iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
არაკი (სასმელი)

არაკი ან არაქ — ლევანტინის არატკბილი გამოხდილი სპირტი (40 – 63% ალკოჰოლის შემცველობა) ანისულის სასმელების ოჯახში. ეს არის გამჭვირვალე თეთრი, ანისულის არომატიზებული სასმელი.

ტრადიციული ინგრედიენტები
არაკი, ტრადიციულად, მზადდება მხოლოდ ორი ინგრედიენტისგან: ყურძნისგან და ანისულისგან. ანისული არის ანისულის მცენარის თესლი და დაქუცმაცებისას მისი ზეთი არაკს ოდნავ ძირტკბილას გემოს ანიჭებს.

ეტიმოლოგია
სიტყვა არაკ მომდინარეობს არაბული სიტყვისგან არაქ , რაც ნიშნავს „ოფლიანობას“. სასმელმა თავისი სახელი შეიძინა წარმოების ტექნოლოგიის წყალობით. არაკი მიიღება ფერმენტირებული ნედლეულის დისტილაციით. სასმელის სიძლიერე 40 - 63 გრადუსია.

მისი გამოთქმა იცვლება არაბული ენის ადგილობრივი განსხვავების მიხედვით. არაკი არ უნდა აგვერიოს ანალოგიურად დასახელებულ სასმელთან, არრაკთან (რომელიც ზოგიერთ შემთხვევაში, მაგალითად, ინდონეზიაში - განსაკუთრებით ბალიში - ასევე არაკის სახელს ატარებს). მსგავსი ხმოვანი სიტყვაა არაღ, რომელიც სომხეთში, ირანში, აზერბაიჯანსა და საქართველოში არის არაყის სასაუბრო სახელი და არა ანისულის არომატიზებული სასმელი. რახი, მასტიკა და უზო არიან ანისულით არომატიზებული ალკოჰოლური სასმელები, დაკავშირებული არაკთან, რომელიც პოპულარულია თურქეთში, ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ბულგარეთში, კვიპროსსა და საბერძნეთში.

დაკავშირებული პროდუქცია მოიცავს რახი, აბსენტი, უზო , პასტისი, სამბუკა და არაღ საგი .

მოხმარება
არაკი არის ტრადიციული ალკოჰოლური სასმელი დასავლეთ აზიაში, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ასევე სირიაში, ისრაელში, პალესტინაში, იორდანიასა და ლიბანში .

თუ სასმელ ჭურჭელს წყლამდე ყინული ემატება, შედეგად წარმოიქმნება ესთეტიკურად უსიამოვნო ფენის სასმელის ზედაპირზე, რადგან ყინული იწვევს ზეთების გამკვრივებას. თუ ჯერ წყალი დაემატება, ეთანოლი იწვევს ცხიმის ემულსირებას, რაც იწვევს დამახასიათებელ რძიან ფერს. ანისულის ნალექის თავიდან ასაცილებლად (ემულსიის ნაცვლად), მსმელებს ურჩევნიათ არ გამოიყენონ ჭიქა, რომელიც შეიცავს არაკს. რესტორნებში, როდესაც არაკის ბოთლს უკვეთავენ, ოფიციანტს რამდენიმე ჭიქა მოაქვს თითოეული სასმელისთვის დანიშნულებისამებრ.

მომზადება
წარმოება იწყება ვენახებით, ხოლო ხარისხიანი ყურძენი კარგი არაკის მიღების გარანტია. ვაზი უნდა იყოს ძალიან მომწიფებული და, როგორც წესი, ოქროსფერი. ხელოვნური მორწყვის ნაცვლად, ვენახები ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის ბუნებრივ წვიმასა და მზეზე არიან დამოკიდებული. ყურძენი, რომელსაც კრეფენ სექტემბრის ბოლოს და ოქტომბერში, ჭყლეტენ და ათავსებენ კასრებში წვენთან ერთად და ტოვებენ დუღილისათვის სამი კვირის განმავლობაში.

უამრავი დისტილატორი არსებობს, ძირითადად, უჟანგავი ფოლადისგან ან სპილენძისგან დამზადებული. თიხისა და სვეტის მასალა ორი ტიპისაა; რაც გავლენას ახდენს არაკის საბოლოო გემოსა და სპეციფიკაზე. ავთენტური სპილენძის დისტილატორები ყველაზე ხშირად მოხმარებადია.

პირველი გამოხდისას შეგროვებული ალკოჰოლი გადის მეორე გამოხდას, მაგრამ ამჯერად მას ურევენ ანისულს. ალკოჰოლისა და ანისულის თანაფარდობა შეიძლება განსხვავდებოდეს და ეს არის საბოლოო პროდუქტის ხარისხის ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი. მზა პროდუქტი მზადდება საბოლოო დისტილაციის დროს, რომელიც ხდება ყველაზე დაბალ ტემპერატურაზე. ხარისხიანი არაკისთვის დასრულებული სითხე თიხის ამფორებში იწურება.

ყალბი არაკი
მეთანოლით მოწამვლა
არაკი, რომელიც წამლით იყო გაკერებული , იწვევდა სიკვდილს, სიკვდილის მიზეზი იყო მეთანოლით მოწამვლა .
ორცხობილა

ორცხობილა - პატარა ზომის ბრტყელი, ტკბილი, გამომცხვარი ან გამოუცხობელი დესერტი ან წასახემსებელი. ჩვეულებრივად მრგვალი, მომრგვალო ან ოთხკუთხედის ფორმისაა, ოთახის ტემპერატურის, თბილი ან ცხელი პირდაპირ ღუმელიდან. შეიცავს ფქვილს, შაქარს, კარაქს ან სხვა ცხიმს (მაგ. მარგარინი, ზეთი), ხანდახან დამატებით შოკოლადს, ქიშმიშს თხილს და სხვა ინგრედიენტებს. ორცხობილის სახეობები დამატებითი ინგრედიენტებით ცალკე გამოიყოფა, მაგ. შოკოლადის ორცხობილა, ქიშმიშის ორცხობილა და ა.შ. ხშირად იჭმევა რაიმე სასმელთან ერთად, მაგ. რძე, ყავა, ჩაი. ქარხნულად დამზადებული ორცხობილები იყიდება მაღაზიებში და სუპერმარკეტებში ყუთებში და შეფუთვებში. სახლებში, საცხობებში და კაფეებში მზადდება ახალი ორცხობილები, ხშირად ორიგინალური რეცეპტებით.

მიმოხილვა
აქვს რბილი, ზომიერად ხრაშუმა ტექსტურა. ორცხობილას ტექსტურა დამოკიდებულია ინგრედიენტების პროპორციაზე და ღუმელში გამოცხობის დროზე. უმეტესად ორცხობილა ცხვება იმდენ დროს, რომ გარკვეული სირბილეც შეინარჩუნოს. ზოგ ორცხობილას გამოუცხობლადაც ჭამენ - ასეთ ორცხობილებს ყველაზე რბილი ტექსტურა აქვთ. ორცხობილას სიმტკიცეს განაპირობებს, ჩვეულებრივი ნამცხვრისგან განსხვავებით, წყლის მაგივრად ზეთის ან კარაქის გამოყენება - ეს დაკავშირებულია წყლისა და ზეთის აორთქლების განსხვავებულ ტემპერატურასთან.

ორცხობილის სიმარტივის გამო არსებობს მისი უამრავი სტილი და ვარიაცია. ხშირად ემატება სხვადასხვა დამატებითი ინგრედიენტი - შოკოლადი, თხილი, ქიშმიში, სხვაფასხვა შაქარი და სუნელი, შოკოლადის კარაქი, კენკრა, ჩირი და სხვა. გამოიყოფა ასევე ორცხობილა სენდვიჩი - ორი ორცხობილა, რომელთა შორის მოთავსებულია კრემის ან ჯემის შიგთავსი. ასეთია, მაგალითად, ორეოს ორცხობილა.

ისტორია
ორცხობილას მაგვარი კერძები ყოველთვის არსებობდა და ზოგადად ცხობასთან ერთადვე გაჩნდა - მათი მთავარი უპირატესობა თან სატარებლად სიადვილე იყო. თუმცა, თანამედროვე სტანდარტებიზთ ორცხობილას სახელწოდების მისანიჭებლად ისინი არ იყვნენ საკმარისად ტკბილი თანამედროვე გაგებით ორცხობილა გაჩნდა სპარსეთში საუკუნეში, როდესაც რეგიონში შაქარი გავრცელდა[://.//.ევროპაში ის არაბებმა შემოიტანეს ესპანეთის დაპყრობის დროს, ესპანეთიდსნ კი ორცხობილა სხვა ქვეყნებში გავრცელდა, მაგრამ შაქარი თაფლით იცვლებოდა, რადგან ევროპაში იგი არ იყო ხელმისაწვდომი. ორცხობილა ითვლებოდა როგორც მაღალი, ასევე დაბალი სოციალური სტატუსის კერძად.

კერძის პოპულარობა გაიზარდა მოგზაურობის პოპულარიზაციასთანავე - ის გახდა ცნობილი, როგორც სამოგზაურო საკვები, რომელსაც თან ატარებდნენ გებზე მგზავრობისას. ასეთი ორცხობილა შედარებით უფრო მკვრივი იყო და შედგებოდა წყლისგან, თხილისგან და რაიმე დამატკბობელისგან. თანამედროვე სახის ორცხობილა შაქრით და კარაქით არ იყო გავრცელებული საუკუნემდე, როდესაც დაიწყო შაქრის ფასის კლება[://..//20080302032040/://../25.. შემდგომში დაიწყო ორცხობლის ქარხნული წარმოება - დღეისთვის კომერციული წარმოების ორცხობილის უამრავი ბრენდი და სახეობა ამზადებს.

კრიტიკა
ორცხობილის ხშირი მოხმარება ზრდის ჭარბი წონის და დიაბეტის რისკს, რადგან შეიცავს შაქრის და ცხიმის დიდ რაოდენობას და კალორიულობით გამოირჩევ. ამის გამო მას ხშირად ერიდებიან. ადამიანების გარკვეული რაოდენობა ორცხობილას საუხმის მაგივრად ჭამს დროის უკმარისობის გამო - ასეთ შემთხვევებში რეკომენდებულია "დიეტური" ორცხობილები შედარებით ნაკლები კალორიით.
კორმა

კორმა ან ქორმა (; ; ; ) — ინდოეთის სუბკონტინენტისთვის დამახასიათებელი კერძი. მზადდება ხორცისა და ბოსტნეულისგან იოგურტით (დაჰი), ნაღებით ან წყლით. შესაძლებელია შეიცავდეს სანელებლებიან სქელ სოუსსაც.

სახელწოდება
სახელწოდება ურდული სიტყვიდან ქორმა მომდინარებს, რაც შემწვარს და შემდგომ დაკეპილს ნიშნავს. ამას კერძის მომზადების ტექნიკა უნდა განაპირობებდეს. ყველა ეს სიტყვა და კერძების სახელები, როგორიცაა ღორმემ (სპარს. ) და აზერბაიჯანული ქოვურმა საბოლოო ჯამში მომდინარეობს თურქული სიტყვიდან ქავირმა , რაც შემწვარ ნივთს ნიშნავს. ინდური კორმა, შესაძლოა, კულინარიული მნიშვნელობით არ უკავშირდება თანამედროვე თურქულ ყავურმას ან სხვა კერძებს, რომლებიც იყენებენ იმავე ფუძის სიტყვას, რადგან ისინი იყენებენ ბევრად განსხვავებულ ტექნიკასა და ინგრედიენტებს.

ისტორია
კორმა მოგოლთა იმპერიის დროს ჩამოყალიბდა. მსგავსი სტილის კერძის პოვნა მე-16 საუკუნეში, მოგოლთა იმპერიის სამზარეულოშია შესაძლებელი. არსებობს ასეთი ლეგენდა, რომ თეთრი კორმა თაჯ-მაჰალის მშენებლობის დროს შაჰ-ჯაჰანს და მის სტუმრებს ტაძრის გახსნის დროს გაუსინჯავთ.

კლასიკურად, კორმას უწოდებენ კერძს, სადაც ხორცი ან ბოსტნეული იწვება იოგურტში ან ნაღებში. . ტექნიკა მოიცავს კორმას მრავალფეროვან სტილს. კორმას არომატს საფუძვლად უდევს სანელებლების ნარევი, მათ შორის დაფქული ქინძი და კუმინი, კომბინირებული იოგურტით, რომელიც გათხელების მიზნით შედარებით მაღალ ტემპერატურაზე ინახება და მას ხორცი ნელ-ნელა ერევა. ტრადიციულად, ეს უნდა განხორციელებულიყო ქვაბში, რომელიც ძალიან დაბალ ცეცხლზე იყო დადებული, სახურავზე ნახშირი უნდა ყოფილიყო განთავსებული სითბოს შენარჩუნების მიზნით. კორმა შეიძლება იყოს სანელებლებით სუსტად შეზავებული ან ძალიან ცხარე. შეიძლება გამოიყენონ ცხვრის ხორცი, თხის ხორცი, ქათმის ხორცი ან საქონლის ხორცი. ზოგი კორმა აერთიანებს ხორცსა და ბოსტნეულსაც. ის ძალიან პრესტიჟული კერძია და ყოველდღიურად არ მიირთმევენ. 220

მომზადება
კორმას მომზადების ტექნიკა შემდეგნაირია: ბოსტნეული და ხორცი მაღალ ცეცხლზე იხარშება, ტრადიციულ ერბოში, ღეში. მოგვიანებით ის ნელ ცეცხლზე გადადის და სითხეს მინიმალური რაოდენობით იმატებს. შესაძლებელია იმ ქოთნის ცომით გადახურვა, სადაც ეს კერძი მზადდება. ამ ტექნიკას დუმ ან დამპოტაკი ეწოდება.

კორმას მომზადებისას შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას ტექნიკა, რომელსაც ბაგარი ეწოდება. მოხარშვის შემდეგ კერძს სანელებლები ემატება, ასევე ემატება გამდნარი ერბო და სოუსად გარდაიქმნება.

ფართო ვარიაციაა ინდივიდუალურ კორმასა და სხვა „წვნიანის სტილის“ რეცეპტებს შორის. ხშირად გამოიყენება ცხარე წიწაკა და ჯანჯაფილი, მაგრამ მათი გამოყენებისას კერძი ძალიან არომატიანი ხდება. შეიძლება დაემატოს ინდური დაფნის ფოთლები ან ხმელი ქოქოსი. ხმელი ქოქოსი განსაკუთრებით დამახასიათებელია სამხრეთ ინდური კორმისათვის.

სახესხვაობები
დიდ ბრიტანეთში
გაერთიანებულ სამეფოში ტიპური კორმა, რომელსაც წვნიანების სახლებში მიირთმევენ არის მსუბუქად სუნელიანი კერძი სქელი სოუსით. მასში ხშირად გვხვდება ნუში, კაკალი და ქოქოსი და ქოქოსის რძე. საუკუნის ქათმის კორმა რამდენჯერმე მოიხსენიეს როგორც ყველაზე პოპულარული წვნიანი, ცხარე კერძი დიდ ბრიტანეთში.

ნავრატან კორმა
ნავრატან კორმა არის ვეგეტარიანული კორმა, რომელიც მზადდება ბოსტნეულით, ან ხილით. ზოგჯერ გამოიყენება ორივე ერთად. ნავრატანი ნიშნავს „ცხრა ძვირფასეულობას“ და ჩვეულებრივია, რომ რეცეპტში შედის ცხრა სხვადასხვა ბოსტნეული.
კიანტი (ღვინო)

კიანტი ეწოდება ნებისმიერ ღვინოს, რომელიც ცენტრალურ ტოსკანაში მდებარე კიანტის რეგიონშია წარმოებული. ის ისტორიულად ასოცირებულია ფიასკოსთან ( იტალ. მათარა). ის ერთგვარი მრგვალი სხეულისა და ქვედანაწილის მქონე ბოთლია, რომელსაც სრულად ან ნაწილობრივ ჩალის კალათი ფარავს. თუმცა დღესდღეობით მხოლოდ რამდენიმე მწარმოებელიღა თუ იყენებს ფიასკოს და კიანტის ღვინოთა უმრავლესობა უფრო სტანდარტული ფორმის ბოთლებშია ჩამოსხმული. მე-19 საუკუნის შუაში, ბარონმა ბეტინო რიკასოლიმ (მოგვიანებით იტალიის სამეფოს პრემიერ-მინისტრი) შექმნა კიანტის რეცეპტი, რომელიც სანჯიოვესეს (70%), კანაიოლოს (15%) და მალვასია ბიანკას (15%) ჯიშის ყურძნებისგან შედგებოდა.

1970-იანი წლებიდან, მწარმოებლებმა კიანტიში თეთრი ყურძნის შემცველობის შემცირება დაიწყეს. 1995 წელს, 100% სანჯიოვესეს ჯიშის ყურძნებით კიანტის დამზადება ლეგალური გახდა. იმისათვის რომ ღვინო კიანტიდ იწოდებოდეს, მასში სანჯიოვესეს ყურძნების შემცველობა მინიმუმ 80%-ს უნდა შეადგენდეს. დაძველებული კიანტი (4-7 თვის ნაცვლად 38 თვის) შესაძლოა მარკირებული იყოს როგორც რიზერვა. კიანტი რომელიც უფრო მკაცრ მოთხოვნებს (მეტი ალკოჰოლის შემცველობა, სიმშრალე და ა.შ) აკმაყოფილებს, შესაძლოა დახარისხებული იყოს როგორც კიანტი სუპერიორე.

ისტორია
"კიანტის ღვინის" ყველაზე ადრეული დოკუმენტური წყარო მე-13 საუკუნითაა დათარიღებული, როცა ფლორენციის ირგვლივ მდებარე "კიანტის მთებში" მევენახეობა განვითარდა და გაიფურჩქნა. ახლომდებარე რაიონების ვაჭრებმა ლეგა დელ კიანტი, ანუ კიანტის ლიგა ჩამოაყალიბეს, ადგილობრივი ღვინის წარმოებისა და პოპულარიზაციისთვის. 1716 წელს, ტოსკანის დიდმა ჰერცოგმა კოზიმო მედიჩიმ გამოსცა ბრძანება, რომლის მიხედვითაც მხოლოდ ლეგა დელ კიანტის სამი სოფელი (კასტელინა, გაიოლე და რადა), ასევე სოფელი გრევე და გრევეს ჩრდილოეთით გადაჭიმული 3.2 კილომეტრიანი მონაკვეთი იყვნენ კიანტის აღიარებული ოფიციალური მწარმოებლები. ასეთი განსაზღვრება არსებობდა 1932 წლამდე, სანამ იტალიის მთავრობამ კიანტის ზონა გააფართოვა. 1967 წელს, მომდევნო გაფართოების შედეგად კი კიანტის ზონამ ცენტრალური ტოსკანას ძალიან დიდი არეალი მოიცვა.

ყურძნები და კლასიფიკაცია
1996 წლიდან კიანტისა და კიანტი კლასიკოს დასამზადებლად 75-100% სანჯიოვესე, 10%-მდე კანაიოლო და 20%-მდე ნებისმიერი სანქცირებული წითელი ყურძნის ჯიში გამოიყენებოდა. 2006 წლიდან, კიანტი კლასიკოში თეთრი ყურძნის ჯიშების გამოყენება, როგორებიცაა მალვასია და ტრებიანო აიკრძალა. კიანტი კლასიკოს მინიმუმ 12% უნდა ჰქონდეს ალკოჰოლის შემცველობა და სულ ცოტა 7 თვე იყოს მუხის კასრში დაძველებული. კიანტი კლასიკო დახარისხებული როგორც რისერვა, სულ ცოტა 24 თვით უნდა დაძველდეს ღვინის ქარხანაში და მინიმუმ 12.5% ჰქონდეს ალკოჰოლის შემცველობა.
ხორცის კატლეტი

ხორცის კატლეტი (ფრ. - ნეკნი - ხორცის თხელი ნაჭერი ბატკნის, ქათმის, ძროხის ან ღორის ნეკნიდან ან ფეხიდან ან ამ ნაწილისგან მომზადებული კერძი, შემწვარი და ხშირად პურის ნამცეცების ქერქით დაფარული. არსებობს კერძის ვეგეტერიანული ვერსიაც პუეის ნამცეცებით შემწვარი ბოსტნეულით (უმეტესად კარტოფილით).

პოსტსაბჭოთა ქვეყნები
პოსტსაბჭოთა ქვეყნების უმეტესობაში სიტყვა "კატლეტით" ჩვეულებრივად ძროხის ან ღორის ხორცის კატლეტი მოიხსენიება, რეცეპტში კი აუცილებლად შედის პური რძით, ხახვით, ნივრით, მწვანილით და სხვა სუნელებით. წასახემსებლად ხშირად იდება პურის ნაჭრების შორის ჰამბურგერივით, მაგრამ ასეთი კერძი რესტორნების მენიუში არ შეგხვდებათ. გარნირად იყენება მაკარონი, კარტოფილის პიურე ან ტაფაში შემწვარი კარტოფილი, საუკუნის შუა წლებში საბჭოთა კავშირში გაჩნდა ფარშისგან ქარხნულად დამზადებული კატლეტები [://../1964/11/15//-----------.. ქათმის კატლეტი კიევური კატლეტის სახელით არის ცნობილი. არსებობს სახეობები კვერცხის, ცომის და კარაქის დამატებით.

ევროპა
გერმანული კატლეტი გამოირჩევა იმით, რომ ხორცის სახეობების უმეტესობის გამოყენებისას კატლეტის შუაში რჩება ნეკნის ძვალი. ძვლის გარეშე კეთდება ნეკნების უკანა ხორცის კატლეტი. კატლეტს სხვადასხვა სახელი აქვს ცხოველის სხეულის გამოყენებული ნაწილის მიხედვით, მაგ. "კისრის კატლეტი", "ფეხის კატლეტი" და ა.შ. კატლეტის სახელით ცნობილია ასევე ხერხემლიდან ვერტიკალურად დაჭრილი თევზი, შვეივარიაში კი - სერველატის სოსისი ("მუშის კატლეტის" სახელით) ავსტრიაში კატლეტი ცნობილია "ვანილის როსტბიფის" სახელით. ინგრედიენტებში ვანილი არ შედის - შედის ნიორი, რომელსაც ავსტრიაში "ღარიბი კაცის ვანილს" უწოდებდნენ. ემატება ასევე ხახვი, კარაქი, მარილი, პიმპილი და სხვა ინგრედიენტები, გარნირაად გამოიყენება შემწვარი კარტოფილი [://..//5988. ბრიტანეთში კატლეტს არ ემატება პური და ეწოდება "ნეკნი" და რიგი სხვა სახელები . იტალიაში პოპულარულია "მილანური კატლეტი" - პურის ნამცეცებით დაფარული და კარაქში შემწვარი ზორცის ნაჭერი. პოლონეთში გაიცემა კარტოფილის, პეროგის, რაიმე სალათის, მოხარშული კომბოსტოს და შემწვარი სოკოს გარნირით.

აზია
ინდოეთში კატლეტის სახელით მოიხსენიება ბოსტნეულის პიურე (კარტოფილი, კომბოსტო, ლობიო) ან მოხარშული და შემდეგ შემწვარი ხორცი სხვადასხვა სუნელით (ლიმონი, ჩილი, დარიჩინი, მარილი, წიწაკა და ხახვი), რომელიც შემდეგ იწობა კვერცხის ცილაში და იფარება პურის ნამცეცებით. ირანში კატლეტი ხორცის, ხახვის, პურის ნამცეცების, კარტოფილის პიურეს და სუნელების შეზავებაა. იაპონიაში კატლეტს ("კაცურეცუ", შემოკლებით "კაცუ") შნიცელის იაპონურ სახეობას ეძახიან. შრი-ლანკის სამზარეულოში კატლეტი თევზისგან მზადდება სხვადასხვა სუნელით, ფქვილით და კვერცხით, შემდეგ კი იწვება და იშლება ნამცეცებად. ჰონგ-კონგში კატლეტი ბრიტანელებმა შემოიტანეს ქვეყნის კოლონიზაციის დროს, აქ ის ჩვეულებრივად ბრინჯის ან სპაგეტის გარნირით იჭმევა.

ამერიკა
აშშ-ში კატლეტი ევროპიდან შემოვიდა. ჯერ მხოლოდ ძროხის ხორცისგან მზადდებოდა, შემდეგ - ღორის. ინგლისურ რეცეპტების წიგნებში პირველად ჩნდება საუკუნეში. მზადდება ფქვილით, კვერცხით და პურით და იწვება ტაფაში ცოტაოდენი ზეთით. კუბაში და კანადაში ბოლო დროს პოპულარული ქათმის ხორცის გამოყენებაც.
ოკონომიაკი

ოკონომიაკი (, --; (მოსმენა)) არის იაპონური სანელებლიანი ბლინები. ბლინები ხორბლის ფქვილით მზადდება და მისი უამრავი ვერსია არსებობს განსხვავებული ინგრედიენტებით. ეს კერძი კონამონის (იაპონური სამზარეულოს ნაწილი, რომელიც ფქვილზეა დაფუძნებული) ნაწილია. სახელი მომდინარეობს სიტყვიდან , რაც ნიშნავს "როგორ მოგწონს" ან "რა მოგწონს" და , რაც ნიშნავს "მომზადებულს" (ძირითადად, შემწვარს). ოკონომიაკი ძირითადად ასოცირდება კანსაის ან ჰიროსიმას რაიონებთან, მაგრამ ფართოდაა გავრცელებული მთელი ქვეყნის გარშემო. შემცველობა და ბლინების შიგთავსი რეგიონების მიხედვით განსხვავდება. ტოკიოში ცნობილია ნახევრად თხევადი ოკონომიაკი, რომელსაც მონძაიაკს უწოდებენ.

კანსაის რაიონი
კანსაის ან ოსაკას სტილის ოკონომიაკი კერძის ყველაზე ცნობილი ვარიანტია, რომელიც იაპონიის თითქმის ყველა წერტილში მოიძებნება. ცომი მზადდება ხორბლის ფქვილისგან, გახეხილი ნაგაიმოსგან (ასევე უწოდებენ ჩინურ კარტოფილს; ბოსტნეულია), წყლისგან, დაშისგან (გამომშრალი, ფერმენტირებული თევზის ბულიონი), კვერცხისგან და გახეხილი კომბოსტოსგან, მაგრამ, შეიცავს სხვა ინგრედიენტებსაც, როგორიცაა მწვანე ხახვი, ხორცი (ჩვეულებრივ წვრილად დაჭრილი ღორის მუცელი ან ამერიკული ბეკონი), რვაფეხა, კალმარი , კრევეტები, ბოსტნეული, კონიაკი, მოჩი ან ყველი. ოკონომიაკის ზოგჯერ ადარებენ ომლეტს ან ბლინებს და უწოდებენ "იაპონურ პიცას" ან " "-ს.

ოკონომიაკის ზოგიერთი რესტორანი მომხმარებელს სთავაზობს, თავად მოამზადონ ეს კერძი. მიმტანს მოაქვს უმი ინგრედიენტები ცალკეულ ჭურჭელში, რომელსაც მომხმარებელი წვავს და სურვლისამებრ ურევს ინგრედიენტებს. ზოგიერთ რესტორანში, შესაძლებელია მზარეული სტუმრის წინაშე ამზადებდეს კერძს.

ნეგიაკი - არის ოკონომიაკის უფრო თხელი ვერსია, დიდი რაოდენობით მწვანე ხახვით.

მოდან-იაკი - არის ოკონომიაკი, ზემოდან იაპონური შემწვარი პასტათი (მაკარონით). სიტყვა მოდის მორი დაკუსანი-დან , რაც ნიშნავს "ბევრს" ან "მაღალს".

ჰიროსიმა
ჰიროსიმაში ინგრედიენტებს ერთმანეთს არ ურევენ, ფენებად აწყობენ. როგორც წესი, გვხვდება ცომის, კომბოსტოს და ღორის ხორცის ფენები და სურვილისამებრ კალმარი, რვაფეხა და ყველი. იაპონური პასტა (იაკისობა, უდონი) ასევე გამოიყენება ზემოდან შემწვარი კვერცხით და დიდი რაოდენობით ოკონომიაკის სოუსით.

2004 წლის აპრილის გამოკითხვის თანახმად, - (ოკონომიაკის სწრაფი კვების ობიექტი), --ში, იყო ყველაზე პოპულარული დანიშნულების ადგილი ოჯახებისთვის იაპონიაში.

ისტორია
სურსათის მკვლევარმა ტეკიშო მოტოიამამ აღნიშნა, რომ ფრანგული ბლინის მსგავსი საკონდიტრო ნაწარმი, სახელად ფუნოიაკი ( შეიძლება ამ კერძის წინამორბედი იყოს, თუმცა მას და ოკონომიაკს თითქმის არ აქვთ საერთო ინგრედიენტები. სიტყვა ფუნოიაკის ჩანაწერები ჯერ კიდევ საუკუნეში გვხვდება და ამის შესახებ წერს, გვიანი ედოს პერიოდში. ამ სახელით, ის გულისხმობდა თხელ ბლინს, რომელიც ტაფაზე მზადდებოდა და მისოს წვნიანით მიირთმევენ.

ოკონომიაკის მარტივი ვერსია, რომელიც მზადდება ადვილად ხელმისაწვდომი ინგრედიენტებით, პოპულარული გახდა იაპონიაში მეორე მსოფლიო ომის დროს, როდესაც ბრინჯის ნაკლებობა იყო. ხორბლის ბლინი იყო ნოყიერი და იაფი, ხშირად ბავშვები საუზმეზე მიირთმევდნენ.

ისენ იოშოკუ ( "დასავლური კერძები"), რომელიც კიოტოში, ტაიშოს ეპოქაში შეიქმნა, შეიძლება ოკონომიაკის პრიმიტიულ ვერსიად ჩაითვალოს.
მალხაზ ბეგიაშვილი

მალხაზ ბეგიაშვილი (დ. 24 ივნისი, 1969, სიღნაღი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
გიორგი ბეზარაშვილი

გიორგი ბეზარაშვილი (დ. 7 ივლისი, 1971, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1994 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, სპეციალობით წყალმომარაგება და წყალირინება. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
მაჭუტაძეები

მაჭუტაძეები — ფეოდალური საგვარეულო საქართველოში, გურიის სამთავროში.

არსებობს მოსაზრება, რომ მაჭუტაძეების საგვარეულო მაჭის ხეობიდან მოდის და რომ ისინი მაჭის ერისთავები იყვნენ, სანამ ლეკების შემოსევების შედეგად არ აიყარნენ და დასავლეთ საქართველოში არ გადავიდნენ.

მაჭუტაძეების გვარის წარმომადგენლები გურიის დიდებულთა შორის ჩანან ჯერ კიდევ საუკუნის სასისხლო სიგელში. მაჭუტაძეთა გავლენა გურიის სამთავროში გაძლიერდა საუკუნეში. ამ დროს რამაზ მაჭუტაძეს გურიელის კარზე უპირველეს თანამდებობა – სახლთუხუცესობა ეჭირა. – საუკუნეებში მაჭუტაძეებს გურიის სამთავროში სახლთუხუცესის თანამდებობის გარდა ლანჩხუთის მოურაობაც ეჭირათ. საუკუნეში მაჭუტაძეთა სახლი სასულიერო სფეროშიც დაწინაურდა. ცნობილი სასულიერო პირებიდან აღსანიშნავია მაქსიმე , დასავლეთ-საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, – საუკუნეების მიჯნაზე შემოქმედელი მთავარეპისკოპოსი ბესარიონ მაჭუტაძე. საუკუნის ბოლო ხანში მაჭუტაძეთა სახლის წარმომადგენელი ონოფრე მაჭუტაძე აღმოსავლეთ საქართველოში მოღვაწეობდა.

მაჭუტაძეთა სათავადო მოიცავდა თითქმის მთელ ზემო გურიას გურიის სერს გადაღმა მდინარე ფიჩორამდე. მაჭუტაძეები ასევე ფლობდნენ ქვემო გურიას საუკუნის შუა ხანებამდე, მანამ, სანამ ქვემო გურია გურიელებმა არ გადასცეს სამცხიდან ლტოლვილ თავდგირიძეებს. მაჭუტაძეების აზნაურები იყვნენ: სურგულაძეები, ხალვაშები, სარჯველაძეები, მგელაძეები, ნიკოლაიშვილები, ჟორდანიები, ებრალიძეები. გურიის სამთავროს გაუქმების შემდეგ მაჭუტაძეთა სათავადო ადმინისტრაციულად გაუქმდა 1830 წელს. რუსეთის იმპერიის უღლის ქვეშ, მაჭუტაძეებს მიენიჭათ თავადის სტატუსი 1850 წელს.

ამჟამად საქართველოში ცხოვრობს 315 მაჭუტაძე.
გიორგი ცაგარელი (მწერალი)

გიორგი ცაგარელი (დ. 15 აპრილი, 1893, ქუთაისი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აპრილი, 1955, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა პოეტი, მწერალი, კინოდრამატურგი და მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
1910 წ. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და ოდესის უნივერსიტეტის ისტორიისა და ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა უკრაინაში. იყო ახალგაზრდა ოდესელი პოეტ-ფუტურისტების წრეში „სამხრეთ-რუსები“. მისი მონაწილეობითა და რედაქტორობით გამოვიდა ყველა მათი კრებული. 1916 წ. ოდესაში დაამთავრა სერგიევსკის საარტილერიო სასწავლებელი.

1924 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. ავტორია ლექსებისა და კინოსცენარებისა, ნარკვევისა „მტრის ბუნაგში“ (1948). რუსულ ენაზე თარგმნა ქართული ხალხური პოეზიის ნიმუშები: დავით გურამიშვილის, ნიკოლოზ ბარათაშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის, ალექსანდრე აბაშელის ლექსები, იოსებ თბილელის „დიდმოურავიანი“, უიარაღოს „მამლუკი“; აგრეთვე შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“; ეს იყო დედნიდან შესრულებული პირველი თარგმანი, რომელიც ცალკე წიგნად გამოიცა 1937 წელს მოსკოვში, ხოლო მეორე გამოცემა გამოვიდა 1953 წელს, რომელიც დედანთან სიახლოვის გამო შემდგომ დიდად დაეხმარა რუსულ თუ უცხოურ ენებზე ვეფხისტყაოსნის სხვა მთარგმნელებს.
ჰესენური სამზარეულო

ჰესენური სამზარეულო — გერმანული რეგიონის, ჰესენის ტრადიციული კერძების ერთობლიობა, რომელიც აერთიანებს ჩრდილოურ და სამხრეთულ გერმანულ სამზარეულოებს. მასზე დიდი გავლენა აქვს ბავარიულ და რაინულ გასტრონომიებს. ჰესენურ სამზარეულოში მჟავე გემოები დომინირებს, რაც ღვინის, ძმრის, სიდრის, არაჟნისა და ხახვის დახმარებით მიიღწევა.

სასმელები
ჰესენს მრავალი საერთო აქვს რაინულ გასტრონომიასთან, რაც იმითაა განპირობებული, რომ მათ თითქმის ერთნაირი ჰავა და ფლორა-ფაუნა აქვთ. ამასთან, ჰესენი გერმანიაში მევენახეობითაა ცნობილი. სწორედ ამ პატარა რეგიონში იწარმოება გერმანული ღვინის ძირითადი ნაწილი. სამხრეთ ჰესენში განსაკუთრებით აქტუალურია მშრალი ღვინოების წარმოება.

ფრანკფურტ-ამ-მაინის მხარეში ერთობ პოპულარული და გავრცელებულია ვაშლის ღვინო , იგივე სიდრი. ჰესენელები სიდრს ტრადიციულად თიხის დიდი დოქით სვამენ, რომელიც, როგორც წესი, სხვადასხვა ორნამენტითაა ხოლმე გაფორმებული. სხვა ადგილობრივი და პოპულარული სასმელებიდან აღსანიშნავია სპაიერლინგი, იგივე ვაშლის ღვინო, რომელსაც ემატება ხის კენკრა, და მიშპელხენი, ვაშლის კონიაკი, რომელსაც მიირთმევენ მედლართან ერთად.

ჰესენში ასევე მდებარეობს რამდენიმე მსხვილი ლუდსახარში ქარხანა, რომლებიც ცდილობენ, რომ კონკურენცია გაუწიონ ბავარიულ და სხვა გერმანულ ლუდებს.

საჭმელი
ფრანკფურტის მიდამოებში ერთობ პოპულარულია ჰანდკიზე, ძლიერ მჟავე ყველი, რომელსაც ხშირად მიირთმევენ „ “, ანუ „მუსიკასთან ერთად“. როგორც წესი, ჰანდკიზეს მწვანილთან, ან ნედლ ხახვთან ერთად მიირთმევენ.

რაინ-მაინის ტერიტორიის გარეთ, ჩრდილო ჰესენში, უფრო კონკრეტულად კი ქალაქ კასელსა და მის მიდამოებში, გავრცელებულია გამომშრალი და შებოლილი ძეხვი, იგივე აჰლ-ვიურსტი. ამასთან, აქ პოპულარულია შებოლილი სოსისი, ბეკონის ქვიში და ე.წ. ყავისფერი სოსისი.

სოუსები
ფრანკფურტის კიდევ ერთ ტრადიციულ და ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ საკვებად მიიჩნევა ე.წ. მწვანე სოუსი , რომელიც მზადდება ძმრის, მწვანილების, კვერცხის, ზეთისა და ძმრისგან. მწვანე სოუსს, როგორც წესი, მიირთმევენ კვერცხთან, კარტოფილთან, ან ხორცთან. კასელსა და ჩრდილოეთ ჰესენში ცნობილია მწვანე სოუსის განსხვავებული რეცეპტი აქვთ. აქ მას შვიდი სახეობის მწვანილით, არაჟნით, კვერცხითა და იოგურტით ამზადებენ. იგი ტრადიციული ფრანკფურტული მწვანე სოუსისაგან განსხვავდება როგორც შესახედავად, ისე გემოთი.

ჰესენის ჩრდილოეთში, განსაკუთრებით კი კასელში, პოპულარულია სოუსი დაკეფეტი, რომელიც მზადდება ბეკონის, ხახვისა და არაჟნისგან, ზოგჯერ ემატება შედედებული რძეც. როგორც წესი, მას დაკეფეტის კარტოფილთან, ან დაკეფეტის პელმენებთან ერთად მიირთმევენ. ცოტა და მარტივი ინგრედიენტების გამო, ჰესენური არისტოკრატია მას გლეხების სოუსს უწოდებდა.

ტკბილეული
მიუხედავად იმისა, რომ ჰესენური სამზარეულო დესერტებით სახელგანთქმული არაა, შობის დროს ფრანკფურტში პოპულარულია ბეთმინხენი, რომელიც, თითქმის შეიძლება ითქვას, რომ დარიჩინის პურია. როგორც წესი, ფრანკფურტელები მას ვაშლის ღვინოსთან ერთად მიირთმევენ. ასევე ჰესენური დესერტია შმანდკუხენი, რომელიც მზადდება ნაღების, სქელი არაჟნის, ცხიმიანი კრემის, შაქრისა და დარიჩინის გამოყენებით და აქვს ნამცხვრის სახე. იგი მთელს ჰესენში დიდი პოპულარობით სარგებლობს.