iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვსევოლოდ გარშინი

ვსევოლოდ გარშინი (; დ. 14 თებერვალი [ ძვ. სტ. 2 თებერვალი], 1855, მამული პრიატნაია-დოლინა — გ. 5 აპრილი [ ძვ. სტ. 24 მარტი], 1888, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მწერალი, პოეტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი. მისი პირველი ნაწარმოები 1876 წელს დაიბეჭდა. 1877 წელს მოხალისედ წავიდა რუსეთ-თურქეთის ომში. ომში მიღებული შთაბეჭდილებანი ასახა მოთხრობებში: „ოთხი დღე“ (1877), „მხდალი“ (1879) და სხვა. გარშინის შემოქმედებაში დიდი ადგილი აქვს დათმობილი პიროვნების ტრაგედიას იმდროინდელი სოციალური წყობის პირობებში („შემთხვევა“, 1878; „ნადეჟდა ნიკოლაევნა“, 1885; „მხატვრები“, 1879; „შეხვედრა“, 1879). იგი ალეგორიული ფორმით უმღერის თავისუფლებისთვის მებრძოლ ადამიანებს („სამხრეთის პალმა“, 1880; „წითელი ყვავილი“, 1883). გარშინის მოთხრობებისთვის დამახასიათებელია სიუჟეტის სისადავე, ფსიქოლოგიური დაძაბულობა და ღრმა ლირიზმი. მისი მოთხრობები თარგმნილია ქართულად („ოთხი დღე“, „მხდალი“, „სიგნალი“, „წითელი ყვავილი“ და სხვა.)
კანადის გერბი

კანადის გერბი (აგრეთვე ცნობილი როგორც „კანადის სამეფო გერბი”) — კანადის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. კანადის გერბი დამტკიცდა 1921 წელს, თუმცა მას შემდეგ მცირე შესწორებები განიცადა და თანამედროვე სახე 1994 წელს მიიღო (ცვლილებები ძირითადად გერბის მხატვრულ სახეს ეხებოდა და ამიტომ მას არსებითი ცვლილებები არ განუცდია).
ჩეხური ფოუსეკი

ჩეხური ფოუსეკი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჩეხეთში საუკუნეში.

გამორიცხული არ არის, რომ ჯერ კიდევ საუკუნეში ჩეხური ფოუსეკის წინაპრები ეხმარებოდნენ მონადირეებს ფრინველის მოძებნაში. საუკუნეში ეს ჯიში განაახლეს გერმანულ უხეშბალნიან და მოკლებალნიან მეძებრებთან შეჯვარებით. საზრიანი, კეთილი ჩეხური ფოუსეკი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ძაღლია ბოჰემიაში. ის კარგი მონადირე, კომპანიონი და ბავშვების რჩეულია. ამ ჯიშის ზოგიერთი წარმომადგენელი ძალიან ჯიუტია და პატრონის მხრიდან სიმკაცრე სჭირდება. მიუხედავად იმისა, რომ ფოუსეკი სოფლად ცხოვრებასაა მიჩვეული, რეგულარული ფიზიკური დატვირთვს შემთხვევაში მას ქალაქის ბინაშიც შეუძლია ცხოვრება. ჩეხური ფოუსეკი სამშობლოს ფარგლებს გარეთ დიდ აღიარებას იმსახურებს.
იტალიური ბრაკი

იტალიური ბრაკი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იტალიაში საუკუნეში.

ამ თავისებური ძაღლის სამშობლო იტალიური პროვინციები პიემონტი და ლომბარდიაა. ზოგი ფიქრობს, რომ იტალიური ბრაკი სუჯენოსა და ძველი აზიური მასტიფის ნაჯვარია, ზოგიც - რომ წმინდა ჰუბერტის ძაღლის შთამომავალია. აღორძინების ხანაში ძალიან "მოდურმა", ენერგიულმა, თუმცა ოდნავ ჯიუტმა იტალიურმა ბრაკმა, შემდგომში თანდათან დაკარგა პოპულარობა. ცოტა ხნის წინ მას კვლავ მიაციეს ყურადღება - ჯერ იტალიელებმა, შემდეგ კი ევროპის სხვა ქვეყნებმა.

დღესდღეობით ეს ძლიერი, პროპორციული აღნაგობის მქონე ძაღლი ყველა ევროპული გამოფენის მონაწილეა, სერიოზული, კომპანიონია. ნადირობისას ის ენერგიული და მამაცი მონადირეა, რომელიც ძალიან კარგად მუშაობს კვალზე და ერთნაირად კარგად მოავს ნანადირევი ხმელეთზე და წყალში.

ის ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, სიცხეს და სიცივეს. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, ან თეთრი ნარინჯისფრით და თეთრი წაბლისფრით. ადვილად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს. იტალიურ ბრაკს აქვს ღია ფერის თვალები, გრძელი ყურები, დაკუნთული სხეული დაფარულია მოკლე, ხშირი, რბილი ბალნით. წინა ფეხები სწორი და მაგარია.
ესპანური მეძებარი

ესპანური მეძებარი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ესპანეთში საუკუნეში.

ეს მეძებრების შედარებით „ახალი“ ჯიში, როგორც ჩანს, მიიღეს უძველესი მეძებრების (როგორიცაა, მაგალითად, ნავარული პერდიგუერო) და უფრო მჩატე ძვლების მქონე მეძებრების შეჯვარებით. სრულებით შესაძლებელია, რომ მეძებრების ბევრი ევროპული ჯიშის სამშობლო იყოს პირენეის ნახევარკუნძული. ოდესღაც ესპანურ მეძებარს იყენებდნენ ირემზე და სხვა მსხვილ ნადირზე სანადიროდ, დღესდღეობით მას იყენებენ მცირე ნადირის (კურდღელი, გნოლი და ა.შ.) მოსაძებნად და აპორტირებისთვის.

დაუღალავი მუშაკი, ესპანური მეძებარი ერთნაირად კარგად მუშაობს როგორც ხმელეთზე, ასევე წყალში. მისი გარეგანი იერი მიუთითებს კარგი ყნოსვის მქონე მეძებრებთან ახლო ნათესაობაზე, კარგად დგას კვალში ესპანური მეძებარიც. ნაკლებმომთხოვნი და კეთილი ეს ძაღლი ბავშვებთან ალერსიანია, მომთმენია სხვა ძაღლების მიმართ და უმიზეზოდ არასოდეს იკბინება. ადვილად იწვრთნება, კარგად უძლებს სიცხეს, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. ესპანურ მეძებარს აქვს გრძელი ყურები, სწორი და გრძელი წინა ფეხები, მხრები ძალიან დაკუნთული და ძლიერია, მუქ თვალებს ნაღვლიანი გამოხედვა ახასიათებთ.
მართლწინააღმდეგობა

მართლწინააღმდეგობა სამართლის ყოველ დარგში აღნიშნავს პირის ქმედებას, რომელიც ეწინააღმდეგება მართლწესრიგს, საზოგადოებაში დამკვიდრებულ კულტურის ნორმებს.

სამართლის თეორიაში მართლწინააღმდეგობის არსი ძირითადად ნეგატიურად, ე. ი. მართლწინააღმდეგობის გამომრიცხველი გარემოებების სახითაა ჩამოყალიბებული. კანონით აკრძალული ქმედების განხორციელებისას იგულისხმება, რომ მართლწინააღმდეგობა აშკარაა, თუკი არ არსებობს მისი გამომრიცხველი გარემოებანი. მაგალითად, მართლწინააღმდეგობის გამომრიცხველ სამოქალაქოსამართლებრივ ერთ-ერთ გარემოებას წარმოადგენს უკიდურესი აუცილებლობა.

მართლწინააღმდეგობასა და მის გამომრიცხველ გარემოებებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სისხლის სამართალში. კონტინენტური ევროპის სამართლის ქვეყნებში გავრცელებულ დანაშაულის სამსაფეხურიან სისტემაში მართლწინააღმდეგობას მეორე ადგილი უკავია (ქმედების შემადგენლობასა და ბრალთან ერთად) და მისი დადგენა აუცილებელი პირობაა დანაშაულის ჩადენის დასასაბუთებლად. თუკი მართლწინააღმდეგობის არსებობა კონკრეტულ შემთხვევაში ვერ მტკიცდება, ჩადენილი ქმედება მართლზომიერად ითვლება.

სისხლის სამართალი იცნობს მართლწინააღმდეგობის გამომრიცხველ შემდეგ გარემოებებს: უკიდურესი აუცილებლობა, აუცილებელი მოგერიება, დამნაშავის შეპყრობა, მართლზომიერი რისკი, დაზარალებულის თანხმობა ან სავარაუდო თანხმობა და სხვ. თანამონაწილეობის აქცესორული ბუნების გამო, ამსრულებლის ქმედების მართლზომიერება თანამონაწილის ქმედების მართლწინააღმდეგობას გამორიცხავს.
ამირან გოგიტიძე

ამირან გოგიტიძე (დ. 20 მაისი, 1964) — ქართველი მწვრთნელი. 2012–2014 წლებში წვრთნიდა ხელვაჩაურის „მაჭახელას“, 2014 წლის აგვისტოდან კი უმაღლეს ლიგაში ახალაღზევებულ ქობულეთის „შუქურას“ ჩაუდგა სათავეში, მან ბესიკ შეროზია ჩაანაცვლა. ამავე წლის ნოემბერში კლუბი დატოვა, მის ადგილზე კონსტანტინ ფროლოვი დაინიშნა.
ცემესის უბე

ცემესის უბე, ნოვოროსიისკის უბე — შავი ზღვის უბე კავკასიის სანაპიროს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელწოდება მიიღო მასში ჩამავალი მდინარის ცემესის სახელის მიხედვით. სიგრძე 15 კმ, სიგანე შესასვლელთან 9 კმ, ცენტრალურ ნაწილში 4,6 კმ. სიღრმე 21-27 მ. სამხრეთ-დასავლეთი ნაპირები დაბალია, ჩრდილო-აღმოსავლეთი — ამაღლებული. სუსტად არის შეჭრილ-შემოჭრილი. წარმოქმნილია სუჯუკის ცელათი და დოობის კონცხით. შემოდგომასა და ზამთარში იცის ძლიერი ქარი, — ბორა, რაც საშიშროებას უქმნის ნაოსნობას. გემებისათვის მოსახერხებელია. ცემესის უბის ნაპირზეა ქალაქი ნოვოროსიისკი. 1986 წლის 31 აგვისტოს ცემესის უბიდან გამოსვლის შემდეგ გემი „ადმირალ ნახიმოვი“ შეეჯახა ბალკერს „პეტრე ვასევს“, რის შედეგადაც „ადმირალ ნახიმოვი“ 7-8 წუთში ჩაიძირა. დაიღუპა 423 ადამიანი. კატასტროფიდან ერთი წლის შემდეგ დოობის კონცხზე დაიდგა სამახსოვრო ნიშანი.
ოდესის ყურე

ოდესის ყურე — ყურე შავი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ნაპირზე მდებარეობს ოდესის პორტი და ქალაქი ოდესა. სიგანე დაახლოებით 9 კმ აღწევს, სიღრმე 14 მ. მარილიანობა 15,2 ‰-დან 15,6 ‰-მდე. ცალკეულ პერიოდებში მარილიანობა 10 ‰-17 ‰ ფარგლებში მერყეობს, ხოლო ზოგჯერ 18 ‰ აღწევს. ჩრდილოეთიდან შემოზღუდულია ჩრდილო-ოდესის კონცხით, ხოლო სამხრეთით ლანჟერონის კონცხით. ფსკერი მეტწილად ქვიშიანია. დამახასიათებელია ზომიერად კონტინენტური კლიმატი. ზაფხულში წყლის ტემპერატურაა +19,9°, ზამთარში — +2,2°.
კახოვკის წყალსაცავი

კახოვკის წყალსაცავი — წყალსაცავი მდინარე დნეპრზე, უკრაინის ხერსონის, ზაპორიჟიისა და დნიპროპეტროვსკის ოლქებში. შეიქმნა 1955–58 წლებში კახოვკის ჰიდროკვანძის კაშხლით. ფართობი 2155 კმ², სიგრძე 230 კმ, სიგანე 25 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 36 მ. აწესრიგებს სეზონურ და ნაწილობრივ მრვალწლიურ ჩამონადენს. კახოვკის წყალსაცავიდან იწყება ჩრდილოეთ ყირიმის არხი. თევზჭერა. კახოვკის წყალსაცავის ნაპირზეა ქალაქები: ზაპორიჟია, ნიკოპოლი, ნოვა-კახოვკა, კახოვკა, ბერისლავი, კამიანკა-დნიპროვსკა.

კაშხლის განადგურება
2023 წლის 6 ივნისს რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის მსვლელობისას, მოხდა კახოვკის ჰესის აფეთქება. კაშხლის გარღვევამ გამოიწვია მდინარის ქვემო დინებაზე არსებული დასახლებული პუნქტების დატბორვა. საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდა ზაპორიჟიის ატომური ელექტროსადგური, რომელიც შესაძლოა გაგრილების გარეშე დარჩენოდა და ყირიმის წყალმომარაგება.
პორტუგალიური მეძებარი

პორტუგალიური მეძებარი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია პორტუგალიაში შუა საუკუნეებში.

ოდესღაც ამ უძველეს ძაღლის ჯიშსიყენებდნენ მიმინოთი ნადირობისას. მისი წინაპარი, როგორც ჩანს, იყო დღესდღეობით გადაშენებული ესპანური მეძებარი პოდენგო დი მასტრა, ხოლო მისი პორტუგალიური სახელწოდება ნიშნავს "გნოლის ძაღლს" და მის პირვანდელ დანიშნულებაზე მიუთითებს. ესპანური მეძებრის გარეგნული სახე რამდენიმე საუკუნეა არ შეცვლილა. მრავალმხრივი მონადირეობრივი ტალანტით დაჯილდოებული დამჯერი პორტუგალიური მეძებარი შესაძლოა ინგლისური პოინტერის წინაპარია, რომელიც დიდ ბრიტანეთში, როგორც ჩანს, საუკუნის დასაწყისში შეიყვანეს. გაწონასწორებული, დამჯერი და საიმედო ეს ძაღლები დამსახურებულად სარგებლობენ დიდი პოპულარობით თავის სამშობლოში. ეს განპირობებულია როგორც მათი შესანიშნავი ხასითით, ასევე შესანიშნავი მუშა თვისებებით. პორტუგალიური მეძებარი კარგად ეგუება სხვა ძაღლებს და ბავშვებს, ადვილად იწვრთნება, თუმცა ცუდი მოდარაჯეა. კარგი ფიზიკური ფორმის შესანარჩუნებლად პორტუგალიურ მეძებარს მნიშვნელოვანი და რეგულარული ფიზიკური დატვირთვა სჭირდება. მისი ბალანი შეიძლება იყოს ყვითელი, ან წაბლისფერი და განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება, კარგად უძლებს სიცხეს, აქვს სწორი, გრძელი წინა ფეხები.
ფრანკა ფალკუჩი

ფრანკა ფალკუჩი ( ; დ. 22 მარტი, 1926 — გ. 4 სექტემბერი, 2014) — იტალიელი პოლიტიკოსი ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიიდან. სხვადასხვა დროს იყო იტალიის სენატის წევრი და პირველი ქალი, რომელიც იტალიის საზოგადოებრივი განათლების მინისტრი გახდა.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1926 წელს რომში. ლიცეუმში სწავლისას დაეუფლა ლათინურ და ბერძნულ ენებს. 1968 წლიდან პოლიტიკური კარიერა დაიწყო.

1974 წელს, განათლების მინისტრმა ფრანკო მარია მალფატიმ ფალკუჩის იმ გუნდის ხელმძღვანელობა სთხოვა, რომელიც უნარშეზღუდული სტუდენტების პრობლემებზე მუშაობდა. 1975 წელს გამოცემული „ფალკუჩის დოკუმენტი“ ერთ-ერთი მოწინავე იყო უნარშეზღუდულთა სწავლების საკითხებში, როგორც ევროპულ, ისე საერთაშორისო დონეზე და წარმოადგენდა აღნიშნული საკითხისადმი სრულიად ახლებურ მიდგომას. დოკუმენტში ნათქვამი იყო:
აჰმედ შაჰ ყაჯარი

სულთან აჰმედ შაჰ ყაჯარი (; დ. 21 იანვარი 1898 — გ. 21 თებერვალი 1930) — ირანის ბოლო შაჰი ყაჯარების დინასტიიდან.

ბიოგრაფია
აჰმედი მუჰამედ ალი შაჰის ვაჟი იყო. 1909 წელს მას შემდეგ, რაც მუჰამედი ტახტიდან ჩამოაგდეს მისი ადგილი 11 წლის აჰმედმა დაიკავა. იგი არ ფლობდა რეალურ ძალაუფლებას, რადგან მისი სახელით სახელმწიფოს ბახტიარების გვარის რეგენტები მართავდნენ. 1923 წელს განდევნილ იქნა ევროპაში. ფორმალურად ტახტი დაკარგა 1925 წლის 31 ოქტომბერს, როცა ირანის შაჰად რეზა ფეჰლევი აირჩიეს. დევნილობაში ცხოვრობდა საფრანგეთში. გარდაიცვალა 1930 წლის 21 თებერვალს 32 წლის ასაკში.

შვილები
მერიემდუხტ ხანუმი (1915–2005)
ირანდუხტ ხანუმი (1916–1984)
ჰუმაიონდუხტ ხანუმი (1917–2011)
ფირუდინ-მირზა (1922–1975)
სტეფან ლევენი

ჩელ სტეფან ლევენი (; დ. 21 ივლისი 1957, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, პროფკავშირული გაერთიანების -ის პირველი თავმჯდომარე 2006 წლის 1 იანვრიდან 2012 წლის 27 იანვრამდე. შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე 2012 წლის 27 იანვრიდან. 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ლევენმა დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა 2014 წლის 3 ოქტომბრიდან.
იტალიური სპინონე

იტალიური სპინონე — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იტალიაში შუა საუკუნეებში.

შესაძლოა სპინონეს წინაპრები იყვნენ სეგუჯიო, ან კორტალსის გრიფონი. ხოლო დღევანდელი სახე ჩამოყალიბდა პიემონტში და ლომბარდიაში ჯერ კიდევ საუკუნეში, გარეგნული თვისებებით და ხასიათით მიმზიდველი იტალიური სპინონეს პოპულარობა მომავალში აუცილებლად გაიზრდება. დღესდღეობით უკვე დიდია მისი პოპულარობა სამშობლოს გარეთ - ჩრდილოეთ ამერიკაში, სკანდინავიაში, დიდ ბრიტანეთსა და ევროპის სხვა ქვეყნებში. ეს გასაკვირი არ არის, რადგან იტალიური სპინონე კეთილი, მხიარული და დამჯერი ძაღლია და დიდ სიამოვნებას იღებს ნადირობისგან, ან ბურთის დევნისგან.
გარეგნულად დარბაისელი, თავშეკავებული სპინონე სინამდვილეში ენერგიული და მხიარული ძაღლია, რომელსაც ზოგჯერ ხულიგნობაც უყვარს. სპინონეს აქვს გრძელი, უხეში ბალანი, რომელიც შეიძლება იყოს თეთრი, თეთრი ნარინჯისფრით, ან თეთრი წაბლისფრით, რომელსაც განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ის ადვილად უძლებს სიცივეს და სიცხეს. ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. ადვილად იწვრთნება. კარგად ურთიერთობს ბავშვებთან. სამკუთხა ყურები დაფარულია გრძელი, ხშირი ბალნით. დიდი, მრგვალი, უდარდელი თვალების ზემოთ გრძელი ბალნისგან შემდგარი წარბებია, დრუნჩს ფარავს გრძელი ულვაშები და წვერი.
ედუარდი (შავი პრინცი)

ედუარდ ვუდსტოკი, უელსის პრინცი, კორნუოლის ჰერცოგი, აკვიტანიის პრინცი (დ. 15 ივნისი, 1330 — გ. 8 ივნისი, 1376) — ინგლისის მეფის, ედუარდ -ის უფროსი ვაჟი და რიჩარდ -ის მამა.

სახელი ვუდსტოკი ედუარდმა დაბადების ადგილის მიხედვით მიიღო, თუმცა საუკუნიდან მას შავი პრინცის სახელით იცნობენ. ასწლიანი ომის განმავლობაში მან თავი გამოიჩინა კრესისა და პუატიეს ბრძოლებში, რითიც სამშობლოში დიდი პოპულარობა მოიპოვა. 1348 წელს ის გახდა წვივსახვევის ორდენის ერთ-ერთი დამაარსებელი რაინდი.

ედუარდი მამამისზე ერთი წლით ადრე გარდაიცვალა და არის პირველი ინგლისელი უელსის პრინცი, რომელიც ინგლისის მეფე არ გამხდარა. ტახტი ედუარდ -ის სიკვდილის შემდეგ მის მცირეწლოვან ვაჟს, რიჩარდ -ს გადაეცა.
სენ-ჟერმენული ბრაკი

სენ-ჟერმენული ბრაკი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია საფრანგეთში 1830-იან წლებში.

ამ ჯიშის ხანდაზმულობაზე მიუთითებს თუნდაც ის ფაქტი, რომ ამ ჯიშისთვის დამახასიათებელი შეფერილობის მეძებარი გამოსახულია ლუვრში ერთ-ერთ ნახატზე, რომელიც ლუი განეკუთვნება. საფრანგეთის რევოლუციის დროს ამ ჯიშის წარმომადგენლების რაოდენობა ძლიერ შემცირდა. ჯიშის აღსადგენად გადარჩენილი ძაღლები შეაჯვარეს ინგლისურ პონტერებთან და ფრანგულ გასკონურ მეძებართან. სენ-ჟერმენული ბრაკი, რომლის შეფერილობა თეთრ ფონზე გაბნეულ ნარინჯისფერ ლაქებს წარმოადგენს, ინგლისური პოინტერის "გრძელ" ვერსიას ჰგავს. მისგანვე, როგორც ჩანს, მემკვიდრეობით მიიღო მშვიდი, დამჯერი და ერთგული, თუმცა ზოგჯერ ნერვიული ხასიათი.

ხმელეთზე მოსიარულე ნადირზე შესანიშნავი მონადირე, სენ-ჟერმენი ადვილად იწვრთნება და ყველასთვის საყვარელი, შესანიშნავი კომპანიონი ხდება, ის თავს ერთნაირად კარგად გრძნობს როგორც ქალაქის ბინაში, ასევე სოფლის სახლშიც. სენ-ჟერმენის გაწვრთნა მხოლოდ რბილი მეთოდით უნდა მოხდეს.

სენ-ჟერმენულ ბრაკს აქვს თხელი, რბილი ყურები, ოდნავ ამობურცული თავის ქალა. კუდი ბოლოსკენ ვიწროვდება. აქვს მოკლე, თხელი, რბილი ბალანი. კარგად უძლებს სიცივეს და სიცხეს, კარგად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს, ადვილად იწვრთნება.
ბურბონული ბრაკი

ბურბონული ბრაკი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია საფრანგეთში საუკუნეში.

ლიტერატურულ წყაროებში ნახსენები ყველაზე ძველი ფრანგული მეძებარი ბურბონული ბრაკი პირველად აღწერა 1598 წელს ერთ-ერთმა იტალიელმა მოგზაურმა, რომელიც ცენტრალურ საფრანგეთში, ბურბონში მოხვდა.

 საუკუნეში არეულმა შეჯვარებამ გამოიწვია ამ ძაღლის მუშა თვისებების გაუარესება, თუმცა ბოლო დროს შესაძლებელი გახდა მათი თანდათან აღდგენა. კომპაქტური, ძლიერი ბურბონული ბრაკი ხშირად უკუდოდ, ან ძალიან მოკლე კუდით იბადებბა. უნივერსალურ მონადირე ბურბონს მრავალმხრივი თვისებები გააჩნია — მას შეუძლია კვალში ჩადგომა, ნანადირევის მოტანა ხშირი ბუჩქნარიდან, ჭაობიდან და წყლიდან. ფრანგულ მეძებრებს შორის ბურბონული ბრაკი ყველაზე გაწონასწორებული და მშვიდი ძაღლია.

 საუკუნეში მისი პოპულარობა შემცირდა, მაგრამ საუკუნის დასაწყისში ბურბონი კვლავ „მოდურ“ ძაღლად იქცა მონადირეებისათვის. მსოფლიო ომებმა ეს ჯიში გადაშენების პირას მიიყვანეს, მაგრამ ცოტა ხნის წინ მოხერხდა როგორც მისი რაოდენობის, ასევე, გამორჩეული უნივერსალური მონადირე ძაღლის თვისებების აღდგენა.
ისლანდიის დეპრესია

ისლანდიის დეპრესია, ისლანდიის მინიმუმი — დაბალი ატმოსფერული წნევის არე ატლანტის ოკეანის ჩრდილო ნაწილში — კუნძულ ისლანდიის მახლობლად; მნიშვნელოვანი ატმოსფეროს მოქმედების ცენტრი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. განსაკუთრებით კარგადაა გამოხატული ზამთარში, როცა წნევა დეპრესიის ცენტრში 996 მბარ-ზე ნაკლებია. ისლანდიის დეპრესიის სამხრეთ კიდეზე მიწისპირა ჰაერი ატლანტის ოკეანიდან ევროპის ტერიტორიაზე გადადის და ზოგჯერ კავკასიამდეც აღწევს. ცივი ჰაერის მასების შემოჭრის შედეგად დასავლეთ საქართველოში მოდის თავსხმური ნალექები, შავ ზღვაზე იწყება შტორმი.
ძველდანიური მეძებარი

ძველდანიური მეძებარი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დანიაში საუკუნეში.

როგორც ჩანს, ამ ჯიშის გამოსაყვანად საუკუნეში გამოიყენეს ადგილობრივი ძაღლები (რომელთა ძარღვებში იყო ბლადჰაუნდის სისხლი) და ესპანური მეძებრები, რომლებიც დანიაში ნიდერლანდებიდან მოხვდნენ. საუკუნეში ძველდანიური მეძებრების საერთო რაოდენობის შემცირებამ და მეორე მსოფლიო ომის დროს მათი გამრავლების თითქმის მთლიანად შეწყვეტამ ჯიში გადაშენების პირას მიიყვანა.

საბედნიეროდ, ჯიშის გადარჩენა მოხერხდა და დღეს ძველდანიური მეძებარი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მონადირე ძაღლია, თუმცა სამშობლოს ფარგლებს გარეთ იშვიათად გვხვდება. მას მოაქვს მოკლული ნადირი ტყიდან და წყლიდან, შესანიშნავი ყნოსვის გამო იყენებენ კონტრაბანდის და ნარკოტიკების აღმოსაჩენად.

ძველდანიური მეძებარი ბავშვებთან ალერსიანია და ადვილად ეჩვევა ქალაქის პირობებს, კარგი კომპანიონია. ადვილად იტანს სიცხეს და სიცივეს და ადვილად იწვრთნება. აქვს უხეში, მოკლე ბალანი, ძლიერი მხრები და სწორი ფეხები, შედარებით მოკლე თავი, გრძელი ყურები.
შეილინ ვუდლი

შეილინ დაიენ ვუდლი ( დ. 15 ნოემბერი, 1991) — ამერიკელი მსახიობი. პირველ როლებს შორის იყო ემი ჯორგენსი სერიალში „ამერიკელი თინეიჯერის საიდუმლო ცხოვრება“ (2008–2013) და ფელისიტი მერიმენი 2005 წლის ფილმში „ფელისიტი: ამერიკელი გოგონას თავგადასავალი“.

გარღვევა მოხდა როლით ფილმში „შთამომავლები“ (2011). ალექსანდრა კინგის როლის შესრულებამ დაიმსახურა კრიტიკოსების მაღალი შეფასება და ჯილდოები, მათ შორის დამოუკიდებელი სულის ჯილდო ქალის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის და ნომინაცია ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში (ფილმის კატეგორიაში). 2013 წელს მან შეასრულა ეიმი ფინეკის როლი ფილმში „წარმტაცი დრო“. მისმა შესრულებმა კვლავ დაიმსახურა კრიტკოსთა აღიარება. 2013 წლის სანდენსის კინოფესტივალზე მან შესრულებული როლისთვის მიიღო ჟიურის სპეციალური ჯილდო და ნომინირებული იქნა დამოუკიდებელი სულის ჯილდოზე ქალის წამყვანი როლისთვის.

2014 წელს ვუდლიმ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა წამყვანი პერსონაჟების როლის შესრულებით, რომანების ეკრანიზაციებში - ბეატრის პრაიორის როლით, „დივერგენტში“ და ჰეზელ გრეის ლანკასტერის როლით ფილმში „ბედის ვარსკვლავის ბრალია“.

ფილმოგრაფია
მხატვრული ფილმები
ანდრეი გუსინი

ანდრეი გუსინი (; დ. 11 დეკემბერი, 1972, ზოლოვიჩი — გ. 17 სექტემბერი, 2014, კიევი) — უკრაინელი ფეხბურთელი. იყო კიევის „დინამოს“ და უკრაინის ნაკრების ფეხბურთელი. „დინამოს“ რიგებში 7-ჯერ გახდა უკრაინის ჩემპიონი, 4-ჯერ მოიპოვა ქვეყნის თასი, მონაწილეობა მიიღო უეფას ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალურ მატჩში 1999 წელს. 10 წლის განმავლობაში იცავდა უკრაინის ეროვნული ნაკრების რიგებს, რომლის რიგებშიც 71 შეხვედრაში 9 გოლი გაიტანა. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს 2006 წლის ჩემპიონატზე. საფეხბურთო კარიერის შემდეგ, გუსინი დინამო 2-ს წვრთნიდა, ასევე მუშაობდა მწვრთნელის თანაშემწედ სხვადასხვა უკრაინულ და რუსულ კლუბებში.
კოცნა (კლიმტი)

კოცნა — ავსტრიელი სიმბოლისტი მხატვრის, გუსტავ კლიმტის ნამუშევარი. კოცნა კლიმტმა შექმნა 1908-1909 წლებში. ის ყველაზე ცნობილი ნახატია კლიმტის „ოქროს პერიოდიდან“. შეყვარებული წყვილი დგას უფსკრულის პირას. მამაკაცს აცვია ოქროსფერი მოსასხამი, თავზე ადგას დაფნის გვირგვინი, ქალს აცვია ყვითელი კაბა, ოქროსფერ თმაში ჩაბნეული აქვს ყვავილები და მამაკაცი კოცნის ქალს ლოყაზე. დაცულია ვენაში, ბელვედერის სასახლეში.
აკრიდინი

აკრიდინი — დიბენზ[, ]პირიდინების უმარტივესი წარმომადგენელი. მას შეიცავს ქვანახშირის კუპრი.

მიღება
აკრიდინის სინთეზის დროს საწყისი რეაგენტის როლში გვევლინება 2-ანილინბენზომჟავა, რომელიც ურთიერთქმედებს გოგირდმჟავასთან მიღებული აკრიდინის შემდგომი აღდგენა-დაჟანგვით.

გამოყენება
აკრიდინი წარმოადგენს საწყის ნივთიერებას საღებავებისა და სამკურნალო ნივთიერებების სინთეზის დროს. იწვევს ქრომოსომულ მუტაციებს, კერძოდ კი დელეციას (ქრომოსომის უბნის დაკარგვას).
აფლატოქსინები

აფლატოქსინები — სიცოცხლისთვის სახიფათო მიკოტოქსინები, რომლებიც განეკუთვნებიან პოლიკეტიდების კლასს.

ტოქსინების წარმომქმნელი ასპერგილების გვარის სოკოების რამდენიმე სახეობა (ძირითადად . და . ) იზრდება დიდი რაოდენობის ზეთის შემცველი მცენარეების მარცვლეულებზე, თესლსა და ნაყოფზე (მაგალითად, არაქისის თესლზე) და ზოგიერთ სხვა სუბსტრატზე.

უფრო მეტად სოკოებით ავადდება პროდუქტები, რომლებსაც ინახავენ ცხელ და ტენიან კლიმატში. აფლატოქსინები დროთა განმავლობაში და არასწორი შენახვის პირობებში წარმოიქმნება ჩაისა და სხვა ბალახების გამხმარ ფოთლებში. ტოქსინი აგრეთვე წარმოიქმნება იმ ცხოველების რძეში, რომლებიც იკვებებიან ინფიცირებული საკვებით.
კანცეროგენი

კანცეროგენი (-დან — კიბო და  — ვბადებ) — ქიმიური ნივთიერება, ფიზიკური გამოსხივება ან ონკოგენური ვირუსი, რომლის ადამიანის ან ცხოველის ორგანიზმზე მოქმედებაც ზრდის ავთვისებიანი სიმსივნეს წარმოქმნის ალბათობას.

კანცეროგენების მაგალითები
ყველაზე მეტად ცნობილი ფიზიკური კანცეროგენია მაიონიზირებელი გამოსხივება.

ქიმიურ კანცეროგენებს შორის ხშირად მოიხსენიებენ შემდეგ ნივთიერებებს:

ნიტრატები, ნიტრიტები
საჭმლის დანამატები
პოლიციკლური არომატული ნახშირწყალბადები
ბენზპირენი
პეროქსიდი
აფლატოქსინი
დიოქსინი
ვინილქლორიდი
ბენზოლი
ფორმალდეჰიდი
კადმიუმი
დარიშხანი
ექვსვალენტიანი ქრომი
ასბესტი
პუდელ-პოინტერი

პუდელ-პოინტერი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში საუკუნეში.

გერმანელი მონადირის ბარონ ფონ ზედლიცტის განკარგულებაში იყო პუდელის შვიდი სახეობა და მეძებრების თითქმის 100 სახეობა, სწორედ ამ ძაღლებიდან გადაწყვიტა ფონ ზედლიტცმა იდეალური მონადირის თვისებების მქონა ძაღლის ჯიშის მიღება. მის ახალ ძაღლს უნდა შესძლებოდა კვალზე მუშაობა, ნადავლის გამოტანა ბუჩქნარიდან და წყლიდან და პატრონთან მიტანა. თუმცა უნდა ითქვას, რომ მიღებულმა ჯიშმა გერმანიაშიც კი ვერპოვა დიდი გავრცელება. ეს გასაკვირია რადგან მას აქვს ძალიან კარგი მონადირე ძაღლის თვისებები და არ ქვს რაიმე მნიშვნელოვანი ნაკლი.

გერმანიაში ოფიციალური რეგისტრაციის მისაღებად თითოეული პუდელ-პოინტერი მკაცრ ტესტირებას გადის. მიუხედავად ყველაფრისა, ამ ჯიშის ნახვა მხოლოდ სერიოზული მონადირეების სახლებში შეიძლება.

პუდელ-პოინტერის აქვს მოკლე, უხეში წყალგაუმტარი ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს ღვიძლისფერი, წაბლისფერი, შავი. აქვს ძლიერი უკანა ფეხები, ძლიერი, მასიური წინა ფეხები და კარგად გამოხატული, გრძელი ბალნით დაფარული წარბები. ის კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს, ადვილად იწვრთნება, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, ადვილად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს.
არიეჟული ბრაკი

არიეჟული ბრაკი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია საფრანგეთში საუკუნეში.

ვერსალში გამოფენილ ჟ.უდრის ნახატებს თუ დააკვირდებით, შეამჩნევთ, რომ ოდესღაც მძიმეწონიანი და ნელი არიეჟული ბრაკი "მეფის თეთრი ძაღლისგან" იღებს სათავეს. თანამედროვე მოხდენილი და სწრაფი არიეჟი საუკუნეში გაჩნდა, როდესაც ამ ჯიშს დაემატა მსუბუქი სენ-ჟერმენული ბრაკის სისხლი. არიეჟი - ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი და ძლიერი ფრანგული მეძებარია. ის კარგად მუშაობს კვალზე, სიხარულით დარბის მდელოებსა და ჭაობებში.

ორიეჟს მუდმივი ფიზიკური დატვირთვა სჭირდება: ოთხ კედელში გამოკეტილმა ამ ძაღლმა შეიძლება დესტრუქციულად იმოქმედოს, ან ხმამაღლა იყმუვლოს. თუ არიეჟის ყოლა მხოლოდ კომპანიონის სახით გინდათ, სულ პატარა ასაკში უნდა შეიძინოთ: მას პატარაობიდანვე სჭირდება პატრონთან შეჩვევა. არიეჟისგან ცუდი მოდარაჯე გამოდის, თუმცა მისი ზომები ნებისმიერ დამნაშავეს დააბნევს.

არიეჟულ ბრაკის აქვს საკმაოდ ვიწრო, ოდნავ მომრგვალებული, თავის ქალა, სწორი ძლიერი უკანა ფეხები, სწორი და საკმაოდ განიერი მხრები. ძირითადად თეთრ ფონზე მიმობნეულია ჟღალი ლაქები. არიეჟული ბრაკი კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს, ასევე არ უჭირს ქალაქის პირობებში ცხოვრება. ადვილად იწვრთნება. ადვილად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს.
სლოვაკური მეძებარი

სლოვაკური მეძებარი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია სლოვაკეთში 1950-იან წლებში.

ეს ჯიში გამოიყვანეს მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩეხური ფოუსეკის და გერმანული უხეშბალნიანი მეძებრის შეჯვარებით, შემდეგ შეაჯვარეს ვეიმარანერების შთამომავლებთან. 1975 წელს სლოვაკური მეძებარი ოფიციალურად აღიარეს ჩეხოსლოვაკიაში, ხოლო 1983 წელს ის აღიარა სარერთაშორისო კინოლოგიურმა ფედერაციამ. ეს ახალგაზრდა, თავისებური გარეგნობის ძაღლი იმ რთული და დაძაბული მუშაობის შედეგია, რომელიც აი, უკვე 50 წელია ჩეხეთსა დასლოვაკეთში მიმდინარეობს. გამგებიანი, შეუპოვარი სლოვაკური მეძებარი შესანიშნავად გამოადგება როგორც დამწყებ, ასევეგამოცდილ მონადირეს და ოთახის ძაღლის ყველა მოყვარულს.

სლოვაკური მეძებარის ბალნის შეფერილობით ვეიმარანერს ჰგავს, მაგრამ მისი სხეული უფრო დაცულია სიცივისგან. ჩეხეთისა და სლოვაკეთის საზღვრებს გარეთ ეს ჯიში იშვიათად გვხვდება, რამდენიმე ძაღლი გაიყვანეს შვეიცარიაში, სადაც სპეციალური წვრთნის კურსი გაიარეს თოვლში ადამიანის პოვნასთან დაკავშირებით. სასიამოვნო ხასიათი, კარგი გარეგნული და მუშაა თვისებები - ეს ყველაფერი სლოვაკური მეძებრის კარგ მომავალს უზრუნველყოფს. ის კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს, ადვილად იწვრთნება, კარგად ეგუება ბავშვებს, სხვა ცხოველებს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. სლოვაკური მეძებარს აქვს უხეში, სწორი, ბალანი, სწორი და დაკუნთული წინა ფეხები, გრძელი ყურები, დრუნჩზე გრძელი რბილი ბალანი ულვაშებს და წვერს ქმნის.