iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მამადუ სახო

მამადუ სახო (; დ. 13 იანვარი, 1990) — ფრანგი ფეხბურთელი. ირიცხება ქუთაისის „ტორპედოს“ რიგებში. თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.

კარიერა
სახომ ახალგაზრდული კარიერა ფრანგულ პარი სენ-ჟერმენში დაიწყო, თავის გამოჩენის გამო 2007 წელს პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა, ამავე წელს მის სადებიუტო მატჩში ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა კაპიტანი საფრანგეთის ლიგა 1-ის ისტორიაში (18 წლის). 2013 წელს სახო ინგლისის პრემიერლიგაში გადაბარგდა და ლივერპულს შეუერთდა.

სახო საფრანგეთის ყველა ასაკობრივი ნაკრების კაპიტანი იყო, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2010 წლის აგვისტოში ინგლისის წინააღმდეგ შედგა. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში.

მიღწევები
პარი სენ-ჟერმენი
საფრანგეთის ლიგა 1 (2012-2013)
საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის სიმბოლური ნაკრები (2010-2011)
საფრანგეთის ჩემპიონატის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი (2010-2011)

ტორპედო ქუთაისი
საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი: 2024
თეთრი საყელო

თეთრი საყელო — მიხეილ ჯავახიშვილის რომანი. პირველად გამოქვეყნდა ჟურნალ „მნათობში“. იგი მწერლის სიცოცხლეშივე რამდენიმეჯერ დაიბეჭდა. რომანი დაბეჭდილია თხზულბათა კრებულებში (1934 წელს) 1957 წელს. რომანი ავტორის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ნაწარმოებად არის მიჩნეული.

სიუჟეტი და ძირითადი თემები
რომანში მწერალმა რთული ფილოსოფიური პრობლემების მხატვრულად გააზრება გადაწყვიტა. მთხრობელი ერთი ჩვეულებრივი მოქალაქე - ელიზბარია, რომელიც მთაში სპილენძის საძიებლად მიდის და მოულოდნელად ცივილიზაციას მოწყევეტილი ხევსურებთან აღმოჩნდება. მისი თვალითაა დანახული ქალაქური ცივილიზაციისა და მთიური ადათ-წესების ჭიდილი.
მაიოტა (კუნძული)

მაიოტა ან მაორე (შიკომორი , ), ასევე გრანდ-ტერი (შიკომორი , ) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. კუნძულის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 363,29 კმ²-ს.

მაიოტა (მაორე) — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით ყველაზე დიდი კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი.

კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 227 245 ადამიანს — ეს დაახლოებით 88,6 %-ია მთელი ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას 256 518 ადამიანისა 2017 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად.

ეთნიკური შემადგენლობა — როგორც მაიოტას მთლიან ზღვისიქითა დეპარტამენტში — ძირითადად წარმოდგენილია ანტალოატრას ხალხით (არაბების შთამომავლები, შერეული მალაგასიელებთან და ბანტუს ენოვან აფრიკელ-შავკანიანებთან), კერძოდ მაორეებით, რომლებიც ლაპარაკობენ შიკომორის ენის მაორეულ დიალექტზე.

გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ აღიარა კომორის კუნძულების კავშირის უფლებები კუნძულ მაიოტაზე (მაორე).

მასში შედის მაიოტას 17 კომუნიდან 15 კომუნა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად მაიოტა იყოფა 15 კომუნად:
პამანზი

პამანზი ან პტი-ტერი (შიკომორი , ) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 10,95 კმ²-ს.

პამანზი — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით მეორე კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი.

კლიმატი ტროპიკული, ნოტიო და ცხელი. არსებობს საერთაშორისო აეროპორტი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად პამანზი იყოფა 2 კომუნად:
წიწინაურისებრნი

წიწინაურისებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები ბუჩქები, ლიანები, იშვიათად ნახევრად ბუჩქებია. აქვთ მთლიანი, მეტწილად მორიგეობით განლაგებული ფოთლები და მათ ძირში ღეროს ირგვლივ განვითარებული სიფრიფანა ან ბალახოვანი შეზრდილი თანაფოთლები — ე. წ. ლოლუები, მტევნისებრ ყვავილედებად შეკრებილი ორსქესიანი ყვავილებად. ნაყოფი შებრტყელებული კოლოფია.

ოჯახი აერთიანებს 14 გვარის 900-მდე სახეობას, რომლებიც თითქმის ყველგან გვხვდება, გარდა ახალი ზელანდიის, პოლინეზიისა და არქტიკისა. საქართველოში ამ ოჯახის მხოლოდ ერთი გვარია — წიწინაური. ოჯახის ზოგ სახეობას სამკურნალო, დეკორატიულ და საჭმელ მცენარედ იყენებენ.
მდგმური (რომანი)

მდგმური — ჯემალ ქარჩხაძის პირველი რომანი. პირველად გამოქვეყნდა 1979 წელს.
რომანის შესახებ
მთავარი პერსონაჟი — „მდგმური“ — ახალაზრდა კაცია, რომელიც მაღალი იდეალებითა და საკუთარი თავისადმი დიდი მოთხოვნებით ცხოვრობს, მაგრამ მას არაერთი გამოცდა ელის. რომანში ერთმანეთს ცვლის რეალური, წარმოსახვითი და იგავური განზომილებები, რომელთა ორგანული შერწყმა — საკმაოდ გაბედული ექსპერიმენტი — ოსტატურად არის გადაჭრილი. რომანი ქართული მაგიური რეალიზმის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია.
სიუჟეტი
„მდგმური“ ეს ის რომანია, რომლის სათაურიც ზუსტად შეეფერება მის შინაარსს. ერთი ჩვეულებრივი ინჟინერი კაცის ისტორია, რომელიც ხან ვის შეეკედლება საცხოვრებლად და ხან — ვის. რომანის მთავანი გმირი ეგვიპტეზეა შეყვარებული, ნეფერტიტის გამოსახულებით გადარეულს ცხოვრებაში ყველაზე ძვირფასად აღმოსავლური სული და სამყარო მიაჩნია. რომანში მრავალი ფილოსოფიური პრობლემაა განხილული. მთხრობელი სვამს მრავალ ზოგადსაკაცობრიო მნიშვნელობის კითხვას და თავადვე ნაწილობრივ სცემს პასუხს. რომანის გმირს ერთ ჩვეულებრივ დღეს ბინის გამოცვლა მოუწევს და უცნობ ქუჩაზე მოხუცებული ქალისგან იქირავებს ბინას. დააწყობს გეგმებს მოგზაურობისათვის და დაიწყებს ფულის შეგროვებას. თუმცა ყველაფერი შეიცვლება მაშინ, როდესაც მაკას გაიცნობს. ახალგაზრდა სტუდენტზე შეყვარებული მისი სიყვარულის გარდა ვერაფერს ამჩნევს. მალევე გამოჩნდება მეორე ქალი — სავსე, ვნებიანი და მიმზიდველი და მას არჩევანის გაუწევს. რომანში დიდი ადგილი ეთმობა ხორცისა და სულის დაპირისპირებასაც. ამ ყველაფრის ფონზე იშლება დასავლეთ და აღმოსავლეთ ცივილიზაციების, იდეოლოგიებისა და კულტურების ჭიდილი.
დიბრის რაიონი

დიბრის რაიონი — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. რაიონი 761 კმ²-ზეა განფენილი და დიბრის ოლქის ნაწილია. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია პეშკოპია.

მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობა 62 825 ადამიანს შეადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ რაიონი მაკედონიასთან სასაზღვრო ზოლში მდებარეობს, მოსახლეობა მაინც ერთგვაროვანია. თითქმის 90% მუსლიმია, დანარჩენი მაკედონიელი მართლმადიდებლები.

როგორც ალბანეთის სხვა რაიონებში მოსახლეობა სოფლებს ტოვებს.

თურქეთ-ბალკანეთის ომების დროს დიბრა სისხლიანი დაპირისპირების ადგილი გახდა.

დღეს ტურისტების ინტერესს იწვევს შვიდი ტბა ლურში და შავი დრინის თვალწარმტაცი ხეობა.

ადმინისტრაციული მოწყობა
დიბრის რაიონი 15 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:
გაეტანო შირეას პრიზი სამაგალითო კარიერისთვის

გაეტანო შირეას პრიზი სამაგალითო კარიერისთვის — საფეხბურთო პრემია, რომელიც 1992 წლიდან გაიცემა და იუვენტუსის და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო გუნდის წევრის გაეტანო შირეას სახელს ატარებს.

პრემია დაარსდა 1992 წელს, მილანის პროვინციის ჩინიზელო-ბალსამოს მუნიციპალიტეტის მიერ, იტალიის სპორტულ გამოცემათა კავშირთან და ლომბარდიის სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციასთან თანამშრომლობით.

პრიზის გადაცემა ხდება იტალიაში მოღვაწე იმ ფეხბურთელებზე, რომლებმაც ხანგრძლივი კარიერის მანძილზე გულშემატკივრებს თავი დაამახსოვრეს სამართლიანი თამაშით, ლიდერული თვისებებით, ვაჟკაცობითა და ერთგულებით.

დაჯილდოების ცერემონიასთან ერთად იმართება ყოველწლიური ახალგაზრდული საფეხბურთო ტურნირი — .

გამარჯვებულები
1992 ჯუზეპე ბარეზი , ინტერნაციონალე
1993 სტეფანო ტაკონი , ჯენოა
1994 ფრანკო ბარეზი , მილანი
1995 პიეტრო ვერხოვოდი , სამპდორია
1996 მაურო ტასოტი , მილანი
1997 ჯუზეპე ბერგომი , ინტერნაციონალე
1998 რობერტო დონადონი , მილანი
1999 მიკელანჯელო რამპულა , იუვენტუსი
2000 ალესანდრო კოსტაკურტა , მილანი
2001 რობერტო ბაჯო , ბრეშია
2002 პაოლო მალდინი , მილანი
2003 ჩირო ფერარა , იუვენტუსი

2004 ჯუზეპე სინიორი , ბოლონია
2005 ჯანფრანკო ძოლა , კალიარი
2006 ჯანლუკა პესოტო , იუვენტუსი
2007 ფილიპო ინძაგი , მილანი
2008 ალესანდრო დელ პიერო , იუვენტუსი
2009 კრისტიანო დონი , ატალანტა
2010 ხავიერ ძანეტი , ინტერნაციონალე
2011 ანტონიო დი ნატალე , უდინეზე
2012 ჯენარო გატუზო , მილანი
2013 ანდრეა პირლო , იუვენტუსი
2014 ფრანჩესკო ტოტი , რომა
ბილეჯიქი

ბილეჯიქი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, ბილეჯიქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ბილეჯიქი მდებარეობს ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინცია აღმოსავლეთ თრაკიაში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ბილეჯიქში 57 117 ადამიანი ცხოვრობს. მდებარეობს 850 მეტრზე ზღვის დონიდან. ქალაქ ბილეჯიქს აქვს მერია და მისი მერი არის სელიმ იაღჯი.

ბილეჯიქს სამი მხრიდან ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ისტორიული ქალაქი სოღუთი, რომელიც იყო ოსმალეთის იმპერიის პირველი დედაქალაქი 1299-1326 წლებში. აგრეთვე, ბილეჯიქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება გიოლფაზარი. სამხრეთით — პაზარიერი და ბოზიუიუქი, ხოლო ჩრდილოეთით — ოსმანელი. აგრეთვე, ბილეჯიქს დასავლეთით ესაზღვრება ბურსის პროვინცია.
წმინდა გიორგის ციხე

წმინდა გიორგის ციხე — ციხე მდებარეობს ჟინვალის დაბის ჩრდილოეთით, 1.5-2 კმ-ზე, ჟინვალ-ანანურის გზის მარცხენა მხარეს. შედიოდა ჟინვალის ნაქალაქარის სათავდაცვო სისტემაში. ძირითადი ნაწილი - საუკუნეებს განეკუთვნება, ნაწილი - საუკუნეებს.

1975-1976 წლებში გათხარა იაე ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვ. რ. რამიშვილი).

ციხე აგებულია ციცაბო კლდოვან ფერდობზე და გეგმით თითქმის სამკუთხა მოხაზულობა აქვს. ციხის ყველაზე მაღალ (დასავლეთ) ნაწილში ციტადელია, ქვედა აღმოსავლეთ ნაწილში კი საყრდენი კედლებით შექმნილია ორი ვიწრო და გრძელი ტერასა, რომლებიც აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის მხრიდან მაღალი გალავნით იყო შემოზღუდული. ციხის შესასვლელი ქვედა ტერასაზეა, გალავნის ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ კიდეში. კარი ორ მძლავრ ბურჯზს შორისაა მოქცეული. ციხის ქვედა ნაწილში შემორჩენილია წმინდა გიორგის ეკლესია, ორი სწორკუთხა ნაგებობის ნანგრევები, გალავნის ჩრდილოეთი კედლის ნაწილი, სამეურნეო ორმო და წყლის რეზერვუარი.

ეკლესია დარბაზულია (4,94,8 მ), ნაგებია ტლანქად დამუშავებული ნატეხი ქვით, რიყის ქვით და შირიმით. შეკეთებულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია 1,7 მ. სიმაღლის კედლები. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეშია. აღმოსავლით ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი ვიწრო სარკმელი და ორი მცირე კვადრატული ნიშია. შემორჩენილია კანკელის ნაშთი.

გათხრების შედეგად აღმოჩნდა მოუჭიქავი და მოჭიქული თიხის ჭურჭლის და კრამიტის ნატეხები, ქვევრები, აღმოჩენილი მასალა ინახება აკც-ის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ბოლო გასეირნება

ბოლო გასეირნება — მესამე ფილმი კინოტრილოგიიდან, რომელშიც შედის გასეირნება ყარაბაღში და კონფლიქტის ზონა. გადაღებულია 2012 წელს ზაზა ურუშაძის მიერ.

სიუჟეტი
ბოლო გასეირნება ტრილოგიის მესამე ფილმია. 16 წლის პატიმრობის შემდეგ, ერთ დროს უდარდელი გოგლიკო სტუმრად საკუთარ ქალაქში.
ომებგამოვლილი ოთხმოცდაათიანელები — ისინი ვისაც დაკარგულ თაობად მოიხსენიებენ და პოსტრევოლუციური საქართველო, განსხვავებული მენტალიტეტი და განსხვავებული ურთიერთობები. საკუთარ სამყაროში ჩარჩენილი მიშა მესხის გმირი თანამედროვე თბილისში მამონტს წააგავს, „ბატონი თენგოსგან“ განსხვავებით ის თანამედროვე ყოფას ვერ მოერგო. მაგრამ როდესაც საქმე სიკეთესა და ბოროტებას, სიყვარულსა და მტრობას ეხება არ აქვს მნიშვნელობა რომელი თაობის წარმომადგენელი ხარ. როდესაც შვილების ბედნიერებას მამების ცოდვები საფრთხეს უქმნიან, გამოსავალი ისევ მამებმა უნდა მონახონ.

როლებში
მიშა მესხი
თინათინ დალაქიშვილი
ზურა ბეგალიშვილი
კახა აბუაშვილი
ნინი ბადურაშვილი
ლევან დობორჯგინიძე
გიორგი ყიფშიძე
ნატო მურვანიძე
თინა დალაქიშვილი
სანდრო კაკულია
ნუცა კუხიანიძე
თაზო ცხაკაია
ლევან კორინთელი
სუპერგა

სუპერგა — მთა ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, მდინარე პოს სამხრეთ ნაპირზე, ტურინიდან აღმოსავლეთით. გორაკის სიმაღლე ზღვის დონიდან 672 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს და ყველაზე ცნობილია იმ მთებს შორის, რომლებიც ერთგვარ ამფითეატრს ქმნიან ტურინის გარშემო.

სუპერგა მეტად ცნობილია სუპერგის ბაზილიკის გამო, რომელიც მთის წვერზე მდებარეობს და ტურინის ერთ-ერთი სიმბოლოა, ბაზილიკასთან მდებარეობს პანთეონი, სადაც სავოიის საჰერცოგოს მმართველები და მათი ოჯახის წევრები არიან დაკრძალული, ბაზილიკას ტურინის გარეუბან სასისთან აერთებს ტრამვაის ხაზი, რომელიც ასევე ტურინის კოლორიტად ითვლება.

1949 წელს სუპერგის გორაკზე მოხდა ცნობილი ავიაკატასტროფა, როდესაც ლისაბონიდან გამოფრენილი ტორინოს საფეხბურთო კლუბის თვითმფრინავი დაშვებისას ბაზილიკის კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. შემთხვევისას დაიღუპა თვითმფრინავში მყოფი ყველა ადამიანი, იტალიის მაშინდელი საფეხბურთო ფლაგმანის, მოქმედი და ხუთგზის ჩემპიონი გუნდის ფეხბურთელები და საწვრთნელი შტაბის წევრები, მათ შორის ნამდვილი საფეხბურთო სუპერვარსკვლავი ვალენტინო მაცოლა.
ამფითეატრი

ამფითეატრი — ღია არენა, რომელიც გამოიყენება სხვადასხვა სახის კულტურული სანახაობის გასამართად.

მეტად გავრცელებული იყო ძველ საბერძნეთში, საიდანაც შემდგომში რომში გავრცელდა. დასახელება ამფითეატრონ ძველ ბერძნულში ორი სიტყვის შეერთებით შეიქმნა: ამფი , რაც ითარგმნება, როგორც ირგვლივ, ყველა მხარეს და თეატრონ , ადგილი სანახაობისთვის.

ძველ ბერძნული ამფითეატრები ძირითადად წრიული ან ნახევარწრიული უსახურავო ნაგებობებია თანდათანობით ამაღლებული ადგილებით, სადაც იმართებოდა სხვადასხვა სანახაობა. მიუხედავად იმისა, რომ შენობა ღიაა, მისი დიზაინი ისეა შექმნილი, რომ მშვენიერი აკუსტიკით გამოირჩევა და მსახიობთა ხმა ბოლო რიგებშიც მსვენივრად აღწევს.

ძველ ბერძნულ ამფითეატრებში დანიშნულების მიხედვით სხვადასხვა ადგილები გამოიყოფა:
თეატრონი — მაყურებელთათვის განკუთვნილი ადგილი, აქედან წარმოიშვა სიტყვა თეატრი.
ორქესტრა — მუსიკოსთათვის განკუთვნილი ადგილი, აქედან წარმოიშვა სიტყვა ორკესტრი.
სკენე — კულისები. დანიშნულების მიუხედავად აქედან წარმოიშვა სიტყვა სცენა.
პროსკენიონი — სცენა.
მზამბორო

მზამბორო (შიკომორი , ) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. იგი წარმოადგენს მთიან კუნძულს, რომლის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 2,6 კმ²-ს. უმაღლესი წერტილი მდებარეობს ზღვის დონიდან 273 მეტრ სიმაღლეზე.

მზამბორო — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით მესამე კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი.

მზამბოროს კუნძული შედის მზამბოროს კომუნაში, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი — მეთევზეთა დასახლება მზამბორო მდებარეობს კუნძულ მაიოტას (მაორე) ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე.

კუნძულ მზამბოროსა და მაიოტას (მაორე) კუნძულის მზამბოროს დასახლებას შორის არსებულ სრუტეში მდებარეობს მალანძამიას მომცრო კუნძულების ჯგუფი, კუნძულ მალანძამიაჟუს და კუნძულ მალანძამიაცინი.
სუპერგის ავიაკატასტროფა

სუპერგის ავიაკატასტროფა — კომპანია ალიტალიას კუთვნილი იტალიური ავიალაინერის .212-ის ავიაკატასტროფა, რომელიც მოხდა 1949 წლის 4 მაისს, იტალიაში ქალაქ ტურინის სიახლოვეს სუპერგის მთაზე.

თვითმფრინავს ტორინოს საფეხბურთო კლუბის წევრები მოჰყავდა ლისაბონიდან, სადაც ისინი ამხანაგური მატჩის გასამართად იმყოფებოდნენ. თვითმფრინავი დაშვებისას სუპერგის ბაზილიკის უკანა საყრდენ კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. ბორტზე იმყოფებოდა 31 ადამიანი, მათ შორის ოთხი თვითმფრინავის მომსახურე პერსონალი და ტორინოს გუნდის 27 წევრი, როგორც ფეხბურთელები, ასევე საწვრთნელი შტაბის წევრები. ყველა მათგანი ადგილზე გარდაიცვალა. გარდაცვლილებს შორის მსოფლიოს მაშინდელი ყველაზე პოპულარული ფეხბურთელი ვალენტინო მაცოლაც იმყოფებოდა.
სუპერგის ბაზილიკა

სუპერგის ბაზილიკა — ეკლესია ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, პიემონტში, ტურინის სიახლოვეს მდებარე სუპერგას მთაზე.

ეკლესია აგებულია 1717-1731 წლებში, სუპერგის მთის წვერზე, სავოის ჰერცოგის, შემდგომში სარდინიის პირველი მეფის ვიტორიო ამადეო -ს ბრძანებით ტურინის ბრძოლის მიმდინარეობისას, მას შემდეგ რაც ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომის ფარგლებში, მოალყე საფრანგეთის სამეფოს არმია დაამარცხეს. ბაზილიკა დაპროექტებულია ცნობილი იტალიელი არქიტექტორის ფილიპო იუვარას მიერ, არქიტექტორმა ძველებურ სტილს შეურწყა ბაროკოს თანამედროვე ელემენტები.

ბაზილიკასთან მდებარეობს პანთეონი, სადაც სავოიის საჰერცოგოს, სარდინიის სამეფოს და იტალიის სამეფოს მმართველები და მათი ოჯახის წევრები არიან დაკრძალული. ბაზილიკას ტურინის გარეუბან სასისთან აერთებს ტრამვაის ხაზი, რომელიც ასევე ტურინის კოლორიტად ითვლება.

1949 წელს სუპერგას გორაკზე მოხდა ცნობილი ავიაკატასტროფა, როდესაც ლისაბონიდან გამოფრენილი ტორინოს საფეხბურთო კლუბის თვითმფრინავი დაშვებისას ბაზილიკის უკანა კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. შემთხვევისას დაიღუპა თვითმფრინავში მსხდომი ყველა პიროვნება, იტალიის მაშინდელი საფეხბურთო ფლაგმანის, მოქმედი და ხუთგზის ჩემპიონი გუნდის ფეხბურთელები და საწვრთნელი შტაბის წევრები, მათ შორის ნამდვილი საფეხბურთო სუპერვარსკვლავი ვალენტინო მაცოლა. კედელი, რომელსაც თვითმფრინავი შეეჯახა, ტრაგედიის სამახსოვროდ არ შეუკეთებიათ და დღემდე ისეა შემონახული, როგორც კატასტროფამ დააზიანა.
ბასას-და-ინდია

ბასას-და-ინდია  — დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანეში.

საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.

გეოგრაფია
ვულკანური წარმოშობის დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, მოზამბიკის სრუტეში, მადაგასკარიდან მოზამბიკს შორის შუაგზაში, კუნძულ ევროპიდან 80 კმ-ში ჩრდილოეთით. ფართობი — 0,2 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძეა — 35,2 კმ.

ეს წყალქვეშა მთაა სიმაღლით 3000 მეტრი, რომელიც სულ ცოტათია ამოშვერილი ოკეანის დონიდან. ძლიერი მიქცევების პერიოდში ატოლის რიფული ზესაპირი მთლიანად ექცევა წყლის ქვეშ. ზუსტად ამიტომ მის გარშემო ხდებოდა ბევრი გემების ჩაძირვა, რაზეც მოწმობს ჩაძირული გემების დიდი რაოდენობა. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2,4 მეტრზე მდებარეობს, უმდაბლესი — ინდოეთის ოკეანის სანაპირო — 0 მეტრი.

კლიმატი ტროპიკულია. ჩვეულებრივი მოვლენაა ციკლონები.

ისტორია
იგი აღმოაჩინა პორტუგალიელმა მოგზაურებმა საუკუნეში, ფრანგული მმართველობის ქვეშაა 1897 წლიდან.

1897 წლიდან — საფრანგეთის მფლობელობაში, 1968 წლიდან — სპეციალური კომისარის მმართველობის ქვეშაა, რომელიც იმყოფება რეიუნიონში.

ეკონომიკა
ატოლზე არ არსებობს პორტები და ნავსაყუდლები, იქ არ წარმოებს არანაირი სასოფლო-სამეურნეო და ეკონომიკური საქმიანობა.
ლუკას ლეივა

ლუკას ლეივა (; დ. 9 იანვარი, 1987) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, თამაშობს „საფეხბურთო კლუბ ლაციოში“, ნახევარმცველის პოზიციაზე.

კარიერა
ლუკასის კარიერა ბრაზილიურ გრემიოში დაიწყო, 2005 წელს ამავე კლუბთან პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა. ბრაზილიაში გატარებული 2 წლის შემდეგ ლუკასი „ლივერპულმა“ შეიძინა, 2007 წლიდან 2017 წლამდე მოღვაწეობდა პრემიერ ლიგაში. 2017 წლის 18 ივლისს 5 მილიონი ფუნტი სტერლინგის სანაცვლოდ გადავიდა „ლაციოში“. მისი დებიუტი შედგა იმავე წლის 13 აგვისტოს იუვენტუსის წინააღმდეგ მატჩში, სადაც ლაციომ მოწინააღმდეგეს 3-2 სძლია.

ეროვნულ ნაკრებში ლუკასის დებიუტი 2007 წელს შედგა ალჟირის ნაკრებთან გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში.

მიღწევები
• ინგლისის ლიგის თასი: 2011-2012

• ოლიმპიადის ბრინჯაოს მედალი: 2008

• ლივერპულის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2010-2011
მზიანი ღამე

მზიანი ღამე — ნოდარ დუმბაძის მესამე და ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული რომანი. ნაწარმოების მთავარი გმირი, მთხრობელი თემო ბარამიძეა. ახალგაზრდა სტუდენტი, რომლის დედა 12-წლიანი გადასახლებიდან დაბრუნდა.

სიუჟეტი
რომანის მთავარი გმირი, თემური გაუცხოვებულია საკუთარ დედასთან, რომელიც ახლახან დაბრუნდა 12-წლიანი გადასახლებიდან. ის ყოველდღიური, ჩვეულებრივი სიტუაციიდან აღმოჩნდება მორალური კონფლიქტის წინაშე: გადაარჩინოს თუ არა კაცი, რომელიც მის თვალწინ ინსულტით იღუპება, არამზადა, რომელიც მისი და მისი ოჯახის უბედურების მთავარ მიზეზს წარმოადგენს? აპატიოს თუ არა, დაეხმაროს თუ არა? ავადმყოფის თავთან მჯდომარე გმირი გრძნობს, თუ როგორ თავისუფლდება დღითი დღე მისი გული სიძულვილისგან, როგორ ივსება სიბრალულით ადამიანის მიმართ, რომელმაც მორალური თვითმკვლელობა ჩაიდინა, იქცა ორჯერ ჩამშვებ, ოჯახების გამანადგურებელ და მოღალატე ადამიანად. მიუხედავად რომანის თემის სიმძიმისა, ნაწარმოები ავტორის იუმორითაა გაჟღენთილი, რაც საკითხავად ძალიან მსუბუქს ხდის.
ვალტერ დე გრუიტერის გამომცემლობა

ვალტერ დე გუიტერის გამომცემლობა (გერმ. , ქართ. შპს ვალტერ დე გრუიტერი) — გერმანული სამეცნიერო გამომცემლობა, რომელიც დაახლოებით 800 -მდე წიგნს გამოსცემს წელიწადში. გამომცემლობა სასწავლო-აკადემიურ და სამეცნიერო წიგნებს გერმანულ და ინგლისურ ენებზე გამოსცემს.

გამომცემლობის დარგობრივი მიმართულებები
ვალტერ დე გრუიტერის სახელობის გამომცემლობა წლების განმავლობაში განავითარებდა სხვადასხვა სამეცნიერო დარგობრივ მიმართულებებს:

არქიტექტურა, ხელოვნება, მუსიკა
სიძველეთმცოდნეობა, ისტორია, ფილოსოფია
თეოლოგია, იუდაისტიკა, რელიგიათმცოდნეობა
ლიტერატურის ისტორია, ლიტერატურის თეორიები, ენათმეცნიერება, კომუნიკაციის კვლევები
მედიცინა, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, მათემატიკა
იურიდიული მეცნიერებები
ეკონომიკური თეორიები, სოციოლოგია
სამწიგნობრო საქმე, საბიბლიოთეკარო საქმე, ინფორმაცია და დოკუმენტაცია
გიროკასტრის რაიონი

გიროკასტრის რაიონი — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 56 720 ადამიანს შეადგენს და მისი საკმაო ნაწილი ბერძნები არიან. გიროკასტრის რაიონი 1 137 კმ²-ზეა განფენილი. ის მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია გიროკასტრა. რაიონი გიროკასტრის ოლქის შემადგენელი ნაწილია.

ადმინისტრაციული მოწყობა
რაიონი 13 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:
ესაფ ჰოლი

ესაფ ჰოლი (; დ. 15 ოქტომბერი, 1829, გოშენი, კონექტიკუტის შტატი — გ. 22 ნოემბერი, 1907, ანაპოლისი, მერილენდის შტატი) — ამერიკელი ასტრონომი, ვაშინგტონის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1875).

1857-1862 წლებში მუშაობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის ობსერვატორიაში ასისტენტად, ხოლო 1862-1891 წლებში ვაშინგტონის საზღვაო ობსერვატორიაში დამკვირვებელ ასტრონომად. 1896-1901 წლებში ლექციებს კითხულობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში. 1876 წელს განსაზღვრა სატურნის ბრუნვის პერიოდი, 1877 წელს აღმოაჩინა მარსის თანამგზავრები, აკვირდებოდა პლანეტებსა და თანამგზავრებს და ამუშავებდა მათი მოძრაობის თეორიას.
გრამშის რაიონი

გრამშის რაიონი — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდ. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 24 230 ადამიანს შეადგენს. გრამშის რაიონი 695 კმ²-ზეა განფენილი. ის მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია გრამში. რაიონი ელბასანის ოლქის შემადგენელი ნაწილია.

ადმინისტრაციული მოწყობა
გრამშის რაიონი 10 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:
გას ჰოლი

გას ჰოლი (; ნამდვილი სახელი , არვო გუსტავ ჰალბერგი; დ. 8 ოქტომბერი, 1910, აირონი, მინესოტის შტატი — გ. 13 ოქტომბერი, 2000, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ს კომუნისტური პატიის ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა მეშახტის ოჯახში. მუშაობა 14 წლისამ დაიწყო. 1926 წელს შევიდა მუშათა ახალგაზრდობის ლიგაში, ხოლო 1927 წელს — აშშ-ის კომპარტიაში. არაერთხელ დააპატიმრეს. აქტიურად მონაწილეობდა საწარმოო პროფკავშირების კონგრესის შექმნაში. 1942-1946 წლებში მსახურობდა სამხედრო-საზღვაო ფლოტში. 1947 წლიდან აშშ-ის კომპარტიის ეროვნული კომიტეტის ეროვნული აღმასრულებელი ბიუროს წევრია. 1947-1949 წლებში ოჰაიოს შტატის პარტიული ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1959 წლის დეკემბრიდან ჰოლი აშშ-ს კომპარტიის გენერალური მდივანია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1977) და ხალხთა მეგობრობის ორდენით (1975).
ალბანიზაცია

ალბანიზაცია ან ალბანიანიზაცია — ალბანურ ენასთან ან კულტურასთან ასიმილაცია.

კოსოვო
ალბანიზაციის ყველაზე ნათელი გამოვლინებაა კოსოვოს მაგალითი. ყოფილ იუგოსლავიაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების დროს ბოშების და თურქების აღწერა ხდებოდა როგორც ალბანელების. მათი მუსლიმანური კულტურა მიიჩნეოდა ალბანურად, ხოლო ქრისტიანი მოსახლეობის კულტურა სერბულად. ალბანიზაცია მოხდა ასევე სამხრეთ კოსოვოში მცხოვრები გორანების, რომლებსაც ძირითადად ალბანურ გვარებზე წერდნენ.

მაკედონია
ალბანიზაცია განიცადეს ასევე მაკედონიაში მცხოვრებმა მუსლიმანი სლავების წარმომადგენელმა ტორბეშებმაც, რომლებიც დღეისთვის მაკედონიის ალბანური პარტიის (დემოკრატიული განვითარების პარტია) უმეტესობას შეადგენენ. მათი მიზანია მოახდინონ დასავლეთი მაკედონიის ალბანეთთან დაახლოება.

ალბანეთში
ალბანეთში აჰმედ ზოგუს მეფობის და ასევე ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკის დროს მიმდინარეობდა სამხრეთში მცხოვრები ბერძნების ალბანიზაციის აქტიური მცდელობა.

1967 წელს ალბანეთის შრომის პარტიის მიერ დაწყებული ანტი რელიგიური მოძრაობამ ანტიბერძნული ფორმა მიიღო. ისინი რელიგიური მოტივის არსებობის მიზეზით ყველაფერ ბერძნულს ანადგურებდნენ. ეს იყო ხოჯას მიერ ნაწარმოები კულტურული რევოლუციის ნაწილი. 1961 წლიდან მოყოლებული მოსწავლეებს დაწყებითი კლასებიდან მოყოლებული მხოლ ალბანეთის ისტორიასა და კულტურას ასწავლიდნენ.
საფრანგეთის სამეფო

საფრანგეთის სამეფო — შუა საუკუნეების მონარქია დასავლეთ ევროპაში, საფრანგეთის თანამედროვე რესპუბლიკის წინამორბედი. ის იყო ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო ევროპაში, განსაკუთრებულ სიძლიერეს მიაღწია გვიან შუა საუკუნეებში, ასწლიან ომში გამარჯვების შემდეგ.

მეთვრამეტე საუკუნიდან საფრანგეთის სამეფომ მსოფლიო ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური კოლონიური სამფლობელოები და დიდი კულტურული გავლენები მოიპოვა თითქმის მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით დიდი იყო საფრანგეთის გავლენა ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ინდოჩინეთში, კარიბის ზღვაში და ჩრდილოეთ ამერიკაში, ასევე ინდოეთის და წყნარი ოკეანის გარკვეულ ნაწილზე.