ჰანი მოტოკო

ჰანი მოტოკო (; დ. 8 სექტემბერი,1873 — გ. 7 აპრილი, 1957) — იაპონიის პირველი ქალი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
ყოფილი სამურაის ოჯახში დაბადებული ჰანი, დაბადების სახელით მაცუოკა მოტოკო, აომორის პრეფექტურაში დაიბადა და 1890 წელს მოინათლა ქრისტიანულად. განათლება მიიღო ტოკიოს პირველ უმაღლეს ქალთა სასწავლებელში, შემდეგ კი მეიძის ქალთა ქრისტიანულ სასწავლებელში. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, 1892 წელს, ასწავლიდა სკოლაში ჰაჩინოჰესა და მორიოკაში. მისი ქორწინება (1895 წელს) წარუმატებელი აღმოჩნდა და იგი ტოკიოში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ქალი ექიმის სახლში მოახლედ მუშაობდა. 1897 წელს შეუერთდა ჰოჩი შინბუნს, სადაც თავდაპირველად რედაქტორად მუშაობდა, შემდეგ კი რეპორტიორი გახდა. 1901 წელს დაქორწინდა თანამშრომელზე, ჰანი იოშიკაძუზე. ერთად დააარსეს ახალი ჟურნალი სახელწოდებით ფუჯინ ნო ტომო („ქალების მეგობარი“) 1908 წელს. ამ ჟურნალის მკითხველთა ასოციაცია დაარსდა 1930 წელს, და 1999 წლის მდგომარეობით კვლავ არსებობდა. 1921 წელს წყვილმა დააარსა ჯიუ გაკუენის გოგონათა კერძო სკოლა. 1928 წელს დაწერა ავტობიოგრაფია სახელწოდებით „საუბარი ჩემს თავზე“.

ადრეული ცხოვრება
ჰანი მოტოკო დაიბადა 1873 წლის 8 სექტემბერს, აომორის პრეფექტურაში, იაპონიაში თანამედროვე საჯარო სკოლის სისტემის ჩამოყალიბებიდან ერთი წლის შემდეგ.

იგი დაიბადა მდიდარ ოჯახში. აღზარდა ბაბუამ, მაცუოკა ტადატაკამ, რომელიც ყოფილი სამურაი იყო, და მამამ. ჰანი თავისი ოჯახის სხვა ქალებს, ბებიასა და დედას, მიამიტებად მიიჩნევდა, რადგან ისინი უწიგნურები იყვნენ. ჰანი ახლოს იყო მამასთან (რომელიც იურისტი იყო), მაგრამ მშობლები განქორწინდნენ. მამის განშორება მისთვის ძალიან მტკივნეული იყო.

ჰანი ერთობოდა თანაკლასელებთან. ბავშვობაში იგი თავის თავს ბიჭებში მიათვლიდა. 1884 წელს მიიღო აკადემიური წარმატებისთვის ჯილდო, რომელიც გადაეცა განათლების სამინისტროს მიერ. ბაბუასთან ახლო ურთიერთობის წყალობით, მან საშუალება ჰქონდა, ევლო ტოკიოს პირველ უმაღლეს გოგონათა სკოლაში (კოტო ჯოგაკო). იმ დროს იაპონიაში არცერთი კოლეჯი არ იღებდა ქალებს.

ქრისტიანულმა სკოლებმა დაიწყეს კარების გახსნა ქალებისთვის და ჰანიმ შეძლო მეიძის გოგონათა სკოლაში (მეიძი ჯოგაკო) სწავლა. ქრისტიანული სკოლები, იმდროინდელი იაპონური სკოლებისგან განსხვავებით, უწყობდნენ ხელს მოდერნიზაციას და ქალების სოციალური სტატუსის ამაღლებას, ამზადებდნენ მათ საზოგადოებაში ლიდერობის როლებისთვის.

როგორც 1920-იანი წლების ჟურნალისტი, ჰანი მოქმედებდა, როგორც შუამავალი ორ პოლარიზებულ იდეას შორის: ერთი იყო ის, რომ ქალები ყველა თვალსაზრისით თანაბარნი არიან მამაკაცებისა. მეორე შეხედულება იყო ის, რომ ქალები დაბალნი არიან მამაკაცებთან შედარებით. იგი ამტკიცებდა, რომ ქალები თანაბარნი იყვნენ მამაკაცების საოჯახო სფეროში. ჰანიმ პოპულარიზაცია გაუწია დასავლური სტილის „შინამეურნის" სათნოებებს. თანამშრომლობდა ბიუროკრატებთან ყოველდღიური ცხოვრების გაუმჯობესების გამოფენების სპონსორობაში და ასევე წაიკითხა ლექციები. მისი მუშაობა ხაზს უსვამდა ქრისტიანულ იდეალებს, დამოუკიდებლობას, თვითშეფასებასა და პირად თავისუფლებას.

ჰანი იყო რამდენიმე გამოჩენილ ქალ ლიდერი შორის — როგორიცაა იჩიკავა ფუსაე, დოქტორი იოშიოკა, და ტაკეუჩი შიგეიო — რომლებიც მუშაობდნენ მეიძის მთავრობასთან თავიანთ ქვეყანაში ქალების ცხოვრების გასაუმჯობესებლად. ბევრი აქტივისტის მსგავსად, ჰანიმ გამოიყენა 1937 წელს ჩინეთთან ომი, როგორც საშუალება სახელმწიფოში იაპონელი ქალების პოზიციის ასამაღლებლად. იგი იყენებდა დასავლურ სამყაროს, როგორც საცნობარო ჩარჩოს.

პირადი ცხოვრება
ჰანი დაქორწინდა 1892 წელს, მაგრამ ქორწინება ხანმოკლე აღმოჩნდა. მისი ავტობიოგრაფიის თანახმად, იგი დაქორწინდა იმისთვის, რომ გადაერჩინა კაცი, რომელსაც უყვარდა, ცხოვრების წესისგან, რომელსაც იგი ვულგარულად მიიჩნევდა; დაქორწინდა მასზე, რათა შეეცვალა, მაგრამ ამან არ იმუშავა. განქორწინება საიდუმლოდ დატოვა ოჯახისგან; მშობლების ქორწინების წარუმატებლობის შემდეგ, საკუთარი განქორწინება იყო მეორე ყველაზე მტკივნეული ემოციური კრიზისი მის ცხოვრებაში:

1901 წელს დაქორწინდა თანამშრომელზე, ჰანი იოშიკაძუზე. ერთად დააარსეს ახალი ჟურნალი, სახელწოდებით ფუჯინ ნო ტომო („ქალების მეგობარი“) 1908 წელს. ამ ჟურნალის მკითხველთა ასოციაცია დაარსდა 1930 წელს, რომელიც 1999 წლის მდგომარეობით კვლავ არსებობდა. 1921 წელს წყვილმა დააარსა ჯიუ გაკუენის — გოგონათა კერძო სკოლა.

1928 წელს დაწერა ავტობიოგრაფია სახელწოდებით „საუბარი ჩემს თავზე“.