iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1951

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1951 — მე-2 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. გუნდების შემადგენლობაში შედიოდა 8 მამაკაცი და 2 ქალი.

შესარჩევი შეჯიბრებები
მოსკოვისა და ლენინგრადის გუნდებმა ფინალში ასპარეზობის უფლება ავტომატურად მიიღეს (როგორც წინა ჩემპიონატის გამარჯვებულმა და ვერცხლის პრიზიორმა). დანარჩენი საგზურებისთვის გაიმართა 4 ნახევარფინალი (10-16 აგვისტო), საიდანაც მხოლოდ გამარჯვებულები გადადიოდნენ ფინალში.

ნახევარფინალები
კიევი: გაიმარჯვა უკრაინის სსრ-მ (22 ქულა 30-დან). მეორეზე გავიდა ესტონეთი (20½), შემდეგ ლატვია (12½) და მოლდავეთი (5).
იაროსლავლი: გაიმარჯვა რსფსრ-მ (22 ქულა). მეორე ადგილი დაიკავა ლიტვამ (20½), შემდეგ ბელორუსიამ (12½) და კარელია-ფინეთმა (5).
ბაქო: გაიმარჯვა აზერბაიჯანის სსრ-მ (23 ქულა). მეორეზე გავიდა საქართველო (18½), შემდეგ სომხეთი (15) და თურქმენეთი (3½).
ტაშკენტი: გაიმარჯვა უზბეკეთის სსრ-მ (25 ქულა). დანარჩენი ადგილები გადაინაწილეს ყირგიზეთმა, ტაჯიკეთმა და ყაზახეთმა.

ფინალი
ფინალურ ტურნირს თბილისმა უმასპინძლა. ბრძოლა რსფსრ-სა და მოსკოვის გუნდებს შორის წარიმართა. გადამწყვეტ მატჩში რსფსრ-ის ვაჟთა დაფებზე მოპოვებულმა სამმა გამარჯვებამ გუნდს ჩემპიონობა მოუტანა.

ტურნირის ცხრილი (ფინალი)
გუნდების შემადგენლობები (ფინალი)
რსფსრ: ისააკ ბოლესლავსკი, ლევ არონინი, ნ. ნოვოტელნოვი, გ. ილივიცკი, ალექსეი სუეტინი, რაშიდ ნეჟმეტდინოვი, ლეონიდ შამკოვიჩი, ი. ველტმანდერი, ტ. ფილანოვსკაია, ი. გურფინკელი.
მოსკოვი: დავით ბრონშტეინი, სალო ფლორი, ტიგრან პეტროსიანი, ვ. ზაგოროვსკი, ვლადიმერ სიმაგინი, იური ავერბახი, ო. მოისეევი, ა. ჩისტიაკოვი, ელისაბედ ბიკოვა, ო. იგნატიევა.
უკრაინა: ეფიმ გელერი, ი. ლიპნიცკი, ა. ბანიკი, ბ. გოლდენოვი, ალექსეი სოკოლსკი, ბ. რატნერი, ე. კოგანი, ს. კოტლერმანი, ლ. იაკირი, ბ. ვაისბერგი.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები დაფების მიხედვით
 დაფა: ი. ბოლესლავსკი (რსფსრ) და დ. ბრონშტეინი (მოსკოვი) — 3½ 5-დან.
 დაფა: ლ. არონინი (რსფსრ) და ს. ფლორი (მოსკოვი) — 3½.
 დაფა: ა. ბანიკი (უკრაინა) — 3½.
 დაფა: ა. სუეტინი (რსფსრ) და ვ. ჩეხოვერი (ლენინგრადი) — 4.
 დაფა: ს. კოტლერმანი (უკრაინა) — 4½.
 დაფა: ე. ბიკოვა (მოსკოვი) — 4½.
 დაფა: კ. ზვორიკინა (ლენინგრადი) — 4½.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1953

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1953 — მე-3 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. შეჯიბრება თავდაპირველად ტალინში იგეგმებოდა, თუმცა ესტონეთის სსრ-ის უარის გამო ტურნირი ლენინგრადში გადაიტანეს. ტურნირი მიმდინარეობდა 1953 წლის 9-დან 30 სექტემბრამდე. მონაწილეობდა 17 გუნდი (ყველა მოკავშირე რესპუბლიკა თურქმენეთის გარდა, პლუს მოსკოვი და ლენინგრადი). გუნდი შედგებოდა 8 მამაკაცისა და 2 ქალისგან.

ნახევარფინალები
1951 წლისგან განსხვავებით, წინა ჩემპიონატის პრიზიორებს ფინალის საგზური ავტომატურად არ მიუღიათ. თითოეული ჯგუფიდან ფინალში 4 საუკეთესო გუნდი გადიოდა.

 ჯგუფი
 ჯგუფი
ფინალი
ფინალში დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა ლენინგრადის გუნდმა. მეორე ადგილზე რსფსრ გავიდა, ხოლო მესამეზე — მოსკოვი. საქართველოს ნაკრებმა საპატიო მე-6 ადგილი დაიკავა.

ლენინგრადის შემადგენლობა
სემიონ ფურმანი — 4
ვიქტორ კორჩნოი — 4
ვასილი ბივშევი — 4½
გიორგი ბორისენკო — 3½
ვიტალი ჩეხოვერი — 5½
ნიკოლოზ კოპილოვი — 4½
გრიგორი გოლდბერგი — 6
ლეონიდ შამაევი — 5
ვალენტინა ბორისენკო — 5
ევგენია ბიგლოვა — 4

საქართველოს ნაკრების შემადგენლობა
საქართველოს ნაკრები ფინალში ასეთი შემადგენლობით გამოვიდა:
მიხეილ შიშოვი (4 ქულა 7-დან)
ჰენრიხ კასპარიანი (4½)
ალექსანდრე ბლაგიძე (3)
ალექსანდრე ბუსლაევი (3)
ბუხუტი გურგენიძე (2½)
ნიკოლოზ სოროკინი (4)
ვახტანგ ქარსელაძე (2)
ელიოზიშვილი (3)
ქსენია გოგიავა (3)
ელისო კაკაბაძე (3)

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
 დაფა: ი. ლიპნიცკი (უკრაინა) — 5 ქულა.
 დაფა: მიხეილ ტალი (ლატვია) და ჰენრიხ კასპარიანი(საქართველო) — 4½.
 დაფა: ლევ პოლუგაევსკი (რსფსრ) — 6½ (ტურნირის საუკეთესო შედეგი ვაჟთა შორის).
 დაფა: ო. იგნატიევა (მოსკოვი) — 6½ (საუკეთესო შედეგი ქალთა შორის).
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1955

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1955 — მე-4 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. შეჯიბრება ჩატარდა ვოროშილოვგრადში. ტურნირში მონაწილეობდა ყველა მოკავშირე რესპუბლიკა (ტაჯიკეთის გარდა), მოსკოვი და ლენინგრადი. თამაში მიმდინარეობდა 8 დაფაზე (6 ვაჟი, 2 ქალი). ამ ტურნირზე პირველად შემოიღეს დილის საათებში გადადებული პარტიების დამთავრება, რამაც მონაწილეთა გადაღლა და მოკლე ყაიმების რაოდენობის ზრდა გამოიწვია.

ნახევარფინალები
გუნდები ორ ჯგუფად გაიყვნენ, საიდანაც ფინალში 5-5 საუკეთესო გადიოდა.

 ჯგუფი: გაიმარჯვა ლენინგრადმა (45 ქულა). ფინალში ასევე გავიდნენ: უკრაინა, ლიტვა, ლატვია და უზბეკეთი.
 ჯგუფი: გაიმარჯვა რსფსრ-მ (37½ ქულა). ფინალში ასევე გავიდნენ: მოსკოვი, ბელორუსია, საქართველო და ესტონეთი. აღსანიშნავია, რომ საქართველოსა და ესტონეთის ნაკრებებმა თანაბარი ქულები (30½) დააგროვეს.

ფინალი
მთავარი ბრძოლა რსფსრ-სა და ლენინგრადის გუნდებს შორის წარიმართა. გადამწყვეტი აღმოჩნდა მათი ურთიერთშეხვედრა მე-6 ტურში, სადაც რსფსრ-მ გაიმარჯვა და პირველობა ტურნირის ბოლომდე შეინარჩუნა.

საქართველოს ნაკრების გამოსვლა
საქართველოს ნაკრებმა ფინალში მე-9 ადგილი დაიკავა. გუნდის შემადგენლობა:
მიხეილ შიშოვი (2½ ქულა 9-დან)
ბუხუტი გურგენიძე (2½)
ალექსანდრე ბუსლაევი (1)
ნიკოლოზ სოროკინი (4)
თენგიზ გიორგაძე (3½)
ოთარ ელიოზიშვილი (3)
ელისო კაკაბაძე (5) — გუნდის საუკეთესო შედეგი.
ქსენია გოგიავა (2½)

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები დაფების მიხედვით
 დაფა: მარკ ტაიმანოვი (ლენინგრადი) — 6½ 9-დან.
 დაფა: ვიქტორ კორჩნოი (ლენინგრადი) — 8. ამავე დაფაზე მიხეილ ტალი (ლატვია) გახდა ერთადერთი მონაწილე, რომელმაც მთელი ტურნირი (ნახევარფინალისა და ფინალის ჩათვლით) წაგების გარეშე ჩაატარა (5½ ქულა ფინალში).
 დაფა: ლეონიდ შამკოვიჩი (რსფსრ) — 7.
 დაფა: რაშიდ ნეჟმეტდინოვი (რსფსრ) — 7.
 დაფა: ეფიმ სტოლიარი (რსფსრ) — 7.
 დაფა: ა. ბონდარენკო (რსფსრ) და ნინა ვოიციკი (მოსკოვი) — 6½.
დავით როსტომაშვილი

დავით როსტომაშვილი (დ.? — გ. 14 მარტი, 1939) — 1918 წლის ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის ქართველთა კონფერენციის საორგანიზაციო ბიუროს წევრი. 1919 წლის 3-16 აპრილს ჩატარებული კონფერენციის გადაწყვეტილებით, დაინიშნა შორეულ აღმოსავლეთში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსულად, რეზიდენცია - ვლადივოსტოკი. იმ პერიოდში ვლადივოსტოკი იაპონური ჯარის კონტროლს ქვეშ იყო, რის გამოც დავით როსტომაშვილი ხანდახან არასწორად მოიხსენიება საქართველოს ელჩად იაპონიაში. ცხოვრობდა ქალაქ ტომსკში.

სტალინის რეპრესიების მსხვერპლი. ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო ტრიბუნალის 1939 წლის 14 მარტის დადგენილებით მიესაჯა დახვრეტა. საბჭოთა საოკუპაციო რეჟიმი მას ბრალად 1918 წლიდან იაპონიის სასარგებლოდ გამოგონილი ჯაშუშობა და საქართველოში კონტრრევოლუციური ნაციონალისტური და აჯანყებითი ორგანიზაციების შექმნა წაუყენა. საბრალდებო დასკვნაში ასევე ეწერა: „წარსულში ანარქისტი; აწარმოებდა აქტიურ ბრძოლას საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ.
ლევან გარსიაშვილი

ლევან იასონის ძე გარსიაშვილი (დ. 1894 — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, ლიტერატორი, პუბლიცისტი.

დაიბადა ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. სწავლობდა კიევის კომერციულ ინსტიტუტში. 1918–1921 წლებში მსახურობდა ქართულ ჯარში, 1921–1935 წლებში — წითელ არმიაში. 1935 წლიდან იყო საქართველოს ავიაქიმიის საზოგადოების საბრძოლო მომზადების ცენტრალური საბჭოს ხელძღვანელი, პოლკოვნიკი. სხვადასხვა დროს ქართულ პრესაში აქვეყნებდა პუბლიცისტურ სტატიებს, ძირითადად სამხედრო თემაზე. არის ავტორი ნაშრომისა „ვეფხისტყაოსანი: სამხედრო ხელოვნების ისტორიის მასალები“ (თბ., 1937). ალექსანდრე გედევანიშვილთან და ლავრენტი სლინკოსთან ერთად შეადგინა „ტაქტიკა: სახელმძღვანელო სამხედრო სკოლებისათვის“ (თბ., 1924). სტალინური ტერორის დროს, 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს თბილისში. დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
სვრატკა (ქალაქი)

სვრატკა — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ჟდიარ-ნად-საზავოუს რაიონში მდებარეობს.

სახელწოდება
ქალაქ სვრატკის სახელწოდება მდინარე სვრატკასთან არის დაკავშირებულლი, თავად მდინარის სახელი კი ძველი ჩეხური სიტყვა „სვორტიდან“ მომდინარეობს, რაც მდინარის მეანდრირებას ნიშნავს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
სვრატკა ოთხი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, ესენია:

სვრატკა
ჩესკა-ციკანკა
მორავსკა-ციკანკა
მორავსკა-სვრატკა

გეოგრაფია
სვრატკა ქალაქ ჟდიარ-ნად-საზავოუდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 17 კილომეტრში მდებარეობს, იჰლავიდან კი 46 კილომეტრითაა დაცილებული. ქალაქის ტერიტორია ზემო სვრატკის მთიანეთისა და რკინის მთების საზღვარზე მდებარეობს. მისი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე 778 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქს მდინარე სვრატკა ჰკვეთს, რომელიც ისტორიული ბოჰემიისა და მორავიის ბუნებრივი საზღვარია.

ისტორია
ქალაქ სვრატკის შესახებ პირველი ისტორიული ცნობა 1350 წლით თარიღდება. ისტორიის მანძილზე ქალაქს არაერთი დიდგვაროვანთა ოჯახი ფლობდა. მათ შორის გამორჩეულია პარდუბიცელი დიდგვაროვნები, პოდებრადელები, დუბელი ბერკები და სხვ. პოდებრადელებმა აქაური მამულები 1392 წელს შეიძინეს. 1588 წელს ქალაქმა საკუთარი გერბის ქონის უფლება მიიღო.

სვრატკა 1706 წლიდან 1823 წლამდე რიხმბურკელ კინსკების ოჯახს ეკუთვნოდა. ამ ოჯახის მფლობელებს შორის აღსანიშნავია ფილიპ კინსკი, რომელმაც ქალაქში რამდენიმე სამრეწველო ქარხანა დააარსა და მის შემოგარენში სელის მოყვანა დაიწყო. 1766–1776 წლებში მან სვრატკას მახლობლად როკოკოს სტილში ააშენა სამონადირეო სახლი „კარლშტეინი“. კინსკებმა მამული 1823 წელს ბავარიელ დიდგვაროვან კარლ ალექსანდრე თურნ-ტაქსისს მიჰყიდეს. 1850 წლიდან სვრატკა ხრუდიმის რაიონის ნაწილი გახდა.

ცნობილი ადამიანები
იოზეფ ვერომირ პლევა (1899–1985), მწერალი
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1958

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1958 — მე-5 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ქვეყნის გუნდური ჩემპიონატების ისტორიაში პირველად, ნაკრებები ორ კლასად („ა“ და „ბ“) დაიყვნენ, რაც 1955 წლის ტურნირის შედეგებს ეფუძნებოდა.

თამაში მიმდინარეობდა 10 დაფაზე. გუნდის შემადგენლობაში შედიოდა: 6 მამაკაცი (+1 სათადარიგო), 1 ჭაბუკი, 2 ქალი და 1 გოგონა.

„ა“ კლასი
უმაღლესი დივიზიონის ტურნირი ჩატარდა ვილნიუსში 3-დან 16 ივლისამდე. მოსკოვის, ლენინგრადისა და რსფსრ-ის ნაკრებები მნიშვნელოვნად დაწინაურდნენ. საბოლოოდ, მოსკოვის გუნდმა 3 ქულით გაუსწრო კონკურენტებს და ჩემპიონი გახდა. ლენინგრადმა და რსფსრ-მ თანაბარი ქულები დააგროვეს, თუმცა მეტი მოგებული მატჩის გამო ვერცხლის მედალი ლენინგრადს გადაეცა.

„ბ“ კლასი
ტურნირი ჩატარდა სტალინაბადში (დღევანდელი დუშანბე) 16-დან 28 ოქტომბრამდე. აზერბაიჯანის სსრ-ის ნაკრებმა დამაჯერებლად გაიმარჯვა (47 ქულა) და უზბეკეთის ნაკრებთან ერთად მოიპოვა „ა“ კლასის საგზური.

საქართველოს ნაკრების გამოსვლა
საქართველოს ნაკრებმა „ა“ კლასში მე-8 ადგილი დაიკავა. გუნდისთვის ისტორიული მნიშვნელობის იყო ამ ტურნირზე 17 წლის ნონა გაფრინდაშვილის დებიუტი გოგონათა დაფაზე, სადაც მან მაღალი შედეგი აჩვენა და სპეციალური პრიზი დაიმსახურა.

გუნდის შემადგენლობა:
ვაჟები: მიხეილ შიშოვი, ალექსანდრე ბლაგიძე, თეიმურაზ ლომაია, გურამ მაჭავარიანი, გურამ კალატოზიშვილი, მურმან დემურია.
ჭაბუკი: დავით ჯანოევი.
ქალები: მანანა ტოგონიძე, ელისო კაკაბაძე.
გოგონა: ნონა გაფრინდაშვილი.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
 დაფა: რატმირ ხოლმოვი (ლიტვა) — მიიღო სპეციალური პრიზი.
 დაფა: ლევ პოლუგაევსკი (რსფსრ) — 6½ 8-დან (ტურნირის აბსოლუტურად საუკეთესო შედეგი).
 ქალთა დაფა: კირა ზვორიკინა (ბელორუსია) — 6 8-დან.
 ქალთა დაფა: ოლგა იგნატიევა (მოსკოვი).
გოგონათა დაფა: ნონა გაფრინდაშვილი (საქართველო) და რ. ეტრუკი (ესტონეთი) — დასახელდნენ საუკეთესოებად ახალგაზრდებს შორის.
სათადარიგო: ვლადიმერ ანტოშინი (მოსკოვი) — 4 5-დან.
„ბ“ კლასის გმირი: ტატიანა ზატულოვსკაია (აზერბაიჯანი) — მოიგო ყველა (7-დან 7) პარტია.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1963

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1963 — მე-9 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. შეჯიბრება გაიმართა მოსკოვში, ცენტრალურ საჭადრაკო კლუბში. ჩემპიონატის შედეგები შევიდა სსრკ-ის ხალხთა სპარტაკიადის საერთო ჩათვლაში. ტურნირში მონაწილეობდა 15 მოკავშირე რესპუბლიკის ნაკრები, აგრეთვე მოსკოვისა და ლენინგრადის გუნდები. თამაში მიმდინარეობდა 10 დაფაზე. გუნდის შემადგენლობაში შედიოდა: 6 მამაკაცი, 1 ჭაბუკი, 2 ქალი და 1 გოგონა. სათადარიგო მოთამაშის ყოლა გათვალისწინებული არ იყო.

ნახევარფინალები
 ჯგუფი
 ჯგუფი
 ჯგუფი
ფინალები
 ფინალი
 ფინალი
 ფინალი
გუნდების შემადგენლობები ( ფინალი)
რსფსრ
ლევ პოლუგაევსკი (5 9-დან)
რატმირ ხოლმოვი (5½ 9-დან)
ნიკოლოზ კროგიუსი (5 9-დან)
ვლადიმერ ანტოშინი (7 9-დან)
ანატოლი ლეინი (7 9-დან)
ალექსეი შესტოპიოროვი (3½ 9-დან)
ნუხიმ რაშკოვსკი (5½ 9-დან)
ვალენტინა კოზლოვსკაია (6 9-დან)
კლარა სკეგინა (6 9-დან)
ნატალია კონოპლიოვა (6½ 9-დან)

მოსკოვი
ტიგრან პეტროსიანი (5½ 9-დან)
მიხეილ ბოტვინიკი (8 9-დან)
ვასილი სმისლოვი (6½ 9-დან)
დავიდ ბრონშტეინი (5½ 9-დან)
იური ავერბახი (6½ 9-დან)
ევგენი ვასიუკოვი (6½ 9-დან)
უსაკოვსკი (5½ 9-დან)
ალა კუშნირი (5½ 9-დან)
ოლგა კაცკოვა (3½ 9-დან)
ნადეჟდა კალაშნიკოვა (6 9-დან)

საქართველო
ბუხუტი გურგენიძე (4½ 9-დან)
ალექსანდრე ბუსლაევი (3 9-დან)
მიხეილ შიშოვი (3 9-დან)
თეიმურაზ ლომაია (3 9-დან)
გურამ კალატოზიშვილი (3 9-დან)
იური ჩიოვანი (4½ 9-დან)
რომან ჯინჯიხაშვილი (6 9-დან)
ნონა გაფრინდაშვილი (8½ 9-დან)
ალა ჩაიკოვსკაია (5½ 9-დან)
ნანა ალექსანდრია (4 9-დან)

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები
ვიქტორ კორჩნოი (ლენინგრადი) და ეფიმ გელერი (უკრაინა) — 5½ 8-დან;
მიხეილ ბოტვინიკი (მოსკოვი) — 8 9-დან;
ალექსეი სუეტინი (ბელორუსია) — 7½ 9-დან;
ვლადიმერ ანტოშინი (რსფსრ) — 7 9-დან;
ანდრეი პეტერსონი (ლატვია) — 7½ 9-დან;
ჰილარ კრინერი (ესტონეთი) — 6½ 8-დან;
ვაჰაგნ ვოსკანიანი (სომხეთი) — 7 9-დან;
ნონა გაფრინდაშვილი (საქართველო) — 8½ 9-დან;
მააია რანიკუ (ესტონეთი) — 6½ 8-დან;
შტენდელიტე (ლიტვა) — 6 8-დან.
სსრკ-ის გუნდური პირველობა ჭადრაკში 1967

საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში 1967 — მე-10 გუნდური პირველობა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებს შორის. ჩატარდა მოსკოვში 23 ივლისიდან 3 აგვისტომდე, სსრკ-ის ხალხთა სპარტაკიადის ფარგლებში. თამაში მიმდინარეობდა 10 დაფაზე. გუნდის შემადგენლობა: 6 მამაკაცი (+1 სათადარიგო), 1 ჭაბუკი, 2 ქალი და 1 გოგონა.

ფინალური ეტაპი
 ფინალი
1. მოსკოვი — 29½ ქულა 50-დან;
2. რსფსრ — 29;
3. უკრაინის სსრ — 26½;
4. ლენინგრადი — 23;
5. ბელორუსიის სსრ — 21½;
6. საქართველოს სსრ — 20½.

 ფინალი
7. ლატვიის სსრ — 32½ ქულა 50-დან;
8. ყაზახეთის სსრ — 25½;
9. აზერბაიჯანის სსრ — 25;
10. უზბეკეთის სსრ — 24½;
11. ესტონეთის სსრ — 24;
12. სომხეთის სსრ — 18½.

 ფინალი
13. ლიტვის სსრ — 25 ქულა 40-დან;
14. მოლდავეთის სსრ — 24;
15. ყირგიზეთის სსრ — 22;
16. თურქმენეთის სსრ — 16½;
17. ტაჯიკეთის სსრ — 12½.

საუკეთესო ინდივიდუალური შედეგები:
პირველი მამაკაცთა დაფა: ვიქტორ კორჩნოი (ლენინგრადი) — 6 8-დან;
პირველი ქალთა დაფა: ნონა გაფრინდაშვილი (საქართველო) და ტატიანა ზატულოვსკაია (აზერბაიჯანი) — 7½ 9-დან.

გუნდების შემადგენლობები
სათადარიგო მოთამაშეები აღნიშნულია ვარსკვლავით (*).

მოსკოვი
ტიგრან პეტროსიანი (4½ 8-დან)
მიხეილ ბოტვინიკი (6 8-დან)
ვასილი სმისლოვი (6½ 9-დან)
დავიდ ბრონშტეინი (6 8-დან)
რატმირ ხოლმოვი (6½ 9-დან)
ევგენი ვასიუკოვი (5½ 7-დან)
ვლადიმერ ლიბერზონი* (3 5-დან)
მარკ დვორეცკი (5 9-დან)
ალა კუშნირი (5 9-დან)
ნატალია კონოპლიოვა (6 9-დან)
ელენა ფატალიბეკოვა (5½ 9-დან)

საქართველო
ბუხუტი გურგენიძე (4½ 9-დან)
რომან ჯინჯიხაშვილი (4½ 9-დან)
თეიმურაზ ლომაია (3 8-დან)
იური ჩიქოვანი (5 8-დან)
ალექსანდრე ბოკუჩავა (4½ 8-დან)
ჯემალ ბერაძე (1 7-დან)
ალექსანდრე ბუსლაევი* (2½ 5-დან)
თამაზ გიორგაძე (5½ 9-დან)
ნონა გაფრინდაშვილი (7½ 9-დან)
ელისო კაკაბაძე (5 9-დან)
ნანა ალექსანდრია (6 9-დან)

უკრაინის სსრ
ლეონიდ შტეინი (5 9-დან)
ეფიმ გელერი (5½ 9-დან)
ედუარდ გუფელდი (4 9-დან)
იური სახაროვი (4 8-დან)
იური ნიკოლაევსკი (7 9-დან)
იგორ პლატონოვი (1½ 3-დან)
ვალერი ჟიდკოვი* (5 7-დან)
ვიქტორ ადლერი (6 9-დან)
ოლგა ანდრეევა (4 9-დან)
ლიუბოვ იდელჩიკი (6 9-დან)
რაისა ვაპნიჩნაია (6½ 9-დან)
ლავრენტი სლინკო

ლავრენტი ვლადიმერის ძე სლინკო (; დ. 6 თებერვალი, 1871 — გ. ოქტომბერი 1925) — რუსი სამხედრო ოფიცერი.

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, შემდეგ — პავლეს სამხედრო სასწავლებელი, გენერალური შტაბის აკადემია (1901). რუსეთის იმპერიის სამხედრო სამსახურში იყო 1890 წლიდან. 1904–1914 წლებში მსახურობდა სასაზღვრო დაცვის ცალკე კორპუსში. 1907 წლიდან ჰქონდა პოდპოლკოვნიკის, 1914 წლიდან — პოლკოვნიკის წოდება. მსოფლიო ომის (1914–1917) წლებში იყო სახელმწიფო ლაშქრის ერთ-ერთი კორპუსის შტაბის უფროსი. 1921 წლიდან მსახურობდა წითელ არმიაში. იყო საქართველოს სსრ სამხედრო და საზღვაო კომისარიატის შტაბის უფროსის თანაშემწე, შემდეგ — ქართული გაერთიანებული სამხედრო სკოლის სასწავლო ნაწილის უფროსი. ალექსანდრე გედევანიშვილთან და ლევან გარსიაშვილთან ერთად სამხედრო სკოლებისთვის ქართულ ენაზე შეადგინა ტაქტიკის სახელმძღვანელო (თბ., 1924).
არციმოვიჩის ნაპრალი

არციმოვიჩის ნაპრალი — ნაპრალი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ ნაწილში (კვადრანტები -11, -39). სახელი ეწოდა ნაპრალის მახლობლად არსებული, არციმოვიჩის კრატერის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

არციმოვიჩის ნაპრალი გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 68.06 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-აღმოსავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-დასავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
არიდეოსის ნაპრალი

არიდეოსის ნაპრალი — ნაპრალი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში (კვადრანტები -12, -60). სახელი ეწოდა ნაპრალის მახლობლად არსებული, არიდეოსის კრატერის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

არიდეოსის ნაპრალი გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით 247.45 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
1949 წელი პაკისტანში

1949 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
მეფე
პაკისტანის მეფე: ჯორჯ (კონსორტი — დედოფალი ელისაბედი)

ფედერალური მთავრობა
გენერალ-გუბერნატორი: ხავაჯა ნაზიმუდინი
პრემიერ-მინისტრი: ლიაკათ ალი ხანი
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: სერ მიან აბდულ რაშიდი (27 ივნისიდან)

გუბერნატორები
ჩრდილო-დასავლეთის სასაზღვრო პროვინციის გუბერნატორი: ამბროსე ფლუქს დუდასი (19 ივლისამდე); საჰიბზადა მოჰამედ ხურშიდი (19 ივლისიდან)
დასავლეთ პენჯაბის გუბერნატორი: სერ ფრენსის მუდი (2 აგვისტომდე); აბდურ რაბ ნიშტარი (2 აგვისტოდან)
სინდის გუბერნატორი: შაიხ დინ მუჰამადი (19 ნოემბრამდე); მიან ამინუდინი (19 ნოემბრიდან)

ღონისძიებები
იანვარი
1 იანვარი : გაერომ ქაშმირში ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებას მიაღწია. მან ქაშმირს მიანიჭა უფლება, ხმის მიცემით გადაეწყვიტა, შეერთებოდა თუ არა პაკისტანს ან ინდოეთს.

მარტი
პაკისტანმა და ინდოეთმა კარაჩის შეთანხმებას მოაწერეს ხელი
7 მარტი : პრემიერ-მინისტრმა ლიაკათ ალი ხანმა ასამბლეაში მიზნების რეზოლუცია წარადგინა.
12 მარტი : მიზნების რეზოლუცია მიიღეს პაკისტანის დამფუძნებელი კრების მიერ.

აპრილი
26 აპრილი : აღმოსავლეთ ბენგალში, სამხრეთ ტანგაილში, შუალედური არჩევნები გაიმართა.

დაბადებულები
6 მარტი : შაუქათ აზიზი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი
15 სექტემბერი : ტასკინ მანერვალი, პოეტი და მწერალი (გ. 2022)
20 ნოემბერი : თარიქ ფატაჰი, ჟურნალისტი (გ. 2023, კანადა)
25 დეკემბერი : ნავაზ შარიფი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი

გარდაცვლილები
19 ივნისი : სეიდ ზაფარულ ჰასანი, მუსლიმი ფილოსოფოსი (დ. 1885)
1950 წელი პაკისტანში

1950 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
მონარქი
მეფე ჯორჯ (მეუღლე — დედოფალი ელისაბედი)

ფედერალური მთავრობა
გენერალ-გუბერნატორი: ხავაჯა ნაზიმუდინი
პრემიერ-მინისტრი: ლიაკათ ალი ხანი
მთავარი მოსამართლე: აბდულ რაშიდი

გუბერნატორები
ჩრდილო-დასავლეთის საზღვრის გუბერნატორი:
14 იანვრამდე: საჰიბზადა მოჰამედ ხურშიდი
14 იანვარი-17 თებერვალი: ხან ბაჰადურ მუჰამედ იბრაჰიმ ხანი
17 თებერვლიდან: ისმაილ იბრაჰიმ ჩუნდრიგარი
დასავლეთ პენჯაბის გუბერნატორი: აბდურ რაბ ნიშტარი
სინდის გუბერნატორი: მიან ამინუდინი

ღონისძიებები
იანვარი
4 იანვარი — პაკისტანის პრეზიდენტმა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა აღიარა.

აპრილი
2 აპრილი — ლიაკვათ ალი ხანი დელიში ჩავიდა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრ ნერუსთან შესახვედრად.
8 აპრილი — ლიაკატმა და ნერუმ ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას, რომელიც მოგვიანებით ლიაკატ-ნერუს პაქტის სახელით გახდა ცნობილი.
ყარაჩის რომის კათოლიკური არქიეპარქია, თავდაპირველად ცნობილი როგორც ყარაჩის ეპარქია, აშენდა 1948 წლის 20 მაისს, ხოლო ყარაჩის არქიეპარქიად ამაღლდა 1950 წლის 15 ივლისს.
პაკისტანში მოდა მკვეთრად შეიცვალა.

მაისი
18 მაისი — დაარსდა პეშავარის უნივერსიტეტი.

ივლისი
11 ივლისი — პაკისტანი შეუერთდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდსა და მსოფლიო ბანკს.

სექტემბერი
6 სექტემბერი — გენერალი მოჰამედ აიუბ ხანი გახდა პირველი პაკისტანელი, რომელიც პაკისტანის არმიის მთავარსარდალი გახდა.
30 სექტემბერი — 1950 წლის ავღანეთის შეჭრა პაკისტანში - ავღანეთის ჯარები გადავიდნენ ჩამანის რაიონში, სანამ ისინი დამარცხდებოდნენ და სულ რაღაც ექვს დღეში უკუაგდებდნენ.
სვრატკა (მდინარე)

სვრატკა — მდინარე სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩეხეთში, მდინარე დიეს მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს ჟდიარის მთებში, მთა ზაკოვა-ჰორის მახლობლად, სოფელ ციკჰაის მიდამოებში. მდინარის სათავე ზღვის დონიდან 771,9 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს. სვრატკა ერთვის მდინარე დიეზე არსებულ ვესტონიცეს წყალსაცავს, ზღვის დონიდან 162,9 მეტრ სიმაღლეზე. მდინარის მნიშვნელოვანი ნაწილი ისტორიული ბოჰემიისა და მორავიის საზღვარს ჰქმნის.

სახელწოდება
სვრატკას სახელწოდების წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე თეორია არსებობს. პირველი თეორია ეფუძნება ძველ ჩეხურ სიტყვა „სვორტის“, რაც მდინარის მეანდრირებას, დაკლაკნვას ნიშნავს. ასევე შესაძლებელია სიტყვა გერმანული წარმოშობის იყოს და „შვარცა“-ს, ანუ შავს ნიშნავდეს. დღეს ადგილობრივებში ხშირად მოისმენთ მდინარის გერმანულ სახელ „შვარცავას“.

მნიშვნელოვანი შენაკადები
მდინარე სვრატკის ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადები:
რუსუდან გვარამია

რუსუდან ვიქტორის ასული გვარამია (დაბადებული. 1930 — გარდაიცვალა. 2012) — ქართველი ფილოლოგი, არაბისტი.

იკვლევდა ქრისტიანულ არაბულ ლიტერატურას, ქართულ-არაბულ ლიტერატურულ ურთიერთობებს. მის სახელთანაა დაკავშირებული ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში დაცული 1500-მდე არაბული ხელნაწერის კოდიკოლოგიური კვლევა და კატალოგების შედგენა.

მისი მამა, ვიქტორ გვარამია იყო საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლი 1937 წელს.
ვიქტორ გვარამია

ვიქტორ პავლეს ძე გვარამია (დ. 1899, ზუგდიდი, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სახელმწიფო მოხელე.

სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი 1917 წლიდან. 1930-იან წლებში სხვადასხვა თანამდებობაზე იყო საქართველოს სსრ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატში. 1937 წელს, მიწათმოქმედების სახალხო კომისრად მუშაობის პერიოდში, გვარამიას ბრალად დასდეს ანტისაბჭოთა მოღვაწეობა, გარიცხეს პარტიიდან, დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. გვარამიას საქმეში ერთ-ერთ სამხილად ჩადებული იყო მისი 5 წლის შვილის რუსუდანის ნახატი, როგორც მამის „მავნებლობის“ მამხილებელი „დაშიფრული საბუთი“.
ბიის ნაპრალი

ბიის ნაპრალი — ნაპრალი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -18, -75). სახელი ეწოდა ნაპრალის მახლობლად არსებული, ბიის კრატერის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

ბიის ნაპრალი გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით 69.82 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
შალვა დადიანი (აგრონომი)

შალვა ნიკოლოზის ძე დადიანი (დ. 1892, სოფ. ნოქალაქევი, ახლანდ. სენაკის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1938) — ქართველი აგრონომი.

განათლებით აგრონომი, ყოფილი ოფიცერი. 1920 წლიდან იყო სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. 1930-იან წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორად. 1937 წელს დააპატიმრეს. ბრალად ედებოდა, რომ მიწათმოქმედების სახალხო კომისრის ვიქტორ გვარამიას დავალებით ინსტიტუტში ხელმძღვანელობდა „კონტრრევოლუციურ, მავნებლურ ორგანიზაციას“, რომლის მიზანი იყო „საბჭოთა ხელისუფლების დამხობა, საქართველოს საბჭოთა კავშირისგან ჩამოცილება და კაპიტალისტური წყობის აღდგენა“. 1938 წლის 27 იანვარს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სპეციალურმა სასამართლო კოლეგიამ (თავმჯდომარე მიხეილ ისაკაძე) მიუსაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა — დახვრეტა. დადიანთან ერთად გაასამართლეს და სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს მის თანამშრომლებს — პროფ. ალექსანდრე სანაძეს, ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე იერემია გარსიაშვილს, შალვა ყიფიანს, ნიკოლოზ ჯაფარიძეს.