iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თალელუანგი

თალელუანგი — ტბა ტაილანდში. მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულზე. ზედაპირის ფართობი 1,040 კმ². დაყოფილია სამ განცალკევებულ ნაწილად. ტბის სამხრეთი ნაწილი იხსნება ტაილანდის ყურისკენ, სადაც წარმოდგენილია დიდი რაოდენობით მარილიანი წყალი. ჩრდილოეთი ნაწილი უკავია მანგროს ჭაობებს, რომელიც დაცულია 1998 წლიდან რამსარის კონვენციით შესაბამისად. ტბაში გამოიყოფა 75 კილომეტრის სიგრძის ცელა, რომელიც ტბას განჰყოფს ზღვისგან. თალელუანგი წარმოადგენს ტაილანდის ბუნებრივ ხელუხლებელ წყალ-ჭაობურ ეკოსისტემას. ტბაში ბინადრობს იშვიათი და განადგურების პირას მყოფი ირავადის დელფინი.

ტბასთან სიახლოვეს ცხოვრობს დაახლოებით 5 ათასამდე ტაი ოჯახი, რომლებიც მისდევენ თევზის რეწვას, მეცხოველეობასა და სასოფლო მეურნეობას. განვითარებულია ტურიზმი. თალელუანგს წლიურად სტუმრობს დაახლოებით 200 ათასი ტურისტი. მათთვის ეწყობა სპეციალური ღონისძიებები,
რომლის საშუალებით ტურისტები ეცნობიან იქაურ კულტურასა და ადათებს. განვითარებულია ასევე თევზჭერა.
აქბარი

ჯალალ-ად-დინ მუჰამად აქბარი (დ. 14 ოქტომბერი 1542, ამარკოტი (სინდი) — გ. 15 ოქტომბერი 1605, აგრა) — დიდი მოგოლთა მე-3 იმპერატორი 1556–1605 წლებში. თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი, თემურლენგის პირდაპირი შთამომავალი, ბაბურის შვილიშვილი, იმპერატორ ჰუმაიონის ვაჟი - გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი. ის დაიბადა 1542 წელს, ქალაქ ამარკოტში, სადაც თავისი პირველი ცხოვრების 12 წელი გაატარა. 1555 წელს ის მამასთან, ჰუმაიონთან ერთად დაბრუნდა დელში, რომელიც ლიტერატურისა და აღორძინების ცენტრი გახდა.

1556 წელს ჰუმაიონი გარდაიცვალა და 14 წლის ასაკში აქბარი გახდა დიდ მოგოლთა ფადიშაჰი. 4 წლის შემდეგ მან განდევნა რეგენტი, ბაირამ ხანი და შეუდგა იმპერიის საზღვრების გაფართოებას. მან გააერთიანა რაჯპუტანი, გუჯარათი, ბენგალია და ქაშმირი. ის იყო გაუნათლებელი, მაგრამ ნიჭიერი მმართველი. ცდილობდა სავაჭრო ურთიერთობების განვითარებას, გაატარა მნიშვნელოვანი სამხედრო და ფინანსური რეფორმები. შექმნა ახალი რელიგია „დინი-ილაჰი“ (ღვთაებრივი რწმენა), რომელიც ისლამის, ინდუიზმის, ფარსიზმის, ჯაინიზმის ეკლექტიკურ ნაზავს წარმოადგენს. აქბარი ამ რელიგიის მეთაურად იქნა აღიარებული. იგი წარმოადგენდა როგორც სასულიერო, ისე საერო ხელისუფალს.

მოგოლთა იმპერიის სახელმწიფო ენას წარმოადგენდა თურქული ენა და ჰინდი. საშინაო რეორმების დასრულების შემდეგ აქბარი გადაიქცა მეცნიერებისა და ხელოვნების მარველად. მან გარს შემოიკრიბა საუკეთესო მეცნიერები, პოეტები, მუსიკოსები, მხატვრები. მისმა უახლოესმა თანამებრძოლმა - ვეზირმა, მრავალმხრივად განათლებულმა და მრავალ ენაზე მოლაპარაკე პიროვნებამ აბუ-ლ ფაზლიმ შემოგვინახა ჩანაწერები აქბარის მმართველობის შესახებ. ამ ჩანაწერებით ვგებულობთ, რომ აქბარის მმართველობის პერიოდში შეიქმნა ფერწერის სკოლა. იმპერიაში, შეგროვდა უმდიდრესი ბიბლიოთეკა, რომელიც 24 000 ტომს შეიცავდა. 1569 წ. ქალაქ აგრას მახლობლად დაიწყო ახალი ქალაქის - ფატეჰპურ-სიკრის მშენებლობა, რაც ქართულ ენაზე ნიშნავს "გამარჯვების ქალაქს". 1605 წელს იმპერატორი აქბარი დიზენტერიით გარდაიცვალა. ტახტი დაიკავა მისმა ვაჟმა სალიმმა, რომელმაც საიმპერატორო სახელად მიიღო ჯაჰანგირი.

შვილები
შაჰზადა ჰასან მირზა (1564)
შაჰზადა ჰუსეინ მირზა (1564)
შაჰზადა ნურ ალ-დინ მუჰამად სალიმი (1569–1627)
შაჰზადა სულთან დანიალ მირზა (1572–1604)
შაჰზადა სულთან მურად მირზა (1570–1599)
შაჰზადა სულთან ჰუშრუ მირზა.
ხანუმ სულთან ბეგუმი (1569–1603)
შაქრ-უნ-ნისა ბეგუმი
არამ ბანუ ბეგუმი (1584–1624)
მაჰი ბეგუმი.
ნაკიფუ

ნაკიფუ — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაკიფუ, ლეჟა, ნანჯარუ, ულურია). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის (ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, ჯვრიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 19 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 753 ადამიანი.

}
ულურია

ულურია — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ნაკიფუს თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ლეჟა, ნაკიფუ, ნანჯარუ, ულურია). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის (ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 275 ადამიანი.

}
ენიო მორიკონე

ენიო მორიკონე ( დ. 10 ნოემბერი, 1928, რომი — გ. 6 ივლისი, 2020, რომი) — იტალიელი კომპოზიტორი და დირიჟორი. მხატვრული და ტელეფილმებისთვის მორიკონემ 500-ზე მეტი მუსიკა დაწერა.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1928 წელს, ცნობილი ჯაზშემსრულებლის ოჯახში, იტალიის დედაქალაქ რომში. მამამისი უკრავდა ტუბაზე. ენიო მორიკონემ დაამთავრა წმინდა სესილიას სახელობის კონსერვატორია.

1950-იანი წლებიდან მოყოლებული მორიკონე მიიჩნევა, ერთ-ერთ გავლენიან კომპოზიტორად. მუსიკას ძირითადად ვესტერნის ჟანრის ფილმებისთვის წერდა. თანამშრომლობდა ისეთ ცნობილ რეჟისორებთან, როგორებიცაა სერჯო ლეონე, ბერნარდო ბერტოლუჩი, პიერ პაოლო პაზოლინი და სხვები.

1962 წლიდან ენიო მორიკონე მუშაობას იწყებს ხმის ჩამწერ სტუდიაში, სადაც არანჟირებას უკეთებს მრავალ სიმღერას. 2007 წელს ენიო მორიკონეს კინემატოგრაფში შეტანილი დიდი წვლილისათვის ოსკარის პრემია მიენიჭა.
ჯაღირა

ჯაღირა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ობუჯის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ობუჯი, სამესხიო, ჯაღირა). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის (ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 210 მეტრზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით.

წყაროებში პირველად იხსენიება საუკუნის შუა წლებში. მაღალ გორაკზე შემორჩენილია - საუკუნეების ციხე-დარბაზის (კოშკისა და გალავნის) ნანგრევები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი.

}
წყემი

წყემი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 43 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი.

}
სანსკრიტული ლიტერატურა

სანსკრიტული ლიტერატურა — ინდოეთის ხალხთა ლიტერატურა კლასიკურ სანსკრიტზე. სათავეს იღებს ძველი და ახალი წელთაღრიცხვის მიჯნაზე ძველ ინდოეთში. მისი უწყვეტი ტრადიცია განსაზღვრავს ინდური კულტურის მემკვიდრეობას, მის ცოცხალ კავშირს ინდოეთის სხვა (არაინდოარიულ) ენებზე არსებულ ლიტერატურასთან. კლასიკური სანსკრიტული ლიტერატურის აყვავების ხანაა ახალი წელთაღრიცხვით ათასწლეული. სანსკრიტული ლიტერატურა მოიცავს მხატვრული და მეცნიერული ლიტერატურის მრავალფეროვან ჟანრებს-უდიდეს ეპიკურ ნაწარმოებებს, მსოფლიოში ცნობილ ზღაპართა და იგავ-არაკთა კრებულებს, დრამატურგიას, ლირიკას, რომანს, პოეტიკურ და გრამატიკულ ტრაქტატებს(რომლებმაც გავლენა მოახდინეს ევროპის ამერიკის და აზიის საენათმეცნიერო აზროვნების განვითარებაზე), პოლიტიკური, იურიდიული, სამედიცინო, რელიგიური, ფილოსოფიური, მათემატიკური, გეოგრაფიული და მრავალი სხვა დარგის თხზულებებს

სანსკრიტული ლიტერატურის თხრობითი ჟანრის ნიმუშთა ფესვები არიულ და წინაარიულ კულტურულ მემკვიდრეობაშია. მოგვიანებით ჩამოყალიბდა პროზის ჟანრი, რომელსაც ინდურ რომანს უწოდებენ. აღსანიშნავია დანდინის, სუბანდჰუს, ბანას რომანები. რომანის ჟანრს განეკუთვნება აგრეთვე ჩამპუ, რომელიც ხასიაათდება ტექსტში ლექსისა და პროზის მონაცვლეობით ძველი ინდური ტრადიციის მიხედვით.
ძიგური

ძიგური — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ნორიოს თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი.

}
კიმ დე ჯუნი

კიმ დე ჯუნი (, დ. 6 იანვარი, 1924, მოკფო — გ. 18 აგვისტო, 2009) — სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი (25 თებერვალი, 1998 — 24 თებერვალი, 2003). ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში. დემოკრატიული პარტიის ლიდერი.

დაიბადა 1924 წელს მოკფოში, გლეხის ოჯახში. 1953 წელს დაამთავრა კონგუკის უნივერსიტეტი. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1954 წელს. 1960 წელს არჩეული იქნა კორეის ეროვნული კრების დეპუტატად. 1971 წელს გახდა ახალი დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებში. 1973-1978 წწ. იყო დაპატიმრებული ანტისამთავრობო მოღვაწობისათვის. 1980 წელს კვლავ დააპატიმრეს და გამოუტანეს სასიკვდილო განაჩენი, მაგრამ მალევე შეუცვალეს სამუდამო პატიმრობით. 1982წელს გაათავისუფლეს და მიღო აშშ-ში გამგზავრების გადაწყვეტილება. 1985 წელს დაბრუნდა კორეაში და დაიწყო ბრძოლა ჩონ დუ ხვანის რეჟიმის წინააღმდეგ. 1987 და 1992 წელს ჩაება საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ წარუმატებლად.

1997 წლის 18 დეკემბრის საპრეზიდენტო არჩევნები მოიგო და დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა 5 წლით. 2000 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში.
ექიმები საზღვრებს გარეშე

ექიმები საზღვრებს გარეშე — არასამთავრობო საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს შეიარაღებული კონფლიქტებითა და ბუნებრივი კატასტროფებით დაზარალებული მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურებას.

ორგანიზაცია დაარსდა პარიზში 1971 წელს, რათა დახმარებოდა ნიგერიის შეიარაღებული კონფლიქტის მსხვერპლთ.

ორგანიზაციას 1999 წელს გადაეცა ნობელის პრემია მშვიდობის განმტკიცების დარგში.
Deus ex machina

დეუს ექს მახინა (ტრანსლიტერაცია ლათინური სიტყვებისა: , რომლებიც თარგმანია ბერძნული ფრაზისა: — „მანქანიდან გამოსული ღმერთი“) — დრამატურგიული და სადადგმო ხერხი ძველ ბერძნულ თეატრში: სცენაზე ღმერთის მოულოდნელი გამოჩენა, რომელიც ცვლიდა მოქმედების განვითარებას, წყვეტდა ძირითად კონფლიქტს, განსაზღვრავდა პიესის გმირების ბედს. ღმერთის როლის შემსრულებელ მსახიობს სცენაზე მაღლიდან საგანგებო ამწე მანქანის — ეორემის დახმარებით ჩამოუშვებდნენ ხოლმე. ეს ხერხი გამოიყენა სოფოკლემ „ფილოქტეტეში“, ევრიპიდემ ტრაგედიებში: „ელენე“, „იპოლიტე“, „ელექტრა“, „იფიგენია ტავრიდაში“ და სხვ. გადატანითი მნიშვნელობითი ფრაზა ნიშნავს ამა თუ იმ კონფლიქტის მოულოდნელ გადაწყვეტას.
სამურავი

სამურავი — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 70—105 სმ. მასა 11—19 კგ აღწევს. აქვს მასიური სხეული, მძლავრი ფართო თათები, შედარებით პატარა თავი, პატარა მომრგვალო ყურები, ხშირი, გრძელი ბეწვი. შეფერილობა — ღია ყავისფერიდან მუქ ყავისფერამდე. კუდის ფუძიდან სხეულის გვერდებისაკენ გასდევს ფართო ცვილისფერი ზოლი. სამურავი გავრცელებულია ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტაიგასა და ტუნდრაში. გვხვდება ერთეულებად. იკვებება ლეშით (რითაც სარგებლობა მოაქვს), აგრეთვე თავს ესხმის ჩლიქოსნებს, ფრინველებსა და თაგვისებრ მღრღნელებს. ჩრდილოეთის ხალხები სამურავის ბეწვს ქურქად იყენებენ, მფრინავები და კოსმონავტები — კოსტიუმებისათვის.
ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედია

ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედია (ლსე) (ლატ. ) — უნივერსალური ენციკლოპედია 12 ტომად, ლატვიურ ენაზე; გამოიცემოდა 1981-87 წლებში. მთავარი რედაქტორი პ. ერანსი. ენციკლოპედია გამოცემულია ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის მიერ. (დაარსებულია 1963 წელს რიგაში). ამავე რედაქციამ მოამზადა ლატვიის სსრ-ის მცირე ენციკლოპედია 3 ტომად, გამოიცა 1967-72 წლებში. მთავარი რედაქტორი ვ. სამსონსი. ასევე ერთტომეული „საბჭოთა ლატვია“ . (რუსულ ენაზე 1985 წელს ითარგმნა).
აღწერილობა
ენციკლოპედია შედგება 12 რეალური ტომისაგან. შეიცავს 60 000 სტატიას, 20 000 ფერად და შავ-თეთრ ილუსტრაციას და 600 რუკას. ენციკლოპედია სრულიად უნივერსალურია და გამოცემის პერიოდში არსებული ცოდნის ყველა სფეროს მოიცავს.

ტომები
სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები
ყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია

ყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია, ყსე (ყირგ. ) — პირველი უნივერსალური ენციკლოპედია ყირგიზულ ენაზე. გამოიცა ბიშკეკში 1976-1980 წლებში 6 ტომად. გამომცემელია ყირგიზეთის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქცია. პირველი ტომის რედაქტორია ა. ტაბალდიევი, 2-6 ტომებისა ბ. ორუზბაევა. ეს ენციკლოპედია დაედო საფუძვლად 1982 წელს ყირგიზულ და რუსულ ენებზე გამოცემულ ერთტომეულს „ყირგიზეთის სსრ“.
ენციკლოპედია ანბანურადაა შედგენილი კირილიცაზე და ცოდნის თითქმის ყველა სფეროს მოიცავს ხსენებულ წლებში მეცნიერების განვითარების დონის მიხედვით. ყირგიზული ენციკლოპედია ფართოდ აშუქებს საბჭოთა ყირგიზეთის ეკონომიკურ და სოციალურ მიღწევებს, ვრცლადაა წარმოდგენილი მოკავშირე რესპუბლიკების ზოგადგეოგრაფიული, ისტორიული, პოლიტიკური და ეთნოგრაფიული სპექტრი.
სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები
ბაჰამური დოლარი

ბაჰამური დოლარი  — ფულის ერთეული ბაჰამის კუნძულებზე, მიმოქცევაში შევიდა 1966 წელს. მიმოქცევაში არის მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25 ცენტი და ბანკნოტები ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50 და 100 ბაჰამური დოლარი.

ბანკნოტები
1966 წლს ბაჰამის ხელისუფლებამ გამოუშვა ბანკნოტები ნომინალით ½, 1, 3, 5, 10, 20, 50 და 100 დოლარი. 1974 წელს ბაჰამის ცენტრალურმა ბანკმა თავის თავზე აიღო ვალუტის გამოშვება. მისი პირველ გამოშვებაში არ შედიოდა ½ და 3 დოლარი, მაგრამ 1984 წელს ის ისევ დაიწყო ამ ნომინალის ბანკნოტების გამოშვება.

ბაჰამურმა დოლარმა უკანასკნელი 20 წლის განმავლობაში განიცადა რამდენიმე ცვლილება, მათ შორის შესამჩნევია უკიდურესად ფერადი დიზაინი.
ყველა ბანკნოტის გადის დიზაინის ცვლილებას, ბოლო წლებში ვალუტის გაყალბების აღსაკვეთად. აღსანიშნავია, რომ როგორც ამერიკული დოლარი ასევე ბაჰამური დოლარის ყველა ბანკნოტი ერთიდა იმავე ზომისაა.

რამდენიმე წლით ადრე ყველა ბანკნოტზე გამოსახული იყო ელისაბედ ს პორტრეტი, მაგრამ ახალ ბანკნოტებზე გაჩნდა გარდაცვლილი ბაჰამელი პოლიტიკოსების პორტრეტები. ელისაბედ -ის პორტრეტი გამოსახულია ½, 10 და 100 ბაჰამურ დოლარზე.

2005 წლის სერია
50 ბაჰამური ცენტი

1 ბაჰამური დოლარი

5 ბაჰამური დოლარი

10 ბაჰამური დოლარი

20 ბაჰამური დოლარი

50 ბაჰამური დოლარი

მონეტები
1966 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25, 50 ცენტი და 1 ბაჰამური დოლარი. 1 ცენტი მოჭრილი იყო ნიკელი-თითბერისგან, 5, 10 და 15 სპილენძისგან, 20 ცენტი ნიკელისგან, 50 ცენტი და 1 დოლარი ვერცხლისგან. 15 ცენტი იყო კვადრატის ფორმის. ვერცხლის მონეტების გამოშვება შეწყდა 1966 წლიდან. 1970 წლს ნიკელი-თითბერის 1 ცენტიანი შეცვალა ბრინჯაომ.

საიუბილეო მონეტები
2500 დოლარი 2000 წელი

2500 დოლარი 1985 წელი

2500 დოლარი 1977 წელი

2500 დოლარი 1974 წელი

100 დოლარ 1978 წელი

2 დოლარი 1972 წელი
ბაჰრეინული დინარი

ბაჰრეინული დინარი — ფულის ერთეული ბაჰრეინის სამეფოში. 1 დინარი = 100 ფილსი. 4217 კოდი — , ასევე გამოიყენება .

მიმოქცევაში არის ბანკნოტები ნომინალით 0,5, 1, 5, 10 და 20 დინარი, ასევე მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 25, 50 და 100 ფილსი. 1966 წლიდან 1973 წლის ჩათვლით ბაჰრეინული დინარი იყო აბუ-დაბის საემიროს ფულის ერთეული, მისი დირჰამით შეცვლამდე.

ისტორია
1959 წლის 28 აპრილამდე ქვეყანაში მიმოქცევაში იყო ინდური რუპია, სანამ ის არ შეცვალეს სპარსეთის ყურის რუპიით.

სპარსეთის ყურის რუპია მიბმული იყო ინდურ რუპიასთან. 1965 წელს როდესაც ინდური რუპია გაუფასურდა, ასევე მსყიდველობითი უნარი დაკარგა სპარსეთის ყურის რუპიამაც, ამის შემდეგ ბაჰრეინის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა საკუთარი ფულის ერთეულის გამოშვება.

ბაჰრეინული დინარი მიმოქცევაში შევიდა 1965 წლის 11 ოქტომბერს. მომდევნო წელს ბაჰრეინული დინარი გახდა აბუ-დაბის საემიროს ფულის ერთეული.

დინარის კურსი მიბმულია ამერიკულ დოლართან.

მონეტები
1965 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 25, 50 და 100 ფილსი.

ბანკნოტები
1964 წლიდან 1973 წლის ჩათვლით ბანკნოტებს უშვებს ბაჰრეინის სავალუტო საბჭო, ხოლო 1973 წლიდან - ბაჰრეინის სავალუტო სააგენტო. 2006 წელს სავალუტო სააგენტო გარდაიქმნა ბაჰრეინის ცენტრალურ ბანკად.

ბაჰრეინში მიმოქცევაშია ბანკნოტები ნომინალით 1/2, 1, 5, 10 და 20 დინარი. ბაჰრეინული დინარის არსებობის განმავლობაში მიმოქცევაში იყო ცხრა სახის კუპიურა. რომელთა უმრავლესობა გაფორმებული იყო ისტორიული, შენობებით, ძეგლებით, ორნამენტებით.

მთელი ისტორიის განმავლობაში ოთხჯერ შეიცვალა ბანკნოტები.

კონსტიტუციის შეცვლის შემდეგ (ბაჰრეინის საემირო გახდა ბაჰრეინის სამეფო), პირველად გამოვიდა ბანკნოტი მეფის პორტრეტით.

2008 წლის სერია
1/2 ბაჰრეინული დინარი
1 ბაჰრეინული დინარი
5 ბაჰრეინული დინარი
10 ბაჰრეინული დინარი
20 ბაჰრეინული დინარი
ალპანა

ალპანა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: აჭარა, ზოგიში, ცაგერა). მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე, ლაჯანურის შესართავთან. ზღვის დონიდან 560 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 180 ადამიანი.
ზარაგულა

ზარაგულა — სოფელი საქართველოში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე), ცაგერის მუნიციპალიტეტში (ლუხვანოს ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ცაგერის ქვაბულის დასავლეთ ფერდობზე, მდინარე ნამყაშურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 780 მეტრზე. ცაგერიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.

ისტორია
ზარაგულას ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ანტიკური ხანის მცირე ნამოსახლარი, რომელიც უკავშირდება ელინისტურ ეპოქას.. სოფელში აღმოჩენილია ძვ. წ. საუკუნის კოლხური თეთრის განძი, რომელიც დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

ზარაგულა წარმოადგენს კოპალიანების გვარის მიერ დაარსებულ სოფელს. მისი მოსახლეობის სრულ უმრავლესობას ისტორიულადაც სწორედ კოპალიანები წარმოადგენენ. საეკლესიო დასტარებში თუ სხვა შუა საუკუნეების წერილობით წყაროებში, აგრეთვე ზეპირსიტყვიერად მის დაარსებას უკავშირებენ კოპალიანების ზარაგულის შტოს მამათავარს კაცია კოპალიანს.

ზარაგულელი კოპალიანების თქმულების თანახმად, მათი საერთო წინაპარი, სახელად კაცია გურიიდან მოსულა. იგი გვარად კოპალეიშვილი იყო, მეორე ვერსიით კი კობალაძე, რომელიც გურიის მთავრების კარზე მსახურობდა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ გაურკვეველი მიზეზების გამო კაციას აღარ დაედგომებოდა გურიელის კარზე და საკუთარ ოჯახთან ერთად გაიხიზნა იმერეთის სამეფოში, სადაც მან იმერეთს მეფის კარზე განაგრძო მოღვაწეობა. კაციას და მის შვილებს დიდი წვლილი შეუტანიათ ოსმალებთან ომში და გავერანებული იმერეთის სამეფოს აღდგენაში, რის გამოც იმერეთის მეფე ბაგრატ -ს უბოძებია მამული ლეჩხუმში და დაუნიშნავს იგი გადაცემული ადგილმამულის მოურავად. ეს უნდა მომხდარიყო მაშინ, როდესაც ოდიშის სამთავრო ჯერ კიდევ არ მართავს ლეჩუხმს და იგი იმერეთის მეფის დომენია. კაცია დასახლებულა სოფელ ლუხვანოსთან ახლოს, სადაც დაუარსებია სოფელი ზარაგულა. სწორედ მისი სამი შვილი მიიჩნევა ზარაგულას ყველა მცხოვრების საერთო წინაპრად. გვარის დამფუძნებელი მამამთავრის პატივსაცემად ზარაგულას კოპალიანები ასევე იხენიებიან როგორც „კაციეისანები“.

ყველაზე სანდო ვერსიით სოფელი ზარაგულა დაარსებულია 1660 წელს (მეორე ვერსიით დაახლ. 1535 წელს). აქაური კოპალიანები მოურავის ტიტულს ატარებდნენ. ოდიშის სამთავროს ადმინისტრაციულ დაყოფაში არსებობდა საკოპალიანო — მცირე სამხედრო სამოურავო, რომელიც აერთანებდა ზარაგულას, ლუხვანოს და კიდევ 14 სოფელს. ზარაგულელი კოპალიანები წყალობას და მფარველობას იღებდნენ იმერეთის მეფისაგან, ამიტომ ისინი დადიანებს უპირისპირდებოდნენ. განსხვავებით ლუხვანოს კოპალიანებისაგან, რომლებიც მხარს ოდიშის მთავარს უჭერდნენ.

1936 წელს ლავრენტი ბერიას განკარგულებით სოფლიდან მოსახლეობის უმრავლესობა გადაასახლეს აფხაზეთში.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში მდებარეობს ანტიკური ნამოსახლარი (ძვ. წ. ს.); 1871 წელს აგებული მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესიის ნანგრევები; კოპალიანთა საგვარეულო ეკლესიის საძირკვლისა და მოურავების სიმაგრის ნაშთები.

დემოგრაფია
დღეს სოფელი ზარაგულა თითქმის დაცლილია. მოუწესრიგებელი ინფრასტრუქტურის, სუბსიდიების არარსებობის და საარსებო რესურსების სიმწირის გამო იგი დეპოპულაციას განიცდის. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.
ზედა აღვი

ზედა აღვი — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე), აღვის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზედა აღვი, კენაში, ქვედა აღვი, შუა აღვი).

მდებარეობს ცაგერის ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ცხენისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 660 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. გვიანდელ შუა საუკუნეებში იყო ისტორიული სოფლის — აღვის ერთ-ერთი ნაწილი (ცნობილია საუკუნიდან).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.
ზედა ლუხვანო

ზედა ლუხვანო — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ლუხვანოს ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ცაგერის ქვაბულის დასავლეთ ფერდობზე, მდ. ნამკაშურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 900 მ-ზე, ცაგერიდან 7 კმ-ში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 102 ადამიანი.

კულტურული მემკვიდრეობა
ზედა ლუხვანოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე საგვარეულო სამოსახლო შუა საუკუნეების გალავნიანი კოშკებით. მათ შორისაა შტურო, ლესარო, თაკვერელიანი, სალეთოდიანო.

შტურო სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით მაღალ ბორცვზეა. შემორჩენილია კოშკის, სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესიისა და ტერასულად განლაგებული ორმაგი ზღუდის ნაშთი. ლესარო სოფლის აღმოსავლეთით განაპირა ბორცვზე დგას. მისგან გადარჩენილია დამუშავებული ქვის რეგულარული წყობით ნაგები ოთხკუთხა კოშკისა და კედელ-გალავნის ფრაგმენტები, რომლებიც თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. უფრო გვიანდელი ხანისაა ლესაროს ციხის დასავლეთით, მდ. ნამჭარაშულის ხევს დაღმა, მარცხენა კბოდეზე განლაგებული კოშკისა და საცხოვრებელი ნაგებობის ნაშთი და სალეთოდიანოს ორი ციხე.

მდ. ნამკაშურის აყოლებით მიდის გზა ტყემლავაკეზე, რომელიც შემდეგ ახალჭალის გავლით მარტვილის მუნიციპალიტეტში გადადის. ლაბრაზის გადასასვლელით კი გზა ლენტეხის მთებისკენ მიემართება.
გუგუნაყათი (მარნის თემი)

გუგუნაყათი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, მარნის თემის შემადგენლობაში.

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ გუგუნაყათის მოსახლეობა შეადგენს 265 ადამიანს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 0 ადამიანი.
თხმელარი

თხმელარი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, პირველი მაისის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, პირველი მაისიდან 2 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 253 ადამიანი.
ნაესაკოვო

ნაესაკოვო, ნაესაკაო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაესაკოვო, გამოღმა კოდორი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 4,5 კილომეტრით. სოფელში ნაპოვნია ძვ. წ. საუკუნის „შუაქალაქის“ ნივთების ფრაგმენტები.

ისტორია
ნაესაკოვოს თემი აერთიანებს სოფ. ნაესაკოვოსა და სოფ. კოდორს. სოფ. კოდორი მდებარეობს მდინარე რიონის ორივე (მარჯვენა და მარცხენა) სანაპიროზე. თავდაპირველად მდ. რიონი სოფლის სამხრეთით გაედინებოდა. და საუკუნეებში მდ. რიონისათვის კალაპოტი ხელოვნურად შეუცვლიათ, ამით სოფ. კოდორი ორად გაიყო. მისი დიდი ნაწილი, რომელიც რიონის ჩრდილოეთის სანაპიროზე მდებარეობს იწოდება პირველ კოდორად და ერთიანდება ნაესაკოვოს თემში, მეორე, სამხრეთი ნაწილი კი კეთილარის თემში. ნაესაკოვოს თემის მოსახლეობა შეადგენს 954 ადამიანს. სოფელ ნაესაკოვოში დაიბადა ცნობილი პოეტი სიმონ ჩიქოვანი (1902-1966 წ.წ.). 2012 წელი, როგორც მწერლის საიუბილეო წელი საზეიმოდ აღინიშნა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი.
ნორიო (აბაშის მუნიციპალიტეტი)

ნორიო — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მაცხოვრისკარი, ნორიო, საგვაზავო, აბაშისპირი, ძიგური, საბოკუჩავო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე აბაშის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 1 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 614 ადამიანი.
პატარა გეზათი

პატარა გეზათი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ქოლობნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ქოლობნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ პატარა გეზათის მოსახლეობა შეადგენს 211 ადამიანს.
პირველი ეწერი

პირველი ეწერი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, სუჯუნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ პირველი ეწერის მოსახლეობა შეადგენს 480 ადამიანს.