iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დიდი წერეთი

დიდი წერეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული მღებრიანი).

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდ. თხინალის (ტანის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში, ზღვის დონიდან 1540 მ-ზე. გორიდან დაშორებულია 48 კილომეტრით.

სოფლის ცენტრში დგას – საუკუნეების ღვთისმშობლის ერთნავიანი დაზიანებული ეკლესია. სოფლის მახლობლად, ნასოფლარის ტერიტორიაზე ნატეხი ქვით ნაგები, ამავე ხანის 2 კოშკისა და ეკლესიის ნანგრევებია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
გუგუტიანთკარი

გუგუტიანთკარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მერეთის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ჭარებულის (აძურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 920 მეტრზე, გორიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. სოფელი მდებარეობს რუსეთის მიერ ოკუპირებული ცხინვალის რეგიონის მიმდებარედ და დაზარალდა 2010-იან წლებში უკანონო „ბორდერიზაციის“ პროცესში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 144 ადამიანი.
დიდი გარეჯვარი

დიდი გარეჯვარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული კარალეთი).

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აძურის (მეჯუდის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 660 მეტრზე, გორიდან 12 კილომეტრში. სოფლის შუაგულში დგას გვიანდელი შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 711 ადამიანი.
დრე (გორის მუნიციპალიტეტი)

დრე — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1420 მ-ზე, გორიდან 28 კმ-ში.

ისტორია
პირველად დრე მოიხსენიება საუკუნის სწავლულის ვახუშტი ბატონიშვილის ტანის ხეობის სოფელთა სიაში. გარეშე მტრის წინააღმდეგ ბრძოლების დროს დრე გარკვეულწილად იცავდა ატენს მტრის შემოსევისაგან. საუკუნის 40-იან წლებში დრეში მოქმედებდა ანდრეევსკის ტყავის ქარხანა.

1863 წლის მაისში მებატონე ერისთავებმა დრეს გლეხებს ფულადი გადასახადი გაუდიდეს, შეაწერეს 2000 მანეთი და 45 კაპიკი. გლეხებმა უარი განაცხადეს გადასახადის გადახდაზე. მთავრობამ სოფელში ეგზეკუცია ჩააყენა, ააწიოკა გლეხები და აიძულა ისინი დამორჩილებოდნენ მებატონეს.

1990-იანი წლების დასაწყისამდე სოფელ დრეში ძირითადად ოსური მოსახლეობა ცხოვრობდა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს ადგილობრივებმა სოფელი დატოვეს. 2002 და 2014 წლების აღწერის მიხედვით, იქ არავინ ცხოვრობს. 2019 წელს გორის მუნიციპალიტეტმა ნასოფლარად ქცეულ დრეს დასახლების სტატუსი აღუდგინა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
დიდი ატენი

დიდი ატენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ატენი).

მდებარეობს მდ. ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 730 მეტრზე, გორიდან 10 კილომეტრში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი.

}
დეგეულა

დეგეულა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენი ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, გორიდან 11 კილომეტრის დაშორებით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 125 ადამიანი.

}
გოიათა

გოიათა, გოიაანთკარი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, არცევის თემში. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ერედვიდან 15 კილომეტრი, ცხინვალიდან 22 კილომეტრი.

ისტორია
საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ღრომის (1926 წლის აღწერით), 2006 წლიდან ერედვის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება ან (გოიათიყაუ).

დემოგრაფია
2015 წელს სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული ხელისუფლების მიერ ჩატარებული აღწერით სოფელში ცხოვრობს 240 კაცი, ეთნიკურად ოსები (100%).
გუჯაბაური

გუჯაბაური — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 860 მ-ზე, ცხინვალიდან 1 კმ-ში.

ისტორია
1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, 2006 წლამდე — გორის მუნიციპალიტეტში, შემდეგ ქურთის მუნიციპალიტეტში. 1989 წლის აღწერით ცხოვრობდა 1 100 ადამიანი: ოსები (58%) და ქართველები (42%). 1990-იან წლებში შეიარაღებული კონფლიქტის შემდეგ მოსახლეობა მკვეთრად შემცირდა. სოფელს აკონტროლებდნენ სეპარატისტული ძალები. 2008 წლიდან ოკუპირებული რუსეთის ფედერაციის მიერ. 2015 წელს ოკუპაციის პირობებში ჩატარებული აღწერით ცხოვრობს 894 ადამიანი.

სოფლის ცენტრში არის გვიანი შუა საუკუნეების გუჯაბაურის ღვთისმშობლის ეკლესია.
გოზო

გოზო — ნასოფლარი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.

გეოგრაფია
მდებარეობს ქნოღოს მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ზემოთში. ზღვის დონიდან 2280 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრის, ერედვიდან — 28 კილომეტრის დაშორებით.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .

დემოგრაფია
სოფელში 1908 წელს ცხოვრობდა 27 ადამიანი, ოსები. 1989 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა აღარ იყო.

ღირსშესანიშნაობები
სოფლის მახლობლად მდებარეობს გოზოს ციხე.
გერი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

გერი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში (გერის თემი). მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ღვრიის (პატარა ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ცხინვალიდან 22 კილომეტრი.

გერი პირველად მოხსენიებული აქვს ვახუშტი ბატონიშვილს ( ს.) „სავახტანგოს“ თემის სოფელთა სიაში. 1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ — გორის რაიონში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებული რუსეთის ფედერაციის მიერ.

სოფლის ზემოთ, მაღალ კლდეზე, დგას გერის წმ. გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია, რომელსაც დასავლეთ მხარეს მიშენებული აქვს სამრეკლო, ირგვლივ კი გალავანი აქვს შემორტყმული. ეკლესია ნაგებია ქვაფიქლით, ხოლო გალავნის კარიბჭე — თლილი ქვით. კარიბჭის თავზე გამოკვეთილია ლომის თავი. ეკლესიის მახლობლად კოშკიც მდგარა, რომელიც დაუნგრევიათ. 1879 წელს ეკლესიისათვის ეგვტერი მიუშენებიათ. გერის წმ. გიორგი ქართლში ძლიერი სალოცავია. იგი „სულით ავადმყოფთა მკურნალად“ ითვლებოდა.
დვალიანთკარი

დვალიანთკარი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბიყარის თემში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, მეჯუდის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1360 მეტრი, ცხინვალიდან 55 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
დიდხევი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

დიდხევი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების დიდი ლიახვისა და პატარა ლიახვის წყალგამყოფი გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1220 მეტრი, ცხინვალიდან 20 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
დისევი

დისევი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში (ქსუისის ადმინისტრაციული ერთეული).

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე ჭარებულის (აძურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ერედვიდან 7 კმ-ში, ცხინვალიდან — 15 კმ-ში.

ისტორია
ვახუშტი ბატონიშვილი ( ს.) სოფელს დიცევის სახელით მოიხსენიებს. 1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთო ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ, 1990-2006 წლებში — გორის მუნიციპალიტეტში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში.

1990-იან წლებში ცხინვალის რეგიონში კონფლიქტის დაწყების შემდეგ სოფელი დისევი რჩებოდა საქართველოს ხელისუფლების კონტროლის ქვეშ. რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს მოწინააღმდეგის თავდასხმების გამო ადგილობრივი მოსახლეობა იძულებული გახდა დაეტოვებინა სოფელი, რომელიც მოგვიანებით გაძარცვეს და გადაწვეს ოსურმა დაჯგუფებებმა. ამჟამად დისევი ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და მასზე ვრცელდება საქართველოს შესაბამისი კანონმდებლობით განსაზღვრული სამართლებრივი რეჟიმი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის აღმოსავლეთ ნაწილში, გორაკზე, დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — საუკუნის ძელიცხოვლის დარბაზული ეკლესია. სოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3-4 კმ-ზე, მთაში, შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების ზურგიანი კოშკი.
დმენისი

დმენისი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში (ქსუისის ადმინისტრაციული ერთეული).

გეოგრაფია
მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე პატარა ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1000 მ-ის სიმაღლეზე. ერედვიდან დაშორებულია 6 კმ-ით, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 14 კმ-ით. 1989 წლის აღწერით სოფლის მოსახლეობა იყო 1383 მცხოვრები, ეთნიკურად ოსები.

ისტორია
1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ, 1990-2006 წლებში — გორის მუნიციპალიტეტში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში, თუმცა 1990-იანი წლების კონფლიქტის შედეგად სოფელი არ ექვემდებარებოდა საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს. რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის ომის პერიოდში, დმენისი მცირე ხნით (8-10 აგვისტო) დაიკავეს საქართველოს შეიარაღებულმა ძალებმა. 2008 წლიდან საქართველოს კანონმდებლობით გამოცხადებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიად.

სოფლის განაპირას დგას შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — საუკუნის ნახევრის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენები ჰქონდა. ფასადები შემოსილია მუქი წითელი და რუხი ფერის ქვის დიდი კვადრებით. აღმოსავლეთის ფასადის სარკმლის თავზე მოთავსებულ დიდ ფილაზე გამოსახულია ვაზით გარშემოვლებული ჯვარი.
გუდისი

გუდისი — სოფელი ერედვის მუნიციპალიტეტში (გერის ადმინისტრაციული ერთეული), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში.

მდებარეობს გერმუხის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე გუდისისწყლის (დიდი ლიახვის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1680 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრი. 1989 წლის აღწერით სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 10 ადამიანს.
გუჩმასთა

გუჩმასთა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე წყალწმინდის (პატარა ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში, შემდეგ ერედვის მუნიციპალიტეტში.

მოსახლეობა
ბრილიანტი ფლორენციელი

ფლორენციელი (იგივე „ტოსკანას დიდი ჰერცოგი“ და „ავსტრიის ყვითელი ბრილიანტი“) — ევროპული ისტორიის უდიდესი ბრილიანტი, ამჟამად დაკარგული. იგი იყო ყვითელი ალმასი მწვანის ელფერით. ზომა — 137,45 კარატი.

ბრილიანტის პირველი აღწერილობა ეკუთვნის ჟან ბატისტ ტავერნიეს, რომელმაც 1657 წელს დაინახა იგი ფლორენციაში მედიჩის განძეულის სანახავში.მედიჩის შემდეგ ეკუთვნოდა ჰაბსბურგებს. მათი გადაყენების შემდეგ ქვა დაიკარგა და სავარაუდოდ ამერიკაში იყო გადატანილი, სადაც რამდენიმე ნაწილად გატეხეს.
ვაკისა

ვაკისა — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალოვნის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდ. საკბულას (მდ. რიკოთულას მარჯვენა შენაკადი, ძირულის აუზი) სათავეებში, ზღვის დონიდან 900 მ-ზე, საჩხერიდან 47 კმ-ში. სოფლის მახლობლად არის ნასოფლარი წმანი გვიანდელი შუა საუკუნეების ნაეკლესიარითა და შენობის კვალით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
ზედა ორღული

ზედა ორღული — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ჩიხის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე.

მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 560 მეტრის სიმაღლეზე, საჩხერიდან 9 კილომეტრის დაშორებით. სოფლის სასაფლაოზე დგას გვიანი შუა საუკუნეების წმ. გიორგის მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 508 ადამიანი.
ზემო ქარზმანი

ზემო ქარზმანი, ზემო ქარძმანი — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ჭალის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ყვირილის ზემო დინების ხეობაში, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, საჩხერიდან 24 კმ-ში. 1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონის სინაგურის სასოფლო საბჭოში. ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ, 1991 წლის აპრილში სინაგურის სასოფლო საბჭოს სხვა სოფლებთან ერთად გადაეცა საჩხერის რაიონს. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომამდე ზემო ქარზმანს აკონტროლებდა საქართველოს ხელისუფლება.

დემოგრაფია
თედელეთი

თედელეთი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ჭალის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. ყვირილის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, საჩხერიდან 27 კმ-ის დაშორებით.

ისტორია
სოფ. თედელეთი საუკუნეში წარმოიშვა ყვირილის ხეობის სათავეებში წარსულში აბაშიძეების კუთვნილ მიწაზე ოსების დასახლების შედეგად. შედიოდა შორაპნის მაზრაში. 1922 წელს მიაკუთვნეს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონს (თედელეთის, შემდეგ სინაგურის სასოფლო საბჭო). სოფელში შერეული ოსურ-ქართული მოსახლეობა ცხოვრობდა. ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ, 1991 წლის აპრილში სინაგურის სასოფლო საბჭოს სხვა სოფლებთან ერთად გადაეცა საჩხერის რაიონს. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომამდე თედელეთს აკონტროლებდა საქართველოს ხელისუფლება. სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ნაეკლესიარი „ღვთისმშობელი“.

დემოგრაფია
იტავაზა

იტავაზა, ირტავაზა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემი). მდებარეობს მდინარე იზვარის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი. სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფელში არის კვარციანი ქვიშის კარიერი. მოქმედებს საბაზო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 533 ადამიანი.
იცქისი

იცქისი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემი). მდებარეობს მდინარე იზვარის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 660 მეტრი, საჩხერიდან 8 კილომეტრი.

სოფელში შემორჩენილია ციხესიმაგრის ნანგრევები. რამდენიმე წლის წინ იმის გამო, რომ სოფელი მდებარეობდა საჩხერის სილის კარიერის მახლობლად და შეუძლებელი იყო სილის მოპოვების გაგრძელება, სოფლის მოსახლეობა მდინარე ყვირილის მარცხენა ნაპირზე, საჩხერე–სავანის საავტომობილო გზაზე, გადასახლდა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.
კორბოული

კორბოული — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნიგვზარა, შომახეთი). სოფელში მოიპოვება პემზა. სოფელში არის ორი საჯარო სკოლა და საექიმო ამბულატორია. სოფელში გადის გომი-საჩხერის საავტომობილო გზა. სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი.

გეოგრაფია
მდებარეობს ზღვის დონიდან 790 მეტრი, საჩხერიდან 18 კილომეტრი, თბილისიდან 145 კმ, ხაშურიდან 55 კმ, ჭიათურიდან 25 კმ.

კორბოულს ესაზღვრება: ჩრდილოეთიდან გორისა, მოძვი და ჯალაურთა, სამხრეთიდან მდინარე ძირულა, სოფლები ხვანი, ჭალოვანი და ლიჩი. აღმოსავლეთიდან შიდა ქართლის მხარის სოფლები, ხოლო დასავლეთიდან ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები — ბერეთისა და უსახელო. სოფლის ტერიტორიას ჩრდილოეთიდან აკრავს შინმოუსვლელთა გორა და მდინარე ქვედა ფრონე. სამხრეთიდან მდინარე ძირულას ხეობა. აღმოსავლეთიდან ეწრების და ესიების სერები.

საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10 °. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 0,3 °, ივლისისა — 22,5 °. აბსოლუტური მინიმუმი -31 °, აბსოლუტური მაქსიმუმი 41 °. ნალექები 1480 მმ. წელიწადში.

არის როგორც ფართო ფოთლოვანი, ასევე წიწვოვანები ტყე. ნიადაგის სახეებიდან წარმოდგენილია: მთის, ეწერი, ტუტე და ალუვიური ნიადაგები. სოფლის ფართობი შეადგენს 7,5 კმ²-ს. სახნავ ფართობებს უკავია 2150 ჰა, საძოვარს 1315 ჰა, მრავალწლიანი ნარგავებს 7 ჰა, სათიბს 40 ჰა, ტყესა და ბუჩქნარს 3098 ჰა. სოფელში მიედინება მცირე მდინარეები გაბანდულა, საკანაფურა, საჩქეფელა და სხვა. მთავარი მდინარეა დუმალა. ის პერიოდულად შრება. კორბოულისა და ბერეთისის საზღვარზე მოწყობილია დიდი წყალსაცავი, საიდანაც წყალი იტუმბება ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლებში მოსარწყავად.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3264 ადამიანი.
კალვათა

კალვათა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (საირხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 2 კილომეტრი.

1938 წელს სოფლის ტერიტორიაზე იპოვეს ძვ. წ. - საუკუნეების განძი – 6 ბრინჯაოს თოხი, 2 კოლხური ცული და ბრინჯაოს ზოდები. განეკუთვნება კოლხურ კულტურას. დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 353 ადამიანი.
მახათაური

მახათაური — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემში). მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ლაშურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, საჩხერიდან 11 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის ცენტრში დგას წმ. თედორე ტირონის სახელობის ორნავიანი ეკლესია — „თედოწმინდა“. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში. ჩვენამდე მოაღწია ნანგრევების სახით; აღდგენილია 2010-იან წლებში. შემორჩენილია ავთენტური სარკმლის დეტალები და ლავგარდანის დეტალები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 610 ადამიანი.
მერჯევი

მერჯევი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, მერჯევის თემში (სოფლები: მერჯევი, ივანწმინდა) მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, საჩხერიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1449 ადამიანი.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფელში შემორჩენილია შუა ფეოდალური ხანის ეკლესია „ანგაროული“, რომელზედაც ლაპიდარული წარწერაა.
არტურ შოპენჰაუერი

არტურ შოპენჰაუერი (; დ. 22 თებერვალი 1788, დანციგი (ახლანდელი გდანსკი) — გ. 21 სექტემბერი, 1860 მაინის ფრანკფურტი) — გერმანელი ფილოსოფოსი-მიზანთროპი.

მის ყველაზე ცნობილ ნაშრომს წარმოადგენს „სამყარო, როგორც ნება და წარმოდგენა“ (გერმ.: ), რომელშიც ის განმარტავს, რომ სამყაროს ამოძრავებს მუდმივი დაუკმაყოფილებლობა სურვილისა და მუდმივი ძიება დაკმაყოფილებისა. გააჩნდა რა გავლენა აღმოსავლური აზროვნებისა, ის შენიშნავდა, რომ სიმართლე გაიაზრება ინდური საგების მეშვეობით; სწორედ ამიტომაც მისი ღვაწლი გამოსავლის ძიებაში მდგომარეობდა ორი მათგანის ვედანტიზმის და ბუდიზმის ნააზრევებში თუ გააზრებაში; მისი რწმენა ტრანსცედენტულ იდეალიზმში გახდა წყარო და მიზეზი მისი ათეიზმისა ისევე, როგორც ქრისტიანული ფილოსოფიის შესწავლისა.

როდესაც იგი 25 წლის იყო, გამოაქვეყნა სადოქტორო დისერტაცია „ “. მასში განიხილავდა ოთხ გამოკვეთილ ასპექტს, კვლევას, სამყაროს ფენომენალურობაზე, სწორედ ამ მიზეზით შეიძლება ითქვას, რომ განიცდიდა ფენომენოლოგიის გავლენას. მან გავლენა მოახდინა ისეთ მოაზროვნეებზე როგორებიცაა ფრიდრიხ ნიცშე, რიხარდ ვაგნერი, ლუდვიგ ვიტგენშტაინი, ერვინ შრედინგერი, ალბერტ აინშტაინი, კარლ იუნგი, ლევ ტოლსტოი, ზიგმუნდ ფროიდი, სემიუელ ბეკეტი, თომას მანი და სხვა.

თავისი მთავარი შრომა „სამყარო, როგორც ნება და წარმოდგენა“, შოპენჰაუერმა 30 წლის ასაკში დაწერა. 1844 წელს ამ წიგნის მეორე გამოცემა გამოქვეყნდა, განმარტებათა და შენიშვნების ახალი დანართით.

ცხოვრება
არტურ შოპენჰაუერი დაიბადა ქალაქ გდანსკში, მშობლებს ერქვათ იოჰანა შოპენჰაუერი და ჰენრიჰ ფლორ შოპენჰაუერი, ორივე მათგანი წარმოადგენდა შეძლებულ გერმანულ პატრიციათა ოჯახს. როდესაც პრუსიის სამეფოს ქალაქი გდანსკი ანექსირებულ იქნა პოლონეთის და ლიტვის გაერთიანების მიერ 1793 წელს, შოპენჰაუერების ოჯახი გადასახლდა ჰამბურგში. 1805 შოპენჰაუერის მამა თავს იკლავს და ამ ფაქტიდან მცირე პერიოდში არტურის დედა გადადის ქალაქ ვაიმარში, შემდეგში კი გერმანიის ლიტერატურულ ცენტრში, რათა გაეგრძელებინა თავის სამწერლობო კარიერა. ერთი წლის შემდგომ, შოპენჰაუერი ტოვებს საოჯახო ბიზნესს ჰამბურგში და უერთდება დედამისს. 1799 წელს, ის იწყებს დაკვრას ფლეიტაზე.

1809 წელს ირიცხება გოთინგენის უნივერსიტეტის, სადაც ის ეუფლება მეტაფიზიკას და ფსიქოლოგიას გოთინგ ერნსტ შულცის ხელმძღვანელობით, რომელიც ავტორია წიგნის (აენესიდემუსი). იგი ურჩევს მას, რომ კონცენტრირდეს პლატონისა და იმანუელ კანტის ნაშრომებზე. ბერლინში 1811 დან 1812 წლამდე, შოპენჰაუერი ესწრება სახელგანთქმული ფილოსოფოსის იოჰან გოტლიბ ფიხტეს და თეოლოგ ფრიდრიხ შლეიერმახერის ლექციებს.

1814 წელს შოპენჰაუერი იწყებს თავის გამორჩეულ ნაშრომზე მუშაობას „სამყარო, როგორც ნება და წარმოდგენა“. ის ასრულებს ნაწარმოებს 1818 წელს და აქვეყნებს მას. დრეზდენში 1819 წელს შოპენჰაუერმა იშვილა გოგონა, რომელიც დაიბადა და დაიღუპა იმავე წელს. 1820 წელს შოპენჰაუერი გახდა ლექტორი ბერლინის უნივერსიტეტის. იგი გეგმავდა თავის ლექციებს თანხვედრაში ისეთ გამოჩენილ ფილოსოფოსებთან, როგორიცაა გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი, რომელსაც შოპენჰაუერი უწოდებს „მოუქნელ შარლატანს“. რაც არ უნდა იყოს მხოლოდ ხუთი სტუდენტი ესწრებოდა მის ლექციებს უნივერსიტეტში და იგი გაშვებულ იქნა აკადემიიდან.

1821 წელს მას შეუყვარდა 18 წლის ოპერის მომღერალი კაროლინა რიჩტერი და მასთან ჰქონდა ურთიერთობა რამდენიმე წელიწადს. თუმცა, მიუხედავად ამისა, მან უარი თქვა დაქორწინებაზე.

1860 წლის 21 სექტემბერს არტურ შოპენჰაუერი სუნთქვის უკმარისობით გარდაიცვალა.
ძაძიკი

ძაძიკი (ბერძნ. ) — ბერძნული კერძი, რომელსაც ასევე სოუსის სახით იყენებენ სუვლაკისა და გიროსათვის. მზადდება გაწურული მაწვნით (საბერძნეთში და თურქეთში ხშირად ცხვრის ან თხის რძის დამზადებული), რომელსაც წვრილად დაჭრილ ან დაქუცმაცებულ კიტრს და ნიორს ურევენ, ასევე ამატებენ მარილს, ზეთისხილის ზეთს, პილპილს, მწვანილს, იშვიათად ლიმონის წვენს და პიტნას.
ნინიგორა

ნინიგორა — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ლაგოდეხიწყლისა და მაწიმისწყლის (ალაზნის სისტემა) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2822 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მთის ჩრდილოეთი კალთა დამრეცია, დანარჩენი ციცაბო. ნინიგორა შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ნინიკასციხე

ნინიკასციხე — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის თხემზე, მდინარეების ჩელთისა (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და სამურის (ანდის ყოისუს სისტემა) სათავეებში, საქართველოსა და რუსეთის დაღესტნის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3117 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ნინიკასციხის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კალთები ციცაბოდ ეშვება მდინარე სამურისკენ, სამხრეთი და დასავლეთი კი დამრეცად მდინარე ჩელთისაკენ. ნინიკასციხე შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ლანსანა კონტე

ლანსანა კონტე (; დ. 1934 — გ. 22 დეკემბერი, 2008, კონაკრი, გვინეა) — გვინეის პოლიტიკოსი, სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გენერალი. გვინეის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1984 წლის 5 აპრილიდან 2008 წლის 22 დეკემბრამდე.

დაიბადა 1934 წელს სოფელ მუსაიაში, საფრანგეთის გვინეის პროვინცია დუბრეკში სუსუს ტომის ოჯახში. ყურანის შესწავლის შემდეგ დუბრეკის დაწყებით სკოლაში შევიდა. 14 წლის ასაკში კონკურსით სამხედრო-ტექნიკურ სასწავლებელში ჩაირიცხა. შემდგომში სწავლობს ჯერ ბერჟერვილის (კოტ-დ’ივუარი) და შემდეგ სენ-ლუის (სენეგალი) სამხედრო სკოლებში. პირველი სამხედრო დიპლომი 1957 წელს მიიღო. 1955 წლის 1 ივლისს საფრანგეთის არმიაში ჩაირიცხა. იბრძოდა ალჟირში (1957 წლიდან) და სერჟანტის წოდება მიიღო. 1958 წელს გვინეის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ საფრანგეთის არმიიდან საკუთარი სურვილით დაითხოვეს და სამშობლოში დაბრუნდა.
გვინეის სამხედრო გადატრიალება (2008)

სამხედრო გადატრიალება გვინეაში მოხდა 2008 წლის 23 დეკემბერს, პრეზიდენტი ლანსანა კონტეს (რომელიც ქვეყანას 1984 წლიდან მართავდა) გარდაცვალებიდან მეორე დღეს.

პრეზიდენტის გარდაცვალების შესახებ განცხადება 23 დეკემბერს ეროვნული ასამბლეის სპიკერმა აბუბაქარ სომპარემ გააკეთა. გვინეის კონსტიტუციის მიხედვით მას უნდა შეესრულებინა ქვეყნის მეთაურის მოვალეობა 60 დღის განმავლობაში, ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებამდე.

სპიკერის გამოსვლიდან 6 საათში ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალება გამოცხადდა. არმიის კაპიტანი მუსა დადის კამარა გამოვიდა დედაქალაქის რადიოსადგურის "კონაკრი" ეთერში და გამოაცხადა მთავრობისა და კონსტიტუციური ორგანოების დაშლის შესახებ, ასევე კონსტიტუციის მოქმედების შეწყვეტის შესახებ, იმ მიზეზით, რომ ამ ინსტიტუტებს არ ძალუძდათ ქვეყანაში მიმდინარე კრიზისის გადაწყვეტა.
კასრისწყალი

კასრისწყალი (1966 წლამდე ელდარი) — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ახმეტიდან 162 კილომეტრი, დედოფლისწყაროდან 45 კილომეტრი, გარშემორტყმულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიით. აქ არის ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ალვანისა და ქვემო ალვანის მეცხვარეების საზამთრო საძოვრების ცენტრალური დასახლება. სოფლის ახლოს მდებარეობს არქეოლოგიური ძეგლი კასრისწყლის გორასამარხები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 214 ადამიანი.