უგო ბანსერი

უგო ბანსერ სუარესი (დ. 10 მაისი, 1926 – გ. 5 მაისი, 2002) – ბოლივიელი პოლიტიკოსი და სამხედრო ოფიცერი, რომელიც ასევე იყო ბოლივიის 51-ე პრეზიდენტი. მას ეს თანამდებობა ორჯერ ეკავა: 1971-დან 1978 წლამდე, როგორც სამხედრო დიქტატორს; ხოლო მოგვიანებით, 1997-დან 2001 წლამდე, როგორც დემოკრატიულად არჩეულ პრეზიდენტს.

ბანსერი ხელისუფლებაში სოციალისტი პრეზიდენტის, ხუან ხოსე ტორესის წინააღმდეგ განხორციელებული სახელმწიფო გადატრიალების გზით მოვიდა და თავისი 1971–1978 წლების დიქტატურის დროს რეპრესიები განახორციელა მშრომელთა ლიდერების, სასულიერო პირების, მკვიდრი მოსახლეობისა და სტუდენტების მიმართ. ამ პერიოდში, რომელიც ცნობილია როგორც „ბანსერატო“ , რამდენიმე ათასი ბოლივიელი იძულებული გახდა საზღვარგარეთ ეძია თავშესაფარი, ისინი დააპატიმრეს, აწამეს ან მოკლეს.

ხუან პერედას ხელმძღვანელობით განხორციელებული გადატრიალების შედეგად ბანსერის ჩამოშორების შემდეგ, იგი ბოლივიის პოლიტიკაში გავლენიან ფიგურად დარჩა და არაერთხელ იყარა კენჭი საპრეზიდენტო არჩევნებში, საბოლოოდ კი 1997 წელს წარმატებას მიაღწია სახალხო ხმების 22,26%-იანი მცირე უპირატესობით. ბანსერის კონსტიტუციური ვადის განმავლობაში მან საპრეზიდენტო ვადის შეზღუდვა ოთხი წლიდან ხუთ წლამდე გაზარდა და უხელმძღვანელა „კოჩაბამბას წყლის ომის“ პერიოდს; 2000 წელს მან გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა, რამაც შეზღუდა რამდენიმე სამოქალაქო თავისუფლება და გამოიწვია მოძალადე შეტაკებები დემონსტრანტებსა და სამართალდამცავებს შორის. ფილტვის კიბოს დიაგნოზის დასმის შემდეგ, ბანსერი 2001 წელს გადადგა და იგი მისმა მემკვიდრემ, ვიცე-პრეზიდენტმა ხორხე კიროგამ შეცვალა.

ადრეული ცხოვრება
უგო ბანსერ სუარესი დაიბადა 1926 წლის 10 მაისს სანტა-კრუსის ჰასიენდა კონსეფსიონში, სეზარ ბანსერ ალიაგასა და მარია ლუისა სუარეს ხუსტინიანოს ოჯახში. მისი ბაბუა, გეორგ ბანსერი, იყო გერმანელი ემიგრანტი, რომელიც წარმოშობით ოსნაბრიუკიდან გახლდათ.

ბანსერი სწავლობდა კოლეხიო სემინარიო ოვიდიო სანტისტებანში, ხოლო საშუალო სკოლა დაამთავრა კოლეხიო ნასიონალ ფლორიდაში. 1941 წელს, 14 წლის ასაკში, ბანსერი შევიდა არმიის სამხედრო კოლეჯში, რომელიც 1947 წელს დაამთავრა მეორე ლეიტენანტის წოდებით. დაწესებულებაში ყოფნის პერიოდში იგი გამოირჩეოდა, როგორც ერთ-ერთი საუკეთესო კადეტი აკადემიურ სფეროში. ბანსერის სამხედრო მოწოდება, სავარაუდოდ, მას შემდეგ გაუჩნდა, რაც ათი წლის ასაკში შემთხვევით შეხვდა ხერმან ბუშს.

სამხედრო მომზადების პერიოდში ბანსერი წვრთნას გადიოდა სხვადასხვა ქვეყნის დაწესებულებებში, მათ შორის არგენტინის ერის სამხედრო კოლეჯში, აშშ-ში ფორტ-ჰუდის ჯავშანსატანკო კავალერიის სკოლასა და პანამის „ამერიკის სკოლაში“ , რომელიც სამხრეთ ამერიკელი პოლიციელებისა და სამხედროების -ად ითვლება და აღიარებულია კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებით, ისეთი ფიგურების მიერ, როგორებიც იყვნენ მანუელ კონტრერასი, მანუელ ნორიეგა, ლეოპოლდო გალტიერი და რობერტო ედუარდო ვიოლა.

სამხედრო და იდეოლოგიური ფორმირება
ბანსერმა პოლკოვნიკის წოდება 1961 წელს მიიღო. 1963 წელს იგი მცირე ხნით მსახურობდა სამხედრო ატაშედ აშშ-ში ბოლივიის საელჩოში. 1964 წლიდან 1966 წლამდე ბანსერი იკავებდა განათლებისა და კულტურის მინისტრის თანამდებობას თავისი პირადი მეგობრის, გენერალ რენე ბარიენტოსის მთავრობაში. 1967 წლიდან 1969 წლამდე იგი იყო სამხედრო ატაშე არგენტინაში ბოლივიის საელჩოში, 1969 წლიდან 1971 წლამდე კი სამხედრო აკადემიის დირექტორი, სადაც იგი გენერალ ალფრედო ოვანდოს პრეზიდენტობის დროს დაინიშნა. 1970 წელს ბანსერი გახდა პოლკოვნიკ გუალბერტო ვილიაროელის სახელობის სამხედრო სკოლის დირექტორი. ის სულ უფრო მეტად ერთვებოდა პოლიტიკაში და ბოლივიის არმიის მემარჯვენე ფრთას მიემხრო.

როგორც შეთქმული (1970–1971)
1970 წელს პრეზიდენტ ხუან ხოსე ტორესს ქვეყანა მემარცხენეობისკენ მიჰყავდა, რამაც გამოიწვია ბოლივიის კონსერვატიული ანტიკომუნისტური წრეებისა და, რაც მთავარია, ნიქსონის ადმინისტრაციის რისხვა და უნდობლობა. მან მოიწვია , ანუ ხალხის ასამბლეა, რომელშიც წარმოდგენილნი იყვნენ საზოგადოების კონკრეტული „პროლეტარული“ სექტორების წარმომადგენლები (მაღაროელები, პროფკავშირის წევრი მასწავლებლები, სტუდენტები, გლეხები). ასამბლეა აღჭურვილი იყო მოქმედი პარლამენტის ყველა უფლებამოსილებით, თუმცა რეჟიმის მემარჯვენე ოპონენტები მას ვირტუალური „საბჭოების“ შეკრებას უწოდებდნენ. ტორესმა ასევე ნება დართო მშრომელთა ლიდერს, ხუან ლეჩინს, დაებრუნებინა თავისი თანამდებობა ბოლივიის მუშათა ცენტრის/ბოლივიის მუშათა კავშირის ხელმძღვანელად. ამ ზომებმა, ოვანდოს მიერ -ის ქონების ადრეულ ნაციონალიზაციასთან ერთად, კიდევ უფრო განარისხა მისი ოპონენტები, რომელთა შორის მთავარი ბანსერი და მისი ამერიკელი მხარდამჭერები იყვნენ. 1971 წლის დასაწყისში ბოლივიის სამხედროთა ფრაქციამ სცადა ახალი პრეზიდენტის გადაყენება, მაგრამ მარცხი განიცადა, რის შემდეგაც ბანსერი არგენტინაში გაიქცა, თუმცა საპრეზიდენტო ამბიციებზე უარი არ უთქვამს.

დიქტატურა (1971–1978)
1971 წლის 17 აგვისტოს ბანსერმა, როგორც იქნა, მოაწყო წარმატებული სამხედრო აჯანყება, რომელიც დაიწყო სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერაში, სადაც მას ბევრი მომხრე ჰყავდა. საბოლოოდ, შეთქმულებმა კონტროლი დაამყარეს ლა-პასის გარნიზონებზე, თუმცა არა სისხლისღვრის გარეშე. სახელმწიფო გადატრიალებაში შეერთებული შტატებისა და ბრაზილიის ჩართულობის დონე კამათის საგანია, მაგრამ სტივენ ზუნესის თანახმად, აშკარაა, რომ ბანსერისთვის ნიქსონის ადმინისტრაციის მხრიდან კრიტიკულ დონეზე არსებობდა მნიშვნელოვანი ფარული ფინანსური და საკონსულტაციო დახმარება.

ამგვარი მხარდაჭერის მოპოვების შემდეგ, ბანსერი ახალი რეჟიმის ძლიერ ფიგურად მოგვევლინა და 22 აგვისტოს მას, როგორც პრეზიდენტს, სრული ძალაუფლება მიენიჭა. პირიქით, პრეზიდენტი ხუან ხოსე ტორესი იძულებული გახდა თავშესაფარი ბუენოს-აირესში, არგენტინაში ეძია, სადაც ხუთი წლის შემდეგ იგი გაიტაცეს და მოკლეს ვიდელას მთავრობასთან დაკავშირებულმა მემარჯვენე „სიკვდილის რაზმებმა“ ბანსერის თანხმობით. მისი მკვლელობა „ოპერაცია კონდორის“ ნაწილი იყო. ბანსერმა მიიღო ყოფილი პრეზიდენტის, ვიქტორ პას ესტენსოროს ცენტრისტულ-მემარჯვენე „ნაციონალისტური რევოლუციური მოძრაობის“ და მარიო გუტიერესის კონსერვატიული „ბოლივიური სოციალისტური ფალანგის“ პოლიტიკური მხარდაჭერა, რომლებიც ქვეყნის ორ უმსხვილეს პარტიად ითვლებოდა. მომდევნო შვიდი წლის განმავლობაში, არმიის გენერლის წოდებით, იგი ბოლივიას დიქტატორივით მართავდა.

პოლიტიკური დაყოფითა და პროტესტებით იმედგაცრუებულმა და როგორც განსხვავებული აზრისა და სიტყვის თავისუფლების ტრადიციულმა მტერმა, ბანსერმა აკრძალა ყველა მემარცხენე მიმართულების პარტია, შეაჩერა ძლიერი ბოლივიის მუშათა ცენტრის საქმიანობა და დახურა ქვეყნის უნივერსიტეტები. „წესრიგი“ ახლა უმთავრესი მიზანი იყო და ავტორიტეტის აღსადგენად და განსხვავებული აზრის ჩასახშობად არანაირ საშუალებას არ ერიდებოდნენ. პასისა და გუტიერესის მხარდაჭერით მოპოვებული საწყისი ლეგიტიმაციით გამხნევებული დიქტატორი სამოქალაქო მხარდაჭერის გარკვეული ზომით მართავდა 1974 წლამდე, სანამ მთავარმა პარტიებმა არ გააცნობიერეს, რომ იგი არ აპირებდა არჩევნების ჩატარებას და მათ მხოლოდ ხელისუფლებაში საკუთარი თავის სამუდამოდ დასატოვებლად იყენებდა. ამ მომენტში ბანსერმა ყოველგვარი მოჩვენებითობა გვერდზე გადადო, აკრძალა ყოველგვარი პოლიტიკური საქმიანობა, გადაასახლა ყველა ძირითადი ლიდერი (პას ესტენსოროს ჩათვლით) და ამიერიდან მართვას მხოლოდ სამხედრო მხარდაჭერით შეუდგა.

ადამიანის უფლებათა დაცვის ჯგუფები ამტკიცებენ, რომ ბანსერის 1971–1978 წლების მმართველობის პერიოდში (ცნობილი როგორც „ბანსერატო“) რამდენიმე ათასმა ბოლივიელმა თავშესაფარი უცხო ქვეყნებში ეძია, 3000 პოლიტიკური ოპონენტი დააპატიმრეს, 200 მოკლეს და კიდევ უფრო მეტი აწამეს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს სარდაფში, ანუ „საშინელებათა პალატებში“, 1971–1978 წლების სამხედრო მმართველობის დროს დაახლოებით 2000 პოლიტიკური პატიმარი იმყოფებოდა და იტანჯებოდა წამებით. ბევრი სხვა უბრალოდ გაუჩინარდა.რეჟიმის მსხვერპლთა შორის იყვნენ პოლკოვნიკი ანდრეს სელიჩი, ბანსერის პირველი შინაგან საქმეთა მინისტრი და 1971 წლის აგვისტოს გადატრიალების თანამონაწილე. სელიჩს ბრალი დასდეს ბანსერის დამხობის შეთქმულებაში და იგი პატიმრობაში ყოფნისას მიყენებული დარტყმებისგან გარდაიცვალა. კიდევ ორი ლიდერი, რომელთაც ჰქონდათ საკმარისი გავლენა დიქტატორის დასაჩრდილად, საეჭვო ვითარებაში მოკლეს გადასახლებაში ყოფნისას. ესენი იყვნენ გენერალი ჟოაკინ ზენტენო ანაია და ყოფილი პრეზიდენტი ხუან ხოსე ტორესი. კლაუს ბარბი, ლიონის გესტაპოს ყოფილი ხელმძღვანელი, ინტეგრირებული იყო სპეცსამსახურებში რეპრესიული ტექნიკის „განახლებისთვის“ და მიიღო ბოლივიის მოქალაქეობა. ბანსერის მთავრობის დროს ნარკოტრაფიკმა განიცადა უპრეცედენტო ექსპანსია, რომელიც 1980-იან წლებამდე გაგრძელდა.

„ბანსერატოს“ მიერ მიღწეული სტაბილურობის დიდი ნაწილი შენარჩუნებული იყო უცხოეთიდან იაფი კრედიტების მუდმივი ნაკადით, რაც ხშირად იხარჯებოდა გიგანტურ „თეთრი სპილოს“ ტიპის პროექტებზე, რომელთაც საეჭვო სარგებლიანობა ჰქონდათ, მაგრამ შთაბეჭდილებას ახდენდნენ მოსახლეობის გარკვეულ სექტორებზე. სესხებმა მალე ბოლივიის საგარეო ვალები რეკორდულ დონემდე აიყვანა, მაგრამ გამოსადეგი აღმოჩნდა პოლიტიკური პატრონაჟით მანიპულირებისთვის. 1975 წელს ბანსერმა აღადგინა დიპლომატიური ურთიერთობები ჩილესთან, რომელიც 1962 წლიდან გაწყვეტილი იყო, წყნარ ოკეანეზე გასასვლელის მოპოვების მიზნით, რაც ბოლივიას მე-19 საუკუნის წყნარი ოკეანის ომში საზღვაო სანაპიროს დაკარგვის შემდეგ არ ჰქონდა. ჩილელმა დიქტატორმა აუგუსტო პინოჩეტმა შესთავაზა ვიწრო გასასვლელი პორტ არიკას ჩრდილოეთით, პერუს საზღვართან, იმ მიწებზე, რომლებიც ადრე ამ ქვეყანას ეკუთვნოდა. ხელშეკრულების პირობების თანახმად, რომლითაც ეს ტერიტორია ჩილეს გადაეცა, პერუ უნდა დასთანხმებოდა ამ მიწის მესამე მხარისთვის გადაცემის ნებისმიერ წინადადებას. პერუმ უარი თქვა პინოჩეტის წინააღმდეგობის მიღებაზე და სანაცვლოდ შექმნა საკუთარი საპასუხო წინადადება, რომელმაც არიკა და მისი წყლები სამ ერს შორის ერთობლივი სუვერენიტეტის ზონად გამოაცხადა. ჩილემ უარი თქვა ამ წინადადებაზე და ბოლივიასთან მოლაპარაკებები დასრულდა. დიპლომატიური ურთიერთობები კვლავ გაიყინა 1978 წელს.

1978 წლის დემოკრატიული გაზაფხული და გადატრიალება
კარტერის ადმინისტრაციის მხრიდან ზეწოლამ ბანსერი აიძულა, 1978 წელს დაეწყო ფრთხილად რეგულირებადი „დემოკრატიული გაზაფხული“. გამოცხადდა შეზღუდული ამნისტია და ქვეყანა დემოკრატიული არჩევნებისთვის მოემზადა. ვინაიდან ბოლივიის კონსტიტუცია იმ დროს მოქმედ პრეზიდენტს არ აძლევდა უფლებას, დაუყოვნებლივ შეეცვალა საკუთარი თავი, ბანსერმა თავდაპირველად მხარი დაუჭირა გენერალ ხუან პერედას, როგორც რეჟიმის კანდიდატს. იგულისხმებოდა, რომ პერედას კენჭისყრაზე მთავრობის „დახმარებით“ აირჩევდნენ, ოთხი წლით ქვეყანას მართავდა, შემდეგ კი ბანსერს საშუალებას მისცემდა, დაბრუნებულიყო კონსტიტუციურ პრეზიდენტად მას შემდეგ, რაც იგი თავის იმიჯს გააუმჯობესებდა და სამოქალაქო პოლიტიკაზე გადავიდოდა. თუმცა, არჩევნების დროისთვის ყოფილი პრეზიდენტის, ერნან სილესის მემარცხენე კოალიციის პოპულარობა იმდენად დიდი იყო, რომ ამას ვეღარაფერი დამალავდა.

მიუხედავად ამისა, 9 ივლისის არჩევნები გაყალბდა. ოფიციალური შედეგების მიხედვით, პერედა არა მხოლოდ საგრძნობლად უსწრებდა სილესს, არამედ პრეზიდენტობისთვის საჭირო ზღვარს მხოლოდ რამდენიმე ათასი ხმით გადაცდა. თუმცა, მასობრივმა საპროტესტო აქციებმა ქვეყანა პარალიზებულ მდგომარეობამდე მიიყვანა და დამოუკიდებელი ორგანიზაციები შეთანხმდნენ, რომ ყველა ეგზიტპოლი სილესის დამაჯერებელ გამარჯვებას აჩვენებდა. მოგვიანებით გაირკვა, რომ რეგისტრირებულ ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობაზე დაახლოებით 200 000-ით მეტი ხმა იყო მიცემული.

იმის გამო, რომ დარღვევების მტკიცებულებები უგულებელყოფისთვის ზედმეტად თვალსაჩინო იყო, ბანსერმა საარჩევნო სასამართლოს არჩევნები გააუქმებინა. მან დაგმო საარჩევნო თაღლითობა და პასუხისმგებლობა პერედას და მის მომხრეებს დააკისრა. მან განაცხადა, რომ ერთ-ორ წელიწადში ახალ არჩევნებს დანიშნავდა.

თუმცა, პერედა და სხვა ოფიცრები გრძნობდნენ, რომ ბანსერი მათ საკუთარი პოლიტიკური მიზნებისთვის იყენებდა. მათ ბანსერი 21 ივლისს გადატრიალების გზით დაამხეს. პერედამ გაყალბებაში იგი დაადანაშაულა და პირობა დადო, რომ მომავალში არჩევნებს დანიშნავდა, თუმცა დროის ჩარჩო არ დაუკონკრეტებია. თავის მხრივ, პერედა 1978 წლის ნოემბერში დაამხეს დემოკრატიულად ორიენტირებულმა ოფიცრებმა გენერალ დავიდ პადილიას მეთაურობით, რომელთაც, ბოლო თვეების მოვლენების გამო შერცხვენით და იმის ეჭვით, რომ პერედასაც არ ჰქონდა ახალი არჩევნების დანიშვნის განზრახვა, სასწრაფოდ დააწესეს სამოქალაქო მმართველობაზე დაბრუნების ზუსტი თარიღი.

სამოქალაქო პოლიტიკური ლიდერი
თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ ბანსერმა ჩამოაყალიბა პარტია , დიდი ორგანიზაცია, სადაც თავი მოიყარა კონსერვატიული ჯგუფების უმეტესობამ. ბანსერი მონაწილეობდა 1979 და 1980 წლების არჩევნებში, ორივე შემთხვევაში მესამე ადგილი დაიკავა. 1979 წლის არჩევნები უშედეგოდ დასრულდა, რადგან არცერთმა კანდიდატმა არ მიიღო ხმების საჭირო 50%, ამიტომ პრეზიდენტი კონგრესს უნდა განესაზღვრა. საკანონმდებლო ორგანოს, დიდი ალბათობით, სილესი უნდა აერჩია, რომ არა 1980 წლის 17 ივლისის გადატრიალება, რომელმაც გენერალ ლუის გარსია მეზას მეთაურობით რეაქციული (და კოკაინთან დაკავშირებული) დიქტატურა დაამყარა. მას შემდეგ, რაც 1980–1982 წლების დიქტატურის გადაცდომებმა არმიის რეპუტაცია მძიმედ დააზიანა, გადაწყდა 1980 წლის არჩევნების შედეგების აღიარება და იმ წელს არჩეული კონგრესის ხელახლა შეკრება. ამ ორგანომ კანონიერად აირჩია სილესი პრეზიდენტად.

ბანსერი მწარედ ეწინააღმდეგებოდა სილესის -ს მთავრობას, რომელიც 1982-დან 1985 წლამდე გაგრძელდა, მაგრამ უფრო დამთმობი გახდა, როდესაც 1985 წელს ვიქტორ პას ესტენსორო (კონგრესის მიერ, პირდაპირი არჩევისთვის საჭირო 50%-ის პრაქტიკულად მიუღწევლობის გამო) პრეზიდენტად აირჩიეს. მართლაც, ბანსერის პარტიამ საკუთარ დამსახურებად მიიჩნია ზოგიერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნეოლიბერალური ეკონომიკური რეფორმა, რომლებიც პაზმა განახორციელა მზარდი ჰიპერინფლაციის შესაკავებლად, პროფკავშირების გავლენის დასათრგუნად და ზოგადად ეკონომიკაზე მთავრობის კონტროლის შესამცირებლად.

1989 წლის არჩევნებზე ბანსერმა მეორე ადგილი დაიკავა, მცირედით ჩამორჩა -ის კანდიდატ გონსალო სანჩეს დე ლოზადას და გაუსწრო მემარცხენე-ცენტრისტული „რევოლუციური მემარცხენე მოძრაობის“ კანდიდატ ხაიმე პაზ სამორას. 1989 წლის არჩევნებამდე ბანსერი და პაზ სამორა მტკიცე პოლიტიკური მტრები იყვნენ, მაგრამ -ის მიმართ გაზიარებული ზიზღით აღძრულებმა შეთანხმებას მიაღწიეს. ბანსერი და დათანხმდნენ კონგრესში ხმა მიეცათ პაზ სამორასთვის პრეზიდენტად გახდომისთვის, სანაცვლოდ კი მიიღეს პაზ სამორას დაპირება, რომ მხარს დაუჭერდა ბანსერს მომავალ არჩევნებში. ბანსერსა და კიროგას შორის ურთიერთობა მალევე გაფუჭდა, რაც კაბინეტში ხშირ ქაოსს იწვევდა.

ბანსერი იყო პრეზიდენტი 2000 წელს „კოჩაბამბას წყლის ომის“ დროს, რომელიც ორიენტირებული იყო ბოლივიის სიდიდით მესამე ქალაქის, კოჩაბამბას წყალმომარაგების სისტემის პრივატიზებაზე. 1999 წელს მსოფლიო ბანკმა უარყო წყლის სუბსიდიები და დაწერა: „...არავითარი სუბსიდია არ უნდა გაიცეს კოჩაბამბაში წყლის ტარიფების მატების შესამსუბუქებლად“. თუმცა, იმ წელს კოჩაბამბაში წყლის კონტრაქტი 2,5 მილიარდ დოლარად მიენიჭა -ს, კომპანია -ის (აშშ-ის კომპანია) შვილობილ კომპანიას და ერთადერთ პრეტენდენტს. .-ს ანგარიშის თანახმად, „ფედერალურმა კონგრესმა ეს გააკეთა იქ მცხოვრები ხალხის ან მკვიდრი მოსახლეობის ავტონომიის გათვალისწინების გარეშე“. კონტრაქტის ერთი თვის შემდეგ -მა წყლის ტარიფები 60%-ზე მეტით გაზარდა. ადგილობრივ მოსახლეობას წვიმის წყლის შეგროვებაც კი არ შეეძლო, რადგან წვიმის წყალზე უფლებებიც კომპანიას გადაეცა. 2000 წლის იანვრისთვის ბოლივიაში წყლის პრივატიზების საპასუხოდ პროტესტი დაიწყო. ძალადობა მოხდა მაშინ, როდესაც პოლიცია და დემონსტრანტები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. შემდეგ ბანსერმა „საგანგებო მდგომარეობა“ გამოაცხადა. როდესაც წყალმომარაგების სისტემის მართვის უფლების შემძენი კონსორციუმის წარმომადგენლები მას შემდეგ გაიქცნენ, რაც ხელისუფლებამ უთხრა, რომ მათი უსაფრთხოების გარანტია არ არსებობდა, ბანსერის მთავრობამ 2000 წლის აპრილში განაცხადა, რომ მათ მიატოვეს პროექტი, მისმა მემკვიდრემ, ვიცე-პრეზიდენტმა ხორხე კიროგამ, ჩაანაცვლა იგი.

გარდაცვალება
კიბოს დიაგნოზის შემდეგ ბანსერმა ვაშინგტონში გაიარა ქიმიოთერაპია, ვიდრე ბოლივიაში დაბრუნდებოდა ბოლო დღეების გასატარებლად. რამდენიმე კვირიანი კომაში ყოფნის შემდეგ, იგი 2002 წლის 5 მაისს, 75 წლის ასაკში, სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერას რეზიდენციაში ფილტვის კიბოთი გამოწვეული გულის უკმარისობით გარდაიცვალა, ხუთი დღით ადრე, ვიდრე 76 წლის გახდებოდა და დაახლოებით ორი თვით ადრე, ვიდრე მისი თავდაპირველი საპრეზიდენტო ვადა დასრულდებოდა. იგი დაკრძალეს სანტა-კრუსის მთავარ სასაფლაოზე.