iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მონრეალის ჰოლოკოსტის მუზეუმი

მონრეალის ჰოლოკოსტის მუზეუმი — მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს მონრეალში, კვებეკი, კანადა. დაწესებულების მიზანია ჰოლოკოსტის შესახებ ყველა ასაკისა და წარმომავლობის ადამიანისათვის ინფორმაციის მიწოდება, ასევე ანტისემიტიზმის, რასიზმის, სიძულვილისა და გულგრილობის საყოველთაო საფრთხეების შესახებ საუბარი. მუზეუმი დაარსდა 1979 წელს, როგორც მონრეალის ჰოლოკოსტის მემორიალური ცენტრი, რითაც ის კანადის პირველი და ერთადერთი მუზეუმი გახდა ჰოლოკოსტის შესახებ.

ისტორია
მონრეალის ჰოლოკოსტის მემორიალური ცენტრი დაარსდა 1979 წელს ნაცისტთა დევნას გადარჩენილი ასოციაციის წევრების მიერ. დაარსებაში მონაწილეობა ასევე მიიღო მონრეალის ებრაული საზოგადოების ახალგარდა წევრებმა. ამ ყველაფერს სტივენ კუმინგი ხელმძღვანელობდა.

მუზეუმის თავიდანვე ამჟამინდელ ადგილსამყოფელზე, მოკავშირე ებრაული საზოგადოების მომსახურების შენობაში (ამჟამინდელი ჯანადის ებრაული საზოგადოების ფედერაცია) განთავსდა. მონრეალის ჰოლოკოსტის მემორიალური ცენტრი ხშირად აწყობდა მუდმივ გამოფენებს.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, ებრაელი ემიგრანტები მონრეალში დასახლდნენ, რითაც მსოფლიოში ჰოლოკოსტს გადარჩენილი პირების მესამე ყველაზე დიდი დასახლება შექმნეს (პირველი ორია: ისრაელი და ნიუ-იორკი). ცენტრი გამოირჩეოდა კოლექციით, რომელშიც წარმოდგენილი იყო ჰოლოკოსტს გადარჩენილი პირების არტეფაქტები და ისტორიები.

2003 წელს, ცენტრი განახლდა, რომელიც დაფინანსდა სახელმწიფო გრანტებით და კერძო და კორპორატიული შემოწირულობებით. განახლების მიზანს კოლექციების გაუმჯობესება და გაფართოება წარმოადგენდა. სწორედ ამ პერიოდში გაიხსნა ცენტრში მუდმივი გამოფენა (რომელიც დღემდე არსებობს) სახელწოდებით, „რომ ისწავლო, რომ შეიგრძნო, რომ გახსოვდეს“. ლებლანკმა 2012 წელს გამოაქვეყნა არტეფაქტი, რომელიც ამ წიგნის ინსპირაციით შექმნილი გამოგონილი ამბავია.

2013 წელს, უფასო აპლიკაცია ელექტრონული მოწყობილობებისთვის და სმარტფონებისთვის . და პლატფორმებზე. აპლიკაცია გამოიყენება მუდმივ გამოფენებზე და მას საგანმანათლებლო ხელსაწყოთაც მიიჩნევენ. აპლიკაციას იყენებენ სკოლებში იმ პირებისათვის, ვინც მუზეუმის სტუმრობას ვერ ახერხებენ. ის ასევე მოიცავს სიღრმისეულ ინფორმაციას საგნებზე, რომლებიც მუზეუმშია განთავსებული. გამოფენას მოდერნიზების მიზნით 2014 წელს დაემატა ინტერაქტიული სენსორული ეკრანი, სადაც გამოსახულია რუკები და განრიგები.

2016 წელს მუზეუმს დაერქვა მონრეალის ჰოლოკოსტის მუზეუმი. ეს კანადაში ერთადერთი მუზეუმია, რომელიც ჰოლოკოსტს ეძღვნება.

კოლექციები
მუზეუმის კოლექცია მოიცავს იმ არტეფაქტებს, რომლებიც მონრეალში მცხოვრებმა ჰოლოკოსტს გადარჩენილმა პირებმა და მათმა შთამომავლებმა უსახსოვრეს მუზეუმს. 4 000-ზე მეტი არტეფაქტი ციფრულადაა ხელმისაწვდომი კანადის ებრაული მემკვიდრეობის ქსელის საშუალებით.

მუზეუმში ასევე არსებობს ჰოლოკოსტს გადარჩენილი პირების ზეპირი ისტორიების კოლექცია. ეს ზეპირი ისტორიების პროგრამა 1994 წლიდან ფუნქციონირებს. და ბროლის ღამე. ამ ღონისძიებებს ესწრებიან გადარჩენილები და ებრაული საზოგადოების წევრები, ასევე მნიშვნელოვანი პირები. მუზეუმში ასევე აღინიშნება პარაიმოსი და ჰოლოკოსტის ხსოვნის საერთაშორისო დღე.

ბოშების გენოციდის ხსენების დღე პირველად 2016 წელს მოეწყო ადგილობრივი კომერციული ორგანიზაციასთან, -სთან თანამშრომლობით. ეს ორგანიზაცია ებრძვის ბოშების შესახებ არსებულ ცრურწმენებს და მოუწოდებს კანადას ბოშებისა და სინტების გენოციდის აღიარებისაკენ.
ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ (, , ) ― ავტონომიური რესპუბლიკა საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში, რსფსრ-ში. დედაქალაქი ნალჩიკი. ავტონომიურ რესპუბლიკაში შედიოდა 8 რაიონი, 7 ქალაქი და 8 დაბა.

ისტორია
1905-1907 წლების რევულუციების დროს მოეწყო დემონსტრაციები, მიტინგები და შეიარაღებული გამოსვლები. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ჩამოყალიბდა რსდმპ პირველი ორგანიზაცია ნალჩიკში, აპრილში კი შეიქმნა მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოები. 1918 წლის 18-23 მარტს ჩატარდა საბჭოების ყრილობა, რომელმაც გამოაცხადა საბჭოთა ხელისუფლება. 1918 წლის ივნისს დაიწყო გ. ბიჩერახოვის ანტისაბჭოთა ამბოხება, რომელიც ნოემბერში ჩაახშეს. 1919 წელს ყაბარდო-ბალყარეთის ტერიტორია ა. დენიკინის ჯარებმა დაიკავეს. 1920 წლის 24 მარტს წითელი არმიის დახმარებით საბჭოთა ხელისუფლება აღდგა. 1921 წლის 1 სექტემბერს რსფსრ-ის შემადგენლობაში შეიქმნა ყაბარდოს ავტონომიური ოლქი. 1922 წლის 16 იანვარს რსფსრ-ის ცაკის დადგენილებით შეიქმნა ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური ოლქი. სსრკ-ის 1936 წლის კონსტიტუციით, ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური ოლქი გარდაიქმნა ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-დ. 1942 წლის ოქტომბერში მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტურმა გერმანიამ მოახდინა ყაბარდო-ბალყარეთის ოკუპაცია. 1943 წლის იანვარში საბჭოთა ჯარებმა რესპუბლიკის ტერიტორია გაანთავისუფლეს. 1944 წლის მარტში ბალყარები შუა აზიაში გადაასახლეს, ხოლო ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-ს ეწოდა ყაბარდოს ასსრ. 1957 წლის 9 იანვარს სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით ბალყარეთის ეროვნული ავტონომია აღდგა ბალყარეთის ასსრ ისევ ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-დ გარდაიქმნა. 1992 წლიდან მის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკა.

ჯილდოები და მედლები
1934 წელს სოფლის მეურნეობაში მიღწეული წარმატებებისათვის ოლქი დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით. 1957 წლის 4 ივლისს ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ მეორეჯერ დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით, 1971 წლის 31 აგვისტოს ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, ხოლო 1972 წლის 29 დეკემბერს ხალხთა მეგობრობის ორდენით.
ყაანური

ყაანური — საუკუნის 60-70-იან წლებში თბილისში მოჭრილი მონღოლური ანონიმური ვერცხლის მონეტა, რომლის ერთ მხარეს ყაენის ტიტულია, მეორეზე კი ისლამის სარწმუნოებრივი სიმბოლო, მოჭრის ადგილი და თარიღი. ამ სახის ფული დიდი რაოდენობით მოჭრეს 1261-1280 წლებში. გავრცელდა აღმოსავლეთ საქართველოში, სომხეთში და სავარაუდოდ, ამიერკავკასიის გარეთაც.
შამილ ავიძბა

შამილ ხურშუტის ძე ავიძბა (დ. 1914, სოფელი მოქვი, სოხუმის ოკრუგი, რუსეთის იმპერია — გ. 22 აპრილი, 1987) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. აფხაზეთის ასსრ-ის და მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
შამილ ავიძბა დაიბადა 1914 წელს სოფელ მოქვში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. მშობლები ადრევე გარდაეცვალა. 10 წლისამ სწავლა დაიწყო ოჩამჩირის ცხრაწლედში, საიდანაც გადავიდა სოხუმის ბავშვთა სახლში.

1929 წელს შამილ ავიძბა მუშაობას იწყებს ღვინის საწყობში, შემდეგ — სოხუმის თამბაქოს ფაბრიკაში. 1931 წელს ლენიგრადში გაემგზავრა, სადაც სწავლობდა ლენინგრატის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებულ მოსამზადებელ კურსებზე. 1932 წელს მუშაობა დაიწყო ზეინკლად მუშაობა ლენინგრადის თამბაქოს ფაბრიკაში, პარალელურად კი სწავლობდა საღამოს ტექნიკუმში. 1934 წელს სოხუმში დაბრუნდა, სადაც მუშაობა დაიწყო სტალინის სახელობის სოხუმის თამბაქოს ფაბრიკაში საამქროს უფროსად და ტექნიკოსად.

1934-1935 წლებში შამილ ავიძა სწავლობდა აღმოსავლეთის მშრომელთა სტალინის სახელობის მოსკოვის კომუნისტურ უნივერსიტეტში. 1936 წელს გაწვეული იყო წითელ არმიაში.

1937 წელს წითელი არმიიდან მისი დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობდა პარტიის ოჩამჩირის რაიკომის ინსტრუქტორად, შემდეგ კი აფხაზეთის ასსრ-ის ცაკის მდივნის მოვალეობის შემსრულებლად.

1938 წლის 14 ივლისიდან 2 აგვისტომდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის კომუნალური მეურნეობის სახალხო კომისარი.

საქართველოს კპ (ბ) წევრი 1932 წლიდან.

მეორე მსოფლიო ომმა შ. ავიძბას ლენინგრადში მოუსწრო, სადაც ის სწავლობდა კომუნალური მეურნეობის აკადემიაში. სამხედრო-პოლიტიკური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, ბლოკადის 900 დღიის განმავლობაში იბრძოდა ნაღმსატყორცნ გვარდიულ ნაწილში. 1944-1946 წლებში შ. ავიძბა შედიოდა რა მე-2 შორეული აღმოსავლეთის ფრონტის შემადგენლობაში, მონაწილეობდა ჩინეთში იაპონელების წინააღმდეგ ბრძოლაში, შემდეგ 1947 წლამდე მსახურობდა იმიერბაიკალის-ამურის სამხედრო ოლქში.

დემობილიზაციის შემდეგ 1955 წლამდე ის ლენინგრადში ცხოვრობდა, სადაც სხვადასხვა დროს მუშაობდა პოლიტგანყოფილების ინსტრუქტორად, ბალტიის სახელმწიფო საზღვაო სანაოსნოს პოლიტიკური ნაწილის უფროსის მოადგილედ, ურიცკის სახელობის თამბაქოს ფაბრიკის განყოფილების უფროსად.

1956 წელს დაბრუნდა აფხაზეთში, სადაც სოხუმში მუშაობა დაიწყო აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამმართველოში პოლიტგანყოფილების უფროსად, შემდეგ გაგრაში მებოსტნეობის საბჭოთა მეურნეობის დირექტორად, სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თაჯდომარედ.

იყო არჩეული აფხაზეთის ასსრ-ის და მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

1974 წლიდან იმყოფებოდა პენსიაზე. ამავდროულად იყო საქართველოს კომპარტიის გაგრის საქალაქო კომიტეტის წევრი, პარტიის ვეტერანთა საქალაქო საბჭოს თავმჯდომარე, სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს დეპუტატი.

გარდაიცვალა 1987 წლის 22 აპრილს.

ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოვებული იყო სამამულო ომის და ხარისხის ორდენებით და შვიდი მედლით. მინიჭებული ჰქონდა ნიშანი „50 წელი სკკპ რიგებში“.
ნევა (ჟურნალი)

„ნევა“ — საბჭოთა და რუსული ყოველთვიური ლიტერატურულ-მხატვრული და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ილუსტრირებული ჟურნალი, საბჭოთა პერიოდში — რსფსრ მწერალთა კავშირისა და მისი ლენინგრადის განყოფილების ორგანო; გამოიცემა 1955 წლიდან სანქტ-პეტერბურგში (1991 წლამდე ეწოდებოდა ლენინგრადი). იბეჭდება მხატვრული პროზა, ლექსები, საზღვარგარეთული ლიტერატურის თარგმანები, ლიტერატურული კრიტიკა, პუბლიცისტიკა, საარქივო დოკუმენტები; რეგულარულად ჩნდება მასალები სანქტ-პეტერბურგის ისტორიისა და კულტურის შესახებ. „ნევის“ ფურცლებზე გამოქვეყნდა მ. შოლოხოვის, ვ. კოჩეტოვის, ვ. პანოვას, ი. გერმანის, ლ. პანტელეევისა და სხვათა ნაწარმოებები.
დიდი პრიზმული წყარო

დიდი პრიზმული წყარო — დიდი თერმული წყარო აშშ-ში, უაიომინგის შტატში. მდებარეობს იელოუსტოუნის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 2220 მ სიმაღლეზე. სიდიდით მსოფლიოში მე-3 ადგილზეა ფრაინგ-პენისა და ბოილინგის ტბების შემდეგ. განფენილია მიდვეის გეიზერის აუზში. მისი დიამეტრია დაახლოებით 110 მ, ხოლო სიღრმე 50 მ. წყაროს 70°-ანი წყლის ხარჯი შეადგენს 2100 ლიტრს წუთში. დიამეტრით 90 მ. 1870 წელს უოშბერნ-ლანგფორდ-დოანის ექსპედიციამ მოინახულა წყარო და სიახლოვეს შენიშნა 15 მ გეიზერი, რომელსაც მოგვიანებით ექსელსიორი ეწოდა.

გაზაფხულზე ნათელი და კაშკაშა ფერები კიდეების ირგვლივ არსებული მინერალებით მდიდარი წყლის მიკრობული მატების შედეგია, რომლის პროდუქტის ფერი გარდამავალია მწვანესა და წითელს შორის. მიკრობული მატების ფერების რაოდენობა დამოკიდებულია ქლოროფილისა და კაროტინოიდების შეფარდებასა და ჩამონადენის ტემპერატურის გრადიენტზე. ზაფხულში მატები ნარინჯისფერი ან წითელია, მაშინ როდესაც ზამთარში მატები ჩვეულებრივ, მუქი მწვანეა. ექსტრემალური სიცხის გამო აუზის ცენტრი სტერილურია. აუზის ცენტრალური ნაწილის წყლის მუქი ლურჯი ფერი წყლის შიდა ლურჯი ფერის შედეგია. ეფექტი მეტად ძლიერია წყაროს ცენტრში, მისი სტერილურობისა და სიღრმის გამო.

გალერეა
ფიდო ნადიბაიძე

ფიდო ნადიბაიძე (დ. 10 იანვარი, 1925, ნადიბანი ― მარტი, 2005) ― ქართველი ფილოსოფოსი.

ბიოგრაფია
ფიდო ნადიბაიძე 1925 წლის 10 იანვარს სოფელ ნადიბანში (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) დაიბადა. 1942-1946 წლებში საბჭოთა არმიაში მსახურობდა. 1948-1953 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე სწავლობდა, ხოლო ასპირანტურა მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიარა.

1983 წელს ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება მიენიჭა. 1985 წლიდან სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოსოფიის კათედრის გამგე იყო. მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის განყოფილების გამგედ. 1996 წელს საქართველოს ფილოსოფიურ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი გახდა. 1997 წელს ნანტის უნივერსიტეტში ლექციებს კითხულობდა.
ბუშტოსანა

ბუშტოსანა, წყლის სანთელა  — მწერიჭამია მცენარეების გვარი ბუშტოსანასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი წყლის ბალახებია, არ აქვთ ფესვები. ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული, განკვეთილია ხაზურ ან ძაფისებრ სეგმენტებად. ყვავილები ყვითელი ან ლურჯ-იისფერია, ორტუჩიანი და დეზიანი გვირგვინით, მტევნისებრ ყვავილედებში. ნაყოფი კოლოფია. მტაცებელი მცენარეებია; ფოთლებზე აქვთ დამჭერე (სანადირო) ბუშტები, რომლებითაც იჭერენ მცირე ზომის უხერხემლო ცხოველებს და ინელებენ მათ ბუშტების შიგნით განლაგებული საჭმლის მომნელებელი ჯირკვლების მიერ გამოყოფილი ფერმენტების დახმარებით. ცნობილია 200-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე, უმეტესობა — ტროპიკებში. ზოგი სახეობა სამკურნალოა.
გრიგოლ ფაჩულია

გრიგოლ ალექსის ძე ფაჩულია (დ. 1904, ბათომი — გ. 1981) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
გრიგოლ ფაჩულია დაიბადა 1904 წელს ქალაქ ბათომში. 15 წლის ასაკდან ის მუშაობდა ბათუმის სხვადასხვა დაწესებულებებსა და საწარმოებში — პიტოევის ქარხანაში, ნავსადგურში, სახანძრო რაზმში, გაზეთის რედაქციაში.

ბათუმში წითელი არმიის შესვლისთანავე მოხალისედ ჩაეწერა არმიის რიგებში, 1926 წლიდან განუწყვეტლად მუშაობდა გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტსამმართველო-შინსახკომის ორგანოებში.

1935–1936 წლებში იყო დინამო თბილისის მწვრთნელი.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №13 ჩელუსკინის საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

1937 წლის 16 ივლისიდან 1938 წლის 15 ნოემბრამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი.

გრიგოლ ფაჩულია კომკავშირის რიგებში 1923 წლებში შევიდა.

ჯილდოები და მედლები
— 22.07.1937.
ნაწლავის ფლორა

ნაწლავის ფლორა — ჯანმრთელი ადამიანისა და ცხოველის ნაწლავების მიკროორგანიზმები, რომლებიც ზიანს არ აყენებენ მასპინძელს. ნაწლავებში მიკრობთა არსებობა სიმბიოზის შედეგია.

ნორმალური ნაწლავის ფლორა შედგება:
კომენსალებისა და საპროფიტებისაგან;
პირობითი ან პოტენციური დამასნებოვნებლებისაგან.

წვრილი ნაწლავების ზედა ნაწილში ჭარბობენ აერობული სტრეპტოკოკები (ე. წ. ენტეროკოკები), ლაქტობაცილები და საფუვრები. ქვემო ნაწილში უფრო მეტია გრამუარყოფითი ბაქტერიები (უმთავრესად ნაწლავის ჩხირისა და სპოროვნების ჯგუფისა). ნაწლავის ფლორის სახეობრივი და რაოდენობრივი შედგენილობის დარღვევას დისბაქტერიოზი ეწოდება. ნაწლავის ფლორა, მისი შედგენილობა და მდგომარეობა განაპირობებს საჭმლის მომნელებელი პროცესების მიმდინარეობას, რიგი ფერმენტებისა და სხვა ფიზიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების წარმოქმნას.
ლურჯ-მწვანე სტროფარია

ლურჯ-მწვანე სტროფარია  — სოკოს სახეობა სტროფარიასებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელ სოკოდ. იზრდება წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ბალახიან ადგილებში, ნეშომპალიანი ნიადაგზე, ზოგჯერ დამპალ ჯირკებზე.

სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა ბოტანიკოსმა უილიამ კერტისმა 1782 წელს. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ 1872 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ, კონუსისებური, მომწვანო-ლურჯი ფერის, ზედაპირი ლორწოვან-წებოვანია. დროთა განმავლობაში ხუნდება. ზოგჯერ ნორჩობაში კიდეებთან ახასიათებს ფიფქოვანი მოთეთრო ქერცლები, რომელიც კერძო საბურველის ნარჩენებს წარმოადგენს.

რბილობი — თეთრი ან მონაცრისფრო-თეთრი, სასიამოვნო სოკოს სუნითა და სუსტი მოცხარო გემოთი. თითქმის არასდროს ჭიანდება.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ფეხზე შეზრდილი, ნორჩობაში მოლურჯო, სიმწიფეში იასამნისფერ-მურა.

ფეხის სიგრძე — 4-10 სმ, ცილინდრული, მთლიანი, მოლურჯო ფერის, ზედაპირი დაფარულია ლორწოთი. ახასიათებს საყელო. საყელოს ზემოთ სადაა, ქვემოთ — თეთრფიფქოვანი.

სპორების მტვერი — მურა-იასამნისფერი, სპორები — ოვალურ-ელიფსისებრი, 7-9 4-5,5 მკმ,

ეკოლოგია და გავრცელება
საპროტროფია. იზრდება ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, პარკებში, ბაღებში, ზოგჯერ გზების გასწვრივ, ბალახიან ადგილებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, ზოგჯერ დამპალ ჯირკებზე.

გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკას, აგრეთვე კანარის კუნძულებს.

სეზონი: — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.?

მსგავსი სახეობები
კვებითი ღირებულება
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — საჭმელად უვარგისად. აშშ-ში შხამიანად ითვლება. მოხმარებამდე რეკომენდებულია ქუდიდან ლორწოვანი გარსის მოცილება.

გალერეა
დარეჯან ურუშაძე

დარეჯან ივლიანეს ასული ურუშაძე (დ. 1908, ქ. ოზურგეთი — გ. უცნობია) — ქართველი აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
დარეჯან ურუშაძე დაიბადა 1908 წელს ქალაქ ოზურგეთში. მშობლები ადრეულ ასაკში დაეღუპა. დაწყებითი განათლება ზვანის სკოლაში მიიღო, შემდეგ გადავიდა შვიდწლედში, რომლის შემდეგ მოეწყო ოზურგეთის სამრეწველო-ეკონომიკურ ტექნიკუმში.

კომკავშირში მიღებიდან მალე აირჩიეს კომკავშირის ორგანიზაციის მდივნად. 1930 წელს ტექნიკუმის დასრულებისთანავე, დარეჯან ურუშაძე დანიშნული იყო ოზურგეთის ერთიანი სამომხმარებლო კოოპერატიული საზოგადოების მოანგარიშედ. 1931 წელს შევიდა ტფილისის სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, 1935 წელს გაგზავნილი იქნა აფხაზეთში, სადაც 1936 წლამდე მუშაობდა ტენიანის სუბტროპიკების საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. იმავე წელს აფხაზეთის ასსრ-ის განსახკომმა დარეჯან ურუშაძე დანიშნა კელასურის არასრული საშუალო სკოლის დირექტორად.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად სოხუმის რაიონის კელასურის №54 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
თემურ ბგანბა

თემურ ჭიჭის ძე ბგანბა (დ. 1910) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
თემურ ბგანბა დაიბადა 1910 წელს.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ოჩამჩირის რაიონის აძიუბჯის №68 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

1938 წლის 14 ივლისდან(?) 1939 წლის 14 აპრილამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ფინანსთა სახალხო კომისარი, 1939 წლის 14 აპრილიდან — აფხაზეთის ასსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილისა და მიწათმოქმედების სახალხო კომისრი.
სრულიად რუსეთის საბჭოების IV ყრილობა

მუშათა, გლეხთა, ჯარისკაცთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის (საგანგებო) ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეოთხე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 14-16 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 1232 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით, მათ შორის 795 ბოლშევიკი, 283 მემარცხენე ესერი, 21 მენშევიკი და სხვა.

ისტორია
დღის წესრიგი: ბრესტის ხელშეკრულების რატიფიკაცია (მომხსენებელი ვ. ლენინი, თანამომხსენებელი მემარცხენე ესერთა ფრაქციიდან ბ. კამკოვი); დედაქალაქის გადატანა; ცაკის არჩევნები.

გ. ჩიჩერინის ინფორმაციის შემდეგ მოხსენებით გამოვიდა ვ. ლენინი, რომელმაც დაასაბუთა ბრესტის ხელშეკრულებების რატიფიკაცია, როგორც ოქტომბრის რევოლუციის შენარჩუნების გარანტი. ხელშეკრულების რატიფიკაციის წინააღმდეგ გამოვიდნენ: კამკოვი (ესერი), ლ. მარტოვი (ესერ-მაქსიმალისტი) და სხვები. მოხსენებების შემდეგ ჩატარდა კენჭისყრა, რომელზეც რატიფიკაციას ხმა მისცა 784, წინააღმდეგი იყო —261 და თავი შეიკავა — 115 დელეგატმა. სხვადასხვა მიზეზის გამო კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო 84 დელეგატმა. კენჭისყრის შემდეგ ესერებმა გააკეთეს განცხადება მთავრობიდან გასვლის თაობაზე. ყრილობაზე გამოაცხადეს უკრაინის საბჭოების ცაკისა და საბჭოთა ორგანიცაციების დელეგატების დეკლარაცია ბრესტის ხელშეკრულების რატიფიკაციის მოწონების შესახებ. ყრილობამ დაამტკიცა ცაკის გადაწყვეტილება 1918 წელს დედაქალაქის პეტროგრადიდან მოსკოვში გადატანის შესახებ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკი 207 კაცის შემადგენლობით.
სრულიად რუსეთის საბჭოების V ყრილობა

მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის ყრილობა — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 4-10 ივლისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1164 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით, მათ შორის 773 ბოლშევიკი, 353 მემარცხენე ესერი, 17 მენშევიკი, 4 ანარქისტი, 4 მენშევიკ-ინტერნაციონალისტი, 2 ეროვნული ჯგუფის წარმომადგენელი, 1 მემერჯვენე ესერი, 10 უპარტიო.

ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა (ი. სვერდლოვი) და სახკომსაბჭოს (ვ. ლენინი) ანგარიშები; სასურსათო საკითხი (ა. ციურუპა); სოციალისტური წითელი არმიის ორგანიზაცია (ლ. ტროცკი), რსფსრ-ის კონსტიტუცია (ი. სტეკლოვი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობაზე მემარცხენე ესერების ლიდერები (მ. სპირიდონოვა, ბ. კამკოვი, ვ. კარელინი, და სხვა.) გამოვიდნენ მოწოდებით უარი ეთქვათ დეკრეტზე სასურსათო დიქტატურისა და ღარიბკომების ორგანიზაციის შესახებ, შეეწყვიტათ ბრესტ-ლიტოვსკის საზავო ხელშეკრულება გერმანიასთან. მათი ეს მოთხოვნები უარყვეს და 5 ივლისს მოიწონეს საბჭოთა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა. მემარცხენე ესერების გამოსვლა დამთავრდა აჯანყებით მოსკოვში (6-7 ივლისი), რომლის ჩახშობაში მონაწილეობდა ყრილობის ბოლშევიკური ფრაქცია. 6 ივლისს შეწყდა სხდომები. მემარცხენე ესერების ფრაცია დააპატიმრეს, თუმცა ნაწილი (200 კაცი) დაბრუნდა ყრილობაზე და დაგმეს ეს გამოსვლა. 9 ივლისს ყრილობამ განაახლა მუშაობა, მოიწონა მთავრობის მოქმედება და დაავალა საბჭოების გაწმენდა იმ ესერებისაგან, რომლებიც მხარს უჭერდნენ თავიანთ ცკ-ს ანტისაბჭოთა პოლიტიკის განხორციელებაში, მოიწონეს აგრეთვე რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს სასურსათო პოლიტიკა, დეკრეტები ბურჟუაზიასთან ბრძოლის საქმეში სურსათის სახალხო კომისარიატისათვის საგანგებო უფლებათა მინიჭებისა და სოფლის ღარიბკომებისა და სასურსათო რაზმების შექმნის შესახებ. 10 ივლისს დამტკიცდა რსფსრ-ს კონსტიტუცია, რომელიც ძალაშ შევიდა 19 ივლისს.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის მოწვევის ცაკში 200 წევრით.
ლუკას სელარაიანი

ლუკას მანუელ სელარაიანი (დ. 20 ივნისი, 1992) — ამერიკის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის („ “) კლუბ „კოლუმბუს კრიუსა“ და სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემტევი ნახევარმცველი. დაიბადა და გაიზარდა არგენტინაში. საერთაშორისო დონეზე წარმოადგენს სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს.

საკლუბო კარიერა
ბელგრანო
დაიბადა კორდოვაში, არგენტინაში. ახალგაზრდული კარიერა გაატარა საფეხბურთო კლუბ „ბელგრანოში“. მისი დებიუტი პროფესიონალურ დნოეზე შედგა 2012 წლის 25 აპრილს. მეორე ტაიმში „როსარიო ცენტრალთნ“ წაგებულ სათასო შეხვედრაში (1-2) მოედანზე შეცვალა ლუკას პაროდი.

სელარაიანის დებიუტი არგენტინის პრიმერა დივიზონში 2013 წლის 1 მარტს შედგა. „ნიუელს ოლდ ბოისთან“ 0-2 წაგებულ შეხვედრაში ცვლილებაზე შევიდა ხორხე ველასკესის ნაცვლად. ამავე წლის 7 აპრილს „რივერ პლეიტთან“ წაგებულ შეხვედრაში გაიტანა თავისი კარიერის პირველი გოლი. „ბელგრანო“ ანგარიშით 1-2 დამარცხდა.

2014 წლის 5 დეკემბერს, მას შემდეგ რაც იქცა გუნდის ძირითადი შემადგენლობის წევრად, სელარაიანმა „ბელგრანოსთან“ კონტრაქტი 2018 წლამდე გაახანგრძლივა.

ტიგრესი
2015 წლის 21 დეკემბერს, სეალარაინმა შეათანხმა კონტრაქტი მექსიკის საფეხბურთო ლიგის კლუბ „ტიგრესთან“ მისი დებიუტი კლუბში 2016 წლის 10 იანვარს შედგა. „დეპორტივო ტოლუკასთან“ წაგებულ შეხვედრაში სელარაიანმა მოედანზე რაფაელ სობისი შეცვალა.
სელარაიანმა კლუბის რიგებში პირველი გოლი 2016 წლის 6 თებერვალს, საფეხბურთო კლუბ „ჩიპასთან“ ანგარიშით 3-1 მოგებულ შეხვედრაში თავისი სადებიუტო გოლი გაიტანა. 2017 წლის 22 იანვარს გაუტანა საფეხბურთო კლუბ „ამერიკას“. მატჩი „ტიგრესის“ გამარჯვებით, ანგარიშით 4–2 დასრულდა.

კოლუმბუს კრიუ
2019 წლის 20 დეკემბერს სელარაიანი შეუერთდა „“-ის კლუბ „კოლუმბუს კრიუს“.. სელარაიანის დებიუტი შედგა „ნიუ-იორკ სიტის“ წინააღმდეგ. მან მოახერხა შეხვედრაში გამარჯვების მომტანი გოლის გატანა, შეხვედრის 56-ე წუთზე.. 2020 წლის რეგულაური სეზონის ბოლოს სელარაიანი დასახელდა ამერიკის უამღლესი საფეხბურთო ლიგის წლის საუკეთესო ახალწვეულად. სელარაიანმა ამერიკის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის თასის ფინალში „სიეთლზ საუნდერსის“ წინააღმდეგ მოახერხა ორი გოლის გატანა და ერთი საგოლე გადაცემის გაკეთება. გუნდმა შეხვედრა ანგარიშით 3-0 მოიგო და მოახერხა არსებობის ისტორიაში მეორედ დაუფლებოდა თასს. მისმა ასეთმა თამაშმა განაპირობა ის, რომ შეხვედრის შემდეგ სელარაიანი თასის ყველაზე ღირებულ მოთამაშედ დასახელდა. გარკვეული ტრავმების მიუხედავად სელარაინმა სეზონი „კოლუმბუსის“ რიგებში 21 ჩატარებული შეხვედრითა და 8 გოლით დაასრულა.

პირადი ცხოვრება
არგენტინაში დაბადებული სელარაიანი სომხური წარმოშობისაა. სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებიდან მოწვევა 2018 წლის ივნისში მიიღო.სამი წლის შემდეგ, 2021 წლის ოქტომბერში დასთანხმდა სომხეთის ეროვნული საფეხბურთოს ნაკრების რიგებში თამაშს.