iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფოტოტროპიზმი

ფოტოტროპიზმი (ფოტო... და — მობრუნება) — მცენარის ორგანოების ზრდის მიმართულების შეცვლა სინათლის ცალმხრივი მოქმედების გავლენით. დადებითი ფოტოტროპიზმი (გადახრა სინათლის მიმართულებით ახასიათებს ღერძულ ყლორტებს, ფოთლის ყუნწების უმეტესობას); უარყოფითი ფოტოტროპიზმი (მოძრაობა სინათლის წყაროს საწინააღმდეგო მიმართულებით) ნაკლებადაა გავრცელებული (სუროს მოსაკიდი ფესვები, ზოგიერთი მცენარის ჩანასახოვანი ფესვები, ველური ვაზის ულვაშები და სხვა). ფესვები უმეტესად ავტოტროპულია — არ რეაგირებენ სინათლეზე. პლაგიოფოტოტროპიზმი (ორიენტირება გარკვეული კუთხით სინათლის წყაროსადმი) ახასიათებს ბევრ გვერდით ყლორტს, მისი კერძო შემთხვევა — დიაფოტოტროპიზმი (ორიენტირება სინათლის წყაროს მიმართ 90°-იანი კუთხით) — ფოთლის ფირფიტების უმეტესობას.

ერთმა და იმავე ორგანომ შეიძლება გამოავლინოს დადებითი ფოტოტროპიზმი სუსტ სინათლეზე, უარყოფითი — ძლიერზე და და სრულიად არ გამოამჟღავნოს ფოტოტროპიზმი საშუალოზე. სხვადასხვა სახეობის მცენარის ფოტოტროპიზმის უნარი განსხვავებულია. იგი შეიძლება იცვლებოდეს ერთ და იმავე სახეობაში ასაკის მიხედვით (ახალგაზრდა ეგზემპლარებში იგი მეტია, ვიდრე ხნიერებში). დადებითი ფოტოტროპიზმი უმეტესად ვლინდება განათებულ მხარეს მისი გაძლიერების შედეგად, რასაც იწვევს აუქსინის არათანაბარი განაწილება. ფოტოტროპიზმის გაღიზიანების აღქმისა და გავრცელების მექანიზმი იგივეა, რაც ყველა ტროპიზმისა.

თესლოვან მცენარეებში ფოტოტროპიზმის რეაქციას იწვევს მხოლოდ მოკლეტალღიანი (ლურჯი) სხივები. გაღიზიანების აღქმა ხორციელდება სპეციფიკური ფოტოაქტიური კომპლექსით, რომლის შემადგენლობაში შედის კაროტინოიდები და ფლავინური პიგმენტები. გვიმრებისა და ხავსების პროტონემებისათვის ეფექტურია აგრეთვე გრძელტალღიანი სხივები; სავარაუდოა, რომ აქ ფოტოტროპული რეაქციის ჩართვა ხდება ფოტოქრომული სისტემის მეშვეობით.
იოანე II თბილელი

იოანე — თბილელი ეპისკოპოსი, მოღვაწეობდა საქართველოს მეფე ალექსანდრესა და საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ შიოს დროს.

მოხსნიებულია 1440 წლის სიგელში. ტექსტი დაწერილია ალექსანდრე დიდის ბრძანებით (ქორონიკონს რკჱ) 1440-1441 წლებში და ეხება თემურლენგისათვის მალის ( — „მალი სათათრო“ ანუ ხარკი) არ გადახდას.

მოხსნიებულია 1441 წლის სიგელში, უკვე, როგორც — „თბილელ-მანგლელი იოვანე“.
ჰემატომა

ჰემატომა (ჰემატო... და ...ომა) — სისხლის განსაზღვრული რაოდენობის დაგროვება ქსოვილებში, წარმოიქმნება სისხლის დენის დროს, როდესაც სისხლი კი არ ჟღინთავს ქსოვილებს (კანქვეშა უჯრედისს, კუნთებს, ძვლისაზრდელას, თავის ტვინს, ღვიძლს, ელენთას), არამედ მათში ქმნის ღრუს. ძირითადი მიზეზებია ტრავმა, ავადმყოფურად შეცვლილი სისხლძარღვების გახევა, ამასთან მიზეზები შეიძლება გახდეს მალორი-ვეისის სინდრომი, სისხლის მიმოქცევის პროცესის დარღვევა. პატარა ჰემატომა უკვალოდ შეიწოვება, დიდი ჰემატომის გარშემო ვითარდება ანთებითი პროცესი და წარმოიქმნება მკვრივი კაფსულა. ჰემატომის ადგილი შესივებული, ჩალურჯებული და მტკივნეულია.

მკურნალობა
ჰემატომის ადგილზე დამწოლი ნახვევი, პირველ დღე-ღამეს სიცივე, შემდეგ – სითბო; ღვიძლისა და ელენთის ჰემატომის გახეთქვისას, აგრეთვე ჰემატომის დაჩირქებისას აუცილებელია ქირურგიული ჩარევა.
რატჩაბურის პროვინცია

რატჩაბურის პროვინცია — ტაილანდის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია: კანჩანაბური, ნაქონპათომი, სამუტსაქონი, სამუნგსონგქარამი და ფეტჩაბური. დასავლეთით ესაზღვრება მიანმარი.

რატჩაბური მდებარეობს 80 კილომეტრით დასავლეთით ბანგკოკიდან და ესაზღვრება მიანმარს დასავლეთში ქედთან, რომელიც ქმნის ბუნებრივ საზღვარს. პროვინციაში მიედინება მდინარე მაიკლონგი.

გეოგრაფია
რატჩაბური არის საშუალო ზომის პროვინცია, ფართობით დაახლოებით 5,196 კმ². ყველაზე ცნობილი ტურისტული ადგილია ამ პროვინციაში მცურავი ბაზრები . პროვინციის დასავლეთი ნაწილი უფრო მთიანი და მოიცავს ტანასვრის ქედს. მთების უმეტესობა შედგება ძირითადად კირქვისაგან, არსებობს რამდენიმე გამოქვაბულები სტალაქტიდების შემცველობით. რამდენიმე გამოქვაბული, დასახლებულია ხელფრთიანების კოლონიებით. სხვა მღვიმეები, როგორიცაა ქაო ბინი ხელმისაწვდომია ტურისტებისთვის. პროვინციის დასავლეთ ნაწილში მთავარი მდინარეა ფჰაჩი.

მდინარე ფჰაჩის მარცხენა ნაპირზე განლაგებულია -ის ეროვნული პარკი.

რატჩაბურის პროვინციის ფართობი დაყოფილია სამ ნაწილად. პირველი, საზღვრის დასავლეთი, რომელიც გაყოფილია მიანმართან და შეადგენს დაახლოებით 60 კმ-ს. მეორე შეიცავს -ის მთებს და ტყეებს, სიმაღლით ზღვის დონიდან დაახლოებით 200-300 მეტრით. პროვინციის ცენტრალური ნაწილი მდიდარია წყლის რესურსებით და ჭარბტენიანობით მდინარის დინების გამო. რატჩაბურის პროვინცია მნიშვნელოვანია ბუნებრივი რესურსებით, როგორიცაა ტყე, რომელსაც უკავია პროვინციის ფართობის დაახლოებით 38%. უფრო მეტიც, მას აქვს მინერალები, როგორიცაა: კალა, ტანტალი, მინდვრის შპატი, კვარცი, კირქვა და მერგელი.

ისტორია
ქალაქის ისტორია თარიღდება დრავატის პერიოდით, როდესაც ის იყო მონ-ების სამეფოს დედაქალაქი. ქალაქ -ს მიმდებარედ მხოლოდ ნანგრევების ნაშთებია დარჩენილი. ლეგენდის თანახმად იგი თარიღდება მითური -ს სამეფოს არსებობასთან, რომელიც დრავატის სამეფომდე არსებობდა.

"რატჩაბური" ნიშნავს "მეფეთა მიწას".

ადმინისტრაციული დაყოფა
რატჩაბურის პროვინცია დაყოფილია 10 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 104 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 935 სოფლისგან (მუბანი).

დემოგრაფია
მოსახლეობის 1.1% არიან მთიანი ტომების წევრები, ძირითადად -ის, რომლებიც ცხოვრებობენ მიანმარის საზღვერთან ახლოს.
დიდებული საუკუნე: ქიოსემი

დიდებული საუკუნე: ქიოსემი  — თურქული დრამა, რომელიც 2011 წელს გამოსული „დიდებული საუკუნის“ გაგრძელებაა. დაწერილია ილმაზ შაჰინის, ნუკეთ ბიჩაკჩისა და სევგიზ ილმაზის მიერ. სერიალი დაფუძნებულია ისტორიულ ფაქტებზე რომელიც მოგვითხრობს ქიოსემ სულთნის ცხოვრების შესახებ: თუ როგორ გახდა მონა ყველაზე ძლიერი სულთანი, მთელ ოსმალეთის იმპერიაში აჰმედ -ის ჰარამხანაში მისვლის შემდეგ.

სერიალის პირველი ეპიზოდების გადაღება საბერძნეთში, კუნძულ ხიოსზე მიმდინარეობდა. სერიალის რამდენიმე მონაკვეთი გადაიღეს კანში, საფრანგეთში სერიალის პრემიერამდე (2015 წლის 12 ნოემბერი) ერთი თვით ადრე.

პილოტი
ანასტასია (ასევე ეძახიან ნასიას), არის 13 წლის ბერძენი გოგო, რომელიც ცხოვრობს კუნძულ ტინოსზე. იგი დახატეს და ეს ნახატი თოფქაფის სასახლეში გაიგზავნა, ის უძღვნეს აჰმედს, ოსმალეთის ახალგაზრდა სულთანს, ტახტზე ასვლის აღსანიშნავად. ამ ნახატმა დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ახალგაზრდა სულთანზე, საფიე სულთანმა ბრძანა რომ გოგონა თოფქაფის სასახლეში მიეყვანათ. ანასტასია თავიდან ფიცხი და ცოტა ბავშვური იყო. ფაქტობრივად, ეს მისი პირველი წინააღმდეგობა იყო სიძნელესთან. სასახლეში მისვლისას აჰმედი მას ხშირად ხვდებოდა. რადგან გოგონას არასდროს ჰყვარებია ვინმე აქამდე, არც აჰმედი შეჰყვარებია, მაგრამ მოგვიანებით გაიგო სიყვარულის მნიშვნელობა და „გაიზარდა“. აჰმედისადმი გრძნობების გაჩენის შემდეგ, ნასია მიხვდა რომ ერთმანეთისთვის იყვნენ შექმნილნი, მის გამო გოგონამ სიცოცხლეც კი გარისკა. იგი უფრო და უფრო ძლიერდებოდა. შეიცვალა სახელი და დაირქვა ქიოსემი. საბოლოოდ ის ყველაზე ძლიერი სულთანი გახდა ოსმალეთის იმპერიაში.

სერიების მიოხილვა
მოქმედი პირები
მთავარი მოქმედი პირები
მეორეხარისხოვანი გმირები
საერთაშორისო მაუწყებლობა
პრაჩუაპქირიქანის პროვინცია

პრაჩუაპქირიქანის პროვინცია — ტაილანდის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია (ჩანგვათი), მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბანგკოკიდან 240 კმ-ით (150 მილი) სამხრეთით. მეზობელი პროვინციებია: ფეტჩაბური ჩრდილოეთით და ჩუმფონი სამხრეთით. დასავლეთით ესაზღვრება მიანმარი.

გეოგრაფია
პრაჩუაპქირიქანის ფართობია 6,367.62 კვადრატული კილომეტრი. მდებარეობს კრას ყელში, დამაკავშირებელია მალაკის ნახევარკუნძულის (მატერიკულ აზიას) მიწის ვიწრო ნაწილით. გეოგრაფიულად, პრაჩუაპქირიქანი არის ზომიერი ბარის ტერიტორია ზღვის სხვადასხვა დონიდან, 1,200 მ ზღვის დონიდან. მაქსიმალური სიმაღლე რეგიონში მიიღწევა ჩრდილო აღმოსავლეთით და ცენტრალურ დასავლეთით, რაც ტერიტორიის დაახლოებით 30% შეადგენს.

ტაილანდის ყურეს გააჩნია გრძელი სანაპირო ზოლი და მრავალი ქვიშიანი პლაჟები, მათ შორის ყველაზე ცნობილა -ი, რომელიც გახდა პოპულარული მას შემდეგ, რაც მეფე რამა -მ ააშენა ზაფხულის სასახლე აქ. პროვინციის უმაღლესი წერტილია 1494 მეტრიანი -ის მთა. იმის გამო, რომ პროვინცია მდებარეობს ვიწრო ტერიტორიაზე აქ მცირეა მდინარეების რაოდენობა. ერთადერთი დიდი მდინარეა — , რომელიც პროვინციის ჩრდილოეთით მდებარეობს. მათ შორის მცირე მდინარეა .

 -ის ეროვნული პარკის შეიქმნა 1966 წელს, ტაილანდის უდიდეს მტკნარი ჭაობების დაცვის მიზნით. პარკი შეიცავს მანგროს ტყეების და ვატებს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
პრაჩუაპქირიქანის პროვინცია დაყოფილია 8 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 48 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 388 სოფლისგან (მუბანი).

ტრანსპორტი
გზები
პრაჩუაპქირიქანში მდებარეობს ტაილანდი ავტომაგისტრალი 4 , რომელიც აკავშირებს ცენტრალური რეგიონებს სამხრეთით.

რკინიგზა
პრაჩუაპქირიქანის რკინიგზის მარშრუტი არის სამხრეთით ბანგკოკიდან. არსებობს 5 ძირითადი სადგური, ესენია: 1) ჰუაჰინი, 2) პრანბური, 3) მუანგი, 4) ბანგსაპჰანი და 5) ბანგსაპჰან-ნოი.

ავტობუსები
ბანგკოკიდან რეგულარულად დადიან ავტობუსები. ბანგკოკიდან, ავტობუსები გადიან სამხრეთის ტერმინალიდან .

აეროპორტი
არსებობს აეროპორტი ჰუაჰინის რაიონში, მაგრამ ის განკუთვნილია მხოლოდ კერძო ჩარტერულ რეისებისთვის.

ერთ-ერთი საერთაშორისო გადამზიდავია (ბერჯაია აირი), რომელიც მოქმედებს მალაიზიასა და ჰუაჰინის რაიონს შორის.

ტურიზმი
ტაილანდის სამეფო ოჯახის და განსაკუთრებით, ყოფილი მეფეთა დადგენილებით ეს ადგილი რუკაზე დაიტანა, როგორც ზღვის ორიგინალური სანაპირო დანიშნულების ადგილი. გრძელი თეთრი ქვიშიანი პლაჟები არის სუფთა და ლამაზი. გარდა ამისა, მზის აბაზანების მისაღებად არსებობს სპეციალური ადგილები და საცურაო აუზები, სტუმრებს შეუძლიათ ასევე ისარგებლობენ გოლფის მოედნებით, აბაზანებით, მაღაზიებით და ეროვნული პარკით. ქალაქი თბილია და მეგობრულია, რაც მას ქმნის სასიამოვნოს ოჯახებისთვის და წყვილებისთვის.

გალერეა
სენსუალიზმი

სენსუალიზმი ( — აღქმა, გრძნობა) — მიმართულება გნოსეოლოგიაში, რომლის მიხედვითაც გრძნობა და აღქმა სანდო შემეცნების ერთადერთი და მთავარი ფორმაა. ეს მიმართულება რადიკალურად განსხვავდება რაციონალიზმისგან. სენსუალიზმის მთავარი პრინციპია: „არაფერია გონებაში ისეთი, რაც არ არსებობს გრძნობებში“. სენსუალიზმის პრინციპი მთლიანად დაყრდნობილია როგორც აღქმასა და გრძნობებზე, ასევე წარმოდგენებზეც.

უდიდესი წილი შეიტანეს სენსუალიზმის ჩამოყალიბებაში შემდეგმა ფილოსოფოსებმა: პროტაგორა — ცნობილი ძველბერძენი სოფისტი ფილოსოფოსი; ეპიკურე; ჯონ ლოკი; ეტიენ ბონო დე კონდილიაკი.

ტერმინი სენსუალიზმი შემოიღო ვიქტორ კუზენმა, რომელმაც თავის ნაშრომში „ “ სენსუალიზმს უპირისპირებს იდეალიზმს და, შესაბამისად, ამ ტერმინით აღნიშნავს მიმართულებას, რომელიც მიღებულია ითვლებოდეს მატერიალიზმად. თუმცა ეს სახელწოდება არ შენარჩუნდა. დღეს სენსუალიზმს გნოსეოლოგიაში უწოდებენ ცნობილ ხერხს სხვადასხვა გნოსეოლოგიური ამოცანის გადასაჭრელად და იგი უპირისპირდება ინტელექტუალიზმსა და რაციონალიზმს.
პროტაგორა

პროტაგორა ( ძვ. წ. 485 — ძვ. წ. 410) — ძველბერძენი ფილოსოფოსი, სოფიზმის გამოჩენილი წარმომადგენელი. ასევე მას მიაკუთვნებენ სკეპტიკოსებსა და მატერიალისტებს. პროტაგორს ეკუთვნის ცნობილი თეზისი: „ადამიანი არის ყველა არსებულის საზომი“.

პროტაგორის ვერც ერთმა ნაშრომმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. პროტაგენის სწავლებას ჩვენ ვეცნობით მხოლოდ პლატონისა და დიოგენე ლაერტელის ნაშრომებიდან.

პლატონი თვლიდა, რომ პროტაგორა სენსუალისტი იყო, რომელიც ქადაგებდა, რომ სამყარო ისეთია, როგორადაც ადამიანი მას აღიქვამს გრძნობების მეშვეობით. პლატონური მოსაზრება პროტაგორას შესახებ დღესდღეობით დომინირებს.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006: ჯგუფი C

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006: ჯგუფი — მუნდიალი 2006-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. თამაშები დასრულდა 21 ივნისს. ეს ჯგუფი შეფასებული იყო „სიკვდილის ჯგუფად“.

ცხრილი
არგენტინა კოტ დ'ივუარი
სერბეთი და მონტენეგრო ნიდერლანდები
არგენტინა სერბეთი და მონტენეგრო
ნიდერლანდები კოტ დ'ივუარი
ნიდერლანდები არგენტინა
კოტ დ'ივუარი სერბეთი და მონტენეგრო
ანკარის ტერაქტი (თებერვალი, 2016)

ტერაქტი ანკარაში 2016 წელს, ანკარის ჩანქაიის რაიონში, თურქეთის გენერალური შტაბის სამხედრო მოსამსახურეებით დატვირთული ავტობუსთან აფეთქება. წერტილი, სადაც აფეთქება მოხდა, არის 5 წუთის მოშორებით პარლამენტიდან.

ასაფეთქლებით დატვირთული მანქანა აფეთქდა იმ დროს, როდესაც მანქანის გვერდზე გადიოდა თურქეთის გენერალური შტაბის სამხედრო მოსამსახურეებით დატვირთული 5 ავტობუსი. შედაგად დაიღუპა 28 ადამიანი, ერთი კი საავადმყოფოში ვერ გადაარჩინეს, მათ შორის სამოქალაქო პირებიც, ხოლო 61 დაშავდა.

მიზეზები
სირიის სამოქალაქო ომის პერიოდში, სირიის ჩრდილოეთში, თურქეთან საზღვარზე მოქმედი ქურთული დაჯგუფებები, გამოხატეს სურვილი იმისა, რომ შექმნან ამ ტერიტორიაზე სპეციალური დე ფაქტო ავტონომიური რესპუბლიკა. ამ მოთხოვნაზე თურქეთმა განაცხადა, რომ არ დაუშვებს მას. იმავე წელს ჯერაბლუსის აღმოსავლეთი ტერიტორიებიდან, ძალიან ახლოს თურქეთის საზღვართან, სახალხო დაცვის ბლოკის მიერ იქნა გახსნილი ცეცხლი საარტილერიო დანადგარებიდან თურქეთის უსაფრთხოების ძალების წინააღმდეგ. ამის საპასუხოდ ცეცხლი გახსნეს საარტილერიო და საჰაერო დანადგარებიდან თურქეთის სამხედრო ძალებმა. ეს ღონისძიება დროთა განმავლობაში გადაიზარდა თურქეთ-სახალხო დაცვის ბლოკს შორის კონფლიქტში.

2016 წლის 23 იანვარს, ქურთისტანის მუშათა პარტიის სირიის ფილიალი, ტერორისტ-ბოევიკებს მოუწოდა თავდასხმების განხორციელებას თურქეთის წინააღმდეგ.

ტერაქტი
თავდასხმა ანკარაში, ჩანქაიის რაიონში ინენიუს ბულვართან და სამხედრო ინსტიტუტების ცენტრალურ შენობებთან ახლოს მოხდა. აფეთქება მოხდა ზუსტად იმ მომენტში, როდესაც თურქეთის შეიარაღებული ძალების სამხედრო კოლონა (ავტობუსები) გაჩერდა შუქნიშანთან 18:31 საათზე, აფეთქების შემდეგ სამხედრო კოლონის ავტობუსებს და მიმდებარედ მყოფ მანქანებს გაუჩნდა ცეცხლი, რომელიც გადაიზარდა ხანძარში. ასაფეთქებელი მოწყობილობა დამონტაჟებული იყო ტერორისტის ავტომობილში.

გამოხმაურება
თურქეთის მთავრობა
პრეზიდენტი ერდოღანი: "თურქეთის ტერორიზმთან ბრძოლაში ახალი დაღუპულების მიმატება, ერთან ერთად ჩვენს გულს ჭრის, მაგრამ ჩვენ ბოლომდე მივიყვანთ ჩვენს ბრძოლას ტერორიზმთან". ასევე გააუქმა მომდევნო დღეს დაგეგმილი ვიზიტი აზერბაიჯანში.

პრემიერ-მინისტრმა აჰმეთ დავუთოღლუმ ასევე გააუქმა თავისი ვიზიტი ბრიუსელში.

საერთაშორისო
გადადო იმიგრანტების საკითხი.

-ს გენერალური მდივანი იენს სტოლტენბერგი გამოაცხადა, რომ მკაცრად გმობს თავდასხმას და "ნატო მოკავშირეების მხარესაა და ერთად იბრძოლებენ ტერორიზმის წინააღმდეგ".

-ს ელჩმა ჯონ ბასმა განაცხადა, რომ ძალიან შეწუხებულია თავდასხმით.

ს პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, გამოხატავს ღრმა მწუხარებას აფეთქებით ანკარაში და ლოცულობს მათთვის, ვინც დაკარგა ცხოვრება.

ს მთავრობამ გამოსცა ტექსტი, სადაც თავდასხმა დაგმო.

კანცლერმა ანგელა მერკელმა და საგარეო საქმეთა მინისტრმა ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერმა დაგმეს თავდასხმა და გამოხატეს თანადგომა თურქ ხალხს.

ს ემირი შეიხი თამიმ ბინ ჰამად ეს-სანი განაცხადა, რომ მკაცრად გმობს ტერორისტულ თავდასხმებს და მწუხარებას გამოთქვამს დაღუპულებისადმი.

ს მეფე სალმან იბნ აბდულ-აზიზ ალ საუდი თანაგრძნობა გამოხატა თურქ ხალხს.
არკუსი (მინას-ჟერაისი)

არკუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 740 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 36 597 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 71,78 კმ²-ზე. ფართობი 509 873 კმ²-ია.
კამაშუ

კამაშუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 965 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 154 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14,14 კმ²-ზე. ფართობი 223 001 კმ²-ია.
კორეგუ-ფუნდუ

კორეგუ-ფუნდუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 790 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57,26 კმ²-ზე. ფართობი 101 112 კმ²-ია.
ფორმიგა

ფორმიგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 65 128 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43,36 კმ²-ზე. ფართობი 1 501 915 კმ²-ია.
იტაპესერიკა

იტაპესერიკა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 835 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 220 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,39 კმ²-ზე. ფართობი 1 040 519 კმ²-ია.
პედრა-დუ-ინდაია

პედრა-დუ-ინდაია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 875 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,14 კმ²-ზე. ფართობი 347 920 კმ²-ია.
პიმენტა (მინას-ჟერაისი)

პიმენტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 776 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფორმიგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 236 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,85 კმ²-ზე. ფართობი 414 969 კმ²-ია.
ჩანთაბურის პროვინცია

ჩანთაბურის პროვინცია — ტაილანდის პროვინცია (ჩანგვათი). მდებარეობს ტაილანდის აღმოსავლეთში, კამბოჯის საზღვარზე და ტაილანდის ყურის სანაპიროზე. მეზობელი პროვინციებია: ტრატი აღმოსავლეთით და რაიონგი, ჩონბური, ჩაჩენგსაო და საკეო დასავლეთით და ჩრდილოეთით.

ისტორია
პაკნამის კრიზისი-ს შემდეგ, 1893 წელს, საფრანგეთის კოლონიურმა ჯარებმა მოახდინეს ჩანთაბურის ოკუპაცია, როდესაც 1905 წელს, ტაილანდმა დათმო კამბოჯის საკუთრებაში პროვინციის დასავლეთი ნაწილი. პროვინციის მოქალაქეების მნიშვნელოვან უმცირესობას წარმოადგენენ ვიეტნამელები, რომლებიც მოვიდნენ აქ სამ ტალღად: პირველი, მე-19 საუკუნის განმავლობაში კათოლიკების დევნის გამო ჩინეთიდან; მეორე ტალღა 1920-1940 წლებში გაქცეულები ფრანგულ ინდოჩინეთიდან; და მესამე ტალღა, 1975 წელს კომუნისტების ვიეტნამში გამარჯვების შემდეგ.

გეოგრაფია
მიუხედავად იმისა, რომ პროვინციის სამხრეთი ნაწილი მდებარეობს ტაილანდის ყურის ნაპირზე და ძირითადად სანაპირო ვაკეზეა, პროვინცია მაინც საკმაოდ მთიანია. ჩანთაბურის ქედს ჩრდილოეთით აქვს უმაღლესი წერტილი — 1,556 მ სიმაღლით და ჰქვია . პროვინციის მთავარი მდინარეა ჩანთაბური.

მეზობელ პროვინციებთან ერთად, ჩანთაბური არის ძვირფასი ქვების მოპოვების ცენტრი, განსაკუთრებით ლალის და საფირონის. ასევე ძირითად პროდუქციას შორის არის ტროპიკული ხილი. 2000 წელს, პროვინცია აწარმოა თითქმის 380,000 ტონა დურიანი, რომელიც ტაილანდის წარმოების 45.57% შეადგენს, მთელი მსოფლიოს დაახლოებით 27%.

პროვინციაში მოქმედებს სამი ეროვნული პარკი: -ს ეროვნული პარკი, -ის ეროვნული პარკი და -ის ეროვნული პარკი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩანთაბურის პროვინცია დაყოფილია 10 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 76 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 690 სოფლისგან (მუბანი).
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1998 : ჯგუფი H

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1998 : ჯგუფი — მუნდიალი 1998-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. ჯგუფში გამოდიოდა მსოფლიო ჩემპიონატების დებიუტანტი, ხორვატიის ნაკრები, რომელიც მეორე ადგილზე გავიდა ჯგუფში, საბოლოოდ კი ბრინჯაოს მედლები მიიღო ჩემპიონატზე.

ცხრილი
არგენტინა იაპონია
იამაიკა ხორვატია
იაპონია ხორვატია
არგენტინა იამაიკა
არგენტინა ხორვატია
იაპონია იამაიკა
აზატ-ხანი

აზატ-ხან ავღანი , ან აზატ-შაჰ ავღანი (; გ. 1781) — პუშტუნების სამხედრო მეთაური. 1747 წლიდან, ნადირ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, დასავლეთ ირანის ტახტის მთავარი პრეტენდენტი.

აზატ-ხანი ფაქტობრივად ხელისუფლების სათავეში იყო 1752-1757 წლებში და აკონტროლებდა აზერბაიჯანის ნაწილს ქალაქ ურმიამდე, ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ირანს, სამხრეთ-დასავლეთი თურქმენეთისა და აღმოსავლეთი ქურთისტანის ტერიტორიებს. აზატ-ხანი იყო დურანის სახელმწიფოს დამაარსებლის აჰმად-შაჰ დურანის თანამედროვე.

აზატ-ხანი დაიბადა ავღანეთის პროვინცია ღაზნში, ქალაქ ანდარში. იგი ნადირ-შაჰის არმიას შეუერთდა დაახლოებით 1738 წელს და მიიღო მონაწილეობა ირანსა და ინდოეთში მის მიერ გამართულ ლაშქრობებში. ნადირ-შაჰის მკვლელობის პერიოდში მსახურობდა აზერბაიჯანში ასლან-ხანთან.

აზატ-ხანმა ითამაშა მნიშვნელოვანი როლი ხელისუფლებისათვის ბრძოლაში, რომელიც დასრულდა ნადირ-შაჰის მკვლელობით. იგი სასწრაფოდ გადავიდა ნადირ შაჰის მემკვიდრის იბრაჰიმ აფშარის მხარეს და მოიპოვა ხანის ტიტული. 1749 წელს იბრაჰიმ აფშარიც დაამხო შაჰრუჰმა. აზატ-ხანი კი აგრძელებდა ირანში მიმდინარე არეულობაში მონაწილეობას. დასავლეთ ირანში ქურთებთან და ოსმალებთან კავშირში და ერეკლე -სთან დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე 1752 წლისათვის თითქმის მთლიანად დაიმორჩილა ტერიტორია არდებილიდან ურმიამდე.

აზატ-ხანი დამარცხდა ყირხბულახის ბრძოლაში ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე -სთან ბრძოლაში და ვერ შეძლო ძალაუფლების გამყარება სამხრეთ ამიერკავკასიაში. ამის შემდეგ იგი ცდილობდა ქერიმ-ხანის წინააღმდეგ ბრძოლას, მაგრამ აქაც მარცხი განიცადა.1754 წელს ფათ-ალი-შაჰთან ერთად თავს დაესხა ქერიმ-ხანს და დაიკავა შირაზი.

1757 წლისათვის მას დაწინაურებულმა ყაჯარებმა წაართვეს ისპაანი, თავრიზი და ურმია. აზატ-ხანი ბაღდადში გაიქცა, ხოლო 1760 წელს გადავიდა თბილისში და თავშესაფარი ითხოვა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე -სთან. 1762 წელს ერეკლე -მ იგი ქერიმ-ხანს გადასცა. ქერიმ-ხანმა იგი საპატიო პენსიაზე გაუშვა და გააგზავნა შირაზში.

აზატ-ხანი გარდაიცვალა 1781 წელს და ანდერძის თანახმად დაკრძალეს ქაბულში.
სავიზო მოთხოვნები აზერბაიჯანის მოქალაქეებისთვის

სავიზო მოთხოვნები აზერბაიჯანის მოქალაქეებისთვის არის აზერბაიჯანის მოქალაქეებისადმი დაწესებული ადმინისტრაციული შესვლის შეზღუდვა სხვა სახელმწიფოს ხელისუფლების მიერ. 2015 წლიდან, აზერბაიჯანის მოქალაქეებს აქვთ უვიზო და ჩასვლისთანავე მისაღები ვიზა ხელმისაწვდომი 58 ქვეყანასთან და ტერიტორიებთან, ამით აზერბაიჯანულ პასპორტს უკავია 78-ე პოზიცია მსოფლიოს ქვეყნების პასპორტებს შორის (ზიმბაბვესთან ერთად).

სავიზო მოთხოვნების რუკა
სავიზო მოთხოვნები
სავიზო რეჟიმის გამარტივების შესახებ მოლაპარაკებები
აზერბაიჯანს დადებული აქვს სავიზო შეთანხმება (გარდა დანიის, ირლანდიის რესპუბლიკის და გაერთიანებული სამეფოსთან), რომელიც ამცირებს დოკუმენტების სიას საკმარისი დასაბუთების მიზნით, ასევე ითვალისწინებს მრავალჯერად ვიზებს.
ფოსტენ არშანჟ ტუადერა

ფოსტენ არშანჟ ტუადერა (; დ. 21 აპრილი, 1957, ბანგი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა ) — ცენტრალურ აფრიკელი პოლიტიკოსი, აკადემიკოსი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2016 წლიდან, მანამდე პრემიერ-მინისტრი 2008 წლის 22 იანვრიდან 2013 წლის 17 იანვრამდე.

აკადემიური კარიერა
ფოსტენ არშანჟ ტუადერა დაიბადა 1957 წლის 21 აპრილს ბანგში, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა . ტუადერამ ბანგის და აბიჯანის უნივერსიტეტები დაამთავრა, ამასთანავე მიიღო ორი დოქტორის ხარისხი მათემატიკაში — ლილისა და იაუნდის უნივერსიტეტებში . 1987 წლიდან, იგი ბანგის უნივერსიტეტში სწავლობდა, 1989-1992 წლებში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე იყო, 2005-2008 წლებში კი — უნივერსიტეტის რექტორი.

პრემიერ-მინისტრი
2008 წლის 22 იანვარს, ცენტრალური აფრიკის პრეზიდენტმა ფრანსუა ბოზიზემ, ტუადერა რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრად დანიშნა. მისი მთავრობა, რომელიც 29 წევრისგან შედგებოდა, (4 სახელმწიფო მინისტრი, 17 მინისტრი, 7 მინისტრის დელეგატი და პრემიერ-მინისტრი — ტუადერა) ამავე წლის 28 იანვარს დაინიშნა.

2009 წლის 18 იანვარს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ხელისუფლება დაიშალა და მეორე დღეს, 19 იანვარს, ახალი მთავრობა ჩამოყალიბდა 31 მინისტრით, რომელთაგან 10 მათგანი წინა მთავრობის წევრი იყო. 2011 წლის 22 აპრილს, ფოსტენ არშანჟ ტუადერამ ახალი მთავრობა ჩამოაყალიბა, ამჯერად 34 მინისტრით. ახალი მთავრობა წინა მთავრობის 10 წევრის, ფრანსუა ბოზიზეს ვაჟის (თავდაცვის მინისტრი), ძმისშვილის (ფინანსთა მინისტრი) და 11 ახალი წევრისგან შედგებოდა.

2012 წლის დეკემბერში, ცენტრალურ აფრიკის რესპუბლიკაში სამოქალაქო ომი დაიწყო (2012—2015). 2013 წლის 11 იანვარს, გაბონის დედაქალაქ ლიბრევილში ხელი მოეწერა სამშვიდობო შეთანხმებას ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. 12 იანვარს, ფრანსუა ბოზიზემ ტუადერა თანამდებობიდან გადააყენა, ვინაიდან, ხელშეკრულების შესაბამისად, პოლიტიკურ ოპოზიციას მთავრობის სათავეში ახალი პრემიერ-მინისტრი უნდა დაენიშნა.

პრეზიდენტობა
2015-2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, ფოსტენ არშანჟ ტუადერამ ხმათა 62 % მიიღო და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი გახდა.
მაკდონალდის ტრიადა

მაკდონალდის ტრიადა — ჯონ მაკდონალდის მიერ 1963 წელს სტატიაში „მკვლელობის მუქარა“ ფორმულირებული კრებული, რომლებიც შედგება სამი მახასიათებლისაგან: ზოოსადიზმისაგან, პირომანიასა და ენურეზისაგან. ეს ტრიადა მაკდონალდმა დაუკავშირა განსაკუთრებულად საზარელი მკვლელობის ჩადენის წინამორბედ „მახასიათებლებს“.

თავის ნაშრომში მაკდონალდმა გამოიკვლია 100 პაციენტი, რომლებიც ოდესმე ადამიანს სიკვდილით ემუქრებოდნენ (მათგან ორმა მომავალში შეძლო საკუთარი მუქარის რეალიზება). მათგან 48-ს გააჩნდა ფსიქოპათოლოგიები. მაკდონალდმა აღმოაჩინა, რომ ბავშვობაში უამრავი პაციენტი, რომელსაც სადისტური მიდრეკილებები გააჩნდა, ცხოველებს აწამებდა, აჩენდნენ ხანძარს (ან უბრალოდ წვავდნენ ამა თუ იმ ობიექტს) და ჰქონდათ ენურეზი ხუთი წლის ასაკის შემდეგაც კი.

ბავშვის ამგვარი არაადეკვატური რეაქცია ძირითადად განპირობებულია სტრესის „შეუთვისებლობის“ გამო. დღეისთვის მაკდონალდის ტრიადა არ ითვლება კრიმინალური მოქმედების პრედიქტორად, თუმცა იგი აღნიშავს, რომ ბავშვი განიცდის სტრესს.