iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ევგენი კონოპლიანკა

ევგენი ოლეგის ძე კონოპლიანკა (დ. 29 სექტემბერი, 1989, კიროვოგრადი, უსსრ) — უკრაინელი ფეხბურთელი, რომელიც გამოდის „სევილიასა“ და უკრაინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. თამაშობს ნახევარდაცვის ფლანგზე. მისი პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „დნიპროში“ 2007 წელს. დროთა განმავლობაში ის გუნდის ლიდერად ჩამოყალიბდა და 2015 წელს უეფა-ს ევროპის ლიგის ფინალში მიიღო მონაწილეობა, სადაც მის მომავალ კლუბთან („სევილია“) დამარცხდა, ანგარიშით 3-2. 2015 წლის ივლისში ევგენი კონოპლიანკას „დნიპროსთან“ კონტრაქტი დაუსრულდა და ესპანურ გუნდში უფასოდ გადავიდა.

დნიპრო
კონოპლიანკა 17 წლის ასაკში „დნიპროს“ ასაკობრივ გუნდში გადავიდა. 2006 წლის ზამთარში კი „დნიპროს“ მეორე გუნდში დააწინაურეს, სადაც თავდაპირველად ხელფასი 300 დოლარი ჰქონდა. კონოპლიანკას დებიუტი პირველ გუნდში შედა 2007 წლის 26 აგვისტოს უჟჰოროდის „ზაკარპატიას“ წინააღმდეგ (0-0). მან 83-ე წუთზე ჯაბა კანკავა შეცვალა. პირველი გოლი კი 2010 წლის 28 თებერვალს გაიტანა ლუჰანსკის „ზორიას“ კარში (2-2).

ევგენი კონოპლიანკა თანდათან „დნიპროს“ წამყვან ფეხბურთელად ჩამოყალიბდა და გრანდების ყურადღება მიიპყრო. 2014 წლის იანვარში მისი „ლივერპულში“ გადასვლა 16 მილიონი გირვანქა სტერლინგის სანაცვლოდ თითქმის გადაწყვეტილი იყო, თუმცა შეთანხმება ბოლო მომენტში გაუქმდა.

2014-2015 წლების სეზონი წარმატებული გამოდგა უკრაინული კლუბისთვის, რაშიც მთავარი როლი ევგენი კონოპლიანკამ შეასრულა. „დნიპრომ“ უკრაინის პრემიერ ლიგაში ასპარეზობა მე-3 ადგილზე დაასრულა, ხოლო უეფა-ს ევროპის ლიგაზე ფინალში გასვლა მოახერხა.

სევილია
2015 წლის ივლისში ევგენი კონოპლიანკამ ესპანურ „სევილიასთან“ 4-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. გამოსასყიდი თანხა 40 მილიონ ევროს შეადგენს. უკრაინელი ფეხბურთელის დებიუტი შედგა 11 აგვისტოს უეფა-ს სუპერთასის შეხვედრაში „ბარსელონას“ წინააღმდეგ. ის 68-ე წუთზე ხოსე ანტონიო რეიესის ნაცვლად შევიდა მოედანზე და 13 წუთის შემდეგ გოლი გაიტანა, რომელმაც ანგარიში 4-4 გახადა („ბარსელონამ“ დამატებით დროში 5-4 გაიმარჯვა).

ტიტულები და მიღწევები
დნიპრო
უკრაინის პრემიერ ლიგა: მეორე ადგილი (1): 2013-2014
უეფა-ს ევროპის ლიგა: მეორე ადგილი (1): 2014-2015

სევილია
უეფა-ს სუპერთასი: მეორე ადგილი (1): 2015-2016

ინდივიდუალური
წლის საუკეთესო უკრაინელი ფეხბურთელი (3): 2010, 2012, 2013 (ანდრეი იარმოლენკოსთან ერთად)
უეფა-ს ევროპის ლიგის წლის გუნდი (1): 2-14-2015
დონეცკის ეროვნული უნივერსიტეტი

დონეცკის ეროვნული უნივერსიტეტი — უმაღლესი სასწავლებელი უკრაინის ქალაქ ვინიცაში. დაარსდა 1937 წლის 15 ივლისს ქ. დონეცკში. თავდაპირველად არსებობდა დონეცკის პედაგოგიური ინსტიტუტი, რომელიც 1965 წელს გახდა დონეცკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ხოლო 2000 წელს ჩამოყალიბდა სასწავლებელი ამჟამინდელი სახელწოდებით - დონეცკის ეროვნული უნივერსიტეტი.

2014 წელს აღმოსავლეთ უკრაინაში დაწყებული შეიარაღებული დაპირისპირების გამო სასწავლებელი იძულებული გახდა დონეცკიდან ვინიცაში გადასულიყო.

უნივერსიტეტის გამოჩენილი კურსდამთავრებულები არიან: ივან ძიუბა (აკადემიკოსი, უკრაინის კულტურის ყოფილი მინისტრი), გრიგორ ნემირია (პოლიტიკოსი, უკრაინის ყოფილი ვიცე-პრემიერი) და ვასილ სტუსი (პოეტი, საბჭოთა დისიდენტი).
ფსიტაკოზავრები

ფსიტაკოზავრები — ნამარხი ქვეწარმავლების გვარი ფრინველმენჯა დინოზავრების რიგისა. მცირე ზომის (1— 1,5 მ სიგრძის) ცხოველები იყვნენ. დადიოდნენ უკანა კიდურებით. იკვებებოდნენ მცენარეებით. ქალას ფორმით და ყბების ნისკარტისებური აგებულებით რქოსან დინოზავრებს, ხოლო კბილებით ანკილოზავრებს ჰგავდნენ. ფსიტაკოზავრების ხუთთითიანი უკანა კიდურები წინა — ოთხთითიანზე ბევრად დიდი იყო; თათები სუსტად ჰქონდათ განვითარებული. ყველა თითი ბრტყელი, ჩლიქოსებური ფალანგით ბოლოვდებოდა.
კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი

უკრაინის ეროვნული ტექნიკური უნივერსიტეტი „კიევის იგორ სიკორსკის სახელობის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი“ — უმაღლესი სასწავლებელი კიევში, რომელიც არის უკრაინაში ყველაზე დიდი უნივერსიტეტი. იგი შედგება 18 ფაკულტეტის, 7 საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების (მათ შორის ერთი სამხედრო), 15 კვლევითი ინსტიტუტისა და ცენტრისგან. ამჟამად ინსიტიტუტში არის 375 პროფესორი და დაახლოებით 36 ათასი სტუდენტი.

ინსტიტუტი დაფუძნდა 1898 წლის 31 აგვისტოს. თავდაპირველად არსებობდა სწავლის ოთხი მიმართულება: მექანიკური, ქიმიური, სასოფლო-სამეურნეო და საინჟინრო. პირველ წელს კიევის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში 360 სტუდენტი ჩაირიცხა, ხოლო პირველი რექტორი იყო ვიქტორ კირპიჩოვი. უმაღლესი სასწავლებლის დაარსებაში მონაწილეობას იღებდნენ გამოჩენილი რუსი მეცნიერები: ნიკოლაი ჟუკოვსკი, კლიმენტ ტემერაზევი და დიმიტრი მენდელეევი.
ბონ-რეპუზუ

ბონ-რეპუზუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1371 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 457 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45,5 კმ²-ზე. ფართობი 229 845 კმ²-ია.
ბორდა-და-მატა

ბორდა-და-მატა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 803 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 118 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 56,85 კმ²-ზე. ფართობი 301 108 კმ²-ია.
ბუენუ-ბრანდანი

ბუენუ-ბრანდანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1204 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 892 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,58 კმ²-ზე. ფართობი 356 150 კმ²-ია.
კამანდუკაია

კამანდუკაია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1015 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 080 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39,89 კმ²-ზე. ფართობი 528 476 კმ²-ია.
კამბუი (მინას-ჟერაისი)

კამბუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 488 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 108,31 კმ²-ზე. ფართობი 244 567 კმ²-ია.
კონგონიალი

კონგონიალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 862 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 468 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 51,03 კმ²-ზე. ფართობი 205 125 კმ²-ია.
კორეგუ-დუ-ბინ-ჟეზუსი

კორეგუ-დუ-ბინ-ჟეზუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 730 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,17 კმ²-ზე. ფართობი 123 651 კმ²-ია.
ესპირიტუ-სანტუ-დუ-დორადუ

ესპირიტუ-სანტუ-დუ-დორადუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 429 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,78 კმ²-ზე. ფართობი 263 879 კმ²-ია.
ესტივა

ესტივა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 845 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44,47 კმ²-ზე. ფართობი 243 872 კმ²-ია.
ესტრემა

ესტრემა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 973 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 599 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 116,93 კმ²-ზე. ფართობი 244 575 კმ²-ია.
ხორვატული სამზარეულო

ხორვატული სამზარეულო არაერთგვაროვანი და რეგიონისთვის დამახასიათებელია. ხორვატიის ყველა რეგიონს აქვს მისთვის დამახასიათებელი კულინარიული ტრადიციები. მისი ფესვები ანტიკური ხანიდან მოდის. საკვები პროდუქტებისა და მათი მომზადების ფორმების შერჩევაში სხვაობა განსაკუთრებით ჩანს მატერიკის და ზღვისპირა რეგიონებს შორის.

მატერიკული სამზარეულო ხასიათდება ადრეული სლავური ტრადიციებით და შედარებით ახალი მეზობელი კულტურების გავლენით. მისთვის დამახასიათებელია ღორის ქონის გამოყენება და ისეთი სუნელების გამოყენება როგორიცაა: შავი პილპილი, წიწაკა, ნიორი.

ზღვის რეგიონის სამზარეულო განიცდის როგორც ბერძნულ და რომაულ ასევე მოგვიანებით ხმელთაშუა ზღვის სამზარეულოს (განსაკუთრებით იტალიური) გავლენას. აქ გამოიყენება ზეითუნის ზეთი და შემდეგი სუნელები: როზმარინი, პიტნა, დაფნა, შაშკვლავი, მაიორანი, დარიჩინი, მიხაკი, ჯავზი, ლიმონი, ფორთოხალი.

გლეხური კულინარიული ტრადიციები ეფუძნება ისეთ ძირითად საკვებ პროდუქტებს როგორიცაა: მარცვლეული კულტურები, ბოსტნეული კულტურები, რძის პროდუქტები, ხორცი და თევზი.

ხორვატული სამზარეულო შეიძლება დაიყოს შემდეგი ისტორიული რეგიონების მიხედვით: ისტრია, დალმაცია, დუბროვნიკი, ლიკა, გორსკი-კოტარი, ხორვატიის ზაგორიე, მეჯიმურსკა, პოდრავინა და სლავონია. კერძების უმეტესობა გავრცელებულია მთელი ქვეყნის მასშტაბით და ატარებს რეგიონებისთვის დამახასიათებელ თვისსებებს.

გალერეა
ფსიქროფიტები

ფსიქროფიტები ( — ცივი და მცენარე) — მცენარეები (ბუჩქები, ნახევრად ბუჩქები, მრავალწლოვანი მცენარეები და სხვა), რომლებიც იზრდებიან ტენიან და ცივ ნიადაგზე. უმდაბლესი მცენარეებიდან ფსიქროფიტებს განეკუთვნება ზოგიერთი წყალმცენარე (თოვლის და ყინულის) და ლიქენი (კლდის და სხვა). ფსიქროფიტებს შორის გვხვდება გართხმული, აგრეთვე ხვიარა და ბალიშა მცენარეებიც. ფსიქროფიტები შეგუებული არიან ხანგრძლივ ზამთარს, მოკლე სავეგეტაციო პერიოდს, ჰაერისა და ნიადაგის დაბალ ტემპერატურას და სხვა. ძირითადად ვეგეტატიურად მრავლდებიან. ფსიქროფიტებია დრიადი, ქონდარა ფიჭვი და სხვა.
არტურ რასიზადე

არტურ თაჰირ ოღლუ რასიზადე (; დ. 26 თებერვალი 1935, განჯა, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი (1996-2003 და 2003-2018 წლებში).

ბიოგრაფია
არტურ რასიზადე დაიბადა 1935 წლის 26 თებერვალს ქალაქ კიროვაბადში (დღევანდელი განჯა), მასწავლებლის ოჯახში. მამა — თაჰირ რასიზადე, 1942 წელს მეორე მსოფლიო ომის დროს დაიღუპა. ხოლო 1957 — აზიზბეკოვის სახელობის აზერბაიჯანის ინდუსტრიული ინსტიტუტი, რის შემდეგ დაიწყო მუშაობა ინჟინრად აზერბაიჯანის ნავთობის მანქანათმშენებლობისინსტიტუტში. 1973 წელს, რასიზადე გახდა ამავე ინსტიტუტის სამეცნიერო სამუშაოების დირექტორის მოადგილე.

1986-1992 წლებში იყო აზერბაიჯანის სსრ-ს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, პასუხისმგებელი იყო ენერგეტიკის, მანქანათმშენებლობის და ნავთობქიმიური მრეწველობის საკითხებში. 1996 წლის მაისში დაინიშნა აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრის მოადგილედ. 1996 წლის 20 ივლისს გახდა აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრის მოვალეობების შემსრულებელი, ფუად გულიევის ნაცვლად, ხოლო იმავე წლის 26 ნოემბერს გახდა პრემიერ-მინისტრი. 2003 წლის 4 აგვისტოს, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო გადადგა, შედეგად თავისი პოსტი დაუთმო ილჰამ ალიევს. რასიზადე მეორედ პრემიერ-მინისტრი გახდა 2003 წლის 4 ნოემბერს.
იაზიდ II (შირვანი)

იაზიდ იბნ აჰმადი, აგრეთვე ცნობილი როგორც იაზიდ (დ. ? — გ. 1027, შემახა) — შირვანის მეათე დამოუკიდებელი შაჰი 991-1027 წლებში.

მმართველობა
შირვანშაჰის თანამდებობაზე, იაზიდ 991 წელს, საკუთარი ძმის — მუჰამედ -ის გარდაცვალების შემდეგ დაინიშნა. იაზიდმა განაგრძო მისი ექსპანსიონისტური პოლიტიკა და 999 წელს, გურზულის ციხე აიღო და დაამარცხა მისი ჰუნი მმართველი — აბდ-ულ ანბასაჰი. მან დერბენტის დასაპყრობად რამდენიმე მცდელობა განახორციელა, მაგრამ უშედეგოდ. იაზიდ -ის გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი მისი შვილი — მანუჩაჰრ გახდა.

შვილები
იაზიდ -ს რამდენიმე შვილი ჰყავდა. მათგან ცნობილია:
მანუჩაჰრ — შირვანშაჰი 1027-1034 წლებში;
ანუშირვან იბნ იაზიდი — აჯანყდა;
ალი — შირვანშაჰი 1034-1043 წლებში;
ქუბადი — შირვანშაჰი 1043-1049 წლებში;
შამქუია;
აჰმად იბნ იაზიდი — ალი -ის მამა;
სალარი — 1050 წელს დაამხო ალი -ის მმართველობა. შირვანშაჰი 1050-1063 წლებში;
მამლან იბნ იაზიდი — სიკვდილით დასაჯა ფარიბურზ -მა.

ანუშირვან იბნ იაზიდის აჯანყება
ვიდრე იაზიდ გურზულის ციხეში იმყოფებოდა, ანუშირვან იბნ იაზიდმა მამის წინააღმდეგ შემახაში აჯანყება წამოიწყო. ხალხმა თავდაპირველად ანუშირვანს დაუჭირა მხარი, მაგრამ მალე მის წინააღმდეგ განეწყვნენ და შირვანშაჰს აჯანყების შესახებ შეატყობინეს. იაზიდმა დააპატიმრა ანუშირვანი, სადაც იგი მალე გარდაიცვალა.
ხორვატული ხელოვნება

ხორვატული ხელოვნება — წარმოადგენს სახვით ხელოვნებას ხორვატიაში, შუა საუკუნეებიდან დღემდე. ადრეულ შუა საუკუნეებში სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში ხორვატია ხელოვნების და არქიტექტურის მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა. ბევრი ხორვატი ხელოვანი მოღვაწეობდა შუა საუკუნეებში, ხოლო რენესანსის პერიოდში ხორვატული კულტურა განიცდიდა მნიშვნელოვან აღმასვლას.

თანამედროვე ხელოვნების ისტორია ხორვატიაში იწყება პარიზიდან პოსტიმპრესიონისტური იდეების შემოსვლით. 1920-იანებში ავანგარდულმა ჯგუფებმა ხელოვნებაში ეროვნული თემატიკა შეიტანეს, ხოლო 30-იანებში უფრო მარტივი კლასიკური ფორმები დაბრუნდა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იუგოსლავიის ფარგლებში სოციალურმა რეალიზმმა ვერ მოიკიდა ფეხი, სამაგიეროდ აქტუალური იყო გეომეტრიული აბსტრაქცია. ხოლო 80-იანებში ისევ დაბრუნდა ტრადიციული ხატვის ფორმები დასახეები.
ბულგარეთის დემოგრაფია

ბულგარეთის დემოგრაფია — შეისწავლის ბულგარეთის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის დემოგრაფიას, მათ შორის, მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეთნიკურობას, განათლების დონეს, მოსახლეობაში ჯანმრთელობის დონეს, ეკონომიკურ სტატუსსა და მოსახლეობის სხვადასხვა დემოგრაფიულ ასპექტებს.

დემოგრაფიული ისტორია
სხვადასხვა ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით, სავარაუდო მოსახლეობა ბულგარეთის ჩვ. წ. აღრიცხვით 700 წელს შეადგენდა 1,1 მილიონს, ხოლო 1365 წლისათვის 2,6 მილიონს შეადგენდა. 2011 წლის აღწერით კი — 7,364,570. მოსახლეობის მაქსიმალური რაოდენობა დაფიქსირდა 1989 წელს, ტოტალიტარული რეჟიმის შემდეგ საზღვრების გახსნის პერიოდში — 9,009,018.

დემოგრაფიული სტატისტიკა 1900–1915 წლებში
დემოგრაფიული სტატისტიკა 1916–1940 წლებში
დემოგრაფიული სტატისტიკა 1941 წლიდან დღემდე
ასაკობრივი რაოდენობა 2011 წლის მონაცემებით
0–14 წლის:  13.2%
15–65 წლის:  68.3%
65 წლის და მეტი:  18.5%.
ფსტა

ფსტა — მცენარის გვარი თუთუბოსებრთა ოჯახისა. გვარში 20 სახეობაა. ბუჩქები და ხეებია. ველურად იზრდება საკმლის ხე ანუ კევის ხე , რომელიც საქართველოშიც გვხვდება და ფსტა .

ფსტა დიდი ხნის წინათ შემოუტანიათ ჩვენში შუა აზიიდან. ამჟამად გვხვდება უმთავრესად თბილისის ძველ უბნებში. მრავლდება თესლით, მყნობით. საძირედ იყენებენ საკმლის ხის ნერგებს.

გვალგამძლეა, ძვირფასი ნაყოფი აქვს. მერქანს სახარატო საქმეში იყენებენ. პერსპექტიულია აღმოსავლეთ საქართველოს, თბილისის მშრალ ადგილებში.
ფსხუს ქვაბული

ფსხუს ქვაბული — ეროზიულ-აკუმულაციური ბრტყელფსკერიანი ქვაბული აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ბზიფის მარჯვენა შენაკადის ბავიუს აუზში. ფსკერი მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მ სიმაღლეზე. წარმოქმნილია მდინარე ბზიფის შეგუბებითა და მდინარეული ნაფენების დაგროვებით. გეგმაში დატოტვილია — აკუმულაციური ვაკე შეჭრილია შენაკადების ხეობებში. შემოზღუდულია კავკასიონის მთავარი ქედითა და მისი სამხრეთი შტოქედებით. ქვაბულში მდებარეობს სოფელი ფსხუ.
ფუზარიუმი

ფუზარიუმი — უსრული სოკოების კლასის გვარი. საქართველოში ცნობილია 34 სახეობა და 7 სახესხვაობა. ფუზარიუმი მრავლდება კონიდიუმებით, რომლებიც თავისი სიდიდით, ფორმით, აგებულებით და წარმოშობით მეტად მრავალფეროვანია. სახეობათა უმრავლესობა საპროფიტია. ცხოვრობს ნიადაგში მცენარეულ ნარჩენებზე. ზოგიერთი სახეობა პარაზიტია და იწვევს მცენარეთა ფუზარიოზს. ფუზარიუმით დაავადებული მცენარეების შეჭმა ადამიანს აავადებს სეპტიკური ანგინით, ცხოველებს კი — ფუზიოტოქსიკოზით, რომელიც ხშირად სიკვდილით მთავრდება.
ლიეტუვის დემოგრაფია

ლიეტუვის დემოგრაფია — შეისწავლის ლიეტუვის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის დემოგრაფიას, მათ შორის, მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეთნიკურობას, განათლების დონეს, მოსახლეობაში ჯანმრთელობის დონეს, ეკონომიკურ სტატუსსა და მოსახლეობის სხვადასხვა დემოგრაფიულ ასპექტებს.

ეთნიკური ჯგუფები
 -ის დემოგრაფიული სტატისტიკა
ასაკობრივი სტრუქტურა 2009 წლის მონაცემებით:

0–14 წელი: 14.2% (მამრობითი 258,423/მდედრობითი 245,115)

15–64 წელი: 69.6% (მამრობითი 1,214,743/მდედრობითი 1,261,413)

65 წელი და მეტი: 16.2% (მამრობითი 198,714/მდედრობითი 376,771) (2009 .)

მოსახლეობის ზრდის კოეფიციენტი 2009 წელს: −0.28%

მიგრაცია 2009 წელს: −0.72 მიგრანტი/1,000 მცხ.

სქესობრივი სტატისტიკა 2009 წლის მონაცემებით:

ახალდაბადებული: 1.06 მამრობითი/მდედრობითი

15 წლამდე: 1.05 მამრობითი/მდედრობითი

15–64 წლის: 0.96 მამრობითი/მდედრობითი

65 წლის და მეტი: 0.53 მამრობითი/მდედრობითი

მთლიანი მოსახლეობა: 0.89 მამრობითი/მდედრობითი

ახალშობილთა სიკვდილიანობის სტატისტიკა 2009 წელს: ჯამში: 6.47 გარდაცვლილი/1,000 ჯანმრთელი

მამრობითი: 7.73 გარდაცვლილი/1,000 ჯანმრთელი

მდედრობითი: 5.13 გარდაცვლილი/1,000 ჯანმრთელი

სიცოცხლის საშალო ხანგრძლივობა 2009 წელს:

ზოგადად: 74.9 წელი

მამრობითი: 69.98 წელი

მდედრობითი: 80.1 წელი

თვითმკვლელობა 2009 წელს: 31.5 თვითმკვლელობა ყოველ 100,000 ადამიანზე

ვიტალური სტატისტიკა
1915-1939 წლები:

1945-2015 წლები:

- ახალშობილთა რაოდენობა, იანვარი-ივნისი 2013 წ. = 14,692

- ახალშობილთა რაოდენობა, იანვარი-ივნისი 2014 წ. = 14,592

- გარდაცვლილთა რაოდენობა, იანვარი-თებერვალი 2013 წ. = 7886

- გარდაცვლილთა რაოდენობა, იანვარი-თებერვალი 2014 წ. = 6781

2014 წლის იანვარ-თებერვალში კანონზომიერი ცვლილება იყო:

კანონზომიერი ცვლილება, იანვარი-თებერვალი 2013 წ. = - 3361

კანონზომიერი ცვლილება, იანვარი-თებერვალი 2014 წ. = - 2185
უკრაინის დემოგრაფია

უკრაინის დემოგრაფია — შეისწავლის უკრაინის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის დემოგრაფიას, მათ შორის, მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეთნიკურობას, განათლების დონეს, მოსახლეობაში ჯანმრთელობის დონეს, ეკონომიკურ სტატუსსა და მოსახლეობის სხვადასხვა დემოგრაფიულ ასპექტებს.

ქვემოთ მოყვანილი სტატისტიკა დაფუძნებულია -სა და უკრაინის სახელმწიფოს სტატისტიკის კომიტეტზე.

მოსახლეობა
45,426,249 (2013 წლის 1 იანვარის მდგომარეობით)

ასაკობრივი სტატისტიკა
1989 წლის ოფიციალური სტატისტიკა:
0–14 წლის: 21.6%
15–64 წლის: 70.2%
65 წლის და მეტი: 15.2%
2005 წლის ოფიციალური სტატისტიკა:
0–14 წლის: 14.8%
15–64 წლის: 69.2%
65 წლის და მეტი: 16.0%
2015 წლის ოფიციალური სტატისტიკა:
0–14 წლის: 15.1%
15–64 წლის: 69.3%
65 წლის და მეტი: 15.6%

საშუალო ასაკი
ჯამში: 34.8 წლის
მამრობითი: 31.9 წლის
მდედრობითი: 37.7 წლის (1989 წელს)
ჯამში: 39.7 წლის
მამრობითი: 39.5 წლის
მდედრობითი: 40.1 წლის (2013 წელს)
ჯამში: 39.8 წლის
მამრობითი: 39.7 წლის
მდედრობითი: 40.1 წლის (2014 წელს)

ვიტალური სტატისტიკა
1900-1914 წ.წ., უკრაინის პროვინცია რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში
 და მსოფლიო ომების შუა პერიოდი
 მსოფლიო ომის შემდეგი პერიოდი
1990-2014 წლებში
გრობნიკის ველის ბრძოლა

გრობნიკის ველის ბრძოლა — ლეგენდარული ბრძოლა, რომელიც, სავარაუდოდ, 1242 წელს გაიმართა ხორვატებსა და მონღოლებს შორის. საუკუნეში ჩაიწერა ლეგენდა, რომელიც მოგვიანებით ადრეული რომანტიკული პოემის, გრობნიკის ველის (რიეკის მახლობლად) შთამაგონებლად იქცა, რომელიც 1842 წელს დაწერა დიმიტრია დემეტრემ და ბრძოლის 600 წლისთავს მიუძღვნა. ლეგენდა ამბობს, რომ თავზეხელაღებულ ბრძოლაში, რეგიონის ყველა კუთხიდან შეგროვებულმა ხორვატებმა მოკლეს ათასობით მონღოლი, რომლებიც წავიდნენ და უკან აღარ დაბრუნებულან.

მონღოლევმა ევროპაზე თავდასხმა 1220-იან წლებში დაიწყეს. მათ დაიპყრეს რუსეთის უმეტესი ნაწილი და შემდეგ, 1230-იანი წლების ბოლოს დასავლეთისაკენ გაემართნენ. მათ შეძლეს თითქმის ყველა ბრძოლაში ქრისტიანთა არმიების განადგურება და ჩინგიზ-ყაენის შვილიშვილმა, ბათო-ყაენმა უნგრეთის, პოლონეთის, ავსტრიისა და ბალკანეთის უმეტესი ნაწილი დაიპყრო. ცნობილია, რომ მონღოლები თავს დაესხნენ ზაგრებს და ლიკისა და დალმაციისაკენ გაემართნენ, თუმცა ვინოდოლის აღება ვერ შეძლეს.

გრობნიკის ველზე მოსული მონღოლები შეეჯახნენ ადგილობრივი ხორვატების არმიას, რომელმაც მათი შეჩერება სცადა. ბრძოლაში, რომელიც აქ გაიმართა, მონღოლები დამარცხდნენ. გამარჯვებულთა შორის ხორვატიის ყველა კუთხის დანაყოფი იყო, ასე რომ, ადგილობრივებმა მშვიდობა შეინარჩუნეს. ეს წარმოადგენდა მონღოლების წინააღმდეგ ევროპაში გამართულ ერთ-ერთ უკანასკნელ ბრძოლას, რის შემდეგაც ამ უკანასკნელებმა სამშობლოსაკენ, შორეული აზიისაკენ დაიხიეს. როგორც ჩანს, ბრძოლის ველზე ბრძოლის რაიმე კონკრეტული მტკიცებულება არ აღმოჩენილა.

მიჩნეულია, რომ გრობნიკმა (საფლავების ველი) თავისი სახელი იმ უმარავი საფლავის გამო მიიღო, რომლებიც ველზე ბრძოლის დიდი მსხვერპლის გამო გაჩნდნენ.

ისტორიული კონქტექსტი
მრავალი მკვლევარი და ისტორიკოსი დიდი ხნის განმავლობაში დავობდა და ახლაც კი კამათობენ, გაიმართა თუ არა ეს ბრძოლა. მათი უმრავლესობა აღიარებს, რომ ბრძოლა საერთოდაც არ მომხდარა. პირველად ბრძოლა საუკუნის დოკუმენტებშია ნახსენები, თუმცა ზოგი ამტკიცებს, რომ ისინი ხუმრობა ან ფაბრიკაციაა და მეტი არაფერი. ლეგენდა იმასაც ამბობს, რომ ხორვატებმა გრობნიკის ველზე რამდენიმე საუკუნის შემდეგ, შემოსეული თურქების წინააღმდეგაც იბრძოლეს და მტრის შესაშინებლად ხელში ძროხისა და სხვა ცხოველების თავებ ეჭირათ.
ხორვატული აპოქსიომენოსი

ხორვატული აპოქსიომენოსი — ძვ. წ. ან საუკუნის ანტიკური ბერძნული ბრინჯაოს ქანდაკება. ის 1996 წელს ხორვატიაში ზღვის ფსკერზე ლოშინიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუნძულ ველე-ორჟულეს მახლობლად აღმოაჩინეს. ის წარმოადგენს ათლეტის - აპოქსიომენოსის ქანდაკებას, რომელიც სხეულიდან სპეციალური ხელსაწყოთი - სტრიგილით მტვერს და ოფლს იწმენდს.

მას შემდეგ, რაც 1999 წელს ქანდაკება ზღვიდან ამოიტანეს მას საფუძვლიანი რესტავრაცია ჩაუტარდა. ქანდაკება დამთვალიერებლებისთვის ხელმისაწვდომი 2006 წელს გახდა. ის დღეისთვის არსებული აპოქსიომენოსის სტატუებიდან ყველაზე კარგად შემონახულია.
მანუჩაჰრ I

მანუჩაჰრ , აგრეთვე ცნობილი როგორც მანუჩაჰრ იბნ იაზიდი (დ. ? — გ. 1034, შემახა) — შირვანის მე-11 შაჰი ქესრანიდების დინასტიიდან.

მმართველობა
იაზიდ -ის გარდაცვალების შემდეგ, 1027 წელს, შირვანშაჰის თანამდებობა მანუჩაჰრ -მა დაიკავა. 1029 წელს, მან დერბენტის ჰაშმიდებს ომი გამოუცხადა, თუმცა, ჰაშმიდთა არმიამ მანუჩაჰრი დაამარცხა, მისი მიწები კი გაძარცვა და გაანადგურა. 1030 წელს, შირვანშაჰთა სამეფოში რუსები შეიჭრნენ. შირვანშაჰმა სცადა მათი მოგერიება, მაგრამ იგი ბაქოში სასტიკად დამარცხდა. მოგვიანებით, მანუჩაჰრ -მა რუსების შესაჩერებლად მდინარე არაქსი გადაკეტა. თუმცა, შედეგად მრავალი მუსლიმი ადამიანი დაიღუპა.

გარკვეული დროის შემდეგ, შირვანშაჰმა საბოლოოდ მოახერხა რუსების განდევნა. 1032 წელს, გაერთიანებულმა არმიამ სარირიდან და ალანიიდან, შირვანი დაიპყრო და აიღო მისი დედაქალაქი — შემახა. შირვანიდან გასვლის პერიოდში, მათ დერბენტში მცხოვრებმა ხალხმა ბრძოლა გამოუცხადა და დაამარცხა.

გარდაცვალება
1034 წელს, მანუჩაჰრ -ს საკუთარმა ძმამ — ალი -მ უღალატა და სასიკვდილოდ დაჭრა. მანუჩაჰრის გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი ალი გახდა.
შოტლანდიის პარლამენტი

შოტლანდიის პარლამენტი (, , ) — შოტლანდიის ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო. შოტლანდიის პარლამენტის დაარსება მოხდა შოტლანდიის სამეფოს პერიოდში. საუკუნეში 1707 წელს  ინგლისის და შოტლანდიის გაერთიანების შემდეგ პარლამენტმა არსებობა შეწყვიტა და აღდგა მხოლოდ 1999 წელს. აღნიშნულს წინ უძღვოდა გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის მიერ მიღებული შოტლანდიის 1998 წლის აქტი, რომლის მიხედვითაც გადანაწილდა უფლებამოსილებები დიდი ბრიტანეთის ცენტრალურ ხელისუფლებასა და შოტლანდიის რეგიონულ პარლამენტს შორის.

შემადგენლობა
ბოლო არჩევნები ჩატარდა 2016 წლის გაზაფხულზე, პარლამენტში წარმოდგენილი 129 დეპუტატი პარტიების მიხედვით განაწილებულია შემდეგნაირად:

შოტლანდიის ნაციონალური პარტია —  62 ადგილი
შოტლანდიის ლეიბორისტული პარტია — 23 ადგილი;
შოტლანდიის კონსერვატიული პარტია — 31 ადგილი;
შოტლანდიის ლიბარალ-დემოკრატიული პარტია — 5 ადგილი;
შოტლანდიის მწვანეთა პარტია — 6 ადგილი;
დამოუკიდებელი — 2 ადგილი;
ალი II (შირვანი)

ალი , აგრეთვე ცნობილი როგორც აბუ მანსურ იბნ იაზიდი (დ. ? — გ. 1043, შემახა) — შირვანის მე-12 შაჰი 1034-1043 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან.

მმართველობა
ალი შირვანშაჰის თანამდებობაზე 1034 წელს, მანუჩაჰრ -ის გარდაცვალების შემდეგ დაინიშნა. იგი განაგრძობდა დერბენტის მმართველების წინააღმდეგ ბრძოლას. 1035 წელს, მათთან მშვიდობის დასამყარებლად, შირვანშაჰმა საკუთარი და — შამქუია დერბენტის მმართველ აბდ ალ-მალიქ იბნ მანსურზე დააქორწინა.

გარდაიცვალა 1043 წელს, შემახაში. მისი გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი ქუბადი — ალი -ის ძმა გახდა.
ქუბადი (შირვანი)

ქუბადი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ქუბად იბნ იაზიდი (დ. ? — გ. 28 ივლისი, 1049) — შირვანის მე-13 შაჰი 1043–1049 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან.

1044 წელს, შირვანშაჰსა და დერბენტის ამირას შორის კონფლიქტი არსებობდა. 1045 წელს, ქუბადმა, თურქულ ტომთა შემოსევებისგან თავის დასაცავად, შემახას გარშემო თავდაცვითი კედელი ააგო. გარდაიცვალა 1049 წლის 28 ივლისს. . მისი გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი მისი ძმისშვილი — ალი გახდა.