iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბერლინის ჰანს აისლერის სამუსიკო უმაღლესი სკოლა

ბერლინის ჰანს აისლერის სამუსიკო უმაღლესი სკოლა დაარსებულ იქნა 1950 წელს და წარმოადგენს ევროპის წამყვან სამუსიკო უმაღლეს სკოლას მთელს სამუსიკო ხელოვნებაში.

უმაღლესი სკოლა მდებარეობს ბერლინის ცენტრში და ატარებს ცნობილი გერმანელი კომპოზიტორისა და მუსიკის თეორეტიკოსის ჰანს აისლერის სახელს.

სამუსიკო უმაღლესი სკოლის მთავარი კორპუსი მდებარეობს ბერლინის ისტორიული ნაწილის შუაგულში - შარლოტენშტრასე 55-ში ბერლინის საკონცერტო სახლის მოპირდაპირე მხარეს ჟანდარმენმარქტზე . 2005 წელს ჩატარდა ფართო აღდგენითი სამუშაოები, როს შედეგადაც უმაღლესი სასწავლებელი გაფართოვდა და მას ახალი კორპუსი დაემატა შლოსპლატც 7-ში ნოიერ მარშტალის შენობაში.

სამუსიკო უმაღლესი სკოლის განკარგულებაშია სიმფონიური მუსიკის ორკესტრი, კამერული მუსიკის ორკესტრი, გუნდი, სასწავლო ორკესტრი, აისლერ ვინდის სიმფონიური სასულე ორკესტრი, და აგრეთვე „ექო ანსამბლი“.
ალექსი არაბული

ალექსი არაბული (დ. 27 თებერვალი, 1948, გომბორი, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი.

1973-2000 წლებში ეწეოდა პარტიულ, სამეურნეო, პედაგოგიურ საქმიანობას: 1973-1981 წლებში იყო ალკკ საგარეჯოს რაიკომის ინსტრუქტორი, პირველი მდივანი; 1982-1985 წლებში საგარეჯოს რაიონული გაზეთის რედაქტორის მოადგილე, 1986 წლიდან საგარეჯოს 55 პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის დირექტორი; საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს მაჟორიტარი დეპუტატი 11 საგარეჯოს საარჩევნო ოლქიდან; უზენაესი საბჭოს კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ლევან ასათიანი (პოლიტიკოსი)

ლევან ასათიანი (დ. 9 მაისი, 1953, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, დიპლომატი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტეტი, საზღვარგარეთის ქვეყნების ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით.

1975 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის სხვადასხვა თანამდებობაზე, უცხოურ გამოფენებზე, ამავე პალატის განყოფილების ინსპექტორი; 1979 -1980 წლებში ირანის თბოელექტროსადგურ „რამინის“ მთარგმნელი; 1980 წლიდან საქართველოს უმაღლესი და საშუალო-სპეციალური განათლების სამინისტროს მეცნიერების სამმართველოს ინსპექტორი; საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1990 წლიდან თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის შრომისა და სოციალურ საკითხთა სამმართველოს სპეციალისტი; საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, საგარეო ურთიერთობათა კომისიის წევრი, ეკონომიკური ურთიერთობების ქვეკომისიის თავმჯდომარე (1990-1991); ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992-2010 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში სხვადასხვა თანამდებობებზე: 1994-1996 წლებში ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს უფროსი მრჩეველი; 1996-1999 წლებში საგარეო საქმეთა სამინისტროს აზიის, აფრიკის, ავსტრალიისა და ოკეანეთის ქვეყნების დეპარტამენტის დირექტორი. 1999-2002 წლებში იყო ეუთო-ს მისიის დამკვირვებლი ხორვატიაში, 2002 წლიდან არის საქართველოს საგარეო სქმეთა სამინისტროს აღმოსავლეთის საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორი. 2004-2009 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში. 2010 წლიდან საგარეო საქმეთა სამინისტროს აზიის, აფრიკის, ავსტრალიისა და ოკეანეთის ქვეყნების დეპარტამენტის დირექტორი. -ში კითხულობს „ახლო აღმოსავლეთის პოლიტიკის“ კურსს; ამავდროულად არის ლევან მიქელაძის ფონდის მკვლევარი, მიწვეული ლექტორი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და საქართველოს მთავრობის კანცელარიის კონსულტანტი. არის არაერთი კვლევის/პუბლიკაციის ავტორი ახლო აღმოსავლეთისა და ირანის პოლიტიკურ გეოგრაფიაში.
ლაკლაკი

ლაკლაკი, — ფრინველი ყარყატისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 100–115 სმ, ფრთების შლილი 155–165 სმ, მასა 4 კგ-მდე. სხეული შეფერილია მთლიანად თეთრად, შავი მომქნევი ბუმბულები მკვეთრადაა მისგან გამიჯნული. ზრდასრულს აქვს წითელი ნისკარტი და ფეხები, წლევანდულას — მონაცრისფრო-ვარდისფერი. შიშველი ადგილები თვალის გარშემო და ნიკაპზე შავია. კისერი გრძელი და მოქნილია, ნისკარტი სწორი და მახვილი, ფეხები გრძელი. დედალი მამალზე პატარაა. გავრცელებულია ევროპის ზომიერ და სამხრეთ ოლქებში, ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, წინა აზიაში და შუა აზიის ნაწილში. იზამთრებს აფრიკაში, სამხრეთ ერაყში, ირანსა და ინდოეთში. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას, აგრეთვე მცირე რაოდენობით ბუდობს ქვეყნის მხოლოდ სამხრეთ ნაწილში — ჯავახეთში, კერძოდ ახალქალაქის და გომარეთის ვაკეზე, წალკის პლატოზე, სამსრის და ჯახახეთის ქედების ფერდობებზე. ბუდეები განლაგებულია ზღვის დონიდან 1250–2400 მ-ზე. ყოველწლიურად 50–70 წყვილია შემჩნეული. მიგრირებს საკმაოდ მაღალ სიმაღლეზე, ლივლივა ფრენით, უპირატესად ხმელეთის თავზე (სადაც კონვექციური ჰაერის უფრო ძლიერი ნაკადებია), თავს არიდებს წყლის დიდ სივრცეებს. ფრენის დროს კისერი და ფეხები გარეთ გამოწეულია. გაზაფხულზე გამოსცემს დამახასიათებელ ტკაცანის მსგავს ხმებს. უპირატესობას ანიჭებს ღია, ცალკეულხეებიან ლანდშაფტებს, ბინადრობს ტბებისა და მდინარეების წყალმარჩხ ადგილებში, ჭაობებში, ნესტიან მდელოებსა და მინდვრებში; ხშირად სახლობს ადამიანის საცხოვრებელთან ახლოს. იკვებება მცირე ზომის ამფიბიებით, ქვეწარმავლებით, უხერხემლოებით, თევზით, მღრღნელებით, ფრინველთა კვერცხებითა და ბარტყებით. ცხოვრობენ წყვილებად, მიმოფრენისას გუნდებად იკრიბებიან. მონოგამური ფრინველია, განსაკუთრებით კონსერვატიული კი ბუდობის ადგილის შერჩევისას. თუმცა, თუკი დედალი გამოზამთრების ადგილიდან დაბრუნებას დაიგვიანებს, მამალმა შეიძლება ახალი მეწყვილე მოიყვანოს ბუდობის ადგილზე, წინა მეწყვილის დაბრუნების შემთხვევაში კი სასტიკი ორთაბრძოლა იმართება დედლებს შორის. მასიურ (1 მეტრის სიმაღლისა და 1,5 მეტრის დიამეტრის) ბუდეს ტოტებისაგან აგებს ხის ვარჯზე, კლდის საფეხურებზე, სახლის სახურავებზე, სპეციალურად განთავსებულ თვლებსა და ბაქნებზე, ელექტროგადამცემი ხაზების ბოძებზე. აპრილში დებს 2–6 (ძირითადად 3–5) თეთრ კვერცხს; კრუხობს ორივე მშობელი.

გალერეა
ყარყატი

ყარყატი — ფრინველების გვარი ყარყატისნაირთა რიგისა. მოცავს შვიდ სახეობას, რომელთაგანაც ექვსი აფროევრაზიის კონტინენტზე ბინადრობს, და მხოლოდ ერთია ამერიკის მკვიდრი.

ყარყატები არიან მოზრდილი ფრინველები, საშუალოდ 1 მეტრი სიმაღლის, ფრთის შლილი ხშირად 2 მეტრამდეა, აქვთ მაღალი ფეხები, გრძელი კისერი და ნისკარტი. ბუმბულის შეფერილობაში ფიგურირებს მხოლოდ ორი ფერი — თეთრი და შავი, რომელთა ინტენსივობაც სახეობებში განსხვავებულია, ნისკარტი და ფეხები წითლადაა შეფერილი. ბინადრობენ უფრო მეტად ნოტიო ადგილებში, წყალსატევებისპირა ლერწმებში, ჭაობებში, ასევე ველებზე, მდინარების ხეობებსა და ტყეებში. ბუდეს ტოტებისგან იკეთებენ ხეებზე, სახურავებზე, ლერწმებში, კლდეებში. ყარყატები ადამიანებს ძალიან ენდობიან და ახლოს მიდიან საცხოვრებელ სახლებთან. დებენ 4-5 თეთრი ფერის კვერცხს, ზომით დაახლოებით 8 სმ. მონოგამიურები არიან. ბუდობენ კოლონიებად ან წყვილებად. იკვებებიან სხვადასხვა ცხოველური საკვებით, ძირითად კვების რაციონს შეადგენენ თევზები, ბაყაყები, ხვლიკები, გველები, ლოკოკინები, ჭიები, მინდვრის თაგვები, მწერები. მიგრანტები ევროპაში თებერვალსა და მარტში ჩამოდიან, და ყოფილ ბუდეებს უბრუნდებიან. ყარყატებზე არ ნადირობენ, ზოგი სასარგებლოა მავნე მწერებსა და მღრღნელების განადგურების გამო.

საქართველოში გავრცელებულია თეთრი ყარყატი, იგივე ლაკლაკი და შავი ყარყატი, იგივე იშხვარი , რომელიც შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.

სახეობები
დავით არევაძე

დავით არევაძე (დ. 7 აგვისტო, 1942, თბილისი) — ქართველი გამომგონებელი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგირი ფაკულტეტი. 1966-995 წლებში ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას: საქართველოს გეოლოგიის სამმართველოს გეოლოგი, უფროსი გეოლოგი. 1971 წლიდან კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ჯგუფის ხელმძღვანელი, ლაბორატორიის გამგე, განყოფილების გამგე. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დამოუკიდებელი მაჟორიტარი 48 ხარაგაულის საარჩევნო ოოლქიდან. 1990-1991 წლებში იყო მრეწველობის, ენერგეტიკის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და კავშირგამბულობის კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მრეწველობის მინისტრის მოადგილე. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.
ბიმურზა აფრასიძე

ბიმურზა აფრასიძე (დ. 14 ნოემბერი, 1951, სოფ. ეცერი, ახლანდ. მესტიის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი. ფილოსოფიურ მეცნიერებათა დოქტორი.

1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, ქართულ-ბრიტანულ საერთაშორისო უნივერსიტეტში, ბიზნესის უმაღლეს სკოლაში დოცენტად, ასოცირებულ პროფესორად, კათედრის გამგედ. ეროვნული მოძრაობის აქტიური მონაწილე. საქართველოს უზენაესი საჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი: „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“, ეროვნული ერთიანობის, ეროვნებათშორისი ურთიერთობების ქვეკომისიის თავმჯდომარე, იურიდიული კომისიის თავმჯდომარე, ჰუმანიტარულ და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი, წარმომადგენელი კავკასიის საკითხებში. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 50-მდე ნაშრომის ავტორი.
ალექსანდრე ახვლედიანი (პოლიტიკოსი)

ალექსანდრე ახვლედიანი (დ. 16 ივლისი, 1961, ცაგერი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1982 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1982-1990 წლებში მუშაობდა სახელმწიფო სტრუქტურებში სხვადასხვა თანამდებობებზე: 1982 წლიდან საქართველოს სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროს სტატისტიკის სახელმწიფო კომიტეტის ინსპექტორი, 1983 წლიდან თბილისის საზოგადოებრივი კვების სამმართველოს ბუხჰალტერი, 1989 წლიდან ქუთაისის საწარმოო გაერთიანება „ქუთაისავტოგზის“ საწარმოო - ტექნოლოგიური კომპლექტაციის მთავარი ბუხჰალტერი, ქუთაისის პრეფექტის პირველი მოადგილე. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, მაჟორიტარი, ქუთაისის ბაკისუბნის საარჩევნო ოლქი, წმინდა ილია მართლის საზოგადოება, ეკონომიკური რეფორმების კომისიის მდივანი (1990-1991); ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ლევან ახმეტელი

ლევან ახმეტელი (დ. 9 თებერვალი, 1954, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1977 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამოქალაქო და სამრეწველო მშენებლობის ფაკულტეტი. 1985-1991 წლებში მუშაობდა ინჟინრად სამშენებლო სამმართველოში. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი; მრეწველობის, ენერგეტიკის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და კავშირგამბულობის კომისიის წევრი (1990-1991); ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1990 წლის 9 აპრილი).
სტალინიზმისა და ნაციზმის მსხვერპლთა ხსოვნის ევროპული დღე

სტალინიზმისა და ნაციზმის მსხვერპლთა ხსოვნის ევროპული დღე, ასევე ცნობილია, როგორც შავი ბაფთის დღე — ტოტალიტარული რეჟიმების, სტალინიზმის, კომუნიზმის, ფაშიზმისა და ნაციზმის მსხვრპლთა ხსოვნის საერთაშორისო დღე. აღინიშნება 23 აგვისტოს, სწორედ იმ დღეს, როდესაც ნაცისტურმა გერმანიამ და საბჭოთა კავშირმა ხელი მოაწერეს ე. წ. „თავდაუსხმელობის პაქტს“ (მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტი) და მის საიდუმლო დამატებით მუხლებს, რომლის მიხედვითაც გერმანიამ და საბჭოთა კავშირმა ევროპა გავლენის სფეროებად გაიყვეს. სტალინიზმისა და ნაციზმის მსხვერპლთა ხსოვნის ევროპული დღის აღნიშვნის შესახებ ევროპის პრალამენტმა გადაწყვეტილება 2009 წლის 2 აპრილს მიიღო.
მერაბ ბალარჯიშვილი

მერაბ ბალარჯიშვილი (დ. 16 ოქტომბერი, 1947, თელავი — გ. 23 ოქტომბერი, 2008 ) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1966 წლიდან იყო თელავის სამუსიკო სკოლის პედაგოგი. 1974-1985 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის რეჟისორის თანაშემწე, ასისტენტი, რედაქტორი, განყოფილების გამგე, მთავარი რედაქტორის მოადგილე, მთავარი რედაქტორი; 1985-1987 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორი. 1988 წლიდან გაზეთ „ახალგაზრდა ივერიელის“ რედაქტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი მაჟორიტარი, 17 თელავის საარჩევნო ოლქი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
იოსებ ბარათაშვილი (პოლიტიკოსი)

იოსებ (სოსო) ბარათაშვილი (დ. 19 მაისი, 1960, ბოლნისი) — ქართველი ინჟინერი, იურისტი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1983 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გეოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1996 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

1983-1989 წლებში იყო გეოლოგიური ექსპედიციის ინჟინერ-გეოლოგი. 80-იანი წლების დასაწყისიდან საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მონაწილე; 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკ „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველოდან“, კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების კომისიის წევრი; ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1991 წლის 2 აგვისტოს საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის დადგენილებით ვადამდე შეუწყდა დეპუტატობის მანდატი. 1996-1997 წლებში იყო თბილისის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტის პედაგოგი. 1997 წლიდან არის ადვოკატი. 2002-2007 წლებში არასამთავრობო ორგანიზაცია „წამების მსხვერპლთა რეაბილიტაციის ცენტრის“ იურისტი. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიწვეული სპეციალისტი (2006). 2010 წლიდან იურიდიული კომპანია „პროცესის“ პარტნიორი, დირექტორი; 2012-2014 წლებში სისხლის სამართლის რეფორმების განმახორციელებელი უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობის სამუშაო ჯგუფის თანამომხსენებელი. 2005 წელს დასახელებული იყო წლის საუკეთესო ადვოკატად.
თენგიზ ბარამიძე

თენგიზ ბარამიძე (დ. 8 აგვისტო, 1934, ფოთი — გ. 13 აპრილი, 2010) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1959 წლიდან ეწეოდა სამედიცინო საქმიანობას. 1972 წელს დაინიშნა გასტრო-ენტეროლოგიური კაბინეტის გამგედ. აქტიურად იყო ჩართული საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობაში. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, ფოთის საარჩევნო ოლქი, ჰუმანიტარულ და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი (1991-1992). ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
მელს ბდოიანი

მელს ბდოიანი (დ. 25 აპრილი, 1947, ნინოწმინდა) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1971 წელს დაამთავრა სსრკ შინაგან საქმეთა სამინისტროს ერევნის სპეციალური სკოლა და სსრკ შინაგან საქმეთა სამინისტროს როსტოვის მილიციის სკოლა. 1973-1989 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში, სხვადასხვა დროს იყო ნინოწმინდის რაიონის შინაგან საქმეთა განყოფილების უფროსი, სახალხო დეპუტატთა ნინოწმინდის რაიონის აღმასკომის თავმჯდომარე, ნინოწმინდის რაიონის გამგებელი; იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: ბოგდანოვკის საარჩევნო ოლქიდან, თავდაცვის, ეროვნული უშიშროებისა და მართწესრიგის კომისიის წევრი (1990-1991); ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1995-1999 წლებში საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის მაჟორიტარი დეპუტატი 41 ნინოწმინდის საარჩევნო ოლქიდან, საკონსტიტუციო, იურიდიულ საკითხთა და კანონიერების კომიტეტის წევრი. დაჯილდოებულია , , ხარისხის მედლებით „უმწიკვლო სამსახურისთვის“ და „ხანძრის დროს თავდადებისთვის“.
თენგიზ ბეჟაშვილი

თენგიზ ბეჟაშვილი (დ. 19 თებერვალი, 1948, სიღნაღი — გ. 28 აპრილი, 2022) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1966 წლიდან სხვადასხვა ორგანიზაცია-დაწესებულებებში იყო დამხმარე მუშა, დურგალი, მღებავი; 1977 წლიდან სიღნაღის რაიონის სოფლის მეურნეობის სამმართველოს იურიდიული ჯგუფის უფროსი, 1978 წლიდან ამავე რაიონის იურიდიული კონსულტაციის ადვოკატი. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წერი: მაჟორიტარი, სიღნაღის საარჩევნო ოლქი, საქართველოს სახალხო ფრონტი, იურიდიული კომისიის, თავდაცვის, ეროვნული უშიშროებისა და მართლწესრიგის კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 2003–2004 წლებში იყო სიღნაღის საკრებულოს თავმჯდომარე. როგორც საუკეთესო ადვოკატი დაჯილდოებულია ლუარსაბ ანდრონიკაშვილის სახელობის ორდენით.
ბესარიონ ბიბინეიშვილი

ბესარიონ ბიბინეიშვილი (დ. 18 აპრილი, 1964, ბათუმი — გ. 2015, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1990 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1981–1982 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის მელიფტედ, 1990 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ინტერნატურის ექიმი-ნევროპათოლოგი. საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, საქართველოს ეროვნულ-ქრისტიანული პარტია, ჰუმანიტარულ და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი (1990–1991); ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
მაინის ფრანკფურტის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უმაღლესი სკოლა

მაინის ფრანკფურტის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უმაღლესი სკოლა — სახელმწიფო უმაღლესი სკოლა მუსიკის, თეატრისა და ცეკვის დარგებში. უმაღლესი სკოლა ერთადერთი სპეციალური სამუსიკო უმაღლესი სასწავლებელია ჰესენის ფედერალურ მხარეში.

უმაღლეს სასწავლებელში სტუდენტები ეუფლებიან ინსტრუმენტულ და ვოკალურ ხელოვნებას, ასევე მუსიკის პედაგოგიკას, გარდა ამისა საკომპოზიციო და სადირიჟორო ხელოვნებებს და საეკლესიო მუსიკას. უმაღლეს სკოლაში არსებობს ასევე მუსიკალური თეატრის, სამსახიობო ხელოვნებისა და ცეკვის მიმართულებები.

მაინის ფრანკფურტის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უმაღლესი სკოლას გააჩნია საპრომოციო უფლება მუსიკისმცოდნეობის და მუსიკის პედაგოგიკის დარგებში.
ზვიად ბოკუჩავა

ზვიად ბოკუჩავა (დ. 28 ნოემბერი, 1959, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1983 წელს დაამთავრა ქ. ჩიტას სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (რუსეთის ფედერაცია) სამკურნალო ფაკულტეტი და ასპირანტურა.

1983-1984 წლებში იყო ქ. თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი. 1984 წლიდან იყო თერმულ დაზიანებათა რესპუბლიკური სამეცნიერო პრაქტიკული ცენტრის ექიმი- ორდინატორი, სანიტარიული ავიაციის ექიმი-კონსულტანტი. საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, თიანეთის საარჩევნო ოლქი, საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი, კანონმდებლობისა და კანონიერების დაცვის კომისიის წევრი; საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების დეპარტამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე (1991) და საქართველოს სახელმწიფოს უშიშროების საბჭოს მდივანი (1991). ხელი აქვს მოწერილისაქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
იური ბურკაძე

იური ბურკაძე (დ. 27 აგვისტო, 1946, სოფ. ტობანიერი, ვანის რაიონი) — ქართველი მეცნიერი, კიბერნეტიკოსი, პოლიტიკოსი.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კიბერნეტიკა-ინფორმატიკის ფაკულტეტი. 1969-1985 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1985 წლიდან თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური კიბერნეტიკის პრობლემური ლაბორატორიის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, ვანის საარჩევნო ოლქი, საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, საქართველოს ჰელსინკის კავშირი, მეცნიერებისა და განათლების კომისიის, ეკონომიკური რეფორმების კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ნემო ბურჭულაძე

ნემო ბურჭულაძე (დ. 23 თებერვალი, 1946, სოფ. ერთაწმინდა, კასპის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1972-1990 წლებში ეწეოდა საინჟინრო-საპროექტო და პედაგოგიურ საქმიანობას, იყო მიწათმოწყობის რესპუბლიკური ინსტიტუტის „საქსახმიწპროექტის“ მთავარი ინჟინერი. 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: ეროვნული ფრონტი-რადიკალური კავშირი, უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, პრეზიდიუმის წევრი, საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“.

ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
მანანა გაბაშვილი

მანანა გაბაშვილი (დ. 23 თებერვალი, 1945, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი და ასპირანტურა 1971 წელს.

1972-1990 წლებში ეწეოდა საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი, ამავე ინსტიტუტის ახალგაზრდა მეცნიერ მუშაკთა და ასპირანტთა საბჭოს თავმჯდომარე, ახალგაზრდა აღმოსავლეთმცოდნეთა სამეცნიერო ჟურნალის „ჯევან მარდის“ რედაქტორი. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, საქართველოს ეროვნულ-ლიბერალური კავშირი, საგარეო ურთიერთობათა კომისიის წევრი, აღმოსავლეთის ქვეყნებთან ურთიერთობის ქვეკომისიის თავმჯდომარე. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი.
ძარის ტრაგედია

ძარის ტრაგედია — 1992 წლის 20 მაისს (საქართველოს ტერიტორიაზე კონსტიტუციური ხელისუფლების არარსებობის პერიოდში) ჯავა-ცხინვალის დამაკავშირებელ მონაკვეთზე სოფელ ძარის გზაზე მომხდარი შემთხვევა, რომლის დროსაც სატვირთო ავტომობილში დაუდგენელი შეიარაღებული დაჯგუფების მიერ ჩაიცხრილა ჩრდილოეთ ოსეთში მიმავალი ეთნიკური ოსი მშვიდობიანი მოსახლეობა. მოვლენას 33 ადამიანი ემსხვერპლა, მათ შორის, ქალები და ბავშვები, 16 ადამიანი კი, დაშავდა.

შემთხვევა მოხდა სამაჩაბლოს ომის დროს, მას შემდეგ, რაც სამხრეთ ოსეთმა 1990 წლის სექტემბერში გამოაცხადა „დამოუკიდებლობა“ საქართველოსგან და დაიწყო ქართული მოსახლეობის განდევნა რეგიონიდან. 23 მაისს საქართველოს პროკურატურამ ძიების მესამე დღეს განაცხადა, რომ ოსური მხარე ხელს უშლიდა გამოძიებას, მტკიცებულებების მოპოვებას, გვამებსა და შემთხვევის ადგილთან გამოძიების ორგანოების წვდომას, რაც საფუძველს ქმნის იმის ფიქრის, რომ ოსები „არ იყვნენ დაინტერესებული სიმართლის დადგენაში“.
აკიფ გასანოვი

აკიფ გასანოვი (დ. 5 ნოემბერი, 1952, ქ. მარნეული) — პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი.

1973 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკის ფაკულტეტი (ქ. ბაქო). 1973-1999 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას: 1973-1983 წლებში მარნეულის 70-ე პროფტექნიკური სასწავლებლის პედაგოგი, 1983-1989 წლებში მარნეულის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ინსტრუქტორი; 1992 წელს მარნეულის გამგებლის მოადგილე. 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, არჩეული მარნეულის 45 საარჩევნო ოლქიდან, ჰუმანიტარულ და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
შოთა გაფრინდაშვილი

შოთა გაფრინდაშვილი (დ. 12 მაისი, 1959, ქ. ჭიათურა) — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი.

1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1976 წლიდან „ჭიათურმანგანუმის“ შუქრუთის მაღაროთა სამმართელოს მუშა, 1987 წლიდან ქ. ჭიათურის სახალხო ფრონტის გამგეობის თავმჯდომარე. 1987-1993 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, ჭიათურის საარჩევნო ოლქი, საქართველოს სახალხო ფრონტი, ჰუმანიტარულ და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ტარიელ გელანტია

ტარიელ გელანტია (დ. 18 მარტი, 1951, ხობი — გ. 17 ოქტომბერი, 2019) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1978-1990 წლებში ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, იყო პოლიტიკური ეკონომიკის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი. 1983-1990 წლებში მუშაობდა შეთავსებით ჟურნალ „ეკონომისტის“ განყოფილების გამგე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, ხობის საარჩევნო ოლქი, პრეზიდიუმის წევრი, საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის თავმჯდომარე (1991-1992). ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
თამაზ გველესიანი

თამაზ გველესიანი (დ. 10 მაისი, 1956, სოფ. თეთრაწყარო, ხარაგაულის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1982-1988 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ორგანიზაციებში სხვადასხვა თანამდებობებზე. წმინდა ილია მართლის საზოგადოების გამგეობის წევრი, პოლიტიკური ბლოკის — „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოს“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი (1990). 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, მაჟორიტარი, 125 ახალგორის საარჩევნო ოლქი, მრეწველობის, ენერგეტიკის, ტრანსპორტისა და კავშირგამბულობის კომისიის წევრი. იყო საქართველოს რესპუბლიკის ვაჭრობის მინისტრი.