iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტროპიკული ქარიშხალი გაბრიელა (2007)

გაბრიელას ტროპიკული ქარიშხალი — ქარიშხალი, რომელიც მოძრაობდა ჩრდილო-აღმოსავლეთით კაროლინას მიმართულებით, მანამ სანამ ზღვას გადაკვეთდა. ეს იყო 2007 წლის ატლანტიკური ქარიშხლის სეზონის მეშვიდე სახელი. გაბრიელი 8 სექტემბერს სუბტროპიკული ციკლონის სახით ჩამოყალიბდა, სამხრეთ ქეიფ ლუქაუთიდან, ჩრდილოეთ კაროლინა, 625 კილომეტრის მოშორებით. 9 სექტემბერს გაბრიელამ კაროლინის ჩრდილოეთ ნაწილში მეწყერი გამოიწვია. ჩრდილოეთისკენ მიმავალმა ქარიშხალმა მალევე დაიწყო შესუსტება და 11 სექტემბერს იმდენად დაუძლურდა, რომ გაქრა. შტორმმა მეწყერის ტერიტორიაზე ძალიან დიდი რაოდენობით ნალექი დატოვა, ხოლო სხვა ადგილებში კი შედარებით ცოტა. სრული დაზიანება უმნიშვნელო იყო და არც ვინმე გარდაცვლილა.

ისტორია
2 სექტემბერს სიკვდილის ცივი ფრონტი გადავიდა ჯორჯიის სანაპიროსკენ, დატოვა ღრუბლიანი და წვიმიანი არეალი, რომელიც ნელ-ნელა აღმოსავლეთისკენ მიიწევდა. ეს არეალი ნელ-ნელა ყალიბდებოდა და 4 სექტემბერს, გვიან ღამით, სისტემის ცენტრალურ ნაწილში ძალიან ძლიერი ჭექა-ქუხილი წარმოიქმნა. 5 სექტემბერს, -ის თვითმფრინავი იტყობინებოდა, რომ სისტემა ჯერ არც ტროპიკული ან სუბტროპიკულ ციკლონად არ გადაქცეულა. ამ პროცესში წარმოიქმნა ქარის მასები, რომელმაც ქარიშხლის გაძლიერებას ხელი შეუშალა.

ამის გამო ქარიშხალმა გაძლიერება და ჩამოყალიბება დაიწყო ჩრდილოეთ კაროლინასა და ბერმუდას შორის. შტორმმა სვლა ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულებით დაიწყო. 7 სექტემბერს, მისი ცენტრი კიდევ უფრო გაძლიერდა. 8 სექტემბერს, -მა ქარიშხალს სუბტროპიკული შტორმის, გაბრიელას, სახელი უწოდა. ამ მომენტში გაბრიელა 625 კილომეტრის მოშორებით იყო ჩრდილოეთ კაროლინადან.

სუბტროპიკულ ციკლონად ქცევის შემდეგ, გაბრიელას აღმოჩნდა ისეთ არეალში, რომელსაც ჩრდილოეთიდან ცივი ჰაერის მასები, სამხრეთიდან მშარი ჰაერის მასები, დასავლეთიდან ქარი ერტყმოდა, ხოლო შტორმის მოძრაობის ადგილას კი წყლის ტემპერატურა დაბალი იყო. და მიმოქცევა უფრო მეტად ორგანიზებული გახდა.

მოგვიანებით, წვიმის მასამ გადაიღო, მან დატოვა დაბალი წნევის მქონე ცენტრალური სისტემა, რომელიც ჭექა-ქუხილისგან საკმაოდ მოშორებით იყო. ტროპიკული შტორმი რომ გაძლიერებულიყო, ცენტრალური და ჭექა-ქუხილის არეალები ერთმანეთში უნდა არეულიყვნენ და გაერთიანებულიყვნენ. მოგვიანებით შტორმი უფრო გაძლიერდა და 7 სექტემბერს მას გაბრიელას ტროპიკული შტორმი უწოდეს. ამ მომენტში ის ჩრდილოეთ კაროლინადან 300 კილომეტრში იმყოფებოდა.

როდესაც ქარიშხალმა ყურის დინებისკენ გადაინაცვლა ის ნელ-ნელა შესუსტდა, ამან საშუალება მისცა ჭექა-ქუხილს, რომ მალევე ჩამოყალიბებულიყო ცენტრალურ ნაწილში. დაახლოებით 15:45 -ზე ტროპიკულმა შტორმმა გაბრიელმა ჩრდილოეთ კაროლინის სანაპიროს დიდი ზიანი მიაყენა. მისი ქარის სიჩქარე დაახლოებით 95კმ/სთ იყო. ქარიშხალმა ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით იწყო სვლა და 10 სექტემბერს ოკეანეში დაბრუნდა. 11 სექტემბრის შუადღეს გაბრიელას ნაკადი სამხრეთ კანადასთან განადგურდა. მეორე დღის დასაწყისში გაბრიელას ტროპიკული შტორმის ნარჩენები სხვა ჰაერის ცივმა ტალღამ შთანთქა.
ათას ერთი ღამე (ბალეტი)

ათას ერთი ღამე — ორ მოქმედებიანი ბალეტი. დაწერილია 1979 წელს. ლიბრეტოს ავტორები არიან მაქსუდ და რუსტამ იბრაგიმბვეგოვები. აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ფიქრეთ ამიროვის მუსიკაზე. ოპერის ლიბრეტო დაწერილია ბალეტ „ათას ერთი ღამის“ მოტივებზე.

ოპერის პრემიერა გაიმართა აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე 1979 წელს. 1980 წელს ოპერა დაიდგა ვორონეჟის თეატრისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე, სადაც უწყვეტლივ დღემდე მიმდინარეობს. 1984 წლის მარტში სპექტაკლის პრემიერა გაიმართა ხარკოვის ოპერისა და ბალეტის აკადემიურ თეატრში. 1999 წელს ოპერა დაიდგა კრასნოდარის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრში. კრასნოიარსკის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში.

ბალეტს საფუძვლად ჩაეყარა პოპულარული მოთხრობა“ მოთხრობა დედოფალ შაჰრიარზე“. ბალეტში ასევე აისახა სხვა ნაწარმოებების სიუჟეტებიც — სინდბად - მეზღვაურის თავგადასავლები, რუხი ჩიტი, ალადინი და პრინცესა ბიუდური, ალი-ბაბა და ორმოცი ყაჩაღი.

ამ ოპერის შექმნისათვის კომპოზიტორი ფიქრეთ ამიროვი დაჯილდოვებულ იქნა სსრკ-ს სახელმწიფო პრემიით 1980 წელს.
სამოსა (კერძი)

სამოსა  — შემწვარი ან გამომცხვარი ცომი შიგთავსით (ცხარე კარტოფილი, ხახვი, ბარდა, ოსპი, ხორცი, ქათამი). ზომა და ფორმა განსხვავებულია, თუმცა მეტად გავრცელებულია სამკუთხედისებური. ხშირად სოუსთან ერთად მიირთმევენ. სამოსა ინდოეთის სუბკონტინენტზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ცენტრალურ და სამხრეთ-დასავლეთ ევროპაში, არავიულ ნახევარკუნძულზე, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, აფრიკის ჩრდილოეთსა და სამხრეთ ნაწილებშია პოპულარული.

სავარაუდოდ კერძი ცენტრალურ აზიაში გაჩნდა (ცნობილი როგორც სამსა), სადღაც საუკუნეში. სამოსას მოიხსენიებენ ირანელი ისტორიკოსის ბეიჰაკის ნამუშევარში (995—1077). სამოსა ინდოეთში საუკუნიდან გახდა ცნობილი და მეზობელ ქვეყნებში ვაჭრების მიერ იქნა გატანილი. არსებობს მრავალი რეგიონალური ვერსია იმავე კერძის სხვადასხვა სახელწოდებით.
თქმულება ნასიმიზე

თქმულება ნასიმიზე — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ფიქრეთ ამიროვის ქორეოგრაფიული პოემა, ერთმოქმედებიანი ბალეტი, რომელიც დაწერილ იქნა 1973 წელს. ლიბრეტოს ავტორია ანარი.

ნაწარმოები დაიწერა ნასიმის 600 წლის იუბილესთან დაკავშირებით. თავდაპირველად ქორეოგრაფიული მნაწარმოები დაწერილ იქნა სიმფონიური ორკესტრის, ქალთა გუნდის, ტენორისა და ბალეტის დასისთვის. მოგვიანებით ავტორმა შექმნა საორკესტო რედაქცია ბალეტისთვის. ბალეტის პირველი წარმოდგენა გაიმართა ბაქოს ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე.
აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი

რუსტამ მუსტაფაევის სახელობის აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი — უდიდესი ხელოვნების მუზეუმი აზერბაიჯანში, სადაც 17 000-ზე მეტი ნამუშევარი ინახება.

მუზეუმი დაფუძნდა 1936 წელს და 1943 წელს აზერბაიჯანის თეატრალური და დეკორატიული ხელოვნების ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ცნობილი აზერბაიჯანის თეატრის მხატვრის რუსტამ მუსტაფაევის პატივსაცემად დასახელდა.

ისტორია
1920 წელს, აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმში შეიქმნა ხელოვნების დეპარტამენტი. 1936 წელს გადაწყდა დამოუკიდებელი მუზეუმის შექმნა. თავდაპირველად ხელოვნების დეპარტამენტი მდებარეობდა მილიონერ ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის სასახლეში, სადაც დღეს აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმი მდებარეობს. მუზეუმის გაიხსნა 1937 წელს. შემდეგ მუზეუმისთვის ნიზამი განჯევის სახელობის ლიტერატურის მუზეუმის მეხუთე სართული გამოიყო.

1943 წელს მუზეუმმა დაიწყო აზერბაიჯანის თეატრალური და დეკორატიული ხელოვნების ერთ-ერთი დამფუძნებლის, გამოჩენილი აზერბაიჯანელი თეატრის მხატვრის რუსტამ მუსტაფაევის სახელის ტარება. 1950-იანი წლების დასაწყისამდე მუზეუმი მდებარეობდა რამდენიმე მცირე ისტორიულ სასახლეებში, სადაც ეწყობოდა ექსპოზიციები და დროებითი გამოფენები. მრავალი წლის მანძილზე მუზეუმს ხელმძღვანელობდნენ აზერბაიჯანელი ხალხური მხატვრები, სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატები სალამ სალამზადე, ქაზიმ ქაზიმზადე, იბრაჰიმ ზეინალოვი.

1951 წელს აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანმა მირზაფარ ბაგიროვმა ხელოვნების მუზეუმს გადასცა შენობა, რომელიც ცნობილია როგორც „დე ბურის სასახლე“. ახალ შენობაში შეიქმნა ახალი ექსპოზიცია, რომელშიც წარმოდგენილი იყო ხელოვნების ნამუშევრების საუკეთესო მაგალითები მუზეუმის კოლექციიდან. მოგვიანებით, მუზეუმი გახდა ხელოვნების ისტორიის ცენტრი. აქ იმართებოდა სხვადასხვა ღონისძიებები: მხატვართა საიუბილეო გამოფენები, მუსიკალური საღამოები, ინტელექტუალების შეხვედრები და სხვა.

1994 წლიდან 2003 წლამდე მუზეუმის დირექტორი იყო მოქანდაკე იბრაჰიმ ზეინალოვი, 2003 წლიდან 2010 წლამდე - ხელოვნების დოქტორი ისრაფილ ისრაფილოვი და 2010 წლიდან დღემდე მუზეუმის დირექტორის თანამდებობა უკავია აზერბაიჯანის დამსახურებულ არტისტს, პროფესორ ჩინგიზ ფარზალიევს.

2013 წლის 7 ივნისს ხელოვნების მუზეუმის ახალი შენობა-ნაგებობა გაიხნა. გახსნის ცერემონიას პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და მისი მეუღლე მეჰრიბან ალიევა დაესწრნენ.

მუზეუმის კოლექცია
მუზეუმის 60 ოთახში გამოფენილია 3000-ზე მეტი ექსპონატი. პირველი შენობის შვიდი ოთახი განკუთვნილია ევროპელი მხატვრებისთვის, 10 - რუსი მხატვრებისთვის და დანარჩენი ირანული, თურქული და იაპონური ხელოვნებისთვის. მეორე შენობაში ყველა 30 ოთახი დაკავებულია აზერბაიჯანული მხატვრების მიერ. გამოფენაში წარმოდგენილია აზერბაიჯანული სახვითი და დეკორატიული ხელოვნება, სხვადასხვა ისტორიული პერიოდის ხალხური ხელოვნების ნიმუშები. ასევე არსებობს უძველესი აზერბაიჯანის ხელოვნების განყოფილება, სადაც წარმოდგენილია კერამიკის, ლითონის, ნაქარგების, ეროვნული ტანსაცმლის ორნამენტები. წარმოდგენილია ასევე ყარაბაღის, ყაზახის, შირვანისა და აბშერონის ბევრი ხალიჩაა. არსებობს სპეციალური განყოფილება, სადაც წარმოდგენილია მამაკაცებისა და ქალების ქამრები და ხანჯლები. საერთო ჯამში, მუზეუმში დაახლოებით 17,000 ნამუშევრია, მაგრამ მცირე ადგილის გამო,  მუზეუმის ყველა ექსპონატი ერთდროულად ვერ იფინება. აქედან გამომდინარე, ექსპონატები პერიოდულად იცვლება ისე, რომ ნამუშევრების უმრავლესობა იყოს ნაჩვენები.

გალერეა
თომას ბეკეტი

თომას ბეკეტი (; დ. 21 დეკემბერი, 1119 (ან 1120), ლონდონი, ინგლისის სამეფო — გ. 29 დეკემბერი, 1170, კენტერბერის კათედრალი) — კენტერბერის არქიეპისკოპოსი 1162 წლიდან გარდაცვალებამდე. იგი რომის კათოლიკური ეკლესიისა და ანგლიკანური საზოგადოების წმინდანია. რომის პაპის მხარდაჭერით ებრძოდა ინგლისის მეფეს, ჰენრი -ს, რომელსაც ინგლისის სამეფო ძლიერების შესუსტებისა და ეკლესიის უფლებებისა და პრივილეგიების გაზრდის გამო დაუპირისპირდა. მოკლეს მეფის მომხრეებმა, პირდაპირ ტაძარში. სიკვდილის შემდეგ მისი კანონიზაცია პაპმა ალექსანდრე -მ მოახდინა.
მიქაელ ჩამჩიანი

მიქაელ ჩამჩიანი (; დ. 15 დეკემბერი [ძვ. სტ. 4 დეკემბერი], 1738, კონსტანტინოპოლი — გ. 12 დეკემბერი [ძვ. სტ. 30 ნოემბერი], 1823, იქვე) — სომეხი ისტორიკოსი და ფილოლოგი, 1760 წლიდან სწავლობდა ვენეციაში. იქვე გახდა მხითარისტების კონგრეგაციის წევრი. ქადაგებდა კათოლიკობას ახლო აღმოსავლეთის სომხებს შორის. მიქაელ ჩამჩიანის შრომებმა „სომხური ენის გრამატიკა“ (1779) და „სომხეთის ისტორია“ (ტ. 1–3, ვენეცია, 1784–1786), მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სომეხი ხალხის სულიერ კონსოლიდაციასა და ძველი სომხური ენის (გრაბარის) აღორძინებაში. იგი ქვეყნის ისტორიას განიხილავდა სომხური ეკლესიის ისტორიასთან, სიტყვიერებასთან და კულტურასთან კავშირში. ჩამჩიანის მსოფლმხედველობის ისტორიული შეზღუდულობის მიუხედავად მის ნაშრომებს დღემდე არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა.
ბიჰევიორისტული გეოგრაფია

ბიჰევიორისტული გეოგრაფია, ქცევის გეოგრაფია — საზოგადოებრივი გეოგრაფიის დარგი, რომელიც ადამიანის ქცევაში შეისწავლის ტერიტორიულ სხვაობას და მის ორიენტაციას სივრცეში. როგორც წესი, ატარებს კვლევას მიკროდონეზე, მაგალითად, ქალაქი, მცირე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და სხვა; მჭიდროდ არის დაკავშირებული საზოგადოებრივი გეოგრაფიის სხვადასხვა მიმართულებებთან, მათ შორის ეკონომიკურ გეოგრაფიასთან, სოციალურ გეოგრაფიასთან და კულტურის გეოგრაფიასთან. ფოკუსირებულია კოგნიტურ პროცესებზე.

ბიჰევიორისტული გეოგრაფია წარმოიქმნა აშშ-ში 1960-იან წლებში გეოგრაფიაში ქცევის ფსიქოლოგიის (სქემა „სტიმული – რეაქცია“) ფართოდ შეჭრის შედეგად. ბიჰევიორისტული გეოგრაფიის ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვან ფაქტორად იქცა გეოგრაფიაში უფრო ადრეული სივრცული ანალიზის სკოლის კრიტიკა ადამიანის ქცევის ფსიქოლოგიური ასპექტების არასაკმარისი აღრიცხვის გამო. ბიჰევიორისტული გეოგრაფია ჩამოყალიბდა როგორც დამოუკიდებელი სამეცნიერო, სასწავლო და კონსტრუქციული დისციპლინა. იგი წარმოიქმნა როგორ გეოგრაფთა პასუხი საზოგადოების კითხვებზე, რომელიც დაკავშირებული იყო ადამიანის ყოფიერების ახალი სივრცეების აღქმის ცდასთან.

ბიჰევიორისტული გეოგრაფიის წამყვანი წარმომადგენლები არიან: ჯონ რობერტ გოლდი, რეჯინალდ გოლეჯი, პიტერ რობინ გულდი, დევიდ სტი, როჯერ დაუნზი და სხვა. ბიჰევიორისტული გეოგრაფიის ნაშრომებში მეტად ფართოდ გამოიყენება ტერიტორიის ინდივიდუალური აღქმის მეთოდი (მაგ., კოგნიტური რუკების შედგენა), ამ აღქმის სპეციფიკა განიხილება როგორც ადამიანის სივრცული ქცევის საფუძვლის ფორმირება. მეთოდური თვალსაზრისით, ბიჰევიორისტულ გეოგრაფიასთან ყველაზე უფრო ახლოს დგას ადამიანის გადაადგილების დღე-ღამის, ერთი კვირისა და სხვათა ტრაექტორიის შესწავლა (შვედი გეოგრაფის ტორსტენ ჰეგერსტრანდის ეგრეთ წოდებული დროებითი გეოგრაფია).

მას შემდეგ, რაც 1960-იან წლებში ფსიქოლოგიაში კოგნიტურმა ფსიქოლოგიამ განდევნა ქცევითი მიმართულება, ბიჰევიორისტულმა გეოგრაფიამ დაკარგა თავისი მეთოდოლოგიური ბაზა და საუკუნის ბოლოს ადგილი დაუთმო კოგნიტურ გეოგრაფიას. ამასთან, პარალელურად ბიჰევიორისტული გეოგრაფია ჰუმანისტური გეოგრაფიის წარმომადგენლების მხრიდან ექვემდებარებოდა კრიტიკას ადამიანის მიერ სივრცის სუბიექტური გააზრების ფორმალიზებული შესწავლის გამო. ამჟამად, ბიჰევიორისტულ გეოგრაფიასთან ახლოს მდგომი კვლევები ტარდება გეოინფორმაციული სისტემების ფორმირებისას, მაგ., გადაწყვეტილების მიღების მექანიზმის შესწავლა მარშრუტის არჩევის დროს.
ომის სახე

ომის სახე — ესპანელი სიურეალისტი მხატვრის სალვადორ დალის ნახატი, შესრულებული 1940 წელს ზეთს საღებვებით ტილოზე. ნამუშევარზე დალი ცხოვრების რთულ პერიედში, კალიფორნიაში ცხოვრებისას მუშაობდა.

ის ტრავმა და ინსპირაცია, რაც დალიმ ომის პერიოდში მიიღო, თან გასდევს მის შემოქმედებას. დალი მიიჩნევდა, რომ მისი მხატვრული, არტისტული ხედვა ომის მუდმივი მოლოდინის შედეგი იყო. ნამუშევარი შესრულებულია მეორე მსოფლიო ომსა და ესპანეთის სამოქალაქო ომს შორის პერიოდში.

ნახატზე გამოსახულია სახე, თავი ტანის გარეში, რომელიც ბარენის უდაბლოს გაჰყურებს. სახე გახრწნილია და ერთი შეხედვით ნამდვილად გვამს ჰგავს, რაც ნახატს საზარელს ხდის. თვალებსა და პირში გამოსახულია იდენტური სახეები, იგივე მეორდება მათ შემთხვევშიც, რაც განსაკუთრებულ ეფექტს ქმნის. მნახველს ექმნება შთაბეჭდილება, რომ ეს სცენა დაუსრულებელია. დიდი სახეს ირგვლივ გველები ესევიან. მარჯვენა ქვედა კუთხეში შეიმჩნევა ხელის ანაბეჭდი, რომელიც დალის მტკიცებით მისი მარცხენა ხელია.
ამერიკის აღმოჩენა ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ

ამერიკის აღმოჩენა ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ — ესპანელი სიურეალისტი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი, რომლის ხატვაც დაიწყო 1958 წელს და დაასრულა 1959 წელს.

აღწერა
ეს ნამუშევარი არის დალის თვალით დანახული ესპანეთის ამბიციური გამოხატულება. ის აერთიანებს ესპანეთის რელიგიას, ხელოვნებას და მითს ერთ მთლიანობაში. კოლუმბის ციკლის დროს ჰანტინგ ჰარფორდმა გამოისყიდა ნამუშევარი, რათა ის შეეწირა დალის მუზეუმის გალერეასთვის, რომელიც ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების გალერეაში მდებარეობს. იმ დროს ზოგიერთი კატალონიელი ისტორიკოსი ამტკიცებდა, რომ კოლუმბი სინამდვილეში არა იტალიელი, არამედ კატალონიელი იყო. ეს ფაქტი აქტუალური იყო რადგანაც დალი ესპანეთის სწორედ ამ რეგიონიდან იყო.

ეს ფერწერული ნამუშევარი ეძღვნება ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ ახალი მსოფლიოს აღმოჩენას. მასში გადმოცემულია არა ისტორიული მხარე ამ მოვლენისა, არამედ მხატვრის ინდივიდუალური ხედვა ამ საკითხისადმი. კოლუმბი გამოსახულია არა როგორც შუახნის მეზღვაური, არამედ როგორც კლასიკურ კვართში შემოსილი ყმაწვილი ბიჭუნა, რაც ახალგაზრდა კონტინენტის, ამერიკის, სიმბოლოდ აქცია მხატვარმა.

დალი იმ პერიოდში დაინტერესებული იყო კათოლიკური მისტიციზმით, ამიტომაც სიმბოლურად კოლუმბს ამერიკაში შეაქვს ჭეშმარიტი სარწმუნოება, ახალი მსოფლიოს კეთილდღებისთვისა და სიწმინდისთვის.

გალა დალი არის მხატვრის ცოლი, რომელიც დალის მრავალ ნახატში ქალწულ მარიამს განასახიერებს. ამ ნამუშევარშიც სწორედ ის გამოიყენა ღვთისმშობლის ნატურად, რომელიც კოლუმბის მარჯვენა მხარესაა დახატული. ის გვევლინება წმინდანად და მიიჩნევა, რომ ამ ნახატის შესრულებისას ის იყო დალის მთავარი მუზა.

დალიმ საკუთარი თავი ნახატის ფონზე დაჩოქილი ბერის სახით გამოსახა, რომელსაც ხელში უჭირავს ჯვარცმა. დალის რწმენა კოლუმბის კატალონიური წარმოშობის შესახებ ნახატში გადმოცემულია კატალონიის დროშის სახით.

ნახატი შეიცავს ესპანელი მხატვრის დიეგო ველასკესის, რომელიც 300 წლით ადრე გარდაიცვალა, მაგრამ დალის ნახატებზე და მის ულვაშებზე დიდი გავლენა იქონია, ნამუშევრებზე სხვადასხვა ცნობას. დალი ნახატზე არსებულ ყველა ჯვარს მარჯვენა მხარეს ათავსებს და მათ შორის გამოსახავს ჯვარცმულ ქრისტეს. ეს კადრი ჰგავს ესპანელი მისტიკოსის სეინტ ჯონის ნახატს.

ნამუშევრის ქვედა ცენტრში, სანაპიროზე, კოლუმბიდან რამდენიმე ნაბიჯით წინ გამოსახულია დახორკლილი ყავისფერი სფერო, რომელსაც ბეჭდის ფორმა აქვს.

ამაჟამინდელი სტატუსი
ნახატი დღესდღეობით განთავსებულია სალვადორ დალის მუზეუმში, რომელიც ფლორიდის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში მდებარეობს. ნამუშევარი რეინოლდ და ელეანორა მორსების პირადი კოლექციის ნაწილია.
59 (რიცხვი)

ორმოცდაცხრამეტი — ორმოცდამეცხრამეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდათვრამეტის მომდევნო და სამოცის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 59. 59 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაცხრამეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ცხრა-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ცხრა ერთეულით მეტი).
ანა ლეშჩინსკა

ანა ლეშჩინსკა (, ; დ. 25 მაისი, 1699 – გ. 20 ივნისი, 1717) — პოლონეთისა და ლიტვის მეფე სტანისლავ ლეშჩინსკისა და მისი ცოლის, დედოფალ კატარინა ოპალინსკას პირველი ქალიშვილი. საფრანგეთის დედოფალ მარია ლეშჩინსკას უფროსი და. გარდაიცვალა თვრამეტი წლის ასაკში პნევმონიით, დევნილობაში.

ბიოგრაფია
ანა დაიბადა 1699 წლის 25 მაისს პოლონეთში. იგი იყო პოლონელი დიდგვაროვნის, სტანისლავ ლეშჩინსკისა და მისი ცოლის, კატარინა ოპალინსკას პირველი ქალიშვილი. 1703 წელს შეეძინა უმცროსი და უკანასკნელი და, მარია ლეშჩინსკა. 1704 წელს მამამისი პოლონეთისა და ლიტვის მეფედ იქნა არჩეული, რითაც იგი პრინცესა გახდა. მას სახელი დიდი ბებიის, ანა იაბლონოვსკას პატივსაცემად დაარქვეს.

ანა და მისი უმცროსი და, პრინცესა მარია დედის მეთვალყურეობის ქვეშ ბრწყინვალე განათლებას იღებდნენ. როგორც ჩანს ქალიშვილებს შორის სტანისლავს განსაკუთრებულად ანა, ხოლო კატარინას კი მარია უყვარდა.

1709 წელს სტანისლავი ტახტიდან ჩამოაგდეს და ოჯახთან ერთად შვედეთში გადასახლდა, სამი წლის შემდეგ კი საღვთო რომის იმპერიაში კერძოდ ცვაიბრიუკენში დასახლდა, სადაც დიდხანს ცხოვრობდნენ. სწორედ აქ, 1717 წლის 20 ივნისს, 18 წლის ასაკში პნევმონიით გარდაიცვალა ანა ლეშჩინსკა. იგი სიკვდილის წინ საშინლად იტანჯებოდა, რის გამოც ტკივილის შესამსუბუქებლად მამამისის ბრძანებით ექიმებმა ანას სიკვდილი დააჩქარეს.

მისმა გარდაცვალებამ ლეშჩინსკების ოჯახი გაანადგურა. მისი გარდაცვალება განსაკუთრებულად სტანისლავმა განიცადა. მოგვიანებით მისი და ცოლად საფრანგეთის მეფე ლუი –ს გაჰყვა, რომელთანაც ათი შვილი შეეძინა, მეორე ქალიშვილს კი დის ხსოვნის პატივსაცემად ანა დაარქვა.
სამოდიური ენები

სამოდიური ენები, სამოედური ენები — ურალურ ენათა ოჯახის ენები. სამოდიურ ენებზე ლაპარაკობს 34 ათასზე მეტი კაცი. სამოდიურ ენებში შედის ენური, ნენური, ნგანასანური, სელკუპური და ამჟამად თურქულში (იაკუტურში) გათქვეფილი ენები (კამასინური, მოტორული, კარაგასული და სხვა).

სამოდიური ენები აგლოტინაციურია. მათი ფონეტიკური სტრუქტურა ძირითადად ერთნაირია: ხმოვანთა სისტემა განვითარებულია (15-25 ფონემა), სიტყვის დასაწყისში არ ხდება თანხმოვანთა შეჯგუფება. ფონეტიკური კანონზომიერებანი ერთი და იგივე ტიპისაა. გრამატიკული რიცხვი სამია: მხოლობითი, ორობითი და მრავლობითი. 4 ძირითადი (სახელობითი, ნათესაობითი, ბრალდებითი, მიცემითი) და 4 ლოკალური ბრუნვაა. ზმნაში გავრცელებულია ასპექტ-სახეობითი კატეგორია, რომელიც გამოხატავს მოქმედების ხანგრძლივობას, წამოწყებას, გამეორებას, ერთჯერობას. უღვლილება 3 ტიპისაა: სუბიექტური (გარდაუვალი), ობიექტური (გარდამავალი) და უკუქცევითი. სამოდიური ენები სინტაქსურადაც ძირითადად ერთნაირია. წინადადების წევრთა განლაგება მყარია: ქვემდებარე — დამატება — შემასმენელი. რთული წინადადებები სამოდიურ ენებში არ განვითარებულა. ბევრია თურქული, მონღოლური, რუსული ენებიდან ნასესხები ფორმები. დამწერლობა მარტო ნენურ ენას აქვს.
ბაბურის ბაღები

ბაბურის ბაღები (პუშტუ ‎‎, სპარს. ; მეორენაირად — ბაბურის ბაღი) — პარკის კომპლექსი ავღანეთში, განთავსებულია ქალაქ ქაბულთან. ატარებს, მისივე მფლობელის, ბაბურის, დიდ მოგოლთა იმპერიის დამაარსებლის სახელს. ბაბური გატაცებული იყო ბაღების გაშენებით. ბაბურის ბაღები ქვეყნის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. გამოირჩევა დარგვის სიზუსტის გათვლით; წარსულში ამ ბაღში მრავალი უნიკალური მცენარე იზრდებოდა, რომელიც მანამდე ამ ტერიტორიაზე არ არსებობდა.

გალერეა
ზუზუ ბეჟაშვილი

ზაზა (ზუზუ) ბეჟაშვილი (დ. 1 ივნისი, 1976 — გ. 17 აგვისტო, 2018, თბილისი) ― ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

ბიოგრაფია
ზუზუ ბეჟაშვილი დაიბადა თბილისში 1976 წლის 1 ივნისს, ვერაზე. ბავშვობიდან სურდა მომღერალი გამოსულიყო, საესტრადო სასწავლებელშიც სწავლობდა, თუმცა მოგვიანებით სამსახიობოზე ჩააბარა. პირველი მნიშვნელოვანი როლი მიიღო 2009 წელს, როდესაც ფილმში „გოგონა სლაიდიდან“, მთავარ როლი შეასრულა.

2012 წელს მსახიობს კვიპროსის მეექვსე საერთაშორისო კინოფესტივალზე, მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის, ფესტივალის მთავარი პრიზი გადაეცა ფილმისთვის „განყოფილება“, რომელიც აზერბაიჯანელი რეჟისორის, ილგარ საფატის დადგმულია.

ზუზუ ბეჟაშვილი 2012–2013 წლებში თამაშობდა პოპულარულ ქართულ სერიალში „ჩემი ცოლის დაქალები“, სადაც ფილმის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის, კატო კირვალიძის (ნინო გაჩეჩილაძე) პირველი ქმრის როლს ასრულებდა. როლმა მსახიობს პოპულარობა და ქართველი მაყურებლების სიყვარული მოუტანა.

2013 წელს ბეჟაშვილმა ერთ-ერთი მთავარი როლი შეასრულა უკრაინის, საქართველოს, სომხეთის და საფრანგეთის კინემატოგრაფისტთა ერთობლივი ფილმში „ფარაჯანოვი“.

2016 წელს ითამაშა ეპიზოდური როლი რეზო ესაძის ფილმში — „თვე, როგორც ერთი დღე“.

ზუზუ ბეჟაშვილი პირველად ოფიციალურად დაქორწინდა 2018 წელს, მისი რჩეული თამარ ორაგველიძე იყო, რომელიც ერთ-ერთ წვეულებაზე გაიცნო.

მსახიობმა უკანასკნელად ითამაშა ერეკლე ბადურაშვილის თურქულ-ქართულ ფილმში „ხიდი“, სადაც მას პარტნიორობას მსახიობები მურატ ილდირიმი, ნინი ბადურაშვილი, ზურა ყიფშიძე, ზურაბ ცინცქილაძე, ქრისტინე იმედაძე, გიორგი გურგულია და დათო დვალიშვილი უწევენ. ფილმი ორ სხვადასხვა ქვეყანაში დაბადებულ ძმაზე და საბჭოთა ტერორზე გვიამბობს, ბეჟაშვილმა სურათში „კაკებეშნიკის“ როლი შეასრულა, სურათი ეკრანებზე 2018 წლის ბოლოს გამოვა..

17 აგვისტოს, ზუზუ ბეჟაშვილი, თბილისში, დოლიძის ქუჩაზე მდებარე, ერთ-ერთი საცხოვრებელი სახლის ლიფტში, გარდაცვლელი იპოვეს. 21 აგვისტოს მსახიობი მუხათგვერდის სასაფლაოზე, მამის გვერდით დაკრძალეს..

ფილმოგრაფია
2009: გოგონა სლაიდიდან (ზაზა) რეჟ. გიორგი აგლაძე
2010: „განყოფილება“ (გარიბი) რეჟ. ილგარ საფატი
2012–2013: ჩემი ცოლის დაქალები (სერიალი) (ნიკა) რეჟისორები გიორგი ლიფონავა, თენგო მეგრელიშვილი, მიშა მშვილდაძე, ირაკლი საღინაძე
2013: ჩემი ცოლის დაქალის ქორწილი (ფილმი) (ნიკა) რეჟ. გიორგი ლოფონავა
2013: „რაც ამ ქვეყნად სიყვარული მეფობს“ (ტელეფილმი)
2013: „ფარაჯანოვი“ (დოკუმენტური ფილმი) რეჟისორები ოლენა ფეტისოვა, სერჟ ავედიკიანი
2018: „ხიდი“ (კაგებეშნიკი) რეჟ. ერეკლე ბადურაშვილი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2012: კვიპროსის მეექვსე საერთაშორისო კინოფესტივალზე, „მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“, ფესტივალის მთავარი პრიზის „ოქროს აფროდიტე“ მფლობელი გახლდათ.
საამირო

საამირო — მუსლიმანურ ქვეყნებში სახელმწიფო ან სამფლობელო, რომელსაც ამირა მეთაურობს. არაბთა სახალიფოში საამიროს გამგებელს ხალიფა ნიშნავდა ან ამტკიცებდა. შემდგომ საამიროს უწოდებდნენ, როგორც დამოუკიდებელ, ისე ვასალურ სახელმწიფოებს: ნაჯდი, შამარი, ასირი, ახლანდელი სახელმწიფო არაბთა გაერთიანებული საამიროები და სხვა. ამა თუ იმ სახელმწიფოსათვის საამიროს წოდება პირობითია და განისაზღვრება ტრადიციით. საქართველოში არსებობდა არაბთა მიერ შექმნილი ადმინისტრაციულ-პოლიტიკური ერთეული — თბილისის საამირო.
ჰოლივუდის უცხოური პრესის ასოციაცია

ჰოლივუდის უცხოური პრესის ასოციაცია — ჟურნალისტთა და ფოტოგრაფთა არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც აშუქებს ამერიკის გასართობი ინდუსტირიის მოვლენებს უცხოური საინფორმაციო გამოცემებისთვის (გაზეთები, ჟურნალები, ტელევიზია, რადიო). ასოციაცია აერთიანებს 90 წევრს 55 ქვეყნიდან.

ორგანიზაცია დაარსდა 1943 წელს ლოს-ანჯელესში, უცხოელი ჟურნალისტების მიერ, რომლებსაც სურდათ, რომ აშშ-ის ბაზრის გარეთ კინოსიახლეების გავრცელების პროცესი ყოფილიყო უფრო ორგანიზებული. 1944 წლიდან სწორედ ჰოლივუდის უცხოური პრესის ასოციაცია ატარებს ოქროს გლობუსის ყოველწლიურ დაჯილდოებას ლოს-ანჯელესში, სადაც ავლენენ საუკეთესო კინოფილმებსა და ტელესერიალებს.
ბეინი

ბეინი — სოფელი ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. ბეინის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი.

ინგუშები „ბეინის“ უწოდებენ მოხევეებს.

სოფელი მდებარეობს რაიონის ცენტრ ჯეირახიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. უახლოესი სოფლებია: სამხრეთით - არმხი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ლიაჟგი, სამხრეთ-დასავლეთით - ჯეირახი.

სოფელი გაუკაცრიელდა 1944 წელს ინგუშების დეპორტაციაასთან დაკავშირებით.

სოფელში მდებარეობს დაწყებითი სკოლა.
გული (ინგუშეთი)

გული — სოფელი ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. გულის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი.

სოფელი მდებარეობს რაიონის ცენტრ ჯეირახიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. უახლოესი სოფლებია:აღმოსავლეთით - ლიაჟგი, სამხრეთ-დასავლეთით - ოლგეთი, ჩრდილო-დასავლეთით - ბეინი.

1830-იან წლებში მეფის არმიამ ბოლომდე დაანგრია სოფელი, რადგან ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა უარი განაცხადეს ქრიტიანობის მიღებაზე. ამ მიზეზის გამო არაა შემონახული საცხოვრებლები და თავდაცვითი ნაგებობები.

სოფელში მდებარეობს დაწყებითი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა.
ლიაჟგი

ლიაჟგი — სოფელი ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. ლიაჟგის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი.

სოფელი მდებარეობს რაიონის ცენტრ ჯეირახიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე არმხის ნაპირზე. უახლოესი სოფლებია: ჩრდილო-აღმოსავლეთით - გული, ჩრდილო-დასავლეთით - ბეინი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ოლგეთი, აღმოსავლეთით - არმხი.

სოფელში მდებარეობს დაწყებითი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა.
ოლგეთი

ოლგეთი — სოფელი ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. ოლგეთის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი.

სოფელი მდებარეობს რაიონის ცენტრ ჯეირახიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე არმხის ნაპირზე. უახლოესი სოფლებია: ჩრდილო-აღმოსავლეთით - გული, დასავლეთით - ლიაჟგი.

სოფელში მდებარეობს საშუალო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა.