iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ეროვნული ბიბლიოთეკა

აბუზარ აიდამიროვის სახელობის ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ეროვნული ბიბლიოთეკა — პირველი სახალხო ბიბლიოთეკა გროზნოში, დაარსებულია 1904 წელს. 1920 წელს გადაიყვანეს სახელმწიფო დაფინანსებაზე, ხოლო 1929 წელს, როდესაც გროზნო გახდა ჩეჩნეთის ავტონომიური ოლქის ცენტრი, ბიბლიოთეკაც საოლქო გახდა, ხოლო 1936 წელს ჩეჩნეთ-ინგუშეთმა მიიღო რესპუბლიკის სტატუსი და შესაბამისად ბიბლიოთეკაც რესპუბლიკური გახდა. 2013 წელს აბუზარ აიდამიროვის 80 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ბიბლიოთეკას მისი სახელი უწოდეს.

ისტორია
დაარსება
რესპუბლიკური ბიბლიოთეკა გაიხსნა 1904 წლის ოქტომბერში, გროზნოში მდებარე პუშკინის სასწავლებლის პედაგოგების ძალისხმევით. წიგნადი ფონდი თავდაპირველად ჩამოყალიბდა მოქალაქეების შემოწირულობებით. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამდე ბიბლიოთეკა იყო გროზნოს ერთ-ერთი კულტურული დაწესებულება. ოქტომბრის გადატრიალებამდე მისი წიგნადი ფონდი 14 ათას წიგნსა და ჟურნალს მოითვლიდა, ბიბლიოთეკას კი ჰყავდა 1172 მკითხველი.

1920 წელს ბიბლიოთეკა გადაიყვანეს სახელმწიფო დაფინანსებაზე, რომლის შემდეგაც მან მიიღო საოლქო ბიბლიოთეკის სტატუსი.

1994-1995 წლების საომარი მოქმედებების პერიოდში ბიბლიოთეკა მთლიანად განადგურდა, ხოლო მისი უნიკალური ფონდი დაიწვა.

2013 წელს ნალჩიკში გამართულ ფესტივალზე „ჩრდილოეთ კავკასიის არქიტექტურის ტრადიციები და ნოვატორობა“ შენობის პროექტმა გაიმარჯვა ნომინაციაში „ნაგებობა“.

2017 წელს გაიხსნა ბიბლიოთეკის ელექტრონული ფონდი.

ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელები
1934—1964 — ივან სერგეევი;
1964—1978 — ინა გოლიკოვა;
1978—1980 — პოლინა გორბუნოვა;
1980—1993 — თამარა გაბისოვა;
1993—2014 — ედილბეკ ხასმაგომადოვი;
2014—დან — საციტა ისრაილოვა.
მიხეილ ლერმონტოვის ძეგლი (გროზნო)

მიხეილ ლერმონტოვის ძეგლი — გამოჩენილი რუსი პოეტის, მხატვრისა და ოფიცრის მიხეილ იურის ძე ლერმონტოვის ძეგლი ჩეჩნეთის რესპუბლიკის დედაქალაქ გროზნოში.

ძეგლის აღწერა
მიხეილ ლერმონტოვის ძეგლი მდებარეობს მოჰამედ ალის პროსპექტზე (ყოფილი სერგეი კიროვის პროსპექტი) გროზნოში, მიხეილ ლერმონტოვის სახელობის რუსული სახელმწიფო დრამატული თეატრის სიახლოვეს.

მიხეილ ლერმონტოვი გამოსახულია სამხედრო ფორმაში, რომელიც ზის დაბალ სკამზე. სამხედრო ფორმა სწორედ ისეთია, როგორითაც პოეტი მსახურობდა ჩრდილოეთ კავკასიაში. კვარცხლბეკზე ამოკვეთილია რამდენიმე სტრიქონი მიხეილ ლერმონტოვის ლექსიდან, რომელიც ეძღვნება კავკასიას: „ , !“. ძეგლის ავტორია ოსი მოქანდაკე ნიკოლაი ხოდოვი.

ძეგლის ისტორია
1840 წელს გროზნოს ციხესიმაგრეში, საიდანაც სათავეს იღებს ქალაქ გროზნოს ისტორია, მიხეილ ლერმონტოვი შევიდა სამხედრო სამსახურში. ცნობილი გროზნოელის პატივსაცემად 2012 წლის ივნისში აღმართეს მისი ძეგლი. ბრინჯაოს ქანდაკება ჩეჩნეთის რესპუბლიკას საჩუქრად გადასცა ძეგლის ავტორმა ნიკოლაი ხოდოვმა.

ძეგლის საზეიმო გახსნა შედგა 2012 წლის 19 ივნისს. ძეგლის გახსნის ცერემონიალს ხელმძღვანელობდა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის მეთაური რამზან კადიროვი და რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარე დიმიტრი მედვედევი.
აქემენიდური არქიტექტურა

____
აქემენიდური არქიტექტურა მოიცავს სპარსეთის აქემენიანთა იმპერიის მიღწევებს სამთავრობო და საცხოვრებელი ქალაქების (პერსეპოლისი, სუზა, ეკბატანა), საკულტო და სოციალური დანიშნულების ტაძრების (ზოროასტრული ნაგებობები) და დაღუპულ მეფეთა სადიდებლად აღმართული მავზოლეუმების (მაგ. კიროს დიდის საფლავი) მშენებლობაში. იმდროინდელი სპარსული ხუროთმოძღვრების მთავარი მახასიათებელი იყო ეკლექტიკურობა, რაც ასირიული, ეგვიპტური, მიდიური და აზიური ბერძნული ელემენტების შეჯერებაში გამოიხატა, თუმცა საბოლოოდ მასში უნიკალურმა სპარსულმა იდენტობამაც ჰპოვა ასახვა. სამეცნიერო სივრცეში აქემენიდური არქიტექტურა თავისი სტილის მიხედვით სპარსული არქიტექტურის შემადგენელ ნაწილად განიხილება.

აქემენიანთა არქიტექტურის დასაბამია დაახ. 550 წელი ძვ. წ. აღრიცხვით – იმპერიის გაფართოების ხანა. ეს იყო პერიოდი ხელოვნების განვითარებისა, რომელმაც დატოვა დიდი არქიტექტურული მემკვიდრეობა, დაწყებული კიროს დიდის აკლდამით ფასარგადში, დამთავრებული მდიდრული პერსეპოლისის გრანდიოზული ნაგებობებით. მშენებლობის აქემენიდური ტრადიციები აღდგა მეორე სპარსული იმპერიის გამოჩენასთან ერთად – სასანიდებმა ცეცხლის კულტს მიუძღვნეს ტაძრები და ააგეს მონუმენტური სასახლეები. პერსეპოლისის მსგავსი ინფრასტრუქტურა დარიოსმა სუზასა და ეკბატანაშიც შექმნა. დანიშნულება იგივე იყო: წარჩინებულ უცხოელთა და უცხო ქვეყნების დელეგაციების მიღება, სამეფო ცერემონიების აღსრულება და მეფეთა დაბინავება.

ფასარგადი
მიუხედავად იმისა, რომ კიროს დიდი ანტიკური მსოფლიოს დიდ ნაწილს აკონტროლებდა, იმ ეპოქის სხვა მმართველებთან შედარებით, მისი აკლდამა უკიდურესი სისადავით გამოირჩევა. ამას მნახველზე დიდი ეფექტი აქვს, რამდენადაც სახურავის ქვეშ მდებარე კარნიზისა და მცირე შესასვლელის თავზე გაკეთებული როზეტის გარდა ძეგლზე არცერთი სტილისტური გადახვევა არ გვხვდება.

პერსეპოლისი
სახელწოდება ლათინიზებული ფორმაა ძველი სპარსული სახელისა, „ფარსა“, და სპარსელთა ქალაქს ნიშნავს. ძვ. წ. აღ. დაახ. 518 წელს დაარსებული ქალაქი გაიზარდა და იქცა რიუტუალთა აღსრულებისა და კულტურის ცენტრად, სატრაპთა მიერ შაჰისათვის ნოვრუზის დღესასწაულზე ძღვნის მისართმევ ადგილად და სამეფო რეზიდენციად, საიდანაც ხელისუფლება აღესრულებოდა. პერსეპოლისის სიმდიდრე ცნობილი იყო მთელ ანტიკურ სამყაროში. ბერძენი ისტორიკოსი დიოდორე სიცილიელი მას მოიხსენიებს „მზის ქვეშ ყველაზე მდიდარ ქალაქად“. მისი ნაშთები ფარსის ოსტანის ქალაქ შირაზიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 70 კილომეტრში მდებარეობს. საქალაქო კომპლექსი 40 ფუტით შემაღლებულ მასივზეა გაშენებული, სიგანით 100 ფუტი, სიგრძით კი 3 მილი. ის მოიცავს დარბაზებს, დერეფნებს, ვრცელ ტერასას და ტერასის ზედა ნაწილზე ასასვლელ სპეციალურ ორმაგ კიბეს. კიბეზე გამოსახულია ყოველდღიური ცხოვრებისა და ბუნების ამსახველი რელიეფები, როგორც პირდაპირი მნიშვნელობის მატარებელი, ისე მეტაფორული. არის სცენები, რომლებშიც ლომის თავის მსხვერპლს ესხმის თავს, თუმცა გაზაფხულისა და ნოვრუზის სიმბოლიზმს ატარებს. სხვა სცენებზე გამოსახულია, თუ როგორ მიაქვს იმპერიის ყველა შემავალ ნაწილს მეფისათვის ძღვენი. გვხვდები მცველების გამოსახულებები და მათი კარისკაცებთან დამოკიდებულების გამომხატველი სცენები.

გალერეა
თანამედროვეობა
აქემენიდური სტილისათვის დამახასიათებელი ელემენტები ცოცხლობს თანამედროვე ირანულ არქიტექტურაში. განსაკუთრებით ფეჰლევიანთა დინასტიის მმართველობის დროინდელ შენობებში შეიმჩნევა აქემენიდური ხუროთმოძღვრებისა და ხელოვნების მძლავრი ზეგავლენა.
ნაზარეთის ხარების ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = იერუსალიმის მართლმადივებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1750
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 32.707083
| გრძედი = 35.301583
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ნაზარეთის ხარების ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ნაზარეთში, ისრაელი.

ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესია აშენებულია იმ წმინდა წყაროსთან სადაც მოხდა მთავარანგელოზ გაბრიელისაგან ღვთისმშობლის ხარება: „გიხაროდეს, მომადლებულო, შენთანაა უფალი. კურთხეულ ხარ დედათა შორის“ (ლუკა 1:28)

ღვთისმშობლის ხარება აღწერიალია ლუკას სახარებაში:

ისტორია
პირველი ტაძარი ამ ადგილზე ააგეს საუკუნეში იმპერატორ კონსტანტინეს მმართველობის პერიოდში. იერონიმე სტრიდონელის გადმოცემით პალესტინაში, ნაზარეთში, მის სიცოცხლეში მოქმედებდა ორი ხარების ეკლესია. ერთი გაბრიელის მიერ ხარების ადგილზე, ხოლო მეორე წმინდა ოჯახის ტერიტორიაზე. ამასვე გვეუბნება საუკუნის ისტორიკოსი ბედა ღირსი.

 საუკუნეში სულთანმა ბეიბარს -მა ქალაქის ყველა ტაძარი გაანადგურა. თანამედროვე ეკლესია კი ააშენეს 1750 წელს. მის მშენებლობაში გამოიყენეს ძველი ნაგებობის ნაშთები.

დღეისათვის ნაზარეთის ბერძნული მართლმადიდებლური ხარების ეკლესია არის ქალაქის ადგილობრივი ქრისტიანი არაბების სამრევლო ეკლესია. მიეკუთვება იერუსალიმის მართლმადიდებელი ეკლესიის ნაზარეთის მიტროპოლიას.

ქართული წარწერები
1955-1960 წლებში არქეოლოგ ბელარმინო ბაგატის ხელმძღვანელობით ნაზარეთში, ხარების ტრადიციულ ადგილას წარმოებულმა გათხრებმა გამოავლინა კედლის წარწერები, რომელთაგან რამდენიმე ქართული აღმოჩნდა. ისინი არქეოლოგიური მეთოდით დათარიღდა არაუგვიანეს 427 წლით.

ისტორიული წყაროების მოშველიებით დადგინდა, რომ ქართული წარწერები ნაზარეთის ხარების ეკლესიის ინტერიერში შეიძლებოდა გაჩენლიყო 330-427 წლებში. მათ იკვლევდა ქართველი მეცნიერი ზაზა ალექსიძე
პრივატიზაცია აზერბაიჯანში

პრივატიზაცია აზერბაიჯანში — აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში სახელმწიფო საკუთრების კერძო საკუთრებაში გადაცემას, ქვეყანაში მოქმედი კანონის ფარგლებში.

2016 წლის 19 მაისს ქვეყნის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა გამოსცა ბრძანება „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების პროცესის გასაუმჯობესებლად დამატებითი ღონისძიებების შესახებ“. მოცემული ბრძანების მიზანი იყო პრივატიზების არსებული მოდელის გაუმჯობესება, ახალი სახელმწიფო ქონების  წარდგენა პრივატიზებისთვის და ადრე დამტკიცებული ობიექტების ხელახლა პრივატიზებისთვის გადაგზავნა.

ისტორია
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ აზერბაიჯანის ეკონომიკა კრიზისულ მდგომარეობაში ჩავარდა და საჭირო იყო, რომ ეს მდგომარეობა შეცვლილიყო. 1995 წელს პრეზიდენტ ჰეიდარ ალიევის მიერ ჩატარებული რეფორმების შედეგად დაიწყო სახელმწიფო საკუთრების პრივატიზაციის პროცესი. ქვეყანაში პრივატიზაციის 3 ეტაპად დაყოფა შეიძლება.

მიწის პრივატიზაცია
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიწის ნაკვეთის კოდექსის მე -14 მუხლის თანახმად, მოქალაქეებსა და იურიდიულ პირებს შეუძლიათ შეიძინონ მიწის ნაკვეთები სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოებისთვის, მიწის რეფორმის კანონის ფარგლებში.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიწის კოდექსის 49-ე მუხლის თანახმად,  კერძო საკუთრების უფლება პრივატიზების საფუძველზე წარმოიშვა.

სახელმწიფო საკუთრების პრივატიზაცია
 სახელმწიფო პროგრამა
ჰეიდარ ალიევის ხელმძღვანელობით პირველი „სახელმწიფო საკუთრების პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამის“ თანახმად, შეიქმნა შეღავათიანი მონაწილეობის მარეგულირებელი ბაზა, რაც საშუალებას აძლევს შრომით ჯგუფებს მონაწილეობა მიიღონ ქონების პრივატიზებაში. 1996 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მიერ ხელი მოეწერა ბრძანებულებებს 30 სამინისტროებისა და კომპანიების გაუქმების შესახებ. მოცემული ობიექტების პრივატიზაცია თავისუფალი იყო. მოცემული კანონის მიღებამ ეკონომიკის განვითარებას შეუწყო ხელი.

 სახელმწიფო პროგრამა
2001 წელს პრივატიზაციის მეორე სახელმწიფო პროგრამა იქნა მიღბული. მოცემული პროგრამის მიზანი იყო პრივატიზაციის შესახებ კანონის შესაბამისად პრივატიზების განხორციელება, ჯანსაღი კონკურენციის შექმნის გზით ეკონომიკის გაუმჯობესება, კერძო მესაკუთრეთა რაოდენობის გაზრდა, უცხოური ინვესტიციების მოზიდვა, სახელმწიფო პროგრამის მიღების შემდეგ გამოფენილი ობიექტების პრივატიზაციის დასრულება.

უცხოური კაპიტალის მონაწილეობა
ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებისთვის გამოყენებული ერთ-ერთი ღონისძიება უცხოური კაპიტალის მოზიდვა იყო. ქონების პრივატიზების მიზნით პრივატიზაციის პროგრამის ფარგლებში, პირობები შექმნეს უცხოურმა კერძო და იურიდიულმა პირებმა, გარკვეული პირობების საფუძველზე. შეზღუდვების თანახმად, სახელმწიფოს აქვს უფლება, შეინარჩუნოს 51% (საკონტროლო პაკეტი) ან 25.5 აქციის წილი ხმის უფლებით.

პრივატიზაციის შედეგები
პრივატიზაციის პროცესმა განაპირობა კონკურენტული თავისუფალი ბაზრის ჩამოყალიბება, ხელი შეუშალა მონოპოლიების განვითარებას, ამან პოზიტიური გავლენა მოახდინა ბაზრის ლიბერალიზაციაში; იდეოლოგიური ეფექტის წარმოქმნა; კერძო სექტორის მშპ 80%-მდე ავიდა, რაც ეკონომიკის განვითარებაზე მეტყველებს. დღესდღეობით სახელმწიფო საკუთრების პრივატიზაციის მხრივ ქვეყნის ბიუჯეტის შემოსავალი შეადგენს 1,1 მლრდ მანათს.
ნაზარეთის ქართული წარწერები

ნაზარეთის ქართული წარწერები — კედლის წარწერები, რომელიც აღმოჩენილია ნაზარეთში 1955-1960 წლების არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა არქეოლოგი ბელარმინო ბაგატი.

წარწერები აღმოჩენილია ქალაქ ნაზარეთში ხარების ტრადიცულ ადგილზე მდგარ ეკლესიაში. წარწერები არქეოლოგიური მეთოდით არაუგვიანეს 427 წლით დაათარიღეს, რადგან მოქცეული იყო უფრო გვიანდელი ეკლესიის ქვეშ, რომლის იატაკის მოხატულობაშიც უხვად არის გამოყენებული ჯვრები, ეს კი 427 წელს გამოცემული ედიქტით აიკრძალა.

ისტორიული წყაროების მოშველიებით დადგინდა, რომ ქართული წარწერები ნაზარეთის ხარების ეკლესიის ინტერიერში შეიძლებოდა გაჩენილიყო მხოლოდ 330-427 წლებში. ნაზარეთის ეკლესიის ქართული წარწერები გამოიკვლია ზაზა ალექსიძემ. ძალიან საინტერესოა მეცნიერის დასკვნა:

ნაზარეთის ეკლესიის წარწერები დღეს მოხსნილია კედლიდან და შენახულია მსოფლიოს სხვადასხვა მუზეუმებში.
ავრორა (სანქტ-პეტერბურგის კინოთეატრი)

კინოთეატრი ავრორა — ერთ-ერთი უძველესი კინოთეატრი საქნტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ქალაქის ცენტრში ნევის პროსპექტზე, № 60 სახლში.

ისტორია
იმ ადგილზე სადაც ახლა მდებარეობს ნევის პროსპექტის სახლი № 60, 1780-იან წლებში ააგეს ორსართულიანი ქვის სახლი მისი პირველი მფლობელის ვაჭარ ი. დენისოვისათვის. 1790-იანი წლებიდან სახლი ეკუთვნის გრაფ სერგეი რუმიანცევს, ხოლო 1830-იანი წლებიდან მის ქალიშვილს თავადის ქალს ვ. გოლიცინას. 1844-1845 წლებში ამ სახლში ცხოვრობდა პოეტი პეტრე ვიაზემსკი. 1850-იან წლებში სახლი ეკუთვნოდა გრაფინია ა. ტოლსტოის, მწერალ ალექსი ტოლსტოის დედას. 1858 წელს სახლი გადავიდა ვაჭარ ი. გლაზუნოვის მფლობელობაში, რის გამოც არქიტექტორმა გიორგი ვინტერგალტერმა დააშენა შენობას და შეცვალა ფასადი. სახლი გლაზუნოვსა და მის მემკვიდრეებს ეკუთვნოდათ რევოლუციამდე, მასში კი განთავსებული იყო მაღაზიები და კანტორები.

1913 წელს არქიტექტორ ნ. სტფანოვისა და ვ. შაუბას პროექტით ეზოში ააგეს კინემატოგრაფის სახლი „“, რომელიც იტევდა 700 მაყურებელს. მისი ფასადი ნახევრად როტონდული იყო და შესრულებული იყო ნეკლასიკურ სტილში, ხოლო მაყურებელთა დარბაზი - მოდერნის სტილში. დარბაზში ვაამონნტაჟეს იმ დროისათვის უახლესი აპარატურა და დიდი ეკრანი. კინოთეატრის გახსნა გაიმართა 1913 წლის 27 დეკემბერს.

1923-1924 წლებში არქიტექტორმა ბორის ალმენდიგენმა წარმართა კინოთეატრის რეკონსტრუქცია. 1932 წელს, რევოლუციის 15 წლისთავთან დაკავშირებით, კინოთეატრს უწოდეს „ავრორა“ (კრეისერ ავრორას პატივისცემის ნიშნად). 1932 წელსვე კინოთეატში დაამონტაჟეს ახალი აპარატურა ხმოვანი ფილმების საჩვენებლად. 1937 წელს იგი გააფართოვეს: კინოთეატრის მოედანი ორჯერ გაადიდეს, მიაშენეს ფოიე და საკონცერტო დარბაზი.

ავრორა იყო ერთ-ერთი იმ მცირეთაგანი კინოთეატრი სადაც ლენინგრადის ბლოკადის დროსაც კი არ შეწყვეტილა ფილმების ჩვენება.

თანამედროვეობა
ამჟამად კინოთეატრში ფუნქციონირებს ორი კინოდარბაზი - დიდი და მცირე, რომელთა ტევადობაცაა 623 და 100 ადამიანი. ასევე ფუნქციონირებს კინობარი და კაფე.

1998 წელს კინოთეატრში, მისი 85 წლისთავის აღსანიშნავად, გაიმართა დიდი სარესტავრაციო სამუშაოები, რათა აღდგენილიყო მისი ისტორიული სახე. ამავე დროს დაამონტაჟეს უახლესი ხმის აპარატურა და ახალი სკამები.

2010 წელს დაამონტაჟეს ციფრული კომპიუტერი 2230 ახალი 3 სათვალეებით. კინოთეატრში ასევე აჩვენებენ დოკუმენტურ ფილმებს.
კორეის იმპერია

კორეის იმპერია — გამოცხადებულ იქნა 1897 წლის ოქტომბერში ჩოსონის დინასტიის იმპერატორის გოჯონგის მიერ დონგახის გლეხთა რევოლუციის და გაბოს რეფორმების (1894 წლიდან 1895 წლამდე) შემდეგ, გათავისუფლებული ქვეყნით 1894-1896 წლებში. 1905 წლიდან კორეა გახდა იაპონიის პროტექტორატი ქვეყანა და 1910 წლის აგვისტოში კორეის ნახევარკუნძული იაპონიის მიერ ანექსირებული იყო კორეის იმპერიისა და მისი მონარქის დასასრულებლად და დაიწყო კორეაში იაპონიის კოლონიური მმართველობის 35 წლიანი დასაწყისი.კორეის იმპერიის დროს იმპერატორ გოჯონგმა დაათვალიერა სამხედრო, ეკონომიკის, მიწის სისტემის, განათლების სისტემის და სხვადასხვა ინდუსტრიების ნაწილობრივი მოდერნიზაცია და დასავლურიზაცია. იაპონია გვანგმუს რეფორმების მეშვეობით კორეის მოდერნიზაციისა და ინდუსტრიალიზაციის მცდელობას გაურბოდა და მას შემდეგ, რაც მებრძოლმა იტო ჰირობუმის მკვლელობის შემდეგ გადაწყვიტა კორეის იმპერიის ძალით მიერთება.

ისტორია
შესავალი
კორეა ჩოსონის დინასტიის დროს იყო ჩინეთის პერფუნქციური კლიენტი ცინის დინასტიის დროს დიპლომატიური მიზეზების გამო, მიუხედავად იმისა, რომ ჩოსონი მართავდა ჩინეთისაგან დამოუკიდებლად. საუკუნის დასასრულს კორეაზე გავლენა სულ უფრო ფართო იყო ცინის დინასტიასა და იაპონიას შორის კონფლიქტების ფონზე. პირველმა ჩინეთ-იაპონიის ომმა აღნიშნა, რომ ჩოსონის სახელმწიფოს ჩარევის საშუალება მისცა, რადგან კონფლიქტის ბრძოლები მიმდინარეობდა კორეულ მიწაზე და მიმდებარე ზღვაში. მისი ახლად დაფუძნებული პრემანინაცია მომაკვდავი და სუსტი ცინის დინასტია, იაპონიაში დელეგატებმა მოლაპარაკება მოახდინეს შიმონოსკის ხელშეკრულებით ცინის დინასტიასთან. ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით, რუსეთის ქმედებების თავიდან აცილების მიზნით, იაპონიამ მიიტაცა ლიადოგონდის ნახევარკუნძული ცინი-სგან. თუმცა, რუსეთმა გააცნობიერა ეს შეთანხმება, როგორც ჩრდილოეთ ჩინეთის ინტერესების საწინააღმდეგო ქმედება და საბოლოოდ საფრანგეთმა და გერმანიამ მათ მხარეზე მიიტანეს განაცხადი, რომ ლიადოგონდის ნახევარკუნძული უნდა დაუბრუნდეს ჩინეთს. იმ დროს, იაპონია უძლური იყო ისეთი საგარეო ზეწოლის წინააღმდეგი, განსაკუთრებით ერებისაგან, რომლებიც ითვლებოდნენ ბევრად უფრო განვითარებულად და პოპულარულებად, და პრეტენზია ჰქონდათ ლიადოგონდის ნახევარკუნძულზე. ამ დროს სამი ქვეყნის ინტერესი (რუსეთი, საფრანგეთი, გერმანია) წარმატებებით იკვეთება, რუსეთი აღმოსავლეთ აზიაში კიდევ ერთ მთავარ ძალად იქცა, რომელმაც ცინის დინასტიის შეცვალა, როგორც ჩოსონის სასამართლოში მრავალი მთავრობის წარმომადგენელი მჭიდრო კავშირის გამოხატვა უფრო იაპონიის კორეის პოლიტიკაში ჩარევის თავიდან ასაცილებლად. დედოფალმა მინიმ, მეფე გოჯონგის მეუღლემ, აგრეთვე გააცნობიერა ეს ცვლილება და ოფიციალურად დაამყარა რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები იაპონიის გავლენის წინააღმდეგ. დედოფალმა მინიმ დაიწყო გამორკვევა, როგორც გასაღები უფრო მაღალი დონის კორეული კონტრშეტევის იაპონიის გავლენის წინააღმდეგ. იაპონია ხედავდა საფრთხეს დედოფლისაგან, და სწრაფად შეცვალა თავისი ელჩი კორეაში ლეიტენანტი გენერალ ვისკოუნთ მიურათი, დიპლომატთან იმპერიული იაპონური არმიის ფონზე. მან მოგვიანებით 1895 წლის 8 ოქტომბერს დედოფალ მინის მკვლელობა განახორციელა გეონჩეონგის სასახლეში, მეფის ოფიციალურ საძინებელ ოთახში.
აკვარიუმი (სანქტ-პეტერბურგის კინოთეატრი)

კინოთეატრი აკვარიუმი — ერთ-ერთი უძველესი გასართობი თეატრი-ბაღი საქნტ-პეტერბურგში. მუშაობას შეუდგა 1886 წელს და ფუნქციონირებდა 1923 წლამდე.

ისტორია
1886 წელს გ. ალექსანდროვმა, ბაღ „არკადიას“ მფლობელმა კამენოოსტროვსკის ქუჩაზე იჯარით აიღო ტერიტორია (რომელზეც ამჟამად მდებარეობს სახლები 10-12) გააშენა იქ ბაღი და დაიწყო დიდი აკვარიუმის (აქედან მომდინარეობს სახელწოდებაც) მშენებლობა. თავდაპირველად აპირებდნენ აქ ლექციები წაეკითხათ თევზისა და წყლის მცენარეთა ცხოვრების, მათი დემონსტრირებით. პეტერბურგის ბუნებისმეტყველთა საზოგადოების დახმარებით, აპირებდნენ ზღვისა და მტკნარი წყლის ცხოველების, თევზისებისა და მცენარეების შეძენას.

უკვე პირველივე წლებში ბაღის სცენაზე ყოველ საღამოს უკრავდა სიმფონიური ორკესტრი (50-ზე მეტ მუსიკოსი) რ. ენგელის მეთაურობით, ხოლო კვირაში ორჯერ გამოდიოდა ა. არხანგელსკის ქორო. 1888 წელს ბაღის ტერიტორიაზე ააგეს დიდი მინის დარბაზი, სადაც მუსიკის მოყვარულთათვის განკუთვნილი ადგილების გარდა ორივე მხარეს მდებარეობდა რესტორნის მაგიდები. ჩამოჰყავდათ უცხოელი გასტროლიორები, მათ შორის ანა ჟიუდიკი, მოტრე, ოდეო. 1888 წელს, ზამთრის სეზონზე აღმართული ყინულის სახლი გახდა სენსაცია. მასში განთავსებული იყო კაბინეტი, სასტუმრო, სასადილო მთლიანად ყინულის მოწყობილობით.

აქ, 1896 წლის 4 მაისს, ვიქტორ როჟეს სპექტაკლის „ალფრედ-ფაშა პარიზში“ ანტრაქტის დროს, შედგა რუსეთში პირველი კონოსეანსი.

1900-იან წლებში მუსიკალურ საღამოებზე გამოდიოდნენ ოპერის მსახიობები ლინა კავალიერი, ჟ. ფაბიანი და სხვა. ღია სცენაზე იდგმებოდა მცირე დრამატული სპექტაკლები.

ბაღის თავისუფალ ტერიტორიაზე განათავსეს ატრაქციონები. 1905-1906 წლებში ბაღის კიდეზე ააშენეს საშემოსავლო სახლი, რომლის არქიტექტორიც იყო დიმიტრი კრიჟანოვსკი. აკვარიუმის ბაღის სიახლოვეს მდებარეობდა „პეტერბურგის ცენტრალური ბაზარი“. 1908 წელს აქ ააშენეს ახალი ზამთრის თეატრი, ყველაზე დიდი სანქტ-პეტერბურგში, რომლის სცენაზეც გამოდიოდნენ ვარვარა პანინა, ანასტასია ვიალცევა, ალექსანდრე დავიდოვი და ვლადიმირ დავიდოვი, კონსტანტინ ვარლამოვი, ნიკოლაი შიშკინისა და ალექსი მასალსკის ბოშათა ქორო. 1907 წელს შედგა რუსეთში ერთ-ერთი პირველი სილამაზის კონკურსი „ლამაზმანთა შემოდგომის გამოფენა“. 1912 წელს გაიხსნა პირველი ხელოვნური ყინულის მოედანი რუსეთში. აქ მუდმივად იმართებოდა ბალ-მასკარადები, ფეიერვერკი და ა. შ.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ბაღის ტერიტორიაზე განთავსებული იყო ლაზარეთი.

1916 წელს ბაღი იჯარით გადაეცა მომღერალ ალექსანდრე დავიდოვს იტალიური ოპერის გახსნის მიზნით. 1917 წლის მოვლენებმა ბაღის კულტურულ-გასართობი მუშაობა შეაჩერა.

1923 წელს აკვარიუმის ადგილზე დაიწყეს კინოფაბრიკის „“-ს მშენებლობა (1934 წლიდან „ლენფილმი“). თეატრის ნაგებობები, ბაზარი, რესტორანი გადააკეთეს გადასაღებ პავილიონებად.
აბრაჰამ სავანი

აბრაჰამ სავანი — კალიგრაფი.

აბრაჰამ სავანი ცხოვრობდა ან საუკუნეში. დარჩენილია მის მიერ გადაწერილი გრაგნილი, რომელიც საკვირაოს ტექსტს შეიცავს (ხელნაწ. ინსტ. 1328). ტექსტის ბოლოს ასეთი ანდერძია

სულ ბოლოს, უფრო წვრილი ხელით, კიდევ ორიოდე სტრიქონია, სადაც სხვათა შორის, იკითხება:

გრაგნილის ზომაა 325×19 სამ. ერთი მხარე მთლიანადაა დაწერილი, მეორე — ნაწილობრივ. ტექსტი ნუსხურია, შავი მელნით ნაწერი, ძალიან მკაფიო, საკმაოდ ლამაზი ხელით. საზედაო ასოები უმეტესად მელნითვეა გამოყვანილი, მაგრამ აქა — იქ სინგურის ასოებიც ურევია.

დასათარიღებლად გასათვალისწინებელია კონსტანტინე მეფის დასახელება. ერთი კონსტანტინე — დავით ნარინის ძე- საუკუნის დასაწყისში მეფობდა დასავლეთ საქართველოში და 1327 წელს გარდაიცვალა. ორი სხვა კონსტანტინე საუკუნეში.

გრაგნილი სვანეთიდანაა ჩამოტანილი.
ვარშავის რკინიგზის სადგური (სანქტ-პეტერბურგი)

ვარშავის რკინიგზის სადგური — მგზავრთა მომსახურებისათვის განკუთვნილი ისტორიული შენობა საქნტ-პეტერბურგში. მდებარეობდა პეტერბურგ-ვარშავის რკინიგზის დასაწყისში.

ამჟამად პირველადი დანიშნულებით არ მოქმედებს. არის არქიტექტურული ძეგლი, რეკონსტრუქციის შემდეგ ფუნქციონირებს, როგორც სავაჭრო-გასართობი ცენტრი.

ისტორია
რკინიგზის სადგური ააშენეს 1852-1853 წელს არქიტექტორ ქსავერ სკარჟინსკის პროექტის მიხედვით და განსაზღვრული იყო რკინიგზისათვის რომელიც უნდა გაეყვანათ დედაქალაქიდან გატჩინის სამეფო რეზიდენციამდე. გზის სიგრძე იყო 44,6 კმ. რკინიგზა გაიხსნა 1853 წლის 31 ოქტომბერს. შენობას თავდაპირველად სამი მხრიდან გარს ერტყა ბაქანი, რომელიც ერთმანეთთან დაკავშირებული იყო მეტალისა და რკინის თაღოვანი კონსტრუქციით.

1857-1860 წლებში სადგურის გაფართოების მიზნით ააგეს ახალი შენობა (არქიტექტორი პეტრე სალიმანოვიჩი), ორი ქვის სახლი მომსახურე პერსონალისათვის (ერთი შემორჩენილია). 1857 წლიდან ხაზის მშენებლობა მიმდინარეობს რუსეთის რკონიგზის მთავარი საზოგადოების მიერ.

1859 წელს გზა გააგრძელეს ფსკოვამდე (273 კმ), 1862 წლის 15 (27) დეკემბერს გაიხსნა მოძრაობა ვარშავამდე. ცალკე ტოტმა პრუსიის საზღვრამდე (ლანდვაროვო-ვერჟბოლოვო) სანქტ-პეტერბურგი დააკავშირა ევროპის სახელმწიფოთა დედაქალაქებს. ვარშავის ხაზების მატარებლები გამოირჩეოდნენ კომფორტული და კეთილმოწყობილი ვაგონებით, რომლებიც, პირველ რიგში, პირველი კლასის მგზავრებისთვის იყო განკუთვნილი. სწორედ სანქტ-პეტერბურგიდან გაემგზავრა ევროპაში ვლადიმერ ნაბოკოვი „ჩრდილოეთის ექსპრესით“.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ვარშავის ვაგზალი, როგორც ნაკლებდატვირთული, დაჭრილების ეშელონს იღებდა. მათ მისაღებად სპეციალური რკინიგზის ხაზი დაამონტაჟეს.

1930-იან წლებში ვარშავის სადგურის ახლოს ააშენეს სარკინიგზო-ტრამვაის სატვირთო სადგური, რომელმაც მოგვიანებით მიიღო ევგენი კრასუცკის სახელწოდება. სანქტ-პეტერბურგის 1935 წლის გენერალური გეგმის თანახმად იგეგმებოდა იზმაილოვის პროსპექტის გაგრძელება რკინიგზის სადგურამდე, რის გამოც ვაგზლის შენობა უნდა დანგრეულიყო, თუმცა ამ გეგმის განხორციელება არ შედგა.

დიდი სამამულო ომის პერიოდში შენობა დაბომბვებისაგან სერიოზულად დაზიანდა. სარესტავრაციო სამუშაოები დასრულდა 1949 წელს. სადგურის მთავარ ფასადზე, ნიშში დააყენეს ვლადიმერ ლენინის ქანდაკება. საბჭოთა პერიოდში ვარშავის ვაგზლიდან იგზავნებოდა მატარებლები ბალტიისპირეთში, დასავლეთ უკრაინაში, ასევე საერთაშორისო რეისები (ბერლინი, ვარშავა. პრაღა).

2001 წლის 15 მაისს სადგური დაიხურა სარესტავრაციო სამუშაოებისთვის.

სადგურის სახელიდან მომდინარეობს მთელი რიგი ტოპონიმები: მატარებლის, ხიდის, ტაძრისა და ქუჩის სახელწოდებები.
ძახილი

ძახილი — აზერბაიჯანელი რეჟისორ ორუჯ ყურბანოვის 1993 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმი გადაღებულია ნუშაბა მამედოვას ამავე სახელწოდების მქონე პიესის მიხედვით. ფილმი მოგვითხრობს ორი მოზარდის ტრაღედიაზე, რომლებიც გახდნენ ხოჯალის გენოციდის მსხვერპლნი. ფილმი იწყება ყურანის სურით «ალ - ფათიჰა»-თი და ჩინგიზ მუსტაფაევის მიერ ხოჯალის გენოციდის ამსახავი დოკუმენტალური კადრებით. ფილმში მოთხრობილია იმის შესახებ, თუ ორი მოზარდი — და და ძმა — როგორ ხდებიან ხოჯალის გენოციდის მოწმეები. სომხური ალყიდან გამოსვლის მცდელობაში მთავარი გმირები ხტებიან უფსრულში და ასე იკლავენ თავს. კომპოზიტორმა მამედ გალიბმა დაწერა ფილმის მუსიკა.