iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნიკო ჭავჭავაძის სახლი

ნიკო (დიდი ნიკო) ზურაბის ძე ჭავჭავაძის სახლი — არქიტექტურულ-ისტორიული ძეგლი, მდებარეობს ქალაქ ყვარლის ცენტრში. რუსთაველის ქუჩაზე. ილია ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმის მოპირდაპირე მხარეს.

აგებულია საუკუნის დასაწყისში. სახლი დროთა განმავლობაში სხვადასხვა დანიშნულებისათვის გამოიყენებოდა, რის შედეგადაც მნიშვნელოვნად შეეცვალა თავდაპირველი სახე. ერთხანს აქ სკოლა იყო, შემდეგ — კოტე მარჯანიშვილის სახლ-მუზეუმს გადაეცა დამხმარე ნაგებობად. ამჟამად შენობის ორი ოთახი მუზეუმის ადმინისტრაციას უკავია, ნაწილი საწყობადაა გამოყენებული.

აღწერა
სახლი ერთსართულიანია, დანაშენით შუა ნაწილზე. ნაშენია აგურით. შენობა გეგმით სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული და მთავარი ფასადით მიმართულია ეზოსკენ. ოთახები სწორკუთხაა, განლაგებულია ანფილადურად. შუა ნაწილის პირველ სართულში ლოჯია, რომელიც ეზოს მხარეს გახსნილია სამი განიერი და მაღალი თაღით. მათგან შუა თაღი ღიაა, ხოლო გვერდითებში ადრე ხის ჭვირული მოაჯირი იყო ჩასმული. შუა თაღის წინ სამსაფეხურიანი კიბეა. კავშირი შენობის დანარჩენ ნაწილთან, ლოჯიდან ხდებოდა. მეორე სართულზე ასასვლელი ხის კიბეც სწორედ ლოჯის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში იყო მოწყობილი.

სახლის მთავარი, ეზოსკენ მიმართული ფასადი შელესილია. ლოჯის სამივე თაღი დამუშავებულია ნალესობაში გამოყვანილი რუსტებით. მეორე სართულის საფასადო სიბრტყე, რომელიც პირველისგან პროფილირებული ლავგარდნითაა გამოყოფილი, სადა პილასტრებით დაყოფილია სამ ნაწილად, შუა ნაწილში გადმოკიდებულ აივანზე გამოსასვლელი კარით. გვერდით ნაწილებში კი - თითო ვიწრო, მაღალი, სწორკუთხა სარკმელი. ფასადი დასრულებულია მაღალი, საფეხუროვანი ლავგარდნით.
ბარლის ტბა

ბარლის ტბა — პერიოდული მლაშე ტბა ავსტრალიაში, დასავლეთ ავსტრალიაში. მდებარეობს იილგარნის კრატონში, ზღვის დონიდან 382 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1980 კმ². დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 80 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 100 კმ-ზე. ბარლისა და ამ არეალის ფარგლებში მყოფი ტბები კაინოზოური ასაკის პალეოხეობებს წარმოადგენენ, რომლებიც უმეტესწილად მიწისქვეშა წყლებით იკვებებიან, რომლებიც თავის მხრივ, ძველი პალეოარხების გავლით მიედინებიან. არხები ამოვსებულია კალიჩეთი და ალუვიური თიხოვან-კვარციანი ქანებით. ბარლის ტბა ჩვეულებრივ გამშრალია, თუმცა 10 წელიწადში ერთხელ წყლით ივსება ხოლმე, რის შედეგადაც ქვაბულში წყალი 1 წელიწადზე ნაკლები ხნის განმავლობაში რჩება. საზრდოობს წვიმის წყლითა და მრავალრიცხოვანი კრიკებით. ფსკერი მოშიშვლებულია, ბევრია კუნძული, რომელთა სიმაღლე 10 მ-ზე ნაკლებია. წყლის ფრინველების გამრავლების მნიშვნელოვანი ადგილია. როდესაც ტბა ავსებულია ან გადავსებულია სულ მცირე ხუთი კუნძულია ისეთი, სადაც ფრინველები ბუდობენ.
სახარის ჯვარი

სახარის ჯვარი — ეკლესია, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში, ლ. მამუკიშვილის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (5,4 3,4 მ) ნაგებია რიყის ქვით და კირის დუღაბით. დაზიანებულია: ჩამოქცეულია კამარა, მორღვეულია კედლის ზედა ნაწილი.

შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან სწორკუთხა. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელშიც ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ქვემოთ დგას ოთხკუთხა ტრაპეზი. ჩრდდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კუთხეში ნიშაა.

შენობას ხის ნივნივებზე მოწყობილი კრამიტის გადახურვა აქვს.
მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა

მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა – არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში.

დგას სოფლის დასავლეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ნადარბაზევს, ცხრააკვანას და ყარალაანთ ნასახლარს უწოდებს. ნაგებობა დიდი ზომის ყოფილა, მისგან მხოლოდ სამი კედელიღაა შემორჩენილი სხვადასხვა სიმაღლეზე, შენობა ნაგები ყოფილა რიყის ქვითა და კირის ხსნარით.
მუკუზნის მეორე ეკლესია

მუკუზნის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში.

ეკლესია დგას სასაფლაოზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს, მთლიანად დანგრეულია (გეგმა არ იკითხება). შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხე და დასავლეთ კუთხის მცირე ნაწილი. ეკლესია ნაგები ყოფილა რიყის ქვით.
მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია

მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანის დასავლეთით 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (104,5 მ), ნაგებია მსხვილი რიყის ქვით, კვადრატული აგურით და კირის ხსნარით. კუთხეებში აქა–იქ საფლავის ქვებია ჩასმული. 1982 წელს სოფლის მცხოვრებლებს ეკლესია გაურემონტებიათ და თუნუქის სახურავით გადაუხურავთ.
შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი აგურით ნაწყობი თაღითაა გადახურული, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ოდნავ შებრტყელებული აფსიდია,რომლის ღერძზე მაღალი და ფართო,თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, მსგავსი თითო სარკმელია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიც.აფსიდის სამხრეთ გვერდში გეგმით ნახევარწრიული, მაღალი ნიშაა. საკურთხეველი დარბაზისაგან ხის კანკელითაა გამოყოფილი. კანკელის წინ ნახევარწრიული ამბიონია.
მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)

მანუელ კომნენოსი (; დ. 1145– გ. 1185?) — ანდრონიკე კომნენოსი (1183–1185) უფროსი ვაჟი, მისი პირველი ცოლიდან, რომლის სახელიც უცნობია.

დაახლ. 1180 წელს მანუელი დაქორწინდა გიორგი ქალიშვილზე რუსუდანზე. აქედან გამომდიანრე ის გახდა თამარ მეფის სიძე. მანუელს და რუსუდანს ორი ვაჟი ეყოლათ: ალექსი და დავით კომნენოსი, რომლებიც მომავალში ტრაპიზონის იმპერიას დაარსებენ. ალექსი სავარაუდოდ დაიბადა 1182 წელს, დავითი სავარაუდოდ 1184 წელს უნდა დაბადებულიყო.

1185 წლის სექტემბერში, როდესაც ანრონიკე დაამხეს და მოკლეს, მანუელს თვალები დასთხარეს. სავარაუდოდ ის მიღებული ჭრილობებისგან მალევე გარდაიცვალა.
საჰიბა გაფაროვა

საჰიბა გაფაროვა (, დ. 19 მარტი, 1955, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკური მოღვაწე, აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარე 2020 წლის 10 მარტიდან. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
საჰიბა გაფაროვა დაიბადა 1955 წელს. განათლება მიიღო მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის რუსული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ სწავლობდა აზერბაიჯანის ენების უნივერსიტეტის ინგლისური ენის ფაკულტეტზე.

1981 წლიდან მუშაობს ბაქოს სლავურ უნივერსიტეტში. იყო უნივერსიტეტის პრო-რექტორი საერთაშორისო ურთიერთობების კუთხით. 2000–2004 წლებში დასავლეთის უნივერსიტეტის ევროპული ენების ფაკულტეტის დეკანია, ასევე ხელმძღვანელობს ინგლისური ფილოლოგიის კათედრას.

პოლიტიკური მოღვაწეობა
საჰიბა გაფაროვა არის პარტია ახალი აზერბაიჯანის წევრი. 2010 წლიდან მილი მეჯლისის დეპუტატია. ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის დელეგაციის ხელმძღვანელი. 2018 წლის 28 დეკემბერს დანიშნეს აზერბაიჯანულ-ჩეხური საპარლამენტთაშორისო სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელად. 2019 წელს აკვირდებოდა ბელარუსის საპარლამენტო არჩევნებს.

2020 წლის 10 მარტს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის მოწვევის პირველ სხდომაზე აირჩიეს თავმჯდომარედ.
ტრაპიზონის ალყა (1205–1206)

ტრაპიზონის ალყა — 1205–1206 წლებში რუმის სელჩუკთა სასულთნოს მიერ ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის, ქალაქ ტრაპიზონის, ალყაში მოქცევის წარუმატებელი მცდელობა. უილიამ მილერი ამ მოვლენას უკავშირებს „ალექსის დაუმორჩილებლობას მისი [ქეი-ხოსროვ -ის] ბრძანებების მიმართ“.

ისტორია
მიშელ კურშანსკის მოსაზრებით რუმის სასულთნოს მიერ ორგანიზებული ეს წარუმატებელი ალყა პასუხი იყო ტრაპიზონის იმპერატორის მოკავშირის, თამარ მეფის (1184–1213) ქმედებებზე, რომელიც 1205 წელს ერზრუმის აღებას უშედეგოდ ცდილობდა. როდესაც რუმის სულთანმა, ქეი-ხოსროვმა (1192–1196; 1205–1211) სადამსჯელო ექსპედიცია დაიწყო ტრაპიზონის წინააღმდეგ, მისი მარშრუტი ლიმიტირებული იყო პონტოს მთიანეთის რამდენიმე ვიწრო გადასასვლელით, სადაც მისი ძალები ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან შევიწროვებას განიცდიდნენ. ალექსის ასევე შეეძლო თავდასხმაზე „ზღვის გადაკეტვით“ ეპასუხა, რაც ვაჭრებისთვის ყირიმში მიმავალი გზის გადაკეტვას ნიშნავდა. ალ-ასირის თანახმად ვაჭრებმა მთელი ახლო აღმოსავლეთის მასშტაბით სერიოზული ზიანი განიცადეს ტრაპიზონის ალყის შედეგად და როდესაც ისინი სივასის დიდ ბაზრობაზე აღმოჩნდნენ ხმამაღალი შეძახილებით საყვედურობდნენ სულთანს.

კურშანსკი ასევე ამტკიცებს, რომ ალყის წარუმატებლობამ განაპირობა 1214 წელს სინოპის აღება, რამაც სელჩუკ თურქებ შავ ზღვაზე გასასვლელი ს უზრუნველყო.
კობა გოგოლაძე

კობა გოგოლაძე (დ. 7 იანვარი, 1973, ფოთი) — ქართველი მოკრივე. ევროპის თასის მფლობელი (1998, ათენი, საბერძნეთი, 60 კგ), სსრკ ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1991). 1999 წლიდან გადავიდა პროფესიონალურ კრივში. პროფესიონალურ რინგზე გამართა 18 ბრძოლა, რომელთაგან 17 მოიგო (7 - ნოკაუტით) და 1 წააგო.

ძირითადი შედეგები
მელაანის წმინდა მარინეს ეკლესია

მელაანის წმინდა მარინეს ეკლესია — არქტიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,74 მ). ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით და კირის ხსნარით. დაზიანებულია: კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა (მაქსიმალური სიმაღლე – 3 მ) შემორჩენილი; თითქმის მთლიანადაა ჩამოცვენილი საპირე ქვები; აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლები შუაში განგრეულია; მონგრეულია ჩრდილო-დასავლეთ კუთხე.

ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია აღმოსავლეთ წირთხლის ნაშთი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც დარბაზისაგან მხრებითაა გამოყოფილი. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო ოთხკუთხა ნიშაა. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია გაჭრილი.
ტატო გრიგალაშვილი

ტატო გრიგალაშვილი (დ. 1 დეკემბერი, 1999, ხაშური, საქართველო) — ქართველი ძიუდოისტი, მსოფლიოსა და ევროპის სამგზის ჩემპიონი. ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაციის მიერ დასახელდა 2022 და 2023 წლის მსოფლიოს საუკეთესო ძიუდოისტად. 2022 წლის საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი. 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალოსანი (81 კგ).

ბიოგრაფია
2018 წლის სექტემბერში ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე მეორე ადგილი დაიკავა. 2019 წელს გახდა ბრინჯაოს მედალოსანი ნეაპოლის საზაფხულო უნივერსიადაზე. 2019 წლის სექტემბერში მოიგო ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი, ხოლო ერთი თვის შემდეგ ახალგაზრდების მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაო მოიპოვა.

2020 წელს მან დიუსელდორფის დიდი სლემის ტურნირი მოიგო, როდესაც ხასან ხალმურზაევი დაამარცხა. 2020 წლის ნოემბერში გრიგალაშვილმა ევროპის 23-წლამდელთა ჩემპიონატზე ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა.

2020 წლის ნოემბერში ჩეხეთის დედაქალაქში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე 21 წლის ასაკში კონტინენტის ჩემპიონი გახდა, როდესაც ფინალში ბულგარელი ივაილო ივანოვი დაამარცხა.

2021 წლის წინაოლიმპიურ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბუდაპეშტში, 81 კგ წონით კატეგორიაში ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ფინალი დათმო ბელგიელ მატიას კასესთან.

2022 წლის დეკემბერში საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის მიერ დასახელდა საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენად.

2023 წლის 10 მაისს დოჰაში მიმდინარე ძიუდოს მსოფლიო პირველობაზე ქართველმა სპორტსმენმა ოქროს მედალი მოიპოვა. ფინალში პრინციპულ მეტოქეს, ბელგიელ მატიას კასეს დამაჯერებლად, ვაზარით სძლია და პლანეტის საუკეთესო ძიუდოისტის ტიტული ზედიზედ მეორედ მოიპოვა. აღსანიშნავია, რომ ტატო გრიგალაშვილმა წინა წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალშიც ბელგიელს მოუგო.

2023 წლის 4 ნოემბერს საფრანგეთის ქალაქ მონპელიეში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატის მეორე საშეჯიბრო დღეს 81 კგ წონით კატეგორიაში გრიგალაშვილმა ჯაკარტელი სიბგატულა არაბი, ირლანდიელი ბარაშ გლისონი და გერმანელი დომინიკ რესელი დაამარცხა, რის შედეგადაც ნახევარფინალში გავიდა, სადაც ფრანგ უმარ ალფა ჯალოს აჯობა და ფინალში გავიდა, თუმცა გადამწყვეტ შეხვედრაში ტატო თურქეთის სახელით მოასპარეზე ვედათ ალბაირაქთან (გიორგი რევაზიშვილი) დამარცხდა. თავიდან ტატომ მეტოქეს ორი გაფრთხილება მიაღებინა, შემდეგ თვითონ გააფრთხილეს ორჯერ, ხოლო 14 წამით ადრე მეტოქემ ვაზარი მოიპოვა და ბრძოლაც მოიგო.

2023 წლის 5 ნოემბერს ევროპის ძიუდოს კავშირმა მონპელიეში, ევროპის ჩემპიონატის მიმდინარეობისას ევროპის წლის საუკეთესო ძიუდოისტი ტატო გრიგალაშვილი და ევროპის წლის საუკეთესო მწვრთნელი ლაშა გუჯეჯიანი დააჯილდოვა.

ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაციის მიერ გულშემატკივართა შორის ჩატარებული გამოკითხვის შედეგად მსოფლოს 2023 წლის საუკეთესო ძიუდოისტად ტატო გრიგალაშვილი დასახელდა — შედეგები პარიზის გრანდ სლემის მიმდინარეობისას გამოცხადდა. მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი ტატო გრიგალაშვილი ამ გამოკითხვის გამარჯვებული ზედიზედ მეორედ გახდა.

ძირითადი შედეგები
სინოპის ალყა (1214)

სინოპის ალყა — 1214 წელს რუმის სასულთნოს სელჩუკი სულთნის, ქეი-ქავუს -ის (1211–1220) მიერ ორგანიზებული შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ სინოპის ალყა, რომელიც ტრაპიზონის იმპერიის ფარგლებში მნიშვნელოვან პორტს წარმოადგენდა. ალყის დეტალები აღწერილი აქვს სელჩუკ მემატიანე იბნ ბიბის. ალყის გარღვევის მიზნით ტრაპიზონის იმპერატორი ალექსი (1204–1222) გაუძღვა მცირერიცხოვან რაზმს, მაგრამ დამარცხდა და ტყვედ ჩავარდა. ქალაქი მეალყეებს 1 ნოემბერს დანებდა.

ისტორია
იბნ ბიბის ცნობების თანახმად ქეი-ქავუს -მა სინოპზე თავდასხმა მას შემდეგ გადაწყვიტა, რაც ტრაპიზონელებმა დაიწყეს სელჩუკთა სასაზღვრო ტერიტორიების რბევა. რის საპასუხოდაც ქეი-ქავუსი სხვა ბეგებთან ერთად შეიკრიბა და საპასუხო ზომების მიღება გადაწყვიტა. ასეთ ვითარებაში სელჩუკმა მზვერავებმა (სხვა წყაროების თანახმად მომთაბარეები) შეიპყრეს იმპერატორი ალექსი, როცა ის თავის 500 მეომართან სანადიროდ იყო გასული. „სელჯუკ-ნამე“-ს თანახმად სელჩუკმა მხედართმთავარმა ბეჰრამმა, 1000 მეომრით ქალაქ სინოპს ზღვაწე გასასვლელი შეუზღუდა, დაწვა ფლოტი და დახოცა ბერძნები და ევროპელები. რის შემდეგადაც ქალაქი დანებდა. იბნ ბიბის თანახმად, ქალაქის ჩაბარებამდე სულთანმა ალექსი მასთან მიიწვია, სადაც ალექსიმ სულთანს შემდეგი სიტყვებით მიმართა: „თუ გამარჯვებული სულთან იზ-ად-დინ ქეი-ქავუს იბნ ქეი ხოსროვი შემინარჩუნებს ცხოვრებას და აღიარებს ჩემსა და ჩემი შთამომავლების უფლებას ჭანითის იმპერიის [ტრაპიზონის იმპერია] ფლობისა, გარდა სინოპისა, ყველა რეგიონის რომელიც მას ეკუთვნის, პირობას ვდებ, რომ გადავიხდი ყოველწლიურ ხარკს...“

მიუხედავად იმისა, რომ მოვლენის აღწერისას პირველადი წყაროები იმპერატორი ალექსის სახელს ასახელებენ, ფალმერაიერით დაწყებული ადრეული მკლვევარები დავით კომნენოსის დაღუპვას ალყის პერიოდს უკავშირებენ. მაგალითად ალექსანდრე ვასილიევის აზრით ალექსის სახელი უფრო ნაცნობი იყო, ვიდრე დავითის, რომელიც სინოპის რეალურ გამგებელს წარმაოდგენდა და რადგანაც დავითის სახელი 1214 წლის შემდეგ წყაროებში არ გვხვდება შეიძლება დავასკვნათ, რომ დავითი სინოპის ალყას შეეწირა. თუმცა თანამედროვე მკლევარების თანახმად, დავითი ათონის მთაზე ბერად აღკვეცის შემდეგ, 1212/1213 წლებში გარდაიცვალა.

შედეგები
სელჩუკთა მიერ სინოპის დაპყრობას მნიშვნელოვანი შედეგები ჰქონდა: მიუხედავად მანუელ -ის (1238–1263) მიერ ქალაქის მცირე ხნით განთავისუფლებისა (1254–1265), ის სამუდამოდ თურქთა ხელში აღმოჩნდა, რამაც ტრაპიზონის იმპერია სახმელეთო გზით მოწყვიტა მცირე აზიაში მდებარე ნიკეის იმპერიისგან. ამავდროულად ტრაპიზონის იმპერატორის ტყვედ ჩავარდნის შედეგად, ტრაპიზონის იმპერია იძულებული გახდა სელჩუკთა მოხარკედ ქცეულიყო, რაც 1222/1223 წლამდე, სელჩუკთა მიერ ტრაპიზონის წარუმატებელ ალყამდე გაგრძელდა. ბიზანტიის გავლენის სფერო გაიყო ორ ანკლავად, რის შედეგადაც დასავლურ ანატოლიური ანკლავი განადგურდა და მთლიანად ასიმილირდა საუკუნის განმავლობაში, ხოლო აღმოსავლეთი უფრო დიდ ხანს შემორჩა ტრაპიზონის იმპერიის სახით და იარსება საუკუნემდე. გარდა ამისა, სინოპის დაპყრობამ სელჩუკებს ახალი სტრატეგიული გზები გაუხსნა ექსპანსიისთვის, რომლიდანაც ერთი კონსტანტინოპოლს, ხოლო მეორე ყირიმსა და სამხრეთ რუსეთის სტეპებს უმიზნებდა.
ბუტრინტის ტბა

ბუტრინტის ტბა  — ლაგუნა ალბანეთში, ქალაქ სარანდის მიდამოებში. ზედაპირის ფართობი 16,3 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 21,5 მ. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 7,1 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 3,2 კმ-ზე. ტბის აღმოსავლეთით აღმართულია — მილეს (845 მ), დასავლეთით — სოტირის (240 მ), ხოლო სამხრეთით — სტილოს დაბალი მთები (240 მ).
ცისია მეტრეველი

ცისია მეტრეველი (დ. 3 ივლისი, 1975) — ქართველი მსახიობი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 3 ივლისს. 1996 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

ნათამაშები როლები
მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრი
მოხუცი მოცეკვავე – „შაპიტო“ – რეჟ. ნ. გაჩავა
ვიქტორია – ა. კამიუ „ქალაქი ალყაში“ – რეჟ. დ. დოიაშვილი
ცოლი – „მაკულატურა ანუ დღეს ორშაბათია“ – რეჟ. დ. დოიაშვილი, გ. იაშვილი
მაკრინე – გ. ერისთავი „გაყრა“– რეჟ. დ. დოიაშვილი
ცოლი – ს. მროჟეკი „სახლი საზღვარზე“ – რეჟ. დ. დოიაშვილი
ელისო – ლაშა ბუღაძე „პანთეონი“ – რეჟ. გ. იაშვილი
დედა – მ. მაინბურგი „ცეცხლსახოვანი“ – რეჟ. დ. პაპავა
წყალი – მ. მეტერლინკი „ლურჯი ფრინველი“ – რეჟ. დ. დოიაშვილი * ბერტა – ჰ. იბსენი „ჰედა გაბლერი“ – რეჟ. თ. გომართელი * ლუსი – ბ. ბრეხტი „სამგროშიანი ოპერა“ - რეჟ. გ. თავაძე
მარეხი – „შეყრა“ რეჟ. დ. დოიაშვილი

ფილმოგრაფია
ლალიკო – „წვრილვარსკვლავთა ღამე“ – რეჟ. ა. ენუქიძე
ცოლი – „ჰიმნევსი“ – რეჟ. დ. სონღულაშვილი
შორენა – „იდიოტოკრატია“ – რეჟ. ა. ვარსიმაშვილი
შორენა – „ყველაფერი კარგად იქნება“ – რეჟ. ა. ვარსიმაშვილი
ლიკა – „აქ ცხოვრობენ გუნცაძეები“ (სერიალი) – რეჟ. გ. ლიფონავა
პოეტესა – „ნოდარ დუმბაძის ნოველები“ – რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე
ეზანას ქვა

ეზანას ქვა — აქსუმის სამეფოს არტეფაქტი. ეს ქვის ძეგლი არის დოკუმენტალური მტკიცებულება იმისა თუ როგორ მიიღო მეფე ეზანამ ქრისტიანობა და როგორ დაიმორჩილა სხვადასხვა მეზობელი ხალხი, მათ შორის მეროე.

ახ. წ. 330-356 წლებში აფრიკის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე აქსუმის სამეფოს მართვდა მეფე ეზანა. იგი ებრძოდა ნუბიელებს და თავის გამარჯვებების შესახებ წერდა სტელებზე. ეზანას ქვა დაწერილია გეეზის, საბეისა და ბერძნულ ენებზე. წარწერა ძირითადად ღმერთის განდიდებაა გამარჯვებების გამო. მისი წარწერები ქვაზე წარმოდგენილია სამ ენაზე, როზეტის ქვის მსგავსად.

საეკლესიო ისტორიის თანახმად აბისინიელი წმინდა ფრუმენტი, ახალგაზრდა მეფის მონა, მიიღებს ქრისტიანობას ალექსანდრიაში, სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მისი გავლენით მეფემ და მისმა მრავალმა ქვეშევრდომმა ქრისტიანობა მიიღო. ასე დაიბადა ეთიოპიის მართლმადიდებელი ეკლესია. თავისი მმართველობის დასასრულს, დაახლოებით 350 წელს მეფე ეზინამ ქუშიტების წინააღმდეგ დაიწყო ლაშქრობა, რის შედეგადაც ქუშის სამეფო გაანადგურა. გეეზის ენაზე დაწერილი სხვადასხვა ქვები ნაპოვნია ასევე მეროეში, ქუში სამეფოს დედაქალაქში.
საბა გრიგალაშვილი

საბა გრიგალაშვილი (დ. 12 მარტი, 1999, თბილისი) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. სამბოში ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2016, ტულუზა, საფრანგეთი, 56 კგ), სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2017, პრაღა, ჩეხეთი, 60 კგ), სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, პრაღა, ჩეხეთი, 62 კგ).

ძირითადი შედეგები
ბექა გურული

ბექა გურული (დ. 23 თებერვალი, 1999, რუსთავი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (ბედინაძის თასი) გამარჯვებული (2016, ბათუმი, საქართველო, 69 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ბათუმი, საქართველო, 82 კგ).

ძირითადი შედეგები
ალექსი დავითაშვილი

ალექსი დავითაშვილი (დ. 21 ივნისი, 1974, ახმეტა) — ქართველი მოჭიდავე (ქართული ჭიდაობა), ძიუდოისტი (+95, +100 კგ, აბსოლუტური), სუმოისტი, კომენტატორი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი. სიდნეის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (2000). იკავებდა საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას. კარიერის დასრულების შემდეგ, გამოდის სამბოსა და ძიუდოს საერთაშორისო ტურნირებზე ოსტატ-ვეტერანებს შორის.

ძიუდოში ევროპის ორგზის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში: 2002 (მარიბორი, სლოვენია), 2003 (ლონდონი, ინგლისი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1994 (აბსოლუტური; გდანსკი, პოლონეთი), 1996 (გუნდური; სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი), 2000 (აბსოლუტური; ვროცლავი, პოლონეთი), 2001 (+100 კგ; პარიზი, საფრანგეთი). მასტერსის ბრინჯაოს პრიზიორი:1996 (+95 კგ; მიუნხენი, გერმანია), 1999 (+100 კგ; მიუნხენი, გერმანია). მსოფლიო თასის ექვსგზის მფლობელი: 1998 (+100 კგ; თბილისი), 1999 (+100 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2002 (+100 კგ; თბილისი), 2004 (+100 კგ; თბილისი), 2005 (+100 კგ; თბილისი), 2005 (+100 კგ; პრაღა, ჩეხეთი). მსოფლიო თასის ვიცე-ჩემპიონი: 1999 (+100 კგ; ლეონდინგი, ავსტრია), 2000 (+100 კგ; თბილისი). მსოფლიო თასის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1997 (+95 კგ; თბილისი). საერთაშორისო ტურნირების ვიცე-ჩემპიონი: 1995 (+95 კგ; ჰერტოგენბოში, ნიდერლანდები), 1995 (აბსოლუტური; მაკონი, აშშ), 1997 (+95 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2000 (+100 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2000 (+100 კგ; ვარშავა, პოლონეთი). საერთაშორისო ტურნირების ბრინჯაოს პრიზიორი: 1994 (+95 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2000 (+100 კგ; სოფია, ბულგარეთი), 2003 (+100 კგ; ვარშავა, პოლონეთი). საქართველოს სამგზის ჩემპიონი: 1996 (+95 კგ; თბილისი), 1997 (+95 კგ; თბილისი), 2001 (+100 კგ; თბილისი). საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი: 2008 (+100 კგ; თბილისი). საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2009 (+100 კგ; ქუთაისი). მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (საუნივერსიტეტო): 1994 (+95 კგ; მიუნსტერი, გერმანია). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი: 1993 (+95 კგ; არნემი, ნიდერლანდები). ვეტერანებში ექვსგზის მსოფლიო ჩემპიონი: 2016 (+100კგ; მაიამი, აშშ), 2017 (+100 კგ; ოლბია, იტალია), 2018 (+100 კგ; კანკუნი, მექსიკა), 2019 (+100 კგ; მარაკეში, მაროკო), 2021 (+100 კგ; ლისაბონი, პორტუგალია), 2022 (+100 კგ; კრაკოვი, პოლონეთი). ვეტერანებში ევროპის ჩემპიონი: 2019 (+100 კგ; გრან-კანარია, ესპანეთი) მონაწილეობდა 2000 წლის სიდნეის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც დამარცხდა წრეში.

საქართველოს რვაგზის აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2008).

სუმოში ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (1998) და ბრინჯაოს პრიზიორი (1998, 1999, 2001).

სამბოში მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (+100 კგ, ტაშკენტი, 2010).

ძირითადი შედეგები
ომარ ეგაძე

ომარ ეგაძე (დ. 28 ივლისი, 1939, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1962, 1964), ივან პოდუბნის სახელობის ტურნირის ორგზის გამარჯვებული (1963, 1968), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1971).

ძირითადი შედეგები
მიღწევები
მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი: 1962 (57კგ; ტოლიდო, აშშ)
საბჭოთა კავშირის ხალხთა და სპარტაკიადების ჩემპიონი: 1963 (57კგ; მოსკოვი), 1967 (57კგ; მოსკოვი)
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962 (57კგ; ტალინი), 1964 (57კგ; ლენინგრადი)
საბჭოთა კავშირის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1960 (57კგ; თბილისი)
საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი: 1963 (ივან პოდდუბნის მემორიალი), 1968 (ივან პოდდუბნის მემორიალი)
ოთარ ერანოსიანი

ოთარ ერანოსიანი (დ. 20 აგვისტო, 1993, ახალქალაქი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი), საერთაშორისო ტურნირის (ბოშკაის მემორიალი) გამარჯვებული (2016, დებრეცენი, უნგრეთი, 60 კგ), დავით კვაჭაძის სახელობის საერთაშორისო ტურნირის ორგზის გამარჯვებული (2017, თბილისი, საქართველო, 60 კგ; 2019, თბილისი, საქართველო, 60 კგ).

ძირითადი შედეგები
ზაზა თურმანიძე

ზაზა თურმანიძე (დ. 1 აპრილი, 1965, სოფელი მახათაური, საჩხერის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), სსრკ ჩემპიონი (1990, 130 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1987, ველიკო-ტირნოვო, ბულგარეთი, -130 კგ), საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი, ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენების კავალერი.

ძირითადი შედეგები
ლოხ-კორიბი

ლოხ-კორიბი — გამდინარე ტბა ირლანდიის დასავლეთ ნაწილში. ზედაპირის ფართობი 176 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 50,9 მ. გადაჭიმულია 43,5 კმ-ზე, უდიდესი სიგანეა 16,1 კმ. აქვს არასწორი კონტურის ფორმა. იყოფა ორ: ზედა და ქვედა ნაწილად. ტბის ქვაბული კარსტული წარმოშობისაა, რომელიც გადაღრმავებულია ძველი მყინვარის მიერ. ნაპირები უმეტესწილად დაბალია, დასავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ციცაბოა და მაღალი. ტბას ასაზრდოებს მდინარეები: გრეგი, კლერი და ბლეკ-რივერი. ბევრია კუნძული. სულ 365 კუნძულია, რომელთაგან უდიდესია კუნძული ინჩაგოილი, სადაც შემორჩენილია წმინდა პატრიკის ეკლესიის ნანგრევები. ჩამონადენი მდინარე კორიბზე ატლანტის ოკეანის გოლუეის ყურეში. მდიდარია თევზით. მოიპოვება კუმჟა, წერი, ქორჭილა და ორაგული. 1996 წლის 7 ივნისიდან შედის რამსარის საერთაშორისო ჭარბტენიანი ტერიტორიების სიაში.
ფატიმა რაჰბარი

ფატიმა რაჰბარი (; დ. 1964 — გ. 7 მარტი 2020) — ირანელი პოლიტიკოსი, კონსერვატორი, ირანის მეჯლისის წევრი.

2004 წლიდან არაერთხელ აირჩიეს მეჯლისის წევრად. 2020 წლის 5 მარტს, არჩევნების შემდეგ მალევე -19-ის შედეგად კომაში ჩავარდა.

გარდაიცვალა 2020 წლის 7 მარტს აღნიშნული ვირუსის შედეგად გამოწვეული გართულებებით..
ზურგჩანთის ამოცანა

ზურგჩანთის ამოცანა — ამოცანა კომბინატორულ ოპტიმიზაციაში. პირობა შემდეგია, მოცემულია ნივთები, თითოეულს აქვს წონა და გარკვეული ღირებულება. უნდა გავარკვიოთ, თუ რა რაოდენობის ნივთი უნდა ავარჩიოთ, რომ მთლიანი წონა არაუმეტესი იყოს მოცემულ -წონაზე, და აგრეთვე რაც შეიძლება დიდი იყოს ნივთების საერთო ღირებულება. გარკვეულწილად ეს ამოცანა ცხოვრებისეულია, როდესაც ჩანთის ზომა შეზღუდულია, ვცდილობთ რაც შეიძლება ღირებული და მნიშვნელოვანი ნივთები ავარჩიოთ.

ზურგჩანთის ამოცანა საკმაოდ ძველია, მე-19 საუკუნიდან ერთ საუკუნეზე მეტი ის შესწავლის საგანი იყო. „ზურგჩანთის ამოცანის“ სახელი უკავშირდება ამერიკელ მათემატიკოსს ტობიას დანციგს.

ამოხსნა
ამ ამოცანის რამდენიმე ინტერპრეტაცია არსებობს. 0/1 ზურგჩანთის ამოცანა გულისხმობს, რომ ნივთი ან უნდა ავიღოთ, ან არა. ეს ამოცანა დინამიური პროგრამირების საშუალებით იხსნება, საჭიროა ოპტიმიზირებული სრული გადარჩევის შემუშავება.

იმპლემენტაცია ++-ზე:
არაბულა

არაბულა — ერთ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა (ჯვაროსანთა) ოჯახისა. ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის კლდის მცენარეებია. მეყვავილეობაში კულტივირებულია ალპური (. ) და კავკასიური არაბულა (. ) — მრავალწლოვანი მარადმწვანეეები, რომლებიც 20–30 სანტიმეტრის სიგრძის დაუფესვიანებელი სქლადშეფოთლილი ყლორტებითაა მოფენილი. ფოთლები მორუხო, დანაკვთილი და მომრგვალებულია. მოკლე მტევნებში სხედან თეთრი, ვარდისფერი, სურნელოვანი, მცირე ზომის ყვავილები. ყვავის აპრილიდან ივნისამდე, მსხმოიარობს ივლისში. მრავლდება თესლითა (ითესება გაზაფხულზე) და კალმით (ყვავილობის დასრულების შემდეგ). სინათლის მოყვარული და სიცივეგამძლეა, იყენებენ ალპინარიუმებში.