iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
TV პირველი

პირველი — ტელეარხი საქართველოში. პირველი პირველად ეთერში 2015 წლის 2 მარტს გავიდა, როგორც სპორტული არხი . არხმა მალევე საერთო მაუწყებლის ლიცენზია მოიპოვა, სრულიად განაახლა თავისი სატელევიზიო ბადე.

„ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ თავმჯდომარე სულხან სალაძე ნეტგაზეთთან ინტერვიუში ამბობს, რომ თუკი დადასტურდა თიბისი ბანკის დამფუძნებლის მიერ პროკურატურისთვის გადაცემული წერილის დედნის ავთენტურობა, ეს შეიძლება ნიშნავდეს, რომ „თიბისის“ გარშემო განვითარებული მოვლენები ძირითადად პირველს და გარკვეული ჯგუფის მიერ მისი ხელში ჩაგდების სურვილს უკავშირდებოდეს.

2019 წლის 22 აგვისტოს საქართველოს პროკურატურამ ხაზარაძე-ჯაფარიძის საქმის ფარგლებში ტელეკომპანია პირველის დამფუძნებლისა და დირექტორის ვახტანგ წერეთლის მამას, ბიზნესმენ ავთანდილ წერეთელს, ბრალი წარუდგინა. პროკურატურის განმარტებით, საქმე ეხება „თიბისი ბანკის“ ხელმძღვანელების მიერ „უკანონო შემოსავლების ლეგალიზებაში დახმარებას, რასაც თან ახლდა განსაკუთრებით დიდი ოდენობით შემოსავლის მიღება“.

ავთანდილ წერეთლის დაკავებას გამოეხმაურა არასამთავრობო სექტორი, ოპოზიცია და ხელისუფლების წარმომადგენლები.

„შენების მოძრაობის“ ლიდერისა და საქართველოს პარლამენტის სპიკერის, დავით უსუფაშვილის შეფასებით, „საქართველოში გრძელდება თავისუფალი მედიის და ოპოზიციურად განწყობილი ბიზნესწრეების მოთვინიერების მცდელობა“. მისი თქმით, აღნიშნულის ბოლო მაგალითია „თიბისი ბანკის“ დამფუძნებლის მამუკა ხაზარაძის საქმეზე პროკურატურის მიერ ბიზნესმენ ავთანდილ წერეთლისთვის წაყენებული ბრალი. „რესპუბლიკური პარტიის“ ერთ-ერთი ლიდერი დავით ბერძენიშვილის შეფასებით „ბიძინა ივანიშვილი რეპრესიული პოლიტიკის მიმართულებით დღეს არ აგდებს. ძალიან მკაფიო არის, რომ ყოველდღიური შეტევა აქვს მისგან უკონტროლო სივრცეებზე და ახლა პროკურატურა, ანუ ივანიშვილი „ტვ პირველის“ მფლობელის შანტაჟს ცდილობს, რომ „მამაშენს დავიჭერთ“.

„ტვ პირველის“ დამფუძნებელი ვახტანგ წერეთელი მამამისის, ავთანდილი წერეთლისთვის ბრალის წარდგენასთან დაკავშირებით სოციალურ ქსელში გაავრცელა განცხადება, რომლის თანახმად: „„ტვ პირველს“ ვერ წაიღებთ! სანამ ცოცხალი ვარ, ჩვენი არხი არ გაითიშება და არც არანაირ ტრენდზე დაჯდება“.
NEOS - ახალი ავსტრია და ლიბერალური ფორუმი

– ახალი ავსტრია და ლიბერალური ფორუმი ― ლიბერალური პოლიტიკური პარტია ავსტრიაში. დაარსდა 2012 წლის 27 ოქტომბერს.

ერთი წლის შემდეგ, მან მიიღო მონაწილეობა 2013 წლის ავსტრიის საპარლამენტო არჩევნებში ორ სხვა პარტიასთან - ახალგაზრდა ლიბერალები და ლიბერალური ფორუმი - ერთად. 2013 წლის არჩევნების შედეგად ბლოკმა - ახალი ავსტრია მიიღო ხმების 4,9% და დაიკავა 9 ადგილი ავსტრიის პარლამენტში.

2014 წლის 25 იანვარს -ს შეუერთდა პარტია ლიბერალური ფორუმი, რის შემდეგაც პატიის სახელი გახდა „ - ახალი ავსტრია და ლიბერალური ფორუმი“. 2014 წლის მარტში გაერთიაების წევრი ასევე გახდა დამოუკიდებელი პარტია ახალგაზრდა ლიბერალები , რომელმაც შექმნა პარტიის ახალგაზრდული ფრთა „ – -ის ახალგაზრდა ლიბერალები“.

პარტია გახდა ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსის წევრი 2014 წლის 2 მაისს. პარტიის ინტელექტუალური ცენტრი არის დამოუკიდებელი ორგანიზაცია .

ავსტრიაში ევროპის პარლამენტის 2014 წლის არჩევნებში მიიღო ხმების 8,1% და მიიღო ერთი ადგილი ევროპის პარლამენტში.

საქართველოში პარტიის პარტნიორი ორგანიზაცია არის ევროპულ-ქართული ინსტიტუტი.

შედეგები არჩევნებში
ეროვნული საბჭო
ევროპის პარლამენტი
უდერძის წმინდა გიორგის ეკლესია

უდერძის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორეთის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 2 კმ-ზე, მრავალწლოვანი მუხებით გარშემორტყმულ ბორცვზე.

ეკლესია დარბაზულია (7,55 მ). იგი გვიან შუა საუკუნეებში უნდა იყოს აგებული, მაგრამ საუკუნეში საფუძვლიანად გადაუკეთებიათ. გეგმა წაგრძელებული რომბია. ოთხივე კედლის ცენტრალურ ნაწილებში თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. კარი ორია, ერთი დასავლეთ კედელში, მეორე კი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში. ორივე კარი ნაოთხალია და შიგნიდან თაღოვანი. ინტერიერში დარბაზის გრძივი კედლები სამი წყვილი პილასტრითაა გაფორმებული, რომელთაგან დასავლეთის კუთხეებისა ორსაფეხურიანია. კამარის საბჯენი თაღები პილასტრების კაპიტელების ზემოთ მოწყობილ იმპოსტებს ეყრდნობა. კედლები შებათქაშებულია. იატაკი ქვის სწორკუთხა ფილებითაა დაგებული, რომლის უმეტესი ნაწილი აყრილია. ექსტერიერი სადა და მარტივია. თვალში საცემია შებათქაშებულ ყრუ კედლებზე კარ-სარკმლის შავი ლაქები. დეკორირებულია მხოლოდ კარების საპირეები, რომელთა მორთულობას ტეხილად შემოყოლებული ლილვები წარმოადგენს. ორივე კარის თავზე ლილვების შეტეხვით წარმოქმნილ სიბრტყეებზე თითო ჯვარია გამოსახული. კიდევ უფრო ზევით ამჟამად უკვე ამოშენებული, თაღების კონტურები იკითხება. ზეძირკველი ერთსაფეხურიანია. სახურავი კრამიტისაა, ეკლესია მოხატულია.
თხმორისის წმინდა გიორგის ეკლესია

თხმორისის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორისის ტერიტორიაზე. აგებულია საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია (16,5×9,5 მ). ნაგებია ყორე ქვით დუღაბზე. დასავლეთიდან მიდგმული აქვს სამსართულიანი სამრეკლო. კუთხეებში გამოყენებულია ნათალი კვადრები. შესასვლელი სამხრეთიდან, ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ორ-ორი, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში კი თითო ფართო და თაღოვანი სარკმელია. კედლები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით. გადახურულია კრამიტით. ეკლესიას აღმოსავლეთით ნალისებრი აბსიდი აქვს, რომელიც დარბაზისგან გამოყოფილია სამსაფეხურიანი მხრებით. სივრცე დანაწევრებულია გრძივი, კედლებზე გაკეთებული ორ-ორი წყვილი პილასტრით, რომლებიც ორსაფეხურიანია. ასეთივე პილასტრია დასავლეთ კედლის კიდეებში. კონქი და კამარა ხისგანაა მოწყობილი. იატაკი ქვის ფილებისაა, ამბიონი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. კანკელი რუსულია. ტაძრის მორთულობას შეადგენს სარკმელთა მოჩარჩოება, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კართა ლილვები, კაპიტელები, კართა ზემოთ ფრონტონისებური გაფორმება და ჩრდილოეთ კარის თავზე წმ. გიორგის გამოსახულება.

ეკლესიაზე დასავლეთიდან მიდგმულია სამსართულიანი სამრეკლო. პირველი სართული კარიბჭის როლს ასრულებს, სამხრეთ კედელში ზედა სართულებზე ამავალი კიბეა ჩართული. მეორე სართულზე დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია გაჭრილი. მესამე სართული ოთხ სვეტზე დაყრდნობილი ფანჩატურია. გადახურულია თუნუქით. სამრეკლოს მორთულობას წარმოადგენს პირველი სართულის ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლების დეკორატიული თაღები და დასავლეთის შესასვლელის სადა ლილვები.

თხმორისის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიას 2018 წლის 17 აპრილს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს დირექტორის ნიკოლოზ ანთიძის შესაბამისი ბრძანებით კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ევროპის ლიბერალური ფორუმი

ევროპის ლიბერალური ფორუმი , ან უბრალოდ — ევროპული დონის პოლიტიკური ფონდი, რომელიც დაკავშირებულია ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსთან. ფონდი დაარსდა 2007 წელს და მისი მიზანი არის ევროპაში მოქმედი ლიბერალური ორგანიზაციების, ფონდებისა და ინსტიტუციების დაახლოება და ერთობლივი დღის წესრიგის შემუშავება.

ევროპულ დონეზე მოქმედ სხვა ფონდებთან შედარებით, ყველაზე დამოუკიდებელია. მისი წევრობა ღიაა ყველა ლიბერალური ორგანიზაციისთვის, რომელიც იზიარებს ევროპელი ლიბერალების ფასეულობებს.

2019 წლის სექტემბერში ევროპულ-ქართული ინსტიტუტი ევროპის ლიბერალური ფორუმის აფილირებული წევრი გახდა. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართული ორგანიზაცია გახდა ევროპული დონის დიდი სამეულის პოლიტიკური ფონდის წევრი.

დირექტორთა საბჭო და სამდივნო
-ის სამდივნო და დირექტორთა საბჭო შედგება შემდეგი ადამიანებისგან:
იურგენ მარტენსი, პრეზიდენტი
მარტინა დლაბაჟოვა, ვიცე-პრეზიდენტი
ოლე შმიტი, ვიცე-პრეზიდენტი

სამდივნოს ხელმძღვანელობს დანიელ კადიკი, აღმასრულებელი დირექტორი.

წევრი ორგანიზაციები
მარია ასუნსიო დე ბრაგანსა

მარია ასუნსიო დე ბრაგანსა (; დ. 25 ივნისი, 1805 — გ. 7 იანვარი, 1834) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და მისი ცოლის, კარლოტა ხოაკინა ესპანელის უმცროსი ქალიშვილი. იგი გარდაიცვალა მოულოდნელად, 28 წლის ასაკში, გაუთხოვარი და უშვილო. თავდაპირველად იგი დაკრძალეს სანტარემში, ხოლო შემდეგ გადაასვენეს ლისაბონში, ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში.
ანა მარია დე ბრაგანსა

ანა დე ჟესუს მარია დე ბრაგანსა (; დ. 23 ოქტომბერი, 1806 — გ. 22 ივნისი, 1857) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ნაბოლარა ქალიშვილი.

ბიოგრაფია
ანა მარია დაიბადა 1806 წლის 23 ოქტომბერს მაფრაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ნაბოლარა ასული. როდესაც იგი ორი წლის გახდა, ნაპოლეონის შემოჭრის გამო მისი ოჯახი ბრაზილიაში გაიქცა და იქიდან მხოლოდ 1824 წელს დაბრუნდა.

1827 წლის 5 დეკემბერს, იგი დაქორწინდა ლულეს მარკიზსად და ვალე-დე-რეის გრაფ ნუნო ჟუზე სევერო დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტოზე. რამდენიმე წელიწადში მისი ქმარი პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი გახდა. ქორწილი აჟუდას სასახლეში შედგა და დიდი სკანდალიც გამოიწვია, რადგან სამეფო ოჯახის წევრი დაბალი წარმომავლობის მარკიზზე დაქორწინდა. ამის გამო იგი პორტუგალიის ისტორიაში პირველი პრინცესა გახდა, რომლის ქმარიც არ იყო სამეფო წარმომავლობის.

ქორწინების მიზეზი პოლიტიკური არ ყოფილა. როგორც ცნობილია, ამის მიზეზი ის იყო, რომ ანა მარია ნუნოსაგან დაფეხმძიმდა, მათი შვილი კი 1827 წელს, ქორწილიდან 22 დღეში დაიბადა. ზემოთ ხსენებული სკანდალური ქორწინება არ ყოფილა დალოცვილი ანას მამის, მეფე ჟუან -ის მიერ. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ანა მარიას არც მშობლები და არც ძმები არ დასწრებიან მის ქორწილს.

1828 წელს პორტუგალიის რეგენტი მისი უფროსი და, ინფანტა იზაბელ მარია გახდა, რომელმაც ანა აღადგინა სამეფო ოჯახში და სამეფო კარზეც დააბრუნა. როგორც აღმოჩნდა, ქორწინება ბედნიერი იყო და იგი ანას დედამ, დედოფალმა კარლოტამ დაგეგმა, რათა თავიდან აეცილებინა ის სირცხვილი, რომელსაც მისი ქალიშვილის მიერ უკანონო ბავშვის გაჩენა გამოიწვევდა.

1831 წელს პორტუგალიაში აბსოლუტიზმი დამყარდა, რის გამოც ანა მარია თავის ქმარ-შვილთან ერთად გაიქცა პორტუგალიიდან და მთელ ევროპაში მოგზაურობდა. მათი ქორწინება 1835 წელს დასრულდა დე-ფაქტო გაყრით.

უკანასკნელი წლები ანა მარიამ სწორედ ევროპაში მოგზაურობაში განვლო და გარდაიცვალა 1857 წლის 22 ივნისს რომში, იტალიაში, 50 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ლისაბონში, ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში.

შვილები
დონა ანა კარლოტა დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტო, შემდგომში გრაფინია დე ლინარესი;
დონა მარია დე კარმო დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტო, შემდგომში გრაფინია დე ბელმონტი;
დონ პედრუ ჟუზე დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტო, შემდგომში ჰერცოგი დე ლულე;
დონა მარია ამალია დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტო;
დონ ავგუსტო პედრუ დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტო, შემდგომში გრაფი დე აზამბუჟა;
ბიატლი

ბიატლი — თანამედროვე ხუთჭიდის საერთაშორისო კავშირის მიერ შემოღებული სპორტის სახეობა. არის სპორტის ორი სახეობის ნაზავი, რომელიც მოიცავს სირბილის, ცურვის და სირბილის კომბინაციას. შეჯიბრება იწყება სირბილით (მანძილი განსაზღვრულია ასაკობრივი ჯგუფით), წყალთან მიახლოებისას იხდიან სარბენ ფეხსაცმელს და შედიან ღია წყალში, განსაზღვრული მანძილის გაცურვისა და წყლიდან ამორბენის შემდეგ იცვამენ ფეხსაცმელს და კვლავ გარბიან ასაკობრივი კატეგორიით განსაზღვრულ მანძილს. გამარჯვებულად ცხადდება ის ვინც პირველი გადაკვეთს ფინიშის ხაზს.

ტარდება მიქსიც(შერეული ესტაფეტა), ყოველი გუნდიდან მონაწილეობს ორი ქალი და ორი მამაკაცი სპორტსმენი. სტარტს იღებენ ქალები და ასრულებენ მამაკაცები. სხვა მხრივ ყველა წესი ისევე როგორ როგორც გუნდურ ესტაფეტაში.

ასაკობრივი კატეგორიები იწყება 7 წლიდან 70 წლამდე და ზევით. ბიატლში ტარდება ეროვნული, რეგიონალური და მსოფლიო ჩემპიონატები (ტრიატლთან ერთად).

საქართველოში ბიატლში (ტრიატლთან ერთად) შეჯიბრებებს ატარებს თანამედროვე ხუთჭიდის და ტრიატლონის ეროვნული ფედერაცია (პრეზიდენტი ვიაჩესლავ მალიშევი). მსოფლიო ჩემპიონატები ტარდება 1999 წლიდან.

საქართველოდან ყველაზე ტიტულოვანი სპორტსმენია ჰენრი კუპრაშვილი. მან 2015 წელს გუნდურში მიღებულ ოქროს მედალს, 2018 წელს ინდივიდუალურში მოპოვებული მსოფლიო ჩემპიონის ოქროს მედალი.
უზუნთა

უზუნთა — ნასოფლარი საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდინარე ჯრუჭულას აუზში, მის მარჯვენა შენაკადების - ფასკნარასა და წყალფენილას ხეობაში, სოფელ ცხომარეთის ჩრდილოეთით, ტერასებზე. დღეისათვის სოფელში მოსახლეობა დაბრუნდა. მისდევენ მემცენარეობას და მეცხოველეობას. მოჰყავთ სიმინდი, ლობიო, გაშენებულია ვენახიც, ძირითადი ყურძნის ჯიშებია: ძელშავი, ადესა, ქვიშხური.

უზუნთის ზედა ნაწილში მდინარე ქამუშაძის ღელეზე, რომელიც წარმოადგენს მდინარე ფასკნარას აუზს, გაშენებულია ხელოვნური წყალსაცავი, რომლის სიგრძე 160 მეტრს, სიგანე - 110 მეტრს, ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 3 მეტრს შეადგენს, ხელოვნურ წყალსაცავს „ქამუშაძის ტბა“ ეწოდება.
ჯაპავები

ჯაპავები — ქართული გვარი. სავარაუდოდ წარმოდგება ლაზური სიტყვა „ჯა“ (ხე) ან „ჯამპი“ (თუთის ხე) ძირისაგან. ფართოდ იყო გავრცელებული სამეგრელოსა და სამურზაყანოს ზღვისპირეთში. პირველად მოიხსენიება იმერეთის მეფე სოლომონ -ის (1752-1784) დასავლეთ საქართველოს რუკაზე, სადაც ჯაპავების გვარი ფლობს დიდ მამულებს დღევანდელი სამეგრელოს ზღვისპირა სოფლებში — სუფსაში, ანაკლიასა და დარჩელში, ასევე აფხაზეთის ზღვისპირა ზოლზე ოჩამჩირემდე — ფიჩორსა და ილორის ტერიტორიებზე. ნარატიული წყაროებით გვარის წარმომადგენლები მისდევდნენ სხვადასხვა ტიპის ვაჭრობას შავიზღვისპირა სატრანზიტო გზებზე. წლების მანძილზე მათ დიდი ქონება დაუგროვებიათ და თვად-აზნაურობაც უყიდიათ სოლომონ მეფისგან. შავი ზღვისპირას მცხოვრები მდიდარი ჯაპავების დახმარება ხშირად დასჭირვებია ოსმალთა წინააღმდეგ თავგამოდებით მებრძოლ სოლომონ მეფეს, რაზეც მოწმობს სოლომონ მეფის წერილი თავადი პავლე ჯაპავას მიმართ ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ დასახმარებლად, აღსანიშნავია, რომ მეფე სოლომონის მიერ შექმნილ რუკაზე ჯაპავების საგვარეულო მიწები მონიშნულია კონკრეტულად. თუმცა გრიგოლ დადიანი (1788-1804) „ჯაპავებს“ ისევ უბრალოდ „დიდ ვაჭრებად“ და „აბრაგებად“ მოიხსენიებს. დღესდღეობით ჯაპავების გვარის სულ 25 ოჯახი არსებობს აფხაზეთსა და სამეგრელოში, რომლებიც ორი სხვადასხვა შტოს წარმომადგენლები არიან. აფხაზეთში მცხოვრებ ჯაპავებს 1992-1993 რუსეთ-საქართველოს ომის დროს მოუწიათ გადასახლება აფხაზეთიდან თბილისსა თუ ქვეყნის გარეთ სხვადასხვა ქალაქებში.
ბურკინა-ფასოს ძველი მეტალურგიული ძეგლები

ბურკინა-ფასოს ძველი მეტალურგიული ძეგლები — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ბურკინა-ფასოში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიტანეს 2019 წლის 5 ივლისს.

აღნიშნული ძეგლი შედგება ხუთი ობიექტისაგან, რომელიც განლაგებულია ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონის ტერიტორიაზე. მათ შორის უძველესი დურულა დაარსებულია ძვ. წ. საუკუნეში და წარმოადგენს ბურკინა-ფასოში რკინის წარმოების ყველაზე ადრეულ მტკიცებულებას.

დანარჩენი ობიექტებია ტივეგა, იამანე, კინდიბო, ბექუი, რომლებიც ახალი წელთაღრიცხვის მეორე ათასწლეულში რკინის წარმოების ნათელ მაგალითს წარმოადგენენ.
თეთრი ქარავანი (ფილმი)

თეთრი ქარავანი — მხატვრული ფილმი, კინომოთხრობა. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1963 წელს. საკავშირო კინოგაქირავებაში გავიდა ერთი წლის შემდეგ 1964 წლის 17 აგვისტოს. კინოპროდუქციის დაცვის და განვითარების ასოციაციის მოთხოვნით შეჩერებულია კინოს ჩვენება. ფილმის სცენარი ეკუთვნის მერაბ ელიოზიშვილს, რეჟისურა კი - ელდარ შენგელაიას და თამაზ მელიავას.

სიუჟეტი
გამოცდილი მწყემსი, მარტია ახლოური, სხვა მწყემსებთან ერთად ცხვარს ზამთრის საძოვრებისკენ მიერეკება. მძიმე და ერთფეროვანია მეცხვარეთა შრომა, მცირე შეცდომას გამოუსწორებელი შედეგები მოაქვს. მარტიას უფროსი შვილი გელა მწყემსურ ცხოვრებაზე გულს აიყრის, ახლობლების რჩევას ყურს არ დაუგდებს, ცხვარს მიატოვებს და იოლი ცხოვრების საძიებლად ქალაქს მიაშურებს. ქარიშხლისგან დაფანტული ცხვრის გადასარჩენად სტიქიასთან ბრძოლაში მარტია დაიღუპება. ქალაქიდან დაბრუნებული გელა მამის სიკვდილში თავის დანაშაულს ხედავს და მწარედ ნანობს მის მიტოვებას.

როლებში
იმედა კახიანი — გელა
არიადნა შენგელაია — მარია
გიორგი კიკაძე — ვაჟია
სპარტაკ ბაღაშვილი — მარტია
ნ. კალაფიდინი — პეტრო
მერაბ ელიოზიშვილი — ბალთა
კონსტანტინე (კოტე) თოლორაია — სიათა
დოდო აბაშიძე — დღვირა (მძღოლი)
ალექსანდრე (სესიკა) კუპრაშვილი — ყივანა
იოსებ (სოსო) თერალაშვილი — მოხუცი სერო
ვალენტინ დონღუზაშვილი — გლახო
ლეო (ლევან) ფილფანი — ჯაბალა
აკაკი (კაკო) კვანტალიანი
გრიგოლ ტყაბლაძე
შალვა ლორთქიფანიძე
დურმიშხან ხულორდავა
უ. რაშიდოვი
გ. ისაევა
ა. აბოვიანი
ვ. ბოჭორიშვილი
ა. წიკლაური
მიქელა (ფილმი)

მიქელა — ქართული მხატვრული ფილმი. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1965 წელს, ალმანახიდან „წარსულის ფურცლები“. საკავშირო კინოგაქირავებაში გავიდა 1966 წელს. გადაღებულია დავით კლდიაშვილის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. რეჟისორი — ელდარ შენგელაია.

სიუჟეტი
მიქელას მრავალრიცხოვან ოჯახს უკურნებელი სენი დაერევა. სიკვდილს მხოლოდ რძალი და ორი შვილიშვილი გადაურჩება. გვარის ამოწყვეტის შიშით შეპყრობილი მიქელა ბოროტი სულების განსადევნად სახლს ადგილს შეუცვლის და უმცროს შვილიშვილს სხვა სოფელში გახიზნავს. უფროსს, სპიდონას კი, რომელიც ყველას უამბობს:
ფაცხაში დააბინავებს. ღამე ქარიშხალი ამოვარდება. მიქელას სწამს, რომ ბავშვს ღვთის დანიშნულ დროზე ადრე არაფერი მოუვა და უყურადღებოდ მიატოვებს. მოვარდნილი ნიაღვარი კი სპიდონას დაახრჩობს.

როლებში
გრიგოლ ტყაბლაძე — მიქელა
ზინაიდა კვერენჩხილაძე — მაია
მიხეილ ხვიტია — სპიდონა
მანანა მანაგაძე — ეკა
ვარლამ წულაძე — ალექსი
კაპიტონ აბესაძე — მღვდელი
სამანიშვილის დედინაცვალი (1977 წლის ფილმი)

სამანიშვილის დედინაცვალი — ქართული მხატვრული ფილმი, ტრაგიკომედია. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1977 წელს. კინოპროდუქციის დაცვის და განვითარების ასოციაციის მოთხოვნით შეჩერებულია კინოს ჩვენება. ფილმი გადაღებულია დავით კლდიაშვილის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. რეჟისორი — ელდარ შენგელაია.

სიუჟეტი
ქვრივი აზნაური ბეკინა სამანიშვილი სიბერეში ცოლის შერთვას გადაწყვეტს. მამის სურვილი თავზარს დასცემს ბეკინას ვაჟს, გაღატაკებულ პლატონს, რომელიც გაჭირვებით ახერხებს საკუთარი წვრილშვილის რჩენას. ქონების მოზიარის გაჩენის შიში აიძულებს პლატონს, მამას საცოლე თავად გამოუძებნოს. სოფელ-სოფელ სიარულით ის სასურველ სადედინაცვლოს მიაგნებს, მაგრამ წვალება და დამცირება ფუჭად ჩაუვლის — ქალი, რომელიც ბეკინას ცოლობამდე ორჯერ ისე დაქვრივდა, რომ შვილი არ ჰყოლია, სამანიშვილებს მემკვიდრეს შესძენს.

როლებში
ვასილ კახნიაშვილი — ბეკინა
იმედა კახიანი — პლატონი
ნოდარ ჩაჩანიძე — კირილე
ვენერა ნეფარიძე — დედინაცვალი
ბერტა ხაფავა — მელანო
შოთა გაბელაია — არისტო
აზა ნუცუბიძე — არისტოს ცოლი
აკაკი ბაქრაძე — მოძღვარი
ალექსანდრე (გიზო) კაკაურიძე
სალომე ყანჩელი
თამარ ღვინიაშვილი
ნესტან კვეიძე
ვასილ ჩხაიძე
გივი მოდებაძე
როდენ ჩაჩანიძე
ქეთევან შარიქაძე
ანზორ ნიკოლაიშვილი
გურამ წერეთელი
ოთარ ქურციკიძე
ალექსანდრე რამიშვილი
ქართული შავი

ქართული შავი — სახორცე-მეკვერცხული მიმართულების ადგილობრივი ქართული ქათმის ჯიში.

კისერი მოკლე და მსხვილია, მკერდი განიერი, კისერი გრძელი. დაფარულია ხშირი ბუმბულით, რომელიც მთლიანად შავია; კისერზე შესაძლოა ჰქონდეს მცირე რაოდენობის ფხაჭები. მამლებს კისერზე, ფრებსა და კუდზე დაჰკრავს მომწვანო-მოიისფრო-მბზინავ-პრიალა ელფერი. ნისკარტი და ფეხები მოშავო-მონაცრისფროა. ბიბილო ფოთლისმაგვარი, ფერად წითელი; ყურის ბიბილოებიც ამავე ფერისაა. კიდურები ტერფის სახსრის ქვემოთ შეუბუმბლავია; ტერფზე მცირე ზომის მკვრივად გადაკრული ქერცლი აქვს.

დედლების სხეულის სიგრძეა 21–23 სმ, მკერდის ძვლის სიგრძე 12,5–15,5 სმ, გულმკერდის ირგვლივა 30,5–32,5 სმ. მამლისა, შესაბამისად, 24,0–26,0, 16,5–18,5 და 42,0–45,0 სმ. დედლის ცოცხალი მასაა 2,2–2,4 კგ (აღწევს 2,7-მდეც), მამლისა — 2,8–3,1 კგ. სქესობრი სიმწიფეს 165-175 დღის ასაკში აღწევს, კვერცხის დებას 6—7 თვის ასაკიდან იწყებენ; საშუალო კვერცხმდებლობა 130–142 ცალი წელიწადში, თითოეული იწონის 55,5–58 გ-ს. კრუხობის დროს ყოველი 100 კვერცხიდან 85-88 წიწილა იჩეკება.

მცირე მოთხოვნილებების მქონე ჯიშია და მარტივი ტიპის მეფრინველეობებშიც ავლენს მაღალ პროდუქტიულობას. კარგად უძლებს გარემო პირობების ცვალებადობას. შავი ქათმის თუშურ პოპულაციაში ქართველმა მკვლევარებმა გამოავლინეს ფრინველის ჭირისადმი რეზისტენტობის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელი, რაც ჭირისადმი გამძლე ქათმის მიღების შესაძლებლობას იძლევა.

ძირითადად აშენებენ საოჯახო ტიპის მეურნეობებში. რიცხოვნობაზე ოფიციალური ინფორმაცია ჯერჯერობით არ არსებობს.

გალერეა
ძმა (ფილმი)

ძმა — ქართული მხატვრული ფილმი, სათავგადასავლო, ისტორიულ-რევოლუციური. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1981 წელს. რეჟისორი — თეიმურაზ ბაბლუანი.

სიუჟეტი
სოციალური უსამართლობის გამო მთავრობასთან დაპირისპირებული, სოციალისტებთან კავშირისთვის კატორღაში გადასახლებული, ერთ დროს პატიოსანი მშრომელი გლეხი გიო მშობლიურ კუთხეს დაუბრუნდება, მაგრამ მისთვის ყველა გზა მოჭრილია. საერთოს ვეღარც ყოფილ თანამოაზრეებთან პოულობს. გიოს ერთადერთი გულშემატკივარი მისი ძმა ბექარია. გიოს ჟანდარმერიის უფროსი ფაღავა დევნის, საშველს არ აძლევს და ბოლოსდაბოლოს მოკლავს კიდეც. ფაღავა ბექარს ჟანდარმერიაში სამსახურს შესთავაზებს, მაგრამ ძმის სიკვდილით და ფაღავას ვერაგობით გამწარებული ბიჭი ძმის მკვლელს სიცოცხლეს გამოასალმებს.

როლებში
არჩილ სამხარაძე — ბექარი
ლევან თურმანიძე — გიო
ოთარ მეღვინეთუხუცესი — ფაღავა
შოთა ნოზაძე — მამა
თეიმურაზ დოლიძე — ექიმი
გივი ჩუგუაშვილი — სოციალისტი
ლევან ფილფანი
ედეა ნემსიწვერიძე
იური გეწაძე
სოსო ჯაჭვლიანი
ფრიდონ გულედანი
ამირან ამირანაშვილი
ლელი ჯაფარიძე
ოთარ ოთარაშვილი
ამირან ტაკიძე
შალვა ჯანიაშვილი
გივი ხახიძე
გურამ ფირცხალავა
გელა კანდელაკი
ვაჟა ქოქრაშვილი
ხ. დანილოვი
გ. გოგოჭური
ბ. ბექაური
მ. ლალიაშვილი
ა. ხვედელიძე
რ. რუსეიშვილი
ფრანცისკა ბრაზილიელი

ფრანცისკა ბრაზილიელი (, ; დ. 2 აგვისტო, 1824 — გ. 27 მარტი, 1898) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიისა და ბრაზილიის იმპერატორ პედრუ -ისა და მისი ცოლის, მარია ლეოპოლდინა ავსტრიელის ქალიშვილი. იონვილის ჰერცოგინია და ორლეანის პრინცესა როგორც საფრანგეთის მეფე ლუი-ფილიპ -ის ვაჟის, ფრანსუას მეუღლე.

ბიოგრაფია
ფრანცისკა დაიბადა 1824 წლის 2 აგვისტოს სან-კრისტობალის სასახლეში, რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში. იგი იყო ბრაზილიის იმპერატორ პედრუ -ისა და მისი პირველი ცოლის, ერცჰერცოგინია მარია ლეოპოლდინა ავსტრიელის ნაბოლარა ქალიშვილი. დედამისი მისი გაჩენიდან ორ წელიწადში დაიღუპა. როგორც იმპერატორის ასული, იგი დაბადებიდანვე პრინცესისა და „დონა“-ს (, ნიშნავს ქალბატონს) წოდებებით სარგებლობდა. დეიდამისი იყო თვით საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის მეორე ცოლის, იმპერატრიცა მარია ლუიზა ავსტრიელის და, რომლის ხაზითაც ფრანსისკა ნაპოლეონ -ის დეიდაშვილი გამოდიოდა. დედამისის მამა, იმპერატორი ფრანც იყო ავსტრიის პირველი იმპერატორი, რომლის ხაზითაც ფრანცისკა მექსიკის იმპერატორ მაქსიმილიან -ისა და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც-იოზეფ -ის ბიძაშვილი იყო.

1843 წლის 1 მაისს, მისმა ძმამ, იმპერატორმა პედრუ -მ ფრანცისკა დააქორწინა საფრანგეთის მეფე ლუი-ფილიპ ორლეანელისა და მისი იტალიელი მეუღლის, დედოფალ მარია ამალია ნეაპოლელის უმცროს ვაჟზე, იონვილის ჰერცოგ ფრანსუა ორლეანელზე. მათი გრანდიოზული ქორინება რიო-დე-ჟანეიროში შედგა. ამ დროს პატარძალი 19 წლის იყო, ხოლო სიძე 25-ის. იგი ქმართან ერთად პარიზში მხოლოდ 1844 წელს ჩავიდა, სადაც მალევე გააჩინა თავისი პირველი გოგონა.

ფრანცისკასა და ფრანსუას სულ სამი შვილი შეეძინათ, რომელთაგან ნაბოლარა მკვდარი დაიბადა. მათი ასული ფრანსუაზი ცოლად შარტრის ჰერცოგს გაჰყვა, რომელთანაც შეეძინა გიზის ძლევამოსილი ჰერცოგი ჟანი, რომელიც დედის მემკვიდრეობით ორლეანისტთა კანდიდატი იყო ტახტზე. მათი ერთადერთი ვაჟი პიერი კი არასდროს დაქორწინებულა, თუმცა უკანონო შვილები ჰყავდა.

1848 წელს, მას შემდეგ, რაც მისი მამამთილი ლუი-ფილიპი დაამხეს, ორლეანელთა სამეფო ოჯახი და მათ შორის ფრანცისკაც ინგლისში გაიქცა, სადაც ისინი დედოფალმა ვიქტორიამ შეიფარა. ინგლისში იგი თავის ოჯახთან ერთად კლერმონში, წლების მანძილზე ცხოვრობდა. მას შემდეგ, რაც 1870 წელს ნაპოლეონ და მეორე იმპერია დაამხეს, ორლეანელებს ხელისუფლებამ საფრანგეთში დაბრუნების უფლება დართო. ფრანცისკა და მისი ქმარ-შვილი მალევე დაბრუნდა საფრანგეთში და პარიზის ცენტრში დასახლდა. ფრანცისკა გარდაიცვალა 1898 წლის 27 მარტს პარიზში, 73 წლის ასაკში. ამ ამბიდან ორ წელიწადში, 1900 წელს გარდაიცვალა მისი ქმარიც.

შვილები
ფრანსუაზი (1844-1925), ცოლად გაჰყვა შარტრის ჰერცოგ რობერ ორლეანელს, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი;
პიერი (1845-1919), პენტიევრის ჰერცოგი. იგი არასდროს დაქორწინებულა, მაგრამ ანჟელიკა ლებესჟესგან ჰყავდა ორი უკანონო შვილი;
მარი ლეოპოლდინა (1849), მკვდარშობილი;
87 (რიცხვი)

ოთხმოცდაშვიდი — ოთხმოცდამეშვიდე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაექვსის მომდევნო და ოთხმოცდარვის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 87. 87 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაშვიდი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და შვიდი (იგულისხმება ოთხმოცზე შვიდი ერთეულით მეტი).
ამონიუმის აცეტატი

ამონიუმის აცეტატი — არაორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით 432. არის თეთრი, ჰიგროსკოპული, მყარი ნივთიერება. მიიღება ამიაკისა და ძმარმჟავას ურთიერთქმედებით. კომერციულად ხელმისაწვდომია.

გამოყენება
გამოიყენება აცეტამიდის მისაღებად:
432 → 32 + 2

იგი ასევე გამოიყენება როგორც შარდმდენი საშუალება..

წარმოება
ამონიუმის აცეტატი წარმოიქმნება ძმარმჟავას ნეიტრალიზაციით ამონიუმის კარბონატით, ასევე ძმარმჟავას და ამიაკის ურთიერთქმედებით. მისი კრისტალური სახით მიღება რთულია ჰიგროსკოპული თვისებიდან გამომდინარე.