iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბოგდან ქობულოვი

ბოგდან (ბახჩო) ზაქარიას ძე ქობულოვი (დ. 1 მარტი, 1904, თბილისი, — გ. 23 დეკემბერი, 1953, მოსკოვი) — საქართველოს სსრ და საბჭოთა კავშირის სპეციალური სამსახურების მოხელე, გენერალ-პოლკოვნიკი (1945), სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე; წარმოშობით თბილისელი სომეხი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის გიმნაზია (1921). მსახურობდა წითელ არმიაში (1921-1922), საქართველოს „ჩეკაში“ (საგანგებო კომისია, 1922-1926), შემდეგ — ამიერკავკასიის სფსრ და სსრკ „გეპეუში“ (სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველო). 1925 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1930-იან წლებში გახდა ლავრენტი ბერიას უახლოესი გარემოცვის წევრი და სარგებლობდა მისი მფარველობით. 1937-1938 წლებში იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1941-1943 წლებში — სსრკ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1941 და 1943-1945 წლებში — სსრკ სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისრის მოადგილე, 1946-1952 წლებში — საზღვარგარეთ საბჭოთა ქონების მთავარი სამმართველოს უფროსი, 1953 წელს — სსრკ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე. არჩეული იყო საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს (1938–1946) და სსრკ მოწვევის უმაღლესი საბჭოს (1946-1950) დეპუტატად.

ქობულოვი აქტიურად მონაწილეობდა სტალინის მმართველობის დროს მასობრივ რეპრესიებში. 1937-1938 წლებში მხოლოდ მისი თავმჯდომარეობის დროს, საქართველოს სსრ შინსახკომის „განსაკუთრებულმა სამეულმა“ 1233 ადამიანს გამოუტანა დახვრეტის განაჩენი; გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სისასტიკით დაკავებულების მიმართ. 1940-იან წლებში ქობულოვი იყო ჩრდილოეთ კავკასიიდან და ყირიმიდან ხალხთა მასობრივი დეპორტაციის, ტერიტორიების „ანტისაბჭოთა ელემენტებისგან“ გაწმენდის ოპერაციების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1953 წლის 27 ივნისს ქობულოვი ბერიასთან ერთად დააპატიმრეს ჯაშუშობისა და ხელისუფლების ხელში ჩაგდების მიზნით შეთქმულების მოწყობის ბრალდებით, 23 დეკემბერს მიუსაჯეს სიკვდილით დასჯა და იმავე დღეს დახვრიტეს. შემდგომში რეაბილიტაციაზე უარი ეთქვა. დახვრიტეს ასევე მისი უმცროსი ძმა ამაიაკ ქობულოვი.
ამაიაკ ქობულოვი

ამაიაკ ზაქარიას ძე ქობულოვი (დ. 1906, თბილისი, — გ. 10 თებერვალი, 1955, მოსკოვი) — საბჭოთა უსაფრთხოების სამსახურების მოხელე, გენერალ-ლეიტენანტი (1945). სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილის ბოგდან ქობულოვის უმცროსი ძმა; წარმოშობით თბილისელი სომეხი.
ბიოგრაფია
1921 წელს მსახურობდა წითელ არმიაში, შემდეგ მუშაობდა ბუხჰალტრად, მ. შ., „ბორჯომის“ ქარხანაში. 1929 წლიდან სხვადასხვა თანამდებობაზე მსახურობდა საქართველოს სსრ და ამიერკავკასიის სფსრ შინსახკომის სახელმწიფო პოლიტიკურ სამმართველოში. დაწინაურდა ლავრენტი ბერიას აღზევებასთან ერთად; ითვლებოდა ბერიას უახლოესი გარემოცვის წევრად. 1937-1938 წლებში, სხვადასხვა დროს, იყო შინსახკომის ახალციხის და გაგრის რაიონული განყოფილებების უფროსი, აფხაზეთის ასსრ შინსახკომის სამმართველოს უფროსი, აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოვალეობის დროებით შემსრულებელი, 1938 წლის დეკემბრიდან — უკრაინის სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე.

1939 წლის აგვისტოში ქობულოვი გაიგზავნა საბჭოთა საელჩოს რეზიდენტად ბერლინში. გერმანელებმა სწრაფად გაშიფრეს და აწვდიდნენ ცრუ ინფორმაციას — თითქოს გერმანიის ჯარების მობილიზება არ იყო საბჭოთა კავშირზე თავდასხმისთვის გამიზნული. ამან, თავის მხრივ, გამოიწვია საბჭოთა ლიდერების დეზინფორმირება. მიუხედავად ამისა, 1941 წელის ივლისში მოსკოვში დაბრუნებული ქობულოვი სახელმწიფო უშიშროების და შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრად დანიშნეს უზბეკეთის სსრ-ში, სადაც 1945 წლის იანვრამდე იმსახურა. შემდეგ მნიშვნელოვანი თანამდებობები ეჭირა სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროში, მათ შორის, იყო გულაგის უფროსის მოადგილე. ბერიას და ბოგდან ქობულოვის დაპატიმრების შემდეგ, 1953 წლის ივნისში ამაიაკ ქობულოვი (იმ დროს შსს-ის საკონტროლო ინსპექციის უფროსის მოადგილე იყო) დააპატიმრეს და 1954 წლის ოქტომბერში სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. 1955 წელს პროკურატურამ უარი თქვა ქობულოვის შეწყალების წერილებზე. იმავე წელს დახვრიტეს. რეაბილიტირებული არ ყოფილა.
ასაფ ზეინალი

ასაფ ზეინალი (; დ. 5 აპრილი, 1909, დერბენტი, დაღესტნის გუბერნია - გ. 27 ოქტომბერი, 1932, ბაქო) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, პედაგოგი. პირველი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, რომელმაც მიიღო პროფესიული განათლება აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.

ბიოგრაფია
ასაფ ზეინალი დაიბადა 1909 წელს დერბენტში მებაღის ოჯახში. როდესაც ის 7 წლის იყო, დედამ დერბენტის რეალურ სკოლაში გაგზავნა. აქ ის იწყებს სიმღერას საბავშვო გუნდში, სწავლობს კლარნეტზე დაკვრას.

როდესაც ასაფი 11 წლის იყო, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ბაქოში გადავიდა. საყვირზე დაკვრა ჯერ სამხედრო სკოლაში ისწავლა, შემდეგ ბაქოს მუსიკალური ტექნიკური კოლეჯის საყვირის, ჩელოსა და ფორტეპიანოს კლასებში.

1916 წელს ასაფის დედამ ის გაგზავნა დერბენტის რეალურ სკოლაში. 1926 წელს დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური კოლეჯი, 1931 წელს კი აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიტორთა განყოფილება - უზეირ ჰაჯიბეკოვის კლასი.

1929-1931 წლებში ასაფ ზეინალი ხელმძღვანელობდა თიურქთა მუშათა თეატრის მუსიკალურ ნაწილს. 1928-1932 წლებში ასწავლიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკალურ სკოლაში. მის სტუდენტებს შორის იყვნენ ყარა ყარაევი და ტოფიგ გულიევი.

ასაფ ზეინალი აზერბაიჯანულ მუსიკაში რომანსების ფუძემდებელია.

კომპოზიტორის მიერ დაწერილი „საბავშვო სუიტა“ აზერბაიჯანული საბავშვო მუსიკის ფუძემდებელი იყო.

პირველი რომანსების, ფორტეპიანოსა და ვიოლინოს მინიატურების, ასევე სიმფონიური ნაწარმოებების პირველი ნიმუშების ავტორმა ასაფ ზეინალიმ ნოტებზე გადაწერა 50-მდე აზერბაიჯანული ხალხური სიმღერა.

კონსერვატორიაში სწავლისას ასაფ ზეინალიმ გაიცნო პიანისტი და პედაგოგი ქოფქაბ საფარალიევა. ის ასეფის ყველა საქმეში მას ეხმარებოდა. მათ ძალიან უყვარდებათ ერთმანეთი. თუმცა მათი სიყვარული ხანმოკლე აღმოჩნდა.

აზერბაიჯანული მუსიკალური ფოლკლორის ნიმუშების შესაგროვებლად ის მიემგზავრება ყარაბაღში და იქ მძიმედ ავადდება. კომპოზიტორი, რომელიც საწოლს იყო მიჯაჭვული, სამკურნალოდ ბაქოში ბრუნდება. საავადმყოფოში ყოფნისას ის წერს თავის ბოლო სიმფონიას თავისი ოთახის კედელზე და ძმას სთხოვს გადაიტანოს მისი ნამუშევარი კედლიდან ქაღალდზე. სამწუხაროდ, მის უკანასკნელ ნებას არავინ ასრულებს.

ასაფ ზეინალი გარდაიცვალა 1932 წლის 27 ოქტომბერს. ის მხოლოდ 23 წლის იყო.

ბაქოში ერთ-ერთი ქუჩა (იჩერი შეჰერის რაიონი) და ბაქოს მუსიკალური სასწავლებელი ასაფ ზეინალის სახელს ატარებს.
ივლიანე ხაინდრავა (უფროსი)

ივლიანე ლევანის ძე ხაინდრავა, იულიან ხაინდროვი (დ. 1873, სოფ. ლეხაინდრავო, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 18 ივლისი, 1938, ქ. ხარბინი, ახლანდ. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, შემდეგ ქალაქ ხარბინის ქართული კოლონიის ხელმძღვანელი, მრეწველი.

ხაინდრავა წარმოშობით სენაკის მაზრის აზნაურთა ოჯახიდან იყო. ქუთაისის გიმნაზიაში სწავლის დროს ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში, 1890-იან წლებში იყო ანარქისტული ჯგუფის წევრი და მონაწილეობდა ქუთაისის გუბერნატორზე თავდასხმაში, რის გამოც 25-წლიანი გადასახლება და კატორღული სამუშაოები მიუსაჯეს. 14 წელი გაატარა ციმბირში, შემდეგ კი ჩინეთში გადავიდა და დასახლდა მანჯურიაში, ქალაქ ხარბინში, რომელიც ცენტრალურ ხელისუფლებას მოკლებული იყო და რუსეთის იმპერიიდან გაქცეული და გადასახლებული სხვადასხვა ეროვნების ადამიანების თავშესაფრად იქცა. ხაინდრავამ ტყის მოპოვებისა და დამუშავების საქმეს მოჰკიდა ხელი და გამდიდრდა. 1908 წელს ხარბინში დააფუძნა ქართული სათვისტომო, რომლის პირველი და უცვლელი თავმჯდომარე თვითონვე იყო გარდაცვალებამდე. ეწეოდა ქველმოქმედებას; მისი ინიციატივითა და მონაწილეობით დაარსდა ქართული კლუბი, ბიბლიოთეკა, სკოლა, ურთიერთდამხმარე სალარო. დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა ხარბინის მრავალეთნიკურ მოსახლეობაში. 1916 წელს ფარულად იმყოფებოდა საქართველოში. გარდაიცვალა 1938 წელს. ანდერძის მიხედვით უნდა დაეკრძალათ მშობლიურ სოფელში, რაც ვერ შესრულდა. დაკრძალულია ხარბინის ე.წ. ახალ სასაფლაოზე. ივლიანე ხაინდრავას ოჯახიდან ცნობილია: შვილები — მწერლები ლევან და ლიდა ხაინდრავები, შვილიშვილები — პოლიტიკოსი და პუბლიცისტი ივლიანე, პოლიტიკოსი და რეჟისორი გოგა.
ისრაფილ ჰაჯიევის სასახლე

ქერბალაი ისრაფილ ჰაჯიევის სასახლე — შენობა ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩაზე, ქალაქ ბაქოს იასამალის რაიონში. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს ბრძანებით შენობა გადავიდა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის არქიტექტურული ძეგლი.

1910-1912 წლებში შენობა აშენდა გოტიკურ სტილში, იოსიფ პლოშკოს პროექტის მიხედვით. შენობა აშენდა მენავთობე მილიონერის, ბაქოს საქალაქო დუმის წევრის, ქერბალაი ისრაფილ ჰაჯიევის დაკვეთით.

შენობის კომპოზიციის სქემა საკმაოდ დინამიურია და აქვს ნათელი მოდერნისტული სტილის დამახასიათებელი თვისებები.

შენობის ინტერიერში წარმოდგენილია მარმარილოს წინა კიბე, კარნიზის ნიმუშის თხელი დამახასიათებელი ხაზები, პლაფონები და კარები ვიტრაჟებით. განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს კაბინეტის პლაფონი.

შენობა არქიტექტურული ძეგლია და ქალაქის ისტორიული მემკვიდრეობის განუყოფელი ნაწილია.
კემულარია

საკუთარი სახელი კემულარია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ბესარიონ კემულარია — სამხედრო პირი
კლოდ დე კემულარია — ფრანგი დიპლომატი, საზოგადო მოღვაწე
კონსტანტინე კემულარია — იურისტი, სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე
ლუბა კემულარია-ნათაძე — ბოტანიკოსი
რევაზ კემულარია — პოლიტიკოსი
როლანდ კემულარია — პოლიტიკოსი, მეწარმე
ბესარიონ კემულარია

ბესარიონ (ბესო) ვასილის ძე კემულარია (? — გ. 1921) — ქართველი ოფიცერი.

1916 წელს დაამთავრა ჩუჰუივის სამხედრო სასწავლებელი და პრაპორშჩიკად ჩაირიცხა რუსეთის არმიის ქვეით ჯარში. 1918 წლიდან მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში. იყო თბილისის სამხედრო სკოლის ოფიცერი, შტაბს-კაპიტანი. გმირულად დაიღუპა რუსეთ-საქართველოს ომის კოჯორ-ტაბახმელას ფრონტზე 1921 წლის თებერვალში. 2019 წელს კემულარიას სახელი მიენიჭა ერთ-ერთ ქუჩას თბილისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტაბახმელაში.
თაღიევის ვილა

ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ვილა — ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის საზაფხულო რეზიდენცია და აგარაკი. მეცენატმა ცხოვრების ბოლო წლები აქ გაატარა. შენობის არქიტექტორია იოსებ გოსლავსკი .

ისტორია
თაღიევის ორსართულიანი ვილა აშენდა 1893-1895 წლებში ბაქოს მარდაქანის დასახლებაში. მოიცავდა ხუთ ჰექტარ ფართობს.

სახლის კარები ლითონის იყო, რომელიც შეკაზმული იყო ალმასის ფორმის გისოსებით ქვის ჩარჩოში. კარიბჭის ზედა ნაწილს ამშვენებდა ქვის ჩუქურთმები აღმოსავლური არქიტექტურის ელემენტებით და ქვისგან დამზადებული შვიდი ლომის თავით. ეზოში თავლა იყო. ორი სართული 50 ოთახისგან შედგებოდა.

აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ აგარაკის ნაციონალიზაცია მოხდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობაში სამხედრო ჰოსპიტალი განთავსდა.

1955 წლიდან შენობაში ტუბერკულოზით დაავადებულთა რეაბილიტაციის სანატორიუმი ფუნქციონირებდა.

1996 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის დავალებით თაღიევის მემკვიდრეს საფია აბდულაევა-თაღიევას შენობის ტერიტორიის ნაწილი მის სრულ მფლობელობაში დაბრუნდა. ქვის ღობე ვილას ორ ნაწილად ჰყოფს - სანატორიუმსა და თაღიევის მემკვიდრეთა აგარაკს.

ამჟამად აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით შენობა გამოცხადებულია არქიტექტურულ ძეგლად.
გრიგოლ კონიაშვილი

გრიგოლ ალექსანდრეს ძე კონიაშვილი (დ. 1850, თბილისი, — გ. 1912 წლის შემდეგ, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1910). გენერალ ალექსანდრე კონიაშვილის მამა.

სამხედრო სამსახურში ირიცხებოდა 1869 წლიდან. მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქში, ყუბის 155-ე ქვეით პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომში. 1910 წელს დაითხოვეს ჯარიდან გენერალ-მაიორის წოდების მინიჭებით.
მუხთაროვის სასახლე

მუხთაროვის სასახლე — შენობა ბაქოში, მურთუზა მუხთაროვის ქუჩაზე.

ისტორია
სასახლე 1911-1912 წლებში აშენდა მენავთობე მილიონერი ქველმოქმედის მურთუზა მუხთაროვის დაკვეთით. შენობის არქიტექტორია იოზეფ პლოშკო. მუხტაროვს მეუღლესთან ერთად ევროპაში მოგზაურობისას ძალიან მოეწონა ვენეციის არქიტექტურა. მოგზაურობის შემდეგ მან გადაწყვიტა ბაქოში ვენეციური სტილის სასახლის აშენება საყვარელი მეუღლისთვის. სასახლის დიზაინი ეკუთვნის არქიტექტორ იოზეფ პლოშკოს, რომელმაც ასევე დააპროექტა ისმაილიეს შენობა, ფრანგული გოტიკის სულისკვეთებით. საბჭოთა ხელისუფლების პირველ წლებში სასახლეში მდებარეობდა ალი ბაირამოვის ქალთა კლუბი. დღეს ის ქორწინების სახლივით („ბედნიერების სასახლე“) ფუნქციონირებს. . დღეს სასახლე ბაქოს ერთ-ერთი ყველაზე ღირსშესანიშნავი არქიტექტურული ნაგებობაა.

შენობის აშენების პერიოდში სასახლის ზედა ნაწილში რაინდის სკულპტურის დამონტაჟებისას მოხდა ტრაგედია. სამშენებლო კომპანია „ძმები კასუმოვების“ ერთ-ერთი მფლობელს - იმრან კასუმოვს, ფეხი დაუცდა და შენობიდან გადმოვარდა. ის 35 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

შენობის მშენებლობა დასრულდა 1912 წელს. ერთ დღეს მურთუზა მუხთაროვმა თავისი მეუღლე ლიზა ტუგანოვა შენობის წინ სასეირნოდ მიიყვანა. ქალმა, რომელმაც გაოცების გამო არ იცოდა რა ეთქვა, შენობის კარებთან მისული მსახურები დაინახა და როცა გაიგო, რომ სასახლე აჩუქეს, მის სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა. ბაქოელი მილიონერი ამ სასახლეში მეუღლესთან ერთად 1920 წლამდე ცხოვრობდა. აზერბაიჯანში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ სასახლე ბოლშევიკებს გადაეცათ. მუხთაროვმა დაინახა, რომ სამი რუსი ოფიცერი შეიჭრა მის სახლში, ვერ მოითმინა ეს დამცირება და ჯერ ისინი დახვრიტა, შემდეგ კი ბოლო ტყვიით თავი მოიკლა.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს #132 გადაწყვეტილებით შენობა შეტანილია „ეროვნული მნიშვნელობის უძრავი ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა ნუსხაში“.

სასახლეში აღდგენითი სამუშაოები 2007-2012 წლებში ჩატარდა. აღდგენითი სამუშაოები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროს ბრძანებით კომპანია „ “-მ ჩაატარა.

2012 წლის 5 ივლისს სასახლის გახსნის ცერემონია გაიმართა, რომელსაც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი დაესწრო და გაეცნო შესრულებულ სამუშაოებს.

გალერეა
ვლადიმერ კონიაშვილი

ვლადიმერ გრიგოლის ძე კონიაშვილი, კონიევი (დ. 22 იანვარი, 1868, — გ. 12 დეკემბერი, 1914) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი.

დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი (1890). მსახურობდა კავკასიის მე-5 სარეზერვო ქვეით კადრირებულ ბატალიონში, შემდეგ თენგის 77-ე ქვეით პოლკში (დისლოკაციის ადგილი — ქ. ახალციხე). მონაწილეობდა მსოფლიო ომში. კაპიტანმა კონიაშვილმა თავი გამოიჩინა ოლთისთან ბრძოლაში 1914 წლის 8 დეკემბერს. ამავე შეტაკებაში მიღებული ჭრილობებისგან გარდაიცვალა ყარსის ციხესიმაგრის სამხედრო ჰოსპიტალში. სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა პოდპოლკოვნიკის წოდება და დაჯილდოვდა წმ. გიორგის ხარისხის ორდენით (1916).
ივანე კონიაშვილი

ივანე გრიგოლის ძე კონიაშვილი (დ. 27 სექტემბერი, 1889, თბილისი, — გ. 26 ოქტომბერი, 1938, იქვე) — ქართველი კურორტოლოგი და ფიზიოთერაპევტი, სამეცნიერო კურორტოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში.

დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია (1913). მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს სამხედრო ექიმად იყო არმიაში. 1919 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის თერაპიის კათედრაზე. 1924–1925 და 1929–1930 წლებში ეცნობოდა საკურორტო-სამკურნეო საკითხებს გერმანიის, იტალიის, საფრანგეთისა და ჩეხოსლოვაკიის კურორტებზე. 1926–1930 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, 1930–1936 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფიზიოთერაპიისა და კურორტოლოგიის კათედრის გამგე, პროფესორი (1935), იმავდროულად (1928–1938) — თბილისის კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1935–1938 წლებში ასევე განაგებდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის კათედრას.

კონიაშვილმა საქართველოში პირველმა დანერგა კურორტოლოგიური კვლევის ბიოქიმიური მეთოდები. სხვა საკითხთა შორის ასევე იკვლევდა ბორჯომის წყლის გავლენას ორგანიზმის ჟანგვა-აღდგენით პროცესებზე. იყო საქართველოს ანტირევმატული კომიტეტის ორგანიზატორი და პირველი თავმჯდომარე. 1938 წელს დააპატიმრეს პოლონეთის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ცრუ ბრალდებით. იმავე წელს დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია სიკვდილის შემდეგ.
ოლგა კონიაშვილი

ოლგა გიორგის ასული კონიაშვილი (დ. 1911, მაჰაჩყალა, ახლანდ. დაღესტნის რესპუბლიკა, რუსეთის ფედერაცია, — გ. 1994) — ქართველი მხატვარი.

დაიბადა საზოგადო მოღვაწის გიორგი კონიაშვილის და ელისაბედ ფლორენსკაიას ოჯახში. სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიასა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტზე. 1930-იან წლებში მუშაობდა თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში ბავშვთა სპექტაკლების გამფორმებლად, ასევე აფორმებდა დეკორაციებს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სპექტაკლებისთვის. 1969 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მუზეუმში, ეთნოგრაფიის ისტორიის განყოფილებაში. ამ პერიოდში შექმნა ეთნოგრაფიული ჩანახატების ალბომები, რომლებიც ასახავდა ქართული ყოფისა და კულტურის ამსახველ ნივთებს, სამოსს, ჭურჭლის ელემენტებს, არქეოლოგიური ექსპედიციების დროს გამოვლენილ ექსპონატებს. დაინტერესებული იყო ალპინიზმით, ორჯერ მონაწილეობდა მყინვარწვერის დალაშქვრაში.
მიხეილ კონიაშვილი

მიხეილ გრიგოლის ძე კონიაშვილი (დ. 1876, თბილისი, — გ. 26 აპრილი, 1960, იქვე) — ქართველი მათემატიკოსი და პედაგოგი, მათემატიკის სწავლების მეთოდიკის ფუძემდებელი საქართველოში.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულეტეტი (1900). 1900-იან წლებში მათემატიკის მასწავლებლად მუშაობდა შუშაში, სტავროპოლსა და თბილისში. 1909 წელს მონაწილეობდა კავკასიაში პირველი უმაღლესი სასწავლებლის — თბილისის ქალთა უმაღლესი კურსების შექმნაში. აქვე დაინიშნა ფიზიკისა და მათემატიკის კათედრის გამგედ. 1918 წლიდან იყო თბილისის ქალთა გიმნაზიის დირექტორი. 1921 წელს აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს წევრად. მრავალი წელი ასწავლიდა ელემენტარულ მათემატიკას, დიფერენციალურ და ინტეგრალურ აღრიცხვას, ასევე მათემატიკის სწავლების მეთოდებს. 1938 წლიდან იგი შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს განათლების სამინისტროს პედაგოგიურ მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. მისი ძმა იყო საზოგადო მოღვაწე გიორგი კონიაშვილი.
კვალიაშვილი

საკუთარი სახელი კვალიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ალექსანდრე კვალიაშვილი — რენტგენოლოგი
დიმიტრი კვალიაშვილი — სამხედრო პირი
ეკა კვალიაშვილი — საესტრადო მომღერალი
ვაჟა კვალიაშვილი — მეხილე-მევენახე, სელექციონერი
იური კვალიაშვილი — რენტგენოლოგი
მარიკა კვალიაშვილი — კომპოზიტორი, პედაგოგი
მიხეილ კვალიაშვილი — სამხედრო პირი
მიხეილ კვალიაშვილი — საოპერო რეჟისორი
რატიშვილი

საკუთარი სახელი რატიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

გაბრიელ რატიშვილი — მწერალი
დავით რატიშვილი — სამხედრო მოღვაწე, გენერალი
ივანე რატიშვილი (რატიევი) — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
ზურაბ რატიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
ნიკოლოზ რატიშვილი (რატიევი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
მათე (საკუთარი სახელი)

მათე — საკუთარი სახელი. წარმოიშვა ძველი ებრაულიდან. ნიშნავს „ღვთის კაცს“, „ღვთის ძღვენს“, „ღვთის ნიჭს“. ფართოდ გავრცელებული ბიბლიური სახელია, ერქვა ერთ-ერთ მახარობელს, ქრისტეს მოციქულს, მათე მახარობელს. მნიშვნელობის მხრივ მას შეიძლება შევადაროთ ებრაული „ნათან“, ბერძნული „თევდორე“ და „დოროთე“, სლავური „ბოგდან“. მათე-საგან ნაწარმოებია გვარები: მათეშვილი, მათეიშვილი, მათიაშვილი, მათიკაშვილი.

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემებით, საქართველოს ტერიტორიაზე ამ სახელის 12584 მატარებელი ცხოვრობს.
გაბრიელ რატიშვილი

გაბრიელ ბეჟანის ძე რატიშვილი (დ. 3 ივლისი, 1770 — გ. დაახლ. 1825) — ქართველი მწერალი.

დაიბადა ლამისყანელი თავადის ოჯახში. მამამისისთვის მამულები დავით ბატონიშვილს ჩამოურთმევია და იოანე ბატონიშვილისთვის გადაუცია. ამის შემდეგ რატიშვილების ბედი იოანე ბატონიშვილს დაუკავშირდა. გაბრიელ რატიშვილმა თავი გამოიჩინა ნიახურის ბრძოლაში ომარ-ხან ავარიელის წინააღმდეგ 1800 წელს. 1801 წელს პეტერბურგში გაჰყვა იოანე ბატონიშვილს, როგორც მისი ადიუტანტი. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ დღიურების სახით დაწერილ ლექსნარევ პროზაულ თხზულებაში „მცირედი რაიმე მოთხრობა როსიისა“ აღწერა რუსეთში მოგზაურობა. ავტორი დაწვრილებით გადმოსცემს ბატონიშვილების საქართველოდან გადასახლებას, იმდროინდელი რუსეთის საზოგადოებრივ-კულტურულ ცხოვრებას, ალექსანდრე -ის კორონაციას, ეხება მოსკოვისა და პეტერბურგის არქიტექტურულ ძეგლებს, თეატრებს, მოხსენიებული ჰყავს ქართული წარმოშობის მსახიობი სილა სანდუნოვი და ა. შ. მოსკოვში შეხვედრია ბიძამისს, რუსეთში გადასახლებული რატიშვილების წარმომადგენელს, გენერალ-ლეიტენანტ ნიკოლოზ რატიევს. რატიშვილი ავტორია აგრეთვე ლირიკული ლექსებისა. რუსეთის მთავრობისგან მინიჭებული ჰქონდა კოლეგიის ასესორის ჩინი (1802).
თხზულება
„მცირედი რაიმე მოთხრობა როსიისა“, კრებული: „ქართველი მწერლები რუსეთის შესახებ“, შემდგენელი ვ. შადური, თბ., 1962, გვ. 156-301.
წვის კუთრი სითბო

წვის კუთრი სითბო (აღნიშვნა: ) — სითბოს რაოდენობა, რომელიც გამოიყოფა ერთეული მასის ნივთიერების სრული დაწვის დროს, ანუ სხვა სიტყვებით — ნივთიერების ერთეული მასის წვის სითბო.

წვის სითბო — სითბოს რაოდენობა, რომელიც გამოიყოფა ნივთიერების სრული დაწვის დროს.

წვის კუთრი სითბო აღინიშნება ასო -ით. წვის კუთრი სითბოს გამოსათვლელი ფორმულაა: =\{}{}, სადაც  — წვის კუთრი სითბოა,  — სითბოს რაოდენობა, ნივთიერების სრული დაწვისას,  — დამწვარი ნივთიერების მასა.

წვის კუთრი სითბო იზომება ჯ/კგ, კჯ/მოლი.
ვაპლიტე

პროლეტარული ლიტერატურის თავისუფალი აკადემია, შემოკლ. ვაპლიტე — ლიტერატურული ორგანიზაცია. დაარსდა 1925 წლის ბოლოს უკრაინის ქალაქ ხარკივში. მასში ძირითადად გაერთიანდნენ ლიტერატურულ ჯგუფ „ურბინოს“ წევრები, რომლებსაც მიკოლა ხვილიოვი ხელმძღვანელობდა, აგრეთვე გლეხ მწერალთა კავშირ „პლუგის“ და ლიტერატურულ ორგანიზაცია „ოქტიაბრის“ ზოგიერთი წევრი: მიკოლა ბაჟანი, ვასილ ვრაჟლივი, ივან დნიპროვსკი, ოლექსანდრ დოვჟენკო, ოლეს დოსვიტნი, ჰრიჰორი ეპიკი, ლ. ივანოვი, მაიკ იოჰანსენი, ოლექსა სლისარენკო, იური სმოლიჩი, ვოლოდიმირ სოსიურა, პავლო ტიჩინა, მიკოლა ხვილიოვი, მიხაილო იალოვი, იური იანოვსკი და სხვ. (სულ 30-მდე ადამიანი). პრეზიდენტები — მიხაილო იალოვი (1925–1926), მიკოლა კულიში (1926–1928); მდივანი — არკადი ლიუბჩენკო.

ორგანიზაცია იღებდა ბოლშევიკური ხელისუფლების პოლიტიკის იდეოლოგიის საფუძვლებს, თუმცა ლიტერატურული ცხოვრების კონკრეტულ საკითხებში ინარჩუნებდა მხატვრული სიტყვის მაღალპროფესიული ოსტატების მიერ უცხოეთის ხალხთა ყველაზე მეტად განვითარებული ლიტერატურების დონის ახალი უკრაინული ლიტერატურის შექმნის იდეას. მიკოლა ხვილიოვი, ვაპლიტეს იდეოლოგიის გამტარებელი, მიიჩნევდა, რომ უკრაინული მწერლობისა და მთლიანად ეროვნული აღორძინების მომავალი შესაძლებელი იყო მხოლოდ ოფიციალურად პროპაგანდირებული „განმანათლებლობის“ მასოვიზმისა და „რუსული მესიანიზმისადმი“ მონური დამოკიდებულების დაძლევის შემდეგ (სწორედ ამას ეხებოდა მისი ლოზუნგი — „შორს მოსკოვიდან!“, როგორც „ჩვენ ფსიქიკაზე მოძალადე“ „საკავშირო მეშჩანობის ცენტრიდან“) და მრავალსაუკუნოვან დასავლეთევროპულ სულიერ ღირებულებებზე, „ფსიქოლოგიურ ევროპაზე“ ორიენტირება უკრაინულ საზოგადოებას გაჯანსაღების საშუალებას მისცემდა, როდესაც ერი ბოლოს და ბოლოს „იპოვნიდა მისი კულტურული განვითარების ერთადერთ ჩვეულ გზას“. ამ კონცეფციას უჭერდნენ მხარს ნეოკლასიკოსი და სხვა მწერლები, კულტურის მოღვაწეები. თუმცა ორთოდოქსულ-პარტიული კრიტიკოსები (ს. შჩუპაკი, ს. პილიპენკო, ვ. კორიაკი და სხვ.) მას უარყოფითად აფასებდნენ; ვაპლიტეს პოზიციების მკაცრი გაკიცხვები გახმოვანდა უკრაინის სსრ-ის პოლიტიკური ხელმძღვანელობის გამოსვლებში (ვ. ჩუბარი, ვ. ზატონსკი, ლ. კაგანოვიჩი, გ. პეტროვსკი, მ. სკრიპნიკი, ა. ხვილია) და რიგ პარტიულ დადგენილებებში (უკრაინის კპ(ბ) ცკ-ის პლენუმის თეზისები „უკრაინიზაციის შედეგების შესახებ“, ივნისი, 1926, რომლებიც მიღებულ იქნა იოსებ სტალინის მიერ კაგანოვიჩისადმი ამა წლის 26 აპრილს გაგზავნილ წერილში არსებული მითითებების შესაბამისად; უკრაინის კპ(ბ) ცკ-ის პოლიტბიუროს დადგენილება „უკრაინის მხატვრული ლიტერატურის საქმეში პარტიის პოლიტიკის შესახებ“, ივნისი, 1927).

ორგანიზაციას ვერ უშველა ოლეს დოსვიტნის, მიკოლა ხვილიოვისა და მიხაილო იალოვის მოსანანიებელმა განცხადებამ (დეკემბერი, 1926) და ორგანიზაციიდან ამ სამის გარიცხვამ (იანვარი, 1927): პარტიული შეხედულებებით იდეურად ძლიერ მავნე რომანის, მიკოლა ხვილიოვის „ვალდშნეპის“ (კერძოდ, მისი დასაწყისის) გამოცემასთან დაკავშირებით მოხდა ჟურნალ „ვაპლიტეს“ კონფისკაცია, რის შემდეგაც აკრძალეს თავად ჟურნალის გამოცემაც, ორგანიზაციას კი თვითლიკვიდაცია დაევალა (იანვარი, 1928). ხვილიოვის მიმდევართა შემდგომი გამოცემა იყო ალმანახი „ლიტერატურნი იარმაროკ“ (დეკემბერი, 1928 – თებერვალი, 1930) და ჟურნალი „პროლიტფრონტ“ (აპრილი – დეკემბერი, 1930). 1930-იან წლებში კარზე მომდგარი ჰოლოდომორისა და დიდი ტერორის დროს მაღალი მხატვრულობიდან თანდათან გადავიდნენ სოციალისტური რეალიზმის ფსევდოლიტერატურაზე.