iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კალაური (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

კალაური — სოფელი ჭიათურის მუნიცპალიტეტში (პერევისის თემი), მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ფრონის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 680 მეტრი. ჭიათურიდან 6 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 78 კმ., თბილისიდან – 188 კმ. სოფელში არის მანგანუმის საბადო.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 356 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში მდებარეობს წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც საუკუნით თარიღდება. ტაძარი რესტავრირებულია.

სოფ. პერევისას საზღვარზე, არის ვერტიკალური კირქვული კედელი, სადაც წყალდიდობის დროს ჩანჩქერის სახით საკმაოდ მაღალი ნაკადი ჩამოედინება. კედლის სიმაღლე 50 მეტრს აღემატება.
კვახაჯელეთი

ამ სოფელში ცხოვრობს ადამიანი კრიშნა, ოსტატი და დიდი პიროვნება, ავთანდილ გიორგის ძე ქაშაკაშვილი.
კვახაჯელეთი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ხვაშითის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 88 კმ., თბილისიდან – 195 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფლის დასავლეთით 2 კმ.-ზე მდებარეობს ზეკვეცას ღვთისმშობლის შობის ტაძარი.
კარკუჩა

კარკუჩა — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიცპალიტეტში (სნოს თემი), მდებარეობს მდინარე სნოსწყლის (თერგის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1900 მეტრი. სტეფანწმინდიდან 13 კილომეტრი.

ისტორია
1774 წლის აღწერით, შედიოდა არაგვის საერისთავოში. სახლობდნენ ყამარაულები და მარსაგიშვილები. სოფელში წმ. გიორგის სახელობის სამი ნიში დგას — ნადარბაზევის, ღალანგურის და ყანანოზისა. ნადარბაზევის ნიში სოფელ ჯუთისაკენ მიმავალ გზაზეა. ხატობა იმართება ზაფხულობით, შაბათ დღეს. ნიშს საყანე მიწებიც ჰქონდა, რასაც ყამარაულები ამუშავებდნენ. ღალანგურის ნიში ართხმოელების, ჯუთელებისა და ხევსურების სალოცავია. აქ ხატობა იმართება 14 ივლისს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 50 კაცი.
კობი

კობი — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიცპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: აბანო, ალმასიანი, ბურმასიგი, ჯიმარა, დესი, კართსოფელი, კეტრისი, მნა, ნოგყაუ, რესი, სუათისი, ტეფი, უხათი, ქვემო ოქროყანა, შევარდენი, ცოცოლთა). ზღვის დონიდან 1970 მეტრი. სტეფანწმინდიდან 20 კილომეტრი.

ისტორია
ხევის ერთ-ერთი უძველესი დასახლებაა. სოფლის აღმოცენებას ხელი შეუწყო მთიულეთიდან ხევში გადასასვლელ უმოკლეს გზაზე მდებარეობამ, რასაც უდიდესი ეკონომიკური და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. ამასთან, კობი წარმოადგენდა ისტორიული ხევის სამი ხეობის — თერგის, თრუსოსა და სნოს — შეერთების ადგილს და მათ დამაკავშირებელ პუნქტს. წერილობით წყაროებში იგი პირველად საუკუნის შუა წლებში იხსენიება („ძეგლი ერისთავთა“). ქსნის ერისთავს, გირშელს, მნის ციხის აღების შემდეგ, მოხევეებთან ბრძოლის საწყის პუნქტად კობი აურჩევია და იქ გამაგრებულა. ადრინდელ შუა საუკუნეებში და საქართველოს ერთიანი სამეფოს არსებობის დროსაც კობს, როგორც მნიშვნელოვან სტრატეგიულ პუნქტს, სამეფო ხელისუფლება დიდ ყურადღებას აქცევდა. - საუკუნეში, ქსნისა და არაგვის ერისთავები დროდადრო ეცილებოდნენ საქართველოს მეფეებს ხევის ამ მნიშვნელოვან პუნქტს, მაგრამ იმ ხანებში მთელ ხევსა და მასზე გამავალ მნიშვნელოვან ტრასებს უმეტესად საქართველოს მეფეები ფლობდნებ. თუ როგორი იყო მეფის ძალაუფლების გავლენა ამ მხარეზე, ნათლად ჩანს 1439 წელს, სამების ტაძრის „სულთა მატიანეში“ ჩართული მეფე ალექსანდრე -ისადმი მთიელთა მიერ მიცემული ფიცისა და განჩინებიდან.

კობი იყო მთიელთა წარმომადგენლების თავშეყრის ადგილი. აქ გადასცემდნენ ხოლმე მეფეებს მძევლებს. - საუკუნეებში, კობი კვლავ გახდა სამეფო ხელისუფლებისა და არაგვის ერისთავთა ცილობის ობიექტი, მაგრამ საერისთავოს გაუქმების შემდეგ ქართლ-კახეთის სამეფო ხელისუფლებამ მთელ ხევთან ერთად კობიც დაიბრუნა და იგი საგამგებლოდ ერთ-ერთ ბატონიშვილს უბოძა. საუკუნის მიწურულისთვის ხევს ვახტანგ ბატონიშვილი განაგებდა. რუსეთთან რეგულარული ურთიერთობის დაწყების შემდეგ, აქ გამავალი მნიშვნელოვანი გზის კობის მონაკვეთს ადგილობრივი მოსახლეობა ემსახურებოდა. აქვე იყო მგზავრთა დასასვენებელი და ცხენების გამოსაცვლელი საგზაო სადგური, რამაც მთელი საუკუნის განმავლობაში იარსება.

1769 წლის ივნისში, სოფელ კობთან, თერგის ნაპირზე, ველზე (ადოს მინდორი), ერთმანეთს შეხვდნენ და მოლაპარაკება გამართეს ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე -მ და რუსეთის გენერალმა გრაფმა ტოტლებენმა.

დემოგრაფია
კობში, უძველესი დროიდან ქართველები სახლობდნენ, მხოლოდ საუკუნეში, გაჩნდა სოფელში ოსური მოსახლეობა.

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 კაცი.

}
მიშელ ჩოსუდოვსკი

მიშელ ჩოსუდოვსკი (; დ. 1946) — კანადელი ეკონომისტი. ოტავის უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორი.

ბიოგრაფია
ჩოსუდოვსკი ასწავლიდა დასავლეთ ევროპაში, ლათინურ ამერიკაში და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში როგორც მიწვეული პროფესორი, მუშაობდა როგორც ეკონომიკური მრჩეველი განვითარებადი ქვეყნების მთავრობების და მუშაობდა კონსულტანტად საერთაშორისო ორგანიზაციებში როგორებიცაა გაეროს განვითარების პროგრამა , აფრიკის განვითარების ბანკი, გაეროს აფრიკული ინსტიტუტი ეკონომიკური განვითარებისა და დაგეგმარებისთვის , გაეროს სახალხო ფონდი , ინტერნაციონალური შრომის ორგანიზაცია , მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია , გაეროს ეკონომიკური კომისია ლათინური ამერიკისა და კარიბის ქვეყნებისთვის . 1999 წელს ჩოსუდოვსკი გაერთიანდა "ტრანსნაციონალური ფონდი მშვიდობისა და მომავლის კვლევებისთვის" ში როგორც მრჩეველი.

ის არის რედაქტორი გლობალიზაციის კვლევის ცენტრისა.
თხმორი

თხმორი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ნამანევის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე შარეულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ამბროლაურიდან 30 კილომეტრი.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. თხმორში მიკვლეულია სპილენძისა და ბრინაჯაოს ნაკეთობათა განძი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.
იწა

იწა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, გორი, ზემო კრიხი, ქვემო კრიხი, შუა კრიხი). ზღვის დონიდან 640 მეტრი, ამბროლაურიდან 1 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 64 ადამიანი.
კვაცხუთი

კვაცხუთი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, ხიდიკრის თემის ცენტრი (სოფელი: ხიმში). მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ქუთაისი-ონის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ამბროლაურიდან 3 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 334 ადამიანი.
კლდისუბანი (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი)

კლდისუბანი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (სადმელის თემი), მდებარეობს მდინარე რიცეულის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ამბროლაურიდან 6 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 205 ადამიანი.
კვირიკეწმინდა

კვირიკეწმინდა (ყოფ. კორტი) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ველევის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხოტეურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1040 მეტრი, ამბროლაურიდან 8 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 34 ადამიანი.
სამოის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

სამოის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები , ქვეყანაში უფრო ცნობილი როგორც მანუ სამოა — ეროვნული ნაკრები, რომელიც ქვეყანას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. ეროვნული ნაკრების ხელმძღვანელი ორგანოა სამოის რაგბის კავშირი. ნაკრების სათამაშო ფორმის ფერებია ლურჯი და თეთრი. 1924-1997 წლებში სამოის ნაკრები, როგორც ქვეყანა გამოდიოდა დასავლეთი სამოის სახელით. ისინი ყოველი მატჩის დაწყებისას ასრულებენ ტრადიციულ სამოურ საბრძოლო ცეკვა სივა-ტაუ-ს. სამოის ეროვნული კავშირი ტონგის და ფიჯის ეროვნულ ნაკრებებთან ერთად მონაწილეობს წყნარი ოკეანის ქვეყნების სარაგბო ალიანსში . 1996 წლიდან ეროვნულ ნაკრებს ასპონსორებს ახალ ზელანდიაში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო მდიდარი ადამიანი სერ მაიკლ ფეი.

ისტორია
კუნძულებზე რაგბი გამოჩნდა 1920-იანი წლების დასაწყისში და მალევე შეიქმნა პირველი ადმინისტრაციული ორგანოები, მათ შორის ეროვნული სარაგბო კავშირი. სამოის ეროვნული ნაკრების პირველი საერთაშორისო მატჩი ფიჯის ეროვნულ ნაკრებთან შედგა 1924 წელს. სამოის, ფიჯის და ტონგის ეროვნულმა ნაკრებებმა რეგულარულად დაიწყეს მატჩების გამართვა ერთმანეთს შორის. რამდენიმე ხნის შემდეგ ამ შეჯიბრებებს მიეცა ტურნირების ფორმა, რომელთა შორის განსაკუთრებული ადგილი უკავია წყნარი ოკეანის სამი ერის თასი. თასის პირველი გათამაშება დამთავრდა დასავლეთ სამოის გამარჯვებით. 1991 წლიდან ეროვნული ნაკრები მონაწილეობს რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატში, თანაც 1991 და 1995 წლებში სამოელები გავიდნენ მეოთხედფინალში.
ახალი ტალღა (კონკურსი)

„ახალი ლატღა“ (, , ) — პოპულარული სიმღერის შემსრულებელთა ყოველწლიური საერთაშორისო კონკურსი.

2002 წლიდან 2014-ის ჩათვლით ტარდებოდა ლატვიის ქალაქ იურმალაში. 2015 წელს ფესტივალის ჩატარების ადგილმა გადაინაცვლა სოჭში. 2020 წელს კი მისი გადატანა იგეგმებოდა ყაზანში. კონკურსის იდეა ეკუთვნის კომპოზიტორებს იგორ კრუტოისა და რაიმონდ პაულსს. რუსეთის ესტრადის პრიმადონა ალა პუგაჩოვა არის კონკურსის „მუზა“ და თავის პრიზს სჩუქნის ფავორიტ შემსრულებელს.

სხვადასხვა წლების განმავლობაში კონკურსის მონაწილეები იყვნენ დიმა ბილანი, ჯგუფი !!, სოფიო ნიჟარაძე, სოფო ხალვაში, ტინა კაროლი, ნატალია გორდიენკო და სხვები.

გამარჯვებულები
სუ-7

სუ-7 (ნატოს კლასიფიკაციით - ) — საბჭოთა რეაქტიული გამანადგურებელი ისრისებური ფრთით, რომელიც შეიქმნა და დამუშავდა 1950-იან წლებში, საბჭოთა ავიაკონსტრუქტორ პავლე სუხოის საკონსტრუქტორო ბიურო -51-ში. სულ გამოშვებული იქნა ყველა მოდიფიკაციის 1848 სუ-7, საიდანაც 691 თვითმფრინავის ექსპორტირება მოხდა 9 ქვეყანაში.

შექმნის ისტორია
1953 წლის 14 მაისს მიიღეს ბრძანება შეექმნათ ახალი სამხედრო თვითმფრინავი, რომელიც იქნებოდა ამერიკული ფ-86-ის ბაზაზე, გაზაფხულზე საბჭოთა ავიაკონსტრუქტორმა პავლე სუხოიმ გამოუშვა პირველი საფრონტო გამანადგურებელი სახელწოდებით — ს-1, რომელსაც უახლესი -7 ტიპის ძრავა ჰქონდა, ეს იყო პირველი საბჭოთა გამანდგურებელი, რომელსაც ძრავა ჰქონდა უკან და ავითარებდა ზებგერით სისწრაფეს.

ს-1-ის პირველი გაფრენა მოხდა 1955 წლის 7 სექტემბერს ა.გ. კოჩეტკოვის მიერ საცდელმა ვერსიამ სისწრაფეში დაამყარა საბჭოთა რეკორდი 2.04 მახი, 1956 წლის აპრილში. ს-1-ს შეწყვილებული ჰქონდა 37 მმ -37 ქვემეხი და 57 მმ უმართავი რაკეტები. მეორე პროტოტიპს ს-2-ს ჰქონდა ძალიან არასაიმედო ძრავა, რის გამოც 1956 წლის 23 ნოემბერს კატასტროფა განიცადა და შეეწირა პილოტი ი.ნ. სოკოლოვი, 1959 წელს კი სუ-7 მიიღეს შეიარაღებაში, თუმცა ხდებოდა მისი ლიმიტირებული გამოყენება.

1958 წლის 31 ივლისს საბჭოთა ტაქტიკურმა ავიაციამ სუხოის მისცა დავალება, რომ შეექმნა მოიერიშე ვერსია, შედეგად კი მიიღეს ს-2-ზე შექმნილი თვითმფრინავი, 1959 წლის ბოლოს სახელად სუ-7-ბ, რომლის სერიულად წარმოება დაიწყეს 1960 წელს.

საბრძოლო გამოყენების ისტორია
სუ-7 მონაწილეობდა ექვსდღიან ომში ეგვიპტის მხარეს და გამომფიტავ ომში. ასევე ინტენსიურად მონაწილეობდა ინდოეთ-პაკისტანის ომის დროს 1971 წელს, ექვსმა ინდურმა სუ-7-ის დივიზიონმა სულ 1500 შემტევი გაფრენა განახორციელა. ინდოეთის სამხედრო საჰაერო ძალებმა გამოიჩინეს მაღალი ოპერაციული ტემპი, სულ ომში 14 სუ-7 დაკარგა უმეტესად კი საზენიტო დანადგარებით. კაბინიდან ცუდი ხილვადობის გამო უჭირდა დასაშვებ ადგილას დაშვება განდასკუთრებით კი ცუდ ამინდში. სუ-7-ს ასევე ჰქონდა ექსპერიმენტული მოდიფიკაციები, რომლებსაც ჰქონდა ჯატო ტიპის რაკეტები -22-4, ამ მოდიფიკაციას სუ-7 ბკლ ერქვა.
1969 წელს გამოვიდა გაუმჯობესებული ვარიანტისუ-17, რომელმაც ჩაანაცვლა სუ-7

ვარიანტები
-7

მოიერიშე მოდიფიკაცია რომელიც იწარმოებოდა 1960-1962 წლამდე

-7'

ამ მოდიფიკაციას გაძლიერებული ჰქონდა ძრავა ასევე საწვავის მარაგი და შეეძლო გადაეტანა ატომური ბობნბები

-7

შეიარაღებული იყო 2 -110 ჯატოს ტიპის რაკეტით

-7

საექსპორტო ვარიანტი -7ს რომელიც გამოდიოდა 1967 წლიდან 1971 წლამდე

-7 (ნატოს სახელით მოუჯიკ)

ორ ადგილიანი სასწავლო მოდიფიკაცია -7-ს ბაზაზე რომელსაც შემცირებული ჰქონდა საწვავის მარაგი,იწარმოებოდა 1965 წლიდან 1972 წლამდე

-7

ორ ადგილიანი სასწავლო მოდიფკაცია -7-ის

-7

ორ ადგილიანი სასწავლო მოდიფიკაცია -7-ს

ოპერატორები
ავღანეთი- 42

ალჟირი -

ბანგლადეში

ჩეხეთი - 60. 1990 წელს მთლიანად ამოიღეს შეიარაღებიდან

უნგრეთი

ეგვიპტე

ინდოეთი 160

ერაყი

ჩრდილოეთ კორეა

პოლონეთი

საბჭოთა კავშირი

სამხრეთ იემენი

სირია

ვიეტნამი
სამხრეთ ოსეთის ხალხი მშვიდობისთვის

„სამხრეთ ოსეთის ხალხი მშვიდობისთვის“ – პარტია საქართველოში, რომელიც შეიქმნა მოძრაობის - „სამხრეთ ოსეთის ეროვნული გადარჩენის კავშირი" - ბაზაზე.

დაარსდა ეთნიკური ოსების , მათ შორის სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული მთავრობის ყოფილი წევრების მიერ. მისი დამაარსებლები იყვნენ: ოსი ჟურნალისტი ვლადიმერ სანაკოევი, დიმიტრი სანაკოევი (სამხრეთ ოსეთის ყოფილი თავდაცვის მინისტრი და პრემიერ-მინისტრი), მაია ჩიგოევა-ცაბოშვილი (ქართულ-ოსური გაერთიანების ”იბერ-ირონის” თავმჯდომარე), გიორგი ჩიგოევი, თეიმურაზ ჯერაგოევი, ჯემალ ქარქუსოვი (სამხრეთ ოსეთის ყოფილი შინაგან საქმეთა მინისტრი), ურაზმაგ ქარქუსოვი.

პარტია აკრიტიკებს ედუარდ კოკოითსას მხარს უჭერს საქართველოსთან მშვიდობიან ინტეგრაციას. სამხრეთ ოსეთის მთავრობა პარტიას კანონიერად არ აღიარებს.

პარტიას აქტიურად არ მონაწილეობს საქართველოში მიმდინარე ყოველდღიურ პოლიტიკურ პროცესებში. პატიის ლიდერი, დიმიტრი სანაკოევი არის სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციული ერთეულის მმართველი.
რიურიკოვიჩები

რიურიკოვიჩები, რიურიკების დინასტია — ძველი რუსეთის მთავართა დინასტია, რომელიც მართავდა კიევის რუსეთს 862 წლიდან. კიევის რუსეთის დაშლის შემდეგ მართავდნენ გალიცია-ვოლინიას, ვლადიმირ-სუზდალს, მოსკოვის დიდ სამთავროსა და რუსეთის სამეფოსაც (1168 წლიდან).

პირვანდელი ქრონიკების მიხედვით დინასტია დაარსდა 862 წელს რიურიკის მიერ, რომელიც იყო ნოვგოროდის ლეგენდარული მმართველი. რუსული წყაროების მიხედვით ისინი იყვნენ სკანდინავიელები, ვარიაგები. რიურიკმა და მისმა ძმამ დააარსეს კიევის რუსეთი დღევანდელი უკრაინის, ბელორუსისა და რუსეთის ტერიტორიაზე და მართავდნენ სამთავროს, სანამ იგი არ დაიშალა. სამთავროს დაშლის შემდეგ კი რიურიკების სხვადასხვა შტომ გადაინაწილეს სლავური სამთავროები. საუკუნის ბოლოს პირველობისთვის ბრძოლაში სხვა რუსულ სამთავროებს შორის პირველობა მოიპოვა მოსკოვის დიდმა სამთავრომ. რიურიკოვიჩების მოსკოვის შტოს წარმომადგენელმა მოსკოვის დიდმა მთავარმა ივანე -მ „სრულიად რუსეთის მეფედ“ გამოაცხადა თავი და ჩამოაყალიბა რუსეთის სამეფო. 1598 წელს თედორე -ის გარდაცვალების შემდეგ რუსეთში რიურიკოვიჩების დინასტიის ზეობა შეწყდა.

გალერეა
კინჩხაფერდი

კინჩხაფერდი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი). მდებარეობს მდინარე ოკაცეს (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1020 მეტრი, ხონიდან 28 კილომეტრი. სოფელში არის დაახლოებით 100 მეტრის სიმაღლის ჩანჩქერი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.
კონტუათი

კონტუათი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში, ნახახულევის თემში. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 130 მეტრი, ხონიდან 4 კილომეტრი. სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 922 ადამიანი.

პიროვნებები
სოფელში დაიბადა ქართველი მსახიობი იპოლიტე ხვიჩია.
ივანე კერესელიძე

ივანე ივანეს ძე კერესელიძე (დ. 10 ნოემბერი, 1829, თბილისი — გ. 21 დეკემბერი, 1892, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პოეტი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ივანე ივანეს ძე კერესელიძე დაიბადა თბილისში, 1829 წლის 10 ნოემბერს. 1850 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, სადაც დაიწყო ლექსების წერა, გაეცნო ბეჭდვის საქმეს, მონაწილეობდა დრამატული დასის საქმიანობაში. 1851 წელს სამეგრელოს მთავარმა დავით დადიანმა მიიწვია ზუგდიდში შვილების აღმზრდელ–მასწავლებლად და გულუხვადაც დაასაჩუქრა; ეს ქონება კერესელიძემ ქართული კულტურის სასარგებლოდ გამოიყენა. თბილისში დაბრუნებულმა კერესელიძემ დაიწყო ბრძოლა თეატრის გადასარჩენად, მაგრამ ამაოდ — 1856 წელს თეატრმა არსებობა შეწყვიტა.

ლიტერატურული ჟურნალის დაარსებაზე კერესელიძე გიმნაზიაში სწავლის დროიდან ოცნებობდა, ხოლო 1853–იდან სათავეში ჩაუდგა ფართო მოსამზადებელ საზოგადოებრივ მოძრაობას. რამდენიმე წლის დაჟინებული ცდის შედეგად შეძლო მოეპოვებინა ჟურნალის გამოცემის ნებართვა, რომელიც ოფიციალურად გიორგი ერისთავის „ცისკრის“ განახლებული გამოცემა უნდა ყოფილიყო, ფაქტობრივად კი სრულიად განსხვავებული ახალი ტიპის ჟურნალი გამოვიდა, რომლის უცვლელი რედაქტორ–გამომცემელი 18 წლის განმავლობაში (1857–75) თავად იყო.

კერესელიძე უაღრესად ნაყოფიერი მწერალი იყო, რადგან იძულებული იყო ძალიან ბევრი ეწერა თავისი ჟურნალის შესავსებად. ზოგიერთი მისი ლექსი პატრიოტულ–სოციალური ლირიკის შესანიშნავი ნიმუშია, მაგ.: „შემიყვარდა ეგ ხმა ტკბილი“, „ჩემო თვალის სინათლევ“, რომლებიც პოპულარულ სიმღერებად იქცა, მან ერთგვარი წვლილი შეიტანა აგრეთვე დრამატურგიისა და პროზის განვითარებაში, ხოლო როგორც პუბლიცისტი, იგი ფელეტონის მამამთავრად ითვლება საქართველოში (მაგ., „სალაყბო ფორცლები“, „მგზავრის წიგნები“ და სხვა). კერესელიძე მიზნად ისახავდა ბატონყმობის იდეურ–ზნეობრივი საფუძვლების გაკიცხვას, ცდილობდა მკითხველისათვის დაენახვებინა გლეხთა ადამიანური ღირსებანი. ჟურნალ „ცისკრის“ დამატებიდან გამოყო დამოუკიდებელი ჟურნალი „გუთნის დედა“ (1873), უშვებდა გაზეთ „ცისკარს“ (1887), 70–იანი წლებიდან კერესელიძის მატერიალური მდგომარეობა გაუარესდა. ჟურნალი „ცისკარი“ დროის მაჯისცემას ჩამორჩა, იგი ცხარე პოლემიკის სარბიელი გახდა. კერესელიძეს ჟურნალის შესანარჩუნებლად განუწყვეტლად უხდებოდა ჩადგომა ძველ და ახალ თაობებს შორის, რითაც ბევრი პირადი მტერი გაიჩინა. მისი მძიმე მოღვაწეობის ზნეობრივი საფუძველი იყო ღრმა პატრიოტული და მოქალაქეობრივი პასუხისმგებლობის გრძნობა.

თბილისში, კერძოდ კი ვერის უბანში, არის ივანე კერესელიძის სახელობის ქუჩა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
დემოკრატიული აღორძინების კავშირი

დემოკრატიული აღორძინების კავშირი, დაკ, აღორძინება — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მმართველი პარტია 1992–2004 წლებში.

ისტორია
პარტია დაარსდა 1992 წელს სახელწოდებით „საქართველოს აღორძინების აჭარის კავშირი“. „დემოკრატიული აღორძინების კავშირი“ დაერქვა 1998 წელს. პარტიის თავმჯდომარე დაარსებიდან დაშლამდე იყო ასლან აბაშიძე. დაარსების დღიდან პარტია ორიენტირებული იყო აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაზე, სადაც ის არჩევნებში მუდმივად იღებდა ხმათა 95%-ზე მეტს და უმაღლეს საბჭოში ჰყავდა აბსოლუტური უმრავლესობა.

1995 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო ხმათა 7,03% და 31 მანდატი. 1999 წლის არჩევნებისთვის პარტიამ შექმნა დიდი კოალიცია რამდენიმე ოპოზიციურ პარტიასთან და მიიღო 25,18%. მოპოვებული 51 მანდატიდან აღორძინებას შეხვდა 15.

2003 წელს ვარდების რევოლუციის შემდეგ მკვეთრად დაეცა აღორძინების რეიტინგი. 2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო ხმათა 6,01%. 2004 წლის მაისში აჭარაში ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ პარტია დაიშალა.

პოლიტიკური პლატფორმა
პარტია წარმოადგენდა რეგიონულ ინტერესებს და ითხოვდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ორგანოების მეტ დამოუკიდებლობას ცენტრისგან. პარტიის აზრით საბაზრო ეკონომიკასთან ერთად ეკონომიკური ზრდა უნდა წაეხალისებინა სახელმწიფო ორგანოებს სოციალური გარანტიების მეშვეობით. საგარეო პოლიტიკაში პარტია მხარს უჭერდა რუსეთთან მჭიდრო ურთიერთობებს.
გერმანიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

გერმანიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები – ეროვნული ნაკრები, რომელიც გერმანიას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. -ის კვალიფიკაციით განეკუთვნება მესამე იარუსის გუნდებს, რომელთაც რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე თამაშის გამოცდილება არ აქვთ. გერმანიის ნაკრები ასპარეზობს რაგბი ევროპის ჩემპიონატზე, რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე ნაკრებს არასოდეს არ უთამაშია. მათი პირველი საერთაშორისო თამაში გაიმართა 1927 წელს, როდესაც მათი მეტოქე იყო საფრანგეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები. გერმანიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები სისტემატურად მონაწილეობს ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში, თუმცა რაიმე სერიოზული წარმატებისათვის მას ჯერ არ მიუღწევია. გერმანიის ეროვნული ნაკრები იმართება გერმანიის რაგბის ფედერაციის მიერ.

ევროპის ერთა თასის 2007/08 წლების სეზონზე გერმანიის ნაკრები გახდა დივიზიონ «2-ს» გამარჯვებული, რამაც მას საშუალება მისცა მომდევნო სეზონში მონაწილეობა მიეღო პირველი დივიზიონის მატჩებში. მაგრამ გერმანელებისათვის ახალ ტურნირში კონკურენცია აღმოჩნდა საკმაოდ ძნელი, მათ დათმეს ყველა ორთაბრძოლა და სეზონის საბოლოო შედეგების მიხედვით გავარდნენ საუკეთესო ნაკრებების რიგებიდან. საფრანგეთის კლუბებში მოასპარეზე რამდენიმე მორაგბის გარდა ნაკრების მოთამაშეთა უმრავლესობას მოყვარულის სტატუსი აქვს.

გერმანიის ნაკრების ერთ-ერთი მთავარი მიღწევაა ვერცხლის მედლების მოპოვება პარიზის 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების რაგბის ტურნირზე.

ნაკრების ხელმძღვანელობა აცხადებდა უკვე 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპში მონაწილეობის შესახებ, მაგრამ შემდეგ ნაკრებმა მიზნად დაისახა იაპონიის 2019 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე გასვლა.
თავისუფლება (პარტია)

თავისუფლება — კონსერვატიული მიმართულების პარტია საქართველოში.

ისტორია
დაარსდა 2004 წლის იანვარში. მისი დამფუძნებელი იყო ისტორიკოსი და ირანისტი კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია, საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას ვაჟი. პირველივე არჩევნებში 2004 წელს პარტიამ მიიღო ხმათა 4,39%. აპრილში პარტიამ უშედეგოდ გაასაჩივრა არჩევნების შედეგები უზენაეს სასამართლოში. 2005 წლის ხელახალ/შუალედურ არჩევნებში „თავისუფლება“ თანამშრომლობდა სხვა ოპოზიციურ პარტიებთან: საქართველოს ლეიბორისტული პარტია, საქართველოს კონსერვატიული პარტია, ახალი მემარჯვენეები.

2007 წლის შემოდგომაზე პარტია გახდა ერთიანი სახალხო მოძრაობის ეროვნული საბჭოს წევრი და იყო თანაორგანიზატორი ნოემბრის აქციებისა. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარადგინა ლევან გაჩეჩილაძის კანდიდატურა. იმავე წლის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობდა გაერთიანებულ ოპოზიციის შემადგენლობაში. გამსახურდიამ მოპოვებულ მანდატზე უარი განაცხადა, თუმცა 2009 წლის შემოდგომაზე ის შევიდა პარლამენტში.

პარტია მონაწილეობდა 2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებში, სადაც ვერ მოიპოვა მაჟორიტარული მანდატები და პროპორციული მანდატების მისაღებად აუცილებელი 5%-იანი ბარიერი ვერ გადალახა ყველა თვითმმართველ ერთეულში, გარდა ერთისა: მესტიის მუნიციპალიტეტში პარტიამ მიიღო ხმათა 9%. 2011 წლის 24 ივნისს საქ. პარლამენტმა კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია გაეროს ჟენევის ოფისის ეგიდით მოქმედი ტელეკომუნიკაციების საერთაშორისო კავშირსა და მეტეოროლოგიის მსოფლიო ორგანიზაციაში საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლად/ელჩად დაამტკიცა. კოკო გამსახურდიას შეუწყდა დეპუტატის უფლებამოსილება, რის შედეგად პარტიამ დაკარგა წარმომადგენელი საქ. პარლამენტში.

პარტიამ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა 2012 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში (როგორც საარჩევნო სუბიექტმა „თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“), მაგრამ ვერ გადალახა აუცილებელი 5%-იანი ბარიერი.

პოლიტიკური პლატფორმა
პარტია მხარს უჭერს საქართველოს გაწევრიანებას ევროკავშირში და საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას. მისი ძირითადი მხარდამჭერები არიან ზვიად გამსახურდიას ყოფილი მომხრეები.

შედეგები არჩევნებში
კითხიჯი

კითხიჯი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში გურნის თემი. მდებარეობს მდინარე ჭალის (წყალწითელას მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ტყიბულიდან 37 კილომეტრი. სოფელი წყაროებში იხსენიება საუკუნიდან. სოფელში გადის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ტყიბული-ქუთაისი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 72 ადამიანი.
კისორეთი

კისორეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, გურნის თემი. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 590 მეტრი, ტყიბულიდან 45 კილომეტრი. სოფელი წყაროებში იხსენიება საუკუნიდან. სოფლის განაპირას დგას შუა საუკუნეების წმინდა გიორგის ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 ადამიანი.
კოკა (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

კოკა — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემი), მდებარეობს მდინარე წყალწითელას ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ტყიბულიდან 26 კილომეტრი. კოკაში არის სამშენებლო ქვის (ტეშენიტის) საბადო და გოგირდოვანი მინერალური წყალი. რუსეთის იმპერიის პერიოდში შედიოდა კურსების სასოფლო საბჭოში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი.
იანეთი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

იანეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 30 მეტრი, სამტრედიიდან 7 კილომეტრი. სოფელში მოქმედებს წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. სოფელში არის რკინიგზის სადგური, კომპიუტერული ცენტრი, ბენზინ- და გაზგასამართი სადგურები. სოფელში მდინარე გუბისწყალზე გამოვლენილია ქვიშა-ხრეშის საბადო.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. 1900-იან წლებში სოფელში მოქმედებდა აბრეშუმის საქსოვი მანუფაქტურა. აღდგომიდან მერვე დღეს სოფელში აღინიშნებოდა დღესასწაული „სტეფიანეობა.“ 1926 წლისთვის მისი მოსახლეობა შეადგენდა 2308 ადამიანს, ხოლო ფართობი 23,8 კმ²-ს. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მესიმინდეობა, მეჩაიეობა, მეცხოველეობა, მებოსტნეობა.

განათლება
იანეთში პირველი სკოლა 1900 წელს გაიხსნა, იგი ერთკლასიანი იყო და მდებარეობდა რკინიგზის ბაქანთან ახლოს. იგი ჯერ ორკლასიან, მოგვიანებით კი ოთხკლასიან სკოლად გადაკეთდა. იანეთში საშუალო სკოლა გაიხსნა 1936 წელს. 2007 წელს იანეთის №1 საჯარო სკოლას შეუერთდა იანეთის №2 საბაზო სკოლა. სოფელში არის ბაგა-ბაღი.

დემოგრაფია
სოფლის მოსახლეობის ნაწილს შეადგენენ რეპატრირებული მუსლიმი მესხები.