ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია

ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია — მთავრობათშორისი ორგანიზაცია და ქიმიური იარაღის კონვენციის განმახორციელებელი ორგანო, რომელმაც მუშაობა დაიწყო 1997 წლის 29 აპრილს. ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციაში 193 წევრი ქვეყანაა, სათავო ოფისი მდებარეობს ჰააგაში, ჰოლანდიაში და აკონტროლებს ქიმიური იარაღის განადგურების მუდმივ და დამოწმებულ გლობალურ ძალისხმევას.

ორგანიზაცია ხელს უწყობს და ამოწმებს ქიმიური იარაღის კონვენციის დაცვას, რომელიც კრძალავს ქიმიური იარაღის გამოყენებას და მოითხოვს მათ განადგურებას. შემოწმება მოიცავს როგორც წევრი სახელმწიფოების მიერ დეკლარაციების შეფასებას, ასევე ადგილზე ინსპექტირებას.

ორგანიზაციას მიენიჭა 2013 წლის ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში „ქიმიური იარაღის აღმოსაფხვრელად გაწეული დიდი ძალისხმევისთვის“.

ორგანიზაციული სტრუქტურა
ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია და მისი ძირითადი ორგანიზაციული სტრუქტურის საქმიანობა აღწერილია ქიმიური იარაღის კონვენციაში (რომლის წევრებიც არიან ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციის წევრები. ძირითადი ორგანოა მონაწილე სახელმწიფოების კონფერენცია , რომლის მოწვევაც ჩვეულებრივ ხდება ყოველწლიურად, და რომელშიც ყველა ქვეყანას შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს, ხმის მიცემის თანაბარი უფლებებით. ზოგადად, კონფერენციაზე ქვეყნები წარმოდგენილნი არიან ორგანიზაციაში მუდმივი წარმომადგენლის მიერ, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში არის ნიდერლანდების ელჩიც. კონფერენცია წყვეტს ორგანიზაციის ყველა მნიშვნელოვან თემას (მაგალითად, შურისგების ზომების მიღებას) და კონვენციასთან დაკავშირებულ საკითხებს (სახელმძღვანელო მითითებების დამტკიცება, წევრების მიმართ საპასუხო ზომების დაწესება).

აღმასრულებელი საბჭო ორგანიზაციის აღმასრულებელი ორგანოა და შედგება 41 სახელმწიფოსგან, რომლებსაც კონფერენცია ნიშნავს ორწლიანი ვადით. საბჭო ზედამხედველობს ბიუჯეტს და თანამშრომლობს გენერალურ სამდივნოსთან კონვენციასთან დაკავშირებულ ყველა საკითხზე.

ტექნიკური სამდივნო ითავსებს უმეტესად საბჭოს მიერ დაკისრებულ საქმიანობას და არის ორგანო, სადაც ორგანიზაციის თანამშრომელთა უმეტესობა მუშაობს. ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციას ძირითადი საქმიანობა ხორციელდება ინსპექტირებისა და შემოწმების განყოფილებების ზედამხედველობის ქვეშ.

ყველა მონაწილე სახელმწიფოს შეაქვს წვლილი ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციის ბიუჯეტში. 2019 წლის ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია ბიუჯეტი 69,689,837 ევროა

წევრობა
ქიმიური იარაღის კონვენციის ყველა 193 მხარე ავტომატურად არის ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციის წევრი. სხვა სახელმწიფოები, რომლებიც უფლებამოსილნი არიან გაწევრიანდნენ გაეროს წევრი სახელმწიფოებიდან არიან - ისრაელი, რომელიც ხელმომწერი სახელმწიფოა, თუმცა არ მოახდინა ქიმიური იარაღის კონვენციის რატიფიცირება და ეგვიპტე, ჩრდილოეთ კორეა და სამხრეთი სუდანი, რომლებმაც არც ხელი მოაწერეს და არც მიერთებულან ქიმიური იარაღის კონვენციას. პალესტინა იყო ბოლო სახელმწიფო, რომელმაც წარუდგინა ხელშეკრულებას მისი შეერთების ინსტრუმენტი.

მმართველობა
ამჟამად ორგანიზაციას ხელმძღვანელობს გენერალური დირექტორი, ესპანეთის ელჩი, ფერნანდო არიასი.

გენერალური დირექტორი უშუალოდ ინიშნება კონფერენციის მიერ მაქსიმუმ ორჯერ ოთხწლიანი ვადით. გენერალური დირექტორების მიმოხილვა მოცემულია ქვემოთ.

2013 წლის ნობელის პრემია
11 ოქტომბერს, ნორვეგიის ნობელის კომიტეტმა გამოაცხადა, რომ ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციას მიენიჭა ნობელის პრემია „ქიმიური იარაღის განადგურებაში გაწეული ძალისხმევისთვის“.