სერგიევკა (სასახლისა და პარკის ანსამბლი)

სერგიევკა (; ასევე ლოიხტენბერგების მამული. პეტერგოფის საბუნებისმეტყველო ინსტიტუტი , ბიოლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ) — სასახლე და პარკის ანსამბლი პეტერგოფში, პეტერბურგის ოლქში, ლოიხტენბერგების ყოფილი მამულის ადგილზე. სასახლისა და პარკის ანსამბლი არის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი ფედერალური მნიშვნელობისაა და არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის „სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლები“-ს ნაწილი. პარკი რეგიონული მნიშვნელობის ბუნების ძეგლია.

ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში ამ ტერიტორიის მფლობელი გახდა პეტრე -ის თანამოაზრე ალექსანდრე ივანეს ძე რუმიანცევი და მისგან ქონება გადავიდა მის შვილზე, ფელდმარშალ პეტრე ალექსანდრეს ძე რუმიანცევ-ზადუნაისკიზე. უკვე მისი ვაჟის, სერგეი პეტრეს ძე რუმიანცევის სახელის მიხედვით, მამულს სერგიევკა ეწოდა.

1822 წელს რუმიანცევმა ქონება მიჰყიდა კირილ ნარიშკინს, რომელმაც, ვ სოლოგუბის თქმით, შეიძინა „მიწის მესაკუთრის სახლი სხვადასხვა ხის პავილიონებს შორის, სადაც ზაფხულის სტუმრები ცხოვრობდნენ“. 1838 წელს მფლობელის გარდაცვალების შემდეგ, ნარიშკინის აგარაკი ნიკოლოზ -მა 560 ათას რუბლად იყიდა. სერგიევკა მისი ქალიშვილის მარია ნიკოლოზის ასულისა და მისი მეუღლის მაქსიმილიანის, ლოიხტენბერგის ჰერცოგის, მოგვიანებით კი მათი შთამომავლების სააგარაკე სახლი გახდა.

არქიტექტორი სტაკენშნეიდერი, რომელმაც სანქტ-პეტერბურგში ლოიხტენბერგების წყვილისთვის მარიას სასახლე ააშენა, ასევე გახდა მათი სააგარაკე სახლის ავტორი სერგიევკაში. სასახლის გარდა სტაკენშნეიდერმა ააშენა სამზარეულო და სასახლის მმართველის კორპუსები, ხოლო 1845-1846 წლებში ააგო წმინდა ეკატერინეს მართლმადიდებლური ეკლესია.

 საუკუნის შუა ხანებში პარკის განვითარება გაგრძელდა. უზარმაზარი გრანიტის ლოდებიდან ამოკვეთეს სკამები და სკულპტურები და გაიზარდა ნარგავების კოლექცია. უნიკალური ძეგლია გრანიტისგან მოჩუქურთმებული გიგანტური „თავი“, რომელმაც ხელოვნებათმცოდნეებსა და ისტორიკოსებს შორის კამათი გამოიწვია.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მამული გადაეცა ორგანიზაციას „საბავშვო კომუნა“. შემდგომ პარკი შეიტანეს სახელმწიფო დაცვის ქვეშ და 1921 წელს რსფსრ-ს სახალხო კომისართა საბჭოს დადგენილებით გამოცხადდა ბუნების ძეგლად. ლოიხტენბერგების მამული გადაეცა ლენინგრადის უნივერსიტეტის ბიოლოგიისა და ნიადაგმცოდნეობის ფაკულტეტს . სასახლესა და მიმდებარე შენობებში განთავსდა უნივერსიტეტის ბიოლოგიური კვლევითი ინსტიტუტი (ყოფილი - პეტერგოფის ბუნებრივ მეცნიერებათა ინსტიტუტი).

ჯერ კიდევ დიდ სამამულო ომამდე პარკი და მისი სკულპტურული მორთულობა ძალიან დაზიანებული იყო. ომის დროს კი ლოიხტენბერგების ქონება (რომლის ტერიტორიაზეც მდებარეობდა პეტერგოფის საბუნებისმეტყველო ინსტიტუტი ), ორანიენბაუმის პლაცდარმის წინა ხაზზე აღმოჩნდა, პარკი და შენობები ძლიერ დაზიანდა. ომის შემდეგ ლენინგრადის უნივერსიტეტმა ჩაატარა სამუშაოები პარკის კეთილმოწყობაზე (ასევე ინსტიტუტის აღდგენა) 1965 წელს, არქიტექტორ ვ. ი. ზეიდემანის პროექტის მიხედვით, სასახლის ფასადები ძირითადად აღდგენილია 1969 წლის შემდეგ, არქიტექტორ კ. აგაპოვის პროექტით.

ამჟამად სასახლისა და პარკის ანსამბლი „სერგიევკა“ ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლია და მისი მიმდებარე პარკი – იშვიათი მცენარეებისა და ცხოველების სამკვიდრო ადგილი – მნიშვნელოვნად დაცული ბუნებრივი ტერიტორია, რეგიონალური მნიშვნელობის ბუნებრივი ძეგლი.

სასახლე და შენობები
ორსართულიანი სასახლე აშენდა 1839-1842 წლებში. გვიანი კლასიციზმის სტილში. მიუხედავად ყველა აშკარა სირთულისა, სასახლის გეგმა საგულდაგულოდ არის გააზრებული და რაციონალურად ორგანიზებული. დეკორაცია სტილიზებულია, როგორც პომპეის ხელოვნება. ფასადის მოპირკეთებასა და ფერწერაზე მუშაობდნენ ოსტატები ი. ტაბარინი, მ. ანდრეევი, ს. დავიდოვი და ი. დროლინგერი. ძმები გამბსების ავეჯი, რომლითაც გაწყობილი იყო სასახლე, დაიკარგა.

მდინარის ნაპირზე ასევე არის ინგლისური სახლი, პარკში არის სამლოცველო (ნანგრევები), ჩაის სახლი ომის დროს დაინგრა.

პარკი
სამხრეთის მხრიდან, პარკი იწყება უნივერსიტეტის რკინიგზის პლატფორმაზე და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ვრცელდება ფინეთის ყურის ნაპირამდე, ის ესაზღვრება საკუთარი აგარაკის (ელიზავეტა პეტრეს ასულის აგარაკი) პარკს. ტერიტორია შეიცავს აუზების ჯაჭვს ხიდებით და ორი ათეული ხიდი-კაშხალით, საიდანაც მდინარე კრისტატელკა მიედინება ფინეთის ყურისკენ ღრმა ხევებში, სადაც აშენებულია რამდენიმე კაშხალი. ნაკადულები ერთ ნაკადად ირწყმება, სანამ პარკის გადამკვეთ ორანიენბაუმის გზატკეცილის ჩრდილოეთით მდებარე ყურეში ჩაეშვება.

პარკი ჩამოყალიბდა ბუნებრივი ტყის ადგილზე. ამ უნიკალური ბუნების ძეგლის ბიომრავალფეროვნების უახლესი შეფასებების მიხედვით, სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერებმა დაარეგისტრირეს 250-ზე მეტი სახეობის სისხლძარღვოვანი მცენარე, 185 სახეობის ფრინველი და 35 სახეობის ძუძუმწოვარი. ფართობი 120 ჰექტარს შეადგენს.

პარკში ბილიკების სადრენაჟო სისტემა ისეა დაპროექტებული, რომ უხვი ნალექის დროსაც კი ისინი ყოველთვის მშრალი რჩებიან.

გალერეა