iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სანტიაგო-დე-კუბის პროვინცია

სანტიაგო-დე-კუბის პროვინცია — მეორე ყველაზე ხალხმრავალი პროვინცია კუბაში. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. უმსხვილესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრია სანტიაგო-დე-კუბა. სხვა მსხვილი ქალაქები — პალმა-სორიანო, კონტრამაესტრე, მაიარი-არიბა, სან-ლუისი, სონგო-ლა-მაია.

ისტორია
პროვინციის ტერიტორია წარსულში მრავალი ბრძოლის ასპარეზი გამხდარა, ძირითადად კუბის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა და 1959 წლის რევოლუციის დროს, როდესაც პარტიზანული ომები ძირითადად ამ მთიან პროვინციაში იმართებოდა.

1976 წლამდე, კუბა ექვს ისტორიულ პროვინციად იყოფოდა, ერთ-ერთი მათგანი იყო ორიენტე, რომელიც 1905 წლამდე სანტიაგო-დე-კუბის სახელით იყო ცნობილი. თანამედროვე სანტაიგო-დე-კუბის პროვინცია ორიენტეს სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობდა.

ეკონომიკა
პროვინცია მდიდარია ისეთი მატერიალური რესურსებით, როგორებიცაა რკინა და ნიკელი. მიუხედავად ამისა, ეკონომიკა ძირითადად სოფლის მეურნეობას ეფუძნება. მოყავთ ყავა, ბანანი და კაკაო. დედაქალაქის გარშემო იზრდება ტურიზმის ინდუსტრია. არეალის ბუნების მომხიბვლელობა ერთნაირად იზიდავს როგორც კუბელ, ისე ზღვებისგადაღმელ ტურისტებს.

მუნიციპალიტეტები
პროვინცია 9 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.
გუანტანამოს პროვინცია

გუანტანამოს პროვინცია — პროვინცია კუბაში. მდებარეობს კუნძულის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია გუანტანამო. სხვა მნიშვნელოვან ქალაქებს შორისაა ბარაკოა. გუანტანამოს უბესთან მდებარეობს აშშ-ის საზღვაო ფლოტის ბაზა.

ისტორია
გუანტანამოს არქიტექტურა და კულტურა განსხვავდება დანარჩენი კუბისგან. თავდაპირველი მოსახლეები იყვნენ კატალონიელები ამპურდანის რეგიონიდან, კატალონიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან (1764 წ). 40 წლის განმავლობაშე ეს არეალი ბრიტანულ ძალებს ეკავა და ამის შემდეგ, შოტლანდიელი და ირლანდიელი მოსახლეები ესპანური მმართველობის მუდმივი თავის ტკივილი გახდნენ. 1805 წელს, როდესაც ფრანგული ძალები ჰაიტიზე, სანტო-დომინგოში გამაგრდნენ, კუბისკენ 35 000-მა ფრანგმა მოსახლემ მოაშურა. ბევრი მათგანი გუანტანამოს არეალში დასახლდა და ყავისა და კაკაოს პლანტატორი გახდა. ამ დროინდელი ბევრი მათი შენობა საოცრად წააგავს აშშ-ის ლუიზიანის შტატის ახალი ორლეანის ფრანგული კვარტალისას. გუანტანამომ ასევე მიიღო იამაიკელი იმიგრანტების მნიშვნელოვანი რაოდენობა.

1959 წლის კუბის რევოლუციამდე, მთელს ქვეყანაში ცნობილი იყო გუანტანამოს კარნავალები.

გეოგრაფია
პროვინციას ჰაიტის უახლოეს წერტილამდე მხოლოდ 80 კმ აშორებს. ისე, რომ მოწმენდილ ღამეს ჰაიტის განათებების დანახვაც კი შესაძლებელია.

პროვინციაში დომინირებს ნიპე-საგუა-ბარაკოას მთები, რომელიც ყოფს კლიმატსა და ლანდშაფტს. ჩრდილოეთი სანაპირო, რომელიც გაბატონებული ქარებით ხასიათდება, ქვეყნის ყველაზე ტენიანი ადგილია, სამხრეთი კი მშრალი და ყველაზე ცხელი. ჩრდილოეთისთვის დამახასიათებელია ნოტიო ტროპიკული ტყეები, მაშინ, როცა სამხრეთი გვალვიანია და გავრცელებულია კაქტუსები.

მუნიციპალიტეტები
გუანტანამოს პროვინცია 10 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.
სანტა-კლარა (კუბა)

სანტა-კლარა  — ქალაქი კუბის რესპუბლიკის ცენტრალურ ნაწილში. ვილია-კლარას პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი . ქალაქი არის კულტურული და ტურისტული ცენტრი.

ისტორია
დაარსებულია 1689 წლის 15 ივლისს 175 ახალმოსახლის მიერ.

1958 წლის 28 დეკემბრი-დან 31 დეკემბრის ჩათვლით ჩე გევარა ხელმძღვანელობდა ბრძოლას სანტა-კლარასათვის.

1997 წელს ბოლივიიდან კუბაში გადმოასვენეს ჩე გევარას ნეშთი და საზეიმოდ დაკრძალეს ქალაქის სამხრეთ ნაწილში მავზოლეუმში.
კუბის ცენტრალური ბანკი

კუბის ცენტრალური ბანკი  — ცენტრალური ბანკი კუბაში.

ისტორია
სამეფო ბრძანებულებით 1855 წლის 6 თებერვალს კუბაში შექმნა პირველი ბანკი - «ესპანური ბანკის ჰავანაში». 1857 წელს, ბანკმა დაიწყო ბანკნოტების გამოშვება.

1934 წლიდან 1949 წლამდე ბანკნოტებს უშვებდა კუბის მთავრობა. 1948 წლის 13 დეკემბერს დაარსდა «კუბის ეროვნული ბანკი», რომელმაც 1950 წლის 27 აპრილს დაიწყო ოპერაციები და ბანკნოტების ემისია.

1997 წლის 28 მაისს მიღებული იქნა კანონი კუბის ცენტრალური ბანკის შექმნის შესახებ.

ბანკის ფუნქციები
ეროვნული ვალუტის გამოშვება და მისი სტაბილურობის შენარჩუნება
მაკროეკონომიკური ბალანსის ხელის შეწობა და ეკონომიკის განვითარების მოწესრიგება
ქვეყნის ოქროს რეზერვების შენახვა და მართვა
მონეტარული პოლიტიკის შეთავაზება და განხორციელება
გადახდის საშინაო და საგარეო ოპერაციების ნორმალური უზრუნველყოფა
სადისციპლინო და საზედამხედველო ფონქციების განხორციელება საფინანსო ინსტიტუტებზე
ახმეტის მუნიციპალიტეტის გერბი

ახმეტის მუნიციპალიტეტის გერბი — ახმეტის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ახმეტის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 30 ნოემბერს.

აღწერილობა
გერბის ფარი სამ ნაწილადაა გაყოფილი. ორთითასებრი ვერცხლის ქობაშემოვლებული ლაჟვარდის ჯვრით. ორთითა ჯვარზე, ცენტრში მოთავსებულია ვერცხლის ქობაშემოვლებული მცირე ფარი, რომელიც ტეხილად არის გადაკვეთილი და იყოფა მეწამულ და ლაჟვარდოვან ველებად. მეწამულ ველზე მოთავსებულია სამი ვერცხლის ციხე-კოშკი. გულის ფარის თავი წარმოადგენს ლაჟვარდოვან ველს.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე მოთავსებულია ირიბად გადაჯვარედინებული ოქროს მახვილი და შურდული.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ვერძი.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ყურძნის ოქროს მტევანი ორი ოქროს ფოთლით.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ახმეტა“.
ახმეტის მუნიციპალიტეტის დროშა

ახმეტის მუნიციპალიტეტის დროშა — ახმეტის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ახმეტის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
დროშის მეწამულ ველზე ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში გამოსახულია ორთითასებრი ვერცხლის ქობაშემოვლებული ლაჟვარდის ჯვარი, რომლის ორთითა დროშის ტარისაკენაა მიმართული. დროშის პროპორციაა 2:3.
საქართველო (პარიზი)

„საქართველო“ — ქართული გაზეთი, საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ორგანო. გამოდიოდა 1903–1905 წლებში პარიზში. რედაქტორები არჩილ ჯორჯაძე, გიორგი ლასხიშვილი და თედო სახოკია. გამომცემელი — გიორგი დეკანოზიშვილი, ასოთამწყობი — მიხეილ კიკნაძე, თანამშრომლობდნენ ა. ჯორჯაძე, თ. სახოკია; ზ. ავალიშვილი; გაზეთი გამოდიოდა აგრეთვე ფრანგულ ენაზე „ლა ჟორჟის” სახელწოდებით.
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის დროშა

დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის დროშა — დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი ორ ნაწილად: ლურჯ და მეწამულ ველებად. დროშის ცენტრში გამოსახულია ჰერალდიკური ფარი. ვერცხლის ველზე მეფე თამარის მეწამული ხელრთვა (ფარის დაშორება ზედა და ქვედა კიდეებთან წარმოადგენს დროშის სიმაღლის 1/5). დროშის პროპორციაა 2/3.
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის გერბი

დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის გერბი — დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 29 აპრილს.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაკვეთილია, გადაკვეთილი და იყოფა ოთხ ნაწილად.
 ნაწილი — ლურჯ ველზე ოქროს მთაზე მდგარი ოქროს აღჭურვილი ციხე-სიმაგრეა ორი კოშკით, რომელთა შორის გალავანზე აღმართულია ვერცხლის ხორუგვი, რომელზეც გამოსახულია მეფე თამარის წითელი ხელრთვა. ციხე-სიმაგრის სარკმელები და ნახევრად ღია კარიბჭის ველი მეწამულია.
 ნაწილი — მეწამული ველის ზედა ნაწილში მოთავსებულია ოქროს თასი, მის ქვემოთ ვერცხლის წყარო, დაბლა ოქროს მთა.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ხორბლის ძნა.
 ნაწილი — ვერცხლის ველზე კამეჩის შავი თავი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „დედოფლისწყარო“.
საქართველო (ჟურნალი)

„საქართველო“ — ქართული ყოველკვირეული ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. გამოდიოდა 1908 წელს თბილისში. რედაქტორ-გამომცემელი — ვ. გუნია. აშუქებდა საქართველოს ეროვნულ საკითხებს. თანამშრომლობდნენ ვ. წერეთელი, მ. წერეთელი, მ. ჯანაშვილი, დ. დეკანოზიშვილი და სხვები. იბეჭდებოდა ა. წერეთლის, ნ. ლორთქიფანიძის, ს. შანშიაშვილის, ი. გრისაშვილის და სხვა ქართველ მწერალთა ნაწარმოებები. ოსკარ შმერლინგის, დ. კაკაბაძის, ს. შანშიაშვილის, ა. გოგიაშვილისა და სხვათა კარიკატურები და სურათები. დაიხურა ადგილობრივი ხელისუფლების განკარგულებით.
კუბის მუნიციპალიტეტები

კუბის პროვინციები 169 მუნიციპალიტეტად იყოფა. დაყოფა განისაზღვრა 1976 წლის 3 ივლისის კანონი №1304-ით.

მუნიციპალიტეტები პროვინციების მიხედვით
წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. ფართობი 1976 წლის მუნიციპალური მოწყობით.

არტემისის პროვინცია
პროვინცია შედგება 11 მუნიციპალიტეტისგან:

კამაგუეის პროვინცია
პროვინცია შედგება 13 მუნიციპალიტეტისაგან:

სიეგო-დე-ავილის პროვინცია
პროვინცია 10 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

სიენფუეგოსის პროვინცია
პროვინცია შედგება 8 მუნიციპალიტეტისგან:

სიუდად-დე-ლა-ჰაბანა
კუბის დედაქალაქი 15 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

გრანმის პროვინცია
პროვინცია 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

გუანტანამოს პროვინცია
პროვინცია 10 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

ოლგინის პროვინცია
პროვინცია 14 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

ლას-ტუნასის პროვინცია
პროვინცია 8 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

მატანსასის პროვინცია
პროვინცია 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.

მაიაბეკეს პროვინცია
პროვინცია 11 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

პინარ-დელ-რიოს პროვინცია
პროვინცია 11 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

სანქტი-სპირიტუსის პროვინცია
პროვინცია 8 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

სანტიაგო-დე-კუბის პროვინცია
პროვინცია 9 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

ვილია-კლარას პროვინცია
პროვინცია 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:
მღვიმური დათვი

მღვიმური დათვი  — დათვის პრეისტორიული სახეობა (ან მურა დათვის ქვესახეობა), რომელიც ცხოვრობდა ევრაზიაში შუა და გვიან პლეისტოცენში. გადაშენდა დაახლოებით 15 000 წლის წინ. გაჩნდა დაახლოებით 300 000 წლის წინ, სავარაუდოდ, ეტრუსკული დათვის ევოლუციის შედეგად. სახელწოდება „მღვიმის“ მიიღო იმის გამო, რომ მისი ძვლები მრავლად მოიპოვება მღვიმეებში. განსაკუთრებით ბევრია მისი გაქვავებული ძვლების ნაშთები მთისა და ბარის კარსტებში. კერძოდ, რუმინეთში, -ს (დათვის მღვიმე) მღვიმეში, სადაც 1983 წელს ამ სახეობის დათვის 140 ჩონჩხი აღმოჩნდა.

ენათესავება მურა დათვს. პირველად მღვიმური დათვი ერთ-ერთ ნაშრომში აღწერა იოჰან ფრიდრიხ ესპერმა 1774 წელს, რომელიც თვლიდა, რომ მღვიმური დათვი არის თეთრი დათვის მონათესავე სახეობა. ოცი წლის შემდეგ ლაიფციგის უნივერსიტეტის ანატომმა იოჰან როზენმიულერმა სახეობას მისცა ბინომიალური სახელწოდება. პირველი მსოფლიო ომის დროს მღვიმური დათვის ძვლები გამოიყენებოდა როგორც ფოფსატების წყარო. მღვიმური დათვის ჩონჩხი მოიპოვება ევროპის მრავალ მღვიმეში, მათ შორის დიდი ბრიტანეთის, ბელგიის, გერმანიის, რუსეთის, ესპანეთის, იტალიის და სხვ. მღვიმეებში.

განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით მოიპოვება ავსტრიაში, შვეიცარიაში, სამხრეთ გერმანიაში, სამხრეთ იტალიაში, ჩრდილოეთ ესპანეთში, ხორვატიაში, უნგრეთსა და რუმინეთში. სამხრეთ, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში მოპოვებულმა უხვი რაოდენობით მღვიმური დათვის ძვლებმა მკვლევარებს აფიქრებინა, რომ ევროპა ოდესღაც მღვიმური დათვის დიდი ჯოგი იყო. მღვიმური დათვის ძვლები ცოტად თუ ბევრად აღმოჩენილია საქართველოს კარსტულ მღიმეებშიც. მღვიმური დათვი მიკვლეულია მღვიმევის, გვარჯილის კლდის, საკაჟიის,
თელავის მუნიციპალიტეტის დროშა

თელავის მუნიციპალიტეტის დროშა — თელავის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია თელავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი ლაჟვარდის 1/3 და მეწამულ 2/3 ველებად.

ლაჟვარდისა და მეწამული ველების კვეთის ცენტრში მოთავსებულია ფარი, რომელიც დროშის სიმაღლის 1/2-ია. ფარი ზემოდან ქვემოთ გაყოფილია ორ ნაწილად ტალღოვანი სამი ვერცხლის ყაბიწით. ფარის პირველ ნაწილში მეწამული ველის ცენტრში მოთავსებულია ოქროს ქვევრი. ფარის მეორე ლაჟვარდის ველზე გამოსახულია ორი ოქროს მტევანი და ვაზის ორი ოქროს ფოთოლი.

ფარს შემოვლებული აქვს თეთრი ფერის არშია. დროშის პროპორციაა 2/3.

წინა დროშის აღწერილობა
დროშის ველი გაყოფილია ჰორიზონტალურად ორ ნაწილად: მეწამულ (წითელ) და ლაჟვარდოვან (ლურჯ) ველებად. დროშის ცენტრში გამოსახულია ვერცხლის ფრთოსანი ცხენი. დროშის პროპორციაა 2:3.

ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ
2014 წელს თელავის მუნიციპალიტეტი ორ ადმინისტრაციულ ერთეულად: თვითმმართველ ქალაქ თელავად და თვითმმართველ თემ თელავის მუნიციპალიტეტად გაიყო. ახალი გერბებისა და დროშების შესაქმნელად გამოცხადებულ ჰერალდიკის კონკურსში გამარჯვებული დროშა 2016 წლის 20 აპრილს თელავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს №11 დადგენილებით დამტკიცდა.
თელავის მუნიციპალიტეტის გერბი

თელავის მუნიციპალიტეტის გერბი — თელავის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია თელავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

ისტორია
2014 წელს თელავის მუნიციპალიტეტი ორ ადმინისტრაციულ ერთეულად: თვითმმართველ ქალაქ თელავად და თვითმმართველ თემ თელავის მუნიციპალიტეტად გაიყო. ახალი გერბებისა და დროშების შესაქმნელად გამოცხადებულ ჰერალდიკის კონკურსში გამარჯვებული გერბი 2016 წლის 20 აპრილს თელავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს №11 დადგენილებით დამტკიცდა.

აღწერილობა
გერბის ფარი ზემოდან ქვემოთ გაკვეთილია ორ ნაწილად, ტალღოვანი სამი ვერცხლის ყაბიწით.
ფარის პირველ ნაწილში მეწამული ველის ცენტრში მოთავსებულია ოქროს ქვევრი.
ფარის მეორე ლაჟვარდის ველზე გამოსახულია ორი ოქროს მტევანი და ვაზის ორი ოქროს ფოთოლი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი „თელავი“.

წინა გერბის აღწერილობა
გერბის ფარი გადაკვეთილია და ზემოთ გაკვეთილი.
 ნაწილი — ლაჟვარდოვან ველზე შვიდი ოქროს ბორცვი (მთა) 4/3. ზედა ოთხ ბორცვზე ოქროს 4 ციხე-კოშკია მოთავსებული; მათ ზემოთ კი ოქროს ხუთქიმიანი გვირგვინი.
 ნაწილი — მეწამულ (წითელ) ველზე ვერცხლის ფრთოსანი ცხენი.
 ნაწილი — ვერცხლის ველზე ვერტიკალურად ზურმუხტის (მწვანე) ყურძნის ორი მტევანი, მათ შორის ზურმუხტის (მწვანე) ვაზის ორი ფოთოლი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „თელავი“.
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის დროშა

საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის დროშა — საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი ძოწისა და მეწამულ ველებად. ძოწის ველს უჭირავს დროშის 1/3. მასზე გამოსახულია ოქროს სახელოიანი ოქროს ხელის მტევანი, რომელსაც ოქროს გასხივოსნებული ქვა უჭირავს. ოქროს ხელის მტევნის ზემოთ და ქვემოთ მოთავსებულია ექვს-ექვსი (3/3 და 3/3-ზე) ოქროს ჯვარი. დროშის პროპორციაა 2:3.
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გერბი

საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გერბი — საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაკვეთილია და ორ ნაწილადაა გაყოფილი.
 ნაწილი — ძოწის ველზე ოქროს სახელოიანი ოქროს ხელის მტევანი, რომელსაც შვიდი ოქროს სხივით გასხივოსნებული ოქროს ქვა უჭირავს. ოქროს ხელის მტევნის ზემოთ და ქვემოთ მოთავსებულია ექვს-ექვსი (3/3 და 3/3-ზე) ოქროს ჯვარი.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს სარზე შემოხვეული, ფესვებიანი ოქროს ვაზი, სამი ფოთლით და სამი მტევნით.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „საგარეჯო“.
საქართველო (გაზეთი)

„საქართველო“ — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკური, ეკონომიკური და ლიტერატურული გაზეთი ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულებისა. გამოდიოდა 1915—1921 წლებში თბილისში. „კლდის“ ნაცვლად. რედაქტორ-გამომცემელი — სანდრო შანშიაშვილი (1915–1916). 1917 წლიდან — გრიგოლ ვეშაპელი. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ გაზეთი დახურა. ამ პერიოდში გამოდიოდა „ახალი საქართველოსა“ (1919–1920) და „ივერიის“ (1920–1921) სახელწოდებით. 1915–1917 წლებში „საქართველოს“ ჰქონდა სურათებიანი დამატება.
საქართველო (დამატება)

„საქართველო“ — ქართული ილუსტრირებული ყოველკვირეული ჟურნალი, გაზეთ „საქართველოს“ (1915–1921) დამატება. გამოდიოდა 1915–1917 წლებში თბილისში. რედაქტორი-გამომცემელი — ს. შანშიაშვილი. იბეჭდებოდა მხატვრული ლიტერატურის ნაწარმოებები, ილუსტრაციები და კარიკატურები. გამოქვეყნდა ე. ზოლას, რ. თაგორის, ე. ვერჰარნის, მ. ჰარტმანის და სხვათა ცალკეული ნაწარმოებების თარგმანები. ვ. ერისთავის, მ. თოიძის, გ. გაბაშვილის, ს. ციმაკურიძის, ი. ნიკოლაძის, ა. გოგიაშვილის, ოსკარ შმერლინგიასა და სხვათა ილუსტრაციები.
საქართველო-ბიზანტიის ომი (1021-1023)

საქართველო-ბიზანტიის ომი — ომი, რომელიც მიმდინარეობდა ბიზანტიასა და საქართველოს შორის 1021-1023 წლებში ისტორიული სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიების დასაკავებლად.

ისტორია
გაერთიანებული საქართველოს მეფე გიორგი -მა ისარგებლა ბიზანტიის იმპერატორის ბასილი -ის ბულგარელებთან ომით და 1014—1016 წლებში შეიჭრა სამხრეთ ტაოში, რომელიც თავის დროზე ბასილი -მ დავით კურაპალატს ჩამოართვა. 1018 წელს ბასილი ბულგარეთიდან ძლევამოსილი დაბრუნდა და გიორგი -ს მოსთხოვა დაკავებული ტერიტორიის დაცლა. გიორგიმ უარი შეუთვალა. ამასთანავე, მან კავშირი დაამყარა ბიზანტიის წინააღმდეგ ეგვიპტის ფატიმიანთა სულთანთან, ალ-ჰაკიმთან. შესთავაზა მას ერთობლივი მოქმედება ბიზანტიის წინააღმდეგ. ეგვიპტე ამ დროს ბიზანტიის ყველაზე ძლიერი მეტოქე იყო და მას ხმელთაშუა ზღვის აუზში ბატონობას ექიშპებოდა. თუკი საქართველოსა და ეგვიპტის ერთობლივი გამოსვლა განხორციელდებოდა ბიზანტიას რეალური საფრთხე ემუქრებოდა. საქართველო-ეგვიპტის ერთობლივი გამოსვლა ბიზანტიის წინააღმდეგ ვერ განხორციელდა, რადგან სულტანი ალ-ჰაქიმი მოულოდნელად, გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა.

1021 წელს ბიზანტიის ჯარი დაძრა საქართველოს წინააღმდეგ. გიორგი -ისა და მისი მოკავშირეების — კახეთ-ჰერეთის, ანისის, ვანანდისა და ვასპურაკანის მეფეთა ლაშქარი ჯერ ბასიანში დაბანაკდა, მაგრამ შემდეგ ბრძოლას გაერიდა, ქ. ოლთისი გადაწვა და კოლაში დაიხია. ბიზანტიის ჯარი დაედევნა უკანდახეულ გიორგი მეფეს და სოფელ შირიმნთან წამოეწია. სისხლისმღვრელ ბრძოლაში დაიღუპნენ ერისთავი რატი ბაღვაში და ხურსი, ქართველები დამარცხდნენ და უფრო ღრმად დაიხიეს. ბასილი შეიჭრა არტაანში, ჯავახეთსა და თრიალეთში. სასტიკად მოაოხრეს ეს მხარეები. ამასობაში გიორგიმ დამხმარე ძალები მოიხმო კახეთ-ჰერეთიდან, მაგრამ მეორე შეტაკება არ მომხდარა. ბასილი უკან გამობრუნდა, კვლავ ააოხრა ჯავახეთი და არტაანი და მოახლოებული ზამთრის გამო დატოვა საქართველო. სომეხი ისტორიკოსის არისტაკეს თანახმად ბასილმა 12 ოლქი ააოხრა, ხოლო არაბი ისტორიკოსი იაჰია ანტიოქელი ტყვეთა, გარდაცვლილთა და დაბრმავებულთა რაოდენობას 200 000-მდე ასახელებს. საზამთროდ ბასილიმ ტრაპიზონის მიდამოებში დაიბანაკა, საიდანაც ის საქართველოში საზღვაო ექსპედიციის მოწყობას გეგმავდა. აქ მასთან გიორგი -ის მოციქულები მივიდნენ და ზავი შესთავაზეს, ამასთან ისინი ზავის საბოლოოდ დადებას აჭიანურებდნენ. ამ დროს თვით ბიზანტიაში იმპერატორს აუჯანყდნენ მისი დიდებულები ნიკიფორე ქსიფიასი და ბარდა ფოკა. გიორგი მეფემ გადაწყვიტა ამით ესარგებლა, ფიცი გატეხა და ახალი ომისთვის სამზადისს შეუდგა. მაგრამ ბასილიმ დაამარცხა აჯანყებულები, შეიპყრო ისინი, ფოკას მოკვეთილი თავი გიორგი -ს გამოუგზავნა და თავისი ჯარი კვლავ საქართველოსაკენ დაძრა. ქართველები დამარცხდნენ და ფრიად დაზარალებილებმა დაიხიეს. გიორგი იძულებული იყო ზავი ეთხოვა. 1022-1023 წლების ზავით საქართველოს მეფემ ბიზანტიას დაუთმო სადაო იმიერ ტაო, დაცალა ადრე დაკავებული ციხეები და 3 წლით მძევლად მისცა ტახტის მემკვიდრე ბაგრატი.
საქართველო-ბიზანტიის ომი (1028)

საქართველო-ბიზანტიის ომი — ომი, რომელიც მიმდინარეობდა ბიზანტიასა და საქართველოს შორის 1028 წელს ისტორიული სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიების დასაკავებლად.

ბასილი -მ 1025 წელს ბიზანტიაში მძევლად მყოფი ბაგრატი პირობისამებრ საქართველოში გამოისტუმრა. იმავე წელს კეისარი გარდაიცვალა და ახალმა იმპერატორმა კონსტანტინე -მ სცადა ბაგრატის უკან დაბრუნება, მაგრამ უფლისწულმა საქართველოს ფარგლებში შეასწრო. 1027 წელს ახალგამეფებულ ბაგრატ -ს უღალატეს ტაოელმა აზნაურებმა და ბიზანტიის მხარეზე გადავიდნენ.

1028 წელს იმპერატორმა საქართველოს წინააღმდეგ დიდძალი ჯარი გამოგზავნა. ბიზანტიის ჯარმა კვლავ მოაოხრა არტაანი, ჯავახეთი, თრიალეთში შეიჭრა და კლდეკარის ციხის აღება სცადა, მაგრამ ერისთავ ლიპარიტ ლიპარიტის ძემ შეძლო თავისი რეზიდენციის დაცვა. მდგომარეობა გაართულა იმ გარემოებამ, რომ ბაგრატს კვლავ უღალატეს ადგილობრივმა აზნაურებმა და თავიანთი ციხეები მტერს გადასცეს. ასევე მტრის მხარეზე გადავიდნენ შავშეთის აზნაურებიც. მაგრამ ამ მხარეში შემოსეულ მტრის წინააღმდეგ ბრძოლა ითავა ტბეთის ეპისკოპოსმა საბამ და შავშეთი დაიცვა. მაშინ ბიზანტიის სარდალმა სცადა ბაგრატ -თვის დაეპირისპირებინა ბაგრატიონთა გვარის ერთ-ერთი წარმომადგენელი — ბიზანტიაში გადახვეწილი დემედტრე გურგენის ძე და მოსყიდვითა და დაპირებებით, „წვრილი ერის”, ე. ი. მწარმოებელი მოსახლეობის გადაბირებაც კი შეძლო. მდგომარეობა ძალზე გართულდა, მაგრამ ამ დროს გარდაიცვალა კონსტანტინე , ხოლო ახალმა იმპერატორმა რომანოზმა სხვა პოლიტიკური გეზი აირჩია და საქართველოდან ჯარი გაიწვია. 1029-1030 წლებში კონსტანტინეპოლს გაემგზავრა ბაგრატის დედა მარიამ დედოფალი და ბიზანტიასთან სამშვიდობო ურთიერთობას მიაღწია.

წყარო
მატიანე ქართლისა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც. ტ. 1, თბ., 1955;
სუმბატ დავითის ძე, ცხოვრება და უწყება ბაგრატონიანთა, იქვე;
არისტაკეს ლასტივერტეცი, ისტორია, ე. ცაგარეიშვილის გამოც. თბ., 1974;
გიორგი კედრენე, წგნ., გეორგიკა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 5, თბ., 1963;
იაჰია ანტიოქიელი, მატიანის გაგრძელება, წგნ.: . ., , ., 1883;
გალის წყალსაცავი

გალის წყალსაცავი — წყალსაცავი დასავლეთ საქართველოში, მდინარე ერისწყალზე, სოფელ რეჩხთან. აშენდა 1969 წელს. წყალშემკრები აუზის ფართობი 166 ათ. კმ², სარკის ფართობი 8,2 კმ², წყლის საერთო მოცულობა 145 მლნ მ³, სასარგებლო მოცულობა 110 მლნ. მ³, საშუალო სიღრმე 17,7 მ, უდიდესი სიღრმე 42,3 მ. საზრდოობს ძირითადად მდინარე ერისწყლისა და მდინარე ენგურის ჩამონადენით, რომელიც წყალსაცავში ჩაედინება ენგურჰესის დაწნევითი დერივაციული გვირაბით. გალის წყალსაცავის ფსკერი დაფარულია ალუვიონის სქელი ფენით. ნაპირები ზედა ნაწილში დამრეცია, ქვედაში — ციცაბო. აღინიშნება მეწყრული პროცესები. სანაპირო შემოსილია ბუჩქნარითა და მეორეული ტყით. გალის წყალსაცავი ჯვრის წყალსაცავთან ერთად ქმნის კასკადს, რომლის ძირითადი დანიშნულებაა მდინარე ენგურის ჩამონადენის მრავალწლიური და მდინარე ერისწყლის ჩამონადენის დღე-ღამური რეგულირება ენერგეტიკული მიზნებისთვის.
დინ ვინჩესტერი

დინ ვინჩესტერი — გამოგონილი პერსონაჟი -ს ტელევიზიის სერიალიდან „ზებუნებრივი“. ის ნადირობს დემონებზე,სულებზე და სხვა ზებუნებრივ არსებებზე თავის უმცროს ძმა სემთან ერთად.

ბიოგრაფია
დინი დაიბადა 1979 წლის 24 იანვარს ჯონ და მერი ვინჩესტერების ოჯახში, კანზასის შტატ ქალაქ ლორენსში.ის არის წყვილის პირველი შვილი, რომელიც თავის ძმა, სემზე 4 წლით უფროსია. მას სახელი დედის მხრივ ბებიის, დიანა კემპბელის პატივსაცემად დაარქვეს. როდესაც დინი მხოლოდ 4 წლის იყო, 2 ნოემბერს, 1983 წელს დედამისი, მერი მოკლა დემონმა აზაზელმა სემის ოთახში. ჩვილი სემი ხანძრის დროს გადარჩა, რადგან მამამისმა ის მისცა დინს, რომ გარეთ გაეყვანა. ხოლო ჯონი წარუმატებლად ეცადა მერის გარადარჩენას. იმ ღამის შემდეგ დინი პასუხისმგებელად თვლიდა თავს, რომ სემისთვის მოეარა. დინის მამამ, ჯონმა, ის და სემი აღზარდა ზებუნებრივი არსებებზე მონადირეებად. დინის ბავშვობაში ჯონი რამდენიმე კვირით მიდიოდა ხოლმე სანადიროდ, ამიტომ დინს უწევდა ძმის გაზრდა.
ჩამბასი (კუბა)

ჩამბასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. ესაზღვრება მორონისა და ფლორენციის მუნიციპალიტეტები, ასევე სანქტი-სპირიტუსის პროვინცია. ჩრდილოეთით გადის ბუენა-ვისტას უბეზე.

დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 868 ადამიანს შეადგენდა. 769 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 51,8 ადამიანი კმ²-ზე.
ბათუმის ხელშეკრულება

ბათუმის ხელშეკრულება — დაიდო საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და თურქეთს შორის 4 ივნისს. ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს აგრეთვე სომხეთისა და აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დელეგაციის წევრებმა.

ბათუმის ხელშეკრულების პირობები შემუშავდა მაშინ, როდესაც ამიერკავკასია ნაწილობრივ ოსმალეთის ჯარების მიერ იყო ოკუპირებული. ბათუმის ხელშეკრულებით ოსმალეთს გადაეცა ბათუმისა და ყარსის ოლქები, ახალქალაქისა და ახალციხის მაზრები, სურამალინის მაზრა, ალექსანდროპოლისა და ეჩმიაძინის მაზრების სამი მეოთხედი, შარურ-დარალაღეზის მაზრის ერთი მეხუთედი და სხვა.

ბათუმის ხელშეკრულებით საქართველოს ჩამოსცილდა 11 381 კმ² ტერიტორია 250 ათ. მცხოვრებით, ხოლო სომხეთს 18 125 კმ² ტერიტორია 404 ათ. მცხოვრებით. ბათუმის ხელშეკრულების პირობები ამიერკავკასიის ხალხებისათვის უფრო მძიმე იყო, ვიდრე ბრესტის 1918 ზავი, რომლის შესაბამისად ოსმალეთს უნდა გადასცემოდა ამიერკავკასიის 14 135 კმ² ტერიტორია.

1918 წლის 4 ივნისს საქართველოსა და ოსმალეთს შორის დაიდო აგრეთვე დამატებითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმად საქართველო ვალდებული იყო დაუყოვნებლივ მოეხდინა ჯარების დემობილიზაცია, განედევნა თავისი ტერიტორიიდან ყველა სამხედრო და სამოქალაქო პირი იმ ქვეყნებისა, რომლებიც ოსმალეთს და მის მოკავშირეებს ეომებოდნენ. გარდა ამისა, ოსმალეთმა მიიღო უფლება კონტროლი დაეწესებინა საქართველოს მთავარ სტრატეგიულ რკინიგზებზე, გამოეყენებინა ისინი თავისი და მოკავშირეების სამხედრო ინტერესებისათვის. ბათუმის ხელშეკრულება გაუქმდა პირველ მსოფლიო ომში ოსმალეთის დამარცხების შემდეგ.