენარეთათვის ოთახების გამუდმებული ცვლით ზამთარში, რის შედეგადაც დარჩენილი კოლექცია კიდევ უფრო შემცირდა. ამჟამად, ბოტანიკურ ბაღს არასაკმარისი ფინანსური მხარდაჭერის გამო სათანადოდ ფუნქციონირება არ შეუძლია. ბაღი ბოტანიკური ინსტიტუტის ნაწილს წარმოადგენს და ინსტიტუტის მწირი რესურსებით ფინანსდება, რაც შეუძლებელს ხდის მის სამეცნიერო და პროდუქტიულ მუშაობას.
იან პოტოცკი

იან პოტოცკი ( დ. 1761 — გ. 1815) — პოლონელი მეცნიერი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, ეთნოგრაფი, გეოგრაფი, რუსეთის აკადემიის ნამდვილი წევრი. საუკუნის ბოლოს და საუკუნის დასაწყისში ისტორიული და არქეოლოგიური მიზნით მოიარა რუსეთის იმპერიის სამხრეთ ტერიტორიები, ყირიმი და კავკასია 1798 წელს. პოტოცკი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო სლავების ძველი ისტორიით, რასაც რამდენიმე მეცნიერული ნაშრომი მიუძღვნა. 1805 წელს ჩინეთში, გრაფ გოლოვკინის ელჩობის შემადგენლობაში ყოფნისას დაუახლოვდა იულიუს ფონ კლაპროთს. პოტოცკის ნაშრომი „მოგზაურობა ასტრახანის სტეპებსა და კავკასიაში“ გამოსცა კლაპროთმა 1829 წელს, ფრანგულ ენაზე მისი სიკვდილის შემდეგ.
გაგიკ ბეგლარიანი

გაგიკ ბეგლარიანი (; დ. 1 იანვარი, 1964) — სომეხი პოლიტიკოსი, ერევნის ყოფილი მერი და სომხეთის ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრი 2012 წლის 16 ივნისიდან.

კარიერა
2009 წლის 4 მარტს, იგი დაინიშნა ერევნის მერის მოვალეობის შემსრულებლად, ხოლო ამავე წლის 31 მაისის მუნიციპალურ არჩევნებში სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის გამარჯვების შემდეგ, 8 ივნისს მან ერევნის მერის თანამდებობა დაიკავა.

2010 წლის 8 დეკემბერს, პლასიდო დომინგოს კონცერტზე მომხდარი ინციდენტის შემდეგ, ბეგლარიანი თანამდებობიდან გადადგა .

2012 წლის 16 ივნისს, იგი დაინიშნა ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრად
.

გაგიკ ბეგლარიანი სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფიზიკისა და მათემატიკის სკოლაში (1978-1981) და ერევნის ეკონომიურ ეროვნულ ინსტიტუტში (1981-1985). 2004 წელს მან დაიცვა დისერტაცია თემაზე: "ძირითადი სოციალური პრობლემები საზოგადოების მართვის სფეროში".

პირადი ცხოვრება
გაგიკ ბეგლარიანი ქორწინებაშია და ჰყავს 2 შვილი.
ჰრანუშ აკოფიანი

ჰრანუშ აკოფიანი (; დ. 12 აპრილი, 1954) — სომხეთის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, სომხეთის დიასპორის მინისტრი 2008 წლის 1 ოქტომბრიდან და სომხეთის გენერალური ასამბლეის ყველაზე ხანგრძლივი მმართველობის მქონე ქალბატონი.

იგი სომხეთის პარლამენტის 7 წევრიდან ერთ-ერთი ქალბატონია. აკოფიანი არის პირველი ქალი სომხეთში, ვინც თანამდებობაზე პროპორციული არჩევნებით კი არა, არამედ მაჟორიტარული არჩევნების საფუძველზე მოვიდა. 2005 წელს, მან შემოიღო სომხეთის გენდერული კვოტირება იმ მიზნით, რომ ხელი შეეწყო სომეხი ქალების არჩევნებში მონაწილეობის მიღებისათვის. 2008 წლის 1 ოქტომბერს, ჰრანუშ აკოფიანმა დაიკავა სომხეთის დიასპორის მინისტრის თანამდებობა.
დვინის მიწისძვრა (893)

}
|ტიპი=
|დაზარალებული ქვეყანა = სომხეთი
|ზარალი =
|ინტენსიურობა=
|ცუნამი=
|მეწყერი=
|განმეორებითი ბიძგები=
|მსხვერპლი= 30000
დვინის მიწისძვრა — სომხეთში მომხდარი მიწისძვრა 893 წლის 28 დეკემბერს. მიწისძვრა 6 მაგნიტუდით და ინტენსიურობით ხასიათდებოდა. შედეგად განადგურდა ქალაქი დვინი და დაიღუპა 30000-მდე ადამიანი.
სომხეთის კომუნისტური პარტია

სომხეთის კომუნისტური პარტია — პოლიტიკური პარტია, რომელიც სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკაში არსებობდა. პარტია იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის მმართველობის ქვეშ. შეიქმნა 1920 წელს და დაიშალა საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად 1991 წელს.

1991 წელსვე შეიქმნა უკვე დამოუკიდებელი სომხეთის კომუნისტური პარტია. ამის შემდეგ კომუნისტები მოხვდნენ პირველ და მეორე მოწვევის პარლამენტში. 1995 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ პარტიამ მიიღო 15 % და პარლამენტში გაიყვანა 6 დეპუტატი, ხოლო 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში 12,3 % და პარლამენტში შევიდა 9 მანდატით
შეყვარებულების პარკი

შეყვარებულების პარკი — საჯარო პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, ბაღრამიანის ავენიუზე. პარკი კენტრონის რაიონის 1,6 ჰა-ს მოიცავს. 2005 - 2008 წლებში შეყვარებულების პარკი მთლიანად გარემონტდა და 2008 წლის ნოემბერში ხელახლა გაიხსნა. სარემონტო საქმიანობას ბოღოსიანის ფონდი და ალბერტ ბოღოსიანი ხელმძღვანელობდა.

ფაქტები პარკის შესახებ
მთლიანი ფართობი: 1,6 ჰექტარი
მწვანე საფარი: 1,05 ჰექტარი
ხეების რაოდენობა: 370
წყლის ფართობი: 0.11 ჰა
ჩანჩქერების რაოდენობა: 4

პარკში მიმდინარე ღონისძიებები
აქ აღინიშნება სომხური ეროვნული დღესასწაულები
ღია ცის ქვეშ კითხვის ფესტივალი
მუსიკალური ფესტივალები
ცოცხალი კონცერტები
გამოფენები
დედა (ნოველა)

დედა — ჯეიმზ ჯოისის მოთხრობა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში დუბლინელები.

მოთხრობა
ამბავი იწყება მისტერ ჰოლოჰანის მოკლე აღწერით, რომელიც მუშაობს ირლანდიის კულტურული საზოგადოებისთვის და აწყობს ღონისძიებებს. მას ახლაც დაგეგმილი აქვს კონცერტების სერია. ჰოლოჰანს ცუდი ფეხი აქვს. ჩვენ ნოველაში ასევე ვეცნობით მისის კერნეის, რომელიც ჩამოყალიბებული ქალბატონი იყო პატარა ასაკიდანვე. მას აშინებდა თავისი კლასის მამაკაცებთან ურთიერთობა და სწორედ ამიტომ, მათ „ჯინაზე“, ცოლად გაჰყვა მუშათა კლასის წარმომადგენელ მისტერ კერნეიზე. მისი ქალიშვილი კეტლინი დადის ძვირადღირებულ სკოლაში და სწავლობს პიანინოზე დაკვრას. მისის კერნეი გადაწყვეტს გამოიყენოს ირლანდიის აღორძინების დღე, ოჯახური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად. მოახერხა, რომ მისი ქალიშვილი კეტლინი მისტერ ჰოლოჰანს ყურადრების ცენტრში მოხვედრილიყო. მისტერ ჰოლოჰანმა ის კონცერტების სერიაში ჩასვა და მისის კერნეისთან ერთად დაიწყო გოგონას გამოსვლის დაგეგმვა. პირველ კონცერტს ცოტა დამსწრე ჰყავდა. მეორე კონცერტს გაცილებით მეტი დამფინანსებელი ჰყავდა, თუმცა მისის კერნეი ღელავდა დამსწრე საზოგადოების განწყობაზე და კულტურის სამსახურის მდივანზე, მისტერ ფიცპატრიკზე. მესამე კონცერტი საერთოდ გაუქმდა. მისის კერნეი ეჭვობდა, რომ მის ქალიშვილს კონტრაქტით დადგენილ თანხას არ გადაუხდიდნენ, თუმცა გადაჭრით კითხვაზე პასუხი ვერც ფიცპატრიკისგან მიიღო და ვერც ჰოლოჰანისგან. ბოლო კონცერტზე მისის კერნეი ქმართან ერთად მივიდა მოსალოდნელი კამათის გამო. ვერც კონცერტის საღამოს მიიღო მისის კერნეიმ თანხმობა თანხის სრულად გადახდასთან დაკავშირებით და დაჟინებით მოსთხოვა შვილს არ დაერკა იქამდე მანამ არ გადაუხდიდნენ. დავის გაგრძელებას ხელი შეუშალა ფიცპატრიკმა, რომელიც ქალს დაპირდა რომ თანხას აუცილებლად გადაუხდიდნენ ოღონდ ნაწილ-ნაწილ. მიუხედავად იმისა, რომ კონცერტის პირველმა ნაწილმა წარმატებით ჩაიარა, ფიცპატრიკმა შემსრულებლები დაახასიათა როგორც არაპროფესიონალები და მლიქვნელები. მისის კერნეის, შესვენების დროს უთხრეს რომ თანხას რამდენიმე დღეში მისცემდნენ რაზეც ქალბატონი აღშფოთდა, ქალიშვილს დაკვრა აუკრძალა და ოჯახთან ერთად დატოვა კონცერტი. ნოველაში ასახულია დედის გაუმაძღრობა და ფხუკიანობა, ასევე მისი გამოუცდელობა და „კულტურული“ საზოგადოების მანკიერი მხარეები.
რაზდანის დიდი ხიდი

რაზდანის დიდი ხიდი , ასევე, ცნობილი, როგორც კიევის ხიდი — თაღოვანი ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს არაბკირის რაიონის კიევის ქუჩასა და მალათია-სებასტიის რაიონის ლენინგრადის ქუჩას. დააპროექტა არქიტექტორმა გრიგორ აღაბაბიანმა და შენდებოდა 1949-1956 წლებში.

ხიდის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარეობს კარენ დემირჩიანის სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსი და თუმანიანის პარკი.