iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გულეიკარი

გულეიკარი (ყოფილი: გულევლი, გულევლისკარი) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, კეთილარის ადმინისტრაციულ ერთეულში.“ სოფელს თავდაპირველად „გულევლი“ ერქვა, გულევლის წმინდა გიორგის ეკლესიის აშენების შემდეგ — გულევლისკარი. სახელწოდება ნიშნავდა გულოვანს, ანუ ახოვანს კარს. გულეიკარი წყაროებში პირველად 1628 წელს მოიხსენიება. სოფელი შედიოდა საჯავახოს მხარეში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 321 ადამიანი.
ბულვანი

ბულვანი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში. ქოლობნის ადმინისტრაციული ერთეული.

გეოგრაფია
ბულვანი მდებარეობს კოლხეთის დაბლობის ცენტრალურ ნაწილში, ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს და მდინარე ნოღელას (რიონის მარჯვენა შენაკადები) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.

სოფელ ბულვანს ესაზღვრება აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები: ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ქოლობანი, აღმოსავლეთით — მარანჭალა, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — მარანი, სამხრეთით, მცირე მონაკვეთზე — ტყვირი და დასავლეთით — ქალაქი აბაშა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 337 ადამიანი.
გამოღმა ზანათი

გამოღმა ზანათი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში. ზანათის ადმინისტრაციული ერთეული.

გეოგრაფია
გამოღმა ზანათი მდებარეობს კოლხეთის დაბლობის ცენტრალურ ნაწილში, ოდიშის დაბლობზე, მდინარეების აბაშისა და ტეხურის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე და მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 13 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. სოფლის დასავლეთ კიდესთან მდინარე აბაშა უერთდება ტეხურს მარცხენა მხრიდან.

სოფელ გამოღმა ზანათს ესაზღვრება აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები: ჩრდილოეთით — გაღმა ზანათი და ძიგური, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — საგვაზავო, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — სუჯუნა და დასავლეთით — სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელი ისულა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 691 ადამიანი.
გამოღმა კოდორი

გამოღმა კოდორი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში. ნაესაკოვოს ადმინისტრაციული ერთეული.

გეოგრაფია
გამოღმა კოდორი მდებარეობს კოლხეთის დაბლობის ცენტრალურ ნაწილში, ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ნოღელას მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 14 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. სოფლის სამხრეთ კიდესთან მდინარე ნოღელა უერთდება მდინარე რიონს მარჯვენა მხრიდან.

სოფელ გამოღმა კოდორს ესაზღვრება აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები: აღმოსავლეთით — ნაესაკოვო, სამხრეთით — გაღმა კოდორი, დასავლეთით — ეწერი და სუჯუნა და ჩრდილოეთით — ქალაქი აბაშა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 379 ადამიანი.
გუახირის ნახევარკუნძული

გუახირის ნახევარკუნძული — ნახევარკუნძული სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე, ჩრდილოეთ კოლუმბიასა და ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში. შეჭრილია კარიბის ზღვაში. წარმოადგენს სამხრეთ ამერიკის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ნახევარკუნძულს. მისი ფართობი 25 000 კმ²-ს შეადგენს. გადაჭიმულია მანაურეს ყურიდან (კოლუმბია) ვენესუელის ყურემდე, ქალაქ კალაბოსომდე (ვენესუელა) და კარიბის ზღვიდან სამხრეთით, სერანია-დელ-პერიხას მთათა სისტემამდე. ნახევარკუნძული 1891 წელს დავის საგანი იყო კოლუმბიასა და ვენესუელას შორის. დღესიათვის, მისი ტერიტორიის უდედესი ნაწილი კოლუმბიის შემადგენლობაშია და ქმნის გუახირის დეპარტამენტს, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ვენესუელის კუთვნილებაა და შედის სულიას შტატის შემადგენლობაში.

ნახევარკუნძულის ყველაზე ჩრდილოეთ წერტილს პუნტა-გალინასი ეწოდება და მიიჩნევა სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის უკიდურეს ჩრდილოეთ წერტილად.
ელენას მოჩვენება

ელენას მოჩვენება — „ტელემუნდო სტუდიოს“ 2010-2011 წლის ტელენოველა. იგი წარმოადგენს 1983 წელს გადაღებული, „ვენევისიონის“ სერიალის, „ხულიას” ახალ ვერსიას. გადიოდა ინგლისური სუბტიტრებით. საქართველოში სერიალი გადიოდა 2011 წელს, ტელეარხის რუსთავი 2 ეთერში.

სერიალის შინაარსი
ელენა ლაფე (ელიზაბეტ გუტეირესი) და მისი მამა პატარა, მაგრამ ნაყოფიერი სასტუმროს მფლობელები არიან ზღვის სანაპიროზე. მამამ შვილი ამ წყნარ ადგილას გაზარდა, ქალაქის ცხოვრებიდან შორს. ელენა ლამაზი, სამართლიანი, კეთილი გოგონაა, რომელიც ჯერ ნამდვილ სიყვარულს ვერ შეხვდა. როგორც სერიალის მთავარი გმირი, ედუარდო, ელენასაც ისევე უყვარს ბუნება და ცხენები. ის თავის ცხენს, მეტსახელად ”ბოშას” დიდი სიყვარულით უვლის. ედუარდო ხირონი (სეგუნდო სერნადასი) ახალგაზრდა, მდიდარი და წარმატებული მეჯინიბეა. ის სახელგანთქმული გვარის წარმომადგენელია. გვარის, რომელიც ამაყობს თავისი ტრადიციებით, მაგრამ საგულდაგულოდ მალავს საიდუმლოებებს. ერთი წლის წინ, ედუარდომ ცოლად შეირთო, მისი ერთ ერთი დეიდაშვილი, მაგრამ გოგონა ტრაგიკულად დაიღუპა ქორწინების შემდეგ, სახლის კოშკიდან გადმოვარდნის შედეგად. ეს შემთხვევა პოლიციამ ნორმალურად არ გამოიძია. ამ დეიდაშვილსაც ელენა ერქვა - ელენა კალკანიო (ანა ლაიევსკა). ერთ დღეს ელენა ლაფე, ედუარდოს დაჭრილს პოულობს და იგი თავის სასტუმროში მიჰყავს გამოსაჯანმრთელებლად. წყვილს ერთმანეთი მალევე შეუყვარდება.

ედუარდოს ელენა თავის სახლში მიჰყავს, სადაც მის გარდა იქ ცხოვრობენ მისი ძმა, დარიო ხირონი, ძმის ცოლი რებეკა დე ხირონი (კატი ბარბერი), ძმის ცოლის და კორინა (მარიცა ბუსტამანტე), ძმის შვილი - ბენჯამინი და ელენა კალკანიოს დედობილი - ლატონია. ედუარდოს ნათესავების უმეტესობა, ელენა ლაფეს მაშინვე აითვალწუნებენ, მისი სოციალური მდგომარეობის გამო.

ელენა ლაფე მალე შეიტყობს ოჯახის საიდუმლოს შესახებ. მას მოსვენებას არ აძლევს გარდაცვლილი ელენა კალკანიოს მოჩვენება, რომელიც ელენა ლაფეს, მოკვლას, გაგიჟებას ცდილობს... ელენა ლაფე იმასაც გაიგებს, რომ ცოლის მკვლელობაში ედუარდოა ეჭვმიტანილი. დეტექტივი ელენას ეტყვის რომ ყველა ქალი რომელსაც ედუარდო ხვდებოდა მდიდარი იყო და შემდეგ ისინი საეჭვო ვითარებაში დაიღუპნენ. ამას ისიც დაემატება, რომ ელენას მისი ბებია მარგო (ზული მონტერო), დიდძალ ქონებას უტოვებს. ელენას ეჭვი უჩნდება, რომ ედუარდომ იცოდა ყველაფერი მისი ქონების შესახებ და ცოლად ამიტომაც მოიყვანა. ქალს შიში იპყრობს რომ ედუარდო მასაც მოკლავს, მაგრამ შესაძლოა ედუარდოს ეს ელენას მოჩვენებამ დაასწროს?!

მსახიობები და როლები
ევგრაფი შევარდნაძის სტადიონი

ევგრაფი შევარდნაძის სტადიონი — ევგრაფი შევარდნაძის სახელობის სპორტული სტადიონი ლანჩხუთში, საქართველო. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის ლანჩხუთის „გურიას“ საშინაო მოედანი. იტევდა 22 000 მაყურებელს, რეკონსტრუქციის შემდეგ ეს მაჩვენებელი 10 000 მდე შემცირდა..

მშენებლობის ისტორია
მეორე მსოფლიო ომამდე სტადიონის ტერიტორიაზე მხოლოდ კომისარიატის შენობა იდგა. 1946 წელს ამჟამინდელი სტადიონის ტერიტორიაზე პირველად მოეწყო შესაფერისი მოედანი. მოგვიანებით ხის ნაგებობა კაპიტალური შენობებით შეიცვალა და ამასთან ერთდ იცვლებოდა სტადიონის ტევადობაც. თავიდან 5000 მაყურებელს იტევდა, შემდეგ 7000-მდე გაიზარდა და ბოლოს 10 000-ს გადააჭარბა. ნათელი გახდა, რომ რაიონი ფეხბურთით სუნთქავდა.
მას შემდეგ რაც გურია უმაღლეს ლიგაში აღზევდა, ცხადია არსებული ნაგებობები მოთხოვნებს ვერ აკმაყოფილებდა. საქართველოს მთავრობამ მიიღო დადგენილება ლანჩხუთის „გურიას“ ფეხბურთელთა გუნდის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გასაახლებლად დამატებითი ღონისძიებების შესახებ. ამ დადგენილებებით გათვალისწინებული იყო ფეხბურთოს ცენტრალური სტადიონის სპორტული კომპლექსის, სოფ. გრიგოლეთის სასწავლო-საწვრთვნელი ბაზის რეკონსტრუქცია და კეთილმოწყობა.
კომპლექსის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 1 იანვარს და დამთავრდა იმავე წლის 2 მარტს. სტადიონის ტევადობა საგრძნობლად იქნა გაზრდილი და ახლა იგი 22 000 მაყურებელს იტევდა.

დაიდგა პროჟექტორის ანძები, მეტალის კონსტრუქციებით დამონტაჟდა ტრიბუნები და ჰელიოდანადგარები, ალიუმინის ვიტრაჟები, უზრუნველყოფილი იქნა ელექტროენერგიით, დაიდგა ახალი ელექტროსაინფორმაციო ტაბლო, გამოიცვალა სადრენაჟო სისტემა. ეს სამუშაოები შეასრულა ტრესტ კავკასიის ელექსელმშენმა. საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტრომ მოაწყო სტადიონთან მისასვლელი გზები. საქართველოს კავშირგამბულობის სამინისტრომ უზრუნველყო სტადიონის რადიოფიცირებისა და ტელეფონიზაციის სამუშაოები. შეიცვალა სატელევიზიო ანძებიც.

დღევანდელი მდგომარეობა
სტადიონი მაყურებელთა ტევადობის მიხედვით, ფაქტობრივად, მესამეა საქართველოში, ბორის პაიჭაძისა და მიხეილ მესხის სტადიონების შემდეგ და ამ მაჩვენებლით ქუთაისის რამაზ შენგელიას სტადიონსაც აღემატება. მაგრამ ამის მიუხედავად სტადიონი დღეს სავალალო მდგომარეობაშია და სასწრაფო რეკონსტრუქციას საჭიროებდა. რეკონსტრუქცია დაწყებულია. ტრიბუნის 2/3 დაინგრა, რადგან ამორტიზებული იყო. გამოიცვალა სადრენაჟო და სარწყავი სისტემა, ასევე, მინდვრის საფარი, დარჩენილ ტრიბუნებზე დაიდგა ახალი საერთო ხის სკამები, თუმცა ეს დროებით. უახლოეს მომავალში დაიდგმება ინდივიდუალური სკამები. შეკეთდა გასახდელები.
ფრენსის ბეკონი

ფრენსის ბეკონი (; დ. 22 იანვარი 1561, ლონდონი — გ. 9 აპრილი 1626, იქვე) — ინგლისელი ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე. ემპირიზმის ფუძემდებელი.

1573 წლიდან სწავლობდა კემბრიჯში, შემდეგ — პარიზში, 1584 წლიდან პარლამენტის წევრია, 1618 წლიდან ლორდ-კანცლერი. 1621 წელს ბრალი დასდეს მექრთამეობაში, გაასამართლეს და ციხეში ჩასვეს. მეფემ შეიწყალა, მაგრამ ბეკონმა უარი თქვა სახელმწიფო სამსახურზე. ბეკონის ფილოსოფიას მეცნიერებისა და კულტურის იმდროინდელი აღმავლობის დაღი აზის. ბეკონის აზრით, მეცნიერების ძირითადი მიზანია ბუნების დამორჩილება და კულტურული მიზანშეწონილი გარდაქმნა, მაგრამ, ბეკონი ფიქრობდა, რომ ადრინდელ მეცნიერულ აღმოჩენებს შემთხვევითი ხასიათი ჰქონდა, საჭირო იყო მეცნიერების პროგრესს სისტემატური ხასიათი მისცემოდა, ამისათვის კი აუცილებელი იყო შემეცნების ახალი მეთოდების შემუშავება, რომელიც დაეყრდნობოდა ცდასა და ცდას. ეს მეთოდია ინდუქცია.

ბეკონის შრომებიდან მთავარია „მეცნიერებათა დიადი გადახალისება“, მისი პირველი ნაწილის ძირითადი თემაა არსებული და შესაძლო მეცნიერებათა კლასიფიკაცია. მეორე ნაწილი — „ახალი ორგანონი“, რომელიც ცოდნის ანალიზსა და მეცნიერების ახალ მეთოდს ეხება, დაუმთავრებელია, ხოლო მესამე ნაწილის მხოლოდ ცალკეული თავებია დაწერილი. ადამიანის სამი უნარის — მეხსიერების, ფანტაზიისა და განსჯის შესაბამისად ბეკონი მეცნიერებას სამ ნაწილად ჰყოფს: ბუნებისა და საზოგადოების ისტორია, პოეზია, ფილოსოფია.

ბეკონის მიხედვით, შემეცნების ერთადერთი გზაა შეგრძნებებისა და განსჯის მონაცემების სწორი შეერთება. ეს არის ინდუქციის უპირარესობა, სქოლასტიკურ მეთოდებთან შედარებით. იგი იძლევა ცდისა და ცდას საფუძველზე ბუნების კანონებისაკენ უწყვეტი წინსვლის საშუალებას.

ახალი მეთოდების შემუშავებისათვის საჭიროა ცრურწმენებისაგან, იდოლებისაგან განთავისუფლება. იდოლები ოთხი სახისაა:
გვარის იდოლა — ადამიანის ბუნებრივად მიდრეკილება ტელეოლოგიურად და ანთროპომორფისტულად გაიაზროს შესამეცნებელი საგნები;
გამოქვაბულის იდოლა — ადამიანის პიროვნული თავისებურებების გამო საგანთა ცალმხრივი ინდივიდუალური განხილვა; მოედნის იდოლა — ენის გამოყენების ცოდნის და არა ურთიერთობის საშუალებად, თეატრის იდოლა — საგნების განხილვა ავტორიტეტებისა და ძველი ფილოსოფიური სისტემების თვალსაზრისით.

ბეკონის ფილოსოფიამ დიდი გავლენა მოახდინა მეცნიერებისა და ფილოსოფიის შემდგომ განვითარებაზე. მისი მიმდევრები არიან: ჯონ ლოკი, ტომას ჰობზი, ჯონ სტიუარტ მილი და სხვა. ფრენსის ბეკონმა პირველმა გამოიყენა ტერმინი „ევთანასია“.

თხზულებები
ნაშრომები, 1857—74
ახალი ორგანონი, 1938;
ახალი ატლანტიდა, 1627
მთლიანი ეროვნული პროდუქტი

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი (მეპ) — ქვეყნის რეზიდენტების მიერ მიწოდებული შრომითა და ქონებით ერთ წელიწადში წარმოებული პროდუქციისა და მომსახურების საბაზრო ღირებულება. მთლიანი შიდა პროდუქტისგან განსხვავებით, რომელიც განსაზღვრავს წარმოებას გეოგრაფიული მდებარეობით, მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ითვალისწინებს წარმოებას საკუთრების მიხედვით.

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი არ განასხვავებს ხარისხობრივ გაუმჯობესებას ტექნიკურ ხელოვნებაში (მაგალითად, კომპიუტერის მწარმოებლურობის, ინფორმაციის დამუშავების სიჩქარის გაზრდა) მის რაოდენობრივი ზრდისგან (მაგალითად, წარმოებული კომპიუტერების რაოდენობა). ორივე მათგანს განიხილავს „ეკონომიკური ზრდის“ ფორმებად.

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი და მთლიანი შიდა პროდუქტი
მთლიან ეროვნულ პროდუქტს (მეპ) ხშირად უპირისპირებენ მთლიან შიდა პროდუქტს (მშპ). მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ზომავს შემოსავალს, მიღებულს ქვეყნის საწარმოების მიერ, მიუხედავად ამ საწარმოების ფიზიკური მდებარეობისა, ქვეყნის შიგნით თუ საზღვარგარეთ; მთლიანი შიდა პროდუქტი კი მოქცეულია ქვეყნის საზღვრებში არსებული საწარმოების მიერ წარმოებული შემოსავლით, მიუხედავად იმისა, ეკუთვნის თუ არა ყველა საწარმო ამ ქვეყანას.

როდესაც ქვეყნის კაპიტალი ან შრომითი რესურსები დაკავებული ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, ან როცა უცხოური ფირმა მოქმედებს ქვეყნის ტერიტორიაზე, შესაძლოა, მთლიანი ეროვნული პროდუქტისა და მთლიანი შიდა პროდუქტის მაჩვენებლები განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. მაგალითისთვის, 2009 წელს აშშ-მა თავისი მთლიანი შიდა პროდუქტი განსაზღვრა 14.119 ტრილიონი აშშ-ის დოლარით, როდესაც მთლიანი ეროვნული პროდუქტი 14.265 ტრილიონი დოლარი იყო.
დავით დონდუა

დავით დარისპანის ძე დონდუა (დ. 15 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 3 ოქტომბერი], 1898, ქუთაისი, — გ. 1 მაისი, 1958, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. საქართველოს სსრ სკოლის დამსახურებული მასწავლებელი (1945). ასწავლიდა ქუთაისისა და თბილისის სკოლებში.

ბიოგრაფია
1943 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიულ-გეოლოგიური ფაკულტეტი. დავით დონდუა სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს პედაგოგიკის სამეცნიერო-საკვლევ ინსტიტუტსა და მასწავლებელთა დახელოვნების ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, გეოგრაფიული კაბინეტის გამგედ, და ხელმძღვანელობდა გეოგრაფიის მასწავლებელთა გადასამზადებელ კურსებს. კითხულობდა გეოგრაფიული სწავლების მეთოდიკის კურსს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თელავისა და გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში. აქტიურად მონაწილეობდა სრულიად საქართველოს წერა-კითხვის უცოდინარობის სალიკვიდაციო საზოგადოების მუშაობაში.

იყო საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე (1940–1954). გამოქვეყნებული აქვს გეოგრაფიის დაწყებითი კურსის პროგრამები, მეთოდური წერილები, მეცნიერული შრომები. ხელმძღვანელობდა სასწავლო გეოგრაფიული რუკების ქართულ ენაზე გამოცემას, გეოგრაფიული ნომენკლატურის ქართული ტრანსკრიფციის დადგენას.

1926 წლიდან ქართული სკოლის დაწყებით კლასებში მისი სახელმძღვანელოთი („წყარო“), ისწავლებოდა გეოგრაფია და ბუნებისმეტყველება. ავტორია საბავშვო ზღაპრების სერიისა „სურათები-ზღაპრები“ (1916–1924).

დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

თხზულებები
საქართველოს დედაქალაქი ტფილისი, ტფ., 1923;
ჩვენი მხარე ქართლი. მხარეთმცოდნეობითი ნარკვევი, ტფ., 1925;
სამხედრო გეოგრაფია, მისი არსი და თემატიკა, თბ., 1942;
როგორ ავგეგმოთ გარემო, თბ., 1943.
ჯეიმზ ბარი

ჯეიმზ ბარი ( დ. დაახლ. 1795 — გ. 25 ივლისი, 1865) — სამხედრო ქირურგი. მსახურობდა სამხრეთ აფრიკაში. კარიერის ბოლოს იყო გენერალური ინსპექტორი.
ეხმარებოდა ბრიტანული არმიის დაჭრილ ჯარისკაცებს. ჯეიმზ ბარიმ პირველმა აფრიკაში ჩაატარა წარმატებული საკეისრო კვეთა. ექიმი ბარი გახდა დოკუმენტური ფილმებისა და მხატვრული ლიტერატურის გმირი.

ბარის გარდაცვალების შემდეგ (1865) მისი სხეულის გამბანელმა მოსამსახურემ, იმის მტკიცება დაიწყო, რომ ჯეიმზ ბარი არის ქალი. ლონდონში ნამდვილი სკანდალი აგორდა, რომელმაც ვიქტორიანულ პრესაშიც კი შეაღწია.
ინგლისელმა მწერალმა პატრისია დანკერმა მასზე სათავგადასავლო რომანი „ჯეიმზ მირანდა ბარი“ დაწერა.
ბარი გარდაიცვალა 1865 წელს გავრცელებული დიზენტერიის შედეგად.
ანი ჟირარდო

ანი ჟირარდო (, დ. 25 ოქტომბერი, 1931 — გ. 28 თებერვალი, 2011) — კინოსა და თეატრის ფრანგი მსახიობი. პრემიის სეზარი და კანისა და ვენეციის კინოფესტივალების პრემიების მფლობელი. განსაკუთრებით გაითქვა სახელი მეძავის როლით ფილმში „როკო და მისი ძმები“. გარდაიცვალა 2011 წლის 28 თებერვალს პარიზში, 79 წლის ასაკში. დაკრძალულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე.

ფილმოგრაფია
აჩიგვარა

აჩიგვარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბულიშხინჯი, გუდავა, ოხურეი, ტოგონი, ფუწყური). მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარცხენა ნაპირზე, სამურზაყანოს დაბლობზე, ზღვის დონიდან 20 მ. დაშორებულია შავი ზღვიდან 13 კმ, გალიდან — 9 კმ. რკინიგზის სადგური.

სახელწოდება აფხაზურია და „ცხენოს სადგომს“, „თავლას“ ნიშნავს. მისი ისტორიული სახელწოდებაა სუბეიში/სუბვი. ეს სოფელი საუკუნის იტალიურ რუკებზეა ასახული , მდ. ოქუმის მარჯვენა მხარეს. იხსენიება მალაქია კათალიკოსის მიერ ბიჭვინთის ტაძრის შეიწირულობის წიგნში: „ამას გარეთ სუბეიშს სასახლე გამიკეთებია, საყდარი დამიდგამს...“ (ქსძ, , 50). „აფხაზეთის საკათალიკოზო გლეხების დიდ დავთარში“ (1621 წ.) „სუბეისა“ და „სუბვის“ ფორმითაა მოხსენიებული: „მართებს სუბეის ღუაჯაგიას მოინალობაი, თოსკუამიას პეტრიას მეჯოგობაი“ (კაკაბაძე, 1914: 3). იმავე დავთრიდან ირკვევა, რომ სოფ. მუხურის მახლობლად მდებარეობს „სუბვის სასახლე“, მისი მისი „მიმდგამია“. იქვეა ჩამოთვლილი მუხურელ და სუბეიშელ საეკლესიო გლეხთა გვარები: კიტია, პერტია, ქორჩოლუა, ჯაკონია, ღუაჯაგია, არტონია, ხვინგია, მიქელია, ბიგუა, ჯიმია... (იქვე: 31-33). ტოპონიმ სუბეიში/სუბვის ამოსავალია მეგრული სუბე, სუბვი, სუბი, რაც „მაღლობს“, „ზეგანს“, „შემაღლებულს“ ნიშნავს. საუკუნის მიწურულიდან აფხაზების აქ დამკვიდრების შემდეგ მას სახელი აჩიგვარა დაერქვა.
ჯულიეტა მაზინა

ჯულიეტა მაზინა (, დ. — გ. ) — კინოსა და თეატრის იტალიელი მსახიობი. სახელი გაითქვა ფილმებით „გზა“ და „კაბირიას ღამეები“, რომლებმაც 1956 და 1957 წლებში საუკეთესო უცხოური ფილმების კატეგორიაში ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდოები მიიღეს. 1957 წლის კანის კინოფესტივალის ფარგლებში მაზინას ფილმისათვის „კაბირიას ღამეები“ მიენიჭა წლის საუკეთესო მსახიობის წოდება.

მაზინა იყო რეჟისორ ფედერიკო ფელინის მეუღლე. განსახიერებული პერსონაჟების ხასიათების გამო მას ხშირად უწოდებენ "ქალ ჩაპლინს".
სტაუტი

სტაუტი (ინგლ. ) მუქი ლუდი, რომელიც მოხალული ალაოს, კარამელის ალაოსა და მოხალული ქერის გამოყენებით მზადდება. თავდაპირველად ირლანდიაში ხარშავდნენ როგორც პორტერის სახეობას. ძალიან პოპულარულია დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში.

ისტორია
თავიდან, ზედსართავი სახელი სტაუტი (ინგლ. ) ამაყს, მედიდურს, თავმომწონეს ნიშნავდა. მოგვიანებით, საუკუნიდან – ამ სიტყვამ ძლიერის (ინგლ. ) მნიშვნელობა შეიძინა. ეს იყო 1820 წელს, როდესაც იგი კომპანია გინესმა თავისი სტაუტ–პორტერისთვის გამოიყენა. უნდა აღინიშნოს, რომ გინესი ლუდს 1759 წლიდან ხარშავდა. სტაუტი იმ დროს ნიშნავდა მაგარს და ნებისმიერი ტიპის ლუდის დახასიათება შეიძლებოდა ამ სიტყვით. შემდეგ, სტაუტი მხოლოდ პორტერთან ასოცირდება და მუქი ლუდის სინონიმი ხდება. საუკუნის დასასრულს, ლუდმა გამაჯანსაღებელი სასმელის რეპუტაცია მოიპოვა და ხშირად, ექიმები მას ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად უწერდნენ ავადმყოფებს.

სტაუტი განსხვავდება პორტერისგან შედარებით მუქი ფერით, რისთვისაც მეტად მოხალული ალაოს დამსახურებაა. იგი, ასევე, გაცილებით ალკოჰოლურია.

რესურსები
ოფიციალური ვებ–საიტი
ვილიამსის სინდრომი

ვილიამსის სინდრომი — გენეტიკური დაავადება , რომელსაც თან ახლავს დამახასიათებელი ფიზიკური ნიშნები, ფსიქიკური განვითარების შეფერხება, სწავლის უნარის დაქვეითება და ყურადღების დეფიციტი.

ვილიამის სინდრომის გამომწვევი მიზეზები და დამახასიათებელი ნიშნები
გარკვეული მიზეზების გამო, ვილიამსის სინდრომის მქონე ადამიანებს არა აქვთ გენეტიკური მასალა მე-7 ქრომოსომაზე , იმ გენის ჩათვლით, რომელიც ცილის ელასტინს ქმნის. ელასტინის გენის ნაკლებობა ვილიამსის სინდრომის ბევრი ფიზიკური მახასიათებლის მიზეზია.
დიაგნოზი დგინდება დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავის (დნმ) გენეტიკური ანალიზის საფუძველზე.

ვილიამსის სინდრომის ფიზიკური მახასიათებლები
დამახასიათებელია დაბადებისას მცირე წონა და მისი ნელი ტემპით მატება პირველი წლის განმავლობაში.
კუნთების დაბალი ტონუსი და საერთო სისუსტე.
კვების პრობლემა ჩვილობის ასაკში - რაც დაკავშირებულია სახის კუნთების დაბალ ტონუსთან; ბავშვის ზრდასთან ერთად კვების სიძნელე ქრება.
ხშირია თირკმელთან დაკავშირებული სამედიცინო პრობლემები.
ჰიპერაკუზია - ზედმეტად გაძლიერებული სმენა; ამის გამო ხმაური და ხმამაღალი ბგერები ბავშვს აშინებს. ეს მდგომარეობა ასაკის მატებასთან ერთად უმჯობესდება.
ჰიპერკალცემია- სისხლში კალციუმის მოჭარბება, რაც იწვევს ,,ძლიერი ტკივილის,, მსგავს სიმპტომებს და ძლიერ გაღიზიანებადობას. დარღვეულია კალციუმის და ვიტამინების მეტაბოლიზმი.

დამახასიათებელი სახის ნაკვთები:
პატარა,მაღლა აწეული ცხვირი
დიდი და მსხვილი ტუჩები,ფართო პირი
მომცრო ნიკაპი
შეშუპება თვალების გარშემო
მომცრო,მეჩხერი კბილები
ხშირად, განსაკუთრებულად ღია ფერის თვალები

გულ-სისხლძარღოვანი პრობლემები:
შევიწროებული აორტა
შევიწროებული ფილტვის არტერიები

ვილიამსის სინდრომის ფსიქოლოგიური მახასიათებლები
ფსიქიკური განვითარების შეფერხება:გვიან იწყებენ სიარულს და მეტყველებას , გვიან ითვისებენ ყოველდღიური თვითმომსახურების ჩვევებს.
პრობლემები მსხვილ მოტორიკაში :პრობლემები აქვთ მოძრაობის კოორდინაციაში, წონასწორობაში, კუნთების ძალაში, სხეულის პოზებში.
პრობლემები წვრილ მოტორიკაში:უჭირთ თასმებისა და ღილების შეკვრა ასევე მაკრატლის,კალმისტრის, ფანქრის ხმარება.
პრობლემები აქვთ სივრცითი მიმართებების აღქმასა და ცნობაში.
ახასიათებთ ყურადღების კონცენტრაციის სირთულე;გაფანტულობა.
აქვთ არამდგრადი ემოციური სფერო,რაც იმას ნიშნავს,რომ სიხარულისას ბავშვი ძალიან იგზნება, ხოლო წყენისას ადვილად ტირის. აშინებს მოულოდნელი სტიმულები. აქვს მიდრეკილება ძლიერი შფოთისადმი.
მათთვის დამახასიათებელია კარგი ხანგრძლივი მეხსიერება, კარგი მხედველობითი ხანმოკლე მეხსიერება და კარგი მხედველობითი აღქმა.
ამ სინდრომის მქონე ბავშვები მგრძნობიარეები არიან სხვის განწყობების მიმართ; კარგად იგებენ სხვის ემოციებს; ურთიერთობაში მეგობრულები და გახსნილები არიან.
ასევე აქვთ კარგი მუსიკალური სმენა.

ზოგიერთ ბავშვს, შეიძლება, დამახასიათებელი თვისებების მინიმუმი ჰქონდეს, ზოგიერთს კი ყველა თვისება მკვეთრად ჰქონდეს გამოხატული.

ვილიამსის სინდრომის გავრცელების სიხშირე
ვილიამსისი სინდრომის მქონე პირიდან შთამომავლობაზე ამ სინდრომის გადაცემის რისკი 50%-ია. პოპულაციაში, აღნიშნული სინდრომის გამოვლენის სიხშირე დაბალია: ყოველ 20 000 ახალშობილზე-1 ბავშვი. სინდრომი თანაბრად ვლინდება ორივე სქესში.
აბუ-სიმბალი (ქალაქი)

აბუ-სიმბალი — პატარა ქალაქი ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში, ასუანის საგუბერნატოროში, ქალაქი ასუანიდან 240 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით მხოლოდ 2500 კაცს შეადგენს. ასეთი პატარა დასახლება ცნობილი გახდა მის მიდამოებში ძვ. წ. საუკუნეში ფარაონ რამზეს -ის მიერ აგებული კლდეში ნაკვეთი აბუ-სიმბალის ტაძრებით.
ბოლივიის პრეზიდენტი

ბოლივიის პრეზიდენტი — ბოლივიის სახელმწიფოს მეთაური და ბოლივიის მთავრობის თავმჯდომარე. ბოლივიის ახლანდელი კონსტიტუციით, პრეზიდენტს ირჩევს ხალხინ განახლებადი ხუთი წლის ვადით. თუ ვერც ერთმა კანდიდატმა ვერ დააგროვა ხმათა ნახევარზე, 50%-ზე, მეტი, პრეზიდენტს ირჩევს სენატი, ორი, ყველაზე მეტი ხმათა რაოდენობის კანდიდატიდან.

ბოლივიის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ევო მორალესი, 2006 წლის 22 იანვრიდან. იგი არჩეულ იქნა 2005 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისას და ბოლივიის კონსტიტუციის თანახმად, 2009 წელს მეორე ვადით.

ბოლივიის რესპუბლიკის პრეზიდენტები (1825-დღემდე)
გლადიატორი (2000 წლის ფილმი)

გლადიატორი — ისტორიული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 2000 წლის 1 მაისს. მიღებული აქვს 5 ოსკარი.

სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება ჩვენი წელთაღრიცხვით 180 წელს. მარკუს ავრელიუსის ლეგიონები ემზადებიან გერმანელ ბარბაროსებთან საბღძოლველად. არც იმპერატორს და არც გენერალ მაქსიმუსს არ სურს სისხლისღვრა, მაგრამ მტერი ვერ ეგუება თავიანთი ქვეყნის მონობას და გამოჰყავთ ჯარი ტყიდან. დიდხნიანი, სასტიკი ბრძოლის შემდეგ რომაელები იმარჯვებენ.

ამ დროისათვის რომაელების ბანაკებში მივლენ მარკუს ავრელიუსის შვილები კომოდუსი და ლუცილა. კომოდუსი ფირობს, რომ მის მოხუც მამას სურს მეფობა მას გადასცეს. არადა მარკუს ავრელიუსს სურს მეფობა მაქსიმუსს გადასცეს, რადგან მას შეუძლია დაუბრუნოს რომს ძველი დიდება. მაქსიმუსს არ სურს მეფობა მას უბრალოდ თავის ოჯხში დაბრუნება უნდა, მაგრამ მეფას პირდაპირ პასუხს არ ეტყვის და მოსაფიქრებლად დროს ითხოვს. ამ ამბის გაგების შემდაგ კომოდუსი ბალიშით გაგუდავს მამამისს და მეომრებს უბრძანებს მაქსიმუსის მოკვლას, მაგრამ გენერალი გაქცევას შესძლებს, თუმცა დაიჭრება.

გენერალი მიაღწევს სახლამდე, მაგრამ სახლი გადამწვარი და ცოლ–შვილი მხეცურად მოკლული დახვდება. ცოლ–შვილის დამარხვის შემდეგ დაჭრილი მაქსიმუსი გონებას დაკარგავს და მონათმფლობელის ხელში აღმოჩნდება. მაქსიმუსს გლადიატორად აქცევენ და რომში ათასობით ხალხის თვალწინ ბრძოლას აიძულებენ. მალე მისი საბრძოლო ოსტატობა სახელს მოუტანს.

ამ დროს რომში ჩამოდის კომოდუსი, რომელსაც არც ხალხში და არც სენატში ავტორიტეტი არ გააჩნია. ხალხის სიყვარულის მოსაპოვებლად ის აღადგენს ძვირადღირებულ ორთაბრძოლებს და ხალხს პურს ურიგებს, რაც საერთო ჯამში რომის ეკონომიკას დააქვეითებს. მეფე დაიწყებს გლადიატორების შეგროვებას, მათ შორის მალე მაქსიმუსიც აღმოჩნდება. პირველივე ბრძოლაში გენერალი იმპერატორის ყურადღებს იქცევს. მეფის წინაშე მაქსიმუსი თავის ნამდვილ სახელს იტყვის და შურისძიებას შეპირდება. კომოდუსი ვერ ბედავს მის მოკვლას, რადგან ხალხს უყვარს მაქსიმუსი და მისი სიკვდილით ის აჯანყებას გამოიწვევს. რამდენიმე ბრძოლის შემდეგ ხალხი ყოფილ გენერალს „რომის გადამრჩენელს" შეარქმევს.

სენატი და ლუცილა მაქსიმუსის დახმარებით კომოდუსის წინააღმდეგ აჯანყების მოწყობას ეცდებიან, მაგრამ იმპერატორი ამ ყველაფერს გაიგებს და აჯანყების მონაწილეებს დახოცავს, ხოლო მაქსიმუსს ბეჭში დაჭრის და ჭრილობაშეხვეულს არენაზე თავისთან საბრძოლველად გამოიყვანს. კოლიზეუმზე ბრძოლის დროს კომოდუსი მოკვდება, მაგრამ მაქსიმუსიც სისხლისგან დაიცლება. მაქსიმუსის სიკვდილის შემდეგ ლუცილა ხალხს ეტყვის „ღირს კი რომი მის სიცოცხლედ?".

ფილმი მაქსიმუსის მეგობარი გლადიატორის სიტყვებით მთავრდება „ჩვენ ისევ შევხვდებით, მეგობარო, მაგრამ არა ახლა..."

როლებში
რასელ კროუ – მაქსიმუსი
ხოაკინ ფენიქსი – კომოდუსი
კონი ნილსენი – ლუცილა
ჯიმონ ხონსუ – ჯუბა
ოლივერ რიდი – პრიკსიმო
რიჩარდ ჰარისი – მარკუს ავრელიუსი
ტომი ფლანაგანი – ციცერონი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მნსახიობი კაცი: რასელ ქროუ
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ჯანტი იატესი
საუკეთესო ეფექტები
საუკეთესო ხმა: ბობ ბიმერი, სკოტ მილანი, კენ ვესტონი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო დრამა
საუკეთესო საუნდტრეკი

საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მონტაჟი: პიეტრო სკალია
საუკეთესო დიზაინი: არტურ მაქსი
საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ მატიესონი