iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იბნის ბრძოლა

იბნის ბრძოლა — ბრძოლა იერუსალიმის სამეფოსა, რომელსაც მეთაურობდა ევსტასი დე გრენიე და ფატიმიანთა სახალიფოს შორის. გაიმართა იბნასთან, ასკალონსა და იაფას შორის 1123 წელს. ბრძოლაში ჯვაროსნებმა გაიმარჯვეს.

წინაპირობები
პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს იერუსალიმის დაპყრობის შემდეგ, ფატიმიანთა ვეზირი — ალ-აფდალ შაჰანშაჰი თითქმის ყოველწლიურად აწყობდა ლაშქროებს 1099-1107 წლებში, იერუსალიმის ახლადშექმნილ სამეფოში. ეგვიპტელთა არმიამ გადაიხადა სამი ბრძოლა რამლასთან 1101, 1102 და 1105 წლებში, მაგრამ საბოლოო ჯამში ეს ყველაფერი უშედეგო აღმოჩნდა. ამის შემდეგ ვეზირმა პირადად გადაწყვიტა სანაპირო ქალაქ ასკალონზე ლაშქრობა.

ბრძოლა
1123 წელს ახლამა ვეზირმა მოაწყო მთავარი შეტევა ჯვაროსანთა მიწებისკენ. ფატიმიანებს დაგეგმილი ჰქონდათ სანაპირო ქალაქის — იაფის დაპყრობა. ამ დროს ეგვიპტურ არმიას შეადგენდა სუდანელი მშვილდოსნები, რომლებსაც დახმარებას უწევდა მსუბუქად შეიარაღებული არაბული და ბერბერული კავალერია. ფატიმიანთა საუბედუროდ, ევროპული კავალერია უკეთესად იყო შეიარაღებული, მწყობრს არ არღვევდა და კარგი სამიზნეც ჰქონდათ.

იბნასთან, მოგვიანებით აქ აშენდა იბელინის ციხესიმაგრე (1141), ფატიმიანთა არმია შეეჯახა ჯვაროსანთა ცხენოსან რაინდებს, მსუბუქ კავალერიას, შუბოსნებს და მშვილდოსნებს. ბრძოლა მცირე ხანს გაგრძელდა, რადგან ეგვიპტელთა ჯარებმა ვერ გაუძლეს რაინდთა კავალერიის შეტევებს. ფულკერ შარტრელი წერს:

„ეს ბრძოლა დიდხანს არ გაგრძელებულა, რადგან ჩვენმა მტრებმა დაინახეს ჩვენი შეიარაღებული ძალების (შეიარეღებული რაინდები) წინსვლა შესანიშნავი წესრიგით და მათი ცხენოსნები გაიქცნენ, ჩავარდნენ პანიკაში, ნაცვლად გამოეყენებინათ ეს შესატევად. მათი ქვეითები დახოცილნი იქნენ“.
იდრის ელბა

იდრისა აკუნა ელბა, უფრო მეტად ცნობილი როგორც იდრის ელბა (, დ. 6 სექტემბერი, 1972) — ინგლისელი მსახიობი, პროდიუსერი, მუსიკოსი და . ყველაზე მეტად ცნობილია -ს სერიალში „მოსმენა“ ნაკროტრაფიკოს სტრინგერ ბელის, -ის სერიალში „ლუთერი“ ჯონ ლუთერის და ბიოგრაფიულ ფილმში „მანდელა: გრძელი გზა თავისუფლებისკენ“ ნელსონ მანდელას როლებით. წარსულში ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე მინისერიალში ან სატელევიზიო ფილმში საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში და მიიღო ერთი ჯილდო, ხოლო ემიზე ნომინირებული იყო ხუთჯერ.

ელბა აგრეთვე მონაწილეობს ფილმებში „ამერიკელი განგსტერი“ (2010), „მძარცველები“ (2010), „თორი“ (2011), „პრომეთე“ (2012), „წყნარი ოკეანის ტიტანები“ (2013), „თორი: ბნელი სამყარო“ (2013) და „მხეცები არსაიდან“ (2015) – უკანასკნელისთვის კი ნომინირებული იყო -ზე და ოქროს გლობუსზე საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში. 2016 წელს გაახმოვანა შეფი ბოგო ფილმში „ზოოტოპია“, შერ ხანი „ჯუნგლების წიგნში“, ფლუკი ანიმაციურ ფილმში „დორის ძიებაში“ და შეასრულა კროლის როლი ფილმში „ვარსკვლავური გზა: უსასრულობა“. 2017 წელს გამოჩნდა როლანდ დისკეინის როლში ფილმში „ბნელი კოშკი“. როგორც რეჟისორი, იმუშავებს ვიქტორ ჰედლის 1992 წლის რომანის „იარდი“ ეკრანიზაციაზე.

გარდა სამსახიობო საქმიანობის, ელბა აგრეთვე ცნობილია, როგორც ფსევდონიმით (იგივე ) და ჰიპ-ჰოპის და სოულის ჟანრების მუსიკოსი. 2016 წელს იგივე მოხვდა „“-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის ასეულში.
შაიზარის ბრძოლა

შაიზარის ბრძოლა — ბრძოლა, რომლის დროსაც იერუსალიმის სამეფოს ჯარები ბალდუინ -ის მეთაურობით შეებრძოლნენ სელჩუკთა არმიას, რომლებსაც მავდუდი მეთაურობდა. გაიმართა 1111 წელს. ბრძოლა ტაქტიკური ფრით დამთავრდა, მაგრამ ჯვაროსანთა ნაწილებმა უკან დაიხიეს, საკუთარ სამეფოში.

წინაპირობები
1110 წლიდან დაწყებული 1115 წლამდე, სელჩუკთა სულთანი — მაჰმედ ყოველწლიურად აწყობდა შემოსევებს ჯვაროსანთა სახელმწიფოებში. პირველი წლის შეტევა ედესაზე ქრისტიანებმა მოიგერიეს. ალეპოს ზოგიერთი მოსახლის წაქეზებით და ბიზანტიის მხრიდან წახალისებით, სულთანმა ბრძანება გასცა მთავარი იერიში მიეტანათ ჯვაროსანთა სირიულ სამფლობელოებზე 1111 წელს. მან არმიის მეთაურად დანიშნა მოსულის მმართველი მავდუდ იბნ ალთუნთაში. არმიის შემადგენელი ნაწილები იყვნენ დიარბაქირიდან და აჰლათიდან, მათ მეთაურობდა სოკმან ალ-ქუთბი, ჰამადანელ ჯარისკაცებს ბურსუქ ბინ ბურსუქი, მესოპოტამიელ ნაწილებს აჰმადილი და სხმა ამირები.

ედესიდან ალეპომდე
დიდი მუსლიმური არმიის მოახლოებისას, ედესის საგრაფოს ჯარები თავიანთი ორი მთავარი ქალაქის კედლებს ამოეფარნენ. მიუხედავად იმისა, რომ სელჩუკები წინააღმდეგობის გარეშე გადაადგილდებოდნენ საგრაფოში, მათ ვერ შეძლეს ჯერ ედესის, ხოლო შემდეგ ტურბესელის დაპყრობა. მალე დაშლილი სელჩუკები ალეპოში დაბრუნდნენ. ამ ქალაქში დამასკოს ჯარები თუღთექინის მეთაურობით შეუერთდნენ მავდუდის არმიას.

მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობა სელჩუკთა მიმართ კარგად იყვნენ განწყობილნი, ქალაქის მმართველმა — ფახრ ალ-მულკ რადვანმა უარი განაცხადა მათთვის კარიბჭის გახსნაზე. რადვანმა სულთნის არმია მის ავტორიტეტზე მუქარად მიიჩნია. ბურსუქი და სოკმანი ავადმყოფობდნენ და ერთმანეთში კამათიც მოუვიდათ. მაშინ სოკმანმა არმია დატოვა თავის მიმდევრებთან ერთად, მაგრამ გარდაიცვალა სანამ სახლში დაბრუნდებოდა. ბურსუქმაც მიატოვა არმია და საკუთარი კონტინგენტით სახლში დაბრუნდა. სოკმანის მიწების მიღებისთვის, აჰმადილმაც დატომა არმია და წარადგინა თავისი პრეტენზიები ამ მიწებზე.

ალეპოდან შაიზარამდე
ამ დროისათვის ტანკრეს გალილეელმა თავისი ანტიოქიელი არმია მოიხმო და დაბანაკდა რუგიის ციხესიმაგრეში, ჯისრაშ შუღურთან ახლოს, ორონტესის ხიდთან, ანტიოქიიდან 50 კმ-ით სამხრეთით. დამოუკიდებელი შაიზარის მუნქიდების დასახმარებლად მავდუდი დაიძრა ალეპოდან და დაბანაკდა 120 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით, ქალაქ შაიზართან.

ტანკრედის დახმარების თხოვნის შემდეგ, მისკენ დაიძრნენ იერუსალიმიდან ბალდუინ და ტრიპოლიდან ბერტრან ტულუზელი თავისი არმიებით. ისინი გაერთიანდნენ რუგიასთან, სადაც მოვიდა ედესის გრაფი ბალდუინიც. ჯარების გაერთიანების შემდეგ, ჯვაროსნები პირველად ქრისტიანთა მიერ კონტროლირებად ქალაქ აპამეასკენ გაემართნენ, შემდეგ კი შაიზარის გარეთ დაბანაკებულ მუსლიმებისკენ.

ბრძოლა
მავდუდის არმიამ „მიმართა ჩვეულ არმიას და დაიწყო შემწუხებელი მცირე შეტაკებები. ისინი ცდილობდნენ საკვების მიწოდება შეეწყვიტათ ფრანკებისთვის და არ მიეცათ საშუალება, რომ ცხენებისთვის წყალი დაელევინებინათ ორონტესიდან“. ქრისტიანები არ წამოეგნენ საბრძოლო პროვოკაციას და დაიწყეს შემჭიდროებით დაწყობა. როდესაც თურქთა ცხენოსნები ძალიან ახლოს მივიდნენ ჯვაროსნებთან, მოხდა შეტაკება და ისინი უკუაგდეს. ბრძოლის ნაცვლად წარიმართა მოკლე შეტაკებები და საბოლოოდ თურქებმა ვერ შეაჩერეს ბალდუინის არმიის წინსვლა.
ჰარანის ბრძოლა

ჰარანის ბრძოლა — ბრძოლა ერთის მხრივ ანტიოქიის სამთავროს და ედესის საგრაფოს, ხოლო მეორე მხრივ თურქ-სელჩუკებს შორის. გაიმართა 1104 წლის 7 მაისს. ეს იყო პირველი მთავარი ბრძოლა პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ ახლადდაარსებული ლათინური ქვეყნების წინააღმდეგ, ნიშანი ფრანკების ექსპანსიის შესაჩერებლად. ჰარანის ბრძოლა დიდი უბედურობა იყო ანტიოქიის სამთავროსთვის, რადგან სელჩუკებმა დაიბრუნეს იმ ტერიტორიების ნაწილი, რაც ჯვაროსნებმა წაართვეს.

წინაპირობები
1104 წელს ედესის გრაფმა — ბალდუინ -მ შეუტია და ალყს შემოარტყა ჰარანს. შემდგომი წარმატებისთვის ბალდუინი დახმარებას ელოდა ბოემონდ ანტიოქელისა და ტანკრედ გალილეელსგან. ბოემონდი და ტანკრედი დაიძრნენ ჩრდილოეთით, ანტიოქიიდან ედესისკენ რათა შეერთებოდნენ ბალდუინისა და ჟოსლენ დე კურტენეს. აქ ასევე იყვნენ ბერნარდ ვალენსიელი — ანტიოქიის პატრიარქი, დაიმბერტ პიზელი — იერუსალიმის პატრიარქი და ბენედიქტი — ედესის არქიეპისკოპოსი.

სელჩუკები, ჯიკირმიშის — მოსულის მმართველის და სოკმან ალ-ქუთბის — მარდინის ართუქიდი მმართველის მეთაურობით შეიკრიბნენ მდინარე ხაბურის ახლოს, რას ალ-აითან. 1104 წლის მაისში მათ შეუტიეს ედესას, შესაძლოა იმიტომ, რომ გადაეტანათ ჯვაროსანთა ყურადღება ჰარანიდან და შესაძლოა იმიტომ, რომ მანამდე დაეპყროთ ქალაქი, სანამ ჯვაროსნები დაკავებული იყვნენ ალყით.

ბრძოლა
იბნ ალ-ქალანისის ცნობით ტანკრედი და ბოემონდი ედესის დასახმარებლად გაემართნენ, მაგრამ 1234 წლის ქრონიკის მიხედვით, ისინი პირველები მივიდნენ ჰარანის კარიბჭესთან. ნებისმიერ შემთხვევაში, სელჩუკები ჯვაროსნებისგან შორს წავიდნენ, რათა მოეჩვენებინათ უკან დახევა და ჯვაროსნები მათ გაჰყოლოდნენ.

სელჩუკებმა გაითამაშეს უკან დახევა.. განხორციელდა მცირე დანაყოფებს შორის საბრძოლო შეტაკებები სროლით, მაგრამ ჯვაროსნები აგრძელებდნენ მათ დევნას სამხრეთით. სომეხი ისტორიკოსის — მათეოს ურჰაეცის ცნობით, დევნა გაგრძელდა ორი დღე, ხოლო რაულ დე კაენის ცნობით — 3 დღე. იბნ ალ-ასირის მიხედვით მთავარი ბრძოლა გაიმართა ჰარანიდან 12 კმ-ში.

ისტორიკოსთა უმრავლესობა იზიარებს ალბერტ აახენელისა და ფულჰერი შარტრელის მოსაზრებას, რომ ბრძოლა გაიმართა ქალაქ რაკას მოპირდაპირედ მდებარე ვაკეზე, რომელიც ჰარანიდან ორი დღის სავალზეა.

ბალდუინი და ჟოსლენი მეთაურობდნენ ედესელთა მარცხენა ფრთას, ხოლო ბოემონდი და ტანკრედი ანტიოქელთა მარჯვენა ფრთას. ჯვაროსნები გაუფრთხილებლები აღმოჩნდნენ, როდესაც თურქები საბრძოლველად შებრუნდნენ, იმდენად, რომ ჟოსლენი და ბალდუინი აბჯრის გარეშე ჩაერთნენ ბრძოლაში.

ბრძოლის დროს სრულიად განადგურდა ბალდუინის არმია, ხოლო თვითონ ბალდუინი და ჟოსლენი ტყვედ ჩავარდნენ. ანტიოქიელებმა ბოემონდის მეთაურობით შეძლეს გაქცევა ედესისკენ. ბრძოლის ნადავლი მცირე იყო, ამიტომ ჯიკირმიშმა გამოაპარა დატყვევებული ბალდუინი სოკმანის ბანაკიდან, რათა თვითონ გაეცვალა ფულში. გამოსასყიდი გადაიხადეს და ბალდუინი და ჟოსლენი შესაბამისად გაათავისუფლეს 1108 და 1109 წელს.
არჭეშის აღება

არჭეშის აღება — 1208-1209 წლებში ქართული ჯარის მიერ ქალაქ არჭეშზე მიტანილი იერიში.

 საუკუნის დასაწყისში ეგვიპტის სასულთნომ აიუბიდთა დინასტიით სათავეში დაიწყო ჩრდილოეთით, ანატოლიის მიმართულებით ექსპანსია, რასაც საქართველოს სამეფო და ანატოლიის თურქმანული ბეილიქები უარყოფითად შეხვდნენ. 1208 წელს ეგვიპტის სულთან ალ-ადილ -ის ვაჟმა, ამირა ალ-აუჰად აიუბმა აიღო ხლათის სასულთნო, რომელიც საქართველოს მოხარკედ ითვლებოდა. ქართველებმა გადაწყვიტეს ხლათზე გაელაშქრათ. ასეთი სამხედრო კამპანიის შემდეგ საქართველოს ზურგი უმტკიცდებოდა რეგიონში და მზადყოფნაში ხვდებოდა თურქ-სელჩუკთა მოსალოდნელ შეტევებს. საქართველოს წაქეზებით აუჰადის წინააღმდეგ აჯანყდა არჭეშის და ვანის სომხური მოსახლეობა. მალე აჯანყებას ქალაქი ხლათიც შეუერთდა. ბრძოლების დაწყებიდან ქართულმა ჯარმა მალევე აიღო სასულთნოს დიდი ნაწილი. ქართველთა ლაშქარს ივანე მხარგრძელი მეთაურობდა. მუსულმანები ქალაქ არჭეშში და ხლათში ჩაიკეტნენ. არჭეში მაჰმადიანთა ერთ-ერთი ძირითადი საყრდენი პუნქტი იყო. ქართველებმა იგი მიწასთან გაასწორეს, ხოლო არაქრისტიანული მოსახლეობა ტყვედ აიყვანეს. სულთანმა ვერაფრით გადაარჩინა არჭეში დარბევისგან, რადგან თვითონ ხლათში იყო ჩაკეტილი. იგი ქალაქის დატოვებას ვერ ბედავდა, რადგან ეშინოდა აჯანყებული ხლათის ქრისტიანული მოსახლეობის, რომელსაც შეეძლო იგი ქალაქში სულაც აღარ შემოეშვა. ორი წლის შემდეგ ქართველთა ლაშქარმა ალყა შემოარტყა ხლათს. ქალაქის გალავნის დასათვალიერებლად მცირე ამალით გამოსული ივანე ხლათელებმა ჩაიგდეს ხელში. გადმოცემების მიხედვით, ივანე მხარგრძელის ცხენს თხრილში ფეხი ჩაუვარდა და მხედარი ჩამოაგდო. სანამ თანმხლები მეომრები ივანეს და მის ცხენს წამოაყენებდნენ, ხლათელები ციხიდან გამოვიდნენ და ქართველები დაატყვევეს. ამ ამბავს ერთნაირად გადმოგვცემენ სომეხი ისტორიკოსები კირაკოს განძაკეცი და ვარდანი, აგრეთვე არაბი აბუ ლ-ფიდა. ივანე იძულებული გახდა თავის დასახსნელად დიდი გამოსასყიდი გადაეხადა და თავისი ქალიშვილი თამთა ხლათის გამგებლის მალიქ აუჰადისათვის მიეთხოვებინა. ამის შემდეგ საქართველოსა და აიუბიდებს შორის დიდი ხნით მშვიდობიანი ურთიერთობა დამყარდა.
ნეპალის დღესასწაულები

ნეპალში საკმაოდ ბევრ, ცნობილ დღესასწაულს აღნიშნავენ, რომელიც ინდუიზმისა და ბუდიზმის რელიგიურ ტრადიციებთანაა დაკავშირებული.

მთავარი დღესასწაულები
რაქჰი პურნიმა
აღნიშნავენ სავანას ბოლო დღეს, ბუდისტები და ინდუისტები. ბუდისტები ბანაობენ წმინდა მდინარეებში და მიდიან ტაძრებში, ბრაჰმანები საკუთარ მიმდევრებს კოჭებზე აბამენ დეკორატიულ თოკებს და შემდეგ ღებულობენ საჩუქრებს. ბევრი მომლოცველი სტუმრობს გოსაინ ტჰანს და ბანაობს წმინდა ტბაში.

ჯანმაშტამი
ჯანმაშტამის დროს აფორმებენ სახლებსა და მაღაზიებს. აღნიშნავენ მერვე ბჰადონის დროს.

გაი ჯატრა
დღევანდელ რეალობაში ეს დღესასწაული წარმოდგენილია მხოლოდ კოსტუმირებული სანახაობით, ცეკვებითა და სიმღერით. აღნიშნავენ პირველ ბჰადონში, ნევარცები. ახლობლებდაკარგული ნევარცები რთავდნენ ძროხებს და სამეფო კარის წინ გამოდიოდნენ.

ინდრა ჯატრა
28 ბჰადონში იწყება აღნიშვნა და გრძელდება რვა დღე.

გატჰია მოგალი
აღნიშნავენ 14 შრავანაში. ეს არის რაკშასას ნეპალიდან გაძევების სიმბოლო. რაკშასას ჩალის ფიგურას მთელი დღის განმავლობაში ცემენ, ქუჩებში დაათრევენ და დღის ბოლოს წვავენ.

ბალა ჩატურდასი
აღნიშნავენ 14 მარგაშირშაში. ხალხი იკრიბება მრიგასსტჰილის ტყეში პაშუპატინატჰის ტაძართან და არიგებენ ხილსა და ბოსტნეულს.

დაშაინი
აღნიშნავენ 26 აშვინაში. ათი დღის განმავლობაში მოსახლეობა სწირავს კამეჩებსა და თხებს. პირველ დღეს ბრაჰმანები თესავენ ქერს და ყოველდღე რწყავენ მას. ათი დღის შემდეგ ისინი ქერს მაღლა აღმართავენ და საკუთარ მიმდევრებს ანახებენ.

განეშ ჩაუტჰ
4 მაგხაში ადიდებენ განეშას. დღისით მარხულობენ და ლოცულობენ, ღამე კი აღნიშნავენ.

დიპავალი
აღნიშნავენ 15 კარტიკაში. არის კეთილშობილების ქალღმერთი ლაქშმის დღესასწაული. ხალხი ანათებს სახლებს და შესაძლებელია აზარტული თამაშებით გართბა სამი დღე-ღამის განმავლობაში. ადრე ხალხი თამაშობდა ქუჩაში და ისინი აგებდნენ ყველაფერს: ცოლს, შვილებს და საკუთარ ხელებსაც კი.

ბჰაი ტიკა
ამ დღეს დები სტუმრობენ საკუთარ ძმებს, შუბლზე ნიშნითა და ყელზე გირლიანდით. და უბანს ძმას ფეხს, აჭმევს ტკბილეულს, ხოლო სანაცვლოდ იღებს ძვირფასეულობასა და ფულს.

მანგჰე სანკრანტი
აღნიშნავენ იანვარს, პირველ მაგჰაში. ის აბოლოებს საშიშ თვე პაუშას, როცა არ არის რელიგიური დღესასწაულები. ამ დროს მზე სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ გადადის. ხალხი ამ დროს მხოლოდ კურთხეულ საჭმელს ჭამს: ერბო, ლადუ, ბატატი. დედა ყველა ოჯახის წევრს უსურვებს ჯანმრთელობას. მაჰაბჰარატასთან შედარებით ხალხი მიიჩნევს, რომ ეს საუკეთესო დღეა მოკშასთვის.

ბასანტი
განმანათლებლობის ქალღმერთ სარასვატის დღესასწაულია აღნიშნავენ 20 მაგჰაში.

ჰოლი
აღნიშნავენ სავსემთვარეობისას პჰალგუნას თვეს. ნეპალში, ხის ბოძები, რომელიც ცნობილია, როგორც ჩირი, მონტაჟდება სასახლის წინ, ფორმდება დროშებით და ღამით უკიდებენ ცეცხლს, რაც გასული წლის დაწვას გულისხმობს.

სხვა დღესასწაულები
ჩჰეჩუ
ნეპალის ხეობის ჩრდილო-დასავლეთით მცხოვრები ტამანგუელების ცერემონია 10 დღე გრძელდება. შედგება სპორტული თამაშებისა (ცემა) და ეგზორციზმისაგან. ატარებენ 11 ცემისა და სამი ეგზორციზმის რიტუალს.
გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 62/243

გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 62/243 სახელწოდებით „აზერბაიჯანის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული მდგომარეობა“, მიიღეს 2008 წლის 14 მარტს გენერალური ასამბლეის 62-ე სესიაზე, რომელიც ეხებოდა მთიან ყარაბაღში არსებულ მდგომარეობას. ეს გახდა გაეროს მეხუთე დოკუმენტი და გაეროს გენერალური ასამბლეის პირველი დოკუმენტი მთიანი ყარაბაღის შესახებ.

რეზოლუციამ, კიდევ ერთხელ დაადასტურა აზერბაიჯანის „სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ პატივისცემა და მხარდაჭერა“, მოითხოვა „აზერბაიჯანის ყველა ოკუპირებული ტერიტორიიდან, ყველა სომხური ძალების დაუყოვნებელი, სრული და უპირობო გაყვანა“ და ხაზი გაუსვა, რომ „არ არსებობს სახელმწიფო, რომელიც დახმარებას გაუწევს აზერბაიჯანის ტერიტორიების ოკუპაციას“. რეზოლუცია მიიღეს 2008 წლის ტერტერის შეტაკებების შემდეგ, რომელიც ყარაბაღის ომის შემდეგ, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ყველაზე დიდი დარღვევა გახდა.

რეზოლუციის პროექტი
2005 წლის დასაწყისში, გაერო-ს გენერალური ასამბლეის ფაქტების დამდგენმა კომისიამ, დაამტკიცა სომხური დასახლებების არსებობა აზერბაიჯანის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე. აზერბაიჯანის მუდმივმა წარმომადგენელმა გაეროში, აქშინ მეჰდიევმა წარადგინა რეზოლუციის /62/.42 პროექტი, რომელიც მიიღეს 39 მომხრე, 7-ის წინააღმდეგ (მათ შორის ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეებიც) რეზოლუციის სასარგებლოდ, ხოლო 100-მა თავი შეიკავა. ქვემოთ მოყვანილი ცხრილი გვიჩვენებს კენჭისყრის შედეგებს.
ჩუბაიტალი

ჩუბაიტალი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება სულთანმურატის სასოფლო საბჭოს.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 75 ადამიანი. სასოფლო საბჭოს ცენტრ სულთანმურატოვოდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 40 კმ-ით, ხოლო სასოფლო საბჭოს ცენტრიდან სულთანმურატიდან დაშორებულია 3 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას თათრები (78%) შეადგენენ.
ნარიყალას წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ნარიყალას წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია თბილისში, მდებარე ნარიყალას ციხეში.

თბილისის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია ნარიყალაზე თავდაპირველად აშენდა საუკუნეში, წმინდა მეფე დემეტრე თავდადებულის დროს. პლატონ იოსელიანიც თვლის, რომ მეტეხის ეკლესიის პარალელურად აშენდა ნარიყალას ნიკოლოზის კარის ეკლესია. ციხის ეკლესია დატანილია ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შედგენილ 1735 წლის გეგმაზე „მაღალს ციხეში არს ეკლესია გუმბათიანი წმიდის ნიკოლოზისა...“. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ნარიყალამ ადრინდელი მნიშვნელობა დაკარგა და 1818 წელს გენერალმა ერმოლოვმა ტაძარი დენთის საწყობად აქცია. დენთის საწყობის მძლავრმა აფეთქებამ ეკლესია თითქმის საძირკვლამდე დაანგრია.

1966 წელს დაწყებული არქეოლოგიური გათხრების დროს გამოვლინდა თლილი ქვით შემოსილი და უხვად მოჩუქურთმებული ტაძრის ნაშთი. გაირკვა, რომ ეს ყოფილა „ჩახაზული ჯვრის“ ტიპის ეკლესია საკურთხევლის მხრებსა და ორ მრგვალ ბურჯზე დამყარებული გუმბათით. შიგნით, აგურის ერთ სვეტზე შელესილობის ნაშთი და მოხატულობის კვალი აღმოჩნდა. ტაძარს ემჩნეოდა ძლიერი ცეცხლისა და აფეთქების კვალი.

ნარიყალას ციხის მთავარ შესავლელთან შემოინახა დიდი თლილი ქვებით ნაგები საუკუნის კედლის ფრაგმენტი. აღმოსავლეთ კედელში ჩართულია საუკუნის მრგვალი კოშკი აგურის წყობაში გამოყვანილი რომბებით.

1996 წლის აპრილში თბილისის დედაციხეზე დაიწყო ძველ საძირკველზე წმინდა ნიკოლოზის ახალი ტაძრის მშენებლობა. ახალ ნაგებობაში საუკუნის გადარჩენილი ნაშთებია ჩართული. დედაციხის ტაძარს გეგმით ოდნავ წაგრძელებული სწორკუთხედის მოყვანილობა აქვს, ნაშენია ქართული აგურით და დაკუთხული ქვებით. შენობა გარედან ღია ფერის ქვათლილებითაა შემოსილი და ჩუქურთმებითაა შემკული. ინტერიერი მთლიანად მოხატულია. ტაძრის ახლოს დარჩენილია მეფის სასახლის პირველი სართული, რომლის აღდგენაა განსაზღვრული. რესტავრირებულია გალავანი, საიდუმლო გვირაბები, ციხე-კოშკები. 1990-1997 წლებში ძეგლზე განახლების პროექტსა და რეალიზაციაზე მუშაობდა ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორი ტარიელ კიპაროიძე.

წმინდა ნიკოლოზის ახალი ტაძარი იკურთხა 1997 წლის ბზობის დღესასწაულზე, საზეიმო წირვა ჩაატარა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია -მ.
აინტაბის ბრძოლა

აინტაბის ბრძოლა — ბრძოლა ჯვაროსნებსა და ალეპოს ათაბაგს შორის. იერუსალიმის მეფემ — ბალდუინ -მ მოიგერია ნურ ალ-დინ ზანჯის არმია და მოახდინა უკვე დაცემული ედესის საგრაფოს ქრისტიანი მოსახლეობის ევაკუაცია. გაიმართა 1150 წლის აგვისტოში. ეს ბრძოლა იყო ტაქტიკური გამარჯვება, მაგრამ სტრატეგიული დამარცხება ჯვაროსანთათვის.

წინაპირობები
ზანჯიმ, ნუ ალ-დინის მამამ ედესა დაიპყრო 1144 წელს. დედაქალაქის დაკარგვის მიუხედავად, საგრაფოს დასავლეთი მიწები მაინც აგრძელებდა არსებობას შემდეგი ექვსი წლის მანძილზე. ისინი იმყოფებოდნენ გარემოცული მულიმური ქვეყნების მზარდი ზეწოლის ქვეშ. 1150 წელს ბიზანტიის იმპერატორმა მანუელ -მა გამოთქვა ინტერესი — მოეპოვებინა ედესის საგრაფოს დარჩენილი ტერიტორიები. როგორც მათი ფეოდალური ბატონი, ბალდუინ ვალდებული იყო დაეცვა ისინი შეტევის შემთხვევაში. ცნობილია, რომ ჯვაროსნები ნაკლებად იყვნენ დარწმუნებულნი, რომ ამ ტერიტორიებს დიდხანს შეინარჩუნებდნენ, ამიტომ ბალდუინი დათანხმდა მათ ბიზანტიისთვის გადაცემას.

ბალდუინი მანუელის წარმომადგელებს შეხვდა ტურბესელში (თელბაშირი), რათა ეწარმოებინა მოლაპარაკებები მიწის გადაცემის შესახებ. ფრანკებს და სომხებს, რომლებსაც უნდოდათ დარჩენილიყვნენ ლათინთა მმართველობის ქვეშ, ნება მიეცათ წასულიყვნენ ანტიოქიის სამთავროში მეფესთან ერთად და მიეღოთ იქ საკუთრება. ბალდუინის არმია შედგებოდა 500 რაინდისგან, ქვეითების რიცხვი უცნობია.

ბრძოლა
ნურ ალ-დინის ჯარისკაცები უკანდახეულ ჯვაროსანთა მწყობრს დაეჯახნენ დიულიუკსა და აინტაბს შორის. ბრძოლაში ჯარისკაცების გაშლის შედეგად, ბალდუინმა შეძლო მოსახლეობა, რომელიც მას მიჰყვებოდა გადაეყვანა ქალაქ აინტაბში, სადაც ლათინთა ძალებმა ღამე გაათიეს.

მომდევნო დღეს ფრანკი ჯარისკაცები ლტოლვილებისა და ბარგის დაცვის მიზნით მოეწყვნენ. ბალდუინი მეთაურობდა წინა ნაწილის დაცვას, ხოლო ანტიოქელები მარჯვენა და მარცხენა ფლანგებისას. რაიმუნდ ტრიპოლელი და ონფრუა დე ტორონი მიმართული იყვნენ ძლიერად დაეცვათ უკანა მხარე. ქვეითი ჯარისკაცების პოზიციები ჯარის წყობაში არ არის მოხსენიებული ვილჰელმ ტვიროსელის მიერ შედგენილ ქრონიკებში, რომელიც ჯვაროსანთა ბრძოლების მთავარი წყაროა.

ნურ ალ-დინის ჯარისკაცებმა ჩვეული ტაქტიკით დაიწყეს შეტევა. მათ დაიწყეს ჯვაროსანთა წყობის გარშემო ცხენით სირბილი და „წვიმასავით უშენდნენ ისრებს და მალე ბარგი ისევე გამოიყურებოდა როგორც მაჩვზღარბა.“ მთელი დღის განმავლობაში თურქები ცდილობდნენ გამოეწვიათ ფრანკების წყობის დაშლა ან დაექვეითებინათ მათი მორალი. მაგრამ ისინი მძიმე მარშით მიიწევდნენ წინ, ცდილობდნენ ზუსტი სიარულით დაეცვათ დისციპლინა, ხოლო როდესაც თურქები ძალიან მიუახლოვდებოდნენ, აწყობდნენ ცალკეულ შეტევებს მათ წინააღმდეგ. ნურ ალ-დინი სულით დაეცა წარმატების არქონის გამო, ასევე მას აკლდა მომარაგება, ამიტომ მზის ჩასვლისას უკან დაიხია. ჯვაროსანთა წყობამ ანტიოქიის საზღვრებამდე მიაცილა ლტოლვილები სხვა უსიამოვნებების გარეშე.

შედეგები
ბალდუინმა სწორად გათვალა შემდეგი მოვლენები: ედესის საგრაფოს დარჩენილი ტერიტორიებიც მალევე გადავიდა თურქების ხელში. ეს შეტაკება ჯვაროსანთათვის ტაქტიკური გამარჯვება იყო, რადგან მათ აიცილეს მნიშვნელოვანი დანაკარგები და უზრუნველყვეს პრო-ლათინური მოსახლეობის წარმატებით დაცვა და მათი გამოყვანა სამშვიდობოზე. მაგრამ ამასთანავე ედესის საგრაფოს დარჩენილი ტერიტორიების დაკარგვა მიჩნეულია მათ სტრატეგიულ დამარცხებად.
ჰეისეის პერიოდი

ჰეისეის პერიოდი ან ჰეისეის ეპოქა (, ჰეისეი ძიდაი) — იმპერატორ აკიჰიტოს მმართველობის პერიოდი. დღევანდელი ერა. დაიწყო 1989 წლის 8 იანვარს, იმპერატორ ჰიროჰიტოს გარდაცვალების შემდეგ, რომლის მმართველობის პერიოდს ერქვა შოვას პერიოდი.

1989 წლის 7 იანვარს იაპონიის 125-ე იმპერატორი გახდა 55 წლის აკიჰიტო (დაიბადა 1933 წლის 23 დეკემბერს), გარდაცვლილ იმპერატორ ჰიროჰიტოს უფროსი ვაჟი. იაპონური ტრადიციული წელთაღრიცხვის სისტემის მიხედვით დაიწყო ახალი ერა, რომელმაც ოფიციალურად მიიღო ჰეისეის დასახელება („მშვიდობის დამყარება“).
აპოელი (საფეხბურთო კლუბი)

აპოელი — კვიპროსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ნიქოზიიდან. დაარსდა 1926 წელს. აპოელი არის კვიპროსის ყველაზე ტიტულოვანი კლუბი. მას მოგებული აქვს კვიპროსის პირველი დივიზიონი (29-ჯერ), კვიპროსის თასი (21-ჯერ) და კვიპროსის სუპერ თასი (13-ჯერ).

1948 წელს საბერძნეთის სამოქალაქო ომთან დაკავშირებით გუნდში აზრი ორად გაიყო. კომუნიზმის მოწინააღმდეგეები კლუბს გამოეყვნენ და თავიანთი გუნდი, „ომონია“ ჩამოაყალიბეს. ამის შემდეგ „აპოელსა“ და „ომონიას“ შორის განსაკუთრებული მეტოქეობა და კონკურენციაა.

ჩემპიონთა ლიგაზე „აპოელმა“ საუკეთესო შედეგს 2011-2012 წლების სეზონში მიაღწია. იმ სეზონის ჯგუფურ ეტაპზე „აპოელს“ თამაში „შახტართან“, „პორტოსთან“ და „ზენიტთან“ მოუწია. მოულოდნელად კვიპროსულმა გუნდმა 9 ქულა დააგროვა და შემდეგ ეტაპზე გავიდა. საბოლოო ჯამში „აპოელი“ მეოთხედფინალში მადრიდის „რეალთან“ დამარცხდა ორი მატჩის ჯამში ანგარიშით 8:2.
ალექსანდრე ელოშვილი (რეჟისორი)

ალექსანდრე (სანდრო) ელოშვილი (დ. 25 თებერვალი. 1988, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი რეჟისორი.

დაიბადა 1988 წლის 25 თებერვალს ქალაქ თბილისში. 2005–2009 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში (გიგა ლორთქიფანიძის სახელოსნო).

2009–2011 წლებში იყო თელავის ვაჟა ფშაველას სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის ხელმძღვანელის თანაშემწე.

დადგმული სპექტაკლები
გორის გიორგი ერისთავის სახელობის თეატრი
პოლიკარპე კაკაბაძე „ყვარყვარე თუთაბერი“
დავით კლდიაშვილი „სამანიშვილის დედინაცვალი“
ძმები გრიმები „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“
შარლ პერო „კონკია“
უილიამ შექსპირი „ოტელო“

ზესტაფონის უშანგი ჩხეიძის სახელობის თეატრი
აქვსენტი ცაგარელი „ხანუმა“
ანა სანაია, ალექსანდრე ელოშვილი „თბილი ზღვის ცივი ნაპირი“
ქართული ზღაპრის მოტივებზე „რწყილი და ჭიანჭველა“

ილიაუნის თეატრში დადგმული სპექტაკლები
მარკ კამოლეტი „ფრანგული გარნირი“

თეატრალური სარდაფი რუსთაველზე
ლაშა ბუღაძე „როცა მთავარ გმირს ეძინა“

სამეფო უბნის თეატრი
„ქეთო და კოტე“ (ედუარდო დე ფილიპოს პიესის „რისკის“ მიხედვით)

ამბროლაურის კულტურის ცენტრი
ბესო ბარათაშვილი „აკუსტიკა“

უკრაინა
ალექსანდრე ელოშვილი „ “

კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრი
მიხეილ ჯავახიშვილი „ჯაყო — ხვალ ომი იქნება…“
რიჩარდ ბაიერი „ “
ალექსანდრე ელიგულაშვილი პელეგი „შევხვდებით სამოთხეში“
„მთვრალი ალუბალი“ (ავტორი და რეჟისორი, ლევან წულაძესთან ერთად)
ფრიდრიხ დურენმატი „მოხუცი ქალის ვიზიტი“
კარლო გოცი „მეფე–ირემი“
ეჟენ იონესკო „მეფე კვდება“

შესრულებული როლები
თეატრალური სარდაფი რუსთაველზე:

მათხოვარი — „სამგროშიანი ოპერა“ (რეჟისორი: ლევან წულაძე)
პიონერი — „აკუსტიკა“ (რეჟისორი: ლევან წულაძე)
ბავშვი — „თვითმკვლელი“ (რეჟისორი: ოთარ ეგაძე)
ვასენკა — „სუსტი გული“ (რეჟისორი: მიკა კიკაჩეიშვილი)
კაენი — „ბეწვზე გადარჩენილები“ (რეჟისორი: ნიკოლოზ ჰაინე–შველიძე)

კინო და ტელე როლები:

ბავშვი — „მარტოობის ორდენის კავალერი“ (რეჟისორი: გიორგი ხარაბაძე)

კინო და ტელევიზია
ქართულ-გერმანული მოკლე მეტრაჟიანი ფილმი „მე ვგრძნობ, მე ვოცნებობ, შენ ხედავ“ („ , , “), რეჟისორი
სერიალი „სიყვარულს მიღმა“, და სეზონი, რეჟისორი