iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თბილისის სასულიერო აკადემია

თბილისის სასულიერო აკადემია, თბილისის სასულიერო აკადემია და სემინარია — სასულიერო სასწავლებელი, რომელიც თბილისის სასულიერო სემინარიასთან ერთად წარმოადგენს საქართველოს კანონით აღიარებულ ავტორიზებულ საგანმანთლებლო დაწესებულებას, ექვემდებარება საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას, კანონიკურად შედის საქართველოს საპატრიარქოს იურისდიქციაში, თანამშრომლობს საპატრიარქოს განათლების ცენტრთან და ანგარიშვალდებულია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის წინაშე. დაარსდა 1988 წლის 1 ოქტომბერს. ამზადებს სამეცნიერო-სასულიერო და პედაგოგიურ კადრებს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის.

სწავლება
თბილისის სასულიერო აკადემიასა და სემინარიაში იღებენ 35 წლამდე ასაკის მამაკაცებს, რომლებსაც აქვთ უმაღლესი საერო განათლება ან დამთავრებული აქვთ სასულიერო სემინარია. 2025 წლისთვის ფუნქციონირებს ხუთი ფაკულტეტი: თბილისის სასულიერო აკადემია; თბილისის სასულიერო სემინარია; ქრისტიანული ფსიქოლოგია; ქრისტიანული ხელოვნებათმცოდნეობა; საეკლესიო არქიტექტურის (ხუროთმოძღვრების), ხატწერის, დაზგური და მონუმენტური ხატწერის რესტავრაცია. მოქმედებს სწავლების სამსაფეხურიანი სისტემა: . ბაკალავრიატი (4 წელი); . მაგისტრატურა (3 წელი) სასულიერო აკადემიის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე; . დოქტორანტურა. სასწავლებლის მიერ გაცემული დიპლომი აღიარებულია სახელმწიფოს მიერ.

ისტორია
თბილისის სასულიერო სემინარია და აკადემია დაარსდა 1988 წელს მცხეთის სემინარიის ბაზაზე. ეკლესია მას ძველი ქართული საღვთისმეტყველო სკოლათა ტრადიციების გამგრძელებლად და შუა საუკუნეების გელათის აკადემიის მემკვიდრედ მიიჩნევს. 1989 წლმდე აკადემიაში ფუნქციონირებდა მხოლოდ საღვთისმეტყველო ფაკულეტტი. 1990 წელს გაიხსნა ქრისტიანული ხელოვნების და ქრისტიანული ანთროპოლოგიის ფაკულტეტები, რომელთა ბაზაზე 1994 წელს ჩამოყალიბდა თბილისის სასულიერო აკადემიის საღვთისმეტყველო ინსტიტუტი. 2005 წელს გაიხსნა საეკლესიო არქიტექტურის (ხუროთმოძღვრების), ხატწერის, დაზგური და მონუმენტური ხატწერის რესტავრაციის ფაკულტეტი. 2013 წელს ამოქმედდა დოქტორანტურის პროგრამა. 2014 წლის 25 დეკემბერს თბილისის სასულიერო აკადემიასა და სემინარიას მიენიჭა ავტორიზაცია, რითაც განისაზღვრა სასწავლებლის დღევანდელი სახე.

თბილისის სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის პირველი რექტორი იყო წილკნელი ეპისკოპოსი (შემდგომში მიტროპოლიტი) ზოსიმე (შიოშვილი). 1989–1993 წლებში რექტორის მოვალეობას ასრულებდა პროტოპრესვიტერი გიორგი (გამრეკელი; შემდგომში მიტროპოლიტი იოანე), 1993–2003 წლებში — მიტროპოლიტი აბრაამი (გარმელია), 2004–2005 წლებში — მიტროპოლიტი თეოდორე (ჭუაძე), 2005–2009 წლებში — კათოლიკოს-პატრიარქი ილია . 2009 წლის 23 ოქტომბრიდან სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის რექტორად დაინიშნა პროტოპრესვიტერი გიორგი ზვიადაძე.
ნავთობი ტეხასში

ტეხასის ნავთობი — აშშ-ის წამყვანი ნავთობმომპოვებელი შტატი. 2024 წელს აქ პირველად მოიპოვეს 2 მილიარდი ბარელი ნავთობი. კერძო პატარა ჭაბურღილებით დღეში რამდენიმე ბარელ ნავთობს იღებენ. ნავთობი პირველად ტეხასში 1543 წელს აღმოაჩინეს გალვესტონის უბეში. პირველი ჭაბურღილი გაითხარა 1866 წელს. ნავთობის მოპოვება დაიწყეს 1901 წელს.
წარმოების სტატისტიკა
ქვემოთ, ცხრილში მოყვანილია ნავთობის მოპოვების საერთო სტატისტიკა 2015–2024 წლებში (ნედლი ნავთობისა და კონდენსატის ჩათვლით).
მონტერეის უბის აკვარიუმი

მონტერეის უბის აკვარიუმი ( ან ) — ოკეანარიუმი, რომელიც მდებარეობს კენერი-როუზე მონტერეის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, კალიფორნიაში. გაიხსნა 1984 წელს 20 ოქტომბერს. მასში 35.000-მდე ცხოველია. მას ყოველწლიურად 2 მილიონი ადამიანი სტუმრობს. აკვარიუმი წყალს ოკეანიდან იღებს მონტერეის უბეში ჩაშვებული მილებით.

აკვარიუმის უამრავ ექსპოზიციათა შორის ყველაზე თვალსაჩინოა ორი: „ოკეანის კიდის ფრთის“ ცენტრალური ნაწილი — 10 მეტრი სიმაღლის 1,3 მილიონი ლიტრი ტევადობის ავზი, საიდანაც კალიფორნიის სანაპირო წყალქვეშა ცხოვრების დათვალიერება შეიძლება. ამ ავზში მსოფლიოში პირველად მოხერხდა ცოცხალი კალიფორნიული გიგანტური წყალმცენარეების გაზრდა ავზის თავზე ტალღების წარმომქმნელი მანქანის დამონტაჟებით (წყლის მოძრაობა მნიშვნელოვანი ელემენტია ამ წყალმცენარეების ზრდისთვის), ავზის ღია თავიდან მზის სინათლის შეშვებით, და უბიდან ზღვის წყლის ცირკულირებით. მეორე ექსპოზიცია 4,5 მილიონი ლიტრის ტევადობის ავზია „გარე უბის ფრთაში“, მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ერთპანოიანი ფანჯრებით.

ოკეანარიუმი არ ფინანსდება მთავრობისგან, არამედ ფუნქციონირებს მნახეველებისა და ორგანიზაციის სხვადასხვა ღონისძიების ხარჯზე.. აკვარიუმი ღიაა ყოველდღე 9:30 საათიდან 18:00 საათამდე.
თეთრთავა ფსოვი

თეთრთავა ფსოვი — მტაცებელი ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს ჩრდილოეთ ამერიკაში. სხეულის სიგრძე დაახლოებით 76-81 სმ, ხოლო ფრთების შლილი 203 სმ აღწევს. წონა 5,4 კგ-მდე. აქვს ფართო ფრთები. სქესობრივი დიმორფიზმი არ ახასიათებს. 1782 წლის 20 ივნისს თეთრთავა ფსოვი ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული სიმბოლო გახდა. მათ მოეწონათ მისი მძვინვარე და მამაცური გამომეტყველება და გარეულ ინდაურთან (კონკურსში ეს ფრინველიც მონაწილეობდა) შედარებით უპირატესობა მიანიჭეს. ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდში საყოველთაოდ სწამდათ, რომ თეთრთავა ფსოვი მხოლოდ ამერიკის კონტინენტზე ბინადრობდა, რამაც როგორც ჩანს დიდი როლი ითამაშა ამ არჩევანში.
დავით აგიაშვილი

დავით (დათო) ნიკოლოზის ძე აგიაშვილი (დ. 28 ივლისი, 1949, თბილისი — გ. 12 თებერვალი, 2014, ლოს-ანჯელესი) — ქართველი კინორეჟისორი, სცენარისტი.

ბიოგრაფია
დავით აგიაშვილი დაიბადა 1949 წლის 28 ივლისს, თბილისში, მწერალ ნიკოლოზ აგიაშვილის ოჯახში. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის სპეციალობით.

1974–1977 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია „ქართული ფილმში“ რედაქტორად, მერე კი უფროს რედაქტორად. ასევე მულტიპლიკაციური გაერთიანების მთავარ რედაქტორად.

1977–1995 წლებში იყო კომპანია „ქართული ტელეფილმის“ რედაქტორი, 1979 წლიდან კი — სასცენარო სახელსონოს ხელმძღვანელი.

1980–1985 წლებში კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეორად ფაკულტეტზე სპეციალობით „კინოდრამატურგია“ და საქართველოს თეატრალურ ინსტიტუტში სპეციალობით „კინოდრამატურგიის საფუძვლები".

ცხოვრობდა კალიფორნიაში, ოჯახთან ერთად. მისი ერთი შვილი, ნიკა აგიაშვილი არის კინორეჟისორი, ხოლო მეორე კი, ჯორჯ ფინი — კინომსახიობი.

სცენარის ავტორი
1979: „ცდა“ (დოკუმენტური) — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1980: „ფანჯარა“ (დოკუმენტური)
1981: „საქართველოსთვის, ბიჭებო, სწორდით“, (დოკუმენტური), სცენარისტი და რეჟისორი
1984: „ათოვდა ზამთრის ბაღებს“ (მხატვრული)
1986: „მეთორმეტე ღამე, ანუ როგორც გენებოთ“ (მხატვრული)
1990: „ალი ბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“ (მხატვრული)
1991: „ელზა“ (მხატვრული)

პროდიუსერი
1994: „იმპერიის რღვევა“ (დოკუმენტური)
2012: „მწვანე ამბავი“ (მხატვრული)
2013: „სასტიკი სულელები“ (მხატვრული)
2014: „თბილისი, ჩემი ქალაქი“ (მხატვრული)

კინოროლი
1968: „განგაში“ (დათო) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
2009: „ხუთი ღამე ჰოლივუდში“ (დათო)
ვარდისციხე (ნასოფლარი)

ვარდისციხე — ნასოფლარი სამცხე-ჯავახეთში. მდებარეობს თანამედროვე ვარევანსა და თოკს შორის. მოხსენიებულია გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში.

სერგი ჯიქიას ცნობით მსხვილმასშტაბიან რუკებზე ვარევანთან ახლო აღნიშნულია . მისი აზრით, ივანე როსტომაშვილის წყაროებზე დაყრდნობით უფრო ზუსტი ცნობებიც მოგვეპოვება:

ამრიგად, სავსებით გარკვეულია სახელწოდება და ადგილმდებარეობა იმ ნასოფლარისა, რომელიც დავთრის დროს 14 კომლიანი სოფელი იყო და რომელიც დავთარში ტყე–ჯავახეთის რაიონის პირველ სოფლად არის აღწერილი.
Mad Men

(შემოკლ. , ორაზროვანი მნიშვნელობით „თავქარიანი ადამიანები“) — ამერიკული დრამატული სატელევიზიო სერიალი, რომლის შემქმნელი და რეჟისორია მეთიუ ვინერი (მასვე ეკუთვნის „სოპრანოს კლანი“). სერიალს ეთერში გადასცემს კომპანია და დადგმულია -ის სტუდიის მიერ. სერიალის პრემიერა 2007 წლის 19 ივლისს შედგა. მესამე სეზონი 2009 წლის 8 ნოემბერს დაიხურა. მეოთხე სეზონის გადაღება 2010 წლის 12 აპრილს დაიწყო და მისი პირველი სერია 2010 წლის 25 ივლისს გავიდა -ს ეთერში.

„მედ მენი“ 1960-იანი წლების ცხოვრებას ასახავს, თავდაპირველად, გამოგონილ „სტერლინგ კუპერის“ სარეკლამო სააგენტოში მედისონ ავენიუზე, ნიუ-იორკი, შემდეგ კი ახლად შექმნილ „სტერლინგ კუპერ დრეიპერ პრაისში“. სერიალის მთავარი გმირია დონ დრეიპერი (ჯონ ჰემი), „სტერლინგ კუპერის“ შემოქმედებითი დირექტორი და შემდეგ „სტერლინგ კუპერ დრეიპერ პრაისის“ დამფუძნებელი პარტნიორი. დანარჩენი გმირები დონ დრეიპერის ცხოვრებასთან დაკავშირებული ადამიანები არიან, როგორც ოფისში, ასევე — მის გარეთ. სერიალი ასევე აღწერს 1960-იან წლებში მიმდინარე ამერიკის სოციალური ღირებულებების გარდასახვის პროცესს.

სერიალმა მრავალი კრიტიკოსის მოწონება დაიმსახურა, განსაკუთრებით მისი ისტორიული ავთენტურობისა და ვიზუალური სტილისთვის, და, შესაბამისად, მრავალი ჯილდო აქვს მოპოვებული, მათ შორის ცხრა „ემი“ და ხუთი „ოქროს გლობუსი“. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო პირველი საკაბელო ტელესერიალი, რომელმაც ემის ჯილდო მიიღო „შესანიშნავი დრამატული სერიალისთვის“ (2008 და 2009 წლებში). ნიუ-იორკ ტაიმზის თქმით სერიალი „კულტურული ფენომენი“ გახდა, ისევე, როგორც ეს თავის დროს „სოპრანოს კლანი“ იყო.
Hung (ტელესერიალი)

— კომედიურ-დრამატული სერიალი, რომლის პრემიერა -ის საკაბელო არხზე შედგა 2009 წლის 28 ივნისს. სერიალის შემქმნელები არიან დმიტრი ლიპკინი და კოლეტ ბერსონი. მთავარი როლის შემსრულებელია თომას ჯეინი (რეი დრეკერი), დეტროიტის გარეუბნის ერთ-ერთი საშუალო სკოლის წარუმატებელი კალათბურთის გუნდის მწვრთნელი, რომელიც გამოუვალი მდგომარეობის გამო პროსტიტუციას მიჰყოფს ხელს.

სერიალი აღწერს რეი დრეკერის (თომას ჯეინი) უნიათო, ფინანსრუად გაუსაძლის ცხოვრებას მასწავლებლისა და კალათბურთის მწვრთნელის პროფესიით დეტროიტის ერთ-ერთი გარეუბნის საშუალო სკოლაში. ის ასევე მამაა ორი ტყუპი მოზარდის (ჩარლი საქსტონი და სიანოა სმიტ-მაკფი), რომლებიც ამჟამად მათ მამინაცვალთან ცხოვრობენ. ბავშვობის სახლის ხანძრის მიერ განადგურების შემდეგ, სადაც რეი კვლავაც განაგრძობს ცხოვრებას, ის გამოსავლის გარეშე რჩება. მეგობრის, ტანია (ჯეინ ადამსი), დახმარებით რეი გადაწყვეტს მისი დიდი ზომის სასქესო ორგანო ფულის საკეთებლად გამოიყენოს. ეპიზოდები აღწერს რეის მცდელობას შეინარჩუნოს ”ნორმალური” ცხოვრება პროსტიტუციის ბიზნესის პარალელურად. ერთად, ტანია და რეი, ქმნიან ფირმას ” " (ბედნიერების კონსულტანტები).

მეორე სეზონი, რომელიც ეთერში 2010 წლის ივნისში გადის, აქცენტს აკეთებს რეისა და მის ორ სუტენიორთან, ტანიასა და ლენორასთან, კომპლექსურ და დინამიურ ურთიერთობებზე. ლენორა, ცხოვრების სტილის კონსულტანტი, რომელიც ტანიამ ბიზნესის ადრეულ ეტაპზე ასაწყობად მოიყვანა, პირველი სეზონის ბოლოს ამ ბიზნესის საკუთარ ხელში ჩაგდებას ცდილობს, ვინაიდან, მისი აზრით, მას რეის უკეთესად მარკეტინგის საშუალება აქვს, ხოლო ტანია მას მხოლოდ ხელს უშლის.
სოპრანოს კლანი

სოპრანოს კლანი ან უბრალოდ სოპრანოები — ამერიკული სატელევიზიო დრამა, შექმნილი საკაბელო ტელეარხის მიერ, ჩრდილოეთ ნიუ-ჯერსიში მცხოვრები იტალიურ-ამერიკული წარმოშობის გამოგონილი მაფიოზური ოჯახის შესახებ. გადაიღეს და ეთერში აჩვენეს ექვსი სეზონი, რომელთაგან ხუთი 13 ეპიზოდისგან შედგებოდა, ხოლო მეექვსე — ორნაწილიანი იყო 12 და 9 ეპიზოდით.

1999 წელს ეთერში გაშვებიდანვე სერიალი კულტურული ფენომენი გახდა და ფართო პოპულარობა ჰპოვა, როგორც მაყურებლებში, ისე კრიტიკოსთა მხრიდან, დამდგმელების მიერ მაფიის ცხოვრების აღწერაში ახალი მიდგომის გამოყენების გამო. სერიალში გააშუქეს იტალიურ-ამერიკული საზოგადოების ცხოვრების პრობლემები, ადამიანის სულზე ძალადობის ეფექტები და საზღვრები იმისა, თუ რას თვლის საზოგადოება მორალურად.

სერიალში მონაწილეობდნენ განთქმული მსახიობები: ჯეიმზ განდოლფინი, ლორეინ ბრაკო, ედი ფალკო და მაიკლ იმპერიოლი. სიუჟეტი ზოგადად ეყრდნობა იმას, თუ რა წინააღმდეგობებს ხვდება ტონი სოპრანო, დიმეოს ოჯახის ბოსი, კრიმინალურ საქმიანობასა და პირად ცხოვრებაში წარმოქმნილი პრობლემების გადაჭრისას.
თაღების ეროვნული პარკი

თაღების ეროვნული პარკი — მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნაწილში, იუტას შტატში. ამ ტერიტორიაზე მდებარეობს 2000-ზე მეტი ბუნებრივი თაღი, მათ შორის აღსანიშნავია მსოფლიოში ცნობილი დელიკატეს თაღი, აქ აგრეთვე მდებარეობს უნიკალური თაღები.

პარკი მდებარეობს ქალაქ მოაბის სიახლოვეს და მისი ფართობი შეადგენს 310 კმ² ტერიტორიას. დაცული ტერიტორიის ყველაზე მაღალი წერტილის სიამღლე შეადგენს 1,723 მეტრს, აქ ყოველწლიურად დაახლოებით 250 მმ ნალექი მოდის.

ამ ტერიტორიის მმართველობას ახორციელებს ეროვნული პარკების სამსახური. თავდაპირველად აქ დაცული ტერიტორია 1929 წლის 12 აპრილს შეიქმნა და ის ეროვნული მონუმენტის სტატუს ატარებდა, 1971 წლის 12 ნოემბერს ამ ადგილს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.
ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი

ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი და აღკვეთილი მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების ჩრდილოეთით, ალასკის შტატის აღმოსავლეთ ნაწილში, შეიქმნა 1980 წლის 2 დეკემბერს. პარკის ტერიტორიის ნაწილი 1979 წელს შევიდა, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ამ დაცულ ტერიტორიას აშშ-ში სიდიდით პირველი ადგილი უკავია, პარკის ფართობი შეადგენს 32 000 კმ²-ს. აქ მდებარეობს აშშ-ში სიმაღლით მეორე მთა წმინდა ილია (5 489 მ). დაცული ტერიტორიის აღმოსავლეთით გადის აშშ-კანადის საზღვარი, სწორედ საზღვრის მეორე მხარეს მდებარეობს კანადური ეროვნული პარკი კლუანი.

2007 წელს პარკს სტუმრობდა 61 085 ტურისტი..

ფოტო გალერეა
კოძიკი

კოძიკი ან ფურუკოტოფუმი, ასევე შეიძლება კოჯიკი — ძველიაპონური ლიტერატურის უდიდესი ძეგლი, ერთ-ერთი პირველი ნაწერ ძეგლთა შორის, სინტოური სამწიგნის წმინდა წიგნი. გარდა კოძიკისა, სამ წიგნში შედის „ნიჰონგი“ – „იაპონიის ანალები“ (რომელიც დაიწვა 645 წლის ხანძრისას) და კუძიკი – „წარსულის დღეების ჩანაწერები“.

რთულია ამ ნაწარმოების ჟანრის განსაზღვრა. ამ მხრივ ნაწარმოები არის ძველი ლიტერატურის რელიგიური სინკრეტიზმის საუკეთესო მაგალითი. კოძიკი არის მითებისა და ლეგენდების კრებული, ძველი სიმღერების კრებულია და ისტორიული ქრონიკა. წინასიტყვაობის თანახმად, იაპონელმა მთხრობელმა ჰიედა-ნო-არემ ახსნა, ხოლო ჩაწერა ტახტთან დაახლოებულმა პირმა ო-ნო იასუმარომ. წინასიტყვაობის თანახმად, ამ ორმა იაპონელმა ჩაწერა საკუთარი ერის გმირული და მითოლოგიური ეპოსი. კოძიკის დამუშავება დასრულდა 712 წელს, დედოფალ ჰემეის მმართველობის დროს.

ჩვენამდე არ არის მიღწეული კოძიკის ორიგინალი. უძველეს და ყველაზე სრულად შენახულ ვარიანტად ითვლება ე.წ. „სიმპუკუძის წიგნი“, რომელმაც სახელი ქალაქ ნაგოიაში მდებარე სიმპუკუძის ტაძრის პატივსაცემად მიიღო. ბერ კენიუს მიერ ამ ვარიანტის შექმნა თარიღდება 1371—1372 წლებით.

„კოძიკი“ შედგება სამი ნაწილისგან. პირველი ნაწილი შეიცავს მითების ციკლსა და მასთან დაკავშირებულ ლექსებს – ეს ნაწილი იწყება მსოფლიოს კოსმოგონიურად შექმნის მითისგან, დედამიწის შექმნით, ხოლო მთავრდება ღვთაებებისა და გმირების საქმეების მოთხრობით. აქვე მოთხრობილია იაპონიის პირველი იმპერატორის – ძიმუს წარმოშობისა და იაპონიის დაარსების შესახებ.

„კოძიკის“ მეორე ნაწილი საინტერესოა უპირველეს ყოვლისა ფოლკლორული მასალებით, მითები თანდათან გადადიან ლეგენდარულ, ხოლო შემდეგ რეალურ ისტორიაში – კამუიამატო ივარე-ჰოკის ლაშქრობით დაწყებული და დამთავრებული საუკუნის იაპონელი ბელადის – ჰომუდა ვაკეს მმართველობის აღწერით.

მესამე ნაწილში მოთხრობილია მმართველი დინასტიის შესახებ და რამდენიმე სხვა ისტორიული მოვლენა, 628 წლამდე.

მითების სიუჟეტები, რომლებიც მოცემულია პირველ ნაწილში, ხდება მაღალი ცის ველზე – ღმერთების სამფლობელოში, სიბნელის ქვეყანაში – ქვესკნელში და ლერწმის ველზე – დედამიწაზე. ცენტრალურად ითვლება მითი ქალღმერთ ამატერასუს დაბადებასა და მისი გაქცევა ცის გამოქვაბულში. ფართოდ ცნობილია ასევე „იამატოტაკერუს“ მოთხრობები ცნობილ იპონელ გმირზე და მეომარზე.
ვის ეშინია ვირჯინია ვულფის? (ფილმი)

ვის ეშინია ვირჯინია ვულფის?  — მაიკ ნიკოლსის სადებიუტო ფილმი, შავ-თეთრი დრამა. ის შეიქმნა ამავე სახელწოდების პიესის მიხედვით. მაიკ ნილოლისის ამ ფილმმა 5 ოსკარი დაიმსახურა. ფილმიდან მიღებული დიდი შემოსავლის შემდეგ, მაიკ ნიკოლსმა სწორედ ერთი წლის შემდეგ გადაიღო კურსდამთავრებული, რომელმაც აგრეთვე დიდი მოწონება დაიმსახურა მაყურებლებში.

ფილმი მიზნად ისახავს ასახოს, ამერიკულ ოჯახში არსებული ძალადობრივი და არასტაბილური სიტუაცია.

როლებში
რიჩარდ ბარტონი — ჯორჯი
ელიზაბეთ ტეილორი — მარტა
ჯორჯ სიგალი — ნიკ
სანდი დენისი — ჰანი

ჯილდოები და ნომინაციები
ჯილდოები
ოსკარი

საუკეთესო მსახიობი ქალი: ელიზაბეთ ტეილორი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: სანდი დენისი
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: რიჩარდ სილბერტი
შავ-თეთრი ფილმის საუკეთესო კოსტუმების დიზაინისთვის: აირინ შარაფი
შავ-თეთრი ფილმის საუკეთესო ოპერატურა: ჰესკელ ვექსლერი

საუკეთესო მსახიობი ქალი: ელიზაბეთ ტეილორი
საუკეთესო მსახიობი კაცი: რიჩარდ ბარტონი

ნომინაციები
ოსკარი

საუკეთესო ფილმი: მაიკ ნიკოლსი
საუკეთესო მსახიობი კაცი: რიჩარდ ბარტონი
საუკეთესო რეჟისორი: მაიკ ნიკოლსი
საკუეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯორჯ სიგალი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი — ერნეს ლემანი
ჩაკოს ეროვნული ისტორიული პარკი

ჩაკოს ეროვნული ისტორიული პარკი — ჩაკოს კულტურის გავრცელების არეალი, რომელიც მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების დასავლეთ ნაწილში, ნიუ-მექსიკოს შტატში.

შეერთებული შტატების პრეზიდენტის თეოდორ რუზველტის გადაწყვეტილებით, 1907 წლის 11 მარტს აქ შეიქმნა დაცული ტერიტორია, რომელიც ეროვნული მონუმენტის სტატუს ატარებდა. მრავალი წლის შემდეგ 1980 წლის 19 დეკემბერს, გაფართოვდა ეროვნული მონუმენტის ტერიტორია და მას სტატუსი შეეცვალა, ამიერიდან ეს ადგილი ეროვნულ პარკად იწოდებოდა. 1987 წლის 8 დეკემბერს, ჩაკოს ეროვნული პარკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიყვანა.

ეროვნული პარკი მოიცავს 137,49 კმ ² ტერიტორიას. აქ არის ადამიანის უძველესი ნაშთები, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. აქ აღმოჩენილი ადამიანის ფრაგმენტები ჩვენს ერამდე 7000 წლით თარიღდება. ამ ადგილებში უძველესი დროიდანვე ცხოვრობდა პუებლოს ტომი.

ჩაკაოს ეროვნულ პარკში მდებარეობს დაახლოებით 4000 არქეოლოგიური ძეგლი. აქ ყოველწლიურად დაახლოებით 60-70 ათასი ტურისტი ჩადის.
ფულის გათეთრება

ფულის გათეთრება — არალეგალური გზებით მიღებული ფულადი სახსრების ან საკუთრების სხვა ფორმების ლეგალიზებას, ანუ მათი ჩრდილოვანი, არაფორმალური ეკონომიკიდან ფორმალურში გადაყვანას იმისათვის, რომ ამ სახსრებით ღიად (სახალხოდ) სარგებლობა გახდეს შესაძლებელი.

გათეთრების პროცესში ხდება შემოსავლის ნამდვილი წყაროს დამალვა, რეალური გარიგებების ფორმალურით შეცვლით, მაგ. დამამოწმებელი დოკუმენტების გაყალბებით, მესამე პირთა დოკუმენტების გამოყენებით და მისთ. ეკონომიკის გლობალიზაციის პირობებში ფულის გათეთრებისთვის ხშირად ოფშორულ ზონებს იყენებენ, ეს არის ქვეყნები ე.წ. საგადასახადო სამოთხით, სადაც საბანკო სისტემებში ბენეფიციარების კონფიდენციალობა უზრუნველყოფილია.

გავრცელებული მტკიცებით ეს ტერმინი აშშ-ში წარმოიშვა 1920-იან წლებში. ამერიკულმა მაფიამ კრიმინალური გზით შეძენილი ფულადი სახსრების ლეგალიზებისთვის ავტომატური სამრეცხაოების გახსნა დაიწყო. თუმცა ამერიკელი ავტორი ჯეფრი რობინსონის აზრით, ეს ასე არ არის. მისი თქმით ტერმინი „ფულის გათეთრება“ პირველად ბრიტანულმა გაზეთმა „ “-მა გამოიყენა უოტერგეიტის სკანდალის პერიოდში რიჩარდ ნიქსონის საარჩევნო კამპანიის უკანონო დაფინანსების აღნიშვნისთვის.

საქართველოს კანონმდებლობაში, როგორც ევროპის მრავალ ქვეყანაში, იურიდიულად დამკვიდრებულია ტერმინი „უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაცია“ და იგი, „უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით, შემდეგნაირადაა განსაზღვრული: უკანონო შემოსავლისათვის კანონიერი სახის მიცემა (შეძენა, გამოყენება, გადაცემა ან სხვა მოქმედება), აგრეთვე მისი ნამდვილი წარმოშობის, მესაკუთრის ან მფლობელის ან/და ქონებრივი უფლებების დამალვა ან შენიღბვა ანდა ასეთი ქმედების ჩადენის მცდელობა.

თავისი შინაარსით, ფულის გათეთრება, მოიცავს ოპერაციათა რთულ ერთობლიობას, რომლის მიზანია ფინანსური აქტივების წყაროს იმგვარად შენიღბვა, რომ შემდეგში ასეთი აქტივების გამოყენება კომპრომეტაციის გარეშე იყოს შესაძლებელი. სპეციალისტები გამოყოფენ ფულის გათეთრების რამდენიმე ეტაპს. ჩვეულებრივ, მიღებულია სამ ეტაპად დაყოფა: განთავსება, დანაწევრება, ინტეგრაცია. თუმცა ოპერაციათა სირთულიდან გამომდინარე ზღვარის გავლება ამ ეტაპებს შორის საკმაოდ რთულია და დამოკიდებულია ფულის გამთეთრებელი პირის ან გუნდის ინტელექტუალურ მომზადებასა და ფანტაზიაზე.
დიდი კანიონის ეროვნული პარკი

დიდი კანიონის ეროვნული პარკი — ამერიკის შეერთებულ შტატებში შექმნილი ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული პარკი. მდებარეობს არიზონის შტატში. პარკის ტერიტორია მოიცავს დიდი კანიონს და მდინარე კოლორადოს, ის ბუნების საოცრებადაა აღიარებული. დიდი კანიონის ეროვნული პარკის ფართობი შეადგენს 4927 კმ²-ს.

დიდი კანიონის სამხრეთი ნაწილი, ტურისტებში განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობს. აქ არის მრავალი ღირსშესანიშნავი ადგილი და თან ეს ტერიტორია გზიდან 48 კილომეტრში მდებარეობს. რაც შეეხება პარკის ჩრდილოეთ ნაწილს, მას ყველაზე ნაკლებად სტუმრობენ. დაცული ტერიტორიის დანარჩენ ნაწილში მისვლა საკმაოდ რთულია, თუმცა ბევრი ტურისტი ბილიკების მეშვეობით მაინც ახერხებს ამ ადგილების მონახულებას.

1908 წლის 11 იანვარს, პრეზიდენტ ბენჯამინ ჰარისონის გადაწყვეტილებით ამ ადგილს მიენიჭა ეროვნული მონუმენტის სტატუსი, 1919 წელს კი დიდი კანიონს შეეცვალა სტატუსი და ის უკვე ეროვნულ პარკად იწოდებოდა. 1975 წელს დიდი კანიონის ეროვნული პარკის ტერიტორია ორჯერ გაფართოვდა. 1979 წელს იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარა.

მრავალფეროვანია პარკის ფლორა და ფაუნა. აქ დაახლოებით ცხოვრობს: 355 სახეობის ფრინველი, 89 სახეობის ძუძუმწოვარი, 47 რეპტილია, 9 სახეობის ამფიბია, 17 სახეობის თევზი. პარკის ფლორიდან აღსანიშნავია: 167 სახეობის სოკო, 64 სახეობის ხავსი და 195 სახეობის ლინქენი.

ფოტო გალერეა
მცველი (ფეხბურთი)

ცენტრალური მცველი
ცენტრალური მცველი - ან ან არის პოზიცია ფეხბურთში. იგი იცავს თავის კარს სხვა მცველებთან და მეკარესთან ერთად. უმეტესად ცენტრალური მცველები არ გამოირჩევიან გოლის გატანით, მათი მიზანია შეაჩერონ მეტოქის თავდამსხმელი და ხელი შეუშალონ შემტევს გოლის გატანაში. თუ ცენტრალური მცველი მაღალია იგი ხშირად ჩადის მეტოქის საჯარიმოში სტანდარტების დროს და ცდილობს გოლის გატანას.

ფლანგური მცველები
მარჯვენა მცველი
მარჯვენა მცველი - ან ან არის პოზიცია ფეხბურთში. იგი იცავს თავის კარს სხვა მცველებთან და მეკარესთან ერთად. როგორც წესი, მარჯვენა მცველის რაოდენობა მოედანზე ერთია. უმეტესად მარჯვენა მცველი არ გამოირჩევა გოლის გატანით. მისი მიზანია შეაჩეროს მეტოქის ფეხბურთელი, რომელიც უტევს მარჯვენა ფლანგიდან და ხელი შეუშალოს მას გოლის გატანაში. მარჯვენა მცველი ხშირად უტევეს ფლანგიდან და ასევე ახორციელებს დარტყმებს შორიდან. მარჯვენა მცველების უმეტესობა საშუალო სიმაღლისაა. ამიტომ ისინი სტანდარტების დროს უკან რჩებიან. მათ არ სჩვევიათ გოლების ხშირად გატანა.

მარცხენა მცველი
მარცხენა მცველი - ან ან არის პოზიცია ფეხბურთში. იგი იცავს თავის კარს სხვა მცველებთან და მეკარესთან ერთად. როგორც წესი მარცხენა მცველის რაოდენობა მოედანზე ერთია. უმეტესად მარცხენა მცველი არ გამოირჩევა გოლის გატანით, მათი მიზანია შეაჩეროს მეტოქის ფეხბურთელი, რომელიც უტევს მარცხენა ფლანგიდან და ხელი შეუშალოს მას გოლის გატანაში. მარცხენა მცველი ხშირად უტევს ფლანგიდან და ასევე ახორციელებს დარტყმებს შორიდან. მარცხენა მცველების უმეტესობა საშუალო სიმაღლისაა ამიტომ ისინი სტანდარტების დროს უკან რჩებიან. მათ არ სჩვევიათ გოლების ხშირად გატანა.
ბუნდესვერი

ბუნდესვერი — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის (გფრ) შეიარაღებული ძალების სახელწოდება. შედგება სახმელეთო ჯარების, სამხედრო-საჰაერო და სამხედრო-საზღვაო ძალებისაგან. უმაღლესი მთავარსარადალი — ომის დროს ფედერალური კანცლერი, მშვიდობიანობის პერიოდში — თავდაცვის მინისტრი. ჯარი კომპლექტდება საყოველთაო სამხედრო სამსახურის კანონის საფუძველზე. სამხედრო სამსახურის ვადა 15 თვე, გასაწვევი ასაკი — 18 წელი.

2013 წლის მიხედვით, ბუნდესვერის მოსამსახურეთა რაოდენობა შეადგენდა 188,921-ს, რის მიხედვითაც ის წარმოადგენს მსოფლიოს არმიათა შორის 28-ს, ხოლო ევროპის კავშირში სიდიდით მეოთხეს (საფრანგეთის იტალიის და დიდი ბრიტანეთის შემდეგ). ამას გარდა 2010 წლის მონაცემით ბუნდესვერს ჰყავს არა აქტიური 144 000-იანი რეზერვი.
დავით თურდოსპირელი

დავით ანდუყაფარის ძე თურდოსპირელი (ნამდვილი გვარი ჩხეიძე; დ. 6 მაისი, 1888, სოფ. ვარდისუბანი, ახლანდ. თელავის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 დეკემბერი, 1948, თბილისი) — ქართველი მწერალი, საზოგადო მოღვაწე, მწერალ გიორგი ქუჩიშვილის ძმა.

1911 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, 1915 წელს — კიევის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1906 წელს ცალკე წიგნად გამოქვეყნდა მისი პირველი მოთხრობა „თავისუფლების მსხვერპლნი“, 1913 წელს — ლექსებისა და ნოველების პირველი კრებული „სიმთა ქვითინი“. 1919-1921 წლებში არჩეული იყო საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ თანამშრომლობდა საბჭოთა ქართულ პრესაში. მისი თაოსნობით 1927 წელს დაფუძნდა თელავის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. თურდოსპირელის მოთხრობები რამდენიმეჯერ გამოიცა ცალკე წიგნად. მასვე ეკუთვნის საბავშვო ლექსებისა და მოთხრობების კრებულები: „პირველი ბილიკები“ (1929), „საყმაწვილო მოთხრობები“ (1937), „საბავშვო მოთხრობები“ (1947).
დიდი კვამლიანი მთების ეროვნული პარკი

დიდი კვამლიანი მთების ეროვნული პარკი — მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ კაროლინის და ტენესის საზღვარზე. პარკი შეიქმნა 1934 წლის 15 ივნისს, აპალაჩის მთების ცენტრალურ ნაწილში. 1983 წელს დიდი კვამლიანი მთები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარა.

პარკს უკავია დაახლოებით 2 110,4 კმ² ტერიტორია. ეროვნული პარკი მდებარეობს ზღვის დონიდან 277 - 2 025 მეტრ სიმაღლეზე, აქ არის თექვსმეტი მწვერვალი რომლის სიმაღლე 1 500 მეტრს აღემატება. აქ არსებული უმაღლესი მწვერვალი მესამეა ამერიკის შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნაწილში. დიდი კვამლიანი მთები მდიდარია ფლორით და ფაუნით, გავრცელებულია ხუთი სხვადასხვა ჯიშის ტყე. დაცულ ტერიტორიაში ხარობს 3 500 სხვადასხვა სახეობის მცენარე. პარკში ბინადრობს მრავალი იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი ცხოველი.