iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰოვანეს თუმანიანი

ჰოვანეს თათევოსის ძე თუმანიანი (, დ. 19 თებერვალი [ ძვ. სტ. 7 თებერვალი], 1869, სოფ. დსეღი, ლორეს მაზრა — გ. 23 მარტი, 1923, მოსკოვი) — სომეხი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

პირველდაწყებითი განათლება სოფელში მიიღო. შემდეგ ჯალალოღლის (ახლანდელი ...) ოთხკლასიან სასწავლებელში და თბილისის ნერსესის სემინარიაში სწავლობდა (უკანასკნელი ვერ დაამთავრა უსახსრობის გამო). სწავლას მოწყურებულმა თვითგანვითარებას მიჰყო ხელი. 1886 წელს გამოვიდა სამწერლო ასპარეზზე. მისი ადრინდელი ნაწარმოებებია „ძაღლი და კატა“, „უიღბლო ვაჭრები“ (ორივე 1886). თუმანიანი მრავალმხრივი შემოქმედი იყო. წერდა ლექსებს, პოემებს, მოთხრობებს, ზღაპრებს, იგავებს, ბალადებს. მის ნაწარმოებებში ასახულია სომხეთის სინამდვილისთვის დამახასიათებელი სოციალური-ფსიქოლოგიური კონფლიქტები, ხალხის ზნე-ჩვეულებანი, სომეხი ხალხის წარსული და აწმყო. მისი საუკეთესო პოემებია „ანუში“ (1890, გამოქვეყნდა 1892), „მარო“ (1887, გამოქვეყნდა 1892), „თმოგვის ციხის აღება“ (1902, გამოქვეყნდა 1905), სომხების საგმირო თქმულებების საფუძველზე შექმნა პოემა „დავით სასუნცი“ (1902). ფართოდაა ცნობილი თუმანიანის მიერ სომხური და აღმოსავლური ლეგენდების სიუჟეტებზე შექმნილი მრავალი ბალადა და ზღაპარი („ერთი წვეთი თაფლი“, გამოქვეყნდა 1909; „გულადი ნაზარა“, 1908, გამოქვეყნდა 1912 და სხვა) . თუმანიანის მოთხრობები („გიქორი“, 1895, გამოქვეყნდა 1907 და სხვა) სომხური პოეზიის საუკეთესო ნიმუშებია. მათში მართლადაა გადმოცემული გლეხკაცის ფსიქოლოგია. თუმანიანი ოპტიმისტი მწერალი იყო. სწამდა თავისი სამშობლოსა და მშრომელი ხალხის ნათელი მომავალი. იგი ქართველი და სომეხი ხალხების ძმობა-მეგობრობის თავდადებულ და მგზნებარე დამცველად გამოდიოდა. ამ თემაზე შექმნა მრავალი ლექსი - „შერიგება“ (1893), „საქართველოს შესახებ“ (1916), „საქართველოს სული“ (1919), „საქართველოს პოეტებს“ (1919) და სხვა. თუმანიანის ნაწარმოებები თარგმნილია მსოფლიოს ხალხთა მრავალ ენაზე. მისი არაერთი ნაწარმოები თარგმნა ქართულად ი. გრიშაშვილმა (ოვ. თუმანიანი, რჩეული ნაწარმოები, თბ., 1924).
კოტაიქის პროვინცია

კოტაიქი (სომხ. ) — სომხეთის პროვინცია (მარზი). მდებარეობს სახელმწიფოს ცენტრში. ადმინისტრაციული ცენტრია რაზდანი.

რეგიონში მდებარეობს ძეგლები გარნი და გეღარდი, ასევე ზამთრის კურორტი წაღკაძორი.

კოტაიქი ერთადერთი მარზია, რომელიც საერთაშორისო საზღვრები არ გააჩნია. მას ესაზღვრება შემდეგი მარზები:

ლორე - ჩრდილოეთით
ტავუში - ჩრდილო-აღმოსავლეთით
გეღარქუნიქი - აღმოსავლეთით
არარატი - სამხრეთით
არაგაწოტნი - დასავლეთით

კოტაიქს ასევე ესაზღვრება ერევანი სამხრეთ-დასავლეთით.
ღაზაროს აღაიანი

ღაზაროს აღაიანი (, დ. 16 აპრილი[ ძვ. სტ. 4 აპრილი], 1840, სოფ. ბოლნისი, ახლანდელი ბოლნისის რაიონი — გ. 3 ივლისი [ ძვ. სტ. 20 ივნისი], 1911, თბილისი) — სომეხი მწერალი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე.

სწავლობდა თბილისში, ნერსესის სემინარიაში. 1867 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ და ლიტერატურულ მოღვაწეობას საქართველოსა და სომხეთში. ავტორია ლირიკული ლექსებისა, პოემებისა („ტორქ ანგეღი“, 1888 და სხვა). საბავშვო ზღაპრებისა („ბებია გულნაზის ზღაპრები“, 1904) და სხვა. რომანში „ორი და“ (1872) ასახა საუკუნის 60-70-იანი წლების სომხური სოფლის ცხოვრება, ძველი მეურნეობის რღვევა, გლეხობის გაღატაკება და ბობოლების მომძლავრება. მემუარულ თხზულებებში „ჩემი ცხოვრების მთავარი ამბები“ (ცალკე გამოცემა 1893) და „არათუნი და მანველი“ (1867) გამოხატულია მწერლის მოწინავე შეხედულებანი. თარგმნიდა ა. პუშკინისა და ი. კრილოვის ნაწარმოებებს. იბრძოდა განათლების დემოკრატიზაციისათვის, მოითხოვდა სკოლის განთავისუფლებას სამღვდელოების გავლენისაგან. იყო კ. უშინსკის მიმდევარი, იცავდა აღზრდის ხალხურობის პრინციპს. ავტორია სომხური ენის სახელმძღვანელოებისა („დედაენა“) და პედაგოგიური სტატიებისა.

მისი შვილი, მუშეღ აღაიანი ცნობილი მუსიკათმცოდნე და კომპოზიტორი იყო.
მამაკაცი ოქროს პისტოლეტით

„მამაკაცი ოქროს პისტოლეტით“ — მეცხრე ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ და რიგით მეორე ფილმი ამ სერიიდან, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო როჯერ მურმა. ფილმი ეფუძნება იენ ფლემინგის ამავე სახელწოდების წიგნს. იგი გამოვიდა 1974 წელს.

ამ ფილმში ჯეიმზ ბონდს აგზავნიან სოლექსის აგიტატორის მოსაძიებლად - ეს არის მოწყობილობა, რომელსაც შეუძლია მზის ენერგიის აკუმულირება და გამოყენება. ჯეიმზი, აგენტ მერი გუდნაითის დახმარებით ებრძვის ფრანცისკო სკარამანგას - მამაკაცს ოქროს პისტოლეტით. ფილმი სრულდება მათი დუელით.

მამაკაცი ოქროს პისტოლეტით იყო ბონდიანის უკანასკნელი ფილმი, რომელიც გაი ჰამილტონის რეჟისურით გადაიღეს. ფილმი გამოვიდა 1973 წლის ნავთობის კრიზისის პერიოდში, რომელიც იმ დროს აქტუალური თემა იყო. 1974 წლის 14 დეკემბრისათვის, როდესაც ფილმი გამოვიდა, ბრიტანეთი ჯერ კიდევ არ იყო გამოსული ამ კრიზისიდან.

კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს კრისტოფერ ლის მიერ შესრულებული სკარამანგას როლი, მაგრამ გააკრიტიკეს როლის შესრულებისადმი მისი კომიკური მიდგომა.

მუსიკა
ჯაშუში, რომელსაც ვუყვარდი

ჯაშუში, რომელსაც ვუყვარდი — იენ ფლემინგის ნაწარმოების გმირზე, ჯეიმზ ბონდზე შექმნილი რიგით მეათე ფილმი 1977 წელს.

ჩრდილოეთის ზღვაში იკარგება საბჭოთა ატომური წყალქვეშა ნავი. სისტემა, რომლითაც ის აგებულია, არ აძლევს მისი აღმოჩენის საშუალებას, ხოლო მის ბორტზე მყოფმა ტექნოლოგიებმა შეიძლება კატასტროფა გამოიწვიონ. კგბს უფროსი, გენერალი გოგოლი აგზავნის თავის საუკეთესო, სამი -ის მქონე აგენტს — ანა ამასოვას. მისი მისია არის ეგვიპტეში წყალქვეშა ნავების აღმომჩენი სისტემის ნახაზების ყიდვა ან მოპარვაა. როგორც აღმოჩნდება, ინგლისური სადაზვერო სამსახურის აგენტს ჯეიმზ ბონდს იგივე დავალება აქვს. თუმცა ნახაზების მეპატრონეს კლავს ყბა — უზარმაზარი სიმაღლის ყაჩაღი, რომელსაც კბილებით რკინის ჯაჭვის გახლეჩა შეუძლია.

მუსიკა
ბუაკე

ბუაკე — სიდიდით მეორე ქალაქი კოტ-დ’ივუარში. ვალე-დუ-ბანდამის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წლის აღწერის თანახმად ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 536 719 ადამიანს. აქ მდებარეობს სასოფლო-სამეურნეო საკვლევ ინსტიტუტ „ბრინჯის აფრიკული ცენტრის“ შტაბ-ბინა და რომის კათოლიკური ეკლესიის ბუაკეს არქიეპარქიის ცენტრი.

გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, დაახლოებით 50 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით კოსუს წყალსაცავიდან, 350 კმ-ში ჩრდილოეთით აბიჯანიდან, ზღვის დონიდან 312 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქზე გადის რკინიგზა, რომელიც აბიჯანს აკავშირებს ბურკინა-ფასოსთან.

ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1899 წელს ფრანგული კოლონიური ძალების მიერ, როგორც სამხედრო ციხესიმაგრე. 1912 წელს ქალაქში გაიყვანეს რკინიგზა. ადმინისტრაციული ცენტრის სტატუსი მიიღო 1914 წელს.

ეკონომიკა
ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობის შემოსავალი გარკვეულწილად დაკავშირებულია ვაჭრობასთან ან სოფლის მეურნეობასთან. ქალაქის შემოგარენში მოჰყავთ ბამბა, თამბაქო, სიზალი, ბრინჯი, იამსი და სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, ვეტერინარული ინსტიტუტი და სხვა სასწავლო დაწესებულებები
როიტლინგენი
ზიმნიჩა
ბისმარკი (ჩრდილოეთი დაკოტა)

ბისმარკი — ქალაქი აშშ-ში. ჩრდილოეთ დაკოტის შტატის დედაქალაქი და ბერლის ქაუნთის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ისტორია
ქალაქი, რომელსაც სახელი ოტო ფონ ბისმარკის პატივსაცემად ჰქვია (1873 წლიდან), დაარსდა 1872 წელს მისურის პლატოზე, მდინარე მისურის ნაპირას. 1883 წელს გახდა ჩრდილოეთ დაკოტის ტერიტორიის დედაქალაქი, ხოლო 1889 წლიდან ამავე სახელწოდების შტატის დედაქალაქია.

ამჟამად ბისმარკს უკავია 71 კმ² ტერიტორია.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2006 წლის მონაცემებით დაახლოებით 58,5 ათასს შეადგენს, გარეუბნებით კი 98 ათასს (2000). მოსახლეობის მიხედვით არის შტატის მეორე ქალაქი ფარგოს შემდეგ. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის 94,78 % თეთრკანიანია და მხოლოდ 0,28 % აფრო-ამერიკელი. ქალაქის მაცხოვრებლების სამი მეოთხედი გერმანული (57,9 %) და ნორვეგიული (18,2 %) წარმოშობისაა. რუსული (7,7 %) წარმოშობის მოსახლეობა 1,5 ჯერ აღემატება ინგლისურს (5,0 %).

კლიმატი
ბისმარკი მდებარეობს 500 მ ზღვის დონიდან, დაახლოებით ჩრდილოეთ ყირიმის განედზე. კლიმატი არის მკაცრი კონტინენტალური, ცივი ზამთრით (-10,6°) და ცხელი ზაფხულით (+20,8 °). ყველაზე მაღალი ტემპერატურა +45 ° (6 ივლისი 1936), ყველაზე დაბალი −45 ° (16 თებერვალი 1936). ნალექი 420—440 მმ წელიწადში, ძირითადად ზაფხულის თვეებში.
სტეფანე აღაჯანიანი

სტეფანე მელიქსეთის ძე აღაჯანიანი (დ. 28 დეკემბერი [ძვ. სტ. 16 დეკემბერი], 1863, შუშა — გ. 13 დეკემბერი, 1940, ერევანი) — სომეხი ფერმწერი, პორტრეტისტი. სომხეთის სსრ სახალხო მხატვარი (1938).

სწავლობდა ქ. მარსელის სამხატვრო სტუდიაში (1886–1890) და ჟიულიანის აკადემიაში, პარიზში (1897–1900). 1903 წლიდან მუშაობდა დონის როსტოვში, 1922 წლიდან ერევანში. აღაჯანიანის რეალისტური პორტრეტისათვის დამახასიათებელია მკაცრი კოლორიტი და ღრმა ფსიქოლოგიზმი. მისი ნამუშევრებია: დედისა და მამის პორტრეტები (1900), „ძია სედრაქი“ (1926), „უპატრონო“ (1928), ავტოპორტრეტები (1925, 1926, ყველა სომხეთის სურათების გალერეა, ერევანი) და სხვა.
აკაკი მგელაძე

აკაკი ივანეს ძე მგელაძე (დ. 1910, სოფ. მელექედური, ოზურგეთის მაზრა, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1980, ოზურგეთი, საქართველოს სსრ, საბჭოთა კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ მელექედურში 1910 წელს. შემდგომში მშობლებთან ერთად ცხოვრობდა გუდაუთაში. იყო საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის (კომკავშირის) წევრი 1927 წლიდან. კომუნისტური პარტიის წევრი გახდა 1932 წელს. 1930–1938 წლებში ეკავა სხვადასხვა თანამდებობები კომსომოლში: გუდაუთის რაიკომის საორგანიზაციო განყოფილების გამგე, აფხაზეთის ობკომის მასობრივი-ეკონომიკური განყოფილების გამგე, აფხაზეთის ობკომის მეორე მდივანი, აფხაზეთის ობკომის პირველი მდივანი, საქართველოს სსრ კომსომოლის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი, საბჭოთა კავავშირის კომკავშირის

ცენტრალური კომიტეტის ახალგაზრდული განყოფილების გამგე.

1938 წელს იყო რეპრესირებული და მერე რეაბილიტირებული. 1938–1942 წლებში იყო „საქნავთობის“ ტრესტის მმართველი, 1942–1943 - ამიერკავკასიის ფრონტის შტაბის სამმართველოს სამხედრო კომისარი, უფროსი ბატალიონური კომისარი, ამიერკავკასიის ფრონტის შტაბის უფროსის მოადგილე, ვიცე-პოლკოვნიკი. 1943–1951 - საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის სოხუმის ქალაქკომის და აფხაზეთის ობკომის პირველი მდივანი. ამ პერიოდში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით განხორციელდა ქალაქ სოხუმის განაშენების სამუშაოები.

1951–1952 წლებში იყო საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ქუთაისის ქალაქკომის პირველი მდივანი. 1951–1953 წლებში კი — საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ბიუროს წევრი, საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო საბჭოს წევრი.

1940-იან და 1950-იან წლებში იმყოფებოდა იოსებ სტალინის უახლოეს გარემოცვაში. 1950-იან წლებში იყო საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, შინაგან საქმეთა და უშიშროების მინისტრის — ლავრენტი ბერიას ოპონენტი. სტალინის გარადაცვალების შემდეგ მგელაძე მოხსნეს თანამდებობიდან და გარიცხეს საბჭოთა კავშირის კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტიდან, სსრკ კომპარტიის შემადგენლობიდან, ყოველივე ამის შემდეგ კი დააპატიმრეს. მის მიმართ ბრალდებები მოიხსნა ლავრენტი ბერიას დაკავების შემდეგ.

1953–1973 წლებში იყო ბებნისის საბჭოთა მეურნეობის დირექტორი. 1973 წელს ედუარდ შევარდნაძემ ის მიიწვია თბილისში სამუშაოდ. 1973–1978 წლებში იყო საქართველოს სსრ საბჭოთა მეურნეობების ტრესტის მმართველი, საქართველოს სსრ აგრარულ-სამრეწველო-სავაჭრო გაერთიანების თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე.

ჯილდოები და წოდებები
სხვა და სხვა დროს იყო საბჭოთა კავშირის, საქართველოს სსრ, აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს სახალხო დეპუტატი, თბილისის და სოხუმის საქალაქო საბჭოს წევრი. ორი „ლენინის ორდენის“, „შრომის წითელი დროშის ორდენის“, „დიდი სამამული ომის“ პირველი ხარისხის ორდენის, „წითელი ვარსკლავის“ ორდენის, ორი „ღირსების ნიშნის ორდენის“, რიგი საბრძოლო მედლებისა და აგრეთვე ვდნხ-ს ოქროს, ვერცლისა და ბრინჯაოს მედლების კავალერი.

ავტორია წიგნისა „. . “.
გურამ მგელაძე

გურამ დავითის ძე მგელაძე (დ. 4 აპრილი, 1932, თბილისი — გ. 5 ივნისი, 2015) — ქართველი და საბჭოთა პარტიული და პოლიტიკური მოღვაწე, მეწარმე, სოციალისტური შრომის გმირი.

ბიოგრაფია
1973–1982 წლამდე საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის აბაშის რაიონული კომიტეტის პირველი მდივანი იყო. ამ თანამდებობაზე განახორციელა ე. წ. „აბაშის ექსპირემენტი“, რომელიც ითვალისწინებდა საბაზრო ეკონომიკის ელემენტების დანერგვას საბჭოთა მეურნეობაში.

1982–1991 — წლამდე საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, საქართველოს სსრ სახელმწიფო მინისტრი, საქართველოს სსრ აგრო-სამრეწველო გაერთიანების თავმჯდომარე, საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ბიუროს წევრი, საქართველოს სსრ კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი.

1989–1991 — წლამდე საბჭოთა კავშირის უზენაესი საბჭოს სახალხო დეპუტატი, საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს სახალხო დეპუტატი, საქართველოს სსრ კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ბიუროს წევრი. იმყოფებოდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის, საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტის მიხეილ გორბაჩოვის უახლოეს გარემოცვაში.

1992–1995 წლამდე — საქართველოს რესპუბლიკის საელჩოს მრჩეველი რუსეთის ფედერაციაში. 1995 წლამდე ითვლებოდა საქართველოს პრეზიდენტის — ედუარდ შევარდნაძის უახლოეს თანაგუნდელად. 1990 და 2000-იან წლებში აწარმოებდა სამეწარმეო საქმიანობას რუსეთში და ევროპის ქვეყნებში.

1992 წლის შემდეგ ძირითადად ცხოვრობდა მოსკოვში, დაქორწინებული იყო მოჭადრაკე, საერთაშორისო ოსტატ ნანა იოსელიანზე.
ილარიონ მგელაძე

ილარიონ მგელაძე, ფსევდონიმი ილია ვარდინი (დ. 1890, აკეთი — გ. 27 ივლისი, 1941, მოსკოვი) — რევოლუციონერი, ლიტერატორი, კრიტიკი, პუბლიცისტი, საბჭოთა კავშირის პოლიტიკური მოღვაწე.

რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის წევრი 1906 წლიდან. მონაწილეობდა რევოლუციურ საქმიანობაში კავკასიაში. 1910 წლიდან რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის მოსკოვის კომიტეტის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის მუშაობაში სარატოვში. 1917 წელს - რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის სარატოვის გუბკომის წევრი. 1918 წელს - რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის პეტროგრადის ქალაქკომის წევრი. ბრესტის სამშვიდობო ხელშეკრულების განხილვის პერიოდზე „მემარცხენე კომუნისტი“. 1919 წელს - რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის მოსკოვის ქალაქკომის წევრი. რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გაზეთების და რიგი სტატიების ავტორი.

სამოქალაქო ომის პერიოდში იყო წითელი არმიიის პირველი კავალერისტული არმიის სემენ ბუდენოვის მეთაურობით პოლიტიკური განყოფილების უფროსი. 1920 წელს რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის კიევის გუბკომის ბიუროს წევრი, რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშაკთა პარტიის ცენტრალური კომიტეის პრესის ქვეგანყოფილების გამგე. სრულიად რუსეთის საგანგებო კომისიის ( - ) ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1921 წელს სრულიად რუსეთის საგანგებო კომისიის უფლებამოსილი რეფერენტი.

1920-იან წლებში საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის აგიტაციის და პროპაგანდის განყოფილების ყოველკვირეული გამოცემის - „ “ რედაქტორი, ჟურნალის რედაქტორი - „ “, პროლეტართა მწერლების რუსეთის ასოციაციის მდივანი ( - „მწერალთა კავშირის“ ანალოგი). 1920-იან წლებში მეგობრობდა მთელ რიგ ცნობილ პოეტებთან და მწერლებთან. ითვლებოდა ცნობილ პოეტის სერგეი ესენინის ლობისტად. 1925 წელს - კომუნისტურ პარტიაში მემარცხენე ოპოზიციის აქტიური მონაწილე.

1927 წელს გრიცხეს კომუნისტური პარტიიდან, როგორც „ტროცკისტული ოპოზიციის“ (იოსებ სტალინის მთავარი ოპონენტის, ლევ ტროცკის გუნდი) აქტიური წევრი. 1928 წელს აღადგინეს. 1935 კვლავ გარიცხეს და ამავე წელს დააპატიმრეს. მისჯილი ჰქონდა 10 წლით პატიმრობა. 1941 წლის 7 ივლისს სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ დავრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს იმავე წლის 27 ივლისს მოსკოვში, „კომუნარკასთან“.
დიმიტრი მგელაძე

დიმიტრი სერგის ძე მგელაძე (დ. 26 დეკემბერი, 1891, აკეთი — გ. 21 აგვისტო, 1979) — ქართველი მეცნიერი, რუსისტი, პროფესორი (1941), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1972).

ბიოგრაფია
1914 წელს ნოვოროსისკის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის სლავურ-რუსული განყოფილება. 1918 წლამდე იყო ამავე უნივერსიტეტის პროფესორი. 1918 წელს დაბრუნდა საქართველოში და აქტიური მონაწილება მიიღო თბილისის უნივერსიტეტის დაარსებაში. 1920-1921 წლებში დიმიტრი მგელაძე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის განათლების მინისტრის თანამდებობაზე მუშაობდა.

საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ გააგრძელა სამეცნიერო და პედაგოგიური მუშაობა თბილისში. 1938-1975 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, რუსული ენის კათედრის გამგე, კითხულობდა თანამედროვე რუსული ენის, რუსული ენის დიალექტოლოგიის, ძველი სლავური ენის, სლავრუ იდა ინდოევროპული ენების შედარებითი გრამატიკის კურსებს. განსაკუთრებით დიდია მისი ღვაწლი რუსული ენის სწავლების მეთოდიკაში. არის მთელი რიგი სამეცნიერო ნაშრომისა და მეტოდოლოგიური ლიტერატურის ავტორი.
რაჩია ნერსესიანი

რაჩია ნერსესის ძე ნერსესიანი (დ. 24 ნოემბერი [ძვ. სტ. 12 ნოემბერი], 1895, ნიკამედია, ახლანდელი იზმითი, თურქეთი — გ. 6 ნოემბერი, 1961, ერევანი) — სომეხი მსახიობი. სსრკ სახალხო არტისტი (1956).

1915 წლიდან მონაწილეობდა სომხეთის დრამატულ დასების სპექტაკლებში, თურქეთში. 1923 წლიდან ერევნის გ. სუნდუკიანის სახელობის სომხური დრამის თეატრის წამყვანი მსახიობი იყო. წარმატებით ასრულებდა ტრაგიკულ, სახასიათო და გროტესკულ როლებს: მაკბეთი, ფალსტაფი, ოტელო (შექსპირის „მაკბეთი“, „უინძორელი მხიარული ქალები“, „ოტელო“), პეპო (სუნდუკიანის „პეპო“) და სხვა. 1920 წლიდან მოღვაწეობდა კინოში. შეასრულა როლები: პეპო („პეპო“, 1935), აკოფიანი („ზანგეზური“, 1938; ხარისხის სტალინური პრემია, 1941) და სხვა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.
მიხეილ მგელაძე

მიხეილ მიხეილის ძე მგელაძე (; დ. 2 აპრილი, 1948, თბილისი) — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის ფედერაციის დიპლომატი, ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი. რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი. წარმოშობით ქართველი.

ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში 1948 წელს. 1972 წელს დაამთავრა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების მოსკოვის სახელმწიფო ინსტიტუტი . 1989 წელს დაამთავრა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემია.

1972 წლიდან მუშაობდა სხვა და სხვა დიპლომატიურ თანამდებობებზე საბჭოთა კავშირის და რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში და საზღვარგარეთ. 1994-1997 წლებში რუსეთის ფედერაციის საელჩოს მრჩეველი ინდოეთში; 2002-2005 წლებში რუსეთის ფედერაციის გენერალური კონსული მადრასში (ჩენაი, ინდოეთი). 2005-2006 წლებში — რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს აფრიკის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 2006-2012 წლებში რუსეთის ფედერაციის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი მიანმარში.
აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები — აშშ-ის შეიარაღებული ძალების საჰაერო და კოსმოსური დანაყოფი. პირადი შემადგენლობისა და შეიარაღების რაოდენობით ყველაზე დიდი საჰაერო ძალებია მსოფლიოში. მის დაქვემდებარებაშია: სტრატეგიული სარაკეტო დანაყოფი, სამხედრო-კოსმოსური ძალები, ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვითი ძალები, სპეცდანიშნულების დანაყოფები და სხვა.
ბაბკენ ნერსესიანი

ბაბკენ პოღოსის ძე ნერსესიანი (დ. 18 ივლისი [ ძვ. სტ. 5 ივლისი], 1917, თბილისი — გ. 14 თებერვალი, 1986, ერევანი) — სომეხი მსახიობი. საქართველოს, სომხეთის (1961) და სსრკ სახალხო არტისტი (1972).

სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1933 წლიდან თბილისში. 1944–1955 წლებში იყო თბილისის სომხური დრამატული თეატრის მსახიობი, 1956 წლიდან ერევნის გ. სუნდუკიანის სახელობის სომხური დრამის თეატრშია. წარმატებით ასრულებს სახასიათო, კომიკურ და ტრაგიკულ როლებს: პეპო (სუნდუკიანის „პეპო“), გევორქი (ბორიანის „ერთ ჭერქვეშ“) და სხვა. შექმნა ლენინის სცენური სახე (დარიანის „რესპუბლიკის თავმჯდომარე“), შ. რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრის სპექტაკლში „პეპო“ ქართულ ენაზე შეასრულა პეპოს როლი. 1957 წლიდან მოღვაწეობს კინოში. იყო მხატვრული კითხვის ოსტატი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.

ჯილდოები და აღიარება
1955 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
1961 — სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტი
1972 — სსრკ სახალხო არტისტი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
დავით სასუნცი

დავით სასუნცი, დავით სასუნელი — სომხური ხალხური საგმირო ეპოსი. იქმნებოდა საუკუნეთა განმავლობაში. ძირითადი პლასტები - საუკუნეებს განეკუთვნება. ეპოსის ნაწყვეტები პირველად 1874 წელს ჩაიწერეს. სხვადასხვა კუთხეში ჩაწერილი ვარიანტების საფუძველზე 1939 დამუშავდა ერთიანი ტექსტი. ამ წელს აღინიშნა ეპოსის შექმნის 1000 წლისთავი. იგი ითარგმნა მრავალ ენაზე, მათ შორის ქართულადაც. ეპოსის შინაარსი მრავალპლანიანია. გვაცნობს 4 თაობის საგმირო საქმეებს, შესაბამისად 4 შტოსაგან შედგება:
„სანასარი და ბაღდასარი“
„მჰერ უფროსი“ (სანასარის შვილი)
„დავით სასუნცი“ (მჰერის შვილი)
„მჰერ უმცროსი“ (დავითის შვილი).

ეპოსი ძირითადად სასუნის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლას ეხება, მაგრამ მასში გაცილებით ადრინდელი პლასტებიცაა დაცული. შემონახულია მატრიარქატისა და წყლის კულტის ელემენტები, უძველესი კოსმოლოგიური წარმოდგენები. გმირთა სამოქმედო ასპარეზი სცილდება სასუნის ფარგლებს, მოიცავს საქართველოს, აზერბაიჯანს, ეგვიპტეს, არაბეთს, ჩინ-მაჩინს. ეპოსი გამსჭვალულია ჰუმანიზმის, პატრიოტიზმისა და სამართლიანობის იდეებით. ენა ლაკონიურია, სხარტი, მხატვრულად მდიდარი.

ფაქტები
დავით სასუნცის ძეგლი ერევანში წლების განმავლობაში კინოსტუდია „არმენფილმის“ ემბლემაა.
1976 წელს სსრკ-ის სახალხო არტისტის, კომპოზიტორ ედგარ ოჰანესიანის მიერ შეიქმნა ოპერა-ბალეტი „დავით სასუნელი“
2012 წლის 5 დეკემბერს სომხური ეროვნული ეპოსი იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს.
მუნრეიკერი

მუნრეიკერი (ინგ.: ) (1977) — მეთერთმეტე ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ და რიგით მეოთხე ფილმი ამ სერიალიდან, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო როჯერ მურმა.

ფილმის რეჟისორია ლუის გილბერტი. ფილმში ბონდი გაგზავნილია კოსმოსური შატლის დაკარგვის გამოსაძიებლად, რაც მას მიიყვანს მილიონერ ჰიუგო დრაქსთან, შატლების მწარმოებელი კომპანიის მფლობელთან. აგენტ ჰოლი გუდჰედის დახმარებით ბონდი იძიებს ამ საქმეს, მოგზაურობს ვენეციაში, რიო დე ჟანეიროში და ამაზონის ტყეებში, ბოლოს კი - კოსმოსში.

მუნრეიკერი მისი ავტორის, იენ ფლემინგის ჩანაფიქრით, ჯერ კიდევ 1954 წელს უნდა ქცეულიყო კინოფილმად. პროდიუსერებს ფილმის გამოშვება სურდათ 1973 წელს, როდესაც როჯერ მურმა პირველად შეასრულა ბონდის როლი.

მიუხედავად მრავალი ნეგატიური შეფასებისა, ’’ოქროსთვალი’’ს გამოსვლამდე, ეს იყო ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი ბონდის სერიებიდან. შემოსულმა თანხამ შეადგინა 210.300.000 დოლარი მსოფლიო მასშტაბით.

მუსიკა
გაეროს დროშა

გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დროშა მიიღეს 1947 წლის 20 ოქტომბერს. ის წარმოადგენს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ოფიციალური ემბლემის თეთრი ფერის გამოსახულებას ცისფერ ფონზე. დროშას საფუძვლად დაედო გაეროს სან-ფრანცისკოს კონფერენციისათვის შექმნილი ლოგო.

1945 წლის სან-ფრანცისკოს კონფერენციის ორგანიზატორებს ჭირდებოდათ ლოგო, რომელიც გამოისახებოდა სამკერდე ნიშანზე დელეგატების იდენტიფიცირებისათვის. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მიხვდა, რომ დროებითი ლოგო შეიძლებოდა გაეროს მუდმივ ემბლემად ქცეულიყო. მან ჩამოაყალიბა კომიტეტი, რომელმაც შეიმუშავა ემბლემა — ფოთლებით გარშემორტყმული მსოფლიოს რუკა — დონალდ მაკლაფლინის ესკიზების მიხედვით.

ფონის ცისფერი ფერი შეირჩა, როგორც წითლის, ომის ფერის, საწინააღმდეგო. ზეთისხილის რტოები მშვიდობის სიმბოლოა, მსოფლიოს რუკა კი გამოხატავს ყველა ერს.