iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აზიზ ალეკპეროვი

აზიზ იუსიფ ოღლუ ალეკპეროვი (; დ. 5 ოქტომბერი, 1960, სოფელი კარალარი, არარატის ოლქი, სომხეთის სსრ) — სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოწვევის მილი მეჯლისის დეპუტატი, მილი მეჯლისის შრომისა და სოციალური დაცვის, კულტურისა და ტოპონომიური კომისიის კომიტეტების წევრი. აზერბაიჯანელი მეცნიერი, ფილოსოფიისა და ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირისა და აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა კავშირის წევრი.

ბიოგრაფია
აზიზ ალეკპეროვი დაიბადა 1960 წლის 5 ოქტომბერს სომხეთის რესპუბლიკის არარატის რაიონის სოფელ კარალარში, ახლანდელი არალეზი. 1977 წელს ამავე სოფლის საშუალო სკოლა დაამთავრა. 1979 წელს გახდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის სტუდენტი, სადაც სწავლა 1984 წელს დაასრულა. 1984-1987 წლებში მუშაობდა კახის რაიონის სოფელ ყუმის საშუალო სკოლაში მასწავლებლად. იყო კახის რაიონის ლიტერატურული ასოციაცია „გურმუქის სიმღერების“ თავმჯდომარე.

1987 წელს დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში, მაგრამ 1988 წლის შემოდგომაზე ოჯახთან ერთად იძულებული გახდა დაეტოვებინა სომხეთის სსრ ეროვნული კონფლიქტის გამო. ქალაქ ბაქოში დასახლდა.

1988 წლიდან მან კარიერა დაიწყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ნიზამის ლიტერატურის ინსტიტუტში.

1992 წლის იანვარში პროფესორ იაშარ კარაევის ხელმძღვანელობით დაიცვა დისერტაცია და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის აკადემიური ხარისხი. 2004 წლის ნოემბრამდე მუშაობდა ამ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში.

2000 წელს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ფოლკლორის ინსტიტუტის განყოფილების უფროსად დაინიშნა და ამჟამად არის „დედე გორგუდის“ განყოფილების წამყვანი მკვლევარი, ასოცირებული პროფესორი.

ის არის 500-ზე მეტი სამეცნიერო და ჟურნალისტური სტატიის, 46 წიგნის ავტორი.

ალეკპეროვი არის აზერბაიჯანში ერთ-ერთი პირველი კერძო გამომცემლობის - დამოუკიდებელი გამომცემლობის „აღარდაღის“ დამფუძნებელი და დირექტორი, რომელიც ფუნქციონირებს 1997 წლიდან.

2020 წლის 9 თებერვალს აზერბაიჯანის მოწვევის ეროვნული ასამბლეის არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა. გაიმარჯვა და მიიღო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის დეპუტატის მანდატი. 2020 წლის 10 მარტს მან დაიწყო საპარლამენტო მოვალეობა. არის კულტურის კომიტეტის წევრი, პარლამენტის შრომისა და სოციალური პოლიტიკის კომიტეტის წევრი.
სოფიო ჩიჯავაძე-კედია

სოფიო (სონა) ჩიჯავაძე-კედია (დ. 1885, კისისხევი — გ. 1993, საფრანგეთი, პარიზი) — ქართველი პედაგოგი.

ბიოგრაფია
სოფიო ჩიჯავაძე-კედია დაიბადა 1885 წელს სოფელ კისისხევში, თელავში. მან 1906 წელს დაამთავრა თელავის წმინდა ნინოს სასწავლებელი, 1907-1911 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ქალთა უმაღლეს სასწავლებელში. როდესაც სოფიომ დაამთავრა წმ.ნინოს სასწავლებელი ის თავად ხელმძღვანელობდა გიმნაზიას და ასევე მუშაობდა პედაგოგადაც. როდესაც აიღო დიპლომი თბილისში დაიწყო მუშაობა მასწავლებლად, 1918 წელს კი, საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, პირველ ქალთა გიმნაზიის გამგედ დანიშნეს. 25 ნოემბერს 1919 წელს სოფიო ცოლად ითხოვა საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრმა სპირიდონ კედიამ, სპრიდონი 1921 წლიდან პოლიტიკური ემიგრანტი იყო. სოფიო 1928 წელს ჩავიდა პარიზში ქალიშვილთან ერთად და შეუერთდა სპრიდონ კედიას. 1990 წელს პარიზში გაიმართა ქართულ-ევროპული ინსტიტუტის მიერ ჩატარებული კონკურსი სადაც სოფიოს მოგონებების წიგნი "ნასმენ-ნახული" ილია ჭავჭავაძის საერთაშორისო პრემიით დაჯილდოვდა. როდესაც სოფიო 100 წლის გახდა, მაშინდელმა პარიზის მერმა ჟაკ შირაკმა მას, როგორც პარიზის უხუცეს მოქალაქეს, საგანგებო მედალი და დიპლომი გადასცა.
ვლადიმერ ჯაფარიძე (ინჟინერი)

ვლადიმერ ჯაფარიძე (დ. 14 სექტემბერი, 1914, თბილისი — გ. 15 სექტემბერი, 2004) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1937 წელს დაამთავრა თბილისის კავშირგაბმულობის ელექტროტექნიკური ინსტიტუტი რადიოინჟინრის სპეციალობით.

საქმიანობა დაიწყო საქართველოს კავშირგაბმულობის სამინისტროს თბილისის რადიოგადამცემ ცენტრში, სადაც ინჟინრად მუშაობდა. ერთი წლის შემდეგ ის დასაქმდა თბილისის კავშირგაბმულობის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც ასისტენტის პოზიცია დაიკავა და პარალელურად განაგრძო სწავლა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის ასპირანტურაში. ამავდროულად, დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და პარალელურად გაიარა უცხო ენების ინსტიტუტის სპეციალური კურსები. შემდგომ „საქენერგოს“ ცენტრალური კავშირგაბმულობის სამსახურის უფროსად დაინიშნა, ხოლო მოგვიანებით ტექნიკური განყოფილების უფროსად დაწინაურდა.

1946 წელს დაიწყო მუშაობა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც ასისტენტის პოზიციაზე იყო დანიშნული ზოგადი და თეორიული ელექტროტექნიკის კათედრაზე. 1954 წელს, დისერტაციის წარმატებით დაცვის შემდეგ, დოცენტად დაწინაურდა. 1962 წელს მან ჩამოაყალიბა და სათავეში ჩაუდგა რადიოტექნიკის კათედრას. მისივე ინიციატივით შეიქმნა უახლესი ტექნიკით აღჭურვილი სასწავლო რადიოტექნიკური ლაბორატორიები. მისი ხელმძღვანელობით აღიზარდა მრავალი მაღალი კვალიფიკაციის ახალგაზრდა სპეციალისტი, რომლებიც შემდეგ წარმატებით მოღვაწეობდნენ როგორც საქართველოს, ისე საბჭოთა კავშირის რადიოტექნიკურ საწარმოებში. მის მიერ დაწერილი სახელმძღვანელოები გახდა აუცილებელი რესურსი კავშირგაბმულობის დარგში მომუშავე სტუდენტების, მეცნიერების და სპეციალისტებისთვის.

პედაგოგიურ საქმიანობასთან ერთად, ინტენსიურად იყო ჩართული სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობაში. მისი სამეცნიერო ნაშრომები და ორი მონოგრაფია მოიცავს 70-მდე კვლევას. ის ასევე იყო მრავალი საერთაშორისო, საკავშირო და რესპუბლიკური სამეცნიერო კონფერენციის ორგანიზატორი და მონაწილე. დაწერა მნიშვნელოვანი სახელმძღვანელო „ელექტრომაგნიტური ველის თეორია“. ის ასევე რედაქტორობდა სპეციალიზებულ სამეცნიერო კრებულს „თეორიული რადიოტექნიკა“-ს, რომელიც საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მიერ იყო გამოცემული. არაერთი სამეცნიერო დისერტაცია მომზადდა და დაცული იქნა მის ხელმძღვანელობით საქართველოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის რადიოტექნიკის კათედრაზე.

ჯილდოები
2004 - გიორგი ნიკოლაძის სახელობის მედალი
1997 - ღირსების ორდენი
ნათელა სვანიძე

ნათელა სვანიძე — (დ. 4 სექტემბერი, 1926, ახალციხე — გ. 2017) — ქართველი კომპოზიტორი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
ნათელა სვანიძე დაიბადა 4 სექტემბერს 1926 წელს ახალციხეში. 1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საკომპოზიციო ფაკულტეტი. 1956 წლიდან იყო თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის მასწავლებელი, 1969 წლიდან გახდა უფროსი მასწავლებელი, 1989 წლიდან დოცენტი, ხოლო 1991 წლიდან პროფესორი. ნათელა სვანიძეს დაწერილი აქვს 4 სიმფონიური პოემა: "სიმფონიური ცეკვები" (1949), "სამგორი" (1951), "ყვარყვარე" (1963), "ბურლესკა" (1965), ასევე დაწერილი აქვს 2 სიმფონია, ორატორიები "ფიროსმანი" (1969) და "ქართული ლამენტაციები" (1974). ოპერა "გაულ გავხე" (1983), მონოდრამა (1999) და სხვ. ნათელა სვვანიძე გახლავთ ოპერის მომღერლების პეტრე თომოძის მეუღლე და მაია თომაძის დედა. 1951 წელს ის გახლდათ საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის წევრი, ხოლო 1959 წელს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი. 1981 წელს მოიპოვა ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის ჯილდო.
ანდრია აქაბიძე

ანდრია აქაბიძე (დ. 3 სექტემბერი, 1914 — გ. 25 ნოემბერი, 2005) — ქართველი არქეოლოგი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1914 წლის 3 სექტემბერს სოფელი ზანაში. 1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1952-1972 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიის სექტორის ხელმძღვანელი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების ხელმძღვანელი. 2002 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის მრჩეველი.

მუშაობდა ანტიკური ხანის არქეოლოგიის და საქართველოს ძველი კულტურის ისტორიის საკითხებზე. 1936 წლიდან არქეოლოგიური გათხრებს აწარმოებდა ბაკურციხეში, არმაზისხევში, წიწამურში, ბაგინეთზე, სარკინეთსა და ქართლის მთაზე. 1952-1974 წლებში ხელმძღვანელობდა არქეოლოგიურ გათხრებს ბიჭვინთაში, 1975 წლიდან მცხეთასა და მის მიდამოებში. მისი ძირითადი ნაშრომები ანტიკური ხანის ქართული ქალაქების ისტორიას ეძღვნება. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საქართველოს კომპარტიისგან (1990-1991 წწ.), ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

გარდაიცვალა 2005 წლის 25 ნოემბერს. დაკრძალულია სამთავროს მონასტრის ეზოში, მცხეთა.
ირინე ქერქაძე

ირინე ქერქაძე (დ. 4 სექტემბერი, 1935, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი.

ბიოგრაფია
ირინე ქერქაძე დაიბადა 4 სექტემბერს 1935 წელს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიურ ენათა განყოფილება. მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ქართული ენის ისტორიულ–ეტიმოლოგიური ლექსიკონის ლაბორატორიის გამგედ, დოცენტად. 1971 წელს დაიცვა ფილოლოგიის მეცნიერებათა საკანდიდატო დისერტაცია. სადისერტაციო თემა – „ცხოველების აღმნიშვნელი ლექსიკა ძველ ქართულში სხვა ქართველური ენების მონაცემთა გათვალისწინებით“.
მარინა ნონიკაშვილი

მარინა ნონიკაშვილი (დ. 25 იანვარი, 1955, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
მარინა ნონიკაშვილი დაიბადა 1955 წლის 25 იანვარს ქალაქ თბილისში. 1980 წელს მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1980–1982 წლებში ის იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფთიზიატრიისა და პულმონოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი, 1986 წლიდან ამავე კათედრის ასისტენტი. მან შექმნა 22 სამეცნიერო ნაშრომი, ის იყო ფთიზიატრი–პულმონოლოგი, კლინიკური იმუნოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. 1993 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "ინდივიდუალიზირებული იმუნოთერაპია ნატრიუმის ნუკლეინატით ფილტვების დესტრუქციული ტუპერკულოზის კომპლექსურ მკურნალობაში"
მედეა უზნაძე

მედეა უზნაძე (დ. 27 აპრილი, 1913, ქუთაისი — გ. 1989) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი. გეოლოგ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1964).

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1936 წლიდან საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ა. ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიური ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. საქართველოში პალეობოტანიკური კვლევის ფუძემდებელი. მისი შრომები უმთავრესად შეეხება საქართველოს ნეოგენურ ფლორას; გამოიკვლია აგრეთვე სამხრეთ ურალისა და დასავლეთ ყაზახეთის პალეოგენური ფლორა. ცნობილი მეცნიერის დიმიტრი უზნაძის ქალიშვილი.
რაჟდენ ჭელიძე

რაჟდენ ჭელიძე (დ.1903, უშგული, მესტია — გ. 1976) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სამხედრო და ფოთის პოლიტექნიკური სასწავლებელი.

სწავლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა მესტიის რაიონში და აქტიურად ჩაება ზემო სვანეთის აღმშენებლობაში. განსაკუთრებით ნაყოფიერი იყო მისი მოღვაწეობა თემების: ჭუბერის, ნაკრის, ლახამულის და ხაიშის სასოფლო საბჭოს თავმჯდომარეობის პერიოდში. შემდგომ წლებში იგი გადაიყვანეს სვანეთის ოქროს მოპოვების სამმართველოს პარტიული ორგანიზაციის მდივნად. მისი საქმიანობა განსაკუთრებით გამოირჩეოდა საავტომობილო გზების მშენებლობის პერიოდში. 1937 წელს დანიშნეს მესტიის რაიონის საგზაო სამმართველოს უფროსად და დიდი შრომა გასწია ჭუბერის, ხაიშის, ნაკრის, ბეჩოს, მაზერის, ადიშის, მულახის, კალა უშგულის გზების მშენებლობისათვის. სხვადასხვა დროს მუშაობდა მესტიის სადაბო საბჭოს თავმჯდომარედ. ომის პერიოდში იყო სვანეთში შექმნილი მოხალისეთა ბატალიონის წევრი.
ბერქშირი

ბერქშირის საგრაფო, საყოველთაოდ ცნობილი როგორც უბრალოდ ბერქშირი — ისტორიული საგრაფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ოქსფორდშირი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ბუკინგემშირი, აღმოსავლეთით დიდი ლონდონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით სურეი, სამხრეთით ჰემფშირი და დასავლეთით ვილტშირი. ყველაზე დიდი დასახლება და ადმინისტრაციული ცენტრი რედინგია.

ისტორია
მეფე ალფრედის ბიოგრაფიის მიხედვით, (დაწერილი 893 წელს), ბერქშირმა მიიღო თავისი სახელი ბზის ხისგან მიიღო, რომელსაც ერქვა "" ( კელტური სიტყვა ნიშნავს "მთიანი").

ქვეყნის ადრეული ისტორიის დიდი ნაწილი ჩაწერილია აბინგდონის სააბატოს ქრონიკებში. აბინგდონის აბატი ახორციელებდა მნიშვნელოვან სასამართლო და ადმინისტრაციულ უფლებამოსილებებს და მისი სასამართლო დაჯილდოვდა ასი სასამართლოს პრივილეგიებით და გათავისუფლდა შერიფის ჩარევის პასუხისმგებლობისგან. ბერქშირსა და ოქსფორდშირს ჰყავდათ საერთო შერიფი. ელისაბედ - ის მეფობამდე, შაირის სასამართლო ტარდებოდა გრანპონტში .

ბერქშირი თავისი ისტორიის განმავლობაში იყო რამდენიმე მნიშვნელოვანი ბრძოლების ადგილი: "ალფრედ დიდის კამპანია დანიელების წინააღმდეგ", "ეშდაუნისა და რედინგის ბრძოლები" და ა.შ . 1688 წლის 9 დეკემბერს გაიმართა კიდევ ერთი ბრძოლა რედინგში . ეს იყო ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამხედრო მოქმედება ინგლისში სახელოვანი რევოლუციის დროს და დასრულდა უილიამ -ის ერთგული ძალების გადამწყვეტი გამარჯვებით.

1974 წლის 1 აპრილს ბერქშირის საზღვრები შეიცვალა 1972 წლის ადგილობრივი მმართველობის აქტის მიხედვით. ბერქშირს მიემატა სლაუ და ეტონი და ყოფილი ეტონის სოფლის ოლქის ნაწილი ბუკინგემშირიდან, ხოლო საგრაფოს ჩრდილოეთი ნაწილი ოქსფორდშირის მმართველობის ქვეშ მოექცა.

ბერქშირის ისტორიული ქვეყნის დროშა დამტკიცდა დროშის ინსტიტუტში 2017 წელს.

დემოგრაფია
განათლება
ბერქშირში განთავსებულია შემდეგი უნივერსიტეტები: რიდინგის უნივერსიტეტი (რომელიც მოიცავს ჰენლის ბიზნეს სკოლას ), საიმპერატორო კოლეჯი ( სილვუდ პარკის კამპუსი) და დასავლეთ ლონდონის უნივერსიტეტი . აქ ასევე არის მარკეტინგის ჩარტერული ინსტიტუტი, პრესტიჟული დამოუკიდებელი სკოლები: ლუდგროუვის სკოლა,ეტონის კოლეჯი და ველინგტონის კოლეჯი

გამორჩეული ხალხი
ტაბაკუნდო (ეკვადორი)

ტაბაკუნდო — ქალაქი ეკვადორში, პიჩინჩის პროვინციაში, პედრო-მონკაიოს კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს სიერას რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე გვაილაბამბას აუზში, ზღვის დონიდან 2877 მეტრზე. ქალაქს სამხრეთ ნაწილში კვეთს ეკვატორი.

ქალაქის სახელწოდების წარმომავლობაზე ორი ჰიპოთეზა არსებობს:
პირველი გვეუბნება, რომ „ტაბაკუნდო“ მომდინარეობს კარიბული სიტყვიდან „ტაბა“, რაც „ქალაქს“ ნიშნავს, და სიტყვიდან „კუნდო“ , რაც ნიშნავს მოხუცს. მეორე ჰიპოთეზის თანახმად, სახელწოდება მომდინარეობს „ალონსო დე ტაბაკუნდოდან“, ესპანელი ჯარისკაცის სახელიდან, რომელიც სავარაუდოდ პირველი იყო მათ შორის, ვისაც კონტაქტი ჰქონდა ადგილობრივ მოსახლეობასთან.

ტაბაკუნდოს ხშირად „მსოფლიოს ვარდების დედაქალაქს“ უწოდებენ. მისი დაარსების თარიღი უცნობია, მაგრამ არსებობს წყაროები, რომლებიც საუკუნით თარიღდება და რომლებშიც ტაბაკუნდოა მოხსენიებული. ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ პიჩინჩის უმნიშვნელოვანეს ეკონომიკურ და კომერციულ ცენტრს წარმოადგენს. იგი ძირითადად სოფლის მეურნეობით საზრდოობს.
ენკარნასიონ-დე-დიასი

ენკარნასიონ-დე-დიასი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 039 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 253.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 42.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა.
ეცატლანი

ეცატანი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 011 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 337.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 59.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 21 ივნისს შევიდა.
გომეს-ფარიასის მუნიციპალიტეტი (ხალისკო)

გომეს-ფარიასი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 431 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 17.3%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 353.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 46.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1886 წლის 1-ელ მაისს შევიდა.
გვაჩინანგო

გვაჩინანგო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 199 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.9%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 837.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა.
ოსტოტიპაკილიო

ოსტოტიპაკილიო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 732 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 756.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 11.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 21 ივნისს შევიდა.
უეხუკარი

უეხუკარი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 920 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.7%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 309.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 19.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1861 წლის 11 ნოემბერს შევიდა.
უეხუკილია-ელ-ალტო

უეხუკილია-ელ-ალტო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 015 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 769.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 13 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1814 წლის 26 იანვარს შევიდა.
ისტლაუაკან-დე-ლოს-მემბრილიოსი

ისტლაუაკან-დე-ლოს-მემბრილიოსი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 67 969 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 65.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 201.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 337.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1886 წლის 1-ელ მაისს შევიდა.
ისტლაუაკან-დელ-რიო

ისტლაუაკან-დელ-რიო ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 465 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 831.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 24.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა.
ხალოსტოტიტლანი

ხალოსტოტიტლანი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 678 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.3%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 520.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 62.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა.
ხამაი

ხამაი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 894 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 162.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 152.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა.
ხესუს-მარია (ხალისკო)

ხესუს-მარია ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 982 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 665.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 28.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1875 წლის 9 ივლისს შევიდა.
ხილოტლან-დე-ლოს-დოლორესი

ხილოტლან-დე-ლოს-დოლორესი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 425 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 476.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 6.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1870 წლის 28 ოქტომბერს შევიდა.
ხოკოტეპეკი

ხოკოტეპეკი ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 47 105 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 324.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 145.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 13 მარტს შევიდა.
ხალისკოს მუნიციპალიტეტები

ხალისკო შტატია მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. იყოფა 125 მუნიციპალიტეტად. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, ხალისკო მესამე ადგილზეა მოსახლეობის რაოდენობით (8 348 151 ადამიანი) და მეშვიდე ადგილზეა ფართობის (78 595.9 კმ²) მიხედვით.

მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით, უდიდესი მუნიციპალიტეტია საპოპანი, სადაც შტატის მოსახლეობის 17.68% (1 476 491 ადამიანი) ცხოვრობს, ხოლო ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია სანტა-მარია-დელ-ორო (1815 ადამიანი).
აკონჩის მუნიციპალიტეტი

აკონჩი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 563 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.8%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 368.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1829 წლის 26 დეკემბერს შევიდა.
აგუა-პრიეტის მუნიციპალიტეტი

აგვა-პრიეტა ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 91 929 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 16.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 946.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 23.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 28 აგვისტოს შევიდა.
ალამოსის მუნიციპალიტეტი

ალამოსი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 976 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 6 422.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 19 იანვარს შევიდა.
ალტარის მუნიციპალიტეტი

ალტარი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 492 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 4 457.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 2 ნოემბერს შევიდა.
არივეჩის მუნიციპალიტეტი

არივეჩის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 177 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 726.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა.
არისპეს მუნიციპალიტეტი

არისპეს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 788 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.2%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 072 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 2 ნოემბერს შევიდა.
ატილის მუნიციპალიტეტი

ატილის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 626 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 300.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა.
აომეს მუნიციპალიტეტი

აომეს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სინალოის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 459 310 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.3%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 995.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 115 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ლოს-მოჩისი. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 26 დეკემბერს შევიდა.
ანგოსტურის მუნიციპალიტეტი (სინალოა)

ანგოსტურის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სინალოის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 44 093 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 902 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 23.2 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ანგოსტურა. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 7 დეკემბერს შევიდა.
ბადირაგვატოს მუნიციპალიტეტი

ბადირაგვატოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სინალოის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 542 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.5%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 4 836.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.5 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბადირაგვატო. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1831 წლის 15 დეკემბერს შევიდა.
ჩოისის მუნიციპალიტეტი

ჩოისის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სინალოის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 334 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 214.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 9.1 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩოისი. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1831 წლის 15 დეკემბერს შევიდა.