გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1653

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1653 მიღებულია 2006 წლის 27 იანვარს, აფრიკის დიდი ტბების რეგიონში, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და ბურუნდიში არსებული ვითარების შესახებ წინა რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, კერძოდ რეზოლუციების 1625 (2005), 1631 (2005), 1649 (2005) და 1650 (2005), საბჭომ განიხილა აფრიკის დიდი ტბების რეგიონის სტაბილურობა. უშიშროების საბჭოს განხილვაში კენჭისყრამდე მონაწილეობა მიიღო 10-ზე მეტი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრმა.

რეზოლუცია
დაკვირვებები
რეზოლუციის პრეამბულაში უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ტერიტორიული მთლიანობის, სუვერენიტეტის, ერთიანობის, კეთილმეზობლობის, ჩაურევლობისა და სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობის პრინციპები დიდი ტბების რეგიონში. საბჭომ დაგმო 1994 წლის რუანდის გენოციდი და რეგიონში შემდგომი კონფლიქტები, რომლებმაც გამოიწვია ადამიანის უფლებებისა და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ფართომასშტაბიანი დარღვევები.

ამავე დროს, საბჭოს წევრები აცნობიერებდნენ კავშირს ბუნებრივი რესურსების უკანონო ექსპლუატაციასა და იარაღით ვაჭრობას შორის, რაც ხელს უწყობდა კონფლიქტების გაღვივებას დიდი ტბების რეგიონში, განსაკუთრებით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. გამოითქვა შეშფოთება კონფლიქტების გავლენის შესახებ ჰუმანიტარულ მდგომარეობაზე მთელ რეგიონში და მათი გავლენის შესახებ რეგიონის უსაფრთხოებასა და სტაბილურობაზე, რაც აშკარა იყო შეიარაღებული ჯგუფების საზღვარგარეთული გადაადგილებების შემთხვევებში, როგორიცაა უფლის წინააღმდეგობის არმია, რამაც გამოიწვია ადამიანთა დაღუპვა და გადაადგილება ჩრდილოეთ უგანდაში, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და სუდანში.

რეზოლუციამ მიესალმა რეგიონის ქვეყნებს შორის დიალოგს და, წინა რეზოლუციების გახსენებით, რომლებმაც მოითხოვეს საერთაშორისო კონფერენცია მშვიდობისა და უსაფრთხოების შესახებ აფრიკის დიდი ტბების რეგიონში, აღნიშნა, რომ ასეთი კონფერენცია გაიმართა დარვ-ეს-სალამში, სუდანში, 2004 წლის ნოემბერში. ამავე დროს, რეგიონული მიღწევები იქნა დადებითად შეფასებული, მათ შორის ბურუნდიში ახალი დემოკრატიული მთავრობის ჩამოყალიბება და დემოკრატიული გარდამავალი პროცესი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. გაეროს მისია კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში და გაეროს ოპერაცია ბურუნდიში დადებითად შეფასდა მათი ძალისხმევისათვის.

ქმედებები
უშიშროების საბჭომ მოუწოდა რეგიონის ქვეყნებს გააგრძელონ კეთილმეზობლური ურთიერთობების, მშვიდობიანი თანაარსებობისა და დავების გადაწყვეტის ხელშეწყობა. ქვეყნებს ასევე მოუწოდა პატივი სცენ ადამიანის უფლებებს, მათ შორის ქალებთა და ბავშვთა უფლებებს, და ხელი შეუწყონ კარგ მმართველობას, კანონის უზენაესობასა და დემოკრატიულ პრაქტიკებს. გარდა ამისა, საბჭომ სთხოვა დაინტერესებულ ქვეყნებს, სამართლის წინაშე წარადგინონ ისინი, ვინც პასუხისმგებელია ადამიანის უფლებების დარღვევებზე.

რეზოლუციის ტექსტმა დაგმო რეგიონში მოქმედი შეიარაღებული ჯგუფებისა და მილიციების საქმიანობა, მათ შორის რუანდის გათავისუფლების დემოკრატიული ძალები, პალიპეჰუტუ და უფლის წინააღმდეგობის არმია. საბჭოს მიხედვით, აუცილებელი იყო ყოფილი მებრძოლების განიარაღება, დემობილიზაცია და რეინტეგრაცია. რეზოლუციამ ხაზი გაუსვა მშვიდობიანი მოსახლეობისა და ჰუმანიტარული მუშაკების დაცვის აუცილებლობას თავდასხმებისგან და შეიარაღებული ჯგუფების მხრიდან თავდასხმების შეწყვეტას. გაეროს გენერალურ მდივანს სთხოვეს წარმოედგინა რეკომენდაციები, თუ როგორ შეიძლებოდა საუკეთესოდ მხარდაჭერილიყო ამ მიმართულებით ძალისხმევა.

რეზოლუცია დასრულდა სახელმწიფოებისთვის მოწოდებით, არ დაუშვან მათი ტერიტორიის გამოყენება შეიარაღებული ჯგუფების მიერ სხვებზე თავდასხმებისთვის, გაუმკლავდნენ იარაღისა და შეიარაღებული ჯგუფების საზღვარგარეთულ გადაადგილებებს და ითანამშრომლონ უცხოური ჯგუფების რეპატრიაციის საკითხში.