iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ქაშაკაშვილი

საკუთარი სახელი ქაშაკაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ამირან ქაშაკაშვილი — პარტიული და სამეურნეო მუშაკი, პოლიტიკოსი
ბენო ქაშაკაშვილი — მთამსვლელი, ინჟინერ-მეტალურგი
გურამ ქაშაკაშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
ვალერიან ქაშაკაშვილი — საოპერო მომღერალი
ნიკოლოზ ქაშაკაშვილი — ინჟინერ-მეტალურგი
აზერბაიჯანის გეოლოგია

აზერბაიჯანის გეოლოგია წარმოადგენს ალპური ნაოჭების სარტყლის შემადგენელ გეოლოგიურ ნაწილს. აზერბაიჯანში დედამიწის ქერქის სისქე 38-დან 55 კმ-მდე მერყეობს. მისი მაქსიმალური სისქე შეინიშნება მცირე კავკასიონის ტერიტორიაზე, ხოლო მინიმალური სისქე დამახასიათებელია თალიშის მთისწინეთში.

სასარგებლო წიღისეული
აზერბაიჯანი მდიდარია წვადი და არალითონური მინერალებით. არალითონური მინერალები გავრცელებულია ძირითადად დიდი და მცირე კავკასიონის მთიან რაიონებში.

მადნის მრეწველობა განვითარებულია ქვეყნის დასავლეთში, ხოლო ნავთობისა და გაზის მრეწველობის განვითარება აღმოსავლეთში.

წიაღისეული საწვავის რესურსები აზერბაიჯანში წარმოდგენილია ნავთობით, გაზით, ტორფით და ა.შ. ნავთობის მრეწველობა აზერბაიჯანის ეკონომიკის უმნიშვნელოვანესი სექტორია. აზერბაიჯანში ნავთობი იწარმოება ხმელეთზე და კასპიის ზღვაში.

ჰემატიტი და საბადოები აზერბაიჯანში გვხვდება ოთხი სახით: მაგმის, სკარნის, აგრეთვე თერმულ-მეტასომატური და დანალექი საბადოების სახით.

მიწისქვეშა წყლები აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ბუნებრივი რესურსია.

აზერბაიჯანი მსოფლიოში პირველ ადგილზეა ტალახის ვულკანების რაოდენობით. აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში 800 ტალახის ვულკანიდან 350-მდეა. გეოგრაფიულ ტერმინთან ერთად „ტალახის ვულკანები“.

ტალახის ვულკანები წარმოშობით დაკავშირებულია ნავთობისა და გაზის საბადოებთან. ტალახის ვულკანების რაიონებში აღმოჩენილია გაზის კონდენსატისა და ნავთობის მდიდარი საბადოები. გარდა ამისა, ლავა, ტალახი და ტალახის ვულკანების მიერ ამოფრქვეული სითხე გამოიყენება როგორც ნედლეული ქიმიური და სამშენებლო მრეწველობისთვის, ასევე ფარმაკოლოგიაში.
პარასკევი კირიაზი

პარასკევი კირიაზი ( ; 1880 - 1970 ) — ალბანელი განმანათლებელი, პედაგოგი და მასწავლებელი .

ბიოგრაფია
დაიბადა 1880 წელს ოსმალეთის იმპერიის ქალაქ მანასტირში, ამჟამად მაკედონიის ქალაქ ბიტოლაში, კირიაზების ოჯახში. მას ყავდა ორი ძმა და და.

თერთმეტი წლის ასაკიდან ეხმარებოდა თავისი ძმა გერასიმესა და დას სევასტის ალბანეთის პირველ გოგონათა სკოლაში, რომელიც გაიხსნა 1891 წლის 15 ოქტომბერს ქალაქ კორჩაში. მოგვიანებით სწავლობდა კონსტანტინოპოლის რობერტის სახელობის კოლეჯში, შემდეგ გაემგზავრა კორჩეში. სადაც მუშაობდა მასწავლებლად პირველ ალბანურ დაწყებით სკოლაში, რომელიც გაიხსნა 1887 წელს.

1908 წელს იგი იყო ერთადერთი ქალი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო მანასტირის კონგრესში , სადაც მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ახალი ალბანური ანბანის შესახებ. მან ასევე განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა ბავშვთა განათლების საკითხსა და საღამოს სკოლების ორგანიზებაში ალბანეთის სოფლებში, იგი ასევე ეხმარებოდა ადგილობრივი ბიბლიოთეკების შექმნასა და ' ასოციაციის დაარსებაში 1909 წელს. 1917 წელს ემიგრაციაში წავიდა აშშ-ში დასთან და მეუღლესთან ერთად და იქ განაგრძო ამავე სახელწოდების პერიოდული გამოცემის გამოქვეყნება (1920 წლამდე). ჟურნალი გამოდიოდა ორ კვირაში ერთხელ და მოიცავდა მასალებს ალბანეთის პოლიტიკაზე, საზოგადოებაზე, ისტორიაზე, ფილოლოგიაზე, ლიტერატურასა და ფოლკლორზე.

1914 წელს ნათესავებთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა რუმინეთში, შემდეგ კი ამერიკაში. იქ იგი გახდა ალბანურ-ამერიკული საზოგადოების წევრი, რომლის სახელით მონაწილეობდა 1919 წელს პარიზში მშვიდობის კონფერენციაში, სადაც იცავდა ალბანელთა უფლებებს. 1921 წელს დაბრუნდა ალბანეთში, სადაც განაგრძო მონაწილეობა საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მან დააარსა (დასთან ერთად), ხოლო მოგვიანებით გახდა ტირანაში ქალთა ინსტიტუტის "კირიასის" დირექტორი. 1928 წლის ოქტომბერში მან შექმნა (ალბანელი ქალი) ორგანიზაცია ტირანაში, რომელიც არსებობდა დედა დედოფლისა და მეფე ზოგუს დის, პრინცესა ქსენიას პატრონაჟით, ფილიალებით მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ორგანიზაცია მიზნად ისახავდა განათლების, ჰიგიენის და საქველმოქმედო საქმიანობის განვითარებას, ალბანურ საზოგადოებაში ქალთა როლის გაძლიერებას. როგორც კარგად განათლებულმა ადამიანმა, პარასკევამ ალბანურ საზოგადოებაში ლიდერის პოზიცია დაიკავა. 1929-1931 წლებში ამ ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა საკუთარი პუბლიკაცია , რომლის გამოცემაშიც პარასკევი და მისი და სევასტი აქტიურად იყვნენ ჩართულები.

1939 წელს ალბანეთის ტერიტორიაზე იტალიის შეჭრიდან დაწყებული კირიაზი მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში იკავებდა ანტიფაშისტურ პოზიციებს. მათი შეხედულებების გამო, იგი და მისი და დაატყვევეს და მოათავსეს ბელგრადის მახლობლად მდებარე ბანიკას საკონცენტრაციო ბანაკში, ომის შემდეგ ისინი გაათავისუფლეს და დაბრუნდნენ ტირანაში. მეფე ზოგუსთან კავშირების გამო მთელი დის ოჯახი რეპრესირებულ იქნა. ალბანელი მეცნიერისა და ანტიფაშისტის სკანდერ ლუარასის ძალისხმევით, ასევე პოლიტიკოს ვიტო კაპოს ჩარევით, დებს ნაწილობრივი რეაბილიტაცია ჩაუტარდათ.

პატიმრობის წლებმა გავლენა მოახდინა პარასკევის ჯანმრთელობაზე, რომელიც 1970 წელს გარდაიცვალა ტირანაში.

ხსოვნა
დები კირიაზი ითვლებიან "ალბანური განათლების სისტემის დედებად". ალბანურ დასახლებებში ბევრი საგანმანათლებლო დაწესებულება ატარებს მათ სახელებს.
ალბანელ ამერიკელ ქალთა ორგანიზაცია ნიუ-იორკში დები კირიაზების სახელს ატარებს.
სევასტი კირიაზი

სევასტი კირიაზი ( ან -; სევასტი ქირიაზი-დაკო ; 1871 — 1949 ) — ალბანელი პატრიოტი და განმანათლებელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1871 წელს ოსმალეთის იმპერიის ქალაქ მანასტირში, ამჟამად მაკედონიის რესპუბლიკის ქალაქ ბიტოლაში, კირიაზების ოჯახში, მას ჰყავდა ორი ძმა და ერთი და. შემდგომში სევასტის ოჯახის წევრები ლბანეთის ეროვნული მოძრაობის პერიოდის პედაგოგები, გამომცემლები და საზოგადო მოღვაწეები გახდნენ.

ალბანელმა მწერალმა და პუბლიცისტმა ნაიმ ფრაშერიმ სევასტის შესთავაზა სწავლა კონსტანტინოპოლის რობერტის სახელობის კოლეჯში, რათა შემდგომში მონაწილეობა მიეღო ალბანელი ქალების განათლებასა და აღზრდაში. იგი გახდა პირველი ალბანელი ქალი, რომელიც სწავლობდა ამერიკულ პროტესტანტულ კოლეჯში. სწავლა დაამთავრა 1891 წლის ივნისში. შემდეგ გაემგზავრა ქალაქ კორჩაში, სადაც 1891 წლის 15 ოქტომბერს გახსნა პირველი ალბანური სკოლა, მას ეხმარებოდნენ ძმა გერასიმე და და პარასკევი. სევასტი კირიაზი მონაწილეობდა მანასტირის კონგრესში , სადაც განიხილებოდა ალბანური ანბანის სტანდარტიზაციის საკითხები. არსებობს მოსაზრება, რომ სევასტი მონაწილეობას ღებულობდა დაწყებითი სკოლის გრამატიკის სახელმძღვანელოების მომზადებასა და გამოცემაში, გამოაქვეყნა გრამატიკა დაწყებითი სკოლებისთვის (მონასტირი, 1912 წ.) რედაქტირებას უკეთებდა ისტორიის სახელმძღვანელოს. ეს სკოლა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ დიდი ხნის შემდეგ იყო ცნობილი კირიაზების ოჯახის სახელით.

პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე კირიაზი მეუღლესთან, ჟურნალისტთან, მწერალთან და პოლიტიკოსთან, კრისტო დაკოსთან და დასთან ერთად გადავიდა რუმინეთში და იქიდან ემიგრაციაში წავიდა შეერთებულ შტატებში . აქ პარასკევი მუშაობდა გაზეთში, კრისტო დაკომ კი პირველი ალბანური სკოლები გახსნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. სევასტიმ შეერთებულ შტატებში თანამშრომლობა დაიწყო ჟურნალ -თან.

1920-იანი წლების დასაწყისში, მთელი ოჯახი დაბრუნდა ალბანეთში, სადაც სევასტი გახდა ტირანაში, ქალთა ინსტიტუტის «»-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და დირექტორი. ასევე ქალაქ კამეზში სკოლა -ის დამაარსებელი და ხელმძღვანელი (მეუღლესთან და დასთან ერთად. ). მეორე მსოფლიო ომის დროს, მათი ანტიფაშისტური შეხედულებების გამო, სევასტი და პარასკევი დაატყვევეს და მოათავსეს ბანიცას საკონცენტრაციო ბანაკში ბელგრადის მახლობლად, ომის დასრულების შემდეგ ისინი გაათავისუფლეს. დები დაბრუნდნენ ტირანაში. კრისტო დაკოს ალბანეთის მეფე ზოგუსთან კავშირების გამო, ის და მისი ოჯახი, ვაჟების და რძლის ჩათვლით, რეპრესიებს დაექვემდებარა და დააპატიმრეს. მისი შვილის გარდაცვალების შემდეგ გადატანილი განცდების და ინსულტის შემდეგ, სევასტი კირიაზი გარდაიცვალა 1949 წლის 30 აგვისტოს ტირანაში.

ხსოვნა
დები კირიაზები ითვლებიან "ალბანური საგანმანათლებლო სისტემის დედებად". არაერთი საგანმანათლებლო დაწესებულება ალბანურ რაიონებში ატარებს მათ სახელებს, კერძოდ, სკოლა ქალაქ კორჩაში .
ალბანელ ამერიკელ ქალთა ორგანიზაცია ნიუ-იორკში დები კირიაზების სახელს ატარებს.
ასტრიდა ივასკა

ასტრიდა ივასკა ( დაბად. ასტრიდ ჰელენა ჰარტმანე ; დ.7 აგვისტო, 1926 , რიგა — 24 მარტი, 2015, რიგა ) — ლატვიელი - ამერიკელი პოეტი მწერალი. პოეტ ივარ ივასკის ცოლი.

ბიოგრაფია
ასტრიდა ივასკა დაიბადა 1926 წლის 7 აგვისტოს რიგაში . მამა — მარტინიშ ჰარტმანისი, ლატვიის არმიის გენერალი, დედა — ირმა მარია ჰარტმანი. ძმა — ინფორმატიკოსი იურის ჰარტმანისი . 1940 წელს ლატვიის საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ გენერალი მარტიშ ჰარტმანისი სსრკ- მ დააპატიმრა.

1967 წელს იგი ივართან ერთად გადავიდა ნორმანში, ოკლაჰომას შტატში სადაც გახდა თანამედროვე ენებისა და ლიტერატურის პროფესორი ოკლაჰომას უნივერსიტეტში . მუშაობდა დამხმარედ, ასწავლიდა რუსულ, გერმანულ და ფრანგულ ენებს.. ივარის ქმარი იყო საუნივერსიტეტო ლიტერატურული ჟურნალ -ის რედაქტორი . წყვილმა საკუთარ სახლებში უმასპინძლა ბევრ ავტორს და კრიტიკოსს და მონაწილეობდა მხატვრულინ კითხვის საღამოებსა და სხვა ლიტერატურულ ღონისძიებებში.

1991 წელს წყვილი გადავიდა ირლანდიის კორკის ოლქში. თუმცა, ერთი წლის შემდეგ, 1992 წელს, ივარკ ივასკი გარდაიცვალა. ასტრიდს რიგაში დაბრუნება მოუწია 2001 წელს მოგზაურობის ესკიზებისთვის პროზის დარგში მიიღო - ის პრემია . ნაშრომმა „სიურპრიზები და აღმოჩენები“ მიიღო გოპერსის პრიზი. კიდევ ერთმა ნამუშევარმა, „გრაგნილმა ყურეებმა“ მიიღო -ის პრემია პროზის დარგში.

კულტურისა და ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის ასტრიდა ივასკა დაჯილდოვდა სამი ვარსკვლავის ორდენით (ლატვია), თეთრი ვარსკვლავის ორდენით (ესტონეთი) და ლატვიის მწერალთა კავშირის ჯილდოთი.
ქობულაშვილი

საკუთარი სახელი ქობულაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ალექსანდრე ქობულაშვილი — ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი
ევგენი ქობულაშვილი — მემამულე
დავით ქობულაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
იოსებ სამებელი (ქობულაშვილი) — საეკლესიო მოღვაწე, მესტამბე
მათე ქვაბულოვი (ქობულაშვილი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
ოთარ ქობულაშვილი — პოეტი, პოლიტიკოსი
ონანა მდივანი (ქობულაშვილი) — პოეტი, მდივან-მწიგნობარი
სერგი ქობულაშვილი — სამხედრო პირი
სიმონ ქობულაშვილი — მდივანი, პოლიტიკოსი
ლუსია გარუტა

ლუსია გარუტა ( ; დ. 14 მაისი, 1902, რიგა — 15 თებერვალი, 1977, რიგა) — ლატვიელი პიანისტი და კომპოზიტორი. ლატვიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1962).

ბიოგრაფია
ლუსია გარუტამ მუსიკისადმი ინტერესი ბავშვობიდან გამოავლინა. გოგონამ შვიდი წლის ასაკში დაიწყო ფორტეპიანოზე დაკვრის შესწავლა ოტო ფოგელმანისთან, შემდეგ სწავლობდა მარია ჟილინსკაიასთან, ჰარმონიას ნიკოლაი ალუნანსთან ეუფლებოდა. 1924 წელს დაამთავრა ლატვიის კონსერვატორიის კომპოზიციის და ფორტეპიანოს კლასები იაზეპს ვიტოლის და ლუდმილა გომანე-დაბროვსკას ხელმძღვანელობით. ერთი წლის შემდეგ დაიწყო მუშაობა რიგის რადიოში, სადაც 1925 წლიდან 1926 წლამდე დარჩა, შემდეგ ლუსია გარუტა კვალიფიკაციის ასამაღლებლად საფრანგეთში, პარიზში, გაემგზავრა. იქ ფორტეპიანოს განხრით მისი პედაგოგები იყვნენ ალფრედ კორტო და ისიდორე ფილიპი ინსტრუმენტალიზაციას ეუფლებოდა პოლ ლე ფლემთან, ხოლო კომპოზიციას — პოლ დუკთან . როგორც სოლისტმა და აკომპანიატორმა გამართა მრავალი კონცერტი ლატვიაში და მის ფარგლებს გარეთ. შემდეგ, ავადმყოფობის გამო, იძულებული გახდა მეტწილად კომპოზიციაზე გადასულიყო. 1940 წლიდან შეუდგა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. ასწავლიდა მუსიკის თეორიასა და კომპოზიციას ლატვიის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, 1973 წელს გახდა პროფესორი.

ლუსია გარუტა გარდაიცვალა 1977 წლის 15 თებერვალს რიგაში. 74 წლის ასაკში. დაკრძალულია რიგაში , ტყის სასაფლაოზე .

დამოუკიდებელ ლატვიაში დაარსდა , რომელიც მისი მუსიკის პოპულარიზაციას ეწევა. მემორიალური დაფა დამონტაჟდა მარიჯასის ქუჩაზე მდებარე 11 სახლში, სადაც გარუტა ცხოვრობდა.

შემოქმედება
გარუტას ნაწარმოებებზე დიდი გავლენა მოახდინა გვიანდელი რომანტიული კომპოზიტორებისა და სკრიაბინის მუსიკამ. მისი შემოქმედებიდან განსაკუთრებულ მნიშვნელოვანია ორატორია „უფალო, შენი მიწა ცეცხლშია! ( ლატვ. , !) ტენორისთვის, ბარიტონისთვის, გუნდისთვის და ორღანისთვის, რომელიც დაიწერა1943 წელს ანდრეის ეგლიტისის ლექსებზე. ორატორიას პრემიერა შედგა 1944 წლის 15 მარტს რიგის წმინდა გერტრუდის ტაძარში, შემსრულებლები იყვნენ თეოდორ რეიტერის გუნდი მისი ხელმძღვანელობით, მომღერლები ადოლფს კაქტინში და მარის ვეტრა, თავად ავტორმა შეასრულა ორღანის პარტია; პრემიერის გადარჩენილ აუდიოჩანაწერზე ისმის დაბომბვის ხმები. საბჭოთა პერიოდში ორატორია დაკარგულად ითვლებოდა, მაგრამ 1982 წელს კომპოზიტორმა და მუსიკათმცოდნე ლონგინს აპკალნსმა გერმანული რადიოსადგურების არქივში მისი აუდიოჩანაწერი იპოვა და პარტიტურა აღადგინა; 1982 წლის 8 მაისს ორატორია კვლავ შესრულდა სტოკჰოლმში. სსრკ-ში ორატორიოს აღდგენა მოხდა 1988 წელს, მას ასრულებდა გუნდი „ ავე სოლ “ იმანტ კოკარის დირიჟორობით. ამჟამად ორატორია „უფალო, შენი მიწა ცეცხლშია! » შედის ლატვიის კულტურულ კანონში.

კომპოზიციები
ოპერა "ვერცხლის ჩიტი" ( ; 1938, მეორე გამოცემა 1960 )
საფორტეპიანო კონცერტი ( 1951 )

ორკესტრისთვის

"განსჯა" ( 1934 )
"ჩემი სამშობლო", სიმფონიური ვარიაციები ( ; 1936 )
"ოქროს ცხენი", სიმფონიური პოემა ( ; 1959 )

70-ზე მეტი კომპოზიცია გუნდისა და ორკესტრისთვის

კამერული მუსიკა

ვარიაციების სამი ციკლი ფორტეპიანოსათვის ( 1921, 1933, 1951 ), პრელუდიები, ხალხური სიმღერების არანჟირება ფორტეპიანოსათვის.
სონატა ფორტეპიანოსათვის ( 1924 )
სონატა ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსთვის ( 1927 წ. )

ჯილდოები
მედალი " გამორჩეული შრომისთვის" (01/03/1956)
ლატვიის სსრ დამსახურებული არტისტი (1962)
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი — პირველი სამართლის სკოლა ამიერკავკასიაში, დაფუძნდა 1922 წლის 16 ივნისს უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის წარდგინების საფუძველძე სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტი, რომელიც შედგებოდა სოციალური (სამართლებრივი) და ეკონომიკური განყოფილებებისაგან.

ისტორია
1917 წლის 26 ნოემბერს გამართულ პროფესორთა საბჭოს პირველ წინასწარ სხდომაზე გადაწყდა ერთი - სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის გახსნა, რომლის ერთ-ერთ – ჰუმანიტარულ განყოფილებაში შევიდოდა სოციალური მეცნიერებანი, რაც გამომდინარეობდა ზოგადი დებულებიდან, რომ ჰუმანიტარული მეცნიერების შესწავლა შეიძლებოდა სოციალურ-ეკონომიკური თვალსაზრისითაც. თუმცა საბჭოს წევრებს გათვიცნობიერებული ჰქონდათ, რომ სრულ უნივერსიტეტად გადაქცევისთვის აუცილებელი იყო არანაკლებ ოთხი ფაკულტეტის ჩამოყალიბება, რომელთაგან ერთ-ერთი იურიდიული ფაკულტეტი უნდა ყოფილიყო. მიუხედავად იმისა, რომ უნივერსიტეტს არ ჰქონდა დამოუკიდებელი იურიდიული ფაკულტეტი, 1918 წლის პირველ სემესტრში წაკითხულ იქნა ქართული სამართლის წყაროები და ისტორია, ხოლო უნივერსიტეტის ეკონომიკური დარგი, რომელიც ჰუმანიტარული მეცნიერების შესწავლის ერთ-ერთი საშუალება იყო, მოიცავდა ისეთ სამართლებრივ საგნებს, როგორიცაა სახელმწიფო სამართალი, სააღებმიცემო სამართალი, სამოხელეო სამართალი და ქართული სამართლის ისტორია. შესაბამისად, ღიად დადგა სამართლის ფაკულტეტის დაარსების საკითხი.
სერგი ქობულაშვილი

სერგი (ევგენი) დავითის ძე ქობულაშვილი (დ. 1773 — გ. 27 იანვარი, 1842) — თავადი, ქართველი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე.

დაიბადა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე -ის მდივან დავით ქობულაშვილის ოჯახში. რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის (1801) შემდეგ დაინიშნა ფშავ-ხევსურეთის ბოქაულად. მონაწილეობდა კახეთის 1812 წლის აჯანყების ჩახშობაში, მისი ძმა ოთარი კი ამ აჯანყების ერთ-ერთი სამხედრო ხელმძღვანელი იყო. ერთგულებისთვის რუსეთის მთავრობამ მაიორის წოდება უბოძა. მომდენო წლებში მონაწილეობდა კავკასიელი მთიელების წინააღმდეგ ბრძოლებში, ერთხანს იყო თელავის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლი. ჰყავდა მეუღლე — სიდონია და 8 ქალ-ვაჟი, მ. შ., დავით ქობულაშვილი (გენერალ-მაიორი). მისი და ქეთევანი იყო მეუღლე გენერალ თამაზ ორბელიანისა.
ოთარ ქობულაშვილი

ოთარ დავითის ძე ქობულაშვილი (დ. 1777 — გ. 3 თებერვალი, 1835) — თავადი, ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.

დაიბადა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე -ის მდივან დავით ქობულაშვილის ოჯახში. თავადაც მდივნად მსახურობდა. 1801 წელს იყო პეტერბურგში გაგზავნილი ქართული დელეგაციის შემადგენლობაში. რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის შემდეგ დაინიშნა თელავის მაზრის მოურავად. 1812 წელს იყო კახეთის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. აჯანყებულთა წინააღმდეგ მთავრობის მხარეს იბრძოდა ოთარის ძმა — სერგი (ევგენი). იმავე წლის თებერვალში ოთარ ქობულაშვილის სარდლობით აჯანყებულებმა საგარეჯოსთან დაამარცხეს გენერალი პორტნიაგინი, მაგრამ მარტში დამარცხების შემდეგ ხელისუფლებას დანებდა. ქობულაშვილს აჰყარეს ჩინები, მოუხსნეს პენსია და აუკრძალეს თბილისიდან გასვლა. 1813-1816 წლებში საქართველოს მთავარმართებელმა ნიკოლაი რტიშჩევმა ის დროებით მისივე ძმის — თელავის თავადაზნაურობის წინამძღოლის სერგი ქობულაშვილის თანაშემწედ დანიშნა. ჰქონდა კარის მრჩევლის („ნადვორნი სოვეტნიკის“) წოდება. ოთარ ქობულაშვილს ცოლად ჰყავდა ომან ხერხეულიძის ქალიშვილი ბარბარე. მისი და ქეთევანი იყო მეუღლე გენერალ თამაზ ორბელიანისა.
სიმონ ქობულაშვილი

სიმონ იოანეს ძე ქობულაშვილი (დ. 1765 — გ. ივნისი, 1807, პერმი) – თავადი, ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.

ქართლ-კახეთის სამეფო კარზე მდივნად მსახურობდა. რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის (1801) შემდეგ ახალ რეჟიმს ოპოზიციაში ედგა. 1802 წელს შეადგინა კახეთის თავადთა პეტიცია (მუჯალამა) იმპერატორ ალექსანდრე -ის სახელზე. მონაწილეობდა მთიულეთის 1804 წლის აჯანყებაში. დაატყვევეს და 1807 წლის მარტში გადაასახლეს პერმში, სადაც მალევე გარდაიცვალა.
განათლება ესტონეთში

განათლება ესტონეთში — ცოდნის შეძენის სისტემა, რომელიც მოიცავს საბაზისო, პროფესიულ და დამატებით განათლებას.

საგანმანათლებლო სისტემა დაფუძნებულია ოთხდონიან სისტემაზე. ფუნქციონირებს სკოლამდელი, დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი განათლება. არსებობს სკოლებისა და საგანმანათლებლო ინსტიტუტების ფართო ქსელი. ესტონეთის საგანმანათლებლო სისტემა შედგება სახელმწიფო, მუნიციპალური, საჯარო და კერძო საგანმანათლებლო დაწესებულებებისგან.

ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის კვლევის შედეგების მიხედვით -2018 (დაახლოებით 600 ათასი 15 წლის სკოლის მოსწავლეს ჩაუტარდა ჩაუტარდა 79 ქვეყანაში), ესტონეთმა პირველი ადგილი დაიკავა .

ისტორია
ესტონეთში სასკოლო განათლების ისტორია იწყება პირველი სამონასტრო და საკათედრო სკოლებით, რომლებიც გაჩნდა მე-13 - მე-14 საუკუნეებში. პირველი პრაიმერი ესტონურად 1575 წელს გამოიცა. ესტონეთის უძველესი უნივერსიტეტია ტარტუს უნივერსიტეტი, რომელიც დააარსა შვედეთის მეფემ გუსტავ ადოლფმა 1632 წელს .

მე-19 საუკუნის ბოლოს, მასობრივი საჯარო განათლების საშუალებით ესტონელები მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე წიგნიერი ხალხი გახდა: 1881 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 94%–ს შეეძლო კითხვა, ხოლო მოსახლეობის 48%–ს შეეძლო წერა–კითხვა.

1919 წელს გაიხსნა საუნივერსიტეტო კურსები ესტონურ ენაზე.

სასკოლო განათლება
2009 წლის მონაცემებით ესტონეთში 589 სკოლაა. (მასწავლებლების 86  % -ს ქალები შეადგენენ).

2015 წლის -ს კვლევის მიხედვით, ესტონელი სტუდენტები ევროპაში პირველ ადგილს იკავებდნენ, ხოლო მსოფლიოში — მესამეს.

2022 წლის ოქტომბერში დამტკიცდა მთავრობის სამოქმედო გეგმა 2030 წლამდე ყველა სკოლების ესტონურ ენის სწავლებაზე გადაყვანის შესახებ.

მაღლესი განათლება
უმაღლესი აკადემიური განათლება ესტონეთში სამ საფეხურად იყოფა: ბაკალავრიატი, ასპირანტურა და დოქტორანტურა. ზოგიერთ სპეციალობაში (საბაზისო სამედიცინო განათლება, ვეტერინარული მედიცინა, ფარმაცია, სტომატოლოგია, საინჟინრო არქიტექტურა და სკოლის მასწავლებელთა პროგრამა) ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხი გაერთიანებულია ერთ ხარისხში. ესტონეთის საჯარო უნივერსიტეტებს უფრო მეტი დამოუკიდებლობა აქვთ, ვიდრე გამოყენებითი უმაღლესი სასწავლებლებს. გარდა უნივერსიტეტის აკადემიური ცხოვრების ორგანიზებისა, უნივერსიტეტებს შეუძლიათ წარმოადგინონ ახალი სასწავლო პროგრამები, დაამტკიცონ წესები და პირობები, ბიუჯეტი, დაამტკიცონ განვითარების გეგმა, აირჩიონ რექტორი და შეზღუდონ აქტივების რეზოლუცია.

ესტონეთში არაერთი სახელმწიფო და კერძო უნივერსიტეტია. უმსხვილესი სახელმწიფო უნივერსიტეტებია ტარტუს უნივერსიტეტი, ტალინის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი, ტალინის უნივერსიტეტი, ესტონეთის სიცოცხლის მეცნიერებათა უნივერსიტეტი, ესტონეთის ხელოვნების აკადემია. ყველაზე დიდი კერძო უნივერსიტეტია აუდენტესის საერთაშორისო უნივერსიტეტი .

ინგლისურ და რუსულ ენებზე კურსების ხელმისაწვდომობის, ასევე უფასო განათლების გამო, ესტონეთში უმაღლესი განათლება პოპულარობით სარგებლობს აპლიკანტებს შორის დსთ-ს ქვეყნებიდან, მათ შორის რუსეთიდან.

ეცნიერება
ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემია არის სახელმწიფო მეცნიერებათა აკადემია ესტონეთში.

 ინდუსტრია ესტონეთში გაჩნდა 1950-იანი წლების ბოლოს, როდესაც დაარსდა პირველი კომპიუტერული ცენტრები ტარტუსა და ტალინში . ესტონელმა სპეციალისტებმა 1980-იან წლებამდე დიდი წვლილი შეიტანეს საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა სამინისტროს პროგრამული სტანდარტების შემუშავებაში.
ძმები საფაროვების ქარვასლა

ძმები საფაროვების ქარვასლა — საუკუნეში შუშაში აგებული ქარვასლა. მდებარეობს ხოჯა მარჯანლის უბანში. იგი საუკუნის რესპუბლიკის მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლია. სომხური შეიარაღებული ძალების მიერ ქალაქ შუშას ოკუპაციის შემდეგ ქარვასლას შენობა დაინგრა. ამჟამად მისი ნანგრევებია შემორჩენილი.

ისტორია
ქარვასლა, რომელიც ცნობილია როგორც ძმები საფაროვების ქარვასლა, ფაქტობრივად მე-19 საუკუნის ბოლოს შუშელმა ვაჭარმა ჰაჯი მურტუზა საფაროვის საკუთარი ვაჟების - აჰადის, სამადის, მურსალის და მანაფის პატივსაცემად ააგო. ქარვასლა ძმები საფაროვების სახელს ატარებდა და იმ დროისთვის ყველაზე დიდი ქარვასლა იყო ქალაქ შუშაში. ამ ქარვასლას მშენებლობაში დიდი როლი ითამაშა შუშის ცნობილი არქიტექტორის, ქერბალაი საფიხან სულთანჰუსეინის ვაჟმა. ქარვასლის მარჯვენა და მარცხენა ფრთები შედგებოდა ორი სართულისაგან, ხოლო ცენტრალური ნაწილი სამი სართულისგან, 1-ლი სართული გამოიყენებოდა მაღაზიებისა და სახელოსნოებისთვის, ხოლო მე-2 და მე-3 სართულები საიუველირო სახელოსნოდ, რესტორნად და სასტუმროდ. ქარვასლას ჰქონდა საკუთარი ეზო, სამლოცველოები, სპეციალური შესანახი ადგილი სტუმრების ცხენებისთვის და ა.შ.
აბანო შირინ სუ

აბანო შირინ სუ ან მტკნარი წყლის აბანო — ისტორიული ძეგლი ქალაქ შუშაში, აშენდა 1878-1880 წლებში ხურშიდბანუ ნათავანის ბრძანებით არქიტექტორ ქერბელაი საფიხან ყარაბაღის მიერ. 2001 წლის 2 აგვისტოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებით დარეგისტრირდა რესპუბლიკური მნიშვნელობის ისტორიულ ძეგლად..

აბანო შირინ-სუ აშენდა ყარაბაღის უკანასკნელი ხანის მეჰთი-კული ხან ხურშიდბანუ ნათავანის ქალიშვილის ბრძანებით 1878-1880-იან წლებში. არქიტექტორი იყო კერბელაი საფიხან ყარაბახი. აბანოს ეწოდა „შირინ სუ“ (მტკნარი წყალი) იმის გამო, რომ იყენებოდა სასმელი წყალი. აბანო კაცებს ემსახურებოდა კვირის კენტ დღეებში, ქალებს კი ლუწ დღეებში. ყარაბაღის ომის დამთავრების შემდეგ აბანოს შენობა ხელუხლებელი დარჩა, მაგრამ ინტერიერის შეცვლილ. დარბაზის გუმბათსა და კედლებზე ნიმუშები და ორნამენტები მთლიანად განადგურებულია. შიგნით აშენდა საცურაო აუზი, რომელიც არ იყო დაკავშირებული აბანოს პირვანდელ სახესთან.
შორ ბულაღი

შორ ბულაღი — ქალაქ შუშაში ერთ-ერთი ცნობილი წყარო და ისტორიული ადგილი. წყარო აშენდა 1854 წელს. შორ ბულაღი აზერბაიჯანულიდან თარგმანში ნიშნავს „მარილიან წყაროს“.
წყარო 1854 წელს ააგო შუშის მდიდარმა რასიბალა ზაქარიამ. შუშაში მდებარე ამ წყაროს წყალი ოდნავ მარილიანია, ამიტომ ხალხმა მას ასე უწოდა.
სომხური საოკუპაციო ძალების ქალაქის დაკავებამდე წყარო ჩვეულებრივად ფუნქციონირებდა. სომხური შენაერთების დატოვების შემდეგ გაირკვა, რომ წყარო აღარ ფუნქციონირებს.
მწვანე ეკლესია

წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია ; — შუშაში მდებარე ეკლესია, რომელიც ცნობილია მწვანე ეკლესიის სახელით.
ზოგიერთი მოსაზრების თანახმად, იგი აშენდა 1818 წელს, სხვა წყაროების მიხედვით - 1847 წელს. არაოფიციალურად იყო ცნობილი, როგორც მწვანე ეკლესია, გუმბათის თავდაპირველი, მწვანე ფერის გამო. ნახევარწრიული გუმბათი მოგვიანებით შეიცვალა წვეტიანი გუმბათით. არსებობს თვალსაზრისი, რომ ეკლესია ადრე რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია იყო.

2020 წელს, ყარაბაღის მეორე ომის გამო, სომხურ სამოციქულო ეკლესიასთან არსებულმა მწვანე ეკლესიამ საქმიანობა შეწყვიტა. 2021 წელს სომხურმა წყაროებმა თანამგზავრული სურათების საფუძველზე განაცხადეს, რომ ეკლესია აზერბაიჯანელებმა დაანგრიეს. აზერბაიჯანული წყაროები აცხადებენ, რომ ეს სიმართლეს არ შეესაბამება და რომ ომის დროს დაზიანებული ეკლესიის შენობა ამჟამად რესტავრაციას ექვემდებარება.

სურათები