iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იშქაშიმის ქედი

იშქაშიმის ქედი — ქედი ტაჯიკეთში, პამირის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შაჰდარის ქედის დასავლეთი ნაწილი. ადმინისტრაციულად განლაგებულია მთიანი ბადახშანის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე.

ქედი გადაჭიმულია მერიდიანული მიმართულებით მდინარე ფანჯის მარჯვენა სანაპირის გასწვრივ 95 კმ-ზე ჩრდილოეთით მდინარე გუნტის შესართავიდან სამხრეთით ქალაქ იშქაშიმის რაიონში მდებარე ფანჯის მკვეთრ მოსახვევამდე. ჩრდილოეთი მონაკვეთის საშუალო სიმაღლე შეადგენს 4630 მ-ს, სამხრეთისა — 5560 მ. უმაღლესი წერტილია მაიაკოვსკის პიკი (6096 მ). ქედი უმეტესწიალდ აგებულია გნაისებით, ამფიბოლიტებითა და სხვა კემბრიუმამდელი ასაკის მეტამორფული ქანებით.

ფერდობებზე მთის სტეპი და უდაბნოა, მდინარეთა ღრმა ხეობებში ღვიის იშვიათი რაყები. გვხვდება ცნობილი თერმული მინერალური წყლები, რომელთა შორის გამოირჩევა ბალნეოლოგიური კურორტი ღარმჩაშმა. თხემისპირა ზონაში არის დაახლოებით 315 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 165 კმ².
იჯვი

იჯვი — დიდი კუნძული კივუს ტბაზე და მსოფლიოს მტკნარი წყლის წყალსატევებში არსებული ერთ-ერთი დიდი კუნძული.

გეოგრაფია
კუნძულის ფართობია 285 კმ² და ეკუთვნის კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, რომლის სიგრძე დაახლოებით 40 კმ-ია. კუნძულიდან აღმოსავლეთში და სამხრეთში, კივუს ტბის წყლებში მდებარეობს სახელმწიფო საზღვარი რუანდასთან.

ისტორია
ისტორიულად კლანური საზოგადოების მქონე იჯვის კუნძული საუკუნის ბოლოს (სავარაუდოდ 1780 და 1840 წლებს შორის) გახდა მეზობელი რუანდის სამეფოს გავლენის ქვეშ მყოფი სამეფო.

მოსახლეობა
კუნძული მჭიდროდაა დასახლებული, 1996 წლის მონაცემებით აქ ცხოვრობდა დაახლოებით 112 ათასი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოქალაქე და 50 ათასი დევნილი რუანდიდან, რომლებმაც სამშობლო დატოვეს რუანდის გენოციდის გამო 1990-იანი წლების შუა პერიოდში. ამავე დროს, ჯერ კიდევ 1983 წელს კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 50 ათას ადამიანს.

ჯანდაცვა
მოსახლეობას პრობლემები აქვს ჯანდაცვასთან — კუნძულის 9 ათასი მოსახლის გამოკვლევისას 54 %-ს აღმოაჩნდა ჩიყვი, 1,1 %-ს — კრეტინიზმი. ამას გარდა, კივუს ტბის მოსახლეობა მაღალი ალბათობით განიცდის ლიმნოლოგიურ კატასტროფას, რომელიც კინაღამ წარმოიშვა 2002 წლის იანვრის მიწისძვრის დროს.
ნიამლაგირა

ნიამლაგირა ანუ ნიამურაგირა  — აქტიური ფარისებური ვულკანი ვირუნგის მთებში (ვირუნგის ეროვნული პარკის ტერიტორია, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა).

ვულკანი მდებარეობს 25-30 კმ-ში ჩრდილოეთით კივუს ტბიდან, ფუძით ერწყმის ნიირაგონგოს ვულკანს. ნიამლაგირა ითვლება ყველაზე უფრო აქტიურ ვულკანად აფრიკაში. დაკვირვებების დაწყების მომენტიდან ის ამოიფრქვა 32-ჯერ. ნიამლაგირა ატმოსფეროს ამარაგებს მსოფლიოს ვულკანებიდან ამოტყორცნილი გოგირდის მნიშვნელოვანი რაოდენობით.

ვულკანი მდებარეობს დიდი რიფტული ხეობის ფარგლებში. ვულკანის მიერ ამოფრქვეული პროდუქტი პირველ რიგში წარმოადგენს მაღალ-კალიუმიან ბაზალტებს.

ვულკანს აქვს საკმაოდ ნელ-ნელა ქვემოთ დახრილი გუმბათის ფორმა, რომლის მწვერვალზე მდებარეობს კალდერა (დაახლოებით 2 2,3 კმ) ციცაბო, ნაწილობრივ ჩამოშლილი კედლებით და ბრტყელი ფსკერით. ფერდოები — მრავალრიცხოვანი პარაზიტული წიდის კონუსები. ნიამლაგირას ვულკანის შეფასებითი მოსულობა შეადგენს 500 კმ³-ს, ხოლო ლავური ნაკადებით დაფარული ვულკანის ფართობი 1500 კმ²-ს.

ისტორიული ამოფრქვევები
1882 წლიდან აღრიცხულია 35-ზე მეტი ამოფრქვევა (1865, 1882, 1894, 1896, 1899, 1901, 1902, 1904, 1905, 1906(?), 1907, 1907, 1908, 1909, 1912-13, 1920, 1921-38, 1938-40, 1948, 1951, 1951-52, 1954, 1956, 1957, 1958, 1967, 1971, 1976-77, 1980, 1981-82, 1984, 1986, 1987-88, 1989, 1991-93, 1994, 1996, 1998, 2000, 2001, 2002, 2004 წლები). კრატერში 1921-1938 წლებში არსებობდა ლავური ტბა. 1938 წლის ამოფრქვევის დროს, ლავის მასა ჩამოედინებოდა სამხრეთ-დასავლეთის ფერდოზე და აღწევდა კივუს ტბას. 1998 წლის შეფასებით ნიამლაგირადან ამოფრქვეული ლავური ნაკადის სიგრძე შეადგენდა 11 კმ-ს.
კარისიმბი

კარისიმბი  — ჩამქრალი ვულკანი ვირუნგის მთების ვულკანურ ჯაჭვში და რუანდის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 4507 მეტრს — მთის ჯაჭვის 8 მწვერვალიდან ყველაზე უფრო მაღალი, რომელიც დიდი რიფტული ხეობის ნაწილია.

დასახელება სავარაუდოდ წარმოშობილია სიტყვისგან ისიმბი, რაც რუანდის ენაზე ნიშნავს „პატარა თეთრი ნიჟარა“. ეს მინიშნებაა თეთრ თოვლის ქუდზე, რომელიც ზოგჯერ დევს მაღალ ვულკანზე.

კარისიმბისა და ფისოკეს შორის მდებარეობს კარისოკეს სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი . იქ 1967 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე (1985 წელი) ცხოვრობდა დაიან ფოსი, რომელიც სწავლობდა მთის გორილებს, რომლებიც მხოლოდ ამ რეგიონში ცხოვრობენ.
ვირუნგის მთები

ვირუნგის მთები  — ვულკანური მთების სისტემა აფრიკაში, კივუს და ედუარდის ტბებს შორის, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, რუანდის და უგანდის სახელმწიფო საზღვრის შეპირაპირების ადგილას. დიდი რიფტული ხეობის ნაწილია. მაქსიმალური სიმაღლე 4507 მ. მისი ფართობი შეადგენს 7707 კმ²-ს, სიგრძე 149 კმ-ია, ხოლო სიგანე 82 კმ.

ვირუნგის მთების ჯაჭვში შედის 8 დიდი ვულკანი, მათ შორის 2 — ნიირაგონგო (3462 მეტრი) და ნიამლაგირა — მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. 1977 წელს ნიირაგონგოს ვულკანის ამოფრქვევის შედეგად დაიღუპა 2000-ზე მეტი ადამიანი. 2002 წელს გავარვარებულმა ლავამ შეავსო ნიირაგონგოს ვულკანური კრატერი და დაფარა ვულკანიდან 20 კმ-ში მდებარე ქალაქი გომა. დაიღუპა 147 ადამიანი, 250 000 ადამიანი გაიქცა, მათ შორის მეზობელი რუანდის ტერიტორიაზეც.

მთების ჯაჭვის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობენ ვულკანები კარისიმბი (4507 მ), მიკენო (4437 მ) და ბისოკე (ბისოკო, 3711 მ). აღმოსავლეთ ნაწილში — ამ მთიანი სისტემის უძველესი ვულკანი საბინიო (3634 მ), ასევე ვულკანები გაბინდა (3474 მ) და მუჰაბურა (4127 მ).

ვირუნგის მთების ჭიუხები დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, სადაც ბინადრობენ პრიმატების იშვიათი წარმომადგენლები — მთის გორილები. ამ ცხოველების შესანარჩუნებლად 1925 წელს პრინც ალბერტის მიერ დაარსდა აფრიკის კონტინენტზე პირველი ეროვნული პარკი — ალბერტის ეროვნული პარკი. 1969 წელს ის გაიყო ბირუნგის ეროვნულ პარკად რუანდაში და ვირუნგის ეროვნულ პარკად კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ამ ორი ადგილის გარდა, მთის გორილები ცხოვრობენ მხოლოდ ბვინდის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე უგანდაში.
მენახემ ბეგინი

მენახემ ბეგინი (; დაბადებით მეჩისლავ ბეგუნი ; დ. 16 აგვისტო, 1913, ბრესტი, რუსეთის იმპერია — გ. 9 მარტი, 1992, თელ-ავივი, ისრაელი) — ისრაელის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის მეშვიდე პრემიერ-მინისტრი 1977-1983 წლებში. ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში (1978). 1940-იან წლებში ებრაელთა იატაკქვეშა ორგანიზაცია ირგუნის ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1913 წელს ბრესტ-ლიტოვსკის ებრაული თემის მდივნის ოჯახში. დაამთავრა ამავე თემის ებრაული სკოლა, ხოლო 1931 წელს სახელმწიფო გიმნაზია, რის შემდეგაც შევიდა ვარშავის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც დაასრულა 1935 წელს სამართლის მაგისტრის ხარისხით. როგორც სიონისტურ ოჯახს შეეფერებოდა 10 წლის ასაკში გახდა საბავშვო სიონისტური ორგანიზაციის ხა-შომერ-ხა-ცაირის წევრი. 1940 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ვილნიუსში დააკავა და მიუსაჯა 8 წლით პატიმრობა, როგორც ბრიტანეთის აგენტს და მიანიჭეს განსაკუთრებულად საშიში ელემენტის სტატუსი. 1941 წელს გაათავისუფლეს ბანაკიდან, როგორც პოლონეთის მოქალაქე და შევიდა ანდერსის არმიაში, რომელიც მალე გაემგზავრა პალესტინაში. 1943 წელს დატოვა ანდერსის არმია და შეუდგა ბრძოლას ებრაული სახელმწიფოს შექმნისათვის.

პოლიტიკური კარიერა
1943 წლის დეკემბერში ბეგინი გახდა იატაკქვეშა ორგანიზაციის ირგუნის ხელმძღვანელი და სათავეში ჩაუდგა ბრიტანეთის მანდატის წინააღმდეგ აჯანყებას, დაიწყო თავდასხმები და ტერორისტული აქტები ბრიტანელთა არმიის, მთავრობისა და დაწესებულებების წინააღმდეგ (მათ შორის ყველაზე ცნობილია სასტუმრო „მეფე დავითის“ დაბომბვა). ინგლისელებმა დააწესეს ჯილდო (30 ათასი დოლარი) მისი სიკვდილისთვის.

1948 წელს ისრაელის შექმნის შემდეგ იატაკქვეშა ორგანიზაცია ირგუნი დაიშალა და შეუერთდა ისრაელის თავდაცვით ძალებს. ირგუნის ბაზაზე ბეგინმა შექმნა პარტია ჰერუთი („თავისუფლება“) და გახდა ოპოზიციის ლიდერი ქნესეთში. ქნესეთის პირველი მოწვევის არჩევნებში მიიღო ხმების 11,5 %.

1967 წლის ექვსდღიანი ომის შემდეგ მენახემ ბეგინი პირველად შევიდა მთავრობის შემადგენლობაშ, როგორც უპორტფელო მინისტრი და თანამდებობაზე დარჩა 1970 წლამდე. 1973 წელს სათავეში ჩაუდგა ლიკუდის პარტიას, 1977 წელს გაიმარჯვა არჩევნებში და ჩამოაყალიბა ისრაელის ისტორიაში პირველი მემარჯვენე (მაგრამ არა სოციალისტური) მთავრობა.

პრემიერ-მინისტრი
როგორც პრემიერ-მინისტრმა ეკონომიკის ლიბერალიზაციისათვის დაიწყო გადამწყვეტი პროგრამის განხორციელება (ცნობილი, როგორც „ოქტომბრის ეკონომიკური გადატრიალება“, 1977 წ.). ხელისუფლებაში მოსვლიდან მალევე გახდა ეგვიპტის პრეზიდენტ ანვარ სადათთან მოლაპარაკების ინიციატორი. აღნიშნული მოლაპარაკება დასრულდა 1978 წლის სექტემბერში კემპ-დევიდის ხელშეკრულებით. ამის გამო ბეგინი, ანვარ სადათთან ერთად დააჯილდოვეს ნობელის მშვიდობის პრემიით.

1981 წელს მისი ბრძანებით ისრაელის ავიაციამ გაანადგურა ირანის ატომური რეაქტორი. 1982 წელს შეიჭრა ლიბანში (ოპერაცია „მშვიდობა გალილეაში“). ლიბანში დანაკარგების, ომის გამო საზოგადოებაში განხეთქილების, კახანის კომისიის დასკვნისა და მეუღლის გარდაცვალების ფონზე განუვითარდა ნერვული აშლილობა, რის გამოც 1983 წლის 15 ოქტომბერს გადადგა თანამდებობიდან.

სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში ცხოვრობდა იერუსალიმსა და თელ-ავივში, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1992 წელს.
მუნში პრემჩანდი

მუნში პრემჩანდი (იგივე დჰანპატრაი შრივასტავი (ინდურად: ा ्ीा् — დ. 31 ივლისი, 1880, ლამჰი, ვარანასის მახლობლად — გ. 8 ოქტომბერი, ვარანასი) — ინდოელი მწერალი, პუბლიცისტი, სცენარისტი (ფსევდონიმები — პრემჩანდი, მუნში პრემჩანდი) . წერდა ჰინდის და ურდუს ენებზე. მუშაობდა მასწავლებლად და სკოლის ინსპექტორად. არის 13 რომანის და მოთხრობათა 40 კრებულის და მრავალის პუბლიცისტური ნაშრომის ავტორი.
შემოქმედება
პრემჩანდის მოთხრობების პირველი კრებული "სამშობლოს სიყვარული" 1909 წელს გამოქვეყნდა. ინგლისელმა კოლონიზატორებმა ეს გამოცემა დაწვეს. მისი რომანები: „არენა“ (1925), „ბრძოლის ველი“ (1932), „სამსხვერპლო ძროხა“ (1936), კრებული შვიდი ლოტოსი (1917) და სხვ. აღბეჭდილია პოლიტიკური მოვლენების ნიშნით, სავსეა ინდოეთის დამოუკიდებლობის, სოციალური სამართლიანობისათვის ბრძოლის მაგალითებით.

პრემჩანდი გამოდიოდა კოლონიალური და ფეოდალური ხელისუფლების კრიტიკით, ყურადღებას ამახვილებდა ტრადიციული კულტურის სისუსტესა და რელიგიური ფანატიზმის ფატალურ შედეგებზე. პრემჩანდი თავისი საქმიანობიდან გამომდინარე ხშირად პოლიტიკურ დევნასაც განიცდიდა. მისი თაოსნობით გამოდიოდა ჟურნალები „ჰანსი“ (1930—1936) და „ჯაგარანი“ (1932—1934).

პრემჩანდი იყო ინდოეთის ეროვნული კონგრესის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (1936).
სტენლი (მთა)

სტენლი  — მთა, რუვენზორის მთიანეთის ნაწილი.

მთა, რომელსაც სახელი აფრიკის მკვლევარის სერ ჰენრი მორტონ სტენლის პატივსაცემად დაერქვა და მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და უგანდის სახელმწიფო საზღვარზე, ამ ქვეყნების ყველაზე უფრო მაღალი წერტილია. სტენლის მთა შედგება რამდენიმე მწვერვალისაგან, რომელთაგან სამი, მარგერიტა (5109 მ), ალექსანდრა (5091 მ) და ალბერტი (5087 მ), 5 კმ-ით აღემატება ზღვის დონეს. აფრიკაში სიმაღლის მიხედვით მთას უკავია მესამე ადგილი და მხოლოდ კილიმანჯაროს და კენიის მთებს ჩამორჩება.

გეოლოგიურად, როგორც რუვენზორის მთები, სტენლის მთაც აგებულია უძველესი კრისტალური ფიქლებით. მასზე პირველი ასვლა 1906 წელს განახორციელა პრინცმა ლუიჯი ამედეომ და მისმა გუნდმა. პირველმა ამსვლელმა უმაღლეს მწვერვალს სახელი იტალიის დედოფლის — მარგარიტა სავოელის პატივსაცემად დაარქვა.

ზღვის დონიდან 2600 მეტრ სიმაღლემდე ჭარბობს ტროპიკული ტყეები, უფრო მაღლა — უპირატესად ბამბუკი და ხისევრი მანანა , 3800 მეტრზე უფრო მაღლა — ალპური მდელოები, 4000 მეტრზე ზემოთ — ხავსები და ლიქენები. მიუხედავად იმისა, რომ სტენლის მთა ეკვატორზე მდებარეობს, მწვერვალები დაფარულია ყინულით, რომელთა ფართობი ყოველწლიურად კლებულობს.

რაიონის ფლორა და ფაუნა ენდემურია და სტენლის მთა შედის რუვენზორის მთების ეროვნულ პარკში, 1994 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტია.
სპენსერ კომპტონი

სპენსერ კომპტონი, გრაფ უილმინგტონი (; დ. 1673 — გ. 2 ივლისი, 1743) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ვიგების პარტიის წევრი, ხელისუფლების წევრი (1715 წლიდან გარდაცვალებამდე). 1742–1743 წლებში ნომინალურად იყო ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი, თუმცა, ქვეყანას სინამდვილეში საიდუმლო საბჭოს თავმჯდომარე ჯონ კარტერეტი მართავდა.
ინტერაჰამვე

ინტერაჰამვე (რუანდას ენაზე — «ისინი, ვინც ერთად უტევს») — ჰუტუს ტომის 30-ათასიანი მოხალისეთა შეიარაღებული რაზმი, რომლებმაც სახელი გაითქვეს, როგორც რუანდის გენოციდის ერთ-ერთმა სამარცხვინო აქტივისტებმა (1994 წელი). რუანდის პატრიოტული ფრონტის (რპფ) ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ინტერაჰამვეს რაზმებმა უკან დაიხიეს ზაირის (1997 წლიდან კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) ტერიტორიაზე, სადაც ჩამოაყალიბეს აჯანყებულთა დაჯგუფებები — რუანდის სამთავრობო ძალები (1994—1996 წლები) და არმია რუანდის განთავისუფლებისათვის (1997 წლიდან). კონგოს მეორე ომის წლებში იბრძოდნენ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლების მხარეს. ლიდერი ჯორჯ რუტაგანდა. აღიარებენ -ის და პან-ბანტუიზმის იდეებს.

2008 წლის 18 დეკემბერს რუანდის შესახებ საერთაშორისო ტრიბუნალმა რუანდის არმიის ყოფილ პოლკოვნიკ ტეონესტე ბაგოსორას მიუსაჯა სამუდამო პატიმრობა, მათ შორის «ინტერაჰამვეს» მოხალისეთა რაზმების ჩამოყალიბების გამოც.
ინტერვენცია

ინტერვენცია ( — ჩარევა) — ერთი ან რამდენიმე სახელმწიფოს მიერ მეორე სახელმწიფოს შიდა საქმეებში სამხედრო, პოლიტიკური, საინფორმაციო ან ეკონომიკური ჩარევა, რომელიც არღვევს მის სუვერენიტეტს.

ინტერვენცია შეიძლება იყოს სამხედრო (აგრესიის ერთ-ერთი ფორმა), დიპლომატიური, ინფორმაციული, ეკონომიკური. ინტერვენციის ყველა სახეობა შეუსაბამოა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდებასთან და აკრძალულია საერთაშორისო სამართლით.
ამპარუ (პარაიბა)

ამპარუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 600 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 088 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17,12 კმ²-ზე. ფართობი 121 984 კმ²-ია.
ასუნსანი (პარაიბა)

ასუნსანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 574 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 522 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27,86 კმ²-ზე. ფართობი 126 427 კმ²-ია.
კამალაუ

კამალაუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 521 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 749 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,57 კმ²-ზე. ფართობი 543 688 კმ²-ია.
კონგუ

კონგუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 687 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14,06 კმ²-ზე. ფართობი 333 471 კმ²-ია.
კოშიშოლა

კოშიშოლა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 475 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 771 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,43 კმ²-ზე. ფართობი 169 878 კმ²-ია.
ლივრამენტუ

ლივრამენტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 584 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 164 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,46 კმ²-ზე. ფართობი 270 752 კმ²-ია.
მონტეირუ (პარაიბა)

მონტეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 599 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 852 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,28 კმ²-ზე. ფართობი 986 356 კმ²-ია.
ორუ-ველიუ

ორუ-ველიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 928 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,63 კმ²-ზე. ფართობი 129 400 კმ²-ია.
პარარი

პარარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 317 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 256 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,05 კმ²-ზე. ფართობი 207 688 კმ²-ია.
პრატა (პარაიბა)

პრატა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 577 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 854 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,07 კმ²-ზე. ფართობი 192 011 კმ²-ია.
ოსკარ არიას სანჩესი

ოსკარ რაფაელ დე ხესუს არიას სანჩესი (; დ. 13 სექტემბერი, 1940, ერედია, კოსტა-რიკა) — კოსტა-რიკის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. კოსტა-რიკის პრეზიდენტი 1986-1990 და 2006-2010 წლებში, ქვეყნის ისტორიაში ნობელის პრემიის პირველი ლაურეატი, რომელმაც დაიკავა თანამდებობა ჯილდოს მიღების შემდეგ. 1987 წელს მან მიიღო ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში ლათინური ამერიკის რამდენიმე ქვეყანაში მიმდინარე სამოქალაქო ომების დარეგულირების გამო.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი და ცნობილი ბიზნესმენის ოჯახში. დაამთავრა კოსტა-რიკის უნივერსიტეტი, სადაც მიიღო სამართლისა და ეკონომიკის მაგისტრის, ხოლო შემდეგ ლონდონის ეკონომიკურ სკოლაში, ეკონომიკის დოქტორის ხარისხი. 1974 წელს ესექსის უნივერსიტეტში მიიღო პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი.

პოლიტიკური კარიერა
1972 წლიდან ეროვნული დაგეგმარებისა და ეკონომიკის მინისტრია. 1970-იანი წლებში გაწევრიანდა ეროვნული გათავისუფლების პარტიაში და გახდა მისი საერთაშორისო, ხოლო მოგვიანებით გენერალური მდივანი. 1978-1981 წლებში პარლამენტის დეპუტატია. 1986 წელს გაიმარჯვა საპრეზიდენტო არჩევნებში და მიიღო ხმები 52 %.

1987 წელს მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სალვადორისა და გვატემალის სამოქალაქო ომების დასრულებაში. არიასმა მოამზადა სამშვიდობო ხელშეკრულება. მისი წინადადება მოიწონეს ცენტრალური ამერიკის ქვეყნების ყველა ლიდერმა და ხელი მოაწერეს ესკიპულასის ხელშეკრულებას. აღნიშნული საქმიანობისათვის იმავე წელს მიენიჭა ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში.

1969 წელს კოსტა-რიკის კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილების მიხედვით, ქვეყნის ყოფილ პრეზიდენტს აღარ შეეძლო ხელმეორედ კენჭისყრა. 2000 წელს არიასმა აღნიშნული ცვლილება გაასაჩივრა ქვეყნის უზენაეს სასამართლოში. თავდაპირველად უზენაესმა სასამართლომ უარი უთხრა მოსარჩელეს, მაგრამ 2003 წელს არიასმა ხელახლა წარადგინა სარჩელი. მას მხარი დაუჭირა ქვეყნის ბევრმა გავლენიანმა პოლიტიკოსმა, შედეგად მათ საშუალება მიეცათ არჩევნებში მონაწილეობისა.

2006 წელს არიასმა დაამარცხა თავისი მეტოქე სოლის ოტონი და მეორეჯერ გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი. მისი მეორე პრეზიდენტობის ვადაში იგი დიდ ყურადღებას უთმობდა განათლების პრობლემებს. 2009 წელს ჰონდურასის პოლიტიკური კრიზისის დროს იგი გახდა შუამავალი მანუელ სელაიასა და რობერტო მიჩელეტის შორის. მან შეიმუშავა სამშვიდობო ხელშეკრულების შვიდპუნქტიანი გეგმა, რომელიც არ ეწინააღმდეგებოდა ჰონდურასის კონსტიტუციას.

პრეზიდენტის თანამდებობის დატოვების შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციების მუშაობაში, რომლებიც იბრძოდნენ ადამიანის უფლებების, დემოკრატიული თავისუფლებისა და მშვიდობისათვის.

2009 წლის 11 აგვისტოს ოსკარ სანჩეს არიასს აღმოაჩნდა გრიპის ვირუსი 11. ამ თვალსაზრისით იგი გახდა მსოფლიოში ყველაზე მაღალი თანამდებობის პირი რომელიც დაინფიცირდა ღორის გრიპით.

პირადი ცხოვრება
22 წლის განმავლობაში 1996 წლამდე მისი მეუღლე იყო მარგარიტა პენონი, რომელთანაც ჰყავდა ორი გოგონა. 2012 წელს დაქორწინდა სუზანა ფიშელზე.
სან-ჟუან-დუ-ტიგრი

სან-ჟუან-დუ-ტიგრი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 396 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,39 კმ²-ზე. ფართობი 816 116 კმ²-ია.
სან-ჟოზე-დუს-კორდეირუსი

სან-ჟოზე-დუს-კორდეირუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 545 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 985 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,58 კმ²-ზე. ფართობი 376 793 კმ²-ია.
სან-სებასტიან-დუ-უმბუზეირუ

სან-სებასტიან-დუ-უმბუზეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 641 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,02 კმ²-ზე. ფართობი 460 573 კმ²-ია.
სერა-ბრანკა

სერა-ბრანკა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 493 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 973 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,87 კმ²-ზე. ფართობი 687 536 კმ²-ია.
სუმე (პარაიბა)

სუმე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 060 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,16 კმ²-ზე. ფართობი 838 071 კმ²-ია.
ტაპეროა (პარაიბა)

ტაპეროა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 317 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 936 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23,19 კმ²-ზე. ფართობი 644 156 კმ²-ია.
ზაბელე

ზაბელე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 632 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 075 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,97 კმ²-ზე. ფართობი 2 075 კმ²-ია.
2014 UZ224

' — ტრანსნეპტუნური ობიექტი და შესაძლო ჯუჯა პლანეტა მზის სისტემაში. 2016 წლის 10 ოქტომბრის მონაცემებით, მზიდან დაშორებულია დაახლოებით 91,6 ასტრონომიული ერთეულით (13,6 მლრდ კმ), თუმცა ყოველ 2142 წელიწადში ერთხელ, მზეს 38 ასტრონომიულ ერთეულამდე მანძილით უახლოვდება.

ჯუჯა პლანეტა მზის გარშემო ერთი სრული წრის შემოვლას იგი 1100 წელს ანდომებს.

მიუხედავად იმისა, რომ მზის სისტემაში ოფიციალურად აღიარებულია მხოლოდ ხუთი ჯუჯა პლანეტა, ვარაუდობენ, რომ მინიმუმ 100 მსგავსი ობიექტი იმალება კოიპერის სარტყელში — ნეპტუნის ორბიტის გადაღმა მდებარე რეგიონში, სადაც თავმოყრილია მრავალი კომეტა, ასეტეროიდი და პატარა პლანეტური სხეული.

ჯუჯა პლანეტა -ს გამოყენებით, დამამთავრებელი კურსის სტუდენტთა ჯგუფმა აღმოაჩინა მიჩგანის უნივერსიტეტის ფიზიკოსის, დევიდ გერდესის ხელმძღვანელობით.

ახლად აღმოჩენილი -ის დიამეტრი სავარაუდოდ 530 კილომეტრია.

შედარებისათვის, პლუტონის თანამგზავრის, ქარონის დიამეტრი 1200 კილომეტრია, მზიდან მაქსიმალური დაშორება კი 7,3 მილიარდი კმ.
ინტრანეტი

}) ახდენს -ის და -ის დაკავშირებას ერთ ორგანიზაციაში და ხელმისაწვდომია ამ ორგანიზაციის წევრებისათვის. იგივე ინტერნეტია, ოღონდ ერთ ორგანიზაციაში. ამ ორგანიზაციას ვებ გვერდის გაშვებაც შეუძლია. დაცული კავშირი გარედანაც შეიძლება შემოღწევა.

ინტრანეტ პროგრამები
მაიკროსოფთშეარ პოინტი არის ყველაზე მაღლი დონის და ხარისხის პროგრამა ინტრანეტის შესაქმენლად და მის სამართავად, მსოფლიოს ინტრანეტის მომხმარებლების 50% მას მოიხმარს.
ღრუბლოვანი გამოთვლები

ღრუბლოვანი გამოთვლები — გამოთვლით სიმძლავრეებთან მოთხოვნით წვდომის მოდელი, რომლითაც მომხმარებელს, სისტემის მოწყობაში უშუალო ჩარევის გარეშე, ქსელის გამოყენებით წვდომა ეძლევა კომპიუტერულ რესურსებზე (სერვერები, მონაცემთა სანახები, აპლიკაციები, სერვისები და სხვა) უმცირესი დანახარჯებით და დროის უმოკლეს მონაკვეთში. ცნება „ღრუბლოვანი გამოთვლები“ ძირითადად გამოიყენება ისეთი მონაცემთა ცენტრების აღსაწერად, რომლებზეც წვდომა მრავალ მომხმარებელს აქვს ინტერნეტის მეშვეობით. დღეისთვის არსებული დიდი ღრუბლების უმრავლესობას ფუნქციები განაწილებული აქვს მრავალ გეოგრაფიულ მდებარეობაზე ცენტრალური სერვერებიდან. ისეთ შემთხვევებში, როდესაც მომხმარებელთან კავშირი შედარებით ახლოსაა, ღრუბელი შეიძლება მომიჯნავე სერვერად განიხილებოდეს.

გამოყენების მხრივ, ღრუბელი შეიძლება ხელმისაწვდომი იყოს მხოლოდ ერთი ორგანიზაციის ფარგლებში (კერძო ღრუბელი), მრავალი ორგანიზაციისთვის (საჯარო ღრუბელი), ან ორივეს კომბინაცია (ჰიბრიდული ღრუბელი).