ბრაულიო კარილო კოლინა

ბრაულიო კარილო კოლინა (დ. 20 მარტი, 1800, კოსტა-რიკა — გ. 15 მაისი, 1845) — კოსტა-რიკის სახელმწიფოს მეთაური (აღნიშნული ტიტული გამოიყენებოდა 1848 წლის რეფორმამდე) ორი განსხვავებული პერიოდის განმავლობაში: პირველად 1835 წლიდან 1837 წლამდე, ხოლო მეორედ, დე ფაქტო მმართველის სტატუსით, 1838 წლიდან 1842 წლამდე.

სანამ უშუალოდ სახელმწიფოს მეთაურის პოსტს დაიკავებდა, კარილიოს მრავალფეროვანი საჯარო კარიერა ჰქონდა და არაერთ საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე მსახურობდა. იგი იყო მოსამართლე და კოსტა-რიკის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე, ასევე კოსტა-რიკის საკანონმდებლო ასამბლეის წევრი და ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის კონგრესის წარმომადგენელი. მისი მოღვაწეობა ამ პერიოდში მოიცავდა როგორც იურიდიულ, ისე საკანონმდებლო სფეროებს, რამაც მნიშვნელოვანი საფუძველი ჩაუყარა მის შემდგომ პოლიტიკურ ლიდერობასა და მმართველობის სტილს.

ბრაულიო კარილიომ იურიდიული განათლება ნიკარაგუაში, ლეონის ნაციონალურ ავტონომიურ უნივერსიტეტში მიიღო. ჯერ კიდევ ახალგაზრდა, 28 წლის ასაკში, იგი საკანონმდებლო ორგანოს წევრად აირჩიეს ორი წლის ვადით, სადაც მცირე ხნით საკანონმდებლო ორგანოს პრეზიდენტის პოსტიც ეკავა. 1834 წელს იგი წარგზავნილ იქნა სალვადორში, როგორც კოსტა-რიკის წარმომადგენელი ცენტრალური ამერიკის კონგრესში.

1835 წელს, კოსტა-რიკის სახელმწიფოს მეთაურის, ხოსე რაფაელ გალიეგოსის გადადგომის შემდეგ, კარილიო აირჩიეს მისი ვადის დასასრულებლად. მისი მტკიცე ხასიათისა და იმ ფაქტის გამო, რომ იმავე წლის აგვისტოში ასამბლეამ გააუქმა „სასწრაფო დახმარების აქტი“ (კანონი, რომელიც ითვალისწინებდა დედაქალაქის როტაციას ოთხ ქალაქს: სან-ხოსეს, ალახუელას, ერედიასა და კარტაგოს შორის), სექტემბრის შუა რიცხვებში კარტაგო, ერედია და ალახუელა მთავრობის წინააღმდეგ იარაღით აღსდგნენ. თუმცა, ორკვირიანი სამოქალაქო ომის შემდეგ, აჯანყებულები დამარცხდნენ.

1837 წელს კარილიო კვლავ მონაწილეობდა არჩევნებში, თუმცა მანუელ აგილართან დამარცხდა. აგილარი 1838 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს, რის შემდეგაც კარილიო კვლავ გახდა სახელმწიფოს მეთაური, ამჯერად აბსოლუტური უფლებამოსილებით. მან მოიწვია დამფუძნებელი ასამბლეა, რომელმაც ნოემბერში გამოაცხადა სახელმწიფოს გამოყოფა ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკისგან, რითაც კოსტა-რიკა სუვერენული ქვეყანა გახდა. დამფუძნებელი სესია 1838 წლის დეკემბერში შეწყდა.

1841 წელს კარილიომ გამოსცა „გარანტიის კანონი“, რომელმაც იგი სახელმწიფოს უვადო მეთაურად გამოაცხადა. მისი მმართველობისას კოსტა-რიკის სოციალურ ცხოვრებაში მრავალი ცვლილება განხორციელდა, რის გამოც მას „კოსტა-რიკის ნაციონალური სახელმწიფოს არქიტექტორი“ უწოდეს. იგი აქტიურად მუშაობდა მაწანწალობის, მანკიერებებისა და დანაშაულის აღმოსაფხვრელად. კარილიომ მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ქვეყნის განვითარებას და წესრიგი დაამყარა საჯარო სამსახურში. მისი მცდელობა, გაეყვანა გზა ცენტრალური ველიდან კარიბის ზღვის სანაპიროზე მდებარე მათინამდე, წარმატებით ვერ დასრულდა, რადგან ფრანსისკო მორასანის მთავრობამ სამუშაოები შეაჩერა მაშინ, როდესაც პროექტი უკვე საკმაოდ წინ იყო წასული. სწორედ ამ ღვაწლის დასაფასებლად, ლიმონისა და სან-ხოსეს პროვინციებს შორის მდებარე ეროვნული პარკი და მაგისტრალი სან-ხოსესა და გვაპილესს შორის დღეს მის სახელს ატარებს. ასევე, მის პატივსაცემადაა წოდებული ბრაულიო კარილიოს ეროვნული პარკი.

1842 წელს ცენტრალური ამერიკის ყოფილმა ფედერალურმა პრეზიდენტმა, ფრანსისკო მორასანმა, მოახდინა კოსტა-რიკაში ინტერვენცია და ხელში ჩაიგდო ხელისუფლება. კარილიო ემიგრაციაში წავიდა და დასახლდა სალვადორში, სადაც იგი 1845 წელს მოკლეს.

ბრაულიო კარილიოს მმართველობის ძირითადი შედეგები
ბრაულიო კარილიოს მმართველობამ ქვეყანას არაერთი მნიშვნელოვანი ცვლილება მოუტანა. მან გააუქმა „სასწრაფო დახმარების აქტი“ და დედაქალაქად სან-ხუან დელ მურსიელაგო (დღევანდელი ტიბასი) დაადგინა, რითაც წერტილი დაუსვა დედაქალაქის მუდმივ როტაციას. 1836 წელს მან შეამცირა საჯარო უქმე დღეების რაოდენობა, ხოლო 1841 წელს აამოქმედა კოსტა-რიკის სახელმწიფოს ზოგადი კოდექსი. მის სახელს უკავშირდება სოფლის მეურნეობის განვითარების გეგმის შემუშავება და მართლმსაჯულების ახალი სასამართლოების ჩამოყალიბება. მისი მმართველობის ერთ-ერთი ყველაზე გადამწყვეტი ნაბიჯი კი ცენტრალური ამერიკის ფედერაციიდან გამოსვლა და კოსტა-რიკის მიერ სრული სახელმწიფოებრივი სუვერენიტეტის მოპოვება იყო.