iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გიორგი ჯავრიშვილი

გიორგი ვახტანგის ძე ჯავრიშვილი (დ. 23 ივნისი, 1955, თბილისი) — ქართველი ექიმი, ოფთალმოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი (1991), მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2005).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი (1979). 1980-1987 წლებში ექიმად მუშაობდა ყაზბეგში, კასპსა და თბილისში. კლინიკური ორდინატურის და ასპირანტურის კურსები მოსკოვის თვალის მიკროქირურგიის ს. ფიოდოროვის სახელობის სახელობის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში გაიარა (1987-1991). იქვე სწავლობდა დოქტურანტურაში (1992-1996). 1997 წლიდან არის თბილისში თვალის მიკროქირურგიული კლინიკის „ოფთალმიჯის“ ხელმძღვანელი. 2011 წლიდან დავით ტვილდიანის სახელობის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი. მისი სამეცნიერო შრომების ძირითადი მიმართულებაა თვალის რქოვანის პრობლემები.
ვან ბაიბურთი

ვან ბაიბურთი (დ. 11 ივლისი, 1940, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი.

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

1961–1962 წლებში იყო „ახალგაზრდა კომუნისტის“, 1962–1964 წლებში „მოლოდიოჟ გრუზიის“, 1965–1967 წლებში „კომსომოლსკაია პრავდის“ კორესპონდნეტი; 1967–1972 წლებში „სოვეტსკი სპორტის“ საკუთარი კორესპონდენტი სომხეთში; 1972–1977 წლებში „საქინფორმის“ საზოგადოებრივ-პოლიტიკური განყოფილების რედაქტორი; 1977–1986 წლებში ახალი ამბების სააგენტოს საკუთარი კორესპონდენტი საქართველოში; 1986 წლიდან გაზეთ „ვრასტანის“ მთავარი რედაქტორი.

1999–2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2004–2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2009-2013 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის მრჩეველი.

ჯილდოები
ღირსების ორდენი (1996) „საქართველოში ჟურნალისტიკის განვითარებისა და ქართულ-სომხურ ურთიერთობაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი მოღვაწეობისათვის გაზეთ «ვრასტანში»“
თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022)
მაფინი

მაფინი — კექსის ამერიკული ვარიანტი, პატარა ზომის მრგვალი ან ოვალური ფორმის ნამცზვარი სველი, მარცვლოვანი ტექსტურით, უმეტესად ტკბილი. შიგთავსში შეიძლება შედიოდეს სხვადასხვა პროდუქტი - შოკოლადი, ბანანი, ჟოლო, მაყვალი, ვანილი, დარიჩინი, ატამი, ფორთოხალი, სტაფილო, გოგრა, თხილი, ლიმონი, ყველი და სხვა. იცხვება ფორმაში. ჩვეულებრივი კაპკეიკისგან განსხვავებით დესერტის მაგივრად საუზმედაც იხმარება, არ შეიცავს კრემს და შეიძლება შეიცავდეს მყარ ინგრედიენტებს - ხილის ნაჭრებს, კენკრებს. იყიდება კაფეებში, საკონდიტროებში, ზოგ სწრაფი კვების ობიექტში, ქარხნული წარმოების - მაღაზიებში. წარმოიშვა ამერიკაში მე-19 საუკუნეში.

ეტიმოლოგია
არსებობს სიტყვის წარმოშობის რამდენიმე ვარიანტი, თუმცა ზუსტი ფუძე უცნობია. მე-19 საუკუნის წყარო მიგვითითებს ბერძნულ "მაფულაზე" - კეცზე დამზადებული პურის სახეობაზე. სხვა ვერსიებია ფრანგული "-" - "რბილი პური" და, ყველაზე გავრცელებული, ძველი გერმანული "" - პატარა ნამცხვარი მრავლობით რიცხვში.

მომზადების წესი
ფქვილი და სოდა იზავება კვერცხთან, კარაქთან და ნებისმიერ შიგთავსთან, ხანდახან რძესთან, რომელიც მაფინის შეფერილობაზე მოქმედებს. ნაზავი ისხმევა ინდივიდუალურ ფორმებში ან სპეციალურ დაყოფილ დაფაში და ღუმელში ცხვება. ქარხნული წარმოების მაფინებში შესაძლოა დამატებითი არომატიზატორების და კონსერვანტების დამატება. მაფინებისთვის განკუთვნილი დაფა მეტალური ან პლასტმასურია და შეიცავს რამდენიმე მრგვალ ჩაღრმავებას, რომლებიც ხშირად იზეთება ნაზავის დაფაზე მიკრობის თავიდან ასაცილებლად. ინდივიდუალური ფორმები მზადდება ქაღალდისგან ან სილიკონისგან. მაფინის ზომის სტანდარტი უმნიშვნელოდ განსხვავდება სხვადასხვა ქვეყნებში.

ბრიტანული
არსებობს ასევე ბრიტანული ან ინგლისური წარმოშობის ბრტყელი, უტკბო, დისკის ფორმის მაფინი. ის მზადდება ფქვილისგან და დროჟისგან ტაფაზე, რის გამოც დისკის ფორმას იღებს. ითვლება სასაუზმე საკვებად. ხშირად თან ახლავს ჩაი ან ყავა, თაფლი, ჯემი, შემწვარი ან მოხარშული კვერცხი, სოსისი, კარაქი, ბეკონი და სხვა. ასეთი ტიპის მაფინი პოპულარულია ინგლისურენოვან ქვეყნებში, სადაც ცნობილია როგორც "ინგლისური მაფინი" ან უბრალოდ მაფინი გაერთიანებულ სამეფოში. ამერიჯული მაფინის გავრცელებამ ინგლისური მაფინის პოპულარობა ბევრად შეამცირა. ინგლისურ ლიტერატურაში პირველი ხსენება გვხვდევა მე-18 საუკუნეში, თუმცა კერძი უდავოდ უფრო ძველია.
კონსტანტინე ჯავრიშვილი (პოლიტიკოსი)

კონსტანტინე რომანის (ტარიელის) ძე ჯავრიშვილი (ჯავროვი; დ. 16 სექტემბერი, 1886, თბილისი, — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.

1905 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია და შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. იმავე წელს გაწევრიანდა სოციალისტ-რევოლუციონერთა (ესერთა) პარტიაში და მის სამხედრო ორგანიზაციაში. 1906 წელს დააპატიმრეს და მიუსაჯეს ციმბირში გადასახლება. გზიდან გაიქცა და არალეგალურ მდგომარეობაზე გადავიდა. რევოლუციურ საქმიანობას ეწეოდა კასპიის ზღვის სავაჭრო ფლოტის მეზღვაურთა შორის, რომლებმაც პროფკავშირის და მისი ბეჭდვითი ორგანოს რედაქტორად აირჩიეს. 1908 წელს საფრანგეთში გაიხიზნა და პარიზის უნივერსიტეტში ისტორიასა და სოციოლოგიაში ლექციებს ისმენდა. 1911 წელს ბაქოში განაგრძობდა პარტიულ მუშაობას, თანამშრომლობდა ადგილობრივ პრესასთან. 1912-1914 წლებში კვლავ დააპატიმრეს და ციმბირში გადაასახლეს, სადაც კრასნოიარსკის და ენისეის ციხეებში იხდიდა სასჯელს. ხელმეორე გადასახლების დროს მუშაობდა ენისეის გუბერნიის მინუსინის მაზრასა და მინუსინსკში, კოოპერატიულ სფეროში.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ერთხანს იყო სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის წარმომადგენელი ენისეის გუბერნიის „თავდაცვის კომიტეტში“, შემდეგ პეტროგრადში მუშაობდა მთავარ საადგილმამულო კომიტეტში. ამავე დროს იყო გლეხთა დეპუტატების საბჭოსთან არსებული „ბეჭდვითი კაბინეტის“ წევრი-რედაქტორი. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ იყო ესერთა რუსულენოვანი პარტიული ორგანოს „დელო ნაროდას“ („ “) რედაქტორი. 1917 წლის ნოემბერში თბილისში შემდგარ პირველ ეროვნულ ყრილობაზე კონსტანტინე ჯავრიშვილი ეროვნული საბჭოს წევრად დასახელდა ესერთა პარტიიდან და მის შემადგენლობაში შედიოდა ამ საკანონმდებლო ორგანოს უფლებამოსილების ამოწურვამდე.
ტარიელ ჯავრიშვილი

ტარიელ კონსტანტინეს ძე ჯავრიშვილი (ჯავროვი; დ. 10 მაისი, 1853, თბილისი, — გ. 1 სექტემბერი, 1910, ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი) — ქართველი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1910).

დაიბადა პოდპოლკოვნიკ კონსტანტინე სოლომონის ძე ჯავრიშვილის (ჯავროვი) ოჯახში. ჰყავდა ძმები — სოლომონი (შემდგომში პოლკოვნიკი, ღუნიბის ოკრუგის უფროსი) და ალექსანდრე (შემდგომში სამედიცინო სამსახურის კაპიტანი). მისი შვილი იყო პოლკოვნიკი ვასილ ჯავრიშვილი.

ტარიელ ჯავრიშვილი სამხედრო სამსახურში ირიცხებოდა 1871 წლიდან. დაამთავრა კადეტთა კორპუსი და პავლეს სამხედრო სასწავლებელი (1876). მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878) (პორუჩიკი, შტაბს-კაპიტანი). ომის დამთავრების შემდეგ მსახურობდა დაღესტნის ოლქში, ხოლო 1894-1899 წლებში — კავკასიის სამხედრო ოლქის საარტილერიო სამმართველოში. 1899 წლიდან კავკასიის 1-ლი საარმიო კორპუსის 39-ე საარტილერიო ბრიგადის მოძრავი საარტილერიო პარკის უფროსი იყო. 1904 წელს მიიღო პოლკოვნიკის, 1910 წელს — გენერალ-მაიორის წოდება. სამხედრო სამსახურის გარდა ეწეოდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. 1886-1890 წლებში იყო თბილისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკის საზედამხედველო კომიტეტის წევრი. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1878) და (1901), წმ. ვლადიმერის (1898), წმ. სტანისლავის (1879) და (1892) ხარისხის ორდენებით.
შალვა ჯავრიშვილი

შალვა დავითის ძე ჯავრიშვილი (დ. 1896 — გ. 1946) — ქართველი ოფიცერი, ემიგრანტი.

1914 წლიდან გაწვეული იყო რუსეთის იმპერიის არმიაში. ამურისიქითა მე-4 სასაზღვრო ცხენოსანი პოლკის შემადგენლობაში მონაწილეობდა მსოფლიო ომში. 1918-1921 წლებში იყო ეროვნული არმიის კავალერიის ოფიცერი. მონაწილეობდა იმ დროის თითქმის ყველა მნიშვნელოვან ბრძოლაში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, 1922-1924 წლებში იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის პარტიზანული რაზმის („შეფიცულების“) აქტიური წევრი. 1924 წლის ოქტომბრიდან ჩოლოყაშვილთან და რაზმის სხვა წევრებთან ერთად ემიგრაციაში იყო. ცხოვრობდა საფრანგეთში, შემდეგ გერმანიაში. 1925-1945 წლებში იყო „ეროვნული ერთობის დარაზმულობა — თეთრი გიორგის“ წევრი. 1945 წელს ამნისტიის პირობით საქართველოში დაბრუნდა, მაგრამ დააპატიმრეს, გაასამართლეს და 1946 წელს 25 წლით გადასახლება მიუსაჯეს. გადასახლებაში ხელმეორედ გასამართლების შემდეგ დახვრიტეს.
ილია ჯავრიშვილი

ილია დიმიტრის ძე ჯავრიშვილი (ჯავროვი; დ. 20 ივლისი, 1841 — გ. 18 მაისი, 1901) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1894).

სამხედრო სამსახურში იყო 1859 წლიდან. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). 1877 წლიდან პოდპოლკოვნიკის წოდებით მეთაურობდა კავკასიის სამთო საარტილერიო ნახევარბატარეას, 1878 წლიდან — მე-40 საარტილერიო ბრიგადის მე-2 ბატარეას. 1883 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1885 წლიდან იყო კავკასიის გრენადერთა საარტილერიო ბრიგადის მე-5 ბატარეის მეთაური. 1894 წლის ოქტომბერში სამხედრო სამსახურიდან გადადგა მუნდირითა და პენსიით და გენერალ-მაიორის წოდების მინიჭებით. დაკრძალულია საგვარეულო აკლადამაში სოფელ წალასყურში. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის და , წმ. ანას და , წმ. ვლადიმერის ხარისხის ორდენებით.
ემზარ ბალაძე

ემზარ ბალაძე (დ. 2 დეკემბერი, 1961, ქობულეთი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1983 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და 1986 წელს — ასპირანტურა. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
ვასილ ჯავრიშვილი

ვასილ ტარიელის ძე ჯავრიშვილი (დ. 10 ოქტომბერი, 1889 — გ. 1940?) — ქართველი ოფიცერი, მსოფლიო ომის (1914-1918) მონაწილე, პოდპოლკოვნიკი (1918).

გენერალ ტარიელ ჯავრიშვილის შვილი. დაამთავრა სიმბირსკის კადეტთა კორპუსი (1907) და პავლეს სამხედრო სასწავლებელი (1908). მსახურობდა აღმოსავლეთ ციმბირის მე-2 ნაღმმტყორცნელთა დივიზიონში. მსოფლიო ომში პორუჩიკის წოდებით მეთაურობდა საარტილერიო ბატარეას, შემდეგ მიენიჭა შტაბს-კაპიტნის (1915) და კაპიტნის (1916) წოდებები. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1914), (1915) და (1917), წმ. ვლადიმერის (1915), წმ. სტანისლავის (1916) ხარისხის ორდენებით. 1917 წელს მეთაურობდა დივიზიონს. ომის დროს სამჯერ დაიჭრა მძიმედ. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში. სხვადასხვა დროს იყო საარტილერიო დივიზიონის, საარტილერიო ბრიგადის დივიზიონის, იმავე ბრიგადის ნაღმმტყორცნელთა დივიზიონის, საარტილერიო დივიზიონის ბატარეის მეთაური. საბჭოთა რუსეთთან ომის დროს, 1921 წლის თებერვალში მეთაურობდა არმიის საარტილერიო დივიზიონს. გასაბჭოების შემდეგ მსახურობდა ქართულ წითელ არმიაში, იყო საარტილერიო დივიზიონის მეთაური (1921-1922), სამობილიზაციო განყოფილების უფროსის მოადგილე (1922-1923) და უფროსი (1923), ქართული მსროლელი დივიზიის საარტილერიო პოლკის მეთაური (1923-1925). მასობრივი რეპრესიების დროს, 1937 წელს დააპატიმრეს. ამის შემდეგ მისი კვალი ქრება; სავარაუდოდ, დახვრიტეს. მისი შვილი იყო ალპინისტი და გეოლოგი კონსტანტინე ჯავრიშვილი. ჯავრიშვილის ბიძაშვილი, ვასილ სოლომონის ძე ჯავრიშვილი იყო მსოფლიო ომის მონაწილე ოფიცერი და წმ. გიორგის ხარისხის ორდენის კავალერი.
გარახა

გარახა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ჩხოროწყუს ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ოჩხომურის (ხობისწყლის შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, ჩხოროწყუდან 2 კმ-ში.

ისტორია
გარახას ძველი სახელწოდებაა ნაჯაგუ. 1988 წელს სოფელი გარახა გაუქმდა დაბა ჩხოროწყუსთან ტერიტორიული შეზრდის გამო. ცალე სოფლად არ შესულა 2002 წლის ეროვნულ აღწერაშიც. მოგვიანებით სოფლის სტატუსი აღუდგა. 2014 წლის აღწერით გარახაში ცხოვრობს 575 ადამიანი.

სოფელში შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების გარახის (ნაჯაგუს) ციხე, რომელიც გადმოცემით თავად შელიებს ეკუთვნოდა. ციხე შედგებოდა სამი კოშკისგან, რომელთაგან ერთი ამჟამად სრულად დანგრეულია. ნაჯაგუს ციხის დასავლეთით, დაახლ. 1 კმ-ზე, ხომაკირდეს გორაზე არის ციხის ნანგრევები (ორი თავდაცვითი კოშკი და გალავანი), რომელიც სამშენებლო ტექნიკით - საუკუნეების ეგრისის საფორტიფიკაციო ნაგებობების მშენებლობის ტრადიციების ანალოგიურია. მეზობელ გორაზე აღმოჩნდა გვიანდელი შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. სოფლის მიდამოებშია გარახის მღვიმე, რომელიც შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი, ეროვნებით ქართველი.
ბეკონი

ბეკონი - საგანგებოდ გამოყვანილი, დამარილებული ან შებოლილი ღორის ხორცი. მისი დამზადება შეიძლება ღორის თითქმის ყველა ნაწილისგან, მაგრამ ძირითადად გამოიყენება ღორის მუცელი ან შედარებით ნაკლებად ცხიმიანი ნაჭრები. მისი ჭამა შეიძლება როგორც მარტო(განსაკუთრებით საუზმეზე), ისე სხვა საკვების თანხლებით. სიტყვა მოდის ძველი გერმანული სიტყვიდან ბახო - "", რომელიც ნიშნავს "საჯდომს" ან "ლორის ხორცს"

სხვა ცხოველების ხორცითაც შეიძლება ბეკონის დამზადება სათანადო ხორცის ნაჭრის არჩევის შემთხვევაში, მაგალითად საქონლის, ცხვრის, ქათმის, თხის ან ინდაურის ხორცით. მსგავს ბეკონის ნაჭრებს აქვთ შესაბამისი სახელები, მაგალითად, "ქათმის ბეკონი". მსგავსი ბეკონი უფრო გავრცელებულია ისლამურ და ებრაულ კულტურაში, რადგან მათ რელიგია უზღუდავთ ღორის ხორცის ჭამას. არსებობს ვეგეტარიანული ბეკონიც.

მომზადება
ბეკონის მომზადება იწყება ხორცის მარილწყალში მოთავსებით ან ჩვეულებრივი მშრალი მარილის გამოყენებით. მარილწყალს აქვს დამატებითი ინგრედიენტებიც, მაგალითად, ნატრიუმის ნიტრიტი, რომელიც აჩქარებს პროცესს და შესაბამის ფერს აძლევს ხორცს. შემდგომში, ბეკონი ცივ, მშრალ ჰარზე შრება კვირების ან თვეების განმავლობაში, ან იხარშება/შეიბოლება. გამშრალ ბეკონს ჭამამდე ძირითადად წვავენ. ბაქტერიების და სხვადასხვა გადამტანი დაავადებების თავიდან ასარიდებლად, ბეკონს სპეციალურ დამუშავებას უტარებენ.

ნაჭრები
ზოლებიანი (გვერდების) ბეკონი - დამზადებულია ღორის მუცლის ხორცისაგან. აქვს ერთმანეთის პარალელული კუნთების და ცხიმის მასა, არის ყველაზე გავრცელებული სახის ბეკონი აშშ-ში.

ზურგის ბეკონი - დამზადებულია ღორის ზურგის შუაშ არსებული ხორცისგან. უფრო თხელი ნაჭერია და შეიცავს ნაკლებ ცხიმს. გავრცელებულია ბრიტანეთში და ირლანდიაში.

ყელის ბეკონი - დამზადებულია ღორის თავის ქვემოთ არსებული ხორცისგან.
მჭლე ბეკონი - დამზადებულია ღორის მხრების მჭლე ხორცისგან.

ყბის ხორცის ბეკონი - დამზადებულია ღორის ლოყების ხორცისაგან. მზადდება ძირითადად იტალიაში.

გავრცელება
ამერიკის შეერთებული შტატებში და კანადაში უფრო და უფრო იზრდება ბეკონის მოხმარების სტატისტიკა. გაყიდვებმა ა.შ.შ-ში 9.5%-ით მოიმატა, რაც იმას ნიშნავს, რომ 5 ბილიონ .შ.შ დოლარს მიაღწია. ამერიკელების 65% ბეკონს თავიანთ ეროვნულ საჭმელად მიიჩნევს.

კერძები
ბეკონს ძირითადად საუზმეზე მიირთმევენ კვერცხთან, პურთან, სალათის ფურცელთნ და/ან პომიდორთან ერთად, ამასთანავე ის შედის უამრავი ამერიკული სენდვიჩის ინგრედიენტებში. ასევე გვხვდება სალათებში. ბოლო დროს გავრცელდა შოკოლადით დაფარული ბეკონი და ბეკონის ჯემი. მას დებენ პიცაზე, ჰოთდოგზე, წვნიანებში და ა.შ.

კვებითი ღირებულება
ბეკონის ერთი 10-გრამიანი ნაჭერი შეიცავს 4.5 გრამ ცხიმს, 3.0 გრამ ცილებს, 205 მილიგრამ ნატრიუმს.

სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, ბეკონის და სხვა გადამუშავებული ხორცის მიღება ადრეულ სიკვდილიანობას აჩქარებს, ამასთანავე, შეიძლება გამოიწვიოს სიმსივნე, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და მეორე ტიპის დიაბეტი.
ასა აკირა

ასა აკირა (დაბადების სახელი: ასა ტაგიკამი; ; დ. 3 იანვარი, 1986, მანჰეტენი, აშშ) — ამერიკელი პორნომსახიობი. 2013 წელს ის გახდა მესამე ქალი აზიელი პორნომსახიობი, რომელმაც „“-ის ჯილდო მოიგო. მან მონაწილეობა მიიღო „“-ის პირველ ორ დაჯილდოების ცერემონიაზე. კარიერა 19 წლის ასაკში დაიწყო, ცეკვავდა სტრიპტიზს ნიუ-იორკის ერთ-ერთ კლუბში. მისი ნამდვილი სახელი „ასა“ იაპონურად „დილას“ ნიშნავს. 2011 წელს ჟურნალმა „“-მა შეიყვანა „ამ დროის ყველაზე ცხელ 100 პორნო მსახიობში“. 2012-2017 წლებში დაქორწინებული იყო ტონი რიბასზე. ჰყავს 1 შვილი. კარიერაში ნომინირებული იქნა 153 ჯილდოზე, რომელთაგანც 33 მოიგო.
ხილის წვნიანი

ხილის წვნიანი არის წვნიანი, რომლის ძირითად ინგრედიენტს წარმოადგენს სხვადასხვა ხილი. შეიძლება იყოს როგორც თბილი, ისე ცივი წვნიანი. ზოგიერთი ხილის წვნიანი იყენებს მრავალფეროვანი სახეობის ხილს და ალკოჰოლურ სასმელებს, როგორიცაა შერი, თეთრი ღვინო, ტკბილი ღვინო, შამპანური, რომი და კირში (ხილის კონიაკი). ხილის წვნიანი ხანდახან როგორც დესერტი, ისე მიირთმევა.

ხილის წვნიანების უმრავლესობა ცივად მიირთმევა, მაშინ, როცა შესაბამისი ხილის მოსვლის სეზონია (რომელიც, ძირითადად თბილ ამინდს ემთხვევა). ზოგიერთი წვნიანი, მაგალითად ნორვეგიული ფურკსუპი შეიძლება იყოს თბილიც და ცივიც, რაც იმიდან გამომდინარეობს, რომ ისინი ჩირისგან (და სხვადასხვა გამხმარი ხილისგან, მაგალითად ქიშმიშისგან) მზადდება და წელიწადის ნებისმიერ დროს მზადდება. ხილის წვნიანების ნაწილი ასევე კეთდება რძის ან კრემის დამატებით, ასევე ცომის ბურთულებით და სანელებლებით.

ნაირსახეობები
ავოკადოს წვნიანი არის ხილის წვნიანის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც ცივი, ისე ცხელი. მისი მთავარი ინგრედიენტი ავოკადოა, დამატებით ინგრედიენტებში შედის რძე (ან კრემი), კარაქი, ლიმონის წვენი, მარილი და პილპილი. გვხვდება ხახვით, ნიორით, ცხარე სოუსით, წითელი წიწაკით და ა.შ. ხანდახან, წყალს იყენებენ წვნიანის გასათხელებლად. ძალიან გავრცელებულია მექსიკაში. ავოკადო პიურეს სახით გამოიყენება, დეკორაციის მიზნით კი კუბურად დაჭრილ ავოკადოს იყენებენ. ხანდახან მიირთმევენ არაჟანთან, კიბორჩხალას ხორცთან და კრევეტებთან ერთად. დროის გასვლის შემდეგ, ავოკადოს წვნიანი იცვლის ფერს ოქსიდაციის (ჟანგვის) შედეგად იცვლის და ყავისფერდება, მაგრამ ამას წვნიანის გემოზე გავლენა არ ააქვს.

ბლაბარსოპა არის შვედური კერძი, რომელიც შიეცავს სხვადასხვა კენკრას (მაგ. მოცვი, ჟოლო, მარწყვი და ა.შ), შაქარს, წყალს და იშვიათად შამპანურს. კენკრა, შაქარი და წყალი ერთად დუღდება, მიირთმევა მაშინვე ან გაციებისას. როცა ცივია, უმატებენ შამპანურს, გაზირების მიზნით.

ქოქოსის წვნიანი არის წვნიანი, რომელიც მზადდება ქოქოსის რძით და ქოქოსით.

მჟავე ალუბლის წვნიანი არის ოდნავ ტკბილი წვნიანი, დამზადებული არაჟანისგან, შაქრისგან და ახალი ალუბლებისგან. მიირთმევა ცივი. არის უნგრული წარმოშობის, მაგრამ რამდენიმე ევროპულ ქვეყანაშია გავრცელებული. ზოგჯერ, მოსამზადებლად იყენებენ ღვინოსაც.

სახამებელი, განსაკუთრებით კარტოფილის სახამებელი, გამოიყენება ხილის წვნიანების გასასქელებლად.

რეგიონების და ქვეყნების მიხედვით
ცივი და თბილი ხილის წვნიანები საკმაოდ გავრცელებულია სკანდინავიურ, ბალტიისპირეთის, აღმოსავლეთ ევროპის, ცენტრალური ევროპის სამზარეულოებში. ცხელი ხილის წვნიანები უფრო დამახასიათებელია შუა აღმოსავლეთის, ცენტრალური აზიის ქვეყნებში და ჩინეთში. ამ ქვეყნებში დამზადებული ხილის წვნიანების ნაწილი ზოგჯერ ცივადაც მიირთმევა და ზოგიერთი მათგანი ინგრედიენტად ხორცსაც იყენებს.

ახლო აღმოსავლეთი
ახლო აღმოსავლეთში ხილის წვნიანები ტრადიციულ საჭმელად მიიჩნევა.

ევროპა
ცივი ხილის წვნიანების ჭამა ტრადიციაა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში.

ჩინეთი
ცივი მანგოს წვნიანი და ნუშის-ხილის წვნიანი ტრადიციული ჩინური სამზარეულოს კერძებია. ისინი დესერტისთვისაც მზადდება.

ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნები
ხილის წვნიანები ძალიან გავრცელებული და პოპულარულია ჩრდილოეთ ევროპაში. ისინი ადგილობრივი ტრადიციული სამზარეულოს ნაწილად მიიჩნევა. განსაკუთრებით გავრცელებულია ხილის წვნიანის საუზმეზე ჭამა, ძირითადად ზამთარში.
იასონ ჯავახიშვილი

იასონ ვლადიმერის ძე ჯავახიშვილი (დ. 1887, თბილისი, — გ. 1 ნოემბერი, 1937, ქ. ტარა, ომსკის ოლქი, რსფსრ) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.

ბიოგრაფია
1920-იანი წლების დასაწყისში იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი და ანტისაბჭოთა საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დღეებში, 4 სექტემბერს საბჭოთა ხელისუფლებამ კომიტეტის სხვა წევრებთან ერთად დააპატიმრა შიომღვიმეში. 1925 წელს საქართველოს სსრ უზენაესმა სასამართლომ მიუსაჯა დახვრეტა, რომელიც შეეცვალა 10-წლიანი პატიმრობით და „სასტიკი იზოლაციით“. გადაასახლეს ომსკის ოლქში. ცხოვრობდა ქალაქ ტარაში. 1937 წლის მასობრივი რეპრესიების დროს დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია ომსკის საოლქო სასამართლოს მიერ 1957 წელს.
რომან ბაქრაძე

რომან ბაქრაძე (დ. 4 აგვისტო, 1939, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1962 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, ხოლო 1970 წელს — ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“.
თამაზ ბეჟანიშვილი

თამაზ ბეჟანიშვილი (დ. 29 იანვარი, 1942, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი, თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1964 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი, სპეციალობა — რკინიგზის ტრანსპორტის ელექტროფიკაცია. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“.
გიორგი ჯინორია

გიორგი ევგენის ძე ჯინორია (დ. 1 დეკემბერი, 1887, ქ. ფოთი, — გ. ივლისი, 1938) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, იურისტი.

ჰქონდა უმაღლესი იურიდიული განათლება. მსოფლიო ომის დროს მობილიზებული იყო არმიაში. 1917-1918 წლებში პრაპორშჩიკად მსახურობდა რუსულ საექსპედიციო კორპუსში საფრანგეთში, იყო საფრანგეთში რუსეთის ჯარების სარაზმო კომიტეტის თავმჯდომარე და რევოლუციური თავდაცვის რუსული ლიგის კომიტეტის წევრი. შემდეგ მუშაობდა ნაფიც ვექილად. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი 1904 წლიდან. 1919 წლის ივნისში იყო საქართველოს წარმომადგენელი მოკავშირე და ნეიტრალური ქვეყნების კოოპერატივთა კონგრესზე პარიზში (გამოვიდა მოხსენებით). 1920-იანი წლების დასაწყისში იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის და მასთან არსებული „სამხედრო კომისიის“ წევრი და ანტისაბჭოთა საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დღეებში საბჭოთა ხელისუფლებამ კომიტეტის სხვა წევრებთან ერთად დააპატიმრა შიომღვიმეში. 1925 წელს საქართველოს სსრ უზენაესმა სასამართლომ მიუსაჯა დახვრეტა, რომელიც შეეცვალა 10-წლიანი პატიმრობით და „სასტიკი იზოლაციით“. 1934 წელს მიესაჯა 5-წლიანი გადასახლება. ცხოვრობდა ქ. ბიისკსა (ალთაის მხარე) და ტურუხანსკში (კრასნოიარსკის მხარე). თავს ფიზიკური შრომით ირჩენდა. გადასახლებაში დაქორწინდა ასევე რეპრესირებულ ეპრაქსია რამიშვილზე (საქართველოს „პოლიტიკურ წითელ ჯვრის“ ორგანიზაციის წევრი). 1938 წლის თებერვალში ჯინორია დააპატიმრეს. გარდაიცვალა ციხეში 1938 წლის ივლისში. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.
ჰაბიბოლა კაანი

ჰაბიბოლა კაანი (; დ. 1808, შირაზი — გ. 1854, თეირანი) — ირანელი პოეტი. დაიბადა კარის პოეტის მირზა მოჰამადის (გოლშანი) ოჯახში. მოღვაწეობდა ნასრ ალ-დინ შაჰის (1848–1896) კარზე. ლექსებს თხზავდა არაბულ ენაზეც. ლიტერატურულ მიმდინარეობა „ბაზგაშთ“-ის მნიშვნელოვანი წარმომადგენელია. სახელი გაითქვა ექსპრომტებით. ავტორია შაჰისა და დიდებულებისადმი მიძღვნილი სახოტბო კასიდებისა; სატრფიალო, პეიზაჟური ღაზალებისა, რელიგიური ელეგიებისა. წერდა სატირულ ლექსებსაც. იყო პოეტური ტექნიკის ოსრატი. ბაძავდა ხაკანის.
დავით გვაძაბია

დავით გვაძაბია (დ. 24 თებერვალი, 1945, გულრიფში, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — 14 სექტემბერი, 2021, თბილისი, საქართველო) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, ტექნოლოგი. საქართველოს მოწვევის პარლამენტის დეპუტატი.

ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის ტექნოლოგიური ფაკულტეტი. 1963-1965 წლებში მუშაობდა ქ. სოხუმის ფიზიკა-ტექნიკურ ინსტიტუტში მუშად; 1965-1969 წლებში იყო გულრიფშის რაიონული სამომხმარებლო კოოპერაციის ტექნოლოგი; 1969-1976 წლებში გულრიფშის რაიონის პურკომბინატის დირექტორი; 1976-1979 წლებში გულრიფშის რაიონული სამომხმარებლო კოოპერაციის თავმჯდომარე; 1979-1982 წლებში დრანდის ექსპერიმენტული ჩაის ფაბრიკის დირექტორი. 1982-1985 წლებში გულრიფშის რაიონის აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგილე. 1985-1989 წლებში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საოლქო კომიტეტის სოფლის მეურნეობის და გადამამუშავებელი მრეწველობის გამგის მოადგილე; 1989-1991 წლებში გულრიფშის რაიკომის პირველი მდივანი, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, იურიდიული კომისიის თავმჯდომარე. 1991-2021 წლებში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1992-1995 წლებში გულრიფშის რაიონის გამგებელი; 1995-1999 წლებში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 2019-2021 წლებში იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე.

მედლები და ჯილდოები
ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (01-01-1999)
რენატ ქარჩაა

რენატ ქარჩაა (დ. 17 ივლისი, 1966, უფა, ბაშკირეთის ასსრ, რსფსრ) — აფხაზი პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1990 წელს დაამთავრა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიურ-გეოგრაფიული ფაკულტეტი. იმავე წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის სოციოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტია. 1989 წლიდან სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატის ვ. არძინბას თანაშემწეა. 1991 წლის მარტიდან მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლეს საბჭოში, სადაც იყო უმაღლესი საბჭოს პრესსამსახურის პასუხისმგებელი მდივანი, სოციალურ ეკონომიკური და კულტურული განვითარების განყოფილების რეფერანტი. 2020 წლის მაისში რენატ ქარჩაა დაინიშნა სეპარატისტული აფხაზეთის პრეზიდენტის თანაშემწედ. 2021 წლის იანვარში ცნობილი გახდა, რომ რენატ ქარჩაა გათავისუფლდა აღნიშნული თანამდებობიდან.
კაბალა (იჯარა)

კაბალა ( — „ვალდებულება“, „ხელწერილი“) — იჯარა, სხვისი ქონებით სარგებლობის საზღაური ძველ საქართველოში. გვხვდება ნიკორწმინდის საუკუნის სიგელში (მიწის „საკაბალოდ მიცემაი“ და სახლსა „ზედა კაბალისა დადებაი“), დიდ სჯულისკანონში (დაბის, სოფლის „მიკაბალება“) და სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონში (საკაბალოდ გაცემულად დასახელებული აქვს ხარი).

ძველ რუსეთში კაბალა პირადი დამოკიდებულების მძიმე ფორმას წარმოადგენდა, ჩვეულებრივ, სესხთან დაკავშირებულს, რომლის ძალითაც მოვალე სესხის მიმცემის ყმა ხდებოდა ვალის გადაუხდელობის შემთხვევაში; აგრეთვე სავალო ვალდებულების გამფორმებელ იურიდიულ აქტს. ტერმინი გაჩნდა – საუკუნეების მიჯნაზე.

კაბალა ასევე ეწოდება ვინმეზე უკიდურესად მძიმე, მონურ დამოკიდებულებას.