iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეტემფსიქოზი

მეტემფსიქოზი (ბერძნ. „სულთა გადასახლება“) — რელიგიურ–მისტიური შეხედულება სულის გადასახლებაზე მიცვალებულის სხეულიდან ახლადშობილის ან მეორე არსების სხეულში, სულის რეინკარნაცია.

რწმენა უძვ. დროისაა, გავრცელება ჰპოვა აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკის ინდიელთა შორის და სხვა, მაგრამ მთელი სისრულით დამუშავდა ინდოეთში. წინაპრის სული მეტემფსიქოზის კანონის ძალით შესახლდება მემკვიდრეში, თანაც ეს წინაპარი ხშირად ტოტემური, ცხოველისეულია. ადამიანი მოვალეა იყოს მართლმორწმუნე, ესწრაფოს სრულყოფას, რის შედეგადაც მისი სული შესახლდება უფრო მაღალ, სრულყოფილ სხეულში, ან თუ მიაღწია კარმას, მოქმედების სრულყოფას, თავისი "მომავლისათვის ზრუნვას", მაშინ შეიძლება სულაც შეწყდეს სანსარა – გარდაქმნა და სულის გადასახლება, შეწყდება ნირვანა და ადამიანი ქრება, როგორც ჭრაქი, რომელშიაც ზეთი ილევა. ის თავისუფლდება ყოველგვარი გარდაქმნისა და მიწიერი ვნებისაგან. ბუდისტები სულის უკვდავებას და გადასახლებას უარყოფენ, მაგრამ ადამიანის სულიერი, ფსიქიკური და ფიზიკური ძალების კომპლექსი გარდაცვალების შემდეგ კვლავ შეიყრებიან და ახალი პიროვნება წარმოიქმნება. თუ ადამიანი ცოდვილია და უღირსი, ინდუიზმის მიხედვით მისი სული გადასახლდება უფრო დაბალ არსებაში, ან ცხოველში და მწერში, ასპიტშიც კი. ამისი შიში მრავალ მორწმუნეს აიძულებს, თავის ნირვანას შეეწიროს.
მეჩეთი

მეჩეთი, იგივე მიზგითი (არაბ. მასჯიდ – ლოცვის, მუხლის მოყრის ადგილი; საჯადა – ლოცვა), მუსლიმანთა საკულტო სახლი, სალოცავი და საქადაგებელი. სასოფლო, საუბნო, ტაძრული, გუმბათიანი ან თაღებიანი, სვეტებზე ნაგები. გარედან, კუთხეში, კოშკებია – მინარეთები (ან ზედ სახურავზე, საიდანაც მუეძინი უქადაგებს მორწმუნეებს და მოუწოდებს მათ). ნიში უჩვენებს მექას გზას, იქვე ინახება ყურანი და სხვა წმინდა ტექსტები. იქით, მიჰრაბისკენ უნდა იყოს მლოცველის სახე მიმართული, ესე იგი მექისკენ. მარჯვნივ კათედრაა, საიდანაც ყურანს კითხულობენ, კედლებზე ორნამენტებია ან ადგილები ყურანიდან.

გალერეა
მირონცხება

მირონცხება — ქრისტიანული სარწმუნეობის ერთი საიდუმლო შვიდიდან, მიმდევრობით მეორე, ნათლობის შემდეგ, თითქმის მისი შემადგენელი ნაწილი. მირონცხება უშალოდ მოსდევს ნათლისღებას და მის ნაწილად აღიქმება, თუმცა საეკლესიო მოძღვრების მიხედვით ცალკე საიდუმლოა. კათოლიკურ ეკლესიაში მირონცხებას, რომელიც ეხება 8-12 წლის ბავშვებს, ატარებს ეპისკოპოსი. მირონცხება სავალდებულო არაა პროტესტანტულ ეკლესიებში.

წმინდა მირონის ცხება მონათლულს სულიწმიდის მეშვეობით ანიჭებს სასიცოცხლო ძალას. ესაა უფლის მადლის გადმოსვლის ნიშანი მოსანათლავზე, რომელიც ამით ეკლესიის წიაღში გადადის და სულიერი ცხოვრება ქრისტიანი კაცისა იწყება. რიტუალი სრულდებოდა ეპისკოპოსის მიერ ხელის დადებით, შემდეგ მორწმუნეთა გამრავლების გამო გამარტივდა მირონის – სურნელოვანი ნახარში ზეთის წაცხებით შუბლზე, ყურებზე, ნესტოებზე, თვალებზე, ხელ–ფეხზე. ხელის დადება კი მღვდლობის წესად დაკანონდა ( და საეკლესიო ყრილობები ხელის დადებას აღარც ახსენებენ). საქმე მოციქულთა უკვე იძლევა ამ წესის გასაღებს, რასაც იესოს სიტყვები მიუთითებს სახარებაში („ბანილ იყვნეს სახელითა უფლისა იესოსითა. მაშინ დასხმიდეს ხელთა მათ ზედა, და მიაქუნდა სული წმინდა“). ხელის დადება, მერე მირონცხება ახალ აღთქმაში სხვაგანაც ნახსენებია. აქედან მომდინარეობს ტერმინი ხელდასხმა.
წოფი I

წოფი — გვიანდელი აშელისა და ადრინდელი მუსტიეს ხანის ძეგლი სოფ. წოფის (მარნეულის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად. ბანასწყლის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს გამარმარილოებული კირქვის ნაპრალში მოწყობილ ღია ტიპის ძეგლს, სადაც ადამიანი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ცხოვრობდა. აღმოჩენილია 1957 (აკად. ნ. ბერძენიშვილი), გათხრილია 1957-1958 (გ. გრიგოლია). კულტურული ფენის საერთო სისქე 3 მ-ზე მეტია. გამოვლინდა 5 საცხოვრებელი ჰორიზონტი, რომლებიც ერთმანეთისაგან მხოლოდ შეფერილობით განსხვავდება. მოპოვებულია 2800 ქვის ნივთი (მათ შორის ნუკლეუსები, ანატკეცები, სახოკები, წვეტანები და სხვა). წოფი -ის ქვის ინდუსტრია არალევალუაზური, არაფაცეტირებულია, ახლოს დგას მუსტიეს კულტურის ვარიანტთან და ჯერჯერობით ცალკეა საქართველოს პალეოლითურ ძეგლებს შორის. წოფი -ში დადგენილია ცხოველთა 11 სახეობა. წოფი -ის ფაუნა: ბეწვიანი მარტორქა, ნამარხი ცხენი და ვირი, ნიამორი, დაღესტნური ჯიხვი, კეთილშობილი ირემი, დომბა, დათვი და სხვა.

წოფის ინვეტარში აღმოჩენილია „შომუ-თეფეს ტიპის“ შემადგენელი ნამგლის ჩანართები. არის აგრეთვე ამ ნამოსახლარზე ცნობილი დაკბილული მსხვილრეტუშიანი სამკელი დანა. აქვე ნაპოვნი ორი დიდი ზომის ობსიდიანის ლამელა.
წოფის ციხე

წოფის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ისტორიულ სომხითში, მდინარე ბანოშისწყლის (ძვ. ხოჟირნა) მარცხენა ნაპირზე (ახლანდელი მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფ. სადახლოს დასავლეთით 7 კმ-ზე). წოფის ციხის მიდამოებში ადამიანის ცხოვრების კვალი ქვედა პალეოლითის ხანიდან დასტურდება. აქაური დანგრეული გამოქვაბული - მუსტიეს ხანის სადგომია. წოფის ციხის მიდამოებშივეა ზედა პალეოლითისა და ენეოლითის ხანის, გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ნამოსახლარები.

წოფის ციხე ფუნქციონირებდა - საუკუნეებში. სიმაგრე კლდოვან მთაზეა აგებული. შემორჩენილია ზედა ციხის ნანგრევები და გალავნის ფრაგმენტები, რომლითაც კლდოვანი ფერდობის დიდი ტერიტორია იყო შემოზღუდული. ზედა ციხეში 2 სათავსია და 4 ნახევრად წრიული ბურჯი. აქვეა საცხოვრებელი კომპლექსების ნაშთები და მცირე ეკლესიის ნანგრევები. კლდეკარში, ზღუდის წყობაში და სხვა ნაწილების შენებისას გამოყენებულია უფრო ადრეული „ციკლოპური“ კედლები.

წოფის ციხესთან ნასოფლარია. შემორჩენილია ორი დარბაზული ტიპის საყდარი, რომლებიც - საუკუნეებით თარიღდება.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
წოფოფორი

წოფოფორი, წობოფორი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი, ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ისტორიულ სომხითში (ახლანდელი მარნეულის რაიონის ტერიტორიაზე). მოიცავდა მდ. ბანოშისწყლის (ძვ. ხოჟორნა) ხეობას მდ. დებედის ზვემო წელამდე (მიაჩნიათ, რომ გარკვეულ პერიოდში მის საზღვრებში იყო მოქცეული ჭოჭკანის ხეობა და მდ. დებედის ქვემო წელიც). სახელწოდება „წოფოფორი“ მომდინარეობს რეგიონის ცენტრის - წოფის ციხისაგან და სომხური სიტყვისაგან „ფორ“ (ნიშნავს ხევს). ქართული ისტორიული წყაროების თანახმად წოფოფორი გაჩიანის მხარეში შედიოდა. სომხეთის ისტორიის წყაროები მას გუგარქის (გოგარენე) მხარეში იხსენიებენ. წოფოფორზე გადიოდა ქართლიდან სომხეთში მიმავალი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გზა. დაახლოებით საუკუნეში წოფოფორში აშენდა ხოჟორნის ციხე, რომელიც მხარის ახალი ცენტრი გახდა.
წუნარი

წუნარი — ქართული ხუროთმოძღვრების ნიმუში, საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესია სოფ. წუნარში (ახლანდელი სოფ. ხეთაგუროვი, ქურთის მუნიციპალიტეტი). ნაგებია მუქი ყავისფერი გათლილი ქვით, გუმბათის სარკმლები ათია, ისინი დაღარულ ჩარჩოებშია ჩასმული, სარკმლებს შორის ჩასმულია ამობურცული კუშტულები. დასავლეთის კარის თავში ამოკვეთილია ჯვარი, რომლის ქვეშ მოთავსებულია 12-სხივიანი როზეტი. აღმოსავლეთის ფასადზე ორი ღრმა ნიშია. სამხრეთი კედელი აღდგენილია და ზედვეა დატანილი განახლების თარიღი — 1887 წელი. გუმბათი გადახურულია ქვაფიქალით. ეკლესიას გალავანი ჰქონია, რომლის შიგნით მრავალი სათავსოს ნანგრევია.

წუნარის ეკლესია აგებულია საქართველოს ძნელბედობის დროს, მონღოლთა ბატონობის ხანაში. ამ პერიოდში საქართველოში ძეგლები ნაკლებად შენდებოდა და შიდა ქართლში დიდი გუმბათოვანი ტაძრის აგება თავისთავად მნიშვნელოვანი მოვლენაა.
DVD

( – ციფრული ვიდეო დისკი) — ოპტიკური დისკი, განკუთვნილი მედიის ფორმატის მონაცემთა შესანახად, რომელიც მოიცავს ვიდეოფილმებსაც, მაღალი ვიდეო და ხმის ხარისხით. გარეგნულად ესმგავსება კომპაქტ დისკებს, ვინაიდან მათი ფიზიკური განზომილებები ერთნაირია (120 მმ ან ზოგიერთ მოდელში 80 მმ დიამეტრით), თუმცა ისინი სხვადასხვა ფორმატში კოდირდება და ამასთან ერთად, -ს გაცილებით მაღალი ტევადობა აქვს.
მონოფიზიტობა

მონოფიზიტობა ( და ), ევტიხიელობა — ქრისტიანობაში ერთ-ერთი დოგმატიკური თვალსაზრისი, რომლის მიხედვითაც იესო ქრისტეს ჰქონდა მხოლოდ ერთი — ღვთაებრივი ბუნება, რითაც ის განსხვავდება დიოფიზიტების მიერ აღიარებული ქრისტეს ორბუნებიანობისაგან. ამ ღვთისმეტყველური თვალსაზრისის მამამთავარია კონსტანტინოპოლი ერთ-ერთი მონასტრის არქიმანდრიტი ევტიქი. მონოფიზიტობა ჩაისახა 433 წელს ბიზანტიის იმპერიაში. 451 წელს ქალკედონის საეკლესიო კრება ზე დაგმეს მონოფიზიტობა და მიიღეს განსაკუთრებული დოგმატი — „ქრისტეს ორბუნებოვანობისა და ერთსახეობის შესახებ“. მის მიმდევრებს დევნა დაუწყეს, როგორც ერეტიკოსებს. დავა დასრულდა სირიის, პალესტინის (იერუსალიმის), ანტიოქიის ქრისტიანთა ამბოხებით და განდგომით (457–468 წწ.) და მათ მიერ არაქალკედონური მართლმადიდებელი ეკლესიების დაარსებით.

სწავლება
მონოფიზიტობის სწავლების მიხედვით თავიდან ცალ-ცალკე არსებობდა ქრისტეს ორი ბუნება: ღმერთისა და კაცის, მაგრამ განკაცების შემდეგ ეს ორი ბუნება შეერთდა და მხოლოდ ღვთაებრივი ბუნება დარჩა. ზოგიერთი მონოფიზიტი მიიჩნევს, რომ ქრისტეში ორი ბუნების გაერთიანებამ წარმოშვა ახალი, განსაკუთრებული ბუნება. მონოფიზიტები უარყოფდნენ ორი ბუნების თანაარსებობას და ამტკიცებდნენ, რომ ქრისტეში ღვთაებრივმა ბუნებამ შთანთქა ადამიანური და რომ ჯვარს ეცვა არა ღმერთკაცი, როგორც დიოფიზიტები ამტკიცებენ, არამედ ღმერთი.

ისტორია
მონოფიზიტობა ჩაისახა 433 წელს. ის გავრცელდა ბიზანტიის იმპერიის აღმოსავლეთ პროვინციებში, სადაც შემორჩენილი იყო მოკვდავი ღმრეთის კულტი. 451 წელს ქალკედონის საეკლესიო კრებამ დაგმო მონოფიზიტობა. საუკუნის ბოლოდან მონოფიზიტებმა დაიკავეს ალექსანდრიის, იერუსალიმისა და ანტიოქიის საპატრიარქო საყდრები. საუკუნეში მონოფიზიტობა გავრცელდა ნუბიასა და არაბეთში. ამავე დროს გამოიკვეთა მონოფიზიტების პოლიტიკური სურვილი, ჩამოეშორებიათ ბიზანტიის იმპერიისგან აღმოსავლეთის პროვინციები. რელიგიურმა სეპარატიზმმა იჩნა თავი ეგვიპტესა და სირიაში. ამის გამო საუკუნეში ბიზანტიის იმპერატორები ხშირად უთმობდნენ მონოფიზიტებს. მონოფიზიტებს მფარველობდა იმპერატორ იუსტინიანეს მეუღლე თეოდორა. საუკუნეში წარმოიქმნა მონოფიზიტობისა და დიოფიზიტობის დაახლოების მცდელბა მონოთელიტობის სახით.

მიაფიზიტობა
 საუკუნის ბოლოდან დამკიდრდა ტერმინი მონოფიზიტობა. მონოფიზიტობის შემცვლელი ტერმინია მიაფიზიტობა. ეს ტერმინი შემოღებულ იქნა მონოფიზიტობის ნეგატიური კონოტაციის თავიდან ასარიდებლად. ტერმინი დაფუძნებულია კირილე ალექსანდრიელის გამონათქვამზე „ღვთის სიტყვის ერთგვაროვანი განკაცებული ბუნება“. ტერმინი მონოფოზიტობა მიუღებელია სომხური სამოციქულო ეკლესიისთვის და არ იყენებს მას.
ადათი

ადათი ( ჩვეულება) — ჩვეულებრივი, შარიათისაგან განსხვავებული დაუწერელი კანონ-სამართალი ისლამის აღმსარებელ ხალხებში. მომდინარეობს გვაროვნული წესწყობილებიდან. აწესრიგებს საზოგადოების ცხოვრების მრავალ მხარეს (სათემო მართვა-გამგებლობა, საოჯახო ურთიერთობანი, სასისხლო კონფლიქტები და ა. შ.). ადათი დაუწერელი ნორმაა, რომელმაც სავალდებულო ძალა მოიპოვა ხანგრძლივი და მრავალგზისი გამოყენების შედეგად. იგი ვიწრო ადგილობრივი მნიშვნელობისაა (ზოგჯერ სოფლების მიხედვითაც კი განსხვავდება). ადათი იცვლებოდა საზოგადოების განვითარების კვალდაკვალ, ძირითადად თემისა და ადათური სასამართლოების გადაწყვეტილებათა საფუძველზე.

ისლამის ხანაში ადათი დაუპირისპირდა შარიათს. როგორც არაბული კულტურის ნაწილმა, გავლენა მოახდინა ისლამის სამართლებრივი სისტემის ჩამოყალიბებაზე, თუმცა კი მუსლიმანური სამართლის ოფიციალურ წყაროდ არ ითვლება. ისლამმა დაუშვა და შეიწყნარა ზოგი ადათისა, რომელიც არ ეწინააღმდეგებოდა შარიათს და ავსებდა მის ხარვეზებს. ზოგან, მაგალითად, კავკასიის მთიელებს შორის, ადათმა შარიათზე მეტი ავტორიტეტიც კი შეინარჩუნა. თავის მხრით, ადათმაც განიცადა შარიათის გავლენა.

ტერმინი „ადათი“ ქართულ მეტყველებასა და ლიტერატურაში „წესის“ და „ჩვეულების“ სინონიმად შემოვიდა. საბჭოთა ხელისუფლების პირველ წლებში მას კანონმდებლობაშიც ხმარობდნენ. ამჟამად ქართულში „ადათისა“ და „ადათობრივი სამართლის“ ნაცვლად მკვიდრდება ტერმინები „ჩვეულება“ და „ჩვეულებითი სამართალი.“
ავატარა

ავატარა (სანსკრ. ा „ჩამოსვლა“) — ღვთაების ჩამოსვლა დედამიწაზე, ღმერთის გამოცხადება მოკვდავი ადამიანის ან ცხოველის სახით ინდუისტურ მითოლოგიასა და რელიგიაში. ასეთი გარდასახვა მაშინ ხდება, როდესაც კეთილს ბოროტი ემუქრება, კაცობრიობა გადაგვარების გზაზე დგება, სათნოება საფრთხეშია ან მორწმუნეთა დაცვაა საჭირო. ესაა ინკარნაცია, ტრანსფორმაცია, სულიერი და ხორციელი განსპეტაკების, სათნოებისა და კანონის (დჰარმას) ხსნის პროცესი, როდესაც ღმერთი ინარჩუნებს ღმერთის ძალასა და თვისებებს, მაგრამ ხდება ადამიანი ან რაიმე ცხოველის სახეს იღებს.

არსებობს ინდუისტური ერთ-ერთი მთავარი ღვთაება ვიშნუს ათი ძირითადი განსახიერება: მატსია (თევზი), კურმა (კუ), ვარაჰა (ტახი), ნარასიმჰა (ლომკაცი), ვამანა (ჯუჯა), პარაშურამა (მებრძოლი ქურუმი), რამა (ღვთაებრივი მეფე), კრიშნა, ბუდა და კალკი (აპოკალიფსური ანგელოზი). ავატარები დახასიათებულია მაჰაბჰარატაში, რამაიანაში და პურანებში.

ათი ავატარა — ეს არის ხორცშესხმული ვიშნუ, მათგან უფრო გამოჩენილი პერსონოფიკაციებია რამა, კრიშნა და ბუდა. როდესაც პირველი ორი ინდუისტური ლიტერატურის მნიშვნელოვანი პერსონაჟი და თაყვანისცემის ობიექტია, მესამე მათგანმა — ბუდამ — ინდოეთში პოპულარობა ვერ მოიპოვა და მისი კულტი მეზობელ სახელმწიფოებში გავრცელდა (იხ. ბუდიზმი)
ავტოკეფალია

ავტოკეფალია (ბერძნ. ავტოს – თვითონ და კეფალე – თავი) — დამოუკიდებელი მართლმადიდებლური ადგილობრივი ეკლესია, რომელიც იერარქიულად ცალკე მდგომი ერთეულია.

პირველი ავტოკეფალიური ეკლესიები წარმოიქმნა რომის იმპერიაში და მის მეზობელ ქვეყნებში. ქრისტიანობის პირველ საუკუნეებში ავტოკეფალიად ითვლებოდა რომის პროვინციების საეპისკოპოსოები, რომელთა მეთაურები ემორჩილებოდნენ უშუალოდ რომის იმპერატორს და მსოფლიო საეკლესიო კრებას. ავტოკეფალიის მქონე ეპისკოპოსები ისხდნენ პროვინციების მთავარ ქალაქებში — მეტროპოლიებში, ამიტომ ზოგიერთი მათგანი მიტროპოლიტად იწოდებოდა. საუკუნიდან მიტროპოლიტები და ეპისკოპოსები დაექვემდებარნენ დიოცეზების დედაქალაქთა ეპისკოპოსებს, რომელთაგან ზოგმა პატრიარქის ტიტული მიიღო. საუკუნეში ეკლესიის მეთაურებად ითვლებოდა ხუთი პატრიარქი, ანუ პაპი: რომის, კონსტანტინოპოლის, ანტიოქიის, იერუსალიმის და ალექსანდრიისა. აღმოსავლეთის ეკლესიაში პირველი ადგილი დაიმკვიდრა კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა, რომელიც იმპერატორთა მფარველობის შემწეობით დაწინაურდა. საუკუნიდან დაიწყო აღმოსავლეთის დანარჩენ საპატრიარქოთა დაკნინება, რაც არაბების დაპყრობებით იყო გამოწვეული. დაიწყო არაბერძნული ავტოკეფალური ეკლესიების ჩამოყალიბება, რასაც ბიზანტიის იმპერატორები და პატრიარქები ეწინააღმდეგებოდნენ.

 საუკუნიდან მოიპოვა ავტოკეფალია ქართულმა ეკლესიამ. - საუკუნეებში ავტოკეფალია მიიღო კვიპროსის ეკლესიამ. 1448 წელს ავტოკეფალური გახდა რუსეთის ეკლესია. საუკუნის ნახევარში ავტოკეფალია მიიღო საბერძნეთის (ელადის) ეკლესიამ. საუკუნის ნახევარში შეიქმნა ბულგარეთის, სერბეთისა და რუმინეთის ავტოკეფალური ეკლესიები.

ამჟამად არსებობს 16 ავტოკეფალიური მართლმადიდებლური ეკლესია: ალბანეთის, ალექსანდრიის, ამერიკის, ანტიოქიის, ბულგარეთის, ელადის, იერუსალიმის, კვიპროსის, კონსტანტინოპოლის, პოლონეთის, რუმინეთის, რუსეთის, საქართველოს, სერბეთის, უკრაინისა და ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესიები.
რა? სად? როდის? (საქართველოს კლუბი)

საქართველოს კლუბი „რა? სად? როდის?“ — არასამთავრობო ორგანიზაცია, კავშირი, რომელიც დაარსდა 1994 წლის დეკემბერში.

საქმიანობის მიზნებია საქართველოს ახალგაზრდობის ინტელექტუალური დონის და ერუდიციის ამაღლება, ინტელექტუალური თამაშების რეგიონული, რაიონული, საინსტიტუტო და სასკოლო კლუბების ჩამოყალიბება, სატელევიზიო ინტელექტ-შოუების მოწყობა.

კლუბის პრეზიდენტი დაფუძნებიდან დღემდე არის გიორგი მოსიძე.

1996 წელს კლუბი გაწევრიანდა „რა? სად? როდის?“ კლუბების საერთაშორისო ასოციაციაში.

კლუბის საქმიანობა მოიცავს ორ ძირითად მიმართულებას: 1. სატელევიზიო „რა? სად? როდის?“; 2. სპორტული „რა? სად? როდის?“.

ამჟამად კლუბის წევრია 1000-მდე უფროსი ასაკისა და საბავშვო გუნდი. რეგულარულად იმართება საქართველოს, თბილისის, ბათუმისა და ქუთაისის ჩემპიონატები სპორტულ „რა? სად? როდის?“-ში. არარეგულარული თამაშები იმართება ზუგდიდში, გორში, ფოთში, რუსთავში, თელავში, წალენჯიხაში, ქარელში და სხვა.

თბილისში თამაშები ეწყობა ყოველ კვირა დღეს, 13.00-19.00 საათზე, კავკასიის უნივერსიტეტის სააქტო დარბაზში. დასწრება თავისუფალია.
დაუჯდომელი

დაუჯდომელი, აკათისტო — საგალობელი; თავდაპირველად იყო მხოლოდ ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი სამადლობელი საგალობელი. ღვთისმშობელს მიეწერება ბიზანტიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლის სასწაულებრივი გადარჩენა შემოსეული მტრისაგან. ამ მოვლენის აღსანიშნავად შეიქმნა საგალობელი დაუჯდომელი, რომელიც მუხლმოუდრეკლად, დაუჯდომლად, ფეხზე მდგომთ (აქედან არის სახელწოდებაც) უნდა წარმოეთქვათ.

დაუჯდომლის ტექსტი ქართულად ადრე ითარგმნა. ის მარხვანის შემადგენელი ნაწილი იყო და დიდმარხვის მეხუთე კვირის შაბათ დღეს გალობდნენ. მოგვიანებით მისი ტექსტი შეიტანეს ჟამნებში და ჟამნგულანებში. ყველაზე ადრინდელი ხელნაწერები, რომელშიც დაუჯდომლის ქართული ტექსტია დამოწმებული, არის 1052 წლით დათარიღებული სინური ხელნაწერი, ნუსხა №5 („იბაკონი წმიდისა ღმრთისმშობლისანი, რომელსაც დაუჯდომელი ეწოდების, ბერძნულად აკათისტო“) და საუკუნის „პარიზი-5“ („იბაკონი ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობლისანი“). დაუჯდომლის ტექსტი ქართულად პირველად საუკუნის ბოლოს დაიბეჭდა.

მოგვიანებით დაუჯდომლის ცნება გაფართოვდა და ჰიმნოგრაფიაში ერთგვარ ჟანრადაც ჩამოყალიბდა. ასე შეიქმნა ჯვრის, გაბრიელ მთავარანგელოზის, იოანე ნათლისმცემლის, წმ. ბარბარეს, აგრეთვე, სვეტიცხოვლის (ავტორი ნიკოლოზ გულაბერისძე), წმ. ნინოს და სხვა ორიგინალური დაუჯდომლები.
ალავერდობა

ალავერდობა — ნაყოფიერებასა და მოსავლის აღება-დაბინავებასთან დაკავშირებული დღესასწაული. იმართება ალავერდის ტაძრის კარზე, ალავერდის მონასტრის დამაარსებლის იოსებ ალავერდელის სახელზე. იწყებოდა 29 სექტემბერს და გრძელდებოდა სამ კვირას. სამსაფეხურიანი ციკლი (თავი ალავერდობა, შუა ალავერდობა და ბოლო ალავერდობა) შეიცავდა სინკრეტული რწმენა-წარმოდგენებით შექმნილ დღესასწაულს (წინაქრისტიანული და ქრისტიანული ელემენტებით). ალავერდობაზე ღამის თევით მოდიოდნენ მლოცველები გარეკახეთიდან, ქიზიყიდან, ერწო-თიანეთიდან, ფშავ-ხევსურეთიდან, აგრეთვე მეზობლად მოსახლე ქისტები, დაღესტნელები და ელები.

ალავერდობასთან დაკავშირებული იყო ტრადიციული ბაზრობა, რომელმაც საუკუნის ნახევრიდან ფართო ხასიათი მიიღო. გასაყიდად შემოჰქონდათ სამრეწველო საქონელი, შინასამრეწველო ნაწარმი, მესაქონლეობისა და მიწათმოქმედების პროდუქტები.
ტიციანი

ტიციანი (ტიციანო) ვეჩელი (; დაახლოებით 1488-90 — 27 აგვისტო, 1576) — საუკუნის იტალიური რენესანსის ვენეციური სკოლის წამყვანი ხელოვანი. დაიბადა პიევე-დი-კადორეში, ფრიულის პროვინცია, იტალია და გარდაიცვალა ვენეციაში. სიცოცხლეში ხშირად მოიხსენიებდნენ როგორც და კადორე, მისი დაბადების ადგილის მიხედვით.

თანამედროვეთა მიერ შეფასებული როგორც "მზე მცირე ვარსკვლავთა შორის", ტიციანის შემოქმედება იტალიელ მხატვართა შორის ყველაზე მრავალფეროვანი და ყოვლისმომცველი იყო. მოიცავდა რა პორტრეტებსა და პეიზაჟებს (ორი მთავარი ჟანრი, რითაც სახელი გაითქვა), ასევე მითოლოგიურ და რელიგიურ მოტივებს. 40 წლის ასაკში რომ გარდაცვლილიყო, მას უკვე ექნებოდა მისი დროის ყველაზე გავლენიანი ხელოვანის სახელი მოხვეჭილი. თუმცა ის ნახევარ საუკუნეზე მეტს ცოცხლობს და ბოლო წლებში პოლარულად იცვლის ხატვის სტილს, რის გამოც მრავალ ხელოვნებათმცოდნეს არ ძალუძს დაიჯეროს, რომ მისი ადრეული და გვიანდელი ნამუშევრები შესაძლებელია ერთი პიროვნების ხელს ეკუთვნოდეს. მისი კარიერის ორი პოლარული ნაწილის გამაერთიანებელია მისი ღრმა ინტერესი ფერებში. და მიუხედავად იმისა, რომ მისი გვიანდელი ნამუშევრები არ გამოირჩევა იმდენად მკაფიო ჟღერადი ფერებით, როგორც ეს მის ადრინდელ ტილოებს ახასიათებდა, მისი ფუნჯის ჰაეროვან მოსმებსა და პოლიქრომატულ ფერთა გამებს მანამდე დასავლეთის ხელოვნების ისტორიაში პრეცედენტი არ ჰქონდა.

ტიციანის ნამუშევრები
მიწიერი და ციური სიყვარული
ანიჩკოვის ხიდი

ანიჩკოვის ხიდი — პირველი და ყველაზე განთქმული ხიდია მდ. ფონტანკაზე სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთი. ხიდი, რომელიც აიგო 1841-1842 წლებში და რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1906-1908 წლებში, გამოირჩევა მარტივი ფორმითა და რამდენიმე თვალისმომჭრელი დეკორაციით. განთქმული ოთხი ცხენის სკულპტურასთან (1848-1850) ერთად ხიდს ერთ-ერთი ყველაზე საუცხოო ორნამენტებიანი ჭედური რკინის სახელურები აქვს მთელ პეტერბურგში. ამ სტრუქტურას საკუთარ ნაწარმოებებში ხოტბა შეასხეს პუშკინმა, გოგოლმა და დოსტოევსკიმ.
კიევის წმინდა ანდრიას ტაძარი

კიევის წმინდა ანდრიას საკათედრო ტაძარი — ბაროკოს სტილის ტაძარი კიევში. აგებულია 1747-1754 წლებში იმპერატორის არქიტექტორის ‎ბართოლომეო რასტრელის პროექტით. ტაძარი შემაღლებულ ბორცვზე (ანდრიივსკა ჰორა) დგას და გადაჰყურებს ისოტორიულ პოდილის უბანს.

ტაძარი ააგეს რუსი და უკრაინელი ხელოსნების ჯგუფებმა ივანე მიჩურინის ხელმძღვანელობით, რომელიც იმხანად მოსკოვის მთავარი არქიტექტორი იყო. შენობამ ამ ადგილზე შეცვალა ძველი ამაღლების ეკლესია ქალთა ბაზრის მოედანზე. ლეგენდის თანახმად წმინდა ანდრია მოციქულმა ჯვარი აღმართა და დიდი ქრისტიანული ქალაქის დაფუძნება იქადაგა სწორედ ამ ადგილას, რომელიც იმ დროს თითო-ოროლა მოსახლესა და სახნავ-სათესებს ეჭირა.

1968 წლიდან ეკლესია მუზეუმად აქციეს. დროგამოშვებით აქ ტარდება უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიის ლიტურგიები.
ბელოსელსკი-ბელოზერსკის სასახლე

ბელოსელსკი-ბელოზერსკის სასახლე — ნეო-ბაროკოს სტილის სასახლე სანქტ-პეტერბურგში, ნევის პროსპექტისა და მდ. ფონტანკას გადაკვეთასთან. 1750-იან წლებში აგებული სასახლე სარკისებრი ანარეკლია ბართოლომეო რასტრელის სტროგანოვის სასახლის და მის მოპირდაპირედ დგას ნევსკიზე.

სასახლე საკუთარ საწყისს გრაფინია ბელოსელსკაია-ბელოზერსკაიას მე-18 საუკუნის სახლიდან იღებს. 1799 წელს მან დაიქირავა არქიტექტორი ფიოდორ დემერცევი შენობის ნეოკლასიკურ სტილში რეკონსტრუქციისთვის. მისი ვაჟის გარდაცვალების შემდეგ სასახლე მემკვიდრეობით ერგო მის ცოლს, რომელმაც შემდეგ გრაფ ვიქტორ კოჩუბეი უმცროსზე იქორწინა.

გადმოცემის თანახმად კოჩუბეის სურდა მისი მეუღლის სასახლე ქუჩის მოპირდაპირედ მდგარი რასტრელისეული სტროგანოვის სასახლის მოპაექრე ყოფილოყო და ამგვარად დაიქირავა ანდრეას შტაკენშნაიდერი და დავიდ იენსენი მისი ასლის შესაქმენლად. 1847-48 წელს ჩატარებული მნიშვნელოვანი რეკონსტრუქციის შედეგად სასახლემა ბრწყინვალე როკოკო იერი მიიღო. შენობის ბრწყინვალებით მოხიბლულმა კნიაზმა სერგეი ალექსანდროვიჩმა 1883 წელს ის საკუთარი რეზიდენციისთვის შეისყიდა.

1905 წელს სერგეის მკვლელობის შემდეგ მისმა ქვრივმა ელიზავეტამ სასახლე საჩუქრად მის ძმისწულს დმიტრი პავლოვიჩს გადასცა. ამ უკანასკნელმა რუსეთის რევოლუციის პერიოდში სასახლე სასწრაფოდ გაყიდა, ორი წლის შემდეგ კი ახალმა მთავრობამ მისი ნაციონალიზაცია მოახდინა და 1991 წლმადე აქ ადგილობრივი საბჭო იყო განლაგებული, რის შემდეგაც ის მუნიციპალური კულტურულ ცენტრად გადაკეთდა. სასახლის როკოკო ინტერიერი მეორე მსოფლიო ომისგან დანგრევას გადაურჩა. 1954 წელს სასახლე ადრინდელ მდგომარეობაში აღდგა და ამჟამად აქ კამერული ორკესტრის კონცერტები იმართება მცირე აუდიენციებისთვის.
წუქეთი

წუქეთი, წახური — მხარე შუა საუკუნეების საქართველოში - საუკუნეებში.

ისტორია
 საუკუნეში წუქეთი იყო იბერიის სამეფოში შემავალი ფეოდალური ერთეული, რომელსაც სათავეში მთავარი ედგა. საუკუნის შუახანებში წუქეთის მთავრის იურისდიქცია ვრცელდებოდა თუშეთსა და ხუნძახზე. - საუკუნეებში წუქეთი ჯერ ჰერეთის სამთავროს, შემდგომში კი ჰერეთის სამეფოს ერთ-ერთი საერისთავო იყო. ცალკე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა მას შემდგომ საუკუნეებშიც.

 საუკუნეში სამოურავოდ იქცა. 1604 წელს სპარსეთის შაჰმა აბას -მა კახეთის მეფე კონსტანტინე -ს გამოსთხოვა საჩუქრად. ეს ტერიტორია შაჰმა საგამგებლოდ წახურელ ალიბეგს უწყალობა, სულთნობა უბოძა და თავისი მფარველობის ქვეშ გამოაცხადა. ერთი მოსაზრებით ალიბეგი იყო ისლამმიღებული ქართველი თავადი ვახვახიშვილი. ელისუს სასულთნოს სულთანთა ხელისუფლება ფაქტობრივად კახეთის სამეფოში შემავალი წუქეთის მოურავების ხელისუფლების გაგრძელება იყო. ამით კახეთს აღმოსავლეთის კედელი მოერღვა და ელისუს სასულთნო გახდა კახეთისა და ქართლის წინააღმდეგ ლაშქრობების ფორპოსტი.

ისტორიული ძეგლები
ისტორიული წუქეთის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: ყუმის ტაძარის ( ს.) და ლექეთის ტეტრაკონქი (- სს.).
არშაკიანები

არშაკიანები — პართიის არშაკიდების დინასტიის იბერიაში გამეფებული შტო 189-დან 284 წლამდე, კირილ თუმანოვის მიხედვით (186-დან 265 წლამდე, ვახუშტის მიხედვით). არშაკიანების შემდეგ ხოსროიდების დინასტია გამეფდა.

არშაკიანი მეფეები
რევ , 189–216
ვაჩე (რევ -ის ძე), 216–234
ბაკურ (ვაჩე -ის ძე), 234–249
მირდატ (მითრიდატე; ბაკურ -ის ძე), 249–265 (ამაზასპ 260–265 წლებში იბერიის ანტი-მეფეა)
ასფაგური (მირდატ -ის ძე), 265–284
არშაკუნიანები

არშაკუნიანები — სამეფო დინასტიის სომხეთში (62-428), პართელ არშაკიდთა უმცროსი შტო. დააარსა პართიის მეფე ვალარშ -ის ძმამ თრდატ -მა (62, ოფიციალური 66-78). თავდაპირველად ტახტის პრეტენდენტს რომის იმპერატორის საბოლოო ნებართვით პართია აგზავნიდა. პართელი არშაკიდების დაცემის შემდეგ კი, როდესაც ირანში სასანიანები გამეფდნენ (226), სომხეთის მეფემ ხოსროვ დიდმა არ ცნო ისინი და სომეხ არშაკუნიანთა ხელისუფლება მას შემდეგ მემკვიდრეობითი გახდა. არშაკუნიანების დროს სომხეთში ყალიბდებოდა ფეოდალური ურთიერთობა. თრდატ დიდის (298-330) მეფობის წლებში. სომხეთის ოფიციალურ რელიგიად ქრისტიანობა გამოცხადდა (301). არშაკუნიანები იბრძოდნენ ფეოდალური სეპარატიზმის წინააღმდეგ და ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის, მაგრამ უშედეგოდ. ირანსა და რომს შორის დიდი სომხეთის გაყოფის შემდეგ (387) კი მათი ვასალები გახდნენ. 428 წელს არშაკუნიანების ხელისუფლება დაეცა.

არშაკუნიანთა წარმომადგენლები