iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თამაზ II

შაჰ-თამაზ (; დ. 1704 — გ. 11 თებერვალი, 1740) — სეფიანების მეათე წარმომადგენელი შაჰ-ჰუსეინის ვაჟი. ირანის შაჰი 1729–1732 წლებში.

1722 წელს, როდესაც ირანის დედაქალაქი ისპაჰანი ალყაში იყო და თამაზის მამა, ჰუსეინი, იძულებული გახდა ტახტიდან გადამდგარიყო, თამაზს საფრთხე ემუქრებოდა, ამიტომ იგი თავის გადასარჩენად თავრიზში გაიქცა. მან იქ მოიპოვა კავკასიელი სუნიტი მუსლიმანებისა, რამდენიმე ყიზილბაშური ტომის, შემდეგში კი ოსმალეთის იმპერიისა და რუსეთის მხარდაჭერაც. საბოლოოდ, იგი ტახტზე ავიდა 1729 წელს.

1732 წელს, იგი ტახტიდან გადააყენა მის სამსახურში მდგარმა მომავალმა შაჰმა ნადირმა მისი მცირეწლოვანი ვაჟის, აბას -ის სასარგებლოდ.

1736 წელს, ნადირ შაჰმა გადააყენა აბას -ც, სეფიანების ბოლო წარმომადგენელი და ტახტზე თავად ავიდა.

1740 წელს, მამა-შვილი მოკლეს ნადირ-შაჰის შვილის ბრძანებით.
დემოკრიტე

დემოკრიტე ( დ. დაახლ. ძვ. წ. 460, აბდერა — გ. დაახლ. ძვ. წ. 370) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი. ატომიზმისა და მატერიალური ფილოსოფიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, დემოკრიტეს ზედმეტ სახელად მცინარე ფილოსოფოსსაც უწოდებდნენ. წარმოშობით იყო ქალაქ აბდერიდან.

ბიოგრაფია
იმოგზაურა ეგვიპტეში, ბაბილონში, სპარსეთში, არაბეთში, ინდოეთსა და ეთიოპიაში. დემოკრიტე იყო ენციკოპედიური განათლების მქონე ფილოსოფოსი, მას აქვს დაწერილი მრავალი თხზულება, მაგრამ დღემდე შემორჩენილია მხოლოდ ფრაგმენტები.

დემოკრიტეს მოძღვრების გამოსავალს წარმოადგენდა ბუნება ე.ი. მრავალ და მოძრავ საგანთა არსებობა. მისი აზრით, საჭიროა სიმრავლის, მოძრაობის, თვალხილული საგნების ახსნა და არა უარყოფა, რასაც ელეტებთან ჰქონდა ადგილი. თუ პარმენიდე გამოდიოდა გარკვეული აქსიომატური დებულებიდან და შემდეგ ასკვნიდა სიმრავლისა და მოძრაობის არარსებობას, დემოკრიტემ საწინააღმდეგო გზა აირჩია, მიიღო ბუნების — სიმრავლისა და მოძრაობის არსებობა და შეეცადა მათი პირობების მონახვას ანუ მათ ახსნას. თუ არსებობს არარსი მაშინ შეიძლება არსებობდეს მოძრაობა და სიმრავლე, მაგრამ არარსი არ არსებობს, მაშასადამე, არც მოძრაობა და სიმრავლე არ არსებობს, ფიქრობდნენ ელეატები, დემოკრიტე ეთანხმება ელეატებს იმაში, რომ მოძრაობისა და სიმრავლის პირობა არის არარა, სიცარიელე. არ უნდა მტკიცება იმას, რომ მოძრაობა და სიმრავლე არსებობს, ეს არის ფაქტი. თუ არსებობს მოძრაბა და სიმრავლე, მაშინ აუცილებლობით უნდა არსებობდეს მათი პირობა — სიცარიელე, ამით დასაბუთებულია სიცარიელეს არსებობა. რომ არ არსებობდეს სიცარიელე, მაშინ მოძრაობას გასაქანი არ ექნებოდა, ის არ იარსებებდა, რომ არ არსებობდეს სიცარიელე, მაშინ არც სიმრავლე იარსებებდა, რადგან სიმრავლეს ქმნის საზღვარი ერთეულებს შორის,საზღვარი კი სიცარიელეა. არსებობს მოძრაობა და სიმრავლე, მაშასადამე, არსებობს სიცარიელე.
აბას III

აბას (; დ. იანვარი, 1732 — გ. თებერვალი, 1740) — სეფიანების დინასტიის ბოლო, მეთერთმეტე წარმომადგენელი, ირანის ნომინალური შაჰი 1732-1736 წლებში, შაჰ-თამაზ -ისა და შაჰფური ბეგუმის ვაჟი.

იგი ახლადდაბადებული იყო, როდესაც 1732 წელს, ნადირ ხანმა (მომავალში ნადირ-შაჰმა), მამამისი ტახტიდან გადააყენა და მისი სამწლიანი მმართველობა დაასრულა, ხოლო ჩვილი აბასი ირანის შაჰად გამოაცხადა. რა თქმა უნდა, აბასი იყო ირანის ნომინალური მმართველი, სინამდვილეში ირანს ნადირ-ხანი მართავდა.

4 წლის შემდეგ, ნადირ-ხანმა აბასიც გადააგდო ტახტიდან და ტახტზე თავად ავიდა ნადირ-შაჰის სახელით. ამით დასრულდა სეფიანების თითქმის ორ საუკუნენახევრიანი მმართველობა. ნადირ შაჰი ტყვეობაში ამყოფებდა თამაზსა და მის მცირეწლოვან შვილს. 1740 წელს, როდესაც ნადირ-შაჰი ლაშქრობაში იმყოფებოდა, მისმა ვაჟმა შეიტყო, რომ იგი გარდაიცვალა და იმისთვის, რომ ტახტის შემცილებელი არავინ ჰყოლოდა, ყოფილი შაჰების: თამაზ -ისა და აბასის სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა.
მასიეჟ როსიევიჩი

მასიეჟ როსიევიჩი (დ. 31 ივლისი, 1977) — პოლონელი მძლეოსანი სპორტული სიარულის სახეობაში. 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე საქართველოს სახელით გამოვიდა 50 კმ-იან დისტანციაზე. ლონდონში გამგზავრებამდე საქართველოს ოლიმპიური ნაკრების წევრები, მათ შორის მასიეჟი, მიხეილ სააკაშვილმა პრეზიდენტის სასახლეში მიიღო და სპორტულ თამაშებში წარმატებები უსურვა.

2011 წელს, როსიევიჩმა საქართველოს მოქალაქეობა მიიღო.
ვირილიზაცია

ვირილიზაცია — მამაკაცური ნიშნების გამოვლინება ქალებში ანდროგენების გავლენით (აღნაგობის ტიპი, ჭარბთმიანობა, ხმის ტემბრი და სხვა).ზოგადად, ბიოლოგიასა და მედიცინაში, ვირილიზაცია სქესობრივი განმასხვავებლობის ჩამოყალიბების პროცესს ეწოდება, რაც მამაკაცის სხეულს ქალის სხეულისგან განსხვავებულად აყალიბებს, რაშიც აქტიურად იღებს მონაწილეობას სასქესო სტეროიდი (ანდროგენი). ტერმინი ყველაზე ხშირად გამოიყენება შემდეგ სამედიცინო და ბიოლოგიური სქესის კონტექსტებში: პრენატალური სექსუალური დიფერენციაცია; პოსტნატალური ცვლილებები და სქესობრივი მომწიფება; ანდროგენის ჭარბი დონის მოქმედება მდედრობით სქესზე.

ვირილიზმი — ქალებში მამაკაცის მეორეული სასქესო ნიშნები. ვირილიზმის დროს აღინიშნება ხმის დაბოხება, ჭარბთმიანობა (როგორც სახეზე, ისე ტანზე), მენსტრუაციის უქონლობა ან დაწყებისთანავე შეწყვეტა, ქალის მუსკულატურისა და ჩონჩხის მსგავსება მამაკაცისასთან. გამოწვეულია ორგანიზმში ანდროგენების სიჭარბით. ხშირ შემთხვევაში ჩნდება შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების დაავადებების დროს. ქალები, რომლებსაც ახასიათებთ ვირილიზაცია, ხშირად განიცდიან ორგანიზმში ჰორმონების: ესტროგენისა და ტესტოსტერონის ბალანსის დეფიციტს. მედიცინაში მიჩნეულია, რომ ნებისმიერი სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც სქესის ჰორმონების დისბალანსს იქვევს, შესაძლოა ვირილიზაციაში გადაიზარდოს.
აბდულა (შეჰზადე)

შეჰზადე აბდულა ( დ. 1523 — გ. 1526) — ოსმალეთის შეჰზადე, ოსმალეთის სულთან სულეიმან -ისა და ჰიურემ სულთნის მესამე შვილი და მეორე ვაჟი. ხოლო სულთან სულეიმანისთვის მე-5 შვილი.

დაიბადა 1523 წელს, თოფქაფის სასახლეში. აბდულა იყო სულეიმან -ის მე-3 ვაჟი (რომელიც მას ცოცხალი ჰყავდა), მუსტაფასა და მეჰმედის შემდეგ.

ტრადიციისამებრ აბდულაც სასახლეში იზრდებოდა, მაგრამ 1526 წელს, ოსმალეთის დედაქალაქ სტამბოლში გავრცელდა ეპიდემია. შეჰზადე აბდულასაც შეეყარა სასიკვდილო დაავადება და გარდაიცვალა სამი წლის ასაკში.
კრისტიანოპოლისი

კრისტიანოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 802 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 932 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,01 კმ²-ზე. ფართობი 225 359 კმ²-ია.
გამელეირა-დი-გოიასი

გამელეირა-დი-გოიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 993 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 275 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,53 კმ²-ზე. ფართობი 591 995 კმ²-ია.
ორიზონა

ორიზონა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 806 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 300 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,25 კმ²-ზე. ფართობი 1 972 კმ²-ია.
პალმელო

პალმელო — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 754 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 335 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39,6 კმ²-ზე. ფართობი 58 959 კმ²-ია.
პირის-დუ-რიუ

პირის-დუ-რიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 758 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 762 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,8 კმ²-ზე. ფართობი 1 073 კმ²-ია.
სანტა-კრუს-დი-გოიასი

სანტა-კრუს-დი-გოიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 754 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 142 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,83 კმ²-ზე. ფართობი 1 108 კმ²-ია.
სან-მიგელ-დუ-პასა-კუარტუ

სან-მიგელ-დუ-პასა-კუარტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 801 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 757 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,99 კმ²-ზე. ფართობი 537 785 კმ²-ია.
ურუტაი

ურუტაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 807 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 074 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,9 კმ²-ზე. ფართობი 626 723 კმ²-ია.
ვიანოპოლისი

ვიანოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 002 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 548 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,15 კმ²-ზე. ფართობი 954 284 კმ²-ია.
სილვანია (ბრაზილია)

სილვანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 917 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 089 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,14 კმ²-ზე. ფართობი 2 345 კმ²-ია.
როშენი

საკონდიტრო კორპორაცია როშენი — უკრაინული საკონდიტორო ნაწარმის მწარმოებელი ჯგუფი, რომელსაც აკონტროლებს პეტრო პოროშენკო. ის ქვეყნის მასშტაბით საკონდიტრო პროდუქციის უდიდესი მწარმოებელია. კომპანიის ქარხნები მდებარეობს უკრაინის ქალაქებში: ბერშადი, კიევი, ვინიცია, მარიუპოლი და კრემენჩუკი, ასევე ლიეტუვის ქალაქ კლაიპედასა და რუსეთის ქალაქ ლიპეცკში. კომპანიის სახელი მისი მფლობელის გვარიდან, პოროშენკო მომდინარეობს.
კასუ

კასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 469 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 283 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,9 კმ²-ზე. ფართობი 2 251 კმ²-ია.
კაშუეირა-ალტა

კაშუეირა-ალტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 483 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 553 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,38 კმ²-ზე. ფართობი 1 654 კმ²-ია.
გოველანდია

გოველანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 395 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 949 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6 კმ²-ზე. ფართობი 824 260 კმ²-ია.
იტაჟა (გოიასი)

იტაჟა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 442 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 062 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,42 კმ²-ზე. ფართობი 2 091 კმ²-ია.
იტარუმანი

იტარუმანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 474 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 300 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,83 კმ²-ზე. ფართობი 3 433 კმ²-ია.
ლაგოა-სანტა (გოიასი)

ლაგოა-სანტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 456 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 254 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,73 კმ²-ზე. ფართობი 458 868 კმ²-ია.
პარანაიგუარა

პარანაიგუარა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 479 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 100 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,89 კმ²-ზე. ფართობი 1 153 კმ²-ია.
კირინოპოლისი

კირინოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 541 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 43 220 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,41 კმ²-ზე. ფართობი 3 786 კმ²-ია.
სან-სიმანი (გოიასი)

სან-სიმანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 490 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კირინოპოლისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 088 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41,27 კმ²-ზე. ფართობი 414 011 კმ²-ია.
აპორე

აპორე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 538 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 803 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,31 კმ²-ზე. ფართობი 2 900 კმ²-ია.
აპარესიდა-დუ-რიუ-დოსი

აპარესიდა-დუ-რიუ-დოსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 549 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 427 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,03 კმ²-ზე. ფართობი 602 133 კმ²-ია.
კაიაპონია

კაიაპონია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 692 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 757 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,94 კმ²-ზე. ფართობი 8 637 კმ²-ია.
კასტელანდია

კასტელანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 443 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 638 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,23 კმ²-ზე. ფართობი 297 428 კმ²-ია.
შაპადან-დუ-სეუ

შაპადან-დუ-სეუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 001 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,2 კმ²-ზე. ფართობი 2 185 კმ²-ია.
დოვერლანდია

დოვერლანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 509 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 892 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,45 კმ²-ზე. ფართობი 3 222 კმ²-ია.
ჟატაი

ჟატაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 708 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2021 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 103.221 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14,4 კმ²-ზე. ფართობი 7 174 კმ²-ია.
მაურილანდია

მაურილანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 450 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 521 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,56 კმ²-ზე. ფართობი 389 756 კმ²-ია.
მინეირუსი

მინეირუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 770 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 52 935 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,8 კმ²-ზე. ფართობი 9 060 კმ²-ია.
მონტივიდიუ

მონტივიდიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 821 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 572 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,64 კმ²-ზე. ფართობი 1 874 კმ²-ია.
მოიზმი

მოიზმი (ჩინურად: ) — ჩინური ფილოსოფიური სკოლა, რომლის ფუძემდებელია მოძღვარი მო (ან მო ძი), რომელიც ცხოვრობდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 470-391 წლებში.

მოიზმი და კონფუციანელობა
მოიზმის მიმდევრები მკაცრად დაუპირისპირდნენ კონფუციანელობას, ტექსტში, რომელიც საგანგებოდ კონფუციანელთა წინააღმდეგაა დაწერილი, იკითხება: „კონფუციანელები მიისწაფვიან მიაღწიონ შთაგონებულ გარეგნობას, მდიდრულად ირთვებიან, თანამედროვენი რომ აცდუნონ. ისინი სიმღერებითა და ცეკვებით ცდილობენ მოიმრავლონ მოწაფეები, აწყობენ უამრავ რთულ ცერემოანიალს, რათა წარმოჩდნენ და მიიპყრონ მრავალი ადამიანის ყურადღება, მათი ვრცელი მოძღვრება არ შეიძლება იყოს სამყაროს წესრიგის ამხსნელი, მათ უამრავ განაზრებებს არ ძალუძთ დაეხმარონ უბრალო ადამიანებს, მთელი ცხოვრების მანძილზეც კი ვერ აითვისებ მათ მოძღვრებას“ (13,153).

მოძღვრება
მოისტების ფილოსოფიური სკოლის ფუძემდებელი მო-ძი უარყოფდა ბედისწერას, ამნიშნითაც აკრიტიკებდა იგი კონფუცის ფატალიზმს. მოისტების მიხედვით ადამიანმა ბედნიერება თავად უნდა მოიპოვოს შრომითა და კაცთმოყვარეობით, როცა ადამიანმა თავისი მოქმედების და აზრის საფუძველი იცის, იგი ბედისწერას უარყოფს. მიწათმოქმედმა, რომელიც დილაადრიან იწყებს შრომას და გვიან საღამოს ბრუნდება სახლში, იცის რომ შიმშილი აღარ ემუქრება, მაშასადამე, აღარც ბედისწერისა ეშინია. მოისტები ცოდნის ორ წყაროს აღიარებდნენ: შეგრძნებებს და აზროვნებას.
მოისტების სკოლა ცნობილი იყო უმკაცრესი წესრიგით, სადაც მსჯელობდნენ ომების, მტრობის, უსამართლობის აღკვეთაზე, იქ თავს იყრიდნენ ამ საკითხებით დიდად დაინტერესებული ყოფილი მეომრები, სკოლაში საყოველთაო სიყვარულს ქადაგებდნენ."რა არის უწესრიგობა?" - კითხულობს მოიზმის მიმდევარი და პასუხობს:"ეს არის ის,როცა შვილს თავისი თავი უყვარს ხოლო მამა არა, როცა ქვეყნის მმართველებს უყვართ თავისი ქვეყანა, სხვას კი ომით ემუქრებიან" მოისტების მოძღვრების თანახმად, სუსტს ძლიერი უნდა ეხმარებოდეს.
ალექსანდრე ლუკაჩევსკი

ალექსანდრე ლუკაჩევსკი (; დ. 1893, პეტროზავოდსკი — გ. 26 ნოემბერი, 1937, მოსკოვი) — საბჭოთა პროპაგანდისტი და საბჭოთა კავშირის სამეცნიერო-ათეისტური მოძრაობის ორგანიზატორი. 1920 წლიდან საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1923-1926 წლებში სწავლობდა წითელი პროფესორების ინსტიტუტში. 1926 წლიდან მუშაობდა მებრძოლ ათეისტთა კავშირის ცენტრალურ საბჭოში და 1937 წლამდე იყო ამ ორგანიზაციის თავმჯდომარის მოადგილე.

ძირითადი ნაშრომები
რელიგია (1925),
რელიგის წარმოშობა. თეორიის განხილვა (1930)
ათეიზმის ისტორიის ნარკვევები (1929—1930)
მარქსიზმ-ლენინიზმი, როგორც მებრძოლი ათეიზმი (1932)
შესავალი რელიგიის ისტორიაში (1934)
რიგითი რაიანის გადასარჩენად

რიგითი რაიანის გადასარჩენად — სტივენ სპილბერგის 1998 წლის ამერიკული სამხედრო დრამა მეორე მსოფლიო ომის შესახებ.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ოპერატორი: იანუშ კამინსკი
საუკეთესო რეჟისორი: სტივენ სპილბერგი
საუკეთესო ხმის მონტაჟი: გერი რაიდსტორმი, რიჩარდ ჰიმნზი
საუკეთესო ხმა: გერი რაიდსტორმი, გერი სამერსი, ენდი ნელსონი, რონ ჯუდკინსი
საუკეთესო მონტაჟი: მაიკლ კანი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო დრამა
საუკეთესო რეჟისორი: სტივენ სპილბერგი
ჰითი

ჰითი  — პატარა ზღვისპირა ქალაქი კენტის ინგლისურ საგრაფოში.

შუა საუკუნეებში ქალაქს ორი მახლობელი ციხესიმაგრე იცავდა, ესენი არიან სალტვუდისა და ლიმფნის ციხესიმაგრეები.

ქალაქი აშენებულია ნორმანული და გეორგიანული სტილის შენობებით.

ჰითი ერთ-ერთია უძველესი ხუთი პორტის საქალაქო კავშირიდან.

მოსახლეობა — 14 170 კაცი, 45,94 % მამაკაცი და 54,06 % ქალი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 1154,85 კაცი/კმ². 16 წლამდე ქალაქის მაცხოვრებლების პროცენტული რაოდენობა შეადგენს — 16,82 %; 16-დან 74 წლამდე — 68 %, ხოლო 74 წელზე მეტი ხნის მაცხოვრებლები მოსახლეობის  15,19 %-ს წარმოადგენენ. მცხოვრებთა საშუალო ასაკი შეადგენს 45,78 წელს. მაცხოვრებელთა 93,7 % გაერთიანებული სამეფოდანაა, 2,65 % — ევროპის სხვა ქვეყნებიდან, ხოლო 3,66 % მსოფლიოს სხვა ქვეყნებიდან.

დღესდღეობით ქალაქი წყნარ ადგილად ითვლება და ხშირად სტუმრობენ ბრიტანელი და უცხოელი ტურისტები.
ზესტაფონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

გივი ჯაოშვილის სახელობის ზესტაფონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ ზესტაფონში. უშანგი ჩხეიძის სახლ-მუზეუმთან ერთად შედის არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის — ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სამუზეუმო გართიანების შემადგენლობაში.

ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1968 წელს, როგორც ზესტაფონის რკინიგზის №7 სკოლის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. 1968–1980 წლებში გადავიდა სხვა შენობაში და არსებობა განაგრძო საზოგადოებრივ საწყისებზე. 1980 წელს მიიღო სახელმწიფო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის სტატუსი. ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმის დახმარებით ჩატარდა საექსპოზიციო სამუშაოები და 1987 წელს გაიხსნა ყველა ექსპოზიცია. მუზეუმი განთავსებულია ზესტაფონის ცენტრალურ ნაწილში, დავით აღმაშენებლის ქ. №25-ში მდებარე შენობაში.

ექსპონატები
2013 წლის 1 იანვრისათვის ზესტაფონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდში იყო 8 500-მდე ექსპონატი. დაცული ნივთების უმრავლესობა ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზეა აღმოჩენილი. მათ შორისაა აღსანიშნავია ქვის ხანის ქვა-კაჟისაგან დამზადებული საბრძოლო და სამეურნეო იარაღები, ბრინჯაოს ხანის ნივთები, ადრეანტიკური და ელინისტური ხანის რკინის საბრძოლო და შრომის იარაღები, შორაპნის ციხის ტერიტორიაზე ნაპოვნი ქვის ღუზა და ბრინჯაოს მხედრის სკულპტურა, რომელიც თარიღდება ძვ. წ. – საუკუნეებით, საუკუნის ჯაჭვის პერანგი, შუა საუკუნეების საყოფაცხოვრებო ნივთები, აგრეთვე კერამიკული ნაწარმის ნიმუშები.

მუზეუმის ნუმიზმატიკული კოლექცია წარმოდგენილია ფულის ნიმუშებით უძველესი დროიდან დღემდე, მ. შ. კოლხური თეთრი. მუზეუმში ასევე ინახება მრავალი შემოწირული ნივთი, მ. შ. პირველი მსოფლიო ომის საბრძოლო მედალი, ბელგიასა (1906) და ნეაპოლში (1910) ღვინის მსოფლიო გამოფენაზე მიღებული ქართული ღვინოების მედლები, ჩოხა-ახალუხი ვერცხლის ქამარ-ხანჯლით და სხვ. მუზეუმში დაცულია ადგილობრივ მხატვართა მიერ შესრულებული სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, საუკუნის წერილობითი დოკუმენტები და ფოტომასალები.
მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა

მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა — სოციალისტური რესპუბლიკა აღმოსავლეთ აზიაში, რომელიც არსებობდა 1924—1992 წლებში. ქვეყანას მონღოლეთის სახალხო რევოლუციური პარტია მართავდა.

ისტორია
ფორმაცია
1691 წლიდან 1911 წლამდე, გარე მონღოლეთს მანჯუ-ცინის დინასტია მართავდა. საუკუნის დასაწყისში, ცინის მთავრობამ დაიწყო ე.წ. ახალი პოლიტიკის განხორციელება, რომელიც მიზნად ისახავდა გარე მონღოლეთის ინტეგრაციას. საუკუნეში შიგა მონღოლეთში არეულობის დროს, აკინის კოლონიზაციის განვითარების გამო მონღოლმა არისტოკრატიამ დასახმარებლად რუსეთის იმპერიას მიმართა. 1911 წლის აგვისტოს მონღოლეთის დელეგაცია წავიდა სანქტ-პეტერბურგში და მიიღო გარკვეული დახმარების პირობა. როდესაც დელეგაცია უკან დაბრუნდა, დაიწყო სინხაის რევოლუცია ჩინეთში, რომელმაც საბოლოოდ დაამთავრა დინასტიის მმართველობა ქვეყანაში.
ტერორის მთა

ტერორის მთა — დიდი ფარისებრი ვულკანი ანტარქტიდაში. მდებარეობს ვიქტორიას მიწის ნაპირებთან, როსის კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 3230 მ. აგებულია ბაზალტებით. აქვს მრავალრიცხოვანი შლაკური კონუსები და გუმბათები, რომლებიც მეტწილად თოვლითა და ყინულითაა დაფარული. როსის კუნძულის ოთხი ვულკანიდან ტერორის მთა სიდიდით მეორეა და რამდენადმეა დაჩრდილული მის მეზობლად მდებარე ვულკან ერებუსის მიერ, რომელიც დასავლეთით 30 კილომეტრში ვრცელდება. ტერორის მთას სახელი უწოდა ჯეიმზ კლარკ როსმა თავისი მეორე გემის -ის პატივსაცემად 1841 წელს. ტერორის კაპიტანი იყო როსის ახლო მეგობარი ფრენსის კროზიე. მწვერვალზე არსებული ქანები არ არის შესწავლილი, თუმცა ქვედა ადგილები გეოლოგიურად შესწავლილია და ამ ქანების ასაკია 0,82-1,75 მილიონი წელი. ვულკანური აქტივობის ნიშნები არ გააჩნია. პირველად მასზე ავიდნენ 1959 წელს. ტერორის მთის ქვემოთ არის ტერორის წერტილი, აქვეა ტერორის თოვლის უნაგირა. ტერორის მთასა და ტერა-ნოვის მთას შორის მდებარეობს ტერორის მყინვარი, რომელსაც სამხრული მიმართულება აქვს. 2000 წელს მოხდა ძლიერი მიწისძვრა.