iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ეპიმეთეოსი

ეპიმეთეოსი (ბერძნ. ; მნიშვნელობა – „შემდგომი დაფიქრება“) იყო ბერძნული მითოლოგიის ტიტანური პერსონაჟი, ატლასის, მენოეთიოსისა და პრომეთეოსის ძმა. პრომეთეოსი „მომავლის ხედვისა“ და ჭკვიანურად მოქმედების, ეპიმეთეოსი კი „შემდგომი დაფიქრების“ და უცოდინრობის სიმბოლოა. ზოგი მითის მიხედვით, ეპიმეთეოსი იწვევს პანდორას ქილიდან გამოშვებულ პრობლემებს.

მითოლოგია
პლატონეს მიხედვით, ძველი მითის გამოყენებით, დიალოგში პროტაგორასი (320–322), ტიტან ძმებს დაევალა ახალი ცხოველებისთვის თვისებების გადანაწილება. ეპიმეთეოსი პასუხისმგებელი იყო ყოველი ცხოველისთვის დადებითი თვისების მიცემაზე, მაგრამ ადამიანის მომენტში, რადგან „მომავლის ხედვა“ აკლდა, ვერაფერი დაუტოვა. პრომეთეოსმა ადამიანისთვის გამოარჩია ცივილიზაციის ხელოვნება და ცეცხლი, რომელსაც ატენასა და ჰეფესტუსს წაიღო. მოგვიანებით პრომეთეოსი მის ქმედებაზე სასამართლოში პასუხობდა.

ჰეზიოდოსის მიხედვით (თეოგონია, 527–; სამსახური და დღეები, 57–), ეპიმეთეოსი იყო ის, ვინც ღმერთებისგან მიიღო პანდორა. მათი ქორწინება სავარაუდოა, თუმცა ტექსტებში პირდაპირ არ არის აღნიშნული. მოგვიანებით, ეპიმეთეოსისა და პანდორას ქალიშვილი იყო პირა, რომელიც დაქორწინდა დეოკალიონზე, პრომეთეოსის შთამომავლის ხაზი. ერთად ისინი იყვნენ ორი ადამიანი, რომლებიც გადარჩნენ მაჰის დროს.

ზოგი წყაროს მიხედვით, ეპიმეთეოსს ჰყავდა მეორე ქალიშვილი, მეტამელეა, სახელის მნიშვნელობა – „შემდგომი ხვეწნა“, რაც აღნიშნავს, რომ ვინც წინასწარ არ გეგმავს, სევდას იგრძნობს კატასტროფის დროს.

აპოლონიოს როდოსელის არგონავტიკა–ზე მინიშნების მიხედვით, ეპიმეთეოსის ცოლი ერქვა ეფირა, ოკეანოსისა და თეტის ქალიშვილი.

პინდარის პითიადაში ეპიმეთეოსი წარმოდგენილია როგორც პროფასის მამა.

თანამედროვე კულტურა
 –ში, მე– თავში, „ტიპების ზოგადი აღწერა“, კარლ იუნგი იყენებს ეპიმეთეოსის გამოსახულებას (პირდაპირი მითითებით კარლ სპიტელერი–ს ეპიმეთეოსისკენ) იმისთვის, რომ გამოხატოს მენტალური ფუნქციის არასწორი გამოყენება, საპირისპიროდ მის სრულ, ჯანმრთელ და შემოქმედებით გამოყენებასთან.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 601

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 601 მიიღეს 1987 წლის 30 ოქტომბერს. წინა 269-ე (1969), 276-ე (1970), 301-ე (1971), 385-ე (1976), 431-ე (1978), 432-ე (1978), 435-ე (1978), 439-ე (1978), 532-ე (1983), 539-ე (1983) და 566-ე (1985) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ საბჭომ კვლავ დაგმო სამხრეთ აფრიკა, ნამიბიის „უკანონო“ ოკუპაციისა და წინა რეზოლუციების შესრულებაზე უარის თქმის გამო.

რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა გაეროს პირდაპირი პასუხისმგებლობა ნამიბიის ტერიტორიაზე და აღნიშნა, რომ 535-ე (1978) რეზოლუციასთან დაკავშირებული ყველა გადაუჭრელი საკითხი მოგვარებული იყო. რეზოლუცია ასევე მიესალმა სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის სახალხო ორგანიზაციის მიერ მიღებულ პირობას, ხელი მოეწერა და დაეცვა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალებთან, ამიტომ საბჭომ გენერალურ მდივანს, ხავიერ პერეს დე კუელარს, უფლება მისცა, მოეწყო ცეცხლის შეწყვეტა ორივე მხარეს შორის, რათა გაეროს გარდამავალი დახმარების ჯგუფი ნამიბიაში განთავსებულიყო.

საბჭომ ასევე მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებს, დახმარებოდნენ გენერალურ მდივანს და მის თანამშრომლებს მიმდინარე რეზოლუციის განხორციელებაში და სთხოვა გენერალურ მდივანს, რაც შეიძლება მალე წარედგინა ანგარიში რეგიონში
განვითარებული მოვლენების შესახებ.

რეზოლუცია 601 მიიღეს 14 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო შეერთებული შტატებმა კენჭისყრისგან თავი შეიკავა.
ჟდიარ-ნად-საზავოუ

ჟდიარ-ნად-საზავოუ — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ჟდიარ-ნად-საზავოუს რაიონის ადმინსტრაციული ცენტრია. ქალაქში განვითარებულია მრეწველობა და ტურიზმი. იგი ცნობილია წმინდა იან ნეპომუკელის მომლოცველთა ეკლესიით, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.

სახელწოდება
ქალაქ ჟდირეც-ნად-დოუბრავოუს სახელწოდების მსგავსად სახელწოდება „ჟდიარ“-იც ძველი ჩეხური სიტყვა „“-იდან მომდინარეობს. „ჟდარჟიტ“ „ტყის ფართობების ცეცხლით გასუფთავებას“ ნიშნავს. ამ მეთოდს აქტიურად იყენებდნენ ახალი დასახლებების შესაქმნელად შუა საუკუნეებში და მცენარეულ საფარს სპეციალურად გაჩენილი ხანძრებით აცილებდნენ.

ადმინისტრაციული ერთეულები
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 12 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, ესენია:

ჟდიარ-ნად-საზავოუ 1
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 2
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 3
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 4
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 5
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 6
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 7
ჟდიარ-ნად-საზავოუ 8
მნელკოვიცე
რადონინი
სტრჟანოვი
ვესელიჩკო

გეოგრაფია
ჟდიარ-ნად-საზავოუ ქალაქ იჰლავიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 30 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო ჩეხეთის სიდიდით მეორე ქალაქ ბრნოდან 60 კილომეტრითაა დაცილებული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია კრჟიჟანოვის მთებში მდებარეობს და ერთ-ერთი ყველაზე მაღალზე მდებარე მუნიციპალიტეტია ჩეხეთის მასშტაბით. ქალაქის ყველაზე მაღალი წერტილი ჰოლის გორაა, მისი სიმაღლე 665 მეტრია ზღვის დონიდან.

ჟდიარ-ნად-საზავოუ მდინარე საზავის ნაპირებზეა გაშენებული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია მდიდარია სათევზაო ტბორებით. წყლის უდიდესი ობიექტია პილსკას წყალსაცავი, რომელიც 1959–1962 წლებში აშენდა და დღეს რეკრეაციული, სათევზაო და წყალდიდობისგან დამცავი მიზნებით გამოიყენება. ამ წყალსაცავის ფართობი 57,6 ჰექტარია.

ისტორია
ჟდიარი ახლომდებარე ცისტერციანელთა მონასტრის მახლობლად 1252 წელს დაარსდა. თავდაპირველი დასახლება მალევე გადაიტანეს მდინარე საზავის მარცხენა სანაპიროზე, სადაც დღევანდელი ისტორიული ცენტრი მდებარეობს. 1293 წლის ისტორიულ ცნობაში ის სავაჭრო ქალაქად არის მოხსენიებული.

1588 წლიდან ის ოლომუცის ეპისკოპოსის ადმინისტრაციის ქვეშ მოექცა, თუმცა ადგილობრივები მაინც ცისტერციანელების მონასტრის ერთგულები დარჩნენ, რამაც ხანგრძლივი დავა გამოიწვია. 1606 წელს ცისტერციანელთა მონასტერი გაუქმდა და დასახლებისთვის დავა შეწყდა. 1607 წელს ჟდიარს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. გაუქმებული მონასტერი 1614 წელს ციხესიმაგრედ გადაკეთდა. 1638 წელს მონასტერი კვლავ აღადგინეს, თუმცა ოცდაათწლიანი ომის დროს შვედეთის არმიამ შეუტია და დაარბია. ქალაქი 1645 წელს კიდევ ერთხელ გაძარცვეს. 1784 წელს გაჩენილი დიდი ხანძრის შემდეგ მონასტერი კვლავ გაუქმდა.

 საუკუნის მეორე ნახევარში ჟდიარი როგორც კულტურულად, ასევე ეკონომიკურად განვითარდა. 1898 და 1905 წლებში აშენდა რკინიგზა. დაარსდა პირველი ქარხნები და ძველი ქალაქის ნაწილს რესტავრაცია ჩაუტარდა. ეკლესია ბაროკოს სტილშია აშენებული.

ჟარ ნად საზავოუს ციხე დღეს კულტურულ მიზნებს ემსახურება და მასში ახალი თაობის მუზეუმია განთავსებული. მუზეუმში წარმოდგენილია აუდიოვიზუალური სივრცე, რომელიც ციხესიმაგრის კომპლექსის ისტორიას და რეგიონში არსებულ სხვა მნიშვნელოვან შენობებს წარმოადგენს. კომპლექსის ნაწილია ღვთისმშობლის მიძინების ბაზილიკა და ყოფილი მონასტრის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი.

ქალაქის მოედნის მთავარი ღირსშესანიშნაობა მერიის ძველი შენობაა, ეს არის - საუკუნეების მიჯნის რენესანსის სტილის ნაგებობა, საუკუნის ნეოკლასიკური ფასადით.
ჰენრიხ კასპარიანი

ჰენრიხ კასპარიანი (; დ. 27 თებერვალი, 1910, თბილისი — გ. 27 დეკემბერი, 1995, ერევანი) — სომეხი საჭადრაკო კომპოზიტორი და მოჭადრაკე, ერთ-ერთი უდიდესი ეტიუდისტი. პირველი საერთაშორისო დიდოსტატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1972) და საერთაშორისო ოსტატი პრაქტიკულ თამაშში (1950).

ბიოგრაფია
ჰენრიხ კასპარიანი დაიბადა 1910 წლის 27 თებერვალს თბილისში. მისი ცხოვრებისა და კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ საქართველოს დედაქალაქს უკავშირდება. 1964 წლიდან იგი მუდმივად საცხოვრებლად გადავიდა ერევანში.

საჭადრაკო კარიერა პრაქტიკული თამაში
კასპარიანი იყო უძლიერესი პრაქტიკოსი მოჭადრაკე. მისი მიღწევები მოიცავს: 1950 წელს მიენიჭა საერთაშორისო ოსტატის წოდება. მანამდე, 1936 წლიდან, იყო საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი. ორჯერ მოიპოვა თბილისის ჩემპიონობა (1931 და 1945 წლებში). მან ოთხჯერ ითამაშა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატების ფინალურ ეტაპზე.

საჭადრაკო კომპოზიცია
მსოფლიო აღიარება კასპარიანმა ეტიუდების შედგენით მოიპოვა. 1972 წელს გახდა მსოფლიოში პირველი საჭადრაკო კომპოზიტორი, რომელსაც ეტიუდების შედგენაში საერთაშორისო დიდოსტატის წოდება მიენიჭა. მან ექვსჯერ მოიპოვა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონის ტიტული ეტიუდების განყოფილებაში. გარდა ამისა, მის აქტივშია სამი მეორე და სამი მესამე ადგილი ამავე პირველობებზე.

შემოქმედება
ჰენრიხ კასპარიანი არა მხოლოდ პრაქტიკოსი და კომპოზიტორი, არამედ თეორიტიკოსიც იყო. ის არის მრავალი ფუნდამენტური წიგნისა და სახელმძღვანელოს ავტორი საჭადრაკო ეტიუდების შესახებ, რომლებმაც დიდი გავლენა მოახდინეს კომპოზიციის განვითარებაზე.
ჰადრუთის მეჩეთი

ჰადრუთის მეჩეთი — საკულტო ნაგებობა აზერბაიჯანში, ხოჯავენდის რაიონის ჰადრუთის დასახლებაში.

ისტორია
მეჩეთის საძირკველი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა 2021 წლის ოქტომბერში ჩაუყარა. სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა კომპანია „ “-ის მიერ.

მეჩეთის ოფიციალური გახსნა გაიმართა 2025 წლის 14 სექტემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მონაწილეობით.

არქიტექტურული თავისებურებები
მეჩეთის პროექტი შემუშავდა ჰადრუთის დასახლების აღდგენა-რეკონსტრუქციის გენერალური გეგმის შესაბამისად. ნაგებობა მოიცავს ორსართულიან სალოცავ დარბაზს, მათ შორის მეორე სართულზე განთავსებულ ქალთა სალოცავ სივრცეს, და გაფორმებულია ეროვნული არქიტექტურული სტილის ელემენტებით.

მინარეთის სიმაღლე პროექტის მიხედვით დაახლოებით 25 მეტრია. სალოცავი დარბაზი გათვლილია ერთდროულად 210 მლოცველის მიღებაზე.
შუშას ახალი მეჩეთი

შუშას ახალი მეჩეთი — ქალაქ შუშაში მშენებარე საკულტო ნაგებობა.

ისტორია
მეჩეთის საძირკველი 2021 წლის 12 მაისს ჩაეყარა აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის, პირველი ლედის მეჰრიბან ალიევას და მათი ქალიშვილების — ლეილა ალიევასა და არზუ ალიევას მონაწილეობით.

მეჩეთის პროექტი ხორციელდება ჰეიდარ ალიევის ფონდისა და „ფაშა ჰოლდინგის“ მხარდაჭერით.

2025 წლის 17 ივლისს მეჩეთში მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოებს გაეცნო თურქმენეთის სახალხო საბჭოს თავმჯდომარე გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი.

2025 წლის 16 სექტემბერს კი მეჩეთში ჩატარებული სამუშაოები დაათვალიერა არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტმა, შეიხმა მოჰამედ ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანმა.

მეჩეთის მშენებლობის დასრულება 2026 წელს არის დაგეგმილი.

პროექტის მიხედვით, მეჩეთის მინარეთების სიმაღლე 72 მეტრს მიაღწევს. შენობის გარე ფასადი გაფორმებული იქნება შუშის ისტორიულ მეჩეთებში გამოყენებული გეომეტრიული ორნამენტებით, ხოლო გუმბათი მოზაიკით მოირთვება.

მეჩეთის არქიტექტურული პროექტი მომზადდა აზერბაიჯანელი და იტალიელი არქიტექტორების ერთობლივი თანამშრომლობით.
აღდამის მუღამის ცენტრი

აღდამის მუღამის ცენტრი — კულტურული ცენტრი ქალაქ აღდამში. ცენტრის მშენებლობა 2023 წელს დაიწყო, ხოლო მისი ოფიციალური გახსნა 2025 წლის 10 მაისს გაიმართა.

ისტორია
აღდამის მუღამის ცენტრის საძირკველი 2023 წლის 2 მაისს ჩაეყარა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევსა და პირველ ლედის მეჰრიბან ალიევას მონაწილეობით.

2024 წლის 18 თებერვალს პრეზიდენტმა და პირველმა ლედიმ ცენტრში მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოების მიმდინარეობა დაათვალიერეს.

სამშენებლო სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ცენტრი ოფიციალურად გაიხსნა 2025 წლის 10 მაისს.

არქიტექტურა და ფუნქციური მახასიათებლები
აღდამის მუღამის ცენტრი აშენებულია 1,4 ჰექტარ ფართობზე. შენობის პირველ სართულზე განთავსებულია კაფე, კინოდარბაზი, ბიბლიოთეკა და ორი საცეკვაო დარბაზი. მთავარი საკონცერტო დარბაზი გათვლილია 474 მაყურებელზე.

მეორე სართულზე მოწყობილია ადმინისტრაციული და სამუშაო სივრცეები, მათ შორის შეხვედრების დარბაზი, პედაგოგებისა და დირექტორის კაბინეტები, აგრეთვე საგამოფენო დარბაზი.

ცენტრს სულ 15 საკლასო ოთახი აქვს. მის ტერიტორიაზე ასევე აშენებულია ღია ამფითეატრი, რომლის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 1 250 კვადრატულ მეტრს და რომელიც 615 მაყურებელს იტევს.
შუქურბეილი-ჯაბრაილი-ჰადრუთის საავტომობილო გზა

შუქურბეილი-ჯაბრაილი-ჰადრუთის საავტომობილო გზა — მაგისტრალური საავტომობილო გზა აზერბაიჯანში, რომელიც გადის ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურის ეკონომიკური რეგიონების ტერიტორიაზე და აკავშირებს ოკუპაციისგან გათავისუფლებულ ხოჯავენდის, ფუზულის და ჯაბრაილის რაიონებს.

გზა იწყება ჰაჯიყაბული–ჰორადიზი–აღბანდი–ზანგეზურის დერეფნის მაგისტრალის იმ მონაკვეთიდან, რომელიც ჯაბრაილის რაიონის სოფელ შუქურბეილის გადის, და მიემართება ხოჯავენდის რაიონის ჰადრუთის დასახლებამდე. გზის საერთო სიგრძე 39,7 კილომეტრია და იგი მოიცავს დაახლოებით 20-მდე დასახლებას, მათ შორის ჰადრუთის დასახლებასა და ჯაბრაილის ქალაქს.

ისტორია
შუქურბეილი-ჯაბრაილი-ჰადრუთის ახალი საავტომობილო გზის საძირკველი ჩაეყარა 2021 წლის 15 მარტს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევსა და პირველ ლედის მეჰრიბან ალიევას მიერ, მათი ვიზიტის დროს ოკუპაციისგან გათავისუფლებულ ფუზულისა და ხოჯავენდის რაიონებში. საძირკვლის ჩაყრის შემდეგ პროექტის განხორციელება დაუყოვნებლივ დაიწყო.

შუქურბეილი-ჯაბრაილი-ჰადრუთის გზის 14,2 კილომეტრიანი შუქურბეილი–ჯაბრაილის მონაკვეთი ექსპლუატაციაში შევიდა 2022 წლის 19 ოქტომბერს პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მონაწილეობით.

2023 წლის 5 მაისს პრეზიდენტმა მონაწილეობა მიიღო გზის დამატებითი 8,2 კილომეტრიანი მონაკვეთის გახსნაში.

ტექნიკური მახასიათებლები
შუქურბეილი-ჯაბრაილი-ჰადრუთის საავტომობილო გზა აშენებულია ტექნიკური კატეგორიის მიხედვით, ოთხზოლიანი მაგისტრალური გზის სტანდარტით.

გზა გადის ხოჯავენდის, ფუზულის და ჯაბრაილის რაიონების ტერიტორიებზე და აკავშირებს დაახლოებით 20 დასახლებას, მათ შორის ჰადრუთის დასახლებასა და ჯაბრაილის ქალაქს.

გზის გასწვრივ აშენებულია სულ 6 საავტომობილო ხიდი, რომელთაგან ერთ-ერთი დაპროექტებულია ჰაჯიყაბული–მინჯივანი–ზანგეზურის დერეფნის მაგისტრალისთან გადაკვეთის წერტილში და უზრუნველყოფს კომფორტულ შესვლა-გამოსვლას მთავარ მაგისტრალზე.

პროექტის ერთ-ერთ მთავარ უპირატესობად აღინიშნება ის ფაქტი, რომ 42 კილომეტრის სიგრძის ძველი გზა 2,3 კილომეტრით შემოკლდა და შეიცვალა 39,7 კილომეტრიანი ახალი მარშრუტით.
ფუზული-ჰადრუთის საავტომობილო გზა

ფუზული-ჰადრუთის საავტომობილო გზა — ოთხზოლიანი საავტომობილო გზა აზერბაიჯანში, რომელიც აკავშირებს ფუზულისა და ხოჯავენდის რაიონებს ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურის ეკონომიკური რეგიონების ფარგლებში. გზა იწყება ფუზული-შუშის საავტომობილო გზიდან და უკავშირდება შუქურბეილი-ჯაბრაილი-ჰადრუთის საავტომობილო გზას.

ისტორია
ფუზული-ჰადრუთის საავტომობილო გზის მშენებლობა დაიწყო 2021 წლის 16 მარტს.

2021 წლის განმავლობაში განხორციელდა ფართომასშტაბიანი მიწის სამუშაოები, მათ შორის მიწის ამოღება და შევსება, გზის გაფართოება, ახალი მიწის საწოლისა და საფუძვლის ფორმირება.

2022 წლის სექტემბრისთვის გზის დაახლოებით 12-კილომეტრიან მონაკვეთზე დასრულებული იყო მიწის საწოლისა და საფუძვლის ძირითადი სამუშაოები; ცალკეულ მონაკვეთებზე მიმდინარეობდა ასფალტის ქვედა ფენის დაგება, ხოლო წყალგამტარი ნაგებობებისა და ხიდის საყრდენების მშენებლობა დასკვნით ეტაპზე იყო.

2023 წლის იანვარში გავრცელებული ინფორმაციით, დასრულდა გზის გაფართოებისა და ახალი მიწის საწოლის მოწყობის სამუშაოები, ხოლო ასფალტის ქვედა ფენა დაგებული იყო დაახლოებით 11 კილომეტრ მონაკვეთზე. ამასთან, დასრულებული იყო სადრენაჟო ნაგებობების — მათ შორის წყალგამტარი მილებისა და გზისქვეშა გასასვლელების — მშენებლობაც.

ფუზული-ჰადრუთის საავტომობილო გზა ექსპლუატაციაში შევიდა 2023 წლის 5 მაისს.

ტექნიკური მახასიათებლები
ფუზული-ჰადრუთის საავტომობილო გზა 13 კილომეტრის სიგრძისაა და ტექნიკური კატეგორიის ოთხზოლიან მაგისტრალად არის აშენებული. სავალი ნაწილის სიგანე შეადგენს 14 მეტრს, ხოლო მიწის საწოლის საერთო სიგანე — დაახლოებით 21–21,5 მეტრს.

გზის გასწვრივ მოწყობილია სხვადასხვა დიამეტრის წყალგამტარი მილები, გზისქვეშა გასასვლელები და ყუთოვანი წყალგამტარი ნაგებობა, რომლებიც ატარებენ წვიმისა და ზედაპირულ წყლებს.

6,7-ე კილომეტრზე, ყარგაბაზარის ტერიტორიაზე, აშენებულია საავტომობილო ხიდი, რომლის სიგრძე 18 მეტრს, ხოლო სიგანე 21 მეტრს შეადგენს.
ბარდა-აღდამის საავტომობილო გზა

ბარდა-აღდამის საავტომობილო გზა — აზერბაიჯანში მდებარე ოთხზოლიანი, ტექნიკური კატეგორიის საავტომობილო გზა, რომელიც ქალაქ ბარდას აღდამთან აკავშირებს ყარაბაღის ეკონომიკურ რეგიონში.

ისტორია
ბარდა-აღდამის საავტომობილო გზის საძირკვლის ჩაყრის ცერემონია გაიმართა 2021 წლის 28 მაისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მონაწილეობით.

2022 წლის ოქტომბრისთვის დასრულებული იყო მიწის სამუშაოები და პროექტის საერთო მოცულობის დაახლოებით 75 %. გზის ფარგლებში აშენდა ოთხი ხიდი, სამი სხვადასხვა დონეზე განთავსებული ქვეითთა გადასასვლელი და 29 ავტობუსის გაჩერება, რომელთაგან 14 უკვე დასრულებული იყო აღნიშნული პერიოდისთვის.

საავტომობილო გზა ოფიციალურად ექსპლუატაციაში შევიდა 2023 წლის 24 დეკემბერს.

ტექნიკური მახასიათებლები
ბარდა-აღდამის საავტომობილო გზა იწყება ქალაქ ბარდაში და მისი საერთო სიგრძე 44,5 კილომეტრს შეადგენს. გზა აგებულია ტექნიკური კატეგორიის შესაბამისად, ოთხი მოძრაობის ზოლით, ხოლო გზის საერთო სიგანე 26,5 მეტრია.

გზის საწყისი 14-კილომეტრიანი მონაკვეთი გადის ბარდისა და მის მიმდებარე დასახლებებზე. მთლიანობაში, გზა ემსახურება ბარდისა და აღდამის რაიონებში მდებარე 20-ზე მეტ დასახლებას და უზრუნველყოფს პირდაპირ სატრანსპორტო კავშირს ქალაქ აღდამთან.
ქალები ვეტერანების წინააღმდეგ (საჭადრაკო ტურნირი)

ქალები ვეტერანების წინააღმდეგ (; ასევე ცნობილი როგორც ) — საერთაშორისო საჭადრაკო მატჩ-ტურნირების სერია, რომელიც 1992–2001 წლებში იმართებოდა. ტურნირის ორგანიზატორი იყო „მაქს ეივეს აკადემია“, ხოლო მისი მთავარი სპონსორი — ჰოლანდიელი მეცენატი იოპ ვან ოსტერომი. ეს ტურნირები მნიშვნელოვანი იყო იმით, რომ ქალ მოჭადრაკეებს ეძლეოდათ შესაძლებლობა, ეთამაშათ უმაღლესი კლასის მამაკაცი დიდოსტატების წინააღმდეგ, რომელთაც უდიდესი გამოცდილება ჰქონდათ. იოპ ვან ოსტერომმა ამით ხელი შეუწყო ქალთა ჭადრაკის პოპულარიზაციას და პროფესიულ ზრდას.

შეჯიბრის ფორმატი
შეჯიბრება ტარდებოდა შევენინგენის სისტემით, სადაც ერთი გუნდის ყოველი წევრი ხვდებოდა მეორე გუნდის ყველა წევრს. გუნდები შედგებოდა 5 ან 6 მოთამაშისგან. ქალების გუნდში მსოფლიოს უძლიერესი ქალი მოჭადრაკეები გამოდიოდნენ, ხოლო ვეტერანების გუნდში — გამოჩენილი დიდოსტატები. საინტერესოა, რომ ყოველ შეჯიბრებას მასპინძელი ქვეყნის ნაციონალური ცეკვის სახელი ერქვა და გახსნის ცერემონია შესაბამისი ქორეოგრაფიული ნომრით იწყებოდა.

მონაწილეები
ქალები
ქალთა გუნდში სისტემატურად გამოდიოდნენ ქართული საჭადრაკო სკოლის ვარსკვლავები: მაია ჩიბურდანიძე, ნონა გაფრინდაშვილი, ნანა იოსელიანი, ქეთევან არახამია. სხვა ქვეყნებიდან წარმოდგენილები იყვნენ: ჟუჟა პოლგარი, იუდით პოლგარი, სე ცზიუნი, პია კრამლინგი, ალისა მარიჩი.

ვეტერანები
ვეტერანთა გუნდი დაკომპლექტებული იყო მსოფლიო ჭადრაკის კორიფეებით: ვასილი სმისლოვი, ბორის სპასკი, ვიქტორ კორჩნოი, ბენტ ლარსენი, ლაიოშ პორტიში, მარკ ტაიმანოვი, ბორისლავ ივკოვი, ვლასტიმილ ჰორტი, ვასილი სმისლოვი.

შეჯიბრებების შედეგები
ინდივიდუალური მაჩვენებლები
ტურნირის დასასრული
2000 წელს, მიუნხენის ტურნირის დასრულებისას, იოპ ვან ოსტერომმა განაცხადა, რომ 2001 წლის საიუბილეო, რიგით მე-10 შეჯიბრება იქნებოდა უკანასკნელი „ქალები ვეტერანების წინააღმდეგ“ სერიაში. მისი თქმით, ამ ფორმატის ამოწურვის შემდეგ იგი ახალი პროექტის განხორციელებას გეგმავდა. ტურნირის ათწლიანი ციკლი სიმბოლურად ნიდერლანდებში, ამსტერდამის 2001 წლის გათამაშებით დასრულდა.
ქლივანის სამაროვანი

ქლივანის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოში, სოფელ ქლივანის მიდამოებში (ახლანდ. ოკუპირებული ერედვის მუნიციპალიტეტი). გათხარა 1977–1984 წლებში საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ექსპედიციის რაზმმა (ხელმძღვანელი ა. სლანოვი).

სამაროვნის ტერიტორიაზე გაითხარა 30-მდე ორმოსამარხი (წყვილთა, ასევე კოლექტიური), რომელიც ძვ. წ. – საუკუნეებით თარიღდება. სამარხებს ჰქონდა ოვალური ან წაგრძელებული ფორმა, სიღრმე — 0,2–1,5 მ. მამაკაცები მოთავსებულები იყვნენ მარცხენა გვერდზე, ქალები და ბავშვები — მარცხენა გვერდზე; ცალკეულ შემთხვევევში — ზურგზე, მოხრილი ქვედა კიდურებით. სამარხების ინვენტარი შედგებოდა კერამიკული ნაწარმისგან, ლითონის იარაღებისგან (რკინის საბრძოლო ცულები, ცალლესული ხანჯლები, შუბისპირები და სხვ.), სამკაულებისგან, სამეურნეო ნივთებისგან. სამარხებში აღმოჩნდა შინაური ცხოველების (ცხვარი, წვრილფეხა რქოსანი პირუტყვი) ძვლები, ხის ნახშირი, სარიტუალო კოცონის კვალი. ერთ-ერთი სამარხი მდიდრული ინვენტარით (საბრძოლო იარაღი, ვერცხლის სამკაული, საკულტო და სამეურნეო ჭურჭელი), როგორც ჩანს, ეკუთვნოდა მეომარს.
საჭადრაკო ოსკარი

საჭადრაკო ოსკარი — ყოველწლიური საერთაშორისო ჯილდო, რომელიც გადაეცემოდა წლის საუკეთესო მოჭადრაკეს. პრემია 1967 წელს დააარსა საჭადრაკო ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაციამ .

ისტორია
ჯილდოს იდეა დაიბადა 1967 წელს პალმა-დე-მალიორკაში გამართული საერთაშორისო ტურნირის დროს. ჟურნალისტებმა სცადეს დაესახელებინათ წლის საუკეთესო მოჭადრაკე, რომელიც დანიელი დიდოსტატი ბენტ ლარსენი აღმოჩნდა. მომდევნო წლიდან ჯილდო ოფიციალური გახდა. -ს პრეზიდენტმა, ესპანელმა ჟორჟ პუიგმა, პრემიის სახელწოდება ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდოს ანალოგიით შემოიღო. 1988 წელს პუიგის გარდაცვალების შემდეგ ჯილდოს გაცემა დროებით შეწყდა. 1995 წელს საჭადრაკო ჟურნალმა „64“ აღადგინა ტრადიცია. გამარჯვებული ვლინდებოდა მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის საჭადრაკო ჟურნალისტების გამოკითხვის საფუძველზე. 2014 წლიდან ჯილდო აღარ გაცემულა.

ჯილდოს ფორმა
წლების განმავლობაში „ოსკარმა“ სამჯერ შეიცვალა გარეგნობა:
1968–1972: პატარა ცხენზე ამხედრებული მამაკაცი (სანჩო პანსას მსგავსი).
1973: მადრიდის სიმბოლო — დათვი.
1974–1988: ბარსელონას სიმბოლო — „გოგონა ქოლგით“ (ვერცხლის სტატუეტი).
1995–2014: რუსული ნავი.

ქართველი ლაურეატები
ქალთათვის საჭადრაკო ოსკარი 1982 წელს ფიდე-ს პრეზიდენტის, ფლორენსიო კამპომანესის ინიციატივით დაწესდა. ამ ჯილდოს მოპოვებაში ქართველ მოჭადრაკეებს გამორჩეული როლი აქვთ:
ნონა გაფრინდაშვილი — გახდა პირველი ქალი მოჭადრაკე, რომელსაც 1982 წელს გადაეცა საჭადრაკო ოსკარი.
მაია ჩიბურდანიძე — ჯილდოს მფლობელი გახდა ზედიზედ ოთხჯერ (1984, 1985, 1986 და 1987 წლებში).

ლაურეატი მამაკაცების სია
ლაურეატების ქალების სია
ჩრდილოეთი პროვინცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩრდილოეთი პროვინცია შეიძლება აღნიშნავდეს:

ჩრდილოეთი პროვინცია (ახალი კალედონია) — ქვეყნის 3 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთის პროვინცია (ზამბია)— ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთი პროვინცია (რუანდა) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთი პროვინცია (სიერა-ლეონე) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილოეთი პროვინცია (შრი-ლანკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
სამხრეთი პროვინცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

სამხრეთი პროვინცია შეიძლება აღნიშნავდეს:

სამხრეთი პროვინცია (ახალი კალედონია) — ქვეყნის 3 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
სამხრეთის პროვინცია (ზამბია)— ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
სამხრეთი პროვინცია (რუანდა) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
სამხრეთი პროვინცია (სიერა-ლეონე) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
სამხრეთი პროვინცია (შრი-ლანკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
დასავლეთი პროვინცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

დასავლეთი პროვინცია შეიძლება აღნიშნავდეს:

დასავლეთის პროვინცია (ზამბია) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთი პროვინცია (კენია) — ქვეყნის 8 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთი პროვინცია (პაპუა-ახალი გვინეა) — ქვეყნის 22 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთი პროვინცია (რუანდა) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთი პროვინცია (სოლომონის კუნძულები) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
დასავლეთი პროვინცია (შრი-ლანკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ცენტრალური პროვინცია

ცენტრალური პროვინცია შიძლება აღნიშნავდეს:

ცენტრალური პროვინცია (ზამბია) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური პროვინცია (კენია) — ქვეყნის 8 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური პროვინცია (პაპუა-ახალი გვინეა) — ქვეყნის 22 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური პროვინცია (სოლომონის კუნძულები) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ცენტრალური პროვინცია (შრი-ლანკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ჩრდილო-დასავლეთი პროვინცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩრდილო-დასავლეთი პროვინცია შეიძლება აღნიშნავდეს:

ჩრდილო-დასავლეთის პროვინცია (ზამბია) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილო-დასავლეთი პროვინცია (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
ჩრდილო-დასავლეთი პროვინცია (შრი-ლანკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ქალი კამელიებით

ქალი კამელიებით — ფრანგი მწერლის, ალექსანდრ დიუმას (შვილის), ერთადერთი რომანი. რომანი 1852 წელს გადაკეთებულ იქნა იმავე სახელწოდების პიესად. რომანი წარმატებული აღმოჩნდა და ავტორს დიდი პოპულარობა მოუტანა. მისი მიხედვით ჯუზეპე ვერდიმ შექმნა ოპერა „ტრავიატა“.

სიუჟეტი
რომანის მთავარი გმირია ქალი მარგარიტა გოტიე, რომელიც სასეირნოდ დადის სხვადასხვა ფერის, ხან თეთრი, ხან წითელი კამელიებით. ის არის ხასა, რომელიც საკუთარი ნებით უარყოფს სიყვარულს, რათა ლაქა არ მოსცხოს შეყვარებულის კეთილშობილ ოჯახს. მარგარიტას გარდაცვალების შემდეგ მისი შეყვარებული აქცევს ყურადღებას, რომ ქალის საფლავზე ყვავილები შეიცვალოს ხოლმე მარგარიტასვე წესის თანახმად.
პლატოს რეგიონი

პლატო  — რეგიონი ტოგოში. პლატოს რეგიონის ფართობი შეადგენს 17 206 კმ²-ს. 2022 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობაა 1 635 946 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 95,08 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ატაკპამე.

გეოგრაფია
პლატოს რეგიონი მდებარეობს ტოგოს ცენტრალურ ნაწილში. მას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთიდან — ზღვისპირეთის რეგიონი. რეგიონის აღმოსავლეთით გადის ტოგოს სახელმწიფო საზღვარი ბენინთან, დასავლეთით კი განასთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად პლატოს რეგიონი იყოფა 9 პრეფექტურად:
აგუ
ამუ
დანი
აღმოსავლეთი მონო
შუა მონო
აო
კლოტო
ოგუ
ვავა