რუბენ დიაში

რუბენ დუშ სანტუშ გატო ალვეშ დიასი (; დ. 14 მაისი, 1997) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, ცენტრალური მცველი. ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ სიტის“ და პორტუგალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. მოიაზრება მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო მცველად, დიაში გამორჩეულია ფიზიკური ძალით, ლიდერული უნარებით, გადაცემებითა და მეორე სართულზე კარგი თამაშით.

დიაშის აღმასვლა „ბენფიკას“ ახალგაზრდულ აკადემიაში დაიწყო. 2015 წელს შეუერთდა „ბენფიკას“ სარეზერვო გუნდს. 2017 წელს დიაში „ბენფიკას“ ძირითადი გუნდის წევრი ხდება. რუბენმა 2017/18 წლების სეზონში პორტუგალიის პრიმერა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშის ჯილდო მოიპოვა. შემდეგ სეზონში დიაში დაეხმარა გუნდს 2019/19 წლების სეზონის პორტუგალიის პრემიერა ლიგის მოგებაში. 2019/20 წლების სეზონში დაეხმარა გუნდს პორტუგალიის სუპერთასის მოგებაში და დასახელდა პრიმერა ლიგის სეზონის საუკეთესო გუნდის წევრად. ამ დროის მანძილზე მან გუნდის რიგებში 100 შეხვედრა ჩაატარა. 2020 წლის სექტემბერში €68 მილიონი ევროს სანაცვლოდ შეუერთდა ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ სიტის“. დიაშმა პირველ სეზონში გუნდთან ერთად მოიგო პრემიერლიგა და ინგლისის ლიგის თასი, ამასთანავე დაეხმარა გუნდს უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გასვლაში. ამ სეზონში დასახელდა მანჩესტერ სიტის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად, პრემიერლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშედ და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის საუკეთესო მცველად.

დიაში კარიერის სხვადასხვა მონაკვეთში თამაშობდა პორტუგალიის ახალგაზრდულ ნაკრებეში, წარადგენდა ქვეყანას 16, 17, 19, 20 და 21 წლამდელთა საფეხურზე. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2018 წელს შედგა, როდესაც მონაწილეობა მიიღო 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე, რის შემდეგაც იასპარეზა 2019 წლის უეფა-ს ერთა ლიგაზე და 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. 2019 წელს დასახელდა ერთა ლიგის ტურნირის საუკეთესო გუნდის წევრად და ტურნირის ფინალური შეხვედრის საუკეთესო მოთამაშედ.

ადრეული ცხოვრება
დაიბადა და გაიზარდა ამადორაში, ჰყავს უფროსი ძმა ივანი, რომელიც პროფესიონალი ფეხბურთელია, და დები, ბეატრისი და კაროლინა, რომელმაც დიაშს „რუბი“ შეარქვა. ბავშვობის პერიოდში დიაში აკერპებდა ჯონ ტერის, ნემანია ვიდიჩს, რიო ფერდინანდს და ვინსენტ კომპანის. დიაშს ბავშვობიდანვე ჰქონდა სურვილი ეთამაშა ინგლისის პრემიერლიგაში. ბავშვობაში ის ფეხბურთს თამაშობდა ყველგან სადაც კი შეეძლო, ქუჩაში ან სახლში ძმასთან, ივანთან ერთად.

საკლუბო კარიერა
ბენფიკა 
დიაშმა კარიერა ადგილობრივ „ესტრელა და ამადორაში“ დაიწყო. 2008 წელს გადავიდა „ბენფიკას“ ახალგაზრდულ გუნდში სადაც 2015 წლამდე რჩებოდა. 2016 წლის 7 მარტს რუი ვიტორიამ 18 წლის დიაში ჩემპიონთა ლიგის 1/16 ფინალური შეხვედრისთვის „ზენიტის“ წინააღმდეგ გამოიძახა. ამ სეზონში დიაში დაეხმარა სარეზერვო გუნდს ლიგაში მეოთხე ადგილის დაკავებაში, ამის შემდეგ იასპარეზა უეფა-ს ახალგაზრდული ლიგის ფინალში.

ბენფიკა
2017 წლის 16 სექტემბერს შედგა მისი დებიუტი პრიმეირა ლიგის შეხვედრაში, „ბოავიშტას“ წინააღმდეგ. ჩემპიონთა ლიგაზე „მანჩესტერ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ ორი თამაშის ჩათვლით, მას ოპერაცია ჩაუტარდა აპენდიციტის გამო, რის გამოც იგი ერთი თვე გამოტოვა. პირველი გოლი გუნდის რიგებში გაიტანა 2017 წლის 29 დეკემბერს, „ვიტორია დე სეტუბალთან“ გამართულ შეხვედრაში რომელიც ანგარიშით 2-2 დასრულდა. 2018 წლის 3 თებერვალს გაიტანა პირველი გოლი პორტუგალიის პრიმეირა ლიგაში, „რიუ ავეს“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, რომელიც „ბენფიკას“ გამარჯვებით დასრულდა. სეზონის ბოლოს დაასახელეს პრიმეირა ლიგის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშედ.

მას შემდეგ რაც გავრცელდა ჭორები მისი დიდი თანხის სანაცვლოდ „ლიონში“ სავარაუდო გადასვლის შესახებ, დიაშმა „ბენფიკასთან“ კონტრატი 2023 წლამდე გაახანგრძლივა 2019 წლის 2 ნოემბერს ჩაატარა მე-100 შეხვედრა გუნდის რიგებში, სადაც გაიტანა „რიუ ავეს“ წინააღმდეგ.

2020 წლის 26 სექტემბერს გაიტანა „მორეირენშესთან“ გამართულ შეხვედრაში. თამაშის შემდეგ მთავარმა მწვრთნელმა ჟორჟე ჟესუსმა განაცხადა რომ „დიდი ალბათობით გუნდის რიგებში ეს დიაშის უკანასკნელი თამაში იყო“.

მანჩესტერ სიტი
2020–21: სადებიუტი სეზონი და ევროპული ფინალი
2020 წლის 29 სექტემბერს დიაში €68 მილიონის სანაცვლოდ შეუერთდა „მანჩესტერ სიტის“, გააფორმა გუნდთან 6 წლიანი კონტრაქტი, ბენფიკამ მიიღო €56,6 მილიონი და დარჩენილი თანხის სანაცვლოდ „სიტიდან“ გუნდს ნიკოლას ოტამენდი შეუერთდა, კარგი თამაშის შემთხვევაში ბონუსების ჩათვლით თანხის გაზრდის შანსი €71,6 მილიონამდე გაიზარდა. 2020 წლის 3 ოქტომბერს შედგა დიაშის დებიუტი პრემიერლიგაში, „ლიდზ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, რომელიც ფრედ ანგარიშით 1–1 დასრულდა.

დიაში 2020 წლის ნოემბერში დასახელდა „მანჩესტერ სიტის“ თვის საუკეთესო მოთამაშედ, რისი მიზეზიც დაცვაში მისი დამაჯერებელი თამაში იყო. 2021 წლის 27 თებევალს დიაშმა გაიტანა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, რომელიც ანგარიშით 2–1 დასრულდა. ის მალევე იქცა „მანჩესტერ სიტის“ ერთ-ერთ საკვანძო მოთამაშედ და გუნდთან ერთად მოახერხა პრემიერლიგისა და ლიგის თასის მოგება. დიაშმა 2020-21 წლების სეზონში მოიგო -ს წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდო. პრემიერ ლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშედ.

სეზონი 2021–22
2021 წლის 15 სექტემბერს დიაშმა პირველად მოირგო კაპიტნის სამკლაური „მანჩესტერ სიტის“ რიგებში, და მიითვალა ასისტი (გაატანინა ჯეკ გრილიშს) უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის შეხვედრაში „ლაიფციგის“ (6-3) წინააღმდეგ. 1 დეკემბერს დიაშმა გაიტანა „ასტონ ვილას“ წინააღმდეგ. ეს იყო მის მიერ საჯარიმოს გარედან გატანილი პირველი გოლი საფეხბურთო კარიერაში.

საერთაშორისო კარიერა
ახალგაზრდული
დიაშმა 17-წლამდელთა ნაკრების რიგებში ითამაშა 2014 წელს გამართულ ახალგაზრდულ ევროპის ჩემპიონატზე. ორი წლის შემდეგ 2016 წლის 19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე იყო პორტუგალიის ახალგაზრდული ნაკრების კაპიტანი. შემდეგ წელს 2017 წლის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატზე უკაპიტნა პორტუგალიის ნაკრებს. მეოთხედფინალში თერთმეტმეტრიანების სერიაში ანგარიშით 4-5 დამარცხდნენ ურუგვაის 20-წლამდელთა ნაკრებთნ. 2017 წლის 5 სექტემბერს შედგა მისი დებიუტი პორტუგალიის 21-წლამდელთა ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში, 2019 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის შეხვედრაში, უელსის 21-წლამდელთა ნაკრების წინააღმდეგ.

სანაკრებო
დიაში გუნდში გამოიძახა პორტუგალიის მწვრთნელმა ფერნანდო სანტუშმა 2018 წლის 15 მარტს, ეგვიპტისა და ნიდერლანდების წინააღმდეგ საერთაშორისო ამხანაგური შეხვედრების წინ. თუმცა, ოთხი დღის შემდეგ ის გამოეთიშა გუნდს მარჯვენა ტერფის დაჭიმვის გამო. 2018 წლის 17 მაისს დასახელდა პორტუგალიის შემადგენლობაში, მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის 23 კაციან სიაში. თერტმეტი დღის შემდეგ შედგა მისი დებიუტი ტუნისის წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში. მსოფლიო ჩემპიონატზე წასვლის მიუხედავად პორტუგალიის მიერ ჩატარებული 4 შეხვედრიდან მონაწილეობა არცერთში არ მიუღია.

მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ, დიაშმა დაიწყო დამკვიდრება ცენტრალურ დაცვაში, ჩაანაცვლა ხოსე ფონტე და დამკვიდრდა დაცვის ხაზში პეპეს გვერდით, 2018–19 წლების უეფას ერთა ლიგის ყველა მატჩში და დაეხმარა პორტუგალიას 2019 წლის უეფას ერთა ლიგის ფინალში გასვლაში სადაც საშინაო არენაზე 9 ივნისს პორტუგალიამ ტურნირის ფინალში ნიდერლანდები 1–0 დაამარცხა და დიაში მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა.. მთელი ტურნირის განმავლობაში ნაჩვენები თამაშისთვის იგი დაასახელეს „ტურნირის გუნდის წევრად“.

17 ნოემბერს, დიაშმა გაიტანა თავისი პირველი საერთაშორისო გოლი 2020-21 წლების უეფას ერთა ლიგის შეხვედრაში, ხორვატიის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, რომელიც პორტუგალიელების გამარჯვებით, ანგარიშით 3-2 დასრულდა.

ის იყო პორტუგალიის ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. 2021 წლის 19 ივნისს, ევროპის ჩემპიონატზე მან გაიტანა ავტოგოლი 35-ე წუთზე გერმანიასთან შეხვედრაში, სადაც პორტუგალია ანგარიშით 2-4 დამარცხდა. დიაშმა ითამაშა პორტუგალიის მიერ ტურნირზე ჩატარებულ ყველა შეხვედრაში, საბოლოოდ კი ტურნირს 1/16 ფინალში ბელგიასთან მინიმალური მარცხის (0-1) შემდეგ გამოეთიშა.

თამაშის სტილი
დიაში ფიზიკურად ძლიერი, მარჯვენა ფეხით მოთამაშე ცენტრალური მცველია, რომელიც ჩვეულებრივ თამაშობს ცენტრალური დაცვის მარცხენა მხარეს, იმის გამო, რომ მისთვის მოსახერხებელია ბურთის ორივე ფეხით გადაცემა. მას შეუძლია პასის გაკეთება სხვადასხვა მიმართულებით, იქნება ეს ბურთის საპირისპირო ფლანგზე გადაცემა თუ ვერტიკალური ხაზის დამრღვევი პასების გაკეთება. მისი ორფეხიანობის შერწყმა და ძალიან კარგი გადაცემის დიაპაზონი, დიასს შეუძლია უკარნახოს თამაში ზურგიდან ნებისმიერი მიმართულებით. დიაში მისი ფიზიკური ძალის წყალობით ახერხებს ბურთის დამორჩილებას და რთულს ხდის შემტევების მხრიდან მის ართმევას. ის ბურთთანაც ძალიან მშვიდია და იშვიათად ხვდება ზეწოლის ქვეშ. კარგად ანაწილებს გადაცემებს, განსაკუთრებით გრძელ პასებს, რადგან მისი პასის ხარისხი და უნარი ეხმარება მის გუნდს ბურთის ფლობაში. ის ასევე დომინანტია ჰაერში, მეორე სართულზე თამაშისას საჰაერო ბრძოლებს უმეტეს შემთხვევაში იგებს.

პირადი ცხოვრება
დიაში 2018 წლიდან 2021 წლის სექტემბრამდე ურთიერთობაში იყო პორტუგალიელ პოპ ვარსკვლავ -სთან.

კარიერის სტატისტიკა
საკლუბო
საერთაშორისო
2021 წლის 14 ნოემბრის მონაცემებით
პორტუგალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2019
უეფა-ს ახალგაზრდული ლიგის ფინალისტი: 2016–17

მანჩესტერ სიტი
პრემიერ ლიგა: 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24
ინგლისის ლიგის თასი: 2020–21
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 2020–21

პორტუგალია
უეფა-ს ერთა ლიგა: 2018–19
კოსმე დამიანის ჯილდო – წლის აღმოჩენა: 2017
პრიმეირა ლიგის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშე: 2017–18
უეფა-ს ერთა ლიგის ფინალების ტურნირის სიმბოლური გუნდის წევრი: 2019 ოქტომბერ/ნოემბერი 2019
პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის წლის გუნდის წევრი: 2019–20
-ს წლის გუნდის წევრი: 2020–21
-ს წლის გუნდის წევრი: 2020–21
„მანჩესტერ სიტის“ წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2020–21
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2020–21
პრემიერლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე: 2020–21
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის საუკეთესო მცველი: 2020–21
ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის წევრი: 2021