iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯეიმზ III (შოტლანდია)

ჯეიმზ (; დ. 10 ივლისი, 1451, სტირლინგის სასახლე — გ. 11 ივნისი, 1488, სოჩიბერნი) — შოტლანდიის მეფე სტიუარტების დინასტიიდან. მეფობდა 1460-1488 წლებში.

ჯეიმზ -ის დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია. ვარაუდობენ, რომ ის დაიბადა 1452 წლის მაისში, ან 1451 წლის 20 ივლისს. პრინცი ჯეიმზი 9 წლის იყო, როცა მისი მამა, ჯეიმზ გარდაიცვალა და ტახტი მას ერგო. გამომდინარე იქიდან, რომ ჯეიმზი არასრულწლოვანი იყო, მისი რეგენტი დედამისი გახდა. 1463 წელს დედამისი გარდაიცვალა და რეგენტი ჯეიმზ კენედი გახდა. 1469 წელს ჯეიმზმა უკვე ხელში აიღო ძალაუფლება.

ძალაუფლების ხელში აღების შემდეგ, ახალგაზრდა მეფემ მარგარეტ დანიელზე იქორწინა. მათ ამ ქორწინებიდან სამი ვაჟი ჰყავდათ - ჯეიმზი, (რომელიც მომავალში მეფე გახდა), როსის ჰერცოგი ჯეიმზი და მარის ერლი ჯონი.

ჯეიმზ რენესანსის ეპოქის პირველი მეფე იყო და მისი რეპუტაციაც ძალიან მაღალი იყო. მას სურდა, რომ გაეფართოვებინა შოტლანდიის საზღვრები და ინგლისთან ომი წამოიწყო, დაეკავებინა ინგლისის რამდენიმე ქალაქი, თუმცა უშედეგოდ. 1474 წელს, ამ ორ ქვეყანას შორის ალიანსი დაიდო და მშვიდობა დამყარდა.

ჯეიმზ 1489 წელს სოჩიბერნის ბრძოლაში გარდაიცვალა. მის შემდეგ ტახტზე მისი ახალგაზრდა ვაჟი, ჯეიმზ ავიდა, რომელსაც მომავალში ანალოგიური ბედი ეწია და ფოლდენის ბრძოლაში გარდაიცვალა.
არტაშეს ქალანთარიანი

არტაშეს ქალანთარიანი (, დ. 16 სექტემბერი, 1931, ერევანი — გ. 23 თებერვალი, 1991 , ერევანი) — სომეხი მწერალი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი და დრამატურგი.

ბიოგრაფია
არტაშეს ქალანთარიანი დაიბადა 1931 წლის 16 სექტემბერს, ერევანში. მან დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1970-1982 წლებში, იგი მუშაობდა სომხეთის ტელევიზიაში.

იგი ავტორია 15 წიგნის , მრავალი სატირული სტატიისა და ფელეტონების, რომ;ლებიც ნათარგმნია ქართულ, ბულგარულ და რუსულ ენებზე. 1969 წელს, მისი ნოველა „მარათონი“ რამდენიმე საათში გაიყიდა.

პირადი ცხოვრება
იგი ქორწინებაში იყო ჯულიეტა ქალანთარიანთან და ჰყავდა ოთხი შვილი.

გარდაცვალება
არტაშეს ქალანთარიანი გარდაიცვალა 1991 წლის 23 თებერვალს. დაკრძალულია ერევნის პანთეონში.
ვაჰან ტერიანი

ვაჰან ტერიანი (, დ. 9 თებერვალი [ ძვ. სტ. 28 იანვარი], 1885 — გ. 7 იანვარი, 1920) — სომეხი მწერალი, ლირიკოსი და სახალხო აქტივისტი.

ბიოგრაფია
ვაჰან ტერიანი დაიბადა ჯავახეთის რეგიონის სოფელ განძანში. სკოლა თბილისში დაამთავრა, შემდეგ კი სწავლობდა მოსკოვის ლაზარიანის კოლეჯში, სადაც წარმოაჩინა სიმბოლიზმი და შეუერთდა რუს სოციალურ დემოკრატებს. იგი საკუთარი პოლიტიკური ქმედების გმო სამეფო პოლიციამ დააპატიმრა. იგი თვალსაჩინოდაა ცნობილი თავისი პოემებით, რომლებიც შემოდგომასა და სიყვარულს ეძღვნება. მისი პოემების პირველი წიგნი გამოქვეყნდა 1908 წელს, რომელმაც მას მოულოდნელი სენსაცია მოუტანა, ოვანეს თუმანიანმა მას თავისი ასაკის ყველაზე ორიგინალური ლირიკული პოეტი უწოდა. მას შემდეგ გამოაქვეყნა: „ ღამის ხსოვნა“, „ ოქროს ლეგენდა“, „ დაბრუნება“ „ ოქროს რგოლი “ და „ ნაირის მიწა “. მისი პოემები დასურათებულია წვიმის, ნისლის, ჩრდილების, მწუხარების სიმბოლოების, უიმედობის და განსაკუთრებით სიმშვიდის სურათები. 1913 წელს, სანქტ-პეტერბურგის გამო, დატოვა მოსკოვის უნივერსიტეტი. გარდაიცვალა ორენბურგში ტუპერკულოზის გამო, 35-ე დაბადების დღემდე ცოტა ხნით ადრე.

გარდაიცვალა 1920 წლის 7 იანვარს, დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში.
გურგენ ბორიანი

გურგენ ბორიანი (, დ. 20 ივნისი, 1915, შუშა, რუსეთის იმპერია — გ. 15 აპრილი, 1971, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი პოეტი და დრამატურგი.

მწერლის კარიერა გურგენ ბორიანმა 1930 წელს დაიწყო, ხოლო 1937 წელს, მან თავისი პოემების პირველი კოლექცია გამოაქვეყნა. იგი ავტორია პოემათა კოლექციების: „გზა ზღვისკენ“ (1940) „შერჩეული ნამუშევრები“, (1953), „პოემები“ (1954),პოეზია ბავშვებისთვის – „კი და არა“ (1955), „იგივე სახურავის ქვეშ“ (1957), „სახლი გზებზე“.

ფილმი „საროიანის ძმები“ დაფუძნებულია ბორიანის ერთ-ერთ ცნობილ პიესაზე.
კოკურიკოს ბორცვიდან (ფილმი)

— 2011 წლის იაპონური ანიმე, გამოშვებული -ს მიერ. მისი რეჟისორია გორო მიაძაკი. ფილმი ეფუძნება ამავე სახელწოდების მანგას.

მოქმედება მიმდინარეობს 1963 წელს, იოკოჰამაში. უმი მაცუძაკი სკოლის მოსწავლე გოგონაა. იგი გაიცნობს სუნ კაძამას, სკოლის გაზეთის ერთ-ერთ რედაქტორს. ერთად ბავშვები გადაწყვიტავენ, მოაწესრიგონ სკოლის ძველი კლუბი. თუმცა, მათ ეწინააღმდეგება ტოკუმარუ, ბიზნესმენი, რომელიც სკოლის ადგილზე სხვა შენობის აშენებას აპირებს.
ჯიჯლაყასებრნი

ჯიჯლაყასებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, იშვიათად ბუჩქები ან ნახევრად ბუჩქებია.

ოჯახი აერთიანებს 65-მდე გვარის 900-მდე სახეობას, რომლებიც ძირითადად გავრცელებული არიან ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ოლქებში.

საქართველოში გვხვდება მხოლოდ ერთი გვარი — ჯიჯლაყა. ამ ოჯახის წარმომადგენლები უფრო ხშირად სარეველა მცენარეებია. ზოგიერთი სახეიობა კულტივირებულია როგორც სამკურნალო და საკვები მცენარე.
პიზის კოშკი

პიზის დახრილი კოშკი — სამრეკლო კოშკი, პიზის ეკლესიის ანსამბლის ნაწილი. საკმაოდ ცნობილია მსოფლიოს მასშტაბით შემთხვევითი დახრილობის გამო. კოშკის დახრა პრაქტიკულად დაიწყო მშენებლობის დასრულებისთანავე. დახრის პროცესი დასრულდა 2008 წელს.

კოშკს გააჩნია 294 საფეხური. კოშკის სიმაღლე ყველაზე დაბალ მხარეს შეადგენს 55,86, ხოლო ყველაზე მაღალ მხარეს 56,7 მეტრს. შენობის მასაა 14 453 ტონა, ხოლო დახრილობა შეადგენს 3,54°-ს.

კოშკის არქიტექტურამ უდიდესი გავლენა მოახდინა - საუკუნეების იტალიის მონუმენტურ არქიტექტურაზე. 1987 წელს იუნესკომ პიაცა-დეი-მირაკოლი, მოედანი, რომელზეც მდებარეობს კოშკი, შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

პროექტის ავტორია ბონინო პიზანო. კოშკის მშენებლობა იყოფა ორ ნაწილად. იწყება 1173 წლის 9 აგვისტოს და ორი დიდი შესვენების ჩათვლით გრძელდება თითქმის 200 წელი. დასრულდა 1360 წელს. კოშკი აშენებულია თეთრი მარმარილოს ქვით. პირველი სართული თაღოვანია, ხოლო დანარჩენი სართულები გარშემორტყმულია გალერეებით.

გალერეა
მოსკოვის რაიონი (ყირგიზეთი)

მოსკოვის რაიონი — რაიონი ყირგიზეთში. შედის ჩუის ოლქის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ბელოვოდსკოიე.

რაიონის ფართობი 3028კმ²-ს შეადგენს.

ისტორია
1961 წლამდე, მოსკოვის რაიონს სტალინის რაიონი ეწოდებოდა.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით, ეროვნული შემადგენლობა რაიიონში შემდეგნაირი იყო:
ბელა ლუგოში

ბელა ფერენც დეჟო ბლაშკო ცნობილი როგორც ბელა ლუგოში (დ. 20 ოქტომბერი, 1882 — გ. 16 აგვისტო, 1956) — უნგრელ-ამერიკელი მსახიობი. ცნობილი გახდა ფილმით „დრაკულა“ (1931) და ნათამაშები აქვს საშინელებათა ჟანრის სხვა ცნობილ ფილმებში.

სანამ პირველ ფილმში 1917 წელს ითამაშებდა, მშობლიურ უნგრეთში სცენაზე პატარა როლებს ასრულებდა, მაგრამ უნგრეთის კომუნისტური გადატრიალების შემდეგ, 1919 წელს დატოვა. ვაიმარის რესპუბლიკაში რამდენიმე როლი შეასრულა, სანამ აშშ-ში გადასახლდებოდა.

1927 წელს დაამტკიცეს დრაკულას როლზე, ფილმში, რომელსაც ბრემ სტოკერის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით იღებდნენ. მან აგრეთვე -ის 1931 წლის „დრაკულაში“ ითამაშა. 1930-იან წლებში იგი საშინელებათა ჟანრის ფილმების მთავარი ფიგურა გახდა, თუმცა, თავისი აღმოსავლურ ევროპული წარმომავლობის გამო, უნგრული აქცენტი მთელი ცხოვრება გაჰყვა, რის გამოსწორებასაც ამაოდ ცდილობდა.

ლუგოში კინოში ხშირად ჩნდებოდა ბორის კარლოვის გვერდით, რომელსაც შეეძლო, ბელასთვის თავისი კავშირებით უფრო მეტი პოპულარობა მოეპოვებინა. თუმცა, ლუგოშის მხოლოდ მეორეხარისხოვან როლებს აძლევდნენ. მთავარი როლები შეასრულა მხოლოდ ფილმებში „შავი კატა“, „ყორანი“ და „ფრანკენშტეინის შვილი“.

ამ პერიოდში ლუგოში რეგულარულ სამედიცინო გამოკვლებებს იტარებდა, იმის გამო რომ დამოკიდებულიყო იყო მორფინსა და მეტადონზე. ნარკოტიკებზე დამოკიდებულება შენიშნეს პროდიუსერებმა, ამიტომ მსახიობის იმიჯი შეირყა და იგი უფრო დაბალბიუჯეტიან ფილმებში გადაიყვანეს, როგორიც იყო ედ ვუდის ნამუშევრები - ასეთებს შორის აღსანიშნავია „პლანი 9 ღია კოსმოსიდან“.

ოჯახი
ლუგოში ხუთჯერ იყო დაქორწინებული და ჰყავდა ერთი შვილი, ბელა ჯორჯ ლუგოში. მსახიობი იყო კინომსახიობთა გილდიის წევრი.
ვუდუისტი (ფილმი)

ვუდუისტი — 1944 წლის საშინელებათა ჟანრის ფილმი, გადაღებული უილიამ ბოდაინის სცენარის მიხედვით. ფილმში თამაშობენ ბელა ლუგოში, ჯონ კერადაინი და ჯორჯ ზუკო.

სიუჟეტი
ნიკოლასი (ჯორჯ ზუკო) ავტოგასამართი სადგურის მფლობელია. სინამდვილეში კი იგი ასეთი გზით დოქტორ რიჩარდ მარლოუს (ბელა ლუგოში) ეხმარება ახალგაზრდა ქალბატონების დაჭერაში, რომელთა რაობას უკანასკნელი თავის გარდაცვლილ მეუღლეს უნერგავს. ერთ-ერთი თანაშემწე აგრეთვე არის ტობი (ჯონ კერადაინი), რომელიც ზომბირებულ ქალებს პატრონობს და ვუდუისტური ცერემონიების დროს ბონგოებზე უკრავს.

როლებში
ბელა ლუგოში - დოქტორი რიჩარდ მარლოუ
ჯონ კერადაინი - ტობი
ჯორჯ ზუკო - ნიკოლასი
ვანდა მაკ-კეი - ბეტი ბენტონი
ლუიზ კარი - სტელა სანდერსი
ტოდ ენდრიუზი - რალფ დოუსონი
ელენ ჰოლი - მისის ეველინ მარლოუ
ტერი უოკერი - ალისია
მერი კურიე - მისის ბენტონი
კლერ ჯეიმზი -    ზომბი
ჰენრი ჰოლი - შერიფი
დენ უაიტი - შერიფის თანაშემწე ელმერი
პეტ მაკ-კი -  გრეგო
მისი გოტი - მერი, დარაჯი

წარმოება
ფილმის გადაღება დაიწყო 1943 წლის 16 ოქტომბერს და დასრულდა შვიდ დღეში. ფილმის თავდაპირველი სახელწოდება იყო „ვეფხვ-კაცი“, თუმცა მოგვიანებით სახელწოდება შეიცვალა.
ეგილ სკალაგრიმსონი

ეგილ სკალაგრიმსონი (; დაახლოებით დ. 910 — გ. 995) — ვიკინგი პოეტი, მეომარი და მიწათმოქმედი. მთავარი მოქმედი გმირი და პროტაგონისტი ისლანდიური ნაწარმოებისა „ეგილის საგა". მიჩნეულია ერთ-ერთ უდიდეს სკანდინავიელ პოეტად. დაიბადა ისლანდიაში სკალა-გრიმრ კველდულფსონის და ბერა ინგვარსდოტირის ოჯახში. მამამისი მტრობდა და იბრძოდა მეფე ჰარალდ -ის წინააღმდეგ. ეგილი ასევე იყო რუნების მეცნიერი. ჰყავდა 5 შვილი ასგერორ ბიორნსდოტირისგან. გარდაიცვალა ისლანდიის გაქრისტიანების თარიღამდე.
იოჰანა გუდრუნ იონსდოტირი

იოჰანა გუდრუნ იონსდოტირი ცნობილი როგორც იოჰანა (დ. 16 ოქტომბერი, 1990) — ისლანდიელი მომღერალი. წარმოადგენდა ისლანდიას 2009 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, სადაც დაიკავა მეორე ადგილი. დაიბადა დანიაში, ქალაქ კოპენჰაგენში, ხოლო გაიზარდა ისლანდიაში, ქალაქ ჰაბნარფიორდურში. გამოშვებული აქვს სამი მუსიკალური ალბომი.
აქ-თალაის რაიონი

აქ-თალაის რაიონი — ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ბაეტოვო.

გეოგრაფია
აქ-თალაის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 7 266 კმ². აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ნარინის რაიონი, ჩრდილოეთიდან — ჟუმგალის რაიონი, სამხრეთიდან — ათ-ბაშის რაიონი, ხოლო დასავლეთით — ჯალალაბდისა და ოშის ოლქები.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 30 643 ადამიანი. აქედან ყირგიზები მოსახლეობის უმრავლესობას ანუ 99,9 %-ს შეადგენენ.
ათ-ბაშის რაიონი

ათ-ბაშის რაიონი  — ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ათ-ბაში.

გეოგრაფია
ათ-ბაშის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის სამხრეთ ნაწილში. მისი ფართობია 19 000 კმ². დასავლეთიდან ესაზღვრება ოშის ოლქი, აღმოსავლეთით — ისიქ-ქოლის ოლქი, ხოლო სამხრეთით — ჩინეთი.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 49 238 ადამიანი. აქედან ყირგიზები შეადგენენ 48 690 კაცს ანუ მოსახლეობის 98,9 %, უზბეკები — 256 კაცი (0,5 %), უიღურები — 133 კაცი ანუ 0,3 %.
სპურიუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსი

სპურიუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსი (ლათ. ) — ნახევრად ლეგენდარული პიროვნება ადრეული რომის ისტორიიდან. სპურიუსი რომის რესპუბლიკის პირველი სუფექტ-კონსული იყო. მისი ქალიშვილი ლუკრეცია რომის სამეფოს უკანასკნელი მეფის ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსის ვაჟმა სექსტუს ტარკვინიუსმა გააუპატიურა. რის შემდეგაც ლუკრეციამ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. სწორედ ეს მოვლენა გახდა აჯანყების მიზეზი, რომელიც საბოლოოდ რომის მეფის ტარკვინიუს ამაყის ჩამოგდებით და რომის სამეფოს რესპუბლიკად გარდაქმნით დასრულდა. არსებობს მოსაზრება, რომ სპურიუს ლუკრეციუსი ლივიუსისა და პლუტარქეს მიერ შექმნილი მითური პიროვნება იყო, შესაბამისად მითური იყო მისი მიღწევებიც.

კონსულ-სუფექტი
კოლატინუსის გამგზავრების შემდეგ, პუბლიკოლა მის შემცვლელად იქნა არჩეული. მისი არჩევიდან მცირე ხნის შემდეგ, პუბლიკოლას თანაკონსული ლუციუს იუნიუს ბრუტუსი ძვ. წ. 509 წელს არსიის ტყის ბრძოლაში დაიღუპა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, იმავე წელს სპურიუსი კონსულ-სუფექტად იქნა არჩეული. თუმცა თანამდებობაზე დანიშვნიდან რამდენიმე დღის შემდეგ სპურიუს ლუკრეციუსი ასაკის გამო გარდაიცვალა. მისი მმართველობა მარკუს ჰორაციუს პულვილიუსმა განაგრძო.
მარკუს ჰორაციუს პულვილუსი

მარკუს ჰორაციუს პულვილუსი (ლათ. ) — რომაელი პოლიტიკოსი, რომელიც მოღვაწეობდა რომში მონარქიის დამხობისა და რესპუბლიკად გარდაქმნის პერიოდში. მარკუსი ჰორაციუსების საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო. ორჯერ აირჩიეს რომის კონსულის თანამდებობაზე. ძვ. წ. 509 წელს, როდესაც სპურიუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსის გარდაიცვალა მარკუსი კონსულ-სუფექტად აირჩიეს, მისი თანაკონსული პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლა იყო. ძვ. წ. 507 წელს კი იგი მეორედ იქნა არჩეული, თუმცა ამჯერად უკვე კონსულად, მისი თანაკონსული კვლავ პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლა იყო.

ბიოგრაფია
ბერძენი ისტორიკოსი დიონისე ჰალიკარნასელი მარკუს აღწერს, როგორ მრავალი ჯილდოს მქონე რევოლუციონერს, რომელიც რომის უკანასკნელი მეფის ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსის წინააღმდეგ წამოწყებული აჯანყების ერთ-ერთი მონაწილე იყო. თუმცა აღსანიშნავია, რომ რომაელი ისტორიკოსის ტიტუს ლივიუსის მიერ აღწერილ რომაულ რევოლუციაში მისი წვლილი ნახსენები არ არის.

მარკუს ჰორაციუსი რომის კონსულად ძვ. წ. 509 წელს, რომის რესპუბლიკის არსებობის პირველივე წელს აირჩიეს, მან სპურიუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსის ჩაანაცვლა, რომელიც ასაკის გამო თანამდებობაზე დანიშვნიდან რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა. თანამდებობაზე ყოფნისას მისი კოლეგა (თანაკონსული) პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლა იყო. მასთან ერთად მსახურობზე კონსულის თანამდებობაზე ძვ. წ. 507 წელსაც, როდესაც მარკუსი მეორედ აირჩიეს რომის კონსულად.

ზოგიერთი წყაროს თანახმად მარკუს ჰორაციუსი და პონტოფექს მაქსიმუსი ერთი და იგივე პიროვნება იყო.
ტიტუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსი

ტიტუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსი — რომაელი პოლიტიკოსი და სამხედრო ლიდერი, რომელიც მოღვაწეობდა რომის რესპუბლიკის დაარსების პერიოდში. იგი ორჯერ აირჩიეს რომის კონსულის თანამდებობაზე, პირველად ძვ. წ. 508 წელს, მეორედ კი ძვ. წ. 504 წელს. თანამდებობაზე მოღვაწეობისას მისი თანაკონსული პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლა იყო (როგორც ძვ. წ. 508, ისე ძვ. წ. 504 წელს). ტიტუსი სამხედრო ლიდერიც იყო, რომელმაც ლარს პორსენა დაამარცხა. რომაელი ისტორიკოსის ლივიუსის თანახმად ტიტუსი პუბლიკოლასთან ერთად რომაულ არმიას მეთაურობდა ძვ. წ. 504 წელს საბინების წინააღმდეგ. მოპოვებული გამარჯვების შემდეგ ორივე კონსული ტრიუმფით დააჯილდოვეს.
ნარინის რაიონი

ნარინის რაიონი — ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნარინი, რომელიც რაიონის შემადგენლობაში არ შედის. 1962-2004 წლებში ეწოდებოდა ტიან-შანის რაიონი.

გეოგრაფია
ნარინის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 4 055 კმ². აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ისიქ-ქოლის ოლქი.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 44 080 ადამიანი. აქედან ყირგიზები მოსახლეობის უმრავლესობას ანუ 99,8 %-ს შეადგენენ.
სპურიუს ლარციუს ფლავიუსი

სპურიუს ლარციუს ფლავიუსი ან რუფუსი (ლათ. ) — რომაელი პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე. დანამდვილებით უცნობია სპურიუსის გვარი, არსებობს ორი ვერსია ფლავიუსი და რუფუსი. რომის რესპუბლიკის ადრეულ ისტორიაში სპურიუსი ერთ-ერთ წამყვან პიროვნებად ითვლება. იგი ორჯერ აირჩიეს რესპუბლიკის კონსულად. პირველად ძვ. წ. 506 წელს, ამ პერიოდში მისი თანაკონსული აკვილინუსი იყო. მეორედ კი ძვ. წ. 490 წელს, მისი თანაკონსული კი კვინტუს სულპიციუს კამერინუს კორნუტუსი იყო. თუმცა სპურიუსი ყველაზე პოპულარული ძვ. წ. 508 წელს გახდა, როდესაც კლუსიუმის მეფის ლარს პორსენისა და მისი არმიის წინააღმდეგ ბრძოლაში სპურიუსმა, თანაკონსულმა ტიტუს ჰერმინიუს აკვილინუსმა და პუბლიუს ჰორაციუს კოკლესმა ხიმინჯებიანი ხიდის დაცვა შეძლეს..
მარკუს ვალერიუს ვოლუსუსი

მარკუს ვალერიუს ვოლუსუსი (ლათ. ) — რომაელი პოლიტიკოსი. ძვ. წ. 505 წელს მარკუსი რომის რესპუბლიკის კონსულად აირჩიეს, მისი თანაკონსული იყო პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი. მარკუსი ვოლუსუს ვალერიუსის შვილი, ასევე მანიუს ვალერიუს მაქსიმუსის (დიქტატორი ძვ. წ. 494 წელს) და პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლას (კონსული ძვ. წ. 509, ძვ. წ. 508, ძვ. წ. 507 და ძვ. წ. 504 წლებში) ძმა იყო. მისი კონსულობის პერიოდში ძვ. წ. 505 წელს საბინებსა და რომაელს შორის ურთიერთობა დაიძაბა, რაც საომარ მოქმედებაში გადაიზარდა. თუმცა მარკუსმა წარმატებულად იბრძოლა საბინების წინააღმდეგ და გამარჯვებაც მოიპოვა, მოგვიანებით ის და მისი თანაკონსული პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი ტრიუმფით დააჯილდოვეს.

ძვ. წ. 496 წელს რომაელები და ლათინები ერთმანეთს რეგილუსის ტბის ბრძოლაში დაუპირისპირდნენ, ბრძოლაში ლათინების მხარეს იბრძოდა რომის უკანასკნელი მეფე ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსი და მისი ვაჟი ტიტუს ტარკვინიუსი. ბრძოლისას მარკუს ვალერიუსმა ტიტუს ტარკვინიუსის მოკვლა გადაწყვიტა, თუმცა ტიტუსის ერთ-ერთმა ჯარისკაცმა მარკუსს დაასწრო და მოკლა. მარკუსის ვაჟი ლუციუს ვალერიუს პოტიტუსი ძვ. წ. 483 და ძვ. წ. 470 წლებში რომის კონსულის თანამდებობაზე მოღვაწეობდა.
პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი

პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი (ლათ. ) — რომაელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, რომელიც ორჯერ აირჩიეს რომის რესპუბლიკის კონსულის თანამდებობაზე. პუბლიუსი პირველად კონსულის თანამდებობაზე ძვ. წ. 505 წელს აირჩიეს, მოღვაწეობდა თანაკონსულ მარკუს ვალერიუს ვოლუსუსთან ერთად. ამ პერიოდში საბინებსა და რომაელებს შორის საომარი მოქმედებები დაიწყო. თუმცა პუბლიუსმა და მისმა თანაკონსულმა მარკუს ვალერიუსმა წარმატებულად იბრძოლეს საბინების წინააღმდეგ და გამარჯვებაც მოიპოვეს, მოგვიანებით ორივე მათგანი ტრიუმფით დააჯილდოვეს. მეორედ პუბლიუსი ძვ. წ. 503 წელს აირჩიეს კონსულად, ამ დროს მისი თანაკონსული აგრიპა მენენიუს ლანატუსი იყო. ტიტუს ლივიუსის ჩანაწერების მიხედვით იმავე წელს რომის კოლონიური ლათინური ქალაქები პომეცია და კორა აჯანყდნენ, თუმცა პუბლიუს პოსტუმიუსმა ლათინების აჯანყება ჩაახშო. ამ გამარჯვებით პუბლიუსი მეორედ დააჯილდოვეს ტრიუმფით.
დები

დები — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში „დუბლინელები“.

მთავარი გმირები
ბიჭი (მთხრობელი)
ჯეიმზ ფლინი, ყოფილი მღვდელი
ელიზა ფლინი, ჯეიმზ ფლინის და
ნანე ფლინი, ჯეიმზ ფლინის და
მოხუცი კოტერი
ბიჭის დეიდა
ბიჭის ბიძა

ნოველა
ნოველა დებში ასახულია ბიჭის, რომლის სახელიც უცნობია და ყოფილი, დაუძლურებული მღვდლის ურთიერთობა. მღვდლის ვალდებულებებისგან გათავისუფლებული ფლინი ბიჭის მენტორობას შეუდგა და ესაუბრელობდა მას სასულიერო პირების მოვალეობებზე და ვალდებულებებზე, კათოლიკურ ეკლესიაში. ნოველის დასაწყისში ბიჭი აცნობიერებს მამა ფლინის ავადმყოფობას და მოსალოდნელ სიკვდილს. ბიჭი მოხიბლულია სიმღერების, სიმბოლოების და მათი მნიშვნელობების თარგმნით და განმარტებით. მოგვიანებით, მაშინ როდესაც ბიჭი ვახშმობს ბიძას, დეიდასა და მოხუც კოპერს შორის გამართული საუბრიდან იგებს მღვდლის გარდაცვალების ამბავს. საუბრის თემა კი ბიჭის და მღვდლის ურთიერთობას შეეხებოდა. მთელი ღამე ბიჭი მღვდელზე ფიქრობდა და ოცნებონდა სადმე მისტიკურ მიწაზე გაქცეულიყო. მეორე დილით განცხადებით შეიტყო მღვდლის გარდაცვალების ამბავი. იმ ღამით ის და დეიდამისი მგლოვიარეებთან წავიდნენ. დეიდამ და გარდაცვლილი მღვდლის დამ ელიზამ საუბარი დაიწყეს, ელიზა უამბობდა დეიდას რომ მამა ფლინი თასის გატეხვის შემდეგ თავს სულიერად ცუდად გრძნობდა.

თემა
ბიჭი,როგორც ნოველიდან ჩანს, მოხიბლულია მამა ფლინით, ეთაყვანება მას და ძალიან განიცდის რომ ვერ შეძლო მოენახულებინა ის, სიცოცხლის ბოლო დღეს. საინტერესო და დამაბნეველია თავად ნოველის სათაური. ნოველა მთლიანად აგებულია ყმაწვილის და გარდაცვლილი მღვდლის ურთიერთობაზე. მღვდლის დები, ელიზა და ნანე, კი მეორეხარისხოვანი გმირები არიან. ჯოისის განზრახვა ნოველის დასათაურებასთან დაკავშირებით უცნობია, თუმცა გავრცელებული მოსაზრების მიხედვით სათაური მომდინარეობს იმ ფაქტიდან რომ ბიჭის შემდეგ მამა ფლინის დები, ერთადერთნი არიან, რომლებიც ნამდვილად იცნობენ მამა ფლინს და ესმით მისი, დუბლინში მთელი მისი მოღვაწეობის მანძილზე.
რეჯეფ ფექერი

}
| გარდაცვალების ადგილი= სტამბოლი თურქეთი
| მოქალაქეობა =
მეჰმედ რეჯეფ ფექერი (დ. 5 თებერვალი, 1889, სტამბოლი — გ. 1 აპრილი, 1950, სტამბოლი) — თურქი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ლეზგი წარმოშობის.
1931-1936 წელს გახდა თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტიის გენერალური მდივანი, ამრიგად გახდა „მესამე ადამიანი სახელმწიფოში“ ქემალის და ინენიუს შემდეგ. 1946 წლის 7 აგვისტოდან 1947 წლის 10 სექტემბრამდე იყო თურქეთის პრემიერ-მინისტრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1889 წლის 5 თებერვალს სტამბოლში ლეზგურ ოჯახში. 1907 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია,ლეიტენანტის წოდებით. მონაწილეობდა იტალო-თურქულ და მეორე ბალკანეთის ომში. პირველ მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა რუმელიაში და კავკასიის ფრონტზე. 1919 წელს დაამთავრა გენერალური შტაბის სამხედრო კოლეჯი. 1919 წლის მეორე ნახევარში მსახურობდა ისტორიის მასწავლებლის დამხმარედ სამხედრო აკადემიაში. თურქეთის დამოუკიდებლობისათვის ომის მონაწილე,ომის დამთავრების შემდეგ მიიღო მაიორის წოდება.

1920 წლის 23 აპრილს გახდა თურქეთის პარლამენტის გენერალური მდივანი. 1923 წლის 12 ივლისს ხელახლა არჩეულ იქნა პარლამენტის წევრად ქუთაჰიადან .

1924 წლის 6 მარტიდან 22 ნოემბრის ჩათვლით იყო ფინანსთა მინისტრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი, 1926 წლის 4 მარტს ფექერი დაინიშნა ეროვნული თავდაცვის მინისტრად და 1927 წელს საზოგადო საქმეთა მინისტრად.

რეჯეფ ფექერის ინიციატივით შეიტანეს «რევოლუციის ისტორია» სკოლის სასწავლო პროგრამაში. ის ასწავლიდა ამ თემაზე ანკარის და სტამბოლის უნივერსიტეტებში,ასევე სამხედრო აკადემიებში და დაწერა ამაზე წიგნი. 1946 წლის 7 აგვისტოს რეჯეფ ფექერი გახდა პირველი პრემიერ-მინისტრი მრავალპარტიული სისტემის პერიოდში. ის დარჩე ამ პოსტზე 1947 წლის 7 სექტემბრამდე. 1948 წელს ის წავიდა ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრებიდან.
რეჯეფ ფექერი გარდაიცვალა 1950 წლის 2 აპრილს და დაკრძალეს -სასაფლაოზე სტამბოლში.

ციტატები
ლიბერალიზმი — ეს არის სამშობლოს ღალატი. (1935) (ორიგინალში: , )
ჯეიმზ II (შოტლანდია)

ჯეიმზ (; დ. 16 ოქტომბერი, 1430, ედინბურგი — გ. 3 აგვისტო, 1460, როქსბურგის სასახლე) — შოტლანდიის მეფე სტიუარტების დინაასტიიდან. მეფობდა 1437-1460 წლებში, ჯეიმზ -ისა და ჯოან ბოფორის შვილი.

ჯეიმზ დაიბადა 1430 წელს. მას ჰყავდა ტყუპისცალი ალექსანდერი. ტახტის ორი მემკვიდრის ყოლას შესაძლოა, ქვეყანაში არეულობა გამოეწვია, მაგრამ ალექსანდერი მალევე გარდაიცვალა და პრინცი ჯეიმზი როთსეის ჰერცოგი და მამის ტახტის ერთადერთი მემკვიდრე გახდა.

ჯეიმზ 1437 წელს გარდაიცვალა და ტახტი 7 წლის ჯეიმზმა დაიკავა. ჯეიმზი არასრულწოვანი იყო, აქედან გამომდინარე, პარლამენტმა გადაწყვიტა, რომ ის მხოლოდ ფორმალურად იქნებოდა შოტლანდიის მეფე და მხოლოდ მაშინ აიღებდა ძალაუფლების ხელში, როდესაც თვრამეტი წელი შეუსრულდებოდა. ჯეიმზი კი დედასთან და დებთან ერთად დუნბარის სასახლეში ცხოვრობდა 1439 წლამდე.

1449 წელს მეფე სრულწლოვანი გახდა და ძალაუფლება ხელში აიღო. ის ამავე წელს დაქორწინდა მარი გელდერელზე, რომელთანაც შვიდი შვილი შეეძინა.

ჯეიმზ ხელს უწყობდა შოტლანდიაში სასწავლებლების დაარსებას. მისი მმართველობის პერიოდში საფუძველი ჩაეყარა გლაზგოს სასწავლებელს. ჯეიმზ უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა როქსბურგის სასახლის ალყის დროს, 1460 წლის 3 აგვისტოს, როდესაც ცდილობდა გაესროლა ქვემეხი, ის კი აფეთქდა და შეიწირა 29 წლის მეფის სიცოცხლე. მისი გარდაცვალების შემდეგ, შოტლანდიაში ჯეიმზ გამეფდა.
ქოჩქორის რაიონი

ქოჩქორის რაიონი — ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ქოჩქორი.

გეოგრაფია
ქოჩქორის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ჩუის, ხოლო დასავლეთიდან — ისიქ-ქოლის ოლქი.

მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობდა 58 267 ადამიანი, რომელთაგან ყირგიზი იყო 57 582 (98,8 %), დუნგანები — 299 (0,5 %), უზბეკები — 146 (0,3 %) .
პავლე ჭავჭავაძე

პავლე ჭავჭავაძე ( პოლ ჭავჭავაძე; დ. 27 ივნისი, 1899, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 12 ივლისი, 1971, უელფლიტი, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ქართული წარმომავლობის ამერიკელი მწერალი. იყო ნიუ-იორკის ქართული სათვისტომოს დაარსების ერთ-ერთი მონაწილე.

ბიოგრაფია
პავლე ჭავჭავაძის მამა ალექსანდრე ჭავჭავაძე იყო რუსეთისა და საქართველოს არმიების გენერალ-მაიორი, ხოლო დედა დედოფლის ფრეილინა მარია პავლეს ასული როძიანკო. ალექსანდრე ჭავჭავაძე და მარია როძიანკო 1897 წელს პეტერბურგში დაქორწინდნენ და 1899 წლის 27 ივნისს იქვე შეეძინათ უფროსი ვაჟი პავლე. მის გარდა ჰყავდათ ორი შვილი გიორგი და მარინა. მარია და ალექსანდრე 1915 წელს დაშორდნენ. მოგვიანებით მარია როძიანკო თავად ტრუბეცკოის გაჰყვა ცოლად და შვილებით ინგლისში გადასახლდა. ალექსანდრე კი 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა.

პავლე ჭავჭავაძემ 1917 წელს დაამთავრა გიმნაზია. პეტერბურგიდან მამასთან წინანდალში ორჯერ იყო ჩამოსული. რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ კი ინგლისში გადასახლდა. დაამთავრა ტრინიტი კოლეჯი, სადაც მეგობრობდა ვლადიმერ ნაბოკოვთან.

1922 წელს ლონდონში პავლე ჭავჭავაძე დაქორწინდა რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ -ის შვილთაშვილ ნინა გიორგის ასულ რომანოვაზე. 1924 წელს პავლე ჭავჭავაძესა და ნინა რომანოვას შეეძინათ დავითი. 1926 წელს პავლე ჭავჭავაძე ცოლ-შვილით ინგლისიდან აშშ-ში გადასახლდა და ამერიკის მოქალაქეობა მიიღო. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პავლე ჭავჭავაძე მაიორის ჩინით მსახურობდა აშშ-ის არმიაში, მისი ვაჟი დავითი — სერჟანტად სამხედრო-საჰაერო ძალებში.

პავლე ჭავჭავაძემ წერა მოგვიანებით 50 წლის ასაკში დაიწყო. პირველი რომანი — „საოჯახო ალბომი“ ავრტობიოგრაფიული ხასიათისაა: ერთ თავში აღწერილია მისი ცხოვრება წინანდალში. 1952 წელს გამოქვეყნდა რომანი „მთები ალაჰისა“, რომელმაც საზოგადოების ინტერესი გამოიწვია და პოპულარობაც მოიპოვა. 1955 წელს გამოქვეყნებულ რომანში — „მამა ვიკენტი“ მოგვითხრობს რუს მღვდელსა და მის ნიუ-იორკელ მრევლზე. 1966 წელს ოქტომბრის რევოლუციის შესახებ გამოცემული წიგნი კი — „რამეთუ იდგა შავბნელი ღამე“ — ხუთი წლის შემდეგ ხელახლა გამოიცა. პავლე ჭავჭავაძის შვილი დავითი იყო მწერალი-პუბლიცისტი, ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ოფიცერი.