მონაცემთა ბაზა

მონაცემთა ბაზა — ელექტრონული ინფორმაციის მართვის სისტემა. მისი მთავარი დანიშნულებაა ინფორმაციის დაცულად შენახვა და მომხმარებლისთვის სათანადო ფორმით მიწოდება. სისტემა შედგება ორი ნაწილისაგან: მონაცემთა ბაზის სამართავი პროგრამისა ( - ) და თვითონ ინფორმაციისგან. სამართავი პროგრამის დანიშნულებაა ინფორმაციის შენახვა, ორგანიზება, მართვა და გადმოცემა.

მონაცემთა ბაზები განსაკუთრებული სახით ორგანიზებული ფაილებისა და ჩანაწერების ნაკრებია. თანამედროვე მონაცემთა ბაზები დაფუძნებულია მონაცემთა ბაზების მართვის რელაციურ მოდელზე. მონაცემთა ბაზების მართვის  სისტემა საშუალებას გვაძლევს სრულად გავაკონტროლოთ მონაცემთა განსაზღვრის, მათი გადამუშავებისა და ერთობლივი გამოყენების პროცესი. იგი გვიადვილებს დიდი მოცულობის ინფორმაციის შეკრებასა და გადამუშავებას.

მონაცემთა ბაზების გამოყენების უპირველეს მოტივაციას წარმოადგენს მონაცემთა წვდომის სიჩქარე. თუ მონაცემთა ბაზის სტრუქტურა სწორად არის შერჩეული, მაშინ, მიუხედავად მონაცემთა ბაზის ზომებისა და მასში არსებული ჩანაწერების რაოდენობისა, ბიზნეს პროცესი შეუფერხებელია. მონაცემთა ბაზები უზრუნველყოფენ მონაცემთა შენახვის ეფექტურ, უსაფრთხო და მოქნილ ხერხს და გამოიყენებიან სხვადასხვა მიმართულების პროგრამებში.

კლასიფიკაცია
ბაზების ერთ-ერთი კლასიფიკაციის მეთოდი არის მათი შემცველობის ტიპი, მაგალითად, ბიბლიოგრაფიული, ტექსტური, სტატისტიკური ან მულტიმედიური ობიექტები. სხვა მეთოდია გამოყენების სფეროს მიხედვით, მაგალითად, ბუღალტრული აღრიცხვა, მუსიკა, ფილმები, საბანკო საქმე, წარმოება ან დაზღვევა. მესამე მეთოდია ტექნიკური ასპექტების მიხედვით, როგორიცაა ბადის სტრუქტურა ან ინტერფეისის ტიპი.
ოპერატიული მეხსიერების მონაცემთა ბაზა (- ) არის მონაცემთა ბაზა, რომელიც ძირითადად ინახება ოპერატიულ მეხსიერებაში, თუმცა ჩვეულებრივ დაცულია არასავარაუდო კომპიუტერულ საცავზე. ოპერატიულ მეხსიერებაში მონაცემთა ბაზები მუშაობენ უფრო სწრაფად, ვიდრე დისკზე დაფუძნებული ბაზები, ამიტომ ხშირად გამოიყენება ისეთ პირობებში, სადაც რეაგირების დრო კრიტიკულია, მაგალითად, ტელეკომუნიკაციების ქსელურ აღჭურვილობაში.
აქტიური მონაცემთა ბაზა შეიცავს მოვლენებზე დაფუძნებულ არქიტექტურას, რომელიც შეუძლია რეაგირება მოახდინოს როგორც ბაზის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ არსებულ მდგომარეობებზე. შესაძლო გამოყენების სფეროებში შედის უსაფრთხოების მონიტორინგი, შეტყობინებები, სტატისტიკის შეკრება და ავტორიზაცია. მრავალი მონაცემთა ბაზა უზრუნველყოფს აქტიური ბაზის ფუნქციებს ტრიგერების სახით.
ღრუბლოვანი მონაცემთა დაფუძნებულია ღრუბლოვან ტექნოლოგიებზე. როგორც მონაცემთა ბაზა, ისე მისი სსუბდ-ის (სისტემა მონაცემთა ბაზების მართვის) უმეტესობა განთავსებულია დისტანციურად, „ღრუბელში“.
ჩაშენებული მონაცემთა ბაზის სისტემა წარმოადგენს სსუბდ-ს, რომელიც მჭიდროდ ინტეგრირებულია აპლიკაციურ პროგრამულ უზრუნველყოფასთან, რომელსაც სჭირდება მონაცემებზე წვდომა ისე, რომ სსუბდ დაფარულია აპლიკაციის საბოლოო მომხმარებლისთვის და პრაქტიკულად არ საჭიროებს მუდმივ მომსახურებას.
მარკეტინგული მონაცემთა ბაზა წარმოადგენს ेंრალიზებულ და სტრუქტურირებულ კატალოგს, რომელიც შეიცავს მნიშვნელოვან ინფორმაციას პოტენციურ და არსებულ მომხმარებლებზე. ეს მონაცემები მოიცავს: დემოგრაფიულ მონაცემებს: ასაკი, მდებარეობა, საქმიანობის სფერო; მომხმარებლის ქცევას: ტრანზაქციების ისტორია და ენციები; მარკეტინგულ ინტერაქციებს: გახსნილი ელ. ფოსტები, მონახულებული გვერდები, ჩართულობის დონე.
ფედერარული მონაცემთა ბაზების სისტემა შედგება რამდენიმე ცალკეული მონაცემთა ბაზისგან, რომელთაც აქვთ საკუთარი სსუბდ.
მეცნიერი ბაზა (მოკლედ: კბ, კბ ან ) წარმოადგენს სპეციფიკურ ტიპს ცოდნის მართვისთვის, რომელიც უზრუნველყოფს საშუალებებს კომპიუტერული შეგროვებისა, ორგანიზებისა და ცოდნის ძიებისთვის. ასევე წარმოადგენს მონაცემთა ერთიან ნაკრებს, რომელიც მოიცავს პრობლემებს მათი გადაწყვეტილებებითა და დაკავშირებული გამოცდილებით.
მობილური მონაცემთა ბაზა გადაყვანასა და სინქრონიზაციას მობილური გამოთვლითი მოწყობილობიდან.
ოპერაციული მონაცემთა ბაზები ინახავენ დეტალურ მონაცემებს ორგანიზაციის საქმიანობის შესახებ. ჩვეულებრივ, ისინი მუშავდებიან შედარებით დიდ რაოდენობის განახლებებს ტრანზაქციების მეშვეობით.