iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გიორგი I (ტრაპიზონი)

გიორგი დიდი კომნენოსი (; დ. დაახლ. 1255, ტრაპიზონი, ტრაპიზონის იმპერია – გ. 1284 წლის შემდეგ) — ტრაპიზონის იმპერიის მეექვსე იმპერატორი 1266–1280 წწ. კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ მანუელ -ისა და მისი მესამე ცოლის, ტრაპიზონელი აზნაურის, ირინა სირიკაინას უფროსი შვილი. ტრაპიზონის იმპერატორი გახდა უფროსი ძმის, ანდრონიკე -ის გარდაცვალების შემდეგ.

ბიოგრაფია
თავისი მმართველობის დროს გიორგი ატარებდა ანტიარისტოკრატიულ პოლიტიკას. გარდა ამისა მან კავშირი დაამყარა კარლ ანჟუელთან და ბიზანტიელ უნიის მოწინააღმდეგეებთან ბიზანტიის იმპერატორ მიხეილ -ის წინააღმდეგ. ასევე უარი უთხრა სპარსეთში მონღოლების მმართველს აბაღას სამხედრო დახმარებაზე ეგვიპტელი მამლუქების წინააღმდეგ. გიორგი კომნენოსმა ილაშქრა თურქ-სელჩუკების წინააღმდეგ, რომლებიც არბევდნენ იმპერიის სასაზღვრო მხარეებს. ტავრეზიონის მთებში მთავრებმა და სარდლებმა მას უღალატეს და ჩავარდა ტყვედ. ტახტი კი დაიკავა მისმა უმცროსმა ძმამ იოანე -მ. გიორგიმ თავისუფლება 1282 წელს, აბაღას სიკვდილის შემდეგ მიიღო. 1284 წელს გიორგის ჰქონდა ტახტის დაბრუნების მცდელობა, მაგრამ მისი მომხრეები დამარცხდნენ და თავს აფარებდნენ მთებში. 1284 წლის შემდეგ მისი ბედის შესახებ აღარაფერია ცნობილი.
ჯორჯიან ეარვეისი

ჯორჯიან ეარვეისი (2004 წლამდე აირზენა) — ქართული კერძო ავიაკომპანია, რომელიც თბილისის საერთაშორისო აეროპორტიდან ახორციელებს რეისებს ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნების მიმართულებით.

ისტორია
ავიაკომპანია "აირზენა" დაარსდა 1993 წლის სექტემბერში. თავდაპირველად ავიაკომპანია ახორციელებდა ჩარტერულ რეისებს არაბთა გაერთიანებული საამიროებში, იტალიაში, ჩინეთში, ეგვიპტეში, ინდოეთში, სირიაში და ასევე რეგულარულ რეისებს ავსტრიაში (ვენაში).

1999 წელს „აირზენა“ გახდა საქართველოს ფლაგმანური ავიაგადამზიდველი.

2004 წელს აგვისტოში, ავიაკომპანიამ სახელწოდება „ჯორჯიან ეარვეის“-ით შეცვალა, თუმცა, „აირზენა“ ჯერ კიდევ ფართოდ გამოიყენება, როგორც საფირმო ბრენდი.

2000 წლის პირველ ნახევარში, ავიაკომპანიის ხელმძღვანელობამ მიიღო გადაწყვეტილება ავიაპარკის განახლების შესახებ და ლიზინგით აიღო კომპანია „-“-გან ორი 737-500 ტიპის თვითმფრინავი. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართულმა ავიაკომპანიამ დასავლური წარმოების საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაცია დაიწყო. მას შემდეგ „აირზენა“ მუდმივად ზრუნავს ავიაპარკის განვითარებაზე და განახლებაზე.

დღეისთვის
„ჯორჯიან ეარვეისი“ არის კერძო კომპანია, რომელიც აღჭურვილია თანამედროვე საშუალო დიაპაზონის 737, 767 და თვითმფრინავებით. ავიაკომპანიის საქმიანობა ფოკუსირებულია მგზავრების და ტვირთის უსაფრთხო და საიმედო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვაზე და მაღალი დონის მომსახურებაზე.

ქ.თბილისის საერთაშორისო აეროპორტი წარმოადგენს ავიაკომპანიის საბაზო აეროპორტს.

ავიაკომპანია „ჯორჯიან ეარვეისის“ დამფუძნებელია თამაზ გაიაშვილი. გენერალური დირექტორია გივი დავითაშვილი.

უსაფრთხოება
2010 წელს „ჯორჯიან ეარვეისი“ -ს (საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაციის) წევრი გახდა.

-ში გაწევრიანებამდე ავიაკომპანიაში -ს საექსპლუატაციო უსაფრთხოების აუდიტი ჩატარდა. ყველა -ს წევრი ავიაკომპანია ექვემდებარება შემოწმებას ფრენის უსაფრთხოების სტანდარტების დაცვის მიმართულებით.

 პროგრამა საერთაშორისოდ აღიარებული და მიღებული შეფასების სისტემაა, რომლის მიზანია ავიაკომპანიის ოპერატიული მართვისა და კონტროლის სისტემების შეფასება.

-ს პროგრამის მიხედვით, ავიაკომპანია შემოწმებას ექვემდებარება შემდეგ სფეროებში:
კორპორატიული ორგანიზება და მართვა
საფრენოსნო უსაფრთხოება
ოპერატიული კონტროლი / ფრენების განლაგება
თვითმფრინავის საინჟინრო და ტექნიკური მომსახურების უზრუნველყოფა
სალონის უსაფრთხოება
თვითმფრინავის მიწისზედა მომსახურება
ტვირთის გადაზიდვა
ოპერატიული საავიაციო უშიშროება

ავიაკომპანიის საქმიანობა უსაფრთხოების მიმართულებით რჩება კომპანიის უმაღლეს პრიორიტეტად. სტანდარტებთან და სახელმძღვანელო მითითებებთან შესაბამისობა, ავიაკომპანიის ყველა ძირითადი სფეროს უსაფრთხოდ და უფრო მაღალი ეფექტურობით ფუნქციონირების გარანტია.

2008 წლიდან, ავიაკომპანიამ წარმატებით გაიარა სამი -ს აუდიტი. ბოლო სერტიფიცირება მოხდა 2012 წელს ოქტომბერში და ძალაში იყო 2017 წლის მარტამდე.

ავიაპარკი
იოანე II (ტრაპიზონი)

იოანე დიდი კომნენოსი (; დ. 1263, ტრაპიზონი, ტრაპიზონის იმპერია — გ. 16 აგვისტო, 1297, ლიმნია) — ტრაპიზონის იმპერიის მეშვიდე იმპერატორი 1266–1280 წწ. კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ მანუელ -ისა და მისი მესამე ცოლის, ტრაპიზონელი აზნაურის, ირინა სირიკაინას უფროსი შვილი.

მმართველობა
იმპერატორის ტახტზე ავიდა მას შემდეგ, რაც გიორგი ტყვედ ჩავარდა. 1267 წელს მოხდა პაპადოპულოსის აჯანყება, რომელიც იყო ტრაპიზონის იმპერიაში ბიზანტიური და ქართული პარტიების დაპირსპირების შედეგი. 1281 წელს დაპირისპირებაში გაიმარჯვა ქართულმა პარტიამ, მათ იოანე დაატყვევეს კიდეც, თუმცა შემდეგ გაათავისუფლეს, მაგრამ ტრაპიზონში დარჩენის უფლება არ მისცეს. იოანე ჩავიდა კონსტანტინოპოლში და ცოლად შეირთო ბიზანტიის იმპერატორ მიხეილ -ის ასული ევდოკია, რომელთანაც ეყოლა ორი შვილი. ტრაპიზონის იმპერიაზე საქართველოს სამეფოს გავლენის აღდგენის მიზნით 1284 წელს დავით ნარინმა ილაშქრა ტრაპიზონში და ალყა შემოარტყა დედაქალაქს. ალყის წარუმატებლობის შემდეგ ქართველთა არმიამ დაიკავა იმპერიის რამდენიმე პროვინცია და იოანეს დას თეოდორას დაეხმარა ხელისუფლების ხელში ჩაგდებაში, თუმცა მალევე 1285 წელს იოანე დაბრუნნდა იმპერიაში და ხელისუფლება დაიბრუნა.

მისი მმართველობა აღინიშნა ტრაპიზონის იმპერიაზე ჰულაგუიანების გავლენის შესუსტებით. მისივე მეფობის დროს დაიპყრეს თურქ-სელჩუკებმა ხალიბია და გააპარტახეს იგი. 1291 წელს რომის პაპმა ნიკოლოზ -მ იოანეს დახმარება სთხოვა ახალ ჯვაროსნულ ლაშქრობაში, მაგრამ იმპერატორმა ეს თხოვნა უარყო. დაკრძალულია ხრისოკეფალოსის ეკლესიაში.
ბრაზილიის გერბი

ბრაზილიის გერბი – ბრაზილიის სახელმწიფოებრივი სიმბოლო. შეიქმნა 1889 წლის 19 ნოემბერს, ბრაზილიის რესპუბლიკის შექმნიდან 4 დღის შემდეგ.

გერბი შედგება ცენტრალური ემბლემისგან, რომელიც შემოსაზღვრულია ბრაზილიის ორი უმნიშვნელოვანესი კულტურის - ყავის (მარცხნივ) და თამბაქოს ტოტებისაგან.

ცენტრში, ლურჯ წრეში, გამოსახულია თანავარსკვლავედი სამხრეთის ჯვარი. ლურჯი წრის გარშემო გამოსახული 27 ვარსკვლავი აღნიშნავს ბრაზილიის 26 შტატსა და 1 ფედერალურ რაიონს.

ლურჯი ლენტის პირველ ხაზზე დაწერილია ბრაზილიის ოფიციალური სახელწოდება ( - ბრაზილიის ფედერაციული რესპუბლიკა), ხოლო მეორე ხაზზე ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნის თარიღი (1889 წლის 15 ნოემბერი).
ბრაზილიის დროშა

ბრაზილიის დროშა — ბრაზილიის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. შეიცავს დიდ მწვანე მინდორს, რომლის ცენტრშიც მოთავსებულია ყვითელი რომბი. ყვითელი რომბის შიგნით მოთავსებულია ლურჯი წრე, რომელშიც გაბნეულია 27 სხვადასხვა ზომის ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, რომლებიც გამოსახავენ სამხრეთ ნახევარსფეროს ხუთ სხვადასხვა თანავარსკვლავედს. ლურჯ წრეს გასდევს თეთრი ლენტი, რომელზეც მწვანე ასოებით აწერია ბრაზილიის ეროვნული დევიზი: (წესრიგი და განვითარება).

თანამედროვე დროშა მიიღეს 1889 წლის 19 ნოემბერს. ძირითადი კონცეფცია ეკუთვნის რაიმუნდო ტეშეირა მენდესს, მიგელ ლემოსსა და მანუელ ფერეირა მენდესთან ერთად. ნახატი შეასრულა დესიო ვილიარესმა. დროშის ამჟამინდელმა ვარიანტმა, თავდაპირველთან შედარებით განიცადა რამდენიმე მცირე ცვლილება. საბოლოო ცვლილება შეიტანეს 1992 წლის 12 მაისს.
შიოლა ღუდუშაური

შიოლა ღუდუშაური — საუკუნის ნახევრის მოხევე. აღმოსავლეთ საქართველოს მთის ფოლკლორიდან ცნობილია, როგორც ხევზე გაბატონების მოსურნე, რისთვისაც თემმა ის მოკლა.

ხევსა და ხევსურეთში გავრცელებული ხალხური ლექსებისა და თქმულებების მიხედვით, სიმამაცითა და სისასტიკით ცნობილი შიოლა ღუდუშაური ზურაბ არაგვის ერისთავს შეკავშირებია ხევზე გაბატონების მიზნით, აზნაურობა მიუღია, სნოში ციხე აუგია და აჩხოტის ბატონად დამჯდარა. ღუდუშაურის ბატონობით და მის მიერ დაწესებული ბეგარით შეწუხებულმა მოხევეებმა შიოლასთან დაახლოებული ხევსური სოფელ ქმოსტიდან, სახელად მთრეხელი, მოისყიდეს და აღზევებული თანამეთემე მოაკვლევინეს. ღუდუშაურების მდევარი მთრეხელს სოფელ ახალციხეში წამოეწია. მკვლელი შიოლას დამ შეიფარა, მაგრამ ღუდუშაურებმა იგი მოკლეს.

ღუდუშაურების გვარის ზოგიერთი წარმომადგენელი (მათ შორის, კათოლიკოს-პატრიარქი ილია ) შიოლაშვილებად იწოდა. გადმოცემით ეს გვარსახელი შიოლას უკავშირდება. ფოლკლორული ცნობები შიოლას შესახებ თავიანთ შემოქმედებაში გამოიყენეს ალექსანდრე ყაზბეგმა (დაუმთავრებელი მოთხრობები „შიოლა ღუდუშაური“ და „ნინო“) და გურამ დოჩანაშვილმა („აჩხოტელების ბატონი“, 1967).
არჩეულის ეგნატე ნინოშვილის მუზეუმი

არჩეულის ეგნატე ნინოშვილის მუზეუმი — მუზეუმი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არჩეულში. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

ოფიციალურად გაიხსნა 1950 წლის 18 იანვარს ცნობილი ქართველი მწერლის ეგნატე ნინოშვილის პატივსაცემად. მუზეუმი შედგება ოთხი საგამოფენო დარბაზისაგან. პირველ დარბაზში ნინოშვილის ბავშვობის წლების ამსახველი განყოფილებაა. მეორე დარბაზში გამოფენილია მწერლის მიერ არალეგალური ცხოვრების პირობებში შექმნილი რომანის „ჯანყი გურიაში“ ილუსტრაციები. მესამე დარბაზში ეგნატესა და ნადასი კალანდაძის უიღბლო სიყვარულის ამსახველ ამბებს მოგვითხრობს, რომლის შესახებაც მწერალმა მოგვითხრო თავის ნაწარმოებში „ქრისტინე“. მეოთხე დარბაზი მთლიანადაა მიძღვნილი თემისადმი: „ეგნატე და თანამედროვეობა“.

ამჟამად მუზეუმში დაცულია 6 ათასამდე ექსპონატი.

მუზეუმი განთავსებულია გურული ტიპის ოდა-სახლში. სახლი აგებულია წაბლის ხის მასალისაგან, ერთსართულიანია, შემდგარია ქვის ბოკონებზე, შედგება სამი ოთახისგან. შენობას ამშვენებს რიკულებიანი აივნები ხის კიბით, გადახურულია მარსელის კრამიტით, სამთავე ოთახში არის ბუხარი. სახლი საგვარეულო იყო, იგი ეკუთვნოდა ეგნატეს მამას, ბიძას და მამიდებს. ოთახები მოწყობილია მათი მემორიალური ნივთებით. სახლს გარშემო აკრავს ნაკრძალი ტყე, ასწლოვანი ხეებით, საერთო ფართობით 7 ჰექტრამდე.

გალერეა
ზაზა ხალვაში

ზაზა ფრიდონის ძე ხალვაში (დ. 17 მაისი, 1957, ბათუმი — გ. 4 თებერვალი, 2020) — ქართველი კინორეჟისორი.

ბიოგრაფია
ზაზა ხალვაში დაიბადა 1957 წლის 17 მაისს, ბათუმში, ცნობილი პოეტის ფრიდონ ხალვაშის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიური ფაკულტეტი ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. სწავლობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში ლიტერატურათმცოდნეობის განხრით, ასევე საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა წარჩინებით 1983 წელს (თენგიზ აბულაძისა და რეზო ჩხეიძის სახელოსნო).

სხვადასხვა პერიოდში მუშაობდა "ქართულ ფილმში" დამდგმელ რეჟისორად, ბათუმის ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტში კათედრის გამგედ, აჭარის ტელერადიო დეპარეტამენტის თავმჯდომარედ, აჭარის კურორტებისა და ტურიზმის დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ, აჭარის მაღალმთიანი რაიონების რესურსცენტრის უფროსად, 2007 წლიდან არის ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მმართველი.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

მხატვრული ფილმები
ჟამი ("საქართველოს ტელეფილმების სტუდია", 1985),
აქ, ჩვენთან ("ქართული ფილმი", 1990),
მიზერერე („ქართული ფილმი“ და კომპანია „ვერძი“, 1996),
ისევ სსრ კავშირში (სამი სერია, აჭარის ტელევიზია, 2000.),
მგლების ხორუმი (ტელეკომპანია „იმედი“, 12 სერია, 2003)

პრემიები და პრიზები
მონპელიეს (საფრანგეთი) ხმელთაშუაზღვის ქვეყნების საერთაშორისო კინოფესტივალზე ჟიურის "ვერცხლის პრიზით" (1992წ.)
მიუნჰენის (გერმანია) საერთაშორისო კინოფესტივალის "არსენალი" დიპლომით საუკეთესო რეჟისურისათვის, (1993წ.)
მიუნჰენის (გერმანია) საერთაშორისო კინოფესტივალზე "არრე" ჟიურის სპეციალური პრიზით (1994წ.)
ბაბელსბერგის (გერმანია)ახალგაზრდული საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზით საუკეთესო უცხოური ფილმისათვის (1992წ.)
მოსკოვის (რუსეთი) ახლაგზარდული საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის სპეციალური პრიზით საუკეთესო დებიუტისათვის (1992წ.)
მოსკოვის (რუსეთი) საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზით პირველი ფილმისათვის (1992წ.)
პარიზი (საფრანგეთი) სპეციალური პრემიერა საფრანგეთის კინოცენტრში
ფილმი "მიზერერე" დაჯილდოვდა რიგის (ლატვია) საერთაშორისო კინოფესტივალის სპეციალური პრიზით (1977წ.) ასევე ანაპა (რუსეთი) სნგ და ბალტიისპირეთის ქვეყნების საერთაშორისო კინოფესტივალის დიპლომით (1997წ.)
ბათუმი (საქართველო) საერთაშორისო კინოფესტივალის "ოქროს არწივი" პრიზი საუკეთესო რეჟისურისათვის და საუკეთესო სცენარისათვის (1997წ.), ბერლინი (გერმანია) სპეციალური ჩვენება პროგრამით "ახალი ევროპული კინო" 1998 წ. ფილმი ნაჩვენები იქნა სპეციალური პროექტის ფარგლებში "თანამედროვე ქართული კინო" აშშ-ი, რუსეთში, ამიერკავკასიისა და შუა აზიის ქვეყნებში 1996-1998წწ.
ფილმი "ჟამი" კიევის (უკრაინა) სტუდენტური ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა პრიზით საუკეთესო დოკუმენტური ფილმისათვის (1982წ.)
მხატვრული ტელეფილმი "მგლების ხორუმი" 2003 წელს გავრცელდა აშშ-სა და ევროპის გაქირავებისა და საკაბელო მაუწყებლობის ქსელში.

ზაზა ხალვაშის ფილმები ასევე ნაჩვენებია ამსტერდამის, ლოკარნოს, კოტბუსის, ანენოს საერთაშორისო კინოფესტივალებზე.
ფრიდონ ხალვაში

ფრიდონ იშილის ძე ხალვაში (დ. 17 მაისი, 1925, გეგელიძეები, ქედის მუნიციპალიტეტი — გ. 8 ივლისი, 2010, გეგელიძეები, ქედის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1979).

ბიოგრაფია
ფრიდონ ხალვაში დაიბადა 1925 წლის 17 მაისს იშილ ხალვაშისა და აიშე გოგიტიძის ოჯახში.

1957 წელს დაამთავრა მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტთან არსებული უმაღლესი ლიტერატურის კურსები, ხოლო 1959 წელს ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის აჭარის ორგანიზაციის თავმჯდომარე, პარლამენტის წევრი. 1979 წლიდან იყო შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი.

მისი პირველი ლექსი 1948 წელს, პოეტური კრებულ „გზის ქვეყანაში“ გამოქვეყნდა. ფრიდონ ხალვაში 50-მდე წიგნის ავტორია, რომელთა შორისაა: „ჭოროხის ხვაშიადი“, „საყვედური“, „გენაცვალე“, „ეს დღე“, „დარდი“, „ასი მზე დედის გულისა“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.

2010 წლის 17 მაისს თბილისში, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ დრამატულ თეატრში ფრიდონ ხალვაშის 85 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი საღამო გაიმართა, სადაც ერთ-ერთი ლექსის წაკითხვისას სახელოვანი პოეტი, მუხრან მაჭავარიანი გარდაიცვალა. ამის მერე ფრიდონ ხალვაში მძიმედ ავადმყოფობდა და გარდაიცვალა ამავე წლის 8 ივლისს, მშობლიურ სოფელ გეგელიძეებში. მეუღლე: თუნთულ მამუჭაძე-ხალვაშისა (1925). შვილები: მერი (1945), მზია (1947), ზაზა ხალვაში (1957).
ჯონ „ჯეკ“ ლენონი

ჯონ „ჯეკ“ ლენონი (; დ. 1855 — გ. 1921) — ინგლისელი მუსიკოსის, ჯგუფ -ის წევრის ჯონ ლენონის პაპა (ლენონის მამის — ალფრედ ლენონის მამა).

ჯეკ ლენონი დაიბადა ირლანდიაში. მისი მშობლები იყვნენ ჯონი და ელიზაბეტი. შემდგომ მშობლებთან და ძმასთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკაში. 1890-იან წლებში ის მუსიკალურ ჯგუფ „კენტუკი მინსტრელის“ წევრი გახდა და მონაწილეობა მიიღო შეერთებულ შტატებში გამართულ ტურნეში, სადაც მას შესანიშნავი სოლისტის რეპუტაცია ჰქონდა. ამის შემდეგ ის საცხოვრებლად გადავიდა ლივერპულში (ინგლისი) და პირველი ცოლის სიკვდილის შემდეგ დაქორწინდა მერი „პოლი“ მაკგუირზე, რომელთანაც ეყოლა რვა შვილი.
თეოდორა (ტრაპიზონი)

თეოდორა დიდი კომნენოსი (; დ. 1253-მდე, ტრაპიზონი, ტრაპიზონის იმპერია — გ. 1285 წლის შემდეგ) — ტრაპიზონის იმპერიის მერვე იმპერატორი 1284–1285 წწ. კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ მანუელ -ისა და მისი მეორე ცოლის, ქართველი თავადის,რუსუდან ქართველის შვილი. ტრაპიზონის იმპერატორი გახდა ძმის, იოანე -ის წინააღმდეგ მოწყობილი ამბოხების შედეგად.

1284 წელს, იოანეს ტრაპიზონში არყოფნის პერიოდში, თავისი ნათესავის, საქართველოს მეფე დავით ნარინის დახმარებით ხელში ჩაიგდო იმპერიის მართვის სადავეები, თუმცა მალევე 1285 წელს იოანე დაბრუნნდა იმპერიაში და ხელისუფლება დაიბრუნა.

მისი მმართველობა დაახლოებით ერთი წელი გრძელდებოდა,მაგრამ ამ პერიოდში მან მოასწრო და საკუთარი გამოსახულებით მონეტა გამოუშვა. სავარაუდოდ, დამხობის შემდეგ თეოდორა საეკლესიო ცხოვრებას შესდგომია.
ფოთის საკათედრო ტაძარი

ფოთის საკათედრო ტაძარს საქართველოში ანალოგი არ გააჩნია არქიტექტურული სტილის მიხედვით, რომელიც ბიზანტიური სტილისაა.
ისტორია
1895 წლის 17 ივნისს რუსეთის იმპერატორმა ქუთაისის სამხედრო გუბერნატორს ნება დართო, შექმნილიყო ფოთის საკათედრო ტაძრის მშენებლობის განსაკუთრებული კომიტეტი, რომლის ხელმძღვანელობა დაევალა ნიკო ნიკოლაძეს, რომელსაც განუზრახავს ქართული არქიტექტურული სტილის ტაძრის აგება, სათანადო პროექტიც შექმნილა, მაგრამ როგორც ირკვევა იგი რუსულმა მმართველობამ დაიწუნა, შემდგომ კი არქიტექტორების ზელენკოსა და მარფელდის მიერ შემუშავებულ იქნა ახალი პროექტი კონსტანტინეპოლში არსებული წმ. სოფიას ტაძრის მიხედვით. იგი წარმოადგენდა თითქმის მის ზუსტ ასლს, შემცირებული მასშტაბით. ტაძარი 2000 მლოცველზე იყო გათვალისწინებული.

1906 წლის 14 სექტემბერს, ჯვართამაღლების დღესასწაულზე, გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსმა გიორგიმ (ალადაშვილი) ტაძრის საძირკველი საზეიმო ვითარებაში აკურთხა.
1907 წლის 22 მაისს, ტაძრის გუმბათზე ჯვარი აღუმართავთ. მისი მშენებლობა მიმდინარეობდა რვა თვის განმავლობაში – საკათედრო ტაძარს სამი ტრაპეზი ჰქონია, კანკელის ხატების ავტორია რუსეთის საიმპერატორო აკადემიის მხატვარი დუმიტრაშკო, რომელიც დასრულებულია 1908 წელს. კანკელის ჩრდილოეთის მხარის ხატები შესრულებული იყო ბერძნულ-ბიზანტიურ, სამხრეთი –ქართულ-ბიზანტიურ, ხოლო საშუალო რუსულ-ბიზანტიურ სტილში. ამ ხატებს შორის ორი წმ. ნინოსი და წმ. მეფე დავით აღმაშენებლისა იყო. 1932 წელს ქალაქ ფოთის კომუნისტურმა ხელისუფლებამ საკათედრო ტაძრის თეატრად გადაკეთების გადაწყვეტილება მიიღო. დროთა განმავლობაში რამდენიმეჯერ მოხდა შენობის რეკონსტრუქცია რის შედეგადაც მისი იერსახე საკმაოდ შეილახა. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ საქართველოს ეკლესიასა და თეატრის დასს შორის დავა დიდ ხანს გრძელდებოდა, საბოლოოდ კი ფოთის საკრებულოს გადაწყვეტილებით შენობა ეკლესიას გადასცეს.
2005 წლის ნოემბერში საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ტაძრის გასაღები სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს ილია -ს გადასცა.
ვინიალესის ხეობა

ვინიალესის ხეობა — კარსტული ღრმული კუბაში. ხეობა მოიცავს 132 კმ² ტერიტორიას და მდებარეობს სიერა-დე-ლოს ორგანოსის ტერიტორიაზე, მხოლოდ მისი ჩრდილოეთ ნაწილია პინარ-დელ-რიოს პროვინციის ტერიტორიაზე.

ხეობის უკიდურეს დაბლობებზე გაშენებულია თამბაქო და სხვა კულტურები. ირგვლივ მდებარეობს არაერთი გამოქვაბული. ხეობაში კუნძულის მსგავსად აღმართულია ბევრი კლდე, რომლებსაც მოგოტას უწოდებენ. ვინიალესი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა იმ ტურისტებისთვის, რომლებსაც კლდეზე ცოცვა იტაცებთ.

ამ ხეობისათვის დამახასიათებელია არაერთი ენდემური ცხოველთა და მცენარეთა სახეობა.

გალერეა
სარკაზმი

სარკაზმი — ინდივიდის ან ცხოვრების მანკიერი მხარეების, უარყოფითი საზოგადოებრივი მოვლენების ღვარძლიანი დაცინვა, მწვავე ირონია. მას გესლის გამომხატველ ირონიასაც უწოდებენ. სარკაზმი დაუნდობლად ააშკარავებს გულქვაობას, სიმახინჯეს, ბოროტებას, ფარისევლობას. კომიკური ნაწარმოების მსგავსად, აქაც კრიტიკა სიცილის საშუალებით გამოიხატება. სარკაზმი გავრცელებულია როგორც მხატვრულ ლიტერატურაში, ისე საორატორო ხელოვნებაშიც.
ალექსი II (ტრაპიზონი)

ალექსი დიდი კომნენოსი (; დ. აგვისტო, 1283 — გ. 3 მაისი, 1330) — ტრაპიზონის იმპერიის მეცხრე იმპერატორი 1297–1330 წწ. კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ იოანე -ისა და ევდოკია პალეოლოგის შვილი.

მმართველობა
ალექსი -ის მმართველობა გამოირჩეოდა იმპერიაში კონსტანტინოპოლის გავლენის დაცემით და ტრაპიზონის სახელმწიფოებრივი კურსის აღებით თავის აღმოსავლეთ მეზობლებთან, განსაკუთრებით საქართველოს სამეფოსთან. 1300 წელს ალექსიმ ბიზანტიის იმპერატორ ანდრონიკე -ის სურვილის საწინააღმდეგოდ, ცოლად შეირთო სამცხის ათაბაგ ბექა ჯაყელის ასული ჯიაჯაყ ჯაყელი. ამ ქორწინებიდან მათ შეეძინათ 4 ვაჟი და რამდენიმე ასული. 1302 წელს დალაშქრა თურქ-სელჩუკები, აიღო კერასუნტი.

1324 წელს ალექსიმ დაამთავრა ტრაპიზონის ციხის გალავნის შენება. 1330 წელს ალექსის გარდაცვალების შემდეგ იმპერატორი გახდა მისი უფროსი შვილი ანდრონიკე , რომელიც სულ მალე მოკლეს. იმპერიაში მომავალი 20 წლის განმავლობაში არეულობა და სისხლიანი შინაომები მიმდინარეობდა, რომელიც განპირობებული იყო პრობიზანტიურ და პროქართულ დაჯგუფებებს შორის დაპირისპირებით.

ოჯახი
ცოლი: 1300 წლიდან ჯიაჯაყ ჯაყელი, ბექა ჯაყელის ასული, (1279—1308)
ანდრონიკე (დაახლ. 1310-8 იანვარი 1332), ტრაპიზონის იმპერატორი
ბასილი (მოკლეს. 6 აპრილი 1340), ტრაპიზონის იმპერატორი
მიხეილ აზახუტლუ კომნენოსი (მოკლეს. მაისი 1330), მოკლეს ძმის, ანდრონიკე -ის ბრძანებით
გიორგი ახპუგუ კომნენოსი (მოკლეს. მაისი 1330), მოკლეს ძმის, ანდრონიკე -ის ბრძანებით
ანა ანახუტლუ კომნენოსი (მოკლეს. სექტემბერი 1342), ტრაპიზონის იმპერატორი
ევდოკია კომნენოსი; ქმარი: (?) ადილ-ბეგ იბნ იაკუბი.
ანდრონიკე III კომნენოსი

ანდრონიკე დიდი კომნენოსი (; დ. დაახლ. 1310 — გ. 8 იანვარი, 1332) — ტრაპიზონის იმპერიის მეათე იმპერატორი 1330–1332 წლებში, კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ ალექსი -ისა და ჯიაჯაყ ჯაყელის შვილი.

მმართველობა
პირველი რაც ანდრონიკე -მ ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ გააკეთა, იყო თავისი უმცროსი ძმების გიორგისა და მიხეილის დახოცვა. ერთ-ერთი ძმა ბასილი კი კონსტანტინოპოლში გაიქცა. ანდრონიკეს ამ ქმედებებმა გამოიწვია მოსახლეობის აღშფოთება და ქვეყანა სამოქალაქო ომამდე მიივანა, რის შედეგადაც მმართველობის მეოცე თვეს იგი მოკლეს. ანდრონიკეს მემკვიდრე გახდა უკანონოდშობილი შვილი მანუელ .

ოჯახი
ცოლის სახელი უცნობია
ცნობილია საყვარლისაგან შობილი უკანონო შვილის სახელი
მანუელ (დაახლ. 1323/1324 – 21 თებერვალი 1333), ტრაპიზონის იმპერატორი
მანუელ II (ტრაპიზონი)

მანუელ დიდი კომნენოსი (; დ. 1323/1324 – გ. 21 თებერვალი, 1333) — ტრაპიზონის იმპერიის მეთერთმეტე იმპერატორი 1332 წელს , კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ ანდრონიკე -ისა და მისი საყვარლის შვილი.

მმართველობა
მანუელის რვათვიანი მმართველობის პერიოდში იმპერიას თავს დაესხა ხალიბიის ემირი ბაირამ-ბეგი. ემირის არმიამ მოახერხა ღრმად შესულიყო იმპერიის ტერიტორიაზე, მაგრამ იმპერატორის არმიის შეტევის შედეგად უკან დაიხია. მიუხედავად მანუელის ამ წარმატებისა, მისი მმართველობა მაინც არამტკიცე იყო. პრობიზანტიურმა პარტიამ კონსტანტინოპოლიდან ქვეყანაში სასწრაფოდ დააბრუნა მანუელის ბიძა ბასილი. 1332 წლის აგვისტოში მანუელის მმართველობა დაემხო, თავად იმპერატორი დაატუსაღეს, ხოლო 1333 წლის წარუმატებელი აჯანყების მხარდაჭერისათვის იგი სიკვდილით დასაჯეს.
ნიკოლოზ შავროვი

შავროვი ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძე (; დ. 1826 — გ. 1899) — ჟურნალისტი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
განათლება მიიღო მოსკოვის პირველ კორპუსში და მთავარ საინჟინრო სასწავლებელში (ახლა სამხედრო-საინჟინრო აკადემია). ქუთაისის გენერალ-გუბერნიასთან საინჟინრო ნაწილს ხელმძღვანელობდა, მან განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია პორტების მოწყობას შავ ზღვაზე და დაინიშნა კავკასიის არმიის სამხედრო-საინჟინრო სამმართველოს საქმეთა ინსპექტოეად, სადაც მიიღო დავალება შეემუშავებინა კომერციული პორტის პროექტი ამიერკავკასიისთვის. 9 წლის განმავლობაში წარმოებდა კვლევა და შეიქმნა ფოთის ნავსადგურის გეგმა, რომლის მშენებლობაშიც ის მონაწილეობდა 1863-დან 1873-მდე.
1875 წ. თადარიგში გენერალ-მაიორის ჩინით გავიდა.
1876 დან 1878 წლებში თავის ძმასთან ერთად გამოსცემდა გაზეთ "ბირჟას" და "ჩვენ საუკუნეს".
1878 - 1881 წლებში ისევ იმყოფებოდა სამსახურში კავკასიის მხარის მთავარ სამმართველოში; ერთ პერიოდში ხელმძღვანელობდა კავკასიის ცხენსაშენ ოლქს.
1884 - 1891 წლებში გაზეთ ""-ის მთავარ თანამშრომლად იმყოფებოდა და თითქმის ყოველდღე ათავსებდა მასში სტატიებს სხვადასხვა თემებზე, მხურვალედ იცავდა რუსულ ინტერესებს კავკასიაში და ფოთის ნავსადგურის სწორ დაგეგმვას. ამას გარდა მის მიერ გამოცემულ იქნა მთელი რიგი კვლევები ფინანსურ, ეკონომიკურ და სავაჭრო საკითხებში.
1891 წლიდან მონაწილეობდა რუსული სავაჭრო ნაოსნობის ხელშეწყობის საზოგადოების მუშაობაში, რომლის მიერ დაწერილ იქნა ნაშრომი ფოთის ნავსადგურის შესახებ დაიყო ფართო ტრაქტატის გამოცემა "რუსული სავაჭრო ნაოსნობის მდგომარეობისა და მისი განვითარების გზების შესახებ" (1 წიგნი, მოსკოვი, 1895, 2 წიგნი, მოსკოვი, 1896).
ცხოვრების ბოლოსთვის მან მურმანზე ხანგრძლივი მოგზაურომა მოაწყო და მთელი რიგი ნაშრომები გამოაქვეყნა ამის შესახებ "ახალ დროში", № 8289.
აფონსუ პენა

აფონსუ აუგუსტო მორეირა პენა (დ. სანტა-ბარბარა, ბრაზილიის იმპერია, 30 ნოემბერი, 1847 — გ. რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია, 14 ივნისი, 1909) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის პრეზიდენტი 1906 წლიდან 1909 წლამდე. აფონსუ პენა იყო ადვოკატი, იურისტი და ბრაზილიის უზენაესი სასამართლოს წევრი.

1902 წელს, პენა გახდა ფრანსისკუ როდრიგეს ალვესის ვიცე-პრეზიდენტი. აფონსუ პენა პრეზიდენტად აირჩიეს 1906 წელს და თანამდებობა ეკავა გარდაცვალებამდე, 1909 წლამდე.
ნილუ პესანია

ნილუ პესანია (დ. რიო-დე-ჟანეირო, 2 ოქტომბერი, 1867 - გ. რიო-დე-ჟანეირო, რიო-დე-ჟანეირო, 31 მარტი, 1924) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის პრეზიდენტი 1909 წლიდან 1910 წლამდე. ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს 1906 წელს, იგი პრეზიდენტის თანამდებობაზე 1909 წლიდან, პრეზიდენტ აფონსუ პენას გარდაცვალების შემდეგ ავიდა და თანამდებობა ეკავა მისი საპრეზიდენტო ვადის გასვლამდე, 1910 წლამდე.
Think Tank (ალბომი)

— ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ -ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა ბრიტანეთში, 2003 წლის 5 მაისს და წარმოადგენს სხვადასხვა ექსპერიმენტული მუსიკალური ჟანრის სინთეზს, რომელიც ერწყმის ჯგუფისათვის ტრადიციული ბრიტპოპის ჟღერადობას. დისკის გარეკანის ავტორია გრაფიტი-მხატვარი ბენკსი. 2007 წელს ალბომის გამოსახულება სპეციალურ აუქციონზე 75.000 ფუნტად გაიყიდა.-ს მიხედვით, ჩანაწერს ათწლეულის 100 საუკეთესო ალბომის სიაში #20 პოზიცია უკავია.

სიმღერების სია
ჩარტები და სერტიფიცირებები
ყოველკვირეული ჩარტები
სერტიფიცირებები