iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტალანტი

ტალანტი (ბერძნ. , თავდაპირველად „წონა, სასწორი“) — ბერძნული წონითი და ფულადი საანგარიშო ერთეული. ნასესხებია ბაბილონიდან. ტალანტი იყოფოდა 60 მინად და შეიცავდა 6000 დრაქმას ან 36000 ობოლს. სოლონის რეფორმის შემდეგ (ძვ. წ. 594) ბერძნულ სახელმწიფოებში დამკვიდრდა ატიკური ტალანტი, რომლის მასა 26,2 კგ იყო. ალექსანდრე მაკედონელის დროიდან (ძვ. წ. 336 — 323) ტალანტის მასა 25,9 კგ-მდე შემცირდა. ტალანტი ფულად მიმოქცევაში არ იყო, იგი მხოლოდ საანგარიშო ერთეულს წარმოადგენდა.
ივანე ზურაბიშვილი

ივანე (ვანო) ივანეს ძე ზურაბიშვილი (დ. 26 იანვარი, 1872, ფოთი — გ. 14 ივნისი, 1940, პარიზი) — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
ივანე (ვანო) ივანეს ძე ზურაბიშვილი დაიბადა 1872 წლის 26 იანვარს ფოთში. ადრევე დაობლდა. 1891 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. სწავლობდა ჯერ კიევში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1895 წელს. დაბრუნდა საქართველოში, შეირთო ცოლი (ნიკო ნიკოლაძის ასული, ნინო) და დასახლდა ჯერ ქუთაისში, ხოლო 1897 წლიდან, თბილისში.
ეწეოდა პუბლიცისტურ, მთარგმნელობით (მოპასანი, დოდე, ფრანსი, აგრეთვე პოლონური, გერმანული, იტალიური და სხვ.ნაწარმოებები) ჟურნალისტურ საქმიანობას, თანამშრომლობდა „ივერია“-ში, „მოამბე“-ში, „ცნობის ფურცელ“-ში, „ერი“-ში, აგრეთვე რუსულ პრესასთანაც („ “, „»“). რამდენიმეჯერ იმოგზაურა ევროპაში.

1908—1919 წლებში ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარი იურისკონსულტია. რამდენიმე წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სათავადაზნაურო ბანკის ზედამხედველ კომიტეტს. იყო თბილისის ნაფიც ვექილთა საზოგადოების თავმჯდომარე, ტყიბულის მაღაროთა გამგეობის თავმჯდომარე.

სხვებთან ერთად (გიორგი გვაზავა, სპირიდონ კედია და სხვ.) იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ამავე პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი.
1921 წლიდან ოჯახიანად ემიგრაციაშია, ჯერ სტამბოლში, ხოლო 1924 წლიდან — პარიზში. აგრძელებდა პუბლიცისტურ საქმიანობას. 1936 წელს დაიბეჭდა მისი წიგნი „საქართველოს საერთაშორისო მდგომარეობა“. მისი სიკვდილის შემდეგ — 1962 წელს, პარიზში გამოვიდა ზურაბიშვილის მოგონებათა წიგნი — „კარგ ქართველთა ხსოვნისათვის“, რომელიც უძვირფასეს მასალას შეიცავს - საუკუნეთა მიჯნის საქართველოს ისტორიისათვის.

შვილები — არჩილ, გიორგი და ლევან ზურაბიშვილები, ასევე ქართული ემიგრაციის ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ.

ვანო ზურაბიშვული გარდაიცვალა 1940 წლის 14 ივნისს, პარიზთან ახლოს. დაკრძალულია ლევილში.
ტალღა (გაზეთი)

ტალღა — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი სოციალ-დემოკრატიული მიმართულებისა. გამოდიოდა თბილისში 1906 წელს გაზეთ „სიმართლის“ ნაცვლად. 1905 წლის 30 ივლისიდან 6 დეკემბრამდე რედაქტორ-გამომცემლები: ი. კარგარეთელი, ი. ოტიაშვილი. გაზეთში იბეჭდებოდა წერილები, სტატიები, ლექსები, მოთხრობები და თარგმანები. „ტალღის“ გამოცემა შეწყდა მთავრობის განკარგულებით.
მაღრიბული დიალექტები

მაღრიბული დიალექტები (ან მაღრიბული ან დარჯია) — არაბული ენების ვარიაციები, რომელზეც საუბრობენ მაღრიბში. დიალექტები ძირითადად გავრცელებულია ალჟირში, მაროკოში, ტუნისსა და ლიბიაში. ალჟირში საფრანგეთის კოლონიზაციის დროს მაღრიბული მიიჩნეოდა ცალკე ენად და მისი შემსწავლელი სპეციალური წინებიც არსებობს. მაღრიბზე მოლაპარაკეები მას უწოდებენ დარჯიას, რაც სალიტერატურო არაბულში დიალექტს ნიშნავს. ეს დიალექტები გამოიყენება მხოლოდ სასაუბროდ, დამწერლობისთვის იყენებენ არაბულ დამწერლობას (ან ფრანგულს).
რკინიგზის კაცი (ფილმი)

რკინიგზის კაცი — ჯონათან ტეპლიცკის ფილმი, რომლის პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 6 სექტემბერს ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე.

სიუჟეტი
ფილმი რეალური ფაქტებზეა დაფუძნებული და მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ ამბებს გადმოსცემს. ერიკ ლომაქსი იაპონელებმა დაატყვევეს და ტაილანდ-ბირმის რკინიგზის ხაზის მშენებლობაზე დაასაქმეს. ამ ხაზს სიკვდილის რკინიგზასაც უწოდებდნენ, რადგან მისი მშენებლობისას 100 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ლომაქსს ტყვედ ყოფნისას აწამებდნენ, რამაც მისი ფსიქიკა შეარყია და წლების შემდეგ, როდესაც ის ერთ-ერთი მწამებლის ვინაობას იგებს, შურისძიებას გადაწყვეტს.

როლებში
კოლინ ფერთი - ერიკ ლომაქსი
ნიკოლ კიდმანი - პატი ლომაქსი
ჰიროიუკი სანადა - მოხუცი ტაკაში ნაგასე
სტელან შარსგორდი - მოხუცი ფინლი
სტელან სკარშგორდი

სტელან სკარშგორდი (; 13 ივნისი, 1951) — შვედი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ბერლინის კინოფესტივალის პრიზიორი. თანამედროეობის ერთ-ერთი განთქმული შვედი მსახიობი.

სტელან სკარშგორდი დაიბადა ქალაქ გეტებორგში, გუდრუნ და იან სკარშგორდის ოჯახში. ბავშვობაში ოჯახი ხშირად გადადიოდა ერთი ქალაქიდან მეორეში, მათ შორის — ჰელსინგბორგში, ტოტებოში, კალმარში,მარიელუნდში და უფსალაში. მან აღიარება ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში მოიპოვა ადგილობრივი ტელევიზიით. 1972—1988 წლებში მოღვაწეობდა სტოკჰოლმის სამეფო დრამატულ თეატრში. კინოში მოღვაწეობს 1982 წლიდან.

იგი ცნობილია დანიელ რეჟისორ ლარს ფონ ტრიერთან თანამშრომბლობით. სკარშგორდი კარიერის განმავლობაში მონაწილეობა მიიღო ტრიერის 5 ფილმში: „ტალღებთან მებრძოლი“ (1996), „სიბნელეში მოცეკვავე“ (2000), „დოგვილი“ (2003), „მელანქოლია“ (2011), „ნიმფომანიაკი“ (2013). ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილია ისეთი ფილმებით, როგორებიცაა „კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრის სკივრი“ (2006), „თორი“ (2011), „შურისმაძიებლები“ (2012) „გოგონა დრაკონის ტატუთი, „მამა მია!“ (2008), „გოიას ლანდები“ (2006) და სხვა. 2019 წელს შეასრულა ვალერი ლეგასოვის როლი მინისერიალში „ჩერნობილი“.

1975—2007 წლებში სკარშგორდი დაქორწინებული იყო ექიმ მიუ გიუნტერზე, ვისთან ერთადაც ეყოლა ექვსი შვილი. 2009 წლის იანვარში იგი ხელმეორედ დაქორწინდა მეგან ევერეტზე. წყვილს ჰყავს ორი შვილი.

ფილმოგრაფია
პიტერ სუსვამი

პიტერ სუსვამი (დ. 5 სექტემბერი, 1991, კონშიშა, ნიგერია)— ნიგერიელი ფეხბურთელი, ამპლუით მარჯვენა მცველი. 2013 წელს იცავდა ლანჩხუთის გურიას ღირსებას. 2010 წლიდან არის ნიგერიის ეროვნული ნაკრების წევრი.

კარიერა
სუსვამის პროფესიონალური კარიერა 16 წლიდან იწყება, როდესაც იგი ნიგერიის უმაღლესი ლიგის კლუბ ვიკი ტურისტის რიგებში მოხვდა. თუმცა მისი კარიერის ყველაზე გამორჩეული პერიოდი პორტუგალიურ კლუბ ვიტორია სეტუბალს უკავშირდება. 2010 წელს მან ამ გუნდთან კონტრაქტი გააფორმა და 2013 წლის ოქტომბრის ბოლომდე ითამაშა. ამის შემდეგ ის საქართველოს უმაღლესი ლიგის კლუბს ლანჩხუთის გურიას შეუერთდა თავის თანამემამულესთან, ისა ელიაკვუსთან ერთად.

პიტერ სუსვამის საფეხბურთო კარიერის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ფაქტი არის ის, რომ იგი მოხვდა იმ ფეხბურთელებს შორის ვინც მიწვეული იყო მსოფლიოს 2010 წლის ჩემპიონატის ნიგერიის ეროვნული ნაკრების გაფართოებულ სიაში.
მატენადარანი

მატენადარანი — ერევანში განთავსებული სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი და მუზეუმი. ოფიციალურად ეწოდება მესროპ მაშტოცის სახელობის ძველ ხელნაწერთა ინსტიტუტი . ცნობილია როგორც ძველ ხელნაწერთა ერთ-ერთი უდიდესი საცავი მსოფლიოში. დაცული ტექსტები მეტად მრავალფეროვანია ისინი მოიცავენ ისტორიის, ფილოსოფიის, მედიცინის, ხელოვნებისა და კოსმოგრაფიის თემებს.

ისტორია
უძველესი ცნობა ხელნაწერთა საცავის არსებობის შესახებ საუკუნისაა. ამ პერიოდის მოღვაწე ლაზარ ფარპეცი წერს ეჩმიაძინში არსებულ წიგნსაცავზე, სადაც ბერძნული და სომხური ტექსტები ინახება.

1045 წელს ანისის სამეფოს გაუქმების შემდეგ, ისტორიული სომხეთის ტერიტორია საუკუნეების მანძილზე ახლო აღმოსავლეთის ძლიერ სახელმწიფოთა დაპირისპირების არეალი იყო. აღნიშნულ პერიოდში წიგნსაცავებზე მრავალგზის თავდასხმის შედეგად უამრავი ხელნაწერი განადგურდა. ერევნის სახანოს რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ თავდასხმები შეწყდა. 1828 წელს მატენადარანი მხოლოდ 1809 ხელნაწერს ითვლიდა, 1914 წელს მათი რიცხვი 4660-მდე გაიზარდა. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში მთელი ფონდი მოსკოვში ინახებოდა.

ინსტიტუტის დაარსება
ეჩმიაძინში არსებულ ხელნაწერებს, სომხეთის გასაბჭოების შემდეგ ბოლშევიკებმა კონფისკაცია გაუკეთეს და სახელმწიფო საკუთრებად გამოცხადეს. 1939 წელს ფონდი ერევანში, სახელმწიფო ბიბლიოთეკაში, გადაიტანეს. საბოლოოდ 1959 წელს, გადაწყდა ხელნაწერთა ინსტიტუტის დაარსება და მისთვის ცალკე შენობის გამოყოფა.

ფონდი
მატენადარანის საცავებში ინახება დაახლოებით 17 000 ხელნაწერი. კოლექცია მნიშვნელოვანი წყაროა მეზობელი ქვეყნების ისტორიის შესასწავლად.
არაბული ენები

არაბული ენების ოჯახი შედგება შემდეგი ჯგუფებისგან:
კლასიკური არაბული, რომელიც მოიცავს:
არაბულის რამდენიმე ნაირსახეობას.
ებრაულ-არაბული დიალექტის ვარიანტებს.
მალტურს
ანტიკური ან ჩრდილო-არაბული ენები მოიცავს:
საფაიტიკურ დიალექტს
ლიანური
თამუდიკური
ჰასაიტიკური დიალექტი
ტაიმანიტი

 (ლინგვისტიკის საზაფხულო ინსტიტუტი) ქანაანურ ენებსა და არაბულ ენებს, არამეულ ენებთან ერთად აერთიანებს ცენტრალურ-სემიტური ენების ჯგუფში, თუმცა უფრო ხშირად მიღებული არამეული და ქანაანური ენების ჩრდილო-დასავლეთ სემიტური ენების ჯგუფში გაერთიანება.
სადღაც

სადღაც — რეჟისორ სოფია კოპოლას 2010 წლის დრამატული ფილმი. ფილმი ვენეციის კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა ოქროს ლომით.

სიუჟეტი
ჯონი მარკო ჰოლივუდის ცნობილი მსახიობია. ის ორგიებსა და სმაში ატარებს, ძვირადღირებული ავტომობილი აქვს და სასტუმროში ცხოვრობს, მას თაყვანისმცემლების ყურადღება არ აკლია მაგრამ მაინც ეგზისტენციალურ კრიზისს განიცდის. ერთ დღეს მას სასტუმროში საკუთარი თერთმეტი წლის შვილი მიაკითხავს. მარკომ ცოლ-შვილი დიდი ხნის წინ მიატოვა, მაგრამ ახლა გოგონა დროებით გარეშეა დარჩენილი და ამიტომ ის ჯონისთან გადადის საცხოვრებლად. შვილთან ურთიერთობა ჯონის ცხოვრებას ცვლის.
მაროკოს ტერიტორიული მოწყობა

მაროკო დაყოფილია 16 რეგიონად (მათ შორისაა მოქცეული დასავლეთ საჰარის ტერიტორიები), რომლებიც თავის მხრივ იყოფა 13 პრეფექტურად და 50 პროვინციად. ხოლო პრეფექტურები და პროვინციები დაყოფილია: დისტრიქტებად, მუნიციპალიტეტებად და არონდისმანებად.

ყოველი რეგიონი შედგება რამდენიმე პროვინციისა და პრეფექტურისგან.

დასავლეთი საჰარა
ე.წ. მაროკოს სამხრეთი პროვინციები — გულიმიმ-ეს-სმარა (6), ელ-აუნ-ბუჯდური-სეგიეტ-ელ-ჰამრა (7) და ვადი-ედ-დაჰაბი-ელ-ქუვირა(11) — წარმოადგენს ოკუპირებული დასავლეთი საჰარის ტერიტორიებს, რომელებზეც პრეტენზიებს გამოთქვამენ მაროკო და პოლისარიოს ფრონტი. ეს ფრონტი იბრძვის დასავლეთი საჰარის დამოუკიდებლობისთვის, საჰარის არაბული დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩარჩოში.
მათიას სინდელარი

მათიას სინდელარი (; დ. 10 თებერვალი, 1903 — გ. 23 თებერვალი, 1939) — გამოჩენილი ავსტრიელი ფეხბურთელი, თამაშობდა ცენტრალური თავდამსხმელის პოზიციაზე ავსტრიის ნაკრებში.

კარიერა
საკლუბო კარიერა გაატარა ვენის საფეხბურთო კლუბ „აუსტრიაში“. საყოველთაოდ ცნობილი იყო ეპითეტით — „ფეხბურთის მოცარტი“. 1999 წელს, ფეხბურთის ისტორიის და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის მიერ, დასახელდა საუკუნის საუკეთესო ავსტრიელ ფეხბურთელად.

მას შემდეგ, რაც ავსტრია ნაცისტური გერმანიის შემადგენლობაში შევიდა, სინდელარმა უარი განაცხადა გერმანიის ნაკრებში თამაშზე. მოგვიანებით გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა.
გია გურული

გია გურული (დ. 20 მაისი, 1964, ჭიათურა) — საბჭოთა და ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი. უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი (1990), საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1986).

ბიოგრაფია
მეხუთე კლასამდე ჭიათურაში ცხოვრობდა და ვარჯიშობდა, შემდეგ კი თბილისში, გლდანის სპორტსკოლაში განაგრძო ვარჯიში. ჭიათურაში მისი მწვრთნელი იყო ზურაბ ბარათაშვილი, თბილისში გადმოსვლის შემდეგ კი — გურამ წიკლაური. გლდანში მასთან ერთად ვარჯიშობდნენ მალხაზ არზიანი, თამაზ კიკლიაშვილი, როსტომ თორღაშვილი, გელა ჭანტურია, მიხეილ ფარქოსაძე და სხვ. მალევე თბილისის „დინამოს“ დუბლებში ჩაირიცხა, სადაც პირველად 1981 წელს, ბაქოს „ნეფთჩის“ წინააღმდეგ ითამაშა.

„დინამოს“ პირველი გუნდის ძირითად შემადგენლობაში პირველად 1982 წელს ტაშკენტში, „ფახთაქორის“ წინააღმდეგ გამოვიდა მოედანზე. იმ პერიოდშივე ხშირად იწვევდნენ საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრებშიც. 1983 წელს საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრების შემადგენლობაში იტალიაში სან-რემოს საერთაშორისო ტურნირი მოიგო და საუკეთესო ბომბარდირის პრიზიც მოიპოვა.

„იბერიასთან“ ერთად საქართველოს ჩემპიონი და ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. პოლონეთში „კატოვიცეში“ თამაშისას ჩემპიონატის საუკეთესო ლეგიონერად დაასახელეს და კლუბის მე-20 საუკუნის სიმბოლურ გუნდში შეიყვანეს.

საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი ჰქონდა 1994 წლის 22 თებერვალს ისრაელის წინააღმდეგ, ჩატარებული აქვს 3 მატჩი.

საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ ერთი პერიოდი სამწვრთნელო საქმიანობა განაგრძო. მას ბათუმის „დინამოში“, ხობის „კოლხეთში“ და ქობულეთის „შუქურაში“ აქვს ნამუშევარი. 2004–2005 წლებში საქართველოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის, ალენ ჟირესის თანაშემწე იყო.

იგი არის ასევე ფეხბურთელის, ალექსანდრე გურულის მამა.

მიღწევები
საკლუბო
საქართველოს ჩემპიონი: 1990
პოლონეთის თასი: 1991
პოლონეთის სუპერთასი: 1991
პოლონეთის ვიცე-ჩემპიონი: 1992

ინდივიდუალური
სსრკ სპორტის ოსტატი: 1986
საქართველოს ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1990 (23 გოლი, მამუკა ფანცულაიასთან ერთად)
საქართველოს საუკეთესო თავდამსხმელი: 1990 (ფეხბურთის ფედერაცია; მამუკა ფანცულაიასთან ერთად)
საქართველოს ჩემპიონატის 22 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში ერთხელ მოხვდა: #1 - 1990
საქართველოს ნაკრებში: 4 მატჩი, 1 გოლი (1990-1994)
ჯელამი

ჯელამი, იგივე ჰიდასპი (სანსკრ. ि्ा, ქაშმირ. , ჰინდი े, ურდუ ) — მდინარე ინდოეთსა და პაკისტანში, ჩინაბის შენაკადი (ინდის აუზი). ის არის პენჯაბის ხუთმდინარეთის ყველაზე უგრძესი და ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე მდინარე, რომელიც გაედინება ჯელამის დისრიქტში. ჩაედინება მდინარე ჩენაბში და მისი მთლიანი სიგრძე წარმოადგენს 450 მილს (725 კმ.)

მდინარეს სახელწოდება ჯელამი ეწოდა ცნობილი ინდური ეპოსის რიგვედას მიხედვით, ხოლო ჰიდასპი მას უწოდეს ძველმა ბერძნებმა.

მუსონური წვიმების დროს იზრდება მდინარის დონე. ის არის სანაოსნო მდინარე და დიდი მნიშვნელობა აქვს სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის. მდინარე კვებავს რამდენიმე მსხვილ სარწყავ არხს. მსგავსი დასახელების მქონე ქალაქის გარდა, მდინარე მიედინება შრინაგარის, ბხერისა და ხუშაბის ტერიტორიაზე.

ერთ–ერთი ვერსიით, ჯელამი — არის ვიტასტა, შვიდმდინარეთიდან ერთ–ერთი მდინარე. ელინიზირებული სახელის ჰიდასპის ქვეშ მდინარის ხეობა ცნობილია, როგორც ალექსანდრე მაკედონელის დიდი ბრძოლის უკანასკნელი არენა.
მიუტევებელი (1992 წლის ფილმი)

მიუტევებელი — 1992 წლის ამერიკული ვესტერნი. ფილმის რეჟისორი, პროდიუსერი და მთავარი როლის შემსრულებელია კლინტ ისტვუდი. „უპატიებელი“ გახდა მესამე ვესტერნის ჟანრის ფილმი „სიმარონისა“ და „მგლებთან მოცეკვავის“ შემდეგ, რომელიც წლის საუკეთესო სურათი გახდა ოსკარების დაჯილდოებაზე.

სიუჟეტი
უილიამ მენი ცივსისხლიანი მკვლელი იყო, მაგრამ მორწმუნე ცოლის მოყვანის შემდეგ ცხოვრების წესი შეცვალა და საკუთარ თავში იპოვა ძალა თავი დაენებებინა ჩვეული საქმიანობისთვის. მენი ფერმერი გახდა, მისი ცოლი გარდაიცვალა და მენის ორი შვილი დარჩა აღსაზრდელი. სიღარიბეში მცხოვრები მენი ერთ დღეს ბიჭუნა სკოფილდისგან იღებს წინადადებას, მოკლას ორი კოვბოი, რომელთა მოკვლისთვის სერიოზული ჯილდოა დაწესებული. მენი ცდუნებას ვერ უძლებს და სკოფილდთან ერთად კოვბოების მოსაკლავად მიემგზავრება.

ერთ-ერთი პირველი, ვისაც შეხვდება მსროლელი ინგლისელი ბობია, რომელიც ჟურნალსტთან ერთად მოგზაურობს და თავის საგმირო საქმეებს უყვება, რათა ჟურნალისტმა ჩაიწეროს და წიგნში უკვდავყოს. ბობი ბილი დაგეტის ძველი ნაცნობი და მეტოქეა და მისი მოკლა სურს.

როლებში
კლინტ ისტვუდი — უილიამ მენი
ჯინ ჰეკმენი — ბილ დაგეტი
მორგან ფრიმენი — ნედ ლოგანი
რიჩარდ ჰარისი — ინგლისელი ბობი
ჯეიმზ ვულვეტი — ბიჭუნა სკოფილდი
სოულ რუბინეკი — ჟურნალისტი ბუშამპი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო რეჟისორი: კლინტ ისტვუდი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯინ ჰეკმენი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო რეჟისორი: კლინტ ისტვუდი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯინ ჰეკმენი

საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯინ ჰეკმენი
ზვიად ენდელაძე

ზვიად ენდელაძე (დ. 7 აპრილი, 1966, ხევაშენი, ადიგენი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. იცავდა რუსთავის „მეტალურგის“, საირმის „ბაღდათის“, „სამტრედიას“, ზესტაფონის „მარგვეთის“, ვლადივოსტოკის „ლუჩის“, ზუგდიდის „ოდიშის“, ლანჩხუთის „გურიას“ და ხარაგაულის „ჩხერიმელას“ ღირსებას. საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი ზესტაფონის „მარგვეთის“ შემადგენლობაში. საქართველოს ეროვნული ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი და ევროპის ოქროს ბუცის მფლობელი (1995–96).

კარიერა
1995–96 წლის სეზონში ზესტაფონის „მარგვეთის“ რიგებში მან შეძლო 40 გოლის გატანა, იგი გახდა ბომბარდირი ევროპის შიდა ჩემპიონატებში და დაიმსახურა ევროპის ოქროს ბუცი. მიუხედავად იმისა, რომ ეს პრიზი მას არ მიუღია, მაინც ირიცხება გამარჯვებულთა სიაში ისეთი ფეხბურთელების გვერდით, როგორებიც არიან გერდ მიულერი, ტიერი ანრი, კრიშტიანუ რონალდუ, ლიონელ მესი და სხვ.
ცენტრალურ-სემიტური ენები

ცენტრალურ-სემიტური ენები — სემიტური ენების საერთაშორისო ჯგუფი, რომელიც მოიცავს არაბულ და ჩრდილო-დასავლეთ სემიტურ ენებს. ის წარმოადგენს სემიტური ენების სამი ძირითადი განშტოებიდან ერთ-ერთს (დანარჩენი ორია: აღმოსავლეთ სემიტური ენები და სამხრეთ სემიტური ენები).

სემიტური ენების დაყოფის რამდენიმე ვარიანტი არსებობს, მათ შორის ყველაზე მიღებულია მათი არაბულ და ჩრდილო-დასავლურ სემიტურ ენებად დაყოფა და -ს დაყოფა რომლის მიხედვითაც იყოფა სამხრეთ-ცენტრალურ სემიტურ ენებად (არაბული და ებრაული ენები) და არამეულად.
ილია სპასოევიჩი

ილია სპასოევიჩი (დ. 11 სექტემბერი, 1987, მონტენეგრო) — მონტენეგროელი (ინდონეზიის მოქალაქე) ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. 2006–2009 წლებში ირიცხებოდა თბილისის დინამოში, სადაც 55 შეხვედრაში 23 გოლის გატანა მოახერხა.არის 2008–09 წლების დინამოს ბომბარდირი გიორგი მერებაშვილთან ერთად, მათ 13–13 გოლი აქვთ გატანილი.

ტიტულები
საქართველოს ჩემპიონი: 2007/2008
საქართველოს თასი: 2008/2009
საქართველოს სუპერთასი: 2008/2009
მიხეილ აშვეთია

მიხეილ აშვეთია (დ. 10 ნოემბერი, 1977, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, საქართველოს ეროვნული ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი.

საკლუბო კარიერა
კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა ქართულ და რუსულ კლუბებში, გარდა პატარა პერიოდისა, როდესაც 2001–2002 წლებში ირიცხებოდა დანიურ „კოპენჰაგენში“ და კარიერის ბოლოს, გერმანულ კლუბ „კარლ ცაისში“. რუსეთში იგი თამაშობდა შემდეგ კლუბებში: „ალანია“ ვლადიკავკაზი, „ლოკომოტივი“ მოსკოვი, „რუბინი“ ყაზანი და „როსტოვი“. ლოკომოტივში თამაშისას მან 2003–04 წლის ჩემპიონთა ლიგის სეზონში გაიტანა აღსანიშნავი გოლი მილანის „ინტერის“ წინააღმდეგ და დააფიქსირა ანგარიში 2–0. ის თამაში „ლოკომოტივის“ შთამბეჭდავი გამარჯვებით დამთავრდა 3–0.

სანაკრებო კარიერა
საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში 1995–2005 წლებში ჩატარებულ 24 თამაშში და ხუთი გოლი გაიტანა.

სანაკრებო სტატისტიკა
სამწვრთნელო კარიერა
აშვეთია იყო ქუთაისის „ტორპედოს“ მწვრთნელის ასისტენტი, შემდეგ — მთავარი მწვრთნელი. 2021 წლიდან წყალტუბოს „სამგურალში“ ჯერ მწვრთნელის ასისტენტი იყო, შემდეგ — სპორტული დირექტორი, 2023 წლიდან — მთავარი მწვრთნელი, გუნდი კი 2024 წლის ოქტომბერში დატოვა. 2025 წლის იანვრიდან საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიას“ მთავარი მწვრთნელია.

მიღწევები
ინდივიდუალური
უმაღლესი ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 1998–99 (26 გოლი)
ვლადიმერ ახალაია

ვლადიმერ 'ლადო' ახალაია (დ. 26 ივნისი, 1982) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი. 2012 წლიდან იცავს ბოლნისის „სიონის“ ღირსებას.

საკლუბო კარიერა
2005 წელს ახალაიამ დატოვა დინამო თბილისი და იჯარით გადავიდა ციურიხში.

სანაკრებო კარიერა
მისი ერთადერთი თამაში ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2004 წელს რუმინეთის წინააღმდეგ.
ტარანი

ტარანი — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. აქვს მაღალი, გვერდებიდან შებრტყელებული, მსხვილი ქერცლით დაფარული სხეული. პირი თითქმის თავის ბოლოზეა მოთავსებული, ხახის კბილები (6—5, იშვიათად 6-6, 5-5) ერთ მწკრივადაა განლაგებული. ტარანის სიგრძე 50 სმ, მასა — 1 კგ აღემატება. გავრცელებულიია აზოვისა და შავი ზღვების გამტკნარებულ სანაპირო ზოლში. შედის მდინარის ქვემო დინებაში, იქ მრავლდება მარტიდან ივნისამდე, ყრის 6—200 ათასამდე ქვირითს. იკვებება ძირითადად კიბოსნაირებით და ლოკოკინებით. სარეწაო თევზია.
ლევან მელქაძე

ლევან მელქაძე (დ. 12 დეკემბერი, 1979) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ამჟამად თავისუფალი აგენტი, ბოლო, 2012-2013 წლების სეზონი გაატარა ცხინვალის „სპარტაკში“.

კარიერა
საკლუბო
თამაშობდა გუნდებში: „თსუ“ თბილისი, „ნორჩი დინამოელი“, „ვიტ ჯორჯია“, „სიენა“ და „დინამო“ თბილისი. 2005 წელს მელქაძე გახდა უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი, 31 მატჩში გაიტანა 27 გოლი „დინამოს“ შემადგენლობაში. 2006 წლის სეზონისთვის იგი შეიძინა ნორვეგიულმა „ვოლერენგამ“, ვინაიდან თავი ვერ გამოიჩინა კონტრაქტის დასრულების შემდეგ, ზაფხულში გუნდიდან გაათავისუფლეს. მოგვიანებით შეუერთდა ყაზახურ „შახტიორს“. 2008 წლიდან ირიცხებოდა „ზესტაფონის“, ბოლნისის „სიონისა“ და ცხინვალის „სპარტაკის“ რიგებში. 2013 წლიდან იგი თავისუფალი აგენტია.

სანაკრებო
2001-2004 წლებში ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 5 მატჩი.
მოახლოებული ვეფხვი, ჩასაფრებული დრაკონი

მოახლოებული ვეფხვი, ჩასაფრებული დრაკონი — ენგ ლის 2000 წლის ფილმი ჩინური საბრძოლო ხელოვნების შესახებ.

სიუჟეტი
საბრძოლო ხელოვნების ლეგენდარული ოსტატი ლი მუბაი მწვანე ფოლადისგან დამზადებულ ხმალს. ხმალს უცნობი მოიპარავს. ლი მუბაი იძულებულია, იბრძოლოს ხმლის დაბრუნებისთვის. ბრძოლის პროცესში ის ხმლის ქურდობაში მისი ოსტატის მკვლელის კვალს აღმოაჩენს.

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი
საუკეთესო ოპერატორი: პიტერ პაუ
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: ტიმი იპი
საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ტან დანი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი
საუკეთესო რეჟისორი: ენგ ლი

საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი
საუკეთესო რეჟისორი: ენგ ლი
სანდრო იაშვილი

სანდრო იაშვილი (დ. 3 იანვარი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ამჟამად თავისუფალი აგენტი. ბოლო, 2012–2013 წლების სეზონი გაატარა საჩხერის „ჩიხურაში“.

მისი ძმა გიგა იაშვილი ასევე ფეხბურთელია.

ტიტულები
საქართველოს ჩემპიონი: 2009/2010
საქართველოს სუპერთასი: 2010/2011, 2005/2006
უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი: 2006/2007
გია გეგუჩაძე

გია გეგუჩაძე (დ. 20 ივნისი, 1965, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი.

ბიოგრაფია
სხვადასხვა წლების განმავლობაში წვრთნიდა თბილისის „დინამოს“, ქუთაისის „ტორპედოსა“ და „ზესტაფონს“. ამ უკანასკნელთან ერთად 2010–11 წლების სეზონში გახდა უმაღლესი ლიგის გამარჯვებული. 2011 წლიდან წვრთნიდა „ტორპედოს“. 2013 წლის ნოემბრიდან რატკო დოსტანიჩის წარუმატებლობის გამო გია „ზესტაფონის“ მწვრთნელის პოზიციას დაუბრუნდა, მისი მოსვლის შემდეგ გუნდმა უმაღლეს ლიგაში მეორე ადგილის დაკავება შეძლო. 2014 წლის დეკემბერში გეგუჩაძემ „ზესტაფონი“ დატოვა, 2015 წლის მაისიდან თბილისის „დინამო“ ჩაიბარა. 2016 წლის იანვარში იგი იურაი იარაბეკმა ჩაანაცვლა, ხოლო თვითონ საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების თავკაცი გახდა. 2018 წლის იანვრიდან ბათუმის „დინამოს“ მწვრთნელია.

მიღწევები
საქართველოს ჩემპიონი: 2010/2011
უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი: 2013/2014
საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2014/2015
ტარტაროზი

„ტარტაროზი“ — ქართული იუმორისტული ჟურნალი; „მუშის“ ორკვირეული (1927 წლიდან — ყოველკვირეული) უფასო დამატება. გამოდიოდა თბილისში 1924–1930 წლებში ჟურნალ „ნიანგის“ (1923–1924) ნაცვლად. სულ გამოიცა 237 ნომერი, გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. 1931 წელს, ჟურნალ „ნიანგის“ განახლების შემდეგ, „ტარტაროზის“ გამოცემა შეწყდა.
ტარხუნა

ტარხუნა — მრავალწლოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აქვს სწორმდგომი, გლუვი ღერო, რომლის სიმაღლე 60—125 სმ აღწევს, ლანცეტა ფოთოლი, პატარა, თეთრი ყვავილები, შეკრებილი სფეროსებრ ყვავილედად. ყვავილობს ივლისს-აგვისტოში, სამშობლოა მონღოლეთი და სამხრეთი ციმბირი.

გავრცელებულია მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში. საქართველოში ყველაზე უხვად მოჰყავთ თბილისის საგარეუბნო ზონაში. დიდი რაოდენობით შეიცავს ეთერზეთებს. იყენებენ მწვანილად, კულინარიაში, ლიქიორის მრეწველობაში, პარფიუმერიაში, საკონსერვო მრეწველობაში (კიტრისა და პამიდვრის დამჟავებისას).

ამრავლებენ ვეგეტატიურად, ბუჩქის დაყოფით ან კალმებით. ჩითილი ირგვება ღია გრუნტში 25 სმ დაშორებით. ტარხუნა ერთსა და იმავე ნაკვეთზე მოჰყავთ 10—15 წლის განმავლობაში.
ტატიშჩევის ელჩობა

ტატიშჩევის ელჩობა — 1604—1605 წლებში, რუსეთის სახელმწიფოს ელჩობა კახეთისა და ქართლის სამეფოებში. მეთაურობდა თავადი მიხეილ იგნატის ძე ტატიშჩევი, ელჩობა შედიოდა დიაკი ანდრეი ივანოვი. ელჩებს კახეთის მეფე ალექსანდრესათვის უნდა ეცნობებინათ, რომ მისი თხოვნის თანახმად, რუსეთი ემზადებოდა საშამხლოზე გასალაშქრებლად და ამ ლაშქრობაში ალექსანდრეს თავისი ჯარით უნდა მიეღო მონაწილეობა. ელჩებს აგრეთვე დავალებული ჰქონდათ შეერჩიათ ბორის გოდუნოვის ვაჟისთვის საცოლე, ასულისათვის — საქმრო. ტატიშჩევის ელჩობა მოსკოვიდან გაემგზავრა 1604 წლის მაისში და თერგის გზით 12 აგვისტოს კახეთში ჩავიდა. 19 აგვისტოს ელჩებმა მოლაპარაკება დაიწყეს გიორგი ბატონიშვილთან, ვინაიდან მეფე ალექსანდრე ამ დროს ირანში შაჰ-აბას -თან იმყოფებოდა. მოლაპარაკება გაჭიანურდა, რადგან გიორგი ბატონიშვილს სურდა ირან-ოსმალეთის მომავალი ომის შედეგები გაეთვალისწინებინა. 1600 წლის 1 იანვარს გიორგი იძულებული გახდა ელჩების მოთხოვნით რუსეთის მეფის ერთგულების ფიცი მიეღო. კახეთის სამეფო კარზე მომხდარი გადატრიალების შემდეგ (კონსტანტინეს მიერ ალექსანდრე მეფისა და გიორგი ბატონიშვილის მოკვლა) ელჩები ქართლში გიორგი -თან გადავიდნენ. მეფემ ისინი 28 აპრილს მიიღო, მაგრამ მოლაპარაკებას არც აქ მოჰყოლია წარმატება. 11 მაისს ტატიშჩევის ელჩობა ქართლიდან გაემგზავრა და თერგის გზით 12 ნოემბერს მოსკოვს დაბრუნდა.

ელჩების ჩანაწერები მნიშვნელოვან მასალას შეიცავენ კავკასიისა და, კერძოდ, აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიისათვის.