iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
F-22 Raptor

-22 — -ის მიერ წარმოებული ამერიკის შეერთებული შტატების ერთადგილიანი, ორ ძრავიანი სტელსის სისტემის მეხუთე თაობის გამანადგურებელი თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა 1980-იან წლებში გამოშვებული -15 -ს შესაცვლელად. აშშ-ის შეიარაღებაში შევიდა 2000-იან წლებში, მხოლოდ 187 -22 არის შეკვეთილი. მისი ექსპორტი აკრძალულია, მიუხედევად იმისა, რომ იაპონიამ, ისრაელმა და ავსტრალიამ ინტერესი გამოიჩინა.

კრიტიკა
ზოგიერთი მას იწუნებს რადგან ფიქრობს, რომ იგი არაა გათვლილი ასიმეტრიული კონფლიქტებისთვის, რომლებშიც ამერიკელები მონაწილეობენ (ავღანეთის ომი, ერაყის ომი) და რომლებშიც, მათი აზრით, საჭიროა მოიერიშე თვითმფრინავები და არა ცივი ომის ტიპური საჰაერო უპირატესობის მფლობელი თვითმფრინავები.

ომებში მომაწილეობა
2011 წლის მონაცემებით სამხედრო ოპერაციებში მონაწილეობა არ მიუღია.

ავარიები
2004 წლის 20 დეკემბერს, ნელის ბაზიდან აფრენის შემდეგ ერთი -22 მაშინვე ჩამოვარდა.
მფრინავმა დროულად მოახდინა კატაპულტირება და გადარჩა.

2009 წლის 25 მარტს, ერთი -22 ჩამოვარდა ედვარდსის ბაზიდან დაახლოებით 10 კილომეტრის დაშორებით.
მფრინავი არ მსახურობდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში. იგი მუშაობდა კომპანია -თვის. დაიღუპა.
ბანოჯა

ბანოჯა — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, გუმბრის თემში. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, წყალტუბოდან 6 კილომეტრი.

სოფელში მდებარეობს სხვადასხვა საბადოები, ძელქვის კორომი, სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი და სათაფლიის კარსტული მღვიმეები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1641 ადამიანი.

ცნობილი ადამიანები
ბანოჯაში დაიბადნენ კომპოზიტორი მელიტონ ბალანჩივაძე და მისი ძმა, საქართველოს სახალხო არტისტი ვასილ ბალანჩივაძე.
ბენთქოულა

ბენთქოულა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მექვენის თემი), მდებარეობს ხვამლის მასივის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირას, ქუთაისი-ამბროლაურის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, წყალტუბოდან 39 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.
ბენი (მდინარე)

ბენი ) — მდინარე ბოლივიის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 1500 კმ, აუზის ფართობი 850 ათ. კმ2. სათავე აქვს ანდების მთების განშტოებაზე, ქალაქ ლა-პასის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ზემო დინებაში ჭორომიანია, ქვემო დინებაში ქმნის მეანდრებს. წყალდიდობა დეკემბრიდან მაისამდე იცის. სანაოსნოა შესართავიდან 29 კილომეტრი - ქალაქ რურენაბაკედან ესპაერანსის ჩანჩქერამდე. ერთვის მდინარე მამორეს და ერთობლივად სათავეს უდებენ მდინარე მადეირას - ამაზონის უდიდეს მარჯვენა შენაკადს.
როქის სპა

როქის სპა — დაქირავებული ჯარი ფეოდალურ საქართველოში. მოლაშქრეთა დაქირავება საქართველოში კლასობრივი საზოგადოების ჩასახვიდანვე ხდებოდა. საისტორიო წყაროებში დაქირავებული მოლაშქრენი მოიხსენიებიან ფარნავაზის (ძვ. წ. საუკუნე), მირიანის ( საუკუნე), ვახტანგ გორგასლის ( საუკუნე) და სხვა მეფეთა დროინდელ ამბებთან დაკავშირებით. ქართველი ხელისუფალნი მეტწილად კავკასიელ მთიელებს ქირაობდნენ. საუკუნის 40-იან წლებში საქართველოში იყო ვარიაგთა დაქირავებული რაზმიც (3000 მეომარი), რომელიც ბაგრატ -ისა და კლდეკარის ერისთავს ლიპარიტს შორის ბრძოლაში მონაწილეობდა. დაქირავებულნი იყვნენ დავით აღმაშენებლის ლაშქარში: 500 ოსი, 100 ევროპელი (ჯვაროსნები) და სხვები. - საუკუნეებში საქართველოს ლასქარში იყვნენ დაქირავებული ყივჩაღები, ოსები, ჯიქები, ქაშაგები, ქურთები, „თათრები“. საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაქირავებული რაზმები ჰყავდათ ცალკეულ სამეფო-სამთავროთა მეფეებს და ზოგჯერ მსხვილ ფეოდალებსაც: დადიანებს, აფხაზეთის მთავრებს, რაჭის, არაგვის, ქსნის ერისთავებს და სხებს. ოსთა დაქირავებული რაზმი ჰყავდა ვახტანგ -ს, ბაქარს, ერეკლე -ს; ლეკთა დაქირავებული რაზმები — სოლომონ -ს, როსტომ რაჭის ერისთავს, ერეკლე -ს, გიორგი -ს. ქართულ სამეფო-სამთავროთა რუსეთთან შეერთებისთანავე ადგილობრივი სამხედრო ორგანიზაცია გაუქმდა და მოლაშქრეტა დაქირავებაც შეწყდა.

დაქირავებულთა რაოდენობა ქვეყნის ეკონომიკურ შესაძლებლობაზე იყო დამოკიდებული. დაქირავებულ მოლაშქრეებს გასამრჯელო ზოგჯერ ფულად ეძლეოდათ, ზოგჯერ კი (მეტწილად მთიელებს) — ნატურით (შალი, ფარჩა, პირუტყვი, ძვირფასი ნივთები, იარაღი, მარცვლეული და სხვა). დაქირავებული ჯარის გასასტუმრებლად ხელისუფლება მოსახლეობას საგანგებო ფულად და ნატურალურ გადასახადებს აწერდა. - საუკუნეებში ასეთ გადასახადს საყივჩაყო ერქვა, საუკუნეში — სალეკო. დაქირავებულ მოლაშქრეებს ცენტრალური ხელისუფლება იყენებდა როგორც საგარეო მტრის წინააღმდეგ, ისე შინაური ფეოდალური ოპოზიციის დასათრგუნავად.

გარკვეული სახელმწიფოებრივი მოსაზრებით (პოლიტიკური იდეალის უქონლობა და აქედან გამომდინარე არასანდოობა და უდისციპლინობა) დაქირავებული ჯარის გამოყენებისას დიდ სიფრთხილეს იჩენდნენ, კერძოდ, ერიდებოდნენ მის დაბანაკებას ქვეყნის ცენტრში, უნიშნავდნენ მეთურებს ადგილობრივ ფეოდალთაგან. დაქირავებული ჯარი არასოდეს არ წარმოადგენდა საქართველოს ძირითად სამხედრო ძალას, იგი მხოლოდ დამხმარე ძალის როლს ასრულებდა.
როშკახოხი

როშკახოხი — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარ, მდინარე ჯუთისწყლისა (სნოსწყლის მდგენელი) და ხევსურეთის არაგვის წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3562 მ. მწვერვალი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაფიქლებით. როშკახოხისთვის დამახასიათებელია სუბალპური და ალპური ლანდშაფტი.
როშკისწყალი

როშკისწყალი — მდინარე საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ქმოსტის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 11 კილომეტრი, აუზის ფართობი 47 კმ². საშუალო წლიური ხარჯი 1,5 მ³/წმ. საზრდოობს თოვლის, მყინვარული, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში.
როჭო

როჭო — ფრინველთა გვარი ქათმისნაირთა რიგისა. აერთიანებს 2 სახეობას: ჩვეულებრივი როჭო , რომელიც გავრცელებულია ევროპასა და აზიის ტყისა და ტყე-ველის ზონებში და კავკასიური როჭო, რომელიც ბინადრობს დიდი და მცირე კავკასიონის მთიანეთში. მამალი ჩვეულებრივი როჭო შავია, ლურჯი და მწვანე ბზინვარება დაკრავს, ფრთაზე თეთრი „სარკე“ აქვს, კუდის გარეთა ბუმბულები ქნარს მოგვაგონებს. დედალი მომცრო და ჭრელია. ბუდობს შერეულ და ფოთლოვან ტყეებში. გაზაფხულზე მამლები ტიხრიხებენ. პოლიგამიური ფრინველებია. ბუდეს იკეთებს მიწაზე, დედალი დებს 4-14 კვერცხს, ინკუბაცია გრძელდება 19-25 დღე. იკვებება მცენარეული საკვებით — კვირტებით, ყლორტებით, კენკრით, ნაყოფით; ზამთარში გუნდებად ნომადობენ. ძვირფასი სანადირო-სარეწაო ფრინველია.
როჭოსებრნი

როჭოსებრნი — ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 30–110 სმ, მასა 0,4–4,5 კგ აღწევს. ოჯახში 8–9 გვარის 20-დე სახეობაა. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. სქესმწიფობას აღწევენ 1–2 წლის ასაკში. ტყის ბინადრებია, ზოგიერთი ცხოვრობს ტუნდრაში, ველსა და ტყე-ველზე, პოლიგამიური და მონოგამიური ფრინველებია. დებენ 4–16 კვერცხს. იკვებებიან მცენარეული საკვებით (მართვები მწერებითაც). სარეწაო ფრინველებია.
ზედა ონჭეიში

ზედა ონჭეიში — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მექვენის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის მაღლობის ჩრდილო-დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე ლეხიდრის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 400 მ-ზე, წყალტუბოდან 50 კმ-ში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
ზედა მესხეთი

ზედა მესხეთი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის ქვიტირის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 110 მეტრზე, წყალტუბოდან 27 კილომეტრში, ქუთაისიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ-ის დაშორებით. სოფელში ბროწეულა-წყალტუბოს ხაზზე არის რკინიგზის სადგური „მესხეთი“.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1043 ადამიანი.

ისტორია
ზედა მესხეთი ადრე ნაწილი იყო სოფელ მესხეთისა, რომელიც შემდეგ გაიყო ზედა და ქვედა მესხეთად. სოფელი მესხეთი წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნის ნახევარში.
ვანისჭალა

ვანისჭალა, ვანი — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მექვენის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ხვამლის მასივის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 600 მ-ზე, წყალტუბოდან 58 კმ-ში.

სოფელი ეთნოგრაფიულად მიეკუთვნება ლეჩხუმს. ვანისჭალა თანამედროვე დასახლების დასავლეთით მდებარე სოფელ ვანიდან საუკუნის შუა ხანებში რიონის ნაპირზე ჩამოსახლებული მოსახლეობით შეიქმნა და სახელიც აქედან მიიღო. ისტორიული სოფ. ვანი 1930 წლამდე ლეჩხუმის მაზრაში შედიოდა. 1886 წლის აღწერით აქ 198 მცხოვრები იყო. სოფელში გავრცელებული გვარები იყო ნემსაძეები (ადგილობრივი აზნაურები), ბანძალაძეები (ბანძელაძეები).

ვანის ნასოფლარის ტერიტორიაზე დგას საუკუნის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია (აღდგენილია 2020 წელს), რომელიც ქვის ყორით გამოყოფილია მოწყვეტილ კლდის ლოდზე აგებული შუა საუკუნეების ციხე-საყუდარისგან.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
ზარათი

ზარათი — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (რიონის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 360 მეტრზე, წყალტუბოდან 30 კილომეტრში.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის სასაფლაოზე დგას საუკუნის წმინდა კვირიკეს ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 314 ადამიანი.
ზედა კინჩხა

ზედა კინჩხა — სოფელი საქართველოში, ხონის მუნიციპალიტეტის კინჩხის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს ასხის მასივის სამხრეთ ფერდობზე, მდ. ოკაცეს (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ზემოწელში, ზღვის დონიდან 760 მ-ზე, ხონიდან 28 კმ-ში.

წარსულში სოფლები ზედა კინჩხა და ქვედა კინჩხა ცნობილი იყო საერთო სახელწოდებით — კინჩხა, რომელიც წერილობით წყაროებში საუკუნიდან გვხვდება. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია შუა საუკუნეების რამდენიმე ნაეკლესიარი, ასევე კიბულას ნაქალაქარი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.
სერიული მკვლელი

სერიული მკვლელი — პიროვნება, რომელსაც აქვს ჩადენილი სამი ან მეტი ადამიანის მკვლელობა 30 დღეზე მეტი პერიოდის განმავლობაში. მკვლელობის მოტივაცია ძირითადად დაფუძნებულია ფსიქოლოგიური თვითდაკმაყოფილებისთვის. ხშირად სექსუალური ელემენტებია ჩართული მკვლელობაში. მკვლელმა შეიძლება ჩაიდინოს ერთმანეთთად დაკავშირებული მკვლელობები, მაგალითად რასის, შეხედულების, სქესისა და წლოვანების მიხედვით.

სერიული მკვლელის ინგლისური ტერმინი (ინგლ. ) უბრალოდ მიეწერა ყოფილ –ის სპეციალურ აგენტ რობერტ რესიერის 1970–იან წლებში
ჰანიბალ ლექტერი

ჰანიბალ ლექტერი — გამოგონილი პერსონაჟი ტომას ჰარისის მიერ, რომელიც გამოჩნდა მის ნოველების სერიებში. ლექტერი პირველად გამოჩნდა თრილერ „წითელ დრაკონში“ როგორც შესანიშნავი ფსიქიატრი და კანიბალიზმის მიმდევარი სერიული მკვლელი.

პირველი ფილმი „ხალხზე მონადირე“ იყო დაფუძნებული ნოველა წითელ დრაკონზე. ფილმში ლექტერის როლი ითამაშა ბრაიან კოქსმა. 2002 წელს, ფილმის მეორე ადაპტაცია, რომელსაც ნოველის თავდაპირველი სახელი – „წითელი დრაკონი“ ერქვა, ლექტერის როლი ითამაშა ენტონი ჰოპკინზმა, რომელსაც მანამდე ეს როლი ნათამაშები ჰქონდა „კრავთა დუმილსა“ და „ჰანიბალში“. 1991 წელს, ჰოპკინზმა მოიგო კინოაკადემიის ჯილდო მისი შესრულებისათვის, მიუხედავად იმისა, რომ იგი მხოლოდ 16 წუთით გამოჩნდა ეკრანზე. 2003 წელს, ჰანიბალ ლექტერი (ჰოპკინზის განსახიერებით) ამერიკის კინოინსტიტუტმა დაასახელა ყველაზე სამახსოვრო ბოროტმოქმედად ფილმების ისტორიაში.
კრავთა დუმილი (ფილმი)

„კრავთა დუმილი“ — 1991 წლის ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, რომელიც გადაღებულია ჯონათან დემის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ ჯოდი ფოსტერი, ენტონი ჰოპკინზი, სკოტ გლენი, ტედ ლივინი, ენტონი ჰილდი და ბრუკ სმიტი. ფილმი გადაღებულია ტომ ჰარისის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმში აღსანიშნავია პერსონაჟი ჰანიბალ ლეკტერი, კანიბალიზმის მიმდევარი სერიული მკვლელი. დაცულია ფილმების ეროვნულ რეესტრში (2011).

სიუჟეტი
დასავლეთ ამერიკაში ფსიქოპატი იტაცებს და კლავს ახალგაზრდა ქალებს. გამოძიების ფედერალური ბიურო დარწმუნებულია, რომ ამას ერთი და იგივე ადამიანი აკეთებს. ამიტომ აგენტ კლარისა სტარლინგს ავალებენ შეხვდეს მანიაკ ტუსაღს, რომელიც შეძლებდა სერიული მკვლელის ფსიქოლოგიური მოტივების ახსნას. ტუსაღი – ფსიქიატრიის მეცნიერებათა დოქტორი ჰანიბალ ლექტერია, რომელიც მკვლელობისა და კანიბალიზმისათვის იხდის სასჯელს. ის თანხმდება სტარლინგს დახმარების გაწევაზე, თუმცა სანაცვლოდ სთოხვს, რომ აგენტმა უპასუხოს კითხვებს პირადი ცხოვრებისა და მძიმე ბავშვობის შესახებ. კლარისა თანხმდება შემოთავაზებაზე და ლექტერის დახმარებით სერიული მკვლელის კვალს დაადგება.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მსახიობი კაცი: ენტონი ჰოპკინზი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: ჯოდი ფოსტერი
საუკეთესო რეჟისორი: ჯონათან დემი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ტედ ტელი

საუკეთესო მსახიობი კაცი მთავარ როლში: ენტონი ჰოპკინზი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მთავარ როლში: ჯოდი ფოსტერი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მსახიობი ქალი დრამაში: ჯოდი ფოსტერი

ბერლინალე
საუკეთესო რეჟისორი: ჯონათან დემი
ავტომაგისტრალი

ავტომაგისტრალი (ავტო... და ), ავტოსტრადა , ავტობანი — ავტომობილების სწრაფი, მასობრივი მოძრაობისათვის განკუთვნილი მაგისტრალური საავტომობილო გზა. ავტომაგისტრალი გაჰყავთ ერთმანეთისაგან დაშორებულ დიდ დასახლებულ ცენტრებს ან ეკონომიკურ რაიონებს შორის. ის გვერდს უვლის დასახლებულ პუნქტებს (მათ უკავშირდება სპეციალური მისასვლელი გზებით), ხოლო სხვა გზებთან გადაიკვეთება სხვადასხვა დონეზე. მშენებლობა გამართლებულია საავტომობილო ნაკადების მაღალი ინტენსივობის დროს. წარმოადგენს სრულყოფილ და ყველაზე ძვირადღირებულ საავტომობილო გზას, რომელიც წარმოქმნის ქვეყნის საგზაო ქსელის საფუძველს.
ლეიბორისტული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)

ლეიბორისტული პარტია (ინგლ. ) — მემარცხენე-ცენტრისტული პოლიტიკური პარტია და მმართველი ძალა გაერთიანებულ სამეფოში.

პარტია დაარსდა 1900 წელს, როგორც მუშათა წარმომადგენელთა კომიტეტი. 1906 წლიდან ამჟამინდელი სახელი ჰქვია. 1918 წლის თებერვალში მიღებულ იქნა ლეიბორისტული პარტიის წესდება-კონსტიტუცია. ამავე წლის აგვისტოში მიიღეს პროგრამული დოკუმენტი „შრომა და ახალი სოციალური წყობა“.

პარტიის ორიენტაცია სოციალ-დემოკრატიულია და დაკავშირებულია პროფკავშირების მოძრაობასთან. პირველად მთავრობაში მოვიდა 1924 წელს. 2010-2015 წლებში ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი იყო ედ მილიბენდი, რომელიც 2015 წლის გენერალურ არჩევნებში პარტიის დამარცხების გამო პოსტიდან გადადგა, ხოლო მისი ადგილი ჯერემი კორბინმა დაიკავა. 2024 წლის 4 ივლისს ლეიბორისტულმა პარტიამ, კირ სტარმერის ხელმძღვანელობით, დიდი გამარჯვება მოიპოვა გაერთიანებული სამეფოს საყოველთაო არჩევნებში, რითაც თემთა პალატის 650-კაციან შემადგენლობაში ლეიბორისტები 412 ადგილს დაიკავებენ.
ესპანური ფალანგა

ესპანური ფალანგა (; ტრადიციონალისტებისა და ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტების ესპანეთის ფალანგა) — ფაშისტური პარტია ესპანეთში. გამოხატავდა ფინანსური ოლიგარქიისა და მიწის მესაკუთრეთა ყველაზე უფრო რეაქციული ნაწილის ინტერესებს. 1933 წლის ოქტომბერში ხოსე ანტონიო პრიმო დე რივერამ შექმნა პარტია „ესპანეთის ფალანგის“ სახელწოდებით. 1934 წელს ეს პარტია გაერთიანდა სხვა ფაშისტურ ორგანიზაციებთან (ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტები) და ეწოდა „ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტების ესპანეთის ფალანგა“. 1934 წელს პრიმო დე რივერამ შეიმუშავა მისი პროგრამა - ე. წ. „ფალანგის 26 პუნქტი“. 1937 წელს იგი გაერთიანდა მონარქისტულ ტრადიციონალისტური თემის პარტიასთან და სხვა რეაქციულ დაჯგუფებებთან და ეწოდა „ტრადიციონალისტებისა და ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტების ესპანეთის ფალანგა“. პარტიას სათავეში ჩაუდგა გენერალი ფრანსისკო ფრანკო. 1936-1939 წწ. პარტია აქტიურად მონაწილეობდა ესპანეთის მეორე რესპუბლიკის წინააღმდეგ შეიარაღებულ ბრძოლაში. 50-იანი წლების ნახევრიდან ეწოდა „ეროვნული მოძრაობა“. ამ დროიდან პარტიაში დაიწყო კრიზისი. ფრანკოს გარდაცვალების შემდეგ მალევე, 1977 წელს პარტია დაშლილად გამოცხადდა.
გიორგი ღონღაძე

გიორგი რუსლანის ძე ღონღაძე (; დ. 21 მაისი, 1969, თბილისი — გ. 17 სექტემბერი, 2000, ტარაშჩის რაიონი) — წარმოშობით ქართველი, უკრაინელი ჟურნალისტი. 2000 წელს ის გაიტაცეს და მოკლეს. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრის, რუსლან ღონღაძის შვილი.

ღონღაძის სიკვდილთან დაკავშირებული გამოძიება გადაიზარდა ხმაურიან სკანდალში და პროტესტებში მაშინდელი უკრაინის პრეზიდენტის, ლეონიდ კუჩმას წინააღმდეგ. ღონღაძის მკვლელების ძებნა დღემდე მიმდინარეობს, თუმცა მის სიკვდილთან დაკავშირებული ორი ადამიანი დააპატიმრეს 2005 წლის მარტში, ხოლო მესამე 2009 წლის ივლისში. მისმა ქვრივმა, მიროსლავა ღონღაძემ და მათმა შვილებმა მიიღეს პოლიტიკური თავშესაფარი ამერიკის შეერთებულ შტატებში და ცხოვრობდნენ ამერიკაში 2001 წლამდე.

ევროპის საბჭომ მიიღო რეზოლუცია №1645, რომელშიც მოუწოდა უკრაინის პროკურატურას გამოეყენებინა ყველა შესაძლებლობა გიორგი ღონღაძის მკვლელებისა და მკვლელობის ორგანიზატორების საპოვნელად.

2005 წლის 23 აგვისტოს, პრეზიდენტმა ვიქტორ იუშჩენკომ ღონღაძეს უკრაინის გმირის წოდება მიანიჭა.
ალბერტ ფრეი

ალბერტ ფრეი ( დ. 18 ოქტომბერი, 1903, ციურიხი — გ. 14 ნოემბერი, 1998, პალმ-სპრინგზი, კალიფორნია) — სვეიცარიელი არქიტექტორი, საკუთარი განსაკუთრებული სტილით მოდერნიტულ არქიტექტურაში, რომელიც დღეს ცნობილია, როგორც „უდაბნოს მოდერნიზმი“.

ევროპული წლები
ციურიხში, შვეიცარია, დაბადებულმა ფრეიმ არქიტექტურაში დიპლომი 1924 წელს მიიღო ვინტერტურის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, შვეიცარია. აქ ფრეი ტრადიციული მშენებლობის ტექნიკას სწავლობდა და უფრო ტექნიკური განათლება მიიღო, ვინმე დიზაინის, იმ დროს პოპულარულ ბოზ-არტის სტილში.

სწორედ ამ პერიოდში გაეცნო ფრეი ჰოლანდიური დე შტეილის მოძრაობას, გერმანულ ბაუჰაუზის სკოლას და მოდერნიზმის მოძრაობას, რომელიც ბრიუსელში ვითარდებოდა. ყოველივე ამან მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ფრეის გვიანდელ ნაშრომებზე.

1924-28 წლებში ფრეი რამდენიმე არქიტექტურულ პროექტზე მუშაობდა ბელგიაში. 1928 წელს მან პარიზში იმ ხანად უკვე კარგად ცნობილი საერთაშორისო სტილის არქიტექტორი ლე კორბუზიესა და პიერ ჟანერეს ატელიეში დაიწყო სამსახური. აქ მის თანამშრომელთა შორის იყვნენ ჟოზეპ ლუის სერტი, კუნიო მაეკავა და შარლოტ პერიანდი. ამ პერიოდში ლე კორბუზიესთვის ის მუშაობდა ვილა სავოისა და სხვა მნიშვნელოვან პროექტებზე. ერთ წელიწადში ფრეი სამუშაოდ შეერთებულ შტატებში მიემგზავრება, თუმცა ლე კორბუზიესთან ურთიერთობა მრავალი წლის განმავლობაში არ შეუწყვიტავს.
ანანური (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

ანანური — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ანანური, ავენისი, ბანცურთკარი, დგნალი, ზოტიკიანთკარი, თანდილაანთკარი, პავლეური, ფხუნდავი, შალიკიანთკარი, ცივწყარო, ციხისძირი, ციხისსოფელი, ჭივილაანები)..1802 წლის 6 აპრილს მიტროპოლიტი იოანე ანანურში შეეგება წმ. ნინოს ჯვარს, რომელიც ვახტანგ -ს ჰქონდა წაღებული რუსეთში და მეფე ალექსანდრე -მა დაუბრუნა საქართველოს. ცარიზმის კოლონიური პოლიტიკის მთელი სიმძიმე საქართველოს სამხედრო გზის პირას მცხოვრებ მოსახლეობას დააწვა. ერევანზე სალაშქროდ წამოსულმა გენერალმა ციციანოვმა 1804 წელს ჯარი ჩაუყენა მოსახლეობას და სტეფანწმინდა-ანანურის გზის მონაკვეთი იძულებით გაასუფთავებინა. შრომის მძიმე პირობების გამო 23 კაცი დაიღუპა, რასაც მოჰყვა მაზრის აჯანყება. 1812 წელს კახეთის გლეხთა აჯანყებას ანანურის მაზრის გლეხობაც შეუერთდა, რის გამოც რუსმა კოლონიზატორებმა ანანური გადაწვეს.

საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 336 ადამიანი.
ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის

ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის 1701-1714 — ომი გამოწვეული, საფრანგეთის ხანგრძლივი ბრძოლით ჰაბსბურგებთან ევროპაში ჰეგემონიისათვის, აგრეთვე ევროპის პოლიტიკურ ასპარეზზე ორი სახელმწიფოს - ინგლისისა და ნიდერლანდების გამოსვლით. ომის საბაბი გახდა ესპანეთის მეფე კარლ ჰაბსბურგის უძეობა. ესპანეთის ტახტის (ასევე ევროპასა და ამერიკაში ესპანური სამფლობელოების) მთავარ პრეტენდენტებად გამოდიოდნენ ესპანეთის სამეფო დინასტიების მონათესავე მონარქები. ესპანეთის მეფის სიძე საფრანგეთის მეფე ლუი ბურბონი იმედოვნებდა ესპანეთის გვირგვინი მოეპოვებინა თავისი შვილიშვილის - ფილიპ ანჟუელისათვის, ხოლო საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორმა ლეოპოლდ ჰაბსბურგმა ესპანეთის ტახტის კანდიდატად თავისი შვილი ერცჰერცოგი კარლი წამოაყენა. ინგლისი და ჰოლანდია ცდილობდნენ ხელი შეეშალათ როგორც ბურბონთა, ისე ჰაბსბურგთა გაძლიერებისათვის. ისინი მოითხოვდნენ ესპანური სამფლობელოების გაყოფას. კარლ -მ ესპანეთის ტახტი საფრანგეთის გავლენით ფილიპ ანჟუელს უანდერძა, რომელმაც 1700 წელს, კარლ -ის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტი დაიკავა ფილიპე -ის სახელით. ინგლისი და ჰოლანდია ამაზე იმ პირობით დათანხმდნენ, თუ ესპანეთი დამოუკიდებელი იქნებოდა საფრანგრთისაგან და მათ შორის არავითარი უნია არ დაიდებოდა. მიუხედავად ამისა, 1701 წლის თებერვალში ლუი - ფილიპი თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა. 1701 წლის 7 სექტემბერს ჰააგაში ინგლისმა და ჰოლანდიამ კავშირი დადეს საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორთან საფრანგეთის წინააღმდეგ (ე. წ. დიდი ალიანსი) და 1702 მაისში მას ომი გამოუცხადეს (საომარი მოქმედება იმპერიისა და საფრანგეთის ჯარებს შორის ჯერ კიდევ 1701 წელს დაიწყო იტალიაში). მოგვიანებით ანტიფრანგული კოალიციას შეუერთდნენ: ბრანდენბურგი და გერმანიის სხვა სამთავროები, აგრეთვე დანია, პორტუგალია და ბოლოს საფრანგეთის ყოფილი მოკავშირე სავოია. ამრიგად საფრანგეთი ომში თითქმის სრულიად მარტო აღმოჩნდა.

საომარი მოქმედება ერთდროულად მიმდინარეობდა ესპანეთის ნიდერლანდში, ესპანეთში, იტალიაში, დასავლეთ გერმანიაში და ზღვებზე. ინგლის-ჰოლანდიის ჯარს სარდლობდა ჰერცოგი მალბორო, იმპერიის ჯარებს ევგენი სავოიელი. საფრანგეთის ჯარები დამარცხდნენ ჰეხშტედტთან (1704), რამიასთან (1706), ტურინთან (1706), აუდენარდესთან (1708); ინგლისის ფლოტმა 1704 წელს ხელთ იგდო გიბრალტარი, ხოლო 1708 წელს კ. მენორკა. ერცჰერცოგი კარლი ინგლისის ფლოტის მხარდაჭერით გადავიდა ესპანეთში, თავი ესპანეთის მეფედ გამოაცხადა და დაიპყრო კატალონია და არაგონი.

მალპლაკესთან საფრანგეთის ჯარების დამარცხების (1709) შემდეგ საფრანგეთის მდგომარეობა უიმედო აღმოჩნდა, მაგრამ საერთაშორისო ვითარების შეცვლამ, მოკავშირეთა წარუმატებლობამ ესპანეთში და საფრანგეთის მარშლის ვილარის გამარჯვებამ ევგენი სავოიელის ჯარებზე დენენთან (1712) ხელი შეუწყეს საფრანგეთთან დაზავებას. ომი ესპანური მემკვიდრეობისათის დამთავრდა უტრეხტის ზავით (1713) და რაშტატის ზავით (1714). ფილიპ ბურბონს დარჩა ესპანეთის ტახტი და კოლონიები იმ პირობით, რომ მის მემკვიდრეებს უარი უნდა ეთქვათ საფრანგეთის ტახტზე. ავსტრიის ჰაბსბურგებმა მიიღეს ესპანეთის სამფლობელოები ნიდერლანდში (ბელგია) და იტალიაში (მილანის საჰერცოგო, ნეაპოლის სამეფო და სხვ.), ინგლისმა გიბრალტარი და კ მენორკა, ტერიტორიები ჩრდილოეთ ამერიკაში და ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში აფრიკელ ზანგ მონათა ვაჭრობის მონოპოლიის უფლება.
ანასეული

ანასეული — უბანი ქალაქ ოზურგეთში, ყოფილი სოფელი.

ანასეულში მოქმედებს საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი, ჩაის ფაბრიკა, დისტილერია, მოხუცთა პანსიონატი, ჩაის და სუბტროპიკულ მეურნეობათა ინსტიტუტი, ნიადაგის სადიაგნოსტიკო ცენტრი.

გეოგრაფია
მდებარეობს ზღვის დონიდან 460 მეტრზე. ჰავა ხასიათდება სუბტროპიკული ნოტიო კლიმატით. საშუალო წლიური ტემპერატურა 13.6 0, იანვარში +4.8 0, ივლისი-აგვისტოში +22.6 0, აბსოლუტური მინიმუმი -19 0, აბსოლუტური მაქსიმუმი +41 0. ნალექების საშუალო რაოდენობა წელიწადში - 2168 მმ, ნალექების დღეღამური მაქსიმუმი 216 მმ, ჰაერის ფარდობითი საშუალო წლიური ტენიანობა 76%

ისტორია
გურიის მთავრის, მამია მეორის (1600-1625) ქალიშვილს, ანა ბატონიშვილს უნდა უკავშირდებოდეს სახელწოდება ანასეულის წარმოშობა. მამია -მ ქალიშვილი ანა კახთა მეფე თეიმურაზს მიათხოვა და მამული უბოძა.

ანასეულის ნამოსახლარი თარიღდება ნეოლითის ხანით.

თავდაპირველად ანასეული წარმოადგენდა სოფელს. 1930 წელს დაარსდა ჩაის მეურნეობის ინსტიტუტი, რომელიც მოგვიანებით ჩამოყალიბდა ჩაისა და სუბტროპიკული კულტურათა სრულიად საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტად. 1938 წლიდან ინსტიტუტს დაეკისრა მუშაობა ციტრუსოვან და სხვა სუბტროპიკულ კულტურებზე. 1948 წლიდან ინსტიტუტმა დაიწყო ციტრუსოვანთა სელექცია. ინსტიტუტს ფილიალები ჰქონდა ჩაქვში, სოხუმში, ფოთსა და ზუგდიდში. 1953 წელს ინსტიტუტში არსებული ჩაის განყოფილების ბაზაზე ჩამოყალიბდა ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტი, რომელსაც გააჩნდა საკუთარი ჩაის ფაბრიკა. 1953-1990 წლებში ანასეულში მოქმედებდა აქტინომეტრიული სადგური. 1958 წელს მისი მოსახლეობა აღემატებოდა 900 კომლს. 1971 წელს ანასეულში დაიდგა ტელესარეტრანსლაციო სადგური.
ანატორის ჯვარი

ანატორის ჯვარი — „წმინდა“ ნადირის (ჯიხვის, არჩვის, შვლისა და სხვ. გარეული ცხოველის) მფარველი ღვთაება ხევსურეთში. ამჟამად ცნობილია ასევე, როგორც მთავარანგელოზის სალოცავი. სამლოცველო აქვთ სოფელ შატილიდან 3 კმ-ის დაშორებით, ნასოფლარ ანატორში. იგი შატილიონთა საერთო სალოცავად ითვლება. შატილის უძველესი მცხოვრებნი — ანატორელნი ანატორის ჯვრის უნჯი ყმები იყვნენ. მათი თავკაცები შეადგენდნენ ამ სალოცავის ჯვარიონს. ანატორის ჯვარი ქისტების სალოცავიც იყო. მისი ნიში ქისტურ სოფელ ჯარეგოშიც იდგა. კულტს ენათესავება საქონლის მფარველი მეგრული ღვთაება ჟინი ანთარი და აფხაზური აითარა.

ანატორის ნასოფლარი მოიცავს ერთმანეთზე მიჯრით ნაგებ, ქვის სიპებით თავშეკრულ აკლდამებს. გადმოცემით ეს აკლდამები ეკუთვნით ანატორელებს, რომლებიც ჟამს გაუწყვეტია ერთ-ერთი მათგანის მიერ ანატორის ჯვრის სალოცავის უდიერად მოპყრობის გამო.