iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლაურა ფერნანდეს დელგადო

ლაურა ფერნანდეს დელგადო (დ. 4 ივლისი, 1986, პუნტარენასი) — კოსტარიკელი პოლიტიკოსი. კოსტა-რიკის პრეზიდენტი 2026 წლის 8 მაისიდან. პრეზიდენტ როდრიგო ჩავეს რობლესის ადმინისტრაციაში 2024-2025 წლებში ეკავა პრეზიდენტის მინისტრის თანამდებობა, ხოლო 2022-2025 წლებში ეროვნული დაგეგმარებისა და ეკონომიკური პოლიტიკის მინისტრის თანამდებობა.

ბიოგრაფია
დაიბადა პუნტარენასში 1986 წლის 4 ივლისს. სწავლობდა პოლიტოლოგიას კოსტა-რიკის უნივერსიტეტში და გაიარა პოლიტიკურ მეცნიერებათა სპეციალიზაცია საჯარო პოლიტიკისა და დემოკრატიული მმართველობის მიმართულებით იმავე უნივერსიტეტში.

2006-2014 წლებში იყო -ის პერსპექტიული ანალიზის განყოფილების ხელმძღვანელი და საჯარო დასაქმების სექტორული სამდივნოს ხელმძღვანელი. ასევე მუშაობდა საპარლამენტო საკონსულტაციო სამსახურის დირექტორად საკანონმდებლო ასამბლეაში პარტია „ქრისტიან-დემოკრატიული ალიანსის“ ფრაქციაში. იყო სხვადასხვა ორგანიზაციის კონსულტანტი სახელმწიფო რეფორმის კვლევის საკითხებში.

პოლიტიკური კარიერა
2018 წელს იგი იყო ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი ლუის ფერნანდო კალვო დიასთან ერთად, კანდიდატ მარიო რედონდო პოვედას საპრეზიდენტო კამპანიაში.

მისი პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო ეროვნული დაგეგმარებისა და ეკონომიკური პოლიტიკის მინისტრის თანამდებობით როდრიგო ჩავეს რობლესის პრეზიდენტობის დროს. ეს თანამდებობა ეკავა 2022 წლიდან 2025 წლამდე და პარალელურად 2024-2025 წლებში იყო პრეზიდენტის მინისტრი. 2025 წლის 29 ივლისს ოფიციალურად გაფორმდა მისი კანდიდატურა 2026 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის, მას მხარს უჭერს პრეზიდენტი ჩავესი. ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატები არიან ფრანსისკო გამბოა სოტო და დუგლას სოტო კამპოსი.
დანტე (მთვარის კრატერი)

კრატერი დანტე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი პოეტის, მწერლისა და მოაზროვნის, დანტე ალიგიერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 53.83 კმ, სიღრმე — 2.4 კმ.

სატელიტური კრატერები
იოჰან ბაპტისტ კრამერი

იოჰან ბაპტისტ კრამერი (') (დ. 1771 — გ. 1858, ლონდონი) — გერმანული წარმოშობის ბრიტანელი მუსიკოსი, კომპოზიტორი და პიანისტი. კლასიციზმიდან რომანტიზმში გარდამავალ ეპოქაში მიიჩნეოდა უდიდეს შემსრულებლად. მისი ნაწარმოებები კონსერვატიული სტილისაა, ნაკლებად დრამატიული და ემოციური, თუმცა მოითხოვს დახვეწილ ტექნიკურ უნარებს.
დარვინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დარვინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ბუნებისმეტყველისა და მოგზაურის, ჩარლზ დარვინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 122.18 კმ, სიღრმე — 2.91 კმ.

სატელიტური კრატერები
დეივისონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დეივისონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ფიზიკოსის, კლინტონ დეივისონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 92.46 კმ, სიღრმე — 2.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
დეივისონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გლენ დიზენი

გლენ ერიკ ანდრე დიზენი (ასევე გლენ დისენი, , დ. 1979) - ნორვეგიელი პოლიტოლოგი, პოლიტიკური კომენტატორი და პოლიტიკოსი, ვლადიმირ პუტინის რეჟიმის მხარდამჭერი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნორვეგიის უნივერსიტეტის ბიზნესის, ისტორიისა და სოციალურ მეცნიერებათა დეპარტამენტის პროფესორი.

დიზენი რამდენიმე წლის განმავლობაში რუსეთის სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი საერთაშორისო სატელევიზიო ქსელ -ის რეგულარული კომენტატორი იყო. მას ხშირად ადანაშაულებენ რუსული პროპაგანდის ხელშეწყობაში.

დიზენი აქტიურად მონაწილეობს პრორუსულ პარტიაში „ფრედ ოგ რეტფერდიგეტი“.
დებაი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დებაი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰოლანდიელი ამერიკელი ფიზიკოსისა და ფიზიკური ქიმიკოსის, პეტერ იოზეფ ვილჰელმ დებაის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 127.03 კმ, სიღრმე — 2.93 კმ.

სატელიტური კრატერები
დემოკრიტე (მთვარის კრატერი)

კრატერი დემოკრიტე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ფილოსოფოსის, დემოკრიტეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 37.78 კმ, სიღრმე — 2.16 კმ.

სატელიტური კრატერები
დიანა (მთვარის კრატერი)

კრატერი დიანა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ლათინური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.55 კმ, სიღრმე — 0.29 კმ.

სატელიტური კრატერები
დიანას კრატწერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
დიდრო (მთვარის კრატერი)

კრატერი დიდრო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი მწერლის, ფილოსოფოსისა და ენციკლოპედისტის, დენი დიდროს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 20 კმ, სიღრმე — 1.78 კმ.

სატელიტური კრატერები
დიდროს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
დიონისე (მთვარის კრატერი)

კრატერი დიონისე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ათენის ქრისტიანი ღვთისმეტყველის, დიონისე არეოპაგელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 17.25 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
დიოფანტე (მთვარის კრატერი)

კრატერი დიოფანტე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი მათემატიკოსის, დიოფანტეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

სახელწოდება
კრატერს სახელი ეწოდა მისი ეპონიმის დიოფანტეს მიხედვით. ინგლისურად კრატერის სახელწოდება შეესატყვისება ეპონიმს, ისევე როგორც რუსულიც . ქართულადაც ეპონიმის შესატყვისი უნდა იყოს კრატერის სახელწოდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 17.57 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

სატელიტური კრატერები
დირიხლე (მთვარის კრატერი)

კრატერი დირიხლე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი მათემატიკოსის, პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47.24 კმ, სიღრმე — 2.31 კმ.

სატელიტური კრატერები
დობროვოლსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დობროვოლსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა კოსმონავტის, გიორგი დობროვოლსკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.4 კმ, სიღრმე — 2.17 კმ.

სატელიტური კრატერები
ქიტინი

ქიტინი (8135)) (, : ხიტონი — ტანსაცმელი, კანი, გარსი) — აზოტშემცველი პოლისაქარიდების ჯგუფის ბიოპოლიმერი, რომელიც შედგება -აცეტილგლუკოზამინის ნარჩენებისგან, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია -(1→4)-გლიკოზიდური ბმებით. ქიმიური სახელებია: პოლი--აცეტილ--გლუკოზო-2-ამინი ან პოლი-(-აცეტილ-1,4---გლუკოპირანოზამინი).

ქიტინი წარმოადგენს ფეხსახსრიანების ეგზოჩონჩხის (კუტიკულის) და სხვა უხერხემლოების მთავარ კომპონენტს. ის აგრეთვე გვხვდება სოკოების, ბაქტერიებისა და ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეების უჯრედის კედელში, სადაც იგი ცელულოზის მსგავს ფუნქციას ასრულებს. სუფთა ქიტინი პირველად ტარანტულის გარე გარსებიდან იქნა გამოყოფილი. ტერმინი „ქიტინი“ დაამკვიდრა ფრანგმა მეცნიერმა ოგიუსტ ოდიემ, რომელიც მწერების გარე საფარველს იკვლევდა, 1823 წელს. ქიტინს წარმატებით იყენებენ სამედიცინო, სამრეწველო და ბიოტექნოლოგიურ სფეროებში.
დონა (მთვარის კრატერი)

კრატერი დონა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის იტალიური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.84 კმ, სიღრმე — 0.34 კმ.

სატელიტური კრატერები
დონას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
დსთ-ს წევრი ქვეყნების თამაშები

დსთ-ს წევრი ქვეყნების თამაშები — სპორტული ღონისძიება, რომელიც ტარდება დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრ ქვეყნებს შორის.

დსთ-ს თამაშების ჩატარების იდეა რუსეთის ფედერაციამ წამოაყენა. წინადადებას მხარი 2018 წლის 28 სექტემბერს დაუჭირეს დსთ-ს სახელმწიფო მეთაურთა საბჭოს სხდომაზე ქალაქ დუშანბეში.

შეჯიბრი თავდაპირველად 2020 წლის სექტემბრისთვის იყო დაგეგმილი, მაგრამ -19 პანდემიის გამო, ის 2021 წლის სექტემბრამდე გადაიდო.

დსთ-ს პირველი თამაშები ორგანიზებული იყო რუსეთის ფედერაციის სპორტის სამინისტროს, თათრეთის რესპუბლიკის მთავრობისა და დსთ-ს მთავრობათა მეთაურთა საბჭოს მიერ. აღმასრულებელი ორგანიზაცია იყო „სპორტისა და სოციალური პროექტების დირექტორატი“.

დსთ-ს მესამე თამაშები 2025 წლის 28 სექტემბრიდან 8 ოქტომბრამდე აზერბაიჯანში გაიმართა. განჯა რვა სპორტის სახეობაში შეჯიბრებებს უმასპინძლა, მინგეჩაური და გაბალა - ოთხს, შაქი - სამს, გოიგოლი - ორს, ხოლო ევლახი და ხანკენდი - თითო-თითოს.

თამაშების სია
დენინგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დენინგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბრიტანელი ასტრონომის, უილიამ ფრედერიკ დენინგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.18 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

სატელიტური კრატერები
დეკარტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დეკარტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ფილოსოფოსისა და მათემატიკოსის, რენე დეკარტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47.73 კმ, სიღრმე — 2.31 კმ.

სატელიტური კრატერები
დოპლერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დოპლერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ავსტრიელი მათემატიკოსისა და ფიზიკოსის, კრისტიან დოპლერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 101.79 კმ, სიღრმე — 2.86 კმ.

სატელიტური კრატერები
დრუდე (მთვარის კრატერი)

კრატერი დრუდე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ფიზიკოსის, პაულ დრუდეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 27.13 კმ, სიღრმე — 1.95 კმ.

სატელიტური კრატერები
დრუდეს კრატერს სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
დრიგალსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დრიგალსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი გეოგრაფის, გეოფიზიკოსისა და პოლარეთის მკვლევრის, ერიხ დრიგალსკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 162.49 კმ, სიღრმე — 3 კმ.

სატელიტური კრატერები
დ. ბრაუნი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დ. ბრაუნი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, დევიდ მაკდაუელ ბრაუნის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2006 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 16.12 კმ, სიღრმე — 2.58 კმ.

სატელიტური კრატერები
დ. ბრაუნის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
დაგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დაგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის სკანდინავური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0.36 კმ, სიღრმე — 0.05 კმ.

სატელიტური კრატერები
დაგის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
დაისონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დაისონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ასტრონომის, ფრენკ უოტსონ დაისონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 63.14 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
დამრგვალება

დამრგვალება — ერთი ნამდვილი დადებითი რიცხვის შეცვლა მეორე ისეთი ნამდვილი დადებითი რიცხვით, რომელსაც მოცემული რაოდენობის ათობითი ნიშანი აქვს. განასხვავებენ ორი სახის დამრგვალებას: ნაკლებობით დამრგვალებას, როდესაც დასამრგვალებელ რიცხვს ჩამოაცილებენ ყველა ციფრს, რომელიც რომელიმე განსაზღვრული თანრიგის ციფრის მარჯვნივაა, და მეტობით დამრგვალებას, როდესაც დასამრგვალებელ რიცხვს ჩამოაცილებენ ყველა ციფრს, რომელიც რომელიმე განსაზღვრული თანრიგის ციფრის მარჯვნივაა და დარჩენილი თანრიგის უკანასკნელ ციფრს ერთი ერთეულით გაზრდიან. ჩვეულებრივ იყენებენ დამრგვალების შემდეგ წესს. თუ პირველი ჩამოსაცილებელი ციფრია 0, 1, 2, 3 ან 4, მაშინ ხდება ნაკლებობით დამრგვალება; თუ ჩამოსაცილებელი ნაწილი შედგება 5-ისაგან ან 5-ისა და მასთან მიწერილი ნულებისაგან, მაშინ დამრგვალება ისე უნდა მოხდეს, რომ დამრგვალებული რიცხვის ბოლო ციფრი ლუწი იყოს; დანარჩენ შემთხვევებში ხდება მეტობით დამრგვალება.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 490

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 490 ერთხმად მიიღეს 1981 წლის 21 ივლისს, გენერალური მდივნის მოხსენების განხილვის შემდეგ. საბჭომ მოუწოდა ისრაელს დაუყოვნებლივ შეწყვიტოს თავდასხმები ლიბანზე.
საბჭომ ასევე მოითხოვა, რომ ისრაელმა პატივი სცეს ლიბანის ტერიტორიულ მთლიანობას და სთხოვა გენერალურ მდივანს 48 საათში წარედგინა ანგარიში სიტუაციის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 469

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 469 მიღებულია 1980 წლის 20 მაისს, გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვისა და ჟენევის კონვენციის შესაბამისი ნაწილების აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ გმობა გამოთქვა ისრაელის მთავრობის მიერ 468-ე რეზოლუციის (1980) შეუსრულებლობის გამო.

საბჭომ მოუწოდა ისრაელს, გააუქმოს ჰებრონისა და ჰალჰულის მერების, ასევე ჰებრონის შარიათის მოსამართლის გაძევება და გენერალურ მდივანს სთხოვს, გააგრძელოს ძალისხმევა.

რეზოლუცია მიღებულ იქნა 14 ხმით არცერთის წინააღმდეგ და ერთმა თავი შეიკავა შეერთებული შტატებიდან.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 468

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 468 მიიღეს 1980 წლის 8 მაისს. ჟენევის კონვენციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა ისრაელის ოკუპირებული ძალების მიერ ჰებრონისა და ჰალჰულის მერების, ასევე ჰებრონის შარიათის მოსამართლის გაძევებასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მოუწოდებდა ისრაელს გაეუქმებინა „უკანონო ღონისძიებები“ და ხელი შეეწყო შესაბამისი პირების დაბრუნებისთვის იმ ფუნქციების შესასრულებლად, რომლებზეც ისინი არჩეულები ან დანიშნულები იყვნენ. საბჭომ ასევე მოთხოვა გენერალურ მდივანს მუდმივად ედევნებინა რეზოლუციის შესრულებითვის თვალყური.

რეზოლუცია 468 მიღებულ იქნა 14 ხმით ნულის წინააღმდეგ, ერთი მხარის (შეერთებული შტატების) თავშეკავებით.
სონა ველიხანი

სონა იბრაჰიმის ასული ველიხანი (, დ. 19 ივნისი, 1883, ხარკოვი — გ. 4 აპრილი, 1982) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა ოფთალმოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1942). პირველი აზერბაიჯანელი ქალი, რომელმაც ექიმის დიპლომი მიიღო და დიდი როლი შეასრულა აზერბაიჯანული ოფთალმოლოგიის განვითარებაში.

ბიოგრაფია
სონა ველიხანი დაიბადა 1883 წლის 19 ივნისს ხარკოვში, ექიმის ოჯახში. საშუალო განათლება მან ასევე ხარკოვში მიიღო.

1900 წელს ის შვეიცარიაში გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი ლოზანის უნივერსიტეტში სწავლობდა. საბოლოოდ, სონა ველიხანმა განათლების დასრულება მხოლოდ 1908 წელს შეძლო, როდესაც დაამთავრა ქალთა სამედიცინო ინსტიტუტი პეტერბურგში. ამგვარად, იგი გახდა ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელი ქალი უმაღლესი განათლებით და პირველი აზერბაიჯანელი ქალი, რომელმაც ექიმის დიპლომი მიიღო. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე.

1939 წლამდე სონა ველიხანი მუშაობდა ასისტენტად, დოცენტად და პროფესორად აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტის თვალის დაავადებათა კათედრაზე. 1931 წელს მან გამოაქვეყნა სტატია „ენდოფთალმიტის პათოლოგიური ანატომიის შესახებ“, რომელიც ნობელის პრემიების კომიტეტმა შეაფასა. 1941 წელს, ოფთალმოლოგიის განვითარებაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისა და ტრაქომასთან ბრძოლის გამო, კომიტეტმა სონა ველიხანი მედიცინაში ნობელის პრემიაზე წარადგინა, თუმცა, მეორე მსოფლიო ომის დაწყების გამო, ნობელის პრემიის ყოველწლიური მინიჭება დროებით შეჩერდა .

1939 წლიდან 1971 წლამდე ის იყო ა. ალიევის სახელობის ექიმთა კვალიფიკაციის ამაღლების აზერბაიჯანის სახელმწიფო ინსტიტუტის თვალის დაავადებათა კათედრის გამგე. 1945 წლიდან 1950 წლამდე პერიოდში სონა ველიხანი იყო აზერბაიჯანის სსრ ოფთალმოლოგთა საზოგადოების თავმჯდომარე. 1942 წელს მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება.

1946 წლიდან 1960-იანი წლების ჩათვლით ის იყო აზერბაიჯანის სამეცნიერო-კვლევითი ოფთალმოლოგიური ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. სონა ველიხანი არის 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 2 მონოგრაფიის ავტორი. მისი ნაშრომები ძირითადად ეძღვნება ტრაქომის, გლაუკომის, თვალის დაზიანებების და დაზიანებული თვალის მორფოლოგიური ცვლილებების პრობლემებს, რომლებიც გამოწვეულია კეთრით, სიფილისით, ტუბერკულოზითა და სხვადასხვა სიმსივნეებით. სონა ველიხანის ბიოგრაფიის ეს ნაწილი მისი უდიდესი სამეცნიერო მემკვიდრეობის შესახებ მოგვითხრობს.

თავისი ცხოვრების უდიდესი ნაწილი ველიხანმა ოფთალმოლოგთა კადრების მომზადებას მიუძღვნა. მისი ხელმძღვანელობით სამმა ადამიანმა დაიცვა სადოქტორო, ხოლო 18-მა — საკანდიდატო დისერტაცია. პროფესორი სონა ველიხანი ეწეოდა საკონსულტაციო, სამეცნიერო-პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ საქმიანობას. დაჯილდოებულია ორდენებითა და მედლებით. სონა ველიხანი გარდაიცვალა 1982 წლის 4 აპრილს. ბაქოში, იმ სახლის კედელზე (ჰუსეინ ჯავიდის გამზ., 20), სადაც ველიხანი 1971 წლიდან 1982 წლამდე ცხოვრობდა, დადგმულია მემორიალური დაფა მისი ბარელიეფით.
დამუაზო (მთვარის კრატერი)

კრატერი დამუაზო — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, მარი შარლ დამუაზოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 36.66 კმ, სიღრმე — 2.14 კმ.

სატელიტური კრატერები
აბორაჰადოს დე პლატანო მადურო

აბორაჰადოს დე პლატანო მადურო (ასევე ცნობილი, როგორც აბორაჰადოს კოლუმბიანოს) — კოლუმბიური სამზარეულოსთვის დამახასიათებელი, ყველისა და ბანანის შიგთავსის მქონე და შემწვარი კერძი. „აბორაჰადო“ (კასტილიურ ესპანურად „ალბარდილია“) კვერცხისა და ფქვილისგან მოზელილ ცომს ნიშნავს, რომელიც გარკვეული, ფრიტერების მსგავსი საკვების შესაწვავად გამოიყენება.

ზოგადად, „აბორაჰადო“ ყველითა და ბანანით სავსე კერძს ნიშნავს, რომელიც ცომშია ამოვლებული და დიდი რაოდენობით ზეთშია შემწვარი (მისი სახელიც, სიტყვასიტყვით „ცომში ამოვლებული“, აქედან მომდინარეობს), თუმცა ტერმინი შეიძლება გამოვიყენოთ კერძის სხვა ვარიაციებისთვისაც, როგორიცაა „აბორაჰადო კონ ჩიჩარონი“. ეს ვარიანტი ძირითად რეცეპტს უხვევს და ბანანისა და ყველის გარდა, ჩიჩარონსაც (შემწვარი ღორის მუცელი) შეიცავს. ზოგჯერ შიგთავსის ნაწილად გუავას პასტა გამოიყენება, რომელიც კოლუმბიაში ბოკადილიოს სახელითაა ცნობილი.
დანჟონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დანჟონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომის, ანდრე დანჟონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 69.3 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
დანიელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი დანიელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბრიტანელი ფიზიკოსის, ქიმიკოსისა და მეტეოროლოგის, ჯონ ფრედერიკ დანიელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 28.2 კმ, სიღრმე — 1.97 კმ.

სატელიტური კრატერები
კიმ იონ ნამი

კიმ იონ ნამი (დ. 4 თებერვალი, 1928 — გ. 3 ნოემბერი, 2025) — ჩრდილოეთ კორეელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე; 1998–2019 წლებში იკავებდა უმაღლესი სახალხო კრების პრეზიდიუმის პრეზიდენტის თანამდებობას, რითაც ასრულებდა ქვეყნის საერთაშორისო და სარიტუალო წარმომადგენლობის ფუნქციას. 1983–1998 წლებში იყო ჩრდილოეთ კორეის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოლო 2010 წლიდან — კორეის მუშათა პარტიის პოლიტბიუროს პრეზიდიუმის წევრი.

ცხოვრების გზა და პოლიტიკური კარიერა
კიმ იონ ნამის ცხოვრების ადრეული დეტალები სხვადასხვა წყაროში განსხვავებულადაა აღწერილი. ფიოდორ ტერიცკი მიუთითებს, რომ იგი დაიბადა კიმ მიონ-სამის სახელით კორელ-ჩინელთა ოჯახში, დაფუ შიჰეს სოფელში მანჯურიაში, ჰეიტნეა, ლიონინის პროვინციაში, ჩინეთის ტერიტორიაზე, 1928 წლის 4 თებერვალს. მისი ოჯახი მიეკუთვნებოდა ჩონჯუს კიმების კლანს, რის გამოც შორეული ნათესაობა ჰქონდა კიმების დინასტიასთან.

კიმ იონ ნამი ჩრდილოეთ კორეაში ჩავიდა ჩინეთის სახალხო მოხალისეთა არმიის რიგებში კორეის ომის დროს და დარჩენა აირჩია.

მისი დანიშვნა საგარეო საქმეთა მინისტრად, როგორც აღინიშნება, უკავშირდებოდა დიპლომატიური სისტემის გადახალისებას რანგუნის ტერაქტის შემდეგ 1983 წლის ოქტომბერში. 1988 წელს მან მნიშვნელოვანი როლს ითამაშა ჩრდილოეთ კორეასა და აშშ-ს შორის არაოფიციალური დიპლომატიური კონტაქტების ჩამოყალიბებაში პეკინის მეშვეობით.

პრეზიდიუმის პრეზიდენტობა
1985 წლის 5 სექტემბერს კიმ იონ ნამი დაინიშნა უმაღლესი სახალხო კრების საპრეზიდენტო პრეზიდიუმის პრეზიდენტად. ამ თანამდებობაზე ყოფნისას კიმ იონ ნამი ხშირად განიხილებოდა როგორც ჩრდილოეთ კორეის „ნომინალური სახელმწიფოს მეთაური“.

ჟურნალისტი და მკვლევარი დონ ობერდორფერი კიმ იონ ნამს აღწერდა როგორც მყარი, ოფიციალურ როლში მკაცრი, პიროვნულად კეთილგანწყობილი და ინტელექტუალური ფიგურა, რომელიც ფხენიანში პოლიტიკური პროცესების მნიშვნელოვან მონაწილედ მიიჩნეოდა.

2008 წლის 20 მარტს იგი ჩავიდა ნამიბიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ახალი საპრეზიდენტო რეზიდენციის ოფიციალურ გახსნაში — კომპლექსი ჩრდილოეთ კორეის მიერ იყო აგებული. იმავე ვიზიტისას კიმ იონ ნამმა შეხვედრა გამართა ნამიბიის პრეზიდენტთან ჰიფიკეპუნიე პოჰამბასთან და თანამშრომლობის შეთანხმება მოაწერა ხელი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში.

კიმ იონ ნამი წარმოადგენდა ჩრდილოეთ კორეას 2015 წლის გამარჯვების დღის აღლუმზე მოსკოვში 9 მაისს, რომელიც ეძღვნებოდა ნაცისტური გერმანიის დამარცხების 70-ე წლისთავს.

2016 წლის 19 მაისს კიმმა ოფიციალური ვიზიტი განახორციელა ეკვატორულ გვინეაში, სადაც დაესწრო პრეზიდენტ თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგოს ინაუგურაციას. 2018 წლის 1 დეკემბერს კიმ იონ ნამი მონაწილეობდა ანდრეს მანუელ ლოპეს-ობრადორის დანიშვნის ცერემონიაში მექსიკაში.

პენსიაზე გასვლა და შემდგომი წლები
2019 წლის 11 აპრილს კიმ იონ ნამი პენსიაზე გავიდა ხელისუფლების რესტრუქტურიზაციის შედეგად; ამ დროს მას უკვე 91 წელი ჰქონდა შესრულებული. იგი თითქმის 21 წლის განმავლობაში იკავებდა უმაღლესი სახალხო კრების პრეზიდიუმის პრეზიდენტის პოსტს და თითქმის 41 წელი იყო კორეის მუშათა პარტიის პოლიტბიუროს წევრი (პირველად არჩეული 1978 წლის აგვისტოში).

2024 წელს კიმ იონ ნამი დაესწრო კიმ ირ სენის გარდაცვალების 30 წლისთავისადმი მიძღვნილ ცერემონიას.

-ს ცნობით, ჩრდილოეთ კორეის ლიდერმა კიმ ჩენ ინი ესტუმრა სამგლოვიარო დარბაზში დასვენებულ ცხედარს და გამოხატა ღრმა მწუხარება მისი გარდაცვალების გამო.