iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლაშარ ფულარიანი

ლაშარ ფულარიანი (დ. 23 მარტი, 1935, თბილისი — გ. ივნისი, 2020) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომ-გეოგრაფის სპეციალობით.

1960 წლიდან მუშაობა დაიწყო საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის ყაზბეგის მაღალმთიან სადგურში ჯერ ჰიდროლოგად და აქტინომეტრისტად, ხოლო შემდეგ სადგურის უფროსად. 1962 წელს გადაყვანილ იქნა ალაზნის სეტყვასაწინააღმდეგო ექსპედიციაში ინჟინერ-აეროლოგად, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის თბილისის აეროლოგიური სადგურის უფროსად. 1974 წლიდან მონაწილეობდა მეოცე საბჭოთა ანტარქტიკულ ექსპედიციაში ინჟინერ-აეროლოგად. სამი თვის განმავლობაში ანტარქტიკაში მიმავალ სამეცნიერო-საექსპედიციო გემზე და ერთი წლის განმავლობაში ობსერვატორია „მირნიში“ და სადგურ „ვოსტოკზე“ გატარებულმა დღეებმა დიდი გამოცდილება შესძინა და დაუვიწყარი შთაბეჭდილება დატოვა ქართველ მოზამთრეზე, რაც, სხვა ცხოვრებისეული მასალებით გამდიდრებული, მოგვიანებით საფუძვლად დაედო მის გარკვეულწილად ავტობიოგრაფიულ წიგნს — „ანტარქტიდა — სამხრეთის იდუმალი მიწა“. 1976 წლიდან მუშაობს საქართველოს ჰიდრომეტეოლოგიისა და გარემოს დაცვის რესპუბლიკური სამმართველოს აპარატში. 1978-1988 წლებში ამავე სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 1988-1992 წლებში იგი მოღვაწეობდა საზღვარგარეთ კუბის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლად ჰიდრომეტეოროლოგიისა და გარემოს კონტროლის დარგში. კუბაში მოღვაწეობის პერიოდში მან მოიარა ქვეყნის ყველა პროვინცია და დეტალურად გაეცნო კუბის ჰიდრომეტეოროლოგიასა და გარემოს კონტროლის სისტემას, რის შედეგადაც გამოიმუშავა და კუბის მეცნიერებათა აკადემიას წარუდგინა რეკომენდაციები სისტემის რეორგანიზაციისა და სრულყოფის მიზნით. ამ რეკომენდაციების რეალიზაცია ჯერ კიდევ მისი კუბაში მოღვაწეობის დროს დაიწყო. 1992 წლიდან თავისი მოღვაწეობა მან ბიზნესს დაუკავშირა. კოლეგებთნ ერთად, 1994 წელს ჩამოაყალიბა სააქციო საზოგადოება „სათავე“, იყო სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, გარემოს ეროვნული სააგენტოს ჰიდრომეტეოროლოგიის დეპარტამენტის სტიქიური­ ჰიდრომეტეოროლოგიური რისკების შერბილების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, მეოცე საბჭოთა ანტარქტიკული ექსპედიციის მონაწილე (1974-1976 წლები), საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი (1996-2004 წლები), საზოგადოების დამფუძნებელი, საპატიო წევრი და სამეცნიერო საბჭოს წევრი.
დოდო მამფორია

დოდო მამფორია (დ. 14 მარტი, 1938, ბათუმი) — ქართველი ექიმი, პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიის ფაკულტეტი.

1964–1966 წლებში იყო თბილისის № 5 ბავშვთა პოლიკლინიკის ექიმი. 1966–1971 წლებში ქალაქის კლინიკური საავადმყოფოს ბავშვთა თერაპიული განყოფილების ექიმი. ამავე უნივერსიტეტის მეცნიერ–თანამშრომელი 1971–1972 წლებში. კლინიკური ალერგოლოგიის, პულმონოლოგიური განყოფილების და იმუნოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი 1979–1984 წლებში. 1992 წლიდან იყო საკონსულტაციო პოლიკლინიკის ხელმძღვანელი. 47 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, რომლებიც ძირითადად ეხება ფსიქოსომატურ პრობლემებს ალერგიული დაავადებების დროს ბავშვებში.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — 1976 წელს დაიცვა „ბრონქული ასთმის პათოგენეზის ზოგიერთი საკითხები ბავშვებში“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — 1997 წელს დაიცვა „ძუძუთი კვების და სასუნთქი სისტემის დაავადებების ფსიქოსომატური ასპექტები ბავშვთა ასაკში“.

ორგანიზაციის წევრი
მედიცინის მუშაკთა დაცვის ასოციაცია „დედა–ბავშვი“, წევრი
სამედიცინო-სოციალური აკადემია, აკადემიკოსი
საქართველოს პედიატრთა საზოგადოება, წევრი
აქვსენტი გოგვაძე

აქვსენტი გოგვაძე (დ. 1 ნოემბერი, 1902, ოჩხათი, ოზურგეთის რაიონი — გ. 1991) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი,
პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით.

სწავლა გააგრძელა ასპირანტურაში მოსკოვში იმავე წელს, სადაც პარალელურად მუშაობდა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტში - არქიტექტორად, შემდეგ რაციონალიზაციისა და გამოგონებათა ბიუროს გამგედ. ასევე მუშაობდა მოსკოვის "ბურთულა საკისრების" ქარხნის მშენებლობაზე. გაიმარჯვა ქალაქ ტაშკენტის საქსოვი კომბინატის პროექტზე გამოცხადებულ კონკურსში 1933 წელს და თავად მონაწილეობდა თავისი პირველი პროექტის განხორციელებაში 1935 წლიდან. ამ ფაქტმა და მისმა სადისერტაციო თემამ "საქსოვი ფაბრიკის არქიტექტურული ტიპოლოგია" განსაზღვრეს მისი პროფესიული გზა, როგორც სამრეწველო არქიტექტურის პრაქტიკოსი არქიტექტორის. სამამულო ომის წლებში გათავისუფლებულ იქნა უშუალოდ საფრონტო სამხედრო სამსახურისგან და დაევალა თბილისის №31 საავიაციო ქარხნის დაპროექტებასა და მშენებლობაში მონაწილეობა. ის ასევე მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ "საქკომუნპროექტში", რომელიც შემდგომ მისი მონაწილეობით რეორგანიზებულ იქნა სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ "საქსახპროექტად", სადაც გაგრძელდა მისი შემოქმედებითი მოღვაწეობა. იყო სამასამდე რეალიზებული პროექტის ავტორი, მათ შორის მცხეთის ატომური რეაქტორის პროექტის. როგორც კლასიკურ მემკვიდრეობაზე აღზრდილ არქიტექტორთა თაობის ღირსეული წარმომადგენელი, ინდუსტრიალიზაციის ეპოქაში სამრეწველო არქიტექტურაზე დახელოვნებული, ნაყოფიერად მუშაობდა სამოქალაქო არქიტექტურაშიც. მისი პროექტით იქნა აშენებული ტექნიკური უნივერსიტეტის "ქიმიკოსების" კორპუსი და მიმდებარე საერთო საცხოვრებლის შენობა კოსტავას ქუჩაზე, ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ყოფილი ინსტიტუტის შენობა პეკინის ქუჩაზე თბილისში. აღსანიშნავია მისი საცხოვრებელი სახლები გორგასლის ქუჩაზე ქალაქ თბილისში, ასევე ქუთაისში, ბათუმში, ტყიბულში, ტყვარჩელში და გორში. მან ერთ-ერთმა პირველმა გამოიყენა გასული საუკუნის 50-იანი წლების პერიოდში პროგრესულად ქცეული "ლენტური ფანჯრების" თემა თბილისის "იზოტოპების" ქარხნის პროექტირებისას. იყო ეროვნული სამეცნიერო კადრების პირველი თაობის ღირსეული წარმომადგენელი; ათეული წლების განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. იყო მრავალი საუწყებო ჯილდოს მფლობელი.

ჯილდოები
საქართველოს სახელმწიფო პრემია
საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი
ევროპის უნივერსიტეტი (ლეფკა)

ლეფკის ევროპის უნივერსიტეტი ― უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ქალაქ ლეფკაში, მორფუს ყურის მახლობლად. დაარსდა 1989 წელს კვიპროსის სამეცნიერო ფონდის მიერ. გაიხსნა 1990 წელს, როგორც ბალკანური უნივერსიტეტების ქსელის ნაწილი. მოქმედებს 77 საბაკალავრო და 38 სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამა, რომლებიც თურქეთის უმაღლესი განათლების საბჭოს მიერაა დამტკიცებული. უნივერსიტეტის კამპუსი ნიქოზიიდან 45 წუთის სავალზე მდებარეობს, 60 წუთის სავალზეა ერჯანის საერთაშორისო აეროპორტიდან და ქალაქ კირენიიდან და 80 წუთის ― ფარმაგუსტიდან.
ავთანდილ მაისაშვილი

ავთანდილ მაისაშვილი (დ. 14 იანვარი, 1927, თბილისი) — ქართველი ინჟინერები.

ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1950-1954 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს 7 სამშენებლო ტრესტ „საქშახტმშენში“ ინჟინრად, სამშენებლო ტრესტ „თბილმეტრომშენში“ — ოსტატად და ცვლის უფროსად. 1954-1956 წლებში საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „საქსურსათმშენის“ 8 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად. 1956-1957 წლებში ამავე ტრესტის გურჯაანის 6 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს მთავარ ინჟინრად. 1957-1972 წლებში იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს 2 სამშენებლო ტრესტის ლილოს რკინაბეტონის კონსტრუქციების ქარხნის მთავარი ინჟინერი, დირექტორი. 1972-1977 წლებში შემდეგ თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის საყოფაცხოვრებო მომსახურების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, შემდეგ მთავარი ინჟინერი. 1977-1997 წლებში ხელმძღვანელობდა ჯანდაცვის სამინისტროსთან არსებული მთავარი სამმართველოს სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს. 1997 წლიდან ამავე სამმართველოს ბაზაზე შექმნილი შპს „სპეცმედმშენის“ დირექტორია. მისი მონაწილეობით აიგო გურჯაანის, ხირსის, წნორის, ვაზისუბნის, შრომისა და სხვა ღვინის ქარხნები, გურჯაანის, სიღნარისა და ლაგოდეხის რაიონებში. ხელმძღვანელობდა ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი სამმართველოს დაქვემდებარებაში არსებული თბილისის, ლიკანის, წყალტუბოს, გაგრის, ქობულეთის, მწვანე კონცხისა და ბათუმის საკურორტო-სამკურნალო ობიექტების მშენებლობა-რემონტსა და რეკონსტრუქციას.

ჯილდოები
საპატიო ნიშნის მედალი
საპატიო ნიშნის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
გულიკო ლიპარტელიანი

გულიკო ლიპარტელიანი (დ. 18 ივნისი, 1939, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, კარტოგრაფი, მეცნიერი, პედაგოგი, გეოგრაფიის დოქტორი.

ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით.

1962-1964 წლებში მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეგორაფიის ინსტიტუტში ლაბორანტად. იქვე, 1964-1968 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა ეკონომიკური კარტოგრაფიის სპეციალობით. 1968 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე ეკონომიკური გეოგრაფიის, ხოლო 1973 წლიდან კარტოგრაფია-გეოდეზიის კათედრის ასისტენად, კათედრის გამგის მოადგლედ და დოცენტად. პარალელურად, 1980-2002 წლებში სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტთან არსებული ეკონომიკური და სოციალური პრობლემების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის (ამჟამად ვ. მელიქიძის სახელობის სოციალურ-ეკონომიკური და რეგიონული პრობლემების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი) სოციალური და ეკონომიკური კარტოგრაფირების სექტორის გამგე და წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი. 2006-2014 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა დეპარტამენტი, პროფესორი. 2011-2014 წლებში თბილისის ტექნიკური უნივერსიტეტი, კარტოგრაფიისა და გეოინფორმატიკის დეპარტამენტი, პროფესორი. 2013 წლიდან კარტოგრაფია- გეოინფორმატიკის ლაბორატორიის განყოფილების ხელმძღვანელი, უფროსი მეცნიერი.

არის სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. მისი მეცნიერული მუშაობის სფეროა თემატური კარტოგრაფია: ცალკეული თემატური რუკების, რუკათა სერიების და კომპლექსური რეგიონული ატლასების შედგენა. ამ საკითხებს ეძღვნება 30-მდე ეკონომიკური და სოციალური შინაარსის ატლასი, რუკათა სერია და რუკა. „საქართველოს ატლასში“ (1964) დაიბეჭდა მის მიერ შედგენილი რამდენიმე რუკა. აგრეთვე შედგენილი აქვს კახეთის რეგიონის, ცალკეული ადმინისტრაციული რაიონების რუკათა სერიები სოციალიური და ეკონომიკური განვითარების პროგრამათა საფუძველზე, საქართველოს რეგიონების მრეწველობის და მოსახლეობის რუკები, პირველი თემატური დასაკეცი რუკა-ბუკლეტები — „ქართული ჩაი“, „ქართული ღვინო“. დაამუშავა საქართევლოს „წითელი წიგნის“ კარტოგრაფიული უზრუნველყოფის ახალი მეთოდიკა და შეადგინა მცენარეული საფარისა და ცხოველთა სამყაროს კომპლექსური რუკები. მუშაობს სასკოლო გეოგრაფიაში კარტოგრაფირების მეთოდების უფრო აქტიური გამოყენებისათვის, რაც აისახა საშუალო სკოლების - კლასების საქართველოს გეოგრაფიის სამუშაო რვეულებში (გამოდის 2000 წლიდან). ქართულიდან რუსულ ენაზე თარგმნა კლასის სახელმძღვანელო - „სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტიკური გეოგრაფია“ (2002). გეოგრაფიის დოქტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „საქართველოს სსრ აღმოსავლეთ (კახეთის) ეკონომიკური რაიონის კომპლექსური რეგიონალური კარტოგრაფირება სოფლის მეურნეობის მიზნებისათვის“, დაიცვა 1979 წელს.
ნესტან სულავა

ნესტან სულავა (დ. 4 თებერვალი, 1948) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი.

ბიოგრაფია
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ფილოლოგიის ფაკულტეტი, კლასიკური ფილოლოგიის განყოფილება, 1975 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტურა.

1976-1977 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის, ლათინური ენის მასწავლებელი. 1976-1984 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის, რუსთველოლოგიის განყოფილების, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, განყოფილების სწავლული მდივანი. 1990-1991 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის მოწვეული ლექტორი. 1993-1998 წლებში სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ქრისტიანული კულტურის ისტორიის კათედრის ლექტორი. 1985-1997 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის, რუსთველოლოგიის განყოფილების, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1998-1999 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის, რუსთველოლოგიის განყოფილების, წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1998-2006 წლებში იყო სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის, ქართული ლიტერატურის კათედრის მოწვეული პროფესორი. 1999-2006 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის, დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 2006 წელს მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში, იყო რუსთველოლოგიის განყოფილების, წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი. 2007-2009 წლებში იყო საქართველოს უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. 2017 წელს — ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. 2013-2017 წლებში იყო გიორგი მთაწმინდელის სახელობის გალობის უმაღლესი სასწავლებლის მოწვეული პროფესორი. 2007-2018 წლებში იყო სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, განათლების, ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროფესორი ქართული ლიტერატურის მიმართულებით. 2009 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის, ქართული ლიტერატურის ისტორიის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის, ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის, ასოცირებული პროფესორი. სამეცნიერო შრომების ავტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „რუსთაველი და ძველი ქართული სასულიერო პოეზია“, დაიცვა 1978 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მე-12-13 საუკუნეების ქართული ჰიმნოგრაფიის მხატვრული სპეციფიკა“, დაიცვა 1997 წელს.
შალვა საბაშვილი

შალვა საბაშვილი (დ. 29 მაისი, 1942, მანავი, საგარეჯოს რაიონი) — ქართველი ასტრონომი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, ასტრონომიის სპეციალობით 1965 წელს; დაამთავრა ამავე უნივერსიტეტის ასტრონომიის კათედრის ასპირანტურა 1968 წელს.

1968 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ასტრონომიის კათედრაზე: სამეცნიერო ასისტენტად, 1976 წლიდან-უფროს მასწავლებლად, 1984 წლიდან-დოცენტად, 1998 წლიდან-კათედრის გამგედ, 2006 წლიდან მოწვეულ პროფესორად.

სამეცნიერო კვლევის სფეროა ასტროფიზიკა, კერძოდ, გამოსხივების გადატანის თეორია და ვარსკვლავთა სპექტრები. ააგო მილნ-ედინგტონის მოდელი თერმოდინამიკურად არაწონასწორული ფოტოსფეროებისათვის და გამოიყვანა ინტეგრალურ განტოლებათა სისტემები წყაროს ფუნქციებისათვის წყალბადის ხაზებში. შექმნა მზის პროტუბერანცის ოპტიკური ზომის გამოთვლის მეთოდი. ახსნა სპექტრული ხაზების პროფილთა ასიმეტრია, დაადგინა გამოსხივების გადატანის აღმწერ ფუნქციათა ასიმპტოტური სახე ბრტყელი და სფერული გარემოს ოპტიკური ზომების უსასრულო ზრდისას ხაზებში შთანთქმის კოეფიციენტის სხვადასხვა სახისა და გაბნევისას ფოტონის გადარჩენის ალბათობის რიგი მნიშვნელობებისათვის. ალბათური მეთოდით შეისწავლა ატომის აგზნების გავრცელების ხასიათი კონსერვატიულ გარემოში და მისი ყოფაქცევა გაბნევათა რიცხვის უსასრულობისკენ მისწრაფებისას, განიხილა გადატანის ინტეგრალური განტოლების რიცხვითი ამოხსნის დაჩქარების საკითხი შერჩეულ იტერაციათა გამოყენებით. მოღვაწეობს ასტრონომიული ტერმინოლოგიისა და ცოდნის ფორმირების ისტორიის, აგრეთვე ასტრობიოლოგიის სფეროში; ჩატარებული აქვს ძველქართული ლიტერატურული ძეგლების ასტრონომიული ანალიზი; 1993 წლიდან არის ყოველწლიური „ასტრონომიული კალენდრის“ პასუხისმგებელი რედაქტორი. წარმატებით მოღვაწეობს პოეზიაში. აქვს 800-მდე გამოქვეყნებული ნაწარმოები; გამოსცა კრებულები: „წყალვარდნილი“ (1997) და „ასი ლექსი“. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2005), პროფესორი (2006).

ორგანიზაციის წევრი
საზოგადოებრივი ორგანიზაცია "ცოდნა", წევრი
საქართველოს კოსმონავტიკის კომიტეტი, წევრი

ჯილდოები
1976 - საქართველოს კომკავშირის პრემია
ოლეგ მიტიაევი

ოლეგ მიტიაევი (; დ. 1974, სხვა ინფორმაციის მიხედვით 1975/1976, ორენბურგი, რსფსრ — გ. 15 მარტი, 2022, მარიუპოლი) — რუსი გენერალ-მაიორი. ბოლოს მეთაურობდა 150-ე მოტომსროლელ დივიზიას.

1991 წელს დაამთავრა სუვოროვის სამხედრო სასწავლებელი, 1995 წელს ომსკის უმაღლესი საერთო საჯარისო სამეთაურო სასწავლებელი , 2009 წელს მიხეილ ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია.

იგი მონაწილეობდა სირიის სამოქალაქო ომში . 2016 წელს ოლეგ მიტიაევი ტაჯიკეთში რუსული სამხედრო ბაზის მეთაურად დაინიშნა. 2020 წლიდან მეთაურობდა 150-ე მოტომსროლელ დივიზიას.

2022 წლის 16 მარტს, დილით, უკრაინულმა მხარემ განაცხადა მიტიაევის სიკვდილის შესახებ მარიუპოლის მახლობლად. აზოვის მოხალისეთა ბატალიონმა განაცხადა
ჯემალ აბალაკი

ჯემალ (გენო) აბალაკი (დ. 8 იანვარი, 1940, ბერბუკი, გორის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერი.

1970 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი საავტომობილო გზების მშენებლობის სპეციალობით. 1962-1968 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს 9 სამშენებლო ტრესტის, 10 მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში, ხოლო 1968 წლიდან სპეცსამშენებლო 5 მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში მექანიკოსად; 1969-1970 წლებში „საქსოფლტექნიკის“ ჟანგბადის სადგურის უფროსად, ხოლო 1970 წლიდან „საქსოფლტექნიკის“ ხის დამამუშავებელი საამქროს ინჟინრად; 1973 წლიდან „საქსოფლტექნიკის“ გორის რაიგანყოფილების ხე-ტყის გადამამუშავებელი საამქროს უფროსია; 1974 წლიდან ტრესტ „საქსოფლმშენინდუსტრიის“ რკინა-ბეტონის ქარხნის დირექტორი; 1975-1978 წლებში მუშაობდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის სარაიონთაშორისი სამმართველოს უბნის უფროსად; 1978-1984 წლებში სასოფლო-საბინაო კომუნალური მეურნეობის სამეურნეობათაშორისი გაერთიანების დირექტორად; 1984-1998 წლებში იყო საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს გორის მუნიციპალიტეტის საწარმოო-საგზაო უბნის უფროსი; 1998-2010 წლებში შპს საგზაო „სამშენებლო სამმართველო 1“ -ის დირექტორი.
ფრედ ვარგასი

ფრედ ვარგასი (; დ. 7 ივნისი, 1957) — ფრანგი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და რომანისტი.

როგორც ისტორიკოსი და არქეოლოგი, ვარგასი ცნობილია თავისი ნაშრომებით შავი ჭირის შესახებ, ხოლო ლიტერატურულ სამყაროში სახელი საპოლიციო დეტექტიური რომანებით გაითქვა. იგი სამჯერ გახდა დაგერის საერთაშორისო პრემიის ლაურეატი (2006, 2008 და 2009 წლებში). ვარგასი პირველი მწერალია, რომელმაც სამჯერ მიიღო ეს ჯილდო.

სამწერლო კარიერა
ვარგასი ძირითადად საპოლიციო თრილერებს წერს. მისთვის სამწერლო საქმიანობა, როგორც ინტერესთა შეთავსების, ასევე აკადემიური საქმიანობისგან განტვირთვის საშუალებაა. მისი რომანები, რომელბშიც მოქმედება პარიზში მიმდინარეობს, ინსპექტორი ადამსბერგისა და მისი გუნდის თავგადასავლების შესახებ მოგვითხრობს. მწერლის არაერთ წიგნში მჟღავნდება მისი ინტერესი შუა საუკუნეებისადმი, განსაკუთრებით მარკ ვანდუზლერის პერსონაჟის საშუალებით, რომელიც შუა საუკუნეების სპეციალისტია.

ვარგასი პორველი მწერალი, რომელმაც სამი თანმიმდევრული რომანისთვის მიყოლებით სამჯერ მიიღო დაგერის საერთაშორისო პრემია (2005, 2006 და 2008 წლებში).

2018 წელს ვარგასს მიენიჭა ასტურიასის პრინცესას პრემია ლიტერატურაში.

შემოქმედება
სამი ევანგელისტი
წამოდექით მიცვალებულებო, 1995
კომისარი ადამსბერგი
ლურჯი წრეები, , 1991
წადი სწრაფად, დაბრუნდი გვიან, , 2001
მოღელავს სენა, , 2002
ნეპტუნის ქარიშხლები, , 2004
მარადიულ ტყესა შინა, 2006
რევაზ წულუკიძე

რევაზ წულუკიძე (დ. 24 თებერვალი, 1929, ქუთაისი) — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, ბალეტის მოცეკვავე და ლიბრეტისტი.

ბიოგრაფია
1943–1948 წლებში სწავლობდა თბილისის ქორეოგრაფიულ სტუდიაში. 1947 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო სასწავლებელი, 1951 წელს მოსკოვის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი.

1951–1956 წლებში იყო მოსკოვის დიდი თეატრის საბალეტო დასის მოცეკვავე. 1956 წლიდან ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასის სოლისტი. 1958 წელს მოსკოვის ქართული ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადის მონაწილე. დადგმები, ქართული მუსიკალური კომედიები: შოთა მილორავა „სიმღერა თბილისზე“ (1969, პრემიერა), „გაბზარული ფირფიტა“ (1970), სულხან ცინცაძე „სიმღერა ტყეში“ (1968, პრემიერა), ვაჟა აზარაშვილი „მეცხრე ტალღა“ (1969). ქართული ბალეტები: გრიგოლ კილაძე „სინათლე“, მებრძოლთა ცეკვა (დავით თორაძე „გორდა“, „მშვიდობისათვის“), სულხან ცინცაძე „ცისფერი მთის საუნჯე“ (1956), „პოემა“ (1972), ანდრია ბალანჩივაძე „მწირი“ („1964“, პრემიერა), როდრიგო (ა. მაჭავარიანი „ოტელო“). სხვა რეპერტუარი: ავრორას კავალერი, ჩარდაში (ჩაიკოვსკი „მძინარე მზეთუნახავი“, „გედების ტბა“), ყმაწვილი (ასაფიევი „ბახჩისარაის შადრევანი“), ესპანური ცეკვა (ჰერტელი „ამაო სიფრთხილე“), კრეინი „ლაურენსია“. მონაწილეობდა საოპერო სპექტაკლში, ზაქარია ფალიაშვილი „დაისი“. გასტროლები: ბერლინი, ჰელსინკი, კოპენჰაგენი, ინგლისი, ავსტრია, უნგრეთი, საფრანგეთი (თბილისის საბალეტო დასთან ერთად).

ჯილდოები
1951 — საერთაშორისო ფესტივალი (ბერლინი) დიპლომი
კორნელია ფუნკე

კორნელია მარია ფუნკე (დ. 10 დეკემბერი, 1958) — გერმანელი საბავშვო წიგნების ავტორი.

დაიბადა ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიაში, კარიერის დასაწყისში ეწეოდა სოციალური მუშაკის საქმიანობას, მოგვიანებით კი წიგნების ილუსტრატორი გახდა. 1980-იან წლებში დაიწყო რომანების წერა, რომლებშიც ძირითადად ფენტეზის ელემენტების საშუალებით ცხოვრების სირთულეებთან დაპირისპირებული ბავშვების ცხოვრებას ასახავდა. ამ დროიდან მოყოლებული ფუნკე გერმანიაში „საბავშვო წიგნების ბესტსელერ ავტორად“ იქცა. მისი ნაშრომები არაერთ ენაზეა თარგმნილი, 2012 წლისთვის მსოფლიოს მასშტაბით მისი წიგნების 20 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი იყო გაყიდული.

ფუნკმა აღიარება მოიპოვა რომანებით, როგორებიცაა „ქურდების მბრძანებელი“ (2002) და „დრაკონების მხედარი“ (2004). მოგვინებით ავტორს უფრო ფართო ცნობადობა მოუტანა მელნის გულის სერიის რომანებმა (2003-2007).

მხატვრული ფილმებია გადაღებული ფუნკეს რომანების –„ქურდების მბრძანებელი“ „დრაკონების მხედარი“ და „მელნის გული“ – მიხედვით. ეს წიგნები არაერთი კვირის მანძილზე ნიუ-იორკ ტაიმზის ბესტსელერების სიაში იკავებდა ადგილს

ფუნკეს ხშირად „გერმანელ ჯოან როულინგს“ უწოდებენ. 2005 წელს იგი ჟურნალმა ტაიმმა მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის დაასახელა.
თამთა მელაშვილი

თამთა მელაშვილი (დ. 1979) — ქართველი მწერალი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ორგზის ლაურეატი.

კარიერა
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. 2008 წელს მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი გენდერის კვლევებში ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტში. 2009 წელს გახდა ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის რეგიონალური ბიუროს სტიპენდიატი. 2012 წლიდან მოწვეული ლექტორია ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე.

სამწერლო კარიერა
წერდა ბავშვობიდან. მისი დებიუტი ლიტერატურულ ვებ-პორტალზე მოთხრობის „ერთი და ორი“ გამოქვეყნებით შედგა, რომელიც 2006 წელს ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ ანთოლოგიაში „15 საუკეთესო მოთხრობა“ შეიტანა. 2009 წლის ამავე ანთოლოგიაში შევიდა მწერლის მორიგი მოთხრობა „სხვა ფერი“, რომელიც 2008 წელს გამომცემლობა სიესტამ კრებულის ფარგლებში გამოაქვეყნა.

2011 წელს გამოაქვეყნა პირველი რომანი „გათვლა“, რომლისთვისაც მოიპოვა ლიტერატურული პრემია „საბა“ საუკეთესო დებიუტისთვის. რომანი 2013 წელს ითარგმნა გერმანულად და მიენიჭა ფრანკფურტის გერმანიის ახალგაზრდული ლიტერატურის პრემია.

2015 წელს გამოქვეყნდა მისი მომდევნო რომანი „აღმოსავლეთით“. მწერლის მესამე რომანია „შაშვი შაშვი მაყვალი“, რომელსაც მიენიჭა საბა საუკეთესო რომანისთვის.
შალვა კალანდაძე

შალვა კალანდაძე (დ. 1903, ჩოხატაური გ. 1984) — ქართველი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, იგი საქართველოს ეროვნულ–დემოკრატიული პარტიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი იყო. ემიგრაციაში წავიდა 1929 წელს.

პოლიტიკურ მოღვაწეობას შალვა კალანდაძე წარმატებით უთავსებდა შემოქმედებით ცხოვრებას. მისი პუბლიკაციები ქვეყნდებოდა ემიგრანტული პრესის ფურცლებზე: „მოსკოვის ნაციონალური პოლიტიკა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში“, „ქართული ცეკვები პარიზში“, „ვ. ნოზაძის ხსოვნისათვის“, „კ. გამსახურდიას ხსოვნისათვის“, „სიტყვა წარმოთქმული ელისე პატარიძის დასაფლავებაზე“, „მარი ფელისიტე ბროსე“, „უნივერსიტეტის 50 წლის აღსანიშნავად“, „ბოლშევიზმის ფსიქოანალიზი“ „უკან წარსულისაკენ“ და სხვა.

შალვა კალანდაძის ცხოვრების უმთავრესი პირობა იყო სამართლიანობის გრძნობა, პატიოსნება. ამას ადასტურებს მასზე ნათქვამი ალ. სულხანიშვილის სიტყვები: „შ. კალანდაძე იყო ნამდვილი მებრძოლი ეროვნულ–დემოკრატი და პატიოსანი ქართველი კაცი“.
ჟურნალ „ივერიის“ რედაქტორი მიხეილ ქავთარაძე შალვა კალანდაძის დაკრძალვაზე წარმოთქმულ სიტყვაში აღნიშნავდა: „შალვას პოლიტიკა არ იზიდავდა , არც ამ დარგში წერა ეხალისებოდა, მაგრამ მოვალეობის შეგნებით, ათეულ წელთა განმავლობაში იგი ჩვენი ემიგრანტული პრესის აერა ერთი მუშაკის როლს ასრულებდა და ასევე ნაყოფიერად გაატარა მან მისი სიცოცხლის უკანასკნელი ათიოდე წლის მოღვაწეობა რადიო „თავისუფლების“ რედაქციაში, სადაც თავისი გადაცემების საგნად ყველაზე საჭირბოროტო საკითხი, ნაციონალური პრობლემა აირჩია“.

თანამედროვეთა გადმოცემით, შალვა კალანდაძეს სამშობლოს სიყვარულთან ერთად, განსაკუთრებული გრძნობით უყვარდა მშობლიური კუთხე, გურია და ამ კუთხის გამორჩეული მამულიშვილები. ასეთებად იგი ასახელებდა – გაბრიელ ეპისკოპოსს, ექვთიმე თაყაიშვილს, გერონტი ქიქოძეს, პავლე ინგოროყვას, აკაკი შანიძეს. ბატონი შალვა ეტრფოდა ქართულ პოეზიას, ხოლო, თანამედროვე პოეტებს შორის კი მისთვის ყველაზე ახლობელი იყო ანა კალანდაძე, მისივე სიტყვით, ყველაზე ლირიკული და რომანტიული პოეტი.

დახვეწილი გემოვნებისა და გამორჩეული ლიტერატურული ალღოს მეშვეობით შალვა კალანდაძე ახერხებდა ქართული მწერლობის სიღრმეების წვდომას. მან საინტერესო წერილები მიუძღვნა ილია ჭავჭავაძის, გრიგოლ რობაქიძისა და კონსტანტინე გამსახურდიას შემოქმედებას. მის განსაკუთრებულ ინტერესს კლასიკური ფილოსიფია წარმოადგენდა და ლიტერატურულ ნაწარმოებებსაც, ხშირად, ამ კუთხით უკეთებდა ანალიზს. შალვა კალანდაძე გარდაიცვალა 1984 წლის თებერვლის თვეში, პარიზში. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე.