iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
251 Menlove Avenue

მენლავ ავენიუ 251 , ცნობილი მენდიპსის სახელით, იყო სახლი, სადაც ჯგუფ -ის სოლისტმა, კომპოზიტორმა და მუსიკოსმა ჯონ ლენონმა ბავშვობა გაატარა და რომელიც დღეს დაცულია ეროვნული ფონდის მიერ.

მენდიპსი წარმოადგენს ინგლისში, ლივერპულის სამხრეთით მდებარე ვულტონის დასახლებაში, 1930-იან წლებში აშენებულ კერძო საკუთრებას, რომლის მფლობელებიც იყვნენ ლენონის დეიდა მიმი და მისი მეუღლე ჯორჯ სმითი. მათ ლენონი ხუთი წლის ასაკში მას შემდეგ აიყვანეს აღსაზრდელად, რაც ლენონის დედა ჯულია თავის შეყვარებულთან ერთად სხვაგან გადავიდა საცხოვრებლად. ჯულია თვლიდა, რომ თავისი უფროსი და მიმი და სიძე ჯორჯი, რომელთაც საკუთარი შვილები არ გააჩნდათ, მშობლიურ მზრუნველობას არ მოაკლებნენ მოზარდ ჯონს. ეს შემდგომში გამართლდა კიდეც, ვინაიდან მიმი თავად იყო მოწადინებული ეშვილა ჯონი. მენდიპსში ლენონმა მთელი თავისი ბავშვობა და სიჭაბუკე გაატარა, აქ წერდა ის თავის პირველ ლექსებსა და მოთხრობებს და აქ აფორმებდა ალბომებს ნახატებითა და კარიკატურებით. ლენონი აქ 1963 წლის ზაფხულამდე ცხოვრობდა, იქამდე, სანამ უკვე წარმატებულ მუსიკოსს არ შეუსრულდა 22 წელი.

ნაციონალურმა ფონდმა პოლ მაკ-კარტნის ბავშვობის სახლის საპირისპიროდ დაინტერესება არ გამოიჩინა შეესყიდა მენდიპსის კერძო საკუთრება მხოლოდ იმ მოტივით, რომ მენდიპსში პოლ მაკ-კარტნის სახლისაგან განსხვავებით არ შექმნილა " -ის" არც ერთი სიმღერა. საბოლოოდ ლენონის ქვრივმა იოკო ონომ თავად შეისყიდა მენდიპსი და შემდეგ იგი საჩუქრად გადასცა ნაციონალურ ფონდს. ხანგრძლივი რესტავრაციული სამუშაოების შემდეგ, რაც მიზნად ისახავდა სახლს 1950-იანი წლების დროინდელი იერი დაბრუნებოდა, მინდიპსი გაიხსნა საზოგადოებისთვის და ეს მოხდა 2003 წლის 27 მარტს.

„როდესაც ჯონის სახლის გაყიდვაზე მიდგა საქმე, მე სურვილი გამიჩნდა შემენახა იგი ლივერპულელი ხალხის, ჯონ ლენონისა და მთელ მსოფლიოში " -ის" თაყვანისმცემლებისთვის“ - განაცხადა იოკო ონომ { , 2003 წლის 14 თებერვალი}.

დღესდღეობით მენლავ ავენიუ 251 ანუ მენდიპსი მთელი მსოფლიოს ბითლომან და ჯონ ლენონის შემოქმედების თაყვანისმცემელ პილიგრიმთა ნაკადებს მასპინძლობს.

პოპ კულტურაში
ეს სახლი გამოსახულია ჯგუფ -ის სინგლის „ “ გარეკანზე.
 . ეწოდება ალბომს, რომელიც გამოიცა 1986 წელს ჯონ ლენონის გარდაცვალების შემდეგ იოკო ონოს ხელმძღვანელობით.
სამოელ დონაური

სამოელ დონაური (გ. 861) — კახეთის მთავარი, ქორეპისკოპოსი (839-861 წწ.), გარდაბნელ დიდებულთა, დონაურთა გვარის დინასტიის პირველი წარმომადგენელი. მის დროს კახეთი კვლავ აგრძელებს დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკური კურსის გატარებას, რამაც არაბთა ახალი შემოსევები გამოიწვია.

840–842 წლებში ხალიდ იბნ-იაზიდი ორჯერ შემოესია საქართველოს. არაბთა წინააღმდეგ საბრძოლველად შეიქმნა ამიერკავკასიის პოლიტიკური ერთეულების კოალიცია, რომელშიც შევიდნენ: კახეთის ქორეპისკოპოსი სამოელი, თბილისის ამირა, გუარამ მამფალი და არმენიის სპარაპეტი სმბატ აშოტის ძე ბაგრატუნი.

პირველად არაბებმა ჰერეთის გავლით შეაღწიეს კახეთში, მაგრამ სასტიკი მარცხი განიცადეს კახეთის ლაშქართან ბრძოლაში, რომელიც სოფ. გავაზთან გაიმართა. შემდეგ ხალიდ იბნ-იაზიდმა ჯავახეთში ილაშქრა, სადაც დაიღუპა კიდეც.

ბაღდადის ხალიფამ, რომელსაც არ სურდა მარცხთან შერიგება, ამიერკავკასიის ურჩი პოლიტიკური ერთეულების დასჯის მიზნით ახალი ლაშქრობა მოაწყო. 853 წელს საქართველოში შემოიჭრა უზარმაზარი არმია ბუღა თურქის ხელმძღვანელობით.

არაბებმა პირველი დარტყმა თბილისის საამიროს წინააღმდეგ მიმართეს. ბუღა თურქმა სასტიკად დაარბია თბილისი — მხოლოდ ერთი დღის განმავლობაში 50 ათასი თბილისელი დაიღუპა.

854 წელს ბუღა თურქმა ორჯერ სცადა კახეთში შეჭრა, პირველად გარდაბნის მხრიდან, მეორედ კი, ამ უკანასკნელის სასტიკად აოხრების შემდეგ, დასავლეთიდან, არაგვის ხეობით. კახელებმა ორჯერვე მოიგერიეს არაბების არმია და კახეთის სამთავრო აოხრებას გადარჩა.
ალექსანდრე მაისურაძე

ალექსანდრე (სანდრო) მაისურაძე (დ. 15 აგვისტო, 1884, დგვრისი, ახლანდელი ცხინვალის გარეუბანი — გ. 19 დეკემბერი, 1918, ეკატერინენფელდი) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (მენშევიკი).

ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, შემდეგ იყო მუშა (ზეინკალი) თბილისში. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში თბილისში (იყო „წითელი რაზმის“ მეთაური), შემდეგ მუშაობდა ლიახვის ხეობის სოფლებში. 1908 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ერთწლიანი ტუსაღობის შემდეგ კატორღა მიუსაჯეს. 1913 წელს დაბრუნდა საქართველოში. იყო „სახალხო უნივერსიტეტის“ ქართული სექციის თავმჯდომარე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. მონაწილეობდა თბილისში სახალხო გვარდიის წინამორბედ „წითელი რაზმის“ შექმნაში. იყო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრი და ფაქტობრივი უფროსის, ვალიკო ჯუღელის მოადგილე. მონაწილეობდა თბილისის არსენალის იერიშში (1917), ქართული ნაციონალური პოლკების ბოლშევიკური გამოსვლების ჩახშობაში (1918), ბრძოლებში ოსმალეთის, აფხაზეთისა და შავიზღვისპირეთის ფრონტებზე (1918). 1918 წლის დეკემბერში თავი გამოიჩინა სომხეთთან ომში, განსაკუთრებით ეკატერინენფელდის ბრძოლაში, სადაც დაიღუპა. დაკრძალულია ხუდადოდვის ტყის სასაფლაოზე (ზუსტი ადგილი უცნობია).
ადარნასე შავლიანი

ადარნასე შავლიანი (გ. 887) — აფხაზთა, დასავლეთ საქართველოს მეფე (დაახ. 880—887). გამეფდა ივანე შავლიანის სიკვდილის შემდეგ.

შავლიანთა მეფობის დროსაც გრძელდებოდა აფხაზთა სამეფოს ბრძოლა ქართულ სამეფო–სამთავროებს შორის ჰეგემონიისათვის. კერძოდ, როგორც ჩანს, აფხაზთა სამეფო ჩაერია ტაო–კლარჯეთის მმართველებს შორის ბრძოლაში, რომელიც მიმდინარეობდა გუარამ მამფალსა და დავით კურაპალატს შორის, რომელიც ბაგრატ კუარაპალატის ვაჟიშვილი იყო .

მაგრამ შავლიანთა ბატონობა აფხაზეთის სამეფო ტახტზე დიდხანს არ გაგრძელებულა. ბაგრატი, დემეტრე აფხაზთა მეფის შვილი, ბიზანტიელთა ჯარით დაბრუნდა უკან, დაამარცხა ადარნასე , მოკლა იგი და თვითონ დაიკავა სამეფო ტახტი.
კოლიტი

კოლიტი — მსხვილი ნაწლავის ანთება. არც თუ იშვიათად დაავადებას იწვევს ბაქტერიული დიზინტერია, ნაწლავთა ამებიაზი, ლამბიოზი. საჭიროა განავლის ბაქტერიოლოგიური და მიკროსკოპული გამოკვლევის რამდენიმეჯერ გავლა.

კოლიტით ავადმყოფს აწუხებს ყაბზობა (შეკრულობა), რაც კვირები ან თვეები გრძელდება და შემდეგ რაიმე მიზეზის (დიეტის, დარღვევის, გაციების, ფსიქიკური განცდის) გვალენით რამდენიმე დღით ფაღარათობით იცვლება.

ავადმყოფის გუნებაგანწყობა მერყევია. მას აწუხებს მუცლის ბერვა, ყრუ, ზოგჯერ კი მოვლითი ტკივილი მუცლის არეში, მადა დაქვეითებული აქვს. კოლიტის დიაგნოზის დასაზუსტებლად, გარდა საექიმო გასინჯვისა და განავლის ლაბორატორიული ანალიზის გაკეთებისა, საჭიროა ნაწლავების რენტგენოლოგიური გამოკვლევა და ლორწოვანი გარსის დათვალიერება რექტორომანოსკოპით.
ფარსმანი და კაოსი

ფარსმანი და კაოზი ან კაოსი და ფარსმანი — ქართლის (იბერიის) მეფეთა წყვილი ძვ. წ. საუკუნის 50–იან წლებში, ორმეფობის დროს.

ისტორია
მეფეთა ცხოვრება ფარსმანს და კაოს ბარტამ და ქართამ მეფეტა ძეებედა მიიჩნევს. წყაროს ცნობით, ისინი სომეხთა მეფის მორჩილებაში ყოფილან და მუდამ შეეწეოდნენ მას მტერთან ბრძოლაში. მათ დროს გამხდარა სომხეთში მეფე „დიდი იარვანდი“, რომელსაც დაუვუწყნია ქართველთა სიკეთე და ფრასმანს, რომელიც არმაზში იჯდა, წაართვა ტერიტორიის ნაწილი:
ფარსმანის და კაოსის შემდეგ მათი ძენი, გამეფებულან – არმაზს აზორკი და შიდა ქართლსა არმაზელი.

ისტორიული წყაროები
მოქცევაჲ ქართლისაჲ

ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)

საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)

მეცნიერული მოსაზრებანი
პავლე ინგოროყვას მოსაზრებით ფრასმან–კაოსის წყვილს ახ. წ. - საუკუნეებში უნდა ემეფა, ხოლო კაოსი უნდა იყოს სერაფიტის სტელის წარწერაში მოხსენიებული პუბლიკი აგრიპა, რომლის სახელის სრული ფორმა უნდა იყოს . ეს აზრი მეცნიერებაში არ არის გაზიარებული.

გიორგი მელიქიშვილის აზრით, ამ წყვილის ზეობა ძვ. წ. საუკუნის 50–იან წლებზე მოდის.
ფარსმან ქველი და ფარსმან ავაზი

ფარსმან ქველი და ფარსმან ავაზი, ფარსმან ქველი და მირდატი — „მოქცევაჲ ქართლისაჲ-ს“ მიხედვით, ქართლის (იბერიის) მეფეთა წყვილი ძვ. წ. საუკუნის ნახევარში, ორმეფობის დროს.

ლეონტი მროველის „ცხოვრება ქართველთა მეფეთას“, სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით გამოცემული „ქართლის ცხოვრების“, ვახუშტი ბატონიშვილის „საქართველოს ისტორიის“ და თეიმურაზ ბატონიშვილის „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსას“ მიხედვით ამ წყვილს ფარსმან ქველი და მირდატი შეესაბამება. სერგი გორგაძე და კირილ თუმანოვი მხოლოდ ფარსმან -ის ერთპიროვნულ მმართველობას აღიარებენ. პავლე ინგოროყვას „ძველი ქართული მატიანე «მოქცევაჲ ქართლისაჲ» და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სიის“ მიხედვით: მე-18 მეფე ფარსმან ქველია. მის თანა-მეფეა (არმაზელი პიტიახში): ფარსმან-ავაზ || ფარნავაზ, 130-იან – 140-იან წლებში.
ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი

ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი — 2003 წლის 18 ნოემბერს ჟურნალ „როლინგ სტოუნის“ მიერ სიის სახით გამოცემული სტატია, სადაც შესულია ხმის ჩაწერის მთელი ისტორიის მანძილზე შექმნილი საუკეთესო მუსიკალური ალბომები. სიის შექმნაში მონაწილეობა მიიღო 273-მა ადამიანმა, რომელთა შორისაც იყვნენ ცნობილი მუსიკოსები, კრიტიკოსები, პროდიუსერები და სხვა გავლენიანი პირები მუსიკალურ ინდუსტრიაში — ყოველმა მათგანმა ჟურნალს შესთავაზა თავისი საყვარელი 50 ალბომი. ხმის მიცემის შედეგებს აქვეყნებდა კომპანია & , მისმა ექსპერტებმა ამ მოვლენისათვის საგანგებოდ შეიმუშავეს შედეგების დათვლის განსაკუთრებული სისტემა, რის დახმარებითაც დამუშავებულ იქნა 1600-ზე მეტი განსხვავებული დასახელება. მიღებულ სიას არ გააჩნდა ჟანრობრივი შეზღუდვები, მის პუნქტებს შორის შეხვდებით პოპს, როკს, პანკს, სკას, მძიმე მეტალს, სოულს, ბლუზს, ფოლკს, ჯაზს, ჰიპ-ჰოპს და აგრეთვე, ამ სტილთა სინთეზის ყველანაირ ვარიანტს. 2005 წელს სია გამოიცა წიგნის სახით. ეს ვარიანტი წინა ვარიანტისაგან ბევრით არ განსხვავდებოდა — მასში დამატებულ იქნა სტივენ ვან ზანდტის მიერ დაწერილი შესავალი.

ქვემოთ მოყვანილია „როლინგ სტოუნის“ მიერ გამოქვეყნებული სიის ნაწილი.

საუკეთესო 20-ეული
ევგენი არტემიძე

ევგენი გაბრიელის ძე არტემიძე (დ. 4 აგვისტო, 1920 — გ. 22 ივნისი, 2010) — მეორე მსოფლიო ომის ქართველი მონაწილე, 1945 წლის ტექსელის აჯანყების ერთ-ერთი ორგანიზატორი.

1940 წელს გაიწვიეს საბჭოთა არმიაში. 1941 წლის აგვისტოში ტყვედ ჩაუვარდა გერმანიის არმიას და მოხვდა რუმინეთის ერთ-ერთ ტყვეთა ბანაკში, საიდანაც აყვანილ იქნა ვერმახტის ქართულ ლეგიონში. 1945 წელს იყო ტექსელზე ქართული ბატალიონის ამბოხების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1945 წელს რეპატრირებული იქნა საქართველოში. ცხოვრობდა დაბა მანგლისში. გარდაიცვალა საბჭოთა კავშირის გერმანიასთან ომის დაწყებიდან 69 წლის თავზე, 90 წლის ასაკში. გამოქვეყნებული აქვს მოგონებები „მანგლისიდან ინგლისამდე“.
9 Newcastle Road

ნიუკასლ როუდის 9 — სახლი ლივერპულში (ინგლისი), პენი ლეინიდან ორი კვარტლის მოშორებით, სადაც ბავშვობის პირველი ხუთი წელი გაატარა ჯონ ლენონმა. ეს იყო ლენონის დედის, ჯულია სტენლის სახლი, სადაც მათთან ერთად ცხოვრობდნენ ჯულიას მშობლები და ჯონის მამა — ალფრედ ლენონი. მას შემდეგ, რაც ალფი და ჯულია 1938 წლის 3 დეკემბერს დაქორწინდნენ, ისინი საცხოვრებლად გადავიდნენ წითელი აგურით მოპირკეთებულ ამ ტერასული ტიპის სახლში, რომელსაც სამი საძინებელი ჰქონდა: ერთი წინა მხარეს, მეორე — უკან, ხოლო მესამე, შედარებით პატარა — შუაში. სავარაუდოდ სწორედ ეს შუა საძინებელი უნდა ყოფილიყო ჯონის.

შემდგომში, 1946 წელს ლენონი საცხოვრებლად გადავიდა მენდიპსში — დეიდა მიმის სახლში, სადაც 1963 წლამდე ცხოვრობდა.
ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი, ეოკ (ინგლ. „“) — საერთაშორისო ოლიმპიური მოძრაობის მონაწილე ქვეყნის ექსკლუზიური წარმომადგენლობითი ორგანიზაცია, რომლის დანიშნულებაა ოლიმპიური ქარტიის საფუძველზე უზრუნველყოს ოლიმპიური მოძრაობის განვითარება, ხელშეწყობა და დაცვა ეოკ-ის ქვეყნებში. ესა თუ ის ქვეყანა ოლიმპიურ თამაშებზე დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც მისი ეოკ ოფიციალურად აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ .
ეოკ-ის აღიარებისთვის მის შემადგენლობაში უნდა იყოს გაერთიანებული მინიმუმ 5 ეროვნული ფედერაცია, რომლებიც თავის მხრივ გაწევრიანებული უნდა იყონ საერთაშორისო ფედერაციებში, რომლებიც ხელმძღვანელობენ ოლიმპიური თამაშების პროგრამაში შესულ სპორტის სახეობებს.
თითოეული ეოკ წარმოდგენილია შესაბამის საკონტინენტო ასოციაციაში :

ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტები, წელიწადში ორჯერ მაინც იკრიბებიან ასოციაციის ფარგლებში გამოცდილების გაზიარების და საერთაშორისო ოლიმპიურ მოძრაობაში თავიანთი მოქმედებებისკორდინაციის მიზნით.
დეშილ ჰემეთი

დეშილ ჰემეთი (; დ. 27 მაისი, 1894 — გ. 10 იანვარი, 1961) — ამერიკელი მწერალი და კრიტიკოსი, კლასიკად ქცეული დეტექტიური რომანებისა და მოთხრობების ავტორი. ის „მაგარი დეტექტივების“ ჟანრის ერთ-ერთ დამაარსებლად მიიჩნევა.

ჰემეთი 1915-1921 წლებში კერძო გამომძიებლად მუშაობდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს მოხალისედ წავიდა, მაგრამ ტუბერკულოზით დაავადდა და ომის დარჩენილი პერიოდი ჰოსპიტალში გაატარა.

თავისი პირველი რომანი 1929 წელს გამოაქვეყნა. მეხუთე და უკანასკნელი რომანი კი — 1934 წელს, რის შემდეგაც მხოლოდ საზოგადოებრივ მოღვაწეობას უთმობდა დროს. ლიბერალური და ანტიფაშისტური სიმპათიების გამო ჰემეთი 1937 წელს აშშ-ის კომუნისტურ პარტიაში გაწევრიანდა, 1951 წელს ანტიამერიკული პროპაგანდისა და კომუნისტური პარტიის მიმართ აქტიურად გამოხატული სიმპათიების გამო ექვსი თვით ციხეში ჩასვეს.

მწერალი 1961 წელს გარდაიცვალა ფილტვების სიმსივნით. როგორც ორი ომის ვეტერანი, არლინგტონის ნაციონალური სასაფლაოზე დაკრძალეს.

დეშილ ჰემეთის რომანები ძირითადად კერძო გამომძიებლად მუშაობის პერიოდს ასახავს. რომანს „მინის გასაღები“ ავტორი თავის საუკეთესო ნაწარმოებად მიიჩნევდა.
აბასირი

— ყველაზე მშრალი ქალაქი იაპონიაში. მდებარეობს კუნძულ ჰოკაიდოზე აბასირის ქვეპრეფექტურაში. 2008 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 40,333 ადამიანს, ხოლო სიმჭიდროვე 85.6 მოსახლეს 1.კმ²–ზე.

ისტორია
1872 წლის მარტში დაარსდა სოფელი აბაშირი .
1875 წელს ხანჯი შეუერთდა აბაშირს.
1902 – აბაშირი, კიტამი, ისანი და ნიკურიბაკე გაერთიანდნენ აბაშირის დასახლებულ პუნქტში.
1915 – შეუერთდა სოფლები ნიტორო და მოკოტო.
1947 წლის 11 თებერვალს აბაშირი გახდა ქალაქი.
აბასირის ქვეპრეფექტურა

აბასირის ქვეპრეფექტურა — ქვეპრეფექტურა იაპონიაში, ჰოკაიდოს კუნძულზე. ფართობი შეადგენს 10,690.09 კვადრატულ კილომეტრს. 2004 წლის 31 ივლისის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა არის 329,446. ქვეპრეფექტურა დაარსებულია 1897 წელს.

აბასირის ქვეპრეფექტურაში არის შემდეგი ქალაქები:
აბასირი (დედაქალაქი)
კიტამი
მომბეცუ
Škoda 06T

06 — ხუთნაკვეთურიანი, სამურიკიანი (ექვსღერძიანი), ნახევრად დაბალიატაკიანი, ორმხრივი მიმართულების ტრამვაის ვაგონი, რომელიც კომპანია შკოდამ იტალიის ქალაქ კალიარისთვის ააგო (იხ. სტ.: კალიარი; კალიარის მეტრო). ეს ვაგონი ძალიან ჰგავს 05 –ს. იგი აღჭურვილია კონდიცირების სისტემით. მისი იატაკის 65% დაბალია (ლიანდაგის ზედაპირიდან 35 სმ სიმაღლეზე).
პროდუქცია
2007 წლის მდგომარეობით აგებულია ამ მოდელის 9 ვაგონი.
იტალია
ტექნიკური მონაცემები
სიგრძე (ქუროების გარეშე): 29,49 მ
სიგანე: 2,46 მ
სიმაღლე: 3,5 მ
ცარიელი ვაგონის წონა: 37,7 ტ
ადგილების ჯამური რაოდენობა: 279
დასაჯდომი: 44
დასადგომი: 235
დაბალი იატაკი: 65%
მოტორების სიმძლავრე: 4 115 
მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 70 კმ/სთ
ლიანდაგის სიგანე: 950 მმ
მაქსიმე (ბულგარეთის პატრიარქი)

პატრიარქი მაქსიმე (, ერისკაცობაში — მარინ ნაიდენოვ მინკოვი, ; დ. 29 ოქტომბერი, 1914, სოფ. ორეშაკი, ლოვეჩი, ბულგარეთი — გ. 6 ნოემბერი, 2012, სოფია, ბულგარეთი) — ბულგარეთის მართლმადედებელი ეკლესიის პატრიარქი 1971 წლის 4 ივლისიდან 2012 წლის 6 ნოემბრამდე. სოფიის მიტროპოლიტი.

ბიოგრაფია
მარინ ნაიდენოვ მინკოვი 1929–1935 წლებში სწავლობდა სოფიის სასულიერო სემინარიაში. 1942 წელს დაამთავრა სოფიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი. 1941 წლის 13 დეკემბერს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა მაქსიმე; მალევე, ხელდასხმულ იქნა ბერდიაკვნად.

1942 წელს დაინიშნა სოფიის სასულიერო სემინარიის მასწავლებლად, სადაც მუშაობდა 1947 წლამდე.

1944 წლის 14 მაისს ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონაზვნად;

1947 წელს აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში და დაინიშნა დოროსტოლო-ჩერვენის სამიტროპოლიტოს პროტოსვინგელოზად;

1950 წელს წმ. სინოდის განჩინებით დაინიშნა ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წარმომადგენლად მოსკოვში, სადაც 1955 წლამდე იმსახურა;

1955 წელს ბულგარეთში დაინიშნა წმ. სინოდის მთავარ მდივნად და სინოდალურ პერიოდულ გამოცემათა სარედაქციო კოლეგიის თავმჯდომარედ;

1956 წლის 30 დეკემბერს არქიმანდრიტი მაქსიმე ხელდასხმულ იქნა ბრანიცის ეპისკოპოსად;

1960 წლის 30 ოქტომბერს გადაყვანილ იქნა ლოვეჩის მიტროპოლიტად;

პატრიარქ კირილეს გარდაცვალების შემდეგ (1971 წ.) მიტროპოლიტი მაქსიმე დანიშნულ იქნა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრედ. ამავე წლის ივლისის დასაწყისში შეკრებილმა ბულგარეთის ეკლესიის საეკლესიო-სახალხო კრებამ მიტროპოლიტი მაქსიმე აირჩია ბულგარეთის ეკლესიის პატრიარქად. აღსაყდრება შესრულდა 4 ივლისს სოფიის ალექსანდრე ნეველის საპატრიარქო ტაძარში.

1974 წელს სოფიის სასულიერო აკადემიამ უწმიდეს მაქსიმეს მიანიჭა „საპატიო დოქტორის“ ტიტული. პატრიარქის 60 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ბულგარეთის საპატრიარქომ გამოსცა უწმიდესი მაქსიმეს შრომების, ქადაგებებისა და სიტყვების კრებული - „სამკალსა შინა უფლისა“ (1975 წ. სოფია).

გარდაიცვალა 2012 წლის 6 ნოემბერს, 98 წლის ასაკში.

რესურსები ინტერნეტში
ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი
იუბეცუ

იუბეცუ — ქალაქი მონბეცუს ოლქში, აბასირის ქვეპრეფექტურა, ჰოკაიდო, იაპონია.

2008 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენდა 4950 - ს. მისი ფართობია 344.35 კვ. კმ. სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე 14.52.

2009 1 ოქტომბერს კამიუბეცუ შეუერთდა იუბეცუს. ორივე მდებარეობდა მონბეცუს ოლქში. 2010 წლის 31 მარტის მონაცემებით შეერთების შემდეგ ფართობმა შეადგინა 505.74 კვ.კმ. ხოლო მოსახლეოობამ 10 217 ადამიანი. ხოლო სიმჭიდროვე გახდა 20.20 ადამიანი 1 კვ.კმ-ზე.
ელემენტარული მუხტი

ელემენტარული მუხტი (სიმბოლო: ) — ფიზიკური მუდმივა, ერთი პროტონის ელექტრული მუხტი. ექვივალენტურად, ელემენტარული მუხტი ერთი ელექტრონის მუხტის აბსოლუტური მნიშვნელობის ტოლია.

ელემენტარული მუხტის ერთეულებია:

 სისტემაში კულონი, ან 160.2176634 ზეპტოკულონი .

ერთეულთა სისტემაში — სტატკულონი.

რობერტ ა. მილიკანისა და ჰარვი ფლეტჩერის ნავთობის წვეთების ექსპერიმენტმა პირველად პირდაპირ გაზომა ელემენტარული მუხტის სიდიდე 1909 წელს, რომელიც განსხვავდებოდა თანამედროვე მიღებული მნიშვნელობიდან მხოლოდ 0,6%-ით. იმდროინდელი სადავო ატომური თეორიის დაშვებით, ელემენტარული მუხტი ასევე ირიბად დაასკვნეს ~3%-იან სიზუსტეზე შავი სხეულის სპექტრებიდან მაქს პლანკის მიერ 1901 წელს და (ფარადეის მუდმივის მეშვეობით) იოჰანის მიერ სიდიდის სიზუსტით.
ნეიტრონი

ნეიტრონი — ელემენტარული ნაწილაკი, რომელსაც არ გააჩნია ელექტრული მუხტი და რომლის მასა ცოტათი აღემატება პროტონის მასას. ის შედგება ერთი ზედა და ორი ქვედა კვარკისგან. ნეიტრონები (პროტონებთან ერთად) შედიან ნებისმიერი ატომის ბირთვის შემადგენლობაში გამონაკლისია წყალბადის იზოტოპი პროთიუმი, რომლის ბირთვიც მხოლოდ ერთი პროტონისგან შედგება. ატომის ბირთვში პროტონების რაოდენობას ატომური რიცხვი ეწოდება და განსაზღვრავს იმას, თუ რომელ ქიმიურ ელემენტს წარმოადგენს ატომი. ბირთვში ნეიტრონების რაოდენობას ნეიტრონული რიცხვი ეწოდება და იგი ელემენტის იზოტოპს განსაზღვრავს. მაგალითად, ფართოდ გავრცელებული ნახშირბად-12 იზოტოპის ბირთი შედგება 6 პროტონისა და 6 ელექტრონისგან, ხოლო ძალიან იშვიათი, რადიაქტიული ნახშირბად-14 იზოტოპის ბირთვში 6 პროტონი და 8 ნეიტრონია.ნეიტრონების რაოდენობა ბირთვში განსაზღვრავს ელემენტის რადიაქტიურობას. თუ ელემენტის ბირთვში ნეიტრონების და პროტონების ფარდობა 1,5-ზე მეტია ელემენტი რადიაქტიურად ითვლება.

ნეიტრონის თვისებები
ნეიტრონი ბირთვის გარეთ არასტაბილურია ამიტომაც იშლება.
ნეიტრონის დაშლა პროტონად, ელექტრონად და ელექტრონის ანტინეიტრინოდ.

^{0} → ^{+} + ^{-} + .

ნეიტრონის დაშლა პროტონად, ელექტრონად, ელექტრონის ანტინეიტრინოდ და გამა გამოსხივებად (ფოტონად).

^{0} → ^{+} + ^{-} + + 

ნეიტრონის მიღება შესაძლებელია პროტონისაგან.
პროტონის დაშლით მიიღება ნეიტრონი პოზოტრონი (დადებითად დამუხტული ელექტრონი) და ელექტრონის ნეიტრინო.

^{+} → ^{0} + ^{+} + 

ნეიტრონის მიღება პროტონის და ელექტრონისგან. მიიღება ნეიტრონი და ელექტრონის ნეიტრინო.

^{+} + ^{-} → ^{0} +
ზაზა ალექსიძე

ზაზა ალექსიძე (დ. 18 ოქტომბერი, 1935 ― გ. 24 იანვარი, 2023) — ქართველი ისტორიკოსი, ფილოლოგი, არმენოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1958–1968 წლებში იყო ხელნაწერთა ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. 1968–1979 წლებში იყო ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, მოგვიანებით, 1979–2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის არმენოლოგიის კათედრის გამგე.

1989–2006 წლებში მუშაობდა ხელნაწერთა ინსტიტუტის დირექტორად. 2006 წლიდან იყო ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის კოდიკოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი და არმენოლოგიის პროგრამის ხელმძღვანელი. 2002–2004 საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს-მდივანი. 2002–2004 საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრი. არის 130 სამეცნიერო ნაშრომისა და 15 წიგნის ავტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „ეპისტოლეთა წიგნი“, დაიცვა 1969 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა – „ადრეული შუასაუკუნეების კავკასიისა და საქართველოს კულტურისა და იდეოლოგიის პრობლემები“, დაიცვა 1984 წელს.

ფლობდა ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, იტალიურ და სომხურ ენებს.
ფიცხელაური

საკუთარი სახელი ფიცხელაური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ალექსანდრე ფიცხელაური — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
ალექსანდრე ფიცხელაური — კერამიკოსი
გრიგოლ ფიცხელაური — ექიმ-გერონტოლოგი
დოსითეოსი (ფიცხელაური) — საეკლესიო მოღვაწე
ივანე ფიცხელაური — დიპლომატი
კონსტანტინე ფიცხელაური — არქეოლოგი, ისტორიკოსი
შენგელი ფიცხელაური — ძიუდოისტი
მონბეცუს ოლქი

მონბეცუ არის ოლქი რომელიც მდებარეობს აბასირის ქვეპრეფექტურაში, ჰოკაიდოზე, იაპონიაში. 1869 წელს ჰოკაიდო დაიყო 11 პროვინციად და 86 ოლქად. მონბეცუ თავიდან მდებარეობდა კიტამის პროვინციაში.
2004 წლის მონაცემებით ოლქში ცხოვრობდა 49 851 ადამიანი. სიმჭიდროვე შეადგენს 12,74 ადამიანს 1 კვ.კმ -ზე. ოლქის მთლიანი ფართობი არის 3,912.51 კვ. კმ.

ქალაქები და სოფლები
ენგარუ
ნიშიოკოპე
ოკოპე
ომუ
ტაკინოუე
იუბეცუ

ისტორია
1950 წლის 15 ნოემბერს სოფ. შიმიუბეცუს ნაწილი შეუერთდა სოფ. სარომას რომელიც მდებარეობს ტოკოროს ოლქში
1954 წლის 1 ივლისს ქალაქი მონბეცუ სოფ. კამიშოკოცუ და სოფ. შოკოცუ გაერთიანდნენ და ეწოდათ ქალაქი მონბეცუ. რითიც ისინი გამოეყვნენ ოლქს.
2005 წლის 1 ოქტომბერს ქალაქები იკუტაჰარა და მარუსეპუ ასევე სოფელი შირატაკი შეუერთდნენ ქალაქ ენგარუს
2009 წლის 1 ოქტომბერს ქალაქი კამიუბეცუ შეუერთდა ქალაქ იუბეცუს
ენგარუ

ენგარუ — ქალაქი მონბეცუს ოლქში, აბასირის ქვეპრეფექტურა, ჰოკაიდოზე, იაპონიაში.

2008 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 23 133 ადამიანი და სიმჭიდროვე იყო 18 ადამიანი 1 კვ. კმ-ზე. ქალაქის ფართობი შეადგენს 1 332.32 კვ.კმ-ს.

ისტორია
1919 წელს ენგარუ გამოეყო კამიუბეცუს.
1925 წელს ცალკე გავიდა სოფელი იკუტაჰარა რომელსაც შემდეგ 1934 წელს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.
1946 წელს გამოეყვნენ სოფელი მარუსეპუ (დღეისთვის ქალაქი) და სოფელი შირატაკი.
2005 წლის 1 ოქტომბერს ქალაქები იკუტაჰარა და მარუსეპუ ასევე სოფელი შირატაკუ ყველა მათგანი შეუერთდა ენგარუს.
ფარენჰაიტი

ფარენჰაიტი (აღნიშვნა: ') — ტემპერატურის საზომი ერთეული, რომელიც 1724 წელს შეიქმნა გერმანელი ფიზიკოს დანიელ გაბრიელ ფარენჰაიტის (1686 - 1736) მიერ. დღეს დღეისობით იგი ბევრ ქვეყანაში ჩანაცვლებულია სხვა ტემპერატურის საზომით რომელსაც ცელსიუსი ეწოდება. იგი მაინც გამოიყენება რამდენიმე ქვეყანაში, მაგალითად აშშ-ში და ბელიზი-ში.

ფარენჰაიტის შკალის მიხედვით წყალი იყინება +32 გრადუსზე და დუღს +212 გრადუსზე (სტანდარტული ატმოსფერული წნევის) პირობებში. ნული გრადუსი განსაზღვრულია თერმომეტრის მოთავსებით ხსნარში, რომელიც შედგება ყინულის, წყლის და ამონიუმის ქლორიდისგან ანუ მარილისგან. ეს ხსნარი ავტომატურად დადის თავის ბუნებრივ ტემპერატურაზე, რომელიც მიღებულია როგორც 0 გრადუსი ფარენჰაიტის შკალაზე. 96 გრადუსი ფარენჰაიტის მიერ განსაზღვრულ იქნა როგორც ადამიანის ბუნებრივი ტემპერატურა. ფარენჰაიტმა შენიშნა, რომ ამ შემთხვევაში ვერცხლისწყალი დუღს 600 გრადუსზე. თუმცა დღეისთვის ადამიანის ბუნებრივი ტემპერატურა მიღებულია რომ არის 98,6. მოგვიანებით ფარენჰაიტის ნაშრომებში მცირე ცვლილება შეიტანეს რადგან წყლის დუღილის ტემპერატურა, ყინულად ქცევის ტემპერატურაზე ზუსტად 180 გრადუსით მეტი გამოსულიყო.

ტემპერატურების გადაყვანის ტაბულა
საცეცხლური

საცეცხლური — სარიტუალო ჭურჭელი ქრისტიანულ ეკლესიაში, რომლითაც სასულიერო პირები აკმევენ საკმეველს. საცეცხლური ლითონის მრგვალი ფორმის ხუფიანი ჯამია, რომელიც სამ ან ოთხ ჯაჭვზეა დაკიდებული. მასში იყრება გაღვივებული ცეცხლი და საკმეველი. ქრისტიანობამ საცეცხლური მიიღო იუდაიზმისგან. კმევა ჯერ კიდევ ძველი აღთქმის ტაძარში დააწესა ღმერთმა. საცეცხლური ხელში უჭირავს მღვდელმსახურს, რომელიც უკმევს ხატებსა და მლოცველებს. ტრაპეზისა და ხატების კმევა მათდამი მოკრძალებისა და პატივისცემის გამომხატველია. მლოცველთა კმევა გამოხატავს სურვილს, რათა მათი მხურვალე და გულწრფელი ლოცვა ისევე მსუბუქად აიჭრას ზეცისკენ, როგორც საცეცხლურის კვამლი. კმევისას მლოცველები ქედს მოიდრეკენ ხოლმე.