iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვარგუნინის სახლი

ვარგუნინის სახლი — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ეკლექტიკის არქიტეტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. მისამართი ფურშტატის ქუჩა, სახლი № 52. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.

ისტორია
სახლის შენობა ააგეს კ. ა. ვარგუნინისათვის, რომელიც ვარგუნინების ცნობილი ოჯახის წარმომადგენელი იყო, რომლებიც ფლობდნენ ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკას სანქტ-პეტერბურგის მახლობლად. სახლი ააშენეს მართკუთხა მიწის ნაკვეთში, მარჯვენა მხარე ესაზღვრებოდა მეზობელ შენობას. პროექტის ავტორი იყო რუსი არქიტექტორი ალექსანდრე ფონ გოგენი, მაგრამ თავად კ. ა. ვარგუნინმა მიიღო აქტიური მონაწილეობა შენობის დაპროექტებაში.

სახლი ააგეს ეკლექტიკის სტილში, თუმცა გამოყენებულია სხვა სტილის მოტივებიც. კერძოდ, კლასიციზმი (რუსტიკები), ბაროკო (თასები ნიშებში), რენესანსი (მეორე სართულის ფანჯრები), მოდერნი (არასიმეტრიული ფასადი).

სასახლის ფასადის ცენტრი მდებარეობს სხვადასხვა ფორმისა და ზომის ორ რიზალიტს შორის. მისი ნათელი არქიტექტურის გამო, ვარგუნინის სახლი ფურშტატის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი სახლების საერთო ხაზიდან გამოირჩევა.

თავად კ. ა. ვარგუნინს ამ სახლში არ უცხოვრია. აქ მისი ცოლი და შვილები ცხოვრობდნენ. 1912-1916 წლებში სახლი იჯარით გასცეს. 1916 წელს შენობაში განათავსეს ესპანეთის საელჩო. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სახლი გარკვეული წლები მიტოვებული აღმოჩნდა. 1930-1950 წლებში ყოფილ საკუთრებაში ლენინგრადის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი, ხოლო ლენინგრადის ბლოკადის დროს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ადგილობრივი ორგანიზაცია იყო განთავსებული. 1963 წლიდან მოყოლებული დღემდე შენობაში ქორწინების № 2 სასახლე ფუნქციონირებს.
ნიკოლო პიზანო

ნიკოლო (ნიკოლა) პიზანო (დ. დაახლ. 1220, აპულია — გ. 1278–1284 წლებს შორის, ტოსკანა) — იტალიელი მოქანდაკე. პროტორენესანსის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. განიცადა სამხრეთიტალიური და ტოსკანური ქანდაკების ზეგავლენა, აგრეთვე გვიანრომაული სარკოფაგების პლასტიკა. ქანდაკების, როგორც არქიტექტურასთან ტექტონიკურად თანასწორუფლებიანი ხელოვნების განხილვისას, ნიკოლო პიზანო ნიკოლო პიზანომ შექმნა მძლავრი ძალით სავსე გამოსახულებები; ფიგურები მათში მყარად იდგნენ მიწაზე, გამოირჩეოდნენ დიდებული შესახედაობით, მასიურობითა და ფორმების პლასტიკური საგრძნობობით (კათედრები: ბაპტისტერიუმი პიზაში და ტაძრები სიენაში).
ჯოვანი პიზანო

ჯოვანი პიზანო (; დ. დაახლ. 1245–1250, პიზა — გ. 1314 წლის შემდეგ) — იტალიელი მოქანდაკე და არქიტექტორი. ნიკოლო პიზანოს ვაჟი, მოსწავლე და დამხმარე. დაახლოებით 1270–1276 წლებში, როგორც ჩანს, საფრანგეთს ეწვია, სადაც გოტიკური პლასტიკის გავლენა განიცადა. ჯოვანი პიზანოს სკულპტურული ნამუშევრებისათვის (ქანდაკებები სიენის ტაძრის ფასადზე, 1284–1299, კათედრა პისტოიას სანტ-ანდრეას ეკლესიაში, დასრულდა 1301 წელს; ორივე ნამუშევარი მარმარილოსია), რომლებიც მხურვალე ემოციური დაძაბულობითაა გამსჭვალული, დამახასიათებელია პროტორენესანსული პლასტიკის გოტიკურთან შეხამება კონტურების დაკლაკნილობით. გოტიკური ნაკადი ჭარბობს ჯოვანი პიზანოს არქიტექტურულ შემოქმედებაში (სიენის ტაძრის ფასადის ქვედა ნაწილი, 1284–1299).
ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა

ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა — მსხვილი სამრეწველო კომპანია რევოლუციამდელ რუსეთში. სრული სახელია „საქციო საზოგადოება ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა სანქტ-პეტერბურგში“. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული ობიექტი.

ისტორია
ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა დაარსდა 1839-1840 წლებში პირველი გილდიის ვაჭრის, საპატიო მოქალაქის ალექსანდრე ივანეს ძე ვარგუნინის მიერ, ბრიტანეთის მოქალაქე ჯონ ჰობერტთან ერთად, იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც შეიძინა 65 000 რუბლად. ქარხნის აღჭურვილობა და მისი ხელოსანიც ჩამოიყვანეს ინგლისიდან. რამდენიმე ხნის შემდეგ ინგლისელ ჰობერტის წილი შეიძინა ა. ი. ვარგუნინის უმცროსმა ძმამ პავლე ივანეს ძე ვარგუნინმა.

ფაბრიკის შენობების კომპლექსი ააგეს ამჟამინდელი ოქტომბრის სანაპიროს ტერიტორიაზე არქიტექტორ ლ. ლ. შაუფელბერგერის პროექტის მიხედვით.

ინგლისურ სტილში აგებული ძმები ვარგუნინების ფაბრიკა იმ პერიოდისათვის ითვლებოდა ყველაზე მოწინავე საწარმოდ, როგორც ქვეყნის ასევე საერთაშორისო თვალსაზრისით. სწორედ ამ საწარმოში ქაღალდის დასამზადებლად პირველად რუსეთის ტერიტორიაზე გამოიყენეს ორთქლის მანქანა. 1874 წელს აქვე პირველად დაამზადეს ქაღალდი ნამჯისაგან.

არაერთჯერადი მიშენებისა და დაშენებების წყალობით ვარგუნინების ფაბრიკა რუსეთში ყველაზე უმსხვილესი გახდა. ფაბრიკაში მუშაობდა ოთხი ქაღალდის დამამაზადებელი მანქანა, რომელსაც ემსახურებოდა 700 ადამიანი. ამის გამო ახალი სამრეწველო კორპუსების მშენებლობა არ შეწყვეტილა.

1907 წელს ფაბრიკაში ძლიერი ხანძარი გაჩნდა, განადგურდა ორი ქაღალდის გადამამუშავებელი მანქანა.

1910 წელს ფაბრიკა გადავიდა ახალი მფლობელების ხელში. მოხდა მისი რეორგანიზცია სააქციონერო საზოგადოებად და ამ ფორმით 1918 წელს მოახდინეს მისი ნაციონალიზაცია.

საბჭოთა პერიოდში ფაბრიკას არაერთხელ შეუცვალეს სახელი:ვოლოდარის სახელობის ქაღალდის ფაბრიკა, ლენინგრადის ქაღალდის ფაბრიკა № 2. 1994 წელს კი ეწოდა შპს „ქაღალდის ფაბრიკა“.
პატკულის სახლი

პატკულის სახლი — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში. მისამართი შუა ქუჩა, სახლი № 8. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული ობიექტი. აგებულია 1854 წელს. კომპლექსის შემადგენლობაში ასევე შედის ფლიგელი მცირე ქუჩაზე, სახლი № 13.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში თანამედროვე სახლის ადგილზე განთავსებული იყო ხის სახლი. 1848 წლიდან მიწის ნაკვეთის მფლობელი იყო მარია პატკული. ახალი ხის სახლის მშენებლობა დაიწყო 1854 წელს არქიტექტორ ი. ა. მონიგეტის პროექტის მიხედვით, მშენებლობას ხელმძღვანელობდა დამხმარე ი. ა. ვიდოვი. ძველი სახლი ამის გამო გადაიტანეს ნაკვეთის სხვა კუთხეში და გახდა სახლის ფლიგელი. მიწის ნაკვეთის გარშემო ხის ღობე გაავლეს. ფლიგელს დააშენეს 1881 წელს ნ. ს. ნიკიტინის პროექტის მიხედვით.

დიდი სამამულო ომის შემდეგ მთავარ სახლში განათავსეს საბავშვო ბაღი № 2, ხოლო მოგვიანებით კი - გამოსაფხიზლებელი, საპასპორტო მაგიდა. ამჟამად შენობაში განთავსებულია პუშკინის რაიონის საცხოვრებელი სააგენტო და სარდაფში კაფე. 1950-იან წლებშ მიწის ნაკვეთის სიღრმეში ააშენეს მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომელმაც დაარღვია სახლის დაგეგმარება. არ შემონახულა ხის ღობე ჭიშკრით. 1990-2000 წლებში სახლის გარშემო ააგეს კიდევ ხუთი ახალი საცხოვრებელი სახლი. სახლის ფლიგელი არის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ძეგლის სტატუსის მქონე შენობა, რომელიც დაანგრიეს 2012 წლის სექტემბერში. სახლი აღადგინეს 2015 წელს, მაგრამ ხისა დარჩა მხოლოდ გარე შემოწერილობა, ხოლო შიდა კედლები აგურითაა ამოყვანილი.
დავით აკოფაშვილი

დავით აკოფაშვილი (დ. 12 მარტი, 1886, ქუთაისი — გ. 1948) — ქართველი საოპერო მომღერალი, ბარიტონი.

ბიოგრაფია
9 წლისა ქუთაისის გიმნაზიაში მიიყვანეს, რომლის დამთავრების შემდგომ 1903 წელს სწავლა პეტერბურგის უნივერსიტეტში განაგრძო. პარალელურად პეტერბურგის კონსერვატორიაში პროფესორ ფერნი ჯირალდონთან სიმღერას სწავლობდა. 1905 წელს ვოკალის დახვეწის მიზნით იტალიაში გაემგზავრა. 1906 წელს მილანში ცნობილ ვოკალისტთან — კაზინოსთან განაგრძო მეცადინეობა. კონტაქტობდა გამოჩენილ მომღერლებთან — ევგენი ჯირალდონთან და ენრიკო კარუზოსთან.

1908 წელს ახალგაზრდა ვიოლონჩელისტ ილიკო აბაშიძესთან ერთად საქართველოში კონცერტებს მართავდა. 1919 წელს დამოუკიდებელ საქართველოში მონაწილეობდა პირველი ქართული საოპერო სტუდიის წარმოდგენაში „თქმულება შოთა რუსთაველზე“. 1920 მიხეილ ნანობაშვილთან (მიშელ დარიალთან) ერთად დასავლეთ საქართველოში იმოგზაურა და კონცერტი ჩაატარა. იმავე წელს მძიმე ავადმყოფობის შედეგად ხმა დაკარგა და მოსწყდა ვოკალურ ხელოვნებას.
გრიგოლ ალშიბაია

გრიგოლ კონსტანტინეს ძე ალშიბაია (დ. 1881 — გ. 1957) — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, პოლიტიკური მოღვაწე, ექიმი, დიპლომატი, ეროვნულ-დემოკრატული პარტიის წევრი, 1920-1921 წლებში იყო საბჭოთა აზერბაიჯანში საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენელი, 1921 წლიდან გრიგოლ ალშიბაია პოლიტიკური ემიგრნტია.

ბიოგრაფია
1903-1908 წლებში სწავლობდა ბერლინის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. 1912 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1920-1921 წლებში იყო საქართველოს ელჩი აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ცხოვრობს და მოღვაწეობს საზღვარგარეთ. გრიგოლ ალშიბაია წერილებს ბეჭდავდა ემიგრაციულ გაზეთში „დამოუკიდებელი საქართველო“ (გადმოდიოდა პარიზში 1926 წლის ინვრიდან - 1939 წლის ივლისამდე: ვარშავში კავკასიურ ოფისს ხელმძღვანელობდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის ჯარის მიერ ვარშავის დაკავების შემდეგ აქ დაარსებული კავკასიის კომიტეტის ხელმძღვანელი გახდა. 1943 წლის შემოდგომაზე მის ნაცვლად სამხედრო და ტყვეთა საკითხების მოსაგვარებლად საკაშირო შტაბი დაარსდა, რომლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელიც გრიგოლ ალშიბაია იყო. შტაბის ორგანიზებით, 1944 წლის 26 მაისს საქართველოს დამოუკიდებლობის აღსანიშნავად დღესასწაული ჩატარდა. ზეიმი ქართველი კოლონიის თავმჯდომარემ - ტიტე მარგველაშვილმა გახსნა. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ გრიგოლ ალშიბაია ოჯახით საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა.
დეკრეტი ანარქიის საწინააღმდეგო ზოგიერთი ზომების შესახებ

დეკრეტი ანარქიის საწინააღმდეგო ზოგიერთი ზომების შესახებ — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების დეკრეტი.

საქართველოს დამფუძნებელმა კრებამ 1919 წლის 21 ნოემბერს ანარქიის საწინააღმდეგო ზოგიერთი ზომის შესახებ დეკრეტი მიიღო. კანონის მიზანი ქვეყნის სახელმწიფოებრივი წყობილების და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა იყო. საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრს მიენიჭა პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის აკრძალვის უფლებამოსილება, თუ პარტია წარმოადგენდა უცხო სახელმწიფოში არსებული პარტიის ნაწილს ან ემორჩილებოდა უცხოეთში არსებული პოლიტიკური პარტიის ხელმძღვანელობას, გარდა აკრძალვისა, მინისტრს უფლება ჰქონდა ჩარეულიყო პოლიტიკური პარტიის შიდა საქმეებში ან დაეხურა ამ პარტიის ბეჭვდითი ორგანო.

აღნიშნული დეკრეტის მიხედვით შინაგან საქმეთა მინისტრს უფლება ჰქონდა გაეძევებინა საქართველოს საზღვრებიდან პირი ან აეკრძალა განსაზღვრულ ტერიტორიაზე მისთვის ცხოვრება ან დაეპატიმრებინა იგი თუ თავისი მოქმედებით ზიანს ავნებდა საქართველოს რესპუბლიკის ინტერესებს ან ცდილობდა ქვეყნის მთლიანობის დარღვევას სიტყვით ან წერილობით აგიტაციით ეწეოდა რესპუბლიკის საწინაღმდეგო ქმედებას.

დეკრეტს აქვს შენიშვნა, რომელიც განსაზღვრავს მინისტრის მიერ პირის დაპატიმრებას ან განსაზღვრულ ადგილებში ცხოვრების აკრძალვის ხანგრძლივობას ერთი წლის ვადით, ხოლო ამ ვადის გაგრძელება დამატებითი კიდევ ერთი წლით დასაშვები იყო მინისტრის შუამდგომლობით საქართველოს მთავრობის მიერ.
აფხაზეთის ავტონომია

აფხაზეთის ავტონომია — ავტონომიური ერთეული საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში, მოიცავდა ისტორიული აფხაზეთის ტერიტორიას.

ისტორია
1919 წლის 20 მარტს ახლად არჩეულმა აფხაზეთის სახალხო საბჭომ მიიღო „აქტი ავტონომიის შესახებ“ და დასამტკიცებლად საქართველოს დამფუძნებელ კრებას წარუდგინა, მასში ნათქვამი იყო:
აფხაზეთი შედის საქართველოს სახელმწიფო შემადგენლობაში ავტონომიურ ელემენტად, რაზედაც აცნობებს საქართველოს პარლამენტსა და მთავრობას;
ავტონომიური აფხაზეთისთვის უნდა შეიქმნას კონსტიტუცია, რომელიც დაარეგულირებს ცენტრალურ (საერთო-ქართულ) და ავტონომიურ ხელისუფლებებს შორის დამოკიდებულებას;
კონსტიტუციის შესადგენად უნდა ჩამოყალიბდეს შორეული პარიტეტული კომისია სახალხო საბჭოს წევრებისა და საქართველოს პარლამენტის დეპუტატებისგან;
ამ კომისიისგან შემუშავებული დებულებები შეტანილი უნდა იყოს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუციაში.

ნოე ჟორდანიამ დამფუძნებელ კრებაზე სიტყვით გამოსვლისას გაახმოვანა საქართველოს ხელისუფლების დამოკიდებულება აფხაზთის სტატუსის მიმართ:

ავტონომიური აფხაზეთის კონსტიტუციის შემმუშავებელ შერეულ საკონსტიტუციო კომისიაში აზრთა სხვადასხვაობა იყო ავტონომიის დონის თაობაზე, ეთნიკურად აფხაზი დეპუტატების ნაწილი კი საერთოდ ეწინააღმდეგებოდა ავტონომიას. დებატები წელიწადზე მეტხანს გაგრძელდა. შეიქმნა რამდენიმე წინასწარი პროექტი, რომლებმაც ვერ მიიღეს ხმების აუცილებელი ორი მესამედი. იყო ინტენსიური კონსულტაციები თბილისთან. საბოლოოდ, ძირითადი შიდა უთანხმოებების გადალახვა მოხერხდა. 1920 წლის 1 ივლისს აფხაზეთის სახალხო საბჭომ საქართველოს პარლამენტს წარუდგინა ავტონომიური აფხაზეთის კონსტიტუციის სამი პროექტი, დამფუძნებელი კრების სხდომაზე ერთ-ერთი მათგანის დამტკიცების მიზნით. ამ პროექტებს აერთიანებდა შემდეგი ძირითადი დებულებები:

აფხაზეთი ატონომიური ერთეულია საქართველოს შემათგენლობაში;
საქართველოს ცენტრალური საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ორგანოები პასუხს აგებენ საგარეო პოლიტიკაზე, თავდაცვაზე, საფინანსო, საგადასახადო და სასამართლო სისტემებზე, ფოსტაზე, ტელეგრაფზე, რგინიგზის და საავტომობილო გზების ქსელებზე;
აფხაზეთის სახალხო საბჭოს კომისარიატის გამგებლობაში რჩება აფხაზეთის ცხოვრების ყველა დანარჩენი სფერო.

1920 წლის 16 ოქტომბერს აფხაზეთის სახალხო საბჭომ დაამტკიცა აფხაზეთის ავტონომიის კონსტიტუციის პროექტი და გააგზავნა საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში. კონსტიტუცია ადასტურებდა აფხაზეთის ავტონომიურ სტატუსს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. პროექტის პირველ მუხლში ეწერა:

შეთანხმება ავტონომიისა და თბილისსა და სოხუმს შორის სახელისუფლებო უფლებამოსილებების გამიჯვნის შესახებ მიღწეულ იქნა. 1920 წლის 29 დეკემბერს საქართველოს დამფუძნებელი კრების მცირე საკონსტიტუციო კომისიამ მიიღო „ავტონომიური აფხაზეთის მართვის დებულება“. საქართველოს დამფუძნებელმა კრებამ აფხაზეთის ავტონომიის ძირითადი პრინციპები შეიტანა საქართველოს კონსტიტუციაში.
სოსიპატრე ასათიანი

სოსიპეტრე (ჭიჭიკო) ასათიანი (დ. 1872, ქუთაისი — გ. 1971, პარიზი) — ქართველი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი.

რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო ლეჩხუმის მაზრაში რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი; პლატონ იოსელიანთან და გიორგი შანიძესთან ერთად მეთაურობდა აჯანყებულთა „წითელ არმიას“. რევოლუციის ჩაქრობის შემდეგ დააპატიმრეს ქუთაისში. 1907 წელს, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ორგანიზებით, სხვა სოციალ-დემოკრატ პატიმრებთან (მათ შორის, ლეო ქიაჩელთან) ერთად გაიპარა ციხიდან და ემიგრაციაში წავიდა შვეიცარიაში.

უმაღლესი იურიდიული განათლება შვეიცარიაში ყოფნის დროს, ჟენევის უნივერსიტეტში მიიღო. რუსეთის თებერვლის რევოლუციამდე ცხოვრობდა ჟენევაში. 1917 წელს დაბრუნდა საქართველოში. მცირე ხნით დაინიშნა ლეჩხუმისა და სვანეთის კომისრად. 1918 წლიდან მუშაობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვარგარეთის მისიებში. თავდაპირველად იყო წარგზავნილი უკრაინაში, ხოლო 1919 წელს რუმინეთში გაიგზავნა საქართველოს წარმომადგენლად. 1919 წლის ბოლოდან შეუერთდა პარიზში მყოფ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დელეგაციას, იყო დელეგაციის მდივანი. 1921 წლის 25 თებერვლიდან, მას შემდეგ, რაც აკაკი ჩხენკელმა ოფიციალური რწმუნებათა სიგელი გადასცა ალექსანდრ მილიერანს, იკავებდა საფრანგეთში საქართველოს საელჩოს პირველი მდივნის თანამდებობას. 1933 წელს, მანამ, სანამ საფრანგეთში საქართველოს საელჩოს ოფიციალური სტატუსი გააჩნდა, იკავებდა საელჩოს პირველი მდივნის პოსტს. საელჩოს გაუქმების შემდეგ, 1933–1947 წლებში იყო საელჩოს ნაცვლად შექმნილი „ქართული ოფისის“ დირექტორი.

აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ემიგრაციაში მყოფ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობაში. იყო დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის არქივის შემნახველი კომისიის წევრი. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე.
ბათომის ფურცელი

ბათომის ფურცელი — ყოველდღიური დემოკრატიული ორგანო, გაზეთი „ბათომის ფურცელი“ გამოდიოდა 1920 წელს ქალაქ ბათუმში.

გაზეთს ხელმძღვანელობდა სარედაქციო კოლეგია. იბეჭდებოდა შმაევსკის ელექტრომბეჭდავ სტამბაში. მისი დახურვის შემდეგ გამოიცემოდა გაზეთი „ბათომის ცხოვრება“ (1921). იბეჭდებოდა ოთხ გვერდზე. სულ დაისტამბა გაზეთის 88 ნომერი. „ბათომის ფურცელი“ სოციალ-დემოკრატიული მიმართულების ორგანოა. მისი თანამშრომლები არიან: ბ. გოგუა, ი. დიდიძე, კ. ქავთარაძე, კ. მაჭავარიანი, ვ. სეფისპირელი, გ. ვოზნესენსკი და სხვები.

გაზეთი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გამოცემაა და ქალაქის ყოველდღიურ ცხოვრებას ასახავს. ყოველ ნომერში ვხვდებით ე. წ. გამხსნელ სტატიას, რომელიც გაზეთის გამოსვლის თარიღითაა დასათაურებული. პერიოდული გამოცემა თემატიკის მრავალგვარობით გამოირჩევა. პოლიტიკის, ეკონომიკის, სოციალური სფეროს თუ კულტურის საკითხები რუბრიკებად შუქდება. მაგალითად, მუდმივი რუბრიკების სახითაა შემოთავაზებული: „უკანასკნელი ცნობები“, „ ქრონიკა“, „ქალაქის საქმეები“, „პრესა“, „უცხოეთში“, „თეატრი და ხელოვნება“, „წერილი რედაქციის მიმართ“, „სახალხო გვარდიაში“, „მუშათა ცხოვრება“, „კოოპერატიული ცხოვრება“ და სხვ. „ბათომის ფურცელი“ დიდ ადგილს უთმობს ქვეყნის საშინაო პოლიტიკის მიმოხილვას, ახალგაზრდა რესპუბლიკის ცხოვრებაში მიმდინარე მოვლენებს; აშუქებს ბათუმისა და მისი ოლქის წინაშე არსებულ პრობლემებს, უცხოურ ამბებს.

გაზეთი ჟანრობრივი მრავალფეროვნებითაც გამოირჩევა. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება პრობლემურ და პროპაგანდისტურ სტატიებზე. გაზეთი დიდ ადგილს უთმობს ქალაქის თეატრალური და კულტურული ცხოვრები ამსახველ მასალას; ყურადღებას ამახვილებს ასევე განათლების თემაზე. გამოცემა აჭარის მკვიდრი მოსახლეობის გამოფხიზლების და ავანტიურისტ-აგიტატორთა გადაბირებისგან ხსნის ერთადერთ გზას სწორედ საგანმანათლებლო ღონისძიებებში ხედავს, რისკენაც აქტიურად მოუწოდებს ხელისუფლებას და სასწრაფო ზომების მიღებას სთხოვს. „ბათომის ფურცელი“ აქვეყნებს მხატრულ-პუბლიცისტურ ნაწარმოებებსაც. მართალია, მხატრული ტექსტები მაღალი ლიტერატურული ღირებულებით არ გამოირჩევა, მაგრამ არსებული პოლიტიკური ვითარების გათვალიწინებით, აქ დასტამბულ ისტორიულ-სამოგზაურო თხზულებათა მნიშვნელობა ერთიორად იზრდება. ცალკე გამოვყოფ კ.მაჭავარიანის „ლაზისტანს“ ი. დიდიძის პუბლიკაციებს: „ევროპა და ჩვენ“, „ერთა ლიგა და საქართველო“, „სომხეთის უბედურება და ჩვენ“. აღსანიშნავია გაზეთის პოლემიკა „სამუსლიმანო საქართველოსთან“, რომელიც დამფუძნებელი კრების მიერ ბათუმის ოლქში საგანგებო კომისრად დანიშნული ბენია ჩხიკვიშვილის საქმიანობის გამო გაჩაღდა. საერთოდაც, გაზეთი ხშირად მსჯელობა ოლქის მართვა-გამგეობის საკითხზე, კვალიფიკაციური ჩინოვნიკების მივლინებას ადგილობრივ მმართველობებში და სხვა საჭირბოროტო თემებზე.
ახალი სხივი

„ახალი სხივი“ — ყოველკვირეული საზოგადოებრივ-პოლიტიკური, ოთხგვერდიანი (ზოგჯერ მეტგვერდიანიც) გაზეთი. სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ორგანო. გამოიცემოდა თბილისში.

სხვადასხვა დროს გამოცემის რედაქტორები იყვნენ გრიგოლ გიორგაძე და კირილე ნინიძე. გამომცემელი-საქართველოს სოციალურ-დემოკრატიიული მუშათა პარტიის ოპოზიციის მეთაურები. 1921 წლის მე-10 და მე-11 ნომრებში გაზეთი მოხსენიებულია, როგორც „საქართველოს დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ორგანო“. სულ გამოიცა 46 ნომერი. გაზეთში თანამშრომლობდნენ: შ. რევია, ნ. ჯიხაიშვილი, ი. ძეშანგანი, კ. ნინიძე, ი. ელიანი და სხვა.

1920–1921 წლების მიჯნაძე მმართველ, სოციალ-დემოკრატების ფრაქციაში თავი იჩინა რღვევის ნიშნებმა, რის შედეგადაც ხუთი წევრი დემონსტრაციულად გამოეყო მის რიგებს, სწორედ განდგომილებმა დააარსეს გაზეთი „ახალი სხივი“ და მიზნად დაისახეს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მთავრობის პოლიტიკური კურსის პირუთვნელი კრიტიკა (აქედან - სახელწოდება „სხიველები“), 1920 წლის მეხუთე ნომრის მეთაურ სტატიაში „ჩვენი სიტყვა“ გაზეთის რედაქცია განმარტავს თავის პოზიციას და ბრძოლის მიზნებს. აღნიშნავს, რომ „ოპოზიციის გაჩენის შემდეგ პასუხისმგებელი პირები უფრო გრძნობდნენ პასუხისმგებლობას “.

სტატიაში „ივნისის ყრილობა და უკანასკნელი კონფერენცია“ გაკრიტიკებულია კონფერენციის რეზოლუცია, რომლის მიხედვითაც, განზრახული იყო „ოპოზიციის დამუნჯება და „ახალი სხივის“ დახურვა“, მათ უნდა დაეტოვებინათ პარტია ან უარი ეთქვათ ოპოზიციურ პლატფორმაზე. ამ თემას შეეხება სტატიები: „რევოლუციური თუ ანარქიული“, „ახალი სხივის მტერ-მოყვარენი“, „იდეური მონასტერი უნდა დაინგრეს“, „ოპოზიცია და ახალი სხივი“ და სხვა. გამოცემა თავადვე ბეჭდავს რეზოლუციას „ახალი სხივის შესახებ“, რედაქციის განცხადებით, „ახალი სხივი გათვიცნობიერებული ორგანოა, რომელშიც მუშათა თავისუფალი აზრია დაცული, ვინაიდან მუშათა კლასისათვის აუცილებელია თავისუფალი აზროვნება“, გაზეთის ფურცლებზე განხილულია პარტიული საკითხები, გაშუქებულია პარტიის ყრილობის მუშაობის მასალები, საერთაშორისო ცხოვრების ამსახველი სტატიები (მაგ: „ჩვენი ანტანტა და რუსეთი“), პუბლიკაციები კონსტიტუციის განხილვის შესახებ და სხვა. გაზეთს აქვს რუბრიკები: „ახალი ამბები“, „პროვინცია“, „პრესა“, „მუშათა წერილები“. ზოგჯერ შუქდება უცხოეთის ამბებიც. იშვიათად იბეჭდება ლიტერატურული მასალა, მაგ: 1921 წლის ნომერ 11-ში გამოქვეყნებული „ობოლი მუშისა“ და გ. ქუჩიშვილის ლექსები.
მიხეილ ახმეტელი

მიხეილ ახმეტელი (დ. 1895, ბორჯომი — გ. 1963, მიუნხენი, გფრ) — ქართველი პოლიტოლოგი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, სოვეტოლოგიის გერმანული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ქართული ემიგრაციის ცნობილი წარმომადგენელი.

დაიბადა აზნაურის, სასულიერო პირის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზია (1914). სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტში (1914–1917). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ თანაუგრძნობდა ხელისუფლების სათავეში მოქცეულ სოციალ-დემოკრატებს, რომელთა შორისაც იყო მისი ბიძა ვლადიმერ ახმეტელი, საქართველოს ელჩი გერმანიაში. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ დანიშნული სტიპენდიით 1919 წელს გაიგზავნა გერმანიაში სწავლის გასაგრძელებლად.

საბჭოთა რუსეთის საქართველოს დემოკრატიული რესბუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ მიიღო გერმანიის მოქალაქეობა. დაამთავრა იენის უნივერსიტეტი და 1925 წელს იქვე დაიცვა დისერტაცია ფილოსოფიის დირექტორის ხარისხის მოსაპოვებლად. იმავე წელს შეუდგა აგრარული მეცნიერებების შესწავლას. მისი ნაშრომები იბეჭდებოდა გერმანიაში გამომავალ სამეცნიერო ჟურნალებში. გამოსცა ფუნდამენტური გამოკვლევები სსრ კავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპის აგრარული პოლიტიკის, ბოლშევიზმის ისტორიის, ძირითად საკითხებზე. მათ შორის გამოირჩევა წიგნი „აგრარული პოლიტიკა საბჭოთა კავშირში და მისი შედეგები“ (1942), რომელიც საერთაშორისო დონის სოვეტოლოგიური გამოკვლევაა. ითვლება სოვეტოლოგიის სკოლის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. ზოგჯერ წერდა ფსევდონიმით „კონსტანტინ მიხაილი“. ახლო ურთიერთობაში იმყოფებოდა ქართული და სხვა კავკასიელი ერების ემიგრაციის ცნობილ წარმომადგენლებთან. მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ ევროპის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1927-1934). 1937-1940 წლებში ხელმძღვანელობდა ამ ცენტრს, რომელსაც ვანზეეს ინსტიტუტსაც უწოდებდნენ. პარალელურად მუშაობდა ბრესლაუს უნივერსიტეტში ჯერ პრივატ-დოცენტის, ხოლო შემდეგ პროფესორის თანამდებობაზე. ასევე მოღვაწეობდა ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობისა (1939-1945) და მიუნხენის უნივერსიტეტებში (1945 წლიდან).

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, ალექსანდრე ნიკურაძესთან ერთად, ხელმძღვანელობდა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებისა და სსრ კავშირის შემსწავლელ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. იყო გერმანიის მეშვეობით კავკასიის განთავისუფლების მომხრე, რომლის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა კავკასიური კონფედერაციის ჩამოყალიბება საქართველოს ჰეგემონიითა და გერმანიის პროტექტორატით. 1943 მკაცრად გააკრიტიკა გერმანიის პოლიტიკა აღმოსავლეთით დაპყრობილი ტერიტორიის მოსახლეობის მიმართ, რის გამოც დაპატიმრებას ძლივს გადაურჩა. ომის დასრულების შემდეგ დასახლდა მიუნხენში, სადაც მისი აქტიური მონაწილეობით დაფუძნდა აღმოსავლეთ ევროპისა და სსრ კავშირის შემსწავლელი ახალი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ პოლიტიკურ საქმიანობას. იყო გერმანიაში არსებული ქართველთა სათვისტომოს გამგეობის წევრი და იმავე ქვეყანაში გამომავალი ქართული ემიგრანტული პრესის აქტიური თანამშრომელი, ანტიბოლშევიკური და ანტისაბჭოური მოძრაობის გამოჩენილი და წარმომადგენელი დასავლეთ ევროპაში, ერთ-ერთი დამფუძნებელი „ანტიბოლშევიკ ერთა ბლოკისა“.
ქუდიანი ფეიქარა

ქუდიანი ფეიქარა — ფრინველი ფეიქარასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 15–18 სმ. გამრავლების პერიოდში მამლებს აქვთ კაშკაშა ყვითელი შეფერილობა. თავი და ფრთები შავი ფერისაა. დანარჩენ დროს დედალი და მამალი თითქმის ერთნაირად გამოიყურებიან.

ცოცხალი, კოლონიებად მობუდარი ფრინველებია, რომლებიც ბუდეებს ბალახისაგან აკეთებენ და ეს ბუდეები მჭიდროდ განლაგებულ ლობიოს პარკებს წააგავს. მშენებლობისას ხშირად შეიმჩნევა ტოტებზე თავით დაბლა ჩამოკიდებული და ფრთებაქანავებული მამლები. უმეტესად დედალი კრუხობს და ბარტებსაც ის კვებავს.

გავრცელებულია სუდანიდან და სამხრეთი ეთიოპიიდან ანგოლასა და სამხრეთ აფრიკის კაპის პროვინციამდე. ბინადრობენ ტყის განაპირა ნაწილებში, აგრეთვე სოფლის მეურნეობის ფართობებსა და სოფლებში. პარაზიტი ფრინველების (მაგ., გუგული) საწინააღმდეგოდ, ფრინველთა ევოლუციის დროს, ნიღბოსან ფეიქარებს განუვითარდათ ეფექტიანი დაცვის უნარები, მაგალითად, კვერცხის ისეთი შეფერილობა, რაც ადვილად გამოარჩევს მას გუგულის კვერცხისაგან.