ერნესტ შუარი

ერნესტ შუარი (დ. 31 ივლისი, 1857 – გ. 9 ნოემბერი, 1942) — შვეიცარიელი აგრარული ეკონომისტი, ქიმიკოს-ინჟინერი და პოლიტიკოსი, თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი.

ათწლეულების განმავლობაში მუშაობდა მკვლევრად და ლექტორად, ასევე იყო ლოზანის უნივერსიტეტის პროფესორი და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი. 1907-1919 წლებში იყო ეროვნული საბჭოს დეპუტატი, ხოლო 1912 წელს შევიდა ვოს კანტონის სახელმწიფო საბჭოში. 1920-1928 წლებში იყო ფედერალური მრჩეველი და მთელი მანდატის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა შინაგან საქმეთა დეპარტამენტს.

1924 წელს ეკავა კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობა.

ბიოგრაფია
სწავლა და სამეცნიერო საქმიანობა
მამამისი, ლუი შუარი, იყო ფერმერი და გავლენიანი პოლიტიკოსი. დედა, სუზან რაპინი, გარდაიცვალა, როდესაც ერნესტი 12 წლის იყო. დაწყებითი და საშუალო განათლება მეზობელ პაიერნში მიიღო. 1875 წელს დაამთავრა ლოზანის ინდუსტრიული სკოლა, შემდეგ კი ქიმიური ინჟინერია შეისწავლა ლოზანის აკადემიის ტექნიკურ ფაკულტეტზე. 1879-1880 წლებში სწავლა განაგრძო ვიურცბურგის უნივერსიტეტში. სტუდენტობისას იყო საძმო „“-ს წევრი. 1882 წლიდან ასწავლიდა ფიზიკას, ხოლო 1884-1899 წლებში იყო ქიმიის პროფესორი კანტონალურ გიმნაზიასა და ვოს სასოფლო-სამეურნეო სკოლაში.

ლოზანის უნივერსიტეტში შუარი იყო ანალიტიკური და აგრარული ქიმიის ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 1894-1896 წლებში ფაკულტეტის დეკანი. მან სიღრმისეულად შეისწავლა ვაზის სოკოვანი დაავადებები, რომლებიც საუკუნის დასაწყისში სერიოზულ საფრთხეს უქმნიდა ვოს კანტონის მევენახეობას. იყო ლოზანის მევენახეობის სადგურის ქიმიური ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, მოგვიანებით კი დირექტორი. შექმნა მრავალი ნაშრომი ნიადაგის, წყლის ბალანსის, ვაზის მავნებლებისა და სასუქების შესახებ. 1888 წელს გახდა სპეციალიზებული ჟურნალის, „ “-ის თანადამფუძნებელი. იყო სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო ასოციაციის პრეზიდენტი და ციურიხის ფედერალური პოლიტექნიკური სკოლის აკადემიური საბჭოს წევრი.

1884 წლიდან დაქორწინებული იყო ამელი პიტეზე. შვეიცარიის არმიაში მან მიაღწია პოლკოვნიკის წოდებას (1919 წელს).

კანტონალური და ფედერალური პოლიტიკა
შუარი პოლიტიკაში შედარებით გვიან ჩაერთო. 1890 წელს აირჩიეს ლოზანის მუნიციპალურ საბჭოში, რომელსაც თავმჯდომარეობდა 1894 წელს. ამის შემდეგ რამდენიმე წლით ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკას. 1907 წელს დაბრუნდა და მოიპოვა მანდატი ეროვნულ საბჭოში, ხოლო ორი წლის შემდეგ ვოს კანტონის პარლამენტში (დიდ საბჭოში).

1912 წელს აირჩიეს კანტონის სახელმწიფო საბჭოში (მთავრობაში). მან შეცვალა კამილ დეკოპე განათლებისა და კულტების დეპარტამენტის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. შეიმუშავა უნივერსიტეტების შესახებ ახალი კანონი (1916). პირველი მსოფლიო ომის დროს შექმნა კანტონალური მომარაგების ოფისი მოსახლეობის სურსათით უზრუნველსაყოფად. მან მოახერხა ფერმერების უმრავლესობის შენარჩუნება -ის რიგებში, რითაც შეაფერხა ახლად დაარსებული „ფერმერთა პარტიის“ გავლენის ზრდა.

შუარმა დიდი რეპუტაცია მოიპოვა პარიზში დიპლომატიური მისიების დროს და ჩამოიყალიბა „ბუნებრივი მომრიგებლის“ იმიჯი. კამილ დეკოპეს გადადგომის შემდეგ, რადიკალებმა იგი დაარწმუნეს, კენჭი ეყარა ფედერალურ საბჭოში. თავად შუარი თვლიდა, რომ ამ თანამდებობისთვის ზედმეტად ხანდაზმული იყო და პოლიტიკიდან წასვლასაც კი გეგმავდა. მიუხედავად იმისა, რომ -ის ოფიციალური კანდიდატი პოლ მაიეფერი იყო, ასამბლეამ ნდობა შუარს გამოუცხადა. 1919 წლის 11 დეკემბერს, მეხუთე ტურში, იგი ფედერალურ მრჩევლად აირჩიეს. ერთდღიანი ფიქრის შემდეგ მან თანამდებობა მიიღო.

ფედერალური მრჩეველი
შუარი, რომელსაც ხშირად უწოდებდნენ „ფედერალურ მრჩეველს საკუთარი ნების წინააღმდეგ“, შინაგან საქმეთა დეპარტამენტს 1920 წლის 1 იანვარს ჩაუდგა სათავეში. იგი იყო მთავრობის ერთადერთი წევრი, რომელიც არ იყო იურისტი. მისი ხელმძღვანელობით განხორციელდა რეფორმები მშენებლობის, წყლის რესურსების, ნარკოტიკული საშუალებების, ტყეებისა და ფაუნის დაცვის სფეროებში. მუშაობდა ოპიუმის საერთაშორისო კონვენციაზე, რაინის რეგულირებაზე, ბაზელის პორტის გაფართოებასა და მეტეოროლოგიურ სამსახურზე.

შუარი განსაკუთრებული ენთუზიაზმით უჭერდა მხარს კულტურასა და მეცნიერებას. მისი მინისტრობისას აშენდა ციურიხის ლაბორატორიები და ფედერალური სასამართლოს ახალი შენობა ლოზანაში (გაიხსნა 1927 წელს). ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხი, რომელსაც იგი კურირებდა, იყო ტუბერკულოზის წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებები. 1924 წელს, როგორც პრეზიდენტმა, მან უმასპინძლა რუმინეთის მეფე ფერდინანდ -ის სახელმწიფო ვიზიტს.

სხვა საქმიანობა და სიკვდილი
შუარი ფედერალური საბჭოდან 1928 წლის ბოლოს გადადგა. მიუხედავად იმისა, რომ არჩევისას აცხადებდა, რომ მხოლოდ „დროებითი მრჩეველი“ იქნებოდა, მას პოსტზე 9 წელი მოუხდა დარჩენა, სანამ ვოს კანტონის რადიკალებმა მემკვიდრე (მარსელ პილე-გოლა) არ იპოვეს. გადადგომის შემდეგ იგი ლოზანაში დასახლდა, მუშაობდა კერძო სექტორში და აქტიურად მონაწილეობდა სამეცნიერო საზოგადოებების მუშაობაში. წერდა უამრავ პუბლიცისტურ და ისტორიულ სტატიას. გარდაიცვალა ინფარქტით 1942 წლის 9 ნოემბერს, 85 წლის ასაკში.