iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რომან გოცირიძე

რომან გოცირიძე (დ. 16 დეკემბერი, 1955, გალი) — ქართველი ეკონომისტი, ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, პოლიტიკოსი. საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი 2005 წლის მარტიდან 2007 წლის ოქტომბრამდე. საქართველოს , და მოწვევის პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1955 წელს ქ. გალში. 1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, სახალხო მეურნეობის დაგეგმვის სპეციალობით. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მეცნიერ-თანამშრომლად; 1988 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის კათედრის დოცენტი იყო. 1990 წელს იგი ეკონომიკური რეფორმების კომისიის თამჯდომარის მოადგილე და საპარლამენტო ფრაქცია „დემოკრატიული ცენტრის“ თანათავმჯდომარე იყო. იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, დიდუბის №5 საარჩევნო ოლქიდან, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992 წლის თებერვალში დაინიშნა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მოადგილის მოვალეობის შემსრულებლად და საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრად. 1992 წელს დაიკავა საქართველოს მთავრობის პრემიერ-მინისტრის მოადგილის, ეკონომიკური რეფორმების დარგში ვიცე-პრემიერის პოსტი; 1992 წლის 4 ნოემბრიდან 1992 წლის 3 დეკემბრამდე იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „11 ოქტომბერი“. 1993-1995 წლებში საქმიანობა განაგრძო პედაგოგიკის სფეროში. 1998 წელს დაინიშნა საქართველოს პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის უფროსის თანამდებობაზე. 2004-2005 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2005–2007 წლებში საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, 2007–2013 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის მრჩეველი ეკონომიკურ საკითხებში, ეკონომიკური საბჭოს მდივანი. 2014 წლიდან საქართველოს ეკონომიკური განვითარების ცენტრის თავმჯდომარე და შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პროფესორი, ეკონომიკური კვლევის ცენტრის უფროსი. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2020 წელს გახდა საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პარტიული სიით.
ვლადიმერ სანიკიძე

ვლადიმერ სანიკიძე (დ. 11 სექტემბერი, 1923, სოფ. ბუგეული, ამბროლაურის რაიონი — გ. სექტემბერი, 2009) — ქართველი ექიმი.

1943 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1943–1945 წლებში იყო დიდი სამამულო ომის უკრაინის მე-4 ფრონტის მოქმედი არმიის საჰაერო სამხედრო ნაწილების მთავარი ექიმი; 1952–1959 წლებში ბაქოს სამხედრო ოლქის მთავარი ნევროლოგი; 1961–1967 წლებში გერმანიაში საბჭოთა ჯარების მთავარი ნევროლოგ-კონსულტანტი; 1967–1972 წლებში მოსკოვის სამხედრო ოლქის მთავარი ნევროლოგი; 1972–1978 წლებში ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის მთავარი ნევროლოგი; 1978–1998 წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს ომის ინვალიდთა რესპუბლიკური ჰოსპიტლის მთავარი ექიმი; 1999–2004 წლებში საქართველოს ომის ვეტერანთა საერთაშორისო კლინიკური ჰოსპიტლის დირექტორი. ავტორია 156 სამეცნიერო ნაშრომისა ფსიქონევროლოგიისა და ნეიროქირურგიის აქტუალურ საკითხებზე. გამოქვეყნებული აქვს წიგნები. ფსიქო-ნევროლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დიდი სამამულო ომის (1941–1945) ინვალიდთა სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარების ორგანიზაცია საქართველოში“, დაიცვა 1966 წელს.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი
რუსეთის ნევროპათოლოგებისა და ფსიქიატრიის საზოგადოება, წევრი
საქართველოს მსოფლიო ომის ვეტერანთა საზოგადოება, პრეზიდენტი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული ექიმი
საქართველოს დამსახურებული ექიმი
ღირსების ორდენი
ხალხთა მეგობრობის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
ფაქთიკის პროვინცია

ფაქთიკის პროვინცია (პუშტუ დარი ) — ავღანეთის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია.

ადმინისტრაციული რაიონები
ფაქთიის პროვინცია იყოფა 19 ოლქად

ბარმალი
ვაზახვა
ვორმამაი
გაუანი
გომალი
დილა
ჯანიხელი
მატახანი
ნიკა
ომნა
სარ გამზა
სარობი
ტერვა
ურგუნი
შარანი
ზარგუნ შარი
ზირუკი
იუსუფხელი
იაჰიახელი

ისტორია
იმ დროს, როცა დიადოხოსები ერთმანეთს ებრძოდნენ, ინდოეთის სუბკონტინენტის ჩრდილოეთ ნაწილში ყალიბდებოდა მაურიების იმპერია, რომლის დამაარსებელი იყო ჩანდრაგუპტა მაურია. ჩანდრაგუპტა ძვ. წ. აღ. 305 წელს შეეჯახა მაკედონურ ლაშქარს სელევკოს -ის მეთაურობით და მცირე კონფლიქტის შემდეგ მიღწეული იქნა შეთანხმება, რომლის ძალითაც სელევკოსმა მაურიებს გადასცა ძველი ყანდაარის გარშემო ქრსებული ოლქები განდჰარა და არაქოზია. 120 წელს მაურიებმა ავღანეთის სამხრეთ რაიონებში გაავრცელეს ბუდიზმი, რომელმაც შეავიწროვა ადგილობრივი უძველესი რელიგია ზოროასტრიზმი. ამავე დროს, ამ პერიოდში აშენდა გზა, რომლითაც ქალაქი ქაბული უკავშირდება ინდოეთის პენჯაბის ოლქის და ინდო-განგის დაბლობის სხვა ქალაქებს. ამ პერიოდში განვითარდა ვაჭრობა, ხელოვნება და არქიტექტურა, რომელმაც იმპერატორ აშოკას მმართველობისას ზენიტს მიაღწია, რომლის ბრძანებები, გზები და მოსასვენებელი აგარაკები გაფანტული იყო მთელი სუბკონტინენტის ტერიტორიაზე. ამ პერიოდის ბრძანებათა უმრავლესობა დაწერილია პრაკრიტზე, მაგრამ ავღანეთის რეგიონი გამოირჩევა მაურიების ენაში 2 - ბერძნული და არამეული ენების ჩართვით. მაურიების იმპერატორ აშოკას პერიოდის ბრძანებების ბერძნული და არამეული წარწერები აღმოჩენილია ყანდაარში.

ფაქთიკა მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და ცნობილია როგორც ისტორიული რეგიონი დიდი ფაქთია (პუშტუ: ). აქ მცხოვრები ხალხები ჯერ კიდევ ჰეროდოტეს ჰყავს მოხდენიებული თავის ნაშრომში ჩვ.წ.აღ.მდე მე-5 საუკუნეში.

რეგიონის ძველი დედაქალაქი ურგუნი მთავარი გზებიდან დისტანციის გამო თითქმის განუვითარებელი იყო, ამიტომაც დედაქალაქი ურგუნიდან შარანში გადმოიტანეს. შარანი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური მაგისტრალის გასწვრივ და მიერთებულია ავღანეთის ისეთ დიდ ქალაქებსა და კომერციულ ცენტრებს, სოდორიცაა: ქაბული; ღაზნი; ყანდაარი.

საბჭოთა ოკუპაციისა და შემდგომი ანექსიის წლებში ფაქთიკა უამრავი ბრძოლების ადგილი იყო. მაგალითად, 1983-1984 წ.წ. პროვინციის ძველი დედაქალაქი უგორი ალყაში იყო მოქცეული და ხელიდან ხელში გადადიოდა.
ალექსანდრე საჯაია

ალექსანდრე ალექსის ძე საჯაია (დ. 1916, ოდიში, ზუგდიდის რაიონი — გ. სექტემბერი, 1944, იქვე) — ქართველი საბჭოთა პოეტი.

ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა თსუ-ის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. პირველი ლექსი ჟურნალ „ჩვენს თაობაში“ გამოაქვეყნა 1935 წელს, ლექსთა პირველი კრებული „ლექსები“ — 1938 წელს. საჯაიას პოეზიის არსებითი მოტივია სამშობლოს სიყვარული („წყარო“, 1935; „მშობლიური სიმღერა“, 1943). პოეტი ბუნების მარადიული აღორძინების მოთვალთვალე და მახარობელია („იშრიალეთ, ხეებო“, 1935; „გაზაფხულის ზეიმი“, 1936; „საგაზაფხულო“, 1944; „კაცხვი“, 1944). სათუთი და ინტიმურია მშობლიური სოფლის, მამა-პაპეული კერის, დედ-მამის გახსენება („წერილი“, „მოგონება“, 1936). საჯაიას სატრფიალო ლექსებიც განცდის სიცხოველით, სიწრფელითა და უშუალობით გამოირჩევა („ქუხილი“, 1939; „ისევ მომესმა გულის ხმაური“, 1944 და სხვ.); მისი ერთ-ერთი პოპულარული ლექსი „ცისარტყელა“ (1936) სიმღერად იქცა. საჯაიას ეკუთვნის დაუმთავრებელი ისტორიული პოემა „უტუ მიქავა“ (1938-1939), დიდი სამამულო ომისადმი მიძღვნილი „პატარა პარტიზანი“ (1941), „დაჭრილი მეომრის წერილი“ (1943), „ოლეგ კოშევოი“ (1944) და სხვა. ჩაფიქრებული ჰქონდა ლექსების რამდენიმე ციკლი სვანურ მოტივებზე, რაც მხოლოდ ნაწილობრიგ განახორციელა („სვანური მოტივებიდან“, 1944). პოეტური პროზის ნიმუშებია საჯაიას ზღაპრები: „უთავო მეფე და დიდთავა მეფე“, „ორი ყანჩა“, „უდღეური ბატკანი“ (1939), „როგორ იქცა კაცი ხედ“ (1940).

თარგმნილი აქვს შექსპირის, შელის, ედგარ პოს, ლონგფელისა და ლორდ რენდალის ნაწარმოები.
ქიტრიდიომიცეტები

ქიტრიდიომიცეტები — უმდაბლესი სოკოების რიგი. მიკროსკოპული, პრიმიტიული, უმეტესად ერთუჯრედიანი და ერთბირთვიანი სოკოებია. ტიპური მიცელიუმი არა აქვთ. უმეტესობა წყალში ცხოვრობს. საპროფიტები ან წყალმცენარეების, სხვა სოკოების პარაზიტებია. ქიტრიდიომიცეტების 500-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. ზოგიერთი სახეობა მცენარეთა დაავადებებს იწვევს. მაგალითად ოლპიდიუმი კომბოსტოს შავ ფეხს, სინქიტრიუმი კარტოფილის კიბოს.
გივი ჟორდანია

გივი გიორგის ძე ჟორდანია (დ. 29 დეკემბერი, 1911, თბილისი — გ. 2001) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1979). ღირსების ორდენის კავალერი (1997).

ბიოგრაფია
დაამთავრა მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტი.

1937 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ და სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას. მუშაობდა სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზუმში. 1940 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1960-1969 წლებში განაგებდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ისტორიის კათდრას, 1969 წლიდან შუა საუკუნეების ისტორიის კათედრის გამგე იყო.

1979 წელს მიანიჭეს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწის წოდება.
ვაჟა ოთარაშვილი

ვაჟა ოთარაშვილი (დ. 7 ნოემბერი, 1955, კასპი) — ქართველი ინჟინერი, პოეტი, მეცნიერი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1976 წელს დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. 1985 წელს დაამთავრა ასპირანტურა.

1977-1980 წლებში იყო საქკვებმრეწვის სამინისტროს გამოთვლითი ცენტრის უფროსი ინჟინერი. 1989-1992 წლებში იყო გამომცემლობა „გულანის“ დირექტორი. ჟურნალ „ლიტერატურა და ხელოვნების“ დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. არის ავტორი ლექსების კრებულებისა: „ხილვადობა“ (1986), „თოვლისფერი ღამეები“ (1989), „გველის წელიწადი“ (1990), „ჩემი გულუბრყვილო ლანდი“ (1991), „ცრემლები ქარში“ (1999), „ხეკორძულელის აღსარება“ (2001), „ცის სარკმელები“ (2003), „მწუხარე ბედნიერება“ (2006), „“ (2008). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (კასპის მაჟორიტარი). 2020-2021 წლებში თბილისის საკრებულოს წევრი, საარჩევნო ბლოკი: პატრიოტთა ალიანსი“, საარჩევნო ფორმა: პროპორციული წესით.
ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
მწერალთა ასოციაცია „გულანი“, ვიცე–პრეზიდენტი (1989-1992)
საქართველოს მე–3 მოწვევის პარლამენტი, წევრი (1992-1995)
საქართველოს მე–3 მოწვევის პარლამენტის იურიდიული კომისია, მდივანი (1992-1995)
საქართველოს მწერალთა კავშირი, წევრი, თავმჯდომარის მოადგილე (1992-)
(1996-1998) საქართველოს პარლამენტის ფრაქციის აპარატის უფროსი.
(2004-2014) საქართველოს მწერალთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე.
(2004-2010) მწერალთა კავშირის გამომცემლობა „ეროვნული მწერლობის“ დირექტორი
(2006-2011) ჟურნალ „ლიტერატურა და ხელოვნების“ გამომცემელი და მთავარი რედაქტორი.
(2020-2021) თბილისის საკრებულოს წევრი.
(2012-2024) პატრიოტთა ალიანსის პოლიტიკური მდივანი.
ჯილდოები
2004 — გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია
2000 — საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემია
1991 — ასოციაცია „გულანის“ პრემია
1987 — ალმა–ატის პოეზიის ფესტივალის პრემია
თენგიზ ონიანი

თენგიზ ონიანი (დ. 25 ივნისი, 1928, სოფელი სასაში, ლენტეხის რაიონი — გ. 2012) — ქართველი ბიოლოგი.

1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი.

1954-1958 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანისა და ცხოველთა ფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტი. 1958-1962 წლებში ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი, 1962-1967 წლებში უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1968 წლიდან ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, 1975-1980 წლებში დირექტორი. 1980 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბიომედიცინის განყოფილების აკადემიკოს–მდივანი. გამოქვეყნებული აქვს 200–მდე სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის წიგნები: „ნერვ–კუნთოვანი აპარატის შედარებითი ფიზიოლოგია“ (1965), „მემბრანო–მიოფიბრილური ურთიერთობანი კუნთოვან ბოჭკოში“ (1970), „ლიმბრული სისტემის ინტეგრაციული ფუნქცია“ (1976), „მეხსიერების და ძილ–ღვიძილის ციკლის ნეიროფიზიოლოგია“. არის ავტორი მოთხრობების კრებულებისა: „ბეთქილის ბილიკებზე“ (1962), „ბასრა და ბუნჩა“ (1967), „ლაშხეთიდან ზეკარამდე“ (1972), „ჯარაში და აშდარი“ (1975).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ნერვ–კუნთოვანი აპარატის შედარებითი ფიზიოლოგიის საკითხები“, დაიცვა 1958 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მემბრანო–მიოფიბრილური ურთიერთობანი კუნთოვან ბოჭკოში“, დაიცვა 1964 წელს. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
„ინტერმოზგ“–ის ასოციაცია, წევრი
-ს ასოციაცია, წევრი
საქართველოს მე–4 მოწვევის პარლამენტი, წევრი (1995-1999)
უნგრეთის ფიზიოლოგთა საზოგადოება, საპატიო წევრი
ძილის შემსწავლელი ევროპის ასოციაცია, წევრი
ძილის შემსწავლელი მსოფლიო ასოციაცია, წევრი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1965 — ივანე თარხნიშვილის სახელობის პრემია
1983 — ივანე ბერიტაშვილის სახელობის პრემია
რენე კოტი

რენე ჟიულ გუსტავ კოტი (; დ. 20 მარტი, 1882 — გ. 22 ნოემბერი, 1962) — საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკის მეორე და უკანასკნელი პრეზიდენტი და ანდორის კო-პრინცი 1954–1959 წლებში. კოტმა მოამზადა ახალი კონსტიტუცია, რომელსაც რეფერენდუმზე მოსახლეობის 79,2%-მა დაუჭირა მხარი, რამაც საფუძველი ჩაუყარა საფრანგეთის მეხუთე რესპუბლიკას. 1959 წლის ვადამდელი არჩევნების საფუძველზე თანამდებობაზე შეცვალა შარლ დე გოლმა. 1959 წლიდან 1962 წელს გარდაცვალებამდე იყო საფრანგეთის საკონსტიტუციო საბჭოს წევრი.
ნინო აბაკელია

ნინო აბაკელია (დ. 16 ნოემბერი, 1950, თბილისი) — ქართველი ეთნოლოგი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი (ინგლისური ენა და ლიტერატურა), 1973 წელს.

1974 წლიდან მუშაობს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში; კითხულობს ლექციებს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი. სადისერტაციო თემა — „სიმბოლო და რიტუალი ქართულ კულტურაში“, დაიცვა 1997 წელს.
მურთაზ აბაშიძე

მურთაზ ალექსანდრეს ძე აბაშიძე (დ. 22 აპრილი, 1927, სოფ. ჭალა, საჩხერის რაიონი — გ. 2004) — ქართველი მხატვარი, კერამიკოსი, კარიკატურისტი.

ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1956 წლიდან თბილისის საშენ მასალათა კომბინატის მთავარი მხატვარი იყო. 1959 წლიდან მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირისა და საზღვარგარეთის (ბელგია, საბერძნეთი, იტალია, კანადა, პორტუგალია) ქვეყნებში გამართულ მხატვართა გამოფენებში; ავტორია კარიკატურების წიგნისა (1980); ნამუშევრები: დეკორატიული ჭურჭელი (1970), ლარნაკი (1978), თასი (1977) და სხვა.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1987 — სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღვაწეთა გამოფენის ვერცხლის მედალი
1985 — სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღვაწეთა გამოფენის ოქროს მედალი
1984 — ფაენცის კერამიკის საერთაშორისო კონკურსის დიპლომი (იტალია)
1980 — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი
1975 — პოლონეთის საერთაშორისო გამოფენის დიპლომი
1974 — ფაენცის კერამიკის საერთაშორისო კონკურსის დიპლომი (იტალია)
1972 — ფაენცის კერამიკის საერთაშორისო კონკურსის დიპლომი (იტალია)
1969 — ფაენცის კერამიკის საერთაშორისო კონკურსის დიპლომი (იტალია)
ჟურნალ „ნიანგის“ სარედაქციო კოლეგია, წევრი
ნინო აბაშიძე

ნინო ზაქარიას ასული აბაშიძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1910, სოფელი ვეჯინი, გურჯაანის რაიონი — გ. 1997) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
1934 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფარმაკო-ქიმიური ფაკულტეტი. პირველი მოთხრობა — „ალაზნის პირას“ გამოაქვეყნა 1947 წელს. 1953 წელს გამოვიდა კრებული: „მოთხრობები“, 1963 წელს — „შეხვედრა თერგზე“, 1974 წელს კიდევ მოთხრობები და სხვა. მისი ბოლო ნაწარმოები „დრო და სასჯელი“, ეძღვნება კომუნისტური რეჟიმის პირობებში გადატანილ პირად უდიდეს ტკივილს. მასში ასახულია 20-იანი წლების საქართველოს ისტორია; ეს იყო დევნა ქართველი თავად-აზნაურობისა, მათი სრული განადგურების მიზნით. აღნიშნული ნაწარმოები მისი გარდაცვალების შემდეგ დაიბეჭდა ჟურნალ „კლდეკარში“ (1997,2(11)). ნინო აბაშიძე იყო პირდაპირი შთამომავალი კრწანისის ომის გმირის, იოანე კახთ-აბაშიძისა. ისტორიულ ფაქტებზე დაყრდნობით, მას შექმნილი აქვს მოთხრობები ილია ჭავჭავაძეზე, დავით გურამიშვილსა და ლესია უკრაინკაზე.

1953 წლიდან იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი.
სიმონ აბაშიძე

სიმონ (კონსტანტინე) ვლადიმერის ძე აბაშიძე (დ. 1884, საჩხერე — გ. 25 აგვისტო, 1955, თბილისი) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
1912 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1912–1918 წლებში მუშაობდა რუსეთში; 1918 წლიდან დაბრუნდა საქართველოში და მუშაობა დაიწყო ოზურგეთის ერობის მთავარ ექიმად. 1920 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფარმაკოლოგიურ კათედრაზე; თბილისის სასწრაფო დახმარების, სოცუზრუნველყოფის, ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო დაწესებულებებში; 1930 წელს მისი თაოსნობით აგუძერაში გაიხსნა ტუბსანატორიუმი. 1935–1955 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს სამმართველოს ექიმ კონსულტანტი; 1941 წელს მონაწილეობა მიიღო თბილისის ერთ–ერთი სამხედრო ჰოსპიტლის ორგანიზაციაში; იქვე განაგებდა განყოფილებას და იყო სამხედრო საექიმო კომიისიის თავმჯდომარე; შეისწავლა ფილტვის აბსცესის მკურნალობა დეჰიდრატაციის მეთოდით; სიგმოიდური კოლინჯის დაავადებისას აღწერა მენჯ–ბარძაყისა და მუხლის სახსრების ერთდროული ტკივილის სიმპტომი და შეიმუშავა ამ დაავადების მკურნალობის მეთოდი; დღესაც აქტუალურია მისი გამოკვლევა, რომელიც მიეძღვნა ქუნთრუშიანი ბავშვების მომვლელი დედების ქუნთრუშით დასნებოვნების ფორმის საკითხებს და სხვა; შვილთან ვლადიმერ აბაშიძესთან ერთად შეადგინა პირველი ქართული სამედიცინო განმარტებითი ლექსიკონი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
რუსუდან აბდუშელიშვილი

რუსუდან გრიგოლის ასული აბდუშელიშვილი (დ. 10 სექტემბერი, 1927, თბილისი — გ. 12 მარტი, 1992, იქვე) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1960-1964 წლებში განაგებდა აკადემიკოს გ. მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და სისხლის გადასხმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ექსპერიმენტული ლევკოზის ლაბორატორიას; 1965–1980 წლებში ამავე ინსტიტუტის ლევკოზის ციტომორფულოგიის და ციტოგენეტიკის ლაბორატორიას; ხოლო 1980–1984 წლებში ლევკოზისა და ლევკოზისწინარე მდგომარეობათა ციტოპათოლოგიურ და ეპიდემიოლოგიურ ლაბორატორიას; 1985 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ჰემატოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი; შეისწავლიდა ლევკოზისა (თეთრსისხლიანობის) და ლევკოზისწინარე მდგომარეობის ეტიოლოგიას, პათოგენეზსა და ეპიდემიოლოგიას; ლევკოზის განვითარების რისკ ფაქტორებს; აგრეთვე კლინიკურ-ციტომორფოლოგიური დიაგნოსტიკის, ადრეული გამოვლენისა და პროფილაქტიკის საკითხებს; ჰემატოლოგი; მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970); პროფესორი (1985).

1987 წელს მიანიჭეს საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწის წოდება.
ანდრია აბრამიშვილი

ანდრია აბრამიშვილი (დ. 10 აპრილი, 1910, გურჯაანის რაიონი, სოფელი ბაკურციხე — გ. 10 ოქტომბერი, 1983, თბილისი) — ქართველი მკვლევარი, ჟურნალისტი, ფილოლოგი.

დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ლინგვისტ–კავკასიისმცოდნის სპეციალობით 1939 წელს.

1933 წელს დაამთავრა გურჯაანის პედაგოგიური ტექნიკუმი. მუშაობდა ლენინგრადის მ. სალტიკოვ–შჩედრინის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკაში დაიწყო. 1941 წელს ჩაირიცხა ასპირანტურაში და იმავე წელს მოხალისედ წავიდა მეორე მსოფლიო ომში (1941–1945). 1946 წელს კი ისევ ასპირანტურაში დაბრუნდა. 1949–1974 წლებში ლენინგრადის მ. სალტიკოვ–შჩედრინის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკის განყოფილების გამგე იყო. იკვლევდა წიგნთმცოდნეობის, ლიტერატურათმცოდნეობის, ლიტერატურული ურთიერთობებისა და ბიბლიოგრაფიის საკითხებს. ასევე ქართული წიგნის ისტორიას, ბიბლიოგრაფიას, ლიტერატურათმცოდნეობას. ანდრიას მიღებული აქვს საბრძოლო ჯილდოები.

დისერტაცია დაიცვა 1948 წელს თემაზე — „ქართული წიგნების ბეჭდვა საქართველოს საზღვრებს გარეთ (რომი და მოსკოვი)“.
ავთანდილ ადეიშვილი

ავთანდილ ადეიშვილი, ფსევდონიმი ადისეი (დ. 27 ოქტომბერი, 1940 — გ. 10 ოქტომბერი, 2007) — ქართველი მწერალი.

1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

მუშაობდა სატირისა და იუმორის ჟურნალ „ნიანგის“ ლიტერატურულ მუშაკად, ლიტერატურული განყოფილების გამგედ, პასუხისმგებელ მდივნად, სალიტერატურო ჟურნალ „თანამედროვე რომანის“ მთავარ რედაქტორად, წლების მანძილზე ეწევა ლიტერატურულ მოღვაწეობას.

ავთანდილ ადეიშვილი იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი და გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის საქველმოქმედო ფონდის თავმჯდომარე.

მიღებული აქვს ღირსების ორდენი და საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემია.
მერაბ ალექსიძე

მერაბ ალექსიძე (დ. 8 დეკემბერი, 1930, თბილისი — გ. 10 ივლისი, 1993) — ქართველი მეცნიერი, მათემატიკოსი, ფიზიკოსი.

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

1958-1973 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოთვლით ცენტრში. 1964 წელს მოსკოვში, ო. შმიდტის სახელობის დედამიწის ფიზიკის ინსტიტუტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, 1967 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1973-1975, 1977-1986 წლებში გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილეა სამეცნიერო ნაწილში. 1987 წელს აირჩიეს გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორად. 1992 წელს მან პირადი ინიციატივით უარი თქვა დირექტორობაზე და დაიკავა მთავარი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობა. მერაბ ალექსიძემ წარმატებით შეიმუშავა და დანერგა გამოთვლითი მათემატიკის თანამედროვე მეთოდები. საინტერესო გამოკვლევები მიუძღვნა მათემატიკური ფიზიკის სასაზღვრო ამოცანების ამოხსნის ახალი მეთოდების დამუშავებას. დიდია მისი წვლილი თეორიული და გამოყენებითი გრავიმეტრიის განვითარებაში. აღსანიშნავია მისი შრომები გეოთერმიის სფეროში, რომლებშიც პირველად არის მოცემული სითბოგამტარებლობისა და თერმოდრეკადობის სამგანზომილებიანი სასაზღვრო ამოცანების რიცხვითი ამოხსნები. უკანასკნელ წლებში შეასრულა მთელი რიგი გამოკვლევები სეისმოლოგიის, სეისმომეტრიისა და გეოთერმიის სფეროში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
ევროპის გეოფიზიკური საბჭო, წევრი
საერთაშორისო გეოფიზიკური საზოგადოება, წევრი
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიის ნამდვილი წევრი (1988-)
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი (1982-)
საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო, წევრი (1991-1992)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1994 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
"გეოფიზიკური, გეოლოგიური და საინჟინრო ამოცანების გადაწყვეტის გრავიმეტრიული მეთოდების დამუშავება და რეალიზაცია"
მათე ალექსიშვილი

მათე მიხეილის ძე ალექსიშვილი (დ. 20 მაისი, 1910, სოფელი ვეჯინი, ახლანდელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი — გ. 4 დეკემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
1933 წელს დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1939 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი ქვეყნების ისტორიის კათედრაზე; 1943–1948 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის პროპაგანდის სექტორის გამგე; 1949–1950 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანი; 1946–1970 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი ქვეყნების ისტორიის კათედრის გამგე. მუშაობდა ანტიკური ქვეყნების სოციალურ და პოლიტიკურ ისტორიულ საკითხებზე. იკვლევდა რელიგიის საკითხებსაც. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
თეიმურაზ ანდრონიკაშვილი

თეიმურაზ ანდრონიკაშვილი (დ. 23 ივლისი, 1928, თბილისი — გ. 2013) — ქართველი მეცნიერი, ქიმიკოსი.

1953 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი.

1956 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტში, 1958 წელს — პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტში, სადაც გაიარა გზა უფროსი მეცნიერი თანამშრომლიდან ინსტიტუტის დირექტორის თანამდებობამდე. სამეცნიერო მოღვაწეობასთან ერთად ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მუშაობას. კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში.

700-მდე გამოქვეყნებული მეცნიერული ნაშრომის, 2 მონოგრაფიის და 41 გამოგონების ავტორია. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ნაშრომები, რომლებიც ეხება ბუნებრივი და სინთზური ცეოლითების დაყოფითი თვისებების კვლევას, ახალი ტიპის მყარი სარჩულების, პოლიმერული და თხელფენოვანი სორბენტების, თხევადი კრისტალების სინთეზსა და შესწავლას და სხვა.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1988-)
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სახელმწიფო პრემიების მიმნიჭებელი კომისია, წევრი (1996-2005)
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭო, წევრი (1992-2007)
პაულა პრერადოვიჩი

პაულა პრერადოვიჩი (; დ. 12 ოქტომბერი, 1887 — გ. 25 მაისი, 1951) — ავსტრიელი მწერალი და პოეტი. ავსტრიის ჰიმნის ტექსტის ავტორი.

დაიბადა ვენაში. იყო სერბი პოეტის, ავსტრია-უნგრეთის გენერლის პეტარ პრერადოვიჩის შვილიშვილი. 1889 წელს, როდესაც პაულა 2 წლის იყო, მისი მშობლები გადასახლდნენ პულაში, სადაც მუშაობა დაიწყო მამამისმა ფლოტის ოფიცერმა დუშან პრერადოვიჩმა. პაულა პულაში 1913 წლამდე ცხოვრობდა. შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა მიუნხენში, სადაც გაიარა მედდის კურსები. 1916 წელს ცოლად გაჰყვა ისტორიკოსსა და ჟურნალისტს ერნსტ მოლდენს, რომელთან ერთადაც ცხოვრობდა კოპენჰაგენში, ხოლო 1920 წლიდან სიცოცხლოს ბოლომდე ვენაში. ქორწინებიდან მათ შეეძინათ ორი შვილი ოტო და ფრიცი.

ლექსების წერა ახალგაზრდობაში დაიწყო. 1930-იანი წლებიდან პროზაული ნაწარმოებების წერაც დაიწყო. 1946 წელს მონაწილეობა მიიღო ავსტრიის ჰიმნის ტექსტის კონკურსში. მისი ტექსტი მიჩნიეს საუკეთესოდ.

გარდაიცვალა 1951 წელს, დაკრძალულია ვენის სასაფლაოზე მეუღლის გვერდით.