აჩირეალე

აჩირეალე (; ადგილობრივი შემოკლებით ან ) — სანაპირო ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კატანიის მეტროპოლიტენის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სიცილიის ავტონომიურ რეგიონში, იტალიაში, ეტნას მთის ძირას, იონიის ზღვის სანაპიროზე. ქალაქში ცხოვრობს 50,579 ადამიანი. აჩირეალე კატანიის მეტროპოლიტენში სიდიდით მეორე მუნიციპალიტეტია.

ქალაქი მრავალი ეკლესიის სამშობლოა, მათ შორის არის ნეოგოთიკური წმინდა პეტრეს ბაზილიკა, სიცილიური ბაროკოს სტილის წმინდა სებასტიანეს ბაზილიკა და მე-17 საუკუნის აჩირეალეს საკათედრო ტაძარი, ასევე სემინარია მღვდლების მოსამზადებლად. აჩირეალე ასევე ცნობილია თავისი ხელოვნებითა და ფერწერით: აქ მდებარეობს სიცილიის უძველესი აკადემია — ძელანტისა და დაფნიჩის მეცნიერებათა, ლიტერატურისა და ნატიფი ხელოვნების აკადემია.

ისტორია
ტრადიციის თანახმად, ქალაქის საწყისები ქსიფონიას უკავშირდება — მისტიკურ ბერძნულ ქალაქს, რომლის ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია. რომაულ ხანაში არსებობდა კიდევ ერთი ბერძნული ქალაქი, აკისი, რომელიც პუნიკურ ომებში იყო ჩართული. ოვიდიუსის „მეტამორფოზებში“ აღწერილია დიდი სიყვარული მდინარე აკისის სულსა და ზღვის ნიმფა გალათეას შორის. მითოლოგიის მიხედვით, აკისის სიკვდილის შემდეგ გალათეას ცრემლებმა დასაბამი მისცა მდინარე აკისს, რომელიც აჩირეალეს (ძველი აკისი ან აციუმი) გვერდით მიედინება. რომაელები ქალაქს აციუმს უწოდებდნენ და ის კატანიადან ტაორმინასკენ მიმავალ მთავარ გზაზე მდებარეობდა. რომაელები აქ არსებულ თერმულ წყაროებსაც იყენებდნენ.
სან კამილო
სან დომენიკო
სანტა მარია დელი აგონიცანტი
სანტა მარია დელ სუფრაჯიო
ორატორიის ეკლესია
სანტი პიეტრო ე პაოლოს ბაზილიკა
სან სებასტიანოს კოლეგიური ბაზილიკა

კულტურა
მითები და ლეგენდები
აჩირეალეს ისტორიას ხშირად თან ახლავს ლეგენდები, რაც განსაკუთრებით მისი დაარსების მითში ვლინდება. ლეგენდებს შორისაა აკისი და გალათეა, ოდისევსის თავგადასავალი ციკლოპ პოლიფემეს წინააღმდეგ, ზევსის მიერ გიგანტებზე შურისძიების შედეგად აღმოცენებული ტყე და ლეგენდა, რომელიც დაკავშირებულია კართაგენელთა არმიის გაქცევასთან ეტნას მთის ლავის ნაკადის წინაშე.

პარონიმული ლეგენდა, საიდანაც მომდინარეობს ქალაქისა და მისი დასახლებების სახელწოდება, არის აკისისა და გალატეას სიყვარულის იდილია. ეს ამბავი აღწერილია ოვიდიუსის „მეტამორფოზებში“, აგრეთვე თეოკრიტეს, ვირგილიუსის, პოსიდიპეს, ფილოქსენეს, კალიმახეს, ჰერმენენატესა და ეუფორიონის მიერ.

ულამაზეს ნიმფა გალატეას მწყემსი აკისი უყვარდა. მათ სიყვარულს ხელს უშლიდა პოლიფემე, საშინელი ციკლოპი, რომელმაც, ეჭვიანობით განრისხებულმა, მწყემს ბიჭს ქვა ესროლა და მოკლა. გალატეამ, აკისის დაკარგვით სასოწარკვეთილმა, ღმერთებს მისი გაცოცხლება სთხოვა. მათ შეისმინეს ვედრება და მწყემსი გარდასახეს მარადიულ მდინარედ, რომელსაც იაჩი (აკისი) ეწოდა. მდინარე იაჩი, რომელსაც გაურკვეველი მიწისქვეშა გზა აქვს და ეტნას მდიდარი სადრენაჟო სისტემის ნაწილია, მიედინება როგორც „აკვე გრანდის“ ტერიტორიაზე აჩირეალესა და კაპომულინის შორის, მასიური ლავის ფენის ქვეშ, ისე სოფელ სანტა მარია ლა სკალაში („ტესტა დი ლაკვა“), „მოლინო დი მიუჩიოსთან“, სადაც წყალი კრისტალურად სუფთა და ყინულოვანია. ასევე, იგი გაედინება სანტა კატერინას რაიონის ჩრდილოეთით („აკვე ფერუ“), სადაც წყალს დამახასიათებელი მოწითალო შეფერილობა აქვს. ეს გამოწვეულია რკინის ოქსიდების არსებობით, რასაც ხალხური რწმენა, ოვიდიუსის ლექსებზე დაყრდნობით, აკისის სისხლს („უ სანგუ დი იაჩი“) მიაწერს.

ვილა ბელვედერეში გამოფენილია აკისისა და გალატეას სკულპტურული ჯგუფი. ეს არის მარმარილოს ასლი, რომელიც დამზადებულია ძელანტეას ბიბლიოთეკაში დაცული პატინირებული თაბაშირის მოდელის მიხედვით. ნამუშევარი ეკუთვნის როსარიო ანასტაზის (1846) და ასახავს მითის ეპილოგს — უკანასკნელ აქტს, როდესაც გალატეა დრამატული ვედრებით სთხოვს ღმერთებს პოლიფემეს მიერ ქვით მოკლული საყვარელი აკისის მკვდრეთით აღდგენას.

სამზარეულო
გრანიტა, რომელიც საზაფხულო ჩახუთულობისგან თავის დაღწევის შესანიშნავი საშუალებაა, აჩირეალეში თითქმის რიტუალად ითვლება. ის სავარაუდოდ „ნევაროლების“ ტრადიციიდან იშვა, რომლებსაც ეტნადან თოვლი ზღვის სანაპირომდე ჩამოჰქონდათ, როდესაც მაცივარი ჯერ კიდევ არ არსებობდა. ქალაქში გრანიტას გამოგონებას მიაწერენ გამჭრიახ ფრანჩესკო პროკოპიო დეი კოლტელის, აჩიტრეცადან, რომელმაც მე-17 საუკუნის პარიზში კაფე „ლე პროკოპით“ დიდ წარმატებას მიაღწია.

როგორც წესი, მას ძირითადი, ნუშის არომატით მიირთმევენ და თან ახლავს ბრიოში. ასევე ძალიან გავრცელებულია ლიმონის გრანიტა. აჩესის ზაფხულის კიდევ ერთი დამახასიათებელი სასმელია სელცერი ლიმონითა და მარილით, რომელიც ქალაქის ქუჩებში მდებარე მრავალ ჯიხურში იყიდება.

გარდა ამისა, განთქმულია საკონდიტრო ნაწარმი, რომელთა შორისაც „გვირგვინის სამკაულს“ წარმოადგენს ბრინჯის ძეპოლე თაფლით, შოკოლადის, თეთრი კრემის ან რიკოტას შიგთავსით სავსე კანოლი, მცირე საკონდიტრო ნაწარმი და ხელნაკეთი ჯელატო. ასევე პოპულარულია ახლად გამომცხვარი კერძები (არანჩინი, „კარტოჩატე“, „ჩიპოლინე“ და ა.შ.) და საუზმის ტკბილი პროდუქტები (კრუასანები, პანძეროტი, რიკოტათი სავსე „რავიოლე“, შოკოლადის ან თეთრი კრემის შიგთავსიანი „ირისი“). მეთევზეთა სოფლებში მრავალი რესტორანია, რომელიც მხოლოდ ახალი თევზისგან მომზადებულ მენიუს სთავაზობს სტუმრებს.

აჩირეალე და მისი მიმდებარე რაიონი ასევე ცნობილია „ეტნას ლიმონით“, რომელმაც 2020 წლის ოქტომბერში ევროკავშირისგან პრესტიჟული აღიარება ... (დაცული გეოგრაფიული აღნიშვნა) მიიღო.

დღესასწაულები
აჩირეალეში კარნავალის სეზონზე იმართება კოსტიუმირებული მსვლელობები და სადღესასწაულო პლატფორმების პარადები.

დაძმობილებული ქალაქები
აჩირეალე დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
მარ-დელ-პლატა, არგენტინა
ვიარეჯო, იტალია
ნანტი, საფრანგეთი