iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
1953 წელი პაკისტანში

1953 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
გენერალ-გუბერნატორი: სერ მალიქ გულამ მუჰამედი
პრემიერ-მინისტრი: სერ ხავაჯა ნაზიმუდინი (17 აპრილამდე); მუჰამედ ალი ბოგრა(17 აპრილიდან)
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: სერ მიან აბდულ რაშიდი

გუბერნატორები
ჩრდილო-დასავლეთის სასაზღვრო პროვინციის გუბერნატორი: ხავაჯა შაჰაბუდინი
დასავლეთ პენჯაბის გუბერნატორი: იბრაჰიმ ისმაილ ჭუნდრიგარ კუჩი (2 მაისამდე); მიან ამინუდინი (2 მაისიდან)
სინდის გუბერნატორი:
2 მაისამდე: მიან ამინუდინი
2 მაისი-12 აგვისტო: სერ ჯორჯ ბაქსანდალ კონსტანტინე
12 აგვისტოდან: ჰაბიბ იბრაჰიმ რაჰიმტულა

ღონისძიებები
3 მარტი: -, -ის კუთვნილი -106 1 ტიპის თვითმფრინავი, სახელწოდებით „ჰავაის იმპერატრიცა“, ჩამოვარდა კარაჩის მაურიპურის სამეფო საჰაერო ძალების სადგურიდან აფრენისას, 03:35 საათზე, 30 მეტრის (98 ფუტის) სიმაღლეზე, რის შედეგადაც ბორტზე მყოფი 11-ვე მგზავრი დაიღუპა. თვითმფრინავი სინგაპურის სელეტარის აეროპორტში მიფრინავდა, საიდანაც 28 აპრილს ჰონოლულუში პირველი რეისის შესასრულებლად სიდნეიში გაფრინდებოდა. დადგინდა, რომ ავარიის მიზეზი პილოტი იყო, რომელსაც მცირე გამოცდილება ჰქონდა და ღამით აფრინდა დადგენილი აფრენის ტექნიკის დაცვის გარეშე.
17 აპრილი: გენერალ-გუბერნატორმა გულამ მუჰამედმა პრემიერ-მინისტრი ხავაჯა ნაზიმუდინი თანამდებობიდან გაათავისუფლა, მიუხედავად იმისა, რომ იგი პარლამენტის ნდობით სარგებლობდა და 17 აპრილს მთავრობის ფორმირებისთვის მუჰამედ ალი ბოგრა დანიშნა.
ლაჰორში საომარი მდგომარეობა გამოცხადდა აჰმადიას მუსლიმური თემის წინააღმდეგ სექტანტური არეულობების გასაკონტროლებლად. ეს იყო ქვეყანაში პირველი სექტანტური არეულობა და პაკისტანის არმია პირველად გამოიყენეს სამოქალაქო დაპირისპირების გასაკონტროლებლად.

დაბადებულები
21 ივნისი: ბენაზირ ბჰუტო, პოლიტიკოსი და პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი (გ.2007)
15 ივლისი: რაისულ ისლამ ასადი, ბანგლადეშელი მსახიობი
26 ოქტომბერი: აბუ აჰსან მოჰამად შამსულ არეფინ სიდიქე, ბანგლადეშელი აკადემიკოსი (გ.2025)
1954 წელი პაკისტანში

1954 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
გენერალ-გუბერნატორი: მალიკ ღულამ მუჰამადი
პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ალი ბოგრა
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: აბდულ რაშიდი (29 ივნისამდე), მუჰამად მუნირი (29 ივნისიდან)

გუბერნატორები
ჩრდილო-დასავლეთ საზღვრის გუბერნატორი: ხვაჯა შაჰაბუდინი (17 ნოემბრამდე); ყურბან ალი შაჰი (17 ნოემბრიდან)
დასავლეთ პენჯაბის გუბერნატორი:

24 ივნისამდე: მიან ამინუდინი
24 ივნისიდან 26 ნოემბრამდე: ჰაბიბ რაჰიმტოლა
26 ნოემბრიდან: მუშთაქ აჰმედ გურმანი

სინდის გუბერნატორი: ჰაბიბ იბრაჰიმ რაჰიმტოლა (24 ივნისამდე); იფთიხარ ჰუსეინ ხან მამდოტი (24 ივნისიდან)

მოვლენები
აპრილი
2 აპრილი: პაკისტანი ქმნის ალიანსს თურქეთთან, რომელიც, არ მოიცავს სამხედრო თანამშრომლობას, ხსნის გზას ახლო აღმოსავლეთის ალიანსისკენ სხვა ქვეყნების შესვლის დაშვების გამო.

მაისი
19 მაისი: პაკისტანი და შეერთებული შტატები ხელს აწერენ ორმხრივი თავდაცვითი დახმარების შეთანხმებას.

სექტემბერი
29 სექტემბერი: პაკისტანის გენერალ-გუბერნატორმა, ღულამ მუჰამადმა გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა, დაითხოვა დამფუძნებელი ასამბლეა და დანიშნა მინისტრთა ახალი საბჭო იმ საფუძველზე, რომ არსებული ასამბლეა აღარ წარმოადგენდა პაკისტანის ხალხს.

დაბადებულები
31 იანვარი: იმთიაზ დარკერი, პოეტი და მხატვარი.
2 თებერვალი: მონიზა ალვი, მწერალი და პოეტი.
1 მარტი: თოფაილ აჰმედი, ბანგლადეშელი საჯარო ადმინისტრირების აკადემიკოსი (გ. 2025)
18 ოქტომბერი: აამერ ჰამიდი, კრიკეტის მოთამაშე.
ფრანსუა ბიიუ

ფრანსუა ბიიუ (; დ. 21 მაისი, 1903, სენ-რომენ-ლა-მოტი — გ. 14 იანვარი, 1978, მენტონა) — ფრანგი პოლიტიკოსი. საფრანგეთის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ფრანსუა ბიიუ დაიბადა სენ-რომენ-ლა-მოტში (ლუარის დეპარტამენტი), პროფესიით მუშა იყო. 1920 წელს გახდა საფრანგეთის კომუნისტური პარტიის წევრი, ხოლო 1926 წელს სკპ ცკ-ის წევრი. 1928-1930 წლებში იყო საფრანგეთის ახალგაზრდა კომუნისტური ლიგის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი, ხოლო 1937 წლიდან სკპ-ის პოლიტბიუროს წევრი. 1936 წელს აირჩიეს საფრანგეთის პარლამენტის დეპუტატთა პალატაში.

1939 წელს დააპატიმრეს და 1940 წელს, 44 კომუნისტი დეპუტატის სასამართლო პროცესზე, მიესაჯა ხუთწლიანი კატორღული შრომა, რომელიც ჩრდილოეთ აფრიკაში მოიხადა. ციხიდან გაათავისუფლეს 1943 წლის თებერვალში, ხოლო 1944 წელს შეუერთდა საფრანგეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ კომიტეტს, მაშინდელ საკონსულტაციო ასამბლეას. 1945-1946 წლებში იგი იყო დამფუძნებელი კრების, ხოლო 1946-1978 წლებში — საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეის წევრი. ის იყო საფრანგეთის დელეგაციის წევრი 1945 წლის სან-ფრანცისკოს კონფერენციაზე. 1944-1947 წლებში ის მსახურობდა შემდეგ კაბინეტებში:

შარლ დე გოლის მთავრობაში — ჯანდაცვის მინისტრი;
ფრანსუა გუენის მთავრობაში — ეკონომიკის მინისტრი;
ჟან-ბატისტ ბიდოს მთავრობაში — ურბანული რეკონსტრუქციისა და გაუმჯობესების მინისტრი;
პიერ რამადიეს მთავრობაში — ეროვნული თავდაცვის მინისტრი.

1947 წლის 4 მაისს, ოპოზიციის ზეწოლის შედეგად, ის და სხვა კომუნისტი მინისტრები მთავრობიდან გაათავისუფლეს.

1950-1954 წლებში იგი სკპ-ის საპარლამენტო ჯგუფის მოვალეობის შემსრულებელი თავმჯდომარის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 1953-1956 წლამდე სკპ-ის ცენტრალური კომიტეტის სამდივნოს წევრი იყო. 1955 წელს იგი სკპ-ის ცენტრალური კომიტეტის ყოველკვირეული გაზეთის, „ “-ის პოლიტიკური დირექტორი გახდა.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1969

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1969 — მე-11 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. შეჯიბრება ჩატარდა ორ ჯგუფში, რომლებიც დაკომპლექტდა სსრკ-ის ხალხთა სპარტაკიადის (მოსკოვი, 1967 წ.) შედეგების მიხედვით. თამაში მიმდინარეობდა 12 დაფაზე. გუნდის შემადგენლობა: 6 მამაკაცი (+ სათადარიგო), 3 ჭაბუკი, 2 ქალი და 1 გოგონა.

ჯგუფი „ა“
უძლიერესთა ჯგუფის ტურნირი ჩატარდა გროზნოში 20 ნოემბრიდან 4 დეკემბრამდე. მთავარი მსაჯი იყო ლევ აბრამოვი. ჩემპიონი გახდა მოსკოვის გუნდი, რომელმაც დაძაბულ ბრძოლაში ნახევარი ქულით გაუსწრო ლენინგრადის ნაკრებს. მესამე ადგილი დაიკავა უკრაინის სსრ-მ. ბოლო ორი ადგილი დაიკავეს ყაზახეთისა და აზერბაიჯანის გუნდებმა, რის გამოც მათ უძლიერესთა დივიზიონი დატოვეს.

გუნდების შემადგენლობები (ჯგუფი „ა“)
სათადარიგო მოთამაშეები აღნიშნულია ვარსკვლავით (*).

მოსკოვი
დავიდ ბრონშტეინი
რატმირ ხოლმოვი
ევგენი ვასიუკოვი
ვლადიმერ ლიბერზონი
იური ავერბახი
ლეონიდ შამკოვიჩი
ანატოლი ლეინი*
იური ბალაშოვი
ალექსანდრე შვარცი
ვესელოვსკი
ალა კუშნირი
ნინა მედიანიკოვა
ნატალია ტიტორენკო

საქართველო
ედუარდ გუფელდი
თამაზ გიორგაძე
ალექსანდრე ბუსლაევი
თეიმურაზ ლომაია
ალექსანდრე იზვოზჩიკოვი
ბუხუტი გურგენიძე*
ელიზბარ უბილავა
ნანა ალექსანდრია
თამარ ხმიადაშვილი
ციური კობაიძე

ჯგუფი „ბ“
შეჯიბრება ჩატარდა ტაშკენტში 18-დან 30 ნოემბრამდე. მთავარი მსაჯი — ბორის კრაპილი. პირველ-მეორე ადგილები გაიყვეს სომხეთისა და უზბეკეთის გუნდებმა, რამაც მათ მომდევნო ჩემპიონატში უძლიერესთა ჯგუფში თამაშის უფლება მისცა.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები (ჯგუფი „ა“)
პირველი დაფა: ლეონიდ შტეინი (უკრაინა) — 6 ქულა;
მეორე დაფა: სემიონ ფურმანი (ლენინგრადი) — 5½;
მესამე დაფა: ანატოლი შმიტი (ლატვია) — 5½;
მეოთხე დაფა: მიხეილ პოდგაეცი (უკრაინა) — 6;
მეხუთე დაფა: იური ავერბახი (მოსკოვი) — 4½ 7-დან;
მეექვსე დაფა: ლეონიდ შამკოვიჩი (მოსკოვი) — 6 7-დან;
მეშვიდე დაფა: იური ბალაშოვი (მოსკოვი) — 6;
მეათე დაფა: ნანა ალექსანდრია (საქართველო) — 6;
მეთერთმეტე დაფა: თამარ ხუგაშვილი (საქართველო) — 6;
მეთორმეტე დაფა: ციური კობაიძე (საქართველო) — 6.
ოპერაცია წაბლი

ოპერაცია წაბლი — მეორე მსოფლიო ომის დროს ბრიტანული სპეცსამსახურების მიერ წარუმატებელი თავდასხმა, რომელიც განხორციელდა სიცილიაში მოკავშირეთა შეჭრის მხარდასაჭერად.

ფონი
1943 წლის 12 ივლისის ღამეს, ათკაციანი ორი ჯგუფი, კოდური სახელწოდებით „ვარდისფერი“ და „ბრიგი“, პარაშუტით ჩრდილოეთ სიცილიაში დაეშვა კომუნიკაციების, ტრანსპორტისა და ზოგადად მტრის საბოტაჟისთვის. ნახტომის დროს ყველა რადიო გაითიშა, დიდი რაოდენობით საბრძოლო მასალა, ასაფეთქებელი ნივთიერებები და საკვები დაიკარგა. ერთი ჯგუფი დასახლებულ პუნქტთან ახლოს დაეშვა, რამაც ოპერაცია გაამჟღავნა.

რადიოკავშირის გარეშე ვერცერთმა ჯგუფმა ვერ შეძლო დამხმარე ძალების თვითმფრინავებთან დაკავშირება და მათი ხელმძღვანელობა. შედეგად, დამხმარე ძალები ბაზაზე დაბრუნდნენ. თავდამსხმელებმა ვერაფერი ღირებულის მიღწევა ვერ შეძლეს და მტრისგან თავის დაღწევით მეგობრული ხაზებისკენ გაემართნენ.

ეს იყო პირველი რეიდი პარაშუტით 2 -ისთვის და ასევე თავდასხმა, რომლის დროსაც დაიკარგა მაიორი ჯეფრი ეპლიარდი (მცირე მასშტაბის რეიდების ძალების ყოფილი მეთაური). ეპლიარდი თვითმფრინავში იმყოფებოდა, რომელსაც „ვარდისფერი“ ჯგუფი ჰყავდა. ნახტომის შემდეგ თვითმფრინავი ბაზაზე ვერ დაბრუნდა.
ზემო წირი

ზემო წირი — ყოფილი სოფელი საქართველოში, ახლანდელი სოფელ წირის ნაწილი (ახალგორის მუნიციპალიტეტის ზაყორის ადმინისტრაციული ერთეული, მცხეთა-მთიანეთის მხარე). ამჟამად რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზეა (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი).

მდებარეობს ხარულის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1300 მ-ზე, ახალგორიდან 69 კმ-ში, კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 31 კმ-ში. 1989 წლის აღწერით იყო 42 მცხოვრები (ოსები).

სოფლის მიდამოებში, დასავლეთით 2 კმ-ზე, ტყიანი ბორცვის თავზე შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები — „ბზეზვა“.
ქვემო წირი

ქვემო წირი — ყოფილი სოფელი საქართველოში, ახლანდელი სოფელ წირის ნაწილი (ახალგორის მუნიციპალიტეტის ზაყორის ადმინისტრაციული ერთეული, მცხეთა-მთიანეთის მხარე). ამჟამად რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზეა (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი).

მდებარეობს ხარულის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1120 მ-ზე, ახალგორიდან 69 კმ-ში, კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 24 კმ-ში.

წერილობით წყაროებში ცნობილია საუკუნიდან. 1459 წლის „სამთავისის გუჯარში“ სამთავნელის სარგოს ნუსხაში დასახელებულ სოფლებს შორის მოხსენიებულია უკანწირი, წირი და ქვემო წირი. 1989 წლის აღწერით იყო 30 მცხოვრები (ოსები).
შუა წირი

შუა წირი — ყოფილი სოფელი საქართველოში, ახლანდელი სოფელ წირის ნაწილი (ახალგორის მუნიციპალიტეტის ზაყორის ადმინისტრაციული ერთეული, მცხეთა-მთიანეთის მხარე). ამჟამად რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზეა (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი).

მდებარეობს ხარულის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1040 მ-ზე, ახალგორიდან 70 კმ-ში, კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 25 კმ-ში. 1989 წლის აღწერით იყო 37 მცხოვრები (ოსები).
უკანწირი

უკანწირი — ნასოფლარი საქართველოში, ახლანდელი ახალგორის მუნიციპალიტეტის ზაყორის ადმინისტრაციული ერთეულის (მცხეთა-მთიანეთის მხარე) ტერიტორიაზე. ამჟამად ეს მხარე ოკუპირებულია რუსეთის მიერ (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორია).

მდებარეობს ხარულის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1300 მ-ზე, ახალგორიდან 44 კმ-ში, კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 31 კმ-ში.

წერილობით წყაროებში ცნობილია საუკუნიდან. 1459 წლის „სამთავისის გუჯარში“ სამთავნელის სარგოს ნუსხაში დასახელებულ სოფლებს შორის მოხსენიებულია უკანწირი, წირი და ქვემო წირი. 1979 წლის აღწერით უკანწირში იყო 57 მცხოვრები, 1989 წელს სოფელში მუდმივი მოსახლეობა აღარ იყო.
იუნჯინ კიმი

იუნჯინ კიმი (დ. 7 ნოემბერი, 1973) — სამხრეთ კორეელი და ამერიკელი მსახიობი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ჩრდილოეთ კორეელი ჯაშუშის, ბანგ-ჰის, როლით სამხრეთ კორეულ ფილმში „შირი“ (1999) და სუნ-ჰვა კვონის როლით ამერიკულ სატელევიზიო სერიალში „დაკარგულები“ (2004–2010). მისი სხვა აღსანიშნავი ნამუშევრებია „შვიდი დღე“ (2007), „ჰარმონია“ (2010) და „ოდა მამაჩემს“ (2014).

ადრეული ცხოვრება
კიმი დაიბადა ფიონჩან-დონგში, ჯონგნოს რაიონში, სეულში, სამხრეთ კორეაში. ის ოჯახთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა შეერთებულ შტატებში 1983–1984 წლებში. ისინი ცხოვრობდნენ სტატენ-აილენდზე, ნიუ-იორკში. ის მე-7 კლასში შეუერთდა საშუალო სკოლის დრამატულ კლუბს და მონაწილეობდა მიუზიკლში „ჩემი მშვენიერი ლედი“.

კიმი სწავლობდა პრესტიჟულ ფიორელო ჰ. ლაგუარდიას მუსიკისა და ხელოვნებისა და საშემსრულებლო ხელოვნების სკოლაში მანჰეტენში, რომელიც 1989 წელს დაამთავრა. იქიდან მან დრამის შესწავლა განაგრძო ლონდონის საშემსრულებლო ხელოვნების აკადემიაში , ხოლო მოგვიანებით ბოსტონის უნივერსიტეტში მიიღო დრამის ბაკალავრის ხარისხი. ის ასევე არის გაწვრთნილი მოცეკვავე და საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი.

კარიერა
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, კიმმა რამდენიმე მცირე როლი შეასრულა -ზე, -ის საპნის ოპერის სტილის დრამებში და ბროდვეის ოფ-სცენაზე. 1996 წელს კიმმა გადაწყვიტა კორეაში დაბრუნება, მან ითამაშა ფილმში „შესანიშნავი დასვენება“ (1997), იგი მონაწილეობდა სატელევიზიო დრამაში „საქორწილო კაბა“, მისი წარმატებული დებიუტი შედგა 1999 წლის ფილმში „შირი“, სამხრეთ კორეის პირველი ბლოკბასტერი. „შირი“ იმ დროისთვის კორეის ისტორიაში ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმი გახდა. 2000 წლის ნოემბერში მან განაგრძო თანამშრომლობა კანგ ჯე-გიუსთან ფილმში „გინკოს ლეგენდა“.

იაპონურ ფილმსა და ლოს-ანჯელესში გადაღებულ სრულმეტრაჟიან ფილმში გადაღების შემდეგ, კიმი გამოჩნდა სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმში „გუშინ“. შემდეგ, 2002 წელს, კიმმა მთავარი როლი შეასრულა დოკუმენტალისტ ბიუნ იანგ-ჯუს სადებიუტო სრულმეტრაჟიან ფილმში „არდორი“.
2004 წელს კიმმა დაიწყო გამოჩენა ამერიკულ სატელევიზიო სერიალში „დაკარგულები“, რომელიც ექვსი სეზონის განმავლობაში გადიოდა.
2006 წელს ის გამოჩნდა -ის გარეკანზე, ასევე შიდა რეკლამაში. 2006 წელს -მა კიმი თავის ყოველწლიურ 100 სიაში 98-ე ადგილზე დაასახელა.

2013 წელს მან მთავარი როლი შეასრულა -ის დრამატულ სერიალში „“.

2018 წელს კიმი კორეულ ტელევიზიას დაუბრუნდა სერიალ „ქალბატონი მა, ნემესისი“-ს მთავარი როლით.

2022 წელს მან შეასრულა სონ ვუ-ჯინის როლი „ფულის ძარცვის“ კორეულ რიმეიკში, „ფულის ძარცვა: კორეა - ერთობლივი ეკონომიკური ზონა“.

2023 წელს მან შეასრულა მთავარი როლი ინგლისურ-კორეულ -ის სერიალში, „, “, „მთავარი ჯინა ლიმის“ როლში.

პირადი ცხოვრება
კიმი თავის ყოფილ მენეჯერ პარკ ჯონგ-ჰიოკზე 2010 წლის მარტში, ოაჰუს კუნძულზე, „დაკარგულების“ ბოლო სცენების გადაღების შემდეგ დაქორწინდა.
ჰელენ დოვრეი

ჰელენ დოვრეი (დ. 14 თებერვალი, 1859 – გ. 6 დეკემბერი, 1923) — ამერიკელი მსახიობი,
რომელიც იყო მთავარი ვარსკვლავი ბრონსონ ჰოვარდის პიესაში „ “ (1885) და სხვადასხვა ფილმში.

ბიოგრაფია
დოვრეი დაიბადა 1859 წლის 14 თებერვალს, სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში. იგი დაქორწინდა ბეისბოლისტ ჯონ მონტგომერი უორდზე 1887 წლის 12 ოქტომბერს. ისინი განქორწინდნენ, თუმცა მათი ქორწინების დროს, 1887 წელს, შეიქმნა ჯილდო, სახელწოდებით „დოვრეის თასი“, რომელიც 1893 წლამდე გაიცემოდა. წიგნები ბეისბოლის ისტორიის შესახებ მათი ცნობილი ქორწინების დეტალებს მოგვითხრობს.

1896 წელს ჰელენი დაქორწინდა ადმირალ ალბერტ გ. ვინტერჰალტერზე. გარდაიცვალა 1923 წლის 6 დეკემბერს, ვაშინგტონში. იგი დაკრძალეს არლინგტონის ეროვნულ სასაფლაოზე მეუღლესთან ერთად.
კეტრინ გრეი

კეტრინ გრეი (დაბადების სახელი: კეტრინ ბესტი; დ. 1873 – გ. 1950) ― ბროდვეის მსახიობი, რომელიც დაიბადა და გაიზარდა სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში და ოჯახის წინააღმდეგობის მიუხედავად შეუერთდა ავგუსტინ დეილის დასს. მისი სასცენო დებიუტი შედგა ნიუ-იორკში, პიესაში „ოქროს ქვრივი“. კეტრინი აშშ-ს ფარგლებს გარეთაც მუშაობდა და ორი წელი ავსტრალიაში გაატარა. 1914 წლის აპრილისთვის გრეის ყველაზე მეტი მთავარი როლი ჰქონდა ნათამაშები მამაკაც ვარსკვლავებთან ერთად, ვიდრე იმ დროისთვის ნებისმიერ სხვა მსახიობს. პირველი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, იგი დაქორწინდა მსახიობ ჯონ ბ. მეისონზე. კეტრინი გარდაიცვალა 1950 წლის 21 მარტს ორლეანში, მასაჩუსეტსის შტატში.
კაზიმირ გერძიევსკი

კაზიმირ გერძიევსკი (; დ. 10 აპრილი, 1888, ქუთაისი — გ. 29 ივლისი, 1957, კრაკოვი) — ქუთაისში დაბადებული პოლონელი ინჟინერი და მეტალურგიის სპეციალისტი, პროფესორი. პოლონეთის სამსხმელო მეცნიერებისა და ინდუსტრიის ერთ-ერთი შემქმნელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქუთაისში, იან და მარია გერძიევსკების ოჯახში. 1910 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა ლუგანსკის თბომავალმშენებელ ქარხანაში.

1920 წელს, მას შემდეგ რაც პოლონეთმა აღადგინა დამოუკიდებლობა, საცხოვრებლად გადავიდა სამშობლოში. 1921 წლიდან ხელმძღვანელობდა სამსხმელო ქარხანას „“. მისი პროექტით აშენდა ქარხანა „“-ის სამსხმელო განყოფილება, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა 1926 წლამდე.

1927 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ვარშავის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში, სადაც დააარსა პირველი პოლონური სამსხმელო კვლევითი ლაბორატორია. 1935 წელს იგი აირჩიეს სამსხმელო ტექნიკური ასოციაციების საერთაშორისო კომიტეტის პრეზიდენტად.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში აქტიურად მონაწილეობდა იატაკქვეშა საგანმანათლებლო საქმიანობაში. ომის დასრულების შემდეგ, 1946 წელს, გახდა კრაკოვის სამსხმელო ინსტიტუტის დირექტორი.

კაზიმირ გერძიევსკი არის 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა და 24 წიგნის ავტორი. მათ შორის აღსანიშნავია: პოლონური სამსხმელო საქმის ისტორიის ნარკვევი, 1954.

გარდაიცვალა 1957 წელს კრაკოვში. დაკრძალულია რაკოვიცკის სასაფლაოზე.

ჯილდოები
კაზიმირს პოლონეთში აღებული აქვს შემდეგი სახელმწიფო ჯილდოები:

პოლონეთის აღორძინების ორდენის ოფიცრის ჯვარი.
ღირსების ოქროს ჯვარი (ორგზის).
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1975

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1975 — მე-13 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ჩატარდა რიგაში 1975 წლის 15-დან 27 ივლისამდე, სსრკ ხალხთა საზაფხულო სპარტაკიადის პროგრამის ფარგლებში. გუნდის შემადგენლობა: 9 მამაკაცი (1 სათადარიგო) და 2 ქალი. (ჭაბუკები და გოგონები სპარტაკიადის ჩათვლაში არ შედიოდნენ სრულიად საკავშირო ახალგაზრდული თამაშების გამართვის გამო).

ფინალური ეტაპი
1-ლი ფინალი
რსფსრ (გუნდში შედიოდნენ: ბორის სპასკი, ლევ პოლუგაევსკი, ეფიმ გელერი, ნიკოლოზ კროგიუსი, რატმირ ხოლმოვი, ალექსეი სუეტინი, ევგენი სვეშნიკოვი, ვიტალი ცეშკოვსკი — სათადარიგო, ვალენტინა კოზლოვსკაია, ალექსანდრა კისლოვა) — 30 ქულა 45-დან.
უკრაინის სსრ (ალექსანდრე ბელიავსკი, გენადი კუზმინი, ვლადიმერ სავონი, ვლადიმერ ტუკმაკოვი, ოლეგ რომანიშინი, ლევ ალბურტი, ადრიან მიხალჩიშინი, მიხეილ პოდგაეცი — სათადარიგო, მარტა ლიტინსკაია, ლიდია სემენოვა) — 23½ ქულა.
ლენინგრადი (ანატოლი კარპოვი, ვიქტორ კორჩნოი, სემიონ ფურმანი, მარკ ცეიტლინი, ანდრეი ლუკინი, ვადიმ ფაიბისოვიჩი, ვლადისლავ ვოროტნიკოვი, მარკ ტაიმანოვი — სათადარიგო, ირინა ლევიტინა, ლიუბოვ კრისტოლი) — 22½ ქულა.
საქართველოს სსრ — 20½ ქულა.
მოსკოვი — 20 ქულა.
ლატვიის სსრ — 18½ ქულა.

მე-2 ფინალი
7. უზბეკეთის სსრ — 29½ ქულა 45-დან.
8. ბელორუსიის სსრ — 26½ ქულა.
9. ესტონეთის სსრ — 25 ქულა.
10. ლიტვის სსრ — 18½ ქულა.
11. აზერბაიჯანის სსრ — 18½ ქულა.
12. მოლდავეთის სსრ — 17 ქულა.

მე-3 ფინალი
13. ყაზახეთის სსრ — 23 ქულა 36-დან.
14. სომხეთის სსრ — 20 ქულა.
15. ყირგიზეთის სსრ — 17½ ქულა.
16. თურქმენეთის სსრ — 16½ ქულა.
17. ტაჯიკეთის სსრ — 13 ქულა.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
1-ლი მამაკაცთა დაფა: ანატოლი კარპოვი (ლენინგრადი) — 5½ ქულა 7-დან.
1-ლი ქალთა დაფა: ნონა გაფრინდაშვილი (საქართველოს სსრ) — 8 ქულა 9-დან.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1979

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1979 —მე-14 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ჩატარდა მოსკოვში 1979 წლის 10-დან 23 ივლისამდე, სსრკ ხალხთა საზაფხულო სპარტაკიადის პროგრამის ფარგლებში. გუნდის შემადგენლობა: 8 მამაკაცი (1 სათადარიგო) და 2 ქალი.

ფინალური ეტაპი
1-ლი ფინალი
უკრაინის სსრ (ოლეგ რომანიშინი, ალექსანდრე ბელიავსკი, გენადი კუზმინი, ვლადიმერ ტუკმაკოვი, იოსებ დორფმანი, ადრიან მიხალჩიშინი, სემ პალატნიკი, ვლადიმერ სავონი — სათადარიგო, მარტა ლიტინსკაია, ლიდია სემენოვა) — 26 ქულა 45-დან.
მოსკოვი (ტიგრან პეტროსიანი, ვასილი სმისლოვი, იური ბალაშოვი, ევგენი ვასიუკოვი, იური რაზუვაევი, სერგეი მაკარიჩევი, მარკ დვორეცკი, დავიდ ბრონშტეინი — სათადარიგო, ელენა ფატალიბეკოვა, ტატიანა ზატულოვსკაია) — 25½ ქულა.
რსფსრ (ბორის სპასკი, ლევ პოლუგაევსკი, ეფიმ გელერი, ვიტალი ცეშკოვსკი, ევგენი სვეშნიკოვი, გენადი ტიმოშჩენკო, ალექსანდრე პანჩენკო, ალექსეი სუეტინი — სათადარიგო, ელენა ახმილოვსკაია, ვალენტინა კოზლოვსკაია) — 23½ ქულა.
ლენინგრადი — 22 ქულა.
საქართველოს სსრ — 22 ქულა.
მოლდავეთის სსრ — 16 ქულა.

მე-2 ფინალი
7. ლატვიის სსრ — 27½ ქულა 45-დან.
8. ესტონეთის სსრ — 26½ ქულა.
9. უზბეკეთის სსრ — 24 ქულა.
10. ბელორუსიის სსრ — 24 ქულა.
11. ყაზახეთის სსრ — 19 ქულა.
12. ყირგიზეთის სსრ — 14 ქულა.

მე-3 ფინალი
13. აზერბაიჯანის სსრ — 24 ქულა 36-დან.
14. ლიტვის სსრ — 21 ქულა.
15. სომხეთის სსრ — 16½ ქულა.
16. თურქმენეთის სსრ — 15½ ქულა.
17. ტაჯიკეთის სსრ — 13 ქულა.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
1-ლი მამაკაცთა დაფა: თამაზ გიორგაძე (საქართველოს სსრ) — 5½ ქულა 8-დან.
1-ლი ქალთა დაფა: მარტა ლიტინსკაია (უკრაინის სსრ) — 7½ ქულა 9-დან.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1981

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1981 — მე-15 პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ჩატარდა მოსკოვში 1981 წლის 16-დან 30 მაისამდე.

ა ჯგუფი
უკრაინის სსრ (ალექსანდრე ბელიავსკი, ოლეგ რომანიშინი, გენადი კუზმინი, იოსიფ დორფმანი, ვლადიმერ ტუკმაკოვი, კონსტანტინ ლერნერი, ვლადიმერ სავონი — სათადარიგო, მარტა ლიტინსკაია, ლიდია სემენოვა) — 48 ქულა 72-დან.
მოსკოვი (ტიგრან პეტროსიანი, იური ბალაშოვი, არტურ იუსუპოვი, სერგეი დოლმატოვი, ევგენი ვასიუკოვი, სერგეი მაკარიჩევი, დავიდ ბრონშტეინი — სათადარიგო, ელენა ახმილოვსკაია, ლუდმილა ზაიცევა) — 42½ ქულა.
საქართველოს სსრ (თამაზ გეორგაძე, ედუარდ გუფელდი, ბუხუტი გურგენიძე, ელიზბარ უბილავა, გენადი ზაიჩიკი, ზურაბ აზმაიფარაშვილი, ზურაბ სტურუა — სათადარიგო, მაია ჩიბურდანიძე, ნანა იოსელიანი) — 40½ ქულა.
რსფსრ — 40 ქულა.
ლენინგრადი — 37½ ქულა.
ლატვიის სსრ — 37 ქულა.
ბელორუსიის სსრ — 34 ქულა.
მოლდავეთის სსრ — 31½ ქულა.
ესტონეთის სსრ — 30 ქულა.
უზბეკეთის სსრ — 24 ქულა.

ბ ჯგუფი
ამ ჯგუფში რამდენიმე გუნდი (რსფსრ-2, მოსკოვი-2, უკრაინა-2) გამოდიოდა კონკურსგარეშე.

11. ლიტვის სსრ — 40½ ქულა.
12. სომხეთის სსრ — 39 ქულა.
13. ყაზახეთის სსრ — 38½ ქულა.
14. აზერბაიჯანის სსრ — 34 ქულა.
15. ყირგიზეთის სსრ — 25 ქულა.
16. ტაჯიკეთის სსრ — 23½ ქულა.
17. თურქმენეთის სსრ — 21 ქულა.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
1-ლი მამაკაცთა დაფა: მიხეილ ტალი (ლატვიის სსრ) — 7 ქულა 9-დან.
1-ლი ქალთა დაფა: მარტა ლიტინსკაია (უკრაინის სსრ) — 6½ ქულა.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1983

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1983 — მე-16 პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ჩატარდა 1983 წლის აგვისტოში მოსკოვში, სსრკ ხალხთა საზაფხულო სპარტაკიადის ფარგლებში. წინასწარი ეტაპის შედეგების მიხედვით ჩამოყალიბდა 3 ფინალური ჯგუფი: ჯგუფი (1–6 ადგილები), ჯგუფი (7–12 ადგილები) და ჯგუფი (13–17 ადგილები). გუნდის შემადგენლობა: 6 მამაკაცი და 2 ქალი.

ფინალური ეტაპი
 ჯგუფი
მოსკოვი (ანატოლი კარპოვი, ტიგრან პეტროსიანი, იური ბალაშოვი, სერგეი დოლმატოვი, სერგეი მაკარიჩევი, ევგენი ვასიუკოვი, არტურ იუსუპოვი — სათადარიგო, ელენა ფატალიბეკოვა, ლუდმილა ზაიცევა) — 23 ქულა.
საქართველოს სსრ (თამაზ გიორგაძე, ბუხუტი გურგენიძე, ზურაბ აზმაიფარაშვილი, გენადი ზაიჩიკი, ელიზბარ უბილავა, ზურაბ სტურუა, ედუარდ გუფელდი — სათადარიგო, მაია ჩიბურდანიძე, ნონა გაფრინდაშვილი) — 21½ ქულა.
ლენინგრადი (მარკ ტაიმანოვი, ალექსანდრე კოჩიევი, ლეონიდ იუდასინი, ანდრეი ლუკინი, ალექსეი ერმოლინსკი, მარკ ცეიტლინი, ვიაჩესლავ ოსნოსი — სათადარიგო, ირინა ლევიტინა, ელენა ბისტრიაკოვა) — 21 ქულა.
უკრაინის სსრ — 19½ ქულა.
ლატვიის სსრ — 18½ ქულა.
სომხეთის სსრ — 16½ ქულა.

 ჯგუფი
7. რსფსრ — 30 ქულა.
8. ბელორუსიის სსრ — 23 ქულა.
9. ყაზახეთის სსრ — 21½ ქულა.
10. უზბეკეთის სსრ — 16½ ქულა.
11. აზერბაიჯანის სსრ — 15½ ქულა.
12. მოლდავეთის სსრ — 13½ ქულა.

 ჯგუფი
13. ესტონეთის სსრ — 22 ქულა.
14. ყირგიზეთის სსრ — 18 ქულა.
15. ლიტვის სსრ — 18 ქულა.
16. თურქმენეთის სსრ — 12 ქულა.
17. ტაჯიკეთის სსრ — 10 ქულა.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
1-ლი მამაკაცთა დაფა: გიორგი აგზამოვი (უზბეკეთის სსრ) — 6 ქულა 8-დან.
1-ლი ქალთა დაფა: ელენა ახმილოვსკაია (რსფსრ) — 6 ქულა 8-დან.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1985

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1985 — მე-17 პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ჩატარდა 1985 წლის მაისში ვოლგოგრადში. შეჯიბრებაში მონაწილეობდა 18 გუნდი (მათ შორის რსფსრ-ის მეორე ნაკრები). გუნდის შემადგენლობა: 6 მამაკაცი და 2 ქალი. პირველად ჩემპიონატების ისტორიაში, ტურნირი ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით.

შედეგები
რსფსრ-1 (ლევ ფსახისი, ვიტალი ცეშკოვსკი, სერგეი დოლმატოვი, ევგენი სვეშნიკოვი, ანატოლი ვაისერი, ანდრეი ხარიტონოვი; ანა ახშარუმოვა, ლუდმილა ზაიცევა) — 34 ქულა 56-დან.
საქართველოს სსრ (თამაზ გიორგაძე, ბუხუტი გურგენიძე, ედუარდ გუფელდი, გენადი ზაიჩიკი, ზურაბ აზმაიფარაშვილი, ზურაბ სტურუა; ნანა ალექსანდრია, ნანა იოსელიანი) — 32½ ქულა.
მოსკოვი (იური ბალაშოვი, ანდრეი სოკოლოვი, ბორის გულკო, ევგენი ვასიუკოვი, სერგეი სმაგინი, ალექსეი ვიჟმანავინი; ელენა ფატალიბეკოვა, ირინა ერუსლანოვა) — 32½ ქულა. (მოსკოვის გუნდმა მესამე ადგილი დაიკავა საქართველოსთან პირადი შეხვედრის წაგების გამო).
უკრაინის სსრ — 31½ ქულა.
ლენინგრადი — 31 ქულა.
ლატვიის სსრ — 30½ ქულა.
რსფსრ-2 — 30 ქულა.
აზერბაიჯანის სსრ — 30 ქულა.
ესტონეთის სსრ — 29½ ქულა.
ლიტვის სსრ — 29 ქულა.
უზბეკეთის სსრ — 29 ქულა.
ყირგიზეთის სსრ — 28½ ქულა.
ბელორუსიის სსრ — 28 ქულა.
ყაზახეთის სსრ — 27½ ქულა.
სომხეთის სსრ — 27 ქულა.
მოლდავეთის სსრ — 26 ქულა.
ტაჯიკეთის სსრ — 17½ ქულა.
თურქმენეთის სსრ — 10 ქულა.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
1-ლი მამაკაცთა დაფა: ვიქტორ კუპრეიჩიკი (ბელორუსიის სსრ) — 5½ ქულა 7-დან.
1-ლი ქალთა დაფა: ნანა ალექსანდრია (საქართველოს სსრ) — 6½ ქულა.