iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლოგან ლერმანი

ლოგან უეიდ ლერმანი ( დ. 19 იანვარი, 1992) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც ცნობილი გახდა სათავგადასავლო-ფენტეზის ჟანრის ფილმ „პერსი ჯექსონში“ შესრულებული როლით.

ბიოგრაფია
ლოგანი დაიბადა ბევერლი-ჰილზში, კალიფორნიაში. დედამისი ლიზა ნი გოლდმანი მუშაობს მის მენეჯერად. მამამისი ლარი ლერმანი არის ბიზნესმენი და ტექნიკოს-ორთოპედი. მას ჰყავს უფროსი და-ძმა ლინდსი და ლუკასი.

ლოაგანი არის ებრაელი. მისი ბებია-პაპები ოთხი სხვადასხვა ქვეყნიდან არიან წარმოშობით. ლოგანის პაპა, მამის მხრიდან, მაქს ლერმანი დაიბადა ბერლინში, გერმანიაში, 1927 წელს, პოლონურ ებრაულ ოჯახში; 1930 წელს მათ დატოვეს გერმანია ნაცისტური რეჟიმის გამო და დასახლდნენ შანხაიში, ჩინეთში მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე. ლოგანის ბებია, მამის მხრიდან, მინა დაიბადა მეხიკოში, რუსი ებრაელების ოჯახში. ლოგანის ბებია, დედის მხრიდან, იყო პოლონელი ებრაელი ემიგრანტი და პაპა, დედის მხრიდან, დაიბადა ლოს-ანჯელესში ისიც ებრაელთა ემიგრანტ ოჯახში. დედის მხრიდან ის არის ნათესავი მომღერალი ტყუპი ძმების და -ების.

ლოგანი თავს „შავ ცხვარს“ უწოდებს, რადგან მის ოჯახში ყველა ექიმია, ის კი მსახიობი. მისი ოჯახი ფლობს ორთოპედიის და პროთეზირების კომპანიას „ & “, რომელიც დააარსა მისმა დიდმა პაპამ, იაკობ ლერმანმა, 1915 წელს.

1990-იან წლებში ის გამოჩნდა სარეკლამო რგოლებში, მანამ სანამ სერიალი „ჯეკი და ბობი“ დაიწყებოდა. ასევე ის მონაწილეობდა „პეპლის ეფექტში“ 2004 წელს და „ბუს ძახილში“ 2006 წელს. ლოგანმა შემდგომი აღიარება მოიპოვა ვესტერნის ჟანრის ფილმით „სამ საათსა და ათ წუთზე იუმასკენ“, თრილერით „ნომერი 23“, კომედიით „ბილის გაცნობა“, 2009 წელს ფილმებით „მოთამაშე “ და „ჩემი ერთადერთი“. 2011 წელს მან დარტანიანის როლი შეასრულა ფილმში „სამი მუშკეტერი“, სადაც ასევე მონაწილეობდნენ მილა ივანოვიჩი და ორლანდო ბლუმი. 2012 წელს ჩარლის როლი შეასრულა დრამაში „მარტოობის უპირატესობანი“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ფილმ ჰარი პოტერის ვარსკვლავი ემა უოტსონი.

ფილმოგრაფია
ბელარუს-საქართველოს ურთიერთობები

ბელარუს-საქართველოს ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს ბელარუსსა და საქართველოს შორის. საქართველოსა და ბელარუსის რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1994 წლის 6 იანვარს.

საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩები ბელარუსში
დავით ზალკალიანი - 2008-2009
გიორგი ჩხეიძე - 2010-2012
დავით კოტარია - 2012-დღემდე

ბელარუსის რესპუბლიკას საქართველოში საელჩო არ აქვს.

ბელარუსი ბიზნესმენი სერგეი ტეტერინი ბელარუსში საქართველოს საპატიო კონსულია.

საქართველოსა და ბელარუსის რესპუბლიკას შორის თანამშრომლობის ძირითადი მიმართულებებია სოფლის მეურნეობა, ტრანსპორტი, ტურიზმი.
ქეი-ქავუს II

ქეი-ქავუს — ქეი-ხოსროვ -ის შვილი, რუმის სულთანი 1246–1257 წლებში.

ქეი-ხოსროვ -ის გარდაცვალების დროს, 1246 წელს, იგი საკმაოდ ახალგაზრდა იყო და ვერ შეძლო მონღოლთა მიერ ანატოლიის დაპყრობის თავიდან აცილება. მმართველობის უმეტეს პერიოდში, იგი ტახტს საკუთარ ძმას — ქილიჩ-არსლან -ს უზიარებდა.
1256 წელს, მონღოლებმა დაამარცხეს ქეი-ქავუს , რომელიც შემდეგ ბიზანტიაში გაიქცა. ბიზანტიის იმპერიის სასამართლომ, სულთანი დააკავა. ამის შემდეგ, მისმა ძმამ, ქეი-ყუბად -მ თხოვნით მიმართა ოქროს ურდოს ყაენს — ბერქას. ოქროს ურდოს სარდალი, ნოღაი, შეიჭრა ბიზანტიის იმპერიაში და გაათავისუფლა დაპატიმრებული სულთანი ქეი-ქავუს . ბერქამ მას გარკვეული ტერიტორია მიანიჭა ყირიმში, სადაც სულთანმა დარჩენილი ცხოვრება გაატარა.

ქეი-ქავუს გარდაიცვალა დევნილობაში, ყირიმში, 1279 ან 1280 წელს.
ქეი-ყუბად III

ქეი-ყუბად (; — რუმის სულთანი 1298–1302 წლებში. მართავდა ქვეყნის დასავლეთ ნაწილს. იგი იყო ქეი-ქავუს -ის ძმისშვილი და თურქმანების დიდი მხარდაჭერა ჰქონდა. როგორც სულთანი იგი იყო მონღოლების ვასალი და რეალური ძალაუფლება არ ჰქონია.

პირველად სელჩუკთა ტახტზე პრეტენზია გამოაცხადა 1283 წელს, თურქმანმა ყარამანიდებმა იგი სცნეს სულთნად, თუმცა ქეი-ყუბადი დაამარცხა ვეზირმა ფახრ ალ-დინ-ალიმ და თავი შეაფარა კილიკიის სომეხთა სამეფოს. 1298 წლამდე მის შესახებ არაფერია ცნობილი. ამ წელს იგი მასუდ -ის ტახტიდან ჩამოგდების შემდეგ გახდა რუმის სულთანი. იგი არაპოპულარული მმართველი იყო და 1302 წელს ილხანთა საყაენოში სტუმრობისას, მონღოლებმა ქეი-ყუბად სიკვდილით დასაჯეს და კვლავ მასუდ დააბრუნეს ტახტზე.
ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ

ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ (დ. 20 მარტი, 1921, დაკარი — გ. 24 სექტემბერი, 2024, იქვე) — სენეგალელი პოლიტიკოსი. იუნესკოს გენერალური დირექტორი 1974-1987 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა დაკარში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, როგორც ფრანგული არმიის მოხალისე. 1951 წელს დაამთავრა სორბონის უნივერსიტეტი. მუშაობდა სენეგალში ისტორიისა და გეოგრაფიის მასწავლებლად, შემდეგ დაწყებითი განათლების დეპარტამენტის დირექტორად (1952-1957) და კოლონიის განათლებისა და კულტურის მინისტრად (1957-1958).

ქვეყნის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა განათლების (1966-1968), ხოლო შემდეგ კულტურის (1968-1970) მინისტრი.

1953 წლიდან თანამშრომლობს იუნესკოსთან. იყო იუნესკოში სენეგალის დელეგაციის ხელმძღვანელი. ორჯერ ზედიზედ (1974 და 1980) აირჩიეს იუნესკოს გენერალურ მდივნად. დღევანდელ დღემდე არის ერთადერთი აფრიკელი, რომელიც ამ თანამდებობაზე მუშაობდა.

ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ არის ბელგრადის უნივერსიტეტის (1980) კოლუმბიის კაუკის უნივერსიტეტის (1987) და რიგი სხვა უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი. საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი (2011).
კიოტირო მაცურა

კიოტირო მაცურა (; დ. 29 სექტემბერი, 1937, ტოკიო, იაპონია) — იაპონელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. იუნესკოს გენერალური დირექტორი 1999-2009 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1937 წელს. 1959 წელს დაამთავრა ტოკიოს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ხოლო 1961 წელს აშშ-ის ჰეივერფორდის ეკონომიკური კოლეჯი. 1992-1994 წლებში იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე. მუშაობდა დიპლომატად. 1994-1999 წლებში იყო იაპონიის ელჩი საფრანგეთში, ანდორასა და ჯიბუტში.

1999 წლის 20 ოქტომბერს აირჩიეს იუნესკოს გენერალურ დირექტორად. 15 ნოემბერს გახდა იუნესკოს მე-9 გენერალური დირექტორი და აზიის პირველი წარმომადგენელი ამ თანამდებობაზე. 2005 წლის 12 ოქტომბერს მეორე ვადით აირჩიეს გენერალურ დირექტორად. 2008 წლიდან არის რუსეთის ხალხთა მეგობრობის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი.
ქილიჩ-არსლან IV

ქილიჩ-არსლან , აგრეთვე ცნობილი როგორც რუქნ ად-დინ ქილიჩ-არსლან ბინ ქეი-ხოსროვი (; ; ) — ქეი-ხოსროვ -ის შვილი, რუმის სულთანი 1248–1265 წლებში.

მმართველობა
1246 წელს, სულთან ქეი-ხოსროვ -ის გარდაცვალების შემდეგ, ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს ილხანმა, ჰულაგუ-ხანმა რუმის სულთნად გარდაცვლილის უფროსი შვილი — ქეი-ქავუს დანიშნა.

ქოსე-დაღის ბრძოლაში რუმის სასულთნოს დამარცხების შემდეგ, სასულთნოს საზღვარზე გააქტიურდნენ დამოუკიდებელი თურქმანული ტომები, რომლებიც პერიოდულად ძარცვავდნენ და უტევდნენ ქალაქს.

არსებობდა იმის საშიშროება, რომ სასულთნოში სამოქალაქო ომი დაწყებულიყო, რის გამოც, მოსალოდნელი საფრთხის თავიდან ასაცილებლად, მონღოლებმა სულთნის ტიტული ქეი-ხოსროვ -ის სამივე შვილს — ქეი-ქავუს -ს, ქეი-ყუბად -ს და ქილიჩ-არსლან -ს მიანიჭეს.

ქილიჩ-ასრლან -მ, უფროს ძმას — ქეი-ქავუს -ს პატიმრობა შეუფარდა, ხოლო უმცროსი ძმა — ქეი-ყუბად მონღოლებთან გაგზავნა, მაგრამ იგი სასულთნოში დაბრუნებისას, 1257 წელს გარდაიცვალა.

ჰულაგუ-ხანის გადაწყვეტილებით, ქილიჩ-ასრლან -მ ქეი-ქავუს გაათავისუფლა, რის შემდეგაც ილხანმა მას მდინარე გალასის აღმოსავლეთი ტერიტორია დაუქვემდებარა, ხოლო გათავისუფლებულს — დასავლეთი. მოგვიანებით, ქეი-ქავუს -მ იფიქრა, რომ ეს პირობები მისთვის ხელსაყრელი არ იქნებოდა, რის გამოც, მან დაიწყო მოლაპარაკებები მამლუქების სასულთნოსთან, რომ დაეწყოთ ერთობლივი სამხედრო მოქმედებები მონღოლების წინააღმდეგ, მაგრამ მათ შეიტყვეს ამ შეთქმულების შესახებ, რის შემდეგაც, სულთანი ქეი-ქავუს ნიკეის იმპერატორ თეოდორე ლასკარისთან გაიქცა, საიდანაც აღარ დაბრუნებულა.

გარდაცვალება
1260 წლისთვის, ქილიჩ-ასრლან რუმის ერთადერთი სულთანი იყო. 1265 წელს, აბაღა-ხანის მხარდაჭერით, იგი სულეიმან პერვან მუინ ად-დინმა სიკვდილით დასაჯა. ამის შემდეგ, რუმის სულთანი გარდაცვლილის შვილი — ქეი-ხოსროვ გახდა.

დაკრძალულია ალაედინის მეჩეთში, კონია.
ქეი-ყუბად II

ქეი-ყუბად (; ; დ. 1239 — გ. 1257) — ქეი-ხოსროვ -ის უმცროსი შვილი, რუმის სულთანი 1249-1257 წლებში.

1246 წელს, სულთან ქეი-ხოსროვ -ის გარდაცვალების შემდეგ, ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს ილხანმა, ჰულაგუ-ხანმა რუმის სულთნად გარდაცვლილის უფროსი შვილი — ქეი-ქავუს დანიშნა. ქოსე-დაღის ბრძოლაში რუმის სასულთნოს დამარცხების შემდეგ, სასულთნოს საზღვარზე გააქტიურდნენ დამოუკიდებელი თურქმანული ტომები, რომლებიც პერიოდულად ძარცვავდნენ და უტევდნენ ქალაქს.
არსებობდა იმის საშიშროება, რომ სასულთნოში სამოქალაქო ომი დაწყებულიყო, რის გამოც, მოსალოდნელი საფრთხის თავიდან ასაცილებლად, მონღოლებმა სულთნის ტიტული ქეი-ხოსროვ -ის სამივე შვილს — ქეი-ქავუს -ს, ქეი-ყუბად -ს და ქილიჩ-არსლან -ს მიანიჭეს.

ქეი-ყუბად გამოირჩეოდა სუსტი პოლიტიკით.
გარდაიცვალა 1257 წელს, მონღოლეთიდან რუმის სასულთნოში დაბრუნებისას.
ქეი-ხოსროვ III

ქეი-ხოსროვ , აგრეთვე ცნობილი როგორც გიიას-ად-დინ ქეი-ხოსროვ ბინ ქილიჩ-არსლანი (; ; დ. 1259 — გ. 1284) — ქილიჩ-არსლან -ის შვილი, რუმის სულთანი 1265–1284 წლებში.

ქილიჩ-არსლან -ის სიკვდილით დასჯის შემდეგ, ქეი-ხოსროვ არასრულწლოვანი იყო, რითაც სარგებლობდა სულეიმან პერვან მუინ ად-დინმა და მის სრულწლოვნებამდე რუმის სასულთნოზე საკუთარ ძალაუფლებას ავრცელებდა. ამ დროის განმავლობაში, ქეი-ხოსროვ -ის ნაცვლად, სამხედრო ღონისძიებებს სულეიმან პერვან მუინ ად-დინი და ვეზირი ფახრ ად-დინ ალი ახორციელებდნენ.

1283 წელს, სულთანმა ქეი-ხოსროვ -მ ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს ილხანის — აჰმედ თოგუდანის წინააღმდეგ აჯანყება წამოიწყო, რის გამოც, 1284 წლის მარტში იგი სიკვდილით დასაჯეს.
ქეი-ხოსროვ გარდაცვალების შემდეგ, რუმის მომდევნო სულთანი მისი ძმისშვილი — ქეი-ყუბად გახდა.

იგი უკანასკნელი სულთანია, რომელიც კონიაში, ალაედინის მეჩეთშია დაკრძალული.
მასუდ II

მასუდ (; ; ) — ქეი-ქავუს -ის უფროსი შვილი, რუმის სულთანი 1284–1296 და 1303-1307 წლებში.

მმართველობა
მასუდ -მ ახალგაზრდობის გარკვეული პერიოდი ყირიმში, დევნილობაში გაატარა, შემდეგ კი კონსტანტინოპოლში ცხოვრობდა. 1280 წელს, იგი პირველად გამოჩნდა ანატოლიაში, როგორც ტახტის პრეტენდენტი. 1284 წელს, ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს ახალმა ილხანმა — აჰმედ თოგუდანმა ტახტიდან ჩამოაგდო და სიკვდილით დასაჯა სულთანი ქეი-ხოსროვ , რის შემდეგაც მომდევნო სულთნად მასუდ გამოაცხადა. აჰმედის მემკვიდრემ, არღუნ-ხანმა სელჩუკთა მიწები დაყო და კონია და სასულთნოს დასავლეთი ნაწილის ნახევარი ქეი-ხოსროვ -ის შვილებს გადასცა. მასუდ -მ მოკლა გარდაცვლილი სულთნის შვილები და 1286 წელს სასულთნოში დამკვიდრდა.

1298 წელს, მასუდ ტახტიდან ჩამოაგდეს და რუმის სულთნის თანამდებობაზე ქეი-ყუბად დანიშნეს. ახალი სულთანი 1302 წელს, ილხანთა საყაენოში სტუმრობისას, ყაზან-ყაენმა სიკვდილით დასაჯა. ამის შემდეგ, 1303 წელს, მათ კვლავ მასუდ დააბრუნეს ტახტზე.

1306 წლიდან, მასუდ და თვით რუმის სასულთნო ისტორიულ წყაროებში აღარ მოიხსენიება.
ბამბუი

ბამბუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 725 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 734 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15,62 კმ²-ზე. ფართობი 1 455 819 კმ²-ია.
კორეგუ-დანტა

კორეგუ-დანტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 391 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,16 კმ²-ზე. ფართობი 657 425 კმ²-ია.
დორეზოპოლისი

დორეზოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 440 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,42 კმ²-ზე. ფართობი 152 912 კმ²-ია.
იგუატამა

იგუატამა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 664 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 029 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,78 კმ²-ზე. ფართობი 628 200 კმ²-ია.
მადეირუსი

მადეირუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 930 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 444 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,64 კმ²-ზე. ფართობი 946 437 კმ²-ია.
სან-როკი-დი-მინასი

სან-როკი-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 686 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,19 კმ²-ზე. ფართობი 2 098 867 კმ²-ია.
ტაპირაი (მინას-ჟერაისი)

ტაპირაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 673 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 873 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,59 კმ²-ზე. ფართობი 407 920 კმ²-ია.
ვარჟენ-ბონიტა (მინას-ჟერაისი)

ვარჟენ-ბონიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 768 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიუმის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 163 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,28 კმ²-ზე. ფართობი 409 888 კმ²-ია.
მინსკის ოლქი

მინსკის ოლქი — ოლქი ცენტრალურ ბელარუსში.

დაარსდა 1938 წლის 15 იანვარს, სსრკ-ს „01.15.1938 ცვლილებების შეტანის შესახებ კონსტიტუციაში“ (ძირითად კანონში) შესაბამისად.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქ მინსკი (რომელიც ოლქის შემადგენლობაში არ შედის).

გეოგრაფია
ტერიტორია
ოლქის ფართობი ქალაქ მინსკის გარეშე შეადგენს — 39.9 ათას კმ²-ს. ოლქი მდებარეობს ბელარუსის ცენტრალურ ნაწილში. ყველაზე დიდი სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთით - 315 კმ, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით - 240 კმ. მთლიანი ტერიტორია, ქალაქ მინსკის ჩეთვლით, შეადგენს 40.2 ათასი კვ. კმ-ს (ბელარუსის მთლიანი ფართობის 19.4%). ოლქის უმაღლესი წერტილია (ასევე ქვეყნის) — ძერჟინსკის მთა (345 მეტრი ზღვის დონიდან).

წყლის სისტემა
უდიდესი მდინარეებია — ბერეზინა, ნემანი და ვილია. არსებობს დაახლოებით 60 დიდი ტბა ფართობით 0.1 კვადრატულ კილომეტრზე მეტით. ყველაზე დიდი ტბაა — ნაროჩი, ფართობით 80 კვ. კმ., მაქსიმალური სიღრმით — 24.8 მ.

კლიმატი
მინსკის ოლქის კლიმატი ზომიერად კონტინენტურია. საშუალო ტემპერატურაა იანვარში -6,8 °, ივლისში +17,5 °.

მცენარეული საფარი
ოლქის ტერიტორიის დაახლოებით 36% დაფარულია ტყეებით.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისიდან ოლქის დღევანდელი ტერიტორია შედიოდა კიევის რუსეთის შემადგენლობაში. ამის შემდეგ ის გახდა ნაწილი პოლოცკის სამთავროს, ხოლო ლიტვის დიდი სამთავროს ფორმირების შემდეგ შედიოდა მის შემადგენლობაში. პოლოცკის სამთავროს და ლიტვის დიდი სამთავროს გაერთიანების შემდეგ გახდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის ტერიტორიის ნაწილი.

1793 წელს, პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის დაშლის შედეგად ტერიტორია შეუერთდა რუსეთს და გახდა მინსკის გუბერნიის ნაწილი. 1921 წელს რუსეთის იმპერიის დაშლი შემდეგ და სამოქალაქო ომის დროს ოლქის დასავლეთი ნაწილი შევიდა პოლონეთის შემადგენლობაში, ხოლო აღმოსავლეთი — საბჭოთა ბელორუსიის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
მინსკის ოლქი დაყოფილია 22 რაიონად და მოიცავს ერთ ქალაქს რეგიონალური დაქვემდებარების — ჟოდინო. ქალაქი მინსკი არ შედის ოლქის შემადგენლობაში და არის ცალკე ადმინისტრაციულ—ტერიტორიული ერთეული.

მოსახლეობა
ეთნიკური შემადგენლობა
ეკონომიკა
მინსკის ოლქში არსებობს კალიუმის და ქვა-მარილის, ტორფის, თიხის, ქვიშა-ხრეშის მასალების, ქვიშის საბადოები. არსებობს მინერალური წყლები.

ოლქში მუშაობს 411 საწარმო, 122.9 ათასი პერსონალით.
ალფენასი

ალფენასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 888 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 73 774 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 86,75 კმ²-ზე. ფართობი 850 446 კმ²-ია.
ალტეროზა

ალტეროზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 848 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 717 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37,89 კმ²-ზე. ფართობი 362 010 კმ²-ია.
არეადუ

არეადუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 801 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 731 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48,5 კმ²-ზე. ფართობი 283 124 კმ²-ია.
კარმუ-დუ-რიუ-კლარუ

კარმუ-დუ-რიუ-კლარუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 785 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 426 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,17 კმ²-ზე. ფართობი 1 065 685 კმ²-ია.
კარვალიუპოლისი

კარვალიუპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 882 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 341 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41,2 კმ²-ზე. ფართობი 81 101 კმ²-ია.
კონსეისან-და-აპარესიდა

კონსეისან-და-აპარესიდა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 820 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27,86 კმ²-ზე. ფართობი 9 820 კმ²-ია.
დივიზა-ნოვა

დივიზა-ნოვა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 877 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 763 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,56 კმ²-ზე. ფართობი 216 955 კმ²-ია.
ფამა (მინას-ჟერაისი)

ფამა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 350 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27,32 კმ²-ზე. ფართობი 86 024 კმ²-ია.
მაშადუ (მინას-ჟერაისი)

მაშადუ (მინას-ჟერაისი) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 38 688 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 66,03 კმ²-ზე. ფართობი 38 688 კმ²-ია.
პარაგუასუ

პარაგუასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 825 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 245 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 47,71 კმ²-ზე. ფართობი 424 296 კმ²-ია.
პოსუ-ფუნდუ

პოსუ-ფუნდუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1435 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 959 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33,65 კმ²-ზე. ფართობი 474 244 კმ²-ია.
სერანია

სერანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 895 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალფენასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 542 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36,04 კმ²-ზე. ფართობი 209 270 კმ²-ია.
ფედერიკო მაიორ სარაგოსა

ფედერიკო მაიორ სარაგოსა (; დ. 27 იანვარი, 1934, ბარსელონა, ესპანეთი — გ. 19 დეკემბერი, 2024, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი პოლიტიკოსი, მწერალი, პოეტი და საზოგადო მოღვაწე. იუნესკოს გენერალური დირექტორი 1987-1999 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1934 წელს ბარსელონაში. 1956 წელს დაამთავრა კომპუტენსეს უნივერსიტეტი ბიოქიმიის სპეციალობით. 2 წლის შემდეგ აქვე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფარმაკოლოგიაში. 30 წლის ასაკში გახდა გრანადის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის ფაკულტეტის პროფესორი. 1968-1972 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის რექტორი. 1973 წლიდან მადრიდის ავტონომიური უნივერსიტეტის ბიოქიმიის პროფესორია. 1974 წელს დააარსა სევერო ოჩოას სახელობის მოლეკულური ბიოლოგიის ცენტრი.

პოლიტიკური კარიერა
სხვადასხვა დროს ეკავა მაღალი თანამდებობები საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ხელისუფლებაში: ესპანეთის განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე (1974-1975 წწ.), ესპანეთის მთავრობის მეთაურის მრჩეველი (1977-1978 წწ.), ესპანეთის პარლამენტის დეპუტატი გრანადის საარჩევნო ოლქიდან (1977-1978 წწ.), განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი (1981-1982 წწ.), ევროპის პარლამენტის დეპუტატი ესპანეთიდან (1987-1989 წწ.).

1978 წლიდან იუნესკოს გენერალური მდივნის მოადგილეა, ხოლო 1987-1999 წლებში გენერალური დირექტორი. 1997 წელს მისი ინიციატივით და იუნესკოს პატრონაჟით თბილისში გაიმართა პირველი მსოფლიო საყმაწვილო დელფიადა.
ბაღდათის მუნიციპალიტეტის გერბი

ბაღდათის მუნიციპალიტეტის გერბი — ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. დამტკიცებულია ბაღდათის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ №84 დადგენილებით.

აღწერილობა
გერბის ფარი შუაზე არის გადაკვეთილი, ხოლო ზედა ნაწილი გადაკვეთილია და იყოფა ორ ველად.

 ნაწილი — ზურმუხტოვან ველზე ოქროს ირმის თავი, მასზე აღმართული ოქროს ჯვრით.
 ნაწილი — ლაჟვარდის ველზე ვერცხლის წყარო.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ქვედა ნაწილში ოქროს ორკოშკიანი ციხესიმაგრე ნახევრად ღია კარიბჭით. ციხე-სიმაგრის გამოსახულება კვეთს ველის კიდეებს. ციხე-სიმაგრის თავზე ზედა ნაწილში გამოსახულია სამი ჰერალდიკური ოქროს ვარდი ორი ერთზე.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხესიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კატარაქტიანი კარიბჭით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ზურმუხტოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ბაღდათი“.
ვანის მუნიციპალიტეტის გერბი

ვანის მუნიციპალიტეტის გერბი — ვანის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. დამტკიცებულია ვანის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს №4 დადგენილებით, 2016 წლის 4 თებერვალს.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაკვეთილია და იყოფა ორ ნაწილად:

 ნაწილი — ლაჟვარდის ველზე ქვევით გამოსახულია ვერცხლის სვეტი კაპიტელით, რომელიც კვეთს ფარის კიდეს, ზევით კი ვერცხლის ჰერალდიკური ჯვარი, ვერცხლის რგოლში.
 ნაწილი — მწვანე ველზე ცენტრში გამოსახულია ოქროს საწმისი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მწვანე ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ვანი“.
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გერბი

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გერბი — ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. დამტკიცებულია ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს №11 დადგენილებით, 2014 წლის 25 ივნისს.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაყოფილია 4 არათანაბარ ნაწილად:

 ნაწილი — მეწამულ ველზე გამოსახულია ოქროს შველი და ვერცხლის ცხრა ქიმიანი ვარსკვლავი.
 ნაწილი — ზურმუხტოვან ველზე გამოსახულია ზეაღმართული ოქროს ხელები ლელოს ოქროს ბურთით.
 ნაწილი — ვერცხლის ველზე გამოსახული ზურმუხტოვანი მთები.
 ნაწილი — ლაჟვარდოვან ველს მარჯვნიდან მარცხნივ გადაკვეთს ვერცხლის შვიდი ტალღოვანი სარტყელი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი. (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „ლანჩხუთი“.
ჰაისამ იბნ ხალიდი

ჰაისამ იბნ ხალიდი — პირველი შირვანშაჰი, შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი.

861 წელს, აბასიანთა დინასტიის ხალიფა ალ-მუთავაქილის გარდაცვალების შემდეგ, ჰაისამ გამოეყო აბასიანთა სახალიფოს, დააარსა მაზიადიდების დინასტია და გახდა დამოუკიდებელი მმართველი. მან შექმნა ძლიერი არმია, რომელიც დაკომპლექტებული იყო 50 000 ქვეითი და 10 000 ცხენოსანი ჯარით.
ჰაისამ -ის გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი მისი შვილი — მუჰამედ გახდა.