ლგბტ უფლებები ვიეტნამში

ლგბტ უფლებები ვიეტნამში — ლგბტ ადამიანების მიმართ დისკრიმინაციის შესახებ ცნობები იშვიათი არ არის, ამასთან, ლგბტ ადამიანების დაახლოებით 20% აცხადებს, რომ ოჯახის წევრებმა სცემეს ორიენტაციის გამხელისას. ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი (ლგბტ) ადამიანი ვიეტნამში შეიძლება აღმოჩნდეს სამართლებრივი გამოწვევების წინაშე, რომელსაც არ განიცდიან ჰეტეროსექსუალი მაცხოვრებლები. როგორც მამაკაც, ასევე ქალ ერთნაირსქესიანთა სექსუალური აქტივობა ლეგალურია და ითვლება, რომ არასოდეს ყოფილა კრიმინალი ვიეტნამის ისტორიაში. ერთნაირსქესიანი წყვილები და ოჯახები ვერ მიიღებენ საწინააღმდეგო სქესის წყვილების მსგავს კანონიერ დაცვას. მიუხედავად იმისა, რომ ჰომოსექსუალობა ზოგადად ტაბუდ არის მიჩნეული, ლგბტ უფლებების შესახებ ცნობიერება საუკუნეში გაიზარდა.

2012 წლის 5 აგვისტოს ჰანოიში ჩატარდა ვიეტნამის გეი პრაიდის პირველი მშვიდობიანი აღლუმი. 2017 წელს პრაიდის აღლუმები ჩატარდა დაახლოებით 35 სხვა ქალაქსა და პროვინციაში .

2016 წლის ნოემბერში ვიეტნამი, სამხრეთ კორეა, იაპონია, ფილიპინები, ისრაელი, ტაილანდი, აღმოსავლეთი ტიმორი, ნეპალი, საქართველო, თურქეთი, შრი-ლანკა და მონღოლეთი აზიის ერთადერთი ქვეყნები იყვნენ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს დამოუკიდებელი ექსპერტის დანიშვნის საკითხს. ექსპერტი მუშაობს ლგბტ საზოგადოების მიმართ დისკრიმინაციის შესახებ ცნობიერების ამაღლებისთვის და მათი სათანადო დაცვის გზების ძიების მიზნით. ახალი პოზიციის შექმნას აპროტესტებს აფრიკული ჯგუფი.

ერთნაირსქესიანთა ურთიერთობების აღიარება
2012 წლის ივლისში იუსტიციის მინისტრმა გამოაცხადა, რომ ვიეტნამის მთავრობამ დაიწყო კონსულტაცია იმის შესახებ, ლეგალიზებულიყო თუ არა ერთნაირსქესიანთა ქორწინება. 2013 წლის ივნისში იუსტიციის სამინისტრომ წარადგინა კანონპროექტი, რომლის თანახმადაც, მოიხსნა აკრძალვა ერთნაირსქესიანთა ქორწინების შესახებ კანონით ქორწინებისა და ოჯახის შესახებ და უზრუნველყო გარკვეული უფლებები ერთნაირსქესიან წყვილთა თანაცხოვრებაში. ეროვნულმა ასამბლეამ ის განიხილა 2013 წლის ოქტომბერში.

2013 წლის 24 სექტემბერს მთავრობამ გამოსცა განკარგულება, რომ გაუქმებულიყო ჯარიმები ერთნაირსქესიანთა ქორწინებებზე. ბრძანება ძალაში შევიდა 2013 წლის 11 ნოემბერს.

ტრანსგენდერთა უფლებები
2017 წელს ჯანდაცვის სამინისტრომ დაადგინა, რომ ვიეტნამის ტრანსგენდერი მოსახლეობა 270,000-300,000 ადამიანი იყო. 2019 წლის მარტში ადგილობრივი ასოციაციების მიერ ჩატარებულმა გამოკვლევამ აჩვენა, რომ ქვეყანაში თითქმის 500,000 ტრანსგენდერი ადამიანი ცხოვრობს.

2018 წლის კვლევამ ცხადყო, რომ გამოკითხული ტრანსგენდერი ადამიანების 67.5% ფსიქოლოგიურ პრობლემებს განიცდიდა და რომ დაახლოებით 60%-ს ჰქონდა თვითმკვლელობის მცდელობა, 23%-ს „იძულებით ჰქონდათ სექსი სხვასთან“, 16%-ზე იძალადეს სექსუალურად და 83% განიცდიდა დამცირებას .

სამხედრო სამსახური
ვიეტნამის შეიარაღებულ ძალებში შეიძლება მსახურობდეს ნებისმიერი მსურველი სექსუალური ორიენტაციის მიუხედავად. სამხედრო სამსახური სავალდებულოა მამაკაცებისთვის 18 წლიდან, ხოლო ქალებს შეუძლიათ მოხალისეობრივად მიიღონ მონაწილეობა.

საზოგადოების აზრი
2001 წელს ჩატარებულმა გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ვიეტნამელების 82% მიიჩნევდა, რომ ჰომოსექსუალობა „არასოდეს არის მისაღები“.

2014 წლის მარტის გამოკითხვის თანახმად, ვიეტნამელების 33.7% მხარს უჭერს ერთნაირსქესიანთა ქორწინებას, ხოლო 53% წინააღმდეგია.

2016 წლის დეკემბერში ჩატარებულმა ონლაინ გამოკითხვამ აჩვენა, რომ გამოკითხულთა 45% მხარს უჭერს ერთნაირსქესიანთა ქორწინების ლეგალიზაციას, 25% წინააღმდეგია და 30% პასუხობს „არ ვიცი“.

საცხოვრებელი პირობები
2000 წელს კრიმინალური ჟურნალისტის ბუი ან ტან–ის რომანი „მსოფლიო ქალთა გარეშე“ იყო პირველი გამოგონილი ვიეტნამური წიგნი, რომელშიც ინტენსიურად იყვნენ განხილული გეი ადამიანები. 2007 წელს ეს ამბავი სატელევიზიო სერიალად გადაკეთდა.

2017 წლის 18 სექტემბრიდან 24 სექტემბრამდე, ვიეტნამის ჰანოის პრაიდი ზედიზედ მე-5 წელს ტარდებოდა. ღონისძიებამ ათასობით ადამიანს უმასპინძლა, ხოლო, პირველი პრაიდის აღლუმზე მხოლოდ ასი ადამიანი იყო. ჰანოის მეექვსე პრაიდი ჩატარდა 2018 წლის ნოემბერში და მასში 1000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა.

აივ / შიდსი
2006 წელს მთავრობამ მიიღო კანონი, რომ დაიცვას აივ ინფიცირებული მოქალაქეები და შიდსით დაავადებული ადამიანები დისკრიმინაციისგან. ჯანმრთელობის დაცვა ვიეტნამის ყველა მოქალაქეს უფასოდ მიეწოდება.

შემაჯამებელი ცხრილი