iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შალვა გორდელაძე

შალვა გიორგის ძე გორდელაძე (დ. 20 ოქტომბერი, 1905, სოფ. ხვარბეთი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 12 იანვარი, 1973, კიევი) — ქართველი ასტროფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1965).

ბიოგრაფია
1936-1940 წლებში იყო აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის დირექტორის მოადგილე, 1940-1973 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა კიევის უნივერსიტეტსა და პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. იკვლევდა ახალი ვარსკვლავების ატმოსფეროში იონიზაციას, ტემპერატურის ცვლილებებს ანთებამდე და ანთების შემდეგ, აგრეთვე ანთების პროცესში სხვადასხვა სახით გამოყოფილ ენერგიას. პირველმა განსაზღვრა ახალი ვარსკვლავის აფეთქების შედეგად ამოფრქვეული ნივთიერების მასა. ვ. ამბარცუმიანთან ერთად ჩამოაყალიბა ახალი თვალსაზრისი გალაქტიკაში ვარსკვლავთშორისი შთანთქმის დისკრეტულობის შესახებ. უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის მთავარ ასტრონომიულ ობსერვატორიაში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით გამოიცა 28000 მკრთალი ვარსკვლავის ფოტომეტრიული მონაცემების კატალოგი. ავტორია მრავალი სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომისა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
ოთარ გორდელი

ოთარ მიხეილის ძე გორდელი (დ. 18 ნოემბერი, 1928, თბილისი — გ. 6 დეკემბერი, 1994, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966).

ბიოგრაფია
ზაქარია ფალიაშვილის და ნადეჟდა ბუზოღლი-აბაშიძის შვილი. 1951 წელს დაამთავრა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია კომპოზიციისა (ი. ტუსკიას კლასი) და ფორტეპიანოს (ა. ვირსალაძის კლასი) სპეციალობით, 1955 წელს — მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურა კომპოზიციის განხრით (ხელმძღვ. ს. ბოგატირიოვი). 1959 წლიდან იყო თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი (პოლიფონია), 1982 წლიდან — პროფესორი, 1967-1987 წლებში — საქართველოს მუსიკალურ-ქორეოგრაფიულ საზოგადოების თავმჯდომარე, 1968-1973 წლებში — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის მდივანი. ნაწარმოებები: კანტატა „წელიწადის დრონი“ (1954), ვოკალურ-სიმფონიური პოემა „რაზედ ბუტბუტებს მტკვარი“ (1961), „ახალგაზრდული უვერტიურა“ (1956), სიმფონია (1964), 2 სიუიტა (1965, 1968), „პასაკალია“ (1964), ცეკვა „ქართული“ სიმფონიური ორკესტრისათვის (1958), კონცერტი ფორტეპიანოსა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1952), კონცერტი ფლეიტისა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1958); კამერულ-საკრავიერი (მათ შორის საფორტეპიანო კვინტეტი — 1950), კამერულ-ვოკალური და საგუნდო ნაწარმოებები და სხვ.; ოპერეტები „ნატვრის თვალი“ (1980), „ჩემი საყვარელი ბიძა“ (1983), საესტრადო მუსიკა; მუსიკა დრამატული სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის.
გორდის ნამოსახლარი

გორდის ნამოსახლარი — ქვედა პალეოლითის ხანის (ძვ. წ. 100 ათ. – 40 ათ. წწ.) სახელოსნო-ნამოსახლარი. აღმოჩენილია (ექსპედიციის ხელმძღვ. კ. კალანდაძე) 1982 წელს სოფელ ზედა გორდში, დადიანების საზაფხულო რეზიდენციის ეზოში. ზედაპირულად აიკრიფა კაჟის იარაღი (საფხეკები, დანალამელები, ნუკლეუსი და წარმოების ნაშთები). იქვე, ზეგანზე, გამოდის კაჟის ე. წ. ძარღვები, რითაც ამ იარაღს ამზადებდნენ.
გორდუენე

გორდუენე — (ანტ. წყაროებში — გორდიენე და გორდიეა; ძვ. სომხ. კორდუქი) — მთაგორიანი ქვეყანა ახლანდელი ქურთისტანის მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში. გორდუენეს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრებოდა მდ. კენტრიტი (ახლანდელი ბოტან-ჩაი), დასავლეთით — მდ. ტიგროსი, ხოლო სამხრეთით — კარდუხების, იგივე გორდიების მთები (ე. ი. ამ მიმართულებით საზღვარი თანამედროვე ქ. ჯიზრეს მიდამოებამდე აღწევდა).

გორდუენეს ეტიმოლოგიაზე სამეცნიერო ლიტერატურაში აზრთა სხვადასხვაობაა. ერთნი ვარაუდობენ, რომ ასურულ წყაროებში გორდუენე მოხსენიებულია „კატმუხის“ ან „კუტმუხის“ ფორმით. სხვათა თვალსაზრისით, ტოპონიმი გორდუენე დაკავშირებულია ქართველთა თვითსახელწოდებასთან „ქართველი“. ასეთი კავშირი აიხსნება მუშქი-მესხების ქართველური ტომების ინფილტრაციით აღნიშნულ რეგიონში ძვ. წ. ათასწლეულის მიწურულს.

ძვ. წ. - საუკუნეების გორდუენე სპარსული იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო. ძვ. წ. საუკუნის მიწურულს კი — დამოუკიდებელი ქვეყანა. სპარსელთა ცდა, კვლავ შეეერთებინათ გამდგარი ქვეყანა, მარცხით დამთავრდა. ძვ. წ. საუკუნეში გორდუენე დაიპყრო დიდი სომხეთის მეფე ტიგრან -მ (ძვ. წ. 95–56), მოგვიანებით კი — რომაელთა სარდალმა პომპეუსმა. გამარჯვებულმა რომაელებმა თავდაპირველად გორდუენე სოფენესთან ერთად სამმართველოდ გადასცეს ტიგრან -ის ვაჟს ტიგრანს, ხოლო შემდეგ — კაპადოკიის მეფე არიობარზანეს (ძვ. წ. 95-63). ძვ. წ. საუკუნის 50-იან წლებში გორდუენესა და სოფენეს კვლავ დიდი არმენიის მეფეები დაეუფლნენ. ამის შემდეგ გორდუენე სომხეთის ორგანულ ნაწილად იქცა. გორდუენეს დასახლებულ პუნქტთა შორის ცნობილია შემდეგი ქალაქები: სარისა, სატალკა, პინაკა.
რომან გორელაშვილი

რომან მიხეილის ძე გორელაშვილი (დ. 14 ნოემბერი, 1936, თბილისი — გ. 22 ნოემბერი, 2022) — ქართველი პიანისტი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967).

ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფ. ანასტასია ვირსალაძე|ანასტასია ვირსალაძის კლასი). 1957 წლიდან (სტუდენტობის დროს) დაიწყო საშემსრულებლო მოღვაწეობა. 1962 წლიდან (ხანგამოშვებით) მუშაობდა თბილისის კონსერვატორიაში (1980-1990 წლებში საფორტეპიანო ფაკულტეტის დეკანია, 1975 წლიდან — პროფესორი). პედაგოგად მიიწვიეს ვაიმარში (გდრ), ფერენც ლისტის სახელობის უმაღლეს სამუსიკო სკოლაში, 1977 წლიდან — პრაღის კონსერვატორიაში. გორელაშვილის შესრულების მანერა გამოირჩევა ტექნიკური სრულყოფილებით. მის რეპერტუარში დიდი ადგილი უჭირავს ფერენც ლისტის, სერგეი რახმანინოვის, ჯორჯ გერშვინისა და სხვათა ნაწარმოებებს. ავტორია მრავალი საფორტეპიანო ტრანსკრიფციისა და პარაფრაზისა (მათ შორის ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტეს“ თემებზე).

1980-1984 წლებში ფირმა „მელოდიამ“ გამოუშვა ფირფიტები გორელაშვილის ჩანაწერებით. მისი რედაქციით გამოვიდა ქართველ კომპოზიტორთა საფორტეპიანო ნაწარმოებები. გორელაშვილი ეწეოდა საკონცერტო მოღვაწეობას საქართველოსა და სსრკ სხვადასხვა ქალაქში. შემდგომში ცხოვრობდა ფილადელფიასა (აშშ, 2004-დან) და ისრაელში.
ხრისოკეფალოსის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = ტრაპიზონის პროვინცია
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = უმოქმედო
| ფუნქციური_სტატუსი = მეჩეთი
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა = კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ბიზანტიური
| დეტალები = დიახ
| სიგრძე =
| სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| განედი =
| გრძედი =
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
პანაგია ხრისოკეფალოსის ეკლესია (, სიტყვ. „ოქროსთავიანი ღვთისმშობელი“) — ყოფილი ბიზანტიური მართლმადიდებლური ეკლესია თურქეთში, ქალაქ ტრაპიზონში, რომელიც 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის დაცემის შემდეგ, ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ -მ (მმართ. 1444–1481) მეჩეთად (; ფატიჰის მეჩეთი) გადააკეთა, რადგან ეს იყო ადგილი სადაც მან ქალაქის დაპყრობის შემდეგ პარასკევის ნამაზი (ლოცვა) შეასრულა.

ისტორია
ეკლესია დგას ძველი ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, ორტაჰისარის (შუა ციხის) უბანში. მისი ეპითეტი „ოქროს-თავი“ სავარაუდოდ ღვთისმშობლის მოოქროვილი ხატისგან მომდინარეობს, რომელიც დასვენებული იყო ეკლესიაში. ისტორიული ტრადიციის თანახმად ამ ადგილას ტაძარი რომალემა იმპერატორმა ჰანიბალიანუსმა ააშენებინა მეოთხე საუკუნის დასაწყისში. საუკუნეში აქ საეპიკოპოსო ტაძარი იდგა, ხოლო საუკუნეში ის ხელახლა აშენდა. განახლების შემდეგ ტაძარი წარმოადგენდა სამნავიან ბაზილიკას, გარშემო გალერეებით, სადაც კორონაციის რიტუალები იმართებოდა. 1228 წელს კეისარმა ანდრონიკემ ზავი დადო რუმის სასულთნოსთან ტრაპიზონისადმი თავდაუსხმელობის შესახებ. ღვთისადმი მადლობის ნიშნად მან ტაძარს ოქროსთავიანი წმინდა მარიამის ხატი შესწირა, საკურთხეველი მარმარილოთი, ხოლო საკურთხევლის იატაკი მოზაიკით მოაპირკეთა. მოზაიკა ამჟამად ხის იატაკითა და ხალიჩებითაა დაფარული. 1339-1351 წლებში მოანგრიეს ორი წყვილი სვეტებისა, რაცა საკურთხევლის წინ მოზრდილი კვადრატული ფორმის სივრცე შექმნილიყო. ასე ტაძარი გადაკეთდა ჯვარ-გუმბათოვან ეკლესიად. ტრაპიზონის ოსმალების მიერ დაპყრობის შემდეგ, 1468 წელს გადაკეთდა მეჩეთად. მეჩეთის გათეთრებულ კედლებში, სავარაუდოდ, ფრესკები უნდა იყოს შემორჩენილი.

ეკლესიაში დაკრძალულია სხვადასხვა გამოჩენილი პირები, როგორიცაა იმპერატორი იოანე მეგას კომნენოსი (მმართ. 1280–1297), მიტროპოლიტი ნიფონი (გ. 1364), იმპერატორი ალექსი მეგას კომნენოსი (მმართ. 1417–1429) და სხვა.
კონსტანტინე გორეცკი

კონსტანტინე ეფიმის ძე გორეცკი (; დ. 18 დეკემბერი, 1870, ქუთაისი, — გ. 5 მარტი, 1947, მოსკოვი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1914).

ბიოგრაფია
დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, შემდეგ 1888 წელს თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1890 წლიდან მსახურობდა ჯარში. დაამთავრა გენერალური შტაბის საინტენდანტო კურსები. იყო 1904-1905 წლების რუსეთ-იაპონიის ომის მონაწილე, 1908 წლიდან — პოლკოვნიკი, 1911 წლიდან — შეიარაღებული ძალების მთავარი ინტენდანტი. 1918 წლიდან მსახურობდა წითელ არმიაში. 1928 წლის 7 სექტემბერს მიენიჭა შრომის გმირის წოდება. 1928 წლიდან გავიდა პენსიაზე. 1940 წელს იყო წითელი არმიის მთავარი საინტენდანტო სამმართველოს სამეცნიერო კონსულტანტი. დაჯილდოებულია წმინდა ანას, წმინდა ვლადიმირის და წმინდა სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. დაკრძალულია მოსკოვში, ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე.
დარიშხანის ტრიბრომიდი

დარიშხანის ტრიბრომიდი — არაორგანული ნაერთი ფორმულით 3. ეს პირამიდული მოლეკულა არის ერთადერთი ბინარული ნაერთი დარიშხანის ტრიბრომიდის. არის კრისტალური ძლიერ დიამაგნიტური ნაერთი, რომელიც ტენიან ჰაერზე იწვის.

მიღება
დარიშხანის ტრიბრიდი შეიძლება მიღებული იქნას დარიშხანის ფხვნილზე ბრომის მოქმედებით.

ალტერნატიული გზით დარიშხანის ოქსიდი გოგირდის თანაობით, შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც წინამორბედი ნაერთი მის მისაღებად:
2 23 + 3 + 6 2 → 4 3 + 3 2

უსაფრთხოება
დარიშხანის ტრიბრომიდი ტოქსიკურია, ისევე როგორც უმრავლესი დარიშხანის ნაერთები.
სტიბიუმის ტრიბრომიდი

სტიბიუმის ტრიბრომიდი — ქიმიური ნაერთი ფორმულით 3. ნაერთი შეიცავს სტიბიუმს +3 ჟანგვის მდგომარეობაში.

წარმოება
მისი მიღება შესაძლებელია სტიბიუმის რეაქციით, ელემენტ ბრომთან, ან სტიბიუმის ტრიოქსიდის რეაქციით ბრომწყალბადმჟავასთან.

სხვა ხერხით, მისი მიღება შესაძლებელია ბრომის მოქმედებით სტიბიუმის სულფიდისა და სტიბიუმის ტრიოქსიდის ნაზავზე 250 ° ტემპერატურაზე.

გამოყენება
მისი დამატება შესაძლებელია პოლიმერებზე, მაგალითად როგორიცაა პოლიეთილენი, იყენებენ როგორც ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებას. ის ასევე გამოიყენება სხვა სტიბიუმის ნაერთების მისაღებად, ქიმიურ ანალიზში და ასევე საღებავებში.

ქიმიური თვისებები
სტიბიუმის ტრიბრომიდს აქვს ორი კრისტალური ფორმა და ორივე მათგანს აქვს ერთნაირი გეომეტრიული ფორმა. თბილი 3-ის ნახშირბადის დისულფიდის ხსნარში სწრაფად გაგრილდებით, -3 ნელა გარდაიქმნება უფრო სტაბილურ ფორმად.

ანტიმონი ტრიბროდი ჰიდროლიზდება წყალში და მიიღება სტიბიუმის ტრიოქსიდის და ბრომწყალბადმჟავა:
2 3 + 3 2 → 23 + 6
პერისტერეოტას მონასტერი

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = ტრაპიზონის პროვინცია
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = უმოქმედო
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა = კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ბიზანტიური
| დეტალები = დიახ
| სიგრძე =
| სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| განედი =
| გრძედი =
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
პერისტერეოტას მონასტერი მდებარეობს მაჩხის ოლქში, ტრაპიზონის პროვინციაში, (თურქეთი), ქალაქ ტრაპიზონიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 30 კილომეტრის დაშორებით.

ისტორია
დაარსდა 752 წელს. მონასტერი წმინდა გიორგი პერისტერეოტას სახელს ატარებს. სახელი მომდინარეობს ბერი პერისტერეოტისიდან (პერისტერი ბერძნულად მტრედს ნიშნავს). გადმოცემის თანახმად სურმენეს ტყეში მობინადრე მტრედების ჯგუფი გაუძღვა სამ ბერს, რომლებმაც წმინდა გიორგის სახელობის ხატი მოაბრძანეს ისეთ ადგილში, სადაც მოგვიანებით მონასტერი აღიმართა.

აღმავლობის პერიოდში მონასტერი შედგებოდა 187 ოთახისა და დიდი ბიბლიოთეკისაგან, სადაც 7000-მდე ხელნაწერი ინახებოდა. 1203 წლიდან მონასტერი დაცარიელდა. 1396 წელს, ტრაპიზონის იმპერატორის, მანუელ -ის (მმართ. 1390–1417) ხელშეწყობით მონასტერი ისევ აღსდგა. მას შემდეგ მონასტერს წინამღოლობდნენ: თეოფანე ლაზი (1393-1426), ბარნაბა ლაზი (1426-49) და მეთოდიოს სურმენელი (1448 წლიდან). 1462 წელს მონასტერი ყაჩაღებმა დაარბიეს და გაძარცვეს. 1483 წელს მონასტერი ცეცხლის ალში გაეხვა. 1501 წლისთვის კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს იურიდიქციაში მოექცა. 1906 წლის ცეცხლის შემდეგ, მონასტერი ისევ აღადგინეს. საბოლოოდ 1923 წელს გაუკაცრიელდა, როდესაც მონასტრის უკანასკნელი ბერები და მისი ქრისტიანი მრევლი ოსმალებმა საბერძნეთში გადაასახლეს. შემდგომ ამავე სახელობის მონასტერი გაიხსნა ქალაქ ნაუსაში, საბერძნეთში. ეს არის ადგილი, სადაც პერისტერეოტას ყოფილი ბერები არიან დაკრძალულები. დღესდღეობით მონასტერი მიტოვებულია და მხოლოდ ნანგრევებიღაა შემორჩენილი.
ლითიუმის ბრომიდი

ლითიუმის ბრომიდი — ქიმიური ნივთიერება. შედგება ლითიუმისა და ბრომისგან. მისი ქიმიური ფორმულაა . მისი ექსტრემალური ჰიგიროსკოპიული თვისების გამო, გამოიყენება ჰაერის კონდიცირების გარკვეულ სისტემებში..

წარმოება და თვისებები
ლითიუმის ბრომიდი მიიღება ლითიუმის კარბონატზე ბრომწყალბადმჟავის მოქმედებით. მარილი წარმოქმნის რამდენიმე კრისტალურ ჰიდრატს, სხვა ტუტე მეტალის ბრომიდებისგან განსხვავებით. ამ მარილის ანჰიდრიტი ქმნის კუბურ კრისტალებს, რომლებიც ჩვეულებრივი მარილის (ნატრიუმის ქლორიდი) მსგავსია.

ლითიუმის ჰიდროქსიდისა და ბრომწყალბადმჟავასგან (წყალბადის ბრომიდის წყალხსნარი) მიიღება ლითიუმის ბრომიდი:
 + → + 2

გამოყენება
ლითიუმის ბრომიდი გამოიყენება ჰაერის კონდიცირების სისტემებში, როგორც დესიკანტი (წყალწამრთმევი), მაცივრებში, ორგანულ სინთეზსა და ფარმაცევტიკაში.

უსაფრთხოება
ლითიუმის მარილები ფსიქოაქტიურია და გარკვეულწილად კოროზიულიც. წყალში გახსნისას კი სწრაფად გამოყოფენ სითბოს.
გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე

გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე — არასამეწარმეო, არაკომერციული იურიდიული პირი, ექვემდებარება გორის მუნიციპალიტეტს.

ისტორია
დაარსდა 1938 წელს როგორც გორის კულტურის სახლის განყოფილება; თავდაპირველად ფუნქციონირებდა მხოლოდ მხატვრული წრეები. 1966 წლიდან პიონერთა სახლს გამოეყო შენობა ლენინის (ახლანდელი სამეფოს) ქუჩაზე; 1971 წლის 8 ოქტომბერს პიონერთა სახლს სასახლის სტატუსი მიენიჭა; გაფართოვდა წრეების ქსელი, დამყარდა კონტაქტები სსრკ-ის სხვა ქალაქების, აგრეთვე ჩეხეთის, პოლონეთის პიონერთა სასახლეებთან. 1990 წელს საქართველოში გაუქმდა ბავშვთა და მოზარდთა პოლიტიკური ორგანიზაციები, რის გამოც პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეს მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე ეწოდა. 2010 წლის 1 იანვრისთვის სასახლე გორის მუნიციპალიტეტის დაქვემდებარებაშია. გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეში, რომელიც ემსახურება ოთხასზე მეტ ბავშვს, ფუნქციონირებს: ლიტერატურის, მხატვრული, საბუნებისმეტყველო და სხვა წრეები. მისი პრიორიტეტია საქართველოს კონფლიქტური რეგიონებიდან იძულებით გადაადგილებულ (დევნილ) ბავშვებთან მუშაობა. გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე თანამშრომლობს თბილისისა და ბათუმის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეებთან.
გორის 202-ე ქვეითი პოლკი

გორის 202-ე ქვეითი პოლკი — რუსეთის იმპერიის არმიის სამხედრო შენაერთი, რომელიც გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკის ბაზაზე ჩამოყალიბდა. 1908 წლის 30 დეკემბერს გორის 259-ე სარეზერვო ქვეითი პოლკი გადაკეთდა გორის 259-ე ქვეით პოლკად. 1910 წელს შეუცვალეს ნუმერაცია და უწოდეს გორის 202-ე ქვეითი პოლკი.

შედიოდა 51-ე ქვეითი დივიზიის (შტაბ-ბინა ქ. ქუთაისი) შემადგენლობაში. პირველი მსოფლიო ომის დროს მონაწილეობდა ბრძოლებში გალიციის, ლიეტუვისა და აღმოსავლეთ პრუსიის ტერიტორიებზე (1915). 1918 წელს პოლკი გაუქმდა.

სხვადასხვა დროს პოლკში მსახურობდნენ კონსტანტინე ერისთავი (პოლკის მეთაური 1890-1896 წლებში), მიხეილ მაჭავარიანი (პოლკის მეთაური 1897-1899 წლებში), ილია ჯაიანი (პოლკის მეთაური 1907-1909 წლებში), ვასილ კარგარეთელი, მიხეილ ლევანდოვსკი, აბელ მაყაშვილი და სხვ.
გორის სავიკარიო

გორის სავიკარიო — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი სავიკარიო 1811-1917 წლებში.

ისტორია
შეიქმნა 1811 წელს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, 1812 წლის 30 იანვარს, რუსეთის სინოდის განკარგულებით. იგი შედიოდა მცხეთისა და ქართლის ეპარქიის შემადგენლობაში, რომელთა მმართველი საქართველოს ეგზარქოსი იყო. გორის ეპისკოპოსი საქართველოს ეგზარქოსის ვიკარ-ეპისკოპოსად ითვლებოდა. რუსეთის სინოდის გადაწყვეტილებით გორის ვიკარ-ეპისკოპოსად დაინიშნა დოსითეოსი (ფიცხელაური), რომელიც 1811-1814 წლებში პეტერბურგში იმყოფებოდა და საქართველოს საეგზარქოსოს გარდაქმნის პროექტზე მუშაობდა; რუსეთის სინოდის მითითებით დოსითეოსმა შეიმუშავა საქართველოს 121 საეკლესიო მოწყობის ახალი დებულება, რომელიც 1814 წლის 30 აგვისტოს რუსეთის იმპერატორმა დაამტკიცა. დოსითეოსს მთავარეპისკოპოსის წოდება მიენიჭა და დაინიშნა ახალდაარსებული „ოსეთის სასულიერო კომისიის“ ხელმძღვანელად.

გორის ვიკარ-ეპისკოპოსები ძირითადად ცხოვრობდნენ თბილისში და ეგზარქოსს ეხმარებოდნენ ეპარქიის მართვაში. გორის სავიკარიოს ტერიტორიაზე არსებობდა გორის სასულიერო სასწავლებელი, რომლის კურსდამთავრებულები სწავლას თბილისის სასულიერო სემინარიაში აგრძელებდნენ. გორის ვიკარ-ეპისკოპოსები იყვნენ:
დოსითეოსი (ფიცხელაური) (1812-1814);
გერვასი (მაჭავარიანი) (1814-1817);
სტეფანე (ჯორჯაძე) (1818-1839);
ნიკიფორე (ჯორჯაძე) (1844-1851);
იოანე (ავალიანი) (1852-1858);
გაბრიელი (ქიქოძე) (1859-1860);
გერმანე (პაპიტაშვილი) (1862-1869).
ვაკანტური (1869 წლის 30 მაისიდან - 1898 წლის 20 მარტამდე);
ალექსანდრე (ოქროპირიძე) (1881-1886);
ლეონიდე (ოქრიპირიძე) (1898-1900);
კირიონ (საძაგლიშვილი) (1900-1902);
ბენიამინ (ბორნუკოვი) (1902-1905);
ეფთვიმე (ელიაშვილი) (1905-1906);
პეტრე (კონჭოშვილი) (1907-1909);
ანტონი (გიორგაძე) (1912-1917).

საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შემდეგ გორის სავიკარიო გაუქმდა.
გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდი

გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდი — მუსიკალური კოლექტივი. დაარსდა 1970 წელს სასწავლებლის დირექტორის, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის ა. კაჭარავას თაოსნობით. გუნდის შემოქმედებითი სახე განსაზღვრა მისმა უცვლელმა სამხატვრო ხელმძღვანელმა და მთავარმა დირიჟორმა, საქართველოს სახელმწიფო არტისტმა შ. მოსიძემ. რეპერტუარშია მსოფლიო კლასიკური მუსიკა და ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებები. გუნდმა წარმატებით შემოიარა მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა (გერმანია, ესპანეთი, ირლანდია, საფრანგეთი, უნგრეთი, ჩეხოსლოვაკია, მალტა, რუსეთი, სომხეთი და სხვ.).

გუნდი 1989 წელს მიწვეული იყო პარიზში, ადამიანის უფლებათა დაცვის დეკლარაციის 200 წლისთავის აღსანიშნავ ზეიმზე, არის ახალგაზრდული საერთაშორისო საგუნდო ფედერაციის „ევროპაკანტატის“ წევრი (1989). უცხოელი სპეციალისტები გუნდს „მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესოდ“ მიიჩნევენ, ხოლო მის ხელმძღვანელს შ. მოსიძეს „ბგერის ჯადოქარს“ უწოდებენ. გუნდის საშემსრულებლო ხელოვნება გამოირჩევა ფართო დიაპაზონით, ხავერდოვანი დაბალი რეგისტრით, დინამიური ექსპრესიულობით, ჟღერადობის ორკესტრული ფერადოვნებით (გუნდის სოლისტია საქართველოს დამსახურებული არტისტი მ. აბულაძე). გუნდის არსებობამ განაპირობა 1985 წელს საგუნდო ზეიმის მოწყობა გორში, რასაც მოჰყვა საგუნდო მუსიკის გორის საერთაშორისო ფესტივალის დაარსება (1986, 1988, 1990, 1996), რომლის მონაწილენი იყვნენ საგუნდო კოლექტივები ევროპისა და აზიის ქვეყნებიდან (რუსეთი, საფრანგეთი, იაპონია, ესპანეთი და სხვ.). იაპონურმა ფირმა „სონიმ“ გამოუშვა გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდის ორი კომპაქტ-დისკი (1995-2003), რომელზეც ჩაწერილია ქართული მუსიკა. 1997 წელს საქართველოს ტელეფილმმა გადაიღო ფილმი „შალვა მოსიძე“. 2003 წლის ოქტომბერში გუნდმა ანსამბლ „რუსთავთან“ ერთად კონცერტი გამართა ლონდონის საგუნდო ფესტივალზე „როიალ-ჰოლში“.
გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკი

გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკი — ამიერკავკასიის მკვიდრი მოსახლეობის ახალწვეულთაგან დაკომპლექტებული სამხედრო შენაერთი, დაარსდა 1887 წლის 12 ივლისს. თავდაპირველად ეწოდებოდა კავკასიის ადგილობრივი სარეზერვო (კადრის) რაზმი (დრუჟინა). 1889 წლის 20 სექტემბრიდან (სხვა მონაცემებით 1890 წლის 26 ივლისი) გადაკეთდა პოლკად.
მის მარპლი

მის მარპლი — აგატა კრისტის კრიმინალური მოთხრობებისა და რომანების გამოგონილი პერსონაჟი. ჯეინ მარპლი არის ხანში შესული ასაკოვანი გაუთხოვარი ქალატონი, რომელიც ცხოვრობს სოფელ სენტ მარი მედში და საკუთარ დროს უთმობს დეტექტივად მუშაობას. მის მარპლი არის აგატა კრისტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პერსონაჟი, რომლის არაერთი ეკრანიზაცია არსებობს. პირველად იგი გამოჩნდა მოკლე მოთხრობაში „სამშაბათის ღამის კლუბი“, რომელიც გამოქვეყნდა სამეფო ჟურნალში 1927 წლის დეკემბერში. ეს მოთხრობა მოგვიანბეით გახდა 1932 წელს გამოცემული ცამეტი პრობლემის პირველი თავი.
კალციუმის ბრომიდი

კალციუმის ბრომიდი — ქიმიური ნაერთი ფორმულით 2(2). ცალკეულ ნაერთებში შედის როგორც ანჰიდრიტი ( = 0), ჰექსჰიდრატი ( = 6), იშვიათად კი დიჰიდრატი ( = 2). ყველა მათგანი არის თეთრი ფხვნილები, რომლებიც წყალში იხსნებიან და ამ წყალხსნარებიდან კრისტალიზდება ჰექსჰიდრატი. მისი ჰიდრატები ძირითადად გამოიყენება ზოგიერთ საბურღ სითხეში.

სინთეზი, სტრუქტურა და რეაქციები
მისი მიღება ხდება, კალციუმის ოქსიდის ან კალციუმის კარბონატის რეაქციით ბრომწყალბადმჟავასთან. სხვაგვარად ლითონი კალციუმის რეაქციით ელემენტ ბრომთან.
აბელიანის ეკლესია

აბელიანის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ აბელიანში. ეკლესია აგებულია 1250-1259 წლების პერიოდში.

ეკლესიაზე არსებული სამშენებლო წარწერა საშუალებას იძლევა ძეგლი დათარიღდეს 1250-1259 წლებში. მასში მოხსენიებულნი არიან „მეფენი ჩუენნი დავით (ნარინი) და დავით (ულუ), დედოფალი თამარ-ხათუნ და ძენი მათი გიორგი...“ ტექსტის ავტორია მანგლელი მთავარეპისკოპოსი არსენ მშვიდობაიძე.

შენობის ინტერიერი მოპირკეთებულია კარგად თლილი დიაბაზის (ე. წ. ალგეთის ქვა) კვადრებით. კედლებს ეტყობა შელესვისა და ფრესკული ფერწერის კვალი. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლებზე აქცენტს მხოლოდ სარკმლის მორთულობა ქმნის. კარნიზის პროფილი წრეთარგის, თაროსა და ლილვისაგან შედგება. ეკლესიის სახურავი ორკალთიანია. ეკლესიის სატრიუმფო თაღის ქვედა რეგისტრში საინტერესო დეკორატიული მოტივია გამოყენებული. არქიტრავის ქვის ორივე მხარეს მძლავრი კრონშტეინებია ორნამენტულად შემკული, რომელზედაც სავარაუდოდ სამხრეთის მინაშენის თაღები გადადიოდა. აღდგენილია 2006 წელს.
თეთრიწყაროს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

თეთრიწყაროს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროში. ეკლესია საუკუნის ბოლოს რუს კოლონიზატორებს აუგიათ.

ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანია, ნაგებია ბაზალტის კვადრებით. გუმბათის ყელი თუნუქის პერანგშია ჩასმული. აღმოსავლეთ მკლავის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში, წყობის პირველ რიგში ჩატანებულია ძველი ეკლესიის სარკმლის სათაურის ქვა რელიეფით-გადაყვანილი ლილვით. ტაძარი ნათდება სარკმელების სიმეტრიული რიგით. რვაწახნაგა გუმბათი დაბალი ყელით ეყრდნობა ჯვრის მკლავების კედლების გადაკვეთის კუთხეებს. ეკლესია მოქმედია. ეკლესიის გვერდით, ადრეული ეკლესიის ნანგრევია.
საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი 2019

საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი 2019 — საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასის გათამაშება რომელიშიც ერთმანეთს „საბურთალო“ (ეროვნული ლიგის გამარჯვებული) და ქუთაისის „ტორპედო“ (საქართველოს თასის გამარჯვებული) დაუპირისპირდნენ. მატჩი გაიმართა 2019 წლის 24 თებერვალს, თენგიზ ბურჯანაძის სტადიონზე გაიმართა.

მატჩი
მატილდა ფლანდრიელი

მატილდა ფლანდრიელი (, ; დ. 1031 — გ. 2 ნოემბერი, 1083) — ნორმანდიის ჰერცოგინია 1053-1083 წლებში და ინგლისის დედოფალი 1066-1083 წლებში როგორც უილიამ დამპყრობლის მეუღლე. ინგლისის მეფე უილიამ -ისა და ჰენრი -ის დედა.

ბიოგრაფია
მატილდა დაიბადა 1031 წელს. იგი იყო ფლანდრიის გრაფ ბალდუინ -ისა და მისი მეუღლის, ადელა ფრანგის ქალიშვილი. დედის მხრიდან მისი პაპა-ბებია იყვნენ საფრანგეთის მეფე რობერ და დედოფალი კონსტანცია დ'არლი.

1050 წელს მატილდა დააქორწინეს ნორმანდიის ჰერცოგ უილიამ დამპყრობელზე. მათი ქორწინების შესახებ არსებობს ერთი ლეგენდა: როდესაც საქორწინო მოლაპარაკებები დასრულდა, მატილდამ უარი განაცხადა ქორწინებაზე. რასაკვირველია, ამან განარისხა მამამისი, რომელმაც მისი მოკვლა განიზრახა. მის მკვლელობამდე ცოტა ხნით ადრე, უილიამმა იგი დაარწმუნა შეუღლებაზე, რადგან ისინი ერთად შეძლებდნენ თავიანთი მიზნების ასრულებას.

მათმა ქორწინებამ აღაშფოთა კათოლიკური ეკლესია, რადგან მატილდა და უილიამი მეხუთე თაობის ბიძაშვილები იყვნენ, როგორც ნორმანდიის პირველი ჰერცოგის, როლოს შთამომავლები, რომელიც თავის მხრივ დანიისა და ნორვეგიის მეფე რაგნარ ლოდბროკის ძმა იყო. ვინაიდან ნათესავობის შვიდი თაობა ჯერ გასული არ იყო, ქორწინებაზე პაპის თანხმობა იყო საჭირო, მათ კი ამის გარეშე დაქორწინდნენ. მათ რომის პაპ ნიკოლოზ -ისაგან დალოცვა მხოლოდ 1059 წელს მიიღეს, მას შემდეგ, რაც რამდენიმე ეკლესია ააშენეს.

მატილდამ უილიამს ათი შვილი გაუჩინა, აქედან ორი ინგლისის მეფე: უილიამ და ჰენრი .

1066 წლის 25 დეკემბერს, მისმა ქმარმა დაიპყრო ინგლისის ტახტი, რითაც მატილდა დედოფალი გახდა. იმ პერიოდში, როცა უილიამი ქვეყანაში არ იყო, ინგლისს მატილდა მართავდა, როგორც რეგენტი. დედოფალი მატილდა გარდაიცვალა 1083 წელს, დაკრძალეს მის მიერ დაარსებულ კაენის სამების სამონასტრო კომპლექსში.

შვილები
რობერტ (1051-1134), ნორმანდიის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო სიბილა კონვერზანო, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
რიჩარდი (1054-1075), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო, ნადირობისას მომხდარი ინცინდენტისას;
უილიამ (1056-1100), ინგლისის მეფე, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
ჰენრი (1068-1135), ინგლისის მეფე, პირველად იქორწინა მატილდა შოტლანდიელზე, მისი დაღუპვის შემდეგ კი ადელაიდა დე ლუვენზე, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი, ასევე ჰყავდა ოცდაოთხი უკანონო შვილი;
აგათა (?-1113), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
სესილია (1056-1127), აღიკვეცა მონაზვნად;
მატილდა (1061-1086), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
კონსტანცია (1057-1090), ცოლად გაჰყვა ბრეტანის ჰერცოგ ალან -ს;
ადელა (1067-1137), ცოლად გაჰყვა ბლუას გრაფ სტეფან -ს, რომელთანაც შეეძინა ათი შვილი, მათ შორის ინგლისის მომავალი მეფე სტეფან ბლუელი;