რუსეთ-უკრაინის ომის დროს მიტაცებისა და ძარცვის შემთხვევები

2022 წლის თებერვალში რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ, მედიასაშუალებებში ფართოდ გავრცელდა თვითმხილველთა ჩვენებები უკრაინის ტერიტორიაზე განლაგებული რუსი სამხედროების მიერ მასობრივი ძარცვისა და მიტაცების შემთხვევების შესახებ.

საერთაშორისო ორგანიზაციები, მათ შორის , ასევე უკრაინული, ევროპული და რუსული დამოუკიდებელი მედია და არასამთავრობო ორგანიზაციები, დოკუმენტირებენ და იკვლევენ როგორც მოქალაქეთა პირადი ნივთების, ასევე სამრეწველო ტექნიკის რუსეთსა და ბელარუსიში გატანის შემთხვევებს.

ისტორია
შეჭრის მესამე დღეს დაფიქსირდა სასურსათო მაღაზიების ძარცვის შემთხვევები; ინტერნეტში გავრცელდა ვიდეოჩანაწერიც, სადაც რუსი სამხედროები ხერსონის ოლქში მდებარე ბანკიდან სეიფს იტაცებენ.

მარტიში ხერსონის, ჩერკასის და კიევის რეგიონების ფერმერებმა განაცხადეს, რომ მათ ავტომობილები და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია წაართვეს.

განსაკუთრებით გახმაურდა მელიტოპოლის რაიონიდან -ის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის გატაცება — ტრაქტორები, სათესები და კომბაინები, რომელთა ღირებულება ასიათასობით დოლარს აღემატებოდა.

 სისტემების საშუალებით მფლობელებმა ტექნიკის გადაადგილება დააფიქსირეს და მოგვიანებით მისი ნაწილი ჩეჩნეთის ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს, თუმცა ანტიქურდული სისტემის გამო ტექნიკა დისტანციურად დაბლოკილი აღმოჩნდა.

ივნისის დასაწყისში -მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ტერიტორიაზე მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა ინფრასტრუქტურას: განადგურდა ან გაიტაცეს ასობით კომპიუტერი, ავტომობილი და დოზიმეტრი.

მასობრივი ძარცვის შემთხვევები ასევე დაფიქსირდა ირპინიში, ტროსტიანეციში, ჩერნიგოვის ოლქის სოფლებში და სხვა ოკუპირებულ ტერიტორიებზე.

არაერთი მედიასაშუალება აქვეყნებდა გადაჭერილი სატელეფონო საუბრების ჩანაწერებს, სადაც რუსი სამხედროები ოჯახის წევრებთან საუბარში უკრაინიდან წაღებულ ნივთებს ახსენებდნენ.

ასევე გავრცელდა ცნობები, რომ ბელარუსის ქალაქ ნაროვლიაში გაიხსნა ბაზრობა, სადაც უკრაინიდან გატანილი ნივთები იყიდებოდა.

2022 წლის ნოემბერში, ხერსონიდან რუსეთის ჯარების გასვლის დროს, რუსმა ზოოპარკის მმართველმა ოლეგ ზუბკოვმა ხერსონის ზოოპარკიდან მრავალი ცხოველი გაიტაცა, მათ შორის ენოტი, რომელიც მოგვიანებით ცნობილი გახდა როგორც ხერსონის ენოტი და განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა რუსულ პროპაგანდაში.

აღნიშნული ენოტი მრავალრიცხოვანი ინტერნეტ მემის საგნად იქცა, რომლებიც რუსი სამხედროების მიერ ძარცვის ფაქტებს დასცინოდა.

2023 წლის ივნისში რუსულმა მედიამ გაავრცელა ბელგოროდის ოლქის მცხოვრებთა საჩივრები, რომლებიც ოლქის გუბერნატორს გაეგზავნა. საჩივრებში აღნიშნული იყო, რომ რუსეთის სამხედრო ნაწილები, რომლებიც საზღვრის დაცვის გასაძლიერებლად იყვნენ განლაგებული, ადგილობრივ სახლებში შედიოდნენ და ქონებას იტაცებდნენ.

2024 წლის ოქტომბერში რუს-ჩეჩენმა გენერალმა აპტი ალაუდინოვიმ ინტერვიუში ღიად განაცხადა, რომ ოკუპირებული ტერიტორიებიდან სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის გატანა ფართოდ იყო გავრცელებული. მისივე თქმით, მსგავსი შემთხვევები ხშირი იყო დონეცკის სახალხო რესპუბლიკასა და ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკას ტერიტორიებზე.

ჟურნალისტური გამოძიებები
პროექტმა მედიაზონა გამოაქვეყნა გამოძიება, რომელშიც აღწერილი იყო ომის დაწყების შემდეგ ამანათების რაოდენობის მკვეთრი ზრდა ისეთ ქალაქებში, როგორებიცაა არმიანსკი, ბოგუჩარი, ვალუიკი, ჯანკოი, კლინცები, მოზირი და სხვა სასაზღვრო პუნქტები.

გამოძიების თანახმად, სამი თვის განმავლობაში სამხედროებმა საკურიერო კომპანია -ის მეშვეობით რუსეთის მიმართულებით დაახლოებით 58 ტონა ტვირთი გაგზავნეს.

ინტერნეტში გავრცელდა უსაფრთხოების კამერების ჩანაწერებიც, სადაც სამხედრო ფორმაში ჩაცმული პირები სხვადასხვა ნივთებით სავსე ზურგჩანთებსა და შეფუთულ ამანათებს საკურიერო ოფისებში აბარებდნენ.

ამანათების უდიდესი ნაწილი იგზავნებოდა რუსეთის ქალაქებში, მათ შორის:
რუბცოვსკი
იურგა
ჩებარკული
მიასი
კიზილი
ჩიტა
ბიისკი
ბორზია

2022 წლის 29 აპრილს გამოქვეყნდა ვიდეო, სადაც რუსი ოფიცერი, სავარაუდოდ, საკურიერო პუნქტიდან აგზავნიდა -10 ტიპის დრონს.

სისხლისსამართლებრივი დევნა
2 ივნისს უკრაინის პოლიციამ განაცხადა, რომ ძარცვის ფაქტებზე სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა რუსეთის ეროვნული გვარდიის ათი სამხედრო მოსამსახურის წინააღმდეგ, რომლებიც განლაგებულნი იყვნენ რუბცოვსკიში მდებარე №6720 სამხედრო ნაწილში.

მათ შესაძლოა 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯოთ.

რუსეთის ოფიციალური განცხადებები
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლებმა არაერთხელ განაცხადეს, რომ უკრაინული მხარის მიერ გავრცელებული ვიდეოები დადგმულია და არ ასახავს რეალურ ფაქტებს.