რაფაელ სალდივარი

რაფაელ სალდივარი (დ. 24 ოქტომბერი, 1837 — გ. 2 მარტი, 1903) — სალვადორელი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და ექიმი, სალვადორის პრეზიდენტი 1876-დან 1884 წლამდე და 1884-დან 1885 წლამდე.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
რაფაელ სალდივარ ლასო დაიბადა 1837 წლის 24 ოქტომბერს სან-ალეხოში, სალვადორი, რომელიც მაშინ ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის ნაწილი იყო. მისი მშობლები იყვნენ აპოლონიო სალდივარი და ანტონია ლასო. სალდივარს სამი ძმა ჰყავდა: ფრანსისკო, ხოსე და ფერმინი. ახალგაზრდობაში სალდივარს ტეკაპაში ასწავლიდა ხოსე მიგელ ალეგრია — პრესვიტერი და სალვადორის საკანონმდებლო ასამბლეის დეპუტატი. ალეგრია სალდივარს ჰუმანიტარულ საგნებს, ლათინურსა და კლასიკურ ლიტერატურას ასწავლიდა.

1852 წლამდე სალდივარმა დაამთავრა ასუნსიონის ეროვნული კოლეჯი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ბაკალავრისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხით. იმავე წელს იგი ჩაირიცხა სალვადორის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე. მას შემდეგ, რაც 1854 წლის აპრილის მიწისძვრამ სალვადორის უნივერსიტეტი გაანადგურა, სალდივარი გადავიდა გვატემალის სან-კარლოსის უნივერსიტეტში, სადაც 1860 წლის 23 მაისს დაასრულა მედიცინის დოქტორანტურა. მოგვიანებით კი გადავიდა საფრანგეთში და პარიზის უნივერსიტეტში მეანობას სწავლობდა.

დიპლომატიური კარიერა
მას შემდეგ, რაც სალდივარი ცენტრალურ ამერიკაში დაბრუნდა, იგი დაინიშნა სალვადორის საგანგებო დესპანად და სრულუფლებიან მინისტრად გვატემალაში — თანამდებობაზე, რომელიც მას 1865 წლის დეკემბრამდე ეკავა. 1866 წლის იანვარში იგი გახდა სალვადორის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის ვიცე-რექტორი. 1867 წელს სალდივარი იყო საჯარო განათლების საბჭოს წევრი და დაინიშნა ერის პროტომედიკოსად . 1869 წელს ის იყო სრულუფლებიანი მინისტრი პრუსიის სამეფოში. სალდივარი მსახურობდა საკანონმდებლო ასამბლეის პრეზიდენტად 1870 წლის 15 იანვრიდან 12 თებერვლამდე. 1871 წელს პრეზიდენტ ფრანსისკო დუენიასის დროს იყო ომისა და საჯარო განათლების მინისტრი.

მას შემდეგ, რაც 1871 წელს მარშალმა სანტიაგო გონსალესმა დუენიასი დაამხო, სალდივარი სალვადორიდან გაიქცა, დასახლდა სან-ხოსეში და გახსნა აფთიაქი. კოსტა-რიკაში სალდივარი დაუმეგობრდა კოსტა-რიკის პრეზიდენტ ტომას გვარდია გუტიერესს, რომელიც დაეხმარა სალდივარს აფთიაქისთვის საჭირო რესურსების მოპოვებაში.

პრეზიდენტობა
1876 წელს გონსალესმა დატოვა პრეზიდენტის თანამდებობა და ხელისუფლება გადასცა ანდრეს დელ ვალეს, მოკავშირეს, რომელმაც 1876 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა. თავად გონსალესი გახდა ვიცე-პრეზიდენტი და სალვადორის არმიის მთავარსარდალი. აპრილში გვატემალის პრეზიდენტი ხუსტო რუფინო ბარიოსი სალვადორში შეიჭრა მას შემდეგ, რაც დელ ვალიემ და გონსალესმა უარი თქვეს მის მხარდაჭერაზე ჰონდურასში შეჭრის დროს. ორი კვირის შემდეგ დელ ვალიე და გონსალესი დანებდნენ და გადადგნენ.

ბარიოსმა ჩამოაყალიბა „გამოჩენილთა ხუნტა“ სალვადორის შემდეგი პრეზიდენტის შესარჩევად. არჩევნების ორი მთავარი ფავორიტი სალდივარი და გენერალი ინდალესიო მირანდა იყვნენ, თუმცა სალდივარმა გაიმარჯვა გვარდიას მხარდაჭერის წყალობით. სალდივარი სალვადორის დროებითი პრეზიდენტი 1876 წლის 1 მაისს გახდა. მან დანიშნა კაბინეტი, რომლის შემადგენლობაშიც იყვნენ: კრუს ულოა — საგარეო ურთიერთობების, იუსტიციის, საეკლესიო საქმეებისა და საჯარო განათლების მინისტრად; ხოსე ლოპესი — მმართველობის მინისტრად; გენერალი ესტანისლაო პერესი — ომის მინისტრად; და ბრიგადის გენერალი ფაბიო მორანი — ფინანსთა მინისტრად. 11 მაისს სალდივარმა გვატემალასთან სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი.

1877, 1879 და 1883 წლებში სალდივარის წინააღმდეგ ადგილი ჰქონდა გადატრიალების მცდელობებს, თუმცა ყველა მცდელობა ჩავარდა.

სალდივარის ცხრაწლიანი პრეზიდენტობა ყველაზე ხანგრძლივი იყო სალვადორის ისტორიაში მანამ, სანამ ბრიგადის გენერალი მაქსიმილიანო ერნანდეს მარტინესი 12 წლის განმავლობაში, 1931-დან 1944 წლამდე მსახურობდა.

პირადი ცხოვრება
1858 წლის 25 აგვისტოს სალდივარმა ცოლად შეირთო სარა გერა, ნიკარაგუელი ქალი, რომელიც გვატემალაში უნივერსიტეტში სწავლისას გაიცნო. წყვილს ოთხი შვილი შეეძინა: რაფაელი, სარა, მარია და დოლორესი.

სალდივარი პრაგმატული ლიბერალი იყო.

ჯილდოები და ორდენები
სალდივარმა მიიღო შემდეგი ჯილდოები და ორდენები.