iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სამთავისი (კასპის მუნიციპალიტეტი)

სამთავისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბოჟამი, თოგოიანთკარი). მდებარეობს მდინარე ლეხურის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.

ისტორია
 საუკუნის 50-იან წლებში ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ — ისიდორემ (ეზდერიო) აქ ააშენა ეკლესია. ძველად სამთავისი საგანმანათლებლო კერა იყო, სადაც მოღვაწეობდნენ მწიგნობრები და კალიგრაფები: ილია ( ს.), არქიეპისკოპოსი ევდემონი ( ს), კვიპრიანე სამთავნელი (- სს), ანტონ კათალიკოსი და სხვა. აქ იყო საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო, რომელიც გაუქმდა 1811 წელს.

სოფლისა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე არაერთი ისტორიული მოვლენა მოხდა: საუკუნის 30-იან წლებში ყიზილბაშებს განუდგა ქართველ დიდებულთა ერთი ნაწილი (შანშე ქსნის ერისთავი, გივი ამილახვარი, ვახუშტი აბაშიძე და სხვა). გამდგარ თავადებს ყიზილბაშებმა რაზმი შეუსიეს. 1736 წელს ყიზილბაშთა რაზმსა და ქართველებს შორის გაიმართა ბრძოლა. მტერმა დაიკავა სამთავისი, მაგრამ მალე ისინი დაამარცხეს ქართველთა რაზმებმა. მტერი გაიქცა და თბილისის ციხეს შეაფარა თავი.

1921 წლის მარტში სოფელ სამთავისის უღარიბესი და საშუალო გლეხობის კრებამ გადაწყვიტა კოლექტიური მეურნეობის ჩამოყალიბება. შეიქმნა საორგანიზაციო კომიტეტი. მალე ჩამოყალიბდა საქართველოში პირველი სას.-სამ. არტელი „ახალი ცხოვრება“, რომელიც თავდაპირველად 17 კომლს აერთიანებდა. მიწას ერთობლივად ამუშავებდნენ და მოსავალს არტელთა წევრებს შორის თანაბრად ანაწილებდნენ. 1922 წლის 27 აგვისტოს სოფლის კრებაზე მიიღეს გადაწყვეტილება არტელ „ახალი ცხოვრების“ კომუნად გარდაქმნის შესახებ. კომუნარები მოდის საერთო 28-ბინიანი საცხოვრებელი სახლი და დიდი ორსართულიანი შენობა — კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება. სამთავისის კომუნის მაგალითზე საქართველოში შეიქმნა სხვა კომუნები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 532 ადამიანი.
სარიბარი

სარიბარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, კოდისწყაროს თემში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლეხურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 790 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. სოფელი რუსეთის საოკუპაციო ზოლის სიახლოვეს მდებარეობს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი.
სასირეთი (კასპის მუნიციპალიტეტი)

სასირეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, თელიანის თემში.

სასირეთის განძი
1930 წელს სოფელში აღმოჩენილი იქნა ძვ. წ. საუკუნის ნახევრით დათარიღებული განძი. ოქროს დისკო, ბრინჯაოს ნივთები. კოლხური ცული, ცენტრალური ამიერკავკასიის ტიპის ცული, სატეხი, სატევარი, ლაგამი, გედისა და ჯიხვის თავის სკულპტურული გამოსახულებები, 2 ნაწილისაგან შედგენილი ბალთა; სახურავიანი სამფეხა ჭურჭელი, რომლის ცენტრში ფრინველის სკულპტურული გამოსახულებაა. ნივთები დაცულია სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 494 ადამიანი.

სასირეთის სკოლა
სოფელში არსებული საჯარო სკოლა 1919 წელს გენერალმა მაზნიაშვილმა დააარსა, რის გამოც სკოლას მისი სახელი მიენიჭა. სკოლასთან ერთად გენერალმა ბიბლიოთეკაც ააშენა. გიორგი მაზნიაშვილი სკოლის კურსდამთავრებულ ნიჭიერ ახალგაზრდებს თავისი სახსრებით უმაღლეს სასწავლებელში გზავნიდა. სწორედ მისი წყალობით მიიღო უმაღლესი განათლება მწერალმა ელიზბარ მაისურაძემ. სკოლაში ოთხი სოფლის სასირეთის, თელიანის, ბარნაბიანთკარის და გრაკლის მაცხოვრებლები სწავლობენ.
საქადაგიანო

საქადაგიანო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, აღაიანის თემში. მდებარეობს მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით დგას წმინდა დიმიტრის ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1268 ადამიანი.
საქადაგიანოს წმინდა დიმიტრის ეკლესია

საქადაგიანოს წმინდა დიმიტრის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, დარბაზული ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ საქადაგიანოს სამხრეთ-დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილზე. აღმოსავლეთ ფასადის წარწერაში აღნიშნულია აშენების თარიღი (1498 წელი) და მშენებელთა სახელები. ნაგებია უსწორმასწორო ფორმის ქვიშაქვის ლოდებით, რომელთა გარეთა პირი სუფდად არის დამუშავებული. შესასვლელი ორია. შიგნით კამარა პილასტრებზე ამოყვანილ საბჯენ თაღებს ეყრდნობა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. ინტერიერში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. ეკლესია გადახურული იყო მწვანედ მოჭიქული კრამიტით. დასავლეთის მინაშენი უფრო გვიანდელი ხანისაა.
კოსტანდინ ერზნკაცი

კოსტანდინ ერზნკაცი, კონსტანტინე ერზინკელი (; დ. დაახლოებით 1250, ქალაქი ერზინკა, დასავლეთი სომხეთი — გ. საუკუნის ნახევარი) — სომეხი პოეტი. სწავლობდა ქალაქ ერზინკის ერთ-ერთ მონასტერში. თავისი დროის მოწინავე მოაზროვნე იყო. ლექსებში უმღეროდა გაზაფხულს, მზეს, ქალის სილამაზეს, ღვინოს. მისი რელიგიური ლექსებიც კი ბუნებისა და სიყვარულის ჰიმნია. კოსტანდინ ერზნკაცის ნაწარმოებებში ასახულია სომხეთის საზოგადოებრივი ცხოვრების მოვლენები, ზნეობა, სოციალური ეკონომიკური ურთიერთობანი.
სტეფანოს ტარონეცი

სტეფანოს ტარონეცი (ასოღიკი) — - საუკუნეების სომეხი ისტორიკოსი. მისი უმთავრესი ნაშრომია „მსოფლიო ისტორია“, რომელიც კათალიკოს სარქისის (922-1019) დაკვეთით დაუწერია. იგი სამი ნაწილისაგან შედგება. პირველი ორი ნაწილი კომპილაციური ხასიათისაა, მესამე ნაწილი ორიგინალურია და მოიცავს პერიოდს აბასის მეფობიდან (929) 1004 წლამდე. ამ ნაწილში ძირითადად აღწერილია მონასტრების მშენებლობა და სამონასტრო ცხოვრება. ნაშრომი საყურადღებო წყაროა საქართველოს ისტორიული მთელი რიგი საკითხების დასაზუსტებლად. კერძოდ შეიცავს ცნობებს ტაო-კლარჯეთისა და საქართველოს სხვა კუთხეების, აგრეთვე ბაგრატიონთა მოღვაწეობის შესახებ.
სტეფანე შაუმიანი

სტეფანე გიორგის ძე შაუმიანი (პარტიული ფსევდონიმები სურენი, სურენინი, აიაქსი და სხვ.) ( დ. 13 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 1 ოქტომბერი], 1878, თბილისი — გ. 20 სექტემბერი, 1918) — რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი კავკასიაში, ჟურნალისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი, რსდმპ-ის წევრი 1900 წლიდან.

ბიოგრაფია
1898 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. 1899 წელს სომხეთში დააარსა ერთ-ერთი პირველი მარქსისტული წრე. 1902 წელს „სომეხ სოციალ-დემოკრატთა კავშირის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1902 წლის ბოლოდან ემიგრაციაში იყო გერმანიაში. მუშაობდა რსდმპ საზღვარგარეთულ ორგანიზაციებში. სომხურ ენაზე თარგმნა კარლ მარქსის, ფრიდრიხ ენგელსის, ლენინის ნაწარმოებები. 1905 წელს დაბრუნდა თბილისში. იყო რსდმპ კავკასიის კავშირის კომიტეტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, შემდეგ ბაქოს ბოლშევიკური ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი, რომელსაც 1914 წლიდან ხელმძღვანელობდა. 1915 — რსდმპ კავკასიის ბიუროს წევრი, 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ — ბაქოს საბჭოს თავმჯდომარე.

სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობის დელეგატი, არჩეული იყო სრულიად რუსეთის ცაკში. რსდმპ (ბ) ყრილობაზე აირჩიეს ცკ-ის წევრად. 1917 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა კავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციების ყრილობას, დეკემბერში რსფსრ სახკოსაბჭომ დანიშნა კავკასიის საქმეთა საგანგებო კომისრად. 1918 წლის მარტში მეთაურობდა მუსავატელთა ანტისაბჭოთა ამბოხების ჩახშობას ბაქოში, აპრილში ბაქოს სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე და საგარეო საქმეთა კომისარი იყო (ბაქოს კომუნა). დახვრიტეს ბაქოს 26 კომისართა შორის.
იაზდანიზმი

იაზდანიზმი — რელიგიური მიმდინარეობის დასახელება, რომელიც გავრცელებულია ქურთებში. შეიცავს ალევიზმი, აჰლ–ი ჰაკკი (ალი–ილაჰი) და ეზიდიზმი.

მიიჩნევენ, რომ იაზდანიზმი იყო ქურთების მთავარი რელიგია - საუკუნამდე. შუა საუკუნეებში განიცადა დიდი ისლამისაცია. ამ რელიგიური მიმდინარეობიდან ყველაზე შემორჩენილი რელიგია ეზიდიზმია. დანარჩენი რელიგიები ითვლებიან ისლამის ნაწილად.
გეღამ სარიანი

გეღამ ბაღდასარის ძე სარიანი (დ. 12 (25) დეკემბერი, 1902, თავრაზი, ირანი — გ. 14 ნოემბერი, 1976, ერევანი) — სომეხი საბჭოთა პოეტი, სომხეთის სსრ და უკრაინის სსრ დამსახურებული მოღვაწე. 1922 წლიდან ცხოვრობდა სსრკ-ში. ლექსებს აქვეყნებდა 1919 წლიდან. ავტორია კრებულებისა „საბჭოთა ქვეყანა“ (1930), „ქრიზანთემა“ (1968), პოემებისა აღმოსავლურ თემაზე და სხვ. სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე ემსახურებოდა სომხეთის სსრ-ში მომხდარ ყველა მნიშვნელოვან მოვლენას. გეღამ სარიანი იყო სსრკ-ის , , მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 3 სხვა ორდენითა და მედლებით.
შეიხ ადი

შეიხ ადი ან შიხადი (, სრული სახელი: შარაფ ად-დინ აბუ-ლ-ფადაილ ადი ბენ მუსაფირ ბენ ისმაილ ბენ მუსა ბენ მარვან ბენ ალ-ჰასან ბენ მარვანი) — ეზიდიზმის რეფორმატორი. დაიბადა დაახლოებით 1073-1078 წელს ქალაქ ბეით-ფარეში, ბაალბექის ოლქში (ლიბანი) და გარდაიცვალა 1162/1163 წელს ლალეშში (ჩრდილოეთ ერაყი ).

ეზიდიზმის მიმდევრები თვლიან, რომ შეიხი ადი არ იყო ხორციელად ნაშობი და იგი უფალმა გამოგზავნა, სხვა ლეგენდის მიხედვით კი, შიხადი დაიბადა ისტორიულ სირიაში (დღევანდელი ლიბანი) და მის დაბადებამდევე იყო ცნობილი, რომ იგი დიდი პიროვნება გახდებოდა.
მშვენიერი ეპოქა

მშვენიერი ეპოქა (, : / '/) — 1890–1914 წლების ევროპის ისტორიის პირობითი აღმნიშვნელი ტერმინი. საფრანგეთისთვის ეს იყო მესამე რესპუბლიკის საწყისი ათწლეულები, დიდი ბრიტანეთისთვის — ედუარდ -ის მმართველობის წლები.

მშვენიერი ეპოქა „ოქროს ხანად“ იქცა ევროპის საზოგადოების მაღალი კლასებისთვის: ამ პერიოდში ევროპის მთავარ სახელმწიფოებში მშვიდობა სუფევდა, ახალი ტექნოლოგიებით გაუმჯობესდა ცხოვრება, რომელსაც არ ზღუდავდა საშემოსავლო გადასახადი ან სოციალიზმი, ხოლო ხელოვნების კომერციალიზაციამ ფართოდ აითვისა რენესანსისა და საუკუნისდროინდელი სტილისტური მიმდინარეობები და ისინი თანამედროვე გახადა. ახლადგამდიდრებულ შეერთებულ შტატებში, რომელიც 1873 წლის პანიკას აღწევდა თავს, თანადროულ ეპოქას „მოოქროულ ხანას“ (ინგლ. ) უწოდებდნენ (ოქროს ნაცვლად).
მარტიროს სარიანი

მარტიროს სარქისის ძე სარიანი (დ. 28 თებერვალი [ძვ. სტ. 16 თებერვალი], 1880, დონის ნახიჩევანი ახლანდელი დონის როსტოვის ფარგლებში — გ. 5 მაისი, 1972, ერევანი) — სომეხი მხატვარი. სსრკ სახალხო მხატვარი (1960), სსრკ სამხატვრო აკადემიკოსი (1947) და სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1956), სოციალისტური შრომის გმირი (1965). სომხეთის სსრ მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1947-1951).

ბიოგრაფია
1897-1904 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, 1902-1904 წლებში მუშაობდა ვალენტინ სეროვისა და კონსტანტინე კოროვინის სახელოსნოებში. მონაწილეობდა გამოფენებში „გოლუბაია როზა“, „მირ ისკუსტვა“ და სხვა. 900-იან წლებში შესრულებულ ნატურმოტებსა და პორტრეტების კომპოზიციებსა თუ დეკორატიულ გადაწყვეტაში იგრძნობა ანრი მატისისა და პოლ გოგენის გავლენა. 1910-1915 წლებში იმოგზაურა თურქეთში, ეგვიპტესა და ირანში. 1921 წლიდან სომხეთში ცხოვრობდა.

სარიანის შემოქმედების მთავარი თემაა სომეხი ხალხის ცხოვრება. წარმატებით მუშაობდა პორტრეტის, ნატურმორტის, განსაკუთრებით პეიზაჟის ჟანრში. უმთავრესად იყენებდა ზეთის ფერწერის ტექნიკას. თავდაპირველად სარიანის კომპოზიციები ინარჩუნებდა დეკორატიულ სიბრტყობრიობას, შემდეგ კი მხატვრული ფერის დიდი ლაქების ნაცვლად ტონებს და ნახევარტონებს მიმართავდა. ბოლო ეტაპზე ნატურიდან დახატულმა სურათებმა ადგილი დაუთმო განზოგადებულ, მონუმენტალურ პეიზაჟებს (სურათების ციკლი „ჩემი სამშობლო“, 1952-1958, ლენინური პრემია, 1961, სომხეთის სურათბის გალერეა, ერევანი). სარიანმა შექმნა სომხეთის მშრომელების, მეცნიერების, მუსიკოსების, საბჭოთა არმიის მეომრების პორტრეტების მთელი გალერეა. სარიანი მუშაობდა მონუმენტური ფერწერის დარგში (პანო პარიზის მსოფლიო გამოფენაზე საბჭოთა პავილიონისათვის, 1937), იყო თეატრის მხატვარიც (ალექსანდრე სპენდიარიანის ოპერა „ალმასტი“, ერევნის სპენდირიანის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრი, 1938-1939, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1941). აღსანიშნავია მისი ილუსტრაციები სომხური ზღაპრების კრებულისათვის.

თანამედროვე სომხურ ფერწერაში სარიანმა შექმნა მთელი მიმართულება, რომელსაც მშობლიური ქვეყნის პოეტური აღქმა უდევს საფუძვლად. მისმა მოღვაწეობამ დიდად შეუწყო ხელი სომხური ეროვნული ხელოვნების წინსვლას.

სსრკ - მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით და მედლებით.
სურენ სპანდარიანი

სურენ სპანდარის ძე სპანდარიანი (დ. 15 დეკემბერი [ძვ. სტ. 3 დეკემბერი], 1882, თბილისი — გ. 24 თებერვალი [ძვ. სტ. 11 თებერვალი], 1916, კრასნოიარსკი) — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე რუსეთსა და კავკასიაში. სომხური ლიტერატურის კრიტიკოსი, პუბლიცისტი. რსდმპ წევრი 1901 წლიდან, ბოლშევიკი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, ეწეოდა პროპაგანდას მუშებს შორის. 1905-1907 წლებში რევოლუციის მონაწილე მოსკოვსა და კავკასიაში, რსდმპ კავკასიის კავშირის კომიტეტის წევრი. 1907 წელს რსდმპ ბაქოს კომიტეტის წევრი, 1910 წელს ჩაბმული იყო რევოლუციურ მოღვაწეობაში თბილისში. 1911-1912 წლებში რსდმპ სრულიად რუსეთის (პრაღის) კონფერენციის მოწვევის საორგანიზაციო კომიტეტის წევრი.
ალექსანდრე სპენდიარიანი

ალექსანდრე ათანასეს ძე სპენდიარიანი სპენდიაროვი, (დ. 1 ნოემბერი [ძვ. სტ. 20 ოქტომბერი], 1871, კახოვკა —გ. 7 მაისი, 1928, ერევანი) — სომეხი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე. სომხეთის სსრ სახალხო არტისტი (1926). სომხური მუსიკის კლასიკოსი.

ბიოგრაფია
1895 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. კომპოზიციის თეორიას სწავლობდა მოსკოვში ნიკოლოზ კლენოვსკისთან (1892-1894) და პეტერბურგში ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვთან (1896-1900). სპენდიარიანის შემოქმედება ჩამოყალიბდა ეუსული და სომხური კულტურის გავლენით. როგორც კომპოზიტორი ამკვიდრებდა რეალისტურ ხელოვნებას, განსაკუთრებულ ინტერესს იჩენდა პროგრამული მუსიკისადმი. რევოლუციამდელი პერიოდის ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია სიმფონიური სურათი „სამი პალმა“ (1905). 1917 ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სპენდიარიანი აქტიურად მონაწილეობდა საბჭოთა კულტურის შექმნაში. ხელმძღვანელობდა თვითმოქმედ გუნდებს, ორკესტრებს. 1924 წლიდან ცხოვრობდა ერევანში. აქტიურად მონაწილეობდა მრავალი სამუსიკო დაწესებულების, მათ შორისკონსერვატორიის მუშაობაში; სამუსიკო გამომცემლობისა და სიმფონიური ორკესტრის ჩამოყალიბებაში. ამ პერიოდის ნაწარმოებთაგან აღსანიშნავია „ერევნული ეტიუდები“ ორკესტრისათვის (1925). სპენდიარიანის მთავარი ნაწარმოებებია: ჰეროიკულ-პატრიოტული ოპერა „ალმასტი“ (1930, მოსკოვი), 2 საორკესტრო სიუიტა „ყირიმული ესკიზები“ (1903, 1912), ავტორია სხვადასხვა ჟანრის რიგი ნაწარმოებებისა, სპენდიარიანის სახელი მიენიჭა ერევნის ოპერისა და ბალეტის აკადემიურ თეატრს. ერევანში გახსნილია სპენდიარიანის სახლ-მუზეუმი.
ილიადა

ილიადა — ჰომეროსის დაწერილი 15 700 ჰეკზამეტრისგან შემდგარი ეპიკური პოემა, ბერძნული ლიტერატურის უძველესი ნიმუში. მისი საფუძველი იყო ბერძენ გმირებზე შექმნილი მრავალრიცხოვანი მონათხრობები. ილიადას მოქმედება ხდება ტროას (ილიონის) ალყის მეათე წელს და დროის მცირე მონაკვეთს მოიცავს. მეცნიერთა აზრით დღევანდელი ტექსტი ალექსანდრიელი მეცნიერების რედაქციითაა შემორჩენილი.

შინაარსი
„ილიადა“ აქაველების ბანაკში მიმდინარე კონფლიქტით იწყება. მეფე აგამემნონმა აპოლონის ქურუმის, ქრისესის, ქალიშვილი მოიტაცა. ქრისესი აქაველთა სწრაფ ხომალდებთან უზარმაზარი გამოსასყიდით, აპოლონის გვირგვინითა და ოქროს კვერთხით, მივიდა. უხეში უარყოფის შემდეგ კი მოხუცი მეუფე აპოლონს, სმინთევსს, ევედრება. მას უსმინა სხივოსანმა აპოლონმა და დანაელთა ჯარს შავი ჭირი შეჰყარა. ბერძნების კრებაზე, რომელსაც აქილევსმა მოუხმო, კალქასმა განაცხადა, რომ ღმერთის დაწყნარების ერთადერთი გზა ქრისეისის მამამისისთვის უსასყიდლოდ დაბრუნებაა. ატრევსის ძე აგამემნონი ემორჩლება ერთობლივ მოთხოვნას, მაგრამ დანაკარგის სანაცვლოდ, აქილევსს, რომელსაც მთელი ამ ინტრიგის ინიციატორად თვლის, მის საყვარელ ქალს, ლამაზღაწვიან ბრისეისს, ართმევს. განრისხებული აქილევსი თავის კარავში ბრუნდება და დედამისს, თეტისს, სთხოვს, რომ ზევსს შეევედროს აქაველების დამარცხება ტროელების მიერ, მანამ, სანამ აგამემგნონი მის, აქილევსის, მოთხოვნებს მთლიანად არ დააკმაყოფილებს.

მეორე სიმღერაში ზევსი აგამემნონს საბესისწრო სიზმარს უგზავნის და არწმუნებს, რომ ტროელთა ფართოქუჩებიანი ქალაქი აიღოს. აგამემნონი მახეს წამოეგო და ამის შესახებ გახარებულმა აქაველებს კრებაზე ამცნო. თუმცა, შეკრებილმა ხალხმა, ჯარის გამოსაცდელად, აქაველებს სამშობლოს ძვირფასი მიწებისკენ გაქცევა უბრძანა. ცხრაწლიანი ალყა გარღვევის პირასაა, მაგრამ, გაოცებულმა ჰერამ ათენას აქაველების გადარწმუნება უბრძანა. ათენა გაეშურა აქაველთა სწრაფმავალი ხომალდებისკენ, სადაც ოდისევსი იპოვა და უთხრა, რომ ხალხი შეეჩერებინა. ოდისევსმა ყველა დააწყნარა და კრება მოიხმო. ღვთაებრივმა ოდისევსმა ენაჭარტალა თერსიტესი, რომელიც მაგრად ღრიალებდა და აგამემნონს ლანძღავდა, სასტიკი სიტყვით გაკიცხა და კვერთხი ზურგსა და მხრებზე ჩასცა. ნესტორი, რომელსაც აგამემნონი დაეთანხმა, სიტყვით გამოვიდა და თქვა, რომ ნურავინ იჩქარებს სახლში დაბრუნებას, მანამ, სანამ ისინი შურს არ იძიებენ ელენეს ტანჯვისა და ქვითინისთვის. კრების დასრულების შემდეგ არგოსელებმა ზევსს მსხვერპლი შესწირეს და ინადიმეს. ნადიმის შემდეგ ნესტორმა ატრევსის ძეს, ლაშქრის შეკრება ურჩია, ამიტომაც აგამემნონმა მაცნეები გააგზავნა.
არგოსი

არგოსი — ქალაქი საბერძნეთში, პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დაარსდა დაახლოებით ძვ. წ. 5000 წელს; სხვადასხვა დროს ეკუთვნოდათ ბერძნებს, რომაელებს, ბიზანტიელებს, ფრანკებს, ვენეციელებსა და თურქებს. დღეისათვის ქალაქის მოსახლეობა 29.228 ადამიანს ითვლის (2011). არგოსი ევროპის უძველესი ქალაქია, რომელიც დაარსებიდან მოყოლებული მუდმივად დასახლებული იყო.
ანდრომედე (მითოლოგია)

ანდრომედე — ძველბერძნულ მითოლოგიაში ეთიოპიის მეფის, კეფევსის და, მისი ცოლის, კასიოპეს ასული.. ანდრომედემ თავისი სილამაზით განარისხა პოსეიდონის ქვეშევრდომები — ნერეიდები, რომლებმაც პოსეიდონს მიმართეს და მან ეთიოპიას გველეშაპი მიუსია. გველეშაპის მოშორების ერთადერთი პირობა იყო მისთვის ანდრომედეს შეწირვა. ანდრომედე კლდეს მიაჯაჭვეს და გველეშაპს დაუტოვეს; მეფის ასული გადაარჩინა პერსევსმა, რომელიც მფრინავი სანდლებით შინ ბრუნდებოდა. მან გველეშაპს მედუზა გორგონას თავი უჩვენა და გაქვავებული ურჩხული წყალში ჩავარდა.
გორისი

გორისი — ქალაქი სომხეთში სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ერევანი-სტეპანაკერტის გზატკეცილზე მთიან ქვაბულში მდინარე გორისზე (ვოროტანის შენაკადი) და გარს აკრავს კლდოვანი სერები და მღვიმეები. ერევნიდან 240 კილომეტრი, კაპანიდან 70 კმ. ქალაქის მახლობლად სოფელ ხნძორესკში მდებარეობს უძველესი ადამიანების საცხოვრებელი მღვიმეები. მდინარე გორისის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობს ვულკანოგენური ქანებისაგან შემდგარი მღვიმეების ლაბირინთი ქვის პირამიდებით და უცნაური სვეტებით. ქალაქი გაყოფილია ორ დასახლებულ ტერიტორიად სამხრეთ (ძველი) და ჩრდილოეთ (ახალი) ნაწილებად. მათ შორის მდებარეობს ქალაქის სამრეწველო და კულტურული ნაწილი. სამხრეთით 8 კილომეტრზე აეროპორტია.
ტაბაწყური (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

ტაბაწყური — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ტაბაწყური, მოლითი). მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ტაბაწყურის ტბის ნაპირას, ზღვის დონიდან 2000 მეტრი, ბორჯომიდან 60 კილომეტრი. სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — განვითარებული შუა საუკუნეების „ტაბაწყურის წითელი ეკლესია“.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 560 ადამიანი.
ტაძრისი

ტაძრისი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დგვარი, საკირე). მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში, ციხისჯვრის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე საკირულის (მტკვრის აუზი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ბორჯომიდან 24 კილომეტრი. სოფელში არის საბავშვო ბაღი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი.
ტბა (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

ტბა — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლიბანი, პატარა ცემი, სადგერი, ცემი). მდებარეობს მდინარე ბორჯომულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ბორჯომიდან 9 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი.

კურორტი
ტბა ადგილობრივი მნიშვნელობის მთის კლიმატური კურორტია. იცის ცივი თოვლიანი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -4,3 °) და ხანგრძლივი გრილი ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურაა 17,2 °). სამედიცინო ჩვენება: სუნთქვის ორგანოთა დაავადებანი, განსაკუთრებით ბავშვთა ასაკში.
ტაბაკინი

ტაბაკინი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, კლდეეთის თემში. მდებარეობს მდინარე აჯამურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 380 მეტრი, ზესტაფონიდან 7 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 754 ადამიანი.

სახელწოდება
ხალხური ეტიმოლოგია შემდეგია: სავარაუდოდ, სოფლის სახელწოდება ტაბაკინი მონასტრის მშენებლობასთანაა დაკავშირებული. მონასტრის მაშენებელთ ადგილობრივი მცხოვრებნი მოკლეფეხებიან მაგიდაზე — ტაბაკზე დალაგებული პურ-მარილით უმასპინძლდებოდნენ. „ტაბაკი მოაქვთ“ - დაიძახებდნენ ხოლმე მშენებლები და ამ წამოძახილმა ძირძველ სოფელს სახელად ტაბაკინი შეარქვა.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, წმინდა გიორგის სახელობის სამონასტრო კომლექსი, რომელშიც შედის - საუკუნეების ორნავიანი ტაძარი, კრიპტითა და მინაშენით.
სანახშირე

სანახშირე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზედა წიფლავაკე, მარტოთუბანი, საღვინე, ქვედა წიფლავაკე). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ზესტაფონიდან 10 კილომეტრი. სოფელში დგას დავით აღმაშენებლის სახელობის ეკლესია.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესია, შიგნით მოხატულია, არის ლაპიდარული წარწერები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 162 ადამიანი.
სარეკი

სარეკი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბაჯითი, ქვემოხევი). მდებარეობს მდინარეების – ყვირილისა და ჯრუჭულის შესაყართან. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 4 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში მოიპოვება კვარციანი ქვიშა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1420 ადამიანი.

ისტორია
სოფლის ტერიტორიაზე არის ზედა პალეოლითის ნამოსახლარი სარეკის ეხი.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. შემორჩენილია საუკუნის ეკლესია „დედაღვთისას“ ტაძარი
სპეთი

სპეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 16 კილომეტრი.

სოფლის ტერიტორიაზე დგას სპეთის ზედამაცხოვრის სახელით ცნობილი ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 642 ადამიანი.
ჰაგა

ჰაგას სასახლე ან ჰაგა სლოტი (შვედ ), ასევე ცნობილია, როგორც დედოფლის პავილიონი. მდებარეობს ჰაგაპარკენში, სტოკჰოლმის აგლომერაციაში; შვედეთი. აიგო 1802-1804 წლებში მეფე გუსტავ ადოლფის დაკვეთით; დიზაინი საქალაქო არქიტექტორ ქრისტოფერ გიორველს ეკუთვნის.
შვედეთის ამჟამინდელი მეფე კარლ გუსტავი და მისი ორი და ჰაგაში არიან დაბადებულნი. 1947 წელს, ავიაკატასტროფაში მათი მამის, უფლისწულ გუსტაფ ადოლფის დაღუპვის შემდეგ სამეფო უჯახი სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში გადავიდა. 1966 წელს გუსტაფ ადოლფმა სასახლეზე უფლება ქვეყნის მთავრობას გადასცა. სასახლე დღეისათვის მაღალი რანგის სტუმრების მისაღებად გამოიყენება.
სხვიტორი

სხვიტორი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჩიხის თემი). მდებარეობს ნაურცევის მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჩიხურის (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, საჩხერიდან 3 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში დაიბადა აკაკი წერეთელი. აქვეა მისი სახლ-მუზეუმი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 815 ადამიანი.
სინაგური

სინაგური — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1150 მეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 კაცი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში და იყო სასოფლო საბჭოს ცენტრი. მასში შედიოდა სოფლები თედელეთი, ტბეთი, ქვემო ქარზმანი, ზემო ქარზმანი, ხახეთი და ჯალაბეთი, სულ 204 კვადრატული კილომეტრი ტერიტორია. 1991 წელს სინაგურის სასოფლო საბჭო გადაეცა საჩხერის რაიონს. ამან გამოიწვია 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს ოსური მხარის პრეტენზიები ამ სოფლის მიმართ. ამის გამო სინაგური სოფელ პერევთან ერთად 2 წლის მანძილზე, 2008 წლის აგვისტოდან 2010 წლის ოქტომბრამდე ოკუპირებული იყო რუსეთისა და ე. წ. „სამხრეთ ოსეთის“ სამხედრო ძალების მიერ.
ვრანგელის სასახლე

ვრანგელის სასახლე (შვედ ) სტოკჰოლმში მდებარე სასახლეა, სადაც 1753 წლიდან სამხარეო სასამართლოს აქვს ბინა დადებული.

სახლს დიდი ხნის ისტორია აქვს. სამხრეთით მდებარე კოშკს, 1530-იან წლებში, გუსტავ ვაზას დროიდან თავდაცვითი საფორტიფიკაციო დანიშნულება ჰქონდა. დაახლოებით 1630 წელს სასახლე ლარს სპარეს საცხოვრისად გადაკეთდა.

1652-1670 წწ სასახლე გაფართოვდა ხუროთმოძღვარ ნიკომედუს ტესინის მიერ თავად კარლ ვრანგელისთვის. 1693 წლის ხანძრის შემდეგ სასახლე კიდევ ერთხელ გაფართოვდა და გადაკეთდა, რათა სამეფო სასახლეც ქცეულიყო ტრე კონორის ციხესიმაგრის გადაბუგვის შემდეგ. ამ ხნის განმავლობაში სასახლეს კუნგსჰუსეტი (მეფის სახლი) ეწოდებოდა. 1802 წელს სასახლე ისევ ხანძარმა დააზიანა და საბოლოოდ გადაკეთდა არქიტექტორ ქრისტოფერ გიორველის მიერ.
სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე

სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე — შვედეთის მეფეების ოფიციალური რეზიდენცია კუნძულ სტადჰოლმენის სააღლუმო სანაპიროზე, სტოკჰოლმის ცენტრში.

შუა საუკუნეებში სასახლის ადგილას სტოკჰოლმის ციხესიმაგრე იდგა, რომელიც ბირჰერ იარლის მიერ იყო დაარსებული ბალტიკიდან მელარენის მიმართულებით საზღვაო გზების დასაცავად. იუჰან დროს ციხესიმაგრე რენესანსის სტილში ნაგებმა სასახლემ შეცვალა. საუკუნის მიწურულს სასახლე ძველმოდურად მიიჩნიეს და ტესინ უმცროსის პროექტით 1690-1697 წლებში ბაროკოს სტილი მიანიჭეს.

1697 წელს, ახლადდასრულებული სასახლე ხანძარმა შთანთქა, ტესინს კი დღემდე მდებარე ნაგებობის ხელახლა აშენება დასჭირდა, რომელიც 600 ოთახისა და 120-მეტრიანი ფასადური კედლისგან შედგება.

ეკონომიკური სირთულეების გამო, სასახლის დასრულება 1754 წლამდე ვერ მოხერხდა, ჩრდილო-დასავლეთი ფრთა კი 1760 წელს იქნა დასრულებული. მადრიდის სამეფო სასახლეების დარად, შვედეთის მეფეების სასახლე, პალაცო ბარბერინივით სიმეტრიული მასებით გამოირჩევა.

რესურსები ინტერენტში
სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე
 : სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე
ინტერაქტიუი პანორამა: სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე