ჰუსეინი (იორდანია)

ჰუსაინ იბნ ტალალი, ჰუსაინ (; დ. 14 ნოემბერი, 1935, ამანი — გ. 7 თებერვალი, 1999, იქვე) — იორდანიის მეფე 1952–1999 წლებში. იორდანიის მეფეების თალალის შვილი და აბდულა -ის მამა. წარმოდგებოდა ჰაშმიდების დინასტიიდან.

ბიოგრაფია
ჰუსეინ იბნ ტალალი ამანში პრინცი ტალალისა და პრინცესა ზეინ ალ-შარაფის ოჯახში დაიბადა . განათლება მიიღო იორდანიაში, ეგვიპტესა და გაერთიანებულ სამეფოში, მათ შორის სამეფო სამხედრო აკადემიაში „სანდჰერსტში“. მისი ბაბუის, მეფე აბდულა -ის მკვლელობამ 1951 წელს ალ-აქსას მეჩეთში, რომლის მოწმეც ჰუსეინი თხუთმეტი წლის ასაკში გახდა, მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მის ცხოვრებაზე. 1952 წელს, მამამისის, ტალალის, ჯანმრთელობის მიზეზების გამო ტახტიდან გადადგომის შემდეგ, თექვსმეტი წლის ჰუსეინი იორდანიის მეფედ გამოცხადდა.

მეფობის პირველ წლებში იორდანია ეკონომიკური სირთულეების, შეზღუდული რესურსების და პალესტინელი ლტოლვილების კრიზისის წინაშე აღმოჩნდა. ჰუსეინი ფრთხილ საგარეო პოლიტიკას ატარებდა, არაბულ ნაციონალიზმს, დასავლური ძალების ინტერესებს და ისრაელთან რეგიონულ დაპირისპირებას აბალანსებდა. 1956 წელს მან არმიის „არაბიზაცია“ განახორციელა, ბრიტანელი მეთაური გლუბ ფაშა თანამდებობიდან გაათავისუფლა და იორდანიის შეიარაღებული ძალების დამოუკიდებლობა გააძლიერა.

ჰუსეინის მეფობის დროს იორდანიამ მონაწილეობა მიიღო არაბეთ-ისრაელის რამდენიმე ომში. 1967 წლის ექვსდღიანი ომის შემდეგ, ქვეყანამ დაკარგა კონტროლი დასავლეთ სანაპიროსა და აღმოსავლეთ იერუსალიმზე. 1970 წელს, „შავი სექტემბრის“ სახელით ცნობილი მოვლენების დროს, მეფემ შეიარაღებულ ძალებს უბრძანა პალესტინის შეიარაღებული დაჯგუფებების ქვეყნიდან გაძევება, მას შემდეგ, რაც ფედაინებსა და მონარქიას შორის კონფლიქტი გამწვავდა. 1988 წელს მან ოფიციალურად უარი თქვა იორდანიის პრეტენზიებზე დასავლეთ სანაპიროზე პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაციის სასარგებლოდ.

ჰუსეინი ცნობილი გახდა, როგორც ახლო აღმოსავლეთის სამშვიდობო პროცესში მთავარი შუამავალი. ათწლეულების განმავლობაში ის საიდუმლო კონტაქტებს ინარჩუნებდა ისრაელის ლიდერებთან და 1994 წელს მან ხელი მოაწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას იორდანიასა და ისრაელს შორის, რითაც გახდა მეორე არაბი ლიდერი, რომელმაც ასეთი შეთანხმება დადო.

შიდა პოლიტიკაში ჰუსეინი მოდერნიზაციის კურსს მისდევდა. მისი მმართველობის დროს წიგნიერების დონე მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ძირითად ინფრასტრუქტურაზე, მათ შორის წყალსა და ელექტროენერგიაზე წვდომა გაფართოვდა. მისი პოლიტიკური სისტემის ავტორიტარული ბუნებისა და საომარი მდგომარეობის პერიოდების მიუხედავად, იგი ცნობილი იყო პოლიტიკური ოპონენტების შეწყალებითა და ყოფილი ოპონენტების სამთავრობო სამსახურში დაქირავებით. თუმცა, 1990-იან წლებში მისი პოლიტიკა გააკრიტიკეს სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვისა და ისლამისტური ოპოზიციის შეზღუდვისკენ მიმართული საარჩევნო რეფორმების გამო.

მეფე ჰუსეინი ოთხჯერ იყო დაქორწინებული: დინა ბინტ აბდულჰამიდზე, ანტუანეტ (მუნა) გარდინერზე, ალია ტუკანზე და ლიზა ჰალაბიზე, რომელიც უფრო ცნობილია, როგორც დედოფალი ნური. მას უყვარდა ავიაცია, მოტოციკლეტის მართვა, სამოყვარულო რადიო და წყლის სპორტი.

1998 წელს ჰუსეინს არაჰოჯკინის ლიმფომა დაუდგინდა. მან მკურნალობა გაიარა აშშ-ში, მაიოს კლინიკაში, დიპლომატიურ ინიციატივებში მონაწილეობის პარალელურად. ჰუსეინი გარდაიცვალა 1999 წლის 7 თებერვალს, ამანში, 63 წლის ასაკში. მისი დაკრძალვა საუკუნის ბოლოს მსოფლიო ლიდერების ერთ-ერთი უდიდესი საერთაშორისო შეკრება იყო. მისი მემკვიდრე მისი უფროსი ვაჟი, აბდულა გახდა.