iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მინიფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2025

2025 წლის მინიფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი — მსოფლიო ფეხბურთის ეროვნული გუნდების ორწლიანი მსოფლიო ჩემპიონატის, მინიფეხბურთის მსოფლიო ფედერაციის მიერ ორგანიზებული მსოფლიო თასის რიგით მეხუთე ჩემპიონატი. ტურნირი ჩატარდა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, 2025 წლის 21 მაისიდან 1-ლ ივნისამდე. მასპინძელმა ქვეყანამ ფინალში უნგრეთი 4–2 დაამარცხა და გამარჯვებულის ტიტულიც მოიპოვა.

ყველა მატჩი ბაქოში ტანვარჯიშის ეროვნულ არენაზე გაიმართა.

საერთო ცნობები
ტურნირში მონაწილეობას იღებდა 32 გუნდი, რომლებიც რვა ჯგუფად გადანაწილდნენ. გუნდების ბაქოში ჩამოსვლა 19 მაისიდან დაიწყო. ბაჰრეინის, ჩადის, ინდონეზიის, ისრაელის, მავრიტანიის, პოლონეთის, სლოვენიის, თურქეთისა და უზბეკეთის ნაკრებები პირველად მონაწილეობდნენ მსოფლიო მინიფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატში.

ჯგუფური ეტაპის წილისყრა ბაქოში 2025 წლის 12 მარტს გაიმართა. ცერემონიას ესწრებოდნენ „ყარაბაღის“ მთავარი მწვრთნელი ყურბან ყურბანოვი, „ზირას“ მთავარი მწვრთნელი რაშად სადიგოვი, აზერბაიჯანის მინი-ფეხბურთის ნაკრების ყოფილი მოთამაშე სეიმურ მამადოვი და პორტუგალიელი ფეხბურთელი ნანი.

ადმინისტრაციული პრობლემების გამო ეგვიპტემ ტურნირზე მონაწილეობაზე უარი განაცხადა, რის შედეგადაც მისი ადგილი არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა დაიკავა. ფინანსური პრობლემების გამო ტურნირზე ვერ იასპარეზა სამხრეთ აფრიკამაც, რომლის ნაცვლად არგენტინა ჩაერთო. ასევე, მექსიკის ადგილი ინდონეზიამ დაიკავა.

მეოთხედფინალში აზერბაიჯანსა და ინგლისს შორის გამართულ შეხვედრას 7007 მაყურებელი დაესწრო, რაც მინი-ფეხბურთის მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატების ისტორიაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო.

ტურნირის ოფიციალური მასკოტი (სახასიათო პერსონაჟი) იყო ანთროპომორფული ირემი სახელად „მარალზადე“. თილისმა საზოგადოებას 2025 წლის 12 აპრილს გამართული წილისყრის ცერემონიაზე წარედგინა.

გახსნის ცერემონია
ტურნირის გახსნის ცერემონია 21 მაისს, 19:00 საათზე გაიმართა. ღონისძიება დაიწყო აზერბაიჯანის ჰიმნის შესრულებით, რის შემდგომაც წარმოდგენილი იყო მუსიკალური შოუ, რომელიც ქვეყნის კულტურულ მოტივებზე იყო დაფუძნებული. სცენაზე რიტმული მუსიკის თანხლებით გამოვიდნენ მოცეკვავეები.

ცერემონიაში მონაწილეობა მიიღო ფრისტაილის შემსრულებელმა შონ გარნიემ, რომელმაც ბურთის ტექნიკური ილეთები წარადგინა. მუსიკალური ნაწილი აზერბაიჯანელმა მომღერალმა აიგუნ კაზიმოვამ და თურქმა შემსრულებელმა ალეინა ტილკიმ შეასრულეს.

გახსნის ცერემონიის დასრულების შემდეგ გაიმართა აზერბაიჯანისა და ბაჰრეინის მატჩი. შეხვედრის დაწყებამდე აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების მოთამაშეებს — თურალ ნარიმანოვს, დავუდ კარიმისა და სეიმურ მამედოვს — ეროვნულ ნაკრებში კარიერის დასრულების პატივსაცემად სპეციალური ჯილდოები გადაეცათ.

შედეგები
ჩემპიონატის შემდეგ, აზერბაიჯანის პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა, მეჰრიბან ალიევამ, სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა პოსტი, სადაც აზერბაიჯანის მინიფეხბურთის ეროვნულ ნაკრებს მსოფლიო ჩემპიონობა მიულოცა. მეორე დღეს პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ეროვნული ნაკრების წევრები მიიღო და მიულოცა. 4 ივნისს პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლის მიხედვითაც აზერბაიჯანის მინიფეხბურთის ფედერაციისთვის 2 მილიონი მანათი ფინანსური დახმარება გამოიყო აზერბაიჯანის მინიფეხბურთის ეროვნული ნაკრების წარმატებასთან დაკავშირებით, რომელიც მსოფლიო ჩემპიონი გახდა.

ჯილდოები
ბომბარდირები
ბაქოს ღია პირველობა 2025

ბაქოს ღია პირველობა 2025 — საერთაშორისო ჭადრაკის ფესტივალი, რომელიც გაიმართა ბაქოში 2025 წელს.

ზოგადი ინფორმაცია
ფესტივალი გაიმართა 2025 წლის 28 აპრილიდან 6 მაისამდე. გახსნის ცერემონია 28 აპრილს შედგა ბაქოს კრისტალ ჰოლის საგამოფენო ცენტრში. ცერემონიას ესწრებოდნენ ჭადრაკის საერთაშორისო ფედერაციის პრეზიდენტი არკადი დვორკოვიჩი, -ს ოფიციალური წარმომადგენელი, ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი და მსოფლიო ჭადრაკის ოლიმპიადის გამარჯვებული ჟუ ჩენი, თურქეთის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი ფეთიჰ აპაიდინი, აზერბაიჯანის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი მაჰირ მამედოვი და ახალგაზრდობისა და სპორტის მინისტრი ფარიდ გაიბოვი.

ფესტივალის ფინალური რაუნდი და დახურვის ცერემონია ასევე გაიმართა კრისტალ ჰოლში. ტურნირის საპრიზო ფონდი შეადგენდა 55 000 აშშ დოლარს, ხოლო გამარჯვებულის პრიზი — 12 000 აშშ დოლარს.

ტურნირში მონაწილეობა მიიღო 16 ქვეყნის 700-ზე მეტმა მონაწილემ, მათ შორის ინდოეთიდან, სერბეთიდან, საქართველოდან, ჩინეთიდან, უზბეკეთიდან, თურქეთიდან, უკრაინიდან და ყირგიზეთიდან.

ფესტივალი მოიცავდა სამ ტურნირს: ტურნირი , ტურნირი და ტურნირი .

ქალთა ტურნირში გამარჯვება დინარა ჰუსეინოვამ მოიპოვა, ხოლო მამაკაცთა ტურნირში გამარჯვებული გახდა ნიკოლოზ ჩიკალიძე (საქართველო), რომელმაც ყველაზე მეტი ქულა დააგროვა. 16 წლამდელთა კატეგორიაში წარმატებული იყო რომან შოგძიევი .

ბაქოს ღია პირველობის ჯგუფში გამარჯვებულთა ტიტულები მოიპოვეს აიან ალაჰვერდიევმა და ალექსანდრ ინძიჩმა (სერბეთი). ტურნირის გამარჯვებულებს სპეციალურად მომზადებული თასი გადასცა ჰეიდარ ალიევის ფონდის ვიცე-პრეზიდენტმა, ლეილა ალიევამ.

ფესტივალის ფარგლებში ასევე გაიმართა აზერბაიჯანის ჩემპიონატი ვეტერან მოჭადრაკეებს შორის. ეროვნული ჩემპიონი გახდა ვუგარ ბაირამოვი, ხოლო მეორე და მესამე ადგილები გაიყვეს ასაფ აბდულაევმა და მეჰმან აბასოვმა. ყველაზე ხანდაზმულ მონაწილეს, შარაილ ავაზოვს (90 წელი), სპეციალური ჯილდო გადაეცა.

სატურნირო ცხრილი
სოვონი

სოვონი — ყველაზე გავრცელებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები კორეაში ჩოსონის დინასტიის დროს. ისინი წარმოადგენდნენ კერძო დაწესებულებებს და აერთიანებდნენ კონფუციანურ სალოცავსა და კონფუციანურ სკოლას. საგანმანათლებლო კუთხით, სოვონები ძირითადად დაკავებული იყვნენ ახალგაზრდა მამაკაცების ეროვნული სამოქალაქო სამსახურის გამოცდებისთვის მომზადებით. უმეტეს შემთხვევაში, სოვონები ემსახურებოდნენ მხოლოდ არისტოკრატიული კლასის მოსწავლეებს. 2019 წლის 6 ივლისს იუნესკომ სოვონის ცხრა ნაგებობის კოლექცია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარა.

ისტორია
სოვონები კორეაში პირველად ჩოსონის დინასტიის ადრეულ პერიოდში გამოჩნდა. მათი დაარსება ძირითადად განპირობებული იყო სარინის ნეო-კონფუციანელი მეცნიერების მიერ. მიუხედავად იმისა, რომ კორეაში სოვონის შემოღების ზუსტი წელი დადგენილი არ არის, მეფე სეჯონ დიდმა 1418 წელს ჯილდოები გადასცა ორ მეცნიერს გიმჯესა და გუანგჯუში სოვონების დაარსებაში შეტანილი წვლილისთვის. პირველი სოვონი, რომელმაც სამეფო სიგელი მიიღო, იყო სოსუ სოვონი. მას ხელმძღვანელობდა მეცნიერი თოეგე , რომელსაც მეფე მიონჯონმა 1550 წელს სამეფო წარწერა მიანიჭა. ისტორიკოსი მაიკლ შინი აღნიშნავს, რომ უძველესი სოვონი დააარსა ჯუ სებუნმა (1495–1554 წწ.) ჩრდილოეთ კიონსანის პროვინციაში.

სოვონების დიდი რაოდენობა დაარსდა სეონბის (განათლებული კლასი) მიერ, ან იანბანის ოჯახების ადგილობრივი ჯგუფების მიერ. სარინის ზოგიერთი მეცნიერი, რომელიც საუკუნის განათლებული კლასის წმენდების შემდეგ სოფლებში გადავიდა, სოვონებს საკუთარ პოლიტიკურ ბაზებად იყენებდა.

ისინი მოდელირებული იყო კლასიკური სწავლების ადრეული კერძო ჩინური აკადემიების – შუიანის მიხედვით. შუიანი წარმოიშვა საუკუნეში ტანის დინასტიის დროს, ხოლო მოგვიანებით იუანის დინასტიის დროს დაიშალა და გადაკეთდა საიმპერატორო გამოცდებისთვის სამთავრობო კონტროლის ქვეშ მყოფ მოსამზადებელ სკოლებად.

სოვონების უმეტესობა დაიხურა რეგენტ დევონ-გუნის ედიქტით საუკუნის ბოლო წლებში. 1864 წელს მან აკრძალა სოვონების არასანქცირებული მშენებლობა და 1868 წელს გააუქმა მათი საგადასახადო შეღავათები. დაბოლოს, 1871 წელს მან ბრძანა, რომ რამდენიმეს გარდა, ყველა სოვონი დახურულიყო. პროვინციელი იანბანები აღშფოთებულები იყვნენ ამ ზომების გამო, რაც ერთ-ერთი მიზეზი იყო იმისა, რომ დევონ-გუნი 1873 წელს ხელისუფლებიდან ჩამოაშორეს. თუმცა, სოვონები დახურული დარჩა.
სონდერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სონდერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სემუელ ართურ სონდერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.38 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

სატელიტური კრატერები
სპალანცანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სპალანცანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლაძარო სპალანცანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 30.86 კმ, სიღრმე — 2.03 კმ.

სატელიტური კრატერები
სპენსერ ჯოუნზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სპენსერ ჯოუნზი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰაროლდ სპენსერ ჯოუნზის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 88.19 კმ, სიღრმე — 2.82 კმ.

სატელიტური კრატერები
რენუ კუშავაჰა

რენუ კუშავაჰა — ინდოელი პოლიტიკოსი ბიჰარიდან, „რაშტრია ჯანატა დალის“ ლიდერი და ბიჰარის ყოფილი შტატის მინისტრი. იგი წარმოშობით ხაგარიადან არის. წარსულში იგი დაკავშირებული იყო რამდენიმე პოლიტიკურ პარტიასთან, დაწყებული სამატა პარტიიდან (რომელსაც ახლა მისი პრეზიდენტი უდაი მანდალი ხელმძღვანელობს) და ჯანატა დალიდან, დამთავრებული ბჰარატია ჯანატა პარტიით. 2015 წელს მან კენჭი იყარა სამასტიპურის ასამბლეის ადგილიდან „“-ის ბილეთით, სადაც დამარცხდა „“-ის კანდიდატთან.

ბიოგრაფია
კუშავაჰა დაიბადა სამასტიპურში, 1962 წელს. მისი მეუღლეა ვიჯაი კუმარ სინგჰი, რომელიც ასევე პოლიტიკოსია და ბჰარატია ჯანატა პარტიის მიმდევარია.

კუშავაჰა კენჭს იყრიდა ბიჰარის შტატის ასამბლეის არჩევნებში 2010 წელს. მოგვიანებით, იგი დაინიშნა კაბინეტის მინისტრად ბიჰარის მთავრობაში, რომელსაც ნიტიშ კუმარი ხელმძღვანელობდა, როგორც მთავარი მინისტრი. მას ეკავა მრეწველობისა და კატასტროფების მართვის პორტფელი და იყო ერთადერთი ქალი მინისტრი კაბინეტში. 2014 წელს მისი ვაჟი, ვიპინ კუმარი, გაიტაცეს ორმოცდაათი ლაქის გამოსასყიდის მოთხოვნით და გატაცებიდან გარკვეული დროის შემდეგ მოკლეს.

პოლიტიკური კარიერა
პოლიტიკური მოღვაწეობის განმავლობაში, რენუ კუშავაჰა სამჯერ იყო არჩეული შტატის საკანონმდებლო ასამბლეის წევრად და ერთხელ პარლამენტის წევრად . ამ მნიშვნელოვანი მიღწევების გარდა, იგი ორჯერ იყო დანიშნული კაბინეტის მინისტრად ბიჰარის მთავრობაში, რომელსაც ნიტიშ კუმარი ხელმძღვანელობდა. მის კარიერაში ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მომენტი იყო 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნები, როდესაც ის, როგორც ჯანატა დალი პარტიის წარმომადგენელი, ხაგარიას ოლქშიოლქში დაუპირისპირდა ნაიანა რანას, რაშტრია ჯანატა დალის ვეტერანის, რანას მეუღლეს. რენუ კუშავაჰამ ამ დაპირისპირებაში გამარჯვება მოიპოვა, მოწინააღმდეგე 31,822 ხმით დაამარცხა, რაც მის ძლიერ პოლიტიკურ გავლენაზე მიუთითებს.

მიუხედავად იმისა, რომ რენუ 2004 წლის არჩევნებში „“-ის წარმომადგენელ რანასთან დამარცხდა, მანამდე, 2005 წლის თებერვალში, რენუმ „“-ის ბილეთით, მადჰეპურის უდკიშუნგანჯის ასამბლეის ოლქში დაამარცხა „“-ის გავლენიანი ფიგურა და მაშინდელი შტატის მინისტრი რავინდრა ჩარან იადავი. რენუ კუშავაჰამ კვლავ გაიმარჯვა 2005 წლის ნოემბერში გამართულ შუალედურ არჩევნებში. 2009 წელს ის გახდა სოფლის მეურნეობის მინისტრი ბიჰარის მთავრობაში. ამის შემდეგ, 2010 წელს, ახალი ასამბლეის დელიმიტაციის შემდეგ, მან კენჭი იყარა ბიჰარიგანჯიდან. ამჯერად ბედის ხელშეწყობით, რენუმ დაამარცხა ვეტერანი პაპუ იადავის მეუღლე, რანჯიტ რანჯანი. ამის შემდეგ იგი დაინიშნა მრეწველობისა და კატასტროფების მართვის მინისტრად. თუმცა, მას შემდეგ რაც მისმა მეუღლემ, ვიჯაი კუმარ სინგჰმა, 2014 წელს „“-ში გადაინაცვლა, რენუ „“-დან გადადგა და „“-ს შეუერთდა.

2014 წლის ლოკ საბჰას არჩევნებში ვიჯაი კუმარ სინგჰმა კენჭი იყარა „“-ის ბილეთით მადჰეპურას ოლქიდან, თუმცა მარცხი განიცადა. 2019 წელს რენუ კუშავაჰა ბჰარატია ჯანატა პარტიიდან გადადგა, რადგან მან უარი მიიღო ლოკ საბჰას ბილეთზე ხაგარიადან. მისი გადადგომა „“-დან „“-ში გაწევრიანების მიზნით, გამოწვეული იყო იმ ფაქტით, რომ მანამდე ის, „“-მ პარტიის საწინააღმდეგო საქმიანობისთვის გარიცხა ოთხ სხვა საკანონმდებლო ორგანოს წევრთან ერთად, (შეუჩერა წევრობა). მოგვიანებით, იგი შეუერთდა ლოკ ჯანშაქტი პარტიას და 2024 წლის აპრილში იქიდანაც გადადგა.
კამლა პანტი

კამლა პანტი (დ. 18 დეკემბერი, 1956) — ფემინისტი, პოლიტიკოსი და ქალთა უფლებების დამცველი. იგი ასევე ცნობილია უტარაკჰანდის მოძრაობაში მოღვაწეობით, რომლის შედეგადაც 2000 წელს უტარაკჰანდი ინდოეთის ცალკე შტატად იქცა.

ადრეული ცხოვრება
უშათა კლასის ოჯახში დაბადებული პანტი სკოლის პერიოდშივე იღებდა მონაწილეობას სხვადასხვა სტუდენტურ მოძრაობაში. მისი სოციალური აქტივიზმი დაიწყო მას შემდეგ, რაც დაუკავშირდა აქტივისტებს, რომლებიც ჩიპკოს მოძრაობაში იყვნენ ჩართულნი. მას აქვს მაგისტრის ხარისხი ხელოვნებაში, ასევე ფლობს იურიდიულ ხარისხს კუმაონის უნივერსიტეტიდან. ოთხმოციან წლებში ის კუმაონში ადვოკატად მუშაობდა, რა დროსაც რეგიონში ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ქალ იურისტთაგანი იყო.

შამშერ სინგჰ ბიშტი, უტარახანდის შანგარშ ვაჰინის სხვა ძირითად ლიდერებთან ერთად, ჩიპკოს მოძრაობაში იყო ჩართული. პანტის სოციალურმა აქტივიზმმა და საპროტესტო პოლიტიკურმა საქმიანობამ ახალ სიმაღლეებს მიაღწია 1984 წელს, როდესაც ის, როგორც უტარახანდის შანგარშ ვაჰინის ლიდერი, ხელმძღვანელობდა ცნობილ „ნაშა ნაჰი როჯგარ დო“ მოძრაობას კუმაონში. ამ მოძრაობის დროს მან თერთმეტი დღის განმავლობაში შიმშილობდა და პროტესტს აწყობდა, რის შემდგომაც შეწყვიტა შიმშილობა მხოლოდ მაშინ, როდესაც მაშინდელმა უტარ-პრადეშის მთავრობამ კუმაონის სოფლად ალკოჰოლის სრულად აკრძალვის ბრძანება გასცა. იგი მუშაობდა ფერმერ-მოიჯარეების უფლებების დაცვისთვის კუმაონის ტარაის რეგიონში. ის ასევე აქტიურად მუშაობდა ქალთა უფლებებისთვის, მაგალითად, ყურადღებას ამახვილებდა ქალებით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) საკითხზე.

1990 წელს პანტმა, უმა ბჰატთან, შილა რაჯვართან და ბასანტი პათაკთან ერთად დააარსა რეგიონის პირველი ჟურნალი, რომელიც ქალთა და სოციალურ საკითხებზე იყო ორიენტირებული. ეს ჟურნალი იყო „უტარა“ , რაც ნიშნავს „ჩრდილოეთისას“. „უტარამ“, რომელმაც 2015 წელს გამოცემის 25 წელი იზეიმა, ხელი შეუწყო უტარახანდში მცხოვრები მრავალი ქალისთვის ხმის მიცემას, მათ წარმოაჩენდა, როგორც „თანასწორ გენდერს, რომელსაც მხარდაჭერაზე მეტად პატივისცემა სჭირდება“.

დღესაც, სრული შტატის სტატუსის მოპოვების შემდეგ, „უტარახანდ მაჰილა მანჩი“ აგრძელებს ბრძოლას ქალთა და ღარიბი მოსახლეობის ძირითადი უფლებების, ალკოჰოლის აკრძალვის, ქალებით ტრეფიკინგის, სამთავრობო სკოლების საგანმანათლებლო რეფორმების, გრამ საბჰების გაძლიერებისა და ჯალ, ჯუნგლ და ჯამინის (წყალი, ტყე და მიწა) საკითხებისთვის. ამჟამად, „“-ის ხელმძღვანელობასთან ერთად, ის აქტიურად ლიდერობს სვარაჯ აბჰიანის მოძრაობას უტარახანდში, მრავალ ქალ და კაც თანამებრძოლთან ერთად. პანტმა გააკრიტიკა წინა მთავრობები შტატში ხანდაზმული ქალების მიმართ უყურადღებობის გამო და აღნიშნა, რომ 2014 წელს მთავარმა მინისტრმა, ჰარიშ რავატმა, საბოლოოდ გადაწყვიტა, ხანდაზმულების დასახმარებლად სასურსათო უსაფრთხოების პროგრამა დაეწყო.

2015 წელს ის წინააღმდეგი იყო ტრანსგენდერი პირის დანიშვნისა უტარახანდის შტატის ქალთა კომისიის თავმჯდომარის მოადგილედ, რადგან არ სჯეროდა, რომ ტრანსგენდერ ქალს შეეძლო „გაეგო და შეთანაგრძნო ქალების პრობლემები“.

ის ასევე ბოლო დროს ითხოვდა სამართლიან საგანმანათლებლო გადასახადებს სკოლებში, განსაკუთრებით კი კერძო სკოლებში, რომლებიც ზრდიდნენ სწავლის საფასურს. პანტი ეხმარებოდა საპროტესტო აქციების ორგანიზებაში და „წამოიწყო მოძრაობა“, რათა ამაღლებულიყო ცნობიერება უტარახანდში კერძო სკოლების ირგვლივ არსებულ პრობლემებთან დაკავშირებით.
ფონ ცაიპელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფონ ცაიპელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ედვარდ ჰუგო ფონ ცაიპელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 83.41 კმ, სიღრმე — 2.81 კმ.

სატელიტური კრატერები
უინლოკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი უინლოკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯოზეფ უინლოკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 63.93 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
უეველი (მთვარის კრატერი)

კრატერი უეველი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ უეველის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.05 კმ, სიღრმე — 2.12 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფაბრიციუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფაბრიციუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, დავიდ ფაბრიციუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 78.9 კმ, სიღრმე — 2.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფაი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფაი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, ერვე ოგიუსტ ეტიენ ალბან ფაის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.02 კმ, სიღრმე — 2.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფაულერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფაულერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალფრედ ფაულერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 139.52 კმ, სიღრმე — 2.95 კმ.

სატელიტური კრატერები
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1969

სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1969) — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 92 ავტორის 1967-1968 წლებში გამოქვეყნებული 562 ნაწარმოები.

ორსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 50 ავტორის 223 ამოცანა. ფინალში — 14 ავტორის 24 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ვალენტინ რუდენკო. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ვ. ჩეპიჟნი.

სამსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 38 ავტორის 119 ამოცანა. ფინალში — 12 ავტორის 25 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ორეშინი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორი გახდა ლევ ლოშინსკი.

მრავალსვლიანი ამოცანები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 23 ავტორის 72 ამოცანა. ფინალში — 13 ავტორის 20 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო იუ. გულიაევი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად მიიჩნიეს ვ. გოლუბიხი.

ეტიუდები
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 28 ავტორის 148 ეტიუდი. ფინალში — 17 ავტორის 25 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი: ვ. იაკიმჩიკი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ჰენრიხ კასპარიანი.
ტოშიკო აკიოში

ტოსიკო აკიოში (იაპონ. ან ; დაიბადა 1929 წლის 12 დეკემბერს)[1] — იაპონელი ჯაზის პიანისტი, კომპოზიტორი, არანჟირებელი და ბიგ-ბენდის ხელმძღვანელი.[2]

აკიოშის მიღებული აქვს თოთხმეტი „გრემი“-ს ნომინაცია და იგი იყო პირველი ქალი, რომელმაც -ის ყოველწლიური მკითხველთა გამოკითხვის მიხედვით საუკეთესო არანჟირებლისა და კომპოზიტორის ნომინაციებში გაიმარჯვა. 1984 წელს იგი გახდა დოკუმენტური ფილმის „ჯაზი ჩემი მშობლიური ენაა“ მთავარი ფიგურა. 1996 წელს აკიოშიმ გამოსცა ავტობიოგრაფია , ხოლო 2007 წელს დასახელდა აშშ-ის ეროვნული ხელოვნების ფონდის „ჯაზის ოსტატად“.[3][4]

ბიოგრაფია
აკიოში მანჯურიის ქალაქ ლიაოიანში იაპონელ ოჯახში დაიბადა და ოთხი დის შორის ყველაზე უმცროსი იყო. 1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, მისი ოჯახი დაკარგული სახლის გამო იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო იაპონიაში და დასახლებულიყო ბეპუში. სწორედ იქ, ადგილობრივმა კოლექციონერმა მას ჯაზის მუსიკა გააცნო — მან ჩაუშვა ტედი უილსონის ჩანაწერი „ “. ეს ჟღერადობა აკიოშის იმდენად მოეწონა, რომ დაიწყო ჯაზის შესწავლა.

1953 წელს, იაპონიაში საგასტროლო მოგზაურობისას, პიანისტმა ასკარ პიტერსონმა იგი მოისმინა გინზას ერთ-ერთ კლუბში. პიტერსონი მისით დაინტერესდა და ჩანაწერების პროდიუსერ ნორმან გრანცს სთხოვა, მისი ჩაწერა მოეწყო.[4] იმავე წელს, გრანცის ხელმძღვანელობით, აკიოშიმ თავისი პირველი ალბომი ჩაწერა პიტერსონის რითმ-სექციასთან ერთად: გიტარაზე ჰერბ ელისი, კონტრაბასზე რეი ბრაუნი და დასარტყმელზე ჯეი სი ჰერდი. ალბომი აშშ-ში გამოიცა სახელწოდებით ’ ,

აკიოშიმ ჯაზი ბოსტონში, ბერკლის მუსიკის სკოლაში შეისწავლა.[4] 1955 წელს მან ლოურენს ბერკს წერილი მისწერა თხოვნით, მიეღო სასწავლებელში. ერთი წლის განმავლობაში აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტსა და იაპონელ ოფიციალურ პირებთან შეთანხმების შემდეგ, ბერკმა მისი ჩარიცხვის უფლება მიიღო, სრული სტიპენდია შესთავაზა და ბილეთიც გამოუგზავნა. 1956 წლის იანვრიდან იგი ბერკლის პირველი იაპონელი სტუდენტი გახდა.[6] მალევე, 1956 წლის 18 მარტს, იგი გამოჩნდა -ის ტელეშოუში „' ?“.[7] 1998 წელს მას ბერკლის კოლეჯმა მუსიკაში საპატიო დოქტორის ხარისხი მიანიჭა.[8]
ფენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იულიუს ფენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 43.31 კმ, სიღრმე — 2.25 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფერნელიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფერნელიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ფრანგი მათემატიკოსის, ასტრონომის და ექიმის ჟან ფერნელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 68.42 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰანსტენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰანსტენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნორვეგიელი ასტრონომის, ფიზიკოსისა და გეოდეზისტის, კრისტოფერ ჰანსტენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.99 კმ, სიღრმე — 2.27 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰარდინგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰარდინგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, კარლ ლუდვიგ ჰარდინგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 22.57 კმ, სიღრმე — 1.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
ჰარეტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჰარეტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სპირუ ჰარეტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 29.77 კმ, სიღრმე — 2 კმ.

სატელიტური კრატერები