iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აზიური შიშველთვალა ხვლიკი

აზიური შიშველთვალა ხვლიკი — ქვეწარმავალი სცინკისებრთა ოჯახისა. მეტად წვრილი ხვლიკია. სხეულის სიგრძე 5 სმ არ აღემატება. თვალის ზედაპირი დაფარულია უძრავი და გამჭვირვალე გარსით. აქვს მოქნილი თითისტარისებრი ტანი და მოკლე თათები. მოძრაობს გველისებურად. ქერცლი გლუვია. ბინადრობს მთებსა და მთისწინეთებში. აქტიურია დღისით. იკვებება მწერებით, ნამისჭიებითა და სხვა. კვერცხმდებია. დებს 3-4 კვერცხს. გავრცელებულია სამხრეთ აზიაში. საქართველოში იზოლირებული პოპულაციაა ვაშლოვნის ნაკრძალში.
ალბეკეს ბრძოლა

ალბეკეს ბრძოლა — ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 11ოქტომბერს.

ალბეკეს ბრძოლა იყო მესამე კოალიციის და ნაპოლეონის ომების შემადგენელი ნაწილი. ბრძოლა გაიმართა გერმანიის სოფლებთან — ულმ-იუნგინგენთან და ალბეკესთან. ბრძოლაში მონაწილეობას იღებდა ფრანგების 5 ათასი და ავსტრიის 35 ათასი ჯარისკაცი. მთელი დღის განმავლობაში ფრანგები აწყობდნენ თავდასხმების სერიას ავსტრიელებზე. მოწინააღმდეგეთა ბრძოლები მწვავედ მიმდინარეობდა სოფელ ალბეკეს დასავლეთით. ავსტრიელებმა ვერ შეძლეს რიცხობრივი უპირატესობის გამოყენება და კავალერიის ჩართვა ბრძოლაში. ფრანგებმა მცირე შენაერთებით მოახერხეს ავსტრიელების იზოლაცია, რამაც შემდგომში ხელი შეუშალა ავსტრიელების რეზერვის ბრძოლაში გამოყენებას. ავსტრიელები რიცხობრივი უპირატესობის მიუხედავად ალბეკეს ბრძოლაში დამარცხდნენ. მათი მხრიდან ბრძოლაში დაიღუპა 5 100 ჯარისკაცი და 3 ათასი ტყვედ ჩავარდა. ფრანგებმა დაკარგეს 1000 ჯარისკაცი და რამდენიმე მძიმედ დაიჭრა.
ამერიკის ესპანური კოლონიზაცია

ამერიკის ესპანური კოლონიზაცია (1492—1898, კონკისტა ) დაიწყო 1492 წელს ესპანელი მეზღვაურის, ქრისტეფორე კოლუმბის, მიერ კარიბის ზღვის პირველი კუნძულების აღმოჩენით, რომლებიც ესპანელებმა აზიის ნაწილად მიიჩნიეს. კოლონიზაცია სხვადასხვა რეგიონებში სხვადასხვაგვარად გაგრძელდა. კოლონიების უმეტესობამ დამოუკიდებლობის მოპოვება საუკუნეში შეძლო, როდესაც თვითონ ესპანეთში სოციალურ-ეკონომიკურ დაკნინების პერიოდი იყო. მიუხედავად ამისა, კუნძულოვანი რეგიონების მთელი რიგი (კუბა, პუერტო-რიკო, დროებით ასევე დომინიკელთა რესპუბლიკა) იმართებოდა ესპანეთის მიერ 1898 წლამდე, როდესაც აშშ-მ ომის შედეგად ესპანეთს კოლონიები ჩამოართვა.
ელხინგენის ბრძოლა

ელხინგენის ბრძოლა — ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 14 ოქტომბერს. საფრანგეთის არმიას ხელმძღვანელობდა მარშალი მიშელ ნეი, ავსტრიელების კორპუსს კი იოჰან ზიგმუნდ რიში.

ელხინგენის ბრძოლა იყო მესამე კოალიციის და ნაპოლეონის ომების შემადგენელი ნაწილი. ბრძოლა გაიმართა ბავარიის სოფელ ელხინგენთან. ბრძოლაში მონაწილეობას იღებდნენ საფრანგეთის იმპერიის მხრიდან 20 ათასი ჯარისკაცი, ავსტრიის იმპერიის მხრიდან კი 8 ათასი.

ელხინგენის ბრძოლაში გარდატეხა შეიტანა მარშალმა მიშელ ნეიმ, რომელმაც ბრძოლაში ჩართო ცხენოსანი — ელიტარული ჯარი. კავალერიამ შეტევები განახორციელა რიშის პოზიციებზე, რომელიც ხიდებს იცავდა. რიშმა ამის საწინააღმდეგოდ ბრძოლაში ჩართო ორი ქვეითი ბატალიონი, მაგრამ ფრანგებმა ისარგებლეს რიცხობრივი უპირატესობით და ავსტრიელების ორივე კორპუსი უკუაგდეს. მარშალმა ნეიმ ავსტრიელებს მძიმე დანაკარგი მიაყენა და ბევრი ავსტრიელი ჩაიგდო ტყვედ. რიშმა ვერ გაუძლო მასიურ შემოტევებს და უკან დაიხია. ავსტრიელები დამარცხდნენ, მათ ბრძოლაში დაკარგეს 6 ათასი ჯარისკაცი, ხოლო ფრაგებმა — 854 ჯარისკაცი.
ტვინარი

ტვინარი — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქედის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ შტოქედ წინაველაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1715 მ. აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული პალეოგენური ასაკის ვულკანოგენური ქანებით — ანდეზიტურგანფენებიანი ტლანქშრეებრივი ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით. ქვემო და შუა კალთები შემოსილია შერეული ტყით, ზემო — ნატყევარი მდელოებით.
ტვიბერის უღელტეხილი

ტვიბერის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, კულაკთაუსა და ბაშილის მწვერვალებს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3607 მ. მიდამო აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, დაფარუილია მყინვარებით. მესტიის მუნიციპალიტეტს აკავშირებს (მდინარე ტვიბერის სათავეებიდან) ყაბარდო-ბალყარეთთან (მდინარე ჩეგემის ხეობით) საჭაპანო გზით.
მონტე-ალტო

მონტე-ალტო — არქეოლოგიური ძეგლი წყნარი ოკეანის სანაპიროზე გვატემალაში, რომელმაც სახელწოდება მისცა არქეოლოგიურ კულტურას.

მონტე-ალტო მდებარეობს ქალაქ სანტა-ლუსია-კოცუმალგუაპანიდან 20 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ეკსინტლას რაიონში. იგი რამდენიმე არქეოლოგიურ პერიოდსა და კულტურას ეკუთვნის. უძველესი დასახლება წარმოიქმნა დაახლოებით ძვ. წ. 1800 წელს. ამ პერიოდში არსებული კულტურა მონტე-ალტო ერთ-ერთი უძველესია მესოამერიკაში და, როგორც ჩანს, ოლმეკებს უძღოდა წინ.

ადრეულ წინარეკლასიკურ პერიოდში (ძვ. წ. 400 — ახ. წ. 200) მონტე-ალტო რეგიონული ცენტრი გახდა.

მონტე-ალტოში აღმოჩენილია 45 მსხვილი ნაგებობა, რომელთაგანაც ყველაზე მაღალია 20-მეტრიანი პირამიდა.

მონტე-ალტო ცნობილია თავისი ძეგლებით — ესენია „მუცლიანი“ ადამიანების თავები და გამოსახულებები (სხეულის ამგვარი ფორმა, როგორც ჩანს, გმაოწვეულია იმით, რომ ფიგურები იკვეთებოდა ბაზალტის უხეში, მრგვალი ქვებისგან).
სანტა-ანა

სანტა-ანა შეიძლება იყოს:

სანტა-ანა (მაგდალენა) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მაგდალენას დეპარტამენტში;
სანტა-ანას დეპარტამენტი — სალვადორის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული დეპარტამენტი;
სანტა-ანას მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში;
სანტა-ანა-დე-კორო — ქალაქი ვენესუელაში.
ღმერთის ქალაქი (ფილმი)

ღმერთის ქალაქი — ფერნანდუ მეირელისის 2002 წლის კრიმინალური დრამა. ფილმი დაფუძნებულია რეალურ მოვლენებზე, რომლებიც რიო-დე-ჟანეიროს უბან ღმერთის ქალაქში მოხდა. ფილმი ოთხ ოსკარზე იყო ნომინირებული. ფილმმა მიიღო საუკეთესო მონტაჟისთვის

სიუჟეტი
მეოცე საუკუნის 60-იან წლებში რიოს უბან ღმერთის ქალაქში იზრდება 8 წლის რაკეტა, რომელიც ფოტოგრაფობაზე ოცნებობს და მისი თანატოლი ზე. ზე უფროს ბიჭებთან ერთად მონაწილეობას იღებს შეიარაღებულ ძარცვაში და ჩაიდენს მკვლელობას. 70-იან წლებში ზე უკვე ჩამოყალიბებული ბანდიტია. ის აცნობიერებს, რომ ნამდვილი ძალაუფლება არა ბანდის მეთაურობაში, არამედ ნარკოვაჭრობაშია. ის ანადგურებს სხვა ნარკომოვაჭრეებს და მათ ადგილს იკავებს. ის რიოს ყველაზე მსხვილი ბარიგა ხდება. ბიჭი მეტსახელად „ლამაზმანი“, გადაწყვეტს შური იძიოს ზეზე, რადგან ამ უკანასკნელმა მისი შეყვარებული გააუპატიურა. უბანში ორ დაჯგუფებას შორის ომი ჩაღდება. რაკეტა კი ცდილობს გადაიღოს კარგი ფოტოები, რათა გაზეთის ფოტორეპორტიორი გახდეს.

როლებში
ალექსანდრე როდრიგესი - რაკეტა
ლეანდრო ფირმინიო და ჰორა - პატარა ზე
ფელიპე ჰააგენსენი - ბენი
მათეუს ნახტერგელი - სანდრო
ჯონათან ჰააგენსენი - შაგი
რენატო დე სოუზა - გუსი
ალისე ბრაგა - ანჟელიკა
გრაციელა მორეტო - მარინა ცინტრა
ერნესტ შეკლტონი

ერნესტ შეკლტონი (; დ. 15 თებერვალი, 1874, კილკეა — გ. 5 იანვარი, 1922, სამხრეთი ჯორჯია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულები) — ირლანდიელი პოლარეთის მკვლევარი.

ერნესტ შეკლტონი საოცარ რწმენას უნერგავდა თავის ხალხს. მათ სცადეს, ფეხით გადაელახათ ანტარქტიდა. 1915 წლის იანვრისათვის შეკლტონის გემი „ენდურანსი“ ყინულებში მოხვდა. იგი 10 თვე იყო ამ ადგილას გაჩერებული, მერე კი თანდათან ჩაიძირა. შველას არსაიდან არ მოელოდნენ. შეკლტონმა თავისი ხალხი 290 კილომეტრით დაშორებული ელეფანტის კლდოვანი კუნძულისაკენ წაიყვანა. აქედან შეკლტონი ხუთ კაცთან ერთად გაემართა სამხრეთ გეორგიის კუნძულისაკენ, რომელიც 1300 კილომეტრის დაშორებით, მსოფლიოს ყველაზე ცივი და მღელვარე ოკეანის გადაღმა მდებარეობდა.

კუნძულს 16 დღეში მიადგნენ. ერნესტ შეკლტონი მივიდა ჩრდილო სანაპიროზე მდებარე ვეშაპმჭერ სადგურზე და მაშველი წამოიყვანა. შეკლტონის ხალხს სამართლიანად სწამდა მეთაურისა: მან ეკიპაჟის 27-ვე წევრი გადაარჩინა.

შეკლტონს უკვე მოხვეჭილი ჰქონდა სახელი „ნიმროდის“ ექსპედიციით (1907–1909), რომლის დროსაც მარხილებით მიმავალ რაზმს გაუძღვა და 156 კილომეტრზე მიუახლოვდა სამხრეთ პოლუსს. შეკლტონი ინგლისში დაბრუნდა და, როგორც გმირი, რაინდად აღიარეს.
აუა

აუა — კუნძული ბისმარკის არქიპელაგში, წყნარ ოკეანეში, დასავლეთის კუნძულების ნაწილია და შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად შედის აილენდსის რეგიონის მანუსის პროვინციაში. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით, კუნძულის მოსახლეობამ 1500 კაცი შეადგინა. სიმჭიდროვე — 214,286 კაცი/კმ².

გეოგრაფია
აუა წარმოადგენს პატარა მარჯნულ კუნძულს, რომელიც შემოფარგლულია მარჯნის რიფებით და მდებარეობს დაახლოებით 900 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით პაპუა-ახალი გვინეის დედაქალაქ — პორტ-მორზბისაგან, და დაახლოებით 255 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით მანუსის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრიდან. მდებარეობს დასავლეთის კუნძულების დასავლეთ ნაწილში, კუნძულ ვუვულუს შორიახლოს. კუნძულის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 7 კმ²-ს.

ისტორია
აუას კუნძული, როგორც მეზობელი კუნძული ვუვულუ, აღმოაჩინა 1545 წლის 19 აგვისტოს ესპანელმა ზღვაოსანმა ინიგო ორტის დე რეტესმა , რომელიც მოლუკის კუნძულების ქალაქ ტიდორედან ახალი ესპანეთის ვიცე-სამეფოში ექსპედიციაში გააგზავნა ესპანეთის მეფე ფილიპე -მ. მოგზაურმა კუნძულებს დაარქვა «თეთრი ადამიანების კუნძულები» იქ მცხოვრები ადამიანების თეთრი სახის გამო. 1767 წლის 19 სექტემბერს კუნძულები ხელახლა აღმოაჩინა ინგლისელმა ზღვაოსანმა ფილიპ კარტერეტმა, რომელმაც კუნძულს სახელად დაარქვა «დუროურის კუნძული» მისი გემის ერთ-ერთი ოფიცრის პატივსაცემად. უცხოელებს ადგილობრივი მოსახლეობა ეჭვის თვალით შეხვდა, ხოლო მოკლე ხანში ერთ-ერთი გერმანელის ავადმყოფობის დროს ერთ-ერთი კოლონისტი მოკლული იქნა. თეთრკანიანთა მხრიდან შურისძიების შიშით, კლან ბაარუფუს წარმომადგენლები (დაახლოებით 900 ადამიანი), რომლებიც აწარმოებდნენ ბრძოლას უცხოელების წინააღმდეგ, გაიქცნენ მეზობელ ნინიგოს კუნძულებზე. მაგრამ გზაში გაქცეულების კანოე მოხვდა შტორმში. შედეგად უკვალოდ გაქრა 600-დან 700 ადამიანამდე. გადარჩა მხოლოდ ორი კანოე, რომელთაგან ერთი 100 კუნძულის მოსახლე მიცურდა კუნძულ ვუვულუმდე, ხოლო მეორე 75 ადამიანით დაბრუნდა უკან აუაზე.

მოსახლეობა
ტრადიციულად კუნძული დაყოფილია სამ ოლქად: ოალა ჩრდილო-დასავლეთით, ლაროარო სამხრეთ-დასავლეთით და ბაარუფუ აღმოსავლეთით. ყოველ მათგანს ხელმძღვანელობდა ბელადი, ანუ პუალა, რომელიც იყო მემკვიდროებითი და მკაცრად გადაეცემოდა მამაკაცის ხაზით მამიდან შვილზე. სოფლის მეთაურებიც ბელადები იყვნენ, სახელად პაავი, რომლებიც ემორჩილებოდნენ პუალას. 1904 წელს კლან ბაარუფუს წარმომადგენლების კუნძულიდან გაქცევის შემდეგ პუალას ტიტული გაქრა. თემებს შორის სოციალური ურთიერთობის სფეროში გავრცელებული იყო მატრილოკალური და მდედრობითი ხაზის გვარი.

ადგილობრივი მოსახლეობის მკვიდრი ენაა ვუვულუ-აუა, რომელსაც აქვს ორი დიალექტი: ვუვულუ და აუა. ამ ენაზე მოლაპარაკე ხალხის საერთო რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 1500 ადამიანი (2004 წელი), აქედან 1300 ადამიანი ცხოვრობს კუნძულებზე ვუვულუ და აუა.

კუნძულზე არსებობს ასაფრენ-დასაჯდომი ხაზი.
ბაბასე

ბაბასე — ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე კუნძული ფენის კუნძულებში, წყნარ ოკეანეში. მდებარეობს ბისმარკის არქიპელაგში მდებარე კუნძულ ახალი ირლანდიის ჩრდილოეთით და ფენის კუნძულების შემადგენლობაში მყოფი კუნძულ ამბაიტლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ფართობი შეადგენს — 23 კმ²-ს. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის რეგიონ აილენდსის პროვინცია ახალ ირლანდიას.

გეოგრაფია
ბაბასეს კუნძული წარმოადგენს დიდ კუნძულს ფართობით 23 კმ², სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე უახლოეს კუნძულ ამბაიტლიდან გამოყოფილია ვიწრო სრუტით, რომლის სიგანე შეადგენს დაახლოებით 100 მეტრს. კუნძულის ზედაპირი შედარებით ბრტყელია, დაფარულია ხშირი მცენარეულობით.

გეოლოგიური თვალსაზრისით, ბაბასე წარმოადგენს ამოწეულ მარჯნულ ატოლს.

ისტორია
ფენის კუნძულებში შემავალი კუნძულები ბაბასე და მისი მეზობელი ამბაიტლი 1616 წელს აღმოაჩინეს ნიდერლანდელმა მოგზაურებმა იაკობ ლემერმა და ვილემ სხაუტენმა. 1855 წელს ბაბასე გახდა ოკეანეთში გერმანიის იმპერიის კოლონიების ნაწილი, ხოლო 1899 წლიდან ის ადმინისტრაციულად დაექვემდებარა გერმანიის ახალ გვინეას. 1914 წელს ფენის კუნძულები დაიკავა ავსტრალიის ჯარმა. ხოლო პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ კუნძულები გადავიდა ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ. 1975 წლიდან ბაბასე დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.
ბალუანი

ბალუანი — კუნძული წყნარ ოკეანეში, შედის საადმირალოს კუნძულების შემადგენლობაში, ეკუთვნის პაპუა-ახალ გვინეას. კუნძულის ფართობი შეადგენს 16 კმ²-ს. 1981 წლის აღწერის მონაცემებით, კუნძულის მოსახლეობამ 300 კაცი შეადგინა. სიმჭიდროვე — 18 კაცი/კმ². ადმინისტრაციულად შედის აილენდსის რეგიონის მანუსის პროვინციაში.

გეოგრაფია
ბალუანი მდებარეობს არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში. კუნძულ მანუსიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. უახლოესი კუნძულებია — პაკი, რომელიც მდებარეობს ბალუანიდან 4 კმ-ში, ასევე ლოუ, რომელიც მდებარეობს 10 კმ-ში ჩრდილოეთით.

კუნძულს აქვს ოვალური ფორმა, მისი მაქსიმალური სიგრძე შეადგენს 5 კილომეტრს. გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძული წარმოადგენს პლეისტოცენის პერიოდის ჩამქრალ ვულკანს, რომლის სიმაღლე აღწევს 254 მეტრს. ვულკან ბალუანის ცენტრში მდებარეობს ოვალური ფორმის ფართე ვულკანური კრატერი, რომლის ზომები შეადგენს 0,5 კმ 1 კმ-ზე. მეზობელი კუნძულებისგან განსხვავებით, ბალუანზე ვულკანის ამოფრქვევის დროს უპირატესად ამოდიოდა ბაზალტური და არა ლიპარიტული სამთო ქანები. 1884 წელს ბალუანი გახდა გერმანიის პროტექტორატის ნაწილი ოკეანეთში. 1914 წელს ბალუანი გადავიდა ავსტრალიის ხელში, და 1921 წლიდან საადმირალოს კუნძულები იმყოფება ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ ჯერ ერთა ლიგის, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მანდატის საფუძველზე. 1975 წლიდან ბალუანი დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია. მისი იდეოლოგიის საფუძველში დევს იმის წარმოდგენა, რომ იესო ქრისტე გაასამართლა ავსტრალიელმა, ხოლო ყველა ქვეყნები, რომლებიც ცუდად ეპყრობოდნენ ახალი გვინეის მაცხოვრებლებს ადრე თუ გვიან წარდგებიან საღვთო სასამართლოს წინაშე. ამიტომ, თუ ავსტრალია არ შეცვლის თავის ურთიერთობას პაპუასებთან, ის გაიმეორებს მესამე რაიხის და იაპონიის იმპერიის გზას, რომლებმაც მარცხი განიცადეს მეორე მსოფლიო ომის დროს. მანამდე აშშ ღმერთის სახელით გამოდის გამანთავისუფლებლად. ფაქტობრივად ამ რელიგიური მოძრაობის გამოჩენა გახდა პასუხი კუნძულელთა შევიწროვებაზე კოლონიალური ადმინისტრაციის მხრიდან ავსტრალიის სახით.
დობუ

დობუ — კუნძული წყნარ ოკეანეში. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. მდებარეობს დოუსონის სრუტეში. კუნძულის ფართობი შეადგენს 7,2 კმ²-ს. 1980 წლის აღწერის მონაცემებით კუნძულის მოსახლეობამ 900 კაცი შეადგინა. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.

გეოგრაფია
დობუ წარმოადგენს პატარა კუნძულს, რომელიც მდებარეობს დ’ანტრკასტოს კუნძულებში, დოუსონის სრუტეში, რომელიც გამოყოფს ფერგუსონის კუნძულს ნორმანბის კუნძულისაგან. გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა და წარმოადგენს ჩამქრალ ვულკანს. დობუს მნიშვნელოვანი ნაწილი დაფარულია ხშირი ტროპიკული მცენარეულობით. მხოლოდ დასახლებულ რაიონებს უკავიათ ან მეორადი ტყეები, ან მინდვრები. კუნძულზე კლიმატი ტროპიკულია. გამოიყოფა ორი სეზონი. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 2540 მმ-ს.

ისტორია
დ’ანტრკასტოს კუნძულების, რომლის შემადგენლობაშიც შედის კუნძული დობუ პირველი ევროპელი აღმომჩენია ფრანგი მოგზაური ჟოზეფ ბრუნი დ’ანტრკასტო, რომელმაც კუნძულები აღმოაჩინა 1793 წელს ჟან-ფრანსუა დე ლაპერუზას დაკარგული გემის ძებნის დროს. მთლიანობაში, ადგილობრივ მაცხოვრებლებს ჰქონდათ უმოწყალო მეომრების და კაციჭამიების რეპუტაცია, რომლებიც არაერთხელ ესხმოდნენ თავს მეზობელი კუნძულების მოსახლეობას.

კუნძულელების რეგულარული კონტაქტი ევროპელებთან დამყარდა საუკუნის შუაში, ხოლო 1884 წელს კუნძულზე გადასხდნენ პირველი „შავ შაშვებზე მონადირენი“, რომლებმაც გაიყვანეს ადგილობრივი მოსახლეობის ნაწილი სხვა ქვეყნებში პლანტაციებში სამუშაოდ. შემდგომში კუნძულზე გაჩნდა ქოქოსის პალმის საკუთარი პლანტაციებიც, ხოლო კოპრა გახდა ძირითადი საექსპორტო საქონელი. 1891 წელს დობუზე დაარსდა პირველი ქრისტიანული მისია, მიუხედავად ამისა მისიონერებს დასჭირდათ ორმოც წელზე მეტი, რომ კუნძულელები გამხდარიყვნენ ქრისტიანები.

1975 წლიდან კუნძული დობუ დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.

მოსახლეობა
1980 წელს კუნძულზე ცხოვრობდა დაახლოებით 900 ადამიანი. ადგილობრივი მოსახლეობის ძირძველი სალაპარაკო ენაა დობუ.
კარიბის გაერთიანება

კარიბის გაერთიანება — ორგანიზაცია, რომელშიც შედის კარიბის ზღვის აუზის 15 ქვეყანა და დამოკიდებული ტერიტორია. ორგანიზაციის მთავარი მიზანია წევრებს შორის ეკონომიკური ინტეგრაციისა და თანამშრომლობის გაზრდა, ამ ინტეგრაციის შედეგად მიღებული სარგებლის თანასწორად გადანაწილება და საგარეო პოლიტიკის კოორდინირება. ორგანიზაციის მთავარ საქმიანობებს შორისაა ეკონომიკური პოლიტიკის კოორდინირება და დაგეგმვის განვითარება; მის იურისდიქციაში მყოფი ნაკლებ განვითარებული ქვეყნებისთვის სპეციალური გეგმების შემუშავება და განხორციელება; მრავალი წევრისთვის ერთიან ბაზრად ოპერირება და რეგიონალური სავაჭრო დავების გადაწყვეტა. სამდივნო შტაბ-ბინა განთავსებულია გაიანის დედაქალაქ ჯორჯტაუნში.

მიუხედავად იმისა, რომ კარიბის გაერთიანება დააარსეს ძირითადად რეგიონის ინგლისურენოვანმა ქვეყნებმა, თანდათან ის მრავალენოვანი გახდა, როდესაც 1995 წლის 4 ივლისს თავის რიგებში მიიღო ნიდერლანდურენოვანი სურინამი და 2002 წლის 2 ივლისს ფრანგულენოვანი ჰაიტი. გარდა ამისა, გეგმაშია, რომ სამუშაო ენად გამოცხადდეს ესპანურიც. 2012 წლის ივლისში, ორგანიცაზიამ გაავრცელა განცხადება, რომ გეგმავენ ფრანგულისა და ნიდერლანდურის ოფიციალურ ენებად გამოცხადებას.

2001 წელს, წევრი სახელმწიფოების მეთაურებმა ხელი მოაწერეს ჩაგუარამასის ხელშეკრულების შესწორებულ ვარიანტს, რომელიც საერთო ბაზრის იდეის განხორციელების გზებს სახავდა. ხელშეკრულების შესწორებული ნაწილი მოიცავდა კარიბის სასამართლოს შექმნას. 2013 წლიდან, კარიბის გაერთიანების ბლოკი დომინიკელთა რესპუბლიკასთან, ეკონომიკური პარტნიორობის შეთანხმებით მიბმულია ევროკომისიასთან, რაც -ის სახელითაა ცნობილი. ხელშეკრულება ევროკავშირის ყველა ქვეყანასა და -ს ვაჭრობისა და ინვესტირების თვალსაზრისით თანაბარ უფლებებს აძლევს. შეთანხმების 234 თავის თანახმად, -ისა და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს შორის წარმოშობილი დავების გადაწყვეტაზე ზრუნავს ევროსასამართლო.

წევრები
ორგანიზაციას ჰყავს 15 სრული წევრი, 5 ასოცირებული წევრი და 8 დამკვირვებელი. ასოცირებულ წევრთაგან ყველა ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიაა.
360 (ფილმი)

360 — ფერნანდუ მეირელისის 2011 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმში მონაწილეობას იღებს ვარსკვლავური სამსახიობო ანსამბლი და რამდენიმე სლოვაკი მსახიობი. ფილმი გადმოსცემს სხვადასხვა ქალაქში სხვადასხვა სოციალური ჯგუფების წარმომადგენლებს შორის არსებულ ურთიერთობებს.

როლებში
ჯუდ ლოუ — მაიკლ დილეი
მორიც ბლაიბტროი — გერმანელი ბიზნესმენი
რეიჩელ ვაისი — როზა
მარია ფლორი — ლორა
ენტონი ჰოპკინზი — ჯონი
ბენ ფოსტერი — ტაილერი
ყვავისფრჩხილოვანი

ყვავისფრჩხილოვანი (ძვ. ყუავისფრჩხილოვანი) — ქართული დამწერლობის ერთ-ერთი თავისებური ხელი, სავარაუდოდ ხუცური (ნუსხური) დამწერლობის სახეობა. ამ მნიშვნელობით ეს სახელწოდება გვხვდება - საუკუნეებში; მას მეფე არჩილ იხსენიებს თავის თხზულებაში „საქართველოს ზნენი“, როგორც ქართული დამწერლობის განსაკუთრებულ სახეობად ხუცურის, მხედრულის, მრგლოვანისა და ასომთავრულის გვერდით. უფრო ვრცელ განმარტებას იძლევა ანტონ კათალიკოსი; მასაც ყვავისფრჩხილოვანი თავის თანამედროვე საქართველოში გავრცელებულ წერის სახეობათა ჩამონათვალში მოჰყავს და განმარტავს, რომ „ყუავისფრჩხილოვანი ... ანუ ფურცლისა დასასრულსა ტაეპსა შინა იხმევიან და ანუ ყოველთა ფურცელთა შინა ყოვლადისა წიგნისათა“.

ანტონის ცნობაზე დაყრდნობითა და დამწერლობის სახელწოდებიდან გამომდინარე, ივანე ჯავახიშვილი თვლის, რომ ყვავისფრჩხილოვანი ხუცური წერის სახეობაა, იხმარებოდა წიგნის ან თითოეული გვერდის უკანასკნელი სტრიქონის დასაწერად და მისი ასოების მოყვანილობები მართლაც ფრინველთა კლანჭის მსგავსადაა მოკაუჭებული. ამგვარად შესრულებული უკანასკნელი ხაზი მართლაც გვხვდება ქართულ ხელნაწერებში, თუმცა საკმაოდ იშვიათია. ამის მიზეზად ჯავახიშვილი ასახელებს იმას, რომ ყვავისფრჩხილოვანი დამწერლობა კალიგრაფიულია და მხოლოდ განსაკუთრებულ, მხატვრული მიზნით შესრულებულ წიგნებში გამოიყენებოდა. ყვავისფრჩხილოვანი დამწერლობის ერთ-ერთ საუკეთესო ნიმუშად შეიძლება ჩაითვალოს მიქაელ მოდრეკილის იადგარი.
ანჯელო ოგბონა

ანჯელო ოგბონა ; (დ. 23 მაისი, 1988, კასინო, იტალია) — ნატურალიზებული იტალიელი, წარმოშობით ნიგერიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს ინგლისის პრემიერლიგის კლუბ ვესტ ჰემში და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.

საკლუბო კარიერა
2013 წლის 11 ივლისს, ანჯელომ გაიარა სამედიცინო შემოწმება და ოფიციალურად ჩაირიცხა იუვენტუსში. ტრანსფერის ღირებულება არის 13 მილიონი ევრო და დამატებით 2 მილიონი ევრო ბონუსების სახით.

სანაკრებო კარიერა
2009 წლის 12 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი იტალიის 21 წლამდელთა ეროვნულ ნაკრებში.
2011 წლის 4 ივნისს ჩეზარე პრანდელის მიერ, გამოძახებულ იქნა იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.

კარიერული სტატისტიკა
საკლუბო
მონაცემები მოცემულია 2015 წლის 11 ივლისის მდგომარეობით.

სანაკრებო
ტიტულები
საკლუბო
იუვენტუსი
სერია (2): 2013-14, 2014-15
იტალიის სუპერთასი: 2013
იტალიის თასი: 2014-15
ფლორიდა-კისი

ფლორიდა-კისი — მარჯნის კუნძულებისგან შემდგარი არქიპელაგი აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. იწყება ფლორიდის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ წვერთან, მაიამიდან 24 კილომეტრით სამხრეთით და წარმოქმნის რკალს, რომელიც მიმართულია სამხრეთ-სამხრეთ-დასავლეთით და შემდეგ კი-უესტის მიმართულებით, რომელიც მისი შემადგენელი უკიდურესი დასავლეთით მდებარე დასახლებული კუნძულია. კუნძულები განლაგაბულია ფლორიდის სრუტის გასწვრივ, აღმოსავლეთიდან აკრავს ატლანტის ოკეანე, დასავლეთით — მექსიკის ყურე, კიდეზე კი ფლორიდის უბე. კი-უესტიდან კუბამდე უახლოესი წერტილი 140 კილომეტრშია. ფლორიდა-კისი განლაგებულია ჩრდილოეთ განედის 23,5-25,5 გრადუსებს შორის, სუბტროპიკულ სარტყელში. კუნძულების კლიმატი კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის სკალის მიხედვით განისაზღვრება როგორც ტროპიკული. კუნძულების 95%-ზე მეტი შედის მონროს ოლქის შემადგენლობაში, თუმცა ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე მცირე ნაწილი მოქცეულია მაიამი-დეიდის ოლქში, მათ შორისაა კუნძული ტოტენ-კი. ხმელეთის მთლიანი ფართობი 356 კმ²-ია. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 79 535 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე — 223,66 ადამიანს. თუმცა, მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი საკმაოდ მცირე, არაელში ცხოვრობს, სადაც სიმჭიდროვე შესაბამისად მაღალია. მათ შორისაა კუნძული კი-უესტი, სადაც თავმოყრილია მოსახლეობის 32%.

ქალაქი კი-უესტი მონროს ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია. ოლქი შედგება კონტინენტური ნაწილისაგან, რომელიც მთლიანად მოქცეულია ევერგლეიდის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში და მომცრო კუნძულებისგან (კი).
რიგის ხელშეკრულება (1920)

რიგის ხელშეკრულება, ასევე ცნობილია როგორც ლატვიისა და საბჭოთა კავშირის სამშვიდობო ხელშეკრულება, 1920 წლის 11 აგვისტოს ლატვიის რესპუბლიკასა და საბჭოთა რუსეთს შორის დაიდო, რამაც ლატვიის დამოუკიდებლობისთვის ომი ოფიციალურად დაასრულა.

ხელშეკრულების თავში, საბჭოთა რუსეთი ლატვიის დამოუკიდებლობის მუდმივ ხელშეუხებლობას აღიარებს.
შიმშილის თამაშები: ცეცხლის ალში

„შიმშილის თამაშები: ცეცხლის ალში“ — 2013 წლის ამერიკული ანტიუტოპიური სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი, ამერიკელი მწერლის სიუზენ კოლინზის „შიმშილის თამაშების ტრილოგიაში“ მეორე წიგნის, „ცეცხლის ალში“ ეკრანიზაცია. ფილმის დისტრიბუტორია . ფილმის რეჟისორია ფრენსის ლოურენსი, ხოლო სცენარის ავტორები — საიმონ ბოფოი და მაიკლ არნდტი.

ფილმის გადაღებები დაიწყო 2012 წლის 10 სექტემბერს ატლანტაში, ჯორჯიის შტატში. პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 15 ნოემბერს ლონდონში. ფილმის შემოსავალმა შეადგინა 865 მილიონი აშშ დოლარი, რითაც გახდა 2013 წლის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი. საუნდტრეკული ალბომის გამოცემამდე გამოვიდა პირველი სინგლი, -ს მიერ ფილმისთვის შექმნილი „“, რომელიც ნომინირებული იყო გრემისა და ოქროს გლობუსზე.

ფილმმა მიიღო დადებითი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტ -ზე ფლობს 89% (275 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). აგრეთვე გადაეცა რამდენიმე ჯილდო.

როლები
მედიჩის ვილები

მედიჩის ვილები — სოფლის შენობების კომპლექსი ფლორენციის მახლობლად, იტალიაში, რომლებიც ეკუთვნოდათ მედიჩის საგვარეულოს წარმომადგენლებს - საუკუნეებში. მედიჩის ვილები ასრულებდნენ რამდენიმე ფუნქციას: ის, რომ მედიჩის ვილები მიმოფანტულია თითქმის მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე, მიუთითებს მედიჩების საგვარეულოს სიძლიერესა და სიმდიდრეზე. მედიჩები მათ იყენებდნენ რეკრეაციული დანიშნულებით. ისინი იღვწოდნენ მიმდებარე ტერიტორიების სოფლის მეურნეობის განვითარებისათვის.

2013 წელს მედიჩის 12 ვილა და 2 ბაღი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ელიუთერა

ელიუთერა — კუნძული ბაჰამის კუნძულების შემადგენლობაში, დედაქალაქ ნასაუდან 80 კილომეტრით აღმოსავლეთით. მისი სიგრძე 180 კილომეტრია, სიგანე კი მხოლოდ 1 600 მეტრი. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 165 ადამიანს შეადგენდა. სახელი „ელიუთერა“ მომდინარეობს ბერძნული სიტყვა ელეუთეროს მდედრობითი ფორმიდან და „თავისუფალს“ ნიშნავს.

კუნძულის ტოპოგრაფია მერყეობს ფართო ვარდისფერქვიშიანი პლაჟებიდან უძველეს მარჯნის რიფების საკმაოდ ვრცელ გამოვლინებებამდე. აღმოსავლეთი ნაპირი ატლანტის ოკეანეს ესაზღვრება, დასავლეთი კი ბაჰამის დიდ მეჩეჩს.

ისტორია
კუნძულის თავდაპირველი მაცხოვრებლები იყვნენ ტაინოს ხალხი, რომელიც ესპანელებმა კუნძულ ისპანიოლის მაღაროებში სამუშაოდ გადაასახელს, სადაც ისინი 1550 წლისათვის ამოწყდნენ. მიჩნეულია, რომ კუნძულის დაკავება 1648 წლამდე არ მომხდარა, სანამ ამ წელს ბერმუდის კუნძულებიდან პურიტანი პილიგრიმები მოვიდოდნენ. ამ მოსახლეებს „ელიუთერის მოხეტიალეებს“ უწოდებენ, სწორედ აქედან მიიღო კუნძულმა ამჟამინდელი სახელიც. ზოგიერთი კი იმასაც ამტკიცებს, რომ სანამ ქრისტეფორე კოლუმბი ვესტ-ინდოეთის კუნძულებს ეწვეოდა, თითქოს პირველად ელიუთერას მიადგა.

2010 წელს, ელიუთერაზე გაიხსნა 25 აკრის ფართობის ნაკრძალი, რომელიც კუნძულის პირველ ეროვნულ პარკად იქცა. პარკში დაცულია 171 სახეობის ადგილობრივი მცენარე; საკმაოდ პოპულარული ადგილია ადგილობრივ მასწავლებლებსა და მოსწავლეებს, ასევე ტურისტებს შორის.

ტრანსპორტი
კუნძულს ემსახურება სამი აეროპორტი: ჩრდილოეთ ელიუთერის, გოვერნორს-ჰარბორისა და როკ-საუნდის აეროპორტები.