iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
როსელანდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი როსელანდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სვენ როსელანდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1994 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 67.66 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
როსელანდის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რუნგე (მთვარის კრატერი)

კრატერი რუნგე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კარლ რუნგეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.98 კმ, სიღრმე — 2.18 კმ.

სატელიტური კრატერები
რუნგეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რინინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რინინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნიკოლაი რინინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 77,88 კმ, სიღრმე — 2,79 კმ.

სატელიტური კრატერები
რინინის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რამფორდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რამფორდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბენჟამინ რამფორდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 60.83 კმ, სიღრმე — 2.72 კმ.

სატელიტური კრატერები
სანტოს-დიუმონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სანტოს-დიუმონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ალბერტო სანტოს-დიუმონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 8.8 კმ, სიღრმე — 1.46 კმ.

სატელიტური კრატერები
სანტოს-დიუმონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სვერდრუპი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სვერდრუპი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ოტო სვერდრუპის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2000 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 32.83 კმ, სიღრმე — 2.07 კმ.

სატელიტური კრატერები
სვერდრუპის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სვიფტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სვიფტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლუის სვიფტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება ერატოსთენული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 10.06 კმ, სიღრმე — 1.66 კმ.

სატელიტური კრატერები
სვიფტის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სიტა (მთვარის კრატერი)

კრატერი სიტა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ინდური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.59 კმ, სიღრმე — 0.29 კმ.

სატელიტური კრატერები
სიტას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სკობი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სკობი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრენსის რიჩარდ სკობის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1988 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 41,53 კმ, სიღრმე — 2,22 კმ.

სატელიტური კრატერები
სკობის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ეკატერინე დე ტუარი

ეკატერინე დე ტუარი (დ. 1201 — გ. 1237/1240) — ბრეტანის ჰერცოგინია კონსტანცასა და გაი დე ტუარის ქალიშვილი. ენდრიუ -ის, ვიტრეს ბარონის, პირველი ცოლი.
ოჯახი
ეკატერინე ბრეტანის ჰერცოგინია კონსტანცასა და გაი დე ტუარის მეორე ქალიშვილი იყო. დედა მისი დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა. გოგონას ტყუპი და, მარგარეტი, ჰყავდა და კონსტანცა შესაძლოა ორ ბავშვზე მშობიარობას გადაჰყოლოდა. ჰერცოგინიას სიკვდილის შემდეგ გაი დე ტუარი ეუსტაშ შემილელზე დაქორწინდა, და ორი ვაჟი, პიტერი და ტომასი, შეეძინა.

ეკატერინეს დედის პირველი ქორწინებიდან (ჯეფრი ინგლისელთან) ჰყავდა ნახევარდები (ელეანორი და მატილდა) და ნახევარძმა (ართური); ასევე ჰყავდა დები - ალიქსი და მარგარეტი; მოგვიანებით, გაისა და ეუსტაშის ქორწინებით დაბადებული ნახევარძმებიც — პიტერი და ტომასი.
ქორწინება
1212 წელს, ეკატერინე გათხოვდა ენდრიუ -ზე, ვიტრეს ბარონზე, რომლის მამა, ენდრიუ , კონსტანცას მოკავშირე ყოფილიყო. წყვილს სამი შვილი შეეძინა:
ფილიპა, ვიტრეს ბარონესა — გათხოვდა გაი დე ლავალზე;
ეუსტაშ ვიტრელი — გათხოვდა ჯეფრი ბოტერელზე, კვინტინის ლორდზე;
ალიქს ვიტრელი — გათხოვდა ფულკ მათეფელონელზე (დ. 1200 — გ. 1269), აზეის ლორდზე;
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 566

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 566 მიღებულია 1985 წლის 19 ივნისს, 269 (1969), 276 (1970), 301 (1971), 385 (1976), 431 (1978), 432 (1978), 435 (1978), 439 (1978), 532 (1983) და 539 (1983) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა სამხრეთ აფრიკის მიერ ნამიბიის (მაშინდელი სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის სახელით ცნობილი) ოკუპაციის შედეგად გამოწვეული დაძაბულობისა და არასტაბილურობის გამო, აღნიშნა ტერიტორიაზე განხორციელებული აპარტეიდის პოლიტიკა და ის ფაქტი, რომ ტერიტორია გამოიყენებოდა, როგორც პლაცდარმი სამხრეთ აფრიკის სხვა ქვეყნებზე თავდასხმებისთვის.

საბჭომ გამოთქვა თავისი საერთაშორისო პასუხისმგებლობა ნამიბიასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ 1985 წელს აღინიშნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დაარსების 40 წლისთავი, ასევე კოლონიური ქვეყნებისა და ხალხებისთვის დამოუკიდებლობის მინიჭების შესახებ დეკლარაციის მიღების 25 წლისთავი, და გამოთქვა შეშფოთება იმის გამო, რომ ნამიბიის საკითხი ჯერ კიდევ არ იყო გადაწყვეტილი.

რეზოლუცია 566 მიესალმა აპართეიდის წინააღმდეგ მსოფლიო კამპანიას და დაგმო სამხრეთ აფრიკა იმის გამო, რომ განაგრძობდა ნამიბიის უკანონო ოკუპაციას და უგულებელყოფდა ამ საკითხზე მიღებულ რეზოლუციებს. რეზოლუციამ ვინდჰუკში არსებული დროებითი მთავრობა უკანონოდ მიიჩნია და განაცხადა, რომ მას არავითარი აღიარება არ მიეცემა. მან ასევე მხარდაჭერა გამოუცხადა ნამიბიელ ხალხს მათ „კანონიერ ბრძოლაში“ და სთხოვა წევრ სახელმწიფოებს, გაეწიათ მათთვის მორალური და მატერიალური მხარდაჭერა.

საბჭომ უარყო სამხრეთ აფრიკის მცდელობები, ნამიბიის დამოუკიდებლობა დაეკავშირებინა რეზოლუცია 435-თან შეუთავსებელ შეუსაბამო ან გარეშე საკითხებთან, და დაგმო მისი ყოველგვარი ხელის შეშლა.

რეზოლუციამ შემდგომში განმარტა გენერალური მდივნის როლი სამხრეთ აფრიკის მთავრობასთან კონსულტაციებში და რეზოლუცია 435-ის განხორციელებასთან დაკავშირებული საკითხების გადაწყვეტაში.მან მოუწოდა სამხრეთ აფრიკას, ითანამშრომლოს გენერალურ მდივანთან, და აღნიშნა, რომ თანამშრომლობის შეუსრულებლობა აიძულებს უშიშროების საბჭოს, მიიღოს დამატებითი ზომები გაეროს წესდების თავის შესაბამისად.

ბოლოს, საბჭომ წევრ სახელმწიფოებს შეახსენა, რომ განაგრძონ სამხრეთ აფრიკის წინააღმდეგ იარაღის ემბარგოს აღსრულება, მათ შორის ინვესტიციების, საზღვაო და საჰაერო ურთიერთობების, სპორტულ და კულტურულ ურთიერთობების შეზღუდვები და კრუგერანდების გაყიდვის აკრძალვა.

566-ე რეზოლუცია მიღებულია 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, გაერთიანებულმა სამეფომ და აშშ-მ თავი შეიკავა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 567

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 567 მიღებულია 1985 წლის 20 ივნისს, ანგოლას სახალხო რესპუბლიკის წარმომადგენლების მოსმენის შემდეგ, საბჭომ გაიხსენა 387 (1976), 428 (1978), 447 (1979), 454 (1979), 475 (1980), 545 (1983) და 546 (1984) რეზოლუციები და გამოთქვა შეშფოთება სამხრეთ აფრიკის მიერ ოკუპირებულ სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის გავლით ქვეყანაზე (კაბინდის პროვინციაში) განხორციელებული თავდასხმების გამო.

საბჭომ მოსთხოვა სამხრეთ აფრიკას, შეეწყვიტა თავდასხმები და პატივი ეცათ ანგოლის სუვერენიტეტსა და ტერიტორიული მთლიანობისთვის.მან აღნიშნა, რომ ანგოლას აქვს თვითდაცვის უფლება და შეუძლია მიიღოს კომპენსაცია თავდასხმებისათვის.საბჭომ ასევე დაგმო სამხრეთ აფრიკა იმის გამო, რომ თავდასხმების პლაცდარმად იყენებდა ოკუპირებულ ნამიბიას (მაშინდელ სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკას) და სთხოვა გენერალურ მდივანს, გაეგრძელებინა სიტუაციის მონიტორინგი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 568

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 568 მიღებულია 1985 წლის 21 ივნისს, ბოტსვანას განცხადებების მოსმენის შემდეგ, საბჭომ დაგმო სამხრეთ აფრიკის მიერ გაბორონეზე თავდასხმა, გამოხატა შოკი და აღშფოთება სიცოცხლის დაკარგვისა და ქონების დაზიანების გამო და თავდასხმა მიიჩნია „ქვეყნის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის უხეშ დარღვევად“.

საბჭომ ასევე დაგმო სამხრეთ აფრიკის მიერ ბოტსვანას წინააღმდეგ აგრესიის, პროვოკაციისა და შევიწროების ყველა აქტი, მათ შორის ადამიანების გატაცება, მკვლელობა და შანტაჟი, და მოუწოდა ამ საქმიანობის დაუყოვნებლივ შეწყვეტისკენ. მან ასევე დაგმო სამხრეთ აფრიკის მიერ სამხრეთ აფრიკის ქვეყნების წინააღმდეგ „ცხელი დევნის“ პრაქტიკა.

რეზოლუციამ შემდეგ მოითხოვა კომპენსაციის გადახდა ბოტსვანასა და თავდასხმების შედეგად დაზარალებული სხვა ქვეყნებისთვის, რითაც დაადასტურა მათი უფლება, თავშესაფარი მიეცათ აპართეიდიდან გამოქცეულებისთვის.

საბჭომ გენერალურ მდივანს სთხოვა, გაეგზავნა მისია ბოტსვანაში ზარალის შესაფასებლად და ბოტსვანას შესაძლებლობების გასაძლიერებლად სამხრეთ აფრიკელი ლტოლვილებისთვის თავშესაფრის უზრუნველყოფის მეთოდების შესათავაზებლად. მან ასევე მოუწოდა საერთაშორისო ორგანიზაციებს, გაეწიათ დახმარება ქვეყნისთვის.

568-ე რეზოლუცია შეიმუშავეს ბურკინა-ფასომ, ეგვიპტემ, ინდოეთმა, მადაგასკარმა, პერუმ, ტრინიდადმა და ტობაგომ.
მარია კაროლინა ავსტრიელი (1740-1741)

ერჰერცოგინია მარია კაროლინა ავსტრიელი (მარია კაროლინა ერნესტინ ანტუანეტ ჟანა ჟოზეფინა; დ. 12 იანვარი, 1740 — გ. 25 იანვარი, 1741) — მარია ტერეზიასა და ფრანც შტეფანის, საღვთო რომის იმპერატორის, მესამე ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
მარია ტერეზიას მესამე ორსულობისას, ყველა ვაჟის დაბადებას ელოდა. ამას მოჰყვა დიდი იმედგაცრუება, რომელიც, 1740 წლის 12 იანვარს, გოგონას გაჩენამ განაპირობა. მარია კაროლინა დაბადებისთანავე, იმავე საღამოს მონათლეს.

უფროსი დის, მარია ელიზაბეთის 7 ივნისს გარდაცვალების შემდეგ, გოგონა მეორე მემკვიდრედ იქცა (მას მარია ანა, უფროსი და, უსწრებდა ასაკით, შესაბამისად, პირველ მემკვიდრედაც ის მიიჩნეოდა). მოგვიანებით, 20 ოქტომბერს, ბაბუამისი, იმპერატორი კარლ გარდაიცვალა და დედამისს მემკვიდრეობით ავსტრიისა და ბოჰემიის მიწები ერგო, რამაც ავსტრიული მემკვიდრეობის ომები გამოიწვია.

1741 წლის 24 იანვარს პრინცესა უეცრად დაავადდა, მძაფრი კრუნჩხვები დაეწყო და მეორე დღეს, შუადღისას გარდაიცვალა. გარდაცვალების მიზეზად ტეტანია ან სპაზმოფილია მიიჩნიეს; გვამი გამოკვლეულ იქნა, მაგრამ ამ გამოკვლევას არავითარი დიაგნოზი არ მოჰყოლია. დაკრძალეს საიმპერატორო საძვალეში, ვენაში, მარია ტერეზიას განყოფილებაში.

მარია კაროლინას პატივსაცემად მის ორ დას დაარქვეს იგივე სახელი: პირველი მათგანი 1748 წელს დაიბადა და გარდაიცვალა, ხოლო მეორე, 1752 წელს დაბადებული, ნეპალისა და სიცილიის დედოფალი გახდა.
No, I'm Not a Human

, ' (არა, მე არ ვარ ადამიანი) — საშინელებათა ჟანრის, ვიზუალური რომანის სტილის ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა რუსულმა სტუდია „”-მა და გამოაქვეყნა „ ”-მა. თამაშის დემო ვერსია გამოვიდა 2025 წლის 9 ივნისს, ხოლო სრული ვერსია 2025 წლის 15 სექტემბერს, მხოლოდ „”-ისთვის. სიუჟეტი ვითარდება მთავარი პერსონაჟის გარშემო, რომელიც იმყოფება კარანტინში, რადგან გარეთ აპოკალიფტური მზიური ქარებია და სამყარო დღიდან ღამის რეჟიმზე გადავიდა.

თითოეულ ღამეს მოთამაშე უნდა გაესაუბროს ხალხს, რომელიც სიცხისგან გასაქცევად და თავშესაფრის საძიებლად მის სახლთან მიდის და კარზე უკაკუნებს. ამ დროს მან უნდა დაადგინოს, სახლში შემოსვლის მსურველი ადამიანია თუ მის მოსაკლავად განწყობილი „სტუმარი“. თუ პერსონაჟებს მოთამაშის სახლში შესვლის უფლება მიეცემათ, შესაძლებელია მათი სხვადასხვა სიმპტომზე შემოწმება – პროტაგონისტს საინფორმაციოს საშუალებით აცნობენ „სტუმრების“ ადამიანებისგან გარჩევის ახალი გზებს. თამაშს, მოთამაშის ქმედებებიდან გამომდინარე, რამდენიმე დასასრული აქვს.

უნიკალური ვიზუალისა და სიუჟეტის გამო, რომელიც წააგავს სხვა წარმატებულ მედიას, მაგ. „ ” და „, ”, თამაში ძალიან პოპულარულია სოციალურ ქსელში.

სიუჟეტი
მზის ტემპერატურის უეცარი და სწრაფი ზრდა დედამიწას დღის განმავლობაში დამაბრმავებელი შუქითა და აუტანელი სიცხით დამწვარ, გამომშრალ პლანეტად აქცევს. ვინაიდან ტემპერატურის მატება მალე სასიკვდილო დონეს მიაღწევს, ხელისუფლება (ინგლისურ თარგმანში „“, ორიგინალ რუსულ ვერსიაში „“) აფრთხილებს მოქალაქეებს და მოითხოვს, რომ ისინი დღის განმავლობაში სახლებში დარჩნენ. ეს მათ ცხოვრების წესის შეცვლას, ანუ დღისით ძილსა და ღამით გაღვიძებას აიძულებს. ღამით მოსახლეობა იდუმალ და მათდამი მტრულად განწყობილ „სტუმრებს“ ხვდება, რომლებიც, ადამიანებად შენიღბულნი, მიწიდან ამოდიან. ეს არსებები თავიანთ გარეგნობას მსხვერპლთა ნდობის მოსაპოვებლად და მათ მოსაკლავად იყენებენ. „სტუმრებს“ გარკვეული ფიზიკური ნიშნები აქვთ, რაც მათ რეალური ადამიანებისგან განასხვავებს და მთავრობა ცდილობს, მოსახლეობა ამ ნიშნების შესახებ საინფორმაციო გადაცემების საშუალებით გააფრთხილოს.

მთავარ პერსონაჟს, მარტოსულ ადამიანს, რომელიც კრიზისის დაწყებამდე წლების განმავლობაში თავს არიდებდა გარეთ გასვლას, მეზობელი სტუმრობს და აფრთხილებს, რომ საჭირო ზომების მიღება დაიწყოს, განსაკუთრებით კი თავშესაფრის მაძიებელ ადამიანებს სახლში დარჩენის უფლება მისცეს
, რადგან „სტუმრები“ სწორედ მარტო მყოფ ხალხს ესხმიან თავს. დროთა განმავლობაში, მზიური ქარები უარესდება და საზოგადოებრივი წესრიგი ირღვევა. ხანძრები ანადგურებს სოფლის მოსახლეობას, „სტუმრები“ ხოცავენ პოლიციასა და სამხედრო დანაყოფებს, ქალაქები კარანტინშია, საავადმყოფოები იკეტება, საომარი მდგომარეობა მოქმედებს და იწყება კარანტინში მყოფთა აჯანყებები მძიმე საარსებო პირობების გამო. საბოლოოდ, სიცხე გარეთ გასვლას ღამითაც კი სახიფათოს ხდის. თამაშს სხვადასხვა დასასრული აქვს, რომლებიც დამოკიდებულია მოთამაშის ქცევაზე სიუჟეტის განმავლობაში. ერთ-ერთ ასეთ დასასრულში მთავარი პერსონაჟი გადაწყვეტს, რომ სახლში დარჩენა ძალიან საშიშია და გვერდით მყოფ ადამიანებთან ერთად მიწისქვეშ ჩადის, რითაც სრულად იზოლირდება გარე სამყაროსგან.
ეკატერინე დე ფუა (კანდალის გრაფინია)

ეკატერინე დე ფუა (დ. 1455 — გ. 1494 წ.-მდე) — ფრანგი არისტოკრატი.

იყო გასტონ -ის, ფუას გრაფისა და ლეონორ ნავარელის ქალიშვილი; ხუან არაგონელისა და ბლანკა ნავარელის შვილიშვილი.

გათხოვდა გასტონ დე ფუაზე, კანდალისა და ბენაუჟეს გრაფზე. შეეძინათ:
გასტონ დე ფუა, კანდალის მესამე გრაფი;
ჟან დე ფუა, ბორდოს არქიეპისკოპოსი;
პიერ დე ფუა (გარდაიცვალა უშვილოდ);
ანა დე ფუა-კანდალი (1484—1506), გათხოვდა მეფე ვლადისლავ -ზე;
მილდრედ ჰოლანდი

მილდრედ ჰოლანდი (დ. 9 აპრილი, 1869 — გ. 27 იანვარი, 1944) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც სცენაზე 37 წლის განმავლობაში თამაშობდა.

ჰოლანდი ჩიკაგოში დაიბადა 1890 წელს პირველად გამოვიდა სცენაზე, ჰერმანუს ბლიკერის ჰოლში, ნიუ-იორკში, და შემდგომი კარიერის დიდი ნაწილიც სარეპერტუარო თეატრებში გაატარა. ბროდვეიზე მან დადგა და ითამაშა პიესებში: „შროშანი და პრინცი“ (1911) და „დედოფლის ტრიუმფი“ (1911); აგრეთვე გამოჩნდა დადგმებში: „კამილა“ (1911) და „რიგოს თავგადასავლები“ (1927). ასევე მუშაობდა ვოდევილში. გარდაიცვალა 1944 წელს, 17 იანვარს, ნიუ-იორკში, 74 წლის ასაკში.
ფატუში

ფატუში (არაბ.: ) ― ლევანტური სალათი, მზადდება ხუბზის (არაბული ბრტყელი პური) შემწვარი ან გახუხული ნაჭრებისგან, რომელსაც შერეული აქვს მწვანილი და სხვა ბოსტნეული, როგორიცაა ბოლოკი, კიტრი და პომიდორი. ფატუში ლევანტელ მოსახლეობას შორის პოპულარული კერძია.

ისტორია
ისტორიკოს ნავალ ნასრალაჰის თქმით, ფატუშის მსგავსი ვეგეტარიანული სალათის რეცეპტი შეგიძლიათ იხილოთ იბნ საიარ ალ-ვარაკის მე-10 საუკუნის არაბულ კულინარიულ წიგნში. მოცემული სალათი მზადდება გამომშრალი და დაჭრილი პურით, კიტრით, მწვანილითა და ზეითუნის ზეთით.

ინგრედიენტები
ფატუში მიეკუთვნება კერძების ოჯახს, რომელიც ცნობილია, როგორც ფატატი. ასეთი კერძების საბაზისო ინგრედიენტად გამოიყენება გამომშრალი პური. ფატუში შეიცავს ბოსტნეულსა და მწვანილებს, რომლებიც განსხვავდება სეზონებისა და გემოს მიხედვით. ბოსტნეულს ჭრიან შედარებით დიდ ნაჭრებად. ჩვეულებრივ, ფატუშისთვის მჟავე გემოს მისაცემად სუმაკი გამოიყენება, ზოგიერთ რეცეპტში კი სალათს როგორც სუმაკს, ისე ბროწეულის მოლასსაც ამატებენ.
ლედეჩ-ნად-საზავოუ

ლედეჩ-ნად-საზავოუ — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ჰავლიჩკუვ-ბროდის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის ცენტრი კარგად არის შენარჩუნებული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

ლედეჩ-ნად-საზავოუს მუნიციპალიტეტი ოთხი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, მასში აგრეთვე ერთიანდება: ობრვანი, სოუბორჟი, ჰაბრეკი და ჰორნი-ლედეჩი.

სახელწოდება
ქალაქის სახელწოდება ძველი სლავური სიტყვა „ლედინადან“ მომდინარეობს, რაც უდაბურ ადგილს ნიშნავს.

გეოგრაფია
ლედეჩ-ნად-საზავოუ ქალაქ ჰავლიჩკუვ-ბროდიდან ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 23 კილომეტრში, ხოლო იიჰლავიდან 39 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის სამხრეთ ნაწილი და ქალაქის ცენტრი კრჟემეშნიკის მთიანეთშია გაშენებული. ჩრდილოეთ ნაწილი ზემო საზავას ბორცვებზეა. ქალაქის ტერიტორიაზე ყველაზე მაღალი წერტილია ოსტოიოვკას ბორცვი, მისი სიმაღლე 540 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქში მიედინება მდინარე საზავა.

ისტორია
ქალაქის მამულები ისტორიულ წყაროებში პირველად 1181 წელს არის მოხსენიებული, მაშინ მას ლედეჩელი დიდგვაროვნები ფლობდნენ. საუკუნის პირველ ნახევარში, რჟიჩანელი ლედეცკების მფლობელობის დროს, ლედეჩს ქალაქის უფლებები მიანიჭეს.

 საუკუნის დასაწყისში აქ გაიყვანეს რკინიგზა, რამაც ხელი შეუწყო ქალაქის ეკონომიკურ და კულტურულ განვითარებას.

1918 წლამდე ქალაქი ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა და ამავე სახელწოდების ოლქის ნაწილი იყო. 1921 წელს ლედეჩს სახელი შეეცვალა და ლედეჩ-ნად-საზავოუ, ანუ „ლედეჩი მდინარე საზავაზე“ ეწოდა.

ქალაქის ცენტრის მთავარ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა წმინდა პეტრესა და პავლეს ტაძარი. ეს არის დიდი გოტიკური ნაგებობა. ტაძრის უნიკალური ელემენტია ნეკნისებრი თაღი, რომელიც არ არის დატვირთული და აქვს მხოლოდ დეკორატიული დანიშნულება. ტაძარს 2003 წელს ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

წმინდა სამების ეკლესია ერთნავიანი რენესანსის სტილის ნაგებობაა, მისი აგება 1585 წლით თარიღდება.

1606 წელს ქალაქის სინაგოგა დაიწვა, მის ადგილზე 1739 წელს ააგეს ბაროკოს სტილის ახალი სინაგოგა. 1860 წელს აქ მომავალში ცნობილ ებრაელ კომპოზიტორ გუსტავ მალერს ებრაული წესის თანახმად წინადაცვეთა ჩაუტარეს. ომის შემდეგ ის საწყობად გამოიყენებოდა, ხოლო 1991 წელს ჩეხეთის კულტურულ ძეგლად გამოცხადდა.

ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ებრაული სასაფლაო 1601 წელს დაარსდა, უძველესი საფლავის ქვა 1679 წლით თარიღდება, მან ფუნქციონირება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შეწყვიტა.

ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე დგას მარიამ ღვთისმშობლის სვეტი, რომელიც იაკუბ ტეპლიმ 1770 წელს დადგა.

ცნობილი ადამიანები
ზდენეკ ბარტა (1891–1987) — მოფარიკავე
ფრანტიშეკ ლაუდატი (დაბ. 1960) — პოლიტიკოსი
მილოშ დოლეჟალი (დაბ. 1970) — პოეტი, მწერალი და პუბლიცისტი
ირჟი ჰავლიჩეკი (დაბ. 1976) — პოლიტიკოსი
პეტრა ჩეხოვა (დაბ. 1981) — ფეხბურთელი
ზემო გომი

ზემო გომი — ისტორიული სოფელი საქართველოში. იხსენიება ალექსანდრე მეფის მიერ 1392 წელს ქართლ-კახეთ-მესხეთის საკათოლიკოსო მამულების სითარხნის გუჯარში. ამ საბუთში ზემო გომი ისეთი სოფლების გარემოცვაშია დასახელებული (გოგია, ალასტანი, გაღმა დიეში, ბნელა), რომ ის ჯავახეთში ივარაუდება. გურჯისტანის ვილაიეთის დავთარში და ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარში გომი აღნიშნულია სოფ. ბნელას მახლობლად ჯავახეთში.

ზემო გომი ასევე ეწოდებოდა ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომს.
ლოტი ჰოუ

შარლოტა ჰოუ (ცნობილი, როგორც ლოტი ჰოუ; დ. 1833 — გ. 17 იანვარი, 1896) — საუკუნის მსახიობი და კომიკოსი. თამაშობდა ლაურა კენისა და მისის ჯონ ვუდის დასებში.

მისი დებიუტი ნიუ-იორკში, ბოვერის თეატრში შედგა, სადაც მან პიესა „უცხოში“ ითამაშა. აგრეთვე მოღვაწეობდა ლონდონშიც. 1871 წელს ჩაატარა სალექციო ტურნე.

აშშ-ის სამოქალაქო ომის დროს ლოტი აქტიურად იყო ჩართული ნებართვების მოპოვებაში, რომ ბამბა „იუნიონის“ (ფედერალური მთავრობის) წინაღობებში, კონფედერაციის მომხრეებისათვის გაეტანათ.

ტომას ალსტონ ბრაუნის წიგნში,„ამერიკული სცენის ისტორია“, ავტორი ჰოუს „იანკების პერსონაჟების ცნობილ იმიტატორსა“ და „მნიშვნელოვანი ნიჭის მქონე“ მსახიობს უწოდებს.
რჩეული დადგმები
„შვიდი და“ (ტარტარინას როლში, 1860, ნიუ-იორკი; აგრეთვე დაიდგა აშშ-ის სხვა შტატებშიც);
„შვიდი ვაჟი“ (1861, ნიუ-იორკი);
„სერიოზული ოჯახი“ (1862, ვაშინგტონი);
„იანკების მემკვიდრეობა“ (მეჰიტაბლ ენის როლში, 1863, ნიუ-იორკი);
შემწვარი რავიოლი

შემწვარი რავიოლი (ასევე ცნობილია,როგორც „-”) — რავიოლის შემწვარი ვარიაცია, რომელსაც ჩვეულებრივ აპეტაიზერად მიირთმევენ. მას ასევე ამზადებენ მაშინაც, როდესაც საწებლის დაგემოვნება სურთ რაიმე მსუბუქ კერძთან ერთად. იგი შეიქმნა და პოპულარული გახდა მისურის შტატის ქალაქ სენტ-ლუისში.

კერძის ისტორია
შემწვარი რავიოლის შესახებ არსებული ცნობების უმეტესობა სენტ-ლუისიდან, კერძოდ მისი იტალიურ-ამერიკული უბნიდან, ჰილიდან იღებს სათავეს. სავარაუდოდ, 1940-იანი წლების დასაწყისში ერთ-ერთმა შეფ-მზარეულმა შემთხვევით რავიოლი საფანელში ჩააგდო, მალევე კი ახლად შექმნილი კერძი რესტორნის მენიუში გამოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ უბნის ბევრი რესტორანი მის შექმნას საკუთარ მიღწევად მიიჩნევს, ჩარლი გიტოს რესტორანი „ “ (მაშინ ცნობილი როგორც „'“) გახდა ის ადგილი, სადაც კერძმა პოპულარობა მოიპოვა.

არსებობს კიდევ ერთი თეორია. მამა კამპისისა და ლუი ოლდანის მტკიცების მიხედვით ამბობენ, რომ ოლდანიმ კერძს „შემწვარი“ რავიოლი უწოდა, რადგან ფიქრობდა, რომ „შემწვარი“ უფრო მიმზიდველი სიტყვა იყო, ვიდრე მისი ადრინდელი სინონიმი.

სენტ-ლუისის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული ლომბარდოს რესტორანი ასევე აცხადებს, რომ ის ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც სიცილიიდან შტატებში შემწვარი რავიოლი შემოიტანა; მის ამჟამინდელ მფლობელს, ტონი ლომბარდოს, მტკიცებულებად 1930-იანი წლების მენიუ მოჰყავს, რომელშიც შემწვარი რავიოლი შედის.
მაკდუსი

მაკდუსი (არაბ.: ან ) ― ზეთში შემწვარი ბადრიჯნისგან მომზადებული კერძი, რომელიც ლევანტური სამზარეულოს (სირია, იორდანია, ლიბანი და პალესტინა) ნაწილია. წარმოადგენს პატარა, დამწნილებულ ბადრიჯანს, რომელიც ნიგვზის, წითელი წიწაკის, ნივრის, ზეითუნის ზეთისა და მარილის ნაზავისგან მომზადებული შიგთავსით არის სავსე. ზოგჯერ უმატებენ ჩილის სანელებელს.

მაკდუსს სირიელი ოჯახები, როგორც წესი, შემოდგომაზე ამზადებენ ზამთრისთვის საჭირო საკვების მოსამარაგებლად და საუზმის, ვახშმის ან ხემსის დროს მიირთმევენ. ხშირად გვხვდება რესტორნებშიც, აპეტაიზერად.

ისტორია
სხვადასხვა მწვანილითა და სანელებლებით სავსე ბადრიჯნის მწნილი მოხსენიებულია მე-13 საუკუნის სირიულ კულინარიულ წიგნში „კიტაბ ალ-ვუსლა ილა ალ-ჰაბიბი“, რომლის ავტორიც იბნ ალ-ადიმია.
ტოსტი საქონლის ენით

} ) — ტრადიციული ღია სენდვიჩი, რომელიც მზადდება შემწვარი საქონლის ენითა და კვერცხით. გემოვნებით უმატებენ შავ პილპილსა და ხახვს. საქონლის ენას ზოგჯერ კარაქიან ტოსტზე დადებულსაც მიირთმევენ, შემწვარი კვერცხის ნაცვლად მოხარშულ კვერცხთან ერთად. მიუხედავად იმისა, რომ წესისამებრ ის საუზმისთვისაა განკუთვნილი, კერძს ასევე ამზადებენ სადილსა და ვახშამზე.

სასაუზმე ვერსია მოიცავს მოხარშული, შებოლილი საქონლის ენის, ნაღებისა და ათქვეფილი კვერცხის ნაზავს, რომელსაც ემატება მუსკატის კაკალი, წიწაკა და დაჭრილი ოხრახუში. ზოგიერთ თანამედროვე ვარიანტში მიღებულია ირმის ენის გამოყენება საქონლის ენის ნაცვლად.
სტარომესტსკის მოედანი

სტარომესტსკის მოედანი  — პრაღის უძველესი მოედანი, რომელიც მდებარეობს ქალაქის ისტორიულ ცენტრში. მისი ფართობი დაახლოებით 9 ათასი კვადრატული მეტრია. მოედანი გარშემორტყმულია საქალაქო სახლებით, რომელთა ფასადები გაფორმებულია რენესანსის, ბაროკოს, როკოკოსა და გოტიკური არქიტექტურული სტილით. მდებარეობს ვაცლავის მოედანსა და კარლის ხიდს შორის.

ისტორია
ეს ადგილი საუკუნიდან არის ცნობილი. იმ დროს მოედანი იყო დიდი ბაზარი, რომელიც ევროპული სავაჭრო გზების გზაჯვარედინზე იდგა. საუკუნეში მოედანს ძველი ბაზარი ეწოდა, ხოლო საუკუნიდან ძველი ქალაქის ბაზარი. საუკუნეში მოედანმა რამდენიმე სახელი გამოიცვალა – ძველი ქალაქის პლაცი, დიდი ძველი ქალაქის მოედანი, დიდი მოედანი. 1895 წელს კი მოედანმა დღევანდელი ოფიციალური სახელწოდება მიიღო.

მოედანზე იმართებოდა სამეფო კორონაციის პროცესიები, რომლებიც პრაღის ციხისკენ მიემართებოდა. საზეიმო მოვლენების გარდა, მოედანზე ტრაგედიებიც მომხდარა. 1422 წელს აქ მოხდა შეტაკებები, რაც გამოიწვია პრაღის ღარიბთა წინამძღოლის, იან ჟელივსკის სიკვდილით დასჯამ. 1437 წელს აქ სიკვდილით დასაჯეს ბოლო ჰუსიტი ჰეტმანი იან როგაჩი თავის თანამოაზრეებთან ერთად. 1621 წლის 21 ივნისს ძველი ქალაქის მოედანზე სიკვდილით დასაჯეს ჰაბსბურგების დინასტიის წინააღმდეგ აჯანყებული 27 მონაწილე. მათ პატივსაცემად, მთავარი რატუშის ტროტუარზე, განთავსდა 27 ჯვარი, რომლებზეც გამოსახულია ხმლისა და ეკლიანი გვირგვინის სიმბოლოები.

 საუკუნეში მოედანზე აშენდა ქალაქის რატუშა, ხოლო 1410 წელს რატუშაზე დამონტაჟდა ასტრონომიული საათი. 1365 წლიდან მოედნის გვერდით დაიწყო ტინის ტაძრის მშენებლობა. 1591 წელს მოედნის ჩრდილოეთ ნაწილში აიგო კროცინოვა-კაშნის შადრევანი, ხოლო 1650 წელს, პრაღის შვედებისგან გათავისუფლების აღსანიშნავად, აქ დაიდგა მარიანის სვეტი, რომელიც იდგა 1918 წლამდე და აღადგინეს 2020 წელს. მოედნის შუაგულში, ქვაფენილზე, არის შუადღის ნიშნული, ადგილი, სადაც მარიანის სვეტის ჩრდილი ეცემა მზიან დღეს შუადღისას. ამ წერტილიდან ხდებოდა პრაღის დროის ათვლა წარსულში. საუკუნის ბოლოს მოედანი გაფართოვდა დანგრეული ნაგებობების ხარჯზე. 1915 წელს დაიდგა ჩეხეთის ეროვნული გმირის, იან ჰუსის ძეგლი. საუკუნის 60-იან წლებში მოედანი საფეხმავლო ზონად გადაკეთდა.