გიშუ ნაკაიამა

გიშუ ნაკაიამა (, ნაკაიამა გიშუ; დ. 5 ოქტომბერი, 1900 – გ. 19 აგვისტო, 1969) — ფსევდონიმი იაპონელი მწერლისა, რომელიც აქტიურად მოღვაწეობდა შოვას პერიოდში. მისი ნამდვილი სახელი იყო იოშიჰიდე ტაკამა.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და განათლება
გიშუ დაიბადა ნისიშირაკავას რაიონის ერთ სოფელში, ფუკუშიმის პრეფექტურაში, ტერიტორიაზე, რომელიც ამჟამად შირაკავას ქალაქის ნაწილია. მანდაამთავრა ვასედას უნივერსიტეტი. ვასედაში სწავლის პერიოდში მან დაიმეგობრა იოკომიცუ რიიჩი, რომლის პოეზიასაც მოგვიანებით ადარებდა მაცუი ბაშოს ჰაიკუებს.

უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იგი ახალ ცოლთან ერთად მიეს პრეფექტურაში საშუალო სკოლაში ინგლისურის მასწავლებელი გახდა, მაგრამ ორი წლის შემდეგ დაბრუნდა ტოკიოს რეგიონში და ნარიტაში, ჩიბაში საშუალო სკოლაში ინგლისურის მასწავლებლის თანამდებობა დაიკავა.

ლიტერატურული კარიერა
ადრეული შემოქმედება
ადრეული შემოქმედება
ვასედაში სტუდენტობისას გიშუმ დააარსა ლიტერატურული ჟურნალი ტო („კოშკი“) იოკომიცუ რიიჩისთან და სხვა ახალგაზრდა ავტორებთან ერთად. ეს ჟურნალი მნიშვნელოვანი სივრცე გახდა ახალი ლიტერატურული ძიებებისა და ექსპერიმენტებისთვის, სადაც ავტორები ცდილობდნენ ტრადიციული ნარატივის გადახედვასა და თანამედროვე ადამიანის შინაგანი განცდების ასახვას. სწორედ აქ გამოაქვეყნა გიშუმ თავისი პირველი ნოველა ანა („ხვრელი“), რომელმაც ყურადღება მიიქცია ფსიქოლოგიური სიღრმითა და უჩვეულო სტრუქტურით. ადრეულ ტექსტებში აშკარად იკვეთება მისი ინტერესი მარტოობის, გაუცხოებისა და ყოფიერების სიმძიმის მიმართ.

1935 წელს, ცოლის გარდაცვალებით დანაღვლიანებულმა, იაპონიაში იხეტიალა და მძიმე სულიერი მდგომარეობის ფონზე ძლიერ მიეძალა ალკოჰოლს, რამაც მის პირად ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე მკაფიო კვალი დატოვა. მიუხედავად ამისა, 1938 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი მოთხრობების კრებული დენკო („ელექტრო შუქი“), რომელმაც ავტორი ფართო მკითხველს გააცნო. ორი წლის შემდეგ მან მოიპოვა მე-7 აკუტაგავას პრემია ნოველისთვის აცუმონოზაკი , რაც მისი ლიტერატურული კარიერის მნიშვნელოვანი ეტაპი გახდა. ამ წარმატებას მოჰყვა მოთხრობები ისიბუმი („ძეგლი“), სეიფუ სასა („სწრაფი ქარი“) და ფუსო („ქარი და ყინვა“), რომლებმაც საბოლოოდ განამტკიცა მისი რეპუტაცია იაპონიის ლიტერატურულ სამყაროში, როგორც ორიგინალური და დამოუკიდებელი ხმის მქონე ავტორის.

კამაკურა და ისტორიული რომანები
გიშუ 1943 წლიდან თავისი სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა კამაკურაში, კანაგავას პრეფექტურაში, და აქტიურ ინტერესს იჩენდა კამაკურა ბუნკოს საბიბლიოთეკო-სასესხო სახლისა და ამავე სახელწოდების გამომცემლობის მიმართ. კამაკურაში ცხოვრების პერიოდში იგი აქტიურად მონაწილეობდა ადგილობრივ კულტურულ ცხოვრებაში და ხელს უწყობდა ახალგაზრდა ავტორების მხარდაჭერასა და ლიტერატურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციას.

ომის კორესპონდენტად მეორე მსოფლიო ომის დროს მიღებულმა გამოცდილებამ შთააგონა 1948 წელს მოთხრობა ტენიანის მაცუჯიცუ, რომელშიც აღწერილია ორი ახალგაზრდა ინტელექტუალის ბედი, რომლებიც დაიღუპნენ ტინიანზე, მარიანას კუნძულებზე, ომის ბოლოს. ეს ნოველა ახალი დასაწყისი გახდა გიშუსთვის, რადგან მან განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო ისტორიული მეხსიერების თემას და ინდივიდის პასუხისმგებლობას ისტორიის წინაშე. შემდგომ იგი ორიენტირებული იყო ისტორიული რომანების დაწერაზე, რომელთა მთავარი თემა იყო დაკარგული საქმეებისთვის მებრძოლი ისტორიული ფიგურები. ამ ნაწარმოებებს შორისაა შოანი მე-16 საუკუნის მეომრის აკეჩი მიცუჰიდეს შესახებ. ნაწარმოებმა მოიპოვა ნომას პრემია 1964 წელს და იაპონიის ხელოვნების აკადემიის პრემია 1967 წელს.

სიკვდილი და მემკვიდრეობა
გიშუ გარდაიცვალა მწვავე ანემიით 1969 წელს. გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე იგი ქრისტიანულად მოინათლა, თუმცა მისი საფლავი მდებარეობს შორეი-ინის ქვეტაძარში, რომელიც ძენის სექტის ენგაკუ-ჯის ტაძრის ნაწილია კამაკურაში. მის სახსოვრად მემორიალური მუზეუმი გაიხსნა მის მშობლიურ ქალაქ შირაკავაში 1993 წელს.

პრემიები და აღიარება
1938 – აკუტაგავას პრემია – აცუმონოზაკი 
1964 – ნომას ლიტერატურული პრემია – შოანი 
1966 – იაპონიის ხელოვნების აკადემიის პრემია – შოანი