iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სენ-სულპისის ეკლესია

სენ-სულპისი (ფრანგ. -), რომაულ-კათოლიკური ეკლესია პარიზში, საფრანგეთი, სენ-სულპისის მოედნის აღმოსავლეთ მხარეს, ოლქის ლუქსემბურგის კვარტალში. 113 მ სიგრძით, 58 მ სიგანითა და 34 მ სიმაღლით ის სულ მცირედით ჩამორჩება ნოტრ-დამს და, შესაბამისად, სიდიდით მეორე ეკლესიაა ქალაქში. ეკლესია სულპიტიუს პიუსის სახელობისაა. საუკუნეში აქ სენ-სულპისის გნომონი დადგეს.

დიდი ორგანი
ეკლესიას განთქმული ორგანისტების დიდი ხნის ტრადიცია აქვს, რომელიც საუკუნიდან მომდინარეობს. 1862 წელს არისტიდ კავაიე-კოლის აწყობილი ორგანი დაამატეს ეკლესიას. ეს კავაიე-კოლის მაგნუმ ოპუსად ითვლება და მას 101 ხმის არხი აქვს და უდავოდ ყველაზე თვალსაჩინო ინსტრუმენტია რომანტიკული საფრანგეთის სიმფონიურ-ორგანული ხანიდან.

ეს ორგანი დღემდე მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დახვეწილი და განთქმული ინსტრუმენტია. კავაიე-კოლმა მისი აწყობისას ეკლესიის ადრეული ფრანგული კლასიკური ორგანის ნაწილები გამოიყენა, რომელიც 1781 წელს კლიკოს მიერ იყო აგებული. სენ-სულპისის გრან-ორგი აწყობის პერიოდში მთელს ევროპაში მესამე 100-ხმიანი ორგანი იყო.

განთქმული იყვნენ მისი ორგანისტებიც, დაწყებული ნიკოლა სეჟანით საუკუნეში, გაგრძელებული შარლ-მარი უიდორით (1870-1933) და მარსელ დიუპრეთი (1934-91), ორივე უდიდესი ორგანისტი და კომპოზიტორი. შესაბამისად, საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში სენ-სულპისს მხოლოდ ორი ორგანისტი ჰყავდა და სწორედ მათი დამსახურებაა კავაიე-კოლის ამ ქმნილების დაცვა და შენახვა.
ფორ-დე-ფრანსი

ფორ-დე-ფრანსი — ქალაქი საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ კუნძულ მარტინიკაზე, კუნძულის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 90 347 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე 2044 ადამიანი კმ²-ზე. დასახლებული პუნქტის ფართობია 44,21 კმ². ქალაქი გაშენებულია კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 0 – 1070 მეტრზე.
ლილი

ლილი — ქალაქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 226,014 ადამიანს, საშუალოდ ქალაქში მცხოვრებთა სიმჭიდროვე შეადგენს 5720 ადამიანს კმ²-ზე. დასახლებული პუნქტის ფართობია 39,51 კმ². ლილი 205 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ პარიზს, ხოლო ქალაქიდან რამდენემე კილომეტრში მდებარეობს საფრანგეთ ბელგიის სახელმწიფო საზღვარი. ლილი არის ნორდ-პა-დე-კალეს რეგიონის და ნორის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.

დაძმობილებული ქალაქები
კლიმატი
ამიენი

ამიენი — ქალაქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. პიკარდიის რეგიონის და სომას დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 139,271 ადამიანს, საშუალოდ ქალაქში მცხოვრებთა სიმჭიდროვე შეადგენს 2,816 ადამიანს კმ²-ზე. დასახლებული პუნქტის ფართობი 49.46 კმ². ამიენი 120 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ პარიზს, ხოლო 100 კილომეტრით დაცილებულია ქალაქ ლილის. ქალაქი გაშენებულია ლა-მანშის სრუტის სიახლოვეს, ხოლო დასახლებულ პუნქტში მიედინება მდინარე სომა.

დაძმობილებული ქალაქები
დორტმუნდი, გერმანია
გიორლიცი, გერმანია
ტულსა, აშშ
დარლინგტონი, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი
ნაფპილონი, საბერძნეთი
პუატიე

პუატიე — ქალაქი დასავლეთ საფრანგეთში. პუატუ-შარანტის რეგიონის და ვიენის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2017 წლის 1 იანვრის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 88 291 კაცი, საშუალოდ მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 2100 კაცს კმ²-ზე. დასახლებული პუნქტის ფართობი 42.11 კმ². მდებარეობს ზღვის დონიდან 65–144 მეტრზე.

დაძმობილებული ქალაქები
რუანი

რუანი — ქალაქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. ზემო ნორმანდიის რეგიონის და ზღვისპირა სენას დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 107 904 ადამიანს, საშუალოდ ქალაქში მცხოვრებთა სიმჭიდროვე შეადგენს 5 047 ადამიანს კმ²-ზე. დასახლებული პუნქტის ფართობი 21,38 კმ². რუანი 108 კილომეტრითაა დაშორებული ქვეყნის დედაქალაქ პარიზს. ქალაქი გაშენებულია ლა-მანშის სრუტის სიახლოვეს, ხოლო დასახლებულ პუნქტში მიედინება მდინარე სენა.

დაძმობილებული ქალაქები
გდანსკი, პოლონეთი, 1992 წლიდან
კლივლენდი, აშშ
ჰანოვერი, გერმანია
ნორიჯი, დიდი ბრიტანეთი
ნინბო, ჩინეთი
სალერნო, იტალია, 2003 წლიდან
ვეჰეროვი, პოლონეთი
ჟოსკენ დეპრე

ჟოსკენ დეპრე (; დ. დაახ. 1440, პიკარდია — გ. 27 აგვისტო, 1521, კონდე-სიურ-ესკო) — ფრანგი და ფლამანდელი კომპოზიტორი. მოღვაწეობდა უმთავრესად იტალიაში. 1474–1479 წლებში მილანის სამეფო კარის კაპელის, 1486–1494 წლებში რომის სიქსტეს კაპელის მგალობელი. 1495–1499 წლებში ხელმძღვანელობდა კამბრეს ტაძრის, 1489 წელს — მოდენის ტაძრის კაპელებს. 1500 წელს მსახურობდა პარიზში, ლუი -ის კარზე. 1501–1503 ფერარის სამეფო კარის კაპელმაისტერი იყო, სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში კონდეს ტაძრის მოძღვარი. ჟოსკენ დეპრე აღორძინების ხანის პოლიფონიური ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელია. თავის მესებსა და მოტეტებში პოლიფონიურ ტექნიკას უქვემდებარებდა ახალ გამომსახველობით ამოცანებს. მისმა პროგრესულმა ჰუმანისტურმა ხელოვნებამ ნიადაგი მოუმზადა ახალ შემოქმედებით მიმართულებას საუკუნის ევროპულ მუსიკაში.
სტრასბურგის საკათედრო ტაძარი

სტრასბურგის საკათედრო ტაძარი — რომაული კათოლიკური ტაძარი სტრასბურგში, საფრანგეთი.

ტაძარს საფუძველი ჩაეყარა 1015 წელს. მისი სიმაღლეა142 მეტრი. კრიპტა, პატრონიკე და განივი ნავი რომაულია, ხოლო დასავლეთის ფასადი (1274-1399 წწ, ხუროთმოძღვარი ერვინ შტაინბახელი) და სამხრეთის მთავარკარი (1230), ასევე ჩრდილოეთის კოშკი (1399-1439, ხუროთმოძღ. ულრიხ ენსინგენელი, იოჰან კოლონელი) ევროპული გოტიკის ბრწყინვალე ნიმუშია.

ტაძარი უყო მსოფლიოს უმაღლესი ნაგებობა 1647 წლიდან 1874 წლამდე. დღესდღეობით, იგი მეექვსე უმაღლესი ტაძარია მსოფლიოში.
მეჰაბადის რესპუბლიკა

მეჰაბადის რესპუბლიკა — ქურთული სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა ირანის ქურთისტანის ტერიტორიაზე 1946 წლის 22 იანვრიდან 16 დეკემბრამდე. რეგიონის დედაქალაქი იყო მეჰაბადი. ტერიტორიულად მდებარეობდა ირანის დღევანდელი ორი ოსტანის ქურთისტანისა და დასავლეთ აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. მეჰრაბადის რაიონი ასევე ცნობილია, როგორც „მუყრის ქურთისტანი“.

ირანის ოპერაციის დროს 1941 წელს წითელმა არმიამ ხელში ჩაიგდო ირანის ქურთისტანი და განდევნა სპარსელები, ხოლო შემდეგ კი ჩრდილოეთით გადაინაცვლა. როდესაც პრაქტიკულად ეს ტერიტორია „ნეიტრალურ ზონაში“ დარჩა. იმ დროს მეჰაბადში მმართავი სულიერი პირი ყაზი დაუკავშირდა ქურთულ პარტიას „ჟიინა ქურდსტანე“ („ქურთისტანის ცხოვრება“) და მათ შექმნეს „ქურთისტანის სახალხო რესპუბლიკა“.
ამრანის მუჰაფაზა

ამრანის მუჰაფაზა — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის ჩრდილოეთ ნაწილში. ესაზღვრება 5 მუჰაფაზა: საადა, ელ-ჯაუფი, სანა, ელ-მაჰვიტი და ჰაჯა.

ამრანის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ამრანი. ფართობი შეადგენს 9587 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 1,061,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
ურაველი

ურაველი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ურავლის ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: მუსხი, წყორძა, ხეოთი). ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ახალციხიდან 17 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 660 ადამიანი.

კურორტი
ურაველი ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. იცის ცივი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა -4 გრადუსი), ზომიერად თბილი ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 17 გრადუსი). ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია ნახშირმჟავა ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიან-კალციუმიან-მაგნიუმიანი მინერალური წყალი, რომელსაც იყენებენ სასმელად და აბაზანად. სამედიცინო ჩვენება: საჭმლის მომნელებელი ორგანოების, სახსრებისა და პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები.
ფერსა

ფერსა — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გიორგიწმინდა, მუგარეთი, შურდო). მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ახალციხიდან 13 კილომეტრი.

1949 წლის 2 აგვისტოს სოფელ ფერსას შეუერთდა ფერსას სასოფლო საბჭოს სოფელი ჩოხტა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 223 ადამიანი.

გალერეა
ყულალისი (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)

ყულალისი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (პამაჯის თემი), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ახალციხიდან 6 კილომეტრი.

სოფლის ადრინდელი სახელწოდებაა არყისციხე. სოფელში შემორჩენილია ამავე სახელწოდების ციხესიმაგრე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი.
წინუბანი (აგარის თემი)

წინუბანი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, აგარის თემში. მდებარეობს მდინარე წინუბნისწყლის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ახალციხიდან 19 კილომეტრი.

წინუბანი, როგორც ჩანს, იყო ხევში უფრო ზემოთ მდებარე, სოფელ გურკელის წინა უბანი, რომელიც შემდეგ ცალკე სოფლად იქცა. აქ ახლაც მოქმედი, ცხელი გოგირდოვანი აბანოა და ამჟამადაც ქართველები სახლობენ (მათი გვარებია: მახათაძე, ჭანკოტაძე, მიქელაძე, კუხიანიძე, ხრიკაძე, მამლიკიძე, ნოზაძე, კაპანაძე, თედიაშვილი, ტაბატაძე. უმეტესობა ხაშურიდანაა გადმოსახლებული). სოფლის მახლობლად, დაახლ. 3 კმ-ზე, ბიეთის ძლიერ დაზიანებული ეკლესიაა ( ს. ნახ.),

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 241 ადამიანი.
პარიზის ოსმანიზაცია

პარიზის ოსმანიზაცია, ოსმანის რეკონსტრუქცია, ან უბრალოდ ოსმანის გეგმა, იყო ნაპოლეონ -ის დაკვეთით და სენის პრეფექტი ბარონი ჟორჟ-ეჟენ ოსმანის მიერ შესრულებული ძველი პარიზის რეკონსტრუქცია 1852-70 წლებში, თუმცა სამუშაოები 1870 წელს მეორე იმპერიის დამხობის შემდეგაც გაგრძელდა.

პროექტი ქალაქგეგმარების ყველა ასპექტს მოიცავდა, როგორც პარიზის ცენტრში, ისე მის შემოგარენში: ქუჩებსა და ბულვარებს, შენობების ფასადებზე შემოღებულ შეზღუდვებს, საზოგადოებრივ პარკებს, წყალგაყვანილობასა და კანალიზაციას, ქალაქის დაწესებულებებსა და საზოგადოებრივ მონუმენტებს. დაგეგმვაზე მრავალმა ფაქტორმა მოახდინა გავლენა, რომელთა შორის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქის ისტორიაში ქუჩური რევოლუციების სიხშირე იყო.

ოსმანის მიდგომა ქალაქგეგმარებისადმი მკაცრად იქნა გაკრიტიკებული მისი თანამედროვეების მიერ, უგულვებელ იქნა თითქმის მთელი მეოცე საუკუნის განმავლობაში, თუმცა მოგვიანებით ხელახლა იქნა გადაფასებული ქალაქგეგმარებისადმი მოდერნისტული მიდგომის დისკრედიტების შემდეგ. მისმა რეკონსტრუქციამ პარიზს დღევანდელი იერი მისცა; მისმა გრძელმა, სწორხაზოვანმა და ვრცელმა ბულვარებმა კაფეებითა და მაღაზიებით ახალი ურბანული სცენარი შექმნა და უაღრესად დადებითი პროდუქტიული გავლენა იქონია პარიზელთა ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ძველი პარიზის ვიწრო და უსწორმასწორო შუასაუკუნეებისდროინდელ შუკებში გაჭრილმა ოსმანის ბულვარებმა დასაბამი ჩაუყარა დღეს მსოფლიოში საფრანგეთის დედაქალაქზე შექმნილ პოპულარულ იმიჯს, სადაც უფრო რაციონალურად დაგეგმილი ქალაქი ვრცელი გამზირებითა და ღია სივრცეებით ძველი ქალაქის საზღვრებს ცდება.
ელ-დალის მუჰაფაზა

ელ-დალის მუჰაფაზა — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის სამხრეთ ნაწილში. ესაზღვრება 4 მუჰაფაზა: იბი, თაიზი, ლაჰჯი და ელ-ბეიდა.

ელ-დალის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-დალი. ფართობი შეადგენს 4786 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 569,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
ელ-ბეიდის მუჰაფაზა

ელ-ბეიდის მუჰაფაზა — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის სამხრეთ ნაწილში. ესაზღვრება 8 მუჰაფაზა: მარიბი, დამარი, სანა, იბი, ელ-დალი, ლაჰიჯი, აბიანი და შაბვა.

ელ-ბეიდის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-ბეიდა. ფართობი შეადგენს 11,193 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 695,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
მარე (კვარტალი)

მარე (ფრანგ. — «ჭაობი») — პარიზის კვარტალი სენის მარჯვენა სანაპიროზე, ბობურგის აღმოსავლეთით. რესპუბლიკისა და ბასტილიის მოედნებს შორის მდებარე კვარტალი ეკუთვნის, როგორც მესამე, ისე მეოთხე მუნიციპალურ ოქლებს. კვარტლის საზღვრებს განსაზღვრავს სამი ბულვარი და მდინარე სენა: ჩრდილოეთით - ბულვარი დიუ ტამპლი, დასავლეთით - სევასტოპოლის ბულვარი, ხოლო აღმოსავლეთით - ბომარშის ბულვარი.

ჭაობი, რომელიც ამ ადგილას მდებარეობდა ტამპლიერების ორდენის წევრებმა დააშრეს საუკუნეში. მაშინ ეს არემარე ქალაქის განაპირას მდებარეობდა. მარე ძველი ქალაქის იმ ერთ-ერთ უბანთაგანია, რომელიც ბარონი ოსმანის რეკონსტრუქციას თითქმის ხელუხლებლად გადაურჩა საუკუნეში.
მარნეულის მუნიციპალიტეტის გერბი

მარნეულის მუნიციპალიტეტის გერბი — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია მარნეულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარი გადაკვეთილია ორ ნაწილად — მეწამულ და ვერცხლის ველებად.

პირველი ნაწილი — მეწამულ ველზე სამი ოქროს ლომი.
მეორე ნაწილი — ვერცხლის ველს შუაზე ყოფს ქონგურებიანი ხიდის მსგავსი მეწამული სარტყელი; ზემოთ კი მოთავსებულია მეწამული ჯვარი. ირემი შემართული ფეხით.

გერბის ფარის ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი ნახევრად ღია ჭიშკრით.

გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „მარნეული“.
მარნეულის მუნიციპალიტეტის დროშა

მარნეულის მუნიციპალიტეტის დროშა — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია მარნეულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
მარნეულის დროშის ველი გაყოფილია ჰორიზონტალურად ორ მეწამულ და ვერცხლის ველებად. მეწამული ველის მარჯვენა ნაწილში გამოსახულია სამი ოქროს ლომი. ვერცხლის ველი გადაკვეთილია მეწამული სარტყლით, რომელიც ზომით შეადგენს დროშის 1/6 ნაწილს. მარნეულის დროშის პროპორცია არის 2:3.
ონის მუნიციპალიტეტის გერბი

ონის მუნიციპალიტეტის გერბი — ონის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ონის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარის ლაჟვარდოვან ველზე გამოსახულია ვერცხლის სამმწვერვალიანი მთა, რომლის შუა მწვერვალი მაღალია; მთის ზემოთ მოთავსებულია სტილიზებული ფორმის ოქროს ვერძის რქები, მის ზემოთ ოქროს ჯვარი.

გერბის ფარის ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი ნახევრად ღია ჭიშკრით.

გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია დევიზის ვერცხლ-ლაჟვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ონი“.
ონის მუნიციპალიტეტის დროშა

ონის მუნიციპალიტეტის დროშა — ონის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქალაქ ონის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
ონის დროშის ველი გაყოფილია ჰორიზონტალურად ორ ნაწილად. პირველ ნაწილს დროშის 3/4 უჭირავს. მეორე ნაწილს ¼. პირველ ნაწილში ლაჟვარდოვან ველზე გამოსახულია ოქროს ბოლნური ჯვარი. მეორე ნაწილი წარმოადგენს ვერცხლის ველს. ონის დროშის პროპორცია არის 2:3.
სამტრედიის მუნიციპალიტეტის გერბი

სამტრედიის მუნიციპალიტეტის გერბი — სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სიმბოლო დროშასთან. მიღებულია სამტრედიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაყოფილია ორ ნაწილად.
 ნაწილი — ლაჟვარდის ველი, უჭირავს ფარის 2/3.
 ნაწილი — მწვანე ველი, უჭირავს ფარის 1/3.
გერბის ფარის ცენტრში ორივე ველზე მოთავსებულია ვერცხლის მტრედი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მწვანე ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „სამტრედია“.
სამტრედიის მუნიციპალიტეტის დროშა

სამტრედიის მუნიციპალიტეტის დროშა - სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია სამტრედიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
სამტრედიის დროშის ველი გაყოფილია ჰორიზონტალურად ორ ნაწილად. პირველ ნაწილში ლაჟვარდოვან ველზე გამოსახულია ვერცხლის (თეთრი) მტრედი. მეორე ნაწილი წარმოადგენს მწვანე ველს. პირველ ნაწილს უჭირავს 2/3, ხოლო მეორე ნაწილს 1/3. ონის დროშის პროპორცია არის 2:3.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის გერბი

ჩოხატურის მუნიციპალიტეტის გერბი — ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაკვეთილია ორ ნაწილად — მწვანე და მეწამულ ველებად. ფარის თავსა და ძირში სამ-სამი ვერცხლის ტალღისებური შემცირებული სარტყელია მოთავსებული. სარტყელებს შორის ვერცხლის ფიგურა — გაწყვეტილთასმიანი ხიზით, ბაზიერის საბუხარზე მჯდარი, ვერცხლის მიმინო, რომელსაც თავი მარცხნივ, ვერცხლის რვა ქიმიან ვარსკვლავისაკენ აქვს მიმართული.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მწვანე ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ჩოხატაური“.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის დროშა

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის დროშა - ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
ჩოხატაურის დროშის ველი გაყოფილია ვერტიკალურად ორ ნაწილად. პირველ ნაწილში მწვანე ველზე გამოსახულია ვერცხლის (თეთრი) ფიგურა - გაწყვეტილთასმიანი ხიზით, ბაზიერის საბუხარზე მჯდარი ვერცხლის მიმინო, რომელსაც თავი მარცხნივ აქვს მიმართული და უყურებს ვერცხლის რვაქიმიან ვარსკვლავს. მეორე ნაწილი წარმოადგენს მწვანე ველს. ჩოხატაურის დროშის პროპორცია არის 2:3.
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გერბი

წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გერბი — წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან. მიღებულია წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარის ლაჟვარდის ველი წმინდა ანდრიას ვერცხლის ჯვრით გაყოფილია 4 ველად.

პირველ ნაწილზე — გამოსახულია ოქროს საწმისი. ფარის ცენტრში მოთავსებულია მცირე ფარი. მცირე ფარის მეწამული ველი ვერცხლის სამი ტალღოვანი სარტყელით გაყოფილია ორ ველად. მცირე ფარის პირველ ველზე მოთავსებულია ოქროს გვირგვინი, მეორე ველზე ოქროს ციხე-სიმაგრე ღია კარიბჭით.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჟვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია გერბის დევიზი — „წალენჯიხა“.
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის დროშა

წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის დროშა - წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
წალენჯიხის დროშის ლაჟვარდის ველზე ცენტრში მოთავსებულია წალენჯიხის გერბის მცირე ფარი - მეწამულ ველს გადაკვეთავს ტალღოვანი სამი ვერცხლის სარტყელი, სარტყლის ზემოთ მოთავსებულია ოქროს ხუთქიმიანი გვირგვინი, ქვევით ქონგურებიანი ოქროს ციხე-სიმაგრე ორი კოშკითა და ნახევრად ღია ჭიშკრით. წალენჯიხის დროშის პროპორცია არის 2:3.
წალკის მუნიციპალიტეტის გერბი

წალკის მუნიციპალიტეტის გერბი — წალკის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია წალკის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაყოფილია 3 ნაწილად.
 ნაწილი — ლაჟვარდოვან ველზე ვერცხლის სამი ოთხქონგურიანი ციხე-კოშკი; ველს ზემოთ გასდევს სამი ტალღოვანი ვერცხლის შემცირებული სარტყელი.
 ნაწილი — ვერცხლის ველზე მეწამული ჯვარი.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ლომის მსგავსი ლეოპარდი, რომელიც უკან იყურება და ხელში ოქროს შუბი უპყრია.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჟვარდის ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „წალკა“.
წალკის მუნიციპალიტეტის დროშა

წალკის მუნიციპალიტეტის დროშა — წალკის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია წალკის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
წალკის დროშის ველი გაყოფილია ჰორიზონტალურად ორ ნაწილად. პირველი ნაწილი - ვერცხლის (თეთრ) ველზე მარჯვნივ მეწამული ჯვარი. მეორე ნაწილი წარმოადგენს ლაჟვარდოვან ველს. წალკის დროშის პროპორცია არის 2:3.
ჰოდეიდის მუჰაფაზა

ჰოდეიდის მუჰაფაზა — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში, წითელი ზღვის ნაპირებზე. ესაზღვრება 7 მუჰაფაზა: ჰაჯა, ელ-მაჰვიტი, სანა, რაიმა, დამარი, იბი და თაიზი.

ჰოდეიდის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ჰოდეიდა. ფართობი შეადგენს 17,509 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 2,621,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
ბერძენ-სპარსელთა ომები

ბერძენ-სპარსელთა ომები (აგრეთვე ცნობილი როგორც სპარსული ომები) — ომების სერია საბერძნეთის ქალაქ-სახელმწიფოებსა და სპარსეთის იმპერიას შორის. ომი დაიწყო ძვ. წ. 500 წელს და 51 წლის შემდეგ ძვ. წ. 449 წელს დასრულდა ბერძნების თავდაცვითი წარმატებით. კონფლიქტი დაიწყო იონიელების აჯანყებით, თუმცა ის მალევე ძვ. წ. 493 წელს სპარსელებმა ჩაახშეს. ამას მოჰყვა დარიოს -ის შეჭრა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, რომელიც მარათონის ველზე ათენელების მიერ მოპოვებული გადამწყვეტი გამარჯვებით დაგვირგვინდა. დარიოსის სიკვდილის შემდეგ საბერძნეთში შეიჭრა სპარსული არმია მისი შვილის, ქსერქსე -ის მეთაურობით. სწორედ ამ პერიოდს უკავშირდება ლეგენდარული თერმოპილეს ბრძოლა ქსერქსესა და სპარტის მეფე ლეონიდასს შორის, რომელიც ოკუპანტების გამარჯვებით დამთავრდა. ამის მიუხედავად არც მეორე ლაშქრობის დასასრული გამოდგა სპარსელებისთვის მომგებიანი. კამპანიის ბედი სალამინის საზღვაო ბრძოლაში ათენელებისა და სპარტელების კოალიციის გამარჯვებამ გადაწყვიტა. გამარჯვების შემდეგ ძვ. წ. 479-478 წლებში ბერძნებმა კონტრშეტევა წამოიწყეს და სპარსელების მიერ დაპყრობილი ტერიტორიები გაათავისუფლეს. შემდეგ კი ძვ. წ. 477-449 წლებში მიმდინარე ათენელების პირველი საზღვაო ალიანსის მიერ წარმოებული ომის შედეგად მოწინააღმდეგეს თრაკია და მცირე აზიაც გამოსტაცეს.

ომების შედეგად სპარსელების მრავალ ცდას აეღო ბალკანეთი, წერტილი დაესვა. ბერძნული ცივილიზაციის კულტურულმა განვითარებამ პიკს მიაღწია, თუმცა მალევე ამ პერიოდში დაწინაურებულ ათენსა და სპარტას შორის დაიწყო ომი, რომელიც პელოპონესის ომის სახელითაა ცნობილი.
შავკანიანი აფხაზები

აფრო-აფხაზები, შავკანიანი აფხაზები ან შავკანიანი კავკასიელები, ასევე ხალხში მიღებულია შავი კაცი — აფხაზების პატარა ეთნო-რასული ნეგროიდული ჯგუფი, რომელიც ძირითადად სოფელ აძუბჟაში და მდინარე კოდორის მიმდებარე სოფლებში ცხოვრობს (ჭლოუ, ფოქვეში, აგდარა, მერკულა და სხვა).

წარმომავლობა
რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს, თუ როგორ მოხვდნენ აფრიკელები აფხაზეთში. ისტორიკოსთა ერთი ნაწილი ვარაუდობს, რომ ისინი საუკუნეში მთავარმა შერვაშიძემ იყიდა სტამბოლის მონათა ბაზარზე ციტრუსების პლანტაციებში სამუშაოდ. სავარაუდოდ, ეს იყო შავკანიანი მონების კავკასიაში ჩამოყვანის ერთადერთი და საკმაოდ უიღბლო ცდა.

1927 წელს პრობლემით დაინტერესებულმა მაქსიმ გორკიმ აფხაზ მწერალთან, სამსონ ჩანბასთან ერთად მოინახულა სოფელი აძიუბჟა, სადაც შეხვდა შავკანიანებს. თავისი მოგზაურობისა და არსებული ლიტერატურის მიხედვით, ავტორმა წარმოშობის ეთიოპური ვერსია ყველაზე სწორი მიაჩნია.

ლეგენდები
არსებობს რამდენიმე „ხალხური“ ლეგენდა, რომელთაც შესაძლოა აქვთ რეალური ფესვები. ივანე ისაკოვის წერილში ნიკიტა ხრუშჩოვისადმი გემი, რომელზეც მონები მიჰყავდათ გასაყიდად. და დღევანდელი შავკანიანი აფხაზები ჩაძირვისას გადარჩენილი აფრიკელების შთამომავლები არიან. მართალი ეს ლეგენდა ვერ ხსნის, თუ როგორ მოხდა მონებით დატვირთული გემი შავ ზღვაში, ასე შორს მონათვაჭრობის ძირითადი გზებიდან.

დღეს
დღეს აფრო-აფხაზები ცხოვრობენ, როგორც აფხაზეთში, ასევე რუსეთში და ევროპაში. ისინი ლაპარაკობენ ძირითადად რუსულ ენაზე. არიან ქრისტიანები, მაჰმადიანები და იუდეველები.
ანტიპატრე

ანტიპატრე — მაკედონელი გენერალი ფილიპე -სა და ალექსანდრე დიდის ზეობის ხანაში, მისი სიკვდილის შემდეგ კი ერთ-ერთი დიადოხი. ის იყო მაკედონიის სამეფოს მომავალი მეფის კასანდრეს მამა.

სამხედრო კარიერა
ანტიპატრე დაიბადა ძვ. წ. 399 წელს წარჩინებული მაკედონელის, იოლაუსის ოჯახში. მისი ადრეული სამხედრო კარიერის შესახებ ცნობები არ არსებობს. ძვ. წ. 342 წლიდან სამი წლის განმავლობაში ის იყო სამეფოს რეგენტი, ჩრდილოეთ ბალკანეთში ფილიპეს ლაშქრობის განმავლობაში. ძვ. წ. 338 წელს, ქერონეიის ბრძოლის შემდეგ ის მშვიდობის დასამყარებლად ათენში გაიგზავნა ელჩად.

ფილიპეს სიკვდილეს შემდეგ, ალექსანდრეს სპარსეთის კამპანიამდე ის და პარმენიონი ცდილობდნენ დაერწმუნედინათ მეფე, რომ მანამდე არ გაელაშქრა აღმოსავლეთით, სანამ მემკვიდრე არ ეყოლებოდა, თუმცა უარის შემდეგ ის თავად დარჩა ბალკანეთში 12,000 ქვეითით და 1,500 კავალერისტით, მაკედონიის რეგენტად. ამ პერიოდში, ძვ. წ. 332-331 წლებში ანტიპატრემ ჩაახშო თრაკიაში აჯანყება, რომელსაც მემნონი მეთაურობდა. ამას მოჰყვა სპარტის მეფის აგის -ის წინააღმდეგ ომი. გადამწყვეტი შეტაკება მეგალოპოლისთან გაიმართა და ანტიპატრეს გამარჯვებით დამთავრდა. ზოგიერთი ვერსიით ალექსანდრე მის გამარჯვებას შურით უყურებდა. ფაქტია, რომ ძვ. წ. 324 წელს მან ანტიპატრეს მცირე აზიაში გადასვლა უბრძანა, მის ადგილას კი კრატერუსი დანიშნა. თუმცა ამის შემდეგ ალექსანდრე ბაბილონში გარდაიცვალა და ანტიპატრე ისევ მაკედონიის რეგენრი გახდა. ზოგიერთი ვერსიით ალექსანდრე სწორედ ანტიპატრეს დავალებით მოწამლა კასანდრემ.

დიადოხი
შემდეგ წელს აჯანყებულ ათენელებთან წამოწყებულ ომში მარცხდებოდა კიდეც, თუმცა ამ დროს მაკედონიაში ჩამოვიდა ალექსანდრეს მიერ სიკვდილამდე გამოგზავნილი კრატერუსი. მათ გაერთიანებული ძალებით მტერი კნანონის ბრძოლაში დაამარცხეს. ამავე წელს ოლიმპიამ პერდიკასს შესთავაზა თავისი ქალიშვილი კლეოპატრას ხელი. მიუხედავად იმისა, რომ იმ დროს პერდიკასი ანტიპატრეს ქალიშვილზე იყო დანიშნული, მან თანხმობა განაცხადა. ამან და ასევე პერდიკასის ძალაუფლების განმტკიცებამ შეაფიქნიანა დანარჩენი ლიდერები და დაიწყო დიადოხის პირველი ომი, რომელშიც პერდიკასის წინააღმდეგ ანტიპატრე, კრატერუსი და პტოლემე გაერთიანდნენ. თუმცა მალევე პერდიკასი თავისივე ჯარისკაცებმა მოკლეს, კრატერუსი კი ეუმენესის წინააღმდეგ ბრძოლაში დაეცა. ამის შემდეგ ანტიპატრემ თავი მთელი იმპერიის მბრძანებლად გამოაცხადა, თუმცა მხოლოდ ბალკანეთს აკონტროლებდა. ძვ. წ. 319 წელს ანტიპატრე გარდაიცვალა. ის ჯერ პოლიფერკონმა შეცვალა, თუმცა მან მალევე გაკარგა ძალაუფლება, რის შემდეგაც მაკედონიის მეფე, ანტიპატრეს ვაჟი, კასანდრე გახდა.