iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტაშისკარის წმინდა გიორგის ეკლესია

ტაშისკარის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტაშისკარში.

ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, აკვანის სერის ძირში, სასაფლაოზე. ის ძველ, სამნავიანი ტაძრის საძირკველზეა აშენებული 1897 წელს. შენობა დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვითა და უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვის კვადრებით. დასავლეთით (ამოქოლილია) და სამხრეთით შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან სწორკუთხა შესასვლელებია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია შიგნიდან თაღოვანი გარედან სწორკუთხა სარკმელი. ორი ასეთივე სარკმელი სამხრეთის, ხოლო თითო ჩრდილოეთისა და დასავლეთის კედლებშია. აფსიდში სარკმლის გვერდებზე თითო თაღოვანი ნიშია. საკურთხეველი და არდაბაგი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. საკურთხევლის სარკმლის წინ სატრაპეზო ქვა დგას. აღმოსავლეთ ფრონტონში ქვიშაქვის კვადრზე ამოკვეთილია რელიეფური ჯვარი და ეკლესიის აგების თარიღი. სამხრეთის შესასვლელი ორლილვიან თაღოვან ჩარჩოშია ჩასმული, კარის არქიტრავზე გამოსახული ჯვრის მარცხნივ ამოკაწრულია ეკლესიის აგების თარიღი, ხოლო მარჯვნივ გამოსახულია ხელის გაშლილი მტევანი. სამხრეთ-დასავლეთით წაგრძელებული სამრეკლოა აღმართული. ეკლესიის გარშემო ძველი საფლავის ქვებია. ც. ჩაჩხუნაშვილის 2008 წელს შედგენილი სააღრიცხვო ბარათი ტაშისკარი თანამედროვე ადმინისტრაციული დანაწილებით ხაშურის რაიონს ეკუთვნის, თუმცა იგი ისტორიული მხარე თორის კარიბჭეს წარმოადგენდა. ამ ადგილას ორი ისტორიულ-გეოგრაფიული ერთეულის - შიდა ქართლისა და თორის საზღვარი გადის. სოფლის ზევით, ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე ბერძენი ოსტატების მიერ საუკუნის დასასრულს აგებული, ახლად გარემონტებული და მოხატული ეკლესია დგას. იგი ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით. კუთხეებში და ღიობების ირგვლივ კარგად გათლილი ქვებია შემოყოლებული. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, გეგმა სწორკუთხედს წარმოადგენს. აღმოსავლეთი ფასადის ზედა ნაწილში, სპეციალურად ჩასმულ ქვაზე მოთავსებულია ჯვრის გამოსახულება და ეკლესიის აგების თარიღი. შესასვლელები სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. სამხრეთი შესასვლელი გაფორმებულია ტიმპანით, სადაც ცენტრში დაბალი რელიეფით შესრულებული ჯვარია გამოსახული. მისგან მარჯვნივ - ხელის მტევანი, ხოლო მარცხნივ ეკლესიის აგების თარიღი - 1898 წ. შიდა სივრცე აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, დასავლეთით პატრონიკეა მოწყობილი, სადაც დარბაზიდან შეიძლება კიბით მოხვედრა. ეკლესია განათებულია ექვსი სარკმლით, რომელთაგან ორ-ორი გრძივ კედლებშია განთავსებული, ხოლო თითო-თითო აღმოსავლეთით და დასავლეთით. ნაგებობის კამარა განახლებულია, სახურავი დაბურულია თუნუქით. ინტერიერში კედლები შელესილია, საკურთხეველში ახლად შესრულებული მოხატულობაა. მის წინ კანკელია აღმართული. ტაშისკარის წმ. გიორგის ეკლესია ბერძენი ოსტატების მიერ აგებული ტიპური, რიგითი ნაგებობაა. ამ ადგილზე იდგა უფრო ძველი ეკლესია, რომლის ქვები საუკუნეში გამოიყენეს ახალ მშენებლობაში.
დოჭუს კოშკი

დოჭუს კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოჭუში.

დათარიღბულია გვიანი შუა საუკუნეებით. მჭიდროდ განაშენიანებული სოფლის განაპირას, კლდოვანი ნიადაგის ბორცვზე მდგარი კოშკი ჰარმონიულად ერწყმის რელიეფს. კვადრატული გეგმარების ნაგებობა ტრადიციისამებრ, ფიქალის ქვის მშრალი წყობითაა ნაშენი. თავდაპირველად, კედლები ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდებოდა. დღესდღეობით, კოშკი, თითქმის, დანგრეულია და მხოლოდ მესამე სართულის დონეზეა შემორჩენილი. ზედა სართულები, ისევე როგორც სართულშუა და მთავარი გადახურვა, უკვე აღარ არსებობს. ტრადიციისამებრ, კოშკის ფასადები მინიმალურადაა დანაწევრებული არქიტექტურული ელემენტებით და სიმკაცრით გამოირჩევა. კედლის ყრუ ზედაპირებს მხოლოდ კარ-სარკმლის ღიობები და სათოფურები თუ ანაწევრებს. კოშკში შესასვლელი რთულად მისადგომ მხარესაა მოწყობილი. ღიობის თავზე სათოფურები და მცირე ზომის სარკმლები ნაწილდება. კოშკის ირგვლივ სხვადასხვა შენობის ნანგრევები განირჩევა, რაც გვაფიქრებინებს, რომ თავდაპირველად, ის საერთო ურბანული ქსოვილის განუყოფელი ნაწილი უნდა ყოფილიყო. კოშკი მაღალი ურბანული და მხატვრული ღირებულებების მატარებელი ძეგლია. მისი დაცვა-შენარჩუნება სოფელ დოჭუს არქიტექტურული მემკვიდრეობისთვის მეტად მნიშვნელოვანია.
აბსურდიზმი (ფილოსოფია)

აბსურდიზმი — ფილოსოფიაში არის მიმდინარეობა, რომლის მიხედვითაც, კაცობრიობისა თუ ადამიანის არსებობას არანაირი მიზანი არ გააჩნია, რადგან სამყარო უაზრო და ირაციონალურია და ადამიანის მიერ მისი სიცოცხლის მნიშვნელობის ძებნა მარცხით მთავრდება, რადგან მნიშვნელობა ან არ არსებობს ან, მინიმუმ ადამიანისთვის მიუწვდომელია. აბსურდიზმი ამ კონტექსტში არ ნიშნავს „ლოგიკურად შეუძლებელს“, არამედ „ ადამიანურად შეუძლებელს“.

აბსურდიზმი საკმაოდ ჰგავს ნიჰილიზმსა და ეგზისტენციალიზმს და თავის ფესვებს დანიელი ფილოსოფოსის სერენ კიერკეგორისგან იღებს. აბსურდიზმი, როგორც ფილოსოფიური მიმართულება დაიბადა ეგზისტენციალიზმის წიაღში, როდესაც ფრანგმა ფილოსოფოსმა და მწერალმა ალბერ კამიუმ დაწერა და გამოსცა თავისი ნაწარმოები „სიზიფეს მითი“ და ამით გამოეყო ეგზისტენციალიზმს. აბსურდიზმს დიდი სტიმული მისცა და განავითარა მეორე მსოფლიო ომის მოვლენებმა, განსაკუთრებით საფრანგეთში.

სიცოცხლის არსი აბსურდიზმის მიხედვით
აბსურდიზმის მიხედვით, ადამიანები ისტორიულად ცდილობდნენ სიცოცხლის არსის პოვნას და ამ ძიებაში, როგორც წესი ორ სხვადასხვა დასკვნამდე მიდიოდნენ, რომ ცხოვრება აბსურდულია ან სიცარიელის შევსებას ღმერთის იდეის შექმნით ცდილობდნენ, რომელიც ადამიანს, რაიმე კონკრეტულ მიზანს უსახავდა (მაგ. ქრისტიანობაში ადამიანის მიზანი სამოთხეში მოხვედრაა, იგივეა სხვა რელიგიებში: ისლამი, ინდუიზმი, ბუდიზმი და ა.შ.), თუმცა ჩნდებოდა სხვა კითხვა: რა არის ღმერთის მიზანი? კიერკეგორის თქმით ღმერთის მიზანი ადამიანის გონებისთვის მიუწვდომელი და გაუგებარია. კამიუს განცხადებით აბსურდიზმი არ უარყოფს ან აღიარებს უმაღლესი ძალის არსებობას. ამის გამო აბსურდიზმი აგნოსტიკურ იდეოლოგიად მიიჩნევა.

კამიუს მიხედვით ადამიანებს შეუძლიათ შექმნან აზრი საკუთარ ცხოვრებაში, რაც შეიძლება არ იყოს ცხოვრების ობიექტური ან რეალური მიზანი მაგრამ, მაინც შეუძლიათ იბრძოლონ მისთვის თუმცა, ამატებდა, რომ ადამიანი ირონიულად უნდა უყურებდეს ამ მის მიერ მოგონილ მიზანს, რათა „ფიქტიურმა“ აზრმა არ დაიკავოს აბსურდის ცოდნის ადგილი.

აბსურდიზმი, ნიჰილიზმი და ეგზისტენციალიზმი
სახალხო მოძრაობა პროგრესისთვის

სახალხო მოძრაობა პროგრესისთვის (; აბრევიატურა - ) — პოლიტიკური პარტია ბურკინა-ფასოში. 2014 წლის 25 იანვარს დააფუძნა როკ მარკ კრისტიან კაბორემ, პარტია „კონგრესი დემოკრატიისა და კონგრესისთვის“ ყოფილმა წევრმა. კაბორე 2015 წლის არჩევნებში პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატად იყრიდა კენჭს და გამარჯვება პირველივე რაუნდში მოიპოვა. პარტიამ მოახერხა ეროვნულ ასამბლეაში ბევრი მანდატის მოპოვება, მაგრამ არა საპარლამენტო უმრავლესობის. არის პროგრესული ალიანსისა და „სოციალისტ ინერნაციონალის“ სრულუფლებიანი წევრი. 2022 წლის 24 იანვარს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად კაბორე გადააყენეს და ამჟამად შინაპატიმრობაშია.

შედეგები არჩევნებში
საპრეზიდენტო არჩევნები
ეროვნული ასამბლეის არჩევნები
მუსა ნაგიევი

მუსა ნაგიევი, იგივე აღა მუსა ნაგიევი (; 1848-1919) — ცნობილი აზერბაიჯანელი მილიონერი, ნავთობმრეწველი, საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისის მოღვაწე მეცენატი.

ბიოგრაფია
მუსა ნაგიევი 1848 წელს ბაქოს გარეუბანში, ბალაჯარის დასახლებაში, ჩალით მოვაჭრის ღარიბ ოჯახში დაიბადა. ის ოთხ შვილს შორის ყველაზე უფროსი იყო. მუსამ 11 წლის ასაკში დაიწყო პორტში მზიდავად მუშაობა. ის ყოველდღე 5 საათზე მიდიოდა სამუშაოდ. 18 წლის ასაკში საკმაოდ სოლიდური თანხა შეაგროვა და მიწათმოქმედების მიზნით მიწის ნაკვეთი შეიძინა. სასმელი წყლის მოსაპოვებლად ჭის გათხრისას, მის ნაკვეთზე ნავთობის ჭავლმა იხეთქა. ამ დღიდან იგი ნავთობით მოვაჭრე გახდა. გამომუშავებული თანხა იმის საშუალებას აძლევდა, რომ საქმის უკეთესად ორგანიზებისათვის მცოდნე სპეციალისტები დაექირავებინა. მოგვიანებით, რეგულარული შემოსავლის მისაღებად მშენებლობისა და უძრავი ქონების ინვესტირებას იწყებს. მუსამ ბაქოში 98 შენობა ააგო, მათ შორის 4 საავადმყოფო და ბაქოს საიჯარო ქონების უმსხვილესი მფლობელი გახდა. მუსა ფლობდა 200-ზე მეტ შენობას.

მუსა ნაგიევი აზერბაიჯანული წარმომავლობის, ცნობილი ფრანგი მწერალი ქალის - ბანინის ბაბუაა. მასზე გავრცელებული მოსაზრება, რომ თითქოს მუსა ძუნწი იყო - მცდარია, პირიქით მუსა ნაგიევი დიდ თანხას დებდა ქველმოქმედებაში. იყო ერთ-ერთი უმსხვილესი რეალური სასწავლებლის მთავარი სპონსორი და რწმუნებული. სასწავლებლის შენობაში ამჟამად, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტია განთავსებული. ბაქოს რეალური სასწავლებლის საპატიო რწმუნებულის სახით, მუსა ნაგიევმა მიიღო ოქროს მედალი ანდრეევის ბაფთით და წმინდა სტანისლავის მესამე ხარისხის ორდენი.

მუსას ერთადერთი ვაჟი 27 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა, ამის შემდეგ აღა მუსა ნაგიევმა საავადმყოფოს აშენება გადაწყვიტა. მას სურდა, რომ ამ საავადმყოფოში განხორციელებულიყო მძიმე სნეულებათა პროფილაქტიკა და მკურნალობა იმისათვის, რომ ადამიანები, განსაკუთრებით ახალგაზრდები, მისი ვაჟიშვილის მსგავსად, ნაადრევად არ გარდაცვლილიყვნენ. ნიჭიერი სამოქალაქო ინჟინერის, ნ. გ. ბაევის მიერ აგებული საავადმყოფოს შენობები 1918 წელს შევიდა ექსპლუატაციაში. საავადმყოფოს მშენებლობა მუსა ნაგიევს 300 ათასი ოქროს მანეთი დაუჯდა. საავადმყოფოს ტერიტორიის ფართობი - 100 ათას კვადრატულ მეტრს შეადგენს, ხოლო ამბულატორიული ნაწილი ათას საწოლზე იყო გათვლილი. 1992 წელს, ამ შენობას მუსა ნაგიევის სახელი დაუბრუნდა. დიდი ხნის განმავლობაში ამ შენობაში, მუსა ნაგიევის სახელობის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების კლინიკური საავადმყოფო იყო განთავსებული. 2010 წლის ივნისიდან, შენობაში აზერბაიჯანის ჯანდაცვის სამინისტროა განთავსებული.
ტერი ფლინი

„ტერი ფლინი“ — ირლანდიელი მწერლის, პატრიკ კავანას, რომანი, გამოქვეყნდა 1948 წელს. მასში აღწერილია 1930-იანი წლების ირლანდიის სოფლის ცხოვრება. წიგნი დაფუძნებულია ავტორის ახალგაზრდობისეულ გამოცდილებაზე, როცა იგი მონაჰანში ფერმერი იყო. მიუხედავად ამისა, რომანში მოქმედება კავანში ვითარდება.

სიუჟეტი მოგვითხრობს ახალგზარდა ფერმერსა და პოეტზე, რომელიც ფართო სარბიელისკენ, ნორჩი ქალწულებისკენ და სიცოცხლის აზრის ძიებისკენ ისწრაფვის.

გამოცემის ისტორია
კავანამ „ტერი ფლინის“ წერა 1940 წელს სათაურით „ქვიანი რუხი მიწა“ დაიწყო, თუმცა რომანი დაიწუნეს. ავტორმა მასზე მუშაობა მას შემდეგ განაახლა, რაც 1947 წლის თებერვალში გამოქვეყნებულმა პოეტურმა კრებულმა „სული იყიდება“ დიდი აღიარება მოუტანა. 1947 წლის ზაფხული კავანამ რომანზე მუშაობაში გაატარა. წიგნი 1948 წლის ნოემბერში გამოქვეყნდა. ირლანდიურმა ცენზურამ იგი უხამსობის გამო აკრძალა. გამომცემლის მოთხოვნის შემდეგ ეს გადაწყვეტილება გაუქმდა, თუმცა რომანის ხელახალი გამოქვეყნება 1960-იან წლებამდე ვერ მოხერხდა.

„ტერი ფლინი“ 1966 წელს ირლანდიის ეროვნული თეატრის სცენაზე პ. ჯ. ო’კონორის ადაპტაციით დაიდგა. 1997 წელს რომანი სცენაზე კონალ მორისონმა გააცოცხლა.
მარტინ ემისი

მარტინ ლუი ემისი (; დ. 25 აგვისტო, 1949) — ბრიტანელი რომანისტი, ესეისტი, მემუარისტი და სცენარისტი. მემუარისთვის „გამოცდილება“ 2000 წელს მიიღო ჯეიმზ ტეიტ ბლეკის მემორიალური პრემია. ორჯერ იყო წარდგენილი ბუკერის პრემიაზე (1991;2003). 2011 წლამდე მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტში შემოქმედებითი წერის პროფესორად მუშაობდა. 2008 წელს ჟურნალმა ემისი 1945 წლის შემდეგ 50 საუკეთესო ბრიტანელ ავტორს შორის დაასახელა.

ემისის შემოქმედების ცენტრალური თემაა დასავლური საზოგადოების გვიანი კაპიტალიზმის ზომაგადასულობა, რომლის აბსურდულობასაც გროტესკული კარიკატურების საშუალებით სატირულად აღწერს. ემისი შთაგონებული იყო ისეთი მწერლებით, როგორებიც არიან სოლ ბელოუ, ვლადიმირ ნაბოკოვი და მისი მამა კინგსლი ემისი. თავად ემისმა არაერთ თანამედროვე ბრიტანელ ავტორზე მოახდინა გავლენა, მათ შორის არიან უილ სელფი და ზეიდი სმითი.
ღასან ქანაფანი

ღასან ქანაფანი (დ. 8 აპრილი, 1936 — გ. 8 ივლისი, 1972) — პალესტინელი მწერალი და პალესტინის გათავისუფლების ეროვნული ფრონტის წამყვანი წევრი. ლოდის აეროპორტში მომხდარი ტერორისტული აქტის საპასუხოდ 1972 წლის 8 ივლისს იგი მოსადმა მოკლა.

ადრეული ცხოვრება
ღასან ფაიზ ქანაფანი 1936 წელს ბრიტანეთის მიერ კონტროლირებად ქალაქ აკოში, საშუალო კლასის პალესტინელი სუნიტების ოჯახში დაიბადა. ღასანი მუჰამედ ფაიზ აბდ ალ რაზაგის მესამე შვილი იყო. პროფესიით ვექილი მუჰამედი ეროვნული მოძრაობის აქტიური წევრი იყო, რომელიც ბრიტანულ ოკუპაციას და მის მიერ ებრაელთა ემიგრაციის წახალისებას უპირისპირდებოდა. იგი რამდენჯერმე დააპატიმრეს მაშინ, როცა ღასანი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო. ღასანმა ადრეული განათლება ქალაქ იაფას კათოლიკურ მისიონერულ სკოლაში მიიღო.

1948 წლის მაისში, როცა ისრაელ-არაბეთის კონფლიქტის საომარმა მოქმედებებმა აკრამდე მოაღწია, ქანაფანის ოჯახი იძულებული გახდა, ემიგრაციაში წასულიყო. ისინი სირიაში, დამასკოში, დასახლდნენ, სადაც ქანაფანმა 1952 წელს პალესტინელი ლტოლვილებისთვის გაეროს დახმარებისა და დასაქმების სააგენტოს მასწავლებლის სერთიფიკატი მიიღო. იგი ლტოლვილთა ბანაკში 1,200 პალესტინელი ბავშვის ხელოვნების მასწავლებლად გაამწესეს. სწორედ იქ დაიწყო მან მოთხრობების წერა, რათა მოსწავლეებს თავიანთი მდგომარეობის აღქმაში დახმარებოდა.
ქსნის კვირაცხოვლის ეკლესია

ქსნის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტში. აგებულია – საუკუნეებში.

დარბაზული ეკლესია ვრცელი მინდვრის კიდეზე, ხევის პირას, სარკინიგზო ხაზის თავზე მდებარეობს. ნაგებობა სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ქვების შერეული წყობით არის ნაშენი. გამოყენებულია კირხსნარი. შესასვლელი სამხრეთიდან, ფასადის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი. ღიობი გარედან დიდი არქიტრავის ქვით არის დახურული, შიგნიდან კი შეისრული თაღით სრულდება. აღმოსავლეთ წირთხლში დატანილია მართკუთხა ფოსო, სავარაუდოდ კარის ჩასასმელად. შესასვლელის კიდეები მეტ-ნაკლებად დამუშავებული ქვებით არის ამოყვანილი. ეკლესია აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება, რომელიც დარბაზისგან მკვეთრად გამოკვეთილი კუთხეებით არის გამოყოფილი. ისინი თლილი ქვით არის ნაშენი. აფსიდის თაღოვანი სარკმელი შიგნიდან გარეთ ვიწროვდება. მის ორივე მხარეს ნახევარწრიული გეგმის მქონე, მაღალი, შეისრული თაღით დასრულებული ნიშებია მოთავსებული. თაღები ერთმანეთზე პირით მიდებული ორი ქვით არის შესრულებული. აფსიდის ჩრდილოეთ კედელზე, კიდევ ერთი, თუმცა შედარებით მცირე ზომის ნიშაა დატანილი. აფსიდის უმეტესი ნაწილი შელესილია. ის მსუბუქად შეისრული თაღის მქონე კონქით არის გადახურული. ის გადაყვანილია წვრილი ქვით. მისი მცირე ნაწილი ჩამონგრეულია. ჩამონგრეულია მთლიანი კამარაც, ასევე ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლების ზედა ნაწილები. სამხრეთ კედელზე სარკმლის ქვედა ფრაგმენტია შემორჩენილი. დასავლეთ კედელი ყრუა. ტაძრის შიდა სივრცეში სამშენებლო მასალის ნაწილი ყრია, ამოსულია ბალახიც. ფასადები შეუმკობელია. მხოლოდ დასავლეთი ფრონტონის წვერში, გვხვდება წყობაში ბრტყლად ჩასმული აგურებისაგან შედგენილი ჯვრის გამოსახულება. მკლავებს შორის სიბრტყეები ვიწრო წახნაგით ჩვენკენ, ვერტიკალურად განლაგებული ქართული აგურის წყობით არის შევსებული. აღმოსავლეთ სარკმელი ერთიან ქვაში გამოჭრილი დაბალი, მცირე თაღით სრულდება. ნაგებობის სამხრეთ დასავლეთით, ჩამოჭრილ მიწაში ჩანს ქვაყუთი. აქვეა შემონახული მცირეფოსოიანი ქვაც. ეკლესია კედლების წყობით, სხვადასხვა არქიტექტურულ-კონსტრუქციული დეტალითა და სტრუქტურით გვიანი შუა საუკუნეების ნიმუშს წარმოადგენს.
რობერტ გურჩიანი

რობერტ გურჩიანი (დ. 22 თებერვალი, 1937, ეცერი) — ქართველი ბიოლოგი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი.

ინსტიტუტის დამთავრებისთანავე მუშაობა დაიწყო საქართველოს მცენარეთა დაცვის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში უფროს ლაბორანტად, შემდეგ იგი მალე დააწინაურეს და გადაიყვანეს უფროსი მეცნიერ მუშაკის თანამდებობაზე. 1975 წელს წარმატებით დაიცვა დისერტაცია და მას სადისერტაციო კომისიამ ერთხმად მიანიჭა ბიოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 1980 წელს დაინიშნა ლენინგორის რაიონის სატყეო მეურნეობის დირექტორად, ხოლო ერთი წლის შემდეგ იგი გადაიყვანეს გორის სატყეო-საჩვენებელი მეურნეობის დირექტორის თანამდებობაზე. 1983 წლიდან ხუთი წელი ხელმძღვანელობდა გორის რაიონის ქვეშის სანერგე მეურნეობას, 1987-2006 წლებში დააწინაურეს და დანიშნეს საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მცენარეთა დაცვის სახელმწიფო კარანტინის უფროსად, სადაც მან სიცოცხლის ბოლომდე იმუშავა. ბიოლოგიურ მეცნირებათა დოქტორი, საქართველოს კაზაკთა კავშირის გენერალ-მაიორი, სოფლის მეურნეობის კვალიფიციური სპეციალისტი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ჯილდოები
ღირსების ორდენი
საპატიო ნიშნის ორდენი
ნოღას ციხე

ნოღას ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოღაში. მდებარეობს სოფლის ყველაზე შემაღლებულ ადგილას. მას – საუკუნეებს მიაკუთვნებენ. იგი ჯერ ჯაიანების, შემდეგ კი დადიანების მფლობელობაში იყო. ციხე ელიფსური ფორმის ორმაგი გალავნისა და ოთხი კოშკისგან შედგება. კოშკების სიმაღლე 10–12 მეტრს აღემატება. მათ შორის მანძილი კი დაახლოებით 2 მეტრია. 2015–2019 წლებში ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები. ამჟამად აღდგენილია. ციხის საშენ მასალად სხვადასხვა ზომის, უმეტესად ღია ქვიშისფერი და მოვარდისფრო შირიმი, ასევე ქვიშაქვა და რიყის ქვებია გამოყენებული.
გრემ სიმსიონი

გრემ სიმსიონი — ავსტრალიელი ავტორი, სცენარისტი და დრამატურგი. სამწერლო საქმიანობის დაწყებამდე იგი ინფორმაციული სისტემების კონსულტანტი იყო და ღვინის დისტრიბუციაში მუშაობდა.

2006 წელს სიმსიონმა მელბურნის უნივერსიტეტში მონაცემთა მოდელირებაში დოქტორის ხარისხი მოიპოვა.

2012 წელს რომანისთვის „პროექტი როუზი“ მიიღო ვიქტორიას პრემიერის ლიტერატურული ჯილდო გამოუქვეყნებელი ხელნაწერისთვის. რომანი 2014 წელს გამოქვეყნდა ავსტრალიაში და კრიტიკული აღიარება დაიმსახურა. მსოფლიოს მასშტაბით მისი სამ-ნახევარ მილიონზე მეტი ეგზემპლარია გაყიდული.

2014 წელს გამოქვეყნდა რომანის მომდევნო ნაწილი „როუზის ეფექტი“, ხოლო 2019 წელს ტრილოგიის დაკვნითი წიგნი ― „როუზის შედეგი“.
წინუბნის კათოლიკური ეკლესია

წინუბნის კათოლიკური ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინუბანში. აგებულია საუკუნეში. დარბაზული ნაგებობაა, ნაგებია ნათალი ქვის სხვადასხვა ფერის კვადრებით. კედლები გაფორმებულია პილასტრებითა და დეკორატიული თაღებით, რომლებიც კარ-სარკმელთა რაოდენობას შეესაბამება. დარბაზის აღმოსავლეთ ნაწილში ნახევარწრიული აბსიდია ორი პსტოფორიუმით. საკურთხეველი ამაღლებულია და დარბაზისგან ხის მოაჯირითაა გამოყოფილი. საკურთხეველი და დარბაზი კამარითაა დასრულებული. დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ორსართულიანი ხის პატრონიკეა. ტაძარს დასავლეთიდან მიდგმული აქვს სამსართულიანი სამრეკლო. ტაძარს ჩრდილოეთიდან კარის გასწვრივ მიშენებული აქვს ახალი კარიბჭე. ტაძარს გარს უვლის ქვის დაბალი გალავანი.
ნიზამის პორტრეტი

„ნიზამის პორტრეტი“ ანუ „დიდი პოეტის ნიზამი განჯევის პორტრეტული სახე“ — 1940 წელს აზერბაიჯანელ მხატვარ გაზანფარ ხალიგოვის მიერ შექმნილი ფერწერული გამოსახულება ს-ის პოეზიის კლასიკოსისა — ნიზამი განჯევისა. ინახება ბაქოში, ნიზამი განჯელის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმში. ეს პორტრეტი მიჩნეულია ხალიგოვის სერიოზულ შემოქმედებით მიღწევად.

ნიზამი განჯევი გამოსახულია მჯდომარე მდგომარეობაში მუხლებზე დადებული წიგნით. სურათის ზედმეტად მუქი ფერების მიუხედავად, ხელოვნებათმცოდნე ნ. მ. მიკლაშევსკაია აღნიშნავს, რომ შთამბეჭდავია კეთილშობილური სახისა და თავსაბურავის ნიშანდობლივი გამოსახულება, ასევე ტანსაცმლის მკვეთრი ხაზები.

სურათი გამოფენილი იყო მოსკოვში, სახელმწიფო ტრეტიაკოვის გალერეაში 1943 წელს „აზერბაიჯანელ მხატვართა ნამუშევრების გამოფენაზე დიდი სამამულო ომის დღეებში“.

ყურანის მითითებების შესაბამისი ნიზამის აუთენტური გამოსახულება არ არსებობს.

შექმნის ისტორია
ნიზამის მხატვრული სახის შესაქმნელად კონკურსი 1939 წელს გამოცხადდა. მიუხედავად იმისა, რომ გაზანფარ ხალიგოვი კონკურსის პირველ ტურში არ მონაწილეობდა, მან პოეტის მეტად ექსპრესიული პორტრეტი დახატა. ამ ნახატზე აღმოსავლეთმცოდნემ, აკადემიკოსმა ევგენი ბერტელსმა თქვა, რომ წარმოდგენილი სახე ისტორიულად სანდოა და ნიზამი სწორედ ასეთი უნდა ყოფილიყო. ხალიგოვის შთაგონებისა და სიფხიზლის წყაროს ბერტელსის, ფილოსოფოს ჰეიდარ ჰუსეინოვის და ლიტერატურათმცოდნე ჰამიდ არასლის კონსულტაციები წარმოადგენდა. საბოლოოდ, გაზანფარ ხალიგოვმა საფუძვლად აიღო ზემოხსენებული ნახატი და ნიზამი განჯევის ფერწერული ტილო შექმნა. 1940 წელს ტილო საუკეთესო ნამუშევრად იქნა მიჩნეული და კონკურსის მეორე ტურზე პირველი პრემია მიენიჭა.
ბაასიზმი

ბაასიზმი ― არაბული ნაციონალისტური იდეოლოგია, რაც ნიშნავს „აღორძინებას“ ან „აღდგომას“. ბაასიზმი ხელს უწყობს ერთიანი არაბული სახელმწიფოს შექმნას და განვითარებას პროგრესული რევოლუციური მთავრობის ავანგარდული პარტიის ხელმძღვანელობით. იდეოლოგია ოფიციალურად ემყარება სირიელი ინტელექტუალების მიშელ აფლაკის (ერაყის ხელმძღვანელობით ბაას პარტიას), ზაქი ალ-არსუზის (სირიის ხელმძღვანელობით ბაას პარტიას) და სალაჰ ალ-დინ ალ-ბიტარის თეორიებს. თანამედროვე ეპოქის ბაასიზმის ლიდერები არიან ერაყის ყოფილი ლიდერი სადამ ჰუსეინი, სირიის ყოფილი პრეზიდენტი ჰაფეზ ასადი და მისი ვაჟი, სირიის ამჟამინდელი პრეზიდენტი ბაშარ ალ-ასადი.
კონსტანტინე დიდებულიძე

კონსტანტინე დიდებულიძე (დ. 1915, რიგა — გ. 1991) — ქართველი გამომგონებელი, ინჟინერი, მეცნიერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1951).

ბიოგრაფია
1937 წელს დაამთავრა თბილისის კავშირგამბულობის ელტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-ელექტრიკოსის კვალიფიკაციით.

მუშაობდა საქართველოს ენერგიტიკის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1951-1956 წლებში იყო „ვიესხ“-ის თბილისის ფილიალის ლაბორატორიის გამგე. 1956-1987 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტროფიკაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სოფლის მეურნეობაში ელ. ენერგიის სპეცსახსრების გამოყენების განყოფილების გამგე. 1951-1968 წლებში იყო სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების საკავშირო მაკორდინირებელი კომიტეტის წევრი. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. მისი ხელმძღვანელობით 11 ასპირანტმა და მაძიებელმა დაიცვა დისერტაცია. გამოქვეყნებული აქვს 60 სამეცნიერო ნაშრომი. არის 17 გამოგონების ავტრორი. დაჯილდოებულია სახელმწიფო ჯილდოებით.

ჯილდოები
სამამულო ომის ხარისხის ორდენი
საპატიო ნიშნის ორდენის (2 ორდენი)
ზვიად ბახუტაშვილი

ზვიად ბახუტაშვილი (დ. 27 ივლისი, 1962, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, გულ-სისხლძარღვთა ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1986-1988 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი; 1988-1991 წლებში მოსკოვის ა. ბაკულევის სახელობის გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტის ასპირანტი; 1993 წელს საქართველოში პირველად შეასრულა აორტო-კორონარული შუნტირება. 2000 წლიდან ჩაფიძის ცენტრის გულის ქირურგიის განყოფილების ხელმძღვანელია. ავტორია 25 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ძირითადად ეხება გულის იშემიური დაავადების ქირურგიული მკურნალობის პრობლემებს.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ხელოვნური სისხლის მიმოქცევით მიოკარდიუმის რევასკულარიზაციის დროს გართულებების რისკი მუცლის ღრუს ორგანოების მხრივ“, დაიცვა 1992 წელს.
ევგენი მაჭავარიანი

ევგენი მაჭავარიანი (დ. 27 ივლისი, 1937, თბილისი — გ. იანვარი, 1997) — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1956-1958 წლებში იყო ზუგდიდის სამუსიკო სკოლის პედაგოგი; 1958 წლიდან ლექტორი-მუსიკათმცოდნე. 1963-1970 წლებში იყო თბილისის სამუსიკო სასწავლებლის პედაგოგი. 1966-1970 წლებში საქართველოს ტელევიზიის მუსიკალური გადაცემების მთავარი რედაქტორი, 1977 წლიდან მუსიკალური მაუწყებლობის მთავარი კონსულტანტი, 1979-1982 წლებში საქართველოს სახელმწიფო ტელერადიო კომიტეტის მუსიკალური პროგრამების რედაქციის მთავარი რედაქტორი. 1970 წელს იყო საქართველოს კულტურის სამინისტროს ძეგლთა დაცვის კომიტეტის ინსპექტორი; 1970 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მუსიკალური განყოფილების უფროსი; 1982 წლიდან ფილარმონიის გენერალური დირექტორის მოადგილე, შემდეგ სამხატვრო ხელმძღვანელი. ავტორია წიგნებისა: „გაზაფხული, თბილისი, მუსიკა“ (1965), წერილებისა და სტატიებისა რომლებიც გამოქვეყნებულია ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნებასა და რესპუბლიკურ პრესაში“; წერილებისა ქართველ მუსიკოსთა და კომპოზიტორთა შესახებ სხვადასხვა ენციკლოპედიური გამოცემებისათვის; სცენარის ავტორი ფილმებისა: „ყოჩაღად, პაპებო!“ (1981, მხატვრული ფილმი) და „ქება ვაზისა“ (1988, დოკუმენტური ფილმი).

ჯილდოები
1996 — ღირსების ორდენი
1979 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე