iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვინოჰრადის სოკოლოვნა

ვინოჰრადის სოკოლოვნა — დიდი ფუნქციონალისტური შენობა პრაღა 2-ის ვინოჰრადის უბანში, რიგრის ბაღების განაპირას. შენობა ასოციაცია სოკოლის საკუთრებაა. სოკოლოვნაში განთავსებულია სავარჯიშო სივრცეები და დერეფნები, ასევე დასასხდომი სივრცე მაყურებლებისთვის. შენობის ცენტრში განთავსებულია შესასვლელი დარბაზი, რომელიც აღჭურვილია ჩაშენებული ჭერის განათებით და მოქანდაკე ლადისლავ შალოუნის მიერ შექმნილი მიროსლავ ტირშის ქანდაკებით.

ისტორია
ასოციაცია „სოკოლის“ ვინოჰრადის ფილიალი 1887 წლის 26 თებერვალს დაარსდა, თავდაპირველად მათ საკუთარი შენობა არ გააჩნდათ და ასოციცაციის მთავარ შენობაში დაიდეს ბინა. 1895 წელს ვინოჰრადის ფილიალს პირველი საკუთარი დარბაზი გადასცეს, რომელიც ვინოჰრადის ეროვნულ სახლში მდებარეობდა. ორგანიზაციამ საკუთარი შენობის დიზაინზე კონკურსი პირველად 1912 წელს გამოაცხადა, თუმცა ეს კონკურსი ჩაიშალა. მეორე მცდელობა 1936 წელს ჰქონდათ, ამ კონკურსში ფრანტიშეკ მარეკისა და ვაცლავ ვეირიხას დიზაინმა გაიმარჯვა. თანხების დაზოგვის მიზნით მათ მიერ შემოთავაზებული პროექტი ერთი სართულით შემცირდა და მშენებლობა 1938 წელს დაიწყეს.

1941 წელს მესამე რაიხის წარმომადგენლებმა თითქმის დასრულებული შენობა ჩაიბარეს და საცურაო აუზი თავად დაასრულეს. შენობაში მათ განათავსეს სპორტული ცენტრი და -ის საავადმყოფო.

შენობას 2007 წლიდან ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს და 2025 წელს პრაღა 2-ის ადგილობრივმა მთავრობამ ახალი სპორტული კომპლექსის ასაშენებელი ადგილის მომზადება ისტორიული შენობის დასავლეთ მხარეს დაიწყო.
კუფოს დეპარტამენტი

კუფოს დეპარტამენტი  — მდებარეობს ბენინის სამხრეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დოგბო-ტოტა.

გეოგრაფია
დასავლეთიდან ესაზღვრება ტოგოს; ჩრდილოეთიდან ზუს დეპარტამენტს, აღმოსავლეთიდან ატლანტიკის დეპარტამენტს და სამხრეთიდან მონოს დეპარტამენტს.

დეპარტამენტის რელიეფისთვის დამახასიათებელია ზღვის დონიდან 20-დან 200 მეტრამდე სიმაღლის პლატო, რომელშიც შეჭრილია მდინარეების კაიასა და კუფოს ხეობები, რომლებიც მიედინებიან მერიდიანული მიმართულებით.

მდინარე კუფოს აუზის პლატო შედგება მეოთხეული, მესამეული და ცარცული დანალექებისგან კრისტალურ ფუნდამენტზე. ნიადაგის საფარი წარმოდგენილია თიხის წარმონაქმნებით, რომლებიც რკინის ოქსიდის შრეებს შეიცავს.

კლიმატური თავისებურებანი:
ბენინის სამხრეთ რაიონებს აქვთ წვიმების ორი სეზონი (მარტი-ივლისი და სექტემბერი-ნოემბერი)
ჩრდილოეთ რაიონებს — წვიმების ერთი სეზონი (მაისი-სექტემბერი)
ნალექების წლიური საშუალო რაოდენობა — დაახლოებით 1200 მმ

ადმინისტრაციული დაყოფა
კუფოს დეპარტამენტი შეიქმნა 1999 წელს მონოს დეპარტამენტის შემადგენლობიდან გამოყოფის გზით. ადმინისტრაციული ცენტრი — აპლაუე.

დეპარტამენტი დაყოფილია 5 კომუნად:
აპლაუე 
ჯაკოტომეი 
კლუეკანმე 
ლალო 
ტოვიკლენი თანამედროვე სტრუქტურა:
მუნიციპალიტეტები და კომუნალური საბჭოები ფორმირდება არჩევითი წარმომადგენლების მიერ.
უკანასკნელი არჩევნები ხელისუფლების ადგილობრივ ორგანოებში ჩატარდა 2015 წლის ივნისში.
მეგერსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მეგერსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ ფრედერიკ მეგერსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.16 კმ, სიღრმე — 2.36 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნეილანდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნეილანდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალბერტ ნეილანდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 35.46 კმ, სიღრმე — 2.11 კმ.

სატელიტური კრატერები
ფონ დერ პალენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ფონ დერ პალენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ემანუილ პალენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 53.89 კმ, სიღრმე — 2.4 კმ.

სატელიტური კრატერები
პარენაგო (მთვარის კრატერი)

კრატერი პარენაგო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა პავლე პარენაგოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 94.57 კმ, სიღრმე — 2.84 კმ.

სატელიტური კრატერები
მედლერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მედლერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, იოჰან ჰაინრიხ ფონ მედლერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 27.58 კმ, სიღრმე — 1.96 კმ.

სატელიტური კრატერები
მეზენცევი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მეზენცევი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა იური მეზენცევის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 84.51 კმ, სიღრმე — 2.81 კმ.

სატელიტური კრატერები
მეინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მეინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა რობერტ მეინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47.43 კმ, სიღრმე — 2.31 კმ.

სატელიტური კრატერები
მეისონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მეისონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჩარლზ მეისონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 33.33 კმ, სიღრმე — 2.07 კმ.

სატელიტური კრატერები
მერილი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მერილი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა პოლ უილარდ მერილის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 56.99 კმ, სიღრმე — 2.44 კმ.

სატელიტური კრატერები
მური (მთვარის კრატერი)

კრატერი მური — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯოზეფ მურის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 52.66 კმ, სიღრმე — 2.38 კმ.

სატელიტური კრატერები
იაკოვოს „ჯეიკ“ წაკალიდასი

იაკოვოს „ჯეიკ“ წაკალიდასი (, ; დ. 10 ივნისი, 1979 — გ. 2025) — ქართველი წარმოშობის ბერძენი6 ყოფილი პროფესიონალი კალათბურთელი.

იგი თამაშობდა ცენტრის პოზიციაზე. მისი სიმაღლე იყო . წაკალიდასი დაიბადა რუსთავში, იმხანად ქართულ საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში, ხოლო გაიზარდა საბერძნეთში. იგი ფლობდა ორმაგ მოქალაქეობას — საქართველოსა და საბერძნეთის.

კარიერა საბერძნეთში
წაკალიდასმა პროფესიონალური კარიერა დაიწყო 1996 წელს, 17 წლის ასაკში, ბერძნული ლიგის კლუბ ათენში. -ის შემადგენლობაში იგი გახდა:

საბერძნეთის თასის ორგზის ფინალისტი (1998, 1999)

-ს საპორტას თასის გამარჯვებული (2000)

საბერძნეთის თასის მფლობელი (2000)

ამ პერიოდში იგი განსაკუთრებით გამოირჩეოდა სამწამიან ზონაში თამაშით, სადაც წარმატებით ეხმარებოდა თანაგუნდელებს — მიხალის კაკიუსისს და დიმოს დიკუდისს.

2000 წელს იგი აირჩია ფინიქს სანსმა 2000 წლის -ის დრაფტზე, მიუხედავად იმისა, რომ ბერძნულმა კლუბმა -მა -ის გუნდებს ფაქსით აცნობა, რომ არ აპირებდა მოთამაშესთან არსებული კონტრაქტის დარჩენილი ოთხი წლის გაუქმებას. საბოლოოდ, დავა გადაწყდა საერთაშორისო სპორტის საარბიტრაჟო სასამართლოში.

-ში შვიდი სეზონის შემდეგ, 2007 წელს, ჰიუსტონ როქეთსის დატოვების შემდეგ, წაკალიდასი დაბრუნდა საბერძნეთში და შეუერთდა ოლიმპიაკოსს.

კარიერა -ში
წაკალიდასი აირჩია ფინიქს საინსმა, -ის 2000 წლის დრაფტზე — პირველ რაუნდში, საერთო ჯამში 25-ე ნომრად.

2003 წლის 30 სექტემბერს იგი, თანაგუნდელ ბო აუტლოსთან ერთად, გადაცვალეს მემფის გრიზლისში ფეხბურთელებზე: ბრევინ ნაითი, რობერტ არჩიბალდი და ჩეზარი ტრიბანსკი.

2007 წლის 13 თებერვალს იგი მემფისიდან გადავიდა ჰიუსტონ როქეთსში, სანაცვლოდ სკოტ პეჯეტის გადაცემით.

მისი ბოლო მატჩი შედგა 2007 წლის 28 აპრილს დასავლეთ კონფერენციის პირველი რაუნდის სერიაში იუტა ჯაზის წინააღმდეგ. მან ითამაშა მხოლოდ ამ შეხვედრაში, სადაც „ჰიუსტონი“ დამარცხდა ანგარიშით 85–98. ამ მატჩში წაკალიდასმა მოაგროვა 2 ქულა და 4 მოხსნა.

 კარიერის განმავლობაში მისი საშუალო მაჩვენებლები იყო 4.8 ქულა და 3.9 მოხსნა მატჩში.

ეროვნული ნაკრები
წაკალიდასი გამოდიოდა საბერძნეთის ნაკრების შემადგენლობაში:
-ს მსოფლიო ჩემპიონატი 1998 — მე-4 ადგილი
 1999 — მე-16 ადგილი
 2003 — მე-5 ადგილი
მიულერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი მიულერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კარლ მიულერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 23.4 კმ, სიღრმე — 1.86 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნოიმაიერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნოიმაიერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გეორგ ბალტაზარ ნოიმაიერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 84.38 კმ, სიღრმე — 2.81 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნიკი ეცუკო

} ; დ. 7 მარტი, 1928 — გ. 23 ნოემბერი, 1986) – იაპონელი რომანისტი, რომელიც გახდა პირველი იაპონელი ქალი მწერალი საბოლოოდ ფართო აღიარებისა და კომერციული წარმატების მქონე დეტექტიური ლიტერატურის ჟანრში.

ნიკი დაიბადა ტოკიოში და მწერლობა დაიწყო მას შემდეგ, რაც ბავშვობაში გადატანილმა პოლიომიელიტმა შეუზღუდა სიარულის უნარი. 1957 წელს ნიკის დეტექტიურმა რომანმა „კატამ იცოდა" მიიღო ედოგავა რამპოს პრემია საუკეთესო დეტექტიური ლიტერატურისთვის და გახდა ბესტსელერი, რომელმაც გადააჭარბა იაპონური დეტექტიური რომანების გაყიდვის ყველა რეკორდს. კრიტიკოსებმა წიგნი აღიარეს, როგორც დეტექტიური მოთხრობის ახალი სტილის დანერგვა და ჟანრის უფრო ხელმისაწვდომობა ქალი მკითხველებისთვის იაპონიაში.

1981 წელს ნიკიმ მოკლე პროზისთვის მიიღო იაპონიის დეტექტიური მწერლების ასოციაციის ჯილდო.

ბიოგრაფია
ნიკი ეცუკო დაიბადა 1928 წელს ტოკიოში, იაპონიაში.

კარიერა
1957 წელს ნიკიმ გამოაქვეყნა თავისი დეტექტიური რომანი „ნეკო ვა შითთე იტა" („კატამ იცოდა"), სიუჟეტი ორი დეტექტივი და-ძმის შესახებ: ძმა და და, ორივე სტუდენტი, ხსნის ადგილობრივ საავადმყოფოში განხორციელებული მკვლელობების სერიას. როდესაც რომანმა იმ წლის ედოგავა რამპოს პრემია მიიღო საუკეთესო დეტექტიური ლიტერატურისთვის, 29 წლის ნიკი მედიის ყურადღების ცენტრში აღმოჩნდა. მანამდე პრემიის ლაურეატები ირჩეოდნენ უკვე მოქმედი ცნობილი ავტორების რიგებიდან მათი გრძელვადიანი მიღწევებისთვის, ხოლო 1957 წელი იყო გარდამტეხი: ჟიურიმ ახალი ნაწარმოები (და შედარებით უცნობი მწერალი) აირჩია ამ ღირსებისთვის. ჟიურიმ ნიკის წერის სტილზე შენიშნა:

მიუხედავად იმისა, რომ სხვა იაპონელი ქალი მწერლები უფრო ადრე იყვნენ დეტექტიურ ჟანრში, ნიკი იყო პირველი, ვინც მიაღწია ფართო აღიარებასა და კომერციულ წარმატებას. ნაწარმოებს „კატამ იცოდა" ჰქონდა რეკორდული გაყიდვა და გახდა პირველი იაპონური დეტექტიური რომანი, რომელიც გაიყიდა 100,000-ზე მეტი ეგზემპლარი და იქცა ბესტსელერად.

ერთმა თანამედროვე კრიტიკოსმა შეაქო „კატამ იცოდა" იმისთვის, რომ მიმართავდა იაპონელ ქალ მკითხველებს, არგუმენტირებულად აცხადებდა, რომ წიგნმა შეცვალა ქალთა ტრადიციული შეხედულება დეტექტიურ ლიტერატურაზე, როგორც „ძალიან არარეალურ, ან ძალიან დამღლელზე, ან ძალიან სასტიკზე" და ამის ნაცვლად გახსნა ეს ჟანრი ახალი აუდიტორიისთვის. აკადემიკოსმა კავატარო ნაკაჯიმამ დაწერა, რომ ნიკის რომანმა პოპულარულობა მოიპოვა, რადგან „წმინდა ლოგიკურ მსჯელობაზე დაფუძნებული ამოხსნის ჯანსაღ სიამოვნებას“ სთავაზობდა მკითხველს და სრულად გათავისუფლებული იყო „ძველი ტიპის დეტექტიულ ისტორიებში გავრცელებული ბნელი ტონებისა და ეროტიკული ელემენტებისგან“.

მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ნიკის ნამუშევარი იყო ძირითადი წვლილი „სოციალური დეტექტიური ლიტერატურის" განვითარებაში ომის შემდგომ იაპონიაში, რომელიც აერთიანებდა გასართობ სიუჟეტურ შემობრუნებებს უფრო სერიოზულ სოციალურ კრიტიკასთან.

პირადი ცხოვრება
ნიკი მოგვიანებით დაქორწინდა და ეხმარებოდა თავის მეუღლეს მთარგმნელობით საქმიანობაში. თუმცა, საკუთარ მისწრაფებებზეც არ უთქვამს უარი და წერას განაგრძობდა. 1981 წელს ნიკიმ მიიღო იაპონიის დეტექტიური მწერლების ასოციაციის ჯილდო მოკლე პროზისთვის.

ნიკი ეცუკო გარდაიცვალა 1986 წელს.
გრიგოლ ჩარკვიანი

გრიგოლ ვასილის ძე ჩარკვიანი (დ. 1852, თბილისი — გ. 9 მარტი, 1922) — ქართველი გამომცემელი, მესტამბე და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
გრიგოლ ჩარკვიანი დაიბადა 1852 წელს, თბილისში. ახალგაზრდობიდანვე ჩაერთო კულტურულ საქმიანობაში. 1871 წელს იყო ნაძალადევის თეატრის დაარსების ინიციატორთა შორის. 1875 წელს იოსებ მელიქიშვილთან ერთად დაიწყო წიგნების გამოცემა, ხოლო მოგვიანებით ეს საქმე დამოუკიდებლად განაგრძო.

1879-1880 წლებში ჩარკვიანმა თბილისში გახსნა საკუთარი სტამბა, რამაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ეროვნულ საგამომცემლო საქმეში. მის სტამბაში გამოიცემოდა როგორც კლასიკური, ისე თანამედროვე ქართული ლიტერატურა. ჩარკვიანმა გამოსცა: გრიგოლ რჩეულიშვილის - „თამარ ბატონიშვილი“, შოთა რუსთაველის - „ვეფხისტყაოსანი“ (მერვე გამოცემა, 1887), დანიელ ჭონქაძის - „სურამის ციხე“, ლერმონტოვის - „დემონი“ და სხვა.

1878 წელს, ქაშვეთის ეკლესიის ტერიტორიაზე ჩარკვიანმა დააარსა „ქართული წიგნის მაღაზია გრიგოლ ვასილის ძე ჩარკვიანისა“. მაღაზია სწრაფად იქცა ქართული ინტელიგენციის თავშეყრის ადგილად. მისი ხშირი სტუმრები იყვნენ ვაჟა-ფშაველა, რაფიელ ერისთავი, იაკობ გოგებაშვილი, დიმიტრი ბაქრაძე, ალექსანდრე ყახბეგი, ნიკო ღოღობერიძე, კონსტანტინე ლორთქიფანიძე და სხვები. მაღაზია ფაქტობრივად ეროვნული კულტურის ცენტრად იქცა, სადაც წყდებოდა ქართული წიგნის გამოცემასთან დაკავშირებული საკითხები. 1878-1888 წლების კატალოგები მიუთითებს, რომ მაღაზიაში იყიდებოდა მრავალჟანროვანი ქართული ლიტერატურა: საღმრთო სჯული, სახელმძღვანელოები, საყმაწვილო ლიტერატურა, საორიგინალო ნაწარმოებები, პოეზია, თარგმანები, ისტორიული და მეცნიერული ნაშრომები. აქვე იყიდებოდა შლიტერის მიერ ჩარკვიანის შეკვეთით დამზადებული შოთა რუსთაველის თაბაშირის ბიუსტიც.

გრიგოლ ჩარკვიანი გამოირჩეოდა კალენდრების გამოცემითაც, ამ საქმიანობას იგი 30 წლის განმავლობაში ეწეოდა. 1889 წელს მან გამოსცა „საერო კალენდარი მხატვრობით“, ხოლო 1904 წლიდან - „ძმობის კალენდარი“ ქართველთა, კათოლიკეთა, სომეხთა, მაჰმადიანთა და ებრაელთა. კალენდრები შეიცავდა როგორც საკალენდრო ცნობებს, ისე ქართველ წმინდანთა ცხოვრების მოკლე აღწერებსა და ისტორიულ მასალებს. 1907 წლისთვის, „დაუშვებელი“ გამოცემების გამო, რომელიც იწვევდა ხელისუფლების უკმაყოფილებას, ჩარკვიანი ზეწოლის ქვეშ მოექცა და საბოლოოდ მოუწია სტამბის გაყიდვა.

გრიგოლ ჩარკვიანი გარდაიცვალა 1922 წლის 9 მარტს. დაკრძალულია თბილისში, კუკიის სასაფლაოზე, მეუღლესთან - ელისაბედ ჩიგიანთან ერთად. მისი მოღვაწეობა დღემდე ითვლება ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მოვლენად ქართული წიგნის, განათლებისა და კულტურის განვითარების ისტორიაში.
ციგურაობის საერთაშორისო კავშირი

ციგურაობის საერთაშორისო კავშირი ( - ) — ორგანიზაცია, რომელიც არეგულირებს ციგურაობის სპორტულ დისციპლინებს, მათ შორის ფიგურულ სრიალს, სინქრონულ სრიალს, სწრაფ სრიალსა და მოკლე ტრასაზე სწრაფ სრიალს.

დაარსდა 1892 წელს, ნიდერლანდების ქალაქ შევენინგენში, და არის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი საერთაშორისო სპორტული ფედერაცია.

მისი შექმნის მიზანი იყო ციგურაობის საერთო წესების დადგენა და საერთაშორისო ტურნირების ორგანიზება. 1895 წელს -მ გადაწყვიტა, რომ ყურადღება მხოლოდ სამოყვარულო სპორტზე გადაეტანა. პირველი ოფიციალური ჩემპიონატი -ს ეგიდით 1896 წლის თებერვალში, სანქტ-პეტერბურგში ჩატარდა.

-ს მთავარი ოფისი მდებარეობს ლოზანაში, შვეიცარიაში.

2008 წლის ზაფხულის მონაცემებით, 63 წევრი სახელმწიფოსგან შედგებოდა, რომელთაგან 11 მმართველ საბჭოს წარმოადგენდა. შეხვედრის დღის წესრიგში დამატებული წინადადებები ოთხი ან ხუთი წევრის მხარდაჭერას მოითხოვდა. დღის წესრიგის წინადადებები ორი მესამედის უმრავლესობით მტკიცდება.

2022 წელს რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, -მ რუსეთიდან და ბელარუსიდან ყველა სპორტსმენს აუკრძალა შეჯიბრებებში მონაწილეობა.

ისტორიაში პირველად, საქართველომ უმასპინძლა ფიგურულ სრიალში „ჩელენჯერის სერიის“ საერთაშორისო ტურნირს. -ს გადაწყვეტილებით, „თრიალეთის თასი 2025“ 8–11 ოქტომბერს თბილისის ახალი ყინულის არენაზე გაიმართა. ტურნირში 27 ქვეყნიდან 98 მოციგურავე მონაწილეობდა, ხოლო საქართველოს ნაკრებმა ყველა კატეგორიაში ოქროს მედლები მოიპოვა, რაც ქვეყნისთვის ისტორიული შედეგი იყო.

საერთაშორისო შეჯიბრებები
-ს ჩემპიონატები:

ჩქაროსნული სრიალი:

მსოფლიოს ჩემპიონატი ჩქაროსნულ სრიალში;
მსოფლიოს ჩემპიონატი ერთ დისტანციაზე ჩქაროსნულ სრიალში (არ ტარდება ზამთრის ოლიმპიური თამაშების წელს);
მსოფლიოს ჩემპიონატი ჩქაროსნულ სრიალში;
მსოფლიო ჩემპიონატი ახალგაზრდებში ჩქაროსნულ სრიალში;
მსოფლიო ჩემპიონატი მოკლე ტრასაზე ჩქაროსნულ სრიალში;
მსოფლიო ჩემპიონატი მოკლე ტრასაზე ჩქაროსნულ სრიალში გუნდური;
მსოფლიო ჩემპიონატი ახალგაზრდებში მოკლე ტრასაზე ჩქაროსნულ სრიალში;
ევროპის ჩემპიონატი მოკლე ტრასაზე ჩქაროსნულ სრიალში;
ევროპის ჩემპიონატი მოკლე ტრასაზე ჩქაროსნულ სრიალში;
ჩრდილოეთ ამერიკის ჩემპიონატი მოკლე ტრასაზე ჩქაროსნულ სრიალში.

ფიგურული სრიალი:

მსოფლიოს ჩემპიონატი ფიგურულ სრიალში;
მსოფლიო ჩემპიონატი ახალგაზრდებში ფიგურულ სრიალში;
მსოფლიო ჩემპიონატი სინქრონიზებული სრიალში;
ევროპის ჩემპიონატი ფიგურულ სრიალში;
ოთხი კონტინენტის ჩემპიონატი ფიგურულ სრიალში;
მსოფლიო გუნდური თასი ფიგურულ სრიალში.
ფიგურული სრიალის ახალგაზრდული გრან პრი

ფიგურული სრიალის ახალგაზრდული გრან პრი — საერთაშორისო შეჯიბრებების სერია ახალგაზრდა ფიგურულ მოსრიალეთათვის, რომელსაც ორგანიზებას უწევს საერთაშორისო საციგურაო კავშირი.

ტარდება 1997/1998 წლების სეზონიდან. თავიდანვე იყო დაგეგმილი, როგორც -ს ფიგურული სრიალის გრან პრის ახალგაზრდული ვარიანტი — ანუ იგივე ფორმატის შეჯიბრი, მაგრამ უფროსების ნაცვლად ახალგაზრდებისთვის.

გამართვის პროცედურა
უმცროსი გრან პრის თითოეული სეზონი შედგება რამდენიმე ტურნირებისგან. თითოეულ ეტაპზე ტარდება შეჯიბრებები და მედლები გაიცემა ოთხ დისციპლინაში: მამაკაცთა ერთეულებში, ქალთა ერთეულებში, წყვილებსა და ყინულზე ცეკვაში. ჩვეულებრივ, სეზონში შვიდი ეტაპია, და ისინი ყოველ წელს სხვადასხვა ქვეყანაში შეიძლება გაიმართოს.

თითოეული ეტაპის ბოლოს, მონაწილეები ქულებს იღებენ მათი დაკავებული ადგილის მიხედვით. სეზონის ბოლოს, ოთხივე დისციპლინაში ყველაზე მეტი ქულის მქონე ექვსი მონაწილე (მოციგურავე ან წყვილი) იღებს უფლებას იასპარეზოს უმცროსი გრან პრის ფინალში. ბოლო წლებში ფინალი იმავე დროს და იმავე ადგილში ტარდება, სადაც უფროსების გრან პრის ფინალი.

უფროსების გრან პრისგან განსხვავებით, უმცროსი ტურნირის მონაწილეებს რეიტინგის მიხედვით არ არჩევენ — მათ შეადგენს მათი ქვეყნის ფიგურული სრიალის ფედერაცია. მონაწილეობის მინიმალური ასაკია 13 წელი (მონაწილე უნდა გახდეს 13 წლის შესაბამისი წლის 1-ლ ივლისამდე), ხოლო მაქსიმალური — 19 წელი (21 წელი წყვილებში ან ყინულის ცეკვაში მონაწილე ახალგაზრდა მამაკაცებისთვის).
ნეისონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნეისონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ედმუნდ ნეისონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.03 კმ, სიღრმე — 2.36 კმ.

სატელიტური კრატერები
გამოსყიდვის თამაში

გამოსყიდვის თამაში ან რედემპშენი ( — „გამოსყიდვა, დაბრუნება“) — არკადული თამაშის სახეობა, რომელიც მოთამაშეს ჯილდოს, მისი ქულების პირდაპირპროპორციულად ანიჭებს. ჯილდო ყველაზე ხშირად ბილეთების სახით გაიცემა; უფრო მეტი ბილეთი ენიჭება უფრო მაღალი ქულის დაგროვებისთვის. მოგებული ბილეთების გაცვლა პრიზში (ანუ გამოსყიდვა) (აქედან მოდის სახელწოდებაც) შესაძლებელია სპეციალურად გამოყოფილ ადგილას.

ყველაზე იაფი პრიზების (კანფეტები, პატარა პლასტმასის ან რეზინის სათამაშოები) მისაღებად მხოლოდ მცირე რაოდენობის ბილეთია საკმარისი, ხოლო ყველაზე ძვირი პრიზებისთვის (სკეიტბორდები, იაფი ელექტრონიკა) — რამდენიმე ათასი. როგორც წესი, თანხა, რომელიც დაიხარჯება ამა თუ იმ პრიზის მოსაგებად, აღემატება თავად პრიზის ღირებულებას. ზოგიერთი გამოსყიდვის თამაში, მაგალითად, „ფლემინის თითი“, მოიცავს შემთხვევითობის ელემენტებს, რომელსაც თვითონ აპარატის ოპერატორი არეგულირებს.

გალერეა
ISU-ს იუნიორთა გრან პრი (აზერბაიჯანი)

-ს იუნიორთა გრან პრი აზერბაიჯანში — საერთაშორისო ფიგურული სრიალის ტურნირი, რომელიც ტარდება საერთაშორისო საციგურაო კავშირის ავტორიზაციით, რომელსაც ორგანიზება გაუწია აზერბაიჯანის ზამთრის სპორტის ფედერაციამ.

აზერბაიჯანმა თავისი პირველი ახალგაზრდული გრან პრის შეჯიბრი 2025 წელს ბაქოში, ჰეიდარ ალიევის სახელობის სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსში უმასპინძლა. აზერბაიჯანის ზამთრის სპორტის ფედერაციის პრეზიდენტმა, ფუად ნაღიევმა, ღონისძიების გახსნის ცერემონიაზე დამსწრე საზოგადოებას სიტყვით მიმართვისას აზერბაიჯანში ფიგურულ სრიალში მონაწილეთა რაოდენობის ზრდაზე ისაუბრა.

2025 წლის შეჯიბრებაში სამხრეთ კორეელებმა სეო მინ-კიუმ და კიმ იუ-სონგმა, შესაბამისად, ჭაბუკთა და გოგონათა შეჯიბრებებში გაიმარჯვეს, ხოლო ყინულის ცეკვის შეჯიბრში საფრანგეთის წარმომადგენლებმა ამბრე პერიე ჯანესინიმ და სამუელ ბლანკ კლაპერმანმა გაიმარჯვეს.

ტურნირში მედლები გაიცა ოთხ დისციპლინაში: ჭაბუკთა ერთეულებში, გოგონათა ერთეულებში, წყვილთა სრიალში და ყინულზე ცეკვაში. მონაწილეები ქულებს აგროვებდნენ სეზონის საკვალიფიკაციო ეტაპებზე მიღებული შედეგების მიხედვით, ხოლო თითოეული დისციპლინის საუკეთესოდ მოციგურავეები ან წყვილები ფიგურული სრიალის უმცროსი გრან პრის ფინალში ასპარეზობის უფლებას იღებდნენ.
ნესმითი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნესმითი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯეიმზ ნესმითის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 78.37 კმ, სიღრმე — 2.79 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნეუიმინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნეუიმინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გრიგორი ნეუიმინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 97.03 კმ, სიღრმე — 2.85 კმ.

სატელიტური კრატერები
ნიკოლაევი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნიკოლაევი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ანდრიან ნიკოლაევის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 42.67 კმ, სიღრმე — 2.24 კმ.

სატელიტური კრატერები