iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ელ-აღეილა

ელ-აღეილა — სანაპირო ქალაქი ლიბიაში, სიდრის ყურესთან, კირენაიკის რეგიონის დასავლეთ ნაწილში. 1988 წელს მიეკუთვნა აჯდაბიის რაიონს, 1995-2001 წლებში რაიონის სახელი უცნობია, 2001 წელს კი კვლავ აჯდაბიას შეუერთდა. 2007 წელს, გადავიდა უფრო ფართო, ელ-ვახატის რაიონში.

ელ-აღეილა უფრო უკეთ ცნობილია მის ტერიტორიაზე მიდმინარე ბრძოლებით მეორე მსოფლიო ომის დროს, ჩრდილოეთ აფრიკის კამპანიისას.

ისტორია
ქალაქი გაშენებულია რომაელთა თავდაცვით ქალაქ ანაბუკისისა და მის ბერძნულ წინამორბედ აუტომალის ადგილზე.

იტალიური ოკუპაციის დროს ელ-აღეილა ბედუინთა საკონცენტრაციო ბანაკი იყო, სადაც სიცოცხლეს ათასობით ბედუინი გამოასალმეს.

ლიბიის სამოქალაქო ომი
ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, მარტის დასაწყისში ქალაქი კადაფის მოწინააღმდეგე ძალებმა აიღეს, თუმცა ამავე თვის შუა რიცხვებში იგი კვლავ დაიბრუნეს კადაფის მომხრეებმა. მარტის ბოლოს კვლავ ეროვნულმა გარდამავალმა საბჭომ აიღო.
დუკები

დუკები — ბიზანტიის იმპერატორთა დინასტია, მცირეაზიელი პროვინციული არისტოკრატიის შთამომავალნი. მართავდნენ 1059-1067 და 1071-1078 წლებში. დუკები წყაროებში საუკუნიდან იხსენიებიან. საუკუნის დამდეგს იმპერატორის წინააღმდეგ გამოვიდნენ, მაგრამ დამარცხდნენ. საუკუნის დასასრულს მხარი დაუჭირეს აჯანყებულ ბარდა სკლიაროსს. დუკებს დიდი მამულები ჰქონდათ აგრეთვე ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, ენათესავებოდნენ სკლიაროსთა, კომნენოსთა, ანგელოსთა ფეოდალურ საგვარეულოებს. 1059-1067 წლებში ტახტზე იყო კონსტანტინე დუკა, ხოლო 1071-1078 წლებში მისი ვაჟი მიხეილ , რომელსაც ცოლად ჰყავდა საქართველოს მეფე ბაგრატ -ის ასული მართა - დედოფალი მარიამი. დუკებს ძალაუფლება წაართვა ნიკიფორე ბოტანიატემ, 1081 წელს დუკებმა მხარი დაუჭირეს ალექსი კომნენოსს. მიხეილ -ის ვაჟი კონსტანტინე 1081-1094 წლებში ალექსი -ის თანამმართველი იყო. დუკები დედაქალაქის უმაღლესი არისტოკრატიის ინტერესებს გამოხატავდნენ, მათი მმართველობა ბიზანტიის დაცემის ხანა იყო (შინაააშლილობა, აჯანყებები, სელჩუკთა შემოსევები). საუკუნეში ანგელოს-დუკების გვარი ეპირის დესპოტატის ტახტს ფლობდა.
ალესანდრო მატრი

ალესანდრო მატრი (; დ. 19 აგვისტო, 1984, სანტ'ანჯელო-ლოდიჯანო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიის სერია -ს კლუბ „სასუელოში“.

საკლუბო კარიერა
ალესანდრო მატრიმ დაიწყო თავისი კარიერა ფანტულა 1874-ში, საიდანაც 1996 წელს მილანში გადავიდა. 6 წელი მან მილანის პრიმავერაში გაატარა, 2003 წელს კი მას დებიუტი ჰქონდა მილანის მთავარ გუნდში პიაჩენცას წინააღმდეგ. ამის შემდეგ იგი 2 წელი ისევ მილანის პრიმავერას ფეხბურთელი იყო. შემდეგ იგი იჯარით პრატოში, ლუმეცანეში და რიმინიში იყო გადასული.

2007 წელს მატრი ოფიციალურად კალიარის ფეხბურთელი გახდა, სარდინიელებს მისი ტრანსფერი 2.3 მილიონი ევრო დაუჯდათ. დებიუტი მას ნაპოლის წინააღმდეგ ჰქონდა, ხოლო 1-ლი გოლი კი მან პარმას გაუტანა და მოაგებინა თავის გუნდს. მთლიან ჯამში კი იმ სეზონში 6 გოლის გატანა შეძლო 34 მატჩში. დიდ წილად მატრი შეცვლებზე შემოდიოდა, რადგან კალიარის მწვრთნელი უფრო რობერტ აკვაფრესკას და ჯედას ენდობოდა.
2008/09 სეზონში მატრიმ მთლიანობაში 31 თამაში ჩაატარა, თუმცა ძირითადიდან მხოლოდ 11-ჯერ დაიწყო.

2009/10 სეზონში აკვაფრესკა წავიდან გუნდიდან და ესეც მატრის ბრწყინვალე "სარდინიული" კარიერის დასაწყისი და დასასრული იყო, მან 13 გოლის გატანა შეძლო იმ სეზონში, ამას 7 გოლი მან ზედიზედ გაიატანა, რაც ლუიჯი რივას რეკორდი გაიმეორა და რაც მთავარია გუნდის საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა.
2011 წელს, ზამთრის სატრანსფერო პერიოდში მატრი იჯარით იუვენტუსში გადავიდა 2.5 მილიონ ევროდ და მან თავი მოაწონა ტურინულ კლუბს, რადგან სეზონის ბოლოს იგი უკვე ოფიციალურად გახდა იუვენტუსის ფეხბურთელი. მისი ტრანსფერი კი ბებერ სინიორას 15.5 მილიონი ევრო დაუჯდა და დაიწყო მისი არც თუ ისე სახარბიელო კარიერა.

სანაკრებო კარიერა
2011 წელს მატრი პირველად იქნა ნაკრებში გამოძახებული გერმანიის წინააღმდეგ. 1-ლი გოლი ნაკრებში კი მან უკრაინას გაუტანა ამხანაგურ მატჩში.

მიღწევები
იუვენტუსი
სერია (3): 2011-12, 2012-13, 2014-15
იტალიის სუპერთასი (2): 2012, 2013
იტალიის თასი: 2014-15
ლიბიის დროშა

ლიბიის რესპუბლიკის დროშა — ლიბიის ერთ–ერთი სახელმწიფო სიმბოლო (გერბთან და ჰიმნთან ერთად). დროშის ცენტრალურ შავ ზოლში განთავსებულია თეთრი ნახევარმთვარე და ხუთქიმიანი ვარსკვლავი. ასევე შეიცავს წითელ (დროშის ზემოთა ნაწილი) და მწვანე (დროშის ქვემოთა ნაწილი) ზოლებს.

2011 წლის თებერვალში კადაფის წინააღმდეგ მომხდარი აჯანყების მონაწილეებმა ყოფილი მონარქიის დროშის გამოყენება დაიწყეს, რომელიც მოგვიანებით ეროვნული გარდამავალი საბჭოს ოფიციალური დროშა გახდა. 2011 წლის აგვისტოს ბოლოსთვის ლიბიაში განთავსებულმა საელჩოების უმრავლესობამ გარდამავალი ეროვნული საბჭოს დროშა აღმართეს, მათ შორის გაეროს უშიშროების საბჭოს მუდმივმა წევრებმა აშშმ, დიდმა ბრიტანეთმა, რუსეთმა, საფრანგეთმა და ჩინეთმა ეს ორგანო ლიბიის კანონიერ ხელისუფლებად აღიარეს.

დროშის აგების წესი, სქემა
ისტორიული დროშები
1918—1923
დასავლეთ ლიბიაში ტრიპოლიტანიის რესპუბლიკის არსებობის დროს სახელმწიფო დროშად გამოიყენებოდა ცისფერი ფერის ნაჭერი, რომლის ცენტრში გამოსახული იყო მწვანე პალმა და თეთრი ვარსკვლავი.

1951—1969 (2011 - დღემდე)
თანამედროვე ლიბიის პირველი დროშა მიღებული იქნა 1951 წელს, როდესაცქვეყანამ იტალიისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. დროშა წარმოადგენდა მართკუთხა ნაჭერს, რომელიც შედგებოდა სამი ჰორიზონტალური ზოლისგან: ზემოთა - წითელი, შუა - შავი და ქვედა მწვანე ფერისგან. შავი ზოლის ცენტრში, რომლის სიგანე ორჯერ მეტი იყო ზედა და ქვედა ზოლებზე გამოსახული იყო თეთრი ნახევარმთვარე და ხუთქიმიანი ვარსკვლავი.

ლიბიის 2011 წლის რევოლუციის შემდეგ ეს დროშა ისევ აღადგინეს და დღემდე წარმოადგენს ლიბიის რესპუბლიკის სახელმწიფო სიმბოლოს.

1969—1971
1969 წლის ლიბიის რევოლუციის შედეგად არსებული დროშა შეიცვალა პან-არაბულ დროშაზე, რომელიც შედგებოდა სამი ერთნაირი ზომის ჰორიზონტალურად განლაგებული ფერისგან: წითელი-თეთრი-შავი.

1972—1977
1972 წლის 1 იანვარს ლიბია შეუერთდა არაბული რესპუბლიკების ფედერაციას, კანონის თანახმად შეიცვალა დროშაც. ფედერაციის დროშა ლიბიის 1969 წელს მიღებული დროშისგან განსხვავდებოდა პროპორციებით და ასევე თეთრ ზოლზე განთავსებული ოქროს შევარდნით, რომელსაც ბრჭყალებში ეპყრა ლენტი, რომელზეც რესპუბლიკის სახელი არაბულად ეწერა .

1977—2011
1977 წლის 8 მარტს ლიბია ფედერაციის შემადგენლობიდან გამოვიდა; ქვეყნის ოფიციალური სახელი შეიცვალა „ლიბიის დიდი სახალხო არაბთა სოციალისტური ჯამაჰირიათი“. 1977 წლის 11 ნოემბერს ლიბიის დროშა შეცვლილი იქნა ერთფეროვან მწვანე დროშაზე.

გალერეა
ისტორიული რეგიონალური დროშები
შვეიცარიის საელჩო თბილისში (რუსეთის ინტერესების სექცია)

შვეიცარიის საელჩოსთან არსებული რუსეთის ფედერაციის ინტერესების სექცია — რუსეთის დიპლომატიური მისია საქართველოში, რომელიც მდებარეობს ჭავჭავაძის გამზირზე, თბილისში.
2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის გამო, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს 2008 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილებით რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები შეწყდა. რუსეთის ფედერაციის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი საქართველოში ვიაჩესლავ კოვალენკო მოსკოვში 2008 წლის 30 სექტემბერს ჩავიდა. 2009 წლის 5 მარტს შვეიცარიის საელჩოსთან საქართველოში და შვეიცარიის საელჩოსთან რუსეთში ოფიციალურად გაიხსნა რუსეთის ფედერაციის ინტერესების სექცია და საქართველოს ინტერესების სექცია შესაბამისად.

რუსეთის ფედერაციის ინტერესების სექცია
შვეიცარიის საელჩო წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის ინტერესების სექციას საქართველოში.
სექციის უფროსი: ანდრეი ვასილის ძე სმაგა 
მისამართი: თბილისი, 0162, ჭავჭავძის გამზირი, 51
ტელეფონი: +995(32) 291-24-06, 291-26-45
ფაქსი: +995(32) 291-27-38
საკონსულო განყოფილება
განყოფილების გამგე: ევგენი ალექსეის ძე შულცევი 
მისამართი: თბილისი, 0162, ჭავჭავაძის გამზირი, 51
ტელეფონი: +995(32) 291-27-82 (მორ.), 291-23-10
ფაქსი: +995(32) 291-30-85
ჯალუ

ჯალუ — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში, ელ-ვახატის რაიონში, ჯალუს ოაზისში. 2001-2007 წლებში მიეკუთვნებოდა აჯდაბიის რაიონს. 1983-1987 წლებში იყო ჯალუს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ქალაქი გაშენებულია ლიბიის უდაბნოში მდებარე ოაზისში, სიდრის ყურიდან 250 კმ-ის მოშორებით. მისგან 30 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს ავჯილის ოაზისი.

რეგიონის მთავარი ეკონომიკური საქმიანობაა სოფლის მეურნეობა და ნავთობის სექტორში მომუშავე კომპანიებში საქმიანობა. მოყავთ ფინიკის პალმა, პომიდორი და ხორბლეული.

ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს ჯალუ კირენაიკის უდაბნოს კამპანიის ობიექტი იყო.
მარსა-ელ-ბურეიკა

მარსა-ელ-ბურეიკა — ინდუსტრიული და საგანმანათლებლო დაწესებულებების რამდენიმე პატარა ქალაქის კომპლექსი ლიბიაში, სიდრის ყურესთან, ხმელთაშუა ზღვის ყველაზე სამხრეთ წერტილთან. მდებარეობს ყოფილ აჯდაბიის რაიონში, რომელიც 2007 წელს ელ-ვახატის რაიონს შეერწყა. ქალაქი ლიბიის მეორე უმსხვილესი ჰიდრო-კარბონული კომპლექსის ცენტრია.

ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, ქალაქი სწრაფად გადავიდა ოპოზიციის ხელში. 2 მარტს სამთავრობო ძალები მის აღებას შეეცადნენ, თუმცა წარუმატებლად. უკვე 13 მარტს, მათი შეტევა წარმატებული აღმოჩნდა. აჯანყებულებმა ქალაქი მხოლოდ 26 მარტს დაიბრუნეს. აპრილში აჯანყებულები ქალაქის მიდამოებიდან კვლავ განდევნეს, წარმოქიმნა რამდენიმეთვიანი ჩიხი. 2011 წლის 11 აგვისტოს, აჯანყებულებმა დასახლების აღმოსავლეთ ნაწილი აიღეს.
სელუქი

სელუქი — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში, კირენაიკის რეგიონის ბენღაზის რაიონში. მდებარეობს ქალაქ ბენღაზიდან 53 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით.

იტალიის ლიბია
ლიბიის იტალიური ოკუპაციის დროს, როდესაც შექმნილი იყო კოლონია იტალიის ჩრდილოეთ აფრიკა, სელუქში მდებარეობდა საკონცენტრაციო ბანაკი, რომელიც აღმოსავლეთ ლიბიაში მცხოვრები მომთაბარე ტომებისათვის იყო განკუთვნილი. 1931 წელს, აქ ჩამოახრჩვეს ლიბიური წინააღმდეგობის ლიდერი ომარ მუხთარი.
ანტონიო კანდრევა

ანტონიო კანდრევა (; დ. 28 თებერვალი, 1987, რომი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა მარჯვენა ნახევარმცველისა და მარჯვენა გარემარბის პოზიციაზე.

საკლუბო კარიერა
ანტონიომ თავისი საფეხბურთო კარიერა „ლოდიჯიანში“ დაიწყო, საიდანაც მერე სერია ც-ს კლუბ „ტერნანაში“ გადავიდა. აქ მხოლოდ 2 თამაშის ჩატარება მოახერხა, თუმცა სხვა კლუბები უკვე ინტერესდებოდნენ მითი.

ზაფხულს 2007 წელს კანდრე „უდინეზეში“ გადავიდა, სადაც უმეტესწილად პრიმავერას გუნდში იყო და მხოლოდ 3 მატჩის ჩატარება მოუწია დიდ გუნდში. 2008-2009 სეზონის დაწყებამდე „უდინეზემ“ იგი იჯარით „ლივორნოში“ გაუშვა. ტოსკანურ კლუბში პირველ სეზონში ძალზედ კარგი შთაბეჭდილება დატოვა, ასევე მიდი დიდი დამსახურებით „ლივორნო“ სერია -ში დაბრუნდა, რის გამოც კლუბმა კიდევ ერთი სეზონით დაიტოვა კანდრევა.

2010 წლის იანვარს „იუვენტუსმა“ ანტონიო 6 თვით არედნით წაიყვანა, გამოსყიდვის უფლებით 6,5 მილიონ ევროდ, თუმცა მისი დებიუტი ტურინში აშკარად ვერ შედგა.

სეზონის ბოლოს კი იგი უკვე „პარმაში“ წავიდა იჯარით, სადაც ისევ თავი გამოიჩინა, თუმცა „პარმამ“ ვერ გამოისყიდა და იგი ისევ „უდინეზეს“ დაუბრუნდა. 2011-2012 წლის სეზონის დაწყებამდე კი იგი ისევ იჯარით „ჩეზენაში“ გადავიდა, სადაც ასევე კარგად ასპარეზობდა.

იანვრის სატრანსფერო ბაზრის ბოლო დღეს კი „ლაციომ“ და „ჩეზენამ“ ბარტერი განახორციელეს, კანდრევა „ლაციოს“ ფეხბურთელი გახდა, სიმონე დელ ნერო კი „ჩეზენაში“ გაუშვეს.

„ლაციოში“ პირველი გოლი მან „ნაპოლის“ კარში გაიტანა და კურვა ნორდის ტრიბუნასთან აღნიშნა, რის გამოც დიდი მოწონება დაიმსახურა „ლაციოს“ ფანებისგან. ანტონიომ ძალიან კარგი შთაბეჭდილება დატოვა „ლაციოში“ და ზაფხულში რომაულმა კლუბმა იგი გამოისყიდა „უდინეზესგან“.
2012-2013 სეზონიც კარგად დაიწყო კანდრესთვის, მან „პალერმოს“ უბრწყინვალესი გოლი გაუტანა, „ლაციომ“ კი 3:0 მოიგო ის შეხვედრა. შემდეგ იყო „მილანთან“ თამაში, სადაც ანალოგიურად ულამაზესი გოლი გაიტანა და ერთ-ერთი საუკეთესო ფეხბურთელი იყო. ერთი სიტყვით კანდრევამ „ლაციოში“ გადასვლით ბევრი მოიგო, რაც მთავარია მისი კარგი თამაში არც ჩეზარე პრანდელის გამოეპარა და იგი ნაკრებში გამოიძახა.

სანაკრებო კარიერა
იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში პირველად 2009 წლის 14 ნოემბერს ამხანაგურ მატჩში ნიდერლანდების წინააღმდეგ ითამაშა.

მაისში 2010-ის მსოფლიო ჩემპიონატის პრე-კომპანიაზე ანტონიო 30-კაციან სიაში იყო, თუმცა მთავარ ტურნირზე მაინც ვერ მოხვდა.
ლაციოში კარგი თამაშის წყალობით 2012 წელს პრანდელიმ იგი ნაკრებს დაუბრუნა, რის გამოც ანტონიომ არაერთხელ აღნიშნა, რომ მან ლაციოში თავისი თავი იპოვა და ფეხბურთის ძველი გემო დაიბრუნა. სადებიუტო გოლი ნაკრებში კი ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ ეტაპზე ხორვატიას გაუტანა.

მიღწევები
საკლუბო
ლაციო
იტალიის თასი: 2012–13

სნაკრებო
იტალია 21
ტულონის ტურნირი: 2008

ინდივიდუალური
სერია -ს თვის საუკეთესო გოლის ავტორი: ოქტომბერი 2021
დრეზდენის ბრძოლა

დრეზდენის ბრძოლა — ნაპოლეონის ომების ერთ-ერთი ბრძოლა, რომელშიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ საფრანგეთი და მეექვსე კოალიცია, რომლის შემადგენლობაში შედიოდნენ რუსეთის, ავსტრიისა და პრუსიის მოკავშირე არმიები. გაიმართა 1813 წლის 26-27 აგვისტოს.

ბოჰემიის არმიამ (ფელდმარშალი კარლ შვარცენბერგი) აგვისტოს ბოლოს ნაპოლეონის მთავარი ძალების ზურგში სამხრეთიდან შეუტია დრეზდენს. 26 აგვისტოს მოკავშირეთა 70-ათასიანმა ავანგარდამ შეავიწროვა გუვიონ სენ-სირის კოპუსი, რომელიც დრეზდენს იცავდა. საშველად მოსულმა ნაპოლეონის მთავარმა ძალებმა მოკავშირეთა წინსვლა შეაჩერა, ხოლო 27 აგვისტოს დაარტყა მოკავშირეთა მარცხენა ფრთას და უკუაგდო იგი. შვარცენბერგმა უკან დახევა დაიწყო, მას იფარავდა გენერალ ა. ოსტერმან-ტოლსტოის არიერგარდი, რომელმაც 29-30 აგვისტოს კულმთან დაამარცხა დადევნებული ფრანგები. დრეზდენის ბრძოლა ნაპოლეონის უკანასკნელი გამარჯვება იყო 1813 წლის კამპანიაში.
დრევლიანები

დრევლიანები — აღმოსავლეთ სლავთა ტომობრივი გაერთიანება - საუკუნეებში. ეჭირა მარჯვენა ნაპირის უკრაინის ტერიტორია მდინარეების ტეტერევის, უჟის, უბორტის, სტვიგის აუზებში. დრევლიანებს აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა პოლიანთა, დასავლეთით ვოლინელებისა და ბუგელების, ჩრდილოეთით - დრეგოვიჩების ქვეყანა. არქეოლოგიური ძეგლებიდან გვხვდება მრავალი მიწათმოქმედ ტომთა ნამოსახლარი, სამარხი და გორასამარხი, ნაქალაქარი და სხვ. მთავარი ქალაქი იყო ისკოროსტენი მდინარე უჟზე. ახ. წ. ათასწლეულის ბოლოს განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა, ხელოსნობა. მატიანის მიხედვით, დრევლიანებს საკუთარი სამთავრო ჰქონიათ. 883 წელს კიევის მთავარმა ოლეგმა დრევლიანები დახარკა. 907 წელს დრევლიანები კიევის ჯართან ერთად ლაშქრობდნენ ბიზანტიის წინააღმდეგ. 945 წელს დრევლიანებმა მოკლეს კიევის მთავარი იგორი, რომლის ქვრივი ოლგა სასტიკად გაუსწორდა დრევლიანებს, გაანადგურა წარჩინებულები და ცეცხლს მისცა მათი ქალაქები. დრევლიანების მიწა კიევის სუფლისწულო გახდა (ცენტრი ქალაქი ვრუჩი).
დრეგოვიჩები

დრეგოვიჩები — აღმოსავლეთ სლავთა ტომობრივი გაერთიანება სახლობდნენ მდინარე პრიპიატის აუზში და ჩრდილოეთით. საზღვრები ზუსტად დადგენილი არ არის, არც მატიანეს შემოუნახავს ცნობები დრეგოვიჩების შესახებ. ცნობილია მხოლოდ რომ ჰქონდათ თავისი სამთავრო, რომლის მთავარი ქალაქი ტუროვო პრიპიატის ნაპირას მდებარეობდა. საუკუნეში დრეგოვიჩების მიწა კიევის რუსეთის შემადგენლობაში შევიდა და ტუროვოს სამთავროს ძირითადი ტერიტორია გახდა, ხოლო დრეგოვიჩების მიწა-წყლის ჩრდილო-დასავლეთი მხარე პოლოცკის სამთავროში მოექცა.
გორასამარხი

გორასამარხი, ყორღანი — არქეოლოგიური ძეგლების კატეგორია, მიწაყრილი ან ქვაყრილი სამარხის თავზე. გორასამარხი ჩვეულებრივ ნახევარსფერულია, უფრო იშვიათდ, ოვალურ-, კვადრატულ-, ან მოგრძოფუძიანი. ზოგი გორასამარხი პატარაა (სიმაღლე 30 სმ, ფუძის დიაეტრი 3 მ), ზოგი ძალიან დიდი (სიმაღლე 20 მ, ფუძის დიამეტტრი 100 მ-ზე მეტი). თრიალეთის ზოგიერთი გორასამარხის ფართობი 300 მ² აღემატებოდა. გორასამარხის ფუძეს ხშირად ქვების წრიული წყობა ან თხრილი შემოუყვება. მიწაყრილით ან ქვაყრილით დაფარულია სამარხთა სხვადასხვა სახეობა: აკლდამები, დოლმენები, კატაკომბები, ქვით ან ძელით ამოშენებული დასაკრძალავი დარბაზები, ორმოსამარხები და სხვ. გამოირჩევა დრომოსიანი და უდრომოსო გორასამარხები.

ჩვეულებრივ გორასამარხი ერთი პიროვნებისათვის იყო განკუთვნილი, მაგრამ ზოგჯერ წარჩინებულთა სამარხში კრძალავდნენ მის მეუღლეს, მონებს და მოახლეებს. ინვენტარის სიმდიდრით გამოირჩევა ტომთა ბელადებისა და მეფეთა გორასამარხები (სკვითური გორასამარხები ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში, ფრიგიის მეფეთა სამარხები გორდიონში და სხვ.) ზოგი გორასამარხი გვარის რიგითი წევრების სამარხებსაც ფარავს (გრძელი ყორღანები რუსეთში, ტყვიავისა და ქორეთის გორასამარხები საქართველოში).

გორასამარხებში თითქმის ყოველთვის გვხვდება აღაპის ნაშთები; ხშირია დაკლული საქონლის ჩატანების შემთხვევებიც. ზოგჯერ მთავარი მიცვალებულის და მის თანმხლებთა სამარხების გარდა გორასამარხის ყრილში გვხვდება გვიანდელი ე. წ. ჩაშვებული სამარხები. ადრინდელ ხანაში გორასამარხები ჩვეულებრივ ჯგუფებად იყო განლაგებული, მაგრამ ზოგი გორასამარხი განმარტოებით იდგა. გვიანდელ ხანაში გვხვდება გორასამარხების ძალიან დიდი ჯგუფები. მაგ. სმოლენსკთან (რუსეთი), ზასლავლში (ბელარუსი). გორასამარხები გავრცელებულია თითქმის მთელ მსოფლიოში. კასპიისა და შავიზღვისპირეთის ველებზე და ჩრდილოეთ კავკასიაში აღმოჩენილია გვიანდელი ნეოლითისა და ენეოლითის ხანის (ძვ. წ. - ათასწლეული) გორასამარხები, მაგრამ ყველაზე მეტად გორასამარხი დამახასიათებელია ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანისათვის. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში გორასამარხები გვიანდელ შუა საუკუნეებამდე იყო გავრცელებული.

გორასამარხები საქართველოში
საქართველოში გორასამარხები გვიანდელი ენეოლითისა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანისაა, მაგრამ განსაკუთრებით ცნობილია შუა ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრის) გორასამარხები (თრიალეთში, მესხეთ-ჯავახეთშა და კახეთში). მათში ნაპოვნია პოლიქრომული ოქრომჭედლობის და მაღალმხატვრული კერამიკის უბადლო ნიმუშები (ოქროს და ვერცხლის თასები, ოქროს ყელსაბამები და შტანდარტები, მოხატული კერამიკა, სპილენძის ჭურჭელი და სხვ.) გაითხარა ქვით ნაგები დიდი დასაკრძალავი დარბაზები, ძელსამარხები, მუხის დიდი მორებით ნაგები „სახლი საკრძალავი“ (ბედენში). საქართველოში შესწავლილია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის მდიდრული გორასამარხიც (დიდ დიღომში, კახეთში). დაკრძალვის ეს წესი ანტიკურ ხანამდე შემორჩა.
მირეი ბალესტრაზი

მირეი ბალესტრაზი ( დ. 2 სექტემბერი, 1954) — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე, ინტერპოლის პრეზიდენტი 2012 წლის 8 ნოემბრიდან 2016 წლამდე, პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე.

ბალესტრაზი პოლიციის კომისარი 1975 წელს გახდა. იგი ცნობილი ბორდოსა და კორსიკაზე ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლით გახდა.

2010 წლიდან ბალესტრაზი ევროპაში ინტერპოლის აღმასრულებელი კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა. საფრანგეთის შინაგან საქმეთა მინისტრმა მანიუელ ვალსმა განაცხადა, რომ ბალესტრაზი „იმ ქალებს ეკუთვნის, რომლებითაც ფრანგული პოლიცია ამაყობს“.
გეტიზბერგის ბრძოლა

გეტიზბერგის ბრძოლა — აშშ-ის სამოქალაქო ომის (1861-1865 წწ.) ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა ქალაქ გეტიზბერგთან. გაიმართა 1863 წლის 1-3 ივლისს;

1863 წლის ივნისის ბოლოს სამხრეთელების არმიამ გენერალ რობერტ ლის სარდლობით ქ. ვაშინგტონის ხელში ჩაგდების მიზნით დასავლეთიდან შემოუარა ჩრდილოელთა არმიას და პენსილვანიაში შეიჭრა. ჩრდილოელთა არმია გენერალ ჯორჯ მიდის სარდლობით დედაქალაქის დასაცავად მდინარე პოტომაკის ნაპირებიდან ქალაქ გეტიზბერგისაკენ დაიძრა და მის სამხრეთით გამაგრდა. 3 დღის განმავლობაში იგერიებდნენ ჩრდილოელები სამხრეთელების შეტევას და აიძულეს ისინი უკან დაეხიათ. გეტიზბერგთან გამარჯვებამ გარდატეხა შეიტანა სამოქალაქო ომში ჩრდილოელთა სასარგებლოდ.
დარიკი

დარიკი — აქემენიდური სპარსეთის ბიმეტალური სამონეტო სისტემის ძირითადი ერთეული. ძვ. წ. საუკუნის ნახევრიდან ძვ. წ. საუკუნის 30-იან წლებამდე (ალექსანდრე მაკედონელის მიერ სპარსეთის დაპყრობამდე) მცირე აზიის სანაპირო ზოლისათვის ფულადი მეურნეობის საფუძველი იყო. სახელწოდება უკავშირდება დარიოს -ის სახელს. იჭრებოდა ოქროსაგან. წონა 8,4 გ. დარიკი ცალმხრივი მონეტაა. მასზე გამოსახულია დაჩოქილი მეფე, რომელსაც ცალ ხელში მშვილდი უჭირავს, მეორეში შუბი. გამოსახულება არაა კონკრეტული პირის პორტრეტი. დარიკი ორმაგიც იჭრებოდა.
ლიბიის ეროვნული გარდამავალი საბჭო

ლიბიის ეროვნული გარდამავალი საბჭო (‎) — ლიბიის დე-ფაქტო მთავრობა 2011 წლის სამოქალაქო ომის შემდეგ, რომლის ძალებმაც პოლკოვნიკ მუამარ კადაფის ჯამაჰირიის მთავრობა დაამხეს. საბჭო ლიბიას ომის შემდეგ ათი თვის მანძილზე მართავდა, 2012 წლის 7 ივლისს კი ჩაატარა საყოველთაო ეროვნული კონგრესის არჩევნები, რის შედეგადაც, 8 აგვისტოს ძალაუფლება გადასცა ახლად არჩეულ ასამბლეას.

ეროვნული გარდამავალი საბჭოს შექმნის შესახებ განცხადება 2011 წლის 27 თებერვალს, ქალაქ ბენღაზიში გაკეთდა. მისი მიზანი პოლიტიკური რევოლუციის მოხდენა იყო. 5 მარტს, საბჭომ ოფიციალური განცხადება გამოსცა, რომელშიც ის საკუთარ თავს „ლიბიელი ხალხისა და ლიბიის სახელმწიფოს ერთადერთ ლეგიტიმურ წარმომადგენლად“ მიიჩნევდა. 23 მარტს შეიქმნა აღმასრულებელი საბჭო, რომელსაც მაჰმუდ ჯაბრილი ხელმძღვანელობდა. 2011 წლის აგვისტოში, საბჭომ კონსტიტუციური დეკლარაცია გამოსცა, რომელშიც გაწერილი იყო თუ როგორ უნდა გადასულიყო ქვეყანა ახალი, არჩეული მთავრობით კონსტიტუციურ დემოკრატიაზე.

გარდამავალმა საბჭომ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა, როგორც ლიბიის ლეგიტიმურმა მთავრობამ და გაეროში ქვეყნის ადგილიც დაიკავა. ქვეყანას უბრალოდ ლიბიის რესპუბლიკა ეწოდა, მაშინ როდესაც კადაფის მთავრობის დროს მას ხალხთა დიდი სოციალისტური ლიბიის არაბთა ჯამაჰირია ერქვა.
ტრიპოლის რაიონი

ტრიპოლის რაიონი — ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული ლიბიის 22 პირველი დონის ადმინისტრაციული დანაყოფიდან. მისი დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია ტრიპოლი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ტრიპოლიტანიის რეგიონში.

2001-2007 წლებში რაიონი ამჟამინდელზე პატარა იყო და მოიცავდა მხოლოდ ქალაქ ტრიპოლისა და მის გარეუბნებს. 2007 წელს, ლიბიის ადმინისტრაციული რეორგანიზაციის შედეგად მისი ფართობი გაიზარდა.
მისრათის რაიონი

მისრათის რაიონი — ლიბიის ერთ-ერთი პირველი დონის ადმინისტრაციული დანაყოფი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. დედაქალაქია მისრათა.

2007 წელს რაიონი გაფართოვდა ბანი-ვალიდის რაიონისა და სიდრის ყურის ჩრდილოეთ სანაპირო ზოლის ხარჯზე, რომელიც 2001-2007 წლებში სირთის რაიონში შედიოდა.
ელ-ჯებალ-ელ-ახდარი

ელ-ჯებალ-ელ-ახდარი — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ელ-ბაიდა.

რაიონის ტერიტორიაზე, ქალაქ შახატის სიახლოვეს მდებარეობს ძველბერძნულ კოლონია კირენისა და აპოლონიის ნანგრევები.

სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ნაყოფიერი ჯებელ-ახდარის მაღლობი. მის ჩრდილოეთით, ხმელთაშუა ზღვამდე ნახევრადუდაბნოა.
ელ-მარღაბი

ელ-მაღრაბი — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. 2006 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 432 202 ადამიანს შეადგენს. მთავარი ქალაქი და დედაქალაქია ელ-ხუმსი. რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს ფართოდ ცნობილი, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ლეპტის-მაგნა.
ბოუს ტბა

ბოუ — პატარა მყინვარული ტბა კანადაში, ალბერტის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს მდინარე ბოუზე, კანადის კლდოვან მთებში, ზღვის დონიდან 1 920 მეტრზე. ტბა მდებარეობს ბოუს მწვერვალის სამხრეთით, უაპუტიკის ქედის აღმოსავლეთით, დოლომიტის უღელტეხილის, დოლომიტისა და ცირკის მწვერვალების დასავლეთით.

ბოუს ტბა ერთ-ერთია ბანფისა და ჯასპერის ეროვნული პარკების ტბებს შორის. ფართობი შეადგენს 3,21 კმ²-ს.
ეზ-ზავიის რაიონი

ეზ-ზავია — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ისტორიულ რეგიონ ტრიპოლიტანიაში.

დედაქალაქია ელ-ზავია. 2007 წელს, ლიბიის ადმინისტრაციული რაიონების რეორგანიზაციის შედეგად, საბრათა-ვა-სურმანის რაიონი ეზ-ზავიის რაიონის შემადგენლობაში შევიდა.

რაიონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.
დიდი განხეთქილება კათოლიკურ ეკლესიაში

დიდი განხეთქილება კათოლიკურ ეკლესიაში — პერიოდი პაპობის ისტორიაში (1378-1417 წწ.), როდესაც პაპის ტახტისთვის რამდენიმე რომის პაპი იბრძოდა ერთდროულად. დიდი განხეთქილების მიზეზები იყო პაპობის, როგორც სისტემის დაკნინება დასავლეთ ევროპაში ცენტრალიზებული სახელმწიფოების ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებით და დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოთა ბრძოლა პაპის ტახტის დასამორჩილებლად. დიდი განხეთქილება მოჰყვა პაპების ავინიონის ტყვეობას. ავინიონიდან რომში დაბრუნებული გრიგოლ -ის (1370-1378 წწ.) გარდაცვალების შემდეგ ჩრდილოეთი და შუა იტალიის, გერმანიის, სკანდინავიის სახელმწიფოების და ინგლისის მხარდაჭერით პაპად აირჩიეს ურბან (1378-1389 წწ.), ხოლო საფრანგეთისა და მისი მოკავშირე ქვეყნების - ესპანეთის, შოტლანდიის, ნეაპოლის სამღვდელოებამ ავინიონში პაპად აირჩია კლიმენტი (1378-1394 წწ.) შეიქმნა ორი პაპის კურია. პაპებმა ერთმანეთი შეაჩვენეს.

პიზის საეკლესიო კრებამ 1409 წელს გადააყენა როგორც ავიიონის პაპი ბენედიქტე (ანტიპაპი იყო 1394-1422 წწ.), ისე რომის პაპი გრიგოლ (პაპად იყო 1406 წლიდან) და პაპად აირჩია ალექსანდრე (ანტიპაპი 1409-1410 წწ.). გადაყენებულმა პაპებმა არ სცნეს კრების გადაწყვეტილება, პაპის ტახტზე აღმოჩნდა სამი პაპი. დიდი განხეთქილებამ ხელი შეუწყო მწვალებლური მოძრაობის გავრცელებას, რომელიც ფეოდალურ წყობილებას ემუქრებოდა. ამით უკმაყოფილო საერო ფეოდალებმა ეკლესიის ერთობის დამყარება მოითხოვეს. კონსტანცის საეკლესიო კრებამ (1414-1418 წწ.) ბოლო მოუღო დიდი განხეთქილებას, გადააყენა სამივე პაპი - იოანე (ალექსანდრე -ის მემკვიდრე, ანტიპაპი 1410–1415 წწ.), გრიგოლ და ბენედიქტე . პაპად აირჩია მარტინ . დიდი განხეთქილებამ შეარყია პაპობისა და კათოლიკური ეკლესიის ავტორიტეტი.
საბჰის რაიონი

საბჰა — რაიონი ლიბიაში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ფეცანის რეგიონში. დედაქალაქი — საბჰა, მოსახლეობა 2006 წლის აღწერით შეადგენს 134 162 ადამიანს. საბჰის რაიონს ესაზღვრება შემდეგი რაიონები: უადი-ეშ-შატი (ჩრდილოეთით), მარზუკი (სამხრეთით), ელ-ჯუფრა (აღმოსავლეთით) და ვადი-ელ-ჰაიატი დასავლეთით.
ელ-ბუტნანი

ელ-ბუტნანი — რაიონი ლიბიაში, დედაქალაქი — ტობრუკი. მოსახლეობა 2006 წლის აღწერით 159 536 შეადგენდა . ელ-ბუტნანის რაიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა და აღმოსავლეთით ეგვიპტე. ესაზღვრება შემდეგი რაიონები: დარნა (ჩრდილო-დასავლეთით), ელ-ვახატი (სამხრეთ-დასავლეთით). რაიონში მდებარეობს ასევე ორი დიდი ქალაქი: ჯაღბუბი და ბარდია. რაიონი მდებარეობს ისტორიულ მხარე კირენაიკაში.