iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნიკა კუჭავა

ნიკა ნიკოლოზის ძე კუჭავა (დ. 4 აგვისტო 1983, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი. მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი 2008 წლიდან.

2021 წელს საქართველოს თეატრალურმა საზოგადოებამ ნიკა კუჭავა წლის საუკეთესო თეატრალურ მსახიობად დაასახელა.

ფილმოგრაფია
2006-2008 — „ბიჭები და გოგონები“ (რეჟ, რამიშვილი, ლიფონავა)
2003 — „ღმერთო, რისი გულისთვის“ (რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე)
2017-2018 — „ჩემი ცოლის დაქალები“
2008-2010 — „ჩიფსების თაობა“
2015-2016 — „ღვინის გზა“ (რეჟ. შლიაპიკასი)

როლები თეატრში
2026 — "იატაკქვეშეთის ადამიანი" - ფ. დოსტოევსკი
2025 — "ამარკორდი" - აურელიო
2025 — „ცხვირი“ - ნ. გოგოლი
2024 — „ტუტსი“ - მაიკლი
2023 — „დონ ჟუანი“ - სგანარელი - ჟ. მოლიერი
2023 — „ოტელო“ - ოტელო - უ. შექსპირი
2022 — „ინციდენტი მეტროში“
2021 — „დანაშაული და სასჯელი“ — პორფირი პეტროვიჩი - ფ. დოსტოევსკი
2021 — „ფიგაროს ქორწინება“ - სგანარელი - პ. ბომარშე
2020 — „კრეიცერის სონატა“ — პოზდნიშევი - ლ. ტოლსტოი
2020 — „შინელი“ — აკაკი ბაშმაჩკინი - ნ. გოგოლი
2019 — „ჰამლეტი“ — ჰამლეტი - უ. შექსპირი
2019 — რეჟ. ლევან წულაძე უ. შექსპირის მიხედვით „ზაფხულის ღამის სიზმარი“
2018 — „ფაუსტი“ — ფაუსტი - ი. გოეთე
2017 — „ზაფხულის ღამის სიზმარი“ - უ. შექსპირი
2017 — „ნავიგატორი“ — ვახტანგი
2017 — „ბაკულას ღორები“ დავით კლდიაშვილი
2017 — „“ — გ. ბათიაშვილი
2016 — „უსახელო ვარსკვლავი“ — მ. მიროუ
2015 — „ჯაყოს ხიზნები“ ჯავახიშვილი — თეიმურაზი
2014 — „ქაქუცა ჩოლოყაშვილი“ — სიმონ ჩოლოყაშვილი
2014 — „საშობაო სიმღერა“ - ფრედი - ჩ. დიკენსი
2013 — „ტარტიუფი“ — ორგონი - ჟ. მოლიერი
2012 — „როგორც გენებოთ“ — ორლანდო - უ. შექსპირი
2011 — „პიგმალიონი“ — სიმონიკო - ბ. შოუ
2011 — „ “ — ვიკტორი
2010 — „ჯოლო“ — ცუბაკი - კოკო მიტანი
2010 — „დეკამერონი“ — ტლიმფო - ჯ. ბოკაჩო
2009 — „თოლია“ — ტრეპლიოვი - ა. ჩეხოვი (რეჟ. მ. კოზაკოვი)
2009 — „ხანუმა“ — კოტე - ა. ცაგარელი
2006 — „თამაში ჭვავის ყანაში“ — კოლფილდი - ჯ. სელინჯერი
2005 — „აღთქმული მიწა“ — ედი - ე. რემარკი
2005 — „ურიელ აკოსტა“ — რავინი - კ. გუცკოვი
2003 — „ბუზები“ - ორესტე - ჟ. სარტრი

ჯილდოები
2006 — საუკეთესო მამაკაცის როლი ფესტივალი „დებიუტის“ ვერსიით
2012 — „წლის საუკეთესო არტისტი“ („ჟოლო“ კ. მიტანი — ცუბაკი)
2016 — 5 „“-ის ვარკვლავი — ლონდონი, გლობუსის თეატრი
2021 — „წლის საუკეთესო მსახიობი“ ("კრეიცერის სონატა" — ლევ ტოლსტოი — პოზნიშევი)
უზენაესი ბეღურა

უზენაესი ბეღურა — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ის ჩნდება 2005 წელს გამოშვებულ წიგნში ნადიმი ყვავებისთვის. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა უელსელმა მსახიობმა ჯონათან პრაისიმ.

უზენაესი ბეღურა იყო ცნობილი რელიგიური სექტის ბეღურების წევრი და მოგვიანებით მისი ლიდერი მაღალი სეპტონი. მისი ლიდერობის დროს მალევე გაიზარდა სეპტის გავლენა რომელიც ვრცელდებოდა იმ დროინდელ 7 სამეფოს მეფეზეც ტომენ ბარათეონზე. ის გამოირჩეოდა სერიოზულობით და დამნაშავეების მიმართ დიდი სისასტიკით.

მას ცენტრალური მნიშვნელობა ენიჭებოდა ლანისტერისა და ტაირელის სახლებს შორის სასამართლოში მიმდინარე ჩრდილოვან კონფლიქტებში და ღიად გამოხატავდა ზიზღს დედაქალაქში არსებული კორუფციისა და უღიმღამოობის მიმართ. მისი ნამდვილი სახელი უცნობია; მისი ტიტული დაცინვით მიანიჭა პოლიტიკურმა ოპონენტმა, როგორც შედარება რწმენის ოფიციალურ ლიდერთან, მაღალ სეპტონთან.
შავი ჩიტისთვალა

შავი ჩიტისთვალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხშირად სამნაკვთიანი, იშვიათად გვხვდება ხუთი ან დაუნაკვთავიც. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია აბლაბუდისებრად, რასაც ერთვის სქელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური, მხრიანი, საშუალო სიკუმსის. იშვიათად მკვრივი მტევნებიც გვხვდება. მარცვალი მრგვალი ან ოდნავ შეზნექილია, საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომის, მუქი წითელი, თითქმის შავი. რბილობი მკვრივია, კანი ადვილად სცილდება რბილობს. გემო ტკბილი და სასიამოვნოა.

იძლევა საშუალო ღირსების საკმაოდ შეფერილ, საშუალოსხეულიან და ზომიერად მჟავე მსუბუქ წითელ, მშრალ ღვინოს.
შავი ყურძენი

შავი ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

მცირე ნარგავებადაა გავრცელებული კახეთში, ძირითადად გურჯაანისა და თელავის მუნიციპალიტეტებში, აგრეთვე ქვემო ქართლში, ბოლნისისა და მარნეულის ვენახებში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ხშირად კი ოვალური ფორმის ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა სქელი ქეჩისმაგვარია. ყვავილი ორსქესიანია მტევანი საშუალო ზომისაა, განივკონუსური, მხრიანი, იშვიათად ძლიერ დატოტვილი, ზოგჯერ უფორმოც. ხშირად მხარის სიგრძე ძირითადი მტევნის ნახევარს აღწევს. უფრო ხშირად მტევნები საშუალო სიმკვრივისაა, იშვიათად საშუალოზე უფრო მკვრივი, გვხვდება უფრო თხელმტევნებიც. მარცვალი საშუალოზე მსხვილია, მომრგვალო ან ოვალური. მუქი ლურჯია, თითქმის შავი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი ოდნაი მკვრივი და მდნარია, წვენი — შეუფერავი.

შავი ყურძენი საშუალო ზრდისა და მოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 150 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის მტევნის წონა 120-240 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.6-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 4.9-6.45 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სხვა წითელყურძნიან ჯიშებთან ერთად სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. მისგან დამზადებული ჯიშური ღვინო არის მუქი ვარდისფერი, მცირესხეულიანი და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით. შესაძლებელია ადგილობრივად მისი სასუფრე ყურძნად გამოყენება. აგრეთვე პერსპექტიულია ყურძნის წვენის მისაღებად.
შავთხილა

შავთხილა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

სახელწოდება მიღებული აქვს მარცვლის ფორმისა და შეფერილობის გამო, რომელიც ძალიან ჰგავს შავ თხილს.

გავრცელებულია კახეთში, ძირითადად ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სადაც შერეული სახით გვხვდება ძველ ვენახებში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. იშვიათად განივო-ვალური ფორმის ფოთლებიც გვხვდება, ხუთნაკვთიანია. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია, მის ქვეშ მოფენილია საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ვიწრო-კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის და მხრიანი. მხრები ძირითადი მტევნის სიგრძის ნახევარი და ზოგჯერ მეტია. საშუალო აიკუმსისაა ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური. გვხვდება მომრგვალო ფორმის მარცვლებიც. მუქი იისფერია, თითქმის შავი. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი მკვრივი და კნატუნაა, გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული, წვენი უფერულია ან ოდნავ მოვარდისფრო.

შავთხილას სავეგეტაციო პერიოდი 132-დან 167 დღემდეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 140-150 გრამამდეა, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.2-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო. იგი ალუბლისფერია, სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით, სასიამოვნო გემოთი და მცირე სხეულით. ასევე გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
შაბა

შაბა, ადრეულა, ადრიანი, ცანცქატა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

სახელწოდება შაბა წარმოშობილი უნდა იყოს სიტყვა შაბიდან, რადგანაც ამ ჯიშის ყურძენს სრულ სიმწიფეში შაბივით მომწკლარტო გემო აქვს.

შაბა სხვა ჯიშებთან შედარებით ადრე მწიფდება და ამიტომ კასპში მას ადრეულა და ადრიანი შეარქვეს. ქვემო ქართლის მოსახლეობამ მას „ჩაკალ ბოგან“-ი უწოდა ( — ტურა, — მახრჩობელა).

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომის და მომრგვალო ან გულისებური ფორმისაა, ხუთ-სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ან უფორმო, თხელია, იშვიათად საშუალო სიკუმსის. ხშირად წვრილმარცვლიანობა 80%-ს აჭარბებს. მარცვალი საშუალო ზომისა და ოდნავ ოვალურია. მოყვითალო-მომწვანო ფერის, მზის მხარეს თამბაქოსფერი ლაქებით. კანი სქელი და საკმაოდ უხეში აქვს, მომწკლარტო გემოთი. დაფარულია სქელი ცვილისებრი ფიფქით, რაც მონაცრისფრო ელფერს აძლევს. რბილობი წვნიანია, გემო — მომწკლარტო.

შაბა საშუალო ზრდისა და მცირემოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან არულ სიმწიფემდე 154 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. ვაზი ააშუალო ზრდისა და მცირემოსავლიანია. მტევნის წონა 80-130 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-24%-ს, მჟავიანობა — 6.5-7.5 გ/ლ-ს.

შაბას წვენის გამოსავლიანობა შედარებით ნაკლები აქვს, მისგან მიღებული თეთრი, მშრალი ღვინო სხეულიანი და ენერგიულია. გემოთი ძელგი და საკმაოდ ხარისხიანია. შეიძლება შაბას ყურძნის დაწურვა სხვა ჯიშებთან ერთად, რაც ღვინის ხარისხზე დადებითად იმოქმედებს.
შავბარდა

შავბარდა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

შავბარდას ფოთლები იმდენად მუქი მწვანეა, რომ მოშაოდ გამოიყურება და სწორედ აქედან აქვს მიღებული სახელწოდება.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. იშვიათად თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა დაფარული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი პატარაა, იშვიათად საშუალო ზომისა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრული ფორმის, კუმსი ან ააშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოდნავ ოვალური, შავი, მუქი ლურჯი ელფერით, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. კანი სქელი და უხეში აქვს. რბილობი — წვნიანი, წვენი — ღია ვარდისფერი, გემო — სასიამოვნო.

შავბარდა საშუალო ზრდისაა. მისი სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-185 დღეა. სიმწიფეში ოქტომბერის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 100-150 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 6.0-7.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 18.7-21 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-9.8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად, რომელიც ხასიათდება ღია წითელი შეფერვით, სიმსუბუქითა და დამახასიათებელი არომატით.
ყვირა

ყვირა, ქვირა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტ აბლაბუდისებრადაა შებუსული ან შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, კონუსური, საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია.

ყვირა ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი დაახლოებით 170 დღეა. სექტემბერში მწიფდება. მტევნის საშუალო წონა 240 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი დაახლოებით 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16.2-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-9.8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად.
ყორნისთვალა

ყორნისთვალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

სახელი მუქი ფერის მარცვლის გამო შეარქვეს.

ყორნისთვალა სხვა ჯიშის ვაზებთან შერეული სახითაა ჭრებალოში, ხვანჭკარაში, ბუგეულში და საკეციაში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან თითქმის კვერცხისე-ბური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ უფორმო, თხელი ან ძალიან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი, სქელკანიანია. რბილობი ხორციან-წვნიანი აქვს, გემო მოტკბო-მომჟავო.

ყორნისთვალა საშუალო ზრდისა და საკმაოდ მოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 182 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-11 გ/ლ-ს.

ყორნისთვალა გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ღვანურა

ღვანურა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

ღვანურა ფართოდ ყოფილა გავრცელებული აჭარის სოფლებში. მის მოსავალს ძირითადად სასუფრე ყურძნად მოიხმარდნენ და ზამთრისთვის შესქელებულ ყურძნის წვენს (ბაქმაზს) ამზადებდნენ. ამჟამად ერთეული ძირებია შემორჩენილი ხულოს მუნიციპალიტეტში სოფ. ჩაოს, ფურთიოსა და სხალთას მიდამოებში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალური, აამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა დაფარული ჯაგრისებრ-აბლაბუდისებრი შებუს-ვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, უფორმო, განტოტვილი, ზოგჯერ ცილინდრული და თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. კანი სქელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.

ღვანურა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშ-ლიდან სრულ სიმწიფემდე 190-195 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლო რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-9.5 ტონა. ყურძნის არული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.2-19.4%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.8-10.1 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ღვინის თეთრი

ღვინის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ვაზის სახელწოდება მისი ყურძნის დანიშნულებას გამოხატავს.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, სამნაკვთიანი, სუსტად ან საშუალოდ დანაკვთული, ზოგჯერ მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ოდნავაა შებუსული ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მეჩხერი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოქარვისფრო, თხელკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, კნატუნა, სასიამოვნო გემოთი.

ღვინის თეთრი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 136-142 დღეს შორის მერყეობს. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 140-160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება ხარისხიანი სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად და სასუფრე ყურძნად.
ყვითელი კუმსი

ყვითელი კუმსი, ყვითელი უბაკლური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

სიღნაღისა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტებში ყვითელი კუმსი სხვა ჯიშის ვენახებშია შერეული. იშვიათად გვხვდება კახეთის სხვა მუნიციპალიტეტებშიც. კახეთში მას ყვითელ უბაკლურსაც უწოდებენ.

თავისი ამპელოგრაფიული ნიშნებით ყვითელი კუმსი ძალიან ახლოს დგას კახური ვაზის ჯიშე-ბთან და მათთან ერთად წარმოშობის საერთო კერა აქვს.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე მცირე ზომისაა, ძირითადად ცილინდრული ფორმის, იშვიათად გვხვდება კილინდრულ-კონუსური და ფრთიანი მტევნები. კუმსია ან ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, მაგრამ სიკუმსის გამო დეფორმირებულია. მოყვითალოა, ქარვისფერი ელფერით. კანი სქელი და საშუალო სიმკვრივის აქვს, ცვილისებრი ოიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი მკვრივია.

ყვითელი კუმსი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 157 დღეა. მტევნის წონა 160-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-7 გ/ლ-ს.

ყვითელი კუმსი ძირითადად გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, აგრეთვე სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ყვითელი ჩინური

ყვითელი ჩინური, ჩინური ყვითელმარცვალა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ჩინურის ერთ-ერთი ვარიაციაა.

შერეული სახით არის წედისის მევენახეობის ზონაში. ჩინურისგან ძირითადად განსხვავდება უფრო ძლიერი ზრდით, მსხვილი, ბარაქიანი მტევნებით და მომსხო, მოყვითალო ლამაზი ხორციანი მარცვლებით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე, ძარღვების გასწვრივ, დაფარულია მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოვალური, ყვითელი. ქარვისფერი ელფერით. წვრილი მუქი წითელი წინწკლებით. რბილობი ხორციანი და კნატუნაა.

ყვითელი ჩინური სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.

გარეგნობითა და გემური თვისებებით ყვითელი ჩინური ხარისხიანი სასუფრე ყურძნის ჯიშს მიეკუთვნება.
ღვინის წითელი

ღვინის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო-ოვალური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრია, აბლაბუდის ქვეშ მოფენილია თხელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ფართო კონუსური ფორმის, ფრთიანი ან ცილინდრულ-კონუსური, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს. დაფარულია ნაცრისფერი ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი წვნიანია, წვენი შეუფერავი. გემო ჰარმონიული.

ღვინის წითელი საშუალოზე ძლიერი ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 185 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი საშუალოდ 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ღობიეთის წითელი

ღობიეთის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

ერთ-ერთი უძველესი ქართული ჯიშია. სახელწოდება მიღებული აქვს ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზველთან მდებარე უბნის მიხედვით, რომელსაც ღობიეთი ეწოდება.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ხშირი გართხმული აბლაბუდისებრი და მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო და ჰარმონიული გემოთი.

ღობიეთის წითელი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 176 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-120 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.
ღარიბა შავი

ღარიბა შავი, ღარიბა წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ამპელოგრაფიული და სამეურნეო ნიშან-თვისებებით შავი ღარიბა ძალიან ახლოს დგას: „ბუზასთან“, „შავყურძენასთან“, „შავ კუმსთან“, „ქველოურთან“ და ა.შ.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისებრი ფორმის, იშვიათად გვხვდება განივოვალურიც, სამ-იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ინტენსიურად აბლაბუდისებრი, ხოლო ძარღვებზე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. მეტწილად დატოტვილია — გაყოფილია ორად, იშვიათად სამად და ოთხად. ტიპური მტევანი გაყოფილია ორად, თითქმის თანაბარი სიგრძისაა (როგორც ხურჯინი). საშუალო სიკუმსის ენ მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. წვერი ხშირად ოდნავ შებრტყელებული აქვს. მოშავო-მოიისფროდაა შეფერილი. კანი სქელი და ნაზია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და ხორციანია, წვენი შეუფერავია, გემო სასიამოვნო.

ღარიბა შავი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 130-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.7 ტონა. ყურძნის არული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-7 გ/ლ-ს.

იძლევა საადრეო სასუფრე ყურძენს და მსუბუქ, ბროწეულისფერ და საკმაოდ სხეულიან სუფრის წითელ, მშრალ ღვინოს.
ღარიბა დიდმტევნიანი

ღარიბა დიდმტევნიანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ღარიბა შავის ერთ-ერთი ვარიაციაა.

ბოტანიკური აღწერა
ეს ვარიაცია ჩვეულებრივი ღარიბასგან ძირითადად მტევნით განსხვავდება. მისი მტევანი დიდი ზომისაა (18-24 10-14 სმ.) დატოტვილი და კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსისაა. იშვიათად გვხვდება კუმსი მტევნებით. სხვა თვისებებით ჩვეულებრივი ღარიბასგან თითქმის არ განსხვავდება. საინტერესო ვარიაციაა.
ღარიბა მეჩხერმტევნიანი

ღარიბა მეჩხერმტევნიანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ღარიბა შავის ერთ-ერთი ვარიაციაა.

ბოტანიკური აღწერა
ეს ვარიაცია შავი ღარიბასგან ყვავილის თავისებურებითა და მტევნის ფორმით განსხვავდება. მისი მტვრის დიდი პროცენტი განაყოფიერების უნარს მოკლებულია, რაც ყვავილცვენას იწვევს. ამ ვარიაციის მტევანი ფორმითა და ზომით უახლოვდება ჩვეულებრივი ღარიბას მტევანს, მაგრამ ძალიან მეჩხერია.
მანუჩეჰრ იქბალი

მანუჩეჰრ იქბალი (სპარს. ‎ დ. 14 ოქტომბერი, 1909, ქაშმარი, ირანი — გ. 25 ნოემბერი, 1977, თეირანი, ირანი) — ირანელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ირანის პრემიერ-მინისტრი შაჰ მოჰამედ რეზა ფეჰლევის მმართველობის დროს.

ბიოგრაფია
მანუჩეჰრ იქბალი დაიბადა 1909 წლის 14 ოქტომბერს ირანის ქალაქ ქაშმარში. 1926 წელს  მშობლიურ ქალაქში დაამთავრა საშუალო სკოლა, რის შემდეგაც სწავლა განაგრძო საფრანგეთში. 1933 წელს დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი ინფექციური დაავადებების სპეციალობით. შემდეგ  დაბრუნდა ირანში და შეუერთდა შეიარაღებულ ძალებს, ხოლო 1935 წელს დაინიშნა მეშჰედის ჯანდაცვის მუნიციპალური დეპარტამენტის უფროსად. 1939 წელს დაიწყო მუშაობა თეირანის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის კათედრაზე პროფესორად.

1942 წელს მანუჩეჰრ იქბალმა გადაწყვიტა პოლიტიკური კარიერის გაგრძელება. იგი დაინიშნა ირანის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილედ. ამ პერიოდის განმავლობაში ირანი ოკუპირებული იყო ბრიტანეთისა და საბჭოთა ჯარების მიერ, ამავე დროს ქვეყანა მოიცვა შიდა არეულობამ. 1944 წლიდან 1950 წლამდე მანუჩეჰრ იქბალი მუშაობდა ირანის ჯანდაცვის მინისტრად. 1950-1951 წლებში იყო ირანის აზერბაიჯანის გენერალური გუბერნატორი.

1953 წელს გახდა სენატორი ირანის პარლამენტში, ხოლო 1954 წელს დაინიშნა თეირანის უნივერსიტეტის პრეზიდენტად.

პრემიერ მინისტრი (1957 აპრილი– 1960 აგვისტო)
1957 წლის 3 აპრილს მანუჩეჰრ იქბალი გახდა ირანის პრემიერ-მინისტრი და განკარგულება გასცა, რომ ბიუჯეტიდან 7 მილიარდი რიალი გამოეყოთ სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის. მის მიერ გატარებულმა ზომებმა დადებითი გავლენა მოახდინა მოახდინა ირანის ეკონომიკის ზრდაზე.

1958 და 1959 წლებში ჩამოყალიბდა ორი პარტია: „მელიიუნის პარტია“ იმდროინდელი პრემიერ მინისტრს დოქტორ მანუჩეჰრ იქბალის ხელმძღვანელობით და „მარდომის პარტია“ ასადოლა ალიამის თაოსნობით. რეჟიმი იმედოვნებდა, რომ ინგლისურ-ამერიკული ორპარტიული სისტემის მსგავსად, სამთავრობო  და ლოიალური ოპოზიციური პარტიები შეესაბოდნენ ირანის პოლიტიკურად შეგნებული მოსახლეობის სურვილებს. 1960 წელს თვლიდნენ, რომ ჩამოგდებული პრემიერ-მინისტრ მოსადეყის  მხარდამჭერთა მცირე ჯგუფი  ვერ შეძლებდა კვლავ აღედგინა „ნაციონალური ფრონტი“ და არ იქნებოდა საკმარისად ძლიერი, რომ მოეზიდა ბევრი მხარდამჭერი.  ამიტომ „ეროვნულ ფრონტს“ უფლება მიეცა მე-20 მეჯლისში ადგილების მოპოვებისათვის  ჩაეტარებინა საარჩევნო კამპანია.

შაჰის რეჟიმმა გამოაცხადა, რომ ჩატარდებოდა თავისუფალი არჩევნები, მაგრამ ძალიან მოკლე პერიოდში ახალმა „ეროვნულმა ფრონტმა“ შეძლო მხარდამჭერთა მნიშვნელოვანი რაოდენობის მობილიზება და მთავრობამ საჭიროდ მიიჩნია არჩევნების შემოფარგვლა მხოლოდ დამტკიცებული კანდიდატებით. არჩევნების შემდეგ შაჰმა ფართო საზოგადოების პროტესტს არჩევნების შედეგების უხეში ფალსიფიკაციით უპასუხა. საბოლოოდ შაჰმა არჩევნების შედეგები გააუქმა. პრემიერ-მინისტრი იქბალი იძულებული გახდა გადამდგარიყო.

პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ, მანუჩეჰრ იქბალი 1963 წელს გახდა ირანის ეროვნული ნავთობკომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი.

გარდაიცვალა 1977 წლის 25 ნოემბერს თეირანში გულის შეტევით. იქბალი დაქორწინებული იყო საფრანგეთის მოქალაქეზე, წყვილს სამი ქალიშვილი შეეძინა.
2022 წლის აზერბაიჯანის გრან-პრი

2022 წლის აზერბაიჯანის გრან-პრი — 2022 წლის ფორმულა ერთის მსოფლიო ჩემპიონატის მერვე ეტაპი. რბოლა მიმდინარეობდა 10-12 ივნისს ბაქოს ტრასაზე. რბოლაში გაიმარჯვა მაქს ფერსტაპენმა რედ ბულის გუნდიდან, მეორე ადგილზე სერხიო პერესი გავიდა ასევე რედ ბულის გუნდიდან, ხოლო მესამე ადგილი ერგო ჯორჯ რასელს მერსედესის გუნდიდან.

თავისუფალი რბოლები
რბოლა
ნინო ჭიპაშვილი

ნინო ჭიპაშვილი (დ. 22 ივნისი, 1957, ბორჯომი) — ქართველი სტომატოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, სტომატოლოგიური ფირმა „უნდენტის“ ექიმი, რეზიდენტურის კლინიკური ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი.

1982-1983 წლებში იყო რესპუბლიკური სტომატოლოგიური პოლიკლინიკის ექიმი-ინტერნი. 1984-1987 წლებში ახალციხის რაიონული პოლიკლინიკის ექიმი-სტომატოლოგი. 1987-1989 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1989-1995 წლებში ამავე კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1996 წლიდან აღნიშნული კათედრის ასისტენტი. ავტორია 18 სამეცნიერო ნაშრომის.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პაროდონტიტით თანდართული ქრონიკული შიზოფრენიით დაავადებულთა პერიფერიული სისხლის ფორმიანი ელემენტების სტრუქტურული ცვლილებები“, დაიცვა 1993 წელს.