iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1964

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1964 მიიღეს 2010 წლის 22 დეკემბერს. სომალის საკითხზე ადრე მიღებული რეზოლუციების გათვალისწინებით, საბჭომ გასცა ნებართვა სომალიში აფრიკის კავშირის მისიის მანდატის გაგრძელებაზე 2011 წლის 30 სექტემბრამდე და გაზარდა მისი შემადგენლობა 8,000-დან 12,000 თანამშრომლამდე.

უშიშროების საბჭომ განმარტა, რომ პერსონალის რაოდენობის ზრდა მიზნად ისახავდა მთავრობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვას ისლამისტური დაჯგუფება „ალ-შაბაბის“ (-) მეამბოხეებისა და სხვა ჯგუფებისგან.
აფრიკული სახელმწიფოები სულ 20,000 ჯარისკაცს ითხოვდნენ, თუმცა უშიშროების საბჭომ ჩათვალა, რომ ეს რაოდენობა გადაჭარბებული იყო.

რეზოლუცია
დაკვირვებები
რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა მხარდაჭერა ჯიბუტის სამშვიდობო პროცესისა და გარდამავალი ფედერალური მთავრობის როლის მიმართ. საბჭომ განაცხადა, რომ სომალიში მოქმედმა მხარეებმა უარი უნდა თქვან ძალადობაზე და ითანამშრომლონ ქვეყანაში მშვიდობისა და სტაბილურობის დასამყარებლად. საბჭომ მაღალი შეფასება მისცა -ის როლს, ასევე ბურუნდისა და უგანდის წვლილს ამ ძალებში და ხაზი გაუსვა სომალიში სრულფასოვანი უსაფრთხოების სამსახურების არსებობის მნიშვნელობას.

ამავდროულად, გამოითქვა შეშფოთება ქვეყანაში არსებული ჰუმანიტარული ვითარებისა და ჰუმანიტარული დახმარების მუშაკებზე თავდასხმების გამო; დაიგმო მშვიდობიანი მოსახლეობისა და დახმარების ჯგუფების წინააღმდეგ მიმართული ყოველი ძალადობრივი ქმედება და ადამიანის უფლებათა დარღვევა.გარდა ამისა, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა სომალისთვის ჰუმანიტარული დაფინანსების შემცირების გამო და მოუწოდა სახელმწიფოებს ფინანსური წვლილის შეტანისკენ.

დადგენილებები
გაეროს წესდების თავის საფუძველზე მოქმედმა საბჭომ აფრიკის კავშირის წევრ სახელმწიფოებს მისცა უფლება, გააგრძელონ მისია სომალიში 2011 წლის 30 სექტემბრამდე და გაზარდონ -ის პირადი შემადგენლობა 8,000-დან 12,000-მდე. გენერალურ მდივანს, პან გი მუნს, დაევალა ოპერაციისთვის ლოგისტიკური მომსახურების უზრუნველყოფა. საბჭომ ასევე გაიხსენა 1863-ე რეზოლუციით (2008) გამოხატული განზრახვა, რომელიც განიხილავს სომალიში გაეროს სამშვიდობო მისიის ჩამოყალიბების შესაძლებლობას.

რეზოლუციამ მოითხოვა ჰუმანიტარული მუშაკების უსაფრთხოების გარანტირება, მოსახლეობის წინააღმდეგ ძალადობისა და ადამიანის უფლებათა დარღვევების შეწყვეტა; ასევე, საბჭო მიესალმა გაეროს ოფისებისა და სააგენტოების მცდელობებს სომალიში გაეროს წარმომადგენლობის გაზრდასთან დაკავშირებით.
ჯოვანი არიჯი

ჯოვანი არიჯი (ინგლ. ; დ.7 ივლისი, 1937 - გ.18 ივნისი, 2009) — იტალიელი ეკონომისტი, სოციოლოგი და მსოფლიო სისტემების ანალიტიკოსი. 1998 წლიდან სოციოლოგიის პროფესორია ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტში. არიჯის ნაშრომები თხუთმეტზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.
ბიოგრაფია
არიჯი დაიბადა მილანში, იტალიაში, 1937 წელს. 1960 წელს მიიღო ლაურეას ხარისხი ეკონომიკაში ბოკონის უნივერსიტეტიდან. კარიერას საფუძველი ჩაუყარა როდეზიის უნივერსიტეტის კოლეჯში (დღევანდელი ზიმბაბვე) და შემდეგ ტანზანიის დარ-ეს-სალამის უნივერსიტ ეტის კოლეჯში, სადაც განავითარა არგუმენტები იმის შესახებ, თუ როგორ მოქმედებდა შრომის მიწოდება და მუშახელის წინააღმდეგობა კოლონიალიზმის და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობების განვითარებაზე.

იქვე გაიცნო იმანუელ უოლერსტეინი, რომელთანაც მოგვიანებით რამდენიმე სამეცნიერო პროექტზე ითანამშრომლა. 1969 წელს იტალიაში დაბრუნების შემდეგ, 1971 წელს არიჯიმ და სხვებმა დააარსეს „გრუპო გრამში".

1979 წელს არიჯი შეუერთდა უოლერსტეინს და ტერენს ჰოპკინსს, როგორც სოციოლოგიის პროფესორს ბინგემტონის უნივერსიტეტის ეკონომიკის, ისტორიული სისტემებისა და ცივილიზაციების შესასწავლი ფერნან ბროდელის ცენტრში. სწორედ ამ პერიოდში გახდა ბროდელის ცენტრი მსოფლიო სისტემების ანალიზის მთავარ ცენტრად და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან იზიდავდა მეცნიერებს.

გლობალური კაპიტალიზმის წარმოშობისა და გარდაქმნების შესახებ მისი ტრილოგია 1994 წელს დაიწყო წიგნით, რომელიც კაპიტალიზმის ევოლუციას ახლებურად განმარტავდა — „გრძელი მეოცე საუკუნე: ფული, ძალაუფლება და ჩვენი დროის სათავეები". წიგნი სულ მცირე ათ ენაზე გამოიცა. ჯოვანიმ 2009 წელს „გრძელი მეოცე საუკუნის" მეორე გამოცემა დაასრულა.

1999 წელს, ბევერლი სილვერთან ერთად, გამოაქვეყნა „ქაოსი და მმართველობა თანამედროვე მსოფლიო სისტემაში", ხოლო 2007 წელს „ადამ სმიტი პეკინში: საუკუნის სათავეები", სადაც შეადარა დასავლური და აღმოსავლეთ აზიური ეკონომიკური განვითარება, შეისწავლა ჩინეთის ეკონომიკა და დაასახელა როგორც ეკონომიკური მსოფლიო ძალა.

მიუხედავად იმისა, რომ ინტელექტუალურად მრავალი თვალსაზრისით იმანუელ უოლერსტეინი და ჯოვანი არიჯი საერთო აზრს იზიარებდნენ, არიჯი უფრო დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ეკონომიკური ძალაუფლების უახლეს გადასვლას აღმოსავლეთ აზიისკენ. ასევე ხაზი გაუსვა ადამ სმითის, მაქს ვებერის, კარლ მარქსის, ანტონიო გრამშის, კარლ პოლანიისა და იოზეფ შუმპეტერის გავლენას მის ნაშრომებზე.

არიჯი გარდაიცვალა ბალტიმორში, საკუთარ სახლში, 2009 წლის 18 ივნისს. კიბოს დიაგნოზი 2008 წლის ივლისში დაუსვეს.
დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1926

დანიის საჭადრაკო ჩემპიონატი 1926 მიმდინარეობდა სენერბორგში.

ტურნირში მონაწილეობა მიიღო 8 მოჭადრაკემ, მათ შორის დანიის მოქმედმა ჩემპიონმა ერიკ ანდერსენმა და ოგე კირმა, რომელსაც ასევე ჰქონდა მოგებული ეროვნული ჩემპიონატები.

ტურნირი გამოირჩეოდა პირველი ადგილისთვის დაძაბული ბრძოლით, რომელშიც ერიკ ანდერსენი, ეივინ ლარსენი და ოგე კირი მონაწილეობდნენ. ანდერსენმა ორივე კონკურენტთან შეძლო პირადი შეხვედრების მოგება, მაგრამ ტურნირის აუტსაიდერებთან წელიწადნახევარი ქულა დაკარგა. შედეგად, მას კონკურენტები წამოეწივნენ, რომლებმაც ერთმანეთში ყაიმი ითამაშეს, დანარჩენ მონაწილეებს კი მოუგეს.

ცხრილი
მატჩი პირველი ადგილისთვის
გამარჯვებულებს პირველი ადგილისთვის დამატებითი მატჩ-ტურნირი უნდა ეთამაშათ, თუმცა ოგე კირმა გარკვეული მიზეზების გამო მასში მონაწილეობა ვერ მიიღო. შედეგად, კოპენჰაგენში ჩატარდა სამპარტიიანი მატჩი ერიკ ანდერსენსა და ეივინ ლარსენს შორის. ანდერსენმა პირველივე ორი პარტია მოიგო, რის გამოც მესამე პარტიის ჩატარება საჭირო აღარ გახდა. ანდერსენი ჩემპიონად გამოცხადდა, ლარსენმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ხოლო კირი ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი გახდა.
დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1927

დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში — საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც მიმდინარეობდა ვორდინგბორგში 1927 წლის 12-დან 15 მაისამდე.

შეჯიბრება ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით 7 ტურად. ტურნირში 10 მოჭადრაკე მონაწილეობდა. ერიკ ანდერსენი მეოთხედ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი. მან ტურნირი მარცხის გარეშე გაიარა, თუმცა ბევრი ყაიმი ითამაშა, რისი გამოყენებაც ვერცერთმა კონკურენტმა ვერ შეძლო. გამარჯვებულს ნახევარი ქულით ჩამორჩნენ იოჰანეს პეტერსენი და კარლ რუბენი. მათაც ბევრი ყაიმი დააგროვეს, ამასთან პეტერსენი ანდერსენთან დამარცხდა, მაგრამ რუბენის ძლევა შეძლო.

სატურნირო ცხრილი
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა — გამომცემლობა თბილისში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შემადგენელი ნაწილი. დაარსდა 1933 წლის 4 მაისს.

მისი მიზანია ხელი შეუწყოს უნივერსიტეტის სამეცნიერო, სასწავლო და საგანმანათლებლო საქმიანობის წარმატებით განხორციელებას. გამოსცემს სამეცნიერო და მხატვრულ ლიტერატურას, ლექსიკონებს, სახელმძღვანელოებს, მონოგრაფიებს, სამეცნიერო კრებულებს, ჟურნალებს და სხვ.
გიორგი დიმიტროვი

გიორგი მიხეილის ძე დიმიტროვი (; დ. 18 ივნისი, 1882, სოფ. კოვაჩევცი, პერნიკის ოკრუგი, ბულგარეთი — გ. 2 ივლისი, 1949, ბარვიხა, მოსკოვის ახლოს) — ბულგარელი რევოლუციონერი, ბულგარეთის სახელმწიფო, პოლიტიკური და პარტიული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
გიორგი დიმიტროვი დაიბადა 1882 წელს ხელოსნის ოჯახში. 15 წლისა ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში. 1902 წელს – შევიდა ბულგარეთის მუშათა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში (ბმსდპ), მიემხრო მის რევოლუციურ მარქსისტულ ფრთას, რომელიც 1903 წელს დამოუკიდებელ ბმსდპ-დ (ვიწრო სოციალისტებისა) გაფორმდა [1919 წლიდან ბულგარეთის კომპარტია (ვიწრო სოციალისტებისა) – ბკპ (ვ. ს.)]. 1909 წელს აირჩიეს პარტიის ცკ-ის წევრად. 1905-1923 წლებში იყო მუშათა საერთო პროფკავშირების ხელმძღვანელობის წევრი (1909 წლიდან მდივანი) და აქტიურად მონაწილეობდა ბულგარეთის პროლეტარიატის გამოსვლების მოწყობაში. ბალკანეთის ომების (1912-1913) დროს ებრძოდა კაპიტალისტურ პოლიტიკას. მონაწილეობდა ბალკანეთის სოციალ-დემოკრატთა (1909) და (1915) კონფერენციებში, ებრძოდა ოპორტუნიზმს საერთაშორისო მუშათა მოძრაობაში. 1921 წელს მონაწილეობდა კომინტერნის კონგრესის მუშაობაში, სადაც შეხვდა ვ. ი. ლენინს; იმავე წელს აირჩიეს პროფინტერნის ცენტრალური საბჭოს წევრად. 1923 წელს ვ. კოლაროვთან ერთად სათავეში ჩაუდგა ანტიფაშისტურ შეიარაღებულ აჯანყებას, რომლის ჩახშობის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. ბულგარეთის ფაშისტურმა ხელისუფლებამ დიმიტროვს დაუსწრებლად გამოუტანა სიკვდილის განაჩენი. საზღვარგარეთ ყოფნისას იყო ბკპ (ვ. ს.) საზღვარგარეთის ბიუროს წევრი, მუშაობდა კომინტერნის აღმასკომში და პროფინტერნის ცენტრალურ საბჭოში, იყო ბალკანეთის კომუნისტური ფედერაციის მდივანი. 1933 წელს დააპატიმრეს ბერლინში გერმანიის რაიხსტაგის დაწვის პროვოკაციული ბრალდებით (იხ. ლაიფციგის პროცესი 1933). მსოფლიოში ფართო საპროტესტო მოძრაობამ ფაშისტური სასამართლო აიძულა დიმიტროვი და სხვა კომუნისტები გაემართლებინა. საბჭოთა კავშირმა დიმიტროვს საბჭოთა მოქალაქეობა მისცა. 1934-1945 წლებში დიმიტროვი სსრკ-ში ცხოვრობდა. 1934 წელს აირჩიეს ლენინგრადის საქალაქო საბჭოს დეპუტატად. 1935-1943 წლებში იყო კომინტერნის აღმასკომის გენერალური მდივანი. 1937-1945 წლებში სსრკ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მსოფლიო ომის წლებში იყო ბულგარეთში სამამულო ფრონტის (რამაც დიდი როლი შეასრულა ბულგარეთის სახალხო მასების დარაზმვაში და 1944 წლის 9 სექტემბერს რევოლუციის გამარჯვებაში) შექმნის ინიციატორი (1942) და მისი ხელმძღვანელი. ფაშიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დიმიტროვი ლენინის ორდენით დააჯილდოვა (1945). 1945 წლის 6 ნოემბერს დიმიტროვი სამშობლოში დაბრუნდა. დიმიტროვი იყო ბკპ ცკ გენერალური მდივანი (1948 დეკემბრიდან) და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (1995 წლის ნოემბრიდან). მის სახელთანაა დაკავშირებული ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის გამოცხადება (1946 წლის 15 სექტემბერს), კონსტიტუციის მიღება და ძირეული სოციალისტური გარდაქმნების გატარება.

ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკაში დაწესებული იყო დიმიტროვის სახელობის ორდენი. ბულგარეთის კომუნისტური ახალგაზრდობის კავშირი დიმიტროვის სახელს ატარებდა. დაწესებული იყო დიმიტროვის სახელობის პრემია მეცნიერების, ტექნიკის, ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში მიღწევებისათვის.
დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1928

დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში — საჭადრაკო ტურნირი, მიმდინარეობდა ჰორსენსში 1828 წლის 3-დან 6 მაისამდე.

წინა ეროვნული ჩემპიონატის მსგავსად, ტურნირი ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით 7 ტურად. ამჯერად შეჯიბრებაში მონაწილეობა მიიღო 18 მოჭადრაკემ, თუმცა ქვეყნის მრავალგზის ჩემპიონს, ერიკ ანდერსენს, მონაწილეობა არ მიუღია. 1927 წლის ჩემპიონატის პრიზიორებმა, იოჰანეს პეტერსენმა და კარლ რუბენმა, ამჯერად სამეულში მოხვედრა ვერ შეძლეს. პეტერსენმა ნახევარი ქულით ნაკლები დააგროვა, ვიდრე პრიზიორებმა და არნე დესლერთან ერთად 4—5 ადგილები გაიყო, რუბენმა კი ქულების მხოლოდ 50% მოაგროვა და ცხრილის შუაში აღმოჩნდა. შედეგად, დანიის ახალი ჩემპიონი გახდა იაკობ გემზე, რომელმაც ნახევარი ქულით გაუსწრო ნილს ლიესა და ჰენრი პედერსენს. სამივე მოჭადრაკისთვის ეს შედეგი კარიერის მთავარ წარმატებად იქცა.

სატურნირო ცხრილი
დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1934

დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში — საჭადრაკო ტურნირი, მიმდინარეობდა ვაილეში 1934 წლის 26-დან 29 აპრილამდე.

ჩემპიონი მეათედ გახდა ერიკ ანდერსენი, რომელმაც მეორე ადგილზე გასულ ბიორნ ნილსენს წელიწადნახევარი ქულით გაუსწრო. მათ შორის მე-3 ტურში გამართული პარტია ყაიმით დასრულდა.

21 პარტია შედეგიანად დასრულდა, ხოლო 7 — ყაიმით.

ცხრილი
მარათუნტა

მარათუნტა — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც მდებარეობს პაფოსიდან აღმოსავლეთით 6 კმ-ში. მარათუნტა ზღვის დონიდან 323 მ სიმაღლეზეა. იგი წარმოადგენს პატარა, მშვიდ და წყნარ ტრადიციულ სოფელს. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ არის დაშორებული ხმაურიანი პაფოსისა და მისი ინფრასტრუქტურისგან, სოფელი ახერხებს შეინარჩუნოს უფრო სოფლისეული ხასიათი და ამავდროულად ისარგებლოს ქალაქის ცენტრთან სიახლოვის პრივილეგიებით. მათთვის, ვისაც ამ ტერიტორიის მონახულება სურს, არის ტავერნა, სადაც ხალხს წასახემსებლებს სთავაზობენ. მსგავსი ვარიანტები მეზობელ არმუშიც მოიძებნება, ხოლო დამატებითი კეთილმოწყობისა თუ მომსახურებისთვის, ვიზიტორებს შეუძლიათ ქალაქში ან უფრო განვითარებულ კონიაში წასვლა, რომელიც მანქანით სულ რაღაც 5 წუთის სავალზეა.
ჰაიდენჰაიმი (საფეხბურთო კლუბი)

ჰაიდენჰაიმი — გერმანული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ჰაიდენჰაიმიდან, რომელიც ასპარეზობს ბუნდესლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ ვოით-არენაზე, რომელიც 15 000 მაყურებელს იტევს.

ისტორია
კლუბი დღევანდელი სახით 2007 წელს ჩამოყალიბდა საფეხბურთო სექციის გამოყოფის შედეგად მშობელი ჰაიდენჰაიმის სპორტული ფედერაციისგან, რომელიც უფრო დიდი, მრავალი სპორტით დაკომპლექტებული ორგანიზაცია იყო. ამ ფედერაციის 25 დეპარტამენტში 5 800 წევრი ჰყავს. საფეხბურთო მხარის დამოუკიდებლობა საშუალებას აძლევს მას იმოქმედოს გერმანიის საფეხბურთო ასოციაციის წევრი პროფესიონალური კლუბებისთვის დადგენილი უფრო მკაცრი ეკონომიკური სტანდარტების შესაბამისად.

თავად ჰაიდენჰაიმის ფედერაცია 1972 წელს დაარსდა. კლუბის ისტორია 1846 წლის 14 აგვისტოს იწყება, როდესაც დაარსდა ტანვარჯიშის კლუბი „ტურნგემაინდე ჰაიდენჰაიმი“, რომელიც 1852 წელს დაიშალა, მაგრამ 1861 წელს იმავე სახელით ხელახლა შექმნეს. კლუბს 1872 წელს „ტანვარჯიშის კლუბი ჰაიდენჰაიმი“ უწოდეს.

1890 წლის 8 ივლისს ასოციაციაში შეიქმნა საფეხბურთო განყოფილება, რომელიც 1922 წლის 21 აგვისტოს დამოუკიდებელ გუნდად გადაკეთდა. საფეხბურთო კლუბთან 1936 წელს გაერთიანდა საცურაო კლუბი „შვიმვერაინ 04 ჰაიდენჰაიმი“. ეს ორი სპორტული კლუბი მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე ერთ ორგანიზაციაში იყვნენ გაერთიანებული, ხოლო ომის დასრულების შემდეგ გაიყვნენ. საფეხბურთო კლუბმა „ჰაიდენჰაიმი 1890“ სახელით განაგრძო არსებობა.
ავიამზიდი

ავიამზიდი, ავიოსანი — წყალზედა საბრძოლო ხომალდი – მაღალმანევრული მცურავი საავიაციო ბაზა. ავიამზიდის მთავარი საბრძოლო საშუალებაა ბირთვული და ჩვეულებრივი მუხტიანი რაკეტებით, ყუმბარებითა და ტორპედოებით შეიარაღებული საგემბანო ავიაცია (თვითმფრინავები, შვეულმფრენები). ავიამზიდს აქვს აგრეთვე საზენიტო რაკეტული დანადგარები და 76-127 მმ კალიბრის არტილერია. ავიამზიდი პირველად მსოფლიო ომში (1914-1918) გამოიყენეს; მსოფლიო ომში (1939-1945) ავიამზიდი იყო აშშ-ის, იაპონიისა და ინგლისის საზღვაო ფლოტების მთავარი დამრტყმელი ძალა. ამჟამად არსებობს დამრტყმელი და ნავსაწინაღო, ჩვეულებრივი და ატომური ავიამზიდები. დამრტყმელი ავიამზიდის დანიშნულებაა საგემბანო ავიაციისა და რაკეტული იარაღის მოქმედების ფარგლებში მტრის მიწისზედა ობიექტებისა და სახმელეთო ჯარის მოსპობა, ზღვებსა და ბაზებზე ხომალდების, ჰაერში ან აეროდრომზე ავიაციის განადგურება, დესანტის გადასხმის უზრუნველყოფა და საოკეანო კომუნიკაციების დაცვა. ნავსაწინაღო ავიამზიდის დანიშნულებაა ღია ზღვაში მტრის წყალქვეშა ნავების ძებნა და განადგურება.
მარონასი (კვიპროსი)

მარონასი — მიტოვებული სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც მდებარეობს არქიმანდრიტადან 3 კმ-ით ჩრდილოეთით. სავარაუდოდ, მას სახელი წმინდა მარონის პატივსაცემად დაერქვა.

სახელი
ძველ რუკებზე სოფელი მონიშნულია როგორც მარონა. ზოგიერთი ამტკიცებს, რომ ადგილის სახელწოდება მიუთითებს იმაზე, რომ სოფელს ოდესღაც მარონიტი მოსახლეობა ჰყავდა. თუმცა, ჯეკ ს. გუდვინი ამტკიცებს, რომ სახელი მომდინარეობს მითოლოგიური მღვდლისგან, თრაკიიდან. 1958 წელს კვიპროსელმა თურქებმა უწოდეს ალტერნატიული სახელი — , რაც ნიშნავს „დიდებულ ფიჭვს“.
მელადეია

მელადეია — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც მდებარეობს ლისოსიდან 2 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით.

პაფოსის ტყის მიმართულებით ვიზიტორი წააწყდება მელადეიას და მამონიის ერთ-ერთ მცირე დასახლებას, რომელიც გარშემორტყმულია სოფლებით: ლისოსი, პერისტერონა პაფოსი და მელანდრა.

მელადეიას ფართო ტერიტორიაზე ბევრი გასასვლელი ადგილია, ხოლო მეჩხერად დასახლებულ პუნქტში კვლავ დგას დანგრეული მეჩეთი — დასახლების ისტორიის ცოცხალი მტკიცებულება.
ვიტორიო ავანცი

ვიტორიო ავანცი (იტალ. ; 21 თებერვალი, 1850 — 7 აგვისტო, 1913) — იტალიელი მხატვარი, რომელიც ძირითადად პეიზაჟებს ხატავდა.

ბიოგრაფია
ვიტორიო ავანცი დაიბადა ვერონაში. სწავლობდა მიუნხენის აკადემიაში, ბავარიაში. მონაწილეობდა ვენეციაში გამართულ გამოფენებში 1887, 1897 და 1899 წლებში. ავანცი გარდაიცვალა ვერონის პროვინციის დასახლება კამპოფონტანაში.

მის ნახატებს შორის გამორჩეულია:

„წვიმამდე“
„დახაუს (ბავარიის სოფელი) მიმდებარე ტერიტორია“
„ისაარის მახლობლად“
„კაპრის ნავსაყუდელი“
„პირველი ფოთლები“
აგშინ ალიზადე

აგშინ ალიყული ოღლუ ალიზადე (; დ. 22 მაისი, 1937, ბაქო — 3 მაისი, 2014, ბაქო) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, მუსიკალური მოღვაწე და საზოგადო მოღვაწე, საუკუნის აზერბაიჯანული კომპოზიციური სკოლის ერთ-ერთი წამყვანი წარმომადგენელი. აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (1987) და აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1978). განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა, როგორც პირველი აზერბაიჯანული გმირულ-ეპიკური ბალეტის კომპოზიტორმა.

ბიოგრაფია
აგშინ ალიზადე დაიბადა ოჯახში, რომელიც მჭიდრო კავშირში იყო აზერბაიჯანის კულტურულ ცხოვრებასთან. დედამისი, ბიქია ხანუმი, მეჰდი ჰუსეინზადეს და იყო, ხოლო მამამისი, ალიყული ალიზადე, აღმოსავლური კლასიკური პოეზიის ექსპერტი და სახალხო მომღერალი. აზერბაიჯანული კულტურის ცნობილი მოღვაწეები, მათ შორის ალიაღა ვაჰიდი და ტოფიგ გულიევი, ხშირად სტუმრობდნენ ოჯახის სახლს.

პროფესიული კარიერის განმავლობაში ალიზადემ მნიშვნელოვანი თანამდებობები დაიკავა მუსიკალურ ინდუსტრიაში. იგი ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის კომპოზიტორთა კავშირს და მსახურობდა სსრკ კომპოზიტორთა კავშირის საბჭოს მდივნის თანამდებობაზე. კომპოზიტორმა უდიდესი აღიარება მოიპოვა თავისი ბალეტით „ბაბექი“, რომელიც 1979 წელს შეიქმნა ილია სელვინსკის ლექსის მიხედვით. ეს ნაწარმოები აზერბაიჯანულ მუსიკაში პირველ გმირულ-ეპიკურ ბალეტად ითვლება. ბალეტის პრემიერა 1986 წელს შედგა. ისტორიულმა თემებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ალიზადეს შემოქმედებაში. ეს თემები აშკარაა ბალეტებში „მოგზაურობა კავკასიაში“, რომელიც ხურშიდბანუ ნათავანს ეძღვნება.

ბალეტის ნაწარმოებების გარდა, ალიზადემ შექმნა ხუთი სიმფონია, ვიოლინოს კონცერტი, პოემა ჩელოზე და არაერთი კამერული ინსტრუმენტული ნაწარმოები, მათ შორის „სოფლის სუიტა“, „ჯანგი“ და „დასტანი“. ის ასევე არის ვოკალური და სიმფონიური ნაწარმოებების ავტორი, მათ შორის კანტატა „აზერილერი“ და ოდა „მშობლიური მიწა“. კომპოზიტორს დაწერილი აქვს მუსიკა ორმოცდაათზე მეტი მხატვრული ფილმისთვის, თეატრალური დადგმებისა და ანიმაციური ფილმებისთვის.

აზერბაიჯანული კულტურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის ალიზადეს მიენიჭა არაერთი სახელმწიფო ჯილდო, მათ შორის დიდების ორდენი (1997), ღირსების ორდენი (2012) და საპატიო ნიშნის ორდენი (1986). მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის და აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტის წოდებები. 1967 წელს მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ ლენინ კომსომოლის პრემია.

გარდაიცვალა 2014 წლის 3 მაისს, ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.
რონალდ დე ბური

რონალდ დე ბური (დ. 15 მაისი, 1970) — ნიდერლანდელი ყოფილი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ნახევარმცველისა და ვინგერის პოზიციებზე. ის არის ცნობილი ფეხბურთელის, ფრანკ დე ბურის ტყუპისცალი ძმა.

დე ბურის კარიერის ყველაზე წარმატებული პერიოდი იყო „აიაქსში“, სადაც მან მოიგო მრავალი ეროვნული ტიტული და 1994–95 წლების ჩემპიონთა ლიგა. მოგვიანებით ის თამაშობდა ისეთ კლუბებში, როგორებიცაა „ბარსელონა“ და „რეინჯერსი“, სადაც ასევე მოიპოვა მნიშვნელოვანი ტიტულები.

ნიდერლანდების ეროვნულ ნაკრებში დე ბურმა 67 მატჩი ჩაატარა და 13 გოლი გაიტანა. მან მონაწილეობა მიიღო 1994 და 1998 წლების მსოფლიო ჩემპიონატებში, ასევე 1996-სა და 2000-ზე.

საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ იგი მწვრთნელთა შტაბში მუშაობდა და სხვადასხვა პერიოდში ასისტენტის როლი ეკავა, მათ შორის კატარის ახალგაზრდულ ნაკრებშიც.
ხაჯუს ხიდი

ხაჯუს ხიდი (- ) — ისტორიული ხიდი ზაიანდერუდზე, რომელიც ირანის პლატოს უდიდესი მდინარეა, ისპაჰანში, ირანში. ხიდი ერთდროულად ასრულებდა როგორც გადასასვლელის, ასევე კაშხლის ფუნქციას და აკავშირებდა ზაიანდერუდის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარე ხაჯუს კვარტალს მდინარის მეორე მხარეს არსებულ ზოროასტრულ კვარტალთან. იგი მდებარეობს ისპაჰანში, ქამალ ისმაილის ქუჩის ბოლოში.

წარსულში ხიდი მნიშვნელოვან ფუნქციას ასრულებდა როგორც ნაგებობა და საზოგადოებრივი შეკრებების ადგილი.

სპარსული ხელოვნების ისტორიკოსები და აღორძინების მოძრაობის წარმომადგენლები, არტურ აპჰემ პოუპი და ფილის აკერმანი, ახლომდებარე მავზოლეუმში არიან დაკრძალულნი.

ისტორია
ხაჯუს ხიდი დაახლოებით 1650 წელს აშენდა, აბას -ის, საფავიანთა ირანის მეშვიდე შაჰის მმართველობის პერიოდში, უფრო ძველი ხიდის საძირკველზე. არსებული წარწერები მიუთითებს, რომ ხიდი 1873 წელს განახლდა. ნაგებობის ცენტრში მდებარეობს პავილიონი, სადაც აბას ოდესღაც იჯდა და ხედით ტკბებოდა.

ისპაჰანის პოეტები ხაჯუს ხიდს მრავალ ლექსს უძღვნიდნენ და ამ ნაწარმოებებში მის სილამაზეს აქებდნენ. ამ ლექსებს შორის აღსანიშნავია საიებ თავრიზის ვრცელი პოემა, რომელიც აღწერს ერთ-ერთ დღესასწაულსა და ილუმინაციას, რომელიც ამ ხიდის მახლობლად გაიმართა.

საფავიანთა დინასტიის მკვლევართა და ისტორიკოსთა მიხედვით, შაჰ აბას -ის მიზანი ხაჯუს ხიდის აგებისას იყო ხაჯუსა და ჰასანაბადის კარიბჭის რაიონების დაკავშირება თახთ-ე ფულადთან და შირაზის გზასთან. სხვადასხვა პერიოდში ისპაჰანში ჩასული მოგზაურები და ტურისტები ხიდის სილამაზეს აღფრთოვანებით აღწერდნენ და მას ირანული და ისლამური არქიტექტურის ერთ-ერთ მარადიულ შედევრად მიიჩნევდნენ.

სტრუქტურა
ხიდს 23 თაღი აქვს, მისი სიგრძე 133 მეტრია, ხოლო სიგანე 12 მეტრი. ირანელმა არქიტექტორებმა შეშფოთება გამოთქვეს ხიდისთვის მიყენებული ზიანის გამო, რომელიც ბოლო წლების „გაუმჯობესების პროგრამის“ ფარგლებში ჩატარებულმა სარესტავრაციო სამუშაოებმა გამოიწვია. პრობლემებს შორის დასახელებულია ხიდის თავდაპირველი საფეხუროვანი საძირკვლის დაზიანება, მდინარის კალაპოტში შეტანილი ცვლილებები და ხიდიდან საფავიანური წარწერიანი ქვის ბლოკების მოხსნა.

გალერეა
პანო-არხიმანდრიტა

პანო-არხიმანდრიტა — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. ის მდებარეობს ქალაქ პაფოსიდან 21 კილომეტრით აღმოსავლეთით. სოფელი შერეული მოსახლეობისგან შედგებოდა, თუმცა ადგილობრივმა თურქებმა დასახლება 1963 წლის ბოლოს დატოვეს. დღეისათვის, ქალაქისკენ მიგრაციის გამო, სოფლის მოსახლეობა შემცირებულია და 2011 წლის აღწერის მონაცემებით 43 ადამიანს შეადგენს.

რეგიონში ასევე არსებობდა სოფელი ქვემო არხიმანდრიტა , რომელიც ზემო არხიმანდრიტადან დაახლოებით 2 კილომეტრით სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობდა. თუმცა, ეს სოფელი 1966 წელს დაიცალა და მომდევნო წლებში ადმინისტრაციულად პანო-არხიმანდრიტას შეუერთდა.
პენტალია

პენტალია — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში. იგი მდებარეობს ამარგეტიდან ჩრდილოეთით 6 კმ-ში (3.7 მილი). პენტალიასთან ახლოს მდებარეობს პანაგია ტუ სინტის მონასტერი (ბერძნ.: ), რომელიც ღვთისმშობლისადმია მიძღვნილი. მონასტერი საუკუნეში დაარსდა. მან 1997 წელს მიიღო ევროპა ნოსტრას ჯილდო რესტავრაციისა და კონსერვაციისთვის. 540 მეტრის (1,770 ფუტი) სიმაღლეზე აშენებული ციცაბო ფერდობზე, რომელიც მდინარ ქსეროსის (ანუ ასპროკრემოსის) ხეობას გადაჰყურებს, პენტალია პროვინციაში სასოფლო-სამეურნეო მიწის ფართობის მიხედვით მესამე სოფელია და შედგება ორი დასახლებისგან, ძველისა და ახალისგან. ძველ დასახლებაში აშკარაა შენობების ძველი ხასიათი, რადგან მის პატარა ვიწრო ქუჩებში ბევრი ტრადიციული ქვით ნაშენი სახლია. ახალ დასახლებაში აშენდა თანამედროვე შენობები, რომლებიც ძირითადად კოტეჯებად გამოიყენება იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც რეგიონიდან ჩამოდიან, მაგრამ სხვაგან ცხოვრობენ და ზაფხულში ან შაბათ-კვირას სტუმრობენ. პენტალიის გაყოფა 1953 წლის პაფოსის მიწისძვრის შემდეგ მიწის ჩამონგრევის გამო მოხდა, რამაც კვიპროსის რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ 1954 წელს მოსახლეობის გადაადგილების შესახებ გადაწყვეტილების მიღება გამოიწვია. 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული, სოფელი ვერ გადაურჩა კუნძულზე ურბანიზაციის ტალღებს და დღეს მასში რამდენიმე მუდმივი მაცხოვრებელი ცხოვრობს, რომლებიც ორივე რაიონში ცხოვრობენ.

ტოპოგრაფია
პენტალია ზღვის დონიდან 703 მეტრზე (2,306 ფუტი) მდებარეობს. კუპანასი არის დასახლება, რომელიც ზღვის დონიდან 1.5 კმ-ში (0.93 მილი) მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე.

კლიმატი
პერისტერონა (პაფოსი)

პერისტერონა — პატარა სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც ქალაქ პოლისიდან 9 კილომეტრით სამხრეთით მდებარეობს. მთებში ჩამალული პაფოსის პერისტერონა ინარჩუნებს კვიპროსული არქიტექტურის ტრადიციულ ელემენტებს. ამავდროულად, ბევრი აქ აშენებს სააგარაკო სახლებსა თუ სასტუმროებს, რაც ადგილობრივ და უცხოელ ტურისტებს სოფლის მონახულებისკენ მოუწოდებს. სოფლიდან ზემოდან გადაჰყურებთ აკამასის ვრცელ ნახევარკუნძულსა და ევრეტუს კაშხალს.

სოფელი მდებარეობს სანაპირო ქალაქებიდან — პოლის-ქრისოხუსიდან და ლაჩიდან — სულ რაღაც 15 წუთის სავალზე, ხოლო პაფოსიდან 40 წუთის სავალზე.

ტრანსპორტირება
ძველი გზა, რომელიც მიდის სოფელ ლისოსისკენ, იქიდან კი პელათუსას გავლით პოლის-ქრისოხუსში სრულდება, კუნძულზე ერთ-ერთ ულამაზეს მარშრუტად ითვლება. პერისტერონა ესაზღვრება სტენის, მდებარეობს მელადეიას გვერდით და ძალიან ახლოსაა სოფლებთან: ტრიმითუსასა და ფილუსა-ქრისოხუსთან.
ფილუსა-კელოკედარონი

ფილუსა-კელოკედარონი — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც არმინუდან 4 კილომეტრით აღმოსავლეთით მდებარეობს. სოფელი თანაბრადაა დაშორებული (40 კმ) ქალაქ პაფოსიდან და ლიმასოლიდან. ფილუსა კელოკედარონი დიარიზოსის ხეობის ერთ-ერთი პირველი დასახლებაა და მდებარეობს პლატრესიდან 15 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით, ომოდოს-არსოსის ზონაში. ის ესაზღვრება სოფლებს: პრეტორის, კედარესსა და აგიოს ნიკოლაოსს (აი-ნიკოლა).

ტოპოგრაფია
სოფელი გაშენებულია დიარიზოსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 590 მეტრ სიმაღლეზე.