iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გერიტ რიტველდი

გერიტ თომას რიტველდი ( ; დ. 24 ივნისი, 1888 — გ. 25 ივნისი, 1964) — ნიდერლანდელი ავეჯის დიზაინერი და არქიტექტორი.

1916 წელს რიტველდმა საკუთარი ავეჯის ქარხანა დააარსა. ამავე დროს ის არქიტექტურას სწავლობდა. რიტველდმა შემდგომში კლასიკად ქცეული "წითელი და ლურჯი სკამი" 1917 წელს შექმნა, თუმცა მისი ფერები მომდევნო წელს შეცვალა დე შტიილის მოძრაობის გავლენით, რომლის წევრიც ის 1919 წელს გახდა. იმავე წელს ის არქიტექტორი გახდა. 1924 წელს მან პირველი შენობის პროექტი შექმნა. ეს იყო რიტველდ-შრიოდერის სახლი. სახლი ზომით მცირეა, ხოლო დიზაინი სტანდარტული პირველ სართულზე, მეორეზე კი — რადიკალური, ანუ სრულიად გაშლილი, ფიქსირებული კედლების გარეშე. დიზაინი მონდრიანის ნახატის სამგანზომილებიან განხორციელებას ჰგავდა. ეს სახლი უტრეხტში 2000 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.

1928 წელს რიტველდი დე შტიილის მოძრაობას განუდგა და ნეოპლასტიციზმს მიემხრო. იმავე წელს ის თანამედროვე არქიტექტურის საერთაშორისო კონგრესის წევრი გახდა.

სკამი "ზიგ-ზაგი" რიტველდმა 1932 წელს შექმნა. ამავე წელს შექმნა მან ამსტერდამში ვან გოგის მუზეუმის პროექტი, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ დასრულდა.
საქაშეთი

საქაშეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 710 მეტრი, გორიდან 18 კილომეტრი.

ისტორია
1784 წლის 23 მარტს სულეიმან ფაშამ ქართლს სამი ათასი ლეკი შემოუსია და სხვა სოფლებთან ერთად მთლიანად აიკლო საქაშეთი.

1905 წლის 18 ნოემბერს სოფლის მოედანზე ჩატარდა მიტინგი, რომელსაც მეზობელი სოფლების გლეხობაც ესწრებოდა. მიტინგის გადაწყვეტილებებში შეიტანეს მოთხოვნები: საპატიმროებიდან გაეთავისუფლებინათ პოლიტიკური პატიმრები; სარატოვის, ჩერნიგოვის, ტამბოვის და სხვა გუბერნიებში, პოლონეთის სამეფისნაცვლოში გაეუქმებინათ სამხედრო წესები; გაეყვანათ სოფლებიდან კაზაკებისა და ჯარის ნაწილები; მოეწვიათ სრულიად რუსეთისა და განაპირა მხარეების დამფუძნებელი კრებები; გადაეცათ გლეხებისათვის საზოგადოებრივ მფლობელობაში მიწა; დაესაჯათ თანამდებობის პირები, რომლებმაც ააწიოკეს და ააოხრეს გორის მაზრის სოფლები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 883 ადამიანი.
საყავრე

საყავრე — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე თეძმის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: გულხანდისი, დიდთავი, ზემო ახალსოფელი, ლული, ნადარბაზი, ფელი, ფიცესი, წითელწყარო). ზღვის დონიდან 1240 მეტრი, გორიდან 40 კილომეტრი. სოფელში დგას საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.
საცხენეთი

საცხენეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ცხინვალიდან 17 კილომეტრი.

ისტორია
1921 წლამდე შედიოდა ბელოთის თემში. 1921 წლისთვის სოფელი დასახლებული იყო ეთნიკურად ქართველი მოსახლეობით, ამიტომ ბელოთის ნაცვლად შევიდა დიცის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
სვერი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)

სვერი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში, ქემერტის თემში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირზე, ზეგანზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი. ჩამოუდის მდინარე სვერისხევი. დიდი ლიახვის ხეობის უკანასკნელი ქართული სოფელია. სვერის ჩრდილო-დასავლეთით ოსების სოფელი ქირწინა მდებარეობს. სახნავ-სათეს ზეგანს გვერდისთავს უწოდებენ.

ეტიმოლოგია
გადმოცემით, ამ ადგილისათვის დამახასიათებელი სველი მიწების გამო ეწოდა სოფელს „სვერი“. ქეთევან გოდერძიშვილს სოფლის მეორე სახელად მოყვანილი ჰყავს ქართლისთავი. ოსურად ეწოდება (სერ).

ისტორია
1910 წლის „კავკასიის კალენდრის“ მიხედვით, შედიოდა რუსეთის იმპერიის თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის ცხინვალის მონაკვეთში. 2006 წლიდან ქურთის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ქართული მოსახლეობა დევნილად იქცა. ამ დროიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

მოსახლეობა
სვერის მკვიდრთა გვარებია: ხეთერელი, პაპელიშვილი, ხეთაგაშვილი და სხვა.

ღირსშესანიშნაობები
სოფლის დასაწყისში დგას კოშკის (– სს.) ნანგრევი. მის წინ გაქვავებული დუღაბი ძევს, გადმოცემით იგი კოშკის დროინდელია. სვერის კოშკი ლეკიანობის დროს მთელი სოფლის თავშესაფარს წარმოადგენდა. შიგნით მიხეილას წყაროდან წყალიც შედიოდა. სოფელში არის საცხოვრებელი სახლის მაგვარი პატარა წმინდა გიორგის ეკლესია. გადმოცემის თანახმად, აქ მუხა მოჭრეს და მისი ფიცრებით, კავებითა და ყავრით ააგეს და გადახურეს ეს საყდარი. ქვის ძველი საყდარი წმინდა ზაქარიას სახელობისა ყოფილა. სოფლის სიახლოვეს მთაზე აგებულია სვერის ციხე.
ტბეთი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)

ტბეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ხეთაგუროვის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ცხინვალიდან 3,5 კილომეტრი.

ისტორია
ტბეთი ისტორიული შიდა ქართლის ერთ-ერთი ძველი სოფელია. აქედან მოდის დიდგვაროვან აზნაურთა - ტბელთა გვარი. სოფელში არის ტბელი ერისთავების რეზიდენცია. შემორჩენილია ციხესიმაგრისა და ეკლესიის (ე.წ. ბორცვისჯვრის) ნანგრევები. ტაძრის მოჩუქურთმებული და წარწერებიანი ქვები, რომელთა ნაწილი საუკუნის დასაწყისს მიეკუთვნებოდა, 1920-იან წლებში გაიფანტა: ჩუქურთმიანი ქვები ცხინვალის საავადმყოფოს კედლებში ჩააყოლეს, ხოლო - საუკუნეების მიჯნის არქიტრავი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. არქიტრავის წარწერიდან ირკვევა რომ ტაძარი აუშენებია პატრიკ ტბელს — ქავთარ ტბელის შვილს. წარწერაში მოხსენიებული არიან ამ გვარის სხვა წარმომადგენლებიც.
სვენეთი

სვენეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბერბუკის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე თორთლის (მეჯუდის შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, გორიდან 7 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1383 ადამიანი.
სკრა

სკრა — სოფელი საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს. რკინიგზის სადგური. თემის ცენტრი (სოფლები: ბეთლემი, დიდი გორიჯვარი, კოშკები, პატარა გორიჯვარი, ქვემო რიეთი). ზღვის დონიდან 620 მეტრი, გორიდან 8 კილომეტრი.

ისტორია
ისტორიაში ცნობილია ასევე სკრის ბრძოლა, რომელიც მოხდა 1756 წელს, როდესაც ერეკლე მეორემ სკრის ტერიტორიაზე ლეკთა ჯარი დაამარცხა. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მენერგეობის მეურნეობა, მეხილეობის სადგური.

საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს 1951 წლის 3 ოქტომბრის დადგენილებით, სოფელ სკრის სახელწოდებით გაერთიანდნენ სკრის სასოფლო საბჭოს სოფლები — ზემო სკრა და ქვემო სკრა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1382 ადამიანი.
საქართველოს საფეხბურთო თასი

საქართველოს საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო გათამაშება ქართულ საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია. თასი არის რანგით მეორე საფეხბურთო შეჯიბრი საქართველოში ეროვნული ლიგის შემდეგ. ტურნირი ქართველი ფეხბურთელის – დავით ყიფიანის სახელს ატარებს და მისი სპონსორია კომპანია „ყაზბეგი“.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „დინამო თბილისი“, რომელმაც 13-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „საბურთალო თბილისი“.

ფორმატი
გათამაშების ფორმატი დაარსების დღიდან იცვლებოდა: 1990-იან წლებში გათამაშების ფორმატი ბევრჯერ შეიცვალა, თუმცა უმნიშვნელოდ − ასპარეზობა ხან საკვალიფიკაციო ეტაპით იწყებოდა, ხან პირდაპირ პლეი-ოფიდან. 2001 წლიდან გათამაშება დაიწყო შესარჩევი ეტაპიდან, სადაც გუნდები დასავლეთ და აღმოსავლეთ ზონებში იყვნენ განაწილებულნი, საკვალიფიკაციო ეტაპის გავლის შემდეგ პლეი-ოფი მეთექვსმეტედფინალით იწყებოდა. 2004–06 წლებში საკვალიფიკაციო ეტაპები გაუქმდა და პირდაპირ პლეი-ოფიდან დაიწყო ტურნირი. 2006 წელს საქართველოს პროფესიული ფეხბურთის ლიგის ინიციატივით გათამაშება ჯგუფურ ეტაპად ჩატარდა. ასეთმა ფორმატმა ორი სეზონი იარსება. 2008 წლიდან საქართველოს დავით ყიფიანის სახელობის თასის ყაზბეგის გათამაშება კვლავ ოლიმპიური სისტემით მიმდინარეობს.

ისტორია
საქართველოს თასის გათამაშება 1990 წლიდან იღებს სათავეს. იგი ტარდება ეროვნული ჩემპიონატის დაარსების დღიდან და ჩემპიონატის პარალელურად ტარდება. 2007 წელს თასი დაზიანდა, მაგრამ დამზადდა ახალი ტიტული.

თასის მფლობელები ევროპაში
საქართველოს თასის მფლობელები თავდაპირველად უეფა-ს თასების მფლობელთა თასზე, შემდეგ კი უეფა-ს თასზე გამოდიოდნენ, თუმცა მნიშვნელოვან წარმატებას ვერ აღწევდნენ. 2004 წელს წარმატებას მიღწია საქართველოს თასის მფლობელმა და ჩემპიონატის მეორე ადგილოსანმა – „დინამო თბილისმა“, რომელიც უეფას თასის ჯგუფურ ეტაპზე გავიდა, სადაც ყველა თამაში წააგო და ჯგუფში ბოლო ადგილი დაიკავა.

2006 წელს, უეფას თასზე თასის მფლობელმა „ამერმა“ დიდი წინააღმდეგობა გაუწია ბერლინის „ჰერტას“, თუმცა საბოლოოდ ორი მატჩის ჯამში დამარცხდა ანგარიშით 2–3.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ტამი

ტამი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტამისწყლის (თეძმის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1640 მეტრი, გორიდან 52 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.
ტინისხიდი

ტინისხიდი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა და მდინარე ლიახვის მარჯვენა მხარეს. გორი-ქარელის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: თედოწმინდა, ოთარშენი). ზღვის დონიდან 620 მეტრი, გორიდან 1 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1795 ადამიანი.
ტირძნისი

ტირძნისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, დიდი ლიახვისა და პატარა ლიახვის შუამდინარეთში, გორი-ცხინვალის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ბროწლეთი, ერგნეთი, თერგვისი, მეღვრეკისი). ზღვის დონიდან 790 მეტრი, ცხინვალიდან 26 კილომეტრი. სოფელში არის სამების, დედაღვთისასა და კვირაცხოვლის ეკლესიები.

ისტორია
ტირძნისში მშრომელთა რამდენიმე რევოლუციური გამოსვლა მოხდა.

ახლანდელი სკოლის ტერიტორიაზე 1902 წელს სექტემბერში სოფლის გლეხობამ მოაწყო თავდასხმა სასამართლოს აღმასრულებელზე და პოლიციის ბოქაულზე, რომლებიც, მემამულე ნ. სულხანიშვილის მოთხოვნით, სოფლის მშრომელებს მსხვილფეხა საქონელს ართმევდნენ. დააპატიმრეს ათი გლეხი, რომლებსაც გორის საოლქო სასამართლომ სხვადასხვა ვადით პატიმრობა მიუსაჯა.

მემამულე სულხანიშვილი მშრომელებს წლების განმავლობაში ავიწროებდა, ართმევდა მათ კუთვნილ მიწებს, ახდევინებდა დიდ გადასახადებს, ამან გლეხობაში მღელვარება გამოიწვია. გლეხებმა მებატონეს დაუნგრიეს სამეურნეო ნაგებობები, გადაუწვეს პურის ყანები. მდგომარეობა განსაკუთრებით გამწვავდა 1905 წლის გაზაფხულზე, როდესაც გლეხებმა მემამულეს უარი უთხრეს გადასახადის გადახდაზე. სულხანიშვილის თხოვნით, მეფის მთავრობამ სოფელში კაზაკების 50-კაციანი რაზმი გამოგზავნა. შეტაკება გლეხებსა და კაზაკებს შორის მოხდა 16 აპრილს, რის შედეგადად მოკვდა 7 კაზაკი და დაიჭრა 10 გლეხი. შეტაკება განახლდა სოფლის ცენტრში 28 მაისს. კაზაკების რაზმი სოფელში დიდხანს იდგა და აწიოკებდა მოსახლეობას. 27 ნოემბერს შეიარაღებული გლეხები კვლავ დაესხნენ თავს კაზაკებს. მეამბოხე გლეხების ხსოვნის პატივსაცემად სოფელში დაიდგა მემორიალური დაფა წარწერით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1884 ადამიანი.
კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელება

კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელება ( 1848-1855) დაიწყო 1848 წლის 24 იანვარს ჯეიმზ უილსონ მარშალის მიერ სატერის ტყისმჭრელ დასახლებაში, კოლონა, კალიფორნია, ოქროს აღმოჩენისას, მდინარე ამერიკან-რივერზე. ამ ამბის გავრცელებამ კალიფორნიაში აშშ-ის სხვა შტატებიდან და საზღვარგარეთიდან დაახ. 300 ათასი ადამიანის ჩამოსვლა გამოიწვია.

ეს ადრეული ოქროსმაძიებლები, რომლებსაც "ორმოცდაცხრიანებს" უწოდებდნენ, კალიფორნიაში აფრიანი გემებითა და დახურული ვაგონებით ჩამოვიდნენ კონტინენტის ყველა ნაწილიდან. ხშირად მათ მგზავრობა რთულ პირობებში უხდებოდათ. ადრეული ოქროსმაძიებლები ამერიკელები იყვნენ, მაგრამ შემდგომში ოქროს ციებ-ცხელებამ ათობით ათასი ადამიანი მოიზიდა ლათინური ამერიკიდან, ევროპიდან, ავსტრალიიდან და აზიიდან. თავდაპირველად ოქრო მდინარეების ნაკადებიდან და მათი ფსკერიდან ამოჰქონდათ უბრალო საცერით. მოგვიანებით ოქროს მოპოვების უფრო რთული მეთოდები გაჩნდა. თავდაპირველმა მაძიებლებმა მილიარდობით დღევანდელი დოლარის საფასურის ოქრო მოიპოვეს, რომლის წყალობით ზოგიერთმა არნახული სიმდიდრის დაგროვება შეძლო. თუმცა ბევრი ოქროსმაძიებელი ისეთივე ღარიბი დარჩა, როგორც ჩამოსვლამდე იყო.

ოქროს ციებ-ცხელების შედეგი მნიშვნელოვანი იყო. სან-ფრანცისკო მომთაბარეთა მცირე დასახლებიდან დიდ ქალაქად იქცა, მოკირწყლული ქუჩებით, ეკლესიებით, სკოლებით და სამთავრობო დაწესებულებებით. მრავალი ქალაქი აშენდა მთელს კალიფორნიაში. შეიქმნა კანონთა სისტემა და მთავრობა, რის გამოც კალიფორნია 1850 წელს აშშ-ის შტატად გამოცხადდა. ტრანსპორტის ახალი მეთოდები განვითარდა - აშენდა რკინიგზა და ორთქლმავლის რეგულარული მიმოსვლა დაიწყო. სოფლის მეურნეობა, კალიფორნიის შემდეგი მთავარი განვითარების სფერო, ფართოდ გავრცელდა მთელ შტატში. მიუხედავად ამისა, ოქროს ცხელებას უარყოფითი მხარეებიც ჰქონდა: ადგილობრივ ინდიელებს ავიწროებდნენ და ტრადიციული საცხოვრებელი ადგილებიდან ასახლებდნენ, ამასთან, ოქროს მოპოვება არემარეს ეკოლოგიურ საშიშროებას უქმნიდა.
მოდი ადრე დილით (ფილმი)

მოდი ადრე დილით არის 2006 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია რეჟისორ ჯონ ლოურენ ადამსის მიერ. გადაღებულია მისი და არტ ლინსონის სცენარის მიხედვით. მთავარ როლებში არიან ეშლი ჯადი და ჯეფრი დონოვანი.

სიუჟეტი
დამოუკიდებელი რომანტიკული დრამა სიყვარულის ძიებაზე და სექსზე პატარა ქალაქში, მათთვის ვინც 30-ს გადააბიჯა...
არტეკი

არტეკი — საერთაშორისო ბავშვთა ბანაკი ყირიმში (უკრაინა). განლაგებულია ყირიმის სამხრეთ სანაპიროზე, სოფელ გურძუფთან ახლოს. წარსულში იყო საბჭოთა კავშირის ყველაზე ცნობილი პიონერბანაკი და პიონერთა მოძრაობის სავიზიტო ბარათი. დიდი ხნის განმოვლობაზე იყო სოცბანაკიდან ჩამოსული დელეგაციების მიღების ადგილი.

თავიდან „არტეკი“ დაფუძნდა როგორც ბანაკი-სანატორიუმი ტუბერკულოზით დაავადებულ ბავშვთათვის რუსეთის წითელი ჯვრის ზინოვი სოლოვიოვის ინიციატივით.

გამოჩენილი სტუმრები
1983 წლის ივლისში არტეკს ეწვია ცნობილი მშვიდობისმყოფელი სამანტა სმითი. გამოჩენილ სტუმრებს შორის იყვნენ:
მალაქ-ტაუსი

მალაქ-ტაუსი მალაქ ტავუსი, მალაკე თავუსი - ანგელოზი-ფარშავანგი) — მთავარანგელოზი ეზიდიზმში. ფარშავანგი სიმბოლირებს მრავალფეროვნებას, სილამაზესა და ძალას. ეზიდიზმის სწავლების მიხედვით, უფალმა მთელი მსოფლიო შვიდ ანგელოზს ჩააბარა, რომელთაც წინ მალაქ ტაუსი უძღვება.

ეზიდები მალაქ ტაუსს თავისი რელიგიის წმინდანთა პანთეონის მთავრად თვლიან. მალაქ ტაუსი ღმერთის (სამყაროს შემოქმედის) მთავარი ანგელოზია.

ეტიმოლოგია
ტავუსის სახელი ნიშნავს:
ტავ – მზე
უ – და (კავშირი)
სი – ჩრდილი
მალაქ – არქანგელი
გამოვიდა ტავუსი მალაქ.
1984 (სარეკლამო რგოლი)

1984 — რეჟისორი რიდლი სკოტის სატელევიზიო სარეკლამო რგოლი, გადაღებული ეპლის კომპიუტერი -ისთვის. პირველად ეთერში გავიდა 1984 წლის 22 იანვარს, სუპერ ბოულის ფინალის მესამე მეოთხედის შესვენებაზე.

1984-ში გამოიყენეს უსახელო გმირი ქალი, რომელიც მაკინტოშის მოსვლას განასახიარებდა (მას თეთრი მინი-მაისური ეცვა ეპლ-მაკინტოშის კომპიუტერის პიკასოსეული სტილის გამოსახულებით), როგორც ადამიანთა კონფორმიზმისგან (დიდი ძმა) დასახსნელად. ეს გამოსახულებები ჯორჯ ორუელის ამავე სახელწოდების რომანის თემაზე მინიშნება იყო, სადაც დისტოპიური მომავალია აღწერილი, რომელსაც "დიდი ძმა" მართავს.
ვიმის ბრძოლა

ვიმის ბრძოლა – ბრძოლა კანადის და გერმანიის ჯარებს შორის პირველი მსოფლიო ომის დროს. მიმდინარეობდა 1917 წლის 9 აპრილიდან 1917 წლის აპრილამდე. კანადის ჯარმა შესძლო ვიმის რაიონის დაკავება.

1917 წელს პირველი მსოფლიო ომის დასავლეთ ფრონტზე დაიწყო ანტანტას ჯარების საერთო იერიში. 9 აპრილს რობერტ ნიველის იერიშის დროს მოხდა არასის ბრძოლა. ამავე დღეს ბრიტანულმა ჯარებმა ასევე დაიწყეს შეტევა, რის შედეგადაც გაარღვიეს გერმანელების თავდაცვის ხაზი 20 კილომეტრიან ზოლზე, მაგრამ ქვეითი შენაერთების და არტილერიის ურთიერთქმედების დარღვევის გამო ინგლისელებმა ეს მოგება ვერ განავრცეს.

ბრიტანელების საპირისპიროდ კანადელებს გაუმართლათ, ქვეითი ჯარის და არტილერიის სწორი ურთიერთობის შედეგად კანადელებმა 12 აპრილისათვის მთლიანად დაიპყრეს ვიმის რაიონი. ბრიტანელებმა ამ ბრძოლაში გამოიყენეს ტანკები, თუმცა ისინი ტალახში ჩაიფლნენ. აღსანიშნავია, რომ სამმა ინგლისურმა ტანკმა მოახერხა 11 აპრილს სოფელ მონშის აღება.

1936 წელს ვიმის რაიონში გაიხსნა დაღუპულ კანადელთა მემორიალი.
პომერანია

პომერანია — პრუსიის ყოფილი პროვინცია 1945 წლამდე.
ვესტფალიის ზავით 1648 წელს უკანა პომერანია ბრანდენბურგს გადაეცა, წინა პომერანია კი შვედეთის პომერანია გახდა.
შვედეთ-პოლონეთის ომისა (1655-1660) და შვედეთ-ბრანდენბურგის ომის (1674-1679) დროს ტერიტორია მტრის ჯარებმა დაიკავა. 1678 წელს ბრანდენბურგის კურფიუსტრმა ფრიდრიჰ ვილჰელმ -მა შვედეთის პომერანიის ხელში ჩაგდება მოახერხა. საფრანგეთის გავლენით, 1679 წლის სენ-ჟერმენის სამშვიდობო შეთანხმების მიხედვით, მას მთელი დაპყრობილი ტერიტორიების დათმობა მოუხდა. დიდი ჩრდილოეთის ომის დასრულების შემდეგ (1700-1721) წინა პომერანია მდინარე პენეს სამხრეთით პრუსიის სამეფოს გადაეცა, ნაპოლეონის ომების დროს კი საფრანგეთმა შვედეთის პომერანიაც დაიპყრო. ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ 1815 წელს წინა პომერანიის ნაწილი კუნძულ რიუგენთან ერთად გადაეცა პრუსიას.
იზაბელა ფრანგი

იზაბელა ფრანგი (ცნობილი, როგორც ფრანგი ძუ მგელი; დ. 1292 — გ. 23 აგვისტო, 1358) — 1308 წლიდან ინგლისის მეფე ედუარდ -ის ცოლი, საფრანგეთის მეფე ფილიპ -ისა და ჟანა ნავარელის ქალიშვილი. მეფეების ლუი , ფილიპ და შარლ -ის და.

ედუარდ -ზე მისი ფავორიტების გავლენის შესამცირებლად მისი მცდელობები უშედეგოდ დასრულდა, რის გამოც მან ამბოხის პირდაპირ ფორმას მიმართა და მეფის წინააღმდეგ ბარონები აამხედრა.

თავისი ძმის, საფრანგეთის მეფე შარლ -ის კარს შეკედლებული იზაბელა კავშირს ამყარებს როჯერ მორტიმერთან, ვიგმორის მერვე ბარონთან (1287–1330), ასევე კონტინენტზე გადმოყავს საკუთარი შვილი, ედუარდი, და მთელი პარტია, რომელიც დესპენსერის წინააღმდეგ გამოდიოდა.

ინგლისში მისი შეჭრის შემდეგ, პარლამენტმა ედუარდ -ს ტახტი წაართვა. დედოფალი რეგენტი გახდა მისი მცირეწლოვანი ვაჟის ედუარდ -ის მმართველობის პარალელურად. მორტიმერმა კი, რომელმაც ამასობაში მთელი ძალაუფლება ჩაიგდო ხელთ, საკუთარი მტრების განადგურება დაიწყო. მისი და დედოფლის კავშირი უკვე საიდუმლოს არავისთვის წარმოადგენდა. თუმცა, როგორც კი ედუარდ სრულწლოვანი გახდა, მან მორტიმერი სიკვდილით დაასჯევინა (1330 წლის 29 ნოემბერს), ხოლო იზაბელას მთელი ცხოვრება შინაპატიმრობა მიესაჯა.
ეკოლოგიური მშენებლობა

ეკოლოგიური მშენებლობა (ასევე მწვანე მშენებლობა; ) — პრაქტიკა მშენებლობაში, რომელიც შენობის მიერ ბუნებრივი რესურსების — ენერგიის, წყლისა და მასალების — ეფექტურად გამოყენებაზე ამახვილებს ყურადღებას და ამავე დროს ამცირებს შენობის ზეგავლენას ადამიანის ჯანმრთელობაზე და ზოგადად გარემოზე, შენობის ცხოვრებისეული ციკლის განმავლობაში, უკეთესი დაგეგმვის, პროექტირების, მშენებლობის, მართვის, რემონტისა და დაშლისას. მჭიდრო კავშირშია ეკოლოგიურ არქიტქტურასთან.

კარგად გააზრებული ეკოლოგიური მშენებლობა შემდეგ შედეგს იძლევა: (1) პროდუქტიულობის ზრდა და ნაკლები ენერგიისა და წყლის ხარჯი ამცირებს ოპერატიულ დანახარჯებს, (2) მობინადრეთა და საზოგადოების უკეთესი ჯანმრთელობა გაუმჯობესებული ჰაერის ცირკულაციის გამო, (3) შემცირებული უარყოფითი გავლენა გარემოზე, მაგ., სანიაღვრე წყლის ჩამონადენისა და მხურვალე კუნძულის ეფექტის შემცირება.

ეკოლოგიური მშენებლობა ასევე შენობის კონსტრუქციასა და გარემოს შორის ესთეტიკური ჰარმონიის მიღწევის საშუალებას იძლევა, მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი შენობები გარეგნობითა და სტილით სხვა ნაკლებად ეკოლოგიური შენობებისგან ნაკლებად გამოირჩევა.
ლესბოსი

ლესბოსი, მიტილენე , კუნძული ეგეოსის ზღვაში, მცირე აზიის ნახევარკუნძულის მახლობლად. ეკუთვნის საბერძნეთს. 1636 კმ2. ნაპირები შეჭრილ-შემოჭრილია. რელიეფი უმთავრესად ბორცვიან-მთიანია (სიმაღლე 967 მ-მდე, მთა ოლიმპი). ლესბოსი აგებულია კირქვებით, ფიქლებით, მარმარილოთი და ლავით. გაბატონებულია ხმელთაშუა ზღვის მცენარეულობა, მთათა ზედა სარტყელში ფიჭვნარია.მთავარი ქალაქი და ნავსადგურია მიტილენე.
ოტო სკორცენი

ოტო სკორცენი (; დ. 12 ივნისი, 1908, ვენა — გ. 6 ივლისი, 1975, მადრიდი) — ობერშტურბანფიურერი გერმანულ ვაფენ სს-ში მეორე მსოფლიო ომის დროს. აღმოსავლეთის ფრონტზე ბრძოლის შემდეგ მან ჰიტლერის პირადი დავალებით უხელმძღვანელა იტალიელი დიქტატორი ბენიტო მუსოლინის გამოხსნას ტყვეობიდან. სკორცენი ასევე ხელმძღვანელობდა ოპერაცია გრეიფს, რითაც გერმანელ ჯარისკაცებს უნდა შეეღწიათ მოწინააღმდეგის რიგებში მოწინააღმდეგეების უნიფორმებით და აღჭურვილობით. ომის მიწურულს ის იყო ვეჰრვოლფის პარტიზანული მოძრაობის ნაწილი.

ოტო სკორცენის დაადანაშაულეს 1907 წლის ჰააგის კონვენციის დარღვევაში ოპერაცია გრეიფთან კავშირისთვის, თუმცა ომის შემდგომმა დაჰაუს სამხედრო ტრიბუნალმა ის გაამართლა. ის ემალებოდა მისჯილ პატიმრობას ჯერ საფრანგეთში 1948 წელს, ხოლო შემდგომ ფრანკოს ესპანეთში. გერმანულმა სასამართლომ 1952 წელს მისი დენაციფიკაცია მოახდინა.
დაგონი

დაგონი — ძველ ცივილიზებულ სემიტთა პანთეონის ერთ-ერთი მთავარი ღვთაება. განსაკუთრებით ადიდებდნენ ფილისტიმელები და ფინიკიელები, რომელნიც ზღვის ღმერთადაც აღიარებდნენ. უსწორდება შუმერ-აქადთა ეას და ანუს, გმირია მარდუკივით და თანაც პირველი კულტურის დამფუძნებელი, ხოლო ბალდაგონას სახით ხვნა-თესვის შემომღებიცაა. მიწათმოქედების მამამთავარი (დემეტრეს მსგავსად). ამ შერწყმის ჟამს ცისა და მიწის შვილად ითვლება და უტოლდება ზევს-აროტრიოსს (ბერძნ აროტრიონ — გუთანი, აროტრ - მიწათმოქმედი). იმდროის ასირიულ-ფინიკიური მონეტებზე გამოსახულია თევზის სახით, ან ხელებში თევზები უჭირავს. რითაც ხსნიან თვით სახელწოდებას (ძვ. ებრ. „დაგ“ თევზი). ამ სახით ფინიკიელმა ზღვაოსნებმაც თავიანთ მთავარ ღვთაებად აღიარეს.

ბიბლიის მიხედვით მთავარი სამლოცველო ჰქონდა გზასა და აზოთში. როდესაც ისრაელნი მოსრეს და სჯულის კიდობანი გაიტაცეს, დაგონის ტაძარში შეიტანეს: „და წარიღეს უცხო თესლთა კიდობანი ღვთისა... აზოთსა შინა და შეიღეს იგი ტაძარსა შინა დაგონისასა“, მეორე დღეს კი „შევიდეს ტაძარსა შინა დაგონისასა და იხილეს, და აჰა დაგონ დაცემული ქვეყანასა ზედა წინაშე კიდობნისა აღთქმისა უფლისასა“. დაგონის კერპი ისევ თავის ადგილზე დადგეს, და ისევ იხილეს დავარდნილი, დამსხვრეული, „დამძიმდა ხელი უფლისა აზოთს ზედა, მოსრნა იგინი სენითა, განამრავლა თაგვი და იქმნა შეძრწუნება სიკვდილისა“. (მეფეთა, 5, 1-7). აქ საბაოთი იმარჯვებს წარმართთა ღმერთზე. შემდეგ აზოთის ტაძარი იონათანმა ცეცხლს მისცა (მაკაბელთა 1, 10, 83). ხელოვნებაში დაგონი ასახულია, როგორც ადამიანის მსგავსი თევზი, ხელებიანი (ფინიკიაში, დერკეტოს მსგავსად). ასირიაში და ბაბილონიაში დაგონი დიდ პატივში ჰყავდათ, ალბათ იონთან აურიეს.
სამწევრისი (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

სამწევრისი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (კეხიჯვრის თემი). მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, ქარელიდან 4,5 კილომეტრი, აგარიდან 2 კილომეტრი.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. სოფელში მიკვლეულია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარები. სოფლის მახლობლად აღმართულია ქართული ხუროთმოძღვრების პირველი აყვავების ხანის (- საუკუნეები) ძეგლი - სამწევრისის ტაძარი ( საუკუნის ნახევარი).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 360 ადამიანი.
ტექნო

ტექნო — ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის ერთ-ერთი ფორმა, რომელიც წარმოიშვა 1980-იანი წლების მიწურულს ქალაქ დეტროიტში (მიჩიგანი, აშშ). ტექნო, როგორც მუსიკალური ჟანრის სახელწოდება, პირველად ნახსენები იყო 1988 წელს. არსებობს ტექნოს სხვადასხვა სტილი, მაგრამ დეტროიტ-ტექნო მიიჩნევა ყველა სუბჟანრის საწყისად.

ტექნო წარმოიშვა ევროცენტრული სინთეზური მუსიკის შერწყმით აფრიკულ და ამერიკულ სხვადასხვა სტილთან, როგორებიცაა ჩიკაგო ჰაუსი, ფანკი, ელექტრო და ელექტრონული ჯაზი. ამას დაემატა, ამერიკის კაპიტალისტური საზოგადოების ცხოვრებისთვის დამახასიათებელი წიგნის, ”მესამე ტალღა”, მითური და შეთხზული თემატიკის ზეგავლება. წიგნის ავტორია ელვინ ტოფლერი. ტექნოს, როგორც სტილის ერთ-ერთი დამფუძნებელი ხუან ატკინსი ამბობს, რომ ”ტექნო ეს არის მუსიკა, რომელიც ჟღერს, როგორც ტექნოლოგია”.

წარმოშობა
ტექნოს ფუძემდბლად ითვლებიან ხუან ატკინსი, დერიკ მეი, კევინ სანდერსონი, ასევე ცნობილნი როგორც ”ბელვილის ტრიო” და ედი ფოულკი. ისინი ერთად დადიოდნენ ბელვილის სკოლაში. როგორც ისინი თავად ამბობდნენ, მათ სურდათ -ის და - ის სტილში, გერმანული ელექრტონიკა უფრო საცეკვაო გაეხადათ.
საციხური (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

საციხური — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ბრეძის თემში). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლოპანისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, ქარელიდან 26 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 313 ადამიანი.
სუქანაანთუბანი

სუქანაანთუბანი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს მდინარე ძამის ხეობაში, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი. ქარელიდან 11 კილომეტრი.

ისტორია
სოფელ სუქანაანთუბანში დაიბადა (1911 წ.) საბჭოთა კავშირის გმირი სარდიონ კოზანოვი. წოდება მიენიჭა 1944 წელს მდინარე დნეპრის გადალახვისათვის წარმოებულ ბრძოლებში გამოჩენილი გამოჩენილი გმირობისა და თავდადებისათვის.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 62 ადამიანი.