ინგებორგ ბახმანი

ინგებორგ ბახმანი (დ. 25 ივნისი, 1926 — გ. 17 ოქტომბერი, 1973) — ავსტრიელი პოეტი და მწერალი.

ქართულ ენაზე თარგმნილია მისი რომანი „მალინა“.

ბიოგრაფია
ბახმანი კარინტიაში, ქალაქ კლაგენფურტში, ოლგა და მატიას ბახმანების ოჯახში დაიბადა. მისი მამა სკოლის მასწავლებელი და ავსტრიის ნაციონალური სოციალისტური პარტიის ერთ-ერთი პირველი წევრი იყო. ბახმანს ჰყავდა და, იზოლდა და ძმა, ჰეინცი.

ბახმანმა ინსბრუკისა და ვენის უნივერსიტეტებში ფილოსოფია, ფსიქოლოგია და გერმანული ფილოლოგია შეისწავლა. 1949 წელს მან ვენის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. მისი სადისერტაციო ნაშრომის სათაური იყო „მარტინ ჰაიდეგერის ეგზისტენციალური ფილოსოფიის კრიტიკული შეფასება“.

სწავლის დასრულების შემდეგ ბახმანმა მოკავშირეთა მიერ ოკუპირებულ რადიოსადგურში -- სცენარისტად და რედაქტორად დაიწყო მუშაობა. ეს სამუშაო მას, როგორც ზომიერი შემოსავლით უზრუნველყოფდა, ასევე თანამედროვე ლიტერატურულ სიახლეებთან წვდომის საშუალებასაც აძლევდა. რადიოსადგურში მისი პირველი რადიოდრამები დაიდგა.

ბახმანის ლიტერატურულ კარიერას ხელი შეუწყო ჰანს ვეიგელთან და ჯგუფი 47-ის სახელწოდებით ცნობილ ლიტერატურულ დაჯგუფებასთან ურთიერთობამ. 1953 წელს მან პოეტური კრებულისთვის „ “ ჯგუფი 47-ის ჯილდო მოიპოვა.

1953 წელს ბახმანი იტალიაში, რომში, გადავიდა, სადაც მომდევნო წლები ლექსების, ესეების, მოხრობების და ჰანს ჰენზთან ერთად ოპერების ლიბრეტოების წერას დაუთმო, რამაც მას მალევე საერთაშორისო ცნობადოება და არაერთი ჯილდო მოუტანა. 1958-1963 წლების პერიოდში ბახმანი დროგამოშვებით მაქს ფრიშთან ერთად ცხოვრობდა. მისი 1971 წლის რომანი „მალინა“ ფრიშის 1964 წლის რომანისადმი „ვიქნები თუნდაც განტენბაინი“ პასუხად ითვლება.

1973 წლის 25 სექტემბრის დილის 7 საათზე ცეცხლმოკიდებული ბახმანი სენტ იუჯინიოს ჰოსპიტალში გადაიყვანეს. მას მეორე და მესამე ხარისხის დამწვრობები აღენიშნებოდა. ადგილობრივმა პოლიციამ დაადგინა, რომ ცეცხლის გაჩენის მიზეზი სიგარეტი იყო. საავადმყოფოში ყოფნის პერიოდში ბახმანს ბარბიტურატული ნივთიერებების მიმართ დამოკიდებულების სიმპტომები აღენიშნებოდა, რის შესახებაც ექიმებმა არაფერი იცოდნენ. სავარაუდოდ სწორედ ამან გამოიწვია 17 ოქტომბერს მისი გარდაცვალება. იგი კლაგენფურტშია დაკრძალული.

მწერლობა
ბახმანის სადოქტორო დისერტაცია ჰაიდეგერის ეგზისცენციალიზმის მიმართ მის იმედგაცრუებას გამოხატავს, რომელიც ლუდვიგ ვიტგენშტაინის მიმართ ინტერესმა ჩაანაცვლა. მისმა ლოგიკურ-ფილოსოფიურმ ტრაქტატმა ბახმანის ენებთან ურთიერთობაზე მნიშვნელოვანი ზეგავლენა იქონია. სიცოცხლის პერიოდში ბახმანს მხოლოდ ორი პოეტური კრებულით იცნობდნენ, ესენია „ “ და „ “.

ბახმანის ლიტერატურული შემოქმედების ძირითადი თემებია პირადი საზღვრები, ჭეშმარიტების მიღწევა და ენის ფილოსოფია. მისი არაერთი ნაშრომი ომისშემდგომ საზოგადოებაში ქალთა გადარჩენისთვის ბრძოლას ასახავს. მწერალი აგრეთვე ეხება იმპრიალიზმისა და ფაშიზმის ისტორიას, კერძოდ, თანამედროვე საზოგადოებაში იმპერიალისტური იდეების არსებობის უარყოფას. ბახმანის ნაწარმოებებში ხშირად ვხვდებით ფაშიზმის თემას. რომანში „ “ მწერალი წერს, რომ ფაშიზმი 1945 წელს არ მომკვდარა და 1960-იანი წლების გერმანულენოვან საზოგადოებაში ადამიანურ ურთიერთობებში, კერძოდ ქალთა მიმართ მამაკაცთა ძალადობაში, კვლავაც არსებობს. გერმანიაში საუკუნის დასასრულს და საუკუნის დასაწყისში ქალთა უფლებების მხრივ მიღწეული ყველა შედეგი 1930-იან წლებში ფაშისტების ნაცისტურმა რეჟიმმა გააუქმა. ბახმანის შემდგომ ქალთა პერსპექტივიდან ომისშემდგომი ფაშიზმის ასახვა სხვა მწერლებმაც დაიწყეს, მათ შორის არიან ანა სეგერსი, ილზე აიხინგერი, ინგებორგ დრევიცი და კრისტა ვოლფი.

ბახმანი თავისი შემოქმედებით მოწინავე ხაზს იკავებდა იმ ავსტრიელ ქალ მწერალთა რიგებში, რომლებმაც საკუთარ პირად ცხოვრებაში პოლიტიკური რეალობები აღმოაჩინეს, რომელთაგანაც გათავისუფლებას ცდილობდნენ. ბახმანისა და სხვა ავსტიელი მწერლების, მათ შორის ბარბარა ფრიშმუტის, ბრიჯიტ შვეიგერისა და ანა მიტგუჩის, ნამუშევრები გერმანიაში ფართო მასშტაბით ქვეყნდებოდა. ასევე პოპულარობით სარგებლობდნენ ავსტიელი კაცი მწერლები, მათ შორის იოზეფ ვინკლერი და პიტერ ტურინი, რომლებიც სოციალიზაციის ტრამული გამოცდილებების შესახებ წერდნენ. ხშირად ამ ავტორების წიგნებს ცნობილი გერმანული გამომცემლობებში აქვეყნებდნენ. 1973 წელს ბახმანის სიკვილის შემდეგ, გერმანიაში ავსტიული ლიტერატურის ტრადიცია თომას ბერდჰარდმა, პეტერ ჰანდკემ, ელფრიდე იელინეკმა და სხვა მწერლებმა განაგრძეს.