ჯოვანი ვან ბრონხორსტი

ჯოვანი კრისტიან ვან ბრონხორსტი (დ. 1975 წლის 5 თებერვალი) — ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. კარიერის დასაწყისში იგი თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე, თუმცა მოგვიანებით გახდა მარცხენა მცველი. ამჟამად ის ინგლისური კლუბის „ლივერპულის“ ასისტენტ-მწვრთნელია.

საკლუბო კარიერის განმავლობაში ვან ბრონხორსტმა ითამაშა „ვალვაიკში“, „ფეიენოორდში“, „რეინჯერსში“, „არსენალში“, „ბარსელონაში“ და კვლავ დაბრუნდა „ფეიენოორდში“. იგი მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო „ბარსელონას“ 2005–06 წლების ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებაში და ფინალში ძირითად შემადგენლობაში თამაშობდა, ასევე მონაწილეობდა იმ სეზონის ჩემპიონთა ლიგის ყველა მატჩში.

ვან ბრონხორსტმა ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 106 მატჩი ჩაატარა. მან თავისი ქვეყნის სახელით ითამაშა სამ მსოფლიო ჩემპიონატზე — 1998, 2006 და 2010 წლებში, ასევე სამ ევროპის ჩემპიონატზე — 2000, 2004 და 2008 წლებში. 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში იგი ნიდერლანდების ნაკრების კაპიტანი იყო. ამავე წელს ის დაჯილდოვდა ორანიე-ნასაუს ორდენით. 2010 წლის ფინალი მისი კარიერის ბოლო მატჩი აღმოჩნდა ნაკრებში.

ნიდერლანდების ახალგაზრდულ ნაკრებში და „ფეიენოორდში“ სამწვრთნელო გამოცდილების შემდეგ, ვან ბრონხორსტი 2015 წლის მაისში გახდა „ფეიენოორდის“ მთავარი მწვრთნელი. პირველივე სეზონში მან მოიგო ნიდერლანდების თასი ( თასი), ხოლო 2017 წელს კლუბს 18-წლიანი პაუზის შემდეგ ნიდერლანდების ჩემპიონობა მოაპოვებინა.

2021 წლის ნოემბერში იგი დაბრუნდა „რეინჯერსში“ მთავარი მწვრთნელის პოზიციაზე, სადაც პირველივე სეზონში გუნდი უეფას ევროპა ლიგის ფინალამდე გაიყვანა და შოტლანდიის თასი მოიგო.

2024 წლის ივნისში მან კონტრაქტი გააფორმა „ბეშიქთაშთან“ და პირველ ოფიციალურ მატჩში გუნდს თურქეთის სუპერთასი მოაგებინა.

საკლუბო კარიერა
ადრეული კარიერა
ვან ბრონხორსტმა საფეხბურთო კარიერა როტერდამში მდებარე ადგილობრივ სამოყვარულო ახალგაზრდულ გუნდ „ლინკერ მაას ოევერში“, ექვსი წლის ასაკში დაიწყო. მომდევნო წელს იგი შეუერთდა ფეინოორდის ახალგაზრდულ აკადემიას. 1990 წელს, 15 წლის ასაკში, კლუბმა მას პროფესიონალური კონტრაქტი შესთავაზა, რაზეც ის დათანხმდა. 1991 წელს ბრონხორსტმა მოიგო ნიდერლანდების ახალგაზრდული ლიგა „ფეიენოორდთან“ ერთად, თუმცა პირველ გუნდში ადგილის დამკვიდრება გაუჭირდა. იგი იჯარით გადავიდა ვალვაიკში და 1993 წელს მისი დებიუტი შედგა ერედივიზიაში. 1994–95 წლების სეზონში დაბრუნდა „ფეიენოორდში“, თუმცა ძირითადად როტაციის მოთამაშედ გამოიყენებოდა და მხოლოდ ათ მატჩში მიიღო მონაწილეობა. მისი გარღვევის სეზონი გახდა 1995–96 წლები, როდესაც მან თითქმის ყველა მატჩი ძირითად შემადგენლობაში ჩაატარა და ითამაშა ისეთ ფეხბურთელებთან ერთად, როგორებიც იყვნენ რეჯი ბლინკერი, ჟან-პოლ ვან გასტელი და ჰენრიკ ლარსონი.

შიდა ჩემპიონატში „ფეიენოორდმა“ ზედიზედ ვერ მოახერხა „პსვ ეინდჰოვენისა“ და „აიაქსის“ დომინაციის დაძლევა და გუნდის დატოვება წამყვანმა ფეხბურთელებმა დაიწყეს. მათ შორის იყო კლუბის ლიდერი ჰენრიკ ლარსონიც, შესაბამისად ვან ბრონხორსტმაც ახალი კლუბის ძებნა დაიწყო. მან არჩევანი გააკეთა დიკ ადვოკაატის სასარგებლოდ (რომელიც მისი ყოფილი მწვრთნელი იყო ნიდერლანდების ახალგაზრდულ ნაკრებებში) და 1998 წელს ის შეუერთდა „რეინჯერსს“, დაახლოებით £5–5,5 მილიონი ფუნტის სატრანსფერო ფასად.

„რეინჯერსი“
ბრონხორსტის პირველი ოფიციალური თამაში „რეინჯერსის“ შემადგენლობაში 1998 წლის 22 ივლისს გაიმართა, სადაც მან გაიტანა გოლი, როცა გუნდი 3–0-ით მარცხდებოდა და საბოლოოდ 5–3 დაამარცხა ირლანდიის ლიგის წარმომადგენელი შელბორნი პრენტონ პარკზე უეფას თასის 1998–99 სეზონის პირველ საკვალიფიკაციო რაუნდში.

მან ჯამში 22 გოლი გაიტანა „რეინჯერსის“ რიგებში (13 შოტლანდიის პრემიერ ლიგაში, სამი შოტლანდიის თასზე, ერთი შოტლანდიის ლიგის თასზე, სამი უეფას ჩემპიონთა ლიგაზე და ორი უეფას თასზე), უმეტესად ნახევარდაცვის პოზიციიდან, რის შემდეგაც გადავიდა „არსენალში“ 8,5 მილიონ ფუნტად და გააფორმა ხუთწლიანი კონტრაქტი.

მისი ერთ-ერთი გოლი გავიდა 2000 წლის შოტლანდიის თასის ფინალში, რომელიც „რეინჯერსმა“ 4–0 მოიგო „აბერდინის“ წინააღმდეგ. ამ მატჩში მეტოქე მეკარე ჯიმ ლეიტონი მესამე წუთზე დაშავდა და შემცვლელი არ ჰყავდა, რის გამოც თავდამსხმელს რობი უინტერსს მოუწია მისი პოზიციის დაკავება და კარში ჩადგომა.

„არსენალი“
არსენ ვენგერმა ვან ბრონხორსტი 2001 წლის ივნისში £8 მილიონად ფუნტად შეიძინა. ფრანგმა სპეციალისტმა მიზნად დაისახა ემანუელ პეტის წასვლის შემდეგ „არსენალის“ ნახევარდაცვაში გაჩენილი სიცარიელის შევსება და ამიტომ ბრონხორსტი ცენტრში პატრიკ ვიეირასთან ერთად თამაშობდა. თუმცა ჰოლანდიელის დასაწყისი ჰაიბერიზე რთული აღმოჩნდა, რადგან მუხლის ჯვარედინი მყესის ტრავმა მიიღო და გუნდში გადასვლიდან რამდენიმე თვეში თამაშის შეწყვეტა მოუწია.

მიუხედავად ამისა, ვან ბრონხორსტმა შეძლო მოეგო პრემიერ ლიგა 2001–02 სეზონში, ასევე ინგლისის თასი 2001–02 და 2002–03 სეზონებში „არსენალთან“ ერთად. მთლიანობაში მან „მეთოფეების“ რიგებში 64 მატჩი ჩაატარა და ორი გოლი გაიტანა.

„ბარსელონა“
2003–04 წლების სეზონის დაწყების წინ, ჯოვანი ვან ბრონხორსტს შესაძლებლობა მიეცა გადასულიყო „ბარსელონაში“ და ახალ მთავარ მწვრთნელთან, ფრანკ რეიკარდთან ემუშავა ერთწლიანი იჯარის საფუძველზე, მომავალში სრულფასოვანი ტრანსფერის პერსპექტივით.

მას შემდეგ, რაც ახალ პოზიციას — მარცხენა მცველის როლს — შეეჩვია, მან „ბარსას“ სეზონის მეორე ნახევარში აღორძინებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა. 2004 წლის მაისში ვან ბრონხორსტმა „არსენალიდან“ „ბარსელონაში“ გადასვლა საბოლოოდ დაასრულა 2 მილიონი ევროს სანაცვლოდ და სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. მან ლა ლიგის ტიტული მოიგო 2004–05 წლების სეზონში, თავისი ერთ-ერთი საუკეთესო თამაშების სერიით და ოთხი გოლით აქტივში. 2005–06 წლების სეზონში ის გუნდს დაეხმარა კვლავ მოეგო ლა ლიგა და ამასთან ერთად მოეპოვებინა უეფას ჩემპიონთა ლიგის ტიტულიც (იმ სეზონში ის ერთადერთი ფეხბურთელი იყო, რომელმაც ჩემპიონთა ლიგის ყველა მატჩში მიიღო მონაწილეობა). ესპანეთში ის მაისურზე სახელად „ჯიოს“ იყენებდა.

დაბრუნება „ფეიენოორდში“
ვან ბრონხორსტს 2007 წელს „ბარსელონასთან“ კონტრაქტის ვადა ერთი წელი ჰქონდა დარჩენილი, მაგრამ 2007 წლის 27 ივნისს „ფეინოორდში“ დაბრუნდა, რადგან მის კონტრაქტში იყო პუნქტი, რომლის მიხედვითაც მას შეეძლო ამ ჰოლანდიურ კლუბში თავისუფალი აგენტის სტატუსით გადასვლა. მალევე, მთავარმა მწვრთნელმა ბერტ ვან მარვიკმა ის კლუბის კაპიტნად დანიშნა. ბრონხორსტი გუნდის მნიშვნელოვანი წევრი გახდა, რაც ტრავმებით დაზარალებულ გუნდს სტაბილურობას სძენდა. თავისი პირველი სეზონის ბოლოს, მან " "-ის მაისურით ნიდერლანდების თასი 2007-08 წლების სეზონში მოიგო, რის ფინალშიც „ფეინოორდმა“ კერკრადეს როდა დაამარცხა.

სანაკრებო კარიერა
ადრეული წლები
ვან ბრონხორსტის დებიუტი ეროვნულ ოლიმპიურ ნაკრებში 1996 წელს შედგა, თუმცა ნიდერლანდების ოლიმპიურმა ნაკრებმა ვერ შეძლო შეერთებული შტატების ქალაქ ატლანტაში გასამართ ოლიმპიურ თამაშებზე მოხვედრა. მან პირველი სრული საერთაშორისო მატჩი 1996 წლის აგვისტოში ჩაატარა, როდესაც გუს ჰიდინკმა ის ამსტერდამ არენაზე ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გასამართ ამხანაგურ მატჩში ძირითად შემადგენლობაში დააყენა. ვან ბრონხორსტმა „ონს ორანჟეს“ შემადგენლობაში პირველი გოლი 1996 წლის აგვისტოში, სტადიონზე სამხრეთ აფრიკის წინააღმდეგ გაიტანა. ის ნიდერლანდების ნაკრების წევრი იყო 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, თუმცა ტურნირის განმავლობაში არ უთამაშია. მან მხოლოდ მცირე რაოდენობით ითამაშა ევრო 2000 საკუთარ მოედანზე, მარცხენა მცველის არტურ ნუმანის სანაცვლოდ.

ევრო 2004 და 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ვან ბროხორსტი (რომელიც იმ დროს კლუბის დონეზე რეგულარულად თამაშობდა ნახევარმცველად) მენეჯერმა დიკ ადვოკაატმა ევრო 2004-ზე მარცხენა მცველად გამოიყენა. ნიდერლანდები ტურნირის ნახევარფინალში გავიდა, სადაც მასპინძელ პორტუგალიასთან დამარცხდა.

ვან ბრონხორსტი 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის რეგულარული მოთამაშე იყო ეროვნულ გუნდში. პორტუგალიის წინააღმდეგ მერვედფინალურ მატჩში (იხ. ნიურნბერგის ბრძოლა) მან წითელი ბარათი მიიღო, მატჩში ოთხი წითელი ბარათი იქნა ნაჩვენები, რაც მსოფლიო ჩემპიონატის რეკორდია.

ევრო 2008
ვან ბრონკჰორსტმა გოლი გაიტანა ევრო 2008-ის საკვალიფიკაციო ეტაპის მატჩში სლოვენიის წინააღმდეგ 2007 წლის 28 მარტს. ნიდერლანდებმა საბოლოოდ მოიგო ეს მატჩი ანგარიშით 1–0.

2008 წლის 9 ივნისს, ჯგუფური ეტაპის მატჩში იტალიის წინააღმდეგ, მან ბურთი საკუთარი კარის ხაზიდან მოიგერია, გაიჭრა იტალიის ნახევარში და შემდეგ ჩააწოდა დირკ კეიტს. კეიტმა ბურთი თავით გადააწოდა ვესლი სნეიდერს, რომელმაც ბურთი გაუტანა წინ გამოსულ ჯანლუიჯი ბუფონს. მოგვიანებით ვან ბრონხორსტმა თავადაც გაიტანა გოლი და მაშინდელი მსოფლიოს ჩემპიონები ჰოლანდიელებმა 3–0 ანგარიშით დაამარცხეს.

ევრო 2008-მდე კაპიტანმა ედვინ ვან დერ სარმა განაცხადა, რომ ტურნირის შემდეგ საერთაშორისო ფეხბურთიდან წავიდოდა; მან კაპიტნის რანგში თავისი ბოლო მატჩი ჩაატარა მეოთხედფინალში, სადაც ნიდერლანდები 3–1 დამარცხდა რუსეთის წინააღმდეგ. ვან ბრონკჰორსტი დასახელდა ვან დერ სარის შემცვლელად კაპიტნის პოზიციაზე.

2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ბრონხორსტი შეყვანილი იყო ნიდერლანდების ნაკრების ტურნირის წინასწარ გამოცხადებულ შემადგენლობაში, ხოლო 2010 წლის 27 მაისს ნიდერლანდების მთავარმა მწვრთნელმა ბერტ ვან მარვაიკმა განაცხადა, რომ იგი მოხვდებოდა 23 კაციან საბოლოო შემადგენლობაში და იქნებოდა გუნდის კაპიტანი.

ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ ნახევარფინალში მან გაიტანა პირველი გოლი 3–2 მოგებულ შეხვედრაში. მისი ძლიერი, შორი მანძილიდან დარტყმული ბურთი — რომელმაც მეკარე ფერნანდო მუსლერას კარის ზედა მარცხენა კუთხეში გაიტანა — მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში გატანილ ერთ-ერთ საუკეთესო გოლად ითვლება.

2022 წლის ნოემბერში ფიფამ ეს გოლი შეიყვანა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში 22 საუკეთესო გოლის სიაში. ბრონხორსტის ბოლო მატჩი ნიდერლანდების ნაკრებში და პროფესიონალური კარიერის დასასრული იყო მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალი ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ.

იგი ამ მატჩში 105-ე წუთზე შეცვალა ედსონ ბრააფჰეიდმა, რა დროსაც ანგარიში იყო 0–0, ხოლო 116-ე წუთზე ანდრეს ინიესტამ გაიტანა ერთადერთი გოლი, რითაც ესპანეთმა ნიდერლანდები დაამარცხა. ტურნირის მეორე ადგილზე დასრულების შემდეგ ბრონხორსტმა განაცხადა, რომ ამ მიღწევით ამაყობდა.

სამწვრთნელო კარიერა
„ფეინოორდი“
მას შემდეგ, რაც 2009–10 სეზონის ბოლოს, კარიერა დაასრულა, 2011 წლის 21 ივლისს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ვან ბრონხორსტი ახლად დანიშნულ „ფეინოორდის“ მთავარ მწვრთნელ რონალდ კუმანს, ყოფილ ფეიენოორდის მოთამაშე ჟან-პოლ ვან გასტელთან ერთად დაეხმარებოდა.

„ფეინოორდმა“ სეზონი მეორე ადგილზე დაასრულა „აიაქსის“ შემდეგ და შესაბამისად ჩემპიონთა ლიგაზე გავიდა.

2015 წლის 23 მარტს ცნობილი გახდა, რომ ვან ბრონხორსტი გუნდის ახალი მთავარი მწვრთნელი გახდებოდა მას შემდეგ, რაც ფრედ რუტენი სეზონის ბოლოს კლუბს დატოვებდა. თავის სადებიუტო მატჩში 2015 წლის 8 აგვისტოს, ვან ბრონხორსტმა შინ 3–2 დაამარცხა „უტრეხტი“, გამარჯვების გოლი კი პენალტით გაიტანა დირკ კეიტმა, რომელიც ცხრა წლის შემდეგ დაბრუნდა მშობლიურ კლუბში.

თავის პირველ სრულ სეზონში ვან ბრონხორსტმა „ფეინოორდთან“ ერთად ნიდერლანდების თასი მოიგო, მას შემდეგ რაც ფინალში კლუბმა 2–1 დაამარცხა „უტრეხტი“. თავის მეორე სეზონში ვან ბრონხორსტმა მოიგო ერედივიზიის ტიტული, რაც „ფეინოორდისთვის“ პირველი იყო 18 წლის განმავლობაში.

2017–18 სეზონში ფეიენოორდმა სეზონი დაიწყო ნიდერლანდების საფეხბურთო სუპერთასის მოგებით, პენალტების სერიაში „ვიტესი“ დაამარცხეს. 2017 წლის 17 დეკემბერს გუნდმა სტუმრად როტერდამულ დრებიში 7–0 ანგარიშით გაანადგურა როტერდამის „სპარტა“.

2018 წელს გუნდმა კვლავ მოიგო ნიდერლანდების თასი, 22 აპრილს გამართულ ფინალში 3–0 ანგარიშით დაამარცხა „ალკმაარი“. ეს იყო ტურნირის ისტორიაში საიუბილეო მე-100 ფინალი.

2019 წლის 24 იანვარს ვან ბრონხორსტმა სეზონის ბოლოს გუნდის დატოვების შესახებ გააკეთა ანონსი.

„გუანჯოუ“
2020 წლის 4 იანვარს ვან ბრონხორსტმა კონტრაქტი გააფორმა ჩინეთის სუპერლიგის კლუბთან „გუანჯოუ“. თავის ერთადერთ, 2020 წლის სეზონში მისმა გუნმა 11-ე ადგილზე დაასრულა, ბრონხორსტმა კი დეკემბერში დატოვა კლუბი, რათა ოჯახთან დაბრუნებულიყო.

„რეინჯერსი“
2021 წლის 18 ნოემბერს, 20 წლის შემდეგ, რაც კლუბი მოთამაშის რანგში დატოვა, ვან ბრონხორსტი დაინიშნა „რეინჯერსის“ მთავარ მწვრთნელად. მან შეცვალა სტივენ ჯერარდი, რომელიც გადავიდა „ასტონ-ვილაში“.

მის სადებიუტო მატჩში „რეინჯერსის“ მწვრთნელის რანგში მან 2–0 მოიგო შინ პრაღის „სპარტის“ წინააღმდეგ ევროპა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე; ხოლო თავისი სადებიუტო მატჩი შოტლანდიის პრემიერშიპში 28 ნოემბერს 3–1 მოიგო სტუმრად „ლივინგსტონთან“.

მისი სადებიუტო პერიოდიდან დაწყებული შვიდმატჩიანი მოგებების სერია დასრულდა 2022 წლის 18 იანვარს „აბერდინთან“ 1–1 ფრით, ხოლო ათმატჩიანი წაუგებელი სერია დასრულდა „სელტიკთან“ 0-3 მარცხით, რის შედეგადაც გუნდმა პირველობა დათმო. ვან ბრონხორსტის „რეინჯერსმა“ ლიგაში პირველი ადგილი ვერ დაიბრუნა — ეს პოზიცია „სელტიკმა“ ახალი მთავარი მწვეთნელის, ანგე პოსტეკოღლუს ხელმძღვანელობით დაიკავა.

ბრონხორსტის ხელმძღვანელობით, ევროპულ ასპარეზზე გუნდმა 2008 წლის შემდეგ პირველად ითამაშა ევროთასის ფინალში — პლეი-ოფში მათ დაამარცხეს დორტმუნდის „ბორუსია“, ბელგრადის „ცრვენა ზვეზდა“, „ბრაგა“ და „ლაიფციგი“. თუმცა, 2022 წლის ფინალში ისინი პენალტების სერიაში ფრანკფურტის „აინტრახტთან“ დამარცხდნენ.

რამდენიმე დღეში „რეინჯერსმა“ შოტლანდიის თასის ფინალში]] „ჰართსი“ 2–0 დაამარცხა და 2009 წლის შემდეგ პირველად მოიგო ეს ტურნირი; მანამდე კი ნახევარფინალში „სელტიკი“ ჰყავდა დამარცხებული. ვან ბრონხორსტის ხელმძღვანელობით „რეინჯერსი“ 2022–23 წლის ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზეც გავიდა, თუმცა საშინაო ტურნირზე ზედიზედ ექვსი მატჩი წააგო და „სელტიკს“ ცხრა ქულით ჩამორჩა. 21 ნოემბერს, 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესვენების პერიოდში, ვან ბრონხორსტი „რეინჯერსიდან“ დაითხოვეს.

„ბეშიქთაში“
2024 წლის 5 ივნისს ვან ბრონხორსტი თურქული კლუბის, „ბეშიქთაშის“ მთავარი მწვრთნელი გახდა — მან ორწლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი, დამატებით კიდევ ერთი წლით გახანგრძლივების შესაძლებლობით. მან მოიგო თურქეთის სუპერთასი და გუნდს ლიგაში რვამატჩიანი წაუგებელი სერია დააფიქსირებინა. მას შემდეგ, რაც გუნდმა ევროპის ლიგაზე ისრაელის კლუბ „მაკაბი თელ-ავივთან“ წააგო, 2024 წლის 30 ნოემბერს ვან ბრონხორსტი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს.

„ლივერპული“
2025 წლის ივნისში ვან ბრონხორსტი პრემიერ ლიგის მოქმედ ჩემპიონ „ლივერპულს“ შეუერთდა, სადაც არნე სლოტის თანაშემწედ მწვრთნელად დაინიშნა. „ლივერპულში“ მისი მომავალი ბუნდოვანია, რადგან ვან ბრონხორსტს მისი ყოფილი კლუბი „ფეინოორდი“ ტექნიკური დირექტორის თანამდებობაზე იწვევს.