iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სენადორ-ჟოზე-ბენტუ

სენადორ-ჟოზე-ბენტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 868 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,9 კმ²-ზე. ფართობი 93 892 კმ²-ია.
ტოკუს-დუ-მოჟი

ტოკუს-დუ-მოჟი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 950 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34,44 კმ²-ზე. ფართობი 114 705 კმ²-ია.
ტოლედუ (მინას-ჟერაისი)

ტოლედუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1128 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 764 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42,14 კმ²-ზე. ფართობი 136 776 კმ²-ია.
საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება

საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება — ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება, რომელიც არის მსოფლიო გაერთიანების წევრი საზოგადოება, დაარსდა 2011 წლის 4 ნოემბერს.

ისტორია
2012 წლის 24 თებერვალს, -ს ევროპულ კონგრესზე მადრიდში, საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება (სემსი) ერთხმად აღიარეს სრულუფლებიან წევრად ორგანიზაციაში , რომელიც აერთიანებს მსოფლიოს 27 ქვეყნის ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოებას.

საზოგადოების მიზანია გააერთიანოს ესთეტიკური მედიცინის სხვადასხვა დარგის ექიმები, ხელი შეუწყოს მათი კვალიფიკაციის ამაღლებას, მოაწყოს კონგრესები და კონფერენციები, სადაც მოხდება ექიმების შეხვედრა, გამოცდილების გაზიარება, მსჯელობა ამა თუ იმ საკითხებსა თუ შეცდომებზე, მოიწვიოს წამყვანი უცხოელი პროფესიონალები, ასევე მოახდინოს უცხოელი ექიმების ინფორმირება მსოფლიოში ამ სფეროში მიმდინარე სიახლეებისა და კონგრესების შესახებ. სემს-ის საბოლოო და მთავარი მიზანია ესთეტიკური მედიცინის განვითარება საქართველოში.

-ს წევრი ქვეყნები ყოველწლიურად მართავენ კონგრესებს თავის ქვეყნებში. 2013 წლის 16-17 სექტემბერს საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოებამ ჩაატარა საერთაშორისო კონგრესი საქართველოში, თბილისში. მის მხარდასაჭერად კონგრესს დაესწრნენ და მოხსენებით გამოვიდნენ : -ს პრეზიდენტი — ო. პანოვა, ამერიკის ესთეტიკური მედიცინის აკადემიის პრეზიდენტი — მ. დელუნი, უკრაინის ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოების პრეზიდენტი — ვ. ცეპკოლენკო, პოლონეთის ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოების პრეზიდენტი — ა. იგნასიუკი და აგრეთვე მოხსენებით გამოვიდნენ საქართველოში ამ სფეროში მოღვაწე წამყვანი სპეციალისტები.
საქართველოს ტელევიზია

ტელემაუწყებლობა საქართველოში პირველად განხორციელდა 1956 წელს. იგი ქვეყანაში დღემდე ყველაზე პოპულარულ მედია საშუალებას წარმოადგენს.

ისტორია
1956 წელს მთაწმინდის ზედა პლატოზე დამონტაჟდა 185 მ. სიმაღლის სატელევიზიო ანძა და იქვე აშენდა სასტუდიო - სააპარატო ბლოკი 50 კვ.მ ფართობის სტუდიით, ერთი სასტუდიო და ორი კინოარხით.
პირველი გადაცემა ეთერში გავიდა 1956 წლის 30 დეკემბერს, 20:00 საათზე.
1957 წლის 25 აგვისტოს თბილისის “დინამოს” სტადიონზე პირველად ამუშავდა მოძრავი სატელევიზიო სადგური და დაიწყო ფეხბურთის მატჩის რეპორტაჟები.
ტელევიზიის არსებობის პირველივე წლებიდან განხორციელდა მნიშვნელოვანი სატელევიზიო დადგმები, რომლებშიც მონაწილეობდნენ დიდი მსახიობები: სერგო ზაქარიაძე, სესილია
თაყაიშვილი, ვერიკო ანჯაფარიძე, მედეა ჯაფარიძე, გიორგი გეგეჭკორი, დოდო აბაშიძე და
სხვები.
პირველი სატელევიზიო სპექტაკლი დადგეს მიხეილ თუმანიშვილმა, დავით ცხაკაიამ და
მერაბ ჯალიაშვილმა. ტელევიზიის ისტორიაში, კომპოზიტორმა ნოდარ გიგაურმა პირველად
შექმნა სატელევიზიო ოპერა - „გამზრდელი“.
1961 წელს ტელემაუწყებლობა ყოველდღიური გახდა.
1964 წელს აშენდა მაგისტრალური რადიოსარელეო ხაზი - “მოსკოვი-თბილისი“.
1965 წლისთვის საქართველოს მოსახლეობის ნახევარზე მეტი იღებდა ტელეგადაცემებს.
განსაკუთრებით მიმზიდველი გახდა გადაცემები ფერად მაუწყებლობაზე გადასვლის შემდეგ.
თბილისში ის 1965 წლის ნოემბერში დაინერგა.
1971 წლიდან მეექვსე მეტრულ დიაპაზონზე დაიწყო საქართველოს ტელევიზიის მე-2
პროგრამის გადაცემები, სადაც სასწავლო-სამეცნიერო გადაცემები მზადდებოდა.
1991 წლის 16 სექტემბერს,
ქვეყანაში შექმნილი პოლიტიკური ვითარების გამო არხის მაუწყებლობა შეწყდა.
1992 წლის პირველ აპრილს „მეორე არხის“ მაუწყებლობა აღდგა. იმ დღიდან,
ყოველდღე 19:00 23:00 საათამდე
განახლებული და მრავალფეროვანი პროგრამით გადიოდა
ეთერში. 1993 წლის პირველ
ივლისს მე-2 არხზე საინფორმაციო გადაცემები დაიწყო. 1999
წლიდან - „მეორე არხს“ შეუმცირდა დაფინანსება და 2001
წლიდან მექანიკურ მაუწყებლად
გადაიქცა.
ნახ. 3.2.30. ტელეანძა თბილისში (სიმაღლე 274,5 მეტრი)
91
2001 წლის სექტემბრიდან საქართველოს სახელმწიფო მაუწყებლობამ გახსნა საინფორმაციო რესურსი ინტერნეტში.
2010 წლის თებერვლიდან - „მეორე არხი“ საპარლამენტო, საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ
არხად გარდაიქმნა.
2005 წლის იანვარში ძალაში შევიდა კანონი „მაუწყებლობის შესახებ“, რამაც სათავე
დაუდო საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჩამოყალიბებას.
2006 წლიდან საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში 17 ახალი სატელევიზიო და 15
რადიოპროექტი გავიდა. საზოგადოებრივი მაუწყებელი აერთიანებს ტელეარხებს: „პირველი არხი“, „მეორე არხი“ (1991 წლიდან), „პირველი კავკასიური / “ (მაუწყებლობა
2010-2012 წ.წ.), ასევე რადიოარხებს - საქართველოს რადიო-პირველი არხი 102.4 (1925
წლიდან) და რადიო ორი - ქართული რადიო 100.9 (1995 წლიდან).

არხების ჩამონათვალი
საჯარო
კერძო
ჟან-ბატისტ კოლბერი

ჟან-ბატისტ კოლბერი (; დ. 29 აგვისტო, 1619, რეიმსი — გ. 6 სექტემბერი, 1683, პარიზი) — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე, რომელსაც ეკავა ფინანსთა ინტენდანტის (ფინანსთა მინისტრი) პოსტი 1665–1683 წლებში, მეფე ლუი -ის მმართველობის პერიოდში. კოლბერმა მნიშვნელოვნად განაპირობა ლუი -ის რეფორმების წარმატება.

ჟან-ბატისტ კოლბერი დაიბადა 1619 წლის 29 აგვისტოს, საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში. მის კარიერულ წინსვლაში მნიშვნელოვანი როლი შეიტანა კარდინალმა მაზარინიმ, რომელიც მუდმივად უწევდა მას რეკომენდაციას ახალგაზრდა ლუისთან. კოლბერს სძულდა მისი წინამორბედი ფინანსთა ინტენდანტი ფუკე და მნიშვნელოვანი როლი შეიტანა მის დაკავებასა და ციხეში გაგზავნაში. სწორედ ფუკეს ნაცვლად დაინიშნა ის ფინანსთა ინტენდანტის თანამდებობაზე, 1665 წელს.

საკუთარი მმართველობის პერიოდში კოლბერმა არაერთი მნიშვნელოვანი რეფორმა გაატარა: შექმნა საგანგებო-სასამართლო პალატა, აიკრძალა ნედლეულის გატანა, დაარსდა მონოპოლიური სავაჭრო კომპანიები, პარლამენტს შეეკვეცა უფლებები და ა.შ. ჟან-ბატისტ კოლბერი იყო საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის დაარსების იდეის ავტორი. აგრეთვე, კოლბერმა დააარსა მხატვრობისა და ქანდაკების აკადემია, შემოიღო ახალი სამოქალაქო კოდექსი. მიუხედავად ყველაფრისა, მან ვერ შეძლო ქვეყანაში არსებული საგადასახადო სისტემის გაუმჯობესება.

კოლბერი მეფეს უზრუნველყოფდა უზარმაზარი თანხებით, რომელიც საჭირო იყო ომების საწარმოებლად და ვერსალის სასახლის ასაშენებლად. გარდაიცვალა 1683 წლის 6 სექტემბერს პარიზში.
მხალი

მხალი (დიალექტ. ფხალი) — ბოსტნეული ან მინდვრის მწვანილი, რომლის ფოთლებს ხარშავენ საჭმელად. აგრეთვე ასეთი ბოსტნეულის ან მინდვრის მწვანილისგან დამზადებული საჭმელი.

მხალეული კულტურებია, საჭმელად ვარგისი ისეთი ბალახ-ბაღჩეულობა, როგორიცაა ისპანახი, კეჟერა, ეკალა, ჭარხალი, ჭინჭარი, სატაცური, ღვალო, მჟაუნა, ჯიჯილაყა, დანდური, არჯაკელი და ა.შ. შეჭამანდი მათი მოთუშვა-მოხარშვით და შესაბამისი სანელებლებითა და მწვანილეულით შეკმაზვით მზადდება. გავრცელებულია ასევე მხლის შეჭამანდის პურში ჩართვა (მხლოვანები), მხლოვან კულტურებს ახმობენ საზამთროდ გალებად დაწნულს, იყენებენ სამკურნალოდ.

ხევში მას ხიმხალს, თუშეთში საწებელს, ხოლო იმერეთში ფხალს უწოდებენ. მხალეული განსაკუთრებით მარხვის პერიოდში მოიხმარებოდა. ბალახეულით კვება გავრცელებული იყო ბერ-მონაზვნობაში და მისი მიმდევრები „მძოვრებად“ მოიხსენებოდნენ. მხალი და მხალეული ომიანობისა და მოუსავლიანობის დროს ძირითადი საკვების შემცვლელს წარმოადგენდა.
სადიქ ამან ხანი

სადიქ ამან ხანი (; დ. 8 ოქტომბერი 1970, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის პოლიტიკოსი და 2016 წლის ლონდონის მერობის არჩევნებში გამარჯვებული კანდიტატი. იგი ასევე გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის წევრია, ლონდონის ტუტუნგის ოლქიდან. იდეოლოგიურად, იგი პარტიის სოციალ-დემოკრატიულ მხარესაა. იგი მუსლიმია.

დაიბადა ლონდონში, ბრიტანეთის პაკისტანელი სამუშაო კლასის ოჯახში, ხანმა მოიპოვა ხარისხი სამართალში ლონდონის ჩრდილოეთ უნივერსიტეტში. მოგვიანებით დაიწყო მუშაობა, როგორც ადვოკატი, რომელიც სპეციალიზდებოდა ადამიანის უფლებების განხრით. ხანი 1994-2006 წლებში იყო ლონდონის უონდსუერტის რაიონის გამგებელი.

2008 წელს დაინიშნა გორდონ ბრაუნის კაბინეტში მინისტრად, ამით იგი გახდა მეორე პაკისტანელი, რომელიც მსახურობს სამეფოს მთავრობაში. ხანი შემდეგში იყო ტრანსპორტის მინისტრი.

2016 წელს ხანმა მოიგო ლონდონის მერობის არჩევნები 56.8% ხმით.
ჯემალ იონათამიშვილი

ჯემალ სულიკოს ძე იონათამიშვილი (დ. 25 ოქტომბერი, 1946, ხაშური, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე ერთ-ერთი ხელისმომწერი (1991 წლის 9 აპრილი).

ბიოგრაფია
ჯემალ სულიკოს ძე იონათამიშვილი დაიბადა 1946 წლის 25 ოქტომბერს ხაშურში. 1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის. იყო სსრკ 50 წლისთავის სახელობის საწარმოო გაერთიანების ინჟინერი, ლაბორატორიის უფროსი, განყოფილების გამგე, მთავარი მეტროლოგის მოადგილე (1974-1982). სს გაერთიანება „ანალიზხელსაწყოს“ წამყვანი ინჟინერი (1983-1984). სამეცნიერო ხელსაწყოთმშენებლობის სპეციალური საკონსტრუქტორო ბიუროს წამყვანი ინჟინერი, განყოფილების გამგე, მეცნიერებათა აკადემიის მეტროლოგიისა და სტანდარტიზაციის ცენტრის ჩამოყალიბების აქტიური მონაწილე, მისი ერთ-ერთი ხელმძღვანელი (1984-1990). საქართველოს ეროვნული ფრონტი — რადიკალური კავშირის თანადამფუძნებელი, მთავარი კომიტეტის წევრი, საკოორდინაციო საბჭოს თავმჯდომარე. საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“, მაჟორიტარი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). სახელმწიფო გადატრიალების (1991-1992, დეკემბერ-იანვარი) შემდეგ განიცდიდა პოლიტიკურ დევნას. დევნილი უზენაესი საბჭოს გროზნოს (1992-1993), ზუგდიდის (1993) და თბილისის (1998-2005) სესიების მონაწილე. 2006 წელს ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ აღიარა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლად.
ნოდარ ნათაძე

ნოდარ რევაზის ძე ნათაძე (დ. 27 მაისი 1929, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 13 ნოემბერი, 2022) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ენათმეცნიერი, საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს წევრი (1989-1990), საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე ერთ-ერთი ხელისმომწერი (1991 წლის 9 აპრილი).

ბიოგრაფია
ნოდარ რევაზის ძე ნათაძე დაიბადა 1929 წლის 27 მაისს თბილისში. 1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1955 წელს დაამთავრა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახ. ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1956-1969 წლებში ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. ფილოსოფიის ინსტიტუტის კლასიკური მემკვიდრეობის სექტორის გამგე 1969 წლიდან. საქართველოს სახალხო ფრონტის დამფუძნებელი და გამგეობის უცვლელი თავმჯდომარე 1989 წლიდან. საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს წევრი (1989-1990). 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტობის კანდიდატი (1991, 26 მაისი). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „11 ოქტომბერი“. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „რენესანსის პრობლემა ქართულ მწერლობაში“. მრავალი სამეცნიერო და პუბლიცისტური ნაშრომის, წიგნების: „რუსთველური მიჯნურობა და რენესანსი“, „თომა აქვინელის ფილოსოფია, მიზეზობრიობა და თავისუფლება“, „ერი და ეროვნული კულტურა“, „ვეფხისტყაოსანი“ (კრიტიკული გამოცემა განმარტებებითა და კომენტარებით) და სხვათა ავტორი.

გარდაიცვალა 2022 წლის 13 ნოემბერს, 93 წლის ასაკში.
ფრესნოს წმინდა სამების ეკლესია

ფრესნოს წმინდა სამების ეკლესია — სომხური სამოციქულო ეკლესია ფრესნოში, კალიფორნია. აშენდა 1914 წელს. იგი სომხური ეკლესიის ტრადიციული არქიტექტურის ტიპის პირველი ეკლესიაა ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

წმინდა სამების ეკლესია ყველაზე ძველია დასავლეთ ამერიკის შეერთებულ შტატებში მდებარე სომხურ ეკლესიებს შორის. 1986 წლის 31 ივლისს, იგი აშშ-ის ისტორიული ადგილების ეროვნულ სიას დაემატა.
ბერეა

ბერეა (სესოთო — ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტეიატეიანენგი.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 2222 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 250 006 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთიდან ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფრი-სტეიტის პროვინციას; ჩრდილოეთიდან — ლერიბეს ოლქს; სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — თაბა-ცეკის ოლქს, ხოლო სამხრეთიდან — მასერუს ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 11 საარჩევნო ოლქისგან:
ბელა-ბელა
ბერეა
ხაფუნგი
მაბოტე
მაჰლატსა
მოსალემანე
ნოკონგი
პულანე
სეკონოკა
ტეიატეიანენგი
თუპა-კუბუ

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 10 ადგილობრივი საბჭო:
კანანა
კვენენგი
მაბოტე
მაკეოანა
მალუბა-ლუბე
მაპოტენგი
მოტანასელა
ფუთიატსანა
სენეკანე
ტებე-ტებე
მძიმე კაცთან (გადაცემა)

მძიმე კაცთან — ჟურნალისტ და მწერალ დავით კოვზირიძის ბლიც-ინტერვიუს ფორმატის საავტორო გადაცემა, რომლის სტუმრებიც სხვადასხვა პროფესიის, შეხედულებების და ღირებულებების ადამიანები არიან. გადაცემის მიზანია საზოგადოებას უფრო ახლოს და სხვადასხვა კუთხიდან წარუდგინოს მათთვის საინტერესო სტუმრები.

ფორმატი
გადაცემა პირველად 2012 წელს ინტერნეტ-პორტალ .-ზე გავიდა. გადაცემის ხანგრძლივობა 15-20 წუთი იყო, რაც 2013 წელს, ტელევიზია ტაბულას ეთერში გასვლის შემდეგ 30-35 წუთამდე გაიზარდა. ავტორის კითხვები ერთის მხრივ მარტივი და არასერიოზულია მაგ.: „რას ნიშნავს შეჩემა?“ — რომელიც 2012 წელს პოეტ კოტე ყუბანეიშვილს დაუსვა, მეორე მხრივ კი, წამყვანის სიდინჯე და მონოტონურობა ხელს უწყობს სტუმრისთვის საინტერესოდ პასუხის გაცემის შესაძლებლობას. წამყვანი გადაცემის ბოლოს სტუმრებს თხოვს დაუტოვონ კითხვა შემდეგ სტუმარს, რომლის ვინაობაც მათთვის ცნობილი არ არის.

წამყვანი
დავით კოვზირიძე 1998 წელიდან ჟურნალისტად მუშაობს. წერდა სპორტულ ჟურნალ „ათიანში“. არის ჟურნალ ტაბულას მესვეტე. 2011 წელს გამოიცა მისი პირველი რომანი „გელუჩა".
ბუტა-ბუტეს ოლქი

ბუტა-ბუტეს ოლქი (სესოთო — -) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი ქალაქია — ბუტა-ბუტე.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 1767 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 110 320 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი ჩრდილოეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფრი-სტეიტის პროვინციას; სამხრეთით — ლერიბეს ოლქს, აღმოსავლეთით — მოკჰოტლონგის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 5 საარჩევნო ოლქისგან:
ბუტა-ბუტე
ჰოლოლო
მეჩაჩანე
მოტეტე
ქალო

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 10 ადგილობრივი საბჭო:
კაო
ლიკილა
ლინაკენგი
ლიპელანენგი
ლიქჰობონგი
მახუნოანე
მოტენგი
ნტელე
სეხობე
ტსა-ლე-მოლეკა
ლერიბე

ლერიბე (სესოთო — ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ლჰოტსე. ადმინისტრაციული ცენტრის გარდა, ოლქში არსებობს კიდევ ერთი ქალაქი — მაპუტსოე. ოლქის დასახელება წარმოშობილია ფრანგული პროტესტანტული მისიის დასახელებიდან, რომელიც ამ ადგილებში დაფუძნდა 1859 წელს.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 2828 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 293 369 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფრი-სტეიტის პროვინციას; ჩრდილოეთით — ბუტა-ბუტეს ოლქს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — თაბა-ცეკის ოლქს, აღმოსავლეთით — მოკჰოტლონგის ოლქს და სამხრეთ-დასავლეთით — ბერეის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 13 საარჩევნო ოლქისგან:
ჰლოტსე
კოლონიამა
ლიხეტლანე
მაჰობონგი
მალიბა-მატსო
მაპუტსოე
მატლაკენგი
მოჰობოლო
მფოსონგი
პეკა
პელა-ტსოეუ
თაბა-ფატსოა
ტსიკოანე

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 18 ადგილობრივი საბჭო:
ფენიანე
ჰლეოჰენგი
ხომოხოანა
ლიმამარელა
ლინარე
ლიტჯოტჯელა
მაისა-ფოკა
მალაოანენგი
მანკა
მატლამენგი
მენხოანენგი
მოტატი
მფოროსანე
პიტსენგი
სეფოკონგი
სერუპანე
სეშოტე
ტსოილიტსოილი
მაფეტენგის ოლქი

მაფეტენგის ოლქი (სესოთო — ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი ქალაქია — მაფეტენგი.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 2119 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 192 621 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფრი-სტეიტის პროვინციას; ჩრდილო-აღმოსავლეთით — მასერუს ოლქი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — მოჰალეს ჰუკის ოლქი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 9 საარჩევნო ოლქისგან:
კოლო
ლიხოელე
მაფეტენგი
მალიეპეტსანე
მატელილე
ქალაბანე
თაბანა-მორენა
თაბა-პეჩელა
თაბა-ტსოეუ

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 12 ადგილობრივი საბჭო:
კოტი-სე-ფოლა
მაკაოტა
მახოლანე
მალაკენგი
მალუმენგი
მამანტსო
მონიაკე
მათულა
მეტსი-მაჰოლო
ქიბინგი
რამოეტსანა
ტაჯანე
მასერუს ოლქი

მასერუს ოლქი (სესოთო — ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი ქალაქია — მასერუ, რომელიც იმავდროულად ამ ქვეყნის დედაქალაქიცაა.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 4279 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 431 998 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფრი-სტეიტის პროვინციას; ჩრდილოეთით — ბერეის ოლქს, აღმოსავლეთით — თაბა-ცეკის ოლქს, სამხრეთით — მოჰალეს ჰუკის ოლქს და სამხრეთ-დასავლეთით — მაფეტენგის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 17 საარჩევნო ოლქისგან:
აბია
კორო-კორო
ლითაბანენგი
ლითოტენგი
მაამა
მაჩაჩე
მახალენგი
მალეტსუნიანე
მასერუ-სენტრალი
მატსიენგი
მოტიმპოსო
ქემე
ქოალინგი
როთე
სთეიდიუმ-არეა
თაბა-ბოსიუ
თაბა-პუტსოა

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 22 ადგილობრივი საბჭო:
აბია
ლიკალანენგი
ლილალა
ლითაბანენგი
ლითოტენგი
მახეკა
მახოარანე
მახალანენგი
მაკოლოპეტსანე
მანონიანე
მასერუ-სენტრალი
მაზენოდი
მოჰლაკენგი
მოტიმპოსო
ნიაკოსობა
ქილოანე
ქოალინგი
რატაუ
რიბანენგი
სემონკონგი
სთეიდიუმ-არეა
ტელე
მოჰალეს ჰუკის ოლქი

მოჰალეს ჰუკის ოლქი (სესოთო — ’ ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი ქალაქია — მოჰალეს ჰუკი.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 3530 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 176 928 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფრი-სტეიტის პროვინციას; აღმოსავლეთით — ქაჩას ნეკის ოლქს, ჩრდილოეთით — მაფეტენგის და მასერუს ოლქებს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — თაბა-ცეკის ოლქს, სამხრეთით — ქუთინგის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 8 საარჩევნო ოლქისგან:
ჰლოაჰლოენგი
კეტანე
მეკალინგი
მოჰალეს ჰუკი
მფარანე
ქაქატუ
ქჰალასი
ტაუნგი

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 13 ადგილობრივი საბჭო:
ხოელენია
ლიხუტლოანენგი
მაშალენგი
მოოტსინიანე
ნკაუ
ფამონგი
ქაბანე
ქჰობენგი
ქობონგი
სეროტო
სილოე
ტეკე
თაბა-მოხელე
მოკჰოტლონგის ოლქი

მოკჰოტლონგის ოლქი (სესოთო — ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი ქალაქია — მოკჰოტლონგი.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 4075 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 97 713 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კვაზულუ-ნატალის პროვინციას; ჩრდილო-დასავლეთით — ბუტა-ბუტეს ოლქს, დასავლეთით — ლერიბეს ოლქს, სამხრეთით — თაბა-ცეკის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 4 საარჩევნო ოლქისგან:
ბობატსი
მალინგოანენგი
მოკჰოტლონგი
სენქუ

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 15 ადგილობრივი საბჭო:
ხალაჰალი
ხუბელუ
ლინაკანენგი
ლიფამოლა
მაფოლანენგი
მარუნგი
მატეანონგი
მატსოკუ
მოლიკა-ლიკო
მორემოჰოლო
პაე-ლა-იტლჰატსოა
პოპა
რაფოლატსანე
საკენგი
ტეკესელენგი
გივი ჭიჭინაძე (მომღერალი)

გივი ჭიჭინაძე (დ. 2 ივლისი, 1959, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მომღერალი, პოლიტიკოსი. ანსამბლ „ქართული ხმების“ სოლისტი. ვაკის რაიონის გამგებელი 2014-2015 წლებში, იმერეთის მხარის გუბერნატორი 2015-2018 წლებში. საქართველოს 2 მოწვევის (2018, 2020) პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
1992 წელს დაამთავრა საქართველოს სოფლის მეურნეობის ტექნიკის საკონსტრუქტორო ტექნოლოგიური დაპროექტების და ეკონომიკური პროგნოზირების ინსტიტუტის ინჟინერ-კონსტრუქტორის ფაკულტეტი. 1996–1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს საბაჟო დეპარტამენტის სადახლოს გამშვები პუნქტის უფროსის მოადგილედ, ხოლო 1998–2000 წლებში იკავებდა „წითელი ხიდის“ საბაჟო–გამშვები პუნქტის უფროსის თანამდებობას.

1992 წლიდან დღემდე არის ანსამბლ „ქართული ხმების“ სოლისტი. 1997 წელს გახდა ღირსების ორდენის კავალერი, ხოლო 1998 წელს მიენიჭა სახელმწიფო პრემია.

2012–2013 წლებში იყო პარტია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ რეგიონული სამსახურის უფროსი და აღმასრულებელი მდივანი.

2014-2015 წლებში იყო თბილისის ვაკის რაიონის გამგებელი, 2015-2018 წლებში იმერეთის მხარის გუბერნატორი. 2018-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ვანისა და ხონის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა სამტრედიის, წყალტუბოს, ვანისა და ხონის მაჟორიტარობის კანდიდატად. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამტრედიის, ვანის, ხონისა და წყალტუბოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
მონაკოს გეოგრაფია

მონაკო წარმოადგენს სუვერენულ ქალაქ-სახელმწიფოს, რომელიც დაყოფილია ათ ადმინისტრაციულ რაიონად. მონაკო მდებარეობს დასავლეთ ევროპაში, ლაჟვარდოვან სანაპიოზე. მას ესაზღვრება საფრანგეთის ზღვისპირა ალპების დეპარტამენტი, ხოლო ზღვის მხრიდან ხმელთაშუა ზღვას. მისი ცენტრი იტალიიდან 16 კილომეტრით, ხოლო ნიცადან 13 კოლომეტრითაა დაცილებული. მისი ფართობია 2.02 კმ², ხოლო მოსახლეობა შეადგენს 36,371 ადამიანს რითიც მონაკო წარმოადგენს მსოფლიოში სიმცირით მეორე ხოლო მოსახლეობის სიმჭიდროვით პირველ ქვეყანას. მისი სახმელეთო საზღვარი შეადგენს 4.4 კმ.-ს, სანაპირო ზოლი 4.1 კმ.-ს, საზღვაო საზღვარი ვრცელდება 22.2 კილომეტრზე.

ქვეყნის უმაღლეს წერტილს წარმოადგენს ერთ-ერთი საცხოვრებელი კომპლექსი, რომელის სახურავიც ზღვის დონიდან 164.4 მეტრზეა. ყველაზე დაბალ წერტილს წარმოადგენს ხმელთაშუა ზღვა. ყველაზე გრძელი დინებას წარმოადგენს სენტ-ჯენი (0,19 კმ.), ხოლო ყველაზე დიდ ტბას ფონტვილი (0,5 ჰ.). მონაკოს ყველაზე დასახლებული ნაწილია მონტე-კარლო. მონაკოს ერთადერთი ბუნებრივი რესურსი არის თევზაობა.

ჰავა
მონაკოში ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის თბილი ზაფხულია, რომელზეც გავლენას ახდენს ოკეანური და ტენიანი სუბტროპიკული კლიმატები. ზამთარი არის რბილი და წვიმიანი. ზამთარში ყინვები ძალიან იშვიათად, დაახლოებით ათ წელიწადში ერთხელ იცის.
ლევან ჩუბინიძე

ლევან ვარლამის ძე ჩუბინიძე (დ. 1 სექტემბერი, 1916, როდინაული, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 ოქტომბერი, 1943, კიევი) — უფროსი ლეიტენანტი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე,საბჭოთა კავშირის გმირი (1943).

ბიოგრაფია
ლევან ვარლამის ძე ჩუბინიძე დაიბადა 1916 წლის 1 სექტემბერს სოფელ როდინაულში. იგი იყო უფროსი ლეიტენანტი. 112-ე მსროლელი დივიზიის 385-ე პოლკის 1-ლი ბატალიონის მეთაური.

მოწინააღმდეგის ავიაციისა და არტილერიის ცეცხლქვეშ გადაიყვანა თავისი ბატალიონი მდინარე დნეპრის მარჯვენა ნაპირზე. პლაცდარმის გაფართოებისათვის ბრძოლაში ბატალიონმა მოსპო 160 მტრის ჯარისკაცი და ოფიცერი. წარმატებით მოიგერია მტრის 12 კონტრიერიში. 1943 წლის 17 ოქტომბერს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მდინარე დნეპრის გადალახვისათვის წარმოებულ ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისათვის.
ქაჩას ნეკის ოლქი

ქაჩას ნეკის ოლქი (სესოთო — ’ ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქაჩას ნეკი.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 2349 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 69 749 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის აღმოსავლეთ კაპის პროვინციას; ჩრდილო-დასავლეთით — ქუთინგის ოლქს, დასავლეთით — მოჰალეს ჰუკის ოლქს, ჩრდილოეთით — თაბა-ცეკის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 3 საარჩევნო ოლქისგან:
ლებაკენგი
ქაჩას ნეკი
ტსოელიკე

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 11 ადგილობრივი საბჭო:
ხომო-ფატსოა
ლეტლოეპე
მასეეფო
მატებენგი
მოსენეკენგი
პატლონგი
რამატსელისო
რატსოლელი
თაბა-ხუბელუ
თაბა-ლიტსოენე
უაიტ-ჰილი
ქუთინგის ოლქი

ქუთინგის ოლქი (სესოთო — ) — ლესოთოს 10 ოლქიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქუთინგი.

ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 2916 კმ²-ს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 124 048 ადამიანს.

გეოგრაფიული მდგომარეობა
ოლქი დასავლეთით ესაზღვრება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის აღმოსავლეთ კაპის პროვინციას; ჩრდილოეთით — მოჰალეს ჰუკის ოლქს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ქაჩას ნეკის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საარჩევნო ოლქები
ოლქი შედგება 5 საარჩევნო ოლქისგან:
მაუნტ-მოოროსი
მოიენი
ქჰოალი
სებაპალა
ტელე

ადგილობრივი საბჭოები
ოლქის შემადგენლობაში შედის 10 ადგილობრივი საბჭო:
ჰა-ნკოებე
ლიხოჰლონგი
ლიფაკოე
მატსატსენგი
მხონო
მოკოტჯომელა
მფაკი
ქომოქომონგი
სეფორონგი
ტსატსანე