iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დუშეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

დუშეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ დუშეთის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი სანადირო მეურნეობის სახით ფლობდა 120 000 ჰექტარ სანადირო სავარგულს და მოიცავდა მთელი რაიონის სხვადასხვა უბანს. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — თიანეთის რაიონი, დასავლეთით — ლენინგორისა და ყაზბეგის რაიონი, ჩრდილოეთით — კავკასიონის ქედი, სამხრეთით — მცხეთის რაიონი. ამ რაიონის რელიეფი ძირითადად მთაგორიანი იყო. ტყეებს საკმაოდ დიდი ფართობი ეკავა და განლაგებული იყო არაგვის და მისი შენაკადების ხეობებში.

ტყის ზოლში მრავლად იყო ირემი, შველი, კურდღელი, გარეული ღორი, ციყვი, კვერნა, დათვი, როჭო, ქედანი, მტრედი და სხვ.

1964 წლიდან „ხარტიშოს“ მიდამოებში ჩამოყალიბდა სამონადირეო მეურნეობა, რომელიც 10 000 ჰექტარ ფართობს მოიცავდა. მეურნეობაში ძირითადად გავრცელებული იყო შველი და კურდღელი. გაძლიერებული იყო დაცვა, აშენებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი და გაკრული იყო სათანადო წარწერები მეურნეობის საზღვრების ჩვენებით.
ნოდარ გიორგაძე

ნოდარ ვარლამის ძე გიორგაძე (დ. 5 მაისი, 1941, თბილისი — გ. 15 ივლისი, 2009, იქვე) — ქართველი უროლოგი; მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (2001).

ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო პედიატრიის ინსტიტუტი; 1969–1972 წლებში მუშაობდა თბილისის ბავშვთა №5 საავადმყოფოს უროლოგად, 1972–1989 წლებში — უროლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ბავშვთა განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომლად; 1994 წლიდან იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის პროფესორი. 2000 წელს აირჩიეს საქართველოს ბავშვთა უროლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტად და ბავშვთა ქირურგთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარედ. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება ბავშვთა ქირურგიის და უროლოგიის აქტუალურ საკითხებს.
პანტელეიმონ გიორგაძე

პანტელეიმონ ივანეს ძე გიორგაძე (დ. 17 აგვისტო, 1925, სოფ. გორმაღალი, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 მარტი, 2009, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი და პოლიტიკოსი, საბჭოთა არმიის გენერალ-მაიორი (1971).

ბიოგრაფია
მეორე მსოფლიო ომის დროს საბჭოთა არმიის რიგებში იბრძოდა ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტზე. დაამთავრა ალმა-ათის საკავალერიო სასაზღვრო სასწავლებელი (1948), სსრკ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამხედრო აკადემია (1956), სსრკ შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემია (1969).

1969–1973 წლებში მუშაობდა ამიერკავკკასიის სასაზღვრო ოლქის შტაბში, შემდეგ — აღმოსავლეთის სასაზღვრო ჯარების უფროსის მოადგილედ. 1973–1976 წლებში მსახურობდა მონღოლეთში. 1976–1979 წლებში იყო შუა აზიის სასაზღვრო ჯარების სარდლის მოადგილე, 1979–1982 წლებში — ამიერკავკასიის სასაზღვრო ჯარების სარდლის მოადგილე. 1982–1985 წლებში სამხედრო მრჩევლად მუშაობდა კუბაში, 1985–1987 წლებში — კვლავ მონღოლეთში. 1987–1990 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო თავდაცვის საბჭოს მდივანი, 1991–1992 წლებში — საქართველოს სასაზღვრო ჯარების სარდალი, 1992–1993 წლებში — სამშვიდობო ძალების სარდალი საქართველოს მხრიდან ცხინვალის რეგიონში. 1993 წლიდან იყო საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი, კომუნისტურ პარტიათა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, საბჭოთა ოფიცერთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე. გამოდიოდა „მშრომელი ხალხისთვის ძალაუფლების დაბრუნების იდეით ქონების ნაციონალიზაციისა და დემოკრატიული სახელისუფლებო ორგანიზაციების მოწყობის გზით“. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სოციალისტური პარტია“.

მისი შვილი, იგორ გიორგაძე, საქართველოს უშიშროების მინისტრი (1993–1995), საქართველოს პროკურატურის მიერ ბრალდებულია ტერორიზმში.
თესალონიკის ძარცვა (904)

თესალონიკის ძარცვა — საუკუნის უდიდესი კატასტროფა ბიზანტიის იმპერიისთვის, როდესაც 904 წელს სარაცინმა მეკობრეებმა აიღეს თესალონიკე. თავდაპირველად მუსლიმთა ფლოტმა რენეგატ ლეონ ტრიპოლელის მეთაურობით სირიიდან კონსტანტინოპოლისკენ აიღო გეზი, მაგრამ შემდეგ თავი შეიკავეს იმპერიის დედაქალაქზე შეტევისაგან და გადაწყვიტეს თესალონიკეზე თავდახმა. ეს გადაწყვეტილება სრულიად მოულოდნელი იყო ბიზანტიელებისათვის და მათმა ფლოტმა ვერ შეძლო დროული რეაგირება. ქალაქის კედლები მოძველებული იყო, განსაკუთრებით კი ზღვის მხარეს. ქალაქის დაცვის ორი უფროსი კი ურთიერთსაწინააღმდეგო ბრძანებებს გასცემდა.

ხანმოკლე ალყის შემდეგ სარაცინებმა შეძლეს ზღვისკენ მიმართულ კედლებზე გადასვლა. მათ დაძლიეს თესალონიკელთა წინააღმდეგობა და 29 ივლისს ქალაქი აიღეს. ერთი კვირა მიმდინარეობდა ქალაქის ძარცვა, სანამ მუსლიმები ლევანტში დაბრუნდებოდნენ. მათ გაათავისუფლეს 4 000 მუსლიმი ტყვე და ხელში ჩაიგდეს 60 გემი; აგრეთვე დიდი ალაფი და 20 000-მდე ახალგაზრდა დატყვევებული ადამიანი. ტყვეების უმრავლესობა (მათ შორის იოანე კამინიატე, რომელიც აღწერს ამ მოვლენას) გამოსყიდული ან მუსლიმ ტყვეებში გაცვლილი იქნა იმპერიის მიერ.
რენეგატი

რენეგატი (გვიანდ. < — უარვყოფ) — ადამიანი, რომელმაც უღალატა თავის რწმენას და მოწინააღმდეგის მხარეზე გადავიდა; მოღალატე, გამცემი.

შუა საუკუნეებისა და ახალი დროის ევროპაში ტერმინი „რენეგატი“ გამოიყეებოდა იმ პიროვნების აღსანიშნავად, რომელიც მუსულმანთა (უმთავრესად თურქების და არაბების) მხარეზე გადავიდა და ისლამი მიიღო.
კონსტანტინე დიოგენე

კონსტანტინე დიოგენე (; გ. 1032, ვლაქერნი, კონსტანტინეპოლი) — ბიზანტიელი მხედართმთავარი, თესალონიკის დუკა.

მოღვაწეობდა ბალკანეთში. თავი გამოიჩინა ბულგარელების წინააღმდეგ ომის დასვნით ეტაპზე, შემდეგ იბრძოდა პაჭანიკების წინააღმდეგ. 1029 წელს ბრალი დასდეს იმპერატორ რომანოზ -ის წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობაში; დააპატიმრეს, აწამეს და აიძულეს ბერად აღკვეცილიყო. მასთან ერთად ბრალდებულთა შორის იყო ათონის ივერთა მონასტრის წინამძღვარი გიორგი მაშენებელი. შემდგომი ძიების პროცესში კონსტანტინემ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა კონსტანტინეპოლში, ვლაქერნის სასახლეში ყოფნისას.

კონსტანტინე დიოგენეს ცოლად ჰყავდა რომანოზ -ის ძმის, ბასილ არგიროსის ქალიშვილი. ბასილის სხვა ქალიშვილი, ელენე ცოლად ჰყავდა საქართველოს მეფე ბაგრატ -ს. კონსტანტინეს ვაჟი რომანოზ დიოგენე შემდგომში ბიზანტიის იმპერატორი გახდა.
სირაკუზის ალყა (827–828)

სირაკუზის ალყა — ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო სიცილიის ბიზანტიელთა ქალაქ სირაკუზას 827–828 წლებში აღლაბიდების მიერ. ალყის დაწყებისას, მუსლიმთა არმია სულ ერთი თვის გადმოსული იყო კუნძულზე. ისინი აჯანყებული სარდლის, ეფემიოსის თხოვნით გადასხდნენ სიცილიაზე, რათა მას დახმარებოდნენ. ადგილობრივი ძალების დამარცხებისა და ციხესიმაგრე მაძარას აღების შემდეგ, არაბები სირაკუზისკენ გაემართნენ. ქალაქი კუნძულის დედაქალაქი იყო ჯერ კიდევ რომის და შემდგომ ბიზანტიის მმართველობისას. ალყა 827 წლის ზამთრიდან 828 წლის ზაფხულამდე გაგრძელდა. მოალყეებმა დიდი დანაკარგები განიცადეს, რადგან შეექმნათ საკვების ნაკლებობისა და ეპიდემიის გავრცელების პრობლემები. ალყის მეთაური ასად იბნ ალ-ფურატი სწორედ ეპიდემიას ემსხვერპლა. ბიზანტიელთა გაძლიერების გამო ახალმა მეთაურმა, მუჰამად იბნ აბი'ლ-ჯავარმა ალყა მოხსნა და სამხრეთ-დასავლეთით დაიხია. მან ამ მიწების შენარჩუნება შეძლო. სწორედ აქედან დაიწყო არაბთა მიერ სიცილიის დაპყრობის ნელი პროცესი, რაც გამოიხატა 877–878 წლებში სირაკუზის და 902 წელს ტაორმინის აღებაში.
რენტა (მრავალმნიშვნელოვანი)

რენტა შეიძლება აღნიშნავდეს:
რენტა — შემოსავლის სახეობა.
მიწის რენტა — რენტის სახეობა.
აბსოლუტური რენტა — რენტის სახეობა.
დიფერენციული რენტა — რენტის სახეობა.
მონოპოლიური რენტა — რენტის სახეობა.
ფეოდალური რენტა — მიწის საკუთრების რეალიზაციის ეკონომიკური ფორმა.
პროდუქტადი რენტა — ფეოდალური რენტის სახეობა.
ფულადი რენტა — ფეოდალური რენტის სახეობა.
შრომა-მიგებითი რენტა — ფეოდალური რენტის სახეობა.
თბილისი (ენციკლოპედია)

ენციკლოპედია „თბილისი“ — ქართულ ენაზე შექმნილი ენციკლოპედია, რომელიც გამოსცა ქართული ენციკლოპედიის ირაკლი აბაშიძის სახელობის მთავარმა სამეცნიერო რედაქციამ 2002 წელს. ენციკლოპედია „თბილისი“ პირველი ქართული სამეცნიერო გამოცემაა, რომელიც ერთ ქალაქს ეძღვნება. მასში თავმოყრილი და სისტემაში მოყვანილია ძირითადი ცნობები ჩვენი დედაქალაქის შესახებ. იგი არსებითად განსხვავდება უნივერსალური ენციკლოპედიებისაგან როგორც სტრუქტურით, ისე ტერმინთა შერჩევის პრინციპებით. გამოცემას საფუძვლად დაედო როგორც ქართული ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის, ისე საზღვარგარეთის მდიდარი ენციკლოპედიური გამოცდილება. წიგნი განაზოგადებს, აზუსტებს, ხშირ შემთხვევაში კი კონკრეტული მონაცემებით ავსებს მკითხველის ცოდნას თბილისის ცხოვრების ამა თუ იმ მხარეზე. ენციკლოპედია „თბილისის“ გამოცემა შესაძლებელი გახდა თბილისის მერის, საკრებულოსა და მთავრობის ფინანსური დახმარებითა და მუდმივი მხარდაჭერით.
ზესტაფონის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ზესტაფონის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ზესტაფონის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 26 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. სავარგულები გაბნეული იყო რაიონის მთელ ტერიტორიაზე. მეურნეობის საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ჭიათურისა და ორჯონიკიძის რაიონები, დასავლეთით — მაიაკოვსკის რაიონი, ჩრდილოეთით — თერჯოლის რაიონი და სამხოეთით — ორჯონიკიძისა და მაიაკოვსკის რაიონები.

რაიონი მთაგორიანი იყო, ვაკე შედარებით ცოტა და ათვისებული იყო სოფლის მეურნეობის კულტურების მოსაყვანად. მთელ რიგ ადგილებში მთაგორიანი ფერდობები ტყის გაჩეხვის შედეგად ამოსული ამონაყარი ახალშენით იყო დაფარული.

მცენარეულობიდან ფოთლოვანები სჭარბობდნენ.

სანადირო მეურნეობისათვის ზოგი ადგილი ძალიან კარგი იყო, მაგრამ იმის გამო, რომ ვერ იცავედნენ სანადირო ფაუნას და სანადირო მეურნეობაც კეთილმოუწყობელი იყო, სანადირო ცხოველთა რაოდენობაც ძლიერ შემცირდა.

რაიონის სანადირო სავარგულებში ჯერ კიდევ მოიპოვებოდა შველი, გვხვდებოდა კურდღელი, მაჩვი, ტურა, მელა და სხვ. გადამფრენებიდან აღსანიშნავი იყო მწყერი და ტყის ქათამი.
ზუგდიდის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ზუგდიდის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ზუგდიდის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება ფლობდა 16 000 ჰექტარ სანადირო სავარგულს, რომელიც მდებარეობდა შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — წალენჯიხისა და ჩხოროწყუს რაიონები, დასავლეთით — შავი ზღვა, ჩრდილოეთით — აფხაზეთის ასსრ და წალენჯიხის რაიონი, სამხრეთით — ხობის რაიონი. ტყეების უმთავრესი ნაწილი განლაგებული იყო შავი ზღვის სანაპიროზე. აქ მეტწილად გვხვდებოდა მურყანი (თხმელა) და იფანი (კოპიტი), იშვიათად მუნა. ამ ტყეებში რამდენიმე წყნარი დინების მდინარე იყო, რის გამოც ტყის ფართობის უმეტესი ნაწილი დაჭაობებული გახლდათ.

ზამთარში აქ მრავლადა იყო წყალში მცურავი გადამფრენი ფრინველები, უმთავრესად იხვი, გაზაფხულსა და შემოდგომაზე კი — ტყის ქათამი.

მიწერილ სანადირო მეურნეობის ტერიტორიაზე მოიპოვებოდა შველი, კურდღელი, მაჩვი, კვერნა, ციყვი, ხოხობი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ.

აღსანიშნავია, რომ ზუგდიდელმა მონადირეებმა პირველებმა ითავეს საქართველოში მიწერილი სანადირო მეურნეობის ჩამოყალიბება. „ჭურიის“ მიწერილი სანადირო მეურნეობა პირველი იყო ზუგდიდის რაიონში და საქართველოში. ამ მეურნეობაში აგებული იყო ოთხოთახიანი მონადირის სახლი, მეურნეობას ჰყავდა გაძლიერებული დაცვა, აქაური ნადირ-ფრინველი სავარაუდოდ აღრიცხული იყო. აქ ყოველწლიურად ტარდებოდა ბიოტექნიკური ღონისძიებანი. გაკეთებული იყო სათანადო გამაფრთხილებელი წარწერები და დაწესებული იყო მონადირეთა აქტივის მტკიცე კონტროლი სანადირო წესების დაცვაზე, რაც დადებითად მოქმედებდა აქ ნადირ-ფრინველის გამრავლებაზე.

„ჭურიის“ მეურნეობაში გავრცელებული იყო ძირითადად ხოხობი და შველი. მათზე ნადირობდნენ ლიცენზიით, ხოლო გადამფრენ ფრინველებზე საზოგადოების ყველა წევრი ნადირობდა.

ზუგდიდელების მიწერილ სანადირო მეურნეობა „ჭითა წყალში“ გაშვებული იყო კურდღელი. ამ მეურნეობამ მალევე ზუგდიდელ მონადირეთა მოთხოვნები დააკმაყოფილა.
დავით დგებუაძე

დავით დგებუაძე (დ. 22 მაისი, 1928, წითელხევი, ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი და საბჭოთა ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკური ფაკულტეტი.

1950–1957 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, მინგეჩაურის წყალსაცავის მშენებლობაზე ოსტატად, უფროს ოსტატად, გეოდეზისტად, სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად; 1957–1958 წლებში მუშაობდა გუმათის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობაზე უფროს ინჟინრად; 1958–1976 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს №8 სამშენებლო ტრესტში სამუშაოთა მწარმოებლად, სამშენებლო და მექანიზაციის სამმართველოების უფროსად, ტრესტის მთავარ ინჟინრად, მმართველად; 1976–1989 იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს №4 სამშენებლო ტრესტის მმართველი; უშუალოდ ხელმძღვანელობდა გაერთიანება „ჭიათურმანგანუმის“ უმნიშვნელოვანესი ობიექტების, ასევე, ქუთაისის საავტომობილო და ელექტრომექანიკური ქარხნების, მაუდის ფაბრიკების, ასევე, ქარხანა „ავანგარდისა“ და გაერთიანება „აისის“ მშენებლობას; მისი ხელმძღვანელობით აშენდა მრავალი სოციალურ-კულტურული და საგანმანათლებლო დანიშნულების ობიექტი ქ. ჭიათურასა და ქ. ქუთაისში, ასევე, იმერეთის რეგიონში.
თელავის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

თელავის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ თელავის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი მეურნეობის სახით ფლობდა 12 000 ჰექტარ სანადირო სავარგულს, რომლის საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ყვარლის რაიონი, დასავლეთით — ახმეტის რაიონი, ჩრდილოეთით — დაღესტნის ასსრ და ახმეტის რაიონი, სამხრეთით — საგარეჯოსა და გურჯაანის რაიონები.

თელავის რაიონის ბუნებრივი პირობები ხელს უწყობდა მრავალი სახეობის გარეული ცხოველის არსებობას. ამიტომაც გარდა იხვისა და არჩვისა, აქ მცირე რაოდენობით გვხვდებოდა ირემი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, დათვი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა, როჭო, შურთხი, ხოხობი და სხვ.

რაიონის მონადირეთა აქტივის თაოსნობით აქ შეიქმნა კისისხევის სახოხბე მეურნეობა, სადაც აშენებული იყო მონადირის ორი სახლი, მეურნეობა შემოღობილი იყო მავთულბადით, კეთილმოწყობილი იყო ეზო, ითესებოდა სხვადასხვა კულტურები, რომელსაც ხოხობი საბუდრად და საკვებად იყენებდა.

რაიონის მონადირეთა ცალკეული კოლექტივებისათვის კისისხევის მეურნეობა საჩვენებელი იყო. ამ კოლექტივებს შესაძლებლობა ჰქონდათ მის მსგავსად მოეწყოთ თავიანთი მეურნეობები იმ მიწერილ სავარგულებში, რომლებიც მიმაგრებული ჰქონდათ პირველად კოლექტივებს.
თეთრი წყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა

თეთრი წყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ თეთრიწყაროს რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი მეურნეობის სახით ფლობდა 160 000 ჰექტარ სანადირო სავარგულს. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — გარდაბნისა და მარნეულის რაიონები, დასავლეთით — წალკისა და დმანისის რაიონები, ჩრდილოეთით — კასპისა და მცხეთის რაიონები, სამხრეთით — ბოლნისის რაიონი. რაიონი უმთავრესად მთაგორიანი იყო, რომლის უდიდესი სიმაღლე არ აღემატებოდა ზღვის დონიდან 1500 მეტრს (მთა ბუდენი). რაიონს სამხრეთ საზღვარზე მდინარე ხრამი ჩამოუდიოდა, მდინარე ალგეთი კი მას თითქმის შუაზე ყოფდა. რაიონში საკმარისად დიდი იყო ტყის რაოდენობა და მაღლობებში უმთავრესად წიფლნარები იყო, ქვედა სარტყელში ხარობდა მუხა და რცხილა.

ცხოველებიდან მიწერილ სანადირო მეურნეობაში გავრცელებული იყო შველი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, კაკაბი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა, ფოცხვერი; გადამფრენებიდან მწყერი, ტყის ქათამი და სხვ.
ლაგოდეხის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ლაგოდეხის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ლაგოდეხის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი მეურნეობის სახით ფლობდა 17 000 ჰექტარს. აღმოსავლეთით ამ მეურნეობას ესაზღვრებოდა აზერბაიჯანის სსრ, დასავლეთით — ყვარლის რაიონი, ჩრდილოეთით — დაღესტნის ასსრ და სამხრეთით — სიღნაღის რაიონი. სანადირო მეურნეობა განლაგებული იყო უმთავრესად მთაგორიან ადგილზე. რაიონის ტყეები, სადაც ბინადრობდა ძვირფასი ნადირი, მდებარეობდა მთავარი კავკასიონის სამხრეთ კალთებზე. აქ ჭარბობდა წიფლნარები. მდინარე ალაზნის პირად იყო დაბლობები, რომლებიც აგრეთვე შედიოდა სანადირო მეურნეობის მფლობელობაში. ალაზნისაკენ მიმდინარე მრავალ პატარა მდინარეს ნაპირზე ვიწრო ზოლად გასდევდა ჭალის ტყეები.

სწორედ, ეს ტყეები იყო ხოხბის საუკეთესო ადგილსამყოფელი მდიდარი ბუნებრივი საკვები ბაზით.

ამ ტყეებში ზამთრობით გვხვდებოდა გარეული ღორიც, რომელიც ზაფხულობით ადიოდა მთაში. კავკასიონის კალთების ალპურ და სუბალპურ ზონაში მრავლად მოიპოვებოდა ჯიხვი, არჩვი, კვერნა, დათვი, შურთხი და როჭო; გადამფრენებიდან ტყის ქათამი და მწყერი.

რაიონში შექმნილი იყო სახოხბე მეურნეობა „ჭიაური“, სადაც გაძლიერებული იყო დაცვა, გაკრული იყო სათანადო წარწერები, აშენებული იყო სტანდარტული ბინა და შექმნილი იყო ყოველგვარი პირობა სანადირო მეურნეობის კარგად მოწყობისათვის.
ლანჩხუთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ლანჩხუთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ლანჩხუთის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი მეურნეობის სახით ფლობდა 28 000 ჰექტარს. მას ესაზღვრებოდა აღმოსავლეთით ჩოხატაურისა და სამტრედიის რაიონები, დასავლეთით — შავი ზღვა, ჩრდილოეთით — ცხაკაიასა და აბაშის რაიონები, სამხრეთით — მახარაძის რაიონი.

ლანჩხუთის რაიონი მდიდარი იყო შველით, მოიპოვებოდა კურდღელი, გარეული ღორი, კვერნა, მაჩვი, ტურა, მელა, იყო ხოხობი.

ზამთრობით, გადაფრენების დროს აქ თავს იყრიდა წყალში მცურავი ფრინველების დიდი რაოდენობა. მდინარე სუფსის სანაპიროზე აგებული იყო მონადირის სახლი და გაძლიერებული იყო დაცვა. აქ იყო სათევზაო ადგილებიც.
მახარაძის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

მახარაძის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ მახარაძის რაიონში. მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი სანადირო სავარგულები 13 000 ჰექტარზე იყო გადაშლილი. აღმოსავლეთით მათ ჩოხატაურის რაიონი ესაზღვრებოდა, დასავლეთით — შავი ზღვა, ჩრდილოეთით — ლანჩხუთის რაიონი, სამხრეთით — აჭარის ასსრ.

სანადირო მეურნეობა უმთავრესად განლაგებული იყო მთის კალთებზე, სადაც ბლომადა იყო წიფელი.

ტყეები საკმაოდ მდიდარი იყო ქვეტყით და ბალახოვანი საფარით. ამის გამო აქ მრავლადა იყო შველი, არჩვი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, დათვი, ტურა, მელა და სხვ. რაიონის დაბლობ ადგილებში გვხვდებოდა გადამფრენი ფრინველები.

რაიონში ჩამოყალიბებული იყო ორი სანადირო მეურნეობა: ერთი „ვაკიჯვარ-შემოქმედის“ და მეორე — „ურეკის“. პირველში უმთავრესად ბინადრობდა არჩვი და შველი, რომელთა რაოდენობამ უკანასკნელ დროს შესამჩნევად იმატა.
მაიაკოვსკის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

მაიაკოვსკის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ მაიაკოვსკის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 95 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მას აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა ზესტაფონისა და ორჯონიკიძის რაიონები, დასავლეთით — ვანის რაიონი, ჩრდილოეთით — აჯამეთის სახელმწიფო ნაკრძალი, სამხრეთით — ადიგენის რაიონი. ეს მეურნეობა ძირითადად მთიანი იყო. ტყის შემადგენლობაში დიდი ადგილი ეჭირა წიფელს, რცხილასა და სხვა ფოთლოვან ჯიშებს. ტყეები კარგად იყო შენახული მაღლობ ადგილებში, სადაც განვითარებული იყო ქვეტყე და ბალახოვანი საფარი. მეურნეობაში საკმაო რაოდენობით იყო არჩვი და შველი, ბევრი იყო კვერნა. მცირე რაოდენობით გვხვდებოდა ირემი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, დათვი, როჭო, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ. გადამფრენი ფრინვლებისათვის რაიონში მცირე ადგილი იყო. ამიტომ აქაური მონადირეები ფრინველზე ნადირობდნენ მდინარე რიონისა და ყვირილის შესართავთან და მის ქვემოთ.

მონადირეთა საზოგადოების საჩვენებელ სანადირო მეურნეობა „ზეკარს“ 8 000 ჰექტარი ფართობი ეჭირა.

აქ აგებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი, გაკრული იყო სათანადო წარწერები მეურნეობის საზღვრებზე და გაძლიერებული იყო დაცვა.
მცხეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

მცხეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ მცხეთის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 6 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული, რომლებიც გაბნეული იყო რაიონის მთელ ტერიტორიაზე. აღმოსავლეთით რაიონს ესაზღვრებოდა თიანეთის რაიონი, დასავლეთით — კასპის რაიონი, ჩრდილოეთით — დუშეთის რაიონი, სამხრეთით — გარდაბნის რაიონი. რელიეფი ძირითადად მთაგორიანი იყო. მიწერილ მეურნეობაში შედიოდა ცნობილი მუხრანის დაბლობი, რომელიც აერთიანებს წეროვანისა და წილკანის მინდვრებსაც.

წინათ აქ ბლომად მოიპოვებოდა სხვადასხვა გადამფრენი ფრინველი, მათ შორის ჭოვილო. ტყის მასივებში ბინადრობდა ირემი და შველი, გვხვდებოდა მაჩვი, ციყვი, ენოტისებური ძაღლი, იშვიათად ხოხობი; სეზონის მიხედვით აქ ნადირობდნენ მწყერზე და ტყის ქათამზე.
ონის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ონის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ონის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 22 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. აღმოსავლეთით ამ მეურნეობას ესაზღვრებოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი, დასავლეთით — ამბროლაურისა და ლენტეხის რაიონები, ჩრდილოეთით — ჩრდილო-ოსეთის ასსრ, სამხრეთით — საჩხერის რაიონი.

მიწერილი მეურნეობის ტერიტორიაში სუბალპური და ალპური ზონაც შედიოდა, სადაც ბინადრობდა ჯიხვი და არჩვი, რომლებიც ზამთრობით ტყის ზედა ზოლში ჩამოდიოდნენ. აქ გვხვდებოდა კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, დათვი, როჭო, შურთხი, მგელი, ტურა, კატა, მელა და ფოცხვერი.

მეურნეობაში კარგი პირობები იყო კოლექტიური ნადირობისათვის როგორც სასარგებლო ნადირზე, ისე მავნე მტაცებელ ცხოველებზე.
ორჯონიკიძის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ორჯონიკიძის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ორჯონიკიძის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოება მიწერილი მეურნეობის სახით ფლობდა 65 000 ჰექტარს, რომელიც მდებარეობდა რაიონის სხვადასხვა უბანზე შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — ხაშურის რაიონი, დასავლეთით — ზესტაფონის რაიონი, ჩრდილოეთით — საჩხერის რაიონი და სამხრეთით — მაიაკოვსკისა და ბორჯომის რაიონები.

მეურნეობის ვრცელი და მრავალფეროვანი ტერიტორია საშუალებას იძლეოდა სხვადასხვა სახის გარეული ცხოველის არსებობისათვის. მაღალი, ზოგ ადგილებში გაუვალი ტყეები, კარგად განვითარებული ქვეტყე და ბალახეული კარგ პირობებს ქმნიდა ფაუნის გასამრავლებლად. აქ გვხვდებოდა ირემი, არჩვი, შველი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, დათვი, ტურა, მელა, გარეული კატა, ფოცხვერი და სხვ.; გადაფრენის დროს — ტყის ქათამი, მწყერი და სხვ.

მონადირეთა აქტივის ინიციატივით 1965 წელს აქ შეიქმნა სანადირო მეურნეობა „საძროხია“, სადაც აშენებული იყო მონადირის სახლი, გაძლიერებული იყო დაცვა.
საგარეჯოს მიწერილი სანადირო მეურნეობა

საგარეჯოს მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ საგარეჯოს რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 25 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. აღმოსავლეთით მას ესაზღვრებოდა სიღნაღისა და გურჯაანის რაიონები, დასავლეთით — გარდაბნის რაიონი, ჩრდილოეთით — თელავის, ახმეტისა და თიანეთის რაიონები, სამხრეთით — აზერბაიჯანის სსრ. მეურნეობა ძირითადად მთაგორიანი იყო.

რაიონში საკმაოდ იყო ხოხობი, კაკაბი და დურაჯი, იშვიათადა — გნოლი. მცირე რაოდენობით იყო ირემი, შველი, კურდღელი, მაჩვი, კვერნა, ციყვი, დათვი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა, ფოცხვერი და სხვ. მდინარე ივრის მარჯვენა მხარეს უდაბნოს ადგილებში ზამთრობით გვხვდებოდა სავათი და სარსარაკი.
გიორგი (გარსევანიშვილი)

გიორგი (ერისკაცობაში — გიორგი იესეს ძე გარსევანიშვილი; დ. დაახლ. 1680 — გ. 20 ივნისი, 1745, მოსკოვი) — ქართველი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
დაახლოებული იყო ქართლის მეფე ვახტანგ -ის ოჯახთან. ღვთისმეტყველებას ასწავლიდა ბაქარს და ვახუშტი ბატონიშვილს. მისი ძმა, იესე, იყო სამეფო კარისა და ოქონის ხატის დეკანოზი, ჯვარისმტვირთველი. 1724 წელს ემიგრაციაში გაჰყვა ვახტანგ -ს. რუსეთში სხვა ქართველ სასულიერო მოღვაწეებთან ერთად ჩაირიცხა სინოდის შტატში. შემდეგ მოღვაწეობდა მოსკოვის ქართველთა ახალშენში. 1730 წლის მარტში ვახტანგ -მ და ბაქარმა საგანგებო დავალებით საქართველოში გამოგზავნეს. მას გამოჰყვა არქიმანდრიტი არსენიც (ფიცხელაური). 1737 წლიდან გიორგი საბოლოოდ დასახლდა მოსკოვში. დაკრძალულია ვსესვიატსკოეს ტაძრის სასაფლაოზე.
სიღნაღის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

სიღნაღის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ სიღნაღის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 27 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული, რომელიც რაიონის სხვადასხვა ადგილებზე იყო განლაგებული შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — აზერბაიჯანის სსრ და წითელწყაროს რაიონი, დასავლეთით — საგარეჯოსა და გურჯაანის რაიონები, ჩრდილოეთით — აზერბაიჯანის სსრ და ლაგოდეხის რაიონი, სამხრეთით — აზერბაიჯანის სსრ. რაიონის უმეტესი ნაწილი მკვეთრად ეშვებოდა გომბორის ქედის სამხრეთი კალთიდან ალაზნისაკენ და სადგურ წნორისწყლიდან გადადის ალაზნის ველებზე.

ალაზნის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარე ჭალის ტყეები აქა-იქ კორომებად იდგა, ხოლო მარცხენა მხარეზე ტყე დიდი სიგანით მისდევდა ალაზანს. აქ იყო საჩვენებელი სანადირო მეურნეობა „ჭიაური“, რომელიც თავისი ბუნებრივი პირობებით, სანადირო ცხოველების სახეობათა და რაოდენობის მიხედვით ყველაზე უფრო სრულყოფილი იყპ მონადირეთა კავშირის სისტემაში არსებულ ყველა მეურნეობაში. იგი 1962 წელს შეიქმნა.

კარგმა დაცვამ, საკვები ბაზის შექმნამ, ზამთრობით დამატებითი საკვების მიცემამ, საბუდარი ადგილების ხელუხლებლობამ თავისი შედეგი გამოიღო და აქ მალე გაიზარდა ხოხბის რაოდენობა, რის შემდეგ უკვე შესაძლებელი გახდა ერთდროული ნებართვით ნადირობაც კი. ნადირ-ფრინვლის აღრიცხვებმა შემდეგ წლებში, რა თქმა უნდა, უკეთესი შედეგები მოიტანა. იმატა ხოხბისა და გარეული ღორის რაოდენობამ, მომრავლდა კურდღელი; მცირე რაოდენობით იყო ირემი და შველი.

აქ აშენებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი, აგრეთვე სტანდარტული სახლი მეურნეობის მომსახურე პერსონალისათვის. ყოველწლიურად ითესებოდა სხვადასხვა კულტურა საკვები ბაზის გასამტკიცებლად და ნადირ-ფრინვლის თავშესაფარად.

გარდა აღნიშნულისა, მიწერილი მეურნეობის დანარჩენ ტერიტორიაზე მოიპოვებოდა დათვი, კვერნა, ციყვი, მაჩვი, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა, ხოხობი, დურაჯი, კაკაბი და სხვ.