iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეტეხის აღმართი

მეტეხის აღმართი — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში (მეტეხი). მდებარეობს ევროპის მოედნიდან, მეტეხის ქუჩამდე.

შეტანილია 1841 წლის თბილისის ქუჩების სიაში და დასახლებული იყო წვრილი ვაჭრებითა და ხელოსნებით. საუკუნის დასაწყისში აღმართის დასაწყისში ზუბალაშვილების, ძმები ხეროდინოვებისა და კვეზერელ-კოპაძის ქარვასლები იდგა, აქვე იყო მეიარაღეთა, სირაჯთა და მეთევზეთა რიგები. 1899 წელს აღმართის მონაკვეთს მეტეხის ხიდიდან ღვინის აღმართამდე საბაყლო ეწოდა. საუკუნის 20-იან წლებში მეტეხის აღმართის ნაწილს, რომელიც ახლანდელი ავლაბრის მოედანზე გადიოდა, მეტეხის ქუჩა ეწოდა. 1981 წელს მეტეხის აღმართის განაშენიანების სამუშაოები გაიმართა. აღმართის მარჯვენა მხარეს, პლატოზე, დგას მეტეხის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია. მის წინ კი, მტკვრის პირზე, კლდეზე აღმართულია ვახტანგ გორგასლის ძეგლი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი. არქიტექტორები: თეიმურაზ კანდელაკი, დავით მორბედაძე).
არაზ აღალაროვი

არაზ აღალაროვ — ეკონომიკის მეცნიერების დოქტორ. ყოვლისმომცველ აზერბაიჯანის კონგრესის ვიცე-პრეზიდენტ.

ბიოგრაფია
არაზ აღალაროვ დაიბადა 1955 წელს 8 ნოემბერს.

1977 წელს იგი ჩაირიცხა ბაქოს პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტშ, 1982 წელს აზერბაიჯანის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტ წარმატებით დაამთავრა. იმავე წელს გაემგზავრა მოსკოვშიდა ჩააბარა სამაგისტრო სკოლაშ. 1977-1983 წლებშ კ დაამთავრა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტ. 1983-1987 წლებშ კ სსრკ-ს პროფკავშირთა გაერთიანების ცენტრალურ საბჭოს დაქვემდებარებაშ უმაღლეს სკოლის დამსწრე იყო.

ჯილდოები
2006 წლის, 13 მარტს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით, მსოფლიო აზერბაიჯანელების სოლიდარობის სფეროში მოღვაწეობისთვის მედალით დაჯილდოვდა
არა აბრაჰამიანი

არა აბრაჰამიანი (; დ. 27 ივლისი, 1975, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — სომეხი-შვედი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. მოგებული აქვს ორი მსოფლიო ჩემპიონატი 76 და 84 კილოგრამ კატეგორიებში და ვერცხლის მედალი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე 84 კილოგრამ კატეგორიაში. აგრეთვე მოიგო ბრინჯაოს მედალი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, თუმცა მან მედლის მიღებაზე უარი თქვა ნახევარფინალში მიღებული საკამათო გადაწყვეტილების გამო. ხალხმრავალი დაჯილდოვების ცერემონიის დროს, აბრაჰამიანმა გააპროტესტა ჭილობის შუაში მედლის მდებარეობა. იგი მოგვიანებით იქნა დისკვალიფიცირებული საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ . შემთხვევის გამო ოლიმპიადისგან უვადო აკრძალვა მიიღო. აგრეთვე -მ ორწლიანი დისკვალიფიკაცია მისცა, მაგრამ 2009 წლის მარტში აკრძალვა გააუქმა სპორტის საარბიტრაჟო სასამართლომ.

ბიოგრაფია
არა აბრაჰამიანმა მოჭიდავის კარიერა დაიწყო 8 წლის ასაკში, სომხეთში. იგი სამჯერ გახდა სომეხთა ახალგაზრდა ჩემპიონი. 1994 წელს ჩავიდა სტოკჰოლმში, შვედეთში და მონაწილეობა მიიღო სტოკჰოლმის ახალგაზრდულ ღია ოლიმპიადაშე, რომელიც გამარჯვებით დაასრულა. მან სომხეთის ეროვნული ნაკრები დატოვა და 1998 წელს შვედეთის ნაკრებს შეუერთდა.

ოლიმპიადაში მონაწილეობა
2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადა
2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე არა აბრაჰამიანი შვედეთს წარმოადგენდა. იგი ასპარეზობდა 69-75 კილოგრამ წონით კატეგორიაში, ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობაში.

2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადა
არა აბრაჰამიანი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის შემდეგ კარიერის დასრულებას გეგმავდა, ხოლო თვით ოლიმპიადაზე ოქროს მედლის მოპოვება ჰქონდა დაგეგმილი. გრძელ და დამღლელ ფინალში რუს ალექსეი მაშინთად დამარცხების შემდეგ, აბრაჰამიანმა საკუთარ გვერდზე დაწერა:„ფინალი 1:1 დასულდა. ეს ნიშნავს წაგებას, თუ რუსს შეხვდებით“.

პელე სვენსონი, კარიერადასრულებული ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი (ბერძნულ-რომეული სტილით ჭიდაობა; 100 კგ კატეგორია) და -ის საბჭოს წევრი 1990-2007 წლებში, მოწმე გახდა თუ როგორ აძლევდა მსაჯს ნიშანს მიხაილ მამიაშვილი. როდესაც სვენსონი მიუახლოვდა მას და აცნობა, რომ ეს წესების მიხედვით არ იყო ნებადართული, მამიაშვილმა მას უპასუხა: "თქვენ უნდა იცოდეთ, რომ ამან შეიძლება გამოიწვიოს თქვენი სიკვდილი". მოგვიანებით სვენსონმა დაადგინა, რომ რუმინელი მსაჯი მოქრთამული იყო (სვენსონის თანახმად, მსაჯმა მიიღო ერთ მილიონზე მეტი შვედური კრონა).
ლევონ ჯუფალაკიანი

ლევონ ჯუფალაკიანი (; დ. 5 აპრილი, 1964, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — კარიერადასრულებული საბჭოთა სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. არის ოლიმპიური, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონი; 1988 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. ჯულფალკანიანი არის სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების ამჟამინდელი მთავარი მწვრთნელი და სომეხ ოლიმპიელთა კავშირის პრეზიდენტი, ასევე აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი.

ადრეული ცხოვრება
ლევონ ჯუფალაკიანი დაიბადა გიუმრში, სომხეთის სსრ-ში. მისი ორივე მშობელი ტანმოვარჯიშე იყო. ლევანი ადრეული ასაკიდან ესწრებოდა ტანვარჯიშის სესიებს, ხოლო შემდეგ დაიწყო ჭიდაობა გიუმრის ახალგაზრდულ აკადემიაში. 1983 წელს მოიგო სსრკ-ის ახალგაზრდული ჩემპიონატი.

კარიერა
ლევონ ჯუფალაკიანი საბჭოთა კავშირის ჭიდაობის ეროვნულ გუნდს შეუერთდა 1985 წელს და იმავე წელს ჭიდაობის მსოფლიო თასის გუნდურ შეჯიბრებაში მოიპოვა ოქროს მედალი. 1996 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპინატზე მან ოქროს მედალი მოიპოვა, ამგვარად იგი ევროპის ჩემპიონი გახდა. ოთხი თვის შემდეგ, 1996 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე ოქროს მედლის მოპოვებით, მან მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულიც მოიპოვა.

სეულში გამართულ 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე იგი 68 კილოგრამ წონით კატეგორიაში ასპარეზობდა. ჯულფალკიანი თავის ყველა მატჩში ძალიან დომინანტი იყო და ყველა მეტოქეს ქულების დიდი რაოდენობით ამარცხებდა. ტურნირზე გამარჯვებისთვის მან კუთვნილი ოქროს მედალი მიიღო.

ოლიმპიურ ჩემპიონად გახდომამდან ერთი წლის შემდეგ, ჯუფალაკიანმა 1989 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე მესამე ადგილი დაიკავა. აქ მან მოჭიდავის კარიერის დასრულება გადაწყვიტა.

მოჭიდავის კარიერის დასრულების შემდეგ ჯუფალაკიანმა მწვრთნელად დაიწყო მუშაობა. 1999 წელს გახდა სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი და სომეხ ოლიმპიელთა კავშირის პრეზიდენტი. 2002 წელს დაინიშნა სომხეთის ჭიდაობის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტად, შემდეგ წელს კი გახდა - ის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი.

პირადი ცხოვრება
ლევონ ჯუფალაკიანი დღესდღეობით ერევანში ცხოვრობს. იგი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი ვაჟი, არსენი და არამი, რომლებიც მამის მსგავსად მოჭიდავეები არიან. მისმა უფროსმა ძმამ არსენ ჯუფალაკიანმა ლონდონში გამართულ 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა; ხსენებული ოლიმპიადის დასრულებისას მას ხელთ ეროვნული (სომხეთის) დროშა ეჭირა.

ჯილდოები
ჯუფალაკიანს 2012 წელს მიენიჭა „ღირსებისთვის“ პირველი ხარისხის მედალი.
არჩილ ხანდამაშვილი

არჩილ ხანდამაშვილი (დ. 4 ოქტომბერი, 1975, ვეჯინი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ფინანსისტი და პოლიტიკოსი. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერი 2017 წლიდან.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 4 ოქტომბერს. 1992-1996 წლებში სწავლობდა თბილისის საბანკო საფინანსო ინსტიტუტში, საერთაშორისო ეკონომიურ ფაკულტეტზე, საერთაშორისო ფინანსებისა და კრედიტების სპეციალობით. 1996-1997 წლებში იყო საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის გურჯაანის ორგანიზაციის პრეს-სამსახურის უფროსი. 1998-1999 წლებში იყო „ ბანკის“ გურჯაანის რეგიონული ფილიალის სპეციალისტი ეკონომიურ განყოფილებაში. 1999-2002 წლებში ამავე ფილიალის მმართველის მოადგილე. 2003-2004 წლებში კი — ამავე ფილიალის მმართველი. 2010 წლიდან იყო „სახალხო ბანკის“ გურჯაანის ფილიალის მმართველი. 2017 წელს აირჩიეს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერად.

პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
არმენ ნაზარიანი

არმენ ნაზარიანი (; დ. 9 მარტი, 1974, მასისი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. მოგვიანებით წარმოადგენდა ბულგარეთს. იგი არის ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი (1996, 2000), სამგზის მსოფლიო ჩემპიონი (2002, 2003, 2005) და ექვსგზის ევროპის ჩემპიონი (1994, 1995, 1998, 1999, 2002, 2003). 1991 წელს სომხეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ნაზარიანი გახდა ქვეყნის პირველი ოლიმპიური ოქროს მედალოსანი. -მ იგი საუკეთესო მოჭიდავედ 1998 და 2003 წლებში ცნო. 2007 წელს გახდა -ის დიდების დარბაზის წევრი.

ადრეული ცხოვრება
ნაზარიანი დაიბადა 1974 წლის 9 მარტს მასისში, სომხეთში. მან ჭიდაობა დაიწყო რვა წლის ასაკში რობერტ ნერსესიანის მწვრთნელის ქვეშ და 1987 წელს ჩაირიცხა ერევნის სპორტულ სკოლაში.

კარიერა
1993 წელს ნაზარიანი გახდა „ესპოირის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონი“, ხოლო 1993 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ამავე წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ნაზარიანმა მოიგო პირველი მედალი სომხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკისთვის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატში. მომდევნო წელს, ნაზარიანმა მოიპოვა ოქროს მედალი 1994 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე.

ზაფხულის ოლიმპიადა 1996
არმენის და მისი მიერ წარდგენილი ქვეყნის (სომხეთის) დებიუტი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე შედგა. უკვე ჩამოყალიბებული სპორტსმენი, ნაზარიანი მძიმე წონით კატეგორიაში ოქროს მედლის მომგებ ერთ-ერთ ფავორიტად მიიჩნეობა. მან ხუთივე ბრძოლაში დამაჯერებლად გაიმარჯვა; მეოთხედფინალში დაამარცხა მსოფლიო ჭიდაობის ჩემპიონი სამველ დანიელიანი, რომელმაც მას 1955 წელს მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში სძლია, ხოლო ფინალში ბრანდონ პაულსონის წინააღმდეგ მოიპოვა გამარჯვება. ნაზარიანი გადაიქცა ოლიმპიური ოქროს მედალოსანად: პირველ სომეხ სპორტსმენად, რომელიც ქვეყნის დროშის ქვეშ გახდა ოლიმპიური მედალოსანი და ოლიმპიური ჩემპიონი. 1996 წელს დასახელდა სომხეთის წლის ათლეტად.

ერთი წლის შემდეგ ნაზარიანი ბულგარეთის მოქალაქე გახდა და მშობლიური სომხეთის ნაცვლად ამ ქვეყნის საერთაშორისო კონკურსებში დაიწყო მონაწილეობის მიღება. იმდროისათვის სომხეთის ერთადერთი ოლიმპიური ჩემპიონის ქვეყნის შეცვლით, მრავალი სომეხი იმდეგაცრუებული დარჩა. მოგვიანებით ნაზარიანმა თქვა:„მე მიყვარს ჩემი ქვეყანა და მისთვის ყოველთვის მაქსიმუმს ვაკეთებდი. თუმცა მას შემდეგ რაც ოლიმპიური ჩემპიონი გავხდი, ჩვენი მთავრობა არ მაფასებდა. მათ ქვეყანაში დაბრუნება მხოლოდ 2001 წელს შემომთავაზეს, თუმცა ჩემი მოთხოვნები დაუკმაყოფილებელად რჩებოდა.“

ზაფხულის ოლიმპიადა 1996-ის შემდეგ ნაზარიანმა 52 კილოგრამ კატეგორიიდან 58 კილოგრამ კატეგორიაში გადაინაცვლა. ახალ წონით კატეგორიაში იგი გახდა 1998 და 1999 წლების ევროპის ჩემპიონი. თუმცა მან ვერ შეძლო ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატის მოგება და აღნიშნული ტურნირი მესამე ადგილით დაასრულა.

პირადი ცხოვრება
არმენი დაქორწინებულია ინგა ნაზარიანზე. მათ ჰყავთ ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.
სომხური დიასპორა კვიპროსში

სომხური დიასპორა კვიპროსში — წარმოადგენს ეთნიკურ სომხებს, რომელიც კვიპროსში ცხოვრობენ. ისინი აღიარებული უმცირესობაა რომელთაც აქვთ საკუთარი ენა, სკოლები და ეკლესიები. მიუხედავად კვიპროსში მცხოვრები სომხების შედარებით მცირე რაოდენობისა, სომხურ-კვიპროსულმა საზოგადოებამ მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია სომხურ დიასპორასა და სომეხ ხალხზე. შუა საუკუნეების პერიოდში კვიპროსს მტკიცე კავშირი ჰქონდა კილიკიის სომეხთა სამეფოსთან.

ამჟამად, კვიპროსელი სომხების რაოდენობა დაახლოებით 3 500 ადამიანს შეადგენს (მათ შორის, დაახლოებით 1 000 არ არის კვიპროსელი სომეხი). ისინი ძირითადად დედაქალაქ ნიქოზიაში, ასევე ლარნაკაში, ლიმასოლსა და პაფოსში ცხოვრობენ.

სომხური კვარტალი
სომხური თავდაპირველი კვარტალი (მე-13 - მე-15 საუკუნის ბოლოს და მე -16 საუკუნის დასაწყისში) სავარაუდოდ მდებარეობდა ფრანკ-ნიქოზიის აღმოსავლეთ ნაწილში. 1570 წელს ქალაქის დაპყრობის შემდეგ, ოსმალებმა უკვე ყოფილ სომხურ კვარტალს „ყარამანზადე მაჰალესი“ დაარქვეს (რაც ნიშნავს: ყარამანის ძის კვარტალს), სახელი ეწოდა ერთ-ერთი გენერლის პატივსაცემის ნიშნად, რომელიც მონაწილეობდა კვიპროსის დაპყრობაში. ადმინისტრაციულად, სომხურ კვარტალში შედიოდა როგორც კარამან ზადეს კვარტალი, ასევე არაბ აჰმედ ფაშას კვარტალი.

მას შემდეგ, რაც ბრიტანეთის იმპერიამ მოიპოვა კვიპროსზე კონტროლი ოსმალეთის იმპერიის ბატონობის შემდგომ, ქალაქ ნიქოზიას ამ ნაწილში დასახლდა რამდენიმე ბრიტანელი ოფიცერი. მათი ლათინებთან თანაცხოვრების შედეგად, დასახლებას არაოფიციალურად ეწოდა ბერძნული სახელი „“ რაც ნიშნავდა ლევანტის კვარტალს. ნიქოზიის პირველი სასტუმროები ამ დროის განმავლობაში ვიქტორიას ქუჩაზე გაიხსნა, მათ შორის იყო „სომხური სასტუმრო“ და „არმია და საზღვაო სასტუმრო“.

სომხური კვარტლის მთავარი ქუჩა იყო ვიქტორიას ქუჩა ( / / ). ვიქტორიას ქუჩა იყო გზა, რომლითაც ყველა სომეხი კვიპროსელი დადიოდა ეკლესიაში, სკოლაში, კლუბებში, ნათესავებისა და მეგობრების მოსანახულებლად. აქ მრავალი სომხური ნაგებობები მდებარეობდა. ქუჩა შედგებოდა ცალმხრივი გზისგან და ავტომობილების მოძრაობა მხოლოდ ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ იყო დასაშვები.

1963 წლის 21 დეკემბრამდე და 1964 წლის 19 იანვრის ჩათვლით ნიქოზიის სომხური კვარტლის დიდი ნაწილი თანდათანობით დაიკავეს თურქმა კვიპროსელებმა. ამ დროის განმავლობაში სომეხ კვიპროსელთა უმეტესობამ დატოვა თავიანთი სახლები. სომხეთის კვარტალი ასევე იყო მრავალი კვიპროსელი თურქის, აგრეთვე ბერძნების, რომის კათოლიკე კვიპროსებისა და ბრიტანეთის მოქალაქეების საცხოვრებელი ადგილი.
იური პატრიკეევი

იური პატრიკეევი (, ; დ. 28 სექტემბერი, 1979, კიროვო-ჩეპეცკი, რუსეთი) — სომეხი-რუსი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. იგი არის ოლიმპიური და მსოფლიო მედალისტი და ოთხგზის ევროპის ჩემპიონი. პატრიკეევს მინიჭებული აქვს საერთაშორისო დონის ტიტული „რუსეთის სპორტის ოსტატი“.

ადრეული ცხოვრება
იური პატრიკეევმა ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობა დაიწყო მშობლიურ ქალაქში, კიროვო-ჩეპეცკიში, პაულ ვერტუნოვას ზედამხედველობის ქვეშ. 1996 წელს ჩაირიცხა კუბის ფიზიკურ აღზრდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და გადავიდა კრასნოდარში, სადაც დაიწყო ჭიდაობა რუსეთის დამსახურებული მწვრთნელის, იგორ ივანოვის ხელმძღვანელობით. 1995 წელს პატრიკეევი გახდა მსოფლიო ჩემპიონი, როგორც კადეტი და 1999 წელს მსოფლიო ჩემპიონი, როგორც უმცროსი.

კარიერა
2000 წელს პატრიკეენი გახდა რუსეთის ეროვნული ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა გუნდის წევრი. ორი წლის შემდეგ, მან ოქროს მედალი მოიგო ჭიდაობის 2002 წლის ევროპის ჩემპიონატზე და ბრინჯაოს მედალი ჭიდაობის 2002 წლის მსოფპიო ჩემპიონატზე.

პატრიკეევმა ოქროს მედალი მოიგო ჭიდაობის 2004 წლის ევროპის ჩემპიონატში. მიუხედავად იმისა, რომ გახდა ევროპის ჩემპიონი, პატრიკეევი რუსეთის ფედერაციის ჩემპიონატის ფინალში ამავე წლის ბოლოს დამარცხდა ხასან ბაროევთან და ამიტომ ვერ მოხვდა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე (ათენში) წარსადგენ რუსეთის ჭიდაობის ეროვნულ გუნდში. პატრიკეევმა მწვრთნელთა ეს გადაწყვეტილება უსამართოდ მიიჩნია. ამასთან დაკავშირებით, პატრიკეევს კონფლიქტი მოუვიდა რუსეთის ბერძნუო-რომაული ჭიდაობის ნაკრების მთავარ მწვრთნელ გენდი საფუნოვთან; 2005 წელს მიიღო გადაწყვეტილება, რომ რუსეთის მოქალაქეობა სომხეთის მოქალაქეობით შეეცვალა. ამავე დროს იური განაგრძობდა ცხოვრებას და ვარჯიშს კრასნოდარში, მაგრამ მოგვიანებით მსახურობდა სომხეთის დროშის ქვეშ. მან რუსეთის ნაკრები ოფიციალურად 2005 წელს დატოვა.

სომხეთის ახალმა მოჭიდავემ ჭიდაობის 2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მიპოვა. მომდევნო წელს ოქროს მედალი მოიგო ჭიდაობის 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატში. პატრიკეევი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, ბიიჯენგში ასპარეზობდა. მან ხსენებულ ოლიმპიადაზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. იური პატრიკეევი გახდა პირველი ოლიმპიური მედლის მფლობელი, რომელიც სომხეთის სახელით ასპარეზობდა, თუმცა ქვეყანაში დაბადებული არ იყო.

პირადი ცხოვრება
პატრიკეევი დაოჯახებულია და ჰყავს ქალიშვილი. მან განაცხადა რომ თავი ისევე მიაჩნია სომეხად, როგორც რუსად.
ალექსანდრე გრიბოედოვის ქუჩა

ალექსანდრე გრიბოედოვის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა). ბესიკის ქუჩიდან შოთა რუსთაველის გამზირამდე. წარმოიქმნა საუკუნის დასაწყისში. დააპროექტა პოლკოვნიკმა ბანოვმა 1809 წელს. 1843 წლიდან კომენდატის ქუჩა ერქვა (აქ იდგა ქალაქის კომენდატის სახლი), ამ სახელითაა შეტანილი 1843 წლის შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაშიც. 1879 წელს ალექსანდრე გრიბოედოვის გარდაცვალებიდან 50-ე წლის აღსანიშნავად ქუჩას ეწოდა მისი სახელი. ქუჩაზე არის აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის სამხატვრო აკადემია ( საუკუნის 50-იანი წლები, არქიტექტორი გ. ივანოვი; შენობის მარცხენა ნაწილი გადაკეთდა 1902 წელს, არქიტექტორი სიმონ კლდიაშვილი), ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია (1904; არქიტექტორი ალექსანდრე შიმკევიჩი), ტიციან ტაბიძის ბინა-მემორიალი (№18).

 საუკუნის 40-იანი წლებიდან ახლანდელი ალექსანდრე გრიბოედოვისა და ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქუჩების კუთხეში იდგა ალექსანდრე ჭავჭავაძის სახლი. ამჟამად ამ ადგილას ბაქოს გილდიის ვაჭრის გრ. არაფელოვის ყოფილი სახლია (1897; არქიტექტორი პავლე შტერნი). სამხატვრო აკადემიის წინ სკვერში, დგას მიხაი ზიჩის ქანდაკება (მოქანდაკე შ. კიში. არქიტექტორები: ჯ. ვადაში, ნოდარ მგალობლიშვილი). შემონახულია საუკუნის დასასრულისა და საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 1 შესახვევი.
გრიგოლ ხანძთელის ქუჩა

გრიგოლ ხანძთელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი). ვახტანგ ბერიძის ქუჩიდან პურის მოედნამდე. აღნიშნულია ალექსანდრე პიშჩევიჩის მიერ შედგენილს თბილისის 1785 წლის გეგმაზე. ქალაქის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია ნორაშენის ქუჩის სახელით (სახელწოდება უკავშირდება ნორაშენის ღვთისმშობლის სომხურ-გრიგორიანულ ეკლესიას; მოიცავდა ახლანდელ ივერიის ქუჩასაც). 1923 წელს — ჰაზირას, 30-იან წლებში — ალექსანდრე მიასნიკოვის, 1991 წელს კი გრიგოლ ხანძთელის სახელი ეწოდა. შემონახულია საუკუნის დასაწყისის და საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 2 ჩიხი.

გლდანის რაიონი
გრიგოლ ხანძთელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა). ალექსანდრე მანაგაძის ქუჩიდან ზაჰესის დასახლებამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 40-იან წლებში, ადრე — ვაჟა-ფშაველას სახელი ერქვა.
სომხური დიასპორა ერაყში

სომეხთა ისტორია ერაყში არის აღწერილი გვიანი ბაბილონის დროიდან. აქედან გამომდინარე, ერაყი და სომხეთი ყოველთვის იყო დაკავშირებული ერთმანეთთან. დღევანდელი მონაცემებით, ერაყში ცხოვრობს დაახლოებით 10 000-15 000 სომეხი, რომელთა უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს ბაღდადში, მოსულში, ბასრაში, ქირქუქში, ბააქუბასა და დაჰუკში. ისინი იკავებენ მეორე ადგილს, როგორც ყველაზე გავრცელებული ქრისტიანულ ეთნიკური ჯგუფი ქვეყანაში, ჩამორჩებიან მხოლოდ რეგიონის მკვიდრ ასურელებს.

ისტორია
სომხები ამ ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ ბაბილონის დროიდან ცხოვრობდნენ. ამასთან, დღეს ერაყში მცხოვრები თანამედროვე სომხური საზოგადოების ფესვები შეიძლება მოდიოდეს შაჰ აბასის მიერ 1604 წელს სომხების იძულებით ირანში გადასახლების გამო, მათ ჩამოაყალიბეს სკოლები, კულტურული კლუბები და პოლიტიკური და რელიგიური ინსტიტუტები ერაყში არსებულ ურბანულ რეგიონებში.

1980-იანი წლების განმავლობაში, სომხეთის საზოგადოება უკეთეს პირობებში აღმოჩნდა პრეზიდენტ სადამ ჰუსეინის მოდერნიზაციის მცდელობის შედეგად, რადგან მან განაგრძო მათი კულტურული ინსტიტუტების აღდგენა. შემდგომში სომხებმა ისარგებლეს ბაასის პარტიის სეკულარისტური მმართველობით, რამაც მკაცრად ჩაახშო ისლამისტური ძალები, განსაკუთრებით კი შიიტური ერაყის ელემენტები, რომლებიც მოგვიანებით სადამის წინააღმდეგ მიიმართა. სომხები ასევე არ უჭერდნენ მხარს არცერთ ოპოზიციურ პარტიას ერაყში, ამიტომ ჰუსეინის რეჟიმი მათ ერთგულებას ეყრდნობოდა და, შესაბამისად, მათ აძლევდა მრავალ უფლებას. ყოველი შობის დროს სადამ ჰუსეინი ბაღდადის სომხურ ეკლესიაში დიდი რაოდენობით ყვავილებს გზავნიდა.

რელიგია
ერაყში მცხოვრები სომხების უმეტესი ნაწილი სომხური სამოციქულო ეკლესიის ან სომხური კათოლიკური ეკლესიის წევრია. სომეხთა კათოლიკური მთავარი საეპისკოპოსო ეკლესია ჯერ კიდევ ინარჩუნებს არსებობას ბაღდადში, ისევე როგორც ბაღდადის სომხური ევანგელური ეკლესია. წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სომხური სამოციქულო ეკლესია (მდებარეობს იუნის ალ საბაუის მოედანზე, ბაღდადში) ერაყელი სომხებისთვის მთავარ ეკლესიას წარმოადგენს.. ზოგიერთი სომხური ეკლესია ასევე იყო დასაბომბი სამიზნე და ზოგიერთი სომეხი დაიღუპა ერაყში სექტანტური ბრძოლების შედეგად.
ვარტერეს სამურგაშევი

ვარტერეს სამურგაშევი (, ; დ. 13 სექტემბერი, 1979, დონის როსტოვი, რუსეთი) — სომეხი-რუსი ბერძნულ-რომეული სტილით მოჭიდავე. არის ორგზის ევროპის, ორგზის მსოფლიო და ოლიმპიური ჩემპიონი. მინიჭებული აქვს რუსეთის დასმსახურებული სპორტის ოსტატის წოდება. სამურგაშევი პროფესიით იურისტია. აგრეთვე არის როსტოვის ოლქის ჭიდაობის ფედერაციის პრეზიდენტი და რუსეთის ჭიდაობის ფედერაციის ფიცე-პრეზიდენტი. სამურგაშევი არის რუსეთისა და სომხეთის საპატიო მოქალაქე.

კარიერა
სამურგაშევი დაიბადა 1979 წლის 13 სექტემბერს დონის როსტოვში, სომხურ ოჯახში. დედამისი იმ როსტოვის ხელბურთის ნაკრების წევრი იყო, რომელმაც რუსეთის ეროვნული ჩემპიონატები მოიგო. მან ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობაში ვარჯიში 7 წლის ასაკში, სურენ კაზარიანის მეთვალყურეობის ქვეშ დაიწყო. 90-იანი წველის დასრულებისას იგი იყო რუსეთის ახალგაზრდული ეროვნული გუნდის წევრი. 1998 წელს გახდა ახალგაზრდული ევროპის ჩემპიონატის, ხოლო 1999 წელს ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული. 1998 წელს მოიგო რუსეთის ექვსი უმაღლესი ჩემპიონატი და შემდეგ ასპარეზობა რუსეთის ეროვნულ ნაკრებში დაიწყო.

მოსკოვში გამართულ 2000 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატის მოგების შემდეგ, ასპარეზობდა 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე (სიდნეი). ოლიმპიური ტურნირის მსვლელობისას სამურგაშევმა დაამარცხა მოქმედი ოლიმპიური ჩემპიონი ვლოდზიმეშ ზავაცკი (პოლონეთი), მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონი სერეფ ეროღლუ (თურქეთი), მსოფლიო თასის გამარჯვებული კევინ ბრაკენი (აშშ) და ევროპის ორგზის ჩემპიონი აკაკი ჩაჩუა (საქართველო). ფინალში მან დაამარცხა მოქმედი ოლიმპიური ვიცე-ჩემპიონი ხუან მარენი (კუბა) და 20 წლის ასაკში ოლიმპიური ოქროს მედალი მოიპოვა.

პირადი ცხოვრება
ვარტერესს ჰყავს უფროსი ძმა, რაფაელ სამურგაშევი (დაბადებული 1963), რომელიც 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე სომეხთა ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ნაკრების წევრი იყო და ამჟამად რუსეთის ჭიდაობის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტია. ვარტერესი დაქორწინდა 2009 წელს. ჰყავს სამი შვილი: ალბერტი (დაბადებული 2009), ტყუპები სიმონი და სურენი (2011) და რაფაელი (2014). მას ასევე ჰყავს დისშვილი, სახელად ტატიანა სამურგაშევი, რომელიც ჩოგბურთს თამაშობს „ აკადემიაში“, ბრადენტონში.

2001 წელს მან დაამთავრა როსტოვის სახელმწიფო ეკონომიკის უნივერსიტეტი, ხოლო 2005 წელს კუბანის სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის აკადემია. 2012 წლის 27 დეკემბერს, სამურგაშევმა მიიღო სომხეთის მოქალაქეობა და გახდა ორმაგი მოქალაქე პრეზიდენტ სერჟ სარქისიანის ბრძანებულებით. ვარატეს სამურგაშევმა თქვა, რომ სომხეთის მოქალაქეობის მიღება მისი ერთ-ერთი დასამახსოვრებელი გამოცდილება იყო.

2014 წელს მას მიენიჭა "ქალაქ დონის როსტოვის საპატიო მოქალაქის" წოდება.
იოსებ გრიშაშვილის ქუჩა

იოსებ გრიშაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ხარფუხი). აბანოს ქუჩიდან ვახტანგ გორგასლის ქუჩამდე. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც საბაჟოს ქუჩა (ქვემო საბაჟოს ქუჩა), თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წლის შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია სურბ-სარქისის ქუჩის სახელწოდებით. 1925 წლიდან ალი ტაგი-ზადეს სახელი ერქვა, შემდეგ — ბოლნისის ქუჩა. 1948 წელს იოსებ გრიშაშვილის სახელი ეწოდა.

იოსებ გრიშაშვილის ქუჩა თბილისის უძველესი ქუჩაა, ხელოვნებათმცოდნეები, აღნიშნავენ რა ხაზგასმით ამ ქუჩის მნიშვნელობას ძველი ქალაქისთვის, ხშირად ადარებენ რომის სახელგანთქმულ ქუჩას — „ვია აპია ანტიკას“. ადრე ამ ქუჩას განჯის გზა ერქვა (მოემართებოდა განჯის მხრიდან) და ერთადერთი გზა იყო, რომელიც აკავშირებდა დასავლეთს აღმოსავლეთთან (სპარსეთი, ინდოეთი, ჩინეთი). განჯასა და თბილისზე გამავალი ამ გზით სარგებლობდა მტერიც და მოყვარეც, გადიოდა სავაჭრო ქარავნები და ამავე გზით შემოდიოდა აღმოსავლეთიდან ურიცხვ დამპყრობელთა დამანგრეველი ურდოები. გზაზე იყო ქალაქის ორი ჭიშკარი: ერთი ციხესიმაგრის კედელში, იქ, სადაც ამჟამად სამასი არაგველის მემორიალია, მეორე — ქალაქის მთავარი ციტადელის — ნარიყალის შესასვლელთან, იქ სადაც ამჟამად ბოტანიკური ბაღის შესასვლელია. შემორჩენილია ძველი ხიდის ბურჯები.

იოსებ გრიშაშვილის ქუჩისა და ნიკოლოზ (კარლო) ჩხეიძის (ყოფილი მირ ვეზიროვის) ქუჩების გადაკვეთაზე დგას საუკუნის წმინდა ნიკოლოზის ბერძნული ეკლესია (ამჟამად წირვა-ლოცვა ქართულად მიმდინარეობს), ხოლო თვით ქუჩა გოგირდის აბანოების კომპლექსიდან იწყება. შემორჩენილია ე. წ. „ბებუთის აბანო“ ( საუკუნე), სახაზინო აბანო ( საუკუნე). აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის (1795) დროს იოსებ გრიშაშვილის ქუჩის თითქმის მთელი განაშენიანება განადგურდა, მაგრამ დარჩა საერთო გაბარიტები, ძველი მიმართულება, გეგმარებითი კონტურები. ამჟამად ქუჩა განაშენიანებულია ძირითადად საუკუნის დაბალსართულიანი საცხოვრებელი სახლებით (არის აგრეთვე რამდენიმე თანამედროვე სახლი), რომლებიც შემკულია ხის ნაკეთობებით, ტრადიციული ორნამენტებით, გამოყენებულია ქართული კვადრატული აგური. საცხოვრებელი სახლები, თბილისური მწვანე ეზოებითა და აივნებით, როგორც წესი, შეჭრილია თაბორის ქედის კალთებში. შემორჩენილია ბრტყელი ბანური სახურავები, რომლებიც ერთდროულად მათ ზემოთ განლაგებული ბინების ტერასაცაა.