ევროკავშირის ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების ჯგუფი

ევროკავშირის ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების ჯგუფი (ასევე ცნობილი როგორც 9 ან 9, წარსულში — 7) — არის ცხრა ხმელთაშუაზღვისპირა და სამხრეთ ევროპის ევროკავშირის წევრი ქვეყნის ალიანსი. ალიანსში შედიან: ხორვატია, კვიპროსი, საფრანგეთი, საბერძნეთი, იტალია, მალტა, პორტუგალია, სლოვენია და ესპანეთი. ეს ქვეყნები ხმელთაშუა ზღვის აუზის ნაწილია. ყველა მათგანი ევროკავშირის წევრია, ასევე ეკუთვნის ევროზონას და იყენებს საერთო ვალუტას — ევროს. კვიპროსის გარდა, დანარჩენი რვავე ქვეყანა შენგენის თავისუფალი მიმოსვლის სივრცის სრულუფლებიანი წევრია.

ალიანსი ხშირად მოიხსენიება სახელებით: „ “ („კლუბ მედ“) და „ “ („მედ ჯგუფი“), რაც მის რეგიონალურ და პოლიტიკურ მახასიათებლებს უსვამს ხაზს.

ეს არის რეგიონული პოლიტიკური თანამშრომლობის პლატფორმა, რომელიც აერთიანებს ევროკავშირის სამხრეთ წევრ ქვეყნებს, რომლებიც ხმელთაშუა ზღვისპირა რეგიონის ნაწილს წარმოადგენენ. ჯგუფი ჩამოყალიბდა 2013 წლის 17 დეკემბერს და მიზნად ისახავს ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში საერთო ინტერესებისა და გამოწვევების იდენტიფიცირებას, კოორდინირებულ პოლიტიკას და ევროკავშირის შიგნით რეგიონის ინტერესების დაცვას.

წევრი ქვეყნები
ამ დროისათვის ჯგუფში შედის შემდეგი ქვეყნები:
— ესპანეთი
— საფრანგეთი
— იტალია
— მალტა
— კვიპროსი
— საბერძნეთი
— პორტუგალია
— ხორვატია (შეიერთდა 2021 წელს)
— სლოვენია (შეიერთდა 2021 წელს)

ისტორია
 ჯგუფი არაოფიციალურად დაარსდა 2013 წლის 17 დეკემბერს ბრიუსელიში კვიპროსისა და ესპანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრების ინიციატივით. ალიანსის მიზანი იყო ევროკავშირის ფარგლებში იმ საკითხებზე კოორდინაციის დამყარება, რომლებიც ხმელთაშუა ზღვისპირა ქვეყნებისთვის საერთოა.

შეთანხმება მიღწეული იქნა იმაზე, რომ ჯგუფს ექნებოდა ყოველწლიური შეხვედრები მინისტრთა დონეზე. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო, რომ პირველი ასეთი შეხვედრა გაიმართებოდა საბერძნეთში 2014 წელს, ქვეყნის ევროკავშირის საბჭოში თავმჯდომარეობის პერიოდში, თუმცა საბოლოოდ პირველი მინისტერიალი ჩატარდა 2014 წლის 14 აპრილს ესპანეთის ქალაქ ალკანტეში.

ეკონომიკური თანამშრომლობა და რეგიონალური ინტეგრაცია
ევროკავშირის ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების ჯგუფი , რომელიც ასევე ცნობილია როგორც 9, წარმოადგენს სამხრეთ ევროპული ქვეყნების ალიანსს, რომელიც მიზნად ისახავს რეგიონალური თანამშრომლობის გაძლიერებას. ჯგუფის წევრები არიან: ხორვატია, კვიპროსი, საფრანგეთი, საბერძნეთი, იტალია, მალტა, პორტუგალია, სლოვენია და ესპანეთი. ეს ქვეყნები თანამშრომლობენ სხვადასხვა სფეროში, მათ შორის ეკონომიკაში, ენერგეტიკაში, კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლაში და მიგრაციის მართვაში.

ჯგუფის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინიციატივაა ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონში განახლებადი ენერგიის ჰაბის შექმნა. 2024 წლის სექტემბერში, ლარნაკაში გამართულ ენერგეტიკის მინისტრების შეხვედრაზე, 9-ის წევრები შეთანხმდნენ საზღვაო ქარისა და მზის ენერგიის ერთობლივ პროექტებზე, რომლებიც მიზნად ისახავს კლიმატის ცვლილების რისკების შემცირებას და ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერებას. ეს ინიციატივა ითვალისწინებს ბიუროკრატიული ბარიერების შემცირებას ინვესტორების მოსაზიდად და ევროკომისიის მიერ რეგიონის განახლებადი ენერგიის პოტენციალის შესწავლას .

გარდა ამისა, ჯგუფი აქტიურად მონაწილეობს მიგრაციის მართვის საკითხებში. ევროკავშირი ახლოს არის იორდანიასა და მაროკოსთან ფინანსური შეთანხმებების დასრულებასთან, რომლებიც მიზნად ისახავს მიგრაციის შემცირებას ევროპისკენ. ეს ახალი პარტნიორობები ემყარება წინა შეთანხმებებს ეგვიპტესა და ტუნისთან, რომლებიც კრიტიკას დაექვემდებარნენ ადამიანის უფლებების დაცვის საკითხებში .

ჯგუფის წევრები ასევე თანამშრომლობენ ენერგეტიკის სფეროში, განსაკუთრებით ბუნებრივი აირის მიწოდებაში. აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვის გაზის ფორუმი , რომლის წევრებიც არიან კვიპროსი, ეგვიპტე, საფრანგეთი, საბერძნეთი, ისრაელი, იტალია, იორდანია და პალესტინა, მიზნად ისახავს რეგიონში გაზის რესურსების განვითარებასა და ექსპორტს .

ამ თანამშრომლობების მეშვეობით, ხელს უწყობს რეგიონალურ ინტეგრაციას, ეკონომიკურ განვითარებასა და ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონში.

შემდგომი შეხვედრები და ათენის სამიტი
ჯგუფის მეორე მინისტერიალი გაიმართა 2015 წლის თებერვალში, პარიზში.

მესამე შეხვედრა გაიმართა 2016 წლის თებერვალში, კვიპროსში, სადაც მას დაესწრო ხმელთაშუა ზღვის კავშირის გენერალური მდივანი ფათალაჰ სიჯილმასი. შეხვედრაზე განიხილეს უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის საკითხები ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში, ასევე მიგრაციული კრიზისის მართვის გზები.

 ჯგუფმა 2016 წლის 9 სექტემბერს ათენის ზაპეონის სასახლეში გამართა პირველი სამიტი, რომელიც სამხრეთ ევროპელ ლიდერებს აერთიანებდა.

სამიტის დასრულების შემდეგ გამოქვეყნდა ე.წ. „ათენის დეკლარაცია“, რომელიც ითხოვდა ინვესტიციების გაზრდას ახალგაზრდული უმუშევრობის დაძლევისა და ეკონომიკური ზრდის მხარდასაჭერად. დეკლარაცია ასევე ხაზს უსვამდა უსაფრთხოების სფეროში გაძლიერებულ თანამშრომლობასა და მიგრაციის საკითხებზე კოორდინაციას ევროკავშირის ფარგლებში.

შემდეგი სამიტის გამართვა დაგეგმილი იყო ესპანეთში, ელ პარდოს სამეფო სასახლეში.

9-ის გაფართოება და 2020–2021 წლების მოვლენები
 ჯგუფის მეშვიდე სამიტი გაიმართა 2020 წლის 10 სექტემბერს პორტიჩოში, კორსიკაზე. შეხვედრის მთავარი თემა იყო თურქეთის ერთპიროვნული ქმედებები აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში, რაც ჯგუფის ლიდერების მხრიდან მკაცრი კრიტიკის საგანი გახდა. მონაწილე სახელმწიფოებმა თურქეთს სანქციებით დაემუქრნენ მისი "ერთპიროვნული" ქმედებების გამო.

2021 წელს, სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი იანეზ იანში საბერძნეთში ვიზიტისას გამოაცხადა, რომ სლოვენია შეუერთდებოდა ჯგუფს. ეს გადაწყვეტილება მხარდაჭერილი იქნა საფრანგეთის, ესპანეთისა და საბერძნეთის მიერ.

ხორვატია და სლოვენია პირველად დაესწრნენ ჯგუფის შეხვედრას, რომელიც გაიმართა 2021 წლის 17 სექტემბერს ათენში.

მიზნები
 ჯგუფის მთავარი მიზნებია:
ხმელთაშუა ზღვისპირა ევროკავშირის ქვეყნების ინტერესების დაცვა საერთო საგარეო და საშინაო პოლიტიკის დონეზე
კლიმატური ცვლილებების, მიგრაციის, უსაფრთხოების და ეკონომიკური განვითარების საკითხების კოორდინირება
ენერგეტიკული თანამშრომლობის გაღრმავება და ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის სტაბილურობის მხარდაჭერა

წევრი ქვეყნები
ეკონომიკური და დემოგრაფიული მაჩვენებლები
ჯგუფის წევრი ქვეყნების მთლიანი მოსახლეობა 2024 წლისთვის შეადგენს 204 მილიონზე მეტ ადამიანს. საერთო ფართობი — დაახლოებით 1.76 მილიონი კმ². ნომინალური მშპ შეადგენს $7.14 ტრილიონს, ხოლო (საქონლისა და მომსახურების შეძენითი უნარის გათვალისწინებით) — $8.79 ტრილიონს, რაც მას მსოფლიოში ერთ-ერთ უმსხვილეს ეკონომიკურ ბლოკად აქცევს.

რესურსები ინტერენტში
ოფიციალური ვებგვერდი ევროპული საბჭოს საიტზე

იხილეთ ასევე
ევროკავშირი
ევროსაბჭო
ევროზონა