iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიწა (ნოველა)

მიწა — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში დუბლინელები.

ნოველა
მარია, შინაბერა ქალი უმნიშვნელო სამსახურით, ელის დასვენების დღეს რომ ესტუმროს ჯოს ოჯახს. ჯო, მისი აღსაზრდელი იყო ბავშვობაში და დღემდე ძალიან უყვარს. მარია ჯოს ოჯახში მიდის სტუმრად, მას შემდეგ რაც სამრეცხაოს მეგობრებთან ერთად ჩაის მიირთმევს, ის გზად ჰელოუინის წვეულებისთვის ნამცხვრის საყიდლად ჩერდება. საცხობში მას გამყიდველი ბოროტად გაეხუმრება და კითხავს ქორწილისთვის ხომ არ არჩევს ნამცხვარს. ტრამვაიში მარია ერთ მორიდებულ და ნასვამ მოხუცს ხვდება, რომელსაც გამოელაპარაკება. მარიას თბილად ხვდებია ჯო და მისი ოჯახი, მაგრამ ქალი დარცხვენილი და დამწუხრებულია რადგან საჩუქრად ნაყიდი ქლიავის ნამცხვარი დაკარგა ტრამვაიში მოხუცთან საუბრის დროს. მარია ცდუნებას აყვა და ჩაერთო ტრადიციულ თამაშში, რომელსაც დღესასწაულის წინ თამაშობენ ხოლმე. თამაშის აზრი ისაა, რომ თვალებახვეულმა მოთამაშემ უნდა აარჩიოს ნივთი, რომელსაც წინასწარმეტყველური მნიშვნელობა აქვს. ერთი ნივთი არის ბეჭედი, მოახლოებული ქორწილის მანიშნებლად. მსგავსი თამაში სამრეცხაოშიც ითამაშეს და მარიამ ბეჭდის აღება ვერ შეძლო, არც ამჯერად გაუმართლა მას და ბეჭდის ნაცვლად მიწის გროვა ამოარჩია. ყველა დუმდა, რადგან მიწა სიკვდილს მოასწავებდა. მარია დათანხმდა კიდევ ერთხელ გაეკეთებინა არჩევანი. ამჯერად ლოცვების წიგნი ერგო, იმის ნიშნად რომ მომავალში სასულიერო ცხოვრება დაიწყებდა. ცოტაოდენი ღვინის დალევის შემდეგ მარიამ სიმღერა დაიწყო, მიშელ ბელფის ოპერიდან ბოჰემური გოგონა — „სიზმრად ვიხილე: მარმარილოს სასახლე მედგა…“ მეორე სტროფთან რომ მივიდა ისევ თავიდან დაიწყო შეცდომით, თუმცა არავის შეუსწორებია მისთვის. ეს გამოტოვება თითქოს სიმბოლურად ახლოს იყოს მარიას ცხოვრებასთან.

სიზმრად ვიხილე: მარმარილოს სასახლე მედგა,

ვასალებთან და მსახურებთან ვცხოვრობდი ერთად,

ყველასთან ერთად ყველასაგან გაურიყავი

მე ერთადერთი სასოება მათი ვიყავი.

აურაცხელი თუმც მებადა დიდებულს განძი,

გვარის დიდების ვერ დამზაფრა ცთუნებამ კაცი,

რადგან სხვა სიზმრით გული ამოდ გარინდებულა,

რომ ისევ ისე გყვარებივარ კვლავინდებურად…

ამბავი მთავრდება ჯოს იმ ემოციების აღწერით, რომელიც მასში ამ სიმღერამ გამოიწვია.
სატოსი ომურა

სატოსი ომურა (დ. 12 ივლისი, 1935, ნირასაკი, იაპონია) — იაპონელი ბიოქიმიკოსი. ფარმაცევტულ მეცნიერებათა დოქტორი (1968), ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970). კიტასატოს უნივერსიტეტის პროფესორი (1975 წლიდან). ლეოპოლდინას (1992), ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის (1999), იაპონიის მეცნიერებათა აკადემიისა (2001) და საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (2002). სატოსი ომურას 2015 წელს უილიამ კემპბელთან და ტუ იუიუსთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში. მათ ჯილდო პარაზიტებთან წარმატებული ბრძოლისათვის მიენიჭათ. კემპბელი და ომურა პარაზიტი ჭიებით გამოწვეული დაავადებების მკურნალობის მეთოდებს იკვლევდნენ. ტუ იუიუმ, რომელსაც ჯილდოს ერთი მეორედი ერგო, მალარიის მკურნალობის ახალი მეთოდები აღმოაჩინა.
ტუ იუიუ

ტუ იუიუ (დ. 30 დეკემბერი, 1930) — ჩინელი ფარმაკოლოგი. ჩინური ტრადიციული მედიცინის სპეციალისტი. პეკინის უნივერსიტეტის ფარმაკოლოგიის კათედრის თანამშრომელი. არის პირველი ქალბატონი ეთნიკურად ჩინელი, რომელიც გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი. ტუ იუიუს 2015 წელს უილიამ კემპბელთან და სატოსი ომურასთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში. მათ ჯილდო პარაზიტებთან წარმატებული ბრძოლისათვის მიენიჭათ. კემპბელი და ომურა პარაზიტი ჭიებით გამოწვეული დაავადებების მკურნალობის მეთოდებს იკვლევდნენ. ტუ იუიუმ, რომელსაც ჯილდოს ერთი მეორედი ერგო, მალარიის მკურნალობის ახალი მეთოდები აღმოაჩინა.
აბიეი

აბიეი — სადავო ტერიტორია სუდანის სამხრეთით, რომელსაც "სპეციალური ადმინისტრაციული სტატუსი" აქვს მინიჭებული გაეროს 2004 წლის აბიეის კონფლიქტის რეზოლუციის პროტოკოლით (აბიეის პროტოკოლი), რომელიც მიღებულ იქნა სამშვიდობო შეთანხმების ფარგლებში და რომლითაც სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი დასრულდა. მისი ფართობი შეადგენს 10 546 კმ²-ს. აბიეის ტერიტორიის დედაქალაქია ამავე სახელწოდების ქალაქი. ამ ტერიტორიაზე პრეტენზიას აცხადებს სამხრეთი სუდანი, მაგრამ ამჟამად მას ჩრდილოეთ სუდანის მთავრობა აკონტროლებს.
ენტებე

}

ისტორია
"ენტებე" ადგილობრივ ლუგანდას ენაზე ნიშნავს "სკამს". ამ ადგილას განდას ტომის მეთაური მართლმსაჯულების საკითხებს განიხილავდა, რის გამოც დაერქვა სავარაუდოდ ეს სახელი. თავდაპირველად ის დიდი ბრიტანეთის კოლონიური ადმინისტრაციისა და კომერციული ცენტრი გახდა 1893 წელს, როდესაც აქ სერ ჯერალდ პორტალი დასახლდა. პორტ ბელი მალევე კამპალას ნავსადგომი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად აქ გემების მიმოსვლა არ ხდება, დღემდე შემორჩენილია ნავმისადგომი, რომელსაც საბორნედ იყენებენ. ენტებეს საერთაშორისო აეროპორტი 1929 წელს გაიხსნა. სწორედ ამ აეროპორტიდან დატოვა აფრიკა დედოფალმა ელისაბედ -მ ინგლისში დასაბრუნებლად, როდესაც მამამისის გარდაცვალების ამბავი შეიტყო და დედოფალი გახდა.
ბოსნია და ჰერცეგოვინის დროშა

ბოსნია და ჰერცეგოვინის დროშა — ბოსნია და ჰერცეგოვინის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1998 წლის 4 თებერვალს.

დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ქვეყანაში მიიღეს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშა, რომელიც წარმოადგენდა ვერცხლისფერ ნაჭერს ცენტრში ქვეყნის გერბით. ზუმუხტისფერ ფარზე გამოსახული იყო ექვსი ოქროსფერი შროშანი. ფარს დიაგონლზე კვეთდა ვერცხლისფერი ზოლი. ბოსნიის ომის დროს დროშას იყენებდნენ ბოსნიელი მუსულმანები და ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის მთავრობა თავის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე.

ამჟამად ბოსნია და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის დროშას იყენებენ მუსულმანური ნაციონალური ორგანიზაციები, ბოსნიელი ეროვნების ფეხბურთის გულშემატკივრები, ასევე ბოსნიელი ნაციონალისტები.

თანამედროვე დროშაზე ლურჯი ფერი გაეროს ფერია. ვარსკვლავები ევროპას განასახიერებენ, ხოლო ოქროსფერი სამკუთხედი სამი ერის (ბოსნიელები, ხორვატები, სერბები) სიმბოლოა.

დროშის პროექტები
დეიტონის შეთანხმების შემდეგ დადგა ქვეყნის ახალი დროშის მიღების საკითხი. აღნიშნული საკითხის წინა პლანზე წამოწევა განაპირობა სერბებისა და ხორვატების პრეტენზიებმა. აღნიშნული ერები არსებულ დროშას არ მიიჩნევდნენ საერთო ეროვნულად. განიხილებოდა დროშის შემდეგი ვარიანტები:

პროექტი 1: „ჩეხური ვარიანტი“ — დროშაზე წარმოდგენილი იყო სამი ფერი, რომელიც განასახიერებდა ქვეყანაში მცხორებ სამ ეროვნებას.
პროექტი 2: დაფნის რტო, ცისფერ ფონზე, დაფნა და ცისფერი ფონი ასოცირდებოდა გაეროსთან.
პროექტი 3: ქვეყნის რუკის კონტური ცისფერ ფონზე.
პროექტი 4: წითელ-თეთრ-ცისფერი დროშა, ქვეყნის რუკით, რომელიც ვარსკვლავებით იყო გარშემორტყმული.
პროექტი 5: პროექტი, რომელის საბოლოოდ გახდა ბოსნია და ჰერცეგოვინის ოფიციალური დროშა. საპარლამენტო არჩევნების დროს წარმოდგენილი იყო ალტრნატიული პროექტი 6 და პროექტი 7.
სევანის ნახევარკუნძული

}
|აკვატორია= სევანის ტბა
|მდინარეები=
|ფართობი= 0,95
|უმაღლესი მწვერვალი= 1 950
|ქვეყანა=

სევანის ნახევარკუნძული , მანამდე ცნობილი როგორც სევანის კუნძული — ნახევარკუნძული სომხეთში, სევანი ტბის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. თავდაპირველად წარმოადგენდა კუნძულს. თუმცა საბჭოთა კავშირის პერიოდში წყლის დონემ დაახლოებით 20 მეტრით დაიწია, რამაც კუნძული ნახევარკუნძულად აქცია. ახლადშექმნილი ნახევარკუნძულის სამხრეთ სანაპიროზე სომეხ მწერალთა კავშირის სასტუმრო აშენდა. აღმოსავლეთი სანაპირო სომხეთის პრეზიდენტის საზაფხულო რეზიდენციამ დაიკავა. ჩრდილოეთი ნაწილი სასულიერო სემინარიამ დაიკავა. ნახევარკუნძულზე საუკუნით დათარიღებული სევანის მონასტერიც მდებარეობს. ეს უკანასკნელი ერთ-ერთი ყველაზე სასურველი ადგილია ტურისტებისათვის. სევანის ნახევარკუნძულის 1.47 ჰა. პლაჟს უკავია. დღეს ნახევარკუნძულის ფართობი 0,95 კმ²-ია, თუმცა ის ინტენსიურად იზრდება წყლის,დონის დაწევის ხარჯზე.

გალერეა
მაქრავანქი

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =კოტაიქი
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =სამონასტრო კომპლექსი
| ფუნქციური_სტატუსი =მოქმედი
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| ვებ-გვერდი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =სომხური
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = - საუკუნეები
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =1
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 40.3139
| გრძედი =44.4414
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მაქრავანქი — სამონასტრო კომპლექსი სომხეთში. მდებარეობს სოფელ მაკრავანში, ქალაქ რაზდანის მახლობლად. კომპლექსი მოიცავს საუკუნის ნახევრად დანგრეულ სამლოცველოს. საუკუნის სურბ აცვაცაცინის (ღვთისმშობლის) სახელობის გუმბათოვანი ეკლესია.კომპლექსში ასევე შედის გავითი და შუა საუკუნეების სასაფლაო.

არქიტექურა
ღვთისმშობლის ტაძარი ჯვარ-გუმბათოვანი სტილისაა. ჰორიზონტის ოთხივე მხარეს ვიწრო სარკმლებია განლაგებული. ტაძარზე ამოკვეთილია ბოლნისის ტიპის ჯვრები. ასეთ სტილს საუკუნის სამლოცველოზეც შევხვდებით. ტაძარზე არაერთი ბარელიეფია. ვხვდებით სომხურად შესრულებულ წარწერებსაც. საკურთხეველი დამზადებულია ხისგან და რამდენიმე სხვადასხვა ფერითაა შეღებილი (წითელი, მწვანე, ლურჯი და ა. შ.).

- საუკუნეების პატარა სამლოცველო მარტივი ერთნავიანი ბაზილიკაა. წინა და უკანა კედელზე ვიწრო სარკმლებია. სამლოცველოს წინ გვერდი-გვერდ ორი მოზრდილი ხაჩქარი დგას. კომპლექსში ტაძრის მახლობლად მდებარე სასაფლაოც შედის. აქ ვხვდებით რამდენიმე საინტერესო ხაჩქარსა და საფლავის ქვას.

გალერეა
ტოლორსის წყალსაცავი

ტოლორსის წყალსაცავი — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ სისიანიდან სამხრეთით 3 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 1650 მეტრ სიმაღლეზე. წყალსაცავი აგებულია მდინარე სისიანისა და აირიგეტის შეერთების ადგილას. წყალსაცავის მოცულობა 96,8 მილიონი მ³-ია, ფართობი – 4,7 კმ², საშუალო სიღრმე – 32 მეტრი. წყალსაცავში დაგროვილი წყალი გამოიყენება ენერგეტიკაში და ირიგაციისთვის.
ბოსნია და ჰერცეგოვინის გერბი

ბოსნია და ჰერცეგოვინის გერბი — ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული სიმბოლო. წარმოადგენს ციფერ ფარს ოქროსფერი სამკუთხედით. სამკუთხედი აღნიშნავს ქვეყნის სამ ძირითად ეთნიკურ ჯგუფს(ბოსნიელები, სერბები და ხორვატები). სამკუთხედი ასევე აღნიშნავს ქვეყნის მოხაზულობას რუკაზე. ვარსკვლავები კი განასახიერებენ ევროპას.
კარნუტის წყალსაცავი

კარნუტის წყალსაცავი — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს შირაკის პროვინციაში, სოფელ კარნუტიდან სამხრეთით 1 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 1704 მეტრ სიმაღლეზე. წყალსაცავის მშენებლობა დაიწყო 1968 წელს და დასრულდა 1975 წელს. წყალსაცავი აგებულია მდინარე სისიანისა და აირიგეტის შეერთების ადგილას. წყალსაცავის მოცულობა 22,6 მილიონი მ³-ია. ზამთრის განმავლობაში წყლის ზედაპირი ყინულით იფარება.
სისი

სისი — კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქი. სისი მდებარეობს თურქეთის სამხრეთ ნაწილში, ადანის პროვინციაში და ამჟამად ეწოდება ქოზანი.

ისტორია
703 წლიდან სისი არაბების ხელში იყო. მათი მმართველობისას სისის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს სომხები წარმოადგენდნენ. სისი კილიკიის სომეხთა სამეფოს არმიამ დაიპყრო ჰეთუმიანების პირველი წარმომადგენლის, ჰეთუმ -ის მმართველობის პერიოდში. მანვე ააშენა ამ ქალაქში მონასტერი, რომელიც მომავალში რუბენიანების მავზოლეუმი გახდა. ის კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქად 1173 წელს, მლეჰმა აქცია. მეფეების, ლევონ -ისა და ჰეთუმ -ის მმართველობის პერიოდში, სისი სრულიად შეიცვალა და უფრო დიდი მნიშვნელობის მქონე ქალაქი გახდა. იქ მრავალი სასახლე, რელიგიური შენობა და ბაღი აშენდა.

შემდგომში სისი კათოლიკოსების რეზიდენციად იქცა. 1266 წელს ქალაქს მამლუქები შეესივნენ. მათ სისი ააოხრეს და გადაწვეს. 1275 წელს მამლუქებმა კიდევ ერთხელ სცადეს ქალაქის აღება, მაგრამ სომხებმა კვლავ დაამარცხეს ისინი. ერთი საუკუნის შემდეგ, 1369 წელს მამლუქებმა კვლავ სცადეს ქალაქის აღება, მაგრამ კვლავ დამარცხდნენ. საბოლოოდ, ქალაქი მამლუქებმა 1375 წელს აიღეს. სისის დაცემასთან ერთად, დაეცა კილიკიის სომეხთა სამეფოც.
ზაალ კოკაია

ზაალ კოკაია (დ. 29 მაისი, 1962) — ლუნდის ღეროვანი უჯრედების ცენტრის ერთ-ერთი დამფუძნებელი მკვლევარი და დირექტორი (2011–2020), ლუნდის უნივერსიტეტის ექსპერიმენტული სამედიცინო კვლევის პროფესორი, ღეროვანი უჯრედების და აღდგენითი ნევროლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, ღეროვანი უჯრედების ბიოლოგიისა და რეგენერაციული მედიცინის „-ს“ სტრატეგიული კვლევითი პროგრამის კოორდინატორი (2011–2020).

პირადი ცხოვრება და კარიერა
ზაალ კოკაია 1962 წლის 29 მაისს, ქალაქ თბილისში დაიბადა. ჰყავს მეუღლე, თამარ ჩიქოვანი და ორი შვილი: გიორგი და ლუკა.

1979 წელს წარჩინებით დაამთავრა ქალაქ თბილისის 24-ე საშუალო სკოლა და იმავე წელს სწავლა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტზე განაგრძო.

1984 წელს წარჩინებით („წითელი დიპლომით“) დაამთავრა თსუ-ს ბიოლოგიის ფაკულტეტი სპეციალობით „ადამიანის და ცხოველთა ფიზიოლოგია. ამავე წელს სწავლა განაგრძო ივანე ბერიტაშვილის სახელობის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში აკადემიკოს ვაჟა ოკუჯავას ხელმძღვანელობით. 3 წლის შემდეგ, 1987 წელს, დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „კატის ქერქული ნეირონების ჰიპერპოლარიზაციული პონტეციალების იონური მექანიზმები“ და განაგრძო მუშაობა იმავე ინსტიტუტში უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე.

ზაალ კოკაიამ 1990 წელს მიიღო შვედეთის ინსტიტუტის სტიპენდია და სამცნიერო პროექტის შესასრულებლად რამდენიმე თვით ლუნდის უნივერისტეტში ჰისტოლოგიის კათედრაზე სამუშაოდ გაემგზავრა. 1992 წელს იგი კვლავ დაბრუნდა შვედეთში ლუნდის უნივერისტეტში, სადაც რამდენიმე წლის შემდეგ დაიცვა დისერტაცია და მიენიჭა ფილოსოფიის დოქტორის წოდება. ამის შემდეგ, 1997 წელს, ზაალ კოკაიას საქართველოში მიენიჭა ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 1999 წელს ქართველმა მეცნიერმა ლუნდის უნივერსიტეტის დოცენტის წოდებაც დაიმსახურა ექსპერიმენტული ნევროლოგიის დარგში, ხოლო 2002 წელს მოიპოვა ლუნდის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორის თანამდებობა (მუდმივი) ექსპერიმენტული მედიცინის დარგში. ერთი წლის შემდეგ ზაალ კოკაია სათავეში ჩაუდგა ლუნდის უნივერსიტეტში ახლად დაარსებული ღეროვანი უჯრედების და უჯრედული თერაპიის სტრატეგიული ცენტრის ნერვული ღეროვანი უჯრედების ბიოლოგიის ლაბორატორიას. რამდენიმე წელში კი ამავე ცენტრის დირექტორის მოადგილის თანამდებობა ჩააბარეს, ხოლო 2011 წლიდან გახდა დირექტორი და უხელმძღვანელა ცენტრს 2020-მდე. 2007–2011 წლებში ზაალ კოკაია იყო ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული საერთაშორისო სამეცნიერო კონსორციუმის „“-ის ხელმძღვანელი, ხოლო 2012–2015 წლებში კოორდინერებას უწევდა ევროკავშირის 7 კონსორციუმს — „“. 2008 წლიდან არის ლუნდის უნივერსიტეტის კლინიკური მეცნიერების კათედრის ნევროლოგიის განყოფილების პროფესორი (სრული, მუდმივი თანამდებობა) ექსპერიმენტული სამედიცინო კვლევის დარგში.
სომხეთის ვულკანები

სომხეთის მთელი ტერიტორია თანამედროვე ვულკანიზმის ერაში ჩამოყალიბდა. სომხეთის ყველა მთა რეალურად ჩამქრალი ვულკანია, თუმცა მხოლოდ 550 მათგანისთვისაა დამახასიათებელი ვულკანური გუმბათი, რომელთაგანაც 127 გეღამის ვულკანური ქედის ტერიტორიაზე მდებარეობს.

ქვემოთ ჩამოთვლილია სომხეთის ყველაზე ცნობილი ვულკანები:
მართალი აბდულაჰ

მართალი აბდულაჰ — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1925 წელს.მოთხრობაში ასახული ამბავი ჯავახიშვილს სანდრო შანშიაშვილისგან მოუსმენია.

სიუჟეტი
ნაწარმოები უდანაშაულო აბდულაზე მოგვითხრობს, რომელიც მისი ბიძაშვილის გამო ციხეში მოხვდება.საბოლოოდ ის ციხიდან გამოიქცევა თუმცა ცოლ-შვილი გადასახლებული და სახლ-კარი დანგრეული დახვდება. ამის გამო თავის ბიძაშვილს, მუსტაფას და მის ოჯახს ამოხოცავს, დაბრუნდება ციხეში და მისდა გასაკვირად გაამართლებენ.

რეცეფცია
ნაწარმოები თარგმნილია რუსულად, უკრაინულად და აზერბაიჯანულად. მოთხრობის ფრანგული თარგმანი დაიბეჭდა ჟურნალ „კანდიდში“ 1930 წელს.

ავტორის არქივში ინახება საქაღალდე „მეჩექმე გაბოსა“ და „მართალი აბდულაჰის“ ინგლისური თარგმანებით. თავად მწერალი ერთ-ერთ წერილში წერს, რომ ეს მოთხრობები ნიუ-იორკში გააგზავნა თუმცა უცნობია დაიბეჭდა თუ არა ისინი.
კასრის-ხევი

კასრის-ხევი — ისტორიული დვალეთის უკიდურესი ჩრდილოეთი ხეობა.

გეოგრაფია
არსებობს სხვადასხვა მოსაზრება დვალეთის ხეობის — კასრისხევის საზღვრებთან დაკავშირებით. ერთის აზრით მისი უკიდურესი ჩრდილოეთი საზღვარი კასრის კარი იყო, ხოლო ვახუშტი ბატონიშვილი თავის აღწერაში კასრის-ხევად მოიაზრებს კასრისწყლის მაღალმთიან რეგიონს ვიდრე ჩერქეზეთის მთამდე, რომელიც შესაბამისად დატანილი აქვს მისივე გამოცემულ რუკაზე.
ეტიკი

ეტიკი — ტბა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ლორის პლატოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ტბის ფართობი 87 მეტრია, სიგრძე 350 მეტრი, ხოლო სიგანე — 250 მეტრი. ტბის ახლოს მდებარეობს სოფლები პაღაღბიური, ძიუნაშოღი, დაშტადემი, მეწავანი და ქალაქი ტაშირი.

ტბაში ჩაედინება მდინარე აკჭალადერეს მცირე ნაწილი. ეტიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ დაბოლოებასთან მდებარეობს ხურდა-ჯალარის მთა.
წაღკუნიაცის ტბა

წაღკუნიაცი , ზოგჯერ ნანაი — ტბა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, წაღკუნიაცის ქედის შუა ნაწილში, ზღვის დონიდან 2450 მეტრ სიმაღლეზე. უახლოესი დასახლებული პუნქტია სამთო კურორტი აღვერანი. ტბა მხოლოდ წვიმის წყლით საზრდოობს, ზამთარში მისი ზედაპირი ყინულით იფარება. ქედის ნაწილი რომელზეც წაღკუნიაცის ტბა მდებარეობს, არზაკან-მეღრაძორის აღკვეთილის ტერიტორიაში შედის.
აიღრი

აიღრი — ტბა სომხეთში. მდებარეობს არმავირის პროვინციაში, არარატის ვაკეზე. აიღრის ტბა განლაგებულია მაღალი აორთქლების მქონე ნახევარუდაბნოს ზონაში და გააჩნია მიწისქვეშა საზრდოობა. ტბის ფართობი 600 მეტრია, მაგრამ ზაფხულში ის 160 მეტრამდე მცირდება. აიღრის ყველაზე ღრმა ადგილი 9,5 მეტრია, მოცულობა — 310 000 მ³, სანაპირო ხაზის სიგრძე — 1 კმ.

ჩრდილოეთის მხრიდან ტბასთან არაგაწის მშრალი მთისწინეთი ეშვება, რომლის კლდოვანი ნაპრალებიდანაც უხვად იღვრება სუფთა წყაროები.
ბარძრუნის ტბა

ბარძრუნი — ტბა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, აზერბაიჯანის (ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა) საზღვრის სიახლოვეს, აიოძორის ქედის დასავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 2470 მეტრ სიმაღლეზე. უახლოესი დასახლებული პუნქტია - სოფელი ბარძრუნი, ხოლო ახლომდებარე სოფლებია სერსი და მარტიროსი.

ტბა მხოლოდ წვიმის წყლით საზრდოობს, ზამთარში მისი ზედაპირი ყინულით იფარება. ბარძრუნის უდიდესი სიგრძე 200 მეტრია, ხოლო სიგანე 120 მეტრი. სანაპირო ხაზის სიგრძე 0,5 კმ-ია.
ზროგოს ხეობა

ზროგოს ხეობა, ზროგო — ისტორიული დვალეთის ერთ-ერთი თემი, მდებარეობდა ცენტრალურ კავკასიონზე, მდ. არდონის მარჯვენა შენაკადის ზროგოსხევის მიდამოებში.

 საუკუნის ქართველი სწავლულის ვახუშტი ბატონიშვილი მიხედვით:

გვიან შუა საუკუნეებში ზროგო დანარჩენ დვალეთთან ერთად ემორჩილებოდა ქართლის მეფეებს. ვახუშტის რუკაზე თემში ხუთი დაბაა აღნიშნული. საუკუნესა და საუკუნის დასაწყისში ზროგოს სოფლები — ბირეთი, ხოზიტა, თავგაზა, კოზიტა, საფადანა — თავად მაჩაბელთა მფლობელობაშია.

რუსეთის იმპერიის მმართველობის დამყარების შემდეგ, 1859 წელს მეფისნაცვალმა ალექსანდრე ბარიატინსკიმ ზროგოს ხეობა გადასცა კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთის ოსეთის სამხედრო ოკრუგს. ეს უკანასკნელი შემდგომში შევიდა თერგის ოლქის, ხოლო 1924 წლიდან — ჩრდილოეთ ოსეთის შემადგენლობაში.

ზროგოს ხეობაში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების საუკუნის ნიმუში — ეკლესია „ხოზიტა-მარიამი“, რომელსაც საუკუნეში ჯერ კიდევ ზროგოს ღვთისმშობლის ეკლესიას უწოდებდნენ.
ორი რაინდი (მოთხრობა)

ორი რაინდი — ჯეიმზ ჯოისის მოთხრობა, რომელიც შევიდა, ირლანდიელი მწერლის მიერ 1914 წელს გამოქვეყნებულ მოთხრობათა კრებულში დუბლინელები. ავტორი მოგვითხრობს ორ მამაკაცზე, რომლებიც იმედგაცრუებულნი არიან საკუთარი ცხოვრებით და მიღწევებით და ცდილობენ სხვების ცხოვრებით მანიპულირებას. ჯოისი მიიჩნევდა რომ ეს მოთხრობა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო მთელ კრებულში.

გამოცემის ისტორია
გრანდ რიჩარდსის „ლონდონ ჰაუსი“, 1905 წელს დათანხმდა დუბლინელების გამოცემაზე, მაგრამ კონკრეტული თავების გამო გამოცემა შეფერხდა. ერთ-ერთი ასეთი იყო „ორი რაინდი“. გრანდ რიჩარდსისთვის მიწერილ წერილში ჯოისი, ამ კონკრეტული ნოველის მიმართ, საკუთარ სიყვარულს უსვამდა ხაზს, „ამ ნოველის გამოტოვება ნამდვილად დამღუპველი იქნება. ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი თავია წიგნში. მე მირჩევნია ხუთი სხვა ნოველა ამოვიღო კრებულიდან, ვიდრე ეს ერთი.“
ზახის ხევი

ზახის ხევი, ზახა, ზაყა — ისტორიული დვალეთის ერთ-ერთი თემი (ხეობა), რომელიც მდებარეობდა ცენტრალურ კავკასიონზე, მდინარე არდონის სათავეებთან.

– საუკუნეებში ზახა არაგვის ერისთავებს ემორჩილებოდა. 1859 წელს რუსეთის მთავრობამ ზახა, დანარჩენ დვალეთთან ერთად, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთის — ოსეთის სამხარეო ოკრუგში მოაქცია. დღეს ზახა ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარეობს.

ზახადან გადის გზები თრუსოსა და ზეკარისა და სბის უღელტეხილების გავლით დიდი ლიახვის ხეობისკენ, ქართლის მხარეში. ვახუშტი ბატონიშვილის საუკუნის რუკაზე ზახაში ოთხი დაბაა აღნიშნული, ასევე მითითებულია მცირე ეკლესიაც. ზახის სოფელ ქესათი-ყაუში ამ ეკლესიის მხოლოდ საძირკველია შემორჩენილი. ვახუშტის მიხედვით:
ენგუს დიტონი

ენგუს სტიუარტ დიტონი (; დ. 19 ოქტომბერი, 1945, ედინბურგი) — ანგლო-ამერიკელი ეკონომისტი. 2015 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ეკონომიკაში „მოხმარების, სიღარიბისა და კეთილდღეობის ანალიზისთვის“. ვუდრო ვილსონის საჯარო და საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლისა და პრინსტონის უნივერსიტეტის პროფესორი.

ბიოგრაფია
დიტონი დაიბადა ედინბურგში, შოტლანდიაში, 1945 წლის 19 ოქტომბერს. სწავლობდა ფეტესის კოლეჯში. ბაკალავრის, მაგისტრისა და დოქტორის ხარისხები მოიპოვა კემბრიჯის უნივერსიტეტში. 1967-68 წლებში მუშაობდა ინგლისის ბანკში. 1976-1983 წლებში ბრისტოლის უნივერსიტეტის ეკონომეტრიკის პროფესორი. 1979-1980 წლებში პრინსტონის უნივერსიტეტის მიწვეული, ხოლო 1983 წლიდან სრული პროფესორი. ეკონომეტრიკული საზოგადოების წევრია. 1978 წელს მიიღო ფრიშის მედალი. 2009 წელს ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტი.

წიგნები
ღვთის წყალობა (ნოველა)

ღვთის წყალობა — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც 1905 წლის ბოლოს დაწერა და გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში დუბლინელები.

ნოველა
ნოველა იწყება, ერთი შეუგნებელი კაცით, რომელიც ბარის კიბეზე დაგორდა გადაჭარბებული სიმთვრალის გამო. მის მეგობარი, მისტერ პოვერი, იპოვნის მას და სახლში წაიყვანს ცოლთან. კერნანი გაყიდვებზე მუშაობდა, ძალიან მომხიბვლელიც იყო და დახვეწილი მანერებიც ჰქონდა, მაგრამ შემდეგ ალკოჰოლიზმით დაავადდა. ორი დღის შემდეგ ის მეგობებიის,მისტერ პოვერის, მაკკოის და კუნინგჰამის, მოსანახულებლად მიდის. მეგობრები ცდილობენ დააწყონ გეგმები და კერნანი ჭეშმარიტ კათოლიკედ აქციონ. ოთხნი ბევრს თათბირობენ, ბევრ დეტალს განიხილავენ და საბოლოოდ რელიგიაზე შეჩერდებიან. მეგობრები გადაწყვეტენ იეზუიტი მოძღვარი მოიწვიონ მეგობრისთვის, რომელიც თავდაპირველად არ დაეთანხმება ამ იდეას. ნოველაში ასახულია, როგორი ზედაპირული წარმოდგენა აქვთ მეგობრებს რწმენაზე და რამდენ კომიკურ შეცდომას უშვებენ ეკლესიასთან დაკავშირებით საუბრისას. შემდეგ მოქმედება გადადის იეზუიტთა ტაძარში, „გარდნერ სთრითზე“, სადაც ხალხი მღვდელის საქმიან ქადაგებას უსმენს.
ბერდავანის ციხესიმაგრე

ბერდავანი ან გალინაჯაქარი — ციხესიმაგრე სომხეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტავუშის პროვინციის ქალაქ ნოემბერიანის მახლობლად. ციხესიმაგრის სიახლოვეს გაშენებულია სოფელი ბერდავანი. ციხესიმაგრე მდებარეობს ზღვის დონიდან 664 მეტრ სიმაღლეზე.

ისტორია
ციხესიმაგრე გალინაჯაქარი ანუ ბერდავანი აგებულია საუკუნეში. მოგვიანებით დაანგრიეს, ხოლო შუა საუკუნეებში აღადგინეს. უკანასკნელად რესტავრაცია ჩაუტარეს 1980 წელს, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოაჩინეს კერამიკის ნიმუშები და რკინის ცულები. ბოლო პერიოდში ციხესიმაგრე სხვა დანიშნულებით გამოიყენეს ყარაბახის კონფლიქტის პერიოდში.
მათოსავანქი

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =ტავუში
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =ეკლესია
| ფუნქციური_სტატუსი =დანგრეული
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| ვებ-გვერდი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =სომხური
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =1247 წელი
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 40.4519
| გრძედი =44.4829
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მათოსავანქი — ზომით პატარა ეკლესია დილიჯანის ეროვნულ პარკში, ქალაქ დილიჯანიდან 3 კილომეტრში. ნაგგებობა სომხური ეკლესიის ნაწილია და ტავუშის პროვინციაში მდებარეობს. ეკლესია ჯუხტაკვანქიის მონასტრის მახლობლადაა ტყით დაფარულ ტერიტორიაზე. შენობა დანგრეულია და რთულია მისი გამოკვლევა და დასკვნების გაკეთება.

მშენებლობას ავაგ ზაკარიანი ხელმძღვანელობდა. მოგვიანებით ეს ადამიანი ქართულ და სომხურ გაერთიანებულ არმიას ჩაუდგა სათავეში მუნქეს წინააღმდეგ.
არქიტექტურა
პატარა სურბ აცვაცაცინის სახელობის ეკლესია 1247 წელს აშენდა და ორი ახლომდებარე ნაგებობას მოიცავს. აშენებულია ქვებით, რომლებსაც თაბაშირი ფარავდა, ეს უკანასკნელი კი თავის მხრივ, ტაძრის ინტერიერს ქმნიდა. მთავარი დარბაზი, წიგნთსაცავის ოთახი, ჭერის გარკვეული ნაწილი და პორტიკი თითქმის შეუცვლელადაა შემონახული. სამხრეთ კედელთან, საკურთხევლის მახლობლად წიგნთსაცავი უერთდება. ექსტერიერზე წარწერაა, რომელიც ეკლესიის აშენების ისტორიას მოგვითხრობს.

გალერეა
ტომას ლინდალი

ტომას რობერტ ლინდალი (, დ. 28 იანვარი 1938, სტოკჰოლმი) — შვედი ბიოქიმიკოსი. მუშაობს კარცინომას შესწავლის მიმართულებით. 1964-1967 წლებში იყო პრინსტონის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში (, 1967); 1967-1969 წლებში — ნიუ-იორკში არსებულ როკფელერის უნივერსიტეტის პოსტდოქტორანტურაში; 1969-1977 წლებში — სტოკჰოლმის შვედეთის სამეფო ინსტიტუტში, სადაც 1971 წელს მიიღო ექიმის დიპლომი, ხოლო შემდეგ გახდა მეცნიერ-მუშაკი; 1977-1981 წლებში — გეტებორგის უნივერსიტეტის სამედიცინო ბიოქიმიის კათედრაზე. 1981 წლიდან არის დიდი ბრიტანეთის კიბოს კვლევის მეცნიერ-მუშაკი. პენსიაზე გასვლის შემდეგ, 2009 წელს სათავეში ჩაუდგა ამ ფონდის ლაბორატორიას ჰერტფორდშირში. დიდი ბრიტანეთის ნატურალიზებული მოქალაქე. მისი მეუღლე ელის ადამსი აგრეთვე ბიოქიმიკოსია. ტომას ლინდალს 2015 წელს პოლ მოდრიჩსა და აზიზ სანჯართან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მეცნიერები დნმ-ის დაზიანებული მონაკვეთის აღდგენის (რეპარაციის) პროცესის შესწავლისთვის დაჯილდოვდნენ.