iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სჩაჰან ბერბერიანი

სჩაჰან რ. ბერბერიანი (; დ. 1 იანვარი, 1891, კონსტანტინოპოლი — გ. 9 ოქტომბერი, 1956) — სომეხი ფილოსოფოსი, კომპოზიტორი, პედაგოგი, ფსიქოლოგი, ესთეტიკოსი, ორატორი და ავტორი.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ბერბერიანი დაიბადა 1891 წლის 1 იანვარს, კონსტანტინოპოლში (ახლანდელი სტამბული, თურქეთი). ამის შემდეგ მალევე, მშობლებთან, რესეოსთან და ზარუჰთან და მის უფროს ძმასთან ონითან ერთად ბერბერიანი სახოვრებლად ჟენევაში, შვეიცარიაში გადავიდა; მათ უნდოდათ, რომ თავი დაეღწიათ ოსმალეთის სულთან აბდულ ჰამიდ -ის მიერ 1894–1896 წლებში სომეხთა მიმართ ჩადენილ დანაშაულებს.

კონსტანტინოპოლში დაბრუნებისას ბერბერიანი ჩაირიცხა ბერბერიანის სკოლაში, რომელიც მამამისმა, რეტოს ბერბერიანმა დააარსა. ამ პერიოდში მან ვიოლინოზე კერძო გკვეთილების ჩატარება დაიწყო, თუმცა მალე ეს „აუტანელი ინსტრუმენტი“ მიატოვა (სავარაუდოდ ის ბუხარში გადააგდეს რათა დამწვარიყო). ამის ნაცვლად მან ფორტეპიანოს გაკვეთილები დაინიშნა, თუმცა ეს მცდელობაც საკმაოდ წარუმატებელი აღმოჩნდა.

სკოლა მან 1906 წელს დაამთავრა. თხუთმეტი წლის ახალგაზრდის პირველი სამუშაო იყო სკოლაში ლიტერატურისა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერების სწავლება, მაგრამ 1908 წელს იგი გაემგზავრა პარიზში, სადაც სწავლობდა სორბონასა და კოლეჟ დე ფრანსში, მან აიღო ფილოსოფიასა და მეტაფიზიკაში.

პროფესიონალური კარიერა
ბერბერის სკოლის დირექტორი
1911 წელს ბერბერიანი ვალდებული იყო დაბრუნებულიყო კონსტანტინოპოლში რათა ბერბერეთის სკოლის დირექტორი გამხდარიყო; ამრიგად ვერ შეძლო დაემთავრებინა სადოქტორო დისერტაცია (სახელწოდებით "პათოლოგიური მეთოდი ფსიქოლოგიაში"). სკოლაში მოვალეობის შესრულების გარდა, იგი ჩაერთო ქალაქის სომეხი საზოგადოების კულტურულ ცხოვრებაში. ამ პერიოდიში იგი მჭიდროდ დამეგობრდა კომიტასთან (იგი მასთან ხელოვნების სხვადასხვა საკითხში მსჯელობაში დიდ დრო ხარჯავდა).

1918 წელს შაჰან ბერბერიანი შეირჩა სომეხ მასწავლებელთა კავშირის ცენტრალური კომიტეტის დირექტორად და 1919 წელს დაინიშნა ცენტრალური საგანმანათლებლო საბჭოს წევრად. მან ასევე დიდი როლი შეასრულა სომხური ხელოვნების ცენტრის კონსტანტინოპოლში დაარსებაში; მოგვიანებით გახდა ამ დაწესებულების თავმჯდომარე.

1921 წელს ცოლად შეირთო ტელი სირაკიანი. მათ ჰყავდათ ორი ვაჟი, ართავაზდი და ბარედი. ბარედი ახალგაზრდა, 20 წლის ასაკში, გარდაიცვალა მოტოციკლეტით მომხდარი ავარიის დროს. ართავაზდ ბერბერიანი იერუსალიმსა და ბეირუთში ცხოვრების შემდეგ, ცოლთან, პაულესთან ერთად საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა; აქ იგი ცნობილი მხატვარი გახდა და ასევე, ძლიერ ჩაერთო სომხურ კულტურაში. მას ჰყავდა ორი ვაჟი, სახელად ვანიკი და შაჰანი, და ქალიშვილი სახელად გარინე. არდავაზტი გარდაიცვალა ავინიონში 79 წლის ასაკში, 2002 წლის აგვისტოში.

სხვა საკითხავი
 , ։ . (1891–1956)։ , 1969.
სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის ისტორიის მუზეუმი

სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის ისტორიის მუზეუმი — მუზეუმი ერევანში, რომლის ექსპოზიცია ეძღვნება პირველი სომხეთის რესპუბლიკისა და სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის უშუალო ისტორიას.

მუზეუმი თავდაპირველად გაიხსნა 1946 წელს პარიზში და წლების განმავლობაში შეაგროვა 3000-ზე მეტი ექსპონატი. პოლიტიკური მიზეზების გამო, მისი არსებობა საბჭოთა სომხეთის ტერიტორიაზე შეუძლებელი იყო, ხოლო 1990-იან წლებში ქვეყნის ფინანსურმა პრობლემებმა ხელი შეუშალა მის გადაცემას. მუზეუმი გადავიდა ერევანში და გახსნითი ღონისძიება ჩატარდა 2007 წლის 13 ივლისს, ქრისტოფერ მიქაელიანის ცენტრში, ოფიციალური ცერემონიის დროს. გახსნას ესწრებოდნენ დაშნაკების ლიდერები, როგორებიცაა ჰანტ მარგარიანი და მისი მომხრეები. სოციალისტური ინტერნაციონალის პრეზიდენტი ლუის აალა ასევე დაესწრო და მიესალმა მუზეუმის გახსნას, როგორც ისტორიულად მნიშვნელოვან გარდამტეხ მომენტს სომხეთის ისტორიაში.

მუზეუმში წარმოდგენილია სახელმწიფო დოკუმენტები, მარკები და სხვა ექსპონატები. მისი პირველი ექსპონატი ეძღვნება სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას 1918 წლიდან 1920 წლამდე. იგი ასევე ასახავს სომხეთის მიერ 1919 წელს ვერსალის ხელშეკრულებაში წარდგენილ ოფიციალურ დოკუმენტებს, აგრეთვე პირველი რესპუბლიკის პრემიერ მინისტრების პირად ნივთებს: ჰამო ოგანჯიანანს, ალექსანდრე ხატიანს, სიმონ ვრაციანს და იოანეს კაჩატნუნს. გენერალთა ანდრონიკ ოზანიანის და დრასტამატ კანაიანის საგნები ასევე აქვთ ექსპონატებს შორის.

მუზეუმში გამოფენილია სომხური ელინისტური კულტურის უაღრესად მხატვრული მაგალითები, მათ შორის: ქანდაკებები, არქიტექტურული დეტალები, ოქროს ნივთები, ჭურჭელი ნაპოვნი უძველესი დასახლებული გარნის, არტაშატის, ოშაკანის დასახლებებში.

"სომეხთა გენოციდის მუზეუმისა და ინსტიტუტის" დირექტორმა ჰაიკ დემოიანმა დრამატული მუზეუმის ექსპოზიციას უწოდა ყველაზე მდიდარი კოლექცია, რომელიც ეძღვნებოდა სომხეთის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე დრამატულ დროს და პერიოდს.

დღეისათვის მუზეუმის ეროვნული კოლექცია მოიცავს დაახლოებით 400000 ექსპონატს. მუზეუმი შედგენილია კავკასიის სომეხთა ეთნოგრაფიული საზოგადოების, ახალი ნახიჩევანის სომხური სიძველეების მუზეუმის, ანის მუზეუმის, ვაღარსაფატის მატანადარის კოლექციების საფუძველზე. კოლექციები მოპოვებულია, ძირითადად, სომხეთის ძირითადი ტერიტორიის ძველ დასახლებებში შესყიდვების, საჩუქრების გზით. მუზეუმში დაცულია მთელი რიგი კულტურული, ისტორიული ექსპონატები. ძვ. წ. - ათასწლეულის ბრინჯაოს საგნების ფართო და უნიკალურ კოლექცია, რომლებიც შედის მსოფლიო შედევრების რიგში.
სავეცკი (ბაქო)

სავეცკი — ისტორიული ნაწილი ქალაქ ბაქოში, აზებრიაჯანში. მდებარეობს იასამალის რაიონში, ნარიმან ნარიმანოვის გამზირსა (ყოფილი საბჭოთა გამზირი) და მირზა იბრაჰიმოვის ქუჩასა და ნიზამის ქუჩასა და იბრაჰიმ აბილოვის ქუჩებს შორის. ქალაქის ისტორიულ ნაწილში მდებარეობს 100 წელზე მეტი ხნის მუზეუმები, მეჩეთები, აბანოები და ცნობილ აზერბაიჯანელთა საცხოვრებელი სახლები. 2014-1026 წლებში სავეცკის განახლების სამუშაოების მიმდინარეობისას რამდენიმე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი განადგურდა.

ისტორიული სახლები
აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს განცხადებით, სავეცკის ტერიტორიაზე ადგილობრივი მნიშვნელობის მქონე 200 სახლი, 9 აბანო, 4 მეჩეთი, 1 ეკლესია და 10 სკოლა და საავამდყოფო მდებარეობდა, ხოლო სამი ძეგლ ეროვნული მნიშვნელობა ჰქონდა: თეზეპირის მეჩეთს, აზერბაიჯანის არქიტექტორთა კავშირის შენობასა და ჰაჯი სულთან ალის მეჩეთს.

2014 წლის მარტისთვის სავეცკის ტერიტორიაზე 230 ისტორიული არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობდა.მათ შორისაა საცხოვრებელი სახლები, მეჩეთები, ეკლესიები, აბანოები და შოლარის წყლის კოშკები.

2014 წლიდან ამოქმედდა ბაქოს გენერალური გეგმა, რომელიც გზის ასაშენებლად მოქალაქეთა გადასახლებას ითვალისწინებს. აღნიშნული ქუჩა აზერბაიჯანის ეროვნული სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრის შენობიდან ნარიმან ნარიმანოვის ქუჩამდე გადაიჭიმება, ნიზამის მეტროსადგურსა და ბალაბაბა მაჯიდოვის, აბდულა შაიღისა და სულეიმან რაჰიმოვის ქუჩებს შორის. სამად ისლამოვის თქმით, ტერიტორიაზე მდბარე 171 ისტორიული ნაგებობიდან 76 განადგურდება.

სავეცკის ფარგლებში მდებარეობს უამრავი ისტორიული სახლი. ერთ-ერთი, რომელიც აბდულა შაიღის 171 ნომერშია აგებული, ჰიჯრის კალენდრით 1338 წელსა აგებული. მირზა ფათალის ქუჩის 8 ნომერში ცნობილი აზერბაიჯანელი მომღერალი შოვქეთ ალექპეროვა ცხოვრობდა. მის გვერდით მდებარე სახლში სახალხო არტისტი ილჰამ ნამიგ ქემალი ცხოვრობდა.

მეჩეთები
სავეცკის ფარგლებში 7 მეჩეთი მდებარეობს: შაჰ ჰუსეინის მეჩეთი, იმამ ჰუსეინის მეჩეთი, ჰაჯი ჯავიდის მეჩეთი,თეზეპირის მეჩეთი, ღასიმბეის მეჩეთი და ფატიმას მეჩეთი. კიდევ ერთი მწვანეგუმბათიანი ღასიმბეის მეჩეთის ტერიტორიაზე ელექტროობიისა და გეოლოგიის დეპარტამენტები მდებარეობს. ჰაჯი ჯავადის მეჩეთი, რომელიც აბდულა შაიღის ქუჩისა და ჩინგიზ მუსტაფაევის ქუჩების კვეთაში მდებარეობს, ჰიჯრის კალენდრით 1305 წელს აშენდა.

აბანოები
სავეცკის ფარგლებში რამდენიმე აბანო მდებარეობს. მურთუზ მუხთაროვის ქუჩის 41 ნომერში მდებარე აბანო საუკუნეშია აგებული და სახელმწიფოს მიერაა დაცული. მირზა ფათალის ქუჩის 105 ნომერში მდებარე აბანო 1889 წელსაა აგებული და დღეისთვის არ ფუნქციონირებს. ახუნდ ჰამამის აბანო (მდებარეობს მურთუზა მუხთაროვის ქუჩის 141 ნომერში) 1885 წელსაა აგებული. შენობა თურქმა არქიტექტორებმა განაახლეს და 2013 წლიდან კვლავ ფუნქციონირებს, როგორც აბანო. აზერბაიჯანის მოზარდთა სახელმწიფო თეატრის შენობაც თავდაპირველად აბანო იყო. შენობა 1885 წელს აიგო ჰაჯი ფარაჯულას მიერ.

შოლარის წყლის კოშკები
სავეცკის ფარგლებში მდებარეობს წყლის კოშკებიც. აღნიშნული ობიექტები სახელმწიფო კონტროლის ქვეშაა მოქცეული. წყლის კოშკები საუკუნეში აიგო შოლარის წყლის მილსადენის გაყვანის მხარდასაჭერად. კოშკებით მოსახლეობას შოლარის წყალი მიეწოდება. 1950-იანი წლების შემდეგ წყლის კოშკები აღარ ფუნქციონირებს.
გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო

გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო — ერევნის მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ცნობილი სომეხი მხატვრის გევორგ გრიგორიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. მუზეუმი მდებარეობს, ერევანში მესროპ მაშტოცის გამზირზე. მუზეუმი დაარსდა 1977 წელს მხატვრის ქვრივის დიანა უკლევისა და მხატვრების ჯგუფის ინიციატივით, 2 წლის შემდეგ იგი გახდა სომხეთის ეროვნული სამხატვრო გალერეის ფილიალი. იგი გაიხსნა 1980 წლის 25 ნოემბერს. გევორგ გრიგორიანი (1897-1976), რომელსაც ასევე უწოდებენ ჯოტო- ს, ჩამოყალიბდა მხატვარი თბილისში და ეკუთვნოდა სომხურ სახვითი ხელოვნების ეგრეთ წოდებულ "ტიფლის სკოლას". მისი თემატური კომპოზიციები ხშირად ეძღვნება ტფილისს, ზუსტად ასახავს იმდროინდელი ქალაქის ატმოსფეროს, მის ცხოვრების წესსა და მდინარეებს. მხატვრის შემოქმედებითი მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია პორტრეტების სერია. მუზეუმში წარმოდგენილია მხატვრის ნამუშევრები, საარქივო მასალები, ისევე როგორც რამდენიმე პირადი ნივთი. მუზეუმის პირველ სართულზე არის "ტიფლისის სკოლის" სხვა ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, რომელთა ერთ-ერთ დარბაზში არის დიანა უკლების რამდენიმე გამორჩეული და პოპულარული ნახატი.

ჯოტო შვიდი წლის ასაკიდან იძულებული გახდა ემუშავა: საწვავის ზეთის საწყობში, საპარიკმახეროში; ის იყო კურიერი, გაზეთების დამტარებელი, ხილის მაღაზიაში გამყიდველად მშაობდა, წიგნების მაღაზიაშიც და ა.შ.

1916-1920 წლებში დაესწრო მხატვრობის და ქანდაკებების სკოლის ლექციებს კავკასიის საზოგადოებაში სახვითი ხელოვნების პოპულარიზაციისთვის (ტიფლისი), სადაც სწავლობდა ბაჟბეიქ-მელიქიანთან, კოჩართან, ლადო გუდიაშვილთან. 1918 წელს მან მონაწილეობა მიიღო სკოლის მოსწავლეთა საანგარიშო გამოფენებში და საკმაოდ წარმატებით.

წლების განმავლობაში მან შექმნა მრავალი უაღრესად მხატვრული ნაწარმოები, რომელშიც აშკარად აისახა მისი თავისებური პიროვნება. შემდეგ მოჰყვა ორი ათწლეულის გაუცხოება ხელოვნების სამყაროდან, შემოქმედებითი მარტოობის წლები, რომლის დროსაც მხატვარი არ წყვეტს შექმნას, არჩეული ბილიკის შემდეგ. ამ პერიოდის ნამუშევრები ხასიათდება მკვეთრი დრამატიზმით, რაც ნათლად ჩანს მის ნახატებში, მის თითოეულ დეტალში ამოვიკითხავთ იმას რასაც მხატვარი გრძნობდა იმ პერიოდში.

მუზეუმის დარბაზი არის თავისებური სომხურ-ქართული კულტურული ცენტრი, აქ იმართება ქართველი მხატვრების ნამუშევრების გამოფენები, სომხეთ-საქართველოს კულტურულ კავშირებთან დაკავშირებული ღონისძიებები.
ედგარ მანასი

ედგარ მანას ეფენდი (; დ. 12 აპრილი, 1875, ისტამბული — 9 მარტი, 1964, იქვე) — სომხური წარმოშობის თურქი კომპოზიტორი, დირიჟორი და მუსიკათმცოდნე. ის არის თურქეთის ეროვნული ჰიმნის სამიდან ერთი ავტორი, რადგან მან იგი ორკესტრთან შეათანხმა.

ოჯახი
სომხური წარმოშობის ედგარის მამა, ალექსანდრე მანასი იყო „ოსმალეთის სახელმწიფო ვალთა ადმინისტრაციის მთავარი თარჯიმანი. ოჯახის საგვარეულო ხაზი შეიძლება მოდიოდეს კაესარეადან (დღევანდელი კაისერიდან), სადაც იგი მეთექვსმეტე საუკუნის შუა პრიოდში წარმოიქმნა. რაფაელ მანასი (1710 - 1790), ოსმალეთის იმპერიის ოფიციალური მხატვარი, უდავოდ იყო მანასის დინასტიის ყველაზე გამორჩეული ფიგურა: მან შექმნა მაჰმუდ -ის, ოსმან -ის და მუსტაფა -ის პორტრეტები.

ადრეული წლები
ედგარ მანასი დაიბადა 1987 წლის 12 აპრილს, ისტამბულში. არტისტულად ნიჭიერი ახალგაზრდა ედგარი 13 წლის ასაკში გაიგზავნეს იტალიაში, რათა ჩარიცხულიყო მურიტ-რაფაელიანის სომხური სკოლაში კომერციის შესასწავლად. ვენეციაში ყოფნის დროს იგი ასევე ესწრებოდა პიანინოს გაკვეთილებს, რომლებსაც პროფესორ ტრიველლინი ატარებდა. 1894 წელს სწავლის დამთავრების შემდეგ, იგი დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქში. მისმა მუსიკის შესწავლის გაგრძელების შურვილმა იგი კვლავ იტალიაში დააბრუნა, სადაც იგი პადუაში დასახლდა; აქ მანასი მუშაობდა კომპოზიტორ ლუიჯი ბოტაზოსთან.

პროფესიონალური კარიერა
სტამბულში დაბრუნების შემდეგ მანასმა მუსიკის შესწავლა განაგრძო. მან პირველ რიგში კონცენტრირდა კლასიკისა და თანამედროვე ფრანგი ოსტატების ნაწარმოებების შემოწმებაზე.

1912 წელს მანას გაეცნო თანამედროვე სომხური მუსიკის ფუძემდებლის, კომიტას. მიუხედავად იმისა, რომ მათი ურთიერთობა გულწრფელი იყო, ისინი მჭიდროდ არ იყვნენ ერთმანეთთან დაკავშირებულნი, რადგან მანასი და კომიტა ცხოვრობდნენ ორ სხვადასხვა ესთეტიკურ სამყაროში.

იმავე წელს, ლაიფციგში დაფუძნებულმა & -მა გამოაქვეყნა ედგარ მანასის ორი კომპოზიცია - სუიტა ფორტეპიანოსთვის და სიმებიანი კვარტეტი. ამას მოჰყვა სხვა ევროპული გამომცემლობებიც, მათ შორის: სალბერტი, სენარდი და ჰამელი. მანასის მუსიკას ხშირად ასრულებდნენ სტამბულში და, ზოგჯერ, ევროპული მუსიკის დედაქალაქებშიც.

ზემოთ აღნიშნული სიმებიანი კვარტეტის პრემიერა შედგა 1921 წლის 6 მაისს, „ “-ში. კვარტეტის წევრები იყვნენ: მევიოლინე ეკრემ ზუკი უნი და კრიკორ გარაბედიანი, მევიოლინე დირან ისრაელიანი და ვიოლონჩელისტი კალაიოვი.
ედუარდ ისაბეკიანის გალერეა

ედუარდ ისაბეკიანის გალერეა — ერევნის საგამოფენო დარბაზი, რომელიც ეძღვნება სომეხთა სსრკ ეროვნული მხატვრის, ედუარდ ისაბეკიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. გალერეა განთავსებულია ერევანში, მაშტოცის გამზირზე 7 ა–ში, კულტურის ცენტრის „ჰაიარტის“ ერთ–ერთ განყოფილებაში.

ისტორია
ახალი საგამოფენო დარბაზის შექმნის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღეს 2004 წელს, ხოლო გალერეას გახსნა მოხდა 2013 წელს.

ედუარდ ისაბეკიანის ვაჟმა, არამ ისაბეკიანმა, ცნობილი ნახატების 28 ნამუშევარი „ჰაიარტ“ კულტურულ ცენტრს მუდმივი გამოფენისთვის გადასცა. გახსნის დღიდან გალერეას ხელმძღვანელობს ირინა ისაბეკიანი.

აღნიშნულ გალერეაში დაცული ექსპოზიცია ორ სართულს იკავებს. ზედა, ბეჭდის ფორმის დარბაზში არის დიდი კომპოზიციურად თემატური ნახატები. ძირითადი ფონდის გარდა, წარმოდგენილია 4 ნამუშევარი ეროვნული სამხატვრო გალერეის დაქვემდებარებიდან და კერძო კოლექციიდანაც. ექსპონატებს შორის ასევე შედის დღიურები, ხელნაწერები, მემუარები და ფოტომასალა.

უნდა აღინიშნოს, რომ საერთო ჯამში, გამოფენაზე წარმოდგენილია მხატვრის 39 ნამუშევარი. ედუარდ ისაბეკიანის ნამუშევრები გამოფენილია საგამოფენო დარბაზის ორ სართულზე. მაღლა წრიულ დარბაზში არის დიდი ტილოები იზაბეკიანის ეპიკური სუნთქვით; ისტორიის გვერდებიდან დღეს მხატვრის მზერა გადმოგვცემს წარსული სულისკვეთებას, კაცობრიობას, სიამაყეს და გამარჯვებას.

2015 წლიდან ტარდება გამოფენები „ედუარდ ისაბეკიანი და მისი მოსწავლეები“ წელიწადში ორჯერ (სწავლების წლების განმავლობაში, მას დაახლოებით 300 სტუდენტი ჰყავდა). დარბაზი მონაწილეობს მუზეუმების ღამეში, რომელიც იმართება ყოველწელს. ყოველი ახალი გამოფენით, მხატვრები დარბაზს აძლევენ თავიანთ ნამუშევრებს. 2014 წელს დარბაზში აღინიშნა მხატვრის 100 წლის იუბილე. 2017 წლის მარტში ჩატარდა ქალთა დღისადმი მიძღვნილი საგაზაფხულო გამოფენა. არაერთხელ აღნიშნეს, რომ ოთახს რემონტი სჭირდება, თუმცა ჯერჯერობით ვერ გამოინახა გალერეის რეაბილიტაციისათვის თანხები და რესურსები.

ბოლო პერიოდში ედუარდ ისაბეკიანის საგამოფენო დარბაზი აქტიურად მონაწილეობს ერევნის კულტურულ ცხოვრებაში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია გამოფენის მენეჯერის, ირინა ისაბეკიანის ინიციატივები. სწორედ მისი სურვილით და მონდომებით ეწყობა ღონისძიებები, ლექციები, შეხვედრები, რომელიც მიზნად ისახავს ედუარდ ისაბეკიანის, როგორც მხატვრის, პედაგოგის, მწერლის, მზრუნველი მოქალაქის და, უპირველეს ყოვლისა, პატრიოტული შვილის გამოვლენას და წამოჩენას.
გადათვლით დახარისხება

გადათვლით დახარისხება — დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. დახარისხების ეს მეთოდი მხოლოდ კერძო შემთხვევებშია გამოყენებადი, როდესაც დასალაგებელი კონტეინერის ელემენტები არის მთელი რიცხვები, და დიაპაზონი არის კონტეინერის ელემენტების რაოდენობის რიგის. მეთოდის სისწრაფე პროპორციულია კონტეინერის ელემენტების მნიშვნელობათა დიაპაზონისა და კონტეინერის ელემენტების რაოდენობის ჯამისა. მეთოდის გამოყენებისთვის საჭიროა დამხმარე კონტეინერი, რომლის ელემენტების რაოდენობა ტოლია დასახარისხებელი კონტეინერის დიაპაზონის (ანუ, უდიდესი და უმცირესი ელემენტის სხვაობის). გადათვლით დახარისხების დროს საწყისი კონტეინერის ელემენტები განიხილება როგორც სხვა (დამხმარე)კონტეინერის ინდექსები. ალგორითმის იდეა შემდეგია: კონტეინერის ნებისმიერი ელემენტისათვის წინასწარ დავთვლით ამ კონტეინერის რამდენი ელემეტია -ზე ნაკლები (ვთქვათ ), მაშინ ის შეგვიძლია საბოლოო კონტეინერში პირდაპირ ჩავწეროთ (+1)–ე ადგილზე, ანუ ინდექსით . თუ შემავალ კონტეინერში გვხვდება ერთმანეთის ტოლი რიცხვები, მაშინ დამატებით უნდა ვიზრუნოთ, რომ ტოლი რიცხვები ერთმანეთის მეზობლად და ძველი რიგის შენარჩუნებით განლაგდეს.

მიუხედავად თავისი კერძოობისა, ამ მეთოდს ორი უპირატესობა აქვს ბევრ სხვა მეთოდთან შედარებით: მისი შესრულების დრო არის (+) რიგის და ეს არის მდგრადი ალგორითმი, რაც ნიშნავს შემდეგს: საწყის მასივში ერთმანეთის ტოლი ელემენტები საბოლოო (უკვე დალაგებულ) მასივში ინარჩუნებენ თავიანთ ფარდობით რიგს ერთმანეთის მიმართ.

ალგორითმი
განვიხილოთ პროგრამული კოდი. ვიგულისხმოთ, რომ კონტეინერი ვექტორია. ვთქვათ, საწყისი ვექტორი არის , დამხმარე ვექტორი არის , ხოლო ვექტორი არის საბოლოო, ანუ პასუხი. სტრიქონ 1-ში განისაზღვრება დამხმარე ვექტორის უდიდესი ინდექსი, - რადგან დამხმარე ვექტორის ინდექსებს წარმოადგენენ საწყისი ვექტორის ელემენტები. შემდეგ, ელემენტების რაოდენობის მისაღებად, ეს სიდიდე უნდა გაიზარდოს ერთით, რადგან უდიდიესი ინდექსი ელემენტების რაოდენობაზე ერთით ნაკლებია. დამხმარე ვექტორის ინიციალიზაციის დროს (სტრიქონი 3), დამხმარე ვექტორი იქმნება და ივსება ნულებით. დამხმარე ვექტორში ზუსტად იმდენი ნულია, რამდენიც არის ელემენტების დიაპაზონი საწყის ვექტორში. სტრიქონებში 4-5, დამხმარე ვექტორის [] ელემენტი ხდება ვექტორის იმ ელემენტების რაოდენობის ტოლი, რომლებიც ინდექსის ტოლია. სტრიქონებში 6 და 7, დამხმარე ვექტორში [] ელემენტად იწერება ვექტორის იმ ელემენტების რაოდენობა, რომლებიც არ აღემატებიან ინდექსს. ბოლოს, ყოველი ელემენტი თავსდება ვექტორში მის ადგილზე (სტრიქონები 8 და 9). ეს ადგილი განისაზღვრება შემდეგნაირად. თუ შემომავალ ვექტორში ყველა ელემენტი განსხვავებულია, მაშინ დალაგებულ ანუ გამომავალ ვექტორში [] მოთავსდება [[]]-1 ინდექსით, რადგან ზუსტად ამდენი ელემენტი არის [] - ზე ნაკლები; თუ შემავალი მასივი შეიცავს ერთმანეთის ტოლ ელემენტებს, მაშინ ელემენტები მოთავსდება ისევ [[]]-1 ინდექსით, მაგრამ ყოველი ელემენტის ჩაწერისას [[]] უნდა შევამციროთ 1-ით (ერთმანეთს რომ არ გადაეწეროს).

ალგორითმი
მეთოდი 1:

მეთოდი 2:
ჰრაჩია მელიქიანი

ჰრაჩია მელიქიანი (; დ. 8 მაისი, 1947, ერევანი, სომხეთი — გ. 6 მარტი, 2006, იქვე) — სომეხი მუსიკისა და ფილმების კომპოზიტორი. ჰრაჩია მილიქიანმა ერთმანეთში შეაზავა მსოფლიო მუსიკის განვითარება და ეროვნული მუსიკალური თავისებურებები, და ამით ჩამოაყალიდა საკუთარი დამახასიათებელი და გამორჩეული მუსიკალური სტილი. მისი კომპოზიციების უმეტესი ნაწილი არის ინსტრუმენტული. მელიქიანმა ასევე შეასრულა მრავალრიცხოვანი საგუნდო კომპოზიციები, რომანები, სხვადასხვა ინსტრუმენტების ნაწვეტები; აგრეთვე ასრულებდა მუსიკებს ფილმებისთვის. 1972 წლიდან იყო კომპოზიტორთა და მუსიკისმცოდნეთა კავშირის წევრი, ხოლო 1992 წლიდან სიკვილამდე (2006 წლაის მარტამდე) იყო სომხეთის კომპოზიტორთა და მუსიკისმცოდნეთა კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი.

ადრეული ცხოვრება
ჰრაჩია მელიკიანი დაიბადა 1947 წლის 8 მაისს, ერევანში, სომხეთში, ადვოკატს და ბუღალტერის ოჯახში. ჰრაჩია, მისი ძმა და დები სკოლაში სწავლის პერიოდში ბრწყინავდნენ. როდესაც მისი და-ძმები ინჟინერიისა და ფიზიკისკენ მიისწრაფვოდნენ, ჰრაჩიას ოცნება მუსიკის სწავლა იყო. დაწყებითი სკოლაში სწავლის ადრეულ პერიოდში, მან გიტარა იყიდა იმ ჯიბის ფულით, რომელსაც ჯიბის ფულიდან აგროვებდა; ამ დროს დაიწყო მან დაკვრაც. ცოტა ხნის შემდეგ, მან ასევე დაიწყო აკორდეონზე დაკვრაც (თვითონ ისწავლა). ბოლო წლებში საშუალო სკოლაში აქტიურად იყო ჩართული სკოლის მუსიკალურ ჯგუფში, ასრულებდა დირიჟორის როლს და უკრავდა აკორდეონაზე. 1962 წელს, მისმა გადაწყვეტილებამ იგი მუსიკალურ სკოლაში, 15 წლის ასაკში, მიიყვანა - ამ ასაკში მუსიკალურ სკოლაში მიღება უჩვეულო იყო - აქ მან დაიწყო კლარნეტზე დაკვრაი (ლავჩიანების კლასი). ტრადიციული 5 წლის მაგივრად, მან სკოლა 2 წელიწადში დაამთავრა და შემდეგ სწავლა განაგრძო ერევნის სახელმწიფო მუსიკალურ კოლეჯში, სადაც ჩაირიცხა კლარნეტის კურსზე, ამავე დროს სწავლობდა კომპოზიციებს პროფესორ ემინ არისტაკესიანის ხელმძღვანელობით. მის მამა შვილის მუსიკალური კარიერისადმი კარგად არ იყო განწყობილი. ოჯახის თხოვნითა თუ მოთხოვნით, ჰრაჩია ერთდროულად ემზადებოდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე მისაღები გამოცდებისთვის. თუმცა, ერთ დღეს იგი სახლში მივიდა და გამოაცხადა, რომ მისი არჩევანი იყო ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1967 წელს, 20 წლის ასაკში, იგი შევიდა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიციურ განყოფილებაში, სსრკ სახალხო არტისტის, პროფესორ ედვარდ მირზოიანის კლასში. როგორც მირზოიანმა აღიარა- „მე უნდა ვაღიარო, რომ ის ერთ-ერთი საყვარელი მოსწავლე იყო ჩემი გრძელი მასწავლებლობის პერიოდის განმავლობაში. ჩემთვის მასთან მუშაობა სიამოვნებას მანიჭებდა“.
სომხეთის უსაფრთხოების სააგენტოების ისტორიის მუზეუმი

სომხეთის უსაფრთხოების სააგენტოების ისტორიის მუზეუმი — არის მუზეუმი ერევანში, რომელიც ეძღვნება სომხეთის სახელმწიფო უსაფრთხოების უწყებების ისტორიას. სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი დირექტორის გორიკ ჰაკბიანის თქმით, მუზეუმის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა - სომხეთის უსაფრთხოების ორგანოების შექმნისა და საქმიანობის პროცესების ფაქტობრივი მხარის ობიექტური და მიუკერძოებელი წარმოდგენა.

მუზეუმის მიზანია კონცენტრირება და სისტემატიზაცია მოახდინოს დოკუმენტური მასალების შესახებ, რომლებიც დამადასტურებელია სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების ისტორიაში მიღწეული წარმატებებისა და ძირითადი მოვლენების შესახებ, აგრეთვე სამეცნიერო დონეზე მათი შემდგომი სიღრმისეული შესწავლის საფუძვლის შექმნა.

მუზეუმი გაიხსნა 2006 წლის 15 სექტემბერს, სომხეთის ეროვნული უშიშროების საბჭოს გადაწყვეტილებით, სომხეთის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის 15 წლის იუბილესთან დაკავშირებით. მუზეუმი საზეიმო ფიცს დებს და უერთდება სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების რიგებს.

მუზეუმი მდებარეობს სომხეთის რესპუბლიკის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის ადმინისტრაციული შენობის მეორე სართულზე.

მუზეუმის შექმნის გადაწყვეტილების მიღებისას, –ის ხელმძღვანელობა მიზნად ისახავდა სამსახურის თანამშრომლებისა და ჯარის მაღალი განწყობის შენარჩუნებას, ქვეყნის უსაფრთხოების, ოფიცრის პროფესიის მნიშვნელობის გადაფასებას, ახალგაზრდა თანამშრომლებთან საგანმანათლებლო მუშაობის ამაღლებასა და უფრო მაღალ დონეზე ასვლას.

თავისი ექსპოზიციისა და შემდგომი გამოკვლევის საშუალებით, სომხეთის უსაფრთხოების ორგანოების ისტორიის მუზეუმმა უნდა შეუწყოს ხელი სომხურ საზოგადოებაში იდეების შემუშავებასა და გავრცელებას სახელმწიფოებრიობის საფუძვლების გაძლიერების, იურიდიული ცნობიერების დონის ამაღლებისა და, ზოგადად, სახელმწიფოებრივი აზროვნების ფესვების დასადგენად.

მუზეუმის მთელი ექსპოზიცია განთავსებულია თვრამეტ სექციაში: უძველესი სომხეთის უსაფრთხოების ისტორიიდან - ორი სტენდი; სომხეთის პირველი რესპუბლიკის უსაფრთხოების ორგანოები - ორი სტენდი; საბჭოთა სომხეთის უსაფრთხოების ორგანოების შექმნა და საქმიანობა 1921-1988 - სამი სტენდი; სომხეთის სსრ დაცვის უსაფრთხოების ორგანოების საქმიანობიდან 1988-1991 წლებში - ერთი სტენდი; დაზვერვისა და კონტრდაზვერვის თანამედროვე ისტორიიდან - სამი სტენდი; საკონსტიტუციო წესრიგის დაცვის შესახებ (კონსტიტუციური სისტემის დაცვისა და ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის მთავარი სამმართველოს შექმნისა და საქმიანობის ისტორიიდან და სპეციალური საბრძოლო ოპერაციების სამსახურისათვის) - ერთი პოზიცია; სასაზღვრო ჯარების ისტორიიდან - ერთი პოზიცია; ოპერაციულ-ტექნიკური მომსახურებისა და საკომუნიკაციო ერთეულების ისტორიიდან - ერთი პოზიცია; საერთაშორისო თანამშრომლობის მასალებიდან და პერსონალის მომზადებისა და სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობის თანამედროვე ისტორიიდან - ერთი პოზიცია; სადღესასწაულო მასალებისა და საერთაშორისო შეხვედრების მასალებიდან - ერთი პოზიცია; დაზვერვა და კონტრდაზვერვა. სომხური კვალი - ორი სტენდი;