iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ამანიპილადე

ამანიპილადე — სახელი, რომელიც მიეწერება ქუშის რეგენტ დედოფალს, დამარხულს . 25 პირამიდაში, დედაქალაქ მეროეში (დღევანდელი სუდანის ტერიტორია). ამანიპილადე ახ.წ. მეოთხე საუკუნის შუა წლებში, მეროედან მართავდა ქუშის სამეფოს. არაპირდაპირ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით, ის სამეფოს უკანასკნელი მმართველი უნდა ყოფილიყო.

წყაროები და ქრონოლოგია
სახელი ამანიპილადე, მეროიტულად მნიპილდე, ცნობილია მხოლოდ პირამიდა . 104-ში, შესაწირავების ტაბლაზე ამოკვეთილი ტექსტიდან. ტაბლა სავარაუდოდ წამოღებულია თავისი თავდაპირველი ადგილსამყოფელიდან და შემდეგაა დადებული პირამიდაში. 1978 წელს, . 25 პირამიდის აშენების დათარიღებასა და ტექსტის პალეოგრაფიული შესწავლის შედეგად გამოვლენილი დამთხვევებით, სახელი ამანიპილადე . 25-ში დაკრძალულ მონარქს დაუკავშირეს. მრავალი სხვა ქუში მმართველის მსგავსად, სახელი ამანიპილადე ღმერთ ამონის სახელზეა დაფუძნებული. ამანიპილადეს მშობლების სახელები მოცემულია იმავე ტექსტში: ტეიიე (მამა) და მკეჰნიიე/მკეხნიიე (დედა). ეს სახელები არსადაა ნახსენები ქუში მმართველების სიაში, მაგრამ ქუშის სამეფოს ტახტის გადაცემა არაპირდაპირი ხაზებითაც იყო შესაძლებელი. რელიეფის მრავალი დაზიანების გამო, ამ ინფორმაციასაც ჰყავს მოწინააღმდეგეები,

. 25 ჯერ-ჯერებოთ აღმოჩენილი უკანასკნელი და ყველაზე გვიანდელი სამეფო სამარხია მეროეში და შესაძლოა მიუთითებდეს იმ დინასტიის ბოლო წარმომადგენელზე, რომელიც ამ ქალაქიდან მართავდა ქუშს. არაპირდაპირი მტკიცებულებები მეროული პოლიტიკური გავლენების დასრულებას ასევე მეოთხე საუკუნის შუა პერიოდს აწერს.
მარია ტოლსტაია

მარია ნიკოლოზის ასული ვოლკონსკაია, ქორწინებაში გრაფინია ტოლსტაია (, დ. 10 ნოემბერი, 1790, იასნაია პოლიანა, ტულას გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 4 აგვისტო, 1830, იასნაია პოლიანა, ტულას გუბერნია, რუსეთის იმპერია) — რუსი თავადის ასული, ლევ ტოლსტოის დედა.

ბიოგრაფია
მარია დაიბადა იასნაია-პოლიანაში, ვოლკონსკის ოჯახის მამულში, გენერალ ნიკოლაი ვოლკონსკის და მისი მეუღლის ეკატერინა დმიტრის ასულის ოჯახში. დედის მამა, თავადი დიმიტრი ტრუბეცკოი, ფლობდა მდიდრულ სასახლეს პოკროვკაზე. დედის ადრეული გარდაცვალების შემდეგ (1792 წელს), იგი იზრდებოდა ძმის ოჯახში, თავად ივან ტრუბეცკოისთან, მანამ სანამ 1799 წელს მამამისი პენსიაზე გავიდა და ქალიშვილთან ერთად დასახლდა იასნაია- პოლიანაში.

მკაცრი მამის ხელმძღვანელობით მარიამ სახლში კარგი განათლება მიიღო. იგი შესანიშნავად უკრავდა კლავიკორდსა და არფაზე, იცოდა ხუთი ენა, სწავლობდა რუსულ ლიტერატურას, მუსიკას, ხელოვნების ისტორიას, მათემატიკას, ფიზიკას, გეოგრაფიას, ლოგიკას, მსოფლიო ისტორიას და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს.

მარიას ჩაკეტილობა და მამის სარკასტული ხასიათი, აფრთხობდა პოტენციურ სასიძოებს და 30 წლის ასაკში მარია ფაქტიურად შეეგუა შინაბერას როლს. მას სახის დიდი ნაკვთები ჰქონდა, რაც ლევ ტოლსტოიმ მემკვიდრეობით მიიღო და, მისი აზრით, „ულამაზო“.

როდესაც 1821 წელს ნიკოლაი ვოლკონსკი მოულოდნელად გარდაიცვალა, ეს დიდი დარტყმა იყო მისი ერთადერთი ქალიშვილისა და მემკვიდრისთვის. მემკვიდრეობით უფლებებში შესვლისთანავე, მარია 75000 მანეთი თავის კომპანიონს მის ჰანესენს მისცა და მოაწყო მისი ქორწინება ბიძაშვილ მიხაილ ვოლკონსკისთან. მარტოხელა ნათესავის ამ საქციელმა შეაშფოთა ვოლკონსკი და ტრუბეცკოი, რომლებმაც დაიწყეს ფიქრი მის გათხოვებაზე. თავად ივან ტრუბეცკოის მეუღლემ მოაწყო ქორწინება გრაფ ნიკოლაი ტოლსტოისთან, გაკოტრებულ კარგი გვარის წარმომადგენელთან. ალექსანდრე ბულგაკოვი 1822 წლის მაისში მოსკოვიდან წერდა:

ქორწილი იასენევსკაიას ეკლესიაში 1822 წლის 9 ივლისს შედგა, რის შემდეგაც წყვილი ტრუბეცკოის ბიცევსკოიეს მამულში გადავიდა საცხოვრებლად. თავდაპირველად, ეს იყო ქორწინება ანგარებით (მამის გარდაცვალების შემდეგ, ნიკოლაი მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა), მაგრამ, ბევრის გასაკვირად, ის ძალიან ბედნიერი აღმოჩნდა.

გრაფინია ტოლსტაია დაუმეგობრდა ქმრის მეორე ბიძაშვილს, ტატიანა ერგოლსკაიას და რეგულარულად ჰქონდა მასთან მიმოწერა. წერილების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ის ჩაფლული იყო ბავშვების აღზრდაში, აწარმოებდა დღიურს უფროსი ვაჟის ნიკოლენკას აღზრდის შესახებ. ლევ ტოლსტოის თქმით, დედამისი „შესანიშნავი მთხრობელი იყო, თუ ეს სიბნელეში ხდებოდა, შუქის ფონზე კი ის უხერხულობას გრძნობდა“.

ტოლსტოებს ჰყავდათ ოთხი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი:

ნიკოლაი (1823-1860)
სერგეი (1826-1904)
დიმიტრი (1827-1856)
ლევ (1828-1910)
მარია (1830-1912)

ქალიშვილის დაბადებიდან ექვსი თვის შემდეგ, მარია გარდაიცვალა „ნერვული სიცხისგან“, რომელიც რამდენიმე დღე გაგრძელდა. იგი დაკრძალეს ტოლსტოების საგვარეულო სასაფლაოზე ნეკროპოლისში, სოფელ ყოჩაკის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში. ქალიშვილი მარია ყვებოდა, რომ დედამ მისი დაბადებიდან მალევე, თავის ტრავმა მიიღო:
ელიზაბეთ ნოლისი

ელიზაბეთ ნოლისი, ლედი ლეიტონი (დ. 15 ივნისი, 1549 — გ. დაახლ. 1605), —
ინგლისის სამეფო კარის წარმომადგენელი. თავდაპირველად დედოფალ ელისაბედ პირველის საპატიო მოახლე, შემდეგ კი მისი მრჩეველთა და მხლებელთა პალატის წევრი. ნოლისი დედოფალ ელისაბედის დედის, ენ ბოლეინის დის, მერი ბოლეინის შვილიშვილი იყო. ის გათხოვდა სერ ტომას ლეიტონ ფეკენჰამელზე, ვუსტერშირში, 1578 წელს.

ის დოკუმენტებში ხანდახან შეცდომითაა ჩაწერილი როგორც „სესილია“, რაც მისი უმცროსი დის სახელი იყო.

ოჯახი და ბავშვობა
ელიზაბეთ ნოლისი დაიბადა 15 ივნისს, 1549 წელს, სერ ფრანცის ნოლისისა და ეკატერინე ქერის (რომელიც უილიამ ქერისა და მერი ბოლეინის შვილი იყო) მეორე ქალიშვილად (15 შვილიდან). ბავშვობის ასაკში ნაადრევ გარდაცვალებას მისი დედმამიშვილებიდან 11 გადაურჩა, რომელთაგან ლეტის ნოლისი მოგვიანებით განდევნილ იქნა სამეფო კარიდან დედოფლის ფავორიტ, რობერტ დადლიზე საიდუმლოდ ქორწინებისთვის.

ის პროტესტანტების ოჯახში აღიზარდა. 1556 წელს, კათოლიკე პრინცესის, მერი ტიუდორის გამეფებიდან სამი წლის შემდეგ, პროტესტანტების დევნას გარიდებული სერ ფრანცის ნოლისი და მისი მეუღლე, იძულებული გახდნენ თავშესაფარი ფრანკფურტში, გერმანიაში ეძებნათ. არ არის ცნობილი ელიზაბეთი მათთან ერთად გაემგზავრა თუ არა, რადგან მშობლებმა მხოლოდ 5 შვილი წაიყვანეს თან, დანარჩენები კი ინგლისში დატოვეს.

1558 წელს, ახალი დედოფლის ტახტზე ასვლიდან მალევე, ნოლისი მთავარ სამეფო კარს ელისაბედის საპატიო მოახლედ წარუდგა.

1577 წელს, უცნობმა მხატვარმა, ჯორჯ გოუერის ორიგინალის მიხედვით შეასრულა ელიზაბეთ ნოლისის პორტრეტი. აქ ელიზაბეთს ხვეული თმა, ბუმბულით მორთული შავი ქუდი და ორნამენტებიანი, მდიდრული სამოსი ამშვენებს. შესაძლოა ეს მინიშნებაც კი იყო იმაზე, რომ ქალბატონი მეუღლის პურიტანულ დამოკიდებულებებს არ იზიარებდა. მისი შავი ქუდი 2003 წლის ეროვნული საზღვაო მუზეუმის გამოფენაზე იყო გამოტანილი. გამოფენის კურატორი, ცნობილი ტუდორების ეპოქის ისტორიკოსი, დევიდ სტარკი იყო. ნოლისს დედოფალ ელისაბედისათვის მსგავსი შავი ქუდი ეჩუქებინა 1578/1579 წელს. სანაცვლოდ, ჩანაწერების მიხედვით, ნოლისმა მრავალი საახალწლო საჩუქარი მიიღო დედოფლისგანაც.

შვილები
ლედი ლეიტონსა და მის მეუღლეს სამი შვილი შეეძინათ:
ტომასი (დ. 1584 წ.), დაქორწინდა მერი ზუშზე.
ელისაბედი (დ. ? - გარდაიცვალა 12 იანვარს, 1633 წ.), გათხოვდა შერინგტონ ტალბოტზე, ვისთანაც შვილებიც შეეძინა.
ანა (დ. ? - გარდაიცვალა 1628 წლის ივლისს, მშობიარობისას), გათხოვდა სერ ჯონ სტ. ჯონზე, პირველ ბარონეტზე, ვისთანაც 14 წლის განმავლობაში 13 შვილი შეეძინა.

გარდაცვალება
ელიზაბეთი 10 ივნისს, 1605 წელს გარდაიცვალა, მისი 200 ფუნტი ხელფასი გადაეცა ელისაბედ ჰოვარდს, ლედი კარიკს.

წინაპრები
ვალიადოლიდის მუნიციპალიტეტები

ვალიადოლიდის პროვინცია შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 225 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ვალიადოლიდის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 8 კომარკაში: კამპინია-დელ-პისუერგა, კამპო-დე-პენიაფიელი, მონტეს-ტოროსოსი, პარამოს-დელ-ესგევა, ტიერა-დე-კამპოსი, ტიერა-დე-მედინა, ტიერა-დელ-ვინო და ტიერა-დე-პინარესი.

ვალიადოლიდის პროვინციის ფართობია 8 110 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 520 649 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ვალიადოლიდი, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვითა და ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია (197,65 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — ბოკოს-დელ-დუერო (6,2 კმ²).

მუნიციპალიტეტების სია
რუკა
ჩადის კონსტიტუცია

ჩადის რესპუბლიკის კონსტიტუცია ― ჩადის რესპუბლიკის უზენაესი კანონი. საფრანგეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, 1960 წლიდან დღემდე მიღებული რიგით მე-8 კონსტიტუცია. მიიღეს 2018 წლის 4 მაისს.

კონსტიტუცია რესპუბლიკას საპრეზიდენტო რეჟიმად აცხადებს და აუქმებს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას. 2018 წლის კონსტიტუციამ 1996 წლის კონსტიტუცია ჩაანაცვლა.

2021 წლის აპრილში გარდამავალმა სამხედრო საბჭომ კონსტიტუციის მოქმედება შეაჩერა. მის ნაცვლად საბჭომ ქარტია მიიღო, რომლის მიხედვითაც პრეზიდენტის უფლებამოსილება გენერალმა მაჰამატ დები იტნომ მიიღო და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლადაც გამოცხადდა.
ლეონის მუნიციპალიტეტები

ლეონის პროვინცია შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 211 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ლეონის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 19 კომარკაში: ვალდერია, ვალდეტუეხარი, ვეგა-დელ-ესლა, კაბრერა, ლა-სეპედა, მონტანია-ოქსიდენტალი, მონტანია-ორიენტალი, ორდასი, პარამო-ლეონესი, რიბერა-დელ-კურუენიო, რიბერა-დელ-ობრიგო, სააგუნი, ტიერა-დე-ალმანსა, ტიერა-დე-ასტორგა, ტიერა-დე-ლეონი, ტიერა-დე-რუედა, ტიერა-დე-სეა, ტიერა-ლე-ბანიესა და ელ-ბიერსო.

ლეონის პროვინციის ფართობია 15 580 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 456 439 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ლეონი, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ტრუჩასი (301,38 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — ოსპიტალ-დე-ობრიგო (4,8 კმ²).

მუნიციპალიტეტების სია
რუკა
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია

კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია ― კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ძირითდი კანონი. 1960 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ქვეყნის კონსტიტუცია რამდენჯერმე შეიცვალა.

კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დღევანდელი კონსტიტუცია სახალხო რეფერენდუმის საფუძველზე მიიღეს. ძალაშია 2006 წლის 18 თებერვლიდან. იგი 1960 წლიდან დღემდე კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მე-6 კონსტიტუციაა.
კონგოს რესპუბლიკის კონსტიტუცია

კონგოს რესპუბლიკის კონსტიტუცია — კონგოს რესპუბლიკის ძირითადი კანონი. კონსტიტუციის მიხედვით, კონგოს რესპუბლიკა პლურალისტური მრავალპარტიული დემოკრატიაა. 2009 წლიდან ქვეყანა საპრეზიდენტო რესპუბლიკა იყო და პრეზიდენტი 7 წლის ვადით აირჩეოდა. 2015 წლის საკონსტიტუციო რეფერენდუმის შედეგად ახალი კონსტიტუციის მიღების შემდეგ პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადა 5 წლამდე შემცირდა და ხელახლა დამკვიდრდა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, რითიც ქვეყანამ ნახევრადსაპრეზიდენტო სისტემაზე გადაინაცვლა. მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი ნიშნავს. ქვეყნის პარლამენტი ორპალატიანია და ეროვნული ასამბლეისა და სენატისგან შედგება.
ასტორგა

ასტორგა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანების ლეონოს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს პარამო-ლეონესისა და ლეონის მთებს შორის გადასასვლელში და წარმოადგენს მარაგატერიის, ლა-სეპედასა და რიბერა-დელ-ორბიგოს კომარკების ხერხემალს. ქალაქი არის ესპანეთის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და უძველესი საეპისკოპოსოს ცენტრი, რომლის იურისდიქცია მოიცავს ლეონის პროვინციის ნახევარს და ოურენსესა და სამორას ნაწილს. ის ასევე არის ლეონის პროვინციის მე-5 სასამართლო ოლქის ცენტრი.
უკრაინის მეამბოხე არმია

უკრაინის მეამბოხე არმია (, , რომანიზებული: ' ' , შემოკლებით ) — უკრაინელი ნაციონალისტების პარამილიტარული და პარტიზანული დაჯგუფება, რომელიც დააფუძნა უკრაინელი ნაციონალისტების ორგანიზაციამ 1942 წლის 14 ოქტომბერს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, თავდაპირველად თანამშრომლობდა ნაცისტებთან, თუმცა მოგვიანებით დაიწყო პარტიზანული ბრძოლა ნაცისტური გერმანიის, საბჭოთა კავშირის, ასევე პოლონეთის მიწისქვეშა სახელმწიფოსა და პოლონელ კომუნისტების წინააღმდეგ. -ს მიერ განხორციელდა პოლონელების ხოცვა-ჟლეტა ვოლინსა და აღმოსავლეთ გალიციაში, რაც პოლონეთის მიერ აღიარებულია გენოციდად.

უკრაინელი ნაციონალისტების ორგანიზაციის მიზანი იყო ეროვნული რევოლუციით დამპყრობელი ძალების განდევნა და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ჩამოყალიბება, რომელსაც დიქტატორი მართავდა. ძალადობას მიიჩნევდა მისაღებ პოლიტიკურ იარაღად საკუთარი მიზნების მისაღწევად. ამ მიზნის განსახორციელებლად შეიქმნა პარტიზანული დანაყოფები, რომლებიც 1942 წლის 14 ოქტომბერს გაერთიანდნენ ერთიან სტრუქტურად უკრაინის მეამბოხე არმიის სახით.

1943 წლის თებერვლიდან ვოლინსა და პოლესიაში გერმანელებთან ბრძოლაში ჩაერთო. ამავდროულად, ორგანიზაცია პოლონეთის წინააღმდეგობის ძალებთანაც იბრძოდა, რის შედეგადაც -მ ვოლინსა და აღმოსავლეთ გალიციაში პოლონელების ხოცვა-ჟლეტა მოაწყო, რასაც 50,000-დან 100,000-მდე ადამიანი ემსხვერპლა.

 ასევე ებრძოდა საბჭოთა -ს დანაყოფებს და 1949 წლამდე აგრძელებდა შეიარაღებულ წინააღმდეგობას საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ. ამასთანავე, კომუნისტური პოლონეთის ტერიტორიაზე ცდილობდა შეეჩერებინა უკრაინელების იძულებითი გადასახლება დასავლეთ გალიციიდან საბჭოთა კავშირში, რაც 1947 წლამდე გრძელდებოდა.

 იყო დეცენტრალიზებული მოძრაობა, რომელიც ფართოდ იყო გავრცელებული უკრაინის მასშტაბით და დაყოფილი სამ ოპერატიულ რეგიონად. თითოეული რეგიონი გარკვეულწილად განსხვავებულ სტრატეგიას მიჰყვებოდა, რაც განპირობებული იყო მუდმივად ცვალებადი ფრონტის ხაზით და საბჭოთა თუ ნაცისტური ოპონენტების ორმაგი საფრთხით.

 ოფიციალურად დაიშალა 1949 წლის სექტემბრის დასაწყისში, თუმცა მისი ზოგიერთი ქვედანაყოფი მოქმედებებს 1956 წლის ბოლომდე განაგრძობდა. -ს ბოლო სამხედრო ჩართულობა ოფიციალურად დაფიქსირდა 1956 წლის ოქტომბერში, როდესაც მისი ნარჩენები უნგრეთის სასაზღვრო რეგიონში იბრძოდნენ ამ ქვეყნის რევოლუციის მხარდასაჭერად.
ირჟი პროხასკა

ირჟი პროხასკა ( ; დ. 14 ოქტომბერი, 1992) — ჩეხი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. იგი ამჟამად ასპარეზობს ქვემძმე წონით კატეგორიაში , სადაც ამავე წონის ყოფილი ჩემპიონია. 2024 წლის 29 ოქტომბრის მონაცემებით იგი მძიმე წონით დივიზინში მეორე ადგილს იკავებს.

პროხასკამ კონტრაქტი -თან 2020 წლის იანვარში გააფორმა. მისი დებიუტი შედგა -ის ქვემძიმე წონის ყოფილი ჩემპიონის, ვოლკან ოეზდემირის წინააღმდეგ, 2020 წლის 11 ივლისს, 251-ზე. მან ნოკაუტით გაიმარჯვა მეორე რაუნდში. მისი ბოლო ბრძოლა 2025 წლის 19 იანვარს, 311-ზე შედგა სადაც ჯამაჰალ ჰილს დაუპირისპირდა. მან ბრძოლა ტექნიკური ნოკაუტით მესამე რაუნდში მოიგო. მისი სტატისტიკა დღესდღეობით ასე გამოიყურება: 31-5-1.
ფრანცისკო დე ვიტორია

ფრანცისკო დე ვიტორია (დ. დაახ. 1483 — გ. 12 აგვისტო, 1546, ასევე ცნობილი როგორც ფრანცისკო დე ვიქტორია) — ესპანელი რომის კათოლიკური ეკლესიის ფილოსოფოსი, თეოლოგი და იურისტი ესპანური რენესანსის ეპოქაში. შემქმნელია ფილოსოფიური ტრადიციისა — სალამანკის სკოლა, რომელმაც საფუძველი დაუდო ადრეულ თავისუფალი ბაზრის ეკონომიკასა და ინდივიდუალურ უფლებებს, გავლენა მოახდინა ლიბერტარიანული შეხედულებების განვითარებაზე. ვიტორიას ნაშრომი ბუნებით სამართალსა და გაცვლის თავისუფლებაზე დაეხმარა ავსტრიული სკოლის ეკონომისტებს ყურადღება გაემახვილებინათ ნებაყოფლობითი კომერციის მორალურ პრინციპებზე. ცნობილი სამართლიანი ომისა და საერთაშორისო სამართლის იდეებით, ვიტორიას მხრიდან ინდივიდუალური საკუთრების უფლებისა და ვაჭრობის თავისუფლების თავგანწირული დაცვა უმნიშვნელოვანესი იყო ეკონომიკური თავისუფლებისა და ჩაურევლობის ცნებების ფორმირებისათვის. ფრანცისკოსათვის ისტორიკოსებსა და სწავლულებს წარსულში „ინტერნაციონალური კანონის მამაც“ კი უწოდებიათ. ამერიკელი იურისტი არტურ ნუსბაუმი აღნიშნავს ვიტორიას განხილვას საზღვარგარეთ ვაჭრობის უფლებისა, რომელიც შემდგომში ინტერპრეტირებულ იქნა როგორც „კომერციის თავისუფლება.“ ფრანცისკოს მიერ ნებაყოფლობითი ყიდვა-გაყიდვის ხაზგასმამ და წინააღმდეგობამ მონოპოლიური წყობებისა იწინასწარმეტყველა მოგვიანებითი თავისუფალი ბაზრის ეკონომიკა.
სხეულის პირსინგი

სხეულის პირსინგი — არის სხეულის მოდიფიკაციის ერთ-ერთი სახე, რომელიც კანის გახვრეტით ან გაჭრით და სამკაულის ჩასმით კეთდება. სიტყვა „პირსინგი“ უკავშირდება ინგლისურ ზმნას, (გახვრეტა).

ყველაზე გავრცელებული პირსინგის ზონებია ცხვირი და ყური, რომლებსაც ზოგიერთი ქვეყნის ისტორიაში კულტურული დანიშნულებითაც შევხვდებით. ყურის პირსინგს უძველეს მუმიფიცირებულ სხეულებზეც ვხვდებით, რომლებიც 5000 წელზე მეტს ითვლის. უძველესი ცხვირის პირსინგი კი ძველი წელთაღრიცხვით 1500 წელს ითვლის. რაც შეეხება სხვა ზონებს, რომლებიც ასევე მოიძებნება როგორც აფრიკულ, ასევე ცენტრალური აზიის კულტურებში, ესენია ტუჩის და ენის პირსინგები.

მკერდის და გენიტალიური ზონის პირსინგებიც შემჩნეულია ამა თუ იმ კულტურაშიც. მკერდის პირსინგი მომდინარეობს უძველესი რომის ეპოქიდან, ხოლო გენიტალიური პირსინგი-უძველესი ინდოეთიდან.
პირსინგების გავრცელება დაიწყო შორეულ დასავლურ კულტურაში, მაგრამ მეორე მსოფლიო ომის და მის შემდგომ პერიოდში გლობალურად დაიწყო გავრცელება (1970-1990 წწ.)

პირსინგის გაკეთების მიზეზები მრავალგვარია. კეთდება როგორც რელიგიური მიზნებით, ასევე საკუთარი თავის გამოხატვის, ესთეტიური ღირებულებების, კულტურული ან წინააღმდეგობრივი მიზეზებით. პირსინგის ზოგიერთი ფორმა კონტროვერსიულია, განსაკუთრებით როდესაც საქმე ახალგაზრდობას ეხება. პირსინგი ხშირად შეზღუდულია სკოლის, დამსაქმებლის, რელიგიური ჯგუფების მიერ, მაგრამ ეს ხელს არ უშლის ისეთ ადამიანებს, რომლებიც პირსინგის ექსტრემალურ ფორმებს მიმართავენ, ათობით, ასობით და ათასობით სამკაულის ტარებისას.
ჯიბუტის კონსტიტუცია

ჯიბუტის კონსტიტუცია — მიღებულ იქნა 1992 წლის 4 სექტემბერს. კონსტიტუცია გადაისინჯა 2010 წელს. კონსტიტუცია მოიცავს 13 თავს და ჯამში 97 მუხლისგან შედგება.

კონსტიტუციის სტრუქტურა
ჯიბუტის კონსტიტუცია 13 თავისგან შედგება.
თავი — განსაზღვრავს სახელმწიფოსა და სუვერენიტეტს. კონსტიტუციის პირველი მუხლი ისლამს სახელმწიფო რელიგიად აცხადებს, ქვეყანას დემოკრატიულ და სუვერენულ სახელმწიფოდ, ხოლო ფრანგულ და არაბულ ენას სახელმწიფო ენად აცხადებს. მეორე მუხლი ქვეყნის დედაქალაქად ჯიბუტს აცხადებს და აღიარებს ჯიბუტის დროშას. კონსტიტუციის მეშვიდე მუხლი ხელისუფლებას სამ შტოდ ანაწილებს აღმასრულებელ, საკანონმდებლო და სასამართლო ხელისუფლებას შორის.
თავი — აღიარებს ადამიანის უფლებებს და ადამიანებს წმინდა არსებებად განსაზღვრავს. კონსტიტუციის მეათე მუხლის მიხედვით, აკრძალულია სიკვდილით დასჯა; კონსტიტუციით უზრუნველყოფილია სიცოცხლის, თავისუფლებისა და პირადი უსაფრთხოების უფლებები; მეორე თავის მიხედვით, დაცულია აზრის გამოხატვის, სინდისის თავისუფლებისა და რელიგიის თავისუფლების მე-12 მუხლი იცავს საკუთრების უფლებას, ხოლო მე-13 მუხლი ― კონფიდენციალობას კომუნიკაციებში; მე-14 მუხლის მიხედვით, უზრუნველყოფილია გადაადგილების თავისუფლება; მე-16 მუხლით დაცულია გამოხატვისა და პრესის თავისუფლების უფლებები, ისევე, როგორც პროფესიული კავშირების შექმნისა და გაფიცვის უფლებები. იგივე მუხლი კრძალავს წამებას და აწესებს სასჯელს წამებისთვის; მე-17 მუხლის მიხედვით, ჯიბუტის მოქალაქეები ვალდებული არიან, დაიცვან სახელმწიფო; მე-18 მუხლი აწესებს თანაბარი დაცვის პირობებს ე.წ. „უცხოელებისთვის“; მე-19 მუხლი მთავრობას ჯიბუტის მოქალაქეების უფლებების დაცვას ავალდებულებს.
თავი — განსაზღვრავს აღმასრულებელი ხელისუფლების უფლებებსა და ვალდებულებებს. სახელმწიფოს მეთაურად გამოცხადებულია პრეზიდენტი, რომელსაც ხუთი წლის ვადით ირჩევენ. პრეზიდენტობის კანდიდატი მხოლოდ ჯიბუტის მოქალაქე უნდა იყოს, 40-დან 75-მდე წლამდე ასაკის. პრეზიდენტის ხელახლა არჩევა შესაძლებელია. არჩევნები მოქმედი პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე 30-40 დღით ადრე ტარდება.
თავი — ეხება საკანონმდებლო შტოს. საკანონმდებლო შტო ერთპალატიანი პარლამენტისგან შედგება, რომელსაც ეროვნული ასამბლეა ჰქვია. საკანონმდებლო შტოს პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს, რომელიც მთავრობის მეთაურია.
თავი — განსაზღვრავს საკანონმდებლო და აღმასრულებელ შტოს შორის ურთიერთობას.
თავი — მოცემულია საერთაშორისო ხელშეკრულებები და შეთანხმებები, რომელზე მოლაპარაკებებს აწარმოებს და ხხელს აწერს პრეზიდენტი, ხოლო მათ რატიფიცირებას ახდენს ეროვნული ასამბლეა.
თავი — განსაზღვრავს სასამართლო შტოს. მოსამართლეები აირჩევიან უვადოდ.
თავი — აფუძნებს საკონსტიტუციო საბჭოს. საბჭოში ექვსი მოსამართლე შედი, რომლებიც ერთი ვადით, 8 წლით აირჩევიან. ორ მოსამართლეს პრეზიდენტი ირჩევს, ორს — ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტი, ორს — მაგისტრატის უზენაესი საბჭო.
თავი — მოცემულია იუსტიციის უზენაესი საბჭოს უფლებამოსილებები.
თავი — აყალიბებს ჯიბუტის ფედერალურ ერთეულებს.
თავი — ქმნის რესპუბლიკის მედიატორის თანამდებობას.
თავი — მოცემულია გადასინჯვის პროცედურა.
თავი — მოცემულია კონსტიტუციის ამოქმედების პირობები.
ჯიბუტის დროშა

ჯიბუტის დროშა (; ; ) ― ჯიბუტის ეროვნული სიმბოლო. მოიცავს ორ ჰორიზონტალურ ზოლს: ღია ლურჯსა და ღია მწვანეს და მარცხენა მხარეს თეთრ სამკუთხედს, რომლის ცენტრშიც წითელი ვარსკვლავია. ჯიბუტის დროშის ფონი და ფერები დაეფუძნა სომალის სანაპიროს განთავისუფლების ფრონტის დროშას. ღია ლურჯი ფერი ცასა და ზღვას აღნიშნავს, ისევე როგორც სომალელებს. მწვანე ფერი მარადმწვანე მიწას აღნიშნავს, ისევე როგორც აფარების ერს. თეთრი ფერი მშვიდობის, ხოლო ხუთქიმიანი ვარსკვლავი ერთიანობის სიმბოლოა. წითელი ფერი დამოუკიდებლობისთვის დაღუპულთა მიერ დაღვრილ სისხლს აღნიშნავს. ვარსკვლავის ხუთი ქიმი იმასაც აღნიშნავს, რომ ჯიბუტი იმ ხუთ რეგიონს შორისაა, სადაც სომალელები დასახლდნენ.
ეგვიპტის კონსტიტუცია

ეგვიპტის არაბული რესპუბლიკის კონსტიტუცია — ეგვიპტის ფუნდამენტური კანონი. ეგვიპტის კონსტიტუცია 2014 წლის იანვარში ჩატარებული რეფერენდუმის საფუძველზე მიიღეს. კონსტიტუცია ძალაშია იმავე წლის 18 იანვრიდან, როდესაც შედეგები გამოცხადდა. საკონსტიტუციო რეფერენდუმი გაიმართა 2019 წლის 20 აპრილიდან 22 აპრილამდე.

2013 წლის ივლისში კონტრ-რევოლუციის შემდეგ პრეზიდენტი მუჰამედ მურსი გადააყენეს, რის შემდეგაც ეგვიპტის შეიარაღებულმა ძალებმა კონსტიტუციაზე მუშაობის შესახებ განაცხადა, ხმის მიცემა კი 2013 წლის ნოემბრის ბოლოსთვის იგეგმებოდა. 2012 წლის კონსტიტუციის შესწორებებზე მუშაობაში ორი სხვადასხვა კომიტეტი იყო ჩართული. მოქმედი კონსტიტუცია აუქმებს ეგვიპტის 2012 წლის კონსტიტუციას, რომელიც მურსის დროს შევიდა ძალაში.
ეკვატორული გვინეის კონსტიტუცია

ეკვატორული გვინეის კონსტიტუცია ― ეკვატორული გვინეის უზენაესი დოკუმენტი. მიიღეს 1991 წელს. კონსტიტუციაში ცვლილებები შევიდა 1995 წელს. იგი რიგით ქვეყნის მეოთხე კონსტიტუციაა. კონსტიტუციის ძალაში შესვლისთანავე გაუქმდა წინა, 1982 წლის კონსტიტუცია. 2011 წელს რეფერენდუმი გაიმართა საკონსტიტუციო შესწორებების სერიასთან მისაღებად.
ერიტრეის კონსტიტუცია

ერიტრეის კონსტიტუცია — ერიტრეის უზენაესი კანონი. წარმოადგენს სახელმწიფოს არსებობის სამართლებრივ საფუძველსა და კანონიერი ხელისუფლების წყაროს. აყალიბებს ქვეყნის მოქალაქეთა უფლებებსა და მოვალლეობებს და განსაზღვრავს მმართველობის სტრუქტურას. კონსტიტუცია 1997 წელს მიიღეს და ამავე წლის 24 მაისიდანაა ძალაში. მიუხედავად იმისა, რომ კონსტიტუცია რატიფიცირებულია, ის სრულად დღემდე არ ამოქმედებულა.

ერიტრეის კონსტიტუციის მიხედვით, ხელისუფლება სამ შტოდ: საკანონმდებლო, აღმასრულებელ და სასამართლო შტოებად იყოფა. საკანონმდებლო ორგანო ერთპალატიანი ეროვნული ასამბლეაა, რომელში 150 პარლამენტარია. საკანონმდებლო ორგანო წყვეტს საშინო და საგარეო პოლიტიკის საკითხებს, ამტკიცებს ბიუჯეტს და ირჩევს ქვეყნის პრეზიდენტს. 2025 წლის მონაცემებით, ეროვნული ასამბლეა 2002 წლის შემდეგ არ შეკრებილა და საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ხელისუფლებას პრეზიდენტი ისაიას აფევერკი ფლობს.
ესვატინის კონსტიტუცია

ესვატინის კონსტიტუცია — ქვეყნის უზენაესი კანონი. მომქედი კონსტიტუცია 2005 წელს შევიდა ძალაში. 1973 წლის 12 აპრილს მეფე სობჰუზა -ის მიერ გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობის დროს შეჩერდა 1968 წლის 6 სექტემბრის კონსტიტუციის მოქმედება. განკარგულებამ მონარქს აბსოლუტური ძალაუფლება მიანიჭა და სამეფო ხელისუფლების წინააღმდეგ პოლიტიკური ოპოზიცია აკრძალა.

ახალი კონსტიტუცია 1978 წლის 13 ოქტომბერს შეიმუშვეს, მაგრამ ფორმალურად ხალხისთვის არ წარუდგენიათ.

2001 წელს მეფე მსვატი -მ ახალი კონსტიტუციის პროექტის მოსამზადებლად კომიტეტი დანიშნა. პროექტი კომენტარებისთვის 2003 წლის მაისში გამოუშვეს, რომელიც ძალიან გააკრიტიკეს ესვატინის სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებმა, ისევე როგორც -მა, ადვოკატთა საერთაშორისო ასოციაციამ და სხვებმა.

კონსტიტუციის ახალი პროექტი შემუშვდა, რომელიც პარლამენტს 2004 წლის 4 ნოემბერს წარედგინა. ზოგიერთი ვერსიით, აღნიშნული პროექტიც არსობრივად იგივე იყო, როგორიც 2003 წლის ვარიანტი.

ესვატინის ორმა უმსხვილესმა პოლიტიკურმა ორგანიზაციამ (ხალთა გაერთიანებული დემოკრატიული მოძრაობა და ნგვანეს ეროვნული განმათავისუფლებელი კონგრესი) და პროფესიულმა კავშირებმა კონსტიტუციის 2004 წლის პროექტი ესვატინის უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრეს. 2005 წლის მარტში სასამართლომ ოპოზიციური პოლიტიკურ პარტიების აკრძალვას კვლავ დაუჭირა მხარი 1973 წლის საგანგებო მდგომარეობის განკარგულების საფუძველზე.

საკონსტიტუციო პროექტისა და შრომისა და პოლიტიკური უფლებების ნაკლებობის გამო პროფესიულმა კავშირებმა ქვეყნის მასშტაბით გაფიცვები მოაწყვეს. ძირითადი გაფიცვა 2005 წლის 25-26 იანვარს მოეწყო, მაგრამ შედეგი არ გამოუღია.