iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იშხნელი

საკუთარი სახელი იშხნელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

დები იშხნელები — ქალაქური ფოლკლორის მომღერალთა ოჯახური ანსამბლი
გიორგი არადელი-იშხნელი — მსახიობი
თამარ იშხნელი — მომღერალი
კონსტანტინე იშხნელი — ოფიცერი
მიხეილ იშხნელი — პოლიტიკური მოღვაწე, ექიმი
ოთარ იშხნელი — სამხედრო პირი, მსოფლიო ომის მონაწილე
ენვერ კაპბა

ენვერ ერასტის ძე კაპბა (; დ. 20 ოქტომბერი, 1936, გაგრა, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 2007) — აფხაზი სახელმწიფო მოხელე. სკკპ წევრი (1965). საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი. საქართველოს სსრ მეთერთმეტე მოწვევის უმაღლესი საბჭოსა და აფხაზეთის ასსრ მეთერთმეტე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა გაგრის რუსული საშუალო სკოლა. 1956-1962 წლებში სწავლობდა აფხაზეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, შემდეგ სწავლა განაგრძო საქართველოს ვ. ლენინის სახელობის შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მშენებლობის ფაკულტეტზე. 1962 წლიდან იყო საქართველოს სსრ მშენებლობის სამინისტროს №6 ტრესტის №2 სამშენებლო სამმართველოს ჯერ ოსტატი, შემდეგ სამუშაოთა მწარმოებელი, საწარმოო ტექნიკური განყოფილების უფროსი. 1965 წლიდან ტრესტ „ბიჭვინთმშენის“ №5 სამშენებლო უბნის სარემონტო-სამშენებლო სამმართველო „კურორტმშენის“ უფროსი, 1967 წლიდან გაგრის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავჯდომარეა. 1970 წლიდან კურორტ ბიჭვინთის პანსიონატების გაერთიანების დირექტორი, 1975 წლიდან იყო საქართელოს პროფსაბჭოს მდივანი. 1980-1986 წლებში საქართველოს კომპარტიის გაგრის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. 1986-1988 წლებში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ვაჭრობისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების განყოფილების გამგე. 1988-1990 წლებში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის სოციალურ ეკონომიკური განყოფილების გამგე. 1990 წლის 6 ნოემბრიდან აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებით დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ მინსტრათა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ.

1991 წლის 17 მარტს ხელმძღვანელობდა აფხაზეთში საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების რეფერენდუმს. 1991 წელს სათავეში ედგა აფხაზეთის რესპუბლიკის დროშის, გერბისა და ჰიმნის სახელმწიფო კომისიას. 1991-1992 წლებში აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1992-1996 წლებში აფხაზეთის სეპარატისტული რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მოწვევის დეპუტატი. აფხაზეთის ომის დამთავრების შემდეგ დანიშნეს ე.წ. „აფხაზეთის რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის“ მოადგილედ. 1997 წლის ივნისიდან სეპარატისტული აფხაზეთის რესპუბლიკის ცენტრალური კომპარტიის პირველი მდივანი. 2000 წლიდან რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სამმართველოს სამხედრო სანატორიუმი „გაგრის“ ხელმძღვანელი.
თამარ ჩერგოლეიშვილი

თამარ ჩერგოლეიშვილი (25 მაისი, 1975, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. ჟურნალ „ტაბულას“ დამფუძნებელი.

ბიოგრაფია
1997 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და ურთიერთობების ფაკულტეტი, საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალობით. 1997-1998 წლებში მუშაობდა ამერიკის იურისტთა ასოციაციაში 2000 წელს დაიწყო მუშაობა ევროპის საბჭოში. 2006-2010 წლებში იყო ევროპის საბჭოს სამართლებრივი ჯგუფის ხელმძღვანელი. 2009 წელს დააფუძნა ჟურნალი „ტაბულა“, 2012 წლის ბოლოს კი გაეშვა „ტაბულას“ ტელევიზია რომელმაც მალევე შეწყვიტა მაუწყებლობა.

პირადი ცხოვრება
ჩერგოლეიშვილი არის ქართველი პოლიტიკოსის, გიგა ბოკერიას მეუღლე 2006 წლიდან. ჰყავს ორი შვილი: ეკატერინე (დ. 1997, პირველი ქორწინებიდან) და კესარია (დ. 2006).
ოთარ იშხნელი

ოთარ სიმონის ძე იშხნელი (დ. 20 აპრილი, 1921, სოფ. ჩხარი, ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1992) — ქართველი საბჭოთა ჯარისკაცი, მსოფლიო ომის დროს საფრანგეთის წინააღმდეგობის მოძრაობის აქტიური მონაწილე, საფრანგეთის არმიის პოლკოვნიკი.

დაამთავრა სამხედრო სამეთაურო კურსები ქ. ლვოვში. 1939 წელს გაიწვიეს სავალდებულო სამხედრო სამსახურში. მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა უკრაინის ტერიტორიაზე. 1941 წელს ტყვედ ჩავარდა. 1942 წელს სამხრეთ საფრანგეთის ტერიტორიაზე ტყვეთა ბანაკების არალეგალური ანტიფაშისტური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ხელმძღვა­ნელი გახდა. 1944 წლის დასაწყისში მისი ხელმძღვანე­ლობით მოეწყო ტყვეთა აჯანყება, რომელიც გადაიზარდა პარტიზანულ მოძრაობაში ქ. კარბოსთან მდებარე „ლაპლანების ტყეში“. 1944 წლის აგვისტოში, როდესაც დაიწყო საფრანგეთის წინააღმდეგობის მოძრაობის საერთო ­გამოსვლები, მათ უკვე გაერთიანებული ძალით ­აიღეს ქ. ალბი. წინააღმდეგობის მოძრაობის დავალებით ლეიტენანტმა იშხნელმა საბჭოთა (ქართველი, ყაზახი და სხვ.), ფრანგი, ესპანელი, პოლონელი და იუგოსლავი მებრძოლებისგან ჩამოაყალიბა რეგულარული პოლკი, რომელსაც თავადვე მეთაურობდა (პოლკი ფრანგებისათვის ცნობილი იყო „მაკი ჟორჟიენის“ სახელით). შარლ დე გოლთან და პოლკოვნიკ კენინგთან ერთად მონაწილეობდა ტულუზის განთავისუფლებისადმი მიძღვნილი დიდი აღლუმში. 1945 წლის ოქტომბერში საბჭოთა კავშირში დაბრუნდა. ტყვედ ყოფნის გამო რეპრესირებული იყო — მიესაჯა 20 წლით პატიმრობა. 1955 წლის ამნისტიის საფუძველზე გაათავისუფლეს. დაჯილდოებულია საფრანგეთის სამხედრო ჯილდოებით: „სამხედრო ჯვარი ხმლითა და ვერცხლის ვარს­კვლავით“, ორდე­ნით „მამაცობისთვის“, მედლით „წინააღმდეგობისათვის“ და სხვ.
ურუგვაის სამზარეულო

ურუგვაული სამზარეულოს ჩამოყალიბებაში მრავალი ქვეყნის კულტურამ მიიღო მონაწილეობა. მათ შორისაა ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნები: იტალია, ესპანეთი, საფრანგეთი, პორტუგალია. იმიგრირების შედეგად კი გერმანია და დიდი ბრიტანეთი. ესპანური სამზარეულოს გავლენა მეტად დიდია ურუგვაულ კულინარიაში.

ესპანური დესერტები როგორიცაა, ჩურო, ენსაიმადა (ტკბილი პური), ალფახორე ძალიან პოპულარულია ურუგვაიში. ასევე ბრინჯის კერძები, მაგალითად, პაელა. პორტუგალიური გავლენა იგრძნობა თევზეულის მომზადებისას. შებოლილი თევზი, რვაფეხა, მოლუსკები. რა თქმა უნდა, იქ იტალიური პასტას მრავალ სახეობასაც შეხვდებით, როგორებიცაა: რავიოლი, ფეტუჩინი, ტორტელინი... პასტას ისინი სხვადასხვა სოუსით მიირთმევენ, თუმცა მათგან ერთი განსაკუთრებულია. ეს სოუსია, რომელიც ურუგვაიში შეიქმნა. მისი სახელია "კარუსო". მისი ინგრედიენტებია: რძის ნაღები, რომელიმე სახის ხორცი, ხახვი, ლორი და სოკო.

გერმანული დესერტებიდან ყველაზე პოპულარული კრუასანია. მას ურუგვაიში ორნაირი ხერხით ამზადებენ. კრუასანების ერთ სახეობას კარაქით ამზადებენ, მეორე სახეობას კი ღორის გამდნარი ქონით.

მთავარი ინგრედიენტი ქვეყნის მენიუში ხორცი და ცხოველური პროდუქტებია. ძირითადად ძროხის ხორცი, თუმცა ასევე იყენებენ ქათმის, ღორის, ბატკნის ხორცს და თევზს.

მათ მოსამზადებლად ძირითადად იყენებენ მოხარშვისა და კოცონზე შეწვის მეთოდებს. ურუგვაიში დიდი პოპულარობით არ სარგებლობს ტაფაზე შემწვარი საკვები, თუმცა გამონაკლისებიც არსებობს, მაგალითად, "ჩივიტო"(ინგრედიენტები: სტეიკი, ყველი მოცარელა, პომიდორი, მაიონეზი, შავი ან მწვანე ზეთისხილი, ბეკონი, კვერცხი და ლორი). ეს სენდვიჩი, რომელსაც კარტოფილ ფრისთან ერთად მიირთმევენ ურუგვაის ნაციონალური კერძია.

ურუგვაის ძალიან მდიდარი ფლორა და ფაუნა აქვს, თუმცა ამ დიდებული ბუნების უმეტესი ნაწილი გამოუყენებელია კულინარიაში. თუ არ ჩავთვლით ველურ მცენარეულობას, რომლითაც ჩაის აყენებენ. ასევე ისინი მიირთმევენ რამდენიმე გარეული ცხოველის ხორცსაც, როდესაც ნადირობის სეზონი იხსნება. ერთ-ერთი მათგანია არმადილი (ჯავშნოსანი ძუძუმწოვარი).

ურუგვაიში საკვებთან ერთად ყოველთვის მიირთმევენ პურს. ურუგვაული ტრადიციულ სასმელს კი "მატე" ეწოდება. ეს ცხელი სასმელი ერთ-ერთი ველური მცენარის გამომშრალი ფოთლებისგან მზადდება. მას უმეტესად მიირთმევენ შემოდგომაზე ან ზამთარში. ურუგვაიში ღვინოც საკმაოდ პოპულარული სასმელია.

ჩვეული კერძები
• ასადო - საქონლის ხორცის ნაკვერჩხალზე შეწვის მეთოდი. ასევე კერძი ტირა დე ასადო.

• ჩივიტო - სენდვიჩი რომელიც შეიცავს სტეიკს, ლორს, ყველს, პომიდორს, სალათის ფოთოლსა და მაიონეზს.

• ჩორიპანი - ძალიან პოპულარული ურუგვაული სწრაფი კვების კერძი. შედგება გრილზე შემწვარი ჩორისოსა (ღორის სოსისი) და მაგარ ქერქიანი პურისგან. მიირთმევენ ჩიმიჩურის სოუსთან ერთად.

• ემპანადა - ლორითა და ყველით სავსე პატარა ღვეზელი.

• მილანეზა - თხელი კოტლეტის სტეიკი. აქვს მრავალი სახესხვაობა, როგორებიცაა: მილანეზა ნაპოლიტანა, მილანეზა რელენა და სუპრემა მერილენდი.

• ნიოკი - მას ტრადიციულად ყოველი თვის 29 რიცხვში მიირთმევენ. მაშინ როცა ურუგვაელებს ყველაზე მეტად უჭირდათ, ეს იყო ხელფასის წინა დღე. ნიოკი კი დაბალფასიანი და ნოყიერი კერძია.

• პანჩო - ტიპური ურუგვაული ჰოთ დოგი.

საკვებს ძირითადად პურთან ერთად მიირთმევენ, თუმცა ზოგჯერ პურის მაგივრობა შესაძლოა ბრინჯმა, სალათამ ან ჩიფსებმა გასწიოს. ასადოს აკომპანიმენტს ჩორისო, მორსია, ოფალი, შიგთავსიანი წიწაკები და შემწვარი კარტოფილი უწევს.
კონსტანტინე იშხნელი

კონსტანტინე (კოლია) ნიკოლოზის ძე იშხნელი (დ. 1 აგვისტო, 1891, სოფ. არადეთი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 აგვისტო, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, პოდპოლკოვნიკი.

წარმომავლობით იყო თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა სუმის კადეტთა კორპუსი (1910), შემდეგ მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი. 1913 წლიდან კავკასიის 1-ლი მსროლელი საარტილერიო დივიზიონის პოდპორუჩიკი. ამავე შენაერთის შემადგენლობაში მონაწილეობდა მსოფლიო ომში (1914-1918). დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (1915) და წმ. ანას (1915) და (1916) ხარისხის ორდენებით. ჰქონდა პორუჩიკის (1915), შტაბს-კაპიტნის (1916), კაპიტნის (1917) წოდებები. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში პოდპოლკოვნიკის ჩინით, შემდეგ ქართულ წითელ არმიაში (დივიზიონის მეთაურის თანაშემწე). მონაწილეობდა 1922-1924 წლების ანტისაბჭოთა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. შემდეგ მუშაობდა სამხედრო საქმის პედაგოგად თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1937 წელს დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური“ საქმიანობის ბრალდებით და დახვრიტეს.
ზურაბ ლაბახუა

ზურაბ აკაკის ძე ლაბახუა (დ. 4 ნოემბერი, 1938, სოხუმი — 2004) — აფხაზი სახელმწიფო მოხელე. სკკპ წევრი (1966). საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი. საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოსა და აფხაზეთის ასსრ-ის – მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა ნ. ლაკობას სახელობის სოხუმის №10 საშუალო სკოლა. 1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით; სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია 1980 წელს.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო საქართველოს მშენებლობის სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ „საქქალაქმშენსახპროექტის“ სოხუმის ფილიალში ინჟინერ-კონსტრუქტორად; 1963–1969 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს 6 სამშენებლო ტრესტის 2 სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად, მთავარ ინჟინრად; 1969 წლიდან პარტიულ სამუშაოზეა, ჯერ საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მრეწველობისა და ტრანსპორტის განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდგომ კი პარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მდივნად; 1973 წელს არჩეულ იქნა სოხუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ; 1975 წელს დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრად; 1977–1980 წლებში მუშაობდა საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მრეწველობისა და ტრანსპორტის განყოფილების გამგედ; 1980–1985 წლებში იყო საქართველოს პროფსაბჭოს მდივანი; 1985–1987 წლებში საქართველოს სსრ ნავთობპროდუქტებით უზრუნველყოფის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე; 1988 წლიდან საქართველოს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე; 1988–1990 წლებში მშენებლობის ერთიანი სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე; 1990 წლის 6 ნოემბრიდან აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებით დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ მინსტრათა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. 1993 წლიდან მოღვაწეობდა მოსკოვში; მუშაობდა კორპორაცია „მონტაჟსპეცსტროის“ პრეზიდენტის მრჩევლად, „მოსინტერსტროის“ ფირმა „ტვერსკაია 16“-ის გენერალური დირექტორის მოადგილედ, ეროვნულ საქმეთა და ფედერაციულ ურთიერთობათა და დსთ-ის საქმეთა მინისტრის მრჩევლად; ხელმძღვანელობდა „სოიუზნეფტეგაზინვესტის“ კონსორციუმის სამშენებლო კომპლექსს; 1993 წელს იყო აფხაზეთის აღორძინების ფონდ „ფენიქსის“ დამაარსებელი; გამოქვეყნებული აქვს არაერთი სტატია და ნარკვევი ქართველ და აფხაზ ხალხთა თანამეგობრობისა და ურთიერთთანამშრომლობის საკითხებზე; არაერთგზის იყო არჩეული საქართველოს სსრ და აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატად. 1994 წელს მოსკოვში გამოსცა წიგნი „საქართველო-აფხაზეთის ომი. ზოგიერთი დოკუმენტები, ინტერვიუ, წერილები, კომენტარები 1992-1993 წწ.“ («- . , , , 1992 – 1993 .»), სადაც მან წარმოადგინა თავისი ხედვები აფხაზეთის ომთან დაკავშირებით. აღნიშნულის გამო აფხაზეთის მთავრობისაგან დიდი კრიტიკა დაიმსახურა.

ჯილდოები და მედლები
მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“;
საპატიო ნიშნის ორდენი;
შრომის წითელი დროშის ორდენი;
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი.
კირილე მაჭარაძე

კირილე ერასტის ძე მაჭარაძე (დ. 2 აპრილი, 1886, ქ. ხონი, — გ. 17 ნოემბერი, 1967) — ქართველი მსახიობი, თეატრისა და კინოს მოღვაწე. აჭარის ასსრ დამსახურებული არტისტი (1938), საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1945).

სწავლობდა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, საიდანაც გარიცხეს 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში მონაწილეობის გამო. შემდეგ სწავლობდა თბილისის კერძო სამხატვრო სასწავლებელში (1908-1911). თეატრალური მოღვაწეობა დაიწყო 1904 წლიდან ხონში მისივე ინიციატივით ჩამოყალიბებულ დრამატულ წრეში. გამოდიოდა ასევე ქუთაისის (1909-1912) და ჭიათურის (1913-1914) სცენებზე. 1914 წელს ჯარში გაიწვიეს. მონაწილეობდა მსოფლიო ომში (1914-1918) პემზის მე-200 დრუჟინის რიგებში (პრაპორშჩიკი). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში პორუჩიკად. ამავდროულად, 1919-1920 წლებში მუშაობდა ფოთის, 1921-1930 წლებში — ბათუმის თეატრებში.

1930 წლიდან დაიწყო მსახიობობა საქართველოს კინოსტუდიაში. 1943-1945 წლებში მუშაობდა თბილისის სანკულტურის თეატრში. თეატრალური როლები: ყარა-იუსუფი და ოთარ-ბეგი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), გელა (აკ. წერეთლის „პატარა კახი“), სვიმონ ლიონიძე (დ. ერისთავის „სამშობლო“), ბეკინა (დ. კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვალი“), გოდუნი (ბ. ლავრენიოვის „რღვევა“), ქურუმი (სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“), ჟორჟ დიუვალი (ა. დიუმას „მარგარიტა გოტიე“) და სხვა. კინოფილმებში შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: მოხუცი აჭარელი („ახალგაზრდობა იმარჯვებს“), თავადი ირმელი („მალე შეხვედრამდე“), აზნაური („დაკარგული სამოთხე“), მოხუცი მჭედელი („ჟუჟუნას მზითევი“), კირილე („დაგვიანებული სასიძო“) და სხვა. წლების მანძილზე მუშაობდა კინოსტუდიის კვალიფიკაციის ამაღლების კურსების განყოფილების გამგედ და რამდენიმე კინოსურათის დამდგმელი ჯგუფის დირექტორად. დაწერილი აქვს საბავშვო პიესები: „დათუნიას სამართალი“, „ხაფანგში“, „ბაკი-ბუკი“, (ნ. ნაკაშიძის მიხედვით). ნათარგმნი აქვს პიესები: ა. პრავდინის „სიცოცხლის ყვავილი“ და პ. მალიარევსკის „ჯადოსნური ქილა“. რუსულიდან თარგმნილი აქვს ორმოცზე მეტი მხატვრული, მულტიპლიკაციური და სამეცნიერო-დოკუმენტური ფილმი.
ანზორ აბრალავა

ანზორ აბრალავა (დ. 6 ნოემბერი, 1958, ზუგდიდი) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1980 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
კანფეტი

კანფეტი ( — დამზადებული) — საკონდიტრო ნაწარმი, რომლის მთავარი ინგრედიენტი შაქარია. ამ კატეგორიაში შედის შოკოლადი, კევი, ასევე შაქრით დაფარული ხილი, ბოსტნეული და თხილი. ფიზიკურად კანფეტი შაქრის რაოდენობით ისაზღვრება, მაგრამ მნიშვნელოვანია ასევე დამოკიდებულება ნაწარმის მიმართ — კანფეტად ითვლება ისეთი ნაწარმი, რომელსაც ხმარობენ წასახემსებლად, და არა დესერტად. სხვადასხვა კულტურაში ერთი და იგივე ტკბილეული შეიძლება კანფეტად ან დესერტად ითვლებოდეს. კანფეტი ჩვეულებრივად პატარა ზომისაა და ნაჭრებად არ იყოფა. იჭმევა თითებით.

ისტორია
პირველი კანფეტი - მოხარშული შაქრის ნაჭრები - გაჩნდა ინდოეთში, რომელიც შაქრის სამშობლოდ ითვლება. სხვა ქვეყნებში, სადაც შაქარი არ იყო ხელმისაწვდომი, კანფეტს თაფლისგან ამზადებდნენ. ძველ საბერძნეთში, რომში, ირანში და ჩინეთში თაფლით ხილს და ყვავილებს შესანახად ან საჭმელად ფარავდნენ. ასეთი პრაქტიკა დღესაც არსებობს, მაგრამ დღეს ის დეკორატიურ მიზნებს ემსახურება. ინდუსტრიულ რევოლუციამდე მხოლოდ მდიდარი მოსახლეობისთვის ხელმისაწვდომი კანფეტი ხშირად ყელის ტკივილოს და საკვების მონელებასთან დაკავშირებული პრობლემების წამლად იხმარებოდა. საუკუნეში ტექნოლოგიების განვითარებამ და შაქრის გაიაფებამ კანფეტი უფრო გავრცელებული და ხელმისაწვდომი გახადა, გაჩნდა პირველი კანფეტების პრესი. თავდაპირველად კანფეტს არ ფუთავდნენ, მაგრამ პოლიომიელითის ეპიდემიამ ეს პრაქტიკა შეცვალა. მალე დაიწყო საკვებში, მათ შორის კანფეტებში კონსერვანტების, საღებავების და არომატიზატორების დამატება, მათგან ბევრი ჯანმრთელობისთვის საზიანოც იყო. პირველი საკვებში დანამატების რეგულაციები აშშ-მ გამოსცა.

დამზადების წესი
შაქარი იზავება წყალში ან რძეში და იხარშება სასურველ კონსისტენციამდე. კანფეტს შეიძლება ბევრნაირი ტექსტურა ჰქონდეს. ტექსტურა და კონსისტენცია დამოკიდებულია დამატებით ინგრედიენტებზე, ტემპერატურაზე და შაქრის კონცენტრაციაზე. რაც უფრო მეტი შაქარი იზავება მით უფრო მკვრივია კანფეტი. კანფეტების უმეტესობა ქარხნულად მზადდება.

საფრთხე ჯანმრთელობისთვის
კანფეტი დიდი რაოდენობით შეიცავს შაქარს. შაქრის დიდი რაოდენობები ქმნიან კარიესის და დიაბეტის საფრთხეს. კანფეტის მოხმარების შემდეგ სწრაფად იმატებს სისხლში შაქრის შემცველობა, რაც სახიფათოა როგორც დიაბეტის მქონე, ასევე ჩვეულებრივი ადამიანისთვის. ასევე, მრგვალი და მკვრივი კანფეტები ბავშვებში დახრჩობით გამოწვეული სიკვდილის პირველი მიზეზია.
გივი კვანტალიანი

გივი შალვას ძე კვანტალიანი (დ. 27 სექტემბერი, 1933, თბილისი, — გ. 19 მარტი, 1999, იქვე) — მილიციის გენერალ-მაიორი (1984).

დაამთავრა თბილისის ი. ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1958 წლიდან კომკავშირულ და პარტიულ სამუშაოებზე იყო. მსახურობდა თბილისის შინაგან საქმეთა სამმართველოს უფროსად (1980–1982), საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოად­გი­ლე (1982–1988), მოსკოვის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მილიციის უმაღლესი სკოლის უფროსის მო­ად­გი­ლე (1988–1990). არჩეული იყო საქართველოს სსრ და მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად (1975-1979, 1980-1984). პოსტსაბჭოთა პერიოდში იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უმაღლესი სკოლის უფროსი (1990–1993), სა­ქართველოს საგანგებო სიტუაციებისა და სამოქალაქო თავდაცვის დეპარტამენტის თავმჯდომარის მო­ად­გილე (1997–1999). დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენით (2003, გარდაცვალების შემდეგ).
ომანის სამზარეულო

ომანის სამზარეულოზე გავლენას ახდენს არაბული, ირანული, ინდური, აზიური, აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის და აფრიკული სამზარეულოები, რაც ასახავს ომანის, როგორც ფართო სავაჭრო იმპერიის პოზიციას ტრადიციული სანელებლების სავაჭრო გზების გადაკვეთაზე. კერძებს ხშირად საფუძვლად უდევს ქათამი, თევზი და ცხვარი, აგრეთვე ბრინჯის ძირითადი ნაწილი. ომანის კერძების უმეტესობა შეიცავს სანელებლების, მწვანილისა და მარინადების მდიდარ ნარევს.

ქვეყანაში ღორის ხორცის მოხმარება აკრძალულია მუსლიმებისათვის, შარიათის კანონების შესაბამისად.

სამზარეულოს მახასიათებლები
მიუხედავად იმისა, რომ ომანის სხვადასხვა რეგიონი ერთმანეთისაგან განსხვავდება თავისი დამახასიათებელი კერძებით, მთელი ქვეყნის მასშტაბით გავრცელებულია კარი (ინდური სამზარეულოსათვის დამახასიათებელი კერძები), მოხარშული ხორცი, ბრინჯი და ბოსტნეული. ასევე პოპულარულია წვნიანები და ჩვეულებრივ მზადდება ქათმის ხორცის, ცხვრისა და ბოსტნეულისგან (მაგალითად, შებოლილი ბადრიჯანი). მთავარ კერძებს, ჩვეულებრივ, შუა დღის განმავლობაში მიირთმევენ, ვახშამი კი შედარებით მსუბუქია.

კერძები
ჰარისი - ხორბალისაგან ქათამთან ან ხორცთან ერთად მომზადებული სქელი პასტა. მირთმევენ ხელით ან კოვზით ერბოსთან ერთად. .

კაჰვა (არაბული ყავა) - ომანის ყავა, კარდამონის ფხვნილთან ერთად. ძირითადად სტუმართმოყვარეობის სიმბოლოდ გვევლინება. მიირთმევენ ფინიკთან ან ადგილობრივი წარმოების ე/წ. ომანურ ჰალვასთან ერთად.

ქაბაბი - დამარილებული სუნელებით შეზავებული ხორცის კერძი შამფურებზე (ჩვეულებრივ ქათმის ან საქონლის ხორცი), ბარბეკიუ ან მომზადებული გრილზე.მიირთმევენ ბოსტნეულის გარნირთან ერთად.

მაშუაი - მთლიანად შემწვარი სამეფო თევზის კერძი, რომელსაც ლიმნიან ბრინჯთან ერთად მიირთმევენ.

მაჰბუსი - ბრინჯის კერძი, რომელსაც ზოგჯერ ზაფრანის არომატიზატორს უკეთებენ და ქათმის ან საქონლის ხორცის ნახარშში ამზადებენ.

მუკალაბი - ცხვის ან საქონლის ფაშვით და მკერდით მომზადებული კერძი, სხვადასხვა სანელებლებით, მათ შორის დარიჩინით, კარდამონით, შავი პილპილით, კოჭათი, ნიორითა და ჯავზით.

შუვაა - საკვები, რომელსაც მხოლოდ დღესასწაულებზე მიირთმევენ. კერძი მზადდება ცხარე ფინიკის პასტაში დამარინადებული თხის, ცხვრის, ძროხის ან აქლემის ხორცის ნაჭრებისგან, რომელიც შემწვარია სპეციალურ ღუმელში- მიწაში გათხრილ ორმოში. ეს, როგორც წესი, მთელი სოფლის ერთობლივი ღონისძიებაა. სხვადასხვა სანელებლებით შეზავებულ ხორცს ახვევენ მშრალი ფოთლებსი და შემდეგ ღუმელში ათავსებენ.

საჰანა - სქელი წვნიანი, რომელიც მზადდება ხორბლის, ფინიკის, მელასას (სიროფი) და რძისგან. მასა ჩვეულებრივ მიირთმევენ რამადანის პერიოდში.

ალბადინაჯან მაე თავარიქ - ღვეზელი, რომელიც მზადდება ბადრიჯნისგან, ფინიკისა და ხახვისგან.

სასმელები
ყავა ნაციონალური სასმელია, ხოლო ჩაის სვამენ სტუმართმოყვარეობისთვის. სხვა პოპულარულ სასმელებში შედის ლაბანი (არაბ. ‎)(რაფინირებული რძის პროდუქტი), იოგურტი და გამაგრილებელი სასმელები.
გურამ ავქოფაშვილი

გურამ ავქოფაშვილი (დ. 22 ოქტომბერი, 1966, ბოლნისი) — ქართველი ბიზნესმენი, გეოლოგი, პოლიტიკოსი.

1992 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამთო ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბოლნისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
თინა არზიანი

თინა არზიანი (დ. 17 მარტი, 1953 , მარტვილი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

1975 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 2004 წლის 5 თებერვლიდან 22 აპრილამდე იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი".
ჯამლეთ ბაბილაშვილი

ჯამლეთ ბაბილაშვილი (დ. 9 ივლისი, 1942, საგარეჯოს რაიონი — გ. 9 ივლისი, 2017) — ქართველი იურისტი, მეცნიერი.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით, ხოლო 1971 წელს ასპირანტურა. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საგარეჯოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საინიციატივო ჯგუფი “.
ეპიფანე კვანტალიანი

ეპიფანე ალექსის ძე კვანტალიანი (დ. 1889, სოფ. კულაში, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 ოქტომბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი ბოლშევიკი, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე.
ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. იყო მუშა. 1906 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. 1911-1917 წლებში რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული და გასახლებული კავკასიიდან. 1917 წლიდან რევოლუციურ საქმიანობას ეწეოდა ტომსკსა და ბაქოში. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს, 1918 წელს იყო კავკასიის წითელი არმიის შეიარაღების კომისარი, სამხრეთის ფრონტის მე-8 არმიის საარტილერიო მომარაგების კომისარი. 1919-1920 წლებში იატაკქვეშა პარტიულ სამუშაოებზე იყო ბაქოში. 1921 წელს იყო აზერბაიჯანის სსრ სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1922 წელს — შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის მთავარი სამმართველოს უფროსი და, შეთავსებით, აზერბაიჯანის სსრ იუსტიციის სახალხო კომისრის მოადგილე. 1922 წლის აპრილში დაინიშნა საქართველოს სსრ სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილედ, იმავე წლის ნოემბერში — საქართველოს სსრ საგანგებო კომისიის თავმჯდომარედ და ამიერკავკასიის საგანგებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილედ. 1926 წლის სექტემბერიდან იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს თავმჯდომარე და, იმავდროულად (1924 წლის აგვისტოდან), ამიერკავკასიაში გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკურო სამმართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენლის მოადგილე. კვანტალიანი იყო საქართველოში ანტისაბჭოთა ოპოზიციის დევნის, 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის და პოლიტიკური რეპრესიების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

1926 წლის დეკემბერში უშიშროების ორგანოებში დაკავებულ თანამდებობებზე ლავრენტი ბერიამ ჩაანაცვლა, კვანტალიანი კი დაინიშნა ამიერკავკასიის სფსრ ფოსტისა და ტელეგრაფის ხელმძღვანელად (1926-1931). 1933 წლის ოქტომბრიდან იყო ამიერკავკასიის მსუბუქი მრეწველობის სახალხო კომისარი, 1934 წლის დეკემბრიდან — ამიერკავკასიის ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარი, 1935 წლის აგვისტოდან — ამიერკავკასიის რკინიგზის უფროსის მოადგილე. მასობრივი რეპრესიების დროს, 1937 წლის ოქტომბერში დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. დაჯილდოებული იყო აზერბაიჯანის სსრ წითელი დროშის (1920), საქართველოს სსრ წითელი დროშის (1923), წითელი დროშის (1924) და ამიერკავკასიის სფსრ შრომის წითელი დროშის (1932) ორდენებით, საპატიო ნიშნებით.
ალექსანდრე ჯავრიშვილი

ალექსანდრე სიმონის ძე ჯავრიშვილი (დ. 6 თებერვალი, 1881, თბილისი, — გ. 17 ოქტომბერი, 1932, იქვე) — ქართველი ექიმი, ერთ-ერთი პირველი დერმატოლოგ-ვენეროლოგი საქართველოში.

1916 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1919 წლამდე მუშაობდა იქვე, უნივერსიტეტის კანისა და ვენერიულ სნეულებათა კლინიკაში. 1919 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტზე. 1931 წელს აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კანისა და ვენერიულ სნეულებათა კათედრის გამგედ. იმავდროულად, 1931 წლიდან გარდაცვალებამდე, იყო აგრეთვე კანისა და ვენერიულ სნეულებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. გამოქვეყნებული აქვს შრომები ვენეროლოგიისა და დერმატოლოგიის საკითხებზე.