iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰენრი პერსელი

ჰენრი პერსელი (; დ. დაახლ. 1659, ლონდონი — გ. 21 სექტემბერი, 1695, ლონდონი) — ინგლისელი კომპოზიტორი და ორგანისტი. ლონდონის სამეფო კარის მუსიკოსი.

პერსელის შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია მრავალჟანრიანობა. პერსელის შემოქმედების მწერვალია ოპერა „დიდონა და ენეა“ (1689), პირველი ინგლისის ეროვნული ოპერა (ვერგილიუსის ენეიდის მიხედვით. ოპერა გამოირჩევა ნატიფი ლირიზმით, ფსიქოლოგიური სიღრმით, დრამატიზმით, ტექსტისა და მელოდიის ერთობლიობით. ამ ოპერაში პერსელმა განაზოგადა ინგლისის ეროვნული თეატრის, ნიღბების ჟანრის, ინგლისური და შოტლანდიური ხალხური სიმღერებისა და ცეკვების, ყოფითი საკრავიერი მუსიკის ტრადიციები. პერსელის სხვა მუსიკალურ-სცენური ნაწარმოებები, ე.წ. „ნახევრად ოპერები“, შედგება ცალკეული ნომრებისა ან ინტერმეცოებისაგან.

პერსელი 100-მდე ერთხმიანი და მრავალხმიანი სიმღერის ავტორია. საერო სიმღერებში აგრძელებდა ინგლისურ მადრიგალის ტრადიციებს. საგუნდო ნაწარმოებთაგან აღსანიშნავია ანთემები (ბიბლიურ ტექსტზე დაწერილი საზეიმო-საეკლესიო ნაწარმოებები). საკრავიერ მუსიკაში პერსელი იტალიურ სავიოლინო სკოლის ტრადიციებს ეყრდნობა. მისი სიმებიანი ფანტაზიები, ტრიო-სონატები და საირგანო ნაწარმოებები გამოირჩევა პოლიფონიური ოსტატობით. საკლავესინო პიესები ახლოს დგას „ვერჯინალისტების“ ნაწარმოებებთან. პერსელი შემოქმედებას მყარი ტრადიციები არ დაუტოვებია ინგლისურ მუსიკაში. მისდამი ინტერესი გაცხოველდა ბენჯამინ ბრიტენის მიერ პერსელის ნაწარმოებების (საკუთარი დამუშავებით), ოპერის „დიდონა და ენეა“ გამოცემის შემდეგ (1951).
ლონდონი (ონტარიო)

ლონდონი — ინგლისურენოვანი ქალაქი კანადაში. მდებარეობს ონტარიოს შტატში. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 504,559 ადამიანს, ქალაქს მე-15 ადგილი უკავია მოსახლეობის მიხედვით კანადაში, ლონდონის აგლომერაციაში ცხოვრობს 457,720 ადამიანი. ლონდონის ფართობი შეადგენს 837.9 კმ²-ს.

ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ონტარიოს, ეირის და ჰუძონის ტბები, ხოლო ქალაქში მიედინება მდინარე ტემზე, მდინარის გარშემო მდებარეობს პარკები და სკვერბი, მათგან აღსანიშნავია ვიქტორიის და სპრინგბეკის პარკები.

ისტორია
ამ ტერიტორიებზე უძველესი დროიდან, სახლობდნენ ინდიელები. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, აღმოჩენილი ადამიანის ფრაგმენტები 10 ათასი წლით თარიღდება . ამ ტერიტორიებზე დასახლებული პუნქტის დაარსება გადაწყდა 1793 წელს, ეს ტერიტორია ამ პერიოდში შედიოდა ქვემო კანადის შემადგენლობაში. ლონდონი დაარსდა 1826 წელს, თავდაპირველად მას სოფლის სტატუსი ჰქონდა, 1855 წლიდან კი ლონდონი უკვე ქალაქია. ლონდონის დაარსების დროს გაერთიანებული სამეფოს მონარქი იყო ჯორჯ .

კლიმატი
ლონდონის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მაღალია და ის შეადგენს 987.1 მმ-ს, ქალაქის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.

დაძმობილებული ქალაქები
, ნანკინი
ტრუხილიო

საკუთარი სახელი ტრუხილიო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტრუხილიო, რაფაელ — დომინიკლეთა რესპუბლიკის დიქტატორი.
ტრუხილიო, რობერტ — ამერიკელი მუსიკოსი.

გეოგრაფიული ობიექტები:

ტრუხილიო — ქალაქი ესპანეთში
ტრუხილიო — ქალაქი ვენესუელაში
ტრუხილიო — ქალაქი პერუში
ტრუხილიო — ქალაქი ჰონდურასში
ტრუხილიო — შტატი ვენესუელაში
იმედი

იმედი — დადებითი ემოცია, რომელიც დაკავშირებულია სასიკეთო მოლოდინთან და კარგ შედეგთან, ასევე არის ფილოსოფიური, რელიგიური და კულტურული კონცეფცია, რომელიც დაკავშირებულია ადამიანთან და მის მსოფლხედველობასთან. რელიგიაში და ფილოსფიაში აგრეთვე ლიტერატურაში იმედს აქვს ცალკე და ასვევე სხვადასხვა მიმართულება.
იმედი რელიგიაში
რელიგიური ადამიანის ცხოვრება დამყარებულია იმედზე, რაც იძლევა საშუალებას რომ იგი ცხოვრობდეს ამა თუ იმ კონცეფციაში, იესო ქრისტეს მიერ აღთქმული ცათა სასუფეველი რომელიც ელოდება მის მორწმუნეთ აძლევს განსაკუთრებულ იმედს მორწმუნე ქრისტიანებს, რომ მათ უნდა იცხოვრონ ქრისტეს მცნებების მიხედვით. ქრისტიანული გაგება იმედის, განსხვავდება სხვა რელიგიებისგან მათ შორის ისლამთან, იუდაიზმთან და სხვ. ქრისტიანობის თანახმად იმედი არის ერთ-ერთი სამი სათნოებიდან.

იმედი უძველეს ბერძნულ კულტურაში
ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, იმედი არის ერთადერთი რამ რაც დარჩა პანდორას ყუთის გახსნის შედეგად.

იმედი ფსიქოლოგიაში
პოზიტივისტური ფსიქოლოგიის მიხედვით, ადამიანს პოზიტივისტური ფსიქოლოგია ეხმარება აღმოაჩინოს საკუთარ თავში წარუმატებლობის მიზეზები და დაეხმაროს მას იმედის მოპოვებაში(ქონაში).
ლეონ-ვიეხო

ლეონ-ვიეხო — ადგილი სადაც თავდაპირველად დაარსდა ქალაქი ლეონი, მდებარეობს ლეონის დეპარტამენტში, ნიკარაგუა. ქალაქი დააარსა ესპანელმა კონკისტადორმა ფრანსისკო ერნანდეს დე კორდოვამ 1524 წლის 15 ივნისს.

ლეონ-ვიხეო ერთადერთი ქალაქია ამერიკაში, რომელსაც არ შეხებია თანამედროვე ქალაქთმშენებლობა, სწორედ ეს იყო იუნესკოს ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმი 2000 წელს, როდესაც იგი შეიყვანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ლოს-კატიოსის ეროვნული პარკი

ლოს-კატიოსის ეროვნული პარკი — მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ კოლუმბიაში და უჭირავს 720 კმ² ტერიტორია. წარმოადგენს დარიენის ნაპრალის ნაწილს, რომელსაც კოლუმბია პანამასთან იყოფს. პარკს პანამის მხარეს ესაზღვრება დარიენის ეროვნული პარკი. როდესაც საბოლოოდ დასრულდება პანამერიკული მაგისტრალის მშენებლობა, იგი გაივლის ან ლოს-კატიოსის ეროვნული პარკის შორიახლოს ან უშუალოდ მის ტერიტორიაზე. 1994 წელს, იუნესკომ პარკი შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, აქ წარმოდგენილი მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების განსაკუთრებული მრავალფეროვნების გამო. მიუხედავად იმისა, რომ ეს პარკი კოლუმბიის მთლიანი ტერიტორიის მხოლოდ 1%-ს იკავებს, აქ წარმოდგენილია მთელი ქვეყნის ფრინველთა სახეობების 25%.

2009-2015 წლებში იმყოფებოდა საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების ქვეშ. სიიდან ამოიღეს 2015 წლის 30 ივნისს.
ხოია-დე-სერენი

ხოია-დე-სერენი — არქეოლოგიური ობიექტი სალვადორში. მდებარეობს დედაქალაქ სან-სალვადორიდან ჩრდილო-დასავლეთით 25 კმ-ის დაშორებით. ეკუთვნოდა მაიას ცივილიზაციას. ხოია-დე-სერენს ამერიკის პომპეის უწოდებენ. ობიექტი აღმოაჩინა კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორმა პაიტონ შიტსმა 1976 წელს.

არქეოლოგიური ძეგლი 1993 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ქოქოსი (კუნძული)

კუნძული ქოქოსი – კუნძული წყნარ ოკეანეში, წარმოადგენს კოსტა-რიკის ტერიტორიას. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთი სანაპიროდან 600 კილომეტრზე, გალაპაგოსის არქიპელაგის მახლობლად.

1997 წელს კუნძული შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

გეოგრაფია
კუნძული წარმოადგენს კოსტა-რიკის ტერიტორიას და შედის პუნტარენასის პროვინციის შემადგენლობაში. კუნძულის საერთო ფართობია 23 85 კმ².

ისტორია
კუნძული ევროპელებმა აღმოაჩინეს საუკუნის შუა წლებში.
გუანაკასტეს დაცული ტერიტორია

გუანაკასტეს დაცული ტერიტორია – მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი კოსტა-რიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. იგი მოიცავს რამდენიმე ეროვნულ პარკს:
სანტა-როსას ეროვნული პარკი
გუანაკასტეს ეროვნული პარკი
რინკონ-დე-ლა-ვიეხას ეროვნული პარკი
ხუნკილიალის ყურის ველური ბუნების ლანდშაფტი

დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობია 1470 კმ². 1994 წელს დაცული ტერიტორია შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
მალპელო

მალპელო — კუნძული წყნარ ოკეანეში, მდებარეობს კოლომბიის სანაპიროდან 378, ხოლო პანამის სანაპიროდან 362 კმ-ის დაშორებით. კუნძულის ფართობი 0,35 კმ²-ს შეადგენს. იგი დაუსახლებელია და აქ განლაგებულია კოლომბიის არმიის პოსტი, რომელიც 1986 წელს შეიქმნა. კუნძული კოლომბიის კაუკის დეპარტამენტში შედის. აქ მოსახვედრად კოლომბიის ეკოლოგიის სამინისტროს წერილობითი ნებართვაა საჭირო.

კუნძული შედგება მრავალი უნაყოფო კლდისგან, მათ შორის უმაღლესია სერო-დე-ლა-მონა — 300 მ. მალპელო შემოსაზღვრულია სანაპიროდან მოშორებული მრავალი კლდით.

მალპელო მსოფლიოში უნიკალური ზვიგენის სახეობის სამშობლოა. დაივინგის ექსპედიციებს, აქ ნანახი აქვთ ჩაქუჩათავიანი და ხავერდოვანი ზვიგენების 500 ერთეულიანი გუნდები, რის გამოც ეს ადგილი დაივინგისათვის საკმაოდ პოპულარულად იქცა. მალეპო ერთ-ერთი უიშვიათესი ადგილია, სადაც პატარაკბილება ქვიშის ვეფხვი ბინადრობს.

2006 წლის 12 ივლისს, იუნესკომ მალპელო მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
ტიერადენტრო

ტიერადენტრო — ეროვნული არქეოლოგიური პარკი კოლომბიაში, კაუკის დეპარტამენტის ინსის მუნიციპალიტეტში.

ეს ადგილი ერთ-ერთი კარგად შესწავლილია კოლომბამდელი ცივილიზაციების ნაკვალევთაგან. აქ ჩატარებულია მრავალი არქეოლოგიური გათხრა, რის საფუძველზეც, კომპლექსი დაყოფილია მრავალ არქეოლოგიურ მონაკვეთად.

აქ გვხვდება სპირალური კიბეები, რომელთაც ჩავყავართ მთავარ ოთახში, ზედაპირიდან 7-8 მეტრით დაბლა. ოთახი შემოფარგლულია სხვა მცირე ოთახებით, სადაც მუმიებია აღმოჩენილი. ოთახების კედლები მოხატულია გეომეტრიული, ანთროპომორფული თუ ზოომორფული ფიგურებით წითელ, თეთრ და შავ ფერებში.

კოლომბამდელი ცივილიზაცია, რომელმაც შექმნა ეს სამარხი, ამ ადგილებში დასახლებული იყო ჩვენი წელთაღრიცხვის პირველი ათასწლეულის განმავლობაში. ტიერადენტროს არქეოლოგიური კომპლექსი კი უფრო კონკრეტულად - საუკუნეებს განეკუთვნება.

პარკი ძალიან დიდ დაინტერესებას იწვევს როგორც კოლომბიელ, ისე უცხოელ ტურისტებში, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია ადგილობრივი ეკონომიკისათვის. ძეგლი 1995 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი.
სან-აგუსტინის არქეოლოგიური პარკი

სან-აგუსტინი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კოლომბიაში, უილის დეპარტამენტში. მოსახლეობა დაახლოებით 30 000 კაცს შეადგენს. თავდაპირველად, ამ ადგილას 1752 წელს ალეხო ასტუდილიომ დააარსა სოფელი, რომელიც ადგილობრივი ინდიელების თავდასხმის შედეგად დაინგრა. დღეისათვის არსებული ქალაქის წინამორბედი 1790 წელს დააარსა ერასო მენდიგენამ.

ეს ტერიტორია ცნობილია, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კოლომბამდელი ამერიკის არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც საკმაოდ იზიდავს როგორც კოლომბიელ, ისე უცხოელ ტურისტებს, რაც ადგილობრივი ეკონომიკისათვის საკმაოდ მნიშვნელოვანია.

ძეგლი 1996 წელს იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

აქ კლიმატი საკმაოდ სასიამოვნოა, საშუალო ტემპერატურა 18 მთელი წლის განმავლობაში.

გალერეა
კოპანი

კოპანი — კოლუმბამდელი ცივილიზაციის ნაქალაქარი ჰონდურასში, მდებარეობს კოპანის დეპარტამენტში, მდინარე კოპანის ხეობაში, გვატემალის საზღვართან ახლოს. დაარსებულია ძვ. წ. საუკუნეში, დიდების მწვერვალს მიაღწია ახ. წ. — საუკუნეებში და წარმოადგენდა მაიას ცივილიზაციის მნიშვნელოვან პოლიტიკურ ცენტრს. კოპანის არქეოლოგიური ტერიტორიის ფართობია 24 კმ². 1980 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
თრეშ მეტალი

თრეშ მეტალი — მძიმე მეტალის ერთ-ერთი ქვეჟანრი, რომელიც გამოირჩევა სწრაფი ტემპით და აგრესიული მუსიკით. ამ ჟანრის სიმღერებს, როგორც წესი, ახასიათებს სწრაფი პერკუსიული და დაბალ ტონალობებზე აწყობილი გიტარის რიფები, დატვირთული შრედინგის სტილის სოლოებით. მისი, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბება უკავშირდება 80-იანი წლების დასაწყისში მოღვაწე „თრეშ მეტალის დიდ ოთხეულს“: ანთრაქსი, , მეტალიკა და სლეიერი. თრეშ მეტალის ლირიკა უპირატესად მოიცავს სოციალურ პრობლემებს, პირდაპირი ან გადატანითი მნიშვნელობის ტექსტებით. ეს ჟანრი შედარებით მის მონათესავე სპიდ მეტალთან უფრო აგრესიულია და შეიძლება განხილული იქნას როგორც რეაქცია იმ პერიოდში გავრცელებული უფრო მსუბუქი და მასისათვის ადვილად გასაგები თემების მქონე გლემ მეტალის წინააღმდეგ.
რიო-პლატანოს ბიოსფერული ნაკრძალი

რიო-პლატანოს ბიოსფერული ნაკრძალი – ბიოსფერული ნაკრძალი ჰონდურასის კარიბულ სანაპიროზე. ნაკრძალის ფართობია 5,250 კმ². ტერიტორიის უმეტესობა მდებარეობს მდინარე რიო-პლატანოს ნაპირების გასწვრივ. ნაკრძალი არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი 1982 წლიდან. იუნესკოს სიიდან ამორიცხვის საშიშროების წინაშე იდგა 1997–2000 წწ. პერიოდში.

არქეოლოგიური ძეგლები
ნაკრძალში 200 მეტი არქეოლოგიური ძეგლია, მათ შორისაა ის ადგილი, რომელიც პირველად აღმოაჩინა ქრისტეფორე კოლუმბმა სამხრეთ ამერიკაში. ნაკრძალი ასევე მოიცავს მაიას ქალაქების ნანგრევებს, გზებს, კედლის მხატვრობას და სხვ.

ფლორა და ფაუნა
ნაკრძალში წარმოდგენილია ძუძუმწოვრების 39 სახეობა, ფრინველების 377 და ქვეწარმავლებისა და ამფიბიების 126 სახეობა.
კანადის დროშა

კანადის ეროვნული დროშა (ინგლ. ), აგრეთვე ცნობილი როგორც ნეკერჩხლის ფოთოლი (ინგლ. ) და ერთფოთლიანი (ფრანგ. ') — დროშა, რომელიც 1965 წელს მიღებულ იქნა როგორც კანადის პირველი სახელმწიფო დროშა.

1890-იანი წლების შემდეგ კანადაში აროფიციალურად გამოიყენებოდა კანადის წითელი ალამი, რომელზეც დიდი ბრიტანეთის დროშა და კანადის გერბი იყო გამოსახული. დებატები საკუთარი დროშის მიღებასთან და ახალი დროშის დიზაინთან დაკავშირებით კანადის პრემიერ-მინისტრ ლესტერ პირსონის მიერ სახელმწიფო დროშის დამდგენი კომიტეტის შექმნასთან ერთად დაიწყო. არჩევანი შეჩერდა ჯორჯ სტენლის და ჯონ მეტესონის მიერ შექმნილ ნეკერჩხლის ფოთლიან დიზაინზე, რომელსაც კანადის სამეფო სამხედრო კოლეჯის დროშა ედო დაფუძვლად.

ახალი დროშა 1965 წლის 15 თებერვალს მიიღეს; 15 თებერვალს კანადაში ეროვნული დროშის დღე აღინიშნება.

დიზაინი
დროშის პროპორციებია 1:2. დროშის შუაში თეთრი კვადრატია, რომელსაც მარჯვნიდან და მარცხნიდან წითელი მართკუთხედები აქვს. მართკუთხედთა ზომები ერთნაირია და თეთრი კვადრატის ნახევარს უდრის. თეთრ კვადრატში ჩახატულია წითელი ფერის ნეკერჩხლის ფოთოლი, რომელიც კანადის ეროვნულ სიმბოლოს წარმოადგენს 1700-იანი წლების შემდეგ. დროშაზე გამოსახულ ფოთოლს თერთმეტი წვეტი აქვს. ფოთლის ასეთი დიზაინი იმით არის გამოწვეული, რომ ქარიანი ამინდის დროს დროშის რხევისას ეს ვარიანტი ყველაზე კარგად ჩანს.

გალერეა
ლა-ფერიერის ციტადელი

ლა-ფერიერის ციტადელი — უმსხვილესი საფორტიფიკაციო ნაგებობა დასავლეთ ნახევარსფეროში, აგებულია 1804-1817 წწ. მაღალ მთაზე, ჰაიტის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ჰაიტის ერთადერთი მეფის ანრი კრისტოფის ბრძანებით. იგი ჰაიტის მთავარი ღირსშესანიშნაობა და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია. ციტადელი გამოსახულია ჰაიტურ მარკებზე და ფულის ერთეულზე.
სან-სუსის სასახლე (ჰაიტი)

სან-სუსის სასახლე – ჰაიტის ერთადერთი მეფის ანრი კრისტოფის ნახევრადდანგრეული ნაგებობა, მდებარეობს ქალაქ კაპ-აიტენიდან 13 კილომეტრში.

სასახლე ააშენეს 1810-1813 წწ. გრანდიოზული ციხე–სიმაგრის ლა-ფერიერის მახლობლად. სასახლე დაანგრია 1842 წლის დამანგრეველმა მიწისძვრამ.

1982 წელს იუნესკომ სასახლე შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რამიერსი

რამიერსი – მდებარეობს დასახლება მილოში, ჰაიტის ჩრდილოეთ ნაწილში. 1982 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში ლა-ფერიერის ციტადელთან და სან-სუსის სასახლესთან ერთად.

ეს სასახლე ააშენა ჰაიტის თვითგამოცხადებულმა მეფემ ანრი კრისტოფმა და იგი წარმოადგენდა თავისუფლების ერთ-ერთ ეროვნულ სიმბოლოს, რადგან იგი შავკანიანი მონების მიერ იყო აშენებული, მას შემდეგ რაც მათ დამოუკიდებლობა და თვისუფლება მოიპოვეს.
ჩილოეს მონასტრები

ჩილოეს მონასტრები -- — საუკუნეების კულტურულ-ისტორიული ძეგლები. მდებარეობს ჩილეს კუნძულ ჩილოეზე. ეკლესიები ააშენეს იეზუიტთა მისიის წარმომადგენლებმა, როდესაც კუნძული შედიოდა პერუს ვიცე-სამეფოს შემადგენლობაში. კუნძულ ჩილოეს 16 ეკლესია-მონასტერი 2000 წელს შეტანილ იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
კარტახენა (კოლომბია)

კარტახენა-დე-ინდიასი ან უბრალოდ კარტახენა — ქალაქი ჩრდილოეთ კოლომბიაში, კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ბოლივარის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მოსახლეობა შეადგენს 1 075 000 კაცს. მთელი ოთხი საუკუნის განმავლობაში, კარტახენა ესპანეთის სამეფოს ბასტიონს წარმოადგენდა მთელს სამხრეთ ამერიკაში. ამავე დროს, ის იყო მნიშვნელოვანი მონებით ვაჭრობის ცენტრი და მთავარი სატრანზიტო ქალაქი აცტეკებისა და ინკების იმპერიებში ნაძარცვი ოქროს ესპანეთისკენ გატარებაში.

კარტახენა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

ისტორია
კარტახენა მიიჩნეოდა ანდებში შესასვლელ საუკეთესო პორტად, რამაც ქალაქის სწრაფი განვითარება განაპირობა. შემდგომში მასზე არაერთი იერიში იქნა მიტანილი ფრანგი და ინგლისელი მეკობრეების მიერ. კარტახენა იქცა კოლომბიის განმათავისუფლებელი ბრძოლის ერთ-ერთ მთავარ ცენტრად.

მონუმენტები
კარტახენაში მდებარეობს რამდენიმე თავდაცვითი ნაგებობა, 1639-1657 წლებში აშენებული სან-ფელიპე დე ბარხასის, სან-ხოსესა და სან-ფერნანდოს ციხესიმაგრეები.

ძველი ქალაქი განლაგებულია ტორო-დელ-რელოხის — უმთავრესი ნავსადგურის მისადგომებთან.

1983 წელს აქ ხელი მოეწერა კარიბის ზღვის დაცვის კონვენციას.

კლიმატი
იგუასუს ეროვნული პარკი (ბრაზილია)

იგუასუს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ბრაზილიაში. იგი ყველასათვის ცნობილია იგუასუს ჩანჩქერითა და ველური ბუნებით (განსაკუთრებით ფრინველთა მრავალფეროვნებით), რომელიც მოიცავს უიშვიათეს და გადაშენების პირას მყოფ ფაუნის სახეობებს.

ეს ერთადერთი ადგილია დედამიწაზე, სადაც ტყისა და ბიოსისტემის ხუთივე სახეობა ერთადაა წარმოდგენილი. პარკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
მანანა დოიჯაშვილი

მანანა დოიჯაშვილი (დ. 5 ნოემბერი, 1947, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 17 იანვარი, 2023) — ქართველი პიანისტი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1989), თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის რექტორი (2000–2012 წლებში), რექტორის პირველი მოადგილე და პროფესორი, საქართველოს მუსიკალური კონკურსების ფონდის დირექტორი.

მანანა დოიჯაშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია პროფესორ თენგიზ ამირეჯიბის ხელმძღვანელობით. ჯორჯე ენესკუს სახელობის კონკურსზე ბუქარესტში (1970), ბედრჟიხ სმეტანას სახელობის კონკურსზე ჩეხოსლოვაკიაში (1974) და სიდნეის პირველ (1977) საერთაშორისო კონკურსებზე გამარჯვებებმა მას დიდი აღიარება მოუტანა. მის საშემსრულებლო ხელოვნებას კარგად იცნობენ რუსეთის, ბულგარეთის, ფინეთის, ამერიკის, ესპანეთის, ავსტრიის, გერმანიის, არგენტინის, კორეის, ავსტრალიის და სხვა ქვეყნების მუსიკოსები და კლასიკური მუსიკის მოყვარულები.

მისი თაოსნობით ხანგრძლივი უმოქმედობის შემდეგ აღდგა და თბილისის მუსიკალურ ცხოვრებას დაუბრუნდა კონსერვატორიის დიდი დარბაზი; მანანა დოიჯაშვილი გახდა საქართველოში საკონკურსო მოძრაობის სულის ჩამდგმელი: მან ჩაუყარა საფუძველი საქართველოს მუსიკოს-შემსრულებელთა (1995) და პიანისტთა თბილისის საერთაშორისო კონკურსებს (1997). გარდა ამისა იგი არის ყოველწლიური ფესტივალის — „საახალწლო მუსიკალური შეხვედრები“ — ინიციატორი და ორგანიზატორი. მანანა დოიჯაშვილის ინიციატივით ჩამოყალიბდა ტრადიციული მრავალხმიანობის საერთაშორისო სიმპოზიუმი ( — 2002 წელს; — 2004 წელს)

ჯილდოები და აღიარება
1976: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1989: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
1999: ღირსების ორდენი
2003: ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია
2004: რუსეთის საშემსრულებლო ხელოვნების ფონდის პრემია (საშემსრულებლო ხელოვნებაში შეტანილი წვლილისათვის)
2005: საფრანგეთის რესპუბლიკის „ლიტერატურისა და ხელოვნების ორდენის რაინდის“ და „მშვიდობის ელჩის“ საპატიო წოდებები
2010: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
ახალი საფრანგეთი

ახალი საფრანგეთი — საფრანგეთის მიერ კოლონიზირებული ტერიტორია ჩრდილოეთ ამერიკაში. ტერიტორიის საფრანგეთის შემადგენლობაში ყოფნის პერიოდი დაიწყო 1534 წელს ჟაკ კარტიეს მიერ წმინდა ლავრენტის მდინარის გამოკვლევით და დასრულდა ახალი საფრანგეთის ესპანეთისა და ბრიტანეთისთვის გადაცემით.

ფრანგული კოლონიური მმართველობის ზომამ ჩრდილოეთ ამერიკაში პიკს 1712 წელს (უტრეხტის ზავის გაფორმებამდე) მიაღწია. ამ პერიოდში ახალი საფრანგეთი გადაჭიმული იყო ნიუფაუნდლენდიდან კლდოვან მთებამდე და ჰუდსონის ყურიდან მექსიკის ყურემდე. ტერიტორია იყო გაყოფილი ხუთ კოლონიად: კანადა, აქადია, ჰუდსონის ყურე, ნიუფაუნდლენდი და ლუიზიანა, ყოველ მათგანს საკუთარი მმართველობა ჰყავდა.

1713 წლის გაფორმებული უტრეხტის ზავით, რომელითაც დასრულდა ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის, საფრანგეთმა უარი განაცხადა საკუთარ უფლებებზე კონტინენტური აქადიის, ჰუდზონის ყურისა და ნიუფაუნდლენდის კოლონიებზე და ისინი დიდ ბრიტანეთასა და ესპანეთს გადასცა. საფრანგეთს ძველი ტერიტორიიდან მხოლოდ ბრეტონის კუნძული დარჩა.
ილულისატი

ილულისატი ან იაკობსჰავნი (გრენ. "აისბერგი") — ქალაქი და ამავე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი გრენლანდიაში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 47000 კმ², ხოლო მოსახლეობა 4996 კაცი, საიდანაც 4533 ადამიანი ცხოვრობს ჩრდილოეთის პოლარული წრიდან 200 კილომეტრით ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქში. იგი მოსახლეობის ოდენობით მესამე ქალაქია გრენლანდიაში.

ფიორდი
ილულისატის ფიორდი, რომლის სიგრძე 40 კმ-ია, 2004 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი

ნახატი "არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი" შეიქმნა 1434 წელს, მეთხუთმეტე საუკუნის ნიდერლანდელი მხატვრის, იან ვან ეიკის მიერ.

ნახატზე გამოსახული კაცი არის იტალიელი ვაჭარი ჯოვანი არნოლფინი. იგი ცხოვრობდა ქალაქ ბრიუგეში, როგორც იტალიაში ერთ-ერთი უმდიდრესი გვარის, მედიჩების საბანკო სახლის წარმომადგენელი. ქალი, მისი მეუღლეა. აგრეთვე იტალიელი, ჯოვანე ჩენამი.

კაცს ხელი აქვს მოკიდებული ქალის მარჯვენა ხელზე, თითქოს ერთგულების პირობას დებს. მეორე ხელი ზევით აქვს აწეული ფიცის სიმტკიცის დასადასტურებლად. ეს შეუღლების სცენაა. კედელზე მრგვალი სარკე კიდია. მასში ცოლ-ქმრის ზურგი და კიდევ ორი კაცია არეკლილი. ეს კაცები ალბათ მოწმეები არიან. მათგან ერთ-ერთი შესაძლოა თვით იან ვან ეიკიც იყოს, ვინაიდან სარკის ჩარჩოს აწერია:

კედელზე ჩამოკიდებული კრიალოსანი ღვთისმოსაობაზე იუთითებს. ხოლო იქვე, სარკის მახლობლათ ჩამოკიდებული პატარა ცოცხი, როგორც ოჯახური, ისე სულიერი სიმშვიდის სიმბოლოა. ფანჯარასთან ფორთოხლები ალაგია. ეს ოჯახურიცხოვრების ბედნიერებასა და მატერიალურ კეთილდღეობაზე მიანიშნებს. იმ პერიოდის ნიდერლანდებში ფორთოხალი ძალზე ძვირი და იშვიათი ხილი იყო. ცოლ-ქმრის წინ ძაღლია. იგი ერთგულების სიმბოლოა. საშინაო ფეხსაცმელი კი განუყრელ წყვილს და ოჯახურ სიმყუდროვეს გამოხატავს.

ნახატის ისტორიასთან დაკავშირებით მრავალი აზრი არსებობს. ერთ-ერთი მათგანის მიხედვით ჯოვანი არნოლფინიმ ეს ნახატი იან ვან ეიკერს მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ დაახატინა. ამ მოსაზრებას ორი მნიშვნელოვანი ფაქტი ამყარებს. სურათზე კარგად ჩანს ჭაღი, რომელიც თითქოს გამყოფ როლს თამაშობს. თუ კარგად დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ ჯოვანი არნოლფინის მხარეს ჭაღზე სანთელი ანთია, ხოლო მისი მეუღლის მხარეს არა. აშკარაა, რომ ჯოვანე ჩენამი ფეხმძიმედ იყო, სწორედ ამიტომაა სავარაუდო რომ ის ადრეულ ასაკში, სწორედ ფეხმძიმობის დროს გარდაიცვალა. ცნობილია, რომ ამ დროს ნიდერლანდებში საკმაოდ ბევრი ქალი იღუპებოდა ფეხმძიმობის დროს.
დარიენის ეროვნული პარკი

დარიენის ეროვნული პარკი – იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი პანამაში. იგი მდებარეობს ქალაქ პანამიდან 325 კმ-ში. დარიენი არის პანამაში ყველაზე დიდი ეროვნულ პარკი და წარმოადგენს იუნესკოს ერთ-ერთ მთავარ ობიექტს სამხრეთ ამერიკაში.

იუნესკოს ბუნების ობიექტი გახდა 1981 წელს, ხოლო ბიოსფერული ნაკრძალის სტატუსი მიიღო 1983 წელს. პარკში სახლობს თუთიყუშების სხვადასხვა სახეობა (მათ შორის თუთიყუში არა) და ტაპირი.
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში (ფრენჩაიზი)

მიუზიკლი საშუალო სკოლაში — -ის ოთხი ფილმისგან შემდგარი ფრენჩაიზი, რომელთა შემქმნელები არიან რეჟისორი კენი ორტეგა და სცენარისტი პიტერ ბარსოჩინი.

სურათის მთავარი გმირები არიან: ტროი ბოლტონი — სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი, გაბრიელა მონტეზი — ფრიადოსანი და მომხიბვლელი გოგონა. მოულოდნელად ბედისწერა მათ შეახვედრებს და ისინი გადაწყვეტენ სცადონ სკოლის მიუზიკლში მონაწილეობა მიიღონ, სადაც მთავარ როლების შესრულება მოუწევთ. ისინი ამ ყველაფერს მეგობრებისგან ფარულად გააკეთებენ. მაგრამ არსებობენ ადამიანებიც, რომლებსაც მიუზიკლში მონაწილებობის მიღება ნებისმიერ ფასად სურთ.

როლებში
ზაკ ეფრონი
კორბინ ბლიუ
ეშლი ტისდეილი
მონიკა კოულმენი
მარკ ტეილორი
ბარტ ჯონსონი
რობერტ კერტის ბრაუნი
ლუკას გრებილი
ჯესიკა ტაკი
ვანესა ენ ჰაჯენსი

მიუზიკლი საშუალო სკოლაში
სურათის მთავარი გმირები არიან: ტროი ბოლტონი — სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი, გაბრიელა მონტეზი — ფრიადოსანი და მომხიბვლელი გოგონა. მოულოდნელად ბედისწერა მათ შეახვედრებს და ისინი გადაწყვეტენ სცადონ სკოლის მიუზიკლში მონაწილეობა მიიღონ, სადაც მთავარ როლების შესრულება მოუწევთ. ისინი ამ ყველაფერს მეგობრებისგან ფარულად გააკეთებენ. მაგრამ არსებობენ ადამიანებიც, რომლებსაც მიუზიკლში მონაწილებობის მიღება ნებისმიერ ფასად სურთ.

მიუზიკლი საშუალო სკოლაში 2
სკოლა დამთავრდა, არდადეგები დაიწყო. საზაფხულო ხალისი იწყება — თროი, გაბრიელა, შარფეი, ჩადი და თეილორი ტალანტების კლუბში გაწევრიანდებიან.

მიუზიკლი საშუალო სკოლაში 3
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში 3 — პროექტის „მიუზიკლი საშუალო სკოლაში“ გაგრძელებაა. ახალ ფილმში მისი გმირები წამოიზარდნენ და მათი სკოლის წლები ნელ–ნელა დასასრულს უახლოვდება. მათ კოლეჯში ჩაბარებისათვის მზადება მოუწევთ. შეძლებენ კი ისინი საყვარელი საქმის გაგრძელებას თუ მუსიკალური კარიერა მხოლოდ ერთ მათგანს აეწყობა? შეინარჩუნებენ მეგობრობას თუ სამუდამოდ დაშორდებიან ერთმანეთს? სანამ ამ კითხვებზე პასუხს იპოვიან ახალგაზრდებს სკოლის სცენაზე უკანასკნელი, ყველაზე განუმეორებელი მიუზიკლის დადგმა მოუწევთ.
სენტ-კატარინსი

სენტ-კატარინსი — ინგლისურენოვანი ქალაქი კანადაში. ქალაქი მდებარეობს ონტარიოს შტატში, სენტ-კატარინსი მიეკუთვნება ნიაგარას მუნიციპალიტეტს. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 131,989 ადამიანს, ქალაქს 33-ე ადგილი უკავია მოსახლეობის მიხედვით კანადაში, სენტ-კატარინსის აგლომერაციაში ცხოვრობს 308,596 ადამიანი. ქალაქში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 1,373.3 ადამიანს. სენტ-კატარინსის ფართობი შეადგენს 96.11 კმ²-ს. ქალაქიდან 51 კილომეტრში მდებარეობს კანადის ქალაქი ტორონტო, ხოლო რამდენიმე კილომეტრში არის კანადა აშშ-ს ოფიციალური საზღვარი. დასახლებული პუნქტი იყოფა 6 ადმინისტრაციულ ერთეულად.

თავდაპირველად ამ ტერიტორიაზე დასახლება 1783 წლიდან დაიწყო. პირველად აქ დასახლდენენ ტორები, იგივე ლოიალები რომლებიც ამერიკის რევოლუციის შემდეგ აშშ-დან გამოძევებულები იქნენ. 1808 წელს გამოცემულ გეოგრაფიულ რუკებზე, პირველად იქნა სენტ-კატარინსი დატანილი, როგორც დასახლებული პუნქტის სტატუსით. აქ მცხოვრებთა რაოდენობა სულ უფრო იზრდებოდა, 1876 წლიდან უკვე სენტ-კატარინსის ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ეირის ტბა, ხოლო ქალაქის სიახლოვეს მიედინება მდინარე ნიაგარა, აქვე არის ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე დიდი ჩანჩქერი ნიაგარა. ქალაქში და მის სიახლოვეს მრავლადაა პარკები, სკვერები და დასასვენებელი ადგილები. მათგან აღსანიშნავია მონტებერლოს პარკი, რომელიც დაარსდა 1887 წელს. სენტ-კატარინსის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მაღალია და ის შეადგენს 873.6 მმ-ს, ქალაქის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.

კლიმატი
დაძმობილებული ქალაქები
პორტ-ოვ-სპეინი, ტრინიდადი და ტობაგო