ლუბომირ რომანკივი

ლუბომირ ტარას რომანკივი (; 17 აპრილი, 1931 — 27 ივნისი, 2024) — უკრაინელ-კანადელ-ამერიკელი ელექტროქიმიკოსი, მასალათმცოდნე, ინჟინერი და მსოფლიოში ცნობილი გამომგონებელი.

მიუხედავად იმისა, რომ იგი კანადის მოქალაქე იყო, მთელი პროფესიული კარიერა გაატარა -ის ტომას ჯ. უოტსონის კვლევით ცენტრში, იორკტაუნ ჰაიტსი, ნიუ-იორკი.

რომანკივი იყო -ის ფელოუ, რაც კომპანიის უმაღლესი ტექნიკური წოდებაა.

რომანკივმა 1957 წელს ალბერტის უნივერსიტეტიდან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1962 წელს მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან — მაგისტრისა და დოქტორის ხარისხები (მეტალურგიასა და მასალათმცოდნეობაში).

მის სადოქტორო დისერტაციას ერქვა „თუთიის სულფიდის წყალხსნარიან გოგირდმჟავაში გახსნის კინეტიკა“.

დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო პროფესორი პ. ლ. დე ბრუინი.

რომანკივი მითითებულია 90-ზე მეტი ამერიკული პატენტის თანაავტორად, ასევე 150 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორად და სხვადასხვა ტექნიკური სიმპოზიუმის 10 ტომის რედაქტორად.

ბიოგრაფია
რომანკივი დაიბადა 1931 წლის, 17 აპრილს ჟოვკვაში, რომელიც იმ დროს პოლონეთის შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი უკრაინას ეკუთვნის.

მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკავშირებული იყო მაგნიტურ მასალებთან, ამრეკლავ დისპლეებთან და სპილენძის ელექტროდაფარვასთან.

-ში მუშაობის პერიოდში გამომგონებელმა შეიმუშავა მყარი დისკებისთვის განკუთვნილი თხელი ფირის მაგნიტური საცავი თავაკები (1970-იან წლებში დევიდ ტომპსონთან თანაავტორობით), რაც რევოლუციური ტექნოლოგია გახდა მყარ დისკებზე ინფორმაციის ჩაწერისა და წაკითხვის პროცესში.

იგი იყო -ის ფელოუ, -ის ტექნოლოგიის აკადემიის წევრი, -ის ფელოუ და ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ.

1993 წელს მიიღო პერკინის მედალი ქიმიური მრეწველობის საზოგადოებისგან, 1994 წელს — ვიტორიო დე ნორას პრემია ელექტროქიმიური საზოგადოებისგან, და იმავე წელს . .

2012 წლის მარტში იგი შეიყვანეს გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზში.

2014 წელს იგი აირჩიეს აშშ-ის ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად, თხელი ფირის მაგნიტური თავაკებისა და მიკროელექტრონული მოწყობილობების ელექტროქიმიური წარმოების ტექნოლოგიებში შეტანილი ინოვაციური წვლილისათვის.

იგი აქტიურად იყო ჩართული სხვადასხვა ორგანიზაციაში და განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი საქმიანობა როგორც — უკრაინის ეროვნული სკაუტური ორგანიზაცია „პლასტის“ მთავარი სკაუტი.

რომანკივი ასევე იყო შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოებას (აშშ) წევრი.

რომანკივი გარდაიცვალა აშშ-ში 2024 წლის, 27 ივნისს , 93 წლის ასაკში.

თხელი ფირის თავაკების გამოგონება
1960-იანი წლებისთვის მაგნიტური საცავის ადრეული ვერსია — — უკვე უახლოვდებოდა თავის ტევადობის ზღვარს. ხელით დამზადებული და აწყობილი სპილენძის მავთულის თავაკები მეტისმეტად მცირდებოდა, რის გამოც მათი შემდგომი მინიატურიზაცია და უფრო მაღალი ზედაპირული სიმკვრივის მასშტაბირება რთულდებოდა.

იმ დროისთვის საცავის ტექნოლოგიის განვითარების მთავარი გამოწვევები იყო:

ზედაპირული სიმკვრივის გაზრდა 3 მეგაბიტზე მეტამდე ერთ კვადრატულ დუიმზე;
წაკითხვისა და ჩაწერის თავაკების სერიული, პარტიული წარმოება.

რომანკივმა შექმნა რამდენიმე გადამწყვეტი გამოგონება, რომლებმაც მაგნიტური საცავის ტექნოლოგიის განვითარება შესაძლებელი გახადა.

აშშ პატენტი 3,908,194 — ინტეგრირებული მაგნიტორეზისტიული წაკითხვისა და ინდუქციური ჩაწერის პარტიულად წარმოებადი მაგნიტური თავაკი. ეს იყო ინტეგრირებული თხელი ფირის თავაკის კონსტრუქცია, რომელიც აერთიანებდა როგორც წაკითხვის, ისე ჩაწერის ფუნქციას და ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელი დარჩა.

აშშ პატენტი 4,295,173 — თხელი ფირის ინდუქციური ტრანსდიუსერი. ეს წარმოადგენს მწერ თავაკის დიზაინს, სადაც მაგნიტური იოკი, დამზადებული პერმალოისგან, მაგნიტიზდება სპილენძის ხვეულებით.

აშშ პატენტი 3,840,898 — თვითბალანსირებადი მაგნიტორეზისტიული სენსორი. ეს იყო წაკითხვის ნაწილის კონსტრუქცია, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სენსორის მინიატურიზაცია.

აშშ პატენტი 4,281,057 — ფოტორეზისტის სისქის ცვლადი წინასწარი გაშრობის დროის კონტროლი.

აშშ პატენტი 4,315,985 — წვრილი ხაზების სქემების დამზადება და ფოტორეზისტის გამოყენება.

აშშ პატენტი 3,853,715 — ქიმიური ჭრის დროს ანოდურად აქტიურ მეტალში ქვედა შეჭრის აღმოფხვრა.

ზემოაღნიშნულმა პატენტებმა შესაძლებელი გახადა ე.წ. , ანუ ნიღბით ელექტროდაფარვის პროცესი, რომელიც გახდა ტექნოლოგიის ადრეული წინამორბედი. :[:1]{=1}

აშშ პატენტი 3,652,442 — ელექტროდაფარვის უჯრედი, რომელიც ელექტროლიტის ლამინარულ დინებას უზრუნველყოფდა.

ამ მოწყობილობამ შესაძლებელი გახადა მაგნიტური ფირის ზუსტი წარმოება ინდუსტრიულ მასშტაბზე.

აშშ პატენტი 5,516,412 — ვერტიკალური .

აშშ პატენტი 4,102,756 — ნიკელ-რკინის (80:20) შენადნობის თხელი ფირის ელექტროდაფარვის მეთოდი.

აშშ პატენტი 4,003,768 — მაგნიტური შენადნობის დამუშავების მეთოდი მაგნიტური გამტარობის გასაზრდელად.

თხელი ფირის თავაკების გარდა, რომანკივის გამოგონებებმა დიდი წვლილი შეიტანა ასევე შეფუთვის ტექნოლოგიაში, სპილენძის ინტერკონექტების განვითარებაში, მზის თხელი ფირის ელემენტებსა და მიკროჩიპურ ენერგოგადამყვან სისტემებში.

ჯილდოები
ელექტროქიმიური საზოგადოების ელექტროდაფარვის განყოფილების კვლევითი ჯილდო, 1984
-ის ფელოუ, 1986
ელექტროქიმიური საზოგადოების ფელოუ, 1990
ქიმიური მრეწველობის საზოგადოების პერკინის მედალი, 1993
ელექტროქიმიური საზოგადოების ვიტორიო დე ნორას პრემია, 1994
 . , 1994
ელექტროქიმიური საზოგადოების საპატიო წევრი, 2003
გამომგონებელთა ეროვნული დიდების დარბაზის წევრი, 2012
ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი, 2014
იაროსლავ ბრძენის ორდენი, 2020