iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნოვო-კონიუშენის ხიდი

ნოვო-კონიუშენის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში გრიბოედოვის არხზე, ქალაქის ცენტრალურ რაიონში. აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს.

მდებარეობა
ხიდი მდებარეობს თავლის მოედნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქრისტეს დაღვრილი სისხლის ტაძართან ახლოს.

უახლოესი მეტროსადგურია (600 მ) „გოსტინი-დვორი“.

სახელწოდება
1917 წლამდე ხიდს ერქვა უფლის აღდგომის ტაძრის ხიდი. 1917 წლის შემდეგ ეწოდებოდა გადაფარებული ხიდი.

1975 წლის ზაფხულში ხიდმა მიიღო სახელწოდება გრინევიცკის ხიდი ნაროდნიკ-ტერორისტის, იმპერატორ ალექსანდრე -ის მკვლელის იგნატი გრინევიცკის სახელი, რომელმაც ბომბი ესროლა იმპერატორს ხიდის ახლოს.

1998 წელს ხიდმა მიიღო თავისი თანამედროვე სახელი, ახლოს მდებარე თავლის მოედნის მიხედვით.

ისტორია
ფართო ხის ხიდი აქ ააშენეს ჯერ კიდევ 1880-იან წლებში. მშენებლობის პერიოდში ხიდის სიგანე იყო 115 მეტრი (შედარებისათვის, ამჟამად სანქტ-პეტერბურგის ყველაზე განიერი ხიდია ლურჯი ხიდი მდინარე მოიკაზე, სიგანე 97,3 მ.). ტაძრის მშენებლობის დასრულების შემდეგ ხიდმა მიიღო სახელწოდება „უფლის აღდგომის ხიდი“, რომელიც შეინარჩუნა 1917 წლამდე. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მას ოფიციალურად გადაარქვეს და უწოდეს გადაფარებული ხიდი. თავისი არსებობის მანძილზე ხიდი არაერთხელ გადააკეთეს.

ამჟამინდელი რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1967 წელს ინჟინრების ი. ლ. იურკოვის, ლ. ნ. სობოლევისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით.
ბურგოსი

ბურგოსი — ესპანეთის ბურგოსის პროვინციის დედაქალაქი. ყოფილი კასტილიის დედაქალაქი. შედის ალფოს-დე-ბურგოსის რაიონის ნაწილში და კასტილიასა და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში. მოსახლეობით ბურგოსი 37-ე ადგილს იკავებს ესპანეთში. ბურგოსი ცნობილია თავისი ძეხვით, სახელწოდებით " ". იგი მზადდება სისხლისგან, ცხიმისა და ბრინჯისგან.

ისტორია
ბურგოსი დაარსდა საუკუნეში (სავარაუდოდ 884 წ.) მეფე ალფონსოს დიდის მიერ, როგორც მნიშვნელოვანი დასაყრდენი წერტილი მავრებთან ბრძოლის წინააღმდეგ და საუკუნემდე გახდა ერთ-ერთი მსხვილი ქალაქი, სადაც კასტილიის მეფეების კორონაციები მიმდინარეობდა. ესპანეთში ყველა ბავშვმა იცის ბურგოსი ცნობილი, როგორც სიდის ქალაქი. ასე უწოდებდნენ საუკუნის ესპანელ ეროვნულ გმირს როდრიგო დიაზ დე ბივარს. იგი დასაფლავებულია ამ ქალაქში, ბურგოსის საკათედრო ტაძარში თავის მეუღლესთან დონა ხიმენასთან ერთად. ეს ტაძარი ეკუთვნის იუნესკოს მსოფლიო კულტურულ მემკვიდრეობას.

ქალაქში ასევე აღსანიშნავია ლას უელგასის მონასტერი, რომელიც კასტილიის მეფის ალფონს მიერ დაფუძნდა 1187 წელს. ამ მონასტერში, გარდა მრავალრიცხოვანი სამეფო სამარხებისა, ინახება ხალიფ მუჰამედ ან-ნასირის ალამი, რომელიც ხელთ იგდეს 1212 წელს ლას ნავას დე ტოლოსის ბრძოლაში, რომელიც რეკონკისტას ერთ-ერთი გადამწყვეტი ბრძოლა იყო.

ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს ბურგოსი იყო გენერალ ფრანსისკო ფრანკოს ნაციონალისტური მოძრაობის ხელმძღვანელობის ქვეშ.

გეოგრაფია
ქალაქის საერთო ფართობი 107,08 კმ²-ია. მანძილი ადმინისტრაციულ პროვინციამდე 244 კილომეტრია.

ბურგოსში შედარებით კონტინენტური, მშრალი კლიმატია - ცივი ზამთარი და ცხელი ზაფხული.
სენატის მოედანი

სენატის მოედანი (; 1923-2008 წლებში ეწოდებოდა დეკაბრისტების მოედანი) — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი მთავარი მოედანი. მდებარეობს ალექსანდრეს ბაღის დასავლეთ ნაწილში.

ისტორია
სენატის მოედანი ეწოდა მას შემდეგ, რაც მის ტერიტორიაზე განთავსდა სენატის სამთავრობო ქვედანაყოფი. სახელმწიფო საჭიროებისათის გამოიყენეს ვიცე-კანცლერ ბესტუჟევ-რიუმინის სახლი. ამჟამად შენობაში განთავსებულია რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლო.

სენატის მოედანი არის ქალაქის ყველაზე ძელი მოედანი. მისი ფორმირება დაიწყო 1704 წლიდან. თავდაპირველად ციხესიმაგრის მთავარი ნაწილი იყო მთავარი საადმირალოს მიმდებარედ. საადმირალო თავიდან ჩაფიქრებული იყო არა მხოლოდ როგორც ნავსადგური, არამედ როგორც ციხესიმაგრე.

სამხრეთ ნაწილში სენატის მოედანს ესაზღვრებოდა საადმირალოს არხი. როდესაც საადმირალომ დაკარგა თავისი მნიშვნელობა, ციხესიმაგრის ამ მთავარმა ნაწილმა მიიღო ქალაქის მოედნის სტატუსი. 1710 წელს აქ, მდინარე ნევის ნაპირებზე ააშენეს ისააკის ტაძრის პირველი ხის შენობა. მოგვიანებით იგი გადააკეთეს ქვის შენობად, თუმცა შენობამ დიდხანს ვერ იარსება ჭაობიანი სანაპიროს გამო და შედეგად ისააკის ტაძარი განათავსეს სენატის მოედნის მოპირდაპირე, სამხრეთის მხარეს.

მოედნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ინგლისის სანაპიროს კუთხესთან მდებარეობდა ფახვერკის სტილის სახლი — თავად მენშიკოვის სასახლე. თავადის გარდაცვალების შემდეგ იგი გადაეცა ვიცე-კანცლერ ანრდეი ოსტერმანს, ხოლო 1744 წელს — კანცლერ ალექსი ბესტუჟევ-რიუმინს. ახალი მფლობელისათვის აქ ააშენეს შენობა ბაროკოს სტილში. ეკატერინე -ის ტახტზე ასვლის შემდეგ თორმეტი კოლეგიის შენობიდან ამ შენობაში გადაიტანეს სენატი. ამ მომენტიდან მოედანს ეწოდება ამჟამინდელი სახელი.

1782 წელს მოედანზე გახსნეს პეტრე -ის ძეგლი („ბრინჯაოს მხედარი“). ამის შემდეგ მოედანს პეტრეს მოედანი უწოდეს, თუმცა პეტერბურგელებს შორის ეს სახელი ვერ დამკვიდრდა და კვლავ სენატის მოედანს უწოდებდნენ.

1874 წელს სენატის მოედანი გახდა ახლადაშენებული ალექსანდრეს ბაღის ნაწილი.

1925 წელს დეკაბრისტების აჯანყების 100 წლისთავთან დაკავშირებით მოედანს მათი სახელი მიენიჭა.
ზენდიდის ციხე

ზენდიდის ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზენდიდში, ბეჟანიძეების საგვარეულო ციხე-სამაგრეთ არის მიჩნეული. მდებარეობს მაღალ გორაზე. მისი აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. მჭიდრო ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობისათვის აჭარისწყლისა და ჭოროხის აუზს დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა. - საუკუნეებში ბათუმ-არტანუჯის სავაჭრო ეკონომიკური კავშირის მთავარი ძარღვი ქედაში გადიოდა, როგორც ვახუშტი ბაგრატიონი ამბობს „მცირე ქალაქის მსგავსად დაბა ქედაში“ ცხოვრობდა აჭარის ბეგი. გამომდინარე აქედან ქედას სათანადო დაცვა ესაჭიროებოდა. ეს დაცვა კი, წარმოდგენილი იყო ზენდიდის ციხის სახით. აჭარის ხეობაში სხვა საფორტიპიკაციული ნაგებობების, სახელდობრ კი ბეგოშვილების, ცივასულას, საღორეთის, მთის უბანის, ჩხუტუნეთის სხვა ციხეებთან ერთად, არა მარტო ქედის დაცვა ევალებოდა არამედ ხეობაში გასავალ ცენტრალურ სავაჭრო სტრატეგიული გზების. ძეგლმა ჩვენამდე მოაღწია ძლიერ დანგრეული სახით. მისი საერთო სიგრძე 50მ შეადგენს. კედლის სისქე 110-130 სმ-ია.
კავიანის ციხე

კავიანის ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ქედის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავიანის სერზე მდინარე ჭვანისწყალისა და აჭარისწყლის შესართავის მარცხენა მხარეს.

ძეგლის აღწერა
ციხე ორი განყოფილებისაგან შედგება. პირველი განყოფილება, ჩვენამდე მოღწეული ფოსოების მიხედვით, შეიძლება ყოფილიყო რაღაც დანიშნულების სათავსო, რომელიც სავარაუდოდ სამსართულიანი უნდა ყოფილიყო. კედელზე ორი საძირკველი და ორი სარკმელია დატანებული. ციხის ამ კოშკშია შემორჩენილი სწორი ფორმის ორმო, რომელიც შელესილია კირით.

ციხის მეორე განყოფილებაში, რომლის ფართობი 112 მ²-ს შეადგენს, კარგადაა შემონახული ჩრდილოეთის კოშკი, რომელიც არაწესიერი მართკუთხედის ფორმისაა და ასევე სამი სართულისაგან შედგებოდა. კოშკში ჩაყოლებულია სარკმლები. შედარებით კარგადაა შემონახული ციხის ეზოს დასავლეთი კედელი, რომლის სიგრძე 7,1 მეტრია, ხოლო სიმაღლე 5 მეტრი. ციხე აშენებულია ფლეთილი ქვებით, შიგადაშიგ რიყის ქვებიც გვხვდება.
წონიარისის ხიდი

წონიარისის ხიდი, იგივე ჯაიმელას ხიდი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ წონიარისში.

მდებარეობა
წონიარისის „ჯაიმელას“ თაღოვანი ხიდი მდებარეობს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ წონიარისის მდინარეზე, რომელიც მარჯვენა მხრიდან აჭარისწყალს უერთდება. ხიდი ცენტრალური მაგისტრალის ბათუმი-ხულოს მონაკვეთის წონიარისის გზის გასაყარიდან 2 790 მეტრის დაშორებით მდებარეობს.

აღწერილობა
ხიდი აჭარისწყლის ხეობას ხინოს სამონასტრო კომპლექსთან უმოკლესი გზით აკავშირებდა და შესაბამისად, კინტრიშის ხეობასთან და გურიის სოფლებთანაც. ხიდის სიგრძე 22 მეტრია. მარჯვენა მისასვლელის სიგანე — 3.3 მეტრი, მარცხენა მისასვლელის სიგანი — 3.8 მეტრი. ხიდის სიგანე შუა ნაწილში — 2.5 მეტრია, ხოლო სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან თავბანდამდე 8.7 მეტრი.

ხიდი სოფლის ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობაა. მისი გრძელი სახელწოდება სოფლის უბანთან, „ჯაიმელასთანაა“ დაკავშირებული. ადგილობრივები მას „თამარის ხიდს“ ეძახიან, თუმცა როგორც ისტორიული წყაროები მოწმობს, ხიდი გაცილებით გვიან, - საუკუნეებში უნდა იყოს აგებული. თურქთა შემოსევებისას ხიდი არაერთხელ დაინგრა. მისი აღდგენა საუკუნეს უკავშირდება. ხიდი დღემდე ფუნქციონირებს და მისი საშუალებით ადგილობრივები სოფლიდან სოფელში გადადიან.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, წონიარისის ხიდს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა.
ბრაიან თელბოისი

ბრაიან ედვარდ თელბოისი (; დ. 7 ივნისი, 1921 უონგანუი, ახალი ზელანდია — გ. 3 ივნისი, 2012 ინვერკარგილი, ახალი ზელანდია) — ახალი ზელანდიის სახელმწიფო მოღვაწე, ვიცე-პრემიერი და ახალი ზელანდიის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1975-1981).

ბიოგრაფია
ბრაიან თელბოისი დაიბადა 1921 წლის 7 ივნისს. დაამთავრა უონგანუის სკოლა და ჩაირიცხა უონგანუის საუნივერსიტეტო სკოლაში. შემდეგ სწავლა განარგძო მანიტობას უნივერსიტეტში, კანადაში. ახალ ზელანდიაში დაბრუნების შემდეგ სწავლა დაასრულა ვილინგტონის დედოფალ ვიქტორიას სახელობის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ხელოვნებაში. მუშაობდა კერძო სატრანსპორტო კომპანიაში, ასევე მუშაობდა რედაქტროის დამხმარეთ გაზეთში, რომელიც ფერმერთა შესახებ იყო.  მეორე მსოფლიო ომის დროს თელბოისი ახალი ზელანდიის საჰაერო ძალებში მსახურობდა და დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ფერმერებად საუთლენდში.

2012 წელს გარდაიცვალა 90 წლის ასაკში, ინვერკარგილში, საკუთარ სახლში.

ჰყავდა მეუღლე - პატი და სამი შვილი.

პოლიტიკური მოღვაწეობა
მისი პოლიტიკური კარიერა 1957 წელს დაიწყო, როდესაც ის ნაციონალური პარტიის წარმომადგენელთა პალატის წევრად აირჩიეს. 1981 წლამდე დეპუტატი იყო. 1961 წელს მან და კიდევ პარტიის 10 წევრმა მხარი დაუჭირეს ლიბერალური პარტიის ინიციატივას მკვლელობისთვის სიკვდილით დასჯის გაუქმების შესახებ.

1980 - ზოგიერთმა კაბინეტის წევრმა წარუმატებელი მცდელობით პრემიერ-მინისტრის რობერტ მულდოინის თანამდებობიდან გადაყენება სცადეს და მისი შეცვლა თელბოისით გადაწყვიტეს, რომელიც ცნობილია როგორც „პოლკოვნიკების შეთქმულება“. ეს დემარში თელ ბოისს ვიცე-პრემიერის პოსტად უღირდა.

1981 წელს გადადგომის შემდეგ წყნარი ოკეანის დემოკრატიული კავშირის პირველ თავმჯდომარე აირჩიეს.

თანამდებობები
1962—1969 — სოფლის მეურნეობის მინისტრი;
1964—1972 — განათლების მინისტრი;
1972 — მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრი;
1974—1980 — ნაციონალური პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე;
1975—1980 — ვიცე-პრემიერი;
1975—1981 — ახალი ზელანდიის საგარეო საქმეთა მინისტრი.

ჯილდოები
ავსტრალიის კავალერის ორდენი (1982)
ბრიტანეთის ბანის ორდენი (1991)
ზონდის სრუტის ცუნამი (2018)

ზონდის სრუტის ცუნამი — სტიქიური უბედურება, ცუნამი, რომელიც თავს დაატყდა ზონდის სრუტის სანაპიროზე მდებარე ბანტენისა და ლიმპუნგის პროვინციებს (ინდონეზია) 2018 წლის 22 დეკემბერს. გამომწვევი მიზეზი გახდა ვულკან კრაკატაუს ამოფრქვევა, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა მეწყერი და საბოლოოდ მასიური ტალღის წარმოქმნა. სულ მცირე 429 ადამიანი დაიღუპა, 1459 დაშავდა, ხოლო 150 დაკარგულად ითვლება. 23 დეკემბერს აღმოჩნდა, რომ იმ კუნძულის დიდი ნაწილი, სადაც ვულკანი მდებარეობს, ზღვაში ჩაიშალა.
დავით პატარაია

დავით პატარაია (დ. 1 ოქტომბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2014 წლის 19 ივნისიდან 2015 წლის 4 დეკემბრამდე.

ბიოგრაფია
დავით პატარაია დაიბადა 1971 წლის 1 ოქტომბერს, თბილისში.
სხვადასხვა წლებში იგი მუშაობდა ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში, ქვეყნის უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოში, კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიაში. წლების განმავლობაში ეწეოდა საადვოკატო საქმიანობას და კითხულობდა ლექციებს თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების, ხოლო შემდგომ - იურიდიულ ფაკულტეტზე. არის სამართლის დოქტორი და თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. 2013 წლის დეკემბრიდან 2014 წლამდე დავით პატარაია იყო პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივანი.

2014 წლის იანვრიდან დღემდე იგი საქართველოს პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივნის მოადგილედ მუშაობდა. 2014 წლის 19 ივნისიდან 2015 წლის 4 დეკემბრამდე იყო საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი.
ანდრო ბარნოვი

ანდრო ბარნოვი (დ. 8 ივნისი, 1974, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, პოლიტიკოსი, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2013 წლის 23 აპრილიდან 2013 წლის 17 ნოემბრამდე.

ბიოგრაფია
ანდრო ბარნოვი დაიბადა 1974 წლის 8 ივნისს, თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის ფაკულტეტი, შემდეგ კორპორაცია "რენდის" მიერ ორგანიზებული საჯარო პოლიტიკის უმაღლესი კურსები. აშშ-ში მიიღო თავდაცვის ანალიზისა და ეროვნული უსაფრთხოების ორმაგი მაგისტრის ხარისხი.

სხვადასხვა დროს მუშაობდა თსუ ხმელთაშუა ზღვის კულტურათა კვლევის ცენტრში; თავდაცვის სამინისტროს საგარეო ურთიერთობათა დეპარტამენტში აღმოსავლეთ ევროპისა და ბალკანეთის მიმართულებით; იყო შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის სტრატეგიული დაგეგმვის მთავრი სამმართველოს განყოფილების უფროსი; პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის აპარატის უფროსი; კითხულობდა ლექციებს ანთროპოლოგიასა და კონფლიქტოლოგიაში, იყო ეროვნული თავდაცვის აკადემიის რეფორმის ავტორი და განახლებული აკადემიის პირველი რექტორი; თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, თსუ სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, შიდა ქართლის გუბერნატორი; პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი; არასამთავრობო ორგანიზაციის - სტრატეგიისა და განვითარების ინსტიტუტის გამგების თავმჯდომარე; საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკის გამგეობის თავმჯდომარე. ექსპერტი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში.
ულტრაბგერითი თერაპია

ულტრაბგერითი თერაპია — ულტრაბგერის გამოყენება სამკურნალო მიზნით; ფიზიოთერაპიის მეთოდი. მედიცინაში იყენებენ 800–900 კჰც სიხშირის რხევებს. ულტრაბგერის ფიზიოლოგიურ მოქმედებას საფუძვლად უდევს მექანიკური და სითბური ფაქტორები, რომლებიც იწვევენ ფიზიკურ და ქიმიურ ცვლილებებს ცოცხალ ორგანიზმში. ქსოვილებისა და ორგანოების რეაქცია დამოკიდებულია ულტრაბგერის ინტენსივობასა და ზემოქმედების ხანგრძლივობაზე. ულტრაბგერით თერაპიას იყენებენ ნევრალგიის, რადიკულიტის, სახსრების, კანის, გინეკოლოგიური, ანთებითი დაავადებების, თვალის ზოგიერთი დაავადების დროს. ხოლო სიმსივნის, მწვავე ინფექციის, გულ-სისხლძარღვთა მკაფიოდ გამოხატული დარღვევების შემთხვევაში ულტრაბგერის ზემოქმედება არ არის რეკომენდებული.
ირინა ენუქიძე

ირინა ენუქიძე (გ. 24 აგვისტო, 2007) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, სიკვდილის შემდეგ ქვეყნისა და ერის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისთვის, გამორჩეული საზოგადოებრივი მოღვაწეობისთვის და სამოქალაქო თავდადებისთვის თამარ მეფის ორდენით დაჯილდოებული, 2006 წლის 28 იანვარს პოლიციელების მიერ ოქროყანის სასაფლაოზე მოკლული სანდრო გირგვლიანის დედა.

საზოგადოებამ ირინა ენუქიძე 2006 წელს გაიცნო. მისი შვილი, 27 წლის სანდრო გირგვლიანი, 2006 წლის 28 იანვარს ოქროყანის სასაფლაოზე მოკლული იპოვეს. მკვლელობაში ეჭვმიტანილები - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლები - 6 მარტს დააკავეს, თუმცა ირინა ენუქიძე თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამართულ პროცესზე ამტკიცებდა, რომ მკვლელობის ყველა მონაწილე არ დასჯილა.

2007 წლის ივლისში მოსამართლე ლევან მურუსიძემ შეუმცირა სასჯელი სანდრო გირგვლიანის მკვლელებს. ევროსასამართლომ გირგვლიანის მკვლელობის საქმეზე აღნიშნა, რომ „გაოგნებულია იმ შეთანხმებული ქმედებებით, რომლითაც ხელისუფლების სხვადასხვა შტოები (მათ შორის სასამართლო) მოქმედებდნენ, რათა ამ საშინელ მკვლელობის საქმეზე მართლმსაჯულება არ აღსრულებულიყო“.

როგორ საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა განაცხადა დაჯილდოებისას,

საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ირინა ენუქიძე თამარ მეფის ორდენით 2015 წლის 22 დეკემბერს დააჯილდოვა . ღონისძიებას ასევე დაესწრნენ თავდაცვის მინისტრი თინა ხიდაშელი, მთავრობის წევრები და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები. თინა ხიდაშელმა ირინა ენუქიძის მიერ დაწყებული საქმის დაფასებისთვის პრეზიდენტს მადლობა გადაუხადა და აღნიშნა, რომ წლების წინ ქვეყანაში არსებული სისტემა, სწორედ, ირინა ენუქიძემ დაანგრია.

ირინა ენუქიძე 2007 წლის 24 აგვისტოს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა.
თეატრალური მოედანი (სანქტ-პეტერბურგი)

თეატრალური მოედანი (; 1780-იან წლებამდე ეწოდებოდა კარუსელის მოედანი) — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი მოედანი. მდებარეობს გრიბოედოვისა და კრიუკოვის არხებს, ასევე დეკაბრისტების, გლინკას, გამომცემელთა ქუჩებს შორის. მოედანი ჩამოყალიბდა 1762 წელს.

ისტორია
1760-1770-იან წლებში მოედანზე განთავსებული იყო „კარუსელი“ — ამფითეატრი ცხენების თამაშებისთვის. სწორედ აქედან მომდინარეობს მისი ძველი სახელწოდება.

1783 წელს ააშენეს დიდი ქვის თეატრი რომელიც არაერთხელ გადააკეთეს. ამჟამად ამ ადგილზე გადაკეთებულ და გაფართოებულ შენობაში განთავსებულია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1845 წელს ააგეს ხის ცირკი, ხოლო 1847-1849 წლებში ქვის თეატრი-ცირკი, რომლის არქიტექტორიც იყო ალბერტ კავოსი. თეატრი 1859 წელს დაიწვა, რომლის ადგილზე იმავე არქიტექტორმა ააგო მარიინსკის თეატრი (საბჭოთა პერიოდში სერგეი კიროვის სახელობის ოპერისა და ბელტის თეატრი, ამჟამად მარიინსკის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი).

1906 წელს კონსერვატორიის წინ დადგეს მიხეილ გლინკას ძეგლი (მოქანდაკე რობერტ ბახი, არქიტექტორი ალექსანდრე ბახი). 1925 წელს გადაიტანეს კონსერვატორიის მარჯვნივ. 1952 წელს ააგეს ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ძეგლი (არქიტექტორი მოდესტ შეპილევსკი, მოქანდაკეები ბენიამინ ბოგოლიუბოვი და ვლადიმირ ინგალი). 2010 წლიდან მოედანზე აღარ მოძრაობს ტრამვაი.

სახელწოდებები
1770-1780 — კარუსელის მოედანი
1765-1770 — ბრუმბერგის მოედანი
1790-1820 — ქვის თეატრის მოედანი
1821-დან — თეატრალური მოედანი
თეატრალური მოედანი

ტერმინი თეატრალური მოედანი შეიძლება აღნიშნავდეს:

რუსეთი
თეატრალური მოედანი (გროზნო)
თეატრალური მოედანი (დონის როსტოვი)
თეატრალური მოედანი (ევპატორია)
თეატრალური მოედანი (ვიბორგი)
თეატრალური მოედანი (კიროვი)
თეატრალური მოედანი (კრასნოდარი)
თეატრალური მოედანი (კრასნოიარსკი)
თეატრალური მოედანი (ლიპეცკი)
თეატრალური მოედანი (მოსკოვი)
თეატრალური მოედანი (ნიჟნი-ნოვგოროდი)
თეატრალური მოედანი (ნორილსკი)
თეატრალური მოედანი (ომსკი)
თეატრალური მოედანი (რიაზანი)
თეატრალური მოედანი (სარატოვი)
თეატრალური მოედანი (სანქტ-პეტერბურგი)
თეატრალური მოედანი (სოჭი)
თეატრალური მოედანი (ჩელიაბინსკი)

უკრაინა
თეატრალური მოედანი (დონეცკი)
თეატრალური მოედანი (კიევი)
თეატრალური მოედანი (მარიუპოლი)
თეატრალური მოედანი (პოლტავა)
თეატრალური მოედანი (რივნე)
თეატრალური მოედანი (სუმახი)
თეატრალური მოედანი (ჩერნივცი)
თეატრალური მოედანი (ხარკივი)
შრომის მოედანი (სანქტ-პეტერბურგი)

შრომის მოედანი (; 1830-1880-იან წლებამდე ეწოდებოდა ხარების ქუჩა, 1918-მდე ხარების მოედანი) — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი მოედანი. მდებარეობს საადმირალოს რაიონის ტერიტორიაზე, ინგლისის სანაპიროსა და საადმირალოს მეორე კუნძულს, ასევე ცხენოსანთა გვარდიის პოლკის ბულვარს, იაკუბოვიჩის ქუჩასა და კრიუკოვის არხის სანაპიროს შორის.

სახელწოდება
თავდაპირველად სახელწოდება ხარების მოედანი ცნობილი გახდა 1891 წლიდან, რომელიც დაკავშირებული იყო ღვთისმშობლის ხარების ეკლესიასთან. 1918 წელს მიიღო თანამედროვე სახელწოდება, მოედანზე შრომის სასახლის მდებარეობის გამო.

ისტორია
1706 წლის 2 აგვისტოს ამ ადგილზე ააგეს კატორღის ეზო. იგი მოქმედებდა 1740-იან წლებამდე.

1790-იან წლებში საზღვაო ყაზარმების შენობა ააგეს (არქიტექტორი ფიოდორ ვოლკოვი, გადააკეთა არქიტექტორმა ანდრეიან ზახაროვმა), მის ადგილზე 1853-1861 წლებში ააგეს ნიკოლაევსკის სასახლე (1917 წლიდან შრომის სასახლე, საიდანაც მოდის მოედნის თანამედროვე სახელიც).

1840-იან წლებში მოახდინეს ტერიტორიის რეკონსტრუქცია ხარების ხიდის მშენებლობის გამო, რომელიც მოედანს აკავშირებდა ვასილევსკის კუნძულთან.

1844 წლისათვის ჩამოყალიბდა მოედნის თანამედროვე სახე. ამ პერიოდში აქვე დაიწყეს ცხენოსანთა გვარდიის პოლკის ხარების ეკლესიის მშენებლობა, არქიტექტორ კონსტანტინ ტონის ხელმძღვანელობით (აქედან ძველი სახელწოდება). ეკლესია შენდებოდა 1844-1849 წლებში, დაანგრიეს 1929 წელს.

1845-1849 წლებში მოედანზე ააგეს ვ. ა. ვონლიარლიალის საშემოსავლო სახლი ეკლექტიკის სტილში. 1941-1944 წლებში ლენინგრადის ბლოკადის პერიოდში მოედანზე მოქმედებდა დესანტსაწინააღმდეგო თავდაცვის კვანძი. საარტილერიო დაბომბვის შედეგად მოედნის მიმდებარე ბევრი ნაგებობა დაზიანდა. მათი აღდგენა მიმდინარეობდა 1940-1950-იანი წლების მიჯნაზე. 1970-იან წლებში მოედანზე ააგეს სახლი № 3. № 6 სახლში 1933-1943 წლებში ცხოვრობდა კომპოზიტორი ბორის ასაფევი.

1907-1997 წლებში მოედანზე ტრამვაის ხაზი მოქმედებდა. 1998 წელს მოედანზე მიწისქვეშა გადასასვლელი ააშენეს, რომელიც გაიხსნა 199 წელს.
ლუი ალექსანდრ დე ბურბონი

ლუი ალექსანდრ დე ბურბონი (; დ. 6 ივნისი, 1678 — გ. 1 დეკემბერი, 1737) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი -ისა და მადამ დე მონტესპანის უკანონო ვაჟი, რომელსაც ლეგიტიმაციის შემდეგ ტულუზის გრაფობა უბოძეს. ხუთი წლის ასაკში, იგი გახდა საფრანგეთს დიდი ადმირალი.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ლუი ალექსანდრი დაიბადა 1678 წლის 6 ივნისს ვერსალში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი -ისა და მისი საყვარლის, მადამ დე მონტესპანის მესამე და ნაბოლარა ვაჟი. დაბადებიდანვე, მასზე და მის უფროს დაზე, ფრანსუაზ მარიზე ზრუნავდა მადამ დე მონშევრუა.

1681 წელს მოხდა ლუი ალექსანდრის ლეგიტიმაცია, რა დროსაც მას უბოძეს ტულუზის გრაფის წოდება, 1683 წელს კი ხუთი წლის ასაკში იგი საფრანგეთის დიდი ადმირალი გახდა. 1693 წლიდან იგი უკვე ატიურად ერთვება სამხედრო საქმიანობებში და ებრძვის საფრანგეთის მტრებს. ესპანური მემკვიდრეობის ომის დროს, სწორედ მისი სარდლობით მოიპოვა საფრანგეთის ჯარებმა წარმატება და ესპანეთს სიცილია წაართვა, რომელიც შემდგომში თავის მოკავშირე სავოიას დაუთმო. 1689 წელს იგი ხდება ჯერ გაინის, შემდეგ კი ბრეტანის გუბერნატორი. 1696 წლის 3 იანვარს იგი საფრანგეთის მარშალი ხდება. 1704 წელს, ასევე ესპანური მემკვიდრეობის ომის დროს, მან თავი გამოიჩინა ველეს-მალაგას ბრძოლაში.

ლუი -ის გარდაცვალების შემდეგ, თავისი ძმისგან, მაინის ჰერცოგ ლუი ავგუსტისაგან განსხვავებით იგი საფრანგეთის არც ტახტისთვის და არც რეგენტობისთვის არ იბრძოდა. 1706 წელს მან შეიძინა რამბუილეს სასახლე და იქ გადასახლდა.

ქორწინება და გარდაცვალება
რამბუილეში დასახლებულმა ლუი ალექსანდრმა მალევე დაიწყო ფიქრი დაოჯახებაზე. თავდაპირველად მის საცოლედ მოიაზრებოდა დე გიზთა ძლევამოსილი დინასტიის წარმომადგენელი შარლოტ ლოთარინგიელი, თუმცა ქორწინება ლუი -მ ჩაშალა.

ამის შემდეგ, ლუი ალექსანდრი და მისი დები ყველანაირად ცდილობდნენ თავიანთი ძმის, მაინის ჰერცოგ ლუი ავგუსტის დაქორწინებას კონდეს პრინცესა ლუიზ ბენედიქტა დე ბურბონზე, რაც საბოლოოდ გამოუვიდათ კიდევაც.

ამ ამბიდან მალევე, 1723 წლის 2 თებერვალს ტულუზის გრაფმა ცოლად შეირთო მარი ვიქტორია დე ნოალი, რომელიც იყო გამორჩეული დიდგვაროვნის, ნოალის ჰერცოგ ან ჟიულის ასული და ასევე ლუი ალექსანდრის ნახევარ-ძმის, ლუი ანტუან დე პარდაილანის ვაჟის, ლუი გორდონის ქვრივი. მიუხედავად მრავალწლიანი ქორწინებისა, ლუი ალექსანდრსა და მარი ვიქტორიას მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინათ:
ლუი ჟან მარი (1725-1793), პენტიევრის ჰერცოგი, იქორწინა მარია ტერეზა ფელიჩიტა დ'ესტეზე, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი: ლამბალის პრინცი ლუი ალექსანდრი და ორლეანის ჰერცოგინია მარი ადელაიდა.

ლუი ალექსანდრ დე ბურბონი გარდაიცვალა 1737 წლის 1 დეკემბერს, 59 წლის ასაკში.
მუსა მურტაზალიევი

მუსა მურტაზალიევი (დ. 26 მაისი, 1988, ხასავიურთი, დაღესტნის ასსრ, სსრკ) — წარმოშობით ხუნძი, სომეხი თავისუფალი სტილის მოჭიდავე. წარმოშობით არის დაღესტნიდან.

2011 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მოიგო ვერცხლის მედალი, 2013 წელს — კიდევ ერთი ვერცხლი. ასპარეზობდა 74 და 84 კილოგრამ წონით კატეგორიებში. 2014 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. დაქორწინებულია.
მარია ტერეზა ფელიჩიტა დ’ესტე

მარია ტერეზა ფელიჩიტა დ’ესტე (, ; დ. 6 ოქტომბერი, 1726 — გ. 30 აპრილი, 1754) — ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და შარლოტ აგლაე ორლეანელის ასული. პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონის მეუღლე და საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ -ის ბებია.

ბიოგრაფია
მარია ტერეზა ფელიჩიტა დაიბადა 1726 წლის 6 ოქტომბერს ემილია-რომანიაში, მოდენაში. იგი იყო მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და მისი მეუღლის, შარლოტ აგლაე ორლეანელის ასული. მამის მხრიდან მისი ბებია-პაპა იყვნენ მოდენის ჰერცოგი რინალდო დ'ესტე და კარლოტა ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელი, ხოლო დედის მხრიდან ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონი. უნდა აღინიშნოს, რომ დედის მხრიდან იგი ასევე იყო საფრანგეთის მეფე ლუი -ის შვილიშვილი და ასევე მისი წინაპრები იყვნენ სტიუარტთა და ვიტელსბახთა დინასტიებიდანაც კი.

ფრანჩესკოსა და შარლოტის ცხრა შვილიდან, მარია ტერეზა პირველი დაოჯახდა, თანაც დედის სამშობლოში.

იგი ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის მეფე ლუი -ის შვილიშვილს, პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონს, რომელთანაც შვიდი შვილი შეეძინა. მათ ძალიან ბედნიერი, თუმცა არც ისე ხანგრძლივი ქორწინება ჰქონდათ. ქორწინებიდან ათ წელიწადში, 1754 წლის 30 აპრილს მარია ტერეზა ფელიჩიტა მეშვიდე მშობიარობას გადაჰყვა, 28 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალება ლუი ჟან მარმა იმდენად განიცადა, რომ მეორე ცოლი აღარ შეურთავს და სამუდამოდ დატოვა სამეფო კარი. მოგვიანებით, 1830 წელს მარია ტერეზას შვილიშვილი ლუი ფილიპე საფრანგეთის მეფე გახდა.

შვილები
ლუი მარი (1746-1749), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ლუი ალექსანდრი (1747-1768), ლამბალის პრინცი, ცოლად შეირთო მარია ტერეზა ლუიზა სავოიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლიათ;
ჟან მარი (1748-1755), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ვინსენტ მარი (1750-1752), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
მარი ლუიზი (1751-1753), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
მარი ადელაიდა (1753-1821), ცოლად გაჰყვა ორლეანის ჰერცოგ ლუი ფილიპ -ს, რომელთანაც შეეძინა ექვსი შვილი, მათ შორის საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ ;
ლუიზ მარი (1754), გარდაიცვალა ჩვილობაში.