iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ართური და ორი სამყაროს ომი

ართური და ორი სამყაროს ომი — 2010 წლის ინგლისურენოვანი ფრანგული ანიმაციური/მოქმედებითი ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი, პროდიუსერი და რეჟისორია ლიუკ ბესონი, ხოლო დაფუძნებულია თავისივე რომანზე იმავე სახელწოდებით. მთავარ როლში მონაწილეობს ფრედი ჰაიმორი. ფილმი აწარმოა -მა და წარმოადგენს ბესონის რომანების საბოლოო ეკრანიზაციას. მისი წინამორბედი ფილმებია: „ართური და უჩინმაჩინები“ და „ართური და მალთაზარის შურისძიება“ . სიუჟეტის დასაწყისში ართურმა, რომელსაც დასაკარგი არაფერი აქვს, ნორმალურ ზომამდე გაზრდა უნდა მოახერხოს და დაუპირისპირდეს მალთაზარს, რომელიც მთელი სამყაროს დაპყრობით იმუქრება.

სიუჟეტი
სიუჟეტში გრძელდება მეორე ფილმის ბოლოს ნაჩვენები მოვლენები. მალთაზარი ადამიანის ზომამდე გაიზარდა და ართური მინიატურულ ფორმაში მოიტოვა. სელენიასა და ბეტამეჩის თანხლებით, ართური თავისი სახლიდან გამადიდებელი ელექსირის მოპოვებას შეეცდება, რასაც მალთაზარი თავისი მიმდევრების გასაძლიერებლად ჩაიგდებს ხელში. ართური ადამიანურ ზომას დედოფალი ფუტკრის მიერ მიცემული ელექსირით იბრუნებს. არჩიბალდი დარკოსს, მალთაზარის შვილს მხარეების შეცვლაში დაარწმუნებს და მას მეორე ელექსირით ადიდებს. ართური და დარკოსი მალთაზარს უპირისპირდებიან, სელენია და ბეტამეჩი მალთაზარს მინიპუტის ზომამდე აპატარავებენ, რის შემდეგაც მას ართური იჭერს, ხოლო აშშ-ის არმია მალთაზარის მიმდევრებს დაამარცხებს. ამის შემდეგ მალთაზარი ართურის ოჯახში ტყვედ რჩება.

მსახიობები
ფრედი ჰაიმორი — ართურ მონტგომერი
ლუ რიდი — იმპერატორი მალთაზარი
სელენა გომესი — პრინცესა სელენია. ფრანგულ ვერსიაში პერსონაჟი მილენ ფარმერმა გაახმოვანა.
დაგ რენდი — პრინცი ბეტამეჩი და კლერკი
მია ფეროუ — დეიზი სუშე
რონ კროუფორდი — არჩიბალდი
იგი პოპი — დარკოსი; მან ჩაანაცვლა ჯეისონ ბეიტმანი, რომელმაც პერსონაჟი პირველ ფილმში გაახმოვანა.
რობერტ სტენტონი — არმანდ მონტგომერი
პენი ბალფური — როზეტა „როუზ“ სუშე მონტგომერი
რიჩარდ უილიამ დეივისი — ემი
ჯინ ბეტოტე ნამბია — ბოგო
სტივ როუტმანი — ექიმი სტიტჩი
დევიდ გასმანი — მეფე, ბოგო და სხვა პერსონაჟები
კუპერ დანიელსი — ჯორჯ ლუკასი
ნორმანი სტოკლი — მერი
დაშიელ ჰერმან ივესი — მოადგილე საიმონ სუშე
ჯოსეფ რეზვინი — ბრედი
სტივენ შაგოვი — კაპიტანი ბელრაივი
სტივენ კროსი — მეხანძრე
ენტონი ჰიკლინგი — დაგლასი
მაიკ პაუვერსი — გრაფიტის ხელოვანი

მიღებული შეფასებები
 -ზე ფილმს 20%-იანი დადებითი შეფასება აქვს ხუთ კრიტიკოსზე დაყრდნობით, საშუალოდ 4.8/10 ქულით.

დევიდ ნუსიარმა .-ზე ფილმს „მისი ორი წინამორბედის მცირეოდენი გაუმჯობესება“ უწოდა და ხუთიდან 2 ქულით შეაფასა.
პურამი

პურამი — ყოველწლიური ფესტივალი, რომელიც აღინიშნება ტაძრებში, ეძღვნება ქალღმერთ დურგას ან კალის. იმართება ვალუვანადუში და მის მიმდებარე ნაწილებში ჩრდილო-ცენტრალურ კერალაში (დღევანდელი პალაკადის, თრისურის და მალაპურამის რაიონებში ) ზაფხულის მოსავლის აღების შემდეგ.

მუსიკალური ანსამბლები
მელამი არის კლასიკური შესრულება სხვადასხვა სახის მუსიკალური ინსტრუმენტების გამოყენებით, რომელიც უნიკალურია კერალაში და ჰგავს აკინს ჯაზიდან. ყველა მელამს შორის ყველაზე ტრადიციულია პანდი მელამი, რომელსაც ჩვეულებრივ ასრულებენ ტაძრის გარეთ ფესტივალის დროს. მელამის სხვა სახეობას პანჩარი მელამს უწოდებენ, რაც პანდის მელამის მსგავსი ტიპის ინსტრუმენტებით მიმდინარეობს, მაგრამ მას უკრავენ ტაძარში და განსხვავებული რიტმული დარტყმით მიმდინარეობს.

პანჩავადიამი ( პანჩა სანსკრიტზე ნიშნავს ხუთს) კიდევ ერთი კლასიკური მუსიკალური ანსამბლია, რომელსაც კერალაში ასრულებენ, მიმდინარეობს ხუთი სხვადასხვა სახის ინსტრუმენტის გამოყენებით და ქმნის განსაცვიფრებელ და სწრაფი მოძრაობის პერკუსიის შესრულებას. გამოყენებული ხუთი ინსტრუმენტია მადალამი, კომბუ, ედაკკა, ელათალამი და ტიმილა .

თაიამბაკა არის ჩენდას სპექტაკლის სოლო სახეობა, რომელიც განვითარდა სამხრეთ ინდოეთის შტატ კერალაში, რომელშიც მთავარი მოთამაშე ცენტრში იმპროვიზაციას ახორციელებს რიტმულად და მას გარს აკრავს ათზე მეტი ჩენდა და ილათალამი.

სხვა ღირსშესანიშნაობები
პურამის საინტერესო ღირსშესანიშნაობები ძირითადად იმართება ვალუვანადის და ტალაპილის რეგიონში. აქ იმართება ჩრდილების თოჯინების შოუ. ფესტივალის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ჰარიმატომის ფორუმი, რომელიც ფესტივალის მე-7 დღეს არის. ჰარიმატომის ტაძარი მდებარეობს ტრიპუნითურას მახლობლად. ასევე, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ არის ჰარიმატომის პურამი და ფესტივალი, რომელიც ტარდება კერალას ტრადიციის, რწმენისა და კულტურის შესაბამისად.

ვიშუს ფესტივალი აღინიშნება მალაიალამურ თვეებში მინამი და მედამი (აპრილი). ამ ფესტივალს აღნიშნავენ ასტამუდის ტბის სანაპიროზე მდებარე ტაძარში, რომლის მთავარი ღვთაებაა ლორდ სრი კრიშნა და არის ასლამამ სრი კრიშნას სვიის ტაძარი კოლამში. ამ ტაძრის ყოველწლიური
კოლამ პურამი არის მთავარი მოვლენა ყოველწლიურ ვიშუს ფესტივალთან დაკავშირებით და იმართება ასრამამ მეიდანზე ბოლო დღეს.

რიტუალები, რომლებიც პურამული მოვლენის წინა დღეს არის, მოიცავს: ჩერუპუარამ ეჟუნალლათუს 14 ტაძრიდან, ანა ნეერატუს (სპილოების დაბანა), ანაიოტუს (სპილოების დღესასწაული) და პურა სადია. პურამის ფარგლებში ტარდება კუდამათამის რიტუალი და ტრადიციული ორკესტრის (მელამის) წარმოდგენები. ფესტივალის დღეებში, ტაძრის შენობაში არის ხელოვნების სხვადასხვა ფორმის წარმოდგენა, მაგალითად, კატაკალი და ქუტუ. სპილოები კერალას კულტურისა და ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. სპილოებს პრესტიჟული ადგილი ენიჭებათ სახელმწიფო კულტურაში, სწორედ ამიტომ ფესტივალების მთავარ შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს სპილო.

აშტამი როჰინი, ფესტივალი, რომელიც ღვთაება კრიშნას დაბადების დღეა, აღინიშნება როჰინის ასტერიზმზე მალაიალამის თვეში, ჩინგამი.
თორნიკე გორდაძე

თორნიკე გორგაძე (დ. 10 ნოემბერი, 1975, ქუთაისი) — ქართველები პოლიტიკოსი. 2012 წლის 24 აგვისტოდან 25 ოქტომბრამდე იყო საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში. 2010-2012 წლებში იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ევროკავშირთან ურთიერთობის საკითხებში. 1996 წელს გორდაძემ დაამთავრა ბორდოს პოლიტიკური ინსტიტუტი. 2005 წელს გახდა პარიზის პოლიტიკური ინსტიტუტის დოქტორი.
არჩილ სოლოღაშვილი

არჩილ სოლოღაშვილი (დ. 13 ნოემბერი, 1979) — ქართველი მსახიობი, ტელეწამყვანი და რეჟისორი. არის გადაცემა „სხვა შუა დღე“-ისა და პროექტ „არ გაჩერდე“-ს წამყვანი. მონაწილეობდა სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებში“.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 13 ნოემბერს. 1995-2000 წლებში სწავლობდა თეატრალურ სკოლა-სტუდია „ბერიკებში“. 1999 წელს დაამთავრა შოთა მილორავას სახელობის საესტრადო სასწავლებელი ქართული ქორეოგრაფიის განხრით. 2005 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 2006 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა, მეტყველების კულტურის ფაკულტეტი. 2003–2006 წლებში იყო თეატრალური სარდაფის მსახიობი. 2006 წლიდან არის თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობი. 2010 წელს შეასრულა „სანდროს“ როლი, ფილმში „ოცნების ქალაქი“. 2013 წელს მიიღო თეატრალური პრემია „დურუჯი“, ნომინაციაში „საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი“, სპექტაკლში „(შუა) ზაფხულის ღამის სიზმარი“.
სინოდური თვე

სინოდური თვე — დროის შუალედი მთვარის ორ ერთნაირ ფაზას შორის.

მთვარის სინოდური თვის საშუალო სიდიდეა 29.530 588 12 საშუალო მზისიერი დღე-ღამე (29დღ-ღ, 12სთ, 44წთ, 2.78წმ). სინამდვილეში სინოდური თვის ხანგრძლივობა, მთვარის ორბიტის ეკლიპტიკურობიდან გამომდინარე იცვლება 29.25 დღე-ღამიდან (29დღ-ღ, 6სთ, 15წთ) — 29.83 დღე-ღამემდე (29დღ-ღ, 19სთ, 12წთ), ანუ ≈13 საათით.

იხილეთ გარეთვე
სინოდური პერიოდი
სიდერული თვე
წაბლნარი

წაბლნარი — წაბლის ტყე. საქართველოში წაბლის ტყის მასივებია დასავლეთ საქართველოში, აჭარა-იმერეთის ქედების კალთებზე, ზღვის დონიდან 200-1100 მეტრზე. აღმოსავლეთ საქართველოში ლიხის ქედზე, ბორჯომის ხეობაში, კახეთის კავკასიონზე მეტწილად მუხნართან, რცხილნართან და წიფლნართან შერეული კორომებია. წაბლნარი განვითარებულია ყველა ექსპოზიციის საშუალო და ძლიერ დაქანებულ ფერდობებზე, მეტწილად საშუალო სიღრმის ტყის ყომრალ ნიადაგებზე. საქართველოს წაბლნარები ტიპოლოგიურად მრავალფეროვანია. გაბატონებულია ასოციაციაციებია წყავიანი, შქერიანი, იელიანი, მთისწივანიანი წაბლნარები. შედარებით იშვიათად, მომცრო ნაკვეთების სახით არსებობს თხილიანი, კავკასიურმოცვიანი, მეჩხერბალახიანი, ტრაქისტემონიანი, გვიმრიანი წაბლნარები. მთის კალთებზე წაბლნარი ნიადაგდაცვით და წყალშენახვით ფუნქციებს ასრულებს.
ინგა გრიგოლია

ინგა გრიგოლია (დ. 8 მარტი, 1971, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1971 წლის 8 მარტს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მუშაობდა ტელევიზიებში: „რუსთავი 2“, „მზე“, „იმედი“. იყო ტელეგადაცემების – „პირველების“, „რეაქციისა“ და თოქ-შოუ „იმედის კვირის“ ავტორი და წამყვანი. ამჟამად არის „ პირველის“ გენერალური პროდიუსერი. 2016 წლიდან ამავე ტელეკომპანიის გადაცემა „დღის ამბები“-სა და გადაცემა „რეაქციის“ წამყვანი. დაჯილდოებულია თამარ მეფის ორდენით.
თეა ადეიშვილი

თეა ადეიშვილი (დ. 22 იანვარი, 1974) — ქართველი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 22 იანვარს. 1991-1996 წლებში სწავლობდა ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. 1996-1998 წლებში სწავლობდა საქართველოს დიპლომატიური აკადემიაში, საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე. მიღებული აქვს ფონდ „ინტერნიუსის“ სერთიფიკატები ადამიანის უფლებების და არჩევნების გაშუქების სფეროში. 1999-2003 წლებში მუშაობდა „პირველ არხზე“. იყო გადაცემების „აუდიენციისა“ და „ალიონის“ კორესპონდენტი. 2003-2007 წლებში იყო ტელეკომპანია „იმედი“-ს გადაცემა „დროება“-ს კორესპონდენტი. 1996-1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტში. ამჟამად მუშაობს ტელეკომპანია „მთავარ არხზე“.
არტაბაზე I

არტაბაზე — აქემენიანთა იმპერიის არმიის სარდალი ქსერქსე -ის დროს. იყო ბერძენ-სპარსელთა ომების მონაწილე. ძვ. წ. 480 წელს სალამინთან ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ გაქცეული ქსერქსე აზიამდე მიაცილა, შემდეგ საბერძნეთში მიბრუნდა და აიღო ქალაქი ოლინთოსი, ხოლო ქალაქ პოტიდეის უშედეგო ალყის შემდეგ გადავიდა ბეოტიაში, სადაც ძვ. წ. 479 წელს მონაწილეობა მიიღო პლატეის ბრძოლაში. აქ სპარსელთა მარცხის შემდეგ უკან დაიხია და 40 ათას მეომართან ერთად თავი შეაფარა ბიზანტიონს.
არტაბაზე II

არტაბაზე — აქემენიანთა იმპერიის არმიის სარდალი არტაქსერქსე -ის დროს. იყო მცირე აზიის სატრაპი. არტაქსერქსე -ის გამეფების შემდეგ ბერძენთა დახმარებით რამდენჯერმე აჯანყდა. მარცხის და ტყვეობიდან გათავისუფლების შემდეგ გაიქცა ფილიპე მაკედონელთან. შემდეგ ისევ სპარსეთში დაბრუნდა და დარიოს -ის ერთგული გახდა. დარიოსის დაღუპვის შემდეგ დამორჩილდა ალექსანდრე მაკედონელს, რომელმაც ის ბაქტრიის მმართველად დანიშნა.
კოლკის მყინვარი

კოლკის მყინვარი — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ჩრდილოეთ ოსეთში, ქალაქ ვლადიკავკაზის სიახლოვეს. მდებარეობს კავკასიონზე, ყაზბეგ-ჯიმარის მასივის ჩრდილო კალთაზე, გენალდონის ხეობაში. სიგრძე დაახლოებით 3 კმ, ფართობი 2.5 კმ².

 საუკუნის ბოლოს კოლკა ერწყმოდა მაილის მყინვარს (სიგრძე დაახლოებით 6 კმ, ფართობი დაახლოებით 7 კმ²), რომელიც აგრეთვე მიეკუთვნება მდინარე გენალდონის აუზს, მაგრამ შემდგომში განცალკევდა.
პოლ ბერგი

პოლ ბერგი (; დ. 30 ივნისი, 1926 — გ. 15 თებერვალი, 2023) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი და სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორ ემერიტუსი. ნუკლეინის მჟავებზე ჩატარებული კვლევებისთვის, 1980 წელს ფრედერიკ სენგერთან და უოლტერ გილბერტთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. არის პენის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის ბაკალავრი, 1952 წელს გახდა ბიოქიმიის დოქტორანტი. პროფესორად მუშაობდა ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლასა და სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლაში. გარდა ნობელის პრიზისა, 1983 წელს ბერგს მისცეს მეცნიერების ეროვნული მედალი, ხოლო 1986 წელს მედიცინის ეროვნული ბიბლიოთეკის მედალი. არის არა-მომგებიანი ორგანიზაციის, „ატომური მეცნიერების ბიულეტენის“ წევრი.
უოლტერ გილბერტი

უოლტერ გილბერტი (; დ. 21 მარტი, 1932) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი, ფიზიკოსი, მოლეკულური ბიოლოგი. 1940 წელს, ნუკლეინის მჟავებზე ჩატარებული კვლევებისთვის, ფრედერიკ სენგერთან და პოლ ბერგთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. არის ჰარვარდის უნივერსიტეტის ბაკალავრი ქიმიასა და ფიზიკაში, 1954 წელს გახდა ფიზიკის მაგისტრი, ხოლო 1957 წელს კემბრიჯის უნივერსიტეტის ფიზიკის დოქტორი.
სირიის კულტურა

სირიის კულტურა - სირიის ტრადიციების ერთობლიობა, რომელიც აერთიანებს სირიულ ლიტერატურას, არქიტექტურას, მუსიკას, ფილოსოფიას, პოლიტიკას, რელიგიას და ზოგად ცხოვრების წესს. სირია კონსერვატიული ქვეყანაა გრძელი ისტორიით , მისი უძველესი ტრადიციები შემორჩენილია სირიულ დღესასწაულებში, წარმოდგენებში და ა.შ . სირიაში ღირებულია ოჯახის, რელიგიის, პატივისცემის და დისციოლინის ცნებები.
ალან ჰეგერი

ალან ჯეი ჰეგერი (; დ. 22 იანვარი, 1936) — ამერიკელი ფიზიკოსი, აკადემიკოსი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში.

ბიოგრაფია
ალან ჰეგერი დაიბადა 1936 წლის 22 იანვარს, ებრაულ ოჯახში. გაიზადა აშშ-ს ქალაქ აკრონში, სადაც მამამისი ფლობდა მაღაზიას. 9 წლის ასაკში, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, ჰეგერის ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა სუ-სიტიში.

1957 წელს გახდა ნებრასკა-ლინკოლნის უნივერსიტეტის ბაკალავრი ფიზიკასა და მათემატიკაში, ხოლო 1961 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტის დოქტორი ფიზიკაში. 1962 წლიდან 1982 წლამდე მუშაობდა პენსილვანიის უნივერსიტეტში. 1982 წელს გახდა კალიფორნიის უნივერსიტეტის ფიზიკის დეპარტამენტის პროფესორი.

2000 წელს გამტარი პოლიმერების აღმოჩენის და განვითარებისთვის, ალან-მაკ დიარმიდისთან და ჰიდეკი შირაკავასთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. 1983 წელს მიიღო ამერიკის ფიზიკური საზოგადოების ოლივერ ე. ბაკლის პრემია, 1995 წელს — ბალზანის პრემია.

მისი შვილი დევიდ ჰეგერი არის ნეირომეცნიერი, მეორე ვაჟი პიტერ ჰეგერი კი იმუნოლოგი.
ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტი

ვილი ბრანდტის სახელობის ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტი — საერთაშორისო აეროპორტი გერმანიაში. მდებარეობს ბრანდენბურგის მხარეში და ემსახურება დედაქალაქ ბერლინს. აეროპორტს სახელი ყოფილი დასავლეთ ბერლინის მერის და დასავლეთ გერმანიის კანცლერის ვილი ბრანდტის პატივსაცემად ეწოდა.

ახალმა აეროპორტმა ჩაანაცვლა მანამდე არსებული შენეფელდისა და ტეგელის აეროპორტები და გახდა ერთადერთი კომერციული აეროპორტი, რომელიც ბერლინსა და ბრანდენბურგის მხარეს ემსახურება. პროექტის მიხედვით აეროპორტი ყოველწლიურად 34 მილიონამდე მგზავრის მომსახურებას შეძლებს, რაც მას დატვირთულობის მიხედვით ქვეყნის მესამე აეროპორტად აქცევს.
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 50)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი – არქიტექტურული ძეგლი დაბა აბასთუმანში. აგებულია საუკუნეში. მდებარეობს ფალიაშვილის ქუჩის ბოლოს, კურორტ აბასთუმნის ზედა ნაწილში, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირზე არსებულ ერთსართულიანი კოტეჯებით განაშენიანებულ მიკრო უბანში. ნაგებია აბასთუმნისთვის სახასიათო ფლეთილი ქვით. ნაგებობა სწორკუთხა, წაგრძელებული გეგმარების მქონეა, ერთსართულიანი, ორქანობა გადახურვით დაბურული. ვიწრო ფასადის ცენტრში ერთადერთი ფართო, თლილი ქვით მოჩარჩოებული კარის ღიობია გაჭრილი. შენობის ამ ნაწილს მაღალი, ქვის ფრონტონი აბოლოებს.
ფრანსისკო საგასტი

ფრანსისკო საგასტი (; დ. 10 ოქტომბერი, 1944, ლიმა) — პერუელი ინჟინერი, მეცნიერი, მწერალი და პოლიტიკოსი. პერუს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2020 წლის 17 ნოემბრიდან.

2020 წლის მარტში აირჩიეს პერუს კონგრესის წევრად ცენტრისტული მიმდინარეობის იისფერი პარტიის რიგებიდან.

2020 წლის 15 ნოემბერს თანამდებობიდან გადადგა ხუთი დღის წინ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად არჩეული, ყოფილი კონგრესის თავმჯდომარე მანუელ მერინო.

16 ნოემბერს საგასტი აირჩიეს კონგრესის თავმჯდომარედ, იმ პერსპექტივით, რომ დაიკავებდა პრეზიდენტის სავარძელს პრეზიდენტისა და ვიცე-პრეზიდენტის გადადგომის შემთხვევაში.

2020 წლის 17 ნოემბერს პერუს კონგრესმა მხარი დაუჭირა ფრანცისკო საგასტის უფლებამოსილებას ქვეყნის დროებით პრეზიდენტის თანამდებობაზე, რის შემდეგაც იგი გახდა პერუს მესამე ქვეყნის მეთაური ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში. მისი უფლებამოსილების ვადა გაგრძელდება შემდეგ საპრეზიდენტო არჩევნებამდე.
კახა ბუცხრიკიძე

კახა ბუცხრიკიძე (დ. 23 ივლისი, 1972, სოფ. ახალი თერჯოლა, თერჯოლის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და იურიდიული ფაკულტეტები. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თერჯოლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ღირსების ორდენი
ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი
გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის მედალი
ქაქუცა ჩოლოყაშვილის მედალი
კაი ჰავერცი

კაი ჰავერცი (; დ. 11 ივნისი, 1999, აახენი, გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი. ლონდონის „არსენალისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემტევი ნახევარმცველი და გარემარბი.

სანაკრებო კარიერა
2014 წლიდან იცავდა გერმანიის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. მონაწილეობა მიიღო 2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატში 17-წლამდე ახალგაზრდებს შორის და ნაკრებთან ერთად ნახევარფინალში გავიდა. ტურნირზე ხუთივე მატჩი ჩაატარა, ერთი გოლი გაიტანა ავსტრიელ თანატოლებთან შეხვედრაში.

2021 წლის 19 მაისს შეიყვანეს გერმანიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 2020 წლის ევროპის ჩემპიონატისთვის, სადაც ჯგუფური ეტაპის მე-2 ტურის მატჩში პორტუგალიის ნაკრების კარში გოლიც შეაგდო. შეხვედრა, რომელიც მიუნხენის „ალიანც არენაზე“ გაიმართა, გერმანელებმა 4–2 მოიგეს.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
ჩელსი: (2)
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2020–21
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2021
გელა გელაშვილი

გელა გელაშვილი (დ. 25 აგვისტო, 1959, წნორი, სიღნაღის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, აგრეთვე თბილისის მართვის ინსტიტუტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სიღნაღის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
გიორგი გოზალიშვილი (პოლიტიკოსი)

გიორგი გოზალიშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1954, ლაგოდეხი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი და ორდინატურა 1980 წელს. 1979-1980 წლებში თბილისის პირველი საავადმყოფოს ექიმი-ინტერნი. 1980-1994 წლებში ლაგოდეხის რაიონული საავადმყოფო, ექიმი თერაპევტი, მთავარი ექიმის მოადგილე, მთავარი ექიმი. 1994-1998 წლებში შრომის ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს კახეთის სამხარეო ცენტრის დირექტორი, სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე. 1998-2001 წლებში ლაგოდეხის რაიონის გამგეობის თავმჯდომარე. 2001-2004 წლებში კახეთის შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის დეპარტამენტის დირექტორი. 2004-2007 წლებში „შპს ლაგოდეხის რაიონის ჯანდაცვა“ – სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2007-2008 წლებში „შპს ლაგოდეხის რაიონის ჯანდაცვა“ – დირექტორის მოადგილე. 2008-2010 წლებში იყო ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე, მოგვიანებით კი გამგებელი. 2010-2012 წლებში – ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლაგოდეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
ყაზახეთის არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება

ყაზახეთის არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება—ყაზახეთის ტერიტორიაზე შემონახულია ბრინჯაოს ხანის ძეგლები, დოლმენები, მენჰირები, ყორღანები და სხვ. ძც. წ. ათასწლეულ.-ახ.წ. საუკუნეებში ყაზახეთში მცხოვრებ ტომებს ჰქონდათ როგორც გადასატანი თექის იურტები , ისე ბინადარი ცხოვრებისათვის საჭირო თიხატკეპნილისა და ალიზის სახლები. იმ პერიოდში, როდესაც ყაზახეთის ტერიტორია შედიოდა თურქეთის სახკანოს (-სს.), ხოლო შემდეგ ( – სს.) თურგეშებისა და ყარლაყის სახკანოების შემადგენლობაში, ვითარდებოდა ქალაქები, რომელთაგან აღსანიშნავია თარაზი (ახლანდელი ჯამბული).

ისლამის პერიოდის არქიტექტურა
 საუკუნიდან ისლამის გავრცელებას მოჰყვა ისეთი ახალი ტიპის ნაგებობათა გავრცელება, როგორებიცაა მეჩეთები, მედრესეები. საუკუნიდან ჩამოყალიბდა ცენტრალურგუმბათოვანი მემორიალური, ხოლო შემდეგ პორტალურგუმბათოვანი (სირლითამის მავზოლეუმი , ყიზილ-ორდის ოლქი, -სს.) ნაგებობის ტიპი. თათარ-მონღოლთა შემოსევების შემდეგ საუკუნის ნახევრიდან ქალაქები სიღნაკი, თარაზი თანდათანობით აღორძინდნენ და - საუკუნეებში ეკონომიკური და კულტურული აღმავლობა განიცადეს. აშენდა მონუმენტური ნაგებობანი. ჯუნღარების შემოსევას ( საუკუნის 40-იან წლებსა და საუკუნის 20-იან წლებში) მოჰყვა ყაზახეთის კულტურის დაცემა.

20 საუკუნე
 საუკუნიდან განვითარდა თანამედროვე არქიტექტურა, დაიწყო ქალაქების განაშენიანება. 40-იანი წლების არქიტექტურული ნაგებობებიდან აღსანიშნავია აბაის სახელობის ყაზახეთის ოპერისა და ბალეტის თეატრის შენომა ალმათში. 50-იანი წლების შემდეგ ფართოდ გაიშალა საბინაო მშენებლობა. აშენდა თანამედროვე დიდი ქალაქები და დაბები.

დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, არქიტექტურა განვითარების ახალ დონეზე აღმოჩნდა.დედაქალაქის გადატანამ მოიზიდა არქიტექტორები მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. 1998 წელს ყაზახეთის მთავრობამ გამოაცხადა არქიტექტორთა და დიზაინერთა კონკურსი ახალი ქალაქის ასაშენებლად. . გაიმარჯვა იაპონელმა არქიტექტორმა კიშო კუროკავამ. ასტანაში მონუმენტ ბაიტერეკის, რაც ქალაქის მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს, ავტორია აკმურზა რუსტემბეკოვი, რისთვისაც ის რამდენჯერმე დაკილდოვდა.

სახვითი ხელოვნება
ქვეყნის ტერიტორიაზე შემონახულია პალეოლითის, ნეოლითის, ბრინჯაოს ხანის ხელოვნების ძეგლები. საკების ხელოვნება სკვითების კულტურას უკავშირდებოდა („ცხოველური სტილის ნიმუშები“). - საუკუნეების ქანდაკება წარმოდგენილია ქვის ქანდაკებებით, ბრინჯაოს სტატუებით. ამ პერიოდიდან შემორჩენილია დეკორატიული გამოყნებითი ხელოვნების ნიმუშები. საუკუნეში შეიქმნა სახელოვნებო ნაწარმოებები. საუკუნიდან განვითარდა სახვითი ხელოვნების ჟანრები. (სიუჟეტური სურათი, პორტრეტი). 1940 წ.ალმათში ჩამოყალიბდა ყაზახეთის სამხატვრო აკადემია.

ყოველწლიურად ყაზახეთის ხელოსნები მონაწილეობენ - ის კონკურსში. კონკურსი ნაწილია პროგრამისა "ხელოსნობის განვითარება და ხალხური რეწვის აღორძინება ყაზახეთში," რომელიც დაიწყო 2006 წელს, ყაზახეთის ხელოსნების პროდუქციის კონკურენტუნარიანობის გაზრდის მიზნით შიდა და საერთაშორისო ბაზრებზე. ამ პროგრამას ახორციელებენ ყაზახეთის ხელოსანთა კავშირი, , ცენტრალური აზიის ევრაზიის ფონდი, ყაზახეთის კულტურისა და ინფორმაციის სამინისტრო და იუნესკოს წარმომადგენლობა ალმათში.
გიგა ჭიკაძე

გიგა ჭიკაძე (დ. 25 აგვისტო, 1988, თბილისი) — ქართველი კიკბოქსიორი და შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი, რომელიც ამჟამად იბრძვის აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში . კიკბოქსინგში ჩატარებული 44 შეხვედრიდან მოგებული აქვს 38 (მათ შორის 22 ნოკაუტით).

პირადი ცხოვრება
ჭიკაძემ განაცხადა, რომ მან დაამთავრა კოლეჯი, ბიზნესმენეჯმენტის სპეციალობით.
სესუ ჰაიაკავა

კინტარო ჰაიაკავა, ცნობილია, როგორც სესუ ჰაიაკავა (; დ. 10 ივნისი, 1889, გ. 23 ნოემბერი, 1973) — იაპონელი მსახიობი. მუნჯი კინოს პერიოდში, 1910-იან და 1920-იანი წლების დასაწყისში იგი ჰოლივუდის ერთ-ერთი უდიდესი ვარსკვლავი იყო. ჰაიაკავა პირველი აზიელი მსახიობია, რომელმაც ამერიკულ და ევროპულ ფილმებში მთავარი როლები შეასრულა. მან მაყურებელს თავი მომხიბლველი გარეგნობითა და სექსუალურად დომინანტი ბოროტმოქმედების როლებით დაამახსოვრა. იგი ჰოლუვიდის ერთ-ერთი პირველი მამაკაცი სექს-სიმბოლოა.

ჰაიაკავამ პირველ წარმატებას 1915 წლის ფილმით „ღალატი“ მიაღწია, რის შემდეგაც მიტოვებული შეყვარებულის როლებით გახდა ცნობილი. იმ დროისთვის, ჰაიაკავა მაღალანაზღაურებადი მსახიობი იყო. 1919 წელს იგი კვირაში 3 500 დოლარს გამოიმუშავებდა. აგრეთვე მას საკუთარი კინოწარმოების კომპანია ჰქონდა, რომლის საშუალებითაც 1918-1920 წლებში 2 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა. აშშ-ში ანტი-იაპონური განწყობის ზრდისა და ბიზნების პრობლემების გამო 1922 წელს მან დატოვა ჰოლივუდი, რის შემდეგაც სამსახიობო მოღვაწეობას ბროდვეიზე, იაპონიასა და ევროპაში ეწეოდა. ჰაიაკავა ჰოლივუდს 1931 წელს ფილმით „დრაკონის ქალიშვილი“ დაუბრუნდა.

ჰაიაკავას კარიერაში ყველაზე ცნობილია პოლკოვნიკი საიტოს როლი 1957 წლის ფილმიდან „ხიდი მდინარე კვაიზე“, რომელმაც მას მოუტანა ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში. ჰაიაკავას 80-ზე მეტ მხატვრულ ფილმში აქვს ნათამაშები, მათ შორის სამი — „ღალატი“, „დრაკონის მხატვარი“ და „ხიდი მდინარე კვაიზე“ — ფილმების ეროვნულ რეესტრია შეტანილი.

ადრეული ცხოვრება
ჰაიაკავა ტიბის პრეფექტურის ქალაქ მინამიბოსოში დაიბადა. იგი ადრეული ასაკიდანვე ამჟღავნებდა საზღვარგარეთ წასვლის სურვილს, რისთვისაც ინგლისურ ენას სწავლობდა. მისი მამა მეთევზეთა გაერთიანების ხელმძღვანელი იყო და შეძლებული ადამიანი გახლდათ. ჰაიაკავას ხუთი დედმამიშვილი ჰყავდა.

ფსიქოლოგიური რეაბილიტაციის შემდეგ ჰაიაკავა აშშ-ში გადავიდა, სადაც ჩიკაგოს უნივერსიტეტში პოლიტიკურ ეკონომიკას სწავლობდა, რათა მშობლების სურვილით ბანკირი გამხდარიყო. ჰაიაკავამ უნივერსიტეტი 1912 წელს დაასრულა, რის შემდეგაც იაპონიაში დაბრუნება გადაწყვიტა. იგი გემს ლოს-ანჯელესში ელოდებოდა, რა დროსაც პატარა ტოკიოს რაიონში იაპონური თეატრი აღმოაჩინა და საშემსრულებლო ხელოვნებით დაინტერესდა. სსწორედ ამ პერიოდში დაირქვა მან „სესუ“, რაც იაპონურად „თოვლიან ველს“ ნიშნავს. ერთ-ერთი პირველი პიესა, რომელშიც ჰაიაკავამ ითამაშა, სახელწოდებით „ტაიფუნი“ იყო. სამსახიობო დასის ხელმძღვანელი, ცურუ აოკი, იმდენად მოიხიბლა ჰაიაკავას საშემსრულებლო უნარებით, რომ პიესის სანახავად კინოპროდიუსერი თომას ინსი მოიწვია. ინსმა მსახიობებს მუნჯი ფილმის გადაღება შესთავაზა, რაზეც ჰაიაკავამ თანხმობა განაცხადა.