ირინა ნოზდროვსკა

ირინა ნოზდროვსკა (დ. 27 იანვარი, 1979, დემიდოვი, კიევის ოლქი — გ. 29 დეკემბერი, 2017, ვიშგოროდის რაიონი, კიევის ოლქი) — უკრაინელი იურისტი და უფლებადამცველი, პარლამენტის წევრის ტეტიანა ჩორნოვოლის თანაშემწე .

ცხოვრება და მოღვაწეობა
ირინა ნოზდროვსკა დაიბადა 1979 წლის 27 იანვარს დემიდოვში, კიევის ოლქში. მან იურიდიული განათლება მიიღო და აქტიურად მონაწილეობდა სამართალდამცველ საქმიანობაში. ის მუშაობდა როგორც პარლამენტის წევრის ტეტიანა ჩორნოვოლის თანაშემწე და ამავდროულად იყო აქტიური უფლებადამცველი.
ირინა ცნობილი გახდა თავისი მოწოდებით სამართლიანობისათვის, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც მისი და, სვეტლანა ნოზდროვსკა, 2015 წლის სექტემბერში გარდაიცვალა ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად. მან დაიწყო აქტიური კამპანია იმისათვის, რომ დაესაჯა ადამიანი, რომელმაც ავტოავარია მოაწყო და მისი და იმსხვერპლა.
ირინა ნოზდროვსკა პრინციპული და შეუპოვარი იურისტი იყო, რომელიც იბრძოდა უკრაინის სამართლებრივ სისტემაში კორუფციის წინააღმდეგ და ცდილობდა, რომ გავლენიანი ოჯახების წევრები, ისევე როგორც ყველა მოქალაქე, კანონის წინაშე თანაბრად იყვნენ პასუხისმგებელნი. მან წარმატებით იბრძოლა თავისი დის საქმისთვის და მოახერხა, რომ დმიტრო როსოშანსკი, დამნაშავედ ეცნოთ.
ირინა ასევე აქტიურად იცავდა თავისი დის 4 წლის შვილს და ცდილობდა მიიღო მასზე მეურვეობა დის გარდაცვალების შემდეგ. გარდა ამისა, იგი იძიებდა საქმეს სკოლის დირექტორის მიერ 300 ათასი გრივნის მითვისების შესახებ, რაც კიდევ ერთი მაგალითია მისი ბრძოლისა კორუფციისა და უსამართლობის წინააღმდეგ..

უფლებადამცველი საქმიანობა
ირინა ნოზდროვსკა იძიებდა თავისი დის გარდაცვალებას, რომელიც 2015 წლის სექტემბერში ნარკოტიკული ნივთიერების ზემოქმედების ქვეშ მყოფმა დმიტრო როსოშანსკიმ ავტომობილით იმსხვერპლა. დმიტრო როსოშანსკი იყო სერგეი ისაკოვიჩ კუპრიენკოს დისშვილი, რომელიც ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს იყო ვიშგოროდის რაიონული სასამართლოს თავმჯდომარე. დანაშაულის გამოძიება სხვადასხვა საშუალებით ჭიანურდებოდა.
ირინა ნოზდროვსკას შეუპოვარი ბრძოლა ეფექტური აღმოჩნდა, და მან მოახერხა საქმის სასამართლომდე მიტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ბრალდებულს ჰყავდა გავლენიანი ნათესავები. 2017 წლის 27 დეკემბერს უკრაინის სასამართლომ შეაჩერა პირობითი სასჯელი და დმიტრო როსოშანსკი გაგზავნა რეალურ პატიმრობაში. ეს იყო მნიშვნელოვანი გამარჯვება ირინა ნოზდროვსკასთვის და სამართლიანი სასამართლოს მოძრაობისთვის უკრაინაში.
თუმცა, ეს იყო მისი ცხოვრების ბოლო გამარჯვება. დაახლოებით 48 საათში მას შემდეგ, რაც დმიტრო როსოშანსკი ციხეში გაგზავნეს, ირინა ნოზდროვსკა გაუჩინარდა.

მკვლელობა
ირინა გაუჩინარდა 2017 წლის 29 დეკემბერს საღამოს, მის მიმართ არაერთი მუქარის შემდეგ. ბოლოს მან დედას დაახლოებით 17:00 საათზე დაურეკა და აცნობა, რომ იმყოფებოდა სტარი პეტრივციში. 18:00 საათზე ირინამ დედის ზარს არ უპასუხა, თუმცა მისი ორივე ტელეფონი ჩართული იყო. ნათესავები დაუკავშირდნენ ვიშგოროდის რაიონულ პოლიციას და 30 დეკემბერს ირინა ძებნილად გამოცხადდა.
2018 წლის 1 იანვარს ადგილობრივმა მაცხოვრებელმა ირინას შიშველი სხეული აღმოაჩინა მდინარე კიზკაში. სავარაუდო სიკვდილის მიზეზი გახდა დაჭრის და დაჩეხვის ჭრილობები კისერზე. ექსპერტიზამ დაადგინა, რომ ნოზდროვსკას სიკვდილი დადგა 29 დეკემბერს საღამოს.
აქტივისტ ანდრეი ხილკოს ინფორმაციით, რომელთანაც ირინა მეგობრობდა, მისი გაუჩინარების შემდეგ მისი პროფილიდან წაიშალა მისი პირადი მიმოწერა.

გამოძიება
ირინა ნოზდროვსკას მკვლელობის ფაქტზე პოლიციამ გახსნა სისხლის სამართლის საქმე უკრაინის სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. სამართალდამცავთა ძირითადი ვერსიები იყო ნოზდროვსკას პროფესიული საქმიანობა, მისი დის გარდაცვალების საქმის გამოძიებასთან დაკავშირებული საქმიანობა, ხულიგნობა და გაუპატიურების მცდელობა. სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის ჩატარების შემდეგ გაუპატიურების ვერსია უარყოფილი იქნა.
ირინას გარდაცვალების გარემოებების გამოსაძიებლად შეიქმნა შსს-ს საკოორდინაციო შტაბი.
2018 წლის 1 იანვარს დააკავეს ირინას ყოფილი საქმრო ვიტალი სერგეევი, რომელიც დაკითხულ იქნა როგორც მოწმე. მის გარდა, პირველი დღე-ღამის განმავლობაში დაკითხულ იქნა დაახლოებით 50 ადამიანი. აღდგენილ იქნა ირინას მარშრუტი კიევში მეტროს სადგურ „გმირთა დნეპრიდან“, სადაც ის ჩაჯდა სამარშრუტო ტაქსში დემიდივის მიმართულებით, სადაც ნოზდროვსკა მაინც ჩავიდა. დაკითხულ იქნა 6 მძღოლი, რომლებიც მუშაობდნენ დემიდივის მარშრუტზე 29 დეკემბერს 17-დან 18 საათამდე, მათ შორის ისიც, ვისთან ერთადაც მგზავრობდა ირინა. ასევე ამოღებულ იქნა უფლებადამცველის მარშრუტზე განლაგებული ვიდეო სამეთვალყურეო კამერების ჩანაწერები. გარდა ამისა, ჩატარდა დემიდივის მაცხოვრებლების სახლების შემოვლა, რომლის დროსაც გამოკითხულ იქნა 1000-ზე მეტი ადგილობრივი მაცხოვრებელი.
8 იანვარს დააკავეს მკვლელობაში ეჭვმიტანილი იური როსოშანსკი, დმიტრო როსოშანსკის მამა. კრიმინალური პოლიციის ხელმძღვანელმა ვიაჩესლავ აბროსკინმა განაცხადა, რომ დაკავებულმა აღიარა დანაშაულის ჩადენა. ამასთან, მედიამ, დაკავებულის მეუღლის განცხადების საფუძველზე, გამოაქვეყნა მისი წერილი ოჯახისადმი, სადაც ის უარყოფს დანაშაულში მონაწილეობას, მაგრამ თავს დამნაშავედ აღიარებს, რათა ოჯახი დაიცვას საფრთხისგან. მოგვიანებით როსოშანსკიმ განაცხადა, რომ მოკლა ირინა, რადგან მასთან ჩხუბი მოუვიდა საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გაჩერებაზე დემიდივში.
ნოზდროვსკების ოჯახის ადვოკატმა ვიტალი მაცელიუხმა დაიწყო საკუთარი გამოძიება, კერძო დეტექტივების მოწვევით, რადგან მისი აზრით, მკვლელობა შეიძლება არ იყოს დაკავშირებული საგზაო შემთხვევასთან, რომელშიც დაიღუპა მისი და.
2022 წლის 3 აგვისტოს სასამართლომ იური როსოშანსკი ცნო დამნაშავედ ირინა ნოზდროვსკას მკვლელობაში და მიუსაჯა თავისუფლების აღკვეთა 15 წლის ვადით.

რეაქცია
2018 წლის 2 იანვარს კიევის ოლქის პოლიციის მთავარი სამმართველოს წინ გაიმართა აქცია, რომლის მონაწილეებიც პოლიციისგან მოითხოვდნენ ირინა ნოზდროვსკას მკვლელების პოვნასა და დასჯას.
საგარეო საქმეთა მინისტრმა პავლო კლიმკინმა ირინას მკვლელობა დაახასიათა როგორც „გამოწვევა სახელმწიფოსთვის და ტესტი საზოგადოებისთვის, რომ დაიცვას ქალი-აქტივისტები, სამართლიანობა საერთოდ და მისი უზრუნველყოფის უნარი“.
უკრაინაში აშშ-ის საელჩომ გამოთქვა შეშფოთება უფლებადამცველის მკვლელობასთან დაკავშირებით..
უკრაინაში ბრიტანეთის საელჩომ მოუწოდა უკრაინას, უზრუნველყოს სამართლიანი სასამართლო პროცესი მკვლელობის საფუძვლიანი გამოძიების საფუძველზე.

ირინა ნოზდროვსკას მემკვიდრეობა და ზეგავლენა
ირინა ნოზდროვსკას მკვლელობა გახდა უკრაინაში სამოქალაქო აქტივისტების მიმართ მზარდი ძალადობის სიმბოლო. მისი საქმე ხაზს უსვამს იმ რისკებს, რომლებსაც აწყდებიან ადამიანის უფლებების დამცველები პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში, როდესაც ისინი ცდილობენ დაიცვან სამართლიანობა და ებრძოლონ კორუფციას.
მკვლელობის შემდეგ, უკრაინაში შეიქმნა რამდენიმე ინიციატივა, რომლებიც ეძღვნება უფლებადამცველების უსაფრთხოებისა და დაცვის გაძლიერებას. ეს მოიცავს უკეთეს კოორდინაციას ოფიციალურ სტრუქტურებთან, რათა უზრუნველყოფილ იქნას სწრაფი რეაგირება მუქარაზე და სხვა რისკებზე.
ირინა ნოზდროვსკას საქმემ გამოავლინა უკრაინის სამართლებრივი სისტემის ხარვეზები, განსაკუთრებით კი პრობლემები, რომლებიც უკავშირდება გამოძიებას და მართლმსაჯულებას მაღალი თანამდებობის პირების ოჯახის წევრების მიერ ჩადენილ დანაშაულებზე. მისი საქმე გახდა მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეუძლიათ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს იბრძოლონ სისტემური უსამართლობის წინააღმდეგ.
უკრაინის სამოქალაქო საზოგადოება, საერთაშორისო ორგანიზაციები და დიპლომატიური მისიები განაგრძობენ ამ შემთხვევის მონიტორინგს, რათა სამართლიანობა აღსრულდეს. ირინა ნოზდროვსკა დარჩა მრავალი უკრაინელი აქტივისტისა და იურისტის შთაგონების წყაროდ, ვინც განაგრძობს სამართლიანობისა და კანონის უზენაესობისთვის ბრძოლას.