iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აშხადარი

აშხადარი — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. აშხადარი სამეფო ტახტზე თრდატ -ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 110 წელს და დასრულდა 113, მის შემდეგ კი ტახტზე პართამასირი ავიდა. აშხადარი პართიელი მონარქის პაკორ -ის სამი ვაჟიდან ერთ-ერთი იყო. მამის მხრიდან აშხადარი იყო პართიის სამეფო დიასტიის წევრი, შესაბამისად კავშირი ჰქონდა არშაკუნიანების დინასტიასთან. იმ ფაქტის გარდა, რომ ის სომხეთის მეფე იყო, ძალიან მწირი ინფორმაცია არის შემორჩენილი მასზე.

აშხადარი სომხეთის სამეფო ტახტზე 110 წელს მეფე სანატრუკის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა. აშხადარი სომხეთის სამეფო ტახტზე მისმა ბიძა (ბიძა მამის მხრიდან) ოროზ -მა დასვა რომთან კონსულტაციის გარეშე. ამის შემდეგ აშხადარმა მხოლოდ 113 წლამდე იმეფა. მიუხედავად იმისა, რომ რომაელები მხარს უჭერდნენ აშხადარს, როგორც სომხეთის მეფეს, იმპერატორმა ტრაიანემ პართიის მეფის ოროზ -ის ქმედება ომის დაწყების საბაბად მიიჩნია. ოროზ კი ფიქრობდა, რომ აშხადარი, როგორც მმართველი სუსტი და უნიჭო იყო, ამიტომ რომის იმპერატორ ტრაიანესთან ომის თავიდან აცილებისა და მასთან მშვიდობის შენარჩუნების მიზნით ოროზმა აშხადარი მეფობიდან გადააყენა, მის ადგილას კი აშხადარის ძმა და პაკორ -ის კიდევ ერთი ვაჟი პართამასირი დასვა.
პართამასირი

პართამასირი ასევე პარტამასირი და პართომასირისი — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. პართამასირი სამეფო ტახტზე აშხადარის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 113 წელს და დასრულდა 114, მის შემდეგ კი ტახტზე ვალარშ ავიდა. პართამასირი პართიელი მონარქის პაკორ -ის სამი ვაჟიდან ერთ-ერთი იყო. მამის მხრიდან აშხადარი იყო პართიის სამეფო დიასტიის წევრი, შესაბამისად კავშირი ჰქონდა არშაკუნიანების დინასტიასთან. იმ ფაქტის გარდა, რომ ის სომხეთის მეფე იყო, ძალიან მწირი ინფორმაცია არის შემორჩენილი მასზე.

113 მისმა ბიძა (ბიძა მამის მხრიდან) ოროზ -მა რომის იმპერატორ ტრაიანესთან ომის თავიდან აცილებისა და მასთან მშვიდობის შენარჩუნების მიზნით პართამასირის ძმა და პაკორ -ის კიდევ ერთი ვაჟი აშხადარი სომხეთის სამეფო ტახტიდან გადააყენა და მის ადგილას პართამასირი დასვა. თავდაპირველად აშხადარი სომხეთის სამეფო ტახტზე ოროზ -მა დანიშნა რომთან კონსულტაციის გარეშე, თუმცა რომაელთა მხარდაჭერის მიუხედავად ტრაიანემ ოროზის ქმედება ომის დაწყების წინაპირობად მიიღო, რის გამოც საბოლოოდ ოროზს აშხადარის ტახტიდან გადაყენება მოუწია.

როდესაც ტრაიანემ თავისი არმიით პართია მიაღწია, მას პართამასირი შეხვდა. პართამასირს იმედი ჰქონდა, რომ თავის მეფობას შეინარჩუნებდა. თავდაპირველად ტრაიანემ მოუსმინა პართამასირს, თუმცა საბოლოოდ უარი განუცხადა მეფობის შენარჩუნებაზე. პართამასირის თხოვნის უარყოფის შემდეგ, ტრაიანემ სომხეთის ანექსია მოახდინა და რომის იმპერიას შეუერთა როგორც პროვინცია.

ტრაიანემ პართამასირი უკან სახლში პართიაში გაგზავნა, თვითონ კი სამხედრო კამპანია განაგრძო. პართიისაკენ მიმავალ გზაზე პართამასირი გაურკვეველ ვითარებაში გაუჩინარდა, ერთ-ერთი მოსაზრებით პართამასირი ტრაიანეს ბრძანებით მოკლეს.
ვალარშ I

ვალარშ — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. ვალარშ სამეფო ტახტზე პარტამასირის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 117 წელს და დასრულდა 144, მის შემდეგ კი ტახტზე სოჰემოსი ავიდა. 116 წელს ვალარში მეთაურობდა რომის იმპერიის წინააღმდეგ აჯანყებულ არმიას, რომელთა მიზანსაც სომხეთის დამოუკიდებლობა წარმოადგენდა, პართიის მეფის ხოსრო -ის მხარდაჭერით ვალარში სომხეთის მეფე გახდა. 117 წელს იმპერატორ ტრაიანეს სიკვდილი შემდეგ, რომაულმა ჯარებმა მთელი სომხეთის ტერიტორია დატოვეს. რომის ახალმა იმპერატორმა ადრიანემ კი ვალარშ ლეგიტიმურ მეფედ აღიარა.

ვალარშ -ის მეფობის დროს სომხეთმა განვლო მშვიდობისა და არმშენებლობის ეპოქა. ისტორიკოს მოვსეს ხორენაცის თანახმად, ვალარშმა ხელახლა ააშენა ქალაქი ვარდგესავანი და მის პატივსაცემად ქალაქს ახალი სახელი ვაღარშაპატი ეწოდა. - საუკუნეებში ქალაქი იყო დიდი სომხეთის დედაქალაქი. ამავე ისტორიკოსის მიხედვით მანვე დააარსა კიდევ ერთი ქალაქი ვაღარშავანი ბასენის გავარში (ადმინისტრაციული ერთეული ძველ სომხეთში) აირარატის პროვინციაში. ვალარშ 144 წელს რომის იმპერატორმა ანტონინუს პიუსმა გადააყენა, მის ადგილას კი სოჰემოსი დანიშნა.
გრიგოლ კიკნაძე

გრიგოლ კიკნაძე (დ.1909, ხაშური, — გ. 14 აპრილი, 1974, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე, თბილისის უნივერსიტეტის პროფესორი.

ბიოგრაფია
გრიგოლ კონსტანტინეს ძე კიკნაძე დაიბადა 1909 წელს, ხაშურში. მისი მამა რკინიგზელი იყო, დედა დიასახლისი. გრიგოლის მამა 1910 წელს მეფის მთავრობის მიერ რუსეთში გადაასახლეს, 1914 წელს კი დედამ ის და მისი და–ძმა როსტოვში, მამასთან წაიყვანა. ოჯახი 1917 წელს დაბრუნდა ხაშურში. 8 წლის გრიგოლ კიკნაძემ ხაშურის გიმნაზიაში განაგრძო სწავლა.

გრიგოლ კიკნაძემ 1925 წელს დაამთავრა ხაშურის გიმნაზია და ჩააბარა თბილისის უნივერსიტეტში. მან უნივერსიტეტი 1929 წელს დაამთავრა და 20 წლის ასაკში ქ. ფოთის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში დანიშნეს მასწავლებლად, სადაც მასზე უფროსი მოსწავლეებიც იყვნენ. ამის შემდეგ მუშაობდა ქ. ბათუმში და სხვადასხვა თანამდებობაზე განათლების სფეროში.
1935 წელს იგი თბილისში გადავიდა. ჯერ პედ. ინსტიტუტში მუშაობდა, ხოლო 1938 წლიდან თბილისის უნივერსიტეტში.

გრიგოლ კიკნაძემ 1938 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია „ილია ჭავჭავაძე, როგორც ხელოვანი“. იმავე წლიდან ის თბილისის უნივერსიტეტის დოცენტია, პარალელურად 1941–1947 წლებში თეატრალური ინსტიტუტის ლიტერატურათმცოდნეობის კათედრის გამგეა.
1942–1950 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის თანამშრომელი.

1945 წელს გრიგოლ კიკნაძემ ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად წარადგინა ნაშრომი „ვაჟა–ფშაველას შემოქმედება“. დაცვის წინა დღეს გაზეთ „კომუნისტში“ გამოქვეყნდა კოლექტიური წერილი–დასმენა, რომელშიც დასაცავად გამზადებული, ჯერ გამოუქვეყნებელი ნაშრომი მხილებული იყო „ანტიმარქსისტულობისა და იდეურ მანკიერებაში“. დაცვა მაინც შედგა. ნაშრომი ბრწყინვალედ შეაფასა აკადემიკოსმა კორნელი კეკელიძემ, აკადემიკოსმა შალვა ნუცუბიძემ. დისერტანტს მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი, თუმცა სამეცნიერო საბჭოს „ზემდგომმა ინსტანციებმა“ სამეცნიერო ხარისხის ჩამორთმევა უბრძანეს, რაზეც უნივერსიტეტის რექტორმა აკად. ალექსანდრე ჯანელიძემ უარი განაცხადა, თუმცა ახალმა რექტორმა ეს მაინც მოახერხა.

1952 წელს გამოქვეყნდა გრიგოლ კიკნაძის მონოგრაფია „ქართული სატირისა და იუმორის განვითარების ისტორიისათვის“ (მეორედ გამოიცა 1972 წელს. თეორიულ საკითხებთან ერთად წიგნში განხილულია გიორგი ერისთავის, ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, დავით კლდიაშვილის სატირისა და იუმორის კონკრეტული საკითხები.

1957 წელს ცალკე წიგნად გამოიცა გრიგოლ კიკნაძის სადოქტორო დისერტაცია „ვაჟა–ფშაველას შემოქმედება“ (მეორედ გამოიცა 1989 წელს). ამავე წელს გამოქვეყნდა მისი მეორე მონოგრაფია „მეტყველების სტილის საკითხები“.

1962 წელს, აკად. ევგენი ხარაძის რექტორობის დროს, ხელახალი ხარისხის დაცვის გარეშე გრიგოლ კიკნაძე აირჩიეს პროფესორის თანამდებობაზე.

გრიგოლ კიკნაძეს ეკუთვნის გამოკვლევები ნიკოლოზ ბარათაშვილის, გრიგოლ ორბელიანის, ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, დავით კლდიაშვილი, გალაკტიონ ტაბიძის, გიორგი ლეონიძის, ა. კალანდაძის, ა. პუშკინის და სხვათა შემოქმედების შესახებ.

გარდა დიდი მონოგრაფიისა გრიგოლ კიკნაძემ ვაჟა-ფშაველას მიუძღვნა წერილები „ვაჟას ფენომენი“, „ვაჟა–ფშაველა ზიგმუნდ ფროიდის წინააღმდეგ“ (1966), „ვაჟა–ფშაველა ლიტერატურასა და ხელოვნების შესახებ“ (1967) და სხვა.

გრიგოლ კიკნაძე დაჯილდოვებული იყო საპატიო ნიშნის ორდენით.

გარდაიცვალა 1974 წლის 14 აპრილს.
ჯიმ შვანთე

„ჯიმ შვანთე“ (მარილი სვანეთს) — რეჟისორ მიხეილ კალატოზიშვილის 1930 წლის ფილმი. გადაღებულია უშგულის თემში.

სიუჟეტი
ფილმში ასახულია ის მკაცრი და აუტანელი პირობები, რომელშიც სვანეთის მოსახლეობას უხდება ცხოვრება. სხვა გასაჭირთან ერთად სვანების პრობლემა მარილის უქონლობა და დეფიციტი იყო. მოსახლეობა ჩადის ბარში, რათა მარილი შეიძინოს და უგზოობის გამო ბევრი იღუპება. საბჭოთა ხელისუფლებას მოსახლეობის დასახმარებლად სვანეთში გზა გაჰყავს.

გადაღება
„ჯიმ შვანთეს“ გადაღებამდე ერთი წლით ადრე კალატოზიშვილის ჯგუფი გაემგზავრა სვანეთში, სადაც გადაიღო მასალა მხატვრულ-აგიტაციური ფილმისთვის „ბრმა“. გადამღებ ჯგუფს უსიამოვნება მოუვიდა ადგილობრივ მოსახლეობასთან, რის გამოც სახკინმრეწვის ერთი თანამშრომელი მოკლეს. თბილისში დაბრუნების შემდეგ მასალა დაამუშავეს და დაამონტაჟეს, მაგრამ ნაწარმოები დაწუნებული იქნა მეტწილად კონსტრუქციული წყობის და არა ნაწარმოების იდეის გამო. კალატოზიშვილს უზარმაზარი გამოუყენებელი მასალა შერჩა. მან ხელახალი მონტაჟი და გადალაგება დაიწყო და ასე შექმნა „ჯიმ შვანთე“.

შეფასება
ფილმმა მაყურებლის არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია. ეკრანებზე ის მხოლოდ ოთხი დღე გადიოდა და შემდეგ მოხსნეს. უცხოელმა კინემატოგრაფისტებმა ფილმი მოიწონეს და მას ლუის ბუნიუელის „უპურო მიწას“ ადარებდნენ.
ჟუან პინტუ

ჟუან პინტუ ( დ. 19 აგვისტო, 1971; პორტუ, პორტუგალია) — პორტუგალიელი ყოფილი ფეხბურთელი, პორტუგალიის ეროვნული ნაკრების წევრი. ასპარეზობდა მხოლოდ მშობლიური ქვეყნის კლუბებში. ითამაშა პორტუგალიის სამი უდიდესი კლუბიდან ორში, რომლებშიც მოიგო ექვსი მთავარი ტიტული. 1992-1994 წლებში ზედიზედ სამჯერ დასახელდა პორტუგალიის ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელად, 1997 წელს კი გახდა ამ ჩემპიონატის ბომბარდირი.
შარლერუის ბრძოლა

შარლერუის ბრძოლა — პირველი მსოფლიო ომის დასავლეთის ფრონტის ნაწილი, სამხედრო შეტაკება, რომელიც სასაზღვრო ბრძოლას მოჰყვა 1914 წლის 21 აგვისტოს. ბრძოლა გერმანიის იმპერიის მეორე და მესამე არმიებსა და საფრანგეთის მეხუთე არმიას შორის გაიმართა. ფრანგები მდინარე სამბრის გავლით გეგმავდნენ გერმანელებზე შეტევას, თუმცა გერმანელები პირველები გადავიდნენ შეტევაზე და ფრანგებს იძულებით მოუწიათ უკან დახევა. ფრანგები დინანთან კონტრ-შეტევამ იხსნა, ფრანგებს იმ ფაქტმაც შეუწყო ხელი, რომ მესამე არმიამ სამხრეთ-დასავლეთით მოძრაობის გაგრძელების ნაცვლად, ჩრდილო-დასავლეთით განაგრძო სვლა მეორე არმიის დასახმარებლად. ბრძოლა საბოლოოდ 23 აგვისტოს, გერმანელთა გამარჯვებით დასრულდა.
ვაჰრამაშენი

ვაჰრამაშენი ასევე ცნობილია, როგორც ამბერდის ეკლესია — ეკლესია სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, არაგაწის მთის მახლობლად.

ისტორია
ვაჰრამაშენის ეკლესია დაარსდა საუკუნეში, ამბერდის ციხესიმაგრის მახლობლად. ციხესიმაგრეც და ეკლესიაც მდებარეობს მთაზე, მდინარეების ამბერდისა და არკაშენის შეერთების ადგილთან ახლოს. ციხესიმაგრეც და ეკლესიაც პაჰლავუნების მფლობელობაში იყო. 1070-იან წლებში ციხესიმაგრეს თურქ-სელჩუკები დაეპატრონენ. 1193 წელს, ქართველთა ერთიანმა არმიამ ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ძმის ივანე ათაბაგის მეთაურობით გაათავისუფლა და მხარგრძელების მფლობელობაშია - საუკუნეების განმავლობაში. 1236 წელს მონღოლებმა დაიპყრეს.
კარლენ მკრტიჩიანი

კარლენ მკრტიჩიანი (; დ. 25 ნოემბერი, 1988) — სომეხი ფეხბურთელი. თამაშობს სომხეთის ნაკრებში და რუსეთის პრემიერლიგის კლუბ „ანჟიში“.

კარიერა
კარლენმა კარიერა სომხურ „პიუნიკში“ დაიწყო, ასევე თამაშობდა უკრაინაში და ყაზახეთში. 2013 წელს რუსეთში გადაბარგდა და „ანჟისთან“ 3 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა.

მკრტიჩიანი სომხეთის ნაკრებში 2008 წლიდან თამაშობს, მისი დებიუტი მალტის ნაკრებთან შედგა. პირველი გოლი კი 2012 წელს ლიტვის წინააღმდეგ გაიტანა.

პირადი ცხოვრება
ნაკრებში პირველი გოლის შემდეგ მკრტიჩიანი უკრაინაში დაქორწინდა. მისი ცოლი კარლენის თანაგუნდელ გევორგ ხაზარიანის კლასელი იყო.

მიღწევები
პიუნიკი
სომხეთის პრემიერლიგა: 2007, 2008, 2009, 2010
სომხეთის თასი: 2009, 2010 (მეორე ადგილი 2006)
სომხეთის სუპერთასი: 2007, 2008, 2010 (მეორე ადგილი 2006, 2009)
დონეცკის მეტალურგი
უკრაინის თასი: 2011-2012(მეორე ადგილი)
უკრაინის სუპერთასი: 2012(მეორე ადგილი)
ინდივიდუალური
წლის საუკეთესო სომეხი ფეხბურთელი: 2010
დონეცკის მეტალურგის საუკეთესო უცხოელი ფეხბურთელი: 2012

სტატისტიკა
გოლები ნაკრებში
ჰრაირ მკოიანი

ჰრაირ მკოიანი (; დ. 2 სექტემბერი, 1986) — სომეხი ფეხბურთელი. არის სომხეთის ნაკრების და ირანული „ესტეგლალის“ მცველი.

კარიერა
მკოიანს კარიერის დიდი ნაწილი სომხურ კლუბებში აქვს გატარებული, ასევე ნათამაშები აქვს რუსეთის, ჩეხეთის და ირანის ჩემპიონატში.

ჰრაირი სომხეთის ნაკრებში 2009 წლიდან თამაშობს, მისი დებიუტი ერევანში რესპუბლიკურ სტადიონზე ბელგიის ნაკრების წინააღმდეგ შედგა.

მიღწევები
ერევნის არარატი
სომხეთის პრემიერ ლიგა: 2008(მეორე ადგილი)
სომხეთის თასი: 2008 (მეორე ადგილი 2007)
ერევნის მიკა
სომხეთის თასი: 2011
ინდივიდუალური
სომხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: მეორე ადგილი 2009 (გამარჯვებული ჰენრიხ მხითარიანი)

სტატისტიკა
მიფრინავენ წეროები

მიფრინავენ წეროები — მიხეილ კალატოზიშვილის ფილმი მეორე მსოფლიო ომის შესახებ. ფილმს საფუძვლად უდევს ვიქტორ როზოვის პიესა „მარად ცოცხალნი“.

როლებში
ტატიანა სამოილოვა (ვერონიკა)
ალექსეი ბატალოვი (ბორისი)
ვასილი მერკურიევი (ფიოდორ ივანოვიჩი)
ალექსანდრე შოვინი (მარკი)

ჯილდოები
ფილმს მოგებული აქვს ოქროს პალმის რტო კანის კინოფესტივალიზე. ტატიანა სამოილოვა წარდგენილი იყო -ზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.
გაიანეს ეკლესია

გაიანეს ეკლესია — სომხური ეკლესია. მდებარეობს არმავირის პროვინციის ქალაქ ვაღრშაპატში. შედის ეჩმიაძინის მონასტრის შემადგენლობაში. 2000 წლიდან ტაძარი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია.

ისტორია
ტაძარი ააგეს 630 წელს სომეხთა კათალიკოსის ეზრ -ის ბრძანებით. ამ დროიდან მოყოლებული თითქმის ძველი სახითაა შემორჩენილი ინტერიერი. საუკუნეში რეკონსტრუქციის დროს მცირედით შეუცვალეს გუმბათი და ჭერი.

ტაძარშია დაკრძალული წმინდა გაიანე.
სამკაული ჩემი სატრფოსათვის

„სამკაული სატრფოსათვის“ — რეჟისორ თენგიზ აბულაძის 1971 წლის ფილმი. გადაღებულია აჰმედხან აბუ-ბაქარის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.

სიუჟეტი
ფილმი დაღესტნის მკვიდრებსა და მათ ზნე–ჩვეულებათა შესახებ მოგვითხრობს. სამ ძმას ერთი ქალიშვილი უყვარს. დავის გადასაწყვეტად, ძველი ადათის თანახმად, ძმები საპატარძლოსთვის განსაკუთრებული საჩუქრის საძებნელად გაეშურებიან.

როლებში
რამაზ გიორგობიანი — ბაჰადური
ნატაშა ქვლივიძე — სერმინაზი
ნანი ბრეგვაძე — აიშა
ეროსი მანჯგალაძე — დულდურუმი
გოგი გეგეჭკორი — ჟანდარი
რამაზ ჩხიკვაძე — დაუდი
ლეონიდ ენგიბაროვი — სუგური
ეთერ აბზიანიძე — სალტანათი
კახი კავსაძე — ზაური
ოთარ მეღვინეთუხუცესი — მაგომედი
დავით ქობულოვი (ქობულაშვილი) — ხასბულათი
თემურ ჩხიკვაძე — აზიზი
ბესარიონ ხიდეშელი — მუხტარ
ირაკლი ნიჟარაძე — ენაბლუ მოხუცი
ია ხობუა — სერმინაზის დედა
ალეკო ბეგალიშვილი

ალექსანდრე (ალეკო) ბეგალიშვილი (დ. 4 აპრილი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1968 წლის 4 აპრილს. 1990 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამსახიობო ფაკულტეტი. 1990–1995 წლებში იყო თენგიზ ჩანტლაძის სახელობის სატირისა და იუმორის თეატრის მსახიობი. 1995 წლიდან თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია.

ოჯახში ყველა მსახიობი ჰყავდა: მამა — ბადრი ბეგალიშვილი, საქართველოს სახალხო არტისტი, დედა — ფატი ბელქანია, ძმები — ზურა და ბადრი ბეგალიშვილები
სცენური სახეები
„პეპი გრძელიწინდა“ (პოლიციელი, ხულიგანი, ქურდი) — რეჟ. ზურაბ კახიანი
„კინტო“ (კოწია) — რეჟ. გიორგი ქართველიშვილი
„საჭიროა მატყუარა“ (ტომასი) — რეჟ. ნუგზარ გაჩავა
„ო ადონაი ისმინე“ (აბიკო) — რეჟ. ნუგაზარ გაჩავა
„ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“ (კვირა) — რეჟ. ვ ძიგუა
„მხიარული ახალგაზრდობა“ (ხიპი) — რეჟ. ზურაბ კახიანი
„ბაბაჯანას ქოშები“ (ბაბაჯანა) — აღადგინა ბადრი ბეგალიშვილმა
„კურკას ქორწილი“ (კურკა ) — აღადგინა ბადრი ბეგალიშვილმა
ალბერ კამიუს „ქალაქი ალყაში“ (მოსამართლე) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
„საქორწინო გარიგება“ (როსინის სული) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
„მაკულატურა ანუ დღეს ორშაბათია“ (ექიმი – რაძინსკი)— რეჟ. დავით დოიაშვილი, გურანდა იაშვილი
„მარლენ დიტრიხი“ (ვიზაჟისტი, კაბარეს მოცეკვავე) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
პამელა ლინდონ ტრევერსის „მერი პოპინსი“ (ბიძია ალბერტი) — რეჟ. დავით დოიაშვილი, გურანდა იაშვილი
გიორგი ერისთავის „გაყრა“ (რამაზი) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
„ბედნიერი ერი“ (მონაწილე) — რეჟ. მანანა ბერიკაშვილი
იუკიო მისიმას „მარკიზა დე სადი“ (მადამ დე მონტრეი) — რეჟ. მანანა ბერიკაშვილი
„იყო და არა იყო რა ანუ საშობაო ზღაპარო“ (კურდღელი) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
ედმონ როსტანის „სირანო დე ბერჟერაკი“ (რაგნო) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
უილიამ შექსპირის „მაკბეთი“ (დანკანი) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
„ვერის უბნის მელოდიები“ (მედროგე პავლე) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
სლავომირ მროჟეკის „სახლი საზღვარზე“ (მე) — რეჟ . დავით დოიაშვილი
„ვარიაციები პატრიოტულ თემაზე“ (ძმა ) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
უილიამ შექსპირის „(შუა) ზაფხულის ღამის სიზმარი“ (სტვირა, თისბე ) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა“ (მონტეგი) — რეჟ. დავით მღებრიშვილი
სოფოკლეს „ანტიგონე“ (კრეონტი) —რეჟ. პაატა ციკოლია
მორის მეტერლინკის „ლურჯი ფრინველი“ (ახალი წლის ჯადოსნური სული) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
ჰენრიკ იბსენის „მოჩვენებები“ (ენგსტრანდი) — რეჟ. მიხეილ ჩარკვიანი
ჯანი როდარის „ჩიპოლინო“ (მასტინო, მაძებარი სტაფილოუ) — რეჟ. მაია ჩართოლანი
მაქსიმ გორკის „ფსკერზე“ (კლეშჩი) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
ედვარდ ოლბის „ეს ხომ სამხეცეა“ (ჯერი) — რეჟ. ბექა ქავთარაძე
ევრიპიდეს „მედეა“ (ეგევსი)— რეჟ. მიხეილ ჩარკვიანი
მარტინ მაკდონას „ბალიშის კაცუნა“ (ყველა მამა) — რეჟ. დავით დოიაშვილი
ოთარ ქათამაძის, პაატა ციკოლიას „აიიქ“ (ბასგიტარა) — რეჟ. პაატა ციკოლია
ბერტოლტ ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა“ ( ბრაუნი ) — რეჟ. გიორგი თავაძე

ეკრანული სახეები
1993: „კალმასობა იოანესი“ (ოთარიკა) — რეჟ. ზურაბ მექვაბიშვილი
2010: „ქუჩის დღეები“ (პოლიციელი) — რეჟ. ლევან კოღუაშვილი
2013: „კომა“(მერაბა) — რეჟ. აჩიკო ქავთარაძე
2013: „მანდარინები“ (აფხაზი მებრძოლი) — რეჟ. ზაზა ურუშაძე
„დეტექტივები“ (სერიალი) (მინდია მექვაბიშვილი) — რეჟ. ლაშა ცერიაშვილი
ლევონ ჰაირაპეტიანი

ლევონ ჰაირაპეტიანი (; დ. 17 აპრილი, 1989) — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც არის სომხეთის ნაკრების და სომხური „პიუნიკის“ მცველი. ლევონის მამა — სოს ჰაირაპეტიანი იყო ოლიმპიური ჩემპიონი ჰოკეიში.

კარიერა
ლევონი გერმანული საფეხბურთო სკოლის აღზრდილია, ახალგაზრდული კარიერა „ჰამბურგში“ გაატარა, ამის შემდეგ სომხურ „პიუნიკში“ გადავიდა თუმცა ამ კლუბში მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა. 2011 წელს პოლონეთში წავიდა სათამაშოდ კერძოდ კი „ლეჩიაში“. რამდენიმე პოლონური კლუბში თამაშის შემდეგ ჰაირაპეტიანი „პიუნიკში“ დაბრუნდა.

ჰაირაპეტიანის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2011 წელს შედგა საქართველოს წინააღმდეგ.

მიღწევები
პიუნიკი
სომხეთის პრემიერ ლიგა: 2010
ეჩმიაძინის მონასტერი

ეჩმიაძინის მონასტერი — სომხური სამოციქულო ეკლესიის მონასტერი. სომხეთის კათოლიკოს-პატრიარქის ადგილსამყოფელი. 2000 წლიდან შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

მონასტრის შემადგენლობაში შედის ეჩმიაძინის საკათედრო ტაძარი, რიფსიმეს ეკლესია (618 წ.), გაიანეს ეკლესია (650 წ.), შოღაკათის ეკლესია (1694 წ.). მონასტრის კუთვნილებაშია ასევე მუზეუმი და შუა საუკუნეების დეკორატიული ხელოვნების კოლექცია.

არქიტექტურა
უძველესი ხის ეკლესია მონასტრის ადგილზე აგებული იყო ჯერ კიდევ 303 წელს, სომხეთში ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადებიდან მალევე, მეფე თრდატ -ის და წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის მიერ. ქვის ეკლესია ააგეს - საუკუნეებში. ტაძარს ჯვრის გეგმით, ოთხი აფსიდით და ოთხ სვეტზე გადადგმული ცენტრალური გუმბათით სომხური საეკლესიო არქიტექტურის ნიმუშია. სამრეკლო აგებულია 1653-1658 წლებში, ხოლო საკურთხევლის ნაწილი 1869 წელს.

გარდა არქიტექტურისა, ტაძარი სხვა სომხური ეკლესიებისგან გამოირჩევა ინტერიერის ფრესკების ორიგინალური მხატვრობით. 1712-1721 წლებში ეჩმიაძინის მოხატვაზე მუშაობდა ჰოვნათან ნაღაში. შემორჩენილია გუმბათის ზედა ნაწილის მხატვრობა და მთავარი აფსიდის შიდა მარმარილოზე მოხატული მარიამ ღვთისმშობელი. ეჩმიაძინის ტაძრის მოხატულობები ასევე ეკუთვნით იაკობ და ჰარუტუნ ჰოვნატანიანებს ( საუკუნის პირველი ნახევარი) და ჰოვნატან ჰოვნატანიანს ( საუკუნის მეორე ნახევარი). საუკუნეში საკათედრო ტაძარი მოხატეს მკრთუმ და იაკობ ჰოვნათანიანებმა.
ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა

ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა (გერმ. , შემოკლებით ) — გერმანისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი დარგი, სასწავლო-აკადემიური ფილოლოგიური დისციპლინა გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნების უნივერსიტეტებში.

გერმანისტიკულ ლიტერატურათმცოდნეობას ხშირად ლიტერატურის გერმანისტიკასაც (გერმ. ) უწოდებენ. ასევე მსგავსი ფორმითაა ნაწარმოები ენის გერმანისტიკა (გერმ. ), რომლითაც გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებას აღნიშნავენ.

გერმანული და გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა
თუ ტერმინით "გერმანული ლიტერატურათმცოდნეობა" გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებულ უნივერსიტეტებში სრულიად განსხვავებული ქვეყნების ლიტერატურების ( - ამერიკული, ფრანგული, ესპანური, იტალიური, ბერძნული, რუსული, იაპონური და ა.შ.) სამეცნიერო კვლევას აღნიშნავენ, "გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა" აღნიშნავს მხოლოდ გერმანულ ენაზე შექმნილი, ან არსებული ლიტერატურული ტექსტების მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.

გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა გერმანულენოვან უნივერსიტეტებში
ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა წარმოადგენს გერმანიის, ავსტრიის, შვეიცარიისა და ლუქსემბურგის უნივერსიტეტებში სამიდან ერთ-ერთ არჩევით დარგს გერმანისტიკული ენათმეცნიერებისა და მედიევისტიკის გვერდით.

გერმანისტიკის ფაკულტეტის სტუდენტები პირველი ოთხი სემესტრის განმავლობაში გერმანისტიკის სამივე დარგს გადიან როგორც ამ დარგის საფუძველს, შესავალი საგნების სახით, ხოლო მოგვიანებით კი სტუდენტებს შეუძლიათ თავად გადაწყვიტონ სამი გერმანისტიკული მიმართულებიდან სამივე აირჩიონ, თუ არა. საერთო მინიმუმად ორი დარგია მიჩნეული.

ახალ გერმანისტიკულ ლიტერატურათმცოდნეობაში სტუდენტთათვის გამოსამუშავებელ კომპეტენციათა შორის ითვლება არა მარტო პირველადი ტექსტების, არამედ ლიტერატურის, მედიისა და კულტურის თეორიების შესწავლა ანუ გამოყენება, - დიფერენცირებული ანალიზი.

დარგის საზღვრები
ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა დაკავებულია ადრეული ახალი დროის გერმანულენოვანი ლიტერატურით, რომელიც მოიცავს ბაროკოს, განმანათლებლობას, კლასიკას და რომანტიზმს, ნატურალიზმს, მოდერნსა და პოსტმოდერნს თანადროულობის ლიტერატურულ პროცესებამდე.
ასამპშენი (კუნძული)

ასამპშენი  — მარჯნის კუნძული სეიშელის გარე კუნძულების ალდაბრის კუნძულების შემადგენლობაში. მდებარეობს 28 კმ-ში სამხრეთით ატოლ ალდაბრიდან. ფართობი შეადგენს 11,07 კმ²-ს. კუნძულის დასავლეთის მხარეს მდებარეობს პატარა დასახლებული პუნქტი (7 ადამიანი) სანაპირო პლაჟით. ორ დიდ ქვიშის დიუნას უკავია მკაფიო ადგილი კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ერთ-ერთის სიმაღლე 32 მეტრია.

გუანოს უკონტროლო მოპოვების შედეგად, რომელიც გრძელდებოდა თვით 1983 წლამდე, კუნძულზე ჭარბობს შიშველი კლდეები და გამოქვაბულები, რომლებიც იშვიათად დაფარულია ღარიბი მცენარეულობით.

კუნძულზე ბინადრობს ფელზუმების სახეობის ენდემური ხვლიკების ქვესახეობა სეიშელის დღის გეკონი — .

კუნძულის სამხრეთით მდებარეობს ქოქოსის პალმის პლანტაციები. კუნძულზე არსებობს ასამპშენის აეროპორტი.
კოსმოლედო

კოსმოლედო — სეიშელის გარე კუნძულების ალდაბრის კუნძულებში შემავალი ატოლი. კუნძულის სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ შეადგენს 14,5 კმ-ს, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ — 11,5 კმ-ს. ხმელეთის საერთო ფართობია — დაახლოებით 5,2 კმ², ხოლო ლაგუნასთან ერთად — დაახლოებით 152 კმ². მდებარეობს 178 კმ-ში აღმოსავლეთით ატოლ ალდაბრიდან.

კუნძულები
სულ კოსმოლედო ითვლის 16 მომცრო კუნძულს და რიფს, რომლებიც ატოლის გარშემო მდებარეობენ. კუნძულების ჩამონათვალი მოყვანილია საათის ისრის მომართულებით, ჩრდილოეთიდან დაწყებული:
ჩრდილოეთი კუნძულები. ჩრდილო-დასავლეთის კუნძული, ჩრდილო-აღმოსავლეთის კუნძული.
აღმოსავლეთი კუნძულები. ილ-დუ-ტრუ, გოელეტი, გრანდ-პოლიტი, პეტი-პოლიტი, გრანდ-ილი (მეთევზეთა ქოხებით, ფართობი — 1,6 კმ²).
სამხრეთი კუნძულები. პაგოდა, სამხრეთი კუნძული.
დასავლეთი კუნძულები. მოსტიკიუ, ბალაინი, მენაი (2,3 კმ²), საურისი, მანაკიუ, აილეტი, ახლო აილეტი.
საკანი №79

საკანი №79 — ზაქარია ბერიშვილის 1930 წლის ფილმი. ფილმი ნაწილობრივ რეალურ მოვლენებზეა დაფუძნებული.

სიუჟეტი
ფილმში მოთხრობილია უბრალო ქალის, მარო ბოჭორიშვილის ამბავი. მისი ქმარი უბედური შემტხვევის შედეგად ქარხანაში დაიღუპება, ქალს კი ერთ-ერთი ზედამხედველი დახმარების ნაცვლად სილას გააწნავს. აფექტში მყოფი მარო ზედამხედველს კლავს. მას გადასახლებას მიუსჯიან. უპატრონოდ დარჩენილ მცირეწლოვან შვილს მდიდარი ფაბრიკანტი იშვილებს. დედა შვილის კვალს დაკარგავს. გადასახლებიდან დაბრუნებული მარო რევოლუციურ საქმიანობაში ერთვება და აღმოაჩენს, რომ მისი შვილი პროკურორია. ის სიკვდილმისჯილ რევოლუციონერთა პროცესზე უნდა გავიდეს საბრალდებო დასკვნით. დედა მიდის შვილთან დათხოვს, ერთი დღით გადადოს პროცესი, ამასობაში კი იმედოვნებს, რომ რევოლუციონერები გვირაბს გათხრიან ციხიდან გასაპარად. შვილი თხოვნას არ შეუსრულებს და სასამართლოზე სასიკვდილო განაჩენს მოითხოვს. დედა შვილს მოკლავს.

გადაღება
ფილმი რეჟისორ ბორის მიხინს უნდა გადაეღო. მისი დავალებით სცენარისტებმა სცენარი სპეციალურად ქალის მთავარი როლის შემსრულებლისთვის, ნუცა ჩხეიძისთვის დაწერეს. მიხინს ისე მოსწონდა ჩხეიძე, რომ სულ „ლედი მაკბეტს“ ეძახდა მას. მაგრამ მიხინი ბაქოში წავიდა და ფილმი ზაქარია ბერიშვილმა გადაიღო.

ისტორიული ფაქტები
1907 წლის 26 სექტემბერს ქუთაისის ციხიდან 40 პატიმარი გაიპარა გვირაბის მეშვეობით. გვირაბი ციხის მოპირდაპირე სახლის სარდაფიდან იყო გათხრილი. სახლში საქსოვი ცეხი იყო გახსნილი და მას რევოლუციონერი მარო ბოჭორიშვილი ხელმძღვანელობდა. გაქცეულ პატიმართაგან ერთ-ერთმა, ლეო ქიაჩელმა ამ შემტხვევას მიუძღვნა რომანი „სისხლი“ (1927), რომლის მიხედვით სიკო დოლიძემ 1975 წელს გადაიღო „გაქცევა განთიადისას“.
უგუბზიარა

უგუბზიარა — დავით რონდელის სადებიუტო ფილმი. ფილმი წარსულის მავნე ჩვევებთან ბრძოლას ეძღვნება.

გადაღება
გიორგი მდივანი აფხაზეთის ერთ-ერთ სოფელში შეესწრო ფაქტს, რომ მამამ შვილს ექიმბაშის გარდა არავინ გააკარა, მაგრამ შემდეგ ინანა და საავადმყოფოში წაიყვანა შვილი. ამაზე დაყრდნობით დაიწერა სცენარი, რომელიც მოუწოდებდა აფხაზეთის ყოფა-ცხოვრებაში ყოველგვარი გადმონაშთების, ქელეხი, ექიმბაშები, არაჰიგიენური ყოფის აღმოფხვრისკენ.
ხაბარდა

ხაბარდა — მიხეილ ჭიაურელის 1931 წლის ფილმი. ხაბარდა აზერბაიჯანულად ნიშნავს „განზე გადექი“ ან „გზიდან ჩამომეცალეს“. ფილმის ეს სათაური მიმართულია ცხოვრების ძველებური ყაიდის მოყვარულთაკენ.

სიუჟეტი
ფილმში ანგრევენ ეკლესიას, მის ნაცვლად კი მუშათა კეთილმოწყობილი სახლები უნდა ააშენონ.

შეფასება
ფილმი პრესამ დაიწუნა და ძირითადად, ნეგატიური რეცენზიები იბეჭდებოდა. თავად რეჟისორი წარსულთან ბრძოლას ასახელებდა მოტივაციად: