iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალექს ოქსლეიდ-ჩემბერლინი

ალექს ოქსლეიდ-ჩემბერლინი (; დ. 15 აგვისტო, 1993, პორტსმუთი) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ახალგაზრდული კარიერა საფეხბურთო კლუბ „საუთჰემპტონში“ გაატარა. იქვე ითამაშა პირველი პროფესიონალური სეზონი, რის შემდეგაც „არსენალში“ გადავიდა. 2023 წლიდან იცავს თურქული „ბეშიქთაშის“ ღირსებას.

საკლუბო კარიერა
„საუთჰემპტონი“
ალექს ოქსლეიდ-ჩემბერლენმა 10 წელი გაატარა ,,საუთჰემპტონის" ახალგაზრდულ გუნდში.2010 წლის 2 მარტს ჩემბერლენმა იდებიუტა საუთჰემპტონის ძირითად გუნდში ინგლისის მესამე დივიზიონის,პირველი ლიგის საშინაო მატჩში „ჰადერსფილდის“ წინააღმდეგ (5-0).იმავე წლის აგვისტოში ჩემბერლენმა პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა კლუბთან.23 ოქტომბერს ჩემბერლინმა პირველი გოლი გაიტანა საუთჰემპტონის შემადგენლობაში კლუბ „ოქსფორდის“ კარში.
2010/2011 წლების სეზონში ჩემბერლენმა თავის პირველ პროფესიონალურ სეზონში 41 მატჩში 10 გოლი გაიტანა,რის გამოც პირველი ლიგის სეზონის ახალგაზრდულ შემადგენლობაში შეიყვანეს და საუთჰემპტონი ჩემპიონშიპში გადავიდა.

„არსენალი“
2011 წლის 8 აგვისტოს გამოცხადდა რომ ჩემბერლენი ლონდონის „არსენალში“ გადადიოდა. ტრანსფერის ღირებულებამ 12 მილიონი ფუნტი შეადგინა, შესაძლო 3 მილიონი ფუნტის დამატებით, თუ ჩემბერლენი არსენალში წარმატებით იასპარეზებდა. შეძენის ინიციატორია ლონდონელთა ფრანგი მრწვრთნელი არსენე ვენგერი იყო, რომელიც ჩემბერლენში პოტენციურ მოთამაშეს ხედავდა.

2011 წლის 28 აგვისტოს ჩემბერლენმა არსენალის შემადგენლობაში იდებიუტა. ინგლისის პრემიერ ლიგის გასვლით მატჩში „მანჩესტერ იუნაიტედთან“ (2:8). 2011 წლის 20 სექტემბერს ჩემბერლენმა სადებიუტო გოლი გაიტანა არსენალის შემადგენლობაში ლიგის თასის მატჩში „შევსბერის“ წინააღმდეგ (3-1). 29 სექტემბეტს ჩემპიონთა ლიგში თავისი სადებიუტო მატჩი ითამაშა ბერძნული „ოლიმპიაკოსის“ წინააღმდეგ (2-1), და თავისი პირველი გოლიც გაიტანა ჩემპიონთა ლიგში, რომლის წყალობით 18 წლის ჩემბერლენი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ინგლისელი რომელმაც ჩემპიონთა ლიგში გოლი გაიტანა.

2014 წლის 17 მაისს არსენალმა ასოციაციის თასის ფინალში „უემბლიზე“ „ჰალი“ დაამარცხა (3:2), რაც ჩემბერლენისთვის კარიერაში პირველი ტიტული აღმოჩნდა.

2014 წლის 10 აგვისტოს არსენალმა „მანჩესტერ სიტის“ 3:0 მოუგო და ჩემბერლნთან ერთად ინგლისის სუპერ თასსაც დაეუფლა.

2015 წლის 2 აგვისტოს გაიტანა გამარჯვების მომტანი გოლი ინგლისის სურპერ-თასში „ჩელსის“ წინააღმდეგ.

,,ლივერპული“
2017 წლის ზაფხულში ჩემბერლენის გადაბირება ლონდონის „ჩელსის“ და „ლივერპულს“ სურდათ. ორივე კლუბი შეთანხმდა „არსენალთან“ ინგლისელის სატრანსფერო ღირებულებაზე, თუმცა თვითონ მოთამაშემ „ლივერპულში“ გადასვლა მოისურვა. შემდგომში ჩემბერლენმა განაცხადა, რომ „ლივერპულს“ ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა და იგი მისი საყვარელი კლუბი იყო. 31 აგვისტოს ტრანსფერი ოფიციალურად დადასტურდა, მისმა ღირებულებამ კი 35 მილიონი ფუნტი შეადგინა..

მიღწევები
არსენალი:(6)
ასოციაციის თასი (3): 2013–14, 2014–15, 2016–17
ინგლისის სუპერთასი (3): 2014, 2015, 2017

ლივერპული:(3)
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2018–19 ფინალისტი: 2017–18
პრემიერ ლიგა (1): 2019–20
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2019
ეროვნული სტადიონი (ბრაზილია)

მანე გარინჩას სახელობის ეროვნული სტადიონი — სტადიონი ბრაზილიის დედაქალაქ ბრაზილიაში. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისთვის. სტადიონი იტევს 68,009 მაყურებელს.

სტადიონი გაიხსნა 1974 წელს და ატარებს ცნობილი ბრაზილიელი ფეხბურთელის, გარინჩას სახელს. არენის თავდაპირველი ტევადობა 45,200 იყო. 2010-2013 წლებში სტადიონს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა.
რედბონ-კუნჰაუნდი

რედბონ-კუნჰაუნდი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი აშშ-ში საუკუნეში.

ჯიშს, შესაძლოა ეს სახელი დაერქვა ტენესელი პიტერ რედბონის პატივსაცემად, თუმცა ძირითადად ამ ჯიშს ჯორჯიაში აშენებდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ რედბონს ფეხებზე, სახეზე და მკერდზე ცოტაოდენიც ფეხებზე თეთრი ბალანი აქვს, იგი ერთადერთი ერთფეროვანი კუნჰაუნდია.

ყველა კუნჰაუნდი მონადირეა და მისი გაწვრთნა არ არის რთული. სხვა კუნჰაუნდების მსგავსად რედბონი ყურადღებიანი და აქტიურია, შეუძლია იმუშაოს ნებისმიერ ამინდში და ნებისმიერ ნიადაგზე.

რედბონ-კუნჰაუნდის ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს მოწითალო-ჟღალით, ჟღალი-თეთრით. კარგად ეგუება სიცხეს და სიცივეს. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.
გერჰარდ მერკატორი

გერჰარდ მერკატორი (, , ; დ. 5 მარტი, 1512, რუპელმონდე — გ. 2 დეკემბერი, 1594, დუისბურგი) — ფლამანდიელი კარტოგრაფი. ლევენის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იგი ამზადებდა ზუსტ ოპტიკურ ხელსაწყოებს და სცემდა რუკებს, გარდა ამისა, ასწავლიდა გეოგრაფიასა და ასტრონომიას. იყო გეოგრაფისა და გრავიორის რენიერ ფრიზიუს გემას მოწაფე. 1537 წელს გამოუშვა 6 ფურცელზე არსებული პალესტინის რუკა, ხოლო 1538 წელს — მსოფლიოს რუკა. ამ ორმა ნამუშევარმა მერკატორს სახელი მოუხვეჭა როგორც გამოჩენილ კარტოგრაფს, შესაბამისად, მას შეუკვეთეს ფლანდრიის რუკა, რომელიც მან 1540 წელს შეადგინა. მომდევნო წელს, საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორმა კარლ -მ მერკატორს დაავალა ასტრონომიული ხელსაწყოების კრებულის დამზადება. 1541 წელს მან დედამიწის გლობუსი შექმნა, 10 წლის შემდეგ — მთვარის გლობუსი და 1552 წელს ისინი კარლ -ს აჩუქა.

1552 წელს წავიდა ემიგრაციაში დუისბურგში. არსებული კარტოგრაფიული მასალის კრიტიკული ანალიზის საფუძველზე მერკატორმა წამოაყენა რუკის შედგენის ახალი მათემატიკურად დასაბუთებული პრინციპები, კერძოდ, რამდენიმე კარტოგრაფიული პროექცია, რომელთაგან ყველაზე მეტად ცნობილია მსოფლიო რუკის ცილინდრული ტოლკუთხა პროექცია (1569), ეგრეთ წოდებული მერკატორის პროექცია, რომელმაც საყოველთაო აღიარება მოიპოვა. მერკატორის პროექცია გამოირჩევა იმით, რომ რუკებზე კუთხეები და ფორმები დაუმახინჯებელია, ხოლო მანძილი შენარჩუნებულია მხოლოდ ეკვატორზე. ამჟამად, იგი გამოიყენება საზღვაო სანავიგაციო და აეროსანავიგაციო რუკების შედგენისათვის. თუმცა, თანამედროვე ისტორიულ-კარტოგრაფიული კვლევების შედეგად, დადგინდა, რომ ასეთი პროექცია გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ 1511 წელს, ფართო გამოყენება მან ჰპოვა მხოლოდ მერკატორის წყალობით.

მერკატორმა გამოთვალა აგრეთვე დედამიწის მაგნიტური პოლუსის კოორდინატები. მერკატორის მთავარი შრომაა ევროპული ქვეყნების რუკების კრებული, რომელსაც უწოდა „ატლასი“ (გამოიცა 1595 წელს, სიკვდილის შემდეგ). მის შესავალ ნაწილში მერკატორი ეხება გეოგრაფიის საგანსა და ამოცანებს.

1544 წელს მერკატორი, რომელიც თანაუგრძნობდა პროტესტანტებს, დააპატიმრეს და ერესში დასდეს ბრალი, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1544 წელს მერკატორმა 15 ფურცელზე გამოაქვეყნა ევროპის რუკა. მასზე პირველად და ზუსტად იყო ნაჩვენები ხმელთაშუა ზღვის მოხაზულობა. 1563 წელს შეადგინა ლოთარინგიის რუკა, ხოლო 1564 წელს — ბრიტანეთის კუნძულების რუკა 8 ფურცელზე. 1569 მერკატორმა გამოაქვეყნა „ქრონოლოგია“ — ასტრონომიული და კარტოგრაფიული ნამუშევრების მიმოხილვა. 3 წლის შემდეგ 15 ფურცელზე გამოუშვა ევროპის ახალი რუკა, ხოლო 1578 წელს პტოლემეს გეოგრაფიის ახალი გამოცემისთვის გრავირებული რუკები, შემდეგ ატლასზე შეუდგა მუშაობას. ატლასის პირველი ნაწილი გამოიცა 1585 წელს, მეორე 1590 წელს, ხოლო მესამე გამოიცა მერკატორის გარდაცვალების შემდეგ, 1595 წელს. ტერმინი „ატლასი“ პირველად შემოგვთავაზა მერკატორმა რუკების კრებულების აღსანიშნავად.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს მერკატორი.
ბერგამასკო

ბერგამასკო — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი იტალიაში ანტიკურ ხანაში.

ორი ათასი წლის წინათ რომაელებმა აღწერეს იდეალური მეცხვარე ძაღლი — „ისე სწრაფი არაა, როგორიც მონადირე ძაღლები არიან, და არც ისე ძლიერი, მაგრამ საკმაოდ მოძრავი და უშიშარი იმისთვის, რომ მგელი დააფრთხოს და სდიოს“. დღესაც კი ბერგამასკო, რომელსაც ეს სახელი ჩრდილოეთ იტალიაში მდებარე ბერგამოსისგან ერგო, აკმაყოფილებს ამ მოთხოვნებს.

გარეგნულად და ტემპერამენტით ბერგამასკო გამძლე, ნაკლებმომთხოვნი ძაღლია და ძალიან ჰგავს ბრიარს. თუმცა მაშინ როდესაც ბრიარები საფრანგეთში და მის ფარგლებს გარეთ პოპულარობა მოიპოვეს, ბერგამასკო თითქმის უცნობი დარჩა როგორც იტალიაში, ასევე სხვა ქვეყნებში და პერიოდულად გადაშენების პირას დგება.

დამახასიათებელი ბალანი სიცივისა და უამინდობისგან, ასევე შინაური ცხოველების ჩლიქებისგან იცავს ამ შესანიშნავ მუშა ძაღლებს. ბერგამასკო ძნელად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. ასევე ვერ ეგუება სხვა ძაღლებს. გრძელი ბალანი მთელ სხეულს ფარავს, მათ შორის თათებს და თავს.
ბერის კანონი

ბერის კანონი — დებულება, რომელიც ხსნის მდინარეების მიერ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მარჯვენა ნაპირის, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში მარცხენა ნაპირის გამორეცხვის მიზეზებს. ეს მოვლენა, რომელიც კარლ ბერმა დედამიწის ბრუნვის გავლენით ახსნა (1857), უფრო მკვეთრად არის გამოსახული მერიდიანული მიმართულების მდინარეებზე. ცნობილია, რომ მბრუნავ სისტემაში წინსვლითი მოძრაობის დროს სხეული კორიოლისის აჩქარებას განიცდის. დედამიწის ზედაპირის განედზე წყლისა და ჰაერის ნაკადის სიჩქარით მოძრაობისას ეს აჩქარება ტოლია 2 (სადაც დედამიწის ბრუნვის კუთხური სიჩქარეა) და ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ბრუნვის სიჩქარისადმი მიმართულია მარჯვნივ, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში — მარცხნივ.

კორიოლისის აჩქარება ეკვატორზე ნულის ტოლია, პოლუსებთან მაქსიმალურია. ამდენად ბერის კანონი საშუალო და მაღალ განედებზე უფრო მკვეთრად ვლინდება. ბერის კანონის ეფექტი მოძრავი წყლის მასის პირდაპირპროპორციულია და მხოლოდ დიდი მდინარეების კალაპოტებში ჩანს კარგად. ნაპირის გამორეცხვა დამოკიდებულია აგრეთვე ადგილის დახრილობაზე, კალაპოტის გეოლოგიურ აგებულებასა და სხვა ფაქტორებზე. ბერის კანონის დამადასტურებელი მაგალითებია მდინარეების დნეპრის, დონის, ვოლგის, ობის, ირტიშის, ლენის ნაპირების ხასიათი. მათ აქვთ მაღალი მარჯვენა და დაბალი მარცხენა ნაპირი. სამხრეთ ნახევარსფეროში ციცაბო მარცხენანაპირიან მდინარეებს ვხვდებით სამხრეთ ამერიკასა და ახალ ზელანდიაში.
სეგუჯო იტალიანო

სეგუჯო იტალიანო — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი იტალიაში ანტიკურ ხანაში.

დღევანდელი სეგუჯო ძალიან ჰგავს ძველეგვიპტურ ძაღლს, რომელიც გამოსახულია ეგვიპტელი ფარაონების პირამიდებზე. მასტიფთან ნათესაობამ კი ეს ძაღლი უფრო მძიმე გახადა. ამ ძაღლის გარეგნობა თავად მეტყველებს მის წარმოშობაზე — სეგუჯოს აქვს გრძელი ფეხები და მეძებრის დრუუნჩი. იტალიური რენესანსის ეპოქაში სეგუჯოს სილამაზემ დიდგვაროვნების ყურადღება მიიპყრო, მისი სახლში ყოფნა პრესტიჟულად ითვლებოდა.

დღესდღეობით სეგუჯო ძალიან პოპულარულია იტალიაში როგორც მონადირე ძაღლი. მას აქვს არაჩვეულებრივი ყნოსვა და ნადირის სუნის აღებისას მხოლოდ მის დევნაზე ფიქრობს, ყურადღება არაფერზე ეფანტება. თუმცა ბლადჰაუნდისგან განსხვავებით სეგუჯო ცდილობს, დაეწიოს და მოკლას ნადირი. როგორც მონადირე და როგორც კომპანიონი ეს ძაღლი სულ უფრო მეტ პოპულარობას იძენს იტალიაში.

მისი ბალნის ფერი შეიძლება იყოს ჟღალი და შავი-ჟღალით, ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. სეგუჯო კარგად იტანს სიცხეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, ადვილად იწვრთნება.
ლაშა თოთაძე

ლაშა თოთაძე (დ. 24 აგვისტო, 1988, ახალციხე) — ქართველი ფეხბურთელი, „დინამო თბილისის“ მცველი. თამაშობს როგორც დაცვის ცენტრში, ასევე მარცხენა ფლანგზე.

კარიერა
კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „გაგრაში“. პირველი მწვრთნელები იყვნენ თამაზ კოსტავა და თენგიზ კაცია. 2008 წელს გადავიდა კიევის „დინამოში“, სადაც მხოლოდ მეორე გუნდში ითამაშა. 2009 წელს დაბრუნდა „გაგრაში“, 2010 წელს კი უნგრულ „დიორში“ გადავიდა, სადაც 8 მატჩში 1 გოლის გატანა შეძლო. 2011 წლის 1 ივლისიდან, იმავე წლის 1 დეკემბრამდე თოთაძე იჯარის წესით განათხოვრებული იყო ასევე უნგრულ „ლომბარდ-პაპაში“. იჯარის დასრულების შემდეგ თოთაძე „დიორში“ არ დარჩენილა, ამჯერად გორის „დილაში“ გაანათხოვრეს. 2012 წლის აგვისტოში თოთაძემ „დიორი“ თავისუფალი აგენტის სტატუსით დატოვა. ამავე წლის სექტემბერში ბათუმის „დინამოს“ შეუერთდა, სადაც 6 უგოლო მატჩი ჩაატარა. დეკემბერში გორის „დილაში“ დაბრუნდა, თუმცა მხოლოდ 4 მატჩში მიიღო მონაწილეობა. 2013 წლის ივლისში ლაშა ბოლნისის „სიონში“ ჩაირიცხა, უმაღლეს ლიგაში 20 მატჩი ჩაატარა და 3 გოლის გატანა შეძლო, ხოლო თასზე 5 მატჩი, გოლი არ გაუტანია.

2014 წლის ივნისიდან იცავდა „დინამო თბილისის“ ღირსებას. „დინამოს“ რიგებში მაღალ დონეზე ჩატარებული მატჩების შემდეგ კახაბერ ცხადაძემ ეროვნულ ნაკრებში გამოიძახა. 2015 წლის ივლისში, 6 თვიანი იჯარით „საბურთალოს“ შეუერთდა. იჯარის დროის ამოწურვის შემდეგ „საბურთალომ“ მისი კონტრაქტი კიდევ 6 თვით გაახანგრძლივა. 2016 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას თოთაძე ბოლნისის „სიონში“ გადავიდა.

2016 წლის გარდამავალი ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, 2017 წლის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას ლაშა თოთაძე „დინამო თბილისში“ დაბრუნდა, გუნდს თურქეთში, შეკრებაზე შეუერთდა.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2013/2014
უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2012/2013
საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2011/2012, 2013/2014
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2014/2015
საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2012/2013
არგო (2012 წლის ფილმი)

არგო — ბენ აფლეკის 2012 წლის ოსკაროსანი მხატვრული ფილმი. დაფუძნებულია ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ოპერატიული მუშაკის, ტონი მენდესის წიგნზე. ის ასახავს 1979 წელს ირანში მომხდარ რეალურ ფაქტს: აშშ-ის საელჩოს ექვსი თანამშრომლის ირანიდან გაყვანის საიდუმლო სპეცოპერაციას.

სიუჟეტი
1979 წლის 4 ნოემბერს ირანის რევოლუციის შემდეგ ადგილობრივებმა შტურმით აიღეს აშშ-ს საელჩოს შენობა და მძევლად აიყვანეს 52 ამერიკელი. საელჩოს ექვსი თანამშრომელი ახერხებს გაქცევას. ისინი კანადის ელჩის სახლში აფარებენ თავს. აშშ-ის ხელისუფლება ხვდება, რომ მათი პოვნა და დახვრეტა მხოლოდ დროის საქმეა. მათი საიდუმლოდ გაყვანა დაევალება ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ოპერატიული მუშაკს, ტონი მენდესს. მენდესი უსაფრთხო ევაკუაციის საკუთარ გეგმას შეიმუშავებს. გეგმის თანახმად ექვსმა გაქცეულმა ირანის ხელისუფლება უნდა დაარწმუნოს, რომ ისინი კინოში მოღვაწე პირები არიან და ირანში სათავგადასავლო ფანტასტიკურ ფილმ „არგოს“ იღებენ.

როლებში
ბენ აფლეკი - ტონი მენდესი
ბრაიან კრენსტონი - ჯეკ ო'დონელი
ალან არკინი - ლესტერ სიგელი
ჯონ გუდმენი - ჯონ ჩემბერსი
ვიქტორ გარბერი - კენ ტეილორი
ტეიტ დონოვანი - რობერტ ანდერსი
კლეა დიუვალი - კორა ლიჟეკი
კრისტოფერ დენჰამი - მარკ ლიჟეკი
სკუტ მაკნეირი - ჯოი სტეტფორდი
კერი ბიშე - კეთი სტეტფორდი
რორი კოკრეინი - ლი შატცი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრის ტერიო
საუკეთესო მონტაჟი: უილიამ გოლდენბერგი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო დრამა
საუკეთესო რეჟისორი: ბენ აფლეკი

საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო რეჟისორი: ბენ აფლეკი

სეზარი
საუკეთესო უცხოური ფილმი
ბულტერიერი

ბულტერიერი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი დიდ ბრიტანეთში საუკუნეში.

ბულტერიერი შექმნა ჯეიმზ ჰინკსმა ქალაქ ბირმინგემიდან ბულდოგის და დღეს უკვე გადაშენებული თეთრი ინგლისური ტერიერის შეჯვარებით. ჰინკსის ჩანაფიქრით, ახალ ჯიშს წარმატება ელოდა ძაღლების ბრძოლებშიც და გამოფენებზეც, თვითონ ჰინკსი უპირატესობას თეთრ ბულტერიერებს ანიჭებდა, ისინი დღესაც ერთ-ერთი ყველაზე „მოდური“ შინაური კომპანიონები არიან. ჰინკასმა არ იცოდა, რომ თეთრბეწვიანი ძაღლების შერჩევის გამო ბულტერიერებს ახასიათებთ სიყრუისადმი, კანის ქრონიკული დაავადებებისადმი და გულის ავადმყოფობისადმი მიდრეკილება. „ფერად“ ბულტერიერებს ეს დაავადებები გაცილებით იშვიათად აღენიშნებათ, თუმცა თირკმლების მწვავე უკმარისობა შეიძლება ნებისმიერ ბულტერიერს განუვითარდეს. ბულტერიერი კეთილგანწყობილია ადამიანის მიმართ და ძაღლის სხვა ჯიშებთან შედარებით იშვიათად იკბინება. მაგრამ თუ ბულტერიერმა გადაწყვიტა, დაკბინოს მოწინააღმდეგე, მის კბილებს საშინელი დაზიანებების მიყენება შეუძლია — მსხვერპლისგან ძაღლის მოცილება ძალიან ძნელია.

ბულტერიერის ბეწვის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, მოყვითალო-მოყავისფრო, წითური, სამფერა (შავი, წითური, თეთრი), ვეფხვის შეფერილობის მსგავსი. თავის ქალის ნაწილი მდორედ უერთდება დრუნჩს და ოდნავ ამობურცულ პროფილს ქმნის. კბილები მსხვილია. მოკლე კუდი ჰორიზონტალურად უჭირავს. ბულტერიერი ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებს, კარგი მოდარაჯეა. მისი ბეწვი განსაკუთრებულ მოვლას არ საჭიროებს. ბულტერიერის გაწვრთნა რთულია, შეიძლება წარმოიქმნას პრობლემები სხვა ძაღლებთან ურთიერთობისას.
აუგუსტ კრისტიანი

აუგუსტ კრისტიან ფრიდრიხ ანჰალტ-კეთენელი  — ანჰალტ-კეთენის მთავარი, ხოლო შემდგომში ჰერცოგი ასკანიების დინასტიიდან.

ბიოგრაფია
აუგუსტ კრისტიანი ანჰალტ-კეთენის მთავრის, კარლ გეორგ ლებრეხტის შვილი იყო. ის მსახურობდა პრუსიულ არმიაში გენერალ-მაიორის ჩინით, ხოლო 1803 წლის 15 მაისს მიიღო ფელდმარშალ-ლეიტენანტის წოდება ავსტრიის არმიაში. 1805 წლის 31 იანვარს ის გახდა შავი არწივის ორდენის რაინდი.

1793 წელს მთავარი აუგუსტ კრისტიანი დაქორწინდა ფრედერიკაზე (1777—1821), ჰერცოგ ფრიდრიხ ავგუსტ-ნასაუ-უზინგენისა და პრინცესა ლუიზა ვალდეკის ქალიშვილზე. უშვილო ქორწინება გაყრით დამთავრდა 1803 წელს.

1806 წლის 18 აპრილს მთავარმა აუგუსტ კრისტიანმა ოფიციალურად მიიღო ჰერცოგის ტიტული. მისი სიკვდილის შემდეგ ტიტული გადავიდა მის მცირეწლოვან ნათესავზე, ლუდვიგ აუგუსტზე, გარდაცვლილი ძმის, ლუდვიგის შვილზე.
დუნკერი

დუნკერი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი ნორვეგიაში 1850-იან წლებში.

ნორვეგიელმა სელექციონერმა, ვილჰელმ დუნკერმა, რუსული მეძებარი — არლეკინებისა (რომლებსაც ლაქების გენი ჰქონდათ) და სხვა მეძებრების შეჯვარების შედეგად მიიღო მშვიდი, კეთილი ძაღლი. მიუხედავად იმისა, რომ ნორვეგიის მოსახლეობა მცირერიცხოვანია, ამ ქვეყანაში შენარჩუნებულია მონადირეობის ტრადიციები და არსებობს მონადირე ძაღლების მრავალი ჯიშები. დუნკერი კლასიკური ძაღლია, რომელიც ნადირობისას მხედველობაზე მეტად ყნოსვას იყენებს. ეს ზრდილობიანი ძაღლია, ერთი შეხედვით კარგი აღნაგობის მქონე და მედიდურია, გამძლე და მომთმენია.

მიუხედავად იმისა, რომ დუნკერებში ხშირია მენჯ-ბარძაყის სახსრის დისპლაზია, ყველა სხვა ასპექტში ეს ჯანმრთელი ძაღლია. დუნკერს აქვს აბრეშუმისებრი, გრძელი ყურები. მოკლე დაკუნთული მხრები. მუქ თვალებს მშვიდი გამოხედვა ახასიათებთ. სწორი ბალანი მაგარ კანს ფარავს. დუნკერი ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება.
რბოლა (2013 წლის ფილმი)

რბოლა — 2013 წლის ბრიტანულ-გერმანული მხატვრული ფილმი ფორმულა 1-ს ავტომრბოლელების ნიკი ლაუდასა და ჯეიმზ ჰანტის შესახებ. ფილმი ასახავს მათ საჩემპიონო დაპირისპირებას 1976 წელს.

სიუჟეტი
1976 წელს ფორმულა 1-ის რბოლებში ერთმანეთს ორი მრბოლელი, ინგლისელი პლეიბოი, ქალების მუსუსი ჯეიმზ ჰანტი და დისციპლინირებული პერფექციონისტი ავსტრიელი ნიკი ლაუდა დაუპირისპირდა. მათი დაპირისპირება ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ ამტანობას მოითხოვს. ლაუდა ტრასაზე არ გადის, თუ დაშავების რისკი 20%-ზე მეტია, მაგრამ ჰანტთან დაძაბული ორთაბრძოლა აიძულებს გადახედოს საკუთარ შეხედულებებს.
ბიგლი

ბიგლი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი დიდ ბრიტანეთში საუკუნეში.

ვარაუდობენ, რომ ბიგლი ჰარიერის და ძველი ინგლისური მეძებრის შთამომავალია. პატარა მეძებრები, რომლებიც ფეხით მოსიარულე კურდღლებზე მონადირეს მიჰყვებოდნენ, ჯერ კიდევ საუკუნეში არსებობდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ბიგლი დამოუკიდებელი ძაღლია და თუ რამე აღიზიანებს, გაქცევა უყვარს, თავისი კარგი ხასიათის და მცირე აგრესიულობის გამო დიდი ხანია პოპულარული კომპანიონი გახდა. ბიგლის ზომები და ექსტერიერი სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვანაირია. ზოგიერთი ქენელ-კლუბები ამ პრობლემას ჯიშის სხვადასხვა ვარიაციის აღიარებით წყვეტენ.

ოდესღაც დიდ ბრიტანეთში ცხენოსან მონადირეებს ბიგლები უნაგირის ჩანთებით დაჰყავდათ. ბიგლის ბალნის შეფერილობა მრავალნაირია. გრძელი ყურები ნაზი ბალნითაა დაფარული, ზემოთ აწეული კუდი თეთრი ბალნით ბოლოვდება, თეძოები ძლიერია. ბიგლი კარგად უძლებს სიცივეს და სიცხეს, კარგად ეგუება სხვა ძაღლებს.
მოპსი

მოპსი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი ჩინეთში ანტიკურ ხანაში.

მოპსის წინაპარი — მინიატურული მასტიფი — 2400 წლის წინ ბუდისტი ღვთისმსახურების კომპანიონი იყო. საუკუნეში ეს ძაღლი ოსტ-ინდოეთიდან ნიდერლანდებში მოხვდა და არისტოკრატებისა და მეფეების ნებიერი გახდა. მოპსს თავისებური გარეგნობა აქვს, მაგრამ თუ შეეჩვევით, ის სრულიად ჩვეულებრივ ძაღლად მოგეჩვენებათ. მოჩხუბარი და ინდივიდუალისტი მოპსები მეტისმეტად ჯიუტები და თვითნებურნი არიან. მოპსი დამოუკიდებელი და მედგარია, მან ყოველთვის იცის, რა უნდა და თავისას ნებისმიერ ფასად მიაღწევს. დაკუნთული და კომპაქტური სხეული, ბრტყელი დრუნჩი და თვალები, რომლებსაც არ ახამხამებს — ყველაფერი ეს მოპსს საკმაოდ მრისხანე ძაღლის იერს ანიჭებს.

მიუხედავად იმისა, რომ მოპსს მტკიცე ნებისყოფა და ბევრი ენერგია ავს, იგი იშვიათად არის აგრესიული. ამ ძაღლებს ძალიან უყვართ თავისი პატრონები და საკმაოდ თავშესაქცევი და ღირსეული კომპანიონები არიან. მოპსის ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. იგი შეიძლება იყოს ვერცხლისფერი, გარგარისფერი, შავი. მოპსის სხეული მოკლეა და განიერი ზურგი აქვს. მოკლე დრუნჩი ღრმა ნაოჭებითაა დაფარული. თვალები დიდი, მუქი და ამოწეულია. ყურები პატარა და ხავერდოვანია.
ელ-ჯუბაილი

ელ-ჯუბაილი — ქალაქი აღმოსავლეთ პროვინციაში, საუდის არაბეთის სპარსეთის ყურის სანაპიროზე. უდიდესი ინდუსტრიული ქალაქი შუა აღმოსავლეთში. ქალაქში ასევე განთავსებულია მსოფლიოში სიდიდით ნავთობ-ქიმიური კომპანია. ქალაქი წყლის და ელექტრო ენერგიის ავტონომიურად წარმოების მოცულობით მსოფლიოში ლიდერია (2743.6 მეგავატი ელექტრო ენერგია და 800,000 მ³ წყალი დღიურად).

ქალაქი 1975 წლამდე იყო მეთევზეთა მცირე დასახლება. დღეისთვის ელ-ჯუბაილი სამოქალაქო ინჟინერიის უმსხვილესი ნიმუშია.
პიტერ მორგანი

პიტერ მორგანი (; დ. 10 აპრილი, 1963, ლონდონი) — ინგლისელი სცენარისტი და დრამატურგი. მოღვაწეობს თეატრში, ტელევიზიასა და კინოში. ცნობილია ფილმებისთვის დაწერილი სცენარებით. მიღებული აქვს ოქროს გლობუსისა და -ს ჯილდოები. დაწერილი აქვს ე. წ. ბლერის ტრილოგია, რომელშიც მთავარი გმირი გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრემიერი ტონი ბლერია. ტრილოგიის ყველაზე ცნობილია ფილმია „დედოფალი“ (2006).

ფილმოგრაფია
ჟიული რეკამიე

ჟიული რეკამიე ( დ. 4 დეკემბერი 1777 — გ. 11 მაისი 1849) — ფრანგი ლამაზმანი, პარიზელი ბანკირის ცოლი, რომლის სალონი გახდა პარიზის პოლიტიკური და ლიტერატურული ცენტრი, რომელშიც თანდათან გაერთიანდნენ ნაპოლეონ -დმი ოპოზიციურად განწყობილი პირები. გაათხოვეს 15 წლის ასაკში ბანკირზე და 1792 წლიდან ცხოვრობდა პარიზში. ნაპოლეონ -ის ბრძანებით იგი 1805 წელს პარიზიდან გაასახლეს და დასახლდა შვეიცარიასა და იტალიაში თავის მეგობართან, ქალბატონ ანა დე სტალთან. პარიზში დაბრუნდა 1815 წელს, სადაც ფინანსური სირთულეების მიუხედავად, კვლავ ჩამოაყალიბა სალონი. 1819 წელს გადასახლდა აბე-ო-ბუის მონასტერში, სადაც მის სალონში იკრიბებოდნენ პოლიტიკური მოღვაწეები, ლიტერატორები, მეცნიერები, მათ შორის ფრანსუა-რენე შატობრიანი, ჟან-ჟაკ ამპერი და სხვები. რეკამიე ევროპის მასშტაბით „ვარსკვლავი“ იყო, რომლის შესახებ საუბრობდნენ რუსეთში, ინგლისში, იტალიასა და გერმანიაში. 1800 წელს ჟაკ-ლუი დავიდმა შექმნა რეკამიეს პორტრეტი.
აპუანის ალპები

აპუანის ალპები — ქედი იტალიაში, ჩრდილოეთ ტოსკანაში. წარმოადგენს ტოსკანა-ემილიის აპენინების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს. გადაჭიმულია ლიგურიის ზღვის სანაპიროს გასწვრივ დაახლოებით 50 კმ-ზე. სიმაღლე 1946 მ-მდე (მთა მონტე-პიზანინო). აგებულია ფიქლებით, დოლომიტებით, კირქვებითა და მარმარილოთი. ფართოდ არის გავრცელებული რელიეფის კარსტული ფორმები, აგრეთვე მარმარილოს კლდეები. ხდება კარარის მარმარილოს გადამუშავება. განვითარებულია სუბტროპიკული ტყეები და ბუჩქნარები. მღვიმეებიდან აღსანიშნავია ანტრო-დელ-კორკია, რომლის შესასვლელი ზღვის დონიდან 1150 მ სიმაღლეზეა. გამომუშავებულია მარმარილოს ზონის სინკლინურ დადაბლებაში, მეზოზოური ასაკის კირქვებსა და თაბაშირ-დოლომიტის დანაპრალიანებულ ქანებში.
სკაიტერიერი

სკაიტერიერი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი დიდ ბრიტანეთში საუკუნეში.

ამ უჩვეულოდ გრძელი ბალნის მქონე ტერიერს სახელი დაერქვა მისი მშობლიური კუნძული სკაის (ჰებრიდის კუნძულები) პატივსაცემად. ძველად მას იყენებდნენ წავის, მაჩვის და სინდიოფალას სადევრად. დღესდღეობით ის პოპულარული კომპანიონია, რომელიც იდეალურია ქალაქის ბინაში საცხოვრებლად. აგერ უკვე რამდენიმე ასწლეულის მანძილზე ძალიან პოპულარული სკაიტერიერი ოდესღაც შოტლანდიური და ინგლისური სამეფო კარის ფავორიტი იყო. არსებობს ისტორია, რომ სკაიტერიერი იყო ასევე შოტლანდიაში ყველაზე პოპულარული ძაღლი სახელად ბობი. პატრონის გარდაცვალების შემდეგ საუკუნის შუაწლებში, ბობი ახალ, მზრუნველ პატრონთან მოხვდა, მაგრამ მისგან გამოქცევა და 14 წლის მანძილზე, სიკვდილამდე, ყოველდღე ყოფილი პატრონის საყვარელ დუქანში დადიოდა.

ერთგული ძაღლის პატივსაცემად ედინბურგში, გრეიფრაიესის ეკლესიასთან ძეგლი დაუდგეს. ყველა ტერიერის მსგავსად მასაც უყვარს წყენაზე კბენით პასუხი. სკაიტერიერი გამოირჩევა პატრონისადმი ერთგულებით. აქვს გრძელი, სწორი ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს კრემისფერი, მოყვითალო-ყავისფერი, ნაცრისფერი, შავი. თვალებს ფარავს გრძელი ბალანი, აქვს გრძელი თავი მოკლე ყბებით. კარგად უძლებს სიცივეს, ძნელად იწვრთნნება.
ლანდსირი

ლანდსირი — ძაღლის ჯიში, გამოყვანილი კანადაში საუკუნეში.

ოფიციალური სტანდარტის დადგენამდე ნიუფაუნდლენდებში დაშვებული იყო როგორს ერთფერიანი, ასევე ლაქებიანი შეფერილობა. მაგრამ საბოლოო სტანდარტში მხოლოდ ერთფერიანი — შავი და ყავისფერი — ნიუფაუნდლენდები მოხვდნენ. ამის შემდეგ გარკვეულმა ჯგუფმა განაგრძო მუშაობა უფრო პატარა და უფრო მსუბუქი შავ-თეთრი ძაღლების მისაღებად, სწორედ ისინი წარმოადგენენ დამოუკიდებელ ჯიშს — ლანდსირს. ცნობილი არ არის, როგორ მოხვდნენ ეს ცხოველები ნიუფაუნდლენდში, მაგრამ როდესაც ბასკმა და პორტუგალიელემა მეთევზეებმა იქ თავისი წყლის ძაღლები ჩაიყვანეს, ადგილობრივ მოსახლეობას უკვე ჰყავდა თავისი ძაღლები. ამ ერთმანეთში არეული ძაღლებიდან გამოიყო სენტ-ჯონსის დიდი ძაღლი, რომელიც ნიუფაუნდლენდის და ლანდსირის წინაპარი იყო. ჩრდილოეთ ამერიკასა და დიდ ბრიტანეთში ლანდსირს ნიუფაუნდლენდის შავლაქებიან ვარიანტად მიიჩნევენ. სხვა ადგილებში კი ამ მომხიბვლელ, მხიარულ ძაღლს დამოუკიდებელ ჯიშად განიხილავენ.

თავისი დასახელება ჯიშმა მიიღო მხატვარ სერ ედვინ ლანდსირის პატივსაცემად, რომელმაც ის აღბეჭდა ნახატზე „ადამიანთა სამეფო საზოგადოების პატივცემული წევრი“. ლანდსირს აქვს ყავისფერი, ნუშისებრი თვალები, მასიური თავი, გრძელი, გლუვი, რბილი ბალანი, დაკუნთული და სქელი კისერი. ლანდსირი ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრება, ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, კარგად უძლებს სიცივეს. ადვილად იწვრთნება. ადვილად ეგუება სხვა ძაღლებს.