წყალტუბოს სანატორიუმები

წყალტუბოს სანატორიუმები — წყალტუბოში მდებარე ყოფილი სანატორიუმების სია. სანატორიუმები გაშენდა საუკუნეში წყალტუბოს მინერალური წყლების პარკის ირგვლივ. სანატორიუმების ნაწილს მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. სანატორიუმების უმრავლესობა დღეს უმომედოა, ხოლო რამდენიმე ფუნქციონირებს, როგორც სასტუმრო.

სანატორიუმი „იმერეთი“
ასნატორიუმი „იმერეთი“ მდებარეობს წყალტუბოს პარკის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. შენობა აგებულია 1961 წელს არქიტექტორების ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილის და ლევან ჯანელიძის მიერ. შენობა სამნაწილიანი და სამსართულიანი. გეგმაში აქვს ლათინური „“ ფორმა. შენობის მთავარი ნაწილია ფართო, ვესტიბიულის შენობა, რომელიც დანარჩენებისგან განსხვავებით ოთხსართულიანია. ფასადის მხრიდან შენობას მთელ სიგრძეზე გასდევს თაღოვანი გალერეა, რომლის სახურავი მეორე სართულის ღია ერთიანი აივანია. მესამე სართულზე ოთახებს შეკიდული დამოუკიდებელი აივნები აქვს. მთავარი სართულშორისი და ფლიგელთა დამაკავშირებელი არტერიაა ჰოლი. თითოეული სართული კაპიტელებით დასრულებული მასიური სვეტებითაა გაფორმებული. მოაჯირები ქართული ეთნოგრაფიული ყოფისთვის მახასიათებელი რიკულებითაა გაწყობილი. ფლიგელები ოთხკუთხა და სამწხნაგა რიზალიტებითაა დანაწევრებული. სამწახნაგა რიზალიტებში კიბეებია გაკეთებული. შიდა ეზოს მხრიდან შენობის ფასადები სხვადასხვაგვარადაა გადაწყვეტილი. დასავლეთის ფლიგელის ერთი ნაწილი ორსართულზე გამყოლი თაღოვანი გალერეითაა გადახურული, დანარჩენი ნაწილი კი სადაა, სარკმლებითა და აივნიანი კარებებით დანაწევრებული. სანატორიუმის სასარკმლე და საკარე ჭრილები ორგვარია: თაღოვანი და ოთხკუთხა. შენობის წინა მხარეს რამდენიმე ტერასიანი ფართო კიბეებია.

სანატორიუმი „მედეა“
სანატორიუმი აგებულია 1957-1962 წლებში. არქიტექტორების ალექსანდრე ინწკირველისა და თომა ფოცხიშვილის პროექტით. აშენდა, როგორც სოციალური დაზღვევის სამინისტროს სანატორიუმი. სანატორიუმი რთული კონსტრუქციის მქონე შენობათა კომპლექსია, რომელიც შედგება სხვადასხვა სიდიდის და სართულების მქონე, ერთმანეთთან დაკავშირებული 6 შენობისგან. ამ ნაგებობებში მთავარია საპარადო შესასვლელი, რომლის ორივე მხარეს სამსართულიანი კუთხის ნაგებობებია. კარიბჭე და კიბეები გრანიტის კვადრებითაა შემოსილი. დერეფნის პირველი სართული დიდი სვეტოვანი ჰოლია, რომლიდანაც გასასვლელია უკანა ეზოში და გვერდითა ნაგებობებში. მეორე სართული გრძელი არკადაა, შუაში აბსიდისებური შვერილით. არკადაზე მოხვედრა გარე კიბეებითაა შესაძლებელი. სვეტების გვერდითა ჩაღრმავებები ოთხი მრგვალი სვეტის შეწყვილების იმიტაციას ქმნის. თითოული მდიდრული კორინთული კაპიტელებით დასრულებული. საპარადო შესასვლელის მარცხენა კუთხის შენობიდან გასასვლელია სამხრეთის ფლიგელში, რომელიც უკანა ეზოსკენაა წაგრძელებული. ფლიგელი სამსართულიანია. პირველ სართულს კაპიტელიან სვეტებზე დაყრდნობილი გრძელი ერთიანი აივანი აქვს. მეორე და მესამე სართული კი უაივნოა. სარკმლის ჭრილები თაღოვანი და სწორკუთხაა, რომლებიც ფასადზე ჭადრაკული წესით მონაცვლეობს. ფლიგელი მეორე კიდით უკანა ეზოს დასავლეთით მდგარ ორსართულიან ნაგებობას უკავშირდება. ნაგებობის პირველი სართული გრანიტითაა მოპირკეთებული. აივნის სვეტები კორინთული ორდერის კაპიტელებითაა დამშვენებული. მეორე სართული დიდი დარბაზია. საპარადო შესასვლელის სამხრეთი კუთხის ჩანართი გრძელ მორკალულ შენობას უკავშირდება, რომელშიც დამსვენებელთა ოთახებია განთავსებული. შენობა სამსართულიანია. ფასადი დანაწევრებულია რიზალიტებით, რომელიც სამივე სართულის მომცველი დეკორატიული თაღებითაა შექმნილი. რიზალიტებიანი ნაწილის ინტერიერი შესასვლელისა და სართულშორისი კიბეებისთვისაა დათმობილი. სანატორიუმის ეზოებში შადრევნებია მოწყობილი. მათგან გამოსაყოფია რკალივით მოხრილი შენობის წინ გაკეთებული შადრევანი, რომლის კიდეებზე ხუთი ბიჭუნა ზის, ხოლო შუაში გოგონას ფიგურაა

სანატორიუმი „გელათი“
სანატორიუმი „მეტალურგი“
სანატორიუმი „ივერია“
სანატორიუმი „საქართველო“
სანატორიუმი „საქართველოს“ მშენებლობა დაიწყო 1974 წელს და გაიხსნა 1983 წლის 1 სექტემბერს. არქიტექტორები მერაბ ჩხენკელი და თანაავტორი რეზო ჯანაშია. ნაგებობა მოიცავს ორ 250-საწლიან კორპუსს. მარცხენ 11-სართულიან კორპუსში, გარდა ნომრებისა, განთავსებული იყო სასადილო, გასართობი და სხვა სივრცეები. შენობებს ერთმანეთში აკავსირებდა დახურული ხიდი. 24-დღიანი სამკურნალო საგზურის ღირებულება წარმოადგენდა 180 რუბლს. ამ სანატორიუმში პირველად დაინერგა „კვების გარეშე“ დასვენების საფასო პოლიტიკა.