iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გია ციხისთავი

გია ციხისთავი (დ. 1 ივნისი, 1941, სოფ. ქვემო ჭალა, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი - გ. 10 ოქტომბერი, 2025) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ბერბუკის თემი

ბერბუკის თემი (ყოფ. ბერბუკის თემის საკრებულო) — ადმინისტრაციული ერთეული საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში. შედის სოფლები ბერბუკი, ზემო რეხა, თორტიზა, ქვემო რეხა, სვენეთი, ხელთუბანი. ცენტრი — ბერბუკი (გორიდან 2 კმ). 1951 წლის 3 ოქტომბრის დადგენილებით, დაუბრუნეს ადრინდელი სახელი და ცენტრი. 1987 წლის მონაცემებით, მასში შედიოდა მტკვარწყალმშენის დასახლებაც. მოქმედებდა 1 საბჭოთა მეურნეობა და 1 კოლმეურნეობა.

მოსახლეობა
კომენტარები
კარალეთის თემი

კარალეთის თემი (ყოფ. კარალეთის თემის საკრებულო) — ადმინისტრაციული ერთეული საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში. შედის სოფლები დიდი გარეჯვარი, კარალეთი, პატარა გარეჯვარი და სათბურების დასახლება. ცენტრი — კარალეთი (გორიდან 8,5 კმ).

საბჭოთა პერიოდში ეწოდებოდა კარალეთის სასოფლო საბჭო (სოფსაბჭო). 1987 წლის მონაცემებით, მოქმედებდა 1 საბჭოთა მეურნეობა და 1 სამეურნეობათაშორისო მეურნეობა.

მოსახლეობა
კომენტარები
ანზორ წოწონავა

ანზორ წოწონავა (დ. 20 მარტი, 1939, სოხუმი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი.

1964 წელს დაამთავრა მოსკოვის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ხოლო 1978 წელს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გულრიფშის მაჟორიტარი). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გულრიფშის მაჟორიტარი).
მეჰმედ I გირეი

მეჰმედ გირეი (; დ. 30 ნოემბერი, 1465, ყირიმის სახანო — გ. ასტრახანი, 1523) — ყირიმის ხანი 1515–1523 წლებში, მენლი გირეის უფროსი ვაჟი და კალგა.

ბიოგრაფია
მეჰმედ გირეი მამამისის მმართველობის პერიოდში აქტიურად იყო ჩართული საგარეო თუ საშინაო პოლიტიკაში. 1507 წელს ის დაინიშნა კალგად ანუ ტახტის მემკვიდრედ. მეჰმედი მეთაურობდა ყირიმელების არმიას ნოღაის ურდოს წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. 1509 წელს თანამედროვე ბელორუსის მიწები დალაშქრა. ის ასევე მონაწილეობდა ოსმალეთის სამოქალაქო ომში, საკუთარი სიძის, სელიმ -ის მხარეს.

მამის გარდაცვალებიდან 2 კვირაში მეჰმედმა ხანის ტიტული მიიღო. მან აქცენტი გააკეთა აქტიურ დამპყრობლურ პოლიტიკაზე. ამისათვის სჭირდებოდა თათრებისა და განადგურებული ოქროს ურდოს შემორჩენილ მოსახლეთა მხარდაჭერა. ამის გამო მან შეიფარა ვოლგის პირას მცხოვრები თათრები და ნოღაელები. 1519 წელს ყაზანიდან რუსები განდევნა და დაიკავა ის, მის დროებით მმართველად საკუთარი ძმა და მომავალი ხანი, საჰიბ გირეი დანიშნა. 1522 წელს კავშირი შეკრა მის მფარველობაში მყოფ ნოღაის ურდოსთან და მათი დახმარებით აიღო ასტრახანი, რომლის ხანად საკუთარი ვაჟი, ბაჰადირ გირეი დაასახელა და ყირიმში დაბრუნება განიზრახა. მაგრამ მეჰმედს და მის რაზმს ნოღაელებმა უღალატეს. ის ვერაგულად მოკლეს მის ვაჟ ბაჰადირთნ ერთად. მეჰმედის ორმა შვილმა, გაზიმ და ბაბამ თავს ყირიმში გაქცევით უშველეს. ასტრახანის დაპყრობის შედეგად მეჰმედ -ს ჰქონდა შანსი ოქროს ურდოს ერთგვარი აღდგენისა, თუმცა მისი მკვლელობა ნოღაელებმა სათავისოდ გამოიყენეს და მიითვისეს ქალაქი. ყირიმის ხანი კი გახდა მეჰმედის ვაჟი, გაზი გირეი.
კორინთის არხი

კორინთის არხი — სანაოსნო არხი საბერძნეთში, აერთებს ეგეოსისა და იონიის ზღვებს. გაჭრილია კორინთის ყელზე 1881–1893 წლებში. ფაქტობრივად არხმა პელოპონესის ნახევარკუნძული კუნძულად აქცია. სიგრძე 6,3 კმ, სიღრმე 8 მ, სიგანე 24,6 მ. ატარებს 5000 ტონამდე წყალწყვის ხომალდებს. არხი 200-ზე მეტი კმ-ით ამოკლებს გზას საბერძნეთის აღმოსავლეთ სანაპიროდან დასავლეთამდე. 1944 წელს მოიშალა; აღდგა 1948 წელს. გემების მოძრაობა მონაცვლეობით ცალმხრივია. არხს კვეთს საავტომობილო გზატკეცილი და რკინიგზა.
ვალერი ჭანტურია

ვალერი ჭანტურია (დ. 24 მაისი, 1942, სოფ. ჯვარი, წალენჯიხის რაიონი — გ. 26 თებერვალი, 2021) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1966 წელს დაამთავრა მოსკოვის საავტომობილო-საგზაო ინსტიტუტი, შემდეგ კი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

სხვადასხვა დროს, ვალერი ჭანტურია მუშაობდა კომუნისტური პარტიის წალენჯიხის სოფლის მეურნეობის სამმართველოს მთავარ ინჟინრად, ავტოსატრანსპორტო საწარმოოს დირექტორად, საქალაქო საბჭოს თავმჯდომარედ და რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარედ (1973-1978). 1978-1988 წლებში იყო წალენჯიხის ჩაის საბჭოთა მეურნეობის დირექტორი. 1988 წელს აგროსამრეწველო კომბინატის დირექტორი. 1988-1991 წლებში იყო წალენჯიხის რაიონული კომიტეტის პირველი მდივანი. ასევე, კომუნისტური  პარტიის საკავშირო ყრილობის დელეგატი. 1995-99 წლებში, ვალერი ჭანტურია იყო სამეგრელო-ზემო სვანეთში პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილე ეკონომიკის დარგში.

1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წალენჯიხის მაჟორიტარი). 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წალენჯიხის მაჟორიტარი), მიწის კადასტრისა და მიწის რესურსების ქვეკომიტეტის თავმჯდომარე, ფრაქცია „აფხაზეთის“ მდივანი.

მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
დავით ჭელიძე (პოლიტიკოსი)

დავით ჭელიძე (დ. 22 იანვარი, 1966) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“.
ივერი ჭელიძე

ივერი ჭელიძე (დ. 11 ივლისი, 1945, მესტია) — ქართველი ინჟინერი.

1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გარდაბნის მაჟორიტარი). 1995-1999 წლებში — საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მესტიის მაჟორიტარი). 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
გიორგი ჭინჭარაული

გიორგი ჭინჭარაული (დ. 29 იანვარი, 1947, სოფ. საჭურე, ახლანდ. თიანეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ეკონომისტი.

1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ეროვნული ერთიანობის პარტია“.
აქაიის სამთავრო

აქაიის სამთავრო, მორეის სამთავრო — სახელმწიფო პელოპონესზე, 1205–1432 წლებში. დააარსეს ფრანგმა რაინდებმა მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. პირველი მმართველის გიიომ დე შამპლიტის საფრანგეთში გამგზავრების შემდეგ (1209) მართავდა ვილარდუენთა დინასტია, რომლებმაც თავი ლათინთა იმპერიის ვასლად სცნეს. აქაიის სამთავროს ტერიტორიაზე დამყარდა დასავლური სახის ფეოდალიზმი, ბარონებსა და ფეოდალებს, რომლებზედაც იყო დაყოფილი სამთავრო, გააჩნდათ ფართო ავტონომია. ბერძენი მიწათმფლობელ-არქონტები ახალი ფეოდალური ელიტის უდაბლეს ფენას წარმოადგენდნენ. ადგილობრივი გლეხები ბატონყმურ დამოკიდებულებაში აღმოჩნდნენ და მათზე გავრცელდა ვილანის სტატუსი. 1259 წელს პელაგონიის ბრძოლაში მთავარი გიიომ დაამარცხეს ნიკეის იმპერიის მებრძლებმა და ტყვედ იგდეს იგი. მოლაპარაკების შემდეგ ბიზანტიელთა ხელში გადავიდა მთავარი ციხესიმაგრეები. 1278 წლიდან სამთავრო ანჟუს დინასტიის მფლობელობაში გადავიდა და იმართებოდა მოადგილეების მიერ. 1430–1432 წლებში დაიპყრო მორეის დესპოტმა კონსტანტინე პალეოლოგოსმა (1449 წლიდან ბიზანტიის იმპერატორი).
იოსებ ხარატიშვილი

იოსებ ხარატიშვილი (დ. 10 იანვარი, 1923, ყვარელი — გ. ნოემბერი, 2011) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1948 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ყვარლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
წვერსაყდარი

წვერსაყდარი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ყელეთის სამხრეთით 2-3 კილომეტრზე, მაღალ მთაზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7,75,4 მ). ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია. დასავლეთით სწორკუთხა შესასვლელი ჰქონდა. აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელია. მისგან მარცხნივ პატარა სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი გადახურულია მეოთხედსფერული კონქით, რომლის სატრიუმფო თაღის ქუსლებთან ქვიშაქვის მარტივპროფილიანი იმპოსტებია. სამხრეთით და დასავლეთით თითო თაღოვანი სარკმელია. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე სარკმელი გარედან ერთ ქვაში ამოჭრილი შეისრული თაღითაა გადახურული. ფასადები დასრულებული იყო ქვიშაქვის თაროსებრი ლავგარდნით, შემორჩენილია მხოლოდ ფრაგმენტები. ეკლესიას კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს.
სოფლის მეურნეობის ოქროს იუბილის მუზეუმი

სოფლის მეურნეობის ოქროს იუბილის მუზეუმი — სოფლის მეურნეობის მუზეუმი ტაილანდში, პათუმთანის პროვინციაში.

ისტორია
სოფლის მეურნეობის ოქროს იუბილის მუზეუმი სოფლის მეურნეობისა და კოოპერატივების სამინისტროს ხელმძღვანელობით 1996 წელს დაარსდა მეფე პუმიპონ ადულიადეტის ოქროს იუბილის აღსანიშნავად. 2002 წლის 21 იანვარს მუზეუმის გახსნის ცერემონიალს მეფეც დაესწრო.

მუზეუმი საკმარისი ეკონომიკის მეფე პუმიპონისეულ ფილოსოფიას მიეძღვნა, რომელშიც მდგრადი სოფლის მეურნეობის მიდგომებს ასახავს.
ბანგკოკის სამხატვრო და კულტურული ცენტრი

ბანგკოკის სამხატვრო და კულტურული ცენტრი — თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი ბანგკოკში, ტაილანდში. საგამოფენო და საშემსრულებლო სივრცეში სამხატვრო, მუსიკალური, თეატრალური, კინოინდუსტრიის, მოდისა და სხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო ღონისძიებები ტარდება. ცენტრი მოიცავს კაფეებს, კომერციულ სამხატვრო გალერეებს, წიგნის მაღაზიებს, ხელნაკეთი ნივთების მაღაზიებსა და ბიბლიოთეკას. ცენტრი კულტურული გაცვლის ადგილის ფუნქციას ასრულებს. 2008 წლიდან 2017 წლამდე პერიოდში ცენტრის ვიზიტორთა რაოდენობა 300 000-დან 1.7 მილიონამდე გაიზარდა.

ისტორია
1995 წელს ბანგკოკის გუბერნატორმა, დოქტორმა ბრიჩიტ რატაკულიმ წამოიწყო პროექტი სახელწოდებით „სამხატვრო ცენტრი“. შეთახმების შემდეგ, რომლის მიხედვითაც ბანგკოკის თანამედროვე სამხატვრო ცენტრი პათუმვანს უნდა შეერთებოდა, 2001 წელს პროექტი შეჩერდა, როდესაც ახალი გუბერნატორი სამაკ სუნდარავეი გახდა. მას კომერციული საცალო სივრცე და კერძო ინვესტიციების მოზიდვა სურდა. კულტურული ორგანიზაციები, ხელოვანები, სტუდენტები და მასმედიის წარმომადგენლები ამ გეგმის წინააღმდეგ გამოვიდნენ. 2004 წელს ბანგკოკის გუბერნატორი აპირაკ კოსაიოდინი გახდა და მან ძველ პროექტს დაუჭირა მხარი, რომელიც სამხატვრო ცენტრის გახსნას გულისხმობდა.

2005 წლის 19 აგვისტოს „სამხატვრო და კულტურულ სფეროებში ბანგკოკის მეტროპოლიურ ადმინნისტრაციასა და სამხატვრო და კულტურულ სფეროებში მოკავშირე ორგანიზაციებს შორის ურთიერთთანამშროლობის დეკლარაციას“ მოეწერა ხელი. არაერთი გადადების შემდეგ ბანგკოკის სამხატვრო და კულტურული ცენტრი 2008 წ;ის 29 ივლისს ოფიციალურად გაიხსნა.

სამუშაო საათები
ბანგკოკის სამხატვრო და კულტურული ცენტრი ორშაბათობით დაკეტილია. ცენტრი კვირის სხვა დღეებში ღიაა დილის 10 საათიდან საღამოს 9 საათამდე. შესვლა უფასოა.
ბეჟან ხურციძე

ბეჟან ხურციძე (დ. 15 ივლისი, 1947, ვანი — გ. 27 დეკემბერი, 2015) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი მანქანათმშენებლობის მრეწველობის მართვისა და ორგანიზაციის სპეციალობით. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი, № 53 ვანის ოლქის მაჟორიტარი. 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ვანის მაჟორიტარი) საარჩევნო ბლოკი: საინიციატივო ჯგუფი. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ვანის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი, იგივე ოლქის მაჟორიტარი, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

რესურსები ინტეტნეტში
ვანო ხუხუნაიშვილი

ვანო ხუხუნაიშვილი (დ. 5 სექტემბერი, 1963, თერჯოლა — გ. 27 იანვარი, 2010, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი, პოლიტიკოსი.

1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1992–1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 1995–1999 წლებში — საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 2004–2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008–2010 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.

გარდაიცვალა 2010 წლის 27 იანვარს, თბილისის პირველი კლინიკის რეანიმაციაში, 46 წლის ასაკში, ინსულტის შედეგად.
რევაზ ჯაფარიძე

რევაზ ჯაფარიძე (დ. 23 მაისი, 1923, სოფელი ბაჯითი, საჩხერის რაიონი — გ. 30 აგვისტო, 1999) — ქართველი მწერალი.

1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. თბილისში არსებობს რევაზ ჯაფარიძის ქუჩა.
ალექსანდრე ჯიბლაძე

ალექსანდრე ჯიბლაძე (დ. 19 დეკემბერი, 1949, სოფელი გოგაძეები, შუახევის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ფილოლოგი.

1972 წელს დაამთავრა ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი, ხოლო 1987 წელს ბაქოს უმაღლესი პარტიული სკოლა. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ალექსანდრე ჯიქია

ალექსანდრე ჯიქია (დ. 31 მაისი, 1918, სოფელი მერხეული, გულრიფშის რაიონი — გ. იანვარი, 2004) — ქართველი ფილოლოგი.

1952 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „არჩეულია აფხაზეთიდან“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „არჩეულია აფხაზეთიდან“.
გრიგოლ ჯოჯუა

გრიგოლ (გოჩა) ჯოჯუა (დ. 24 სექტემბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1994-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს რადიკალური მონარქისტული კავშირი“. 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
ავთანდილ აბაშიძე

ავთანდილ აბაშიძე (დ. 1 აგვისტო, 1959, სოფელი ჩიხარეში, ლენტეხის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, აგრეთვე მოსკოვის მ. ვ. ლომონოსოვის სახ. სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ეკონომისტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირი“.
დავით აბაშიძე (პოლიტიკოსი)

დავით აბაშიძე (დ. 17 აპრილი, 1960, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1982 წელს დაამთავრა მოსკოვის მ. ვ. ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირი“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
გურამ ადამაშვილი

გურამ ადამაშვილი (დ. 10 ოქტომბერი, 1948, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი.

1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო ფიზიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ვიტალი აიდინოვი

ვიტალი აიდინოვი (დ. 28 აგვისტო, 1939, წალკა) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საავტომობილო-ტრანსპორტის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წალკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
თეიმურაზ ანდრიაძე

თეიმურაზ ანდრიაძე (დ. 9 ივლისი, 1954, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და ასპირანტურა. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
თამაზ აქუბარდია

}
| დაბადების ადგილი=
| გარდაცვალების თარიღი=
| გარდაცვალების ადგილი=
| მოქალაქეობა=
თამაზ აქუბარდია (დ. 15 სექტემბერი, 1951, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, მათემატიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კიბერნეტიკის ფაკულტეტი და ასპირანტურა. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
არმაზ ახვლედიანი

არმაზ ახვლედიანი (დ. 18 იანვარი, 1970, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი, პოლიტოლოგი, ფილოსოფოსი.

1991 წელს დაამთავრა მოსკოვის მ. ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი პოლიტოლოგის სპეციალობით და 1994 წელს ასპირანტურა. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირი“. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბაქრაძე, უგულავა, ბოკერია - ევროპული საქართველო — მოძრაობა თავისუფლებისთვის“.
ზურაბ ახმეტელი

ზურაბ ახმეტელი (დ. 12 ივლისი, 1948, სოფელი ზემო ხოდაშენი, ახმეტის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი.

1983 წელს დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახმეტის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ომარ ბაზიარი

ომარ ბაზიარი (დ. 24 სექტემბერი, 1942, ვანი) — ქართველი თანამდებობის პირი.

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მებაღეობა-მევენახეობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ვანის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ქერის ბუგრი

ქერის ბუგრი, ხორბლის რუსული ბუგრი — მწერი ბუგრისებრთა ოჯახისა. მარცვლოვანი კულტურების ერთ-ერთი მთავარი მავნებელი. წუწნით აზიანებს ახალგაზრდა მცენარეებს, ძლიერი გამრავლების პერიოდში მთლიანად ახმობს მას. ფარულად ცხოვრობს, წუწნის ფოთლის ფუძესთან, რის შედეგადაც ფოთოლი სიგრძივ იგრიხება. ძირითადად აზიანებს ხორბალსა და ქერს. წელიწადში იძლევა 15-მდე თაობას. გვალვიან წლებში მეტი ზიანი მოაქვს. კვერცხის სახით იზამთრებს სარეველებზე, საშემოდგომო ჯეჯილზე, ველურ მარცვლოვნებზე, ძირნაყარზე.

ბრძოლის ღონისძიებები: თესლბრუნვა, სასუქების დროული შეტანა, მოსავლის აღების შემდეგ ნიადაგის დამუშავება.
პურის ბზუალა

პურის ბზუალა — მწერი ბზუალა ხოჭოების ოჯახისა. აზიანებს ხორბალს, ქერს, ჭვავს, ნაკლებად — სიმინდსა და შვრიას. ზიანი მოაქვს მეტწილად მატლს, რომელიც იკვებება საშემოდგომო პურეულის ფოთლებით 3-4 კვირის განმავლობაში. დაზიანებული ფოთლები ძაფებად იშლება, ხმება და მცენარე მთლიანად იღუპება. ხოჭოებით დაზიანება კი ძირითადად რძის სიმწიფეში ჩნდება, როცა ისინი მარცვლით იკვებებიან. პურის ბზუალას ქვესახეობა, ამიერკავკასიის პურის ბზუალა, ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოშია გავრცელებული, ახასიათებს ერთწლიანი გენერაცია. მავნებლის მასობრივი გამრავლების ძირითადი მიზეზია ერთი და იმავე ნაკვეთზე პურეული კულტურების თესვა და სარეველებთან ბრძოლის ცუდი ორგანიზაცია, რადგან მავნებლის დამატებით საკვებს სწორედ სარეველები (ჭანგა და სხვ.) წარმოადგენენ.

ბრძოლის ღონისძიებები: სწორი თესლბრუნვა, რათა წინამორბედი იყოს ისეთი კულტურა, რომელიც არ ზიანდება პურის ბზუალათი (მზესუმზირა, ჭარხალი, საკვები ბალახები და სხვ.), დასათესად შეწამლული თესლის გამოყენება.
პაატა ბაკურაძე

პაატა ბაკურაძე (დ. 7 ოქტომბერი, 1960, სოფელი ცხრაწყარო, ზესტაფონის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი.

1988 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი თბოაირმომარაგებისა და ვენტილაციის სპეციალობით. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“.
რამიზ ბაქიროვი

რამიზ ბაქიროვი (დ. 9 ივლისი, 1956, სოფელი ქვემო ბოლნისი, ბოლნისის რაიონი) — აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი, მთარგმნელი, პედაგოგი.

1977 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
რამაზ ბერიანიძე

რამაზ ბერიანიძე (დ. 10 აგვისტო, 1955, სოფელი დადიანეთი, გორის რაიონი) — ქართველი იურისტი.

1977 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (კასპის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“.
იური ბიბილეიშვილი

იური ბიბილეიშვილი (დ. 1 ნოემბერი, 1935, სოფელი ჯიხაიში, სამტრედიის რაიონი — გ. 1 აგვისტო, 2017) — ქართველი პედაგოგი.

1962 წელს დაამთავრა ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი, სპეციალობით-ქართული ენის, ლიტერატურის და ისტორიის მასწავლებელი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
მავნე კუსებურა

მავნე კუსებურა — მწერი ნახევრადხეშეშფრთიანთა რიგისა. აზიანებს მარცვლოვნებს. ხასიათდება მაღალი მავნეობით, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ საქართველოში. ადვილად გასარჩევია, რადგან აქვს ძლიერ განვითარებული მკერდის ფარი, რომელიც სხეულის თითქმის მთელ ზედა მხარეს ფარავს. ახალგამოჩეკილი მატლები ჯერ მცენარის ნორჩ ფოთლებს წუწნიან, შემდეგ კი თავთავებზე გადადიან. მარცვლეული აღარ მწიფდება და ნაოჭდება, მისი წონა გაცილებით ჩამორჩება საღის წონას. ასეთი თავთავი მოთეთრო ფერისა და ფეხზე მდგომია. მავნებელი იძლევა ერთ გენერაციას.

ბრძოლის ღონისძიებები: ხოჭოების შეგროვება და განადგურება.
ჭია-წურბელა

ჭია-წურბელა — მწერი ფოთლიჭამიასებრთა ოჯახისა. მნიშვნელოვნადაა გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოში, განსაკუთრებით დაბლობ ზონაში. დიდ ზიანს აყენებს გაზაფხულის ნარგავებს, ნაკლებად — საშემოდგომო ხორბალს, რომელიც მავნებლის აქტიური ფაზისათვის საკმაოდ მოძლიერებულია. ზიანი მოაქვს ხოჭოსა და მატლს. მატლი ფოთლის ზედა მხარეს იკვებება, რის შედეგადაც მასზე ჩნდება განიერი და ბაცი ფერის ზოლები, თვითონ ფოთოლი ყვითლდება და ხმება. ხოჭოები ფოთლებში ჭრიან ხვრელებს. ძირითადად აზიანებს შვრიას, ქერს და გაზაფხულის ხორბლის მაგარ ჯიშებს. მავნებელს ერთწლიანი გენერაცია აქვს.

ბრძოლის ღონისძიებები: თესლბრუნვა, მაგარი ხორბლის ნაცვლად რბილი ხორბლის თესვა, რომელიც შედარებით გამძლეა მავნებლების მიმართ.
იგორ ბოგომოლოვი

იგორ ბოგომოლოვი (დ. 17 ივლისი, 1932, თბილისი — გ. იანვარი, 2003) — მეცნიერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

1954 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (რუსული ენისა და ლიტერატურის განყოფილება).
1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
მიხეილ ყაზბეგი

მიხეილ გაბრიელის ძე ყაზბეგი (დ. 15 ივნისი, 1805 — გ. 18 ივნისი, 1876) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1859), მწერალ ალექსანდრე ყაზბეგის მამა.

ყაზბეგიანთ (ჩოფიკაშვილების) საგვარეულოს წარმომადგენელი; მოურავ გაბრიელ ყაზბეგის შვილი. სწავლობდა თბილისის წარჩინებულთა სასწავლებელში. იყო რუსეთის არმიის პრაპორშჩიკი (1819), შემდეგ ლაიბგვარდიის კაზაკთა პოლკის როტმისტრი. მონაწილეობდა კავკასიის მთიელებთან ბრძოლებში. დარღოს ლაშქრობაში (1845) თავის გამოჩენისთვის მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1850-1859 წლებში იყო თბილისის გუბერნიის მთიელ ხალხთა მმართველი. გამოირჩეოდა დესპოტური ხასიათით. 1859 წლიდან — გენერალ-მაიორი. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ხარისხის ორდენით (1852). ცოლად ჰყავდა თავად ესტატე თარხნიშვილის ასული ელისაბედი (კეკე; გ. 1888). მათი შვილი იყო ალექსანდრე ყაზბეგი.