iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რუსული მაფია

რუსული მაფია, აგრეთვე ცნობილი როგორც „წითელი მაფია“ — ეს სახელი დაერქვა მრავალეთნიკურ ორგანიზებულ კრიმინალთა ჯგუფს, რომლებიც საბჭოთა კავშირიდან გამოჩნდნენ, ამ ქვეყნის დეზინტეგრაციის შემდეგ. რუსებთან ერთად, ეს ტერმინი ასევე მოიცავს ჩეჩნებს, ქართველებს, უკრაინელებს, სომხებს, აზერბაიჯანელ მაფიოზებსა და ასევე შედარებით მცირერიცხოვან მაფია-ჯგუფებს სხვა ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკებიდან.

რუსული მაფია, როგორც ჩანს, ისეთივე პრინციპითაა ორგანიზებული, როგორც ლეგენდარული იტალიური მაფია. თუმცა მიიჩნევენ, რომ ეს გაცილებით ნაკლებად ინტეგრირებული ორგანიზაციაა საკმაოდ ხშირი სკანდალური შიდა-ომებითა და მკვლელობებით. განსაკუთრებით ბარბაროსულ პრაქტიკად მიიჩნევა რუსული მაფიის მიერ „გამყიდველი“ წევრის განადგურებასთან ერთად მასთან „გამყიდველის“ მთელი ოჯახის მიყოლება.

რუსული მაფიის წარმოშობის წყაროები გაცილებით ძველია, ვინაიდან ორგანიზებული კრიმინალი საბჭოთა კავშირის სივრცეში იმპერიის დროიდან მოყოლებული არსებობდა, როგორც არსებული სისტემის მიმართ წინააღმდეგობა, ე.წ. „ქურდული სამყაროს“ სახით. მეორე მსოფლიო ომის დროს, მრავალი მათგანი წითელ არმიაში ჩაეწერა, რამაც დასაბამი მისცა ე.წ. „ბოზთა ომს“, რომელმაც მრავალი მთავრობის აგენტად მონათლული ქურდი იმსხვერპლა, სტალინის პერიოდში ქურდთა მთელ მიწისქვეშა გაერთიანებასთან ერთად დარჩენილი კრიმინალები ახალი გადარჩენის სტრატეგიის ძიებაში იყვნენ და დაიწყეს სობჭოთა ელიტასთან კავშირების გაბმა, შექმნეს რა გავლენიანი რუსული შავი ბაზარი.

კრემლის მიერ რეფორმების გატარების მცდელობის მიუხედავად, კრიმინალები სულ უფრო ძლიერდებოდნენ. მიუხედავად ამისა, ნამდვილი გადატრიალება კრიმინალური ორგანიზაციებისთვის მოხდა 1990-იან წლებში ეკონომიკური ჩავარდნის დროს, რომელმაც საბჭოთა კავშირის დაშლა გამოიწვია. ფულის შოვნას მოწყურებული მრავალი ყოფილი მთავრობის მოხელე კრიმინალურ სამყაროს აკითხავს და მაფია ბუნებრივი გაგრძელება გახდა წარსული მოვლენების. ამჟამად ოფიციალური მონაცემებით 100.000-მე რუსეთის მოქალაქე (და რუსული წარმოშობის პირები საზღვარგარეთ) „სრული დატვირთვის“ პროფესიონალი „განგსტერია“, ხოლო ამის გარდა ადამიანთა გაცილებით დიდი რიცხვი დროდადრო ებმება ხოლმე ამგვარ საქმიანობაში.
ჰოაცინი

ჰოაცინი — ჰოაცინისნაირთა რიგის, ჰოაცინისებრთა ოჯახის ერთადერთი წარმომადგენელი. ტანად დიდი ფრინველია (მისი სხეულის სიგრძე 60 სმ, მასა 800 გ აღწევს). ბინადრობს მდინარე ამაზონის აუზის ნოტიო ტყეებში. დებს 2-4 კვერცხს. ახალგამოჩეკილი მართვე შიშველია, ფრთის 1-ელ და მე-2 თითზე აქვს ბრჭყალები, რომლებიც ეხმარება ტოტებზე ცოცვაში და ზრდასრულობაში უქრება. იკვებება მცენარეული საკვებით. ბუდობს მცირე ჯგუფებად (10-40 ფრთა).
აამსთა

აამსთა — ფეოდალური კლასის წარმომადგენელი ძველ აფხაზეთში, შეესაბამება გვიანდელი ფეოდალური პერიოდის ქართულ აზნაურს. განასხვავებდნენ აჰიამსთას — (აჰ — მთავარი) — ტახტის აზნაურებს და ათაუადიამსთას — თავადთა აზნაურებს. ტაპანთელი აბაზების ჯგუფში არსებობდა კატეგორია აამისთა-დუ (სიტყვასიტყვით — დიდი აზნაური).
აბულასანი

აბულასანი — საუკუნის მიწურულს საქართველოს სამეფოს დიდი მოხელე, ერისთავთერისთავი, ამირთამირა, თამარ მეფის მეჭურჭლეთუხუცესი (კახაბერ ვარდანისძის შემდეგ). აბულასანის რჩევით თამარის ქმრად მოიყვანეს ანდრია ბოგოლიუბსკის შვილი იური (გიორგი). იურის განდევნის შემდეგ აბულასანი თამარმა შერისხა, ჩამოართვა მეჭურჭლეთუხუცესობა და რუსთავი. ამის შემდეგ ისტორიულ წყაროებში აღარ იხსენიება.
ივანე აბულეთისძე

ივანე აბულეთისძე — კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალი საუკუნის ნახევარში. 1124 დავით აღმაშენებელმა აბულეთისძე მამასთან, აბულეთთან, ერთად ანისის გამგებლად დანიშნა. დემეტრე -ის მეფობაში აბულეთისძემ თურქთაგან გაათავისუფლა დმანისი. თამარის პირველი ისტორიკოსი მოიხსენიებს როგორც გამოჩენილ სარდალსა და თურქებთან მრავალი ბრძოლის მონაწილეს. პოლიტიკური უთანხმოების გამო დემეტრე -ის ბრძანებით მოკლეს.
მოდისტოს აბულეთისძე

მოდისტოს აბულეთისძე — მღვდელმთავარი საუკუნის მეოთხედის საქართველოში. ფეოდალური არისტოკრატიის ინტერესების აქტიური გამომხატველი. აბულეთისძე დავით აღმაშენებლის საეკლესიო პოლიტიკის წინააღმდეგი იყო. მიიტაცა საეკლესიო ქონება. ძმასთან, ძაგან აბულეთისძესთან ერთად იბრძოდა მეფის ცენტრალური პოლიტიკის წინააღმდეგ, მაგრამ დამარცხდა და მღვდელმთავრობიდან გადააყენეს.
ძაგან აბულეთისძე (XII საუკუნე)

ძაგან აბულეთისძე — კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალი საუკუნის მეოთხედში, ეპისკოპოს მოდესტოსის ძმა. იბრძოდა დავით აღმაშენებლის ცენტრალისტური პოლიტიკის წინააღმდეგ. მეფის ლაშქართან ერთ-ერთ ბრძოლაში დამარცხებულმა შიომღვიმის მონასტერს შეაფარა თავი. მონასტერმა იგი ხელთ მისცა მეფეს. დავით აღმაშენებელმა აბულეთისძის სახლს ჩამოართვა გიორგი -ის მიერ ნაწყალობევი ზედაზნის ციხე, მუხრანი და შიომღვიმის მონასტერს გადასცა.
აბუსერ აბუსერისძე

აბუსერ აბუსერიძე — საუკუნის შუა წლების საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ძე იოანე აბესერიძისა, არტანუჯისა და ხიხათა (აჭარის) ერისთავი, აწყურისა და ციხისჯვრის ციხეთა გამგებელი. 1045 წელს მარიამ დედოფალმა აბუსერიძეს საგამგებლოდ ჩააბარა ქ. ანისი. აბუსერიძე აქტიურად ეხმარებოდა ბაგრატ -ს ლიპარით ბაღვაშთან შინაომში. აბუსერიძე და სხვა დიდებულები ლიპარიტ ბაღვაშმა ანისიდან გამოიტყუა და შეიპყრო, შემდეგ გაცვალა თავის შვილ ივანეზე, რომელიც ბაგრატ -ს ჰყავდა დატყვევებული. ცოტა ხნის შემდეგ, სასირეთის ჭალაში (შიდა ქართლი) მეფესა და ლიპარიტს შორის მომხდარი შეტაკებისას, აბუსერიძე კვლავ დაუტყვევებია ლიპარიტს, რის შემდეგ ისტორიულ წყაროებში აღარ იხსენიება.
გრიგოლ აბუსერისძე

გრიგოლ აბუსერიძე — საუკუნის შუა წლების საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ძე აბუსერ აბუსერისძისა, არტანუჯისა და ხიხათა (აჭარის) ერისთავთერისთავი. 1046 მონაწილეობდა ღრტილის კრებაში. იყო ბაგრატ -ის მოკავშირე ლიპარიტ ბაღვაშთან ბრძოლაში. სამცხეში არყისციხესთან მომხდარ შეტაკებაში ტყვედ ჩაიგდო ლიპარიტმა და არტანუჯი ჩამოართვა. ამის შემდეგ პოლიტიკურ ასპარეზზე აღარ ჩანს.
კახეთის აჯანყება (1615)

კახეთის აჯანყება 1615 წელს – კახეთის მოსახლეობის ბრძოლა ყიზილბაშ დამპყრობთა წინააღმდეგ.

ირანის შაჰის აბას -ის ლაშქრობათა შედეგად შევიწროებული კახეთის მოსახლეობა შესაფერის მომენტს უცდიდა აჯანყების დასაწყებად. იმერეთში ლტოლვილმა თეიმურაზ -მა სპარსელთა წინააღმდეგ ერთობლივი ბრძოლის მიზნით კავშირი შეკრა დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრებთან. აჯანყება დააჩქარა ოსმალური არმიის დაძვრამ სპარსეთის საზღვრებისაკენ.

აჯანყება 15 სექტემბერს, ალავერდობას დაიწყო, მას სათავეში ედგნენ ნოდარ ჯორჯაძე და დავით ჯანდიერი. შეიარაღებული ქართველები შევიდნენ ალავერდის ეკლესიის გალავანში, სადაც ყიზილბაში მეციხოვნეები იდგნენ და დათქმულ ნიშანზე ამოხოცეს ისინი. აჯანყებულებმა თეიმურაზ მეფედ მიიწვეს. იგი კახეთში ჩავიდა და სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას. კახეთის აჯანყებას მხარი აუბა შირვანმაც. აბას -მა აჯანყების ჩასაქრობად 15-ათასიანი არმია გაგზავნა ალიყული-ხანის სარდლობით.

ყიზილბაშების სარდლობასთან მყოფი ქართველები მტერს თეიმურაზ -ის ლაშქრის მოძრაობის გზას უმალავდნენ, ხოლო სპარსელთა ჯარის გეგმებს აჯანყებულებს ატყობინებდნენ. ამით ისარგებლა თეიმურაზ -მა და 5-6 ათასი კაცით დამარცხა მტრის ლაშქარი, რომლის ერთი ნაწილი უბრძოლველად გაიქცა, ბევრი მდ. მტკვარსა და არაგვში დაიხრჩო.
კახეთის აჯანყება (1659)

კახეთის აჯანყება 1659 — კახეთის მოსახლეობის ბრძოლა ყიზილბაშ დამპყრობელთა წინააღმდეგ.

კახეთის საკითხის საბოლოოდ მოსაგვარებლად სპარსელმა დამპყრობლებმა გადაწყვიტეს კახეთიდან ადგილობრივი მოსახლეობის გასახლება და იქ მომთაბარე-მეჯოგე ტომების ჩასახლება. ყიზილბაშებმა დაიწყეს კახეთში ციხეების აგება (ბახტრიონი, ალავერდის მონასტერი ციხესიმაგრედ გადააკეთეს), რომელთა გარნიზონებს ჩასახლებული თურქმანები ქართველთა თავდასხმისაგან უნდა დაეცვა. კახეთის ტერიტორია ორად გაყვეს: სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი ყარაბაღის ბეგლარბეგს გადასცეს, დანარჩენი კი ნახჭევანის მმართველს, რომელთაც მათზე დაქვემდებარებული ელები კახეთში უნდა დაესახლებინათ. ამ ღონისძიების შედეგად კახეთის ბარში 80 ათასამდე თურქმანი ჩაასახლეს.

კახეთი დიდი საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა. თურქმანთა ჩასახლების წინააღმდეგ დაიწყო სახალხო მოძრაობა, რომელშიც მოსახლეობის დიდი ნაწილი ჩაება. აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა ზაალ არაგვის ერისთავი. უშუალო ორგანიზატორები იყვნენ ბიძინა ჩოლოყაშვილი, შალვა ქსნის ერისთავი და მისი ძმა ელიზბარი. აჯანყებაში აქტიური მონაწილეობა მიიღეს თუშ-ფშავ-ხევსურებმა ზეზვა გაფრინდაულის, ნადირა ხოშარაულის, გოგოლაურის მეთაურობით.

ქართველები გაერთიანებული ძალით თავს დაესხნენ ბახტრიონისა და ალავერდის ციხეებს და მთლიანად ამოწყვიტეს იქ გამაგრებული თათრები. შემდეგ გაანადგურეს კახეთის სხვა ადგილებში მყოფი თათრები. აჯანყებულთა გათიშვისა და დაქსაქსვის შედეგად მტერმა შეძლო აჯანყების შეჩერება, მაგრამ შაჰი იძულებული გახდა ხელი აეღო თავის გეგმაზე. ზაალ არაგვის ერისთავი მტრის დავალებით თავისივე ძმისწულებმა მოკლეს, მისი შვილები კი შაჰს გაუგზავნეს. ბიძინა ჩოლოყაშვილი, შალვა ქსნის ერისთავი და ელიზბარ ერისთვისშვილი შაჰს მიუვიდნენ და პატიება ითხოვეს. შაჰმა ისინი იმ ტომებს გადასცა, რომელთა თანამოძმენი კახელებმა გაჟლიტეს. გმირები წამებით დახოცეს. ქართულმა ეკლესიამ ისინი წმინდანებად შერაცხა. აჯანყების მოთავე მთიელებს ხალხმა მრავალი ლექსი და სიმღერა უძღვნა. ამ ამბებისადმია მიძღვნილი აკაკი წერეთლის „ბაში-აჩუკი“ და ვაჟა-ფშაველას „ბახტრიონი“.

კახეთის აჯანყების შედეგად კახეთის მოსახლეობა ფიზიკურ გადაშენებას გადაურჩა, მაგრამ სპარსელთა ბატონობის საბოლოოდ მოსპობა ვერ მოხერხდა. გათავისუფლებისათვის ბრძოლა ისევ გრძელდებოდა.
ბახტრიონის ბრძოლა

ბახტრიონის ბრძოლა — ირანელ დამპყრობელთა წინააღმდეგ კახეთის აჯანყების გმირული ეპიზოდი. გაიმართა 1659 წელს. ამ აჯანყებას სათავეში ზაალ არაგვის ერისთავი, მისი ვაჟი ზურაბი, შალვა და ელიზბარ ქსნის ერისთავები და ბიძინა ჩოლოყაშვილი ედგნენ.

კახელების გარდა ამ აჯანყებაში მონაწილეობა მიიღეს თუშებმა, ფშავლებმა და ხევსურებმა. ოფიციალურ ისტორიოგრაფიაში მცირე ცნობებია შემონახული ამ ბრძოლის შესახებ, ზეპირსიტყვიერებაში კი მდიდარი მასალაა დაცული. აჯანყებულთა თავდასხმა ბახტრიონის ციხეზე, სადაც ყიზილბაშთა მთავარი ჯარი იდგა, როგორც ჩანს, ღამით, მტრისთვის მოულოდნელად მომხდარა. აჯანყებულები ამავე დროს თავს დაესხნენ ალავერდის მონასტრის გალავანში გამაგრებულ ყიზილბაშებს და სასტიკად დაამარცხეს ორივე ციხის მრავალრიცხოვანი გარნიზონი. ამან ფაქტობრივად გადაწყვიტა აჯანყების წარმატება.

ბახტრიონის ბრძოლაში მთავარი როლი კახეთის მთიელებმა — თუშ-ფშავ-ხევსურებმა შეასრულეს. ქართული ფოლკლორი ადიდებს ბრძოლის მონაწილე მთიელ გმირებს — თუშ ზეზვა გაფრინდაულს, ხევსურ ნადირა ხოშარაულს, ფშაველ გოგოლაურს.

ამ ბრძოლას ვაჟა-ფშაველამ მიუძღვნა პოემა „ბახტრიონი“ და ასევე მის შესახებაა ლიტერატურული ნაწარმოები „ბაში-აჩუკი“. ასევე გადაღებულია ფილმი „ბაში-აჩუკი“. ზაალ არაგვის ერისთავი, შალვა და ელიზბარ ქსნის ერისთავები იკორთის მონასტერში არიან დაკრძალულები.
ბოდბისა და ბოდბისხევის გლეხთა აჯანყებანი

ბოდბისა და ბოდბისხევის გლეხთა აჯანყებანი 1699, 1711-1716 — გლეხთა ანტიფეოდალური გამოსვლები ბოდბელი ეპისკოპოსის საყმო სოფლებში.

აჯანყებულთა საბაბი გახდა "რიგის ძროხის" გამოსაღები ("ძროხა ("ზროხა") ზოგადად მსხვილი რქოსანი საქონელსაც აღნიშნავდა, ხოლო "რიგის ძროხა" - ამ განწესებით ანუ "რიგით" განსაზღვრულ გადასახადს). კომლის გაყრის შემთხვევაში ბოდბელი ეპისკოპოსისათვის უნდა მიერთმიათ ერთი ხარი, ასისთავისთვის 1 წლის მოზვერი, ხოლო ქევხისათვის - ცხვარი.

ამ მძიმე გადასახადის გაუქმების მიზნით სოფ.ბოდბისა და ბოდბისხევის გლეხები პირველად აჯანყდნენ 1699 წელს. ბოდბელი ეპისკოპოსი ევდემოს დიასამიძე იძულებული გახდა გაეთავისუფლებინა გლეხები "რიგის ძროხის" ვალდებულებისაგან და სათანადო საბუთებიც მისცა აჯანყებულებს. მაგრამ შემდეგ საქმეში ჩაერია ქართლის მეფე ერეკლე , რომელსაც შაჰისაგან სამმართველოდ მიცემული ჰქონდა კახეთის ნაწილი ქიზიყითურთ. მან ჩაახშო გლეხების ეს აჯანყება, სათანადოდ დასაჯა მისი მონაწილეები, განსაკუთრებით მეთაურები ("ჯანღის თავები") და ახალი დოკუმენტით კვლავ დაადასტურა ყმა გლეხთა მიერ "რიგის ძროხის" გადახდის ვალდებულება.

მეორედ გლეხები აჯანყდნენ დაახლოებით 1711-1716 წლებში, როდესაც ირანში გაწვეული კახეთის მეფე დავით -ის მაგივრად კახეთს განაგებდნენ თეიმურაზ ბატონიშვილი და დედამისი, დედოფალი ანა. აჯანყებულებმა დაარბიეს ბოდბელი ეპისკოპოსის მოხელეები, თან იმუქრებოდნენ, რომ თუ "რიგის ძროხის" გადასახადს არ ამოუკვეთდნენ, აიზრებოდნენ და სხვაგან გადასახლდებოდნენ. ბოდბელმა ეპისკოპოსმა ზაქარია ანდრონიკაშვილმა დახმარებისათვის თეიმურაზ ბატონიშვილს მიმართა, რომელმაც ეპისკოპოსს ურჩია დროებით დაეთმო და გლეხები აღნიშნული ვალდებულებისაგან გაეთავისუფლებინა.
ბოდბე

ბოდბე — სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ბოდბისა და ქვემო ბოდბის ძველი სახელწოდება.

ტრადიციულად ითვლება, რომ ბოდბე არის ძველ ქართულ საისტორიო წყაროებსა და აგიოგრაფიულ ძეგლებში მოხსენიებული კუხეთის დაბა ბოდი, სადაც, წყაროთა თანახმად, გარდაიცვალა და დაიკრძალა წმინდა ნინო, თუმცა მეცნიერებაში არსებობს საწინააღმდეგო მოსაზრებებიც (იხ. ბოდი).
ბარათა ბარათაშვილი

ბარათა ბარათაშვილი (გ. 1626) — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, მეწინავე სადროშოს (სომხით-საბარათიანოს) სარდალი. თავდაპირველად ერთგულობდა სიმონ -ს. მხარს უჭერდა ზურაბ არაგვის ერისთავს მთიულ-მოხევეთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. 20-იანი წლების დასაწყისში ამოწყვიტა თავისი სახლიკაცები (სიკვდილს გადარჩა ყაფლან ბარათაშვილი, რომელიც ირანში გაიქცა) და მათ მამულებს დაეპატრონა. იბრძოდა ირანელების წინააღმდეგ. გ. სააკაძესთან ერთად მონაწილეობდა მარტყოფისა და მარაბდის ბრძოლებში. სიმონ -მ ბარათაშვილი სარდლის თანამდებობიდან გადააყენა და სარდლად ქაიხოსრო ბარათაშვილი დანიშნა. ბარათაშვილი 1625 ბოლოს გ.სააკაძესთან ერთად დასავლეთ საქართველოში გადავიდა. 1626 წელს შემდეგ ცოცხალი არ ჩანს (ვახუშტის მიხედვით, ბარათაშვილი მოაკვლევინეს ყაფლან ბარათაშვილმა და აბას -მა თაფარავნის ტბასთან). ბარათაშვილის მამულები სიმონ -მ ყაფლან ბარათაშვილს უწყალობა.
გიორგი ბარათაშვილი

გიორგი ბარათაშვილი — საუკუნის 50-60-იანი წლების ქართველი მწერალი, მთარგმნელი, კრიტიკოსი. მისი თხზულებები იბეჭდებოდა ჟურნალ „ცისკარში“. 1853 წელს გამოაქვეყნა რუსულიდან თარგმნილი „მღვიმე სასაფლაოს იქით“ („ცისკარი“, № 4). 1860 - „იშვიათი ამბავი“ (იქვე, № 12). ბარათაშვილი გამოეხმაურა ილია ჭავჭავაძის წერილს „ორიოდე სიტყვა თავად რევაზ შალვას ძის ერისთავის კაზლოვიდგან „შეშლილის“ თარგმანზედა“ სტატიით „წერილი რედაქტორთან“ („ცისკარი“, 1861, № 5-6), რომელშიც შეეცადა გაეკრიტიკებინა ილიას შეხედულებანი „მამათა“ ლიტერატურულ-ესთეტიკის პოზიციიდან („მამებისა“ და „შვილების“ ბრძოლა).
კლარკ გეიბლი

უილიამ კლარკ გეიბლი ( დ. 1 თებერვალი, 1901 — გ. 16 ნოემბერი, 1960) — ამერიკელი კინომსახიობი და უდიდესი კინოვარსკვლავი ხმოვანი კინოს ადრეულ ეპოქაში.

ბიოგრაფია
დაიბადა კადიზში, ოჰაიო, მშობლების — უილიამ გეიბლი და ადელინ ჰეშელმანის ოჯახში. გეიბლს გერმანელი წინაპრები ჰყავდა მშობლების ორივე შტოდან. ექვსი თვის ასაკში ფანატურად მორწმუნე კათოლიკე დედამ ის რომაელ კათოლიკეთ მოანათლინა. გეიბლს დედა 10 თვის ასაკში გარდაეცვალა, სავარაუდოდ ტვინის კიბოს დაავადების შედეგად.

მამამისი ხელახლა დაქორწინდა და ახალი ოჯახი ოჰაიოს მეზობელ ქალაქ ჰოუდეილში დასახლდა სადაც კლარკი სკოლაში დადიოდა. გვიანდელი სიყმაწვილის დროს, ოჯახი რავენაში გადასახლდა, აკრონთან ახლოს, სადაც კლარკს შეგუება საკმაოდ გაუჭირდა და მალევე სკოლა მიატოვა აკრონის საბურავების ქარხანაში სამუშაოდ. ერთი თეატრალური დადგმის ნახვის შემდეგ ის ამ პროფესიით ისე მოიხიბლა, რომ მიზნად დაისახა მსახიობი გამხდარიყო თუმცა ამ მიზნის განხორციელებას მხოლოდ ოცდაერთი წლის ასაკიდან ახერხებს, როცა მამამისის მემკვიდრეობით მიღებული ფულით შესაძლებლობა მიეცა ქარხანაში სამსახურისთვის თავი დაენებებინა. ამ დროს ის იწყებს ტურებს მეორე ხარისხის თეატრალურ დასებთან და მოიარა მთელი შუა-დასავლეთი, პორტლანდი და ორეგონი. აქ მან ჰალსტუხების გამყიდველის სამსახური იშოვა და დარჩენა გადაწყვიტა. ორეგონში ყოფნის დროს ის ხვდება კარგად ცნობილი მსახიობი ლორა ჰოუპ კრიუს შვილიშვილს, რომელიც მას აქეზებს სცენაზე დაბრუნებას სხვა თეატრალურ კომპანიაში. აქ მას მსახიობობას ჯოზეფინ დილონი ასწავლიდა, რომელმაც მას „კბილი გაულესა“ და საბოლოოდ მოამზადა კინოში ეცადა ბედი.

ფილმოგრაფია
ზურაბ ბარათაშვილი

ზურაბ ბარათაშვილი — საუკუნის ნახევრის ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, მეწინავე სადროშოს (სომხით-საბარათიანოს) სარდალი (იხსენიება 1634, 1637 საბუთებში). სარდლობა უნდა მიეღო სიმონ -ის მეფობის ბოლო ხანებში, ქაიხოსრო ბარათაშვილის შემდეგ ერთგულობდა როსტომ მეფეს. ზურაბი იყო ბარათაშვილთა ერთი შტოს - ზურაბიშვილთა გვარის ფუძემდებელი. ყმა-მამული სასახლითა და ეკლესია-მონასტრით ჰქონდა კაზრეთში, რომლის შემდეგ ზურაბიშვილთა სამფლობელოს, საზურაბიშვილოს, რეზიდენცია გახდა.
თომა ბარათაშვილი

თომა ავთანდილის ძე ბარათაშვილი — საუკუნის ნახევრის ქართველი პოეტი.

1724 წელს თავის ძმასთან, ცნობილ პოეტთან მამუკა ბარათაშვილთან ერთად რუსეთში გახიზნულ ვახტანგ -ს გაჰყვა ამალაში. 1740-იან წლებში რუსეთის საგარეო საქმეთა კოლეგიის დიპლომატ-კურიერი იყო. ბარათაშვილის პოეტური მემკვიდრეობიდან ცნობილია რამდენიმე ლექსი, რომლებშიც უცხოეთში გადახვეწილი ადამიანის სევდაა გამოხატული. დავით გურამიშვილი ბარათაშვილს დასესხებია ერთ სასიმღერო კილოს („ხმას“) და ლექსიც მიუძღვნია მისთვის.
ბარამი

ბარამი, ბაჰრამი — საუკუნის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ჰერეთის დიდებული, რომელმაც ქავთარ ბარამის ძესთან ერთად 1104 შეიპყრო კახთა მეფე აღსართან და დავით აღმაშენებელს მიჰგვარა. ამით ბარამმა ხელი შეუწყო კახეთისა და ჰერეთის შესვლას საქართველოს ფეოდალურ მონარქიის შემადგენლობაში.

წყარო
ცხოვრება მეფეთ-მეფისა დავითისი, წგნ.,: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1, თბ., 1955
შოთა ხაბარელი

შოთა დიმიტრის ძე ხაბარელი (დ. 26 დეკემბერი, 1958, ძლევისჯვარი, ქარელის რაიონი) — ქართველი ძიუდოისტი და პოლიტიკოსი, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1980).

სპორტული კარიერა
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. სსრკ (1982) და სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის (1983), ევროპის (გუნდური, 1979, მილანი; 1985 ბრიუსელი) და ოლიმპიური თამაშების (1980, მოსკოვი) ჩემპიონი. ევროპის ჩემპიონატების ვერცხლისა (1979, 1982) და ბრინჯაოს (1981, 1983), აგრეთვე მსოფლიოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს (1983) პრიზიორი.

საქართველოს ძიუდოისტთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 1987-1991 და 1997-2009 წლებში. 2002, 2003, 2006 და 2008 წლებში ევროპის საუკეთესო მწვრთნელად არის დასახელებული.

დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით.

პოლიტიკა
2012 წლის 31 მაისიდან შოთა ხაბარელი კოალიცია „ქართული ოცნების“ წევრია. საპარლამენტო არჩევნებში დასახელებული იყო კრწანისის მაჟორიტარობის კანდიდატად. კრწანისის უბანში ხაბარელმა 57.18%-ით გაიმარჯვა და 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის კრწანისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ლილოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

საინტერესო ფაქტები
1983 წლის დეკემბერში საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ფედერაციამ წინასაახალწლო ტრადიციული გამოკითხვის შედეგების მიხედვით დაადგინა საქართველოს 1983 წლის 10 საუკეთესო სპორტსმენი. საქართველოს № 7 სპორტსმენად (52 ქულა) დასახელდა შოთა ხაბარელი (ასკ, მწვრთნელი ო. ნათელაშვილი).
ბააკა ხერხეულიძე

ბააკა (კახაბერ) ხერხეულიძე — თავადი, ქართლის სამეფოს ფარეშთუხუცესი, გიორგი სააკაძის მომხრეთა დასის წევრი.

1612 წელს წავკისში სააკაძეს აცნობა მის წინააღმდეგ მოწყობილი შეთქმულების ამბავი, რითაც იგი სიკვდილს გადაარჩინა. შეთქმულებმა ცხვირი მოჰკვეთეს. შესაძლოა დაიღუპა მარაბდის ბრძოლაში თავის სახლიკაცებთან ერთად (1625).

სააკაძესა და მის მომხრეებს ძლიერი მოწინააღმდეგე ჰყავდათ დიდ თავადთა მრავალრიცხოვანი ჯგუფის სახით, რომელსაც ფარსადან ციციშვილი და შადიმან ბარათაშვილი ხელმძღვანელობდნენ. სააკაძის მოწინააღმდეგებმა შეძლეს მეფის მიმხრობა და სააკაძის საწინააღმდეგო შეთქმულების მოწყობა. ლუარსაბ მეფე შეუშინდა თავადებს და სააკაძე დასაღუპავად გაიმეტა. მათ შეადგინეს სამოქმედო გეგმა — გადაწყვიტეს, სააკაძე წავკისში მოეწვიათ მეფესთან სანადიროდ, ღამე თავს დასხმოდნენ და მოეკლათ.

ივანე ჯავახიშვილის მიხედვით, სააკაძის მომხრე ფეოდალებს შორის, ბააკა ხერხეულიძის გარდა, ასევე იყვნენ: ნუგზარ არაგვის ერისთავი, თეიმურაზ მუხრანბატონი, იესე ქსნის ერისთავი, ზაზა ციციშვილი და სხვ.

წავკისში სააკაძე მხოლოდ ერთი მხლებლის ამარა მივიდა. დიდ მოურავს წარმოდგენაც კი არ შეეძლო, რომ მისი დამსახურების კაცს სასიკვდილოდ გაიმეტებდნენ, მით უმეტეს, მეფისაგან არ მოელის ღალატს. ის სრულიად დამშვიდებული მივიდა სიძესთან, ღვინო დალია, თავის კარავში შევიდა, რათა დაესვენა და დილით ენადირა.

1612 წლის 20 მაისს, სააკაძე შეთქმულებმა მეფის საზაფხულო სადგომში, წავკისში დაიბარეს ნადირობის საბაბით. იგი აქ უნდა მოეკლათ. მეფე გაეცალა სისხლიან ასპარეზს და სამოქმედო ასპარეზი ბნელი ძალების ხელში დატოვა. თუმცა ბააკა ხერხეულიძემ მოახერხა ამ საშინელი საქმის აღსრულებამდე სააკაძის გაფრთხილება:

ბააკა ხერხეულიძემ ამ საქციელით სასწორზე შეაგდო თავისი სიცოცხლე. ამისთვის, ბერი ეგნატიშვილის მიხედვით, ბააკას ცხვირ-პირი დააჭრეს:

ცხადია, თავის სიცოცხლეს საფრთხის ქვეშ არავინ ჩააგდებდა ქვეყნისა და მეფის მოღალატის გამო, არავინ დაისჯიდა ასე თავს, მაგრამ მან დანამდვილებით იცოდა, რომ სააკაძე არა ქვეყნის მოღალატე, არამედ ქვეყნისა და მეფის მხსნელი იყო. ბააკა ხერხეულიძემ მოურავის ფასი იცოდა და სწორედ იმ რწმენით გაწირა თავი, რომ ქვეყნის სამაგალითო მამულიშვილს იხსნიდა.
ალექსი შიუკაშვილი

ალექსი ვლადიმერის ძე შიუკაშვილი, შიუკოვი (დ. 3 მარტი [ ძვ. სტ. 19 თებერვალი], 1893, თბილისი — გ. 9 დეკემბერი, 1985, მოსკოვი) — სამამულო ავიაციის ერთი პიონერთაგანი და პირველი ქართველი მფრინავი, ავიაციის პოლკოვნიკი, სკკპ წევრი 1943-იდან.

ბიოგრაფია
გიმნაზისტმა შიუკაშვილმა 1908 წლის 5 მაისს რუსეთის იმპერიაში პირველმა იფრინა თავისი კონსტრუქციის პლანერით. აფრინდა მახათის მთიდან (თბილისი). 1912 წელს შექმნა ორიგინალური კონსტრუქციის თვითმფრინავი „უტკა“, შემდეგ მოქანავე ფრთებიანი საცდელი თვითმფრინავი. მან პირველმა მსოფლიოში შექმნა და გამოიყენა სამთვლიანი შასი (წინა თვალი ასაკეცი ჰქონდა). 1941 წელს დაამთავრა გატჩინის ოფიცერთა საავიაციო სკოლა.

შიუკაშვილი პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეა, გიორგის ჯვრის კავალერი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ იყო მოსკოვის დაცვის ავიაციის უფროსი, კავკასიის არმიის საჰაერი ფლოტის უფროსი და სხვა. სამოქალაქო ომის პერიოდში ხელმძღვანელობდა აღმოსავლეთისა და თურქესტანის ფრონტის ავიაციას. 1923 წელს დაბრუნდა თბილისში.

შიუკაშვილი იყო ამიერკავკასიის აეროფლოტის დაარსების ინიციატორი და მისი ხელმძღვანელი. დიდი სამამულო ომის პერიოდში (1941-1945) ხელმძღვანელობდა სამხედრო-საჰაერო ძალების (სსძ) ობიექტების თავდაცვას. ომის შემდეგ იყო სსძ შტაბის სარედაქციო-საგანონცემლო განყოფილების უფროსი, მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტის (მაი)
სამხედრო კათედრის მასწავლებელი. არის მრავალი სტატიისა და წიგნის ავტორი ავიაციის დარგში, მათ შორისაა სახელმძღვანელო „ავიაციის საფუძვლები“ (რუსულ ენაზე).

დაჯილდოებულია წითელი დროშის ორდენით, სამამულო ომის ხარისხის ორდენით, წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით.
ჭურთა

ჭურთა — მდინარე საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ქსნის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2373 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 18 კმ, აუზის ფართობი 106 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობა და არამდგარი წყალმცირობა. საშუალო წყლის ხარჯი შესართავთან 2,23 მ³/წმ. საერთო ვარდნა — 1365 მ, დახრილობა — 75,83 მ/კმ.

ჭურთის ნაპირებზე განლაგებულია სოფლები: ლარგვისი (ნაწილობრივ), დორეთკარი, დოგუზაანი, კუცხოვეთი, კარა, ველისა, ძანგათი, საბარკლეთი. ჭურთისა და ქსნის შესართავთან განლაგებულია ლარგვისის სამონასტრო კომპლექსი: ეკლესია, ციხე-გალავანი ერთი დიდი და რამდენიმე მცირე კოშკით, ასევე სხვადასხვა სამონასტრო ნაგებობები.