iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თამაზ ანთაძე

თამაზ ანთაძე (დ. 1 ივნისი, 1935, თბილისი — გ. 17 ნოემბერი, 2002, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა ხელბურთელი და ხელბურთის მწვრთნელი. საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი.

ბიოგრაფია
თამაშობდა თბილისის „ბურევესტნიკსა“ (1960–1970) და საბჭოთა კავშირის ნაკრებში (1964–1970). საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1962, 1964), სამგზის მეორე (1965, 1966, 1967) და მესამე (1963) პრიზიორი. ჩამოაყალიბა გუნდები: „დინამო“ და „კოლმეურნე“ (1970), თელავში დააარსა ბავშვთა და მოზარდთა სპეციალიზებული სპორტული სკოლა (1981). იყო ოლიმპიური რეზერვების ხელბურთის სკოლის დირექტორი (1985–1988), ქუვეითის კლუბების „ალ არაბის“ (1989–1990), „კლაბ ქუვეითის“ (1991–1992) და ამ ქვეყნის ნაკრების (1993–1994) მწვრთნელი.

მისი ხელმძღვანელობით „ალ-არაბიმ" ქვეყნის თასი მოიგო (1990), „კლაბ ქუვეიტი" მესამე პრიზიორი (1992), ნაკრები კი აზიის თამაშების ჩემპიონი გახდა (1994).

1970-იან წლებში ტრესტ „ალაზანმშენის" მთავარ ინჟინრად მუშაობისას მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კახეთის სპორტულ ცხოვრებაში — მისი ხელმძღვანელობით აშენდა თელავში სპორტთამაშების დარბაზი, ჩოგბურთის კორტები, ხოლო გომბორის ქედზე, ცივის მთაზე — სამთო-სათხილამურო ტრასა და საბაგირო. საბაგირო შემდეგ გუდაურში გადაიტანეს, ხოლო კორტებსა და დარბაზში დღესაც იმართება საერთაშორისო შეჯიბრებები.

თამაზ ანთაძემ, როგორც მოთამაშემ, მწვრთნელმა და სელექციონერმა დიდი ღვაწლი დასდო საქართველოში სპორტის ამ სახეობის განვითარებას.

მიღწევები
საკლუბო
„ბურევესტნიკი“ თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962, 1964
საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1965, 1966, 1967
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1963

სამწვრთნელო
„ალ-არაბი“
ქუვეითის თასი: 1990
„კლაბ-ქუვეითი“
ქუვეითის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1992
ქუვეითის ეროვნული ნაკრები
აზიის თამაშების ჩემპიონი: 1994
თეიმურაზ კაკულია

თეიმურაზ კაკულია (დ. 26 აპრილი, 1947, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 25 აგვისტო, 2006, თბილისი, საქართველო) — საბჭოთა ყოფილი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი 91-ე ჩოგანი.

დიდი სლემის ტურნირებზე ერთეულთა თანრიგში კაკულიას საუკეთესო მიღწევა აშშ-ის ღია პირველობის მეოთხე რაუნდში გასვლა იყო, ხოლო წყვილებში იგი ალექსანდრე მეტრეველთან ერთად ავსტრალიის ღია პირველობის ნახევარფინალში გავიდა 1973 წელს. ერთეულთა რეიტინგში კაკულიას უმაღლესი პოზიცია იყო 91-ე, 1975 წელს.

მისი სხვა მიღწევებიდან აღსანიშნავია ევროპის ოთხგზის ჩემპიონობა მოყვარულთა შორის, სსრკ-ს 6 ჩემპიონის ტიტული (ალექსანდრე მეტრეველთან ერთად წყვილთა თანრიგში 1972–76 წლებში და შერეულ წყვილებში მარინა ჩუვირინასთან ერთად 1969 წელს). კაკულია 3-ჯერ გახდა სსრკ-ს თასის გამარჯვებული 1972, 1975 და 1976 წლებში. იგი 11 წლის განმავლობაში შედიოდა სსრკ-ს საუკეთესო მამაკაც ჩოგბურთელთა ათეულში. მონაწილეობას იღებდა დეივისის თასზე სსრკ-ს ნაკრებში. კაკულია იყო საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1977) და საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. წლების განმავლობაში იყო ლეილა მესხის პირადი მწვრთნელი.

დიდი სლემის ტურნირებზე ასპარეზობის შედეგები
საინტერესო ფაქტები
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც თეიმურაზ კაკულია 1976 წლის საქართველოს მეექვსე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.
ილარიონ ხაზარაძე

ილარიონ (ლარიკ) ხაზარაძე (დ. 31 იანვარი, 1937, თბილისი — გ. 2013, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი.

1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. კალათბურთის თამაში დაიწყო 1948 წელს თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის სპორტულ სკოლაში მწვრთნელ თამარ გეგელაშვილთან. 1955-1965 წლებში გამოდიოდა თბილისის „დინამოში“. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (1960, 1961), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცეჩემპიონი (1959) და მესამე პრიზიორი (1956), თბილისის ნაკრების შემადგენლობაში ქალაქების ტურნირში გამარჯვებული (1959), ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი (1962), „დინამოს“ საერთაშორისო ტურნირებისა და საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით.
იური ოსიპოვი

იური ოსიპოვი (დ. 16 მარტი, 1937, სტალინგრადი) — საბჭოთა მოფარიკავე. მსოფლიო ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი გუნდურ პირველობაში (1957), მსოფლიო ჩემპიონი გუნდურ პირველობაში (1962, ბუენოს აირესი). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი პირად შეჯიბრებაში (1957), მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1959), მეორე (1961) და მესამე პრიზიორი (1963). სსრკ სამგზის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (57, 60, 62), ორგზის მეორე (1957, 62 — პირადში) და ორგზის მესამე (1960 გუნდურში, 63 — პირადში) პრიზიორი. სსრკ თასის მფლობელი (1960). 1959 წლის მელბურნის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

ძირითადი შედეგები
გიორგი მაისურაძე (მხატვარი)

გიორგი ივანეს ძე მაისურაძე (დ. 6 ივლისი, 1817, წინანდალი — გ. 18 ივლისი, 1885, ქუთაისი) — ქართველი მხატვარი და ფერმწერი. ითვლება ქართული პორტრეტული ფერწერის რეალისტური მიმდინარეობის ფუძემდებლად. პირველი ქართველი და პირველი კავკასიელი, რომელმაც განათლება მიიღო პეტერბუგის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიაში.

ბიოგრაფია
გიორგი მაისურაძე დაიბადა 1817 წლის 6 ივლისს, თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინანდალში, ალექსანდრე ჭავჭავაძის ყმის ოჯახში.

გიორგიმ  სიყრმიდანვე  გამომჟღავნა მხატვრობის ნიჭი, რითაც ალექსანდრე ჭავჭავაძის ყურადღება მიიპყრო. მისივე დახმარებით გაემგზავრა რუსეთში, ორი წელი იცხოვრა მოსკოვში (1835–1837) ალექსანდრე ჭავჭავაძის ბიძასთან, ქართველ საზოგადო მოღვაწე გიორგი ავალიშვილთან, რომელიც დიდი გავლენით სარგებლობდა არა მარტო რუსეთში მცხოვრებ ქართველთა წრეში, თვით მეფისწულთა შორისაც კი. სწორედ მან გააცნო გიორგი მოსკოველ ქართველებს.

1837 წელს სანქტ-პეტერბურგის სამოქალაქო სასამართლოს პალატის მეორე დეპარტამენტში გენერალ-მაიორისა და კავალერის თავად ალექსანდრე ჭავჭავაძის თხოვნით შედგენილ განთავისუფლების სიგელში პირდაპირაა მითითებული, რომ მხოლოდ იმ უჩვეულო წარმატებათა წაქეზებისათვის, რაც მაისურაძემ გამოიჩინა უკანასკნელ ორი წლის განმავლობაში ფერწერასა და ხატვაში ვათავისუფლებო (ყმობიდან). 1837 წლის 15 ოქტომბერს მისცეს ბილეთი №577, რომლის თანახმადაც შეეძლო პეტერბურგში მეცადინეობა და ცხოვრება ექვსი წელი. რუსეთში გატარებულმა წლებმა (1837–1844) დიდი გავლენა მოახდინა გიორგის მხატვრად ჩამოყალიბებაზე. იგი იყო პირველი ქართველი ფერმწერი, რომელმაც განათლება პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში, დიდი რუსი მხატვრის კ. ბრიულოვის სახელოსნოში მიიღო. 1844 წელს წარჩინებით დაამთავრა საიმპერატორო სამხატვრო აკადემია და მიენიჭა „კლასგარეშე“ მხატვრის წოდება, მხატვრისათვის დაწესებული პრივილეგიებით და უფლებებით. 1850 წლის ოქტომბერში გ. მაისურაძე საქართველოში დაბრუნდა და ქუთაისში დასახლდა. 1851 წლის 31 იანვარს მუშაობა დაიწყო კლასიკურ გიმნაზიაში (ახლანდელი №1 საჯარო სკოლა) კალიგრაფიისა და ხაზვა-ხატვის მასწავლებლად. იყო ნიკო ნიკოლაძის, ნიკო მარის, აკაკი წერეთელის, ბესარიონ ღოღობერიძის, გრიგოლ აბაშიძის და სხვათა ხატვის მასწავლებელი; მისი ნამუშევრებია: ავტოპორტრეტი (აკვარელი), ალექსანდრე ბაგრატის-ძე ბაგრატიონის (ზეთი, 1839), ალექსანდრე გარსევანის ძე ჭავჭავაძის (ზეთი), სალომე ივანეს ასული ჭავჭავაძის (ზეთი), ივანე იაკობის ძე ჭავჭავაძის (ზეთი), ნიკოლოზ გიორგის ძე აბულაძის (ზეთი), ქალიშვილების ელისაბედის და ოლიმპიადას, გიორგი შერვაშიძის, ა. ჭავჭავაძის ქალიშვილების ნინოს და ეკატერინეს, კონსტანტინე დადეშქელიანის, რაფიელ ერისთავის, ივანე კერესელიძის, დავით დადიანის და მიხეილ შერვაშიძის, და სხვა გამოჩენილ პიროვნებათა პორტრეტები.

გაბრიელ ქიქოძემ მის დასაფლავებაზე თქვა: „გიორგი მაისურაძის სიკვდილით საქართველომ ერთ-ერთი უწყინარი, ალალი და ქართული კულტურის მესვეური, დიდად ნიჭიერი ოსტატი დაკარგაო“.

გურჯაანის რაიონის სოფელ ვაჩნაძიანში ფუნქციონირებს გიორგი მაისურაძის სახელობის სოფლის ისტორიის მუზეუმი.

ქუთაისში მწვანე ყვავილას სასაფლაოზე მდებარე გიორგი მაისურაძის საფლავი განადგურებული იყო და საერთოდ, ვერ ხდებოდა მისი იდენტიფიცირება, 2000 წლის 6 მაისს მაისურაძეთა საგვარეულო კავშირმა აღადგინა და საფლავს დაადგა შავი მარმარილოს ქვა სადაც გამოსახულია გიორგი მაისურაძის პორტრეტი.
აზერბაიჯანის მოქალაქეობა

კანონი აზერბაიჯანის მოქალაქეობის შესახებ — კანონი მოქალაქეობის შესახებ, რომელიც განსაზღვრავს ვინ არის აზერბაიჯანის მოქალაქე.

მიმდინარე კანონი
ამჟამინდელი კანონი რეგულირდება აზერბაიჯანის კონსტიტუციით და რაც მთავარია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონით აზერბაიჯანის მოქალაქეობის შესახებ, რომელიც მიღებულია 1998 წლის 30 სექტემბერს. კონსტიტუცია განსაზღვრავს მოქალაქეობას შემდეგნაირად: „პირი, რომელსაც აზერბაიჯანის რესპუბლიკასთან გააჩნია პოლიტიკური და სასამართლო ურთიერთობები, ასევე საერთო უფლებები და ვალდებულებები, არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქე“. იგი ეფუძნება პირველ რიგში პრინციპს. იგი მოიცავს მოქალაქეობის უფლებას სომხეთიდან ლტოლვილი აზერბაიჯანელებისთვის და ეთნიკური აზერბაიჯანელებისთვის, რომლებიც  ცხოვრობენ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში. ორმაგი მოქალაქეობა არ არის აღიარებული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიერ.

მოქალაქეობა დაბადების მიხედვით
აზერბაიჯანი არის სახელმწიფო და არა სახელმწიფო , რაც ნიშნავს, რომ ის მოქალაქეობას ითხოვს სისხლის მიხედვით და არა დაბადების ადგილის მიხედვით.
მოსკოვის სამების ეკლესია (ბელი-გოროდი)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.753889
| გრძედი = 37.631389
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის სამების ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში, ბელი-გოროდის ტერიტორიაზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ჯერ კიდევ საუკუნეში ეკლესიის ადგილზე მოქმედებდა წმინდა ნიკიტა დიდმოწამის სახელობის ხის ეკლესია. 1620-იან წლებში იგი დაიწვა და ვაჭარ გრიგორი ნიკიტინოვის შეკვეთით 1628-1651 წლებში ააგეს ახალი ქვის ეკლესია წმინდა სამების სახელზე. წყაროები ეკლესიის მშენებლობის თარიღად მიუთიტებენ 1631-1634 და 1653 წლებს. აღნიშნული თარიღები მეცნიერებს შორის მწვავე დისკუსიის საგანია.

ტაძრის სამხრეთი ეგვტერი აკურთხეს წმინდა ნიკიტა დიდმოწამის სახელზე, აქვე გადაიტანეს ამ წმინდანის სასწაულმოქმედი ხატი დამწვარი ეკლესიიდან. .

ტაძრის მთავარი სიწმინდე 1654 წლიდან გახდა საქართველოს ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც შეასრულეს დედაქალაქის ყინვებისაგან ხსნისათვის. ამ მიზეზის გამო ეკლესიას მეორე სახელად უწოდეს საქართველოს ღვთისმშობლის ეკლესია. ამ ამბის 250 წლისთავთან დაკავშირებით აკურთხეს განსაკუთრებული ეგვტერი. აქედან მოდის ნიკიტნიკის შესახვევის მეორე სახელი „საქართველოს შესახვევი“, რომელიც შეიცვალა 1926 წელს.

1920 წელს ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა ღვთისმსახურებისათვის, ხოლო 1934 წელს გადასცეს სახელმწიფო ისტორიულ მუზეუმს. 1923-1941 წლებში აქ მოქმედებდა სიმონ უშაკოვის მუზეუმი, ხოლო 1963 წლიდან ძველი რუსული ფერწერის მუზეუმი. ომის შემდეგ წლებში მას მიუშენეს საოფისე ნაგებობები, რომელსაც არანაირი ისტორიული დანიშნულება არ ჰქონდათ. 1991 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ეკლესია დაებრუნებინათ მორწმუნეებისათვის. მუზეუმი კი დახურეს.

ეკლსიაში შემონახულია მრავალფიგურებიანი, დინამიური კედლის მხატვრობა, რომელიც შესრულებულია ბიბლიის მოტივების საფუძველზე 1652-1653 წლებში.
დოლი მედისონი

დოროთი „დოლი“ დენდრიჯ პეინ ტოდ მედისონი (; დ. 20 მაისი, 1768 — გ. 12 ივლისი, 1849) — ამერიკის შეერთებული შტატების მესამე პრეზიდენტის, ჯეიმზ მედისონის (1809-1817) ცოლი. ცნობილი თავისი სოციალური გრაციით, რამაც მისი ქმრის, როგორც პრეზიდენტის პოპულარობას შეუწყო ხელი. მანვე შეუწყო ხელი ახალაშენებული თეთრი სახლის ავეჯით მოწყობას. 1814 წელს, როდესაც ბრიტანელებმა ვაშინგტონი გადაწვეს და თეთრ სახლსაც წაუკიდეს ცეცხლი, დოლიმ ჯორჯ ვაშინგტონის კლასიკური პორტრეტი გადაარჩინა. ქვრივობის ჟამს ის სიღარიბეში ცხოვრობდა, ნაწილობრივ ქმრის ნაწერების გაყიდვით ირჩენდა თავს.

ადრეული წლები
ოჯახში პირველი გოგონა დოროთი დენდრიჯ პეინი 1768 წლის 20 მაისს, ჩრდილოეთ კაროლინაში, კვაკერთა დასახლებაში დაიბადა. ვირჯინიელი მერი კოული პეინისა და ჯონ პეინ უმცროსის ოჯახში, რომლებიც 1765 წელს ჩრდ. კაროლინაში გადასახლდნენ.

1769 წლისთვის პეინები ისევ ვირჯინიაში დაბრუნდნენ. ჯონ პეინმა მონები გაათავისუფლა.

პეინმა ოჯახი ფილადელფიაში წაიყვანა, სადაც ის ბიზესში ჩაება და სახამებლებით ვაჭრობა დაიწყო, მაგრამ მისი ბიზნესი 1791 წელს ჩავარდა. მერიმ პანსიონატი გახსნა. 1792 წლის ოქტომბერში ჯონი გარდაიცვალა. მერიმ პანსიონატი დახურა და შემდეგ წელს თავის ყველაზ ეუმცროს შვილებთან, მერისთან და ჯონთან ერთად დასავლეთ ვირჯინიაში, თავის ქალიშვილ ლუსისთან და მის ქმართან, ჯორჯ სტეპტო ვაშინგტონთან გადავიდა.

ქორწინება და ოჯახი
1790 წლის იანვარში დოლი პეინი კვაკერ იურისტზე, ჯონ ტოდზე ფილადელფიაში დაქორწინდა. მათ მალე შეეძინათ ორი ვაჟი: ჯონ პეინი (რომელსაც პეინს ეძახდნენ) და უილიამ თემფლი (დ. 4 ივლისი, 1793). 1793 წელს, როდესაც მერი პეინმა ფილადელფია დატოვა, დოლის და, ანა პეინი მასთან საცხოვრებლად გადავიდა, რათა ბავშვების აღზრდაში დახმარებოდა.

1793 წელს ფლადელფიაში ყვითელი ცხელების ეპიდემიამ იჩინა თავი. ეპიდემიამ ოთხი თვის მანძილზე 5019 ადმაიანის სიცოცხლე შეიწირა, მათ შორის, დოლის 29 წლის ქმარი, 3 თვის ვაჟი - უილიამ თემფლი და ქმრის მშობლები.

მემკვიდრეობა
მეორე მსოფლიო ომის დროს, პანამა-სითიში (ფლორიდა) აგებულ საზღვაო ხომალდს — — სახელი მის პატივსაცემად ეწოდა.

ხელახალი წარმოდგენები
მეკობრე (1938 წლის ფილმი) — სესილ დემილის ფილმი, განასახიერებს სპრინგ ბაინტონი.
ირვინგ სტოუნი, შესანიშნავი დოლი (1946) — ფრენკ ბურზაჟის ფილმი, განასახიერებს ჯინჯერ როჯერსი.
რიტა მეი ბროუნის წიგნი, დოლი: დოლი მედისონის რომანი სიყვარულსა და ომში.
1999 წელს გამოიცა დოლი მედისონის სამახსოვრო ვერცხლის დოლარიანი.
ნელი სალაძე

ნელი სალაძე (დ. 12 დეკემბერი, 1939, თბილისი) — ქართველი მხატვრული ტანმოვარჯიშე. სსრკ ორგზის ჩემპიონი ჯგუფურ ვარჯიშში (1961, 1962), სსრკ უნივერსიადაში გამარჯვებული (1964). მწვრთნელად მუშაობა დაიწყო 1971 წლიდან, იყო საქართველოს ნაკრების მთავარი მწვრთნელი (1976–1993), სსრკ ნაკრების მწვრთნელთა შტაბის წევრი (1977–1982). მისი ხელმძღვანელობით საბჭოთა ნაკრები აბსოლუტური ჩემპიონი გახდა (1979). ავარჯიშებდა ბელგიისა (1999–2001) და იაპონიის (1992, 1996, 2000, 2002) კლუბების სპორტსმენებს.

ჯილდოები
სსრ კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი
ღირსების ორდენი
2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
ნინა დრონოვა

ნინა დრონოვა (დ. 13 იანვარი, 1958, თბილისი, საქართველო) — სპორტული ტანმოვარჯიშე. მსოფლიოს ჩემპიონი გუნდურ პირველობაში (1974), სსრკ მესამე პრიზიორი ბჯენით ხტომაში (1974), იუნიორთა საკავშირო სპარტაკიადის აბსოლუტური ჩემპიონი (1971, მოიგო ოთხივე დისციპლინა). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. ღირსების ორდენის კავალერი.
მოსკოვის ზნამენსკის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ფ. გრიგორევი, გ. ანისიმოვი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.7524
| გრძედი = 37.628744
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის ზნამენსკის ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ზნამენსკის მონასტრის ყოფილი მთავარი ტაძარი. ტაძარი დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1679-1684 წლებში ძველი რუსული ტრადიციების მიხედვით. 1963-1972 წლებში ჩაუტარდა სერიოზული რესტავრაცია.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ზნამენსკის მონასტერი დაარსდა 1631 წელს რომანოვების მამულში. 1668 წელს მონასტერში გაჩნდა ხანძარი, რომლის შედეგადაც სამონასტრო ეკლესია დაიწვა. ბერებმა დასახმარებლად მეფეს მიმართეს.

თავადმა ივანე მილოსლავსკიმ გადაიხადა ტაძრის ასაშენებელი თანხა, ხოლო მეფემ გადასახური თანხა. ახალი ტაძარი შენდებოდა 1679-1684 წლებში ათანასე ათონელის ეკლესიის ადგილზე. ხანძრის შედეგად იგი ძლიერ არ დაზარალებულა, მაგრამ 1679 წელს დაშალეს ახალი სამონასტრო ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით. ტაძარი აკურთხა პატრირქმა იოაკიმემ 1684 წელს.

ზედა ცივი ტაძარი აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულის“ სახელზე. ქვედა თბილი ტაძარი კი თავდაპირველად ღირსი ათანასე ათონელის სახელზე (მოგვიანებით ეკლესია აკურთხეს სერგი რადონეჟელის, ხოლო მისი ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე).

 საუკუნეში დაიწყო მონასტრის აყვავების ახალი პერიოდი. ეკლესია მოხატეს.

1812 წლი საფრანგეთ-რუსეთის ომის დროს ნაპოლეონის ჯარისკაცებმა ეკლესია გაძარცვეს, მაგრამ ტაძრის შენობა არ დაზიანებულა. ქვედა ეკლესიაში ოკუპაციის პერიოდშიც კი მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება.

რომანოვების ხელისუფლებაში მოსვლის 300 წლისთავთან დაკავშირებით ტაძარი გაარემონტეს საუკუნის დასაწყისში. 1910 წელს ზედა ეკლესიას მიუშენეს ეგვტერი მიქაელ მალეინის სახელზე.

1923 წლის შემდეგ მონასტერი დახურეს. მისი შენობები და ტაძარი გადააქციეს საცხოვრებლად. 1963-1972 წლებში ტაძრის ახლოს სასტუმრო „რუსეთის“ მშენებლობის გამო მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები. შემდეგ შენობა გადაეცა რუსეთის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის საზოგადოებას. აქ განათავსეს სალექციო და საკონცერტო დარბაზები. 1980-იან წლებში კიდევ ერთხელ წარიმართა სარესტავრაციო სამუშაოები.

1992 წელს ზნამენსკის ტაძარში აღსდგა ღვთისმსახურება. იგეგმება ძველი სამონასტრო სამრეკლოს აღდგენა. 2016 წელს მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები, რომლის ფარგლებშიც ტაძარი შეღებეს წითლად, თეთრი ელემენტებით.

გალერეა
მოსკოვის წმინდა სოფიას ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ვასილი ბაჟენოვი, ოსიპ ბოვე
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = კლასიციზმი, ამპირი
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.747667
| გრძედი = 37.621864
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის წმინდა სოფიას ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში, კუნძულ ბალჩუგზე, მოსკოვის კრემლის პირდაპირ. არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი. ტაძრისაგან სახელწოდება მიიღო სოფიას სანაპირომ.

მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია წმინდა სოფიას სახელზე. ეგვტერები კი ანდრია პირველწოდებულისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
პირველი ხის ეკლესია აქ ააშენეს ჯერ კივევ 1493 წელს. სავარაუდოდ, იგი აკურთხეს წმინდა სოფიას სახელზე, რაც იმასთნ იყო დაკავშირებული, რომ ახლოს ცხოვრობდნენ ნოვგოროდიდან გადასახლებულები. მოგვიანებით ამ ადგილზე გააშენეს სამეფო ბაღები და ადგილმაც მიიღო სახელწოდება სადოვნიკი.

ხის ეკლესიის ადგილზე ქვის ტაძარი ააგეს საუკუნის შუა წლებში. პირველად იგი მოიხსენიება 1682 წელს. სავარაუდოდ, 1680-იან წლებში მიმდინარეობდა ტაძრის პირველი გავაკეთება, რის შედეგადაც ერთგუმბათიანი ეკლესია გახდა ხუთგუმბათიანი. - საუკუნეებში ეკლესია კიდევ არაერთხელ გადააკეთეს.
ზაიკონოსპასკის მონასტრის მაცხოვრის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ი. ზარუდნი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.756389
| გრძედი = 37.620556
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ზაიკონოსპასკის მონასტრის მაცხოვრის ტაძარი — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ზაიკონოსპასკის მონასტრის მთავარი ტაძარი. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში, კიტაი-გოროდში.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ზაიკონოსპასკის მონასტერი, სავარაუდოდ დაარსდა 1600 წელს, მისი მთავარი ეკლესია გახდა მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის ეკლესია.

ამჟამად მოქმედი მაცხოვრის ტაძარი შიეცავს 1661 წლის ტაძრის ნაწილს. შედგება ქვედა ეკლესიისაგან (1701 წლიდან სატრაპეზოთი) და ზედა ეკლესიისაგან. ჩრდილოეთით და სამხრეთით შესასვლელების თავზე ორსართულიანი კელიებია განთავსებული. დღევანდელი ტაძრის აგების ზუსტ თარიღი ცნობილი არ არის. სპეციალისტები, სავარაუდოდ, ათარიღებენ 1703-1709 წლებით, ხოლო გალერეას საუკუნის მეორე მეოთხედით. მიეკუთვნება ივან ზარუდნის ნამუშევრებს (დეტალებში შეიმჩნევა მსგავსება როგორც მენშიკოვის კოშკთან ასევე მოსკოვის იოანე მხედრის ეკლესიასთან.

ტაძარი არის რუსული არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი ტრადიციული რვაკუთხედი კვადრატზე, რომლის დეკორშიც სჭარბობს კლასიკური პილასტრების ორდერის ელემენტები.

წინა ტაძრისაგან განსხვავებით აქ არის გარკვეული ინოვაცია, კონკრეტულად, მრგვალი ფანჯრების გაფორმება. რვაკუთხედს გარს აკრავს გალერეა-სასეირნო ადგილი შემოღობილი ბალუსტრადით.

1742 წელს ტაძარში მიმდინარეობდა სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოები რუსი არქიტექტორის ივანე მიჩურინის ხელმძღვანელობით, თუმცა მას არსებითად არ შეუცვლია ტაძრის ძირითადი სახე.
ელექტრუმი

ელექტრუმი — ოქროს ბუნებრივი ან ხელოვნური შენადნობი, რომელიც შეიცავს 25-50% ვერცხლს. ელექტრუმით არის დამზადებული პირველი მონეტები დასავლეთ ევროპაში. ბუნებრივი შენადნობი შეიცავს ბრინჯაოს, ფოლადს, პალადიუმს და ბისმუთს. მისი ფერი შეიძლება იყოს როგორც ოქროსფერი, ისე ვერცხლისფერი (დამოკიდებულია ვერცხლის კონცენტრაციაზე ნარევში). ელექტრუმის მოპოვება და მონეტების ჩამოსხმა დაიწყეს ლიდიის ტერიტორიაზე ძვ. წ. საუკუნეში.
რატი ამაღლობელი

რატი ამარლობელი (დ. 30 მარტი, 1977, თბილისი) — ქართველი პოეტი, ფილოსოფოსი.
2000 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. რატი ამაღლობელის ლექსები 1994 წლიდან პერიოდულად გამოქვეყნდა როგორც ქართულ, ისე უცხოურ ენებზე. იყო ჟურნალ „ცხელი შოკოლადის“ რედაქტორი (2010-2011). ასევე საზოგადოებრივი რადიოს ლიტერატურული გადაცემის — „ხმების ისტორია“ წამყვანი (2005-2010). 2006 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პოეტური კრებულისთვის „წრე“.
გასიმუშაღის ხალიჩები

გასიმუშაღის ხალიჩები — აზერბაიჯანული ხალიჩის სახეობა, რომელიც მიეკუთვნება ყარაბაღის სკოლის ჯაბრაილის ჯგუფს.

ზოგადი ინფორმაცია
ამ ხალიჩის სახელწოდება უკავშირდება აზერბაიჯანის ლაჩინის რაიონის სოფლებს: შამქენდის, ერიქლის, ქიურდჰაჯის, ჩორმანსა და შალვას.

გასიმუშაღის ხალიჩები ფართოდ გავრცელებულია „ყარაბაღის ხალიჩების ქსოვის სკოლებში“. მანამდე, ხალიჩების ეს სახეობა იქსოვებოდა სოფელ გასიმუშაღი-ობასიში და მისი წარმოებაც ამ სოფელში განვითარდა, განსაკუთრებით კი შამქენდის, ერიქლის, ქიურდჰაჯის, ჩორმანსა და შალვას სოფლებში. ამ ხალიჩების განვითარება ამ სოფლებში, განპირობებული იყო მდიდარი ნედლეულისა და ხელნაკეთი ტრადიციების უძველესი ისტორიის საფუძველზე. სოფელი გასიმუშაღი-ობასი თავისი ნედლეულით უზრუნველყოფდა თავის ქსოვის სკოლებს, განსაკუთრებით ბამბითა და ბუნებრივი ფერების მისაღები მცენარეებით. ეს ხალიჩები უნიკალურია თავისი ტექნიკით და კვლავაც ინახება მსოფლიოს რამდენიმე მუზეუმში.

გასიმუშაღის ხალიჩები საფოსტო მარკებზე
2007 წელს, პრაღაში გაიმართა კავკასიური ხალიჩების გამოფენა. ჩეხეთის ზოგიერთი ოფიციალური წარმომადგენელი გაეცნო აზერბაიჯანული ხალიჩების ყარაბაღის სკოლის ზოგიერთი ნიმუშს და რამდენიმე ხნის შემდეგ, ჩეხეთის რესპუბლიკა საფოსტო მარკები გამოუშვა, სადაც სურათზე დატანილი იყო აზერბაიჯანული ხალიჩა წარწერით: „ყარაბაღის ხალიჩები საუკუნეში“.