iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დავით ბეგიაშვილი

დავით ბეგიაშვილი (დ. 31 მაისი, 1991, სიღნაღი) — ქართველი რეკორდსმენი.

დაიბადა 1991 წლის 31 მაისს სიღნაღის მუნიციპალიტეტში. დამყარებული აქვს 4 მსოფლიო რეკორდი. 2006 წლიდან საცხოვრებლად გადადის ახმეტაში და ამთავრებს ახმეტის მეორე საჯარო სკოლას. სწავლობს თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

რეკორდები
დავით ბეგიაშვილმა პირველი მსოფლიო რეკორდი 2009 წლის 28 ოქტომბერს დაამყარა თბილისში, გიორგი კანდელაკის კრივის დარბაზში,1 საათის განმავლობაში 3203 მუცლის პრესის ვარჯიში შეასრულა.

მეორედ 2010 წლის 18 მაისს 3 საათში მუცლის პრესის ვარჯიშის 7236 მოძრაობა შეასრულა.

მესამედ 54 მუცლის პრესი გააკეთა 1 წუთში, 2011 წლის 24 ივლისს ახმეტაში, ზურაბ ზვიადაურის სახელობის ძიუდოს სკოლაში, შეტანილია მსოფლიო რეკორდების ხელშეწყობის ფონდში.

მეოთხედ 2011 წლის 25 ივლისს მოხსნა ამერიკელი რეკორდსმენის გაი სკოტის რეკორდი (1337 პრესი ნახევარ საათში) და ზურაბ ზვიადაურის სახელობის ძიუდოს სკოლაში, ნახევარ საათში 1430 ვარჯიში შეასრულა.
საჭიე

საჭიე — თუთის აბრეშუმხვევიას გამოსაკვები შენობა. საჭიე შეიძლება იყოს კაპიტალური და მსუბუქი ტიპისა. კაპიტალური საჭიე აგურის ან ქვის ნაგებობაა, აქვს დათბუნებული ჭერი, ფანჯრები და თიხა-ქვიშით მოტკეპნილი იატაკი, გასათბობი და შემწოვ-გამწოვი სავენტილაციო მოწყობილობა. ცალკეა გრენის საინკუბაციო სათავსი, სარდაფს იყენებენ ფოთლის შესანახად. საჭიეს აშენებენ თუთის პლანტაციასთან და დასახლებულ პუნქტთან ახლოს. თავისუფალ დროს მას იყენებენ საწყობად. საშრობად, საფრინველედ და სხვა დანიშნულებით.

მსუბუქი ტიპის საჭიე კარკასული, თიხით გალესილი ნაგებობაა, რომელიც არ თბება. იყენებენ მხოლოდ უფროსი ასაკის (-) ჭიების გამოსაკვებად. ამჟამად აგებენ მსუბუქი ტიპის დასაშლელ-ასაწყობ, კარკასულ და ჰაერსაყრდენიან საჭიებსაც, რომლებიც დამზადებულია სინთეზური მასალისაგან და აქვს ტემპერატურის, ტენიანობისა და აერაციის სარეგულაციო მოწყობილობა.
ჯექი (ყუბის რაიონი)

ჯექი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში, ადმინისტრაციული ცენტრიდან 2,5 საათის სავალ მანძილზე, სოფელ ალიქიდან 4 კმ-ით ჩრდილოეთით. ამ უკანასკნელთან და სოფელ ჰაპუთთან ერთად ქმნის ერთ მუნიციპალიტეტს. ამჟამინდელი მოსახლეობა 350 ადამიანს შეადგენს, რომელთაგან თითქმის ყველა ადგილობრივია (შაჰდაღის ხალხი). ისინი სასაუბროდ ჯეკის ენას იყენებენ, თუმცა უმრავლესობა ასევე ფლობს აზერბაიჯანულს..

მოსახლეობა ძირითადად მეცხვარეობას მისდევს.

სოფელი მდებარეობს ძნელადმისადგომ შაჰდაღის მთებზე (კავკასიონის მთავარი ქედი), ზღვის დონიდან 2 000 მეტრზე. კლიმატი მკაცრია, ცივი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით.

სოფელში არსებობს ოთხწლიანი სკოლა და ძველი, საუკუნის დანგრეული მეჩეთი, რომლის აგებაც აბუ მუსლიმს მიეკუთვნება და მისივე სახელს ატარებს.
ამრუმი

ამრუმი — გერმანიის კუთვნილი კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, ჩრდილოეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მიეკუთვნება შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მხარეს. ფართობი 20,46 კმ²-ს შეადგენს.

ამრუმზე გავრცელებულია ფლორისა და ფაუნის მრავალი საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობა. ნიადაგი სოფლის მეურნეობისათვის არახელსაყრელია.

კუნძული გერმანიაში საკმაოდ პოპულარულ კურორტს წარმოადგენს და მისი 2,300 მოსახლე თითქმის მთლიანად დამოკიდებულია ტურიზმიდან მიღებულ შემოსავლებზე.

ამრუმის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ამავე სახელწოდების შუქურა.
პელი

პელი — კუნძული ბალტიის ზღვაში, წარმოქმნის ბისმარის უბის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ბუნებრივ საზღვრებს გერმანიის სანაპიროსთან. კუნძულის ჩრდილოეთი სანაპირო ასევე გადის უფრო დიდი, მეკლენბურგის ყურის სამხრეთ ნაწილზე. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ მეკლენბურგის რაიონს.

კუნძულის ფართობი 36,02 კმ²-ია, მოსახლეობა 2 660 ადამიანი (2010). როგორც თანამგზავრული ფოტოები აჩვენებს, მისი უდიდესი ნაწილი სასოფლო-სამეურნეო მიწებს უჭირავს. კარგი ჰაერით, სუფთა წყლით, კოხტა პლაჟებითა და დაცული ნავსაყუდელებით კუნძული ამავე დროს პოპულარულ ტურისტულ დესტინაციას წარმოადგენს.
ლანგეოოგი

ლანგეოოგი — გერმანიის კუთვნილი კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, ჩრდილოეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ბალტრუმსა (დასავლეთით) და შპიკეროოგს (აღმოსავლეთით) შორის. მიეკუთვნება ქვემო საქსონიის მხარის ვიტმუნდის რაიონს. ქვემო გერმანულ დიალექტზე მისი სახელწოდება „გრძელ კუნძულს“ ნიშნავს.

კუნძულის მოსახლეობა 1945 ადამიანს შეადგენს (2010), ფართობი — 19,67 კმ²-ს.

მოსახლეობა
გალერეა
უმანცი

უმანცი — პატარა კუნძული ბალტიის ზღვაში, გერმანიის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარის შემადგენლობაში.

კუნძულის ფართობი 20 კმ²-ია. ახლომდებარე კუნძულებთან — ჰიდენზესთან და რიუგენთან ერთად, რომელთანაც 1901 წლიდან 250 ხიდითაა დაკავშირებული, მიეკუთვნება რიუგენის რაიონს.

უმანცი წარმოადგენს დასავლეთ პომერანიის ლაგუნების ეროვნული პარკის შემადგენელ ნაწილს.
შპიკეროოგი

შპიკეროოგი — გერმანიის კუთვნილი კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულებს — ლანგეოოგსა (დასავლეთით) და ვანგეროოგეს (აღმოსავლეთით) შორის. მიეკუთვნება ქვემო საქსონიის მხარის ვიტმუნდის რაიონს. არსებულ ერთადერთ სოფელს ასევე შპიკეროოგი ჰქვია.

კუნძულის ფართობი 18,25 კმ²-ია, მატერიკთან უახლოესი მანძილია 5,7 კმ. იგი ავტომობილებისგან თავისუფალია გარდა სახანძრო და რესურსების გადასაზიდი მანქანებისა. კონტინენტურ გერმანიასთან აკავშირებს ყოველდღიური საბორნე მიმოსვლა.

სახელ „შპიკეროოგის“ წარმოშობა სადავოა. თუმცა, დღეისათვის მისი მოსახლეობა დარწმუნებულია, რომ ის იტაგრმნება როგორც „საწყობი კუნძული“.

მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით, კუნძულის მოსახლეობა 781 ადამიანს შეადგენს.
ჰიდენზეე

ჰიდენზეე — მანქანებისგან თავისუფალი, გერმანიის კუთვნილი კუნძული ბალტიის ზღვაში, კუნძულ რიუგენის დასავლეთით. მიეკუთვნება მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარეს.

კუნძულის სიგრძე 16,8 კმ-ია, სიგანე მერყეობს 250 მეტრიდან 3,7 კმ-მდე, მთლიანი ფართობი კი 19,02 კმ²-ია.

გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობისას, მისი მოსახლეობისთვის ჰიდენზეე პოპულარული ტურისტული დესტინაცია იყო, თუმცა ბუნებრივი სილამაზის წყალობით, იგი დღემდე განაგრძობს ტურისტების მიზიდვას. კუნძულზე ფუქნციონირებს გრაიფსვალდის უნივერსიტეტის ორნითოლოგიის სადგური. აქვე დაკრძალულნი არიან გერჰარტ ჰაუპტმანი და ვალტერ ფელსენშტაინი.
სერა-დე-ტრამუნტანა

სერა-დე-ტრამუნტანა — მთათა სისტემა ბალეარის კუნძულებზე, ესპანეთში. მდებარეობს კუნძულ მალიორკის ჩრდილო-დასავლეთით, ჩამოყალიბდა შუა ალპურ პერიოდში. მთათა სისტემაში მდებარეობს ხელოვნური წყალსაცავები კუბერი, გორგ-ბლაუ და კუნძულ მალიორკის უმაღლესი მწვერვალი პუიგ-მაიორი (1 445 მ.).

2011 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რაიან მერფი

რაიან მერფი (ინგ. )1965 წლის 30 ნოემბერს ილინოისში, ინდიანას შტატში დაიბადა. იგი ამერიკელი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერია. მისი შექმნილი სერიალებია: „პოპულარული“, „სხეულის ნაწილები“, „კლუბი“ და „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“.

ადრეული წლები
რაიან მერფი ირლანდიელ კათოლიკეთა ოჯახში დაიბადა. მერფი ინდიანის ბლუმინგტონის უნივერსიტეტში სწავლისას, სტუდენტთა გაზეთში მუშაობდა და აგრეთვე მუსიკალურ კლუბში მღეროდა. მან თავადვე განაცხადა, რომ ჰომოსექსუალია..
ბრედ ფელჩაკი

ბრედ ფელჩაკი (იგ. ) — ამერიკელი სცენარისტი, რეჟისორი და პროდიუსერია. იგი ცნობილია როგორც შემქმნელი სერიალისა „სხეულის ნაწილები“ და აგრეთვე მუსიკალური ტელესერიალისა „კლუბი“, რომელზეც რაიან მერფისთან და იენ ბრენანთან ერთად მუშაობს 2009 წლიდან. იგი აგრეთვე მონაწილეობდა სერიალებზე — „ მუტანტები“, „დედამიწა: ფინალური კონფლიქტი“ და „ვერიტასი: ძებნა“. რაიან მერფისთან ერთად მან აგრეთვე შექმნა სერიალი „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“ რომლის პრემიერაც, 2011 წლის 5 ოქტომბერს ტელეარხ -ზე შედგა.
ვაზიანი (გარდაბნის მუნიციპალიტეტი)

ვაზიანი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში (მარტყოფის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს სამგორის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 580 მეტრზე. გარდაბნიდან დაშორებულია 48 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 686 ადამიანი. ვაზიანთან მდებარეობს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო ბაზა და აეროდრომი.
დემოგრაფია
ზემო თელეთი

ზემო თელეთი — სოფელი საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტის თელეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში (ქვემო ქართლის მხარე).

მდებარეობს თელეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, თბილისი–მარნეულის საავტომობილო, გზაზე, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, გარდაბნიდან 37 კმ-ში. სოფელში არის წმ. გიორგის დარბაზული ეკლესია ( საუკუნის ნახევარი) და კოშკი – სამრეკლო, რომელიც 1832 წელს საფუძვლიანად შეუკეთებიათ. ზედ შემორჩენილია ამავე ხანის ქართული და სომხური წარწერები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 890 ადამიანი.
იენ ბრენანი

იენ ბრენანი (ინგლ. ) — ამერიკელი მსახიობი, სცენარისტი და პროდიუსერი, ცნობილია როგორც ამერიკული მუსიკალური ტელესერიალის, „კლუბის“ ერთ-ერთი შემქმნელი რაიან მერფისთან და ბრედ ფელჩაკთან ერთად. ისინი სერიალის პირველი და მეორე სეზონის ყველა ეპიზოდის ავტორები არიან, რის გამოც არაერთ დაჯილდოებაზე იყვნენ წარდგენილნი.
ჯენა ესკოვიჩი

ჯენა ნოელ ესკოვიჩი (; დ. 28 აპრილი, 1986) — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი.

ჯენა ესკოვიჩი დაიბადა 1986 წლის 28 აპრილს სამხრეთ კორეაში, ქალაქ სეულში.

ჯენას კარიერა დაიწყო 1988 წელს, ამერიკულ საგანმანათლებლო, საბავშვო, სატელევიზიო სერიალში — „სეზამის ქუჩა“, იმ დროისთვის იგი 3 წლის იყო.

ჯენა პოპულარული გახდა სერიალიდან კლუბი, რომელშიც თინა კონ-ჩენგის როლს ასრულებს 2009 წლიდან. ცნობილია, რომ ჯენა სხვა მსახიობებისგან განსხვავებით, სერიალის მეოთხე სეზონშიც მიიღებს მონაწილეობას.
მარკ სელინგი

მარკ უეინ სელინგი ( დ. 17 აგვისტო, 1982, დალასი, ტეხასი — გ. 30 იანვარი, 2018, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი. პოპულარობა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც 2009 წელს ტელესერიალ „კლუბში“ ნოა პაკერმანის როლზე დაამტკიცეს.

ადრეული წლები
მარკი საბრძოლო აკადემიაში სწავლობდა, თუმცა არ დაუმთავრებია. მოგვიანებით მან სწავლა ლოს-ანჯელესის მუსიკის აკადემიაში განაგრძო.

კარიერა
მარკ სელინგს გიტარაზე, ფორტეპიანოზე, ბას-გიტარაზე და დასარტყამ ინსტრუმენტებზე უკრავდა. ის თავად უწევდა პროდიუსერობას საკუთარ შემოქმედებას. მისი პირველი ალბომი — „ “ 2008 წელს გამოვიდა.

სელინგის სამსახიობო კარიერის დებიუტი შედგა საშინელებათა ფილმში — „სიმინდის ბავშვები : შეკრება“ 1996 წელს. 2009 წელს ის მუსიკალურ ტელესერიალ კლუბში გადაიღეს, ამან მის პოპულარობაზე დიდი გავლენა იქონია.

გარდაცვალება
2018 წლის 30 იანვარს, 35 წლის ასაკში, მარკ სელინგმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
ჯეინ ლინჩი

ჯეინ მარია ლინჩი (ინგ. ) — ამერიკელი მსახიობი, სცენარისტი, კომიკოსი და მომღერალი. „კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს“ ლაურეატი, აგრეთვე „ემის“ და „ოქროს გლობუსის“ მფლობელი, ნომინაციაში — „ქალის მეორეხარისხოვანი როლის, საუკეთესო შესრულებისათვის ტელესერიალში, მინი-სერიალში ან სატელევიზიო ფილმში“ სიუ სილვესტერის განსახიერებისათვის, მუსიკალურ ტელესერიალში — „კლუბი“.
ცსკა მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)

„ცსკა“ მოსკოვი — რუსეთის პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი და ტიტულოვანი გუნდი. დაარსდა 1911 წელს. სსრკ-ის 7-გზის ჩემპიონი, სსრკ-ის თასის 5-გზის მფლობელი, რუსეთის 6-გზის ჩემპიონი, რუსეთის თასის 7-გზის მფლობელი და რუსეთის სუპერთასის 6-გზის მფლობელი. ცსკა პირველი რუსული კლუბია რომელმაც ევროპის საკლუბო ტურნირი მოიგო (უეფა-ს თასი 2005).

ჯილდოები
ეროვნული ტურნირები
სსრკ-ის ჩემპიონი (7):
1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1970, 1991.

სსრკ-ის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (4):
1938, 1945, 1949, 1990.

რუსეთის ჩემპიონი (6):
2003, 2005, 2006, 2012-13, 2013-14, 2015-16.

რუსეთის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (6):
1998, 2002, 2004, 2008, 2010, 2014-15.

რუსეთის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (3):
1999, 2007, 2011-12.

რუსეთის თასი (7):
2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2011, 2013.

რუსეთის თასის ფინალისტი (3):
1993, 1994, 2000.

რუსეთის სუპერთასი (6):
2004, 2006, 2007, 2009, 2013, 2014.

რუსეთის სუპერთასის ფინალისტი (4):
2003, 2010, 2011, 2014.

ევროთასები
უეფა-ს თასი (1):
2004-2005.
უეფა-ს სუპერთასის ფინალისტი (1):
2005.
ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალისტი (1):
2010.

სხვა
პირველი არხის თასი (1):
2007.
 (1):
2010.
საჭირნახულო

საჭირნახულო — ოჯახის გაყრისას ნაამაგარი პირისათვის მეტი შრომისა და გარჯის ასანაზღაურებლად განკუთვნილი განსაკუთრებული წილი გასაყოფ ქონებაში გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. საჭირნახულოდ პირს შეეძლო მოეთხოვა ის ქონება, რაზედაც იგი „ჭირნახული“ იყო (ყმა, მიწა, განსაზღვრული ნივთი), ან სხვა სახის ანაზღაურება მიეღო. გარდა გაყრისა, საჭირნახულოს მიცემის საკითხს სასამართლოც წყვეტდა სადავო ქონებაზე გაწეული შრომისათვის (მაგ., მიწაზე დავისას — ბაღ-ვენახის გაშენებისათვის, ყმაზე ან ნაგებობაზე გაწეული ხარჯებისათვის და სხვა). გაწეული შრომისა თუ ხარჯის შეფასებისა და საჭირნახულოს ოდენობის განსაზღვრისათვის საქმის მცოდნე პირებს იწვევდნენ.
წყარო
ვახტანგ -ის სამართალი, გვ. 103, 246, წგნ.: ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 1, თბ., 1963
სან-მარკოსის პროვინცია

სან-მარკოსი — პროვინცია პერუში, კახამარკის რეგიონში. პროვინცია შეიქმნა 1982 წლის 11 დეკემბერს. პროვინციის ტერიტორიაზე მიედინება რამდენიმე მდინარე, მათ შორის მნიშვნელოვანია მარანიონი. მისი დედაქალაქია სან-მარკოსი. პროვინციაში ცხოვრობს 51 717 ადამიანი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 1 362,32 კმ²-ს.

პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 7 რაიონად.
ახალგაზრდული ორგანიზაციები

ახალგაზრდული ორგანიზაციები — იმისათვის არსებობს, რათა სწორი გეზი მისცეს ახალგაზრდების ენერგიასა და ენთუზიაზმს. ბევრი ასეთი ორგანიზაცია სპორტსა და სასარგებლო უნარ-ჩვევების განვითარებაზეა კონცენტრირებული, ზოგიც პოლიტიკურ, სამხედრო ან რელიგიურ ორგანიზაციებთანაა დაკავაშირებული.

წინათ განათლებას მხოლოდ მდიდრები იღებდნენ. ღარიბთა შვილები პატარაობაშივე იწყებდნენ მუშაობას და საოჯახო საქმეებში ან მინდვრის სამუშაოებში ეხმარებოდნენ უფროსებს. ქალები ხშირად 16 წლისაც არ იყვნენ, როდესაც პირველი ბავშვი უჩნდებოდათ. ,,ახალგაზრდობა - ბავშვობისა და ზრდასრულობას შორი დროის მონაკვეთი - ხანმოკლე და უმნიშვნელო იყო.

 საუკუნეში ვითარება თანდათან იცვლებოდა. სულ უფრო და უფრო მეტი მოზარდი ამთავრებდა სკოლას, შემდეგ კი კოლეჯსაც, სადაც თითქმის ოც წლამდე სწავლობდნენ. ბევრ ქვეყანაში მიიღეს კანონები, რომლებიც ბავშვთა შრომის გამოყენებას კრაძალავდა. წყვილები უკვე შედარებით გვიან ქორწინდებოდნენ.

თანდათან ჩამოყალიბდა ორგანიზაციები, რომლებიც საგანგებოდ ახალგაზრდებისათვის იყო განკუთვნილი. სპორტულ კლუბებში ახალგაზრდული გუნდები იქმნებოდა, ხოლო რეგლოგიურ ორგანიზაციებში ისეთი ჯგუფები, როგორიც ახალგაზრდა ქრისტიანთა ასოციაციაა(1884). ახალგაზრდულ სასტუმროთა ასოციაციის მეშვეობით, ახალგაზრდა მოგზაურებს შეუძლიათ მთელ მოსფლიოში იმოგზაურონ და იაფ სასტუმროებში იცხოვრონ. სხვა ორგანიზაციები, მაგალითად, „ახალგაზრდა ფერმერები“, შრომით საქმიანობაზე იყო ორიენტრიებული, ხოლო ისეთი ორგანიზაციებ, როგორც იყო „ბრიტანელი მოხალისეები უცხოეთში“(1958) და „ამერიკის მშვიდობის კორპუსი“(1961), პრივილეგირებული ფენებიდან გამოსულ ახალგაზრდებს განვითარებად ქვეყნებში სამუშაოდ გზავნიდა.
იუსტი

იუსტი — გერმანიის კუთვნილი კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულებს — ბორკუმს (დასავლეთით), მემერტსა (სამხრეთ-დასავლეთით) და ნორდერნაის (აღმოსავლეთით) შორის. ამავე დროს, იგი მუნიციპალიტეტის სტატუსს ატარებს ქვემო საქსონიის მხარის აურიხის რაიონის შემადგენლობაში.

იუსტის სიგრძე 17 კმ-ია, სიგანე 500 მ-დან 1 კმ-მდე, მთლიანი ფართობი კი 16,43 კმ². კუნძულზე ორი სოფელია, მთავარი სოფელი იუსტი და ლოოგი.

მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით, კუნძულის მოსახლეობა 1 700 ადამიანს შეადგენს.
საჭურჭლე

საჭურჭლე — ძვირფასეულობა, განძი და სიმდიდრის საცავი, ხაზინა ძველ საქართველოში.საჭურჭლის შინაარსად, მის ჩვეულებრივ შიგთავსად სახელწოდების მიხედვით „ჭურჭელი“ — ძვირფასი ნივთები, მოძრავი განძეულობა იგულისხმება. გაერთიანებული სამეფოს ხანაში ტერმინი „საჭურჭლე“ სალაროსაგან განსხვავებულ, სანიადაგოდ სახმარ-სახარჯავ სახელმწიფო ხაზინას აღნიშნავდა. საჭურჭლეში ფული, „ლარი და ჭურჭელი ოქროსი და ვერცხლისა, ჩინური და ქაშანური უსაღვინო“, მეფისთვის „შემოძღუნებული“ „თუალნი და მარგალიტნი“ ინახებოდა. საჭურჭლე ერთიან დაწესებულებას წარმოადგენდა, თუმცა მისი განყოფილებები ანუ საგანძურები სხვადასხვა ადგილას იყო მოტავსებული (მაგ., ატენის, „ზემონი და ქუემონი“ საჭურჭლენი).

ხელმწიფის კარის გარიგებაში სამეფო „სახლის საჭურჭლე“ იხსენიება, ქვეყნის მთავარი საჭურჭლე სატახტო ქალაქში — ჯერ ქუთაისში, შემდეგ კი (1122 წლიდან) თბილისში იყო. საჭურჭლე მეჭურჭლეთუხუცესს ექვემდებარებოდა. სამოხელეო აპარატს შეადგენდნენ საჭურჭლისა თუ მეჭურჭლეთუხუცესს ნაცვალი და მეჭურჭლენი, საჭურჭლის უხუცესი, მუქიბი, მუშრიბი და მწიგნობარი. „საჭურჭლეთა შემოსავალნი“ მეფის ერთ-ერთ ძირითად „მართება“-„განასაგებელს“ შეადგენდა. ერთიანი სამეფოს დაშლისას სახელმწიფო საჭურჭლეც გაიყო. ეკლესია-მონასტრებში კორპორაციული საჭურჭლეები არსებობდა. გვიანდელი ფეოდალური პერიოდის სამართლეებრივ ძეგლებში. „საჭურჭლე“ გამონაკლისის სახეით კერძომფლობელური ქონებისა თუ მისი სათავსის მნიშვნელობით დასტურდება.
წყარო
რუსთაველი შ., ვეფხისტყაოსანი, ა. ბარამიძის, კ. კეკელიძის, ა. შანიძის რედ. თბ., 1957;
ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1—2, თბ., 1955—1959;
ქართული სამართლის ძეგლები. ი. დოლიძის გამოც., ტ.2—3, თბ., 1965—1970
ლანგენესი

ლანგენესი — მუნიციპალიტეტი გერმანიაში, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მხარის ჩრდილოეთ ფრისლანდიის რაიონში. მოიცავს კუნძულებს — ჰალიგენს, ლანგენესს და ოლანდს. 1634 წლის გამანადგურებელ შტორმამდე ისინი ერთ კუნძულს წარმოადგენდნენ.

თავის მხრივ ლანგენესის მოსახლეობა 100 ადამიანს და 58 სახლს ითვლის. ფუქნციონირებს დაწყებითი სკოლა და საინფორმაციო ცენტრი, რომელიც ვატოვის ზღვის ეროვნული პარკის შესახებ აწარმოებს ინფორმაციას. მატერიკთან დაკავშირებულია რკინიგზით, რომელიც ოლანდზეც გაივლის. ასევე სრულდება ყოველდღიური საბორნე მიმოსვლა.
მურთაზ ხურცილავა

მურთაზ ხურცილავა (დ. 5 იანვარი, 1943, ბანძა, გეგეჭკორის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე.

ბიოგრაფია
იცავდა თბილისის „დინამოს“, ქუთაისის „ტორპედოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული და ოლიმპიური ნაკრების ღირსებას. 1972 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1966 წლის ინგლისისა და 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1969). ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენისა და ღირსების ორდენის კავალერი.

ათჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ხუთჯერ პირველ ნომრად.

2013 წელს მიიღო სპორტის რაინდის წოდება. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ქართველ ფეხბურთელად.

1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის მურთაზ ხურცილავა ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.

სანაკრებო კარიერა
1965–1973 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 69 შეხვედრას ატარებს და 6 ბურთი გააქვს.

მსოფლიო ჩემპიონატებზე
მურთაზ ხურცილავამ მსოფლიო ჩემპიონატების 6 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

ფაქტები
1968 წელს თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რადიორედაქციამ გამოაცხადა კონკურსი-კითხვარი, რომელსაც უნდა გამოევლინა საქართველოს ფეხბურთელთა სიმბოლური ნაკრები 1921 წლიდან 1968 წლამდე. რადიორედაქციამ მიიღო 780 საკონსკურსო წერილი. მიღებული წერილების საფუძველზე მურთაზ ხურცილავა 717 ხმით აღნიშნული სიმბოლური ნაკრების შემადგენლობაში მოხვდა. გამოკითხვის შედეგად, საქართველოს 1921–1968 წლების სიმბოლურ ნაკრებში შევიდნენ: მეკარე: ვლადიმერ მარღანია; მცველები: ვლადიმერ ელოშვილი, ნიაზ ძიაპშიპა, მურთაზ ხურცილავა, გივი ჩოხელი; ნახევარმცველები: გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე; თავდამსხმელები: სლავა მეტრეველი, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ ღოღობერიძე, მიხეილ მესხი.

გაზეთ „სარბიელის“ ინიციატივით, 1998 წელს გულშემატკივრებმა საქართველოს საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სიმბოლური ნაკრები დაასახელეს (გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 837-მა მკითხველმა). გამოკითხვის შედეგად მურთაზ ხურცილავა საქართველოს საუკუნის მეხუთე საუკეთესო ფეხბურთელად და სიმბოლური ნაკრების წევრად დასახელდა.

2003 წლის ნოემბერში, მურთაზ ხურცილავა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის მიერ არჩეულ იქნა საქართველოს „ოქროს ფეხბურთელად“, როგორც უკანასკნელი 50 წლის მანძილზე ქვეყნის ყველაზე გამოჩენილი ფეხბურთელი.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1964
ბრინჯაოს პრიზიორი (5): 1962, 1967, 1969, 1972, 1973
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1970
სანაკრებო
საბჭოთა კავშირი
მსოფლიო ჩემპიონატი
მეოთხე ადგილი: 1966
ევროპის ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1972

ინდივიდუალური

№1: 1968, 1969, 1971, 1972, 1973
№2: 1965, 1966
№3: 1963, 1967, 1970
ბალტრუმი

ბალტრუმი — ბარიერული კუნძული გერმანიის სანაპიროსთან, აღმოსავლეთ ფრიზის რეგიონში. წარმოადგენს მუნიციპალიტეტს ქვემო საქსონიის აურიხის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს აღმოსავლეთ ფრიზის შვიდ დასახლებულ კუნძულთა ჯაჭვში, რომელთა შორის ბალტრუმი ყველაზე პატარაა როგორც ფართობის, ისე მოსახლეობის მხრივ.

კუნძულის ფართობი 6,6 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 493 ადამიანი (2010).

ტურიზმი
ბალტრუმი 1876 წელს საზღვაო კურურტი გახდა, თუმცა ტურიზმი ნელა იზრდებოდა. საუკუნის მიწურულს, 1892 და 1895 წელს გაიხსნა ორი სასტუმრო. მეორე მსოფლიო ომამდე, კუნძულს ყოველწლიურად 5 000 — 6 000 ადამიანი სტუმრობდა, 1960 წელს მათმა რიცხვმა 17000 შეადგინა, 1970-იანი წლებიდან კი 30 000.

1966 წელს გერმანიის მთავრობამ მას სანაპირო გამაჯანსაღებელი კურორტის სტატუსი მიანიჭა.
ტორპედო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)

„ტორპედო“ მოსკოვი — რუსეთის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. დაარსდა 1930 წელს, როგორც საავტომობილო ქარხნის გუნდი.

ჯილდოები
ეროვნული ჩემპიონატები
სსრკ-ის ჩემპიონი (3):
1960, 1965, 1976 (შ).

სსრკ-ის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (3):
1957, 1961, 1964.

სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (6):
1945, 1953, 1968, 1977, 1988, 1991.

სსრკ-ის თასი (6):
1949, 1952, 1960, 1968, 1972, 1986.

სსრკ-ის თასის ფინალისტი (9):
1947, 1958, 1961, 1966, 1977, 1982, 1988, 1989, 1991

რუსეთის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1):
2000.

რუსეთის თასი (1):
1993.

ევროთასები
ჩემპიონთა თასი მეთექვსმეტედფინალი (2):
1966-1967, 1977-1978.
თასების მფლობელთა თასი მეოთხედფინალი (2):
1967-1968, 1986-1987.
უეფა-ს თასი მეოთხედფინალი (1):
1990-1991.
ინტერტოტოს თასი ნახევარფინალი (1):
1997.
ჯენიფერ ტილი

ჯენიფერ ტილი ( დ. 16 სექტემბერი, 1958) — კანადელ-ამერიკელი მსახიობი. ნომინირებული იყო ოსკარის პრემიაზე. ჰყავს უმცროსი და მეგ ტილი, რომელიც აგრეთვე მსახიობია.

ჯენიფერ ელიზაბეთ ჩანი დაიბადა ჰარბორ-სიტიში, ლოს-ანჟელესში, მამამისის ჰარი ჩანისა და დედამისის კანადელი მასწავლებლის — პატრიციის ოჯახში. მამამისი იყო ჩინელი ამერიკელი, ხოლო დედა ირლანდიური, ინდიელი და ფინური წარმოშობისაა. როდესაც ჯენიფერი 5 წლისა იყო, მისი მშობლები გაეყარნენ, და მისი აღზრდა ითავა დედამ და მამინაცვალმა. მოგვიანებით ჯენიფერის დედა ქმარს გაშორდა. საცხოვრებლად გადავიდნენ ვიქტორიაში (კანადა), სადაც ტილი სწავლობდა ბელმონტის საშუალო სკოლაში. მისურის შტატის სტივენსის კოლეჯში მიეკუთვნა ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი.

ჯენიფერ ტილი არის აგრეთვე პოკერის პროფესიონალი მოთამაშე.
ჟაკ მერინი

ჟაკ მერინი ( დ. 28 დეკემბერი, 1936 — გ. 2 ნოემბერი, 1979) — ფრანგი ბოროტმოქმედი, რომელიც უმთავრესად მოქმედებდა საფრანგეთში, ხოლო შეზღუდულად კანადაში.

ჟაკ-რენე მერინი დაიბადა პარიზთან ახლოს მდებარე კომუნაში, 1936 წლის 28 დეკემბერს. სწავლობდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ კათოლიკურ სკოლაში, საიდანაც ინციდენტის გამო გარიცხეს. 1955 წელს დაქორწინდა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ ალჟირში წავიდა საომრად. 1959 წელს დაბრუნდა საფრანგეთში. 1961 წლის 4 ნოემბერს მეორეჯერ დაქორწინდა.

პირველად მერინი დაიჭირეს 1962 წელს ბანკის გაძარცვის გამო. იმ დროისათვის უკვე პროფესიონალი მძარცველი იყო. მიესაჯა 18 თვით თავისუფლების აღკვეთა. ციხიდან გაათავისუფლეს 1963 წელს. სამუშაოდ მოეწყო არქიტექტურულ კომპანიაში, თუმცა შემცირების გამო 1964 წელს გაათავისუფლეს. ამის შემდეგ, მერინი ისევ დაუბრუნდა კრიმინალურ სამყაროს. 1965 წლის 2 დეკემბერს დააპატიმრეს პალმა-დე-მალიორკაზე, სამხედრო გუბერნატორის აგარაკზე, დოკუმენტების მოპარვის გამო. მიესაჯა 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. 1966 წლის ოქტომბერში კანარის კუნძულებზე გახსნა რესტორანი. იმავე წლის დეკემბერში გაძარცვა საიუველირო მაღაზია ქალაქ ჟენევაში. 1967 წლის მაისში ქალაქ კომპიენში გახსნა სასტუმრო. 1967 წლის 15 ნოემბერს შამონში გაძარცვა სასტუმრო. 1968 წელს კანადაში გაიქცა. ერთი წლის შემდეგ მიდის აშშ-ში. 1972 წლის ბოლოსთვის მერინი ბრუნდება მშობლიურ საფრანგეთში, სადაც აგრძელებს ბანკების ძარცვას.

სხვადასხვა დროს აგრეთვე გაქცევაში იმყოფებოდა სიცილიაში, ალჟირში, ლონდონში, ბრიუსელში, ხოლო 1978 წელს დაბრუნდა პარიზში. ჟაკ მერინი მოკლეს 1979 წლის 2 ოქტომბერს.
იაიოი კუსამა

იაიოი კუსამა (იაპ. / კუსამა იაიოი?, დ. 22 მარტი, 1929, ქ. მაცუმოტო, ნაგანოს პრეფექტურა) — იაპონელი მხატვარი, რომლის ნამუშევრების მთავარი დამახასიათებელი თვისება განმეორებადობაა. კუსამას ნამუშევრები ძირითადად კონცეპტუალურ ხელოვნებად მოიაზრება ფემინიზმის, მინიმალიზმის, სიურრეალიზმის, პოპ-არტისა და აბსტრაქტული ექსრესიონიზმის ელემენტებით. ისინი ხშირად ავტობიოგრაფიულ, ფსიქოლოგიურ და სექსუალურ თემებს ეხება. კუსამა ასევე მწერალი და პოეტია. ბოლო მრავალი წლის განმავლობაში სულიერად ავადმყოფია.

2008 წლის 12 ნოემბერს ნიუ-იორკის კრისტის აუქციონზე მისი ერთ-ერთი ნამუშევარი $5,1 მილიონ აშშ-ის დოლარად გაიყიდა, რაც რეკორდული თანხაა ცოცხალი მხატვარი ქალისთვის.