iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მთვარის მოტაცება (ფილმი)

მთვარის მოტაცება — 1973 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი, გადაღებული რეჟისორ თამაზ მელიავას მიერ კონსტანტინე გამსახურდიას რომანის „მთვარის მოტაცების“ მიხედვით.

სიუჟეტი
უცხოეთიდან ახლად დაბრუნებული თარაშ ემხვარი ტარიელ შერვაშიძის ოჯახს ეწვევა, სადაც სიყრმის მეგობარი თამარი ეგულება. შერვაშიძეებს თარაშის გამზრდელი და ძიძიშვილი, კაც და არზაყან ზვამბაიებიც სტუმრობენ. არზაყანს კომკავშირლობისა და სოფლის კოლექტივიზაციაში მონაწილეობისათვის ძმები თარბები მოსაკლავად დასდევენ. მას უსიამოვნება აქვს მამასთანაც, რომელსაც არ სურს ქონება კოლექტივს გაუნაწილოს. არზაყანისგან განსხვავებით, თარაში ახალ ცხოვრებაში თავის ადგილს ვერ ხედავს. მისი ერთადერთი იმედი თამარია. თამარი მამასთან ერთად თბილისში მიემგზავრება.

თარაშს აღიზიანებს თამარის სწრაფვა გართობისკენ, სთხოვს შეინარჩუნოს მისთვის ძვირფასი ოცნების ქალიშვილის სახე. რადგან თამარი ნაწნავებს მაინც იჭრის და არ თმობს ქალაქური ცხოვრების წესს, იმედგაცრუებული სოფელს უბრუნდება. კაც ზვამბაია შეიტყობს, რომ მას განკულაკებას უპირებენ და საკუთარი ხელით ხოცავს ხარებს. შეთქმულები მისი ოჯახის ამოწყვეტას გადაწყვეტენ. არზაყანს და თარაშს თავდამსხმელები, ძმები თარბები შემოაკვდებიან და იძულებულნი ხდებიან თავი სვანეთს შეაფარონ. როდესაც თარაში იგებს, რომ ფეხმძიმე თამარი კვდება, მის სანახავად წასვლას გადაწყვეტს, ენგურის გადალახვას დააპირებს, მაგრამ მდინარეში ცხენიანად იღუპება.

როლებს ასრულებენ
ოთარ მეღვინეთუხუცესი — არზაყან ზვამბაია
გეიდარ ფალავანდიშვილი — თარაშ ემხვარი
ირინა ჭიჭინაძე — თამარ შერვაშიძე
კოტე დაუშვილი — კაც ზვამბაია
არიადნა შენგელაია — კაროლინა
აკაკი ვასაძე — ტარიელ შერვაშიძე
ეროსი მანჯგალაძე — გვანჯ აფაქიძე
ვარლამ (ვალოდია) წულაძე — ლუკაია ლაბახუა
სპარტაკ ბაღაშვილი — მებორნე
რამაზ ჩხიკვაძე — შარდინ ალშიბაია
კირა (უმც) ანდრონიკაშვილი — ძაბული
იმედა კახიანი — ჩალმაზი
მანუჩარ შერვაშიძე — არემბა არლანი
რუსლან მიქაბერიძე — ჯოტო
ზურაბ ქაფიანიძე — ლომკაც თარბა
თამარ ციციშვილი — თარაშ ემხვარის დედა
ლეო (ლევან) ფილფანი — ჯამლეტ ტარბა
ოთარ კოპტონაშვილი — ბესლან ტარბა
ამირან ქადეიშვილი — კეგვე ტარბა
ბორის წიფურია — ჯოკია
დალი წერეთელი — ზესნა
ეკა შაკერბაია — ხათუნა
კახი კავსაძე — ვახტანგ იამანიძე
მიხეილ ვაშაძე — ლომკაც ესვანჯია
თათრების კონფედერაცია

თათრების კონფედერაცია (ჩინური: ; ძველი თურქული: ; შუა მონღოლური: ) — საუკუნეში მონღოლეთის პლატოზე არსებული ხუთი ძირითადი ტომობრივი კონფედერაციიდან (ხანლიგი) ერთ-ერთი.

სიტყვა თათარი დატანი (: და-დან) და ტანტან (: დან-დან) ტრანსლიტერირებული თავდაპირველად სონგის წიგნში გხვდება როგორც როურანების მეორე სახელი, რომლებიც პროტომონღოლური დონგუ წინაპრები იყვნენ. სონგის და ლიანის წიგნები როურანებს უფრო ადრე მცხოვრებ ხუნუს ხალხებთან აკავშირებს, მაში როდესაც ვეის წიგნი მათ წარმომავლობას დონგუს ხალხს უკავშირებს. ხუ ელინა-ქიანის მოსაზრებით როურანების უმეტესობის ხუნუსგან წარმოიშვნენ, რადრან როურანების პირდაპირი შთამომავლების (განსაკუთრებით აკა თათრების) ენა დიდწილად შეიცავდა თურქულენოვან ხუნუს ელემენტებს. მიუხედავად ამისა ხუნუს ენა ჯერ კიდევ უცნობია. ჩინელი ისტორიკოსები როგორც წესი ხუნუს წარმოშობას სხვადასხვა მომთაბარე ჯგუფებს აწერენ.

როურანები, თათრების სავარაუდო წინაპრები ზაფხულში თანამედროვე მონღოლეთის ტერიტორიაზე ატარებდნენ ხოლო ზამთარში სამხრეთით საძოვრების საძიებლად კვეთდნენ გობის უდაბნოს. როურანებმა საუკუნეში, დაახლოებით 402 წელს, ხაგანატი დააარსეს. რურანების ქვეშევრდომებს შორის იყო აშინას ტომი, რომლებმაც 552 წელს დაამხეს თავიანთი როურანის მეთაურები და 555 წელს საერთოდ გაანადგურეს ისინი. გადარჩენილი რურანების ერთი შტო გადავიდა დიდი ხინგანის მთიანეთში, რის შემდეგაც ისინი ტანტანის სახელით არიან ცნობილი. დროთა განმავლობაში შეუერთდნენ შივეის ხალხს და შექმნეს და შივეი ( - დიდი შივეი). და ⁚ (ტოქუზ თათარ - ცხრა თათარი) რომელი წარწერებიც თათრების კონფედერაციას აღნიშნავდა. ისტორიოგრაფიაში პროტომონღოლური შივეის ტომები, როგორც წესი, გაიგივებულია დადასთან ან ოცდაათ თათრთან, ხოლო ცხრა თათარი წყაროებში ხშირად კონკრეტულად თათრებად მოიხსენიება. ცხრა თათარში ტრადიციულად ცხრა დიდი კლანის გაერთიანება იგულისხმება.

ტოქუზ-თათრება და ოტუზ-თათრებს ხშირად მონღოლურად მოლაპარაკეებად მოიაზრებენ, ამის საპირისპიროდ, საბჭოთა აღმოსავლეთმცოდნე ლეონიდ კიზლასოვი ამტკიცებს, რომ ტოქუზ-თათრები და ოტუზ-თათრები თურქულად მოლაპარაკეები იყვნენ, რადგან სპარსი ავტორის საუკუნის გეოგრაფიულ ტრაქტატში ჰუდუდ ალ-ალამი ნათქვამია, რომ თათრები იყვნენ თოღუზღუზების ნაწილი, რომელსაც მინორსკი აღმოსავლეთ ტიან-შანში მდებარე ქოჩოს სამეფოსთან აიგივებს, რომელიც უიღურმა ლტოლვილებმა უიღურების ხაგანატის დაშლის შემდეგ დააარსეს. ისინი ტოკუზ ოღუზის კონფედერაციას ეკუთვნოდნენ. ამავდროულად, კიზლასოვი ეწინააღმდეგება ორხონის წარწერების თათრების ჩინური წყაროებში ნახსენებ დადებთან გაიგივებას.
გელა ყიფიანი

გელა ყიფიანი (დ. 16 იანვარი, 1956, ჭრებალო) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი მექანიკის სპეციალობით.

1982-1986 წლებში მუშაობდა ნიკოლოზ მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის ასისტენტად. 1986-1989 წლებში იყო ლენინგრადის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის თეორიული მექანიკის კათედრის ასპირანტი. 1987-1988 წლებში ამავე ინსტიტუტის ლითონის კონსტრუქციების კათედრის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1989-1992 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის თეორიული მექანიკის კათედრის ასპირანტი და დოცენტი. 1992-1995 წლებში იყო ლენინგრადის სახელმწიფო არქიტექტურულ-სამშენებლო უნივერსიტეტის ხისა და პლასტმასის კონსტრუქციების კათედრის დოცენტი. 1996-1997 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თეორიული მექანიკის კათედრის დოცენტი და ამავე უნივერსიტეტის სამეცნიერო-ტექნიკური საბჭოს სწავლული მდივანია. 1997-2005 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების სამმართველოს უფროსი. 1998-2006 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თეორიული მექანიკის კათედრის პროფესორია. 2005-2006 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამეცნიერო კვლევითი საქმიანობის სექტორისუფროსი. 2006-2013 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო მექანიკის დეპარტამენტის სრული პროფესორი. 2013 წლიდან ააიპ „განათლებისა და მეცნიერების პროგრესის“ პრეზიდენტი. 2014 წლიდან საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. არის დოქტორანტურისა და მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამების ხელმძღვანელი. მისი სამეცნიერო მიმართულებაა თხელკედლიანი სივრცითი სისტემების მდგრადობის საკითხების გამოკვლევა. დამუშვებული აქვს ტეხვებისა და წიბოების მქონე გარსების გაანგარიშების ახალი მეთოდი არაწრფივი დეფორმაციის პირობებში. ეს მეთოდი საშუალებას იძლევა ერთიან მეთოდოლოგიურ საფუძველზე გამოკვლეული იქნას დისკრეტული და კონტინუალური სისტემები. ამასთან გათვალისწინებულია არარეგულარობის სხვადასხვა სახეები, გამჭოლი ჭრილით, მართკუთხა ამონაჭრით ან ხვრეტით შესუსტებული სამფენოვანი მართკუთხა ფირფიტისათვის პირველად იქნა ამოხსნილი კრიტიკული მკუმშავი დატვირთვის განსაზღვრის ამოცანა თხელი ფირფიტების თეორიისა და განზოგადებულ ფუნქციათა თეორიის გამოყენებით. შემოთავაზებული მეთოდიკის საფუძველზე შემუშავებული პრაქტიკული რეკომენდაციები ფართოდ იქნა გამოყენებული მშენებლობაში. არის 270-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 7 პატენტის, 18 მონოგრაფიისა და 24 სახელმძღვანელოს, დამხმარე სახელმძღვანელოს და მეთოდური მითითებების ავტორი და თანაავტორი. საქართველოსა და საზღვარგარეთის ქვეყნების 40-მდე სამეცნიერო ჟურნალის სარედაქციო კოლეგიის წევრია. მისი ხელმძღვანელობით და კონსულტანტობით დაცულია 24 საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაცია. საუკეთესო სასწავლო-სამეცნიერო ლიტერატურის გამოცემისთვის მიღებული აქვს 2001 — გამომცემლობა „მესხეთის“ პრემია (2001).

ჯილდოები
2004 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება)
2003 — ღირსების ორდენი
ჯუმბერ მამალაძე

ჯუმბერ მამალაძე (დ. 28 იანვარი, 1935, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი და მეცნიერი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიურ ინსტიტუტთან არსებული ფრანგული ენის ორწლიანი კურსები.

1957-1961 წლებში მუშაობდა საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ გეოლოგიური სამმართველოს ტეხურის გეოლოგიურ-საძიებო პარტიაში, ლიახვის გეოლოგიურ-აგეგმვით პარტიაში ინჟინერ-გეოლოგად. 1961-1973 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის მეოთხეული ნალექების შემსწავლელ განყოფილებაში უმცროსი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე. 1973 წლიდან მუშაობდა კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტში ჯერ უფროსი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე, შემდეგ სექტორის ხელმძღვანელად. იკვლევდა კოლხეთის მეოთხეულ ნალექებს, რომელიც საფუძვლად დაედო მის საკვალიფიკაციო ნაშრომს — „კოლხეთის პლეისტოცენური ზღვიური ნალექების სტრატიგრაფია და შავი ზღვის დონის რყევა“ (1973). გამოქვეყნებული აქვს 20-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც შეეხება კოლხეთის მეოთხეულ ნალექებს და გეომორფოლოგიური რუკების (ეგზოგენური პროცესები) შედგენას.
მიხეილ გაბაევი

მიხეილ გაბაევი (დ. 1862 გ. 1931) — ქართველი სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
მიხეილ ანდროს ძე გაბაევმა 1884 წელს დაამთავრა ელისავეტგრადის ცხენოსანთა სასწავლებელი. მხსაურობდა კავკასიის ცხენოსანთა რაზმში. 1914 წლიდან დაღესტნის ცხენოსანთა პოლკის მეთაურია, რუსეთ-იაპონიის და პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. 1915 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. ემიგრაციაში იუგოსლავიაში ხელმძღვანელობდა „ჩრდილოეთის დრაგუნების“ საზოგადოებას. დაჯილდოებულია წმ. გიორგის ხარისხის (1906 წ.), წმ. ვლადიმერის - ხარისხის, - ხარისხის (მახვილითა და ბაფთით) წმ. სტანისლავის, წმ. ანას - -- ხარისხით, ოქროს იარაღით.
ომაიანთა მეჩეთი

ომაიანთა მეჩეთი , ასევე ცნობილია, როგორც დამასკოს დიდი მეჩეთი — ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი მეჩეთი მსოფლიოში. მდებარეობს დამასკოს ძველ ქალაქში. ქრისტიანობისა და ისლამის მიხედვით, მეჩეთში დამარხულია იოანე ნათლისმცემელის თავი. მუსლიმებს სწამთ, რომ სწორედ ეს მეჩეთი იქნება იესო ქრისტეს მეორედ მოსვლის ადგილი. შენობაში გამოყოფილია ორი სალოცავი, რომელიც ეძღვნება მაჰმადის შვილიშვილის, ჰუსეინ იბნ ალის ხსოვნას.
Grodziskie

— პოლონური ლუდი, რომელიც მზადდება შებოლილი ხორბლის ალაოსგან. ლუდს მეტსახელად „პოლონური შამპანური" შეარქვეს მასში ნახშირბადის მაღალი შემცველობის გამო. ლუდი მზადდება ხორბლის ალაოსგან, რომელიც გამომშრალია მარცვლებში მუხის კვამლის ცირკულაციით. პოლონური ლუდსახარშები ისტორიულად იყენებდნენ ადგილობრივად მოყვანილ სვიას და ლუდის საფუვრის ერთ ან ორ შტამს მის წარმოებაში. შეფუთვამდე ლუდს ამუშავებენ აიზინგლასით. ლუდი იფუთება მანამ, სანამ ყველა ფერმენტირებადი შაქარი საფუვრის მიერ ალკოჰოლად გარდაიქმნება, უფრო ადრე, ვიდრე ეს ლუდისთვის არის დამახასიათებელი. დუღილი გრძელდება შეფუთვის შემდეგ და ნახშირორჟანგი, რომელიც წარმოიქმნება, რჩება ლუდში გახსნილი, რაც იწვევს საბოლოო პროდუქტში კარბონაციის ძალიან მაღალ დონეს.

-ს აწარმოებდნენ მე-14 — მე-15 საუკუნეებიდან ქალაქ გროძისკ ვილკოპოლსკში. ლუდის ხარისხთან დაკავშირებით მკაცრი რეგულაციები დაწესდა ადგილობრივი ლუდსახარშების გილდიის მიერ, რაც დაეხმარა ლუდს რეპუტაციის ამაღლებაში. პოპულარობის მწვერვალზე ლუდი ექსპორტზე გავიდა 37 ქვეყანაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ლუდის წარმოებამ საგრძნობლად მოიკლო. 1993 წლისთვის კი ბოლო ლუდსახარში დაიხურა.

აღწერა
 არის ძალიან გაზიანი, ცოტა ალკოჰოლის შემცველი ლუდი, რომელიც არის გამჭვირვალე, ღია ყვითელი და ოქროსფერი შეფერილობის. გროძისკის კაშკაშა, გამჭვირვალე შეფერილობამ და გაზიანობამ გამოიწვია მისი შედარება შამპანურთან და მას უწოდებენ ზოგჯერ „პოლონურ შამპანურს". ხორბლისგან დამზადებული ლუდის უმეტესობა მუქი ფერისაა, რადგან საბოლოო პროდუქტი შეიცავს უკვე გაჩერებულ საფუარს და ხორბლის ცილებს. თუმცა, გროძისკის წარმოებისას, ლუდს ფილტრავენ ბოთლში ჩამოსხმამდე, როგორც წესი, აიზინგლასის დამატებით. ფილტრაცია შლის საფუარს და ცილებს და მიიღება ნათელი და გამჭვირვალე ლუდი.

1914 წლის პუბლიკაციაში გროძისკი აღწერილია, როგორც „უხეში, მწარე ლუდი ... ინტენსიური ქაფით და ჰოპის არომატით". მე-20 საუკუნის ბოლოს, შეიცვალა ლუდის დაბალანსდა წესი და შემცირდა მისი მძაფრი და მწარე გემო. ლუდში ალკოჰოლის შემცველობა დაახლოებით არის 3.1%, მაგრამ კომერციული ვერსიები ასევე მზადდებოდა ალკოჰოლის შემცველობით 2,5%–დან 5%–მდე.

წარმოება
ლუდი სხვადასხვანაირად იწარმოებოდა საინფუზიო ბადაგის ან დეკორქციის ბადაგის გამოყენებით. საინფუზიო ბადაგში შედის მჟავა (ძირითადად 38 ° - 100 °-ზე), პროტეაზა (ძირითადად 52 ° - 126 °-ზე), -ამილაზა (ძირითადად 70 ° - 158 °-ზე) და სხვადასხვა სახის ფერმენტები (ძირითადად 75 ° - 167 °-ზე). ბადაგს ადუღებენ 90-დან 120 წუთამდე. 15 წუთის შემდეგ სითხეს უმატებენ სვიის დაახლოებით 80%-ს, ხოლო დანარჩენი 20% ემატება დუღილის დასრულებამდე 30 წუთით ადრე. დუღილის შემდეგ მაჭარს აჩერებენ და ტოვებენ 14–16 °-ზე (57–61 °) შემდგომი დუღილისთვის. შემდეგ უკვე ემატება საფუარი ემატება და ჩქარდება დუღილი. დუღილის ერთი დღის შემდეგ, სქელი ქაფი, რომელიც წარმოიქმნება სითხის თავზე, უნდა მოსცილდეს მას. 60 საათის შემდეგ, შაქრის 50%-მდე დადუღებულია. საბოლოოდ, უკვე დამზადებულ ლუდს აიზინგლასს უმატებენ.

ლუდის შეფუთვის შემდეგ, ბოთლები ინახება სამიდან ხუთ კვირამდე 14–18 ° ტემპერატურაზე (57–64 °) ბნელ ოთახში, რადგან საფუარი აგრძელებს ლუდში დარჩენილი შაქრების დუღილს. ნახშირორჟანგი, რომელიც წარმოიქმნება დუღილის შედეგად, რჩება ბოთლებში და იხსნება სითხეში, რის შედეგადაც წარმოიქმნება კარბონაციის მაღალი დონე. ამ პერიოდის განმავლობაში, ბოთლების მცირედი ნაწილი შეიძლება გასკდეს, რადგან ის წნევას ვეღარ უძლებს.
ზურაბ ნადარეიშვილი

ზურაბ ნადარეიშვილი (დ. 19 აგვისტო, 1961, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

სხვადასხვა დროს მუშაობდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების უნივერსიტეტში, ტორონტოს(კანადა) უნივერსიტეტის სანიბრუკის ჰოსპიტლის ინსულტის კვლევის ცენტრში, აშშ-ს ნევროლოგიურ დაავადებათა და ინსულტის ეროვნულ უნივერსიტეტში.

გაიარა ინტერნატურა ვაშინგტონის(აშშ) ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალ-ცენტრის შინაგან სნეულებათა კათედრაზე, ხოლო შემდეგ-რეზიდენტურა ნევროლოგიაში ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალში. მუშაობდა ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ნევროლოგიის კათედრის ასისტენტ-პროფესორად და ინსულტის ცენტრის დირექტორის მოადგილედ. 2013 წლიდან ჯონს ჰოპკინსის სამეცნიერო ქსელის ჯანდაცვის ეროვნული უნივერსიტეტის ინსულტის ცენტრის სამედიცინო დირექტორია(ბეთესდა, მერილენდი). მსოფლიოს წამყვან სამედიცინო ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს 20-მდე სამეცნიერო ნაშრომი. 1991 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. მიღებული აქვს კანადის ინსულტის საზოგადოების პრიზი, წლის საუკეთესო ნაშრომისათვის (1999).
იური ქავთარაძე

იური ქავთარაძე (დ. 12 თებერვალი, 1923 ბათუმი — გ. 5 აპრილი, 1979, მოსკოვი) — ქართველი და საბჭოთა რეჟისორი, მსახიობი, სცენარისტი.

1939 წლიდან მუშაობდა მსახიობად მოზარდ-მაყურებელთა თეატრში. 1946-1948 წწ. სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ფერწერის ფაკულტეტზე. შემდეგ დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სამხატვრო (1951) და სარეჟისორო (1951 წ. სერგეი გერასიმოვის და თამარა მაკაროვას სახელოსნო) ფაკულტეტები.

1941-1945 მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთების მხატვრად. რუსეთში გადასვლის შემდეგ კი — რეჟისორად მოსკოვის ცენტრალური ტელევიზიის შემოქმედებითი გაერთიანება „ეკრანში".

ფილმოგრაფია
რეჟისორი
1961 „ჭიაკოკონა“
1966 „უყაიმო თამაში“

სცენარის ავტორი
1966 „უყაიმო თამაში“
მაია ახალკაცი

მაია ახალკაცი (დ. 30 დეკემბერი, 1959, შილდა) — ქართველი ბიოლოგი, მეცნიერი და პედაგოგი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).

ბიოგრაფია
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1981-1984 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი კომაროვის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტში (სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი).

1985-1986 წლებში — ბოტანიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1986-1992 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1997-2012 წლებში — საქართველოს ბუნების მკვლევართა კავშირი „ორქისის“ თავმჯდომარე. 2002 წლიდან — ბოტანიკის ინსტიტუტის მცენარის გენეტიკური რესურსების განყოფილების გამგე. 2013 წლიდან — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. 1997 წელს — მეცნიერთა გაცვლის საერთაშორისო ფონდის სტიპენდიატი. 1997-1999 წლებში — ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტის ფონდის სტიპენდიატი. 2015 წლიდან — საქართველოს ბოტანიკური თანასაზოგადოების დამფუძნებელი. მისი ძირითადი კვლევითი საკითხებია: მცენარეთა ანატომია, მორფოლოგია და რეპროდუქცია, ბიომრავალფეროვნება, მცენარეთა გენეტიკური რესურსები და სხვა. გამოქვეყნებული აქვს 88 სამეცნიერო ნაშრომი. მისი სამეცნიერო ინტერესის სფეროა: მცენარეთა ანატომია, მცენარეთა მორფოლოგია, მცენარეთა რეპროდუქციული ბიოლოგია ბიომრავალფეროვნება, მცენარეთა კონსერვაცია, მცენარეთა გენეტიკური რესურსები, მცენარეთა ველური მონათესავე სახეობები, მცენარეთა ჯიშების მოშინაურება, სამკურნალო მცენარეები, მიკროსკოპია და ა.შ. 1992, 1993, 1994, 2000 და 2001 წლებში სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიაში. 2010 წელს — გინესის უნივერსიტეტში. 1997 წელს — აშშ-ში. წლების განმავლობაში სამეცნიერო პროექტებისათვის მიღებული აქვს არაერთი საერთაშორისო გრანტი. მონაწილეობა აქვს მიღებული სხვადასხვა სამეცნიერო კონფერენციაში. 2004 წელს იმყოფებოდა იუტას შტატში ამერიკის ბოტანიკოსთა საზოგადოების ყრილობაზე, გამოვიდა მოხსენებით. 2007 წელს იმყოფებოდა ჰამბურგში გერმანიის ბოტანიკოსთა საზოგადეობის ყრილობაზე, გამოვიდა მოხსენებით. 2012 წელს მიღებული აქვს „საბადოების სიცოცხლის პრემია“ და ისააკ ნიუტონის სახელობის სამეცნიერო პრემია.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „-ს ოჯახის ზოგიერთი წარმომადგენლის ტრიქომების ულტრასტრუქტურა“, დაიცვა 1986 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მცენარის რეპროდუქციული სტრატეგიის სტრუქტურულ-ფუნქციური ასპექტები“, დაიცვა 2006 წელს.
დავით კინწურაშვილი

დავით კინწურაშვილი (დ. 14 ივლისი, 1978 თბილისი) — ქართველი დირიჟორი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი, 2002 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (გუნდის დირიჟორობა).

2000-2002 წლებში იყო ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთობლივი ესპანურ-ქართული გუნდის „ “ სამხატვრო ხელმძღვანელი. 2000-2002 წლებში თბილისის კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტის დოცენტი. 2006 წელს მოიპოვა მიუნხენის მუსიკისა და თეატრის -ს საორკესტრო დირიჟორის დიპლომი, ხოლო 2008 წელს საორკესტრო დირიჟორის მაგისტრის ხარისხი. 2011 წელს ლატვიის კულტურის აკადემიის კულტურისა და მედიის მენეჯმენტის მაგისტრის წოდება. 2009-2011 წლებში იყო ჰამბურგის მუსიკალური და თატრალური უმაღლესი აკადემიის საორკესტრო სადირიჟორო ფაკულტეტის სტუმარი-სტუდენტი, პედაგოგი ქრისტოფ პრიკისი. ამავე წლიდან მუშაობდა ჰამბურგის კონსერვატორიაში სასწავლო პროექტ -ის ფარგლებში საორკესტრო სადირიჟორო ფაკულტეტის მუსიკალურ პროექტებზე, მათ შორის: „ოპერა ყველა ბავშვს“, ფესტივალი „ჟღერა და სივრცე“, პროფესორ ბ. ვაილის ასისტენტი, ახორციელებდა ფესტივალის მენეჯმენტსა და მარკეტინგს. მასტერკლასები გაიარა 2007, 2009, 2010 წლებში პროფესორებთან: კ. მაზურთან, დ. ბოსტოკთან, ქ. პრიკისთან. უდირიჟორა: მიუნხენის, ინგოლშტადტის, ბავარიის, კანადის, შვეიცარიის, ვენის, ჰამბურგის სიმფონიურ ორკესტრებსა და საოპერო სპექტაკლებს. 2010-2014 წლებში იყო მიუნხენის ელიზაბეთ გასტის ხელოვნების ფონდის მუსიკალური ხელმძღვანელი, მიუნჰენის „ბავარიის საბავშვო და ახალგაზრდული ფილარმონიის ორკესტრისა და გუნდის“ პროექტების ავტორი და ხელმძღვანელი. 2013 წლიდან თბილისის კონსერვატორიის მუსიკალური მენეჯმენტის ფაკულტეტის პედაგოგი („ “, „ “). 2014 წლიდან იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. ატარებს მასტერკლასებს: თბილისის კონსერვატორიაში, თბილისის გოეთეს ინსტიტუტში. შეასრულა შემდეგი რეპერტუარები საქართველოში: ჰაიდნი ორატორია „სამყაროს შექმნა“ (2015), ოთარ თაქთაქიშვილი „მინდია“, ვერდი „აიდა“, „ტრუბადური“, „ბალ-მასკარადი“, „რიგოლეტო“, „ნაბუკო“, დონიცეტი „დონ პასკუალე“, ლეონკავალო „ჯამბაზები“ (ყველა საკონცერტო შესრულება), მოცარტი „ჯადოსნური ფლეიტა“. რეპერტუარი შესრულებული უცხოეთში: როსინი „კონკია“, ვაგნერი „მფრინავი ჰოლანდიელი“, გლუკი „ალცესტა“, ბრუკნერი სიმფონია №9. მონაწილეობდა ფესტივალში: თბილისის „საახალწლო ფესტივალი“, „ზამთრის აკადემია“, ჰამბურგის წმინდა იაკობის საკათედრო ტაძარში მიუნხენის ქართულ გუნდთან „იბერი“. 2014-2016 წლებში იყო თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის პროფესიული სახელმწიფო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი.
იქისუს ციხე

იქისუს ციხე — ციხე თუქეთში, სოფელ ოვუნდუში.

თორულიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 10 კმ-ში, იქ სადაც მდინარე იქისუ, იგივე ყარამუსტაფას, იგივე დიპოტამოსის მდინარე ხარშიტს უერთდება, თანამედროვე სოფელი ოვუნდუა. სოფელის ცენტრში გამავალი მდინარის მარჯვენა მხარეს, როგორც ზემოთაც აღინიშნა, ოვუნდუს ციხეა. მის საპირისპიროდ, მდინარის მარცხენა მხარეს კი იქისუს ციხე. მისთვის ციხის მშენებლებს მეტად ხელსაყრელი ადგილი შეურჩევიათ. ნაგებობა მაღალ წოწოლა კლდის თავზე დაუშენებიათ. იგი ოთხივე მხრივ ფაქტობრივად მიუვალია. ერთადერთი შედარებით საკმაოდ რთული მისადგომი სამხრეთ აღმოსავლეთიდან აქვს. ნაგებობა ისეა შერწყმული კლდოვან რელიეფთან, რომ თითქმის შეუმჩნეველია და მთის კლდოვანი შვერილის შთაბეჭდილებას ტოვებს სივრცეში. დღეისათვის შემორჩენილია მისი ჩრდილოეთი კედელი, რომლის მაქსიმალური სიმაღლე 6-7 მეტრს აღწევს. დანარჩენი გალავნის კედლები საძირკვლების დონემდეა მორღვეული. ემჩნევა ნგრევისა და აღდგენის კვალი. ციხის ძირითადი ნაწილი ნაგები ყოფილა კვადრატული ფორმის დამუშავებული ქვებით, წესიერი წყობით კირხსნარზე. ეს ნაგებობაც ოვუნდუს ციხე კოშკის მსგავსად, ადგილობრივთა აშენებული უნდა იყოს. ჩანს მისი მოგვიანო ეპოქებშიც გამოყენების კვალიც. იგი ოვუნდუს ციხესთან ერთად აკონტროლებდა გუმუშხანე ბაიბურთისაკენ თუ შირან ერზიჯანისაკენ მიმავალ გზებს. მათ შორის ის განსხვავებაა მხოლოდ, რომ ოვუნდუს ციხე ზედ გზაზეა, ხოლო იქისუს კი ოდნავ ზემოთ და იქიდან დაჰყურებს გზასაც და ციხესაც.
ზინდალარის ციხე

ზინდალარის ციხ — ციხე თურქეთში ქეჩი კალესთან ახლოს სოირან დერეს ხეობაში, რომელიც ხარშიტს უერთდება, საზაფხულო და საზამთრო გზების კვეთაში არის დაფიქსირებული ზინდალარის ციხეის ნაშთები.

ციხე მდებარეობს ვიწრო შემაღლებულ ადგილზე. იგი ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვებით. მისგან ჩრდილეთით 30 მ-ში, სოირანის ხეობისაკენ შემორჩენილია მრგვალი კოშკის ნაშთები. მისი დიამეტრი 3 მეტრია, ხოლო სიმაღლე 8 მეტრი. როგორც ჩანს, აქ უნდა ყოფილიყო ხუთკუთხა (პენტაგონალური) გეგმის ციხე, რომელიც კოშკთან უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული. ციხეს კიდევ ორი კოშკი უნდა ქონოდა კუთხეებში. ჩრდილოეთით ციხის კედელი 5 მეტრი სიმაღლის ბუნებრივ კლდეზეა დაშენებული. ციხის შიდა სივრცე საკმაოდ ფართოა. აქ უნდა ყოფილიყო ადგილი, სადაც ქარავანი შეისვენებდა და აქვე უნდა ყოფილიყო თავშესაფარი. გადარჩენილი ფრაგმენტების მიხედვით ჩანს, რომ აქ უნდა ყოფილყო სოფელი არაუადრეს იუსტინიანეს პერიოდიდან და არაუგიანეს მე-10 ს-დან. ზინდანლარის ნაშთები დაკავშირებული უნდა ყოფილიყო საზაფხულო გზასთან, რომელიც ერზრუმიდან მოემართებოდა, განსაკუთრებით კი სატალადან მურასანოღულარისაკენ მომავალ გზასთან.
ნატალია პავლიაშვილი

ნატალია პავლიაშვილი (დ. 5 მაისი, 1957, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ექიმი-პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2003).

ბიოგრაფია
1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1980-1981 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ალერგოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი; 1981-1990 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტი; 1990-1993 წლებში - უფროსი მასწავლებელი; შემდგომში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათოფიზიოლოგიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა, რომლებიც ეხება მიკროჰემოცირკულაციას, ონკოლოგიის, „მოჭყლეტვის სინდრომის“ საკითხებს. ეკუთვნის „სასუნთქი სისტემის პათოფიზიოლოგიის“ სასწავლო-მეთოდური მითითება.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1987 წელს „რეგიონური სისხლის მიმოქცევისა და მიკროჰემოცირკულაციის ცვლილებები ანთებად კერაში ავთვისებიანი სიმსივნური ზრდის დროს“.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2003 წელს „ორგანიზმის რედოქს-სტატუსის, ერითროციტების და მიკროჰემოცირკულაციის ცვლილებების როლი ხანგრძლივი ზეწოლის სინდრომის პათოგენეზში და მათი კორექციის გზების ძიება“.

ორგანიზაციის წევრი
საქართველოს პათოფიზიოლოგთა საზოგადოება, წევრი