iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრისტოფერ II (დანია)

კრისტოფერ (; დ. 29 სექტემბერი, 1276 — გ. 2 აგვისტო, 1332) — ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ერიკ -ისა და დედოფალ აგნეს ბრანდენბურგელის უმცროსი ვაჟი. 1320 წელს თავისი ძმის, ერიკ -ის დაღუპვის შემდეგ დანიის მეფე გახდა და თანამმართველად თავისი ვაჟი დაინიშნა, თუმცა იგი 1326 წელს დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილმა, ვალდემარ -მ ჩამოაგდო. 1329 წელს კრისტოფერმა მოახერხა დანიის სამეფო ტახტის დაბრუნება, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე ეკუთვნოდა.

ბიოგრაფია
კრისტოფერი დაიბადა 1276 წლის 29 სექტემბერს. იგი იყო დანიის მეფე ერიკ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ აგნეს ბრანდენბურგელის მეორე ვაჟი. 1287 წელს, მამის დაღუპვის შემდეგ მეფე მისი ძმა, ერიკ გახდა. 1319 წელს ერიკი უშვილოდ გარდაიცვალა, რასაც დანიაში ტახტისათვის ბრძოლის დაწყება მოჰყვა. მართალია პირველი მემკვიდრე კრისტოფერი იყო, მაგრამ იგი ტახტზე მაშინვე ვერ ავიდა, რადგან მას გვირგვინში მისი შორეული ბიძაშვილები ეცილებოდნენ. საბოლოოდ, 1320 წელს იგი დიდებულებმა აირჩიეს დანიის მეფედ. კრისტოფერმა მემკვიდრეობით მიიღო ქვეყანა, რომლის ეკონომიკაც დაცემული იყო და ამასთან ბევრი საგარეო ვალიც ჰქონდა. თავდაპირველად შეეცადა თავისი ძმის აქტიური საგარეო პოლიტიკა გაეგრძელებინა, მაგრამ უსახსრობის გამო დაუზავდა გერმანიას და გერმანელ ეპისკოპოსებს დანიის სამხრეთული მიწებიც უბოძა, რამაც დანიელების აჯანყება გამოიწვია. 1326 წელს, დანიის მეფე აბელის შთამომავალმა ვალდემარ შლეზვიგელმა მის წინააღმდეგ კოალიცია ჩამოაყალიბა და კრისტოფერი ტახტიდან ჩამოაგდო. ტახტზე ვალდემარ ავიდა, კრისტოფერი კი ცოლ-შვილთან ერთად გაიქცა ქვეყნიდან.

კრისტოფერი დევნილობაში 1329 წლამდე ცხოვრობდა, სანამ მისმა ნახევარ-ძმამ ვალდემარი არ დაამხო. მართალია კრისტოფერი კვლავ დანიის მეფე გახდა, მაგრამ ამჯერად უკვე ყოველგვარი ძალაუფლების გარეშე. 1331 წელს ვალდემარის ბიძა, გერჰარდ კვლავ აჯანყდა ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად, თუმცა ამჯერად უშედეგოდ. მისი ამბოხი ჩაახშეს და დააპატიმრეს. ამ ამბიდან სულ მალე, 1332 წლის 2 აგვისტოს გარდაიცვალა კრისტოფერ -ც. იგი დაკრძალეს სორვის კათედრალში, მის ცოლთან ერთად. ამის შემდეგ ტახტზე კრისტოფერის ვაჟი, ვალდემარ ავიდა.

შვილები
თავის ცოლთან, დედოფალ ეფემია პომერანიელთან ჰყავდა ექვსი შვილი:
მარგრეტე (1305-1340), ცოლად გაჰყვა ბრანდენბურგის მარკგრაფსა და ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ -ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
ერიკი (1307-1331), მამის თანამმართველი 1321-26 და 1329-31 წლებში. ცოლად შეირთო ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-რენდსბურგელი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
ოტო (1310-1347), ლოლანისა და ესტონეთის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი;
აგნესი (1312), დაიღუპა ჩვილი;
ჰეილვიგი (1315), დაიღუპა ჩვილი;
ვალდემარ (1320-1375), დანიის ბოლო მეფე ესტრიდსენთა დინასტიიდან 1332-75 წლებში, ცოლად შეირთო ჰელვიგ შლეზვიგელი, რომელთანაც შეეძინა დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის გამაერთიანებელი დედოფალი მარგრეტე ;

თავისი უცნობი საყვარლისგან მას ასევე ჰყავდა ორი არალეგიტიმური შვილი:
რეჯიცა, ცოლად გაჰყვა პეტერ სტიგსენს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
ერიკი, ჰყავდა რამდენიმე უკანონო ვაჟი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
ეფემია პომერანიელი

ეფემია პომერანიელი (, ; დ. 1285 — გ. 26 ივლისი, 1330) — დანიის დედოფალი 1320-26 და 1329-30 წლებში როგორც კრისტოფერ -ის მეუღლე. იგი იყო პომერანიის ჰერცოგ ბოგისლავ -ისა და მისი მეორე ცოლის, მარგარეტ რიუგენელის ასული.

ეფემია კრისტოფერს ცოლად 1300 წელს გაჰყვა. ეს იყო წმინდა წყლის პოლიტიკური ქორწინება, რათა კრისტოფერს მიეღო მხარდაჭერა ეფემიას მშობლებისა და ზოგადად ჩრდილო გერმანიისაგან. დედოფალ ეფემიას შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი.

ეფემიასა და კრისტოფერს ექვსი საერთო შვილი ჰყავდათ:
მარგრეტე (1305-1340), ცოლად გაჰყვა ბრანდენბურგის მარკგრაფსა და ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ -ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
ერიკი (1307-1331), მამის თანამმართველი 1321-26 და 1329-31 წლებში. ცოლად შეირთო ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-რენდსბურგელი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
ოტო (1310-1347), ლოლანისა და ესტონეთის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი;
აგნესი (1312), დაიღუპა ჩვილი;
ჰეილვიგი (1315), დაიღუპა ჩვილი;
ვალდემარ (1320-1375), დანიის ბოლო მეფე ესტრიდსენთა დინასტიიდან 1332-75 წლებში, ცოლად შეირთო ჰელვიგ შლეზვიგელი, რომელთანაც შეეძინა დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის გამაერთიანებელი დედოფალი მარგრეტე ;

იგი დაკრძალულია სორის სააბატოში.
ვალდემარ III

ვალდემარ (; დ. 1314 — გ. 1364) — ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე აბელის შთამომავალი. თავისი წარმომავლობის წყალობით, თავის ბიძასთან, გერჰარდ ჰოლშტაინელთან ერთად მოაწყო შეთქმულება და 1326 წელს კრისტოფერ -ის ჩამოგდების შემდეგ დანიის მეფე გახდა. მისი მმართველობა ძალიან ხანმოკლე აღმოჩნდა და იგი 1329 წელს კრისტოფერმა დაამხო.

ბიოგრაფია
ვალდემარი დაიბადა 1314 წელს. იგი იყო შლეზვიგის ჰერცოგ ერიკ -ისა და მისი მეუღლის, ადელაიდა ჰოლშტაინ-რენდსბურგელის ვაჟი. მამის მხრიდან, იგი იყო დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილის შვილი, რის გამოც მას ნათესაური კავშირი ჰქონდა იმჟამინდელ მეფე კრისტოფერ -თან და მაშასადამე უფლებებიც ტახტზე. სწორედ ამიტომ, ტახტზე ასვლისთანავე, კრისტოფერ -მ მათი ოჯახი დანიიდან გააძევა. კრისტოფერი ცუდი მმართველი აღმოჩნდა, რის გამოც დანიაში აჯანყებები გახშირდა. ამით ისარგებლა ვალდემარის ბიძამ, გერჰარდ ჰოლშტაინელმა და 1326 წელს შეთქმულება მოაწყო, რა დროსაც დაამხო მეფე კრისტოფერი და დანიის ტახტზე თავისი 11 წლის დისწული, ვალდემარ დასვა, რომლის რეგენტიც თვითონვე გახდა. სულ მალე, გერჰარდმა დანიიდან გააძევა მეფე კრისტოფერიცა და მისი ცოლ-შვილიც.

მართალია დანიის ახალი მეფე დიდებულებს მოეწონათ, თუმცა მას გლეხები ვერ იტანდნენ. მის დროს ქვეყანაში მომრავლდნენ გერმანელები, რომელთაც მფარველობას მათი თანამემამულე, რეგენტი გერჰარდი იფარებდა და მეტიც, არისტოკრატიულ წოდებებსაც კი ურიგებდათ. გაიზარდა გადასახადებიც, რომელთაც გლეხები ფაქტობრივად გერმანელ დიდებულებს უხდიდნენ, რაც ცხადია უკმაყოფილებას წარმოშობდა. ამრიგად, 1328 წელს ჯერ ზელანდში, 1329 წელს კი იუტლანდში გლეხების აჯანყებამ იფეთქა. ამით ისარგებლა კრისტოფერ -მ და ტახტი დაიბრუნა. მან ვალდემარს კვლავ შლეზვიგის ჰერცოგობა დაუბრუნა, გერჰარდი კი დანიიდან გააძევა.

1332 წელს, კრისტოფერის დაღუპვის შემდეგ მეფე მისი ვაჟი, ვალდემარ გახდა, რომელსაც შერიგების მიზნით 1340 წელს ვალდემარმა თავისი და, ჰელვიგ შლეზვიგელი მიათხოვა. ამის შემდეგ, იგი დიდად პოლიტიკაში აღარ ერეოდა. ვალდემარი გარდაიცვალა 1364 წელს.
ჰელვიგ შლეზვიგელი

ჰელვიგ შლეზვიგელი (; დ. ? — გ. 1374) — ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილის შვილი და დანიის მეფე ვალდემარ -ის და. დანიის დედოფალი 1340-74 წლებში როგორც ვალდემარ -ის ცოლი. დანიის დედოფალ მარგრეტე -ის დედა.

ბიოგრაფია
ჰელვიგის დაბადების თარიღი უცნობია. იგი იყო შლეზვიგის ჰერცოგ ერიკ -ისა და მისი ცოლის, ადელაიდა ჰოლშტაინ-რენდსბურგელის ასული. მამის მხრიდან, იგი დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილის შვილი იყო. 1325 წელს, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, შლეზვიგის ჰერცოგი მისი ძმა, ვალდემარი გახდა.

1326 წელს მისმა ძმამ, ბიძამისთან ერთად, ტახტიდან ჩამოაგდო და გააძევა დანიის მეფე კრისტოფერ , მეფე კი მისი 11 წლის ძმა, ვალდემარ გახდა. 1329 წელს კრისტოფერმა ტახტი დაიბრუნა, თუმცა ვალდემარი შეიწყალა და კვლავ შლეზვიგის ჰერცოგის რანკში დააბრუნა. კრისტოფერი 1332 წელსგარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ვაჟი, ვალდემარ ავიდა. სამეფო ხელისუფლებასთან შერიგებისა და დაახლოების მიზნით, შლეზვიგმა თავისი და, ანუ ჰელვიგი მეფე ვალდემარ -ს შერთო ცოლად. მათი ქორწინება 1340 წელს შედგა სონდერბორგის სასახლეში.

ქორწინების შემდეგ ჰელვიგი დანიის დედოფალი გახდა. იგი აბსოლუტურად აპოლიტიკური პიროვნება იყო და არასდროს ერთვებოდა ქვეყნის მართვაში. მაშინაც კი, როდესაც 1346 წელს, როცა მეფე მოსალოცად გაემგზავრა და რეგენტად ჰელვიგი დანიშნეს, მას არაფერი გაუკეთებია. 1353 წელს, მან თავისი უკანასკნელი შვილი, პრინცესა მარგრეტე გააჩინა. როგორც ცნობილია, ამის შემდეგ იგი მხოლოდ ტიტულარულადღა იყო დანიის დედოფალი, რადგანაც მან მიატოვა ქმარი, შვილები, სამეფო კარი და მონასტერში გაემგზავრა.

მეორე ვერსიის თანახმად, დედოფალი ჰელვიგი თავისი ნებით კი არ წავიდა სასახლიდან, არამედ იგი მეფე ვალდემარმა გამოკეტა მონასტერში. მონასტრამდე მეფეს იგი სობორგის ციხესიმაგრეში ჰყავდა გამოკეტილი. ეს თეორია ეფუძვნება ძველ დანიურ ხალხურ სიმღერას, რომლის მიხედვითაც დედოფალმა ჰელვიგმა უღალატა მეფეს, განრისხებულმა ვალდემარმა კი იგი სიცოცხლის ბოლომდე გამოამწყვდია. ზოგი ამტკიცებს, რომ დედოფალი ჰელვიგი პირიქით, ქმრის ღალატსა და მრუშობას ვერ ეგუებოდა და ამიტომ დატოვა სასახლე. რეალური მიზეზი, თუ რატომ ჩამოსცილდა იგი საერო ცხოვრებას უცნობია, თუმცა ის ფაქტი, რომ 1355 წელს მონაზვნად აღიკვეცა და ესრუმის სააბატოში დასახლდა დადასტურებულია.

მან თავისი უკანასკნელი წლები ესრუმის სააბატოში განვლო. იგი სწორედ აქ, 1374 წელს გარდაიცვალა და აქვე დაკრძალეს. ცნობილია, რომ მისი ასული, მარგრეტე მის სამეფო აკლდამაში გადასვენებას მოითხოვდა, მაგრამ ამაოდ. 1387 წელს, ვალდემარის გარდაცვალების შემდეგ, სწორედ მარგრეტე გახდა დანიის მმართველი.

შვილები
კრისტოფერი (1344-1363), ლოლანის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი;
მარგრეტე (1345-1350), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ინგებორგი (1347-1370), ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ ჰაინრიხ -ს, მისი შვილიშვილი იყო დანიის მეფე ერიკ ;
კათარინა (1349), დაიღუპა ჩვილი;
ვალდემარი (1350), დაიღუპა ჩვილი;
მარგრეტე (1353-1412), დანიის დედოფალი, ცოლად გაჰყვა ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ჰაკონ -ს, რომელთანაც შეეძინა დანიის მეფე ოლაფ ;
ვარიანის მეურნეობა

ვარიანის მეურნეობა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (შიდა ქართლის მხარე), გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე (შიდა ქართლის ვაკის დასავლეთი ნაწილი), მდ. ლიახვის მარჯვენა მხარეს, გორი-ვარიანი-საქაშეთი-ბრეთი-ქარელის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 680 მ-ზე, გორიდან 17 კმ-ში.

სოფელი ჩამოყალიბდა ვარიანის ყოფილი საბჭოთა მეურნეობის დასახლების ტერიტორიაზე 2000-იან წლებში. 2014 წლის აღწერით ვარიანის მეურნეობაში იყო 383 მცხოვრები.
ოლაფ II (დანია)

ოლაფ , ნორვეგიის მეფე ულაფ -ის სახელით (; დ. დეკემბერი, 1370 — გ. 23 აგვისტო, 1387) — ბიელბო-ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ჰოკონ -ისა და მისი ცოლის, დანიის დედოფალ მარგრეტე -ის ერთადერთი ვაჟი. დანიის მეფე 1376-87, ხოლო ნორვეგიის მეფე 1380-87 წლებში. მისი ნაადრევი გარდაცვალების შემდეგ დედამისმა დაიკავა ნორვეგიის, დანიისა და შვედეთის ტახტები, რასაც 1397 წელს ამ სამეფოების კალმარის უნიაში გაერთიანება მოჰყვა.

ბიოგრაფია
ოლაფი დაიბადა 1370 წლის დეკემბერში, ოსლოში. იგი იყო ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ჰოკონ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარგრეტე დანიელის ერთადერთი ვაჟი. დედამისი დანიის ტახტის ერთადერთი მემკვიდრე იყო. 1376 წელს ბაბუამისი, დანიის მეფე ვალდემარ გარდაიცვალა, რითაც დანიის ტახტი 6 წლის ოლაფ -ს დარჩა. დედოფალი მარგრეტე მისი რეგენტი გახდა. სწორედ ამ დროს გაპრობლემდა მისი მემკვიდრეობა შვედეთის ტახტზე, სადაც ტახტისათვის განსვენებული მეფე მაგნუს -ის ასულის შვილი, ალბრეხტ მეკლენბურგ-შვერინელი იბრძოდა.

1380 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი ნორვეგიის მეფე გახდა, თუმცა შვედეთის ტახტზე ალბრეხტი ავიდა. ამის შემდეგ ნორვეგია დანიის დაქვემდებარებულ სახელმწიფოდ იქცა, რაც 1814 წლამდე გაგრძელდა. აღსანიშნავია, რომ დედოფალი მარგრეტე მისი რეგენტი 1385 წლამდე იყო. იგი 1387 წლის 23 აგვისტოს, 16 წლის ასაკში, სრულიად მოულოდნელად და უშვილოდ დაიღუპა. ოლაფი დაკრძალეს სორუს სააბატოში. ამის შემდეგ დანიისა და ნორვეგიის ტახტები დედამისს, მარგრეტე -ს დარჩა, რომელმაც 1397 წელს ტახტიდან ჩამოაგდო შვედეთის მეფე და შვედეთის დედოფალიც გახდა, რითაც შედგა კალმარის უნია, რომელიც 1523 წელს დაიშალა. ამავე 1397 წელს მარგრეტემ თავისი ტახტის მემკვიდრედ თავისი დისწული, ერიკ პომერანიელი გამოაცხადა.
მარკო ასენსიო

მარკო ასენსო ვილემსენი (; დ. 21 იანვარი, 1996) — ესპანელი ფეხბურთელი. „ასტონ ვილასა“ (იჯარით „პარი სენ-ჟერმენიდან“) და ესპანეთის ეროვნული ნაკრების გარემარბი და შემტევი ნახევარმცველი. 2020 წლის ტოკიოს ოლიმპიადის ვერცხლის მედალოსანი და 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე.

საკლუბო კარიერა
მალიორკა
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „მალიორკაში“ 2013 წელს. 2014 წლის ნოემბერში შეუერთდა „რეალ მადრიდს“. ის განათხოვრებული იყო მის ყოფილ კლუბსა და ესპანიოლში. დაბრუნების შემდეგ მოიგო რამდენიმე ტურნირი, 2 ჩემპიონთა ლიგის თასის ჩათვლით.

ასენსიოს დებიუტი მალიორკა -ს შემადგენლობაში შედგა 2013-2014 წლის სეზონში. ამ პერიოდში მას აკვირდებობნენ „რეალ მადრიდისა“ და „ბარსელონას“ სკაუტები. 2013 წელს გამოჩნდა „მალიორკას“ ძირითად გუნდში და სადებიუტო გოლი გაიტანა „ტენერიფეს“ კარში.

რეალ მადრიდი
2014 წლის 24 ნოემბერს რეალ მადრიდმა საბოლოოდ მიაღწია შეთანხმებას „მალიორკასთან“ და ფეხბურთელთან ექვსწლიანი კონტრაქტი გააფორმა, „რეალ მადრიდს“ ეს ტრანსფერი 3.9 მილიონი ევრო დაუჯდა.

2017 წლის 28 ოქტომბერს მარკო ასენსიო რეალ მადრიდთან კონტრაქტი 2023 წლამდე გაახანგძლივა.

სანაკრებო კარიერა
ასენსიოს დებიუტი ესპანეთის საფეხბურთო ნაკრებში 2016 წელს შედგა, ის გუნდის წევრი იყო 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზეც.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
რეალ მადრიდი
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი: 2016–17 2019–20, 2021–22
ესპანეთის თასი: 2022–23
ესპანეთის სუპერთასი: 2017 2022
უეფა-ს სუპერთასი: 2016, 2017, 2022
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2016–17, 2017–18, 2021–22
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2016, 2017, 2018, 2022

პარი სენ-ჟერმენი
საფრანგეთის ლიგა 1: 2023–24
საფრანგეთის თასი: 2023–24
საფრანგეთის სუპერთასი: 2023, 2024

სანაკრებო
ესპანეთის 19-წლამდელთა ნაკრები
უეფა-ს ევროპის 19 წლამდელთა ჩემპიონატი: 2015
ესპანეთის 23-წლამდელთა ნაკრები
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალი: 2020
ესპანეთი
ერთა ლიგა: 2022–23

ინდივიდუალური
სეგუნდა დივიზიონის თვის საუკეთესო ფეხბურთელი: ოქტომბერი, 2014
უეფა-ს ევროპის 19 წლამდელთა ჩემპიონატის ოქროს ფეხბურთელი: 2015
უეფა-ს ევროპის 19 წლამდელთა ჩემპიონატის ვერცხლის ბურთი: 2017
საულ ნიგესი

საულ ნიგესი (; დ. 21 ნოემბერი, 1994; ცნობილი როგორც საული) — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს „ატლეტიკო მადრიდსა“ და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე

ატლეტიკო მადრიდის ახალგაზრდული აკადემიის დასრულების შემდეგ მან 200-ზე მეტი მატჩი ითამაშა კლუბის მაისურით. 2013-2014 წლების სეზონში ის „რაიო ვალეკანოში“ იყო განათხოვრებული.

საული დაეხმარა ესპანეთის 21 წლამდელთა ნაკრებს 2017 წლის 21 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მოპოვებაში. მისი დებიუტი ძირითად ნაკრებში შედგა 2016 წლის 1 სექტემბერს ბელგიის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში, რომელიც ესპანეთის გამარჯვებით დასრულდა. ნიგესმა მონაწილეობა მიღო 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე რუსეთში.
სამედაღა აღამალიოღლუ

სამედაღა აღამალიოღლუ (; დ. 27 დეკემბერი [ძვ. სტ. 15 დეკემბერი], 1867 — გ. 6 ოქტომბერი, 1930, მოსკოვი) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. კომპარტიის წევრი 1920 წლიდან.

1905–1907 წლების რევოლუციის მონაწილე ამიერკავკასიაში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა „ჰუმეთის“ მუშაობაში. 1918 წლის ბოლოდან მუშაობდა ბაქოში. 1920 წელს მუსავატური რეჟიმის დამხობის შემდეგ იყო აზერბაიჯანის სსრ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი. 1921 წელს აზერბაიჯანის სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ხოლო 1922–1929 წლებში აზერბაიჯანის სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე. ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკა შექმნიდან (1922) — ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკა (ასფარ) ცაკ-ის ერთ-ერთი თავმჯდომარე. სსრკ საბჭოების ყრილობაზე (1922) სამედაღა აღამალიოღლუ აირჩიეს სსრკ ცაკ-ის წევრად, შემდეგ სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრად. იყო აზერბაიჯანის კპ (ბ) ცენკრალური კომიტეტის და საკავშირო კპ (ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის წევრი. ხელმძღვანელობდა ლათინური ანბანის შემოღებას საბჭოთა აღმოსავლურ რესპუბლიკებში. ავტორია ნაშრომებისა აღმოსავლეთში რევოლუციური მოძრაობისა და კულტურული რევოლუციის შესახებ.
ფიოდორ ჩერენკოვი

ფიოდორ ჩერენკოვი (; დ. 25 ივლისი, 1959, მოსკოვი, რსფსრ, სსრ კავშირი — გ. 4 ოქტომბერი, 2014, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი. თამაშობდა თავდამსხმელის და ნახევარმცველის პოზიციაზე. იცავდა მოსკოვის „სპარტაკის“, პარიზის „რედ სტარისა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული და ოლიმპიური ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სამგზის (1979, 1987, 1989) ჩემპიონი, ექვსგზის (1980, 1981, 1983, 1984, 1985, 1991) ვიცე-ჩემპიონი და ორგზის (1982, 1986) ბრინჯაოს პრიზიორი, რუსეთის ჩემპიონი (1993) და რუსეთის თასის მფლობელი (1994) მოსკოვის „სპარტაკის“ შემადგენლობაში. 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრების შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1988). საყოველთაოდ აღიარებულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო რუს და საბჭოთა ფეხბურთელად.

1983 და 1989 წლებში დაასახელეს საბჭოთა კავშირის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.

ცხრაჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ოთხჯერ პირველ ნომრად.

საკლუბო სტატისტიკა
სანაკრებო კარიერა
1979–1990 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 34 შეხვედრას ატარებს და 12 ბურთი გააქვს.
სტატისტიკა
თამაშის სტილი და შეფასებები
ჩერენკოვმა პირველივე მატჩებიდან თავი წარმოაჩინა, როგორც გამორჩეულად ნიჭიერმა, თვითმყოფადი ტექნიკითა და მოედნის შესანიშნავი ხედვით დაჯილდოებულმა ფეხბურთელმა. იგი მალევე ჩამოყალიბდა „სპარტაკის“ ერთ-ერთ წამყვან მოთამაშედ, ხოლო კლუბიდან იური გავრილოვის წასვლის შემდეგ, თავად იტვირთა გუნდის თამაშის მთავარი ორგანიზატორის როლი, რასაც კარიერის ბოლომდე წარმატებით ართმევდა თავს. მოედანზე გამოირჩეოდა სანიმუშო კომბინაციური ალღოთი, ზუსტი და დროული პასებით, შეტევაში არასტანდარტული მოქმედებებითა და პარტნიორთა იშვიათი გრძნობით. გუნდისადმი ერთგულებამ, უმაღლესმა საფეხბურთო ინტელექტმა, ასევე გამორჩეულმა პიროვნულმა თვისებებმა მას ფეხბურთის მოყვარულთა დამსახურებული აღიარება და განსაკუთრებული სიყვარული მოუპოვა.

იგი იყო ერთ-ერთი იმ იშვიათ ფეხბურთელთაგან, რომელსაც პატივს სცემდნენ სხვა კლუბების, მათ შორის „სპარტაკის“ პრინციპული მეტოქე გუნდების გულშემატკივრებიც.

„ის მართლაც დიდებული ფეხბურთელი იყო. როგორც ახლა ვიღებთ სიამოვნებას შავის და ინიესტას თამაშისგან, ჩერენკოვის თამაშისგანაც ასე ვიხიბლებოდით“ — თავის დროზე ასეთი შეფასება მისცა ალექსანდრე ჩივაძემ ფიოდორ ჩერენკოვის თამაშს.

მიღწევები
საკლუბო
სპარტაკი მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1979, 1987, 1989
ვიცე-ჩემპიონი: 1980, 1981, 1983, 1984, 1985, 1991
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1982, 1986
სპარტაკი მოსკოვი
რუსეთის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1993
რუსეთის თასი
თასის მფლობელი: 1994

სანაკრებო
საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრები
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1980
ინდივიდუალური
საბჭოთა კავშირის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1983, 1989
გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრი: 141 გოლი

№1: 1983, 1985, 1987, 1989
№2: 1980, 1982, 1988
№3: 1981, 1984
ალიჯანი

ალიჯანი — ყოფილი სოფელი აზერბაიჯანში, მისი ტერიტორია დღესდღეობით შედის ხოჯავენდის რაიონის შემადგენლობაში. იგი გაუქმდა 2023 წლის 5 დეკემბერს, გაუქმებამდე ექვემდებარებოდა ლაჩინის რაიონს.

1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედიოდა მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 2020 წლის 1 დეკემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელზე კონტროლი დაიბრუნეს.
სტივ ნეში

სტეფან ჯონ ნეში (; დ. 7 თებერვალი, 1974) — კანადელი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელმაც 18 სეზონი ითამაშა ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში . ნეში ორჯერ დასახელდა -ს ყველაზე ღირებულ მოთამაშედ, „ფინიქს სანსში“ თამაშისას. ის ამჟამად კანადის ნაციონალური გუნდის გენერალური მენეჯერი და გოლდენ სტეიტ უორიორსის მოთამაშეების განვითარების კონსულტანტია.

ადრეული ცხოვრება
ნეში დაიბადა 1974 წლის 7 თებერვალს სამხრეთ აფრიკაში, იოჰანესბურგში. დედა, ჯინი, იყო უელსელი, ხოლო მამა, ჯონი, ინგლისელი. მისი ოჯახი გადავიდა რეჯაინაში, ვიქტორიაში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში ჩასვლამდე. ამ დროს ნეში 18 თვის იყო. აქედან გამომდინარე, მას აქვს როგორც ბრიტანეთის, ასევე კანადის მოქალაქეობა. კანადაში დასახლებამდე, სტივის მამა მსოფლიოს სხვადასხვა ადგილებში ფეხბურთს თამაშობდა. ნეშიც ყოველთვის თამაშობდა ფეხბურთს და ჰოკეის თავის უმცროს ძმასთან, მარტინთან ერთად და 12-13 წლამდე კალათბურთის თამაში არ დაუწყია. სანამ, მერვე კლასში მან დედას არ განუცხადა, რომ ითამაშებდა ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში და გახდებოდა ვარსკვლავი.

ბრიტანეთის კოლუმბიაში წარმატებული მაღალი კლასის საკალათბურთო კარიერის შემდეგ ნეშმა კალიფორნიაში, სანტა კლარას უნივერსიტეტისს სტიპენდია მიიღო. ბრონკოში მის ოთხ სეზონში, გუნდმა ტურნირი ოთხჯერ ჩაატარა, სადაც ის ორჯერ დასახელდა დასავლეთ სანაპიროს კონფერენციის წლის მოთამაშედ. 2004-2005 წლების სეზონში ნეში ლიდერობდა სანსს დასავლეთ კონფერენციის ფინალში და დასახელდა ლიგის ყველაზე ღირებულ მოთამაშედ . ის ასევე დასახელდა ყველაზე ღირებულ მოთამაშედ 2005-2006 წლების სეზონში. ნეში მიჩნეულია ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ისტორიაში ერთ-ერთ საუკეთესოდ სამქულიანების სროლაში, თავისუფალ სროლაში და ასისტებში.
ყარაღაშები

ყარაღაშები (თვითსახელწოდება — -) — რუსეთის ერთ-ერთი ეთნიკური უმცირესობა, ნოღაელების სუბეთნოსი. ლაპარაკობენ ნოღაიური ენის ყარაღაშულ დიალექტზე. კომპაქტურად ცხოვრობენ ასტრახანის ოლქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ყაზახეთის საზღვართან ახლოს.

დემოგრაფია
ზუსტი მონაცემები ყარაღაშური მოსახლეობის შესახებ არ არსებობს, რადგან რუსული აღწერები მათ დამოუკიდებელ ჯგუფად არ თვლის, მაგრამ ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, ასტრახანის ოლქში დაახლოებით 10 ათასი ყარაღაშია. მათი უმრავლესობა მუსლიმია.
ენოლი

ენოლი — მყინვარული წარმოშობის მთის ტბა ასტურიაში, ესპანეთში. მდებარეობს კანტაბრიის მთებში, კორნიონის მასივზე, ზღვის დონიდან 1070 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,1 კმ². სიგრძე 750 მ, სიგანე 400 მ. მაქსიმალური ნალექების მოსვლისას სიღრმე 25 მ შეადგენს. ტბის სიახლოვეს, კერძოდ, 600 მ-ში მდებარეობს ტბა ერსინა, რომელთანაც ერთად ქმნის ლაგოს-დე-კოვადონგის მთიან რეგიონს. ტბაზე ეწყობა რეგიონული ცეკვები პასტორის ფიესტის დროს, 25 ივლისს.
ერსინა

ერსინა — მყინვარული წარმოშობის პატარა მთის ტბა ასტურიაში, ესპანეთში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1108 მ-ზე. ტბის ზედაპირის ფართობია დაახლოებით 8 ჰა. ტბის სიგრძე შეადგენს 700 მ-ს, ხოლო სიგანე 300 მ-ს. მაქსიმალური სიღრმე 3 მ. ტბის სიახლოვეს, კერძოდ, 600 მ-ში მდებარეობს ტბა ენოლი, რომელთანაც ერთად პიკუს-დე-ევროპის ეროვნული პარკის ფარგლებში ქმნის ლაგოს-დე-კოვადონგის მთიან რეგიონს. ამ ორ ტბას ერთმანეთისაგან გამოყოფს მთა პიკოტა-დე-ენოლი. ერსინა ევტროფიული ტბაა.
ჯორჯინა როდრიგესი

ჯორჯიანა როდრიგეს ჰერმანი (; დ. 27 იანვარი, 1994, წლის 27 იანვარს, არგენტინის დედაქალაქ ბუენოს-აირესში (სხვა წყაროებით ესპანეთის ქალაქ ხაკაში).

სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი საცხოვრებლად გადავიდა მადრიდში, სადაც მან განაგრძო მოცეკვავის კარიერა. მადრიდში დაიწყო მისი სამოდელი კარიერა. 2016 წელს მან გაიცნო კრიშტიანუ რონალდუ.

პირადი ცხოვრება
2016 წლის ბოლოს გაიცნო კრიშტიანუ რონალდუ, 2017 წლის 12 ნოემბერს ჯორჯიანასა და კრიშტიანუს შეეძინათ ქალიშვილები ალა-მარტინა და ევა.

ფილმოგრაფია
მე გაჩუქებ მზეს

მე გაჩუქებ მზეს — ჯენდი ნელსონის ახალგაზრდული რომანი, რომელიც გამოქვეყნდა 2014 წლის სექტემბერში. იგი ავტორის რიგით მეორე რომანია, რომელმაც მას არაერთი ჯილდო მოუტანა, მათ შორის 2015 წელს მიიღო პრინტსის ჯილდო, მოზარდთა საუკეთესო ნაწარმოებისთვის..

რომანში მოთხრობილია ორი ტყუპის ნოასა და ჯუდის ამბავი, რომლებიც ერთმანეთთან წარმოუდგენლად ახლოს არიან ცამეტ წლამდე, თუმცა სამი წლის განმავლობაში უკვე თითქმის აღარ ესაუბრებიან ერთმანეთს. მათი ცხოვრების ადრეული წლების შესახებ, ბრძოლისა და საიდუმლოს შესახებ რომელმაც გავლენა იქონია მის წარსულზე, აწმყოსა და მომავალზე ნოა საუბრუბს. გვიანდელ პერიოდზე კი ჯუდი. ის აღწერს როგორ შეიცვალა მისი ცხოვრება ლამაზ, მაგრამ ამპარტავან და იმედგაცრუებულ ბიჭთან შეხვედრის შემდეგ. ჯუდი ასევე შემთხვევით ხვდება იდუმალებით მოცულ ხელოვანს, რომელიც მის და ნოას ცხოვრებას სამუდამოდ ცვლის.
ჯენდი ნელსონი

ჯენდი ნელსონი (; დ. 25 ნოემბერი, 1965, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი ახალგაზრდული ფენტეზის ჟანრის მწერალი.

ნელსონის პირველი ნოველა იყო „ცა არის ყველგან“. ამ ნაწარმოებმა გაიმარჯა ნომინაციაში „საუკეთესო ნაწარმოები მოზარდებისთვის“. 2015 წელს კი გამოიცა ოცზე მეტ ქვეყანაში.

ნელსონის მეორე ნაწარმოებია „მე გაჩუქებ მზეს“, რომელიც პირველად 2014 წელს გამოიცა და ავტორს უდიდესი წარმატება მოუტანა. წიგნი გამოიცა 25 ქვეყანაში. ამჟამად ცხოვრობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში.