iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ზუგდიდის მეორე საჯარო სკოლა

ზუგდიდის მ. კოსტავას სახელობის მეორე საჯარო სკოლა — საჯარო სკოლა საქართველოში. დაარსდა 1938 წელს ზუგდიდში, რომელიც იმჟამად იწოდებოდა ზუგდიდის №2 საშუალო სკოლად. მისი პირველი დირექტორი იყო იოსებ ქირია. შემდეგ იგი გადაკეთდა ვაჟთა სკოლად და ამ სახელწოდებით არსებობდა 1955–1956 სასწავლო წლის დაწყებამდე. სასწავლებელი 1956 წლიდან ფუნქციონირებდა ზუგდიდის მეორე საშუალო სკოლის სახელწოდებით. 1958 წლის აგვისტოში სკოლას ლენინური კომკავშირი სახელი მიენიჭა და იწოდებოდა ზუგდიდის ლენინური კომკავშირის სახელობის №2 საშუალო სკოლად.

სკოლის პირველი დირექტორი იოსებ ქირია შეცვალა ალიოშა ხუნჯუამ, შემდეგ დადგა ეფრემ კვირტიას ხელმძღვანელობის პერიოდი, ბატონი ეფრემი შეცვალა იასონ ურიდიამ. ვაჟთა სკოლას დირექტორობდა გიგლა ჯვებენავა. №2 საშუალო სკოლის დირექტორები იყვნენ: ამბაკო ჭითანავა, ჩხოლარია გოგოლა, ციალა ქირია, ქეთინო სიგუა, ზამირა ღადუა, ხოლო საჯარო სკოლის დირექტორენი იყვნენ მარინა ქარცხია და ამჟამინდელი დირექტორი ნინო ბულია.

1989 წელს სკოლას მიენიჭა ქართველთა ეროვნული გმირის მერაბ კოსტავას სახელი, ხოლო 1994 წლიდან რეორგანიზებულ იქნა მერაბ კოსტავას სახელობის გიმნაზიად.

სკოლას 2006 წელს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ ჩაუტარდა მთლიანი რეაბილიტაცია, რომელიც ევროპულ სტანდარტებს სრულად აკმაყოფილებს. სკოლა გახსნა საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა.

სკოლის აღზრდილები
ნონა გაფრინდაშვილი (დ. 3 მაისი, 1941, ზუგდიდი) — ქართველი მოჭადრაკე, ქალთა შორის მსოფლიოს მეექვსე ჩემპიონი (1962-78). მსოფლიოს ხუთგზის ჩემპიონი (1962-1978). საერთაშორისო დიდოსტატი ქალთა (1976) და ვაჟთა (1978) შორის. სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1964). 1982 წლის საჭადრაკო ოსკარის მფლობელი. ფიდეს ქალთა კომისიის თავმჯდომარე (1980-1986). საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პირველი პრეზიდენტი (1989-1996).1996 წლიდა მისი საპატიო პრეზიდენტი. საქართველოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე (1981). თავისი თაობის უძლიერესი მოჭადრაკე ქალი.
კიაზო ნადარეიშვილი – საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, აკადემიკოსი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
თამარ შედანია – " 2007"–ის გამარჯვებული, „მის საქართველო 2012“

გალერეა
ევრობასკეტი

ფიბა-ს ევროპის საკალათბურთო ჩემპიონატი (შემოკლებით, ევრობასკეტი) — მთავარი საკალათბურთო ჩემპიონატი ევროპაში, რომელიც ტარდება „ფიბა ევროპის“ ორგანიზებით. ევრობასკეტი პირველად 1935 წელს ჩატარდა და 1947 წლიდან დაწყებული დღემდე ორ წელიწადში ერთხელ ტარდება.

მეორე მსოფლიო ომამდე „ფიბა-ს“ გადაწყვეტილებით ყოველი მომდევნო ტურნირი ტარდებოდა ჩემპიონის ქვეყანაში. ომის შემდეგ ეს წესი შეცვალა და მასპინძელ ქვეყანას წინასწარ ირჩევს „ფიბა“.

ჩემპიონები და პრიზიორები
ქართველები ევრობასკეტზე
სსრ კავშირის არსებობის პერიოდში ქართველი კალათბურთელები თითქმის ყოველთვის იცავდნენ საბჭოთა ნაკრების ღირსებას. ესენი იყვნენ:
ოთარ ქორქია - 1947 ( ადგილი), 1951 , 1953 , 1955 .
ნოდარ ჯორჯიკია - 1947 .
გურამ მინაშვილი - 1957 , 1959 , 1963 .
ვლადიმერ უგრეხელიძე - 1961 .
ზურაბ საკანდელიძე - 1965 , 1967 , 1969 , 1971 , 1973 .
ამირან სხიერელი - 1965 .
სერგეი კოვალენკო - 1969 , 1973 .
მიხეილ ქორქია - 1971 , 1975 , 1977 .
ნიკოლოზ დერიუგინი - 1981 .
ბაგინეთი (ვანის მუნიციპალიტეტი)

ბაგინეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (სალომინაოს თემი), მდებარეობს სამხრეთ იმერეთის მთისწინეთზე, მდინარე ფერეთის (რიონის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ვანიდან 25 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.
გადიდი

გადიდი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ონჯოხეთი). მდებარეობს სამხრეთ იმერეთის მთისწინეთზე. მდინარე ღელესყურის შუა დინებაში. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ვანიდან 9 კილომეტრი. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნის ნახევარში. სოფელში დგას საუკუნის ეკლესია. სოფლიდან მაღალია მოსახლეობის მიგრაცია. სოფლის ძირითადი შემოსავლის წყაროა მეთხილეობა. სოფელში გავრცელებულია შემდეგი გვარები: შარაშენიძე, ქიმუცაძე, მსხილაძე, ბელთაძე, ლაგაძე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი.
ზედა ბზვანი

ზედა ბზვანი — სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტში, ბზვანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის მაღლობის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე სულორის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 240 მ-ზე, ვანიდან 10 კმ-ის დაშორებით.

წარსულში ზედა და ქვედა ბზვანის საერთო სახელწოდება იყო ბზვანი. 1936 წელს სოფელში აღმოჩენილია გვიანი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანის ეპოქის განძი — თიხის ჭურჭელში მოთავსებული ბრინჯაოს სეგმენტური იარაღები და რკინის თოხები. ზედა ბზვანის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ორი ციხესიმაგრე, დგას საუკუნის ეკლესია. სოფლის მიდამოებშია ბზვანის მღვიმე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 371 ადამიანი.

პიროვნებები
სოფელში დაიბადა კარლო საკანდელიძე — ქართველი მსახიობი.
ზედა გორა

ზედა გორა (ყოფილი გორა-ზეინდარი) — სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტის გორის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის მაღლობის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ფერეთის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 320 მ-ზე, ვანიდან 20 კმ-ის და რიონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 21 კმ-ის დაშორებით. გვიანფეოდალურ ხანაში დღევანდელი სოფლების — ზედა, შუა და ქვედა გორას საერთო სახელწოდება იყო გორა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.
ზედა ეწერ-ტობანიერი

ზედა ეწერ-ტობანიერი — სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტის ტობანიერის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, ვანიდან 10 კმ-ში. საუკუნეში სოფელი შედიოდა საჯავახოს გამოჩინებულის საბლაღოჩინო ოლქში. სოფელში იდგა წმინდა სამების ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 146 ადამიანი.
ზედა ვანი

ზედა ვანი — სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტში, ზედა ვანის ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: ზედა ვანი, ტყელვანი) ცენტრი (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ჭიშურის (რიონის აუზი) ორივე ნაპირზე, ზღვის დონიდან 100 მ-ზე, ვანიდან 2 კმ-ის დაშორებით. სოფელში დგას – საუკუნეების ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ზედა ვანის მთავარანგელოზის ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 910 ადამიანი.

ზედა ვანის ეკლესია
სოფელში დგას - საუკუნეების მთავარანგელოზის ეკლესია და სამრეკლო. კარგად გათლილ, ქვით ნაგებ ეკლესიას ჩრდილოეთით და სამხრეთით ნართექსები აქვს, დასავლეთ - ეგვტერი, კარისა და ფანჯრის საპირეები მოჩუქურთმებულია. ეგვტერისა და ნართექსების კედლებზე შემორჩენილია მხატვრობის ფრაგმენტები. პირველი ფენა - საუკუნეებს მიეკუთვნება, მეორე - საუკუნის უგვიანესი არ უნდა იყოს. ქვის ფილების (ლორფინების) სახურავი ჩამოქცეულია. ქვით ნაგები ექვსწახნაგა სამრეკლო ს. მიეკუთვნება. სართული გადახურულია შეკრული კამარით, სართული გახსნილია, სართული კი თაღებით დაკავშირებული სვეტებისაგან შედგება და კონუსისებრი სახურავი აქვს.

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია შუასაუკუნეების ციხის ნანგრევები, მთავარანგელოზის ეკლესიიდან ორ კილომეტრში. „ნაციხვარიდან“ ჩრდილოეთით ნახევარი კილომეტრის დაშორებით, შემორჩენილია ეკლესიის ნანგრევები, რომელთაც „კელენჯვარს“ ან სოსელიების ეკლესიას უწოდებენ.
ზედა მუქედი

ზედა მუქედი — სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტის მუქედის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის მაღლობის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ყუმურის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 160 მ-ზე, ვანიდან 9 კმ-ში. სოფელში დგას საუკუნის წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 298 ადამიანი.
ზეინდარი

ზეინდარი — სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტში (იმერეთის მხარე), ზეინდრის (სოფლები: ზეინდარი, შუა გორა) ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი.

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდ. ფერეთის (რიონის აუზი) ნაპირას, ვანი–ბაღდათის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 100 მ-ზე, ვანიდან 15 კმ-ში.

- საუკუნეებში ზეინდარი „ბარის ერისთავთა“ (გედევან ერისთავის შთამომავალთა) მფლობელობაში იყო. შემორჩენილია ერისთავთა საუკუნის რეზიდენციის ნაშთები. სოფელში მამულები ჰქონდათ ლორთქიფანიძეებსაც. ამავე სახელწოდების სოფელი ცნობილია ასევე ისტორიულ სამცხე-საათაბაგოში, რომელიც ოსმალთა ბატონობის პერიოდში ფოცხოვის ლივის მზვარეს ნაჰიეში შედიოდა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 971 ადამიანი.
ზენობანი (ვანის მუნიციპალიტეტი)

ზენობანი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტის სალხინოს ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე სულორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, ვანიდან 7 კმ-ში.

სოფლის სახელი „ზენობანი“ კომპოზიტია, მიღებულია „ზენა უბნიდან“. გვიან შუა საუკუნეებში სოფელი ჩიჯავაძეების სათავადოში შედიოდა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 120 ადამიანი.
ქვედა გორა

ქვედა გორა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში, გორას თემის ცენტრი (სოფელი: ზედა გორა). მდებარეობს მდინარე კვინისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 160 მეტრი, ვანიდან 18 კილომეტრი.

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ადრე შუასაუკუნეების ციხის ნანგრევები. სოფელში დგას 1903-1904 წლების ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 957 ადამიანი.
ინაშაური

ინაშაური — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (ამაღლების თემში). მდებარეობს მდინარე კვინისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ვანიდან 14 კილომეტრი.

სოფელშია ალებასტრის საბადო და გოგირდოვანი მინერალური წყალი. პირველად ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის მახლობლად დგას საუკუნის თამარის ციხე.

ინაშაურში დაიბადა მწერალი და საზოგადო მოღვაწე ანდრია სინაური.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 509 ადამიანი.
ისრითი

ისრითი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (დიხაშხოს თემი), მდებარეობს მდინარე სულორის ხეობაში. ზღვის დონიდან 170 მეტრი, ვანიდან 5 კილომეტრი. სოფელში არის კირქვის კარიერი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 654 ადამიანი.

ისტორია
პირველად ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფელში არის შუა საუკუნეების ციხე და ეკლესია. ისრითი იყო თავად ჩიჯავაძეების მამული და საცხოვრებელი ადგილი.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე გრიგოლ ლორთქიფანიძე.
გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა

...გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა, ასევე ცნობილი, როგორც ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა — კენ კიზის რომანი (1962). ითვლება ბიტნიკებისა და ჰიპების მოძრაობის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ლიტერატურულ ნაწარმოებად. 1975 წელს ნაწარმოების მიხედვით მილოშ ფორმანმა გადაიღო ამავე სახელწოდების ფილმი.

რომანის შესავალში არის მიძღვნა: „ვიკ ლოველს, ვინც მითხრა, ურჩხულები არ არსებობენო და მერე იმათ ბუნაგში შემიყვანა.“

წიგნის ეპიგრაფია:
...ერთი მოფრინდა, ერთი გაფრინდა
გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა.

სიუჟეტი
რომანის მოქმედება ვითარდება ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. მთხრობელია ერთ-ერთი პაციენტი, ინდიელი ბრომდენი. ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია თავისუფლებისმოყვარული პაციენტი რენდლ პატრიკ მაკმერფი, რომელიც ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში ციხიდან ხვდება. სავარაუდოდ, ის იგონებს ფსიქიკურ აშლილობას, რათა თავი დააღწიოს საკატორღო სამუშაოებს. სხვა პაციენტები რომანში წარმოდგენილნი არიან არა როგორც სულიერად დაავადებულები, არამედ როგორც საზოგადოების უმრავლესობის მიერ გარიყული ნორმალური ადამიანები.

მაკმერფი უპირისპირდება მთავარ ექთანს, რომელიც მუშაობს საავადმყოფოს შესაბამის განყოფილებაში. მთავარი ექთანი, რომლის პირადი ცხოვრება არ აეწყო, ამყარებს საკუთარ ძალაუფლებას პაციენტებზე და საავადმყოფოს პერსონალზე. მოჯანყე და ინდივიდუალისტი მაკმერფი ებრძვის ექთნის მიერ დამყარებულ წესრიგს და ახდენს შესაბამის გავლენას პაციენტებზე, ასწავლის რა მათ ცხოვრებით ტკბობასა და ათავისუფლებს მათ ქრონიკული კომპლექსებისაგან. მაკმერფის ქმედებები მიდის საავადმყოფოს წესების დარღვევამდე, მათ შორის ღამის გართობამდე ალკოჰოლური სასმელის მიღებითა და მეძავების მონაწილებოთ.

მთავარ ექთანს, რომელიც ადრინდელად ვეღარ აკონტროლებს სიტუაციას, გამოჰყავს მაკმერფი წყობილებიდან, სარგებლობს მომენტით და მას გზავნის ლობოტომიაზე. მაკმერფის ოპერაცია ანადგურებს, მაგრამ სხვა პაციენტები ხდებიან გაბედულები, თავდაჯერებულები და თავისუფლდებიან მთავარი ექთნისაგან.

ეკრანიზაცია
რომანს დიდი წარმატება ჰქონდა. გამოცემიდან 1 წლის შემდეგ ის დაიდგა ბროდვეიზე. 1975 წელს მილოშ ფორმანმა გადაიღო 5 ოსკარის ლაურეატი ფილმი „ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა“. ფილმმა გაზარდა წიგნის პოპულარობა. ფილმი გააკრიტიკა კენ კიზიმ, რომელიც აცხადებდა, რომ არც უნახავს ფილმი. ის, აპროტესტებდა წიგნის მთავარი პერსონაჟის, მთხრობელი ინდიელი ბრომდენის ფილმში უკანა პლანზე გადაწევას.
შავი ოთხშაბათი

შავი ოთხშაბათი, ფუნტის კრიზისი — ჯორჯ სოროსის სპეკულაცია გირვანქა სტერლინგის წინააღმდეგ 1992 წლის სექტემბერში.

ფინანსური ოპერაცია
ჯორჯ სოროსი და სხვა ინვესტორები აცხადებდნენ, რომ გირვანქა სტერლინგის კურსი შეუსაბამოდ მაღალია და გაერთიანებულმა სამეფომ ან უნდა დაწიოს კურსი, ან დატოვოს ევროპის სავალუტო სისტემა. 1992 წლის შუა ხანებიდან სოროსი ყიდულობდა გირვანქა სტერლინგებს მცირე პარტიებით, რათა არ გამოეწვია ეჭვი ბაზარზე. ამის შემდეგ სოროსმა იყიდა 15 მლრდ გერმანული მარკა მიმდინარე კურსით 2.8180. ბაზარზე მოთხოვნასა და მიწოდებაზე ბალანსის მკვეთრი ცვლილების გამო გირვანქა სტერლინგის კურსი დაეცა. თავდაპირველად გაერთიანებული სამეფოს ცენტრალური ბანკი შეეცადა, დაეცვა გირვანქა სტერლინგი და შესაბამისი განაკვეთი 10%-დან რამდენიმე საათში 12% და 15%-მდე აწია. თუმცა ვერც ამ მცდელობამ, და ვერც ევროპული ბანკების სავალუტო ინტერვენციებმა გირვანქა სტერლინგის ვარდნა ვერ შეაჩერეს.

1992 წლის 16 სექტემბერს 19 საათზე გაერთიანებული სამეფოს ფინანსთა მინისტრმა ნორმან ლეიმონტმა განცხადება გააკეთა ევროპის სავალუტო სისტემიდან გასვლის შესახებ. მომდევნო 5 კვირის განმავლობაში სტერლინგი 15%-ით დაეცა გერმანულ მარკასთან და 25%-ით აშშ დოლართან მიმართებაში. სოროსმა გაუფასურებული სტერლინგები 15 მლრდ გერმანულ მარკად შეიძინა. გაზრდილმა მოთხოვნამ კვლავ აწია გირვანქა სტერლინგის კურსი.

სხვადასხვა შეფასებებით სოროსმა ამ სპეკულაციით 1-1.5 მილიარდამდე აშშ დოლარი და „ინგლისის ბანკის გამტეხის“ სახელი მოიგო.
საქართველოს სოფლები

1981 წლის მონაცემებით საქართველოში 4500 სოფელი იყო. ოკუპირებული სოფლების გამოკლებით საქართველოში 3668 სოფელია.

ა
აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ბ
ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები

გ
გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გალის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები

დ
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ვ
ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ზ
ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები

თ
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები

კ
კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ლ
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები

მ
მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ნ
ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ო
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ს
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ტ
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ქ
ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ყ
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები

შ
შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ჩ
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები

ც
ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები

წ
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები

ჭ
ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები

ხ
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები

ჯ
ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ანჯელა ლენსბერი

}
| დაბადგილი = ლონდონი, ინგლისი
| გარდთარიღი =
| გარდადგილი = ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ
| საქმიანობა =
| სხვა სახელები=
| აქტიურობის წლები = 1942–2022
| მეუღლეები=
ანჯელა ბრიჯიდ ლენსბერი (, დ. 16 ოქტომბერი, 1925 — გ. 11 ოქტომბერი, 2022) — ინგლისელ-ამერიკელი მსახიობი. ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის სამგზის ნომინანტი, ემის თვრამეტგზის ნომინანტი, ოქროს გლობუსის ექვსგზის ლაურეატი და ამერიკის უმაღლესი თეატრალური პრემიის, ტონის რეკორდული, ხუთგზის ლაურეატი.

ცნობილია ჯესიკა ფლეტჩერის როლით სერიალში „მან დაწერა მკვლელობა“, კინოფილმებიდან „დორიან გრეის პორტრეტი“ (1945) და „მანჯურიის კანდიდატი“ (1962) და მიუზიკლიდან „სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან“ (1979). გახმოვანებული ჰყავს მისის პოტსი სრულმეტრაჟიან ანიმაციურ ფილმში „ურჩხული და მზეთუნახავი“ (1991).

ფილმოგრაფია
დებორა

დებორა — ბიბლიის მიხედვით, წინასწარმეტყველი, პოეტი და მსაჯული ქალი. მისი პატრიოტული მოწოდებითა და ბელადობით ისრაელი ტომები საერთო მტრის - ქანაანელების წინააღმდეგ აღმდგარან და დიდი გამარჯვებაც მოუპოვებიათ. ამის შემდეგ მათ 40 წელი მშვიდობიანად უცხოვრიათ. ამ გამარჯვებისათვის დებორას ხოტბა შეუსხამს ჰიმნში, რომელიც ძველი აღთქმის პოეზიის საუკეთესო ნიმუშია. დებორას გმირობა მოთხრობილია „წიგნში მეშვიდე მსაჯულთა“. ამ თემაზე ცნობილია ჰენდელის ორატორია.
ებნისი

ებნისი — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (მჭადიჯვრის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ალევის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე, დუშეთიდან 12 კმ-ში.
ისტორია
სოფელი დასახლებულია ადრინდელი შუა საუკუნეებიდან. ებნისი შედიოდა გრემისხევში. საუკუნეში ეკუთვნოდა მუხრანბატონებს. 1865 წლიდან დუშეთის უბნის ჭილურტის სასოფლო თემში შედიოდა. ცხოვრობდა 68 კომლი. სოფელში დგას საუკუნის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია, ხოლო სოფლის აღმოსავლეთით ტყეში — – საუკუნეების მაცხოვრის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 142 ადამიანი.
სპენსერის სტროფი

სპენსერის სტროფი ( — ცხრატაეპოვანი სტროფი. მისი რითმული სქემაა . პირველი რვა ტაეპი ასეთ სტროფში ემყარება ხუთტერფიან იამბს, ბოლო ტაეპი კი ექვსტერფიანი იამბით იწერება.

სტროფების ასეთი სისტემა შექმნა ედმუნდ სპენსერმა. იგი გამოიყენეს ინგლისში რობერტ ბერნსმა, ჯორჯ ბაირონმა, ჯონ კისტმა, რუსეთში — მიხეილ კუზმინმა. ქართულ პოეზიაში სპენსერის სტროფის გამოყენება არ დასტურდება.
ჟამნი

ჟამნი — ლიტურგიკული ძეგლი, რომელიც შეიცავს უცვლელ მასალას, დანიშნულს ყოველდღიური საეკლესიო ღვთისმსახურებისათვის სხვადასხვა ჟამს, ანუ საათს (აქედან არის მისი სახელწოდება). ამის მიხედვით არის ჟამნი შუაღამიანის, ცისკრის, პირველი მზის , მესამე (სამჟამისა, ), მეექვსე (მეექუსისა ჟამისა, ), სადილის, ცხრა ჟამის , მწუხრის, დიდი სერობის და მცირე სერობისა.

ჟამნს დამატების სახით ერთვის მთელი წლის წმინდანების, აგრეთვე დიდმარხვისა და ზატიკის, კვირისა და შვიდეულის ციკლის, და სხვა საჭირო ტროპარ-კონდაკები, მცირე სვინაქსარი და ღმრთისმშობლის პარაკლისი. ისევე როგორც სხვა ლიტურგიკული კრებულები, ჟამნიც ქართველებს ქრისტიანობის მიღებიდან უახლოეს ხანაში უნდა ეთარგმნათ. საუკუნეში მის არსებობას უკვე ლიტერატურული წყაროები ადასტურებს. საუკუნის დასასრულამდე ჟამნი აღმოსავლური რედაქციისა უნდა ყოფილიყო, რადგან ქართული ეკლესია ამ დრომდე დაკავშირებული იყო პალესტინის ლიტურგიკულ პრაქტიკასთან. ექვთიმე მთაწმიდელმა და გიორგი მთაწმიდელმა ქართული საღვთისმსახურო წიგნები, მათ შორის ჟამნიც, ბერძნულ დედნებთან შეაჯერეს და ხელახლა თარგმნეს.

საბოლოოდ ქართულ საღვთისმსახურო პრაქტიკაში დამკვიდრდა ჟამნის გიორგი მთაწმიდლისეული რედაქცია, რომელმაც საუკუნეთა მანძილზე მცირეოდენი ცვლილებები განიცადა. ქართული ჟამნი პირველად დაიბეჭდა 1710 წელს თბილისში, ვახტანგ -ის სტამბაში.

ძველ აღთქმაში დღე იყოფოდა ოთხ ნაწილად, ოთხ ჟამად (დროდ), რომლებშიც შედიოდა , , და ჟამნი. თითოეულ მათგანზე ადამიანი ვალდებული იყო შეესრულებინა გარკვეული ლოცვები. ჟამნი სრულდება დღესაც, ოღონდ სხვა მნიშვნელობით.

ძველი აღთქმის ღვთისმსახურება ძირითადად ფსალმუნების კითხვა-გალობისაგან შედგებოდა, ამიტომ ქრისტიანული ჟამნიც თავდაპირველად მხოლოდ ფსალმუნებს შეიცავდა; ქრისტიანული ლოცვები და საგალობლები მასში შედარებით გვიან შევიდა.

 ჟამი — მოიცავს ჩვენი დროის 7, 8, 9 საათს. ეს ის დროა, როდესაც მაცხოვარი ჩვენი იესუ ქრისტე იყო მიყვანილი პილატესთან. ჟამი სრულდება ცისკრის შემდეგ;

 ჟამი — მოიცავს ჩვენი დროის 10, 11, 12 საათს და გვაგონებს მაცხოვრის სასამართლოს და ტანჯვას პილატესთან;

 ჟამი — მოიცავს 1, 2, 3 საათს. ეს ის დროა, როდესაც მაცხოვარმა იტვირთა ჯვარი, ავიდა გოლგოთაზე და იქნა ჯვარცმული. და ჟამები იკითხება წმინდა იოანე ოქროპირის და წმინდა ბასილი დიდის წირვების წინ;

 ჟამი — მოიცავს 4, 5, 6 საათს. ეს ის დროა, როდესაც ჯვარცმულმა იესუ ქრისტემ განუტევა სული. ეს ჟამი იკითხება უბრალო დღეებში მწუხრის წინ.

ჟამის შესრულების სქემა:

დასაწყისი ლოცვები;
სამი ფსალმუნი;
დიდება, აწდა, ალილუია;
ტროპარი დღისა და წმიდისა;
ღვთისმშობლის ლოცვა;
დასაწყისი ლოცვები;
კონდაკი დღისა და წმიდისა;
„უფალო შეგვიწყალენ“ 40-ჯერ; „რომელი ყოველსა დღესა...“ „უფალო შეგვიწყალენ“ 3-ჯერ; დიდება, აწდა; „უპატიოსნესსა ქერუბიმთასა...“;
ბოლო ლოცვა უფლისადმი.
სომოსა (ოჯახი)

სომოსა - გავლენიანი პოლიტიკური დინასტია ნიკარაგუაში. 43 წლის განმავლობაში ფაქტობრივად მათ ხელში იყო ნიკარაგუის პრეზიდენტის თანამდებობა. ისინი ხელისუფლებას ჩამოშორდნენ სანდინისტური რევოლუციის შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა სანდინისტთა ეროვნულ განმათავისუფლებელი ფრონტი.

სამი მათგანი ნიკარაგუის პრეზიდენტი იყო. ესენი იყვნენ:

ანასტასიო სომოსა გარსია (1896–1956; პრეზიდენტი 1937–1947, 1950–1956 წწ.), მამა
ლუის სომოსა დებაილე (1922–1967, პრეზიდენტი 1956–1963 წწ.), მისი უფროსი შვილი
ანასტასიო სომოსა დებაილე (1925–1980, პრეზიდენტი 1967–1972, 1974–1979 წწ.), მისი მეორე შვილი.

სომოსას ოჯახის სხვა წევრები არიან:

ოპე პორტოკარერო, ანასტასიო სომოსა დებაილეს ცოლი
ანასტასიო სომოსა პორტოკარერო, ანასტასიო სომოსა დებაილეს შვილი
ბერნაბე სომოსა, საუკუნის მეამბოხე
ანდრეს სომოსა, ანასტასიო სომოსა პორტოკარეროს შვილი
თაია

თაია — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეული (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდ. ოჩხომურის (ხობისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 340 მ-ზე, ჩხოროწყუდან 16 კმ-ის დაშორებით.

ისტორია
ტოპონიმი „თაია“ წარმომდგარია მეგრული სიტყვიდან „თა“ (მთა), კნინობითობის მაწარმოებელი სუფიქსის „-იას“ დართვით. საბჭოთა პერიოდში ერთხანს მუხურის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. საბოლოო სახით ცალკე ადმინისტრაციულ ერთეულად 1965 წელს გამოიყო. წარსულში თაიას სასოფლო საბჭოში შემავალი სოფლები ოცინდალე და ზინდა მოსახლეობის მიგრაციის გამო 1949 წელს გაუქმდა.

სოფლის ჩრდილოეთ დაბოლოებაზე, მიგარიას მთიანი მასივის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე შემორჩენილია შუა საუკუნეების ოცინდალეს კომპლექსი — წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია (სავარაუდოდ ს.) და ციხე-კოშკი. 2012 წლიდან აქ მოქმედებს მამათა მონასტერი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 555 ადამიანი.
სიბრძნენი ფილოსოფოსთანი

„სიბრძნენი ფილოსოფოსთანი“ („სწავლანი და სიბრძნენი ფილოსოფოსთანი“) — ზოგადი სახელწოდება ძველი ქართული აპოფთეგმური კრებულებისა, რომლებშიც თავმოყრილია სხვადასხვა ეპოქისა და ეროვნების ბრძენთა შეგონებები (სენტენცია აფორიზმები, გნომები, ბრძნული გამონათქვამები, ანეკდოტები). ქართულ მწერლობაში ცნობილია რამდენიმე ასეთი კრებული: „სიტყვანი და სწავლანი სამეცნიერონი“, „სიბრძნისაგან მრავალთა ფილოსოფოსთაჲსა“, „სიბრძნისაგან პლატონ ფილოსოფოსისა“ (— სს), „სწავლანი მრავალთა ფილოსოფოსთანი შვენიერნი“ (— სს), „სიტყვისგება სოგრატისი და სხვათა ფილოსოფოსთა“ ( ს) და სხვა. ზოგი მათგანი შექმნილია ქართული მასალის საფუძველზე, ზოგიც ნათარგმნია ბერძნული ან რუსული ენიდან. ტექსტები გამოკვლევითა და კომენტარებითურთ გამოსცეს ი. ლოლაშვილმა (1969) და ლ. ძოწენიძემ (1978).
ახუთი

ახუთი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახუთი, მონგირი). მდებარეობს დაბა ჩხოროწყუს აღმოსავლეთით, ზანასა და ოწყარიეს ხეობაში. მას ესაზღვრება სოფლები: ნოღა და ფოცხო, ასევე ქვედა ჩხოროწყუ, დაბა ჩხოროწყუ და ნაკიანი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 849 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში შემორჩენილია რამდენიმე ისტორიული ეკლესია: „დოხოროე“, მაცხოვრის სახელობის ეკლესია „ლეგერსამე“ და „გოგოლეთის საკაციო“. აგრეთვე შემორჩენილია ციხის ნანგრევი „სალიპარტიო“. სოფელში ასევე არის ხალხური არქიტექტურის ძეგლები.