iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უძირო გზა

უძირო გზა — ჯგუფ ამორალის (შემდგომში „წერილი“) სადებიუტო ალბომი, რომელიც ჩაიწერა 1997 წელს. იგი კომერციულად არ გამოცემულა. ალბომში შესულია ჯგუფის ცნობილი სიმღერა „იცეკვე ჩემთან“.

სიმღერების სია
იცეკვე ჩემთან (6:01)
უძირო ცა (6:47)
მეზობლებს სძინავთ (4:44)
მითხარი სად ხარ (5:30)
მიწის ქვეშ (3:40)
მომეცი წვიმა (3:56)
ვქრები (3:33)

შემადგენლობა
გია თოიძე – ვოკალი, გიტარა
კოტე კალანდაძე – გიტარა
ლევან სვანიძე – ბასი
სანდრო კაპანაძე – საქსოფონი, კლავიშები
დათო თოიძე – დასარტყმელი საკრავები
The View (სიმღერა)

— პირველი (და ერთადერთი) სინგლი სტუდიური ალბომიდან , რომელიც 2011 წლის 27 სექტემბერს გამოვიდა.

სიმღერების სია
პერსონალი
ლუ რიდი - წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა

მეტალიკა
ჯეიმზ ჰეტფილდი – დამატებითი ვოკალი, რიტმული გიტარა
კირკ ჰემეტი – წამყვანი გიტარა
რობერტ ტრუჰილო – ბას-გიტარა
ლარს ულრიხი – დასარტყმელი საკრავები
იიჰვი

იიჰვი  — ქალაქი ესტონეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, იდა-ვირუმაას მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. სამხრეთით ესაზღვრება ქალაქ კოჰტლა-იარვეს აჰტმეს ნაწილი.

ისტორია
პირველად მოიხსენიება 1241 წელს დანიურ მატიანეში სახელწოდებით გევი (იევე). საუკუნის ბოლოდან გადავიდა შვედეთის დაქვემდებარებაში, ხოლო ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულების შემდეგ, 1918 წლამდე, შედიოდა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში.

მოსახლეობა
Quebec Magnetic

— ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის 2012 წლის 11 დეკემბერს გამოსული საკონცერტო ვიდეო ალბომი. ვიდეოში ნაჩვენებია კვებეკში, პეპსის კოლიზეუმში, ჩატარებული ორი შოუ 2009 წელს, მათი ტურნეს ფარგლებში.

ალბომის გამოსვლა გამოცხადდა 2012 წლის 20 სექტემბერს; მეტალიკის გულშემატკივრები ინტერნეტის საშუალებით ირჩევდნენ ორ შოუს, რომლებიც მთლიანად იქნებოდა წარმოდგენილი ალბომში, ხოლო დანარჩენი სიმღერები — როგორც „დამატებითი“. უკვე 22 ოქტომბერს ალბომის სიმღერების სია, გამოშვების თარიღი და გარეკანის გაფორმება ცნობილი გახდა. 19 ნოემბერს გამოვიდა ალბომის 33 წამიანი ტრეილერი.

დაახლოებით 14 000 ეგზემპლარი გაიყიდა ალბომის გამოშვებიდან პირველივე კვირაში, ხოლო თავად ალბომმა მეორე ადგილი დაიკავა ბილბორდის საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოების ჩარტში.

სიმღერების სია
პერსონალი
ჯეიმზ ჰეტფილდი - ვოკალი, რიტმული გიტარა;
კირკ ჰემეტი - წამყვანი გიტარა;
რობერტ ტრუჰილო - ბას-გიტარა;
ლარს ულრიხი - დასარტყმელი საკრავები.

პიზიცია ჩარტებში
მამაცი გული

მამაცი გული — მელ გიბსონის ფილმი. ფილმი ასახავს საუკუნეში შოტლანდიელების და მათი ეროვნული გმირის, უილიამ უოლესის ბრძოლას დამოუკიდებლობისთვის ინგლისის წინააღმდეგ.

როლებში
მელ გიბსონი - უილიამ უოლასი
სოფი მარსო - პრინცესა იზაბელა
პატრიკ მაკგოჰანი - მეფე ედვარდი
კათრინ მაკ-კორმაკი - მარონი
ბრენდან გლისონი - ჰემიში
აგნუს მაკფედიენი - რობერტ ბრიუსი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო სურათისთვის
საუკეთესო რეჟისორისთვის: მელ გიბსონი
საუკეთესო ოპერატურისთვის: ჯონ ტოლი
საუკეთესო გრიმისთვის: პიტერ ფრამტონი, პოლ პატისონი, ლუის ბარველიტოლი
საუკეთესო ხმის მონტაჟისთვის: ლონ ბენდერი, პელ ჰალბერგი

საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ჩარლზ კნოდი
საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ ტოლი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო რეჟისორი: მელ გიბსონი
ვენდეტა

ვენდეტა ( — შურისძიება) — სისხლის აღების ადათი; წესჩვეულება მოდის უპირატესად სარდინიიდან და კორსიკიდან, რომელმაც გავრცელება ჰპოვა მთელ მსოფლიოში. მალე ეს ტერმინი ლიტერატურულ წიგნებსა და კრებულებშიც დაიწერა.

ამ ტერმინს ხმარობდნენ იმ ადამიანის გამომსახველად, რომელიც თუ ქართული ენითა და განმარტებით განვმარტავთ, ფირალობდა ან აბრაგობდა. ასეთი პიროვნებები იყვნენ ცნობილი ფირალები და აბრაგები: დათიკო შევარდნაძე, კიკია მამულაიშვილი, სიმონა დოლიძე, ერასტი ჯორბენაძე და სხვები.
გიგი სულაკაური

გიგი არჩილის ძე სულაკაური (დ. 16 ოქტომბერი, 1953, თბილისი — გ. 13 დეკემბერი, 2012) — ქართველი პოეტი, მწერალი.

ბიოგრაფია
გიგი სულაკაური დაიბადა 1953 წლის 16 ოქტომბერს, მწერალ არჩილ სულაკაურის ოჯახში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა ჟურნალ „მნათობში“.

2008 წელს იყო თბილისის საკრებულოს ლიტერატურული კონკურსის — „გალას“ ჟიურის წევრი.

გარდაიცვალა თბილისში, დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

წიგნები
ზოდიაქის ბორბალი (ლექსები), თბ. ნაკადული, 1985
კედელი (ლექსები), თბ. მერანი, 1988
ხეები, ბიჭი და სხვ... (ლექსები), რედ. რუსუდან ლოლაძე, მხატვ. ჯემალ ზენაიშვილი, თბ. მერანი, 1995
მე და ჩემი ლიზა (მოთხრობები), თბ. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2004, 99940-15-89-3
თამაში რევოლვერით (მოთხრობები, ესე), თბ. ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2008, 978-9941-403-35-4
საგნები თოვლში (ლექსები), თბ. : მერანი, 1982
ქუჩის ბიჭების გასაგონად (ლექსები), მხატვ. ლაშა სულაკაური, თბ. ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2000, 99928-52-52-6
ხეტიალი (ლექსები), თბ. ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი, მხატვარი ლაშა სულაკაური, 2011, 978-9941-9190-5-3

პრემიები
საბა (ლიტერატურული პრემია) ნომინაციაში: „წლის საუკეთესო პროზაული კრებული“ მოთხრობების კრებულისათვის „თამაში რევოლვერით“, 2009
ელ-პარაისოს დეპარტამენტი

ელ-პარაისოს დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია იუსკარანი. ესაზღვრება ჩოლუტეკის, ფრანსისკო-მორასანისა და ოლანხოს დეპარტამენტები, ასევე ნიკარაგუა. შეიქმნა 1878 წელს, როდესაც გამოეყო ტეგუსიგალპის დეპარტამენტს.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 383 565 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7 218 კმ²-ია.

ელ-პარაისოს დეპარტამენტი 19 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
ფრანსისკო-მორასანის დეპარტამენტი

ფრანსისკო-მორასანის დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია სახელმწიფოს დედაქალაქი ტეგუსიგალპა. 1943 წლამდე ერქვა ტეგუსიგალპის დეპარტამენტი, თუმცა ამჟამინდელი სახელი ჰინდურასის ეროვნული გმირის — ფრანსისკო მორასანის პატივსაცემად ეწოდა.

დეპარტამენტის რელიეფი საკმაოდ მთიანია; ქედები დაფარულია ფიჭვის ტყეებით. ბევრ მაღალ მწევრველზე წარმოდგენილია ნისლიანი ტყეები. უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში წყნაროეკენური მშრალი ტყის გარემოა.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 680 700 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7 946 კმ²-ია.

ფრანსისკო-მორასანის დეპარტამენტი 29 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
გრასიას-ა-დიოსის დეპარტამენტი

გრასიას-ა-დიოსი ( – მადლობა ღმერთს) — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია პუერტო-ლემპირა. ერთ დროს წარმოადგენდა მოსკიტების სანაპიროს ნაწილს, თუმცა 1957 წელს დეპარტამენტად ჩამოყალიბდა. ქვეყნის დანარჩენი ნაწილისგან შედარებით მოწყვეტილია და ხმელეთიდან ძნელად მისაღწევი, ამიტომ, ჰონდურასის ქალაქებიდან გრასიას-ა-დიოსისკენ სრულდება ავიარეისები.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 76 278 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 16 630 კმ²-ია. მიუხედავად იმისა, რომ ფართობის მხრივ ის ქვეყანაში მეორე უდიდესი დეპარტამენტია, მოსახლეობა საკმაოდ მცირეა და მოიცავს ფიჭვის ვრცელ სავანებს, ჭაობებსა და წვიმის ტყეებს.

გრასიას-ა-დიოსის დეპარტამენტი 6 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
მუსტვეე

მუსტვეე (, 1923 წლამდე ჩიორნი პოსადი, ჩერნო, ჩერნა, ჩიორნიე გორი რწმენის ერთ–ერთი ცენტრი. საუკუნეში სოფელი დასახლებული იყო უმეტესწილად რუსი ფედოსეეველებით და პომორებით, რომლებიც რელიგიურ დევნას გამოექცნენ. პომორების ძველმართლმადიდებლური თემი დღესაც არსებობს მუსტვეეში. ადგილობრივი ძველმართლმადიდებლების ყოფითი ცხოვრების გაცნობა შესაძლებელია ქალაქის მუზეუმში.

1950—1959 წლებში მუსტვეე იყო მუსტვეს რაიონის ცენტრი.

მრეწველობა
ქალაქში წარმოდგენილია მსუბუქი მრეწველობა.

მოსახლეობა
ნაციონალური შემადგენლობა (2000): რუსები — 57,05 %, ესტონელები — 40,73 %.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მუზეუმის გარდა მუსტვეეში ასევე არის სასწორების მუზეუმი, სადაც ამ ექსპოზციბის რაოდენობა ასს აჭარბებს.

ღირსშესანიშნაობებს ასევე მიეკუთვენბა კალევიპოეგის ერთ–ერთი ქვა და მგლოვიარე გოგონას ქანდაკება(1973, ელმარ რებანე).

გალერეა
ესტონეთ-საქართველოს ურთიერთობები

ესტონეთ-საქართველოს ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს ესტონეთსა და საქართველოს შორის.

ისტორია
დიპლომატიური ურთიერთობები საქართველოსა და ესტონეთის რესპუბლიკას შორის დამყარდა 1992 წლის 16 ივნისს. 1999 წლიდან საქართველოს მოქალაქეების უფლებებს იცავდა საქართველოს გენერალური კონსული ლიეტუვის, ლატვიისა და ესტონეთის რესპუბლიკებში ზურაბ მარშანია. 2003 წლის სექტემბერში მოქმედება დაიწყო საქართველოს საელჩომ ლიეტუვის, ლატვიისა და ესტონეთის რესპუბლიკებში. საქართველოს ელჩად ლიეტუვის, ლატვიისა და ესტონეთის რესპუბლიკებში დაინიშნა დავით აფციაური. საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 13 ოქტომბრის № 606 ბრძანებულების თანახმად, შეიქმნა საქართველოს საელჩო ესტონეთის რესპუბლიკაში, სადაც დაინიშნა საქმეთა დროებითი რწმუნებული ზურაბ მარშანია. 2009 წლიდან ელჩია რუსლან აბაშიძე.

ვიზიტები
ვიზიტები საქართველოში
2004 წლის 10-11 ივნისი - ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის კრისტიინა ოიულანდის ოფიციალური ვიზიტი;
2005 წლის 22-23 ნოემბერი - ესტონეთის პრეზიდენტის არნოლდ რუიტელის ვიზიტი;
2005 წლის 16-20 დეკემბერი - ესტონეთის პარლამენტის თავმჯდომარის ენე ერგმას ვიზიტი;
2006 წლის 9-11 მაისი - ესტონეთის პრეზიდენტის არნოლდ რუიტელის ვიზიტი;
2007 წლის სექტემბერი - ესტონეთის რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარის ენე ერგმას ვიზიტი საქართველოში.
2008 წლის იანვარი - პრეზიდენტ ტოომას ჰენდრიკ ილვესის ვიზიტი საქართველოში.
2008 წლის თებერვალი - პრემიერ მინისტრის ანდრუს ანსიპის ვიზიტი;
2008 წლის აგვისტო - პრეზიდენტ ტოომას ჰენდრიკ ილვესის ვიზიტი საქართველოში
2008 წლის აგვსიტო - საგარეო საქმეთა მინისტრის ურმას პაეტის ვიზიტი საქართველოში

ვიზიტები ესტონეთში
2004 წლის ოქტომბერი - საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის ვიზიტი ესტონეთში;
2008 წლის მარტი - პრემიერ მინისტრის ვლადიმერ გურგენიძის ვიზიტი ესტონეთში.
2009 წლის 22 თებერვალი, პარლამენტის თავმჯდომარის დავით ბაქრაძის ვიზიტი ესტონეთში.
2010 წლის იანვარში საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის ვიზიტი ესტონეთში.

საქართველოს ელჩები ესტონეთში
რუსლან აბაშიძე – 1 აპრილი, 2009-დღემდე

ესტონეთის ელჩები საქართველოში
ტომას ლუკი 18 სექტემბერი, 2008-დღემდე
ინტიბუკის დეპარტამენტი

ინტიბუკა — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ლა-ესპერანსა.

შეიქმნა 1883 წელს, მანამდე მიეკუთვნებოდა ლა-პასისა და ლემპირის დეპარტამნენტებს. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 202 140 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 072 კმ²-ია.

ინტიბუკის დეპარტამენტი 17 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
ისლას-დე-ლა-ბაიის დეპარტამენტი

ისლას-დე-ლა-ბაია — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მოიცავს კარიბის ზღვაში მდებარე ამავე სახელობის კუნძულებსა და სხვა მიმდებარე კუნძლებს. დედაქალაქია კუნძულ როატანზე მდებარე როატანი.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 43 018 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 261 კმ²-ია.

ისტორია
კუნძულები 1502 წელს ქრისტეფორე კოლუმბმა აღმოაჩინა ამერიკაში მეოთხე მოგზაურობისას. მოგვიანებით მათ ფლობდა ჯერ ინგლისი, შემდეგ ესპანეთი და ნიდერლანდები. 1860 წელს, ბრიტანეთის სამეფომ ჰონდურასის დამოუკიდებლობა აღიარა და კუნძულებიც მას გადასცა. ისლა-დე-ლა-ბაიის დეპარტამენტი ჰონდურასის სახელმწიფოში ოფიციალურად 1913 წლის 14 მარტს გაერთიანდა.

დეპარტამენტი 4 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
პელოპონესის კავშირი

პელოპონესის კავშირი — პელოპონესის ძველ ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოთა გაერთიანება სპარტის მეთაურობით (დაახლ. ძვ. წ. 550 - ძვ. წ. 362 წწ.). პელოპონესის კავშირში არ შედიოდა მხოლოდ არგოსი და ნაწილობრივ აქაია. კავშირის კრებას იწვევდა სპარტა; განიხილებოდა და ხმის უმრავლესობით წყდებოდა ომისა და ზავის საკითხები. საჭიროების შემთხვევაში მოკავშირეებს გამოჰყავდათ გარკვეული რაოდენობის სამხედრო ძალა. პელოპონესის ომში ათენის განადგურების შემდეგ პელოპონესის კავშირი საყოველთაო ბერძნული ორგანიზაცია გახდა. ძვ. წ. 362 წელს თებელთა ლაშქარმა ეპამინონდას სარდლობით მანტინეასთან გაანადგურა სპარტელთა ჯარი. ამას მოჰყვა პელოპონესის კავშირის დაშლა. ცდა, ძვ. წ. საუკუნის 30-იან წლებში კვლავ აღედგინათ პელოპონესის კავშირი, უშედეგოდ დამთავრდა.
პერიეკები

პერიეკები პ ე რ ი ო ი კ ე ბ ი — სოციალური ფენა ძველ საბერძნეთში, მოსახლეობის არასრულუფლებიანი ნაწილი არგოსში, თესალიაში, კრეტასა და განსაკუთრებით სპარტაში. პერიეკები იყვნენ იმ მკვიდრი მოსახლეობის შთამომავალნი, რომელნიც დორიელებმა დაიპყრეს და ლაკონიკეს განაპირა მხარეში განდევნეს. ჰილოტებისაგან განსხვავებით, პერიეკები პირადად თავისუფალნი იყვნენ, ფლობდნენ მიწის ნაკვეთს და უნდა ემსახურათ მძიმედ შეიარაღებულ ქვეით ჯარში, თუმცა პოლიტიკური უფლებები არ გააჩნდათ. პერიეკების თემი შეზღუდული თვითმმართველობით სარგებლობდა. ისინი ხელოსნობასა და ვაჭრობასაც მისდევდნენ.
პლატეა

პლატეა — ძველი ქალაქი საბერძნეთში (სამხრეთი ბეოტია). ბეოტიის სხვა ქალაქებისგან განსხვავებით იგი ათენის ერთგული მოკავშირე იყო. მარათონის ბრძოლის დროს პლატეელები იყვნენ ერთადერთნი ბერძენთაგან, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს ათენს და ჯარი გააგზავნეს მათ დასახმარებლად.

ძვ. წ. 479 წლის სექტემბერში აქ გაიმართა ბრძოლა ბერძნებსა (სარდალი პავსანია) და სპარსელებს (სარდალი მარდონიოსი) შორის, რომელშიც ბერძნება მიაღწიეს წარმატებას. პლატეასთან და შემდეგ მიკალეს კონცხთან ბრძოლაში გამარჯვებამ საბერძნეთი და მცირე აზიის ბერძნული ქალაქები სპარსელებისაგან გაათავისუფლა.
ჰინა რაბანი ხარი

ჰინა რაბანი ხარი (, ; დ. 19 ნოემბერი, 1977, მულტანი, პაკისტანი) — პაკისტანელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2011-2013 წლებში. პირველი ქალი და ყველაზე ახალგაზრდა პოლიტიკოსი პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1977 წლის 19 ნოემბერს გავლენიანი პოლიტიკოსისა და მსხვილი პენჯაბელი მიწათმფლობელის გულამ რაბანი ხარის ოჯახში. დაამთავრა ლაჰორის უნივერსიტეტი, ხოლო შემდეგ სწავლა გააგრძელა მასაჩუსეტსის შტატის უნივერსიტეტი ამჰერსტში. მუშაობდა ეკონომიკურ საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობაზე (2008-2011 წწ.).

კარიერა
2002-2008 წლებში ეროვნული ასამბლეის დეპუტატია. ამ პერიოდში იგი პერვეზ მუშარაფის პარტიის წევრია, 2008 წელს გადადის მუშარაფისადმი ოპოზიციურად განწყობილი სახალხო პარტიის შემადგენლობაში. 2008 წელს იგი კვლავ დეპუტატად აირჩიეს სახალხო პარტიის რიგებიდან. 2011 წლის 19 ივლისიდან 2013 წლის 16 მარტამდე საგარეო საქმეთა მინისტრია.

მისი მინისტრობის პერიოდში პაკისტანში გაიმართა სპარსეთის ყურის არაბული სახელმწიფოების თანამშრომლობის საბჭოსა და ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის სამიტები. თანამდებობაზე დანიშვნიდან მალევე ესტუმრა ინდოეთს და მოლაპარაკება გამართა ინდოელ კოლეგა სომანაჰალი კრიშნასთან და შეხვდა ქაშმირის სეპარატისტული მოძრაობის წარმომადგენლებს.
ლემპირას დეპარტამენტი

ლემპირა — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება სალვადორის რესპუბლიკას. 1943 წლამდე ეწოდებოდა გრასიასის დეპარტამენტი, დედაქალაქია გრასიასი.

კოლონიურ პერიოდში, გრასიასი ესპანელთათვის მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული ცენტრი იყო.

ლემპირას ტერიტორიაზე მდებარეობს ჰონდურასის უმაღლესი მწვერვალი სერო-ლას-მინასი. დეპარტამენტს სახელი ეწოდა ადგილობრივი ლენკას ხალხის ბელადის — ლემპირას პატივსაცემად, რომელიც საუკუნის ადრეულ წლებში ესპანელ კონკისტადორებს ებრძოდა. ქალაქ ოპატოროს მახლობლად მოიპოვება ოპალი.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 277 910 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 290 კმ²-ია.

ლემპირას დეპარტამენტი 28 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
ოკოტეპეკეს დეპარტამენტი

ოკოტეპეკეს დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში; ესაზღვრება სალვადორსა და გვატემალას. შეიქმნა 1906 წელს, კოპანის დეპარტამენტის გარკვეული ტერიტორიის ხარჯზე. დედაქალაქი და მთავრი ქალაქია ოკოტეპეკე.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 118 558 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 680 კმ²-ია.

ოკოტეპეკეს დეპარტამენტი 16 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
ოლანჩოს დეპარტამენტი

ოლანჩოს დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში. წარმოადგენს ქვეყნის უდიდეს დეპარტამენტს. ფართობით აღემატება მეზობელ სალვადორის რესპუბლიკას.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 458 365 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 24 351 კმ²-ია. დედაქალაქია ხუტიკალპა.

დეპარტამენტის ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაწილები მთიანია და დაფარულია ფიჭვის ტყეებით.

ოლანჩოს დეპარტამენტი 23 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
პომორები

პომორები — თეთრი ზღვის სამხრეთ-დასავლეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი სანაპიროს ძველი რუსული მოსახლეობა, რომელიც ძირითადად ნოვგოროდის მიწებიდან იყო გადასახლებული. პომორებს უწოდებენ თეთრი და ბარენცის ზღვის მთელ მოსახლეობასაც. რუსების ჩამოსახლება აქ დაიწყო საუკუნიდან და გაგრძელდა საუკუნის დამდეგამდე. პომორების საქმიანობა ძველთაგანვე ზღვასთან იყო დაკავშირებული (თევზჭერა, მენავეობა, გემთმშენებლობა). მათ აფრიანი გემებით პირველებმა მიაღწიეს კუნძულ შპიცბერგენს.

პომორებისათვის დამახასიათებელია რუსული კულტურის ჩრდილოეთის კომპლექსი (არქიტექტურა, ტანსაცმელი, ჩვევები, კილოკავი).
პრაღის ზავი (1866)

პრაღის ზავი — საზავო ხელშეკრულება ავსტრიასა და პრუსიას შორის, რომელმაც დაასრულა ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომი. ხელი მოაწერეს 1866 წლის 23 აგვისტოს პრუსიის ჯარების მიერ ოკუპირებულ პრაღაში. პრაღის ზავმმა დაადასტურა 1866 წლის 26 ივლისის ნიკოლსბურგის ხელშეკრულების ძირითადი პირობები.

პრაღის ზავის თანახმად ავსტრიამ აღიარა გერმანული კავშირის დაშლა, პირობა დადო, რომ ცნობდა მდინარე მაინის ჩრდილოეთით გერმანულ სახელმწიფოთა ახალ კავშირს პრუსიის მეთაურობით, აგრეთვე პრუსიის მომავალ ანექსიებს გერმანიის ჩრდილოეთში. პრუსიის სასარგებლოდ ავსტრია უარს ამბობდა ყველა უფლებაზე შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მიმართ და ცნობდა იტალიისათვის ვენეციის ოლქის გადაცემას. ავსტრიასვე დაეკისრა კონტრიბუციის გადახდა 20 მლნ. პრუსიული ტალერის ოდენობით. გერმანულ ისტორიოგრაფიაში პრაღის ზავი ბისმარკის დიპლომატიის შედევრად მიიჩნევა.
ვალიეს დეპარტამენტი

ვალიეს დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, წყნარი ოკეანის ფონსეკას ყურის სანაპიროსთან. დედაქალაქია ნაკაომე.

დეპარტამენტის სანაპირო არეალში მრავლადაა მანგროს ტყეები, შიდა ნაწილი ძალიან ცხელი და მშრალია.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 160 346 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 565 კმ²-ია.

ვალიეს დეპარტამენტი 9 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
იოროს დეპარტამენტი

იოროს დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მოიცავს ვრცელ სასოფლო-სამეურნეო მიწებს, ძირითადად მდინარე აგუანის ხეობასა და სულას ხეობაში. დედაქალაქია იორო.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 503 886 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7 939 კმ²-ია.

იოროს დეპარტამენტი 11 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
გრიშა გულბანი

გრიგოლ (გრიშა) ისიდორეს ძე გულბანი (დ. 13 მაისი, 1921, სოფ. იფარი, მესტიის რაიონი — გ. 9 სექტემბერი, 1991) — ქართველი ალპინისტი, სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

ბიოგრაფია
გრიგოლ (გრიშა) გულბანი 1921 წელს სოფელ იფარში დაიბადა. ალპინიზმსა და მთამსვლელობაში, მან აქტიური სპორტული კარიერის (1950–1965) განმავლობაში არაერთი მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა. იყო საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი. საკავშირო პირველობების გამარჯვებული და პრიზიორი. მისი ხელმძღვანელობით სარეკორდო დროში არის განხორციელებული რამდენიმე ურთულესი მარშრუტი. აქტიური სპორტიდან წასვლის შემდეგ, მისი მეთვალყურეობით არაერთი ცნობილი მთამსვლელი აღიზარდა. ის იყო ერთადერთი ჯგუფის ხელმძღვანელი, რომლის წევრებს ტრავმაც კი არასოდეს მიუღიათ. გრიგოლ გულბანი 1991 წელს გარდაიცვალა.

ტიტულები
1951 წელს უშბის ორივე მწვერვალზე სარეკორდო ასვლა. იმავე წელს აილამას ცენტრალური ბასტიონის დაპყრობა.

1952 წელს კავკასიონის დიდი ტრავერსისთვის საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ოქროს მედალი.

1954 წელს საბჭოთა ნაკრების შემადგენლობაში პამირის მთიანეთში ორი 7000-იანი მწვერვალის დაპყრობა. ნაკრების სახელით უდიდესი მნიშვნელობის მსვლელობა. ენგელსის პიკის დალაშქვრა.

1956 წლები მწვერვალ ჯანღასა და აილამას ცენტრალურ ბასტიონზე სარეკორდო ასვლა.

1958 წელს სარეკორდო მარშრუტი. ფასისმთიდან–თეთნულდამდე 14 მწვერვალის გავლა.

1964 წელი საბჭოთა კავშირის ვერცხლის მედალი.

1974 წელს კავკასიონის ქედზე თხილამურებით ტრავერსი. ლენტეხიდან შოვისა და მამისონის გავლით და ნალჩიკ-ვლადიკავკაზში ავიდნენ იქიდან კი ყაზბეგში გადავიდნენ.
ხუან როდრიგეს კაბრილიო

ხუან როდრიგეს კაბრილიო (,  — დაახ. 1499 წელი — 1543 წლის 3 იანვარი) — ესპანეთის სამეფოს ქვეშევრდომობის ქვეშ მყოფი კონკისტადორი და მეზღვაური, პირველი ევროპელი, რომელმაც მიაღწია თანამედროვე კალიფორნიის ტერიტორიას და გამოიკვლია იგი.

ბიოგრაფია
კაბრილიოს ცხოვრების ადრეული წლებისა და წარმომავლობის შესახებ დოკუმენტურმა ცნობებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ფართოდ არის გავრცელებული მოსაზრება მისი პორტუგალიური წარმომავლობის შესახებ, რომელიც ეყრდნობა ერთადერთ მოხსენიებას ესპანელ ისტორიკოს ანტონიო დე ერერას ნამუშევარში, რომელიც კაბრილიოს გარდაცვალებიდან ნახევარი საუკუნის შემდეგ გამოიცა. ის ფართოდ იყო პოპულარიზებული, ძირითადად პორტუგალიის მთავრობისა და კალიფორნიაში პორტუგალიის დიასპორის მეშვეობით. თუმცა ბევრი თანამედროვე ისტორიკოსი არ ეთანხმება ამ მოსაზრებას და მიიჩნევს, რომ კაბრილიო კასტილიური წარმომავლობის იყო.

კაბრილიო მონაწილეობდა კუბისა და მექსიკის დაპყრობაში. 1521 წელს კორტესის მეთაურობით მონაწილეობდა ტენოჩტიტლანის აღებაში. პედრო დე ალვარადოსთან ერთად მან დაიპყრო თანამედროვე გვატემალის, ჰონდურასისა და სალვადორის ტერიტორიები. 1542 წელს მეთაურობდა ხომალდების, „სან-სალვადორისა“ და „ვიქტორიას“, არმადას, რომელიც ნატივიდადის პორტიდან გავიდა ლეგენდარული ანიანის სრუტის საპოვნად. 3 სექტემბერს ხომალდებმა მიაღწიეს კალიფორნიის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ბოლოს. 28 სექტემბერს არმადა შევიდა სან-დიეგოს ყურეში. როდესაც მიაღწიეს 40° ჩ. გ., უკან გაბრუნდა. ამ ექსპედიციის დროს კონტაქტი დამყარდა ჩუმაშას ტომის ინდიელებთან. ინდიელებთან შერკინებისას კაბრილიო დაიჭრა და გარდაიცვალა კუნძულ სანტა-კატალინაზე.

კაბრილიოს ექსპედიციის ოფიციალური ცნობა დაიკარგა, დარჩა მხოლოდ მოკლე უწყება, რომელიც გააკეთა ანდრეს უდანეტამ, რომელსაც კაბრილიოს ჟურნალებსა და რუკებთან მიუწვდებოდა ხელი. მეზღვაურის საფლავის ადგილმდებარეობა უცნობია.

ისტორიული მემკვიდრეობა
1913 წელს ნახევარკუნძულ პოინტ-ლომას სამხრეთ ტერიტორიაზე, სადაც მეზღვაურები ჩამოდიოდნენ, დადგეს კაბრილიოს ეროვნული მონუმენტი. 1939 წელს აქ დაიდგა პორტუგალიელი მოქანდაკის, ალვარუ დე ბრეეს, მიერ გაკეთებული ხუან კაბრილიოს ძეგლი. ამ ადგილიდან იშლება ფერწერული ხედი სან-დიეგოს ყურეზე.
პროკოპ დიდი

პროკოპ დიდი (, ასევე პროკოპ ტიტველი ; დ. დაახლ 1380 — 30 მაისი, 1434, ლიპანი) — ჰუსიტური მოძრაობის მოღვაწე. 1425 წლამდე ტაბორიტების მქადაგებელი, 1426 წლიდან – ტაბორიტების მთავარი პოლიტიკური და სამხედრო ხელმძღვანელი. მეთაურობდა ჰუსიტების ჯარს გერმანიის იმპერატორის წინააღმდეგ უსტ-ნად-ლაბემთან ბრძოლაში (1426 წ.) და ჯვაროსნებთან ბრძოლაში. ჰუსიტების ლაშქრობათა (1427-1433 წწ.) ორგანიზატორი. ბაზელის საეკლესიო კრებაზე ხელმძღვანელობდა ჩეხეთის დელეგაციას. დაიღუპა ლიპანის ბრძოლაში.
პერგამონის სამეფო

პერგამონის სამეფო — ძველი სახელმწიფო მცირე აზიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (ძვ. წ. 283-133 წწ.). დედაქალაქი – პერგამონი. დამოუკიდებლ სახელმწიფოდ გამოაცხადა ფილეტერემ. ქვეყნის მოსახლეობას შეადგენდნენ მისიელები, მასდიენები, პაფლაგონიელები, ბერძნები. ბუნებრივი სიმდიდრე და ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა ხელს უწყობდა პერგამონის სამეფოს ეკონომიკურ აყვავებას. მთავარი ნავსადგური იყო ელეა. პერგამონის სამეფოში შემავალი ქალაქებიდან ზოგიერთი მთლიანად იყო სამეფოზე დამოკიდებული (ტეოსი, ტრალისი, ეფესო), ზოგი ავტონომიის უფლებებით სარგებლობდა (ლამფსაკოსი, მაგნესია და სხვ.). ატალიდების სამფლობელოში შემავალ ტერიტორიას მეფის მიერ დანიშნული სტრატეგები განაგებდნენ. პერგამონის სამეფოს მუდმივი ქიშპი ჰქონდა სელევკიდების სახელმწიფოსთან, მაკედონიასთან, გალატიასთან.

ძვ. წ. საუკუნის დასაწყისში პერგამონის სამეფო ორიენტაციას იღებს რომის ძლიერი სახელმწიფოსაკენ. რომაელები სარგებლობენ ელინისტურ აღმოსავლეთში გართულებული პოლიტიკური ვითარებით და აზიაში გაბატონებისათვის მთავარ ფორპოსტად პერგამონის სამეფოს იყენებენ. მეორე მაკედონური ომში (ძვ. წ. 200-197) და სელევკიდთა სირიის ომში (ძვ. წ. 192-188 წწ.) ატალიდები რომის მხარეზე იბრძოდნენ, რის სანაცვლოდაც რომმა მათ უბოძა თრაკიის ქერსონესი, ლიდია, ფრიგია, კარიისა და პამფილიის ნაწილი და ზოგიერთი ბერძნული ქალაქი მცირე აზიაში. ევმენე -ის შემდგომ პერგამონის სამეფოში კიდევ უფრო ძლიერად დამკვიდრდნენ რომაელები, ხოლო ატალე (ძვ. წ. 160-138 წწ.) და ატალე (ძვ. წ. 138-133 წწ.) მთლიანად რომის ხელისუფლებაზე იყვნენ დამოკიდებულნი. ძვ. წ. 133 წელს ატალე -მ სიიკვდილის წინ თავისი სამეფო რომს უანდერძა. იმავე წელს იფეთქა აჯანყებამ არისტონიკეს მეთაურობით. რომაელებმა აჯანყება ჩააქრეს (ძვ. წ. 130 წ.) და პერგამონის სამეფო რომის სახელმწიფოს პროვინციად – აზიად გამოაცხადეს.
ჯანი კარნევალი

ჯანი კარნევალი (დ.19 იანვარი, 1947, რომი — გ. 21 დეკემბერი, 2011, იქვე) — იტალიელი ფეხბურთელი, 1969-1980 წლების იტალიის ჩემპიონატის საშუალო დონის მოთამაშე, შემდეგ მწვრთნელი.

კარიერა
100 მატჩში გაიტანა 17 გოლი იტალიის სერია -ში, „ჩეზენას“, „ასკოლის“, „რეჯანას“ და „რიმინსის“ რიგებში.
2 სეზონი გაატარა სერია -ში, პირველად „ჩეზენასთან“ ერთად 1972-1973 წლებში და მეორედ „ასკოლისთან“ ერთად 1973-1974 წლებში. უთამაშია სერია -შიც. ჯამში 145 მატჩში მიიღო მონაწილეობა სადაც 58 გოლი გაიტანა.