iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აკი კაურისმიაკი

აკი ოლავი კაურისმიაკი (; დ. 4 აპრილი 1957) — ფინელი სცენარისტი, პროდიუსერი და რეჟისორი.

დაიბადა ქალაქ ორიმატილაში, იორმა და ლეენა კაურისმიაკის ოჯახში; აკის გარდა, ოჯახში კიდევ სამი ბავშვი იზრდებოდა. მამამისი ბიზნეს-საქმიანობით იყო დაკავებული, დედამისი ტურისტულ ბიუროში მუშაობდა. 1981 წელს აკიმ, ძმასთან, მიკასთან ერთად დააარსა კინოკომპანია , რომელმაც სახელი მიიღო ჟან-ლიუკ გოდარის ფილმის „ალფავილის“ მიხედვით. 1981 წელს კაურისმიაკიმ გადაიღო დოკუმენტური ფილმი როკ-მუსიკის შესახებ „საიმა-მოვლენა“. 1980-იანი წლების დასაწყისში აკიმ, მიკა კაურისმიაკის სადებიუტო ორი ფილმისთვის დაწერა სცენარი („მატყუარა“, 1981„ და უვარგისები“, 1982). აკი კაურისმიაკიმ 1983 წელს საკუთარი სცენარის მიხედვით გადაიღო ფილმი „დანაშაული და სასჯელი“. მისი ფილმების დიდი ნაწილის მოქმედება ქალაქ ჰელსინკიში მიმდინარეობს. 1988 წელს გადაიღო ფილმი „არიელი“, რომელმაც მიიღო ფიპრესი. 2002 წელს საკუთარი სცენარის მიხედვით შექმნა ფილმი „ადამიანი წარსულის გარეშე“, რომელმაც 2002 წელს კანის კინოფესტივალზე მიიღო გრან-პრი და ნომინირებული იყო ოსკარის პრემიაზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის 2003 წელს. 2006 წელს გადაიღო კრიმინალური დრამა „გარეუბნების შუქი“, რომელიც წარდგენილი იყო კანის კინოფესტივალზე 2006 წელს.
დაძიბაო

დაძიბაო (; — „დიდი იეროგლიფებით დაწერილი გაზეთი“) — ხელით ნაწერი კედლის გაზეთი ჩინეთში. გამოიყენებოდა პროპაგანდისათვის, პროტესტის გამოსახატავად და ა. შ. დაძიბაოს დაწერის უფლება ასახულია 1975 წლის ჩინეთის კონსტიტუციაში.

ამ გაზეთების გამოყენება განსაკუთრებით აქტუალური გახდა კულტურული რევოლუციის პერიოდში. განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 1966 წლის 25 მაისს პეკინის უნივერსიტეტის ასპირანტმა ნე იუანცზიმ და მისმა მეგობრებმა გამოაქვეყნეს დაძიბაო, სადაც უნივერსიტეტის რექტორს და ლექტორებს უწოდეს „შავი ანტიპარტიული ბანდიტები“. მაო ძედუნმა მას უწოდა „პირველი მარქსისტული დაძიბაო ჩინეთში“.
ათასის ექსპედიცია

ათასის ექსპედიცია — გენერალ ჯუზეპე გარიბალდის სამხედრო კამპანია 1860-1861 წლებში. გარიბალდი გაემართა სამხრეთი იტალიისაკენ და დაამარცხა ორი სიცილიის სამეფო, რის შედეგადაც იგი დაიპყრო და იტალიის სამეფოს შეუერთა.

ექსპედიცია იყო იტალიის გაერთიანების ნაწილი და შთაგონებული კამილო კავურის, სარდინიის სამეფოს პრემიერ-მინისტრის მიერ.
არაპირდაპირი გადასახადი

არაპირდაპირი გადასახადი – გადასახადი (დამატებული ღირებულების გადასახადი, აქციზის გადასახადი, იმპორტის გადასახადი), რომელიც დგინდება მიწოდებული (იმპორტირებული) საქონლის ან/და გაწეული მომსახურების ფასზე დანამატის სახით და რომელსაც იხდის მომხმარებელი (იმპორტიორი) ამ გადასახადით გაზრდილი ფასით საქონლის ან/და მომსახურების შეძენისას (იმპორტისას). არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრება საქონლის მიმწოდებელს (იმპორტიორს) ან/და მომსახურების გამწევს, რომელიც ამ კოდექსის მიზნებისათვის გადასახადის გადამხდელად იწოდება.

არაპირდაპირ გადასახადებს აერთიანებთ 2 დამახასიათებელი ნიშანი: ის დგინდება ფასზე დანამატის სახით და მას იხდის საბოლოო მომხმარებელი.
მუღოჯარები

მუღოჯარები  — მთები ყაზახეთში. გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 200 კმ-ზე, სიგანე 30 კმ-მდე, სიმაღლე 657 მ-მდე (მთა დიდი ბოქთიბაი). წარმოადგენს ურალის მთების სამხრეთ გაგრძელებას. იწყება ვიწრო ჭიუხით, რომელიც სამხრეთისაკენ ორ ქედად იყოფა. უფრო მაღალი და დანაწევრებულია დასავლეთი ქედის სამხრეთი ნაწილი, აღმოსავლეთი ქედი მოგლუვებულია და დასერილია მდინარე ირღიზის შენაკადებით. მუღოჯარები აგებულია კამბრიულისწინა და პალეოზოური კვარციტებით, კრისტალური ფიქლებით, გნაისებით, გრანიტებით, ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. ჰავა მკვეთრად კონტინენტურია; იცის ცივი, მცირეთოვლიანი ზამთარი. ნალექები 200-250 მმ წელიწადში. მუღოჯარების დასავლეთ კალთაზე სათავე აქვს მდინარეებს: ემბას, ორს. არის სტეპისა და ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა. გაზაფხულისა და ზაფხულის საძოვრები. არის სპილენძის, ნიკლისა და სხვა საბადოები.
კაპის მთები

კაპის მთები — მთები აფრიკის სამხრეთ ნაწილში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, პორტ-ელიზაბეთსა (აღმოსავლეთით) და მდინარე ოლიფანტსის შესართავს (დასავლეთით) შორის. სიგრძე დაახლოებით 800 კმ. შედგება რამდენიმე პარალელური ქედისაგან. საშუალო სიმაღლე — 1500 მ, მაქსიმალური — 2326 მ. აგებულია ქვიშაქვებით და კვარციტებით. მთებს შორის მოქცეულია გასწვრივი დადაბლება — მცირე კარუ. ჰავა დასავლეთით ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. ნალექები ქარპირა კალთებზე წელიწადში 600 მმ-ზე მეტი მოდის, აღმოსავლეთით — 800 მმ-ზე მეტი. ზამთარში მწვერვალები თოვლით იფარება. ზაფხული მშრალია. ქარზურგა კალთებზე და შიგა ხეობებში ნახევარუდაბნოა. მთის კალთებზე მარადმწვანე მეორეული ბუჩქნარი და წიწვოვან-ფოთლოვანი ტყეა.
ოსკარის 41-ე დაჯილდოება

ოსკარის 41-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 41-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1969 წლის 14 აპრილს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1968 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა .

ლაურეატები
ტოგო ჰეიჰაჩირო

ტოგო ჰეიჰაჩირო (; დ. 27 იანვარი, 1848, კაგოსიმა — გ. 30 მაისი, 1934, ტოკიო) — იაპონელი სამხედრო-საზღვაო მოღვაწე. ფლოტის ადმირალი და იაპონიის იმპერიის მარშალი. იაპონიის გაერთიანებული ფლოტის მეთაური 1904–1905 წლების რუსეთ-იაპონიის ომის დროს.

დაიბადა 1848 წელს საცუმის პროვინციის ქალაქ კაგოსიმაში (ამჟამად კაგოსიმის პრეფექტურა). 1871 წელს შევიდა ტოკიოს საზღვაო სასწავლებელში, საიდანაც 1872 წელს 11 კადეტთან ერთად სასწავლებლად დიდ ბრიტანეთში გააგზავნეს, სადაც 7 წელი იმყოფებოდა.

1904-1905 წლებში მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში. ცუსიმის ბრძოლაში რუსეთის ბალტიის ფლოტი გაანადგურა.
მეექვსე კოალიციის ომი

მეექვსე კოალიციის ომი — ევროპის ქვეყნების კოალიციის ბრძოლა ნაპოლეონის საფრანგეთისა და მისი მოკავშირეების წინააღმდეგ. მეექვსე ანტიფრანგული კოალიცია ჩამოყალიბდა მას შემდეგ, რაც საფრანგეთის დიდი არმია რუსეთის კამპანიის შედეგად განადგურდა.

1813 წლის დასაწყისში საფრანგეთის წინააღმდეგ მხოლოდ რუსეთი იბრძოდა, შემდეგ მას შეუერთდა პრუსია, გაზაფხულზე ინგლისი, ავსტრია და შვედეთი, ხოლო ლაიფციგის ბრძოლაში ნაპოლეონის მარცხის შემდეგ კოალიციას გერმანული სახელმწიფოები ვიურტემბერგი და ბავარია შეუერთდნენ. პირენეს ნახევარკუნძულზე იბრძოდნენ ესპანეთი და პორტუგალია. აქტიური საბრძოლო მოქმედებები მიმდინარეობდა 1813 წლის მაისიდან 1814 წლის აპრილამდე. 1814 წელს საბრძოლო მოქმედებები გადავიდა საფრანგეთში, რაც პარიზის აღებითა და ნაპოლეონის ხელისუფლებიდან ჩამოშორებით დასრულდა.
ლორენს ოლივიე

ლორენს ოლივიე (; დ. 22 მაისი, 1907 — გ. 11 ივლისი, 1989) — ბრიტანელი თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი მსახიობი. 60 წლიანი კარიერის მანძილზე შეასრულა უამრავი როლი თეატრსა და კინოში. ავტორია და მთავარი როლის შემსრულებელია შექსპირის ტრაგედიების მიხედვით გადაღებული ტრილოგიისა. 1974 წელს შეწყვიტა თეატრალური კარიერა. 1970-იანი წლების დასაწყისიდან დაიწყო მოღვაწეობდა ტელევიზიაში. ოლივიე იყო ყველაზე ახალგაზრდა მსახიობი, რომელმაც რაინდის წოდება მიიღო.

ფილმოგრაფია
ხსოვნის დღე

ხსოვნის დღე — ფედერალური დასვენების დღე, რომელიც ეძღვნება ამერიკის შეიარაღებულ ძალებში სამსახურისას დაღუპული კაცების და ქალების მოგონებას. ეს დღე აღინიშნება მაისის ბოლო ორშბათს. თავიდან ეწოდებოდა შემკული დღე - , და ეძღვნებოდა ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს როგორც კავშირის ასევე კონფედერაციის მხარეს მებრძოლი ჯარისკაცების ხსოვნას. საუკუნეში ხსოვნის დღე განივრცო ყველა ამერიკელ სამხედროზე რომელიც საბრძოლო მოქმედების დროს დაიღუპა.
არავალი

არავალი — ქედი ინდოსტანის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ ინდოეთში. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ 560 კმ-ზე, შედგება ორი ძირითადი ქედისაგან. სიმაღლე 300-900 მ. მაქსიმალური სიმაღლე 1722 მ (მთა აბუს მთა). ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, არავალი განფენილია გუჯარათის, რაჯასტანისა და ჰარიანის შტატების ტერიტორიებზე. ჩრდილო-დასავლეთით არავალი ჰყოფს თარის უდაბნოს, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — მალვის პლატოს. ინდოეთის უძველესი ნაოჭა ქედია. აგებულია კრისტალური ქანებით. მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით. გაბატონებულია ნახევარუდაბნო და უდაბნო ლანდშაფტები.
ოსკარის 76-ე დაჯილდოება

ოსკარის 76-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 76-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2004 წლის 24 თებერვალს კოდაკის თეატრში, (ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2003 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა . ფილმმა „ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება“ მიიღო ყველა, თერთმეტივე ჯილდო, რაზეც იყო ნომინირებული.

ლაურეატები
აჰაგარი

აჰაგარი, აჰაგარის მთიანეთი — მთის მასივი ცენტრალურ საჰარაში, ალჟირში. შედგება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმული ბრტყელმწვერვალებიანი საფეხურებისებრი ქედებისაგან, რომელთა საშუალო სიმაღლეა 800 მ და ბაზალტური პლატოებისაგან, რომელთა საშუალო სიმაღლეა 2000 მ და რომელზედაც აღმართულია ვულკანური კონუსები, რომელთა შორის გამოიყოფა მწვერვალი თაჰათი (2918 მ). აჰაგარი საფუძველში აგებულია კემბრიუმამდელი ქანებით, კერძოდ გრანიტებით, გნაისებითა და ფიქლებით, რომლებთანაც დაკავშირებულია ურანის, პლატინის, ალმასის, ნიკელისა და სხვა სასარგებლო წიაღისეულების ბუდობები. ჩრდილოეთიდან და სამხრეთისაკენ მთიანეთი შემოსაზღვრულია პალეოზოური ასაკის ქვიშაქვებიანი კუესტებით (ტასილი). კლიმატი მთა-უდაბნოს ტიპისაა, მწვერვალებზე ზამთარში იცის თოვლი. ნალექები 100 მმ-ზე ნაკლები წელიწადში. მუდმივი ზედაპირული ჩამონადენი მხოლოდ უადების ზემოთებშია, სადაც არის მეტად ხშირი ბალახოვანი საფარველი, გვხვდება ცალკეული ხეები და კორომები, მათ შორის კვიპაროზი, მირტი, პალმები, აკაცია. აჰაგარში ბინადრობს მუფლონი, გეპარდი, ლომი. ძირითადად მომთაბარე მოსახლეობა მეტწილად მისდევს მესაქონლეობას. 1500 მ სიმაღლემდე იშვიათ ოაზისებში განვითარებულია მიწათმოქმედება.
შვაბიის ალბი

შვაბიის ალბი, შვაბიის იურა — კუესტური სერი სამხრეთ გერმანიაში, შვაბია-ფრანკონიის იურის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილი. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ დაახლოებით 160 კმ-ზე. სიმაღლე 1015 მ-მდე (მთა ლემბერგი). უმთავრესად აგებულია იურული კირქვებით. თხემი დაკარსტული პლატოა. სამხრეთ-აღმოსავლეთი კალთა დამრეცია, ჩრდილოეთ-დასავლეთი — ციცაბო.

დანაწევრებულია დუნაისა და ნეკარის შენაკადებით. კალთები შემოსილია წიწვნარითა და მუხის ტყით, მდელოთი და ბუჩქნარით. შვაბიის ალბი ქმნის ჩრდილო-დასავლეთისაკენ მიმართულ კირქვიანი ფლატეების ღილკილოსებურ კლაკნილ უწყვეტ ხაზს, რომლის შეფარდებითი სიმაღლე 200 მ-იდან 300 მ-მდეა. აღმოსავლეთისაკენ შედარებით დადაბლებულია.

ზემოთ ქედზე მდებარეობს საკმაოდ ფართო კარსტულ ფორმებიანი პლატო ძაბრებითა და ჩაქცევებით. მასზე ბევრი ატმოსფერული ნალექი მოდის, ზამთრობით გარკვეული დროის განმავლობაში თოვლი არ დნება. იცის ძლიერი ქარი და ნისლი. კუესტის ციცაბო კალთები და ხევები, რომლებითაც დასერილია ის, დაფარულია ხშირი წიფლის ტყით, დანაწევრებულია და განშტოებებს და ბორცვ-შთენილებს ქმნის. შემდეგ, უფრო ძირს, მეტად დამრეცი, მერგელებისაგან აგებული კალთებია, რომლებიც ლიასური მერგელების ბორცვებიან, ზედა ტრიასული ქვიშაქვების სტრუქტურულ ბაქანს ებჯინება.

ქვიშაქვების ბაქანი შეადგენს ძლიერ დანაწევრებულ, მიხვეულ-მოხვეულ შიდა კუესტურ 200 მ-მდე სიმაღლის ფლატეების მქონე ქედს. კიდევ უფრო ძირს, საშუალოდ 300 მ-იდან 400 მ-ის სიმაღლემდე განლაგებულია აუზის ნიჟარებიანი კირქვებისაგან აგებული ბაქანი. ჩრდილო-დასავლეთით ის, თავის მხრითაც, წარმოშობს ეროზიულ საფეხურს ქვედა ტრიასული ქვიშაქვების პლატოებისაკენ. არის პალეონტოლოგიური რეზერვატი ჰოლცმადენი.
ოსკარის 78-ე დაჯილდოება

ოსკარის 78-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 78-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2006 წლის 5 მარტს კოდაკის თეატრში, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2005 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა .

ლაურეატები
ლონდონის ხელშეკრულება (1913)

ლონდონის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1913 წლის 30 მაისს ლონდონში და რომლის შედეგადაც ბალკანეთის პირველი ომი დასრულდა. ხელშეკრულების თანახმად ოსმალეთის იმპერიამ დაკარგა მთელი ევროპული სამფლობელოები სტამბოლისა და აღმოსავლეთ თრაკიის გარდა.

ევროპის სახელმწიფოების გავლენით ჩერნოგორიამ შკოდერის ალყა მოხსნა. ოსმალეთის ევროპული ტერიტორიები გაინაწილეს საბერძნეთმა (მაკედონიის ნაწილი და სალონიკის რაიონი), სერბეთმა (მაკედონიის ნაწილი და კოსოვო) და ბულგარეთმა (მაკედონიის ნაწილი, თრაკია და ეგეოსის სანაპირო).

დიდი სახელმწიფოების ზეგავლენით შეიქმნა ალბანეთის სახელმწიფო. სერბეთმა ვერ მიიღო გასასვლელი ადრიატიკის ზღვაზე.

ხელშეკრულების გარშემო არსებული დაპირისპირებებისა და უკმაყოფილებების გამო 1913 წლის ივნისში დაიწყო ბალკანეთის მეორე ომი.
დემოკრატიის ქალღმერთი

დემოკრატიის ქალღმერთი — პეკინში, ტიანანმენის მოედანზე მდებარე ათმეტრიანი ქანდაკება. აღმართეს 1989 წლის 29 მაისს ტიანანმენის საპროტესტო აქციის დროს. ქანდაკება 4 დღეში შექმნეს პეკინის ხელოვნების აკადემიის სტუდენტებმა. 1989 წლის 4 ივნისს ჩინეთის არმიამ ქანდაკება დაშალა. ამის შემდეგ შეიქმნა მისი რამდენიმე ასლი, რომლებიც მსოფლიოს მრავალ ქალაქში დაიდგა.
კალჩიკი

კალჩიკი ( სავარაუდოდ, აგრეთვე კალკა) — მდინარე უკრაინაში, დონეცკის ოლქში. სიგრძე 88 კმ, აუზის ფართობი 1263 კმ². მდინარე კალმიუსის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს აზოვისპირა მაღლობზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 250 მ სიმაღლეზე, სოფელ კალჩინოვკის მიდამოებში, დონეცკისა და ზაპორიჟიის ოლქების საზღვარზე. ტრაპეციის ფორმის ხეობა აქვს. შერეული საზრდოობის მდინარეა. მდინარის ნაპირზეა ქალაქი მარიუპოლი. წყლის მინერალიზაცია იზრდება სათავიდან შესართვამდე. შესართავის რიაონში მინერალიზაცია 2,5 გ/ლ აღწევს. წყლის ხარჯი 3,0-იდან 30-მდე მ³/წმ. არის სარკისებრი კობრი, თეთრი ამური, სქელშუბლა და სხვა სახეობის თევზი. 1223 წლის 31 მაისს მდინარეზე მოხდა ბრძოლა გაერთიანებულ რუს-ყივჩაყთა ჯარებსა და მონღოლთა კორპუსს შორის.
ზელენცი

ზელენცი — ქალაქ კრანისკა-გორასთან ახლოს მდება წყარო და ეპონიმური ბუნებრივი ნაკრძალი, სლოვენიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში. ის არის მდინარე სავა დოლინკას სათავე რომელიც თავის მხრივ წარმოქმნის დუნაის ერთ-ერთ უდიდეს შენაკად სავას.

ზელენცი ამოდის ზედაპირზე მიწისქვეშა დინებიდან რომელიც სათავეს პლანიცაში იღებს და წარმოქმნის ორი მეტრის სიღრმის ტბას. ტბას აქვს მუქი მწვანე ფერი, რის გამოც ნაკადულის და მის შემოგარე არეალის სახელის სლოვენურიდან თარგმანი ნიშნავს მწვანეს .

გალერეა
კალკის ბრძოლა

კალკის ბრძოლა — რუსული სამთავროებისა და მონღოლეთის იმპერიის ჯარების ბრძოლა. გაიმართა 1223 წლის 31 მაისს მდინარე კალკაზე. ბრძოლა გაიმართა თანამედროვე დონეცკის ოლქის ტერიტორიაზე უკრაინაში. სამდღიანი ბრძოლის შემდეგ მონღოლებმა სრულიად გაანადგურეს რუსული სამთავროების კოალიცია. ბრძოლაში დაიღუპა მრავალი თავადი და ბოიარი. მონღოლების ლაშქარს სარდლობდნენ მონღოლი მხედართმთავრები ჯებე და სუბუდაი.
კახიანოური

კახიანოური — უბანი ქუთაისის სამხრეთ ნაწილში, გაშლილია მშრალი ხიდიდან რიონის სადგურამდე.

ისტორია
უხსოვარი დრო
კახიანოური უხსოვარი დროიდან დასახლებულ პუნქტს წარმოადგენდა. ქუთაისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მკვლევართა მუშაობის შედეგად აღმოჩენილია სხვადასხვა დროს ნაპოვნი ცალკეული მასალები, რომლებიც განეკუთვნება კლასობრივი საზოგადოებისწინა ხანას და ნივთები, რომლებიც აქ საქალაქო კულტურის არსებობასაც ადასტურებენ. ასეთებია: გვიანი ბრინჯაოსა და გვიანი ბრინჯაო-ადრერინის ხანის სამეურნეო იარაღები.

შემდგომი პერიოდი
ისტორიკოს ნოე ბალანჩივაძის მტკიცებით, ამ ადგილზე მეფეებს საზამთრო სადგომი ჰქონდათ აშენებული. ბალახუანის სამხრეთით ვახუშტი ბატონიშვილს აღნიშნული აქვს "კახნიაური", რომელსაც უწოდებს მეფის საზამთრო სადგურს. გერმანელი მოგზაურის, გიულდენშტედტის, სიტყვით, ეს ადგილი იმერეთის სამეფოს უფლისწულის საჯდომი იყო, სადაც იდგა პატარა დანგრეული ციხე კახნიაური. აქ ლითოფონის ქარხნის ტერიტორიაზე დღესაც შეიმჩნევა ქვითკირის ნაშენი კედლის ფრაგმენტები, რომელთა სიძველე ეჭვს არ ტოვებს. იგი კახნიაურის ციხე სადგომის ნაშთი უნდა იყოს.

სახელის წარმოშობის ვერსიები
სახელი კახნიაურის წარმოშობის შესახებ სხავადასხვა აზრია გაბატონებული ქართულ საისტორიო წყარობსა და მწერლობაში. ენათმეცნიერი მიხეილ ალავიძე წერს: "კახიანაური" მიღებულია ფორმიდან "კახნიაური" ნ თანხმოვნის გადასმით.

ვახუშტი ბატონიშვილი წერს, რომ სახელი წარმოიშვა გვარი კახიანისგან, როგორც ირკვევა აზნაური კახიანები, რომელთა გვარიც სოფელ ეწერიდან მოდიოდა, კახიანოურის მიწას ფლობდნენ.

ამ ყველაფერთან დაკავშირებით ისტორიკოს ვახტანგ სიდამონიძეს სრულიად განსხვევბული ვერსია აქვს. ის გვიამბობს, რომ შესაძლოა სახელი კახნიაური წარმოიშვა საუკუნის პირველ ნახევარში. როგორც ცნობილია, 1614 წელს აღმოსავლეთ საქართველოს შემოესია შაჰ-აბასი. ქართლის მეფე ლუარსაბმა და კახეთის მეფე თეიმურაზმა იმერეთის სამეფოს დროებითი თავშესაფარი სთხოვეს. იმერეთის მეფემ ისინი გულთბილად მიიღო, უმასპინძლა და შეიფარა.

მალე ლუარსაბ მეფე შაჰ-აბასმა მოტყუებით გადაიყვანა იმერეთიდან ქართლში და ირანში გაიწვია. თეიმურაზი კი იმერეთში დარჩა. მართალია. თეიმურაზი 1615 წელს ისევ დაეპატრონა კახეთს, მაგრამ შემდეგ თეიმურაზი კვლავ დამარცხდა ქართლის მეფე როსტომთან ბრძოლაში და ისევ იმერეთში დაბრუნება მოუწია. მან არა მარტო მეფის სახლობა, არამედ არისტოკრატია და 700 კაციანი არმია გაიყოლა. იმერეთის მეფემ თეიმურაზს ციხე-სიმაგრე გადასცა, რათა საცხოვრებელი პირობები შეექმნა საკუთარი ხალხისთვის. ისინი აქ 7 წლის განმავლობაში დარჩნენ.

ამ ციხე-სიმაგრეს და მის სანახებს იმერლებმა უწოდეს კახნიაური, ე. ი. კახელების დასახლების ადგილი, ქართული სიტყვის მარცვალი "ური", კუთვნილების მაჩვენებელია. ამრიგად, უნდა დავასკვნათ, რომ კახნიაურის, როგორც სახელწოდების, წარმოშობა, იმერეთში კახელთა დასახლებასთან უნდა იყოს დაკავშირებული.
ჩრდილოეთის ქვეყანა (ფილმი)

ჩრდილოეთის ქვეყანა — 2005 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. დაფუძნებულია 2002 წელს გამოსულ წიგნზე, რომელიც ასახავს სექსუალური შევიწროების შესახებ სასამართლო დავას. შარლიზ თერონმა და ფრანსის მაკდორმანდმა მიიღეს ოსკარისა და -ს ნომინაციები.

სიუჟეტი
ჯოსი ეიმსის ქორწინება ინგრევა და ის მიემგზავრება მშობლიურ მხარეში, ჩრდილოეთ მინესოტაში სამსახურის საძიებლად. ეიმსს ორი შვილი ჰყავს. მათ სარჩენად ის იძულებულია, მუშაობა დაიწყოს მაღაროში, სადაც მამამისი მუშაობს. მაღაროშიდასაქმებულთა უმრავლესობა მამაკაცებია და ეიმსი წააწყდება მკაცრ რეალობას, სადაც ქალები დამცირებულები და შევიწროეულები არიან. ჯოსი მოწმე გახდება მაღაროელი კაცის მიერ მისი მეწყვილის, შერის შევიწროებისა. ამის შესახებ ჯოსი უფროსთან იჩივლებს, მაგრამ უფროსი მხოლოდ ქალს გააკრიტიკებს და არაფერს მოიმოქმედებს. მაღაროელი ბობი შარპი ჯოსისაც ავიწროებს. გლორია, ჯოსის მეგობარი, ურჩევს ქალს, სქელკანიანი გახდეს ამ პრობლემის მიმართ.

ჯოსი თავისი შვილის ჰოკეის მატჩს ესწრება ადვოკატ ბილისთან ერთად. ბობის ცოლი სცენას მოუწყობს საჯაროდ. მაღაროელი კაციები კი ატერორებენ ტუალეტში გამოკეტილ შერის. ჯოსი შეხვდება წარმოების უფროსს და იმედი აქვს, რომ მას დაანახებს არსებულ უსამართლობას, მაგრამ მალევე მიხვდება, რომ მისტერ პირსონის მიზანიც მხოლოდ ქალის გაჩუმებაა. ამის შემდეგ ბობი შარპი კვლავ თავს დაესხმება ჯოსის. ჯოსი მაღაროს კაფეში საჯაროდ დაადანაშაულებს ბობის თავდასხმაში.

ჯოსი გადაწყვეტს, სსამართლოს მეშვეობით დაიცვას მისი და მისი მეგობრების უფლებები. ჯოსის ადვოკატი ბილი ითხოვს, რომ სასამართლომ კოლექტიური სარჩელი განიხილოს, რათა მაღაროში დასაქმებული ყველა ქალის უფლება იყოს დაცული. ჯოსი ცდილობს სიტყვით გამოვიდეს მაღაროს პროფკავშირის კრებაზე, მაგრამ მას აწყვეტინებენ. სცენაზე ჯოსის მამა, აგრეთვე მაღაროელი ჰეკი ადის, რომელსაც მაღაროელებში კარგი რეპუტაცია აქვს. ჰენკი, რომელიც აქქამდე მხარს არ უჭერდა საკუთარ ქალიშვილს, ამჯერად ჯოსის დამცავი სიტყვით გამოდის. სასამართლოზე დაკითხვის დროს ჯოსის მოუწევს გაიხსენოს მისთვის მტკივნეული წარსული, როცა მასწავლებელმა გააუპატიურა. ჯოსი სასამართლოს მოიგებს.

როლებში
შარლიზ თერონი - ჯოსი ეიმსი
ვუდი ჰარელსონი - ბილი უაითი
ფრანსის მაკდორმანდი - გლორი დოჯი
შონ ბინი - კაილ დოჯი
ჯერემი რენერი - ბობი შარპი
ტომას კერტისი - სემ ეიმსი
რიჩარდ ჯენკინსი - ჰენკ ეიმსი
სისი სპეისეკი - ელის ეიმსი
მიშელ მონაჰანი - შერი
ემბერ ჰერდი - ახალგაზრდა ჯოსი ეიმსი
ჟაკლინ რაიტი - ბობის ცოლი
მურაზ მურვანიძე

მურაზ (თეიმურაზ) მურვანიძე (დ. 10 მაისი, 1939, თბილისი) — თეატრალური მხატვარი, სცენოგრაფი, მხატვარი, თბილისის საპატიო მოქალაქე, საქართველოს სახალხო მხატვარი (1989), ღირსების ორდენის კავალერი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის თბილისის სამხატვრო აკადემია, ფერწერის ფაკულტეტის თეატრალურ-დეკორატიული განყოფილება. მურაზ მურვანიძე არის სახელმწიფო, პიკასოს, ლინკოლნის ცენტრის, ჩიკაგოსა და სხვა საერთაშორისო პრემიების ლაურეატი.საქართველოს (1963), პოლონეთის (1977), კანადის (1986), საფრანგეთისა (1977) და აშშ-ის (1989) თეატრალური სეზონების საუკეთესო მხატვარი. სანქტ-პეტერბურგის მარიინსკის თეატრის, მონტე კარლოს საერთაშორისო მუსიკალური ასოციაციის, ძველი და ახალი მონტე კარლოს (1990-1993) მთავარი მხატვარი.

მურაზ მურვანიძე კარიერის განმავლობაში მუშაობდა მსოფლიოს წამყვან საერთაშორისო, საოპერო და საბალეტო თეატრებში. ამჟამად იგი აგრძელებს საქართველოში ნაყოფიერ მუშაობას, ამის ერთ-ერთი მაგალითია თბილისის „მთაწმინდის პარკი".

ოჯახი
კოტე მახარაძე (1926-2002)
მედეა ჩახავა (1921-2009)
მურაზ მურვანიძე (1939)
მაკა მახარაძე
ნატო მურვანიძე
ჰისარ-ალაი

ჰისარ-ალაი — მთათა სისტემა პამირ-ალაის მთიან მხარეში, ყირგიზეთის, ტაჯიკეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიებზე. სიგრძე დაახლოებით 900 კმ, სიგანე 80-150 კმ. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ფერღანის ველი და ყიზილყუმის აღმოსავლეთი ნაწილი, სამხრეთით — ყარშის სტეპი, ტაჯიკეთის დეპრესია და ალაის ველი. დასავლეთ და შუა ნაწილში აღმართულია თურქესტანის ქედი, ზარაფშანის ქედი, ჰისარის ქედი და მათი შტოქედები; აღმოსავლეთ ნაწილში — ალაის ქედი.

ქედები მეტად ასიმეტრიულია: სამხრეთი კალთები ციცაბოა, ჩრდილოეთი — დამრეცი. ალაისა და თურქესტანის ჩრდილოეთ მთისწინა ქედებზე შემორჩენილია ნეოგენ-პლეისტოცენში ტექტონიკური მოძრაობების შედეგად დეფორმირებული მოსწორებული ზედაპირები. ასავე ქედების ჩრდილოეთ კალთებს ებმის ინტენსიურად დანაწევრებული ლიოსური მთისწინეთი („ადირები“). თხემები და მწვერვალები დაფარულია მყინვარებით, რომელთა შორის ყველაზე დიდია ზარაფშანის მყინვარი, რომლის სიგრძე 25 კმ, ფართობი 41 კმ² აღწევს.

ჰისარ-ალაის მთათა სისტემა წარმოიქმნა ჰერცინული დანაოჭების შედეგად. აგებულია დანალექი და მეტამორფული ქანებით, რომელშიც ჩართულია გრანიტები და დიორიტები. ინტრუზივებთან დაკავშირებულია ვოლფრამის, მოლიბდენის, დარიშხანის, ოქროს, ვერცხლისწყლის, სტიბიუმის საბადოები. საკმაო რაოდენობით არის ქვანახშირიც.

ჰისარ-ალაიში მკაფიოდ არის გამოხატული ჰავის ვერტიკალური სარტყლურობა. სამხრეთ და დასავლეთ ქარპირა კალთებზე ნალექები 1000-2000 მმ-მდეა წელიწადში. ქარზურგა კალთებზე და ქვაბულებში ზოგან 200 მმ-ზე ნაკლები. მთავარი არტერიაა მდინარე ზარაფშანი, რომელიც თოვლისა და მყინვარის წყლით იკვებება; ბევრია ტბა, რომელთა შორის აღსანიშნავია ისქანდერქოლი, მარღუზორი და სხვა.

მთისწინეთში ეფემერული ნახევარუდაბნოებია, რომელთაც ზემოთ ნაირბალახოვანი და ბუჩქნარიანი სუბტროპიკული სტეპის ზონა ცვლის; საშუალომთიანეთში მეჩხერი ტყე, სტეპი და მდელოებია, უფრო ზემოთ — მაღალმთის მდელოები. ქედების თხემზე ტიპობრივი ნივალური ზონაა.
ხაიმე ლუსინჩი

ხაიმე რამონ ლუსინჩი (დ. 27 მაისი, 1924, კლარინესი, ანსოატეგი — გ. 21 მაისი, 2014, კარაკასი) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის პრეზიდენტი 1984–1989 წლებში.

სკოლა დაამთავრა ბარსელონაში. სწავლობდა ანდების უნივერსიტეტში ქალაქ მერიდაში, შემდეგ კარაკასის უნივერსიტეტში. მან ჩამოაყალიბა მარქსისტული ორგანიზაცია. რამდენიმეჯერე იყო დაპატიმრებული. 1952 წლიდან 5 წლიან ემიგრაციაშია, არგენტინაში, ჩილესა და აშშ-ში. 1959, 1963, 1968 და 1973 წლებში აირჩიეს კონგრესმენად ანსოატეგის შტატიდან, ხოლო 1974–1984 წლებში იყო სენატორი ანსოატეგიდან. 1984-1989 წლებში ქვეყნის მეთაურია. 1986 წელს მისი მმართველობის პერიოდში ვენესუელაში ჩავიდა რომის პაპი იოანე პავლე . თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ დაადანაშაულეს კორუფციაში და იძულებული გახდა გაქცეულიყო ჯერ კოსტა-რიკაში, ხოლო შემდეგ აშშ-ში.

გარდაიცვალა 2014 წლის 21 მაისს ფილტვის პრობლემების შედეგად.
რეინალდი (კელნის მთავარეპისკოპოსი)

რეინალდი (დაახლ. 1120 — გ. 14 აგვისტო, 1167, რომი) — კელნის მთავარეპისკოპოსი (1159 წლიდან) და იტალიის ერცკანცლერი. გრაფ რეინოლდ ფონ დასელის ვაჟი. თავიდან სწავლობდა აუგსბურგის მონასტრის სკოლაში, შემდეგ პარიზში. 1146 წლიდან ჰილდესჰაიმის იპოდიაკონია. 1166-1167 წლებში ხელმძღვანელობდა გერმანელების არმიას იტალიაში ლაშქრობის დროს, რომლის დროსაც ტუსკულუმთან დაამარცხა პაპის ძალები. რეინალდი დაიღუპა ლაშქრობის დროს, რომის აღების შემდეგ მალარიის შედეგად.
მორვანი

მორვანი — მთის მასივი საფრანგეთში, ბურგუნდიის რეგიონში, ცენტრალური მასივის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. სიმაღლე 902 მ-მდე. წარმოადგენს მერიდიანულად გადაჭიმულ ჰორსტს, რომელიც დაბლდება ჩრდილოეთისაკენ. უმეტესწილად აგებულია გრანიტებით. არის მთის ტბები და მინერალური წყაროები. შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყითა და მდელოებით. განვითარებულია მესაქონლეობა. ხე-ტყის დამუშავება.