iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კულტურათა კომუნიკაციის ფორუმი

— კულტურათა კომუნიკაციის ფორუმი, 2011 წელს მაროკოში დაარსდა. არასამეწარმეო, არასამთავრობო ორგანიზაციაა, რომელიც თვითდაფინანსებით ფუნქციონირებს. ორგანიზაციის მთავარი მიზანია წაახალისოს და ხელი შეუწყოს კულტურათა შორის დიალოგს მაროკოელი და საერთაშორისო მოხალისეების ერთობლივი პროექტების საშუალებით. ცდილობს დააკავშიროს სოციალურად აქტიური ახალგაზრდები სხვადასხვა კულტურული თუ გეოგრაფიული არეალიდან. ორგანიზაცია ორიენტირებულია მაროკოს ტრადიციების და თანამედროვე ღირებულებების შერწყმაზე. მოხალისეების გაცვლითი პროგრამები ზემოთ აღნიშნული მიზნების გახორციელების ერთ-ერთი საშუალებაა.
-ს ცენტრალური ოფისი მდებარეობს რაბათში, ამასთან რეგიონული ოფისები განლაგებულია ნადორში, სალა ალ ჯადიდასა და ბოარფაში.
 თანამშრომლობს სხვადასხვა ახალგაზრდულ და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, უნივერსიტეტებთან და ენის სკოლებთან, ადგილობრივ თუ საერთაშორისო დონეზე. აღსანიშნავია, -სა დ მაროკოს ეროვნული განათლების სამინისტროს მჭიდრო თანამშრომლობა.

პროექტები
საერთაშორისო ბანაკები
ორგანიზებულია მაროკოს სხვადასხვა რეგიონებში. მოხალისეები მთელი მსოფლიოდან, კვირაში 20 საათის განმავლობაში, მუშაობენ სხვადასხვა საკითხებზე, მაგ.: გარემოს დაცვა, ხატვა, მებაღეობა, ისტორიული ნაგებობების აღდგენა-რეკონსტრუქცია. არასამუშაო დღეებში მოხალისეებს საშუალება აქვთ იმოგზაურონ მაროკოში და გაეცნონ მის მავალფეროვან კულტურას.

ტრენინგები და "უორკშოპები"
 ორგანიზებას უწევს სხვადასხვა "უორკშოპებს" მაროკოს კულტურისა და ისტორიის შესახებ. ასევე, იმართება დისკუსიები ისეთ აქტუალურ თემებზე, როგორიცაა გარემოს დაცვა, მდგრადი განვითარება, ჯანდაცვა, განათლება და სხვა. მოხალისეებს საშუალება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ დამატებით ღონისძიებებში: მხატვრობა და ტრადიციული მაროკოული მეთიხეობა.

უცხო ენების სწავლება
 ახორციელებს პროექტს, რომელიც საშუალებას აძლევს ახალგაზრდა მოხალისეებს ასწავლონ ინგლისური, ფრნაგული და ესპანური ენები ადგილობრივ სტუდენტებსა და სკოლის მოსწავლეებს. ამასთან, მათ აქვთ შესაძლებლობა ისწავლონ ფრნაგული და არაბული ენები ორგანიზაციის ხარჯზე.

სტაჟირება
 სთავაზობს ახალგაზრდებს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებიდან გაიარონ სტაჟირება მათ ორგანიზაციაში და თავისი წვლილი შეიტანონ მაროკოს არასამთავრობო ორგანიზაციების საერთაშორისო პარტნიორობის ქსელის განვითარებაში.

თითოეულ პროგრამაზე დეტალური ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია -ს ოფიციალურ საიტზე.

რეგიონული ოფისები
სალა ალ ჯადიდას რეგიონული ოფისი წარმოადგენს -ს ლინგვისტურ ცენტრს, რომელიც თანამშრომლობს ადგილობრივ ენის სკოლებთან და ორგანიზებას უწევს ფრანგული, ესპანური, ინგლისური და არაბული ენის კურსებს საერთაშორისო მოხალისეების მონაწილეობით. მოხალისეებს, საშუალება აქვთ გაიარონ არაბული ენის ინტენსიური კურსები უფასოდ.

ნადორისა და ბოურფას რეგიონული ოფისები ორგანიზებას უწევენ სამუშაო ბანაკებს და საველე მისიებს მთელ მაროკოში.
ჰარი ჰარისონი

ჰარი ჰარისონი (; დ. 12 მარტი, 1925, სტემფორდი, აშშ — გ. 15 აგვისტო, 2012) — ამერიკელი მწერალი. მოღვაწეობდა სამეცნიერო ფანტასტიკის სფეროში.

ბიოგრაფია
მწერალი 1925 წლის მარტში, აშშ-ის შტატ კონექტიკუტში დაიბადა. სამხატვრო სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1943 წელს სამხედრო გაწვევა მიიღო და 4 წელი ამერიკის შეიარაღებულ ძალებში ინსტრუქტორად იმსახურა. სამხედრო სამსახური მან სერჟანტის წოდებით დაასრულა და ცხოვრების ბოლომდე ანტიმილიტარიზმს უჭერდა მხარს. მისი ნეიტრალური დამოკიდებულება ომის მიმართ მისსავე ნაწარმოებში - „ბილი, გალაქტიკის გმირი“ აისახა.

სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ ჰარი ჰარისონი გაზეთში ჯერ მხატვრად მუშაობდა, შემდეგ კი რედაქტორად. მწერალმა და რედაქტორმა ლიტერატურული კარიერა 1958 წელს გაზეთ „ “-ში დაიწყო. მისი პირველი ნოველა „“ 1960 წელს დაიბეჭდა.

ჰარისონს ეკუთვნის ფანტასტიკის ჟანრის სატირულ ნაწარმოებთა სერია „ბილი, გალაქტიკის გმირი“. ასევე „ჩაიწიეთ! ჩაიწიეთ!“, რომლის საფუძველზე 1973 წელს ფილმი „ “ გადაიღეს.
აღლაბიდები

აღლაბიდები — არაბთა ერთ-ერთი მმართველი დინასტია 800-909 წლებში. ისლამის პირველივე საუკუნეებიდან ხალიფატისაგან დამოუკიდებლად ჩრდილოეთ აფრიკასა და ესპანეთის სამხრეთით მრავალი დამოუკიდებელი სახელმწიფო იწყებს ჩამოყალიბებას. 800 წელს თანამედროვე ტუნისის ტერიტორიაზე წარმოიშვა აღლაბიდების ფაქტობრივად დამოუკიდებელი სახელმწიფო. აღლაბიდების დინასტიის დამაარსებელია იბრაჰიმ ალ-აღლაბი (800-812 წწ.). დინასტია იბრძოდა იმ ტომთა წინააღმდეგ, რომლებიც ხარიჯიზმის დროშის ქვეშ იბრძოდნენ და რომელთაც შექმნილი ჰქონდათ თაჰერის იმამათი. აღლაბიდთა სახელმწიფოს კულტურული ცენტრი იყო ქალაქი ქაირუანი. ამ ქალაქის მახლობლად მდებარეობდა მათგანვე აგებული ციხესიმაგრე კასრ-ალ-კადიმი — აღლაბიდების რეზიდენცია. დინასტიამ წარმატებული ბრძოლები ჩაატარა ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში. წარმატებას მიაღწიეს, აგრეთვე, ეკონომიკურ და კულტურულ სფეროებში. განავითარეს მიწათმოქმედება, ხელოსნობა, განავრცეს სანაოსნო და საქარავნო გზები, ტუნისის მთელ სანაპიროზე აიგო ციხესიმაგრეები. აღლაბიდების სახელმწიფომ შიიტთა თავდასხმების შედეგად 909 წელს შეწყვიტა არსებობა.
ფარსმან კოლხი

ფარსმან კოლხი — ქართველი სარდალი. იგი მონაწილეობდა 502-506 წლების ბიზანტია-ირანის ომში, თავი გამოიჩინა, როგორც ნიჭიერმა სამხედრო სტრატეგმა. მის დიდ ავტორიტეტზე მიუთითებს ის ფაქტიც, რომ მონაწილეობდა, როგორც ბიზანტიის იმპერიის წარმომადგენელი 506 წელს ირანელებთან წარმოებულ საზაო მოლაპარაკებაში. 505 წლის აგვისტოში ბიზანტიის იმპერატორმა ანასტასიოსმა (491-518 წწ.) ფარსმან კოლხი დანიშნა მთავარსარდლად მხედართმთავარ იპატის ნაცვლად. ხელმძღვანელობდა ქალაქების ამადასა და ედესას დაცვას. იყო ქალაქ ედესისა და მისი ოლქის გამგებელი. ფარსმან კოლხის შემდგომი ბედი უცნობია, არ ვიცით არც მისი გვარი. როგორც ჩანს, იყო კოლხი დიდებული დასავლეთ საქართველოდან. მომდევნო ხანაში ბიზანტიელი ავტორები ფარსმან კოლხის ძე ზუნას და მის შვილიშვილებს ახსენებენ, რომლებიც ასევე გამოჩენილი სარდლები იყვნენ ბიზანტიის საიმპერატორო კარზე.
ფილიპე ყაითმაზაშვილი

ფილიპე ყაითმაზაშვილი — საუკუნის მეორე ნახევრის სასულიერო მოღვაწე, მწიგნობარი, მთარგმნელი და განმანათლებელი.

დოსითეოზ ნეკრესელის ცნობით, იყო საქართველოში მცხოვრები „ჰარმანთა“ (სომეხი ეროვნების) მღდელი, „ძე აზნაურთა“. მას მდივანბეგი იოანე ორბელიანი „ჩუენთაგან აზნაურს“ (ე.ი. ორბელიანების აზნაურს) უწოდებს. იგი ფილიპეს „თანამესხოლედ“ (თანასკოლელად) მოიხსენიებს – ისინი ერთად სწვლობდნენ სომხეთიდან მოსულ ეპისკოპოს ავეტიკთან. სწორედ მისი ხელმძღვანელობით გაიღრმავა მან ცოდნა ფილოსოფიასა და თეოლოგიაში. იგი დიდად იყო დაფასებული სომხურ-ქართულ განათლებულ წრეებში, მას „ზედმიწევნილ“ ფილოსოფოსად მოიხსენიებდნენ.
რამაზ ხარშილაძე

რამაზ ხარშილაძე (დაბ. თარიღი 16 იანვარი, 1951, ნაცარგორა, ხაშურის რაიონი — გარდაც. თარიღი 12 სექტემბერი, 2017, ხაშური ) — ქართველი ძიუდოისტი, სამბისტი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

1976 წლის მონრეალის ოლიმპიური თამაშებისა და მსოფლიო პირველობის ვერცხლის პრიზიორი 93. კგ. წონით კატეგორიაში. მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1975). ევროპის ჩემპიონი (1975) და ვერცხლის პრიზიორი (1976) გუნდურ შეჯიბრში, ბრინჯაოს პრიზიორი (1980) პირად წონაში. თბილისის საერთაშორისო ტურნირების ექვსგზის გამარჯვებული, რაც დღემდე რეკორდათ რჩება. საბჭოთა კავშირის 10-გზის ჩემპიონი ძიუდოში (1974, 1976, 1979, 1980) და 2-გზის ჩემპიონი სამბოში (1971, 1973). საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადების ორგზის და ჩემპიონი (1975, 1979). სამგზის საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი და 15 საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული. ღირსების ორდენის კავალერი 04144, რომლითაც დაჯილდოვდა 2005 წლის 21 ივნისს საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით.

ძირითადი შედეგები
მეთიუ ბელამი

მეთიუ ჯეიმზ ბელამი (; დ. 1978 წლის 9 ივნისს) — ინგლისელი მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი, ვოკალისტი და მულტიინსტრუმენტალისტი. იგი უფრო ცნობილია, როგორც ჯგუფ -ის წამყვანი ვოკალისტი, გიტარისტი, პიანისტი და სიმღერების ავტორი. ცნობილია ვოკალის მაღალი ტონალობებით და ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო გიტარისტად.
ქარაღაქის ბრძოლა

ქარაღაქის ბრძოლა — გურიისა და იმერეთის ლაშქრის ბრძოლა ოსმალთა წინააღმდეგ (სამცხე-საათაბაგოში), გაიმართა 1543 წელს. ოსმალეთის სულთნის ბრძანებით არზრუმის მმართველი მუსა-ფაშა 22-ათასიანი ლაშქრით შეეცადა დაეპყრო სამცხე-საათაბაგო, რომელიც 1535 წლიდან იმერეთის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. მტრის ლაშქარი, რომელიც ევროპული ზარბაზნებით იყო შეიარაღებული, ოლთისის ციხეს მიადგა. იმერეთის მეფე ბაგრატ -მ ლაშქარი შეკრიბა, ციხეები გაამაგრა და ოდიშისა და გურიის მთავრებს დახმარება სთხოვა. ლევან დადიანი ბაგრატს არ მიეშველა. ბაგრატმა გაითვალისწინა მრავალრიცხოვან მტრის ლაშქართან ბრძოლის სიძნელე და ხერხს მიმართა - მტერს დამორჩილება აღუთქვა. მოტყუებულმა მუსა-ფაშამ ციხე დატოვა და არზრუმისაკენ გაემართა. ქართველთა ლაშქარი მოულოდნელად დაესხა თავს ციხეში დატოვებულ ოსმალებს და მთლიანად ამოჟლიტა. შემდეგ ქართველები მუსა-ფაშას ძირითად ლაშქარს დაედევნენ და ქარაღაქთან ისიც სასტიკად დაამარცხეს. ამ მარცხმა ოსმალები ვერ შეაჩერა. მალე მათ ახალი ლაშქრობა მოაწყვეს.
ადის ბრძოლა

ადის ბრძოლა — 1799 წლის 28-30 აპრილს მდინარე ადის პირას გამართული მეორე ანტიფრანგული კოალიციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა ავსტრია-რუსეთის კოალიციის ჯარებსა და საფრანგეთის არმიას შორის. მოკავშირეთა დაახლოებით 43 ათასიან არმიას, რომელსაც ალექსანდრე სუვოროვი მეთაურობდა, პოზიცია ეკავა მდინარის მარცხენა ნაპირზე. საფრანგეთის 30 ათასიან არმიას მდინარის მარჯვენა ნაპირზე და მას მეთაურობდა ჟან ვიქტორ მორო. სუვოროვის გეგმით 100 კილომეტრზე გადაჭიმულ ფრანგთა ფრონტზე იერიში რამდენიმე ადგილას უნდა მიეტანათ. მისი გარღვევის შემდეგ მოწანააღმდეგის დაცალკევებული დაჯგუფებების ნაწილ-ნაწილ განადგურება იყო დაგეგმილი. 28 აპრილს მოროს განზრახვა - ცენტრისაკენ გადაეჯგუფებინა არმია, ნაწილობრივ შეაფერხა გენერალ პეტრე ბაგრატიონის ჯარმა. 29 აპრილს სუვოროვმა კასანოსა და ტრეცოსთან მდინარე ადა გადალახა. 5 საათიანი ბრძოლის შემდეგ მოკავშირეთა არმია ფრანგების ზურგში გავიდა.

ადის ბრძოლაში ფრანგებმა მოკლულთა და დაჭრილთა სახით 25 ათასიანი კაცი დაკარგეს, 5 000 ტყვედ ჩავარდა. მოკავშირეებმა დაახლოებით 2 500 მებრძოლი დაკარგეს. ამ ბრძოლამ ხელი შეუწყო ანტიფრანგული კოალიციის იტალიური კამპანიის წარმატებას.
ჩანდრაგუპტა II

ჩანდრაგუპტა (დ. დაახლ. 380 — გ. დაახლ. 415) — ძველი ინდოეთის მეფე. გუპტების დინასტიის წარმომადგენელი. ჩანდრაგუპტა -ის შვილიშვილი. მეფობდა 380-415 წლებში. გამეფდა უფროსი ძმის რამაგუპტას ჩამოგდების შემდეგ. ჩანდრაგუპტა -მ მემკვიდრეობით მიიღო ჩამოყალიბებული იმპერია და მნიშვნელოვნად გააფართოვა მისი საზღვრები. ჩანდრაგუპტა -ის მეფობის პერიოდი გუპტების იმპერიის ძლიერების, ძველი ინდოეთის ეკონომიკური კეთილდღეობის, ასევე ძველი ინდური კულტურის („გუპტების ოქროს ხანა“) გაფურჩქვნის ხანა იყო.
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2016

2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები, ოფიციალურად ოლიმპიური თამაშები — საერთაშორისო სპორტული ღონისძიება, რომელიც 2016 წლის 5 აგვისტოდან 21 აგვისტომდე ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში გაიმართა. რიო 2016 სამხრეთ ამერიკაში ჩატარებული პირველი ოლიმპიური თამაშებია.

თამაშები
გახსნის ცერემონია
თამაშების გახსნის ცერემონია 2016 წლის 5 აგვისტოს მარაკანას სტადიონზე გაიმართა.

სპორტი
2016 წლის თამაშები 28 სპორტის სახეობით იყო წარმოდგენილი, რაც საერთო ჯამში 41 დისციპლინასა და 306 ღონისძიებას მოიცავდა.

მონაწილეები
კალენდარი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1988

1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები, ოფიციალურად ოლიმპიური თამაშები — საერთაშორისო სპორტული ღონისძიება, რომელიც გაიმართა 1988 წლის 17 სექტემბრიდან 2 ოქტომბრამდე სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. გათამაშდა მედლების 263 კომპლექტი. სულ მონაწილეობდა 160 ქვეყნის 8391 სპორტსმენი.

კანდიდატები
1988 წლის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქი კენჭისყრის შედეგად შეირჩა, რომელიც 1981 წლის 30 სექტემბერს ქალაქ ბადენ-ბადენში, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის სესიაზე გაიმართა. სეულის პროექტმა თავის ერთადერთ კონკურენტ ქალაქს, ნაგოიას, აჯობა – 52 ხმით 27 წინააღმდეგ.
შვეიცარიის გერბი

შვეიცარიის გერბზე გამოსახულია თეთრი ბერძნული ჯვარი ფარის ფონზე, ისევე როგორც შვეიცარიის დროშაზე.

ისტორია
არსებობს გერბისა და ფარის რამდენიმე ვარიაცია, თუმცა 1889 წლის 12 დეკებრის სახელმწიფო რეზოლუციით გერბის ჯვრის ოთხივე განშტოებას უნდა ჰქონდეს ერთი და იგივე სიგრძე, რომლის თანაფარდობა სიგანესთან უნდა იყოს 7:6. რეზოლუციას თან ახლავს გერბის ჩანახატიც.

აღსანიშნავია რომ ჯერ კიდევ 1339 წელს ლაუპენის ბრძოლის დროს ჯარს წინ მიუძღვოდა თეთრი ბერძნული ჯვარი წითელ ფონზე.
პირველი ეპოქა

ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ნაწარმოებებში პირველი ეპოქა (ანუ ილუვატარის შვილთა პირველი ეპოქა) — ჰეროიკული პერიოდი, რომელშიც ადგილი აქვს ტოლკინის ადრეულ ლეგენდებს. მათი ვერსიები გამოქვეყნდა წიგნში „სილმარილიონი“. ამ პერიოდის ისტორიები მიმდინარეობს ტერიტორიაზე, რომელზეც მოგვიანებით „ბეჭდების მბრძანებლის“ მოვლენები დატრიალდა.

მიმოხილვა
როგორც ახსნილია „სილმარილიონში“, პირველი ეპოქა ელფთა გამოღვიძებასთან ერთად დაიწყო. და დასრულდა ვალინორისა და ბელერიანდის გაერთიანებული ჯარების მიერ მორგოთის საბოლოო დამარცხებით.
ფერმერი ჯაილზ ჰემელი

ფერმერი ჯაილზ ჰემელი — ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის სატირული ზღაპარი. გამოიცა & -ის მიერ, 1949 წელს. ორიგინალური ილუსტრაციების ავტორია პოლინ ბეინსი.

სიუჟეტის მიხედვით, უბრალო ფერმერი ჯაილზი ღამით მის სახლთან გამოჩენილ გოლიათს ე.წ. „მუშკეტონიდან“ ესვრის (რომელსაც ძაღლი გარმი შეამჩნევს) გარბის, მაგრამ თვითმხილველები ჯაილზს გმირად შერაცხავენ. მეფე ჯაილზს აძლევს დავალებას, დრაკონი ქრიზოფილაქსი დაამარცხოს. საბოლოოს, დრაკონი და ჯაილზი მორიგდებიან ერთმანეთში, ხოლო მეფის მიერ დრაკონის განძის მითვისების გეგმა უშედეგოდ ჩაივლის.
ნადია ბულანჟე

ნადია (ჯულიეტა) ბულანჟე ( დ. 16 სექტემბერი, 1887 — გ. 22 ოქტომბერი, 1979) — ფრანგი კომპოზიტორი, დირიჟორი და პედაგოგი, რომელმაც აღზარდა მეოცე საუკუნის მრავალი გამოჩენილი მუსიკოსი და კომპზოზიტორი.

ბულანჟეს მამა, ერნესტ ბულანჟე (1815–1900), იყო კომპოზიტორი და პიანისტი, რომელიც სწავლობდა პარიზის კონსერვატორიაში. 1935 წელს მას მიენიჭა სპეციალური ჯილდო „რომის პრიზი“, შექმნილი კომპოზიციისათვის. დედა იყო რაისა ბულანჟე (1856–1935).

ნადია ბულანჟე დაიბადა 1887 წლის 16 სექტემბერს პარიზში.
დავიდ დე ხეა

}
| დაბადების ადგილი = მადრიდი, ესპანეთი
| სიმაღლე = 192 სმ

დაიბადა მადრიდში. საფეხბურთო კარიერა დაიწყო ატლეტიკო მადრიდში, სადაც იზრდებოდა კლუბის აკადემიაში და ითამაშა ძირითად გუნდში 2009 წელს, 18 წლის ასაკში. მას შემდეგ, რაც გახდა ატლეტიკოს ნომერ პირველი არჩევანი მეკარის პოზიციაზე, ის დაეხმარა გუნდს ევროპის ლიგისა და უეფას სუპერთასის მოგებაში. მისმა თამაშმა მიიპყრო „მანჩესტერ იუნაიტედის“ ყურადღება და 2011 წელს დე ხეა შეუერთდა მათ £18.9 მილიონის სანაცვლოდ, რაც იმ დროისთვის ბრიტანეთში მეკარეში გადახდილი თანხის რეკორდი იყო.

დე ხეას მანჩესტერში ჩატარებული აქვს 300-ზე მეტი შეხვედრა და მოგებული აქვს პრემიერ ლიგა, ინგლისის ასოციაციის თასი, ინგლისის ლიგის თასი, ინგლისის სუპერთასი და უეფას ევროპის ლიგა.
წერილი (ჯგუფი)

წერილი, წარსულში ცნობილი, როგორც ამორალი — ქართული ალტერნატიული მუსიკის ჟანრის ჯგუფი.

ისტორია
ჯგუფი ჩამოყალიბდა 1995 წელს თბილისში და მას „ამორალი“ ერქვა. შემადგენლობაში შედიოდნენ: გია თოიძე (ვოკალი, გიტარა); ლევან სვანიძე (ბასი); კოტე კალანდაძე (გიტარა); დათუნა თოიძე (დრამი).

1996 წელს ჩაწერეს სინგლი „ოთხივე მხარეს“. ამავე წელს შედგა მათი დებიუტი ფესტივალზე „მარგარიტა 1996“. 1997 წელს ჯგუფს დაემატა სანდრო კაპანაძე (კლავიში, საქსოფონი), რომელთანაც ერთად ჩაწერეს ალბომი „უძირო გზა“. მალე დასარტყამ ინსტრუმენტებზე დათუნა თოიძე შეცვალა დათო მაჭავარიანმა (კაკადუ), კოტე კალანდაძე კი გიორგი ჟორჟოლიანმა (ჟორჟიკა). 1999 წელს ჯგუფი დროებით დაიშალა.

2001 წელს გია თოიძემ და ლევან სვანიძემ აღადგინეს ჯგუფი ახალი სახელწოდებით „წერილი“. 2005 წელს გამოვიდა ალბომი „სხივი“. 2009 წელს ჩაწერეს რიგით მესამე ალბომი „ამ ქალაქში“.

2014 წელს გამოვიდა ჯგუფის მეოთხე სტუდიური ალბომი დანგრეულ სახლში.

ჯგუფის წევრები
გია თოიძე (ვოკალი, გიტარა)
ლევან სვანიძე (ბასი)
აჩიკო ქელბაქიანი (გიტარა)
მინდია გაბაშვილი (დრამი)

დისკოგრაფია
უძირო გზა - 1997
სხივი - 2005
ამ ქალაქში - 2009
დანგრეულ სახლში - 2014
მუსიკის ხმა - 2015
მასაში გხედავ - 2019
ეშლი იანგი

ეშლი საიმონ იანგი (; დ. 9 ივლისი, 1985) — ინგლისელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს პრემიერლიგის კლუბ „ასტონ ვილაში“. კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა „მანჩესტერ იუნაიტედში“. თამაში შეუძლია როგორც შემტევი ნახევარმცველის, აგრეთვე ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.

პროფესიონალური კარიერი დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „უოტფორდში“. 2007 წელს შეუერთდა „ასტონ ვილას“. 2011 წელს კლუბი დატოვა და „მანჩესტერ იუნაიტედში“ გადავიდა, სადაც 2020 წლამდე დაჰყო. 2020-2021 წლებში მილანის „ინტერში“ თამაშობდა.

მისი დებიუტი ინგლისის ნაკრებში შედგა 2007 წლის 16 ნოემბერს ავსტრიის ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ მატჩში. იანგი მონაწილეობდა ევროპის 2012 და მსოფლიოს 2018 წლის ჩემპიონატებში.

ტიტულები
უოტფორდი
საფეხბურთო ლიგის ჩემპიონატის პლე-იოფი: 2006

ასტონ ვილა
ინგლისის ლიგის თასის (მე-2 ადგილი): 2009–10

მანჩესტერ იუნაიტედი
ინგლისის პრემიერლიგა: 2012–13
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2015–16
ინგლისის ლიგის თასი: 2016–17
ინგლისის სუპერთასი: 2011
უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2016–17

ინტერი
სერია : 2020–21
უეფა-ს ევროპა ლიგა (მე-2 ადგილი): 2019–20

ინდივიდუალური
უოტფორდის სეზონის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2004–05
-ის წლის საუკეთესო ნაკრები: ჩემპიონშიპი 2005–06, პრემიერლიგა 2007–08, პრემიერლიგა 2008–09
-ის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2008–09
პრემიერლიგის თვის საუკეთესო ფეხბურთელი: აპრილი, 2008, სექტემბერი, 2008, დეკემბერი, 2008
ასტონ ვილა (საფეხბურთო კლუბი)

„ასტონ ვილა“ — საფეხბურთო კლუბი ინგლისში, რომელიც დაარსდა უიტონში, ბირმინგემში, 1874 წელს. საშინაო შეხვედრებს მართავს სტადიონ — „ვილა პარკზე“ 1897 წლიდან.

ასტონ ვილა არის ერთ-ერთი უძველესი და წარმატებული კლუბი ინგლისური ფეხბურთის ისტორიაში. ვილამ 1981–82 წლებში მოიგო ევროპის თასი და იმ ექვს ინგლისურ კლუბს შორის შედის, რომლებსაც ჩემპიონთა ლიგა აქვთ მოგებული.

გუნდის ისტორიული მტერია ბირმინგემ სიტი, სწორედ ამ ორ გუნდს შორის იმართება უძველესი ბირმინგემული დერბი, რომელიც პირველად 1879 წელს გაიმართა.

„ასტონ ვილამ“ ისტორიის განმავლობაში 110 სეზონი ჩაატარა ინგლისის უმაღლეს დივიზიონში. ამაზე უკეთესი შედეგი მხოლოდ „ევერტონს“ აქვს (121).

კლუბს ისტორიაში 7-ჯერ აქვს მოგებული ინგლისის უმაღლესი დივიზიონი, მათ შორის ბოლო 1981 წელს.

ბირმინგემული კლუბის ისტორიაში ყველაზე მეტი, 657 მატჩი ჩარლი აიტკენს აქვს ჩატარებული. მეორე ადგილზე 531 მატჩით ბილი უოკერია, მესამე ადგილზე გორდონ კოუენსი - 508.

ყველაზე მეტი გოლი „ვილას“ მაისურით ბილი უოკერმა გაიტანა - 244 ბურთი. მას 2 გოლით ჩამორჩება ჰარი ჰემპტონი (242), სამეულს 187 გოლით ჯონ დევი ხურავს.

კლუბის ისტორიაში ყველაზე ძვირადღირებული შენაძენი მუსა დიაბია, რომლის ტრანსფერიც „ასტონ ვილას“ 2023 წლის ზაფხულში £51,9 მილიონი გირვანქა სტერლინგი დაუჯდა.

მათ ისტორიაში ყველაზე ძვირად გაყიდული ფეხბურთელი ჯეკ გრილიშია. „მანჩესტერ სიტიმ“ ინგლისელი ფეხბურთელის სანაცვლოდ £100 მილიონი გირვანქა სტერლინგი გადაიხადა.

„ასტონ ვილა“ ამჟამად თამაშობს ვილა პარკზე, რომელიც 42,657 მაყურებელს იტევს.

ფეხბურთელები
მიმდინარე შემადგენლობა
ტიჩინოს კანტონი

ტიჩინო — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მდინარე ტიჩინოსგან. იგი შვეიცარიის ერთადერთი კანტონია, რომელშიც ერთადერთი ოფიციალური ენა იტალიურია. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ურის კანტონი, დასავლეთით — ვალეს კანტონი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — გრაუბიუნდენის კანტონი, სამხრეთით კი იტალიის რეგიონები — პიემონტი და ლომბარდია. მის ტეროტორიაზე მოქცეულია იტალიის ექსკლავი კამპიონე-დ'იტალია.

შვეიცარიის კონფედერაციის შემადგენლობაში ტიჩინო 1803 წელს შევიდა.

კანტონის ფართობი 2 812 კმ²-ია. ტერიტორიის დაახლოებით მესამედს ტყეები ფარავს. მთლიანი ფართობის ასევე მნიშვნელოვან ნაწილს იკავებენ ლაგო-მაჯორესა და ლუგანოს ტბები.

მონტე-კენერის უღელტეხილი კანტონს გეოგრაფიულად ორად ჰყოფს. ჩრდილოეთი ნაწილი უფრო მთიანია, სამხრეთი ნაწილი კი ძირითადად ლუგანოს ტბის გარშემოა გაშლილი. კანტონის უდიდესი მდინარეა ტიჩინო.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 333 753 ადამიანს შეადგენს. მათი 83,1% იტალიურენოვანია, 8,3% გერმანული და 1.7% სერბო-ხორვატული. მოსახლეობის 76% კათოლიკეა, 7% კი პროტესტანტი.

ადმინისტრაციულად, ტიჩინოს კანტონი 8 რაიონად იყოფა.

კანტონის უდიდესი ქალაქი ლუგანო შვეიცარიის მესამე უმსხვილესი ფინანსური ცენტრია ციურიხისა და ჟენევის შემდეგ. მხოლოდ საბანკო სექტორში 8 400 ადამიანია დასაქმებული და იგი მშპ-ის 17%-ს აწარმოებს.
თურგაუს კანტონი

თურგაუ — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ფრაუენფელდი. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 250 640 ადამიანს შეადგენს, რომელთა 45% პროტესტანტია, 36% კი კათოლიკე.

ისტორია
პრეისტორიულ ხანაში კანტონის მიწები ბოდენის ტბის გასწვრივ პფინის კულტურით იყო დასახლებული. რომაულ ხანაში კანტონი რაეტიის პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა, თუმცა 450 წლიდან აქ ალემანების დასახლება დაიწყო.

1798 წელს კანტონი ჰელვეციის რესპუბლიკის ნაწილი გახდა, 1803 წელს კი შვეიცარიის კონფედერაციის შემადგენლობაში შევიდა.

გეოგრაფია
კანტონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბოდენის ტბა, გერმანია და ავსტრია; სამხრეთიდან — სანქტ-გალენის კანტონი, დასავლეთით კი ციურიხისა და შაჰფაუზენის კანტონები. ჩრდილო-დასავლეთით საზღვარი მდინარე რაინს მიუყვება. ფართობი 991 კმ²-ს შეადგენს.

ეკონომიკა
თურგაუს კანტონი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოებითაა განთქმული. მოჰყავთ ვაშლი, მსხალი და სხვადასხვა ხილ-ბოსტნეული. თურის ხეობაში მისდევენ მევენახეობას.

განვითარებულია მრეწველობაც. მათ შორისაა საგამომცემლო საქმიანობა, ტექსტილი და ხელოსნობა.
ურის კანტონი

ური — კანტონი შვეიცარიაში, შვეიცარიის კონფედერაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ტერიტორია მოიცავს მდინარე როისის ხეობას ლუცერნის ტბასა და სენ-გოტარდის უღელტეხილს შორის. ძირითადი სალაპარაკო ენა გერმანულია. ური ერთადერთი კანტონი იყო, რომლის სკოლებშიც პირველად უცხო ენად იტალიურს ასწავლიდნენ, მაგრამ 2005/2006 სასწავლო წლიდან, სხვა მრავალი კანტონის მსგავსად ის ინგლისურმა ენამ შეცვალა. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 35 422 ადამიანს შეადგენს.

შვეიცარიის კონფედერაციის შემადგენლობაში ური 1291 წელს შევიდა.

გეოგრაფია
ური შვეიცარიის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს, შვეიცარიის ალპების ჩრდილოეთით. ფართობი 1 076,4 კმ²-ს შეადგენს, საიდანაც 24,4% სოფლის მეურნეობისთვის გამოსადეგია, 18,2% კი ტყეებს უჭირავს. დარჩენილი 1,7% დასახლებულია, ხოლო 55,6% არაპროდუქტიული მიწაა.

კანტონისა და მთლიანად ურნერის ალპების უმაღლესი წერტილია ფურკის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე დამაშტოკის მთა (3 630 მ). ურის ტერიტორიაზე ნაწილობრივაა მოქცეული გლარნისა და ლეპონტის ალპები.

ეკონომიკა
ურის ეკონომიკის მთავარი სექტორია ტურიზმი. 2008 წლის მონაცემებით, ფუნქციონირებს 91 სასტუმრო. ამავე წელს, სასტუმროებში 145 600 ადამიანი გაჩერდა, რომელთა 67,1% უცხოელი იყო.

ასევე დიდი მნიშვნელობა აქვს ჰიდროენერგიის წარმოებას.
თემურ ხუბულური

თენგიზ (თემურ) ხუბულური (დ. 24 აპრილი, 1955, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი, მწვრთნელი, პოლიტიკოსი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1978). საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენი (1979). ქართული ჭიდაობის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი 2025 წლიდან.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1980 წლის მოსკოვის ოლიმპიურ თამაშებზე აიღო ვერცხლის მედალი 95 კგ. წონით კატეგორიაში. მსოფლიოს 2-გზის ჩემპიონი (1979, 1981), ევროპის 2-გზის ჩემპიონი (1976, 1979) და ვერცხლის პრიზიორი (1981). ასევე ევროპის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (1977). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს მე-3 პრიზიორი (1974) და ევროპის ჩემპიონი (1975). საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის აბსოლუტური ჩემპიონი (1979), საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1979, 1982), საქართველოს აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1976).

თემურ ხუბულურის შედეგები 1980 წლის მოსკოვის ოლიმპიადაზე
1/16-ფინალი: დარიუშ ნოვაკოვსკი (პოლონეთი) — მოგება
1/8-ფინალი: დანიელ რადუ (რუმინეთი) — მოგება
1/4-ფინალი: დიტმარ ლორენცი (გდრ) — მოგება
1/2-ფინალი: როლანდო ხოსე ტორნესი (კუბა) — მოგება
ფინალი: რობინ ვან დერ ვალე (ბელგია) — წაგება

პოლიტიკური საქმიანობა
2012–2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

2016–2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორის მუნიციპალიტეტის სოფლების მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
ვიქტორ კერნბახი

ვიქტორ კერნბახი ( დ. 14 ოქტომბერი, 1923, კიშინიოვი — გ. 16 თებერვალი, 1995, ბუქარესტი) — რუმინელი მწერალი, კრიტიკოსი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
1950-იანი წლების დასაწყისიდან დაინტერესდა ქართული კულტურით, შეისწავლა ქართული ენა. 1956 წელს დაასრულა ვეფხისტყაოსნის სრული პოეტური თარგმანი, რომელიც 2-ჯერ (1957-1963) გამოიცა. კერნბახმა თარგმნა და გამოსცა ნიკოლოზ ბარათაშვილისა (ბუქარესტი, 1959; თბილისი, 1968) და გიორგი ლეონიძის (1959) ლექსების კრებულები. მასვე ეკუთვნის „ქართული ხალხური ზღაპრების“, კონსტანტინე გამსახურდიას „დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენის“, დავით გურამიშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის, სიმონ ჩიქოვანის, ი. აბაშიძის, გ. აბაშიძის ლექსების თარგმანები. ვიქტორ კერნბახი იყო ქართული კულტურის პოპულარიზატორი, რუმინულ პრესაში აქვეყნებდა სტატიებს საქართველოს შესახებ. რამდენიმეჯერ იმოგზაურა საქართველოში, რომელსაც მიუძღვნა წიგნი „მყინვარებისა და ნარინჯების ქვეყანაში“ (1958, ქართული თარგმანი — 1968).

ვიქტორ კერნბახი ასე ახასიათებს საქართველოს დედაქალაქ თბილისს:

2018 წელს ვიქტორ კერნბახი ქართული კულტურის პოპულარიზაციაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
პიპა ქვენიფნეველი

პიპა ქვენიფნეველი — საუკუნის პირველი ნახევრის ქვეიფნეველთა (ქსნის ერისთავთა) საგვარეულოს წარმომადგენელი, გიორგი ბრწყინვალის თანამებრძოლი, დიპლომატი.

პიპა ქვენიფნეველი იყო წარმომადგენელი ქვეიფნეველ ერისთავთა ფეოდალური საგვარეულოსი, რომელიც საუკუნის დასასრულიდან მოყოლებული, - საუკუნეების განმავლობაში მნიშვნელოვან თანამდებობებს ფლობენ სამეფო კარზე და აქტიურად მონაწილეობენ პოლიტიკურ პროცესებში. საუკუნიდან თავიანთი სამფლობელო მხარის მიხედვით ქვენიფნევლები ქსნის ერისთავებად იწოდებიან.