ბოჰუმინი

ბოჰუმინი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის კარვინის რაიონში მდებარეობს. ქალაქი 7 ადმინისტრაციული ნაწილისგან შედგება.

სახელწოდება
ჩეხურად ამ დასახლებას თავდაპირველად ბოჰუნი (ძველებურად — ბოგუნი) ეწოდებოდა. სავარაუდოდ აქაურ მემამულეს „ბოჰუსლავი“, „ბოჰუჩვალ“ ან „ბოჰუნა“ ერქვა. ეს ტოპონიმი კი „ბოჰუნის საკუთრებას“ აღნიშნავდა.

სახელწოდება „ბოჰუნინი“ ისტორიულ წყაროებში პირველად 1446 წელსაა ნახსენები. თანამედროვე სახელწოდება „ბოჰუმინი“ საუკუნის დასაწყისიდან დამკვიდრდა.

1292 წლით დათარიღებული ისტორიული ცნობებით, აქ არსებულ დასახლებას გერმანულად „ოდერბერგი“ ეწოდებოდა, რაც „ოდერის ბორცვს“ ნიშნავს. ქალაქის უწინდელ გერმანულ სახელწოდებას ჩეხურთან კავშირი არ აქვს და დამოუკიდებლად არის წარმოშობილი.

გეოგრაფია
ბოჰუმინი ქალაქ ოსტრავიდან ჩრდილოეთით 5 კილომეტრში, პოლონეთის საზღვართან მდებარეობს. ის ისტორიული ტეშინის სილეზიის ნაწილია.
ბოჰუმინის ჩრდილოეთით მდინარე ოდრას ერთვის მდინარე ოლზა. ბოჰუმინის ტერიტორია მდიდარია წყლის რესურსებით. აქ მდებარეობს ველკე-კალიშოვოს, მალე-კალიშოვოს და ვრბიცკეს ხელოვნური ტბები. ისინი ხრეშის ყოფილ კარიერებშია დაგუბებული და დღეს სარეკრეაციო მიზნებისთვის გამოიყენება.

ისტორია
ბოჰუმინი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1256–1262 წლების პერიოდში იხსენიება. ის დახასიათებულია, როგორც პრაღასა და კრაკოვს შორის სავაჭრო გზაზე მდებარე დიდი სოფელი. საუკუნემდე ბოჰუმინის მფლობელები ხშირად იცვლებოდნენ.

1523 წელს ბოჰუმინი ბრანდენბურგ-ანსბახის მარკგრაფმა გეორგმა შეიძინა. ის ჰოენცოლერნების სამეფო გვარის წარმომადგენელი იყო. გერმანელთა სამეფო გვარის მმართველობის დროს ბოჰუმინი განვითარდა, მოხდა მოსახლეობის გაგერმანელება და მოსახლეობის უმეტესობა პროტესტანტიზმის მიმდევარი გახდა. 1622 წელს ბოჰუმინი ჰოენცოლერნებს ჩამოართვეს. კონფისკაციის შემდეგ ქალაქი ვენელმა ბანკირმა და მეწარმემ ლაზარ ჰენკელმა შეიძინა. მისი შთამომავლები ბოჰუმინს საუკუნის შუა პერიოდამდე მართავდნენ, შემდეგ კი ქალაქი ჩეხი თავადების - ლიხნოვსკების საკუთრება გახდა.

ღირსშესანიშნაობები
ბოჰუმინის უძველესი ისტორიული ძეგლი ძველ ბოჰუმინში მდებარე ღვთისმშობლის შობის ეკლესიაა. ის გოტიკურ სტილში საუკუნეში აშენდა. საუკუნის მეორე ნახევარში ორი ახალი სამლოცველო დაემატა. 1850 წელს ეკლესიაში ხანძარი გაჩნდა, შენობის აღდგენისას მასში ბაროკოს სტილის ცვლილებები შეიტანეს. ეკლესიის ბოლო რესტავრაცია 1910–1911 წლებში განხორციელდა. ეკლესიის გვერდით ბოჰუმინის ყოფილი მფლობელების, ჰენკელების ოჯახის საფლავია.

ნოვი-ბოჰუმინის უბნის ყველაზე მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობა უფლის ღვთაებრივი გულის კათოლიკური ეკლესიაა. ეს ნეოგოთური ეკლესია 1892–1894 წლებში აშენდა. მისი იერსახე წითელი, შეულესავი აგურითაა გამორჩეული. ბოჰუმინის ლუთერანული ეკლესია 1900–1901 წლებში აშენდა. ისიც ნეოგოთურ სტილშია აგებული და ასევე დაცულია, როგორც კულტურული ძეგლი.

ქალაქის ერთ-ერთი გამორჩეული შენობა მისი მერიაა. მისი მშენებლობა 1898 წელს დასრულდა და იმავე წელს შენობის წინ მოედანი გაშენდა. 1953 წელს შენობა სამედიცინო ცენტრად გადაკეთდა. 2005 წლიდან მუნიციპალური სამსახურების ნაწილი კვლავ აქ განათავსეს.

ვრბიცეს წმინდა ეკატერინეს ეკლესია 1910–1913 წლებში აშენდა. ეს არის დიდი ეკლესია მაღალი პრიზმული ფორმის კოშკით.

შკრეჩონის შვიდი მწუხრის ღვთისმშობლის ეკლესია ისტორიულული ნაგებობაა, ის 1912–1924 წლებში აშენდა.

ცნობილი ადამიანები
სვატოპლუკ ჰაველკა (1925–2009) - კომპოზიტორი
ტომაშ პოსპიხალი (1936–2003) - ფეხბურთელი
სვატოპლუკ ნემეჩეკი (დაბ. 1972) - პოლიტიკოსი
ტერეზა ბებაროვა (დაბ. 1975) - მსახიობი

დაძმობილებული ქალაქები
გოჟიცე, პოლონეთი
პრუდნიკი, პოლონეთი