iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბოსკოვიცე

ბოსკოვიცე — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ქალაქი ბლანსკო ბლანსკოს რაიონში მდებარეობს. ის ხუთი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ბოსკოვიცეს გარდა მის შემადგენლობაშია ბაჩოვი, ვრატიკოვი, მლადკოვი და ჰრადკოვი.

გეოგრაფია
ბოსკოვიცე ქალაქ ბრნოდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 33 კილომეტრში მდებარეობს. ის ბოსკოვიცეს ღარსა და დრაჰანის მთიანეთის საზღვარზე მდებარეობს. ქალაქის მუნიციპალურ ტერიტორიაზე მდებარეობს ბოსკოვიცეს წყალსაცავი, ეს 52 ჰექტარი ფართობის წყალსაცავი 1985 წლიდან 1989 წლამდე პერიოდში მდინარე ბელაზე ააგეს.

ბოსკოვიცეში ოკეანური კლიმატია, იცის ცივი ზამთარი და გრილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 9,7°. ნალექების წლიური რაოდენობაა 775 მილიმეტრი, ივლისში ყველაზე მეტი ნალექი მოდის მთელი წლის მანძილზე.

ისტორია
ბოსკოვიცე საუკუნეში დაარსდა, ის ამ პერიოდში სავაჭრო სოფელი იყო. ისტორიულ წყაროებში პირველად სოფლის სახელი 1222 წელს ჩნდება. სოფელი მეფე ოტოკარ -ს მიერ გამოცემულ სიგელშია ნახსენები. ბოსკოვიცის ციხესიმაგრე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1313 წელს არის მოხსენიებული. მარია ტერეზიას ტახტზე ასვლის შემდეგ ბოსკოვიცეს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

ბოსკოვიცე საკერავი მანქანების წარმოებით სახელგანთქმული ქალაქია, საკერავი მანქანების მწარმოებელი პირველი ქარხანა „მინერვა“ აქ 1881 წელს გაიხსნა. 1997 წელს ამ კომპანიის საკონტროლო პაკეტი გერმანულმა კომპანია „დიურკოპ ადლერმა“ შეიძინა და დღემდე ფუნქციონირებს.

1918 წლამდე ბოსკოვიცე ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში იყო, ამ წელს ის ახლადშექმნილი ჩეხოსლოვაკიის ნაწილი გახდა. 1948 წლიდან 1960 წლამდე ბოსკოვიცე რაიონული ცენტრი იყო, ამ წლიდან რაიონულ ცენტრად ბლანსკო იქცა და დღეს ბოსკოვიცე მის შემადგენლობაში შემავალი ქალაქია.

ბოსკოვიცეს ებრაული გეტო ისტორიული ცენტრის მახლობლად, დაახლოებით 5 ჰექტარ ფართობზეა გაშენებული. აქ ბაროკოსა და ნეოკლასიკური არქიტექტურის 79 შენობაა შემონახული, აგრეთვე დგას ერთ-ერთი ძველი კარიბჭე. ბაროკოს სტილის სინაგოგა 1639 წელს აშენდა, მოგვიანებით ის ამპირულ და ნეოგოთურ სტილში გადაკეთდა. დღეს მასში ადგილობრივი ებრაული თემის ისტორიის მუზეუმია მოწყობილი. ბოსკოვიცის ებრაელთა სასაფლაო საუკუნეში დაარსდა. 1,5 ჰექტარი ფართობის სასაფლაოზე დაახლოებით 2 400 საფლავია, მათგან უძველესი 1670 წლით თარიღდება.

ბოსკოვიცის გოტიკური ციხესიმაგრე საუკუნეში დაარსდა. ციხის შენობა საუკუნის შუა ხანებში რენესანსის სტილში აღადგინეს. 1830-იან წლებში ციხე დაანგრიეს და მასალა სახლების ასაშენებლად გამოიყენეს, დღეს მისი მხოლოდ მცირე ფრაგმენტია შემორჩენილი.
მომცრო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში მომცრო წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტური საბრძლო ჩემპიონატის მომცრო წონითი დივიზიონი 48 - 52 კილოგრამამდე (106 - 115 ფუნტი) მებრძლებს (მხოლოდ ქალთა შორის) აერთიანებს.
აზიური -ის მომცრო წონით კატეგორიაში კი  52.2 - 56.7 კილოგრამამდე (115 - 125 ფუნტი) მებრძლები ასპარეზობენ.

ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით მომცრო წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 52 კილოგრამია (115 ფუნტი).
ზემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში ზემსუბუქი წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით. ის დამტკიცდა კრივის კომისიების ასოციაციის მიერ 2017 წლის 26 ივლისს და წონის ლიმიტი 70.3 - 74.8 კილოგრამამდე (155 - 165 ფუნტი) განისაზღვრა.

აბსოლუტური საბრძლო ჩემპიონატის რამდენიმე მებრძლმა, მათ შორის ბენ ასკრენმა, კევინ ლიმ, დასტინ პუარიემ და კონორ მაკგრეგორმა, გამოიჩნეს ახალ 165 ფუნტიან (74.8 კილოგრამიან) დივიზიონში ასპარეზობის ინტერესი. თუმცა, ორგანიზაციის პრეზიდენტმა დანა უაითმა განაცხადა, რომ აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატი 165 ფუნტიანი დივიზიონი არასდროს იქნება.

შერეული საბრძოლო ხელოვნების რეგიონულმა ორგანიზაციამ " " დანერგა 165 ფუნტიანი წონითი დივიზიონი, თუმცა ისინი თავიანთ 165 ფუნტიან წონით კატეგორიას მსუბუქ ქვესაშუალო და ქვესაშუალო წონითი დივიზიონის ლიმიტი კი 170 - 175 ფუნტია (77.1 - 79.3 კგ).

კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით ზემსუბუქი წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 74.8 კილოგრამია (165 ფუნტი).
სუპერ ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძლო ხელოვნებაში სუპერ ქვესაშუალო წონითი კატეგორია საშუალო და მსუბუქ წონით კატეგორიებს შორის არის, როგორც წესი 77.1 - 79.4 კილოგრამამდე (170 - 175 ფუნტი) მერყეობს, თუმცა სხვადასხვა ორგანიზაციებში სხვადასხვა წონის ლიმიტებით არის დამტკიცებული.

2019 წელს ბაჰრეინში დაფუძნებულმა ორგანიზაცია ბრეივის საბრძოლო ფედერაციამ შეცვალა თავისი ქვესაშუალო წონითი კატეგორია და დაამტკიცა სუპერ ქვესაშუალო წონითი დივიზიონი, რომლის წონითი ლიმიტები 74.9 - 79.4 კილოგრამით (165 - 175 ფუნტი) განისაზღვრა.

აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში სუპერ ქვესაშუალო წონითი კატეგორია არ გვხვდება.

კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით სუპერ ქვესაშუალო წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 79.4 კილოგრამია (175 ფუნტი).
ზესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში ზესაშუალო წონითი კატეგორია საშუალო და ქვემძიმე წონით კატეგორიებს შორის არის და განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში ზესაშუალო წონითი კატეგორია არ გვხვდება.

კრივის ასოციაციის კომისიის 2017 წლის 26 ივლისის ოფიციალური დადგენილებით ზესაშუალო წონითი კატეგორია 83.9 - 88.5 კილოგრამით (185 - 195 ფუნტი) განისაზღვრება.
სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძლო ხელოვნებაში სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია ქვემძიმე და მძიმე წონით კატეგორიებს შორის არის, როგორც წესი 93 - 102 კილოგრამამდე (205 - 225 ფუნტი) მერყეობს, თუმცა სხვადასხვა ორგანიზაციებში სხვადასხვა წონის ლიმიტებით არის დამტკიცებული.

აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია არ გვხვდება.

კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 102 კილოგრამია (225 ფუნტი).
მატრიარქატი

მატრიარქატი (, ნათ. ბრ. და ; სიტყვასიტყვით — ქალის უფლება) — სოციალური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ფორმა გვაროვნული წყობილების დაშლისა და კლასობრივ საზოგადოებაზე გარდამავალ პერიოდში. მატრიარქატიის ძირითადი ნიშნებია ქალის დომინირებული მდგომარეობა საზოგადოებაში, ქონებისა და თანამდებობის მემკვიდრეობა დედის მხრივ, მეუღლეთა მატრილოკალური ან დისლოკალური დასახლება (იხ. მატრილოკალური ქორწინება, დისლოკალური ქორწინება) დედისეული გვრის ზოგიერთი ნორმის ტრანსფორმაციის შედეგად. მატრიარქატი ცალკე პერიოდად პირველად გამოყო ი. ბახოფენმა ძველი კლასიკური მითების შესწავლის საფუძველზე. მატრიარქატის გადმონაშთები შემონახულია კუნძულ სუმატრაზე, მინანგკაბაუ ხალხში, მიკრონეზიის ცალკეულ ხალხებში და სხვაგან. სპეციალურ ლიტერატურაში ტერმინი „მატრიარქატი“ ზოგჯერ არაზუსტად გამოიყენება დედისეული გვაროვნული წყობილების მთელი პერიოდის ან მისი აყვავების ხანის აღსანიშნავად.
მატრილოკალური ქორწინება

მატრილოკალური ქორწინება ( ნათ. ბრ. და ), მატრილოკალური დასახლება — საქორწინო დასახლების ფორმა, როცა ქმარი საცხოვრებლად ცოლის თემში გადადიოდა. გავრცელებული იყო მატრიარქატის დროს. კლასობრივ საზოგადოებაში მატრილოკალური ქორწინების გადმონაშთებია საქორწილო წყვილის დროებით ჩასახლება ცოლის მშობლებთან, ურვადი და სხვა.
სოციალური ორგანიზაცია

სოციალური ორგანიზაცია — სოციოლოგიაში ინდივიდებსა და ჯგუფებს შორის ურთიერთობების ნიმუში. სოციალური ორგანიზაციის მახასიათებლები შეიძლება მოიცავდეს ისეთ თვისებებს, როგორიცაა სქესობრივი შემადგენლობა, სივრცე-დროითი თანმიმდევრულობა, ლიდერობა, სტრუქტურა, შრომის განაწილება, ურთიერთობები და ა. შ.

სოციალური ორგანიზაციის ამ მახასიათებლების გამო, ადამიანებს შეუძლიათ აკონტროლონ თავიანთი ყოველდღიური სამუშაო ჩართულობა სხვა აქტივობებში, რომლებიც ადამიანური ურთიერთობის კონტროლირებად ფორმებს წარმოადგენს. ეს ურთიერთობები მოიცავს: კუთვნილებას, კოლექტიურ რესურსებს, ინდივიდების ურთიერთშემცვლელობას და ფიქდირებულ კონტროლს. ეს ურთიერთქმედებები საერთო ჯამში ქმნის ერთიან მახასიათებლებს ძირითად სოციალურ ერთეულებში, როგორიცაა ოჯახი, საწარმოები, კლუბები, სახელმწიფოები და ა. შ. ესენი წარმოადგენენ სოციალურ ორგანიზაციებს.
პატრიარქატი

პატრიარქატი (, ნათ. ბრ. და ; სიტყვასიტყვით — მამის ძალაუფლება) — პირველყოფილი თემური წყობილების დაშლის პერიოდში გავრცელებული ურთიერთობის ფორმა, რომელიც ხასიათდებოდა მამაკაცის უპირატესი როლით მეურნეობაში, საზოგადოებასა და ოჯახში. პატრიარქატზე გადასვლა განსაზღვრა კერძო საკუთრების წარმოშობამ. პატრიარქატისთვის დამახასიათებელი იყო აგრეთვე მამის ხაზით ნათესაობის აღრიცხვა, წყვილადი ქორწინებიდან მონოგამიაზე გადასვლა, დიდი პატრიარქალური ოჯახების შექმნა და სხვა. პატრიარქალური ურთიერთობების შემდგომი განმტკიცება განაპირობა ქონებრივი დიფერენციაციის ზრდამ და საზოგადოების კლასებად დაყოფამ. ანტიკურ ეპოქაში შეიქმნა საზოგადოების თანდაყოლილი პატრიარქალურობის თვალსაზრისი (პლატონი, არისტოტელე), რომელიც გაბატონებული იყო შუა საუკუნეებში, ახალ დროში მას იცავდა გ. მენი. 1860-1870 წლებში ი. ბახოფენმა და ლ. ჰ. მორგანმა იგი უარყვეს. მორგანის შეხედულებები ძირითადად გაიზიარა და შემდგომ განავითარა ფ. ენგელსმა.
ზემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნების ზემძიმე წონით კატეგორიაში წონის ლიმიტი არ არსებობს, მაგრამ უმეტესად გულისხმობს 120 კილოგრამზე (265 ფუნტი) მძიმე მებრძოლების კატეგორიას. აღნიშნული წონის ლიმიტი ნახსენებია ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის კომისიების ასოციაციის ოფიციალურ დადგენილებებში.

ევროპის და აზიის მრავალ საბრძოლო ორგანიზაციაში არსებობს აბსოლუტური (იგივე ღია) წონითი კატეგორია რომელიც ხშირად საბრძოლო ორგანიზაციების ოფიციალურ დადგენილებებში გაიგივებულია ზემძიმე წონასთან. მაგალითისთვის იაპონიაში სადაც შერეული საბრძლო ხელოვნების ორგანიზაციები ვალდებულნი არ არიან წონითი კატეგორიები ჰქონდეთ. არსებობს რამდენიმე ორგანიზაცია სადაც არის აბსოლუტური (ღია) წონითი კატეგორია, ამის გამო ხშირად ვიღებთ უდიდეს განსხვავებას წონაში, თუმცა შეერთებულ შტატებში კანონით აკრძალულია წონითი კატეგორიების გარეშე პროფესიონალური შერეული საბრძოლო ხელოვნების ორგანიზაციის ფუნქციონირება.

აბსოლუტური (ღია) წონითი დივიზიონის შეჯიბრებების გარდა, ზემძიმე წონითი დივიზიონი არასოდეს ყოფილა სრულად ინტეგრირებული პროფესიონალურ ორგანიზაციასთან. და ის შერეული საბრძოლო ხელოვნების ორგნიზაციებია სადაც პერიოდულად ტარდებოდა ზემძიმე წონითი კატეგორიის ბრძოლები. რაც შეეხება აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატს ზემძიმე წონის შეჯიბრებები ორგანიზაციის ადრეულ ისტორიაში გვხვდება, 90-იანი წლების შუა პერიოდში როდესაც ორგანიზაცია არ ეყრდნობოდა არც ერთი ოფიციალური კომისიის და მაკონტროლებელი ორგანოს დადგენილებებს. დღესდღეობით არც აბსოლუტური (ღია) და არც ზემძიმე წონითი კატეგორია აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში არ დაიშვება.
ევრობასკეტი 2025

ევრობასკეტი 2025 — ევროპის 42-ე საკალათბურთო ჩემპიონატი, რომელიც ფიბა ევროპის ორგანიზებით იმართება.

წინა სამი ჩემპიონატის მსგავსად, ამ ტურნირსაც რამდენიმე მასპინძელი ქვეყანა კვიპროსი, ფინეთი, პოლონეთი და ლატვია ჰყავს. ასპარეზობა 2025 წლის 27 აგვისტოს დაიწყო და 14 სექტემბერს დასრულდება. ტურნირი კვლავ ოთხწლიან ფორმატს დაუბრუნდა, რომელიც -19-ის პანდემიის გამო 2021 წელს დროებით შეიცვალა.
მთების რეგიონი

მთეიბის რეგიონი − რეგიონი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკაში.

მუნიციპალიტეტები
რეგიონში შედის მუნიციპალიტეტები:
აკულცინგო
ალპატლაუაკი
ამატლან-დე-ლოს-რეიესი
აკილა
ასტასინგა
ატლაუილკო
ატოიაკი
აცაკანი
კალკაუალკო
კამარონ-დე-ტეხედა
კამერინო-ს.-მენდოსა
კარილიო-პუერტო
ჩოკამანი
კოეცალა
კომაპა
კორდობა
კოსკომატეპეკ-დე-ბრავო
კუიჩაპა
კუიტლაუაკი
ფორტინ-დე-ლას-ფლორესი
უატუსკო
უილოაპან-დე-კუაუტემოკი
ისუატლან-დელ-კაფე
ისუატლანსილიო
ისტაკსოკიტლანი
ლა-პერლა
ლოს-რეიესი
მაგდალენა
მალტრატა
მარიანო-ესკობედო
მისტლა-დე-ალტამირანო
ნარანხალი
ნოგალესი
ომეალკა
ორისაბა
პასო-დელ-მაჩო
რაფაელ-დელგადო
რიო-ბლანკო
სან-ანდრეს-ტენეხაპანი
სოჩიაპა
სოლედად-აცომპა
ტეუიპანგო
ტენამპა
ტეპატლასკო
ტეკილა
ტესუაკანი
ტესონაპა
ტლაკოტეპეკ-დე-მეხია
ტლალტეტელა
ტლაკილპა
ტლილაპანი
ტომატლანი
ტოტუტლა
სოსოკოტლა
იანგა
სენტლა
სონგოლიკა
პაპალოაპანის რეგიონი (ვერაკრუსი)

პაპალოაპანის რეგიონი − რეგიონი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკაში. იკავებს მექსიკისპირა დაბლობის სამხრეთ ნაწილს. ჩრდილოეთიდან მექსიკის ყურე ესაზღვრება, ჩრდილო-დასავლეთიდან − სოტავენტოს რეგიონი, დასავლეთიდან − მთების რეგიონი, სამხრეთიდან − ოახაკის შტატი, ხოლო აღმოსავლეთიდან − ოლმეკისა და ლოს-ტუსტლასის რეგიონები.

მუნიციპალიტეტები
რეგიონში შედის მუნიციპალიტეტები:
აკულა
ანხელ-რ.-კაბადა
ალვარადო
ამატიტლანი
კარლოს-ა.-კარილიო
ჩაკალტიანგისი
კოსამალოაპანი
იგნასიო-დე-ლა-ლიავე
ისლა
ისმატლაუაკანი
ხოსე-ასუეტა
ხუან-როდრიგეს-კლარა
ლერდო-დე-ტეხადა
ოტატიტლანი
პლაია-ვისენტე
სალტაბარანკა
სანტიაგო-სოჩიაპანი
ტიერა-ბლანკა
ტლაკოხალპანი
ტლაკოტალპანი
ტრეს-ვალიესი
ტუსტილია
ოლმეკის რეგიონი

ოლმეკის რეგიონი − რეგიონი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკაში. მდებარეობს შტატის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში. 2020 წლის მონაცემებით, რეგიონის მოსახლეობა 1 218 769 ადამიანს შეადგენს. რეგიონის უდიდესი ქალაქია კოაცაკოალკოსი.

მუნიციპალიტეტები
რეგიონში შედის მუნიციპალიტეტები:
აკაიუკანი
აგვა-დულსე
ჩინამეკა
კოაცაკოალკოსი
კოსოლეაკაკე
იდალგოტიტლანი
ისუატლან-დელ-სურესტე
ხალტიპანი
ხესუს-კარანსა
ლას-ჩოაპასი
მეკაიაპანი
მინატიტლანი
მოლოაკანი
ნანჩიტალი
ოლუტა
ოტეაპანი
პახაპანი
სან-ხუან-ევანგელისტა
საიულა-დე-ალემანი
სოკონუსკო
სოტეაპანი
ტატაუიკაპანი
ტესისტეპეკი
უსპანაპა
სარაგოსა
დისლოკალური ქორწინება

დისლოკალური ქორწინება (დის... და ) — საქორწინო დასახლების ფორმა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ცოლ-ქმრის ცალ-ცალკე ცხოვრება (თითოეულისა თავის ნათესაურ ჯგუფში). ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, დისლოკალური ქორწინება მომდინარეობს მატრიარქატიდან პატრიარქატზე გარდამავლი პერიოდიდან. ქორწინების ასეთი ფორმა გავრცელებული იყო აზიის, ოკეანიის, აფრიკის, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის მრავალ ტომში; ნაიარებში (ინდოეთი) შემორჩენილი იყო საუკუნემდე. დისლოკალური ქორწინების გადმონაშთებად მიჩნეულია ისეთი ჩვევები როგორიცაა ჭაბუკების ერთად ცხოვრება მათთვის განკუთვნილ სამამაკაცო სახლებში, ცოლისა და ქმრის ცალ-ცალკე ცხოვრება ქორწინების პირველ პერიოდში, ოჯახის საცხოვრებლის გამიჯვნა საქალებო და სამამაკაცო ნაწილებად და სხვა.
პატრილოკალური ქორწინება

პატრილოკალური ქორწინება ( ნათ. ბრ. და ), ვირილოკალური ქორწინება — საქორწინო დასახლების ფორმა, როცა ცოლი საცხოვრებლად გადადის ქმრის თემში ან სახლში. პატრილოკალური ქორწინება ჩაისახა დედისეული გვარიდან მამისეულ გვარზე გარდამავალ საფეხურზე. ზოგან (მაგალითად, საჰარის ტუარეგებში) ცნობილი იყო დროებითი პატრილოკალური ქორწინება, როცა ცოლ-ქმარი ქორწინების შემდეგ მხოლოდ გარკვეული დროის განმავლობაში, უპირატესად შვილის შეძენამდე ცხოვრობდა ქმრის მშობლებთან, მერე კი ცოლის სოფელს უბრუნდებოდა.
ავუნკულატი

ავუნკულატი — დედის ძმისა და დისწულების განსაკუთრებით მჭიდრო ნათესაური კავშირი; მატრიარქატიდან პატრიარქატზე გარდამავალი ეპოქიდან მომდინარე და ადათ-წესებით დადგენილი ურთიერთობა. გულისხმობს ბიძის განსაკუთრებულ უფლება-მოვალეობებს დისწულების საზოგადოებრივ-საოჯახო მდგომარეობის მოწესრიგებაში. ავუნკულატი გავრცელებული იყო ძველი სამყაროს ბევრ ხალხში. ძველ ბერძნებსა და გერმანელებს შორის ავუნკულატის კლასიკური ფორმის არსებობის შესახებ ცნობებს გვაწვდიან დიოდორე და ტაციტუსი. როგორც გადმონაშთი ავუნკულატი შემორჩა აფრიკის, ოკეანიის და ზოგ სხვა ხალხებს. საქართველოში ავუნკულატის გამოძახილი იყო ჩვეულება, რომლის მიხედვითაც ქალის მითხოვების თანხმობა ვაჟის მხარეს პირველ ყოვლისა დედის ძმისაგან უნდა მიეღო.

ავუნკულოკალური დასახლება ( და ) — საქორწინო დასახლების ფორმა, რომლის დროსაც წყვილი სახლდება ქმრის ბიძასთან (დედის ძმა) ან მის თემში.
ავუნკულატური ქორწინება

ავუნკულატური ქორწინება — ქორწინების ფორმა ბიძა/დეიდა/მამიდასა და დისშვილ/ძმისშვილებს შორის. ასეთი ქორწინებას ადგილი აქვს მხოლოდ ბიოლოგიურ (სისხლისმიერი) ნათესავებს შორის ან ქორწინებით (ნათესაური ნიშნით) დაკავშირებულ პირებს შორის. ზოგიერთ ქვეყანაში ავუნკულატური ქორწინება კანონით აკრძალულია, ზოგიერთ ქვეყანაში კი ასეთ ბიოლოგიურ ნათესავებს შორის ქორწინება კანონიერი და გავრცელებულია, თუმცა ბოლო დროს მათმა რიცხვმა საგრძნობლად იკლო.

თუ ავუნკულატურ ქორწინებაში მყოფი პარტნიორები ბიოლოგიურად ნათესავები არიან, მათ, როგორც წესი, აქვთ იგივე გენეტიკური ნათესაური კავშირი, რაც ნახევარდა-ძმებს, ან ბებია-ბაბუას და შვილიშვილს — ანუ მათ გენეტიკური მასალის დაახლოებით 25% აქვთ საერთო. (ამიტომ, მათ უფრო მაღალი გენეტიკური კავშირი აქვთ, ვიდრე ქორწინებაში მყოფ პარტნიორ ბიძაშვილებს შორის ან ბებია/ბაბუასა და დის/ძმის შვილიშვილებს შორის, სადაც საშუალოდ წევრებს მემკვიდრეობით მიღებული გენეტიკური მასალის 12.5% ​​აქვთ საერთო).

ავუნკულატური ქორწინება დაშვებულია დანიაში, გერმანიაში, შვეიცარიაში, ავსტრიაში, ჩეხეთში, ჩილეში, არგენტინაში, ავსტრალიაში, კანადაში, ფინეთში, მაკაოში, ტაილანდში, მალაიზიაში, ნიდერლანდებში, კუბასა და რუსეთში. აშშ-ში ეს დაშვებულია ზოგიერთ შემთხვევაში ორ შტატში. ნიუ-იორკში ქალსა და დედის ნახევარძმას შორის ქორწინება ნიუ-იორკის სააპელაციო სასამართლომ ძალაში დატოვა. როდ-აილენდზე არსებობს გამონაკლისი „მონათესავე ქორწინების“ ზოგადი აკრძალვიდან ებრაული ქორწინებისთვის, რომელიც დაშვებულია ამ რელიგიის მიერ.

ავუნკულატური ქორწინება დაუშვებელია ახალ ზელანდიაში, ბრაზილიაში, ირლანდიაში, ესპანეთში, პორტუგალიაში, იტალიაში, უნგრეთში, პერუში, მექსიკაში, იაპონიაში, ჰონგ-კონგში, სინგაპურში და გაერთიანებულ სამეფოში (ამ ქვეყნებში დაშვებულია პირველი ბიძაშვილის ქორწინება და ბებია-ბაბუის/დიდშვილისშვილის/ძმისშვილისშვილის ქორწინება). საფრანგეთში, ნორვეგიაში და ინდონეზიაში ძმისშვილის ქორწინება მხოლოდ ნებართვით არის დაშვებული.
სულხან ქემოკლიძე

სულხან ქემოკლიძე (დ. 24 აგვისტო, 1941) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
სულხან ქემოკლიძე დაიბადა 1941 წლის 24 აგვისტოს, თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1965 წელს.

1965–1969 წლებში იყო გარდაბნის რაიონის, სოფელ გამარჯვების საუბნო საავადმყოფოს ქირურგი. 1969–1971 წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს ქირურგიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1972–1980 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიულ სნეულებათა კათედრის ასისტენტი. 1980 წლიდან დოცენტი, 1994 წლიდან „ლეგია და გამა“ უნივერსიტეტის ქირურგიულ სნეულებათა კათედრის გამგე. ავტორია 10–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 2 საკანდიდატო და მომზადებულია დასაცავად 3 საკანდიდატო დისერტაცია. ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი. -ზე(ნია-გრუზინსკაია) პირველი ოპერაციების წარმოებისათვის მიღებული აქვს სიგელი.
სულხან ნანობაშვილი

სულხან ნანობაშვილი (დ. 1938) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
სულხან ნანობაშვილი დაიბადა 1938 წელს, თელავში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი 1960 წელს.

1960-1963 წლებში ელეფთერ ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1963-1966 წლებში - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის და სანკტ-პეტერბურგის ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტის ასპირანტი. 1966-1967 წლებში ა. იოფეს სახელობის სანკტ-პეტერბურგის ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1967 წლიდან ფიზიკის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1970-2006 წლებში - თბილისის სახელმწიფო უნივერისტეტის პროფესორი. 1982 წლიდან ჩეხეთის (პრაღა) მეცნიერებათა აკადემიის პლაზმის ფიზიკის ინსტიტუტის მოწვეული პროფესორი. 1986-1987 წლებში - --ის კვლევითი ცენტრის (იტალია) მოწვეული მეცნიერ-თანამშრომელი. 2004-2006 წლებში ელეფთერ ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 2006-2016 წლებში ფიზიკის ინსტიტუტის სწავლული მდივანი. კვლევის თემა: ელექტრონული ციკლოტრონული და ქვედაჰიბრიდული ტალღების ურთიერთქმედება პლაზმასთან. გამოქვეყნებული აქვს 125 სამეცნიერო ნაშრომი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1997).
ვასილი ალიოხინი

}, კურსკი — გ. 3 აპრილი, 1946, მოსკოვი) — საბჭოთა ბოტანიკოსი. მოსკოვის გეობოტანიკური სკოლის ფუმემდებელი, მოსკოვის უნივერსიტეტის გეობოტანიკის კათედრის დამაარსებელი (1923) და მისი უცვლელი გამგე. ალიოხინის მეცნიერული კვლევის საგანი იყო სტეპების მცენარეულობა. დიდი ღვაწლი მიუძღვის ფიტოცენოლოგიის განვითარებაში. შედგენილი აქვს სსრკ-ის სხვადასხვა რაიონის მცენარეულობის მიმოხილვითი რუკები.
ველკე-ოპატოვიცე

ველკე-ოპატოვიცე — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ქალაქი ბლანსკო ბლანსკოს რაიონის ცენტრია. ის ექვსი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ველკე-ოპატოვიცის გარდა მის მუნიციპალიტეტში ერთიანდება: ბრტოვი, ბეზდეჩი, ველკა-რუდკა, კორბელოვა-ლჰოტა და სვაროვი.

გეოგრაფია
ველკე-ოპატოვიცე რაიონულ ცენტრ ბლანსკოდან ჩრდილოეთით 27 კილომეტრში მდებარეობს. ის ბოსკოვიცეს ღარისა და ორლიცკეს მთისწინეთის საზღვარზეა. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე 590 მეტრია ზღვის დონიდან, ამ ადგილს ჰრადისკოს გორა ეწოდება. ქალაქში მიედინება პატარა მდინარე იევიჩკა. ველკე-ოპატოვიცის ტერიტორიაზე მდებარეობს ანკლავი მალა-როუდკა, ეს სოფელი მთლიანად ველკე-ოპატოვიცის ტერიტორიითაა შემოსაზღვრული.

ველკე-ოპატოვიცეში ნოტიო კონტინენტური ჰავაა. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 7,7°, ხოლო ნალექების წლიური რაოდენობა 660 მილიმეტრი.

ისტორია
ოპატოვიცე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1308 წელს არის მოხსენიებული. ამ პერიოდში არსებობდა ორი ციხესიმაგრე, რომლებსაც სხვადასხვა მფლობელი ჰყავდათ. თავდაპირველად აქ ორი სოფელი გაშენდა, ერთს ერქვა ჰორნი-ოპატოვიცე („ზემო ოპატოვიცე“) და დოლნი-ოპატოვიცე („ქვემო ოპატოვიცე“). 1848 წელს ეს ორი სოფელი გაერთიანდა და ოპატოვიცე დაერქვა. ზედსართავი სახელი „ველკე“ („დიდი“) სახელწოდებაში 1888 წელს დაამატეს. 1969 წელს ველკე-ოპატოვიცეს მუნიციპალიტეტს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობა ველკე-ოპატოვიცეს ციხეა, ის 1757 წელს ბაროკოს სტილში აშენდა, ციხესიმაგრის შენობაზე პირველი რეკონსტრუქცია 1913 წელს არტ-ნუვოს სტილში განხორციელდა. 1924 წლის 2 მაისიდან ციხე ველკე-ოპატოვიცეს მუნიციპალიტეტის საკუთრება გახდა. 1973 წელს გაჩენილი ხანძრით ის ნაწილობრივ დაიწვა. არქიტექტორ ზდენეკ ფრანეკის პროექტის მიხედვით ციხესიმაგრის მორიგი რეკონსტრუქცია 1990 წელს ჩატარდა. 2007 წლის 26 ნოემბერს ციხესიმაგრეს ჩეხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ვაცლავ კლაუსი და მისი მეუღლე ესტუმრნენ.

ველკე-ოპატოვიცეში მდებარე მორავიის კარტოგრაფიული ცენტრი ჩეხეთში კარტოგრაფიის განვითარების ისტორიას გადმოგვცემს. მის სამუზეუმო ექსპონატებშია გეოდეზიური, კარტოგრაფიული ინსტრუმენტები და მორავიისა და სილეზიის მიწების პლასტმასის რუკა, რომლის ფართობი 100 კვადრატული მეტრია.

ველკე ოპატოვიცის მუზეუმში ისტორიული და ეთნოგრაფიული ექსპონატებია წარმოდგენილი. მუზეუმის კოლექციაშია მოქანდაკე კარელ ოტაჰალის მემორიალური დარბაზი, რომელიც ქალაქში 29 წელი ცხოვრობდა. ოტაჰალი არის ბედრჟიხ სმეტანას ბუნებრივი ზომის ქანდაკების შემქმნელი, ეს ქანდაკება ციხის ტერიტორიაზე მდებარეობს.

ველკე-ოპატოვიცის წმინდა გიორგის ეკლესია 1790–1791 წლებში აშენდა და აქ უკვე მდგარი საუკუნის ძველი გოტიკური ეკლესია ჩაანაცვლა. მისი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა კარელ ოტაჰალის მიერ 1951 წელს შესრულებული, საკურთხევლში მდგარი წმინდა გიორგის და გველეშაპის ქანდაკებაა.

ცნობილი ადამიანები
კარელ ოტაჰალი (1901–1972) — მოქანდაკე

დაძმობილებული ქალაქები
ელბინგეროდე, გერმანია
სტარი-გრადი, ხორვატია

ფოტოგალერეა
ჩუმატლანი

ჩუმატლანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ტოტონაკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 008 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 23 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 174.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში 1870 წლის 30 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩუმატლანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 30064.
კასონეს-დე-ერერა

კასონეს-დე-ერერის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ტოტონაკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 421 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 272.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 89.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში 1936 წლის 9 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კასონეს-დე-ერერა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 30033.
კოაუიტლანი

კოაუიტლანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ტოტონაკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 176 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 41.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 195.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში 1870 წლის 30 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პროგრესო-დე-სარაგოსა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 30037.
კოაცინტლა

კოაცინტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ტოტონაკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 55 016 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 277.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 198.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში 1870 წლის 30 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კოაცინტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 30040.