iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ერმიტაჟის თეატრი

ერმიტაჟის თეატრი — თეატრალური შენობა სანქტ-პეტერბურგში, აგებულია 1783-1787 წლებში (ფასადი დასრულდა 1802 წელს) არქიტექტორ ჯაკომო კვარნეგის პროექტითა და ანტიკური არქიტექტურის ტრადიციის მიხედვით.

მდებარეობა
თეატრი ააშენეს პეტრე -ის ყოფილი ზამთრის სასახლის ადგილზე. თეატრის შენობა დგას ცალკე და მისი ფასადი გადის მდინარე ნევის სასახლის სანაპიროზე (სახლი № 32). იგი სასახლის ძირითად კომპლექსთან დაკავშირებულია თაღოვანი გასასვლელით (აშენებულია 1780-იან წლებში; არქიტექტორი ი. მ. ფელტენი), რომელიც გადებულია მდინარე მოიკისა და ნევის დამაკავშირებელ ზამთრის არხზე.

თეატრში შესასვლელი მაყურებლებისათვის ხდება დიდი ერმიტაჟის სადარბაზოდან (სახლი № 34).

უახლოესი მეტროს სადგურებია: „საადმირალო“ (1 კმ), „ნევის პროსპექტი“ (1,2 კმ) და „გოსტინი-დვორი“ (1,2 კმ).

ისტორია
არქიტექტორმა გამოიყენა წინა შენობის საფუძველი, რომელიც ამ ადგილზე იყო აგებული პეტრე -ის ზამთრის სასახლემდე ადრე. თეატრის გახსნა შედგა 1785 წლის 16 ნოემბერს ალექსანდრე აბლესიმოვის კომიკური ოპერის „მეწისქვილე, კუდიანი, თაღლითი და მაჭანკალი“-ს პრემიერით, რომლის მუსიკის ავტორი იყო მიხეილ სოკოლოვსკი.

თეატრმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საუკუნის დასასრულის რუსული თეატრალურ-მუსიკალური კულტურის განვითარების საქმეში. ამ შენობაში იმართებოდა ბალ-მასკარადები. ამჟამად შენობა იმყოფება ერმიტაჟის დაქვემდებარებაში.

1992 წელს შენობის პირველ სართულზე გაიხსნა ექსპოზიცია პეტრე -ის ზამთრის სასახლე, რომლის შესასვლელიც სასახლის სანაპიროდანაა.
ერმიტაჟი (ცარსკოე-სელო)

ერმიტაჟი — ბაროკოს სტილში აგებული პავილიონი ეკატერინეს პარკში, ცარსკოე-სელოში. გამოიყენებოდა სამეფო კარის ვიწრო წრეების გასართობი შეხვედრებისათვის. ერმიტაჟი წარმოადგენს საუკუნის რუსული ბაროკოს საინტერესო და უნიკალურ არქიტექტურულ ძეგლს.

პავილიონის მშენებლობა მიმდინარეობდა რუსეთის იმპერატორ ელისაბედ პეტრეს ასულის მეფობის პერიოდში, 1743 წლიდან 1753 წლამდე, ეკატერინეს სასახლესთან ერთად. პროექტის ავტორი იყო სამეფო კარის არქიტექტორი მიხეილ ზემცოვი, ხოლო პავილიონის მშენებლები ანდრეი კვასოვი, საბა ჩევაკინსკი და ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელი. შენობა წარმოადგენს ორსართულიან ნაგებობას, რომელსაც ოთხი მხრიდან მიშენებები აქვს.

პავილიონი მდებარეობს ხელოვნურ კუნძულზე, რომელიც გაფორმებულია შავთეთრი მარმარილოს ფილებით, ყველა მხიდან გარშემორტყმულია წყლით და გარშემო შემოვლებული აქვს ბალუსტრადა. კუნძულზე მოხვედრა შესაძლებელია თხრილზე გადებული ხიდებით.

შენობის კედლებს ამშვენებს კოლონები და პილასტრები. კედლები ფირუზისფერშია გადაწყვეტილი და დეტალების გარკვეული ნაწილი მოოქროვილია. 64 დეკორატიული სვეტი (მათ შორის დამონტაჟებული 16 ქანდაკება), გამოძერწილი გირლანდა, ნიჟარები, ნიღბები, ფანჯრის ბრწყინვალე თამასები, აივნის აჟურული გისოსები პავილიონის კედლებს გლუვს არ ტოვებს. პავილიონის ცენტრალურ ნაწილს ამშვენებს გუმბათი.

პავილიონი ერმიტაჟი იყო ელისაბედ პეტრეს ასულისა და ეკატერინე -ის საყვარელი დასასვენებელი ადგილი, აქ ისინი იღებდნენ გამორჩეულ რუს და უცხოელ სტუმრებს, აწყობდნენ დღესასწაულებს.

2005-2006 წლების სარესტავრაციო სამუშაოების დროს აღადგინეს ერმიტაჟის გარშემო მდებარე არხი. თავად პავილიონის ინტერიერი არ გადაკეთებულია საუკუნიდან მოყოლებული და ჩვენამდე მოაღწია თითქმის უცვლელი სახით.
შავი პრინცი

აკაკი (შურიკა) ბაბუნაშვილი, უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით შავი პრინცი ან პრინცი (დ. 4 ივლისი, 1971, ქუთაისი — გ. 4 თებერვალი, 2019, ბათუმი) — ქართველი რეპერი.

ბიოგრაფია
აკაკი დაიბადა ქუთაისში 1971 წლის 4 ივლისს, დაამთავრა მეორე მუსიკალური შვიდწლედი ფორტეპიანოს განხრით. უკრავდა დასარტყამ ინსტრუმენტებზე რუსულ როკ ჯგუფში „ოთხი ტარაკანა“. საქართველოში დაბრუნებისას შეისწავლა ბრეიქ დანსი და ჰიპ-ჰოპის შექმნა დაიწყო, მუსიკალურ თემებს და ტექსტებს რეპერი თავად წერდა.

1993 წელს საკუთარი კოლექტივი „ძებნილები“ ჩამოაყალიბა, ჯგუფში რეპერები: ფრედო, სმოკი, მასტი და დიჯეი ჯადო გაერთიანდნენ. 1995 წელს მათ რიგებს მეგოტი დაემატა. 1995-96 წლებში შავმა პრინცმა ძებნილებთან ერთად სადებიუტო ალბომი მოამზადა, რომელიც 1999 წელს სახელწოდებით „იძებნება“ გამოუშვა.

2000 წლიდან ძებნილებთან თანამშრომლობა დაიწყო რეპერმა ჯერონიმომ, და მალევე მოამზადეს ერთობლივი ალბომი, რომელიც მხოლოდ 2004 წელს გამოვიდა. ალბომის სხვადასხვა კომპოზიციებს შორის იყო „ჩემი ძმები“, რომელიც ნამდვილი მეგაჰიტი გახდა ქართველ ახალგაზრდებში და ჰიპ-ჰოპის მიმართ სრულიად სხვა მიდგომა წარმოშვა.

2003 წელს შავი პრინცი ჯგუფს გამოეყო და სოლო კარიერა დაიწყო. 2003 და 2004 წელს შავმა პრინცმა ზედიზედ ორი ალბომი გამოუშვა: „ორი რეპერი“ და „სიზმარში“, ორივე თბილისელ რეპერ ჯოკერთან ერთად, მალევე კი სოლო ალბომი „ბანდიტო“ გამოსცა. ეს იყო რეპერის კარიერაში ყველაზე ნაყოფიერი პერიოდი, გარდა აუდიო ვერსიებისა, გადაიღო ვიდეოკლიპები ათამდე სიმღერაზე, რომლებიც მუსიკალური ტელეარხების ეთერში რეგულარულად ტრიალებდა.

2000-იანი წლების მეორე ნახევრიდან რეპერს ნაკლებად ნაყოფიერი პერიოდი ჰქონდა, ამას თან დაერთო საქართველოში შოუ-ბიზნესის და განსაკუთრებით რეპ-მუსიკის კრიზისიც და მუსიკოსმა პოპულარულობა და აქტუალურობა დაკარგა, რისი დაბრუნებაც შემდეგში ვეღარ მოახერხა. გარკვეული პერიოდით შავი პრინცი კვლავ რუსეთში გაემგზავრა, სადაც მოსკოვის ღამის კლუბებში რეპავდა. რუსეთიდან დაბრუნების შემდეგ რეპერმა მუშაობა ახლგაზრდა თაობასთან გადაწყვიტა და ქუთაისში ხმის ჩამწერი, ვიდეო და ქორეოგრაფიული სტუდია დააარსა. ასევე ჰქონდა მცდელობა, რომ იმიჯში მცირედი ცვლილებები გაეტარებინა, 2013 წელს ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში გამოჩნდა სატელევიზიო შოუ ნიჭიერში ახალი სახელით — პრინცი , თუმცა ამ მცდელობას მისთვის განსაკუთრებული პოპულარობა აღარ მოუტანია.

შავი პრინცი ოთხჯერ იმყოფებოდა ოფიციალურ და არაოფიციალურ ქორწინებებში, მისი მესამე ცოლი სკანდალურად ცნობილი მოდელი მარი ბაბეტა იყო, რომელთანაც 2006-11 წლებში ცხოვრობდა. რეპერს სამი შვილი ჰყავს: მარიამი პირველი ქორწინებიდან, ბაჩანა (2005) მეორე ქორწინებიდან და ბარბარე (2010) მესამე ქორწინებიდან.

რეპერი 2019 წლის 4 თე­ბერ­ვალს, 47 წლის ასაკ­ში გარ­და­იც­ვა­ლა ბა­თუმ­ში, სადაც ხელოვანი ბოლო წლებში ცხოვრობდა. გარდაცვალების მიზეზი თირკმელების უკმარისობა გახდა.
ქოლგა (შადრევანი)

ქოლგა — ერთ-ერთი გასართობი შადრევანი პეტერგოფში, სანქტ-პეტერბურგი. კლასიციზმის არქიტექტურული ძეგლი. აგებულია 1796 წელს არქიტექტორ ფ. ბროუერის პროექტით. მდებარეობს პეტერგოფის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლში მონპლეზირის ხეივანთან ახლოს.

შექმნის ისტორია
გასართობი შადრევანი ქოლგა შეიქმნა 1796 წელს არქიტექტორ ფ. ბროუერისა და შადრევნების ხელოსნის ი. ვ. კეიზერის მიერ. ითვლება, რომ შადრევნის აგებაზე გავლენა მოახდინა ჩინურმა არქიტექტურამ, რაც გამოიხატება კიდეც ცარსკოე-სელოში ჩინური ნაგებობების სიმრავლეშიც. საუკუნის 60-იან წლებში შადრევნის სახურავს მისცეს სოკოს ერთ-ერთი სახეობის, ამანიტის ფორმა. ამ მომენტიდან თითქმის მთელი საუკუნე შადრევანს უწოდებდნენ არა „ქოლგას“, არამედ „სოკოს“. დიდი სამამულო ომის პერიოდში შადრევანი დაინგრა. 1949 წელს შადრევნის აღდგენის პროცესში გადაწყვიტეს მისთვის დაებრუნებინათ თავდაპირველი სახე და სახელწოდება. დასახელება სოკოს დღემდე იყენებს პეტერგოფის ასაკოვანი მოსახლეობა.

აღწერა
შადრევანი შეიქმნა პარკის სტუმრების გასართობად. ფორმით ჰგავს ქოლგას: მასიურ ბოძს უჭირავს ფართო მწვანე სახურავი, რომელიც სრულდება ხის მოჩუქურთმებული ნახევარი გუმბათით. ბოძს შემოვლებული აქვს სავარძლის სტილის სკამები. სტუმრები უნდა შევიდნენ ამ სახურავის ქვეშ, მანამ სანამ 64 მილიდან (რომელიც დამალულია ჩუქურთმებში) წამოვა წყლის ნაკადი, რომელიც ქმნის წყლის ფარდას. მეორე ვერსიით სტუმრები სხედან ამ სკამებზე და უეცრად ირთვება წყლის მიწოდება, ისინი იძულებული არიან გავიდნენ წყლის ნაკადის ფარდის ქვეშ.
მონპლეზირი

მონპლეზირი — სასახლე პეტერგოფში, საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი. აგებულია 1714-1723 წლებში პეტრე -ის ბრძანებით. არქიტექტორები: ანდრეას შლიუტერი, იოჰან ფრიდრიხ ბრაუნშტეინი, ჟან-ბატისტ ლებლონი და ნიკოლო მიკეტი.

ისტორია
პეტრე პირველმა თავად შეარჩია ახალი სასახლის ასაშენებელი ადგილი, ასევე განსაზღვრა მისი დაგეგმარება და მისცა ინსტრუქციები ცალკეული დიზაინის ელემენტებთან დაკავშირებით.

ზოგადად, სასახლე აშენდა იმპერატორის იდეების მიხედვით და ყველაზე მოსახერხებელი საცხოვრებლი იყო თავისი დროის განათლებული ადამიანებისათვის. ამ თვალსაზრისით მონპლეზირის არქიტექტურა შეიძლება განვიხილოთ, როგორც საუკუნის დასაწყისის დეკორატიული ხელოვნებისა და არქიტექტურის ძეგლი.

მონპლეზირში წარმოდგენილია თავად პეტრე პირველის სურათების პირადი კოლექცია, რომელიც ეკუთვნის ევროპელ ავტორებს, აქვეა წარმოდგენილი ჩინური ფაიფურის კოლექცია, ჰოლანდიური ქაშანური, რუსული მინა და საუკუნის სამზარეულოს ჭურჭლის კოლექცია. გაფორმებისთვის გამოყენებულია ჰოლანდიური კაფელი, ქსოვილები, მოჩუქურთმებული მუხა, პარკეტი, მარმარილო. სასახლის ორნამენტული გაფორმება ითვლება საუკუნის დეკორატიული ხელოვნების შედევრად. სასახლეში ასევე ინახება პეტრე -ის პირადი ნივთები და იმპერატორის დიპლომატიური საჩუქრები.

მონპლეზირთან დაკავშირებულია რუსეთის ისტორიის მრავალი ამბავი და პიროვნება. მონპლეზირს ხშირად სტუმრობდა პეტრე , აქვე იმართებოდა სასახლის კარის ყრილობა, იმპერატორის შეხვედრები საზღვარგარეთის ელჩებთან. პეტრე აქ უკანასკნელად იყო 1724 წლის ოქტომბერში. 1725 წელს იმპერატორმა ეკატერინე -მა მონპლეზირში მოაწყო საზეიმო მიღება მეცნიერებათა აკადემიის პირველი წევრებისათვის. სასახლე ასევე აქტიურად გამოიყენებოდა ეკატერინე -ის ეპოქამდე.

სასახლის ახლოს ბაღში განთავსებულია ორი გასართობი შადრევანი.
მარია ფრანსისკა პორტუგალიელი

მარია ფრანსისკა პორტუგალიელი (, ; დ. 22 აპრილი, 1800 — გ. 4 სექტემბერი, 1834) — ბრაგანსას დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის უფროსი ქალიშვილი. პორტუგალიის ინფანტა დაბადებით. მონილას გრაფინია როგორც დონ კარლოს ესპანელის მეუღლე და მისი სამი ვაჟის დედა.

ბიოგრაფია
მარია ფრანსისკა დაიბადა 1800 წლის 22 აპრილს ლისაბონში, პორტუგალიაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის უფროსი ქალიშვილი. 1816 წლის 22 სექტემბერს, იგი ცოლად გაჰყვა დედამისის, დედოფალ კარლოტას უმცროს ძმას, მონილას გრაფ დონ კარლოსს, რომელთანაც შეეძინა სამი ვაჟი:
კარლოს ლუისი (1818-1861), მონტემილონის გრაფი, ცოლად შეირთო მარია კაროლინა დე ბურბონ-სიცილიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
ხუან კარლოსი (1822-1887), მონტისონის გრაფი, ცოლად შეირთო მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტე, რომელთანაც სამი ვაჟი შეეძინა;
ფერნანდო (1824-1861), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;

1833 წელს მარია ფრანსისკა, მისი შვილები და ქმარი ესპანეთიდან გააძევეს, რადგანაც მის ქმარს პრეტენზია ჰქონდა ესპანეთის ტახტზე, რომელის მის ძმისშვილ ისაბელ -ს ეკუთვნოდა. თავდაპირველად ისინი პორტუგალიაში გაემგზავრნენ, თუმცა მას შემდეგ რაც პორტუგალიაში სამოქალაქო ომი დაიწყო, მარია ფრანსისკა თავის ოჯახთან ერთად დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში, ქალაქ ალვერსტოუკში დასახლა. აქ იგი ნესტიან ჰავას ვერაფრით შეეგუა და მალევე მძიმედ დაავადდა, რის გამოც 1834 წლის 4 სექტემბერს, 34 წლის ასაკში მარია ფრანსისკა გარდაიცვალა.

მისი გარდაცვალებიდან სულ ოთხ წელიწადში, 1838 წელს დონ კარლოსმა ცოლად მარია ფრანსისკას ღვიძლი და, მარია ტერეზა პორტუგალიელი შეირთო, თუმცა მათ საერთო შვილები არ ჰყოლიათ.
ჯერენ მორაი

ჯერენ მორაი ( დ. 5 ივნისი, 1985, დიარბაქირი, თურქეთი) — თურქი მსახიობი.

ბიოგრაფია
ჯერენ მორაი დაიბადა 1985 წლის 5 ივნისს, დიარბაქირში, თურქეთში. მორაი ბავშვობიდანვე ოცნებობდა მსახიობობაზე. სკოლის დამთავრების შემდეგ მან „“-ის უნივერსიტეტში ჩააბარა. ასევე სწავლობდა უნივერსიტეტის თეატრალურ განყოფილებაზე. მისი სამსახიობო დებიუტი 2003 წელს შედგა სერიალში „ბოლო ამოსუნთქვამდე“ . აქ ის ისეთ ცნობილ მსახიობებთან ერთად თამაშობდა, როგორებიც არიან: სალიჰ გუნეი, მუჯე არი და ნურსე იდიზი.

2004 წელს მსახიობი ახალ ტელესერიალში „ბიძია“ გადაიღეს. 2005 წელს კი მინი-სერიალში „მძიმედ სუნთქვა“ , სადაც მასთან ერთად მონაწილეობენ მსახიობები: სინემ ქობალი და ჰაქან ურალი. ჯერენმა ამ სერიალში საკუთარი სიმღერა შეასრულა. მსახიობმა პოპულარობა სერიალით „ეილულის პატარა პრობლემა“ — მოიპოვა, მაგრამ კრიტიკოსებისგან ყველაზე მაღალი შეფასება მან გახმაურებულ სერიალში - „მოპარული ცხოვრება", ეფსუნის როლის შესრულებისთვის დაიმსახურა. ეფსუნი არის ამბიციური გოგონა, რომელიც ყველაფერს აფუჭებს, ეჯიბრება თავის დას, თუმცა თავის და მაინც უყვარს, იგი სერიალის ბოლოს კეთილი პერსონაჟი ხდება. როგორც ერთ-ერთმა კრიტიკოსმა განაცხადა: „არათუ თურქულ კინემატოგრაფში, არამედ მსოფლიო კინოშიც ცოტა თუა ისეთი მსახიობი, რომელსაც ასე ღრმად შეეძლოს ადამიანის შურიანი და ბოროტი ბუნების დამაჯერებლად გადმოცემაო“.

არაბეთის გაერთიანებული საამიროების 4 ტელეარხის პროგრამას „ “, მსახიობმა ინტერვიუ მისცა და აღნიშნა, რომ 10 წელია, რაც ვეგეტერიანელი გახდა და სერიალ „თავქარიანის“ ბოლო სეზონის გადაღების პროცესში მან 39 კგ დაიკლო. „მე ვტიროდი, რადგან არ შემეძლო არც ერთი ჩემი კაბის ჩაცმა. წავედი ისევ ექიმთან. დავიწყე ბევრი საჭმლის მიღება, რათა წონაში მომემატებინა. ძილის წინ ფქვილეულის საზიზღარ ცხელ კერძს ვჭამდი"... როგორც იქნა მოვიმატე და ჩემს ძველ წონას დავუბრუნდი" - განაცხადა მან.
მარლის სასახლე (პეტერგოფი)

მარლის სასახლე — მინიატურული პავილიონი-სასახლე პეტერგოფის სასახლის პარკის დასავლეთ ნაწილში.

ისტორია
სასახლემ თავისი სახელწოდება მიიღო 1717 წელს პეტრე -ის მარლი-ლე-რუაში, საფრანგეთის მეფის რეზიდენციაში, სტუმრობის აღსანიშნავად. პეტერგოფის მარლი და გარშემო მდებარე ჭაობები და ბაღები არ ჰგავნან ფრანგულ პროტოტიპს.

თავდაპირველად მარლის სასახლე გამოიყენებოდა ცნობილი ადამიანების საცხოვრებლად, რომლებიც სტუმრობდნენ პეტერგოფს, მაგრამ საუკუნის შუა წლებში მას უკვე მემორიალური ხასიათი ჰქონდა. აქ დიდი ხნის განმავლობაში ინახებოდა პეტრე -ის გარდერობი და სხვა პირადი ნივთები. სასახლის მთელი მომდევნო ისტორიის განმავლობაში მისი დანიშნულება არ შეცვლილა.

1899 წელს სასახლე მთლიანად დაშალეს, რათა აღედგინათ ახალ ფუნდამენტზე. აუცილებელი რადიკალური სამოშაოები გამოიწვია სასახლის კედლებზე გაჩენილმა ბზარებმა. სარესტავრაციო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ინჟინერი ა. სემიონოვი.

სასახლე ძლიერ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის დროს. ფასადების აღდგენა მოხდა მხოლოდ 1955 წელს და 1982 წელს მარლი, როგორც მუზეუმი, კვლავ გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის.

ამჟამად მარლის სამუზეუმო კოლექციაში წარმოდგენილია უნიკალური ექსპონატები: პეტრე -ის საზღვაო შინელი, წიგნები მისი ბიბლიოთეკიდან, მაგიდა „აფსიდური“ დაფით და მისი პირადი ჭურჭელი.
დერჟავინის სახლ-მუზეუმი

დერჟავინის სახლ-მუზეუმი — რუსი პოეტის, გავრილ რომანის ძე დერჟავინის სახლი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე, 118-ში, დერჟავინის შესახვევის მეზობლად. 2003 წლიდან ლიტერატურულ-მემორიალური მუზეუმია და არის პუშკინის ეროვნული მუზეუმის ფილიალი.

ქალაქის კარ-მიდამო შედგება პოეტის სახლის, ორი წყვილი ფლიგელის, მცირე სასტუმრო კორპუსისა და ორანჟერეასაგან. ფონტანკის სახლი და მისი მშენებლობის გარემოებები პოეტმა გადმოგვცა თავის პოემებში „პირველი მეზობლისთვის“ (1780 წელი) და „მეორე მეზობლისთვის“ (1791 წელი). სახლის დიდ ორსვეტიან დარბაზში 1811 წლის შემდეგ იმართებოდა „რუსული სიტყვის მოყვარულთა საუბრები“.

1846 წელს შენობა გადააკეთეს რომაულ-კათოლიკური სასულიერო კოლეგიის საჭიროებისათვის. რეალურად სახლი გადაიქცა კათოლიკური მთავარეპისკოპოს-მიტროპოლიტის რეზიდენციად. საბჭოთა პერიოდში შიგნით განათავსეს კომუნალური ბინები.

შენობის მუზეუმად გადაკეთების გადაწყვეტილება მიიღეს 1998 წელს. 2002-2003 წლებში ინტერიერი გადააკეთეს ეკატერინეს ეპოქის სტილში (ცნობილი ანალოგიების მიხედვით). საპროექტო სამუშაოები განახორციელა „ლენპროექტრესტავრაციის“ ინსტიტუტმა. მუზეუმმა პირველი დამთვალიერებლები მიიღო 2003 წლის 28 მაისს. რეკონსტრუქციის დროს შეიქმნა ასევე ულამაზესი პოლონური ბაღი, რომელშიც შესვლა ფასიანია. 2008 წელს ექსპლოატაციაში შევიდა სახლის სასტუმრო კორპუსი, ხოლო 2009 წელს გაიხსნა ორანჟერეა, სადაც განათავსეს ლიტერატურული კაფე.
ჭარი (ზაქათალა)

ჭარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 4 633 კაცი.

ისტორია
ადგილის ისტორიული სახელწოდებაა ფიფინეთი. საუკუნიდან აქ დამკვიდრდნენ ლეკები და ეწოდა ჭარი. მოსე ჯანაშვილის მიხედვით ჭარი ნიშნავს ჭაობიან ადგილს. იყო ჭარ-ბელაქანის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. 1830 წელს ჭარის წინ გაშენდა ქალაქი ზაქათალა. საუკუნის დასაწყისში დასახლებული იყო ლეკებით და შედგებოდა 14 უბნისგან. მოსახლეობა შეადგენდა 4010 ადამიანს.
კარლოს ლუის დე ბურბონი

კარლოს ლუის დე ბურბონი (; დ. 31 იანვარი, 1818 — გ. 13 იანვარი, 1861) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის უმცროსი ვაჟის, მონილას გრაფ დონ კარლოსისა და მარია ფრანსისკა პორტუგალიელის უფროსი ვაჟი. ესპანეთის ინფანტი და მონტემოლინის გრაფი. ესპანეთის დე ფაქტო მეფე კარლ -ის სახელით. მას მეფედ მხოლოდ კარლისტები მიიჩნევდნენ, თუმცა მას რეალურად არ ჰქონდა ეს წოდება და არც არანაირი ძალაუფლება გააჩნდა. ცოლად ჰყავდა თავისი მამიდაშვილი მარია კაროლინა დე ბურბონ-სიცილიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია.

ბიოგრაფია
კარლოს ლუისი დაიბადა 1818 წლის 31 იანვარს მადრიდში, ესპანეთში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ -ისა და დედოფალ მარია ლუიზა პარმელის უმცროსი ვაჟის, მონილას გრაფ დონ კარლოსისა და მისი პირველი მეუღლის, პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის შუათანა ასულ მარია ფრანსისკა პორტუგალიელის პირველი შვილი. 1845 წლიდან იგი წარმოადგენდა კარლისტების კანდიდატს ესპანეთის ტახტზე.

1850 წლის 10 ივლისს იგი დაქორწინდა თავის ღვიძლ მამიდაშვილზე, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო -ისა და მარია ისაბელ ესპანელის შუათანა ასულ მარია კაროლინა დე ბურბონ-სიცილიელზე. წყვილს შვილები არ ჰყოლია.

1861 წლის 13 იანვარს, ავსტრიის ქალაქ ტრიესტში, 42 წლის ასაკში კარლოს ლუისი გარდაიცვალა. მისმა დაკარგვამ დიდი გავლენა იქონია მის ცოლზე, რომელიც ამავე წლის 14 იანვარს გარდაიცვალა. ისინი დაკრძალეს ტრიესტის წმინდა კარლო ბორომეოს სახელობის კათედრალში.
მარია კაროლინა დე ბურბონ-სიცილიელი

მარია კაროლინა დე ბურბონ-სიცილიელი (; დ. 29 ნოემბერი, 1820 — გ. 14 იანვარი, 1861) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. სიცილიისა და ნეაპოლის მეფე ფრანჩესკო -ისა და დედოფალ მარია ისაბელ ესპანელის შუათანა ასული. მონტემოლინის გრაფინია როგორც კარლოს ლუის დე ბურბონის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარია კაროლინა დაიბადა 1820 წლის 29 ნოემბერს ნეაპოლში. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო -ისა და მისი მეორე ცოლის, მარია ისაბელ ესპანელის შუათანა ასული. 1850 წლის 10 ივლისს კასერტაში იგი დაქორწინდა ესპანეთის მეფე კარლ -ის შვილიშვილზე, მონტემოლინის გრაფ კარლოს ლუის დე ბურბონზე. წყვილს შვილები არ შეეძინა.

მარია კაროლინა და მისი ქმარი გარდაიცვალნენ 1861 წელს, ავსტრიის ქალაქ ტრიესტში, ტიფისაგან. 1861 წლის 13 იანვარს გარდაიცვალა კარლოს ლუისი, ამ ამბავმა კი დააჩქარა მარია კაროლინას გარდაცვალაბა, რომელიც მეორე დღესვე, 14 იანვარს გარდაიცვალა 40 წლის ასაკში. ისინი დაკრძალეს ქალაქ ტრიესტის წმინდა კარლო ბორომოს სახელობის იეზუიტურ მონასტერში.
ადოლფ იოფე

ადოლფ იოფე ( დ. 1883 — გ. 1927) — რუსი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, რევოლუციონერი.

ბიოგრაფია
1903 წლიდან იყო რსდმპ წევრი, მენშევიკი. 1905-1907 წლების რევოლუციური მოძრაობის აქტიური მონაწილე. 1906-1907 წლებში იყო რსდმპ საზღვარგარეთის ბიუროს წევრი. 1908 წელს ლევ ტროცკისთან ერთად ვენაში გამოსცემდა გაზეთ „პრავდას“. იყო ტროცკის უახლოესი მეგობარი და თანამებრძოლი. 1917 წლიდან გადა ბოლშევიკი და პარტიის ცკ-ს წევრობის კანდიდატი. 1917 წლის აგვისტოდან იყო პეტროგრადის საქალაქო დუმის წევრი. იყო ოქტომბრის გადატრიალების აქტიური მონაწილე. 1918 წლის აპრილ-დეკემბერში იყო საბჭოთა რუსეთის ელჩი გერმანიაში.
ხუან დე ბურბონი

ხუან დე ბურბონი (; დ. 15 მაისი, 1822 — გ. 18 ნოემბერი, 1887) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის ვაჟის, მონილას გრაფ დონ კარლოსისა და მარია ფრანსისკა პორტუგალიელის შუათანა ვაჟი. ესპანეთის დე ფაქტო მეფე ხუან -ის სახელით, როგორც კარლისტთა პარტიის ლიდერი და საფრანგეთის მეფობის ლეგიტიმური კანდიდატი ჟან -ის სახელით, როგორც ლუი -ის პირდაპირი შთამომავალი.

ბიოგრაფია
ხუანი დაიბადა 1822 წლის 15 მაისს არანხუესის სასახლეში, მადრიდში. იგი იყო მონილას გრაფ დონ კარლოსისა და მისი პირველი ცოლის, მარია ფრანსისკა პორტუგალიელის შუათანა ვაჟი. მამის მხრიდან მისი ბაბუა ესპანეთის მეფე კარლ , ხოლო დედის მხრიდან პორტუგალიის მეფე ჟუან იყო. 1833 წელს ოჯახთან ერთად პორტუგალიაში, 1834 წელს კი ინგლისში გაიქცა. 1847 წლის 6 თებერვალს იგი დაქორწინდა მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო -ის ასულ მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტეზე.

ხუანი და მარია ბეატრიქსი 1848 წლის რევოლუციამდე მოდენაში ცხოვრობდნენ, ამის შემდეგ კი ისინი ჯერ ავსტრიაში, შემდეგ კი ინგლისში გაიქცნენ და ლონდონში დასახლდნენ. 1853-55 წლებში იგი ცოლთან ერთად ესპანეთში დაბრუნდა. 1860 წლის 13 იანვარს, მას შემდეგ რაც მისი უფროსი ძმა გარდაიცვალა, ხუანი ესპანეთის კარლისტურმა მოძრაობამ ესპანეთის დე ფაქტო მეფედ სცნო. ამან ცხადია ესპანეთის მთავრობის შეშფოთება და ხუანის დაპატიმრების მცდელობა გამოიწვია.

თავისი ლიბერალური შეხედულებების გამო, ძმისა და მამისაგან განსხვავებით, იგი კარლისტებისაგან ნაკლებ მხარდაჭერას იღებდა. ამ ყოველივეს გამო, კარლისტები მას მალევე განუდგნენ და მის ნაცვლად ესპანეთის დე ფაქტო მეფე კარლ -დ მისივე ვაჟი კარლოსი აირჩიეს. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი კარლისტი, როგორებიცაა რამონ კარბრერა და ჰერცოგი დე შამბორი ესპანეთის მეფედ კვლავ ხუანს მიიჩნევდნენ, მანამ, სანამ 1868 წელს იგი თავისი ნებით არ გადადგა. იგი პენსიაზე გავიდა და მესამე კარლისტურ ომში თავის ძმას უჭერდა მხარს.

1883 წლის 24 აგვისტოს, საფრანგეთის ტახტის ლეგიტიმური მემკვიდრის, შამბორის ჰერცოგ ანრი დე ბურბონის უშვილოდ გარდაცვალების გამო საფრანგეთის ტახტის ახალ ლეგიტიმურ მემკვიდრედ მისი უახლოესი ნათესავი აირჩიეს, რომელიც ხუანი იყო, როგორც ლუი -ის პირდაპირი შთამომავალი. ამრიგად იგი საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე გახდა, თუმცა ტახტისათვის ბრძოლა არ დაუწყია.

ხუანი გარდაიცვალა 1887 წლის 18 ნოემბერს ინგლისში, 65 წლის ასაკში.

შვილები
კარლოს მარია (1848-1909), ესპანეთისა და საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ცოლად შეირთო მარგერიტა დე ბურბონ-პარმა, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ბერტა დე როანზე;
ალფონსო კარლოსი (1849-1936), საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ცოლად შეირთო მარია დას ნევეს პორტუგალიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია.
მალო-კრესტოვსკის ხიდი

მალო-კრესტოვსკის ხიდი — ერთ-ერთი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში პეტროგრადის რაიონში, მდინარე კრეშოვსკაზე, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ქვის და კრესტოვსკის კუნძულებს. ლენინგრადის 1960-იანი წლების ხიდების არქიტექტურის ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი მაგალითი.

მდებარეობა
ხიდი მდებარეობს დინამოს გამზირის ღერძზე. მალო-კრესტოვსკის ხიდთან მდებარე უახლოესი მეტრო სადგურებია: კრესტოვსკის კუნძული (1500 მეტრი) და ჩკალოვსკაია (1700 მეტრი).

ხიდს სახელი არაერთხელ შეეცვალა: კამენო-კრესტოვსკის ხიდი (1849-1875 წლებში), პატარა კრესტოვსკის ხიდი (1860-1920 წლებში), 1920-იანი წლებიდან კი თანამედროვე სახელი მალო-კრესკოვსკის ხიდი.

ისტორია
დაახლოებით 1817 წელს, ამ ადგილას იდგა მცურავი ხიდი. დაახლოებით 1840-1842 წლებში ხის ხიდი აშენდა. ხიდის პროექტი ორი ავტორის მიერ იყო შედგენილი, მათ შორის ერთ-ერთი ლეიტენანტი პლასესოვი (1940-1941 წლებში). 1960 წლისთვის ხის ხიდის საყრდენების მდგომარეობა გაუარესდა და ამან გამოიწვია კაპიტალური ხიდის აშენების საჭიროება. 1961-1962 წლებში ახალი რკინაბეტონის ხიდი ააგეს ინჟინერ ი. ლ. იურკოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით.

არქიტექტურა
ხიდი განკუთვნილია ავტომობილების და ფეხით მოსიარულეთათვის. ხიდის სავალი ნაწილზე შესაძლებელია ორი სატრასპორტო საშუალების გადაადგილება. ტროტუარები დაფარულია ასფალტით. აქვს რკინის მოაჯირეები. სიგანე ტროტუარებით — 13 მეტრი, საერთო სიგრძე — 56 მეტრია.
მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტე

მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტე (, , ; დ. 13 თებერვალი, 1824 — გ. 18 მარტი, 1906) — ჰაბსბურგ-ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და მარია ბეატრიჩე სავოიელის ასული. კარლისტთა ლიდერ ხუან დე ბურბონის მეუღლე დე მისი ორი ვაჟის დედა.

ბიოგრაფია
მარია ბეატრიქსი დაიბადა 1824 წლის 13 თებერვალს მოდენაში, იტალიაში. იგი იყო მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და მისი მეუღლის, მარია ბეატრიჩე სავოიელის ქალიშვილი. 1847 წლის 6 თებერვალს კასერტას სასახლეში შედგა მისი და ესპანეთის მეფე კარლ -ის შვილიშვილ ხუან დე ბურბონის ქორწინება. როგორც ხუანის ცოლი, იგი ითვლებოდა ესპანეთის დე ფაქტო დედოფლად და ასევე საფრანგეთის ტახტის ლეგიტიმურ მემკვიდრედ.

მრავალწლიანი ქორწინებიდან, ხუანსა და ბეატრიქსს სულ ორი ვაჟი შეეძინათ:
კარლოს მარია (1848-1909), ესპანეთისა და საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ცოლად შეირთო მარგერიტა დე ბურბონ-პარმა, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ბერტა დე როანზე;
ალფონსო კარლოსი (1849-1936), საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ცოლად შეირთო მარია დას ნევეს პორტუგალიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია.

ბეატრიქსი გარდაიცვალა 1906 წლის 18 მარტს 82 წლის ასაკში, ავსტრიის ქალაქ გრაცში.