გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1483

გაეროს უშიშროების საბჭოს 1483-ე რეზოლუციით, მიიღეს 2003 წლის 22 მაისს, ერაყსა და ქუვეითს შორის არსებული სიტუაციის შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის გამეორების შემდეგ, საბჭომ გააუქმა ერაყის წინააღმდეგ სავაჭრო სანქციები (იარაღის ემბარგოს გარდა) და შეწყვიტა „ნავთობი სურსათის სანაცვლოდ“ პროგრამა.

რეზოლუცია შეიმუშავა შეერთებულმა შტატებმა და თანაავტორობით წარადგინეს ესპანეთმა და გაერთიანებულმა სამეფომ; დაამტკიცა უშიშროების საბჭოს 15 წევრიდან 14-მა, რადგან სირია კენჭისყრაში არ მონაწილეობდა.

რეზოლუცია
დაკვირვება
უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ერაყის მასობრივი განადგურების იარაღის განიარაღების მნიშვნელობა და ერაყელი ხალხის უფლება, თავად განსაზღვრონ საკუთარი პოლიტიკური მომავალი და გააკონტროლონ თავიანთი ბუნებრივი რესურსები. მან წაახალისა წარმომადგენლობითი მთავრობის ჩამოყალიბების მცდელობები, რათა ყველა ერაყელი მოქალაქე თანასწორი უფლებებითა და სამართლიანობით იყოს უზრუნველყოფილი და ამასთან დაკავშირებით გაიხსენა ქალთა შესახებ 1325 (2000) რეზოლუცია.

გარდა ამისა, საბჭომ დაადგინა, რომ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ სასიცოცხლო როლი უნდა შეასრულოს ჰუმანიტარული დახმარებისა და რეკონსტრუქციის ძალისხმევასა და ერაყში ინსტიტუტების განვითარებაში. მან მიესალმა ჰუმანიტარული ძალისხმევის განახლებას და გენერალური მდივნის, კოფი ანანის მიერ სპეციალური მრჩევლის დანიშვნას. ამასობაში, რეზოლუციის პრეამბულაში დადასტურდა სადამ ჰუსეინის დროს ერაყის წინა რეჟიმის მიერ ჩადენილი დანაშაულებისთვის პასუხისმგებლობის აღების აუცილებლობა და ერაყული მემკვიდრეობის პატივისცემა.

საბჭომ აღიარა გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების, როგორც ოკუპანტი ძალების, და სხვა სახელმწიფოების, რომლებიც არ წარმოადგენდნენ ოკუპანტი ძალების პასუხისმგებლობა და ვალდებულებები, როგორც მათი მეთაურობით მოქმედი. ის მიესალმა წევრი სახელმწიფოების ერთგულებას ერაყის სტაბილურობის მიმართ, შეშფოთებული დარჩა ქუვეითისა და მესამე სახელმწიფოების მოქალაქეების ბედით, რომლებიც 1990 წლის 2 აგვისტოს (ერაყის მიერ ქუვეითში შეჭრის დღე) შემდეგ უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლებოდნენ და დაადგინა, რომ ერაყში არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნის საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას.

აქტები
გაეროს წესდების თავის შესაბამისად მიღებულმა რეზოლუციამ გადაჭრა მრავალი იურიდიული და სამთავრობო ბუნდოვანება, რომელიც წარმოიშვა აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის ხელმძღვანელობით „ნებაყოფლობითი კოალიციის“ მიერ ერაყში 2003 წელს შეჭრის შედეგად. მისი სამი უმნიშვნელოვანესი მახასიათებელია ის, რომ იგი აღიარებდა აშშ-დიდი ბრიტანეთის კოალიციის პასუხისმგებლობას მოქმედი საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად, როგორც ოკუპანტი ძალების; აღიარებდა ერაყელთა გარდამავალი მმართველი საბჭოს შექმნას; და მოხსნიდა ერაყის წინააღმდეგ ყველა სანქციას, რომელიც სადამ ჰუსეინის ყოფილ რეჟიმზე დაწესდა 661 (1991), 778 (1992) და სხვა რეზოლუციებით.გარდა ამისა, მან შეწყვიტა პროგრამა „ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“.

რეზოლუციამ 2003 წლის 23 მაისს გადასცა უფლებამოსილება გაეროს ნავთობიდან მიღებული შემოსავლებიდან ხარჯების ავტორიზაციის შესახებ ერაყის განვითარების ფონდს, რომელსაც აკონტროლებდა კოალიციის დროებითი ხელისუფლება. მან ასევე შექმნა საერთაშორისო ორგანო, რომელიც აკონტროლებდა კოალიციის ერაყის ნავთობიდან მიღებული ხარჯების ხარჯვას, საერთაშორისო საკონსულტაციო და მონიტორინგის საბჭო . კოალიციის უფლებამოსილება ერაყის ნავთობიდან მიღებული შემოსავლების ხარჯვაზე პირობითი იყო. კოალიციას უფლება ჰქონდა, ეს თანხები მხოლოდ ერაყელი ხალხის სასარგებლოდ დახარჯა. ეს ხარჯები მხოლოდ იმ შემთხვევაში იყო დაშვებული, თუ ისინი ღია და გამჭვირვალედ განხორციელდებოდა. კოალიციას უფლება ჰქონდა, თანხები მხოლოდ იმ შემთხვევაში დახარჯა, თუ ისინი -ის მიერ ამ ხარჯების ზედამხედველობაში ითანამშრომლებდნენ და კოალიციას დაეკისრა ვალდებულება, ეს ხარჯები ერაყის მნიშვნელოვანი მონაწილეობით განეხორციელებინა.

„ნავთობი საკვების სანაცვლოდ“ პროგრამის დარჩენილი 10 მილიარდი დოლარის ფონდი 6-თვიანი ლიკვიდაციის პერიოდში ერაყის განვითარების ფონდში გადაირიცხა, რაც პროგრამის 5 წლის განმავლობაში მთლიანი შემოსავლის 14%-ს შეადგენს.

კოალიცია ფართოდ გააკრიტიკეს ადეკვატური ფინანსური კონტროლის განხორციელების შეუძლებლობის გამო; ერაყის განვითარების ფონდიდან ხარჯების ღია და გამჭვირვალედ განხორციელების შეუძლებლობის გამო.