ასლან ბჟანია

ასლან ბჟანია (, დ. 6 აპრილი, 1963, ტამიში, ოჩამჩირის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აფხაზი პოლიტიკოსი. სეპარატისტული აფხაზეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2020 წლიდან, უშიშროების სამსახურის ყოფილი ხელმძღვანელი (2010-2014 წწ.).

ბიოგრაფია
ასლან ბჟანია სოფელ ტამიშში, მრავალშვილიან ოჯახში დაიბადა. მისი მშობლები მასწავლებლები იყვნენ. მამა, გიორგი ბჟანია, წლების განმავლობაში ტამიშის საშუალო სკოლის დირექტორი და სოფლის საბჭოს ხელმძღვანელი იყო. დედა, ვენერა ბჟანია, დაწყებითი კლასის მასწავლებელი. ხშირად მოიხსენიებენ ასლანის ბაბუას, აშხანგერი ბჟანიას, რომელმაც საბჭოთა პრესაში გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად 148 წელი იცხოვრა.
ბჟანიამ ტამიშის საშუალო სკოლა 1980 წელს დაამთავრა. თავდაპირველად მან ფრუნზეს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (ახლანდელი ყირგიზეთის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი), „ინჟინერ-მშენებლის“ სპეციალობაზე ჩააბარა . 2009-2010 წლებში ის რუსეთის ფედერაციაში ეკონომიკურ საკითხებში აფხაზეთის საელჩოს მრჩეველი გახდა. ბჟანია ამ ბლოკის თანათავმჯდომარე გახდა . ვიცე-პრეზიდენტად ასტან აგრბა, სოხუმის ფიზიკა-ტექნიკური ინსტიტუტის ბიჭვინთის ფილიალის დირექტორი, მოიაზრებოდა. საარჩევნო შტაბს ლეონიდ ლაკერბაია, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი, ხელმძღვანელობდა. ბჟანიას კანდიდატურას მხარს ალექსანდრე ანქვაბიც უჭერდა.

ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ კანდიდატის განაცხადი 2 ივლისს დაარეგისტრირა, ხოლო 14 ივლისს ის დაამტკიცა. ბჟანია მეორე დღეს გაათავისუფლეს და მან ვრცელი ინტერვიუ მისცა, სადაც დაკავების მოვლენები დეტალურად გააზიარა. მან თქვა, რომ რამდენჯერმე ჩაუტარეს ტესტი ალკოჰოლისა და ნარკოტიკების ორგანიზმში არსებობის შესახებ. ტესტებმა უარყოფითი პასუხი აჩვენეს. პარალელურად მოხდა მისი ავტომობილის ჩხრეკა, რის შემდეგადაც ამოიღეს ცეცხლსასროლი იარაღი, რომლითაც ბჟანია 2014 წელს დააჯილდოვეს და მას შემდეგ ის რეგულარად ატარებდა მას და პრობლემა არასოდეს შექმნია. და ბოლოს, მან განაცხადა, რომ პირდაპირი მტკიცებულებები მის დაკავებაში აფხაზეთის ხელისუფლების მონაწილეობის შესახებ მას არ გააჩნია, თუმცა ამის საფუძვლიანი ეჭვი არსებობს და რაც მთავარია, მისი ბრალეულობის დამადასტურებელი დოკუმენტი არ არსებობს.

ასლან ბჟანიამ თავისი კანდიდატურა მეორედ 2019 წლის 25 აგვისტოს დანიშნულ საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის წარადგინა. თუმცა, მან უეცრად მეტყველების უნარი დაკარგა და 18 აპრილს ჯანმრთელობის კრიტიკული მდგომარეობით მოსკოვის კლინიკაში აღმოჩნდა, რის გამოც მისი კანდიდატურა მოიხსნა. აფხაზეთში მიაჩნდათ, რომ ის მოწამლეს. მოსკოვიდან ბერლინში გადაყვანილ ბჟანიას ჩაუტარდა შესაბამისი ანალიზები და მის სისხლში მძიმე მეტალების მაღალი კონცენტრაცია გამოავლინეს, რამაც მოწამვლის ვერსია დაადასტურა.

გამარჯვებულის გამოვლენა პირველ ტურში ვერ მოხერხდა და 2019 წლის 8 სექტემბრისთვის მეორე ტური დაინიშნა, რომელშიც რაულ ჰაჯიმბა და ალხას კვიცინია ეჯიბრებოდნენ ერთმანეთს. ჰაჯიმბამ ხმების 47,39 %, ხოლო კვიცინიამ 46,17 % აიღო, გამარჯვებულად კი კვლავ ჰაჯიმბა გამოცხადდა. ოპოზიციამ ეს შედეგი გააპროტესტა და უკანონო უწოდა. მისი თქმით, კანონით გამარჯვებულს არჩევნებში მონაწილეთა ხმების საერთო რაოდენობის მინიმუმ 50 % +1 ხმა უნდა ჰქონოდა.

რაულ ჰაჯიმბამ დაიკავა თანამდებობა, მაგრამ 2020 წლის იანვრის დასაწყისში მოვლენებმა პოლიტიკური კრიზის ხასიათი მიიღეს. 9 იანვარს მომიტინგეები პრეზიდენტის ადმინისტრაციის შენობის წინ შეიკრიბნენ და მისი გადადგომა მოითხოვეს. მეორე დღეს, უზენაესმა სასამართლომ 8 სექტემბრის არჩევნების შედეგები უკანონოდ ცნო. შეუჩერებელი დემონსტრაციებისა და პოლიტიკური ზეწოლის შედეგადად 12 იანვარს, საღამოს, რაულ ჰაჯიმბა გადადგა.

ახალი არჩევნები 2020 წლის 22 მარტისთვის დაინიშნა. მასში სამი კანდიდატი იღებდა მონაწილეობას: გაერთიანებული ოპოზიციის ლიდერი ასლან ბჟანია, მთავრობის ვიცე-პრემიერი ადგურ არძინბა და ყოფილი შინაგან საქმეთა მინისტრი ლეონიდ ძაფშბა. მარტის დასაწყისში მოსკოვში აფხაზურ დიასპორასთან შეხვედრის შემდეგ სოჭში დაბრუნებული ასლან ბჟანია ისევ ჯანმრთელობის მძიმე მდგომარეობის გამო ადგილობრივ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. იყო ვერსიები მისი ხელმეორედ მოწამვლის შესახებ. თუმცა, ის მალე გამოჯანმრთელდა და საარჩევნო კამპანია გააგრძელა. ამომრჩეველთა 56,5% ხმით ასლან ბჟანიამ გაიმარჯვა. ამავე წლის 23 აპრილს მოხდა მისი ინაუგურაცია. ვიცე-პრეზიდენტად ბადრა გუნბა, ყოფილი კულტურის მინისტრი, ხოლო პრემიერ-მინისტრად ალექსანდრე ანქვაბი დაინიშნენ.

გადადგომა
2024 წლის 15 ნოემბერს სოხუმში საპროტესტო მღელვარება დაიწყო რუსეთსა და ოკუპირებულ აფხაზეთს შორის „საინვესტიოციო შეთანხმების“ წინააღმდეგ. პროტესტის მონაწილეებმა „სამთავრობო“ შენობების კომპლექსის ღობის ნაწილი გაანგრიეს და ე. წ. პარლამენტის შენობის მიმდებარე ტერიტორია, შემდეგ კი „პარლამენტისა“ და ე. წ. პრეზიდენტის ადმინისტრაციის შენობები დაიკავეს. პროტესტის ფონზე ე. წ. პარლამენტმა გააუქმა სხდომა, რომელზეც მოსკოვთან საინვესტიციო შეთანხმების რატიფიცირებაზე კენჭისყრა უნდა გამართულიყო.

აღნიშნული მღელვარების ფონზე, 19 ნოემბერს ოკუპირებული აფხაზეთის ე. წ. პრეზიდენტი ასლან ბჟანია და ე. წ. პრემიერ-მინისტრი ალექსანდრე ანქვაბი თანამდებობიდან გადადგნენ. ე. წ. პრეზიდენტის მოვალეობას შეასრულებს ვიცე-პრეზიდენტი ბადრა გუნბა, ხოლო ე. წ. პრემიერ-მინისტრის მოვალეობას, ვალერი ბგანბა.. ის შესაძლებლად მიიჩნევს საკითხის შესწავლას რუსეთის მოქალაქეებისთვის აფხაზეთში უძრავი ქონების შესყიდვასთან დაკავშირებით, რაც დღევანდელი მდგომარეობით კანონით აკრძალულია. ის სამომავლოდ შესაძლებლად მიიჩნევს პარლამენტისთვის უფლებამოსილებების გაზრდას და პრეზიდენტისთვის, შესაბამისად, მის შემცირებას, თუმცა, ამას, მისი თქმით, გარკვეული დრო და ინსტიტუციური მომზადება დასჭირდება .

ჯილდოები
2014 წლის მაისში ასლან ბჟანიას გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა.

ვაჟიშვილი - მაქსიმი. დაიბადა 1991 წელს. დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპეციალობა „მსოფლიო პოლიტიკა“. იქვე გააგრძელა სწავლა ასპირანტურაზე. ის, ასევე, ღია სააქციო საზოგადოება „იუგ-ინვესტბანკის“ (-) აქციონერია