iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარსელი (რომანი)

„მარსელი“ — ამერიკელი მწერლის, ენდი უირის პირველი გამოქვეყნებული რომანი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში. რომანის ცენტრშია ასტრონავტი მარკ უოტნი, რომელიც შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე მარსზე მარტო დატოვეს. გადარჩენისა და დედამიწაზე დაბრუნების მცდელობისას მას უწევს ფანტაზიისა და ყოველგვარი ცოდნის მოშველიება.

სიუჟეტი
მარსზე გაგზავნილი მისია „არესი-3“ მუშაობის პროცესში იძულებული გახდა, სასწრაფოდ დაეტოვებინა პლანეტა მოსალოდნელი ქვიშის ქარბუქის გამო. ინჟინერ-ბიოლოგ მარკ უოტნის ქვიშის ქარბუქის დროს სკაფანდრი დაუზიანდა. მისიის თანაშემწეებს იგი დაღუპული ეგონათ და პლანეტიდან ევაკუირება მოახდინეს, მარკი კი მარსზე მარტო დატოვეს. გამოფხიზლებისას უოტნიმ აღმოაჩინა, რომ დედამიწასთან კავშირი დაკარგულია, თუმცა ამასთანავე სრულყოფილად ფუნქციონირებს ავტონომური სახლი. საკვების, ვიტამინებისა და ჰაერის არსებული მარაგის დახმარებით მთავარი გმირი ცდილობს, კიდევ ოთხი წელი გაძლოს პლანეტაზე, სანამ შემდეგი მისია, „არესი-4“ მოფრინდება. ამ დროს დედამიწაზე წითელ პლანეტაზე სამაშველო მისიის სწრაფად გაგზავნის გზას ეძებს.

ფილმი
რეჟისორ რიდლი სკოტის ფილმის ეკრანიზაცია 2015 წლის ნოემბერში შედგა. მთავარ როლში — მეტ დეიმონი.
ისეტი

ისეტი — ძველი ეგვიპტის პრინცესა და დედოფალი. ამენჰოტეპ -ისა და ტიიას ქალიშვილი. ეხნატონის და.

34 წლის ასაკში გახდა მამამისის ცოლი და მიიღო მთავარი ცოლის სტატუსი.

მისი გამოსახულება აღმოჩენილია სოლების ტაძარში, სადაც გამოსახულია თავის მშობლებთან და დასთან, ჰენუტანებთან ერთად. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ მოიხსენიება მხოლოდ ერთხელ.
ჰენუტანები

ჰენუტანები („ორივე მიწის ქალბატონი“) — ამენჰოტეპ -ის მესამე შვილი სიტამონისა და ისეტის შემდეგ. მისი კოლოსალური ქანდაკება აღმოაჩინეს მედინეთ-აბუში. ეს არის ტახტზე მჯდომი ამენჰოტეპ -ისა და მისი ცოლის ტიიას შვიდმეტრიანი სკულპტურა. მათთან ერთად არის მათი სამი ქალიშვილი მარჯვნივ ნებეტაჰი, ცენტრში ჰენუტანები, ხოლო მარცხნივ მდებარე შვილის სახელი დაკარგულია. ჰენუტანები ასევე გამოსახულია სარდიონის დაფაზე სოლების ტაძარში თავის და ისეტთან ერთად.

მამის გარდაცვალების შემდეგ აღარ მოიხსენიება.
ნებეტაჰი

ნებატაჰი — ამენჰოტეპ -ისა და ტიიას უმცროსი შვილი. ეხნატონის უმცროსი და. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „სასახლის ქალბატონი“. მისი გამოსახულებები ჯერ კიდევ არ არის აღმოჩენილი თავისი დებისაგან განსხვავებით. მისი ერთადერთი გამოსახულება შემორჩენილია მედინათ-აბუში აღმოჩენილ კოლოსალურ ქანდაკებაზე. სადაც გამოსახულია მშობლებთან და დებთან ერთად.

არსებობს მოსაზრება, რომ ნებატაჰი არის იგივე ბაკეტატონი, რომელმაც ახალისახელი მიიღო ძმის რელიგიური რეფორმის შემდეგ. ამ მოსაზრებას ამყარებს ის ფაქტიც, რომ ბაკეტატონი რეფორმამდე არსად არ მოიხსენიება.
ბაკეტატონი

ბაკეტატონი — ძველი ეგვიპტის დინასტიის პრინცესა. ვარაუდობენ, რომ იგი არის ამენჰოტეპ -ისა და მისი მთავარი ცოლის ტიიას უმცროსი ქალიშვილი. ამგვარად ის გამოდის ეხნატონის და. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „ატონის მოსამსახურე“. მისი სურათი ასევე აღმოჩენილია ორ საბანკეტო გამოსახულებაზე. ერთ-ერთ გამოსახულებაზე დედოფალი ტიია ზის ფარაონ ეხნატონისა და ნეფერტიტის წინაშე. ერთ-ერთ სცენაში ბაკეტატონი ზის დედამისთან ახლოს. ჩრდილოეთის კედელზე გამოსახულია სამეფო ოჯახი. მარჯვნივ ზის ამენჰოტეპ , მის წინ ტიია და მასთან ახლოს ბაკეტატონი.

ბაკეტატონის ერთადერთი ტიტულია „მეფის საყვარელი შვილი“, სავარაუდოდ იგი გარდაიცვალა ახალგაზრდა. იგი არ მოიხსენიება არცერთ დოკუმენტში არც დედამისის ტიიას გარდაცვალების შემდეგაც. არსებობს ვარაუდიც, რომ ბაკეტატონი იგივე ნებეტაჰია, ამენჰოტეპ -ის უმცროსი შვილი, მაგრამ ეს ვარაუდი არ დასტურდება.

სხვა ვარაუდით, შესაძლებელია ბაკეტატონი არის ეხნატონისა და მისი მეორე ცოლის კიიას შვილი.
იაჰმეს-მერიტამონი

იაჰმეს-მერიტამონი ან აჰმეს-მერიტ-ამონი — იაჰმეს -ის ქალიშვილი და ამენჰოტეპ -ის, მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონის და და მეუღლე.

თავისი მშობლებისაგან მას მემკვიდრეობით ერგო „ღმერთ ამონის ცოლის“ ტიტული. ამის გარდა, მას ჰქონდა „მეფის ქალიშვილის“, „მეფის დის“ „ორი მიწის დიასახლისის“ „მეფის მთავარი ცოლის“ და „ღმერთის ცოლის“ ტიტულები.

იაჰმეს მერიტამონის მუმია აღმოჩენილია მუყაოს კუბოში დეირ-ელ-ბაჰრიში. აღმოჩენა შეისწავლეს კომპიუტერული ტომოგრაფიის საშუალებით, რის შედეგადაც გახდა ცნობილი, რომ იაჰმოს მერიტამონი დაიღუპა ათეროსკლეროზით. ანალიზმა ასევე აჩვენა, რომ იგი გარდაიცვალა ორმოცი წლის ასაკში.

იაჰმეს მუმია და სარკოფაგი ამჟამად იმყოფება კაიროში, კერძოდ ეგვიპტის მუზეუმში.
იაჰმეს-სიტკამოსი

იაჰმეს-სიტკამოსი, სიტკამოსი — ძველი ეგვიპტის დინასტიის პრინცესა და დინასტიის დედოფალი. თუ ვიმსჯელებთ მისი სახელიდან გამომდინარე, იგი იყო ფარაონ კამოსის ქალიშვილი. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „კამოსის ქალიშვილი“.

ბიოგრაფია
ყველა სარწმუნო წყაროს მიხედვით ის იყო იაჰმოსის მეუღლე, რომელიც იყო მისი ბიძა ან ბიძაშვილი. ის ატარებდა შემდეგ ტიტულებს: „მეფის მეუღლე“, „მეფის და“ და „მეფის ქალიშვილი“. ასევე იგი ატარებდა „ღმერთ ამონის მეუღლის“ ტიტულს, რომელიც მიიღო გარდაცვალების შემდეგ.

სიტკამონის ნეშტი აღმოაჩინეს 1881 წელს დეირ-ელ-ბაჰრიში, -320 აკლდამაში. ის იმყოფებოდა პედიამუნის სახელობის საკროფაგში, რომელიც ცხოვრობდა დინასტიაში. მისი მუმია აღმოაჩინა გასტონ მასპერომ 1886 წლის 19 ივნისს. სიტკამონი, ყველა მეცნიერის შეფასებით იყო 30 წლის, როდესაც გარდაიცვალა. გრაფტონ ელიოტი მას აღწერს როგორც მამაკაცური თვისებების მქონეს. მუმია დაზიანებული იყო სამარხის მძარცველების მიერ.
მესიე 7

მესიე 7 (ან 7, ასევე 6475 და ზოგჯერ ცნობილი,როგორც პტოლემეს გროვა) — ვარსკვლავების ღია გროვა ღრიანკალის თანავარსკვლავედში. მისი დანახვა შეუიარაღებელი თვალითაც შესაძლებელია. 7 ცნობილია ანტიკური პერიოდიდან. ძვ.წ.აღ. 130 წ. პტოლემემ ის პირველად აღწერა და ნისლეულს შეადარა. ხოლო 1654 წელს იტალიელმა ასტრონომმა ჯოვანი ბატისტა ჰოდიერნამ მასში დათვალა 30 ვარსკვლავი. 1764 წელს კი ჩარლ მესიემ ეს გროვა შეიტანა თავის კატალოგში და ჩართო ჩამონათვალში 7-ის სახელწოდებით. ინგლისელმა ასტრონომმა ჯონ ჰერშელმა მას უწოდა „უხეშად მიმოფანტული ვარსკვლავების გროვა“. გროვა ითვლის დაახლოებით 80 ვარსკვლავს. ამ გროვამდე მანძილი 980 სინათლის წელია, მისი ეს დაახლოებითი მანძილი შეესაბამება ნამდვილი დიამეტრის 25 სინათლის წელიწადს. გროვის მიზიდვის რადიუსი არის 40.1 სინათლის წელი, მასა კი მზის მასას 735-ჯერ აღემატება. გროვის ასაკი დაახლოებით 200 მილიონი წელია. გროვა შეიცავს მზის მსგავს ელემენტებს გარდა წყალბადისა და ჰელიუმისა.
ხორვატიის სერბები

ხორვატიის სერბები ნა ხორვატიელი სერბები — ხორვატიაში მცხოვრები ეროვნული უმცირესობა. შუასაუკუნეებამდე ხორვატიაში იყო მნიშვნელოვანი სერბული მოსახლეობა. მათი რაოდენობა ასევე 1991–1995 წლებში ხორვატიის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროსაც შემცირდა. ხორვატიაში არსებობდა დე ფაქტო დამოუკიდებელი სახელმწიფო სერბთა რესპუბლიკა კრაინა სადაც უმეტესობას სერბები შეადგენდნენ.

დემოგრაფიული მონაცემები
2011 წლის აღწერის მიხედვით ხორვატიის მოსახლეობის 4.4% (186,633) წარმოადგენდა სერბს. 1991–1995 წლების ომამდე აღწერების მიხედვით მათი რაოდენობა შეადგენდა მოსახლეობის 12,2%–ს (581,663).
ბეჭდების მბრძანებელი: ორი ციხე-კოშკი (საუნდტრეკი)

ფილმის „ბეჭდების მბრძანებელი: ორი ციხე-კოშკი“ საუნდტრეკი გამოვიდა 2002 წლის 10 დეკემბერს. მისი კომპოზიტორი, ორკესტრირების ავტორი და დირიჟორია ჰოვარდ შორი. მუსიკას ასრულებენ ლონდონის ფილარმონიული ორკესტრი, ლონდონის ხმები და ლონდონის ორატორული სკოლის მოსწავლეების გუნდი. ალბომი გამოვიდა სტანდარტული სახით და სპეციალური გამოცემის ფორმით, რომელშიც შეტანილია დამატებითი კომპოზიცია, „ “.

სიმღერების სია
ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება (საუნდტრეკი)

ფილმის „ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება“ საუნდტრეკი გამოვიდა 2003 წლის 25 ნოემბერს. მისი კომპოზიტორი, ორკესტრირების ავტორი და დირიჟორია ჰოვარდ შორი. მუსიკას ასრულებენ ლონდონის ფილარმონიული ორკესტრი, ლონდონის ხმები და ლონდონის ორატორული სკოლის მოსწავლეების გუნდი. ალბომი გამოვიდა სტანდარტული სახით და სპეციალური გამოცემის ფორმით, რომელშიც შეტანილია ენი ლენოქსის სიმღერით „ “, სიმღერების ტექსტებით, ფოტო გალერეით და კინოტრილოგიის სუპერტრეილერით.

სიმღერების სია
სერბთა რესპუბლიკა კრაინა

სერბთა რესპუბლიკა კრაინა (, ხანდახან ითარგმნება როგორც სერბული კრაინას რესპუბლიკა) — ხორვატიის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროს, სერბების მიერ ხორვატიის ტერიტორიაზე შექმნილი თვითგამოცხადებული რესპუბლიკა. არსებობდა 1991–1995 წლებში და არ ჰქონდა საერთაშორისო აღიარება. სახელი კრაინა აღებული იყო ავსტრია–უნგრეთის იმპერიის ისტორიული რეგიონისგან, რომელიც საუკუნემდე არსებობდა.
ტენენბაუმების ოჯახი

ტენენბაუმების ოჯახი — უეს ანდერსონის 2001 წლის კომედიურ-დრამატული ფილმი. ფილმი გადმოსცემს სამი ნიჭიერი და-ძმის ამბავს. ჯინ ჰეკმენმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში.

როლებში
ჯინ ჰეკმენი — როიალ ტენენბაუმი
ანჯელიკა ჰიუსტონი — ეთელინ ტენებაუმი
გვინეთ პელტროუ — მარგო ტენენბაუმი
ბენ სტილერი — ჩაზ ტენენბაუმი
ლუკ უილსონი — რიჩი ტენენბაუმი
ბილ მარი — რელი სენ კლერი
ოუენ უილსონი — ილაი კეში
დენი გლოვერი — ჰენრი შერმანი
ზლატკო ტომჩიჩი

ზლატკო ტომჩიჩი (; დ. 10 ივლისი, 1945) — ხორვატიელი პოლიტიკოსი. ხორვატიის პარლამენტის თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
1995 წელს აირჩიეს ხორვატიის პარლამენტში. 2000-2003 წლებში პარლამენტის თავმჯდომარე, ხოლო 2000 წლის 2-დან 18 თებერვლამდე პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელია. 2005 წლიდა ჩამოჭორდა პოლიტიკას. 2011 წლიდან ერთ-ერთი სამშენებლო ფირმის აღმასრულებელი დირექტორია.
ტომისლავ I

ტომისლავ (; დ. უცნობია — გ. 928) — ხორვატიის მმართველი ტრპიმიროვიჩების დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა 910-928 წწ. 910—925 წლებში ატარებდა ხორვატიის მთავრის ტიტულს, ხოლო 925 წლიდან გახდა ქვეყნის პირველი მეფე.

თავის სამეფოს დაუქვემდებარა დალმაცია და პანონია. ძლიერ გააფართოვა თავისი ქვეყნის საზღვრები. მისი მმართველობა ვრცელდებოდა ადრიატიკიდან დრავამდე და ისტრიიდან დრინამდე. ტომისლავმა ხორვატიის სამეფო ბალკანეთში ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფოდ აქცია.
საზოგადოების მტრები (2009 წლის ფილმი)

საზოგადოების მტრები — 2009 წლის ამერიკული ბიოგრაფიული კრიმინალური ფილმი. დაფუძნებულია ბრაიან ბეროუს დოკუმენტურ წიგნზე და ასახავს განგსტერ ჯონი დილინჯერის ცხოვრებას, თუმცა ფილმი ისტორიულად სრულად აკურატული არ არის.

როლებში
ჯონი დეპი — ჯონი დილინჯერი
კრისტიან ბეილი — მელვინ პერვისი
მარიონ კოტიარი — ბილი ფრეჩეტი
ბილი კრუდაპი — ედგარ ჰუვერი
ასტერიქსი და მფრინავი ხალიჩა

„ასტერიქსი და მფრინავი ხალიჩა“ — რიგით 21-ე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი და მხატვარია ალბერ უდერზო. კომიქსი გამოიცა 1987 წელს.

სიუჟეტის მიხედვით, განგის ველიდან გალების სოფელში ჩამოდის კიჩა, რომელიც ითხოვს ველში წვიმის გამოძახებას. ასურანსეტურიქსი, სოფლის ბარდი, რომელიც სიმღერით წვიმას იწვევს, მიემგზავრება ასტერიქსთან და ობელიქსთან ერთად.
ჭირი

ჭირი  — ბუნებრივი კერის მქონე მწვავე ინფექციური დაავადება კარანტინული ინფექციების ჯგუფისა. მიმდინარეობს განსაკუთრებით მძიმე საერთო მდგომარეობით, ციებ-ცხელებით, ლიმფური კვანძების, ფილტვებისა და სხვა შინაგანი ორგანოების დაზიანებით, ხშირად სეფსისის განვითარებით. დაავადება ხასიათდება მაღალი ლეტალურობითა და საკმაოდ მაღალი ინფექციურობით.

ბუნებრივ კერებში ინფექციის წარმოქმნის წყაროებსა და რეზერვუარებს წარმოადგენენ მღრღნელები — ზაზუნები, ციყვები, ვირთხები (ნაცრისფერი და შავი), აგრეთვე კურდღლისებრნი, კატები და აქლემები. ინფექციის აღმგზნების გადამტანი 55 სხვადასხვა სახეობის რწყილია.

აღმგზნებს წარმოადგენს ჭირის ბაცილა , რომელიც 1894 წლის ივნისში აღმოაჩინეს ფრანგმა ალექსანდრე იერსენმა და იაპონელმა კიტასატო სიბასაბურომ.

ჭირის ცნობილმა პანდემიებმა, რომლებმაც მილიონობით სიცოცხლე შეიწირეს, ღრმა კვალი დატოვეს მთელი კაცობრიობის ისტორიაში.
კრაინა

კრაინა — სლავური ტოპონიმი, აღნიშნავს განაპირა ტერიტორიას ან მარკას. ტერმინი ასევე აღნიშნავს ცენტრიდან დაშორებულ მხარეს.

ეტიმოლოგია
ეს გეოგრაფიული ტერმინი ძველ ხორვატიულში საუკუნიდან გვხვდება. ამისი მაგალითია ბაშკას ფირფიტაზე 1105 წელს ჩაკავური დიალექტით გლაგოლიცაზე შესრულებული ჩანაწერი. რომლის მიხედვითაც აღნიშნავს საზღვრის პირა მაცხოვრებლებს.

თურქების შემოსევის შემდეგ ტემინმა მიიღო შტოკავური დიალექტის მნიშვნელობა რომელიც ქალაქის გარე უბნებს აღნიშნავდა, თანამედროვე ხორვატულშიც იგივე მნიშვნელობით გამოიყენება.

ზოგიერთ სამხრეთ სლავურ ენებში და განსაკუთრებით სერბულში ტერმინს ცალსახად საზღვრის ან მარკას მნიშვნელობა აქვს.

გეოგრაფიული რეგიონები
ბისნია და ჰერცეგოვინა
ბოსნიური კრაინა – ბანია-ლუკას მიმდებარე რეგიონი.
ხორვატია
კნინსკა კრაინა – რეგიონი კნინის გარშემო, სამხრეთ ხორვატიაში.
მონტენეგრო
სკადარსკა კრაინა – რეგიონი ბარისა და ულცინის ჩრდილოეთით.
პოლონნეთი
კრაინა – რეგიონი დიდ პოლონეთსა და პომერანიას შორის.
სერბეთი
ტიმოჩკა კრაინა – რეგიონი სერბეთ ბულგარეთის საზღვართან.
კოჩინა კრაინა – ავსტრო თურქეთის ომის დროს განთავისუფლებული ტერიტორია.
სლოვენია
ბელა კრაინა – სლოვენიისა და ხორვატიის სასაზღვრო რეგიონი.

პოლიტიკური რეგიონები
ავსტრო–უნგრეთის ქვედანაყოფები:
სამხედრო კრაინა – ავსტრიისა და ოსმალეთის სასაზღვრო რეგიონი.
ბანატის კრაინა – სერბეთ რუმინეთის საზღვარი.
ხორვატიის კრაინა – დასავლეთ ხორვატიისა და ბოსნიის საზღვარი.
სლავონიის კრაინა – სერბეთისა და აღმოსავლეთ ხორვატიის ბოსნიასთან საზღვარი.

ხორვატიის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროს შექმნილი სერბული პოლიტიკური ერთეულები:
სერბთა რესპუბლიკა კრაინა
სერბთა ავტონომიური ოლქი კრაინა
კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი

კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი (; დ. 29 აპრილი, 1968) — ხორვატიელი დიპლომატი. 2011-2014 წწ. იყო ნატოს გენერალური მდივნის თანაშემწე სახალხო დიპლომატიის საკითხებში. 2008-2011 წლებში იყო ხორვატიის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი აშშ-ში. რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2008 წლის 19 მარტს. 2005-2008 წლებში იყო ხორვატიის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოლო 2003-2005 წლებში ევროპის საქმეთა მინისტრი.

ხორვატიის 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იყო კანდიდატი ხორვატიის დემოკრატიული გაერთიანების მხარდაჭერით. პირველ ტურში მცირე უპირატესობით დამარცხდა მოქმედ პრეზიდენტთან, ხოლო მეორე ტური 50,74% მოიგო და გახდა ხორვატიის ისტორიაში პირველი ქალი პრეზიდენტი.

კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი გათხოვილია იაკობ კიტაროვიჩზე, ჰყავთ ორი შვილი. იგი ხორვატულის გარდა ფლობს ინგლისურს, ესპანურსა და პორტუგალიურ ენებს.
ნეფერტარი

ნეფერტარი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი, რამსეს -ის პირველი ცოლი.

მისი წარმომავლობის შესახებ პრაქტიკულად არაფერია ცნობილი. არსებობს ვერსია, რომ იგი უნდა იყოს დინასტიის ბოლოსწინა ფარაონის ეიეს ოჯახის წევრი.

ეგვიპტესა და ხეთებს შორის დადებული სამშვიდობო ხელშეკრულების შემდეგ, როგორც ჩანს, აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ნეფერტარს ჰქონდა მშვიდობიანი მიმოწერა ხეთების მეფე თუთხალია -სთან.

იგი დაკრძალულია მეფეთა ველზე. მისი საფლავი აღმოაჩინეს 1904 წელს.
ნეფრუსებეკი

ნეფრუსებეკი — ძველი ეგვიპტის ქალი-ფარაონი. ტურინის პაპირუსის თანახმად ქვეყანას მართავდა დინასტიის მმართველობის დასასრულს 3 წელი, 10 თვე და 24 დღე.

ნეფრუსებეკი არის მეორე ქალი ფარაონი მეექვსე დინასტიის მმართველის, ნიტოკრისის შემდეგ, რომელიც ეგვიპტეს მართავდა. იგი ჩვეულებრივად მიიჩნევა ამენემჰეტ -ის შვილად, მანეთონიც მას ამენემჰეტ -ის დად მიიჩნევს. სავარაუდოდ, ამენემჰეტ -ს გარდაცვალების შემდეგ არ დარჩენია მემკვიდრე და ტახტზე ავიდა ნეფრუსებეკი.

ნეფრუსებეკის საფლავი აქამდე აღმოჩენილი არ არის. სავარაუდოდ, მისი კუთვნილება უნდა იყოს დაუსრულებელი პირამიდა მაზგუნში.
გასტონ მასპერო

გასტონ კამილ შარლ მასპერო (; დ. 23 ივნისი, 1846 — გ. 30 ივნისი, 1916) — ფრანგი ეგვიპტოლოგი.

დაიბადა პარიზში იტალიური წარმოშობის ოჯახში. 14 წლიდან დაინტერესებული იყო ეგვიპტოლოგიით. 1867 წელს შეხვდა ცნობილ ფრანგ ეგვიპტოლოგს ოგიუსტ მარიეტს, რომელმაც მასპეროს შესთავაზა ორი რთული კომპლექსური იეროგლიფური ტექსტი. გასტონმა იგი ორ კვირაში გადათარგმნა. პუბლიკაციამ ამ თარგმანების შესახებ, გასპერი სამეცნიერო წრეებში ცნობილი გახადა. თუმცა ამის შემდეგ იგი პერუში გაემგზავრა, რათა დაედასტურებინა ინდიელებისა და ინდოევროპელების კავშირები.

1868 წელს გასტონ მასპერო დაბრუნდა საფრანგეთში და გახდა ეგვიპტური ენისა და არქეოლოგიის ლექტორი სორბონის უნივერსიტეტში. 1874 წლიდან კი სათავეში ჩაუდგა საფრანგეთის კოლჯის ეგვიპტოლოგიის კათედრას, რომელიც ჟან-ფრანსუა შამპოლიონის სახელობისა იყო. 1880 წელს მარიეტთან ერთდ ეგვიპტეში გაემგზავრა. აქ მან დააარსა აღმოსავლეთის არქეოლოგიის ფრანგული ინსტიტუტი. მისი ხელმძღვანელობით მომდევნო 6 წლის განმავლობაში ეგვიპტეში ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები ეგვიპტის ყველა პუნქტში, ეგვიპტოლოგია გამდიდრა მთელი რიგი ახალი აღმოჩენებით. მათ შორის, აღმოაჩინა მეფეთა მუმიები დეირ-ელ-ბაჰრში.
გუადალკანალი

გუადალკანალი  — ვულკანური კუნძული სოლომონის არქიპელაგში. ადმინისტრაციულად შედის მელანეზიური სახელმწიფო სოლომონის კუნძულების გუადალკანალის პროვინციის შემადგენლობაში. კუნძულის ძირძველი დასახელებაა — ისატაბუ.

გუადალკანალი — სოლომონის კუნძულების ყველაზე დიდი კუნძულია, კუნძულის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 150 კმ-ს, ხოლო სიგანე — დაახლოებით 48 კმ-ს. ფართედ გავრცელებული მონაცემები იმის შესახებ, რომ მაკარაკომბურუს პიკს აქვს სიმაღლე 2447 მეტრი და, შედეგად, ის გუადალკანალის ყველაზე მაღალი წერტილია, არ დასტურდება თანამედროვე გამოკვლევებით (მისი დაზუსტებული სიმაღლეა 2310 მეტრი). კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ალუვიონური ვაკე, რომელსაც უკავია ხმელეთის დაახლოებით 460 კმ².

1893 წლის 15 მარტს კუნძულზე დამყარდა ბრიტანეთის იმპერიის პროტექტორატი და 1971 წლამდე იყო ბრიტანეთის დასავლეთ-წყნარი ოკეანის ტერიტორიების ნაწილი.

ქალაქ ჰონიარადან აღმოსავლეთით მდებარეობს ჰონიარას საერთაშორისო აეროპორტი.
ასტერიქსი ჰელვეციაში

„ასტერიქსი ჰელვეციაში“ — რიგით მე-16 წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორია რენე გოსინი, ხოლო მხატვარი — ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში (1970, გამოშვებები 557-578), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა იმავე წელს, გამომცემლობის მიერ.

სიუჟეტის მიხედვით, რომის გუბერნატორი ატარებს რეიდებს, ვინაიდან მისი ქვეშევრდომები მხოლოდ ერთობიან გარყვნილი წვეულებებით. ერთ-ერთ ასეთს, კლაუდიუს მალოსინუსს, წამლავენ მას შემდეგ, რაც აღმოჩნდება, რომ მისი ქრთამებით გაჩუმება რთულია. გალები კვესტორის დასახმარებლად მიდიან და შვეიცარიაში ყვავილ ედელვაისის საძებნელად მიემგზავრებიან, რომლის ნახარშმა კვესტორს უნდა უშველოს.
მოტლავა

მოლტავა — მდინარე პომერელიაში, პოლონეთი. მდინარე სათავეს იღებს ტბა რივალდსკოედან, სტაროგრად–გდანსკიდან ჩრდილო–აღმოსავლეთით. ის გაივლის ტბა როკიკის და ჩაედინება ვისლას შენაკდ ლენივკაში. მისი სიგრძეა 64,7 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 1511.3 კმ².

ქალაქი გდანსკი მდებარეობს მისი და ლენივკას შესართავთან. გდანსკში მდინარეზე 1687 წლიდან მოქმედებს ბორანი მოლტავა. სახელი მოლტავა მომდინარეობს პრუსიული ენიდან. გერმანულად მდინარეს ეწოდება მოტლაუ. არსებობს მოსაზრება, რომ ქალაქების გდანსკის და გდინიას სახელები მომდინარეობს ამ მდინარის ძველი პოლონური და კაშუბური სახელიდან გდანია .
კლიფ ბასტინი

კლიფ ბასტინი (; დ. 14 მარტი, 1912 — გ. 4 დეკემბერი, 1991) — ინგლისელი ფეხბურთელი.

საკლუბო კარიერა
კლიფ ბასტინი 1912 წელს ინგლისის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე პატარა ქალაქ ეკსეტერში დაიბადა. 16 წლის ასაკში მოხვდაი ამავე ქლაქის გუნდის „ეკსეტერ სიტის“ შემადგენლობაში. ძირითად შემადგენლობაში მოხვედრის შემდეგ მან რამდენიმე გოლი გაიტანა და იგი უმალვე შენიშნა ლონდონის „არსენალის“ მწვრთნელმა ჰერბერტ ჩეპმენმა. 1929 წელს ბასტინი ლონდონში გადავიდა და რამდენიმე წელიწადში „არსენალის“ ლიდერი გახდა. 30-იან წლებში ბასტინმა არსენალთან ერთად 2 ასოციაციის თასი მოიგო და 5-ჯერ გახდა ინგლისის ჩემპიონი. 1938 წელს ბასტინმა მძიმე ტრავმა მიიღო და შემდეგ სრულფასოვნად თამაში ვეღარ შეძლო. 1947 წელს კარიერა დაასრულა.

სანაკრებო კარიერა
კლიფ ბასტინი იყო მონაწილე ჰაიბერის ბრძოლისა. ეს სახელი დაერქვა 1934 წელს გამართულ შეხვედრას იტალიიის მსოფლიო ჩემპიონ ნაკრებსა და ინგლისის ნაკრებს შორის, რომელიც ლონდონში, ჰაიბერიზე გაიმართა. მატჩი ინგლისელებმა 3-2 მოიგეს. ბასტინი ნაკრებთან ერთად ბერლინში მონაწილეობდა ცნობილ მატჩში სადაც გერმანიის ნაკრებთან თამაშის წინ ინგლისის ნაკრები ჰიტლერს ნაცისტური მისალმებით შეხვდა. კლიფ ბასტინი 2009 წელს გახდა ინგლისური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრი.

სამხედრო კარიერა
მეორე მსოფლიო ომის დროს ბასტინი ბრიტანეთის არმიაში გამოიძახეს. დაქვეითებული სმენის გამო იგი სახმელეთო ჯარებში არ მიიღეს, მიუხედავად ამისა ბასტინი დაინშნა ჰაერსაწინააღმდეგო დანადგარების მეთვალყურედ. 1941 წელს იტალიის პროპაგანდისტულმა ფაშისტურმა რადიომ რომში გაავრცელა სენსაციური ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ცნობილი ინგლისელი ფეხბურთელი კლიფ ბასტინი ტყვეობაში იმყოფებოდა, თითქოს ბასტინი იტალიელებმა კრეტის ბრძოლაში აიყვანეს ტყვედ. როგორც აღმოჩნდა იტალიელებმა იცოდნენ რომ ბასტინი მონაწილეობდა ომში მაგრამ არ იცოდნენ რომ ბასტინი სმენის დაქვეითების გამო სამხედრო სამსახურიდან მოხსნილი იყო.

ტიტულები
ინგლისის ჩემპიონი (2): 1929–30, 1935–36
ინგლისის ასოციაციის თასის გამარჯვებული (5): 1930–31, 1932–33, 1933–34, 1934–35 და 1937–38
ბაშკას ფირფიტა

ბაშკას ფირფიტა — ერთ ერთი პირველი მონუმენტი რომელზეც შემორჩენილია საეკლესიო სლავურით შესრულებული ტექსტი. ბაშკას ფირფიტა თარიღდება 1100 წლით.

ისტორია
ფირფიტა მეცნიერებმა 1851 წელს კუნძულ კრკიზე, ბაშკას მახლობლად წმინდა ლუსის ეკლესიაზე მუშაობისას აღმოაჩინეს. 1943 წლიდან ორიგინალი ინახება ხორვატიის მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიაში, ზაგრებში.

რანკო ფუჩის მიხედვით ტრანსლიტერაციული ტექსტი, აღდგენილი ნაწილები მოცემულია ოთხკუთხედ ფრჩხილებში:
ლუიჯი მერონი

ლუიჯი „ჯიჯი“ მერონი (; დ. 24 თებერვალი, 1943 — გ. 15 ოქტომბერი, 1967) — იტალიელი ფეხბურთელი. 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ბიოგრაფია
მერონი 1943 წელს იტალიის ალპებში მდებარე პატარა ქალაქ კომოში დაიბადა. 17 წლის ასაკში ადგილობრივ გუნდში ჩაირიცხა და ერთი სეზონის შემდეგ ის „ჯენოას“ სკაუტებმა შენიშნეს. „ჯენოაში“ მერონიმ 2 სეზონი ჩაატარა და 1964 წელს „ტორინო“ გადავიდა. კარგი თამაშის გამო იტალიის ნაკრების მთავარმა მწვრთნელმა ედმონდო ფაბრიმ მერონი იგი ინგლისში გამართულ 1966 წლის მსოფლიოს ჩემპონატზე წაიყვანა, მაგრამ გადამწყვეტ შეხვედრაში ჩრდილოეთ კორეასთან არ ათამაშა

1967 წლის 15 ოქტომბერს ლუიჯი მერონი 24 წლის ასაკში ტრაგიკულად დაიღუპა. მას ავტომობილი დაეჯახა.
მცირე გამყინვარების პერიოდი

მცირე გამყინვარების პერიოდი — პერიოდი შედარებითი გლობალური გამყინვარებისა, რომელიც დედამიწაზე — საუკუნეებში იყო. მოცემული პერიოდი უკანასკნელი ორი ათასი წლის განმავლობაში ყველაზე ცივია საშუალოწლიური ტემპერატურის მიხედვით. მცირე გამყინვარების პერიოდს წინ უძღვოდა მცირე კლიმატური ოპტიმუმი (დაახლოებით — საუკუნეები) — შედარებით თბილი და თანაბარი ამინდების პერიოდი, რომლისთვისაც დამახასიათებელი იყო რბილი ზამთარი და ძლიერი გვალვების არარსებობა.
სტენლი ბოულზი

სტენლი ბოულზი (; დ. 24 დეკემბერი, 1948, მანჩესტერი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, შემტევი ნახევარმცველი.

ბიოგრაფია
ბოულსი 1948 წელს მანჩესტერში დაიბადა. კარიერა 19 წლის ასაკში „მანჩესტერ სიტიში“ დაიწყო. ბოულსი „სიტის“ შემადგენლობაში სამი სეზონის განმავლობაში იყო. მწვრთნელთან უთანხმოების გამო მან კლუბი დატოვა. 1970 წელს ის „ქრიუში“ გადავიდა. 1971–1972 წლების სეზონი ჩრდილოურ „კარლაილ იუნაიტედში“ გაატარა. 1972 წელს კი იგი „კუინზ პარკ რეინჯერსის“ მთავარმა მწვრთნელმა გორდონ იაგომ შენიშნა. ამავე წელს „ქპრ“ დატოვა როდნი მარშმა. მარშის 10 ნომერიანი მაისური კლუბის სიმბოლო იყო. გორდონ იაგომ ბოულსი გუნდში მიიყვანა და 10 ნორმიანი მაისურიც გადასცა. ბოულზი კარგად შეეწყო ტერი ვენეიბლზს, დონ გივენსსა და ჯერი ფრენსისს. გორდონ იაგოს შემედგ გუნდში მოვიდა ახალი მწვრთნელი დეივ სექსტონი რომელიც მანამდე „ჩელსის“ წვრთნიდა და რომელმაც 1971 წელს „რეალ მადრიდი“ დაამარცხა თასების თასის ფინალში. 1975–76 წლის სეზონში „კუინზ პარკი“ მეორე ადგილზე გავიდა ინგლისის ჩემპიონატში. 1976–77 წლების უეფას თასზე ბოულზმა 11 გოლი გაიტანა მაგრამ „ქპრ“ პენალტების სერიაში გამოვარდა ბერძნულ „აეკთან“. 2004 წელს სტენ ბოულსი „ქპრ-ის“ გულშემატკივრებმა კლუბის ყველა დროის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელეს.

1979 წელს ბოულზით „ჰამბურგი“ იყო დაინტერესებული მაგრამ ფეხმურთელი გადავიდა „ნოტინგემ ფორესტში“, რომელიც ევროპის ჩემპიონთა თასის მსფლობელი იყო. ახალ გუნდში ბოულზს მწვრთნელი ბრაიან კლაფი მარჯვენა ფლანგზე ათამაშებდა რაც მისთვის უჩვეულო იყო, 1980 წელს მან კლუბი დატოვა კლაფთან უთანხმოების გამო და ბოულზი 100 000 ფუნტად გაყიდეს „ლეიტონ ორიენტში“. 1984 წელს ბოულსმა კარიერა დაასრულა.

1996 წელს დაწერა ავტობიოგრაფიული წიგნი სახელად „ “.
პტოლემე VI

პტოლემე ფილომეტორი — ეგვიპტის მმართველი პტოლემეების დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 180-145 წწ. პტოლემე -ისა და კლეოპატრა -ის შვილი. ტახტზე ავიდა მცირეწლოვანი, ნაადრევად გარდაცვლილი მამის პტოლემე -ის ნაცვლად. მისი რეგენტი იყო კლეოპატრა , დედამისი, სელევკიდების სამეფოს მეფის, ანტიოქე დიდის ასული. მისი რეგენტობის პერიოდში ეგვიპტეში სიმშვიდე სუფევდა. დედოფალი კლეოპატრაც მეუღლის მსგავსად ნაადრევად გარდაიცვალა.

ოჯახი
პტოლემეს მეუღლე იყო მისი და კლეოპატრა , რომელთანაც შეეძინა:
პტოლემე
პტოლემე 
კლეოპატრა თეა
კლეოპატრა
პტოლემე VII

პტოლემე ნეოს ფილოპატორი  — ეგვიპტის მმართველი პტოლემეების დინასტიიდან. პტოლემე ფილომეტორისა და კლეოპატრა -ის მეორე შვილი. ქვეყანას მართავდა რამდენიმე თვე, როგორც მამამისის თანამმართველი, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ ნომუნალურად გახდა ერთადერთი მმართველი დედამისის რეგენტობის ქვეშ. როდესაც კლეოპატრა ცოლად გაჰყვა პტოლემე -ს, ამ უკანასკნელმა პტოლემე მოაკვლევინა ქორწილის დღეს.

არსებობს მცირე გაუგებობა მასსა და პტოლემე ფისკონის ნუმერაციასთან დაკავშირებით, ზოგჯერ მათ უცვლიან ადგილებს.