iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვიდუკინდ კორვეიელი

ვიდუკინდ კორვეიელი (დ. დაახლ. 925 — გ. 980) — გერმანელი ისტორიკოსი. მიიღო კლასიკური განათლება, იყო ვესტფალიაში ბენედიქტური კორვეის მონასტრის ბერი.

ვიდუკინდ კორვეიელი არის ავტორი ქრონიკისა „საქსების გმირობანი“ , რომელიც დაწერილია 3 წიგნად. ამ წიგნებში მას სურდა საქსებისა და მათი მეფეების გმირობებზე დიდების შესხმა. იგი ძველ საგებზე, სიმღერებზე, თქმულებებზე, ანტიკურ და შუასაუკუნოვან წყაროებზე, ასევე საკუთარ ცოდნაზე დაყრდნობით მოგვითხრობს საქსებისა და საქსონიური დინასტიის მეფეების, ჰაინრიხ ფრინველმჭერისა და ოტო დიდის, ისტორიას. მოვლენები „საქსების გმირობანში“ მიყვანილია 967 წლამდე, მოცემულია ცნობები საქსო-სლავური ურთიერთობების ისტორიის შესახებ. ეს წიგნი ვიდუკინდმა შექმნა ოტო -ის ქალიშვილის, კვედლინბურგის აბატისა მატილდას თხოვნით.
დიმბოვიცის ჟუდეცი

დიმბოვიცის ჟუდეცი — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ოლქში. მოქცეულია კარპატების სამხრეთი კალთების ფარგლებში. ფართობი 4054 კმ², მოსახლეობა 501 996 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტირგოვიშტე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ილფოვისა და პრაჰოვის ჟუდეცები, დასავლეთით არჯეშის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით ბრაშოვის ჟუდეცი, ხოლო სამხრეთით ტელეორმანისა და ჯურჯუს ჟუდეცები.
ცერინგენები

ცერინგენები  — ძველი გერმანული საგვარეულო, რომლის წარმომადგენლებიც იყვნენ კარინტიის ჰერცოგები და ვერონის მარკგრაფები (1061—1077), შვაბიის ჰერცოგები (1092—1097), ცერინგენის ჰერცოგები (1097—1218), ბურგუნდიის მოადგილეები (რექტორები) და ჰერცოგები (1127—1218) და ტექსკის ჰერცოგები (1187—1432), ასევე ბადენის (1918 წლამდე) მმართველები (1112-დან მარკგრაფები, 1803-დან კურფიურსტები, 1806-დან დიდი ჰერცოგები).
დავით ლომაია

დავით ლომაია (დ. 18 მაისი, 1985, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ მცველი.

დავითი არის ასევე ფეხბურთელის, გიორგი ლომაიას ძმა.

მისი ერთადერთი მატჩი ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 2007 წლის 12 სექტემბერს, ამხანაგურ მატჩში აზერბაიჯანის წინააღმდეგ, 70-ე წუთზე იგი ალექსანდრე კვახაძემ შეცვალა.

ამჟამად, დავით ლომაია ერევნის „ულისის“ შემადგენლობაში თამაშობს.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი: 2008/2009
საქართველოს თასი გამარჯვებული: 2009/2010
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული: 2009/2010
საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი: 2010/2011
პრაჰოვის ჟუდეცი

პრაჰოვის ჟუდეცი — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ოლქში. ჟუდეცის ჩრდილოეთი ნაწილი გაშლილია კარპატების კალთებზე, ხოლო სამხრეთი — ქვემო დუნაის დაბლობზე. ფართობი 4716 კმ², მოსახლეობა 735 903 (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი პლოეშტი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბუზეუს ჟუდეცი, დასავლეთით დიმბოვიცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით ბრაშოვის ჟუდეცი, სამხრეთით იალომიცისა და ილფოვის ჟუდეცები.
ასკანიები

ასკანიები  — მთავრების საგვარეულო გერმანიაში. მათი სახელწოდება მომდინარეობს აშერსლებენში მათი სამფლობელოების ლათინიზებული ფორმიდან . საუკუნიდან ისინი ცხოვრობდნენ აღმოსავლეთ საქსონიაში. საგვარეულოს პირველი ცნობილი წარმომადგენელი იყო საუკუნის პირველ ნახევარში მცხოვრები გრაფი ადალბერტ ბალენშტედტელი. მისმა ვაჟმა, გრაფმა ეზიკო ფონ ბალენშტედტმა (გარდაიცვალა 1060 წლის შემდეგ), დედისგან, ლუჟიცის მარკის მარკგრაფის, უდო -ის ქალიშვილ ჰიდასგან, მიიღო მნიშვნელოვანი სამფლობელოები მდინარე ელბასა და ზაალეს შორის. ეს სამფლობელოები საგვარეულოს მთავარი ძალაუფლება გახდა.
ბესიკ ჩიმაკაძე

ბესიკ ჩიმაკაძე (დ. 24 ივნისი, 1988, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ თავდამსხმელი.

მისი ერთადერთი მატჩი საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები ჩაატარა 2009 წლის 1 აპრილს ბელარუსი თანატოლების წინააღმდეგ, მატჩი სტუმართა გამარჯვებით (0–1) დასრულდა, ჩიმაკაძე 47-ე წუთზე შეცვალეს ზაქარია ბეგლარიშვილით.

ტიტულები
პირველი ლიგა ჩემპიონი (1): 2004/2005
საქართველოს თასის გამარჯვებული (3): 2005/2006, 2006/2007, 2009/2010.
საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2007/2008
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2006/2007, 2007/2008.
საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2010/2011
ვარლამ კილასონია (ფეხბურთელი)

ვარლამ კილასონია (დ. 9 იანვარი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს როგორც მცველის, ასევე საყრდენი ნახევამრცველის პოზიციაზე, ამჟამად იცავს რუსთავის „მეტალურგის“ ღირსებას.

საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრებში ჩატარებული აქვს 2 მატჩი, თურქეთის წინააღმდეგ, რომელიც ფრედ (1-1) დასრულდა, სადაც ვარლამმა 55-ე წუთზე ალექსანდრე რეხვიაშვილი შეცვალა და პოლონეთის წინააღმდეგ, რომელიც ქართველთა გამარჯვებით დასრულდა (1-3), სადაც კილასონიამ მე-60 წუთზე შეცვალა ისევ ალექსანდრე რეხვიაშვილი.
რუმინეთის ეროვნული ბანკი

რუმინეთის ეროვნული ბანკი  — რუმინეთის ცენტრალური ბანკი. აქვს იურიდული პირის სტატუსი. დაარსდა 1880 წლის აპრილს როგორც სააქციო ბანკი. კაპიტალის ⅓ ეკუთვნოდა სახელმწიფოს. 1920 წლის 31 დეკემბერს რუმინეთის ეროვნულმა ბანკმა მიიღო ბანკნოტების გამოშვების მონოპოლიური უფლება. 1946 წლის დეკემბერში ნაციონალიზებულ იქნა და გარდაიქმნა სახელმწიფო ბანკად. აქვს ფილიალები. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ბუქარესტში.
ოლტის ჟუდეცი

ოლტის ჟუდეცი  — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. ტერიტორია გაშლილია ქვემო დუნაის დაბლობზე. ფართობი 5498 კმ², მოსახლეობა 415 530 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი სლატინა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ტელეორმანის ჟუდეცი, დასავლეთით დოლჟის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით არჯეშისა და ვილჩის ჟუდეცები, სამხრეთით ბულგარეთის ვრაცისა და პლევენის ოლქები.
ვიდრე ჰხვალ?

„ვიდრე ჰხვალ?“ (“ “, „საით მიდიხარ?“) — პოლონელი მწერლის ჰენრიკ სენკევიჩის ისტორიული რომანი, რომელიც იწერებოდა 1894-1896 წლებში და პერიოდულ პრესაში ქვეყნდებოდა. მალევე ითარგმნა თითქმის ყველა ევროპულ ენაზე, რამაც ავტორს უდიდესი წარმატება მოუტანა. სულ რომანი ნათარგმნია 50-ზე მეტ ენაზე.

1893 წელს სენკევიჩმა იტალიაში იმოგზაურა. 1894 წლიდან უკვე სერიოზულად სწავლობდა ძველ რომელ ისტორიკოსებს, განსაკუთრებით ტაციტუსს. ამ ნაწარმოების აშკარა კათოლიკურმა ტენდენციამ სენკევიჩს ვერ მოუპოვა პროგრესული კრიტიკის მხარდაჭერა, მაგრამ ვერც კლერიკალურ-არისტოკრატიული წრეების გული მოიგო.
მეჰედინცის ჟუდეცი

მეჰედინცის ჟუდეცი — ჟუდეცი სამხრეთ-დასავლეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. ფართობი 4933 კმ², მოსახლეობა 254 570 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი დრობეტა-ტურნუ-სევერინი. სამხრეთით ესაზღვრება ბულგარეთის ვიდინის ოლქი, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით სერბეთის ბორის რაიონი, ჩრდილო-დასავლეთით კარაშ-სევერინის ჟუდეცი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით დოლჟის ჟუდეცი.
გიორგი ქავთარაძე (ფეხბურთელი)

გიორგი ქავთარაძე (დ. 1 იანვარი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ ცენტრალური ნახევარმცველი.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (3): 2008/2009, 2009/10, 2011/2012.
საქართველოს თასი გამარჯვებული (1): 2008/2009
საქართველოს თასი ფინალისტი (1): 2009/2010
საქართველოს სუპერთასი გამარჯვებული (2): 2008/2009, 2010/2011.
საქართველოს სუპერთასი ფინალისტი (1): 2009/2010
რუმინული ტექნიკური ლექსიკონი

რუმინული ტექნიკური ლექსიკონი — რუმინულ ენაზე გამოცემული ენციკლოპედიური ლექსიკონი, მონუმენტური გამოცემა, რომელიც ორჯერ გამოქვეყნდა 1949-1955 წლებში 7 ტომად, ხოლო 1957-1968 წლებში — 19 ტომად რუმინეთის ტექნიკური გამომცემლობის მიერ.

ენციკლოპედიური ლექსიკონის შექმნის ინიციატორი და სულისჩამდგმელი რუმინელი ინჟინერი, რუმინეთის აკადემიის წევრი, რემუს რედულეცი იყო.
მარამურეშის ჟუდეცი

მარამურეშის ჟუდეცი  — ჟუდეცი ჩრდილოეთ რუმინეთში, ტრანსილვანიის ისტორიულ ოლქში, აღმოსავლეთ კარპატებში. უკავია მარამურეშის ისტორიული ოლქის სამხრეთი ნაწილი. ფართობი 6304 კმ², მოსახლეობა 461 290 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ბაია-მარე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება სუჩავის ჟუდეცი, დასავლეთით სატუ-მარეს ჟუდეცი, სამხრეთით სელაჟის, კლუჟისა და ბისტრიცა-ნესეუდის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით უკრაინის ივანო-ფრანკოვსკისა და იმიერკარპატების ოლქები.
მურეშის ჟუდეცი

მურეშის ჟუდეცი  — ჟუდეცი ცენტრალურ რუმინეთში, ტრანსილვანიის ისტორიულ ოლქში. ფართობი 6714 კმ², მოსახლეობა 531 380 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტირგუ-მურეში. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჰარგიტის ჟუდეცი, დასავლეთით ალბისა და კლუჟის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით სუჩავის ჟუდეცი, სამხრეთით სიბიუსა და ბრაშოვის ჟუდეცები.
სუჩავის ჟუდეცი

სუჩავის ჟუდეცი  — ჟუდეცი ჩრდილო-აღმოსავლეთ რუმინეთში, სამხრეთ ბუკოვინის ოლქში. ფართობი 8553 კმ², მოსახლეობა 614 451 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი სუჩავა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბოტოშანისა და იასის ჟუდეცები, სამხრეთით ნიამცის, ჰარგიტისა და მურეშის ჟუდეცები, დასავლეთით მარამურეშისა და ბისტრიცა-ნესეუდის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით უკრაინა.
დარასელია

საკუთარი სახელი დარასელია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიორგი დარასელია — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
გვანცა დარასელია — მსახიობი, მოდელი
ვანიონ დარასელი (ვალერიან დარასელია) — მწერალი
ვიტალი დარასელია — ფეხბურთელი
ვიტალი დარასელია (უმცროსი) — ფეხბურთელი
ლაშა დარასელია — იურისტი, პოლიტიკოსი
მიხეილ დარასელია — აგრონომი
ვარლამ კილასონია

ვარლამ კილასონია (დ.13 აგვისტო, 1967,რუსთავი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, 2013 წლის დეკემბრიდან რუსთავის „მეტალურგს“ თავკაცობს.

კარიერა
საკლუბო
ვარლამმა უმცროს ძმასთან, გიორგისთან ერთად კარიერა დაიწყო რუსთავის „მეტალურგში“. მათ ასევე ერთად ითამაშეს რუსულ სანქტ-პეტერბურგის „ლოკომოტივში“ (1995–1996), უკრაინულ დნეპროპეტროვსკის „დნიპროში“ (1996–1998), აზერბაიჯანულ „ტოვუზში“ და რუსთავის „გორდაში“.

1996 წელს გახდა რუსეთის პირველი ლიგის ბომბარდირი — 22 გოლი 34 მატჩში. მატჩში ლენინსკ-კუზნეცკის „ზარიას“ წინააღმდეგ (9:0), ვარლამმა რუსეთის პირველი ლიგის რეკორდი დაამყარა, გაიტანა 7 გოლი პენალტის შესრულების გარეშე.

სამწვრთნელო
სხვადასხვა წლებში წვრთნიდა რუსთავის „მეტალურგს“, 2010-2011 წლებში იყო საფეხბურთო კლუბ „გაგრას“ მწვრთნელი, 2013 წლის დეკემბრიდან დაუბრუნდა მშობლიურ გუნდს და ისევ „მეტალურგის“ მწვრთნელია.
უინიპეგის ტბა

უინიპეგის ტბა — ტბა სამხრეთ კანადაში, მანიტობის პროვინციაში. ძველი მყინვარისპირა ტბა აგასისის ნაშთი. წაგრძელებული ფორმისაა. სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ გადაჭიმულია 416 კმ-ზე. მდებარეობს დაჭაობებულ ტყიან ადგილში, ზღვის დონიდან 217 მ სიმაღლეზე. ფართობი 24300 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 36 მ. ყველაზე დიდი შენაკადია მდინარე სასკაჩევანი; გამოედინება მდინარე ნელსონი, რომელიც ერთვის ჰუდსონის ყურეს. წყლის დონის რყევის მრავალწლიური ამპლიტუდა დაახლოებით 3 მ აღწევს. ტბის აღმოსავლეთ ნაწილში გვხვდება ტაიგა. იყინება ნოემბერში, ყინულძვრაა აპრილის ბოლოს. არის ქვიშიანი ნაპირები. ბევრია კუნძული. ნაოსნობა. თევზჭერა. უინიპეგი ინდიელი ტომის კრის ენაზე ნიშნავს — „ჭუჭყიან წყალს“. 1990-იანი წლებიდან უინიპეგის წყალსაცავის ნაწილია.
ვოსტოკის ტბა

ვოსტოკის ტბა ( აგრეთვე ცნობილია როგორც ვოსტოკის ყინულქვეშა ტბა ან აღმოსავლეთის ტბა) — უდიდესი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. მდებარეობს სიცივის პოლუსის სამხრეთით, ვოსტოკის სადგურის რაიონში, აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ყინულოვანი ფარის ზედაპირზე, რომელიც მდებარეობს 3488 მ აბსოლუტურ სიმაღლეზე. ელიფსური ფორმისაა. ფართობი — 15 690 კმ², სანაპირო ხაზის სიგრძე დაახლოებით — 1000 კმ, მაქსიმალური სიგრძე — 250 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 50 კმ, საშუალო სიღრმე — 432 მ, უდიდესი სიღრმე — 510 მ-იდან 900 მ-მდე.

ანტარქტიდის ყინულის საფარის ქვეშ გიგანტური ტბის არსებობის შესახებ ვარაუდები, ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 70-იან წლებში გამოითქვა. 1990-იანი წლების შუა ხანებში სეისმური და რადიოგლაციოლოგიური კვლევების ხარჯზე დადასტურდა ტბის არსებობა. მკვლევართა უმეტესობა მიიჩნევს, რომ ვოსტოკის ტბა ვულკანური მოქმედების პროდუქტია, რომელმაც გაალღო მიწისზედა ყინულის ნაწილი. ვოსტოკის ტბა კვებავს უნიკალურ მტკნარწყლიან ეკოსისტემას, რომელიც შეიცავს ინდივიდუალურად განვითარებულ ორგანიზმებს.

1996 წელს რუსი მეცნიერების მოპოვებულ მასალაზე დაყრდნობით, გამოქვეყნდა პირველი სამეცნიერო სტატია. ამის შემდეგ, სახელმწიფოს დაფინანსების წყალობით, რუსმა მეცნიერებმა 4 კილომეტრის სიღრმეზე ყინულის გათხრა მოახერხეს და 400 000 წლის წინანდელი ყინულის ქერქის ნიმუშებამდე მიაღწიეს, რომელშიც მიკროორგანიზმების კოლონიები აღმოაჩინეს.

ვოსტოკის ტბა საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ გეოგრაფიულ აღმოჩენად ითვლება. ტბამ სახელწოდება მიიღო ანტარქტიდული სამეცნიერო სადგურის — ვოსტოკის სახელის მიხედვით.
ნიამცის ჟუდეცი

ნიამცის ჟუდეცი  — ჟუდეცი რუმინეთში, მოლდოვის ისტორიულ ოლქში. მოქცეულია აღმოსავლეთი კარპატების აღმოსავლეთ მთისწინეთში, მდინარე ბისტრიცის აუზში. ფართობი 5896 კმ², მოსახლეობა 452 900 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი პიატრა-ნიამცი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება იასისა და ვასლუის ჟუდეცები, დასავლეთით ჰარგიტის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით სუჩავის ჟუდეცი.
შვარცენბერგები

შვარცენბერგები  — ფრანკონიის საუკუნიდან ცნობილი აზნაურთა საგვარეულო ზაინსჰაიმიდან. მოგვიანებით გახდა ავსტრიის ქვეშევრდომი, ხოლო — საუკუნეებში ბოჰემიის უმსხვილესი მიწათმფლობელი იყო. საღვთო რომის იმპერიის დაშლის შემდეგ შვარცენბერგების სახლის სამდლობელოები მედიატიზირდა რაინის კავშირის აქტის თანახმად.

გალერეა
ედუარდი

ედუარდი — ტბა აღმოსავლეთ აფრიკაში, უგანდასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. მდებარეობს მდინარე ნილოსის აუზში, აღმოსავლეთ აფრიკის რიფტული სისტემის დასავლეთ განშტოებაზე არსებულ ტექტონიკურ ღრმულში, ზღვის დონიდან 912 მ სიმაღლეზე. ფართობი — 2325 კმ², მაქსიმალური სიღრმე — 112 მ. სიგრძე — 77 კმ, სიგანე — 40 კმ. ჩრდილოეთი და სამხრეთი ნაპირები დაბალია. ტბიდან გამოდის მდინარე სემლიკი და ერთვის ალბერტის ტბას. ჩრდილო-აღმოსავლეთით უერთდება ჯორჯის ტბას. ტბის აკვატორია შედის ვირუნგისა და კუინ-ელიზაბეთის ეროვნულ პარკებში. ბინადრობენ ბეჰემოთები.

1973-1979 წლებში, უგანდის დიქტატორის იდი ამინის პატივსაცემად ეწოდებოდა იდი-ამინ-დადა. ტბას სახელი „ედუარდი“ უწოდა ჰენრი მორტონ სტენლიმ, ედუარდ -ის პატივსაცემად. მდიდარია თევზით. განვითარებულია თევზჭერა.
ალბერტი

ალბერტი — ტბა აღმოსავლეთ აფრიკაში, უგანდასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. მდებარეობს ცენტრალური აფრიკის გრაბენის ფარგლებში, ტექტონიკურ ღრმულში, ზღვის დონიდან 615 მ სიმაღლეზე. ფართობი — 5300 კმ², მაქსიმალური სიღრმე — 58 მ. ტბაში ჩაედინება მდინარეები სემლიკი და თეთრი ნილოსი, გამოედინება ალბერტ-ნილოსი. ნაპირები სუსტად არის დანაწევრებული; მეტწილად ციცაბოა; ფსკერი ბრტყელია. საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 26 °-ს, ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა საშუალოდ 864-1016 მმ წელიწადში. გეოლოგიური თვალსაზრისით მოქცეულია ალბერტინის რიფტულ ხეობაში. წარმოადგენს მდინარე ნილოსის ზემო დინების წყალსატევების რთული სისტემის ნაწილს. უხვადაა თევზი, რომელთაგან აღსანიშნავია ნილოსის ქორჭილა. მთავარი ნავსადგურებია ბუტიაბა და კასენი.

ალბერტის ტბა 1864 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მკვლევარმა სემიუელ უაით ბეიკერმა. სახელი ეწოდა ინგლისის დედოფალ ვიქტორიას მეუღლის პატივსაცემად. უგანდაში ეწოდება ნიანცის ტბა.

1973 წელს ზაირისა და უგანდის პრეზიდენტების ურთიერთმოლაპარაკების შედეგად და აგრეთვე მეგობრობის ნიშნად ტბას ზაირის პრეზიდენტის — მობუტუს სახელის მიხედვით ეწოდა მობუტუ-სესე-სეკო. 1997 წლიდან კვლავ ალბერტი ეწოდება.
გურული

საკუთარი სახელი გურული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ალექსანდრე გურული — ფეხბურთელი
გია გურული — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
გიორგი გურული — ფეხბურთელი
ვახტანგ გურული — ისტორიკოსი
ზაქარია გურული — პოლიტიკოსი
კობა გურული — ოქრომჭედელი, მოქანდაკე
ლაშა გურული — მოკრივე (დ. 1996)
ლაშა გურული — სამბისტი (დ. 1989)
ქრისტეფორე გურული — მართლმადიდებელი წმინდანი
გუსტავ ლომბარდი

გუსტავ ლომბარდი (დ. 10 აპრილი, 1895 — გ. 18 სექტემბერი, 1992) — სს-ის ბრიგადენფიურერი (გენერალი), რომელიც მოღვაწეობდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. მეორე მსოფლიო ომის დროს იგი მეთაურობდა სს-ის კავალერიის მე-8 დივიზია ფლორიან გაიერს და სს-ის 31-ე მოხალისეთა გრენადურ დივიზიას. გუსტავი ასევე არის რაინდის ჯვარის ორდენის კავალერი.

1945 წლის შემდეგ
1945 წელს გუსტავი დააპატიმრეს საბჭოელებმა, ხოლო 1947 წელს მიესაჯა 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა, თუმცა 1955 წელს გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ბუნდესკანცლერის კონრად ადენაუერის ამნისტია შეეხო და გაათავისუფლეს. იმავე ბრალდებით იგი გაასამართლეს გერმანიაშიც და უდანაშაულოდ სცნეს.

ლომბარდი მუშაობდა მიუნხენში, სადაზღვევო კომპანია -ში, გარდაიცვალა მიულდორფში 97 წლის ასაკში.
იალომიცის ჟუდეცი

იალომიცის ჟუდეცი  — ჟუდეცი სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. მოქცეულია მდინარე იალომიცის აუზის ფარგლებში. ფართობი 4453 კმ², მოსახლეობა 258 669 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი სლობოზია. აღმოსავლეთით ესაზღვრება კონსტანცის ჟუდეცი, დასავლეთით ილფოვის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით ბრეილის, ბუზეუსა და პრაჰოვის ჟუდეცები, სამხრეთით კელერაშის ჟუდეცი.
იასის ჟუდეცი

იასის ჟუდეცი  — ჟუდეცი აღმოსავლეთ რუმინეთში, მოლდოვის ისტორიულ ოლქში. ტერიტორია გაშლილია დაბლობზე. ფართობი 5476 კმ², მოსახლეობა 723 553 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი იასი. დასავლეთით ესაზღვრება ნიამცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით — ბოტოშანისა და სუჩავის ჟუდეცები, სამხრეთით — ვასლუის ჟუდეცი, აღმოსავლეთით — მოლდოვის უნგენის რაიონი.
ილფოვის ჟუდეცი

ილფოვის ჟუდეცი  — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. მოქცეულია ქვემო დუნაის ვაკის ფარგლებში. ფართობი 1583 კმ², მოსახლეობა 364 241 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ბუფტია. აღმოსავლეთით ესაზღვრება იალომიცისა და კელერაშის ჟუდეცები, დასავლეთით დიმბოვიცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით პრაჰოვის ჟუდეცი, სამხრეთით და აღმოსავლეთით ჯურჯუს ჟუდეცი.
ჩანდარლი ჰალილ-ფაშა

ჩანდარლი ჰალილ-ფაშა (; გ. 1 ივნისი, 1453, ედირნე) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1439-1453 წლებში. თანამდებობა ეკავა სულთნების მურად -ისა და მეჰმედ -ის დროს. განეკუთვნება ცნობილი ჩანდარლების ოჯახს. 1453 წლის 29 მაისს მონაწილეობდა ოსმალების მიერ კონსტანტინოპოლის აღებაში. 30 მაისს დააკავეს ღალატის გამო და 1 ივნისს სულთან მეჰმედ -ის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს.
მომაკვდავი გალი

„მომაკვდავი გალი“ — გალი მამაკაცის მარმარილოს ქანდაკება, რომაული ასლი პერგამოს ორიგინალიდან (სავარაუდოდ, ბრინჯაოს), რომელიც მეფე ატალუს -ის შეკვეთით დაამზადეს სავარაუდოდ, ძვ. წ. აღ. 230-220 წლებში კელტ-გალათებზე გამარჯვების უკვდავსაყოფად. სკულპტურა ნატურალიზმითა და დრამატიზმით ანტიკური ხელოვნების მწვერვალს განეკუთვნება. შიშველი გალი, თუ ყელსაბამს არ მივიღებთ მხედველობაში, ფარზე მწოლიარეა გამოქანდაკებული. როგორც „ლუდოვიზების ტახტი“, ეს ქანდაკებაც, სავარაუდოდ, მათი ვილის მშენებლობისას იქნა აღმოჩენილი რომში და პაპ კლიმენტი -ის მიერ შეძენამდე ლუდოვიზების პალაცოში ინახებოდა, პინჩოზე.
ნაპოლეონის ომების დროს „მომაკვდავი გალი“ ფრანგებმა იტალიიდან გაიტანეს და მრავალი წლის განმავლობაში ლუვრში იყო გამოფენილი; ბაირონმა ქანდაკება კაპიტოლის მუზეუმში ნახა და თავის პოემაში „ჩაილდ ჰაროლდი“ ქება შეასხა; სწორედ მისი პოემის წყალობით შეიტყო რომანტიზმის ეპოქის ევროპის მკითხველმა საზოგადოებამ „მომაკვდავი გალის“ არსებობის შესახებ.
ინახება კაპიტოლიუმის მუზეუმში.
კაპიტოლიუმის მუზეუმები

კაპიტოლიუმის მუზეუმები (იტ. ) — მსოფლიოში უძველესი საზოგადოებრივი სამუზეუმო კომპლექსი, რომელსაც საფუძველი პაპმა სიქსტუს -ემ 1471 წელს ჩაუყარა და „რომაელ ხალხს“ ანტიკური ბრინჯაოს კოლექცია გადასცა საჩუქრად, რომელიც მანამდე ლატერნაში ინახებოდა.
მუზეუმის შენობები
მუზეუმები მიქელანჯელო ბუონაროტის მიერ დაპროექტებულ კაპიტოლიუმის მოედანზე სამ სასახლეშია განთავსებული რომში; შუა საუკუნეების სენატორის სასახლეში, მიქელანჯელოს მიერ კონსერვატორთა რენესანსულ პალაცოდ გადაკეთებულ სასახლესა და მისივე მსგავსად აგებულ საუკუნის ახალ სასახლეში. საუკუნეში მუდმივადმ ზარდი კოლექციის ნაწილი მეზობელ პალაცოში, კეფარელი-კლემენტინოში გადაიტანეს.
პალაცო „დეი კონსერვატორი“ ხელოვნების ისტორიის ბევრ წიგნში მოიხსენიება, როგორც პირველი შენობა, რომლის მშენებლობაშიც გიგანტური ორდერი იქნა გამოყენებული — რამდენიმე სართულზე გაჭიმული პილასტრები. ამ პალაცოს არქიტექტურული მოტივები შეიმჩნევა სხვადასხვა დროის ნაგებობებში სხვადასხვა კონტინენტზე.
კაპიტოლიუმის მოედანზე დადგმულია ანტიკური ხანიდან შემორჩენილი ცხენზე ამხედრებული მარკუს ავრელიუსის (რომელიც შუა საუკუნეებში იმპერატორ კონსტანტინეში ერეოდათ) ქანდაკების ზუსტი ასლი.
მუზეუმში დაცულია რომის სიმბოლოდ მიჩნეული ქანდაკებები - ძუ ლომი, რომელიც ტყუპ რომულუსსა და რემუსს ძუძუს აწოვებს. ამ სკულპტურის ასლი დადგმულია მაღალ კოლონაზე ცენტრალური შენობის მარცხნივ.
ტელეორმანის ჟუდეცი

ტელეორმანის ჟუდეცი  — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. ფართობი 5790 კმ², მოსახლეობა 360 178 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ალექსანდრია. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჯურჯუს ჟუდეცი, დასავლეთით — ოლტის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით — არჯეშისა და დიმბოვიცის ჟუდეცები, სამხრეთით — ბულგარეთის ველიკო-ტირნოვოს, პლევენისა და რუსეს ოლქები.
ტიმიშის ჟუდეცი

ტიმიშის ჟუდეცი — ჟუდეცი დასავლეთ რუმინეთში, ტრანსილვანიის ისტორიულ ოლქში. ფართობი 8697 კმ², მოსახლეობა 649 777 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ტიმიშოარა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჰუნედოარის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით — არადის ჟუდეცი, სამხრეთით — კარაშ-სევერინის ჟუდეცი, ჩრდილო-დასავლეთით — უნგრეთის ჩონგრადის მედიე, სამხრეთ-დასავლეთით — სერბეთის ვოევოდინა, ჩრდილო-ბანატისა და შუა-ბანატის რაიონები.
ტულჩის ჟუდეცი

ტულჩის ჟუდეცი — ჟუდეცი სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუმინეთში, დობრუჯის ისტორიულ ოლქში. ტერიტორია მეტწილად გაშლილია მდინარე დუნაის დელტის ფარგლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტულჩა. სამხრეთით ესაზღვრება კონსტანცის ჟუდეცი, დასავლეთით — ბრეილის ჟუდეცი, ჩრდილო-დასავლეთით — გალაცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით — უკრაინის ოდესის ოლქი, აღმოსავლეთით — შავი ზღვა.
დოლჟის ჟუდეცი

დოლჟის ჟუდეცი  — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ოლტენიის ისტორიულ ოლქში. მდებარეობს ჯეტიკის პლატოს სამხრეთ და ქვემო დუნაის დაბლობის დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 7414 კმ², მოსახლეობა 618 335 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი კრაიოვა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ოლტის ჟუდეცი, დასავლეთით — მეჰედინცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთთ — გორჟისა და ვილჩის ჟუდეცები, სამხრეთით — ბულგარეთის ვიდინის, მონტანისა და ვრაცის ოლქები.
ვილჩის ჟუდეცი

ვილჩის ჟუდეცი  — ჟუდეცი რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. მდებარეობს სამხრეთი კარპატების სამხრეთ კალთებზე, მდინარე ოლტის შუა დინებაში. ფართობი 5765 კმ², მოსახლეობა 355 320 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი რიმნიკუ-ვილჩა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება არჯეშის ჟუდეცი, დასავლეთით — გორჟისა და ჰუნედოარის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით — სიბიუსა და ალბის ჟუდეცები, სამხრეთით — დოლჟისა და ოლტის ჟუდეცები.
ვრანჩის ჟუდეცი

ვრანჩის ჟუდეცი — ჟუდეცი რუმინეთში, მოლდოვის ისტორიულ ოლქში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კარპატების აღმოსავლეთ კალთაზე, ნაწილობრივ — ქვემო დუნაის ვაკეზე. ფართობი 4857 კმ², მოსახლეობა 323 080 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ფოქშანი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ვასლუის და გალაცის ჟუდეცები, დასავლეთით — კოვასნის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით — ბაკეუს ჟუდეცი, სამხრეთით — ბუზეუს ჟუდეცი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ბრეილის ჟუდეცი.
გია სირბილაძე

გია სირბილაძე (დ. 19 მაისი, 1963, ხაშური — გ. 1999, ხაშური) — მე-20 საუკუნის ქართველი მხატვარი.

ბიოგრაფია
გია სირბილაძე დაიბადა 1963 წლის 19 მაისს ხაშურში. დაამთავრა რკინიგზის მე-4 საშუალო სკოლა. პროფესიული განათლება არ მიუღია. ადრიდანვე იყო გატაცებული მხატვრობით. პირველი პერსონალური გამოფენა მოაწყო თბილისში, ხელოვნების მუშაკთა სახლში 1996 წელს, შემდეგ ასევე პერსონალური გამოფენა ხაშურში 1997 წელს, ქუთაისში 1998 წელს, ვილნიუსში 1999 წელს.

მისი ნამუშევარი „ვაჟა, საქართველო, გარესამყარო“ ამშვენებს ვაჟა-ფშაველას მუზეუმს ჩარგალში, ხოლო გობელინზე შესრულებული ეს ტილო საქართველოს იმდროინდელმა პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ საჩუქრად გადასცა გენერალ ჯონ მალხაზ შალიკაშვილს. მხატვრის დიდ ნიჭსა და შემოქმედებით შესაძლებლობებზე წერდნენ ცნობილი ხელოვნებათმცოდნეები, ქვეყნის წამყვანი გაზეთები, ეწყობოდა გადაცემები საქართველოს ტელევიზიით. ქართველი მხატვარი 1999 წელს ტრაგიკულად გარდაიცვალა.
ვასლუის ჟუდეცი

ვასლუის ჟუდეცი — ჟუდეცი რუმინეთში, მოლდოვის ისტორიულ ოლქში, მდინარე ბირლადის აუზში. ფართობი 5318 კმ², მოსახლეობა 375 148 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვასლუი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება მოლდოვა, დასავლეთით — ნიამცის, ბაკეუსა და ვრანჩის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით — იასის ჟუდეცი, სამხრეთით — გალაცის ჟუდეცი.
ბირლადის პლატო

ბირლადის პლატო — პლატო აღმოსავლეთ რუმინეთსა და ნაწილობრივ მოლდოვაში. წარმოადგენს მოლდოვის მაღლობის შუა ნაწილს. სიმაღლე 564 მ-მდე. აგებულია კირქვებით, ქვიშაქვებითა და ნეოგენური ასაკის თიხებით. ძლიერ არის დანაწევრებული ღრმად ჩაჭრილი მდინარეების ხშირი ქსელით, რომლებიც მიეკუთვნება მდინარეების პრუტის, სირეტისა და ბირლადის აუზებს; გავრცელებულია ხევები. მდინარეთაშორისი მეტწილად ვაკე ტერიტორიაა. გავრცელებულია წიფლისა და მუხის ტყეები. განვითარებულია მეცხოველეობა, მებაღეობა და მევენახეობა.
ბირლადი (მდინარე)

ბირლადი  — მდინარე რუმინეთში, მდინარე სირეტის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 207 კმ, აუზის ფართობი 7220 კმ². სათავე აქვს ბირლადის პლატოს დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 370 მ სიმაღლეზე. მეტწილად მიედინება მოლდოვის მაღლობის ფარგლებში. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობა და ზაფხულის დაბალი ჩამონადენი. გამოიყენება სარწყავად. მდინარის ნაპირზე მდებარეობს ქალაქები ვასლუი, ბირლადი, ტეკუჩი.
კლიმენტი წიტაიშვილი

კლიმენტი (კობა) წიტაიშვილი (დ. 5 იანვარი, 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. 2010 წელს კარიერა დაასრულა კვიპროსულ „ნეა სალამისში“, თუმცა 2013 წელს იგი გიორგი დარასელიამ მიიწვია „ზუგდიდში“, სადაც მოთამაშე მწვრთნელი იყო. 2013–2014 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ საბოლოოდ დაასრულა კარიერა.

კლიმენტი იყო თემურ ქეცბაიას გაწვრთნილ იმდროინდელ „ანორთოსისში“, რომელმაც 2009 წელს ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე ითამაშა.

მისი შვილი გიორგი წიტაიშვილი არის გრანადას ფეხბურთელი.

ტიტულები
კვიპროსის პირველი დივიზიონი ჩემპიონი (1): 2007/2008
კვიპროსის თასის გამარჯვებული (1): 2006/2007
კვიპროსის თასის ფინალისტი (1): 2007/2008
კვიპროსის სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2007/2008