ძუნძაბურო ნიშივაკი

ძუნძაბურო ნიშივაკი (, დ. 20 იანვარი, 1894 — დ. 6 მაისი, 1982) — იაპონელი პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი, აქტიური შოვას პერიოდის იაპონიაში, სპეციალიზებული მოდერნიზმში, დადაიზმსა და სიურეალიზმში. ის ასევე ცნობილი იყო, როგორც აკვარელის მხატვარი.

1960-დან 1966 წლამდე ნიშივაკიმ მიიღო 7 ნომინაცია
ნობელის პრემიაზე ლიტერატურაში.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და განათლება
ნიშივაკი დაიბადა იმ ტერიტორიაზე, რომელიც დღეს [[ოჯია, ნიგატა|ოჯია]ს] ქალაქის ნაწილია [[ნიგატის პრეფექტურა|ნიგატას პრეფექტურა]]ში, სადაც მისი მამა ბანკირი იყო. ის [[ტოკიო]]ში ჩავიდა მხატვრობის სწავლის განზრახვით და სწავლობდა ცნობილ [[ფუჯიშიმა ტაკეჯი]]სა და [[კუროდა სეიკი]]ს ხელმძღვანელობით, მაგრამ მამის უეცარი გარდაცვალების გამო მას სამხატვრო კარიერის შეწყვეტა მოუწია. ამის ნაცვლად, ის ჩაირიცხა [[კეიოს უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტზე და ასევე სწავლობდა [[ლათინური ენა|ლათინურ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ბერძნული ენა|ბერძნულ]] და [[გერმანული ენა|გერმანულ]] ენებს. სტუდენტობისას ის იჩენდა არაჩვეულებრივ ენობრივ შესაძლებლობებს და თავისი ნაშრომი მთლიანად ლათინურად დაწერა. სტუდენტობის პერიოდში მას იზიდავდა [[არტურ სიმონსი]]სა და [[უოლტერ პეიტერი]]ს ნაწარმოებები, ასევე ფრანგული [[სიმბოლიზმი (ხელოვნება)|სიმბოლიზმის]] ხელოვნების ნიმუშები.

ნიშივაკი პოეზიით დაინტერესდა [[კეიოს უნივერსიტეტი|კეიოს უნივერსიტეტ]]ში სწავლისას და მონაწილეობდა ვაჟთა ჟურნალ შონენ სეკაის გამოცემაში. მან ასევე დაიწყო [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზე პოეზიის წერა. ნიშივაკი გამოხატავდა უკმაყოფილებას [[რომანტიზმი|რომანტიზმისა]] და სუბიექტური მეთოდების მიმართ, რომლებიც დომინირებდა თანამედროვე იაპონურ პოეზიაში.

კარიერა იაპონიაში
დამთავრების შემდეგ, 1917 წლის აპრილში, ის დაიქირავეს გაზეთში , მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ მენეჯმენტთან დავის გამო წავიდა. 1918 წლის მარტში იშოვა სამუშაო [[იაპონიის ბანკი|იაპონიის ბანკ]]ში, მაგრამ სუსტი ჯანმრთელობის გამო იძულებული გახდა, დაეტოვებინა სამსახური. მეგობრის რეკომენდაციით, ის 1919 წლის ივნისში მიიღეს [[საგარეო საქმეთა სამინისტრო (იაპონია)|საგარეო საქმეთა სამინისტრო]]ში. ნიშივაკიმ შემდეგ მიიღო პედაგოგის თანამდებობა [[კეიოს უნივერსიტეტი|კეიოს უნივერსიტეტ]]ში 1920 წლის აპრილში, ხოლო აგრძელებდა ინგლისურენოვანი ლექსების შექმნას სხვადასხვა ჟურნალისთვის და იყო პოეზიის ჟურნალების რედაქტორი.

ინგლისში სწავლა
1922 წელს ნიშივაკიმ გადაწყვიტა ინგლისში სწავლა და ორთქლმავალ კიტანო მარუთი [[კობე]]დან გაემგზავრა 1922 წელს. თუმცა, ის ძალიან გვიან ჩავიდა უნივერსიტეტში მისაღებად და ერთი წელი [[ლონდონი|ლონდონ]]ში გაატარა თავისუფლად, ავტორებთან შეხვედრებით, მათ შორის [[ჯონ კოლიერი (მწერალი)|ჯონ კოლიერ]]თან და [[შერარდ ვაინსი|შერარდ ვაინს]]თან. ის ცხოვრობდა -ში [[კენსინგტონი|კენსინგტონ]]ში 1923 წელს და ივლისში ეწვია [[შოტლანდია]]ს. საბოლოოდ ის მიიღეს ახალ კოლეჯში, [[ოქსფორდის უნივერსიტეტი|ოქსფორდში]] 1924 წლის მაისში, ჩაირიცხა საპატიო კურსზე და თავისუფალ დროს მოგზაურობდა [[საფრანგეთი|საფრანგეთ]]სა და [[შვეიცარია]]ში. ოქსფორდში ყოფნისას, მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ის გაეცნო [[მოდერნისტული ლიტერატურა|მოდერნისტულ ლიტერატურას]] და [[ჯეიმს ჯოისი|ჯეიმს ჯოის]]ს, [[ეზრა პაუნდი|ეზრა პაუნდისა]] და [[ტ. ს. ელიოტი|ტ. ს. ელიოტის]] ნაწარმოებებს. ის ასევე გატაცებული იყო [[შარლ ბოდლერი|შარლ ბოდლერით]] და ფრანგული [[სიურეალიზმი|სიურეალიზმის]] განვითარებით და ცდილობდა ნაწარმოებების [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]] შექმნას. მისი პირველი პოეზიის კრებული, (1925), დაიწერა ინგლისურად და გამოიცა [[ლონდონი|ლონდონში]] ავტორის ხარჯით. ინგლისში ყოფნისას, ნიშივაკი დაქორწინდა მარჯორი ბიდლზე 1924 წელს, მაგრამ განქორწინდა 1932 წელს. ის ხელახლა დაქორწინდა საეკო კუვაიამაზე 1932 წელს, რომლისგანაც ჰყავდა ვაჟი.

დაბრუნება იაპონიაში
იაპონიაში დაბრუნების შემდეგ, 1926 წელს, ნიშივაკიმ მიიღო პროფესორის თანამდებობა [[კეიოს უნივერსიტეტი]]ს ლიტერატურის ფაკულტეტზე და ასწავლიდა [[ინგლისური ლიტერატურა|ინგლისური ლიტერატურ]]ის ისტორიას, ასევე [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკ]]ის სხვადასხვა კურსს. თუმცა, ის განაგრძობდა წერას და განსაკუთრებით შთაგონებული იყო [[ჰაგივარა საკუტარო|ჰაგივარა საკუტაროს]] პოეზიით, რომელიც მიაჩნდა [[ტაისიო|ტაიშოს პერიოდი]]ს ერთ-ერთ დიდ პოეტად. ნიშივაკი ექსპერიმენტებდა ახალ ტექნიკებზე და პირველად დაიწყო იაპონურად პოეზიის წერა. 1927 წელს მან გამოაქვეყნა იაპონიის პირველი [[სიურეალიზმი|სიურეალისტური]] პოეზიის ჟურნალი, ფუკუიკუ ტარუ კაფუ იო. მომდევნო წელს, თანამშრომლებთან, როგორიცაა [[ანზაი ფუიუე]], ერთად გამოუშვა კიდევ ერთი ახალი ჟურნალი ში ტო შირონ („პოეზია და პოეტური თეორია“) და გახდა ახალი თანამედროვე პოეზიის მოძრაობის ლიდერი. 1933 წელს მან გამოაქვეყნა ამბარვალია, კრებული, რომელშიც შეკრიბა წინა ექსპერიმენტები და ძალისხმევა იაპონურად პოეზიის წერაში; თუმცა, ნიშივაკიმ უეცრად შეწყვიტა გამოქვეყნება [[იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი]]ს დაწყების შემდეგ, [[1937]] წელს, და განაცხადა, რომ კონცენტრირებული იქნებოდა კლასიკისა და ძველი ლიტერატურის კვლევაზე. ის იყო ერთ-ერთი 14 პოეტიდან, დაპატიმრებული ღალატის ბრალდებით [[ეროვნული მობილიზაციის კანონი]]ს შემოღების შემდეგ, რადგან სამთავრობო ცენზორებმა გადაწყვიტეს მისი ზოგიერთი სიურეალისტური ლექსის კრიტიკულად ინტერპრეტირება. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს ის ევაკუირდა [[ჩიბას პრეფექტურა]]ში 3000-ზე მეტ ტომიანი ბიბლიოთეკით, ხოლო შემდეგ უკან დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქ ოჯიაში, ნიგატაში.
ნიშივაკი ცხოვრობდა [[კამაკურა, კანაგავა|კამაკურაში]], [[კანაგავის პრეფექტურა|კანაგავას პრეფექტურაში]], [[წყნარი ოკეანის ომი]]ს 1942–1944 წლებში.

შემდგომი კარიერა და აღიარება
ომის შემდეგ, 1947 წელს, მან წარმოადგინა კიდევ ერთი მთავარი ანთოლოგია სათაურით ტაბიბიტო კაერაზუ („არც ერთი მოგზაური არ ბრუნდება“). ნიშივაკიმ ასევე თავი მიუძღვნა თარგმნას, გამოაქვეყნა [[ტომას სტერნზ ელიოტი|ტ. ს. ელიოტი]]ს [[უდაბნო მიწა (პოემა)|„უდაბნო მიწ]]ის“ იაპონური ვერსია, რომელმაც დიდი კრიტიკული აღიარება მოიპოვა. ამას მოჰყვა კიდევ ერთი კრებული მისი საკუთარი ლექსებისა 1953 წელს, სათაურით კინდაი ნო გუვა („თანამედროვე იგავები“). პოეზიისა და თარგმანების წერის პარალელურად, ნიშივაკი განაგრძობდა სწავლებას კეიოს უნივერსიტეტში პენსიაზე გასვლამდე 1962 წელს.

ნიშივაკის მიენიჭა პრესტიჟული [[იომიურის პრემია]] 1957 წელს. 1962 წელს ნიშივაკი დაინიშნა [[იაპონიის ხელოვნების აკადემია|იაპონიის ხელოვნების აკადემიაში]] და [[ალიტალია]]სა და იტალიის უახლოესი აღმოსავლეთის ინსტიტუტის მიწვევით, ის მიიწვიეს ევროპაში. 1967 წლის სექტემბერში ის ეწვია [[მონრეალი|მონრეალ]]ს კანადაში, რომ ესაუბრა მსოფლიო პოეზიის კონფერენციაზე. 1971 წელს ის დასახელდა იაპონიის მთავრობის მიერ კულტურის დამსახურებულ მოღვაწედ. ნიშივაკი აირჩიეს [[ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერებების აკადემია|ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერებების აკადემიის]] საპატიო საზღვარგარეთულ წევრად 1974 წელს და იაპონიის მთავრობამ მიანიჭა [[წმინდა განძის ორდენი]], მე-2 კლასი. ნიშივაკი ნომინირებული იყო [[ნობელის პრემია ლიტერატურაში|ნობელის პრემიაზე ლიტერატურაში]] 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965 და 1966 წლებში.

გარდაცვალება
ნიშივაკი გარდაიცვალა გულის უკმარისობისგან 88 წლის ასაკში თავის მშობლიურ ქალაქში ნიგატაში. მისი საფლავი მდებარეობს [[ძოძე-ძი]]ს ტაძარში, შიბაში, ტოკიო.