iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ეფიმ ბაიკოვსკი

ეფიმ ბაიკოვსკი (; დ. 31 მარტი, 1928, სვერდლოვსკი — გ. 14 აპრილი, 2015) — საბჭოთა და რუსი მსახიობი, რომელიც 1969–75 წლებში მოღვაწეობდა საქართველოში. საქართველოს სახალხო არტისტი (1973). რუსეთის სახალხო არტისტი (2001).

ბიოგრაფია
თეატრალური განათლება მიიღო ლენინგრადის ახალ თეატრთან არსებულ სტუდიაში. მუშაობდა ორიოლის (1947–1951), მურმანსკის (1951–1952), ვილნიუსის (1952–1957), ჩელიაბინსკის (1957–1969) რუსულ დრამატულ თეატრებში. 1969–1975 წლებში მუშაობდა თბილისის გრიბოედოვის სახელობის სახელმწიფო თეატრში. გრიბოედოვის თატრიდან წასვლის შემდეგ მოღვაწეობა განაგრძო ლენინგრადის პუშკინის სახელობის დრამატულ თეატრში და მოსკოვის საოლქო დრამატულ თეატრში.

გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: სემირამიდას ბაღები (1970, რეჟ. სიკო დოლიძე), გაქცევა გათენებისას (გუბერნატორი, 1975, რეჟ. სიკო დოლიძე), დათა თუთაშხია (მეფისნაცვალი, 1978, რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე). წიგნი ფიცისა (პანინი, 1983, რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე და ამირან დარსაველიძე) და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
1964 — რუსეთის სსრ დამსახურებული არტისტი
1973 — საქართველოს სახალხო არტისტი
2001 — რუსეთის სახალხო არტისტი
2009 — მეგობრობის ორდენი (რუსეთი)
ელიზბარ ვაჩნაძე

ელიზბარ გრიგოლის ძე ვაჩნაძე (დ. 1895 — გ. 1958) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, პოლიტიკური ემიგრანტი.

1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ქვეით ჯარში (პორუჩიკი). საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა ანტისაოკუპაციო მოძრაობაში, იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ახლო თანამებრძოლი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს იბრძოდა ჩოლოყაშვილის რაზმის შემადგენლობაში, უშუალოდ ხელმძღვანელობდა 29-30 აგვისტოს ღამით მანგლისის სამხედრო ყაზარმებზე თავდასხმას. აჯანყების დამარცხების შემდეგ შეფიცულთა რაზმის სხვა წევრებთან ერთად საქართველო დატოვა.

1926 წლის ზაფხულში, ქ. ჩოლოყაშვილის საიდუმლო დავალებით ვაჩნაძე და ს. ყრუაშვილი საქართველოში ჩამოვიდნენ. მათ შეძლეს საბჭოთა ხელისუფლების წარმომადგენლების დარწმუნება, რომ შეძლებდნენ აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში შემორჩენილი აჯანყებულების დანებებაზე დათანხმებას. სინამდვილეში, მისიის მიზანი ინფორმაციის შეგროვება და ანტისაბჭოთა იატაკქვეშა ჯგუფებთან კავშირის გაბმა იყო. ყრუაშვილი საფრანგეთში უვნებლად დაბრუნდა, თბილისში მძევლად დატოვებული ვაჩნაძე კი -ის ზედამხედველობას გაექცა და საზღვარი არალეგალურად გადაკვეთა.

ჩოლოყაშვილის გარდაცვალების შემდეგ, 1930-1939 წლებში ვაჩნაძე სათავეში ედგა ემიგრაციაში მყოფ „საქართველოს შეფიცულთა“ კავშირს. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) წლებში თანამშრომლობდა გერმანიის დაზვერვასთან, შემდეგ, გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა ბრიუსელში, სადაც 1951 წელს დააარსა „ქართველ მეომართა კავშირი“. ვაჩნაძეს ცოლად ჰყავდა ელენე, ემიგრანტ გრიგოლ დიასამიძის შვილი (გ. 1968). დარჩა ერთი ქალიშვილი — ნინო ვაჩნაძე-კოვალსკი. ელიზბარ ვაჩნაძის ფრაგმენტული მოგონებები (ჩაიწერა მიხეილ ქავთარაძემ) 1978 წელს დაიბეჭდა ემიგრანტულ გამოცემა „ივერიაში“.
სიმონ ვაჩნაძე (ოფიცერი)

სიმონ სოლომონის ძე ვაჩნაძე — საუკუნის ქართველი სამხედრო პირი, მთარგმნელი. არქიმანდრიტ ილარიონ ვაჩნაძის ძმისწული.

ბავშვობაშივე იოანე ბატონიშვილის რჩევით გაგზავნეს პეტერბურგში. აქ იოანეს ხელმძღვანელობით 1823 წელს რუსულიდან თარგმნა შოტლანდიელი ფილოსოფოს-მორალისტისა და ისტორიკოსის ადამ ფერგიუსონის „ჰსწავლა ზნეობითი და კანონი პატიოსნისა კაცისა“ (ხელნაწ. -851, 1197, 2196; -304), რომელიც ა. ბესტუჟევის მიერ ფრანგულიდან იყო ნათარგმნი (1807). სიმონ ვაჩნაძეს ეკუთვნის აგრეთვე 2 ლექსი. შემდგომ პერიოდში ის რუსეთის იმპერიის სამხედრო სამსახურში იყო. მონაწილეობდა რუსეთ-სპარსეთის ომში (1826-1828). 1853 წელს ის იყო პოდპოლკოვნიკი ერევნის პოლკში, რომელიც იმ დროს მანგლისში იდგა. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ხარისხის ორდენით (26 ნოემბერი, 1854).
გიორგი ვაჩნაძე (ჟურნალისტი)

გიორგი ნიკოლოზის ძე ვაჩნაძე (დ. 4 ნოემბერი, 1943, პარიზი) — რუსეთში მოღვაწე ისტორიკოსი, ჟურნალისტი და დიპლომატი, წარმომავლობით ქართველი.

დაიბადა ქართველი ემიგრანტის ოჯახში, რომელიც 1947 წელს დაბრუნდა თბილისში. 1950-1956 წელს ოჯახთან ერთად გადასახლებული იყო ყაზახეთში. დაამთავრა თბილისის უცხო ენების სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1964-1970 წლებში ჟურნალისტად მუშაობდა სააგენტო „ტასსა“ და „ნოვოსტიში“, 1967-1970 წლებში იყო მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის დოცენტი, 1970-1995 წლებში — სსრკ (შემდეგ რუსეთის) მეცნიერებათა აკადემიის სოციოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1995-1998 წლებში — მექსიკაში რუსეთის საელჩოს მდივანი, 1998-2003 წლებში — რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემიის მასობრივი მედიის საშუალებების კათედრის პროფესორი.

1998 წლიდან ვაჩნაძე არის პოლიტიკური და ეკონომიკური ინფორმაციის არქივის, ინტერნეტ-პორტალ „პოლპრედის“ (.) მთავარი რედაქტორი.
კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგიის საზოგადოება

კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგიის საზოგადოება — არქეოლოგიის მოყვარულთა საზოგადოება, შე­იქმნა 1881 წლის 28 ნოემბერს თბილისში. მი­სი დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი იყო ისტორიკოსი დიმიტრი ბაქრაძე, რომელიც კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგიის საზოგადოებას 1886 წლამდე ხელმ­ძღვა­ნე­ლობ­და. საზოგადოების წესდების მიხედვით გაფართოვდა მისი მოღვაწეობის არე. მას უნდა შეესწავლა კავკასიის ისტორია, უპირატესად მისი ისტორიის წერილობითი და ნივთიერი წყაროები; შესაძლებლობის ფარგლებში უნდა დაეცვა ეს ისტორიული ძეგლები განადგურებისაგან; გათხრების შედეგად მოპოვებული ან მოსახლეობისაგან შესყიდული ძველი ნივთები ბარდებოდა კავკასიის მუზეუმს (ამჟამად საქართველოს ეროვნული მუზეუმი), ხოლო ძველი ხელნაწერები – თბილისის საჯარო ბიბლიოთეკას (ახლანდ. ეროვნული ბიბლიოთეკა).

1881–1885 წლებში მოხერხდა ნაშრომების ორი ტომის გამოცემა. აქ გამოქვეყნე­ბული ძეგლებიდან არქე­ოლოგიური თვალსაზრისით საინტერესოა პუნქტები, სადაც მოიპოვეს ზედაპი­რული არქეოლოგიური მასალა. ესენია: ახალციხე, ახალქალაქი, სოხუმი, ახალი ათონი, ხუცუბანი, ანაკოფია და სხვ. საინტერესოა კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგიის საზოგადოების შრომებში დაბეჭდილი პოლკ. ნ. წილოსანის ინფორმაცია დილიჟანთან ჩატარებული გათხრების შე­სა­ხებ. მისი აზრით, აქ აღმოჩენილი სამარხები თავიანთი აღნაგობითა და ინვენტარით ჰგავს მცხეთის სამთავროს სამარხებს. საზოგადოების შრომების მეორე კრებულის გამოსვლის შემდეგ კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგიის საზოგადოება, მისი წინამორბედი კავკასიის არქეოლოგიის მოყვარულთა საზოგადოების მსგავსად, უსახსრობის გამო დაიშალა. კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგიის საზოგადოებას არქეოლოგიური გათხრები არ უწარმოებია.
კავკასიის სოციალ-რევოლუციური საზოგადოება

კავკასიის სოციალ-რევოლუციური საზოგადოება — ქართველ და სხვა კავკასიელ ახალგაზრდათა ფარული რევოლუციურ-ხალხოსნუ­რი ორგანიზაცია. ჩა­მო­ყა­ლიბდა 1873–1874 წლებში. ფართო რევოლუციური მუშაობა გაშალა 1875–1876 წლებში. საზოგადოების ბირთვი გახდა გორის წრე, რომელიც 1872–1873 წლებში შეიქმნა. 1874–1878 წლებში მასში გაერ­თიანდნენ ­თბი­ლისის, ქუთაისის, კა­ხე­თის, გურიის, სამეგ­რელოს, რა­ჭა-ლეჩ­ხუ­მის, ვლადიკავკაზის წრე­ები, კავკასიის სხვადა­სხვა კუთხეში მო­მუშავე ხალხოსანთა ჯგუფები და ცალკეული ხალხოსნები. ისინი ერთმანეთთან მჭიდროდ იყვნენ და­კავშირებული და ემორჩილებო­დნენ საერთო ხელმძღვანელობას. საზოგადოებას საქმიანი კავშირ-ურთიერთობა ჰქონდა სრულიად რუსეთის სოციალ-რევოლუციურ ორგანიზაციასთან, რომელსაც კავკასიის ახალგაზრდები ხელმ­ძღვანელობდნენ. საზოგადოების ადმინისტრა­ციაში შედიოდნენ ისიდორე ქიქოძე, ეგნატე იოსელიანი, მიშო ყიფიანი. მათ ერთმანეთთან სისტემატიური მიმოწერა ჰქონდათ საიდუმლო შრიფტით. პერიოდულად აწყობდნენ თათბირებს, რომლებსაც ად­გილობრივი ხალხოსნური წრეების აქტიური წევრებიც ესწრებოდნენ.

1876 წლის მაისში მ. ყიფიანის თავჯდომარეობით ქუთაისში ჩატარდა საზოგადოების გაფართოებული თათბირი, რომელმაც ვარლამ გაბიჩვა­ძეს დაავალა საზოგადოების პროგრამის პროექტის შედგენა. მას ჰქონდა წესდება, რომლის ფრაგმენტმაც „ჯამის წესდების“ სახით ჩვენამდე მოაღწია. წესდების მიხედვით, იგი მტკიცედ დარაზმული, დისციპლინებული, ­კონსპირაციული, ცენტრალიზებული ორგანიზაცია იყო. მისი წევრები რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდნენ გლეხობასა და მოსწავლე ახალ­გაზრდობაში, რისთვისაც იყენებ­დნენ როგორც რუსულიდან თარგმნილ აკრძალულ წიგნებს, ისე თავიანთ წერილებსა და პროკლამაციებს. საპროპაგანდო მასალას ბეჭდავდნენ სოფელ ტყვიავის არალეგალურ სტამბაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ხალხოსანი ვ. სამადა­შვი­ლი. საზოგადოება გურიაშიც აპირებდა სტამბის გამართვას. ამისათვის საზღვარგარეთიდან გამოიწერეს და ბათუმში ჩამოიტანეს სასტამბო მოწყობილობა, მაგრამ დაწყებული რეპრესიების გამო ეს ვერ განხორციელდა. ორგანიზაცია გასცა მოღალატემ. 1876 წლის 6 ოქტომბერს მთელ კავკა­სიაში დაიწყო რევოლუციონერთა დაპატიმრება, რაც 1878 წლამდე გაგრძელდა. დააპატიმრეს 80-ზე მეტი კაცი, მ. შ. არაერთი ქალი. მათგან 38 კაცი გამოძიების პერიოდშივე გაათავისუფლეს, 32 კაცი ადმინისტრაციული წესით დასაჯეს, ხელმძღვანელებს – ე. იოსელიანსა და მ. ყიფიანს ციმბირში სამუდამო გადასახლება მიუსაჯეს.
ვილია-იდალგო (ხალისკო)

ვილია-იდალგო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 088 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 452.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 44.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვილია-იდალგო.
საკოალკო-დე-ტორესი

საკოალკო-დე-ტორესი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 472 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 472.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 64.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საკოალკო-დე-ტორესი.
ვილია-პურიფიკასიონი

ვილია-პურიფიკასიონი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 303 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.8%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 848.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 6.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვილია-პურიფიკასიონი.
იაუალიკა-დე-გონსალეს-გალიო

იაუალიკა-დე-გონსალეს-გალიო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 394 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 563.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 39.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია იაუალიკა-დე-გონსალეს-გალიო.
საპოტილტიკი

საპოტილტიკი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 713 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 252.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 133.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1831 წლის 4 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საპოტილტიკი.
საპოტიტლან-დე-ვადილიო

საპოტიტლან-დე-ვადილიო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 466 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 305.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 24.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1886 წლის 1 მაისი შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საპოტიტლან-დე-ვადილიო.
საპოტლან-დელ-რეი

საპოტლან-დელ-რეი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 279 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 399.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 48.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1913 წლის 13 იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საპოტლან-დელ-რეი.
საპოტლან-ელ-გრანდე

საპოტლან-ელ-გრანდე ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 115 141 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 273.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 421 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 23 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სიუდად-გუსმანი.
საპოტლანეხო

საპოტლანეხო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 64 806 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 718.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 90.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 27 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საპოტლანეხო.
ეხუტლის რაიონი

ეხუტლის რაიონი ― რაიონი ვალიეს-სენტრალეს-დე-ოახაკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში, მექსიკაში.

მუნიციპალიტეტები
ეხუტლის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:

კოატეკას-ალტასი
ეხუტლა-დე-კრესპო
ლა-კომპანია
ლა-პე
სან-აგუსტინ-ამატენგო
სან-ანდრეს-საბაჩე
სან-ხუან-ლაჩიგალია
სან-მარტინ-დე-ლოს-კანსეკოსი
სან-მარტინ-ლაჩილა
სან-მიგელ-ეხუტლა
სან-ვისენტე-კოატლანი
ტანიჩე
იოგანა
ტლაკოლულის რაიონი

ტლაკოლულის რაიონი ― რაიონი ვალიეს-სენტრალეს-დე-ოახაკის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში, მექსიკაში.

მუნიციპალიტეტები
ტლაკოლულის რაიონი მოიცავს შემდეგ მუნიციპალიტეტებს:

მაგდალენა-ტეიტიპაკი
როხას-დე-კუაუტემოკი
სან-ბარტოლომე-კიალანა
სან-დიონისიო-ოკოტეპეკი
სან-ფრანსისკო-ლაჩიგოლო
სან-ხერონიმო-ტლაკოჩაუაია
სან-ხუან-დელ-რიო
სან-ხუან-გელავია
სან-ხუან-ტეიტიპაკი
სან-ლორენსო-ალბარადასი
სან-ლუკას-კუიავინი
სან-პაბლო-ვილია-დე-მიტლა
სან-პედრო-კიატონი
სან-პედრო-ტოტოლაპა
სან-სებასტიან-აბასოლო
სან-სებასტიან-ტეიტიპაკი
სანტა-ანა-დელ-ვალიე
სანტა-კრუს-პაპალუტლა
სანტა-მარია-გელასე
სანტა-მარია-სოკიტლანი
სანტიაგო-მატატლანი
სანტო-დომინგო-ალბარადასი
ტეოტიტლან-დელ-ვალიე
ტლაკოლულა-დე-მატამოროსი
ვილია-დიას-ორდასი
გელათის ღვთისმშობლის წყაროცხოვრების ეკლესია

გელათის ღვთისმშობლის წყაროცხოვრების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ გელათში.

აღწერა
ღვთისმშობლის წყაროცხოვრების (სოფელში მას წმინდა მარინესაც უწოდებენ) ეკლესია მდებარეობს სოხასტერის კომპლექსის სამხრეთით 30 მეტრში, სამანქანე გზის პირას. ეკლესია აგებულია საუკუნეში, ხოლო განახლებულია 1903 წელს, ამის მაუწყებელი მხედრული ასოებით შესრულებული წარწერა დასავლეთ ფასადზე კარის გვერდითაა კედელში ჩასმული. ნაგებობა მცირე ზომის დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია კარგად ნათალი კვადრებით. ფასადები შეუმკობელია. კარი დასავლეთ ფასადშია გაჭრილი. შიდა სივრცე სამი მცირე ზომის სარკმლით ნათდება, რომლებიც დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ ფასადზეა გაჭრილი. ეკლესია დაბალ ერთსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. ოთხივე მხრიდან ეკლარის ქვით გამოყვანილი კარნიზი შემოუყვება. გადახურვა ორქანობაა, გადახურულია თუნუქის ფილებით. ეკლესიის სამხრეთით რამდენიმე მეტრში წყალსადენის სათავე ნაგებობაა მიწაში ამოშენებული.
ჰარინი ამარასურია

ჰარინი ამარასურია (; დ. 6 მარტი, 1970, კოლომბო, შრი-ლანკა) — შრი-ლანკელი აკადემიკოსი, აქტივისტი და პოლიტიკოსი. 2024 წლის 24 სექტემბრიდან შრი-ლანკის პრემიერ-მინისტრი. მესამე ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე სირიმავო ბანდარანაიკესა და ჩანდრიკა კუმარატუნგას შემდეგ. ეროვნული სახალხო ძალის წევრი. 2024 წლამდე მუშაობდა ასევე იუსტიციის, საჯარო ადმინისტრაციის, პროვინციული საბჭოების, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და შრომის მინისტრის, განათლების, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მინისტრის, ვაჭრობის მინისტრის, კომერციის, სასურსათო უსაფრთხოების, კოოპერატივის განვითარების, მრეწველობისა და მეწარმეთა განვითარების მინისტრის, ქალთა საკითხების, ბავშვთა და ახალგაზრდობის საქმეთა და სპორტისა და ჯანდაცვის მინისტრის თანამდებობაზე. 2020 წლიდან შრი-ლანკის პარლამენტის წევრია. ადრე მუშაობდა შრი-ლანკის ღია უნივერსიტეტის სოციალური კვლევების დეპარტამენტის უფროს ლექტორად.

ჰარინი ამარასურია იდეოლოგიურად არის ეროვნული სახალხო ძალის მემარცხენე ცენტრის წარმომადგენელი და თავს ლიბერალად თვლის. ამარასურია კარგად არის ცნობილი ახალგაზრდების უმუშევრობის, ფემინიზმის, გენდერული უთანასწორობისა და ბავშვთა დაცვის შესახებ შრი-ლანკის განათლების სისტემაში ჩატარებული კვლევებით. იგი არის შრი-ლანკის არასამთავრობო ორგანიზაცია -ის დირექტორთა საბჭოს წევრი.
ვალერიან ზუხბაია

ვალერიან ზუხბაია (დ. 9 აპრილი, 1914, წალენჯიხა, საქართველო, გ. 27 მაისი, 2011, თბილისი, საქართველო) — ქართველი გეოლოგი.

ბიოგრაფია
1992 წლიდან საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსაქმებელთა მუშაკი და პროფესორი. 1945 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1946-1951 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის საწარმოო ძალთა შემსწავლელ სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1951 წლიდან მუშაობდა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის დეკანად და გეოგრაფიის კათედრის გამგედ. 1954-1959 წლებში მუშაობა განაგრძო ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1959-1993 წლებში მოღვაწეობდა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტში. 1995 წელს გახდა აფხაზეთის რეგიონული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 1993-2005 წლებში გახლდათ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის და ალექსანდრე ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში წამყვანი მეცნიერი და თანამშრომელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, აფხაზეთის ფილიალის პროფესორი. უმაღლესი სკოლის სახელმძღვანელოების ავტორი. შექმნილი აქვს მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის მოკლე კურსი, ზოგადი გეოლოგიის პრაქტიკუმი, ზოგადი გეოლოგიის და მხარეთმცოდნეობის სახელმძღვანელოები. გამოიკვლია და დაადგინა 4000-მდე აფხაზეთის ტოპონიმი, შეისწავლა საქართველოში არსებული ქვის კულტის ისტორია. გამოიკვლია „ვეფხისტყაოსნის“ ძვირფასი ქვები და სხვა მრავალი. 2002 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით, ივანე ჯავახიშვილისა და ალექსანდრე ჯანელიძის მედლებით. მის მიერ დაწერილი თხზულებებია: 1959 - „რას გვიამბობს საქართველოს მიწა“, 1974 - „საქართველოს დეკორატიული და ფერადი ქვები“, 1975 - „ქართლის ცხოვრების ქვის ფურცლები“, 1980 - „ძვირფასი და ტექნიკური ქვები“, 1995 - „ქართული ოქრო“, 1997 - „სოხუმი“, 1998 - „აფხაზეთო ჩემო“, 1999 - „ბუნება „ვეფხისტყაოსანში““, 2001 - „ანაკოფია-ახალი ათონი“, 2002 - „გალის რაიონის ბუნება, ისტორია, სახალხო მეურნეობა“.
თინათინ კახნიაშვილი

თინათინ კახნიაშვილი (დ. 29 ოქტომბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1999, მოსკოვი; 2002, თბილისი)

ბიოგრაფია
თინათინ კახნიაშვილი დაიბადა 29 ოქტომბერს, 1962 წელს, ქალაქ თბილისში. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 1988 წლიდან მუშაობს აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში მეცნიერმკვლევრად. იყო პავლე ლებედევის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტის (, მოსკოვი) ასტრო-კოსმოსურ ცენტრში მიწვეული მკვლევრი 1999 წლიდან. 2000-2003 წლებში მუშაობდა მიწვეულ პროფესორად რატგერსის (აშშ) და ჟენევის (შვეიცარია) უნივერსიტეტებში, 2005-2006 წლებში პროფესორ-მკლევრად კანზასის (აშშ) სა­ხელმწიფო უნივერსიტეტში, 2006 წლიდან არის ლაურენტიან უნივერსიტეტის (კანადა) საპატიო პროფესორი,ხოლო 2008 წლიდან ილიას სა­ხელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, 2009 წლიდან კარნეგი მელო­ნის უნივერსიტეტის (აშშ) პროფესორ-მკვლე­ვარი. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფერო მოიცავს კოსმოლოგიასა და ასტროფიზიკა. მან დაადგინა პირველადი მაგნიტური ველების ევოლუციის ­კანონზომიერებები სამ­ყაროს გაფართოებისას, გამო­ითვალა კოსმოლოგიური ფაზური გადასვლებისას გენერირებული გრავიტაციული ტალღების მახასიათებლები. არის ათე­ულობით სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, ასევე მიღებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ფონდის გრანტი:-ს სამწლიანი გრანტი მოიპოვა 2010 წელს, -ის გრანტი, 2016 წელს და სხვ.
გერასიმე (ბებურიშვილი)

გერასიმე (ერისკაცობაში — გრიგოლ სვიმონის ძე ბებურიშვილი; დ. 1781, სოფ. კარდენახი, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 18 ივლისი, 1851, გარეჯის მონასტერი) — ქართველი მღვდელ-მონაზონი, მგალობელი, გადამწერი. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი [ხსენების დღეა 12 (25) აგვისტო].

იყო უკანონო შვილი ეროვნული გმირის, სვიმონ ბებურიშვილ-ვაჩნაძისა, რომელიც ღრმად მოხუცებული მოკლეს რუსებმა 1812 წლის თებერვალში ყარაღაჯის ციხის აღების დროს კახეთის აჯანყების ჩახშობისას. 1792 წელს ყრმა გრიგოლი მამამ გასაზრდელად გაუგზავნა ბოდბელ მიტროპოლიტ იოანეს (მაყაშვილი) წმ. ნინოს მამათა მონასტერში. იქვე მას გალობას ასწავლიდა ცნობილი მგალობელი, მღვდელი საბა ათანელაშვილი. მოგვიანებით ერეკლე -ის კარის ეკლესიის წინამძღვარმა, არქიმანდრიტმა გერონტიმ (სოლოღაშვილი) გრიგოლი დავითგარეჯის მონასტერში წაიყვანა განათლების მისაღებად.

1802 წელს დავითგარეჯის მონასტრის წინამძღვარმა, არქიმანდრიტმა ილარიონმა ის დიაკვნად აკურთხა გერონტის სახელით, 1832 წელს კი მღვდელ-მონაზონმა თეოფანემ (მაჩაბელი) ბერად აღკვეცა გერასიმეს სახელით. იმავე წელს თბილისის სიონის ღვთისმშობლის მიძინების საკათედრო ტაძარში საქართველოს ეგზარქოსმა მოსემ (ბოგდანოვ-პლატონოვი) მღვდლად დაასხა ხელი. 1843-1849 წლებში თბილისში, მაცხოვრის ფერისცვალების მამათა მონასტერში იმყოფებოდა (გადმოცემით, სმენასთან დაკავშირებული პრობლემის სამკურნალოდ), შემდეგ ისევ დავითგარეჯის მონასტერში დააბრუნეს. 1851 წლის 18 ივლისს გერასიმე დავითგარეჯის კრებულის სხვა წევრებთან ტყვედ ჩაიგდეს მონასტერს შესეულმა ლეკებმა, აწამეს და თავი მოჰკვეთეს. 1995 წელს საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად.

გერასიმეს გადაწერილი აქვს რამდენიმე ხელნაწერი, მათგან ერთ-ერთია „გამოკრებილი სადღესასწაულო საგალობლები“, რომელსაც ახლავს მისივე ანდერძი: „შეწევნითა ყოვლად კურთხეულისა ღვთისა სიტყვისა მტვირთუელისა ქალწულისა მარიამისათა და ძედ მისაწოდებულისა ქალწულისა მახარებელისა და ღვთის მქადაგებელისა იოანესითა და მეოხებითა უდაბნოთა მნათობთა მნათობისა ღირსისა მამისა დავით გარესჯელისათა, მე ყოვლად უღირსმან, იეროდიაკონმან, გერონტი აღვსწერე წიგნი ესე საგალობლო მასვე უდაბნოსა შინა მრავალმთის დავით გარესჯისასა, რომელიცა მხილველთაგან ცთომისა შენდობასა ვმოქენეობ, რათა იდიდებოდეს მამა, ძე და სული წმიდა, აწ და უკუნითი უკუნისამდე, ამინ. აღიწერა თუესა ოკდომბერს 18, 1806“.
გიორგი ვაწაძე

გიორგი სპირიდონის ძე ვაწაძე (დ. 15 დეკემბერი, 1893, თბილისი, — გ. 4 ოქტომბერი, 1971, იქვე) — ქართველი ფიზიოლოგი და ჯანდაცვის ორგანიზატორი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1932), პროფესორი (1935), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1944).

დაიბადა ექიმ სპირიდონ ვაწაძის ოჯახში. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1916). მსოფლიო ომის წლებში სამხედრო ექიმად მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. 1919 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისის უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის კათედრაზე. 1924–1926 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სახალხო კომისრის მოადგილე. 1926–1929 წლებში მუშაობდა ბერლინში რონას ლაბორატორიაში და კილში ჰებერის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში. 1930–1931, 1932–1936 წლებში იყო თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის რექტორი, 1930–1945 წლებში — ამავე ინსტიტუტის ფიზიოლოგიის კათედრის ხელმძღვანელი, 1936–1945 წლებში — საქართველოს ჯანდაცვის სახალხო კომისარიატის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის დირექტორი. 1945-1956 წლებში რეპრესირებული იყო (სასჯელს იხდიდა ავჭალაში, 1949 წლიდან — ყაზახეთში).

რეაბილიტაციის შემდეგ, 1956–1971 წლებში ვაწაძე იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის რადიობიოლოგიის ლაბორატორიის გამგე, 1960–1971 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული რადიობიოლოგიის პრობლემური საბჭოს თავმჯდომარე.

1943 წელს ვაწაძის თაოსნობით შეიქმნა ნატურალური კუჭის წვენის დასამზადებელი საამქრო თბილისის ფარმაცევტულ ქარხანაში. ვაწაძემ შეისწავლა ჰიპოფიზის უკანა წილის ჰორმონის მნიშვნელობა შარდის გამომუშავებისას; წყალტუბოს, ბორჯომისა და ჯავის მინერალური წყლების გავლენა საჭმლის მონელებისა და ნივთიერებათა ცვლის პროცესებზე. გამოიკვლია რენტგენის სხივების გავლენა ნერვული უჯრედის დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავას შედგენილობაზე.