iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
1965 წელი პაკისტანში

1965 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: მუჰამედ აიუბ-ხანი
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: ა.რ. კორნელიუსი

ღონისძიებები
იანვარი
2 იანვარი — მოქმედმა მუჰამედ აიუბ-ხან დაამარცხა ფატიმა ჯინა 1965 წლის პაკისტანის საპრეზიდენტო არჩევნებში.

აგვისტო
1 აგვისტო — ინგლისურენოვანი ყოველკვირეული გაზეთის -ის პირველი ნომერი გამოიცა დაკაში.

სექტემბერი
6 სექტემბერი — ქაშმირის გარშემო სასაზღვრო დავა სრულმასშტაბიან ომში გადაიზარდა,როდესაც ინდოეთის ძალებმა იერიში მიიტანეს ლაჰორის მახლობლად.
14 სექტემბერი — ჩავინდას ბრძოლა დაიწყო.
23 სექტემბერი — 1965 წლის ინდოეთ-პაკისტანის ომში ცეცხლის შეწყვეტა ამოქმედდა.

დეკემბერი
21 დეკემბერი — პაკისტანის პირველი ბირთვული კვლევითი რეაქტორი, პაკისტანის ატომური კვლევითი რეაქტორი-, რომელიც შეერთებული შტატების მიერ იყო შემოწირული, კრიტიკულ ზღვარს აღწევს.

დაბადებულები
აპრილი
3 აპრილი — ნაზია ჰასანი, მომღერალი (გ. 2000)
17 აპრილი — , ბრიტანელი მუსიკალური პროდიუსერი (გ. 2015)

მაისი
5 მაისი — რანა შამშად აჰმად ხანი, პოლიტიკოსი (გ. 2015)

გარდაცვლილები
იანვარი
24 იანვარი — აშრაფ ჰუსეინი, ბენგალიელი მწერალი (დ. 1892)
თებერვალი
9 თებერვალი — ხან ბაჰადურ აჰსანულა, განათლების სპეციალისტი, ლიტერატორი, ისლამური თეოლოგი და სოციალური რეფორმატორი (დ. 1873)
მარტი
3 მარტი — ჰასან შაჰიდ სუჰრავარდი, ბენგალიელი დიპლომატი, პოეტი და ხელოვნების კრიტიკოსი (დ. 1890)
სექტემბერი
6 სექტემბერი — სარფარაზ აჰმედ რაფიკი, პაკისტანის სამხედრო მფრინავი (დ. 1935)
ოპერაცია ქორისთვალას დარტყმა

ოპერაცია ქორისთვალას დარტყმა — აშშ-ის მიერ „ისლამური სახელმწიფოს“ წინააღმდეგ საპასუხო სამხედრო ოპერაცია, რომელიც მოჰყვა 2025 წლის დეკემბერში პალმირაზე სირიელი პოლიციელის თავდასხმას. პოლიციელი ეჭვმიტანილი იყო „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ კავშირში. მისი თავდასხმის დროს ორი ამერიკელი ჯარისკაცი და ერთი სამოქალაქო თარჯიმანი დაიღუპა.

ფონი
2025 წლის დეკემბერში პალმირაზე თავდასხმის შემდეგ, შეერთებულმა შტატებმა, რეგიონულ მოკავშირეებთან კოორდინაციით, ჩაატარა 10 ოპერაცია, რამაც, აშშ-ის ოფიციალური პირის თქმით, გამოიწვია ისლამურ სახელმწიფოსთან კავშირში ეჭვმიტანილი 23 პირის მკვლელობა ან დაპატიმრება.

ოპერაცია
2025 წლის 19 დეკემბერს, შეერთებულმა შტატებმა, იორდანიის მხარდაჭერით, დაიწყო მასშტაბური საჰაერო იერიშები სირიაში „ისლამური სახელმწიფოს“ ინფრასტრუქტურაზე, რომელიც მოიცავდა მინიმუმ 100 საბრძოლო მასალის გამოყენებას 70 სამიზნეზე. შეერთებულმა შტატებმა გამოიყენა -10 და -16 ტიპის თვითმფრინავები, ვერტმფრენები და -ის მართვადი არტილერია იორდანიული -16-ების მხარდაჭერით.

ოპერაციას „ქორისთვალას დარტყმა“ ეწოდა, რაც ასახავდა აიოვაში დაფუძნებული დანაყოფების მონაწილეობას და სირიის უზარმაზარ ტერიტორიაზე სამიზნეების იდენტიფიცირებისთვის საჭირო მაღალი დონის სიზუსტეს.

აშშ-ის ოფიციალური პირებისა და სირიის ადამიანის უფლებათა ობსერვატორიის ცნობით, დარტყმების სამიზნე იყო სამეთაურო ცენტრები, იარაღის საწყობები, სასწავლო ობიექტები, დრონების ბაზები და ლოჯისტიკური ცენტრები ცენტრალურ და აღმოსავლეთ სირიაში, მათ შორის ჯაბალ ალ-ამურის რაიონი პალმირასთან ახლოს, ჰომსის პროვინციაში, მაადანის უდაბნო რაქას სოფლის რაიონში და ალ-ჰამადის უდაბნო დეირ ეზ-ზავრის მუჰაფაზა. -ის ცნობით, მოკლეს „ისლამური სახელმწიფოს“ სულ მცირე ხუთი წევრი, მათ შორის ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც მონაწილეობდა ჯგუფის მიერ გამოყენებული უპილოტო საჰაერო სისტემების მართვასა და კოორდინაციაში.

რეაქციები
სახელმწიფო აქტორები
იორდანიამ დაადასტურა თავისი მონაწილეობა -ის სამიზნეებზე თავდასხმაში და განაცხადა, რომ მისი მიზანია „პრევენცია გაუწიოს ექსტრემისტულ დაჯგუფებებს ამ ტერიტორიების, როგორც სადესანტო წერტილების, გამოყენებაში სირიის მეზობლებისა და რეგიონისთვის საფრთხის შესაქმნელად, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც -მა გადაჯგუფება და საკუთარი შესაძლებლობების აღდგენა მოახერხა სამხრეთ სირიაში“.
სირიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ „ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ იბრძოლებს და უზრუნველყოფის ურყევ ერთგულებას, რომ მას სირიის ტერიტორიაზე უსაფრთხო თავშესაფრები არ ჰქონდეს და გააგრძელებს დაჯგუფების წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციების გაძლიერებას ყველგან, სადაც ის საფრთხეს წარმოადგენს“.

ენდრიუ ტაბლერის თქმით, რომელიც სირიის რეგიონის დირექტორი იყო ტრამპის პირველი ადმინისტრაციის დროს, „დარტყმების რაოდენობა აჩვენებს, რომ -სირიაში უფრო ძლიერია, ვიდრე ეს აქამდე იყო აღიარებული.“
ჯეიკობ აბარბანელი

ჯეიკობ აბარბანელი (; დ. 6 დეკემბერი, 1852 — გ. 9 ნოემბერი, 1922) — ამერიკელი იურისტი, მწერალი და დრამატურგი ნიუ-იორკიდან.

ადრეული ცხოვრება
ჯეიკობ რალფ აბარბანელი ბეწვის მწარმოებელ რუდოლფ აბარბანელისა და მისი მეუღლის, როზალიას ოჯახში დაიბადა. 1892 წლის 30 ივნისს ჯერსი სიტიდან კორნელია იტონზე დაქორწინდა. 1872 წელს სიტი კოლეჯის და 1874 წელს კოლუმბიის სამართლის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, ის ქალაქში ვარჯიშობდა.

ლიტერატურული კარიერა
იურისტად მუშაობის პარალელურად, მთელი ცხოვრების განმავლობაში წერდა მოთხრობებს, სტატიებს, ჟურნალების სერიალებსა და პიესებს.

მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ნაშრომი და თარგმანი მისი სახელით გამოიცა, ის ასევე იყენებდა ფსევდონიმებს „რალფ როიალი“ და „პოლ რივირი“. მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებები იყო წიგნები „მოდელი წყვილი“ (1881) და „რექტორის საიდუმლო“ (1892), ასევე დრამები „მონტე-კრისტოს გრაფინია“ (1902) და „ხალხის გული“ (1909). მან ასევე გამოაქვეყნა მოთხრობების თარგმანები ფრანგული და გერმანული ენებიდან.
ალონსო როდრიგესი

ალონსო როდრიგესი, ასევე ცნობილი, როგორც ალფონსო როდრიგესი (დ. 1578 — 22 აპრილი, 1648) — იტალიელი მხატვარი, რომელიც ძირითადად მესინაში მოღვაწეობდა. ვარაუდობენ, რომ ის კარავაჯოს მიმდევარი იყო.

როდრიგესის კარიერა პირველად ფრანჩესკო სუზინომ აღწერა თავის 1724 წლით დათარიღებულ წიგნში „მესინელი პიტორის ცხოვრება“. სუზინო წერს, რომ მას ჰუმანისტური განათლება ჰქონდა; სწავლობდა ისტორიას და შეეძლო ლათინური ენის კითხვა.

ალონსო მესინაში დაიბადა, ესპანელი კავალერიის კაპიტნის ოჯახში, რომელსაც სამი ვაჟი ჰყავდა. სამივე ვაჟი მხატვარი იყო. მისი ძმები ანტონიო და ლუიჯი, შესაბამისად, პალერმოში და რომში (ან ნეაპოლში) გაემგზავრნენ, ხოლო ალონსო ვენეციაში. იგი ვერონეზეს, ტინტორეტოს და ტიციანს სწავლობდა. ის ტიციანს ისე ოსტატურად ბაძავდა, რომ სიყალბეში დაადანაშაულეს და რომში გადავიდა საცხოვრებლად. 1614 წლისთვის ის მესინაში დაბრუნდა, სადაც წარმატებას მიაღწია და ვენეციური სკოლისა და კარავაჯოს სტილში ნახატების შექმნა დაიწყო.

ალონსოს მხატვრობის სტილი საბოლოოდ მოდიდან გადავიდა და მას რთული პერიოდი დაადგა. სუზინო მხოლოდ იაკოპო იმპერატრიჩეს (დაახლ. 1592-1680), პლასიდო სალტამაკიას და პიეტრო სოლიმას ახსენებს. როდრიგესი მესინაში, 1648 წლის 22 აპრილს, სიცხისგან გარდაიცვალა.
1966 წელი პაკისტანში

1966 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
პრეზიდენტი: აიუბ ხანი
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: ა.რ. კორნელიუსი

ღონისძიებები
იანვარი
10 იანვარი: აიუბ ხანი და ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ლალ ბაჰადურ შასტრი ხელს აწერენ ტაშკენტის დეკლარაციას, რომლითაც 1965 წლის ინდოეთ-პაკისტანის ომი დასრულდა.

თებერვალი
5 თებერვალი: აღმოსავლეთ პაკისტანის ავამი ლიგის გენერალური მდივანი, შეიხ მუჯიბურ რაჰმანი, აცხადებს ექვსპუნქტიანი პროგრამას, რომელიც მოითხოვს ფედერალური მთავრობის შეზღუდვას თავდაცვისა და საგარეო საქმეთა სფეროებში
11 თებერვალი: აიუბის კადეტთა კოლეჯი გაიხსნა რაჯშაჰიში, აღმოსავლეთ პაკისტანში.

მარტი
23 მარტი: შეიხ მუჯიბურ რაჰმანმა ოფიციალურად გამოაცხადა ექვსპუნქტიანი პროგრამა.

მაისი
4 მაისი: კარაჩის გემთსაშენი და საინჟინრო ქარხნის მიერ აგებული პირველი ოკეანის გემი, - წყალში ჩაეშვა.

ნოემბერი
18 ნოემბერი: ჩიტაგონგის უნივერსიტეტში სწავლა იწყება 7 მასწავლებლით და 200 სტუდენტით 4 ფაკულტეტზე: ბენგალური, ინგლისური, ისტორია და ეკონომიკა.

დეკემბერი
31 დეკემბერი: შვიდი წლის შემდეგ, არჩევნებში მონაწილეობის აკრძალვა 70 პოლიტიკოსს, მათ შორის შეიხ მუჯიბურ რაჰმანს გაუუქმდა.

დაბადებულები
იანვარი
1 იანვარი: მუჰამედ ტაჯამალ ჰუსეინი, პოლიტიკოსი (გ. 2019)

მარტი
2 მარტი: შაჰედ ჩაუდჰური, ბანგლადეშის კინორეჟისორი (გ. 2019)

მაისი
25 მაისი: თინა ხანი, ბანგლადეშელი მსახიობი (გ. 1989)

ივნისი
3 ივნისი: ვასიმ აკრამი, კრიკეტის მოთამაშე
22 ივნისი: ხადიმ ჰუსეინ რიზვი, ისლამის მქადაგებელი (გ. 2020)

სექტემბერი
14 სექტემბერი: ამერ სოჰაილი, კრიკეტის მოთამაშე

გარდაცვლილები
აპრილი
15 აპრილი: ჰაბიბულა ბაჰარ ჩაუდჰური, პოლიტიკოსი (დ. 1906)

ოქტომბერი
13 ოქტომბერი: მუჰამედ იბრაჰიმი, მოსამართლე და აკადემიკოსი (დ. 1894)

ნოემბერი
12 ნოემბერი – შაქებ ჯალალი, ურდუ ენის პოეტი (დ. 1934)

დეკემბერი
დეკემბერი: ფაზლურ რაჰმანი, პოლიტიკოსი (დ. 1905)
ჯუზეპე ლა ფარინა

ჯუზეპე ლა ფარინა (დ. 20 ივლისი, 1815 – გ. 5 სექტემბერი, 1863) — იტალიელი იურისტი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. იყო იტალიის რისორჯიმენტოს გავლენიანი ლიდერი. დააფუძნა იტალიის ეროვნული საზოგადოება 1857 წელს და იბრძოდა იტალიის გაერთიანებისთვის.

ცხოვრება
ლა ფარინა დაიბადა სიცილიაში, მესინაში, 1815 წლის 29 ივლისს.

იყო კავურის მინისტრი და აქტიურად ჩაერთო გარიბალდის სიცილიაში ჩამოსვლაში. თითქოს კავურის მიერ იყო გაგზავნილი გარიბალდის გადასარწმუნებლად, სინამდვილეში კი მას მსგავსი არაფერი გაუკეთებია. გულის სიღრმეში ნაციონალისტი იყო და ითვლება, რომ ის ერთ-ერთი იყო იმ მცირერიცხოვანთაგან, ვისაც კავურმა გარიბალდის დიქტატურის დროს სიცილიის კამპანიასთან და საბოლოოდ გაერთიანებასთან დაკავშირებით თავისი განზრახვები გაუმხილა.

ჯუზეპე ლა ფარინა ტურინში, 1863 წლის 5 სექტემბერს, მხოლოდ 47 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი ფერფლი მოგვიანებით მესინაში, ოჯახის საფლავში გადაასვენეს.

აღიარება
მისი დიდი მონუმენტი ფლორენციაში, სანტა კროჩეს ბაზილიკის მონასტრის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში დგას. მესინაში მის სახელს ქუჩა (ვია ჯუზეპე ლა ფარინა) და საშუალო სკოლა ატარებს. 1919 წელს იტალიის ფლოტმა მისი სახელი გემს დაარქვა.
მიხეილ მაჭავარიანი (არქიტექტორი)

მიხეილ მაჭავარიანი (დ. 27 აგვისტო, 1886, სამტრედია — გ. 29 მარტი, 1951) — ქართველი არქიტექტორი.

1913 წელს დაამთავრა ტომსკის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი. მუშაობდა რუსეთში სხვადასხვა დროს სარკინიგზო ხაზების მშენებლობის მთავარ არქიტექტორად. 1921 წლიდან ცხოვრობდა და მუშაობდა საქართველოში; 1923-1930 წწ. იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტის პროფესორი და დეკანი; 1938-1951 წწ. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის კათედრის გამგე. მისი ნამუშევრებია: ზემო ავჭალის ჰესი (ზაჰესი, 1927, ა. კალგინთან და კ. ლეონტიევთან ერთად), რკინიგზის ვაგზლის შენობა ოზურგეთში (1923–1929 წწ.) და სხვ.
ჯუზეპე ნატოლი

ჯუზეპე ნატოლი გონგორა დი სკალიტი (დ. 9 ივნისი, 1815 – გ. 25 სექტემბერი, 1867) — იტალიელი იურისტი და პოლიტიკოსი სიცილიიდან, მესინიდან. იგი იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი კამილო კავურის დროს, იტალიის სამეფოს გაერთიანების შემდეგ, 1861 წელს.

ცხოვრება
ნატოლი დაიბადა სიცილიაში, მესინაში, 1815 წლის 9 ივნისს, ჯაკომო ნატოლისა და ემანუელა ჩანჩოლოს ოჯახში. მესინას კაროლინას აკადემიაში ორატორობასა და ფილოსოფიას დაეუფლა, შემდეგ კი პალერმოს უნივერსიტეტში სამართალი შეისწავლა. უნივერსიტეტი 22 წლის ასაკში დაამთავრა. 1843 წლიდან მესინის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. მას მოსამართლის თანამდებობა შესთავაზეს, მაგრამ უარი თქვა, რადგან არ სურდა ბურბონების მეფის მსახურება. ნატოლიმ მონაწილეობა მიიღო 1848 წლის სიცილიის რევოლუციაში და შედეგად სიცილიიდან ტურინში გაიქცა, სადაც თერთმეტი წელი გაატარა ემიგრაციაში. 1860 წელს ის მონაწილეობდა გარიბალდის სიცილიის წინააღმდეგ ლაშქრობის ორგანიზებაში და გემების მეორე ტალღას მიჰყვა კუნძულზე. გარიბალდის დიქტატურის დროს ის ხანმოკლედ იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი.

1861 წელს იტალიის გაერთიანების შემდეგ, კავურიმ იგი სოფლის მეურნეობის მინისტრად მოიწვიაიტალიის ახალი სამეფოს პირველ, ხანმოკლე მთავრობაში. ნატოლი იტალიის სენატორად დაინიშნა და ბრეშას პრეფეტად („გუბერნატორად“) მუშაობდა, თუმცა თანამდებობიდან გაათავისუფლეს მას შემდეგ, რაც ჯარებმა 1862 წლის 16 მაისს ბრბოს ცეცხლი გაუხსნეს. შემდეგ ის დაახლოებით ორი კვირის განმავლობაში სიენას პრეფეტოს თანამდებობას იკავებდა.

1864 წელს ალფონსო ლა მარმორამ ნატოლი თავის მთავრობაში განათლების მინისტრად დანიშნა. 1865 წელს, ჯოვანი ლანცას გადადგომის შემდეგ, ის ორი თვის განმავლობაში შინაგან საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელიც იყო.

ნატოლი 1867 წლის 25 სექტემბერს მესინაში ქოლერის ეპიდემიის დროს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს -ს სამლოცველოში. 1880 წლის 6 ივლისს მისი ნეშტი ამოთხარეს და მესინის გრან კამპოსანტოში გადაასვენეს, სადაც მისთვის დიდი ძეგლი აღმართეს.

ნატოლი იყო წმინდა მავრიკისა და ლაზარეს ორდენის დიდი ოფიცერი და სან-მარინოს ორდენის ოფიცერი.
საბავშვო რკინიგზა (ატრაქციონი)

საბავშვო რკინიგზა (ატრაქციონი) — გასართობი მოწყობილობა, რომელიც წარმოადგენს ლითონის რელსებიან ლიანდაგის სისტემასა და მოძრაობას ჩაკეტილი ტრაექტორიით, განკუთვნილს მგზავრების მატარებლით ან გადაადგილების სხვა საშუალებით გადაყვანისათვის.

მცირე ატრაქციონები
ატრაქციონი წარმოადგენს ჩაკეტილ მიკრო ლიანდაგის სიგანის (იშვიათად — ვიწროლიანდაგიანი) ტრასას სიგრძით რამდენიმე ათეულიდან რამდენიმე ასეულ მეტრამდე. როგორც წესი მას აქვს ოვალის ან წრის ფორმა, მაგრამ ასევე გვხვდება უფრო რთული ფორმები, რამდენიმე მოსახვევით, არსებობენ ლიანდაგის ვარიანტები მცირე აღმართებით და დაღმართებით. რაიმე ტიპის სალიანდაგო განვითარება თითქმის ყოველთვის არ არსებობდა. დეპო წარმოადგენს ფარდულს გვერდითი კედლებით, როგორც წესი ლითონის, დამონტაჟებული ატრაქციონის ტრასაზე ზემოდან, დღეისათვის ასეთი დეპოს არსებობა საჭიროებას არ წარმოადგენს. იყენებენ მხოლოდ ელექტრულ წევას.

მატარებელი შედგება ელმავალისაგან, რომელიც ორთქლმავლის სტილზეა გადაკეთებული და რამდენიმე ვაგონისაგან (როგორც წესი ორი—სამი). დიდი სიგრძის შემადგენლობისთვის გამოიყენება მოტორვაგონული წევა. არსებობს გაფორმების სხვა ვარიანტებიც, მაგალითად მცირე ტრამვაები, პატარა მანქანები, სტილიზებული ცხოველები. ვაგონების სალონების განლაგება შეესაბამება მიკრო ლიანდაგის სიგანის რკინიგზის სამგზავრო ვაგონების განლაგებას.

ელექტროფიცირებულ ლიანდაგებზე ელექტროკვება მიეწოდება საკონტაქტო მავთულიდან ან საკონტაქტო რელსიდან, რომელიც განლაგებულია საყრდენ რელსებს შორის. დენის მიწოდება ხორციელდება ელმავლის ან მოტორვაგონების იატაკის ქვეშ მდებარე ტროლეებიდან. პირველადი ქსელის ძაბვა — ჩვეულებრივი პარკების ატრაქციონების კვებისთვის, სამი ფაზა 380 ვოლტი, მოსული ტრანსფორმატორზე. ძაბვა, გაცემული ტრანსფორმატორის მიერ საკონტაქტო ქსელში — ცვლადი 36 ვოლტი.

ძრავის სიმძლავრე — 0,75-დან 2 კვტ-მდე, დამოკიდებულია ლიანდაგის სირთულეზე და სიგრძეზე, ასევე ვაგონების რაოდენობაზე. საერთო სიმძლავრე შეიძლება აღწევდეს 10 კვტ-ს. უფრო ხშირად მართვა ხორციელდება არა ლოკომოტივის კაბინიდან, არამედ პოსტიდან, რომელიც მდებარეობს ერთადერთ სადგურში (უფრო სწორედ, პლატფორმაზე). როგორც წესი მართვის პოსტი მდებარეობს ჯიხურში, რომელიც ასევე ხშირად გამოიყენება, როგორც ატრაქციონზე ბილეთების გასაყიდი სალარო.

ატრაქციონის ტრასის გასწვრივ, როგორც წესი აყენებენ ბუტაფორულ შუქნიშნებს, სემაფორებს და სხვა სარკინიგზო ატრიბუტიკას.

მატარებლის სიარულის ხანგრძლივობა შეადგენს, როგორც წესი დაახლოებით სამ წუთს.

ატრაქციონი გაანგარიშებულია ორი-ხუთი წლის ასაკის ბავშვებზე.

ასევე არსებობენ პედლებიანი ატრაქციონები. ასეთ ატრაქციონებზე გამოიყენება ერთმანეთის მიმართ არაგადაჯაჭვული ველოდრეზინები, რომლებსაც მიცემული აქვთ ბავშვებისათვის მიმზიდველი იერი, როგორც წესი — ორთქლმავლის.

დიდი ატრაქციონები
ასევე გვხვდება საკმაოდ დიდი ატრაქციონის რკინიგზები, თავისი ზომებით ნამდვილი საბავშვო რკინიგზების მსგავსი. მაგალითად, ქალაქ ბახმაჩში არსებობს 1,8 კმ სიგრძის მქონე ატრაქციონის რკინიგზა.
გაეტანო მარტინო

გაეტანო მარტინო (დ. 25 ნოემბერი, 1900 — გ. 21 ივლისი, 1967) — იტალიელი პოლიტიკოსი, ექიმი და უნივერსიტეტის ლექტორი.

ადრეული ცხოვრება და მედიცინა
გაეტანო მარტინო დაიბადა 1900 წელს სიცილიის ქალაქ მესინაში, ქალაქის მერის, ანტონინო მარტინოს ოჯახში. 1923 წელს დაამთავრა რომის საპიენცის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. ექიმად მუშაობდა პარიზის სენტ-ანტუანის საავადმყოფოში. 1934 წელს ის მესინას უნივერსიტეტის ლექტორი გახდა, ხოლო მოგვიანებით, 1943 წლიდან 1954 წლამდე, უნივერსიტეტის დეკანიც იყო. 1966 წლიდან 1967 წლამდე მარტინო ასევე რომის საპიენცის უნივერსიტეტის დეკანიც იყო.

პოლიტიკური კარიერა
საგარეო საქმეთა მინისტრი
მარტინო ცნობილი ლიბერალი პოლიტიკოსი იყო. 1948 წელს აირჩიეს დეპუტატთა პალატაში, ხოლო 1954 წელს ქრისტიან-დემოკრატ მარიო შელბას მმართველობის დროს ხანმოკლე პერიოდით გახდა განათლების მინისტრი. 1954 წლის ბოლოს, მარტინო გახდა საგარეო საქმეთა მინისტრი ატილიო პიჩონის შეცვლის შემდეგ, რომელიც მონტესის საქმეში იყო ჩართული.

საგარეო საქმეთა მინისტრის რანგში, მარტინომ ხელი შეუწყო ევროპული ინტეგრაციისა და ინტერნაციონალიზმის გაუმჯობესებას, პირველად 1955 წელს მესინაში გამართულ კონფერენციაზე. 1956 წელს მან იტალიის გაეროში მიღებას შეუწყო ხელი. იმავე წელს მარტინო, ნორვეგიელ ჰალვარდ ლანგესთან და კანადელ ლესტერ პირსონთან ერთად, ნატოს „ბრძენი“ გახდა და სამოქალაქო სფეროებში მის ჩართულობას უჭერდა მხარს. მარტინო ასევე დაესწრო რომის ხელშეკრულების ხელმოწერას 1957 წელს, რომლითაც დაარსდა ევროპის ეკონომიკური საზოგადოება.

არმუარის საქმე
1956 წელს გაზეთ „ “--ში გამოქვეყნდა სტატია, სადაც მარტინომ განაცხადა, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს იტალიაში გერმანიის მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების გამოძიება უარყოფითად აისახებოდა გერმანიის ევროპაში ინტეგრაციაზე. 1994 წელს, სამხედრო ბაზაზე იტალიაში ნაცისტების მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების შესახებ საიდუმლო დოკუმენტებით სავსე კარადის აღმოჩენის შემდეგ, მეტსახელად „სირცხვილის კარადა“ („ “), გაირკვა, რომ მარტინომ ცივი ომის დროს გერმანიის იზოლაციის თავიდან ასაცილებლად გამოძიება დაბლოკა.

გვიანდელი ცხოვრება
ევროპული ინტეგრაციის საქმეში შეტანილი წვლილისთვის მარტინო 1962 წელს ევროპარლამენტის პრეზიდენტად აირჩიეს. ის ასევე იტალიის პალატის დეპუტატის თანამდებობას იკავებდა 1967 წლის ივლისში გარდაცვალებამდე.

არჩევნების ისტორია
ნინო პიზანო

ნინო პიზანო (; დ. 1315, პიზა, ტოსკანა — გ. 1370, პიზა, ტოსკანა) — პროტორენესანსის პერიოდის იტალიელი მოქანდაკე, ბრინჯაოს ჩამომსხმელი, მჭედელი და ოქრომჭედელი, ლუკა-პიზის სკოლის წარმომადგენელი. ანდრეა პიზანოს ვაჟი.

ბიოგრაფია
მხატვრის შესახებ ბიოგრაფიული მონაცემები უკიდურესად მწირია. ცნობილია, რომ იგი მოღვაწეობდა 1343-1368 წლებში. ნინო მამასთან ერთად მუშაობდა ვენეციის სან-ძანიპოლოსა და პიზის სანტა-კატერინას ეკლესიების ქანდაკებების შექმნაზე, ასევე შეასრულა რამდენიმე რელიეფური პანელი ფლორენციის სანტა-მარია-დელ-ფიორეს საკათედრო ტაძრის სამრეკლოსთვის (კამპანილა). 1349 წელს ნინო მამის მემკვიდრე გახდა ორვიეტოს ტაძარზე მიმდინარე სამუშაოებში. მამის შემოქმედებისგან განსხვავებით, ნინო უარყოფდა ანტიკური მოტივების ნოვაციებს და ნაწილობრივ დაუბრუნდა გოთიკურ ტრადიციებს.

მის მიერ დამოუკიდებლად შესრულებულ ნამუშევართაგან ცნობილია: „მადონა ყრმით“ ფლორენციის სანტა-მარია-ნოველას ეკლესიაში, „წმინდა ეპისკოპოსი“ ორისტანოს ტაძარში და ეპისკოპოს შერლატის ძეგლი, რომელიც ამჟამად პიზის ტაძრის მუზეუმში ინახება. სხვა ნამუშევრებს შორის, რომლებსაც პირობითად მიაწერენ ოსტატს, არის: „მადონა ვარდით“ სანტა-მარია-დელა-სპინას ეკლესიაში, „მადონა ყრმით“ ტრაპანის სანტა-მარია-ანუნციატას ბაზილიკაში და „რძის მადონა“ პიზის სან-მატეოს ეროვნულ მუზეუმი. „ხარება“, რომელიც ოდესღაც სანტა-კატერინას ეკლესიაში იმყოფებოდა, ამჟამად დაცულია ხელოვნების ეროვნული გალერეაში (ვაშინგტონი).

გალერეა
ალთაის საფეხური

ალთაის საფეხური — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -20, -96). სახელი ეწოდა ალთაის მთების მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

ალთაის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 545.19 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
ჯუზეპე აონცო

ჯუზეპე აონცო (დ. 1887 – გ. 1954) — იტალიელი მეზღვაური, რომელიც ცნობილი იყო პრემუდას ბრძოლაში მონაწილეობით.

ცხოვრება და კარიერა
ჯუზეპე აონცო დაიბადა სავონაში. მოზარდობის ასაკში მეზღვაური გახდა და 1907 წელს იტალიის საზღვაო ფლოტში გაიწვიეს, ორი კი წლის შემდეგ სამსახურიდან გაათავისუფლეს და კარიერა სამოქალაქო საზღვაო კაპიტნად დაიწყო. 1915 წელს, იტალიის პირველ მსოფლიო ომში ჩართვისთანავე, იგი კვლავ საზღვაო ოფიცრად გამოიძახეს და მალევე პრაპორშჩიკის წოდება მიენიჭა.

პრემუდა
1918 წლის 9-10 ივნისის ღამეს, ის იყო -ის (ტორპედოს ნავი) კაპიტანი და ლუიჯი რიცოსთან ერთად პატრულირებდა ადრიატიკის ზღვაში, დღევანდელი ხორვატიის სანაპიროსთან, როდესაც აღმოაჩინეს ავსტრია-უნგრეთის დიდი ფლოტი. ლუიჯი რიცოს -მა გაისროლა ტორპედო, რომელმაც ჩაძირა , აონცომ თავისი ტორპედო ესროლა -ს, რომელსაც მოარტყა, თუმცა ტორპედოები არ აფეთქებულა. ამისთვის აონცომ მიიღო სამხედრო მამაცობის ოქროს მედალი და დაწინაურდა გემის ლეიტენანტად.

გვიანდელი ცხოვრება
1919 წელს აონცომ ფლოტი დატოვა და სხვადასხვა სავაჭრო გემის კაპიტნად მუშაობდა. 1940 წელს იგი ფლოტის ოფიცრად გაიწვიეს და სამხედრო ტრანსპორტისთვის გამოყენებული სხვადასხვა სავაჭრო გემის კაპიტნად მსახურობდა. 1945 წელს ის სავაჭრო გემების კაპიტნის თანამდებობას დაუბრუნდა.
მესინის პორტი

მესინის პორტი — პორტი, რომელიც ემსახურება მესინას, სიცილიაში, იტალიაში. საუკუნეში პორტმა მნიშვნელოვანი ზრდა განიცადა ნავსადგურის ტვირთ და მგზავრთბრუნვაში და ამჟამად ის ხმელთაშუა ზღვაში ერთ-ერთი უდიდესი და უმნიშვნელოვანესია საკრუიზო გემებისთვის, 2006 წელს 260,000 მგზავრს, ხოლო 2009 წელს 405,000 მგზავრს მოემსახურა.

პორტი მესინის სრუტის დასავლეთ სანაპიროზე იხსნება და ბუნებრივი ნავსადგურის დიდი შესასვლელისგან შედგება, რომელიც დაახლოებით 820 000 კმ² ფართობს მოიცავს. თუმცა, პორტის ტერიტორიები მხოლოდ დაახლოებით 50 ჰექტარს იკავებს. ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ნავსადგურის შესასვლელი დაახლოებით 400 მეტრის სიგანისაა, ხოლო წყლის საშუალო სიღრმე (ნავსადგურიდან დაახლოებით 100 მეტრის დაშორებით) 40 მეტრია. ეს პორტში დიდი გემების შესვლისა და მათი მომსახურების საშუალებას იძლევა. დოკები აღჭურვილია როგორც სტაციონარული, ასევე მობილური ამწეებით და ერთმანეთთან რკინიგზით დაკავშირებულია მესინა ცენტრალესა და მესინა მარიტიმას რკინიგზის სადგურების მეშვეობით. იტალიურ პრაქტიკასა და ეროვნულ ადმინისტრაციულ სამართალში კანონის „ფართო ინტერპრეტაცია“ მიჩნეულ იქნა საკითხად, რომლის შესახებაც არაიტალიურ კომპანიებს არ შეეძლოთ სცოდნოდათ და, შესაბამისად, საფასურის გადახდის გაუმჟღავნებელი მოთხოვნა დისკრიმინაციულად და გაუმჭვირვალედ იქნა მიჩნეული.
1967 წელი პაკისტანში

1967 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — მუჰამედ აიუბ-ხანი
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: ალვინ რობერტ კორნელიუსი

მოვლენები
მარტი
17 მარტი – პირველად, შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის დაბადების დღე საჯაროდ აღინიშნა მისი პარტიის, ავამი ლიგის მიერ აღმოსავლეთ პაკისტანში.

აპრილი
26 აპრილი – პირველად, კაბინეტის სხდომა ჩატარდა ახალ დედაქალაქში, ისლამაბადში.

მაისი
1 მაისი – ხუთმა ოპოზიციურმა პარტიამ: ეროვნულმა დემოკრატიულმა ფრონტმა, საბჭოს მუსლიმურმა ლიგამ, ჯამაათ-ე-ისლამიმ, პაკისტანის ავამი ლიგამ და ნიზამ-ე-ისლამ პარტიამ შექმნეს ალიანსი სახელწოდებით პაკისტანის დემოკრატიული მოძრაობა.

ივნისი
23 ივნისი – მთავრობამ აკრძალა ტაგორის სიმღერების ტრანსლირება რადიო პაკისტანზე, რამაც გააბრაზა ქვეყნის ბენგალური მოსახლეობა, რომელიც ამ სიმღერებს თავისი კულტურული იდენტობის ნაწილად მიიჩნევს.

აგვისტო
24 აგვისტო – გაიხსნა ქვეყნის პირველი ფოლადის ქარხანა, რომელიც შექმნილია წელიწადში 150,000 ტონა ფოლადის წარმოებისთვის, ჩიტაგონგში, აღმოსავლეთ პაკისტანში.

ნოემბერი
6 ნოემბერი
პაკისტანი აირჩიეს გაეროს უშიშროების საბჭოში ორწლიანი ვადით.
 ხულნაში დაარსდა სატელეკომუნიკაციო პლასტმასის იზოლირებული კაბელების წარმოებისთვის.
23 ნოემბერი – მანგლას კაშხალი, რომელიც აშენდა სარწყავად და ელექტროენერგიის გენერაციისთვის, გაიხსნა.
30 ნოემბერი – ლაჰორში დაარსდა პაკისტანის სახალხო პარტია და ზულფიქარ ალი ბჰუტო აირჩიეს მის თავმჯდომარედ.

დეკემბერი
1 დეკემბერი – დაკაში გაიხსნა მოდჰუმიტას კინოთეატრი, სადაც ნაჩვენები იყო 1963 წლის ჰოლივუდის ეპოსი „კლეოპატრა“.
დეკემბერი – ეროვნული ავამი პარტია დაიშალა ორ ჯგუფად: პრო-ჩინური ეროვნული ავამი პარტია (ბჰაშანი) და პრო-მოსკოვური ეროვნული ავამი პარტია (ვალი).

დაბადებულები
იანვარი
იანვარი
12 იანვარი – ალი მოჰამად მაჰარი, პოლიტიკოსი (გ. 2019)

აპრილი
1 აპრილი – ლალაკ ჯანი, ჯარისკაცი, რომელმაც მიიღო პაკისტანის უმაღლესი სამხედრო ჯილდო ნიშან-ე-ჰაიდერი (გ. 1999)

სექტემბერი
6 სექტემბერი – ნასირ ვასტი, კრიკეტელი (გ. 2006)

ოქტომბერი
3 ოქტომბერი – ნაჯიბულლა ხან ნიაზი, პოლიტიკოსი (გ. 2014)
4 ოქტომბერი – აამერ ჰანიფი, კრიკეტელი
15 ოქტომბერი – ვაქარ აჰმად ხანი, პოლიტიკოსი (გ. 2022)

დეკემბერი
12 დეკემბერი – ქაზი აშფაქი, ფეხბურთელი (გ. 2001)

გარდაცვლილები
იანვარი
20 იანვარი – მადარ ბუქსი, პოლიტიკოსი (დ. 1907)

აპრილი
6 აპრილი – რამეშ შილი, ბენგალელი ბარდი (დ. 1877)

მაისი
29 მაისი – გოლამ მოულა, ექიმი და პოლიტიკოსი (დ. 1920)

ივნისი
23 ივნისი – როშან იაზდანი, ფოლკლორისტი (დ. 1917)

ივლისი
9 ივლისი – ფატიმა ჯინაჰი, პოლიტიკოსი (დ. 1893)

სექტემბერი
2 სექტემბერი – აიეთ ალი ხანი, მუსიკოსი (დ. 1884)

ნოემბერი
14 ნოემბერი – სეიედ ზიაულ აჰსანი, პოლიტიკოსი (დ. 1917)
21 ნოემბერი – აბდულ ვასეკე, პოლიტიკოსი (დ. 1909)