iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფლორიან კრინგე

ფლორიან კრინგე (; დ. 18 აგვისტო, 1982, ზინგენი, დასავლეთ გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი, გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ „დორტმუნდის ბორუსიას“ ნახევარმცველი.

კარიერა
კრინგემ კარიერა დაიწყო 1994 წელს „დორტმუნდის ბორუსიას“ საფეხბურთო სკოლაში. 1994-2002 წლებში ის თამაშობდა „ბორუსიას“ სხვადასხვა ასაკობრივ გუნდებში, სანამ გადავიდოდა „კელნში“ იჯარით ორი წლით.

2004 წელს ის დაბრუნდა თავის კლუბში, ხოლო 2009 წლის 31 აგვისტოს შეუერთდა „ჰერტას“ ერთწლიანი იჯარით.

ტიტულები
უეფა-ს თასის ფინალისტი: 2001–02
ბუნდესლიგის ჩემპიონი: 2001–02, 2010–11
გერმანიის თასის ფინალისტი: 2007–08
ანა (საკუთარი სახელი)

ანა — სახელი, რომელიც წარმოდგება ძველი ბერძნული და ებრაული სახელებიდან, რაც ქართულად „სასურველს“, „სანდომიანს“, „საამოს“ ნიშნავს. ღვთისმშობელ მარიამის დედის სახელია. ამასთანავე, ეს სახელი ერქვა უამრავ სხვა წმინდანსა და დედოფალს.

საკუთარ სახელ ანას სხვადასხვა ვარიაცია მთელ მსოფლიოში ფართოდაა გავრცელებული, როგორებიცაა, მაგალითად, – ფრანგულად, – ინგლისური დაწერილობით, – ესტონურად, ფინურად, გერმანულად და შვედურად. თუმცა, ყველაზე ფართოდ სახელის ვარიანტებიდან გვხვდება – ბულგარულად, კატალანურად, მალაიალამის ენაზე, ჩეხურად, დანიურად, ნიდერლანდურად, ინგლისურად, ესტონურად, ფინურად, გერმანულად, ბერძნულად, უნგრულად, ისლანდიურად, იტალიურად, იაპონურად, ლატვიურად, ნორვეგიულად, პოლონურად, რუსულად, სლოვაკურად და შვედურად.
ვირტუალური რეალობა

ვირტუალური რეალობა — კომპიუტერული გამოსახულებებითა და ხმებით სამყაროს მოდელირების (ხელახლა შექმნის) ხერხი. ამ ვირტუალურ სამყაროში შესასვლელად საგანგებო ჩაფხუტი უნდა დაიხუროთ, რომელიც მომცრო ზომის ტელეეკრანებზე სამგანზომილებიან გამოსახულებებს გიჩვენებთ, ხოლო ყურსასმენებში ხმებს გასმენიებთ. ვირტუალური რეალობა ისეთ შეგრძნებას იწვევს, თითქოს კომპიუტერის მიერ შექმნილ სამყაროში იმყოფებით. ვირტუალურ რეალობას ჩინებულად იყენებენ წვრთნისა და სწავლებისთვის. მას შეუძლია თითქმის ნებისმიერი ვითარების მოდელირება მოახდინოს. მაგალითად, ვირტუალური თვითმფრინავი მფრინავებს საწვრთნელად გამოიყენება, ხოლო ვირტუალური ავტომანქანა — მძღოლებისა. ვირტუალური წრვთნა რეალურ პირობებში მეცადინეობაზე უფრი იაფი და უსაფრთხოა.

მეცნიერებმა შექმნეს პროგრამები, რომლებიც ეკრანზე გვიჩვენებს, როგორ წარმოიქმნება ქიმიური შენაერთები უზარმაზარო ზომის ატომებისგან. მწარმოებლებს შეუძლიათ ავტომანქანის სერიული წარმოების დაწყებამდე ვირტუალური ავტომანქანა შექმნან, რომელსაც გამოცდა ჩაუტარდება.

ვირტუალური სამყაროს შექმნა
ვირტუალურ სამყაროს ნებისმიერ სისტემას მძლავრი კომპიუტერი აქვს, რომელიც სწრაფად ხატავს სამგანზომილებიან სურათებს. კომპიუტერს ჩაფხუტი და ხელის მანიპულატორი უერთდება. კომპიუტერის მეხსიერებაში დამახსოვრებული მონაცემები ვირტუალური სამყაროს თითოეული ობიექტის ფორმას, ზომას, ფერსა და მდებარეობას აღწერს. ამ მონაცემებზე დაყრდნობით, კომპიტერში ვირტაულური სამყარო იქმნება. და ბოლოს, კომპიუტერული პროგრამა განსაზღვრავს, რა მოვლენები ხდება ასეთ სამყაროში.
სათამაშო

სათამაშო — ნივთი, რომელიც გამოიყენება გართობისთვის (თამაშისთვის).

სათამაშოები გამოიყენება ბავშვთა გართობისთვის, სათამაშოები ბავშვს ეხმარება სამყაროს გაცნობიერებისათვის და შესწავლისთვის, ასევე ის მას უნვითარებს ფიქრის, მეხსიერების, მეტყველების და ემოციების გამოხატვის უნარს. სათამაშოები იყოფა 3 კატეოგორიად: 1 წლამდე ბავშვებისთვის, 1-იდან 3 წლამდე ბავშვებისთვის (ამ დროიდან უკვე გამოიყოფა ბიჭთა და გოგოთა სათამაშოები), და 5 წლიდან ბავშვებისთვის.
სინაპი

სინაპი — ვაშლის ჯიშების ჯგუფი ყირიმული წარმოშობისა. ყველაზე ძველ სინაპად მიჩნეულია სარი (ყვითელი) სინაპი, რომლის წინაპარი შემოტანილი უნდა იყოს სინოპიდან (თურქეთი). ვარაუდობენ, რომ ყველა ყირიმული სინაპი (კანდილი, სირლი, თეთრი, საბლი და სხვა) წარმოშობილია სარი სინაპის თესლით გამრავლებით. სინაპის ხე ძლიერ მზარდია, ახალგაზრდა ვარჯი პირამიდულია, მსხმოიარობის პერიოდში გადაიშლება. ნაყოფს იძლევა მე-12, მე-15 წელს. მეწლეა. უხვად მსხმოიარობს. ნაყოფი ცილინდრულია, დიდხანს ინახება, ტრანსპორტაბელურია.

საქართველოში გავრცელებული იყო სარი სინაპი და კანდილი სინაპი. ამჟამად დარაიონებულია და ფართოდაა გავრცელებული ქართული სინაპი (ადგილობრივი ხალხური სელექციის ჯიში) და გორული სინაპი (გამოყვანილია თ. ცერცვაძის მიერ).
სიმპლონის უღელტეხილი

სიმპლონის უღელტეხილი (, , ) — უღელტეხილი ალპებში, პენინისა და ლეპონტის ალპების შესაყარზე, შვეიცარიაში. სიმაღლე 2005 მ. გადასასვლელი ერთანეთთან აკავშირებს შვეიცარიის ქალაქ ბრიგს იტალიის ქალაქ დომოდოსოლასთან. საუკუნის დასაწყისში უღელტეხილის სიახლოვეს გაიხსნა სიმპლონის გვირაბი, რომელიც ემსახურება სარკინიგზო მიმოსვლას ორ ქვეყანას შორის (შვეიცარია—იტალია). დასავლეთით 500 მეტრის მოშორებით მდებარეობს უსახელო უღელტეხილი (სიმაღლე 1994 მ). უნაგირის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 2028 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტბა როტელზეე.

სიმპლონის უღელტეხილი ცნობილი იყო რამდენიმე ასწლეულის მანძილზე, თუმცა ჰქონდა მხოლოდ ლოკალური მნიშვნელობა. საერთაშორისო მნიშვნელობა მოიპოვა ნაპოლეონის ომების შემდეგ. 1801 წლიდან 1805 წლამდე ნაპოლეონ 1-ის ბრძანებით უღელტეხილის გავლით გაიხსნა გზა, რომელიც ემსახურებოდა არტილერიის ტრანსპორტირებას. მოგვიანებით ამ გზაზე განვითარდა საფოსტო ეტლის მიმოსვლა, რომელიც შემდგომ შეიცვალა საფოსტო ავტობუსებით.
დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილი

დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილი  — უღელტეხილი ალპებში, შვეიცარიისა და იტალიის საზღვარზე. სიმაღლე 2469 მ. მდებარეობს პენინის ალპების დასავლეთ ნაწილში, მონბლანიდან აღმოსავლეთით. გადადის საავტომობილო გზა დორა-ბალტეის ხეობიდან (ქალაქი აოსტა იტალიაში) რონის ხეობაში (ქალაქი მარტინი შვეიცარიაში). რომის იმპერიის დროს აქ გადადიოდა მთავარი გზა, რომელიც ერთანეთთან აკავშირებდა ჩრდილოეთ იტალიას ცენტრალურ ევროპასთან. 1800 წელს ნაპოლეონის არმიამ უღელტეხილის გავლით მოახერხა გადასვლა იტალიაში. გადასასვლელთან, ზღვის დონიდან 1900 მ სიმაღლეზე არის 5.8 კმ-ის სიგრძის საავტომობილო გზა, რომელსაც დიდი სენ-ბერნარის გვირაბი ეწოდება.
კრისტალური ფიქლები

კრისტალური ფიქლები — მეტამორფული ქანების დიდი ჯგუფის საერთო სახელწოდება. ახასიათებს შემადგენელი მინერალების ორიენტირებული განლაგება. კრისტალური ფიქლები ერთი (ქლორიტი ან მუსკოვიტი), უფრო ხშირად კი რამდენიმე მინერალისაგან (ქლორიტი, მუსკოვიტი, ალბიტი და სხვ.) შედგება. ფიქლების მეტამორფიზმის ხარისხი საშუალო ან მაღალია. განარჩევენ ორთოფიქლებს, რომლებიც წარმოიქმნება მაგმური ქანების მეტამორფიზმის შედეგად, და პარაფიქლებს (მეტაფიქლებს), რომლებიც წარმოიქმნება დანალექი ქანების მეტამორფიზმის შედეგად.

კრისტალური ფიქლების კლასიფიკაცია ეფუძნება მათ მინერალოგიურ და ქიმიურ შედგენილობას. გამოიყოფა შემდეგი კრისტალური ფიქლები: გნაისები (აგრეთვე გარანულიტები), ფილიტები, კვარციტები და სხვ. მსოფლიოს მრავალი გეოლოგიური ერთეული აგებულია კრისტალური ფიქლებით, რომელიც ხშირად გრანიტთან ან გნაისთან ერთად არის წარმოდგენილი. მაგ., ცენტრალური კავკასიონი (კავკასიონის მთავარი ქედის მონაკვეთი) წარმოადგენს მასიური კრისტალური ქანების ერთობლიობას, რომელშიც ჭარბობს გრანიტი, გნაისი და სხვადასხვა კრისტალური ფიქლები. ფართოდ არის გავრცელებული ციმბირში, ურალში, კავკასიაში და სხვ.

კრისტალური ფიქლები იგივეა რაც ასპიდური ფიქლები.
კარლ ჩერნი

კარლ ჩერნი (; დ. 21 თებერვალი, 1791 — გ. 15 ივლისი, 1857) —ჩეხური წარმოშობის ავსტრიელი კომპოზიტორი და პიანისტი. დაიბადა ქალაქ ვენაში და სიცოცხლის ბოლომდე იქ ცხოვრობდა.

კარლ ჩერნი საუკეთესო მუსიკის მასწავლებლად ითვლებოდა და იმისათვის, რომ ბავშვვები უკეთ დაუფლებოდნენ პორტეფიანოს, ის თავის ეტიუდებსაც იყენებდა. მას შექმნილი აქვს 800-ზე მეტი ეტიუდი, სწორედ ამან გაუთქვა მას სახელი.
ზოოპარკი

ზოოპარკი, ზოოლოგიური პარკი — სამეცნიერო-საგანმანათლებლო დაწესებულება, სადაც ვოლიერებში ან გალიებში, ან ბუნებრივ გარემოს მიმსგავსებულ დიდ ფართობებზე სადემონსტრაციოდ, სამეცნიერო მიზნით ან გასამრავლებლად ჰყავთ გარეული ცხოველები. ზოგიერთ ზოოპარკში შინაური ცხოველებიც არიან. ზოოლოგიური ბაღისაგან განსხვავებით ზოოპარკი დიდი ტერიტორიითა და ცხოველების მრავალრიცხოვანი კოლექციით განსხვავდება. ზოოპარკებში სწავლობენ ცხოველთა ბიოლოგიას, სამეურნეო მნიშვნელობას, პროპაგანდას უწევენ მათ დაცვას, გარდა ამისა, დიდი ყურადღება ექცევა გადაშენების გზაზე მდგომი ცხოველების დაცვასა და მოშენებას. მაგ., ზოოპარკის პირობებში გადაურჩა ამოწყვეტას პრჟევალსკის ცხენი (მისი ერთი ეგზემპლარი დღეს თბილისის ზოოპარკშიც ჰყავთ), ჰავაიური ღერღეტი და სხვ. ზოოპარკებში ტარდება ექსკურსიები, ეწყობა ლექციები და სხვ.

ზოოპარკების წინამორბედად ითვლება სამხეცეები. დიდი ზოოპარკები ჰქონდათ ძველ ეგვიპტეში ჯერ კიდევ 3500 წლის წინათ. 3000-ზე მეტი წლის წინათ ჩინეთში იყო ზოოპარკი, რომელსაც „ცოდნის ბაღს“ უწოდებდნენ. 2010 წლის მონაცემებით მსოფლიოში დაახლოებით 1300 ზოოპარკია, რომელთა ნახევარი ევროპაში, ხოლო 20% ჩრდილოეთ ამერიკაში მდებარეობს. ევროპაში უძველესია ვენის ზოოპარკი (1752), შემდეგ მადრიდის (1774), პარიზის (1793), ლონდონის (1828), ამსტერდამის (1838), ბერლინის (1844), ჰამბურგის (1863), მოსკოვის (1864), სანქტ-პეტერბურგის (1865), ნიუ-იორკის (1865), ბუდაპეშტის (1887) და სხვ. ზოგიერთ ქალაქში რამდენიმე ზოოპარკია.

საქართველო
თბილისის ზოოპარკი
საქართველოში პირველი — თბილისის ზოოპარკი 1927 წლის 10 თებერვალს დაარსდა. თავდაპირველად ამისათვის გამოიყო 70 ჰა მიწის ნაკვეთი, ხოლო შემდგომ ხანებში 120-მდე გაფართოვდა. მისი პირველი დირექტორი იყო გ. ა. ჰანსონი. 90-იან წლებში სახეობათა რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა ეკონომიკური და პოლიტიკური კრიზისის გამო.

2015 წლის 13 ივნისის წყალდიდობამ მეტწილად დატბორა ზოოპარკის ტერიტორია, რამაც ცხოველების ზოოპარკის ტერიტორიიდან გაქცევა გამოიწვია. თბილისის ქუჩებში 5 ლომი, 6 ვეფხვი, 6 დათვი და 13 მგელი აღმოჩნდა. გმირთა მოედანზე შენიშნეს ბეჰემოთი. საპატრულო პოლიცია იძულებული გახდა, რამდენიმე მტაცებელი ცეცხლსასროლი იარაღით მოეკლა, ცხოველების უმრავლესობის წინააღმდეგ დასაძინებელი სპეციალური საშუალებები გამოიყენეს. მოკლეს ვეფხვი, ლომი, აფთარი.

სტიქიის შემდეგ თბილისის ზღვის მიმდებარე ტერიტორიაზე ახალი ზოოპარკის მშენებლობა დაიწყო. მისი დირექტორის, ზურა გურიელიძის განცხადებით, ზოოპარკის სრულყოფილად ასაშენებლად საჭიროა 50 მილიონამდე ლარი, რაზეც მოლაპარაკებები მიდის მერიასთან და სხვადასხვა ფონდებთან.

დღეისათვის თბილისის ზოოპარკში 200-დან 300-მდე სახეობის ცხოველია თავმოყრილი, მათ შორის ბუნებაში იშვიათი სახეობები. მიმდინარეობს საფრთხეში მყოფი სახეობების კოსერვაციისა და ველურ ბუნებაში დაბრუნების აქტიური სამუშაოები.

სხვა
წლების წინ ზოოპარკი ფუნქციონირებდა ქალაქ რუსთავში. მცირე ზომის ზოოპარკი (ზოოლოგიური ბაღი) მდებარეობს ქალაქ გორში, ბათუმში — ზოოპარკი და დელფინარიუმი.
სან-ბერნარდინოს უღელტეხილი

სან-ბერნარდინოს უღელტეხილი — უღელტეხილი ალპებში. სიმაღლე 2065 მ. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, შვეიცარიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ლეპონტის ალპებში. ერთმანეთთან აკავშირებს რაინვალდის ხეობას მეისონის ხეობასთან. პირველად მოიხსენიება 941 წელს და როგორც ფიქრობენ, უღელტეხილი იყო პრეისტორიული დროიდან მოყოლებული ექსპლუატაციის ქვეშ. 1770 წელს გადასასვლელის გავლით გაიხსნა ბორბლებიანი გადასაზიდი საშუალებები. 1821-1823 წლებში აღნიშნული გზა შესამჩნევად გააუმჯობესეს, რომელსაც ნაწილობრივ სარდინიის სამეფო აფინანსებდა. ამრიგად, ცდილობდნენ სავაჭრო გზის განვითარებას, რომელიც აკაშირებდა გენუასა და პიემონტს შვეიცარიის გრაუბიუნდენთან. სან-ბერნარდინოს უღელტეხილის სამხრეთით მდებარეობს სოფელი სან-ბერნარდინო, რომელიც წარმოადგენს საკურორტო ადგილს მთელი წლის განმავლობაში.

უღელტეხილის ქვეშ, 1967 წელს დასრულდა 6 კილომეტრიანი სიგრძის საავტომობილო გვირაბის მშენებლობა (სან-ბერნარდინოს საავტომობილო გზა). გადასასვლელს სახელი ეწოდა წმინდა ბერნარდინის პატივსაცემად, რომელიც აქ საუკუნეში ქადაგებდა.
დავით ქართველიშვილი

დავით ქართველიშვილი (დ. 6 ივლისი, 1976, თბილისი) — ქართველი პროზაიკოსი და ესეისტი. ყურადღება მიიქცია პირველივე მოთხრობების კრებულით „პოპური“ (2001, პრემია წინანდალი 2001, წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მწერალი). ამ პერიოდისათვის მისი ნაწარმოებები სტილისტურად ახლოს იყო აკა მორჩილაძის ნაწარმოებებთან და შეიცავდა პოსტმოდერნისტული ესთეტიკის ელემენტებს, თუმცა მისი შემდგომი ნაწარმოებები უკვე თვისობრივად განსხვავებული იყო. ქართველიშვილის რომანი „იყო საღამო იყო დილა“ 2006 წელს გამოსცა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ, ეს ნაწარმოები დღემდე რჩება მის ყველაზე პოპულრაულ ტექსტად. ავტორია რომანებისა: „სიყვარული და მსხალი“ (2009), „მოცემულობა“ (2011), „ათი ქალწული“ (2012). ქართველიშვილის წიგნების უმრავლესობა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობაშია დაბეჭდილი (მათ შორის — კრებული „6 სიზმარი“). 2010-2011 წლებში იყო საქართველოს პენ-ცენტრის დროებითი პრეზიდენტი.

ჯილდოები
2008 — „საბა” საუკეთესო პროზაული კრებულისთვის „ოთხი მოთხრობა“.
ბარი ლინდონი

ბარი ლინდონი — 1975 წლის ბრიტანულ-ამერიკული დრამა, რომლის სცენარისტი, პროდიუსერი და რეჟისორია სტენლი კუბრიკი. გადაღებულია უილიამ თეკერეის რომან „ბარი ლინდონის იღბალის“ მიხედვით. მონაწილეობენ რაიან ო'ნილი, მარისა ბერენსონი, პატრიკ მეგი, ჰარდი კრუგერი და სხვები. ფილმში კუბრიკმა პირველად გადაიღო სცენები სანთლის შუქზე, სპეციალური ფილტრების გამოყენებით. ოსკარის 48-ე დაჯილდოებაზე, მიიღო 4 ოსკარი.

„ბარი ლინდონი“ რეჟისორ მარტინ სკორსეზეს საყვარელი ფილმია.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: კენ ადამი, როი უოკერი, ვერნონ დიქსონი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: მილენა კანონერო, ულა-ბრიტ სოდერლუნდი
საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ ოლკოტი
საუკეთესო მუსიკა: ლეონარდ როზენმანი

საუკეთესო რეჟისურა: სტენლი კუბრიკი
საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ ოლკოტი
ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია

ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია — ინგლისური და მოგვიანებით (1707 წელს, კავშირის ხელშეკრულების გაფორმებიდან) ბრიტანული სააქციო საზოგადოება. კომპანია შეიქმნა ოსტინდოეთიდან ვაჭრობის ხელშესაწყობად, თუმცა ის ძირითადად საქმიანობას ინდოეთის სუბკონტინენტზე ეწეოდა.

კომპანიას 1600 წელს სამეფო ქარტია ებოძა, რითს ის მსგავს სხვა ევროპულ კომპანიებში უძველესია. კომპანიის აქციებს ფლობდნენ უმდიდრესი ვაჭრები და არისტოკრატები. მთავრობა არ ფლობდა აქციებს და ჰქონდა მხოლოდ არა პირდაპირი კონტროლი. კომპანია ასევე ფლობდა საკუთარ ჯარს, რისი მეშვეობითაც აკონტროლებდა ინდოეთის უდიდეს ნაწილს.

კომპანია ძირითადად ვაჭრობდა ბამბით, აბრეშუმით, ჩაით, ინდიგოთი, კალიუმის ნიტრატით და ოპიუმით. კომპანია ასევე ახორციელებდა ინდოეთის სამხედრო და პოლიტიკურ კონტროლს. კომპანიის მმართველობა ინდოეთში დაიწყო 1757 წელს პლესის ბრძოლიდან და გრძელდებოდა 1858 წლამდე, როდესაც ინდოეთის 1857 წლის აჯანყების შემდეგ ბრიტანეთმა მიიღო ინდოეთის უკეთესი მართვის აქტი, რითიც ინდოეთი ბრიტანეთის გვირგვინის პირდაპირი მმართველობის ქვეშ გადავიდა. კომპანიამ არსებობა 1874 წელს ოსტინდოეთის საფონდო დივიდენდების გაცემის აქტით დაასრულა.

დროშები
ფართოდ დახუჭული თვალებით

ფართოდ დახუჭული თვალებით — სტენლი კუბრიკის უკანასკნელი ფილმი, რომელიც გადაღებულია არტურ შნიცლერის ნაწარმოების მიხედვით. კუბრიკი გარდაიცვალა ფილმის მონტაჟის დასრულებიდან 4 დღეში.

სიუჟეტი
ცოლ-ქმარი ბილი და ელისი ბედნიერი წყვილის შთაბეჭდილებას ტოვებს. მაგრამ მათი წყნარი და მშვიდი ცხოვრების მიღმა იმალება პრობლემები, ეჭვიანობა, დაუკმაყოფილობა. ბილი მეგობრის მეშვეობით ჩაერთვება ანონიმურ საიდუმლო ორგიებში. მაგრამ საბოლოოდ ის მაინც ოჯახის სასარგებლოდ გააკეთებს არჩევანს.

როლებში
ტომ კრუზი — უილიამ ჰარფორდი
ნიკოლ კიდმანი — ელის ჰარფორდი
სიდნი პოლაკი — ვიქტორ ციგლერი
ასპერგილოზი

ასპერგილოზი — დაავადება, რომელსაც იწვევს ასპერგილუსის სახეობის სოკო.

ეტიოლოგია და პათოგენეზი
ასპერგილები ბუნებაში ფართოდ გავრცელებული საპროფიტებია, რომლებიც მთელი წლის განმავლობაში გამოყოფენ სპორებს. დაავადებას იწვევს ასპერგილების სპორების დიდი რაოდენობით შესუნთქვა, მაგალითად, ლპობით თივასთან, კომპოსტთან მუშაობისას.

სიმპტომები და მიმდინარეობა
გამოყოფენ ფილტვ-ბრონქის ასპერგილოზის ოთხ ფორმას:
მსუბუქი ფორმა მიმდინარეობს როგორც სწრაფად გარდამავალი მწვავე ტრაქეობრონქიტი.
ალერგიული ბრონქული ასპერგილოზისათვის დამახასიათებელია ფილტვის ტრანზიტორული ინფილტრატები, ეოზინოფილია, ცხელება, ბრონქოსპაზმი; ნახველს შესაძლოა ჰქონდეს მოყავისფერო ელფერი; ხასიათდება ხანგრძლივი განმეორებითი გამწვავებებითა და მძიმე ბრონქული ასთმის განვითარებით.
ასპერგილომა შესაძლოა მიმდინარეობდეს უსიმპტომოდ, მაგრამ ხშირად აღინიშნება ხველა ნახველის გამოყოფით, სისხლიანი ხველა, წონაში დაკლება (კახექსიამდე), მაღალი ტემპერატურა, ტკივილები გულმკერდში, მდგომარეობის პროგრესული გაუარესება.
ფილტვის ასპერგილოზის ნეკროზული ფორმა მიმდინარეობს გამოხატული ინტოქსიკაციით, ცხელებით.
დიაგნოსტიკაში გამოიყენება რენტგენოლოგიური გამოკვლევები, ნახველის დათესვა, სეროლოგია მეთოდები.
სიპინი

სიპინი — თავფეხიანების გვარი ათფეხიანთა რიგისა. აქვს მოგრძო (25 სმ-მდე) სხეული, გვერდებზე ფარფლებით. მანტიის ქვეშ მოთავსებულია ნიჟარა, აქვს დიდი სამელნე ჯირკვალი, რომლის სეკრეტსაც საშიშროების დროს წყალში გამოისვრის „მელნის ყუმბარის“ სახით. „ყუმბარა“ ფორმით თვითონ საპინს წააგავს, რაც მტრის დეზორიენტავიას ახდენს, შეხებისას კი იგი ფეთქდება და ქმნს „ბოლის ფარდას“. სიპინი ფარფლებით ნელა ცურავს მანტიიდან წყლის გამოსროლით (რეაქტიული მოძრაობა) კი — სწრაფად. ბინადრობს ტროპიკულ და თბილ ზღვებში. მისი ხორცი იჭმევა. სამელნე ჯირკვლის სეკრეტს იყენებენ ფერწერაში, როგორც მუქ ყავისფერ საღებავს.
სიპუნკულიდები

სიპუნკულიდები — ზღვის ჭიების ტიპი ან კლასი. მათი სხეულის სიგრძე 50 სმ აღწევს, დაუნაწევრებელია. წინა ხორთუმისებრ ნაწილზე პირი შემოსაზღვრულია მოკლე საცეცების გვირგვინით. აქვთ ცელომი. გამომყოფი სისტემა შედგება 3 (უფრო ხშირად 1) წყვილი მეტანეფრიდიისაგან. სისხლის მიმოქცევისა და ნერვული სისტემა მარტივია. ცალსქესიანები არიან. ბინადრობენ გრუნტში. იკვებებიან წვრილი ცხოველებით.
ოთხასი დარტყმა

ოთხასი დარტყმა — ფრანსუა ტრიუფოს პირველი ფილმი, ფრანგული ახალი ტალღის ერთ-ერთი ნიმუში. ფილმი ნახევრად ავტობიოგრაფიულია და პირველია იმ ფილმებს შორიც, რომლებიც გამოგონილი პერსონაჟის, ანტუან დუანელის ცხოვრებას ეხება. ანტუანის როლს ფრანგი მსახიობი ჟან-პიერ ლეო თამაშობს, რომელიც შემდგომში დუანელის შესახებ ტრიუფოს სხვა ფილმებშიც თამაშობდა. ფილმის სახელწოდება პირდაპირი თარგმანია ფრანგული იდიომისა, რომელიც შფოთვის გამოწვევას ნიშნავს.

სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება 1950-იანი წლების მეორე ნახევარში მიმდინარეობს. 13 წლის ბიჭის, ანტუან დუანელის, ბავშვური, თავისუფალი ბუნება ვერ ეგუება არსებულ სოციალურ ჩარჩოებს. მას გამუდმებით კონფლიქტი მოსდის სკოლის მასწავლებლებთან, დედასთან, მამინაცვალთან. ანტუანს დააკავებენ მამინაცვლის საბეჭდი მანქანის ქურდობისთვის. ამის შემდეგ მშობლები მის რთულად აღსაზრდელ ბავშვთა იზოლირებულ დაწესებულებაში გადაყვანას გადაწყვეტენ. ანტუანი ვერ ეგუება კოლონიის მკაცრ აღმზრდელობით რეჟიმს და ერთ დღესაც, ფეხბურთის თამაშისას, გაძვრება კოლონიის გარშემო შემოვლებულ მავთულხლართში და გაიქცევა. ფილმის დასკვნით სცენაში გათავისუფლებული ანტუანი ხვდება გაშლილი ზღვის სანაპიროზე.

როლებში
ჟან-პიერ ლეო - ანტუან დუანელი
ალბერ ლემი - ჟულიენ დუანელი
კლერ მაურიე - ჟილბერტ დუანელი
პიერ რეპი - ინგლისურის პედაგოგი
ლუკ ანდრიუ - ფიზკულტურის პედაგოგი
დენიელ კუტურიე - ბერტრან მორისეტი

ჯილდოები
ტრიუფომ მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისათვის. ფილმი ოსკარების 32-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებული იყო საუკეთესო ორიგინალური სცენარის ჯილდოზე. მიღებული აქვს ნიუ-იორკის კინოკრიტიკოსთა ჯილდო.

ბრიტანეთის კინოინსტიტუტის სიაში — „50 ფილმი, რომელიც 14 წლამდე უნდა ნახო“ — „ოთხასი დარტყმა“ 10 საუკეთესო ფილმს შორის დასახელდა.
გლენ ჯონსონი

გლენ მაკლეოდ კუპერ ჯონსონი (; დ. 23 აგვისტო, 1984) — ინგლისელი ფეხბურთელი, პრემიერ ლიგის კლუბ „სტოკ სიტისა“ და ინგლისის ეროვნული ნაკრების მცველი.

საკლუბო კარიერა
ვესტ ჰემი
დაიბადა გრინვიჩში, ლონდონში. თამაში დაიწყო „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ ახალგაზრდულ გუნდებში. 2001 წლის 1 აგვისტოს კლუბთან მოაწერა ხელი სამწლიან კონტრაქტს, 16 წლის ასაკში, და გადაეცა 23-ნომრიანი მაისური. 2001-02 წლების სეზონში მუდმივად იყო „ვესტ ჰემის“ სარეზერვო გუნდის შემადგენლობაში, მაგრამ პირველ გუნდში თამაშის საშუალება არ მისცემია. 2002 წლის ოქტომბერში მან „მილუოლთან“ გააფორმა ოთხკვირიანი საიჯარო ხელშეკრულება, მისი დებიუტი ჩემპიონატში შედგა 19 ოქტომბერს „ნორიჯ სიტის“ წინააღმდეგ.

ჩელსი
„ვესტ ჰემიდან“ წამოსვლიდან ორი თვის შემდეგ ჯონსონი გადავიდა ლონდონის „ჩელსიში“ 15 ივლისს, 6 მილიონი ევროს ანაზღაურებით წელიწადში. მისი დებიუტი კლუბში შედგა 13 აგვისტოს „ჟილინას“ წინააღმდეგ 2003-04 წლების ჩემპიონთა ლიგის მატჩში, პირველი გოლი კი გაიტანა ორი კვირის შემდეგ. პრემიერ ლიგაში მისი დებიუტი შედგა 17 აგვისტოს „ლივერპულის“ წინააღმდეგ მატჩში ენფილდ როუდზე. 2003-04 და 2004-05 წლების სეზონებში მან კლუბის შემადგენლობაში ჩაატარა 63 მატჩი ყველა გათამაშებაში ერთად. პირველი მატჩი ჩაატარა „არსენალთან“ 3-1 მოგებულ მატჩში და მას შემდეგ გახდა კლუბის ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელი.

2009 წლის 22 ოქტომბერს 24 წლის ასაკში შეიყვანეს პორტსმუთის 50 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.

2008-09 წლების სეზონში ინგლისის პროფესიული ფეხბურთის ასოციაციის სიმბოლურ ნაკრებში შეიყვანეს მიუხედავად იმისა, რომ მისი კლუბი გავარდა პრემიერლიგიდან.

ლივერპული
„პორტსმუთის“ წარმომადგენლებმა განაცხადეს 2009 წლის 13 ივნისს, რომ ჯონსონის გადაბირებით დაინტერესებულები იყვნენ „ჩელსი“, „ლივერპული“ და „მანჩესტერ სიტი“.

2009 წლის 16 ივნისს პორტსმუთმა გაუშვა ჯონსონი ლივერპულში 17.5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. 2000 წლის 22 ივნისს „ლივერპულმა“ განაცხადა ტრანსფერის შესახებ და 26 ივნისს ჯონსონმა გააფორმა ოთხწლიანი კონტრაქტი. პრემიერლიგაში მისი დებიუტი შედგა 2009 წლის 16 აგვისტოს „ტოტენჰემის“ წინააღმდეგ, სადაც „ლივერპულმა“ გაიმარჯვა 2-1.

2011 წლის 6 ივლისს ჯონსონმა კლუბთან გაახანგრძლივა კონტრაქტი, რომლის ვადაც კლუბმა არ გაახმაურა.

სანაკრებო კარიერა
ინგლისის 21-წლამდელთა ნაკრებში თამაშისას შედგა მისი დებიუტი ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში 2003 წლის 18 ნოემბერს დანიასთან მატჩში, სადაც თამაშში ჩაერთო დაშავებული გარი ნევილის ნაცვლად მე-16 წუთზე.

2005 წლის აგვისტოში დანიის ნაკრებთან არადამაჯერებელი თამაშის შემდეგ მან დაკარგა ადგილი ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში. მას აღარ უთამაშია სვენ-გორან ერიქსონის და სტივ მაკლარენის ფორმაციის ნაკრებში. 2008 წლის იანვარში ფაბიო კაპელომ ის შეიყვანა ნაკრების განაცხადში. მან ითამაშა ანდორის ნაკრებთან მოგებულ მატჩში.

2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ მატჩებში მან ძირითად შემადგენლობაში დაიმკვიდრა ადგილი. მან პირველი სანაკრებო გოლი გაიტანა მექსიკის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში "უემბლიზე", სადაც ინგლისმა მოიგო 3-1.

სანაკრებო გოლები
ტიტულები
საკლუბო
ჩელსი
პრემიერ ლიგა: 2004–05
ლიგის თასი: 2004–05

პორტსმუთი
ინგლისის თასი: 2007–08

ლივერპული
ინგლისის თასი: 2011–12

ინდივიდუალური
სეზონის გოლი – (პორტსმუთი-ჰალ სიტი), 2008–09
პრემიერლიგის წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი – 2008–09
პორტსმუთი, სეზონის გოლი, ჰალ სიტი – 2008–09
პორტსმუთი, სეზონის საუკეთესო მოთამაშე – 2008–09
სირაჯი

სირაჯი — ღვინისა და არყის გამყიდველი ვაჭარი. ამ ჯგუფის ვაჭართა გაჩენა გამოიწვია საქართველოში საუკუნის ნახევარში სავაჭრო მეღვინეობის განვითარებამ. სირაჯი დამახასიათებელია აღმოსავლეთ საქართველოს ქალაქებისათვის (თბილისი, თელავი, სიღნაღი, გურჯაანი, გორი, ცხინვალი, დუშეთი). დიდ ქალაქებში (თბილისი) სირაჯები ცალკე ამქარს (ორგანიზაცია) ქმნიდნენ, შედარებით პატარა ქალაქებში (მაგ., სიღნაღი) და სხვა ვაჭრული ელემენტებითურთ ერთ ამქარში ერთიანდებოდნენ.

თბილისში მათი ძირითადი ცენტრი „სირაჯხანა“ იყო. თბილისელ სირაჯებს ღვინო და არაყი კახეთიდან, ქართლიდან, სომხეთიდან და აზერბაიჯანიდან შემოჰქონდათ. სირაჯები ღვინოს სოფლად შემოდგომით ყიდულობდნენ, ახალდაწერულ ღვინოს კი „იბევებდნენ“ — ქვევრს ბეჭედს დაარტყამდნენ. სირაჯები ღვინით ამარაგებდნენ ქალაქებს, დაბებს, ასევე სოფლებსა და სხვადასხვა ადგილში გაბნეულ სასადილოებს, დუქნებსა და სამიკიტნოებს.
ინდოეთის აჯანყება (1857)

ინდოეთის 1857 წლის აჯანყება, 1857 წლის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლა, ინდოეთის დამოუკიდებლობისთვის პირველი ბრძოლა, დიდი აჯანყება, 1857 წლის რევოლუცია, სიპაების აჯანყება და სიპაების ამბოხი — 1857 წლის 10 მაისს, ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიის არმიაში მოსამსახურე სიპაების, ქალაქ მერატხში ამბოხებით დაიწყო, რომელიც მალევე ზემო განგეტიკში და ცენტრალურ ინდოეთში გავრცელდა. ძირითადი დაპირისპირებები ხდებოდა დღევანდელი უტარ-პრადეშის, ბიჰარის, მადჰია-პრადეშის და დელის რეგიონებში. აჯანყებულებმა ამ რეგიონში კომპანიის გავლენას მნიშვნელოვანი დარტყმა მიაყენეს. აჯანყება 1858 წლის 20 ივნისს გვალიორის დაცემით დასრულდა.
კარავანკე

კარავანკე — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში. ქმნის ბუნებრივ საზღვარს ავსტრიასა და სლოვენიას შორის. მაქსიმალური სიმაღლე აღწევს 2238 მ-ს (მთა სტოლი). ჩრდილოეთიდან შემოიფარგლება მდინარე დრავის ხეობით, ხოლო სამხრეთით აღწევს მდინარე სავის ხეობამდე. სიგრძე დაახლოებით 100 კმ. კარავანკეს შემადგენლობაშია მთის მასივი მეჟაკლა. ჩრდილოეთ მთისძირში მდებარეობს ალპური ტბა ფაკერ-ზეე (ფართობი 2,2 კმ²). აგებულია უმეტესწილად კირქვებითა და დოლომიტებით. თხემი ძლიერ დანაწევრებულია, ავსტრიის მხარეს მიქცეული კალთები ციცაბო და კლდოვანია, ხოლო სლოვენიური მხარე შემოსილია ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყით. დანაწევრებულია ტროგული ხეობებით.

განვითარებულია კარსტი. ზღვის დონიდან 1700-1800 მ სიმაღლეზე გვხვდება ბუჩქნარები და ალპური მდელოები. ქედის დასავლეთ ნაწილში გადის სარკინიგზო და საავტომობილო გვირაბი კარავანკე, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ქალაქებს ფილახსა (ავსტრია) და ესენიცეს (სლოვენია). განვითარებულია ალპინიზმი.