ტოშივო ნაკაიამა

ტოშივო ნაკაიამა (; დ. 23 ნოემბერი, 1931 — გ. 29 მარტი, 2007) — მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების პირველი პრეზიდენტი. იგი ამ პოსტზე ორი ვადით, 1979 წლიდან 1987 წლამდე მსახურობდა.

ბიოგრაფია
ნაკაიამა დაიბადა 1931 წლის 23 ნოემბერს პიჰერარჰზე, რომელიც ნამონუიტოს ატოლის ნაწილია. მისი დაბადების დროს ეს ტერიტორია იაპონიის მიერ მართული სამხრეთ ზღვის მანდატის შემადგენლობაში შედიოდა. მას იაპონელი მამა და ადგილობრივი დედა ჰყავდა. იგი იყო იაპონიაში მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების ელჩის, მასაო ნაკაიამას უფროსი ძმა.

1955 წელს მან მიიღო სამეურვეო ტერიტორიის სტიპენდია, რამაც საშუალება მისცა ორი წლის განმავლობაში ესწავლა საუნივერსიტეტო საშუალო სკოლაში , შემდეგ კი ორი წელი ჰავაის უნივერსიტეტში. 1958 წელს, განათლების მიღების შემდეგ სამშობლოში დაბრუნებული, იგი უფროსების განათლების ზედამხედველად დაინიშნა. მოგვიანებით იგი რაიონული ადმინისტრაციის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მრჩევლად დაინიშნა. შემდეგ იგი თავის ხალხს თრუქის რაიონის საკანონმდებლო ორგანოში ემსახურებოდა და 1960 წლიდან 1961 წლამდე ამ ასამბლეის პრეზიდენტი იყო.

თრუქში მუშაობის შემდეგ, იგი დაინიშნა მიკრონეზიის მრჩევლად ამერიკის შეერთებული შტატების დელეგაციაში გაეროს სამეურვეო საბჭოში, რის შემდეგაც ევროპისა და აზიის გავლით მიკრონეზიაში დაბრუნდა. 1962 წელს ხალხმა იგი მიკრონეზიის საბჭოში აირჩია, სადაც 1963 წლამდე მსახურობდა. მომდევნო წელს იგი დაინიშნა თრუქის რაიონული ადმინისტრატორის თანაშემწედ საზოგადოებრივ საქმეებში. 1963 წლის 10 სექტემბერს მან ჩუუკში ცოლად შეირთო მიტერ ჰარუო.

1965 წელს ნაკაიამა მიკრონეზიის კონგრესის დელეგატთა პალატაში აირჩიეს. ამ ორგანოს საორგანიზაციო შეხვედრის დროს იგი კვლავ აირჩიეს სენატის პრეზიდენტად. იგი ასევე იყო თრუქის რაიონის სტიპენდიების კომიტეტის, თრუქის საკონსულტაციო საბჭოს, თრუქის რაიონის დასვენების კომიტეტის, თრუქის განათლების საბჭოსა და მრავალი სხვა საბჭოსა თუ კომიტეტის წევრი.

1979 წლის მაისში იაპმა, ჩუუკმა, პონპეიმ და კოსრაემ მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების სახით სახელმწიფოებრიობა გამოაცხადეს და არჩეულმა კონგრესმა მუშაობა დაიწყო. სწორედ ამ კონგრესის წევრთაგან ნაკაიამა ახალი ერის პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს.

ტოშივო ნაკაიამა 1979 წლიდან 1986 წლამდე პირადად ხელმძღვანელობდა და ზედამხედველობდა ამერიკის შეერთებული შტატებიდან სამთავრობო ფუნქციების ეტაპობრივ, ორგანიზებულ და მშვიდობიან გადაცემას ახლადშექმნილი ადგილობრივი ადმინისტრაციისთვის. მან პრეზიდენტის პოსტზე 1987 წლამდე იმსახურა, რითაც სრულად ამოწურა კონსტიტუციით ნებადართული მმართველობის მაქსიმალური ვადა. პოლიტიკური მოღვაწეობის დასრულების შემდეგ, 1987 წლის ოქტომბერში, მან საქმიანობა კერძო სექტორში განაგრძო და გუამის ბანკის ჩუუკის ფილიალში სამთავრობო საქმეების ვიცე-პრეზიდენტის პოზიცია დაიკავა, სადაც 2003 წლის დეკემბრამდე მოღვაწეობდა.

მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესება 1992 წელს დაიწყო, როდესაც მან პირველი ინსულტი გადაიტანა, თუმცა მაშინ რეაბილიტაცია წარმატებით დასრულდა და მან გამოჯანმრთელება შეძლო. 1998 წელს მას ჩაუტარდა გულის რთული ქირურგიული ოპერაცია — ხუთმაგი შუნტირება. გარკვეული პერიოდის შემდეგ ნაკაიამამ თვალზე ლაზერული ქირურგიული ჩარევა გაიკეთა, რამაც გართულება გამოიწვია და იგი ნაწილობრივ დაბრმავდა. 2005 წლის ზაფხულში, დასუსტებული გულის მუშაობის სტიმულირებისთვის, მას კარდიოსტიმულატორის ჩასადგმელი ოპერაცია ჩაუტარდა, თუმცა ქირურგიული ჩარევიდან სამი დღის შემდეგ მან განმეორებითი ინსულტი გადაიტანა. ამ შემთხვევამ ნაკაიამა პარალიზებული დატოვა და მეტყველების უნარი დაუკარგა, მიუხედავად იმისა, რომ იგი სრულ ცნობიერებაზე რჩებოდა და გარემო მოვლენებს სრულად აღიქვამდა.

მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების მე-14 მოწვევის კონგრესმა 2006 წლის ივლისში მიიღო სპეციალური კანონპროექტი, რომლის საფუძველზეც ოჯახს მზარდი სამედიცინო ხარჯების დასაფარად ფინანსური დახმარება გამოეყო. 2007 წლის თებერვალში ყოფილი პრეზიდენტი ჰავაის შტატში, ჰონოლულუს საავადმყოფოში მოათავსეს, სადაც იგი იმავე წლის 29 მარტს გარდაიცვალა.