iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალამპრა

ალამპრა ან ალამბრა — სოფელი, რომელიც მდებარეობს კვიპროსში, ნიქოზიის რაიონში.

აქ გათხრები მიმდინარეობდა 1974-დან 1985 წლამდე, რომლის დროსაც აღმოჩენილია შუა ბრინჯაოს ხანის (დაახლ. ძვ. წ. 1900-1650 წლები) დასახლების ნაშთები. ნაპოვნია რამდენიმე საცხოვრებელი ნაგებობა (მრავალოთახიანი მართკუთხა სახლები) და მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ირმის, ღორისა და თხის ძვლები. აღმოჩენილია კერამიკა, (რაც მნიშვნელოვანი იყო კვიპროსში ბრინჯაოს ხანის თიხის ჭურჭლის განვითარების გასარკვევად) და სპილენძის საგნებიც, თუმცა სპილენძის გადამუშავების ნიშნები არ ფიქსირდება.

სოფლის სახელი პირველად მოხსენიებულია ძვ. წ. საუკუნის იდალიონის ფირფიტაზე, სადაც კითიონისა და სპარსელების გაერთიანებული ძალების მიერ ქალაქ იდალიონზე თავდასხმის დროს ექიმ ონასილოსს, მისი სამედიცინო მომსახურების სანაცვლოდ ამ მხარეში მიწის ნაკვეთი გადაეცა.

2024 წელს განხორციელებული ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად, ალამპრა შეუერთდა სამხრეთ ნიქოზია-იდალიონის ახალ მუნიციპალიტეტს.
ელექტროორთქლმავალი

ელექტროორთქლმავალი — ორთქლმავალი, მოდიფიცირებული წყლის გაცხელებისათვის და ორთქლის მიღებისათვის საკონტაქტო ელექტროქსელიდან მილისებრი ელექტროგამათბობლების გამოყენებით. გამოიყენებოდა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შვეიცარიაში.

ასეთი კონსტრუქციის გამოყენების აუცილებლობა გამოწვეული იყო იმით, რომ, ომთან დაკავშირებით, შვეიცარიაში ქვანახშირთან ხელმისაწვდომობა იყო საკმაოდ შეზღუდული. მეორე მხრივ, ელექტროფიცირებული რკინიგზების განვითარებულმა ქსელმა და ჰიდროელექტროსადგურების მიერ გამომუშავებულმა ელექტროენერგიის საკმაოდ დიდმა რაოდენობამ, შექმნეს პირობები იმისთვის, რომ გადაეკეთებინათ არსებული ორთქლმავლები დენზე.

ტექნიკური მახასიათებლები
შვეიცარულ სამღერძიან ელექტროორთქლმავლებს ქონდათ შემდეგი ტექნიკური მახასიათებლები:
ძაბვა საკონტაქტო ქსელში — 15 კილოვოლტი
ცვლადი დენი, სიხშირე — 16,66 ჰერცი
მილისებრი ელექტროგამათბობლების გენერირებული სითბოს ჯამური მოხმარების სიმძლავრე — 480 კილოვატი
აგიოს-ეპიფანოს-სოლეასი

აგიოს-ეპიფანოს-სოლეასი — სოფელი კვიპროსში, ნიქოზიის რაიონში, რომელიც მდებარეობს ლინუდან 3 კმ-ით დასავლეთით. 1974 წლამდე იგი ძირითადად დასახლებული იყო კვიპროსელი თურქებით.

ამჟამინდელი მოსახლეობა
სოფელი მიტოვებულია 1964 წლიდან; ყველა მისი სახლი და შენობა მიწასთანაა გასწორებული. იგი გარკვეული დროის განმავლობაში ასევე გამოიყენებოდა კვიპროსელი ბერძნების სამხედრო ბანაკად.
აგიოს-გეორგიოს-ლეფკასი

აგიოს-გეორგიოს-ლეფკასი — 1974 წელს თურქეთის შემოჭრის გამო მიტოვებული სოფელი კვიპროსში, ნიქოზიის რაიონში. იგი ასევე მდებარეობს გაეროს ბუფერულ ზონაში. 1960 წელს სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 460 ადამიანს; აქედან 312 იყო ბერძენი, 143 თურქი, ხოლო დანარჩენების ეთნიკური კუთვნილება ან არ არის მითითებული, ან იყო შერეული წარმოშობის. 1980 წლისთვის მოსახლეობა ნულამდე შემცირდა ბუფერული ზონის განთავსების გამო, ამიტომ სოფელი კვლავ მიტოვებული იყო 2001 წლის აღწერის დროს.
ბაქოს მაზრა

ბაქოს მაზრა — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიის, მოგვიანებით კი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკისა და ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკის შემადგენლობაში. სხვადასხვა პერიოდში იგი შედიოდა კასპიის, შემახისა და ბაქოს გუბერნიებში. მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ბაქო.

რუსეთის იმპერიის მიერ ბაქოს სახანოს ოკუპაციის შემდეგ, 1806 წელს, სახანოს მმართველობის სისტემა გაუქმდა და მისი ტერიტორია რუსულ ადმინისტრაციულ სისტემაში ინტეგრირდა. 1840 წლის 10 (22) აპრილის ადმინისტრაციული რეფორმის შედეგად შეიქმნა ბაქოს ოლქი, რომელიც კასპიის გუბერნიის შემადგენლობაში შევიდა. 1846 წლის 14 დეკემბერს, იმპერატორ ნიკოლოზ -ის ბრძანებით, შემახას გუბერნიის ჩამოყალიბების შემდეგ, ბაქოს ოლქიც მის შემადგენლობაში მოექცა.

1859 წლის შემახას დამანგრეველი მიწისძვრის შემდეგ, გუბერნიის ადმინისტრაციული ცენტრი ბაქოში გადაიტანეს, რის შედეგადაც ბაქოს მნიშვნელობა რეგიონში კიდევ უფრო გაიზარდა. 1888 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებით, მაზრა ბალახანი-საბუნჩუს, მაშთაღისა და სარაის ადმინისტრაციულ უბნებად დაიყო. 1906 წლის 28 ოქტომბრის დადგენილების შემდეგ, ბაქოს საქალაქო ადმინისტრაციის შექმნასთან დაკავშირებით, მაზრის შემადგენლობაში მხოლოდ სოფლის თემები დარჩა.

1918 წელს, ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დროებითი დამყარების პერიოდში, დაშნაკურ-ბოლშევიკური რეჟიმი ცდილობდა რეგიონებში ძალაუფლების კონსოლიდაციას. თუმცა, 1918 წლის 28 მაისს გამოცხადებული აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლებამ, ბაქოს გათავისუფლების შემდეგ, კონტროლი ბაქოს მაზრაზეც დაამყარა.

„კავკასიური კალენდრის“ 1917 წლის გამოცემის მიხედვით, ბაქოს მაზრის ფართობი 2610,22 კვადრატულ ვერსტს (დაახლოებით 2,77 ათას კმ²-ს) შეადგენდა, ხოლო მოსახლეობა — 15 746 ადამიანს, მათ შორის 533 დროებით მცხოვრებს. მაზრის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს აზერბაიჯანელები წარმოადგენდნენ. ეკონომიკურ ცხოვრებაში წამყვანი ადგილი ეკავა სოფლის მეურნეობას, მებაღეობასა და მევენახეობას.

1920 წლის 28 აპრილს წითელი არმიის მიერ ბაქოს ოკუპაციის შემდეგ, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მმართველობა დასრულდა და რეგიონში საბჭოთა ხელისუფლება დამყარდა. ბაქოს მაზრა 1929 წელს გაუქმდა.
კოსმონავტის სკაფანდრი

კოსმონავტის სკაფანდრი — გარემოსდაცვითი კოსტუმი, რომელიც გამოიყენება გარე კოსმოსის მკაცრი გარემოსგან დასაცავად. ის ძირითადად იცავს გარე კოსმოსის ვაკუუმისგან, რადგან კოსმოსური კოსტუმები მაღალ სპეციალიზებული წნევის კოსტუმია, მაგრამ ასევე იცავს ტემპერატურის უკიდურესობებისგან, ასევე რადიაციისა და მიკრომეტეოროიდებისგან. ძირითადი კოსმოსური კოსტუმები ეცვათ უსაფრთხოების სიფრთხილის ზომად კოსმოსურ ხომალდებში სალონში წნევის დაკარგვის შემთხვევაში. ექსტრავეჰიკულური აქტივობისთვის გამოიყენება უფრო რთული კოსმოსური კოსტუმები, რომლებიც აღჭურვილია პორტატული სიცოცხლის შემანარჩუნებელი სისტემით.

წნევის კოსტუმები, როგორც წესი, საჭიროა არმსტრონგის ზღვარს ზემოთ დაბალი წნევის გარემოში, დედამიწიდან დაახლოებით 19,000 მ სიმაღლეზე. კოსმოსური კოსტუმები ავსებს წნევის კოსტუმებს აღჭურვილობისა და გარემოსდაცვითი სისტემების რთული სისტემით, რომლებიც შექმნილია მომხმარებლის კომფორტის შესანარჩუნებლად და კიდურების მოხრისთვის საჭირო ძალისხმევის მინიმიზაციისთვის, რაც წინააღმდეგობას უწევს რბილი წნევის სამოსის ბუნებრივ მიდრეკილებას, გამაგრდეს ვაკუუმის მიმართ. თვითკმარი ჟანგბადის მიწოდება და გარემოს კონტროლის სისტემა ხშირად გამოიყენება სრული გადაადგილების თავისუფლების უზრუნველსაყოფად, კოსმოსური ხომალდისგან დამოუკიდებლად.

კოსმოსური კოსტიუმების სამი ტიპი არსებობს სხვადასხვა დანიშნულებისთვის: (ინტრავენური აქტივობა), (ტრანსპორტის გარეთ აქტივობა) და (ტრანსპორტის შიგნით/გარე აქტივობა). კოსტიუმები განკუთვნილია წნევით აღჭურვილი კოსმოსური ხომალდის შიგნით ტარებისთვის და, შესაბამისად, უფრო მსუბუქი და კომფორტულია. კოსტიუმები განკუთვნილია კოსმოსური ხომალდის შიგნით და გარეთ გამოსაყენებლად, როგორიცაა 4 კოსტიუმი. ისინი უზრუნველყოფენ მეტ დაცვას კოსმოსური მკაცრი პირობებისგან, როგორიცაა მიკრომეტეორებისგან და ექსტრემალური ტემპერატურის ცვლილებისგან დაცვა. კოსტიუმები, როგორიცაა , გამოიყენება კოსმოსური ხომალდის გარეთ, პლანეტარული კვლევისთვის ან კოსმოსური გასეირნებისთვის. მათ უნდა დაიცვან მფლობელი კოსმოსური ყველა პირობისგან, ასევე უზრუნველყონ მობილურობა და ფუნქციონალურობა.

პირველი სრული წნევის კოსტიუმები ექსტრემალურ სიმაღლეებზე გამოსაყენებლად შეიქმნა ცალკეული გამომგონებლების მიერ ჯერ კიდევ 1930-იან წლებში. პირველი კოსმოსური კოსტიუმი, რომელიც ადამიანს კოსმოსში ეცვა, იყო საბჭოთა -1 კოსტიუმი, რომელიც იური გაგარინს 1961 წელს ეცვა. მას შემდეგ კოსმოსურ კოსტიუმებს დედამიწის ორბიტაზე, გზაზე და მთვარის ზედაპირზე ატარებენ.
ვენერა-8

ვენერა-8 — საბჭოთა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური, გამიზნული პლანეტა ვენერის გამოკვლევისთვის. ასს ბაიკონურის კოსმოდრომიდან რაკეტა-მატარებელი მოლნია--ით გაუშვეს 1972 წლის 27 მარტს. 1972 წლის 22 ივლისს აპარატმა წარმატებით მიაღწია პლანეტას და მოხდა მისი დაშვება ვენერის ზედაპირზე.

ისტორია
1978 წლის 22 ივლისს „ვენერა-8" ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური, რომელმაც 117 დღეღამის ფრენის შედეგად გაიარა 800 მილიონ კილომეტრზე მეტი, მიუახლოვდა პლანეტა ვენერას.

პლანეტის ატმოსფეროში შესვლისას სადგურს გამოეყო დასაშვები აპარატი, რომელზეც იდგა სამეცნიერო აპარატურა. აეროდინამიკური დამუხრუჭების შემდეგ დასაშვები აპარატი ნელა დაეშვა პარაშუტით და 22 ივლისს 12 საათსა და 28 წუთზე მოსკოვის დროით რბილად დაჯდა ვენერას ზედაპირზე,

კოსმოსური აპარატი პირველად დაეშვა პლანეტის განათებულ მხარეზე.

აპარატმა ვენერაზე მიიტანა ვიმპელები ვ. ლენინის ბარელიეფით და სსრ კავშირის სახელმწიფო გერბის გამოსახულებით.

დასაშვები აპარატის პარაშუტით დაშვების დროს და დაჯდომის შემდეგ 50 წუთის მანძილზე აპარატზე დადგმული სამეცნიერო აპარატურის საშუალებით წარმოებდა პლანეტის ატმოსფეროსა და ზედაპირული ფენის კვლევა დაჯდომის ადგილას. ამ დროს მიღებულ მონაცემებს აპარატურა დედამიწაზე გადასცემდა.

საპლანეტათშორისო ტრაექტორიით ფრენის დროს „ვენერა-8“ ავტომატურ სადგურთან მოეწყო კავშირგაბმულობის 86 სეანსი, რომელთა დროს ხორციელდებოდა სადგურის მართვა, საბორტო სისტემების მდგომარეობის კონტროლი, იზომებოდა მოძრაობის ტრაექტორიის პარამეტრები და წარმოებდა კოსმოსურ სივრცეში მიმდინარე ფიზიკური პრო ცესების სამეცნიერო კვლევა.

ფრენის დროს სადგურიდან გადმოცემული ტელემეტრიული ინფორმაციის მონაცემებით, სადგურის ყველა სისტემა და სამეცნიერო აპარატურა შეუფერხებლად მუშაობდა. გათვალისწინებულ დროს ავტომატური სადგურის ვენერასთან მიახლოებისა და პლანეტის გათვალისწინებულ რაიონში დასაშვები აპარატის დაჯდომის უზრუნველსაყოფად 1979 წლის 8 აპრილს განხორციელდა სადგურის მოძრაობის ტრაექტორიის კორექცია. ამის შემდეგ წარმოებულმა ტრაექტორიის გაზომვებმა ცხადყვეს, რომ მანევრი შესრულდა დიდი სიზუსტით, რის შედეგადაც აღარ განხორციელებულა ფრენის პროგრამით გათვალისწინებული მეორე კორექცია.

პლანეტის ირგვლივ კოსმოსურ სივრცესა და ვენერას ზედა ატმოსფეროში სადგურის ფრენის დროს წარმოებდა რადიაციის დონის, წყალბადისა და დეიტერიუმის სიმკვრივის გაზომვები.

დასაშვები აპარატის გამოყოფა „ვენერა-8“ სადგურისაგან ავტომატურად მოხდა 10 საათსა და 40 წუთზე მოსკოვის დროით.

პლანეტის ატმოსფეროში აეროდინამიკური დამუხრუჭების დროს, რომელსაც ახლდა გადატვირთვების მკვეთრი ზრდა და ტემპერატურის მნიშვნელოვანი მომატება აპარატის გარე ზედაპირზე, მისი სიჩქარე, რომელიც მანამდე იყო 11.6 კმ/წმ-ში, შემცირდა 250 მ/წმ-მდე, რის შემდეგაც ამოქმედდა საპარაშუტო სისტემა.

პირველად ვენერას კვლევის ისტორიაში პარაშუტით დაშვების უბანზე მოეწყო ექსპერიმენტები ატმოსფეროში და პლანეტის განათებული მხარის ზედაპირზე განათების, წნევისა და ტემპერატურის განსაზღვრისათვის.

მიღებულია მონაცემები პლანეტის ზედაპირული ფენის ქანების ხასიათის შესახებ.

წარმატებით შესრულდა ავტომატური კოსმოსური აპარატების საშუალებით კოსმოსური სივრცის, მთვარისა და მზის სისტემის პლანეტების კვლევის საბჭოთა პროგრამა.
მილისებრი ელექტროგამათბობელი

მილისებრი ელექტროგამათბობელი ან (სუკულტენი) — ელექტროგამაცხელებელი ხელსაწყო ლითონის მილის სახით, შევსებული თბოგამტარი ელექტრული იზოლატორით. ზუსტად იზოლატორის ცენტრში გადის განსაზღვრული წინაღობის დენგამტარი ძაფი (ჩვეულებრივ ნიქრომის ან ფექრალის) აუცილებელი სითბური ნაკადის გადასაცემად მილისებრი ელექტროგამათბობლის ზედაპირზე. ზოგჯერ ლითონის გარე გარსაცმი კეთდება დაფარფლულად თბოგადაცემის კოეფიციენტის გასაზრდელად, ასეთი დაფარფლული ელექტროგამაცხელებელი განკუთვნილია ჰაერის გასაცხელებლად.

გამოიყენება ბევრ საყოფაცხოვრებო და სამრეწველო ელექტროხელსაწყოებში: ჩაიდნებში, მადუღარებში, სარეცხ და ჭურჭლის სარეცხ მანქანებში, წყალგამაცხელებელ და გათბობის ქვაბებში, თბოვენტილატორებში, კონვეკტორებში, ზეთის გამაცხელებლებში, ღუმელებში აბანოების და საუნების გასაცხელებლად და ა.შ.

მილისებრი ელექტროგამათბობელი გამოგონებული იქნა და დაპატენტებულია 1859 წლის 20 სექტემბერს ჯორჯ ბ. სიმპსონის მიერ ვაშინგტონში, კოლუმბიის ოლქში.

მილისებრი ელექტროგამათბობლების სახეობები
მილისებრ ელექტროგამაცხელებლებს შეიძლება ქონდეთ სხვადასხვანაირი დიამეტრები დიაპაზონში 6-დან 24 მმ-მდე. კონკრეტულ გამოყენებაზე დაკავშირებით (სითხის ან ჰაერის გაცხელება), მილისებრი ელექტროგამათბობლების წარმოების დროს გამოიყენება სხვადასხვა ხარისხის ელექტრული იზოლატორები (დიელექტრიკები), რომლებმაც უნდა შეინარჩუნონ საკუთარი დიელექტრიკული თვისებები დაბალი, მაღალი და ექსტრემალურად მაღალი ტემპერატურების დროს. ასევე საჰაერო მილისებრი ელექტროგამათბობლების ზოგიერთი სახეობა მზადდება დაფარფლულები.

მილისებრ ელექტროგამათბობლებს კონფიგურაციის მიხედვით ყოფენ ორბოლოიანებად (როდესაც საკონტაქტო გამომავლები მდებარეობენ ორი მხრიდან) და ცალბოლოიანებად — კონტაქტური გამომავლებით, რომლებიც მდებარეობენ გამაცხელებლის ერთ მხარეს. ელექტრულ ქვაბებში დგანან, როგორც წესი, მილისებრი ელექტროგამათბობლების ბლოკები.
0-3-0

ტიპი 0-3-0 — ორთქლმავალი სამი მამოძრავებელი ღერძით ერთ ხისტ ჩარჩოში. რუსეთის იმპერიაში ორთქლმავლების ასეთი ტიპი პირველად გამოჩნდა 1845 წლის მარტში — ასეთი ტიპი ქონდა პირველ სატვირთო ორთქლმავლებს, დამზადებულებს ალექსანდროვის ქარხანაში.

ჩანაწერის სხვა მეთოდები:
ამერიკული — 0-6-0
ფრანგული — 030
გერმანული — 

ორთქლმავლების მაგალითები
ადრეული რუსული სატვირთო ორთქლმავლები, შემდგომში ასეთმა ტიპმა მოიპოვა ყველაზე უფრო დიდი გავრცელება ტანკ-ორთქლმავლებს შორის.

200 უცეცხლო ორთქლმავალი ღერძული ფორმულით 0-3-0 გამოვიდნენ „ “-ის კარებიდან 1980-იანი წლების დასაწყისში და დღემდე გამოიყენება გერმანიის ქარხნების მისასვლელი ლიანდაგებზე.

ფოტოგალერეა
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1431 მიიღეს ერთხმად 2002 წლის 14 აგვისტოს, რეზოლუციების — 827 (1993), 955 (1994), 1165 (1998), 1166 (1998), 1329 (2000) და 1411 (2002) შეხსენების შემდეგ, საბჭომ რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში დროებითი მოსამართლეების რეზერვი შექმნა, რათა ტრიბუნალს რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა მუშაობა.

უშიშროების საბჭო მტკიცედ იყო გადაწყვეტილი, მაქსიმალურად მჭიდროდ დაკვირვებოდა საერთაშორისო სასამართლოს მიმდინარეობას და დარწმუნებული იყო, რომ მუშაობის დასრულების ხელშესაწყობად საჭირო იყო დროებითი მოსამართლეთა ჯგუფის შექმნა. გაეროს წესდების თავის თანახმად, შეიქმნა დროებითი მოსამართლეების რეზერვი და შესაბამისი ცვლილებები შევიდა როგორც -ის, ისე ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის წესდებებში.

გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს, ეთხოვა ზომების მიღება 18 დროებითი მოსამართლის ასარჩევად და ტრიბუნალისთვის რესურსების უზრუნველსაყოფად. საბოლოოდ, ყველა ქვეყანას მოუწოდეს, ეთანამშრომლათ -თან 955-ე რეზოლუციით ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად; ნაწილობრივ ეხებოდა რუანდას, რომელიც ტრიბუნალის პრეზიდენტმა საბჭოსადმი მიწერილ წერილებში -ის მიმართ არათანამშრომლური პოზიციის დაკავებაში დაადანაშაულა.
წმინდა სტეფანეს ჩაქოლვა

წმინდა სტეფანეს ჩაქოლვა — ჰოლანდიელი მხატვრის, რემბრანდტის პირველი ხელმოწერილი ნახატი, რომელიც მან 1625 წელს, 19 წლის ასაკში შექმნა. ეს მისი ერთ-ერთი ადრეული ნამუშევარია, შესრულებული ზეთის საღებავებით მუხის პანელზე და ამჟამად გამოფენილია ლიონის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში.

ეს ნამუშევარი შთაგონებულია წმინდა სტეფანეს მოწამეობრივი აღსასრულით, რაც აღწერილია მოციქულთა საქმეების მე-7 თავში. იერუსალიმის ქრისტიანული თემის ამ ახალგაზრდა დიაკვანს სიკვდილით დასჯა — ჩაქოლვა მიესაჯა. ნახატზე გავლენა მოახდინა კარავაჯოსა და ადამ ელშაიმერის ხელოვნებამ. მასზე გამოსახულია მომენტი, როდესაც სტეფანეს ქალაქგარეთ ქოლავს მისი მრავალი ჯალათი (დაახლოებით 20 პერსონაჟი), ის კი თავის უკანასკნელ სიტყვებს ეუბნება ქრისტეს, ხოლო მის გარშემო არსებული შუქი აჩვენებს, რომ ცა გახსნილია.

ნახატი გაყოფილია ორ მკვეთრ ზონად დიაგონალით, რომელიც ქმნის კიაროსკუროს (შუქ-ჩრდილის) ეფექტს: მარცხნივ, ცხენზე ამხედრებული მამაკაცი ჩრდილშია, ხოლო მარჯვნივ, სტეფანე და მისი მდევნელები — შუქზე. ფონზე ჩანს დამჯდარი სავლე ტარსელი, რომელსაც კალთაში უჭირავს ჩამქოლავების მოსასხამები. ნახატში შეიმჩნევა გარკვეული უზუსტობებიც. ჯონ დურჰამი ვარაუდობს, რომ რემბრანდტი „საკუთარ თავს წარმოაჩენს როგორც გარკვეულწილად შეშფოთებულ დამსწრეს — მონაწილეს, რომელსაც შესაძლოა ეჭვი ეპარება იმაში, რაც ხდება“.

არსებობს მოსაზრება, რომ ნახატზე რემბრანდტის ავტოპორტრეტის 7-მდე სხვადასხვა ვარიაციაა გამოსახული.

რემბრანდტის გრავიურა წმინდა სტეფანეს გამოსახულებით
ვინჩენცო ბარბონი

ვინჩენცო ბარბონი (იტალ. ; 1802 — 1859) — იტალიელი მხატვარი, რომელიც უმთავრესად სასულიერო თემატიკის ნამუშევრებს ქმნიდა ნეოკლასიკურ სტილში.

ბიოგრაფია
ვინჩენცო ბარბონი დაიბადა ჩიტა-დი-კასტელოში. თავდაპირველად სწავლობდა ჯუზეპე კროსტის ხელმძღვანელობით. მოგვიანებით სწავლა განაგრძო პერუჯის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში, სადაც მისი მასწავლებელი იყო ტომაზო მინარდი. მოგვიანებით ბარბონი მინარდისთან ერთად რომში გადავიდა და შეუერთდა წმინდა ლუკას აკადემიას.

ჩიტა-დი-კასტელოს საკათედრო ტაძრისთვის მან შექმნა ნამუშევარი „ღვთისმშობელი და ყრმა ქრისტე წმინდანებთან — ფლორიდო, ამანციო და კრეშენციანო“, რომელიც თავდაპირველად ტაძრის გვერდით შესასვლელთან იყო განთავსებული, მოგვიანებით კი საკრისტიაში გადაიტანეს.

ბარბონის სხვა ნამუშევრებს შორის აღსანიშნავია „წმინდა ლავრენტის წამება“, რომელიც ქალაქის მერიაში ინახება, და „მადონა წმინდან ელიგიუსსა და ლუსიასთან“, რომელიც მუნიციპალურ სამხატვრო გალერეაშია განთავსებული.

იგი მოგვიანებით გახდა ჩიტა-დი-კასტელოს ხატვისა და პლასტიკური ხელოვნების სკოლის დირექტორი. მისი გარდაცვალების შემდეგ დირექტორის თანამდებობა მისმა მოწაფემ, დომენიკო ლამბარდომ დაიკავა.
ლიმპია

ლიმპია — დიდი სოფელი კვიპროსში, ნიქოზიის რაიონში. 2011 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 2694 ადამიანს.

სახელწოდება მომდინარეობს დასახლების თავდაპირველი სახელიდან ოლიმპია.

ისტორია
მოსფილოტიდან ლიმპიისკენ მიმავალ გზაზე, მდინარე ტრემითოსზე, 1944 წელს აშენდა ქვის ხიდი. ხიდიდან ჩრდილოეთით 1300 მეტრში, სოფელ ლიმპიისკენ, მდებარეობს წმინდა მარინესადმი მიძღვნილი პატარა სამლოცველო. მის გვერდით მწყემსების დასახლება იყო. 1570 წელს, როდესაც ოსმალეთის არმია ლეფკარადან ამ ტერიტორიებზე შევიდა, მათ დასახლებას ზარბაზნებით შეუტიეს, რომლებსაც ოსმალები პირველად ცდიდნენ. მათ სახლების მიმართულებით ქვის ჭურვების სროლა დაიწყეს და დასახლება ეკლესიასთან ერთად განადგურდა. გადარჩენილმა მაცხოვრებლებმა თავი სოფელ ლიმპიას შეაფარეს. დღე, როდესაც „აგია მარინე“ (წმინდა მარინე) განადგურდა, სამშაბათი იყო და მას შემდეგ ამ რეგიონს „კაკოტრიტი“ (ცუდი სამშაბათი) ეწოდა. წმინდა მარინეს ეკლესია აღადგინეს, ხოლო დასახლების ტერიტორიაზე გამოქვაბულების კვალი დღემდეა შემორჩენილი.

2007 წლის კონფლიქტები ნარჩენების გადამამუშავებელი ქარხნის გამო
2007 წელს სოფლის მოსახლეობამ პროტესტი გამოხატა მთავრობის გეგმების წინააღმდეგ, რომლებიც ითვალისწინებდა ნარჩენების გადამამუშავებელი ქარხნის (მოხსენიებული როგორც „ - “) აშენებას უბანში, სახელად „კოშა“. მოხდა შეტაკებები პოლიციის სპეცდანიშნულების რაზმებთან, რამაც პიკს მიაღწია ამ ტერიტორიაზე გამართული უკიდურესი საპროტესტო აქციების დროს. ამ პერიოდში ბავშვები გაკვეთილების დროს გამოიყვანეს ადგილობრივი სკოლიდან და მშობლებთან და ადგილობრივებთან ერთად, დილის პიკის საათში, ორივე მიმართულებით გადაკეტეს ნიქოზია-ლარნაკის ავტომაგისტრალი. ავტომაგისტრალის ჩაკეტვის გამო ტერიტორიაზე მოძრაობა პარალიზებული იყო, რამაც სირთულეები შეუქმნა ლარნაკის აეროპორტისკენ მიმავალ მგზავრებს. ავტომაგისტრალის დაკავების დროს, ადგილობრივები ესტაკადის ხიდიდან მაგისტრალის სავალ ნაწილზე ცეცხლმოკიდებულ მანქანებს ყრიდნენ. ამ მოვლენებთან დაკავშირებული ქმედებების გამო კვიპროსის სასამართლოში 200 ლიმპიელი დაიბარეს. სიტუაციის განმუხტვისა და კვიპროსში მოძრაობის ნორმალურ რეჟიმში დასაბრუნებლად, წარმომადგენელთა პალატის თავმჯდომარემ, დიმიტრის ქრისტოფიასმა (რომელიც მოგვიანებით კვიპროსის პრეზიდენტი გახდა), დაიწყო მოლაპარაკებები ქარხნის სხვა ადგილას გადატანის თაობაზე.

ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმა
2024 წელს განხორციელებული ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად, ლიმპია შეუერთდა სამხრეთ ნიქოზია-იდალიონის ახალ მუნიციპალიტეტს.
ნისუ

ნისუ — სოფელი კვიპროსში, ნიქოზიის რაიონში, პერა ჩორიოს უშუალოდ ჩრდილოეთით და დედაქალაქიდან დაახლოებით 15 კილომეტრში მდებარეობს.

იგი გაშენებულია მდინარე იალიასის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. ნიქოზია-ლიმასოლის ძველი გზა სოფელზე გადის, ხოლო ახალი გზა სოფლის ჩრდილო-დასავლეთიდან მოდის.

ძველ წლებში სოფელი პატარა კუნძულს ჰგავდა, რადგან მას გარს ერტყა მდინარე იალიასი. მდინარე მაჰერას მთებიდან მოდიოდა, ნისუს ტერიტორიაზე ორ ნაწილად იყოფოდა და შემდეგ კვლავ ერთიანდებოდა აღმოსავლეთისკენ (დალის ტერიტორიაზე). სწორედ აქედან მიიღო მან თავისი სახელი ნისოსი ან ნისუ.

ისტორიულად ნისუ შერეული სოფელი იყო, სადაც 1960 წლის აღწერით დაფიქსირებული იყო 366 ბერძენი კვიპროსელი და 108 თურქი კვიპროსელი. 1963 წელს თემთაშორისი ძალადობის დაწყებისთანავე, თურქი კვიპროსელი მოსახლეობა მეზობელ თურქულ-კვიპროსულ მოსახლეობის ცენტრებში ლურუჯინასა და გოშში გაიქცა, მათი სახლები კი განადგურდა. 1970 წლის დეკემბრისთვის კვიპროსის რესპუბლიკამ 7 000 ფუნტის დანახარჯით შეაკეთა ამ სახლებიდან 30, თუმცა დევნილი თურქი კვიპროსელები არ დაბრუნებულან. თურქეთის შემოჭრის შემდეგ, ამ სოფლის ყველა თურქი კვიპროსელი მოსახლე ოკუპირებული კვიპროსის სხვადასხვა რაიონში გადაასახლეს, მათგან ყველაზე დიდი რაოდენობა კი არგაკიში აღმოჩნდა.

2024 წელს განხორციელებული ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად, ნისუ შეუერთდა სამხრეთ ნიქოზია-იდალიონის ახალ მუნიციპალიტეტს.
პერა-ხორიო

პერა-ხორიო — დიდი სოფელი კვიპროსში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ დალის მახლობლად. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 2200 ადამიანს, რომელთაგან ბევრი ლტოლვილია, რომლებიც სოფელში 1974 წლის თურქეთის შემოჭრის შემდეგ გადავიდნენ. მდინარე იალიასი , სიდიდით მეორე მდინარე კვიპროსში, სოფელს ნისუსგან ყოფს. აქ არის მრავალი მაღაზია, სუპერმარკეტი, კიოსკი, საცხობი და კავშირგაბმულობის შენობა. მოსახლეობის უმრავლესობას საშუალო ასაკის ფერმერები და მესაქონლეები შეადგენენ. ზამთარში ტემპერატურა დაახლოებით 10 °-დან 25 °-მდეა, ხოლო ზაფხულში 35 ° და მეტია.

2024 წელს განხორციელებული ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად, პერა ჩორიო შეუერთდა სამხრეთ ნიქოზია-იდალიონის ახალ მუნიციპალიტეტს.
ბარნაბა და მოდენა

ბარნაბა და მოდენა (იტალ. ; დაახლოებით 1328 — დაახლოებით 1386) — საუკუნის იტალიელი მხატვარი, რომელიც ქმნიდა ბიზანტიური ხელოვნების სტილში. იგი ითვლება პირველი მნიშვნელოვან ლომბარდიელ მხატვრად და მოღვაწეობდა ლომბარდიაში, პიემონტში და პიზაში.

ბიოგრაფია
როგორც მისი სახელიდან ჩანს, ბარნაბა წარმოშობით მოდენიდან იყო. პირველი ცნობები მის შესახებ 1361–1362 წლებით თარიღდება, როდესაც იგი უკვე გენუის მოქალაქე იყო და ტოსკანელ დამხმარეებს ქირაობდა.

1364 წელს მან გენუის დოჟების სასახლისთვის შექმნა ფერწერული ნამუშევრები. მისი ყველაზე ადრეული ცნობილი ნამუშევარია პოლიპტიქი „ღვთისმშობელი და ყრმა წმინდანებთან“, რომელიც ამჟამად გენუის თეთრ სასახლეში ინახება. ამ ნამუშევარში შერწყმულია ტოსკანური გოტიკური პოლიპტიქების სტილი და ემილიური დიზაინი.

მისი კიდევ ერთი ცნობილი ნამუშევარია „ღვთისმშობელი და ყრმა“ ბოსტონის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში, სადაც შეიმჩნევა სიენური ფერწერის გავლენა — მომრგვალებული სახეები და ოქროსფერი შტრიხები მარიამის მოსასხამზე.

1370 წელს ბარნაბა ტურინში მოღვაწეობდა. 1377 წლის მისი ნამუშევარი დოკუმენტურად დადასტურებულია ალბას სან-ფრანჩესკოს ეკლესიაში.

სავარაუდოდ, დაახლოებით 1380 წელს მან გარკვეული დრო პიზაშიც გაატარა.

შემოქმედება
ბარნაბა და მოდენა ნაყოფიერი მხატვარი იყო და დაახლოებით 50 ნამუშევარი დატოვა. იგი განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა გენუაში, რადგან ერთგულად მისდევდა ბიზანტიური მხატვრობის ძველ ტრადიციებს, რომლებიც იმ პერიოდში ქალაქში კვლავ ფართოდ იყო გავრცელებული.

მის ნამუშევრებს ახასიათებს:
ოქროსფერი ფონები;
ოქროს შტრიხები;
მკაცრი კომპოზიციური სქემები;
ბიზანტიური იკონოგრაფიის გავლენა.
მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ მისდევდა საუკუნის ახალი მხატვრული ტენდენციების განვითარებას, ადრეულ ნამუშევრებში გამოირჩეოდა დახვეწილი ტექნიკითა და ემოციური სიღრმით.

ბარნაბა გვიანი საუკუნის გენუურ ფერწერაში დომინანტ ფიგურად ითვლება. მის სტილსა და იკონოგრაფიას მოგვიანებით აგრძელებდა მისი მიმდევარი ნიკოლო და ვოლტრი, რომელმაც ლიგურიაში მისი ტრადიცია დაახლოებით 1420 წლამდე შეინარჩუნა.
აორტის ანევრიზმა

აორტის ანევრიზმა— აორტის 1,5-ჯერ გადიდება (დილატაცია) ნორმალურ ზომასთან შედარებით. როგორც წესი, პაციენტებს სიმპტომები არ აღენიშნებათ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ანევრიზმა დისექციას ან გასკდომას განიცდის, რაც მუცლისა და წელის არეში უეცარ, ძლიერ ტკივილს იწვევს.

დაავადების გამომწვევი მიზეზი კვლავ აქტიური კვლევის საგანია. ცნობილ მიზეზებს შორისაა ტრავმა, ინფექცია და ანთებითი დარღვევები. რისკ-ფაქტორებს შორისაა სიგარეტის მოწევა, ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება, ხანდაზმული ასაკი, სისხლში ქოლესტერინის მაღალი დონე, მაღალი არტერიული წნევა და კორონარული არტერიის დაავადებები. დაავადების პათოფიზიოლოგია დაკავშირებულია არტერიის საწყის დაზიანებასთან, რაც იწვევს ანთების კასკადსა და უჯრედგარე მატრიქსის ცილის დაშლას პროტეაზების მიერ, რაც იწვევს არტერიის კედლის შესუსტებას. ისინი ყველაზე ხშირად მუცლის აორტაში მდებარეობს, მაგრამ ასევე შეიძლება განთავსდეს გულმკერდის აორტაში.
C/1973 E1 (კოჰოუტეკი)

/1973 1 (კოჰოუტეკი) — კაშკაშა გრძელპერიოდიანი კომეტა.

1973 წლის 7 მარტს ჰამბურგის ასტრონომიული ობსერვატორიის მეცნიერმა თანამშრომელმა დოქტორმა ლიუბოშ კოჰოუტეკმა აღმოაჩინა კომეტა, რომელმაც მიიღო სახელწოდება: „კომეტა კოჰოუტეკი (1973)“.

აღმოჩენის მომენტში კოჰოუტეკის კომეტა მზიდან დაშორებული იყო ოთხი ასტრონომიული ერთეულით, ანუ თითქმის 600 მლნ კმ-ით. მისი სიკაშკაშე ფოტონეგატივზე, რომელიც მიღებულ იქნა მძლავრი ტელესკოპის — 80 სმ-იანი შმიდტის კამერის – საშუალებით, უტოლდებოდა მე-15 ვარსკვლავიერი სიდიდის მნათობს. ეს იმას ნიშნავს, რომ კომეტა 3900-ჯერ უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე შეუიარაღებელი თვალით ძლივს შესამჩნევი ვარსკვლავი.

კომეტა დიდი სიჩქარით დაუახლოვდა მზეს და თანდათან კაშკაშდებოდა. 28 დეკემბერს კოჰოუტეკის კომეტა იყო პერიჰელიუმში, ანუ თავისი ორბიტის იმ წერტილში, რომელიც უახლოესი მანძილითაა დაცილებული მზიდან. ამ დღეს მზიდან კომეტამდე მანძილი შეადგენდა 20 მლნ. 960 ათასი კმ, ხოლო დედამიწიდან კომეტამდე — 167 მლნ 550 ათას კმ-ს.