iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ქუთაისის პეტრესა და პავლეს ეკლესია

ქუთაისის პეტრესა და პავლეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქუთაისში.

აგებულია – საუკუნეებში. ქალაქის მჭიდროდ განაშენიანებულ უბანში, აღმართულია ქვით ნაგები ეკლესია. ეკლესიის კუბური მოცულობა სრულდება აღმოსავლეთით შვერილი აბსიდით, გუმბათით. ეკლესია გეგმით ეგრედწოდებულ კუპელჰალეს ტიპს წარმოადგენს. წყობა რეგულარულია. ინტერიერში ეკლესია სრულდება აღმოსავლეთით დაბალი საკურთხევლით, რომელსაც აქვს მაღალი შუბლი. კედლებიდან გადაყვანილი შეტყუპებული თაღებით შეკრული გუმბათქვეშა სივრცე, გვირგვინდება წახნაგოვანი, ვიწრო გუმბათით. ეკლესიას აღმოსავლეთ მხარეს, მთელ სიგანეზე მიუყვება გრანდიოზული ხის კანკელი. ეკლესია სამივე მხრიდან იდენტური ზომისაა და გაჭრილია ფორმით დიდი, თაღოვანი ჭედურობით შემკული კარები. ფასადები შესრულებულია რუსული კლასიციზმის სტილში. ეკლესია ხერხულა კარნიზით სრულდება.
მეტიჩარა (ფილმი)

„მეტიჩარა“ — სს „ქართული ფილმის" 1988 წლის ფილმი. რეჟისორები ნელი ნენოვა და გენო წულაია.

სიუჟეტი
„მეტიჩარა“ დელფინარიუმიდან გაპარული დელფინის მეტსახელია, რომელიც ბათუმელმა ფოტოგრაფმა რობინზონმა დაიმეგობრა და მის ნიშანზე ნაპირთან მიცურავს. რობინზონი მის საიდუმლოს თბილისიდან ჩამოსულ შვილს — ნინიკოს გაანდობს. დელფინთან მეგობრობა ნინიკოს სრულიად შეცვლის და მამასთანაც დაამეგობრებს, რომელიც მშობლების დაშორების შემდეგ პირველად ნახა. თბილისში დაბრუნებულიც სულ მამასა და „მეტიჩარაზე“ ფიქრობს.

როლებში
ნინო სურგულაძე — ნინიკო
თეიმურაზ ნაცვლიშვილი — რობინზონი
ნატო წულაია — ლია
შოთა ქრისტესაშვილი — ალექსი
პავლე ნოზაძე — გერონტი
თამარ სხირტლაძე — მარო
გიზო სიხარულიძე — ფარნაოზ
ნინო ხომასურიძე — ლიზიკო
აბრეკ ფხალაძე
ბადრი კაკაბაძე
ზურაბ ბეგალიშვილი
კოტე ბურჯანაძე
ტატიანა ლავრენტიევა
ალექსანდრე გეგეჭკორი
ორგორის ახაშენის ეკლესია

ორგორის „ახაშენის“ ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორგორაში.

ეკლესია მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ბუნებრივ ამაღლებულ ტერასაზე. იგი განთავსებულია ძველი ნამოსახლარის დასავლეთ კიდეზე. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და შირიმის ქვითაა ნაგები ასევე რესტავრაციის შედეგად თუნუქითაა გადახურული. დასავლეთ ნაწილში ერთი კედლის სახით მინაშენი და მასში ჩრდილოეთის მხრიდან შესასვლელი თაღის ნაწილია შემორჩენილი. ასევე დასავლეთის კედელში, რესტავრირებულ ნაწილში კარის სამხრეთ მხარეს ქტიტორის გამოსახულებაა შემორჩენილი, რომელსაც ხელთ უჭირავს კარის ჩრდილო ნაწილში ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგის გამოსახულებიანი რელიეფი და ეკლესიის მოდელი. ორივე რელიეფის ცალი მხარე ორნამენტებითაა დეკორირებული. არქიტრავზე ჯვარია გამოსახული. ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში რესტავრაციამდელი კედლის სტრუქტურა შეიმჩნევა, რომელიც ნაგებია დიდი ზომის შირიმის ქვებისგან დუღაბზე. ეკლესიის ინტერირეი სადაა და მოხატულობის კვალი არ შეიმჩნევა.
კოხტას ციხის ეკლესია

კოხტას ციხის ეკლესია — არქეოლოგიური ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება – საუკუნეებით.

ეკლესია კოხტას ციხის ციტადელის დასავლეთით 20 მეტრზე მდებარეობს. იგი ციხის თანადროულია. ნაგებია დუღაბით და ქვით. მას ჰქონდა ქვის ფილების დამუშავებული პერანგი, დღეს კი მისგან აღარაფერია შემორჩენილი. ტაძარი დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. ეკლესია სამსაფეხურიან ცოკოლზე იდგა სამხრეთ-დასავლეთის მხარეს. ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთი მხარე კი მიწაში იყო შემჯდარი. ეკლესიას აქვს ორი შესასვლელი — სამხრეთით და დასავლეთით. ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი. დარბაზის გრძივი კედლები ორსაფეხურიანი პილასტრებით გაყოფილია ორ ნაწილადა. შუა საფეხურს ეყრდნობოდა კამარის საბჯენი თაღი, ხოლო გვერდის საფეხურებს კი — კედლის დეკორატიული თაღები. ეკლესიას დასავლეთიდან, ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან ეკვრის მინაშენები. ჩრდილოეთის და სამხრეთის მინაშენებს აღმოსავლეთის კედლის ღერძზე აქვთ თითო სარკმელი. დასავლეთის მინაშენში კი კარი გაჭრილია დასავლეთის კედელში, ხოლო სამხრეთის მინაშენში შესასვლელად გამოყენებულია ორმალიანი თაღი.
ქუთაისის ამაღლების ეკლესია

ქუთაისის ამაღლების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქუთაისის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება საუკუნის მეორე ნახევრით.

საფიჩხიის ამაღლების ეკლესია წარმოადგენს თავისუფალი ჯვრის ტიპის ნაგებობას და აგებულია ეკლარის ქვის რეგულარული წყობით. ეკლესიას აღმოსავლეთიდან აქვს ხუთწახნაგა შვერილი აბსიდი. ინტერიერში, ოდნავ შებრტყელებული კონქის სატრიუმფო თაღი ეყრდნობა პილასტრების მარტივ პროფილიან კაპიტელებს. საკურთხევლის წინ კი ხის კანკელი და ერთსაფეხურიანი სოლეაა. კედლები შელესილ-შეთეთრებულია, ხოლო იატაკი მოზაიკისაა. გუმბათქვეშა კვადრატიდან აფრების საშუალებით გუმბათის ყელზე გადასვლა ხდება. დასავლეთით მოწყობილია პატრონიკე, რომელზედაც რკინის კიბით წარმოებს მოხვედრა ხვეული. გუმბათი წახნაგოვანია შიგნიდანაც და გარედანაც. აქვს სულ რვა წახნაგი და ყველა წახნაგში დატანებულია ვიწრო თაღოვანი სარკმელი. აქვს ჩარდახისებრი გადახურვა. ეკლესიის ფასადები მორთულია ძუნწად. ძირითადი ღიობების გლუვლილვოვან სათაურებზეა აქცენტი გადატანილი. კარის თავზე ჩასმულია ფილა სტილიზებული ჯვრის გამოსახულებით. ეკლესია მაღალ ცოკოლზე დგას. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად თუნუქია გამოყენებული.
ბარიონი

ბარიონი — ჯგუფი მძიმე ელემენტარული ნაწილაკებისა, რომლებსაც კენტი რიცხვის ნახევრის ტოლი სპინი და პროტონზე არანაკლები მასა აქვს. ბარიონებს განეკუთვნება პროტონი და ნეიტრონი (ატომის ბირთვის შემადგენელი ნაწილაკები), ჰიპერონები და აგრეთვე ბარიონული რეზონანსები. სახელწოდება „ბარიონი“ მიიღო იმის გამო, რომ მათგან ყველაზე მსუბუქი — პროტონი 1836-ჯერ მძიმეა ელექტრონზე.

ერთადერთი მდგრადი ბარიონია პროტონი. ყველა დანარჩენი — არამდგრადია და თანმიმდევრული დაშლის შედეგად გარდაიქმნება პროტონად და მსუბუქ ნაწილაკებად (ნეიტრონი თავისუფალ მდგომარეობაში არამდგრადია, ატომის ბირთვში ბმულ მდგომარეობაში კი — მდგრადი). ბარიონები მონაწილეობენ თითქმის ყველა ცნობილ ელემენტარულ ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, ელექტრომაგნიტურში, სუსტსა და გრავიტაციულში. ვინაიდან ბარიონებს ახასიათებს ძლიერი ურთიერთქმედება, ამიტომ ისინი აქტიურად ურთიერთქმედებენ ატომის ბირთვებთან.

ნებისმიერ ბირთვულ რეაქციებში ბარიონების ურთიერთქმედებისას მათი საერთო რიცხვი არ იცვლება. მაგალითად ბეტა-დაშლის პროცესში ნეიტრონებსა და პროტონებს ბირთვში შეუძლიათ ურთიერთგარდაქმნა (ელექტრონებისა და ნეიტრინოს ან მათი ანტინაწილაკების გამოსხივებით), მაგრამ მათი ჯამური რიცხვი ყოველთვის ერთი და იგივეა. ბარიონის დაშლის შედეგად აუცილებლად ისევ ბარიონი წარმოიქმნება. არასოდეს არ ყოფილა შემჩნეული ისეთი პროცესი, რომელშიც ბარიონი უფრო მეტად მსუბუქ ნაწილაკებად გარდაქმნილიყო ბარიონის გამოუსხივებლად. ასეთი პროცესების არსებობა მიგვიყვანდა ნივთიერების არამდგრადობამდე. შემჩნეული კანონზომიერებანი ფორმულირებული იყო ბარიონული მუხტის მუდმივობის კანონის სახით.

გამოთქმულია ჰიპოთეზა ელექტრული და ბარიონული მუხტების ღრმა მსგავსების შესახებ. როგორც ელექტრული მუხტი წარმოადგენს ელექტრომაგნიტური ველის წყაროს, ისე ბარიონული მუხტი შეიძლება განვიხილოთ ძლიერი ურთიერთქმედების ველის წყარო. დამუხტული ნაწილაკების ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება ხდება მათ შორის დაუმუხტავი ნაწილაკების — ფოტონების გაცვლით. ანალოგიურად, ბარიონების (მაგალითად პროტონებისა და ნეიტრონების) ძლიერი ურთიერთქმედება განპირობებულია მათ შორის ბარიონულ მუხტს მოკლებული ნაწილაკების — მეზონების გაცვლით.
თამ-ლუანგ-ნანგ-ნონი

თამ-ლუანგ-ნანგ-ნონი — კარსტული წარმოშობის მღვიმური სისტემა ტაილანდში. მდებარეობს დოი-ნანგ-ნონის ქედზე, ზღვის დონიდან 446 მ სიმაღლეზე. მთავარი შესასვლელის დარბაზის სიგრძე 80 მ აღწევს. საერთო სიგრძე 10.3 კმ. გამომუშავებულია კირქვებში. მღვიმეში გაედინება მუდმივი ნაკადი, რომელიც შემოედინება დასავლეთი მხრიდან, რამდენიმე მეტრზე მიედინება კორიდორში და გამოდის აღმოსავლეთი კედლიდან. პირველად მღვიმე გამოიკვლია ფრანგი სპელეოლოგების ჯგუფმა 1986–1987 წლებში. შემდგომი კვლევები ჩაატარეს ბრიტანელმა სპელეოლოგებმა 2014–2015 წლებში. მღვიმის შესასვლელის პირველი 1 კილომეტრიანი მონაკვეთი ვიზიტორებისთვის საჯაროდ ღიაა ნოემბრიდან აპრილის ჩათვლით. წვიმების სეზონში მღვიმე ვიზიტორებისთვის იკეტება.
მთავარანგელოზის გუმბათიანი ეკლესია

მთავარანგელოზის გუმბათიანი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქუთაისის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება 1909 - 1913 წლებით.

მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე ამოზიდულ მწვანეყვავილას კონცხის წვერზე, თავმოყრილია ნაგებობათა ჯგუფია. კომპლექსის ყველაზე დიდ ნაგებობას 1909-1913 წლებში აგებული, მთავარანგელოზის სახელობის გუმბათინი ნახევრად თავისუფალი ჯვრის ტიპის, საკმაოდ მოზრდილი ეკლესია წარმოადგენს. იგი თლილი ქვის რეგულარული წყობითაა აშენებული. ეკლესიის, აღმოსავლეთ მხარეს, მკვეთრად შვერილი, ნახევარწრიული აფსიდი ასრულებს, რომელიც აღიქმება გვერდითა ფასადების ერთიანობაშიც კი. ასიმეტრიულია აღმოსავლეთის მხარე, რასაც, ქმნის საკურთხევლის ორივე მხარეს განაწილებული სხვადასხვა დეტალები. მარჯვნივ დატანილია დიდი ზომის ცრუ-სარკმელი, რომელიც მოჩაროებულია, ხოლო მარცხენა ნაწილში კი ეკლესიაში შესასვლელში, გაჭრილია ეზოსთან რამდენიმე საფეხურით დაკავშირებული მცირე კარი. აფსიდის კორპუსზე, აქეთ-იქით,მოქცეულია დიდი ზომის ფანჯრები, ხოლო ცენტრში კი ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. სარკმლებქვეშ, ერთიანი თარო-სარტყელია გავლებული როგორც აფსიდზე, ისე, განაპირა კედლებზე, რაც მთლიანობას სძენს კომპოზიციას. სამკუთხა ფრონტონი ასრულებს, აღმოსავლეთის მკლავს, რომელიც ნაგებობის ერთიანი სეგმენტისგან ფუძეზე გავლებული კბილანისებური სალტეთი გამოიყოფა და კარნიზით შემოიზღუდება. სიმეტრიულია დასავლეთის ფასადი. ცენტრში ეკლესიის კორპუსზე კოშკურა-სამრეკლოა მიდგმული, რომელიც ითავსებს პორტალის ფუნქციასაც. ცენტრში გაჭრილია შესასვლელი. სამრეკლოს აგვირგვინებს მცირე სარკმლით, სამკუთხა ფრონტონით შემკული თაღოვანი ღიობებით დანაწევრებული და მარალი სახურავით დაბოლოებული კოშკი. მის ორივე მხარეს, დაუნაწევრებელია დასავლეთის მკლავის კედლები, თუმცა ამავე მხრიდან აღიქმება სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მკლავების დასავლეთ კედლები, რომლებიც იშლება ღია სივრცეში. ერთმანეთის ანალოგიურია გვერდითი ფასადები. სამკუთხა ფრონტონებიტ დასრულებულ მკლავებზე გაჭრილია კარის მართკუთხა ღიობებია. მათ სადა საპირე შემოწერს, რომელზეც მაღალი თაღია გადაყვანილი. აღნიშნული გადაწყვეტა, კედელზე, ქმნის ტიმპანის იმიტაციას. შესასვლელის ორივე მხარეს, მოქცეულია ვიწრო და მაღალი სარკმლები, მათ სადა მოჩარჩოება აქვთ და საფუძველზე გავლებული ერთიან სარტყელს ეყრდნობიან. გვერდითი და აღმოსავლეთ მკლავებს შორის მოქცეულ კედლის სეგმენტზე დატანილია თითო ფანჯარა. დასავლეთის მკლავზე კი განლაგებულია ორი და ერთი ცრუ-სარკმელი. კბილანისებური და სადა კარნიზები ასრულებს ფასადებს. ეკლესიას აგვირგვინებს წახნაგოვანი დაბალი, მუზარადისებური გადახურვით დაფარული გუმგათი. წახნაგები მონიშნულია მსუბუქი პილასტრებით, ცენტრში კი მოქცეულია სარკმლები, რომლებსაც გასდევს თავსართის იმიტაციის ერთიანი სალტე. ინტერიერში გუმბათი ეყრდნობა კედლის მასიურ შვერილებს. საკურთხეველს აქვს ბემა. შენობის ფასადების გაფორმებაში კლასიცისტური ელემენტებია გამოყენებული. მისი საფასადე კომპოზიცია ხასიათდება სისადავიტა და გაწონასწორებულებით, რასაც განსაზღვრავს გააზრებულად გამოყენებული ხუროთმოძღვრული ელემენტები.
ყვითელი ეკლესია

„ყვითელი“ ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ყუმისთავში. თარიღდება მე-19-20 საუკუნეებით.

„ყვითელი“ ეკლესია, როგორც მას ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს, ოქროსფერი თლილი კვადრების სწორხაზოვანი წყობით დუღაბზეა აგებული. ნაგებობა ასეთივე ქვის ცოკოლზე დგას. მთელ პერიმეტრზე კედლებს თარო-ლავგარდანი გაუყვება. ფასადთა დიდი სიბრტყეები ძუნწად არის აქცენტირებული დაბალი ლუნეტებით და სარკმლების თავსართებით. იგი გეგმით სწორკუთხაა, რომელსაც გააჩნია ბაზილიკური სივრცე. აღმოსავლეთიდან ფართო ნახევარწრიული აბსიდითაა დასრულებული. მასში თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს ნიშებია დატანებული_ ერთი სამხრეთით, ორი ჩრდილოეთით. ტრაპეზის ქვა დგას საკურთხეველში. აწეულია საკურთხევლის იატაკის დონე და გაკეთებულია სოლეა. აბსიდში ორი, ოთხკუთხა, თავისუფლად მდგარი სვეტია აღმართული. ნახევარწრიული კონქის ზევით სამი მალით გახსნილი კედელია ამოყვანილი, რომელიც ამავე დროს წარმოადგენს ტრიუმფალურ თაღს. თაღები სვეტებს შორის და აბსიდის მხრებზეა გადაყვანილი. ამათგან უფრო განიერია შუა თაღი. შიდა სივრცე ორი მრგვალი სვეტით დანაწევრებულია სამ ნაწილად. შუა ნავი ფართოა, დაბალი ოთხივე მხრივ შემაგრებულია საბრჯენი თაღებით და ნახევარსფერული გადახურვა გააჩნია. გვერდითი ნავები გადახურულია ცილინდრული კამარის მეოთხედი ფორმით და შედარებით ვიწროა. გრძივ კედლებზე პილასტრებია აყოლებული ორივე კარის გვერდით.

ეკლესია განათებულია გრძივ კედლებში მოთავსებული აღმოსავლეთით და დასავლეთით სარკმლებით. კარები დატანებულია სამივე კედელში. ლუნეტებში ლურჯი საღებავია შემორჩენილი. ინტერიერში კედლები დაფარული იყო ნალესობით, ზოგან შემორჩა მოხატულობის კვალიც, დომინირებს უმეტესად ლურჯი ფერი. იქ, სადაც ნალესობა ჩამოცვენილია კედლებისთვის გამოყენებული სამშენებლო მასალა ჩანს _ თლილი ქვა. ეკლესიას სოფლის მოსახლეობა უტარებს რემონტს, ინტერიერში ხარაჩოებია აღმართული. ფასადებზე აქა-იქ ჩამოვარდნილი საპირე ქვების ადგილები შეუვსიათ თანამედროვე თეთრი აგურით. სამხრეთ კარის საფეხურად კი გამოყენებულია საფლავის ქვის ვეება ლოდი. ორქანობიან სახურავში მოქცეული შენობა თუნუქითაა გადახურული.
ბოლოქაცვიასებრნი

ბოლოქაცვიასებრნი — თევზების ოჯახი ზღვის არწივისნაირთა რიგისა. სხეულის სიგრძე (კუდის ჩათვლით) 60–400 სმ-ია, სიგანე 2,5 მეტრამდე. თავი, ტანი და მკერდის ფარფლები წარმოქმნიან სკაროსებისათვის დამახასიათებელ ბრტყელ დისკს. სალაყუჩე ხვრელები სხეულის ქვედა მხარეზეა. ზურგის ფარფლები არ აქვთ ან (იშვიათად) ერთია და ჩანასახოვანი. კუდის განყოფილება წაგრძელებულია შოლტის მსგავსად, მასზე ერთი ან რამდენიმე დაკბილული ღარიანი ეკალია (ღარში განლაგებული უჯრედები გამოყოფენ შხამიან სეკრეტს). კანი ჩვეულებრივ შიშველია, იშვიათად ეკლიანი. გავრცელებული არიან ტროპიკულ და სუბტროპიკულ, იშვიათად ზომიერ თბილ ზღვებში. ფსკერის თევზებია, ბინადრობენ შელფსა და თავთხელ წყლებში. -ის, -ისა და -ის გვარების რიგი სახეობები გვხვდება მდინარეებსა და ტბებში. კვერცხცოცხლადმშობი ორგანიზმებია. იკვებებიან მრავალჯაგრიანი ჭიებით, კიბოსნაირებით, თევზით. ბოლოქაცვიების ნაჩხვლეტი ადამიანისათვის საშიშია. რიგ სახეობებს სარეწაო მნიშვნელობა აქვს.
ხელოვნებით — მშვიდობისა და ურთიერთგაგებისკენ

ხელოვნებით — მშვიდობისა და ურთიერთგაგებისკენ — ჯილდო, რომელსაც იღებენ კულტურისა და ხელოვნების მუშაკები, შემოქმედებითი გუნდები, ორგანიზაციები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს საერთაშორისო კულტურული თანამშრომლობის განმტკიცებაში, ჰუმანისტურ იდეალებზე და ფასეულობებზე დაფუძნებული მსოფლიო მხატვრული კულტურის მიღწევების პოპულარიზაციაში.

ჯილდოს გადასცემს ბელარუსის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ან მის მიერ უფლებამოსილი ოფიციალური პირი ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალის — „სლავიანსკი ბაზარი ვიტებსკში“ გახსნის ცერემონიაზე.

ჯილდოს მიმღებები
2005 — ანდრეი პეტროვი
2006 — ალა პუგაჩოვა
2007 — სოფია როტარუ
2008 — ალექსანდრა პახმუტოვა
2009 — ვალერი ლეონტიევი
2010 — ვლადიმერ მულიავინი და ვია „პესნიარი“
2011 — იგორ ლუჩენოკი
2012 — ლევ ლეშჩენკო
2013 — ედიტა პიეხა
2014 — ნადეჟდა ბაბკინა
2015 — პოლად ბილბილოღლუ
2016 — მიხეილ ფინბერგი და ბელორუსის ეროვნული აკადემიური საკონცერტო ორკესტრი
2017 — თამარ გვერდწითელი
2018 — როზა რიმბაევა
2019 — ტაისია პოვალი
2020 — ფილიპ კირკოროვი
2021 — ნიკოლაი ბასკოვი
2022 — ანატოლი იარმოლენკო
2023 — ელენა სპირიდოვიჩი
2024 — გრიგორი ლეპსი
2025 — იური ანტონოვი

ჯილდოს მფლობელთა სახელები უკვდავყოფილია ამფითეატრთან ახლოს, „ვარსკვლავების ხეივანში“.
ფალკერსონის პრემია

ფალკერსონის პრემია — პრემია წარმატებული მუშაობისთვის დისკრეტულ მათემატიკაში, რომლის სპონსორები არიან და . დაჯილდოება ხდება სამ წელიწადში ერთჯერ -ის საერთაშორისო სიმპოზიუმზე და გაიცემა რამდენიმე ჯილდო, თითოეული (შესაძლებელია მეცნიერთა ჯგუფიც შედიოდეს) 1500 ამერიკული დოლარის ოდენობით.

თავდაპირველად პრემიის გაცემა ხდებოდა დელბერტ რეი ფალკერსონის მემორიალური ფონდიდან, რომელიც დაარსდა ფალკერსონის მეგობრების მიერ მისი გარდაცვალების შემდეგ, რათა წახალისებულიყო იმ სფეროს მათემატიკური სამუშაოები, რომლის სანიმუშო მაგალითი იყო ფალკერსონის ნაშრომი. მას მართავდა . ამჟამად პრემიას აფინანსებს ფონდი, რომელსაც მართავს .

ლაურეატები
პრემიის ლაურეატთა სია -ის საიტზე
ბაზალეთური

ბაზალეთური, ბაზალეთური ცოლიკოური, მწვანე ცოლიკოური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

სახელწოდებას იღებს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაზალეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საკმაოდ დიდი ზომისაა, ოვალური ფორმის, იშვიათად მომრგვალო, სამ ან ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარექეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ხშირად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოყვითალო-მომწვანო ელფერით. კანი სქელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, მომჟავო-მოტკბო გემოთი.

ვაზი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 168-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 118 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 11.7-14.2 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრისა და ცქრიალა ღვინოები. სუფრის თეთრი ღვინო ღია ყვითელი ფერისაა, ხილის არომატით. ნაზი, საკმაოდ სხეულიანი, სასიამოვნო, ხალისიანი გემოთი. ცქრიალა ღვინო ჩალისფერია, ნაზი ჯიიშური არომატით, მაღალი, მაგრამ სასიამოვნო მჟავიანობით. სუფრისა და ცქრიალა ღვინოები დაძველებით უმჯობესდება, მაღალი მჟავიანობა მცირდება. ღვინო ხდება რბილი და ჰარმონიული, კარგი ბუკეტით.
საჰარის ატლასი

საჰარის ატლასი — ქედებისა და მასივების სისტემა მაროკოში, ალჟირსა და ტუნისში. წარმოადგენს ატლასის მთების ნაწილსა და მაღალი ატლასის აღმოსავლეთ გაგრძელებას. საშუალო სიმაღლე 1500 მ, მაქსიმალური 2236 მ (მთა ისა). რელიეფში ჭარბობს კუესტები და მაგიდა მთები; ფართოდაა გავრცელებული მარილშემცველი ქანების გამოსავლები; გვხვდება თაბაშირისა და მარილის კლდეები და გუმბათები. მისი აღმოსავლეთი გაგრძელებაა ორესის მთები.

საჰარის ატლასის განშტოებებია დასავლეთით ქსურის ქედი, ცენტრალურ ნაწილში ამურის ქედი და აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე ულედ-ნაილის ქედი. მის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბელეზმის ქედი, ჰონდის მთები, ნემემჩის ქედი და ზაბის მთები. თელ-ატლასისა და საჰარის ატლასის მთები ერთმანეთს აღმოსავლეთით ებმიან და წარმოქმნიან თებესისა და მედჯერდის მთებს. იგი აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი პლატოა, რომელიც წარმოიქმნა მარჩხი ზღვისა და ალუვიონის ნაფენების დანალექებით გადაფარებული უძველესი მკვიდრი ქანებით.

ჰიდროგრაფიული ქსელი წარმოდგენილია უადებით, რომელთა შორის გამოიყოფა შელიფისა და ტუილის უადები, რომლებიც წყლით მარაგდებიან მხოლოდ წვიმების სეზონში, შესაბამისად, ახდენენ ამურისა და ულედ-ნაილის ქედების დრენირებას. გაბატონებულია ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა; მწვერვალებზე ქვამუხის, ალეპოს ფიჭვის, ტუიისა და ღვიისგან შემდგარი მეჩხერი ტყეა. მთა ოუენზას სიახლოვეს მოიპოვება რკინის მადანი, ხოლო ქალაქ თებესასთან ფოსფატი.
უკრაინის საავტომობილო მრეწველობა

საავტომობილო მრეწველობა — უკრაინის ეკონომიკის ერთ-ერთი განშტოება.

საავტომობილო ინდუსტრია უკრაინაში წარმოდგენილია სატვირთო მანქანების, მსუბუქი მანქანებისა და ავტობუსების წარმოებით. 1991 წლამდე საავტომობილო კომპლექსი მოიცავდა 4 საავტომობილო ქარხანას:
სამგზავრო მანქანების წარმოებისთვის — ზაპორიჟიის საავტომობილო ქარხანა (ზაპორიჟია) და ლუცკის საავტომობილო ქარხანა (ლუცკი),
სატვირთო მანქანების წარმოებისთვის — კრემენჩუკის საავტომობილო ქარხანა (კრემენჩუკი);
ავტობუსების წარმოებისთვის — ლვივის ავტობუსების ქარხანა (ლვივი).

მწარმოებლები
აქტიური
კრემენჩუკის საავტომობილო ქარხანა („კრაზ“)
ზაპორიჟჟიის საავტომობილო ქარხანა („ზაზ“)
„ევროკარი“ 
კორპორაცია „ბოჰდანი“
კორპორაცია „ეტალონი“
შეშფოთება „ელექტრონი“

გაუქმებული
ლუცკის საავტომობილო ქარხანა („ლუაზ“)
ლვივის ავტობუსის ქარხანა („ლაზ“)
კრემენჩუკის ავტოსაამწყობო ქარხანა (კრასზ)
„ანტო-რუს“ (-)
თამარ კვანტალიანი

თამარ კვანტალიანი (დ. 12 სექტემბერი, 1952, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1975–1978 წლებში — მიხეილ წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ქრონიკული უკმარისობის განყოფილების უფროსი ლაბორანტი. 1978–1985 წლებში — ამავე განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1985 წლიდან აღნიშნული განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომერლი. ავტორია 40 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულის იშემიური დაავადების სხვადასხვა ფორმის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობის საკითხებს. 1992 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას დამოუკიდებელ სამედიცინო ინსტიტუტებში „ვითა“ და „ელეგია და კომპანია“. ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის იშემიით ავადმყოფებში მიოკარდიუმის ექტოპიური აქტივობის გამოვლენა ფსიქო-ემოციური და სენსორული სტრეს-ტესტების საშუალებით“, დაიცვა 1983 წელს. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 2006 წელს.
სინათლე ჩვენს ფანჯრებში

სინათლე ჩვენს ფანჯრებში — სს „ქართული ფილმის" 1969 წლის ფილმი. რეჟისორი — გუგული მგელაძე.

სიუჟეტი
ენგურჰესის მშენებლობაზე ახალგაზრდებს ბრიგადირად ომის ვეტერანი ალექსანდრე დაუნიშნეს. ისინი საერთო საცხოვრებელშიც ერთად არიან. ალექსანდრეს გამოცდილება, შრომისმოყვარეობა, წესიერება და ადამიანურობა სკოლის მერხიდან პირდაპირ მშენებლობაზე მისული ბიჭებისთვის სამაგალითო გახდება. მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნილი ახალგაზრდები, მშენებლობის მიტოვებასაც დააპირებენ, მაგრამ ალექსანდრე ახალგაზრდებს ამხნევებს და ისევ აგრძელებენ დაწყებულ საქმეს.

როლებში
დოდო აბაშიძე — ალექსანდრე
გრიგოლ წიტაიშვილი — გერასიმე
ლეილა ყიფიანი — მარინე
ლალი მესხი — ლია
რუსუდან კიკნაძე — ტატა
თამაზ თოლორაია — ბიძინა
თეიმურაზ წიკლაური — ნოდარი – ბელაფონტე
ნანული პირველი — გალინა
ლიანა ასათიანი — ბიძინას დედა
ილია ბაკაკური — ილო
თამარ თვალიაშვილი — ალექსანდრეს დედა
მალხაზ ჭეიშვილი — მალხაზი
გია ნარიმანიძე — ჯაბა
რექომი

რექომი — ნაყოფიერების ღვთაება, ცარაზონთა გვარის ერთ-ერთი მფარველი.

ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმინდა გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის ( — „რექომის წმინდა გიორგი“).

ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ.
რექომის სალოცავი

}

რექომის სალოცავი — შუასაუკუნეების სალოცავი ჩრდილოეთ ოსეთში. 1995 წელს ხანძრის შედეგად სრულად განადგურდა, აღდგენილია.

ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმ. გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის ( — „რექომის წმ. გიორგი“).

ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ.

რელიქვიები
ზარი
სალოცავში ბოლო დრომდე შემონახული იყო საქართველოს მეფის გიორგი -ის მიერ შეწირული და 1674 წლით დათარირებული ზარი ქართული წარწერით.