iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნაჯიბ მიკატი

ნაჯიბ მიკატი (; დ. 24 ნოემბერი, 1955, ტრიპოლი, ლიბანი) — ლიბანელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის ორგზის (2005, 2011-2013 წწ.) პრემიერ-მინისტრი.

ბიოგრაფია
მიკატი დაიბადა 1955 წლის 24 ნოემბერს ტრიპოლის სუნიტურ ოჯახში. 1980 წელს დაასრულა ბეირუთის ამერიკული უნივერსიტეტი და მიიღო ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი. იგი ასევე მონაწილეობდა ზაფხულის სკოლის პროგრამებში, რომლებიც გაიმართა ჰარვარდის უნივერსიტეტში და პრესტიჟულ ფრანგულ ბიზნეს სკოლა -ში.

თავის ძმასთან, ტაჰასთან, ერთად იგი არის სატელეკომუნიკაციო კომპანიის „-ის“ ერთ-ერთი დამაარსებელი. კომპანია დააარსეს 1982 წელს. 2006 წელს მან კომპანია მიჰყიდა სამხრეთ აფრიკულ -ს 5,5 მლრდ დოლარად. 2008 წელსჟურნალმა -მა მისი ქონება შეაფასა 2,6 მლრდ ამერიკულ დოლარად. ამ მაჩვენებლით იგი 446-ე ადგილზეა მსოფლიოში ყველაზე მდიდარი ადამიანების სიაში.

პოლიტიკური კარიერა
1998 წლის 4 დეკემბერს, საზოგადოებრივი სამუშაოსა და ტრანსპორტის მინისტრად თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ იგი 2000 წელს აირჩიეს ლიბანის ეროვნულ კრებაში მშობლიურ ქალაქ ტრიპოლიდან. არჩევნები მოუგო ომარ ქარამეს, რომელიც ასევე აიჩიეს იმავე საარჩევნო ოლქიდან. როგორც დეპუტატმა, მან შეინარჩუნა თავისი პოზიცია მინისტრთა კაბინეტში და შეიქმნა ზომიერი პრო-სირიული პოლიტიკოსის რეპუტაცია, რომელსაც ნორმალური ურთიერთობა ჰქონდა სირიის პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადისთან.

იგი 2000 წლიდან მოყოლებული დიდი ხნის განმავლობაში იყო კანდიდატურა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე. საბოლოოდ 2005 წლის 13 ნოემბერს, აღნიშნულ თანამდებობაზე დაინიშნა ომარ ქარამეს გადადგომის შემდეგ.

ნაჯიბ მიკატი ბლოკ „სოლიდარობის“ ლიდერი იყო, რომელსაც ლიბანის ეროვნულ კრებაში 2004 წლიდან ეკავა 2 მანდატი. მან ასევე შექმნა ცენტრისტული მოძრაობა და იდეოლოგია, როგორც ლიბანში, ასევე არაბულ სამყაროში, რის გამოც მან ლიბანში მრავალი საერთაშორისო კონფერენციები ჩაატარა.

2005 წელს მთავრობის ფორმირებისათვის მოლაპარაკებებში ნაჯიბ მიკატი კონსენსუსური პიროვნება აღმოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ მას მჭიდრო დამოკიდებულება ჰქონდა სირიასთან და მის პრეზიდენტთან მან მოიპოვა ანტი-სირიულად განწყობილი ოპოზიციის მხარდაჭერაც. ქალაქ ბააბდაში საპრეზიდენტო ფიცის მიღების შემდეგ მიკატმა განაცხადა: იგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნა პრეზიდენტმა ემილ ლაჰუდმა 2005 წლის 15 აპრილს, მას შემდეგ რაც გადადგა ომარ ქარამე, რომელიც 7 კვირის განმავლობაში ცდილობდა მიეღწია კონსესუსისათვის მთავრობის ფორმირებაში. ახალ პრემიერს აღნიშნული თანამდებობა ეკავა სამი თვის განმავლობაში და 2005 წლის 19 ივლისს იგი გადააბარა ფუად სინიორას.

მიკატის მთავრობის უპირატესი დავალება იყო ქვეყნის მომზადება საპარლამენტო არჩევნებისათვის, რომელიც იგეგმებოდა 2005 წლის 31 მაისს. ლიბანის კონსტიტუციის თანახმად მთავრობა დამტკიცებული უნდა ყოფილიყო არჩევნების დაწყებამდე. ოპოზიციონერმა დეპუტატებმა პრეზიდენტი ლაჰუდი და ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ქარამე დააადანაშაულეს არჩევნების ჩაშლის მცდელობაში, არჩევნებში, სადაც ანტი-სირიული პარტიები თვლიდნენ, რომ მიაღწევდნენ უპირატესობას. მიკატის მთავრობამ შეძლო არჩევნების ჩატარება. ე. წ. „14 მარტის მოძრაობამ“ მიიღო 72 მანდატი 128 ადგილიდან.

ნაჯიბ მიკატს პრემიერის თანამდებობა მეორე ვადით ეკავა 2011-2013 წლებში, პრეზიდენტ მიშელ სულეიმანის დროს. გადადგა 2013 წლის 23 მარტს.
ჰაშიმ ალ-ათასი

ჰიშამ ალ-ათასი (, დ. 1875, ჰომსი, სირია — გ. 5 დეკემბერი, 1960, ჰომსი, სირია) — სირიის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის სამგზის პრეზიდენტი (1936–1939, 1949–1951, 1954–1955) და ორგზის პრემიერ-მინისტრი (1920, 1949).

ბიოგრაფია
დაიბადა მიწის მფლობელის ოჯახში. 1895 წელს უმაღლესი განათლება მიიღო სტამბოლში. 1898–1918 წლებში სახელმწიფო სამსახურშია. იყო ოსმალების გუბერნატორი ჰომსში, ჰამაში, ბაალბექში, ანატოლიასა და იაფაში.

1920 წელს მეფე ფაისალ -ის მმართველობის პერიოდში, პირველ მსოფლიო ომში ოსმალეთის დამარცხების შემდეგ და საფრანგეთის მანდატის ქვეშ სირიის ოკუპაციის პერიოდში მცირე ხნით აირჩიეს სირიის ეროვნული კონგრესის თავმჯდომარედ და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად. მაისალუნის ხეობაში სირიის არმიის დამარცხების შემდეგ საბოლოოდ გაფორმდა საფრანგეთის მანდატი, ხოლო ჰაში ალ-ათასის მთავრობა დაიშალა.

1927 წელს გახდა სირიის ეროვნული ბლოკის დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი, რომლის მიზანიც იყო სირიის დამოუკიდებლობა საფრანგეთისაგან. 1928 წელს იგი აირჩისე დამფუძნებელი კრების თავმჯდომარედ, თუმცა 1930 წლის მაისში საფრანგეთის ხელისუფლებამ კრება დაშალა. ჰაშიმ ალ-ათასი მცირე ხნით დააკავეს.

1928 და 1932 წელს პარლამენტში აირჩიეს ჰომსიდან. თავდაპირველად იგი მხარს უჭერდა მუჰამად ალი ალ-აბიდის, თუმცა მას შემდეგ, რაც მთავრობაში დანიშნა ფრანგებისადმი ლოიალურად განწყობილი პოლიტიკოსები, გადავიდა ოპოზიციაში.

1936 წელს ალ-ათასი ხელმძღვანელობდა დელეგაციას, რომელმაც ხელი მოაწერა ქვეყნის დამოუკიდებლობაზე შეთანხმებას. დამასკოში დაბრუნდა როგორც ეროვნული გმირი და 1936 წელს აიჩიეს დამოუკიდებელი სირიის პირველ პრეზიდენტად. თუმცა 1938 წლის ბოლოს ცხადი გახდა, რომ საფრანგეთი 1936 წლის ხელშეკრულების რატიფიცირებას არ ახდენდა, ამიტომ 1939 წლის 7 ივლისს გადადგა. 1940-იან წლებში იგი ჩამოშორდა დიდ პოლიტიკას და მიუხედავად შარლ დე გოლის პირადი თხოვნისა, არ დაუბრუნდა პრეზიდენტის თანამდებობას, მან განაცხადა, რომ გამოცდილების მიხედვით საფრანგეთის ხელისუფლების ნდობა სირიის დამოუკიდებლობის საკითხში არ შეიძლებოდა. 1949 წელს პრეზიდენტ შუქრი კუათლის დამხობის შემდეგ სათავეში ჩაუდგა სირიის დროებით მთავრობას. 1949 წლის დეკემბერში აირჩიეს პრეზიდენტად. სირიელი პოლიტიკოსებისა და სამხედროების აღშფოთების მიუხედავად გაატარა ერაყთან დაახლოების პოლიტიკა და მალევე პროჰაშიმიტურად განწყობილი პოლიტიკოსი ნაზიმ ალ-კუდსი დანიშნა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად.

შიდა პოლიტიკაში იგი უპირისპირდებოდა სირიის სამხედროთა ლიდერს ადიბ შიშაქლის, რომელმაც 1951 წელს მის წინააღმდეგ განახორციელა სამხედრო გადატრიალება. მისი მმართველობის დროს (1951-1954 წწ.) ჰაშიმ ალ-ათასი ხელმძღვანელობდა ოპოზიციას და აცხადებდა, რომ მმართველი რეჟიმი არაკონსტიტუციური იყო. ამის პასუხად 1954 წელს მას შინაპატიმრობა მიუსაჯეს, ხოლო მისი შვილი დააპატიმრეს. ამან გამოიწვია სირიის მოსახლეობისა და პოლიტიკური ელიტის აღშფოთება, შედეგად ამავე წლის თებერვალში შიშაქლის რეჟიმი დაემხო. 1954 წლის 1 მარტს ალ-ათასის ხელისუფლება აღადგინეს. თავის თანამდებობას დაუბრუნდა ყველა მინისტრი.

1955 წელს უფლებამოსილებბის გასვლის შემდეგ იგი წავიდა პოლიტიკიდან. 1956 წელს მისი შვილი დაადანაშაულეს პრეზიდენტ შიშაქლის დამხობის მცდელობაში და მიუსაჯეს სიკვდილი, თუმცა მამის გავლენის გამო იგი სამუდამო პატიმრობით შეუცვალეს.

ჰაშიმ ალ-ათასი 1960 წელს გარდაიცვალა ჰომსში. ყოფილი პრეზიდენტის დაკრძალვა ქალაქის ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური გამოდგა.
ლონდონის ხიდი

ლონდონის ხიდი — ხიდი ცენტრალურ ლონდონში, მდინარე ტემზაზე, რომელიც ლონდონის სიტის საუთარკთან აკავშირებს. ისტორიულად ამ ადგილას სხვადასხვა დროს სხვადასხვა ხიდი იყო გადებული. პირველი ხის ხიდი ლონდონის რომაელმა დამაარსებლებმა ააგეს. 1176 წლიდან 1832 წლამდე აქ აგებული იყო შუა საუკუნეების ქვის ხიდი, რომელიც 1832 წელს ვიქტორიანულმა ნაგებობამ ჩაანაცვლა. დღევანდელი კონსტრუქცია 1973 წელს გაიხსნა. იგი არის 269 მ. სიგრძის და 32 მ. სიგანის.
ჰენრი რაულინსონი

ჰენრი რაულინსონი (დ. 5 აპრილი, 1810 — გ. 5 მარტი, 1895. ) — ბრიტანეთის აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიისა და არმიის ოფიცერი, პოლიტიკოსი და აღმოსავლეთმცოდნე, ზოგჯერ მოიხსენიებენ, როგორც ასირიოლოგიის მამას. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურა და ასევე ძლიერი ადვოკატი.

ჰენრი რაულინსონის მიერ გამოქვეყნებული ხელნაწერები მოიცავს ოთხ ტომად დაყოფილ ლურსმულ წარწერებს ის გამოქვეყნდა 1870 და 1884 წელს ბრიტანეთის მუზეუმში.
წმიდა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის ტაძარი

წმიდა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის ეკლესია — მართლმადიდებლური ქრისტიანული ტაძარი საქართველოში; მდებარეობს თბილისში, სვანეთის უბანში, ვახტანგ -ის 2 ნომერში. აშენდა 2010-2016 წლებში არქიტექტორ მამუკა კიკნაძის პროექტით.

წმიდა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის ტაძრის მშენებლობას დეკანოზ მალხაზ ყიფიანის თაოსნობით და სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია -ის ლოცვა-კურთხევით 2010 წლის 15 აპრილს ჩაეყარა საფუძველი. 2016 წლის 26 აპრილს ტაძარი სურამისა და ხაშურის ეპისკოპოსმა, მეუფე სვიმეონმა აკურთხა. კურთხევას ესწრებოდნენ დიმიტრი ყიფიანის შთამომავლებიც, აგრეთვე ახლადნაკურთხი ტაძრის მრევლი და მიწვეული სტუმრები.
ტაჯ ედ-დინ ალ-ჰასანი

ტაჯ ედ-დინ ალ-ჰასანი (, დ. 1885, დამასკო, ოსმალეთის იმპერია — გ. 17 იანვარი, 1943, დამასკო, სირია) — სირიელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ორგზის ეკავა პრემიერ-მინისტრის (1925-1926 და 1934-1936 წწ.) და ასევე ორგზის პრეზიდენტის (1928-1931, 1941-1943 წწ.) თანამდებობა.

ბიოგრაფია
ტაჯ ედ-დინ ალ-ჰასანი დაიბადა და გაიზარდა რელიგიურ ოჯახში. შეისწავლა ისლამური ღვთისმეტყველება და გახდა მამამისის თანაშემწე. 1916 წელს გახდა ყოველდღიური გაზეთის „აშ-შარკის“ (აღმოსავლეთი) რედაქტორი, რომელსაც გამოსცემდა ოსმალეთის გუბერნატორი სირიაში ჯამალ-ფაშა.

1918 წელს მამამისმა პირადი ვიზიტით გააგზავნა მეფე ფეისალ -თან, პირველ პოსტოსმალური სირიის პირველ მეფესთან, რათა ესაუბრათ სირიაში მუსულმანური დაწესებულებების საჭიროების შესახებ. მეფე მოიხიბლა ალ-ჰასანის მჭერმეტყველებით და 1920 წელს დანიშნა სამეფო სასახლის დირექტორად. მაგრამ 1920 წლის ივლისში ფრანგ კოლონიზატორებთან ერთად მონაწილეობდა მეფე ფეისალის გადადგომის საქმეში. ამის შემდეგ იგი გაემგზავრა პარიზში და საიდუმლო ურთიერთობა დაამყარა საფრანგეთის ხელისუფლებასთან, საკუთარი პოლიტიკური კარიერის წინსვლისთვის.

1928-1931 წლებში პრემიერ-მინისტრი და სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელია, მაგრამ ყველა თავის მოქმედებას და გადაწყვეტილებას უთანხმებდა ბეირუთში საფრანგეთის უმაღლეს კომისარს. ამ პერიოდში მისი ხელმძღვანელობის ქვეშ შეიცვალა სამი მთავრობა. მისი მთავრობის იმიჯი შეირყა კორუფციული სკანდალების გამო. მისმა პოლიტიკურმა ოპოზიციამ ეროვნული ბლოკიდან მას ბრალი დასდო ამომრჩეველთა ბიულეტენების გაყალბებაში.

1932 წელს ანტიკოლონიური ზეწოლის გაძლიერების გამო საფრანგეთის ხელისუფლება გაერიდა არჩევნებს და მათი მხარდაჭერის გარეშე დარჩენილი ალ-ჰასანი დამარცხდა.

1934 წელს ფრანგებმა პრეზიდენტი მუჰამად ალი ალ-აბიდი დაარწმუნეს, რომ ალ-ჰასანი დაენიშნა პრემიერ-მინისტრად. ქვეყანაში საპროტესტო აქციები დაიწყო, რომელიც სირიის ყველა ქალაქს მოედო. დემონსტრანტები მას ბრალს სდებდნენ ღალატში და სკანდირებდნენ შესაბამისი ლოზუნგებით. ალ-ჰასანის მთავარი მოწინააღმდეგე, ეროვნული ბლოკი, სათავეში ჩაუდგა საერთო ეროვნულ გაფიცვას, რომელიც სამოცი დღე გრძელდებოდა, მისი გადადგომისა და სირიის დამოუკიდებლობის ლოზუნგებით. ამის საპასუხოდ ხელისუფლებამ მრავალი აქტივისტი დააკავა და გააგზავნეს სირია-თურქეთის საზღვარზე მდებარე ციხეებში. ასევე დააკავეს ეროვნული ბლოკის ბევრი აქტივისტი. მიუხედავად რეპრესიებისა საფრანგეთის ხელისუფლებამ ალ-ჰასანი 1936 წელს გადააყენა.

ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ჩვეულებრივი პოლიტიკური ცხოვრებით ცხოვრობდა 1941 წლამდე. ინგლისურ-ფრანგული ინტერვენციის შედეგად ეროვნული ბლოკის დამარცხების შემდეგ შარლ დე გოლმა ალ-ჰასანი პრეზიდენტად დანიშნა. მისი პრეზიდენტობიდან 8 დღეში სირიამ საფრანგეთისაგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. შარლ დე გოლმა პირობა დადო ევროპაში საომარი მოქმედებების დასრულებისთანავე სრულიად გაიყვანდა ჯარს სირიიდან. საფრანგეთმა მიიღო უფლება შეენარჩუნებინა სამხედრო ბაზები და როგორც ფინანსური, ასევე პოლიტიკური პრივილეგიები სირიაში. ალ-ჰასანი ცდილობდა გამიჯვნოდა საფრანგეთს და დაახლოება დაიწყო ეროვნული ბლოკის წევრებთან. ცდილობდა აღედგინა 1936-1939 წლების დემოკრატიულად არჩეული პარლამენტი, მაგრამ უშედეგოდ.

1947 წლის 17 იანვარს ტაჯ ედ-დინ ალ-ჰასანი მოულოდნელად გარდაიცვალა.
რუსუდან გოცირიძე

რუსუდან გოცირიძე (დ. 8 თებერვალი, 1975, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საქართველოს ევანგელისტურ-ბაპტისტური ეკლესიის ეპისკოპოსი და ქალთა უფლებების აქტივისტი. ილიას უნივერსიტეტის ქრისტიანული თეოლოგიის მაგისტრი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ინგლისური ენის სპეციალობით. პირველი ქალი ეპისკოპოსი საქართველოში. იბრძვის ქალთა წინააღმდეგ ძალადობის აღსაკვეთად, თანასწორობის უფლების რეალიზებისთვის და შექმნა რელიგიათაშორისი დიალოგის პლატფორმა, რელიგიურ უმცირესობათა მხარდასაჭერად. ერთ-ერთი პირველი სასულიერო პირი, რომელმაც საჯაროდ გამოხატა ლგბტ ადამიანების უფლებების მხარდაჭერა. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მე-6 ფორუმზე მან ისაუბრა რელიგიური უმცირესობების პრობლემებზე საქართველოში. რუსუდან გოცირიძეს, 2014 წელს გადაეცა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ქალთა საერთაშორისო სიმამაცის ჯილდო.
დამატი ფერიდ-ფაშა

დამატი ფერიდ-ფაშა (, დ. 1853, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია —გ. 6 ოქტომბერი, 1923, ნიცა, საფრანგეთი)  — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. სულთან მეჰმედ -ის დროს ორჯერ ეკავა დიდი ვეზირის თანამდებობა (1919 და 1920 წ.).

ბიოგრაფია
მეჰმედ ფერიდ-ფაშა დაიბადა 1853 წელს სტამბოლში. მამამისი სეიდ იზეტ-ეფენდი იყო ოსმალეთის იმპერიი სახელმწიფო საბჭოს (შურა-ი დევლეთი) წევრი, ბეირუთისა და სიდონის გუბერნატორი.

მეჰმედ ფერიდს ეკავა სხვადასხვა ადმინისტრაციული თანამდებობები ოსმალეთის იმპერიაში, ხოლო შემდეგ გადავიდა დიპლომატიურ სამსახურში. მსახურობდა ბერლინის, პარიზის, ლონდონისა და სანქტ-პეტერბურგის საელჩოებში. იგი დაქორწინებული იყო სულთან აბდულმეჯიდ -ის ქალიშვილზე, მედიჰა სულთანზე, რის გამოც მან მიიღო ზედწოდება „დამატი“ („სიძე“). 1884 წელს მამის მსგავსად გახდა შურა-ი დევლეთის წევრი, ხოლო მალევე გახდა ვეზირი. სულთან აბდულჰამიდ -ის პერიოდში გამოიწვიეს ლონდონის საელჩოდან და 1908 წელს კვლავ გამოჩნდა ოსმალეთის იმპერიის პოლიტიკურ სცენაზე, როგორც ოსმალეთის იმპერიის პარლამენტის ზედა პალატის წევრი.

1911 წელს დააარსა თავისუფლებისა და თანხმობის პარტია, რომელიც ლიბერალიზმის იდეებს იზიარებდა და მოითხოვდა რეგიონების მეტ ავტონომიას. 1919 წელს დამატი ფერიდ-ფაშამ ოფიციალურად აღიარა სომხების წინააღმდეგ გამართული ხოცვა-ჟლეტა. იყო პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ძირითადი ფიგურა და სასამართლო პროცესების ინიციატორი, რომელიც მოითხოვდა სამხედრო დანაშაულისათვის გენოციდის დამნაშავეების დასჯას.

მისი პირველად მოსვლა ვეზირის თანამდებობაზე დაემთხვა საბერძნეთის არმიის მიერ სმირნის ოკუპაციასა (თანამედროვე იზმირი) და შემდგომ განვითარებულ დრამატულ მოვლენებს. 1919 წელს მან გადადგომის შესახებ განაცხადა. სულთანმა მეჰმედ -მ ორ დიდ ვეზირს (ალი რიზა-ფაშა და სალიჰ ჰულუსი-ფაშა) დაავალა მთავრობის ფორმირება, მაგრამ უშედეგოდ. წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ სულთანი იძულებული გახდა 1920 წლის 5 აპრილს კვლავ ფერიდ-ფაშა დაებრუნებინა დიდი ვეზირის თანამდებობაზე. ფერიდ-ფაშა აღნიშნულ თანამდებობაზე დარჩა 1920 წლის 17 ოქტომბრამდე, ამ პერიოდში მან ორჯერ მოახდინა მთავრობის ფორმირება.

მისი მეორე დიდ ვეზირობის დროს დაემთხვა ბრიტანულ-ფრანგული საოკუპაციო ჯარების მიერ ოსმალეთის იმპერიის პარლამენტის დახურვას. ოსმალეთის იმპერიის სამმა მნიშვნელოვანმა ფიგურამ, მათ შორის ფერიდ-ფაშამაც ხელი მოაწერა სევრის სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რომელიც ითვალისწინებდა ოსმალეთის იმპერიის დაშლას. აღნიშნულმა ფაქტმა განაპირობა ფერიდ-ფაშას პოპულარობის დაცემა თურქ ნაციონალისტებს შორის. თურქეთის დამოუკიდებლობისათვის ომის წარმატებით დასრულების შემდეგ იგი იძულებული გახდა ქვეყნიდან გაქცეულიყო.

დამატი ფერიდ-ფაშა გარდაიცვალა ნიცაში (საფრანგეთი), 1923 წლის 6 ოქტომბერს. მისი ცხედარი გადაასვენეს სიდონში.
ნიკო როსბერგი

ნოკო ერიკ როსბერგი (დ. 27 ივნისი, 1985) — ფორმულა ერთის მრბოლელი. დაიბადა დასავლეთ გერმანიაში, მისი მამა კეკე როსბერგი ფორმულა ერთის ყოფილი მრბოლელი და 1981 წლის მსოფლიო ჩემპიონია. მისი მამა ფინელია, დედა კი გერმანელი, რის გამოც ნიკო სხვადასხვა ჩემპიონატებში ფინეთის ან გერმანიის დროშის ქვეშ ასპარეზობდა. გამომდინარე იქიდან, რომ საერთაშორისო საავტომობილო ფედერაციიის მიერ ერთდროულად ორი ქვეყნის სახელით მონაწილეობა აკრძალულია, როსბერგი ფორმულა ერთში გერმანიის სახელით ასპარეზობს. როსბერგს ორმაგი მოქალაქეობა აქვს (ფინეთის და გერმანიის) და საურბობს ხუთ ენაზე.

2005 წელს როსბერგმა -ის სახელით 2-ის ჩემპიონატი მოიგო. მისი დებიუტი ფორმულა ერთში 2006 წელს შედგა, როსბერგი უილიამსის სახელით ასპარეზობდა, სწორედ ამ გუნდთან ერთად მოიგო მისმა მამამ კეკემ 1982 წლის ჩემპიონატი. უილიამსში გატარებული ოთხი სეზონის (2006, 2007, 2008 და 2009) შემდეგ ნიკო ხელახლა დაარსებულ მერსედეს-ბენცის გუნდს შეუერთდა, რომელიც 2009 წლის კონსტრუქტორების ჩემპიონატის გამარჯვებული გუნდის -ს ბაზაზე შეიქმნა (2009 წლის ნოემბერში -მ და -მა გუნდი შეისყიდა და რემარკაციის შემდეგ 2010 წლის სეზონში გუნდმა -ს სახელით იასპარზა). ფორმულა ერთში როსბერგს ყველაზე წარმატებული პერიოდი სწორედ მერსედესთან ჰქონდა, მერსედესის დომინირების პერიოდში როსბერგმა 23 მოგება და 30 პოულ პოზიცია მოიპოვა. 2014, 2015 და 2016 წლის სეზონებში განსაკუთრებით დიდი კონკურენცია იყო როსბერგსა და მის თანაგუნდელ ლუის ჰემილტონს შორის. შედეგად ჰემილტონმა 2014 და 2015 წლებში მოიგო ტიტული, როსბერგმა კი 2016 წელს.

2016 წელს როსბერგმა საბოლოოდ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული, ქულებიდან გამომდინარე მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული სეზონის ბოლოს აბუ-დაბის გრან-პრიზე გამოვლინდა. ტიტულის მოგებიდან ხუთი დღის შემდეგ, 2016 წლის 2 დეკემბერს ნიკო როსბერგმა ოფიციალურად განაცხადა ფორმულა ერთიდან წასვლის შესახებ.
ხარი (მდინარე)

ხარი (, სხვა სახელწოდებები ბათანგხარი, ჯამბი) — ინდონეზიაში კუნძული სუმატრას ყველაზე გრძელი მდინარე (სხვადასხვა აღწერით 600-დან 800-მდე კმ). ის სუმატრას აღმოსავლეთ სანაპიროზე მინანგკაბაუს მაღალმთიანეთიდან ხვდება.

აღწერა
მდინარე სათავეს იღებს 1 531 მეტრი ზღვის დონიდან მთა გუგონგ რასას ფერდობზე (2585 მ, ბარისანის ქედი) დასავლეთ სუმატრას პროვინციაში. თავიდან სამხრეთით, შემდგომ აღმოსავლეთით უხვევს და ძირითადად დაჭაობებულ ადგილებზე მიედინება. იგი გვხვდება პროვინცია სუმატრას დასავლეთ რამდენიმე ოლქში (სამხრეთი სოლოკი, დჰასმარაია) და ჯამბი (ბუნგოს ოლქი, ტებო, ბათანგხარი, მუარო-ჯამბი, აღმოსავლეთ ტანჯუნგ-ჯაბუნგი), შედის სრუტე ბერხალაში, რომელიც მიეკუთვნება სამხრეთ - ჩინეთის ზღვის აუზს. მსხვილი შენაკადებია ტებო, ტაბირი, მერანგინი, ტემბესი და ეისა. წყალშემკრების საშუალო ფართობის დაახლოებით 76 % მდებარეობს პროვინცია ჯამბიში, დანარჩენი 24 % — დასავლეთ სუმატრას პროვინციაში. მდინარის სიგრძე წარმოადგენს 600 კმ (სხვა მაჩვენებლებით 800 კმ).

მდინარე საზღვაო ნავებისთვის სანაოსნოა ქალაქ ჯამბიმდე (155 კმ ნაპირიდან). მდინარის პირას მყოფი უდიდესი ქალაქი და პორტია — ჯამბი (586 930 მცხოვრები). ტრანს სუმატრას გზატკეცილი (25) გადაკვეთს მდინარეს ქალაქ ჯამბასთან.

მდინარის აუზში არსებობს ოქროს საბადოები, სწორედ რომლის გამოც აქვს კუნძულს სახელი , რაც სანსკრიტიდან თარგმნისას ნიშნავს „ოქროს კუნძულს“.

ძველად, მდინარის პირას არსებობდა კომერციული პორტი, ცნობილი როგორც მელაიუ. 686 წელს დატყვევებული იყო შრიბიჯაიას სამეფოს მიერ. საუკუნის დასაწყისში ჯამბის დინებიდან 26 კილომეტრით დაბლა გაჩნდა კომპლექსი ინდო - ბუდისტური რწმუნების. ინდური გავლენა შეეტყო მდინარის სახელწოდებას (ხარი — ეს არის ერთ-ერთი სახელი ვიშნუსა და კრიშნის ინდუიზმში).

სამთო საწარმოების მუშაობა და ტყეების გაჩეხვა მდინარის აუზზე მის დინებაზე მოქმედებს, იწვევს და ზრდის მდინარის პირას ნიადაგის ეროზიას, ასევე ზრდის მდინარის აღრევას განსაკუთრებით ქვედა დინებაში. რამაც ეს ყველაფერი მიიყვანა იქამდე, რომ წყალი მდინარეში უეცრად მატულობს წვიმის სეზონის დროს და პირიქით, სწრაფად ვარდება მშრალი სეზონისას. წყლის მოხმარების საშუალო რაოდენობა უდრის 1500 მ³/წმ.

ბუნების დაცვისთვის მდინარის პირებზე გააშენეს ეროვნული პარკები ქერენჩი - სებლატ (დასავლეთით, ფართობი 1 375 000 ჰა) და ბერბაკი (162 700 ჰა).
სმირნის ხოცვა-ჟლეტა

სმირნის ხოცვა-ჟლეტა (ასევე ცნობილია, როგორც სმირნის დიდი ხანძარი ) — ოსმალეთ-საბერძნეთის ომის (1919-1922 წწ.) საბოლოო ეტაპი, რომელიც გაიმართა 1922 წლის სექტემბერში. 1922 წლის 9 სექტემბერს სმირნაში შევიდა ოსმალეთის იმპერიის არმია მუსტაფა ქემალ-ფაშას მეთაურობით, რის შემდეგაც დაიწყო ქალაქის ქრისტიანი მოსახლეობის ბერძნებისა და სომხების ხოცვა-ჟლეტა. 13 სექტემბერს ქალაქში ხანძარი დაიწყო, რომელიც რამდენიმე დღეს გაგრძელდა და მთლიანად გაანადგურა ქალაქის ქრისტიანული ნაწილი. ხოცვა-ჟლეტის შედეგად დაიღუპა 200 000 ადამიანი. გადარჩენილი ქრისტიანები იძლებულები გახდნენ დაეტოვებინათ ქალაქი. ამ ამბების შემდეგ ქალაქის ტრადიციული ელინისტური სახე შეიცვალა, ქალაქი წმინდა თურქული და მუსულმანური გახდა.

წინარე ისტორია
პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ 1918 წლის 30 ოქტომბერს ანტანტის წარმომადგენლებსა და ოსმალეთის იმპერიას შორის დაიდო მუდროსის დროებითი ზავი. ხელშეკრულების მეშვიდე პუნქტის მიხედვით მოკავშირეებს უფლება ჰქონდათ მოეხდინათ ნებისმიერი ქალაქისა თუ პუნქტის ოკუპაცია, თუკი მას სტრატეგიული მნიშვნელობა ექნებოდა. სევრის ხელშეკრულების მიხედვით ქალაქი საბერძნეთს უნდა გადასცემოდათ. თუმცა თურქი ნაციონალისტები, მუსტაფა ქემალ ათათურქის მეთაურობით არ ცნობდნენ სევრის ხელშეკრულებას დ არ აპირებდნენ ქალაქის დაკარგვას. სმირნის ოკუპაციის ამბებით იწყება თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისათვის. 1922 წლის აგვისტოში დუმლუპინარის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ თურქულმა ძალებმა შეძლეს დაეკავებინათ ბერძნების პოზიციები.

მოვლენების მსვლელობა
1922 წლის 9 სექტემბერს სმირნაში შევიდა ოსმალეთის არმია მუსტაფა ქემალ-ფაშას მეთაურობით. მან ჯარისკაცებს განუცხადა, რომ ყოველი თურქი ჯარისკაცი, რომელიც მშვიდობიან მოსახლეობას ზიანს მიაყენებდა, დაიხვრიტებოდა. ოსმალეთის ჯარმა დაიწყო ბერძენი და სომეხი მოსახლეობის ხოცვა-ჟლეტა. ბერძნული და სომხური საცხოვრებელი უბნები ცეცხლის ალში იყო გახვეული. ქალაქი მთლიანად გადაწვეს. ხანძარმა გაანადგურა ასობით სახლი, 24 ეკლესია, 28 სკოლა, ბანკი, საკონსულო, საავადმყოფოები. დაღუპულების რაოდენობა სხვადასხვა წყაროების მიხედვით მერეობს 60 ათასიდან.

მოვლენების შემდეგ
საბერძნეთში აღნიშნული მოვლენები აღიქვეს პოლიტიკურ კრიზისად: არმიაში დაიწყო აჯანყება, მეფე კონსტანტინოს იძულებული გახდა გადამდგარიყო ტახტიდან. ტრიბუნალის განაცენის მიხედვით ხუთ მინისტრი გამოაცხადეს მთავარ დამნაშავეებად სმირნის დაკარგვაში და დახვრიტეს. ოქტომბერში ბურსაში, ბუდანიის რაიონში მოლაპარაკებების შედეგად დაიდო დროებითი ზავი ქემალისტებსა და მოკავშირეებს შორის. ბრძოლების შემდეგ ლოზანის საზავო ხელშეკრულების თანახმად მოხდა მოსახლეობის გაცვლა და თითქმის მტელმა ბერძნულმა მოსახლეობამ დატოვა ქალაქი.
ბაშკირეთის რესპუბლიკის მთავრობა

ბაშკირეთის რესპუბლიკის მთავრობა — ბაშკირეთის აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო. მთავრობის უმაღლეს პირად ითვლება ბაშკირეთის რესპუბლიკის მეთაური (ბაშკირეთის კონსტიტუციის 92-ე მუხლის მიხედვით)..

1992 წლიდან ბაშკირეთის სსრ-ის მინისტრთა საბჭო გადაკეთდა ბაშკირეთის რესპუბლიკის კავშირად, 1993 წლიდან კი ბაშკირეთის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი ეწოდა. 2002 წლიდან დღემდე კი ბაშკირეთის რესპუბლიკის მთავრობას უწოდებენ.
პოლიფემე (ციკლოპი)

პოლიფემე  — ბერძნულ მითოლოგიაში პოსეიდონის და თუზას გოლიათი ვაჟი, ოდიესაში აღწერილი ერთ-ერთი ციკლოპი. მისი სახელი ნიშნავს „უხვადაა სიმღერებში და ლეგენდებში“. პოლიფიმე პირველად ჰომეროსის ოდისეის მეცხრე წიგნში ჩნდება, როგორც სასტიკი კაციჭამია გოლიათი. მოგვიანებით ზოგიერთი კლასიკოსი მწერალი მის სახელს უკავშირებს ნიმფა გალატეას და მას ახლებურად წარმოაჩენს.
აჰმედ იზეთ-ფაშა

აჰმედ იზეთ-ფაშა (, დ. 1864, მონასტირი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 31 მარტი, 1937, სტამბოლი, თურქეთი), ასევე ცნობილია როგორც აჰმედ იზეთ ფურგაჩი ) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის ერთ-ერთი უკანასკნელი დიდი ვეზირი. ვეზირის თანამდებობა ეკავა 1918 წლის 14 ოქტომბრიდან 8 ნოემბრამდე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1864 წელს ქალაქ მონასტირში (ამჟამად ბიტოლა, მაკედონია). 1884 წელს დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი, ერთი წლის შემდეგ სამხედრო აკადემია. 1891-1894 წლებში გააგრძელა სამხედრო საქმის შესწავლა გერმანიაში. დაბრუნების შემდეგ მსახურობდა მაკედონიაში, სირიაში და ჰიჯაზში. როგორც ბრიგადის გენერალი 1903-1906 წლებში მონაწილეობდა იემენის აჯანყების ჩახშობაში.

1908 წელს ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის შემდეგ აჰმედ იზეთ-ფაშა დანიშნეს გენერალური შტაბის უფროსად და ამ თანამდებობაზე დარჩა 1914 წლამდე. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა გერმანელი კონსულტანტების დახმარებით ოსმალეთის არმიის მოდერნიზაციაში. 1911-1912 წლებში კვლავ იემენშია. სტამბოლში დაბრუნდა 1913 წელს, ბალკანეთის პირველი ომის უკანასკნელ დღეს და სათავეში ჩაუდგა არმიას ჩათალჯინის საბრძოლო ხაზზე. 1913 წლის 11 ივნისს მაჰმუდ შევკეთ-ფაშას მკვლელობის შემდეგ მის მაგივრად დანიშნეს სამხედრო მინისტრად. ერთიანობისა და პროგრესის პარტიის თანხმობის გარეშე მან ჩაატარა რეორგანიზაცია, რის გამოც 1914 წლის იანვარში იძულებული გახდა გადამდგარიყო.

მას შემდეგ, რაც ბალკანეთის ომების დასრულებისას ალბანეთმა გამოაცხადა დამოუკიდებლობა აჰმეთ იზეთ-ფაშა განიხილებოდა ახალი სახელმწიფოს თავადის პოსტზე, მაგრამ დიდი სახელმწიფოების არჩევანი შეჩერდა გერმანელ ვილჰელმ ვიდზე.

აჰმედ იზეთ-ფაშა წინააღმდეგი იყო პირველ მსოფლიო ომში ოსმალეთის იმპერიის ჩართვისა, სწორედ ამიტომ 1914-1915 წლებში რაიმე მნიშვნელოვანი სამხედრო თანამდებობა არ დაუკავებია. მხოლოდ 1916 წელს დაინიშნა კავკასიის ფრონტზე მეორე არმიის ხელმძღვანელად, სადაც მან მძიმე დანაკარგები განიცადა რუსეთის თავდასხმების შედეგად.

1918 წელს თალაათ-ფაშას მთავრობის გადადგომის შემდეგ იზმეთ-ფაშა დანიშნეს დიდ ვეზირად. სწორედ ამ პერიოდში თურქეთის არმიამ განიცადა მძიმე მარცხი პალესტინაში, დათმეს დამასკო, კაპიტულაცია გამოაცხადა მისმა მოკავშირე ბულგარეთმა. აშკარა იყო, რომ ომი წააგეს და მის დასრულებამდე დიდი დრო აღარ იყო დარჩენილი. ერთიანობისა და პროგრესის პარტია დაიშალა. 1918 წლის 30 ოქტომბერს დაიდო მუდროსის დროებითი ზავი. 3 ნოემბერს ქვეყნის დე-ფაქტო მმართველი ტრიუმვირატი თალაათ-ფაშა, ენვერ-ფაშა და აჰმედ ჯემალ-ფაშა გაიქცნენ ქვეყნიდან. 8 ნოემბერს, 25 დღიანი დიდვეზირობის შემდეგ, თანამდებობა დატოვა აჰმედ იზეთ-ფაშამაც. 25 დღის დიდი ნაწილი მან საწოლში გაატარა ესპანური გრიპის გამო.

1919 წლის 19 მაისს სულთანმა იზეთ-ფაშა სამხედრო მინისტრად დანიშნა. მან ყველაფერი გააკეთა, რათა შეექმნა ახალი ეფექტიანი არმია.

1921 წელს დანიშნეს საგარეო საქმეთა მინისტრად და ამ თანამდებობაზე დარჩა ოსმალეთის იმპერიის დაცემამდე. თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ აჰმედ იზეთ-ფაშა გადადგა. როდესაც ათათურქმა სავალდებულო გახადა გვარების შემოღება, მან მიიღი გვარი „ფურგაჩი“.

გარდაიცვალა 1937 წელს სტამბოლში.