გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 787

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 787, რომელიც მიიღეს 1992 წლის 16 ნოემბერს, მას შემდეგ, რაც საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა 713-ე (1991) და ყველა მომდევნო რეზოლუცია აღნიშნულ საკითხზე, მოუწოდა ბოსნიასა და ჰერცეგოვინის მხარეებს, განეხილათ კონსტიტუციის პროექტი, როგორც ქვეყანაში არსებული კონფლიქტის პოლიტიკური მოგვარების საფუძველი. ამასთანავე, საბჭომ დააწესა დამატებითი საერთაშორისო სანქციები იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის (სერბეთი და მონტენეგრო) წინააღმდეგ.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა, რომ ტერიტორიების ძალით მითვისება, განსაკუთრებით კი ეთნიკური წმენდის პრაქტიკა, მიუღებელია. მან მოუწოდა ყველა მხარეს, პატივი სცენ ბოსნიასა და ჰერცეგოვინის ტერიტორიულ მთლიანობას და განაცხადა, რომ ნებისმიერი ერთპიროვნულად გამოცხადებული სუბიექტი თუ თავსმოხვეული შეთანხმება, რომელიც ეწინააღმდეგება ამ მთლიანობას, არ იქნება აღიარებული. საბჭომ ასევე დაგმო ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში მოქმედი ყველა მხარე, განსაკუთრებით ბოსნიელ სერბთა გასამხედროებული ფორმირებები, უშიშროების საბჭოს წინა რეზოლუციების შეუსრულებლობის გამო. საბჭომ მოითხოვა ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში ყოველგვარი გარე ჩარევის შეწყვეტა, მათ შორის ყველა ძალის, განსაკუთრებით ხორვატიის არმიის ქვედანაყოფების გაყვანა, დაშლა ან განიარაღება. საბჭომ მოუწოდა მხარეებს, შეასრულონ ნაკისრი ვალდებულებები საბრძოლო მოქმედებების დაუყოვნებლივ შეწყვეტის შესახებ, აწარმოონ მოლაპარაკებები შერეულ სამხედრო სამუშაო ჯგუფში და დაასრულონ სარაევოსა და სხვა ქალაქების ბლოკადა.

რეზოლუციამ კვლავ დაგმო საერთაშორისო სამართლის დარღვევები, მათ შორის ეთნიკური წმენდა და ჰუმანიტარული დახმარების დაბრკოლება. საბჭო მიესალმა 780-ე (1992) რეზოლუციით ექსპერტთა კომისიის შექმნას და სთხოვა მას, აქტიურად გამოეძია ჟენევის კონვენციების დარღვევის ფაქტები. ამის შემდეგ, საბჭომ, გაეროს წესდების თავის საფუძველზე, გადაწყვიტა გაეფართოებინა იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის წინააღმდეგ მიმართული საერთაშორისო სანქციების მასშტაბები. სანქციები გავრცელდა იმ გემებზეც, რომლებშიც ფედერაციულ რესპუბლიკას გააჩნდა ინტერესი ან რომლებიც მისი სახელით ოპერირებდნენ. საბჭომ მოუწოდა სახელმწიფოებს, უზრუნველყონ, რომ ექსპორტირებული საქონელი არ მოხვდეს აღნიშნულ ქვეყანაში 757-ე (1992) რეზოლუციის დარღვევით. საბჭომ ასევე მოითხოვა არსებული ვითარების შესაბამისი ზომების მიღება საზღვაო მიმოსვლის შესაჩერებლად, რათა შემოწმდეს ტვირთები და მათი დანიშნულების ადგილი წინა რეზოლუციების მკაცრი აღსრულების მიზნით. ამ კონტექსტში საბჭომ შეაქო ის მდინარისპირა სახელმწიფოები, რომლებიც მოქმედებდნენ უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების შესაბამისად.

787-ე რეზოლუციამ დაინტერესებულ სახელმწიფოებს სთხოვა, რომ მოეხდინათ კოორდინაცია გენერალურ მდივანთან, ბუტროს ბუტროს-გალისთან, რათა ხელი შეეწყოთ წინამდებარე რეზოლუციის შესრულების მონიტორინგისთვის. ჰუმანიტარულ ვითარებასთან დაკავშირებით, საბჭომ მოუწოდა დონორებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, წვლილი შეიტანონ ყოფილი იუგოსლავიის დახმარების პროცესში და სრულად ითანამშრომლონ გაეროს დამცავ ძალებთან დაზარალებული მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ტვირთის უსაფრთხო მიწოდების უზრუნველსაყოფად. მან ასევე შესთავაზა გენერალურ მდივანს, გაეროს ლტოლვილთა უმაღლეს კომისარიატთან და სხვა სააგენტოებთან კონსულტაციით, განეხილა ჰუმანიტარული მიზნებისთვის „უსაფრთხო ზონების“ შექმნის პერსპექტივა. ბოლოს, რეზოლუციამ დადებითად შეაფასა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხზე საერთაშორისო კონფერენციის სამეთვალყურეო კომიტეტის თანათავმჯდომარეების ანგარიში და მოითხოვა რეგულარული განახლებები არსებულ ვითარებაზე.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით, არავინ ყოფილა წინააღმდეგი, ხოლო ორმა ქვეყანამ: ჩინეთმა და ზიმბაბვემ თავი შეიკავა. აღნიშნული რეზოლუცია მოგვიანებით კიდევ უფრო განმტკიცდა 820-ე რეზოლუციით.