iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საბაჰ შარიათი

საბაჰ შარიათი (; დ. 1 იანვარი, 1989, სანანდაჯი, ირანი) — ირანული წარმოშობის ნატურალიზებული აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. 2015 წელს 130 კგ წონით კატეგორიაში 2015 წლის ევროპულ თამაშებზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2017 წელს გამართულ ისლამის სოლიდარობის თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

ადრეული ცხოვრება
საბაჰ შარიათი დაიბადა 1989 წლის 1 იანვარს, ირანის ქალაქ სანანდაჯში.

კარიერა
2009 წელს საბაჰ შარიათიმ მოიგო 2009 წელს გამართული ბაქოს საერთაშორისო ტურნირი. ეს იყო მისი ერთადერთი წარმატება ირანის ნაკრების რიგებში. მას შემდეგ რაც საბაჰი აზერბაიჯანში გადავიდა, მოახერხა მედლის მოგოება არაერთ საერთაშორისო ტურნირზე.

2015 წელს ბაქოში გამართული 2015 წლის ევროპულ თამაშებზე იასპარეზა აზერბაიჯანის სახელით. 1/8 ფინალში დაამარცხა უკრაინელი მიკოლა კუჩმი, ანგარიშით 8-0. ამის შემდეგ დაამარცხა ქართველი იაკობ ქაჯაია, ანგარიშით 5-2. ნახევარფინალში დაამარცხა ბელარუსის სახელით მოჭიდავე იოსებ ჩუგოშვილი, ანგარიშით 6-0. ფინალში შარითი თურქ რიზა ქაიალფთან, ანგარიშით 1-3 დამარცხდა.

2015 წლის 29 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევის განკარგულებით მიენიჭა პროგრესის მედალი.

საბაჰ შარიათის კიდევ ერთი დიდი წარმატება იყო 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოპოვებული ბრიჯაოს მედალი. 1/8 ფინალში ანგარიშით 8-2 დაამარცხა ამერიკელი რობი სმიტი და მოახერხა 1/4 ფინალში გასვლა. 1/4 ფინალში მისი მეტოქე იყო 2012 წლის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი, მსოფლიოსა და ევროპის მრავალგზის ჩემპიონი, თურქი მოჭიდავე რეზა ქაიაალფი. საბაჰ შარიათი ოპონენტთან ანგარიშით 5-0 დამარცხდა ამის შემდეგ შარიათი რეპეშაჟში გადავიდა სადაც მისი პირველი მეტოქე ვენესუელას წარმომადგენელი, ერვინ კარბალიო იყო. შარიათმა მეტოქე ანგარიშით 8-0 დაამარცხა. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში შარიათი გერმანელ მოჭიდავე ედუარდ პოპს დაუპირისპირდა. მატჩი შარიათის გამარჯვებით, ანგარიშით 3-0 დასრულდა. ამის შედეგად გახდა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.

2016 წლის 1 სექტემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დააჯილდოვა „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის“ დიპლომით.
თოღრულ ასკეროვი

თოღრულ შაჰრიარ ოღლუ ასკეროვი (; დ. 17 სექტემბერი, 1992, განჯა, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მოჭიდავე. არის ევროპისა და ოლიმპიური ჩემპიონი თავისუფალი სტილით ჭიდაობაში.

2010 წელს 55 კგ წონით კატეგორიაში მოსკოვში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. არის კადეტთა შორის ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი (2008- 46 კგ; 2009- 54 კგ). 2010 წელს 55 კგ წონით კატეგორიაში გახდა ევროპის ჩემპიონი იუნიორთა შორის. ამავე წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ბუქარესტში გამართულ იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2011 წელს იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატი კვლავ ბუქარესტში ჩატარდა. ამჯერად 60 კგ წონით კატეგორიაში მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება. 2012 წელს 60 კგ წონით კატეგორიაში, ბელგრადში, სერბეთში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ოქროს მედალი.

2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე თოღრულ ასანოვმა 60 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ოქროს მედალი. ფინალში დაამარცხა რუსეთის წარმომადგენელი ბესიკ კუდუხოვი. 2015 წელს ბაქოში გამართულ ევროპულ თამაშებზე 65 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ოქროს მედალი. 2015 წელს 65 კგ წონით კატეგორიაში, ლოს-ანჯელესში გამართულ მსოფლიო თასზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2016 წელს 65 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ფინალში დამარცხდა რუსეთის წარმომადგენელ სოსლან რამონოვთან.

2017 წლის მაისში ასკეროვი დოპინგზე ჩავარდნის გამო დისკვალიფიცირებული იქნა 1 წლით. 2017 წლის მაისში ასკეროვის სხეულში აღმოაჩინეს პრეპარატი ჰიგიენამინი, რომელიც მსოფლიო ანტიდოპინგურმა სააგენტომ აკრძალა 2017 წლის დასაწყისიდან. აზერბაიჯანის ჭიდაობის ფედერაციამ განაცხადა, რომ თოღრულ ასკეროვს არ მიუღია არალეგალური ნარკოტიკი და რომ ინდოეთში პროფესიული ჭიდაობის ლიგაში გამოსვლისას მან შეჭამა ეგზოტიკური ხილი, რომელიც შეიცავს ამ ნივთიერებას. –სთან კორესპონდენციით შესაძლებელი გახდა ამ ფაქტის დამტკიცება, რის გამოც სპორტსმენი დისკვალიფიცირებული იქნა მხოლოდ ერთი წლით და არ ექვემდებარებოდა რაიმე სახის ჯარიმას. ეს პირველი შემთხვევაა ჭიდაობის ისტორიაში, როდესაც დოპინგში ნასამართლევი სპორტსმენი ექვემდებარება ასეთ მსუბუქ სასჯელს. ასკეროვს მალევე ჩაუტარდა კისრის ოპერაცია და ნებისმიერ შემთხვევაში უნდა გამოეტოვა გარკვეული დრო.

თოღრულ ასკეროვს 2012 წელს მიენიჭა დიდების ორდენი. 2015 წელს სამშობლოსთვის სამსახურის პირველი ხარისხის ორდენი, ხოლო 2016 წელს მე-2 ხარისხის სამშობლოს სამსახურის ორდენი. მას ასევე მიენიჭა „წლის საუკეთესო სპორტსმენის“ წოდება აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, 2012 და 2015 წლებში.
ფრა გალგარიო

ფრა გალგარიო, ვიტორე გისლანდი (დ. 4 მარტი, 1655, ბერგამო — გ. 3 დეკემბერი, 1743, იქვე) — იტალიელი ფერმწერი და ბერი. სწავლობდა ჯერ მამასთან ბერგამოში, შემდეგ ს. ბომბელისთან ვენეციაში. იქვე აღიკვეცა ბერად. უმთავრესად მუშაობდა ბერგამოში. იყო იქაურ დიდებულთა საყვარელი პორტრეტისტი. მისი გამორჩეული ნაწარმოებებია „ბიჭის პორტრეტი“, „ახალგაზრდა ფერმწერი“.
იოჰან კრისტიან გიუნთერი

იოჰან კრისტიან გიუნთერი, (დ. 8 აპრილი, 1695, შტრიგაუ — გ. 15 მარტი, 1723, იენა) — გერმანელი პოეტი. იყო საუკუნის საკარო პოეზიიდან ბიურგერულ ლიტერატურაზე გარდამავალი პერიოდის ყველაზე თვალსაჩინო ლირიკოსი. აღსანიშნავია მისი სატრფიალო ლირიკა „ლეონორეს სიმღერები“, ასევე სტუდენტური და სანადიმო სიმღერები „ძმებო, ვიმხიარულოთ!“
თედორე გლადკოვი

თედორე გლადკოვი, (დ. 9 ივნისი, 1883 — გ. 20 დეკემბერი, 1958, მოსკოვი) — რუსი მწერალი. პირველი მოთხრობა „სინათლისკენ“ გამოაქვეყნა 1900 წელს. მისი ნაწარმოებებია რომანი „ცემენტი“ (1925), კრებული „პატარა ტრილოგია“ (1932), რომანი „ენერგია“ (1932-1938), მოთხრობა „ფიცი“ (1944). მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შექმნა ავტობიოგრაფიული ტრილოგია „ამბავი ბავშვობისა“ (1949), „ვოლნიცა“ (1950) და „ულმობელი დრო“ (1954).
მიხეილ ოლმინსკი

მიხეილ ოლმინსკი, (დ. 13 ოქტომბერი, 1863, ვორონეჟი — გ. 8 მაისი, 1933, მოსკოვი) — რუსი მწერალი, პუბლიცისტი, რევოლუციონერი, კრიტიკოსი, ლიტერატურის ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება 1880-იანი წლებიდან. იყო ნაროდნაია ვოლიას წევრი. 1904 წლიდან გაემგზავრა შვეიცარიაში, სადაც მუშაობდა სხვადასხვა გაზეთებში ლენინის ხელმძღვანელობით. 1917 წელს დაბრუნდა რუსეთში, იყო ოქტომბრის გადატრიალების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე. 1928 წლიდან იყო ლენინის ინსტიტუტის დირექციის წევრი. დაკრძალულია მოსკოვში, წითელ მოედანზე, კრემლის კედელთან.
კაროლ ოლშევსკი

კაროლ სტანისლავ ოლშევსკი, (დ. 29 იანვარი, 1846, ბრონიშუვი — გ. 24 მარტი, 1919, კრაკოვი) — პოლონელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი, კრაკოვის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1888).

ბიოგრაფია
1872 წელს დაამთავრა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტი. 1876 წლიდან იყო კრაკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1883 წელს პირველმა მიიღო საკმაო რაოდნეობის თხევადი ჟანგბადი, ხოლო 1895 წელს თხევადი არგონი. 1896-1905 წლებში ცდილობდა თხევადი ჰელიუმის მიღებას. სწავლობდა კონდენსირებული აირების ფიზიკურ თვისებებს.
ოლშტინის სავოევოდო

ოლშტინის სავოევოდო ― ყოფილი ადმინისტრაციული ერთეული პოლონეთში, მის ჩრდილოეთ ნაწილში. არსებობდა 1945-1998 წლებში. 1981 წლის მონაცემებით ფართობი შეადგენდა 12,3 კმ²-ს, მოსახლეობა 690 ათას ადამიანს, აქედან 55% ცხოვრობდა ქალაქებში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ოლშტინი. 1999 წლიდან მოექცა ვარმინო-მაზურის სავოევოდოს შემადგენლობაში.
რადიკ ისაევი

რადიკ ისაევი (; ; ლეზგიური: ; დ. 26 სექტემბერი, 1989 2016 წელს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მოგების შემდეგ დაჯილდოვებული იქნა ღირსების ორდენი. 2017 წელს 87 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი, ტაიპეიში გამართულ უნივერსიადაზე. 2018 წელს მოიგო ყაზანში, რუსეთში გამართული ევროპის ჩემპიონატი, 87 კგ წონით კატეგორიაში. 2013 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროს მიერ ისაევს სამჯერ მიენიჭა „წლის საუკეთესო სპორტსმენის“ წოდება (2013, 2015, 2016).

პირადი ცხოვრება
რადიკ ისაევი დაიბადა 1989 წლის 26 სექტემბერს, რუსეთის სფსრ-ში, სსრკ-ში, დაღესტანში, ახტულის რაიონის სოფელ უხულში. რადიკ ისაევის პირადი მწვრთნელია ლეზგი მოჰამედ აბდულაევი. ისაევი სკოლის დამთავრების შემდეგ 2006 წელს ჩაირიცხა მოსკოვის სახელმწიფო საავტომობილო და საგზაო ტექნიკურ უნივერსიტეტში. სწავლა დაასრულა 2012 წელს.

რადიკ ისაევს ჰყავს მეუღლე და ორი ქალიშვილი.
LoveWave (სიმღერა)

— სომეხი მომღერლის ივეტა მუკუჩიანის სიმღერა, რომლითაც წარადგინა ქვეყანა 2016 წლის ევროვიზიაზე. მისი პრემიერა შედგა 2016 წლის 2 მარტს, ხოლო სინგლის სახით გამოვიდა 2016 წლის 30 მარტს. ,," ავტორები არიან ივეტა მუკუჩიანი, სტეფანი კრაჩფილდი, ლილით ნავასარდიანი და ლევონ ნავასარდიანი. სიმღერის პოპულარიზაციის მიზნით, სიმღერასთან ერთად გამოვიდა მუსიკალური ვიდეოც, სადაც მონაწილეობენ მუკუჩიანი და შვედი მოდელი ბენ დალჰაუსი.

ისტორია
2015 წლის 13 ოქტომბერს სომხეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მუკუჩიანი აირჩია სომხეთის წარმომადგენლად 2016 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, რომელიც ჩატარდა სტოკჰოლმში, შვედეთი. იმავე დღეს მათ გამოაცხადეს ღია კონკურსი სიმღერების ავტორებისთვის. 2015 წლის 31 დეკემბერს, ევროვიზიის ოფიციალურმა არხმა ატვირთა ვიდეო, სადაც მუკუჩიანმა თქვა: ,,ჩვენ მივიღეთ სიმღერები კანადიდან, ამერიკის შეერთებული შტატებიდან, შვედეთიდან, სომხეთიდან, გერმანიიდან. მრავალი საოცარი სიმღერა შემოვიდა და მართლაც ძნელი იყო არჩევა. მინდა მადლობა გადავუხადო ყველა კომპოზიტორსა და პროდიუსერს."

2016 წლის 19 თებერვალს ცნობილი გახდა სიმღერის სახელი და გამოშვების თარიღი. ,,"- ის ტექსტი დაწერილია მუკუჩიანისა და სტეფანი კრატფილდის მიერ, ხოლო სიმღერის კომპოზიტორები არიან ლილით ნავასარდიანი და ლევონ ნავასარდიანი. 2016 წლის 30 მარტს, სიმღერა ატვირთა –ზე სინგლის სახით (ციფრულად გადმოწერის მიზნით). -ის მიერ შექმნილი ,,"-ის ოფიციალური რემიქსი გამოვიდა 2016 წლის 4 მაისს.

მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გადაღებულია გერმანიასა და სომხეთში და მასში მონაწილეობენ მუკუჩიანი და შვედი მოდელი ბენ დალჰაუსი. ვიდეოკლიპი წარმოებულია სომხეთის საზოგადოებრივი ტელევიზიის და გერმანიის -ის მიერ.

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი
2016 წლის 25 იანვარს ჩატარდა განაწილების წილისყრა, რომლის მიხედვითაც წყდება თუ რომელ ნახევარფინალში მიიღებს მონაწილეობას ქვეყანა. სომხეთი მოხვდა პირველ ნახევარფინალში, რომელიც ჩატარდა 2016 წლის 10 მაისს. მუკუჩიანი გამოვიდა მეშვიდე, ნიდერლანდების შემდეგ და სან-მარინოს წინ. სიმღერა გადავიდა ფინალში, რომელიც ჩატარდა 2016 წლის 14 მაისს. ფინალში მუკუჩიანი გამოვიდა 26-ე, გაერთიანებული სამეფოს შემდეგ. ფინალში სიმღერა 249 ქულით მე-7 ადგილზე გავიდა. ამ წელს შოუს დროს კენჭისყრა ჩატარდა ახალი სისტემით, რომელშიც თითოეულმა ქვეყანამ გამოავლინა თავიანთი რჩეულები და გასცა ქულები: 1-8, 10 და 12. ეს ქულები გაიცემოდა ჟიურის შეფასებით და ტელევოუთინგით. ჟიურიმ შეაფასა თითოეული სიმღერა შემდეგი კრიტერიუმების საფუძველზე: ვოკალური შესაძლებლობები, სცენა, სიმღერის კომპოზიცია და პერფორმანსის საერთო შთაბეჭდილება.

ჩარტები
ჯილდოები და ნომინაციები
აღასი ხანჯიანი

აღასი ხანჯიანი (დ. 30 იანვარი, 1901 – გ. 9 ივლისი, 1936) — სომხეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი 1930 წლის მაისიდან 1936 წლის ივლისამდე.

ბიოგრაფია
სომეხი პოლიტიკოსი, აღასი ხანჯიანი დაიბადა 1901 წლის 30 იანვარს, ვანის პროვინციაში, ოსმალეთის იმპერიაში (დღევანდელი თურქეთი). სომხების გენოციდის გამო, მისმა ოჯახის წევრებმა დატოვეს ქალაქი და იმიგრირდნენ რუსეთის სომხეთში. 1917 და 1919 წლებში, იყო სომხეთის მარქსისტი სტუდენტების გაერთიანების, სპარტაკის ორგანიზატორი. შემდეგ იგი იყო სომხეთის ბოლშევიკური კომიტეტის მდივანი.

1919 წლის სექტემბერში ხანჯიანი აირჩიეს კომსომოლის ტრანსკავკასიური კომიტეტის მდივნად. 1921 წელს სწავლა დაიწყო სვერდლოვის უნივერსიტეტში. სწავლის დამთავრების შემდეგ, მუშობდა ლენინგრადში, სადაც გრიგორი ზინოვიევის წინააღმდეგ, მხარს უჭერდა იოსებ სტალინს. სომხეთში დაბრუნდა 1928 წლის აპრილში, სადაც 1928 წლიდან 1929 წლამდე მუშობდა სომხეთის კომუნისტური პარტიის სომხეთის ქალაქის კომიტეტის მდივნად. 1930 წლის მაისში, გახდა სომხეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი.

ხანჯიანი გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა ტფილისში (თბილისი) 1936 წლის 9 ივლისს. მისი გარდაცვალება ოფიციალურად გამოცხადდა თვითმკვლელობად, მაგრამ მრავალი გადმოცემით, იგი მოკლეს ლავრენტი ბერიასთან პოლიტიკური ბრძოლის შედეგად. ხანჯიანი ღიად ეწინააღმდეგებოდა სტალინის გადაწყვეტილებას, დაეწინაურებინა ბერია ამიერკავკასიის სსრკ-ს მეთაურობაში 1931 წელს. რონალდ გრიგორ სუნი აღწერს მისი გარდაცვალების გარემოებებს შემდეგნაირად:მაგრამ 1930-იანი წლების შუა ხანებისთვის ხანჯიანმა კონფლიქტი დაიწყო ამიერკავკასიის ყველაზე ძლიერ პარტიულ ლიდერთან, ლავრენტი ბერიასთან, სტალინთან დაახლოებულ ქართველთან.

1936 წლის ივლისის დასაწყისში ხანჯიანი დაიბარეს ტფილისში. და მოულოდნელად გამოცხადდა, რომ სომეხთა პარტიის ხელმძღვანელმა თავი მოიკლა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი გარდაცვალების გარემოებები ბუნდოვანია, ითვლება, რომ ბერიამ ბრძანა ხანჯიანის სიკვდილი, რათა საფრთხე აღარ დამუქრებოდა მის მონოპოლიურ პოლიტიკას. ხანჯიანის პოლიტიკური დაგმობა მოხდა მისი გარდაცვალებისთანავე. 1936 წლის 20 ივლისს ბერიამ გამოაქვეყნა სტატია გაზეთ ზარია ვოსტოკაში, სადაც მან ხანჯიანი ნაციონალისტი სომეხი ინტელიგენციის მფარველობასა და სტეფანიანის ტერორისტული ჯგუფის მხარდაჭერაში დაადანაშაულა.

1936 წლის დეკემბერში სსრკ-ს ყველაზე გამოჩენილმა სომეხმა პოლიტიკოსმა, ანასტას მიქოიანმა ცენტრალურ კომიტეტს განუცხადა, რომ ხანჯიანმა თავი მოიკლა, რადგან მას არ სურდა საკუთარი სირცხვილის მოწმე ყოფილიყო. სტალინმა მხარი დაუჭირა მას, მაგრამ ბევრად უფრო დამაჯერებელი ამბავი, რუსი ისტორიკოსის როი მედვედევის აზრით, არის ის, რაც ალექსანდრე შელეპინმა , კგბ-ს თავმჯდომარემ, კომუნისტური პარტიის 22-ე ყრილობაზე 1961 წელს თქვა: რომ ბერიამ ესროლა ხანჯიანს და ჯიბეში ჩაუდო ორი ყალბი თვითმკვლელობის წერილი. ისტორიკოსი ბორის ვ. სოკოლოვი ამტკიცებს, რომ სავარაუდოა, რომ ხანჯიანმა თავი მოიკლა სასოწარკვეთილების გამო, რადგან მისი დაპატიმრება და სიკვდილით დასჯა გარდაუვალი იყო.

ხანჯიანის გარდაცვალებიდან მალევე, მისმა პირადმა მეგობარმა ეგიშე ჩარენსმა დაწერა შვიდი სონეტის სერია, რომელიც მას ეძღვნებოდა სახელწოდებით „ნაირი დოფინი: შვიდი სონეტი აღასი ხანჯიანისადმი“. ჩარენცი დააპატიმრეს და გარდაიცვალა ციხეში, 1937 წლის ნოემბერში.

წყარო
ჩეჩნური სამზარეულო

ჩეჩნური სამზარეულო - ჩრდილოეთ კავკასიაში მცხოვრები ჩეჩენი ხალხის ტრადიციული ხალხური სამზარეულოა.

ჩეჩნური სამზარეულო ფართო და მრავალმხრივია. ჩეჩნური სამზარეულოს საფუძველია: ხორცი, პრასი, ყველი, გოგრა და სიმინდი . ჩეჩნური კერძების ძირითადი კომპონენტებია ცხარე სანელებლები, ხახვი, ველური ნიორი, წიწაკა და მწვანილი.

ჩეჩნური სამზარეულო ცნობილია მდიდარი კერძებით და ასევე, როგორც წესი, მარტივად მოსამზადებელი და ასათვისებელია.

კერძები
მთავარი კერძები
ბარში - ცხვრის მუცელი ჩაყრილი დაფქული ხორცით, ჰეგისის მსგავსი.
ჭეპალღაშ - ხაჭოთი და ველური ნიორით სავსე ღვეზელი.
დალნაში - ჩუდუ ღორის ქონით და ველური ნიორით სავსე ღვეზელი.
დაქინა-ჯიჯიგი - შებოლილი ხორცი
ჰინგალში - ნახევრად მრგვალი ღვეზელი გოგრით და კარაქით (ან გასუფთავებული კარაქით). ეს არის ჩეჩნური სამზარეულოს ერთ -ერთი ყველაზე პოპულარული კერძი.
ჰოლთმაში - სიმინდის ფქვილისგან დამზადებული და ჭინჭრით სავსე პელმენი.
ჟიჟიგ-ჩორპა - ცხვრის ან ძროხის ხორცით, პომიდორით, კარტოფილით და ა.შ. დამზადებული სუპი.
ჟიჟიგ-გალნაში - გალნაში (მოხარშული ცომი) ხორცით (ძირითადად ცხვრის, ქათმის და საქონლის ხორცი).
ქიალდ-დავთა - ხაჭო კარაქით .
ქხერზან-დულხ - შემწვარი ხორცი ( ცხვრის ან საქონლის ხორცი ) ბოსტნეულით.
ხუდარ - ფაფა ყველით.
სისქალი - შემწვარი სიმინდის პურები.
თო-ბერამი - არაჟანისგან და ხაჭოსგან დამზადებული სოუსი. ხშირად თან ახლავს ჩეჩნური სიმინდის პურები.
იოხი - ხორბლის ფქვილის, ცხვრის ხორცის (დაფქული), ქათმის ცხიმისა და ნიორისგან დამზადებული სოსისი .

დესერტები
აჰარ ჰოვლა - სიმინდის ფქვილისგან დამზადებული ჰალვა .
დემა ჰოვლა - ხორბლის ფქვილისგან დამზადებული ჰალვა .
გარზნი ჰოვლა - ჰალვა მზადდება ხორბლის ფქვილისგან, ატრიის სახით.
გვაიმახში - ბლინები თაფლით .
რომან ამოიანი

რომან ამოიანი (; დ. 3 სექტემბერი, 1983) — იეზიდური წარმოშობის ვეტერანი სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე. ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. მსოფლიო ჩემპიონატის სამგზის მედალოსანი და ევროპის ორგზის ჩემპიონი. 2009 წელს ამოიანს მიენიჭა სომხეთის სპორტის ოსტატის წოდება. კარიერის მანძილზე ამოიანი ასპარეზობდა 55 და 59 კგ წონით კატეგორიებში.

ადრეული ცხოვრება
რომან ამოიანი 1983 წლის 3 სექტემბერს, იმ დროსითვის სსრკში, სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქ ერევანში (ამჟამად სომხეთი), იეზიდი მშობლების ოჯახში. ჭიდაობა დაიწყო 1995 წელს. 2001 წელს მოახერხა გამხდარიყო მსოფლიო ჩემპიონი იუნიორთა შორის. ერთი წლის შემდეგ, 2002 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონატი იუნიორთა შორის.

კარიერა
2003 და 2005 წლებში მოიპოვა ვერცხლის მედალი ევროპის ჩემპიონატზე. 2006 წელს მოიგო მოსკოვში გამართული ევროპის ჩემპიონატი. 2008 წელს ბეიჯინში, ჩინეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში 55 კგ წონით კატეგორიაში მოიგო ბრინჯაოს მედალი ამოიანი იყო პირველი სომხეთის წარმომადგენელი მოჭიდავე რომელმაც ოლიმპიური მედალი მოიპოვა ბოლო 16 წლის განმავლობაში.

მან მოიგო ბრინჯაოს მედალი 2009 წელს და ვერცხლის მედალი 2010 წელს ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ამოიანმა ასევე მოიპოვა ოქროს მედალი 2006 წელს და სამი ვერცხლის მედალი 2003, 2005 და 2008 წლებში ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე.

ამოიანი იყო სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ნაკრების წევრი ჭიდაობის მსოფლიო თასზე 2010 წელს. სომხეთის ნაკრებმა მესამე ადგილი დაიკავა, რაც შეეხება ამოიანს მან ინდივიდუალურად ოქროს მედალი მოიგო

2011 წელს ამოიანს მიენიჭა სომხეთის წლის საუკეთესო სპორტსმენის წოდება. მან იმავე წლის ევროპის ჩემპიონატზე მიიღო სერიოზული თავის დაზიანება, მაგრამ მიუხედავად ამისა გააგრძელა ასპარეზობა სისხლიანი თავით. ამოიანი ტრავმის მიუხედავად ევროპის ორგზის ჩემპიონი გახდა.

ამოიანმა ვერ მოახერხა გასულიყო 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ამოიანმა მოიგო კიდევ ერთი ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე 2013 წელს და კიდევ ერთი ვერცხლი ევროპის ჩემპიონატზე 2016 წელს.

პირადი ცხოვრება
რომან ამოიანი დაქორწინებულია. ჰყავს მეუღლე, რომელიც პროფესიით ექიმია და ერთი ქალიშვილი.
გრიგორიოს (პაპათომასი)

გრიგორიოს პაპათომასი (; დ. 9 სექტემბერი, 1960) — ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიური ფაკულტეტის კანონიკური სამართლის პროფესორი, მეცნიერი, თეოლოგი, იურისტი და საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი, პერისტერის მიტროპოლიის მიტროპოლიტი.

ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი გრიგორიოს პაპათომასი დაიბადა 1960 წლის 9 სექტემბერს სოფელ ნამატაში, ვოიოს მუნიციპალიტეტი, კოზანის ნომი, დასავლეთი მაკედონია საბერძნეთი.

1978-1982 წლებში სწავლობდა თესალონიკის არისტოტელეს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზე (ბაკალავრიატი). 1983-1985 წლებში დაასრულა იგივე უნივერსიტეტის იგივე ფაკულტეტის მაგისტრატურა.

1981-1985 წლებში სწავლობდა და დაასრულა იგივე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ბაკალავრიატი. 1988-1990 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტის იურიდიულ და კანონიკური სამართლის ფაკულტეტებზე (მაგისტრატურა). 1988-1990 წლებში პარალელურად სწავლობდა სორბონის უნივერსიტეტში რელიგიების ისტორიისა და რელიგიური ანთროპოლოგიის განხრით. 1991-1994 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტის სადოქტორო პროგრამაზე კანონიკური სამართლის განხრით.

2010-2021 წლებში მსახურობდა ათენის არქიეპისკოპოსად. 2021 წლის 8 ოქტომბერს იგი აირჩიეს პერისტერის მიტროპოლიტად. 2021 წლის 17 ოქტომბერს მოხდა მისი ხელდასხმა (ქიროტონია). არქიმანდრიტ გრიგორიუსის პერისტერის მიტროპოლიტად კურთხევაში მონაწილეობა მიიღეს: დიმიტრიას და ალმირის მიტროპოლიტმა ეგნატემ, ჰარვარდის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკისა და ბიოეთიკის პროფესორმა – მესოგიისა და ლავრიოტიკის მიტროპოლიტმა ნიკოლოზმა, ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიური ფაკულტეტის დოგმატიკის პროფესორმა – მესინიის მიტროპოლიტმა ქრიზოსტომოსმა, ილიის, ახარნისა და პეტრუპოლის მიტროპოლიტმა ათინაგორამ, თესალონიკის უმაღლესი საეკლესიო აკადემიის ლიტურგიკის პროფესორმა – კიტრუს, კატერინისა და პლატამონას მიტროპოლიტმა გიორგიმ და ფთიოტიდის მიტროპოლიტმა სიმეონმა.

მონაწილეობა მიიღო მრავალ საერთაშორისო საღვთისმეტყველო კონფერენციებში. არის კანონიკური და საეკლესიო სამართლის წიგნების ავტორი.

უმაღლეს დონეზე ფლობს ძველ ბერძნულს, ლათინურს, ებრაულს, ფრანგულს, ინგლისურს, რუსულსა და ესტონურ ენებს.
სიმონ მარტინოსიანი

სიმონ მარტინოსიანი (; დ. 17 თებერვალი, 1997) — სომეხი ძალოსანი, ოლიმპიური თამაშების ორგზის ვერცხლის მედლის პრიზიორი, მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი და ევროპის ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული. 2018 წლამდე ასპარეზობდა 105 კგ წონით კატეგორიაში, 2018 წელს მას შემდეგ რაც მსოფლიო ძალოსნობის ფედერაციამ კატეგორია შეცვალა, გადავიდა 109 კგ წონით კატეგორიაში.

კარიერა
მარტინოსიანმა 2014 წელს დაამყარა მსოფლიო რეკორდი ახალგაზრდებს შორის ატაცში, აკვრასა და ორჭიდში, 94 კგ წონით კატეგორიაში. 2018 წელს შეიცვალა წონითი კატეგორია რამაც ადრინდელი რეკორდები ბათილად იქნა ცნობილი. ამჟამად მარტინოსიანი ფლობს მსოფლიო რეკორდს −109 კგ წონით კატეგორიაში.

2014 წელს მარტიროსიანმა მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიადაზე, სადაც მოიპოვა ოქროს მედალი +85 კგ წონით კატეგორიაში.

ოლიმპიური თამაშები
2016 წელს რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებე 105 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი.

მსოფლიო ჩემპიონატი
2018 წელს ძალოსნობის მსოფლიო ფედერაციამ კატეგორიების რეორგანიზაცია მოახდინა და ყველა მანამდე დამყარებული რეკორდი გაბათილებული იქნა. 2018 წელს აშხაბადში გამართულ ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება. 240 კილოგრამის აწევით დაამყარა მსოფლიო რეკორდი აკვრაში. ჯამში ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა ორჭიდშიც (435 კგ).

2019 წელს გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე109 კგ წონით კატეგორიაში ევროპის ჩემპიონატის მოგების შემდეგ მოახერხა მსოფლიო ჩემპპიონატის მოგებაც. ჩამოიტოვა წინა წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი იანგ ჟე და 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული ანდრეი არამნაუ. ატაცში შეჯიბრებას ჟმ, არმნაუმ და მარტინოსიანმა მესამე ცდაზე მოახერხეს ახალი მსოფლიო რეკორდების დამყარება. ჟემ მოახერხ 197 კგ-ის დაძლევა, არამნაუმ დაძრა 198 კგ, ხოლო მარტინოსიანმა 1 კილოგრამის სხვაობით აჯობა მას და 199 კილოგრამის აწევა მოახერხა.ჯამში სიმონ მარტინოსიანმა მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება როგორც აკვრასა და ატაცში, აგრეთვე ორჭიდში.

ევროპის ჩემპიონატი
2016 წელს მონაწილეობას იღებდა 2016 წლის ევროპის ძალოსნობის ჩემპიონატზე სადაც 105 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. შემდეგ წელს ხორვატიაში, სპლიტში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე 105 კგ წონით კატეგორიაში მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება აკვრაში, ატაცსა და ორჭიდში. 17 კილოგრამის სხვაობით ჩამოიტოვა მეორეადგილოსანი ვასილ გოსპოდინოვი. 2019 წელს დაბრუნდა ევროპის ჩემპიონატზე და მოიპოვა ოქროს მედალი. ორჭიდში დააფიქსირა 427 კილოგრმი, 16 კილოგრამის სხვაობით ჩამოიტოვა ანდრეი არამნაუ.