iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანგორის ბრძოლა

ანგორის ბრძოლა, ანკარის ბრძოლა — ბრძოლა თემურლენგსა და ოსმალეთის სულთან ბაიაზიდ -ს შორის ჩუბუკის მდელოზე, ანგორასთან (ახლანდელი ანკარა) ახლოს. 1402 წლის 19 ივლისს ანგორის ბრძოლის დაწყების წინ თემურლენგმა სივასი დაიკავა. ოსმალთა ჯარი სივასის დასავლეთით 150 კმ-ზე ტყიან მთებში გამაგრდა და ამით თემურლენგის მთავარ ძალას – ცხენოსან ჯარს სამოქმედო გზა გადაუღობა. თემურლენგმა მოწინააღმდეგეს ზურგიდან მოუარა და ანგორას გარს შემოერტყა. ბაიაზიდის ჯარი 20 ივლისს დილით ეკვეთა მტერს. მარცხენა ფრთაზე თემურლენგის ცხენოსნებმა შეაჩერეს ოსმალთა იერიში, ხოლო ანატოლიელი ბეგების თემურლენგის მხარეზე გადასვლამ საბოლოოდ გადაწყვიტა ბრძოლის ბედი. ოსმალთა ორივე ფრთის განადგურების შემდეგ თემურლენგის ჯარი გარს შემოერტყა და გაანადგურა ბაიაზიდის მთავარი ძალები. ამ დამარცხებამ დიდი ხნით შეაჩერა ოსმალეთის იმპერიის ცენტრალიზაციის პროცესი.
ანტალკიდას ზავი

ანტალკიდას ზავი, ს ა მ ე ფ ო ზ ა ვ ი — დაიდო ძვ. წ. 387 ან 386 წელს სპარსეთის ქალაქ სარდში კორინთის ომის შემდეგ, რომელიც ძვ. წ. 395–387 წლებში მიმდინარეობდა სპარტასა და ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოთა კოალიციას (ათენი, თებე, კორინთი, არგოსი...) შორის. სპარსეთის ზეგავლენით მოკავშირეები იძულებულნი გახდნენ სპარტელი მხედართმთავრისა და დიპლომატის ანტალკიდას პირობები მიეღოთ. ზავის პირობების შესრულებისათვის თვალყურის დევნება დაევალა სპარტას, რამაც საგრძნობლად გააძლიერა მისი ჰეგემონია საბერძნეთში. ამ ზავით ბერძნები ფაქტობრივად კარგავდნენ ყველა მონაპოვარს, რაც ბერძენ-სპარსელთა ომით მოიპოვეს. მცირე აზიისა და კვიპროსის ბერძნული ქალაქები კვლავ სპარსეთს დაემორჩილნენ. დანარჩენებმა დამოუკიდებლობა მიიღეს, თუმცა კავშირებში გაერთიანება მაინც ეკრძალებოდათ. არსებობა შეინარჩუნა მხოლოდ პელოპონესის კავშირმა. სპარსეთის ფლოტს გზა გაეხსნა ეგეოსის ზღვაში, რაც ათენის საზღვაო ძლიერებას ემუქრებოდა. ანტალკიდას ზავი საბერძნეთის დაქუცმაცებულობის აღიარებას ნიშნავდა. ანტალკიდას ზავის ტექსტს გვამცნობს ქსენოფონტი „საბერძნეთის ისტორიაში“.
მილენიუმ ტაუერი (როტერდამი)

მილენიუმ ტაუერი — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 35 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 130,8 მ, ანტენის ჩათვლით 149 მ. ემსახურება 12 ლიფტი. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1997-2000 წლებში. ამჟამად შერეული გამოყენებისაა, რომელიც შეიცავს სასტუმროებს, აპარტამენტებს, ოფისებსა და სხვ. მშენებლობის დასრულებისთანავე იგი სიმაღლით ნიდერლანდების რიგით მე-2 შენობა გახდა. არქიტექტურული სტილი მოდერნისტულია.
მონტევიდეო (როტერდამი)

მონტევიდეო — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 43 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 139,5 მ. თავზე ლოგოტიპი აქვს — „“, რომელთანაც ერთად შენობის სიმაღლე 152,3 მ აღწევს. ემსახურება 7 ლიფტი. შეიცავს აპარტამენტებს, საოფისე და სავაჭრო ფართობებს. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2003-2005 წლებში. სახელი ეწოდა ურუგვაის დედაქალაქის — ქალაქ მონტევიდეოს სახელის მიხედვით.
ახალი ორლეანი (ცათამბჯენი)

ახალი ორლეანი — საცხოვრებელი ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 43 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 158,3 მ, ანტენის ჩათვლით 163 მ. ემსახურება 4 ლიფტი. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2007-2010 წლებში. ამჟამად წარმოადგენს ნიდერლანდების უმაღლეს საცხოვრებელ შენობას. აშენებულია პორტუგალიელი არქიტექტორის — ალვარუ სიზა ვიეირას პროექტის მიხედვით.
კრალენდეიკი

კრალენდეიკი — ბონეირის დედაქალაქი და მთავარი პორტი კარიბის ნიდერლანდებში. ქალაქში ძირითადად საუბრობენ პაპიამენტოზე, ასევე გამოიყენება ნიდერლანდური და ინგლისური. დანიურად ნიშნავს „მარჯნის რიფს“. პაპიამენტოზე ქალაქის სახელია: , რაც „პლაჟს“ ნიშნავს. 2017 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 10 620 ადამიანს.

კრალენდეიკის სანაპიროსთან მდებარეობს დაუსახლებელი კუნძული — კლეინ-ბონაირე, რომელიც საუკეთესო ადგილია ყვინთვისა და წყალქვეშ ცურვისთვის.

ისტორია
ფორტი ორანე ბონეირის მთავარი ნავსადგურის დასაცავად 1639 წელს ააშენეს. მეჩვიდმეტე საუკუნის ბოლოს მოხდა ფორტის ძირეული მოდიფიკაცია. 1810 წელს ფორტის მახლობლად შეიქმნა ინგლისური დასახლება "", რომელსაც სახელი 1840 წელს ნიდერლანდების მმართველობის ქვეშ გადასვლის დროს შეეცვალა.
ხრამჰეს I

ხრამჰეს — მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხრამზე, ქალაქ წალკაში. შერეული ტიპის მაღალდაწნევიანი ჰიდროელექტროსადგურია. სადგურზე გამოიყენება მდინარე ხრამის წყალჩამონადენი. სათავე ნაგებობანი განთავსებულია წალკის ხეობის დასაწყისში, ხოლო ელექტროსადგურის ძალური კვანძი აშენებულია ღრმა ხეობაში, მდინარე ხრამის ყოფილ კალაპოტში. ამუშავდა 1947 წლის დეკემბერში. მისი დადგმული სიმძლავრეა 112.8 ათ. კვტ და საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება 184 მილიონი კილოვატსაათი.
ხრამჰეს II

ხრამჰეს — მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხრამზე, ქალაქ წალკაში. ტიპური დერივაციული სადღეღამისო რეგულირების ჰიდროელექტროსადგურია. წარმოადგენს ხრამჰესების კასკადის მეორე საფეხურს. სადგურზე გამოიყენება ხრამჰეს -ის გადამუშავებული წყლის, ხრამჰეს -ის და ხრამჰეს -ის კაშხლებს შორის მდინარე ხრამის დამატებითი დინების, მდინარე ყარაბულახისა და მდინარე ჭოჭიანის ერთობლივი წყალჩამონადენი. ჰესის მშენებლობა 1954 წელს დაიწყო. მისი ორივე აგრეგატი საექსპლუატაციოდ გადაეცა 1963 წელს. დადგმული სიმძლავრეა 110 ათ. კვტ და საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება 184 მილიონი კილოვატსაათი.
ხადორჰესი

ხადორჰესი — სეზონური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდინარეების ალაზნისა და სამყურისწყლის შესართავთან. ჰესის დადგმული სიმძლავრეა 24 მგვტ. საშუალო წლიური გამომუშავება 100 მლნ. კვტ·სთ.

მშენებლობა დაიწყო 2001 წელს, საქართველოს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის ჩინეთში ვიზიტის შედეგად. ხადორჰესი საექსპლუატაციოდ გადაეცა 2004 წელს, გახსნა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა.

ჰიდროელექტროსადგური კერძო საკუთრებაში იმყოფება. აშენდა ჩინეთის სიჩუანის ელექტროენერგეტიკული კომპანიის დაფინანსებით.
სოხუმის ჰიდროელექტროსადგური

სოხუმჰესი (სოხუმის ჰესი) — დერივაციული ტიპის სეზონური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, მდინარე დასავლეთის გუმისთის მარცხენა ნაპირზე. ქალაქ სოხუმიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. მისი დადგმული სიმძლავრეა 18,9 მგვტ. ჰესის საშუალო წლიური გამომუშავება 100 მლნ. კვტ საათი. ჰესის მშენებლობა დაიწყო 1934 წელს, ჰიდროელექტროსადგურის პირველი აგრეგატი გაუშვეს 1948 წელს. ექსპლუატაციაში შევიდა 1948-1951 წლებში. საქართველო-აფხაზეთის კონფლიქტის დროს (1992-1993) მწყობრიდან გამოვიდა. 1992 წლიდან სოხუმჰესი არ ფუნქციონირებდა, სადგურის კონსტრუქცია მიატოვეს და თითქმის მთლიანად გაძარცვეს.
შაორის ჰიდროელექტროსადგური

შაორის ჰიდროელექტროსადგური — წლიური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ტყიბულის ტერიტორიაზე. შაორ-ტყიბულის ჰესების კასკადის პირველი საფეხური. სადგურზე გამოიყენება მდინარე შაორის წყალი. წყალსაცავს ქმნის შაორის ტაფობში, სოფელ ხორგას მიდამოებში აგებული კაშხალი. ძალური კვანძი განთავსებულია ქალაქ ტყიბულში. სადგური ექსპლუატაციაში გადაეცა 1955 წელს. მისი დადგმული სიმძლავრეა 39.2 მგვტ, ხოლო საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება 139 გიგავატი. დერივაციული ტიპის მაღალდაწნევიანი ჰესი, რომელიც რეგულირდება წყალსაცავის მეშვეობით. 2007 წლიდან ეკუთვნის ჩეხურ კომპანია — --ს.
Libor

ლიბორი — ლონდონის ბანკთაშორისი შეთავაზების ინდექსი. ლიბორი არის ბანკთაშორის სესხებზე საშუალოშეწონილი საპროცენტო განაკვეთი, წარმოდგენილი ლონდონის საერთაშორისო ბირჟაზე მონაწილე ბანკების მიერ სხვადასხვა ვალუტითა და ვადით (ერთიდან 12 თვემდე).

ლიბორის ინდექსი ფიქსირდება ყოველდღიურად 1985 წლიდან, დასავლეთ ევროპის დროით დილის 11 საათზე, ბრიტანეთის საბანკო ასოციაციის მიერ, შერჩეული ბანკების მიერ წარმოდგენილ მონაცემებზე დაყრდნობით.

ლიბორის ვალუტა
ლიბორის ინდექსი დაინაგარიშება 10 სხვადასხვა ვალუტაში:
ავსტრალიური დოლარი;
დანიური კრონი;
აშშ დოლარი;
ევრო;
კანადური დოლარი;
ახალზელანდიური დოლარი;
გირვანქა სტერლინგი;
შვედური კრონი;
შვეიცარული ფრანკი;
იაპონური იენა.

ინდექსის შედგენა
ინდექსის დაფიქსირება ხორციელდება შემდეგნაირად:

ბრიტანეთის საბანკო ასოციაციის უფლებამოსილი/ავტორიზებული აგენტი – „თომსონ როიტერის სააგენტო“ დასავლეთ ევროპის დროით დილის 11 საათზე უკავშირდება 16 პირველი კლასის ბანკს , შერჩეულს როგორც კომპანიებს, რომლებსაც გავლენა აქვთ ლონდონის ფულად ბაზარზე და ეკითხება 1 თვიდან 1 წლამდე შეთავაზებულ საპროცენტო განაკვეთების კვოტირებას (ფასების გამოცხადებას). თითოეული პერიოდისათვის მიღებული 16 მონაცემიდან ოთხი ყველაზე მცირე და ოთხი ყველაზე დიდი მაჩვენებლის გამორიცხვით, მიღებული მონაცემებით დაიანგარიშება საშუალო არითმეტიკული, რომელიც ქვეყნდება როგორც ლიბორის ინდექსი შესაბამისი პერიოდით და ვალუტით.

საქართველოს საბანკო სისტემა და ლიბორი
საქართველოში ლიბორის ინდექსზე დაფუძნებული სესხები გაიცემა ბანკი რესპუბლიკის მიერ .
მეჯიკ ჯონსონი

ირვინ „მეჯიკ“ ჯონსონი უმც. — ამერიკელი კალათბურთელი, რომელიც ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის რიგებში თამაშობდა პოინტ გარდის პოზიციაზე, ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში. მას შემდეგ რაც ჯონსონმა ჩემპიონის ტიტული მოიგო სკოლაში და კოლეჯში, 1979 წლის -ის დრაფტზე 1 ნომრად იქნა არჩეული ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის მიერ. მის ახალბედა სეზონში, მან შეძლო გუნდთან ერთად ჩემპიონის ტიტულის და ფინალის ჯილდო მოიგო. მან 1980-იან წლებში ლეიკერსთან ერთად კიდევ 4 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო.
დელფტის ჭიშკარი

დელფტის კარიბჭე — ორი ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. მდებარეობს როტერდამის ცენტრალური სარკინიგზო სადგურის სიახლოვეს. აშენდა 1989-1991 წლებში. ტაუერ არის 151,35 მ სიმაღლის და აქვს 41 სართული, ტაუერ — 93 მ სიმაღლისაა და 25 სართულიანია. 2009 წლის მაისამდე იყო ნიდერლანდების უმაღლესი საოფისე შენობა. მთლიანობაში ცათამბჯენებს ემსახურება 28 ლიფტი. კომპლექსის საერთო ფართობია 106 000 კვადრატული მეტრი.

გალერეა
სტრეიკეიზერი

სტრეიკეიზერი — საცხოვრებელი და საოფისე ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ჰააგაში. 42 სართულიანია, შენობის სიმაღლე 132 მ აღწევს. ემსახურება 5 ლიფტი. ქალაქ ჰააგაში სიმაღლით მე-2 შენობაა. მშენებლობა დაიწყო 2005 წლის ოქტომბერში, დასრულდა 2007 წლის ზაფხულში. შეიცავს 51 კეთილმოწყობილ ბინას. არქიტექტურული სტილი მოდერნისტულია.
არვერნები

არვერნები — აკვიტანიაში (ახლანდელი ოვერნი) მცხოვრები გალური (კელტური) ტომი. ძვ. წ. საუკუნეში ებრძოდნენ გალურ ტომებს, ედუებს, გალიაში გავლენისათვის. არვერნების ბელადმა ვერცინგეტორიქსმა გააერთიანა გალების ტომთა უმრავლესობა იულიუს კეისრის წინააღმდეგ. არვერნებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს რომაელებს, მაგრამ ალეზიის ბრძოლაში ძვ. წ. 52 წელს დამარცხების შემდეგ დამორჩილდნენ რომს. „არვერნებისაგან“ წარმოდგა საფრანგეთის პროვინცია ოვერნის სახელწოდება.
არზრუმის საზავო ხელშეკრულება (1823)

არზრუმის (ერზრუმის) საზავო ხელშეკრულება – საზავო ხელშეკრულება ირანსა და ოსმალეთს შორის. დაიდო 1823 წლის 28 ივლისს, 1821-1823 წწ. ომის შემდეგ, რომელიც ირანმა გააჩაღა ბაღდადის, ვანისა და სხვა ზოგიერთ მომიჯნავე ოსმალეთის მფლობელობაში მყოფი მიწების დაპყრობის მიზნით. ირანმა მხოლოდ დროებით წარმატებას მიაღწია. მან ინგლისის ზეგავლენით შეწყვიტა ოსმალეთთან დავა და შეუდგა ომისათვის მზადებას რუსეთის წინააღმდეგ ამიერკავკასიაში. არზრუმის საზავო ხელშეკრულების თანახმად, ირანმა ოსმალეთს დაუბრუნა დაპყრობილი ტერიტორია. ორივე მხარემ ვალდებულება იკისრა, არ დაეშვათ მეჯოგე ტომების თავისუფალი მიმოსვლა საზღვრებზე, არ მიეცათ თავშესაფარი ერთიმეორის ემიგრანტებისათვის, ხელი არ შეეშალათ ვაჭრებისა და წმინდა ადგილების მოსალოცად ჩასულ მორწმუნეთათვის და სხვა.
არზრუმის საზავო ხელშეკრულება (1847)

არზრუმის (ერზრუმის) საზავო ხელშეკრულება – საზავო ხელშეკრულება ირანსა და ოსმალეთს შორის. დაიდო 1847 წლის 20 მაისს. მას წინ უსწრებდა გამუდმებული სასაზღვრო კონფლიქტები, მომლოცველთა დევნა და ვაჭართა შევიწროება ორივე სახელმწიფოს მხრივ. 1843 წელს ინგლისისა და რუსეთის მთავრობათა ინიციატივითა და მონაწილეობით საზღვრების დასაზუსტებლად შეიქმნა შერეული კომისია, რომელმაც მუშაობა დაამთავრა 1847 წელს. არზრუმის საზავო ხელშეკრულების ძალით მხარეებმა გაინაწილეს ზოჰაბის სანჯაყი (ქურთისტანი), ირანმა უარი თქვა ქ. სულეიმანიის შეერთების განზრახვაზე, ხოლო ოსმალეთმა ირანის სამფლობელოდ ცნო მდინარე შატ-ელ-არაბის შესართავთან მდებარე მოჰამერა; მას მიენიჭა აგრეთვე შატ-ელ-არბზე ნაოსნობის უფლება. არზრუმის საზავო ხელშეკრულებამ უცვლელად დატოვა 1823 წლის არზრუმის საზავო ხელშეკრულების ზოგიერთი მუხლი. სადემარკაციო კომისიის შექმნის მიუხედავად, ირანსა და ოსმალეთს შორის ამის შემდეგაც დიდხანს გრძელდებოდა სასაზღვრო კონფლიქტები, რომლებსაც რუსეთი და ინგლისი თავიანთი გავლენის გასაძიერებლად იყენებდნენ. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ (1918) ირან-ოსმალეთის სასაზღვრო კონფლიქტებს დაემატა უთანხმოება ერაყთანაც. საზღვრებისათვის დავა მოწესრიგდა ოსმალეთსა და ირანს შორის 1926 წლის, ხოლო ირანსა და ერაყს შორის 1937 წლის ხელშეკრულებებით.
არაქელ დავრიჟეცი

არაქელ დავრიჟეცი, არაქელ თავრიზელი (დ. 1595 - გ. 1669) – სომეხი ისტორიკოსი. მისი ვრცელი „ისტორიათა წიგნი“ ამ პერიოდის ამიერკავკასიის და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიის პირველხარისხოვანი წყაროა. ავტორი დაწვრილებით აღწერს შაჰ-აბასის შემოსევებს ამიერკავკასიაში, სომეხთა აყრასა და ირანში გადასახლებას. საყურადღებო ცნობებს გვაწვდის საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის ნახევრის ქართლისა და კახეთის სამეფოებზე, კერძოდ სიმონ -ზე, ალექსანდრე -ზე, ლუარსაბ -ზე, თეიმურაზ -ზე, ქეთევან დედოფალზე, გიორგი სააკაძეზე და სხვ. არაქელ დავრიჟეცის ნაშრომი პირველად დაიბეჭდა სომხურ ენაზე ამსტერდამში 1669 წელს.
არქიდამე II

არქიდამე – სპარტის მეფე ძვ. წ. 469 (ან ძვ. წ. 476) – ძვ. წ. 427 წლებში. სპარტელებმა არქიდამეს მეთაურობით ჩაახშვეს ჰილოტების ათწლოვანი აჯანყება, ე. წ. მესამე მესენიელთა ომი (ძვ. წ. 464–458). შემდგომ, პელოპონესის ომის დროს, იგი სპარტელთა ლაშქრით სამი წლის განმავლობაში (ძვ. წ. 431, ძვ. წ. 430, ძვ. წ. 428) თავს ესხმოდა ატიკას და აოხრებდა ათენის გარეუბნებს. მისი სახელის მიხედვით, პელოპონესის ომის პერიოდს (ძვ. წ. 431-ძვ. წ. 421) „არქიდამეს ომს“ უწოდებენ.
არიანელობა

არიანელობა, არიოზელობა — მიმდინარეობა, წარმოშობილი ქრისტიანულ ეკლესიაში - საუკუნეებში. საფუძველი ჩაუყარა 318 წელს ალექსანდრიელმა ხუცესმა არიოზმა. წინააღმდეგ მსოფლიო ქრისტიანული ეკლესიის დოგმისა, რომლის მიხედვითაც ძე ღმერთი (იესო ქრისტე) მამა ღმერთის ერთარსი და თანასწორია, არიანელობის თანახმად, ქრისტე დასაბამიდან არ არსებობდა მამა ღმერთთან ერთად, იგი შემდეგშია შექმნილი ადამიანის მსგავსად. ქრისტეში ერთსა და იმავე დროს ღმერთიც არის და ადამიანიც, მაგრამ ჭარბობს ადამიანურობა. არიანელობამ დიდი განხეთქილება შეიტანა როგორც ქრისტიანულ წრეებში, ისე მაშინდელ ბიზანტიურ საზოგადოებაში; იგი მჭიდროდ იყო გადახლართული სოციალური მოძრაობისა და რომის (მოგვიანებით ბიზანტიის) ორბიტაში მოქცეული პროვინციების პოლიტიკურ ბრძოლასთან. 320 წელს ალექსანდრიის საეკლესიო კრებაზე არიანელობა დაგმეს, მაგრამ მას მხარი დაუჭირა აღმოსავლეთის ეპისკოპოსთა ნაწილმა. კონსტანტინე დიდის მიერ მოწვეულმა ნიკეის საეკლესიო კრებამ 325 წელს არიანელობა მწვალებლობად გამოაცხადა და საეკლესიო დოგმად აღიარა ძე ღმერთის მამა ღმერთთან ერთარსებობა. გართულებულმა ვითარებამ კონსტანტინე აიძულა, შერიგებოდა არიანელობას. დაიწყეს არიანელების მოწინააღმდეგეების დევნა, განსაკუთრებით ათანასე ალექსანდრიელისა, რომელსაც მხარი დაუჭირა დასავლეთის ეკლესიამ. აღმოსავლეთის ეკლესიაში საიმპერატორო ხელისუფალთა მხარდაჭერით წარმოიშვა შემთანხმებლური, ნახევრად არიანული მიმდინარეობა, რომელიც ამტკიცებდა ძე ღმერთის არა „ერთარსებობას“, არამედ „მსგავსარსებობას“. 381 წლის კონსტანტინოპოლის საეკლესიო კრებამ საბოლოოდ დაგმო არიანელობა, ხოლო დასავლეთ ეკლესიაში მოძღვრებას წმინდა სამების შესახებ დაუმატეს დოგმატი სულიწმიდის წარმოშობისა არა მარტო მამა ღვთისაგან, არამედ ძე ღვთისგანაც. აღმოსავლეთის ეკლესიაში არიანელობის ნაშთები დიდხანს შემორჩა. იგი შემოინახეს აგრეთვე იმ გერმანელმა ტომებმა, რომელთაც ქრისტიანობა მიიღეს აღმოსავლეთიდან – გუთებმა, ვანდალებმა, ბურგუნდებმა და სხვ. ყველაზე დიდხანს არიანელობა შემორჩა ლანგობარდებში ( საუკუნემდე). არიანელობის სახესხვაობაა საუკუნეში პოლონეთში გავრცელებული სოცინიანობა.
ბოტომი

ბოტომი — კუნძულ საბას დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, კარიბის ნიდერლანდებში. კუნძულის 1424 მოსახლიდან ქალაქში დაახლოებით 500 ადამიანი ცხოვრობს.

ბოტომში მდებარეობს მთავრობის ოფისი, ჰოსპიტალი, მოხუცთა სახლი, სპორტული მოედნები, სამი ეკლესია, ბიბლიოთეკა, სხვა და სხვა მაღაზიები და საბას სამედიცინო უნივერსიტეტი.

ბოტომში ზაფხულის პერიოდში ტარდება საბას კარნავალი და საბას დღეები დეკემბერში.
ჯონდო ბაღათურია

ჯონდო (ჯონდი) ბაღათურია (დ. 30 მარტი, 1964, ბათუმი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1980–1981 წლებში მუშაობდა ბათუმის მექანიზაციის სამმართველოში ზეინკლად. 1987 წელს მუშაობდა 4 სასკოლო კვების კომბინატში მუშად. 1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ინჟინერ-ეკონომისტის სპეციალობით. 1988–1989 წლებში მუშაობდა შულავერის ინერტულ მასალათა ქარხანაში. 1989–1995 წლებში მუშაობდა ტრესტ „საქსპეცმშენში“ სხვადასხვა თანამდებობებზე.

პოლიტიკური კარიერა
1998–2002 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს წევრი, ფრაქცია „ედპ-ის“ თავმჯდომარე. 2002 წლის 6 თებერვალს ედპ-ის ცენტრალურ ოფისში გამართულ სხდომაზე მიიღეს გადაწყვეტილება და ჯონდი ბაღათურია გარიცხეს პარტიიდან. 2002–2003 წლებში იყო დემოკრატიული აღორძინების კავშირის თბილისის ორგანიზაციის პოლიტიკური მდივანი. 2002 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში „აღორძინება-“-ის პარტიულ სიაში მეხუთე ნომერი იყო და ვერ მოხვდა თბილისის საკრებულოში. 2003 წელს ლეიბორისტულ პარტიაში გაწევრიანდა. 2006 წლის ივნისში ჯონდი ბაღათურია გახდა თბილისის საკრებულოს წევრი. მან ჩაანაცვლა დავით იოსელიანი („აღორძინება-“-ის პარტიული სიის მესამე ნომერი), რომელიც ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგებლად აირჩიეს. 2006 წელს დატოვა ლეიბორისტული პარტია. „ლეიბორისტული პარტია კონფლიქტების გამო, ან პირადული უთანხმოების გამო არ დამიტოვებია, უბრალოდ ბევრ სტრატეგიულ საკითხზე, რასაც პარტია ახმოვანებდა ჩემი და ბატონი შალვას მოსაზრებები დიამეტრალურად განსხვავდებოდა. მივხვდი, რომ ერთ პარტიულ ჩარჩოებში ვეღარ ჩავჯდებოდი და წამოსვლა გადავწყვიტე“-განაცხადა ჯონდი ბაღათურიამ. 2007 წლის 26 იანვარს დააფუძნა პოლიტიკური გაერთიანება „ქართული დასი“, რომელიც იყო ეროვნული საბჭოს წევრი. საბჭო ბლოკის სახით მონაწილეობდა 2008 წლის არჩევნებში, სადაც ბაღათურიამ მოიპოვა საპარლამენტო მანდატი. 2008–2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „გაერთიანებული ოპოზიცია (ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეები)“.
გურამ ჩახვაძე

გურამ ჩახვაძე (დ. 2 იანვარი, 1962, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პარლამენტის სამგზის (1992, 1995, 2008) წევრი

ბიოგრაფია
1977–1979 წლებში მუშაობდა თბომეურნეობის სამმართველოში მემანქანედ. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომისტის კვალიფიკაციით. 1985 წლიდან მუშაობდა თბილისის ქარხანა „ელექტროშედუღებაში“. 1987–1991 წლებში მუშაობდა სატყეო მრეწველობის ინსტიტუტი „მერქანში“. 1991–1992 წლებში იყო კომპანია „ორიონის“ უფროსი ეკონომისტი.

1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 1995-1999 წლებში — საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისი, დიდუბის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 2000–2001 წლებში მუშაობდა საქართველოს კონტროლის პალატაში. 2001–2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში. 2005–2007 წლებში მუშაობდა შპს „მედი ქლაბ ჯეორჯიაში“.
ლევან ვეფხვაძე

ლევან ვეფხვაძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1996 წელს წითელი დიპლომით დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, ხოლო 1997 წელს იმავე უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტი. 1995–1996 წლებში იყოს თსუ სტუდენტთა და ასპირანტთა კავშირის პრეზიდენტი. 1998–1999 წლებში მუშაობდა საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის პრეს-მდივანად. 2000–2001 წლებში იყო საქართველოს ევროატლანტიკურ ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარე.

2001 წლიდან დაიწყო მუშაობა ტელევიზიაში. იყო - სტუდიის გადაცემის „რას ფიქრობს ხალხი“ მთავარი კონსულტანტი; 2002–2003 წლებში ტელეკომპანია „მზეს“, საინფორმაციო გადაცემა „მზერას“ პროდიუსერი; 2003–2008 წლებში ტელეკომპანია „იმედის“, საკვირაო გადაცემა „დროებას“ პროდიუსერი, ხოლო 2006–2008 წლებში — ამავე არხის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პროგრამების დირექტორის მოადგილე.

2008 წლის თებერვალში ამავე გადაცემის წამყვან გიორგი თარგამაძესთან და სხვა ჟურნალისტებთან ერთად ჩამოაყალიბა ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობა, რომელმაც იმავე წლის საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო ხმათა 8,66% და 2008–2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გიორგი თარგამაძე — ქრისტიან-დემოკრატები“.

2008 წლის ივლისიდან ასრულებდა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის მოვალეობას.

2012 წელს საქართველოს ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობამ ვერ გადალახა პარლამენტში მოხვედრისთვის საჭირო 5% იანი ბარიერი, რის შემდეგაც ლევან ვეფხვაძემ დატოვა საქართველო და დიდი ბრიტანეთში გაემგზავრა, სადაც 2014–2016 წლებში წარმატებით დაამთავრა გლობალური ენერგო მენეჯმენტისა და რაოდენობრივი ფინანსების სამაგისტრო კურსები (გლაზგო, სტრატკლაიდის უნივერსიტეტი).

2016–2018 წლებში დაინიშნა საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის დირექტორთა საბჭოს წევრად და ასრულებდა სტრატეგიულ საკითხებში გენერალური დირექტორის მრჩევლის მოვალეობას.

2018 წელს დაინიშნა საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაციის გენერალურ დირექტორად.

ამასთან, 2017 წლის დეკემბერში აირჩიეს საქართველოს განხლებადი ენერგიის განვითარების ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარედ.

2019 წელს დაინიშნა საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის გენერალურ დირექტორად.
კახაბერ ძაგანია

კახაბერ ძაგანია (დ. 28 ივლისი, 1970, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1992 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ორგანული ქიმიის ფაკულტეტი. 1992-1993 წლებში მუშაობდა სამკურნალო პროფილაქტიკურ საშუალებათა მიღების სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიაში. 1996 წლის ოქტომბერში გახდა ლეიბორისტული პარტიის წევრი. 2000-2002 წლებში მუშაობდა თბილისის მერიაში. 2002-2006 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს წევრი ლეიბორისტული პარტიის სიით, ხოლო 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „შალვა ნათელაშვილი — საქართველოს ლეიბორისტული პარტია“. მან ლეიბორისტული პარტია 2013 წელს დატოვა. მასთან ერთად პარტიიდან იოსებ შატბერაშვილიც წავიდა. 2013 წლის მაისში მან ჩამოაყალიბა პოლიტიკური გაერთიანება „მემარცხენე ალიანსი“, რომლის ლიდერიც თავად გახდა.
ვესტერკერკი

ვესტერკერკი — პროტესტანტული ეკლესია ქალაქ ამსტერდამში. აშენებულია 1620-1631 წლებში ჰენდრიკ დე კეიზერის პროექტის მიხედვით. მდებარეობს ამსტერდამის არხების ნაპირზე. ეკლესია დაგვირგვინებულია 85 მ სიმაღლის შპალით, რომელსაც ამკობს იმპერატორ მაქსიმილიანე -ის ავსტრიის იმპერიის გვირგვინი. ეკლესიის ზარები ჩამოსხმულია ძმები პიერ და ფრანსუა ემონების მიერ 1648 წელს. ცნობილი ჰოლანდიელი მხატვარი ჰარმენს ვან რეინ რემბრანდტი 1669 წლის 8 ოქტომბერს სწორედ ვესტერკერკის ეკლესიაში დაასაფლავეს. საფლავის ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია, თუმცა სავარაუდო ადგილად ჩრდილოეთი კედლის სიახლოვე მიიჩნევა. რემბრანდტის მიჯნური ჰენდრიკე სტოფელსი აგრეთვე ვესტერკერკის ეკლესიაში განისვენებს. ამას გარდა, აქ დაკრძალეს სხვა ცნობილი მხატვრები: ნიკოლას პიტერს ბერხემი, გილის ჰონდეკუტერი, მელხიორ ჰონდეკუტერი, გოვერტ ფლინკი. ეკლესიის ორგანი მორთულია გერარდ დე ლერესის მიერ. ვესტერკერკი მდებარეობს ანა ფრანკის სახლის სიახლოვეს, რომელმაც თავის დღიურებში აღწერა ეკლესია. 1966 წლის 10 მარტს ვესტერკერკში ჯვარი დაიწერეს დედოფალმა ბეატრიქსმა და კლაუს ფონ ამსბერგმა.

გალერეა