რობერტო ურდანეტა არბელაესი

რობერტო ანტონიო ურდანეტა არბელაესი (27 ივნისი, 1890, ბოგოტა – 20 აგვისტო, 1972, ბოგოტა) — კოლომბიელი დიპლომატი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. ურდანეტა იკავებდა კოლომბიის პრეზიდენტის თანამდებობას 1951 წლის 5 ნოემბრიდან 1953 წლის 13 ივნისამდე.

რობერტო ურდანეტა იყო ჰააგის კოლომბიის ეროვნული ჯგუფის მუდმივმოქმედი წევრი არბიტრაჟის სასამართლოში, კოლომბიის ეროვნული უნივერსიტეტის პროფესორი და ფინანსთა მინისტრი ალფონსო ლოპეს პუმარეხოს, მარიანო ოსპინა პერესის და ლაურეანო გომესის პრეზიდენტობის დროს. აგრეთვე ურდანეტე იკავებდა შინაგან საქმეთა მინისტრის და ომის მინისტრის თანამდებობებს სხვადასხვა პერიოდში.

1951 წლის 5 ნოემბრიდან 1953 წლის 13 ივნისამდე იკავებდა კოლომბიის პრეზიდენტის თანამდებობას.

ურდანეტამ კოლომბიის განვითარების პოლიტიკური პროგრამა გაეროს ორგანიზაციას დააკავშირა. ცივი ომის კონტექსტში, ურდანეტამ კოლომბიას სამხედრო მხარდაჭერა გაუწია კორეის ომის დროს.

ბიოგრაფია
რობერტო ურდანეტა არბელაესი დაიბადა ბოგოტაში, 1890 წლის 27 ივნისს, არისტოკრატების ოჯახში.

1906 წელს მიიღო ბარტოლინას სახელობის სტიპენდია სან-ბარტოლომეს კოლეჯის მერისგან. სწავლობდა სამართალსა და სოციალურ მეცნიერებებს დეუსტოს უნივერსიტეტში და შემდეგ სალამანკას უნივერსიტეტში. ასევე სწავლობდა პოლიტიკურ მეცნიერებებს მშობლიურ ბოგოტას ეროვნულ უნივერსიტეტში.

ურდანეტა მუშაობდა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში კომერციული სამართლისა და პოლიტიკური ეკონომიკის პროფესორად კომერციის ეროვნულ სკოლაში; რედაქტორობდა გაზეთებს და და თანამშრომლობდა -ში, -ში, -ში და სხვა გამომცემლობებთან. მან ასევე გამოაქვეყნა რამოდენიმე ნაშრომი, მათ შორის „რიოს პროტოკოლი“, „რწმუნებულები“, „შენიშვნები სოციალური ეკონომიკის შესახებ“ და „მატერიალიზმი ადამიანის ღირსების წინააღმდეგ“ და სხვა.

1912 წელს, 22 წლის ასაკში, ურდანეტა ბოგოტას საქალაქო საბჭოს წევრად აირჩიეს. 1913 წელს, რობერტო კუნდინამარკას დეპარტამენტის ასამბლეაში აირჩიეს.

დიპლომატიური კარიერა
1928 წელს მიგელ აბადია მენდესის კონსერვატიულმა მთავრობამ ურდანეტა კუბაში გაგზავნა, სადაც ჰავანაში გამართულ პანამერიკულ კონფერენციაზე ქვეყნის ელჩის თანამდებობას იკავებდა.

1931 წლიდან 1934 წლამდე ენრიკე ოლაია ერერას და მისი მემკვიდრის, ალფონსო ლოპეს პუმარეხოს მთავრობების ლიბერალებმა საგარეო საქმეთა მინისტრად დანიშნეს. საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას, მას პერუსთან დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტა დასჭირდა, რამაც ომი გამოიწვია, რომლის დროსაც კოლომბიამ ამაზონის ტროპიკულ ტყეებში თავისი მიწების ნაწილი დაკარგა. კონფლიქტი 1933 წელს დასრულდა და რიოს ოქმით 1934 წელს ფორმალიზდა. ლოპესმა ის ამ თანამდებობაზე 1934 წლის დეკემბრამდე დაამტკიცა.

მიუხედავად იმისა, რომ 1935 წლიდან 1939 წლამდე პერუში ელჩად მუშაობდა, მან კოლომბიის ტერიტორიის დაბრუნება ვერ შეძლო. თუმცა, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების აღდგენა მოახერხა. მოგვიანებით ის არგენტინაში (1939-1941) და გაერთიანებულ ერებში (1948-1949) ელჩად მსახურობდა.

მარიანო ოსპინა პერესისა და ლაურეანო გომესის მთავრობებში ის შინაგან საქმეთა მინისტრისა და ომის მინისტრის თანამდებობებს იკავებდა.

ომის მინისტრი (1950-1951)
1950 წელს, გომესის მმართველობის დროს, რობერტო ურდანეტა ომის მინისტრად დაინიშნა. მას მოუწია გამკლავებოდა ბოგოტაში განვითარებულ დაპირისპირებებს ლიბერალ პარტიზანებს და კონსერვატორებს შორის. ეს პერიოდი ცნობილია როგორც “ (ძალადობის) სახელით.
მან ასევე გააძლიერა ეროვნული არმია მისი იარაღის გაუმჯობესებით, სამხედრო ცენტრებში განათლების ხელშეწყობით და ცენტრალური სამხედრო ჰოსპიტალის გაფართოებით, რომელიც მან 1952 წელს გახსნა.

პრეზიდენტობა (1951–1953)
გომესი ოსპინა პერესის მემკვიდრედ 1950 წელს აირჩიეს. თუმცა, ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, მან ტანამდებობაზე უარი განაცხადა. შემდეგ საკანონმდებლო ორგანომ ურდანეტა პრეზიდენტობის კანდიდატად დანიშნა, რათა გომესი მისი ქმედუუნარობის დროს შეეცვალა.
1951 წლის 5 ნოემბერს, საინაუგურაციო სიტყვაში ურდანეტამ დაადასტურა, რომ გააგრძელებდა გომესის საქმიანობას, რაც მან სრულად შეასრულა.
მიუხედავად იმისა, რომ ის თითქმის ყველა ასპექტში აგრძელებდა გომესის მემკვიდრეობას, მან უარი თქვა ვაშინგტონში სამხედრო ატაშეს, გუსტავო როხას პინილიას გათავისუფლებაზე, რომელსაც გომესი არ ენდობოდა, რადგან ეჭვობდა, რომ ის გადატრიალებას მოაწყობდა, რაც ორი წლის შემდეგ ასრულდა.

პრეზიდენტობის შემდეგ
ურდანეტა როხასის დიქტატურის დროს ოჯახთან ერთად ჟენევაში გადავიდა საცხოვრებლად, სამხედრო მთავრობის მხარდაჭერის მიუხედავად, და დროებით ჩამოშორდა პოლიტიკურ ცხოვრებას. როხასმა ძალაუფლება 1957 წლის მაისში დათმო, მას შემდეგ, რაც 10-დღიანი ეროვნული გაფიცვის შედეგად იგი იძულებული გახდა გადამდგარიყო.