iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კორსარი (პერსონაჟი)

მაიორი კრისტოფერ სამერსი (კორსარი) — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც მარველის მიერ გამოცემული კომიქსების წიგნებიდანაა ცნობილი. პირველად გამოჩნდა შემზარავი იქს–ადამიანების 104-ე ნომერში (1977 წლის აპრილი). შექმნილია კრის კლერმონისა და დეივ კოკრუმის მიერ. კორსარი სთარჯამერების ლიდერი და იქს–ადამიანების ციკლოპის, ჰავოკისა და ვულკანის მამაა.

კორსარის ისტორია
წარმოშობა
დიდი ხნის წინ, ამერიკის შეერთებული შტატების მერმა, კრისტოფერ სამერსმა, საკუთარი თვითმფრინავით, დე ჰავილანდის მოსკვიტით სამოგზაუროდ წაიყვანა თავისი ცოლი, კეტრინ ენი, და ორი პატარა შვილი, სკოტი და ალექსი. ისინი დასავლეთ ამერიკის ნაპირებზე მიფრინავდნენ, როცა თავს შიარის იმპერიის კოსმოსური ხომალდი დაესხათ, რომელიც დედამიწის გამოსაკვლევად იყო ჩამოსული. შიარის ხომალდმა სამერსების თვითმფრინავს ცეცხლი გაუხსნა, და, რადგანაც ის ხის იყო, მას ცეცხლი წაეკიდა. კეტრინ ენმა ერთადერთ პარაშუტზე მიამაგრა ორივე შვილი და იმის იმედით, რომ გადარჩებოდნენ, ისინი თვითმფრინავიდან გადაუშვა. სკოტი და ალექსი ამგვარად დაუსხლტნენ შიარის იმპერიას.

კრისტოფერი და მისი ცოლი ტელეპორტაციის გამოყენებით აიყვანეს კოსმოსურ ხომალდზე, რის შემდეგაც ისინი შიარის იმპერიაში წაიყვანეს. აქ კრისტოფერი ცოლს დააცილეს და ციხეში ჩასვეს. ის მალევე გამოიქცა და აღმოაჩინა, რომ შიარის შეშლილი იმპერატორი დკენი მის ცოლზე ძალის გამოყენებას აპირებდა. დკენმა იგი დააკავა და ალსიბარის ციხეში გაუშვა, სადაც კრიმინალები და პოლიტპატიმრები იხდიდნენ სასჯელს.
ЗСУ-57-2

საბჭოთა თვითმავალი საზენიტო ქვემეხი ზსუ-57-2(-57-2– რუს. ,)
შექმნის ისტორია
1947 წელს კონსტრუქტორი გრიბინის მეთაურობით დაიწყო -57-2 პროექტირება,შეწყვილებული საზენიტო ქვემეხის -60-ის ბაზაზე, რომელიც განკუთვნილი იყო მუხლუხებიანი შასისთვის და ასევე ბორბლებიან მისაბმელ მანქანაზე,საცდელი ნიმუში დამონტაჟებული იყო ბუქსირებადზე,ბუქსირებადი ვარიანტი დაწუნებული იქნა, ხოლო თვითმავალ ვერსიაზე კი მუშაობა გაგრძელდა და დაამონტაჟეს ტანკ -55 ის შასზე,თვიმავალ ვერსიას დაარქვეს -57-2 მისი გამოცდები მიმდინარეობდა 1950-1954 წლებში.
შეიარაღებაში მიიღეს 1954 წელს,ჯავშან სატანკო მუზეუმის ცნობით მისი სერიული წარმოება მიმდინარეობდა უმსკის ნომერ 174 ქარხანაში 1955-1960 წლებში,-ს ისტორიის წიგნის მიხედვით წარმოება დაიწყო ნომერ 1001-ში 1958 წელს,სხვა მონაცემებით მიხედვით ამ ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემის გამოშვება მიმდინარეობდა 1957 წელს ქარხანა 946-ში

კონსტრუქცია
-57-2 წარმოადგენს მსუბუქ შეჯავშნულ მუხლუხებიან მანქანას მოძრავი კოშკურით რომელიც საშუალებას იძლევა აწარომოოს წრიული საზენიტო ცეცხლი ავტომატური ქვემეხით,მანქანის ძირითადი ნაწილებია:შეჯავშნული კორპუსი,კოშკურა,შეიარაღება,ძალური დანადგარი,გადამცემი,სავალი ნაწილი,ელექტრო მოწყობილობა,საშუალო დიაპაზონის კავშირი და ხანძარ საწინააღმდეგო მოწყობილობა.
ჯავშნიანი კორპუსი შედგება სამი ნაწილისგან:სამართავი,საბრძოლო და ძალური დანადგარი:
1)მართვის ცენტრი განთავსებულია წინა მარცხენა მხარეს იქვე მდებარეობს მექანიკოსის და მძღოლის საჯდომი სკამი
2)საბრძოლო განყოფილება განთავსებულია კორპუსის შუა ადგილას
3)ძალური მოწყობილობა განთავსებულია მანქანის უკანა ნაწილში, ეს ყველაფერი გამოიყოფოდა საბრძოლო გამყოფით,რომელიც შეჯავშნული იყო 13მმ ჯავშნით

კოშკურა იყო ახდილი, კოშკურა ბრეზენტის ტილოთი იფარებოდა

ომებში მონაწილეობა
ინდოჩინეთის მეორე ომი
ექვსდღიანი ომი
ირან-ერაყის ომი
1982 ლიბანის ომი
სპარსეთის ყურის ომი (1990-1991)
იუგოსლავიის ომი
ათდღიანი ომი (სლოვენია)
ხორვატიის ომი დამოუკიდებლობისათვის
ბოსნიის ომი
1995 ნატოს საჰაერო ძალები ბომბავენ ბოსნიას და ჰერცეგოვინას
კოსოვოს ომი
1999 ნატოს საჰაერო ძალები ბომბავს იუგოსლავიას
ჩარენცავანი

ჩარენცავანი — ქალაქი სომხეთში, კოტაიკის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე რაზდანის ნაპირებზე, ერევნიდან ჩრდილოეთით 14 კილომეტრზე. ქალაქში გადის ავტომაგისტრალი, რომელიც აკავშირებს ერევანსა და არარატის ხეობას ქვეყნის ჩრდილოეთ რაიონებთან. ქალაქი დაარსდა 1947 წლის 23 აპრილს, როგორც გიუმუშის ჰესის მუშათა დასახლება ლუსავანი. 1961 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი, ხოლო 1967 წელს სომეხი მწერლის ეღიშე ჩარენცის პატივსაცემად უწოდეს ჩარენცევანი.
ალისა საოცარ ქვეყანაში (სინდრომი)

ალისა საოცარ ქვეყანაში სინდრომი ანუ ტოდის სინდრომი ხასიათდება ქრონიკული თავის ტკივილით, გარემოსა და დროის ილუზიური აღქმით (დისორიენტაციით), სხეულის შეგძნების დარღვევით (მიკროფსია ან მაკროფსია), ფსიქო-სენსორული ცვლილებებით, დეპერსონალიზაციით. უმთავრესად ვლინდება აურის სახით დაავადების პროდრომულ პერიოდში.

სინდრომის ეპონიმია ინგლისელი მწერლის ლუის კეროლის (27 იანვარი, 1832 - 14 იანვარი, 1898) ნაწარმოები ალისას თავგადასავალი საოცრებათა ქვეყანაში. პირველად აღწერა კანადელმა ექიმმა ტოდმა (, .) 1955 წ.

ეპიდემიოლოგია
ალისა საოცარ ქვეყანაში სინდრომი ერთნაირი სიხშირით გვხვდება სხვადასხვა რასის და სქესის ადამიანებში. შეიძლება გამოვლინდეს ნებისმიერ ასაკში, მათ შორის, ბავშვებსა და მოზარდებშიც.

სიმპტომები
სინდრომში გაერთიანებულია სამი წამყვანი სიმპტომი: 1). თავის ტკივილი; 2). მხედველობითი აღქმის დარღვევა: პაციენტები გარშემო არსებულ საგნებს (მანქანები, შენობები და ა.შ.) აღიქვამენ შეცვლილ ზომებსა და ფორმებში, გადიდებულად (მაკროფსია) ან დაპატარავებულად (მიკროფსია) ან დამახინჯებულად. მაგალითად, ქუჩა ძალიან ვიწროა, იატაკი ძალიან ახლოსაა; 3). სმენისა და შეხების აღქმის დარღვევა: ხმა რეალურზე უფრო ახლოდან ან შორიდან ესმით. პაციენტები განსაკუთრებით მძიმედ განიცდიან საკუთარი სხეულის ზომებისა და პროპორციების აღქმის დარღვევას.

დიაგნოზი
ავადმყოფის ჩივილების საფუძველზე იხატება სამივე ძირითადი ნიშანი. სიმპტომები სხვადასხვა ინტენსივობით შეიძლება იყოს გამოხატული. მაგალითად, აურის სახით, რომელიც შეიძლება 1 საათის მანძილზე გრძელდებოდეს. ობიექტური კვლევისას თვალის და სმენის ორგანოების ჯანმრთელია. ფიზიკური მიზები დგენდება ობიექტური კვლევის დროს. ნევროლოგის, ინფექციონისტის, ტოქსიკოლოგის და სხვა სპეციალისტების კონსულტაციის საფუძველზე განისაზღვრება ძირითადი დაავადება, რომელთანაც ასოცირდება სინდრომი.

დაავადებები
ალისა საოცარ ქვეყანაში სინდრომი გამოვლინდება სხვადასხვა დაავადებების დროს. სამეცნიერო ლიტერატურაში აღწერილია კლინიკური შემთხვევები, როდესაც ეს სინდრომი ასოცირებული იყო შაკიკთან, თავის ტვინის სიმსივნეებითან, ეპილეფსიასთან, ინფექციურ დაავადებებთან (ებშტეინ-ბარის ვირუსი ანუ ინფექციური მონონუკლეოზი, ვარიცელა), მედიკამენტოზურ ინტოქსიკაციებთან (ფსიქოტროპული წამლებით მოწამვა) და სხვა.

მკურნალობა: ძირითადი დაავადების მკურნალობა.
კარდენახი

კარდენახი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, ბაკურციხე-წნორის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 510 მეტრი, გურჯაანიდან 14 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3873 ადამიანი.

ისტორია
კარდანახი ისტორიულ წყაროებში ასევე მოხსენიებულია როგორც კარდენახი. სოფელში განვითარებულია მეურნეობის მრავალი დარგი, მათ შორის მემინდვრეობა, მეცხოველეობა და მევენახეობა. ხალხში გავრცელებული გადმოცემის მიხედვით, სოფლის სახელი კარდანახი „კარგ ვენახთანაა“ დაკავშირებული. ვახუშტი ბაგრატიონის მიხედვით „კარდანახს აქვს ვენახები აღმოსავლეთით და ღვინო აქაური კეთილ“. სოფელი ისტროიულად ქიზიყს მიეკუთვნება. იქაური ჯარი ბოდბელი ეპისკოპოსის დროშის ქვეშ უნდა მდგარიყო. კარდანახი თავდაპირველად საქართველოს, ხოლო შემდგომში კახეთის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. - საუკუნის მიჯნიდან მასზე ცალკეული ფეოდალები, ვაჩნაძეები, ანდრონიკაშვილები და აფხაზიშვილები იდებდნენ წილს. იოანე ბაგრატიონი თვლის, რომ აფხაზიშვილები კახეთში აფხაზეთიდან მოსულან. 1636 წელს, მეფე თეიმურაზს ისინი თავადების ხარისხით მიუღია და კარდახანში ყმა-მამული უბოძებია. კარდანახში მამულები ჰქონდათ ბარათაშვილებსაც. აღნიშნულ ფეოდალებს ერთმანეთთან დავა მამულებზე, სავარგულებზე წისქვილებზე და სასახლეებზე ჰქონდათ.

1719 წლის შეთანხმების თანახმად, ვახტანგ -მ ლეკებთან საბრძოლველად, კახეთის მეფე დავით იმამყული ხანს ჯარი მიაშველა. ეს ჯარი, ყაფლანიშვილის მეთაურობით, მოსულან კარდანახში და აქ მთელი თვე უქმად იდგნენ, რადგან დავით იმამყული ხანმა ლეკებთან საბრძოლვევად არც კახელები და არც ქართლელები არ გაიყვანა.
სოფელში გავრცელებული გვარია ვაჩნაძე. საუკუნეში სოფელში დასახლდა აფხაზეთიდან გადასული შარვაშიძეების ერთი შტო, რომლებმაც შემდგომში მიიღეს გვარი აფხაზი.

თეიმურაზ -ის 1737 წლის წყალობიდან ჩანს, რომ ამ დროისათვის სამეფო კარს კარდანახის ყმა-მამულის ერთ ნაწილზე საკუთარი საკუთრება აღუდგენია.

 საუკუნის მეორე ნახეარში სამეფო ხელისუფლაბას სოფელში რამდენიმე ცილინდრული კოშკი აუგია. გარდა ამისა, კარდანახელები მონაწილეობდნენ სიღნაღის ციხე-კოშკების მშენებლობაში, რომლებსაც საჭიროების შემთხვევაში თავსაც აფარებდნენ. სიღნაღის ციხის კოშკებს შორის ერთ-ერთს „კოშკი კარდანახისა“ რქმევია.

ივანე ჯავახიშვილი კარდანახს იმ სოფლებს შორის ასახელებს, რომლებშიც წმინდა გიორგის დღეობები გამორჩეულად აღინიშნებოდა.

დემოგრაფია
სოფელში გავრცელებული გვარებია: ტურაშვილი, მამულაშვილი, მოსულიშვილი, მჭედლიშვილი მღებრიშვილი, ტეტელოშვილი, გულიაშვილი, ხატიაშვილი და სხვა.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიაბადნენ:
კონსტანტინე აფხაზი — ქართველი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე;
იოსებ ნონეშვილი — ქართველი პოეტი.

გალერეა
მსოფლიოც არ არის საკმარისი

მსოფლიოც არ არის საკმარისი (, 1999) — მეცხრამეტე ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ და რიგით მესამე ფილმი ამ სერიალიდან, რომელშიც მონაწილეობს პირს ბროსნანი.

ფილმის სახელწოდება მომდინარეობს რომანში „მისი აღმატებულების საიდუმლო სამსახურში“ გაჟღერებული ფრაზიდან . ფილმის სიუჟეტი აგებულია ანარქისტ რენარის მიერ სერ რობერტ კინგის მკვლელობის ისტორიაზე. ბონდი ამ ნაწილში იცავს პრინცესა ელექტრას, რომელიც მანამდე რენარის ტყვეობაში იყო.

როლებში
პირს ბროსნანი — ჯეიმზ ბონდი
სოფი მარსო — ელექტრა კინგი
რობერტ კარლაილი — რენარი
დენის რიჩარდსი — კრისტმას ჯოუნზი
რობი კოლტრეინი — ვალენტინ ჟუკოვსკი
კოლინ სელმონი — ჩარლზ რობინსონი
დესმონდ ლეველინი — 
ჯონ კლიზი — , -ს თანაშემწე
სამანთა ბონდი — მისს მანიპენი
სერენა სკოტ თომასი — დოქტორ მოლი უორმფლეში
ჯონ სერუ — გაბორი
ულრიხ თომსენი — საშა დავიდოვი
 — ბულონი
მარია გრაცია ჩუჩინოტა — ჯულიეტა და ვინჩი
დევიდ კოლდერი — სერ რობერტ კინგი

მუსიკა
იცოცხლე და სიკვდილი აცადე

იცოცხლე და სიკვდილი აცადე (, 1973) — მერვე ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ და რიგით პირველი ფილმი ამ სერიალიდან, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო როჯერ მურმა. პროდიუსერებს სურდათ შონ კონერის მის ყველაზე ცნობილ როლში დაბრუნება, მაგრამ მან ამაზე უარი განაცხადა.

ფილმი ეფუძნება იენ ფლემინგის ამავე სახელწოდების რომანს. ფილმში ვინმე მისტერ ბიგი, რომელიც ნარკობარონია, გეგმავს ჰეროინის ორი ტონის განადგურებას, რათა სხვა ნარკობარონებს ბიზნესი ჩაუშალოს. ბონდი იკვლევს სამი ბრიტანელი აგენტის დაღუპვას, რაც მას მისტერ ბიგთან მიიყვანს. განგსტერებისა და ვუდუისტების გარემოცვაში იგი ცდილობს ბოროტმოქმედის შეჩერებას.

მუსიკა
ჰოვნათან ნაღაში

ჰოვნათან ნაღაში (დ. 1661, შორითი, სივნიეთი — გ. 1722) — სომეხი აშუღი და მხატვარი. ჯერ მასწავლებლად მუშაობდა. შემდეგ მხატვრობა და აშუღობა დაიწყო. მოხეტიალე აშუღი თბილისშიც მოხვედრილა ვახტანგ -ის კარზე. უმოგზაურია ირანსა და სხვა ქვეყნებშიც. ავტორია სამიჯნური, თავშესაქცევი და სატირული ლექსებისა. ქართულად იოსებ გრიშაშვილმა თარგმნა მისი ლექსი „ხოტბა საქართველოს კეკლუცებს“ (1938).
ნახარარები

ნახარარები — დიდი და საშუალო ფეოდალური არისტოკრატიის წარმომადგენლები ადრინდელი ფეოდალური ხანის სომხეთში (- საუკუნეები). იყოფოდნენ უფროს და და უმცროს გვარებად. პირველნი თავის წარმომავლობას ხშირად სომეხთა ლეგენდარულ მამამთავარს ჰაიკს (ჰაიოსს) უკავშირებდნენ, უმცროსებს ამ ხარისხს მხოლოდ მეფე ანიჭებდა. ნახარარების უმაღლეს ფენას შეადგენდნენ იშხანები (მთავრები), რომლებიც სომხეთის ცალკეულ ოლქებს განაგებდნენ — ჰყავდათ საკუთარი ვასაკები და ჯარი, რის გამოც ნაკლებად იყვნენ დამოკიდებული მეფის ხელისუფლებაზე. მათ შორის გამოირჩეოდნენ კამსარაკანები, მამიკონიანები, ბაგრატუნები, არწრუნები, სიუნები და სხვები. უფროსი ნახარარების უმრავლესობა - საუკუნეების შინაომების შედეგად დაიღუპა. მოგვიანებით, იშხანებისაგან განსხვავებით, ნახარარებს საშუალო, ზოგჯერ წვრილ ფეოდალებსაც უწოდებდნენ.

სომეხ ნახარარებს ძველ ქართულ წყაროებში შეესაბამებიან მთავარნი და წარჩინებულნი, რაც დასტურდება სომხურიდან გადმოქართულებულ ძეგლებშიც.
ნაჰაპეტ ქუჩაკი

ნაჰაპეტ ქუჩაკი (გ. დაახლოებით 1592) — სომეხი პოეტი. ძველი სომხური ლირიკული პოეზიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. წერდა სამიჯნურო და დიდაქტიკური ხასიათის ოთხტაეპიან ლექსებს — ე. წ. ჰაირენებს. ქალისა და კაცის თანასწორობას. მის ლექსებში („საყარიბო ჰაირენები“) გადმოცემულია მშობლიურ კერას მოწყვეტილი, უცხოობაში მყოფი ადამიანის გრძნობები. ნაჰაპეტ ქუჩაკის შემოქმედება რეალისტურია. გამსჭვალულია ჰუმანიზმით.
უკრაინული ბაროკო

უკრაინული ბაროკო (უკრ. , ); — არქიტექტურული სტილი, წარმოქმნილი უკრაინაში საუკუნეში. დასავლეთევროპული ბაროკოსგან გამოირჩეოდა სადა ორნამენტულობით და გამარტივებული ფორმებით. შემორჩენილია ამ სტილის მრავალი ნიმუში, მათ შორის კიევ-პეჩერის ლავრა, სოფიოს ტაძარი, ვიდუბისა და წმინდა მიხეილის ოქროსგუმბათოვანი მონასტრები კიევში, პოკროვსკი ტაძარი ხარკოვში და სხვა.

ბაროკოს ფერწერის საუკეთესო ნიმუშებად მიჩნეულია კიევ-პეჩერის ლავრის სამების ტაძრის ფრესკები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ამ პერიოდში ინტენსიურად განვითარებული გრავიურა, რომელშიც გამოყენებულია სიბოლიზმის, ალეგორიის რთული სისტემა, ჰერალდიკა და მდიდრული გაფორმება. ამ სტილის გარკვეული ელემენტები შემდგომში ისესხა მონათესავე რუსულმა ბაროკომაც.

ეს სტილი არის გამოყენებული ხარკოვში 2004 წელს აგებულ არქიეპისკოპოსი წმინდამოწამე ალექსანდრეს ტაძარშიც.
ნერსეს IV შნორალი

ნერსეს შნორალი (; დ. 1102, ციხესიმაგრე წოვქი კილიკიაში — გ. 1172/1173, ციხესიმაგრე რომკლა, იქვე) – სომეხი პოეტი და სასულიერო მოღვაწე, კათალიკოსი (1166). ავტორია პოემებისა, ლექსად თქმული გამოცანებისა, საგალობლებისა, პროზაული კრებულისა („ეპისტოლენი“, გამოქვეყნდა 1788). ნერსეს შნორელის ეპიკური თხზულებები საერო ხასიათისაა — არსებითად გალექსილია ხორენაცის ისტორია. ედესის აოხრებასთან (1144) დაკავშირებით დაწერა ლირიკული პოემა „გოდება ედესაზე“ (1145-1146).
ემა ფროსტი

ემა გრეის ფროსტი — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია -ის მიერ გამოცემული კომიქსების წიგნებიდან. პირველად გამოჩნდა შემზარავი იქს-ადამიანების 129-ე ნომერში (1980 წლის იანვარი). შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯონ ბირნის მიერ.

დახვეწილი მუტანტი ტელეპათი ემა ფროსტი, იგივე თეთრი დედოფალი, იქს-ადამიანების ყოფილი მტერი 2000-იან წლებში გუნდს უერთდება, მათთან ერთად იწყებს ბრძოლასა და ერთ-ერთი გამოჩენილი წევრი ხდება. 2005 წელს, -მა ფროსტი კომიქსის ყველაზე ცხელ გოგოდ დაასახელა, 2006 წელს კი მუტანტმა -ის 25 საუკეთესო იქს-ადამიანს შორის 21-ე პოზიცია დაიკავა.

2008 წლის მაისში, გაზეთ -ის ყველა დროის 200 საუკეთესო კომიქსის პერსონაჟს შორის ფროსტმა 69-ე ადგილი დაიკავა და უკან ჩამოიტოვა იქს-ადამიანების გაცილებით დიდი ისტორიის მქონე პერსონაჟები. იმავე წლის ივლისში, გაზეთ -ის 50 უდიდეს კომიქსის პერსონაჟს შორის კი 30-ე და მარველის მდედრობითი სქესის ყველა სხვა პერსონაჟი დაჯაბნა.

2009 წელს პერსონაჟი გამოჩნდა სრულმეტრაჟიან ფილმში იქს-ადამიანების წარმოშობა: ვულვერინი, სადაც მას მსახიობი ტაინა ტოზი ანსახიერებს.

ძალები და შესაძლებლობები
მუტანტი ფლობს სხვადასხვაგვარ ტელეპატიურ შესაძლებლობებს: შეუძლია აზრების კითხვა, სხვების გონებაში შეღწევა, მოწინააღმდეგისთვის ფსიქიკური ტრავმების მიყენება. ადამიანის შუბლზე შეხებით მუტანტს შეუძლია გამოიწვიოს გონების საშინელი ტკივილი, ცნობიერების დაკარგვა. ტელეპატიურად შეუძლია გონებადაკარგული მსხვერპლი სასურველი დროის მანძილზე არსებულ მდგომარეობაში დატოვოს, უცნობია ამ უნარის მოქმედება გონზე მყოფ ადამიანზე. ემას შეუძლია მიიღოს (გარდაქმნას კანი, თმა) გაუნადგურებელი ბრილიანტის ფორმა, თუმცა არსებობს პატარა ნაპრალი, რომლის აღმოჩენის შემთხვევაში შესაძლებელია ბრილიანტის დამსხვრევა. ამგვარ მდგომარეობაში ემას ტელეპათიური შესაძლებლობები არ მოქმედებს, სამაგიეროდ გაზრდილია მისი ფიზიკური სიძლიერისა და სიმტკიცის დონე.

ემა ფროსტი კარგად ერკვევა ელექტრონიკაში და შეუძლია სხვადასხვაგვარი მექანიზმის შექმნა, მაგალითისთვის, ემას უშუალო დახმარებით შეიქმნა მომცრო ზომის აპარატი, რომლის დახმარებითაც ე.წ. ჯოჯოხეთის ცეცხლის კლუბის კოორტმა - მასტერმაინდმა ფენიქსის გონებაზე ჰალუცინაციური ზემოქმედება მოახდინა.
გრიგორ მაგისტროსი

გრიგორ მაგისტროსი, პაჰლავუნი, ბჯნეცი (გ. 1058 ან 1059) — სომეხი პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი, ფილოსოფოსი და მთარგმნელი. ბიზანტიის მიერ ანისის სამეფოს დაპყრობის შემდეგ მესოპოტამიაში გადასახლდა და მისი მმართველი (დუკა) გახდა. ებრძოდა თონდრაკელებს. სამხედრო დამსახურებისათვის მიიღო ბიზანტიის მაგისტრის ტიტული. მის სახელს უკავშირებენ ბიჯნისსა და ტარონში სასწავლებლების დაარსებას, აგრეთვე რამდენიმე ეკლესია-მონასტრის აგებას სომხეთში. მისი მემკვიდრეობიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია ეპისტოლარული კრებული, რომელშიც გადმოცემულია ავტორის ფილოსოფიური შეხედულებები და დაცულია მნიშვნელოვანი ცნობები საუკუნის სომხეთის პოლიტიკისა და კულტურის ისტორიიდან. მასვე მიეწერება რამდენიმე საგალობელი, გრამატიკის კომენტარები, პლატონის დიალოგების, ევკლიდეს „გეომეტრიის“ თარგმანები და სხვა.
გრიგორ ნარეკაცი

გრიგორ ნარეკაცი , დასავლეთ სომხ.: კრიკორ კარეგაცი (დ. 951 — გ. 1003) ასევე ცნობილი, როგორც გრიგოლ ნარეკელი — სომეხი ბერი, პოეტი, ქრისტიანი მისტიკოსი, ფილოსოფოსი, თეოლოგი, კომპოზიტორი. წმინდანად არის აღიარებული რომის კათოლიკე და სომხური სამოციქულო ეკლესიების მიერ.

ავტორია არაერთი პოეტური ტექსტისა. დაწერილი აქვს „ქებათა ქების“ მისტიკური ინტერპრეტაცია. მისი ლოცვათა წიგნები, ასვე „ტრაგედიის მატიანე“, რომელიც შედგება 95 ნაწილისაგან, თარგმნილია არაერთ ენაზე.

2015 წლის 21 თებერვალს რომის პაპმა ფრანცისკე -მა გრიგორ ნარეკაცი ეკლესიის მასწავლებლად გამოაცხადა.

ბიოგრაფია
გრიგორი დაიბადა 950 წელს  საეკლესიო მწერლისა და სწავლულის, ხოსრო ანძევაცის, ოჯახში. მამამისი ხოსრო არქიეპისკოპოსი იყო. დედის გარდაცვალების შემდეგ, მასზე მზრუნველობა იკისრა ანანია ნარეკელმა, ნარეკის მონასტრის დამაარსებელმა და გრიგოლის ბიძაშვილმა. თითქმის მთელი თავისი ცხოვრება გრიგორმა ნარეკის მონასტერში გაატარა, სადაც შესაძლებლობა ჰქონდა გასცნობოდა როგორც ანტიკური პერიოდის ფილოსოფოსების თხზულებებს, ისე — წმინდა მამათა შრომებს.

გრიგოლის დროს განსაკუთრებით აღორძინდა სომხური კულტურა. ლიტერატურა, მხატვრობა, არქიტექტურა და თეოლოგია განსაკუთრებულ სიმაღლეებს აღწევდა სომხეთში, რის სათავეშიც გრიგორი იდგა. გრიგორ ნარეკაცმა სომხურ ლიტერატურაში პირველმა შეიტანა საერო მოტივები, პოეზიის საგნად ადამიანი და მისი გრძნობები აქცია; მაგრამ მისი ჰუმანიზმი მისტიკურ საბურველშია გახვეული. გრიგორ ნარეკაცის პოეზია გამოირჩევა მხატვრული სახეების მრავალფეროვნებით, ლექსიკის სიმდიდრით. დიდი როლი შეასრულა ძველი სომხური სალიტერატურო ენის განვითარებაში.
აპარანი

აპარანი — ქალაქი სომხეთში, არაგაწოტნის ოლქში. მდებარეობს ერევნიდან ჩრდილო-დასავლეთით 59 კილომეტრზე, მდინარე ქასაღის ნაპირებზე, აპარანის წყალსაცავის ზემოთ, არაგაცის მთის აღმოსავლეთ კალთაზე. ქალაქში გადის ავტომაგისტრალი ერევანი-სპიტაკი.

ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ძვ. წ. საუკუნეში კასალას სახელწოდებით. საუკუნეში ეწოდა კასახი, სწორედ ამ პერიოდშია აშენებული კასახის ბაზილიკა, რომელიც ჩვენამდეა მოღწეული. თანამედროვე სახელწოდება მიიღო საუკუნეში. იგი წარმოსდგება სომხური სიტყვიდან (სასახლე).

მოსახლეობა
მოსახლეობის რაოდენობა 1831 წელს იყო 386 ადამიანი, 1837 წელს - 1353, 1914 წელს - 2332, 1919 წელს - 2205, 1931 წელს - 2666, 1959 წელს - 2662, 1970 წელს - 5969, 1979 წელს - 5990, 2001 წელს - 5711, ხოლო 2008 წლის მონაცემებით აპარანის მოსახლეობა შეადგენს 6158 ადამიანს.
სპიტაკი

სპიტაკი (, 1948 წლამდე ამამლუ) — ქალაქი ჩრდილოეთ სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ფამბაკზე. მოსახლეობა 3 700 ადამიანი (1990 წ.).
ქალაქი 30 წამში სრულიად დაინგრა 1988 წლის 7 დეკემბერს სპიტაკის მიწისძვრის შედეგად. მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოები. სპიტაკი სომხურად ითარგმნება როგორც „თეთრი“.

გალერეა
БТР-40

-40 საბჭოთა ბორბლებზე მდგარი ჯავშანტრანსპორტიორი, რომელსაც 8 ჯარისკაცი გადაყავდა, -40ის ბაზაზე შეიქმნა ჯავშანტრანსპორტიორი -1.

შექმნის ისტორია
ეს ჯავშანტრანსპორტიორი შეიქმნა დედკოვის ხელმძღვანელობით გორკის საავტომობილო ქარხანაში. ამ ჯავშანტრანსპორტიორს უნდა ჩაენცვლებინა მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი -64, რომელიც 1946 წელს შეიარაღებიდან მოიხსნა. -40ის პროტოტიპი იყო -141 რომელიც ვერ გამოვიდა რადგან ის წყალში ცურვის დროს ძალიან ბევრ პრობლემებს ქმნიდა 1954 ბოლოს შეიქმნა -40. მალე კი გამოვიდა ბტრ-40-ის მოდერნიზებული ვარიანტი -1.

კონსტრუქცია
მისი ეკიპაჟი 2 კაცი იყო, შესვლა და გამოსვლა ხდებოდა გვერდითა კარებიდან, ხოლო საბრძოლო განყოფილებაში თავსდებოდა 8 მედესანტე თავის შეიარაღებით, მედესანტეებს შეეძლოთ ცეცხლი გაეხსნათ მანქანიდანვე.

მოდიფიკაციები
-40 - 1956 წელს გამოჩნდა ვ მოდიფიკაცია მას ჰქონდა ბორბლებში წნევის დასარეგულირებელი სისტემა, სავინტილაციო გასაფილტრი სისტემა, რომელიც საშუალებას აძლევდა ბაქტერიოლეგიულ მდგომარეობაშიც ემოქმედა.

-1 - 1956 წლის უნგრეთის მოვლენების გათვალისწინებით 1958 წელს შეიქმნა -40ის სრულიად ახალი მოდიფიკაცია -1, რომელიც გამოირჩეოდა სრული გადახურვით, 4 შეჯავშნული სარქველით ჭერში.

ტექნიკურ ტაქტიკური მონაცემები
ეკიპაჟი:2 და 8 მედესანტე

მაქსიმალური სისწრაფე:100 კმ/სთ

შეიარაღება: 7.62 მმ ტყვიამფრქვევი
მარიამ დ’აბო

მარიამ დ’აბო ( დ. 27 დეკემბერი, 1960, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. მისი პირველი შესამჩნევი როლი იყო ბონდის გოგონა კარა მილოვის როლი ჯეიმზ ბონდის ერთ-ერთ ფილმში „ნაპერწკლები თვალებიდან“. ის არის ქართველი გენერლის — გიორგი კვინიტაძის შვილიშვილი, მომღერალ მაიკ დ’აბოს ბიძაშვილი და შესაბამისად მაიკის შვილი — მსახიობი ოლივია დ’აბო მისი ბიძაშვილიშვილია. მარიამის გვარი დ’აბო სათავეს იღებს ფინური ქალაქიდან — ტურკუდან (ტურკუ — ლათინურად: , შვედურად: ).
პროვინცია

პროვინცია (,  — სახელით და  — მმართველობა) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სახელმწიფოში, ან ქვეყანაში. ამ ტერმინით რომაელები აღნიშნავდნენ მათ მიერ დაპყრობილ ტერიტორიებს, სადაც მაგისტრატი ატარებდა თავის ძალაუფლებას, რომის ხელისუფლების სახელით. უფრო ვიწრო გაგებით პროვინცია არის დედაქალაქს ან მსხვილ კულტურულ ცენტრს დაშორებული ადგილი, კუთხე — პერიფერია. მაგ. საფრანგეთში „ “-ით აღნიშნავენ პარიზის გარეთ მყოფ ტერიტორიას, მსგავსად პერუში ქალაქ ლიმას გარეთ მყოფ ტერიტორიას. საქართველოში ტერმინს ზოგადი მნიშვნელობით ხმარობენ მხარეების აღსანიშნავად.
ნერსესის სასწავლებელი

ნერსესის სასწავლებელი — სომხური სასულიერო სემინარია, დაარსდა 1824 წელს თბილისში სომხური ეკლესიის არქიეპისკოპოსის ნერსეს აშტარაკელის ინიციატივით. საუკუნის ბოლო მეოთხედში საეკლესიო-სამრევლო სკოლების მასწავლებელთა კადრების ნაკლებობის გამო ამ სემინარიის ბოლო კლასს პედაგოგიური მიმართულება მიეცა და ნერსესის სასწავლებელი სასულიერო-საერო სასწავლებლად გადაიქცა. აქ სწავლობდნენ მწერალ-პედაგოგები ხაჩატურ აბოვიანი და ღაზაროს აღაიანი, პუბლიცისტ-პედაგოგი ს. ნაზარიანი, პოეტი ჰოვანეს თუმანიანი, პროზაიკოსი პერჭ პროშიანი, საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე ანასტას მიქოიანი და სხვები. სემინარიაში მუშაობდნენ პროგრესულად მოაზროვნე პედაგოგები. 1921 წელს სასწავლებელი დაიხურა.

2005 წლიდან სასწავლებლის შენობა კავკასიის უნივერსიტეტის საკუთრებაშია. 2006 წელს დაიწყო მისი აღდგენითი სამუშაოები, თუმცა დროებით შეფერხდა. პროცესი 2016 წელს გაგრძელდა. 2017 წლიდან შენობა უნივერსიტეტის კამპუსია.
პერჭ პროშიანი

პერჭ პროშიანი (, ნამდვილი სახელი და გვარი ჰოვანეს სტეფანოსის ძე ტერ-არაქელიანი ) (დ. 15 ივნისი [ ძვ. სტ. 3 ივნისი], 1837, სოფ. აშტარაკი — გ. 23 ნოემბერი , 1907, ბაქო, დასაფლავებულია თბილისში) — სომეხი მწერალი და პედაგოგი. თბილისის სომხური თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი (1863). ავტორია პიესისა „აღასი“ (1863), რომანებისა: „სოს და ვარდითერი“ (1860), ისტორიული რომანებისა: „განხეთქილების ვაშლი“ (1878), „შაენი“ (1883) და სხვა.
სომხეთის მოსახლეობა

სომხეთი არის საბჭოთა კავშირის ერთადერთი ქვეყანა პრაქტიკულად მონოეთნიკური მოსახლეობით (98,1 % სომხები) სომხეთის ძირითადი ეთნიკური უმცირესობები არიან ეზიდები, რუსები, ასირიელები, უკრაინელები, ბერძნები, ქართველები და ბელარუსები. რელიგიურ თანაფარდობაში მოსახლეობის 90 % სომხური სამოციქულო ეკლესიის მიმდევრები არიან.

სომხეთის მოსახლეობა 2006 წლის 1 იანვრისთვის შეადგენდა ადამიანს, მათგან ქალაქის მოსახლე და
სოფლის; ქალი და კაცი. 2011 წლის 12 ოქტომბერისთვის სომხეთის მოსახლეობა სავარაუდოდ შეადგენს 2 871 509 ადამიანს, მაგრამ სხვა კვლევების თანახმად 3 მილიონს ვერ მიაღწია.
მნიშვნელოვანი ფაქტორი ასევე არის ემიგრაცია რუსეთში

დემოგრაფიული ტენდენცია
სტატისტიკა
მოსახლეობის სტრუქტურა
ეთნიკური ჯგუფები
ენები
2001 წლის მონაცემებით მოსახლეობის 97,7 % სომხურად საუბრობს, 1 % ქურთულ ენაზე, 0,9 % რუსულად, 0,4 % კი სხვა ენაზე.

ერთადერთი ოფიციალური ენა სომხურია.

რელიგია
2011 წლის მონაცემებით სომხეთში 2 862 366 (94.8 %) ქრისტიანი ცხოვრობს, მოსახლეობის 0,8 % პაგანიზმის მიმდევარია, 0,2 % კი ისლამის მრევლი და ეზიდები არიან. 4 %-მა უარი განაცხადა პასუხზე.
ტავუშის პროვინცია

ტავუში (სომხ. ) — სომხეთის მარზი (პროვინცია). იგი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით; ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება საქართველო, ხოლო აღმოსავლეთიდან — აზერბაიჯანი. ტავუშის მარზის ადმინისტრაციული ცენტრია — იჯევანი. იგი მთლიანად ესაზღვრება ბარხუდარლისა და ზედა აკსიპარას აზერბაიჯანულ ანკლავებს, რომლებიც ოკუპირებულია სომხეთის მიერ ყარაბახის ომის შემდეგ. ტავუშის სხვა ქალაქებია: ნოემბერიანი, დილიჯანი და ბერდი. ტავუში რუსეთის სამეფოს დროს ჯერ თბილისის გუბერნიის, ხოლო შემდეგ ელიზავეტოპოლის გუბერნიის შემადგენლობაში შედიოდა.

რეგიონში მდებარეობს მრავალი ისტორიული მონასტერი, ტაძარი, ციხესიმაგრე. აღსანიშნავია გოშავანკი, მაკავარანკი და აღარძინის მონასტერი.

ტავუშს ესაზღვრება სომხეთის შემდეგი მარზები:
გეღარქუნიქი — სამხრეთით;
კოტაიქი — სამხრეთ-დასავლეთით;
ლორე — დასავლეთით.