მანუელ მარია ლომბარდინი

მანუელ მარია ლომბარდინი (დ. 23 ივლისი, 1802 — გ. 22 დეკემბერი, 1853) — მექსიკელი სამხედრო, რომელიც 1853 წელს დაახლოებით სამი თვის განმავლობაში პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. იგი ხელისუფლებაში მოვიდა პრეზიდენტ მარიანო არისტას მთავრობის წინააღმდეგ მიმართული რევოლუციის ტალღაზე. მას შემდეგ, რაც არისტა და მისი მემკვიდრე ხუან ბაუტისტა სებალიოსი გადადგნენ, ამბოხებულებმა ლომბარდინი პრეზიდენტად აირჩიეს მხოლოდ პრაგმატული მოსაზრებით; მას მხოლოდ „ადგილის შემნახველის“ როლი უნდა შეესრულებინა, სანამ ამბოხებულთა მთავარი მიზანი — სანტა-ანას მმართველობის აღდგენა — არ განხორციელდებოდა. შესაბამისად, ლომბარდინი 20 აპრილს გადადგა, იმავე წლის დეკემბერში კი ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა.

ადრეული ცხოვრება
მანუელ მარია ლომბარდინი დაიბადა მეხიკოში 1802 წელს. მან სამხედრო სამსახური ადრეულ ასაკში დაიწყო და არტილერიის კორპუსში თავი გამოიჩინა. 1814 წლის აგვისტოში იგი „ტაკუბაიას პატრიოტთა“ ასეულის წევრი იყო და მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის ომში თავდაპირველად ესპანელების მხარეს იბრძოდა, თუმცა 1821 წლის აგვისტოში მხარე იცვალა და აგუსტინ დე იტურბიდეს „იგუალას გეგმას“ შეუერთდა. იგი გამოცხადდა ტოლუკაში მეექვსე კავალერიის ესკადრონში და გენერალ ფილისოლას სარდლობით მონაწილეობდა მეხიკოს ალყაში. ერთი წლის შემდეგ მან სამხედრო სამსახური დატოვა, თუმცა პოლიტიკურმა მოვლენებმა, რომლებმაც 1827 წელს „არენასის შეთქმულებამდე“ (ესპანელთა მმართველობის აღდგენის გეგმა) მიიყვანა ქვეყანა, იგი აიძულა სამხედრო სამსახურს დაბრუნებოდა.

მექსიკის პირველი რესპუბლიკა
მექსიკის პირველი რესპუბლიკის პერიოდში იგი ლიბერალურ „იორკინოს“ პარტიას შეუერთდა სუბ-ლეიტენანტის წოდებით. 1828 წლის 7 იანვარს მან მონაწილეობა მიიღო ტულანსინგოზე თავდასხმაში „მონტანიოს გეგმის“ წინააღმდეგ, რომლითაც კონსერვატიული „ესკოსესის“ პარტია ნიკოლას ბრავოს მეთაურობით გვადალუპე ვიქტორიას მთავრობის დამხობას ცდილობდა. ლომბარდინი აგრძელებდა „იორკინოს“ პარტიის ინტერესების დაცვას, რაც მოიცავდა საჯარო თანამდებობების მოთხოვნასა და ესპანელების გაძევებას. თუმცა, „აკორდადას რევოლუციის“ დროს, როდესაც ლიბერალი მომხრეები არჩეული პრეზიდენტისა და ომის მინისტრის, მანუელ გომეს პედრასას წინააღმდეგ იბრძოდნენ, იგი გვადალუპე ვიქტორიას მთავრობის ერთგული დარჩა.

1829 წელს მან მონაწილეობა მიიღო „ხალაპას გეგმაში“ ვისენტე გერეროს წინააღმდეგ და ხელმძღვანელობდა ძალებს, რომლებსაც ჩიეტლასა და ოახაკაში გერეროს მომხრეებთან ბრძოლა დაევალათ. 1830 წელს მან ლეიტენანტის წოდებას მიაღწია. 1832 წლის აპრილში შეუერთდა „ვერაკრუსის გეგმას“ პრეზიდენტ ბუსტამანტეს წინააღმდეგ და მეხიკოდან 25 შეიარაღებული ჯარისკაცით გენერალ იგნასიო ინკლანის ძალებს შეუერთდა. წლის ბოლოს, მას შემდეგ რაც 1832 წლის სექტემბერში პოლკოვნიკ ვალენსიას ძალებს შეუერთდა ბუსტამანტეს წინააღმდეგ ბრძოლაში, ვეტერანთა კაპიტნად დაინიშნა.

როგორც ვალენსიას თანაშემწე, იგი შევიდა სუმპანგოში, მონაწილეობდა ლერმასა და ტოლუკას აღებაში, ასევე მეხიკოს ალყაში და თავი გამოიჩინა კასას-ბლანკასთან ბრძოლაში. იგი ასევე იბრძოდა „რანჩო დე პოსადასთან“, რისთვისაც სანტა-ანამ ვიცე-პოლკოვნიკის წოდება მიანიჭა. მან დაიკავა ქალაქი საკაპოასტლა და იქ წესრიგი დაამყარა. 1832 წლის დეკემბერში ბუსტამანტე დაამხეს და გამარჯვებულმა ლიბერალებმა პრეზიდენტად სანტა-ანა, ხოლო ვიცე-პრეზიდენტად ვალენტინ გომეს ფარიასი აირჩიეს. თუმცა, ახალი ადმინისტრაციისადმი უკმაყოფილებამ კიდევ ერთი რევოლუცია გამოიწვია, რომელსაც საბოლოოდ თავად სანტა-ანაც შეუერთდა, როდესაც კონსერვატორების მხარეს გადავიდა. ლომბარდინიმაც შეიცვალა პოზიცია და 1834 წლის ივნისში თავი გამოიჩინა პუებლას ალყის დროს. იგი მონაწილეობდა კონსერვატიულ „კუერნავაკას გეგმაში“, რომელმაც პრეზიდენტი ვალენტინ გომეს ფარიასი ჩამოაგდო. მას მიენიჭა ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდება და მე-11 ბატალიონი ჩააბარეს.

მექსიკის ცენტრალისტური რესპუბლიკა
მექსიკის ცენტრალისტური რესპუბლიკის პერიოდში, 1836 წელს, იგი შეუერთდა ტეხასის წინააღმდეგ კამპანიას (ტეხასმა დე ფაქტო დამოუკიდებლობა 1835 წელს მოიპოვა, რასაც მექსიკის ხელისუფლება არ აღიარებდა). 1836 წელს იგი ნიკოლას ბრავოს სარდლობის ქვეშ მოექცა, ხოლო როდესაც „ნამცხვრების ომი“ დაიწყო, შეუერთდა ფრანგების წინააღმდეგ ბრძოლას და გენერალ კოსის ძალებთან ერთად ჯერ ვერაკრუსისკენ, შემდეგ კი ტუქსპამისკენ გაემართა.

1839 წლის ფედერალისტთა აჯანყების დროს, რომელიც პრეზიდენტ ანასტასიო ბუსტამანტეს მმართველობის წინააღმდეგ იყო მიმართული, იგი ფედერალისტმა სარდლებმა, ურეამ და მეხიამ, ტყვედ ჩაიგდეს. იგი მეხიკოში 1840 წლის ფედერალისტთა აჯანყების დროს დაბრუნდა, რა დროსაც ამბოხებულებმა ხელთ იგდეს ეროვნული სასახლე და საბრძოლო მოქმედებებმა თორმეტი დღის განმავლობაში ააოხრა დედაქალაქი. 1841 წლის 31 აგვისტოს იგი კვლავ შეუერთდა ვალენსიას მორიგი ამბოხებისას პრეზიდენტ ანასტასიო ბუსტამანტეს წინააღმდეგ. ეს აჯანყება მიზნად ისახავდა არა ფედერალისტური სისტემის აღდგენას, არამედ უფრო ძლიერი, ცენტრალისტური სისტემის ჩამოყალიბებას, რომელიც ცნობილი გახდა „ტაკუბაიას საფუძვლების“ სახელით.

იგი მამაცურად იბრძოდა ამერიკა-მექსიკის ომში და დაიჭრა ანგოსტურას ბრძოლაში. როდესაც მექსიკის ჯარებმა 1847 წლის სექტემბერში დედაქალაქის ევაკუაცია მოახდინეს, ეს სწორედ ლომბარდინის სარდლობით მოხდა. ომის დასრულების შემდეგ იგი დედაქალაქის სარდლად დაინიშნა. მან დაიცვა ის სამხედროები, რომლებმაც სამსახური დაკარგეს არისტას ადმინისტრაციის მიერ გატარებული მასშტაბური შემცირებების შედეგად. როდესაც რევოლუცია იფეთქა, იგი 1852 წელს შეუთანხმდა „ხალისკოს გეგმის“ ლიდერებს. მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტმა არისტამ და პრეზიდენტმა სებალიოსმა ვერ შეძლეს რევოლუციის კონტროლი და გადადგნენ, ამბოხებულებმა 8 თებერვალს ახალ პრეზიდენტად ლომბარდინი აირჩიეს.

პრეზიდენტობა
ლომბარდინი უბრალოდ „ადგილის შემნახველი“ იყო მანამ, სანამ ამბოხებულთა საბოლოო მიზანი — სანტა-ანას დაბრუნება — არ განხორციელდებოდა. მას კაბინეტი არ შეუქმნია და სხვადასხვა სამინისტროებს არსებული დაქვემდებარებული მოხელეების მეშვეობით მართავდა. მას არ გააჩნდა ადმინისტრატორის გამოცდილება ან ნიჭი და მისი ხანმოკლე მმართველობა გამოირჩეოდა კორუფციით, ქაოსითა და არეულობით, განსაკუთრებით ფინანსურ სფეროში. არმიის ხარჯები და საკომისიოები საგრძნობლად გაიზარდა.

ამასობაში, შტატების ხელისუფლებამ, რომლებსაც ამბოხებულებმა ახალი პრეზიდენტის არჩევა დაავალეს, 17 მარტს პრეზიდენტად სანტა-ანა აირჩია. ლომბარდინიმ დაიწყო სანტა-ანასგან ბრძანებების მიღება და 12 აპრილს მან სანტა-ანას კაპიტან-გენერლის წოდება მიანიჭა. ლომბარდინიმ პრეზიდენტის პოსტი ოფიციალურად 20 აპრილს გადააბარა.

გვიანდელი ცხოვრება
პრეზიდენტობიდან გადადგომის შემდეგ ლომბარდინიმ შეინარჩუნა დედაქალაქის გარნიზონის უფროსის თანამდებობა და აგრძელებდა სანტა-ანას მხარდაჭერას. თუმცა, მისი ჯანმრთელობა გაუარესდა და 1853 წლის 22 დეკემბერს ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა. მის სიკვდილს მცირე ყურადღება დაეთმო, რადგან იგი სანტა-ანას ძალაუფლებაში დაბრუნების მოვლენებმა დაჩრდილა.