iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ელიზა ჩესტერი

ელიზა ჯეინ ჩესტერი (დ. 1799 – გ. 1859) — ინგლისელი მსახიობი, რომელიც ცნობილი გახდა შექსპირისა და რიჩარდ ბრინზლი შერიდანის პიესებში შესრულებული როლებით.

ჩესტერი დახატა იმ დროის სამმა მხატვარმა: ალფრედ ედვარდ შალონმა 1823 წელს, თომას ვულნოთმა 1823 წელს და ჯონ კოქრანიმ 1825 წელს.
თითოეული მათგანის შთაგონება იყო მისი როლი პიესაში „აურზაური არაფრის გამო“.

ელიზა იმდენად ცნობილი გახდა საზოგადოებაში, რომ 1828 წელს სატირიკოსმა თომას ჯონსმა შექმნა გრავიურა, სადაც მეფე ჯორჯ მსხლის ხის ქვეშ ზის ჩესტერთან ერთად. წყვილის თავზე უზარმაზარი მსხალია, რაც შესაძლოა მიანიშნებდეს ღალატზე.

1838 წელს ელიზამ შეიძინა ვენტვორთ პლეისი, რომელიც წარმოადგენდა ორ ნახევრად იზოლირებულ ვილას. მან ორი ვილა ერთ, უფრო დიდ საცხოვრებელ სახლად აქცია, რომელსაც დაამატა მისაღები ოთახი და საჯინიბო.
დორტმუნდი 2006 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2006 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 34-ე საერთაშორისო შეჯიბრება იყო, რომელსაც გერმანიის ქალაქმა დორტმუნდმა 29 ივლისიდან 6 აგვისტოს ჩათვლით უმასპინძლა.

ტურნირში მონაწილეობის უფლება მოიპოვა ქართველმა დიდოსტატმა, ბაადურ ჯობავამ, რომელმაც იმავე წელს მოსკოვში გამართულ აეროფლოტ ოპენზე გაიმარჯვა და დორტმუნდის ტურნირის საგზური დაიმსახურა.

შეჯიბრება მაღალი, მე-19 კატეგორიის იყო (მოჭადრაკეთა საშუალო რეიტინგი 2720-ს შეადგენდა). ტურნირის გამარჯვებული გახდა ვლადიმერ კრამნიკი, რომელმაც 7 შესაძლებლობიდან 4½ ქულა დააგროვა. მართალია, კრამნიკმა და პეტრ სვიდლერმა თანაბარი ქულები მოაგროვეს, თუმცა რეგლამენტის თანახმად, ადგილები ზონებორნ-ბერგერის კოეფიციენტით განაწილდა, რამაც უპირატესობა კრამნიკს მიანიჭა.

სათამაშო განრიგი საკმაოდ დატვირთული იყო: ტურები გაიმართა 29, 30 ივლისს, ასევე 1, 2, 4, 5 და 6 აგვისტოს. მოჭადრაკეებმა მხოლოდ ორჯერ დაისვენეს — 31 ივლისსა და 3 აგვისტოს.

ტურნირის მონაწილეები
2006 წლის დორტმუნდის ტურნირზე რვა დიდოსტატი იყო მიწვეული. მონაწილეთა სიაში იყვნენ მაშინდელი მსოფლიო კლასიფიკაციის მოწინავე მოჭადრაკეები, მათ შორის ლევონ არონიანი, ვლადიმერ კრამნიკი და პეტერ ლეკო.

მონაწილეთა სია 2006 წლის ივლისის მონაცემებით:

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2007 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2007 წლის საჭადრაკო ტურნირი — 35-ე საერთაშორისო შეჯიბრება იყო, რომელიც 23 ივნისიდან 1 ივლისის ჩათვლით დორტმუნდში გაიმართა.

ტურნირის საგზური მოიპოვა ევგენი ალექსეევმა, რომელმაც მანამდე აეროფლოტ ოუფენზე გაიმარჯვა.

შეჯიბრება მე-20 კატეგორიის იყო, რაც მოჭადრაკეთა ძალიან მაღალ საშუალო რეიტინგზე (2727) მიუთითებს. ტურნირის გამარჯვებული კვლავ ვლადიმერ კრამნიკი გახდა, რომელმაც 7 შესაძლებლობიდან 5 ქულა დააგროვა.

ტურნირის განრიგი მოიცავდა შვიდ ტურს (23, 24, 26, 27, 29, 30 ივნისი და 1 ივლისი), ხოლო მოჭადრაკეებმა ორჯერ დაისვენეს — 25 და 28 ივნისს.

ტურნირის მონაწილეები
2007 წლის შემადგენლობა განსაკუთრებით ვარსკვლავური იყო. მონაწილეთა შორის იყვნენ მსოფლიოს მოქმედი პირველი ნომერი ვიშვანათან ანანდი და მომავალი მსოფლიო ჩემპიონი, მაშინ ჯერ კიდევ ახალგაზრდა მაგნუს კარლსენი.

მონაწილეთა სია 2007 წლის აპრილის მონაცემებით:

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2008 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2008 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 36-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 28 ივნისიდან 6 ივლისამდე მიმდინარეობდა.

ტურნირის გამარჯვებული უნგრელი დიდოსტატი პეტერ ლეკო გახდა, რომელმაც 7 შესაძლებლობიდან 4½ ქულა დააგროვა. სულ გათამაშდა 28 პარტია, რომელთაგან 11 შედეგიანად დასრულდა.

შეჯიბრება მე-18 კატეგორიისა იყო (საშუალო რეიტინგი: 2694). ქულების თანაბრად დაგროვების შემთხვევაში, ადგილები ნაწილდებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობით, მოგებების რიცხვითა და ბერგერის კოეფიციენტით.

ტურნირის მონაწილეები
მონაწილეთა შემადგენლობა საკმაოდ ძლიერი იყო, მათ შორის გამოირჩეოდა მსოფლიოს მეორე ნომერი ვლადიმერ კრამნიკი და გამოცდილი ვასილი ივანჩუკი.

მონაწილეთა სია 2008 წლის აპრილის მონაცემებით:

ტურნირის ცხრილი
დორტმუნდი 2009 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2009 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 37-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 2-დან 12 ივლისის ჩათვლით მიმდინარეობდა.

ტურნირის საგზური ფრანგმა დიდოსტატმა ეტიენ ბაკრომ მოიპოვა, რომელმაც მანამდე აეროფლოტ ოუფენზე გაიმარჯვა.

შეჯიბრების გამარჯვებული, მორიგჯერ, ვლადიმერ კრამნიკი გახდა, რომელმაც 10 შესაძლებლობიდან 6½ ქულა დააგროვა. ტურნირი ორ წრედ ჩატარდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოჭადრაკეებმა ერთმანეთთან ორ-ორი პარტია (თეთრი და შავი ფერებით) ითამაშეს.

ტურნირის რეგლამენტი
შეჯიბრება საკმაოდ მაღალი, კატეგორიის იყო, რაც მონაწილეთა სოლიდურმა საშუალო რეიტინგმა (2744,2) განაპირობა. პარტიები დროის კლასიკური კონტროლით მიმდინარეობდა: მოჭადრაკეებს პირველ 40 სვლაზე 100 წუთი ეძლეოდათ, შემდეგ 20 სვლაზე — 50 წუთი, ხოლო პარტიის ბოლომდე კიდევ 15 წუთი ემატებოდათ. აღსანიშნავია, რომ პირველივე სვლიდან მოქმედებდა 30-წამის დამატების წესი.

იმ შემთხვევაში, თუ რამდენიმე მონაწილე ქულების თანაბარ რაოდენობას დააგროვებდა, ადგილების გამოსავლენად სპეციალური კრიტერიუმები მოქმედებდა. უპირატესობა ენიჭებოდა მას, ვისაც მეტი პარტია ჰქონდა ნათამაშები შავი ფერით; ამ მაჩვენებლის თანაბრობისას კი მხედველობაში მიიღებოდა მოგებული პარტიების საერთო რაოდენობა და ბოლოს — ბერგერის კოეფიციენტი.

ტურნირის მონაწილეები
ტურნირში მსოფლიოს წამყვანი დიდოსტატები მონაწილეობდნენ. ქვემოთ მოყვანილის მონაწილეთა სია 2009 წლის ივლისის მონაცემებით:

ტურნირის ცხრილი
დორტმუნდი 2010 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2010 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 38-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 15-დან 25 ივლისის ჩათვლით მიმდინარეობდა.

ტურნირის საგზური ვიეტნამელმა დიდოსტატმა ლე კუანგ ლიემმა მოიპოვა, რომელმაც მანამდე აეროფლოტ ოუფენზე გაიმარჯვა.

შეჯიბრების გამარჯვებული უკრაინელი მოჭადრაკე რუსლან პონომარიოვი გახდა, რომელმაც 10 შესაძლებლობიდან 6½ ქულა დააგროვა.

რეგლამენტი
ტურნირს მინიჭებული ჰქონდა მე-20 კატეგორია, რაც მონაწილეთა მაღალი საშუალო რეიტინგით (2730,67) იყო განპირობებული. პარტიები გერმანიაში, კლასიკური დროის კონტროლით გათამაშდა: მოჭადრაკეებს პირველ 40 სვლაზე 100 წუთი ეძლეოდათ, მომდევნო 20 სვლაზე — 50 წუთი, ხოლო პარტიის დასასრულებლად — კიდევ 15 წუთი. გარდა ამისა, პირველივე სვლიდან მოქმედებდა 30-წამიანი დამატების წესი ყოველ სვლაზე.

ტურნირის წესდების თანახმად, ქულების თანაბარი რაოდენობის დაგროვების შემთხვევაში, ადგილების განაწილება ხდებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობის მიხედვით. თუ ეს მაჩვენებელიც თანაბარი აღმოჩნდებოდა, უპირატესობა მოგებული პარტიების საერთო რიცხვს ენიჭებოდა, ხოლო საბოლოო კრიტერიუმად ბერგერის კოეფიციენტი გამოიყენებოდა.

ტურნირის მონაწილეები
შეჯიბრებაში მონაწილეობას იღებდნენ:

ვლადიმერ კრამნიკი (2790)
შახრიარ მამედიაროვი (2761)
რუსლან პონომარიოვი (2734)
პეტერ ლეკო (2734)
არკადი ნაიდიჩი (2684)
ლე კუანგ ლიემი (2681)

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2011 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2011 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 39-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 21-დან 31 ივლისის ჩათვლით მიმდინარეობდა.

ტურნირის გამარჯვებული კიდევ ერთხელ გახდა ვლადიმერ კრამნიკი, რომელმაც 10 შესაძლებლობიდან 7 ქულა დააგროვა და ამ ტურნირზე თავისი მეათე საიუბილეო გამარჯვება იზეიმა.

რეგლამენტი
ტურნირს მე-20 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2731). შეჯიბრება ორ წრედ ჩატარდა და მოჭადრაკეები კლასიკური დროის კონტროლით ასპარეზობდნენ: 100 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 50 წუთი მომდევნო 20 სვლაზე და 15 წუთი პარტიის დასრულებამდე. გარდა ამისა, პირველივე სვლიდან ყოველ სვლაზე მოთამაშეებს 30 წამი ემატებოდათ.

ქულების თანაბარი რაოდენობის დაგროვების შემთხვევაში, ადგილები შემდეგი პრიორიტეტული კრიტერიუმებით ნაწილდებოდა: პირველ რიგში მხედველობაში მიიღებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობა, შემდეგ — მოგებული პარტიების საერთო რიცხვი, ხოლო უკიდურეს შემთხვევაში — ბერგერის კოეფიციენტი.

მონაწილეები
ტურნირში მსოფლიოს წამყვანი ექვსი დიდოსტატი მონაწილეობდა:

ვლადიმერ კრამნიკი (2781)
ჰიკარუ ნაკამურა (2770)
რუსლან პონომარიოვი (2764)
ლე კუანგ ლიემი (2715)
ანიშ გირი (2701)
გეორგ მაიერი (2656)

ტურნირის ცხრილი
დორტმუნდი 2012 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2012 წლის საჭადრაკო ტურნირი — საერთაშორისო საჭადრაკო შეჯიბრება, რომელიც 13-დან 22 ივლისის ჩათვლით მიმდინარეობდა.

ტურნირი ერთდროულად ორმა მოჭადრაკემ დაასრულა თანაბარი ქულით: ფაბიანო კარუანა და სერგეი კარიაკინი. გამარჯვებულის გამოსავლენად დაინიშნა ტაი-ბრეიკი, სადაც კარუანამ იმარჯვა და ტურნირის მთავარი პრიზიც დაისაკუთრა.

რეგლამენტი
ტურნირს მე-19 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2711). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 9 ტურისგან შედგებოდა. მოჭადრაკეები კლასიკური დროის კონტროლით ასპარეზობდნენ: 100 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 50 წუთი მომდევნო 20 სვლაზე და 15 წუთი პარტიის დასრულებამდე. გარდა ამისა, პირველივე სვლიდან ყოველ სვლაზე მოთამაშეებს 30 წამი ემატებოდათ.

ქულების თანაბარი რაოდენობის დაგროვების შემთხვევაში, ადგილების განაწილებისას უპირატესობა ენიჭებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობას. ამ მაჩვენებლის თანაბრობისას მხედველობაში მიიღებოდა მოგებული პარტიების საერთო რიცხვი, ხოლო საბოლოო კრიტერიუმად ბერგერის კოეფიციენტი გამოიყენებოდა.

მონაწილეები
ტურნირში მონაწილეობდნენ:

ვლადიმერ კრამნიკი (2799)
სერგეი კარიაკინი (2779)
ფაბიანო კარუანა (2775)
პეტერ ლეკო (2730)
რუსლან პონომარიოვი (2726)
არკადი ნაიდიჩი (2700)
მატეუშ ბარტელი (2674)
დანიელ ფრიდმანი (2655)
გეორგ მაიერი (2644)
იან გუსტაფსონი (2629)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2012 წლის ივლისის მდგომარეობით.

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2013 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2013 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 41-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 26 ივლისიდან 4 აგვისტოს ჩათვლით ჩატარდა.

ტურნირის გამარჯვებული გახდა ინგლისელი დიდოსტატი მაიკლ ადამსი, რომელმაც გადამწყვეტი პარტია ვლადიმერ კრამნიკთან ყაიმით დაასრულა და 7 ქულით პირველი ადგილი დაიკავა.

ტურნირის რეგლამენტი
ტურნირს მე-19 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2709). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 9 ტურისგან შედგებოდა. პარტიები კლასიკური დროის კონტროლით მიმდინარეობდა: 100 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 50 წუთი მომდევნო 20 სვლაზე და 15 წუთი პარტიის დასრულებამდე. პირველივე სვლიდან მოთამაშეებს ყოველ სვლაზე 30 წამი ემატებოდათ.

ქულების თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში, ადგილები ნაწილდებოდა შემდეგი პრიორიტეტული კრიტერიუმებით: შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობა, მოგებული პარტიების საერთო რიცხვი და ბერგერის კოეფიციენტი.

მონაწილეები
ტურნირში ათი დიდოსტატი მონაწილეობდა:

ფაბიანო კარუანა (2796)
ვლადიმერ კრამნიკი (2784)
ვან ჰაო (2752)
მაიკლ ადამსი (2740)
პეტერ ლეკო (2737)
დმიტრი ანდრეიკინი (2727)
არკადი ნაიდიჩი (2710)
დანიელ ფრიდმანი (2629)
გეორგ მაიერი (2610)
იგორ ჰენკინი (2605)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2013 წლის ივლისის მდგომარეობით.

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2014 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2014 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 42-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 12-დან 20 ივლისის ჩათვლით მიმდინარეობდა.

ტურნირის გამარჯვებული გახდა იტალიელი დიდოსტატი ფაბიანო კარუანა, რომელმაც 7-დან 5½ ქულა დააგროვა და დამაჯერებლად დაიკავა პირველი ადგილი.

რეგლამენტი
ტურნირს მე-19 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2715). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 7 ტურისგან შედგებოდა. მოჭადრაკეები კლასიკური დროის კონტროლით ასპარეზობდნენ: 100 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 50 წუთი მომდევნო 20 სვლაზე და 15 წუთი პარტიის დასრულებამდე. პირველივე სვლიდან ყოველ სვლაზე მოთამაშეებს 30 წამი ემატებოდათ.

ქულების თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში, ადგილების განაწილებისას უპირატესობა ენიჭებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობას, შემდეგ კი მოგებული პარტიების საერთო რიცხვსა და ბერგერის კოეფიციენტს.

მონაწილეები
ტურნირში რვა დიდოსტატი მონაწილეობდა:

ფაბიანო კარუანა (2789)
ვლადიმერ კრამნიკი (2777)
მაიკლ ადამსი (2743)
პეტერ ლეკო (2737)
რუსლან პონომარიოვი (2723)
არკადი ნაიდიჩი (2705)
გეორგ მაიერი (2632)
დავით ბარამიძე (2616)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2014 წლის ივლისის მდგომარეობით.

ტურნირის ცხრილი
დორტმუნდი 2015 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2015 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 43-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 27 ივნისიდან 5 ივლისის ჩათვლით ჩატარდა.

ტურნირის გამარჯვებული კვლავ იტალიელი დიდოსტატი (ამ პერიოდიდან უკვე აშშ-ის სახელით მოასპარეზე) ფაბიანო კარუანა გახდა, რომელმაც წინა წლის მსგავსად, კვლავ 5½ ქულა დააგროვა და ტიტული შეინარჩუნა.

ტურნირის რეგლამენტი
ტურნირს მე-19 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2724). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 7 ტურისგან შედგებოდა. დროის კონტროლი: 100 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 50 წუთი მომდევნო 20 სვლაზე და 15 წუთი პარტიის დასრულებამდე, ყოველ სვლაზე 30 წამის დამატებით.

ქულების თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში, ადგილების განაწილებისას უპირატესობა ენიჭებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობას, შემდეგ კი მოგებული პარტიების საერთო რიცხვსა და ბერგერის კოეფიციენტს.

მონაწილეები
ტურნირში რვა დიდოსტატი მონაწილეობდა, მათ შორის მსოფლიოს ექს-ჩემპიონი ქალთა შორის, ჰოუ იფანი:

ფაბიანო კარუანა (2805)
ვლადიმერ კრამნიკი (2783)
უესლი სო (2778)
არკადი ნაიდიჩი (2722)
იან ნეპომნიაში (2720)
ჰოუ იფანი (2676)
ლივიუ-დიტერ ნისიპიანუ (2654)
გეორგ მაიერი (2654)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2015 წლის ივნისის მდგომარეობით.

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2016 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2016 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 44-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 9-დან 17 ივლისის ჩათვლით მიმდინარეობდა.

ტურნირის გამარჯვებული გახდა ფრანგი დიდოსტატი მაქსიმ ვაშიე-ლაგრავი, რომელმაც 7-დან 5½ ქულა დააგროვა და დამაჯერებლად დაიკავა პირველი ადგილი.

რეგლამენტი
ტურნირს მე-20 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2732). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 7 ტურისგან შედგებოდა.

ქულების თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში, ადგილების განაწილებისას უპირატესობა ენიჭებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობას, შემდეგ კი მოგებული პარტიების საერთო რიცხვსა და ბერგერის კოეფიციენტს.

მონაწილეები
ტურნირში რვა დიდოსტატი მონაწილეობდა:

ვლადიმერ კრამნიკი (2812)
ფაბიანო კარუანა (2810)
მაქსიმ ვაშიე-ლაგრავი (2798)
ლენიერ დომინგესი (2713)
რუსლან პონომარიოვი (2706)
ევგენი ნაერი (2687)
ლივიუ-დიტერ ნისიპიანუ (2674)
რაინერ ბუმანი (2653)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2016 წლის ივლისის მდგომარეობით.

სატურნირო ცხრილი
დორტმუნდი 2017 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2017 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 45-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 15-დან 23 ივლისის ჩათვლით ჩატარდა.

ტურნირის გამარჯვებული გახდა პოლონელი დიდოსტატი რადოსლავ ვოიტაშეკი, რომელმაც 7-დან 4½ ქულა დააგროვა და კარიერაში პირველად მოიპოვა დორტმუნდის ტურნირის მთავარი პრიზი.

რეგლამენტი
ტურნირს მე-19 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2725). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 7 ტურისგან შედგებოდა.

ქულების თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში, ადგილების განაწილებისას უპირატესობა ენიჭებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობას, შემდეგ კი მოგებული პარტიების საერთო რიცხვსა და ბერგერის კოეფიციენტს.

მონაწილეები
ტურნირში რვა დიდოსტატი მონაწილეობდა:

ვლადიმერ კრამნიკი (2812)
მაქსიმ ვაშიე-ლეგრავი (2791)
რადოსლავ ვოიტაშეკი (2736)
ვლადიმერ ფედოსეევი (2726)
დმიტრი ანდრეიკინი (2712)
ვან იუე (2699)
ლივიუ-დიტერ ნისიპიანუ (2683)
მათიას ბლუბაუმი (2642)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2017 წლის ივლისის მდგომარეობით.

ტურნირის ცხრილი
დორტმუნდი 2018 (საჭადრაკო ტურნირი)

დორტმუნდის 2018 წლის საჭადრაკო ტურნირი — რიგით 46-ე საერთაშორისო შეჯიბრება, რომელიც დორტმუნდში 14-დან 22 ივლისის ჩათვლით ჩატარდა.

ტურნირის გამარჯვებული გახდა რუსი დიდოსტატი იან ნეპომნიაში, რომელმაც 7-დან 5 ქულა დააგროვა.

ტურნირის რეგლამენტი
ტურნირს მე-19 კატეგორია ჰქონდა მინიჭებული (საშუალო რეიტინგი: 2720). შეჯიბრება წრიული სისტემით ჩატარდა და 7 ტურისგან შედგებოდა. მოჭადრაკეები კლასიკური დროის კონტროლით ასპარეზობდნენ: 100 წუთი პირველ 40 სვლაზე, შემდეგ 50 წუთი მომდევნო 20 სვლაზე და 15 წუთი პარტიის დასრულებამდე. პირველივე სვლიდან ყოველ სვლაზე მოთამაშეებს 30 წამი ემატებოდათ.

ქულების თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში, ადგილების განაწილებისას უპირატესობა ენიჭებოდა შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობას, შემდეგ კი მოგებული პარტიების საერთო რიცხვსა და ბერგერის კოეფიციენტს.

მონაწილეები
ტურნირში რვა დიდოსტატი მონაწილეობდა:

ვლადიმერ კრამნიკი (2792)
ანიშ გირი (2782)
იან ნეპომნიაში (2757)
იან-კშიშტოფ დუდა (2737)
რადოსლავ ვოიტაშეკი (2733)
ლივიუ-დიტერ ნისიპიანუ (2672)
ვლადისლავ კოვალოვი (2655)
გეორგ მაიერი (2628)

¹) რეიტინგები მოცემულია 2018 წლის ივლისის მდგომარეობით.

ტურნირის ცხრილი
თამარ მეფის ისტორიკოსი

თამარ მეფის ისტორიკოსები — ქართულ საისტორიო ლიტერატურაში მიღებული პირობითი სახელი – საუკუნეების ორი უცნობი ავტორისა, რომელთაც ეკუთვნით თხზულებები თამარ მეფის შესახებ.

ე. წ. თამარის პირველი ისტორიკოსის თხზულებაში აღწერილია ძირითადად თამარის, ხოლო მოკლედ — მისი მამის, გიორგი -ის ისტორია. რადგან სათაური დაკარგულია, ისტორიკოსმა ივანე ჯავახიშვილმა მას უწოდა „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“.

თამარის მეორე ისტორიკოსს ეკუთვნის თხზულება „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“ (სათაური პირობითია), რომელშიც აღწერილია ამ გვირგვინოსნის მეფობის მთელი ისტორია. ივ. ჯავახიშვილი მას ბასილი ეზოსმოძღვართან აიგივებდა.
თამარ მეფის სიგელი გელათისადმი

თამარ მეფის სიგელი გელათისადმი — შუა საუკუნეების ქართული დიპლომატიკური ძეგლი, გაცემული თამარის მეფობის მეათე ინდიქტიონს (1187/1188). დაწერილია ეტრატზე მხედრულად მეფის „საწოლისა და საჭურჭლის“ მწიგნობრის არსენ სამძივარის მიერ. სიგელს თამარ მეფე საკუთარი ხელმოწერით ამტკიცებს. მოწმე და დამამტკიცებლები არიან თამარ მეფის მეუღლე დავით მეფე, დავით ერისთავი, კათოლიკოსი თევდორე და კიდევ ერთი, დაუდგენელი პირი.

ამ საბუთით თამარმა გელათის სამეფო მონასტერს არგვეთში სოფელი ჭორვილა შესწირა. შეწირულობის მიზანი იყო სოფლიდან მიღებული შემოსავლით მონასტრის სატრაპეზოში, საზრდელით უზრუნველყოფა იმ თორმეტი მწირისა, რომლებიც მონასტრის გარეთ მდებარე სენაკებში მკვიდრობდნენ და მონასტრის ტრაპეზით რეგულარულად სარგებლობის უფლება არ ჰქონდათ.

დოკუმენტში გვხვდება ბაგრატიონთა სამეფო დინასტიის გვარის ერთ-ერთი ადრეული ფორმა — ბაგრატუნიანი. სიგელში მოცემულია თამარის სრული სამეფო ტიტული („ნებითა ღმრთისაითა აფხაზთა და ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა მეფემან და დედოფალმან, შარვანშა და შაჰანშა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თუითმპყრობელმან“). სიგელში ჩამოთვლილია ადგილობრივი
მმართველობის აპარატის მოხელეები: ერისთავთერისთავები და ერისთავები, ოთხმისდურები, ნაცვალები, აჯამეთის აბრამადები და ტყისმცველთუხუცესები, გოგნის ციხისთავები, გზირები.

შემორჩენილია საბუთის ნაკლული დედანი, რომელიც ინახება საქართველოს საისტორიო ცენტრალურ არქივში (ფ. 1448, № 5004). საბუთი გამოცემულია თ. ჟორდანიას (2-ჯერ), ს. კაკაბაძის, ი. ცინცაძის, ი. დოლიძის მიერ. შეტანილია „ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსის“ ტომში (თბ., 1984).
რუთ კოენი

რუთ კოენი (მსახიობი) (ინგ. ; დ. 1929 – გ. 23 აგვისტო, 2008) — ამერიკელი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია -ის სიტკომ სეინფელდში მოლარის როლის შესრულებით.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
კოენი დაიბადა ნიუ-იორკის უბანში — ბრონქსში და მის სამსახიობო კარიერას საფუძველი ჩაეყარა 1980-იანი წლებში.

კარიერა
კოენი ასრულებდა მოლარის ფონურ როლს მონქის კაფეში, სიტკომ სეინფელდში და გამოჩნდა სერიალის 180 ეპიზოდიდან 101-ში. სამ ეპიზოდში მცირე სასაუბრო როლებიც ჰქონდა."
ასევე მონაწილეობდა სხვა სიტკომებში, როგორიცაა „ოქროს გოგოები", „დამხმარე", „დაქორწინებული... შვილებით" და „როზანი". ზოგჯერ ასახიერებდა მსაჯულს სერიალში „ კანონი".

გარდაცვალება
კოენი გარდაიცვალა 78 წლის ასაკში გულის შეტევით ლოს ანჯელესში, 2008 წლის 23 აგვისტოს. დაკრძალვა გაიმართა ჰოლივუდ ჰილსის მთა-სინაის მემორიალური პარკის სასაფლაოზე.
გერტრუდ უორდენი

გერტრუდ უორდენი (დ. 27 მაისი, 1859 – გ. 3 მაისი, 1925) ― ინგლისელი მსახიობი და მწერალი, რომელმაც 30-ზე მეტი რომანი დაწერა სასცენო ფსევდონიმით. გათხოვებამდე მისი სახელი იყო გერტრუდ იზობელ პრაისი, ხოლო ქორწინების შემდეგ - მისის ჯონ უილტონ ჯონსი.

კარიერა
უორდენი, გათხოვებამდე გერტრუდ იზობელ პრაისი, დაიბადა ბრიქსტონში 1859 წლის 27 მაისს, განათლება მიიღო ბრაიტონსა და საფრანგეთში. თავდაპირველად მუშაობდა ძიძად, ხოლო შემდეგ გახდა მსახიობი. გერტრუდი გამოდიოდა როგორც ლონდონის, ასევე პროვინციული თეატრების სცენებზე. 1890 წელს ბესი ჰატონთან ერთად დასაქმდა შაფტსბერის თეატრში. 1889 წელს იქორწინა მსახიობ და მწერალ ჯონ უილტონ ჯონსზე, რომელთან ერთადაც განაგრძო პიესებში თამაში. ჯონი გარდაიცვალა 1897 წელს. 1899 წელს უორდენი ხელახლა დაქორწინდა ოგიუსტ დევოტ დე კილაკზე. ამავე პერიოდში იბრძოდა ქალებისთვის ხმის მიცემის უფლების მისანიჭებლად და იყო ობოლთა დასახმარებლად შექმნილი მსახიობთა ფონდის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი.

გერტრუდმა სიცოცხლის ბოლო წლები საფრანგეთში გაატარა და გარდაიცვალა მონაკოში 1925 წლის 3 მაისს.
ჩაი გირჩის მარცვლებით

ჩაი გირჩის მარცვლებით — ტრადიციული ტუნისური სასმელი. ჩვეულებრივ მიირთმევენ დღესასწაულებზე ან შეხვედრებზე, მაგალითად ქორწილებში, ოჯახურ შეკრებებზე ან მეგობრებთან სტუმრობის დროს. გირჩის მარცვლების ნაცვლად, ზოგჯერ ჩაის ნუშით ან მოხალული არაქისითაც ამზადებენ.

მომზადება
ცხელი ჩაის დასხმამდე თითოეულ ჭიქაში რამდენიმე ჩაის კოვზ გირჩის მარცვალს ათავსებენ. მარცვლები ზედაპირზე რჩება, თუ სასმელი ძალიან ტკბილია, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ის წყალში იძირება.

ტრადიციულად, სტუმრებს ასევე შეუძლიათ სასმელში ჩაამატონ სასურველი რაოდენობის გირჩის მარცვალი, ან ჩაი ყოველგვარი დანამატის გარეშე მიირთვან.
თამარ მეფის სიგელი შიომღვიმისადმი

თამარ მეფის სიგელი შიომღვიმისადმი — შუა საუკუნეების ქართული დიპლომატიკური ძეგლი, გაცემული თამარის მეფობის მეთვრამეტე ინდიქტიონს (1195/1196). ტექსტის დამწერია სამეფო კარის მწიგნობარი იაკობ იწრელისძე, რომელიც სხვა წყაროებით უცნობია. სიგელს ხელმოწერებით ამტკიცებენ თამარ მეფე და მისი მეუღლე დავით მეფე, რასაც მოსდევს შიომღვიმის მონასტრის კრებულის, ანტონ ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესისა და ქართლის მთავარეპისკოპოსის (სახელი უცნობია) მოწმობა-დამტკიცებები. საბუთის ბოლოში მითითებულია ქართლის მთავარეპისკოპოსის ხელრთვა.

ამ სიგელით თამარ მეფემ ვეზირის, ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესისა და პროტოუპერტიმოსის ანტონის თხოვნით სხალტბაში სამეფო გლეხების — ქოსაისძეების ორი კომლი შიომღვიმის მონასტერს სრული შეუვალობით შესწირა და სხალტბიდან მონასტერში ახალგაყვანილი წყალსადენის მოვლა-მოწესრიგება დააკისრა. შიომღვიმის მონასტრის კრებულის მოწმობა-დამტკიცებაში აღნიშნულია, რომ ანტონ ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესის ღვაწლითა და საფასით მონასტერში წყალსადენი იქნა გაყვანილი და მისივე შუამდგომლობით თამარ მეფემ ორი კომლი ქოსაისძენი წყალსადენის „მკაზმავად“ მონასტერს უბოძა. მონასტრის კრებულს ჩაუთვლია, რომ წყალსადენის მომსახურებას ორი კომლი ვერ აუვიდოდა, ამიტომ მონასტერმა, თავის მხრივ, დამატებით ორი კომლი საგანგებოდ ამ საქმისთვის განაწესა. იქვე ნათქვამია, რომ წყალსადენის მნიშვნელოვანი დაზიანების შემთხვევაში მის აღსადგენად და გასამართავად მონასტერი სხალტბიდან და სხვა სოფლებიდან დამატებით მუშახელს გამოიყვანდა.

ანტონ ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი თავის მოწმობა-დამტკიცებაში აღნიშნავს, რომ შიომღვიმის მონასტრის ბერები „ჭირსა და იწროებასა შინა ურწყულობისასა“ იმყოფებოდნენ, მან გადაწყვიტა ამ გასაჭირის მოგვარება და სამი წლის განმავლობაში „დიდითა შრომითა და გულისმოდგინებითა“ სხალტბიდან მონასტრამდე წყარო გამოიყვანა, ამასთანავე, წყაროს სათავესთან მცხოვრები ორი კომლი გლეხი „აფხაზეთნი" (ე.ი., დასავლეთ საქართველოდან გადმოსულნი) მისი თხოვნით თამარ მეფემ მონასტერს უბოძა, რომლებსაც ანტონ ჭყონდიდელმა ორი ქუქანაკის (ე.ი., წყალსადენის მომვლელი ხელოსნის) მომზადება და წყალსადენის მუდმივი მომსახურება დაუკვეთა. ამავე დროს ნახევარფუძიან ორსავე კომლს დამატებით მიწა და ვენახი უბოძა და თითოეული მათგანი თორმეტი დღის სახნავი მიწით და ვენახით სრულფუძიან კომლად აქცია.

სიგელის დედანი დაკარგულია. საბუთი გამოცემულია თ. ჟორდანიას, ს. კაკაბაძის, ი. დოლიძის მიერ. შეტანილია „ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსის“ ტომში (თბ., 1984).
ბიცერინი

ბიცერინი ― ტრადიციული ცხელი სასმელი, რომელიც წარმოიშვა ტურინში, იტალიაში. მზადდება ესპრესოს, განაშის (სქელი ცხელი შოკოლადის სახეობა) და რძისგან, მიირთმევენ ფენებად ჩასხმულს პატარა ჭიქებში.

წარმოშობა
სიტყვა ბიცერინი (პიემონტურად „პატარა ჭიქა“) იტალიური სიტყვა „ბიკიერინოს“ ექვივალენტია.

კაფე „ალ ბიცერინი“, რომელიც ტურინის პიაცა დელა კონსოლატაზე, სანტურიო დელა კონსოლატას მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობს, ამ სასმელს მე-18 საუკუნიდან ამზადებს.
ლიქიორი
ტურინში მდებარე ვინჩენცის ოჯახის დისტილერია აწარმოებს შოკოლადისა და თხილის ლიქიორს, რომელსაც ასევე ბიცერინი ეწოდება.
კაენიტები

კაენიტები — გნოსტიკური სექტა, რომელიც კაენს იაჰვეს პირველ მსხვერპლად მიიჩნევდა. კაენს პატივს სცემდნენ, რადგან პირველი მკვლელობის ჩადენით, მან კაცობრიობას უბიძგა მისი უარყოფისაკენ და ამრიგად მიიღეს პირველყოფილი ცოდვისგან გამოსყიდვის შანსი.

ცნობილია, რომ კაენიტები აღიარებდნენ იუდას აპოკრიფულ სახარებას. კაენის მოხსენიება ახალ აღთქმაში აფიქრებინებს თეოლოგებს, რომ კაენიტების სექტა ქრისტიანობამდე გაცილებით ადრე უნდა არსებულიყო. ტერტულიანე თვლის, რომ კაენურ მითში კაენი განიმარტებოდა, როგორც „ძლიერი ძალისგან“ დაბადებული ადამიანი, ხოლო აბელი „დაბალი ძალისგან“. სექტა შედარებით მცირერიცხოვანი იყო. ტერტულიანე და ლიონელი ირინეუსი ახსენებდნენ მის არსებობას აღმოსავლეთ რომის იმპერიაში მეორე საუკუნეში.