iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კიზ კუმაი

კიზ კუმაი, კიზ კიუიუ — საჯირითო თამაში, რომელიც გავრცელებული როგორც აზერბაიჯანში ასევე შუა აზიის.

 თურქულიდან ითარგმნება როგორც ქალწულის დევნა. თამაშიიწყება იმით, რომ ცხენოსანი და ქალწული გამოდიან საჯინიბეზე. ქალწული იწყებს ჯირითს 12 – 15 მეტრის უპირატესობით. მსაჯის ნიშნით იწყება თამაში. იმის შემდეგ, როდესაც ქალწული გააჭენებს ცხენს 400 მეტრამდე ცხენოსანი მამაკაცი იწყებს ჯირითს. იმ შემთხვევაში თუ მამაკაცი დაეწევა ქალწულს იგი მოიპოვებს ჩახუტების და ამბორის უფლებას ჯირითის პროცესში.

მაგრამ, უკან დაბრუნებისას მონაწილეები იცვლებიან და ახლა კი უკვე მამაკაცი იწყებს ჯირითს პირველი, ხოლო ქალწული კი მისდევს მას. იმ შემთხვევაში თ.
სიურ-ფაფახი

სიურ-ფაფახი — აზერბაიჯანული ეროვნული საცხენოსნო თამაში. ეს თამაში ითხოვს მოთამაშისგან ცხენის მმართვის ხელოვნებას, სტყორცნის სიზუსტეს და ჯირითობას, რექციების სიზუსტეს და სისწრაფეს. ამ თამაშს ხშირად უწოდებენ საცხენოსნო კალათბურთს. თამაში „სიურ ფაფახი“ ისევე როგორც სხვა ეროვნული თამაშები, როგორებიცაა „ბაჰ ბენდი“, „ფაფახ ოიუნუ“(ქუდით თამაში), ფიალა ვე ოჰ“(ფიალა და შვილდისარი), „გერდეკ გაჩირმა“ სარგებლობენ დიდი პოპულარობით აზერბაიჯანში ქორწინების დღეებში.

საჯინიბო გზა, რომელზეც ტარდება თამაში, 300- 400 მეტრის სიგრძისაა. ორივე ბოლოში სამ მეტრიანი სიმაღლის ბოძებზე ყენდება 50 სანტიმეტრის დიამეტრის რგოლები. ბოძების გარშემო 5 მეტრის დაშორებით იხაზება საჯარიმო, შიგნით 1,5 მეტრის დიამეტრით კიდევ ერთი.

თამაშის ძირითადი არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ნახერხით სავსე ფაფახი, რომელიც დამზადებულია ცხვრის ტყავისგან, უნდა ჩავარდეს ფარში. „სიურ ფაფახს“ თამაშობს ორი გუნდი. თითოეულ გუნდში არის ოთხი ცხენოსანი, რომლებსაც აქვთ უფლება იჯირითონ მოედნის მთელს სიგრძეზე, ხოლო ორი მოთამაშე ჯირითობს მხოლოდ თავის ნახევარზე.

მოთამაშეს აქვს მხოლოდ 4 წამიანი ინტერვალი გადაცემის გასაკეთებლად. ხელიდან ხელში ფაფახის გადაცემა აკრძალულია. ძირს დაცემული ფაფახის

აღების უფლება ძირს ჩამოუსვლელად აქვს ნებისმიერ მოთამაშეს. იმის შემდეგ, როდესაც ფაფახი ვარდება რგოლში ჯგუფი იღებს ერთ დადებით ქულას.

თამაშში ორი ათწუთიანი ტაიმია.
წითელგვარდიელის ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

წითელგვარდიელის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 21,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 4,5 მეტრი.

მდებარეობა
წითელგვარდიელის ხიდი მდებარეობს გრიბოედოვისა და კრიუკოვის არხების შეერთების ადგილზე. ქმნის ერთიან არქიტექტურულ ანსამბლს პიკალოვისა და სტარო-ნიკოლსკის ხიდებთან.

დინების ზემოთ მდებარეობს ნოვო-ნიკოლსკის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — პიკალოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია (1, კმ) „სადოვაია“.

სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო პეტროგრადის წითელი გვარდიის პატივისცემის ნიშნად, რომელიც ჩამოყალიბდა 1917 წლის აპრილში.

ისტორია
1820 წელს ინჟინერმა ეგორ ადამმა შეადგინა საფეხმავლო დაკიდული ხიდის პროექტი ეკატერინეს არხზე, ნიკოლსკის ბაზრის მოპირდაპირე მხარეს. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი მოიწონეს, ფინანსური პრობლემების გამო ხიდი არ აუშენებიათ.

ხიდი ააშენეს 1956-1957 წლებში სათბობის მილების გაყვანის აუცილებლობის გამო. პროექტი შეადგინეს „“-ის ინსტიტუტში. პროექტის ავტორები გახდნენ ინჟინერი ა. ა. კულიკოვი და არქიტექტორები პეტრე არშევი და ვლადიმერ ვასილევსკი.

კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია და მეტალისაა. ხიდის სიგრძეა 21,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 4,5 მეტრი. ხიდს გამოიყენებენ მხოლოდ ფეხით მოსიარულეები. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია.
ნიაზის სახლ-მუზეუმი

ნიაზის სახლ-მუზეუმი — აზერბაიჯანელი დირიჟორისა და კომპოზიტორის, სსრკ-ის სახალხო არტისტის, ნიაზის მემორიალური მუზეუმი. მუზეუმი წარმოადგენს აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალს. განლაგებულია ქალაქ ბაქოში, მისამართი: ბულბულის გამზირი, 29. ნიაზი ცხოვრობდა ამ ბინაში 1958 წლიდან გარდაცვალებამდე. ნიაზის სახლ-მუზეუმი შეიქმნა აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროს 1990 წლის 28 დეკემბრის განკარგულებით. მუზეუმის გახსნა შედგა 1994 წლის 18 სექტემბერს.

ნიაზის სახლ-მუზეუმში რეგულარულად ტარდება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, რომლებიც ეძღვნება რესპუბლიკის მუსიკალურ მოვლენებს: კონფერენციები, კონცერტები და შემოქმედებითი საღამოები.

ნიაზის სახლ-მუზეუმი შედგება 5 ოთახისგან, რომელთა ნაწილიც ატარებს მემორიალურ ხასიათს. ისინი შენახული არიან ისევე, როგორც მუსიკოსის სიცოცხლის დროს. დარჩენილი ნაწილი კი დათმობილი აქვს ექსპოზიციებს. ექსპონატების ოთახში გამოფენილია ექსპონატები, რომლებიც მოგვითხრობენ ნიაზის ცხოვრებაზე ბავშვობიდან გარდაცვალებამდე. აქ ქრონოლოგიურად წარმოდგენილია იშვიათი დოკუმენტები ნიაზის პირად ცხოვრებაზე, აფიშები, საავტორო სანოტო ხელნაწერები.

სასტუმრო ოთახში წარმოდგენილია ფოტოსურათები, რომლებიც ასახავს მუსიკოსის საზოგადოებრივ მოღვაწეობას, ასევე გამოფენილია მაესტროსთვის ნაჩუქარი და მუზეუმის მიერ შეძენილი ექსპონატები, რომლებიც წარმოადგენს სახვითი ხელოვნების ნიმუშებს.
ვაშლის დღესასწაული

ვაშლის დღესასწაული — დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება აზერბაიჯანში ვაშლის კრეფის დროს. დღესასწაულის მსვლებობის დღეებში ქალაქ ყუბაში, რომელიც ითვლება რესპუბლიკის მებაღეობის ცენტრად, ტარდება გამოფენა-გაყიდვები, სადაც წარმოდგენილია სხვადასხვა ჯიშის ვაშლები და მისგან დამზადებული სხვადასხვა სახის ნაწარმი. აზერბაიჯანში ეს ღონისძიება პირველად ჩატარდა 2012 წელს. მართალია დღესასწაულს ეწოდება „ვაშლის დღესასწაული“, მაგრამ ეს ღონისძიებები მიძღვნილია ყველა სახის ხილის ჯიშებისადმი.
აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე

„აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე“ — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრესის მუშაკთა პროფესიული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება რესპუბლიკაში ყოველწლიურად 22 ივლისს.

აზერბაიჯანული პრესის დამაარსებლად ითვლება ჰასანბეგ ზარდაბი. რთული დაბრკოლებების დაძლევის შემდეგ მან მიაღწია ბაქოში გაზეთის „მხვნელი“-ს („ექინჩი“) გამოშვების ნებართვას აზერბაიჯანულ ენაზე. გაზეთის პირველი გამოშვება მოხდა 1875 წლის 22 ივლისს.

გაზეთ „ექინჩი“-ს გამოშვებას მოჰყვა ძლიერი რეზონანსი მთელ ამიერკავკასიაში. 1875–1876 წლებში გამოშვებულ იქნა გაზეთის მხოლოდ 56 ნომერი. გაზეთ „ექინჩი“-მ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აზერბაიჯანელების ეროვნულ გამოფხიზლებაში.
ეროვნული აღორძინების დღე

ეროვნული აღორძინების დღე — სახელმწიფო დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანში ყოველი წლის 17 ნოემბერს. 1992 წლის 17 ნოემბრიდან ეს დღე აღინიშნება როგორც ეროვნული აღორძინების დღე. 1988 წლის 17 ნოემბერს ლენინის მოედანზე (დღევანდელ — თავისუფლების მოედანზე) ბაქოში დაიწყო პირველი მასობრივი საპროტესტო მიტინგები საბჭოთა კავშირის ცენტრალური ხელისუფლების პოლიტიკის წინააღმდეგ. დემონსტრაციის წევრები აღშფოთებულნი იყვნენ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტით და დევნილების დინებით, აქ პირველად გაისმა მოწოდებები საბჭოთა კავშირის შემადგენლობიდან აზერბაიჯანის გამოსვლასთან დაკავშირებით. 22 ნოემბერს ბაქოში შემოიღეს კომენდანტის საათი, ასევე ბაქოში მოხდა საბჭოთა ჯარის ნაწილების მობილიზაცია. 3-4 დეკემბრის ღამით მანიფესტანტები დაშალეს ძალის გამოყენებით, მრავალნი მათგანი (დაახლოებით 400 კაცი) მოგვიანებით დააპატიმრეს. აზერბაიჯანისათვის ეროვნული აღორძინების დღე იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი დღის სიმბოლოდ, რომლის შედეგადაც აზერბაიჯანმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა.
ნახიჩევანის იმამ-ზადეს მავზოლეუმი

ნახიჩევანის იმამ-ზადეს მავზოლეუმი — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანში.

არქიტექტურა
როგორც სხვა აზერბაიჯანული ძეგლები, იმამ-ზადეს კომპლექსიც იყო აშენებული — საუკუნის სტილში, რომელიც სეფიანთთა პერიოდს მიეკუთვნება. ამ სტილის დამახასიათებელ ელემენტებს წარმოადგენენ ყველაზე ადრინდელი დამკრძალავი თაღები და მეჩეთები, რომლებიც შენდებოდა მათ მახლობლად. კვადრატის ფორმის მავზოლეუმი წარმოადგენს იმამზადე ნახიჩევანის კომპლექსის ძირითად ნაწილს. მავზოლეუმში შესასვლელში არსებული წარწერიდან ჩანს, რომ მისი მშენებლობა დაიწყო 1722 წელს, ხოლო დასრულდა 1732 წელს.

კონსტრუქციები, რომლებიც ემიჯნება მავზოლეუმს მოგვიანებით არის მიშენებული და ვიზუალურად ჩანს, რომ ისინი რამდენჯერმე იქნა რეკონსტრუირებული. მავზოლეუმი სავსებით შეიძლება მივაკუთნოთ მაღალი გუმბათის მქონე მავზოლეუმებს. მავზოლეუმი მიეკუთვნება საუკუნეს. როგორც ჩანს კომპლექსი იმამ-ზადე იყო დამკრძალავი ნაგებობების ცენტრი. მავზოლეუმს გარს არტყავდა შუა საუკუნეების სასაფლაო, მაგრამ მან ვერ მოაღწია ჩვენამდე. შუა საუკუნეებში აქ იყო დასახლება და ადგილობრივი დერვიშების სათაყვანო ადგილი.

2004 წელს არქიტექტურულ კომპლექსს ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია.
ალექსანდრე გედევანიშვილი

ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე გედევანიშვილი (დ. 16 თებერვალი, 1870 — გ. 1933) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი 1918-1919 წლებში. იყო გენერალ იოსებ გედევანიშვილისა, პოლკოვნიკ ნიკოლოზ გედევანიშვილის, ინჟინერ გიორგი გედევანიშვილის და პუბლიცისტ ანასტასია გედევანიშვილის ძმა.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი. 1888 წელს დაიწყო სამხედრო სამსახური. დაამთავრა პავლეს სახელობის სამხედრო სასწავლებელი. 1889 წელს გახდა პოდპორუჩიკი, 1893 წელს კი პორუჩიკი. დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია. 1900 წელს მიიღო შტაბსკაპიტნის, ხოლო 1901 წელს კაპიტნის ჩინი. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში. 1907 წელს გახდა პოდპოლკოვნიკი, 1910 წელს კი პოლკოვნიკი. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, იყო 203-ე ქვეითთა პოლკის მეთაური. 1915 წელს მიიღო გენერალ-მაიორობა. 1917 წელს იყო დასავლეთის ფრონტზე მოქმედი 51-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური.

1917 წლის ბოლოდან საქართველოში მონაწილეობდა ქართული შეარაღებული ძალების მშენებლობაში. 1918 წლის დასაწყისში იყო ბათუმის გამაგრებული რაიონის და ციხე-სიმაგრის კომენდანტი. პირველი რესპუბლიკის დროს, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, იყო სამხედრო მინისტრის მოადგილე სამწყობრო-ოპერატიულ დარგში. 1918 წლის ივლისიდან 1919 წლის აპრილის ჩათვლით იყო საქართველოს შეარაღებული ძალების მთავარსარდალი. 1921 წელს დარჩა საქართველოში და მსახურობდა წითელ არმიაში. 1924 წელს გედევანიშვილმა პოლკ. ლავრენტი სლინკოსთან და ლევან გარსიაშვილთან ერთად სამხედრო სკოლებისთვის ქართულ ენაზე შეადგინა ტაქტიკის სახელმძღვანელო.
პიკალოვის ხიდი

პიკალოვის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 22,8 მეტრი, ხოლო სიგანე — 10,6 მეტრი. ქმნის ერთიან არქიტექტურულ ანსამბლს წითელგვარდიელისა და სტარო-ნიკოლსკის ხიდებთან. წარმოადგენს საუკუნის ხიდმშენებლობის ფასეულ არქიტექტურულ ძეგლს და იცავს სახელმწიფო.

მდებარეობა
პიკალოვის ხიდი მდებარეობს გრიბოედოვისა და კრიუკოვის არხების შეერთების ადგილზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ნიკოლსკის ბაზარი და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის საზღვაო ტაძარი.

დინების ზემოთ მდებარეობს წითელგვარდიელის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — მოგილიოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია (1,3 კმ) „სადოვაია“.

სახელწოდება
სახელწოდება ცნობილია 1798 წლიდან და მომდინარეობს მშენებლობის მეთვალყურის პიკალოვის გვარისაგან. საუკუნის ბოლოსთვის ასევე მოქმედებდა სახელი პერეშივკინის ხიდი, რადგან ხიდთან მდებარეობდა პერეშივკინის სახლი. 1812 წლის შემდეგ საბოლოოდ მიენიჭა დღევანდელი სახელი.

ისტორია
1783-1785 წლებში გრანიტის სანაპიროს მშენებლობისას ააგეს ხიდი ტიპური პროექტით. რომელიც შეიმუშავეს კრიუკოვის არხისა და გრიბოედოვის არხის ქვედა დინებისათვის: ხის სამმალიანი, გასახსნელი მალით. პროექტის ავტორი უცნობია. სამი ერთდროულად აგებული ხიდიდან (პიკალოვი, მალო-კალინკინი, ალარჩინი) მხოლოდ პიკალოვმა შეინარჩუნა სახე, რომელიც ახლოსაა თავდაპირველთან.

გასახსნელი თაღი საუკუნეში შეცვალეს მუდმივი თაღით. 1905 წელს ხის საყრდენები შეცვალეს მეტალის საყრდენებით. სამუშაოები მიმდინარეობდა პ. ა. ლიხაჩევის მეთვალყურეობის ქვეშ.

1982-1984 წლებში ხიდი კაპიტალურდ გაარემონტეს ინჟინრების ლ. ნ. სობოლევისა და რ. რ. შიპოვის პროექტის მიხედვით.

კონსტრუქცია
ხიდი ამჟამად სამმალიანია და რკინა-ბეტონითაა აგებული. ხიდი გამოიყენება როგორც საფეხმავლოდ, ასევე ავტომობილების გადასაადგილებლად. სავალი ნაწილი ორი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი და ტროტურები მოასფალტებულია.
ვიქტორ კოკოჩაშვილი

ვიქტორ კოკოჩაშვილი (დ. 12 ნოემბერი, 1904, ქუთაისი — გ. 17 აპრილი, 1986) — ქართველი ქიმიკოსი.

ბიოგრაფია
ვიქტორ ივანეს ძე კოკოჩაშვილი დაიბადა 1904 წლის 12 ნოემბერს (ძველი სტილით 30 ოქტომბერი) ქალაქ ქუთაისში პროვიზორისა და პედაგოგის ოჯახში. 1922 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და ჩაირიცხა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ქიმიურ-ფარმაცევტულ განყოფილებაზე, რომელიც 1928 წელს დაამთავრა. 1927-1928 წლებში ვიქტორ კოკოჩაშვილი მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის არაორგანული ქიმიის კათედრის ასისტენტად, 1931 წელს ვიქტორ კოკოჩაშვილი დაინიშნა ქალაქ დნეპროპეტროვსკის ქიმიო-ტექნოლოგიური ინსტიტუტის არაორგანული ქიმიის კათედრის დოცენტად. 1936 წელს მას მიენიჭა ქიმიის მედიცინათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი დისერტაციის დაცვის გარეშე აირად ფაზაში ფოტოქიმიური რეაქციების კვლევაში. 1953-1973 წლებში იგი იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური ქიმიის უცვლელი კათედრის გამგე. 1943 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „წყალბადისა და ბრომის ნარევების წვის მოვლენის შესწავლა“. 1944 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1961 წელს საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1968 წელს დაჯილდოვდა თსუ საიუბილეო და 1976-1980 წლებში ივანე ჯავახიშვილის მედლებით. 1986 წლის 17 აპრილს ხანმოკლე ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა.

ვიქტორ კოკოჩაშვილს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ქიმიური კინეტიკის დარგში და ითვლება საქართველოში ქიმიური კინეტიკის, როგორც სამეცნიერო მიმართულების დამფუძნებელი. იგი იყო ნობელის პრემიის ლაურეატის ნ.ნ სემიონოვის სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. წყალბადისა და ქლორის ფოტოქიმიური რეაქციის კინეტიკის კვლევისას აღმოაჩინა სარეაქციო ჯაჭვების ურთიერთქმედება მაღალი ინტენსივობის სინათლეზე. დაადასტურა გოგირდის ანჰიდრიდის ფოტოქიმიური გარდაქმნის პროცესში არაგანშტოებულ ჯაჭვურ რეაქციაში აალების სითბური ბუნება. ნახშირწყალბადის ქლორირების რეაქციის შესწავლისას აირად ფაზაში განსაზღვრა ელემენტარული რეაქციების სიჩქარეთა მუდმივები, რის საფუძველზე აღმოჩენილ იქნა კავშირები ნივთიერების აღნაგობასა და რეაქციაში შესვლის უნარს შორის. წყალბადისა და ბრომის აირად ფაზაში რეაქციის შესწავლამ კი, ექსპერიმენტულად დაადასტურა კინეტიკის სკოლის მიღწევები აალებასა და წვაზე. აღმოაჩინა ალის ფრონტის არამდგრადობა და ჩამოაყალიბა მისი თეორია (1951 წელი).

ვიქტორ კოკოჩაშვილი არის 85 სამეცნიერო შრომისა და 24 სახელმძღვანელოსა და მონოგრაფიის ავტორი (1949-88), მათ შორისაა:

ფიზიკური ქიმიის სამტომეული (1972-76 წლები)
არაორგანული ქიმიის კურსი ორტომეული (1988 წლები)
ქიმია უმაღლეს სასწ. შემსვლელთათვის (7 გამოცემა 1964-83 წლები)
ვახტანგ „წიგნი ზეთების შეზავებისა და ქიმიის ქმნის“ (1981 წლები)

ვიქტორ კოკოჩაშვილის ხელმძღვანელობით თსუ ფიზიკური კვლევის კათედრაზე დაცული იქნა ათეულობით საკანდიდატო დისერტაციები. ვიქტორ კოკოჩაშვილი წლების მანძილზე იყო თსუ ქიმიის ფაკულტეტის ხარისხების მიმნიჭებელი სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე.
მოგილიოვის ხიდი

მოგილიოვის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 28,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 24 მეტრი.

მდებარეობა
მოგილიობის ხიდი მდებარეობს ლერმონტოვის პროსპექტის ღერძზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ესტონური მართლმადიდებლური საძმოს წმინდა ისიდორეს ეკლესია.

დინების ზემოთ მდებარეობს პიკალოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ალარჩინის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია (1,6 კმ) „სადოვაია“.

სახელწოდება
სახელწოდება ცნობილია 1906 წლიდან და მომდინარეობს მოგილიოვის ქუჩიდან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა ფორმა მოგილიოვის საფეხმავლო ხიდი, მაგრამ 1912 წლის რეკონსტრუქციის შემდეგ ხიდი სატრანსპორტოც გახდა და დასახელება „საფეხმავლო“ ხმარებიდან ამოვარდა. საბჭოთა პერიოდში ხიდისთვის სახელი არ გადაურქმევიათ.

ისტორია
1905-1906 წლებში ინჟინერ პ. ა. ლიხაჩევის პროექტითა და მეთვალყურეობით ააგეს საფეხმავლო ხის ხიდი. 1911-1912 წლებში ხიდი გადააკეთეს და მასზე ტრანსპორტმაც დაიწყო გადაადგილება. 1928 წელს ხიდი გააფართოვეს 19,5 მეტრამდე და შეუნარჩუნეს ძვლი კონსტრუქცია. ლენინგრადის ბლოკადის დროს ხიდი დაიწვა.

დღეს არსებული ხიდი ააგეს 1951-1953 წლებში „“-ის ინსტიტუტის ინჟინერ ვ. ვ. ბლაჟევიჩისა და არქიტექტორ ს. გ. კრასიკოვის პროექტის მიხედვით.

კონსტრუქცია
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია და რკინა-ბეტონითაა აგებული. ხიდი გამოიყენება როგორც საფეხმავლოდ, ასევე ავტომობილების გადასაადგილებლად. სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი და ტროტურები მოასფალტებულია.
კოლომნის ხიდი

კოლომნის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 32,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 2,75 მეტრი. პირველი და ერთადერთი ხიდი რუსეთში რომელიც აგებულია ალუმინისაგან.

მდებარეობა
კოლომნის ხიდი მდებარეობს ვოლოდი ერმაკის ქუჩის დასაწყისში.

დინების ზემოთ მდებარეობს ალარჩინის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — მალო-კალინკინის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურებია „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.

სახელწოდება
ხიდის სახელწოდება მომდინარეობს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული რაიონის კოლომნისაგან, რომელიც მდებარეობდა ამჟამინდელი კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებზე. 1911 წლიდან 1920-იან წლებამდე ხიდს ეწოდებოდა კოლომენსკის საფეხმავლო ხიდი.

ისტორია
პირველი ხის ხიდი ამ ადგილზეააგეს 1907 წელს. ეს იყო დროებითი ხიდი, რომელიც ააგეს მალო-კალინკინის ხიდის რემონტის პერიოდში. 1910 წელს ააგეს ხის საფეხმავლო ხიდი. 1960-იან წლებში ხიდი ისევ ხის იყო.

1967 წელს პროფესორ ვ. ი. კრიჟანოვსკის ინიციატივით მოხდა ხიდის რეკონსტრუქცია ალუმინის მასალით. ეს იყო პირველი ალუმინის ხიდი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით (ზოგჯერ მიიჩნევენ, რომ ეს ხიდი პირველი ალუმინის ხიდია მსოფლიოში, მაგრამ ეს არასწორია: ჯერ კიდევ 1948-1950-იან წლებში 150-მეტრიანი ალუმინის საავტომობილო ხიდი ააშენეს კანადის ქალაქ არვიდაში, ჩრდილოეთ კვებეკში). პროექტის შემუშავებაში მონაწილეობას იღებდა „“-ის ინჟინრებმა ნ. გ. ბონჩ-ოსმოლოვსკაიამ, ბ. ე. დვორკინმა და არქიტექტორმა ლევ ნოსკოვმა. ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1968-1969 წლებში. 1969 წლის 30 სექტემბერხიდი გაიხსნა მოძრაობისათვის.

კონსტრუქცია
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია და ალუმინისგანაა აგებული. ხიდი გამოიყენება საფეხმავლოდ.
მალო-კალინკინის ხიდი

მალო-კალინკინის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 27,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 16,22 მეტრი. ხიდი არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი და იცავს სახელმწიფო.

მდებარეობა
მალო-კალინკინის ხიდი მდებარეობს გრიბოედოვის არხისა და მდინარე ფონტანკის შეერთების ადგილზე.

დინების ზემოთ მდებარეობს კოლომნის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „ბალტიისკაია“.

სახელწოდება
სახელწოდება ცნობილია 1761 წლიდან ფორმით კალინკინის ხიდი. 1799 წლიდან 1873 წლამდე მას ერქვა კალინკინი. ამჟამად არსებული სახელი ხიდმა მიიღო 1820 წელს, რათა განესხვავებინათ ახლოს მდებარე დიდი კალინკინის ხიდისაგან, რომელიც მდინარე ფონტანკაზე მდებარეობს.

ისტორია
ხიდი აგებულია 1783 წელს, არხის გრანიტის სანაპიროსთან ერთად. კონსტრუქციით ძალიან ჰგავს პიკალოვის ხიდს.

1907-1908 წლებში სადოვიის ქუჩაზე ტრამვაის ხაზის გახსნის გამო საჭირო გახდა ხიდის გადაკეთება, თუმცა შეინარჩუნეს ხიდის ისტორიული სახე. ხიდის სიგანე 10,3 მეტრიდან გაიზარდა 16,2 მეტრამდე.

1952 წელს არქიტექტორ ალექსანდრე როტაჩის პროექტის მიხედვით დაამონტაჟეს გრანიტის ფილები ფანრებით.

2007 წელს მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი. რეკონსტრუქციის პროექტი შეიმუშავეს „“-ის ინსტიტუტის ინჟინრებმა.

კონსტრუქცია
ხიდი ამჟამად სამმალიანია და მეტალისგანაა აგებული. ხიდი გამოიყენება როგორც საფეხმავლოდ, ისე საავტომობილოდ. ხიდის სავალი ნაწილი ორი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია.
სანქტ-პეტერბურგის ისიდორეს ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ალექსანდრე პოლეშჩუკი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1907
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.921944
| გრძედი = 30.2925
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სანქტ-პეტერბურგის ისიდორეს ეკლესია — მართლმადიდებლური სამრევლო ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1907 წელს, არქიტექტორ ალექსანდრე პოლეშჩუკის მიერ. მდებარეობს ლერმონტოვისა და რიმსკი-კორსაკოვის პროსპექტების კვეთაზე, მოგილიოვის ხიდის მიმდებარედ.

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია მღვდელმოწამე ისიდორეს სახელზე, ხოლო ეგვტერები სერაფიმ საროველისა და მოციქულების, პეტრესა და პავლეს სახელზე. ქვედა ტაძარი კი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
1894 წელს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ რაიონ კოლომნაში ჩამოყალიბდა ესტონური მართლმადიდებლური თემი წინამძღვარ პავლე კულბუშის მეთაურობით. ამ პერიოდში ქალაქში ცხოვრობდა 4 000 მათლმადიდებელი ესტონელი. მრევლს არ ჰქონდა საკუთარი ეკლესია და ღვთისმსახურებას აღავლენდნენ მალო-კოლემნის ქრისტეს აღდგომის ეკლესიის სარდაფში. 1898 წლის 29 ნოემბერს ჩამოყალიბდა ისიდორე იურიეველის სახელობის ესტონური საძმო. კულბუში ასევე გამოვიდა ინიციატივით აეშენებინათ საკუთარი ეკლესია, რომლის პროექტსაც შეიმუშავებდა საზოგადოების წევრი ალექსანდრე პოლეშჩუკი.

1901 წელს არქიტექტორმა შეადგინა პროექტის ესკიზი, ხოლო 1902 წლის 23 აგვისტოს საბოლოო პროექტი დაამტკიცეს. ეკლესიის ასაშენებელი თანხის შეგროვება დაიწყო მთელი რუსეთის მასშტაბით, ხოლო პირველი შემოწირულობა გაიღო იოანე კრონშტადტელმა. თავდაპირველად ააგეს საეკლესიო სახლი და ხის სამრეკლო, რომელიც აკურთხეს 1903 წლის 30 მარტს, ხოლო ამავე წლის 24 აგვისტოს საზეიმოდ ჩაუყარეს საფუძველი ეკლესიის მშენებლობას. ტაძრის მშენებლობა დასრულდა 1907 წელს.

1935 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა. ფასეულობების ნაწილი გადაეცა ახლოს მდებარე ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის საზღვაო ტაძარს.

1994 წელს ეკლესია დაუბრუნდა მართლმადიდებელ ეკლესიას და პირველი ლიტურგია ჩატარდა ამავე წლის 30 ოქტომბერს ქვედა ტაძარში. 1999 წელს ტაძარზე აღართეს ჯვარი, ხოლო 2001 წელს ააგეს სამრეკლო.

ტაძარში მოქმედებს ბიბლიოთეკა და სამრევლო საკვირაო სკოლა.
ზურაბ ნასარაია

ზურაბ ნასარაია (დ. 19 ოქტომბერი, 1973, ფოთი) — ქართველი პოლიტიკოსი. საჯარო მმართველობის დოქტორი, ინჟინერ-ეკონომისტი, 2002–2004 წლებში საქართველოს პარლამენტის წევრი, 2018–2021 წლებში სახელმწიფო რწმუნებული-გუბერნატორი გურიის მხარეში.

განათლება
1990–1995 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკური ფაკულტეტზე, მართვა-მანქანათმშენებლობის სპეციალობით. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მიენიჭა ინჟინერ-ეკონომისტის კვალიფიკაცია.

ბიოგრაფია
1990–1993 წლებში იყო ქალაქ ფოთის საქალაქო მეურნეობის სამსახურის ეკონომისტი. 1993–1995 წლებში ფოთის მერიის ეკონომიკური რეფორმების განყოფილების უფროსი სპეციალისტი. 1995–1996 წლებში ფოთის მალთაყვის უბნის მუნიციპალური ტერიტორიის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. 1996–1997 წლებში ქ. ფოთის მერიის ეკონომიკური რეფორმების ცენტრის თავმჯდომარე. 1997 წელს ქალაქ ფოთის ადგილობრივი მმართველობის ერთიანი ეკონომიკური პოლიტიკის სამმართველოს უფროსი.

1997–1998 წლებში 100% სახელმწიფო წილის მქონე სააქციო საზოგადოება „ფოთის გემსაშენის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.

1998–1999 წლებში ქალაქ ფოთის მერიის კანცელარიის უფროსი.
1999–2002 — ქ. ფოთის ადგილობრივი თვითმმართველობის (საკრებულო, მერია) აპარატის უფროსი.

2002 წელს არჩეული იქნა ქალაქ ფოთის საკრებულოს წევრად.

2002–2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“, ასევე საქართველოს პარლამენტის საგადასახადო შემოსავლებისა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტების წევრი და საქართველოს პარლამენტის ანტიკორუფციული დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრი;

2004–2007 წლებში შპს „საქართველოს რკინიგზის“ შრომის, ხელფასისა და სტრუქტურული მოწყობის განყოფილების უფროსი. 2007–2008 წლებში შპს „საქართველოს რკინიგზის“ სამეურნეო უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. 2008–2009 წლებში შპს „საქართველოს რკინიგზის“ დირექტორთა საბჭოს აპარატის უფროსის მოადგილე. 2009–2010 წლებში შპს „საქართველოს რკინიგზის“ შვილობილი კომპანიის შ.პ.ს. „ფროფერთი მენეჯმენტის“ გენერალური დირექტორი. 2010–2014 წლებში სს „საქართველოს რკინიგზის“ ოპერაციათა მართვის დეპარტამენტი, სამეურნეო უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი.

2014–2018 წლებში საქართველოს რკინიგზელთა პროფესიული კავშირის თავმჯდომარე.

2018–2021 წლებში სახელმწიფო რწმუნებული-გუბერნატორი გურიის მხარეში.

სამეცნიერო ნაშრომი: 10 სამეცნიერო სტატია და 3 სახელმძღვანელო. გამოცემული აქვს წიგნები: „რეგიონული ეკონომიკური პოლიტიკა“, „საქართველოს ეკონომიკა“, „ბიზნესი და ერგონომიკა“.

ორგანიზაციის წევრობა
ფაზისის აკადემიის ნამდვილი წევრი