iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩხორთოლის ეკლესია (XI-XIX საუკუნეები)

ჩხორთოლის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ჩხორთოლში, გალის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია წარმოადგენს - საუკუნეების მოზრდილ დარბაზულ ნაგებობას, ადრინდელი, საუკუნის საძირკვლით, შვერილი აფსიდით. ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს კარიბჭე, რომლის მეორე სართული გახსნილი იყო როგორც ტაძრის შიგნით, ასევე ფასადისკენ, დიდი თაღით. ტაძრის საკურთხეველში გაჭრილია სამი დიდი ზომის სარკმელი. აქვე, საკურთხევლის ჩრდილოეთ ნაწილში, არის თაღოვანი ნიში. თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე, თითო კარის ეკლესიის სამ კედელზე. გვერდითი კედლების კარი სწორკუთხა მოხაზულობისაა, ხოლო დასავლეთისა- თაღოვანი. ეკლესიის ინტერიერში გვერდითი კედლები ნაწევრდება თითო, მძლავრად გამოწეულ პილასტრზე გადასული ორი თაღით. პილასტრები სრულდება პროფილირებული კაპიტელებით.ეკლესიის სახურავი მთლიანად ჩამონგრეულია. სავარაუდოდ, მას კოჭოვანი გადახურვა უნდა ჰქონოდა, ვინაიდან ეკლესიის კედლები ერთ სიმაღლეზეა „გადაჭრილი”, ხოლო კონქი ან კამარის კვალი არსადაა.
ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
აბაახიბრის კოშკი

აბაახიბრის კოშკი — კოშკი სოფელ აბაახიბრაში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, საქართველო.

კოშკი აგებულია შუა საუკუნეებში. კოშკი მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მთის ძირას. ნაგებია ფლეთილი ქვით. ნახევარწრიული კოშკის სიმაღლე შემორჩენილია 6-7 მეტრის სიმაღლეზე.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც მისი შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. კოშკის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
ბესლეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბესლეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბესლეთში. ეკლესია აგებულია საუკუნეში.

ძეგლი დარბაზული ტიპისაა, შვერილი, ნახევარწრიული აფსიდით. დარბაზი გეგმაში წაგრძელებული სწორკუთხედია; მის ჩრდილო, დასავლეთ და სამხრეთ კედლის ცენტრში თითო არქიტრავული კარია, ხოლო გრძივ კედლებში კარის ორსავე მხარეს ურთიერთსაპირისპირო, ორ-ორი არქიტრავული სარკმელი და ერთსაფე-ხურიანი პილასტრებია. პილასტრები დარბაზს სამ თანაბარ ნაწილად ჰყოფს. საკურთხეველი დარბაზისაგან ერთსაფეხურიანი მხრებითაა გამიჯნული. აბსიდის ჩრდილო ნაწილში ორი, გეგმაში სწორკუთხა თაღოვანი ნიშაა, რომელთაგან და-სავლეთისა შეისრულია, ხოლო აბსიდის სამხრეთ ნაწილში ერთი, გეგმაში სწორკუთხა არქიტრავული ნიშაა. საკურთხევლის იატაკი დარბაზზე ერთი საფეხურით ამაღლებულია. ეკლესია ნაშენია კირქვითა და კირის დუღაბით. კონსტრუქციულ ნაწილებში არის კარგად თლილი ქვა. სახურავი ჩანგრეულია.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
აჯამფაზარის ეკლესია

აჯამფაზარის ეკლესია — ეკლესია სოფელ აჯამფაზრაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულია შუა საუკუნეებში.

ნაგებობა წარმოადგენს მოზრდილ დარბაზულ ეკლესიას. აგებულია ნახევრად დამუშავებული დიდი კვადრებით. გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომელიც ეყრდნობა სამ საბჯენ თაღს. საკურთხევლის აფსიდში არის ორი ნიშა.

ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
პეტროვსკოეს ღვთისმშობლის ეკლესია

პეტროვსკოეს ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფელ პეტროვსკოედან აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. ეკლესია აგებულია საუკუნეში.

ეკლესია ღვთისმშობლის სახელობისაა, გარედან შებათქაშებულია. საკურთხეველი ხის კანკელით არის გამოყოფილი დარბაზისაგან. საკურთხეველში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთ კედელზე ორი თაღოვანი სარკმელია, კარი დასავლეთიდანაა. ეკლესია ორქანობა თუნუქის სახურავით არის გადახურული.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
წებელდის წმინდა თევდორეს ეკლესია

წებელდის წმინდა თევდორეს ეკლესია — ეკლესია სოფელ წებელდაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია საუკუნეში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
არადუს ეკლესია

არადუს ეკლესია — ეკლესია სოფელ არადუში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ნაგებობა წარმოადგენდა ხის დარბაზულ ეკლესია. აღმართული იყო სამსაფეხურიან ცოკოლზე. საუკუნის შუა წლებში ეკლესია დაუშლიათ და ხის მასალა გამოუყენებიათ სკოლის შენობისთვის.

ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
ეშერის ეკლესია

ეშერის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ეშერაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
ახუწის ციხესიმაგრე

ახუწის ციხესიმაგრე — ციხე სოფელ ახუწაში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, საქართველო. ციხე აგებულია შუა საუკუნეებში.

სოფელ ღვადაახუწაში, პატარა კლდის თავზე გაშენებულია ციხე. ციხე აგებულია ქვით. სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩამოუდის ხევი. დანარჩენი მხარე შემოსაზღვრულია გალავნით. გალავანი, ქვედა ნაწილშია, ხოლო ციხე უფრო შემაღლებულზე დგას, ამიტომ ნაგებობა ორიარუსიანის შთაბეჭდილებას ახდენს. ციხის აღმოსავლეთ მხარეს არის პატარა ცილინტრულ ფორმის სადგომი, რომელიც გადახურულია კამარით. სწორკუთხა კარით იგი უერთდება ციხეს.

ამჟამად ნაგებობა დანგრეულია. ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.

2018 წლის აგვისტოში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ ციხესიმაგრეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა.
ამზარის წმინდა ელიას ეკლესია

ამზარის წმინდა ელიას ეკლესია — ეკლესია სოფელ ამზარაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. ეკლესია აგებულია 1910 წელს.

ეკლესია დარბაზულია, შვერილი ნახევარწრიული აფსიდით. აგებულია კარგად თლილი სხვადასხვა ზომის კირქვით. წყობა თარაზულია. დასავლეთ კედლის ფრონტონში, ბარელიეფური ჯვრის თავზე არის თარიღიანი ქვა — 1910. დარბაზში ორი შესასვლელი იყო — დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ამჟამად დასავლეთი კარი ამოშენებულია. სამხრეთ კარის ორსავე მხარეს და მათ მოპირდაპირედ ჩრდილოეთ კედელში ორ-ორი ნაოთხალი და თაღოვანი სარკმელია. დარბაზი გეგმაში წაგრძელებული სწორკუთხედია. იატაკი ხისაა. საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურით ამაღლებულია. აბსიდი ნახევარწრიულია, რომლის ცენტრში გაჭრილია ერთი თაღოვანი სარკმელი. ეკლესია გადახურულია ხის კონსტრუქციის ორფერდა სახურავით. სახურავი თუნუქისაა. საუკუნის 70-80-იან წლებში აქ განთავსებული იყო სოფლის დაწყებითი სკოლა.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
კვიტოულის ციხესიმაგრე

კვიტოულის ციხესიმაგრე — ციხე სოფელ კვიტოულში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, საქართველო.

ციხე აგებულია შუა საუკუნეებში.

ნაგებობა დგას მოსახლის ნაკვეთში. ციხესიმაგრე ძლიერ დანგრეულია. შემორჩენილია ქვით ნაგები კედლები 2-3 მეტრის სიმაღლეზე. ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.

2018 წლის აგვისტოში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ ციხესიმაგრეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა.
გუფის ეკლესია

გუფის ეკლესია — ეკლესია სოფელ გუფში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
ეკლესია აგებულია შუა საუკუნეებში.

ეკლესია წარმოადგენს დარბაზულ ნაგებობას. აგებულია ნახევრადდამუშავებული კვადრებით. ნაგებობა ძლიერ დანგრეულია, შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდი.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.

2018 წლის აგვისტოში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ ციხესიმაგრეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა.
ბაღმარანის გუმბათიანი ეკლესია

ბაღმარანის გუმბათიანი ეკლესია — ეკლესია სოფელ ბაღმარანში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია 1898 წელს.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.

2019 წლის ივლისში ნაგებობას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ღვადის ეკლესია

ღვადის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ღვადაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
ეკლესია აგებულია შუა საუკუნეებში.

ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
სოხუმის საკათედრო ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა =
სოხუმის საკათედრო ტაძარი — ეკლესია ქალაქ სოხუმში, სოხუმის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია 1909-1915 წლებში ბერძნული თემის სახსრებით.

1915 წელს ტაძარი წმ. ნიკოლოზის სახელზე აკურთხეს. 20-30-იანი წლების ანტირელიგიური კამპანიის შედეგად აფხაზეთში მხოლოდ 6 ტაძარი იყო მოქმედი, მათ შორის სოხუმის წმ. ნიკოლოზის ბერძნული ეკლესია. 1946 წელს წმ. ნიკოლოზის ტაძარი საკათედრო გახდა და ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხარების სახელზე აკურთხეს. ტაძრის წინამძღვრად დეკანოზი სვიმონი (გიგინეიშვილი) დაინიშნა. 1952 წლის იანვარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის კალისტრატეს (1932-1952) ლოცვა-კურთხევით დეკანოზი სვიმონი ბერად აღკვეცეს და სახელად ანტონი უწოდეს. იმავე წელს მას ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად დაასხეს ხელი, ხოლო 1954 წელს მიტროპოლიტის ხარისხში აიყვანეს. 70-80-იან წლებში, ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის დავითის (ჭკადუა) ინიციატივით ტაძარში სარესტავრაციო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ჩატარდა. სწორედ მაშინ, 1980 წელს, ტაძარს რამდენიმე გვერდითი მინაშენი გაუკეთდა. ერთ-ერთი ეკვდერი წმ. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე აკურთხეს. სოხუმის საკათედრო ტაძარი ბერძნული და რუსული არქიტექტურული ფორმების ნაზავს წარმოადგენს. ეს არის ჯვარგუმბათოვანი, სამნავიანი ტაძარი, რომელიც ბიზანტიური სტილის გუმბათით ბოლოვდება. ტაძარში დასვენებულია ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის ასლი, წმ. სვიმონ კანანელის, წმ. ანდრია პირველწოდებულის, წმ. ნიკოლოზის, წმ. იოანე ოქროპირის, წმ. ბასილისკოს ხატები, წმ. პანტელეიმონ მკურნალის ხატი მისი წმინდა ნაწილებით. 2010 წელს ჩატარდა ტაძრის სრული რესტავრაცია. ტაძარს ახალი მოოქროვილი გუმბათი დაადგეს, რომელიც რუსეთის ფედერაციაში, ქ. ჩელიაბინსკში დამზადდა. ტაძარში ღვთისმსახურება საეკლესიო-სლავურ, ბერძნულ, აფხაზურ ენებზე, ხოლო აღდგომას ქართულ ენაზეც სრულდება.
2016 წლის დეკემბერში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ სოხუმის საკათედრო ტაძარს (4 მარტის და კ. ლესელიძის ქუჩების გადაკვეთაზე) უძრავი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
აზანთის ციხესიმაგრე

აზანთის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრე სოფელ აზანთაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ციხესიმაგრე აგებულია შუა საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
კაციჰაბლის ეკლესია

კაციჰაბლის ეკლესია — ეკლესია სოფელ კაციჰაბლაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულია შუა საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. კედლები შემორჩენილია სრულ სიმაღლეზე, ჩამოქცეულია მხოლოდ კამარა. შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარის თავზე არის თაღოვანი სარკმელი. აღმოსავლეთით აფსიდში არის ერთი სარკმელი, მის ორივე მხარეს კი ნიში. ჩრდილოეთით ჰქონია მინაშენი, რომელიც ამჟამად სრულად დანგრეულია.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
აჟარის ციხესიმაგრე

აჟარის ციხესიმაგრე — ციხე აჟარის მუნიციპალიტეტის სოფელ აჟარაში (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო).

ციხე აგებულია შუა საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
აბჟაყვის ეკლესია

აბჟაყვის ეკლესია — ეკლესია სოფელ აბჟაყვაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
ტამიშის ეკლესია

ტამიშის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ტამიშში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ეკლესია აგებულიან საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, შვერილი აფსიდით დასავლეთ მხარეს. აგებულია ფლეთილი და რიყის ქვით. ამჟამად შენარჩუნებულია აღმოსავლეთი კედლის ნაშთი 3-4 მეტრის სიმაღლეზე.

ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
წებელდის წმინდა გიორგის ეკლესია

წებელდის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია სოფელ წებელდაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია - საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
ბაბუშარის წყაბას კოშკი

ბაბუშარის წყაბას კოშკი — ციხესიმაგრე სოფელ ბაბუშარაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

ციხე აგებულია - საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც კოშკის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.

2019 წლის ივლისში ნაგებობას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ლათის ციხესიმაგრე

ლათის ციხესიმაგრე — ციხე სოფელ ლათაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. ციხე აგებულია შუა საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
აზანთის ბერძნების ეკლესია

აზანთის ბერძნების ეკლესია — ეკლესია სოფელ აზანთაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.

აგებულია საუკუნის დასაწყისში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.

2019 წლის ივლისში ნაგებობას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
წებელდის წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ეკლესია

წებელდის წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ეკლესია — ეკლესია სოფელ წებელდაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია საუკუნეში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
აილაგა-აბიყუს ეკლესია

აილაგა-აბიყუს ეკლესია — ეკლესია სოფელ ბამბორაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. ეკლესია აგებულია - საუკუნეებში.

გუდაუთიდან 10 კმ. მანძილზე, ზღვის მიმართულებით, მდებარეობს ადრე შუა საუკუნეების ქართული ქრისტიანული ტაძარი, რომელიც ცნობილია აილაგა-აბიყუს ადგილობრივი სახელით. ტაძარი წარმოადგენს ერთდარბაზიან ნაგებობას, რომლის კედლები თითქმის მთლიანად, მთელ სიმაღლეზე არის შემონახული ხუთწახნაგოვანი აფსიდით. ტაძრის შიგნით ცუდად შენახულ შელესილობის ფენაზე შეინიშნება ფრესკის ნაკვალევიც. სამხრეთის შესავლელთან კედელზე ამოკვეთილია ჯვრის გამოსახულება. სამხრეთიდან მიდგმული აქვს წაგრძელებული ტიპის დარბაზი, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში მოთავსებულია ნახევარწრიული ფორმის საკურთხეველი. აილაგა-აბიყუს (აფხაზურად „დახლართულ კოშკს ნიშნავს“) ეს სახელი მას მოგვიანებით უწოდეს. თავდაპირველი სახელწოდება ჩვენთვის უცნობია.

ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
ბაღმარანის ეკლესია

ბაღმარანის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ბაღმარანში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.

2019 წლის ივლისში ნაგებობას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ფააკერ-ზეე

ფააკერ-ზეე — მთის ტბა ავსტრიაში, კარინტიაში. მდებარეობს ქალაქ ფილახის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე დრავის ხეობაში, კარავანკეს ჩრდილო კალთაზე, მთა მიტაგსკოგელის ძირში, ზღვის დონიდან 554 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 2,2 კმ². საშუალო სიღრმე 16,1 მ, მაქსიმალური სიღრმე 29,5 მ. პოპულარული ტურისტული ობიექტია. ფააკერ-ზეე ცნობილია თავისი ფირუზისფერი წყლით. განვითარებულია თევზჭერა.
კავალა

კავალა — ქალაქი ჩრდილოეთ საბერძნეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კავალის რეგიონულ ერთეულში. განლაგებულია კავალის უბის ნაპირზე, კუნძულ თასოსის სიახლოვეს. მაკედონიის რეგიონის უდიდეს ქალაქ სალონიკიდან დაშორებულია 160 კილომეტრით.

სახელები
ქალაქის ანტიკური სახელია ნეაპოლისი (ახალი ქალაქი, როგორც მრავალი ბერძნული კოლონია). შუა საუკუნეებში ქალაქს სახელი შეეცვალა და ქრისტოპოლისი (ქრისტეს ქალაქი) ეწოდა.

ეტიმოლოგია
ქალაქის დღევანდელი სახელწოდების ეტიმოლოგია დავის საგანია. ზოგიერთი მას ქალაქის სიახლოვეს არსებულ ანტიკურ ბერძნულ სოფელ სკავალას უკავაშირებს. მოწინააღმდეგეების ნაწილი სახელის იტალურ ( კავალო - ცხენი) წარმომავლობაზე მიუთითებენ, ნაწილი კი ქალაქში ებრაული მოსახლეობის დიდი რაოდენობის გამო ებრაული კაბალასკენ იხრება. ქალაქის მეტსახელია - ცისფერი ქალაქი.

ტრანსპორტი
საგზაო ქსელი
ევროპის ავტომაგისტრალი 90 კვეთს ქალაქს და კავალას სხვა მეზობელ ქალაქებთან აკავშირებს. ქალაქის ჩრდილოეთით მდებარეობს ეგნატიის საავტომობილო გზა (2). ქალაქში მოხვედრა ორი შესასვლელიდან არის შესაძლებელი; 'დასავლეთი კავალა' და 'აღმოსავლეთი კავალა'. კავალა კარგად განვითარებული ავტობუსის ქსელით დაკავშირებულია სალონიკთან და ათენთან.

აეროპორტი
კავალის ალექსანდრე დიდის საერთაშორისო აეროპორტი (კავალიდან 27კმ.) რეგულარულ რეისებს ასრულებს ათენში, აგრეთვე ჩარტერულ რეისებს ევროპის მრავალ ქალაქში.

პორტი
კავალა მრავალი საბორნე მარშრუტით დაკავშირებულია ეგეოსის ზღვის ჩრდილოეთში მდებარე ყველა კუნძულთან.

ავტობუსი
ქალაქი დაკავშირებულია საბერძნეთის ყველა მსხვილ ქალაქთან, მათ შორის სალონიკთან და ათენთან. საავტობუსო ხაზებით ასევე დაკავშირებულია ყველა ადგილობრივ სოფელთან. მგზავრობის საფასური ძალიან დაბალია.

გალერეა
ხუან კარლოს ფერეროს სტატისტიკა და მიღწევები

სტატიაში მოცემულია ესპანელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელის, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგნის ხუან კარლოს ფერეროს კარიერის სტატისტიკა და მიღწევები. ფერეროს 1 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 2003 წელს, მან საფრანგეთის ღია პირველობის ფინალში ნიდერლანდელი მარტინ ვერკერკი 3 სეტში დაამარცხა. ესპანელს ასევე 4 მასტერსის ტურნირი აქვს მოგებული. ჯამში ფერერომ კარიერაში -ის 16 ტურნირი მოიგო ერთეულებში. იგი 8 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს. სანაკრებო დონეზე, მან სამჯერ მოიგო დეივისის თასი ესპანეთის ნაკრებთან ერთად.

მთავარი ფინალები
დიდი სლემის ტურნირების ფინალები: 3 (1–2)
-ის მსოფლიო ტურის ფინალი: 1 (0–1)
(დ) – დახურული კორტი

მასტერსის ფინალები: 6 (4–2)
-ის ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 34 (16 გამარჯვება, 18 მარცხი)
-ის ჩელენჯერის & -ის მამაკაცთა ტურნირების ფინალები ერთეულებში: 7 (4–3)
ერთეულებში ასპარეზობის შედეგები
დიდი სლემის ტურნირებზე ასპარეზობის შედეგები წყვილებში
-ის მამაკაცთა ტურნირების ფინალები წყვილებში: 2 (0–2)
ფერეროს ურთიერთშეხვედრების შედეგები ტოპ-10-ის ჩოგბურთელებთან
გამარჯვებები ტოპ-10-ის ჩოგბურთელებზე სეზონების მიხედვით
ჯე – ჯგუფური ეტაპი
მოხისის ბრძოლა (1520)

მოხისის ბრძოლა (1520) — ბრძოლა, რომელიც გაიმართა გურიის სამთავროს და ქართლის სამეფოს შორის 1520 წელს.

კახეთის მეფის ვაჟი, გიორგი (ავ-გიორგი) ჯერ კიდევ გამეფებამდე დაუპირისპირდა მეფეს, ალექსანდრე -ს და უმცროს ძმას, დიმიტრის. იგი არ იზიარებდა მამისა და ძმის პოზიციას ქართლის სამეფოსთან მშვიდობიანი ურთიერთობის შესახებ და თავის მომხრეებთან ერთად არბევდა მეზობელ სამეფოს. 1511 წელს გიორგი თავს დაესხა საფურცლიის ჭალაში მყოფ მამას და ძმას. პირველი მოკლა, ხოლო მეორეს თვალები დასთხარა და ოჯახითურთ კახეთიდან გააძევა, რის შემდეგაც ქართლს შეესია და ორი წელი თარეშობდა იქ. ის დავით მეფის ძმამ, ბაგრატმა შეიპყრო და ქსნის ციხეში გამოკეტა. კახეთი უმეფოდ დარჩა, რადგან ტახტის მემკვიდრე, ლევან ბატონიშვილი, მცირეწლოვანი იყო. დავით ჯარით შევიდა კახეთში და ქვეყანა დაიკავა. ლევან ბატონიშვილი რამდენიმეჯერ გადაურჩა დატყვევებას. მას კახეთის თავადები უჭერდნენ მხარს, რომლებმაც იგი გარსევან ჩოლოყაშვილის მეთაურობით ოჩანის ციხეში დამალეს. მათ ისარგებლეს ქართლში შაჰ ისმაილ -ის ლაშქრობით და ლევანი კახეთის მეფედ გამოაცხადეს. 1518 წელს დავით ხელახლა შევიდა კახეთში ჯარით, მაგრამ სოფელ მაღაროსთან ბრძოლაში დამარცხდა. ლევანმა დახმარება გურიის მთავარს, მამია გურიელს სთხოვა, რომელიც 1520 წელს ქართლში შეიჭრა. გადამწყვეტი ბრძოლა გაიმართა სოფელ მოხისთან, რომელშიც ქართლის მეფე დამარცხდა. დავით -მ, მამიამ და ლევანმა ზავი მუხრანში დადეს. მამიამ ქალიშვილი თინათინი ლევანს მიათხოვა, ხოლო დავით -მ ლევანი კახეთის მეფედ აღიარა.
KELT-9b

-9 — ჩვვენთვის ცნობილი ყველაზე ცხელი გაზის გიგანტი ეგზოპლანეტა, რომლის განათებული მხარის ტემპერატურაც 4327 °-ს აღწევს (4600 ); შედეგად, ის უფრო ცხელია, ვიდრე -ტიპის ვარსკვლავები და -ტიპის ბევრი ვარსკვლავი. მოძრაობს ვარსკვლავ 195689-ის (იგივე -9) გარშემო, რომელიც არის გვიანდელი -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი დედამიწიდან 620 სინათლის წლის მანძილზე.

დედავარსკვლავის ტემპერატურა 9897 °-ია (10170 ), რაც უჩვეულოა, რადგან როგორც წესი, ცხელ ვარსკვლავებთან პლანეტათა ტრანზიტის (ჩვენსა და დედავარსკვლავს შორის ჩავლა) დაფიქსირება ვერ ხერხდება. თავის ვარსკვლავს გარს უვლის ყოველ 1,5 დღეში ერთხელ.

-9 იმდენად ცხელია, რომ დღის მხარეს, მისი ზედაპირის ტემპერატურა 4 327 °-ს აღწევს. შედარებისათვის, მზის ზედაპირის ტემპერატურა დაახლოებით 5 527 °-ია და მისი უახლოესი პლანეტა — მერკური, ზედაპირზე ძლივს აღწევს 427 °-ს.

გაზის გიგანტი პლანეტა -9 იუპიტერზე 2,8-ჯერ მძიმეა, მაგრამ აქვს მისი სიმკვრივის მხოლოდ ნახევარი, რადგან ატმოსფეროს მუდმივად აცლის მძლავრი დედა-ვარსკვლავი.

-9-ის მიდამოებში არსებული ულმობელი პირობები როგორც ჩანს, ახლად აღმოჩენილი პლანეტის სიცოცხლეს ხანმოკლეობასა და სისასტიკეს უქადის. მკვლევართა ჯგუფის ვარაუდით, პლანეტა წამში 10 მილიონ კილოგრამ მასას კარგავს და სავარაუდოდ, წარმოქმნის ისეთ კუდს, რომელსაც ხშირად ვხედავთ კომეტათა გასწვრივ.

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ პლანეტა ან სრულიად გაქრება, ან საბოლოოდ დარჩება მხოლოდ მისი ბრტყელი, კლდოვანი ბირთვი (ჯერჯერობით უცნობია, აქვს თუ არა -9-ის მსგავს პლანეტებს კლდოვანი ბირთვი).

მკვლევრებს იმედი აქვთ, რომ სულ მალე, -9-ის შესახებ უფრო მეტ დეტალს შეიტყობენ სხვა ტელესკოპთა მეშვეობით; ამ მხრივ მათ განსაკუთრებით ეიმედებათ ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპი, რომელსაც 2019 წელს გაუშვებს.