ლევ იაშინი

ლევ იაშინი (; დ. 22 ოქტომბერი, 1929, მოსკოვი, რსფსრ, სსრ კავშირი ― გ. 20 მარტი, 1990, იქვე) ― რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე. იცავდა მოსკოვის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ხუთგზის ჩემპიონი, ხუთგზის ვიცე-ჩემპიონი და საბჭოთა კავშირის თასის სამგზის მფლობელი მოსკოვის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 1956 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი, 1960 წლის ევროპის ჩემპიონი და 1964 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1958 წლის შვედეთის, 1962 წლის ჩილეს, 1966 წლის ინგლისის და 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1957). ლენინის ორდენის კავალერი, სოციალისტური შრომის გმირი (1990). ერთადერთი მეკარე ფეხბურთის ისტორიაში, რომელსაც ოქროს ბურთი გადაეცა, როგორც ევროპის წლის საუკეთესო ფეხბურთელს (1963). საუკუნის საუკეთესო მეკარე ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის, -ის, -ისა და სხვათა ვერსიებით.

16-ჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან 13-ჯერ პირველ ნომრად.

ბიოგრაფია
ლევ იაშინი დაიბადა ქალაქ მოსკოვის ბოგოროდსკის რაიონში, ივან პეტროვიჩისა და ანა პეტროვნას ოჯახში. ბავშვობა სწორედ ამ რაიონში გაატარა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 12 წლის ასაკში, ოჯახთან ერთად ევაკუირებულ იქნა ულიანოვსკში, სადაც 1943 წლის გაზაფხულზე ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. მოსკოვში 1944 წელს დაბრუნდა და ქარხანაში განაგრძო მუშაობა, მთელ თავისუფალ დროს კი საყვარელ თამაშს უთმობდა; ტუშინის ნაკრებ გუნდში მეკარედ თამაშობდა.

1949 წელს ლევ იაშინი მოსკოვის „დინამოს“ ახალგაზრდულ გუნდში ჩაირიცხა, მალე კი ალექსეი ხომიჩის შემცვლელი გახდა. ის კარიერის დასრულებამდე ამ კლუბში გამოდიოდა.

თავისი სპორტული კარიერის დასაწყისში ლევი ყინულის ჰოკეისაც თამაშობდა (1950—1953 წლებში). 1953 წელს საბჭოთა კავშირის თასის გამარჯვებული და ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი გახდა ჰოკეიში. 1954 წელს ყინულის ჰოკეიში მსოფლიო ჩემპიონატის წინ ის ნაკრების წევრობის კანდიდატიც იყო, თუმცა კონცენტრაციის ფეხბურთზე გადატანა ამჯობინა.

მოსკოვის „დინამოს“ ძირითად შემადგენლობაში თავის დამკვიდრება რთული იყო. გუნდის ძირითად მეკარედ ცნობილი ალეკსეი ხომიჩი ითვლებოდა, რომელსაც გულშემატკივრებმა მეტსახელად „ვეფხვი“ შეარქვეს. ლევ იაშინი გუნდის ძირითადი მეკარე 1953 წელს გახდა.

კლუბთან ერთად ლევ იაშინი 5-ჯერ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი (1954, 1955, 1957, 1959, 1963), ხოლო 3-ჯერ — ქვეყნის თასის მფლობელი (1953, 1967, 1970).

1954 წლიდან ლევ იაშინი საბჭოთა კავშირის ნაკრების მეკარე გახდა. მის შემადგენლობაში სულ 78-ჯერ ითამაშა. ნაკრებთან ერთად მოიგო 1956 წლის მელბურნის ოლიმპიური თამაშები და 1960 წლის ევროპის ჩემპიონატი.

ნაკრების შემადგენლობაში ლევმა 3-ჯერ ითამაშა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე: 1958 წელს შვედეთში, 1962 წელს ჩილეში და 1966 წელს ინგლისში. საუკეთესო შედეგს 1966 წელს მიაღწია, როდესაც ნაკრები მე-4 ადგილზე გავიდა. ასევე გამოცხადებული იყო მესამე მეკარედ 1970 წლის მექსიკის ჩემპიონატზე, თუმცა არ უთამაშია.

ლევ იაშინმა 1963 წელს, ლონდონში, „უემბლის“ სტადიონზე, მსოფლიო ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო მატჩში, რომელიც ინგლისური ფეხბურთის 100 წლის იუბილეს აღნიშნავდა.

მთელ მსოფლიოში ლევს შერქმეული ჰქონდა მეტსახელები: „შავი პანტერა“ — შავი სათამაშო ფორმისა და აკრობატული ნახტომებისათვის; ასევე „შავი ობობა“ და „შავი რვაფეხა“ — გრძელი ხელების გამო.

1963 წელს ჟურნალ „ -სგან“ მიიღო „ოქროს ბურთი“. ის დღემდე ერთადერთი მეკარეა, რომელსაც ეს პატივი ხვდა წილად.

1971 წლის 27 მაისს შედგა ლევ იაშინის გამოსამშვიდობებელი მატჩი, რომელსაც 103,000 მაყურებელი დაესწრო. ერთმანეთს შეხვდნენ საბჭოთა კავშირის სპორტსაზოგადოება „დინამოს“ ნაკრები გუნდი (მოსკოვის, კიევისა და თბილისის წარმომადგენლები) და მსოფლიოს ვარსკვლავთა ნაკრები, რომლის რიგებში ითამაშეს ეუსებიომ, ბობი ჩარლტონმა, გერდ მიულერმა და სხვებმა. მოედნის დატოვებისას ლევმა თავისი ხელთათმანები სიმბოლურად გადასცა „დინამოს“ 23 წლის მეკარეს, ვლადიმერ პილგუის. მატჩი ფრედ, 2–2 დასრულდა.

მიღწევები
დინამო მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1954, 1955, 1957, 1959, 1963
ვიცე-ჩემპიონი: 1950, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1960
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1953, 1967, 1970

სანაკრებო
სსრ კავშირი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
ჩემპიონი: 1956
ევროპის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1960
საბჭოთა კავშირის ორმოცდაათწლეულის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1967
 საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1999
ყველა დროის 100 უდიდესი ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1999

№1: 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968
№2: 1953
№3: 1967, 1969