iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დალიდა

დალიდა (; ; 17 იანვარი 1933 — 3 მაისი 1987) დაიბადა იტალიური სახელით იოლანდა კრისტინა ჯილიოტი — ეგვიპტეში დაბადებული იტალიური წარმოშობის და ფრანგად ნატურალიზებული მომღერალი. ცხოვრების ადრეული წლები ეგვიპტეში გაატარა, იტალიელთა უბანში, მაგრამ მოზარდობის ასაკში ცხოვრების უმეტესი ნაწილი საფრანგეთში გაატარა. გამოშვებული აქვს 55 ოქროს ჩანაწერი და ის პირველი მომღერალი იყო, რომელმაც ბრილიანტის დისკი ჩაწერა. დალიდა ასრულებდა და უშვებდა ალბომებს ათზე მეტ ენაზე, მათ შორის ფრანგულად, არაბულად, იტალიურად, ბერძნულად, გერმანულად, ინგლისურად, იაპონურად, ებრაულად, გერმანულად და ესპანურად.

ცნობილი გახდა ფრანგული და მსოფლიო მუსიკისთვის შესრულებული ძლიერი და მკაფიო შესრულებით. დალიდა თაყვანისმცემლებს დღემდე ახსოვთ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. 30 წლიანმა კარიერამ (მისი დებიუტი 1956 წელს შედგა, უკანასკნელი ალბომი კი 1986 წელს, გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე ჩაწერა) და შემდეგ სიკვდილმა სახელგანთქმული მომღერლისა და ტრაგიკული დივას ხატი შექმნა.

1987 წლის 3 მაისს, დალიდა ბარბიტურატების (ნარკოტიკი) გადაჭარბებული დოზის შედეგად გარდაიცვალა. თვითმკვლელობის წინ დაწერილ წერილში ის წერდა: „ ' ... -“ — „ცხოვრება ჩემთვის აუტანელია... მაპატიეთ“.

დაკრძალულია პარიზში, მონმარტრის სასაფლაოზე. მის საფლავზე აღმართულია დალიდას რეალური ზომების ქანდაკება.
ბელგიის პირველი საფეხბურთო დივიზიონი A

ბელგიის პირველი საფეხბურთო დივიზიონი — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ბელგიური კლუბებისთვის. წარმოადგენს ბელგიის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი პირველად 1895–96 წლების სეზონში ჩატარდა. ტურნირი იწყება ივლისში და მთავრდება მაისში. მონაწილეობას იღებს 16 კლუბი.

ჩემპიონატების ისტორიაში ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია ბრიუსელის „ანდერლეხტი“, რომელმაც 34-ჯერ მოიგო ტურნირი. მოქმედი ჩემპიონია „ბრიუგე“.

ჩემპიონები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
მინა-გუასუ

მინა-გუასუ — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, ალტო-პარანის დეპარტამენტში. მიეკუთვნება გრან-სიუდად-დელ-ესტეს აგლომერაციას. წარსულში ცნობილი იყო „კოლონია-პრესიდენტე-სტრესნერის სახელით“, მაგრამ დიქტატორ ალფრედო სტრესნერის დამხობის შემდეგ სახელი გადაერქვა. დაარსდა 1958 წელს და მდებარეობს ალტო-პარანის შტატის დედაქალაქ სიუდად-დელ-ესტედან 20 კმ-ით დასავლეთით.

სახელი
სახელი მომდინარეობს ესპანური სიტყვა „მინა“-დან, რაც „ერთად მუშაობას ნიშნავს“ და გუარანის სიტყვა „გუასუ“-დან, რაც დიდს ნიშნავს.

კლიმატი
საშუალო წლიური ტემპერატურა 21 °-ია, უმაღლესი ნიშნული 38 °-ს აღმწევს, მინიმალური კი 0 °-ს. სორედ ამ რეგიონში მოდის ნალექების ყველაზე მაღალი საშუალო წლიური მაჩვენებელი მთელი პარაგვაის მასშტაბით.
ხახვის ბუზი

ხახვის ბუზი — მწერი ნამდვილი ბუზების ოჯახისა. ხახვის საშიში მავნებელია. ყველგანაა გავრცელებული. საქართველოში უმთავრესად იმ რეგიონებში გვხვდება, სადაც ხახვი და ნიორი მოჰყავთ. პატარა მწერია, სიგრძით 6-7 მმ, ნაცრისფერია, ზურგზე ოდნავ მწვანე ელფერი დაკრავს. ზრდასრული მატლი მოთეთროა. ნიადაგში ზამთრობს ცრუჭუპრის სახით, იქიდან გამოფრენილი ბუზი კვერცხს მცენარის ყელთან დებს. გამოჩეკილი მატლი შეიჭრება ბოლქვის რბილობში და იკვებება. მატლისაგან დაზიანებული ადგილები ლპება, მცენარე ვეღარ ვითარდება. საქართველოში ხახვის ბუზი 3 თაობას იძლევა. ხახვის ბუზი იკვებება დათესილი ხახვით, სათესლე ხახვით, ნიორით, პრასით,
მრავალიარუსიანი ხახვით და სხვა მცენარეებით. იზამთრებს ნიადაგში.

გავრცელების არეალი: დასავლეთი ევროპა, რუსეთი, ცენტრალური აზია, ჩინეთი, იაპონია, კორეა, ჩრდილოეთი ამერიკა და სხვ.
საქართველოში ყველგან გვხვდება.

ბრძოლის ღონისძიებანი
კვერცხების დადების დაწყებამდე მცენარეზე ქლოროფოსის ან კარბოფოსის 3%-იანი სამუშაო ხსნარის შესხურება და გრანულირებული ქლოროფოსის ნიადაგში შეტანა 20-25 კგ/ჰა-ზე.
ოქროს პეპელა

ოქროს პეპელა — საბავშვო ფილმების ფესტივალი; დაარსდა 2011 წლის 1 ივნისს, ევროპული სკოლის სატელევიზიო სტუდიის ბაზაზე . ფესტივალი გათვლილია ბავშვებზე. ფილმის სცენარის ავტორი, რეჟისორი, ოპერატორი და მემონტაჟე უნდა იყოს ბავშვი. ფესტივალს აქვს როგორც საკონკურსო, ასევე არასაკონკურსო პროგრამა. ფესტივალის ორგანიზატორი რეჟისორი, ირაკლი ჯაოშვილია.

ნომინაციები
ფესტივალის ჟიური, გამარჯვებულს 10 ნომინაციაში ავლენს:
საუკეთესო სცენარი
საუკეთესო რეჟისორი
საუკეთესო ოპერატორი
საუკეთესო მონტაჟი
საუკეთესო მსახიობი გოგონა
საუკეთესო მსახიობი ვაჟი
საუკეთესო ეპიზოდური როლი
საუკეთესო მუსიკალური გაფორმება
საუკეთესო გრაფიკა
საუკეთესო ანიმაცია

ოქროს პეპელა 2012
„ოქროს პეპელა 2012“ 30 მაისს გაიხსნება და სამ დღეს გასტანს. იგი 1 ივნისს, ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო დღეს, საზეიმოდ დაიხურება. მანამდე კი (30—31 მაისს) გაიმართება არასაკონკურსო ფილმების ჩვენება და მასტერკლასი.

სქოლიოს სია
წყალწითელა

წყალწითელა — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, ტყიბულისა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს რაჭის ქედზე მდებარე მთა ნაქერალას კალთებზე, ზღვის დონიდან 1080 მ სიმაღლეზე. ერთვის მარჯვნიდან მდინარე ყვირილას. სიგრძე 49 კმ, აუზის ფართობი 221 კმ². მთავარი შენაკადია მდინარე ჭალა. საზრდოობს უმთავრესად წვიმის წყლით. დამახასიათებელია წყალმოვარდნები მთელი წლის განმავლობაში. საშუალო წლიური ხარჯი რიონთან 7,56 მ³/წმ. ქვემო დინებაში ესაზღვრება ქალაქ ქუთაისს აღმოსავლეთიდან.

ციტატა
კარბოფოსი

კარბოფოსი (დითიოფოსფატი, მალათიონი) — ფართო სპექტრით მოქმედი ინსექტიციდი. ფოსფორორგანული ნაერთი, აკარიციდი. გამოიყენება კოღოების, ბუზების, ტკიპების, ბაღლინჯოებისა და სხვა მავნე მწერების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ისინი ხილის, ბოსტნეულისა და დეკორატიული მცენარეულობის პარაზიტები არიან. დღეისათვის კარბოფოსი განდევნა უფრო დახვეწილმა და ადამიანისთვის უსაფრთხო სინთეტიკურმა ინსექტიციდმა — პირეთროიდებმა.
წყალწითელა (მთა)

წყალწითელა — მთა საქართველოში, იმერეთისა და სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბაღდათისა და ახალციხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარეების ხანისწყლისა (რიონის მარცხენა შენაკდი) და წინუბნისწყლის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2496 მ. აგებულია შუაეოიცენური ანდეზიტური განფენებით და პიროკლასტოლითებით. დამახასიათებელია ტყიან-მდელოიანი სუბალპური ლანდშაფტი.
სკაროსები

სკაროსები — თევზების ქვერიგი ზვიგენისნაირთა რიგისა. აქვთ შიშველი ან ქიცვებიღ დაფარული კანი, ხრტილოვანი ჩონჩხი. სკაროსების უმრავლესობის თავი და ტანი შერწყმულია გაფარჩხულ მკერდის ფარფლებთან და ქმნის დისკოს. ზურგის ფარფლები კუდზეა გადანაცვლებული (ზოგიერთ სახეობას სულ არ აქვს). სკაროსების ქვერიგი მოიცავს 10 (ზოგი მკვლევრის აზრით 15) ოჯახს. უმრავლესობა ბინადრობს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვების სანაპირო ზოლში, თუმცა ნაწილი (ჩვეულებრივი სკაროსები) გავრცელებულია ზომიერ და ცივ ზღვებში. არის აგრეთვე მტკნარი წყლის ფორმები (მაგ., სამხრეთ ამერიკის მდინარის სკაროსებრნი). შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან გვხვდება ზღვის მელა ანუ ქიცვიანი სკაროსი და ზღვის კატა .

ჩვეულებრივ ცოცხლადმშობნი ან კვერცხცოცხლადმშობნი არიან, მხოლოდ ჩვეულებრივი სკაროსები დებენ კვერცხებს. კვერცხის განვითარების ხანგრძლივობა 4,5—15 თვემდე გრძელდება. ნაყოფიერება 1-იდან რამდენიმე ათეუ ლიფსიტამდე მერყეობს. სკაროსები იკვებებიან ფსკერის ცხოველებით. სკაროსებს აქვთ სარეწაო მნიშვნელობა: ხორცს იყენებენ საკვებად, ღვიძლიდან ადნობენ ტექნიკურ ცხიმს.
იტა (პარაგვაი)

იტა — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მდებარეობს ასუნსიონიდან 37 კმ-ის დაშორებით. აქ ამზადებენ ერთ-ერთ ულამაზეს ხელნაკეთებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით, მათ შორის კერამიკას.

იტა გუარანის ენაზე ქვას ნიშნავს. ამ ქალაქს ხშირად „კერემიკის დედაქალაქსაც“ უწოდებენ.

მაქსიმალური ტემპერატურა ზაფხულში 40 °-ს აღწევს, ზამთარში კი 0 °-მდე ეცემა. საშუალო წლიური ტემპეტარურა 22 °-ია.

ქალაქი 1539 წელს გუბერნატორმა დომინგო მარტინეს დე ირალამ დააარსა და ის თავდაპირველად ადგილობრივი გუარანის ხალხით იყო დასახლებული. 1884 წელს მიენიჭა რაიონის სტატუსი.
ვილია-ჰეისი

ვილია-ჰეისი ( — ქალაქი პარაგვაიში, პრესიდენტე-ჰეისის დეპარტამენტში. მდებარეობს მდინარე პარაგვაის ჩრდილოეთ ნაპირზე, დედაქალაქ ასუნსიონიდან 31 კმ-ით ჩრდილოეთით.

სახელი
ცნობილია „ხუთსახელიანი ქალაქის სახელით“. ამჟამინდელი სახელი აშშ-ის მე-19 პრეზიდენტის, რეზერფორდ ჰეისის პატივსაცემად ეწოდა.

კლიმატი
ტემპერატურა ზაფხულში 44 ° (111 °)-ს აღწევს, ზამთარში 0 ° (32 °)-მდე ეცემა. საშუალო წლიური ტემპერატურა კი 26 ° (79 °)-ია.

დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის კონაცემებით, მოსახლეობა 19 001 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 2 049 ქალაქში ცხოვრობდა, 16 592 კი მის სასოფლო არეალში.
სან-ესტანისლაო

სან-ესტანისლაო — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, სან-პედროს დეპარტამენტში.

ისტორია
ქალაქი 1749 წლის 13 ნოემბერს ასუნსიონელმა იეზუიტმა მღვდელმა სებასტიან დე იეგროსმა დააარსა. დასახლება თავდაპირველად იეზუიტთა მისიებს ეკუთვნოდა, რომელთა მიზანიც გარშემო მცოხვრები ხალხის ქრისტიანობაზე მოქცევა იყო.

სახელი ეწოდა პოლონელი მღვდლის, სტანისლავ კოსტაკას პატივსაცემად, რომელიც 1726 წელს, ქალაქის დაარსებდამდე 23 წლით ადრე რომის პაპი გახდა ბენედიქტე -ის სახელით.

პარაგვაის ომების დროს, ცოტა ხნით, 1869 წლის 23–31 აგვისტოს, სან-ესტანისლაოში განთავსებული იყო პარაგვაის ეროვნული მთავრობა მარშალ ფრანსისკო სოლანო ლოპესის მეთაურობით.

1880-იან წლებში, სან-ესტანისლაოში დაიწყო იმიგრაცია პარაგვაის სხვა რეგიონებიდან და ევროპიდან, განსაკუთრებით გერმანიიდან და იტალიიდან. იტალიელი იმიგრანტების გავლენა დღემდე იგრძნობა, განსაკუთრებით შენობებსა და მოსახლეობის გვარებში.

1920-იან წლებში, იმიგრაციის ტალღა წამოვიდა ლიბანიდანაც. სხვა ქვეყნები, რომლებიდანაც ასევე შემოვიდნენ იმიგრანტები, იყო საფრანგეთი, პორტუგალია, ბრაზილია და ესპანეთი.

დღეისათვის, ქალაქის ეკონომიკური საქმიანობის მთავარი დარგი სოფლის მეურნეობაა.
უცუნომია

უცუნომია — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ცენტრალურ ნაწილში. მდებარეობს დაბლობ ტერიტორიებზე, მდინარე ტონეს შენაკადის ნაპირზე. ტოტიგის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის ფართობია 416,84 კმ². 2010 წლის აღწრის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 510 699 ადამიანი. სიმჭიდროვე 1225,17 კაცი/კმ².

იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოდან მდებარეობს 100 კილომეტრში, ქალაქ ნიკოდან 35 კილომეტრში. ქალაქის გასწვრივ გადის სწრაფმავალი სარკნიგზო ხაზი სინკანსენი. განვითარებულია მანქანათმშენებლობა, ფერადი მეტალურგია; მიმდინარეობს ხის დამუშავება, ცელულოზა-ქაღალდის წარმოება. მოჰყავთ კვების პროდუქტები, თამბაქო, ხოლო ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიაზე ბრინჯი და ბოსტნეული კულტურები. პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა 1884 წელს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მრეწველობა უცუნომიიდან გადაიტანეს ქალაქ ტოკიოში.

დაარსდა 1896 წელს. ქალაქის გეგმა და შენებობების უმეტესობა უცვლელია. 1949 წელს უცუნომიაში დაარსდა უნივერსიტეტი. განვითარებულია ტურიზმი. უცხოელების ძირითადი ინტერესი მიმართულია რამდენიმე უძველესი ტაძრის და სხვა ღირსშესანიშნავი ობიექტის მიმართ. ოიას ტაძარი დაარსდა ჰეიანის ეპოქაში (794-1185).
ხოსე ლუის ჩილავერტი

ხოსე ლუის ფელიქს ჩილავერტ გონსალესი (; დ. 27 ივლისი, 1965) — პარაგვაელი ფეხბურთელი, მეკარე. სამჯერ იყო -ის მსოფლიოს საუკეთესო მეკარის ჯილდოს მფლობელი.

ჩილავერტი ცნობილი იყო, როგორც თავისუფალი სტანდარტების კარგი შემსრულებელი და ხშირად ურტყამდა პენალტებს. მან გაიტანა 62 გოლი თავის პროფესიონალურ კარიერაში, მათ შორის ბევრი იყო გადამწყვეტი. მან რვაჯერ გაიტანა ნაკრების მაისურით. 4 გოლი ნაკრების შემადგენლობაში გაიტანა 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ეტაპზე. ის იყო პირველი პროფესიონალი მეკარე, რომელსაც ყველაზე მეტი გოლი ჰქონდა გატანილი, ვიდრე არ აჯობა ბრაზილიელმა მეკარემ როჯერიო სენიმ.

ჩილავერტი ასევე ცნობილი იყო თავისი ექსცენტრიული ხასიათით და გამოირჩეოდა სიფიცხით, რის გამოც ბევრჯერ მოსვლია მას დაპირისპირება. ყველაზე ცნობილი დაპირისპირება იყო 1997 წელს, როდესაც გააძევეს კოლუბმიელ თავდამსხმელ ფაუსტინო ასპრილიასთან ჩხუბის გამო.

1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 96-ე ადგილზე დასახელდა.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
გუარანი
პარაგვაის პრიმერადივიზიონი: 1984

ველეს სარსფილდი
არგენიტინის პრიმერა დივიზიონი: 1993 კლაუსურა, 1995 აპერტურა, 1996 კლაუსურა, 1998 კლაუსურა
ლიბერტადორესის თასი: 1994
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1994
კოპა ინტერამერიკანა: 1994
სუპერკოპა სუდამერიკანა: 1996
რეკოპა სუდამერიკანა: 1997

სტრასბური
საფრანგეთის თასი: 2001

პენიაროლი
ურუგვაის პრიმერა დივიზიონი: 2003

ინდივიდუალური
არგენტინის ჩემპიონატის წლის საუკეთესო მოთამაშე: 1996
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1996
-ს მსოფლიოს საუკეთესო მოთამაშე: 1995, 1997, 1998
დეივიდ ლივინგსტონის საუკუნოვანი მედალი

დეივიდ ლივინგსტონის სახელობის საუკუნოვანი მედალი — ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოების მედალი, რომელიც დაწესებულია 1913 წელს. დაფუძნდა შოტლანდიელი მოგზაურის დეივიდ ლივინგსტონის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად. დიზაინერი გუტზონ ბორგიუმი.

მედალი ენიჭებათ სამხრეთ ნახევარსფეროს გეოგრაფიაში შეტანილი მეცნიერული მიღწევებისათვის. ლივინგსტონი ექსპედიციაში იმყოფებოდა ზამბეზიზე. 1867-1871 წლებში გამოიკვლია ტანგანიიკის ტბა. აღმოაჩინა ვიქტორიას ტბა და მდინარე ლუალაბა.
ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედალი

ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედალი — ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოების მედალი, რომელიც დაწესებულია 1968 წელს. ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედალი არის საპატიო კარტოგრაფიული ჯილდო. ენიჭებათ „კარტოგრაფიაში და გეოდეზიაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის“.

სახელი ეწოდა კარტოგრაფის ოზბორნ მილერის (1897-1979) პატივსაცემად, რომელიც მოღვაწეობდა ფოტოგრამმეტრიასა და კარტოგრაფიაში. 1942 წელს მილერმა შექმნა ცილინდრული პროექცია.

მიმღებები
ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედლით სხვადასხვა დროს დაჯილდოვდნენ:

1968: რიჩარდ ჰარისონი
1989: უალდო ტობლერი
1998: ჩენ შაპენგი
1998: ართურ რობინსონი
2001: მარკ მონმონიერი
ბლეფარიტი

ბლეფარიტი — ქუთუთოს კიდეების ანთება.

ეტიოლოგია
ბლეფარიტის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს:
ვირუსული ან ბაქტერიული ინფექცია;
ალერგია;
ანემია;
საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის დაავადებები;
ცხვირ-ხახის დაავადებები;
კბილების დაავადებები;
ვიტამინების ნაკლებობა;
თვალების მუდმივი გაღიზიანება მტვრით, ქარით, კვამლით.

სიმპტომები
ბლეფარიტისთვის დამახასიათებელია:
ქუთუთოების კიდეების შეწითლება;
ქავილი;
თვალების სწრაფი დაღლა;
ქუთუთოების კიდეებზე ქერცლი და ქერქები;
წამწამების ახლოს ჩირქოვანი ქერქებისა და პატარა წყლულების წარმოქმნა;
წამწამების ცვენა, მათი კონებად შეწებება;
ქუთუთოების შესქელება და ამობრუნება.

დაავადების ფორმები
გამომწვევი მიზეზებისა და გამოვლენილი სიმპტომების მიხედვით გამოყოფენ ბლეფარიტის ოთხ ძირითად ფორმას:
მარტივი ბლეფარიტი - ახასიათებს ქუთუთოების კიდეების სისხლსავსეობა, შეწითლება და გასქელება; ისინი დაფარულია მშრალი ეპითელური უჯრედებითა და ეპიდერმისით, რომლებიც წამწამების ძირებთან მჭიდროდ ეკვრის კანს.
წყლულოვანი ბლეფარიტი - ახასიათებს წამწამების ჩირქოვანი ანთება და კიდეებზე წყლულების გაჩენა.
მეიბომური ბლეფარიტი - გამოწვეულია ქუთუთოების ხრტილის ჯირკვალთა გაძლიერებული სეკრეციით და მისი გამოყოფის შეფერხებით.
როზაცეა - ქუთუთოებზე ჩნდება წვრილი, მონაცრისფრო-მოწითალო კვანძები, რომლებზეც ჩირქოვანშიგთავსიანი ფისტულებია განლაგებული.
წვიმა

წვიმა — თხევადი ატმოსფერული ნალექი, რომელიც ღრუბლებიდან მოდის 0,5 მმ და მეტი დიამეტრის მქონე წვეთების სახით. წარმოადგენს წყლის წრებრუნვის ერთ-ერთ უნიშვნელოვანეს კომპონენტს. გარდა ამისა, ეკოსოსტემის სახეობებისთვის ქმნის ხელსაყრელ პირობებს. წვიმის წყალი მნიშვნელოვანია აგრეთვე ჰიდროელექტოსადგურებისა და ირიგაციისთვის. წვიმა, როგორც წესი, შერეული ტიპის, უმთავრესად ფენა-წვიმისა და მაღალი ფენა ღრუბლებიდან მოდის. წვიმის წარმოშობის მთავარი მიზეზია სინოტივე, რომელიც გაივლის ტემპერატურისა და სინოტივის კონტრასტების სამგანზომილებიან ზონას, რომელსაც ატმოსფეროს ფრონტს უწოდებენ. ეს უკანასკნელი წარმოადგენს ეგრეთ წოდებულ გამყოფ ზედაპირს სხვადასხვა ფიზიკური თვისებების მქომე ჰაერის ორ მასას შორის.

ვაიალეალე (1544 მ, ჰავაის კუნძულები) წვიმის სახით საშუალოდ იღებს 11 700 მმ ნალექს; ეს არის დედამიწაზე არსებული ყველაზე ნოტიო ადგილი. მეორე მნიშვნელოვანი ნალექიანი პუნქტია ინდოეთში მდებარე ჩერაპუნჯი, რომელიც იღებს 11 430 მმ ნალექს. ევროპის დიდ ნაწილში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკაში და ცენტრალურ აფრიკაში ყოველწლიურად კოკისპირული წვიმა აჭარბებს 500 მმ-ს, იმ დროს, როდესაც აზიის დიდ ნაწილში (ინდოეთისა და ტიბეტ-ჩინეთის გამოკლებით) ყოველწლიურად წვიმის სახით მოდის 500 მმ-ზე ნაკლები ნალექი, ხოლო უფრო ნაკლები — 250 მმ — არაბეთის ნახევარკუნძულსა და მონღოლეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ავსტრალიის ცენტრალურ და აფრიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ამერიკის შეერთებული შტატების მთიანეთშორისში და სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ ცენტრალური სანაპიროების ტერიტორიებზე წლიურად წვიმის სახით მოდის 250 მმ ნაკლები ნალექი.

აფრიკის, ინდოეთისა და მიანმარის სანაპიროებზე და ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ზომიერ განედებში წლიურად წვიმის სახით მოდის 2500 მმ ნალექი.

კონვექციური ღრუბლების შედეგად წარმოიქმნება კონვექციური წვიმა, რომელსაც ფენა-წვიმისებრი ან მაღალ-ბოლქვიანი ღრუბლები ეწოდება. ზომიერ სარტყლებში კონვექციური ნალექიანობა წყვეტილია და დაკავშირებულია ბაროკლინურ საზღვრებთან, როგორიცაა: ცივი ფრონტები, გრიგალის ხაზი და თბილი ფრონტები.

 გავლენით იცვლება წვიმის ფაქტორი, რომელსაც მჟავა წვიმები ეწოდება, რომელიც ბევრი რეგიონისთვის არის გარემოს დაბინძურების თვალსაზრისით ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა. აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, წვიმა, რომელიც ატლანტის ოკეანიდან მიდის -ს ფაქტორი 5.0-5.6-ია; წვიმა, რომელიც ეჯახება კონტინენტურ კლიმატს -ს ფაქტორი 3.8-4.8-ა; -ს ფაქტორი ადგილობრივი შტორმებისთვის მხოლოდ 2.0-ია.

0,5-დან 6-7 მმ ნაკლები დიამეტრის მქონე თხევადი ნალექი არის ჟინჟღლი. ძლიერ წვიმას ეწოდება კოკისპირული ანუ თავსხმა წვიმა. მეტად წვრილი წვიმა ცნობილია თქორის სახელწოდებით.
სან-იგნასიო (პარაგვაი)

სან-იგნასიო , აგრეთვე ცნობილი როგორც სან-იგნასიო-გუასუ — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, მისიონესის დეპარტამენტში. მდებარეობს ასუნსიონიდან 225 კმ-ის დაშორებით.

ისტორია
ქალაქი 1609 წლის 29 დეკემბერს იეზუიტმა მღვდელმა დააარსა, როდესაც მათ აქ საკურთხეველი ააშენეს პირველი წირვის ჩასატარებლად.

იეზუიტთა მისია აქ ოფიციალურად 1610 წელს დაარსდა სახელით „სან-იგნასიო-გუასუ“. თავდაპირველი მაცხოვრებლები ადგილობრივები იყვნენ, რომლებმაც ევროპელი ხელოსნებისგან მრავალნაირი ხელობა ისწავლეს.

ეკონომიკა
სან-იგნასიო კომერციის, მესაქონლეობისა და სოფლის მეურნეობის მნიშვნელოვანი ცენტრია, რაც ძირითადად იმითაა განპირობებული, რომ იგი სტრატეგიულ ადგილას, დეპარტამენტის ცენტრში, რამდენიმე მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობს. მისი მოსახლეობა ყველაზე დინამიკური და ეკონომიკურად აქტიურია მთელს დეპარტამენტში.
სანტა-რიტა (პარაგვაი)

სანტა-რიტა — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, ალტო-პარანის დეპარტამენტში. მდებარეობს დედაქალაქ ასუნსიონიდან 340 კმ-ით აღმოსავლეთით და სამი ქვეყნის — ბრაზილიის, პარაგვაისა და არგენტინის საზღვრიდან 70 კმ-ის დაშორებით. დაარსებულია ბრაზილიელ იმიგრანტთა მიერ. აწარმოებს ყველაზე მეტ სოიას მთელს ქვეყანაში.

2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 235 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 80% ბრაზილიელი იმიგრანტია, 18% პარაგვაელი, 1% აზიელი და 1% არგენტინელი.

საშუალო წლიური ტემპერატურა 21 ° -ია, მაქსიმალური 38 ° , მინიმალური კი 0 ° -მდე ეცემა.
ელისაბედ კედი სტენტონი

ელისაბედ კედი სტენტონი (დ. 12 ნოემბერი, 1815 — გ. 26 ოქტომბერი, 1902) — ამერიკელი აქტივისტი, აბოლოციონისტი და ფემინისტი. ქალთა უფლებების აქტიური დამცველი. მისი გრძნობების დეკლარაცია, რომელიც წარმოადგინა სენეკა-ფოლზიში მიმდინარე ქალთა უფლებებისადმი მიძღვნილ პირველ ყრილობაზე, ეფუძნებოდა „დამოუკიდებლობის დეკლარაციას“ და შეიცავდა ქალთა უფლებების დარღვევის 18 პუნქტს.

ბიოგრაფია
დაიბადა ნიუ-იორკში. 1840 წელს ელისაბედ კედი სტენტონი ლონდონში იმყოფებოდა მონობის წინააღმდეგ გამართულ ყრილობაზე, სადაც ქალები მეტად არასასურველები აღმოჩნდნენ, მათ სიტყვით გამოსვლაც კი აუკრძალეს. ამიტომ ელისაბედმა დელეგაციის სხვა მონაწილე ქალებთან ერთად პროტესტის ნიშნად დატოვა სხდომათა დარბაზი.

მისი მეუღლე, ჰენრი სტენტონი ცნობილი აბოლოციონისტი და ადვოკატი იყო.
აიოლასი

აიოლასი — ქალაქი პარაგვაიში, მისიონესის დეპარტამენტში. იგივე სახელი ეწოდება რაიონს, რომელშიც ქალაქი მდებარეობს. სახელი ეწოდა კონკისტადორ ხუან დე აიოლასის პატივსაცემად. დაარსდა 1840 წელს.

ქალაქი ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს, სანტიაგოს, სან-ხუან-ბაუტისტასა და სან-იგნასიოს მახლობლად. გაშენებულია მდინარე პარაგვაიზე. ასუნსიონიდან დაშორებულია 310 კმ-ით.

ეკონომიკური საქმიანობის მთავარი დარგებია მესაქონლეობა, მეთევზეობა და კომერცია.

ქალაქში საშუალო წლიური ტემპერატურა 21 °-ია, ზაფხულში მაქსიმალური 39 ° ფიქსირდება, ზამთარში კი 0 °-მდე ეცემა.
არეგუა

არეგუა — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალური დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ასუნსიონიდან 28 კმ-ის დაშორებით. მისი საუკეთესო მახასიათებელია გეოგრაფიული მდებარეობა — გაშენებულია სხვადასხვანაირი კლდის ფორმაციის მქონე ბორცვებსა და იპაკარაის ტბას შორის. გარემომცველი არეალის ტოპოგრაფია ქალაქს უნიკალურ ბუნებრივ შარმს სძენს. ფართოდაა შემორჩენილი კოლონიური არქიტექტურა, თავდაპირველი რიყის ქვით ნაგები ქუჩები, რაც ქალაქს მიმზიდველ ღირსშესანიშნაობად აქცევს. ხშირად არეგუას „მარწყვის ქალაქსაც“ უწოდებენ, რადგან ამ ხილს ის დიდი რაოდენობით აწარმოებს. აქ ასევე ცხოვრობს მრავალი ხელმარჯვე ხელოსანი, რომლებიც თავიანთ პროდუქციას მთელი წლის მანძილზე გამოფენენ ქუჩებში. ქალაქში მდებარეობს ხელნაკეთი ნივთების მუზეუმი.

ისტორია
ქალაქი 1538 წელს დომინგო მარტინეს დე ირალამ დააარსა ინდიელთა მიწაზე. ამ დროს მას „ტაპაჩუა“ ერქვა.

ესპანური კოლონიზაციის დასაწყისში, ქალაქში განვითარდა მეცხოველეობა. საუკუნის დასასრულს კი ის საზაფხულო ქალაქად იქცა, სადაც მწერლები, მსახიობები და ინტელიგენცია ზაფხულის ცხელ თვეებს ატარებდა.

კლიმატი
კლიმატი ქალაქში თბილია. უმაღლესი ტემპერატურა ზაფხულში 40°-ს აღწევს, მინიმალური კი ზამთარში 0°-მდე ეცემა. ყველაზე წვიმიანი სეზონია იანვარ-აპრილში. ხელსაყრელი ტემპერატურა და იპაკარაის ტბა არეგუას მიმზიდველ ტურისტულ დესტინაციად აქცევს.

გალერეა
კურუგუატი

კურუგუატი — ქალაქი პარაგვაიში, კანინდეიუს დეპარტამენტში. პარაგვაის ომების დროს, ის ქვეყნის მეოთხე დედაქალაქი იყო.

ქალაქი 1712 წლის 15 მაისს დაარსდა, მდინარე კურუგუატის ნაპირებზე.

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქში 65 310 ადამიანი ცხოვრობდა, 34 137 კაცი და 31 172 ქალი.

ზაფხულში ტემპერატურა მაქსიმალურ ნიშნულს 39°-ს აღწევს, ზამთარში კი 0°-მდე ეცემა.
ვილიეტა

ვილიეტა — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში, მდინარე პარაგვაის ნაპირებზე. წარმოადგენს მნიშვნელოვან სამრეწველო ცენტრსა და პორტს. დაარსდა 1714 წლის 5 მარტს.

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქში 36 228 ადამიანი სახლობდა, 18 362 კაცი და 17 866 ქალი.

ზაფხულში ტემპერატურა მაქსიმალურ ნიშნულს 40°-ს აღწევს, ზოგჯერ უფრო მეტსაც, ზამთარში კი 0°-მდე ეცემა. საშაულო წლიური ტემპერატურა 22°-ია, როგორც ზოგადად, მთელს ცენტრალურ დეპარტამენტში.

გალერეა
ჭიათურა (საფეხბურთო კლუბი)

„ჭიათურა“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ჭიათურიდან. გამოდის პირველ ლიგაში. დაარსდა 1936 წელს, როგორც მაღაროელი და ასპარეზობს თემურ მაღრაძის სახელობის ჭიათურის ცენტრალურ სტადიონზე, რომელიც 1964 წელს გაიხსნა და 11 650 მაყურებელზეა გათვლილი.

პირველ ლიგაში კლუბი თამაშობს 2004 წლიდან, 2008 წელს მაღაროელი ეწოდა, შემდეგ ისევ შეიცვალა სახელი და ამჟამად ჭიათურა ეწოდება.

1991-92 წლების სეზონში პირველ ლიგაში მესამე ადგილი დაიკავა, შემდეგ სეზონში კი მეორეზე გავიდა, რის შემდეგაც გუნდი უმაღლეს ლიგაში (1993-1994) გადავიდა. გუნდმა ასევე ითამაშა უმაღლეს ლიგაში 1997-1998 წლების სეზონში.

ზოგადი ინფორმაცია
კლუბმა „ჭიათურამ“ 1991 წელს მიწისძვრის გამო შეწყვიტა ჩემპიონატში ასპარეზობა. მან ორჯერ ითამაშა საქართველოს ჩემპიონატის ლიგაში 1993-94 და 1997-98 წლებში. სულ ჩაატარა 66 მატჩი.

ყველაზე დიდი ანგარიშით 4-0 უმაღლეს ლიგაში რუსთავის მეტალურგს მოუგო 1993 წლის 3 სექტემბერს. ასევე ყველაზე დიდი ანგარიშითაც რუსთავის მეტალურგთან წააგო 8-0, 1994 წლის 3 აპრილს.

საფეხბურთო კლუბი „ჭიათურა“ 4-ჯერ მონაწილეობდა სსრკ ჩემპიონატის რანგით მესამე ლიგაში, ერთხელ მონაწილეობდა და ერთი მატჩი ჩაატარა სსრკ–ს თასზე. 1967 წლის 1 აპრილს ზუგდიდის ენგურთან 1-0 წააგო.

მიღწევები
საქართველოს საბჭოთა ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1975
საქართველოს საბჭოთა თასი
ჩემპიონი: 1978, 1979
პირველი ლიგა:
ჩემპიონი: 1997, 2008
მესამე ადგილი: 1992, 1996
ჩიკაგო ბულზი

ჩიკაგო ბულზი — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. გუნდი შეიქმნა 1966 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა , რომელიც მდებარეობს ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში.

2012 წლის მონაცემებით, ბულზი იკავებს მესამე ადგილს ყველაზე ღირებულ გუნდებს შორის ჟურნალი ფორბსის რეიტინგით, სადაც გუნდის საფასური 600 მილიონ $ შეადგენს. მაიკლ ჯორდანმა და დერეკ როუზმა მოახერხეს და მოიგეს -ს ყველაზე ღირებული მოთამაშის ტიტული, როდესაც ბულზის რანგში თამაშობდნენ. ორივემ ერთად კი, სულ 6-ჯერ მოახერხეს ამ ჯილდოს მოპოვება.
სან-იგნასიო

სან-იგნასიო — ტოპონიმი ესპანურენოვან ქვეყნებში.

სან-იგნასიო (ბელიზი) — ქალაქი ბელიზში
სან-იგნასიო (ჩილე) — ქალაქი ჩილეში
სან-იგნასიო (პარაგვაი) (სან-იგნასიო-გუასუ)— ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, მისიონესის დეპარტამენტში
სან-იგნასიო-მინი — იეზუიტების მისია არგენტინაში, მისიონესის პროვინციაში
სან-იგნასიო-დე-ველასკო — ქალაქი ბოლივიაში.
სან-იგნასიოს პროვინცია — პროვინცია პერუში