iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შარპეი

შარპეი — მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ძაღლის ჯიში. მისი სახელი მისი ჯაგრისებური ბეწვისგან წარმოსდგება, შარპეი ჩინურად ზვიგენის კანს და ზუმფარას ქაღალდს ნიშნავს. სიმაღლე 44-51 სმ, წონა 18-35 კგ.

შარპეის აღმოსავლელი წინაპრები, როგორც ჩანს, ძვ. წ. 206 და ახალი წელთაღრიცხვის 220 წლებს შორის არსებული პერიოდიდან მოდიან. ასეთი ძაღლები ჩინეთის ჰანის დინასტიის ხელოვნების ნიმუშებზეა გამოსახული. ზოგი ვარაუდობს, რომ ამ ჯიშის წინაპარი უფრო მოზრდილი, ახლა უკვე გადაშენებული, ძაღლია, რომელიც ტიბეტსა და ჩინეთის ჩრდილოეთ პროვინციებში დაახლოებით 2000 წლის წინ ბინადრობდა. ზოგის აზრით კი ის ჩინეთის სამხრეთ პროვინციის ძაღლებს ენათესავება. 1947 წელს ძაღლზე გადასახადი ჩინეთში ისე გაიზარდა, რომ ბევრ მეპატრონეს გაუჭირდა შარპეის შენახვა და ამ ძაღლის რიცხვმა საგრძნობლად იკლო. 1970-იან წლებში გაჭირვებაში ჩავარდნილ შარპეის ამერიკელი სელექციონერები დაეხმარნენ. 1981 წლიდან შარპეი დიდ ბრიტანეთშიც გავრცელდა. შარპეის ქუთუთოების ჩაკეცვისკენ აქვს მიდრეკილება. ეს თვალების დაავადებაა, რომელიც შესაძლოა დროული მკურნალობის გარეშე სიბრმავით დამთავრდეს.

გალერეა
პერტინაკი (ბიზანტიის ეპისკოპოსი)

პერტინაკი (; დ. უცნობია — გ. 187) — ბიზანტიის ეპისკოპოსი მეორე საუკუნის მეორე ნახევარში. იგი ეპისკოპოსი იყო 18 წლის მანძილზე 169–187 წლებს შორის. მის შესახებ ინფორმაცია შემოგვინახა ისტორიკოსმა დოროთეოსმა. მის მიხედვით პერტინაკი იყო რომის არმიის უფროსი ოფიცერი, როდესაც იგი ავად გახდა,მას გაგონილი ჰქონდა რომ ახალი რელიგიის – ქრისტიანობის — მიმდევერები სასწაულებს ახდენენ, რცევა თხოვა ეპისკოპოს ოლიმპის. მან ლოცვით განკურნა პერტინაკი და მოაქცია ქრისტიანობაზე. მალევე, მას ოლომპმა მღვდლის სსულიერო ხარისხი უბოძა და შეცვალა კიდეც ოლიმპი გარდაცვალების შემდეგ, ხოლო მისი მემკვიდრე გახდა ოლიმპიანე.
დოროთე ტვირელი

დოროთე ტვირელი (დ. 255 — გ. 362) — მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიების წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 ივნისი (ამ დღეს მოიხსენიებენ კათოლიკეები), ახალი სტილით — 18 ივნისი (ამ დღეს მოიხსენიებენ მართლმადიდებლები).

ცხოვრება
წმინდა მღვდელმოწამე დოროთე ტვირის ეპისკოპოსი იყო იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) დროს. სახარებისეული შეგონების მიხედვით: „რაჟამს გდევნიდნენ თქვენ ამიერ ქალაქით, მიივლტოდეთ სხუად“ მან დატოვა ტვირი და განერიდა მტარვალებს. კონსტანტინე დიდის (306-307, ხს. 3 ივნისს) მეფობისას ის დაუბრუნდა თავის საეპისკოპოსო კათედრას და 50-ზე მეტი წლის განმავლობაში ერთგულად განაგებდა სამწყსოს. როცა იულიან განდგომილის (361-363) დროს ქრისტიანთა დევნა განახლდა, წმინდა დოროთე უკვე 100-ზე მეტი წლის იყო. მან კვლავ დატოვა ქალაქი ტვირი და მიზიის ქალაქ უდს (დღევანდელ ვარანს) მიაშურა. აქ იგი მეფის კარისკაცებმა შეიპყრეს და კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვეს. წმინდანმა უარი განაცხადა. მაშინ მტარვალები შეეცადნენ სატანჯველებით მოედრიკათ მხცოვანი აღმსარებელი. წმინდანი 362 წელს წამების დროს გარდაიცვალა.
What Lies Beneath

— ფინელ მომღერალ ტარია ტურუნენის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2010 წლის 31 აგვისტოს. ეს არის მისი პირველი ალბომი, რომელზეც ტურუნენი ყველა სიმღერის თანაავტორი.

სიმღერების სია
პერსონალი
ვოკალი და ფორტეპიანო: ტარია ტურუნენი
გიტარა: ალექს შოლპი და მარზი ნიმანი
ბას-გიტარა: დაგ უიმბიში
ფორტეპიანო და ორგანი: კრისტიან კრეტშმარი
დასარტყმელი საკრავები: მაიკ ტერანა & ვილ კალჰოუნი
ჩელო: მაქს ლილია
ვიოლინო (მუსიკოსები ლაჰტის სიმფონიური ორკესტრიდან): იურკი ლესონპალო, პაულინა ფლემინგი და რემი მოინგეონი
ორკესტრი და ქორო: სლოვაკური ორკესტრი და ქორო
სტუმრები: ტონი ტურუნენი, ტიმო ტურუნენი და ფილ ლაბონტე
რიჩარდ დიქსონი

ჯეიმზ რიჩარდ (რიჩი) დიქსონი (; 3 იანვარი, 1947, ედინბურგში) — ყოფილი მორგაბე, რაგბის მწვრთნელი. შოტლანდიისა და საქართველოს ნაკრების ყოფილი მწვრთნელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ედინბურგში. მან ბერვიკშირის უმაღლესი სკოლა, 1966-1969 წლებში კი, ჯორდანჰილის (გლაზგო) პედადოგიური კოლეჯი დაამთავრა. რადგან მისი მოღვაწეობის პერიოდში რაგბი სამოყვარულო იყო, ის ბურთის დევნასთან ერთად, მუშაობითაც იყო დაკავებული. რიჩი ჯორდანჰილის კოლეჯის სარაგბო კლუბის პირველ გუნდში ბურთაობდა და ამ გუნდისა და გლაზგოს უფროსთა საოლქო გუნდის კაპიტანიც იყო.

თამაშის პარალელურად, 1969-72 წლებში ქარის (ედინბურგი) უმაღლესი სკოლის ფიზაღზრდის მასწავლებელი იყო, შემდგომი ორი წელი კი, ამავე სკოლის მთავარი დამრიგებლის თანაშემწედ მუშაობდა. 1969-73 წლებში, ის შოტლანდიის ეროვნული ნაკრების უკანახაზელი იყო, 1973-80 წლებში კი, შოტლანდიის ნაკრების მეორე ეშელონის მოთამაშედ ითვლებოდა და 1975-1979 წლებში, ნაკრების კაპიტანიც იყო. 1974 წელს, ის ქარის უმაღლესი სკოლის მთავარი დამრიგებელი გახდა და ამ თანამდებობაზე 1993 წლამდე იმუშავა.

1981 წლიდან დიქსონის სამწვრთნელო კარიერა დაიწყო - ის “გლაზგოს” და შოტლანდიის 21-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანაშემწედ დაინიშნა, ხოლო 1984 წელს, “გლაზგოსი” და შოტლანდიის 21-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი გახდა, პარალელურად კი, შოტლანდიის ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანაშემწედ დაინიშნა. 1987-90 წლებში, ის “გლაზგოს” მთავარ მწვრთნელად მუშაობას განაგრძობდა და უკვე შოტლანდიის ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობა ეკავა. მისი წინსვლა კიდევ გაგრძელდა - 1991-95 წლებში, შოტლანდიის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანაშემწე (ფორვარდების მწვრთნელი) იყო.

1995-98 წლებში, ის შოტლანდიის ეროვნული ნაკრების მთავარ მწვრთნელად მოგვევლინა, მაგრამ თავი დიდად ვერ გამოიჩინა და იტალიასთან მარცხის შემდეგ, დაკავებული თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. ამასთან, შოტლანდიის ნაკრების ყველაზე დიდი სხვაობით მარცხი, სწორედ ამ პერიოდზე მოდის - 1997 წელს, შოტლანდიელები სამხრეთ აფრიკასთან 10:68 შერცხვნენ. 1999-2002 წლებში, მან სამწვრთნელო კარიერა გლაზგოს პროფესიული კლუბის მთავარი მწვრთნელის რანგში გააგრძელა და პარალელურად, შოტლანდიის რაგბის კავშირის მწვრთნელთა განვითარების ხელმძღვანელი იყო, სადაც 2005 წლამდე იმუშავა. 2002 წლიდან დღემდე, ის სწორედ მწვრთნელთა განათლებაზე და თეორიაზე მუშაობდა და დიდი ხნის შესვენების შემდეგ, პრაქტიკა ახლა საქართველოს ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანამდებობაზე ექნება.

ზემოთნახსენების პარალელურად, რიჩარდ დიქსონს სხვადასხვა წლებში სამწვრთნელი სესიები და სემინარები ჩაუტარებია ტონგაში, შვედეთში, დანიაში, კანადასა და ნიდერლანდებში. 1983-87 წლებში, ის შვედეთის ნაკრების არასრული მწვრთნელი იყო, ტონგას ეროვნულ ნაკრებს კი სამი კვირის განმავლობაში უწევდა კონსულტაციებს და მას შემდეგ, ტონგელებმა 1995 წლის მსოფლიო თასზე თამაშის უფლება მოიპოვეს, ოღონდ ეს ამ სამკვირიანი კონსულტაციების შედეგი იყო თუ სხვა რამ ძნელი სათქმელია. 2010 წლიდან იგი საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს ჩაუდგა სათავეში.
მსოფლიოს ქვეყნების ეროვნული დროშები ფერების მიხედვით

აქ წარმოდგენილია მსოფლიოს ქვეყნების ეროვნული დროშები ფერების მიხედვით.

ყვითელი და თეთრი

ლურჯი
ლურჯი და თეთრი

ლურჯი, თეთრი და ნარინჯისფერი

ლურჯი, თეთრი და შავი

ლურჯი და ყვითელი

ლურჯი, ყვითელი და თეთრი

ლურჯი, ყვითელი და ნარინჯისფერი
ატლანტია

ლურჯი, ყვითელი და შავი

ლურჯი, ყვითელი, თეთრი და შავი

ლურჯი და წითელი
ლურჯი, წითელი და ნარინჯისფერი

წითელი, თეთრი და ლურჯი

ლურჯი, წითელი და ყვითელი

ლურჯი, წითელი, ყვითელი და შავი

ლურჯი, თეთრი, შავი და წითელი

ლურჯი, წითელი, ყვითელი და თეთრი

ლურჯი, წითელი, ყვითელი, თეთრი და შავი

წითელი
წითელი და შავი

წითელი და თეთრი

წითელი, თეთრი, შავი და ნაცრისფერი

წითელი, თეთრი და ნარინჯისფერი

წითელი, თეთრი, და შავი

წითელი, თეთრი, და მწვანე

წითელი და ყვითელი

წითელი, ყვითელი და შავი

წითელი, ყვითელი, თეთრი და შავი

წითელი, ყვითელი, ნაცრისფერი, თეთრი და შავი

წითელი და მწვანე

წითელი, მწვანე და შავი

წითელი, მწვანე, შავი და ნარინჯისფერი

წითელი, მწვანე და ყვითელი

წითელი, მწვანე, ყვითელი და შავი

წითელი, მწვანე, ყვითელი და ნარინჯისფერი

წითელი, მწვანე, ყვითელი, და თეთრი
ერაყი

წითელი, მწვანე, ყვითელი, თეთრი და შავი

წითელი, მწვანე, ყვითელი, თეთრი, შავი და იასამნისფერი

მწვანე

მწვანე და თეთრი

მწვანე, თეთრი, და წითელი

(გერბის ფერების გათვალისიწინების გარეშე)

მწვანე, თეთრი და ნარინჯისფერი

მწვანე და ყვითელი

მწვანე, ყვითელი და შავი

მწვანე, ყვითელი და ყავისფერი

მწვანე, ყვითელი და თეთრი

ლურჯი და მწვანე
ლურჯი, მწვანე და თეთრი

ლურჯი, მწვანე, თეთრი და შავი

ლურჯი, მწვანე, თეთრი და ნარინჯისფერი

ლურჯი, მწვანე და ყვითელი

ლურჯი, მწვანე, ყვითელი და შავი

ლურჯი, მწვანე, ყვითელი და თეთრი

ლურჯი, მწვანე და წითელი
ლურჯი, მწვანე, წითელი და თეთრი

ლურჯი, მწვანე, წითელი და ყვითელი

ლურჯი, მწვანე, წითელი, ყვითელი, შავი და ყავისფერი

ლურჯი, მწვანე, წითელი, ყვითელი და თეთრი

ლურჯი, მწვანე, წითელი, ყვითელი, თეთრი და შავი

შავი, ღია ცისფერი, და ყვითელი

ლურჯი, წითელი, ყვითელი, თეთრი, შავი, ყავისფერი და ნაცრისფერი

ლურჯი, მწვანე, წითელი, ყვითელი, თეთრი, შავი, ყავისფერი, ნაცრისფერი და იასამნისფერი

ლურჯი, მწვანე, წითელი, ყვითელი, თეთრი, შავი, ყავისფერი და ვარდისფერი
წიგნი

წიგნი — ინფორმაციის მნიშვნელოვანი საშუალება, ცოდნის გავრცელების, განათლებისა და აღზრდის იარაღი.
წიგნის ტექსტების ფიქსირება ხდება ფურცლებზე ნიშნების, ასოების ან სხვა გრაფიკული გამოსახულებების საშუალებით, რომლებიც აღიქმება ვიზუალურად. (გამონაკლისია წიგნები უსინათლოთათვის, რომლებიც ბრაილის შრიფტით არის დაწერილი.)

თანამედროვე წიგნი წარმოადგენს ყუაში ჩამაგრებული ტექსტებისა და ილუსტრაციების შემცველი ფურცლების კოდექსბლოკს გარე დამცველი ელემენტებითურთ (ყდა, გარეკანი) და ნაბეჭდი გვერდების განსაზღვრული რაოდენობით - იუნესკოს რეკომენდაციების შესატყვისად - ნაბეჭდ თაბახზე მეტი ე. ი. არანაკლებ 48 გვერდისა.

ისტორია
ცოდნის გადაცემის უპირველესი მეთოდი კაცობრიობის ისტორიაში ზეპირი გადაცემა იყო. ძველი ცივილიზებული სახელმწიფოების მეცნიერები ცდილობდნენ ინფორმაციის გადაცემას უფრო სისტემური მეთოდებით — წერილობითი სახით, რამაც პიქტოგრამების, იეროგლიფებისა და ანბანების გაჩენა გამოიწვია. ქაღალდის გაჩენამდე კი ადამიანები წერდნენ ყველაფერზე, რაც ხელთ მოხვდებოდათ — თიხის ფირფიტებზე, კედლებზე, ფოლადის ნაჭრებზე და ხის მერქანზე. ძველ დროში ჩამოყალიბდა წიგნის კონსტრურების ორგანიზაცია — ფირფიტების ან ფურცლების ერთობლიობა, რომლებიც შეკრული იყო ოზმის ან ბლოკის სახით. საუკუნიდან ევროპაში წიგნის საწარმოებლად უკვე ქაღალდს იყენებდნენ.

წიგნი საქართველოში
1629 წელს პირველი ნაბეჭდი ქართული წიგნი გამოვიდა რომში. ეს იყო ქართული ანბანი ლოცვებითურთ და ქართულ-იტალიური ლექსიკონი. მე-18 საუკუნეში თბილისშიც მოეწყო სტამბა და უკვე 1709 წელს დაიბეჭდა „სახარება“, „დავითნი“, „სამოციქულო“ და „ვეფხისტყაოსანი“.
კასტინი (ბიზანტიის ეპისკოპოსი)

კასტინი – წმინდანი, ბიზანტიის ეპისკოპოსი მესამე საუკუნის 30-იან წლებში. იგი ეპისკოპოსი იყო 7 წლის მანძილზე 230-237 წწ. კასტინი წარმოშობით რომიდან იყო, ეკავა სენატორის თანამდებობა და არ ყოფილა ქრისტიანი. მომავალი არქიეპისკოპოსი ქრისტიანობაზე მოაქცია არგიროპოლის ეპისკოპოსმა კირილემ, რის შემდეგაც მან თავისი ცხოვრება მთლიანად ეკლესიას მიუძღვნა. შეასრულა რა წმინდა ეფემიას სურვილი, ბიზანტიუმში ააგო პირველი ეკლესია. ბერძენი ეკლესიის ისტორიკოსი ნიკიფორე კალისტოსი მას კონსტანტინს უწოდებს.

მისი მემკვიდრე გახდა ევგენი . მოხსენიების დღეა ახალი სტილით 7 თებერვალი.
კალისტე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

კალისტე (; დ. ? — გ. 1363) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1350-1354, 1355-1363 წწ. წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 ივნისი, ახალი სტილით - 3 ივლისი.

ცხოვრება
წმინდა კალისტე იმპერატორების იოანე კანტაკუზენის (1341-1355) და იოანე პალეოლოგის (1341-1376) მეფობაში მეთაურობდა კონსტანტინოპოლის ეკლესიას. წმინდა მამამ მოღვაწეობა ათონის მთაზე დაიწყო. საპატრიარქო ტახტზე იგი 1350 წელს აღასაყდრეს, მაგრამ რამდენიმე წელიწადში დაუტევა მღვდელმთავრის მძიმე ჯვარი და მდუმარების ღვაწლისთვის მის მიერვე დაარსებულ წმინდა მამანტის მონასტერს მიაშურა ტენოდოსში. შემდეგ ნეტარი კალისტე კვლავ დაუბრუნდა კათედრას. წმინდანი დაახლოებით, 1363 წელს გარდაიცვალა სერბეთში, სადაც იოანე პალეოლოგმა ელჩად გაგზავნა. მღვდელმთავარი კალისტე ცნობილია თავისი სასულიერო თხზულებებით.
ბოშის უბანი

ბოშის უბანი, ისტორიული ძველი თბილისის დასახლება, სავარაუდოდ გარეთუბანში, ახლანდელი ბარათაშვილის ქუჩაზე მდებარე დიდი საცხოვრებელი სახლის ადგილზე.

მოიხსენიება - ს.ს. საბუთებში. ამასთან, ზოგჯერ, მითითებულია ამ უბანში განლაგებული სახლების მეპატრონეებიც (მაგ., „ბოშის შვილი სოსია“, „ბოშა მურადაანთ სახლი“).
ნიფონტი II (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

ნიფონტი — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1486–1488, 1497–1498 და 1502 წწ. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 11 აგვისტო, ახალი სტილით - 24 აგვისტო.

ცხოვრება
წმინდა ნიფონტი, კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი წარმოშობით საბერძნეთიდან იყო. იგი ეპიდავრიონში აღიკვეცა ბერად. მოძღვრის, ანტონის გარდაცვალების შემდეგ ნეტარი ათონის მთაზე მოსაგრეობდა და წიგნების გადაწერით იყო დაკავებული. სხვადასხვა დროს მას ეპყრა: თესალონიკის მიტროპოლიტის, კონსტანტინოპოლის პატრიარქის, ვლახეთის მღვდელმთავრის საყდრები... უსჯულოების მხილებისთვის ეპარქიიდან განდევნილმა წმინდა მამამ კვლავ ათონს მიაშურა: ჯერ ვათოპედის მონასტერში იღვწოდა, შემდეგ კი - იოანე ნათლისმცემლის შობის სავანეში (დიონისეს მონასტერში). მან დამალა თავისი ხარისხი და ყოველთვის უმდაბლეს მორჩილების საქმეებს ასრულებდა, მაგრამ უფალმა ღვთაებრივი გამოცხადებით ამცნო ბერებს მისი ვინაობა. ერთხელ, როცა შეშის შესაგროვებლად ტყეში წასული წმიდანი მონასტერში ბრუნდებოდა, ძმები წინ გამოეგებნენ მას და ზეიმით შეხვდნენ, როგორც პატრიარქს. მიუხედავად ამისა, მღვდელმთავარი ნიფონტი შემდგომშიც არაფრით განირჩეოდა სხვა ბერებისაგან: თანასწორად იზიარებდა მათი შრომის სიმძიმეს.

წმინდა მამა 1515 წლის 11 აგვისტოს გარდაიცვალა, ოთხმოცდაათი წლის ასაკში.
თემურლენგის მეშვიდე ლაშქრობა საქართველოში

თემურლენგის მეშვიდე ლაშქრობა შუააზიელი მხედართმთავრის თემურლენგის საქართველოში ლაშქრობების ერთ-ერთი ეტაპი. ლაშქრობა მოეწყო 1401 წელს.

მიმდინარეობა
საქართველოდან თემურლენგის წასვლის შემდეგ გიორგი მეფე აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოვიდა და შინაური საქმეების მოწესრიგებას შეუდგა. გიორგი მეფემ და ვირშელ ქსნის ერისთავმა დალაშქრეს და დასაჯეს დვალები, რომლებმაც ისარგებლეს თემურლენგის შემოსევით და ქსნის ხეობა დაარბიეს და გაძარცვეს.

1401 წელს თემურლენგის ჯარებმა, როგორც იქნა ათი წლის ალყის შემდეგ აიღეს ნახჭევანში ალინჯას ციხე. იმავე წელს თემურლენგი საქართველოს საზღვრებს მოადგა აღმოსავლეთიდან და შამქორში დაბანაკდა.

შამქორში თემურლენგს გიორგი მეფის ელჩი კონსტანტინე ბატონიშვილი ეახლა დიდი საჩუქრებით და მეფის სახელით ზავი შესთავაზა. თემურლენგი ოსმალეთის წინააღმდეგ ომისათვის ემზადებოდა და ამიტომ ზავი მისთვის სასურველი იყო. ზავის პირობის მიხედვით საქართველო კისრულობდა ხარკს, ჯარის გარკვეული რაოდენობის გამოყვანას, ქართველებს არ უნდა შეევიწროვებინათ მუსლიმანები და სხვა. სამაგიეროდ, თემურლენგი უსაფრთხოებას აღუთქვამდა საქართველოს. ზავი დაიდო 1401 წლის სექტემბერში. თემურლენგი გამოსაზამთრებლად ყარაბაღში დადგა. გაზაფხულზე თემურლენგის დიდი ლაშქარი ოსმალეთისაკენ გაემგზავრა. გზად თორთუმის ციხეს მიადგა, რომელშიც 200-მდე ქართველი მეციხოვნე იყო გამაგრებული, ხუთი დღის ბრძოლის შემდეგ აიღო და დაანგრია, მეციხოვნეები კი გაწყვიტა.
აშშ-ის შტატების დროშები

აშშ-ის შტატების დროშები ასახავს როგორც რეგიონული მრავალფეროვნების გავლენას და ისტორიულ მომენტებს, ასევე განსხვავდებიან სტილით და დიზაინის პრინციპებით. თანამედროვე შტატების დროშების ისტორია იწყება 1890-იანი წლებიდან, როდესაც შტატებს გაუჩნდათ სურვილი ქონოდათ განმასხვავებელი ნიშნები 1893 წლის მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიციაზე ჩიკაგოში. უმეტესი შტატების დროშები შეიქმნა და დამტკიცდა 1893 წლიდან პირველ მსოფლიო ომამდე.

2001 წლის ჩრდილოეთ ამერიკის დროშების შემსწავლელი ასოციაციის მიერ ჩატარებული გამოკვლევის მიხედვით აშშ-ის შტატებს, ტერიტორიებსა და კანადის პროვინციებს შორის საუკეთესო დიზაინი აქვს ნიუ-მექსიკოს დროშას, ხოლო უარესი ჯორჯიას.

აშშ-ის შტატების მიმდინარე დროშები
წლები ფრჩხილებში აღნიშნავს, სახელმწიფოს კანონმდებლობით მიღებული დროშის თარიღებს.
თემურლენგის მესამე ლაშქრობა საქართველოში

თემურლენგის მესამე ლაშქრობა — შუააზიელი მხედართმთავრის თემურლენგის საქართველოში ლაშქრობების ერთ–ერთი ეტაპი. ლაშქრობა მოეწყო 1394 წლის გაზაფხულზე. მიმდინარეობდა სამცხე-საათაბაგოს ტერიტორიაზე.

მიმდინარეობა
1387 წლის ლაშქრობის შემდეგ თემურლენგი 1394 წლამდე საქართველოში აღარ გამოჩენილა. თემურლენგმა აზიაში და ირანში „წესრიგის“ დამყარების შემდეგ რამდენიმეჯერ თოხთამიშის წინააღმდეგ ილაშქრა. 1391 წლის 18 ივნისს დიდი ბრძოლა მოხდა თემურლენგსა და თოხთამიშის არმიებს შორის კუნდუხჩასთან ჩისტიპოლსა და სამარას შორის. აღნიშნული ბრძოლა თემურლენგის გამარჯვებით დასრულდა. შემდეგ შუა აზიაში დაბრუნდა და დაიწყო მზადება ახალი ლაშქრობისათვის ირანისა და მისი მიმდებარე ქვეყნების, მათ შორის ამერკავკასიის დასაპყრობად.

1392-1393 წწ. თემურლენგმა ილაშქრა და ააოხრა ცენტრალური ირანის ქალაქები, შემდეგ ბაღდადი, სირია და ა. შ. 1394 წლის გაზაფხულზე მოადგა სამხრეთ საქართველოს და ოთხი სარდალი 40 000-იანი ლაშქრით გააგზავნა სამცხე-საათაბაგოს დასრბევად. სამცხიდან დაბრუნებული ლაშქარი კოლის ველზე შეუერთდა თემურლენგის მთავარ ლაშქარს. სამცხის ლაშქრობის მიზანი, როგორც ჩანს უნდა ყოფილიყო ნადავლის მოპოვება და მთავარი ლაშქრის მომზადება ახალი უფრო დიდი ლაშქრობისათვის, რომელიც შედგა იმავე წლის შემოდგომაზე არაგვის ხეობაში თვით თემურლენგის მეთაურობით.
თემურლენგის მეოთხე ლაშქრობა საქართველოში

თემურლენგის მეოთხე ლაშქრობა — შუააზიელი მხედართმთავრის თემურლენგის საქართველოში ლაშქრობების ერთ–ერთი ეტაპი. ლაშქრობა მოეწყო 1394 წლის შემოდგომაზე. მიმდინარეობდა არაგვის ხეობის ტერიტორიაზე.

მიმდინარეობა
1394 წელს 13 სექტემბერს თემური დიდი ლაშქრით კოლის ველიდან თრიალეთისა და ქვემო ქართლის გამოვლით არაგვის ხეობისკენ გაემართა. გზადაგზა ყველაფერს ანადგურებდა, მოსახლეობას ძარცვავდა და ხოცავდა. დიდი ბრძოლები გაიმართა არაგვის ხეობაში. როგორც ჩანს, თემურის მიზანი იყო დარიალის გასასვლელის ხელში ჩაგდება, რათა საბოლოოდ აღეკვეთა ქართველთა მოკავშირე ჩრდილოეთ კავკასიელი მოლაშქრეების გადმოყვანა და თოხთამიშის შესაძლო შემოსევა. საქართველოში თემურის ყოველი გამოჩენისთანავე თოხთამიში ცდილობდა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში შემოჭრილიყო. ასე მოხდა ამჯერადაც. თემურლენგმა მთიელთა დიდი წინააღმდეგობის გამო ვერ შეძლო დარიალის ხელში ჩაგდება. იგი იძულებული გახდა მთიდან დაშვებულიყო, თბილისზე გავლით შაქისკენ გაემართა. ამ დროს თემურმა შეიტყო, რომ თოხთამიში დერბენდის გზით შარვანში შეჭრილიყო და იქაურობას აოხრებდა. თემური სწრაფად გაემართა ამ მიმართულებით, მაგრამ ბრძოლას თავი აარიდა და კვლავ უკან დაბრუნდა. მისი ლაშქარი მდინარე მტკვრის პირას, მაჰმუდ-აბადს, დაბანაკდა და დაიწყო მზადება თოხთამიშის წინააღმდეგ დიდი ლაშქრობის მოსაწყობად. თემურისთვის ცხადი გახდა, რომ იგი ამიერკავკასიას და, მათ შორის საქართველოსაც, ვერ დაიმორჩილებდა თუ თოხთამიშს არ დაამარცხებდა.

1395 წლის გაზაფხულზე თემური დარუბანდის გზით ჩრდილოეთ კავკასიაში გადავია. თოხთამიშიც მომზადებული დახვდა. ბრძოლა მოხდა მდინარე თერგის პირად, რომელშიც თემურლენგმა გაიმარჯვა. გადაწვა და გაანადგურა ოქროს ურდოს დედაქალაქი სარაი-ბერქე და სხვა ქალაქები, რის შემდეგაც უკან დაბრუნებულმა დალაშქრა ჩრდილოეთ კავკასიის ხალხები, რომელთაც კავშირი ჰქონდათ საქართველოსთან, დაუნგრია ქრისტიანული ტაძრები და ძალით მიაღებინა ისლამი.

თემურლენგი დერბენდის გავლით შარვანში მივიდა და იქ დაბანაკდა. მან ირანი და მისი მიმდებარე ქვეყნები, რომელთა შორის საქართველოც იგულისხმებოდა, თავის ვაჟს – მირანშაჰს დაუმტკიცა. 1397 წელს თემურლენგი სამარყანდში დაბრუნდა და დაიწყო მზადება ინდოეთში გასალაშქრებლად.
შაჰ-თამაზის მესამე ლაშქრობა საქართველოში

შაჰ-თამაზის მესამე ლაშქრობა — ირანის შაჰის, სეფიანთა დინასტიის წარმომადგენლის თამაზ -ის საქართველოში ლაშქრობების ერთ-ერთი ეტაპი. ლაშქრობა გაიმართა 1551 წელს.

მიმდინარეობა
ქაიხოსრო ათაბაგის ირანის ყმობაში გადასვლას თურქ-ოსმალთა მხრივ აგრესიის გაძლიერება მოჰყვა და მალე მათ სამცხე-საათაბაგოს დიდი ნაწილი დაიპყრეს. ზოგიერთი სამცხელი თავადი ლუარსაბ მხარეს დადგა და ლუარსაბმაც არ დააყოვნა თავისი ჯარით სამცხეში შევიდა და მისი აღმოსავლეთი ნაწილი კვლავ დაიკავა. ქაიხოსრო ათაბაგმა მეფის წინააღმდეგ საგარეო ძალას მიმართა, მან თავისი ერთგული აზნაურები აფრინა შაჰ-თამაზის კარზე და ლუარსაბის წინააღმდეგ დახმარებას შეევედრა. შაჰ-თამაზი შაქში ლაშქრობდა და აქედან იგი დაუყოვნებლივ წამოვიდა ლუარსაბ მეფის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ყიზილბაშები აღმოსავლეთ სამცხეში შემოიჭრნენ და დაიწყეს მშვიდობიანი მოსახლეობის უმოწყალო ჟლეტა. აი როგორ აღწერს ამ ამბებს სპარსელი ისტორიკოსი:

ამ შემოსევის შედეგად განადგურდა ქართული ხუროთმოძღრების შესანიშნავი ძეგლი, კლდეში ნაკვეთი სამონასტრო ქალაქი ვარძია, სადაც მესხი თავადების ნაწილი ცოლ-შვილით იყო შეფარებული. ყიზილბაშებმა გააფთრებული იერიშით და დიდი მსხვერპლის ფასად ამ ციხესიმაგრედ ქცეულ ქვაბთა ქალაქში შეჭრა მაინც ვერ შეძლეს. ბრძოლის დასასრულს ვარძიის სანახავად თვით შაჰ-თამაზი მისულა. მისი ბრძანებით ტყვედ ჩაგდებული ბერები უმოწყალოდ ამოხოცეს. ყიზილბაშებმა მონასტრიდან დიდძალი სიმდიდრე და წიგნები წაიღეს. აოხრებული სამცხე, ლორე, ბამბაკი და აღჯაყალა შაჰმა ქაიხოსროს გადასა. ამით ქართლში შემოსასვლელი უმნიშვნელოვანესი გზები თავის კონტროლს დაუქვემდებარა.

სამცხიდან ირანის შაჰი ქართლში გადმოვიდა და ქვეყნის მოთარეშებას შეუდგა, მაგრამ მოსახლეობის მედგარ წინააღმდეგობას წააწყდა. არაერთი მისი მოთარეშე რაზმი ქართველებმა სასტიკად დააზარალეს და უკუაქციეს. ქართლში საბოლოო წარმატებას შაჰ-თამაზმა ვერც ამჯერად მიაღწია.
დომენტი (ბიზანტიის ეპისკოპოსი)

დომენტი — ბიზანტიის ეპისკოპოსი მესამე საუკუნის 70-80-იან წლებში. იგი ეპისკოპოსი იყო 272-284 წლებში. რომის იმპერატორის პრობუსის ძმა. მან მიიღო ქრისტიანობა და სასულიერო სამსახურს შეუდგა ეპისკოპოს ტიტეს დროს, რომლის შემდეგაც მისი ადგილი დაიკავა კიდეც. დომენტის ჰყავდა ორი შვილი პრობუსი და მიტროფანე, ორივე მათგანი ბიზანტიის ეპისკოპოსი გახდა. მისი მემკვიდრე გახდა რუფინე.
ვარდისუბანი (თბილისი)

ვარდისუბანი — ვერის უბნის ნაწილი, ახლანდელ მელიქიშვილის ქუჩასა და ზემო ვერის (სემიონოვკის) დასახლებას შორის. საუკუნეში ამ უბანში მდებარე ერთ-ერთ ქუჩასაც ვარდისუბნისა ერქვა (1947 წელს მიენიჭა ისტორიკოს სიმონ ჯანაშიას სახელი), სადაც ამავე დასახლების სოფელი იყო. სახელწოდება სავარაუდოდ ადრე ამ ტერიტორიაზე გაშენებულ ასკილის ბუჩქებს უკავშირდება. ქალაქური განაშენიანება ვარდისუბანში 1880-იან წლებში გაჩნდა. ვარდისუბანი ასევე ერქვა ავლაბრის ნაწილსაც, რომელიც ახლანდელი მეტროპოლიტენის სადგურ „ავლაბარსა“ და გურჯაანის ქუჩას შორის არის მოქცეული.
ვაშლიჯვარი

ვაშლიჯვარი — უბანი, ყოფილი სოფელი თბილისის დასავლეთ ნაწილში, მტკვრის ხეობის მარჯვენა მხარეს, მდ. დიღმისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ძირითადად ონადირის მთის ფერდობის ირგვლივ.

ვაშლიჯვრის ტერიტორიაზე ადამიანს ჯერ კიდევ ძვ. წ. – ათასწლეულებში უცხოვრია. 1959 წელს დიღმისწყლის ხიდთან აღმოჩნდა გვიანდელი ანტიკური–ადრეფეოდალური ხანის ორმოსამარხები და ქვაყუთები. ვაშლჯვრის მიდამოებში რეგულარული არქეოლოგიური გათხრები 1968 წლიდან ტარდება. 1972 წელს დიღმისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარე ქედზე აღმოჩნდა ადრეფეოდალური ხანის – საუკუნეების სამაროვანი, 1981 წელს — მტკვარ-არაქსის ეპოქისა და ახ. წ. ათასწლეულის ძეგლები. ექსპედიციამ (ხელმძღვ. რ. აბრამიშვილი) ადრინდელ შუა საუკუნეების სამაროვანზე აღმოაჩინა ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხები და ქვაყუთები.

ვაშლიჯვრის ისტორიული ბედი მჭიდროდ არის დაკავშირებული სოფ. დიღომთან. გვიანდელ შუა საუკუნეებში ვაშლიჯვარი დიღმის მოურავის იურისდიქციას ექვემდებარებოდა. საუკუნეში აქ გაშენდა ზვრები, საბჭოთა პერიოდში კი დაარსდა საქართველოს მევენახეობა-მეღვინეობის კვლევითი ინსტიტუტი თავისი ექსპერიმენტული ბაზით, რომელიც საქართველოს ქალაქებსა და სოფლებს საადრეო-სასუფრე ყურძნის ჯიშით ამარაგებდა. საუკუნის 80-იან წლებში ვაშლიჯვარი სოფლის ტიპის დასახლება იყო. თანდათან ის თბილისს შეერწყა. 1989 წელს ვაშლიჯვრის ტერიტორიაზე გაშენდა ახალი საცხოვრებელი უბანი მრავალსართულიანი სახლებით დაახლ. 39 ათას მოსახლეზე (არქიტექტორები: გ. შავდია, ო. არველაძე, ე. რუხაძე, თ. ჯირაშვილი). საკუთრივ სოფელი ვაშლიჯვარი კი, რომელმაც სახელი მისცა ახალ დასახლებას, მის აღმოსავლეთ ნაწილში მოექცა. თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით (2014) ვაშლიჯვარი დიღომთან ერთად შეადგენს ერთ უბანს (უბანი №9).

ვაშლიჯვრის მიდამოებში შემორჩენილია განვითარებული შუა საუკუნეების ონადირის (მონადირის) დარბაზული ეკლესია (– სს.). ვაშლიჯვრის ტერიტორიაზე განთავსებულია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სპეციალური ოპერაციების ძალების ბაზა.
კოდა (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

კოდა — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის ვაკეზე, მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 590 მ, თეთრიწყაროდან 34 კმ, მარნეულიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ.

კოდაში დაიბადა მწერალი ვასილ ბარნოვი. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. კოდაში შემორჩენილია დარბაზული ეკლესია ( საუკუნე). სოფელში გაითხარა (1969 და 1974, ხელმძღვანელი გ. ფხაკაძე) ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. ათასწლეულის ბოლო მეოთხედი) ნამოსახლარი და სამაროვანი. ნამოსახლარზე აღმოჩნდა წრიული ფორმის თიხატკეპნილიატაკიანი ნახევრადმიწურები (დიამეტრი 2,3-4 მ), რომლებშიც კერები იყო. წნული კედლები თიხით უნდა ყოფილიყო შელესილი. ნამოსახლარს ტერიტორიაზეა სამაროვანიც. გამოვლინდა სამარხების ორი ტიპი: ორმოსამარხები და ქვის სამარხები. ორმოსამარხები ინდივიდუალურია. მიცვალებულები ესვენა გვერდზე, კიდურებმოკეცილი. ქვის სამარხები კოლექტიურია. სოფლის დასავლეთ ნაწილში გაითხარა მშრალი წყობით ნაგები კოლექტიური აკლდამები. მიცვალებულებს ჩატანებული ჰქონდათ ხელით ნაძერწი, არათანაბრად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი, რომელთა ნაწილი ორნამენტირებულია. ქვის იარაღიდან აღსანიშნავია ხელსაფქვავები, როდინები, სალესები, კაჟის ნამგლის ჩასართები, ობსიდიანის ისრისპირები, საფხეკები, ლამელები. მსგავსი მასალა აღმოჩენილია საქართველოს ამავე ხანის სხვა ძეგლებში (კიკეთი, დიდუბე, თეთრიწყარო, თამარისი, სამშვილდე, ოზნი და სხვა).

2008 წელს აქ ჩაასახლეს აგვისტოს ომით დაზარალებული დევნილები, ადგილობრივები ადვილად შეეწყვნენ მათ. ეს სოფელი აკავშირებს მრავალ სოფელს, როგორებიცაა ვაშლოვანი, ღოუბანი, ბორბალო და სხვა, ამ სოფელზე გადის რუსთავისა და მარნეულის დამაკავშირებელი გზა. საბჭოთა კავშირის პერიოდში აქ იყო მეფრინველეობის ფაბრიკა. სოფელში ფუნქციონირებს იუსტიციის სახლი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3062 ადამიანი.