iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მანკო კაპაკი

მანკო კაპაკი — კუსკოს სამეფოს ლეგენდარული, პირველი საპა ინკა, ინკების მითოლოგიის პერსონაჟი. მანკო კაპაკთან დაკავშირებით უამრავი განსხვავებული ლეგენდა არსებობს, მაგრამ ყველა მათგანი სწორედ მას მიაწერს კუსკოს დაარსებას.

ლეგენდა ინტიზე
ერთ-ერთი მითის თანახმად, მანკო კაპაკი იყო მზის ღმერთი ინტის ძე და პაჩა კამაკის ძმა.ამ ლეგენდის თანახმად, მანკო კაპაკი და მისი ძმები მზის ღმერთმა გამოაგზავნა დედამიწაზე. მართლაც, ერთ დღეს, ისინი პაკარიტამბოს გამოქვაბულიდან ოქროს კვერთხებით ხელში (ინკა იუარი) მოევლინნენ სამყაროს. მათ მითითებული ჰქონდათ, რომ აეშენებინათ მზის ღმერთის ტაძარი იქ, სადაც კვერთხი ჩაერჭობოდა მიწაში. მიწისქვეშა გამოქვაბულებით, ისინი გაემგზავრნენ კუსკოში, სადაც ააშენეს თავიანთი მამის, ინტის ტაძარი.

ლეგენდა ვირაკოჩაზე
ამ ლეგენდის თანახმად, მანკო კაპაკი ღმერთ ვირაკოჩას ძე იყო. ის და მისი და-ძმები (აიარ ანკა, აიარ კაში, აიარ უჩუ, მამა ოცლო, მამა უაკო, მამა რაუა), ცხოვრობდნენ კუსკოსთან ახლოს, პაკარი-ტამპუში. მოგზაურობისას, ისინი თავიანთ გარშემო იკრებდნენ სხვადასხვა ტომის ხალხს. ერთხელაც, მათ გადაწყვიტეს კუსკოს ხეობის ხალხების დაპყრობა.

ამ ლეგენდის თანახმადაც, მანკო კაპაკს ჰქონდა ოქროს კვერთხი, რომელიც მას მამამისმა უბოძა. შემდგომში, ეჭვიანობის ნიადაგზე, მანკო კაპაკმა მოღალატურად დახოცა თავისი უფროსი ძმები და გახდა კუსკოს ერთადერთი მმართველი.

ცხოვრება
თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში მართავდა მანკო კაპაკი კუსკოს სამეფოს. მან შეადგინა სამართლის კოდექსი და გააუქმა ადამიანების მსხვერპლად შეწირვა. ამ სამართლის კოდექსის თანახმად, იკრძალებოდა ცოლად დის შერთვა, მაგრამ ვინაიდან ეს მაღალი წრის წარმომადგენლებს არ ეხებოდათ, მან თვითონ იქორწინა საკუთარ დაზე – მამა ოკლო ან მამა სელოზე. მისგან მანკო კაპაკს ეყოლა ვაჟი – როკა, რომელიც შემდგომში, მამამისის სიკვდილის შემდეგ, გახდა საპა ინკა.

მანკო კაპაკი მეფობდა დაახლოებით 1230 წლამდე, თუმცა ზოგიერთი მისი სიკვდილის თარიღად 1107 წელს მიიჩნევს.

თანამედროვე ეპოქაში, მანკო კაპაკი არაერთი მხატვრული ნაწარმოების გმირად იქცა.
ჯუზეპე ფავალი

ჯუზეპე ფავალი (; დ. 8 იანვარი, 1972, ორძინუოვი, იტალია) — იტალიელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

კარიერა დაიწყო 1988 წელს „კრემონეზეში“, სადაც 94 თამაში ჩაატარა და 3 გოლიც გაიტანა. 1992-2004 წლებში ასპარეზობდა რომაულ გუნდ „ლაციოში“. 2004-2006 წლებში თამაშობდა „ინტერში“, სადაც 49 თამაში ჩაატარა და არცერთი გოლი არ გაუტანია. 2006 წელს გადავიდა მეორე მილანურ გრანდში, „მილანში“. ჯუზეპემ მილანში 67 თამაში ჩაატარა და 2 გოლი გაიტანა. აქვე დაასრულა კარიერა 2010 წელს.

ტიტულები
საკლუბო
ლაციო
სერია : 1999–2000
კოპა იტალია: 1997–98, 1999–2000, 2003–04
იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 1998, 2000
უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი: 1998–99
უეფა-ს სუპერთასი: 1999

ინტერი
სერია : 2005–06
კოპა იტალია: 2004–05, 2005–06
იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2005

მილანი
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2006–07
უეფა-ს სუპერთასი: 2007
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2007

სანაკრებო
იტალია
უეფა-ს ევროპის 21 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1992
უარის კულტურა

უარის კულტურა — ინკებამდელი ცივილიზაცია პერუში („შუა ჰორიზონტი“). გავრცელებული იყო თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე და მოიცავდა წყნარი ოკეანის სანაპიროსა და ცენტრალურ ანდებს. არსებობდა ძვ. წ. 500 — ახ. წ. 900 წწ–ში. კულტურისათვის დამახასიათებელი ძეგლები აღმოჩენილია ქალაქების კინუასა და ჩიკლაიოს მახლობლად. კულტურის უმნიშვნელოვანესი ძეგლია ტორო-მუერტოს პეტროგლიფები. მთავარი ქალაქი იყო უარი, რომელიც მდებარეობდა დღევანდელ ქალაქ აიაკუჩოს მახლობლად.
რიფენე კვიზიკელი

რიფენე კვიზიკელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 იანვარი, ახალი სტილით - 13 თებერვალი.

წმინდა მოწამე რიფენე ქალაქ კვიზირიდან იყო. მან ჯალათებს ნებით მისცა თავი საწამებლად. მრავალფერი სატანჯველის დათმენისა და ქრისტეს მხნედ აღიარების შემდეგ წმინდანი გამძვინვარებულ ხარს დააფლეთინეს.
ილია არდუნისი

ილია არდუნისი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 იანვარი, ახალი სტილით - 13 თებერვალი.

ღირსმოწამე ილია არდუნისი მორეაში დაიბადა. იგი კეთილგონიერებითა და სიკეთით გამოირჩეოდა და სოფლის მცხოვრებლებს ძალიან უყვარდათ. ერთხელ ბოროტის მიერ ცდუნებულმა ილიამ უარყო ქრისტიანობა, მაგრამ მალევე შეინანა, ათონის მთას მიაშურა და ბერად შედგა. მან აქ რვა წელი დაჰყო მკაცრ ღვაწლში, მაგრამ სინდისის ქენჯნა ვერ დაიცხრო. წმინდანს აღეძრა სურვილი, სისხლით ჩამოებანა ცოდვით შესვრილი სული. მოძღვრის კურთხევით, სამშობლოში წავიდა და თურქების წინაშე თავი ქრისტიანად გამოაცხადა. უსჯულოებმა სასტიკად სცემეს იგი და მსაჯულს გადასცეს, მსაჯულმა კი მისი დაწვა ბრძანა. უფალმა განადიდა თავისი რჩეული - ცეცხლში არა თუ მისი სხეული, ტანსაცმელი და თმაც კი უვნებელი დარჩა. ქრისტიანებმა პატივით დაფლეს მოწამის ცხედარი.
ნიკიტა ნოვგოროდელი

ნიკიტა ნოვგოროდელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 იანვარი, ახალი სტილით - 13 თებერვალი.

წმიდა ნიკიტა, ნოვგოროდელი ეპისკოპოსი ახალგაზრდა იყო, როდესაც კიევო-პეჩორის მონასტერში მივიდა და მალე დაყუდებული ცხოვრების სურვილიც გამოთქვა. იღუმენმა გააფრთხილა, ახალგაზრდა ბერისთვის ასეთი ღვაწლი ნაადრევიაო, მაგრამ ნიკიტამ ყურად არ იღო რჩევა. ერთხელ, მოსაგრე ცოდვით დაეცა: ანგელოზის სახით გამოცხადებულ ეშმაკს თაყვანი სცა. ამის შემდეგ ბოროტმა მას, მისი თქმით, უკვე სრულყოფილებამდე ამაღლებულს, შეაგონა: ეს თქვა და დაყუდებულის მახლობლად დადგა, თან თავი ისე მოიჩვენა, თითქოს ლოცულობდა. მოხიბლული ბერი ნიკიტა მალე ყველას აღემატა ძველი აღთქმის წიგნების ცოდნაში, ახალ აღთქმაზე კი არა თუ საუბარი, სიტყვის გაგონებაც კი არ სურდა. კიევო-პეჩორელი ძმები მივიდნენ ცდუნებულთან და ლოცვებით განაშორეს მას ბოროტი. ამის შემდეგ ნიკიტამ კურთხევით დატოვა დაყუდების ადგილი და მკაცრ მარხვასა და ლოცვას მიეცა, ყველაზე მეტად კი მორჩილებისა და თავმდაბლობის მოგებას ესწრაფოდა. ყოვლადსახიერმა უფალმა ნეტარი ბერების ლოცვით იგი დაცემის სიღრმიდან სრულყოფილების მწვერვალზე აღამაღლა. შემდგომში წმიდანი ნოვგოროდის ეპისკოპოსი გახდა და სასწაულქმედების ნიჭიც მიემადლა. ღირსმა ნიკიტამ მშვიდობით მიიცვალა 1109 წელს.
მირქმა

მირქმა — ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი უძველესი დღესასწაული. მირქმას დღესასწაულობენ 2 (15) თებერვალს.

იუდეველთა სჯულის მიხედვით ებრაელებს ევალებოდათ ყოველი პირველშობილი ღმერთისთვის შეეწირათ და დაბადებიდან მე-40 დღეს ტაძარში მიეყვანათ. ამის აღსასრულებლად ყრმა იესო ქრისტე მარიამმა და იოსებმა იერუსალიმის ტაძარში მიიყვანეს. ამ დროს იერუსალიმში ცხოვრობდა მოხუცი სვიმეონი, რომელსაც არ სწამდა ქალწულისგან მხსნელის შობის შესახებ. ამის გამო მას ეცნობა, რომ არ მოკვდებოდა, ვიდრე ქრისტეს არ იხილავდა. სვიმეონმა იხილა ქრისტე და ჩაიკრა გულში

იგი საუკუნემდე განსაკუთრებული ზეიმით არ აღინიშნებოდა. 528 წელს, იმპერატორ იუსტინიანეს (527-565) დროს, ანტიოქიას თავს დაატყდა საშინელი მიწისძვრა, რომელსაც მრავალი ადამიანი ემსხვერპლა. ერთ უბედურებას მეორე დაერთო – შავი ჭირის ეპიდემია: ყოველდღე რამდენიმე ათასი კაცი იხოცებოდა. ამ განსაცდელის ჟამს ერთ კეთილმსახურ ქრისტიანს ზეგარდმო ეუწყა, რომ მირქმის დღესასწაული უფრო საზეიმოდ აღენიშნათ, და, როდესაც ამ დღეს ღამისთევის ლოცვები და ლიტანიობა აღასრულეს, ბიზანტიაში უბედურებათა წყება შეწყდა. ღვთისადმი მადლიერების ნიშნად, 544 წელს, ეკლესიამ განაჩინა, მირქმა (მიგებება) უფლისა ღვთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი უფრო საზეიმოდ აღენიშნათ.
პერუს ქალაქები

აქ წარმოდგენილია პერუს ქალაქების სია.

აბანკაი
ალერტა
ანდაუაილასი
ანდოასი
არეკიპა
აიაკუჩო
ბაგვა
კახამარკა
კალიაო
კარასი
სერო-დე-პასკო
ჩიკლაიო
ჩიმბოტე
კუსკო
უაჩო
უანკაიო
უანუკო
უარასი
იკა
ილო
იკიტოსი
ხულიაკა
ლიმა - ქვეყნის დედაქალაქი
პისკო
პიურა
პუკალიპა
პუერტო-მალდონადო
პუნო
სულიანა
ტაკნა
ტალარა
ტარაპოტო
ტრუხილიო
ტუმბესი

პერუს ქალაქები მოსახლეობის მიხედვით
ლა-ლიბერტადის რეგიონი

ლა-ლიბერტადი — რეგიონი პერუში, წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლამბაიეკეს, კახამარკას, ამასონასის, სამხრეთდან — ანკაშის, უანუკოს, ხოლო აღმოსავლეთიდან — სან-მარტინის რეგიონები. ფართობი — 25,499,9 კმ². მოსახლეობა — 1 778 080 კაცი (2017 წლის მონაცემებით). ადმინისტრაციული ცენტრია ტრუხილიო.
სხეულის ტემპერატურა

სხეულის ტემპერატურის მომატება (ჩვეულებრივ მეტყველებაში „სიცხე“) — ადამიანისთვის (და სხვა თბილსისხლიანი ორგანიზმებისთვის) დამახასიათებელი მდგომარეობა, რომლის დროსაც სხეულის ტემპერატურა სხვადასხვა შესაძლო მიზეზის გამო ნორმაზე მაღლა იწევს.

მეორე მხრივ, ადამიანის სხეულის ნორმალური ტემპერატურა არ არის მკაფიოდ განსაზღვრული სიდიდე და ის შეიძლება მერყეობდეს როგორც ინდივიდუალურად, ასევე რასისა და ეთნიკური კუთვნილების მიხედვითაც. ზოგადად, პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში (მათ შორის საქართველოშიც)მიღებულია რომ ადამიანის სხეულის ტემპერატურა ჯანმრთელ მდგომარეობაში (იღლიის ღრმულში) უნდა იყოს დაახლოებით 36,6 ° ფარგლებში, თუმცა, ისიც უნდა ითქვას, რომ ადამიანის სხეულის ტემპერატურა იცვლება დღე-ღამური და ასევე ფიზიოლოგიური პერიოდების მიხედვითაც (ეს უკანასკნელი ძირითადად ქალებში), ამიტომ ამა თუ იმ ინდივიდისათვის „ნორმალური“ ტემპერატურის დადგენა ბევრ ფაქტორზე არის დამოკიდებული.

ტემპერატურის მატება ბევრი მიზეზით შეიძლება იყოს გამოწვეული. როგორც წესი, განსხვავებული მიზეზით გამოწვეულ სიცხეს ტემპერატურის განსხვავებული დღეღამური მაქსიმუმი და ტემპერატურათა დღეღამური სხვაობა (ამპლიტუდა) ახასიათებს.
სოპრანო

სოპრანო ( < ) — ქალის ყველაზე მაღალი ხმა, რომელსაც ყველაზე დიდი ვოკალური დიაპაზონი აქვს ყველა ხმას შორის. სოპრანოს ხმის დიაპაზონი (სამეცნიერო სანოტო აღნიშვნით) დაახლოებით (4) = 261 ჰც -დან "მაღალ " (5) = 880 ჰც -მდეა საგუნდო მუსიკაში, ან "სოპრანო " (6, შუა -ზე ორი ოქტავით მაღლა) = 1046 ჰც ან უფრო მაღლა საოპერო მუსიკაში. ოთხნაწილიან ქორალის სტილის ჰარმონიაში სოპრანო უმაღლეს ხმას იღებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში მელოდიას უწევს თანხლებას .სოპრანოები ოპერაში მთავარ პარტიებს ასრულებენ, მაგრამ მათ თანამედროვე მუსიკაშიც ხშირად ვხვდებით. სოპრანოს ხმის ტიპი ძირითადად არსებობს რამდენიმე სახის, ესენია: კოლორატურული სოპრანო, ლირიკული სოპრანო და დრამატული სოპრანო.

ეტიმოლოგია
სიტყვა "სოპრანო" მომდინარეობს იტალიური სიტყვიდან "სოპრა" (ზემოდან) იქიდან გამომდინარე, რომ ადამიანის ხმის ყველაზე მაღალი ტიპია, ხშირად საოპერო დადგმებში ქალის მთავარ როლებში ვხედავთ. ტერმინი ხშირ შემთხვევაში ქალებს მიემართება, თუმცა რიგ შემთხვევებში მამაკაცებსაც. "სოპრანისტი" არის ტერმინი, რომელიც მიემართება ისეთ კონტრტენორ მამაკაცებს, რომლებსაც შეუძლიათ სოპრანოს ვოკალურ დიაპაზონში სიმღერა, ხოლო ტერმინი "კასტრატო" მიემართება კასტრირებულ მამაკაც მომღერლებს, ძირითადად , და საუკუნეებში, "ტრებლი" ისეთი ბიჭი სოპრანოა, რომელსაც გარდატეხის ასაკამდე არ მიუღწევია და ჯერ კიდევ შეუძლია ამ დიაპაზონში სიმღერა.

ტერმინი "სოპრანო" ასევე დაფუძნებულია ლათინურ სიტყვა "სუპერიუსზე", რომელიც, სოპრანოს მსგავსად, ადამიანის ხმებში უმაღლეს ხმას აღნიშნავს. სიტყვა განსაკუთრებით გამოიყენებოდა საგუნდო და სხვა მრავალხმიან მუსიკაში - საუკუნეების მიჯნაზე.
მეცო-სოპრანო

მეცო-სოპრანო ( < და ) — ქალის კლასიკური სასიმღერო ხმა, რომელიც მერყეობს სოპრანოსა და კონტრალტოს შორის. უფრო მეტად მიახლოებულია სოპრანოსთან. მეცო-სოპრანოებს ოდნავ დაბალი ხმა აქვთ სოპრანოებთან შედარებით. მეცო-სოპრანოებს უმთავრესად ძლიერი ტონი აქვთ სოპრანოებთან შედარებით, მაგრამ კონტრალტოებზე მაღალი ხმა აქვთ. მამაკაცს, რომლის ხმა მიახლოებულია მეცო-სოპრანოსთან, კონტრტენორი ეწოდება. საოპერო მეცო-სოპრანოები ძალიან იშვიათია.

მეცო-სოპრანოები ძირითადად მეორეხარისხოვან როლებს ასრულებენ ოპერაში. მუსიკათმცოდნეები მეცო-სოპრანოებს სამ კატეგორიებად ყოფენ, ესენია: კოლორატიული მეცო-სოპრანო, ლირიკული მეცო-სოპრანო და დრამატული მეცო-სოპრანო.

კოლორატიულ (კოლორატიული — სტანდარტთან მიახლოვებული, ტექნიკური ხმა) მეცო-სოპრანოებს თბილი, დაბალი რეგისტრი აქვთ, ასევე, მარჯვეები არიან მაღალ რეგისტრშიც. ისტორიული ფაქტია, რომ ანტონიო ვივალდი ამ ხმისთვის წერდა როლებს.

ლირიკულ მეცო-სოპრანოებს შეუძლიათ სიმღერა ორ ოქტავაში. ამ ხმას ძალიან რბილი, მგრძნობიარე და ამავდროულად ამაღელვებელი ხარისხი აქვს.

დრამატულ მეცო-სოპრანოებს ძლიერი საშუალო რეგისტრი გააჩნიათ, თბილი მაღალი რეგისტრი, რომელიც უფრო ძლიერია ლირიკულ და კოლორატიულ მეცო-სოპრანოებთან შედარებით.
ხუან ანტონიო პესეტი

ხუან ანტონიო პესეტი — (დ. 11 ივნისი, 1809, ლიმა, პერუ — გ. 24 მარტი, 1879, ლიმა, პერუ) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ეკავა პერუს პრემიერ-მინისტრის, ვიცე-პრეზიდენტისა და პრეზიდენტის (ორჯერ) თანამდებობები.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1809 წელს პერუელი ექიმის, ჟურნალისტის, მწერლის, პარლამენტარისა და დამოუკიდებლობისათვის ომის გმირის ხოსე პესეტ მონელიას ოჯახში. მისი პაპა 1765 წელს საფრანგეთიდან გადასახლდა პერუში.
ილია კანდელაკი

ილია კანდელაკი (დ. 26 დეკემბერი, 1981, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს მცველის პოზიციაზე. ამჟამად საფეხბურთო კლუბ ბოლნისის „სიონის“ ფეხბურთელი.

კარიერა
საკლუბო
კარიერა დაიწყო 2000 წელს თბილისის „დინამოში“. ილია იმ დინამოს გამორჩეული ფიგურა იყო, რომელმაც უეფა-ს თასის ჯგუფურ ეტაპზე ითამაშა. 2005 წლის ზაფხულში „დინამოს“ რიგებში ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზეც მოსინჯა ძალები, შემდეგ ოდესის „ჩორნომორეცში“ გადავიდა. მას ენდობოდა, როგორც გია გეგუჩაძე, ასევე კახაბერ ცხადაძე და უკრაინაში მოთამაშე ფეხბურთელი იქაურ მწვრთნელებშიც დაფასებული იყო. მის მიმართ უკრაინელი ჟურნალისტები დიდ ყურადღებას იჩენდნენ და აცხადებდნენ, რომ ილია კანდელაკის სახით მათი ქვეყნის ჩემპიონატს სერიოზული ძალა შეემატა. ილიამ „ჩენომორეცთან“ ჯერ ერთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა, შემდეგ კი კლუბის ხელმძღვანელებმა ახალი კონტრაქტი შესთავაზეს და ისიც უყოყმანოდ დათანხმდა — ნამდვილად არ ვნანობ, რომ „ჩორნომორეცში“ მოვხვდი... ჩემს კარიერაზე უკრაინის ჩემპიონატში წასვლამ დადებითად იმოქმედა. ეს ცალსახად შემიძლია დავაფიქსირო. ვგრძნობ, რომ წინ წვედი და იქ თამაში წამადგა — განაცხადა ილია კანდელაკმა ქართველ ჟურნალისტებთან საუბარში. 2005 წლის მიწურულს ქართველი ლეგიონერი უკრაინელმა ჟურნალისტებმა ამ წელს ჩარიცხულ ლეგიონერებს შორის საუკეთესოდ დაასახელეს.

2006–2007 წლების სეზონის მეორე წრეში კანდელაკი ძალიან ხშირად იჯდა სათადარიგოთა სკამზე და მოკლებული იყო სათამაშო პრაქტიკას. ფორმაში შესვლის მიზნით 2007 წლის ზაფხულში გერმანიაში, „კარლ ცაისში“ გადავიდა. ილია თავდაპირველად ვერ ხვდებოდა ძირითად გუნდში, მაგრამ მეორე წრეში სისტემატურად ხვდებოდა გუნდის ძირითად შემადგენლობაში. თუმცა იმ სეზონში მისი გუნდი გერმანიის მეორე ბუნდესლიგიდან გავარდა და ქართველმა ფეხბურთელმაც უკეთესი კლუბი ნახა, გრაცის „შტურმი“. იგი კლუბს თავდაპირველად ინტერტოტოს თასზე დაეხმარა, უნგრულ „ჰონვედთან“ მატჩში, მაგრამ გრაცელები მაინც დამარცხდნენ ორმატჩიან ორთაბრძოლაში. ქართველი მცველი აქაც კარგად შეეწყო გუნდს და უპრობლემოდ დაიმკვიდრა ძირითადში ადგილი. „შტურმის“ კაპიტანმა ილიას აღმოჩენა უწოდა. მალე მან გერმანული გუნდების ყურადღება მიიპყრო, მაგრამ ტრანსფერი არ შედგა. 2009 წელს მონაწილეობა მიიღო ევროპის ლიგის ჯგუფური ეტაპის მატჩებში. 2010-2013 წლებში თამაშობდა ბაქოს „ინტერში“. 2013 წლიდან 2014 წლამდე იცავდა „ზესტაფონის“ ღირსებას, ამჟამად კი ბოლნისის „სიონის“ ფეხბურთელია.

სანაკრებო
ილია კანდელაკმა საქართველოს 21 წლამდე ნაკრებში 11 თამაში ჩაატარა.კლუბში კარგი და საიმედო თამაშის გამო მან ეროვნული ნაკრებიდანაც მიიღო გამოძახება და ბულგარეთის ნაკრების წინააღმდეგ შეცვლაზე შევიდა, ხოლო იორდანიასთან გაიოზ დარსაძემ ძირითად შემადგენლობაში დააყენა. მას შემდეგ არაერთხელ მიიღო სანაკრებო მატჩებში მონაწილეობა, ხშირად ერთვებოდა შეტევებშიც. 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში მონაწილეობა არ მიუღია, მხოლოდ ერთი ამხანაგური მატჩი ითამაშა რუმინეთთან. სულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 14 თამაში, გოლი არ აქვს გატანილი.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2002/2003, 2004/2005
უმაღლესი ლიგა ფინალისტი (1): 2003/2004
საქართველოს თასის გამაჯრვებული (2): 2002/2003, 2003/2004
ავსტრიის თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010
აზერბაიჯანის თასის ფინალისტი (1): 2010/2011
ლამბაიეკეს რეგიონი

ლამბაიეკე — რეგიონი პერუში. მისი ფართობია 14 231.3 კმ². მოსახლეობა 1 091 535 (2004 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია ჩიკლაიო. ლამბაიეკეს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე და პერუს შემდეგი რეგიონები: ჩრდილოეთიდან პიურა, სამხრეთიდან ლა-ლიბერტადი, ხოლო აღმოსავლეთით კახამარკა.

რეგიონის მთავარი ბუნებრივი რესურსებია: ბრინჯი, შაქრის ლერწამი და ნაყოფი.
პუნოს რეგიონი

პუნო — რეგიონი პერუში. ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით მას ესაზღვრება ბოლივია, ჩრდილოეთით – მადრე-დე-დიოსის რეგიონი, დასავლეთით – კუსკოს და არეკიპას რეგიონები, სამხრეთ-დასავლეთით – მოკეგას რეგიონი და სამხრეთით ტაკნას რეგიონი. დედაქალაქი – პუნო, რომელიც გეოგრაფიულად მდებარეობს ალტიპლანოს მთიანეთში, ტიტიკაკას ტბის სიახლოვეს.

გეოგრაფია
პუნოს რეგიონი განლაგებულია კოლაოს პლატოზე. ტიტიკაკას, მსოფლიოში ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე სანაოსნო ტბის დასავლეთი ნაწილი, სწორედ პუნოს რეგიონს ეკუთვნის. რეგიონის ტერიტორიის 70 %-ს ანდების მთები იკავებს, ხოლო დანარჩენს, ამაზონის ტყეები.

კლიმატი ცივი და მშრალია, ოთხთვიანი წვიმების სეზონით. მეორე მხრივ, ტყეებში კლიმატი საკმაოდ თბილია. რეგიონის წყლის რესურსებს შეადგენს ტიტიკაკას ტბა, 50 ლაგუნა და 300-მდე მდინარე. არის აგრეთვე მნიშვნელოვანი პოტენციალის მქონე მიწისქვეშა წყლები.

ტურიზმი
პუნოს რეგიონში ტურიზმი საკმაოდ მძლავრადაა განვითარებული. არსებობს უამრავი ტურ-ოპერატორი და სასტუმრო, დაწყებული დაბალი და დამთავრებული უმაღლესი კლასით.

ადმინისტრაციული დაყოფა
რეგიონი დაყოფილია 13 პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ შედგება 107 რაიონისაგან. ეს პროვინციები თავიანთ დედაქალაქებითურთ შემდეგია:

ასანგარო (ასანგარო)
კარაბაია (მაკუსანი)
ჩუკუიტო (ხული)
ელ-კოლიაო (ილავე)
უანკანე (უანკანე)
ლამპა (ლამპა)
მელგარი (აიავირი)
მოო (მოო)
პუნო (პუნო)
სან-ანტონიო-დე-პუტინა (პუტინა)
სანდია (სანდია)
სან-რომანი (ხულიაკა)
ჯუნგუიო (ჯუნგუიო)

ისტორია
ადრეულ ხანაში, კოლაოს პლატო დასახლებული იყო აიმარას ხალხებით, კეჩუას ხალხი აქ მოგვიანებით დასახლდა. აიმარას კულტურა, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც პუტინა, პრე-ესპანური რეგიონის ყველაზე მეტად გავლენიანი კულტურა იყო.

მეფის-ნაცვალობის პერიოდში, პუნოზე გადიოდა ერთადერთი გზა ბოლივიაში მოსახვედრად. 1870 წელს, გაიხსნა პუნო-არეკიპას რკინიგზა, რამაც საშუალება მისცა ტიტიკაკას ტბაზე ნაოსნობის დაწყებას. 2007 წელს, რეგიონში ჩამოვარდა მეტეორი, რომელმაც დააზიანა დარიშხანის საბადო, რამაც ადგილობრივების მოწამვლა გამოიწვია.

მიმდინარე მოვლენები
2008 წლის მარტში, რეგიონის პრეზიდენტმა ერნან ფუენტესმა განაცხადა, რომ ის ეძებს გზას პერუს შემადგენლობიდან გამოსასვლელად და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ჩამოსაყალიბებლად. პერუს პრემიერ-მინისტრმა, ხორხე დელ კასტილიომ ეს ფაქტი შეაფასა, როგორც „გარედან წაქეზებული“. ამასთან, მთავრობამ ოფიციალურ განცხადებაში ფუენტესი დაადანაშაულა, რომ ის შეკრულია ვენესუელის პრეზიდენტ უგო ჩავესთან და ბოლივიის პრეზიდენტ ევო მორალესთან.
პერუს მთავრობა

პერუს მთავრობა ჩამოყალიბდა 1993 წლის კონსტიტუციაზე დაყრდნობით და წარმოადგენს საპრეზიდენტო, წარმომადგენლობით დემოკრატიულ რესპუბლიკას.

აღმასრულებელი ხელისუფლება
მოქმედი კონსტიტუციის თანახმად, სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურია პერუს პრეზიდენტი . საპრეზიდენტო ვადა შეადგენს 5 წელს. ერთი და იგივე პირი პრეზიდენტად შეიძლება არჩეულ იქნას ზედიზედ მხოლოდ ორჯერ. ამჟამად, მოქმედი პრეზიდენტია ოლიანტა უმალა (2011)

სასამართლო ხელისუფლება
სასამართლო ხელისუფლების მთავარი ორგანოა რესპუბლიკის უზენაესი სასამართლო, რომლის იურისდიქციაც მთელს ქვეყანაზე ვრცელდება. იერარქიულად მეორე დონე ესაა უმაღლესი სასამართლო, მისი იურისდიქცია ვრცელდება პერუს რეგიონებზე. მესამე დონეს წარმოადგენს პირველი ინსტანციის სასამართლო, რომლის იურისდიქციის ქვეშაც არიან პერუს პროვინციები. პერუს საამართლო ხელისუფლების მეოთხე და ყველაზე დაბალ დონეს წარმოადგენს ე.წ. მშვიდობის სასამართლოები, რომლელთა იურისდიქციაც მხოლოდ თითო რაიონზე ვრცელდება.

არჩევნები
საინტერესოა, რომ პერუში არჩევნებში მონაწილეობის მიღება სავალდებულოა. საარჩევნო პროცესს წარმართავს ცენტრალური საარჩევნო კომისია და ეროვნული საარჩევნო შტაბი.
ფიბი ტონკინი

ფიბი ჯეინ ელიზაბეთ ტონკინი (; დ. 12 ივლისი, 1989, სიდნეი) — ავსტრალიელი მსახიობი და მოდელი. ცნობილია შესრულებული როლებით ტელესერიალებში „2 უბრალოდ დაამატე წყალი“, „საიდუმლო წრე“ და „ვამპირის დღიურები“.

ადრეულ ცხოვრება
4 წლის ასაკიდან მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა საცეკვაო კურსებზე. 12 წლის ასაკიდან გაიარა სხვადასხვა კურსები ავსტრალიის ახალგაზრდათა და უორფის თეატრებში. გადაღებულია რამდენიმე სარეკლამო რგოლში. ტონკინი აგრეთვე გამოჩნდა მაილს ფიშერის მუსიკალურ ვიდეორგოლში სახელწოდებით „არ დაანებო წასვლა“. 2012 წელს მეგობართან, ტერეზა პალმერთან ერთად შექმნა საიტი ჯანმრთელობაზე.

მოღვაწეობა
2005 წლის დეკემბრიდან ფიბი ტონკინი ასახიერებდა კლეო სერტორის როლს ავსტრალიურ ტელესერიალში „2 უბრალოდ დაამატე წყალი“, სადაც მოთხორბილია სამი თინეიჯერი გოგონას ცხოვრება, რომლებიც ქალთევზებად გადაიქცნენ. სერიალის პრემიერა გაიმართა 2006 წლის 7 ივლისს.

2008 წელს ტონკინი ნომინირებული იყო -ს ჯილდოზე. ამასთან, ტონკინი გამოჩნდა რამდენიმე ავსტრალიურ სატელევიზიო შოუში: „ “ და „ “. 2010 წლის სექტემბერში შედგა მისი დებიუტი ავსტრალიურ ფილმში „შემოჭრა: ბრძოლა სამოთხისთვის“, სადაც იგი მდიდარ ფიონა მაქსველს განასახიერებს. იმავე წლის აგვისტოში ტონკინი მონაწილეობდა საშინელებათა ფილმში „ცუნამი 3“

2011 წლის იანვარს ტონკინი გადავიდა ლოს-ანჯელესში. 2011 წლის მარტიდან იგი მონაწილეობას იღებდა -ს ტელესერიალს „საიდუმლო წრე“ ფეი ჩემბერლენის როლში. სერიალის პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 15 სექტემბერს და 3.5 მილიონი მაყურებელი მიიზიდა. სერიალი ახალგაზრდა ჯადოქრების ჯგუფის გარშემო მიმდინარეობს, რომლებიც საიდუმლოთი არიან გაერთიანებულნი. სერიალი მთელი ერთი სეზონის განმავლობაში მიმდინარეობდა და 2012 წლის 11 მაისს გადაწყდა, რომ სერიალი აღარ გაგრძელდებოდა.

2012 წლის აგვისტოში ტონკინი ჰეილის როლით შეუერთდა ტელესერიალ „ვამპირის დღიურებს“. სერიალში აგრეთვე მონაწილეობდა მისი მეგობარი კლერ ჰოლტი, რომელიც რებეკა მაიკლსონის როლს ასრულებს.

2013 წლის 11 იანვარს -მ ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ იგეგმებოდა სერიალ „ვამპირის დღიურების“ სპინ-ოფის გადაღება, რომლის სახელიც იქნებოდა „ორიგინალები“. 2013 წლის 13 თებერვალს ტელეკომპანიამ ოფიციალურად დაადასტურა, რომ სერიალის, „ორიგინალები“ მსახიობთა შემადგენლობას აგრეთვე შეუერთდებოდა კლერ ჰოლტი.
აგვისტოს 5 დღე

აგვისტოს 5 დღე — 2011 წლის ამერიკული მხატვრული ფილმი, რომელიც ასახავს 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომს, ე. წ. „აგვისტოს ომს“. ფილმის რეჟისორი და თანაპროდიუსერია ფინური წარმოშობის ამერიკელი რეჟისორი ლაური მაურიც ჰარიოლა, რომელიც უფრო ცნობილია როგორც რენი ჰარლინი. გადაღებები დაიწყო 2009 წლის ოქტომბერში წალკაში საქართველოს მთავრობასთან თანამშრომლობით. შესაბამისმა სამხედრო სტრუქტურებმა უზრუნველჰყვეს გადაღების პროცესი სათანადო სამხედრო ამუნიციით, ეკიპირებით და ტექნიკით. საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გადამღებ ჯგუფს ნება მისცა, გამოეყენებინათ მისი სამუშაო ოფისი − პრეზიდენტის სასახლე გადაღებებისთვის.

გადაღებები მიმდინარეობდა აგრეთვე გორში, ვაზიანსა და თბილისში. ფილმში მონაწილეობენ: ენდი გარსია (პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი), რუპერტ ფრენდი (ამერიკელი ჟურნალისტი თომას ანდრესი), იონათან შეხი (ოფიცერი რევაზ ავალიანი), ველ კილმერი (საქართველოში მომუშავე ნიდერლანდელი ჟურნალისტი) და სხვა მსახიობები.

დასრულებული ნამუშევრის პრემიერა გაიმართა ვალენსიის კინოფესტივალზე, 2011 წლის აპრილში. 2011 წლის 5 ივნისს საქართველოს კინოთეატრებში ფილმის პრემიერა გაიმართა. ლონდონური პრემიერა გაიმართა 7 ივნისს.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1820)

1820 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები იყო მესამე და ბოლო არჩევნები აშშ-ის ისტორიაში, რომელშიც კანდიდატი პრაქტიკულად კონკურენტის გარეშე მონაწილეობდა. (წინა ორი 1789 და 1792 წლების არჩევნები იყო, რომლებშიც ჯორჯ ვაშინგტონი სერიოზული ოპოზიციის გარეშე მონაწილეობდა.)

პრეზიდენტი ჯეიმზ მონრო და ვიცე-პრეზიდენტი დანიელ ტომპკინსი სერიოზული საარჩევნო კამპანიის გარეშე აირჩიეს.
ლიმის რეგიონი

ლიმა — რეგიონი პერუში. მისი ფართობია 32 129,31 კმ². მოსახლეობა - 780 881 (2004 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია უაჩო. ლიმას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე და პერუს შემდეგი რეგიონები: ჩრდილოეთიდან - ანკაში, უანუკო, სამხრეთიდან - იკა და უანაკაველიკა, აღმოსავლეთით - ხუნინი და პასკო, ხოლო დასავლეთით - კალიაო და ლიმის პროვინცია.

რეგიონის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარეა ჩილონი.
კრისტიან ძაკარდო

კრისტიან ძაკარდო ( დ. 21 დეკემბერი, 1981) — იტალიელი ფეხბურთელი, მცველი, 2006 წელს იტალიის ნაკრების შემადგენლობაში გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. ნაკრების შემადგენლობაში სულ ჩატარებული აქვს 17 მატჩი, გაიტანა 1 გოლი.

კლუბები
2000-2001 – სპეცია
2001-2004 – ბოლონია
2004-2008 – პალერმო
2008-2009 – ვოლფსბურგი
2009 დან – პარმა
ლორეტოს რეგიონი

ლორეტო — რეგიონი პერუში. ლორეტო ყველაზე დიდია ფართობით პერუს რეგიონებს შორის, მისი ფართობია 368,851.95 კმ². მოსახლეობა - 884,144 (2004 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია იკიტოსი. ლორეტო იყოფა 7 პროვინციად და 51 მხარედ. ლორეტოს ესაზღვრება შემდეგი ქვეყნები: ბრაზილია, კოლომბია და ეკვადორი. პერუს რეგიონებიდან მას ესაზღვრება: დასავლეთიდან - ამასონასი და სან-მარტინი, ხოლო სამხრეთითდან - უკაიალი.

რეგიონის მთავარი ბუნებრივი რესურსებია: ბრინჯი, მანიოკი, ტყის რესურსი და ციტრუსი. რეგიონში მიედინება კონტინენტის ყველაზე დიდი და წყალუხვი მდინარე ამაზონი.

რეგიონში, ამაზონის დაბლობში ბევრი მკვიდრი მოსახლეობა ცხოვრობს.
მადრე-დე-დიოსის რეგიონი

მადრე-დე-დიოსი — რეგიონი პერუში. მისი ფართობია 85 300.54 კმ². მოსახლეობა - 92 024 (2004 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია პუერტო-მალდონადო. მადრე-დე-დიოსი იყოფა 3 პროვინციად და 11 მხარედ. მადრე-დე-დიოსის ესაზღვრება შემდეგი ქვეყნები: ბრაზილია და ბოლივია. პერუს რეგიონებიდან მას ესაზღვრება: დასავლეთიდან — კუსკო, სამხრეთითდან — პუნო, ხოლო ჩრდილოეთიდან — უკაიალი.

რეგიონის მთავარი ბუნებრივი რესურსებია: ბამბა, ყავა, შაქარი, ტყის რესურსი. რეგიონში მიედინება მდინარე მადრე-დე-დიოსი.