iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაია გოიკოვიჩი

მაია გოიკოვიჩი (; დ. 22 მაისი 1963, ნოვი-სადი) — სერბი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, სერბეთის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2014 წლის 23 აპრილიდან. სერბეთის პროგრესული პარტიის წევრი.

განათლება
1987 წელს დაასრულა ნოვი-სადის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1989 წლიდან მუშაობდა საოჯახო იურიდიულ ფირმაში.

პოლიტიკური კარიერა
მაია გოიკოვიჩი იყო რადიკალური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. თავდაპირველად იგი იყო გენერალური მდივანი, ხოლო შემდეგ აღმასრულებელი საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტი და პარტიის ლიდერის მოადგილე. იგი ასევე მუშაობდა ვოისლავ შეშელის იურიდიულ მრჩევლად ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე საერთაშორისო ტრიბუნალამდე.

1992 წლიდან იგი იყო იუგოსლავიის საკავშირო რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი, ხოლო 1996-2000 წლებში ვოევოდინის პარლამენტის წევრი. 1998 წლის მარტიდან 1999 წლის ნოემბრამდე ეკავა სერბეთის მთავრობის უპორტფელო მინისტრის თანამდებობა, ხოლო შემდეგ იუგოსლავიის საკავშირო რესპუბლიკის მთავრობის ვიცე-პრემიერის თანამდებობა. 2004 წლის ოქტომბრიდან 2008 წლის ივნისამდე იყო ქალაქ ნოვი-სადის მერი.

2008 წლიდან გავიდა სერბეთის რადიკალური პარტიის რიგებიდან და სათავეში ჩაუდგა სახალხო პარტიას, რომელიც შეუერთდა კოალიციას „სერბეთის გაერთიანებული რეგიონები“. 2012 წელს მან მიიღო სერბეთის ეროვნული ასამბლეის სახალხო დეპუტატის მანდატი, ამავე წელს იგი შეუერთდა სერბეთის პროგრესული პარტიის რიგებს.

2014 წლის 23 აპრილს აირჩიეს სერბეთის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარედ.
მუ სოჩუა

მუ სოჩუა (; დ. 15 მაისი, 1954, პნომპენი, კამბოჯა) — კამბოჯელი პოლიტიკოსი და უფლებათადამცველი. კამბოჯის პარლამენტის წევრი ბატამბანგის პროვინციიდან. 2005 წელს „ “-საგან მიიღო ლიდერობის პრემია, აღნიშნული ფონდის თანადამფუძნებელია ჰილარი კლინტონი. 2002 წელს მუმ მოახდინა 12 000 ქალის მობილიზება და ისინი კანდიდატებად ჩართო ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, მათგან 900-მა მოახერხა გამარჯვება და დღემდე აქტიურად არიან ჩართულნი გენდერულ საქმიანობებში ადგილობრივ დონეზე.

ბიოგრაფია
მუ სოჩუა დაიბადა პნომპენში, დაწყებითი განათლება მიიღო ფრანგულ ლიცეუმში. 1972 წელს მშობლებმა გაამგზავრეს პარიზში განათლების მისაღებად. ერთი წლის შემდეგ გაემგზავრა სან-ფრანცისკოში, სადაც ცხოვრობდა მისი ძმა. წითელი ქმერების ხელისუფლებაში მოსვლის შემვეგ მისი მშობლები გაქრნენ. სოჩუამ ვერ შეძლო სამშობლოში დაბრუნება და დარჩა დევნილობაში მომდევნო 18 წლის განმავლობაში.

მუ სოჩუა სამშობლოში დაბრუნდა 1989 წელს და დაკავდა უფლებათა დაცვით. მან შექმნა ქალთა პირველი ორგანიზაცია „ხემარა“ და გაწევრიანდა პოლიტიკურ პარტიაში ეროვნული გაერთიანების ფრონტი დამოუკიდებელი, ნეიტრალური მშვიდობიანი კამბოჯისათვის. 1998 წელს მიიღო მანდატი ეროვნულ ასამბლეაში ბატამბანგის პროვინციიდან. მალევე გახდა ქალთა და ვეტერანთა საქმეების მინისტრი.

2004 წელს დატოვა მინისტრის თანამდებობა და თითქმის მაშინვე გაწევრიანდა სემა რაინსის პარტიაში, სადაც მან დაიკავა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობა.

პირადი ცხოვრება
1984 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ სკოტ ლეიპერს, შეეძინათ სამი გოგო. ლეიპერი გარდაიცვალა [[2006] წელს. 18 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა [[აშშ]]-ში, მშობლიურ ენაზე საუბრობს აქცენტებით.
ნინო აბესაძე

ნინო აბესაძე (; დ. 12 აპრილი 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ისრაელის პოლიტიკოსი, ქნესეთის დეპუტატი პარტია „კადიმის“ რიგებიდან 2009-2013 წლებში.

ბიოგრაფია
ნინო აბესაძე დაიბადა 1965 წლის 12 აპრილს თბილისში, რეჟისორ ოთარ აბესაძისა და სვეტლანა რაბინოვიჩის (მოლდოველი ებრაელი) ოჯახში. 23 წლის ასაკში მუშაობა დაიწყო საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიაში.

ისრაელში რეპატრიაცია მოახდინა 1996 წელს, რის შემდეგაც მუშაობა დაიწყო ისრაელის ტელევიზიის 33-ე არხის რუსულენოვან ტელევიზიაში. ისრაელში გამგზავრებამდე მან ურთიერთობა გააბა საქართველოსა და სომხეთში ისრაელის ელჩთან ბარუხ ბენ-ნერიასთან.

2008 წლის 18 ნოემბერს ნინო აბესაძემ გამოთქვა ქნესეთის წევრად კენჭისყრის სურვილი და გაწევრიანდა პარტია კადიმაში. პარტიის ლიდერი ციპი ლივნი მიესალმა მის ამ გადაწყვეტილებას.

თავდაპირველად ნინო აბესაძე ვერ გახდა სიით პარლამენტის წევრი, მაგრამ მოგვიანებით მან ადგილომონაცვლეობით დაიკავა ცახი ჰანგების მანდატი და შევიდა პარლამენტში.

2013 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ მან დატოვა პარტია და გადავიდა პარტია ავოდაში. ახალი პარტიის საარჩევნო სიაში დაიკავა მე-19 ადგილი, მაგრამ პარტიამ მხოლოდ 15 მანდატი მოიპოვა და ნინო აბესაძე ვეღარ გახდა პარლამენტის წევრი.

ფლობს ივრითს, ფრანგულ, რუსულ და ქართულ ენებს.
რეტნო მარსუდი

რეტნო ლესტარი პრიანსარი მარსუდი , უმეტესად ცნობილია, როგორც რეტნო მარსუდი (დ. 27 ნოემბერი, 1962, სამარანგი, ცენტრალური იავა, ინდონეზია) — ინდონეზიელი დიპლომატი, საგარეო საქმეთა მინისტრი 2014 წლიდან. დაამთავრა სამარანგის № 3 საშუალო სკოლა. 1985 წელს დაასრულა ჯოკიაკარტაში მდებარე გაჯა-მადის უნივერსიტეტი.

1990-იან წლებში მუშაობდა ინდონეზიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 1997-2001 წლებში მარსუდი ჰააგაში ინდონეზიის საელჩოში ეკონომიკის სფეროს მდივნად მუშაობდა. 2001 წელს დანიშნეს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ევროპისა და ამერიკის დეპარტამენტის დირექტორად.

2005 წელს მარსუდი ვანიშნეს ინდონეზიის ელჩად ნორვეგიასა და ისლანდიაში. 2011 წლის დეკემბერში ნორვეგიის მეფემ დააჯილდოვა დამსახურების ორდენით. იგი გახდა ამ ორდენის პირველი ინდონეზიელი მფლობელი.

ოსლოდან დაბრუნების შემდეგ მარსუდი მცირე დროით კვლავ ევროპისა და ამერიკის დეპარტამენტის დირექტორად მუშაობდა.

პირადი ცხოვრება
რეტნო მარსუდის ქმარია არქიტექტორი აგუს მარსუდი. მათ ჰყავთ ორი გოგო დოტა და ბაგასი.
სავკა დაბჩევიჩ-კუჩარი

სავკა დაბჩევიჩ-კუჩარი (დ. 6 დეკემბერი, 1923, კორჩულა, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 6 აგვისტო, 2009, ზაგრები, ხორვატია) — ხორვატი პოლიტიკური მოღვაწე, ხორვატიის აღმასრულებელი ვეჩეს თავმჯდომარე (პრემიერ-მინისტრი) 1967-1969 წლებში, ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის პირველი მდივანი 1969-1971 წლებში. პირველი ევროპელი ქალბატონი, რომელმაც დაიკავა ფედერაციული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.

ბიოგრაფია
დაბჩევიჩ-კუჩარი ხორვატიის რესპუბლიკის პოლიტიკაში მივიდა საუკუნის 60-იან წლებში, როგორც ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის რეფორმისტული ფრთის წარმომადგენელი.

1941 წელს დაასრულა სპლიტის ქალთა რეალური გიმნაზია. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში არ შეუწყვეტია სწავლა, მუდმივდ ემალებოდა იტალიელ ფაშისტებს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მისი ძმა ტყვედ ჩაუვარდა იტალიელებს, 1943 წელს გაწევრიანდა პარტიზანთა რიგებში. ომამდე მცირე ხნით ადრე დაასრულა უმაღლესი ეკონომიკური სკოლა, სწავლა კი გააგრძელა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა ორი წელი. სსრკ-იუგოსლავიის ურთიერთობების გაცივების შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და 1949 წელს დაასრულა ზაგრების უნივერსიტეტი.

1967-1969 წლებში ხორვატიის აღმასრულებელი ვეჩეს თავმჯდომარეა ანუ პრემიერ-მინისტრია. აღნიშნულ თანამდებობაზე მოსვლის შემდეგ იგი აღმოჩნდა ორი მოვლენის ზღვარზე. ერთი მხრივ იგი მღელვარე სტუდენტების წინაშე აღმოჩნდა, რომლებიც ითხოვდნენ ქვეყნის დემოკრატიულ ცვლილებებს, მეორე მხრივ იდგა იუგოსლავიის სახალხო არმიის კონსერვატიული საზოგადოება, რომელსაც ქვეყანაში პოლიტიკური ცვლილებების ეშინოდა. აღნიშნული მოვლენები ისტორიაში შევიდა ხორვატიის გაზაფხულის სახელწოდებით.

1969-1971 წლებში ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის პირველი მდივანია. 1971 წელს იოსიპ ბროზ ტიტომ გააკრიტიკა და იძულებული გახდა წასულიყო ცენტრალური კომიტეტიდან და ხორვატიის პოლიტიკური ცხოვრებიდან.

ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებას დაუბრუნდა ქვეყანაში მრავალპარტიული მმართველობის სისტემის დამყარების შემდეგ. 1990 წელს მიკო ტრიპალოსთან ერთად შექმნა ხორვატიის სახალხო პარტია, რომელიც მთავარი ოპოზიციური ძალა გახდა ქვეყანაში.

1995 წელს წარუმატებელი არჩევნების შემდეგ სავკა დაბჩევიჩ-კუჩარი გადადგა სახალხო პარტიის თავჯდომარის თანამდებობიდან.
ქჰიეუ პონარი

ქჰიეუ პონარი (; დ. 3 თებერვალი, 1920 — გ. 1 ივლისი, 2003) — კამბოჯელი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, კამპუჩიის კომუნისტური პარტიის წევრი, წითელი ქმერების ლიდერის პოლ პოტის ყოფილი ცოლი და იენგ სარის ცოლის, ქჰიეუ ტირიტის და. კამბოჯელთა გენოციდის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. გენოციდისა, რომელმაც იმსხვერპლა 1,7-დან 3 მილიონამდე კამბოჯელი. ცნობილი იყო სახელით „და ნომერი პირველი“.

ბიოგრაფია
ქჰიეუ პონარი დაიბადა 1920 წელს ბატამბანგის პროვინციაში. თავს დაზე, ქჰიეუ ტირიტიზე, 12 წლით ადრე. მათი მამა იყო მოსამართლე, მან მეორე მსოფლიო ომის დროს მიატოვა ოჯახი და გაიქცა კამბოჯის პრინცესასთან ერთად. ქჰიეუ პონარიმ განათლება მიიღო სისოვატის ლიცეუმში. ლიცეუმი დაასრულა 1940 წელს და გახდა პირველი კამბოჯელი ქალი, რომელმაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი.

1949 წელს თავის უმცროს დასთან ერთად დატოვა კამბოჯა და გაემგზავრა პარიზში, სადაც სწავლობდა ქმერულ ენათმეცნიერებას.

1960-იან წლებში მისი პარტიული მოღვაწეობის შესახებ მცირე ინფორმაციაა შემონახული. თუმცა ცნობილია, რომ 1973 წელს იგი იყი კამპუჩიის კომუნისტური პარტიის მდივანი კამპონგთჰომის პროვინციაში. 1970 წელს, სახელმწიფო გადატრილაების შემდეგ ქმართან ერთად გაიქცა ჯუნგლებში. სწორედ ამ პერიოდში მას დაეწყო შიზოფრენია: იგი შეპყრობილი იყო განცდით, თითქოს ვიეტნამელები ცდილობდნენ მისი და მისი ქმრის მოკვლას. წითელი ქმერების მიერ ხელისუფლებაში მოსვლის დროისათვის ფსიქიკური მდგომარეობა იმდენად გაუუარესდა, რომ რაიმე სამსახურის დაკავების საშუალება არ ჰქონია, თუმცა 1976 წელს მაინც დაიკავა კამპუჩიის ქალთა ეროვნული ასოციაციის თავჯდომარის თანამდებობა, ხოლო 1978 წელს იგი წარმოგვიდგება, როგორც „წითელი ქმერების რევოლუციის დედა“.

პოლ პოტთან განქორწინება მაოხდინა 1979 წელს ვიეტნამელების ინტერვენციის დაწყების შემდეგ. 1996 წელს თავის დასთან და სიძესთან ერთად კამბოჯის მთავრობისაგან მიიღო ამნისტია. მას არ გაუგია პოლ პოტის გარდაცვალების შესახებ, არ იცოდა ისიც, რომ იგი მეორედ დაქორწინდა 1985 წელს და, რომ მას ამ ქორწინებიდან ჰყავდა შვილები.

გარდაიცვალა სიმსივნით 2003 წლის 1 ივლისს 83 წლის ასაკში.
ნათია ლაბაძე

ნათია ლაბაძე (დ. 26 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი მეზღვაური. ერთადერთი მოქმედი ქართველი მეზღვაური ქალია, ვინც შორეულ ნაოსნობაში მსახურობს. პირველი ქალი გემის კაპიტანი საქართველოში.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
დაიბადა მეზღვაურების ოჯახში: მისი მამა და ბიძები ასევე მეზღვაურები იყვნენ. ნათია ლაბაძის ბიძა, ჯემალ ლაბაძე 1994 წელს ჩინეთთან ქართული ფლოტის ერთ-ერთი უკანასკნელი გემის, „მემედ აბაშიძის“ ჩაძირვის დროს დაიღუპა.

სკოლის დამთავრების შემდეგ, 18 წლის ნათია ლაბაძე ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიაში ჩაირიცხა, სადაც აკადემიის 121 კურსანტს შორის ერთადერთი გოგო იყო. საქართველოს ისტორიაში 40-წლიანი ინტერვალის შემდეგ ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა საზღვაო აკადემიაში გემთწამყვანის სპეციალობაზე გოგომ ჩააბარა.

2015 წელს (18 ივლისი) 22 წლის ასაკში, ჰონგ-კონგის პორტში, ნათია ლაბაძე პირველად წავიდა შორეულ ნაოსნობაში და ავიდა გემზე, რომელზე სამუშაოდაც აიყვანეს. გემი იყო „ენვაეკე ლიბრა“, პანამის დროშის ქვეშ მცურავი კონტეინერმზიდი. 26-წევრიან ეკიპაჟში ნათია ერთადერთი გოგო იყო. ამ გემზე მან 8 თვე იმუშავა.

2015 წლის 18 აგვისტოს ნათია ლაბაძემ გადაკვეთა ეკვატორი, რის შემდეგაც ის მონათლეს „ნამდვილ მეზღვაურად“.

ნათია ლაბაძის შთაგონებაა საუკუნის პირველ ნახევარში მოღვაწე პირველი ქართველი მეზღვაური ქალი, ბათუმელი იულია ფაილოძე. იულია ფაილოძე იმ სახლში ცხოვრობდა, რომელშიც მოგვიანებით ნათია ლაბაძე.

„გარკვეული ბარიერების გამო იულიამ კაპიტნის რანგამდე ვერ მიაღწია. ზუსტად 1 საუკუნის შემდეგ, მე ვიყავი მეორე ქართველი ქალი, რომელიც გემზე წავიდა და ვიქნები პირველი ქართველი ქალი, რომელიც კაპიტანის რანგს მიაღწევს“.
ნათელა გრიგალაშვილი

ნათელა გრიგალაშვილი (დ. 9 დეკემბერი, 1965, ხაშური, საქართველო) — თანამედროვე ქართველი ფოტოგრაფი.

ბიოგრაფია
ნათელა გრიგალაშვილი 1965 წელს ხაშურში დაიბადა. სკოლის დასრულების შემდეგ, სწავლობდა მ. თოიძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში (1982-1984) და მუშაობდა მხატვარ-დეკორატორად მინიატურების სახელმწიფო თეატრში. ამავე პერიოდში დაიწყო ფოტოგრაფიის შესწავლა დამოუკიდებლად, რის შემდეგაც იგი წლების მანძილზე, სხვადასხვა მედიაგამოცემისთვის ფოტოპროექტებს იღებდა.

დღეისათვის ის დამოუკიდებელი ფოტოგრაფია და სხვადასხვა სოციალურ თემაზე მუშაობს.

2007 წელს მას ქართულ ფოტოგრაფიაში შეტანილი წვლილისთვის ალექსანდრე როინიშვილის პრემია გადაეცა.

2015 წელს დააარსა პირველი ფოტო სააგენტო საქართველოში — .

გრიგალაშვილმა ჯავახეთში (2014), პანკისის ხეობაში (2015) და აჭარაში (2016) დააფუძნა ფოტო კლუბები.

მისი ცნობილი ფოტოსერიებია: „დედაჩემის წიგნი“, „დუხობორების მიწა“, „თაგვების სოფელი“, „ცხოველების მარკეტი“, „ეთნიკური უმცირესობები საქართველოში“ და „პანკისის ხეობის ქალები“.
იულია ფაილოძე

იულია ფაილოძე (დ. 1919, დიდღვაბუნა — გ. 2000, ბათუმი) — შორეული ნაოსნობის პირველი ქართველი მეზღვაური ქალი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე.

ბავშვობა და სტუდენტობა
იულია ფაილოძე 1919 წელს, ხონის რაიონის სოფელ დიდღვაბუნაში დაიბადა. მალე მისი ოჯახი საცხოვრებლად აფხაზეთში, აგუძერაში გადავიდა. 7 კლასის დასრულების შემდეგ იულია ბათუმის საზღვაო ტექნიკუმში, ჰიდროტექნიკურ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. მასთან ერთად კიდევ 3 გოგო სწავლობდა: ნინო კალანდაძე, შუშანა თუმანიშვილი და ვაიდე გვარიშვილი. იულიას სწავლა თავიდანვე გემთწამყვანობაზე უნდოდათ, მაგრამ გოგოობის გამო არ მიიღეს, თუმცა მოგვიანებით მან თავისი სურვილის ასრულება მაინც მოინდომა და გემთწამყვანობაზე გადავიდა.

გემთწამყვანობის ფაკულტეტზე კარგად სწავლობდა. დირექციის პატივისცემაც დაიმსახურა, თუმცა როცა პრაქტიკის დრო დადგა, მას კიდევ ერთი წინააღმდეგობის გადალახვა მოუხდა. ტექნიკუმის ხელმძღვანელობამ გემზე გაშვებამდე მის მშობლებთან პირისპირ შეხვედრა მოისურვა, თუმცა გამოსავალს მალევე მიაგნო: ნაცნობ-მეზობლებს მოელაპარაკა და დედ-მამის ნაცვლად ტექნიკუმის ხელმძღვანელობას ისინი შეახვედრა. იულია ფაილოძემ სწავლა 1940 წელს დაასრულა.

მოღვაწეობა
სწავლის დასრულების შემდეგ იულია ფაილოძე შორეული ნაოსნობის შტურმანი გახდა.

თუ წასვლაა, წასვლა იყოს. მე შორეულ აღმოსავლეთში წავიდოდი, ქვეყანას ვნახავდი, საზღვარგარეთ ვიცურავებდი. მთელი ქვეყანა უნდა მოვიაროთ, — ამბობდა იულია.

იულია ვლადივასტოკის სანაოსნოში გაანაწილეს. ოჯახმაც მაშინ გაიგო, რომ ის სინამდვილეში გემთწამყვანობაზე სწავლობდა. იულიამ თბომავალ „არქტიკაზე“ კაპიტნის მეოთხე თანაშემწედ დაიწყო მუშაობა. მალე უფრო დიდ გემზე „მინსკზე“ გადაიყვანეს. სწორედ მის საჭესთან იდგა და ამერიკისკენ მიემართებოდა, როცა რადისტმა მეორე მსოფლიო ომის დაწყების ამბავი ამცნო. მიუხედავად იმისა, რომ „მინსკი“ სავაჭრო გემი იყო, ამიერიდან მისი ეკიპაჟიც საომარ რეჟიმზე გადავიდა.

1945 წელს იულია უდიდეს გემ „ვოიკოვზე“, კაპიტნის მეორე თანაშემწად დაინიშნა. საბოლოოდ იულია ოდესის სანაოსნოში გადავიდა. 1948 წელი საბჭოთა კავშირში ხელისუფლების განკარგულებით, ქალ მეზღვაურებს ფლოტში სამსახური აეკრძალათ. იულია საქართველოში ისე დაბრუნდა, რომ კაპიტანი ვერ გახდა. იულია ფაილოძეს პროფესიასთან კავშირი ბოლომდე მაინც არ გაუწყვეტია. 1949 წლიდან ბათუმის საზღვაო სასწავლებელში, ხელმძღვანელის მოადგილედ მუშაობდა.

იულია ფაილოძე ბათუმში 2000 წელს გარდაიცვალა.
ფემიციდი

ფემიციდი ან ფემინიციდი — ქალებზე ძალადობის უკიდურესი გამოვლინება. ეს ტერმინი საუკუნიდან მოდის და ლათინურად აღნიშნავს ქალებისა და გოგონების მკვლელობას ( — ქალი, — კვლა). ყველაზე გავრცელებული განმარტების მიხედვით, ფემიციდი არის „მამაკაცების მიერ ქალების მკვლელობა იმიტომ, რომ ისინი ქალები არიან“.

ფემიციდის ფორმები
მონაწილე აქტორების და მიზეზების მიხედვით განასხვავებენ:

(ა) ინტიმური ფემიციდი, ანუ ინტიმური პარტნიორის მიერ ჩადენილი მკვლელობა.

(ბ) „ღირსების“ მკვლელობას, რომელსაც სჩადის ოჯახის წევრი მამაკაცი ოჯახის რეპუტაციის ანუ „ღირსების“, შესანარჩუნებლად. მკვლელობის მიზეზი შეიძლება იყოს ქალის მიერ ქორწინებამდე სქესობრივი ურთიერთობის დამყარება, ქალის ქცევასთან დაკავშირებული გაბატონებული ნორმების დარღვევა, ცოლქმრული ღალატი, ქორწინების გარშე ორსულობა და ა.შ. „ღირსების“ მკვლელობებს მიმართავენ ხოლმე ინცესტის შემთხვევების მისაჩქმალადაც. ასევე ყოველწლიურად მსოფლიოში დაახლოებით 5000 „ღირსების“ მკვლელობა ხდება. ფემიციდის ეს ფორმა განსაკუთრებით ახლო აღმოსავლეთსა და სამხრეთ აზიაშია გავრცელებული.

(გ) მზითევთან დაკავშირებული ფემიციდი განსაკუთრებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაშია გავრცელებული. ფემიციდის ამ ფორმას სიძის მშობლები ჩადიან და მისი მიზეზია პატარძლის მშობლების მიერ მიცემული მზითვით უკმაყოფილება.

(დ) არაინტიმურია ფემიციდი, როცა მკვლელი არ არის მსხვერპლის ახლობელი, ნათესავი ან ნაცნობი.

ფემიციდის საფუძველი იმ გენდერული უთანასწორობის ასახვაა, რომელიც მსოფლიოში ქალებზე სხვადასხვა ფორმით ძალადობას იწვევს. ამიტომ ის განსხვავდება სხვა ფორმის მკვლელობისგან. ასევე ფემიციდი როგორც წესი სახლის პირობებში ხდება, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, მსოფლიოში აღრიცხული მოკლული ქალების 35% ინტიმური ფემიციდის მსხვერპლია. დიანა რასელის განმარტებით სიტყვა „ფემიციდის“ გამოყენება, განსხვავებით, მაგ. „გენდერულად დისკრიმინაციული მკვლელობისა“ გაუგებარს ხდის რომელ გენდერზეა საუბარი და ასევე ქალების ნაცვლად მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებზე ხაზგასმა მოიცავს გოგონებს და ჩვილებსაც. რასელის განმარტება მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის განმარტებისგან განსხვავებით უფრო ვრცელია და მოიცავს სელექციურ აბორტს, უფრო არაპირდაპირ ფორმებს, როგორიცაა მაგალითად, აბორტის და კონტრაცეფციის აკრძალვის შედეგად ქალების სიკვდილიანობას ან კაცების მიერ პრეზერვატივის გამოყენებაზე უარის თქმის შედეგად ქალების აივ ვირუსით ინფიცირებას.

ევროსტატის განმარტებით ფემინიციდის სტატისტიკა განზრახული მკვლელობების მონაცემებიდან უნდა ამოვიღოთ და არა მხოლოდ მკვლელობას, არამედ სერიოზული დაზიანების შედეგად გამოწვეული მკვლელობაც უნდა მოიცვას, თუმცა არცერთ ევროკავშირის ქვეყანის კანონმდებლობით ფემიციდი არ არის განსაზღვრული.

ფემიციდის სტატისტიკა
ძნელია ფემიციდის შემთხვევების ზუსტი რაოდენობის დადგენა. რამდენიმე მაგალითის მოყვანა შეიძლება ფემიციდის გავრცელებასთან დაკავშირებით:

გვატემალაში ყოველდღე საშუალოდ ორ ქალს კლავენ.

ინდოეთში 2007 წელს 8093 მზითვთან დაკავშირებული მკვლელობა მოხდა, გაურკვეველია რამდენი მკვლელობა შეირაცხა „უბედურ შემთხვევად ან თვითმკვლელობად“.

ავსტრალიაში, კანადაში, ისრაელში, სამხრეთ აფრიკასა და აშშ-ში 40-დან 70%-მდე მდედრობითი სქესის ადამიანებს კლავენ მათი ინტიმური პარტნიორები.

ჩიუაუისა და მეხიკოს შტატებში ქალების მკვლელობათა 66% მათი ქმრების, შეყვარებულების ან ოჯახის წევრების მიერაა ჩადენილი.
FGM-148 Javelin

-148 (:, იკითხება: ჯევლინ — „სასროლი შუბი“, ჯაველინი) — ამერიკული გადასატანი ტანკსაწინააღმდეგო მართვადი სარაკეტო კომპლექსი ტანდემური კუმულაციური ქობინით. რაკეტის მიზანზე გაყვანა ხორციელდება ავტომატურ რეჟიმში ინფრაწითელი გამიზვნის სისტემით, რითაც კომპლექსში უზრუნველყოფილია „გაისროლე-დაივიწყეს“ პრინციპი. სხვა სახეობის ტსმრ-ებისგან განსხვავებით, გასროლის შემდეგ „ჯაველინი“ სრულად ავტონომიურ მართვაზე გადადის, რაც საშუალებას იძლევა მსროლელემა დაუყონებლივ შეიცვალოს პოზიცია საპასუხო ცეცხლის ასარიდებლად. ჯაველინის რაკეტას აქვს გასროლის ორი რეჟიმი: შეტევა კიდური ტრაექტორიით, როდესაც რაკეტა მიზანს ხვდება ზემოდან, და პირდაპირი შეტევა. რაკეტის კიდური ტრაექტორია განსაკუთრებულად ეფექტიანია ტანკების წინააღმდეგ სახურავის თხელ და ნაკლებად დაცულ ჯავშანში მოხვედრისას და უზრუნველყოფს ყველა თანამედროვე და პერსპექტიული ტანკების მწყობრიდან გამოყვანას მაღალი ალბათობით. პირდაპირი შეტევის რეჟიმი გამოიყენება როგორც ტექნიკის, ასევე გამაგრებული პოზიციების და პორტიფიკაციური ნაგებობების გასანადგურებლად. ბოლო მოდიფიკაციის „ჯაველინის“ სროლის ეფექტიანი მანძილი 4 750 მეტრია.

ოპერატორები
— სტანდარტული ტანკ-საწინააღმდეგო გამშვები აშშ-ს შეიარაღებულ ძალებში.
— 92 გამშვები შეიარაღებაში.
— 24 გამშვები
— 13 გამშვები.
— 120 გამშვები და 350 რაკეტა შეიარაღებაში.
— 30 გამშვები და 116 რაკეტა.
— 40 გამშვები.
— 35 გამშვები და 210 რაკეტა.
— 76 გამშვები და 260 რაკეტა.
— შეიარაღებაში მიღებული იქნება 72 გამშვები, 410 რაკეტა, ჯაველინის სისტემები უკვე შეიარაღებაშია მე-4 მექანიზირებულ ბრიგადაში.
— 20 გამშვები
— მცირე რაოდენობა შეიარაღებაში, გამოიყენება სპეციალური ოპერაციის ძალების მიერ.
ზედაპირული კოლონური სადგური

ზედაპირული კოლონური სადგური — ზედაპირთან ახლოს მდებარე მეტროსადგური, რომლის მთავარ თავისებურებას წარმოადგენს გადახურვის გამაგრება ბურჯების საშუალებით. ბურჯები შესაძლოა დამზადებული იყოს ლითონისგან ან რკინაბეტონისგან.

განასხვავებენ ორმალიან (ერთრიგიანი სვეტებით), სამმალიან (ორრიგიანი სვეტებით) და მრავალმალიან სადგურებს. თბილისის მეტროპოლიტენის ზედაპირული კოლონური სადგურები ჩვეულებრივ სამმალიანია და გამაგრებულია რკინაბეტონის სვეტებით.

ზედაპირული კოლონური სადგური შენდება ღია წესით, წინასწარ ჩამოსხმული ანაკრები რკინაბეტონის კონსტრუქციების მეშვეობით. ასეთ სადგურს, უმეტეს შემთხვევაში, გააჩნია ორი ვესტიბიული თითოეულ მხარეს, რომლებიც ხშირად მიწისქვეშა გადასასვლელის ფუნქციასაც ითავსებს.

გარდა სტანდარტულისა, აღსანიშნავია განსხვავებული პროექტით აშენებული სადგურებიც. მაგალითად მეტროსადგურ „ვაჟა-ფშაველაზე“ ვესტიბიულთან დაკავშირება ხდება სადგურის შუაში განთავსებული კიბის საშუალებით, რაც ქმნის დამატებითი სივრცის განცდას.

თბილისის მეტროპოლიტენში ზედაპირული კოლონური სადგურებია: „სამგორი“, „სამედიცინო უნივერსიტეტი“ და „ვაჟა-ფშაველა“.
ნატა ფერაძე

ნატა ფერაძე (დ. 28 მარტი, 1968, თბილისი) — ქართველი მხატვარი და სამოქალაქო უფლებებისა და გარემოს დამცველი. ნატა ფერაძე განცხადებების გაკეთებისას, ხშირად მწვავე ან არანორმატიულ ლექსიკას იყენებს. აღსანიშნავია ნატა ფერაძის გაჟღერებული არანორმატიული ლექსიკა 2016 წელს ტელეკომპანია „იბერიას“ ეთერში.

ბიოგრაფია
ნატა ფერაძემ დაამთავრა თბილისის იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო სასწავლებლის ფერწერის ფაკულტეტი; მაასტრიხტის (ნიდერლანდები) ბონიფანტენ-მუზეუმისა და ჰააგის (ჰოლანდია) მუზეუმ მაურიცჰეისის ორდინატურები სპეციალობით-დაზგური ფერწერის რესტავრაცია.

მუშაობდა საქართველოს ძეგლთა დაცვის სახელმწიფო ინსტიტუტში მონუმენტური ფერწერის რესტავრაციის მიმართულებით; თბილისის მხატვრის სახლსა და საქართველოს სახელმწიფო ხელოვნების მუზეუმში დაზგური ფერწერის რესტავრაციის განხრით. იყო ჟურნალ „ინტერესის“ მხატვარი, სტუდია „1,2,3“-ის გარფიკული დიზაინერი. დააარსა ფირმა „პლანტი“, რომლის საქმიანობის სფერო იყო მცენარეების გამოყვანა, რეალიზაცია, ეზოებისა და აივნების მოწყობა-გამწვანება. 2008–2009 წლებში მუშაობდა კომპანია „გრინსერვისის“ მენეჯერად; 2010 წლიდან საქმიანობდა ფირმა „ეკოდესანტში“, ხოლო 2013 წელს დააფუძნა „პარტიზანული მებაღეობა თბილისში“.
ბარბარა ბოდიშონი

ბარბარა ბოდიშონი (; დ. 8 აპრილი, 1827 — გ. 11 ივნისი, 1891) — ინგლისელი განმანათლებელი და მხატვარი. საუკუნის ინგლისის ფემინისტური მოძრაობის ლიდერი და ქალთა უფლებების აქტივისტი.

მშობლები
ბარბარა იყო პოლიტიკოს ბენჯამინ სმიტის (1783–1860) და ანე ლონგდენის შვილი. ბენჯამიონს ოთხი და ჰყავდა და იყო უილიამ სმიტის (რადიკალი აბოლიტისტი) ერთადერთი ვაჟიშვილი. 1826 თავის დასთან ვიზიტის დროს მან გაიცნო ანე ლონგდენი. ანე ბენჯამინისგან დაფეხმძიმდა და მან ის წაიყვანა სამხრეთ ინგლისში, სადაც პატარა სოფელ ვათლინგტონში უქირავა ლოჯი. ბარბარას დაბადებას სკანდალი მოყვა რადგან წყვილი დაქორწილებული არ იყო. რვა კვირაში ანე ბენისგან ისევ დაფეხმძიმდა. როდესაც მათი მეორე შვილი ბენი დაიბადა ისინი წავიდნენ ამერიკაში და იქ ორი წელი დაჰყვეს.

სუსექსში დაბრუნების შემდეგ ისინი ღიად ცხოვრობდნენ ერთად და კიდევ ორი შვილი შეეძინათ. 1833 წელს ანე ტუბერკოლოზით დაავადდა და 1834 წელს გარდაიცვალა.

ცხოვრება
1850-იანებში მეგობრებთან ერთად დაიწყო ქალთა უფლებებზე სასაუბროდ შეკრებები. მათ ჯგუფს დაერქვა ლანგმან-პლეისის ქალბატონები და ის იყო ერთ-ერთი პირველი ორგანიზებული ქალთა მოძრაობა ბრიტანეთში. 1854 წელს გამოცა ნარკვევი - , რომელიც მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო 1882 წელს დაქორწინებული ქალების ქონების აქტის მიღებისთვის. ამ პერიოდში ის დაუახლოვდა ანა მარი ჰოვიტს, რომელთან ერთადაც შეიმუშავა გოგნებისთვის საუნივერსიტეტო განათლების იდეა. მან საკუთარი სახსრებით პირველი ექსპერიმენტი ჰიტჩინის კოლეჯში ჩაატარა.

1857 წელს დაქორწინდა გამოჩენილ ფრანგ ექიმ ეუჟენ ბოდიშონზე. ქორწინებას მისთვის არ შეუშლია ხელი გაეგრძელებინა ბრძოლა ქალების უფლებებისა და ქალებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობისთვის.

ბარბარა იყო ჯგუფის წევირ, რომელმაც 1858 წელს გამოსცა ' (ინგლისელი ქალების ჟურნალი). ჟურნალში განიხილებოდა ქალების დასაქმებისა და თანასწორობის საკითხები. ეს ჯგუფი იბრძოდა ქალების თანასწორობის, განათლების ხელმისაწვდომობის, ქონებაზე და ხმის უფლებებისთვის.

ბარბარა ერთე-რთი იყო იმ ხელოვან ქალებს შორის რომლებმაც გოგონებისთვის სამეფოკა აკადემიის სოლაში სწავლის უფლების პეტიციას მოაწერეს ხელი. მათი მოთხოვნა იმ მიზეზით უგულველყვეს, რომ ეს მოითხოვდა აკადემიაში გოგონებისთვის ცალკე საცხოვრებელი კლასების შექმნასა და განვითარებას.

1866 წელს ემილი დევისთან ერთად შეიმუშავა ქალებისთვის უმაღლესი განათლების სქემა.

ბარბარა რწმენით იყო უნიტარიანელი.

საზოგადოებრივი აქტივობის გარდა ბარბარა იყო აქტიური მხატვარიც. მისი მასწავლებელი იყო უილიამ ჰოლმან ჰანტი. მისი ნამუშევრები იფინებოდა სხვა და სხვა გალერიებში მათ შორის მხატვრობის სამეფო აკადემიაში. მის სალონში იკრიბებოდნენ გამოჩენილი ხელოვანი ადამიანები. ის ჯორჯ ელიოტის უახლოესი მეგობარი იყო.

განალება და სამოქალაქო აქტივობა
ბარბარა სწავლობდა 1829 წელს დაფუძნებულ ბედფორდის ქალბატონების კოლეჯში. იქ მან მიღო უფრო პროფესიონალი მხატვრის სტატუსი ვიდრე სამხატვრო ინსტრუქტორის. ბარბარას ოჯახი წარმოადგენდა ლიბერალურ-უნიტარიანული ოჯახის შვილს კერძო შემოსავლებით. მათმა დამოუკიდებელმა ქონებამ ბარბარას საშუალება მისცა განვითარებულიყო როგორც მხატვარი.

მისი მასწავლებელი იყო უილიამ ჰოლმან ჰანტი, რომელიც აკვარელით მუშაობის ტექნიკის დახვეწაში ეხმარებოდა.