iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰერმან ვედეკინდი

ჰერმან ვედეკინდი (; დ. 18 ნოემბერი, 1910, კოესფელდი, ახლანდ. ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია, გერმანია, — გ. 16 იანვარი, 1998, ზაარბრიუკენი) — გერმანელი კულტურის მოღვაწე, რეჟისორი, მსახიობი, მომღერალი; ქართული კულტურის პროპაგანდისტი და მოამაგე გერმანიაში.

1946-1950 წლებში იყო ბონის საოპერო თეატრის მთავარი რეჟისორი და სამსახიობო სკოლის ხელმძღვანელი, 1951-1954 წლებში — მიუნსტერის საქალაქო თეატრის, 1954-1960 წლებში — ბაზელის თეატრის დირექტორი, 1960–1976 წლებში — ქალაქ ზაარბრიუკენის სახალხო თეატრის გენერალური დირექტორი. 1972 წელს საბჭოთა კავშირში ვიზიტის ფარგლებში ეწვია თბილისსაც, მჭიდრო კავშირი დაამყარა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრთან, რაც შემდეგ აქტიურ კულტურულ ურთიერთობაში გადაიზარდა თბილისსა და ზაარბრიუკენს შორის. ამ პერიოდში ზაარბრიუკენის თეატრის სცენაზე დაიდგა ზაქარია ფალიაშვილის „დაისი”, „აბესალომ და ეთერი”, ოთარ თაქთაქიშვილის „მინდია”, აგრეთვე დრამატული სპექტაკლები: დავით კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვალი”, რეზო ებრალიძის „თანამედროვე ტრაგედია” და სხვ.

1973–1983 წლებში ვედეკინდმა საქართველოს თეატრებში დადგა ათი საოპერო და დრამატული სპექტაკლი: რიხარდ ვაგნერის „ლოენგრინი” და „მფრინავი ჰოლანდიელი”, ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის „ჯადოსნური ფლეიტა”, შარლ გუნოს „ფაუსტი”, ანდრეას გრიფიუსის „ქეთევან ქართველი”, ფრიდრიხ შილერის „ვერაგობა და სიყვარული”, ვოლფგანგ ბორხერტის „გარეთ, კარის წინ”, ფრიდრიხ დიურენმატის „ფიზიკოსები”.

ვედეკინდმა თავდაპირველად კირფ-ბაირენში, შემდეგ კი ვედერნში დააარსა „ქართული მუზეუმი“ და რუსთაველის საზოგადოება. მიღებული აქვს როგორც გერმანიის, ისე საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები. 1995 წელს აირჩიეს თბილისის, ხოლო 1996 წელს ქუთაისის საპატიო მოქალაქედ.
ვედრების ნასოფლარები

ვედრების ნასოფლარები — ფეოდალური ხანის ორი ნასოფლარი სოფელ ვედრების მახლობლად.

პირველი ნასოფლარი მდებარეობს ვედრების ჩრდილოეთით, 1 კმ-ზე, შემაღლებულ ბორცვზე (სამების მთა). შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიის დასავლეთი კედლის ნაწილი. შეინიშნება გალავნისა და სხვა ნაგებობათა ნაშთები. მრავლადაა დიდი ზომის ქვები, თიხის ჭურჭლისა და კრამიტის ნატეხები.

მეორე ნასოფლარი ასევე თანამედროვე სოფლის ჩრდილოეთითაა, გზის მარჯვენა მხარეს. შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. ირგვლივ შეინიშნება სხვა ნაგებობათა ნაშთებიც. სამხრეთ-აღმოსავლეთით შემთხვევით ამოთხარეს დიდი ზომის ჩაკიდული ქვევრის ფუძე (ამჟამად დევს ეკლესიის სამხრეთ კედელთან).
დარია ვედრებისელი

დარია კონსტანტინეს ასული ვედრებისელი (ნამდვილი გვარი — მალიევა-კალგინა; დ. 1874, სოფ. ვედრება, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 მაისი, 1925, მცხეთა ) — მწერალი, პუბლიცისტი, წარმოშობით ოსი, არქიტექტორ ანატოლი კალგინის ცოლი.

დაამთავრა ბაქოს ქალთა გიმნაზია (პედაგოგიური განხრით) და იქვე დაიწყო მუშაობა მასწავლებლად. აქტიურად ჩაება ბაქოს კულტურულ-საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. 90-იანი წლებიდან დაიწყო ლიტერატურული საქმიანობა. მოთხრობებსა (მ. შ. „ხიზნები“, 1898) და ნარკვევებს აქვეყნებდა ბაქოს, თბილისის და პეტერბურგის რუსულ პრესაში („რუსსკოე ბოგატსტვო“, „კავკაზ“, „ზაკავკაზიე“). 1908 წელს პეტერბურგში ნ. გორბუნოვის გამომცემლობამ გამოსცა ვედრებისელის მოთხრობების კრებული „ხელუხლებელი კუთხე: ქართული მოთხრობები“ ( გამოცემა 1912, თბილისი). ვედრებისელს შემოქმედებითი და მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა ცნობილ ქართველ და რუს მოღვაწეებთან: ვ. კოროლენკოსა და ნ. მიხაილოვსკისთან, დ. ოვსიანიკო-კულიკოვსკისთან, ე. გაბაშვილთან, გ. თუმანიშვილთან, ნ. ნაკაშიძესთან, ა. ერისთავ-ხოშტარიასა და სხვებთან. დაკრძალულია მცხეთის სამთავროს ეკლესიის გალავანში.
ნანა ნაზაროვა

ნანა (წოვინარ) ნაზაროვა (დ. 1 ივლისი, 1956, თბილისი) — სამოქალაქო უფლებების დამცველი.

ბიოგრაფია
ნანა ნაზაროვა დაიბადა 1956 წლის 1 ივლისს, ქალაქ თბილისში. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. 1996 წელს დააარსა ადამიანის ჰარმონიული განვითარების ხელშემწყობი საზოგადოება, 1998 წლიდან ჩართულია ქალთა უფლებების დაცვის მოძრაობაში. იგი 1999 წლიდან მონაწილეობს ადამიანის უფლებათა დაცვის, სოციალური რეაბილიტაციისა და ადაპტაციის ტრენინგებში.

მუშაობდა შრომის მედიცინისა და ეკოლოგიის კვლევითი ინსტიტუტის მათემატიკური მოდელირების ლაბორატორიაში. 2000 წლიდან თანამშრომლობს საერთაშორისო ქსელთან — „ევროპული პლატფორმა ტრეფიკინგის, მონობისა და ექსპლუატაციის წინააღმდეგ“, როგორც ექსპერტი და მკვლევარი მიგრაციისა და მისი კრიმინალური ასპექტების, ადამიანის ვაჭრობასთან ბრძოლის საკითხებში. ამ სფეროში არის 50-ზე მეტი პროექტის ავტორი და ტრეფიკინგისა და მიგრაციის საკითხებზე გამოქვეყნებული რვა პუბლიკაციის თანაავტორი.
თეთრი ბიმი შავი ყურით (ფილმი)

„თეთრი ბიმი შავი ყურით“ — 1977 წლის საბჭოთა ორნაწილიანი მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია სტანისლავ როსტოცკი, ფილმი გაბრიელ ტროეპოლსკის ამავე სახელწოდების მოთხრობის ადაპტაციაა.

ფილმი რეჟისორ ს. როსტოცკისა და მსახიობ ვიაჩესლავ ტიხონოვის მეექვსე თანამშრომლობაა. გადაღებები კალუგაში მიმდინარეობდა. მისი პირველი გამოსვლისას ფილმი 20 მილიონზე მეტმა მაყურებელმა ნახა. ცენტრალური ტელევიზიით ფილმი პირველად 1980 წლის 26 და 27 აგვისტოს აჩვენეს.

სურათი 1979 წელს ნომინირებული იყო ოსკარზე, როგორც საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი

1978 წელს, ჟურნალ „საბჭოთა ეკრანის“ გამოკითხვის მიხედვით, იგი წლის საუკეთესო ფილმად იქნა აღიარებული. ვიაჩესლავ ტიხონოვის ნამუშევარი ამ ფილმში დაჯილდოვდა ლენინური პრემიით.

სიუჟეტი
ძაღლის ისტორია, რომელიც მოულოდნელად მარტო დარჩება პატრონის ავადმყოფობის გამო. დაბადებიდან თეთრი ფერის ბიმი, რომელიც არ შეესაბამება შოტლანდიური სეტერების სტანდარტს, ბინაში თავის მფლობელთან, მარტოხელა პენსიონერ, ივანე ივანეს ძესთან ერთად ცხოვრობს. პატრონს, ყოფილ ჟურნალისტს, დიდი სამამულო ომის მონაწილეს და ინვალიდს, ახლა კი მხიარულ მონადირეს, უყვარს თავისი ძაღლი და სისტემატიურად დაჰყავს ტყეში სანადიროდ.

მოულოდნელად, პატრონს ძველ ჭრილობაში ჩარჩენილმა ნამსხვრევმა შეახსენა თავი, ის მოსკოვში გადაიყვანეს სამკურნალოდ. ძაღლი მეზობელს მიაბარეს, მაგრამ უყურადღებობის გამო, პატრონის საძებნელად გაიქცა ბინიდან და ქუჩაში, მეთვალყურეობის გარეშე დარჩა. მოგზაურობისას ბიმი ხვდება უამრავ ადამიანს — კეთილს და ბოროტს, მოხუცს და ახალგაზრდას. თითოეული მათგანი განსხვავებულად ექცევა, მაგრამ ვერავინ ახერხებს მის მუდმივად შეფარებას.

გადაღების გეოგრაფია
გადაღებები კალუგაში მიმდინარეობდა. ფილმში არაერთხელ ჩანს ხედი კინოთეატრ „კოსმოსზე“ (დანგრეულია 2006 წელს, მდებარეობდა მშვიდობის მოედანთან, საარბიტრაჟო სასამართლოს ადგილზე). მთავარი გმირი, ივანე ივანეს ძე ცხოვრობს კალუგის ცენტრსა და გარეუბანს შორის, ოკას ნაპირებიდან არც თუ ისე შორს, ხუთსართულიან კორპუსში, რომელიც მდებარეობს პლეხანოვის ქუჩაზე, № 94. მის სახლთან არის ცნობილი არქიტექტურული ძეგლი - კორობოვის ქვის დარბაზები, რომლებიც ხშირად ხვდება ფილმის კადრში. შესაძლებელია ასევე ძველი აგურის სახლის ამოცნობა, რომელიც ჯერ კიდევ არსებობს (კოსმონავტ კომაროვის ქუჩა № 47). ოპერაციის შემდეგ მოსკოვიდან დაბრუნებული ივანე ივანეს ძე ჩადის სადგურზე „კალუგა “. ფილმის დასასრული გადაღებულია ცენტრალურ პარკში სამების საკათედრო ტაძრის გვერდით.

როლებში
ვიაჩესლავ ტიხონოვი - ივანე ივანეს ძე, ბიმის პატრონი
ვალენტინა ვლადიმიროვა - მეზობელი
ივან რიჟკოვი - პავლე, სახლმმართველი
ირინა შევჩუკი - დაშა, სტუდენტი
ვასილი ვორობიოვი - ტოლიკი
მიხეილ ზიმინი - ტოლიკის მამა
რიმა მანუკოვსკაია - ტოლიკის დედა

გადამღები ჯგუფი
სცენარის ავტორი: სტანისლავ როსტოცკი და გავრილ ტროეპოლსკი
რეჟისორი: სტანისლავ როსტოცკი
ოპერატორი: ვიაჩესლავ შუმსკი
მხატვარი: სერგეი სერებრენიკოვი
კომპოზიტორი: ანდრეი პეტროვი
დირიჟორი: ვლადისლავ ჩერნუშენკო
ხმის ოპერატორი: იური ხრჟანოვსკი
აბათუბანი

აბათუბანი — ისტორიული სოფელი სამხრეთ საქართველოში. გურჯისტანის ვილაიეთის ახალციხის ლივის ჭაჭარაქის ნაჰიეში. სოფელი მოხსენიებულია 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“.

ქართველი აღმოსავლეთმცოდნის, აკადემიკოს სერგი ჯიქიას მცირე კომენტარი სოფლის შესახებ: „ერთგან ჩამიწერია, რომ აბათუბანი ახლაც სოფელიაო“, თუმცა არასრულყოფილი ჩანაწერის გამო,
ეს საკითხი გაურკვეველი დარჩა.

გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით სოფელ აბათუბანის წლიური გადასახადების ჯამი მარცვლეულსა და სხვაზე შეადგენდა 3000 ახჩას.
საბაზრო სოციალიზმი

საბაზრო სოციალიზმი — სოციალიზმის ფორმა, დამყარებული თვითმმართველ კოოპერატიულ საწარმოებზე რომლებიც საბაზრო კონკურენციის კონტექსტში ფუნქციონირებენ. საბაზრო სოციალიზმის საწყისი მოდელი შეიძლება მივაკვლიოთ ადამ სმითის აზროვნებასა და კლასიკურ ეკონომიკურ თეორიას, რომელიც სთავაზობდა კოოპერატიულ კომპანიებს ფუნქციონირებას თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკაში.

საბაზრო სოციალისტურ ეკონომიკაში ფირმები ოპერირებენ მოთხოვნა-მიწოდების კანონის მიხედვით და ფუნქციონირებენ მაქსიმალური მოგების მისაღებად. საბაზრო სოციალიზმსა და კაპიტალიზმს შორის პრინციპული განმასხვავება ისაა, რომ კომპანიების მოგებას არა კერძო პირები, არამედ მთლიანი საზოგადოება იღებს.

არასაბაზრო სოციალიზმსა და საბაზრო სოციალიზმს შორის განმასხვავებელი ფაქტორია საწარმოო რესურსების ბაზრის არსებობა და საწარმოების მომგებიანობის კრიტერიუმები. საზოგადოებრივ საკუთრებაში არსებული ფირმების მოგება შეიძლება გამოყენებულ იქნას სამომავლო წარმოებაში რეინვესტირებისათვის, სახელმწიფო და სოციალური ხარჯების პირდაპირი დაფინანსებისათვის ან მთლიან საზოგადოებაზე სოციალური დივიდენდების ან საბაზისო შემოსავლის სახით გადანაწილებისათვის.

საბაზრო სოციალიზმის ისეთი მომხრეების აზრით, როგორიც იაროსლავ ვანეკია, ნამდვილი თავისუფალი ბაზრების არსებობა პროდუქტიული საკუთრების კერძო მფლობელობაში არსებობის შემთხვევაში შეუძლებელია. პირიქით, მისი მტკიცებით, კერძო საკუთრების არსებობა, რომელიც იწვევს კლასობრივ განსხვავებებსა და შემოსავლებსა და ძალაუფლებაში უთანასწორობას, დომინანტურ კლასს ეხმარება ბაზრის თავის სასარგებლოდ მოწყობაში ან მონოპოლიის ან საბაზრო ძალაუფლების სახით. ვანეკის აზრით, დომინანტური კასტა თავისი სიმდიდრით და რესურსებით ზეგავლენას ახდენს მთავრობაზე, რომელიც ფულის სანაცვლოდ კონკრეტული ბიზნესებისათვის ხელსაყრელ კანონებს იღებს. ვანეკი აცხადებს, რომ სოციალისტურ ეკონომიკაში, რომელიც კოოპერატივებს და თვითმმართველ საწარმოებს ემყარება, მუშახელს პროდუქტიულობის გასაზრდელად მეტი მოტივაცია აქვს, რადგან საწარმოს წარმატების შემთხვევაში საბაზისო ხელფასის გარდა დამატებით გამომუშავებული მოგების ნაწილსაც მიიღებს. პროდუქტიულობის გასაზრდელად ძლიერი მოტივაციების შექმნა, რომელიც იაროსლავ ვანეკის აზრით სოციალისტურ ეკონომიკაში კოოპერატივებისა და თვითმმართველი საწარმოების მეშვეობითაა შესაძლებელი, სხვადასხვა მოაზროვნეების მოსაზრებით, ასევე შესაძლებელია თავისუფალ ეკონომიკაშიც იმ შემთხვევაში, თუ თანამშრომლების მიერ კომპანიების ფლობა ნორმად იქცევა. ამ იდეის მომხრეთა შორის არიან მოაზროვნეები ლუის ო. კელსო და ჯეიმზ ს. ალბუსი.
დიმიტრი ვეზირიშვილი

დიმიტრი გიორგის ძე ვეზირიშვილი (დ. 15 მაისი, 1825, სოფ. ოსიაური, ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 18 აპრილი, 1898, თბილისი) — თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1879).

დიმიტრი ვეზირიშვილი იყო შვილიშვილი ერეკლე -ის ნასაღჩიბაშის გიორგი ვეზირიშვილისა და შვილი შტაბს-კაპიტან თავად გიორგი ვეზირიშვილისა, რომელმაც თავი ისახელა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1828-1829) ქართლის მილიციის რაზმით გოგიას ციხის დაცვით (1828 წლის ივლისი).

დიმიტრი ვეზირიშვილს ოფიცრის ჩინი 1846 წლიდან ჰქონდა. ძირითადად მსახურობდა მე-14 ქართველ გრენადერთა პოლკში. მონაწილეობდა ყირიმისა (1853–1856) და რუსეთ-ოსმალეთის (1877–1878) ომებში. 1873 წლიდან ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება, მეთაურობდა გრენადერთა სარეზერვო ბატალიონს ბათუმში. თავის მოგონებებში იხსენიებს დავით კლდიაშვილი, რომელიც მასთან მსახურობდა („პოლკოვნიკი ვეზირიშვილი... ახირებული ადამიანი იყო: თავის ნაწილს ისე უყურებდა, თითქოს იქ მისი ყმები იყვნენ.“).

1879 წელს ვეზირიშვილმა მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. გარდაიცვალა 1898 წელს. დაკრძალულია სოფ. ოსიაურში, საგვარეულო აკლდამაში. ვეზირიშვილის ცოლი იყო (1856 წლიდან) პოეტ ნიკოლოზ ბარათაშვილის და — ბარბარე (დ. 1838 — გ. 1919). ჰყავდა სამი შვილი:
ნინო (დ. 1859 — გ. 1893) — ვასილ მაჩაბლის ცოლი, იმსხვერპლა ქოლერის ეპიდემიამ.
ელისაბედი (დ. 1861 — გ. 1918) — თავად იოსებ ფალავანდიშვილის ცოლი (1898-1915), მოკლეს ოსიაურში ბოლშევიკური ანარქიის დროს.
გიორგი (დ. 1864 — გ. 1918) — საზოგადო მოღვაწე, მოკლეს ოსიაურში ბოლშევიკური ანარქიის დროს.
ალექსანდრე ჩავლეიშვილი

ალექსანდრე ჩავლეიშვილი (დ. 1908, ჩანჩეუთი გ. 1978 ) — ქართველი მეცნიერი, საზოგადო მოღვაწე.

1931 წელს დაასრულა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.

1935-1937 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც კითხულობდა ლექციებს. 1937 წელს წარმატებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია.

1938 წლიდან დაიწყო მოღვაწეობა ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1938-1944 წლებში იკავებდა დირექტორის მოადგილის თანამდებობას სასწავლო-სამეცნიერო დარგში. პარალელურად, 1938 წლიდან 1961 წლამდე ხელმძღვანელობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრას. 1979 წელს მიენიჭა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორის წოდება და გახდა პროფესორი.

წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ინსტიტუტში არსებულ ახალგაზრდა მწერალთა წრეს. ასევე, აქტიურად იყო ჩართული ამ წრის მიერ დაარსებული ჟურნალ „მაჭახელას" საქმიანობაში.

1971 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „აკაკი წერეთლის მხატვრული ოსტატობის საკითხები.“
ვასილ ჯალიაშვილი

ვასილ ჯალიაშვილი (დ. 1912, ფანიანი — გ. 2000) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი.

1935 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის გეოლოგიურ-საძიებო ტექნიკუმი მატერიალურ საბადოთა ძიების ტექნიკოს-გეოლოგ მაძიებლის სპეციალობით.

1947 წელს მოსკოვის ორჯონიკიძის სახელობის გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტი დაამთავრა, სადაც სწავლობდა სამთო ინჟინერ-ჰიდროგეოლოგიასა და საინჟინრო გეოლოგიას. 1935-1937 წლებში მუშაობდა სვანეთის რეგიონში, „სოიუზმიშიაკის“ გეოლოგიურ პარტიაში, როგორც ტექნიკოსი. 1937-1940 წლებში შორეულ აღმოსავლეთში, სკოვოროდინის (ჩიტის ოლქი) ჰიდროგეოლოგიურ ჯგუფში აგრძელებდა საქმიანობას. 1941 წელს მოსკოვის გეოლოგიურ ინსტიტუტში მონაწილეობდა ბაქოს ექსპედიციის ორგანიზებაში. 1941-1945 წლებში მონაწილეობას იღებდა მე-2 მსოფლიო ომში.

1947-1949 წლებში ხელმძღვანელობდა ახტალის ჰიდროგეოლოგიურ სამუშაოებს საქართველოს კურორტოლოგიის ინსტიტუტში. შემდეგ, 1950-1952 წლებში, იყო ჯავის ჰიდროლოგიური ექსპედიციის უფროსი. 1954-1955 წლებში მსახურობდა როგორც ინჟინერ-გეოლოგი ფიზიკურ-ქიმიური ლაბორატორიაში, და ამავე დროს მისი გამგე იყო. 1955 წლიდან ხელმძღვანელობდა ჰიდროლოგიურ განყოფილებას და 1968 წლიდან გარდაცვალებამდე ჰიდრომინერალური რესურსების შესწავლის მიმართულებით მუშაობდა.

ჯილდოები
1999 - საქართველოს ღირსების ორდენი
1998 - ღირსების მედალი
1985 - სამამულო ომის ხარისხის ორდენი
სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება)
ეტონი, ბერკშირი

ეტონი - ქალაქი ბერკშირში, ინგლისში, მდინარე ტემზის ნაპირზე უინძორის მახლობლად. 2011 წლის აღწერის თანახმად ეტონის მოსახლეობა 4692 ადამიანს შეადგენს . ეტონი ისტორიულად ბუკინგემშირის ისტორიული საგრაფოს საზღვრებში შედიოდა, 1974 წელს იგი მოექცა ბერკშირის ადმინისტრაციის ქვეშ ადგილობრივი მმართველობის აქტის თანახმად. ქალაქი ცნობილია, ეტონი კოლეჯით.

ისტორია
სახელი მომდინარეობს ძველი ინგლისურიდან -, რაც ნიშნავს "მდინარესპირა ქალაქს", რაც მიუთითებს ეტონის სიახლოვეს მდინარე ტემზასთან . მიწა, რომელიც ახლა ეტონია, ოდესღაც ეკუთვნოდა დედოფალ ედიტის მამულს, ედუარდ აღმსარებლის ცოლს. მიწა ნორმანელებმა 1066 წლის შემდეგ მიითვისეს. ხოლო . 1

ეტონი დადებითად მოდერნიზებული იყო და გახდა პირველი სოფელი დიდ ბრიტანეთში, რომელსაც ჰქონდა საკუთარი საფოსტო ოფისი და თანამედროვე სადრენაჟო სისტემა. 1925 წლისთვის ქალაქი აღწერილი იყო, როგორც უფრო კომერციული, ვიდრე საცხოვრებელი, რომელიც ემსახურებოდა კოლეჯის მოსწავლეებს. 1

გამორჩეული ხალხი
უილიამ ოუტრედი (1574–1660), მათემატიკოსი და სასულიერო პირი
ედმუნდ ბრისტოუ (1787–1876), მხატვარი, დაიბადა ეტონში და მთელი ცხოვრება უინძორის მხარეში ცხოვრობდა.
ჩარლზ დიუკ იონგი (1812–1891), ინგლისელი ისტორიკოსი, კლასიკოსი და კრიკეტისტი
ჯორჯ ე დევისი (1850–1906), ქიმიური ინჟინერიის დამფუძნებელი მამა
ირაკლი ვეზირიშვილი

ირაკლი იოსების (ნიკოლოზის) ძე ვეზირიშვილი (დ. 1 აგვისტო, 1866, სოფ. ოსიაური, ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტი, — გ. წ. უცნობია) — ქართველი სამხედრო პირი, გენერალი (1919).

დაიბადა ოსიაურელი მემამულისა და პოეტის, თავად ნიკოლოზ (იოსებ) ვეზირიშვილის და ნინო ბეგთაბეგოვის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის კადეტთა კორპუსსა და კონსტანტინეს მე-2 სამხედრო სკოლაში, დაამთავრა ალექსანდრეს სამხედრო-იურიდიული აკადემია (1901). სამხედრო სამსახურში იყო 1885 წლიდან. 1907 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის, 1911 წელს — პოლკოვნიკის წოდება. 1907-1911 წლებში მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო გამომძიებლად, 1911-1917 წლებში — კავკასიის სამხედრო-საოლქო სასამართლოს სამხედრო პროკურორის თანაშემწედ.

1918 წლიდან იყო საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, 1919-1921 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო პროკურორი. შემდგომი ბედი უცნობია. 1907 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. დაჯილდოებულია წმ. ანას (1906) და (1915), წმ. სტანისლავის (1909) და წმ. ვლადიმერის (1915) ხარისხის ორდენებით. ცოლად ჰყავდა ანასტასია, პოლკოვნიკ პავლე მაჭავარიანის ასული.
ოთარ ვეზირიშვილი

ოთარ შალვას ძე ვეზირიშვილი (დ. 5 ოქტომბერი, 1938, თბილისი) — ქართველი ენერგეტიკოსი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1987), საქართველოს დამსახურებული გამომგონებელი (1989).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი (1961). მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენერგეტიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1978 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში (2013 წლიდან — სრული პროფესორი).

სამეცნიერო კვლევის სფეროა ენერგოდამზოგი პროგრესული ტექნოლოგიების დამუშავება, განახლებადი ენერგორესურსების ეფექტური გამოყენებისათვის დანადგარების შექმნა და ეკოლოგიური სისტემის დაცვის კომპლექსური სქემების დანერგვა. გამოქვეყნებული აქვს 18 მონოგრაფია და 9 სახელმძღვანელო. აქვს 7 გამოგონება. 1974 წელს ვეზირიშვილმა ვ. გომელაურთან ერთად შექმნა სსრ კავშირში პირველი თბური ტუმბო, რომელიც დაინერგა სამტრედიის ჩაის ფაბრიკაში.
ზაზა ბოჭოიძე

ზაზა ბოჭოიძე (დ. 1978, მანავი, საგარეჯო — გ. 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, გმირი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შემდეგ დაამთავრა მარნეულის უნივერსიტეტი. წარმატებით გაიარა კომპიუტერისა და საბანკო საქმის კურსები. მესამე კურსზე, სასამართლოში დაიწყო მუშაობა მოსამართლის თანაშემწედ, შემდეგ 2 წელი ადვოკატად მუშაობდა. წარმატებით გაიარა კომპიუტერისა და საბანკო საქმის კურსები.

ჯილდოები და წოდებები
2008 წელს დაჯილდოვდა მედლით, „მხედრული მამაცობისთვის“

ხსოვნა
მარნეულში სკვერს ზაზა ბოჭოიძის სახელი უწოდეს
უბანს სადაც იგი გაიზარდა, ზაზა უწოდეს
მუნის შარიფოვი

მუნის მაჰამად ისმაილ ოღლუ შარიფოვი (; დ. 24 აპრილი, 1962, არაბოჯაღი, აღდაშის რაიონი) — აზერბაიჯანელი მუსიკოსი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2016).

ბიოგრაფია
მუნის შარიფოვი დაიბადა 1962 წელს. 1977 წელს სწავლობდა ა.ზეინალის სახელობის სამუსიკო ტექნიკურ კოლეჯში, ხოლო 1986 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.

1990 წლიდან მუშაობდა ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში კონცერტმაისტერ-მასწავლებლად. ბაქოს მუსიკალური აკადემიის უძველესი მუსიკალური ინსტრუმენტების აღდგენის სამეცნიერო ლაბორატორიის თანამშრომელი იყო.

2002 წელს მან წარმატებით წარმოადგინა აზერბაიჯანის მუსიკალური ხელოვნება საკონცერტო პროგრამით იუნესკოს ღონისძიებებზე პარიზსა და სტრასბურგში. ანსამბლთან ერთად მაღალ დონეზე გამოვიდა 2005 წელს დუშანბეში გამართულ ფესტივალზე „გულების ხმა“ და სტამბოლში „ისლამური ქვეყნების კულტურის კვირეულის“ ფარგლებში ორგანიზებულ კულტურულ პროგრამებში.
2016 წლის 19 სექტემბერს მიენიჭა სახალხო არტისტის საპატიო წოდება აზერბაიჯანული მუსიკალური კულტურის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.
გიორგი იმერლიშვილი

გიორგი იმერლიშვილი (დ. 1914, შილდა — გ. 1942) — ქართველი ჰუმანიტარი.

ბიოგრაფია
მოსკოვში ასპირანტურის დასრულების შემდეგ, 1939 წელს თბილისში დაბრუნდა. დაკავებისას 788-ე პოლკის უმცროსი ლეიტენანტის წოდება ჰქონდა. მან გადაწყვიტა, სამხედრო სამსახური გამოეყენებინა არა საბჭოთა წყობილების დასაცავად, არამედ საქართველოს გადასარჩენად და მსხვერპლის თავიდან ასაცილებლად. წინააღმდეგობის ჯგუფის შექმნის იდეა მას გაუჩნდა. შეთქმულების იდეური ხელმძღვანელი კოტე ხიმშიაშვილი გახდა, ხოლო ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი - კოტე ჯოგლიძე. მან თანამოაზრეებს სამშობლოს გადარჩენის გეგმა გააცნო: საბჭოთა არმიის დამარცხების შემთხვევაში, გერმანელებისთვის წინააღმდეგობა არ უნდა გაეწიათ და მათთან მოლაპარაკება გაემართათ.

იგი დარწმუნებული იყო, რომ გერმანელების საქართველოში შემოსვლის შემთხვევაში, მათ ქართული ემიგრაციის თვალსაჩინო ფიგურები - გრიგოლ რობაქიძე და ზურაბ ავალიშვილი შემოჰყვებოდნენ. შეთქმულთა აზრით, სწორედ ისინი იყვნენ ქართული სახელმწიფოს მეთაურობის საუკეთესო კანდიდატები. თუმცა, ეს მხოლოდ ვარაუდი და სურვილი იყო, რომლის გამართლებაც გაურკვეველი რჩებოდა. ის კიროვაბადში (დღევანდელი განჯა) დისლოცირებულ სამხედრო ნაწილში მსახურობდა. ჯარში გაწვევის შემდეგ იქვე მოხვდა კოტე ხიმშიაშვილიც. საგამოძიებო მასალებში აღნიშნულია, რომ ჰიტლერულ გერმანიასთან ომის დაწყების პირველ თვეებში, კიროვაბადის 35-ე და 83-ე სათადარიგო მსროლელ პოლკებში მობილიზაციით ანტისაბჭოურად განწყობილმა ელემენტებმა შეაღწიეს.

ავჭალის 35-ე სპეციალური დანაყოფი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაჯგუფება მჭიდროდ დაუკავშირდნენ ერთმანეთს. ეს არალეგალური სამხედრო-მეამბოხე ორგანიზაცია გეგმავდა შეიარაღებულ აჯანყებას საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ, თუკი გერმანელები მოსკოვს აიღებდნენ და საქართველოს დამოუკიდებლობას გერმანიის პროტექტორატის ქვეშ გამოაცხადებდნენ. მის მიერ ფრონტიდან გამოგზავნილ ყველა წერილს საბჭოთა სპეცსამსახურები საგანგებოდ ამოწმებდნენ. მალე მისი კვალი გაქრა და ძებნაც გამოცხადდა. ოჯახს შეატყობინეს, რომ იგი 1942 წლის თებერვალში უგზო-უკვლოდ დაიკარგა. სინამდვილეში კი სპეცსამსახურის თანამშრომლებმა ის ფრონტის წინა ხაზიდან თბილისში გადაიყვანეს. გზაში მან გაქცევა სცადა, მაგრამ უშედეგოდ.

თბილისში იგი შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის ციხეში მოათავსეს. 1942 წლის 27 იანვარს მან პირველი ჩვენება მისცა. დადგენილებაში ნათქვამია, რომ მან კონტრრევოლუციურ ორგანიზაციაში გადაიბირა სამხედრო და სამოქალაქო პირები. მისი მიზანი იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენა შეიარაღებული ამბოხების გზით.
1942 წლის 20 სექტემბერს მას ამიერკავკასიის ფრონტის სამხედრო ტრიბუნალმა მიუსაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა – დახვრეტა ქონების კონფისკაციით. ეს ამბავი ოჯახმა მხოლოდ 1990 წელს პრესიდან შეიტყო. იგი იყო ორგანიზაცია „სამანის" (საქართველოს აყვავებისათვის მებრძოლი ახალგაზრდა ნაციონალისტები) წევრი - იატაკქვეშა პატრიოტული ორგანიზაცია მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ საბჭოთა საქართველოში, რომელიც მიზნად ისახავდა საბჭოთა რეჟიმის დამხობას და საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენას.
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (1980)

აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1980 წლის არჩევნები — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატების რიგით მეათე არჩევნები, რომელიც გაიმართა 1980 წლის 24 თებერვალს. კენჭისყრის შედეგად ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობამ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს შემადგენლობა დააკომპლექტა. აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია შედგა 1980 წლის 20 მარტს ქალაქ სოხუმში.

1980 წლის 24 თებერვალს გაიმართა აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები. აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებისათვის შეიქმნა 140 საარჩევნო ოლქი. კენჭისყრა დაიწყო ყველა საარჩევნო უბანში დილის 6:00 საათზე და დამთავრდა საღამოს 10:00 საათზე ადგილობრივი დროით. არჩევნები ჩატარდა ყველა 140 საარჩევნო უნაბში. უბნებზე დათვლილი ხმები დროულად იქნა წარმოდგენილი ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში.

საოლქო საარჩევნო კომისიების მონაცემებით აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 315,821 კაცმა ანუ 99.99%-მა. აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატობის კანდიდატებს ხმა მისცა ყველა საარჩევნო ოლქის მიხედვით 315,796 ამომრჩეველმა. დეპუტატობის კანდიდატთა წინააღმდეგ ხმა მისცა 25 კაცმა.

ყველა დეპუტატობის კანდიდატმა, ვინც კენჭი იყარა 140-ვე საარჩევნო ოლქში, მიიღო ხმების აბსოლუტური უმრავლესობა და აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შესახებ კანონის 52-ე მუხლის შესაბამისად არჩეულები არიან დეპუტატებად. ყველა არჩეული დეპუტატი კომუნისტებისა და უპარტიოთა ბლოკის კანდიდატია.

აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატთა შემადგენლობაში არჩეულნი იყვნენ: 44 მუშა (31.4%), 27 კოლმეურნე (19.3%), 57 ქალი (40.7%), 51 უპარტიო (36.4%).
გიორგი ვეკუა

გიორგი ერმილეს ძე ვეკუა (დ. 12 ივლისი, 1925, სოფ. ბარღები, ახლანდ. გალის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2012) — ქართველი ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1978), პროფესორი (1979).

მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში (1941-1945). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1951). იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფილოსოფიის კათედრის გამგე (1962–1994), საზოგადოებრივ მეცნიერებათა კათედრის პროფესორი (1994 წლიდან). ვეკუას კვლევის ძირითადი მიმართულებებია რელიგიის ისტორია, მატერიალური დიალექტიკა, თანამედროვე მედიცინის ფილოსოფიური საკითხები.
ნოგალესის მუნიციპალიტეტი

ნოგალესი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 264 782 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 20.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 756.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 150.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1884 წლის 11 ივლის შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნოგალესი.
ონავასის მუნიციპალიტეტი

ონავასი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 365 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.5%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 534.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ონავასი.