iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაჰმუდჩალის ტბა

მაჰმუდჩალის ტბა – ჭაობის ტბა აზერბაიჯანში. მდებარეობს მუღანის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ბოლო წლებში წყლის დაშრობის შედეგად, ტბა-ჭაობის ფართობი საგრძნობლად შემცირდა.

ისტორია
1896 წელს მომხდარი არაქსის წყალდიდობის შედეგად შეიქმნა ახალი სამი ტბა: აღჩალა, მაჰმუდჩალა და ჯავადჩალა. მჟამად, მაჰმუდჩალის ტბა ჭაობს წარმოადგენს, თუმცა, თავის დროზე ორი ნაწილისაგან შედგებოდა — მაჰმუდჩალისა და აღჩალის ტბებისაგან. ადრე ტბა მდინარე არაქსის ადიდების დროს ივსებოდა. ახლა კი ტბა მუღანის სარწყავი არხის და მდინარე ბოლგარჩაის ნარჩენი წყლით ივსება. 1965 წელს მდინარე ბოლგარჩაიზე წყალსაცავის აშენებით, ტბის ფართობი მნიშვნელოვნად შემცირდა. ამის შემდგომ ტბათა სისტემა ძირითადად არხის წყლით ივსებოდა, სადაც ზაფხულში ტბის ფართობი საგრძნობლად მცირდებოდა. მდინარე ბოლგარჩაიზე აშენებული წყალსაცავი 15 წლის გამოყენების შემდეგ სილით შეივსო და მდინარის წყალი კვლავ დაიწყო ტბაში ჩადინება.

ამჟამად ტბის ფსკერი ძირითადად სილის ფენისგან შედგება. მისი ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი დაფარულია ჭაობიანი მცენარეებით.

მახასიათებლები
ტბა ზღვის დონიდან 22 მეტრით დაბლა მდებარეობს. საერთო ფართი 8 000 ჰექტარია. მაჰმუდჩალის ტბა-ჭაობის საერთო ფართობია 23 000 ჰექტარი (აღჩალის ტბასთან ერთად). ტბის ირგვლივ კლიმატი მშრალი სუბტროპიკულია. ზაფხული მშრალი და საკმაოდ ცხელია, ზამთარი კი უფრო რბილი. ზაფხულში მიმდებარე ტერიტორიებზე ტემპერატურა +29/+35 ° შორის მერყეობს, ხოლო ზამთარში +3/+6,5 ° შეადგენს. ნალექი ძირითადად გაზაფხულზე და შემოდგომაზე მოდის. წყლის მარილიანობა 16-18 პრომილეს შეადგენს.
ომარის უღელტეხილი

ომარის უღელტეხილი — უღელტეხილი აზერბაიჯანში. მდებარეობს მცირე კავკასიონის მთათა სისტემაზე მდებარე მუროვდაღის ქედზე. აკავშირებს ერთმანეთთან ქალბაჯარისა და გოიგოლის რაიონებს. სიმაღლე ზღვის დონიდან — 3 261 მეტრს შეადგენს. ყარაბაღის პირველი ომის დროს, უღელტეხილისთვის ბრძოლა ომის ერთ-ერთი სისხლიანი ეპიზოდი გახდა.

გეომორფოლოგია
ომარის უღელტეხილი მდებარეობს „ქოროღლუს“ (3462 მ) და „გამიშის“ (3724 მ) მწვერვალებს შორის. შედგება უნაგირის ფორმის უღელტეხილისგან, რომლის აბსოლუტური სიმაღლეა 3 395 მეტრი. უღელტეხილი მოძრაობისთვის ხელმისაწვდომია მაისიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე. უახლოესი დასახლება ჩრდილოეთით მდებარე სოფლები ქურდალილარი და ფირვერდილარია. ამ მიმართულებით უღელტეხილიდან 3 კმ-ში და 2 600 მეტრის სიმაღლეზე არის მდინარე ქიურაქჩაის წყარო. უღელტეხილის სამხრეთით კი მდინარე მაიდანჩაის წყაროა. ამ მიმართულებით უახლოესი დასახლებაა სოფელი იანშაყი.

რელიეფი
ომარის უღელტეხილიდან ორივე მიმართულებით რელიეფი ციცაბოა. უღელტეხილით მხოლოდ მაღალი გამავლობის ტრანსპორტი მოძრაობს.
სირაბი (წყალი)

სირაბი — აზერბაიჯანული მინარალური წყალი და ამავე სახელწოდების სამკურნალო წყლის საბადო, რომელიც მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში, ქალაქ ნახიჩევანიდან 18 კმ ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სოფელი სირაბიდან 3 კმ ჩრდილოეთით. საბადოს სიმაღლე ზღვის დონიდან 1 100 მეტრს შეადგენს.

ისტორია
„სირაბის“ მინერალური წყლის საბადოს სამრეწველო მიზნებისთვის გამოყენება საუკუნის 50-იან წლებში დაიწყო. 1968 წელს პირველად საბადოს წყლის მარაგი გამოითვალა, რაც შემდეგ მოსკოვის სახელმწიფო სარეზერვო კომისიამ დაამტკიცა. აღმოჩენილი მინერალური წყლების საფუძველზე, 1968 წელს ამოქმედდა აზერბაიჯანის უდიდესი მინერალური წყლის მწარმოებელი ქარხანა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, 2003 წელს მინერალური წყლის მწარმოებელი კომპანია გადაკეთდა ღია სააქციო საზოგადოებად.

თვისებები
სირაბის წყარო მდებარეობს ქალაქ ნახიჩევანიდან 14,6 კმ ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სოფელ სირაბში. თვით წყარო მდებარეობს 250 მეტრის სიღრმეში.

მინერალური წყლის შემადგენლობა შემდეგია:

ექსპორტი
აზერბაიჯანის გარდა, „სირაბის“ მინერალური წყალი ლიეტუვის, რუსეთის, ირანის, ყაზახეთის, თურქმენეთის და უკრაინის ბაზარზე გადის.
ყულევის ნავთობტერმინალი

ყულევის ნავთობის ტერმინალი — ნავთობტერმინალი საქართველოში, შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ტერმინალი მდებარეობს ხობის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ყულევთან (ადრე ცნობილი იყო როგორც რედაუტ-კალე), ხოლო სანაპირო ზოლი მდებარეობს მდინარე ცივის და ხობისწყალს შორის.

მშენებლობა
ყულევის ნავთობტერმინალის პროექტი 1999 წლის 8 სექტემბერს თავისი ბრძანებით თავდაპირველად პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ დაამტკიცა. ამის შემდეგ, სოფელ ყულევთან კომპანია „ 2000“-მ მშენებლობა დაიწყო. კომპანია დაფუძნებული იყო „ “-სა და საქართველოს რკინიგზას შორის პარტნიორობის საფუძველზე. თუმცა, 2002 წლის ბოლოსთვის, პროექტი გარემოსდაცვითი საკითხებისა და ფინანსური რესურსების უკმარისობის გამო შეჩერდა. მშენებლობა 2004 წლის სექტემბერში, საერთაშორისო ინვესტორთა კონსორციუმის მიერ განახლდა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ქართველი ბიზნესმენი ბადრი პატარკაციშვილი.

ტერმინალის მშენებლობა 2007 წლის ნოემბერში დასრულდა და იგი ოფიციალურად 2008 წლის 16 მაისს გაიხსნა.

აღწერა
ყულევის ნავთობტერმინალი მოიცავს სამ ნავმისადგომს, ტანკერებისთვის განკუთვნილ არხს, 9 ერთეულ მობილურ სარემონტო-სასერვისო ფლოტს და ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ტესტირებისთვის ლაბორატორიას. ტერმინალს აქვს რეზერვუარები საერთო ტევადობით — 320 000 მ³, რომელიც შეიძლება გაიზარდოს 380 000 მ³. ჩასატვირთად არსებობს ორი ნავმისადგომი, სადაც 100 ტონამდე ტანკერები ჩერდება. ჩატვირთვის სიჩქარე მერყეობს 1 000-დან 8 000 მ³/სთ-მდე. ტერმინალს აქვს საკუთარი სარკინიგზო სადგური, სადაც შესაძლებელია 180 ნავთობის ცისტერნის განთავსება ჩამოსაცლელად. კონსტრუქცია საშუალებას იძლევა ერთდროულად დაიცალოს 168 ცისტერნა, ოთხი სარკინიგზო ხაზის მეშვეობით.

ტერმინალის წლიური დამუშავების სიმძლავრე შეადგენს 10 მლნ ტონა ნედლ ნავთობსა და ნავთობპროდუქტებს. გეგმავს ტერმინალის სიმძლავრის გაზრდას 20 მლნ ტონამდე წელიწადში, რაც ყულევის ტერმინალს სამხრეთ კავკასიაში უმსხვილეს ნავთობტერმინალად გადააქცევს.

მფლობელობა
ყულევის ნავთობტერმინალს ფლობს და მართავს კომპანია „ “, რომელიც აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის შვილობილი კომპანიაა.
მარიამ ბაწაშვილი

მარიამ ბაწაშვილი (დ. 1 ივნისი, 1993) — ქართველი კლასიკოსი პიანისტი.

ბიოგრაფია
მარიამ ბაწაშვილი ფორტეპიანოზე დაკვრას ხუთი წლის ასაკში შეუდგა ნატალია ნაცვლიშვილთან, ევგენი მიქელაძის სახელობის ცენტრალურ მუსიკალურ სკოლაში, რის შემდეგაც სწავლა გააგრძელა ვაიმარის ფერენც ლისტის მუსიკის უმაღლეს სკოლაში გრიგორი გრუზმანთან. 2014 წელს მან მოიპოვა პირველი ადგილი უტრეხტში გამართულ ფერენც ლისტის სახელობის პიანისტთა მე-10 საერთაშორისო კონკურსზე, მას შემდეგ რაც 2011 წელს უკვე გამარჯვებული იყო ვაიმარში გამართულ ფერენც ლისტის სახელობის ახალგაზრდა პიანისტთა საერთაშორისო კონკურსზე.

მომდევნო წელს მას გადაეცა არტურო ბენედეტი მიქელანჯელის პრემია, ხოლო 2016–2017 წლების სეზონში იგი იყო ევროპის საკონცერტო დარბაზების ორგანიზაციის პროგრამის „ამომავალი ვარსკვლავი“ მონაწილე.

2017 წლიდან მარიამ ბაწაშვილი ოფიციალურად -ს არტისტია.

2017 წლიდან 2019 წლამდე მარიამ ბაწაშვილი იყო -ის პროგრამის „ახალი თაობის არტისტები“ მონაწილე.

2019 წელს გამოვიდა მისი სადებიუტო ალბომი -ის ლეიბლით – –.
ჩაშუშული

ჩაშუშული — ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთი ტრადიციული კერძი. ხორცი (კლასიკურ რეცეპტში ხბოს ხორცი) თავდაპირველად იწვება, შემდეგ კი იხარშება პომიდვრებთან ერთად. იგი მიეკუთვნება ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ მთავარ ხორციან კერძებს, თუმცა ნაკლებად არის ცნობილი საქართველოს ფარგლებს გარეთ, მაგალითად, საცივის ან ჩახოხბილის მსგავსად.

ინგრედიენტები
კერძის ძირითადი ინგრედიენტებია ხორცი (კლასიკურ რეცეპტში ხბო, თუმცა სულ უფრო ხშირად გამოიყენება საქონლის ხორცი და ცხვრის ხორცი იშვიათად) და პომიდორი (ან ტომატის პასტა). ზოგიერთ რეცეპტში ასევე გამოიყენება ბულგალური წიწაკა, ხშირად ყვითელი და მწვანე წიწაკის კომბინაცია. აუცილებელ კომპონენტებად ითვლება ხახვი და ნიორი. ტრადიციულად იყენებენ მარილსა და პილპილს, ხოლო სანელებლებში, აჯიკას, ქინძის სუნელს (ხმელი სუნელების ნარევი), ოხრახუშს, კამას, ქინძს, დაფქულ ქინძის მარცვალს და წითელ წიწაკას.

მომზადება
ხორცს ჭრიან პატარა ნაჭრებად და წვავენ მაღალ ტემპერატურაზე ღრმა ტაფაში, ქვაბში ან კლასიკური რეცეპტის მიხედვით კაზანში. როცა ხორციდან გამოყოფილი სითხე აორთქლდება, მას უმატებენ დაჭრილ ხახვს. როცა ხახვი დარბილდება, ემატება ადუღებული წყალი და კერძი იწყებს ჩაშუშვას დაბალ ცეცხლზე, საჭიროებისამებრ ემატება წყალი.

როდესაც ხორცი თითქმის მზად არის, მას ამატებენ გაფცქვნილ პომიდვრებს (ახალს ან საკუთარი წვენით კონსერვირებულს), ტომატის პასტას, სანელებლებს და ცოტა ხნით ადრე წვრილად დაჭრილ მწვანილს.

სერვირება ხდება კეცზე, გარნირის გარეშე ან ლავაშსა და თეთრი ღვინოსთან ერთად.
ლობიო (კერძი)

ლობიო — ტრადიციული ქართული კერძი, რომელიც სხვადასხვა სახის მოხარშულ ან ჩაშუშულ ლობიოს მოიცავს და ჩვეულებრივ შეიცავს ქინძს, კაკალს, ნიორსა და ხახვს. ლობიოს მრავალი ვარიაცია არსებობს, როგორც ცივი, ისე ცხელი სახით.

ისტორია
მიჩნეულია, რომ ლობიო წარმოშობით საქართველოდანაა. მიუხედავად იმისა, რომ კერძი შესაძლოა გაცილებით ძველი იყოს, ვიდრე თანამედროვე ქვეყნების ჩამოყალიბება, დღეს ყველაზე პოპულარული ვერსია მზადდება ლობიოთი, რომელიც ამერიკიდან ჩამოტანილია და საქართველოში მხოლოდ 1500 წლის შემდეგ გამოჩნდა. სხვა ბევრ ქართულ კერძთან მსგავსად, ლობიოც არის ცხარე. ტრადიციული რეცეპტებიდან ზოგიერთში არ გამოიყენება წითელი წიწაკა, არამედ მხოლოდ დაფქული შავი პილპილი.

მომზადება და ინგრედიენტები
ლობიოს მომზადების მრავალი მეთოდი არსებობს. ყველაზე გავრცელებული ცივი ვარიანტი ლობიო ნიგოზით, ჩვეულებრივ მზადდება ლობიოთი, რომელსაც ხარშავენ, შემდეგ აბლენდერებენ ან ამოლესავენ ნიორთან, ხახვთან, კაკალთან, ქინძთან, ყვითელ ყვავილთან, წიწაკასა და ძმართან ერთად, შემდეგ აჩერებენ რამდენიმე საათით ან მთელი ღამით დასამწნილებლად. ცხელი ვერსია, როგორც წესი, თეთრი ლობიოთი მზადდება.

ცხელი ლობიოს სხვა ვარიანტებში შეიძლება დამატებული იყოს ხორცი. ლობიოს წყალში და სანელებლებში გააჩერებდნენ ღამით. მეორე დღეს კი შემოდგამდნენ ცეცხლზე ან ღუმელში და ნელა ხარშავდნენ. მომზადებულ ლობიოს მიირთმევდნენ თიხის ქოთანში, მჭადთან და სხვადასხვა მწნილთან (მაგ. კომბოსტო ან კიტრი) ერთად.

ტრადიციულმა ლობიომ დროთა განმავლობაში შეიძინა სტანდარტული რეცეპტების სახე, თუმცა ინგრედიენტები ადგილმდებარეობის მიხედვით მაინც იცვლება.
გორის სამხედრო ჰოსპიტალი

გორის სამხედრო ჰოსპიტალი სრული სახელი საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გიორგი აბრამიშვილის სახელობის სამხედრო ჰოსპიტალი — სამედიცინო დაწესებულება, რომელსაც საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო მართავს და მდებარეობს ქალაქ გორში. თანამედროვე ფორმით ცენტრი დაარსდა 2006 წლის 15 აგვისტოს და შეცვალა საბჭოთა ეპოქის სამხედრო ჰოსპიტალი, რომელიც ადრე თბილისის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებდა.

ჰოსპიტალი წარმოადგენს 176-საწოლიან დაწესებულებას, რომელიც უზრუნველყოფს ზოგად სამედიცინო და ქირურგიულ მომსახურებას, აგრეთვე 24-საათიან გადაუდებელ დახმარებას როგორც სამხედრო მოსამსახურეთათვის, ასევე მოქალაქეთათვის. პაციენტების დაახლოებით 25% ნებისმიერ მომენტში სამოქალაქო პირია. ჰოსპიტალი ასევე ასრულებს სასწავლო ჰოსპიტლის ფუნქციას თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტისათვის.
ჭაჭის კოშკი

ჭაჭის კოშკი — საათის კოშკი ბათუმში, საქართველო. ის აშენდა 2012 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ, მისი მშენებლობა დაჯდა ერთი მილიონი ლარი. ეს არის იზმირის საათის კოშკის (თურქეთი) ასლი. 25 მეტრის სიმაღლის კოშკს აქვს ოთხი შადრევანი.[1] შადრევნების ონკანებიდან წყლის ნაცვლად გამოედინება ქართული სასმელი ჭაჭა.
G8-ის 39-ე სამიტი

8-ის 39-ე სამიტი, დიდი რვიანის ოცდამეცხრამეტე სამიტი (; 17-18 ივნისი, 2013) — რვა უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა გაერთიანებულ სამეფოში, ჩრდილოეთ ირლანდიის საგრაფო ფერმანაში, ლოხ-ერნის რეზორთში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). 1997 წელს ჯგუფს დაემატა ახალი წევრი რუსეთის სახით, რის გამოც მან მიიღო ახალი სახელი — დიდი რვიანი (8). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
8 არის არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი კანადის, ევროკომისიის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, რუსეთის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

დიდი რვიანის ოცდამეცხრამეტე არაოფიციალური სამიტის ძირითადი წევრები იყვნენ:

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
G8-ის 33-ე სამიტი

8-ის 33-ე სამიტი, დიდი რვიანის ოცდამეცამეტე სამიტი (; 6-8 ივნისი, 2007) — რვა უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა გერმანიაში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიის ჰაილიგენდამის ზღვისპირა რიზორთში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). 1997 წელს ჯგუფს დაემატა ახალი წევრი რუსეთის სახით, რის გამოც მან მიიღო ახალი სახელი — დიდი რვიანი (8). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
8 არის არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი კანადის, ევროკომისიის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, რუსეთის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
მოწვეული სტუმრები (სახელმწიფოები)

მოწვეული სტუმრები (საერთაშორისო ორგანიზაციები)
მონტებელო (კვებეკი)

მონტებელო  — მუნიციპალიტეტი კანადაში, დასავლეთ კვებეკის პაპინოში. 2001 წლის აღწერის მიხედვით მის ტერიტორიაზე 1039 მუდმივი მცხოვრები ცხოვრობდა (აბსოლუტური უმრავლესობა ფრანკოფონი იყო). საერთო ფართობია 7.95 კმ². მდებარეობს ეროვნული დედაქალაქის რეგიონის აღმოსავლეთ ბოლოში.

მონტებელოს ღირსშესანიშნაობაა შატო მონტებელოს კურორტი. 1983 წელს აქ გაიმართა ნატოს ბირთვული დაგეგმვის ჯგუფის სამიტი, ხოლო 1981 წელს 7-ის მე-7 სამიტი.

ომეგა საფარის პარკი მდებარეობს მონტებელოს ჩრდილოეთით, სოფელ ნოტრ-დამ-დე-ბონსეკურში.
G8-ის 34-ე სამიტი

8-ის 34-ე სამიტი, დიდი რვიანის ოცდამეთოთხმეტე სამიტი (; 7-9 ივლისი, 2008) — რვა უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა იაპონიაში, კუნძულ ჰოკაიდოს დასახლება ტოიაკოში, სასტუმრო ვინდზორ ჰოტელ ტოია რეზორთ და სპაში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). 1997 წელს ჯგუფს დაემატა ახალი წევრი რუსეთის სახით, რის გამოც მან მიიღო ახალი სახელი — დიდი რვიანი (8). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
8 არის არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი კანადის, ევროკომისიის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, რუსეთის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
8+5 მოწვეული სახელმწიფოები

მოწვეული სტუმრები (სახელმწიფოები)

მოწვეული სტუმრები (საერთაშორისო ორგანიზაციები)
G8-ის 38-ე სამიტი

8-ის 38-ე სამიტი, დიდი რვიანის ოცდამეთვრამეტე სამიტი (; 18-19 მაისი, 2012) — რვა უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა აშშ-ის მერილენდის შტატში, პრეზიდენტის ქალაქგარე რეზიდენცია კემპ-დევიდში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). 1997 წელს ჯგუფს დაემატა ახალი წევრი რუსეთის სახით, რის გამოც მან მიიღო ახალი სახელი — დიდი რვიანი (8). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
8 არის არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი კანადის, ევროკომისიის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, რუსეთის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

დიდი რვიანის ოცდამეთვრამეტე არაოფიციალური სამიტის ძირითადი წევრები იყვნენ:

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
იისციხე

იისციხე — ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხოვლესთან. ვახუშტი ბატონიშვილთან მოხსენიებულია, როგორც „ისციხე“. ავტორი სოფელს მიაკუთვნებს ხოვლის ხევს. სოფელი საუკუნეში ჯავახიშვილებს ეკუთვნოდა, საუკუნეში კი — ციციშვილებს. ნასოფლარის ტერიტორიაზე შემორჩენილია – საუკუნეების დარბაზული ეკლესია. იისციხის დასავლეთით 1 კმ-ზე, ადგილ „მამუკას კლდესთან“, მაღალ გორაზე დგას წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია, რომელიც შორიდან ციხის შთაბეჭდილებას ტოვებს. აქედან უნდა მომდინარეობდეს სოფლის სახელწოდება „იისციხე“.
ალ-ბირუნი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალ-ბირუნი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სპარსელი მეცნიერის, აბუ ლ-რაიჰან მუჰამად იბნ აჰმად ბირუნის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 80.41 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

კრატერს აქვს მრავალკუთხა ფორმა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მცირე გამონაზარდით, დასავლეთ ნაწილში კიდის შიდა დახრილობა მნიშვნელოვნად უფრო ფართოა. კრატერის მაქსიმალური სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის მიმართ 1.36 კმ-ია, კრატერის მოცულობა 5995.75 კმ³. კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, განსაკუთრებული სტრუქტურების გარეშე. ცენტრალური მწვერვალი აკლია. თასის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს თანამგზავრული კრატერი ალ-ბირუნი .

მიუხედავად იმისა, რომ კრატერი მთვარის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობს, მთვარის ლიბრაციების გამო, კრატერის ნაწილი პერიოდულად ხელმისაწვდომია დედამიწიდან დაკვირვებისთვის.

სატელიტური კრატერები
სამტრედიის მაცხოვრის შობის ტაძარი

სამტრედიის მაცხოვრის შობის ტაძარი — 2001 წლის 13 იანვარს დასრულდა ტაძრის მშენებლობა და სწორედ ამ დღეს იკურთხა მაცხოვრის შობის სახელზე. 2000 წელს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით გადაწყდა, რომ ტაძარი ყოფილიყო მაცხოვრის შობის.
ძეგლის ისტორია
წლების წინ იქ მაცხოვის ფეისცვალების ტაძარი მდგარა,რომელიც წინაპრებს დაუნგრევიათ და ქვები,რომლითაც ეკლესია იყო აშენებული სახლში წაუღიათ.მათმა შთამომავლობამ გადაწყვიტა წარსული შეცდომების გამოსწორება და ტაძრის აშენება. თავიდან სამლოცველოს აგება უნდოდათ, მაგრამ ხონისა და სამტრედიის მიტროპოლიტ საბას ლოცვა-კურთხევით გადაწყდა აგებულიყო ეკლესია.
ნაზარაშვილები

ნაზარაშვილები, ნაზარასშვილები — ვერცხლის პროფესიონალურად მდნობელთა დინასტია, რომლის მინიმუმ ოთხი თაობის წარმომადგენელი უწყვეტად მუშაობდა თბილისის ზარაფხანაში. ნაზარაშვილების მიერ გამომდნარი და დაწმენდილი ვერცხლით იჭრებოდა ვერცხლის მონეტები.

ნაზარაშვილები წარმოშობით გარეჯვრიდან იყვნენ, გორთანაც ყოფილან დაკავშირებული და ამილახვრებს ყმობიან. გულანბეგა ნაზარაშვილი ვახტანგ -ის სამსახურში შესულა და ერთგულად უმსახურია. საბოლოოდ ბაქარ მეფეს ნაზარაშვილების ოჯახი ამილახვრისათვის სხვა ყმებში გაუცვლია და თბილისში გადმოუსახლებია. პირველი ნაზარაშვილი, რომელიც მეტალურგიაში მუშაობდა, იყო იესე გულანბეგას ძე ნაზარაშვილი, მისი მოღვაწეობის ქრონოლოგიური არეალი საუკუნის ბოლო მესამედითა და საუკუნის პირველ მესამედით შეიძლება განისაზღვროს. აღსანიშნავია, რომ უფროსი იესე ნაზარაშვილი სახელგანთქმული ოსტატი უნდა ყოფილიყო, რადგან მისი შვილი ბეჟანაც და სხვა შთამომავლები ხშირად პატრონიმული ზედწოდებით, „უსტა იესეს შვილებად“ ან „იესიანთ“-ებად (ვარიანტი — უსტაიასიანთი) არიან მოხსენიებული წყაროებში.

ბეჟან იესეს ძე ნაზარაშვილი აგრძელებდა მამის ხელობას და ზარაფხანას ხელმძღვანელობდა, იყო ვერცხლის მდნობელი — საბაქი. ის წყაროებში 1792 წლამდე მოიხსენიება. ამის შემდეგ ზარაფხანაში, ცნობილი პაპის მოსახელე იასე ბეჟანის ძე ნაზარაშვილი ჩანს, რომელიც რუსეთის იმპერიის ოფიციალურ საბუთებში გვარის რუსიფიცირებული ფორმით „ნაზაროვითაც“ არის ხოლმე წარმოდგენილი. უსტა იესე ბეჟანის ძე ნაზარაშვილი, ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმებისა და რუსული ადმინისტრაციის მიერ ახალი ზარაფხანის დაარსების შემდეგ კვლავ იქნა აყვანილი სამსახურში.

თბილისის ახალი ზარაფხანის 1821 წლის დოკუმენტიდან ირკვევა, რომ ამ დროისათვის იესე ცოცხალი აღარ არის და მისი შვილი დავითი (დავით ნაზაროვი) ითხოვს მამის ადგილზე დანიშვნას, ვინაიდან ის ადრიდანვე დაუფლებია ვერცხლის დნობის საქმეს და მაღალი კლასის მდნობელი გამხდარა.
ჰეროლდ ოლდენი

ჰეროლდ ლი ოლდენი (; დ. 10 იანვარი, 1890, ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ — გ. 3 თებერვალი, 1964, შარლოტსვილი, ვირჯინია, აშშ) — ამერიკელი ასტრონომი.

ბიოგრაფია
ჰეროლდ ოლდენი დაიბადა ჩიკაგოში, ილინოისში. 1912 წელს მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი უიტონის კოლეჯში (ილინოისი) და 1913 წელს მაგისტრის ხარისხი ჩიკაგოს უნივერსიტეტში. 1912-1913 წლებში იყო ასისტენტი ფოტოგრაფიული ფოტომეტრიის პროგრამაში იერკესის ობსერვატორიაში. 1917 წელს ვირჯინიის უნივერსიტეტში მიენიჭა დოქტორის ხარისხი.

იგი მუშაობდა ოცი წლის განმავლობაში სამხრეთ აფრიკის იელის ობსერვატორიაში, სანამ ვირჯინიის უნივერსიტეტში დაბრუნდა. ის ძირითადად ცნობილია ვარსკვლავური პარალაქსის, ვარსკვლავების სწორი მოძრაობისა და გრძელი პერიოდის ცვალებადი ვარსკვლავების გაზომვით. 1945 წელს, იგი დაბრუნდა ვირჯინიის უნივერსიტეტში, რათა გამხდარიყო ასტრონომიის პროფესორი, ასტრონომიის დეპარტამენტის თავმჯდომარე და ლეანდერ მაკკორმიკის ობსერვატორიის დირექტორი. 1951 წელს იყო მეცნიერების განვითარების ამერიკული ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი და მისი განყოფილების (ასტრონომია) თავმჯდომარე. 1952-1955 წლებში იყო საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის ვარსკვლავური პარალაქსების განყოფილების 24 კომისიის პრეზიდენტი.

1960 წლის 30 ივნისს ოლდენი პენსიაზე გავიდა ვირჯინიის უნივერსიტეტიდან. როდესაც ის პენსიაზე გავიდა, მას მიენიჭა ემერიტუსის პროფესორის ხარისხი უნივერსიტეტში გატარებული 26 წლის განმავლობაში, როგორც თანამშრომელი, ინსტრუქტორი, ასისტენტი, ასოცირებული და სრული პროფესორი. ჰეროლდ ოლდენი გარდაიცვალა შარლოტსვილში 1964 წლის 3 თებერვალს.

მის პატივსაცემად მთვარის ერთ-ერთ კრატერს ეწოდა ოლდენი.
ზამბიის პროვინციები

ზამბია დაყოფილია ათ პროვინციად. პროვინციები თავის მხრივ იყოფა ოლქებად. პროვინციის ადმინისტრაციას ხელმძღვანელობს პროვინციის მინისტრი, რომელსაც ნიშნავს ქვეყნის პრეზიდენტი. პრეზიდენტის მიერ დანიშნული მინისტრი პასუხისმგებელია სამთავრობო პოლიტიკის განხორციელებაზე კონკრეტულ პროვინციაში, ის აგრეთვე კოორდინაციას უწევს ადგილობრივი უწყებებისა და ცენტრალური ხელისუფლების ურთიერთობებს.

პროვინციის მინისტრის დაქვემდებარებაშია პროვინციის მუდმივი მდივანი, რომელიც ყოველდღიურ ადმინისტრაციულ საქმიანობას ეწევა. თითოეულ პროვინციას ჰყავს განვითარების საკოორდინაციო კომიტეტი , რომელიც მთავარ როლს ასრულებს კონკრეტული ადმინისტრაციული ერთეულის ფარგლებში განვითარების, დაგეგმვისა და პროექტების მართვაში. ამჟამინდელი პროვინციები შეიქმნა ზამბიის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ 1964 წელს, თუმცა მათი საზღვრები და ფუნქციები დროთა განმავლობაში შეიცვალა.

ზამბიის პროვინციები
ზამბია დაყოფილია 10 პროვინციად, რომლებიც იყოფიან ოლქებად.