მიხეილ გლუზსკი

მიხეილ ანდრეის ძე გლუზსკი (დ. 21 ნოემბერი, 1918, კიევი — გ. 15 ივნისი, 2001, მოსკოვი) – საბჭოთა და რუსი თეატრის, კინოსა და დუბლირების მსახიობი, მხატვრული კითხვის ოსტატი, თეატრალური პედაგოგი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1983). რსფსრ-ის ძმები ვასილიევების სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1973).

ბიოგრაფია
მიხეილ გლუზსკი დაიბადა 1918 წლის 21 ნოემბერს (სხვა წყაროების მიხედვით, 20 ნოემბერს) კიევში, პოეტისა და სოციალისტ-რევოლუციონერის, ჟურნალისტის ანდრეი მიხეილის ძე გმირიოვის (რომელიც კიევში პეტროგრადიდან 1917 წლის შუა პერიოდში გადავიდა) და ეფროსინია კონდრატის ასულ გლუზსკაიას ოჯახში. მსახიობის მამამ კარავაევის რაიონში პატარა სახლი ააშენა და ხეხილით სავსე ბაღი გააშენა. 1922 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, ოჯახი მოსკოვში გადავიდა საცხოვრებლად. მომავალი მსახიობი ბაქოში სწავლობდა, სადაც ორი წლის განმავლობაში (1926-1928) მამინაცვალთან ერთად ცხოვრების შესაძლებლობა მიეცა. 1929 წელს ის მოსკოვში დაბრუნდა. თავდაპირველად მუშაობდა მექანიკოსის შეგირდად სამეცნიერო-კვლევითი საავტომობილო ინსტიტუტის სახელოსნოებში, შემდეგ კი ელექტრიკოსის შეგირდად და ელექტრიკოსად „მოსვაჭრობის“ ცენტრალურ უნივერმაღში (1933-1936). მან დაამთავრა მუშა- ახალგაზრდების საღამოს სკოლა და მონაწილეობდა სამოყვარულო წარმოდგენებში „მოსვაჭრობის“ კლუბში, მოსკოვის სამხატვრო თეატრ-2-ის მსახიობების - ბ. ვასილიევის, კ. რატომსკის და ა. პოტოცკის ხელმძღვანელობით. თამაშობდა მუშა-ახალგაზრდობის თეატრში.

1936-დან 1940 წლამდე სწავლობდა კინოსტუდია „მოსფილმის“ კინომსახიობთა სკოლაში; 1940 წლის ივლისიდან ოქტომბრამდე იყო კინოსტუდიის მსახიობი. მისი კინოდებიუტი 1938 წელს შედგა ფილმში „ოპენჰაიმების ოჯახი“.

1940 წელს იგი ჯარში გაიწვიეს და წითელი არმიის ცენტრალური თეატრის დასში მსახურობდა. დიდი სამამულო ომის დროს მუშაობდა ფრონტის ხაზზე მყოფ ბრიგადებში.

1946 წლიდან 1995 წლამდე გლუზსკი კინომსახიობთა თეატრ-სტუდიის (ამჟამად – ნიკიტა მიხალკოვის სახელოსნო „12“) მსახიობი იყო. 1949-1950 წლებში იყო გერმანიაში საბჭოთა ჯარების ჯგუფის დრამატული თეატრის მსახიობი.

ის მოწვევით მუშაობდა მოსკოვის „სოვრემენნიკის“ თეატრსა და მ. ერმოლოვას სახელობის დრამატულ თეატრში.

რეჟისორები მოუთმენლად ელოდნენ მის ფილმებში მონაწილეობას, მაგრამ ძირითადად მცირე როლებისთვის. მან 150-ზე მეტ ფილმში ითამაშა, მათ შორის: „ამბავი ნამდვილ ადამიანზე“, „ორი ოკეანის საიდუმლო“, „წყნარი დონი“, „კავკასიელი ტყვე ქალი, ანუ შურიკის ახალი თავგადასავლები“, „ზღაპარი იმაზე, თუ როგორ დააქორწინა მეფე პეტრემ არაბი“, „ოქროს ნაღმი“, „სავოის გატაცება“, „სკსს უფლებამოსილია განაცხადოს…“ და მრავალი სხვა.

მსახიობის ერთ-ერთი საუკეთესო როლი კინოში იყო აკადემიკოს სრეტენსკის როლი ილია ავერბახის ფილმში „მონოლოგი“ (1972), სადაც მსახიობის პირით, ხანდაზმული, მაღალკვალიფიციური მეცნიერი, რომელმაც ბრწყინვალე სამეცნიერო კარიერა გააკეთა, გამჭოლი აღსარების ინტონაციით მოგვითხრობს მეგობრებისა და კოლეგებისგან დამალული მარტოსული ცხოვრების დრამაზე, შემოდგომის პარკში ის ხვდება თავისი წარუმატებელი ახალგაზრდული სიყვარულის აჩრდილს, ცხადში კი განიცდის რთულ ურთიერთობებს, ყოველდღიური პრობლემებით დამძიმებულს, თავის გზასაცდენილ ქალიშვილთან (მ. ტერეხოვა) და სიძესთან, ასევე შვილიშვილთან (მ. ნეიოლოვა), რომელიც პირველ რომანტიკულ გამოცდილებას იძენს. სტანდარტული ფრაზა „ფილმი ცხოვრების არსზე“ ყველაზე მეტად ამ ფილმს მიესადაგება, აღნიშნა კინომცოდნე ნატალია ბასინამ ჟურნალ „საბჭოთა ეკრანში“ 1973 წელს.

გლუზსკი მუშაობდა რადიოსა და ტელევიზიაში. მისი ხმით ლაპარაკობს უცხოური, დუბლირებული ფილმების მრავალი პერსონაჟი. მან პირველმა შეასრულა რუსი პოეტის, ნ. ა. ზაბოლოცკის ლექსები, რომლებიც სსრკ-ში მრავალი წლის განმავლობაში აკრძალული იყო.

1986 წლიდან 1991 წლამდე იყო სსრკ კინემატოგრაფისტთა კავშირის საბჭოს მდივანი, ხელმძღვანელობდა სსრკ კინემატოგრაფისტთა კავშირში კინოს ვეტერანთა კომისიას, ასევე სსრკ შეიარაღებული ძალებზე კულტურული მფარველობის მოსკოვის საქალაქო კომისიას. მისი ბოლო საზოგადოებრივი საქმიანობა ამ კომისიების ხელმძღვანელობა იყო.

1989 წლიდან 1996 წლამდე ასწავლიდა გერასიმოვის სახელობის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სამსახიობო განყოფილებაში (1994 წლიდან - პროფესორი). 1987-1998 წლებში ხელმძღვანელობდა ორ სახელოსნოს -ის სამსახიობო განყოფილებაში და გამოუშვა ორი კურსი (ტაჯიკური და რუსული).

1995 წლიდან ის „თანამედროვე პიესის სკოლის“ თეატრის მსახიობია, სადაც ითამაშა სპექტაკლებში: იანუშ გლოვაცკის „ანტიგონე ნიუ-იორკში“, ა. პ. ჩეხოვის „თოლია“, ბორის აკუნინის „თოლია“ და სხვა.

მისი ბოლო როლი ტელევიზიაში იყო სერიალ „სატვირთო მანქანის მძღოლების“ მე-14 ეპიზოდში, რომელიც მსახიობის გარდაცვალების შემდეგ გამოვიდა.

2001 წლის 13 მაისს ის უკანასკნელად გამოჩნდა თეატრის სცენაზე სპექტაკლში „თოლია“, სორინის როლში. ის ინვალიდის ეტლში მოათავსეს (პიესის სიუჟეტის მიხედვით, პერსონაჟი მთელ მოქმედებას ინვალიდის ეტლში ატარებს). სპექტაკლის დასრულებისთანავე მსახიობი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. იმავე ღამეს მას ფეხის ამპუტაციის ოპერაცია ჩაუტარდა.

მ. გლუზსკი გარდაიცვალა 2001 წლის 15 ივნისს, 83 წლის ასაკში, მოსკოვში, გულის შეტევით. დაკრძალულია მოსკოვში, ვაგანკოვოს სასაფლაოზე (ნაკვეთი № 12-ა).

ოჯახი
მეუღლე – ეკატერინა პერეგუდოვა (1927-2003), თეატრის კრიტიკოსი, რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის კურსდამთავრებული, ხელოვნების კვლევების სახელმწიფო ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი, ა. კ. ჯიველეღოვის გერი. დაკრძალულია მოსკოვში, ვაგანკოვოს სასაფლაოზე (ნაკვეთი № 12-ა), მეუღლის გვერდით.

ვაჟი – ანდრეი გლუზსკი (1951-2011). დაამთავრა მოსკოვის სამხატვრო თეატრის სკოლა-სტუდიის სამხატვრო განყოფილება და მუშაობდა კინომსახიობთა სტუდიის თეატრის სამხატვრო-სადადგმო განყოფილებაში. დაკრძალულია მოსკოვში, ვაგანკოვოს სასაფლაოზე, მშობლების გვერდით.

ქალიშვილი – მარია გლუზსკაია (დ. 1954; ქორწინების გვარი ფედოტოვა). ენათმეცნიერი-მთარგმნელი. დაქორწინებულია რუს უფლებადამცველ მიხეილ ფედოტოვზე.

ჯილდოები და აღიარება
1969 : რსფსრ დამსახურებული არტისტი
1977 : რსფსრ სახალხო არტისტი
1983 : სსრკ სახალხო არტისტი
1973 : რსფსრ-ის ძმები ვასილიევების სახელობის სახელმწიფო პრემია
1989 : შრომის წითელი დროშის ორდენი
1998 : ორდენი „მამულის წინაშე დამსახურებისათვის“
1945 : მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის“
1948 : მედალი „მოსკოვის 800 წლისთავის ხსოვნისადმი“
1999 : ეროვნული კინემატოგრაფიის პრემია „ნიკა“