iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ახალი მთვარე (რომანი)

„ახალი მთვარე“ — მეორე წიგნი მწერალ სტეფანი მეიერის რომანების სერიიდან ბინდი. გამოვიდა 2006 წელს.

სიუჟეტი
ბელა სუონის თვრამეტი წლის იუბილეზე მომხდარი უბედური შემთხვევის გამო კალენების ოჯახი ფორკსს ტოვებს. ამის გამო ბელა ძლიერ დეპრესიაში ვარდება. მას არავინ და აღარაფერი აინტერესებს. ჩარლი უკვე მის ფენიქსში დედამისთან გაგზავნას უპირებს, თუმცა ბელას არ სურს ქალაქის დატოვება, ვინაიდან სურს, ედვარდთან გატარებული დრო სიზმარი არ ეგონოს და სჯეროდეს, რომ ეს ყველაფერი ცხადში მოხდა. სწორედ ამ დროს ჩნდება ჯეიკობი. ბელა და ჯეიკი საუკეთესო მეგობრები ხდებიან, თუმცა ჯეიკს ბელასადმი სასიყვარულო გრძნობა ამოძრავებს. ბელა ედვარდს ვერ ივიწყებს და აღმოაჩენს, რომ ადრენალინის გამოყოფისას ედვარდის ხმა ჩაესმის. სწორედ ამიტომ გადაწყვეტს მოტოციკლის ყიდვას. თუმცა როდესაც მოტოციკლის ტარებას კარგად ეუფლება, მას ადრენალინი აღარ აწუხებს და ამიტომ ედვარდის ხმებიც წყდება.

ერთხელ ბელა ხედავს, თუ როგორ ხტებიან ჯეიკობის ტომელი ბიჭები კლდიდან და გადაწყვიტავს, იგივე სცადო. მალე ბელა აღმოაჩენს, რომ ჯეიკი მაქციაა და მგლად გადაქცევა შეუძლია, თუმცა, სანამ კონტროლს არ ისწავლის, ბელასთან ურთიერთობა აკრძალული აქვს. ამის გამო ბელა კვლავ დეპრესიაში ვარდება. მოგვიანებით სუონი მაინც აიხდენს სურვილს და კლდიდან გადახტება. სწორედ ამას ხედავს კალენების ოჯახის ნათელმხილველი წევრი ელისი. როდესაც ედვარდი ელისის აზრებს კითხულობს, მას ეჩვენება რომ ბელამ თავი მოიკლა და ფიქრობს, რომ აღარაფრად ღირს სიცოცხლე. ამიტომაც იტალიაში გაემგზავრება ვოლტურებთან, რათა თავი მოიკლას. ვინაიდან ვოლტური არო ედვარდის მამობილის, კარლაილის ძველი მეგობარია, ედვარდს უარს განუცხადებს უმიზეზოდ მოკვლაზე. ამის შემდეგ ედვარდი გადაწყვიტავს, ხალხის წინაშე საჯაროდ გამოავლინოს თავისი ვამპირობა, რითაც ვოლტურების მთავარ კანონს დაარღვევს და ამით სიკვდილით დაისჯება. თუმცა ბელა და ელისი ბოლო ჟამს მიუსწრებენ ედვარდს. საბოლოოდ კალენების ოჯახი კვლავ ფორკსში დაბრუნდება და ცხოვრების ჩვეულ რიტმში ჩადგება.

გარეკანი
როგორც სტეფან მეიერმა აღნიშნა, ყვავილი, გამოსახული გარეკანზე კონკრეტულად არაფერს გამოხატავს, უბრალოდ ტიტის ეს ერთ-ერთი სახეობა სასიამოვნოდ გამოიყურება. წიგნის სახელწოდება „ახალ მთვარე“ ბელას ცხოვრებაში ახალ სიყვარულს აღნიშნავს, ვინაიდან სწორედ ამ წიგნში გამოჩნდა ჯეიკობი.
ევროსი

ევროსი  — ნომი საბერძნეთში, მდებარეობს აღმოსავლეთი მაკედონიის და თრაკიას რეგიონში, თავისი დასახელება ნომმა მიიღო მდინარე მარიცას ბერძნული სახელისაგან — ევროსი.

ფართობი — 4242 კმ² (ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ნომია საბერძნეთში), მოსახლეობა — 144 023 ადამიანი.ევროსის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრია  — ქალაქი ალექსანდროპოლისი (ალექსანდროპოლი) (თურქულ და ბულგარულ ენაზე ცნობილია, როგორც დედეაგაჩი).

სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქები და დასახლებული პუნქტები:
დიდიმოტეიხო,
ორესტიადა,
სოუფლი
ფერე (ფერესი).

მოსახლეობა
ქრისტიანი მოსახლეობა შედგება თითქმის მხოლოდ ბერძნებისაგან (95 %), რომელთა უმრავლესობა მეორე-მეოთხე თაობა არის ანატოლიიდან და აღმოსავლეთ თრაკიიდან დევნილი ბერძნების. მუსლიმები შეადგენენ მთლიანი მოსახლეობის 5 %. ამასთან ნახევარ მათგანს აქვთ თურქული და ნახევარს ბულგარული წარმომავლობა (პომაკები).

ბოლო დროებში ევროსი გადაიქცა არალეგალ ემიგრანტთა სატრანზიტო პუნქტად, ახლო აღმოსავლეთიდან და აფრიკის ქვეყნებიდან, რომელთაც სურთ მოხვდნენ საბერძნეთში ან ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში.

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ევროსი იყოფა 5 მუნიციპალიტეტად.

კლიმატი
რეგიონში დომინირებს ძირითადად ხმელთაშუაზღვის კლიმატი, უფრო ცივია ჩრდილოეთი ნაწილი.

ეკონომიკა
ევროსი — ერთ-ერთი ეკონომიკურად ჩამორჩენილი რეგიონია საბერძნეთში, თუმცა ბოლო დროს ხელისუფლება იღებს გარკვრულ ზომებს რეგიონის ეკონომიკის განვითარებისათვის.

ეკოლოგია
ევროსის ნომის ტერიტორიაზე მდებარეობს ევროპული ღირებულებების ორი ეროვნული პარკი:
დადა-ლევკიმი-სუფლი. გამოცხადებულია დაცულ ტერიტორიად 1980 წლიდან.
მდინარე ევროსის დელტა. იმყოფება -ის კონვენციის დაცვის ქვეშ.
როდოპის ნომი

როდოპის ნომი (; ; ) — ნომი საბერძნეთში, აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიას რეგიონში. როდოპი ერთადერთი ნომია საბერძნეთში სადაც მოსახლეობის უმრავლესობა მუსლიმია — 51,8 %. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბულგარეთს, აღმოსავლეთით ევროსის ნომს, დასავლეთით ქსანთის ნომს, სამხრეთით ეგეოსის ზღვას.

ფართობი — 2543 კმ², მოსახლეობა — 110 538 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კომოტინი.

მოსახლეობა
პოდოპი — მუსლიმი უმცირესობის კონცენტრაციის ადგილია საბერძნეთში. მუსლიმები როდოპის ნომის მთლიანი მოსახლეობის 51,8 % შეადგენენ.ქრისტიანი მოსახლეობა შედგება თითქმის მხოლოდ ბერძნებისაგან (48,2 %), რომელთა უმრავლესობა მეორე-მეოთხე თაობა არის ანატოლიიდან და აღმოსავლეთ თრაკიიდან დევნილი ბერძნების. მუსულმანთა უმრავლესობა — თურქი ეროვნებისაა.

რეგიონში დომინირებს ძირითადად ხმელთაშუაზღვიური კლიმატი, უფრო ცივია ჩრდილოეთი ნაწილი.

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული როდოპი იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად.
ქსანთის ნომი

ქსანთის ნომი (; ; ) — ნომი საბერძნეთში, აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიას რეგიონში. ქსანთის ნომი ერთ-ერთია სამი ნომიდან, სადაც თავმოყრილია მუსულმანური მოსახლეობა საბერძნეთში, ქსანთის ნომისმთლიანი მოსახლეობის 41,2 %. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბულგარეთს, აღმოსავლეთით როდოპის ნომს, დასავლეთით დრამას ნომს და კავალას ნომს, სამხრეთით ეგეოსის ზღვას.

ფართობი — 1793 კმ², მოსახლეობა — 101 010 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქსანთი.

მოსახლეობა
ქსანთი — მუსლიმი უმცირესობის კონცენტრაციის ადგილია საბერძნეთში. ქრისტიანი მოსახლეობა შედგება თითქმის მხოლოდ ბერძნებისაგან (58,8 %), რომელთა უმრავლესობა მეორე-მეოთხე თაობა არის ანატოლიიდან და აღმოსავლეთ თრაკიიდან დევნილი ბერძნების. მოსახლეობის 23 % და მუსლიმების 55 % პომაკები არიან.

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ქსანთი იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად.

კლიმატი
რეგიონში დომინირებს ძირითადად ხმელთაშუაზღვის კლიმატი, უფრო ცივია ჩრდილოეთი ნაწილი.
სამხრეთ სუდანის გეოგრაფია

სამხრეთი სუდანი — სახელმწიფო აფრიკაში, დედაქალაქი — ჯუბა. ქვეყანას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ეთიოპია, სამხრეთით კენია, უგანდა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, დასავლეთით ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა და ჩრდილოეთით სუდანი. საზღვრის სიგრძე: ეთიოპიასთან — 883 კმ, კენიასთან — 232 კმ, უგანდასთან — 435 კმ, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან — 628 კმ, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან — 682 კმ, სუდანთან — 1973 კმ. ქვეყნის ფართობია 644 329 კმ².

ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალია მთა კინიეტი – 3187 მ.

სამხრეთი სუდანის ნაკრძალები და დაცული ტერიტორიები მსოფლიოში მეორეა ველური ცხოველების მიგრაციის სიდიდით. ბუნების მსოფლიო ფონდმა აჩვენა, რომ სამხრეთ სუდანში არსებული სამი ეროვნული პარკი: ბანდინგილოს, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვართან შორიახლოს მდებარე სამხრეთის და ეთიოპიის საზღვრიდან დასავლეთით მდებარე ბომის ეროვნული პარკები, ასევე სუდის ჭაობიანი ადგილები ბუნების უნიკალური წარმონაქმნებია ძროხისებური ანტილოპა კონგონის, აფრიკული ანტილოპების კობის და ტოპის, აფრიკული კამეჩების, სპილოების, ჟირაფების და ლომების მრავალრიცხოვანი პოპულაციების საცხოვრებლად.

სამხრეთი სუდანი შედგება სამი ისტორიული რეგიონისაგან: ბაჰრ-ელ-ღაზალი, ეკვატორია და ზემო ნილოსი.

კლიმატი
სამხრეთ სუდანის ტერიტორიაზე ნალექები პრაქტიკულად მთელი წლის განმავლობაშია, მათი უმეტესობა მაის-ოქტომბრის თვეებში მოდის. ნალექების წლიური რაოდენობა 700 მმ-დან (ჩრდილოეთში) 1400 მმ-მდე (სამხრეთ-დასავლეთში) მერყეობს.
ილემის სამკუთხედი

ილემის სამკუთხედი — სადავო ტერიტორია აღმოსავლეთ აფრიკაში. ტერიტორიის სავარაუდო ფართობი მერყეობს 10320–14000 კმ²-ის ფარგლებში. სახელწოდება მიიღო ანუაკის ტომის ბელადის ილემი აკვონას სახელის მიხედვით. სამკუთხედის ტერიტორიაზე პრეტენზიას აცხადებს კენია, ეთიოპია და სამხრეთი სუდანი. ამჟამად ტერიტორიას დე-ფაქტო აკონტროლებს კენია.

დავა წარმოიშვა გაურკვეველი ფორმულირების კოლონიური ხელშეკრულების შედეგად, რომელიც ითვალისწინებდა რეგიონში მცხოვრები მომთაბარე ტურკანის ტომის გადაადგილების იდენტიფიცირებას.
ჰოს დინასტიის ციტადელი

' (ვიეტ. ) — ციტადელი ვიეტნამში. განლაგებულია თანჰოის პროვინციაში, დედაქალაქ ჰანოიდან სამხრეთით 150 კმ-ში. კომპლექსი მოიცავს შენობებს და სამარხებს. დღეს მას ჰანოის ციტადელის სახელით იცნობენ.

ყოფილ იმპერიულ ქალაქ თანგ-ლონგს მრავალი საუკუნის არსებობის ისტორია აქვს, რომელიც ლის დინასტიით იწყება (1400-1407).

კარიბჭის გარდა ძეგლი ძირითადად დანგრეულია. კომპლექსის სამეფო სასახლე სხვადასხვა სტრუქტურებით საუკუნეში დაინგრა, ხოლო დარჩენილ ნაწილებზე ამჟამად გათხრები მიმდინარეობს. ციტადელის ცენტრალური სექტორი, იუნესკომ, 2011 წლის 27 ივნისს, მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.
ხარკელანი

ხარკელანი, ხერკელაანი — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (კორინთის თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1120 მ, ახალგორიდან 9 კმ, ქსნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 44 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს.
გრუნტის გათხელება

გრუნტის გათხელება — პროცესი, რომლის შედეგად გრუნტი არსებითად კარგავს სიმყარესა და სითხეს. მეტად დამახასიათებელია ტენით გაჯერებული გრუნტებისათვის, როგორებიცაა შლამიანი ქვიშა ან ისეთი ქვიშა, რომელიც წყალგაუმტარ დანალექებს შეიცავს. ქანი, რომელიც ექვემდებარება გათხელებას, გეოლოგიურად შედარებით ახალგაზრდაა (ჰოლოცენი); ასეთი ნალექები ხშირად ვრცელდება მდინარეთა კალაპოტების გასწვრივ, კერძოდ, ნაპირებთან, იქ სადაც გროვდება ლიოსი და ქვიშა. გრუნტის გათხელება შეიძლება მოხდეს ძლიერი მიწისძვრის დროს, როდესაც სეისმური ტალღის გავლის შემდეგ გრუნტის ნაწილაკები სხვადასხვა სიჩქარეზე რყევას იწყებენ. მიწისძვრა ხელს წყობს გრუნტის გადაქცევას სითხედ. გრუნტის გათხელების შედეგად წარმოიქმნება ეგრეთ წოდებული ქვიშიანი ვულკანები, რომლებიც აფრქვევენ წყალს, ქვიშასთან და ტალახთან ერთად. ასეთი გრუნტის სიმყარე მკვეთრად ეცემა, ამასთანავე შენობა-ნაგებობები განიცდიან ჩამოწოლასა და გადახრას, ზოგჯერ გადაბრუნებას.

1964 წელს იაპონიის ქალაქ ნიიგატაში მომხდარი ძლიერი მიწისძვრის შემდეგ ძირითადი საძირკველის ქვიშების გათხელებასა და დანალექების სიმყარისა და უსწორმასწოროების დარღვევას მოჰყვა მრავალი შენობის გადაბრუნება. გრუნტის გათხელებით გამოწვეულ უძლიერეს დამანგრეველ მოქმედებას ჰქონდა ადგილი აგრეთვე აშშ-ის ქალაქ ანკორიჯში 1964 წელს.

გალერეა
ხარბალი

ხარბალი — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ჭურთის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე, ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მ, ახალგორიდან 23 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 კაცი.

ხარბლიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ქენქაძეები (მაგ., ლამისყანაში).
ხოზუეთი

ხოზუეთი — ნასოფლარი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ჭურთის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1420 მ, ახალგორიდან 32 კმ.

1911 წელს სოფელში ცხოვრობდა 149 ადამიანი, ქართველები 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
გრიგოლ ტყაბლაძე

გრიგოლ ტყაბლაძე (დ. 20 ნოემბერი, 1907, ოზურგეთი — გ. 28 მარტი, 1980, ჭიათურა, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1961).

ბიოგრაფია
გრიგოლ ტყაბლაძე დაიბადა ოზურგეთში 1907 წელს, ხოლო სკოლა ჭიათურაში დაამთავრა, რადგან მისი ოჯახი საცხოვრებლად იქ გადავიდა. 1925 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ის ჭიათურის დრამატული თეატრის მსახიობი იყო, გარდა 1951–1952 წლები სეზონისა, როდესაც მიწვეული იყო ქუთაისის თეატრში. შესრულებილი როლები პიესებში: კოწია (შალვა დადიანის „გუშინდელნი“); სულეიმანი (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“); მენგო (ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“; შმაგა (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“); მწერალი (პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“); სანდრო (ოთარ ჩიჯავაძის „თხუნელა“), მეფე ერეკლე (ვალერიან კანდელაკის „მაია წყნეთელი“);. ასევე მონაწილეობდა პიესებში „თამარ ცბიერი“, „ორი ობოლი“, „პატარა კახი“ და სხვა.

მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია გიორგი შატბერაშვილის „ფიქრის გორა“, კონსტანტინე სიმონოვის „უცხო აჩრდილი“, ვსევოლოდსკისა და რუდნევის „მკაცრი დღეები“ და სხვ.

ფილმოგრაფია
1956: „ჩვენი ეზო“ (ბაბუა თეიმურაზი) რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
1957: „საბუდარელი ჭაბუკი“ (საჩინო) რეჟ. შოთა მანაგაძე
1959: „დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“ (ქარხნის დირექტორი ირაკლი) რეჟ. სიკო დოლიძე
1959: „განაჩენი“ (რევაზი – პროკურორი) რეჟ. ლევან ხოტივარი
1959: „მაია წყნეთელი“ (მეფე ერეკლე) რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
1960: „კარდაკარ“ (ქაიხოსრო) რეჟისორები ოთარ აბესაძე, მერაბ კოკოჩაშვილი
1962: მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი (ილარიონი) რეჟ. თენგიზ აბულაძე
1963: „თეთრი ქარავანი“ რეჟისორები ელდარ შენგელაია, თამაზ მელიავა
1965: „მე ვხედავ მზეს“ (ბაბილო) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე
1965: „მიქელა“ (მიქელა) რეჟ. ელდარ შენგელაია
1966: „მაცი ხვიტია“ (მაცის მამა) რეჟ. გიორგი შენგელაია
1966: „უყაიმო თამაში“ (პოლკოვნიკი) რეჟ. იური ქავთარაძე
1967: „დიდი მწვანე ველი“ (ფერმის დირექტორი) რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი
1968: „ჯვარცმული კუნძული“ (სიპიტო) რეჟ. შოთა მანაგაძე
1969: „ფილატელისტის სიკვდილი“ (კასრაძე) რეჟ. გიორგი კალატოზიშვილი
1971: „მყუდრო სავანე“ (ნესტორი) რეჟ. კარლო ღლონტი
1973: „გადაღების ერთი დღე“ რეჟ. ზაალ კაკაბაძე
1973: „შერეკილები“ (მღვდელი) რეჟ. ელდარ შენგელაია
1974: „ძაღლი“ (სპირიდონი) რეჟ. ლეილა გორდელაძე
1978: „ყვარყვარე“ რეჟ. დევი აბაშიძე

ნათამაშები როლები
ჭიათურის თეატრი
შალვა დადიანის „გუშინდელნი“ (კოწია)
ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“ (სულეიმანი)
ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“ (მენგო)
ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“ (შმაგა)
პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“ (მწერალი)
ოთარ ჩიჯავაძის „თხუნელა“ (სანდრო)
ვალერიან კანდელაკის „მაია წყნეთელი“ (მეფე ერეკლე )
მონაწილეოა სპექტაკლებისა: „თამარ ცბიერი“, „ორი ობოლი“, „პატარა კახი“

დამდგმელი რეჟისორი
გიორგი შატბერაშვილის „ფიქრის გორა“
კონსტანტინე სიმონოვის „უცხო აჩრდილი“
ვსევოლოდსკისა და რუდნევის „მკაცრი დღეები“

ჯილდოები და აღიარება
1950: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1961: საქართველოს სახალხო არტისტი
ჭიათურის საუკუნის საუკეთესო მსახიობის წოდება
ალექსანდრე კავსაძე

ალექსანდრე (სანდრო) კავსაძე (დ. 1874, ხოვლე — გ. 12 ივნისი, 1939, თბილისი) — ქართველი ლოტბარი, მომღერალ-მგალობელი. ლოტბარ დათაშკა კავსაძის მამა, ასევე ლოტბარ იმერ კავსაძის და ცნობილი მსახიობის კახი კავსაძის პაპა..

ბიოგრაფია
სანდრო კავსაძე დაიბადა სოფელ ხოვლეში (დღევანდელი კასპის რაიონი)1874 წელს, სიმღერა მამამ შეასწავლა, დაწყებითი განათლება სოფელ ხოვლეს ორკლასიან სასწავლებელში მიიღო. შემდეგ სწავლა გააგრძელა გორის სასულიერო სასწავლებელში, სადაც სიმონ გოგლიჩიძესთან დაოსტატდა სიმღერა-გალობაში, ამავდროულად ლოტბარის თანაშემწედ მუშაობდა. მოგვიანებით ის ლადო აღნიაშვილის გუნდის სოლისტი გახდა. 1894 წელს თავად კავსაძემ თავად შექმნა გუნდი, სადაც მასთან ერთად მღეროდნენ ვანო სარაჯიშვილი და მიხეილ კავსაძე. კავსაძემ გუნდი 1911 წელს მიატოვა, ის თავის შვილს, მიხეილ კავსაძეს გადააბარა და თავად საცხოვრებლად ჭიათურაში გადავიდა. იმერეთში მან რამდენიმე გუნდი შექმნა.

1935 წლიდან ალექსანდრე კავსაძემ მოღვაწეობა თბილისში გააგრძელა. ის აღმოსავლეთ საქართველოს ეთნოგრაფიული გუნდის ხელმძღვანელად დაინიშნა. ისვე ხელმძღვანელობდა გუნდს 1937 წელს მოსკოვში გამართულ ქართული ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადაზე. დეკადაზე გუნდის გამოსვლა შთამბეჭდავი იყო.

თუმცა უკან დაბუნებული კავსაძე დაავადდა, ხმა დაკარგა და ორ წელიწადში გარდაიცვალა. ალექსანდრე კავსაძე დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე.

ჯილდოები
ალექსანდრე კავსაძეს მინიჭებული ჰქონდა შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერისა და საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდებები.
გრუნტი

გრუნტი (; — საფუძველი, ნიადაგი) — ნებისმიერი ქანი, რომელიც ძირითადად განლაგებულია გამოფიტვის ზონაში (ნიადაგის ჩათვლით) და წარმოადგენს ადამიანის საინჟინრო-სამშენებლო საქმიანობის ობიექტს. გრუნტი შეიძლება იყოს ნაგებობის საფუძველი, გარემო, რომელშიც ნაგებობაა მოთავსებული (გვირაბი, მილსადენი და სხვა) და მასალა (გზის, ჯებირის, მიწაყრილის).

საინჟინრო ლიტერატურაში გრუნტი სხვა მნიშვნელობითაც იხმარებოდა. ვასილი დოკუჩაევი გრუნტად მიიჩნევდა უშუალოდ ნიადაგის ფენის ქვეშ მდებარე ქანს, რომელსაც ნიადაგთწარმოქმნის პროცესი არ შეხებია. გრუნტად მიიჩნევდნენ აგრეთვე ყოველგვარ ფხვიერ ქანს.
საინჟინრო-გეოლოგიური თვალსაზრისით საინტერესოა გრუნტის არა მარტო მყარი მინერალური, არამედ თხევადი და აირული კომპონენტებიც,
რომლებიც ხშირად არსებით გავლენას ახდენენ გრუნტის ფიზიკურ-მექანიკურ თვისებებზე. ამ თვალსაზრისით გრუნტს განიხილავენ როგორც
მრავლაკომპონეტიან სისტემას.

გრუნტებს შეისწავლის საინჟინრო გეოლოგიის დარგი გრუნტმცოდნეობა.
პლეისტოცენის პარკი

პლეისტოცენის პარკი — ნაკრძალი იაკუტიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (რუსეთი). განლაგებულია მდინარე კოლიმის ქვედა დინებაში, სოფელ ჩერსკიდან სამხრეთით 30 კმ-ში. ნაკრძალში მიმდინარეობს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში უკანასკნელი გამყინვარების დროინდელი მამონტების პრერიების რეკონსტრუქციების ცდების ჩატარება.

პარკის შემქმნელი და ხელმძღვანელია ს. ზიმოვი.

პლეისტოცენური პარკის იდეა მდგომარეობს იმაში, რომ მოხდეს ინტროდუქცია უკვე არსებული მეგაფაუნის სახეობებისა, ნიადაგების, ლანდშაფტების აღდგენა, რომელიც დამახასიათებელი იყო მამონტის პრერიებისათვის.

პრერიების ფაუნაში შედიოდნენ მამონტები, ბეწვიანი მარტორქები, ბიზონები, ველური ცხენები, აქლემები, ჩრდილოეთისა და გიგანტური ირმები, აფთრები და სხვ. ცხოველთა რაოდენობა აქ საკმაოდ დიდი იყო.
იანინის ნომი

იანინის ნომი, იოანინის ნომი — ნომი საბერძნეთში, ეპიროსის რეგიონში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იანინა.
იანინას ნომი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ნომია საბერძნეთში და ეპიროსის რეგიონის ნახევარი ფართობი უჭირავს.

მოსახლეობა — 170 239 ადამიანი.
ფართობი — 4 990 კმ².

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული იანინა იყოფა 8 მუნიციპალიტეტად.
შილპა შეტი

შილპა შეტი (; დ. 8 ივნისი 1975, მანგალური, ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი და მოდელი.

ბიოგრაფია
შილპა შეტი დაიბადა 1975 წლის 8 ივნისს ინდოეთის კარნატაკის შტატის ქალაქ მანგალურში.
დედამისი იყო „“-ის და „“-ის მოდელი, ხოლო მამამისი მონაწილეობდა „“-ს სათვალეების რეკლამაში. ჰყავს უმცროსი და შამიტა შეტი, რომელიც ბოლივუდის მსახიობია. შილპა შეტი მუმბაიში სწავლობდა ჩემბურისის უმაღლეს სკოლაში. 15 წლის ასაკში სურდა მოდელი გამხდარიყო, მაგრამ ჩანაფიქრი არ აუსრულდა, რამეთუ მისი პარამეტრები არ აკმაყოფილებდა სამოდელო სტანდარტს. თუმცა მიზანს მიაღწია და კარიერა როგორც მოდელმა დაიწყო. იმ პერიოდისთვის იგი 16 წლისა იყო. შილა შეტი ბოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მსახიობია (174 სმ). გადაღებულია დაახლოებით 50-მდე ფილმში.
რიშარდ ბუგაისკი

რიშარდ ბუგაისკი ( დ. 27 აპრილი 1943, ვარშავა, პოლონეთი — გ. 7 ივნისი, 2019, იქვე) — პოლონელი რეჟისორი, მწერალი და სცენარისტი. ომამდელი აქტივისტის ედუარდ ბუგაისკის შვილი. რიშარდ ბუგაისკი არის არაერთი კინოფესტივალის ჯილდოების გამარჯვებული. 1972 წლიდან მოყოლებული გადაიღო 23 ფილმი და სატელევიზიო შოუ.

ვარშავის უნივერსიტეტში სწავლობდა ფილოსოფიას, ხოლო ქალაქ ლოძის კინოსკოლაში რეჟისურას, რომელიც მან 1973 წელს დაამთავრა. ბუგაისკის 1982 წლის ფილმი „დაკითხვა“ მოხსენიებულია როგორც „ყველაზე ანტი-კომუნისტური ფილმი პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის ისოტრიაში“ და შეყვანილი იყო 43-ე კანის კინოფესტივალზე. ფილმში მთავარი როლები შეასრულეს კრისტინა იანდამ და ადამ ფერენციმ. აღსანიშნავია, რომ ფილმი პოლონეთის კომუნისტურმა ცენზურამ აკრძალა.

2008 წლის 29 ოქტომბერს კულტურაში შეტანილი წვლილისათვის მიენიჭა მედალი. რიშარდ ბუგაისკი გარდაიცვალა 2019 წლის 7 ივნისს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად.

ფილმოგრაფია
დაკითხვა (1982)
გამოკვეთილად (1990)
კაპიტან პილეცკის სიკვდილი (2006)
გენერალი ნილი (2009)
ესპანური მარკა

ესპანური მარკა — ოლქი, რომელიც მდებარეობდა საფრანგეთსა და არაბების ესპანურ სამფლობელოებს შორის. მოიცავდა კატალონიას, ნავარასა და არაგონის ნაწილს. ოლქი წარმოადგენდა ფრანკთა იმპერიის სამხედრო საზღვარს აღმოსავლეთ პირენეებში.

ისტორია
არაბების მიერ იბერიის ნახევარკუნძულის დაპყრობის შემდეგ ეს ტერიტორია იმართებოდა სამხედრო გარნიზონების დახმარებით. 778 წელს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შემოიჭრა კარლოს დიდი და ადგილობრივი მოსახლეობის დახმარებით დაიპყრო პირენეის მთების მიმდებარე ტერიტორიები. (ამ ომში დაიღუპა კარლოს დიდი ნათესავი როლანდი, რომელსაც საუკუნეში მიეძღვნა ცნობილი სიმღერა), მაგრამ 781 წელს ქვეყანა კვლავ არაბების ხელში გადადის. 785 წელს ფრანკებმა აიღეს ხერონა, ხოლო 801 წელს, ტულუზის გრაფის გილიომ ჟელონელის ხელმძღვანელობით დაიპყრეს ბარსელონა. 811 წელს არაბებისათვის ჩამორთმეულ ტერიტორიებს ეწოდათ ესპანური მარკა, რომელიც შედგებოდა საგრაფოებისაგან, რომელთა შორის წამყვან როლს თამაშობდა ბარსელონის საგრაფო.
პრევეზის ნომი

პრევეზის ნომი  — ნომი საბერძნეთში, ეპიროსის რეგიონში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება იანინის ნომს და ტესპროტიას, აღმოსავლეთით — არტის ნომს. სამხრეთით ესაზღვრება იონიის ზღვა და ამვრაკიკოსის ყურე .

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პრევეზა.

მოსახლეობა — 59,600 ადამიანი.
ფართობი — 1,036 კმ².

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული პრევეზა იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად.
ლეფკადის ნომი

ლეფკადის ნომი, ლეფკასის ნომი — ნომი საბერძნეთში, იონიის კუნძულების ჯგუფში. მდებარეობს ლეფკადას კუნძულზე და რამდენიმე პატარა კუნძულზე მთავარ კუნძულთან ახლოს.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლეფკადა.

მოსახლეობა — 21,414 ადამიანი.
ფართობი — 335.8 კმ².

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ლეფკადა იყოფა 7 მუნიციპალიტეტად.
ზაკინთოსის ნომი

ზაკინთოსის ნომი — ნომი საბერძნეთში, იონიის კუნძულების ჯგუფში.
მდებარეობს კუნძულ ზაკინთოსზე და მასთან ახლოს მდებარე რამდენიმე კუნძულზე.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ზაკინთოსი.

მოსახლეობა — 39 015 ადამიანი.
ფართობი — 406 კმ².

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ზაკინთოსი იყოფა 6 მუნიციპალიტეტად.
პუატიეს ბრძოლა (732)

პუატიეს ბრძოლა, ტურის ბრძოლა – ბრძოლა ფრანკებსა და არაბებს შორის. გაიმართა 732 წლის 10 ოქტომბერს, ქალაქ ტურთან ახლოს, ფრანკების იმპერიის და აკვიტანიის საზღვართან ახლოს.

ბრძოლას ხელმძღვანელობდნენ ავსტრაზიის და ნეისტრიის მაიორდომი კარლოს მარტელი და ომაიანების სახალიფოს ალ-ანდალუზიის გენერალ-გუბერნატორი აბდურ რაჰმან იბნ-აბდალაჰი.

ბრძოლა დამთავრდა ფრანკების გადამწყვეტი გამარჯვებით. აბდურ რაჰმან იბნ-აბდალაჰი დაიღუპა ბრძოლის ველზე, ხოლო კარლოს მარტელის ძალაუფლება გავრცელდა უფრო სამხრეთით.

პუატიეს ომის შედეგად შეჩერდა არაბების დაპყრობები ევროპის მიმართულებით. პრუსიის ისტორიოგრაფ ლეოპოლდ ფონ რანკეს სიტყვებით:
პუატიეს ბრძოლა (1356)

პუატიეს ბრძოლა — ასწლიანი ომის პირველი ეტაპის ბოლო ბრძოლა. გაიმართა 1356 წლის 19 სექტემბერს პუატიეს სამხრეთით. ერთმანეთს ებრძოდნენ ინგლისის ძალები ედუარდ შავი პრინცის მეთურობით და საფრანგეთის ძალები ჟან კეთილის მეთაურობით. მინიმალური დანაკარგების საფასურად ინგლისელებმა დაამარცხეს ფრანგები და ტყვედ ჩაიგდეს მეფე.
ოთხი ოთახი

ოთხი ოთახი — 1995 წლის კინოფილმი. წარმოადგენს შავ კომედის. შედგება სხვადასხვა რეჟისორებისგან გადაღებული ოთხი ეპიზოდისაგან, რომლის სიუჟეტის ცენტრია პორტიე ტედი (ტიმ როთი).

რეჟისორები არიან: ელისონ ანდერსი, ალექსანდრ როკუელი, რობერტ როდრიგესი და კვენტინ ტარანტინო.
ფილმში ერთბაშათ ჰოლივუდის მრავალმა მსახიობმა მიიღო მონაწილეობა.
ზესხო (ლენტეხის მუნიციპალიტეტი)

ზესხო — სოფელი საქართველოში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ცანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. ზესხურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1800 მ-ზე, დაბა ლენტეხიდან 62 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.

სახელწოდება „ზესხო“ (ქვემოსვანური ზესხუ̂) საერთოქართველური „ძაცხუ̂–“ („ცაცხვი“) ძირისგან უნდა მომდინარეობდეს. ამჟამინდელი ზესხო საუკუნის შუა წლებში დაასახლეს ძირითადად უშგულიდან და მულახიდან გადმოსახლებულებმა. გადმოცემით თანახმად ისტორიული ზესხო გავერანებულა ცანელების და ზესხველების ურთიერთმტრობის შედეგად. ძველი ნასოფლარის ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე სახლის და ციხე-დარბაზის ნაშთები. 1978 წელს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მოეწყო ალპინისტური ბანაკი „ზესხო“.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი.
რცხმელური

რცხმელური — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გვიმბრალა, ლაღარვაში, ნაღომარი, ყვედრეში). მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ცაგერ–ლენტეხის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, ლენტეხიდან 18 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 232 ადამიანი.
ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები

ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები  — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს რამდენიმე კუნძულს.

ადმინისტრაციულად შედის 3 ნომი:
ქიოსის ნომი
ლესბოსის ნომი
სამოსის ნომი

პერიფერიის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მიტილინი.

რეგიონის ფართობი შეადგენს — 3 836 კმ²,
მოსახლეობა — 208 151 ადამიანს.
სამხრეთ ეგეოსის კუნძულები

სამხრეთ ეგეოსის კუნძულები  — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს რამდენიმე კუნძულს.

ადმინისტრაციულად შედის 2 ნომი:
კიკლადის ნომი
დოდეკანესის ნომი

პერიფერიის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ერმოუპოლისი.

პერიფერიის ფართობი შეადგენს — 5 286 კმ²,
მოსახლეობა — 320 001 ადამიანს.
ლესბოსის ნომი

ლესბოსის ნომი — ნომი საბერძნეთში, ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულების ჯგუფში.
მდებარეობს ლესბოსის, ლემნოსის და აიოს-ეფსტრატიოსის კუნძულებზე.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მიტილინი.

მოსახლეობა — 110,220 ადამიანი.
ფართობი — 2,154 კმ².

მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ლესბოსი იყოფა 17 მუნიციპალიტეტად.