iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბელა (ფილმი)

ბელა — ვლადიმერ ბარსკის 1927 წლის ფილმი. ფილმი გადაღებულია მიხაილ ლერმონტოვის რომანის „ჩვენი დროის გმირის“ ამავე სახელწოდების თავის მიხედვით. ფილმი ამ რომანის მიხედვით გადაღებული ტრილოგიის ნაწილია.

სიუჟეტი
ფილმი რუსეთის არმიის ჩამოქვეითებული ოფიცრის, პეჩორინის თავგადასავალს მოგვითხრობს. პეტერბურგის მაღალ საზოგადოებაში ცხოვრება მოყირჭებული ახალგაზრდა ახალ გასართობს პოულობს მას შემდეგ, რაც მას ჩრდილოეთ კავკასიის მთიან აულში გადაასახლებენ. ის აულში მცხოვრებ აზამატს კაზბიჩის ცხენს ჰპირდება, თუკი იგი სანაცვლოდ მშვენიერ ბელას მოატაცინებს. აზამატი ცხენით ისე არის მოხიბლული, რომ მზად არის ბელა ცხენის სანაცვლოდ მოიტაცოს. პეჩორინი დაპირებებით შეაცდენს მოგვრილ ქალს, მაგრამ მალე მობეზრდება იგი. შურისძიებით ანთებული ჩერქეზი ბელას ჰკლავს, მაგრამ პეჩორინის გაქვავებულ გულს ეს ამბავი დიდად არ ანაღვლებს. თავიდან ის ქალის სიკვდილს განიცდის, დაკრძალვასაც დაესწრება, მაგრამ მალე აულიდან მიემგზავრება.

როლებში
ნიკოლოზ პროზოროვსკი (პეჩორინი)
თინათინ მაჭავარიანი (ბელა)
ი. მერაბიშვილი (აზამატი–ბელას ძმა)
ალექსანდრე თაყაიშვილი (კაზბიჩი)
ვლადიმერ ობოლენსკი (მაქსიმ მაქსიმიჩი)
მიხეილ ქორელი (ციხის ხაზინადარი)
ბელა ბელეცკაია (ციხის ხაზინადარის ცოლი)
ვასო არაბიძე (მელას მამა)
გრიგოლ სარჩიმელიძე (კურიერი)
ტატიანა ვიშნევსკაია (ბელას და)
ელენე ჩარსკაია (ბელას დედა)
ისარი (გაზეთი)

„ისარი“ — ქართული ყოველდღიური ლიტერატურულ-პოლიტიკური გაზეთი. სოციალისტ-ფედერალისტების ცენტრალური ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1907–1908 წლებში გაზეთ „მეგობრის“ ნაცვლად. 1907 წელს გამოიცა №№ 1 –287, 1903 წელს — №№ 1– 48. რედაქტორ-გამომცემლები: ი. მჭედლიშვილი (1907, №№ 1– 122), ესტატე ავალიშვილი (1907, №№ 123-იდან 1908 წლის № 11-მდე); 1908 წლის № 12-იდან რედაქტორი — ვალერიან გუნია, გამომცემელი — ე. ავალიშვილი. გაზეთში თანამშრომლობდნენ არჩილ ჯორჯაძე, კიტა აბაშიძე, ზაქარია ედილაშვილი, დავით ელიოზიშვილი, ივანე ზურაბიშვილი, ვასილ წერეთელი, სამსონ ჯაფარიძე და სხვ. დაიხურა თბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით. დახურვის მიზეზი მისი პირდაპირობა, ხელისუფლებისადმი კრიტიკული დამოკიდებულება და ეროვნული ინტერესებისადმი ერთგულება იყო. გაზეთს სხვადასხვა დროს სხვადასხვა რედაქტორი აწერდა ხელს.
ბენზინის ჩამომსხმელი

ბენზინის ჩამომსხმელი — 1977 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი — ბიძინა ჩხეიძე.

სიუჟეტი
ფილმში გატარებულია ფრიად მნიშვნელოვანი და ღრმა აზრი: ადამიანები სიკეთეს უნდა თესავდნენ, შეძლებისდაგვარად ემსახურებოდნენ და მხარში ედგნენ ერთმანეთს.

როლებში
ბიძინა ჩხეიძე
ქეთი დოლიძე
ზურაბ ყიფშიძე (მძღოლი)
იპოლიტე ხვიჩია
ფელიქს ვისოცკი
თეიმურაზ ალექსიშვილი
ავთანდილ გენძეხაძე
ამირან ბეჟაშვილი
ივანე თაბაგარი
ლევან სოხაშვილი
ზოზო (იაზონ) ბაქრაძე
ოთარ ზაუტაშვილ
რევაზ ჭარხალაშვილი
რევაზ იმნაიშვილი
მიხეილ ნანეიშვილი
სერგო არუთინოვი
მ. გაგელაშვილი
ბერიკაცები (ფილმი)

ბერიკაცები — 1975 წლის ქართული სატელევიზიო მხატვრული ფილმი, რომლის დამდგმელი რეჟისორია ალეკო ნინუა.

სიუჟეტი
სამეგრელოს ერთი სოფლის ხელმძღვანელობა გადაწყვეტს, რომ ხანდაზმულებს ტკბილი სიბერის უზრუნველსაყოფად მოხუცთა სახლი აუშენოს. ბერიკაცებს პროტესტის გრძნობა უჩნდებათ და იმის დასამტკიცებლად, რომ ჯერ არ დაუძლურებულან, ყმაწვილკაცურად იქცევიან, ერთი ცოლსაც ირთავს... სახლი შენდება, მაგრამ იქ მოხუცთა თავშესაფრის ნაცვლად, საბავშვო ბაღი იხსნება.

როლებში
ფარსმან სონღულაშვილი
მიხეილ ვაშაძე
ალექსანდრე კუპრაშვილი
ივანე ნინუა
აკაკი დობორჯგინიძე
ვასილ კახნიაშვილი
ბარბარე იანვარაშვილი

ჯილდოები
აჭარის მინისტრთა საბჭოს პრიზი საუკეთესი ფილმისათვის. ქ. ბათუმი (1976).
ბესამე

ბესამე — 1989 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. დამდგმელი რეჟისორი — ნინო ახვლედიანი, სცენარის ავტორები — გურამ დოჩანაშვილი და ნინო ახვლედიანი.

როლებში
დავით გაბუნია
რევაზ თაბუკაშვილი უმცრ.
ნუგზარ ცომაია
კახი კავსაძე
გიორგი ხარაბაძე (რექსაჩი)
მურმან ჯინორია
გიზო ჟორდანია
ნინო ქორიძე
ბექა ჯგუბურია
გიორგი დევდარიანი
მიხეილ დევდარიანი
ვაჟა აფრასიძე
მიშიკო ლობჟანიძე
გოჩა გიორგაძე
ოთარ ბაგრატიონი
ლადო გაბაშვილი
კახა ჩხაიძე
ხოსე მარია რიო დე ბელესტერო
ბერტა ხაფავა
ა. მამაცაშვილი
თენგიზ გიორგაძე
გ. მიროტაძე
შ. ჯუღელი
ისე წილკნელი

}). მოღვაწეობდა და მღვდელთმთავრობდა ქართლში წილკნის ეპარქიაში, დასაფლავებულია იქვე წილკნის საკათედრო ტაძარში.

ცხოვრება
იყო დიაკონი, იოანე ზედაზნელის მოწაფე. მოვიდა ქ. ანტიოქიიდან საუკუნის შუა წლებში. ცხოვრობდა ზედაზნის მონასტერში. ევლავიოს კათოლიკოსისა და იოანე ზედაზნელის კურთხევით, ღირსი ისე წილკანში მოღვაწეობდა. გააქრისტიანა საქართველოს ჩრდილოეთი მთიანეთის მოსახლეობა, სადაც დაანგრია წარმართულ კერპთა ტაძრები და ააშენა ეკლესიები. დასაფლავებულია წილკნის ეკლესიაში.

ფოტოგალერეა
ბეღურების გადაფრენა

ბეღურების გადაფრენა — რეჟისორ თემურ ბაბლუანის 1980 წლის მხატვრული ფილმი.

სიუჟეტი
მატარებლის ვაგონში შეკრებილ ათასგვარი ჯურის ხალხში ორი გმირის სახე იკვეთება, რომელთა დაპირისპირება სასტიკ ჩხუბში გადაიზრდება და აი, აღმოჩნდება, რომ ერთი და იგივე საწყისი, საერთო ადამიანური სიკეთე და ვაჟკაცობა შესაძლოა ცალკეულ შემთხვევაში სხვადასხვა ფორმით გამოვლინდეს. ეს ის სიყვარულია, პატარა ბეღურასავით უბეში რომ უზის თითოეულ ჩვენგანს.

როლებში
ელგუჯა ბურდული (კაცი ბეღურათი)
თემურ ბიჭიაშვილი
რეზო ესაძე
შოთა სხირტლაძე
ზოზო (იაზონ) ბაქრაძე
ლუდმილა ალიმბარაშვილი
შოთა ნოზაძე 
ამირან ამირანაშვილი
კ. თაბუკაშვილი
ტრისტან სარალიძე
ლადო ბურდული
ავთანდილ მიქაძე
როსტომ ლორთქიფანიძე
გურამ ფირცხალავა
ზაქარია (შაქრო) ჯორჯაძე
რ. მამალაძე
ნოდარ სოხაძე
ლეო (ლევან) ფილფანი
ბზიანეთი

ბზიანეთი — რეჟისორ ლიანა ელიავას 1968 წლის ქართული ფილმი.

სიუჟეტი
კვირაში ორჯერ დარსა თუ ავდარში, სხვადასხვა ასაკის მამაკაცები პროვინციული პატარა ქალაქის გაყინულ კლუბში იკრიბებიან. მათ, ქართული სიმღერის გარდა, გუნდის ხელმძღვანელის – მშვენიერი ქალბატონის ფარული სიყვარული აერთიანებთ.

როლებში
ლია ელიავა
იპოლიტე ხვიჩია
თენგიზ არჩვაძე
გივი ბერიკაშვილი
იოსებ (სოსო) ხაინდრავა (სოსა)

ჯილდოები
აზერბაიჯანის, სომხეთის, საქართველოსა და უკრაინის ტელეფილმების მე–10 დათვალიერების დიპლომი საუკეთესო რეჟისორული დებიუტისათვის. ქ. კიევი (1969).
კინემატოგრაფისტთა საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტის კინოფესტივალის პრიზი. ქ. მოსკოვი (1970).
ბილიკები ცაში

ბილიკები ცაში — 1981 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ზურაბ თუთბერიძე.

სიუჟეტი
ფილმის გმირის, გურამის ცხოვრებისა და ადამიანებთან ურთიერთობის მაგალითზე, ავტორები ცდილობენ მოგვითხრონ ადამიანურ სითბოზე, ეროვნულ ტკივილებზე, ქართული ხასიათის განუმეორებლობაზე, ყურადღება გაამახვილონ მთის დაცარიელებული სოფლების სატკივარზე, მიტოვებულ ბუდეთა სევდაზე, მაყურებელთან ერთად ეძებონ გზები, რათა მიტოვებულ სოფლებსა და ერთ დროს მოგიზგიზე კერებს სიცოცხლე დაუბრუნდეს.

როლებში
ვახტანგ კაჯირაშვილი (გურამი)
რუსუდან კიკნაძე (რუსუდანი)
ლილი ხურიევა (ლილი)
სპირიდონ აბრამიშვილი (ლიუკა)
თამაზ დანელია (თამაზი)
იობი ბართიშვილი
შოთა სხირტლაძე
ალექსანდრე მახარაძე
მერაბ ბერიძე
ლერი ზარდიაშვილი
ალექსანდრე კუზნეცოვი
ლია ახედჯაკოვა
დარეჯან ხარშილაძე
რეზო ნაკუდაშვილი
ბიჭები იასამნის ქუჩიდან

ბიჭები იასამნის ქუჩიდან — რეჟისორ ნელი ნენოვას 1974 წლის ქართული ფილმი.

სიუჟეტი
ფილმი მეორე მსოფლიო ომის დღეების კიდევ ერთ ფურცელს გადაგვიშლის და მტრისაგან განადგურებულ ქალაქში ჩარჩენილი ბავშვებისა და საბჭოთა ავიაგამანადგურებლის ესკადრილიის მფრინავის მეგობრობაზე მოგვითხრობს, რომელმაც ისინი სამშვიდობოზე გამოიყვანა. ხანმოკლე აღმოჩნდა მათი მეგობრობა-მამაცი მფრინავი ბავშვების თვალწინ დაიღუპა, რათა კიდევ ერთხელ დაეცვა მათი სიცოცხე.

როლებში
ოკა კიკაბიძე (ზაურ ჯაში)
დ. გუგუნავა (ზაურ ჯაში)
ნატო წულაია (ლენა)
ა. ლევინი (ვასილ ჩიჟოვი)
გ. ვოლსკი (ბუზა)
ა. მამასახლისოვა (ბებია დარეჯანი)
იური სუხანოვი (კუზმიჩი)
ნ. დოლიძე (ზაურის მეგობარი)
ვ. როგავა (ზაურის მეგობარი)
ვ. წიქორია (ზაურის მეგობარი)
ზ. ჩიქოვანი (ზაურის მეგობარი)
კახა მხეიძე (ზაურის მეგობარი)
სოფიკო ჭიაურელი (გენრიეტა)
ბორის წიფურია (ზაურის მეზობელი)
ჯემალ ღაღანიძე (ზაურის მეზობელი)
ს. კვიტაიშვილი (ზაურის მეზობელი)
მალხაზ ბებურიშვილი
ვ. ბონდარენკო
იგორ გავრილენკო
თამაზ გამყრელიძე
ს. ჯაფარიძე
ვ. გარანკინი
დ. დემჩინსკი
ზ. თოდრაძე
გ. კალმახელიძე
კ. კანდელაკი
მ. ფირცხალაიშვილი
ა. შულგინი
ნ. ჭყონია
ე. ვასაძე
გ. დოლიძე
ბიჭი და ძაღლი

ფილმი გადაღებულია ა. სულაკაურის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.

სიუჟეტი
პატარა ბიჭისა და ძაღლის მეგობრობა აღიზიანებთ მეზობლებს და უბნის ბიჭებს. ბიჭი ცდილობს გადაარჩინოს მეგობარი, მაგრამ მეძაღლეს მალულად წაუყვანია იგი. სასოწარკვეთილი ბიჭის დანახვაზე აბეზარ ბიჭუნებს სინდისი ქენჯნით და ძაღლის საძებნელად მიჰყვებიან მას.

როლებში
ზურაბ შონია (გია)
ლ. მალიანი (მუკო)
ლუკა წულაძე (კურკა)
თენგიზ ჟღენტი (პუპუზა)
ილია ზაუტაშვილი (ილიკო)
თემურ ხუბაშვილი (ჭორფლიანი)

ჯილდოები
ისიკავის პრეფექტურა

ისიკავა — პრეფექტურა იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს დასავლეთ სანაპიროზე. ფართობი 4,2 ათ. კმ2. მოსახლეობა 1.173.994 კაცი (2005), მ. შ. დაახლოებით 65% ქალაქში ცხოვრობს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. კანაძავა. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უჭირავს მაღლობებსა და მთებს. სანაპიროზე დაბლობების ვიწრო ზოლია. განვითარებულია საფეიქრო (უმთავრესად აბრეშუმის) და მანქანათსაშენი (ავტო- და ტრაქტორთმშენებლობა), აგრეთვე კვების, ხე-ტყის სახერხი, სილიკატურ-კერამიკული მრეწველობა (მ. შ. მაღალხარისხოვანი ფაიფურის წარმოება). იღებენ ფოსფორიტებს, ვერცხლს, სპილენძსა და ნავთობს. მოჰყავთ ბრინჯი. განვითარებულია მებოსტნეობა, თევზჭერა.
ისინდი

ისინდი (ძვ. ჯირითი), ძველი ქართული ცხენოსნური სპორტული თამაშობა. ტარდება 150-210 მ სიგრძისა და 40-50 მ სიგანის ოთხკუთხა სწორ მოედანზე. მონაწილეობს ცხენოსანთა თანაბარი რაოდენობის ორი გუნდი - თითოეულში არანაკლებ ექვსი მხედრისა (მოთამაშეთა რიცხვი შეიძლება ათამდე გაიზარდოს). ყოველი მხედარი შეიარაღებულია 120-150 სმ სიგრძის შუბით, რომელსაც ბოლოზე დამაგრებული აქვს დარტყმის დასასუსტებელი "ჩაჩი" (შუბსაც ისინდი ჰქვია). გუნდები დაეწყობიან მოედნის სასტარტო ხაზზე. დამწყები (კენჭისყრით) გუნდის პირველი "გამომწვევი" მსაჯის ნიშანზე მიიჭრება მოპირდაპირე გუნდთან, გადაკვეთს მის საჯარიმო ხაზს და ცდილობს თავისი ისინდი მოახვედროს მოწინააღმდეგეს (23 ქულა) ან მის ცხენს (1 ქულა). ტყორცნის შემდეგ იგი სწრაფად უბრუნდება თავის გუნდს და დგება ბოლოში. მეორე გუნდის პირველი მოთამაშე მსაჯის ნიშანზე ჭენებით გამოეკიდება მეტოქე გუნდის "გამომწვევს" საჯარიმო ხაზამდე და ცდილობს გაიმეოროს იგივე, შემდეგ კი სწრაფად გაბრუნდეს უკან, რომ მოწინააღმდეგე გუნდის მომდევნო მხედარმა ვერ მოარტყას ისინდი მას ან მის ცხენს. მოწინააღმდეგის ნატყორცნი ისნდის ჰაერში დაჭერისათვის მხედარი დამატებით 2 ქულას იღებს. იმარჯვებს გუნდი, რომელიც მეტ ქულას დააგროვებს (საჯარიმო ქულების გამოკლებით. საჯარიმო ქულა ინიშნება გვერდითი ხაზის დარღვევის, სასტარტო ნიშნის შემოუვლელობის, ისნდის ხელგაუშვებლად მხედრის ან ცხენის ჩხვლეტისა და სხვა დროს). ფრეს შემთხვევაში მსაჯს უფლება აქვს დაუმატოს დრო (არაუმეტეს 5 წუთისა). ისინდი განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში იყო გავრცელებული.
ისლი

ისლი — მცენარეთა გვარი ისლისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი კორდის შემქმნელი ფესურიანი ბალახებია. აქვთ სახწახნაგოვანი, იშვიათად მომრგვალო ღერო, რომელიც შემოსილია ხაზური ან ლანცეტა ფოთლებით.

ისლის 2000-მდე სახეობაა ცნობილი. უმეტესობა გავრცელებულია ზომიერი და ცივი ჰავის ზონებში. საქართველოში 90-მდე სახეობა გვხვდება.

ხარობს თითქმის ყველანაირი ტიპის ადგილსამყოფელში - ტყის ზონაში, უდაბნოში, ტუნდრაში და ალპურ მდელოებზე. განსაკუთრებით ბევრია ყველა ზონის ტენიან და ჭაობიან ადგილებში.

იყენებენ სასილოსედ და თივად. ზოგ სახეობას — ჭილობის, ჩანთებისა და ქუდების მოსაქსოვად, ნაგებობათა გადასახურავად, იშვიათად თოკსაც გრეხენ. მსხვილი ისლისგან მზადდება ქაღალდი და სხვა.
ეთერის სიმღერა

ეთერის სიმღერა — სიკო დოლიძის 1956 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. პირველი ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1957 წლის 1 თებერვალს. ფილმში ვოკალურ პარტიებს ასრულებენ: დ. გამრეკელი, ზ. ანჯაფარიძე, გ. დოლიძე, თ. თაქთაქიშვილი, ლ. გოცირიძე, მ. ამირანაშვილი, მ. ნაკაშიძე.

სიუჟეტი
ფილმი ქართული მუსიკის კლასიკოსის ზაქარია ფალიაშვილის ცხოვებასა და შემოქმედებაზე მოგვითხრობს. ავადმყოფი კომპოზიტორი რადიოთი უსმენს „აბესალომ და ეთერის“ ტრანსლაციას და მის თვალწინ გაივლის პირადი ცხოვრებისა და ოპერის შექმნასთან დაკავშირებული წინააღმდეგობებით აღსავსე ეპიზოდები. ფილმი ოპერის საიუბილეო წარმოდგენითა და საყოველთაო ზეიმით მთავრდება.

როლებში
ვალერიან კვაჭაძე (ზ.ფალიაშვილი)
მედეა ჯაფარიძე (ნატო)
ბელა ვინოგრადოვა (იულია)
ივან რუსინოვი (ვიქტორი)
ვასო გოძიაშვილი (პაპა)
ქეთი დოლიძე (ეთერი, 8 წლისა)
რ. კილაძე (ეთერი, 18 წლისა)
ნიკოლოზ რიჟოვი (ტანეევი)
რამაზ ჩხიკვაძე (ვანო)
გიორგი გეგეჭკორი (ნესტორი)
მურად ხინიკაძე (გიორგი)
ლიანა ასათიანი (ქეთევანი)
გურამ საღარაძე (პეტრე მირიანაშვილი)
ალექსანდრე (სანდრო) ჟორჟოლიანი (კოწია)
ლ. ბაქრაძე
თამარ ციციშვილი
მეგი წულუკიძე
მერი შილდელი
ეთერი ჟორდანია
აკაკი კვანტალიანი
ო. ალექსიშვილი
ანატოლი სმირანინი
ა. ზაგორსკი
დ. სლავინი
ედიშერ მაღალაშვილი (ორჯონიკიძე)
ეი, მაესტრო!

ეი, მაესტრო! — 1986 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი — ნოდარ მანაგაძე.

სიუჟეტი
ფილმი შუა ხნის მამაკაცზე მოგვითხრობს, რომელსაც როგორც ჩანს ცხოვრების არც ისე იოლი გზა აქვს გავლილი. ჭეშმარიტ მუსიკოსად დაბადებული, გარკვეულ გარემოებათა გამო იძულებულია ფორტეპიანოს ხელოსნად იმუშავოს, შეხვდეს სრულიად განსხვავებული აზროვნებისა და ცხოვრების სტილის ადამიანებს. საბოლოო ჯამში იგი უიღბლო ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებს.

როლებში
თენგიზ ამირიძე
ელენე კვირკველია
ეკატერინე მჭედლიძე
დალი ჩიტალაძე
მაყვალა გონაშვილი
ივანე საყვარელიძე
თემურ ჩიკვაიძე
გოგი მოსეშვილი
ნანა ანდრონიკაშვილი
დავით ჯავახიშვილი
თ. როინიშვილი
იური ჯიჯეიშვილი
უ. ჯობაძე
სოსო ჩხეიძე
გია ჩიხლაძე
ნ. იაშვილი
მზია ბაგრატიონი
ნ. ხუციშვილი
ლევან ჩიკვაიძე
გიორგი ლაგვილავა
მერი ჩხეიძე
მ. თეთუნაშვილი
გია ბალანჩივაძე
კ. მიქოიანი

ჯილდოები
ჟიურის სპეციალური პრიზი, სანრემოს საავტორო ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალი. სანრემო, . (1986).
ელისა და რარუს თავგადასავალი

ელისა და რარუს თავგადასავალი — 1987 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი — გურამ პეტრიაშვილი.

სიუჟეტი
ფილმში ერთმანეთს ერწყმის რეალური და გამონაგონი, სათავგადასავლო და ლირიკული განწყობილება, რათა დახატოს მთავარი იდეა ბოროტის ძლევა სიკეთის მიერ, კერძოდ ერთი ჩვეულებრივი გოგონასა და პატარა პონის ძალისხმევით ბოროტი, შავი ძალები კარგავენ თავიან ძალას და იქცევიან ჩვეულებრივ, კეთილ ადამიანებად.

როლებში
ნინო მეიშვილი
ზურაბ ყიფშიძე
რუსუდან კიკნაძე
რუსლან მიქაბერიძე
იური ვასაძე
შოთა ქრისტესაშვილი
ლია კაპანაძე
გიზო სიხარულიძე
ედიშერ მაღალაშვილი
ბერტა ხაფავა
იმედა კახიანი
პაატა ბარათაშვილი
პავლე ნოზაძე
მიხეილ ჯოჯუა
გ. ფურცელაძე
ზ. რამაზაშვილი
ვ. ჭალაღანიძე
პაატა მოისწრაფიშვილი
ე. კიკალიშვილი
გ. ლობჟანიძე
გურამ პეტრიაშვილი
ელისო (ფილმი)

ელისო — ნიკოლოზ შენგელაიას ფილმი, გადაღებული ალექსანდრე ყაზბეგის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. 1965 წელს ფილმი აღადგინა, გადაამუშავა და გაახმოვანა რეჟისორმა ელდარ შენგელაიამ.

სიუჟეტი
ფილმი ასახავს რუსეთის იმპერიის მცდელობას საუკუნის მეორე ნახევარში მშობლიური მიწიდან აჰყაროს თავისუფლებისმოყვარე ჩეჩენი ხალხი, მათს ნაცვლად კი კაზაკები ჩაასახლოს. ოსმალეთისკენ განდევნილი ადამიანების ტრაგედიის ფონზე იშლება ჩეჩენი ელისოსა და მოხევე ვაჟიას სიყვარულის თემა. ვაჟა ჩეჩნებთან ჩადის, რათა მათგან საძოვრები იჯარით აიღოს და თან შეყვარებულის, ელისოს ნახვა უნდა. ჩეჩენ უხუცესთა საბჭო, რომელიც მანამდე მუდამ უთმობდა საძოვრებს მოხევეებს, ამჯერად უარზეა, რადგან ხელისუფლება ამის ნებას არ აძლევს. ამასთან, ხელისუფლება საბაბს ეძებს ადგილობრივების გასასახლებლად. სოფელი ვერდი კი მშვიდობიანად ცხოვრობს და ხელისუფლებას ამის საბაბს არ აძლევს. მალე გამოჩნდებიან მოღალატეები, რომელთა პროვოკაციების გამო ჩეჩნები იძულებულნი გახდებიან ბედს დაემორჩილონ. ელისო სოფელს ცეცხლს გაუკიდებს. ვაჟია ცდილობს ელისო მასთან დარჩეს, მაგრამ ქალი მამასა და თანასოფლელებს ოსმალეთში მიჰყვება.

როლებში
კოხტა ყარალაშვილი — ვაჟია
კირა ანდრონიკაშვილი — ელისო
ალექსანდრე იმედაშვილი — ასტამური
ილია მამფორია — სეიდულა
ცეცილია წუწუნავა — ზაზუბიკა
სანდრო ჟორჟოლიანი — გენერალი
კ. გურიანოვი — კვარტირიერი
ი. გალკინი — ურიადნიკი
მარო ჩიმიშკიანი — მუსლიმათი

გადაღება
შენგელაია დიდხანს ეძებდა გადასაღებად ისეთ თემას, რაც ორიგინალურიც იქნებოდა და სახკინმრეწვის სხვა პროდუქციისგან განსხვავებულიც, ისეთს, რაც მანამდე ქართველ რეჟისორებს არ გადაეღოთ. მან ალექსანდრე ყაზბეგის „ელისო“ შეარჩია. ავტორებმა შეისწავლეს ისტორიული მასალები და გაეცნენ მეფის რუსეთის საარქივო დოკუმენტებს.

სცენარში შეიცვალა მოთხრობის ძირეული ხაზი. ლიტერატურული პირველწყაროს მიხედვით მეფის რუსეთის ანტიეროვნული პოლიტიკა დამღუპველი იყო კავკასიის ყველა ხალხისთვის, ფილმში კი საკითხი უფრო ლოკალურადაა დასმული, ჩეჩნების ტრაგედია არ უკავშირდება სხვა ხალხების ბედს.შენგელაია წერდა, რომ მისი მიზანიარ იყო „ელისოს“ ილუსტრაცია, არამედ ისინი დააინტერესა ნაწარმოების იდეამ.

შეფასება
ეკრანებზე გამოსულ ფილმს პრესამ უმაღლესი შეფასება მისცა. რუსი კინომცოდნე სერგეი კაპტერევი წერდა: „ელისომ აუწყა ახალი ნაციონალური ესთეტიკის დაბადება, რომელშიც აგერთიანებულია ქართული ნაციონალური ტრადიციები და მონტაჟური კინოს მიღწევები. ფილმის ექსპრესიულმა მინიმალიზმმა შეცვალა წინა ფილმების მოდელირებული ეგზოტიკური დეკორატიულობა“ ამერიკული კინოჟურნალი „“ (აპრილი, 1989) წერდა: „კირა ანდრონიკაშვილი ელისოს გვიხატავს, როგორც ძლიერ, მგზნებარე გმირს, კოხტა ყარალაშვილის გმირი კი უფრო უღიმღამო შთაბეჭდილებას ტოვებს და სცენა, სადაც ის მარტო უმკლავდება ხმალმოღერებულ კაზაკებს, დღევანდელი გადმოსახედიდან სიცილს იწვევს. ეს სცენა ზედგამოჭრილი იქნებოდა დაგლას ფეირბენქსისთვის, მაგრამ ყარალაშვილი ფეირბენქსი არ არის"

1941 წელს ფილმმა სახელმწიფო პრემია მიიღო.
ისლიანი

ისლიანი — მცენარეთა თანასაზოგადოება, რომელშიც გაბატონებულია ისლი. გავრცელებულია ყველა ზონაში, მაგრამ განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ტყის ზონის დაჭაობებული მდელოებს და ქვედური ჭაობების მცენარეულ საფარში. წყალსატევების და მდორე მდინარეთა სანაპიროებზე, სადაც ზედაპირული წყლის დონე სეზონურად და წლითიწლობით მკვეთრად მერყეობს, განვითარებულია ორიგინალური ტიპის კოლბოხოვანი ისლიანი (კოლბოხთა სიმაღლე ხშირად 1-1,3 მ-მდე აღწევს). ისლიანი გვხვდება აგრეთვე უდაბნოში, ველებსა და მთებში. კავკასიის მაღალმთიანეთის ისლიანში უმეტესად გაბატონებულია , ხოლო უდაბნოსა და ველებში — , , , და სხვა. ამგვარი ისლიანი კარგ საძოვარ-სავარგულადაა მიჩნეული. ყვავილობამდე მოთიბული ისლიანის თივა საკვები ღირებულებით მარცვლოვანთა თივას უახლოვდება. იყენებენ სასილოსედაც.
ენგურის ნაპირებზე

ენგურის ნაპირებზე — 1961 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი დავით რონდელი. ფილმში მონაწილეობს მესტიის რაიონის სოფელ ფარის საკოლმეურნეო გუნდი (დირიჟორი ზ. ხუროძე).

სიუჟეტი
ფილმის გმირი გუალი მას შემდეგ, რაც მისმა სატრფომ სხვა არჩია, გაგულისებული ცდილობს მეტოქისათვის სამაგიეროს გადახდას და ერთხელ, როდესაც ისინი ხრამის პირას შეხვდებიან ერთმანეთს, უფსკრულში გადაჩეხავს მას. გუალს სინდისი აწუხებს, ბრუნდება და გადაარჩენს ხრამში ჩაჩეხილს. მისი საქციელი სულიერი განწმენდის ტოლფასია. ამიერიდან იგი გულისხმიერი ადამიანი ხდება, საზოგადოებისადმი პასუხისმგებლობის ღრმა შეგნებით.

როლებში
ნუგზარ შარია (გუალი)
მალხაზ გორგილაძე (ემზარი)
სოფიკო ჭიაურელი (თამარი)
არიადნა შენგელაია (მანოლი)
ზურაბ გვაჯავა (ბათალბი)
თამარ ბაქრაძე (მარიამი)
ბუხუტი ზაქარიაძე (ბექნუ)
ივანე ნინუა (კოსტა)
ალექსი მამრიკიშვილი (თებეკი)
რევაზ ბარამიძე (არჩილი)
ს. გვარამაძე (თედო)
ნ. კევლიშვილი (ვარლამი)
სერგო გერსამია (ლევანი)
პავლე კანდელაკი
გივი თოხაძე
ჯ. აბულაძე
რ. გურჩიანი
პ. დადვანი
დავით ჯაფარიძე
ვ. კორნილინი
ირაკლი ნიჟარაძე
ლიკა ნიჟარაძე
თამარ ციციშვილი (ექიმი ქალი)
რევაზ ხობუა (მეტყევე)
ეპისკოპოსი ნადირობაზე

ეპისკოპისი ნადირობაზე — რეჟისორ ლიანა ელიავას 1971 წლის ქართული ფილმი. გადაღებულია ნიკო ლორთქიფანიძის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.

სიუჟეტი
ეს არის მხიარული ამბავი ეპისკოპოსისა, რომელმაც ნადირობის ტრფიალი მღვდლის დასჯა გადაწყვიტა, მაგრამ თვითონ მასშივე გაღვიძებულმა ნადირობის ჟინმა იმდენად გაიტაცა, რომ ანაფორა გაიხადა, ჯორიდან გადმოხტა და კურდღელს ბუჩქებში ფეხდაფეხ დაედევნა.

როლებში
შალვა ხერხეულიძე (ეპისკოპოსი)
მიხეილ ვაშაძე (მღვდელი)
ვლადიმერ წულაძე (დეკანოზი)
არკადი ბაქრაძე (აზნაური)
როდერ ჩაჩანიძე (დიაკონი)
ვ. ბახტურიძე (მედავითნე)
შალვა ბეჟუაშვილი (მოხუცი აზნაური)
ვანო მაჭავარიანი (მსახური)
ერთ პატარა ქალაქში

ერთ პატარა ქალაქში — 1985 წლის ქართული ფილმი.

სიუჟეტი
ფილმის სიუჟეტი რეალური ცხოვრებიდან იღებს სათავეს და მოგვითხრობს ცდას შესახებ, რომელიც რესპუბლიკაში მიმდინარეობდა. მთავარი გმირი ცდილობს სასიკეთო კვალი დაამჩნიოს ქვეყნის სამეურნეო საქმიანობას და წარმატებით დაძლიოს გზაზე შეხვედრილი წინააღმდეგობანი.

როლებში
ტრისტან ყველაიძე
ქეთევან კიკნაძე
მერაბ ნინიძე
გიორგი (გოგი) ქავთარაძე
გურამ ფირცხალავა - ვიქტორ ავალიშვილი
გიორგი ხარაბაძე
გრიგოლ წიტაიშვილი
სოსო გოგიჩაიშვილი
თენგიზ ჩანტლაძე
ბადრი კობახიძე
თენგიზ დაუშვილი
გაიოზ დვალიშვილი
გ. ჯაფარიძე
ი. გვათუა
გაიოზ ბუხრაშვილი
პ. ჩაფიჩაძე
ისლისებრნი

ისლისებრნი — ერთლებნიანი მცენარეების ოჯახი. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახებია.

ცნობილია 90-მდე გვარის 400-მდე სახეობა. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერი და ცივი ჰავის ზონებში, უმთავრესად ტენიან და ჭაობიან სუბსტრატზე. საქართველოში — 22 გვარის 140 სახეობაა.

ზოგი სახეობისაგან ქსოვენ ჭილობებს, ქუდებსა და ჩანთებს, პაპირუსისაგან ძველთაგანვე ამზადებდნენ ქაღალდს. ბევრი სახეობა ტორფწარმომქმნელია, ზოგი — სამკურნალო და დეკორატიული.
ისლურა

ისლურა — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეების გვარი ჭილისებრთა ოჯახისა. ღერო შეფოთლილია ბრტყელი ხაზურ-ლანცეტა კიდებეწვიანი ფოთლებით. ნაყოფი ერთბუდიანი და სამთესლიანი კოლოფია.

ისლურის 80 სახეობა მეტწილად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ სარტყელში. საქართველოში გვხვდება 8 სახეობა. საქართველოში იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყლის ტყეებში. ხშირად გვხვდება სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე, ალპურ ხალებზე, ქვიან და კლდოვან ფერდობებზე. ისლურა არსად არ ქმნის დამოუკიდებელ ცენოზებს.
ისპანახი (გვარი)

ისპანახი — ორსახლიანი, ერთ- ან ორწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. შუა აზიაში, ირანსა და კავკასიაში ცნობილია 3 სახეობა. ყველაზე გავრცელებულია ბოსტნის ისპანახი .

ისპანახის ღერო 25-50 სმ აღწევს, აქვს სამკუთხა-შუბისებური ან კვერცხისებრ წაგრძელებული სადა ან გოფრირებული ფოთოლი. კარგად იტანს სიცივეს (უძლებს 8-10 ° ყინვას), სწრაფად იზრდება. მაღალ ტემპერატურაზე იწყებს აჩიყებას.

მოსავალს იღებენ 5-6 როზეტის განვითარებიდან მცენარის აყვავებამდე. ისპანახის სამშობლოა ირანი, კულტურულ მცენარედ აშენებენ ზომიერი ჰავის ქვეყნებში. იყენებენ კულინარიაში.

საქართველოში ისპანახს იყენებენ აგრეთვე შემამჭიდროვებელ კულტურად ბოსტნის თესლბრუნვაში. თესენ შემოდგომასა (სექტემბერი) და ადრე გაზაფხულზე. მოსავლიანობა 100-150 ც/ჰა. გავრცელებული ჯიშებია როსტოვული, ვიროფლე, გორდი და ვიქტორია.
ისტორიული ლექსი

ისტორიული ლექსი — ქართული ზეპირსიტყვიერების ჟანრი, ისტორიულ მოვლენებისა და მოღვაწეების ცხოვრების ამსახველი ხალხური ლექსი. ისტორიული ლექსის ყველაზე ადრინდელი ნიმუშები ეძღვნება ვახტანგ გორგასალს და - საუკუნეებით თარიღდება. ცნობილია ლექსები კონსტანტინე არსაკიძის, თამარ მეფის, რუსუდან მეფის, ერეკლე -ისა და სხვათა შესახებ. ასევე პოპულარულია ქართულ ხალხურ პოეზიაში ბახტრიონის აღება, ასპინძისა და კრწანისის ბრძოლები, 1804, 1812 სახალხო აჯანყებანი, 1905-1907 რევოლუცია დ სხვა. ისტორიული ლექსებში აისახა ქართველი ერის მრავალჭირნახული ისტორია, მისი ბრძოლა დამპყრობლებთან.
ისქანდერნამე

ისქანდერნამე ("ალექსანდრე მაკედონელის წიგნი"), ალექსანდრე მაკედონელის შესახებ ფსევდოკალისთენეს რომანის აღმოსავლური რედაქციები. ფალური, სირიული და არაბული ქრონიკები საფუძვლად დაედო ახლ სპარსულ ენაზე შექმნილ მრავალრიცხოვან ვერსიებს (ბალამი, ფირდოუსი, ხალხური რომანები). პირველი ვრცელი პოემა "ისქანდერნამე" ეკუთვნის ნიზამი განჯევის ( ს.), რომელსაც წერილობითი წყაროების გარდა გამოუყენებია ამიერკავკასიაში გავრცელებული ზეპირი გადმოცემები. პოემაში ნახსენებია აფხაზთა (ქართველთა) სამეფოც. შემდგომში შექმნილ ვერსიათაგან აღსანიშნავია ხოსროვ დეჰლევის ( ს.), ჯამის ( ს.) და ნავოის ( ს.) პოემები. ქართულად ჯერ კიდევ საუკუნემდე უნდა არსებულიყო უშუალოდ ბერძნულიდან გადმოღებული ვერსია ("ალექსანდრეს რომანი"). საუკუნეში შექმნილი ქართული "ალექსანდრიანის" პროზაული (არჩილის) და პოეტური (პეტრე ჩხატარაისძის) ვერსიები სერბიულ-რუსულ წყაროებს უკავშირდება.
საშა (დიჯეი)

ალექსანდერ პოლ კოუ (; დ. 4 სექტემბერი, 1969) — უელსელი დიჯეი და მუსიკალური პროდიუსერი. კარიერა დაიწყო ესიდ ჰაუსის მუსიკის შესრულებით გვიან 1980-იან წლებში და ცენტრალური ფიგურა გახდა ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის განვითარებასა და პოპულარიზაციაში. 1993 წელს შეუამხანაგდა დიჯეი ჯონ დიგუიდს, რომელთანაც ერთად საერთაშორისო ტურებზე გადის და ერთობლივ მიქსებს უშვებს. მათი ტრეკების შერჩევისა და მიქსინგის ტექნიკით, საშამ და დიგუიდმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს პროგრესული ტრანსისა და ჰაუსის მუსიკის ევოლუციაში.
ერთი ბედის ანოტაცია

ერთი ბედის ანოტაცია — რეჟისორ თამაზ გოცირიძის 1991 წლის ფილმი.

სიუჟეტი
ფილმის გმირს, უკვე ზრდასრულ ადამიანს, ბავშვობიდან მოჰყვება დარღვეული ოჯახის ტრაგედია – მამას თითქმის არ იცნობს, დედას სხვა ოჯახი აქვს და შვილი საერთოდ არ ახსოვს. გაუცხოებული, ე.წ. ზედმეტ ბედნიერ ადამიანად ქცეული ფილმის გმირი ვერაფერს ეჭიდება ცხოვრებაში, სიყვარულიც კი ილუზიურ, უნიადაგო გრძნობად იქცევა მისთვის.

როლებში
გურამ პეტრიაშვილი
ზაზა მაღალაშვილი
ავთანდილ უჩანეიშვილი
ლელა წურწუმია
ლელა გოცირიძე
გია მენაბდე
ირაკლი მაზანაშვილი
ერთი ლეღვი გზაზე

ერთი ლეღვი გზაზე — 2004 წლის ქართული ფილმი. გადაღებულია რევაზ ინანიშვილის მოთხრობა „კაცების“ მიხედვით. ფილმის რეჟისორია ირაკლი მეტრეველი, პროდოუსერი - ელდარ შენგელაია.

სიუჟეტი
„გადაშლილი მინდვრების პოეზიით და ოჯახური კერის სითბოთი სავსე კომედია სოფლის ცხოვრებიდან, ეშმაკ ბავშვებზე და მათ მთვრალ, უბადრუკ მამებზე“ (ჯეიმზ ნორტონი, ჟურნალი „ვერტიგო“).

როლებში
დუტა სხირტლაძე
ლევან წულაძე
ქეთი ცხაკაია
მაკა შალიკაშვილი
ბესო ბარათაშვილი
სანდრო მათურელი
გიორგი კიკნაძე

ჯილდოები