აზიური თამაშები

აზიური თამაშები ასევე ცნობილია ასიადა-ს სახელწოდებით —კონტინენტური მულტისპორტული შეჯიბრი, რომელიც ტარდება ოთხ წელიწადში ერთხელ მთელი აზიის სპორტსმენებისთვის. თამაშები ტარდება აზიის ოლიმპიური საბჭოს ეგიდით და რეგულირდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ. თითოეული ადგილისათვის განკუთვნილია მედლები: ოქრო — პირველი ადგილისთვის, ვერცხლი — მეორე, ბრინჯაო — მესამე.

აზიურ თამაშებს ცხრა ქვეყანამ უმასპინძლა. მონაწილეობდა 46 ქვეყანა, მათ შორის ისრაელი, რომელიც თამაშებიდან მოხსნეს 1974 წელს მათი ბოლო მონაწილეობის შემდეგ.

შეჯიბრი იწყება მონაწილე ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტების აღლუმით. დაჯილდოების ცერემონიალს თან ახლავს ეროვნული დროშა და ჰიმნი. გამოყენებულია ცხრილები, რომლებიც აჩვენებს თითოეული ქვეყნის მიერ მიღებული მედლების რაოდენობას.

ისტორია
შორეული აღმოსავლეთის თამაშები
აზიური თამაშები განვითარდა მცირე სპორტული მოვლენებიდან. შორეული აღმოსავლეთის ჩემპიონატის თამაშები შეიქმნა სამი ქვეყნის: იაპონიის იმპერიის, ფილიპინების და ჩინეთის რესპუბლიკის ერთიანობისა და თანამშრომლობის საჩვენებლად. პირველი ასეთი თამაშები ჩატარდა მანილაში 1913 წელს. მოგვიანებით აზიის სხვა ქვეყნებიც დაესწრნენ. თამაშები შეწყდა 1938 წელს, როდესაც იაპონია შეიჭრა ჩინეთში და დაიწყო ექსპანსია წყნარ ოკეანის რეგიონში.

აზიური თამაშების წარმოშობა
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აზიის რამდენიმე ქვეყანამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა. ბევრმა ახალმა ქვეყანამ მოისურვა ახალი ტიპის კონკურსის ჩატარება, რაც ხელს შეუწყობდა ურთიერთგაგების გაძლიერებას. 1948 წლის აგვისტოში, ლონდონში მეთოთხმეტე ოლიმპიური თამაშების დროს, ინდოეთის ოლიმპიურმა კომიტეტმა აზიის სპორტული გუნდების ხელმძღვანელები მიიწვია აზიური თამაშების ჩატარების იდეის განსახილველად. ისინი შეთანხმდნენ „აზიის მძლეოსნობის ფედერაციის“ შექმნაზე. 1949 წლის თებერვალში იგი ოფიციალურად შეიქმნა და ეწოდა „აზიური თამაშების ფედერაცია“. გადაწყდა პირველი აზიური თამაშების ჩატარება ნიუ დელიში. თამაშები ჩატარდა 1951 წლის მარტში, მასში მონაწილეობა მიიღეს 11 ქვეყნის სპორტსმენებმა. თამაშების პროგრამაში შედიოდა მძლეოსნობა, ველოსიპორტი, კალათბურთი .

ფედერაციის ტრანსფორმაცია
1962 წელს ფედერაციაში შეიქმნა უთანხმოება ტაივანისა და ისრაელის დაშვების შესახებ. ინდონეზია, რომელიც თამაშებს მასპინძლობდა, ეწინააღმდეგებოდა ამ ქვეყნების ფედერაციაში მიღებას. 1970 წელს სამხრეთ კორეამ ვერ შეძლო თამაშების ჩატარება ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან არსებული საფრთხის გამო, თამაშები ჩატარდა ტაილანდის დედაქალაქ ბანგკოკში, სამხრეთ კორეის რესურსების გამოყენებით.1973 წელს დაიწყო უთანხმოება ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ზოგიერთი ქვეყნის მიერ ტაივანისა და ისრაელში არაბთა ეროვნული ოპოზიციის აღიარებასთან დაკავშირებით. 1977 წელს პაკისტანმა ვერ შეძლო თამაშების ჩატარება პაკისტანში სამხედრო გადატრიალების გამო. თამაშები კვლავ გადაიტანეს ბანგკოკში.ამ ინციდენტების შემდეგ, აზიის ეროვნულმა ოლიმპიურმა კომიტეტებმა გადაწყვიტეს აზიური თამაშების ფედერაციის წესდების შეცვლა. შეიქმნა ახალი ასოციაცია, სახელწოდებით აზიის ოლიმპიური საბჭო. ეს საბჭო თამაშებს ადევნებს თვალყურს 1986 წლიდან. ტაივანი მიიღეს, მაგრამ სტანდარტების შესაბამისად მას უწოდებენ „ჩინურ ტაიბეის“. ისრაელი გაირიცხა და მონაწილეობს ევროპულ თამაშებში.

გაფართოება
ზოგიერთი ქვეყნის წინააღმდეგობების მიუხედავად, -მ მიიწვია ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკები 1994 წლის თამაშებზე: ყაზახეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი, თურქმენეთი და ტაჯიკეთი.

2007 წელს ავსტრალიას – ში შესვლაზე უარი ეთქვა, რადგან ის არის ოკეანიის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის წევრი (და 2015 წლიდან მონაწილეობს წყნარი ოკეანის თამაშებში).

2010 წელს კრიკეტი პირველად შევიდა აზიურ თამაშებზე.

2018 წლის 20 თებერვალს, ჩრდილოეთ კორეის წარმომადგენელმა საერთაშორისო ოლიმპიურ კომიტეტში, იანგ იუნმა განაცხადა, რომ ჩრდილოეთ კორეას შეუძლია აზიის ზამთრის თამაშების ჩატარება 2021 წელს, კორეის რესპუბლიკასთან (სამხრეთ კორეა) ერთად. იანგ იუნმა ასევე აღნიშნა, რომ შეჯიბრი შეიძლება ჩატარდეს მასკრიონის სათხილამურო კურორტზე, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ კორეაში.

ზაფხულის აზიური თამაშების სია
მედლების საერთო ჩათვლა
სახეობების ჩამონათვალი
პროგრამა მოიცავს აზიის მინიმუმ 6 ქვეყანაში კულტივირებული სპორტის სახეობას, რომელთაგან 4 მონაწილეობს რეგულარულ თამაშებში:

ნიჩბოსნობა — 1982 წლიდან
ბადმინტონი — 1962 წლიდან
კალათბურთი — ყოველთვის
ბეისბოლი — 1994 წლიდან
ბილიარდი — 1998 წლიდან
ბოდიბილდინგი — 2002-2006 წწ.
კრივი — 1954 წლიდან
ჭიდაობა — 1954 წლიდან
ბოულინგი — 1978, 1986 წლიდან
წყლის პოლო
ველოსპორტი — 1951, 1958 წლიდან
ფრენბურთი — 1958 წლიდან
ხელბურთი — 1982 წლიდან
ტანვარჯიში — 1974 წლიდან
გოლფი — 1982 წლიდან
ნიჩბოსნობა და კანოე — 1990 წლიდან
ძიუდო — 1986 წლიდან
კაბადი — 1990 წლიდან
კარატე — 1994 წლიდან
საცხენოსნო სპორტი — 1982-1986 წწ., 1994 წლიდან
კრიკეტი — 2010 წლიდან
მძლეოსნობა — ყოველთვის
მაგიდის ჩოგბურთი — 1958-1966 წწ., 1974 წლიდან
ნაოსნობა — 1970, 1978 წლიდან
ცურვა — ყოველთვის
რაგბი -7 — 1998 წლიდან
სამბო — 2014 წლიდან
სეპაქტაკრაუ — 1990 წლიდან
სქვოში — 1998 წლიდან
თანამედროვე ხუთჭიდი — 1994, 2002 წწ.
სოფტბოლი — 1990 წლიდან
სოფთ ჩოგბურთი — 1994 წლიდან
სპორტული ცეკვები — 2010 წლიდან
მშვილდოსნობა — 1978 წლიდან
სროლა — 1954 წლიდან
ჩოგბურთი — 1958-1966 წწ., 1974 წლიდან
სამჭიდი — 2006 წლიდან
ტაეკვონდო — 1986 წლიდან
ძალოსნობა — 1951-1958 წწ., 1966 წლიდან
უშუ — 1990 წლიდან
ფარიკაობა — 1974-1978 წწ., 1986 წლიდან
ფეხბურთი — ყოველთვის
ჰოკეი მინდორზე — 1958 წლიდან
ჭადრაკი — 2006 წლიდან— 1982 წლიდან             ·

სხვა აზიური თამაშები
აზიური თამაშების გარდა, ზამთრის აზიური თამაშები (1986 წლიდან), აზიური დახურული თამაშები (2005 წლიდან ), სანაპიროს აზიური თამაშები (2008 წლიდან ლუწი წლები), აგრეთვე რეგიონალური (შუა აზიის, აღმოსავლეთ აზიის, სამხრეთ აზიის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისა და დასავლეთ აზიის).