iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კომპლექსური კობორდიზმი

კომპლექსური კობორდიზმი — განზოგადებული კოჰომოლოგიის თეორიების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მაგალითი ალგებრულ ტოპოლოგიაში. იგი ფუნდამენტურ როლს ასრულებს სტაბილურ ჰომოტოპიის თეორიაში და მჭიდროდ არის დაკავშირებული ფორმალურ ჯგუფურ კანონებთან.

კობორდანტული მრავალნაირობები
იმისათვის, რომ გავიგოთ კობორდიზმის თეორიის არსი, პირველ რიგში უნდა განისაზღვროს კობორდანტულობის ცნება.

ვთქვათ, მოცემულია ორი -განზომილებიანი ჩაკეტილი (უსაზღვრო) გლუვი მრავალნაირობა და . ვამბობთ, რომ ისინი არიან კობორდანტული, თუ არსებობს (+1)-განზომილებიანი საზღვრიანი მრავალნაირობა , რომლის საზღვარი არის ამ ორი მრავალნაირობის თანაუკვეთი გაერთიანება:
\ = \ (-),
სადაც - აღნიშნავს -ს საპირისპირო ორიენტაციით. შინაარსობრივად, კობორდიზმი არის ერთგვარი გეომეტრიული „გადასვლა“ (მილისებრი ზედაპირი) ერთი სივრციდან მეორეში.

კომპლექსური კობორდიზმის შემთხვევაში მოითხოვება დამატებითი პირობა: მრავალნაირობებს უნდა გააჩნდეთ ე.წ. სტაბილურად კომპლექსური სტრუქტურა მათ მხებ ფიბრაციებში . ასეთი მრავალნაირობების ეკვივალენტობის კლასები ქმნიან რგოლს, რომელსაც კომპლექსური კობორდიზმის რგოლი ეწოდება.

კომპლექსური კობორდიზმის თეორია
კომპლექსური კობორდიზმის თეორია, რომელიც აღინიშნება როგორც ^* (კოჰომოლოგიური ვერსია) ან _* (ჰომოლოგიური ვერსია), წარმოადგენს განზოგადებულ კოჰომოლოგიის თეორიას. იგი ასოცირებულია ტომის სპექტრთან და აღნიშნავენ როგორც .

სივრცის -ჰომოლოგიური ჯგუფები გეომეტრიულად აიგება ამ სივრცეში სტაბილურად კომპლექსური მრავალნაირობების ასახვების კობორდიზმის კლასების გამოყენებით. ეს თეორია ბევრად უფრო მდიდარ ინფორმაციას ატარებს სივრცის ტოპოლოგიის შესახებ, ვიდრე ჩვეულებრივი სინგულარული კოჰომოლოგია, თუმცა მისი გამოთვლა შესაბამისად უფრო რთულია.

ქვილენის თეორემა და ლაზარის რგოლი
კომპლექსური კობორდიზმის თეორიის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი და ცენტრალური შედეგი ეკუთვნის დანიელ ქვილენს ( , 1969).

ქვილენმა შეამჩნია, რომ კომპლექსურ კობორდიზმს, ისევე როგორც ნებისმიერ კომპლექსურად ორიენტირებად კოჰომოლოგიის თეორიას, გააჩნია ბუნებრივი ერთგანზომილებიანი კომუტაციური ფორმალური ჯგუფური კანონი (რომელიც მოდის ორი კომპლექსური პროექტული სივრცის ნამრავლიდან). ქვილენმა დაამტკიცა ფუნდამენტური თეორემა, რომ კომპლექსური კობორდიზმის კოეფიციენტთა რგოლი ბუნებრივად იზომორფულია ლაზარის რგოლის :
^* \ 
ლაზარის რგოლი არის უნივერსალური რგოლი ერთგანზომილებიანი კომუტატიური ფორმალური ჯგუფური კანონებისთვის. შესაბამისად, ^* აღმოჩნდა უნივერსალური ფორმალური ჯგუფის კოეფიციენტების რგოლი.

ქვილენის ამ აღმოჩენამ და ნოვიკოვის ადრეულმა დაკვირვებამ, რომ წრფივი კომპლექსური ფიბრაციების ტენზორული ნამრავლის ეილერის კლასი ატარებს ფორმალურ ჯგუფურ კანონის თვისებას, შექმნა მძლავრი ხიდი ალგებრულ ტოპოლოგიასა და ალგებრულ გეომეტრიას შორის. სწორედ კომპლექსური კობორდიზმის უნივერსალურობამ და მასთან დაკავშირებულმა ფორმალურმა ჯგუფმა ჩაუყარა საფუძველი ქრომატულ ჰომოტოპიის თეორიას და ისეთი პერიოდული თეორიების შექმნას, როგორიცაა მორავას -თეორია.
ანდრო ზოდელავა

ანდრო სიმონის ძე ზოდელავა (დ. 1905, სოფ. ახუთი, ახლანდ. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 ნოემბერი, 1942, სოფ. გიზელი, ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ, რსფსრ) — ქართველი საბჭოთა უშიშროების, სახელმწიფო და პარტიული მოხელე, სახელმწიფო უშიშროების უფროსი მაიორი (1940).

დაიბადა გლეხის ოჯახში. 1922–1924 წლებში იყო კომკავშირულ სამუშაოზე საქართველოში. 1924 წლიდან სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა საქართველოს და ამიერკავკასიის უშიშროების უწყებებში (ჩეკა, ნკვდ). 1937–1938 წლებში იყო ამიერკავკასიის რკინიგზის ნკვდ-ის საგზაო-სატრანსპორტო განყოფილების უფროსი. 1938 წელს აირჩიეს საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტალური კომიტეტის წევრად და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 1938–1939 წლებში იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1939 წლიდან ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი. დაიღუპა მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის საავიაციო თავდასხმის შედეგად. დაჯილდოებულია წითელი დროშის (1940), წითელი ვარსკვლავის (1942) და ლენინის (1942, სიკვდილის შემდეგ) ორდენებით.
ზოტის ცულების განძი

ზოტის ცულები — ძვ. წ. – საუკუნეების ბრინჯაოს ცულები, ნაპოვნია 1964-1965 წლებში ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოტის მიდამოებში, მდ. გუბაზეულის ხეობაში.

ერთი მათგანი ქორიძისეული სახეობის კოლხური ცულია, რომელსაც თითქმის სიმეტრიული ორფრთიანი პირი და მახვილი ყუა აქვს, მეორეს ( სახეობა) აქვს ცალფრთიანი პირი და სწორი შუბლი. დაცულია ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
გასაჩერებელი ბაქანი

გასაჩერებელი ბაქანი — სარკინიგზო ხაზების კეთილმოწყობის ობიექტი რკინიგზისა და მეტროპოლიტენის სადგურებზე.

სარკინიგზო ბაქნები იყოფა სამგზავრო (სინონიმი: პერონი, გასაჩერებელი ბაქანი, ჩასასხდომი მოედანი), მგზავრთა ჩაჯდომა-გადმოსვლისათვის, ფოსტის და ბარგის დატვირთვა-გადმოტვირთვისთვის და ა.შ., და სატვირთო (სატვირთო ოპერაციების დანიშნულებით: შენახვა, დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოები, დახარისხება).

ბაქნების შექმნის მიზანია მგზავრთა მატარებელში შესვლის და ჩასხდომა-გადმოსვლის უზრუნველყოფა.

ბაქნის ზედაპირის დაფარვა ყველაზე ხშირად მყარია (ბეტონი, ასფალტი).

კლასიფიცირდებიან ადგიმდებარეობის მიხედვით რკინიგზის ვაგზლებთან მიმართებაში შუალედურად და ძირითადად. ძირითადებს აქვთ უშუალო კავშირი ვაგზლებთან, შესაძლებელია მდებარეობდნენ ლიანდაგიდან გვერდით ან მათ პერპენდიკულარულად. შუალედურები (ისინი კუნძულებრივებია) მდებარეობენ მიმღებ-გამშვებ ლიანდაგებს შორის, მათი ძირითად პლატფორმებთან და ვაგზლებთან შესაერთებლად გამოიყენება ფეხით მოსიარულეთა გვირაბები, გადასასვლელები ან ხიდები.

სიმაღლე ვაგონთან მიმართებაში
უბრალო ბაქანი — მოედანი იმავე დონეზე, რომელზეც იმყოფება რკინიგზის ლიანდაგი, რასაც ჩვეულებრივ მოყვება საკმაოდ დიდი სიმაღლეთა სხვაობა ბაქანსა და ვაგონის იატაკს შორის. თუ ბაქნის სიმაღლე 0,2 მეტრია რელსის ზედა ნაწილიდან, მაშინ ბაქანს ქვია დაბალი. ხშირად ასეთი მოედანი არ ითვლება ნამდვილ ბაქნად. დაბალი ბაქნები იაფია მათი აგებისას. შენდება იმ გამყოფ პუნქტებზე, სადაც გადის სატრანზიტო მატარებლებისა და ტექდათვალიერების გავლას.

უფრო მეტად ტრადიციული ბაქნები ლიანდაგთან მიმართებაში ამაღლებულები არიან. რეალობაში ისინი უნდა იმყოფებოდნენ ერთ დონეზე. თუ ბაქნის სიმაღლე რელსის ზედა ნაწილზე 0,9 მეტრიდან 1,3 მეტრამდეა, მაშინ ბაქანს ქვია მაღალი. მაღალი ბაქნები შენდება დიდი მგზავრნაკადიანობის სადგურებზე და მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის ექსპლოატაციისას ფეხის საყრდენების გარეშე. ისინი გამოირჩევიან მგზავრებისთვის მოხერხებულობით, მაგრამ რთულ ამოცანას ქმნიან შემადგენლობის ტექნიკური შემოწმების დროს.

სიგრძე
ბაქნის სიგრძე განისაზღვრება ყველაზე უფრო გრძელი სიგრძის სამგზავრო მატარებელზე გათვლით, ასევე შესაძლებელია სიგრძის გაზრდა 500 მეტრამდე.
დამჭერი ჩიხი

დამჭერი ჩიხი (ასევე: მატარებელთა დამჭერი) — რკინიგზის ლიანდაგი, რომლის დანიშნულებაა მუხრუჭების მართვის კონტროლდაკარგული მატარებლების ან ვაგონთა ჯგუფის დაჭერა.

დამჭერი ჩიხი ეწყობა დაკიდული დაღმართის ბოლოში, რკინიგზის სადგურის წინ, იმის გამო, რომ გამოირიცხოს უმართავი მოძრავი შემადგენლობის მოხვედრა სადგურზე.

დამჭერ ჩიხში მოძრავი შემადგენლობის გასაჩერებლად გამოიყენება სალიანდაგო საბჯენები, ჩიხის პრიზმა, ქვიშის ან ხრეშის დაყრა რელსის თავის დონეზე მაღლა, უკუ ქანობის შექმნა.
ყვითელი წერილები

ყვითელი წერილები — 2026 წლის პოლიტიკური დრამა, რომლის რეჟისორი ილქერ ჩათაქი და სცენარის თანაავტორები აიდა ჩათაქი და ენის ქიოსთეფენია. ფილმი მოგვითხრობს დერიას (იოზგიუ ნამალი) და აზიზის (თანსუ ბიჩერი) შესახებ, თურქი თეატრის მსახიობების წყვილზე, რომლებიც თურქეთში მიმდინარე პოლიტიკური დევნის გამო სამსახურს კარგავენ.

ფილმის მსოფლიო პრემიერა ბერლინის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალის მთავარ კონკურსზე, 2026 წლის 13 თებერვალს შედგა, სადაც კინოფესტივალის მთავარი ჯილდო — ოქროს დათვი მოიპოვა. გერმანიაში ფილმის ჩვენება კინოთეატრებში 5 მარტისთვისაა დაგეგმილი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 674

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 674 მიღებულია 1990 წლის 29 ოქტომბერს. საბჭომ დაგმო 1990 წლის 2 აგვისტოს ერაყის ქუვეითში შეჭრის შემდეგ არსებული ვითარება, რითაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა საერთაშორისო საზოგადოების მიზანი საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნების შესახებ.

დეტალები
რეზოლუცია მოითხოვდა, ერაყის მიერ უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მძევლად აყვანის, ასევე ქუვეითის მოქალაქეების მიმართ არასათანადო მოპყრობის შეწყვეტას, რაც არღვევდა საბჭოს გადაწყვეტილებებს, ჟენევის მეოთხე კონვენციას და საერთაშორისო კანონმდებლობას. რეზოლუცია სახელმწიფოებს მოუწოდებდა შეეგროვებინათ ინფორმაცია მათ წინააღმდეგ ჩადენილი დარღვევების შესახებ და ეს ინფორმაცია საბჭოსთვის მიეწოდებინათ. რეზოლუცია ასევე მოითხოვდა ერაყისგან დიპლომატიური ურთიერთობებისა და საკონსულო ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებას. საბჭომ ასევე მოითხოვა ერაყისგან დიპლომატიური იმუნიტეტის მოხსნისა და ოკუპირებულ ქუვეითში საელჩოების დახურვის შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმება.

ჰუმანიტარულ საკითხებთან დაკავშირებით, რეზოლუციაში აღნიშნული იყო, რომ ერაყს უნდა უზრუნველყო საკვების, წყლისა და ძირითადი მომსახურების ხელმისაწვდომობა ქუვეითის მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის და უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და დიპლომატიური პერსონალისთვის. საბჭომ შეახსენა ერაყს, რომ იგი პასუხისმგებელია ნებისმიერ დანაკარგსა და ზიანზე, რომელიც დაკავშირებულია ქუვეითთან და მესამე სახელმწიფოებთან.

რეზოლუცია 674 იყო მეათე და ყოვლისმომცველი რეზოლუცია, რომელიც კონფლიქტთან დაკავშირებით მიიღეს. რეზოლუცია მიღებულ იქნა 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, კუბამ და იემენმა თავი შეიკავეს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 675

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 675 მიღებულია 1990 წლის 5 ნოემბერს. საბჭომ დაამტკიცა გენერალური მდივნის ანგარიში და გაეროს დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატის გაგრძელა ცენტრალურ ამერიკაში 6 თვით, 1991 წლის 7 მაისამდე.

გაეროს სამშვიდობო ძალებზე გაზრდილი მოთხოვნის გათვალისწინებით, რეზოლუციაში აღნიშნული იყო დამკვირვებელთა ჯგუფის ფინანსური ხარჯების სწორად მართვის თაობაზე. რეზოლუციით საბჭომ გენერალური მდივნისგან მოითხოვა მიმდინარე მანდატის დასრულებამდე ანგარიშის წარდგენა დამკვირვებელთა ჯგუფის ყველა ასპექტის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 676

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 676 მიღებულია 1990 წლის 28 ნოემბერს. გენერალური მდივნის, ხავიერ პერეს დე კუელარის, გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის შესახებ ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება:

(ა) გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატის განახლება ორი ​​თვით, 1991 წლის 31 იანვრამდე;

(ბ) მოითხოვა გენერალური მდივნის მიერ წარდგენილ იქნას ანგარიში დამკვირვებელთა ჯგუფის მომავლის შესახებ 1991 წლის იანვრის განმავლობაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 677

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 677 მიღებულია 1990 წლის 28 ნოემბერს. საბჭომ დაგმო ერაყის მიერ ქუვეითის დემოგრაფიული შემადგენლობის შეცვლის მცდელობები და მისი მოქალაქეების გადაადგილების შეზღუდვები.

გაეროს წესდების თავის შესაბამისად, საბჭომ დაგმო ერაყის მიერ ქუვეითის მთავრობის მიერ წარმოებული სამოქალაქო ჩანაწერების განადგურების მცდელობები. რეზოლუციამ გენერალურ მდივანს, ხავიერ პერეს დე კუელარს, დაავალა ქუვეითის მოსახლეობის რეესტრის შენახვა, რომელიც დამოწმებულია „ქუვეითის ლეგიტიმური მთავრობის“ მიერ და მოიცავს მოსახლეობის რეესტრს 1990 წლის 1 აგვისტომდე. რეზოლუციამ სთხოვა გენერალურ მდივანს და ქუვეითის მთავრობას, შეექმნათ რეესტრზე წვდომის წესები და რეგულაციები.

რეზოლუცია მიღებულ იქნა ოკუპირებულ ქვეყანაში ერაყის პოლიტიკის შედეგად ქუვეითელთა გაუჩინარების ან არაქუვეითელთა შემოდინების მოლოდინში.
გამყოფი პუნქტი

გამყოფი პუნქტი — პუნქტი, რომელიც რკინიგზის ხაზებს ყოფს ბლოკ-უბნებად ან გადასარბენებად.

კლასიფიკაცია
რკინიგზაზე გამყოფ პუნქტებს მიეკუთვნება:

ხაზებს ქმნიან გადასარბენებად:
რკინიგზის სადგურები;
გადასასწრები პუნქტები;
ასაქცევები;
სალიანდაგო პოსტები;
გადასარბენებს ქმნიან ბლოკ-უბნებად:
გამავალი შუქნიშნები სალიანდაგო ავტობლოკირებით;
ბლოკ-უბნების საზღვრები ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის დროს, რომელიც გამოიყენება როგორც სიგნალიზაციის და კავშირგაბმულობის დამოუკიდებელი საშუალება.

დანიშნულება
გამყოფი პუნქტები, რომელთაგან ყველაზე უფრო უბრალოები არიან ასაქცევები და გადასასწრები პუნქტები, ემსახურებიან მატარებელთა შეხვედრებს და გადასწრებებს, უზრუნველყოფენ მათი მოძრაობის უსაფრთხოებას და ზრდიან რკინიგზის მონაკვეთების გამტარუნარიანობას. ამასთან სადგურებზე ხორციელდება მატარებელთა მიღების, გაშვების, ფორმირების და დაშლის (დამხარისხებელი და საველე სადგურები) ოპერაციები, ხდება ტვირთების მიღება-გაცემა, მგზავრთა მომსახურება, რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის რემონტი და მომსახურება.

საზღვრები
თითოეულ გამყოფ პუნქტს აქვს მკაცრად განსაზღვრული საზღვრები, რომელიც მას გამოყოფს მასთან მდებარე გადასარბენებისგან. გამყოფი პუნქტების საზღვრებია:
ერთლიანდაგიან მონაკვეთებზე — შესავალი შუქნიშნები;
ორლიანდაგიან მონაკვეთებზე თითოეულ მთავარ ლიანდაგზე ცალ-ცალკე — ერთი მხრიდან — შემავალი შუქნიშანი, მეორე მხრიდან სასიგნალე ნიშანი „სადგურის საზღვარი“;
ორლიანდაგიან მონაკვეთებზე, რომლებიც აღჭურვილები არიან ორმხრივი ავტობლოკირებით, საზღვრები ორივე მხრიდან თითოეულ მთავარ ლიანდაგზე ცალ-ცალკე არიან შემავალი შუქნიშნები.
საველე სადგური

საველე სადგური — რკინიგზის სადგური, რომლის დანიშნულებაა ტრანზიტული სატვირთო და სამგზავრო მატარებლების დამუშავება, სამანევრო სამუშაოების ჩატარება ანაკრები და საველე მატარებლების ფორმირება-დაშლის მიხედვით, მისასვლელი ლიანდაგების მომსახურება. ასევე შეიძლება გახდეს ლოკომოტივების და (ან) ლოკომოტივის ბრიგადების შეცვლის პუნქტი.

საორთქლმავლო წევის დროს საველე სადგურები ზღუდავდნენ ლოკომოტივების მოძრაობის მონაკვეთს, რომელიც განისაზღვრებოდა სალოკომოტივე ბრიგადების უწყვეტი მუშაობის დროთი ლოკომოტივის ტენდერში ქვანახშირის მარაგით. მანძილი საველე სადგურებს შორის შეადგენდა 100—130 კმ-ს. თბოწევის დანერგვისა და რკინიგზის ლიანდაგების ელექტროფიკაციის შემდეგ მიმოსვლის უბნები გაიზარდა 500—800 კმ-მდე თბომავლებისათვის და შეიძლება მიაღწიოს რამდენიმე ათას კილომეტრს ელმავლებისათვის, ამიტომ ბევრმა საველე სადგურმა დაკარგა თავისი პირვანდელი მნიშვნელობა. დაგრძელებულ მონაკვეთებზე ლოკომოტივთა მიმოსვლას ახორციელებენ შემცვლელი ბრიგადები, ლოკომოტივის ბრიგადების სამუშაო დროის სიგრძე აღწევს 500 კმ-ს. საველე სადგურებზე ხორციელდება სალოკომოტივე ბრიგადების შეცვლა ან სალოკომოტივე ბრიგადების შეცვლა ლოკომოტივთან ერთად.

საველე სადგურებს აქვთ მიმღებ-გამშვები პარკები, სამგზავრო და სატვირთო მოწყობილობები. ასევე საველე სადგურებს შეიძლება ქონდეთ სალოკომოტივე და სავაგონო მეურნეობა. სალოკომოტივე მეურნეობა მოიცავს ეკიპირებულ მოწყობილობებს, ასევე სადგურებში, სადაც იცვლებიან ლოკომოტივები, ძირითად ან ბრუნვით სალოკომოტივო დეპოებს. მიმღებ-გამშვები პარკების ლიანდაგებში ხორციელდება სატვირთო მატარებლების ვაგონების ტექნიკური და კომერციული დათვალიერება, ასევე მათი რემონტი ვაგონების ჩახსნის გარეშე. საველე და ანაკრებ მატარებლებს, რომლებიც სადგურებზე დაშლისათვის არის გამიზნული, გადაიყვანენ გამთრევ ლიანდაგში მათ დასაშლელად. შემადგენლობის დასაშლელად საჭირო მნიშვნელოვანი მოცულობის სამუშაოებისთვის შეიძლება გამოყენებული იქნეს დამხარისხებელი გორაკი. ვაგონებს, რომლებიც გამიზნულია დაცლისათვის, აწვდიან სატვირთო რაიონს და მისასვლელ ლიანდაგებს.

სამგზავრო მატარებლებს, რომელთაც აქვთ გაჩერება, იღებენ სამგზავრო მატარებლებისთვის განკუთვნილ მთავარ და მიმღებ-გამშვებ ლიანდაგებზე, სადაც ხდება მგზავრთა ჩამოსვლა და ჩაჯდომა. ასევე შეიძლება განხორციელდეს ბარგის და ფოსტის დატვირთვა ან გადმოტვირთვა, ტექნიკური დათვალიერება და აუცილებლობის შემთხვევაში ვაგონების რემონტი ჩახსნის გარეშე.
ტულონის ბრძოლა (1744)

ტულონის ბრძოლა, ასევე ცნობილი როგორც სისიეს კონცხის ბრძოლა — მნიშვნელოვანი საზღვაო დაპირისპირება ავსტრიული მემკვიდრეობის ომის დროს, რომელიც მიმდინარეობდა 1744 წლის 22-დან 24 თებერვლამდე დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში, ტულონის მახლობლად. ბრძოლაში საფრანგეთისა და ესპანეთის გაერთიანებული ფლოტები ბრიტანეთის ხმელთაშუა ზღვის ფლოტს დაუპირისპირდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლას გადამწყვეტი ტაქტიკური გამარჯვება არ მოჰყოლია, ბრძოლა ესპანეთ-საფრანგეთის ძალების სტრატეგიული გამარჯვებით დასრულდა.

კონფლიქტს წინ უძღოდა თომას მეთიუსის დანიშვნა ხმელთაშუა ზღვაში ბრიტანეთის ფლოტის მეთაურად 1741 წელს. მისი მოადგილე იყო რიჩარდ ლესტოკი, რომელთანაც დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა. 1742 წლის ივნისში ბრიტანულმა ესკადრილიამ შეუტია ესპანურ გემებს სენ-ტროპეს ყურეში, აიძულა ისინი თავშესაფარი ეპოვათ ტულონში და შემდეგ პორტი დაბლოკა.

1744 წლის 21 თებერვალს ესპანეთ-საფრანგეთის ფლოტმა დატოვა ტულონი. 22 თებერვალს, მეთიუსმა, მტრის გიბრალტარზე გარღვევის შიშით, შეტევაზე გადავიდა. მისმა ფლაგმანურმა გემმა, „ნამურმა“, ერთდროულად გასცა ურთიერთსაწინააღმდეგო სიგნალები - ერთი მტერთან დაახლოების, მეორე კი საბრძოლო ხაზის შესაქმნელად, რამაც რიტანულ ფლოტში არეულობა და ბრძოლის წყობის დარღვევა გამოიწვია. შედეგად, ცალკეული ბრიტანული გემები, მათ შორის „ნამური“ და „მარლბორო“, ესპანურ არიერგარდს დაუპირისპირდნენ საკმარისი მხარდაჭერის გარეშე და სერიოზული ზიანი მიაყენეს. ბრიტანული საბრძოლო წყობა დაირღვა, ხოლო ესპანელებმა შეძლეს ადრე დაკავებული გემის „პოდერის“ დაბრუნება.

დევნა გაგრძელდა 23 და 24 თებერვალს. ფრანგულმა სარდლობამ გადაწყვიტა დაზიანებული „პოდერის“ ჩაძირვა, რათა არ შეენელებინა ესკადრილიის სვლა. საბოლოოდ, ბრიტანულმა ფლოტმა დევნა შეწყვიტა და მაჰონის ბაზაზე დაბრუნდა.

ბრძოლამ გადამწყვეტი ტაქტიკური შედეგი არ გამოიღო, თუმცა მნიშვნელოვანი სტრატეგიული შედეგები მოჰყვა. ესპანეთისა და საფრანგეთის ძალებმა დაამყარეს კონტროლი დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვაზე, შედეგად, იტალიის მიმართულებით დამატებითი სამხედრო ძალების გადაყვანა შესაძლებელი გახდა. აღნიშნულმა მოვლენებმა გავლენა იქონია ავსტრიული მემკვიდრეობის ომის შემდგომ განვითარებაზე.
მახასიათებელი კლასები

მახასიათებელი კლასები .
სიმპლექტური ფიბრაციები: კანონიკურად ორიენტირებადია სიმპლექტურ კობორდიზმში ^*. ვინაიდან ყოველი სიმპლექტური ფიბრაცია ბუნებრივად კომპლექსურიცაა და ნამდვილიც, ისინი ასევე ორიენტირებადია ^* და ^*(-; \{}) თეორიებში.

განზოგადებები და ფორმალური ჯგუფები
როგორც მაგალითებიდან ჩანს, განზოგადებულ კოჰომოლოგიის თეორიებში (როგორიცაა მორავას -თეორია ან კობორდიზმები) მახასიათებელი კლასები იძლევიან საშუალებას, უფრო ღრმად შევისწავლოთ მრავალნაირობათა ტოპოლოგიური და გეომეტრიული თვისებები.

მახასიათებელი კლასების გამოთვლის ერთ-ერთი ფუნდამენტური ინსტრუმენტია უიტნის ფორმულა ფიბრაციათა პირდაპირი ჯამისთვის. ტოტალური კლასებისთვის იგი მულტიპლიკატიურია:
( \ ) = \ .

გამოთვლებისთვის ფართოდ გამოიყენება გახლეჩის პრინციპი, რომელიც ამოცანას დაიყვანს წრფივი ფიბრაციების შესწავლაზე. როდესაც საქმე გვაქვს წრფივი ფიბრაციების ტენზორულ ნამრავლთან განზოგადებულ კოჰომოლოგიის თეორიებში, უიტნის ფორმულასთან ერთად შემოდის ფორმალური ჯგუფების ცნება. ეს ტრიადა (გახლეჩის პრინციპი, უიტნის ფორმულა, ფორმალური ჯგუფები) ქმნის მახასიათებელი კლასების დათვლისა და მანიპულირების უაღრესად მძლავრ მათემატიკურ აპარატს.

როლი ალგებრულ ტოპოლოგიაში
მახასიათებელი კლასები ცენტრალურ როლს ასრულებენ თანამედროვე ალგებრულ ტოპოლოგიაში. მრავალი საინტერესო და მნიშვნელოვანი ტოპოლოგიური სივრცის — მაგალითად, გრასმანიანების, მაკლასიფიცირებელი სივრცეების ( და ) და პროექციული სივრცეების — კოჰომოლოგიების რგოლები სრულად არის წარმოქმნილი მახასიათებელი კლასებით.
დენისე მირალიესი

დენისე ასუსენა მირალიესი (; დ. 8 ნოემბერი, 1976) — პერუელი ინჟინერ-ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. პერუს მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი (პრემიერ-მინისტრი) ხოსე მარია ბალკასარის მთავრობაში 2026 წლის 24 თებერვლიდან. მანამდე, 2025 წლის ოქტომბრიდან 2026 წლის თებერვლამდე, ხოსე ხერის მთავრობაში მას ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა.
ანტონიუ რამალიუ ეანიში

ანტონიუ რამალიუ ეანიში (დ. 25 იანვარი, 1935) — პორტუგალიელი გენერალი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1976-დან 1986 წლამდე პორტუგალიის პრეზიდენტი იყო.

წარმომავლობა
დაიბადა ალკაინსში, კასტელო-ბრანკუ; იგი არის გენერალური კონტრაქტორის, მანუელ დოს სანტოს ეანიშის და მარია დო როსარიო რამალიოს ვაჟი.

პოლიტიკური კარიერა
პორტუგალიის კოლონიურ ომებში ხანგრძლივი სამხედრო კარიერის შემდეგ, ეანიში პორტუგალიის ანგოლაში მსახურობდა, როდესაც 1974 წლის 25 აპრილის რევოლუცია მოხდა. იგი შეუერთდა „შეიარაღებული ძალების მოძრაობას“ და პორტუგალიაში დაბრუნების შემდეგ დაინიშნა -ის (პორტუგალიის საზოგადოებრივი ტელევიზია) პრეზიდენტად. 1975 წლის იანვარ-თებერვალში იგი გამოიკვეთა პორტუგალიის სამხედრო ძალებში „ოპერატიულთა“ ფრაქციის ლიდერად, რომელიც ოფიცერთა კორპუსის პროფესიულ ინტერესებს წარმოადგენდა. დაახლოებით იმავე პერიოდში, მისით დაინტერესდა ფრანკ კარლუჩის აშშ-ის საელჩოს ახალი გუნდი; კარლუჩი 1975 წლის იანვარში აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა ჰენრი კისინჯერმა დანიშნა ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს დირექტორის მოადგილის, გენერალ ვერნონ ა. უოლტერსის რჩევით, მისიით — „გამოეყვანათ კომუნისტები მთავრობიდან და არ დაეშვათ მათი დაბრუნება“; პოლკოვნიკ რობერტ შულერისა და ნატოს ევროპის მოკავშირეთა ძალების უმაღლესი მთავარსარდლის, ალექსანდრე ჰეიგის მიერ შერჩევის შემდეგ, იგი ჩაერთო ნატოს სასწავლო პროგრამებში და კარლუჩის მოადგილის, ჰერბერტ ს. ოკუნისგან დაიმსახურა დახასიათება — „დემოკრატიის სკაუტი“. ამის შემდეგ, ეანიში გასცა 1975 წლის 25 ნოემბრის სამხედრო კონტრგადატრიალების ბრძანება -ის პროკომუნისტური რადიკალური ფრაქციის წინააღმდეგ, რითაც დასრულდა იმ წლის „ცხელი ზაფხული“ .

1976 წლის ივნისში იგი აირჩიეს პორტუგალიის პრეზიდენტად ყველა პოლიტიკური პარტიის მხარდაჭერით, გარდა კომუნისტებისა, და ერთდროულად ეკავა პორტუგალიის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდლის, შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსისა და რევოლუციის საბჭოს ხელმძღვანელის თანამდებობები. თავდაპირველად მან უმცირესობის მთავრობის ფორმირება სოციალისტურ პარტიას მიანდო. 1977 წელს მან ჩამოაყალიბა დამოუკიდებელი კომისია პორტუგალიის ეკონომიკის შესასწავლად, ხოლო 1978 წლის აგვისტოში სოციალისტი პრემიერ-მინისტრის, მარიუ სოარეშის გადაყენების შემდეგ, დანიშნა სამი თანმიმდევრული ტექნოკრატიული კაბინეტი ალფრედო ნობრე და კოშტას, კარლუშ მოტა პინტუსა და მარია დე ლურდეშ პინტასილგუს ხელმძღვანელობით, რომელთაგან არცერთს არ უმსახურია ერთ წელზე მეტხანს.1980 წლის ბოლოს იგი ხელახლა აირჩიეს და თანამდებობაზე 1986 წლის მარტამდე დარჩა. პრეზიდენტობის შემდეგ იგი სათავეში ჩაუდგა „დემოკრატიული განახლების პარტიას“ (პორტუგალიურად: ) და 1987 წლამდე მხარს უჭერდა „სოციალ-დემოკრატიული პარტიის“ უმცირესობის მთავრობას. იგი გადადგა 1987 წელს, საკანონმდებლო არჩევნებში -სთან დამარცხების შემდეგ.

როგორც პორტუგალიის ყოფილი არჩეული პრეზიდენტი, იგი პორტუგალიის სახელმწიფო საბჭოს წევრია.
გადასასწრები პუნქტი

გადასასწრები პუნქტი — გამყოფი პუნქტების უბრალო სახეობა სალიანდაგო განვითარებით ორლიანდაგიან რკინიგზის ლიანდაგებზე. აქვს ლიანდაგები ერთი მატარებლის მეორისთვის გადასასწრებად. გადასასწრებ პუნქტებზე ასევე ჩვეულებრივ გათვალისწინებულია მგზავრთა ჩასხდომა და ჩამოსვლა.

მთავარი და გადასასწრები ლიანდაგების გარდა, ამ გამყოფ პუნქტებს აქვთ გადასასწრები პუნქტის მორიგის შენობა, სამგზავრო ბაქნები (ჩამომსვლელთა და ამსვლელთა რაოდენობისას), კავშირგაბმულობისა და სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის და ბლოკირების მოწყობილობები, განათება და საცხოვრებელი სახლები.

ერთლიანდაგიანი ხაზის ორლიანდაგიან ხაზად გადაკეთების შემთხვევაში ჩვეულებრივ ასაქცევების ნაწილი იკეტება, ისინი გადაკეთდება ჩვეულებრივ გაჩერების პუნქტებად, ხოლო დანარჩენებს ავითარებენ გადასასწრებ პუნქტებად ან საშუალედო რკინიგზის სადგურებად.

კლასიფიკაცია
გადასასწრები პუნქტები არიან სამი ტიპის:
განივი ტიპის;
ნახევრადგრძივი ტიპის;
გრძივი ტიპის;

ლიანდაგების რაოდენობის მიხედვით გადასასწრები პუნქტები არიან:
ერთი გადასასწრები ლიანდაგით;
ორი გადასასწრები ლიანდაგით.

პირველმა სქემამ მიიღო ყველაზე უფრო მეტი გავრცელება, ამიტომ ის ითვლება ძირითადად.

გადასასწრები პუნქტის თითოეულ ბოლოში მდებარეობს ორი (ან ერთი) საისრე ჩანართი, რომელიც ერთი მთავარი ლიანდაგიდან მეორეზე მოძრაობის გადაყვანის შესაძლებლობას იძლევა ერთ-ერთ ლიანდაგზე მოძრაობის დაკეტვის შემთხვევაში. ამასთან — ერთი გადასასწრები პუნქტიდან მეორეზე გადასვლის შემთხვევაში შეიძლება გათვალისწინებული იყოს დამატებითი საისრე ჩანართი.

განსაკუთრებული თვისებები
გადასასწრებ პუნქტებს, რომლებიც მდებარეობენ საველე ან დამხარისხებელი სადგურების მისასვლელებთან, შეიძლება ქონდეთ ერთი გადასასწრები ლიანდაგი მატარებლისთვის, რომელიც მიემართება ამ სადგურების მხარეს.
ევროპის საკლუბო თასი ჭადრაკში

ევროპის საკლუბო თასი ჭადრაკში — საერთაშორისო გუნდური შეჯიბრი ევროპის ქვეყნების საჭადრაკო კლუბებს შორის, რომელიც ტარდება ევროპის საჭადრაკო კავშირის ეგიდით.

ისტორია
ევროპულ საჭადრაკო კლუბებს შორის შეჯიბრის ჩატარების იდეა 1950-იან წლებში იუგოსლავიაში გაჩნდა. 1956 წელს ბელგრადში ჩატარდა წრიული სისტემის ტურნირი ევროპის 9 ქვეყნის კლუბის მონაწილეობით, რომელიც ადგილობრივი „პარტიზანის“ გამარჯვებით დასრულდა. იდეამ გაგრძელება პოვა 1974 წელს, როდესაც ჭადრაკის საერთაშორისო ფედერაციის კონგრესმა მიიღო გადაწყვეტილება „ევროპის ჩემპიონთა თასის“ დაარსების შესახებ.

პირველი გათამაშება 20 ქვეყნის გუნდს შორის ოლიმპიური სისტემით ჩატარდა. იგი ორი წელი გაგრძელდა (1975–1976) და დასრულდა ფინალით, რომელშიც საბჭოთა „ბურევესტნიკმა“ და დასავლეთ გერმანულმა „ზოლინგენ-1868“-მა ფრედ ითამაშეს. ორივე გუნდი თასის მფლობელად გამოცხადდა.

მესამე გათამაშებიდან (1981–1982) ტურნირს ეწოდა „ევროპის საჭადრაკო კლუბების თასი“ და მასში მონაწილეობის უფლება მიიღეს არა მხოლოდ ეროვნული ჩემპიონატების გამარჯვებულებმა, არამედ სხვა კლუბებმაც. 1992 წლის შემდეგ ტურნირი ყოველწლიური გახდა, ხოლო 1996 წლიდან ვაჟთა გუნდებთან ერთად დაიწყო თასის გათამაშება ქალთა გუნდებს შორისაც. 2000 წლიდან ორივე თასი თამაშდება შვეიცარიული სისტემით 7 ტურად. ვაჟთა გუნდები ასპარეზობენ ექვს დაფაზე, ხოლო ქალთა — ოთხზე.

გამარჯვებულები
ვაჟთა შეჯიბრებები
ქალთა შეჯიბრებები