iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯვარი (სოფელი)

ჯვარი, ყოფილი ეწერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მ-ზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 7 კმ-ით, ქალაქ ჯვარიდან — 2 კმ-ით.
ისტორია
თანამედროვე სოფელი ჯვარი მდებარეობს ენგურ-ჭანისწყლის წყალგამყოფი ვაკე-ზეგანის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომელსაც ტრადიციულად ადგილობრივი მოსახლეობა ეწერს (ენწერს) უწოდებდა. - საუკუნეებში ეწერში მამულებს ფლობდნენ თავადი აფაქიძეები, რის გამოც ამ ტერიტორიას და დასახლებას „სააფაქიო ეწერი“ შეერქვა. 1920-იან წლებში აქ ჩამოყალიბდა 2 სოფელი: ჩრდილოეთში — პირველი ეწერი, ხოლო სამხრეთში — მეორე ეწერი (შემდგომში ორჯონიკიძე, ახლანდელი ეწერი). 1942 წელს პირველ ეწერს ეწოდა ეწერი და ამ სახელით იყო ცნობილი 2010-იან წლებში განხორციელებულ ცვლილებებამდე. ამჟამად მისი სახელწოდებაა სოფელი ჯვარი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 157 ადამიანი.
ეწერფერდი

ეწერფერდი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჭალის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით, ჯვრიდან — 8 კმ-ით. ეწერფერდთან აღმოჩენილია შუაპალეოლითური (მუსტიეს) მღვიმე და ადგილსაპოვებელი (1965 წ.).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 260 ადამიანი.
ზედა ლია

ზედა ლია, ყოფილი ლებოხა — სოფელი საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ლიის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს, ზუგდიდი–ჯვარის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი.
მუჟავა

მუჟავა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მუჟავა, ნაშამგუ, ოლორი). მდებარეობს მდინარე ოლორის (ენგურის შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. ჯვრიდან 6 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 298 ადამიანი.

}
ნაგურუ

ნაგურუ — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, საჩინოს თემი (სოფლები: ზედა საჩინო, კუხეში, ნაგურუ, საჩინო). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწლის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 280 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. ჯვარიდან 2 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 320 ადამიანი.

}
ნაშამგუ

ნაშამგუ — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მუჟავის თემი (სოფლები: მუჟავა, ნაშამგუ, ოლორი). მდებარეობს მდინარე ოლორის (ენგურის შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. ჯვრიდან 8 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 157 ადამიანი.

}
მიქავა (სოფელი)

მიქავა (1939–მდე ფუქი) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლეღვინჯილე, ლეჯოლიხე). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. ზუგდიდიდან 30 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 393 ადამიანი.

}
პალური

პალური — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ლიის თემი (სოფლები: ზედა ლია, ლია, მახარია, პალური). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 439 ადამიანი.

}
ახალსოფელი (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, ისულა). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 20 მ, სენაკიდან 3 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 861 ადამიანი.
ბათარია

ბათარია — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მენჯის თემი (სოფლები: ბათარია, პერტული, საგაბესკირიო, საწულეისკირიო, სახარბედიო, სკურია). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის (რიონის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 32 მ. სენაკიდან 4 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 467 ადამიანი.
ბეთლემი (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

ბეთლემი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ლეძაძამეს თემი (სოფლები: ბეთლემი, კვაუთი, ლეგოგიე, ლესაჯაიე, ლეძაძამე, ჯოლევი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, მდინარე გურძემის შესართავთან. ზღვის დონიდან 140 მ. სენაკიდან 19 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 226 ადამიანი.
გახომელა

გახომელა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოქალაქევის თემი (სოფლები: გახომელა, ზედა ნაქალაქევი, ლებაღათურე, ძიგიდერი, ჯიხა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 80 მ. სენაკიდან 14 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 508 ადამიანი.
გეჯეთი

გეჯეთი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: გეჯეთი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარეების ტეხურისა და აბაშის შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 25 მ. სენაკიდან 15 კმ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ჩაისა და თევზის სატბორე მეურნეობები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 878 ადამიანი.
დიდი ხორში

დიდი ხორში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში (ხორშის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 80 მ-ზე, სენაკიდან 13 კმ-ში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მესიმინდეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 175 ადამიანი.
მერს კანინგემი

მერს კანინგემი (; დ. 16 აპრილი, 1919 — გ. 26 ივლისი, 2009) — ამერიკელი მოცეკვავე, საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ქორეოგრაფი, ცეკვის საკუთარი სტილის ჩამომყალიბებელი.

კარიერაში, რომელიც თითქმის შვიდი ათწლეული გრძელდებოდა ბატონი კანინგემი აისიდორა დუნკანთან, სერჟ დიაგილევთან, მართა გრაამთან და ჯორჯ ბალანჩინთან ერთ რანგში იდგა თითქმის სიცოცხლის ბოლომდე. 1989 წლამდე, უკვე 70 წლის ასაკში, ის მისი კომპანიის „ “ თითოეულ წარმოდგენაში მონაწილეობდა. ხოლო 1999 წელს, 80 წლისამ, მიუხედავად სისუსტისა, მიხაილ ბარიშნიკოვთან დუეტში იცეკვა ნიუ-იორკის შტატის თეატრში. 2009 წელს მისი დაბადების დღეზე 90-წუთიანი „ “ (თითქმის ოთხმოცდაათი) მსოფლიო პრემიერის ნახვის შემდეგ ბრუკლინის მუსიკის აკადემიაში, ის საკუთარი მოცეკვავეებისთვის ქორეოგრაფობას შეუდგა, ვინაიდან, მისი თქმით, მის თავში ის კვლავაც ქმნიდა ცეკვებს.

მისი ცხოვრების ბოლო წლებში მას უკვე თითქმის საყოველთაოდ მსოფლიოს უდიდეს ქორეოგრაფს უწოდებდნენ. მრავალისთვის კი ის უბრალოდ უდიდესი ცოცხალი ხელოვანი იყო სემუელ ბეკეტის შემდეგ.

რუსერსები ინტერნეტში
ფოტოგალერეა ნიუ-იორკ ტაიმზში
ეკი

ეკი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ეკი, საადამიო, საცხვიტაო, შრომისკარი).

მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა სანაპიროზე, ჩხოროწყუ–სენაკის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 50 მ-ზე, სენაკიდან 18 კმ-ის დაშორებით. სოფელში და მის მიდამოებში არის რამდენიმე ისტორიული ძეგლი და თეოფანე დავითაიას სახლ-მუზეუმი.

ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნის 20–იანი წლებიდან. ეკის სამხრეთ–აღმოსავლეთით მთაზე, იოანე ნათლისმცემლის სამონასტრო ანსამბლია, რომელიც მაღალი გალავნით ყოფილა შემოსაზღვრული (შემორჩენილია დასავლეთ მხარე). შუაში აღმართულია ეკლესია (- სს), შიგნით ფრესკების ფრაგმენტებია, ჩრდილოეთით ორსართულიანი სამრეკლო (- სს) და პალატი. სოფლის აღმოსავლეთით კარგად გათლილი ქვის კვადრებით ნაგები და ორნამენტებით შემკული ეკლესია დგას. მას ორიგინალური ქვისებრი გეგმა და წახნაგოვანი აფსიდა აქვს (ვარაუდით ს ნახევრის).

მდინარე ცივის მიდამოებში, მთაზე, შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევებია. ციხე შედგებოდა გალავნისა და ერთი კოშკისაგან, რომელთაგანაც ნაწილობრივ სამი სართულიღაა დარჩენილი. გალავანს გარს უვლიდა ღრმა და განიერი თხრილი. 1971 წელს აღმოჩენილია ვერცხლის მონეტები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.
ეწერი (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

ეწერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში (ზანის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ზანის (ხობის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 110 მ-ზე, სენაკიდან 18 კმ-ის დაშორებით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 198 ადამიანი.
ზედა ნაქალაქევი

ზედა ნაქალაქევი, ზემო ნოქალაქევი — სოფელი საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის ნოქალაქევის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 140 მ-ზე, სენაკიდან 22 კმ-ის დაშორებით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 25 ადამიანი.
ზედა სორტა

ზედა სორტა — სოფელი საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის ძველი სენაკის ადმინისტრაციულ ერთეულში სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს უნაგირის მთის სამხრეთ აღმოსავლეთით, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 80 მ-ზე, სენაკიდან 12 კმ-ში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მევენახეობა-მეხილეობა. სოფელში შემორჩენილია საუკუნის დასაწყისის წმ. გიორგის სახელობის ერთნავიანი ბაზილიკის ნანგრევები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 160 ადამიანი.
თეკლათი

თეკლათი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გოლასკური, თეკლათი, რეკა, საგვარამიო, ტყირი). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 21 მ. სენაკიდან 3 კმ. პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. საბჭოთა პერიოდში თეკლათის სასოფლო საბჭო მოიცავდა აგრეთვე სოფელ ისულას. მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 444 ადამიანი.
მუხური (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

მუხური — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ზემო ჭალადიდის თემის ცენტრი (სოფლები: მუხური, საგვიჩიო, სირიაჩქონი). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 15 მ. სენაკიდან 13 კმ, ქვალონის რკინიგზის სადგურიდან 4 კმ. აქ დაიბადა და დაკრძალულია პოეტი გიორგი ჭალადიდელი (ქოჩაქიძე).

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ეთერზეთოვანი კულტურების მეურნეობა და ქარხანა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 377 ადამიანი.
პატარა ზანა

პატარა ზანა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ხორშის თემი (სოფლები: დიდი ხორში, პატარა ზანა, საადანაიო, საგუგუნავო, შუა ხორში, ციზეთი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარეების ცივისა და ხობისწყლის შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 150 მ. სენაკიდან 15 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 191 ადამიანი.
ლებაღათურე

ლებაღათურე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოქალაქევის თემი (სოფლები: გახომელა, ზედა ნაქალაქევი, ლებაღათურე, ძიგიდერი, ჯიხა). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 160 მ. სენაკიდან 18 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 248 ადამიანი.
რუსუდანის მონეტები

რუსუდანის მონეტები, საქართველოს მეფის რუსუდანის სახელით მოჭრილი სპილენძისა და ვერცხლის მონეტები. სპილენძის მონეტების წონა სხვადასხვაა. შუბლზე ასომთავრულით გამოსახულია რუსუდანის დაქარაგმებული სახელი. მის გარშემო ორნამენტული სახის წნულია, რომლის ხვეულებში მხედრულით და მთავრულით წერია რუსუდანის სახელი. იქვე დაქარაგმებული მხედრულით აღნიშნულია — ქორონიკონსა 447 (1227). ზურგზე ოთხსტრიქონიანი არაბული ლეგენდა: „დედოფალი მეფეთა და დედოფალთა, დიდება ქვეყნისა, სამეფოსა და სარწმუნოებისა რუსუდან, ასული თამარისა, მესიის თაყვანისმცემელი. განადიდებს ღმერთი ძლევას მისას“ რუსუდანის ვერცხლის მონეტები 3 ტიპისაა და ორ ნომინალად (დრამად და ნახევარდრამად) იყოფა: ტიპის დრაპის შუბლზე მოთავსებულია მაცხოვრის წელზევითი გამოსახულება. გვერდებზე ბერძნულად აწერია „იესო ქრისტე“, გარშემო ასომთავრულით — „სახელითა ღვთისათა იჭედა ქორონიკონსა 450“ (1230). ზურგზე — ორნამენტული ჩარჩო გადაბრუნებულ შუბისპირს მოგვაგონებს. მის შიგნით წერია რუსუდანი, გარშემო არაბულად — „დედოფალი დედოფალთა, დიდება ქვეყნისა და სარწმუნოებისა, რუსუდან, ასული თამარისა, მესიის თაყვანისმცემელი“. — ტიპის ვერცხლის მონეტის წონაა 2,50 გ. შუბლზე გამოსახულია მაცხოვარი. რუსუდანის შარავანდედის გარშემო ლეგენდაა: „სახელითა“ ღვთისათა იჭედა ვერცხლი ქორონიკონსა 450“ (1230), ზურგზე — შუბისპირის მსგავსი ორნამენტული ჩარჩო, გარშემო — ტიპის მონეტისნაირნი ზედწერილი და ასომთავრულით — რუსუდანის სახელი.
რუსული თეთრი

რუსული თეთრი — ქათმის ჯიში მეკვერცხული მიმართულებისა. გამოყვანილია ყოფილ სსრკ-ში ლეგჰორნისა და რსფსრ ცენტრალური რაიონების ადგილობრივი ქათმების შეჯვარებით. ჯიში დამტკიცებულია 1953 წელს. შებუმბვლილია თეთრად, ყვითელი ფეხები აქვს. მამალი იწონის 2,8-3 კგ, დედალი 2,1-2,2 კგ. წლიური საშუალო კვერცხმდებლობა 180-200 კვერცხია, თითოეული კვერცხი იწონის 60-65 გ. ფრინველს აკლიმატიზაციის კარგი უნარი აქვს და ასევე კარგად იტანს შენახვის ნახევრად გალიურსა და გალიურ პირობებს.
ევროპის XIII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა 2001 წლის 5 - 16 ნოემბერს, ლეონში (ესპანეთი).

ამ ჩემპიონატში იბრძოდნენ გუნდები, რომლებიც მანამდე მხოლოდ ათეულში მოხვედრითაც კმაყოფილდებოდნენ. ბოლო ტურის წინ ლიდერობდნენ ჰოლანდიის და საფრანგეთის გუნდები - თითოეულს 21,5 ქულა ჰქონდა. ბოლო ტურში ჰოლანდიელებმა სამი ქულა აართვეს ებრაელებს, ფრანგები კი დამარცხდნენ გერმანელებთან. ბელორუსის ნაკრები - მხოლოდ მეათე ადგილს დასჯერდა. სუსტად გამოვიდნენ ქართველებიც, რომლებმაც ბევრი გაუთვალისწინებელი ქულა დაკარგეს.

ტექნიკური შედეგები
1. - 24,5 ქულა
2. - 23 ქულა
3. - 22 ქულა
4. - 21,5 ქულა
5. - 21,5 ქულა
6. - 20,5 ქულა
7. - 20 ქულა
8. - 20 ქულა
9. - 19,5 ქულა
10. - 19,5 ქულა
19 ქულა
-2, 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17.,
18,5 ქულა
18., 19.,
18 ქულა
20., 21.,
17,5 ქულა
22., 23.,
16,5 ქულა
24.,
16 ქულა
25., 26.,
15,5
27.,
15 ქულა
28., 29., 30.,
13,5 ქულა
31.,
13 ქულა
32.,
11,5 ქულა
33.,
11 ქულა
34..

ჩემპიონის შემადგენლობა

ლუკ ვან ველი 3,5 (+2=3-3), იერონ პიკეტი 6,5 (+4=5-0), სერგეი ტივიაკოვი 7 (+5=4-0), ერიკ ვან დენ დოელი 3,5 (+3=1-1), ფრისო ნიიბოერი 4 (+3=2-0).

საუკეთესო პერფორმანსი
ჟოელ ლოტიე - 2871

დაფებზე საუკეთესონი
ლიუკ პლამონდონი

ლიუკ პლამონდონი (; დაიბადა 1942 წლის 2 მარტი, სან-რაიმონდი, კვებეკი) — ფრანკო-კანადელი მუსიკალური ტექსტების ავტორი. ღვაწლმა და დამსახურებამ მუსიკის წინაშე მას შესძინა ტიტული ფრანკოფონიის ყველაზე წარმატებული და დიდი ლირიცისტი.

ცხოვრება
პლამონოდონს მუსიკალური ტექსტები დაწერილი აქვს არაერთი ცნობილი კვებეკელისათვის: ბრუნო პელეტიე, დაიან დიუფრესნე, რობერტ შარლებუა, სელინ დიონი, გინეტ რენო, მარტინ სტ. კლერი, გარუ, ასევე ფრანგებისთვის: ჟულიენ კლერკი, ნიკოლ კრუასილი, ჯონი ჰოლიდეი, მუსიკოსებისთვის. აგრეთვე, იგი არის თანაავტორი რამდენიმე მიუზიკლისა, როგორებიცაა, სტარმანია და პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი (რიკარდო კოჩანტესთან ერთად). პლამონდონი არის კვებეკის თავისუფლების მოძრაობის წევრი და ინტერნეტ-მეკობრეობის წინააღმდეგი.

ჯილდოები
1990, კანადის ეროვნული ორდენის რაინდი.
2002, კანადის ორდენის კავალერი.
2003, გააწევრიანეს კანადის დიდების ხეივანში.
ყულიშკარი

ყულიშკარი (ყოფ. ორჯონიკიძე) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ყულისწყლის (ჯუმის მარცხენა შენაკადი), ზუგდიდიდან 10 კმ. სოფელში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა და მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1305 ადამიანი.

ყულიშკარის ეკლესია
სოფლის ახლოს მდებარეობს გუმბათოვანი ეკლესია. ეკლესია დაახლოებით საუკუნისაა. მასში ინახებოდა ადგილობრივი მოსახლეობის რწმენით სასწაულთმოქმედი ჯვარი. ჯვარი სვანეთიდან სამეგრელოში ჩაიტანა გლეხმა ეგნატე როგავამ, რომელიც გაექცა სვანეთის მთავარს, დადეშქელიანს და დასახლდა ყულიშკარში. როგავამ ააშენა პატარა ეკლესია და კოშკი.
ცვანე

ცვანე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში (ერგეტის ადმინისტრაციული ერთეული).

ცვანე მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 6 მ-ზე, ზუგდიდიდან 27 კმ-ის დაშორებით. 2018 წელს სოფლის ტერიტორიაზე არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რევაზ პაპუაშვილი) შეისწავლა ნამოსახლარი ბორცვი (ე. წ. დიხაგუძუბა), რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული არქეოლოგიური ობიექტია ენგურ-რიონის ორმდინარეთში. გამოვლენილია 4 კულტურული ფენა, ძვ.წ. მეორე ათასწლეულის შუა ხანებიდან ძვ.წ. - საუკუნეებამდე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 394 ადამიანი.
საჩინო (მხარე)

საჩინო — ისტორიული მხარე ქვემო იმერეთში. მოიცავდა მდინარეების ყუმურისა და სულორის ხეობებს, აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა მდინარე კორისწყალი, დასავლეთით საჯავახოს მხარის მთები. იყოფოდა ზემო საჩინოდ და ქვემო საჩინოდ. მთლიანად მოიცავდა ამჟამინდელი ვანის მუნიციპალიტეტს და ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ როხს. საჩინოს სხვადასხვა დროს ფლობდნენ ჯერ ქვაბულისძეთა, შემდეგ ჩიჯავაძეთა ფეოდალური საგვარეულოები. ქობულიძეები საჩინოსთან ერთად ფლობდნენ საჯავახოსაც, სანამ ეს უკანასკნელი ჭილაძეების გახდებოდა.
საჩინო (წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი)

საჩინო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზედა საჩინო, კუხეში, ნაგურუ). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 8 კილომეტრი, ჯვრიდან 7 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 838 ადამიანი.

}
ევროპის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ევროპის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ყოველწლიური საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც იმართება ევროპის საჭადრაკო კავშირის ორგანიზებით. იგი დაარსდა 2000 წელს.

გარდა ევროპის ჩემპიონების გამოვლენისა (ღია და ქალთა კატეგორიებში), ტურნირის შედეგები გამოავლენს იმ მოთამაშეებს, რომლებიც მონაწილეობას მიიღებენ ფიდეს მსოფლიო თასსა და ქალთა მსოფლიო თასზე.

ისტორია და ქართველების შედეგები
2000 წელს ფიდეს ევროპულმა კომისიამ მიიღო გადაწყვეტილება, ჩაეტარებინა ევროპის ჩემპიონატი მოჭადრაკე ვაჟთა და ქალთა შორის. ტურნირი შვეიცარიული სისტემით ტარდება (საჭიროების შემთხვევაში იმართება ტაი-ბრეიკი).

2003 წლის ჩემპიონატში, რომელიც სტამბოლში ჩატარდა, გამარჯვება მოიპოვა ზურაბ აზმაიფარაშვილმა. გარდა ამისა, აზმაიფარაშვილმა 2001 წელს მესამე ადგილი დაიკავა. 2009 წელს მესამე, ხოლო 2010 და 2017 წლებში მეორე ადგილზე გავიდა ბაადურ ჯობავა.

ქალთა შორის ქართველ მოჭადრაკეებს განსაკუთრებული წარმატებები აქვთ. ევროპის ჩემპიონები სხვადასხვა დროს გახდნენ: ნანა ძაგნიძე (2017) და მერი არაბიძე (2023). ბრინჯაოს მედლები მოპოვებული აქვთ მაია ჩიბურდანიძეს, ქეთევან არახამიას, სალომე მელიას და ლელა ჯავახიშვილს. ვერცხლის პრიზიორი გახდა ნინო ბაციაშვილი. აღსანიშნავია, რომ თეა ლანჩავამ 2006 წელს ვერცხლის მედალი ნიდერლანდების სახელით მოიპოვა.

შედეგები (ღია ტურნირი)
შედეგები (ქალთა ტურნირი)
იხილეთ ასევე
ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში
ევროპის საკლუბო თასი ჭადრაკში
უმაღლესი ლიგა 2009—2010

უმაღლესი ლიგა 2009-2010 — უმაღლესი ლიგის ოცდამეერთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა რუსთავის „ოლიმპი“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – „ზესტაფონი“.

ცვლილებები
სტრუქტურული ცვლილებები
წინა სეზონისგან განსხვავებით, ლიგის მონაწილე გუნდთა რიცხვი 11-დან 10-მდე შემცირდა.

აღზევებულები და დაქვეითებულები
საფეხბურთო კლუბი ბორჯომი პირველ ლიგაში დაქვეითდა, ვინაიდან უმაღლესი ლიგის 2008-09 სეზონზე იგი ბოლო, მეთერთმეტე ადგილზე გავიდა. გაურკვეველი მიზეზების გამო უმაღლეს ლიგაში ვერ იასპარეზეს ზუგდიდის მგლებმა და ახალციხის მესხეთმა. ამის გამო წინა სეზონში ოფიციალურად დაქვეითებულებმა გაგრამ და სპარტაკი ცხინვალმა ამ სეზონშიც უმაღლეს ლიგაში იასპარეზეს.

ოფიციალურად კი უმაღლესი ლიგის 2009-10 წლების სეზონში მონაწილეობის უფლება მოიპოვეს 2008-09 პირველი ლიგის გამარჯვებულმა სამტრედიამ და მეორეადგილოსანმა ბაიამ. უმაღლეს ლიგაში მონაწილეობაზე უარი განაცხადა თბილისის ამერმა.

მონაწილე გუნდები
კლუბები გაგრა და სპარტაკი ცხინვალი თავიანთ საშინაო მატჩებს თბილისში გამართავენ იმ მიზეზის გამო, რომ მათი საშინაო არენები რუსეთის მიერ კონტროლირებად საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარეობს.

ცხრილი
შედეგები
მომავალ ლიგაში ათი მონაწილე გუნდი ერთმანეთთან ოთხჯერ ითამაშებს. საერთო ჯამში თითო გუნდი 36 შეხვედრას გამართავს. პირველ წრეში თითო გუნდი დანარჩენ გუნდებს ორჯერ დაუპირისპირდება (შინ და გარეთ). იგივე გამეორდება მეორე წრეზეც.

პირველი ნახევარი
მეორე ნახევარი
შეწყდა2
სამესხიო

სამესხიო — სოფელი საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ობუჯის თემი (სოფლები: ობუჯი, სამესხიო, ჯაღირა). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. ჯვრიდან 20 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მესიმინდეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 333 ადამიანი.
გაღმა პირველი ხორგა

გაღმა პირველი ხორგა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის თემში (სოფლები: ახალსოფელი, გაღმა პირველი ხორგა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. სენაკიდან 19 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 727 ადამიანი.
გაღმა ქარიატა

გაღმა ქარიატა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ქარიატის თემში (სოფლები: გამოღმა ქარიატა, გაღმა ქარიატა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 6 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. ჭალადიდიდან 8 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი.
გაღმა შუა ხორგა

გაღმა შუა ხორგა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, შუა ხორგის თემში (სოფლები: გამოღმა შუა ხორგა, გაღმა შუა ხორგა, ყორათი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. ჭალადიდიდან 5 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 407 ადამიანი.
დღვაბა

დღვაბა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში (თორსა-დღვაბის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე დღვაბის (ჭურიის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 6 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. ხეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 7 კმ-ით.

სოფლის ტერიტორიაზე, უბან სუჯუნათში 1980-იან წლებში აღმოჩენილი იქნა ძველკოლხური სამაროვანი (არქეოლოგი რევაზ პაპუაშვილი).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი.
ზემო ბია

ზემო ბია — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ხობის მუნიციპალიტეტის ბიის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 100 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. სოფელში, ადგილ ოხვამეფერდზე დგას მთავარანგელოზთა სახელობის დარბაზული ეკლესია (1847 წ.).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.
თორსა

თორსა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თორსა-დღვაბის თემი (სოფლები: დღვაბა, თორსა, საბუკიო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. ხეთიდან 3 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 535 ადამიანი.
ნოჯიხევი (ხობის მუნიციპალიტეტი)

ნოჯიხევი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ნოჯიხევი, კუთხენოჯიხევი, ზენი, ნაფოშტუ, დასახლება).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 30 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 3,5 კილომეტრით.

სოფელში დგას საუკუნის ხობის მონასტერი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 996 ადამიანი.
საქირიო

საქირიო — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ხამისკურის თემი (სოფლები: საკუკავო, საქირიო, ხამისკური). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ურთის მთის კალთაზე, ზღვის დონიდან 65 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით, ხეთიდან 14 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი.
საღვამიჩავო

საღვამიჩავო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ჭალადიდის თემში (სოფლები: საბაჟო, საქორქიო, საღვამიჩავო, საჭოჭუო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 4 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით, საბაჟოდან 6 კმ, ჭალადიდის რკინგზის სადგურიდან 3 კილომეტრით.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 285 ადამიანი.