iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ზაპეკანკა

ზაპეკანკა ― აღმოსავლეთსლავური სამზარეულოსთვის დამახასიათებელი გამომცხვარი კერძი, რომელიც პიურეს ბაზაზე მზადდება.

მისი ყველაზე გავრცელებული სახეობაა ყველის ზაპეკანკა, ტკბილი ვარიანტი, რომელიც მზადდება ახალი ყველის, კვერცხის, შაქრისა და ფქვილისგან.

ზაპეკანკა ყოფილი საბჭოთა კავშირის სამზარეულოს ერთ-ერთი მარტივად მოსამზადებელი კერძი იყო. ტკბილ ვარიაციას ხშირად უმატებენ ისეთ ინგრედიენტებს, როგორიცაა ქიშმიში ან სხვა ხილი და წააგავს გამომცხვარ პუდინგს ან ჩიზქეიქს ბისკვიტის გარეშე.

ზაპეკანკა ასევე გვხვდება, როგორც მთავარი კერძი, რომლის ინგრედიენტებსაც კარტოფილის პიურე, დაჭრილი კომბოსტო, ყვავილოვანი კომბოსტო და პასტა წარმოადგენს. ხშირად უმატებენ დაკეპილ ხორცსა და სოკოსაც.

რუსული კარტოფილის ზაპეკანკა ხაჭოს ღვეზელს წააგავდა, საბჭოთა კაფეტერიებში ხშირი იყო და კარტოფილის პიურეთი, დაკეპილი ღორის ან საქონლის ხორცითა და არაჟნით მზადდებოდა.
ედისონ პეტიტი

ედისონ პეტიტი (; დ. 22 სექტემბერი, 1889, პერუ — გ. 6 მაისი, 1962, ტუსონი) — ამერიკელი ასტრონომი.

ბიოგრაფია
ედისონ პეტიტი დაიბადა 1889 წლის 22 სექტემბერს პერუში, ნებრასკა. 1911 წელს დაამთავრა ნებრასკას ნორმალური სკოლა (მოგვიანებით პერუს სახელმწიფო კოლეჯი). 1911-1914 წლებში ასწავლიდა საშუალო სკოლაში მინდენში. 1914-1918 წლებში მუშაობდა ვოშბერნის უნივერსიტეტში, ასტრონომიულ დაკვირვებებს ატარებდა უნივერსიტეტის ობსერვატორიასა და იერკესის ობსერვატორიაში. 1918-1920 წლებში იყო იერკესის ობსერვატორიის თანამშრომელი. 1920-1955 წლებში მუშაობდა მაუნტ-ვილსონის ობსერვატორიაში.

მისი ძირითადი შრომები მზის კვლევისა და ვარსკვლავური და პლანეტარული გამოსხივების გაზომვების სფეროს განეკუთვნება. მან გამოაქვეყნა ყველა კარგად დაკვირვებული ამოფრქვევითი პროპლოანციის კატალოგი; შეიმუშავა პროპლოანების კლასიფიკაციის სისტემა მათი ფორმისა და აქტივობის ტიპების მიხედვით, ჩამოაყალიბა კანონი, რომელიც აღწერს პროპლოანების მოძრაობას და იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც გამოიყენა კინოფოტოგრაფია მათ შესასწავლად. მან შექმნა ინტერფერენციული პოლარიზაციის მონოქრომატორი მზის დაკვირვებისთვის. 1918, 1923, 1925, 1930 და 1932 წლებში მან მონაწილეობა მიიღო მზის სრული დაბნელებების დასაკვირვებელ ექსპედიციებში. 1920-იანი წლების დასაწყისში მან ჩაატარა პირველადი კვლევა ასტრონომიაში ვაკუუმური თერმოწყვილის გამოყენების შესახებ. ს. ბ. ნიკოლსონთან ერთად მან გამოიყენა თერმოწყვილი ყველა სპექტრული ტიპის ვარსკვლავების გამოსხივების გასაზომად სხვადასხვა ტალღის სიგრძეში, მათ შორის ინფრაწითელ დიაპაზონში, და ამ მონაცემებიდან განსაზღვრა ვარსკვლავების ბოლომეტრიული სიდიდეები, ტემპერატურა და კუთხური ზომები. პეტიტი და ნიკოლსონი პირველები იყვნენ, ვინც გაზომეს პლანეტებისა და მთვარის ზედაპირის ტემპერატურა. მთვარის დაბნელების დროს მთვარის ზედაპირის ფენის გაგრილების სიჩქარის განსაზღვრით, მათ განსაზღვრეს მისი თერმული თვისებები და მიიღეს მთვარის ზედაპირზე მტვრის ფენის პირველი მტკიცებულება. მან ჩაატარა იუპიტერის, მარსის და ორჯერადი ვარსკვლავების ვიზუალური, ფოტოგრაფიული და ფოტოელექტრული დაკვირვებების სერია. მან აღმოაჩინა ახალი ვარსკვლავი კიჩოს თანავარსკვლავედში და მრავალი წლის განმავლობაში აკონტროლებდა მის სიკაშკაშეს. 1947-1954 წლებში მან 60 და 100 დიუმიანი ტელესკოპების გამოყენებით ჩაატარა მკრთალი გალაქტიკების სიკაშკაშის ფოტოელექტრული გაზომვები.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად,
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს პეტიტი;
მარსის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს პეტიტი.
ხრახნიანი გადასაბმელი

ხრახნიანი გადასაბმელი — არაავტომატური წევა-გადასაბმელიანი მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება რკინიგზის ტრანსპორტზე, არის მოძრავი შემადგენლობის წევა-დარტყმითი ხელსაწყოების შემადგენელი ნაწილი.

ისტორია
საბჭოთა კავშირში ფართედ გამოიყენებოდა მოძრავი შემადგენლობის გადასაბმელად საუკუნის შუა პერიოდამდე. დიდ ბრიტანეთში ამას ქვია ხრახნიანი მუფთა. საბჭოთა კავშირში ავტოგადასაბმელ -3-ზე გადასვლა დაიწყო 1935 წლიდან და მთლიანად დამთავრდა 1959 წლის შემდეგ. 1959 წლისთვის ავტოგადასაბმელებით აღჭურვილი იყო ვაგონების ინვენტარული პარკის 96,4 %. სატვირთო ვაგონები ხრახნიანი გადასაბმელით იყო 30,3 ათასი, მათგან 20,7 ათასი ერთეული სამამულო ტიპის და 9,6 ათასი დასავლეთევროპული ტიპის. ყველა ამ ვაგონს არ ქონდა ქედიანი ბალიში და ქონდა ორი ღერძი. ავტოგადასაბმელიანი სამგზავრო მატარებლები 1959 წლისთვის იყო ინვენტარული პარკის 69 %.

გამოყენება
ხრახნიანი გადასაბმელი არის ტიპიური და გამოიყენება ევროპის ქვეყნების თითქმის ყველა რკინიგზაზე. გამონაკლისს შეადგენს: პოსტსაბჭოთა სივრცე და რუსული სიგანის რამდენიმე ხაზი აღმოსავლეთ ევროპაში; ჩქაროსნული და ზოგიერთი საქალაქო მოტორვაგონიანი მატარებლები, მათზე გამოიყენება შარფენბერგის ავტოგადასაბმელი; მალმბანანი, 1969 წელს გადავიდა ავტოგადასაბმელ -3-ზე, როდესაც ხრახნიანმა გადასაბმელმა ვეღარ გაუძლო დატვირთვებს; ზოგიერთი იზოლირებული ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზების ქსელი იყენებს ნაკლებად გავრცელებულ გადასაბმელებს — მაგალითად, ნორვეგიულს. ცალკეული ხაზები მძიმე სატვირთო შემადგენლობით (მაგალითად, რკინის მადნის გადაზიდვა როტერდამიდან ზაარლანდში) ასევე იყენებენ ავტოგადასაბმელ -3-ის პერსპექტიულ მოდიფიკაციებს, ერთ-ერთი მათგანია გადასაბმელი -, რომელიც შემოთავაზებულია ახალი სტანდარტის სახით.

ევროკავშირში რეგლამენტირებულია ევროსტანდარტი 15566:2009+1:2010: , რომელიც სავალდებულოა წევრი ქვეყნებისთვის თანახმად ევროკავშირის ევროკომისიის 2008/57/დირექტივისა. უფრო კონკრეტულად, 18.11.2014-ის № 1302/2014 დადგენილება აცხადებს ამ სტანდარტს სავალდებულოს ხელის ტიპის გადაბმისათვის, ასევე პოსტულირებს შემადგენლობის ბოლოების ასეთი შეერთების თავსებადობას ავარიული ბუქსირების მიზნებისათვის (როგორც ვარიანტი — ბორტზე არსებული ადაპტერის მეშვეობით).

ინდოეთში ხრახნიანი გადასაბმელი ლოკომოტივებზე კომბინირებულია ჯანის ავტოგადასაბმელთან, მოდიფიცირებული მასთან თავსებადობისთვის. სამგზავრო ვაგონები და ძრავვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა აღჭურვილია ხრახნიანი გადასაბმელებით, ხოლო სატვირთო ვაგონები — ჯანის ავტოგადასაბმელებით.

ფინეთში და ირანში ბევრი ლოკომოტივი აღჭურვილია კომბინირებული -ის გადასაბმელით — თავსებადი როგორც ხრახნიანი გადასაბმელთან, ასევე საბჭოთა ავტოგადასაბმელ -3-თან. ამ ქვეყნების შიგნით ვაგონების პარკი აღჭურვილია მხოლოდ ხრახნიანი გადასაბმელებით და ბუფერებით, ხოლო ლოკომოტივების გადაბმა ავტოგადასაბმელ -3-თან საჭიროა მატარებლების სატარებლად პოსტსაბჭოთა ქვეყნებიდან (ფინეთის შემთხვევაში — პოსტსაბჭოთა ქვეყნებთან ერთიან ლიანდაგის სიგანეზე, ირანის შემთხვევაში — გოგორწყვილების შეცვლით, მაგრამ არა გადასაბმელების, რაც აადვილებს ამოცანას).

ტიპი
გამოიყენებოდა (გამოიყენება) ხრახნიანი გადასაბმელების შემდეგი ტიპები:
რუსული;
დასავლეთევროპული.
ვიაჩესლავ ზოფი

ვიაჩესლავ ზოფი (; დ. 1890, დუბნო — გ. 1747) — ეთნიკურად ჩეხი საბჭოთა სამხედრო. 1910 წლიდან ჩაბმული იყო რევოლუციურ მოძრაობაში, 1913 წლიდან იყო რსდმპ-ის წევრი. 1917 წლის ივლისში დაეხმარა ლენინს პეტროგრადიდან რაზლივში გადასვლაში. 1918-1919 წლებში იყო ბრიგადისა და დივიზიის კომისარი. 919-1920 წლებში იყო ბალტიის ფლოტის რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1924-1926 წლებში იყუო სსრკ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების უფროსი.
პეტიტის ნაპრალები

პეტიტის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -17, -108). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ პეტიტის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს). პეტიტის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
ლაფენიჩე

„ლაფენიჩე“ (ფენიქსი) — ქანდაკება, რომელიც შექმნილია არქიტექტურული დიზაინის გუნდის, არტურო ვიტორისა და ანდრეას ვოლერის მიერ და მდებარეობს იტალიაში, სიცილიის ქალაქ მესინაში, სანაპირო ზოლში, ხსოვნის მოედანზე. ამ მემორიალური მოედნისთვის განკუთვნილი ქანდაკება შეირჩა ქალაქის მიერ დაფინანსებულ კონკურსში, როგორც 2003 წელს დაწყებული უფრო ფართომასშტაბიანი ურბანული განახლების პროექტის ნაწილია. პროექტი მიზნად ისახავდა 1930-იან წლებში ნავმისადგომთან აშენებულ შენობებს შორის საზოგადოებრივი სივრცეების აღორძინებას. ქანდაკება გაიხსნა 2011 წლის 23 ივნისს.

მდებარეობა და დიზაინი
ქანდაკება განთავსებულია რამდენიმე მნიშვნელოვანი ღერძის გადაკვეთაზე, რომლებიც აკავშირებს დატვირთულ პორტს ქალაქთან, მიჰყვება სანაპირო ზოლის ბულვარს და, საბოლოო ჯამში, აერთიანებს მიწასა და ზეცას. მისი პრიალა ზედაპირი ირეკლავს მოედანზე ხალხის მოძრაობას, ისევე როგორც სამოქალაქო და ბუნებრივ გარემოს.

მონოლითი შედგება ერთმანეთზე დალაგებული სამი და ნახევარი ოდნავ დახრილი ორმაგი პირამიდისგან. პირამიდებს შორის განთავსებულია შუშის პანელები განათებით, რომელიც ღამით სხვადასხვა ეფექტებს ქმნის. ფორმა ინტეგრირებულია ორნამენტული ქვითა და ამოტვიფრული შუშით გაფორმებულ „დროის კაფსულის“ ბაზისში, რომელიც შემაღლებული მოედნის ქვემოთ 1908 წლის მიწისძვრის ფენებს აჩენს. ქანდაკების შთაგონების წყარო ასევე გახდა ახლოს მდებარე კატალანების ხარების ეკლესიის ნორმანულ-არაბულ-ბიზანტიური არქიტექტურის მრავალფეროვანი ქვის წყობის გეომეტრიული ორნამენტები; ეს ეკლესია საუკუნეში ნეპტუნის წარმართული ტაძრის ადგილზე აშენდა. მხატვრულ გავლენებს შორის აღსანიშნავია ანიშ კაპური („ღრუბლის ჭიშკარი“) და კონსტანტინ ბრანკუზი („უსასრულო სვეტი“).

თემა
ქანდაკების ზემოთ მიმართული სწრაფვა უკვდავყოფს იმ მოქალაქეების კოლექტიურ მეხსიერებას, რომლებიც თავდაუზოგავად აღადგენდნენ საკუთარ ქალაქს ყოველ ჯერზე, როდესაც მას ომი ან ბუნებრივი კატასტროფა ანადგურებდა, რომელთაგან ყველაზე ცნობილი 1908 წლის დეკემბრის მიწისძვრაა. მაშინ თითქმის ყველა შენობა მიწასთან გასწორდა და ათასობით ადამიანი დაიღუპა. მითოლოგიური ფენიქსი, რომელიც საკუთარი ფერფლიდან ჯადოსნურად აღდგება, იმედისა და განახლების სიმბოლოა.

კონსტრუქცია
ცენტრალური სვეტი წარმოადგენს საყრდენ კონსტრუქციას, რომელზეც მაღალი ხარისხის პოლირებული უჟანგავი ფოლადის ფორმებია დალაგებული. ლურჯი შუშის პანელები იცავს -ით მართვად განათებებს პირამიდის ელემენტებს შორის. საინჟინრო მომსახურება უზრუნველყო კომპანიამ . ქანდაკების ზომებია 0.5 1 მეტრი, სიმაღლე 4.1 მეტრი, ხოლო წონა 800 კილოგრამს შეადგენს.
ვილისონის ავტოგადასაბმელი

ვილისონის ავტოგადასაბმელი — ავტომატური გადასაბმელი მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება რკინიგზის ტრანსპორტზე.

აღნიშნული გადასარბენი გამოგონილი იქნა 1910 წელს ამერიკელი ჯონ ვილისონის მიერ. წარმოადგენს ავტოგადასაბმელის გადაბმის ორკბილიან კონტურს.

გამოიყენებოდა მაღაროების და საბადოების მოძრავი შემადგენლობის გადასაბმელად ევროპაში. მის საფუძველზე შემუშავებული იქნა საბჭოთა რკინიგზაზე გამოყენებული (და ასევე რიგი ქვეყნების — მეზობლების და პოსტსაბჭოთა სივრცის რკინიგზებზე) ავტოგადასაბმელი -3.
მონტე-დი-პიეტას პალაცო (მესინა)

მონტე-დი-პიეტას პალაცო — პალაცო მესინაში, სიცილიაში, რომელიც მდებარეობს 24 მაისის ქუჩაზე (ყოფილი „მონასტრის ქუჩა“). აშენდა 1616 წელს ცისფერთა საძმოსთვის ნატალე მასუჩოს დიზაინით. შენობა ძლიერ დაზიანდა 1908 წლის მიწისძვრის დროს.

ისტორია
მესინის მონტე-დი-პიეტა (სათნოების მთა) 1581 წელს „ცისფერთა საძმომ“ დააარსა და იგი წმინდა ბასილის სახელობის ეკლესიის ნანგრევებზე აშენდა. ამჟამინდელი შენობის მშენებლობა 1616 წელს დაიწყო არქიტექტორ ნატალე მასუჩოს პროექტით. თავდაპირველად ნაგებობა ერთსართულიანი იყო.

1741 წელს შენობამ სახეცვლილება განიცადა: დაემატა მეორე სართული, სამრეკლო და კიბე. ეს სამუშაოები არქიტექტორ ანტონინო ბაზილეს გეგმით შესრულდა. კიბის შუა ნაწილში მოეწყო შადრევანი „სიუხვის“ ქანდაკებით, რომელიც მოქანდაკე ინიაციო ბუჩეტის ნამუშევარია.

შენობის რესტავრაცია 1979 წელს დაიწყო და ამჟამად იგი კულტურული დანიშნულებით გამოიყენება. ეკლესიიდან მხოლოდ ფასადის ნაწილი გადარჩა; თავად ნაგებობა 1908 წლის მიწისძვრისას დაინგრა.
რედანგის კუნძული

რედანგი (მალაიურად: ) — კუნძული მალაიზიაში, ტერენგანუს შტატში. რედანგი ცხრა კუნძულთან ერთად ქმნის საზღვაო ნაკრძალს (საზღვაო პარკს). კუნძული პოპულარული ტურისტული მიმართულებაა და ვიზიტორებს სთავაზობს საუკეთესო პირობებს სნორკლინგისა და დაივინგისთვის.

გეოგრაფია
კუნძულ რედანგის ფართობი დაახლოებით 24.8 კვადრატული კილომეტრია. მისი სიგრძე 7 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 6 კილომეტრს შეადგენს. კუნძულის უმაღლესი წერტილია ბორცვი ბუკიტ ბესარი (მალაიზიურიდან — „დიდი ბორცვი“), რომელიც ზღვის დონიდან 359 მეტრზე მდებარეობს.

ადმინისტრაციულად, 18 კუნძული, მათ შორის რედანგიც, ქმნის რედანგის კუნძულების მუკიმს (რაიონს), რომელიც კუალა-ნერუსის ოლქში შედის.

აღსანიშნავია, რომ შვიდი კუნძული მალაიზიის მეთევზეობის დეპარტამენტის მიერ გამოცხადებულია საზღვაო პარკად. დაცული ზონა მოიცავს ტერიტორიას სანაპიროდან ორი საზღვაო მილის (დაახლოებით 3.7 კმ) რადიუსში..

როგორც კუალა ნერუსის სხვა მუკიმები, ეს ტერიტორიაც 2014 წლამდე შედიოდა კუალა ტერენგანუს რაიონის შემადგენლობაში.

ტურიზმი
მეზობელი პერჰენტის კუნძულებისგან განსხვავებით, რედანგს უკეთესი იმიჯი აქვს, რადგან კუნძულზე თითქმის ყველა საცხოვრებელი , კურორტზეა განთავსებული. ყველაზე დიდი სანაპიროა — პასირ პანჯანგის აღმოსავლეთ მხარეს, სადაც ექვსი კურორტია.სანაპირო დაფარულია რბილი, თეთრი ქვიშით. მარჯნები და თევზები სანაპიროდან სულ რამდენიმე მეტრში მოჩანს. სხვა სანაპიროების კურორტები ჩრდილოეთით თელუკ დალამში და სამხრეთით თელუკ კალონგში მდებარეობს.

კუნძული, კუების ბუდობის ადგილია და ეს კუები ეკოტურიზმის მიმზიდველ ფაქტორს წარმოადგენენ.

კლიმატი
კუნძულ რედანგზე არის ტროპიკული კლიმატი, ტემპერატურა სტაბილურად დაახლოებით 30 ° (86 °)— ია და დამახასიათებელია ხშირი, მაგრამ ხანმოკლე ჭექა-ქუხილი. მალაიზიის აღმოსავლეთ სანაპიროს დანარჩენი ნაწილის მსგავსად, რედანგზე გავლენას ახდენს სამხრეთ ჩინეთის ზღვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონები, ამიტომ კურორტების უმეტესობა დაკეტილია და საბორნე ტრანსპორტის გრაფიკი მკაცრად შეზღუდულია ოქტომბრიდან—მარტამდე. ყოველთვიური ნალექების რაოდენობა მთელი წლის განმავლობაში იცვლება, ნოემბრიდან თებერვლამდე ყველაზე წვიმიანი პერიოდია, ხოლო აპრილიდან აგვისტომდე - ყველაზე მშრალი. კუნძულზე წელიწადში საშუალოდ 2,600 მილიმეტრი (100 ინჩი) ნალექი მოდის.

ტრანსპორტი
ზღვით კუნძულზე მოხვედრა მერანგის ან შაჰბანდარის ნავსადგურიდან კურორტების ნავებით არის შესაძლებელი. საჰაერო მოგზაურობისთვის „ “ ასევე ყოველდღიურად ახორციელებს რეგულარულ რეისებს სუბანგის აეროპორტიდან. „ “ ასევე ხელმისაწვდომია კუნძულზე ჩარტერული რეისებისთვის როგორც სუბანგის აეროპორტიდან, ასევე სინგაპურის სელეტარის აეროპორტიდან. რედანგის მთავარი აეროპორტი, კუნძულის სამხრეთით მდებარეობს.

მახასიათებლები
ლანგ ტენგა (კუნძული)

ლანგ ტენგა — კუნძული ტერენგანუში , მალაიზია.

გარემო და წვდომა
ლანგ ტენგას კუნძული მდებარეობს კუალა ტერენგანუდან დაახლოებით 40 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით (ტანჯუნგ მერანგიდან 22.5 კმ) ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მალაიზია.

ტანჯუნგ მერანგი პატარა სათევზაო სოფელია კუალა ტერენგანუდან ჩრდილოეთით 45 წუთის სავალზე და ნავმისადგომი სოფლიდან რამდენიმე წუთის სავალზეა. ლანგ ტენგას კუნძულამდე მისვლა შესაძლებელია ნავით ტანჯუნგ მერანგიდან (არ აგვერიოს მარანგთან, რომელიც კუალა ტერენგანუდან სამხრეთით მდებარეობს), კუალა ტერენგანუდან ჩრდილოეთით 45 წუთის სავალზე. აქედან ჩქაროსნული ნავების გამგზავრება, როგორც წესი, წინასწარ არის შეთანხმებული თქვენს კურორტთან და 40 წუთს გრძელდება. ნავების ოპერატორების უმეტესობას აქვს ფიქსირებული გრაფიკი, პიკის სეზონზე დღეში ორი გამგზავრებით (დილით და შუადღით) და არაპიკის სეზონზე ერთი გამგზავრებით. ტრანსფერის ღირებულება დაახლოებით 95 რინგიტია ორმხრივად.

შესაძლებელია ნავის დაქირავება (380 რინგიტიდან თითო მოგზაურობაზე) ლანგ ტენგას კუნძულზე ტანჯუნგ მერანგიდან, რედანგის კუნძულიდან ან პერჰენტიანის კუნძულებიდან.

სანაპირო
კუნძული უფრო მეტად იზიდავს დამსვენებლებს, რომლებიც ეძებენ წყნარ ტროპიკულ კუნძულზე დასვენებას. ეს კუნძული გაცილებით მშვიდია და ნაკლებად განვითარებულია, ვიდრე ახლომდებარე (რედანგი). კუნძულზე მხოლოდ ხუთი (5) საკურორტო სასტუმროა, მათ შორის ერთი, რომელიც დაიხურა.

ტურიზმი
ლანგ ტენგას გარშემო ტროპიკული წყლები გამჭვირვალეა ფირუზისფერი ელფერებით.კუნძულზე არსებული საზღვაო პარკი გამოირჩევა მდიდარი მარჯნის რიფებითა და მრავალფეროვანი თევზის სამყაროთი.პიკის სეზონზე წყლები მშვიდია, რაც შესანიშნავია კუნძულზე არსებულ ერთ-ერთ დაივინგის ცენტრში ყვინთვის შესასწავლად.

მეზობელი კუნძულებისგან, პერჰენტიანის და რედანგისგან განსხვავებით,ლანგ ტენგას კუნძული საკმაოდ მშვიდია. კუნძულზე თითქმის ყველა საცხოვრებელი კურორტებზეა დაფუძნებული. ლანგ ტენგას აქვს ტროპიკული კლიმატი, ტემპერატურა სტაბილურად დაახლოებით 30°-ია და ხშირი, მაგრამ ხანმოკლე ჭექა-ქუხილი.

ველური ბუნება
კუნძულს აქვს შესანიშნავი მარჯნის რიფები, სადაც მრავალნაირი თევზია და ზოგჯერ ზვიგენები და სკატებიც გვხვდება.
კუნძულზე აპრილიდან ოქტომბრამდე მწვანე კუები ბუდობენ. ხანდახან ქორისებრი კუებიც ბუდობენ და რეგულარულად ჩანან ზღვაში. საკმაოდ ბევრი ხვლიკია, მაგრამ ისინი იშვიათად ჩანან კურორტის სანაპიროებთან ახლოს. დილით ადრე, პატარა ხვლიკები ჩვეულებრივ გადაადგილდებიან სანაპირო ზოლზე კუნძულის წყნარ ნაწილებში.
კუნძული დაფარულია ტყით და მასში ბინადრობენ ფრინველები, ბაყაყები, ხვლიკები და მწერები.

ამინდი და სეზონები
მალაიზიის აღმოსავლეთ სანაპიროს დანარჩენი ნაწილის მსგავსად, ლანგ ტენგაზეც გავლენას ახდენს სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონი, ამიტომ კურორტების უმეტესობა დაკეტილია და ოქტომბრიდან მარტამდე პერიოდში ბორნის ტრანსპორტირების გრაფიკი მკაცრად შეზღუდულია.
ვულკანური ტბა

ვულკანოგენური ტბა — ტბა, რომელიც წარმოიქმნება ვულკანური აქტივობის შედეგად. ისინი, როგორც წესი, წარმოადგენს წყლის მასას უმოქმედო ვულკანური კრატერის შიგნით (კრატერული ტბები), თუმცა შეიძლება იყოს აგრეთვე გამდნარი ლავის დიდი მოცულობა აქტიური ვულკანის კრატერში (ლავის ტბები) ან წყლის ობიექტები, რომლებიც შეზღუდულია ლავის ნაკადებით, პიროკლასტური ნაკადებით ან ლაჰარებით ხეობის სისტემებში.
ტერმინი „ვულკანური ტბა“ ასევე გამოიყენება ვულკანოგენური ტბების აღსანიშნავად, თუმცა უფრო ხშირად ის აღნიშნავს ტბებს, რომლებიც მდებარეობს ვულკანური კრატერების შიგნით.

ვულკანური კრატერული ტბები
კალდერებში ტბები ავსებენ დიდ კრატერებს, რომლებიც ამოფრქვევის დროს ვულკანის ჩამონგრევის შედეგად წარმოიქმნება. მაგალითები:

კრატერის ტბა, ორეგონი, ამერიკის შეერთებული შტატები
ზეციური ტბა, ჩინეთი / ჩრდილოეთ კორეა
ტობა, სუმატრა, ინდონეზია

მაარში ტბები ავსებს პატარა კრატერებს, სადაც ამოფრქვევის შედეგად ნამსხვრევები ხვრელის გარშემო დალექილია. მაგალითები:
ნიოსის ტბა, ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი, კამერუნი
ლაკ პავინი, პუი-დე-დომი, საფრანგეთი
სოდას ტბები, ნევადა, აშშ

ლავის ტბები
ეს არის იშვიათი ლავის ტბების რამდენიმე მაგალითი, სადაც ვულკანში გამდნარი ლავა ინარჩუნებს შედარებით წონასწორობას, არც ამოდის გადმოსასვლელად და არც იძირება დასაშრობად.
ერებუსი, როსის კუნძული, ანტარქტიდა
ერტა ალე, აფარის რეგიონი, ეთიოპია
ნიირაგონგო, ჩრდილოეთ კივუ, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა

ლავით გადაკეტილი ტბები
ბალიკის ტბა, აღრის პროვინცია, თურქეთი
გარიბალდის ტბა, ბრიტანეთის კოლუმბია, კანადა
გუიას ტბა, გვატემალა, ელ-სალვადორი
კოზიმო როსელი

კოზიმო როსელი (; 1439–1507) — იტალიელი მხატვარი კვატროჩენტოს ეპოქიდან. იგი ძირითადად მოღვაწეობდა ფლორენციაში, თუმცა კარიერის ადრეულ ეტაპზე მუშაობდა პიზაშიც.
1481–1482 წლებში როსელმა რომში, სიქსტეს კაპელაში, გვერდითა კედლებზე მოხატა რამდენიმე დიდი ზომის ფრესკა.

მიუხედავად იმისა, რომ მას სანდრო ბოტიჩელი, პიეტრო პერუჯინო და დომენიკო გირლანდაიოზე, ნაკლებად ნიჭიერ მხატვრად მიიჩნევდნენ, რომლებიც ასევე მოღვაწეობდნენ სიქსტეს კაპელას მოხატვაში, კოზიმო როსელი მაინც ახერხებდა კარიერის განმავლობაში მნიშვნელოვანი და მასშტაბური შეკვეთების მიღებას.
ადგილობრივ მნიშვნელოვან შეკვეთებს შორის აღსანიშნავია ფრესკა სანტისსიმა ანუნციატას მონასტერში, აგრეთვე ნამუშევრები წმინდა სისხლის კაპელაში სანტ’ამბროჯოში.
ბიოგრაფია
კოზიმო როსელი დაიბადა ფლორენციაში. 1453 წელს, თოთხმეტი წლის ასაკში, იგი გახდა ნერი დი ბიჩჩის მოწაფე, რომელმაც ასევე აღზარდა კოზიმოს ბიძაშვილი, ბერნარდო დი სტეფანო როსელი.
როსელის შედარებით ადრეული ნამუშევარია 1469 წელს დასრულებული წმინდანები ბარბარე, მათათია და იოანე ნათლისმცემელი, რომელიც შეიქმნა გერმანული საძმოს კაპელისთვის სანტისსიმა ანუნციატას ეკლესიაში, ფლორენციაში.
მხატვარმა ასევე მოხატა ფრესკა ანუნციატას ეკლესიის წინა ეზოში.

როსელი იყო ერთ-ერთი იმ მხატვართაგანი, რომლებიც პაპმა სიქსტუს -მ 1481 წელს რომში მიიწვია, რათა სიქსტის კაპელის გვერდითა კედლები მოეხატათ. როსელთან ერთად მუშაობდნენ სხვა ოსტატები: სანდრო ბოტიჩელი, პიეტრო პერუჯინო და დომენიკო გირლანდაიო.
როსელიმ და მისმა თანამშრომლებმა შეასრულეს ორი ან სამი ფრესკა: სინას მთიდან ჩამოსვლა, საიდუმლო სერობა და მთაზე ქადაგება.

ჯორჯო ვაზარი თავის ნაშრომში ყოვლად ბრწყინვალე მხატვართა, მოქანდაკეთა და არქიტექტორთა ცხოვრებანი წერდა, რომ სხვა მხატვრებისგან განსხვავებით, რომლებიც ფრესკების ზომასა და სტილში ერთგვარ საერთო სქემას მიჰყვებოდნენ, როსელი უფრო კაშკაშა ფერებსა და დიდი რაოდენობით ოქროს იყენებდა. ვაზარის მინიშნებით, სწორედ ამან მოუტანა მას პაპის მოწონება. (პაპისა, რომელიც, ვაზარის თქმით, ხელოვნების ღრმა მცოდნედ არ ითვლებოდა.)

ჯორჯო ვაზარი იხსენებდა როსელის სხვა ნამუშევრებსაც, მათ შორის ფლორენციაში, სანტ-ამბროჯიოს ტაძრის მარცხენა მხარეს მდებარე მესამე სამლოცველოში არსებულ საკურთხევლის მხატვრობას ღვთიშობელი და იესო დიდებით წმინდა ავგუსტინესა და ფრანჩესკოსთან ერთად. იმავე ეკლესიაშია წმინდა სისხლის კაპელაა როსელის ფრესკებით. ამ სამლოცველოს მთავარი სცენაა სასწაულთმოქმედი წმინდა ჭურჭლის მსვლელობა, რომელიც სწორედ ამავე ეკლესიაში ინახება. როსელიმ ასევე გარკვეული დრო ლუკაში გაატარა, სადაც სხვადასხვა ეკლესიისთვის საკურთხევლის მხატვრობა შექმნა.

ბერლინის -ში როსელის სამი ნახატია: ქრისტეს დასაფლავება; ღვთისმშობელი და ბავშვი ანგელოზებთან, წმინდანებთან და წამებულ უდანაშაულოებთან და ვარდების ღვთისმშობელი.

როსელის მთავარი მოწაფე იყო პიერო დი კოზიმო, თუმცა მან ასევე აღზარდა ფრა ბარტოლომეო, მარიოტო ალბერტინელი და აგნოლო დი დომენიკო დელ მაძიერე.

ვაზარის ცნობით, როსელი გარდაიცვალა 1484 წელს, მაგრამ ეს სიმართლეს არ შეესაბამება, რადგან ცნობილია, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო 1506 წლის 25 ნოემბერს.
მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა

მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა — რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის საერთო დასახელება, რომელთაც გააჩნიათ მოტორ ვაგონები.

მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობას მიეკუთვნება ელექტრომატარებლები, დიზელმატარებლები, ავტომოტრისები, მეტროპოლიტენის ელექტრომატარებლები (და სამომსახურეო დიზელმატარებლები). მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის პრინციპული განსხვავება ლოკომოტივის წევაზე არსებული შემადგენლობისგან არის ის, რომ მასში ყველა ან ზოგიერთი ვაგონები აღჭურვილია ძრავებით და განკუთვნილია წევისთვის, ასევე გააჩნიათ სალონები მგზავრთა გადასაყვანად; მატარებელში ლოკომოტივის წევაზე ვაგონები არიან არათვითმავლები, ხოლო თვითონ ლოკომოტივი ემსახურება მხოლოდ წევას.

ბევრი ზეჩქაროსნული მატარებელი (200, , სინკანსენი) არის „კლასიკური“ მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა, რადგან ვაგონებიდან ზოგიერთს შემადგენლობაში (ზოგიერთ შემთხვევაში ყველა ვაგონი, ზოგჯერ სათაო ვაგონის გამოკლებით) აქვთ ძრავიანი ღერძები. მაგრამ არსებობს გამონაკლისიც, არსებობენ ზეჩქაროსნული მატარებლები , რომლებსაც აქვთ ორი ერთკაბინიანი ძრავიანი ვაგონი, ლოკომოტივის მსგავსი, მატარებლის ბოლოში (განსხვავება ასეთ სათაო ძრავიან ვაგონებსა და სამატარებლო ლოკომოტივებს შორის არის ის, რომ პირველები კონსტრუქციულად განუყოფლად დაკავშირებულნი არიან ერთმანეთთან და ყველა შემადგენლობაში მყოფ დანარჩენ ვაგონებთან და არ არიან გათვლილები დამოუკიდებელ სამატარებლო ლოკომოტივების სახით ხმარებაში). ამ შემთხვევაში ინჟინერ-კონსტრუქტორები წყვეტენ ძნელ ამოცანას დიდი სიმძლავრის რეალიზებაში თითოეულ ძრავიან ღერძთან (იმისათვის, რომ მივიღოთ მაღალი კუთრი სიმძლავრე მთელი შემადგენლობისთვის).

მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა გამოიყენება, როგორც სარკინიგზო ხაზებზე ხშირი გაჩერებებით და დიდი მგზავრთა ნაკადით, ასევე საერთაშორისო ხაზებზე მცირე რაოდენობის გაჩერებებით.

მოტორვაგონიან მოძრავ შემადგენლობაში ძრავიანი ღერძების დიდი რაოდენობის არსებობა საშუალებას გვაძლევს გვქონდეს უფრო მაღალი ხვედრითი სიმძლავრე (თანაფარდობა ძრავების სიმძლავრესა და მოძრავი შემადგენლობის მასას შორის), რაც საშუალებას იძლევა მივიღოთ მაღალი აჩქარება და მაღალი სიჩქარეები.

მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის ტიპები
ავტომოტრისა — ერთეული თვითმავალი ვაგონი დიზელის ან ელექტრო წევაზე (ელექტრომოტრისა); შეიძლება იყოს, როგორც სამგზავრო, ასევე სამომსახურეო დანიშნულება.
სარელსო ავტობუსი — ავტომოტრისა, როგორც წესი, მცირე სიმძლავრის (პარამეტრების მიხედვით შესადარებელია ჩვეულებრივ ავტობუსთან), ზოგჯერ ასევე ამ ტერმინით გულისხმობენ სამგზავრო შემადგენლობას ორი და მეტი ასეთი ავტომოტრისგან (მაგალითად, 2 მოდელით 750.05).
ელექტრომატარებელი — შემადგენლობა ორი და მეტი ძრავიანი ვაგონისგან, ზოგჯერ ასევე მისაბმელი ვაგონების შემცველი, მომუშავე ელექტრო წევაზე (ლოკომოტივის წევის ელექტრომატარებლების გამოკლებით). პოსტსაბჭოთა სივრცეში ელექტრომატარებელი ჩვეულებრივ შედგება 4-დან 12 ვაგონამდე.
დიზელმატარებელი — შემადგენლობა ორი და მეტი ძრავიანი ვაგონისაგან, ზოგჯერ ასევე მისაბმელი ვაგონების შემცველი, რომელიც მუშაობს დიზელის წევაზე (ლოკომოტივის წევის დიზელმატარებლის გამოკლებით). პოსტსაბჭოთა სივრცეში დიზელმატარებელი ჩვეულებრივ შედგება 2-დან 6 ვაგონამდე.

გალერეა
იაბჩანკა

იაბჩანკა — უკრაინული ვაშლის დესერტი, რომელიც არსებობს როგორც მუსის, ასევე ცივი ხილის წვნიანის ფორმით.

ინგრედიენტები და მომზადება
მუსი
ვაშლს აცხობენ ღუმელში (ზოგჯერ იყებენ ვაშლის მურაბას), რბილობს წურავენ, შაქარსა და კვერცხის ცილას უმატებენ და მიღებულ მასას თქვეფენ, სანამ არ გათეთრდება. ამის შემდეგ, მუსს ფორმაში ასხამენ და გრილ ადგილას გასაცივებლად ათავსებენ. დესერტი მზადდება თეთრი ღვინითა და რომითაც, რომლებსაც ათქვეფილ ნაღებთან ან არაჟანთან ურევენ და აგრილებენ.

წვნიანი
გაფრცქვნილ ვაშლს ხარშავენ და წურავენ. უმატებენ ცოტა წყალს, შაქარს გემოვნებით და დაბალ ცეცხლზე ადუღებენ. 2 სუფრის კოვზ ფქვილს ნახევარ ლიტრ რძეში ან ერთ ჭიქა არაჟანში თქვეფენ, უმატებენ დარიჩინსა და ვანილიან შაქარს. როდესაც ვაშლი დუღილს იწყებს, მასში ყველა ინგრედიენტს ხსნიან და მიღებულ წვნიანს აგრილებენ. წესისამებრ, იაბჩანკას დარიჩინთან და კრუტონებთან ერთად მიირთმევენ, თუმცა ზოგიერთ რეცეპტში კრუტონების ნაცვლად მოხარშული ლობიოა გამოყენებული.