iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კირნათის ხიდები

კირნათის ხიდები — ოთხი ერთმალიანი ხიდის საერთო სახელწოდება საქართველოში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კირნათისაკენ მიმავალ საავტომობილო გზაზე, რომელიც რამდენიმე ადგილას კვეთს პატარა მდინარეთა ხეობებს. თარიღდება საუკუნის 80-იანი წლებით. ხიდები ჩართულია იმ გზაზე, რომელიც უმოკლესია ბათუმიდან ბორჩხის, ართვინის, არტანუჯის, შავშეთისა და არტაანის მიმართულებით.

კირნათის ხიდი 1
ერთმალიანი ხიდი (სიგრძე 19 მ., სიგანე — 5 მ., ბურჯებსშორის მანძილი — 6 მ., წყლის დონიდან კამარამდე — 5 მ., თავბანდამდე — 6 მ., თავბანდის სისქე — 1 მ.) აღმართულია ხეობაში, სადაც გზა რკალს ხაზავს, შესაბამისად გზის მიმყოლად დაგეგმარებული ხიდიც რკალის ფორმას იმეორებს. ის ქვითა და კირით არის აშენებული. მასიურ ბურჯებზე დაყრდნობილ ხიდის თაღს მწყობრად განლაგებული ქვები შემოწერს. რელიეფის გათვალისწინებით, ხიდის ერთ მხარეს ბურჯები უფრო მასშტაბურია. ერთიან სიბრტყეს, დიდი ზომის ქვების თანმიმდევრული წყობა, კიდევ უფრო მასიურს ხდის.

კირნათის ხიდი 2
ხიდი ხეობაში ისეა აგებული, რომ რკალს შემოხაზავს. ის ერთმალიანია. ნაგებია თანმიმდევრულად განლაგებული დიდი ზომის ქვებით. მასიური ბურჯები რელიეფს კარგად ერწყმის. თაღს ნახევარწრეზე თანმიმდევრულად განლაგებული ქვენი შემოწერს. ხიდს, გზის შემომსაზღვრელი დაბალი ქვის მოაჯირი ერთვის, რომლის „კედელიც“ ცალ მხარეს გრძელდება და გზას მიუყვება. ხიდის ზედაპირი ასფალტით არის დაფარული.

კირნათის ხიდი 3
ერთმალიანი ხიდი ხეობაში ისეა აგებული, რომ რკალს შემოწერს. ის დიდი ზომის ქვებით არის აგებული. მალის თაღს ნახევარწრეზე, ბურჯებისა და კამარის საპირეებზე გამოყენებულია თლილი, კარგად დამუშავებული სწორკუთხოვანი ქვები კირის ხსნარზე. ბურჯები ამოვსებულია მდინარის ქვა-ღორღით. ხიდზე მოწყობილია თანამედროვე ლითონის მოაჯირი.

კირნათის ხიდი 4
ერთმალიანი ხიდი ქვით არის აგებული. ის, კირნათის სხვა ხიდებისაგან განსხვავებით, სწორხაზოვნად არის დაგეგმარებული. მალის თაღს ნახევარწრეზე თანმიმდევრულად განლაგებული ქვები განსაზღვრავს. მასიური ბურჯები რელიეფს კარგად არის მორგებული. ხიდის ზედაპირი ასფალტით არის დაფარული და მოწყობილია ლითონის თანამედროვე მოაჯირები.
მარადიდის ჯამე

მარადიდის ჯამე — არქიტექტურული ძეგლი, ქვის ორსართულიანი ჯამე. მდებარეობს ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარადიდში. თარიღდება საუკუნის დასაწყისით.

ძეგლის აღწერა
ქვით ნაშენი ჯამე, არქიტექტურულ-მხატვრული იერსახით, რეგიონისათვის ტრადიციული ხის მეჩეთების ხუროთმოძღვრული მემკვიდრეობის ნაწილია, აჭარული საცხოვრებელი სახლის სახესხვაობის შენარჩუნებით. სწორკუთხა გეგმარების ორსართულიანი ჯამე, ნახევარსარდაფსა და ორსინათლიან სამლოცველო დარბაზს მოიცავს, რომლის ინტერიერიც ცენტრალურ ნაწილში დაბალი გუმბათით არის გადახურული. აღსანიშნავია ინტერიერის მხატვრული გაფორმება, რომელიც, უმეტესად, მცენარეულ მოტივებზე დაფუძნებულ ხეზე კვეთილობის ოსტატობას წარმოადგენს.
ანზორ მარტყოფლიშვილი

ანზორ (ფირუზ) მარტყოფლიშვილი (დ. 14 ოქტომბერი, 1940, ზემო მაჩხაანი, დედოფლისწყარო — გ. 11 მაისი, 2018, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი (ძიუდო), ევროპის ჩემპიონი (1968, ლოზანა, შვეიცარა, 63 კგ), სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (1971, თბილისი, 63 კგ; ლინცი, ავსტრია, 70 კგ; 1973, დარმშტადტი, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა, 63 კგ ). იგი იყო საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი ძიუდოსა და სამბოში, საქართველოს ჭაბუკ და ახალგაზრდა ძიუდოისტთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი (1973-1980), საბჭოთა კავშირის ძიუდოისტთა ნაკრები გუნდის უფროსი (1980-1986), საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1994-2004), 2005 წლიდან კი გარდაცვალებამდე საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის გენერალური მდივანი. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. სპორტის რაინდი (2017) და ღირსების ორდენის კავალერი (1998).

ძირითადი შედეგები
ლევან მატიაშვილი

ლევან მატიაშვილი (დ. 4 ივნისი, 1993, საგარეჯო) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), გუნდურში ორგზის ევროპის ჩემპიონი (2014, მონპელიე, საფრანგეთი; 2016, ყაზანი, რუსეთი) და ვიცე-ჩემპიონი (2015, ბაქო, აზერბაიჯანი), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016), ევროპის თამაშების ვიცე-ჩემპიონი (2015, გუნდური) , გრან-სლემის ვიცე-ჩემპიონი (2014), გრან-პრის გამარჯვებული (2015), ექვსგზის საქართველოს ჩემპიონი (2012, საგაზაფხულო ჩემპიონატი, 2012, 2013, 2017, 2018, 2019 თბილისი), საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი (2016, თბილისი). არის აგრეთვე ახლგაზრდებში ევროპის ჩემპიონი, (2012, პორეჩი, ხორვატია), ორგზის ვიცე ჩემპიონი (2011, ლომელი, ბელგია; 2013, სარაევო, ბოსნია-ჰერცეგოვინა) და საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი (2011, 2012, 2013, თესალონიკი, საბერძნეთი).

ძირითადი შედეგები
ზაქარია გუდავაძე

ზაქარია (ზაქრო) ლავრენტის ძე გუდავაძე (დ. 27 მარტი, 1908, სოფ. ზენობანი, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 8 აგვისტო, 1974, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი; საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

სწავლობდა საქართველოს სახკინმრეწვის კინომსახიობთა სკოლაში 1929-1930 წლებში. 1930 წლიდან მუშაობდა სახკინმრეწვში რეჟისორის ასისტენტად, შემდეგ კი მეორე რეჟისორად იმუშავა ფილმებზე: „გაზაფხული საკენში" (1950), „მწვერვალთა დამპყრობნი" (1951), „ბაში-აჩუკი" (1956), „ხევისბერი გოჩა" (1964), „კაპიტნები" (1974) და სხვ. გადაიღო საბავშვო ფილმები: „მანანა" (1958, შალვა მარტაშვილთან ერთად) და „პაპა გიგია" (1960). გადაღებული აქვს აგრეთვე დოკუმენტური ფილმი „პამირის მწვერვალთა დამპყრობნი" (1955; დიპლომი მონტევიდეოს დოკუმენტური და ექსპერიმენტული ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1956).
გუდაურული მემინდვრია

გუდაურული მემინდვრია — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. გავრცელებულია კავკასიაში, თურქეთში, ბინადრობს ტყის ზედა ზონაში, ალპურ და სუბალპურ მდელოებზე, კლდოვან და ქვანაყარ ადგილებში. ვერტიკალურად ვრცელდება ზ. დ. 2500 მ-მდე. მისი სხეულის სიგრძე 10–15 სმ აღწევს. კუდი სხეულის ნახევარია. იკვებება მცენარეულობით. ზამთრის მარაგს (თივას) სოროში ინახავს. საქართველოში რამდენიმე ქვესახეობაა და გავრცელებულია ქვეყნის აღმოსავლეთის სუბალპებში და ალპებში, რიონისა და ყვირილის სათავეთა ხეობებში, თიანეთში.
გიორგი ცაგარელი

გიორგი (გოგი) ცაგარელი (დ. 1947, თბილისი, — გ. 9 აპრილი, 2020) — ქართველი ფოტოგრაფი, ფოტოჟურნალისტი.

განათლებით ინჟინერ-მშენებელი, 1983 წლიდან პროფესიონალი ფოტოგრაფი. თანამშრომლობდა ახალგაზრდულ პრესაში, საინფორმაციო სააგენტოებში „საქინფორმი“, „აას“ და „ “, ქართული და უცხოური პრესის სხვადასხვა გამოცემასთან. მონაწილეობა ჰქონდა მიღებული პერსონალურ და ჯგუფურ გამოფენებში, მათ შორის საზღვარგარეთ.

გიორგი ცაგარელის გადაღებულია უკანასკნელი ათწლეულების განმავლობაში საქართველოსა და ყოფილ საბჭოთა ქვეყნებში მიმდინარე საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პროცესების ამსახველი დოკუმენტური ფოტოები, მათ შორის, 1989 წლის 9 აპრილის, თბილისში სამოქალაქო დაპირისპირების, აფხაზეთის კონფლიქტის და ყარაბაღის ომის (ფოტოებს იღებდა სომხური მხრიდან) ამსახველი არაერთი უნიკალური კადრი.

გიორგი ცაგარელი 2020 წლის 9 აპრილს გარდაიცვალა. გარდაცვალებამდე რამდენიმე საათით ადრე მან საკუთარ ფეისბუქგვერდზე 1989 წლის 9 აპრილს გადაღებული ფოტოების ალბომი გამოაქვეყნა.
ნიკოლოზ გუდიაშვილი

ნიკოლოზ ივანეს ძე გუდიაშვილი (დ. 19 მაისი, 1913, თბილისი, — გ. 7 აპრილი, 1998, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სახალხო არტისტი (1990).

1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (სერგეი ბარხუდარიანის საკომპოზიციო კლასი), 1941 წელს — ასპირანტურა (პეტრე რიაზანოვის ხელმძღვანელობით). 1937 წლიდან თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი, 1981 წლიდან — პროფესორი. გუდიაშვილი მოღვაწეობდა თეატრის, სიმფონიურ კამერულ-საკრავიერ, კამერულ-ვოკალურ, საგუნდო და საესტრადო მუსიკის სფეროში. მისი საფორტეპიანო კვინტეტი (1948) ამ ჟანრის პირველი და ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია ქართულ მუსიკაში. მასვე ეკუთვნის ოპერები: „ელისო" (ალექსანდრე ყაზბეგის მიხედვით, 1944), „ქეთევან წამებული" (1960); ერთმოქმედებიანი ოპერები — „სისხლიანი სუფრა", „შურისძიება" და „ვივა ივერია" (სამივე 1971); 2 ბალეტი: „დედის მანდილი" (1951) და „ნარიყალას ციხესთან" (1958); ოპერეტები: „შეხვედრა აგარაკზე" (1950), „საჩუქარი" (1951), „სალხინობელი" (1953), „ვახშამზე" (1959); 4 სიმფონია (1944, 1949, 1968, 1980); 5 საფორტეპიანო კონცერტი (1941, 1946, 1948, 1961, 1980); სიმებიანი კვარტეტები, საფორტეპიანო კვინტეტი (1948), საფორტეპიანო სონატინა (1950), 24 პრელუდია და ფუგა (1975), რომანსები, ხალხურ თემებზე შექმნილი საესტრადო ჟანრის „ქართული ფანტაზია“, რომელმაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა 40-იანი წლებიდან ქართველ და, კერძოდ, თბილისელ მუსიკის მოყვარულთა შორის. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

ჯილდოები და აღიარება
1961 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი
საპატიო ნიშნის ორდენი
ქრისტიანული არხი

ქრისტიანული არხი — ქრისტიანული მედია საქართველოში, დაფუძნდა 2010 წლის 16 თებერვალს.

არხი მოიცავს ქრისტიანულ ახალ ამბებს, რეპორტაჟებს, გადაცემებს, სხვადასხვა ტიპის რუბრიკებს, საეკლესიო ქადაგებებს, საღვთისმეტყველო საკითხების განხილვებს, ქრისტიანულ მუსიკას და ა.შ

ისტორია
ქრისტიანული არხი იყო პირველი მედია, რომელმაც ინტენსიურად დაიწყო საქართველოსა და მსოფლიოში მიმდინარე ქრისტიანული ახალი ამბების გაშუქება საქართველოში.

მედია ჯგუფი რომელიც წლების განმავლობაში ყალიბდებოდა, სრულ ენთუზიაზმზე ცდილობდა ობიექტური, სანდო და დროული ინფორმაციის მიწოდებას ქართველი მოსახლეობისთვის.

ამავდროულად ქრისტიანული არხის მედია ჯგუფი ბევრ სხვადასხვა მიმართულებითაც შრომობდა. გარდა ახალი ამბების გაშუქებისა ჯგუფმა დაიწყო სხვადასხვა ქართულ პროტესტანტულ ეკლესიებთან თანამშრომლობა, რის შემდეგაც ეკლესიების ხუცესებთან იწერებოდა ვიდეო მიმართვები, ქადაგებები, ანალიზი სხვადასხვა აქტუალურ თემებზე და ა.შ

2015 წლის 20 ივლისს ჯგუფმა დააფუძნა არასამეწარმეო (არაკომერციული) ორგანიზაცია და შემოწირულობების ხარჯზე მედია საქმიანობის გაფართოება და დახვეწა დაიწყო, ამავდროულად ფორმდებოდა სხვადასხვა უცხოურ ქრისტიანულ მედია ორგანიზაციებთან ხელშეკრულებები თანამშრომლობის თაობაზე რის შედეგადაც ქრისტიანული არხი ლიცენზირებულ ვიდეო მასალას იღებდა, რომელსაც თარგმნიდა, ახმოვანებდა და ქართველ მოსახლეობას აწვდიდა.

დღესდღეობით ქრისტიანული არხი მრავალი მიმართულებით მუშაობს, ესენია სხვადასხვა თემატიკის ვებგვერდები, ინტერნეტ რადიო, საგამომცემლო საქმიანობა რომლის ფარგლებშიც გამოიცა ცნობილი ქრისტიანული ნაწარმოები „პილიგრიმის მოგზაურობა“ და ასევე გამოიცემა ყოველ კვარტალური გაზეთი „ქრისტიანობა“ სადაც ქვეყნდება საქართველოში და მსოფლიოში მიმდინარე ქრისტიანული ახალი ამბები, სტატიები, ქრისტიანი ახალგაზრდების ნაშრომები, ქადაგებები, საღვთისმეტყველო საკითხები და ა.შ

გადაცემები
ქრისტიანულ არხს რამდენიმე საავტორო გადაცემა აქვს.

ისტორიული ფაქტები — ნატალია ჩიქოვანის საავტორო გადაცემა სადაც მიმოხილვა ხდება ქრისტიანობის ისტორიაში მომხდარი ნაცნობი თუ უცნობი ფაქტების განხილვა, დეტალიზაცია და ანალიზი.

მუსიკალური ბექგრაუნდი — მარიამ გოგიჩაშვილის საავტორო გადაცემა, რომელიც ეხება ქრისტიანულ მუსიკას. გადაცემაში მიმოიხილება ცნობილი ქრისტიანული სიმღერების წარმოშობის ისტორია და შინაარსი, ასევე ქრისტიანი მომღერლების ბიოგრაფიები და ა.შ

მედია ჯგუფის შესახებ
ქრისტიანული არხის გუნდი შედგება სხვადასხვა პროტესტანტული ეკლესიების წევრებისგან რომელთა ერთობლივი მიზანი, ჯანსაღი, ობიექტური მედია მაუწყებლის შექმნაა, რომელიც მოემსახურება საინფორმაციო ვაკუუმის შევსებას საქართველოში და მსოფლიოში მიმდინარე ქრისტიანული ახალი ამბების გაშუქებით.

ჯგუფის მიზანი გარდა საინფორმაციო მაუწყებლობისა, ქრისტიანული ღირებულებების წარმოჩენა და ჩვენს ერში გამხნევების, რწმენის და იმედის დათესვაა წმინდა წერილის საფუძველზე. ჯგუფის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა მიიტანოს საზოგადოების სხვადასხვა ფენის ადამიანებამდე ის უწყება, რომ ღმერთი ცოცხალია და ის დღესაც მოქმედებს ადამიანთა ცხოვრებაში.
თართი

თართი, კოლხური ზუთხი — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. სხვადასხვა წყაროს მიხედვით წარმოადგენს სპარსული ზუთხის ქვესახეობას ან დამოუკიდებელ სახეობას; ბოლომდე მისი სტატუსი განსაზღვრული არ არის. სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 175 სმ. მამრების საშუალო სიგრძე 125 სმ, მდედრების — 145 სმ, მასა 100 კგ-მდე.

თართი მდინარის და ზღვის ბინა­დარია. ქვირითობს მარტიდან ივლისამდე. ნაყოფიერება 25-26 ათ. ქვირითია. სხეული წაგრძელებულია. ზურგის შეფერილობა მუქი ლურჯიდან შავამდე. გამსვლელი თევზია. მდინარეებში შედის მაისსა და ივნისში. რუსულ ზუთხთან შედარებით გაცილებით უფრო სწრაფად იზრდება. მამრი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 8-12, მდედრი 13-15 წლისა. იკვებება ძირითადად თევზებით და კიბოსნაირებით, მოლუსკებით, ხრიალებით, ოლიგოქეტებით.

წყაროთა ნაწილი განიხილავს როგორც სპარსული ზუთხის ქვესახეობას, უფრო ადრე ითვლებოდა რუსული ზუთხის შიდასახეობრივ ფორმად. წყაროთა ნაწილი დამოუკიდებელ სახეობად გამოჰყოფს.

თართი ძვირფასი სარეწაო თევზია, რელიქტია. რეწვამ საგრძნობლად შეამცირა მისი მარაგი. მასზე რეწვა 1967 წლიდანაა აკრძალული, თუმცა მისი მარაგი არ არის აღდგენილი. მიზეზი — ბუნებრივი კვლავწარმოების დაბალი მაჩვენებელი და ბრაკონიერობა. შეტანილია საქართველოს წითელ ნუსხაში. მიჩნეულია კრიტიკული საფრთხეში მყოფ და მოწყვლად სახეობად ევროპაში. აღსანიშნავია, რომ 2019 წელს გარემოს ეროვნული სააგენტოს მიერ ჩატარებული ექსპედიციის პროცესში მოპოვებული იქნა თართი, რომლის დათვალიერების და შესწავლის შემდგომ მისი გარემოში დაბრუნება განხორციელდა.
როინ მაღალთაძე

როინ მაღალთაძე (დ. 23 აგვისტო, 1941, სოფ. დოესი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი (ძიუდო), ევროპის ჩემპიონი (1968, ლოზანა, შვეიცარია, 70 კგ), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1970, გუნდური; ოსტენდე, ბელგია), სტუდენტთა მსოფლიო თამაშების ვიცე-ჩემპიონი (1966, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია, 80 კგ ), საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1962, კიშინიოვი, მოლდავეთი), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1963, თბილისი), საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

ძირითადი შედეგები
ნოდარ მეტრეველი

ნოდარ მეტრეველი (13 იანვარი, 1987) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო, ძიუდო), ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონატის ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2006, 2010, 100 კგ), ევროპის ღია პირველობის გამარჯვებული (2013, +100 კგ), მსოფლიო თასის ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2007, 2010, +100 კგ), 20 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2006, +100 კგ), 20 წლამდელებს შორის ევროპის თასის ვერცხლის (2006, 100 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2005, 100 კგ), სამბოში ევროპის ჩემპიონი (2012, მოსკოვი, რუსეთი)

ძირითადი შედეგები
ნოდარ მოდებაძე

ნოდარ მოდებაძე (დ. 20 ნოემბერი, 1950, სოფ. აკურა, ახლანდ. თელავის მუნიციპალიტეტი — გ. 8 აგვისტო, 2016) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ევროპის ჩემპიონი (1973, ლოზანა, შვეიცარია, +100 კგ), სტუდენტთა მსოფლიო თამაშების ჩემპიონი (1973, 130 კგ), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1975, კიევი, უკრაინა, +100 კგ), სამგზის სსრკ ვიცე-ჩემპიონი (1973 კრასნოიარსკი, 1975 კიევი, 1977 კრასნოიარსკი, +100კგ), გუნდურში მსოფლიო თასის გამარჯვებული (1974, ლას-პალმასი, ესპანეთი). სსრკ სპორტის ოსტატი, სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

დაამთავრა ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. ნოდარ მოდებაძე 2016 წლის 8 აგვისტოს მშობლიურ სოფელში სანადირო თოფის გასროლით მოკლეს. პოლიციამ მკვლელობაში ეჭვმიტანილი, 10 აგვისტოს დააკავა.

ძირითადი შედეგები
ანატოლი მოშიაშვილი

ანატოლი მოშიაშვილი (დ. 11 მარტი, 1950, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (მძლეოსნობა), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1971, 1973, 110 მ; 1972, 60 მ) ,ევროპის თასის მეორე პრიზიორი (1973, 110 მ), მსოფლიოს სტუდენტური თამაშების მეორე პრიზიორი (1973, 110 მ) და მესამე პრიზიორი (1975, 60 მ), ევროპის ჩემპიონარტის (დარბაზში) გამარჯვებული (1974, გეტებორგი, შვედეთი), საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

ძირითადი შედეგები
ლაუტარო მარტინესი

ლაუტარო ხავიერ მარტინესი (; დ. 22 აგვისტო, 1997, ბაია-ბლანკა. არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, მილანის „ინტერისა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

კარიერა
საკლუბო კარიერა
კარიერა არგენტინაში დაიწყო. 2015 წელს მისი დებიუტი პროფესიონალურ დონეზე „რასინგ კლუბში“ შედგა. 2018 წლამდე, სანამ მილანის „ინტერს“ შეუერთდებოდა, 4 სეზონი „რასინგ კლუბის“ შემადგენლობაში გაატარა.

სანაკრებო კარიერა
მარტინესი 2016 წელს იქნა მიწვეული არგენტინის 20-წლამდელთა ნაკრებში, მიიღო მონაწილეობა 2017 წლის სამხრეთ ამერიკის 20-წლამდელთა ჩემპიონატზე და 2017 წლის 20-წლამდელთა მსოფლიო თასზე. 2018 წელს შედგა მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში, რომლის რიგებშიც მონაწილეობა მიიღო 2019 წლის კოპა ამერიკაზე. არგენტინის ნაკრებმა ტურნირზე მესამე ადგილი დაიკავა.

საკლუბო სტატისტიკა
სანაკრებო სტატისტიკა
სანაკრებო გოლები
მიღწევები
საკლუბო
ინტერ მილანი
სერია : 2020–21, 2023–24
იტალიის საფეხბურთო თასი: 2020–21, 2022–23
იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2021, 2022, 2023
უეფა-ს ევროპა ლიგა ფინალისტი: 2019–20
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა ფინალისტი: 2022–23, 2024-25

სანაკრებო
არგენტინა
კოპა ამერიკა ბრინჯაოს პრიზიორი: 2019
კოპა ამერიკა: 2021, 2024
არტემიო ფრანკის თასი: 2022

ინდივიდუალური
ოქროს ბურთის ნომინანტი: 2021
უეფა-ს ევროპა ლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2019–20
სერია -ს თვის საუკეთესო ფეხბურთელი: ოქტომბერი 2023
გუდითა

გუდითა — ნასოფლარი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტის წინაგრის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული).

მდებარეობს მდინარეების ლეხურისა (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) და მეჯუდის (ლიახვის მარცხ. შენაკადი) წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ კალთაზე, ლეხურის მარჯვენა მხარეს. ზ. დ. 1020 მ, ახალგორიდან 72 კმ. კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 44 კმ.

1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში. 1979 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობდა 10 ადამიანი (ოსები), 1989 წელს მუდმივი მოსახლეობა უკვე აღარ იყო. ახალგორის მუნიციპალიტეტის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის დროისთვის (2006) გუდითა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლებს შორის აღარ ირიცხებოდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
გუდოუ

გუდოუ (გუდაუ) — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთში (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი). სიგრძე 11 კმ, აუზის ფართობი 45 კმ². ერთვის შავ ზღვას. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. დამახასიათებელია წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნები. ერთვის რამდენიმე შენაკადი, რომელთა ჯამური სიგრძეა 9 კმ. საშუალო წლიური ხარჯი 1,3 მ³/წმ.
გიგანტური მეღამურა

გიგანტური მეღამურა — ძუძუმწოვარი ცხოველი ღამურასებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ კავკასიასა და დასავლეთ ამიერკავკასიაში; საქართველოში გვხვდება ბორჯომის ხეობაში, აფხაზეთში. ბინადრობს ტყეებში, კულტურულ ლანდშაფტებში. ცხოვრობს ხის ფუღუროებში. მეღამურებს შორის ყველაზე დიდია (წინამხრის სიგრძეა 68–69 სმ). აქვს წვრილი, გრძელი და წამახვილებული ფრთები. ივნისში შობს 1–2 ნაშიერს. საკვების საძებნად გამოდის მზის ჩასვლის შემდეგ. იკვებება დიდი ხოჭოებით, ღამის პეპლებით. სარგებლობა მოაქვს მავნე მწერების განადგურებით. იშვიათი ცხოველია. შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“.
გიორგი რევია

გიორგი რევია (დ. 3 აპრილი, 1999) — ქართველი სპორტსმენი (ფიგურული ციგურაობა), ჭაბუკებს შორის გრან პრის გამარჯვებული (2019, ტურინი, იტალია), ახალგაზრდებს შორის გრან-პრის გამარჯვებული (2019, ტურინი, იტალია), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, ტორუნი, პოლონეთი), ახალგაზრდებს შორის გრან პრის გამარჯვებული (2019, ზაგრები, ხორვატია), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, გერმანია).

ძირითადი შედეგები
ომარ საური

ომარ საური (დ. 4 იანვარი, 1999, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო). ძიუდოში ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2016, 90 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის ვერცხლის და ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, 90 კგ). სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, 100 კგ)

ძირითადი შედეგები
გელა საღირაშვილი

გელა საღირაშვილი (დ. 7 ნოემბერი, 1980, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2007, სოფია, ბულგარეთი, 74 კგ). საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი (2006, ოქროს გრან პრი), საერთაშორისო ტურნირების ვიცე-ჩემპიონი ( 2004, ოლიმპიადის საკვალიფიკაციო ტურნირი) .2004 წლის ათენის ოლიმპიადის მონაწილე ( ადგილი), 2008 წლის პეკინის ოლიმპიადის მონაწილე ( ადგილი).

ძირითადი შედეგები
მექი სიმონია

მექი სიმონია (დ. 10 მაისი, 1997, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა) საერთაშორისო ტურნირის (ჯაფაროვის მემორიალი) გამარჯვებული (2015, განჯა, აზერბაიჯანი, 86 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, განჯა, აზერბაიჯანი, 97 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, ბაქო, აზერბაიჯანი, 97 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, სოფია, ბულგარეთი, 86 კგ).

ძირითადი შედეგები
სან-ლორენსო დე ალმაგრო (საფეხბურთო კლუბი)

სან-ლორენსო დე ალმაგრო ან უბრალოდ სან-ლორენსო — არგენტინული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბუენოს-აირესიდან. ჩამოყალიბდა 1908 წლის პირველ აპრილს. ასპარეზობს არგენტინის პრიმერა დივიზიონში და ითვლება ერთ-ერთ ძლიერ და პოპულარულ გუნდად არგენტინული ფეხბურთის ისტორიაში. „ბოკა ხუნიორსთან“, „ინდეპენდიენტესთან“, „რივერ პლეიტთან“ და „რასინგ კლუბთან“ ერთად შედის არგენტინული საფეხბურთო კლუბების დიდ ხუთეულში. არგენტინის თხუთმეტგზის ჩემპიონი და თექვსმეტგზის ვიცე-ჩემპიონი, მერკოსურის თასის (2001), სამხრეთ ამერიკის თასის (2002), ლიბერტადორესის თასისა (2014) და არგენტინის სუპერთასის (2015) მფლობელი.

ისტორია
„სან-ლორენსო დე ალმაგროს“ ისტორია სათავეს 1908 წლის პირველი აპრილიდან იღებს. კლუბის სახელწოდება ერთი მხრივ წმ. ლავრენტის სახელს, ხოლო მეორე მხრივ კათოლიკური ეკლესიის ღვთისმსახურის ლორენსო მასას სახელს უკავშირდება. კლუბმა თამაში ბუენოს-აირესის რაიონ ალმაგროში დაიწყო, რამაც ასევე ჰპოვა ასახვა კლუბის სახელწოდებაში. არგენტინის პროფესიონალური საფეხბურთო ჩემპიონატების ჩატარების დაწყებიდან (1931) „სან-ლორენსო დე ალმაგრო“ დღემდე არგენტინის საფეხბურთო კლუბების საუკეთესო ხუთეულში შედის — „რივერ პლეიტთან“, „ბოკა ხუნიორსთან“, „რასინგ კლუბთან“ და „ინდეპენდიენტესთან“ ერთად.

1920-იან წლებში, არგენტინის ფეხბურთის ასოციაციის შიგნით არსებული უთანხმოებების გამო პარალელურად ორი საფეხბურთო ჩემპიონატი ტარდება: ერთი — არგენტინის ფეხბურთის ასოციაციის (...), ხოლო მეორე — არგენტინის სამოყვარულო ფეხბურთის ასოციაციის (...) ეგიდით. „სან-ლორენსო დე ალმაგრო“ ამ უკანასკნელის მიერ ორგანიზებული პირველობის ფარგლებში მონაწილეობს, რა დროსაც სამჯერ (1923, 1924, 1927) ქვეყნის ჩემპიონი, ხოლო ორჯერ (1925, 1926) ვიცე-ჩემპიონი ხდება. რაც შეეხება არგენტინის პროფესიონალურ საფეხბურთო ჩემპიონატში გამარჯვებას — კლუბი მას პირველად 1933 წელს აღწევს.

1939–1943 წლებში მის შემადგენლობაში ცნობილი ბასკი თავდამსხმელი ისიდრო ლანგარა გამოდიოდა.

მიღწევები
არგენტინის პრიმერა დივიზიონი
ჩემპიონი (15): 1923, 1924, 1927, 1933, 1936, 1946, 1959, 1968, 1972, 1972, 1974, 1995, 2001, 2007, 2013
ვიცე-ჩემპიონი (16): 1925, 1926, 1931, 1936, 1936, 1941, 1942, 1957, 1961, 1971, 1983, 1987/88, 1994, 2003, 2015, 2016
რიო-დე-ლა-პლატას თასი
თასის მფლობელი: 1923
რიკარდო ალდაოს თასი
თასის მფლობელი: 1927
რესპუბლიკის თასი
თასის მფლობელი: 1943
სამხრეთ ამერიკის თასი
თასის მფლობელი: 2002
მერკოსურის თასი
თასის მფლობელი: 2001
ლიბერტადორესის თასი
თასის მფლობელი: 2014
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი
ფინალისტი: 2014
არგენტინის სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2015

ცნობილი ფეხბურთელები
ალფრედო კარიკაბერი (1919–1930)
ლუის მონტი (1922–1930)
დიეგო გარსია (1925–1940)
კლოტარდო დენდი (1931)
ვალდემარ დე ბრიტო (1935–1937, 1939–1941)
ისიდრო ლანგარა (1939–1943)
ხოსე სანფილიპო (1953–1962, 1972)
ექტორ სკოტა (1971–1976)
ხორხე ოლგინი (1971–1979)
რიკარდო ლა ვოლპე (1975–1979)
ოსკარ ალბერტო ორტისი (1971–1976)
ხოსე ლუის ჩილავერტი (1984–1988)

გალერეა
მიკოლა გულაკი

მიკოლა ივანეს ძე გულაკი (, ; დ. 25 მაისი, 1822, ვარშავა, — გ. 27 მაისი, 1899, ელიზავეტპოლი, ახლანდ. განჯა) — უკრაინელი მეცნიერი, პედაგოგი, ჟურნალისტი და საზოგადო მოღვაწე.

დაამთავრა დერპტის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1843). 1845 წლიდან იყო რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სამსახურში. იყო საიდუმლო პოლიტიკური ორგანიზაცია „კირილე და მეთოდეს საძმოს“ ერთ-ერთი ფუძემდებელი და ხელმძღვანელი. ორგანიზაცია მიზნად ისახავდა ბატონყმობის დამხობას, სლავი ხალხების განთავისუფლებას ჩაგვრისა და დესპოტიზმისაგან, სლავური დემოკრატიულ-ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნას. 1847 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს პერმში. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას რუსეთის იმპერიის სხვადასხვა ქალაქში. 1863 წელს მასწავლებლად გადმოიყვანეს ქუთაისის, ხოლო 1867 წელს — თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში. გაზეთებში: „კავკაზი", „ნოვოე ობოზრენიე", „ობზორი" და სხვ. აქვეყნებდა წერილებს ქართველოლოგიის საკითხებზე. მას ეკუთვნის რეცენზიები ფრანც კარლ ალტერის წიგნზე — „ქართული ლიტერატურის შესახებ" (1798) (გაზეთი „კავკაზი", 1882, №271–272), ილია ჭავჭავაძისა და პეტრე უმიკაშვილის „ვისრამიანის" ქართული გამოცემის (გაზეთი „კავკაზი", 1885, №216), „ვეფხისტყაოსნის“ არტურ ლაისტისეული გერმანული თარგმანის თაობაზე (გაზეთი „ნოვოე ობოზრენიე", 1891, 2. ). გულაკს დაწერილი აქვს ნაშრომი „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ. ამ გამოკვლევაში ორიგინალურად არის გაშუქებული პოემის იდეები და სახეები, განსაზღვრულია მისი ადგილი მსოფლიო ლიტერატურის საგანძურში და მოცემულია საინტერესო მსჯელობა ქართული ლექსის ბუნების შესახებ. გულაკი ავტორია ლინგვისტური გამოკვლევისა „ქართული ენის ადგილი ინდოევროპულ ენათა ოჯახში“.