iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ახალი ველის მუჰაფაზა

ახალი ველი (, ეგვიპტური არაბული: ) — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთ-ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ დასავლეთ ნაწილში, ნილოსსა და ლიბიას შორის მდებარე ტერიტორიაზე . პროვინციას ესაზღვრება 6 ეგვიპტიური საგუბერნატორო , მარსა-მატრუჰი , ელ-მინია, ასიუტი, ასუანი, კენა.

ეგვიპტის საგუბერნატოროებს შორის ფართობით ყველაზე დიდი სწორედ ახალი ველია. საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ელ-ხარგაა . ახალი ველის მოსახლეობა შეადგენს - 187,256 ადამიანს .

დიდი ოაზისები
ფარაფრა
დაჰლა
ელ-ხარგა
ბერისი

დემოგრაფია
ტერიტორიის სიდიდის მიუხედავად , პროვინციაში მოსახლეობა ძალზედ ცოტაა მოსახლეობის საეთო რაოდენობა 2006 წლისთვის 187,256 ადამიანს შეადგენს . ხოლო სიმჭიდროვე 0.5 ადამიანი კმ²-ზე.

ინდუსტრია
ფინიკის პალმების მანუფაქტურა.
ტურიზმი და საფარები
აგროკულტურული საქმიანობა (ოაზისების ირგვლივ)
სადუნ მანკაბერდელი

სადუნ შერბარქოს ძე მანკაბერდელი — საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე საუკუნის ნახევარში, მონღოლთა მფარველობით დაწინაურებული მედროვე, წარმოშობით ქურთი, ავაგ ათაბაგის ყმა აზნაური. სადუნ მანკაბერდელმა ჰულაგუ-ხანის (1256-1265) ყურადღება მიიქცია როგორც კარგმა მოჭიდავემ და ენების მცოდნემ. 1262 წელს ჰულაგუ-ხანთან გამოძახებული დავით ულუს გასამართლების დროს თარჯიმნობდა და ცდილობდა მეფისა და სარგის ჯაყელის მიმართ ყაენის რისხვა შეენელებინა. მადლიერმა მეფემ სადუნ მანკაბერდელი ეჯიბად და თავისი გერის (გვანცასი და ათაბაგის შვილის) ხვაშაქის მეურვედ დანიშნა.

სადუნ მანკაბერდელმა ხვაშაქის მეუღლის აბაღა-ხანის (1265-1282) დიდი ვეზირი საჰიბ დივანი ხოჯა შამსედინ ჯუვეინის მეოხებით საქართველოს სამეფო კარზე დიდ გავლენას მიაღწია. 1278 წელს დემეტრე -მ მონღოლების კარნახით მას ათაბაგობა უბოძა, აბაღა-ხანმა კი „საქართველოს ლაშქრობის საქმე და განგება“. ანგარებით, გაიძვერობითა და მექრთამეობით სადუნ მანკაბერდელმა დიდძალი ქონება შეიძინა. დემეტრე -მ მას უბოძა ქალაქები თელავი, ბელაქანი, დმანისი და კარი მიმდებარე მხარეებით. მამულები ჰქონდა საქართველოს სომხურ თემებშიც. ჰყავდა 3 ცოლი, რისთვისაც ეკლესიამ შეაჩვენა.
6 ოქტომბრის მუჰაფაზა

ოქტომბრის 6 — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთ-ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში. პროვინციას ესაზღვრება 6 ეგვიპტიური საგუბერნატორო , ბეჰეირა , მარსა-მატრუჰი, ელ-ფაიუმი, გიზა, კაირო, მონუფია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია , ქალაქი 6 ოქტომბერი . ოქტომბრის 6 საგუბერნატოროდ გამოცხადდა 2008 წლის აპრილში.

ქალაქები
6 ოქტომბერი
ელ ჰავამედია
მამაი (კათოლიკოსი)

}). იყო ზედაზნის მონასტრის წინამძღვარი 3 წლის მანძილზე.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
მამაის ბიოგრაფიიდან ცნობილია რომ ის კათოლიკოსობამდე წინამძღვრობდა ზედაზნის მონასტერს. წმიდა მამაი კათოლიკოსი მოხსენიებულია ზედაზნელ მამათა სიაში.

მოსაზრებები
თედო ჟორდანიას სიტყვებით: „კათალიკოზი: მამა: სჩანს ქართლის მოქცევის ქრონიკის კათალიკოზთა სიაში, იოანე კ~ზის წინ, რომელიც სცხოვრობდა ანტიოქიის პატრიარქის თეოფილაქტეს დროს (744-751 წ.), და ამისგანცა ეკურთხა (წერილი ეფრემისი, ეკლესიის მუზეუმის ხელნაწერი № 24). ორივე ისტორიული მოწმობანი შესამჩნევად ახლოს არიან: მამაჲს კზა~დ დაჯდომა ამ სიით ხვდება 762 წ. ხოლო შემდეგის კზი~ს იოანესი ეფრემით 751 წ. ახლოხანებში. მცირე განსხვავება აიხსნება ან იმით, რომ ასურელ მამათ შემოსლვა შეიძლება 550 წ. ადრე ყოფილიყოს, ანუ თჳთ სია გადამწერელთაგან შეცვლილი იყოს. მართალია, ზემო აღნიშნულ ხელნაწერებს, როგორც ეტობა წერის ხასიათით და სიტყვა „იქმნას“ ჩამატებით, მამათა სახელწოდებად არ მიაჩნიათ და მამაზე ნათქვამს სამოელ დიდს მიაწერენ, მაგრამ ჩვენ აქ გადამწერთა (რომელნიც ძნელად დაიჯერებენ მამაჲს სახელწოდებითს მნიშვნელობას) შეცდომას და გარდამახინჯებას ვხედავთ, რადგან თუ წინამძღვრების სიაა ჩამოთვლილი, უაზროდ სჩანს ის, რომ სამოელ დიდი 28 წლის იყოო წინამძღვრად ზედაზნისა და ზედვე დასძენს: იგივე სამოელ ზედაზნის მამაჲ იქმნაო: გ: წელს. ხოლო კათალიკოსობაში კი შესაძლებელია მამას ეტვირთოს წინამძღვრობაცა ზედაზნისა, რომელიც იქვე, მცხეთის პირდაპირ არის. ჩვენი ჰაზრი საბუთდება იმითაც, რომ სამოველ კათალიკოზი მერვე საუკუნეში, იოანეს ახლო-მახლო დროებში, სრულიად არა სჩანს. ამ კზ~ის „მამაჲს“ სიკვდილის შემდეგ, ითხოვეს ქართველთა სრული თავისუფლება ეკლესიისა 750 წ. ახლოხანებში.“

ეფრემ მცირის მიხედვით შემდგომი კათალიკოსი იკურთხა თეოფილაქტეს დროს 744-751 წლებში.
ნუცა კუხიანიძე

ნინო (ნუცა) კუხიანიძე (დ. 8 აგვისტო, 1983, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) ― ქართველი მსახიობი.

9 წლისა რეჟისორმა გიო მგელაძემ მიიწვია ერთ-ერთ მთავარ როლზე მხატვრულ ფილმში „არა, მეგობარო“ . შეასრულა მთავარი როლები ქართულ და უცხოურ კინოფილმებში: „27 დაკარგული კოცნა“ (რეჟისორი ნანა ჯორჯაძე), „კარგი ქურდი“ (რეჟისორი ნილ ჯორდანი, ნიკ ნოლტთან ერთად), „მატილდა“ (რეჟისორი ნინი მიმიკა, ჯერემი აირონსთან ერთად), „ბინძური საქმე“ (რეჟისორი ბრუს ტერისი), „გასეირნება ყარაბახში“ (რეჟისორი ლევან თუთბერიძე) , „მედიატორი“ (რეჟისორი დიტო ცინცაძე), „კონფლიქტის ზონა გასეირნება ყარაბახში-2“ (რეჟისორი ვანო ბურდული). 2005 წელს რამდენიმე მეგობართან ერთად დააფუძნა კინოსტუდია „სანგუკო“ .

ფილმოგრაფია
1993: არა, მეგობარო (ნუცა) რეჟ. გიო მგელაძე
2000: ზაფხული, ანუ 27 დაკარგული კოცნა (სიბილა) რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
2002: „ “ „ნიჭიერი ქურდი“ (აშშ) რეჟისორ ნილ ჯორდანი, ნიკ ნოლტი
2004: (აშშ) რეჟისორები ნინი მიმიკა, ჯერემი აირონსი
2004: (აშშ) რეჟ. ბრუს ტერისი
2005:კომპლექსი (ნუცა) რეჟ. კოტე თაყაიშვილი
2005: გასეირნება ყარაბაღში (იანა) რეჟ. ლევან თუთბერიძე
2008: მედიატორი (ფეხმძიმე გოგონა) რეჟ. დიმიტრი (დიტო) ცინცაძე
2009: თბილისური (ლიკა) რეჟ. ირაკლი ჩხიკვაძე
2009:კონფლიქტის ზონა (გასეირნება ყარაბაღში 2) (იანა) რეჟ. ვანო ბურდული
2011: დაბადებულები საქართველოში რეჟ. თამარ შავგულიძე
2012: ბოლო გასეირნება (იანა) რეჟ. ზაზა ურუშაძე
ალექსანდრიის მუჰაფაზა

ალექსანდრია არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში . ალექსანდრიის საგუბერნატოროს ფართო გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე . პროვინციას ესაზღვრება 2 ეგვიპტიური საგუბერნატორო , ბეჰეირა და მარსა-მატრუჰი.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ალექსანდრია, სწორედ ალექსანდრიაში მდებარეობს მსოფლიოში ყველაზე დიდი ბიბლიოთეკა ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა . ალექსანდრიის ტერიტორიაზე მოსახლეობა უძველესი დროიდან სახლობს , პროვინცია უდიდეს როლს ასრულებდა რომაელთა მმართველების დროს .

დღეისთვის ალექსანრიის მოსახლეობა 4 მლნ-ს აჭარბებს . ტერიტორიის მხრივ ალექსანდრიის საგუბერნატორო საკმაოდ პატარაა , მისი ფართობი 2,900 კმ²-ია .

მოსახლეობა
 1/1 2008
გუანინი

გუანინი — აზოტოვანი ფუძე, ამინოწარმოებელი პურინი (6 ოქსი- და 2 ამინოპურინი), არის ნუკლეოტიდური მჟავების საფუძველი. დნმ-ში რეპლიკაციისას ქმნის წყალბადურ ბმას ციტოზინთან. თვითონ სიტყვა მომდინარეობს კეჩუას ტომის ინდიელების სიტყვისგან „გუანო“, რაც წლის ფრინველთა გამონაყოფს ნიშნავს. მეცნიერებმა პირველად მოახერხეს მისი გამოყოფა გუანოდან. გუანინის ქიმიური ფორმულაა 555.
სადუღა

სადუღა — ადგილი სოფელ კაჭრეთის მახლობლად (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი), სადაც 1972 წელს გათხარეს (ხელმძღვანელი შ. დედაბრიშვილი) შუა ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. 2000-1800) გორასამარხები. ერთ-ერთი მათგანის დასაკრძალავ ორმოში აღმოჩნდა მდიდრული სამარხეული ინვენტარი, მათ შორის შავპრიალა და ღია ფერის სხვადასხვა ზომის თიხის ჭურჭელი. ზოგი შემკულია სიმბოლური (მაგ., მზის გამომსახველი დისკო) და დეკორატიული სახეებით. იქვე იყო ოქროს მრავალი ნივთი — ალამის („შტანდარტი“) ნაწილები, სამკაული (მძივები, საკიდები, საბნევები და სხვა). განსაკუთრებით აღსანიშნავია ბრინჯაოს ვიწრო მახვილის აღმოჩენა, რაც სიახლეა. შუა ბრინჯაოს ხანის კავკასიური მახვილები უფრო გვიანდელია, მათ წარმომავლობას ვარაუდობემ ეგეოსური მახვილებიდან, სადუღის მახვილი კი კავკასიური დაშნების („რაპირები“) პროტოტიპია, რაც მის ადგილობრივი წარმოშობას მოწმობს.

სადუღის ბუნებრივ ბორცვზე გამოვლენილი და ნაწილობრივ შესწავლილია აგრეთვე ანტიკური ხანის ნამოსახლარი.
სადუცია

სადუცია — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ხევის კავკასიონზე, მდინარე ბურსაჭირისხევისა (გუდამაყრის არაგვის ერთ-ერთი სათავე) და სნოსწყლის (თერგის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3237 მ. სადუცია აგებულია პლეისტოცენური დაციტებით. აქვს კლდოვანი კალთები, შემოსილია ალპური მდელოებით.
საეკლესიო აზნაური

საეკლესიო აზნაური, ეკლესიის (საკათოლიკოსო და საეპარქიო საყდრები, დიდი მონასტრები) ვასალი ფეოდალი შუა საუკუნეების საქართველოში. საუკუნიდან, როდესაც ფეოდალური კლასი 2 წოდებად ჩამოყალიბდა (- საუკუნეებში — დიდებულები და აზნაურები, - საუკუნეებში — თავადები და აზნაურები), საეკლესიო აზნაურად ითვლებოდა მხოლოდ ფეოდალური კლასის ქვედა წოდების წარმომადგენელი.

საეკლესიო აზნაურებს შუა საუკუნის საქართველოში ეკლესიისშვილებსა და მონასტრისშვილებს უწოდებდნენ (ვარიანტები - საყდრისშვილები, მცხეთისშვილები, ვარძიისშვილები, ქვათახევისშვილები, რუისის საყდრისშვილები, გერგეტის საყდრისშვილები, აწყურის საყდრისშვილები და სხვა).

- საუკუნეებში საქართველოში საეკლესიო აზნაურთა რაოდენობა უფრო მცირე იყო, ვიდრე სამეფო და სათავადო აზნაურებისა. ადრე კი ისინი უფრო მრავალრიცხოვანი ყოფილან. საეკლესიო აზნაურთა შემცირება გამოიწვია საგარეო მტრების თარეშის, შინაფეოდალური აშლილობისა და სამეურნეო ნგრევის შედეგად მრავალი ეპარქიისა და მონასტრის შესუსტებამ ან სრულიად მოშლამ. ყველაზე მეტი აზნაური ჰყავდა მცხეთის საკათოლიკოსო საყდარს - სვეტიცხოველს, ყველაზე ძლიერ საეკლესიო სენიორიას შუა საუკუნეების საქართველოში (- საუკუნეებში მას ჰქონდა დიდი რაოდენობის ყმა-მამული საქართველოს ყველა კუთხეში, ხოლო - საუკუნეებში - ქართლ-კახეთში). ამ ყმა-მამულს განაგებდნენ საეკლესიო აზნაურები, რომლებსაც მეფისაგან და კათოლიკოსისაგან ბოძებული ჰქონდათ სხვადასხვა სამოხელო პატივი. მაგ., - საუკუნეებში კათოლიკოსის სახლთუხუცესის ხელი მემკვიდრეობით ეპყრათ სვეტიცხოვლის აზნაურებს მაღალაშვილებს, ხოლო საკათოლიკოსო სარდლობა სვეტიცხოვლის აზნაურებს გედევანიშვილებს (მცხეთის სასარდლო ცალკე სადროშოს არ წარმოადგენდა, იგი მეფის სადროშოში შედიოდა), იყვნენ აგრეთვე ბოქაულთუხუცესები, მეჯინიბეთუხუცესები, ქადაგები, სუფრაჯები, მდივანმწიგნობრები, ნაზირები, სოფლების მოურავები, მეღალე-მებალახეები და სხვები.

1783 წლის ტრაქტატზე დართული სიის მიხედვით, იმდოინდელ ქართლში იყო სამეფო აზნაურის 82, სათავადო აზნაურის 188, ხოლო საეკლესიო აზნაურის მხოლოდ 17 სახლი. ეს სია, რა თქმა უნდა, ნაკლულია, მაგრამ მაინც იძლევა მიახლოებით წარმოდგენას საეკლესიო აზნაურების შეფარდებაზე სამეფო და სათავადო აზნაურებთან.

საეკლესიო აზნაურის უშუალო სენიორები (პატრონები, ბატონები) იყვნენ ამ საეკლესიო სენიორიის მეთაურები - კათოლიკოსი, ეპისკოპოსები ან მონასტრის წინამძღვრები. თავის მხრივ ეპისკოპოსებისა და წინამძღვრების უშუალო სენიორები იყვნენ მეფე, კათოლიკოსი ან თავადები (იმის მიხედვით, თუ სად შედიოდა ეს სასაყდრო თუ სამონასტრო სენიორია ტერიტორიულად: სამეფო დომენში, საკათალიკოსო მამულში თუ სათავადოში). ყველა საეკლესიო აზნაურის (მათ შორის საკათოლიკოსო აზნაურებისაც) უმაღლესი სენიორი კი მეფე იყო. თვით ეკლესიის უფლებებს საეკლესიო აზნაურებზე დიდად ზღუდავდა მეფე, ის რეალურად ახორციელებდა მათზე სენიორულ უფლებებს (ყმა-მამულისა და სამოხელეო პატივის ბოძება თუ ჩამორთმევა, გასამართლება-დასჯა და სხვა). განსაკუთრებით ითქმის ეს კახეთის საეკლესიო აზნაურებზე (ალავერდის, ღვთაებისა და სხვა საყრდები), სადაც ყველა ეპისკოპოსი მეფის უშუალო ვასალი იყო.

საეკლესიო აზნაურობა საქართველოში გაუქმდა რუსეთთან შეერთების შემდეგ. 1811 წელს მთავრობამ საეკლესიო აზნაურები მათი ყმა-მამულიანად სახაზინო უწყებაში ჩარიცხა. 1833 წლიდან ყველა აზნაური გაუთანაბრეს რუსეთის „დვორიანსტვოს“.
მატრუჰის მუჰაფაზა

მატრუჰი არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში . მატრუჰის საგუბერნატოროს ფართო გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე . პროვინციას ესაზღვრება 7 ეგვიპტიური საგუბერნატორო , ალექსანდრია, ბეჰეირა, 6 ოქტომბერი, ელ-ფაიუმი, ბანი-სუაფი, ელ-მინია და ახალი ველი. საგუბერნატოროს ესაზღვრება ლიბია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მარსა-მატრუჰი. 2006 წლის მონაცემებით მატრუჰის მოსახლეობა 322,421 ადამიანია . ტერიტორიის მხრივ მატრუჰის საგუბერნატორო საკმაოდ დიდია , მისი ფართობი 212,112 კმ²-ია .

ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია იყოფა 9 ადმინისტრაციულ ოლქად:
ელ-ჰამამი
ელ ალამეინი
დაბაა
მარსა-მატრუჰი
ნაგილა
ბისარია
ბარანი
სალუმი
სივა
ელ-მინიის მუჰაფაზა

ელ-მინია არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ცენტრალურ ნაწილში . ელ-მინიას საგუბერნატოროს აღმოსავლეთის საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 5 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : მატრუჰი , ბანი-სუაფი, ასიუტი , წითელი ზღვა და ახალი ველი.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ელ-მინია. პროვინციის ფართობი შეადგენს 32,279 კმ²-ს . ტერიტორიის სიმცირის მიუხედავად პროვინცია საკმაოდ დასდახლებულია , 2006 წლის მონაცემებით ელ-მინიას მოსახლეობა 4,200,000 ადამიანია .

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 9 რაიონად. პროვინციაში სულ 10 ქალაქია ესენია :
ახალი მინია — ახალი ქალაქი ნილოსის ჩრდილოეთ ნაწილში .
აბუ ქირქასი
ბენი მაზარი
დეირ მავასი
სამალუტი
ელ-იდვა
მათაი
მალავი
ელ-მინია

ცნობილი ელ-მინიელები
აბდალ ჰალიქ ამერი, სამხედრო გენერალი
ამენჰოტეპ , ფარაონი
ჰეკიმი, მომღერალი
ჰოდე შერევი, მსახიობი ქალი
ხეოფსი, ფარაონი იყო 4 დინასტიის წარმომადგენელი
ლუის ავედი, მწერალი და ინტელექტუალი
მარია ალ , მუჰამედის ცოლი
სენე ჰემილი, მსახიობი
სუზანა მუბარაკი, ეგვიპტის პირველი ლედი
ტაჰა ჰუსეინი, მწერალი და ინტელექტუალი
ბანი-სუაფის მუჰაფაზა

ბანი-სუაფი — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში. ბანი-სუაფის საგუბერნატოროს აღმოსავლეთის საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო: მატრუჰი, ელ-ფაიუმი, ელ-მინია და წითელი ზღვა.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბანი-სუაფი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 1,322 კმ²-ს. ტერიტორიის სიმცირის მიუხედავად, პროვინცია საკმაოდ დასდახლებულია, 2017 წლის მონაცემებით ბანი-სუაფის მოსახლეობა 3,154,100 ადამიანია .

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 7 რაიონად. ბანი-სუაფის ტერიტორიაზე მდებარეობს 7 ქალაქი. ესენია:
ვასტა
ბანი-სუაფი
ნასერი
იხნასია
ბიბა
სამსატა
ელ-ფაშნი
ჰელუანის მუჰაფაზა

ჰელუანი არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის აღმოსავლეთ ნაწილში. ჰელუანის საგუბერნატოროს დასავლეთის საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 7 ეგვიპტიური საგუბერნატორო: შარკია, კალიუბია, კაირო, გიზა, ელ-ფაიუმი, სუეცი და ისმაილია .

პროვინციას საგუბერნატოროს სტატუსი მიენიჭა 2008 წლის აპრილში. საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰელუანი.
ელ-ფაიუმის მუჰაფაზა

ელ-ფაიუმი არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში . ელ-ფაიუმის საგუბერნატოროს აღმოსავლეთის საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 7 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : მატრუჰი , ბანი-სუაფი, ოქტომბრის 6 , წითელი ზღვა , გიზა, ჰელუანი , სუეცი.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ფაიუმი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 6,068 კმ²-ს . ტერიტორიის სიმცირის მიუხედავად პროვინცია საკმაოდ დასდახლებულია , 2006 წლის მონაცემებით ელ-მინიას მოსახლეობა 2,512,792 ადამიანია .

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატოროში არის 6 ქალაქი. ესენია:

აბშავი
ატსა
ფაიუმი
სუნურისი
ტამია
იუსუფ-ეს-სადიკი

ცნობილი ელ-ფაიუმელები
სენუსერტ — მეორე ფარაონი დინასტიიდან
სენუსერტ — მეოთხე ფარაონი, დინასტიიდან
ამენემხეთი — ფარაონი დინასტიიდან
ამენემხეთი — ფარაონი დინასტიიდან
ამენემხეთი — ფარაონი დინასტიიდან
ამენემხეთი — ფარაონი დინასტიიდან
იუსუბ ვახაბი — მსახიობი
ომაიანები

ომაიანები – ომაიანთა სახალიფოს დინასტია, რომელიც ქვეყანას მართავდა 661–750 წლებში.

მართლმორწმუნე ხალიფა ალის სიკვდილის შემდეგ სახალიფოში ომაიანთა საგვარეულოს დინასტიური მმართველობა დამყარდა. დინასტიის პირველი წარმომადგენელი მუავია იყო. ამ დინასტიის მმართველობის დროს სატახტო ქალაქი გახდა დამასკო. ომაიანები ებრძოდნენ ბიზანტიას, დაიპყრეს ჩრდილოეთი აფრიკა, ხოლო 711 წელს დაიპყრეს ესპანეთი.

ომაიანთა საგვარეულო შეცვალა აბასიანთა დინასტიამ (750–1258), რაშიც განსაკუთრებული წვლილი მიუძღოდათ სპარსელებს. არაბთა პრივილეგიები დავიწყებას მიეცა, სპარსელები კი აღზევდნენ. სატახტო ქალაქი დამასკოდან ერაყის ქალაქ ბაღდადში გადაიტანეს.

ომაიანი ხალიფების სია
მუავია : 661–680
იაზიდ : 680–683
მუავია : 683–684
მარვან : 684–685
აბდ ალ-მალიქი : 685–705
ვალიდ : 705–715
სულეიმან იბნ აბდ ალ-მალიქი : 715–717
უმარ : 717–720
იაზიდ : 720–724
ჰიშამი : 724–743
ვალიდ : 743–744
იაზიდ : 744
იბრაჰიმ იბნ ალ-ვალიდი : 744
მარვან იბნ მუჰამადი : 744–750
ასუანის მუჰაფაზა

ასუანი — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთ-ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში . ასუანის ტერიტორია მოიცავს მდინარე ნილოსის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპიროებს. პროვინციას ესაზღვრება 3 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ახალი ველი , წითელი ზღვა და ლუქსორი. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება სუდანი.

ასუანის საგუბერნატოროში მდებარეობს ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე ღირსშესანიშნავი ადგილი აბუ სიმბალი. საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ასუანი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 34 608 კმ²-ს . 2001 წლის მონაცემებით ასუანის მოსახლეობა 1 184 432 ადამიანია . პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენებია არაბული და ნუბიური.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 5 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად):
ედფუ
კომ-ომბო
დარაუ
ასუანი
ნუბიის რაიონი
სხვა ქალაქები:
აბუ სიმბალი
ქალაბშა
რადისია
ბასილია
სებაია

ცნობილი ასუანელელები
აბას ელ აქადი - მწერალი, ფილოსოფოსი
მუჰამედ მუნირი - მომღერალი
წითელი ზღვის მუჰაფაზა

წითელი ზღვა — ეგვიპტის 27 საგუბერნატოროდან ერთ-ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში . წითელი ზღვის ტერიტორიას აღმოსავლეთიდან ფართო გასასვლელი აქვს წითელ ზღვაზე, საგუბერნატოროს დასავლეთი საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. წითელი ზღვის საგუბერნატოროს ძირითადი ნაწილი უკავია ნუბიის უდაბნოს. პროვინციას ესაზღვრება 9 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ასუანი , ლუქსორია, კენა, სუჰაგი, ასიუტი, ელ-მინია, ბანი-სუაფი, ელ-ფაიუმი და სუეცი. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება სუდანი.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰურგადა. 2006 წლის მონაცემებით წითელი ზღვის მოსახლეობა 322,421 ადამიანია . ტერიტორიის მხრივ წითელი ზღვის საგუბერნატორო საკმაოდ დიდია, მისი ფართობი 203 685 კმ²-ია. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. დღეისთვის საგუბერნატოროს მმართველია აჰმედ აბდალა.

ბუნებრივი რესურსები
ეგვიპტური ნავთობის და გაზის 75% სწორედ წითელი ზღვის საგუბერნატოროში მდებარეობს. პროვინციაში ასევე მოიპოვებენ ფოსფორს , ოქროს , ვერცხლს, ქრომს, მარგანეცს, ვოლფრამს და ზურმუხტს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატოროში მდებარეობს 6 ძირითადი ქალაქი ესენია:
ჰურგადა — საგუბერნატოროს ცენტრი
რას-ჰარიბი
ელ-ქუსაირი
მარსა-ალამი
საფაგა
შალატინი
ლუქსორის მუჰაფაზა

ლუქსორი — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთ-ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ნილოსის აღმოსავლეთ და დასლეთ სანაპიროებზე. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო: ასუანი, კენა, ახალი ველი და წითელი ზღვა.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლუქსორი. ლუქსორის საგუბერნატორო ეგვიპტურ საგუბერნატოროებს შორის ფართობით ყველაზე მცირეა. მისი ფართობი სულ რაღაც 55 კმ²-ია. მიუხედავად ფართობის ასეთი სიმცირისა, პროვინციაში მოსახლეობის რაოდენობა დიდია. 2006 წლის მონაცემებით ლუქსორის მოსახლეობა 451 318 ადამიანია.
კალვოს დოქტრინა

კალვოს დოქტრინა, მიღებულ იქნა ამერიკის სახელმწიფოთა პირველი საერთაშორისო კონფერენციის მიერ, ხოლო შემდგომში მან ასახვა ჰპოვა მონტევიდეოს კონვენციაში სახელმწიფოთა უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ (1933 წ.). აღნიშნული კონვენციის მე-9 მუხლი ითვალისწინებს: "სახელმწიფოთა მოქალაქეებსა და უცხოელებს ერთნაირად იცავს კანონი და ხელისუფლების ორგანოები. უცხოელებმა არ უნდა მოითხოვონ რაიმე სხვა სახის ან უფრო მეტი უფლებები, ვიდრე სახელმწიფოს მოქალაქეებს გააჩნიათ." ასეთი შეხედულება აყენებს ერთ მთავარ პრობლემას: იგი ეწინააღმდეგება საერთაშორისო საჯარო სამართალს იმ თვალსაზრისით, რომ ართმევს სახელმწიფოს მის საზღვრებს გარეთ მყოფი საკუთარი მოქალაქეების დაცვის საშუალებას. შესაბამისად, გამართლებული იქნებოდა სახელმწიფოს მხრიდან უცხოელისათვის ყველა უფლების ჩამორთმევა, თუ ასევე მოექცეოდნენ მის მოქალაქეს. ეს თეორია არასდროს ყოფილა საყოველთაოდ აღიარებული.
კენის მუჰაფაზა

კენა არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში . კენას ტერიტორია მოიცავს მდინარე ნილოსის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპიროებს. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : სუჰაგი , ლუქსორია, ახალი ველი და წითელი ზღვა.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კენა. საგუბერნატოროს საკმად მცირე ტერიტორია უკავია , მისი ფართობი 1 851 კმ²-ია.2006 წლის მონაცემებით კენას მოსახლეობა 3 001 494 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. დღეისთვის საგუბერნატოროს მმართველია მაჰდი აიუბი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 13 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). კენას საგუბერნატოროში 136 სოფელია. კენას საგუბერნატოროს მნიშვნელოვანი ქალაქებია.

აბუ-ტიშტი
ფარშუთი
ნეგ ჰამადანი
ელ-ვაკფი
დიშნი
კენა
ქიფთი
ქუსი
ნაკადა
არმანთი
ესნა
სუჰაგის მუჰაფაზა

სუჰაგი — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში . სუჰაგის ტერიტორია მოიცავს მდინარე ნილოსის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპიროებს. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ასიუტი , კენა, ახალი ველი და წითელი ზღვა.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სუჰაგი. საგუბერნატოროს საკმად მცირე ტერიტორია უკავია , მისი ფართობი 1 547 კმ²-ია. 2006 წლის მონაცემებით სუჰაგის მოსახლეობა 3 746 377 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.

ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 12 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). სუჰაგის საგუბერნატოროში 270 სოფელია, 3 თვითმართველი ქალაქი და 12 ქალაქია ესენია:
აჰმიმი
ელ-ბალუანა
გირგა
დარ-ეს-სალამი
ჰუხაინი
საკულტა
სუჰაგი
ტიმა
ტაჰტა
ელ-მარაჰა
ელ-მანშა
ელ-ასირათი

ცნობილი სუჰაგელები
ეთ-თახთავი რიფა — მწერალი, თარჯიმანი, მაზროვნე
ჰამალი ელ-ჰითანი — მწერალი, ჟურნალისტი

მონასტრები სუჰაგის საგუბერნატოროში
წითელი მონასტერი
თეთრი მონასტერი
გულივერის თავგადასავალი (ფილმი)

გულივერის თავგადასავალი — რეჟისორ დეივ ფლეიშერის 1939 წელს გამოსული ფილმი, რომელიც ეფუძნება ჯონათან სვიფტის ამავე სახელწოდების რომანს. სიუჟეტის მიხედვით, მეზღვაური გულივერი აღმოჩნდება ლილიპუტების ქვეყანაში, რომელიც ორ ნაწილად არის დაყოფილი. ორივე ნაწილი ემტერება ერთმანეთს, მაგრამ, გულივერის ძალისხმევით და ამ ნაწილებში მცხოვრები პრინცისა და პრინცესას სიყვარულის გამო მშვიდობა დაისადგურებს.

ეს იყო კინოს ისტორიაში რიგით მეათე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, მაგრამ ამერიკაში იგი წარმოადგენდა პირველ სრულმეტრაჟიან სურათს, რომელიც გამოუშვა რომელიმე სხვა კომპანიამ, გარდა უოლტ დისნეის სტუდიისა.
მისტერ ხოჭო მიემგზავრება ქალაქში

მისტერ ხოჭო მიემგზავრება ქალაქში — რეჟისორ დეივ ფლეიშერის 1941 წელს გამოსული ფილმი. თავდაპირველად იგი უნდა ყოფილიყო მორის მეტერლინსკის წიგნ „ფუთკრის ცხოვრების“ ეკრანიზაცია, მაგრამ სტუდიაში საკუთარი ამბავი მოიგონეს.

ფილმმა დიდი წარმატება იქონია, მაგრამ მიუხედავად იმისა, დღესდღეობით ფორმატში ოფიციალურად გამოცემული არ არის.
კუზიანი ცხენი (ფილმი)

კუზიანი ცხენი — რეჟისორ ივანე ივანოვ-ვანოს 1949 წლის მულტფილმი. იგი ეფუძნება პეტრე ერშოვის ცნობილ ზღაპარს, რომელიც პოემის სახეს ატარებს. სიუჟეტის მიხედვით, ბიჭუნას ჰყავს კუზიანი ცხენი, რომელიც, მიუხედავად თავისი გარეგნობისა, მას ბევრ სარგებელს მოუტანს.

ფილმი აღდგენილი სახით და დამატებითი ეპიზოდით გამოვიდა 1975 წელს.