კამბოჯური რიელი

კამბოჯური რიელი (ქხმერული: ៀ; ნიშანი: ៛; კოდი : ) — კამბოჯის ოფიციალური ვალუტა. ქვეყანაში ორი განსხვავებული რიელი

გამოიყენებოდა, პირველი გამოიცა 1953 წლიდან 1975 წლის მაისამდე. 1975 – დან 1980 წლამდე ქვეყანას არ ჰქონდა მონეტარული სისტემა. მეორე ვალუტა, ასევე სახელწოდებით ,,რიელი", გაიცემა 1980 წლის 20 მარტიდან.

პოპულარული რწმენის თანახმად, ვალუტის სახელი მომდინარეობს მდინარე მეკონგის თევზიდან, რიელიდან (ქმერულ ენაზე ,,პატარა თევზი"). უფრო სავარაუდოა, რომ სახელი მომდინარეობს მექსიკის რეალური ვერცხლის მაღალი შემცველობიდან, რომელსაც მალაიელი, ინდოელი და ჩინელი ვაჭრები იყენებენ მე -19 საუკუნის შუა პერიოდში კამბოჯაში.

პირველი რიელი, 1953–1975 წწ
რიელი თავდაპირველად იყოფოდა 100 სენტიმედ (შემოკლებით სენტი. მონეტები), მაგრამ ეს შეიცვალა 1959 წელს, და გახდა 100 სენი პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში რიელი და პიასტრი ერთდროულად გამოიყენებოდა. პირველი რიელის ბანკნოტები ასევე მოხსენიებული იყო როგორც პიასტრები.

პირველი გამოცემა, 1955 – 56: 1 რიელი, 5 რიელი, 10 რიელი, 50 რიელი.

მეორე გამოცემა, 1956: 1 რიელი, 20 რიელი, 50 რიელი, 100 რიელი, 500 რიელი.

მესამე გამოცემა, 1963: 5 რელსი, 10 რელსი, 100 რიელი.

მეოთხე გამოცემა, 1972: 100 რიელი *, 500 რელილი, 1000 რელსი *, 5000 რელილი *. (* გამოუცემელია. )

მონეტები
1953 წლის 10, 20 და 50 სენტიმეების მონეტები მოჭრეს ალუმინში და იყო იგივე ზომის, როგორც ლაოსისა და სამხრეთ ვიეტნამის შესაბამისი ატ და ქსუს მონეტები (თუმცა ლაოსის მონეტებისგან განსხვავებით ხვრელების გარეშე). გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის მონეტების პროგრამის ფარგლებში, 1970 წელს უნდა გამოშვებულიყო 1 ნიკელის მონეტა, რომელიც არ გამოვიდა, რაც შესაძლოა ნოდოტომ სიჰანუკის მთავრობის დამხობის გამო იყო.

წითელი ქმერები 1975–1980, 1993–1999
მიუხედავად იმისა, რომ წითელი ქმერები ბანკნოტებს ბეჭდავდნენ, ეს კუპიურები არ გაცემულა, რადგან ფულის გაუქმება მოხდა მას შემდეგ, რაც ქმერულმა მთავარმა ქვეყანაზე კონტროლი აიღო.

მეხუთე გამოცემა, 1975: 0,1 რიელი (1 კაკ), 0,5 რიელი (5 კაკ), 1 რიელი, 5 რიელი, 10 რიელი, 50 რიელი, 100 რიელი.

1993 წელს მათ დაბეჭდეს ფერადი ბანკნოტების სერია შეზღუდული გამოყენებისათვის მათ მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე გამოსაყენებლად.

მეორე რიელი, 1980 წლიდან დღემდე
1978 წლის ვიეტნამის შემოჭრის შემდეგ, 1980 წელს 1 აპრილს შეიქმნა რიელი, როგორც კამბოჯის ეროვნული ვალუტა. თავდაპირველად 4 რიელი = 1 აშშ დოლარი . იგი იყოფა 10 კაკად ან 100 სენად.

მეექვსე გამოცემა, 1979: 0,1 რიელი (1 კაკი), 0,2 რიელი (2 კაკი), 0,5 რიელი (5 კაკ), 1 რიელი, 5 რიელი, 10 რიელი, 20 რიელი, 50 რიელი.

მეშვიდე გამოცემა, 1987: 5 რიელი, 10 რიელი.

მერვე გამოცემა, 1990-92: 50 რიელი, 100 რიელი, 500 რიელი.

მეცხრე ნომერი, 1992-93: 200 რიელი, 1000 რიელი *, 2 000 რიელი *. (* გამოუცემელია. )

მეათე გამოცემა, 1995 წელი: 1000 რიელი, 2 000 რიელი, 5 000 რიელი, 10 000 რიელი, 20 000 რიელი, 50 000 რიელი, 100 000 რიელი.

მეთერთმეტე გამოცემა, 1995-99: 100 რიელი, 200 რიელი, 500 რიელი, 1000 რიელი.

მეთორმეტე გამოცემა, 2001-07: 50 რიელი, 100 რიელი, 500 რიელი, 1000 რიელი, 2 000 რიელი, 5 000 რიელი, 10 000 რიელი, 50 000 რიელი.

მეცამეტე გამოცემა; 2008-13 წლები: 100 რიალი, 500 რიელი, 1000 რიელი, 2 000 რიელი, 10 000 რიელი, 20 000 რიელი, 50 000 რილეი, 100 000 რიელი.

მეთოთხმეტე გამოცემა; 2016: 1000 რიელი, 5,000 რიელი.

მეთხუთმეტე გამოცემა; 2018 წელი: 20,000 რიელი.

ბანკნოტები

100 რიელი (2001-08-09 და 2015-01-14)

500 რიელი (2002-04-04 და 2014-01-14)

1000 რიელი (2006-01-06 და 2017-10-25)

2000 რიელი (2008-01-03 და 2013-11-09)

5000 რიელი (2001-04-06 და 2017-10-25)

10,000 რიელი (2001-04-06 და 2015-05-07)

20,000 რიელი (2008-05-12 და 2018)

50,000 რიელი (2001-04-06 და 2014-05-06)

100,000 რიელი (2013-05-14)

მონეტები
პირველი მონეტები იყო 5 სენის ღირენულენის, მოჭრილი 1979 წელს და დამზადებულია ალუმინისგან. აღარ მოჭრეს მონეტები 1994 წლამდე, როდესაც შემოვიდა ნომინალი 50, 100, 200 და 500 რიელი. ამასთან, ისინი იშვიათად გვხვდება მიმოქცევაში.