iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ირმა ქურასბედიანი

ირმა ქურასბედიანი (დ. 7 მაისი, 1969, ს. ხოფური, ლენტეხის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
სკოლა მშობლიურ სოფელში დაამთავრა და მას შემდეგ ქუთაისში მოღვაწეობს. 23 წლის მანძილზე მუშაობდა აფხაზეთის ჟიული შარტავას სახელობის მეექვსე საჯარო სკოლაში მუსიკისა და ხელოვნების პედაგოგად.

სწავლობდა ქუთაისის დავით აღმაშენებლის სახელობის გელათის სასულიერო აკადემიაში. პროფესიით ხელოვნებათმცოდნე და თეოლოგია. აქვს აგრეთვე თეატრალური განათლება - „მასიური ღონისძიებების რეჟისორი“. არის თერთმეტი წიგნის ავტორი: „სიყვარულის განაჩენი“, „ვწერ ჩემი სულის მარჩენალ სტრიქონს“, „ურჩი ქორბუდების საბუდარი“ „ა ვ ტ ო გ რ ა ფ ი“, „სულო ქართულო“, „ძ ა ხ ი ლ ი“, „ედელვაისი“, „ელენიკოს დღეობაა“ (საბავშვო ლექსების კრებული), „სულში გაზაფხულის კვირტებია“, „სიცოცხლის დღესასწაული“, „რიჰა-ქართველი პოეტები სვანეთს“.

ირმა ქურასბედიანიმა ქეთევან ნიკოლაძესთან ერთად თარგმნა და გამოსცა უილიამ შექსპირის ყველა სონეტი და ჰამლეტის მონოლოგი. ნათარგმნი აქვს ასევე: ბაირონის, ბერნსის და სხვა კლასიკოსი პოეტების ლექსები. არის საქართველოს მწერალთა კავშირისა და საქართველოს მწერალთა, ხელოვანთა და მეცნიერთა ეროვნული აკადემიის წევრი. დაჯილდოებულია მარიკა ბარათაშვილის, ნიკო ნიკოლაძისა და უწმიდესისა და უნეტარესის ილია მეორის სახელობის პრემიით. მიღებული აქვს წლის პოეტის პრემია „თეთრი არწივი“. მისმა ლექსმა „ქრისტე იშვა ბეთლემსაო“ გაიმარჯვა ბათუმში, ლიტერატურულ კონკურსზე და მიიღო კომპანია „ვისოლის“ პრემია. არის საქართველოს ჩოხოსანთა კავშირის და საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი. მანვე ცნობილ და საზოგადო მოღვაწე, ქუთაისის საპატიო მოქალაქეებთან ერთად დააფუძნა სრულიად საქართველოს საზოგადოებრივ-სადისკუსიო დარბაზი „ღირსება“ და დღემდე მისი თავმჯდომარეა. არის კონტროლის საზოგადოებრივი საბჭოსა და იპოლიტე ხვიჩიას სახელობის იუმორის ეროვნული აკადემიის წევრი. ირმა ქურასბედიანმა ქუთაისში დააფუძნა „ქუთაისური სალონური საღამოები“ და დღემდე მისი ხელმძღვანელია. არის სასკოლო და საქალაქო ღონისძიებების წამყვანი. წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა ქუთაისში, მასწავლებელთა სახლთან არსებულ შემოქმედ პედაგოგთა სალონს. შემოქმედ პედაგოგთა კონკურსზე მიღებული აქვს პირველი ხარისხის დიპლომი. მთელი მისი მოღვაწეობა მიმდინარეობს საზოგადოებრივ საწყისებზე, რისთვისაც ქუთაისის მერიამ დამსახურებულად მიანიჭა „ღვაწლმოსილი ქუთაისელის“ წოდება. არის მგალობელი წმ. ილია მართლის სახელობის ტაძარში. წლების მანძილზე თამამშრომლობდა ქუთაისის მადლიერების სახლთან და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალურ სამსახურებთან და უსასყიდლოდ უტარებდა მათ ღონისძიებებს. 2022 წლის იანვრიდან 2024 წლის იანვრამდე იყო ქუთაისის წითელი ჯვრის ხანდაზმულთა სოციალური ცენტრის მენეჯერი. ქალაქში სარგებლობს გამორჩეული ავტორიტეტით რისი დასტურიც მისადმი მიძღვნილი საიუბილეო საღამო იყო ქუთაისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში. მისი ლექსები, რომლებიც ეძღვნება პატრიარქს, გაიხსნა კედელზე „ლექსი კედელზე“ პროექტის ფარგლებში ქუთაისში, ხონში და ლენტეხში. არის საზოგადოება „ქუთაისელის“, საზოგადოება „ბაღისკიდის“ და საზოგადოება „ძველი ქუთაისელის“ წევრი. ამჟამად ხელმძღვანელობს საზოგადოება „ძველ ქუთაისელსა“ და დარბაზ „ღირსებასთან“ არსებულ შემოქმედ და ხელოვნების მოყვარულ ხანდაზმულთა კულტურის ცენტრს.
აფშერონის სრუტე

აფშერონის სრუტე — სრუტე აზერბაიჯანში, რომელიც აფშერონის ნახევარკუნძულსა და პირალაჰის კუნძულს შორის მდებარეობს. მისი სიგრძე 12 კილომეტრზე მეტია, ხოლო სიგანე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ თანდათან მცირდება. სრუტე აფშერონის ყურის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებს აკავშირებს.

ადმინისტრაციულად, სრუტე პირალაჰის რაიონის ტერიტორიას ეკუთვნის.

აფშერონის სრუტე ნაოსნობისთვისაა ვარგისი. 1939 წელს, მოსკოვის ნავთობის მრეწველობის სამინისტრომ წარმოადგინა პროექტი, რომლის მიზანიც იყო პირალაჰის კუნძულის მატერიკთან დაკავშირება. გეგმის მიხედვით, კაშხლის მშენებლობა 1941 წელს დაიწყო და 1944 წელს დასრულდა. ამ პროექტის შედეგად, სრუტეში გაჩნდა ყელი, რომლის გასწვრივაც აშენდა რკინიგზა და მაგისტრალები.

2016 წელს კაშხლის ადგილზე აშენდა თანამედროვე საგზაო ხიდი. ეს ხიდი უზრუნველყოფს გემების მოძრაობას, რაც სრუტეს ნაოსნობადობის ფუნქციას უნარჩუნებს.

ისტორიულად, პირალაჰის ნახევარკუნძულზე, სრუტის გასწვრივ, სამი ციხე იყო განლაგებული. თუმცა, დროის გასვლასთან ერთად, ეს ისტორიული ძეგლები დაკარგული და განადგურებულია.
გაზმას მღვიმე

გაზმას მღვიმე — პალეოლითური ეპოქის მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ადგილი, რომელიც მდებარეობს დარალაგიოზის ქედის ტერიტორიაზე, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, აზერბაიჯანში. მღვიმე 1983 წელს აღმოაჩინეს, აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ორგანიზებული არქეოლოგიური ექსპედიციის ფარგლებში, რომელიც მიმდინარეობდა ორდუბადისა და შარურის რეგიონებში.

2008-2009 წლებში გაზმას მღვიმეში კვლევები განახლდა არქეოლოგ ა.ზეინალოვის ხელმძღვანელობით. ამ გათხრების შედეგად გამოიკვლიეს დაახლოებით 30 კვადრატული მეტრის ფართობი და გაამყარეს მღვიმის კულტურულ-ისტორიული მნიშვნელობა.

მღვიმე 26 მეტრი სიგრძისაა, სიგანე კი 1-დან 6,5 მეტრამდე მერყეობს.

კვლევები და აღმოჩენები
გაზმას მღვიმის ტერიტორიაზე პირველი არქეოლოგიური გათხრები 1987-1990 წლებში ა.გ. ჯაფაროვის ხელმძღვანელობით ჩატარდა. გათხრების შედეგად დაახლოებით 3 მეტრის სისქის კულტურული ფენა გამოვლინდა, რომელიც ექვს ისტორიულ საფეხურს მოიცავს.

გამოქვაბულში 874 ქვის იარაღია აღმოჩენილია, რომელიც ობსიდიანის, სილიკონისა და ტუფისგანაა დამზადებული. მათი ფორმები ჰგავს იმ იარაღებს, რომლებიც ადრე აზიხისა და თაგლარის მღვიმეებში იპოვეს.

მღვიმის სხვადასხვა კულტურული ფენები ისტორიულად განსხვავებულ პერიოდებს ასახავს. ზედა ფენები ეკუთვნის გვიან ჰოლოცენს, ენეოლითსა და შუა საუკუნეებს, ხოლო ქვედა ფენებში აღმოჩენილია პალეოლითის ეპოქის ნიმუშები, მათ შორის მუსტიეს კულტურის წარმომადგენელი ნივთები.

კულტურული ფენები
პირველი ფენა გვიან ჰოლოცენის პერიოდი, სადაც აღმოჩენილია ქალკოლითის, ბრინჯაოს ხანისა და შუა საუკუნეების კერამიკული ნაშთები. ფენის საფუძველია შავმიწა ნიადაგი, რომლის ფენა 15-20 სმ სისქისაა.

მეორე ფენა მოიცავს ღია ყვითელი თიხის ნიადაგს, რომლის საერთო სისქეა 20-25 სმ. ამ ფენაში აღმოჩენილია მცირე ფრაგმენტები.

მესამე ფენა შედგება მუქი ყვითელი თიხისგან და შეიცავს ცხოველთა ნაშთებს. ფენის საერთო სისქეა 35-40 სმ.

მეოთხე, მეხუთე და მეექვსე ფენები აღმოჩენილია მუსტიეს კულტურასთან დაკავშირებული არტეფაქტები, მათ შორის ქვისა და ობსიდიანის იარაღები, კერის კვალი და ოსტეოლოგიური მასალები. მეოთხე ფენა: სქელი მოყვითალო თიხის ფენა, 25-30 სმ სისქით, რომელშიც სტალაქტიტებისა და კლდის ფრაგმენტებია ნაპოვნი. მეხუთე ფენა: მუქი ყვითელი და ღია ნაცრისფერი თიხისგან შედგება. ნაპოვნია ობსიდიანისა და სილიკონის 13 იარაღი. მეექვსე ფენა: მუქი ყავისფერი თიხის ფენა, სადაც აღმოჩენილია ობსიდიანის იარაღები, კერის კვალი და გაშავებული ძვლები.

ფაუნა
მღვიმის სამ მუსტიეს ფენაში ჯამში 353 არტეფაქტია ნაპოვნი, რომელთაგან 54 იარაღია. მღვიმეში ასევე აღმოჩენილია 15 ათასზე მეტი ცხოველის ძვალი, რომლებიც 24 სახეობას განეკუთვნება. მათ შორის არის ირემი, ქურციკი, თხა და პლეისტოცენური ვირი.

არქეოლოგიური მასალებიდან და ფაუნის ნაშთებიდან გამომდინარე ასკვნიან, რომ გაზმას მღვიმის მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა ნადირობა იყო.
გილის კუნძული

გილის კუნძული — კუნძული კასპიის ზღვაში, აზერბაიჯანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. ის ბაქოს არქიპელაგის ერთ-ერთ კუნძულს წარმოადგენს. კუნძულის ტერიტორია სახელმწიფო ნაკრძალის სტატუსს ატარებს.

გეოგრაფია
გილი მდებარეობს ბაქოს არქიპელაგის ცენტრალურ ნაწილში, ალიათის კონცხიდან სამხრეთით 6 კილომეტრში.

კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს ტალახის ვულკანი, რომლის ბოლო ამოფრქვევა 1860 წელს დაფიქსირდა.
დაშლის კუნძული

დაშლის კუნძული — დაუსახლებელი კუნძული კასპიის ზღვაში, აზერბაიჯანის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. იგი ბაქოს არქიპელაგის ერთ-ერთ კუნძულს წარმოადგენს. წარსულში კუნძულს იგნატიუსის ქვა ეწოდებოდა.

გეოგრაფია
1922 წლამდე დაშლი წყალქვეშა ბანკს წარმოადგენდა. კუნძული გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. 1980 წლის მონაცემებით, მისი სიგრძე 350 მეტრი, ხოლო სიგანე 250 მეტრი იყო.

დაშლი მდებარეობს ბიანდოვანის კონცხის აღმოსავლეთით 32,2 კილომეტრში. მისი უახლოესი მეზობელი უსახელო კუნძულია, რომელიც დაშლის ჩრდილოეთით 13,9 კილომეტრში მდებარეობს.

კუნძულზე მდებარეობს ტალახის ვულკანი, რომელიც გამოიმუშავებს გაზს, წყალს და ტალახს.

2021 წლის 4 ივლისს, ბაქოს დროით 21:50 საათზე, კუნძულზე მოხდა ახალი ამოფრქვევა, რომელსაც თან ახლდა ძლიერი აფეთქება და ხანძარი. ამოფრქვევამდე დაფიქსირდა 2,2 მაგნიტუდის მიწისძვრა 1,5 კილომეტრის სიღრმეზე. ვულკანური აქტივობა რვა წუთს გაგრძელდა. ამ დროის განმავლობაში, ვულკანმა ცეცხლის სვეტი 500 მეტრის სიმაღლეზე დაახლოებით 30 წამით გაისროლა. აფეთქების შედეგად წარმოქმნილი ცეცხლი თვალსაჩინო იყო ქალაქ ბაქოში, რომელიც კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 75 კილომეტრში მდებარეობს. ვულკანოლოგი საიმონ კარნი აღნიშნავდა, რომ ამოფრქვევა დისტანციური ზონდირების მოწყობილობებითაც დაფიქსირდა, რომლებიც თერმულ ანომალიას აფიქსირებდნენ. აზერბაიჯანის საგანგებო სიტუაციების სამინისტროს ინფორმაციით, დილით ვულკანის კრატერში კვლავ შენიშნეს მცირე ალი.

2021 წლის ამოფრქვევის შედეგად კუნძულის ფართობი 8,55 ჰექტარიდან 21,8 ჰექტარამდე გაიზარდა. კვლევებმა აჩვენა, რომ ამოფრქვევამ კუნძულის ტერიტორიას 62 ათასი მ³ ტალახი დაამატა. ყველაზე დიდი ზრდა დაფიქსირდა კუნძულის დასავლეთ ნაწილში, სადაც ვულკანი მდებარეობს. სპეციალისტების აზრით, ეს მიანიშნებს, რომ დაშლის კუნძული ტალახის ვულკანური აქტივობის შედეგად ჩამოყალიბდა.
ფარიდ ბაღლანი

ფარიდ ბაღლანი ან „ველოსიპედისტი მკვლელი“ (დ. 1968 – გ. 13 ნოემბერი, 2010 ) — ირანელი სერიული მკვლელი, რომელმაც 2004 წლიდან 2008 წლამდე ქალაქ აბადანსა და ხორემშაჰრში მოკლა 15 ქალი და გოგო, აგრეთვე ერთი ბიჭი. ისინი მოკლა იმიტომ რომ ქალების მიმართ ჰქონდა სიძულვილი. მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს და 2010 წელს სასჯელი აღასრულეს.

ადრეული ცხოვრება
ფარიდ ბაღლანი დაიბადა 1968 წელს აბადანში. მის აღზრდაზე მცირედი რამ არის ცნობილი, გარდა იმისა, რომ დედამ და პაპამ აღზარდეს. ბაღლანის თქმით, იგი თავდაპირველად ფიქრობდა, რომ მისი დედამისი მისი ბიძაშვილი იყო, ხოლო სიმართლის გაგების შემდეგაც კი, მათ შორის ურთიერთობა დაძაბული იყო, რადგან დედა ხშირად ავიწროებდა მას. წლების განმავლობაში, მისი მიზოგინისტური იმპულსები იზრდებოდა, რაც საბოლოოდ დასრულდა ორ თავდასხმით: ერთი 1995 წელს, რომლისთვისაც მან ერთი წელი მოიხდა და მეორე 1999 წელს და მოიხადა ოთხი წელი.

შემდგომ გამოკითხვებზე, ბაღლანმა აღიარა ფაუზიაზე თავდასხმა და მტკიცებულებების საფუძველზე, რომლებიც მიუთითებდნენ მასზე, როგორც ცნობილ „ველოდიპედისტ მკვლელზე“, საბოლოოდ აღიარა 16 მკვლელობა ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში. ბაღლანმა კიდევაც მიუთითა მედიის შეცდომებზე მკვლელობების გაშუქებისას და სწორად აღადგინა თითოეული მკვლელობის ადგილი. ბაღლანმა ახსნა, რომ ეს გააკეთა „სუსტი სქესის“ სიძულვილის გამო და რომ თითოეული მკვლელობის შემდეგ გრძნობდა მცირე ბრალს, მაგრამ ეს საკმარისი არ იყო მის შესაჩერებლად.

პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევის შემდეგ, რომელმაც იგი სასამართლოზე დასასწრებად ჯანმრთელად სცნო, დაიწყო სასამართლო პროცესი. სიკვდილით დასჯის შიშით, ბაღლანმა უარყო თავისი აღიარებები. განაცხადა, რომ პოლიციის მოხელეებმა აიძულეს ხელი მოეწერა აღიარებებზე წამების გზით. მის პრეტენზიებს სერიოზულად არ მოეკიდნენ და მას სიკვდილი მიუსაჯეს.

სიკვდილით დასჯა
2010 წლის 13 ნოემბერს ფარიდ ბაღლანი ჩამოახრჩვეს ქარუნის ციხეში, აჰვაზში, სიკვდილით დასჯის პროცესს ესწრებოდნენ მისი მშობლები.
ნიკ ნელსონი (გულის გამჩერებელი)

ნიკ ნელსონი — ელის ოსმანის გრაფიკული რომანის „გულის გამჩერებელი“ და მისი 2022 წლის ტელეადაპტაციის მთავარი პერსონაჟი, რომლის როლსაც უკანასკნელში ასრულებს კიტ კონორი. პირველად გამოჩნდა 2014 წლის რომანში „მარტოსული“ .

მიმოხილვა
გრაფიკულ რომანში „გულის გამჩერებელი“ და 2022 წლის ტელეადაპტაციაში ნიკ ნელსონი ჩარლი სპრინგის შეყვარებულია. ნიკი არის სკოლის რაგბის გუნდის ბისექსუალი წევრი. იგი ჩარლიზე ზრუნავს და პირობას დებს, რომ მას ყველაფრის ფასად დაიცავს. ნიკი არის ძალიან მზრუნველი, მოსიყვარულე, და მოსწონს რაგბი, ფორმულა ერთი, , წვიმა და ცხოველები. არის ძალიან მაღალი, აქვს მუქი ქერა თმა და ყავისფერი თვალები. ნიკი თავდაპირველად საკუთარ სექსუალობაში ვერ ერკვეოდა, ჩარლის დახმარებით კი საკუთარი იდენტობა იპოვა, რის შემდეგაც ამაში დედამისს გამოუტყდა. „გულის გამჩერებლის“ ფრენჩაიზის გარდა, ნიკი ასევე ჩნდება ელის ოსმანის სხვა ნამუშევრებში, როგორებიცაა: „ნიკი და ჩარლი“ და „ეს ზამთარი“ .

ისტორია
ნიკი დაიბადა 4 სექტემბერს. მისი მშობლები არიან სტეფანე და სარა ნელსონები და ჰყავს უფროსი ძმა, დევიდ ნელსონი. მამამისი არის ფრანგი, ხოლო დედამისი — ბრიტანელი, რის გამოც ნიკი ბრიტანელ-ფრანგია. „გულის გამჩერებლის“ მოვლენების დაწყებამდე, ნიკი ნიჭიერი რაგბისტი გახდა, მისი მშობლები განქორწინდნენ, მისი ძმა გადავიდა და ძაღლი აიყვანა სახელად ნელი, მოგვიანებით კი კიდევ ერთი ძაღლი — ჰენრი. ნიკს უსიამოვნო და რთული ურთიერთობა აქვს მამამისთან, რომელიც მის ცხოვრებაში თითქმის არასდროს ჩნდება, და მის ძმასთან, რომელიც ჰომოფობი და უსიამოვნო პიროვნებაა.

პიროვნული დახასიათება
ნიკი არის დაკუნთული, ძლიერი, 1.9 მ (6.1 ფუტი) სიმაღლის რაგბისტი, რომელიც თავდაპირველად სტერეოტიპულ უხეშ და თავხედ პიროვნებად მიიჩნევა, თუმცა როცა ჩარლი მას პირადად გაიცნობს, ნიკის სიკეთე, მხიარულობა, მზრუნველობა და გონებაგახსნილობა აშკარა ხდება. ნიკი ხშირად ცდილობს პრობლემათა პრაქტიკულად გადაჭრას, რაც ზოგჯერ არასასურველ შედეგებს იღებს, თუმცა ყოველთვის კეთილსინდისიერება ამოძრავებს. რაგბის გარდა, ნიკს ასევე კარგად გამოსდის ცხობა, მისი საყვარელი ფილმია „შურისმაძიებლები“, საყვარელი პერსონაჟი — რკინის კაცი, არის ფა თასისა და ექვსი ერის ჩემპიონატის გულშემატკივარი, მოსწონს „გრიფინები“ და მისი ტიპია /მზრუნველი. ნიკის საყვარელი ჯგუფია .

გამოჩენა
S/2021 J 2

/2021 2 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2021 წლის 12 აგვისტოს 6,5 მეტრიანი მაგელან-ბაადეს ტელესკოპის გამოყენებით ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში, ჩილე. აღმოჩენა გამოქვეყნდა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 19 იანვარს, მას შემდეგ რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაედასტურებინა თანამგზავრის ორბიტა.

ორბიტა
/2021 2 არის ანანკეს ჯგუფის ნაწილი, რომელიც მიჰყვება ანანკეს მსგავს ორბიტას დიდი ნახევარღერძებზე 19-22 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისიტეტი 0.1-0.4 და დახრილობა 139-155°.

ფიზიკური მახასიათებლები
მას აქვს დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ და აბსოლუტური სიდიდისთვის 17.3.
S/2021 J 1

/2021 1 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2021 წლის 12 აგვისტოს 6.5 მეტრიანი მაგელან-ბაადეს ტელესკოპის გამოყენებით ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში, ჩილე. აღმოჩენა გამოქვეყნდა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2023 წლის 5 იანვარს, მას შემდეგ რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაადასტუროს თანამგზავრის ორბიტა.

ორბიტა
/2021 1 არის ანანკეს ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის რეტროგრადული არარეგულარული მთვარეების გროვა, რომელიც მიჰყვება ანანკეს მსგავს ორბიტას დიდ ნახევაღერძზე 19-22 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისიტეტი 0.1.0.4 და დახრილობა 139-155°.

ფიზიკური მახასიათებლები
მას აქვს დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ, აბსოლუტური სიდიდისთვის 17.3.
S/2003 J 12

/2003 12 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით 2003 წელს.

ეს მთვარე დაკარგულად ითვლებოდა 2020 წლის ბოლომდე, როდესაც იგი ამოღებული იქნა საარქივო სურათებში 2001-2011 წლებში მოყვარულმა ასტრონომმა კაი ლიმ. მთვარის აღდგენა გამოცხადდა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2021 წლის 13 იანვარს.

ორბიტა
/2003 12 არის დაახლოებით 2.4 კმ დიამეტრით და ბრუნავს იუპიტერზე საშუალოდ 21600 მეგმ მანძილზე 647 დღეში, ეკლიპტიკისკენ 155° დახრილობით, რეტროგრადული მიმართულებით და ექსცენტრიულობით 0.366.
იუპიტერ LXVIII

იუპიტერ , /2017 7 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა და მისმა გუნდმა 2017 წელს, მაგრამ მცირე პლანეტების ცენტრმა აღმოჩენა გამოაცხადებულ იქნა 2018 წლის 17 ივლისს.

ორბიტა
მისი დიამეტრი დაახლოებით 2 კილომეტრია და ორბიტაზე მოძრაობს დაახლოებით 20 627 000 კმ ნახევრად მთავარ ღერძზე, დაახლოებით 143.4° დახრილობით. ეკუთვნის ანანკეს ჯგუფს.
S/2003 J 2

/2003 2 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
/2003 2 აღმოაჩინა 2003 წლის 5 თებერვალს ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდისა და დევიდ ს. ჯუიტის ხელმძღვანელობით, ხოლო გამოცხადდა 2003 წლის 4 მარტს. თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ეს იყო იუპიტერის ყველაზე ცნობილი თანამგზავრი, სანამ აღდგენის დაკვირვებებმა ეს უარყო 2020 წელს.

თანამგზავრი დაკარგულად ითვლებოდა 2020 წლამდე, როდესაც იგი აღადგინა შეპარდმა და დამოუკიდებლად მოყვარულმა ასტრონომმა კაი ლიმ.
ჰოშანგ ამინი

ჰოშანგ ამინი ან „ქანატის ჭების მოჩვენება“ ( დ. 1936 – გ. დეკემბერი, 1963 ) — ირანელი სერიული მკვლელი და მძარცველი, რომელმაც ქალაქ ვარამინში 1954 წლიდან 1962 წლამდე მოკლა 67 ადამიანი, ზოგიერთი თანამზრახველების დახმარებით. მან მეტსახელი მსხვერპლთა გვამების ჭებში გადაგდებით მიიღო.

დაპატიმრების შემდეგ, მან აღიარა თავისი დანაშაულის სრული მასშტაბი, ჩადენილის მიმართ არანაირ სინანულს არ გამოხატავდა. იგი სასამართლოზე გაასამართლეს, გაამტყუნეს და რამდენიმე თვის შემდეგ დახვრიტეს.

იგი არის ყველაზე ცნობილი სერიული მკვლელი ირანის ისტორიაში, რომელიც აღემატება აშღარ მკვლელსაც კი.

ადრეული ცხოვრება
მცირე რამეა ცნობილი ამინის პირად ცხოვრებაზე. დაიბადა 1936 წელს ვარამინში, იგი იყო დიდი ოჯახის წევრი, მამამ გარკვეული დროის შემდეგ დატოვა ოჯახი. ჰოშანგი გაიზარდა სიღარიბეში და ოჯახის სხვა წევრები სცემდნენ.

ზრდასრული ასაკში, დარჩა დაუქორწინებელი და უმუშევარი, მაგრამ სიამოვნებდა ფარვიზ იაჰაღის კომპოზიციები და ჰაფეზის ლექსები. რაღაც მომენტში მას განუვითარდა აკვიატება „სამყაროს კორუფციისგან განთავისუფლებით“ და მოგვიანებით ინტერვიუებში ამტკიცებდა, რომ აშღარ მკვლელის შთაგონებით დაიწყო ხალხის დახოცვა. დანაშაულის დროს ის სწავლობდა სატვირთო მანქანის შეგირდად და ცნობილი იყო ვარამინში როგორც მოვაჭრეების გამომძალველი.

მკვლელობები
ამინის შედგებოდა იმ პრაქტიკულად დაუცველი ახალგაზრდა ბიჭების შერჩევისაგან (თუმცა მან ასევე მოკლა სრულწლოვანი კაცები და ქალები) ვარამინის ქუჩებში, რომლებსაც იგი იტაცებდა ან მიჰყავდა იზოლირებულ ადგილებში. შეუმჩნეველ ადგილებში იგი უბამდა მსხვერპლს ხელებს და იწყებდა მის გაუპატიურებას და წამებას, საბოლოო ჯამში კი ახრჩობდა. შემდეგ, იგი ჩეხავდა მსხვერპლს დანით და ჩვეულებრივ ყრიდა გვამს მახლობელ ჭაში.

პირველი ცნობილი მკვლელობა ჩაიდინა 1954 წლის მარტში, შემდეგ კი უთავო გვამი იპოვნეს სარწყავ არხში ნემათაბადში. ერთი თვის შემდეგ დოლათაბადში იპოვნეს ახალგაზრდა ქალის გვამი მსგავს გარემოებებში. ასეთი საშინელი დანაშაული გრძელდებოდა ვარამინში და მის შემოგარენში რამდენიმე წლის განმავლობაში, მსგავსი მკვლელობები გამოვლინდა სხვა ადგილებშიც. პოლიციამ ვერ შეეძლო რაიმე მტკიცებულების შეგროვება, საიდანაც წარმოიშვა უამრავი თეორია, ზოგიერთი ამტკიცებდა, რომ იგი შესაძლოა იყო ჰიპნოზირებული. მოკლე ხანში კი გავრცელდა ჭორები იმის შესახებ, რომ ქალაქში გამოჩნდა ბავშვების მჭამელი კაცი-კანიბალი, რამაც გამოიწვია მოსახლეობაში პანიკა იმ ზრდადი სიხშირის გამო, თუ რა სიხშირით ქრებოდნენ ახალგაზრდა ბიჭები. ზოგი მსხვერპლი ვერ იპოვეს.

დახვრეტა
1963 წლის დეკემბერში ამინი საჯაროდ ჩამოახრჩეს ტუპხანეში, სხვა მკვლელთან, საფარ ალი რაჰიმთან ერთად. ღონისძიებას ესწრებოდა უამრავი მაყურებელი ვარამინიდან და თეირანიდანაც კი. დახვრეტამდე, მას ჰქონდა ნება ეღიღინა ჰაფეზის ლექსი და ბოლო წუთებში, სანამ იატაკი გაიხსნებოდა, მან ორ ჟურნალისტს უთხრა: „ჩემი მოკვლა არაფერს გადაჭრის. იპოვეთ მიზეზი. თქვენ გყავთ ბევრი ექიმი. თეირანში 3 000 ადამიანი მგავს მე. მე არ მეშინია.“

დახვრეტის შემდეგ, მისი სურვილისამებრ, მისი გვამი გადაეცა უფროს ძმას, რომელმაც შემდეგ დაკრძალა გაურკვეველ ადგილზე.

მედიაში და კულტურაში
2015 წელს ცნობილმა აქტორმა და ფილმის რეჟისორმა ზაქარია ჰაშემმა გამოაქვეყნა წიგნი სახელწოდებით „ბოლო დახვრეტა“, რომელიც იყო აღწერა ამინის დანაშაულების ნაწილობრივი აღწერა. ჰაშემმა წიგნის დაწერა გადაწყვიტა მას შემდეგ, რაც საჩუქრად მიიღო კასეტა სადაც ჩაწერილი იყო ამინის ინტერვიუ.
მერაბ ხინიკაძე

მერაბ ხინიკაძე (დ. 28 იანვარი, 1912, სოფელი ხუცუბანი (ქობულეთის რაიონი) — გ. 1988, ბათუმი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, თანამდებობის პირი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1955).

ბიოგრაფია
1935 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრთან არსებული დრამატული სტუდია (ხელმძღვანელი ს. ახმეტელი).

1935-1937 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრის მსახიობი. 1937 წლისთვის იგი ბათუმში დაბრუნდა. თეატრში 50 წელი მოღვაწეობდა და 150-ზე მეტი როლი ითამაშა. თამაშობდა გმირულ, დრამატულ, აგრეთვე კომედიურ როლებს. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: იაგო, ჰამლეტი (შექსპირის „ოტელო“, „ჰამლეტი“), მეფე ერეკლე (ლ. გოთუას „მეფე ერეკლე“), კიკვიძე (ვ. დარასელის „კიკვიძე“) და სხვა.

1940 წლიდან მერაბ ხინიკაძე იყო სკკპ წევრი, 1958-1962 და 1974-1978 წლებში — ბათუმის სახელმწიფო თეატრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

ბათუმში არის მერაბ ხინიკაძის სახელობის ქუჩა.

ფილმოგრაფია
1954 : „ჭრიჭინა“ რეჟ. სიკო დოლიძე და ლევან ხოტივარი
1956 : „ეთერის სიმღერა“ (გიორგი) რეჟ. სიკო დოლიძე
1956 : „ჩრდილი გზაზე“ (არჩილი) რეჟ. დავით რონდელი
1964 : „ზღვის შვილები“ რეჟ. კონსტანტინე პიპინაშვილი

ჯილდოები და აღიარება
1955 — საქართველოს სახალხო არტისტი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
იოსებ (სოსო) ივანიძე

იოსებ (სოსო) გიორგის ძე ივანიძე (დ. 1 სექტემბერი, 1874, თბილისი — გ. 2 ოქტომბერი, 1918) — ქართველი მსახიობი, მწერალი, რეჟისორი.

ბიოგრაფია
იოსებ ივანიძე დაიბადა 1874 წლის 1 სექტემბერს თბილისში. 1897 წელს, სააგიტაციო მიზნით, ქართული წიგნის სავაჭრო გახსნა. იყო მამულიშვილური იდეით გატაცებული, სამშობლოს კულტურულ-საზოგადოებრივი წინსვლის დაუცხრომელი პროპაგანდისტი და ტრიბუნი.

1899 წელს იოსებ ივანიძემ ქართულ სცენაზე დაიწყო მოღვაწეობა. იგი იყო ცნობილი დეკლამატორი, ქართულ მწერლობაში აკაკის სკოლის მიმდევარი, ხოლო სცენაზე მისი ინსპირაცია ვალიერიან გუნია იყო. ითვლებოდა თვალსაჩინო, ქართული სცენის ორიგინალურ მსახიობად, განსაკუთრებით, მოხუცი მამების საუკეთესო განმასახიერებლად. მან ითამაშა ედგარი „მეფე ლირში“, თომას ლეერი „დამნაშავეა?!“-ში, სიმონ ლიონიძე „სამშობლოში“, ოთარ ბეგი „ღლატში“, გელა „პატარა კახში“, როტმისტრი „ სამხრეთ ბანაკში“, პეპო „პეპოში“ და სხვა როლები.

მე-19 საუკუნის 90-იან წლებში იოსებ ივანიძე გახდა ხელნაწერ ჟურნალ „თარის“ ერთ-ერთი მონაწილე, ჟურნალ „კვალის“ ერთ-ერთი პირველი გამავრცელებელი და თანამშრომელი, სადაც ათავსებდა მამულიშვილურ და სამოქალაქო ჰანგით გაჟღენთილ ლექსებს, რომლებითაც თანამემამულეების სამშობლოს სიყვარულისა და ჭეშმარიტების სამსახურისაკენ მოუწოდებდა. მას დარჩა ხელნაწერი პიესა „ქართველები“ და პოემა „თეონა“.

1911 წლიდან ავლაბრის სახალხო თეატრს ჩაუდგა სათავეში, იყო ამ თეატრის სულისჩამდგმელი და რეჟისორი. 1917 წლიდან იოსებ ივანიძე იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ თბილისის განყოფილების წევრი და აქტიურად იყო ჩართული საზოგადოების ცხოვრებაში.

იოსებ ივანიძე გარდაიცვალა 1918 წლის 23 ოქტომბერს და დაკრძალულია თბილისში, პეტრე-პავლეს სასაფლაოზე.
ანტა (ხეილუნგძიანგი)

ანტა — ოლქის დონის ქალაქი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ხეილუნგძიანგის პროვინციის დასავლეთში, მდებარეობს ხარპინ-მანჭოულის რკინიგზაზე (ადრე ცნობილი როგორც ჩინეთის აღმოსავლეთის რკინიგზა), ქალაქი ტაცინგიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლოებით 30 კილომეტრში და ხარპინის ჩრდილო-დასავლეთით 110 კილომეტრში. ექვემდებარება ქალაქ სუეიხუას. ჩინეთის სათიბის და რძის მრეწველობის ცენტრი. ანტას მთლიანი ფართობიდან (3586 კმ²-ზე მეტი) 1814 კმ²-ზე სათიბებს უკავია.

ისტორია
ამ მხარეში არსებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ვარაუდობენ, რომ ანტას ტერიტორიაზე ადამიანის საქმიანობა, როგორიცაა ნადირობა და თევზაობა, 6000 წლის წინ , ნეოლითის ეპოქაში დაიწყო.

კლიმატი
ანდას აქვს მუსონის გავლენით ნოტიო კონტინენტური კლიმატი. თვიური 24-საათიანი საშუალო ტემპერატურა მერყეობს -18.7° დან იანვარში 23.1°-მდე ივლისში და წლიური საშუალო ტემპერატურაა +4.19°. წლიური ნალექების უმეტესობა მხოლოდ ივლისსა და აგვისტოში მოდის. ქალაქი ყოველწლიურად იღებს 2746 საათ სინათლეს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ანტა მოიცავს ოთხ ქვერაიონს, ცამეტ ქალაქს და ერთ დაბას.

ქვერაიონები:

სინსინგის ქვერაიონი , თიესის ქვერაიონი , ანხონგის ქვერაიონი , ტუნგჩენგის ქვერაიონი 

ქალაქები:

ანტა , ძისინგგანგი, ჟენმინი , ლაოხუგანგი , ჭონგპენი , თაიფინგჭუანგი , ვანპაოშანი , იანგცაო , ჩანგდე , შენგფინგი , ვოლითუნი , ხუოშიშანი , კუდახუ 

დაბები:

სიენიუანი
S/2022 J 3

/2022 3 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2022 წლის 30 აგვისტოს, ჩილეში, სერო ტოლოლოს ობსერვატორიაში, 4.0 მეტრიანი . ტელესკოპის გამოყენებით. აღმოჩენა გამოქვეყნდა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 22 თებერვალს, მას შემდეგ რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაადასტუროს თანამგზავრის ორბიტა.

ორბიტა
/2022 3 არის ანანკე ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის რეტროგრადული არარეგულარული მთვარეების გროვა, რომელიც მიჰყვება ანანკეს მსგავს ორბიტას ნახევრად მთავარ ღერძებზე 19-22 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისიტეტი 0.1-0.4, დახრილობა 139-დან 155°.

ფიზიკური მახასიათებლები
მას აქვს დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ, აბსოლუტური სიდიდისთვის 17.3. მთვარეს აკვირდებოდნენ 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, ყველაზე ადრეული დაკვირვებით 2003 წლის 26 თებერვალს.