iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დაიმონდ-როკის ბრძოლა

დაიმონდ-როკის ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა ნაპოლეონის ომების დროს საფრანგეთ-ესპანეთსა და ბრიტანეთს შორის კუნძულ დაიმონდ-როკთან 1805 წლის მაის-ივნისში.

ფრანგები ცდილობდნენ ფორ-დე-ფრანსის შესასვლელის დაბრუნებას, რომელიც ერთი წელი ჰქონდათ ინგლისელებს ოკუპირებული. ფრანგების განლაგება მარტინიკაზე ბრძოლისათვის ვერ იყო სტრატეგიული ადგილი. ბრიტანეთის გარნიზონის განლაგება შედარებით უფრო სტრატეგიული იყო და მთლიანად აკონტროლებდნენ ფორ-დე-ფრანსის ყურეს. სიტუაცია შეიცვალა მას შემდეგ როდესაც ბრძოლაში ჩაება ესპანეთის ფლოტი. ესპანეთის ფლოტმა იერიში მიიტანა ბრიტანელების პოზიციებზე კარიბის ზღვაში. ბრიტანეთის საზღვაო ძალებს მოაკლდათ საბრძოლო მასალა. ამასთან ერთად დაკარგეს ფლოტის მნიშვნელოვანი ნაწილი და იძულებული გახდნენ ხელი მოეწერათ კაპიტულაციაზე.
რუგაიის მხარე

რუგაიის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი რუგაი.

ესაზღვრება მადონას, ბალვისა და ლუბანის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ბალვის რაიონის ნაწილისაგან.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 652 კაცს. მხარის ფართობია 512 კმ².
ოთხი ფურცელი

ერთი ახალგაზრდა ცხოვრების ოთხი ფურცელი — რეზო ესაძის 1967 წლის რუსული მხატვრული დრამატული ფილმი.

სიუჟეტი
საშა აგაფონოვი სოფლიდან მიემგზავრება და დამოუკიდებელ ცხოვრებას იწყებს. ის ქალაქში გაემგზავრება, მძღოლად მოეწყობა, ბინას მიიღებს და ახალგაზრდა გოგოსთან, ლიზასთან ფიქტიურ ქორწინებას გააფორმებს. ლიზა ბინაში ქმარს მიიყვანს. საშა ბინას წყვილს დაუთმობს და თავად შუა აზიაში გაემგზავრება სამუშაოდ. ახალ სამუშაო ადგილზე საშას მეგობარი დაეღუპება და ამჯერად მურმანსკში გაემგზავრება, სადაც ქმრიანი ქალი შეუყვარდება. ქალი საშას სიყვარულს იმავე გრძნობით არ უპასუხებს და საშაც კვლავ სხვაგან მიდის ბედის საძებნელად.
ფინისტერის კონცხის ბრძოლა (1805)

ფინისტერის კონცხის ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა საფრანგეთ-ესპანეთის კოალიციურ ფლოტსა და ბრიტანეთის არმადას შორის 1805 წლის ივლისში-აგვისტოში, გალიციაში.

ბრძოლა გაიმართა ფინისტერის კონცხის სანაპიროს გასწვრივ, ჩრდილოეთ ესპანეთში. ფრანგების არმადას ხელმძღვანელობდა რობერტ ქელდერი, რომელსაც ნაბრძანები ჰქონდა პორტების — როშფორისა და ფეროლის დაკავება და ამით ბრიტანეთის არმადისთვის გზის გადაჭრა. დაიწყო ბრძოლა სტრატეგიული ადგილებისთვის. ინგლისელების არმადის ავანგარდს ხელმძღავნელობდა გამოცდილი ადმირალი ალან ჰაიდ გარდნერი. მან ფრანგების გეგმის ჩასაშლელად მანევრირება დაიწყო სამხრეთ-დასავლეთით, მაგრამ მას დაასწრეს და გზა გადაუჭრეს საფრანგეთ-ესპანეთის გაერთიანებულმა არმადამ. დაიწყო საზღვაო ბრძოლა. ცუდი ხილვადობის გამო ბრძოლა ბუნდოვანი გახდა. კუნძულ მალტის მისადგომებთან ბრძოლა გაიმართა ესპანეთის არმადასა და ბრიტანეთის საზღვაო ძალებს შორის, სადაც ინგლისელებმა რამდენიმე სახაზო გემი დაკარგეს და ალყაში მოექცნენ. ადმირალი ქელდერის ბრძანებით ფრანგებმა შეწყვიტეს ბრძოლა და ბრძოლის განახლება მეორე დღისთვის გადადეს. მაგრამ ბრძოლა რამდენიმე საათი კიდევ გრძელდებოდა. ქელდერს, კარგი სტრატეგიული ადგილმდებარეობის გამო გაუჩნდა სურვილი ხელმეორედ დასხმოდა თავს ინგლისელების ავანგარდს. მას გეგმაში ჰქონდა დაეცვა მალტის მისადგომები ინგლისელებისგან, სადაც ფრანგებმა უამრავი ნადავლი ჩაიგდეს ხელთ. როდესაც ქელდერმა ხელთ იგდო ნადავლი, თავდასხმაზე უარი განაცხადა.

24 ივლისს ვითარება შეიცვალა, ქარის ცვლილება ინგლისელებს დაეხმარა წარმატების მოპოვებაში და კონტრიერიშზე გადავიდნენ და დიდ წარმატებებს მიაღწიეს. ბრძოლაში ინგლისელებმა სტრატეგიული გამარჯვება მოიპოვეს. ფინისტერის კონცხის ბრძოლამ განაპირობა ნაპოლეონის გეგმების ჩაშლა, რომელსაც დაგეგმილი ჰქონდა ინგლისზე ფლოტით ჯარის დესანტირება.
ვახუშტი კოტეტიშვილი

ვახუშტი კოტეტიშვილი (დ. 4 აგვისტო, 1935, თბილისი — გ. 7 აგვისტო, 2008, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფოლკლორისტი, ირანისტი, მთარგმნელი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი 1959 წელს. 1965-1977 წლებში იყო თსუ-ს აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის დოცენტი, ფოლკლორის კომპლექსური კვლევის მეცნიერ-ხელმძღვანელი 1994 წლიდან. პირველი ლექსი 1954 წელს გამოაქვეყნა, პირველი თარგმანები — 1958 წელს.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „აფეზის ლირიკის გაგებისათვის“, დაიცვა 1964 წელს, სადოქტორო — „სპარსული კლასიკური რითმის სტრუქტურა“, დაიცვა 1975 წელს.

სამეცნიერო ნაშრომები ძირითადად სპარსულ პოეზიაზე აქვს გამოქვეყნებული, თუმცა ეკუთვნის მრავალი მონოგრაფია ლიტერატურის სხვადასხვა ჟანრში. სპარსულ პოეზიასვე ეხება მისი პოპულარული თარგმანები: ომარ ხაიამის „რობაიათი“, ჯამის „ლირიკა“, ჰაფეზის „ლირიკა“ და სხვა. გარდა ამისა, გადმოქართულებული აქვს გერმანული, რუსული და ესპანურენოვანი ლიტერატურა. ქართულ საზოგადოებაში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა მის მიერ მოწყობილი ხალხური პოეზიის საღამოები, რომლებიც საუკუნის 80-იან წლებში ტარდებოდა.

იუნესკოს ფოლკლორული ასოციაციის საქართველოს განყოფილების პრეზიდენტი; საქართველოს პედაგოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი;
საქართველოს ხალხური ხელოვნების დაცვისა და აღორძინების ცენტრის თავმჯდომარე; საქართველო–აზერბაიჯანის საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი;
ფოლკლორისტული კლუბი „ჯავარი“-ს პრეზიდენტი.

ქართული ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“. იყო აგრეთვე საფრანგეთისა და ავსტრიის ლიტერატურული პრემიების ლაურეატი.
რუიიენის მხარე

რუიიენის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს და ქალაქ რუიიენას, რომელიც არის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ესაზღვრება მაზსალაცის, ბურტნიეკის, ნაუკშენის მხარეები ლატვიაში და ვილიანდიმიის მაზრა ესტონეთში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ვალმიერის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 6 144 კაცს. მხარის ფართობია 352,2 კმ².
რუნდალეს მხარე

რუნდალეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს სოფელ პილსრუნდალეში.

ესაზღვრება ელგავისა და ბაუსკის მხარეები ლატვიაში და შიაულიაის მაზრა ლიეტუვაში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ბაუსკის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

ღირსშესანიშნაობები
მხარეში მდებარეობს ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სანახაობა რუნდალის სასახლე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 259 კაცს. მხარის ფართობია 231,1 კმ².
რუცავის მხარე

რუცავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. მხარე მოიცავს 2 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს სოფელ რუცავაში.

ესაზღვრება ნიცის, გრობინიის, პრიეკულეს მხარეები ლატვიაში და კლაიპედის მაზრა ლიეტუვაში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ლიეპაიის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 1 998 კაცს. მხარის ფართობია 449 კმ².
სალასპილსის მხარე

სალასპილსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს სალასპილსის თემსა და ქალაქ სალასპილსს, რომელიც შედის მხარის შემადგენლობაში და წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება კეკავის, სტოპინის, როპაჟის, იქშკილეს მხარეები და ქალაქი რიგა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას რიგის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 23 188 კაცს. მხარის ფართობია 127 კმ².
მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის მონაცემებით ასეთია:
სალაცგრივის მხარე

სალაცგრივის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემს და ორ ქალაქს — აინაჟსა და სალაცგრივას. ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი სალაცგრივა.

ესაზღვრება ლიმბაჟისა და ალოიის მხარეები ლატვიაში და პიარნუმიის მაზრა ესტონეთში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ლიმბაჟის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 9 408 კაცს. მხარის ფართობია 637,6 კმ².
სალდუსის მხარე

სალდუსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 15 თემსა და ქალაქ სალდუსს, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება ვაინოდეს, სკრუნდის, კულდიგის, კანდავის, ბროცენისა და აუცეს მხარეები ლატვიაში და შიაულიაის მაზრა ლიეტუვაში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას სალდუსის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 28 705 კაცს. მხარის ფართობია 1683,3 კმ².
სალის მხარე

სალის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი სალა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას იეკაბპილსის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 297 კაცს. მხარის ფართობია 317,12 კმ².
საულკრასტის მხარე

საულკრასტის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი საულკრასტი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ქალაქ საულკრასტისა და საულკრასტის სასოფლო ტერიტორიისაგან, რიგის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2009 წლისათვის შეადგენდა 6082 კაცს. მხარის ფართობია 47,7 კმ².
სეიის მხარე

სეიის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარეს არ გააჩნია სათემო დაყოფა. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ლოია.

ესაზღვრება ადაჟის, საულკრასტის, ლიმბაჟის, კრიმულდისა და ინჩუკალნსის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას რიგის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 496 კაცს. მხარის ფართობია 227,9 კმ².
სიგულდის მხარე

სიგულდის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემსა და ქალაქ სიგულდას, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება როპაჟის, ინჩუკალნსის, კრიმულდის, ლიგატნეს, ამატისა და მალპილსის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას რიგის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 17 779 კაცს. მხარის ფართობია 360,9 კმ².
ნაუკშენის მხარე

ნაუკშენის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მოიცავს 2 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ნაუკშენი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ვალმიერის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 291 კაცს. მხარის ფართობია 281 კმ².
ნერეტის მხარე

ნერეტის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მოიცავს 4 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ნერეტა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ აიზკრაუკლეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 383 კაცს. მხარის ფართობია 645,5 კმ².
ნიცის მხარე

ნიცის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მოიცავს 2 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ნიცა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ლიეპაიის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 858 კაცს. მხარის ფართობია 350,79 კმ².
ოგრეს მხარე

ოგრეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მოიცავს 9 თემს და ქალაქ ოგრეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ოგრეს რაიონის ტერიტორიის უდიდეს ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 38 861 კაცს. მხარის ფართობია 992,35 კმ².
ოზოლნიეკის მხარე

ოზოლნიეკის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მოიცავს 3 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი ოზოლნიეკი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ელგავის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 10 406 კაცს. მხარის ფართობია 286,1 კმ².
ოლაინეს მხარე

ოლაინეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 1 თემსა და ქალაქ ოლაინეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ რიგის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 20 627 კაცს. მხარის ფართობია 297 კმ².

ეროვნული შემადგენლობა
ოლაინეს მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ასე გამოიყურება:
ცარნიკავის მხარე

ცარნიკავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. არ გააჩნია სათემო დაყოფა. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ცარნიკავა.

მხარე დაარსდა 2006 წელს რიგის რაიონის თემისაგან ლატვიის მინისტრთა კაბინეტის ბრძანების საფუძველზე.

მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ზღვისპირა ბუნებრივი პარკი, რომელიც დაარსდა 1962 წელს.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 5 640 კაცს. მხარის ფართობია 80,2 კმ².
სმილტენეს მხარე

სმილტენეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 8 თემს და ქალაქ სმილტენეს, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება რაუნის, ვეცპიებალგის, ბევერინის, ვალკის, სტრენჩის, აპესა და გულბენეს მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ვალკის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 14 276 კაცს. მხარის ფართობია 949 კმ².
სტოპინის მხარე

სტოპინის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარეს არ გააჩნია სათემო დაყოფა.

ესაზღვრება გარკალნეს, როპაჟის, სალასპილსის მხარეები და ქალაქი რიგა.
მხარე შეიქმნა 2004 წელს, რიგის რაიონის, სტოპინის თემისაგან.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 9 908 კაცს. მხარის ფართობია 53,5 კმ².
სტრენჩის მხარე

სტრენჩის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემს და 2 ქალაქს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ სტრენჩში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ვალკის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 192 კაცს. მხარის ფართობია 375,73 კმ².
ტალსის მხარე

ტალსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 ქალაქსა და 14 თემს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ტალსში.

ესაზღვრება ვენტსპილსის, დუნდაგის, მერსრაგსის, ენგურეს, ტუკუმსის, კანდავისა და კულდიგის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ტალსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისთვის შეადგენს 34 443 კაცს. მხარის ფართობია 1 763 კმ².
ტერვეტეს მხარე

ტერვეტეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს სოფელ ზელმენში.

ესაზღვრება აუცეს, დობელეს, ელგავის მხარეები ლატვიაში და შიაულიაის მაზრა ლიეტუვაში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას დობელეს რაიონის ნაწილისაგან.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 088 კაცს. მხარის ფართობია 223,81კმ².
ტუკუმსის მხარე

ტუკუმსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 10 თემს და ქალაქ ტუკუმსს, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება ტალსის, მერსრაგსის, ენგურეს, ელგავის, დობელეს, იაუნპილსის და კანდავის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ტუკუმსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 33 396 კაცს. მხარის ფართობია 1199,7 კმ².
ცესისის მხარე

ცესისის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარეში მდებარეობს ვაივის თემი და ქალაქი ცესისი, რომელიც შედის მხარის შემადგენლობაში და წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება ამატის, პარგაუიის, პრიეკულეს, ვეცპიებალგის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ცესისის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 19 671 კაცს.. მხარის ფართობია 171,7 კმ².
ციბლის მხარე

ციბლის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 5 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს სოფელ ბრონტში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ლუძის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 329 კაცს. მხარის ფართობია 509,4 კმ².
მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის მონაცემებით ასეთია:
ცესვაინეს მხარე

ცესვაინეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს ცესვაინეს თემსა და ქალაქ ცესვაინეს, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება მადონასა და გულბენეს მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას მადონას რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 114 კაცს. მხარის ფართობია 190,5 კმ².
სკრივერის მხარე

სკრივერის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარეს არ გააჩნია სათემო დაყოფა. მხარის ცენტრი მდებარეობს სოფელ სკრივერში.

ესაზღვრება ლიელვარდეს, ოგრეს, აიზკრაუკლესა და იაუნელგავის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას აიზკრაუკლეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 066 კაცს. მხარის ფართობია 105,4 კმ².
სკრუნდის მხარე

სკრუნდის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს და ქალაქ სკრუნდას, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ესაზღვრება ვაინოდეს, აიზპუტეს, კულდიგის, სალდუსის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას კულდიგის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 5 968 კაცს. მხარის ფართობია 553,2 კმ².
აკლინსი

აკლინსი — კუნძული და რაიონი ბაჰამის კუნძულებში.

იგი ერთ-ერთია ვრცელი, თავთხელი ლაგუნის გარშემო ჩამწკრივებულ კუნძულთაგან, რომელსაც აკლინსის უბეს უწოდებენ. მათგან უდიდესია კრუკედ-აილენდი, უმცირესი კი ლონგ-კი.

1780-იან წლებში კუნძულზე ჩასახლდნენ ამერიკელი ლოიალისტები, რომელთაც ბამბის პლანტაციები გააშენეს, სადაც 1 000-მდე მონა დაასაქმეს. მას შემდეგ, რაც ბრიტანეთის იმპერიაში მონობა გაუქმდა, მათი მეურნეობა არარენტაბელური გახდა მათი შემოსავლის წყაროდ ზღვის ღრუბელი იქცა, რომლის რაოდენობაც ახლა საკმაოდ მცირეა.

მიუხედავად იმისა, რომ აკლინსზე შედარებით მცირე რაოდენობის ისტორიული ღირსშესანიშნაობებია, მაინც მოიპოვება რამდენიმე საყურადღებო ადგილი. აქ მდებარეობს ლუკაიანის ხალხის მრავალი ძეგლი. აღნიშნული ძგელები გათხარა ეროვნულმა გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ.

2010 წლის მონაცემებით, რაიონის მოსახლეობა 560 ადამიანს შეადგენდა.
აღმოსავლეთი დიდი ბაჰამა

აღმოსავლეთი დიდი ბაჰამა — ბაჰამის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს კუნძულ დიდი ბაჰამის აღმოსავლეთ ნაწილში.

ადგილობრივი თვითმმართველობა განთავსებულია პაწაწინა ქალაქ ჰაი-როკში, რომელიც ფრიპორტიდან 40 მილით აღმოსავლეთით მდებარეობს. რაიონის სხვა მნიშვნელოვანი დასახლებებია: როკი-კრიკი, პალიკან-პოინტი, გემბიერ-პოინტი და სვიტინგ-კი. მრავალი წლის მანძილზე, ჰაი-როკის სიახლოვეს აშშ-ის საჰაერო ძალები ინარჩუნებდა რეაქტიული მონიტორინგის სადგურს, რომელიც გამოიყენებოდა ფლორიდიდან, კეიპ-კანავერალიდან ნასას მიერ გაშვებული ყველა პილოტირებული კოსმოსური ხომალდის კავშირისთვის. სადგური ამჟამად გამოიყენება კინოსტუდიად, სადაც გადაიღეს დისნეის ფილმები: კარიბის ზღვის მეკობრეები: მიცვალებულის კუბოს საიდუმლო და კარიბის ზღვის მეკობრეები: სამყაროს დასასრულთან. ბაჰამის კუნძულების ფილმების სტუდიას ღია წყალზე გადაღებების ერთ-ერთი უდიდესი შესაძლებლობები აქვს მთელ მსოფლიოში.
გრანდ-კი

გრანდ-კი — ბაჰამის კუნძულების ერთ-ერთი კუნძული და რაიონი. მდებარეობს აბაკოს კუნძულებზე.

გრანდ-კი პატარა კუნძულია, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ოულტერ-კისა და დაბლ-ბრესტერის სამხრეთით. კუნძული ბრტყელია, აღმოსავლეთი ნაწილი ჭაობიანია. სიგრძე 1,8 კმ-ია, სიგანე — 380 მეტრი — 1,5 კმ.

ტურისტებისათვის გრანდ-კიზე გახსნილია რამდენიმე რესტორანი და მსგავსი დაწესებულება.
აიზკრაუკლე

აიზკრაუკლე — ქალაქი ლატვიაში. აიზკრაუკლეს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს რიგიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 87 კმ-ში, მდინარე დაუგავაზე. მოსახლეობა 8 606 ადამიანი (2011).

ისტორია
თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა გერმანელ ჯვაროსანთა ციხესიმაგრე აშერადენი.

ქალაქი დაარსდა 1960 წელს პლიავინის ჰესის მშენებლობასთან დაკავშირებით და ეწოდა პეტრე სტუჩკას სახელობის სოფელი. 1967 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი და ეწოდა სტუჩკა. 1991 წელს კი მიმდებარე ისტორიული სოფლის მიხედვით უწოდეს აიზკრაუკლე.

2009 წლის 1 ივლისამდე შედიოდა აიზკრაუკლეს რაიონის შემადგენლობაში.
ჰარბორ-აილენდი (ბაჰამის კუნძულები)

ჰარბორ-აილენდი — ბაჰამის კუნძულების ერთ-ერთი კუნძული და ადმინისტრაციული რაიონი. მდებარეობს კუნძულ ელიუთერის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. კუნძულის ერთადერთი ქალაქია დანმორ-ტაუნი, რომელსაც სახელი ეწოდა 1786-1798 წლებში ბაჰამის კუნძულების გუბერნატორისა და დანმორის მე-4 გრაფის ჯონ მიურეის პატივსაცემად; მას ჰარბორ-აილენდზე საზაფხულო რეზიდენცია ჰქონდა.

ჰარბორ-აილენდი ცნობილია ვარდისფერ ქვიშიანი პლაჟებით, რომელიც აღმოსავლეთ სანაპიროზეა წარმოდგენილი. კუნძული პოპულარული დასასვენებელი ადგილია ამერიკელებისათვის. ფერად-ფერადია კუნძულის არქიტექტურა, რომელიც ახალი ინგლისის სტილშია გადაწყვეტილი.

გალერეა
აიზპუტე

აიზპუტე — ქალაქი ლატვიაში. აიზპუტეს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ლიეპაიიდან ჩრდილო-დასავლეთით 48 კმ-ში, მდინარე ტებრაზე. მოსახლეობა 5 068 ადამიანი (2011).

ისტორია
გერმანელი ჯვაროსნების ციხესიმაგრე ჰაზენპოთი დაარსდა 1248 წელს. 1378 წლიდან ქალაქია და წარმოადგენს კურლანდიის საჰერცოგოს პელტენის ოლქის ცენტრს. 1795 წლიდან რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაშია, როგორც კურლანდიის გუბერნიის სამაზრო ქალაქი ჰაზენპოთი. 1917 წელს ქალაქმა ოფიციალურად მიიღო თანამედროვე სახელწოდება. 1918-1940 წლებში ლატვიის რესპუბლიკის, ხოლო 1940-1991 წწ. ლატვიის სსრ-ს შემადგენლობაშია.

აიზპუტეში ებრაელები დასახლდნენ საუკუნეში, 1708 წელს ააშენს სინაგოგა, საუკუნის შუა ხანებიდან ჩამოყალიბდა ებრაული თემი, რომელსაც ჰყავდა საკუთარი რაბინი და გააჩნდა რელიგიური სასამართლო. საუკუნის დასაწყისამდე ებრაელები შეადგნედნენ ქალაქის მოსახლეობის ნახევარს. 1800 წ. — 678 (46 %), 1863 წ. — 1622 (52 %), 1897 წ. — 1170 (35 %), 1920 წ. — 586 (22 %), 1935 — 534 ებრაელი (16,5%). ებრაული მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი (386 ადამიანი) განადგურდა ვერმახტის ნაწილების მიერ 1941 წელს.

ღირსშესანიშნაობა
ჰაზენპოთის ციხესიმაგრე
წმინდა იოანეს ეკლესია (1253 წ.)