iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პია კაუმა

პია კაუმა (დ. 20 ოქტომბერი, 1966) — ფინელი პოლიტიკოსი, ფინეთის პარლამენტის წევრი. ქალაქ ესპოოს საქალაქო საბჭოს წევრი და წარმოადგენს ეროვნულ კოალიციურ პარტიას. კაუმა ასევე არის ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის საპარლამენტო ასამბლეის ფინური დელეგაციის წევრი და ამჟამად ამ ორგანიზაციის პრეზიდენტი.

პოლიტიკური კარიერა
კაუმა იყო ფინეთის პარლამენტის წევრი 2011 წლიდან 2015 წლამდე და ხელახლა აირჩიეს 2017 წელს. ეკონომიკისა და ბიზნესის განათლებით, მან პარლამენტში იმუშავა ვაჭრობის კომიტეტში, სოციალურ საქმეთა და ჯანდაცვის კომიტეტში, დიდ კომიტეტში, საკონსტიტუციო სამართლის კომიტეტსა და გარემოს დაცვის კომიტეტებში.

ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტობის გარდა, კაუმა იყო ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის ფინური დელეგაციის წევრი 2011 წლიდან 2015 წლამდე და სათადარიგო წევრი 2017 წლიდან 2019 წლამდე, ხოლო 2019 წლიდან არის წევრი. იგი მსახურობდა პოლიტიკურ საქმეთა და უსაფრთხოების გენერალური კომიტეტის მომხსენებლად 2013 წლიდან 2014 წლამდე და მონაწილეობდა მრავალ საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიაში.

პირადი ცხოვრება
კაუმა დაქორწინებულია იუსი კაუმაზე, რომელთან ერთადაც ჰყავს ოთხი შვილი.
მუტე ეგედე

მუტე ეგედე (დ. 11 მარტი, 1987) — გრენლანდიელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2021 წლის აპრილიდან გრენლანდიის მეშვიდე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. 2015 წლიდან არის ინაცისარტუტის წევრი, ხოლო 2018 წლიდან ხალხის გაერთიანების პარტიის თავმჯდომარე. იგი გამოდის გრენლანდიის დანიიდან დამოუკიდებლობის წინადადებით და მონაწილეობდა დამოუკიდებელი გრენლანდიის კონსტიტუციაზე მუშაობის პროცესში.

ბიოგრაფია
ეგედე დაიბადა ნუუკში, თუმცა გაიზარდა სამხრეთ გრენლანდიის ქალაქ ნარსაკში. მან დაასრულა ქაქორტოქის გიმნაზია, შემდეგ 2007 წლიდან სწავლობდა გრენლანდიის უნივერსიტეტში კულტურისა და სოციალური ისტორიის ფაკულტეტზე. 2011-2012 წლებში იყო გრენლანდიის აკადემიური სტუდენტური საზოგადოების „კისაქის“ ვიცე-თავმჯდომარე. მან მიიღო 2 131 ხმა, რაც საკმარისი არ აღმოჩნდა პარლამენტში ადგილის მოსაპოვებლად.

2016 წლიდან 2018 წლამდე ეგედე მუშაობდა ნედლეულისა და შრომის ბაზრის მინისტრად, სადაც პარალელურად 2017 წელს სამი თვის განმავლობაში, ასრულებდა კომუნების, დასახლებების, გარე რაიონების, ინფრასტრუქტურისა და საბინაო მეურნეობის მინისტრის მოვალეობას. 16 აპრილს გამოცხადდა, რომ პარტიამ კოალიცია შექმნა ნალერაქთან ერთად 10-წევრიანი მთავრობით. ატასუტმა, რომელსაც ორი ადგილი აქვს, განაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ არ შევიდოდა დამოუკიდებლობის მომხრე კოალიციაში, მხარს დაუჭერდა კოალიციას. ეგედე არის გრენლანდიის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრი. იგი პარლამენტმა პრემიერ-მინისტრად დაამტკიცა 23 აპრილს.

იდეოლოგია
ეგედე არის ხალხის გაერთიანების პარტიის თავმჯდომარე, რომელიც გრენლანდიის დემოკრატიულ-სოციალისტური პოლიტიკური პარტიაა. პარტიის მსგავსად, ეგედეც გრენლანდიის დამოუკიდებლობის მხარდამჭერია.

პირადი ცხოვრება
ეგედეს ჰყავს ორი შვილი თავის ყოფილ პარტნიორთან.
დეივიდ ჯეიმზი

დეივიდ ჯეიმზი (დაბ. დეივიდ ბელასკო, დ. 1839 — გ. 2 ოქტომბერი,1893) — ინგლისელი კომიკოსი, მსახიობი, ლონდონის ვოდევილის თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

დეივიდი დაიბადა ლონდონში, სეფარდების ოჯახში.  მისი დებიუტი შედგა ბავშვობაში, ლონდონის პრინცესის თეატრში, რომელსაც მაშინ ჩარლზ კინი მართავდა. ახალგაზრდობაში ის სხვადასხვა ბურლესკში გამოჩნდა. მისი ერთ-ერთი საუკეთესო როლი იყო პერსონაჟი მერკური, ფრენსის ბერნანდის სპექტაკლში „იქსიონი“, რომელიც მან 1863 წლის პრემიერაზე, სამეფოთა თეატრში შეასრულა.

1870 წელს ის შეუერთდა ჰენრი ჯეიმზ მონტეგს და თომას თორნს.  1875 წელს გახდა გახსნილი ვოდევილის თეატრის პირველი მენეჯერი. მისი უდიდესი წარმატება იყო პერკინ მიდლვიკის როლი, ჰენრი ჯეიმზ ბაირონის ნაწარმოებში „ჩვენი ბიჭები“, რომლის პრემიერაც 1875 წლის 16 იანვარს გაიმართა და რომელიც 1300-ზე მეტჯერ ითამაშა დასმა. მან ვოდევილის თეატრი 1881 წელს დატოვა, რომ ჰეიმარკეტის თეატრში ემუშავა, რასაც ლიცეუმის თეატრში მოღვაწეობა მოჰყვა. 1886 წელს ის გახდა ჩარლზ ვინდამის ჯგუფის წევრი კრიტერიონის თეატრში. მსახიობის სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, 1893 წელს, მისი როლის გულისათვის, „ჩვენი ბიჭები" კიდევ ერთხელ დააბრუნეს რეპერტუარში.  მისი ვაჟი, ასევე მსახიობი, თავადაც დეივიდ ჯეიმზის სახელით მუშაობდა.
ნიკოლოზ ქაშაკაშვილი

ნიკოლოზ ქაშაკაშვილი (დ. 12 ივნისი, 1888, ბაღდათი — გ. 21 თებერვალი, 1967) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა პეტერბურგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი.

დასაქმებული იყო სხვადასხვა მეტალურგიულ საწარმოში. 1943-1953 წლებში რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში მთავარი ინჟინრის პოზიცია ეკავა, ხოლო 1953-1967 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის შავი ლითონების მეტალურგიული კათედრაზე პროფესორად. 1947-1948 წლებში ჩატარებული კვლევებით დაადასტურა, რომ ტყიბულისა და ტყვარჩელის საბადოების ნახშირის გამდიდრება და კოქსის წარმოება ეკონომიკურად გამართლებული იყო რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში მისი გამოყენებისთვის.

ჯილდოები
1958 - საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
საპატიო ნიშნის ორდენი
ლენინის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი (2 ორდენი)
ახალი ათონის რაიონი

ახალი ათონის რაიონი (1952-1953) — ადმინისტრაციული ერთეული აფხაზეთის ასსრ-ში. ადმინისტრაციული ცენტრი — დაბა ახალი ათონი.

ისტორია
1952 წლის 13 დეკემბერს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი პრეზიდიუმმა დაამტკიცა, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ახალი ათონის რაიონის შექმნის თაობაზე. ახალი ათონის რაიონი ფორმირდა, გუდაუთის რაიონიდან დაბა ახალი ათონისა და სასოფლო საბჭოების: ააცის, აბღარხუქის, აჭანდარის, ანუხვის, ყულანურხვის, მეორე ანუხვის, მწარის, ფსირცხისა და სანაპიროს გამოყოფის შედეგად.

1953 წლის 29 ოქტომერს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესმა საბჭომ დაადგინა, დამტკიცებულიყო 1953 წლის 24 სექტემბერის საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს ბრძანებულება ახალი ათონის რაიონის გაუქმების შესახებ.
მარკუს ნონიუს მაკრინუსი

მარკუს ნონიუს მაკრინუსი  — რომაელი სენატორი და გენერალი ანტონინუს პიუსის, ლუციუს ვერუსის და მარკუს ავრელიუსის მმართველობის დროს. მაკრინიუსი იყო კონსული 154 წლის აპრილ-ივნისის ნუნდინიუმში, როგორც [პრიფერნიუს?] პაეტუსის კოლეგა.

მისი საფლავის წარწერების მიხედვით, წარმოშობით იყო ბრეშადან (ბრიქსია). იყო მარკუს ავრელიუსის მრჩეველი. მარკუს ნონიუს მაკრინუსი მსახურობდა ქვემო (დაახლ. 152 – დაახლ. 154) და ზემო პანონიის ლეგატად (დაახლ. 159 – დაახლ. 162), აზიის პროვინციის პროკონსულად (170/171).

ოჯახი
წარწერებზე დაყრდნობით, მის ცოლს შესაძლოა ერქვა არია (მეორე სახელად მოიაზრება ფლავია ან მანლია).

საფლავი
2008 წლის ოქტომბერში, არქეოლოგებმა მდინარე ტიბრის ნაპირებზე, ფლამინიუსის გზის მახლობლად, რომის ჩრდილოეთით აღმოაჩინეს ნონიუს მაკრინუსის საფლავი. 2012 წლის დეკემბერში რეკონსტრუქციის დაფინანსების ნაკლებობის გამო მისი საფლავი ხელახლა დაფლეს მყიფე მარმარილოს შესანარჩუნებლად.

პოპულარულ კულტურაში
მარკუს ნონიუს მაკრინუსის ცხოვრებით შთაგონებულია რასელ კროუს პერსონაჟი მაქსიმუს დეციმუს მერიდიუსი 2000 წლის მხატვრულ ფილმში „გლადიატორი“. მარკუს ნონიუს მაკრინუსი და გამოგონილი მაქსიმუს დეციმუს მერიდიუსი ერთი და იმავე პერიოდიდან არიან. გარდა ამისა, მარკუსსაც და მაქსიმუსსაც კარგად იცნობს მარკუს ავრელიუსი და ორივე მისი მოწონებით სარგებლობს. თუმცა მარკუს ნონიუს მაკრინუსმა წარმატებული კარიერა გააგრძელა და გარდაიცვალა მდიდარი, ხოლო მაქსიმუს დეციმუს მერიდიუსი კარგავს ოჯახს და მას მონად ყიდიან.
დაფნისი

დაფნისი  — ბერძნულ მითოლოგიაში ლეგენდარული სიცილიელი მწყემსი (სხვა ვერსიით ფრიგიელი მომღერალი და პოეტი), რომელსაც მიეწერება მწყემსური სიმღერების შექმნა. გადატანითი მნიშვნელობით, დაფნისი ნიშნავს საოცარი სილამაზის ჭაბუკს.

მითოლოგია
მითის მიხედვით, დაფნისი დაიბადა ერთ-ერთი ფერიისა და ჰერმესის კავშირის შედეგად. მშობლების მიერ მიტოვებული ახალშობილი ფერიებმა გაზარდეს და მისგან დადგა გამორჩეული სილამაზის ყმაწვილი. პანმა მას სალამურზე დაკვრა ასწავლა. დაფნისის ცხოვრების აღწერა ითვლებოდა საუკეთესო სიუჟეტად მწყემსურ პოეზიაში. სხვა ვერსიით, დაფნისი კლდედ იქცა და მისი დაღუპვის ადგილას ჰერმესმა წყარო გააჩინა. გვიანდელი ვარიანტის მიხედვით იგი შეეწირა ცალმხროვ, უიმედო სიყვარულს. აგრეთვე არსებობს სხვა მითი, რომლის თანახმადაც დაფნისმა უარყო აფროდიტეს მიერ მიგზავნილი ქალი, რის გამოც ეს უკანასკნელი გაჯავრდა და დაფნისი სიკვდილით დასაჯა.

ხელოვნება
დაფნისის მითმა შთააგონა მრავალი ხელოვანი (თეოკრიტე, ვერგილიუსი, ფრანსუა რაბლე და ა.შ).
ბოშა (1975 წლის ფილმი)

„ბოშა“ — 1975 წლის ფრანგულ-იტალიური კრიმინალური დრამა, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია ჟოზე ჯოვანი და ეფუძნება მისსავე რომანს „გიჟური ისტორია“.

სიუჟეტი
ჰიუგო სენარი, მეტსახელად „ბოშა“, ახლახან გაიქცა ციხიდან. ის ამხედრებულია საზოგადოების წინააღმდეგ, რომელიც, მისი თქმით, „ბოშებს ბავშვობიდან ციხეში ათავსებს“. თუ ის თავის ორ თანამზრახველს სასტიკად ექცევა და თუ უმოწყალოდ სჯის მათ, ვინც „ღალატობს“, საკუთარ თავსზეც მძიმე ხვედრი ირგუნა: სძულს ფუფუნება, იქამდე, რომ კოსტიუმი არასდროს ჩაუცვამს და მხოლოდ წყალს სვამს. დივიზიონის კომისარ ბლოტის თქმით, ის „მარტოხელა მგელია, რომელიც თავისი ხროვისთვის ნადირობს“.

იან კუკი ასევე გამოცდილი განგსტერია, მაგრამ სულ სხვა ტიპის: მაღალი კლასის ქურდია, კომფორტული ცხოვრების წესით. მისი თავდასხმები ყოველთვის საგულდაგულოდ არის მომზადებული, რის გამოც ეს გამოცდილი სეიფების გამხსნელი თითქმის არასოდეს ყოფილა ნასამართლევი.

ერთ დღეს, დილით ადრე, როდესაც იანი დაბრუნდა საიუველირო მაღაზიის ძარცვიდან, ცოლს ეკამათა, რადგან გაიგო, რომ ის პოლიციელთან ღალატობს. კამათისას ქალი აივნიდან გადმოვარდა და დაიღუპა. იანმა იცის, რომ პოლიცია უდავოდ დააკავშირებს ორ ინციდენტს. ის გადაწყვეტს გაქრეს გარკვეული ხნით. ის იმავე სასტუმროში იმალება, სადაც „ბოშა“ აფარებს თავს. კომისარი ბლოტი ერთდროულად მიჰყვება ორი განგსტერის კვალს.

კომისარი იწყებს ფართომასშტაბიან ოპერაციას - შამპინი-სურ-მარნი.

როლებში
ალენ დელონი — ბოშა ჰიუგო სენარი
რენატო სალვატორი — მოკრივე ჟო
ანი ჟირარდო — ნინა
პოლ მიორისი — იან კუკი
მორის ბარიე — ჟაკ ელმანი
მარსელ ბოზუფი — კომისარი ბლოტი
ბერნარ ჟიროდო — ინსპექტორი მორეი
მიშელ ფორტინი — მარსელი
სიმაღლებრივი სარტყლურობა

სიმაღლებრივი სარტყლურობა, სიმაღლებრივი ზონალურობა, ვერტიკალური ზონალურობა — მთავარი გეოგრაფიული კანონზომიერება, რომელიც გულისხმობს მთებში სიმაღლესთან ერთად ბუნებრივი პირობებისა და ლანდშაფტების ცვალებადობას. ძირითადად განპირობებულია აბსოლუტური სიმაღლის ზრდის მიხედვით სითბოსა და ტენიანობის პირობების ცვლილებით. ამ ცვლილებათა მიზეზები, ინტენსივობა და მიმართულობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება გეოგრაფიული განედის მიხედვით მომხდარი შესაბამისი ცვლილებებისგან. სიმაღლის მატებასთან ერთად მცირდება ჰაერის სიმკვრივე, იკლებს მასში წყლის ორთქლისა და მტვრის შემცველობა, ეს ამცირებს ატმოსფერულ წნევას, შედეგად კი ზრდის მზის პირდაპირი რადიაციის ინტენსივობას. მაგრამ დედამიწის ზედაპირის საკუთარი გამოსხივება უფრო სწრაფად ძლიერდება, რის შედეგადაც სიმაღლესთან ერთად ხდება ჰაერის ტემპერატურის მკვეთრი შემცირება (საშუალოდ 0,5–0,65° ყოველ 100 მეტრზე). ნალექების რაოდენობა მთების ბარიერული ეფექტის გამო იზრდება გარკვეულ სიმაღლემდე (მშრალ რაიონებში, ჩვეულებრივ, ეს ნიშნული უფრო მაღლაა), შემდეგ კი მცირდება.

სიმაღლის მიხედვით კლიმატური პირობების სწრაფ ცვლილებას თან ახლავს ნიადაგების, მცენარეულობის, ჩამონადენის პირობების, თანამედროვე ეგზოგენური პროცესების ნაკრებისა და ინტენსივობის, რელიეფის ფორმებისა და მთლიანად ბუნებრივი კომპლექსის ცვლა. ეს იწვევს სიმაღლებრივი ზონების ფორმირებას, რომლებიც გამოიყოფა ლანდშაფტის გაბატონებული ტიპის მიხედვით (მთა-ტყის, მთა-სტეპის). მათში ლანდშაფტის გარკვეული ქვეტიპის გაბატონების მიხედვით გამოყოფენ სიმაღლებრივ სარტყლებს, ანუ სიმაღლებრივ ქვეზონებს (მაგალითად, მთა-ტყის ზონის შერეული, ფართოფოთლოვანი ან მუქწიწვოვანი ტყეების სარტყლები). სიმაღლებრივ ზონებსა და სარტყლებს სახელს არქმევენ გაბატონებული მცენარეულობის ტიპის, ლანდშაფტების ყველაზე თვალსაჩინო კომპონენტისა და დანარჩენი ბუნებრივი პირობების ინდიკატორის მიხედვით.

განედური ლანდშაფტური ზონებისა და ქვეზონებისგან სიმაღლებრივი ზონები და სარტყლები განსხვავდება ნაკლები გავრცელებით, სპეციფიკური ეგზოგენური პროცესების გამოვლენით ძლიერდანაწევრებული და ციცაბოფერდობებიანი რელიეფის პირობებში, რაც არ არის დამახასიათებელი ვაკის ლანდშაფტებისთვის (ზვავები, ღვარცოფები, მეწყრები და სხვა); ასევე ნიადაგების ღორღიანობით, მცირე სისქით და სხვა. ზოგიერთ სიმაღლებრივ ზონასა და სარტყელს არ აქვს ვაკური ანალოგები (მაგალითად, მთა-მდელოს ზონა სუბნივალური, ალპური და სუბალპური სარტყლებით).
ჩაოს მეჩეთი

ჩაოს მეჩეთი — ხის მეჩეთი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფელ ჩაოში (ხულოს მუნიციპალიტეტი).

ისტორია
აშენებულია 1909–1912 წლებში ბათუმელი ოსტატების მიერ. 1993–1995 წლებში აღადგინეს. მეჩეთის პირველი მინარეთი საბჭოთა ხელისუფლების ბრძანებით 1936 წელს დაანგრიეს. იმავე წელს მეჩეთი გადაკეთდა საწყობად, მეჩეთის გვერდით მდებარე მედრესე კი საზოგადოებრივ კლუბად. მეჩეთის ინტერიერს ამშვენებს სიმინდის ღეროთა მოტივებით შექმნილი ფრესკები. მეჩეთის სიმაღლე 4,3 მეტრია, სიგრძე 9,2 მეტრი, სიგანე 7,5 მეტრი. მეჩეთის გოფრირებული ლითონის მოსაპირკეთებელი მასალა ჩამოტანილია თურქეთიდან, ხალიჩები კი ბათუმიდან.
ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა

ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა (, დ. 23 იანვარი, 1909, ბრატისლავა — გ. 7 აგვისტო, 2005, ლიპტოვსკი-მიკულაში, ჟილინას რეგიონი) — სლოვაკი მხატვარი და დეკორატორი, რომელიც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მუშაობდა სცენის დიზაინსა და ჟურნალისტიკაში. მას ხშირად უწოდებდნენ სლოვაკეთის მხატვრობის პირველ ლედის.

ბიოგრაფია
ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა დაიბადა, როგორც ესთერ ფრიდრიკოვა. პირველი ქორწინების შემდეგ მისი სრული სახელი იყო ესთერ ფრიდრიხ-შიმეროვა, ხოლო მეორე ქორწილის შემდეგ ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ წავიდა პარიზში, სადაც სწავლობდა მხატვრობას ორ აკადემიაში: ფრანგი მხატვრის როდოლფ ჟულიანის აკადემიაში და უკრაინელი მხატვრის ალექსანდრა ექსტერის კერძო სკოლაში.

1952 წელს იგი იძულებული გახდა ქმართან ერთად გადასულიყო ბრატისლავიდან სოფელ ლიპტოვსკის-მიკულაშთან ახლოს. 1954 წლიდან ისინი ცხოვრობდნენ ლიპტოვსკის-მიკულასში, სიცოცხლის ბოლომდე.

1966 წელს მიენიჭა დამსახურებული არტისტის წოდება. გამოფენები აქვს მოწყობილი მრავალ გალერეაში პოლონეთსა და მის ფარგლებს გარეთ და მიღებული აქვს სხვადასხვა ჯილდოები. ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვამ შექმნა კოლაჟების შედარებით დიდი რაოდენობა, განსაკუთრებით ბაღის და ნატურმორტის მოტივებით. გარდა მხატვრობისა, მან შექმნა თეატრალური კოსტიუმები ბრატისლავაში „ახალი სცენისთვის“.

ჯილდოები
1966 — მიენიჭა დამსახურებული არტისტის წოდება.
1984 — მიიღო ლიპტოვსკის პრემია ლიპტოვსკი-მიკულასში.
1987 — ჩეხოსლოვაკიის ფოსტამ გამოაქვეყნა ნახატის „ტიტების“ რეპროდუქცია საფოსტო მარკის სახით.
1991 — დაჯილდოვებულია ტომას გარიგე მასარიკის მე-4 ხარისხის ორდენით (პრაღაში).
1992 — მიიღო მარტინ ბენკას ჯილდო.
1998 — მიიღო მილოშ ბაზოვსკის პრემია სახვითი ხელოვნების ფონდისგან.
2001 წელი — მიღებული აქვს „ “-ის ჯილდო თავისი საქმიანობისთვის.
2001 წელი — დაჯილდოვებულია ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენით (უმაღლესი წოდება).
2002 — დაჯილდოებულია ლუდოვიტ შტურის ხარისხის ორდენით.
2016 წელი — სლოვაკეთის ფოსტამ გამოაქვეყნა ნახატის „ჭადრაკის კომპოზიცია“ რეპროდუქცია.
არითმია

არითმია — არარეგულარული გულისცემა, გულის ნორმალური რიტმის ნებისმიერი ტიპის დარღვევას ეწოდება. ფიზიოლოგიურად გულისცემის სიხშირე შეიძლება გაიზარდოს ფიზიკური აქტივობის შესაბამისად ან შემცირდეს მოსვენებისა და ძილის დროს. ასევე, გულისცემის გამოტოვების იშვიათი შეგრძნება, უმეტესწილად არ უკავშირდება პათოლოგიურ ცვლილებებს, თუმცა, ხშირი არარეგულარული რითმი ძირითადად მიგვანიშნებს არითმიებზე, რა დროსაც გულისცემის პათოლოგიური ცვლილების გამო, ორგანოები ვერ მარაგდება საკმარისი რაოდენობის სისხლით.

გულის ნებისმიერი სტრუქტურული დაავადება, იშემიური და თანდაყოლილი მანკები არითმიის ჩამოყალიბების წინაპირობას ქმნის. შესაძლოა არითმია არ იყოს კავშირში გულის პათოლოგიურ ცვლილებებთან და მის ჩამოყალიბებას ხელი შეუწყოს ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონალურმა მოშლილობამ ან ფსიქო-ემოციურმა დარღვევამ, აგრეთვე გადატანილმა ინფექციურმა დაავადებებმა, რომლებიც იწვევენ მიოკარდიტებს და გართულების სახით რჩება არითმია. არითმიის გამომწვევი მიზეზი ასევე შეიძლება იყოს ალკოჰოლი, თამბაქო კოფეინი ან ზედმეტი ვარჯიში,

არითმიები ხასიათდება დაბალი ან მაღალი სიხშირის გულისცემით ან არარეგულარული რითმით. შესაბამისად არითმია არ წარმოადგენს ერთ კონკრეტულ დაავადებას და იგი კატეგორიზდება გულისცემის სიხშირის მიხედვით:
ბრადიარითმიები - როდესაც გულისცემის სიხშირე არის 1წთ-ში 60 დარტყმაზე ნაკლები.
ტაქიარითმიები - ხასიათდება ხშირი გულისცემით, 1 წთ-ში 90 დარტყმაზე მეტი.

ლოკალიზაციის მიხედვით იყოფა სუპრავენტიკულურ (პარკუჭზედა) და პარკუჭოვან არითმიებად. პარკუჭზედა არითმიები მოიცავს:
წინაგულოვანი ტაქიკარდია;
წინაგულოვან ექსტასისტოლიას;
წინაგულების თრთოლვას;
მოციმციმე არითმიას, ანუ წინაგულების ფიბრილაციას;
წინაგულ-პარკუჭოვან კვანძოვან ტაქიკარდიას;
თანდაყოლილ ვოლფ-პარკინსონ უაიტის სინდრომს (დამატებითი ელექტრული იმპულსის გამტარი გზის არსებობა წინაგულებსა და პარკუჭებს შორის).

პარკუჭოვანი არითმიების ჯგუფს მიეკუთვნება:
პარკუჭოვანი ექსტრასისტოლია;
პარკუჭოვანი ტაქიკარდია;
პარკუჭების ფიბრილაცია.

დროული დიაგნოსტირება ძალიან მნიშვნელოვანია, ვინაიდან, რიგ შემთხვევებში შესაძლოა, განვითარდეს ისეთი გართულებები, როგორიცაა ინსულტი, ინფარქტი ან შეუქცევადი პათოლოგიები, რომელთა უმეტესობას ლეტალურ შედეგამდეც მივყავართ.

არითმიის ძირითადი ტიპები
ტაქიკარდია – მდგომარეობა, რომლის დროსაც გულისცემა აღემატება 100 დარტყმას წუთში. თუ იგი ვითარდება დიდი ფიზიკური დატვირთვის შედეგად, ეს ნორმად ითვლება, ხოლო მოსვენებულ მდგომარეობაში აღმოცენებული, შესაძლოა, მიუთითებდეს გარკვეულ პათოლოგიაზე;
ბრადიკარდია – ეს არის ტიპი, რომლის დროსაც გულისცემის სიხშირე, წუთში 60 დარტყმაზე ნაკლებია;
პაროქსიზმული ტაქიკარდია – როგორც წესი, ამ შემთხვევაში, გულისცემის სიხშირე წუთში 200 დარტყმას აღწევს. ასეთ დროს საჭიროა სასწრაფო სამედიცინო დახმარების გამოძახება, რადგან ეს არის ძალიან საშიში მდგომარეობა, რომელსაც შეუძლია შეუქცევადი პროცესების პროვოცირება;
ექსტრასისტოლია – მდგომარეობა, რომლის დროსაც გული ნაადრევად და რიგგარეშე იკუმშება;
წინაგულთა ფიბრილაცია – ყველაზე გავრცელებულია, ამ დროს გული არარეგულარულად იკუმშება.

არითმიის სიმპტომები
გამოტოვებული გულისცემი შეგრძნება
მკერდში ჩხვლეტა
თავბრუსხვევა ან გაბრუების შეგრძნება
ჰაერის უკმარისობა
გულმკერდის ტკივილი/დისკომფორტი ამ შებოჭილობა
სისუსტე ან დაღლილობა(ძლიერი დაღლილობის შეგრძნება)
შფოთვა
ბუნდოვანი ხედვა.
სუფეტი

სუფეტი (, მრ. რ. < ) — უმაღლესი არჩევითი თანამდებობის პირი ფინიკიურ ქალაქებში. სუფეტის ხელისუფლება შესაძლებელი იყო თანაარსებობაში ყოფილიყო სამეფო ხელისუფლებასთან, ან ერთპიროვნულად ემართა სახელმწიფო (მაგ., ტვიროსში მონარქიის დამხობის პერიოდში ძვ.წ. 560–550-იან წლებში, კართაგენში ამავე პერიოდიდან მის დაცემამდე). კართაგენში სუფეტის ძალაუფლება ანტიკური ავტორების მიერ გათანაბრებული იყო რომაელი კონსულების ძალაუფლებასთან (სუფეტები კონსულების მსგავსად წარმოადგენდნენ ორკაციან კოლეგიას და აირჩეოდნენ ერთი წლის ვადით).
დიმიტრი ქართველიშვილი

დიმიტრი ლევანის ძე ქართველიშვილი (დ. 23 დეკემბერი, 1927, თბილისი — გ. 2009) — საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე, ინჟინერი, მეცნიერი. სკკპ წევრი 1956 წლიდან.

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1951-1971 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ავტოქარხანაში სხვადასხვა საინჟინრო თანამდებობებზე. ამ პერიოდში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით დამუშავებული და წარმოებაში დანერგილი იქნა მრავალი ახალი ტიპის ორიგინალური სამანქანო ნაწილი და საავტომობილო მექანიზმი; 1971-1975 წლებში იყო ქუთაისის საქალაქო საბჭოს თავმჯდომარე; 1975-1979 წლებში მუშაობდა პარტიულ და აღმასრულებელ თანამდებობებზე; 1979-1982 წლებში იყო მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე; 1982-1986 წლებში საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე; თავმჯდომარის პოსტიდან წასვლის შემდეგ სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა, მათ შორის, იყო სსრკ სახსტანდარტის საქართველოს სამმართველოს უფროსი.

იყო სსრკ კავშირის და მოწვევებისა და საქართველოს სსრ-ის და უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ჯილდოები დამედლები
სამი შრომის წითელი დროშის ორდენი;
1997 - ღირსების ორდენი;
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი.
ასლანჰანეს მეჩეთი

ასლანჰანეს მეჩეთი — საუკუნის მეჩეთი თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში.

მდებარეობა
ასლანჰანეს მეჩეთი მდებარეობს ანკარის ძველ კვარტალში, ანკარის ციხის გვერდით, 947 მეტრის სიმაღლეზე, რომელიც გადაჰყურებს თურქეთის დედაქალაქს.

ისტორია
მეჩეთი აშენდა 1290 წელს, რუმის სელჩუკთა სულთნის მასუდ -ის დროს. ეს არის ერთ-ერთი უძველესი შემორჩენილი მეჩეთი თურქეთში. მისი არქიტექტორი იყო ებუბეკირ მეჰმედი. იგი შეუკვეთეს აჰი საძმოს ორმა ლიდერმა, სახელად ჰუსამეთტინმა და ჰასანედდინმა. 1330 წელს იგი აღადგინა აჰის სხვა ლიდერმა, სახელად შერაფეტინმა, რომლის სახელიც მეჩეთს ეწოდა. კიდევ რამდენიმე მცირე რესტავრაციის გავლის შემდეგ, მეჩეთი აღადგინა მთავრობის ფონდების გენერალურმა დირექტორატმა 2010-2013 წლებში.

შენობა
შენობას აქვს კვადრატული ფორმა და იკავებს 400 მ² ფართობს. ხის სახურავი ეყრდნობა 24 დიდი ხის სვეტს. მეჩეთს აქვს ერთი მინარეთი, სამი კარიბჭე და 12 სარკმელი.

გალერეა
კიპარისოსი

კიპარისოსი  — კუნძულ კეოსის მეფის — ტელეფოსის ვაჟი, აპოლონის საყვარელი პიროვნება.

მითი
კიპარისოსთან დაკავშირებულია შემდეგი მითი: კუნძულ კეოსზე იყო ფერიებისადმი შეწირული ირემი, რომელიც ადამიანებთან შეჩვეული იყო. ირემი გამოირჩეოდა უჩვეულო სილამაზით — მოოქროვილი რქებით, ყელზე შემოვლებული მარგალიტის სამკაულებითა და ყურებზე ძვირფასი საყურეებით. კუნძულზე ირემი ყველას უყვარდა, განსაკუთრებით კი კიპარისოსს.

ერთ ზაფხულის ცხელ დღეს ირემი შეეფარა ხის ჩრდილს. ამ დროს კიპარისოსი ნადირობდა. ამ უკანასკნელს თავისი ირემი შეეშალა და სასიკვდილოდ დაჭრა. როცა კიპარისოსმა იცნო ირემი, გამწარებულმა თავის მოკვლა დააპირა, თუმცა აპოლონმა მას ამის ნება არ დართო. მაშინ მან აპოლონს მარადიული მწუხარების მინიჭება სთხოვა. აპოლონმა იგი კვიპაროსის ხედ აქცია.
პლეიადები

პლეიადები  — ატლანტისა და პლეიონეს შვიდი ქალიშვილი.

მითოლოგია
ერთ-ერთი მითის თანახმად ერთი დის — ჰიადის გარდაცვალების გამო დამწუხრებულმა დებმა თავი მოიკლეს, რის შემდეგაც ღმერთებმა ისინი თანავარსკვლავედად აქციეს. სხვა ვერსიით, ორიონის მიერ მათი დევნით გაწამებულმა დებმა ღმერთებს დახმარება შესთხოვეს. ღმერთებმა ისინი აქციეს ჯერ მტრედებად, ხოლო შემდეგ ვარსკვლავებად. დოდონაში, სადაც მტრედები ითვლებოდნენ წმინდა ფრინველებად, ასეთი ვარიანტიც არსებობდა: მტრედებად ქცეული პლეიადები ზევსს ამბროსიას უზიდავდნენ. ერთხელ მათ ამბროსია მიჰქონდათ და სიმპლეგადებს შორის გადაიფრინეს. ამ დროს ერთ-ერთი მათგანი კლდეებს შორის მოყვა და დაიღუპა. ზევსმა ეს უკანასკნელი სხვა მტრედით შეცვალა. მოგვიანებით პლეიადები მიჩნეულ იქნენ ციურ ფერიებად და მათთან გააერთიანეს მაია, ელექტრა და ტაიგეტე.

თანავარსკვლავედის შვიდი ვარსკვლავიდან მეშვიდე სხვა ვარსკვლავებთან შედარებით ფერმკრთალი ჩანს, რის ახსნასაც ცდილობს მეშვიდე პლეიადის შესახებ არსებული მითი. ერთი მითის მიხედვით, მეშვიდე ვარსკვლავი დედამიწიდან კარგად არ ჩანს, რადგან დაღუპული მტრედი ზევსმა სხვა მტრედით ჩაანაცვლა. სხვა ვერსიით, ეს გამოწვეულია იმით, რომ მეშვიდე პლეიადი ცოლად გაჰყვა მოკვდავს და ის სირცხვილის გამო იმალება.
მაიკლ ანაგნოსი

მაიკლ ანაგნოსი (, დ. 7 ნოემბერი, 1837 — გ. 29 ივნისი, 1906) — უსინათლო და ყრუ-მუნჯი ბავშვების განათლების სპეციალისტი, პერკინსის სკოლის მეორე დირექტორი.

ბიოგრაფია
მაიკლ ანაგნოსი დაიბადა პაპინგოში, პატარა სოფელი ეპირუსში (იმ დროს ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი), მდიდარი გლეხის ოჯახში, ნამდვილი სახელით ანაგნოსტოპულოსი.

დაამთავრა იოანინის საშუალო სკოლა და ათენის უნივერსიტეტი, შემდეგ 3 წელი სწავლობდა სამართალს.

1862 წელს შეუერთდა ყოველდღიური გაზეთ „ეთნოფილაქსის“ რედაქციას და საბოლოოდ გახდა მისი მთავარი რედაქტორი. პოლიტიკური მიზეზების გამო 1866 წელს გადადგა. იმავე წელს იგი გახდა დოქტორ სამუელ გრიდლი ჰოუის პირადი მდივანი, რომელიც, როგორც ფიელინელი კაცი, ახალგაზრდობაში იბრძოდა ბერძნულ მხარეზე და 1866 წელს საბერძნეთში უკანასკნელად გაემგზავრა, თან ახლდა ბერძენი ლტოლვილებისთვის შეგროვებული დახმარება კრეტას კუნძულიდან, კრეტას რევოლუციის დროს. 1868 წელს ჰოუსთან ერთად ანაგნოსი გაემგზავრა ბოსტონში.

როდესაც ჰოუმ დააარსა პერკინსის უსინათლოთა სკოლა, იქ ასწავლიდა ლათინურსა და ბერძნულს. შემდეგ მუშაობდა ბერძნული ენის მასწავლებლად სხვადასხვა კოლეჯში. 1870 წლის დეკემბერში იგი დაქორწინდა სამუელ ჰოუეს ქალიშვილზე, ჯულიაზე (იგ 1886 წელს გარდაიცვალა, შვილი არ ჰყავდა).

მან შეცვალა თავისი სიმამრი პერკინსის სკოლის დირექტორად მისი მოგზაურობის დროს და დაიკავა ეს თანამდებობა 1876 წლის იანვარში, სამუელ ჰოუის გარდაცვალების შემდეგ.

1882 წელს გამოსცა წიგნი „ : , “ (უსინათლოთა განათლება: მისი წარმოშობის, აღმავლობისა და პროგრესის ისტორიული ჩანახატი). რამდენიმე წლის განმავლობაში აგროვებდა შემოწირულობებს უსინათლოთა და ყრუთა საბავშვო ბაღის გასახსნელად და ასეთი საბავშვო ბაღი 1888 წელს გაიხსნა.

1906 წელს იგი გაემგზავრა ათენში ოლიმპიურ თამაშებზე. გარდაიცვალა იმავე წლის 29 ივნისს რუმინეთში მოგზაურობისას. დაკრძალულია ეპიროსში.

ნაშრომები
ბრმათა განათლება მისი წარმოშობის, აღზევებისა და პროგრესის ისტორიული ესკიზი 1882 წ.
უსინათლოთა საბავშვო ბაღი და დაწყებითი სკოლა მეორე მიმართვა მისი დაარსებისა და დაფინანსებისთვის 1884 წ.
უსინათლოთა განათლება ამერიკის შეერთებულ შტატებში მისი პრინციპები, განვითარება და შედეგები. ორი მისამართი 1904 წ