iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სულების გამოძახება

სულების გამოძახება — მკითხაობის ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო, მაგრამ გავრცელებული მეთოდი. სპირიტული სეანსის მონაწილეები იკრიბებიან, რათა გამოიძახონ გარდაცვლილი ადამიანის სული. ხშირად, მაგრამ არ არის აუცილებელი, სეანსზე იმყოფება მედიუმი. სულების გამოძახება სხვადასხვა ქვეყნებში ხდება სხვადასხვანაირად.

„მკვდრების დიალოგი“, გარდაცვლილებთან საუბრების ჩანაწერების წიგნი, გამოიცა ინგლისში, 1760 წელს. სპირიტული სეანსების მოყვარული იყო მერი ტოდ ლინკოლნი, რომელიც, შვილის დაღუპვის შემდეგ, ასეთ შეკრებებს თეთრი სახლის შენობაში ატარებდა. შეკრებებს მისი ქმარიც, აბრაამ ლინკოლნი ესწრებოდა. ამასთან, სხვადასხვა ორგანიზაციის (მაგალითად, სეიბერტის კომისიის საქმიანობას წარმოადგენდა სეანსების სახით მომხდარი თაღლითობების გამოვლენა.

სულის გამოძახების ტიპური მეთოდი
მაგიდასთან ჯდება ერთი ან მეტი კაცი (აუცილებლად უნდა იყოს მედიუმი), რომლებიც სპეციალური დაფით იწყებენ სულების გამოძახებას. დაფა ხშირ შემთხვევაში შელოცვილი ქაღალდია, რომელზეც რამდენიმე რიგში დაწერილია ასოები, ციფრები და ორი აუცილებელი პასუხი „კი“ და „არა“. სულების გამოძახების დროს ასევე უნდა იდოს გარკვეული საგანი, რომელიც მიუთითებს მედიუმს შემდეგ ასოზე ან ციფრზე. ხშირად ასეთი საგანი არის უბრალო დანა ან გადაბრუნებული თეფში, რომელზეც ჭვარტლით გამოსახავენ ისრის ფორმის ზოლს. მაგიდაზე აუცილებლად უნდა იდოს სანთლები ან ასანთი, პური, წყალი, მარილი და სარკე. ასევე სეანსის ყველა მონაწილემ უნდა მოიხსნას მეტალისგან დამზადებული ყველა აქსესუარი. ოთახში დაუშვებელია კატის ყოფნა.
კვახჭირი

კვახჭირი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიცპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ოდილაური, სარბევი). სოფელში მოქმედებს საექიმო პუნქტი და საჯარო სკოლა.

ისტორია
კვახჭირი ისტორიულ წყაროებში იხსენიება საუკუნიდან. დოკუმენტის მიხედვით დავით ნარინის მეუღლემ თამარ დედოფალმა ბეღე ქვაბულიძისგან შეიძინა სოფელი კვახჭირი.. 1820-იან წლებში სოფელში ცხოვრობდა 30 ოჯახი.

გეოგრაფია
სოფელი მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე წყალწითელის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 130 მეტრი. თერჯოლიდან 35 კილომეტრი. სოფელში არის მარმარილოს საბადო.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 647 ადამიანი.

ტრანსპორტი
სოფელში გადის რკინიგზის ხაზი სამტრედია-ხაშურის ხაზზე. არის რკინიგზის ბაქანი. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ქუთაისი-ვარციხე.
კალიაკრის ბრძოლა

კალიაკრის ბრძოლა — რუსეთ-ოსმალეთის ომის დამამთავრებელი საზღვაო ბრძოლა. გაიმართა 1791 წლის 11 აგვისტოს ბულგარეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, შავი ზღვის სანაპიროზე, კალიაკრის კონცხთან. რუსულმა ესკადრამ (16 სახაზინო ხომალდი, 2 ფრეგატი, 19 დამხმარე გემი) კონტრადმირალ თედორე უშაკოვის სარდლობით დაამარცხა ოსმალეთის ფლოტი (18 სახაზინო გემი, 17 ფრეგატი, 43 დამხმარე გემი), რომელსაც სანაპირო ბატარეები იცავდა. ამ გამარჯვებამ ხელი შეუწყო 1791 წელს იასის საზავო ხელშეკრულების დადებას.
კანივის წყალსაცავი

კანივის წყალსაცავი — წყალსაცავი მდინარე დნეპრზე, უკრაინის კიევისა და ჩერკასის ოლქების ტერიტორიაზე. შეიქმნა 1972 წელს კანივის ჰესის კაშხალით. ფართობი 675 კმ². მოცულობა 2,6 კმ³, სიგრძე 162 კმ., მაქსიმალური სიგანე დაახლოებით 5 კმ, საშუალო სიღრმე 4,4 მ. იყენებენ ტრანსპორტისათვის, ენერგეტიკისა და ირიგაციისათვის.
მილსადენი (საიდუმლო მასალები)

მილსადენი — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების პირველი სეზონის მეოთხე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 1 ოქტომბერს.

სიუჟეტი
ოკობოჯის ტბის პარკთან მდებარე სახლიდან ქარება გოგონა რუბი მორისი. ვაშინგტონში ბლევინსი ეუბნება სკალის მალდერის დაზე, რომელიც გაქრა 21 წლის წინ. მალდერი უხსნის სკალის, რომ სიუ სიტიში 1967 წელს უკვე მომხდარა ადამიანთა გაქრობის მოვლენები, რაშიც, მისი აზრით, ამო-ების ხელი ურევია.

სიუ სიტიში ჩასულები, აგენტები ისმენენ სხვადასხვა მცდარ ისტორიას რუბის გაქრობაზე, მაგრამ ყველა ადანაშაულებს რუბის მეგობარ ბიჭს, გრეგს, რომელმაც, მათივე თქმით, დააფეხმძიმა რუბი. აგენტები მას ვერ პოულობენ, მაგრამ ზოგიერთი ურჩევს, ოკაბოჯიზე ეძებონ იგი.

პარალელურად რუბის უმცროსი ძმა კევინი აკეთებს ჩანაწერებს, რომლებიც აღმოჩნდება სახელმწიფოს საიდუმლო სატელიტური სიგნალების ჩანაწერები და ხელისუფლების აგენტები ეძებენ მორისების სახლში ნებისმიერ დოკუმენტს, რომელიც მოწმობს მათ ქმედებებზე.

მალდერი და სკალი ტბასთან აღმოაჩენენ ქვიშას, რომელიც შუშად არის ქცეული. რამდენიმე საათის შემდეგ ისინი პოულობენ მკვდარ გრეგს, რომელსაც ხელში აქვს ჩანაწერი მითითებით, რომ მან დააფეხმძიმა ტესა და არა რუბი.

მორისის სახლში დაბრუნებული აგენტები აღმოაჩენენ კევინის მიერ იატაკზე დაწერილ სიმბოლოებს, ზედხედით კი ისინი ადგენენ რუბის სახეს. ტბაზე დაბრუნებულები, მალდერი და სკალი პოულობენ რუბისაც და კევინსაც. რუბი ამბობს, რომ გატაცებაზე არაფრის თქმას აპირებს.

ვაშინგტონში დაბრუნებული სკალი ისმენს ფირებს, რომლებზეც ჩაწერილია მალდერის საუბრები ჰიპნოზის დროსაც, როდესაც ის ცდილობდა თავისი დის გატაცების ისტორიის გახსენებას.
კვაშხიეთი

კვაშხიეთი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბოყვა, ზვარეთი, ზუდალი, ხეითი). მდებარეობს მდინარე ხეორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 960 მეტრზე, ქალაქ ონიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი.
კომანდელი

კომანდელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სომიწო, სხიერი, ქორთა, ქრისტესი, ხირხონისი), მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ჯეჯორის შესართავთან, ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ონიდან 2 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 ადამიანი.

ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. ვახუშტი ბაგრატიონის მიერ შედგენილ რუკაზე ( ს.) აღნიშნულია გამყრელიძის სახელწოდებით. კომანდელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ციხის ნანგრევები.
კლდე (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)

კლდე — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში. თემის ცენტრი (სოფელი: წნისი). ზღვის დონიდან 1020 მეტრი, ახალციხიდან 9 კილომეტრი.

1949 წლის 2 აგვისტოს სოფელ კლდეს შეუერთდა მაშინდელი კლდის სასოფლო საბჭოს სოფელი ზეუბანი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 768 ადამიანი.
ეშმაკი ჯერსიდან (საიდუმლო მასალები)

ეშმაკი ჯერსიდან — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების პირველი სეზონის მეხუთე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 8 ოქტომბერს.

სიუჟეტი
1947 წელს ადამიანს ვიღაც ესხმის იმ დროს, როდესაც ის მანქანას არგებს ახალ საბურავს. მოგვიანებით მისი გვამი ნაპოვნია, მთლიანად გადაჭმული, მაგრამ იქვე ახლოს ნაპოვნია ბეწვიანი ადამიანი.

ჩვენი დრო, ვაშინგტონი. სკალი მალდერს ამცნობს მსგავსი მკვლელობის შესახებ, რომელიც ნიუ ჯერსიში მოხდა.ატლანტიკ სიტის მორგში დეტექტივი ტომპსონი იმყოფება, რომელიც აგენტებს უარს ეუბნება გამოძიებაში თანამშრომლობაზე. სკალი ბრუნდება ვაშინგტონში, ნათლულის დაბადების დღეზე, ხოლო მალდერი რჩება ატლანტიკში. წვეულებაზე სკალი გაიცნობს რობს, განქორწინებულ მამაკაცს. ამასობაში მალდერი უსახლკარო მამაკაცს უცვლის თავის ნომერს სასტუმროში და თავად იძინებს მის ადგილზე, პარკში. ის ხედავს უცნაურ არსებას, მაგრამ დაჭერილია პოლიციის მიერ.

მეორე დილით მალდერი განთავისუფლებულია. ადგილობრივი პიროვნება უკავშირდება მას, ველური მამაკაცის გვამის ნახვის შემდეგ. მალდერი დარწმუნებულია, რომ მისი მეგობარი (ან ვინმე სხვა) მიემართება ატლანტიკში, რათა მოიძიოს საკვები. აგენტები ეძებენ მას. ტრანკვილიზატორის ნასროლი დოზის მიუხედავად, ის გარბის. სპეცდანიშნულების რაზმი მას ტყეში კლავს - ეს ქალი აღმოჩნდება.

გვამის გაკვეთის შედეგად აღმოჩნდება, რომ ძვლების სტრუქტურა არ არის ძველი, წინაისტორიული ტიპის. მალდერი მიდის, რათა გაესაუბროს ეთნობიოლოგს, ხოლო სკალი მეორედ ხვდება რობს. ამასობაში ტყეში იმალება ბავშვი - როგორც ეტყობა, მოკლულთა შვილი.
2С4

24 ტიულპანი — საბჭოთა თვითმავალი ნაღმმტყორცნი, რომელიც შეიქმნა გრაუს მიერ. იგი შეიარაღებაში მიიღეს 1974 წელს. მას ნატო -1975-ს ეძახდა (ასევე -1975 ერქვა თვითმავალ საარტილერიო დანადგარს 27 -ს). მისი შასი იყო საზენიტო სარაკეტო დანადგარის კრუგის, ხოლო ქვემეხი კი 240 მმ ნაღმსატყორცნი, რომლის მაქსიმალური სროლის სიშორე 19 კმ იყო, ხოლო მინიმალური კი 9კმ.

ეკიპაჟი შედგებოდა 4 კაცისგან მაგრამ ჰყავდა 5 დამატებითი ეკიპაჟი ნაღმმტყორცნისთვის, 24 -ს შეეძლო გასროლა ბიოლოგიურო ატომური და ჯავშან საწინაააღმდეგო ჭურვები.

24 იყო ყველაზე მძიმე თვითმავალი ნაღმმტყროცნი მთელ მსოფლიოში.

ეს თვითმავალი ნაღმმტყორცნი მონაწილეობდა ავღანეთის ომში და ჩეჩეთის მერე ომში. იგი ძალიან ეფექტიანი იყო მცირე რაზმების გასანადგურებლად.

ოპერატორები
რუსეთი — 430

ყოფილი ოპერატორები
ჩეხეთი
ირანი
საბჭოთა კავშირი
სმითის სრუტე

სმითის სრუტე — სრუტე გრენლანდიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილსა და კუნძულ ელზმირის სამხრეთ ნაწილს შორის; ბაფინის ზღვის, კეინისა არქტიკული აუზების დამაკავშირებელი გასასვლელის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილი. მინიმალური სიგანე — 46 კმ. სმითის სრუტეში ჩადის მყინვარები, რომლებიც აისბერგებს წარმოქმნის. მთელი წლის მანძილზე ყინულითაა დაფარული. სმითის სრუტე აღმოაჩინეს 1616 წელს და სახელი ეწოდა ინგლისელი მეზღვაურის ჯ. სმითის პატივსაცემად.
ხერსონი

ხერსონი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და წარმოადგენს ხერსონის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. არის უკრაინის ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური ცენტრი. ხერსონში განთავსებულია დნეპრისა და შავი ზღვის მნიშვნელოვანი პორტი, ასევე მთავარი გემთმშენებელი საწარმო. 2020 წლის 17 ივლისიდან ქალაქი არის ხერსონის რაიონის ცენტრი და განთავსებულია ხერსონის თემის ადმინისტრაცია. წარმოადგენს მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძის (მიკოლაივი-სნიჰურივკა-ჯანკოი) ნაწილს. დედაქალაქ კიევიდან სარკინიგზო ხაზით დაშორებულია 648 კილომეტრით.

რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, 2022 წლის მარტიდან ნოემბრამდე ქალაქი რუსეთის საოკუპაციო ძალების კონტროლქვეშ იმყოფებოდა. რუსეთის ძალების მიერ მდინარე დნეპრის მარჯვენა ნაპირის დატოვების შემდეგ, 2022 წლის 11 თებერვალს ქალაქში უკრაინის შეიარაღებული ძალები შევიდა. პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის განკარგულებით ხერსონს უკრაინის გმირი-ქალაქის წოდება მიენიჭა.

2021 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა 283 649 კაცს შეადგენდა, რომელთა უდიდესი ნაწილი ეთნიკური უკრაინელია. უკრაინის ხელისუფლების შეფასებით, ოკუპანტების შეჭრის შემდეგ მოსახლეობის 45%-მა ქალაქი დატოვა.

ისტორია
ხერსონესი
სიტყვა ხერსონესი ბერძნულად ნახევარკუნძულს ნიშნავს. ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფო აქ ძვ. წ. საუკუნეში დაარსდა დორიული ქალაქ ჰერაკლეადან გადმოსახლებული კოლონისტების მიერ. ის ერთადერთი დორიული კოლონია იყო შავი ზღვის სანაპიროზე. იგი შევიდა მითრიდატე ევპატორის მფარველობაში, როდესაც მან ბოსფორის სამეფო დააარსა, შემდეგ კი აქ ბატონობდნენ რომაელები. ბიზანტიის ბატონობის ეპოქაში ხერსონი იქცა იმპერატორის მიერ გადასახლებულთა თავშესაფრად. ასეთი იყო მარტინ , იუსტინიანე .

დემოგრაფია
2001 წლის აღწერით, ხერსონში ცხოვრობს შემდეგი ეთნიკური ჯგუფები:

უკრაინელები — 76,6 %
რუსები — 20 %
სხვა — 3,4 %

კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, ხერსონში მშრალი კონტინენტური კლიმატია.
ჩერკასი

ჩერკასი — ქალაქი ცენტრალურ უკრაინაში. იგი არის ჩერკასის ოლქის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს დაახლ. 200 კილომტერზე უკრაინის დედაქალაქ კიევიდან.

დემოგრაფია
1926 აღწერა:
უკრაინელები - 61,9%
ებრაელები - 27,6%
რუსები - 8,6%

1959 აღწერა:
უკრაინელები - 70%
რუსები - 22%
ებრაელები - 6%

მოსახლეობა
1897 - 29,600 მოსახლე
1910 - 39,600
1926 - 39,500
1939 - 51,600
1959 - 85,000
1970 - 158,000
1977 - 229,000
1984 - 267,000
2005 - 293,000

დაძმობილებული ქალაქები
ბიდგოში, პოლონეთი
სანტა როსა, აშშ
პერმი, რუსეთი
პლზენი

პლზენი — ქალაქი ჩეხეთში, მდინარე ბეროუნკის (ვლტავის შენაკადი) შემადგენელი მდინარეების: მჟეს, რადბუზის, უჰლავის და უსლავის შესართავთან. დასავლეთ ჩეხიის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 163 ათასი მცხოვრები (2006). პლზენი დააარსა ჩეხიის მეფე ვაცლავ -მ დაახლოებით 1292 წელს. საუკუნეში პრივილეგირებული სამეფო ქალაქის სტატუსი მიიღო. - საუკუნეებში ვაჭრობა-ხელოსნობის დიდი ცენტრია. 1419 წელს ჰუსიტების რევოლუციური ფრთის ერთ-ერთი ძირითადი ცენტრი იყო. 1420 წლის შემდეგ კათოლიკური რეაქციის, ხოლო - საუკუნეებში ჰაბსბურგების დასაყრდენი გახდა. ძლიერ დაზარალდა ოცდაათწლიანი ომის (1618-48) დროს. საუკუნის დამლევიდან ჩეხეთის ეროვნული კულტურის ერთ-ერთი ცენტრია. 1648 წელს პლზენში დაარსდა პირველი სტამბა, საუკუნეში მნიშვნელოვანი სამრეწველო ცენტრი გახდა.

პლზენი მძიმე მრეწველობის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია (უნივერსალური მანქანათსაშენი საწარმოები, ყოფილი შკოდა). ელექტრომავლების, ენერგეტიკული, მეტალურგიული, ატომური მრეწველობის მოწყობილობათა წარმოება. სპეციფიკური ფოლადის გამოდნობა. კვების (მ.შ. ლუდის), ქაღალდის, კერამიკული, მინის, ტყავის მრეწველობა. ქალაქის მახლობლად ქვანახშირისა და რკინის მადნის საბადოებია.

ქალაქს შენარჩუნებული აქვს შუა საუკუნის იერი. არქიტექტურული ძეგლებია: წმ. ბართლომეს გოთიკური ეკლესია ( საუკუნის დასაწყისი- საუკუნე), შტერნბერგის კაპელითურთ (1510-29), გვიანდელი რენესანსისა და ბაროკოს სტილის სახლები, რენესანსის სტილის რატუშა (ახლა სურათების საქალაქო გალერეა, საუკუნის შუა წლები), წმ. ანას ბაროკოს სტილის ეკლესია (1711), ეკლექტიკური სტილის თეატრი (1899-1902). 1940-იანი წლებიდან მიმდინარეობს ახალი რაიონების განაშენიანება. პლზენში არის სამედიცინო, მანქანათსაშენი, ელექტროტექნიკური, პედაგოგიური ინსტიტუტები. მუზეუმები. თეატრები.
კოშიცე

კოშიცე (, , , ) — ქალაქი სლოვაკეთში. კოშიცეს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ჰორნადის ხეობაში, სლოვაკეთის მადნიანი მთების ძირში. 240,000 ათასი მცხოვრები (2011), მოსახლეობის რაოდენობით სლოვაკიის მეორე ქალაქი. სატრანსპორტო კვანძი. შავი მეტალურგის ცენტრი. მძიმე მანქანათმშენებლობა, მაგნეზიტის დამუშავება, კვების, სამკერვალო, ხის დასამუშავებელი მრეწველობა. არის უნივერსიტეტი. კოშიცეში არის სლოვაკეთის გოთური არქიტექტურის ცნობილი ძეგლი - ქვის კვეთილობით მდიდრულად შემკული წმ. ელისაბედის ტაძარი (1382-1499), წმ. მიხეილის გოთური კაპელა ( საუკუნის ნახევარი), დომინიკელთა ეკლესია და მონასტერი (-), ბაროკოს სტილის რატუშა (1756), კლასიციზმის სტილის სასახლეები და საზოგადოებრივი შენობები. 1940-იანი წლების დასასრულიდან მიმდინარეობს ფართო საბინაო მშენებლობა.
2006 წლის იტალიური ფეხბურთის სკანდალი

2006 წლის იტალიური ფეხბურთის სკანდალში (აგრეთვე ცნობილი როგორც კალჩოპოლი, მოჯიოპოლი) — სკანდალი, რომელშიც გარეულნი აღმოჩნდნენ იტალიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ორი უმაღლესი ლიგის, სერია -ს და სერია -ს გუნდები. 2006 წლის მაისში იტალიის პოლიციამ ფარულ გარიგებებში და ჩემპიონატის თამაშებზე სასურველი მსაჯების დანიშვნაში ამხილა იტალიური საფეხბურთო კლუბები, მათ შორის მოქმედი ჩემპიონი იუვენტუსი, მილანი, ფიორენტინა, ლაციო და რეჯინა.
ტირიფონის არხი

ტირიფონის მაგისტრალური არხი — საინჟინრო სარწყავი სისტემა შიდა ქართლში ტირიფონის ვაკეზე. იწყება ქალაქ ცხინვალის სამხრეთით მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. მიემართება სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ, გადაკვეთს მდინარეებს პატარა ლიახვს, აძურას, ჭარებულას და თავდება სოფელ პატარა ხურვალეთის მახლობლად მდინარე კირბალულასთან. სიგრძე 42 კილომეტრი. წყლის ხარჯი 14 მ³/წმ. მწყობრში ჩადგა 1929 წელს. 1960-იან წლებში ჩატარებული რეკონსტრუქციის შედეგად 3-ჯერ მეტი ფართობი ირწყვება. რწყავს გორის მუნიციპალიტეტის 30,6 ათ. ჰექტარს; 3-ჯერ კვეთს რუსეთის საოკუპაციო ხაზს და ასარწყავებს აგრეთვე ოსურ სოფლებს: არცევი, გოიათა (ერედვის მუნიციპალიტეტი), წინაგარი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი) და სხვ. არხზე აგებულია ტირიფონის ჰესი.

2008 წლის აგვისტომ ომის შემდეგ არხის სათავე ე. წ. სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო ხელისუფლებამ გატაკეტა, რის შედეგადაც მრავალი სოფელი სარწყავი წყლის გარეშე დარჩა. ცხინვალის სათავე ნაგებობის ალტერნატივად 2009 წელს მსოფლიო ბანკის პროგრამით აშენდა და 2010 წელს ექსპლოატაციაში შევიდა მეღვრეკისის სატუმბი სადგური, რომელიც დაჭირხნულ წყალს აწვდის ტირიფონის მაგისტრალურ არხს. 2012–2013 წლებში -ის დაფინანსებით განხორციელდა მაგისტრალური და გამანაწილებელი არხებისა და სოფ. კარბის სათავე ნაგებობის რეაბილიტაცია, მოეწყო 85 ერთეული წყალგამშვები ჭა, აშენდა 13 ერთეული შემტბორავი ნაგებობა და გაკეთდა წყალგამყოფი კვანძები.
ნიკოლოზის მოედანი

ნიკოლოზის მოედანი — ყოფილი მოედანი საუკუნის თბილისში, იმ ადგილზე, სადაც ახლა ჯანაშიას სახელობის ეროვნული მუზეუმის შენობა დგას რუსთაველის გამზირზე. სახელი ეწოდა რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ -ის პატივსაცემად 1820-იან წლებში.

მოედანი მოწყობილი იყო მთავარმართებლის სასახლის წინ. 1820-იან წლებში ნიკოლოზის მოედანი ქალაქის მთავარ მოედნად ითვლებოდა. აქ იმართებოდა სხვადასხვა სახის საზეიმო ღონისძიებები, აღლუმები, ფოიერვერკები, დოღები.

„ნიკოლოზის მოედანი“ ერქვა ივანე ჯავახიშვილის მოედანსაც.
ტირიფონის ვაკე

ტირიფონის ვაკე — შიდა ქართლის ვაკის ჩრდილოეთი ნაწილი, მდებარეობს მდინარე ლიახვის ქვემო (ცხინვალის ქვემოთ) დინების ორივე მხარეზე. სიმაღლე 600—800 მეტრი. აღმოსავლეთით საამილახვროს ვაკით უერთდება მუხრან-საგურამოს ვაკეს. აგებულია ალუვიონით. დანაწევრებულია მდინარეების დიდი ლიახვის, პატარა ლიახვის და მეჯუდის ქვემო დინებებით და მათგან გამოყვანილი სარწყავი არხებით. დახრილია სამხრეთისკენ. ტირიფონის ვაკის ამგები ფხვიერი წყებები შეიცავს მაღალწნევიანი არტეზიული წყლების უხვ მარაგს. ვაკეზე გავრცელებულია ძველალუვიური და ალუვიური ნიადაგები. ბუნებრივი მცენარეულობა – ფოთლოვანი ტყე (მუხნარ-რცხილნარი), რომელიც ადრე არსებობდა, თითქმის მთლიანად გაჩეხილია და მისი ადგილი კულტურულ ლანდშაფტებს უკავია.
დამპალო

დამპალო, დამპალოს ხევი, დამპალოს დასახლება — უბანი თბილისში, სამგორის რაიონში. ემიჯნება სამგორს.

სახელწოდება უკავშირდება ადრე აქ არსებული პირუტყვის სასაკლაოების გამო გამეფებულ ანტისანიტარიას. აქედან მოდის ამ ადგილის სხვა სახელწოდებებიც: ბოინისხევი, სასაკლაოსხევი. სასაკლაოს გაუქმების შემდეგ აქ ერთ დროს ბოსტნები იყო.
ბილა-ცერკვა

ბილა-ცერკვა — საოლქო მნიშვნელობის ქალაქი უკრაინაში, კიევის ოლქში, ბილა-ცერკვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კიევიდან 80 კილომეტრში, მდინარე როსზე.

ქალაქი დააარსა კიევის მთავარმა იაროსლავ ბრძენმა1032 წელს.

დამეგობრებული ქალაქები
ბიელო-პოლე
ვილნიუსი
კრემენჩუკი
ოსტროვეც-სვენტოკშისკი
პუხოვი
სენაკი
სინჯოუ
სოლომენის რაიონი
ტარნუვი
დელისი

დელისი — დასახლებული უბანი თბილისის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, საბურთალოს რაიონში. განლაგებულია ვაჟა-ფშაველას გამზირისა და შალვა ნუცუბიძის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე. 1979 წლიდან მოქმედებს თბილისის მეტროპოლიტენის სადგური „დელისი“.

ისტორია
თავდაპირველი სახელი იყო „გდელისი“. ეს ტოპონიმი დადასტურებულია საუკუნის მოღვაწის იესე ოსეს ძის თხზულებასა და ვახუშტი ბატონიშვილის „პეტერბურგულ ატლასში“ (1745), სადაც №10 რუკაზე დატანილია მდ. ვერის მარცხენა მხარეს და მოიცავს ტერიტორიის მოზრდილ ნაწილს. სიტყვა „გდელისი“ ორი ცნებისაგან შედგება — „გდელი“ და „ლისი“. გდელი ძველ ქართულში გრძელის შესატყვისად იხმარებოდა, ხოლო ლისი დაჭაობებულ ფართობს ეწოდებოდა. გდელისის თავდაპირველი სახელწოდება „გდელი ლისი“ უნდა ყოფილიყო. შემდგომში ორი ერთნაირი მარცვლიდან ერთ-ერთი დაიკარგა და მივიღეთ გდელისი. გდელისი ცოცხალი ტოპონიმია საუკუნეში და საუკუნის დასაწყისში (ხუთვერსიანი რუკა, დ. დ. პაგირევი). საუკუნის ბოლოს მდ. ვერის ხეობის ნაწილში და ლისის ტბის მიდამოებში გაჩნდა აზერბაიჯანული მოსახლეობა. სავარაუდოა, რომ ამ მოსახლეობის ენობრივი თავისებურებების გამო სიტყვაში „გდელისი“ დაიკარგა თავკიდური ბგერა „გ“ და მივიღეთ ტოპონიმი „დელისი“.

დელისის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ენეოლითური ხანის (ძვ. წ. ათასწლელის ნახევარი – ათასწლეულის დასაწყისი) ადრინდელი სამიწათმოქმედო კულტურის არქეოლოგიური ძეგლი. გათხრები მიმდინარეობდა 1972, 1976–78 წლებში (ხელმძღვ. რ. აბრამიშვილი). გამოვლენილია ოთხკუთხა და წრიული ნაგებობანი. აღმოჩენილია თიხის ჭურჭლის ნატეხები, ობსიდიანის ანატკეც-ანამტვრევები, ბაზალტის იარაღი, ძვლის კვირისტავი, ირმის რქის ნაწილი. ძეგლის მასალას საერთო აქვს, ერთი მხრით, ქვემო ქართლისა და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გავრცელებულ ე. წ. შულავერ-შომუთეფეს კულტურასთან, ხოლო, მეორე მხრით — ზემო იმერეთის თანადროულ ძეგლებთან. კერამიკის მცირე ნაწილი კი მტკვარ-არაქსის კულტურულ იერს ატარებს. დელისის ძველი მოსახლეობა მისდევდა მიწათმოქმედებას, მეთუნეობას, ქვის წარმოებას, მესაქონლეობას. ოსტეოლოგიური მასალის მიხედვით, ძირითადად მოშენებული ჰყოლიათ მსხვილი რქოსანი საქონელი, აგრეთვე ღორი, ცხვარი და თხა. აქ აღმოჩენილი სპილენძ-ბრინჯაოს ნივთები ადგილობრივი წარმოებისაა, რაც იმაზე მიგვანიშნებს, რომ ეს რეგიონი ბრინჯაოს დამზადების ერთ-ერთი უძველესი კერა ყოფილა.
ლიეპაია

ლიეპაია (ყოფილი ლიბავა) — ქალაქი ლატვიაში. გაუყინარი ნავსადგური ბალტიის ზღვაზე, სარკინიგზო ხაზების კვანძი. მოსახლეობა შეადგენს 78 144 ადამიანს (2016). ტალახით სამკურნალო და ზღვისპირა კურორტი.

ისტორია
ლიეპაია პირველად იხსენიება 1253 წელს. 1795 წელს კურლანდიასთან ერთად შეუერთდა რუსეთს. 1919 წლიდან ლატვიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის შემადგენლობაშია. 1940 წლის 21 ივლისს მოხდა ლიეპაიას ოკუპაცია კომუნისტური რუსეთის მიერ. 1941 წლის 29 ივნისს გაათავისუფლა ნაცისტურმა გერმანიამ, თუმცა 1945 წლის 8 მაისიდან კვლავ რუსეთის ოკუპაციაში მოექცა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სწრაფად გაიზარდა ქალაქის მრეწველობა. მთავარი საწარმოა მეტალურგიული ქარხანა. 1954 წელს შეიქმნა სასოფლო-სამეურნეო მანქანათმშენებელი ქარხანა და თევზსაკონსერვო კომბინატი. ძველი საწარმოებია ხის დასამუშავებელი და კარაქის კომბინატები, შაქრის ქარხანა, ფეხსაცმლის ფაბრიკა და სხვა. 1972 წელს ამუშავდა საფეიქრო-საგალანტერეო კომბინატი.

ქალაქში შემორჩენილია შუა საუკუნეების არარეგულარული დაგეგმარება. ხუროთმოძღვრულ ძეგლთაგან აღსანიშნავია ტრისვიენიბასის ეკლესია (1742-58, არქიტექტორი ი.ჰ. დორნი), სახლი, რომელშიც 1697 წელს ცხოვრობდა პეტრე (ახლა ისტორიისა და სამხატვრო მუზეუმის ფილიალი) და სხვა.

ლიეპაიაში არის პედაგოგიური ინსტიტუტი, რიგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ზოგადტექნიკური ფაკულტეტი, საღამოს პოლიტექნიკუმი, 4 სპეც. სასწავლებელი. 2 დრამატული თეატრი, 2 მუზეუმი, სანატორიუმი.
Jazz (ალბომი)

— ინგლისური როკ-ჯგუფ -ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1978 წლის 10 ნოემბერს. ალბომში გამოყენებულმა მრავალფეროვანმა სტილმა როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი შეფასებები მიიღო. პროდიუსერის სახით ჯგუფს დროებით შეუერთდა ძველი მეგობარი, როი თომას ბეიკერი. იქცა ჯგუფის პირველ ალბომად, რომელიც ჩაიწერა ბრიტანეთის ფარგლებს გარეთ, მაღალი გადასახადების გამო.

ალბომის ყდა შექმნა როჯერ ტეილორმა, რომელმაც მსგავსი გრაფიკული ნაშრომი უკვე გამოსახა ბერლინის კედელზე.

სიმღერების სია
ჩარტები
სერტიფიცირებები
კადისი

კადისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში, ანდალუსიაში, არის კადისის პროვინციის ცენტრი, მდებარეობს ბაია-დე-კადისის კომარკაში. მოსახლეობა 109 950 ადამიანი.

ისტორია
კადისი ევროპის ერთ-ერთ უძველესი ქალაქია. დააარსეს ფინიკიელებმა ძვ. წ. 1104 წელს. ძველი ბერძნები მას უწოდებდნენ გადირას, ხოლო რომაელები — გადესს. მეორე პუნიკური ომის დროს, ძვ. წ. 206 წელს იგი გადავიდა რომაელების ხელში. მოგვიანებით კი კადისი იმყოფებოდა ვანდალების, ვესტგუთებისა და არაბების გამგებლობაში.

დამეგობრებული ქალაქები
, ბალტიმორი 
, ბრესტი 
, ბუენოს-აირესი 
, ჰავანა 
, დახლა 
, კარტახენა 
, ლა-კორუნია 
, მიდუეი 
, მოსტოლესი 
, მონტევიდეო 
, როჩესტერი 
, სან-ხუანი 
, სეუტა 
, ტანჟერი 
, ტორევიეხა 
, უელვა
სახლი ძველ უბანში

„სახლი ძველ უბანში“ — მრავალსერიიანი მისტიკურ-დრამატული ფილმი, რომელიც ავთანდილ ვარსიმაშვილმა გადაიღო 1994 წელს. გადიოდა მრავალსერიიანი მისტიკურ-დრამატული ფილმის სახელით 1 არხზე.

სიუჟეტი
სიუჟეტის მიხედვით, ძველ უბანში სახლდებიან ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი, გიორგი და სალომე. ისინი მჭიდრო კონტაქტში შედიან მეზობლებთან, ჟორასთან და თამილასთან, რომლებიც ოკულტური რიტუალების მიმდევრები აღმოჩნდებიან. უბანში უცნაური ამბები ტრიალებს. სერიალი მეტწილად, თავისი სიუჟეტით ახლოს დგას აირა ლევინის ნაწარმოებთან „როზმარის ბავშვი“.

პრემიერა
სერიალის პირველი სეზონის (15 სერია) პრემიერა შედგა საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელის პირველი არხის ეთერში 1994 წელს. მეორე სეზონის (15 სერია) 1995 წელს. სერიალი აგრეთვე გავიდა ტელეკომპანია იმედის, რუსთავი 2 ის, სტარვიზიის, რიონისა და მაგთიკომის ეთერში.

გადამღები ჯგუფი:
სცენარის ავტორი, რეჟისორი და პროდიუსერია ავთანდილ ვარსიმაშვილი, დამდგმელი ოპერატორი — მიხეილ მაღალაშვილი. ოპერატორები — დავით გოგილაშვილი და მიხეილ ნინოშვილი, მხატვარი — თამარ გოცხიშვილი, კომპოზიტორი — გიორგი ჭილაშვილი

როლებში
გიორგი მიქელაძე — გიორგი
გოგოლა კალანდაძე — სალომე
მურმან ჯინორია — ვახუშტი
გურამ საღარაძე — ჟორა
ედიშერ მაღალაშვილი — დავითი
ლეილა ძიგრაშვილი — თამილა
გიორგი ქვრივიშვილი
ჯემალ ღაღანიძე
მარი ჯანაშია
ლიკა ქავჟარაძე
მამუკა კიკალეიშვილი
ნანული სარაჯიშვილი
დავით კურცხალია
ელენე ჭავჭავაძე
კახა თავართქილაძე
ნინო დუმბაძე
ნათია გუბენკო — ნინო
თინა პაპავაძე
გოჩა კაპანაძე
ანა საკანდელიძე

საუნდტრეკი
ეკა კვალიაშვილი - დღესაც არავინ ჩანს
სრული საუნტრეკი
დავით ჭილაშვილი - კომედია
დავით ჭილაშვილი - უსიყვარულოდ
ჩერნივცი

ჩერნივცი, ჩერნოვცი — ჩერნივცის ოლქის დედაქალაქი დასავლეთ უკრაინაში.

დემოგრაფია
2001 წლის აღწერაზე დაყრდნობით, ჩერნივცის მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 236,700 მოსახლეს, რომელშიც 65 სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფია. სრული მოსახლეობის 79.8% (189,000) არიან უკრაინელები, შემდეგ მოდიან რუსები – 26,700 (11.3%), რუმინელები – 10,500 (4.4%), მოლდოველები – 3,800 (1.6%), პოლონელები – 1,400 (0.6%), ებრაელები – 1,300 (0.6%) და სხვა ეროვნების – 2,900 (1.2%)

დამეგობრებული ქალაქები
ჩერნივცი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:

გალერია