iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰოსნი მუბარაქი

მოჰამედ ჰოსნი მუბარაქი, უფრო გავრცელებული სახელი ჰოსნი მუბარაქი (; დ. 4 მაისი, 1928, კაფრ-ელ-მუსაილაჰა, ეგვიპტე — გ. 25 თებერვალი, 2020, კაირო) — ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკის სამხედრო, პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ქვეყნის მეოთხე პრეზიდენტი 1981–2011 წლებში. თანამდებობა დაიკავა პრეზიდენტ ანვარ ალ-სადათის მკვლელობის შემდეგ. იგი ეგვიპტის ყველაზე ხანგრძლივად მმართველია მუჰამედ ალი ფაშას შემდეგ.

2011 წლის 11 თებერვალს ჰოსნი მუბარაქი, რომელიც ეგვიპტეს 30 წლის განმავლობაში მართავდა, გადადგა და ძალაუფლება არმიას გადასცა. ხელისუფლება სამხედროების ხელში გადავიდა. 2012 წლის 2 ივნისს კაიროს სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ეგვიპტის ყოფილ პრეზიდენტ ჰოსნი მუბარაქს სამუდამო პატიმრობა შეეფარდა. იგი რეჟიმის წინააღმდეგ გამოსული დემონსტრანტების მკვლელობაშია დადანაშაულებული. გამოჩენის გამოტანის შემდეგ, როგორც ცნობილია, მუბარაქმა გადაიტანა ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რიგი კრიზისები. 2013 წლის 13 იანვარს ეგვიპტის საკასაციო სასამართლომ გააუქმა მუბარაქის განაჩენი და საქმის ხელმეორედ განხილვა დანიშნა. განმეორებით პროცესზე, 2015 წლის 9 მაისს, მუბარაქი და მისი ვაჟები მსჯავრდებულად იქნენ ცნობილი კორუფციის ბრალდებით და მიესაჯათ პატიმრობა. მუბარაქი პატიმრობაში მიეცა სამხედრო ჰოსპიტლში, ხოლო მისი ვაჟები 2015 წლის 12 ოქტომბერს კაიროს სასამართლომ გაათავისუფლა. 2017 წლის 2 მარტს გამართლდა საკასაციო სასამართლოს მიერ და 24 მარტს გათავისუფლდა.

გარდაიცვალა 2020 წლის 25 თებერვალს.
300 არაგველი (თბილისის მეტრო)

300 არაგველი — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც ავლაბრისა და ისანის სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი 1967 წლის მარტში გაიხსნა. არქიტექტორები — თ. თევზაძე (ვესტიბიული) და გ. ბათიაშვილი (ქვედა სადგური).

მიწისზედა ვესტიბიული რკინაბეტონის ნაგებობაა, აქვს დიდი შემინული ღიობები. ქვედა სადგურში თეთრი მარმარილოთი მოპირკეთებული პილონები გადახურულია კამარით. გვერდით კედელზე დიდი ჭედური პანოა სამასი არაგველის გმირობის თემაზე (მოქანდაკეები თ. და გ. გიგაურები).

გალერეა
სამირ ამინი

სამირ ამინი(, ; დ. 3 სექტემბერი , 1931, კაირო — გ. 12 აგვისტო, 2018 , პარიზი) — ფრანგულენოვანი ეგვიპტელი პოლიტოლოგი და ეკონომისტი, გლობალიზაციის შემსწავლელი. დაიბადა კაიროში მედიკოსების ოჯახში, მისი დედა იყო ფრანგი, ხოლო მამა ეგვიპტელი. 1963–1980 წლებში მუშაობდა გაეროს აფრიკის ეკონომიკური განვითარების და დაგეგმარების ინსტიტუტში. .
ნიკოლოზ დურნოვო

ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე დურნოვო (რუს. ; დ. 4 ნოემბერი, 1876, მოსკოვი — გ. 27 ოქტომბერი, 1937, სანდარმოხი) — რუსი ლინგვისტი, სლავისტი, რუსული დიალექტოლოგიისა და ენის ისტორიის სპეციალისტი. მოსკოვის ლინგვისტური სკოლის წარმომადგენელი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის (1924) და ბელორუსიის მეცნიერებათა აკადემიის (1928) წევრ-კორესპონდენტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1876 წელს მოსკოვში
1899 წელს დაამთავრა
მოსკოვის უნივერსიტეტი.
1918-1921 წლებში ასწავლიდა მოსკოვისა და სარატოვის უნივერსიტეტებში.
1924-1928 წლებში მუშაობს ჩეხოსლოვაკიაში (პრაღა, ბრნო).
1928-1930 მუშაობდა მინსკში.
1933 წელს ბელორუსიიდან იძულებით წამოსული დაპატიმრებული იქნა როგორც კონტრრევოლუციონერი, ე.წ. ”სლავისტების საქმის” გამო და მიესაჯა 10 წელი (სალოვეცკი).
1937 წელს ხელმეორედ მოხდა მისი გასამართლება და დახვრიტეს.
1938 წელს დახვრიტეს მისი ორივე შვილი ანდრია და ევგენი.

პუბლიკაციები
ქართული ეკლესიის ბედი
სლავური ენათმცოდნეობის საკითხები
რუსული ენის ისტორიის შესავალი

სტატია ქართულ გაზეთში
(ტრიფონ ჯაფარიძე „ჩვენი ქვეყანა“, 1917 წ. #54, 15/6. გვ. 1-2)
ბურნაშეთი

ბურნაშეთი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, აზავრეთის თემში, ახალქალაქის პლატოს ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ჟირულის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1900 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 22 კმ-ით.

ბურნაშეთში ადამიანი ჯერ კიდევ წინაფეოდალურ ხანაში სახლობდა. სოფლის ძველი სახელი „ბურნაშენი“ უნდა ყოფილიყო.

სოფელში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის დიდი ეკლესია, რომელსაც შეწყვილებულთაღებიანი კარიბჭე აქვს. თავისი სიდიდისა და სიმაგრის წყლობით ეკლესია შედარებით უკეთაა შემონახული. არქიტექტურულ-დეკორატიული ფორმებითა და აღმოსავლეთის ფასადის რელიეფების მიხედვით აშენებული უნდა იყოს არა უგვიანეს საუკუნისა.

დაცულია ორი წარწერა ( და – სს.). ერთი ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, მეორე — ინტერიერში, ჩრდილოეთის კედელზე.

აღმოსავლეთის მხარეზე არსებული რელიეფი წმ. დანიელი ლომების ხაროში იკითხება შემდეგნაირად:

მეორე წარწერა არის ეპიგრაფიკული საბუთი ყანის შეწირვის შესახებ (– სს.):

სოფლის მატერიალური კულტურის ძეგლებიდან აღსანიშნავია აგრეთვე მოზრდილი ქვაჯვარი.

1595 წელს სოფელი შედიოდა ხერთვისის ლივის ტყე-ჯავახეთის რაიონში. იგი 11-კომლიანი სოფელი იყო. მოხსენიებულია აგრეთვე ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 488 ადამიანი.
განძანი

განძანი — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (განძანი, საღამო). მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ფარავნის ტბის სამხრეთით, მდინარე მდინარე ფარავნის ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2020 მ. ნინოწმინდიდან დაშორებულია 22 კმ-ით.

ისტორია
განძანი სოფლის ისტორიული სახელია. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის შედგენის დროს განძანი და, საერთოდ, აკშეჰირის ნაჰიჲეს ამ მონაკვეთზე რიგი სოფლებისა გაუკაცრიელებულია. 1847 წლის არქივისეულ ერთ საბუთში განძანში, როგორც შედარებით ახალ გაშენებულ სოფელში, 28 კომლია აღრიცხული. საბჭოთა პერიოდში განძანის სასოფლო საბჭოში შედიოდა აგრეთვე სოფლები ფოკა და ვლადიმიროვკა. სოფელში მოქმედებდა მეხორცეობა-მერძევეობის მეურნეობა.

განათლება და კულტურა
სოფელში დგას ვაჰან ტერიანის სახლ-მუზეუმი. ყოველი ივლისის ბოლო კვირას აღინიშნება ვაჰან ტერიანის პოეზიის დღე. სოფელში არის ორი საჯარო სკოლა.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში შემორჩენილია საკმაოდ კარგად შენახული საუკუნის ჯაყელთა საგვარეულოს წარმომადგენლის შალვას მიერ აშენებული ორი ქართული ეკლესია. ორივე ეკლესია ერთნავიანია, ნაშენია თლილი ქვით, გადახურულია ორფერდა სახურავით, აქვს თითო კარი სამხრეთიდან. ეკლესიებზე შემორჩენილია ორ-ორი ასომთავრული წარწერა. როგორც წარწერებიდან ჩანს, ეკლესიები აშენებულია ნიკოლასძეთა მიერ. განძის ზედა ეკლესიის წარწერა ივანე როსტომაშვილს სრულად უნახავს, მაგრამ შემდეგ ვიღაცას დაუზიანებია. ზედა ეკლესიას აქვს მეორე წარწერაც, რომელიც შედარებით მაღლაა და უკეთ შენახულა. მეორე, ქვედა ეკლესია შედარებით მომცრო ზომისაა, ორი წარწერა აქვს. ეს ეკლესია ღვთიმშობლის სახელობისაა. მის ერთ წარწერაზე ვარსკვლავი ამოუხატიათ და ამოუშლიათ. ივანე როსტომაშვილის ცნობით ეკლესიებთან ერთად შემორჩენილი იყო ასევე ერთი ციხე.

სოფელში ასევე არის 1858 წელს აშენებული წმინდა კარაპეტის სახელობისა სომხური ეკლესია.

გალერეა
გოკიო

გოკიო — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ალასტანის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე გოკიოსწყლის (ჭობარეთის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1760 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 24 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 418 ადამიანი.

ისტორიული ძეგლები
გოკიო მდებარეობს ისტორიულ ჯავახეთში. სოფლის მახლობლად, ხევის მარცხენა ნაპირზე, ორი გორაა; დასით მდებარე უფრო ამოზიდული და ყელგადაჭრილია. მისი თხემი (ფართობი დაახლ. 150 მ × 70 მ) გალავნის ნანგრევითაა შემოზღუდული. გალავნის შიგნით სათავსების ნაშთებია. ანაკრეფ კერამიკულ ფრაგმენტებში ჭარბობს გვიანდელი ბრინჯაო-ადრინდელი რკინის ხანის ნატეხები. გალავნითაა გამაგრებული გაღმით მდებარე მეორე გორაც, რომლის შიგნით ასევე მოჩანს სათავსების ნაშთები. ანაკრეფ კერამიკაში აქ წინარეფეოდალურთან ერთად ფეოდალური ხანის ნატეხებიცაა. ამჟამად სოფელში შემორჩენილია ორი ეკლესიის ნანგრევი, ადრე კი უფრო მეტი იყო. მომცრო ეკლესიის საკურთხეველში თავდაყირა დაუდგამთ სამხრეთ შესასვლელის ბალავრის ქვა, რომელზეც აყვავებული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. აქვე აწყვია ჯვრიანი ქვები და სამთაღიანი ბრტყელი ფილა. მეორე, დასავლეთით მდგარი, მოზრდილი ეკლესიის (20 მ × 12 მ) კედლები უკეთესად არის შემონახული. ნაგებია გათლილი ქვით. არქიტექტურულ დეტალთაგან შემორჩენილია ოთხი პილასტრი. ორივე ეკლესიას გალავანი ჰქონია, რომელთა შიგნით საფლავის ქვებია (ცხენებისა და ვერძების ქანდაკებები). დიდი ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხესთან საფლავის ქვაზე გამოსახულია მამაკაცის ფიგურა, რომელსაც მარჯვენა ხელში უჭირავს წრეში ჩასმული ჯვარი. რელიეფური წარწერის ნაშთზე იკითხება მხოლოდ ორი ასონიშანი – „ე“ და „კ“.
ისტორია
„გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, 1595 წელს სოფელ გოკიოში შედიოდა ხერთვისის ლივის ტყიანი ჯავახეთის ნაჰიეში, ცხოვრობდა 18 კომლი: მახარებელი, რუბენ ძე მისი, იოსებ ძმა მისი, ვარაზგულ ესტატეს ძე ქრისტესა, ძმა მისი, იმარინდო ჯვარასძე, ილარიონ ძე მისი, პაპუნა ძმა მისი, გიორგი მახარებლისძე, რევაზ ძმა მისი, ქაქუჩა, ზურაბ ძე მისი, ... ვეფხიასძე, მაზანა, სოზია ძე მისი, იორდანე, ბადურა ბეროზას ძე, ილო ძე მისი. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, სელის თესლი; ჰქონდათ ბოსტანი, ერთი თვალი წისქვილი, ერთი თვალი ზეთსახდელი; ჰყავდათ ღორი, ცხვარი, ფუტკარი და იხდიდნენ 15 000 ახჩას წლიურად. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, საუკუნეში გოკიო იყო: „ქალაქი მცირე. მოსახლენი არიან მესხნი, სომეხნი და ურიანი ვაჭარნი“.

1917 წელს რევოლუციის შემდეგ აქედან აყრილან ადგილობრივი მცხოვრები თარაქამები (ყარაფაფახები), რომელთაც თავიანთი სახლ-კარი ბორჯომის ხეობიდან ჩამოსული ოსებისათვის მიუყიდიათ. ოსებს ვერ აუტანიათ აქაური ჰავის სიმკაცრე და კვლავ გუჯარეთის ხეობაში დაბრუნებულან. ოსების შემდეგ აქ დასახლებულან სომხები და ახალციხის რაიონიდან მოსული ქართველები. ამჟამად ამ სოფელში სომხური მოსახლეობა ჭარბობს. ქართული მოსახლეობის გვარებია: ტაბატაძეები, ინასარიძეები, ზაზაძეები, ხუციშვილები და სხვ.
გოგაშენი

გოგაშენი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, გოგაშენის ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: გოგაშენი, აფნია) ცენტრი. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1740 მ., ახალქალაქიდან დაშორებულია 30 კმ–ით.
ისტორია
„ვანის ქვაბთა განგების“ - საუკუნეთა მინაწერების მიხედვით, როსტევან რჩეულას ძემ (რჩეულაშვილი) ვანის ქვაბთა მონასტერს შესწირა „გულარშნისა ქუეშეთ აბჯარაული ზუარი“. აბჯარაული ახლაც გოგაშენს ეკუთვნის (მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, გოგაშენის ქვევით), ამიტომ ამ მინაწერში გოგაშენი უნდა იგულისხმებოდეს. 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, გოგაშენი შედიოდა ახალქალაქის ლივის თმოგვის ნაჰიეში (რაიონი). იმჟამად ის ჭაჭკრის (იმდროინდელი სოფელი) სახნავ-სათესი ტერიტორია იყო და მარცვლეულის მოსავალზე წლიურად შეწერილი ჰქონდა 500 ახჩა.

სავარაუდოდ საუკუნეში, გოგაშენი ისევ მოშენებულა. ახლა აქ 80-მდე კომლია. მაცხოვრებელთა გვარებია: ხუციშვილები, ხოსიტაშვილები, ცისკარიძეები, კოჟორიძეები, ნათენაძეები, თაქთაქიძეები, ბერიძეები.
გოგაშენის ეკლესია
სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს მთავარანგელოზის – საუკუნეების ეკლესია. ეკლესია ნაგებია ადგილობრივი, მონაცრისფრო ნათალი ქვებით. აღმოსავლეთ სარკმელს ორმაგი ლილვით შედგენილი ჩარჩო შემოუყვება. ეკლესიასთან ძველი და ახალი გალავანშემოვლებული სასაფლაოა. სოფელში დგას ასევე ღვთისმშობლის ახალი, საუკუნის ეკლესია, სადაც ინახება ადრეული ხანის სტელის ნატეხი. სტელის ერთ გვერდზე გამოსახულია კაცის ფიგურა, რომელსაც მარჯვენა ხელი მკერდზე აქვს მიდებული. მეორე გვერდზე შემორჩენილია სამსაფეხურიან კვარცხლბეკზე დაყრდნობილი ჯვრის ქვედა მკლავი, მესამეზე კი თითქოს გველის კლაკნილი ტანია გამოსახული, მეოთხეზე — ცხოველის თავი, დაცქვეტილი სამკუთხა ყურებით. მას ყელზე შემოჭდობილი აქვს ადამიანის ხელი, რომელიც ახრჩობს. ამ გამოსახულებას ზევიდან ჯვარი აზის.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 272 ადამიანი.
ვაჩიანი

ვაჩიანი — სოფელი საქართველოში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე), ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ვაჩიანი, მურჯახეთი, ჩამძვრალა).

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ვაჩიანის ტბასთან, ახალქალაქ-კარწახის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1760 მ-ზე, ახალქალაქიდან 9 კმ-ში.
ისტორია
„გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ (1595) მიხედვით, ოსმალთა მიერ დაპყრობილი ჯავახეთის სოფელი ვაჩიანი შედიოდა ახალქალაქის ლივის აქშეჰირის ნაჰიეში. იქ 17 კომლი ქართველი ცხოვრობდა, ჰყავდათ ცხვარი, ღორი, ფუტკარი, მოჰყავდათ ბოსტნეული, ხორბალი, ქერი, ჭვავი, სელის თესლი (საზეთედ), იონჯა და იხდიდნენ გამოსაღებს — 19 500 ახჩას. 1703–1704 წლებში ვაჩიანი ექვემდებარებოდა ვინმე ჰალილს და შეწერილი ჰქონდა 6 000 ახჩა.

ვაჩიანს, როგორც ჯავახეთის მხარის ერთ-ერთ დიდ სოფელს, იხსენიებს იოჰან გიულდენშტედტიც (საქართველო მოიარა 1771–1772 წლებში). 1790 წელს ჯავახეთში თურქების და ლეკების წინააღმდეგ ლაშქრობის დროს ვაჩიანის ციხე აიღო დავით ბატონიშვილმა. 1829 წლის ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებით, ვაჩიანი სამხრეთ საქართველოს ნაწილთან ერთად, რუსეთის იმპერიას შეუერთდა. ამ დროს დასახლდნენ აქ ოსმალეთიდან (არზრუმიდან) წამოსული სომხები.

ვაჩიანში ძველი ქართული ეკლესიების ნანგრევებზე აგებულია ახალი ეკლესია, რომელიც საუკუნის 30-იან წლებში აუშენებიათ სომხებს. წყობაში კარგად ჩანს ადრინდელი ხანის სტელები, „ბოლნურმედალიონებიანი“ ლოდები, ქართული წარწერათა ფრაგმენტები (ნუსხური), რომლებიც კედლებში უადგილოდაა ჩაყოლებული („ქრისტე, შეიწყალე მონა შენი ზურაბ“, „ედიშერ“...) და საუკუნეს უნდა ეკუთვნოდეს. 1933 წელს ნ. ბერძენიშვილს ვაჩიანთან უნახავს მოზრდილი ლოდი ქართული (ნუსხური) წარწერით, სადაც საუბარია ზაქარია ამირსპასალარის ბრძანებით ზრესკელი ბერის მიერ „ზუინაქტის“ აშენებაზე, იქვე იხსენიებიან შალვა და მისი ძმა ივანე (ახალციხელები). წარწერა საუკუნით თარიღდება და ამჟამად ახალციხის მუზეუმშია დაცული. ვაჩიანის „ზემო ეკლესიის“ ირგვლივ ძველი სასაფლაოა, სადაც გვხვდება ვერტიკალურად დაყენებული ჯვრიანი ქვები და ყოჩებისა და ცხენების ფიგურები საფლავის ლოდებად.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 801 ადამიანი.
თორია

თორია — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ეშტიის თემში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ზღვის დონიდან 1880 მეტრი, ნინოწმინდიდან 15 კმ–ზე. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 620 კაცი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელი მდიდარია ისტორიული ძეგლებით. მნიშვნელოვანია სოფლის თავზე, მთაზე არსებული ციკლოპური ციხის ნაშთები. შემორჩენილია კედლები. შეიმჩნევა რთული კომპლექსი. იმავე მთაზე არის სამლოცველო, რომელშიც ძველი საკურთხეველია.

სოფელში ყოფილა ქართული ეკლესია, რომლის დუღაბიღა შემოგვრჩა. ერთი საბუთით (ს. ჯიქია) 1847 წელს თორიაში ჯერ კიდევ არავინ ცხოვრობდა. ე.ი. ეკლესია იდგა. დაანგრიეს იგი და მისი ქვებით ააშენეს ახალი წმ. დომინიკეს სალოცავი. კედლებში ჯერ კიდევ შეიმჩნევა ქართული ეკლესიის ძველი დამუშავებული ქვები. იქვეა ქართული სასაფლაოს ქვა.
კოთელია

კოთელია — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი კოთელია). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ბაკურიან-ახალქალაქის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 1680 მეტრი, ახალქალაქიდან დაშორებულია 15 კმ-ით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 441 ადამიანი.

ეკლესია
სოფელ კოთელიაში დგას შუა საუკუნეების დარბაზული ტიპის ეკლესია. იგი ახალქალაქიდან 15 კილომეტრითაა დაშორებული. ზღვის დონიდან 1680 მეტრზე. ეკლესიის სახურავის დასავლეთ კეხზე დადგმულია სამრეკლო. ეკლესიის ფასადები მოპირკეთებულია მოწითალო ფერის ანდეზიტის კვადრებით. სამხრეთისა და დასავლეთის ფასადზე გვხვდება მოკვეთილი ჯვრები. სამხრეთ შესასვლელი ამჟამად ამოქოლილია. სამხრეთისავე ფასადზე ჩადგმულია ნაცრისფერი ქვა, რომელზეც მხედრული წარწერაა. წარწერაში მოხსენიებულია აღმშენებელი ქიშვად ავალიშვილი. ნიკო ბერძენიშვილი ამ წარწერას ასე კითხულობს: ხელწერის მიხედვით იგი წარწერას - საუკუნეებით ათარიღებს. საუკუნეში ეკლესიაზე ოთხსვეტიანი სამრეკლო დაუშენებიათ.

ფოტოგალერეა
მამწვარა

მამწვარა — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, გონდრიოს თემში. მდებარეობს ხანჩალის ტბის ჩრდილოეთით, მდინარე ფარავნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ნინოწმინდიდან დაშორებულია 13 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 782 კაცი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
ფილოლოგების სიმღერები

„ფილოლოგების სიმღერები“ — ე.უ. გორდონის და ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლექსების კრებული, რომელშიც ასევე შეტანილია ხალხური სიმღერები. ეს არის ჯონ ტოლკინის ყველაზე რთულად მოსაძიებელი გამოცემა, რომელიც გავრცელდა 1936 წელს.

კრებულში შეტანილია სულ 30 ლექსი, საიდანაც 13 ეკუთვნის ტოლკინს.

თავდაპირველად წარმოადგენდა გორდონის მიერ 1921-1926 წლებში შეგროვებულ ნაწერებს. ა. სმითის (ლონდონის უნივერსიტეტის კოლეჯი), ლიდსის უნივერსიტეტის ყოფილი სტუდენტის მიერ იგი 1935-1936 წლებში სტუდენტებს შეზღუდული რაოდენობით დაურიგდა.

ვინაიდან სმითს გორდონისა თუ ტოლკინის ნებართვა გამოცემაზე არ მიუღია, ფართო გავრცელებაში ეს კრებული არ გასულა. ასლების დიდი რაოდენობა განადგურდა, როდესაც უნივერსიტეტის კოლეჯი დაიბომბა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. ვარაუდობენ, რომ გადარჩა დაახლოებით 14 ასლი.
ვაკის პარკი

ვაკის პარკი — რეკრეაციული პარკი თბილისში, ვაკეში. პარკის მშენებლობა დაიწყო 1947 წელს, გაიხსნა 1951 წლის 1 მაისს, როგორც „გამარჯვების პარკი“

ვაკის პარკი გაშენებულია თრიალეთის ქედის მოშიშვლებულ ფერდობზე. მანამდე ამ ტერიტორიაზე იყო თბილისის პლანეროდრომი, რომელიც 1935 წელს მოეწყო საქართველოს სსრ თავდაცვა-ავიაქიმის თაოსნობით. აქ იმართებოდა საპლანერო ფრენები და სხვადასხვა სპორტული ღონისძიება.

პარკის დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტის ავტორია ქუჩუ დგებუაძე, დენდროლოგი ნელი ციციშვილი. 1946–1981 წლებში ვაკის პარკის გამწვანება-განაშენიანებას ხელმძღვანელობდა აგრონომ-დეკორატორი გ. მრულიშვილი. 1957–1992 წლებში პარკს ერქვა გამარჯვების პარკი. 2011–2014 წლებში ჩატარდა ვაკის პარკის მნიშვნელოვანი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები.

ვაკის პარკი გამწვანებულია წიწვოვანი, ფოთლოვანი და მარადმწვანე ხე-მცენარეებით. პარკი ჩრდილოეთის მხრიდან ფართო კიბის მარშებით უკავშირდება ვაკის მთავარ სატრანსპორტო არტერიას — ილია ჭავჭავაძის გამზირს. ცენტრალურ ღერძზე განლაგებულია პარკის მთავარი არქიტექტურული კომპლექსი „დიდების მემორიალი“ — შადრევნების კასკადი, „უცნობი ჯარისკაცის საფლავი“, ქალის ფიგურა — გამარჯვების სიმბოლო (1981, მოქანდაკე გიორგი ოჩიაური, არქიტექტორები ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი, კიაზო ნახუცრიშვილი, ოთარ ლითანიშვილი). დიდების მემორიალის ქანდაკებათა ანსამბლი ნაწილობრივ განადგურებულია ან/და გადატანილია სხვა ადგილას. ვაკის პარკში არის საბავშვო ატრაქციონები, ღია კინოთეატრი, კაფე-ბარები და რესტორანია განთავსებული. სამხრეთ-დასავლეთით პარკს ემიჯნება მიხეილ მესხის სტადიონი.
ფილოგონი (ანტიოქიის პატრიარქი)

წმინდა ფილოგონი (გ. 324) — ანტიოქიის პატრიარქი (314–324 წწ.); მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 დეკემბერი, ახალი სტილით — 2 იანვარი.

პატრიარქი მღვდელმთავრად დადგინებამდე ადვოკატი იყო და იცავდა გლახაკების, ქვრივებისა და ობლების ინტერესებს. დაქვრივების შემდეგ ბერად აღიკვეცა და მალე ანტიოქიის ეპისკოპოსადაც აკურთხეს. კარგი განათლების წყალობით იგი წარმატებით იცავდა მართლმადიდებლობას არიანელთა შემოტევისაგან. გარდაიცვალა 324 წელს.
კავკასიური სკოპოლია

კავკასიური სკოპოლია, კარნიოლიის სკოპოლია — მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი 50-60 სმ სიმაღლის ბალახია, ღერო ერთი ან რამდენიმეა, სწორმდგომი, ცილინდრული, შიშველი ან გაბნეულია ბეწვებით მოფენილი. ზედა ფოთლები გრძელია, ფართო და წვერზე მომრგვალებული, მთელკიდიანი და შიშველი, ხოლო ქვედა ღეროსეული ფოთლები უფრო მოკლე, ვიწრო შუბისებრი, ბლაგწვერიანი.

ყვავილები აქტინომორფულია, მარტოული, ზარისებრი ფორმისა და ფოთლების იღლიებში გრძელ ყუნწებზე დაკიდებულია; ჯამი სიფრიფანა, 5 ბლაგვი კბილით, ნაყოფიანობისას ის დიდდება და მჭიდროდ ეკვრის ნაყოფს, გვირგვინი გაფართოებულია, 5 მოკლე სამკუთხა, ბლაგვი ნაკვთით, გარედან სოსანას ფერი, შიგნიდან მოთეთრო, ძირში კი ღია მოყვითალო-მწვანე. ბუტკო ოდნავ აღემატება მტვრიანებს, დინგი სქელია, გაფართოებულია, ნასკვი ორუდიანია, მრგვალი თესლკვირტით. ნაყოფი კოლოფია, სფეროსებრი ან კვრეცხისებრ-წაგრძელებული, წვერში წამახვილებული, სიმწიფისას იხსნება ხუფით. თესლი მრავალია, 3 მმ სიგრძის, მოყვითალო-ყავისფერი. ფესურა მსხვილია, მხოხავი ჰორიზონტალური, 12 სმ სიგრძის და 5 სმ სიგანის.

იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელში, ტენიან ფართოფოთლოვან, იშვიათად კი წიწვოვან ტყეებში, ზღვის დონიდან 1000-1200 მ სიმაღლეზე. უპირატესად შავი ზღვის სანაპირო ზოლში აფხაზეთში, აჭარაში, ასევე იმერეთში, მთიულეთში. საქართველოს გარეთ გავრცელებულია იმიერკავკასიაში. საერთო გავრცელება: სამხრეთი, აღმოსავლეთი და შუა ევროპა, მონღოლეთი, ჩინეთი, იაპონია, ინდოეთი. კავკასიური სკოპოლია ზოგჯერ გვხვდება შმაგასთან ერთად.

ფესურები აკოპოლამინისა და ჰიოსციამინის სამრეწველო წყაროა. ამზადებენ ამ ალკალოიდების მრავალრიცხოვან პრეპარატს, რომელთაც იყენებენ სპაზმოლიზურ და ქოლინოლიტურ საშუალებებად. სკოპოლამინის პრეპარატებს უპირატესად უნიშნავენ ნევროლოგიასა და ფსიქიატრიაში, მცენარეს ახასიათებს ანტიბაქტერიული აქტივობა, პოპულარულია ვეტერინარიასა და ხალხურ მედიცინაში.
ლეპტის-მაგნა

ლეპტის-მაგნა — ანტიკური ქალაქი ლიბიაში. თავდაპირველად, ფინიკიური პორტი იყო. ძვ. წ. 111 წელს ის რომის იმპერიის ნაწილი გახდა. მისი ნანგრევები მდებარეობს ტრიპოლიდან აღმოსავლეთით, 130 კმ-ში.

სავარაუდოდ ქალაქი დაარსებული უნდა იყოს ძვ. წ. საუკუნეში, როგორც ფინიკიის კოლონია. მისი მნიშვნელობა მკვეთრად გაიზარდა ძვ. წ. საუკუნეში, როდესაც გაიზარდა კართაგენის მნიშვნელობა. ძვ. წ. 146 წელს მესამე პუნიკურ ომში გამარჯვების შედეგად დაიკავეს რომაელებმა.

ქალაქის მნიშვნელობა გაიზარდა 193 წლის შემდეგ, როდესაც რომის იმპერატორი გახდა ამ ქალაქში დაბადებული სეპტიმიუს სევერუსი (193-211). იგი ძლიერ ზრუნავდა საკუთარ ქალაქზე და გახადა კიდეც აფრიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი.

 საუკუნეში რომის იმპერიაში არსებული კრიზისისი შედეგად ქალაქის მნიშვნელობა დაეცა. საუკუნის შუა წლებში ქალაქი ბევრმა ადამიანმა მიატოვა, მაგრამ იმპერატორ თეოდოსიუს -ის მეფობისას იგი კვლავ აღდგა და დაიბრუნა თავისი მნიშვნელობა.

439 წელს ქალაქი დაიპყრეს ვანდალებმა. 523 წელს კი ბერბერებმა ააოხრეს.

ფოტოგალერეა
2012 (ფილმი)

2012 — 2009 წლის ამერიკული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ როლანდ ემერიხის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ ჯონ კიუსაკი, ჩივეტელ ეჯიოფორი, ამანდა პიტი, თენდი ნიუტონი, ოლივერ პლატი, დენი გლოვერი და ვუდი ჰარელსონი. სურათის დისტრიბუტორია კომპანია .

ფილმი მოგვითხრობა მაიას ტომის კალენდრის მიხედვით 2012 წელს ნაწინასწარმეტყველები კატასტროფის შესახებ. 2012 წელს მზის სისტემის პლანეტები ერთ მწკრივში მოექცევიან, რაც იწვევს გლობალურ კატაკლიზმებს: მძლავრი მიწისძვრები, ცუმანი და ვულკანების ამოფრქვევა ქვეყნებსა და კონტინენტებს ნანგრევებად აქცევს.

რეაქცია ფილმზე არაერთგვაროვანი იყო. კრიტიკოსთა ნაწილი არ დაეთანხმა იმას, რომ ფილმში ასახული მოვლენები შესაძლო მომავალია. მიუხედავად ყველაფრისა, ფილმმა დიდი წარმატება იქონია და მის შემქმნელებს 2009 წლის ნოემბერში უკვე მოუტანა დაახლოებით 235 მილიონი აშშ დოლარის შემოსავალი.

სიუჟეტი
გამოკვლევის მსვლელობისას მეცნიერი მოულოდნელად აღმოაჩენს კარიბჭეს პარალელურ სამყაროში და კონტაქს დაამყარებს თავის ორეულთან იმისათვის, რომ ძველებური ინდიელების წინასწარმეტყველების ახდენას ხელი შეუშალოს...

როლებში
ჯონ კიუსაკი
ვუდი ჰარელსონი
დენი გლოვერი
ოლივერ პლატი
ამანდა პიტი
რობერტ პატრიკი

რობერტ პატრიკი (ინგლ. ; დ. 5 ნოემბერი 1958, მარიეტა, ჯორჯია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. განსაკუთრებით სახელი გაითქვა ფილმში ტერმინატორი-2: განკითხვის დღე შესრულებული როლით.

ბიოგრაფია
რობერტ პატრიკი გაიზარდა დიასახლისის და ბანკის თანამშრომელის ოჯახში. თავის მომავალს პატრიკი ნათლად ხედავდა. მან ბავშვობაში გადაწყვიტა, რომ მომავალში სპორტსმენი გახდებოდა. საშუალო სკოლაში პატრიკი ბეისბოლს თამაშობდა, –ში კი სერიოზულად ფეხბურთით დაკავდა. იქ ის სრულიად შემთხვევით მოხვდა სამსახიობო ხელოვნების კურსებზე. ის დამოუკიდებლად დაიწყებს სტანისლავსკის სისტემის შესწავლას. ის ერთი წლის განმავლობაში ოჰაიოში იცხოვრებს და მიხვდება, რომ ლოს-ანჯელესში უნდა წავიდეს. რა იყო მას შემდეგ, რაც ის "ანგელოზთა ქალაქში" ჩამოვიდა, პატრიკს არ უყვარს გახსენება. პირველი თვეები მას მანქანაში ეძინა და აბაზანას ავტო–სამრეცხაოებზე იღებდა. შემდეგ ის ბარში მოეწყო სამუშაოდ, სადაც თავისი მომავალი ცოლი – ბარბარა გაიცნო. მისმა ოცნებამ ახდენა დაიწყო, როდესაც ის შეამჩნია მსახიობმა როჯერ კორმანმა. მან გადაიღო ის ფილმში "ჯოჯოხეთის მებრძოლნი", სადაც პატრიკმა ბაიკერის როლი შეასრულა. კორმანს მოეწონა რობერტის თამაში და მან კიდევ რამდენიმე თავის ფილმში მონაწილეობა შესთავაზა.

შემდეგ რობერტმა მიიღო პატარა როლი მეორე "კერკეტ კაკალში". ეს როლები საკმარისი აღმოჩნდა იმისათვის, რომ მსახიობი ჯეიმზ კამერონს შეემჩნია. კამერონს იმ დროს იდეა გაუჩნდა – მან ლეგენდარული "ტერმინატორის" გაგრძელების გადაღება გადაწყვიტა. რობერტი აიყვანეს თხევადი ტერმინატორ -1000 როლზე. ეს მსახიობისთვის ნამდვილ წამებად იქცა. მთელ დღეებს მსახიობი სპორტულ დარბაზში ატარებდა. თუმცა ეს არ იყო ყველაზე რთული საფეხური მსახიობისთვის, როგორც აღოჩნდა. 1991 წელს ტექნიკას ისეთი მაშტაბებისთვის არ მიუღწევია, როგორც ახლა. ყველას აქვს მომენტები, როდესაც -1000 სხეულზე მომენტალურად რჩებოდა ჭრილობები, როდესაც ის ცეცხლიდან გამოდიოდა და ლითონის ფერს გადაიკრავდა. ეკრანზე ეს მხოლოდ რამდენიმე წამს იკავებდა. თუმცა როგორ მობეზრდა ეს მომენტები რეჟისორს, ტექნიკოსს და თვით რობერტს... კომპიუტერს არ სურდა ამოცანების შესრულება. სულ ფუჭდებოდა რაღაცა...მაგრამ ბოლოს და ბოლოს უიღბლობის ზოლი დამთავრდა მე–40 დუბლზე. "ტერმინატორის" გადაღების შემდეგ რობერტს უამრავი წინადადება შემოუვიდა სხვა პროექტებში მონაწილეობზე. მან თვითნაც აღიარა მერე, რომ ამ ფილმების ნახევარზე მეტი სრული სისულელეა, მაგრამ მას არასოდეს მიუღია გადაღებებში მონაწილეობა მხოლოდ ფულის გამო. პატრიკი ყოველთვის მათში გამოცდილებას იძენდა. საერთოდ ოცი წლის განმავლობაში რობერტმა მონაწილეობა მიიღო თითქმის სამოც ფილმში. მათ შორის შეგვიძლია ავღნიშნოთ " "(1998), " 2: "(1997), ""(1996), " "(2000) და ა.შ. მაგრამ, როგორც კი რობერტი ეკრანებზე ჩნდებოდა, მაყურებელი მასში უპირველეს ყოვლისა პერსონაჟს "ტერმინატორიდან" იხსენებდა.

2000 წელს რობერტმა როლი მიიღო სერიალში "საიდუმლო მასალები". მან მონაწილეობა მიიღო ბოლო ორ სეზონში. კრიტიკოსების შეფასების მიხედვით, სერიალის შემქნელმა სწორი არჩევანი გააკეთა. რობერტ პატრიკი დამოუკიდებელი კომპანიის "360 " ერთ-ერთი დამაარსებელია. ცხოვრობს ლოს-ანჯელესში ცოლთან ერთად, მსახიობთან ბარბარა პატრიკთან.