iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანტენა (რადიო)

ანტენა — მოწყობილობა, რომელიც დანიშნულია რადიოტალღების მიღება გადაცემისათვის, მარტივად რომ ვთქვათ მიღების დროს ანტენა
გარდაქმნის ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებას ელექტრულ დენად და პირიქით — გამოსხივებისას ელექტრულ დენს ელექტრომაგნიტურ ტალღებად.
ანტენის გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა უსადენო კავშირი ერთი დაგილიდან მეორეზე.
ფიზიკურად ანტენა წარმოადგენს ერთი ან მეტი გამტარისაგან შედგენილ კონსტრუქციას, რომელსაც მიეწოდება ცვლადი ელექტრული სიგნალი და ანტენის ელემენტების ელექტრომაგნიტური აღგზნების შედეგად ელექტრული სიგნალი გარდაიქმნება ელექტრომაგნიტურ ტალღად. ელექტომაგნიტური ტალღების მიღება შესაბამისად შებრუნებული პროცესია, ელექტრომაგნიტური ტალღა მიმღებ ანტენაში აღძრავს შესაბამის ცვლად ელექტრულ დენს.

პიველი ელემენტარული ანტენები კონსტრუირებული იყო ჰაინრიხ ჰერცის (1857–1894) მიერ 1880 წელს მისი პიონერული ექსპერიმენტების დროს, რითაც ის ამოწმებდა ელექტრომაგნიტური ტალღების არსებობას, რაც ნავარაუდევი იყო ჯ. მაქსველის თეორიის მიხედვით. ჰერცმა დიპოლის ფორმის გამტარი მოათავსა პარაბოლური რეფლექტორის ფოკალურ სიბრტყეში.

დღევანდელ დროს ჩვენს გარშემო ყველგან უამრავი სხვადასხვა სახის მიმღებ გადამცემი მიწყობილობაა: მობილური, ტელევიზორი, რადიო, - როუტერი (მოწყობილობა რომელიც ქმნის ე.წ დაშვების წერტილს და დანიშნულია კაბელის გარეშე კომპიუტერული ქსელის ორგანიზებისათვის.), უსადენო მაუსი იქნება ეს თუ ბლუთუზ ყურსასმენი ყველა მათგანს აქვს ანტენა, შეიძლება ზოგ შემთხვევაში შეუძლებელია მისი გარედან დანახვა, მაგალითად თანამედროვე მობილურ ტელეფონებში, (მაგრამ თუ დავშლით ვნახავთ რომ მას აქვს მცირე ზომის ანტენა სამონტაჟო დაფაზევე ან კორპუსის გამტარი გარსი წარმოადგენს ანტენას).
იმისდა მიხედვით თუ რა სიხშირის და სიმძლავრის დიაპაზონში ხდება გამოხივება და მიღება შემუშავებულია სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ანტენები, ესენია მანჭვალისებრი ან ტელესკოპური (გასაშლელი ტიპის ანტენა ხშირად გამოიყენება სამაუწყებლო დიაპაზონის რადიომიმღებებში, რაციებში), დიპოლური (ფართოდ გამოიყენება სატელევიზიო მიმღებებში), დირექტორული (გამოიყენება სატელევიზიო დეციმეტრულ დიაპაზონში, ორ პუნქტს შორის - კავშირის უზრუნველყოფისათვის, რადიოსამოყვარულო კონსტრუქციებში), რუპორული (გამოიყენება რადიოსარელეო ხაზებში როდესაც, მნიშვნელოვანია ანტენის გძლიერება, გამოიყენება იშვიარად რადგანს აქვს დიდი ზომები პარაბოლურ ანტენასტან შედარებით), პარაბოლური (გამოიყენება დადარებში, რადიოსარელეო ხაზებში, ტანამგზავრულ კავშირებში, რადიოასტრონომიული დაკვირვებებისთვის).

ანტენების გალერეა
რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციები

რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციები ან სამხრეთ ამერიკის გაერთიანებული პროვინციები - ყოფილი სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში, თანამედროვე არგენტინის, ურუგვაის, ბოლივიისა და ბრაზილიის გარკვეულ ტერიტორიებზე. შეიქმნა მაისის რევოლუციის შედეგად, მოიცავდა ყოფილი რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს ტერიტორიებს, უმეტესწილად მისი დედაქალაქი იყო ბუენოს-აირესი, იარსება 1831 წლამდე.

თანამედროვე არგენტინა ამ გაერთიანების პოლიტიკურ და სამართალმემკვიდრეს წარმოადგენს.
არგენტინის კონფედერაცია

არგენტინის კონფედერაცია — არგენტინის ერთ-ერთი ოფიციალური სახელი, თანახმად არგენტინის კონსტიტუციის 35-ე მუხლისა. ამ სახელს ატარებდა არგენტინის ფედერაციული სახელმწიფო 1835-1862 წლებში. მისი წინა სახელწოდება იყო რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციები.

კონფედერაცია 14 ავტონომიური პროვინციისაგან შედგებოდა.

ტერმინი „არგენტინის კონფედერაცია“ ოფიციალურად დაამტკიცა არგენტინის კონსტიტუციის 1853 წლის ვერსიამ.
ცისარტყელა დროშა

ცისარყელა დროშა, ზოგჯერ სიამაყის დროშა ან ლგბტ სიამაყის დროშა არის ლესბოსელების, გეების, ბისექსუალებისა და ტრანსგენდერთა სიმბოლო 1970 წლიდან. ფერები ლგბტ საზოგდოების მრავალფეროვნებას გამოხატავს.

წარმოიშვა კალიფორნიაში, მაგრამ მთელ მსოფლიოში იხმარება. დიზაინი ეკუთვნის სან ფრანსისკოელ ხელოვან გილბერტ ბეიკერს (1978), დიზაინმა რამდენიმეჯერ ცვლილება განიცადა.

2008 წლისთვის დროშამ ყველაზე გავრცელებული, 6-ზოლიანი ფორმა მიიღო წითელი, სტაფილოსფერი, ყვითელი, მწვანე, ლურჯი და ცისფერი ფერებით. დროშაზე ფერთა ზოლები ჰორიზონტალურადაა; თავში წითელი ფერია, როგორც ნამდვილ ცისარტყელაზე.

ფერთა მნიშვნელობა
ტორმა

ტორმა (ტიბ: ོ་་ ვაილი: ) — ძირითადად, ფქვილისა და კარაქისგან დამზადებული ფიგურა, რომელიც გამოიყენება ტიბეტურ ბუდიზმში ტანტრულ რიტუალებში შესაწირად. შეიძლება შეიღებონ სხვადასხვა ფერით; ტორმას მთავარი ნაწილი, ხშირად, წითლად ან თეთრად იღებება. მზადდება მათი მიზნების შესაბამის ფორმებში, ხშირად კონუსის ფორმაში. ძალიან მაღალი ტორმა შეიძლება შეიქმნას დღესასწაულებისთვის ცენტრალურ ტაძრებში, ისე ტიპური ტორმა მცირეა და დევს პირდაპირ საკურთხეველში თეფშზე, ტყავში ჩასმული ან ჩადებულია ქალის მსგავს საგანში.
არგენტინა-საქართველოს ურთიერთობები

არგენტინა-საქართველოს ურთიერთობები – წარმოადგენს ურთიერთობებს არგენტინასა და საქართველოს შორის. არგენტინასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1992 წლის 2 ნოემბერს. არგენტინა-საქართველოს შორის თანამშრომლობის ძირითადი სფეროებია კულტურა, ეკონომიკური განვითარება, ვაჭრობა და სოფლის მეურნეობა.

2019 წლის მაისში არგენტინაში საქართველოს საელჩოს ინიციატივით, ბუენოს-აირესის ავტონომიური ქალაქის მთავრობის გადაწყვეტილებით არგენტინის დედაქალაქის ცენტრალურ უბანში — პალერმოში გაიხსნა თბილისის სკვერი. იმავე წელს კი — თბილისში, დიდუბეში გაიხსნა ბუენოს-აირესის სკვერი, რომლის გახსნას დაესწრო თბილისში ვიზიტად მყოფი არგენტინის იუსტიციის მინისტრი.

2019 წელს არგენტინას ოფიციალური ვიზიტით ეწვია საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი დავით ზალკალიანი.

არგენტინის რესპუბლიკის ელჩები საქართველოში
ხუან კარლოს სანჩეს არნაო (2000-2006 წლებში რეზიდენციით მოსკოვში);
ხორხე ალეხანდრო მასტროპიეტრო (2019-2020 წლებში, რეზიდენციით ანკარა, თურქეთი).
პატრისია სალასი (2022, წლიდან, რეზიდენციით ანკარა, თურქეთი)

2009 წლის მარტიდან არგენტინის საელჩო თურქეთში ფარავს საქართველოს.

საქართველოს ელჩები არგენტინის რესპუბლიკაში
ალექსანდრე ლაცაბიძე (2012 წელს)
გელა სეხნიაშვილი (2012–2017 წლებში)
ირაკლი ყურაშვილი (2018–2022 წლებში)
გვარამ ხანდამიშვილი (2023 წლიდან)

საქართველოს საელჩო არგენტინაში 2012 წლის იანვარში გაიხსნა, ხოლო 10 აპრილს საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩმა არგენტინაში ალექსანდრე ლაცაბიძემ რწმუნებათა სიგელები გადასცა არგენტინის პრეზიდენტს კრისტინა ფერნანდესს.

2018 წლის მარტში საქართველოს ელჩმა ირაკლი ყურაშვილმა რწმუნებათა სიგელები გადასცა არგენტინის პრეზიდენტს მაურისიო მაკრის.

2023 წლის აგვისტოში საქართველოს ელჩმა გვარამ ხანდამიშვილმა რწმუნებათა სიგელები გადასცა არგენტინის პრეზიდენტს ალბერტო ფერნანდესს.

ეკონომიკური თანამშრომლობა
არგენტინასა და საქართველოს შორის 2009 წელს ექსპორტის ღირებულებამ შეადგინა 2,1 ათასი აშშ დოლარი, ხოლო იმპორტმა
3.621,5 ათასი აშშ დოლარი.
რუსინები

რუსინები (, , , , ) — აღმოსავლეთსლავური ეთნიკური ჯგუფი, ძირითადად ცხოვრობენ აღმოსავლეთ ევროპაში. ენციკლოპედიების ნაწილი მათ მიიჩნევს უკრაინელებად. ამავე დროს თავად რუსინების და რუსინული ორგანიზაციების ნაწილი საკუთარ თავს მიიჩნევენ ცალკე ეთნოსად. სსრკ-ში რუსინებს მიიჩნევდნენ (უკრაინაში ახლაც ასე მიიჩნევენ) უკრაინელების ეთნიკურ ჯგუფად.

რუსინები ცხოვრობენ უკრაინის ზაკარპატიის ოლქში, აღმოსავლეთ სლოვაკეთში და პოლონურ ბესკიდებში. ნაწილი რუსინებისა ცხოვრობს ქვეყნებში სადაც ისინი გადასახლდნენ საუკუნის განმავლობაში – უნგრეთი, სერბეთი (ვოევოდინაში, სადაც მათი ენა რეგიონის ერთ-ერთ ოფიციალურ ენადაა აღიარებული), რუმინეთი, მოლდოვა, ხორვატია, აშშ, კანადა, ავსტრალია, რუსეთი.
რუსეთის ფედერალური კრება

ფედერალური კრება — რუსეთის ფედერაციის ორპალატიანი პარლამენტის სახელწოდება, რომელიც რუსეთის უმაღლესი წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანოა (თანახმად კონსტიტუციის 94-ე მუხლისა).

ფედერალური კრების სტატუსი გასაზღვრულია კონსტიტუციის მე-5 თავში.

ფედერალური კრების ფუნქციები და უფლებამოსილება განაწილებულია ორ პალატაზე — სახელმწიფო დუმასა და ფედერაციის საბჭოს შორის (თანახმად კონსტიტუციის 95-ე მუხლისა).

ფედერალური კრება მუდმივმოქმედი ორგანოა (რფ კონსტიტუცია, მუხლი 99).

ორივე პალატას შეუძლია ერთობლივად შეიკრიბოს რუსეთის პრეზიდენტის, საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსასმენად, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოების მეთაურთა მოსასმენად (რფ კონსტიტუცია, მუხლი 100).
ომარ სულეიმანი

ომარ სულეიმანი (; დ. 2 ივლისი, 1936, კენა, ეგვიპტე — გ. 19 ივლისი, 2012, კლივლენდი, ოჰაიოს შტატი, აშშ) — ეგვიპტელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 2011 წლის 29 იანვარს, ქვეყანაში მიმდინარე მთავრობის საწინააღმდეგო გამოსვლების დროს. 1993 წლიდან ხელმძღვანელობს ეგვიპტის დაზვერვის სამსახურს.

მონაწილეობდა ჩრდილოეთ იემენის სამოქალაქო ომში (1962-1970), იომ-ქიფურის ომში (1973), ექვსდღიანი ომში (1967).
ლაბსყალდი

ლაბსყალდი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ცხუმარის თემი (სოფლები: ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი). მდებარეობს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1600 მ, მესტიიდან 24 კმ.

სოფლის მახლობლად მდებარეობს შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – მიქაელ მთავარანგელოზის დარბაზული ეკლესია. იგი ნაგებია ნატეხი ქვით კირისა და ქვიშის დუღაბზე. დასავლეთით ეკვრის ქვის ეგვტერი, რომელზეც საუკუნის ნახევარში ხის მეორე სართული დაუშენებიათ. აღმოსავლეთ მხარეს აქვს ერთი სარკმელი. შესასვლელი დასავლეთის მხრიდანაა. საკურთხეველი გადატიხრულია სამმალიანი ქვის კანკელით. ნაგებობა შელესილია და გადახურულია ყავრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი.
ლადრერი

ლადრერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემში (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მ, მესტიიდან 27 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.
ლალხორალი

ლალხორალი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემში (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 530 მ, მესტიიდან 72 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
ლამხერი

ლამხერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ფარის თემში (სოფლები: ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1600 მ, მესტიიდან 28 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
ლანტელი

ლანტელი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემში (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1500 მ, მესტიიდან 26 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი.
ლარილარი

ლარილარი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში (სოფლები: დევრა, ზემო მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახა, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი). მდებარეობს მდინარეების ნენსკრისა და ნაკრის წყალგამყოფი შდავლერის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთის ძირას, მდინარე ნენსკრის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 880 მ, მესტიიდან 75 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი.
ლაყვრი

ლაყვრი, ლაყვირი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ფარის თემში (სოფლები: ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1600 მ, მესტიიდან 31 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
ლაშთხვერი

ლაშთხვერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლენჯერის თემში (სოფლები: კაერი, ლაშთხვერი, ლემსია, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1380 მ, მესტიიდან 3 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 92 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობა
სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – შუა საუკუნეების მთავარანგელოზის მცირე ზომის ეკლესია (სვან. თარნგზელ). ეკლესიის შიგნითა კედლის მოხატულობა ეთმობა მთავარანგელოზის თემას. გარედან კედლების ზედა ნაწილი შელესილია და დაფარულია - საუკუნეების მოხატულობით. დასავლეთ ფასადზე ვედრების კომპოზიციაა, აღმოსავლეთ ფასადზე გამოსახულია წმინდა ევსტათეს ნადირობის სცენა, ხოლო სამხრეთისაზე – ცხენზე ამხედრებული წმინდა მეომრები. განსაკუთრებით საინტერესოა ჩრდილოეთ ფასადის მოხატულობა საერთო შინაარსის სიუჟეტზე – მოსე ხონელის რომანის „ამირან-დარეჯანიანის“ ილუსტრაციები. მოხატულობა გასდევს კედლის მთელ სიგრძეს. ცალკეულ სცენებსა და ფიგურებს ახლავს ასომთავრული წარწერები. ფერადოვან გამას ქმნის ცისფერის, რუხის, ყავისფერის, აგურისფერისა და მოოქროსფრო-ყვითელის შეხამება. საქართველოში ეს სიუჟეტი გვხვდება ჩაჟაშის (უშგულის თემი) ეკლესიის ფასადის მოხატულობაშიც ( ს.).
ლაშხრერი

ლაშხრერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემში (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მ, მესტიიდან 26 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.
ლახირი

ლახირი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში (სოფლები: არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მულხრის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1760 მ, მესტიიდან 11 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი.
ვეფხისტყაოსნის ქართული

ვეფხისტყაოსნის ქართული — ლიტერატურაში ამ სახელწოდებით მოიხსენიება ენა, რომლითაც ვეფხისტყაოსანია დაწერილი, წარმოადგენს გარდამავალ საფეხურს ძველ ქართულსა და ახალ ქართულ ენას შორის; მასში მოიპოვება როგორც ძველი, ისე ახალი ქართულისათვის დამახასიათებელი ნიშნები. ვეფხისტყაოსნის ენა განსხვავებულია როგორც წინადროული, ისე მისდროინდელი საეკლესიო მწიგნობრული ქართული ენისაგან, იგი უფრო მეტად ახლოსაა ხალხის სამეტყველო ენასთან. ამ განსხვავების გამო მას პირობითად „ვეფხისტყაოსნის ქართულსაც“ უწოდებენ. ქართველოლოგთა აღნიშვნით, ვეფხისტყაოსანი მნიშვნელოვანი დოკუმენტია საშუალი ქართულის საერო მეტყველების შესასწავლად.

ვეფხისტყაოსნის ენისათვის განსაკუთრებით დამახასიათებელია ის, რომ აქ ერთმანეთის გვერდით გვხვდება ერთი და იმავე სიტყვის როგორც ახალი, ისე ძველი ფორმები. არნოლდ ჩიქობავამ დაასაბუთა, რომ ვეფხისტყაოსანში შეინიშნება დიალექტიზმები, როგორც დასავლური (მაგალითად აქანა), ისე აღმოსავლური (მაგალითად დაღმა), თუმცა, მისივე თქმით, ეს დიალექტიზმები ავტორისეული არაა და ეს ზოგადად იმდროინდელი სალიტერატურო ენის თვისება იყო. ვეფხისტყაოსნის ქართულს, ძველი ენისაგან განსხვავებით, ახასიათებს მიდრეკილება სინტაქსური სიახლისა და სიმარტივისადმი. ამ მხრივ განსაკუთრებით აღსანიშნავია მოთხრობითი ბრუნვის ნიშნის ახალი ხმარების წესი პოემაში. მიუხედავად ამ სიახლეებისა, რუსთაველის ენა ინარჩუნებს ძველ წესებსაც, ძველი და ახალი ფორმები მის პოემაში პარალელური ფორმების სახით გვხვდება.

ვეფხისტყაოსნის ქართული მეტად თავისუფალი ენაა; ავტორი ხშირად ქმნის ახალ სიტყვებს, ნეოლოგიზმებს (მაგალითად ნაგუშინდლევი, უმისჟამისო), სახელებს კი ხშირად ზმნებად აქცევს (იირმოს, ითხოს, ეაგეთა და სხვა). რუსთაველის მიერ გამოყენებული უჩვეულო სიტყვები ზოგ შემთხვევაში გამოწვეულია ლექსის საჭიროებით, რითმისა და რიტმის უკეთ შეწყობისათვის, თუმცა ხშირად პოეტი სიტყვების უჩვეულო ფორმებს სალექსო მოთხოვნილებების ყოველგვარი აუცილებლობის გარეშეც იყენებს. ვეფხისტყაოსნის ქართულისათვის ჩვეულებრივი მოვლენაა ე. წ. დიდებულების მრავლობითობა, ანუ მხოლობითი შინაარსის სიტყვების დასმა მრავლობით რიცხვში განსაკუთრებული პატივისცემის გამოსახატავად.

როგორც მკვლევრები აღნიშნავენ, რუსთველის ენა იმდენადაა დაახლოებული ხალხის მეტყველებასთან, რომ იგი მარტივად გასაგებია და სპეციალურ განმარტებას არ საჭიროებს. თუმცა არის იშვიათი გამონაკლისებიც, როდესაც ცალკეული სიტყვებისა და გამოთქმების შინაარსი დაუდგენელია და მათ შესახებ სპეციალისტებიც ვერ თანხმდებიან.
ლახუშდი

ლახუშდი (ყოფილი ლახუშტი) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1340 მ, მესტიიდან 11 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი.
ლაჰილი (მესტიის მუნიციპალიტეტი)

ლაჰილი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1350 მ, მესტიიდან 12 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.
ლეზგარა

ლეზგარა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ცხუმარის თემი (სოფლები: ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი). მდებარეობს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1380 მ, მესტიიდან 19 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 41 ადამიანი.
სკანდინავიის საპასპორტო კავშირი

სკანდინავიის საპასპორტო კავშირი ანუ ჩრდილოეთის საპასპორტო კავშირი — სკანდინავიის ქვეყნების კავშირი, რომელიც ითვალისწინებს თავისუფალ მიმოსვლასა და ერთიან სამუშაო ბაზარს წევრ-ქვეყნების მოქალაქეთათვის. კავშირში გაწევრიანებულნი არიან დანიის (ფარერისა და გრენლანდიის კუნძულების ჩათვლით), შვედეთისა და ნორვეგიის სამეფოები, ასევე ფინეთი და ისლანდია.

კავშირის შექმნა
1954 წელს დანიის, შვედეთის, ფინეთისა და ნორვეგიის სახელმწიფოებს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება თავისუფალი სამუშაო ბაზრის შესახებ. ხოლო 1955 წლის 1. დეკემბერს ამ ხელშეკრულებას ისლანდიაც შეუერთდა. ეს ხელშეკრულება მიზნად ისახავდა უმუშევრობის შემცირებას. ამ კავშირის შექმნა კი ამარტივებდა უცხოელებისათვის შრომის კანონმდებლობასა და მიმოსვლას. გარდა ამისა, ისინი იღებდნენ გამარტივებული წესით ცხოვრების უფლებასა და სოციალურ გარანტიებს. 1981 წელს კი კავშირის წევრ-ქვეყნების მოქალაქეებს ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობის უფლებაც კი მიეცათ. დღეს კი, უცხოელთა ბიუროში რეგისტრაციაც კმარა.
ლელბაგი

ლელბაგი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1400 მ, მესტიიდან 11 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 12 ადამიანი.
ლემსია

ლემსია — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლენჯერის თემის ცენტრი (სოფლები: ლემსია, კაერი, ლაშთხვერი, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მ, მესტიიდან 3 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 139 ადამიანი.
ლეშუკვი

ლეშუკვი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1450 მ, მესტიიდან 11 კმ. სოფელში შემორჩენილია რამდენიმე კოშკი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 33 ადამიანი.
ლეწფერი

ლეწფერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში (სოფლები: დევრა, ზემო მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახა, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი). მდებარეობს კოდორის ქედის აღმოსავლეთ კალთის ძირას, მდინარე ნენსკრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მ, მესტიიდან 73 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 88 ადამიანი.
ლუხი

ლუხი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემი (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი). მდებარეობს მდინარე ნენსკრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 750 მ, მესტიიდან 66 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 43 ადამიანი.
მაგარდელი

მაგარდელი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ცხუმარის თემის ცენტრი (სოფლები: ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი). მდებარეობს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირას, მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1280 მ, მესტიიდან 18 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 60 ადამიანი.
მაზერი

მაზერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოს თემში. (სოფლები: ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი) მდებარეობს მდინარე დოლრაჭალის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1660 მ, მესტიიდან 25 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 159 ადამიანი.
მაცხვარიში

მაცხვარიში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1360 მ, მესტიიდან 9 კმ.

სოფლის მახლობლად, გორაკზე შემორჩენილია საუკუნის დასასრულის — საუკუნის დასაწყისის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ერთნავიანი ეკლესია. თავდაპირველად მას სამხრეთიდან გარშემოსავლელი ჰქონია (ამჟამად დარჩენილია მხოლოდ მცირე ნაწილი). ეკლესია შიგნით კედელკამარიანად მოხატულია. წარწერიდან ირკვევა, რომ კედლები საუკუნის დასაწყისში მოუხატავს მიქაელ მაღლაკელს. ეკლესიის გვერდით აღმართული სამრეკლო - საუკუნეებს მიეკუთვნება.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.
მაჯვდიერი

მაჯვდიერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში (სოფლები: არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში). მდებარეობს მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1680 მ, მესტიიდან 12 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
მალტური ენა

მალტური ენა (თვითდასახელება: ) — მალტის ოფიციალური ენა(ინგლისურთან ერთად). მალტურ ენას საფუძვლად დაედო არაბული ენის ერთ-ერთი დიალექტი. მიეკუთვნება სემიტურ ენებს. მალტური ერთადერთი სემიტური ენაა ევროპაში და ასევე ერთადერთი სემიტური ენაა, რომელიც ლათინურ დამწერლობას იყენებს. მალტურ ენას ოფიციალური სტატუსი აქვს ევროპის კავშირში.
ნორმა შირერი

ნორმა შირერი ( დ. 10 აგვისტო, 1902 — გ. 12 ივნისი, 1983) — კანადელ-ამერიკელი მსახიობი. ის იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მსახიობი 1920-იანი წლების შუა ხანებიდან მისი 1942 წელს კინოდან წასვლამდე. თავისი 1930 წლის ფილმ „განქორწინებულის“ შემდეგ იგი სექსუალურად თავისუფალი ქალების როლებს თამაშობდა თანამედროვე კომედიებსა და დრამებში, ისევე როგორც სხვადასხვა ისტორიულ და პერიოდულ ფილმებში.

-ის სხვა ვარსკვლავებისაგან განსხვავებით, შირერის პოპულარობა კინოდან წასვლის შემდეგ მალევე დაეცა. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ის ფართოდაა აღიარებული ერთი მხრივ, დიდებული როლებისათვის ფილმებში „ქალები“, „მარი ანტუანეტი“, „რომეო და ჯულიეტა“ და მეორე მხრივ, როგორც დავიწყებული ვარსკვლავი.

ფილმოგრაფია
ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა

ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა — ერთწლიანი ისტორიის მქონე რესპუბლიკა სამხრეთ ამერიკაში, რომელმაც იარსება სულ ერთი წელი (1820-1821). მოიცავდა 166,980 კმ²-ს და მდებარეობდა თანამედროვე არგენტინის პროვინციების — ენტრე-რიოსისა და კორიენტესის ტერიტორიებზე. შეიქმნა 1820 წელს გენერალ ფრანსისკო რამირესის მიერ. არსებობა შეწყვიტა რამირესის მკვლელობის შემდეგ,1821 წლის 10 ივლისს.