iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ყაზახეთის სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტი

ყაზახეთის სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტი (") — ყაზახეთის სახელმწიფო დაწესებულება, რომლის მიზანია კვლევითი და ანალიტიკური მხარდაჭერა გაუწიოს ყაზახეთის პრეზიდენტსა და მის მთავრობას. ორგანიზაცია ახორციელებს კვლევებს, რომლებიც უკავშირდება საერთაშორისო და შიდა საქმეებს, ასევე ყაზახეთის სოციალურ და ეკონომიკურ განვითარებას. მიზანია, სახელმწიფო უზრუნველყოს პროგნოზირებადი მონაცემებით, რათა კვლევამ და ანალიზმა დადებითი გავლენა მოახდინოს ქვეყნის მართვაზე.

ისტორია
დაწესებულება
ყაზახეთის სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტის წინამორბედ ორგანიზაციას წარმოადგენდა სტრატეგიული კვლევების ცენტრი, რომელიც დაარსდა 1992 წელს. ცენტრი რეორგანიზებულ იქნა და გახდა სრულფასოვანი კვლევითი ინსტიტუტი მისი პირველი დირექტორის, დიპლომატის უმირსერიკ კასენოვის მიერ. სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტის დაფუძნების იდეას მხარი დაუჭირა ყაზახეთის ვიცე-პრეზიდენტმა ერიკ ასანბაევმა.

ყაზახეთის სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტი ოფიციალურად დაარსდა 1993 წლის 16 ივნისს პრეზიდენტ ნურსულთან ნაზარბაევის ბრძანებულებით. მისი მისია იყო ყაზახეთის შემდგომი განვითარებისთვის გარე და შიდა ხასიათის სტრატეგიული საკითხების პროგნოზირებადი კვლევა და ანალიზი.

ფუნქციონირების პირველ წლებში ინსტიტუტი აწყდებოდა რიგ სირთულეებს, ძირითადად მატერიალური რესურსებისა და საერთაშორისო და შიდა პოლიტიკურ საკითხებში კვალიფიციური ექსპერტების ნაკლებობის გამო.

2014 წლის 16 ოქტომბერს ერლან კარინი დაინიშნა ინსტიტუტის დირექტორად ყაზახეთის პრეზიდენტის, ნურსულთან ნაზარბაევის ბრძანებით. იმავე დღეს პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას, რომლის თანახმადაც ინსტიტუტი დაგეგმავს თავის საქმიანობას პრეზიდენტის, ყაზახეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელისა და მისი შესაბამისი მოადგილის მიმდინარე და სამომავლო ამოცანებიდან გამომდინარე და იმუშავებს ყაზახეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო ადმინისტრაციის საერთო ხელმძღვანელობითა და ყაზახეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო ადმინისტრაციის შესაბამისი მოადგილის ოპერატიული მართვის ქვეშ.

სტრუქტურა
ყაზახეთის სტრატეგიული კვლევების ინსტიტუტი ახორციელებს საგარეო პოლიტიკის, უსაფრთხოებისა და ინფორმაციული უსაფრთხოების, სოციალური და პოლიტიკური, ასევე ეკონომიკური საკითხების კვლევასა და ანალიზს შემდეგი დეპარტამენტების ფარგლებში:

საგარეო პოლიტიკისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ანალიზის დეპარტამენტი;
სოციალური და პოლიტიკური ანალიზის დეპარტამენტი;
ეკონომიკური ანალიზის დეპარტამენტი;
ინფორმაციისა და გამომცემლობის დეპარტამენტი.
ბაჰრუზ სამედოვი

ბაჰრუზ სამედოვი (; დ. 29 აპრილი, 1995, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოლიტოლოგი, მკვლევარი, მშვიდობის აქტივისტი და პოლიტიკური პატიმარი. -ის ავტორი. ცნობილია აზერბაიჯანის მთავრობის კრიტიკით და მისი როლით მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტში.

2024 წლის აგვისტოში, ის აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურმა (სუს) დააკავა და სისხლის სამართლის კოდექსის 274-ე მუხლი (ღალატი) წაუყენა. მისი დაპატიმრება არაერთმა ადგილობრივმა და საერთაშორისო ინსტიტუტმა მკაცრად დაგმო. ამჟამად ის სუს-ის წინასწარი დაკავების იზოლატორში იმყოფება.
პიგორინის პრეისტორიული და ეთნოგრაფიის ეროვნული მუზეუმი

პიგორინის პრეისტორიული და ეთნოგრაფიის ეროვნული მუზეუმი — საჯარო და სამეცნიერო მუზეუმი, რომელიც მდებარეობდა რომში, იტალიაში. დაარსდა 1875 წელს და გაიხსნა 1876 წელს ლუიჯი პიგორინის მიერ. 2016 წლიდან მისი კოლექციები ახლადდაარსებული მუზეუმის - „მუზეო დელე ჩივილტას“ (ცივილიზაციების მუზეუმის) ნაწილი გახდა, რომელსაც ამჟამად ხელმძღვანელობს ანდრეა ვილიანი. მუზეუმი განთავსებული იყო კოლეჯიო რომანოში 1875 წლიდან 1923 წლამდე.

ეს მუზეუმი წარმოადგენდა იტალიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კულტურულ დაწესებულებას, რომელიც სპეციალიზებული იყო წინარეისტორიული არტეფაქტებისა და მსოფლიოს სხვადასხვა კულტურის ეთნოგრაფიული ნიმუშების შეგროვებასა და კვლევაზე. მუზეუმის შექმნის მიზანი იყო იტალიის პრეისტორიული წარსულის შესწავლა და პრეზენტაცია, ასევე მსოფლიოს სხვადასხვა ხალხების კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნება.

კოლექციები
პიგორინის გარდაცვალების დროისთვის 1925 წელს, მუზეუმში დაგროვილი იყო 170,000-ზე მეტი ექსპონატი.

პიგორინის მუზეუმის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კოლექცია შეიცავს ნეოლითური პერიოდის არტეფაქტებს ბრაჩანოს ტბიდან. კიდევ ერთი არის ათანასიუს კირხერის ადრეული ეთნოგრაფიული კოლექცია. მუზეუმი ასევე ინახავს პრენესტეს ფიბულას, რომელიც ლათინურ ენაზე შესრულებული უძველესი ცნობილი წარწერაა. ასევე მასში დაცულია ზედა პალეოლითური პერიოდის სავინიანოს ვენერა.
ტრიკვეტრუმი

ტრიკვეტრუმი, ტრიკვეტრი — უძველესი კუთხსაზომი ასტრონომიული ხელსაწყო, რომელიც გამოიყენებოდა ციური სხეულების ზენიტური მანძილებისა და მთვარის პარალაქსის გასაზომად. ტრიკვეტრუმის გამოყენება აღწერილია პტოლემეოსის მიერ თავის „ალმაგესტში“ (. 12; დაახლ. 140) და კოპერნიკის მიერ თავის წიგნში „ციური სფეროების ბრუნვის შესახებ“ (. 15; 1543).

ის შედგებოდა ხის სამი ძირითადი მონაკვეთისაგან. აქედან პირველი — მუდამ ვერტიკალურ მდგომარეობაში იმყოფებოდა, და შეიძლებოდა მისი მხოლოდ ვერტიკალური ღერძის გარშემო შემობრუნება. მის ორ ბოლოში სახსრისებურად დამაგრებული იყო ორი სხვა მონაკვეთი, რომელთაგან ზედაზე დამაგრებული იყო ორი ვიზირი ან დიოპტრი. დამკვირვებელი მიმართავდა ზედა მონაკვეთს სასურველი ციური სხეულის მიმართულებით, ისე რომ ორივე დიოპტრში გამოჩენილიყო საკვლევი ობიექტი. დამიზნებისთანავე დამკვირვებელი, სახსრისებულად დამაგრებულ ქვედა მონაკვეთს მიადგამდა მანამდე დაფიქსირებულ დიოპტრებიან ზედა მონაკვეთს. ქვედა მონაკვეთი წარმოადგენდა სახაზავს, რომლის დიოპტრებიან მონაკვეთზე მიბჯენისას, დამკვირვებელს შეეძლო ამოეკითხა მიდგმის ადგილას არსებული სიდიდე, რომელიც შეესაბამებოდა კუთხეს უძრავ და დიოპტრებიან მონაკვეთებს შორის. ტრიკვეტრუმი ასტრონომიულ დაკვირვებებში საუკუნემდე გამოიყენებოდა.
აბალის მუნიციპალიტეტი

აბალის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 550 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 292.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 22.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აბალა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31001.
აკანსეს მუნიციპალიტეტი

აკანსეს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 772 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 137.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 122.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აკანსე. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31002.
აკილის მუნიციპალიტეტი

აკილის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 285 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 18.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 76.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 160.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აკილი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31003.
ბაკის მუნიციპალიტეტი

ბაკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 195 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 108.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 57.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბაკა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31004.
იუსტიციის სასახლე (რომი)

იუსტიციის სასახლე მეტსახელად საშინელი სასახლე — იტალიის საკასაციო უზენაესი სასამართლოსა და სასამართლო საჯარო ბიბლიოთეკის ადგილსამყოფელი. ის მდებარეობს რომის პრატის რაიონში.

ისტორია
დაპროექტებულია პერუჯელი არქიტექტორის გულიელმო კალდერინის მიერ და აშენებულია 1888-1910 წლებში. მართლმსაჯულების სასახლე ითვლება ერთ-ერთ უდიდეს ახალ შენობად, რომელიც რომის იტალიის სამეფოს დედაქალაქად გამოცხადებას მოჰყვა. საძირკველის ქვა ჩაიდო 1888 წლის 14 მარტს იუსტიციის მინისტრისა და დიდი ბეჭდის მცველის ჯუზეპე ზანარდელის თანდასწრებით, რომელიც დაჟინებით მოითხოვდა პრესტიჟულ ადგილმდებარეობას პრატის რაიონში, სადაც სხვადასხვა ახალი სასამართლო შენობები უკვე შენდებოდა.

ალუვიური ნიადაგი, რომელზეც შენობა დგას, საჭიროებდა მასიურ ბეტონის პლატფორმას საძირკვლის საყრდენად. ამის მიუხედავად, არასტაბილურობის პრობლემები განვითარდა სასახლის დასრულების შემდეგ და დაწევამ გამოიწვია საჭიროება გულმოდგინე სარესტავრაციო პროექტისა, რომელიც 1970 წელს დაიწყო.

საძირკვლისთვის გათხრებმა გამოავლინა რამდენიმე არქეოლოგიური აღმოჩენა, მათ შორის რამდენიმე სარკოფაგი. ერთ-ერთ მათგანში აღმოაჩინეს ახალგაზრდა ქალის, კრეპერეია ტრიფენას ჩონჩხი, შესანიშნავად დამუშავებულ სახსრიან სპილოს ძვლის თოჯინასთან ერთად, რომელიც ახლა შენახულია მუზეუმში.
1911 წლის 11 იანვარს, მშენებლობის დაწყებიდან ოცდაორი წლის შემდეგ, შენობა ოფიციალურად გაიხსნა იტალიის მეფის, ვიტორიო ემანუელ -ის თანდასწრებით.

შენობის უჩვეულოდ დიდი ზომა, გასაოცარი დეკორაციები და მშენებლობის ხანგრძლივი პერიოდი ქმნიდა კორუფციის ეჭვს. 1912 წლის აპრილში დაინიშნა საპარლამენტო კომისია საკითხის გამოსაძიებლად და მან წარმოადგინა თავისი დასკვნები მომდევნო წელს. ამ საქმემ გამოიწვია შენობის პოპულარული და დამამცირებელი მეტსახელის -ს წარმოშობა.

აღწერა
გვიანდელი რენესანსისა და ბაროკოს არქიტექტურით შთაგონებული შენობა ზომით 170 მეტრია 155-ზე და მთლიანად დაფარულია ტრავერტინის კირქვით. მდინარე ტიბრისკენ მიმართული ფასადის ზემოთ მას აგვირგვინებს დიდი ბრინჯაოს კვადრიგა, რომელიც იქ 1926 წელს დაიდგა, ის არის პალერმოელი მოქანდაკის ეტორე ქსიმენესის ნამუშევარი. ათი დიდი ქანდაკება გამოჩენილი იურისტებისა ამშვენებს პანდუსებს მთავარი ფასადისა და შიდა ეზოს წინ. ფასადის ზედა ნაწილი, რომელიც პიაცა კავურისკენ გადის, შემკულია სავოის სახლის ბრინჯაოს გერბით. უზენაესი სასამართლოს დარბაზის შიგნით, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც დიდი დარბაზი (ან კალდერინის გეგმებზე როგორც ) არის ჩეზარე მაკარის მიერ დაწყებული (1840-1919) რამდენიმე ფრესკა, იგი პარალიზებული გახდა 1909 წელს და სამუშაო ვერ დაასრულა. საქმე გააგრძელა მაკარის ყოფილმა სტუდენტმა პარიდე პასკუჩიმ (1866-1954).
ბანიანეს წმინდა ნიკიტას ეკლესია

ბანიანეს წმინდა ნიკიტას ეკლესია — შუა საუკუნეების მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ბანიანეში, ჩრდილოეთი მაკედონია. მდებარეობს სოფელ ჩუჩერ-სანდევოსა და გორნიანეს შორის. ეკლესია ამჟამად შედის სკოპიეს ეპარქიის, ოჰრიდის საარქიეპისკოპოსოს დაქვემდებარებაში.

ისტორია
მონასტერი და ეკლესია ააშენეს სერბეთის მეფე მილუტინმა დაახლოებით 1300 წელს ადრინდელი ეკლესიის ნანგრევებზე. მონასტერი მილუტინმა მშენებლობის დასრულებიდან მოკლე ხანში შესწირა სერბეთის მონასტერ ხილანდარს, რომელიც მდებარეობს ათონის მთაზე. წმინდა ნიკეტას ეკლესია საფუძვლიანად განაახლეს 1484 წელს.

არქიტექტურა
წმინდა ნიკეტას ეკლესიას აქვს მარტივი ჯვრისებური კვადრატული საფუძველი ცენტრალური გუმბათით, რომელიც დგას აფრებზე და ოთხ სვეტზე. გარე დეკორაცია ტიპურად ბიზანტიურია, შესრულებული ქვისა და წითელი აგურის ფენებით. ყველაზე ლამაზი დეკორაცია აფსიდის კედელზეა.
ბოკობის მუნიციპალიტეტი

ბოკობის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 167 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 71.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 30.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბოკობა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31005.
ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული გალერეა

ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული გალერეა — ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული სახელოვნებო მუზეუმი ძველ ბაზარში, რომელიც მდებარეობს დედაქალაქ სკოპიეში. მისი მუდმივი კოლექცია განთავსებულია საუკუნის თურქული აბანოს შენობაში, რომელიც ცნობილია როგორც დაუთ-ფაშას აბანო , თუმცა მუზეუმს ასევე აქვს მცირე გამოფენა ახლომდებარე ჩიფტე-ჰამამში. დაარსდა 1948 წელს, მუზეუმის კოლექცია თარიღდება საუკუნიდან. დაუთ-ფაშას აბანოების გარდა, იგი ასევე მოიცავს სამ სხვა დაწესებულებას: მალა-სტანიცის მულტიმედიურ ცენტრს, ჩიფტე ჰამამს და ლაზარ ლიჩენოსკის მემორიალურ სახლს.
სეტე-ბასის ვილა

ვილა დეი სეტე ბასი — სიდიდით მეორე ძველი რომაული ვილა ან მონუმენტური სასახლე კვინტილიუსების ვილის შემდეგ, გარეუბნებში.

ადგილი მდებარეობს ბორცვიან პლატოზე, ვია ტუსკოლანას მეხუთე მილზე, რომის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და წარმოადგენს აპია ანტიკას არქეოლოგიური პარკის ნაწილს. სახელი, რომელიც შუა საუკუნეებიდან არის ცნობილი, სავარაუდოდ მომდინარეობს იმპერატორ ლუციუს სეპტიმიუს ბასიანუსისგან, რომელიც ცნობილია როგორც კარაკალა (მეფობდა 198–217) და არა სეპტიმიუს ბასუსისგან, იმპერატორ სეპტიმიუს სევერუსის (მეფობდა 193–211; კარაკალას მამა) პრეფექტისგან. მართლაც, როგორც ჩანს, კარაკალამ სეტე ბასის და კვინტილიუსების ვილა ერთ უზარმაზარ საიმპერატორო მამულში გააერთიანა. ის დასახლებული იყო მეოთხე საუკუნის დასაწყისამდე და შენარჩუნებული იყო დამატებითი რესტავრაციებით, კიდევ ორი საუკუნის განმავლობაში. ადგილზე აღმოჩენილი ექვსი რომაული მარმარილოს ქანდაკება ბრიტანეთის მუზეუმშია.

ადგილი
ვილის პირველადი შესასვლელი სამხრეთ-დასავლეთ მხარეში უნდა ყოფილიყო, სადაც ნაპოვნია მდიდრულად მორთული ოთახების ნაშთები, რომლებიც მდებარეობს ვია ლატინას მიმავალი გზიდან. საცხოვრებელი ტერიტორია შედგება სამი მიმდებარე ნაწილისგან, რომლებიც აგებულია სამი სხვადასხვა პერიოდში, ერთმანეთის მიყოლებით. ნაწილები მართკუთხაა და განლაგებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ.ასევე არსებობდა ბაღები და ძირითადი პარკი, რომელზედაც მიმართული იყო შენობები. უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე შენობა აგებულია ანტონინუს პიუსის მეფობის დასაწყისში, 134-139 წლებში. წარმოდგენილია 50 მეტრის გვერდითა და ჩრდილო-დასავლეთით 45 მეტრის გვერდზე არსებული პერისტილით. გეგმა კომპაქტურია, გარედან არცერთი ფანჯარა არ არის. მეორე შენობა აშენდა წინა პერისტილის სამხრეთ-დასავლეთით, 140-150 წლებში. მისი ზომებია 45 25 მ და მოიცავს პანორამულ, სამხრეთისკენ მიმართულ როტონდას. ეს არის ძვირადღირებული სტრუქტურა, ფუნქციური მახასიათებლების გარეშე. მესამე სტრუქტურა, როგორც ვარაუდობენ, აგებულია ანტონინუს პიუსის მეფობის ბოლოს და ყველაზე დეტალურია, გამოირჩევა დიდი სპა ოთახებით.

გაშლილი მართკუთხა ცირკი ან ჰიპოდრომ-ბაღი, რომელიც კონცეფციით მსგავსია დომიციანეს სასახლის და დომიციანეს ვილის იმპერიული რეზიდენციებისა, იყო 95 327 მ, ტერასებიანი და გარშემორტყმული კრიპტოპორტიკუსით, და უნდა შეიცავდეს გზებს, დეკორატიულ შენობებს, ქანდაკებებს, შადრევნებს.

წყლის მოთხოვნა დაკმაყოფილებული იყო ანიო ნოვუსის აკვედუქის შტოთი, რომელმაც უზრუნველყო ცისტერნების რთული სისტემა, რომელთაგან ერთ-ერთს ორი სართული ჰქონდა. ერთ-ერთი ცისტერნის ნაშთები საკუთრებაზე ქმნის საკარმიდამო სახლის საძირკველს.

ვილის ჩრდილო-დასავლეთით იყო ვილის " ", სახლების სერია, სადაც მსახურებელი პერსონალი ცხოვრობდა საწყობებით, ტაძრებით და რეზერვუარებით, და სადაც ძირითადად საოჯახო და სოფლის მეურნეობის საქმიანობა მიმდინარეობდა. ეს ტერიტორია არ ყოფილა არქეოლოგიური გამოკვლევის საგანი, მაგრამ მცირე ტაძრის ნარჩენები, რომელიც იდენტიფიცირებულია ნიმფაეუმთან, მკაფიოდ ჩანს. იგი იყო მართკუთხა, აგურით ნაგები, გუმბათოვანი ჭერებით და ორფერდა სახურავით. შიგნით კი ჰქონდა მართკუთხა აფსიდა, ღვთაებრივი ქანდაკებისთვის.

ამ ნანგრევების მდგომარეობა სავალალოა. 2014 წლის თებერვალში კონტრფორსი ჩამოიშალა. ეს მიეწერა ძლიერ წვიმას, მაგრამ გათხრებმა აჩვენა, რომ გამოყენებული სამშენებლო მასალები დაბალი ხარისხის იყო. ასევე, ამ ტერიტორიაზე გარკვეულ აფეთქებებს ჰქონდა ადგილი, მეორე მსოფლიო ომის დროს.
გალერეა
შუშის ბრძოლა (2020)

შუშის ბრძოლა ( ან , ) — ყარაბაღის მეორე ომის საბოლოო და გადამწყვეტი ბრძოლა ქალაქ შუშის კონტროლისთვის, რომელიც აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებსა და თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკას შორის გაიმართა, სადაც მას სამხედრო მხარდაჭერა სომხეთმა გაუწია. ბრძოლა ომის ერთ-ერთ ყველაზე სისხლიან მომენტად ითვლება.

შუშა (რომელიც სომხებში „შუშის“ სახელითაა ცნობილი) და მიმდებარე მთიანი რელიეფი, სადავო მთიანი ყარაბაღის ერთ-ერთი სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ადგილია და ჩვეულებრივ,
ბუიუქ ჰამამი

ბუიუქ ჰამამი (, ბუჯიუკ ხამამი) არის თურქული აბანო ჩრდილოეთ ნიქოზიის იპლიქ ბაზარ–ქორქუთ ეფენდის კვარტალში. ის მდებარეობს იპლიქ პაზარის მეჩეთთან ახლოს. დროის განმავლობაში გარშემომყოფი ტერიტორიის დონის მომატების შედეგად, მისი კარი მიწის დონიდან დაახლოებით 2 მეტრით ქვემოთ მდებარეობს, ხოლო აბანოს ოთახები — 3 მეტრით. ეკლესია იყო ორი მნიშვნელოვანი მოვლენების ადგილი საუკუნეში: 10 ნოემბერს, 1330 წელს, პედიეოსის მდინარის წყალდიდობამ დატბორა ნიქოზიის ცენტრი, რასაც მოჰყვა დაახლოებით 3 000 ადამიანის დაღუპვა. წყლის დონე, სადაც იგი მაშინ ავიდა, დღემდე აღინიშნება ლუზინიანების დროინდელი ლურსმით.

1369 წლის 17 იანვარს, ეკლესია გახდა შეთქმულების ადგილი, როცა რაინდებმა მეფე პეტრე -ის მოკვლა განიზრახეს. ისტორიკოს ქევორქ ქეშიშიანის მიხედვით, ეკლესია მდებარეობდა სამეფო სასახლის მახლობლად, რის გამოც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებდა. მისი მრევლი შედგებოდა ე.წ. "ნაჯვარ" მოსახლეობისგან — შერეული ქორწინებების შთამომავლებისაგან ლათინებსა და სირიელებს შორის.

მკვლევარ ჯორჯ ჯეფრისის მტკიცებით, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ვარაუდობს, თითქოს დღევანდელი ნაგებობა სწორედ ლათინთა წმინდა გიორგის ეკლესიაა, ეს ჰიპოთეზა არ ეფუძნება მყარ მტკიცებულებებს და არ ითვალისწინებს იმას, რომ ნაგებობის გეგმური სტრუქტურა არ შეესაბამება იმდროინდელ ტაძართა არქიტექტურულ ნორმებს. ტაძრის ღერძი აღმოსავლეთ–დასავლეთის ნაცვლად ჩრდილოეთ–სამხრეთ მიმართულებით არის განლაგებული, რაც მხოლოდ ვენეციური მმართველობის პერიოდში შეიძლებოდა დაშვებულიყო.

აბანო გადაკეთდა თურქულ აბანოდ 1571–1590 წლებში, ოსმალთა მმართველობის დასაწყისში. ოსმალური პერიოდის განმავლობაში აბანო იყო ერთ-ერთი მთავარი სოციალური ცენტრი, სადაც ქალები იკრიბებოდნენ, განიხილავდნენ სიახლეებს და ერთად სადილობდნენ. აბანოს თავდაპირველი ქვაბი ქვისგან იყო გაკეთებული, თუმცა მოგვიანებით მისი შეცვლა მოხდა სპილენძის ქვაბით, რადგან მისი გაცხელება მოითხოვდა ბევრ შეშას და ზარალს აყენებდა მეპატრონეს.

აბანო აღდგენილი იქნა 2007 და 2008 წლებში გაეროს განვითარების პროგრამის და –ის ხელშეწყობით. სარესტავრაციო ტექნიკა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებდა აბანოს პირვანდელი არქიტექტურული თვისებების შენარჩუნებაზე. სიჯაქლიქის ნაწილში განლაგებულია დიდი გუმბათი და ცენტრალური მასაჟის პლატფორმა, რაც აბანოს მთავარი სივრცეა. დაშლილი ქვისგან ნაგები შენობა ერთსართულიანია. შესასვლელში არსებული თაღი, გოთური დეკორითა და რელიეფით, ეკლესიის ნაშთია, ისევე როგორც სოიუნმალიქის ფანჯრის რაფები.
პანაგია ტუ არაკა

პანაგია ტუ არაკა, ან არაკოსი — ბიზანტიური პერიოდის მართლმადიდებელ ეკლესია. მდებარეობს კვიპროსზე. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და სრულად შემონახული ბიზანტიური ეკლესია, რომლის კედლებიც მოხატულია ფრესკული მხატვრობით. ეკლესია შედის ტროოდოსის რეგიონის მოხატული ეკლესიების ათეულში, რომლებიც იუნესკო-მ 1985 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში შეიტანა, ბიზანტიური მმართველობის ისტორიისთვის მნიშვნელობის გამო.

ისტორია
ეკლესია მდებარეობს სოფელ ლაგუდერასთან, კვიპროსზე. როგორც რეგიონის სხვა ეკლესიების შემთხვევაში, მის სახელწოდებაში ასახულია გარეულად მოყვავილე მცენარე – ვიიჩი. ეკლესია აგებულია ტროოდოსის მთების მეორე უმაღლესი მწვერვალის, მადარის, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. მისი აგების ზუსტი თარიღი და გარემოებები უცნობია, თუმცა სოფელ ლაგუდერასა და სარანდის შორის მდებარეობიდან გამომდინარე, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ეკლესია ან კერძო საკუთრებაში იყო, ან მონასტერს წარმოადგენდა, რადგან იგი დასახლებულ პუნქტებს გარეთ იყო აშენებული.

ეკლესიის ისტორიის დიდი ნაწილი ასახულია მის ფრესკებში. ჩრდილოეთის ლენტელის შიდა მხარეს გაკეთებული წარწერის მიხედვით, ფრესკები დასრულდა 1192 წლის დეკემბერში

ფრესკები
ვნების ღვთისმშობელი
ფრესკა მდებარეობს ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელზე. ის ეკუთვნის კომნენოსთა პერიოდს და შესრულებულია 1192 წელს ლეონტიოს აუთენტეს პატრონაჟით, თეოდორე აპსევდისის მიერ. ღვთისმშობლის ხატი ბიზანტიურ კულტურაში ხშირად ასოცირდებოდა პოლიტიკურ სიმტკიცესთან, თუმცა ეს კონკრეტული ფრესკა მსგავს სიმბოლურ დატვირთვას არ ატარებს.
ეს მწუხარება გამოიხატება სხვაგვარად, ვიდრე სხვა ვარიაციებში. აღნიშნულ ფრესკაზე ღვთისმშობელი სრულად გამოსახულია – იგი დგას ტახტის წინ და ხელში უპყრია იესო ქრისტე, მაშინ როდესაც სხვა შემთხვევებში იგი მხრებიდან ზევით არის გამოსახული. ამავდროულად, ანგელოზები, რომელთაც უჭირავთ შუბი და ჯვარი (ქრისტეს მომავალ ვნებასთან დაკავშირებული სიმბოლოები), გამოსახულნი არიან იესოს ტოლფარდად, განსხვავებით სხვა ფრესკებისგან, სადაც ისინი მცირე ზომის არიან. ამგვარი კომპოზიცია შეიძლება განიმარტოს როგორც ღვთისმშობლის მიერ ქრისტეს ბედისწერისთვის მიტოვება, ისევე როგორც კვიპროსის მიგება მერყევი მმართველების ხელში.

შენარჩუნება და რესტავრაცია
ეკლესიის ფრესკების შენარჩუნება შესაძლებელი გახდა დამბარტონ ოუკსის კვლევითი ცენტრისა და კოლექციის მხარდაჭერით. ფრესკების რესტავრაციასა და კონსერვაციას 1968–1973 წლებში ხელმძღვანელობდა დეივიდ უინფილდი მეუღლე ჯუნთან ერთად, რომელიც დეტალურად აანალიზებდა გამოსახულებებს და ასრულებდა ნახატებს.

ამ წლების განმავლობაში უინფილდებმა შეადგინეს დეტალური ანგარიშები, რომლებშიც აღწერეს რესტავრაციის პროცესი, ფერწერული ტექნიკისა და ფერების გამოყენების განსხვავებები თეოდორე აპსევდისსა და დიაკონ ლეონტიოსს შორის.
ჯოისტიკი

ჯოისტიკი , ზოგჯერ მოისხსენიება როგორც ფლაიტსტიკი — შეყვანის მოწყობილობა, რომლის მბრუნავი ღერძი ბაზაზეა დამაგრებული და მისი საშუალებით კონტროლირებად მოწყობილობას გადაეცემა მონაცემები კუთხისა და მიმართულების შესახებ. ასევე ცნობილი როგორც საჭის სვეტი, იგი მრავალი სამოქალაქო და სამხედრო თვითმფრინავის კაბინაში ძირითადი მართვის ელემენტია, რომელიც შეიძლება განლაგდეს ცენტრში ან გვერდზე. იგი აღჭურვილია მრავალი გადამრთველით, რომლებიც გამოიყენება თვითმფრინავის იმ ფუნქციების სამართავად, რომელთაც პილოტი და პირველი ოფიცერი ახორციელებენ.

ჯოისტიკები ხშირად გამოიყენება ვიდეო თამაშების სამართავად და ჩვეულებრივ აქვთ ღილაკები, რომელთა მდგომარეობის აღქმა კომპიუტერს შეუძლია. 1967 წელს -ის გამომგონებელმა რალფ ბაერმა შექმნა პირველი სათამაშო ჯოისტიკი, რომელსაც შეეძლო ეკრანზე გამოსახული წერტილის ჰორიზონტალური და ვერტიკალური მდებარეობის კონტროლი. თანამედროვე ვიდეო თამაშების კონსოლებზე გამოყენებული ჯოისტიკის პოპულარული ვარიაციაა ანალოგური ჩხირი. ჯოისტიკები ასევე გამოიყენება ისეთი მანქანების სამართავად, როგორიცაა ამწეები, სატვირთო მანქანები, წყალქვეშა უპილოტო აპარატები, ინვალიდის ეტლები, სათვალთვალო კამერები და ნულოვანი ბრუნვის მქონე სათიბები. მინიატურული თითებით სამართავი ჯოისტიკები განთავსებულია მცირე ზომის ელექტრონულ მოწყობილობილობებშიც, მაგალითად, მობილური ტელეფონებში.