iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დუელი (მოთხრობა)

დუელი — ანტონ ჩეხოვის ერთ-ერთი უდიდესი მოთხრობა ზომის მიხედვით. პირველად 1891 წელს გაზეთ „ “-ში გამოქვეყნდა. მოთხრობის მოქმედება კავკასიაში, შავი ზღვის სანაპიროზე ხდება.

მოთხრობაზე მუშაობა
ჩანაფიქრის პირველი ხსენება, რომელიც „დუელის“ სიუჟეტს მოგვაგონებს, ჯერ კიდევ ჩეხოვის 1888 წლის წერილშია. კავკასიაში მოგზაურობიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, 1888 წლის ნოემბერში ჩეხოვმა ალექსეი სუვორინს მიწერა: „ოჰ, როგორი მოთხრობა დავიწყე! ... სიყვარულის თემაზე ვწერ. ფელიეტონურ-ბელეტრისტიკური ფორმა ავირჩიე. პატიოსანმა ადამიანმა პატიოსან ადამიანისგან ცოლი წაიყვანა და ამის შესახებ თავის მოსაზრებას წერს; მასთან ცხოვრობს — მოსაზრება; შორდება — ისევ მოსაზრება. ცოტას ვსაუბრობ თეატრზე, საქართველოს სამხედრო გზაზე, ოჯახურ ცხოვრებაზე, თანამედროვე ინტელიგენტის ამ ცხოვრებასთსან შეუთავსებლობაზე, პეჩორინზე, ონეგინზე, ყაზბეგზე“. მოთხრობაზე მუშაობა 1890 წლის ბოლოს, ჩეხოვის სახალინიდან მოსკოვში დაბრუნებისთანავე დაიწყო. მოთხრობის ბოლოს ის მეტამორფოზას განიცდის და ის „სამაგალითო მოქალაქე“ ხდება.
ნადეჟდა ფედოროვნა — ლაევსკის საყვარელი. აკიმ ვოლინსკის აზრით ის არის „დაბალი ხარისხის ცოდვილი“, წარმოდგენილია „ფაქიზად, ჭკვიანურად და ოსტატურად“.
ფონ კორენი — ახალგაზრდა ზოოლოგი. მტკიცე ნატურის, მაგრამ ცოტა დესპოტური იდეალებით. პოზიტივისტი, რომელიც ჰერბერტ სპენსერის ბუნებრივი გადარჩევის ხედვების ტრანსლირებას ახდენს.
„დუელის“ მეორეხარისხოვანმა გმირებმა კრიტიკოსთა განსაკუთრებული ყურადღება არ დაიმსახურეს. თუმცა ზოგიერთები აღნიშნავდნენ, რომ ავტორმა „ოსტატურად“, „ცოცხლად“, „შესანიშნავად“ ასახა მოთხრობის მეორეხარისხოვანი პერსონაჟები, მათი „ნათელი“ სულიერი ცხოვრებით“.

სამოილენკო — სამხედრო ექიმი, კაფეს მეპატრონე.
დიაკვანი პობედოვი — ახლახან სემინარია დამთავრებული ახალგაზრდა.
კირილინი — პოლიციის ზედამხედველი, ნადეჟდა ფედოროვნას საყვარელი.

ეკრანიზაცია
ცუდი კარგი კაცი (1973, რეჟისორი იოსებ ხეიფიცი, გადაღებები ევპატორიასა და გაგრაში)
დუელი (2010, რეჟისორი დოვერ კოშაშვილი, გადაღება ხორვატიაში)
მიმაქროლებენ ცხენები... (1996, რეჟისორი ვლადიმერ მოტილი, მოტივებით - მოქმედება გადმოტანილია თანამედროვეობაში)
დუელი (1962, რეჟისორი ტატიანა ბერეზანცევა, ლევ რუდნიკი)

რესურსები ინეტრნეტში
ვლადიმერ ვისოცკის ძეგლი

ვლადიმერ ვისოცკის ძეგლი — რუსი მომღერლის ვლადიმერ ვისოცკის ძეგლი, რომელიც გაიხსნა 2014 წლის 25 ივლისს, პუშკინის ქუჩაზე, დონის როსტოვი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლის ავტორია მოქანდაკე ანატოლი სკნარინი.

ისტორია
2009 წელს გაუკეთეს ორგანიზება და დაიწყეს თანხის შეგროვება ვლადიმერ ვისოცკის ძეგლის დასადგმელად. გაიმართა კონკურსი, რომლის შედეგად მოქანდაკეებმა წარმოადგინეს ძეგლის პროექტები, რომელთა შორის გამარჯვებულიც გახდა ანატოლი სკნარინის პროექტი. თანხების მოძიებით დაკავებული იყო როსტოველების სპეციალური ჯგუფი. შემოწირულობების ყუთები დადგეს ქალაქის მრავალ ადგილზე. იმართებოდა ასევე საქველმოქმედო კონცერტები. აღნიშნულის შედეგად შეგროვდა 500 000 რუსული რუბლი, სულ კი საჭირო იყო 2,5 მლნ რუბლი. ძეგლის დასადგმელად საჭირო დარჩენლი თანხის დიდი ნაწილი გაიღო საქველმოქმედო ფონდმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა როსტოველი ბიზნესმენი ივანე სავიდი.

მემორიალის გახსნა გაიმართა 2014 წლის 25 ივლისს, პოეტის გარდაცვალებიდან 34-ე წლისთავზე, კინოს სახლთან ახლოს პუშკინის ქუჩაზე. მთლიანი კომპოზიციის სიმაღლეა 3,4 მეტრი, საიდანაც 2,3 მეტრია მსახიობის სკულპტურა. ძეგლი დამზადებული ბრინჯაოსაგან: ვლადიმერ ვისოცკი დგას სცენაზე სვიტერით და შარვლით, ხელში - გიტარით. მსახიობის მარჯვნივ ფარდაა. სხვა ინფორმაციის თანახმად მსახიობის მარჯვნივ მდებარეობს ტალღა - პოეტის ნათელი და მოკლე ცხოვრების სიმბოლო.

ვლადიმერ ვისოცკის ძეგლის გახსნას ესწრებოდა 200-მდე ადამიანი.

ქალაქში, ვისოცკის ძეგლთან ახლოს, დამატებით დადგეს მემორიალური დაფები, იმ ადგილებში, რომელსაც სტუმრობდა მსახიობი.
კრისტიან კანაბიხი

კრისტიან კანაბიხი (; დ. 28 დეკემბერი, 1731 — გ. 20 იანვარი, 1798, ფრანკფურტი) — გერმანელი კომპოზიტორი და დირიჟორი.

ბიოგრაფია
კრისტიან კანაბიხი დაიბადა გერმანიის ქალაქ მანჰაიმში სამეფო კარის მუსიკოსის ოჯახში. 12 წლის ასაკში ქალაქის ორკესტრის „სწავლული“ წევრი გახდა. იტალიაში სწავლის შემდეგ 1757 წელს კვლავ დაბრუნდა მშობლიურ მხარეში და ორკესტრში პირველ მევიოლონედ ჩაირიცხა. 1774 წლიდან ინსტრუმენტულ მუსიკას დირიჟორობდა.

კრისტიან კანაბიხი ნაყოფიერი კომპოზიტორი იყო, თუმცა მას პატივს სცემდნენ როგორც დირიჟორსა და მასწავლებელს. მწერალი კრისტიან შუბარტი (1739-1791 წწ.) გადმოგვცემს, რომ მან გამოიგონა „თანაბარი შესრულების“ (ხემის გასმის) მეთოდი და უამრავი „ჯადოსნური ტრიუკი“ აღმოაჩინა. პარიზში მოგზაურობისას კანაბიხი მოცარტს შეხვდა, რომელიც მცირე ხნით მის სახლშიც კი ცხოვრობდა. მოცარტმა საფორტეპიანო სონატა 306 მასპინძლის ქალიშვილს, როზას მიუძღვნა.
წყალსადენის ძეგლი

წყალსადენის ძეგლი — ბრინჯაოს ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ქალაქის მუსიკალური თეატრის პირდაპირ.

აღწერა
ძეგლი დამზადებულია ბრინჯაოს მასალისაგან. მისი სიმაღლეა 2,2 მეტრი. ავტორის ჩანაფიქრის მიხედვით ძეგლი წარმოდგენილია ქალის სახით, რომლის ჩაცმულობაც საუკუნის ქალაქელი ქალის ჩაცმულობის მსგავსია. იგი ავსებს წყალს ვედროში წყალსადენის მილიდან. მსგავსი სიმბოლო არ არის შემთხვევით შერჩეული. ამ პერიოდში, არსებული წესების მიხედვით, ქალი იყო პასუხისმგებელი ოჯახის სასმელი წყლით მომარაგებაზე. სწორედ ამიტომ მსგავსი კადრები ხშირი იყო მაშინდელი ქალაქის ცხოვრებაში.

ძეგლი დაამზადეს ქალაქის პირველი წყალსადენის გაყვანის აღსანიშნავად, რომელიც შეიქმნა 1865 წელს. ძეგლის შექმნის ინიციატორი იყო როსტოვის წყალკანალი. ძეგლის ერთ-ერთი ავტორი გახდა მოქანდაკე სერგეი ოლეშნია.

ქალაქ დონის როსტოვის მერის მიხეილ ჩერნიშევის ნაამბობის მიხედვით, წყალსადენის ძეგლის საზეიმო გახსნა გაიმართა 2007 წელს. გახსნის ცერემონიალი დაიწყო თეატრალური გამოსვლით, წარმოადგინეს კოსტუმირებული ნომერი, რომლის თემატიკაც იყო დონის როსტოვის პირველი წყალსადენის გაყვანის ისტორია. ღონისძიებაზე გამოვიდა ასევე მსახიობი ანდრეი ბაიკოვი, რომელიც ადრე მუშაობდა ქალაქის წყალსადენში.

საზეიმო გახსნის ცერემონიალს ესწრებოდა დონის როსტოვის კულტურის საქალაქო სამმართველოს ხელმძღვანელი ლიუდმილა ლისიცინა და რუსეთის წყალმომარაგებისა და წყალანირების ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი ალექსეი გოლოვაჩევი.
მესაზღვრეების ძეგლი

მესაზღვრეების ძეგლი — ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი გაიხსნა 2014 წლის ოქტომბერში. მდებარეობს მდინარე დონის ნაპირზე.

მისამართი: დონის როსტოვი, სანაპიროს ქუჩა, № 53 სახლთან ახლოს.

ისტორია
ქალაქი დონის როსტოვი დიდი ხნის განმავლობაში რჩებოდა რუსეთის იმპერიის სამხრეთის საზღვრების ფორპოსტად. ამჟამად ქალაქში ცხოვრობს 60 ათასი ადამიანი, რომელთა დიდი ნაწილიც სხვადასხვა დროს მსახურობდა სასაზღვრო ძალებში. ძეგლის მახლობლად ყოველ გაზაფხულს მესაზღვრების დღის აღსანიშნავად იმართება ტრადიციული ყოველწლიური შეხვედრა სასზღვრო ძალების ვეტერანებთან. 2012 წლის მაისში აქ აღმართეს სამახსოვრო ქვა.

2014 წელს ქალაქ დონის როსტოვის სანაპიროს ქუჩაზე გაიხსნა ძეგლი „ყველა თაობის მესაზღვრეებს“. ძეგლის პროექტის ავტორი იყო როსტოველი მოქანდაკე დავით რუბენის ძე ბეგალოვი. მესაზღვრეების ძეგლი შეიქმნა დონის როსტოვისა და როსტოვის ოლქის ვეტერან მესაზღვრეთა საბჭოს ინიციატივითა და სასაზღვრო ძალების ვეტერანთა სახსრებით.

აღწერა
ძეგლის კომპოზიცია ასახავს რუსეთის, მათ შორის დონის, სასაზღვრო ძალების ისტორიასა და ტრადიციას. ძეგლი მოპირკეთებულია მწვანე გრანიტით და წარმოადგენს ოთხმეტრიან ფილას, რომელზეც გამოსახულია სამხედრო-მესაზღვრეების სამი ფიგურა, რომლებიც იცავდნენ სამშობლოს სხვადასხვა დროს. მათ შორის გამოსახულია ცარისტული რუსეთის ჯარისკაცი, რომელსაც ხელში ცული უჭირავს, ასევე გამოსახულია რუსეთისა და საბჭოთა ჯარისკაცები თავიანთი დროის სამხედრო ფორმებში. ჯარისკაცების გვერდით დგას ბრინჯაოს ძაღლი. ფილის ზემო ნაწილში გამოსახულია სასაზღვრო ძალების ემბლემა წარწერით: „სასაზღვრო სამსახური“. მესაზღვრეების ქანდაკების ძირში განთავსებულია ბრინჯაოს სამხედრო ქუდი, ხმალი და ჭოგრიტი.

ძეგლის უკანა მხარეს გამოსახულია რუსეთის რუკა ყირიმის ნახევარკუნძულის ჩათვლით და აქვს წარწერა: „რუსეთის საზღვრები წმინდა და ხელშეუხებელია“.
პალატა №6

პალატა №6 (; თანამედროვეების მიერ სახელწოდება იკითხებოდა, როგორც „მეექვსე ნომერი პალატა“) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა. პირველად 1892 წელს ჟურნალ „ “-ში გამოქვეყნდა.

პერსონაჟები
ანდრეი ეფიმიჩ რაგინი — ქალაქის საავადმყოფოს მთავარი ექიმი;
ივან დმიტრიჩ გრომოვი — 33 წლის პაციენტი, ყოფილი სასამართლოს ზედამხედველი და გუბერნიის მდივანი, დაავადებულია დევნის ბოდვით;
ევგენი ფიოდოროვიჩ ხობოტოვი — მაზრის ექიმი, ახალგაზრდა კაცი, სამაზრო ერობის მიერ სამუშაოდ გაგზავნილი საავადმყოფოში;
მიხეილ ავერიანიჩი — ზრდასრული ფოსტის უფროსი, გაღარიბებული მდიდარი მემამულე;
სერგეი სერგეიჩი — ფერშალი, ქალაქში გააჩნია საექიმო პრაქტიკა;
ნიკიტა — დარაჯი, მოხუცი გადამდგარი ჯარისკაცი;
სემიონ ლაზარიჩი — დალაქი, დადის საავადმყოფოში პაციენტებისთვის თმის შესაჭრელად (ჩვეულებრივ ნასვამი);
მოისეიკა — პაციენტი, ებრაელი, სულელი, შეშლილი;
დარიუშკა — ანდრეი ეფიმიჩის მზარეული.

ეკრანიზაცია
1974 — „ 6“ (გფრ), — რეჟისორი კარლ ფრუხტმანი
1978 — „ “ (იუგოსლავია), — რეჟისორი ლუჩიან პინტილიე
1987 — „ 6“ (პოლონეთი), — რეჟისორი კშიშტოფ გრუბერი, ანდჟეი დომალიკის სცენარის მიხედვით
2004 — „რაგინი“ (რუსეთი), — რეჟისორი კირილ სერებრენიკოვი, მიხეილ უგაროვისა და დიმიტრი ზვერკოვის სცენარის მიხედვით
2009 — „პალატა № 6“ (რუსეთი), — რეჟისორი კარენ შაჰნაზაროვი, ალექსანდრე ბოროდიანსკისა და კარენ შაჰნაზაროვის სცენარის მიხედვით

საინტერესო ფაქტები
გამოთქმა „პალატა № 6“ საზოგადო სახელი გახდა რუსულ ენაში. ამგვარად აღნიშნავენ რაიმე არანორმალურს.
დუეტმა ივასიმ 1996 წელს დაწერა სიმღერა „ “.
პოეტსა და მუსიკოსს ალექსანდრე ბაშლაჩიოვს აქვს სიმღერა „პალატა № 6“
სახელწოდებას „პალატა № 6“ ატარებდა მხიარულთა და საზრიანთა კლუბის გუნდი უჟგოროდიდან, სადაც თავისი შემოქმედება მომავალმა მომღერალმა -მ დაიწყო.
ბოლცმანის მუდმივა

ბოლცმანის მუდმივა (სიმბოლო: ან _; ჯ/) — ფიზიკური მუდმივა, რომელიც აირის მუდმივისა და _ ავოგადროს რიცხვის ფარდობის ტოლია:

=\{}{_}= ჯ/

ბოლცმანის მუდმივა ეწოდა ავსტრიელი მეცნიერის ლ. ბოლცმანის პატივსაცემად. ბოლცმანის მუდმივა შედის ფიზიკის ბევრ მნიშვნელოვან თანაფარდობაში: იდეალური აირის მდგომარეობის განტოლებაში, ნაწილაკების სითბური მოძრაობის საშუალო ენერგიის გამოსხულებაში, აკავშირებს ფიზიკური სისტემის ენტროპიას მის თერმოდინამიკურ ალბათობასთან.
ედუარდ უსპენსკი

ედუარდ უსპენსკი (, დ. 22 დეკემბერი, 1937, ეგორიევსკი, მოსკოვის ოლქი — გ. 14 აგვისტო, 2018) — საბჭოთა და რუსი მწერალი. მრავალი საბავშვო წიგნის ავტორი. მის მიერ შექმნილ პერსონაჟებს შორის არიან ნიანგი გენა და ჩებურაშკა, პროსტოკვაშინოს შესახებ შექმნილი მოთხრობების ციკლის პერსონაჟები კატა მატროსკინი, ფოსტალიონი პეჩკინი, შარიკი და სხვები.
სერგეი მიხალკოვი

სერგეი მიხალკოვი (; დ. 13 მარტი [ ძვ. სტ. 28 თებერვალი], 1913, მოსკოვი — გ. 27 აგვისტო, 2009, იქვე) — საბჭოთა და რუსი მწერალი, პოეტი, იგავების ავტორი, დრამატურგი, პუბლიცისტი, სამხედრო კორესპონდენტი, სცენარისტი, საზოგადო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის და რუსეთის ფედერაციის ჰიმნების ტექსტების ავტორი, რუსეთის ფედერაციის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე. 1992–2008 წლებში მწერალთა კავშირების საერთაშორისო საზოგადოების თავმჯდომარე. რუსეთის ფედერაციის ხელოვნებათა დამსახურებული მოღვაწე (1967). ყველაზე მეტად ცნობილია საბავშვო ნაწარმოებებით.

იგი აგრეთვე იყო სოციალისტური შრომის გმირი, ლენინური პრემიის (1970), სამი სტალინური პრემიის (მეორე ხარისხი, 1941, 1942, 1950) და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1978), რუსეთის განათლების აკადემიის აკადემიკოსი, მოციქულ წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალერი და სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი (1970–1989), საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი 1950 წლიდან.
კაცი ფუტლარში

კაცი ფუტლარში — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1898 წლის მაის-ივნისში დაიწერა. პირველად 1898 წელს ჟურნალ „ “-ის მე-7 ნომერში გამოქვეყნდა. პატარა ტრილოგიის პირველი ნაწილი.

შექმნის ისტორია
ამ სერიის შექმნა ჩეხოვს აზრად ზაფხულში მოუვიდა. სამი მოთხრობისაგან: „კაცი ფუტლარში“, „ხურტკმელი“ და „სიყვარულის შესახებ“ შემდგარი სერია „პატარა ტრილოგია“, არ უნდა დამთავრებულიყო მოთხრობით „სიყვარულის შესახებ“. მოთხრობების წერის დროს შემოქმედებითი აქტივობის დაცემა მოხდა, მოგვიანებით კი ტუბერკულოზით დაავადებამ გადაიტანა ყურადღება.
მოთხრობაზე ჩეხოვი 1898 წლის მაის-ივნისში მელიხოვოში მუშაობდა. 1989 წლის ივნისის დასაწყისში მოთხრობა დასაბეჭდათ მზადდებოდა, ხოლო 1989 წლის 15 ივნისს ხელნაწერი ჟურნალში გაიგზავნა.
ამ მოთხრობის შესახებ ჩეხოვი თავის უბის წიგნაკში წერდა:
„კაცი ფუტლარში: მას ყველაფერი ფუტლარში აქვს. როდესაც კუბოში იწვა, თითქოს იცინოდა: იპოვა თავისი იდეალი“

პროტოტიპი
ბელიკოვის ზუსტი პროტოტიპი უცნობია. ზოგიერთი თანამედროვე (მათ შორის ვლადიმერ ბოგორაზი და მიხეილ ჩეხოვი) თვლიდნენ, რომ „კაცი ფუტლარში“-ს პროტოტიპი ტაგანროგის გიმნაზიის ინსპექტორი ალექსანდრე დიაკონოვი გახდა, სხვები კი დიაკონოვის ხასიათის ისეთ ეპიზოდებს აღწერდნენ, რომ პირველების მოსაზრებას აბათილებდნენ. ასე აღწერდა დიაკონოვის გულუხვობას პაველ ფილევსკი და წერდა: „მე კი ვამტკიცებ, რომ „კაცს ფუტლარში“ და დიაკონოვს საერთო არაფერი აქვთ და ანტონ ჩეხოვის ამ ნაწარმოებში ვერცერთი ადგილობრივი კოლორიტის მოძებნა ვერ მოხერხდება“.

სობოლევი ვარაუდობდა, რომ ჩეხოვის გმირის პროტოტიპი შეიძლება ყოფილიყო ცნობილი პუბლიცისტი მიხეილ მენშიკოვი. თავის ერთ-ერთ დღიურში ჩეხოვი მასზე წერდა: „მშრალ ამინდში კალოშით დადის, დააქვს ქოლგა, რატა მზის დარტყმისგან არ დაიღუპოს, ცივი წყლით ბანაობის ეშინია, უჩივის გულის მიყუჩებას“თუმცა, მენშიკოვსა და ბელიკოვს შორის მხოლოდ გარეგნული მსგავსებაა.

ამფაქტებიდან გამომდინარე შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ბერძნული ენის მასწავლებლის, ბელიკოვის სახე კრებითია.

მოთხრობის გმირების მემორიალი იუჟნო-სახალინსკში, სახალინსკის საერთაშორისო თეატრალური ცენტრის სკვერში 2013 წელს დაიდგა.

ეკრანიზაცია
„კაცი ფუტლარში“ — მხატვრული ფილმი, 1939 წელი.
„კაცი ფუტლარში“ — მულტიპლიკაციური ფილმი, 1983 წელი.
ტემერნიკის საბაჟოს ძეგლი

ტემერნიკის საბაჟოს ძეგლი — სკულპტურული ძეგლი, რომელიც საზეიმოდ გაიხსნა 2010 წელს დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება ქალაქის დაბადებისა და ტემერნიკის საბაჟოს დაარსების შესახებ ბრძანების ხელმოწერის თარიღს (1749 წლის 15 დეკემბერი). ძეგლის დადგმა მოხდა ქალაქ დონის როსტოვის ადმინისტრაციის 2010 წლის 24 ნოემბერის № 890 ბრძანებულების შესაბამისად.

ისტორია
2010 წლის 15 დეკემბერს ქალაქის სანაპიროზე ოფიციალურად გაიხსნა ტემერნიკის საბაჟოს ძეგლი. ღონისძიება მიეძღვნა დონის როსტოვის დაარსების თარიღსა და ტემერნიკის საბაჟოს დაარსების შესახებ განკარგულების ხელმოწერის თარიღს. ქანდაკება დაამზადეს ნოვოროსიისკში დონის როსტოველი ხელოსნების მეთვალყურეობის ქვეშ. ძეგლის ავტორები არიან სერგეი ოლეშნია და ანატოლი დემენტიევი. ძეგლის დამზადებას მოუნდნენ 7 თვე.

2017 წლის 24 თებერვალს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ძეგლი ნაწილობრივ დაზიანდა. არსებობდა ვერსია, რომ ძეგლი დაზიანდა ვანდალიზმის შედეგად, მაგრამ სინამდვილეში ძეგლი დაზიანდა ავტო-საგზაო შემთხვევის შედეგად.

აღწერა
კომპოზიციის ცენტრშია საბაჟოს ოფიცრის ფიგურა, რომელსაც ხელში უჭირავს სავაჭრო წესდება, რომელიც დათარიღებულია 1731 წლით, ასევე მას აქვს სხვა დოკუმენტებიც, რომლებიც არეგულირებს საბაჟოს მუშაობას. ძეგლის შექმნისათვის კონსუტაციები მიმდინარეობდა ისტორიკოსებთან, რათა ძეგლის გარე ხედი მთლიანად მიმსგავსებოდა ისტორიულ პერიოდს. ძრგლის სიმაღლეა 2 მეტრი და 20 სანტიმეტრი. დამზადებულია ბრინჯაოსაგან. დამონტაჟების პროცესი მიმდინარეობდა რამდენიმე საათის განმავლობაში.

ძეგლი დადგეს სანაპიროს ქუჩაზე № 15 სახლის პირდაპირ.
მასწავლებლის ძეგლი (დონის როსტოვი)

მასწავლებლის ძეგლი — ბრინჯაოს მონუმენტი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი გაიხსნა 2012 წლის 1 სექტემბერს № 78 სკოლის მახლობლად. ერთ-ერთი მოანდაკე, რომელიც მონაწილეობდა ძეგლის პროექტის შექმნაში იყო სერგეი ოლეშნია.

ისტორია
2012 წლის 1 სექტემბერს, ცოდნის დღესასწაულზე, უშუალოდ № 78 სკოლის სიახლოვეს დონის როსტოვის წითელარმიელთა ქუჩაზე აღმართეს პირველი მასწავლებლის ბრინჯაოს ძეგლი. მასწავლებელი ქალის ძეგლი, მოქანდაკის ჩანაფიქრის მიხედვით გამოსახულია პირველკლასელ მოსწავლეებთან, გოგონასთან და ბიჭთან ერთად, რომლებიც მიდიან თავის პირველ გაკვეთილზე.

მასწავლებლისა და მოსწავლეების ქანდაკებების უკან აღმართულია თაღი, რომელიც სიმბოლურად დაკავშირებულია პედაგოგის ცხოვრების მთავარ მისიასთან —
ისინი პირველები ეგებებიან მოსწავლეებს სკოლაში, შემდეგ კი მათ მხრებზეა უდიდესი და საპასუხისმგებლო მისია — სკოლის კედლებში მოამზადონ მოსწავლეები დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის.

ძეგლზე მუშაობა გრძელდებოდა ნახევარი წლის განმავლობაში და მასზე მუშაობდა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის მოქმედი წევრი სერგეი ოლეშნია, რომლის ანგარიშზეცაა მრავალი თანამედროვე ქანდაკება, რომლებიც ამშვენებს ქალაქ დონის როსტოვს, კერძოდ მას ეკუთვნის იმპერატრიცა ელისაბედ -ის ძეგლი და წყალსადენის ძეგლი.

ქანდაკების სიმაღლე შეადგენს 3,5 მეტრს. ძეგლის საზეიმო გახსნას ესწრებოდა როსტოვის ოლქის ვიცე-გუბერნატორი სერგეი გორბანი და ქალაქის მერი მიხეილ ჩერნიშევი.
ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია

ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია, ქვემო ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია, — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი, მდებარეობს თბილისში, ქინძმარაულის შესახვევში, წმინდა ბარბარეს სასაფლაოზე.

ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია პირველად 1779 წელს მოიხსენიება. ეკლესია სოფელ ნავთლუღის მფლობელთა და მეპატრონეთა, თავადი სუმბათაშვილების საგვარეულო საძვალეც იყო. მათი შთამომავლები დღეისათვის საფრანგეთში ცხოვრობენ.

მოსე ჯანაშვილი წერს: „ტაძარი წმინდა ბარბარესი ქვემო ნავთლუღში, აგებული ძველ დროს, დიდი თაყვანის-საცემელია, დღეობას აქ იკრიბება დიდძალი მლოცველი, წმინდა ბარბარეს მოსალოცად აქ მუდამ მოჰყავთ სახადით მოსარჩენალი ბავშვები“. თბილისში არსებობდა უძველესი ტრადიცია, ყველა ოჯახს ბავშვი ამ ეკლესიაში მიჰყავდა დასალოცად და წმინდა ბარბარეს მამალსაც სწირავდა.

1880-1883 წლებში ეკლესია შეაკეთა და განაახლა მღვდელმა თეოფანე ჩიჯავაძემ. ამჟამად ტაძრის მოძღვრის მამა იესე არხოზაშვილის ინიციატივით ტაძარი იხატება დავით იმერლიშვილის მიერ.

თბილისის წმინდა ბარბარეს ქვემო ეკლესიაში დასვენებულია წმინდა ბარბარეს - საუკუნის სასწაულმოქმედი ხატი, რომელსაც სამი შარავანდედი ადგას თავზე. ასევე აქ დასვენებულია საუკუნის ყოველთა წმიდათას აღდგომის ხატი და სხვა ხატები.

წმინდა ბარბარეს (ქვემო) ეკლესია წარმოადგენს ერთნავიან შენობას, რომლისთვისაც მინაშენი მეფე ერეკლეს საუკუნეში გაუკეთებია. 1903 წლის გაზეთი ”ივერია” წერდა, რომ: ”4 იანვარს, ნავთლუხში, ნავთლუხის წმინდა ბარბარეს ეკკლესიის მღვდელის მამა იოსებ ჩიჯავაძის მოთავეობით გამართული იქნება საქველმოქმედო საღამო მუსიკალური განყოფილებით. შემოსავალი ამ საღამოსი გაეგზავნებათ ქალაქ ანდიჯანში მიწისძვრისაგან დაზარალებულთ შესაწევრად”. ამ სტატიის მიხედვით, შეიძლება წარმოვიდგინოთ, რამდენად ფართო იყო ამ ეკლესიის საქმიანობის ფარგლები.
გრიგორი და აქსინია ნავში (ძეგლი)

გრიგორი და აქსინია ნავში — სკულპტურული კომპოზიცია მდებარეობს მდინარე დონის მარჯვენა სანაპიროზე ქალაქ დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლზე მუშაობდა მოქანდაკე სერგეი ოლეშნია, რომელმაც იგი შექმნა მიხეილ შოლოხოვის რომანის წყნარი დონის მოტივების მიხედვით. კომპოზიცია აღმართეს 2013 წელს. იგი გახდა რიგით მესამე ქანდაკება დონის როსტოვში რომელიც შექმნილია წყნარი დონის მოტივების მიხედვით.

აღწერა
სკულპტურული კომპოზიცია ასახავს რომან წყნარი დონის ერთ-ერთ ეპიზოდს. წიგნის გმირები, შეყვარებულები გრიგორი მალახოვი და აქსინია ასტახოვა გამოსახულნი არიან ნიჩბიან ნავში მსხდომნი დონზე გასეირნების მომენტში. აქსინიას აცვია ელეგანტური კაბა,რომელიც გაფორმებულია მანჟეტებითა და მაქმანებით და ხელში უკავია პატარა თაიგული. გრიგორი ზის კიჩოზე და გამოწყობილია სამხედრო უნიფორმაში.

მიხეილ შოლოხოვის რომანის გმირების ბრინჯაოს ქანდაკებები ნატურალურ ზომებშია გამოსახული. ქანდაკებებე შოის გრძელი სკამია, რომელსაც ხშირად იყენებენ ტურისტები ნავში ჩასხდომის დროს ფოტოების გადასაღებად.

ნავის ის მხარე, რომელზეც ზის აქსინია აწეულია და დგას ქვების გროვაზე. ნავის ცენტრალურ ნაწილზე დამონტაჟებულია ნიჩბები.

მოსახლეობის ნაწილი აკრიტიკებს კომპოზიციას იმის გამო, რომ მიხეილ შოლოხოვის რომანის აღნიშნულ ეპიზოდს არანაირი კავშირი არ აქვს ქალაქ დონის როსტოვთან.
მეტეხისუბნის წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია

მეტეხისუბნის წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი, მდებარეობს ქალაქ თბილისში, ვიქტორ ჯორბენაძის ქუჩის №1–ში.

ისტორია
წმინდა მარინეს ეკლესია
თბილისის მეტეხის უბანი თავისი ადგილმდებარეობის გამო ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული დასახლება იყო ქალაქის ტერიტორიაზე. გადმოცემით, ვახტანგ -მა გორგასალმა აქ ციხე-სიმაგრე აღმართა, რომელიც, აგრეთვე, მეფის რეზიდენციის ფუნქციას ასრულებდა. ამ ისტორიულ უბანში მეტეხის ტაძრის აღმოსავლეთით - საუკუნეებში აშენებული ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია იდგა, რომელიც საეკლესიო გადმოცემის თანახმად, წმინდა მარინეს სახელობაზედ იყო ნაკურთხი. სავარაუდოდ, იგი 1235 წლის მონღოლთა შემოსევას შეეწირა.

უცნობია მისი შემდგომი ბედი, მაგრამ მართლმადიდებლებით დასახლებულ უბანში აუცილებლად მოხდებოდა დაზიანებული ეკლესიის აღდგენა. 1795 წელს თბილისს მორიგი უბედურება დაატყდა თავს, ერეკლე -ს კრწანისში დამარცხების შემდეგ აღამაჰმად-ხანმა თბილისი აიღო და მთლიანად დაანგრია, მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ამოჟლიტა, 22 ათასი ადამიანი, მეტწილად ქალები და ბავშვები, ტყვედ წაიყვანა. თბილისი ისევ დაცარიელდა ქართული მოსახლეობისაგან.

სურბ გევორქის ეკლესია
 საუკუნის მიწურულს და საუკუნის დასაწყისში ავლაბარში სომეხი მოსახლეობა მრავლდება. ისევე როგორც ბევრი ქართული ეკლესია, წმინდა მარინეს ეკლესიაც სომხების ხელში გადადის და იგი სურბ გევორქის სახელზე აკურთხეს, მას ასევე „ძორაბაშის ეკლესიასაც“ ეძახდნენ. 1837 წლით დათარიღებულ ეგნატე იოსელიანის მიერ შედგენილ კატალოგში — „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში” სურბ გევორქის ეკლესიის შესახებ ვკითხულობთ: „ავლაბრის მარჯუნივ აღმართს ასავალსა თავსათანა გარდასახედავსა მტკვრისა და ბაღებისასა, პირისპირ მეტეხის ციხის დიდის კარებისა, არს საყდარი მცირე გუმბათიანი წმიდისა გიორგისა სახელსა ზედა, ხით დახურვილი, აღშენებული სურბნშანის დეკანოზის ტერ-ოჰანნეს ზარაფოვის სახელსაგან წელსა 1775-სა“. უკვე სომხური სურბგევორქის ეკლესია საბჭოთა პერიოდში დაანგრიეს.

წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია
1997 წელს დაიწყო დანგრეული ტაძრის ადგილას ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესიის საძირკველი დეკანოზმა თევდორემ (ამბროლაძე) აკურთხა. 2001 წლის 11 ოქტომბერს ახლადაშენებული ტაძარი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია -მ წმინდა დავით წინასწარმეტყველის სახელზედ აკურთხა. ტაძარი შვერილაბსიდიანი ცალნავიანი ეკლესიაა, გალერეით მტკვრის მხარეს. წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია ძეგვის ბუნებრივი ფლეთილი ქვით და ძველი ქართული აგურით აშენდა. ნაგებობის გადახურვა ასევე ძველი ქართული კრამიტით შესრულდა. ეკლესიის სამრეკლო ქუჩის მხარეს დგას და მის ქვეშ გალავნის შესასვლელია მოწყობილი. პროექტის ავტორია არქიტექტორი რევაზ ჯანაშია.
სეიდის ღვთისმშობლის ეკლესია

სეიდის ღვთისმშობლის ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი თბილისში, აწ დანგრეული.

ისტორია
თბილისის აღწერისას ვახუშტი ამბობს: „ხოლო აწ უწოდებენ ოთხთავ ქალაქთა აწ ტფილისს და განაყოფით: კალას-ტფილისსა, ტფილისს-სეიდაბადს, და ისნს-ავლაბარს, დაგარეთუბანი არს ტფილისისა. მსახლობელნი არიან ციხესა და სეიდაბადს სპარსნი მოჰმადიანნი“, „აქ დასხნა შასეფიმ სეიდნი, მის გამო სპარსნი უწოდებენ სეიდაბადს...“. საუკუნის 30-იან წლებში როსტომ მეფის მიერ სეიდების ჩამოსახლების გამო თბილისის ტერიტორიაზე სეიდების დასახლება გაჩნდა და უბანსაც სეიდების უბანი, ანუ „სეიდაბადი“ დაერქვა. პლატონ იოსელიანი თავის სიძველეთა აღწერაში ვახუშტის ეთანხმება, მაგრამ საკუთარ ვარაუდსაც გვამცნობს: „... ამ დროს კი დასახლებაში — სეიდაბადი ჩაგვესმის სეიდნეი, დამახინჯებული სახელწოდება ძველი სიდონისა, თავისი კლდოვანი მიდამოთი და ქრისტიანული განწყობით ანტილიბანონის ძველი ხალხისა ჩვენებური სეიდაბადის გარემოს რომ ჰგავს.

ბერძნებს ძველად აქ სეიდნეის ანუ სეიდის ღმრთისმშობლის ეკლესია ჰქონიათ. ფინიკიის სიდონში სეიდის დედაღვთის მონასტერი ახლაც სახელოვანია. ფრანგი მწერალი მიშო ძველი მწერლების თხზულებებზე დაყრდნობით მოგვითხრობს ჯვაროსნული ლაშქრობების ისტორიას, საიდანაც ვიგებთ, რომ იუსტინიანე იმპერატორმა ამ სეიდის ეკლესიას მის მიერ ოდესღაც დატყვევებული 300 ქართველი მიართვა და რომ ახლანდელი სეიდის ყველა მცხოვრები რიცხვით 30000 სული, მათი ჩამომავლები არიან. ამ დასახლებას იქაც, როგორც აქ სეიდ-აბადი ჰქვია.

სეიდაბადის მთელს მიდამოებში არსებული ეკლესიები ქრისტეს სარწმუნოების მტრებმა ააოხრეს. ბოლო ორი საუკუნე აქ მუსლიმები დამკვიდრნენ, ციხის გარნიზონის დანაშთნი, ნასახლარებზე კიბაღები გააშენეს, რომელთაც სეიდაბადი ეწოდა... “. თუ პლატონ იოსელიანის ამ მოსაზრებას გავითვალისწინებთ, მაშინ ეს ეკლესია, სავარაუდოდ, ქალაქ სიდონის დაქცევამდე, ე. ი. საუკუნემდე უნდა აშენებულიყო. სხვა ცნობები სეიდის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ბერძნული ეკლესიის შესახებ არმოგვეპოვება.
გუბერნატორი

გუბერნატორი ( — „მმართველი“) — თანამედროვე სახელმწიფოებში ამა თუ იმ ტერიტორიული ერთეულის უმაღლესი თანამდებობის პირი. მაგ., ამერიკის შეერთებულ შტატებში არის შტატის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური — ირჩევს მოსახლეობა. გაერთიანებულ სამეფოში გუბერნატორი არის ტერიტორიის მმართველი, რომელსაც ნიშნავს მთავრობა. რუსეთის იმპერიაში გუბერნატორი იყო უმაღლესი მოხელე გუბერნიაში, რომელიც ადმინისტრაციულ, საპოლიციო და სამხედრო ფუნქციებს ახორციელებდა.

საქართველოში 1995 წლიდან დე-ფაქტო მხარეებში გაჩნდა გუბერნატორის ინსტიტუტი, რომელსაც ჯერ სახელმწიფო რწმუნებული — გუბერნატორი ეწოდებოდა, ხოლო 2019 წლიდან სახელმწიფო რწმუნებული ეწოდა.