პაისი მთაწმინდელი

პაისი მთაწმინდელი (, არსენიოს ეზნეპიდესი, , თავის სიცოცხლეში ცნობილი, როგორც ბერი პაისი ; დ. 25 ივლისი, 1924, ფარასი, კაპადოკია — გ. 12 ივლისი, 1994, საბერძნეთი) — ათონის მთის ბერძენი მართლმადიდებელი ასკეტი, სქემმონაზონი და სასულიერო მოღვაწე, რომელიც ფართოდ გახდა ცნობილი თავისი სამონასტრო ცხოვრებითა და მოღვაწეობით. დღეს მას დიდი პატივს მიაგებენ მართლმადიდებელი ქრისტიანები, განსაკუთრებით საბერძნეთში, რუმინეთში, რუსეთში, სერბეთში, მონტენეგროსა და სირიაში.

პაისი წმინდანად შეირაცხა 2015 წლის 13 იანვარს მსოფლიო საპატრიარქოს წმინდა სინოდის მიერ. მისი ხსენების დღეა 29 ივნისი (ძველი სტილით) / 12 ივლისი (ახალი სტილით).

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
არსენიოს ეზნეპიდესი დაიბადა 1924 წლის 7 აგვისტოს კაპადოკიის სოფელ ფარასაში (ჩამლიჯა), საბერძნეთსა და თურქეთს შორის მოსახლეობის გაცვლის პერიოდში. არსენიოსს სახელი დაარქვა არსენი კაპადოკიელმა, რომელმაც იგი მონათლა, ბავშვს საკუთარი სახელი უწოდა და მისი სამონასტრო მომავალი იწინასწარმეტყველა. მოსახლეობის გაცვლის შემდეგ, ეზნეპიდისების ოჯახი ეპირუსის რეგიონში, კონიცაში დასახლდა. არსენიოსი იქ გაიზარდა და საშუალო საჯარო სკოლის დასრულების შემდეგ დურგლობას დაეუფლა.

სამხედრო სამსახური
საბერძნეთის სამოქალაქო ომის დროს არსენიოსი რადისტად მსახურობდა. ის ბერძნულ არმიაში 1945 წელს გაიწვიეს. მამაცობისა და თავგანწირვის გამოვლინებით, იგი ითხოვდა, ფრონტის წინა ხაზზე ოჯახის მქონე მამაკაცების ნაცვლად თავად ებრძოლა, რათა მათ ოჯახებს საყვარელი ადამიანის დაკარგვის ტკივილი არ განეცადათ. მოგვიანებით, მათ წინაშე, ვისაც ეჭვი ეპარებოდა მონაზვნობის ფასეულობაში, ის ამბობდა: „არსებობენ ბერები, რომელთაც სულიერი ტელევიზია აქვთ და ღვთის რადისტები არიან“. თავის ბიოგრაფიაში იგი სწორედ ერთ-ერთ ასეთ ბერადაა დახასიათებული. მისი ფუნდამენტური სწავლება ასეთი იყო: 2017 წელს, საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით, იგი იმ სამხედრო კავშირგაბმულობის ჯარების მფარველ წმინდანად გამოცხადდა, სადაც თავად მსახურობდა.

მონასტრული ცხოვრება
1950 წელს, სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ, იგი ათონის მთაზე გაემგზავრა: ჯერ მამა კირილესთან, კუტლუმუსიუს მონასტრის მომავალ იღუმენთან, ხოლო შემდეგ — ესფიგმენის მონასტერში.

ოთხწლიანი მორჩილების შემდეგ, 1954 წლის 27 მარტს, არსენიოსი აღიკვეცა ბერად და მიიღო სახელი ავერკი.

მალევე, ავერკი ფილოთეოსის მონასტრის თვითმმართველ საძმოში გადავიდა, სადაც ბიძამისი მოღვაწეობდა. იქ ყოფნისას ის მორჩილებაში იყო მამა სვიმონთან. 1957 წლის 12 მარტს, მამა სვიმონმა ავერკი მცირე სქემაში აღკვეცა და მისცა სახელი პაისი — კესარიის დაუღალავი მიტროპოლიტის, პაისი -ის პატივსაცემად, რომლის მშობლიური სოფელიც ასევე ფარასა იყო.

1958 წელს პაისის სთხოვეს, გარკვეული დრო თავის მშობლიურ სოფელსა და მის შემოგარენში გაეტარებინა, რათა მორწმუნეები პროტესტანტული ჯგუფების პროზელიტიზმისგან (გადაბირებისგან) დაეცვა. მან დიდი ნუგეში მისცა ადგილობრივ მორწმუნეებს და ბევრ ადამიანს დაეხმარა. მოგვიანებით, 1962 წელს, იგი სინას მთაზე მდებარე წმინდა ეკატერინეს მონასტრის მოსალოცად გაემგზავრა, სადაც ორი წელი დარჩა. ამ პერიოდში იგი ძალიან შეუყვარდათ ბედუინებს, რომლებიც მისი იქ ყოფნით როგორც სულიერად, ისე მატერიალურად სარგებლობდნენ — პაისი ხისგან ნაკვეთი ხელნაკეთი ნივთების გაყიდვით მიღებულ ფულს ბედუინებისთვის საკვების შესაძენად იყენებდა.

1964 წელს, ათონის მთაზე დაბრუნების შემდეგ, მამა პაისი ივერონის სკიტში დასახლდა, ხოლო მოგვიანებით კატუნაკიაში, ათონის მთის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში გადავიდა, სადაც მცირე ხნით უდაბნოში მოღვაწეობდა. მისი იქიდან წამოსვლის ერთ-ერთი მიზეზი, შესაძლოა, ჯანმრთელობის გაუარესება ყოფილიყო. 1966 წელს მას ფილტვის ოპერაცია ჩაუტარდა. სწორედ საავადმყოფოში ყოფნისას დაიწყო მისი ხანგრძლივი მეგობრობა წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის დედათა მონასტრის მაშინდელ ახალგაზრდა საძმოსთან, რომელიც სალონიკის მახლობლად, სუროტიში მდებარეობს. მოგვიანებით, მამა პაისიმ არსენი კაპადოკიელის წმინდა ნაწილები სწორედ ამ მონასტერში დაასვენა. ოპერაციის დროს მას დიდი რაოდენობით სისხლი დასჭირდა და მის გადასარჩენად სისხლი ამ მონასტრის მორჩილებმა გაიღეს.

1966 წლის 11 იანვარს, სტავრონიკიტას მონასტრის წმინდა ჯვრის სენაკში, მამა პაისიმ მამა ტიხონისგან დიდი და ანგელოზებრივი სქემა მიიღო. მას შემდეგ, რაც 1968 წლის 10 სექტემბერს მამა ტიხონი გარდაიცვალა, მამა პაისი ამ სენაკში დასახლდა.

1968 წელს მან გარკვეული დრო სტავრონიკიტას მონასტერშიც გაატარა.

მამა გაბრიელი (კუტლუმუსიუს მონასტრის წმინდა ქრისტოდულოსის სენაკიდან) და დედა ფილოთეა (სუროტის მონასტრიდან) პაისი ათონელის სულიერი შვილები არიან.

1979 წელს მამა პაისი პანაგუდაში — კუტლუმუსიუს მონასტრის კუთვნილ სენაკში გადავიდა. სწორედ აქ გახდა იგი საყოველთაოდ ცნობილი. ლოცვასა და მომსვლელთა დახმარებას შორის, მას ღამეში მხოლოდ ორი ან სამი საათი ეძინა.

გარდაცვალება და დაკრძალვა
1993 წლის 5 ოქტომბერს, სამედიცინო დახმარების მისაღებად, მამა პაისიმ ათონის მთა დატოვა. მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ რამდენიმე დღით აპირებდა წასვლას, მას კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს, რაც გადაუდებელ ქირურგიულ ჩარევას მოითხოვდა. ოპერაციის შემდგომი რეაბილიტაციის შემდეგ იგი სუროტიში, წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის მონასტერში გადაიყვანეს. მიუხედავად ათონის მთაზე დაბრუნების დიდი სურვილისა, ჯანმრთელობის მდგომარეობამ ამის საშუალება არ მისცა, რის გამოც მან სუროტის მონასტრის დედა ფილოთეას სთხოვა, ადგილობრივი მიტროპოლიტისთვის მისი სურვილი გადაეცა — მას სურდა, სუროტიში დაკრძალულიყო. მიტროპოლიტი ამ თხოვნას დათანხმდა. იგი დაკრძალეს სალონიკში, სუროტის წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის დედათა მონასტერში, წმინდა არსენი კაპადოკიელის გვერდით — იმ წმინდანისა, რომლის ბიოგრაფიაც თავად მამა პაისიმ დაწერა.