iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სან-ჟუან-დუ-პიაუი

სან-ჟუან-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 222 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 548 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,8 კმ²-ზე. ფართობი 1 527 773 კმ²-ია.
სიმოინსი

სიმოინსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 437 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 180 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,23 კმ²-ზე. ფართობი 1 071 540 კმ²-ია.
სიმპლისიუ-მენდისი

სიმპლისიუ-მენდისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 302 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 077 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,97 კმ²-ზე. ფართობი 1 345 790 კმ²-ია.
სოკორუ-დუ-პიაუი

სოკორუ-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 191 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 522 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,94 კმ²-ზე. ფართობი 761 854 კმ²-ია.
ვერა-მენდისი

ვერა-მენდისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 297 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 185 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,73 კმ²-ზე. ფართობი 341 974 კმ²-ია.
ვილა-ნოვა-დუ-პიაუი

ვილა-ნოვა-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 297 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 935 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14,09 კმ²-ზე. ფართობი 218 316 კმ²-ია.
ჰანგაკუ გოძენი

ჰანგაკუ გოძენი — ქალი მებრძოლი სამურაი, ერთ-ერთი შედარებით მცირე იაპონელ ქალ მებრძოლებს შორის, რომელიც ჩვეულებრივ ცნობილია ისტორიაში ან კლასიკურ ლიტერატურაში.

ადრეული ცხოვრება
ის ცხოვრობდა ჰეიანის პერიოდის დასასრულსა და კამაკურას პერიოდის დასაწყისში. მისი სხვა სახელია იტაგაკი (、). ის იყო მეომარ ჯო სუკეკუნის ქალიშვილი, მისი და-ძმები იყვნენ სუკენაგა და სუკემოტო (ან ნაგამოჩი).

საქმიანობა და დატყვევება
ჯო იყვნენ მებრძოლები, ტაირა კლანის მოკავშირები ეჩიგოს პროვინციაში (დღევანდელი ნიიგატა პრეფექტურა). ისინი დამარცხდნენ გენპეის ბრძოლებში და დაკარგეს თავიანი ძალა. 1201 წელს თავის ბიძაშვილ ჯო სუკემორისთან ერთად ჰანგაკუ გოძენმა გააძლიერა არმია სუკემოტოს თავდასხმის საპასუხოდ, მიზნად კი დაისახა კამაკურა სიოგუნატის დამხობა. ჰანგაკუმ და სუკენაგამ დაიკავეს თავდაცვითი პოზიცია ფორტ ტორისაკაიმაზე სასაკი მორიტსუნას თავდასხმების მოსაგერიებლად. ჰანგაკუ სათავეში ედგა 3000 მეომარს, რომელიც 10000-იანი არმიისგან იცავდა თავს, ისინი ემსახურებოდნენ ჰოჯოს კლანს.

საბოლოოდ ჰანგკუ ისრით დაჭრეს და ჩაიგდეს ტყვედ, ხოლო წინმძღოლის გარეშე თავდაცვამ მოშლა დაიწყო. ჰანგაკუ გადაიყვანეს კამაკურაში. როდესაც ის წარუდგინეს სიოგუნატ მინამოტო ნო იორიიეს, ჰანგაკუ შეხვდა ასარი იოშიტოს, რომელიც იყო კაი გენჯის მეომარი, რომელმაც მიიღო სიოგუნატის ნებართვა, რომ ცოლად შეერთო ჰანგაკუ. ისინი ცხოვრობდნენ კაიში, სადაც ცნობილი, რომ ჰყავდათ ერთი ქალიშვილი.

კულტურული წყაროები
ჰანგაკუ ჩნდება აძუმა კაგამიში.

ამბობდნენ, რომ ჰანგაკუ იყო „მამაკაცივით უშიშარი და მშვენიერი, როგორც ყვავილი“, ასევე ამბობდნენ, რომ ჰანგაკუმ ბრძოლაში შეიპყრო ნაგინატა. ბევრი მთხრობელი და მბეჭდავი ასახავდა ჰანგაკუს თავიანთ ნამუშევრებში, მათ შორის კუნიოში, რომელსაც დამზადებული აქვს არაერთი მებრძოლი ქალის ნამუშევარი. ამ ნამუშევრებში, ასევე გამოსახულნი იყვნენ ისტორიული და ლიტერატურული პირები, როგორებიც იყვნენ ტომოე გოძენი, შიძუკა გოძენი და ჰოჯო მასაკო.
დინი-ილაჰი

დინი-ილაჰი ( ‎— „ღმერთის რელიგია“) — იმპერატორ აქბარის მიერ შემოღებული რელიგია ინდოეთში. დიდ მოგოლთა იმპერიის სახელმწიფო რელიგია 1582-1605 წლებში. დაფუძნდა სხვადასხვა რელიგიების: ისლამის, ინდუიზმის, ქრისტიანობის, ზოროასტრიზმისა და ჯაინიზმის მოძღვრებათა მიხედვით. დინ-ი-ლაჰის მიმდევართა მთავარი ქალაქი იყო აქბარის მიერ დაარსებული ფატეჰპურ-სიკრი. დინ-ი ილაჰის სწავლულები ემყარებოდნენ ყველა სარწმუნოების შეხედულებასა და მოგოლთა იმპერატორების მსგავსად გამოირჩეოდნენ რჯულშემწყნარებლობით. მას შემდეგ რაც აქბარი გარდაიცვალა, ამ სარწმუნოებამ ძალა დაკარგა, მალევე გაქრა, მაგრამ გახდა პირველი რელიგია ისტორიაში, რომელშიც უამრავი განსხვავებული რჯულის მქონე ადამიანი გაერთიანდა.
ტერ-არუთინოვის სახლი

ტერ-არუთინოვის სახლი — უძველესი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1911-1914 წლებში. ტერ-არუთინოვის სახლი საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით, რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

მისამართი: ტაგანროგი, ფრუნზეს ქუჩა № 16.

ისტორია
 საუკუნეში ტერ-არუთინოვის სახლის ადგილზე იდგა პატარა ერთსართულიანი სახლი, რომელიც შეფასებული იყო ათას რუბლად. იგი ეკუთვნოდა სახელმწიფო მრჩეველს იულიან არბუშევსკის და მის მეუღლეს ვერა მატოს. მათ ჰყავდათ ორი შვილი: მიხეილი (1837-1896 წწ.) და ნადეჟდა, რომელიცც გათხოვილი იყო დემოსთენე დულჟერ-ლოგორიდზე.. ამ დიდი ოჯახის რამდენიმე შთამომავალი დარჩა ტაგანროგში საცხოვრებლად, ნაწილი კი გადავიდა საბერძნეთში და ცხოვრობენ ათენში. 1890-იან წლებში სახლის მფლობელი გახდა პოლკოვნიკი თეოდორ კოვალევსკი, ხოლო რამდენიმე წლის მერე ვინმე ვლადიმერ გრიზოვი, ხოლო უკვე ამის შემდეგ საგუბერნიო მდივანი პეტრე ლადოხინი.

შენობის ფასადი ასიმეტრიულია. აქვს ორი რიზალიტი, კუთხისა და მთავარ შესასვლელთან. ფასადზე ყველა დეკორი შესრულებულია აგურით.
გია ჩადუნელი

გია ჩადუნელი (დ. 15 მაისი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „საბურთალოს“ მცველი.

კარიერა
ფეხბურთის თამაში დაიწყო ფოთში, გაიარა „კოლხეთი 1913“-ის ასაკობრივი გუნდები და 2012 წელს დაწინაურდა ძირითად გუნდში. მისი დებიუტი საქართველოს უმაღლეს ლიგაში შედგა 2012 წლის 15 დეკემბერს, მარტვილის „მერანის“ წინააღმდეგ. ფოთის „კოლხეთში“ გატარებული 3 სეზონის შემდეგ გადავიდა ლანჩხუთის „გურიაში“, სადაც მალევე დაიმკვირდა ადგილი ძირითად შემადგენლობაში. უმაღლესი ლიგის 2016 წლის გარდამავალ ჩემპიონატში, „გურიას“ რიგებში შეუცვლელად ჩაატარა 13 მატჩი და შეძლო 1 გოლის გატანა. 2017 წლის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას შეუერთდა „დინამო თბილისს“.
ნგარემლენგი

ნგარემლენგი — შტატი პალაუს რესპუბლიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ყველაზე უფრო დიდი კუნძულის — ბაბელდაობის დასავლეთ ნაწილში. შტატის ადმინისტრაციული ცენტრია იმეონგი. მოსახლეობის რაოდენობა 2015 წლის მონაცემებით შეადგენს 350 ადამიანს, ხოლო შტატის ფართობია 65 კმ². ტერიტორიის მიხედვით ნგარემლენგი ქვეყნის ყველაზე უფრო დიდი შტატია პალაუში.
ნგატპანგი

ნგატპანგი — პალაუს ერთ-ერთი შტატი. მდებარეობს პალაუს უდუდესი კუნძულის — ბაბელდაობის დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნგერეკლმადელი. 2015 წლის აღწერით შტატის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 282 ადამიანს. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მე-10 ადგილზეა პალაუს შტატებს შორის. ნგატპანგის ფართობი 47 კმ²-ია.
აიმელიიკი

აიმელიიკი — შტატი პალაუს რესპუბლიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ყველაზე უფრო დიდი კუნძულის — ბაბელდაობის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. შტატის ადმინისტრაციული ცენტრია მონგამი. მოსახლეობის რაოდენობა 2015 წლის მონაცემებით შეადგენს 334 ადამიანს, ხოლო შტატის ფართობია 52 კმ². ტერიტორიის მიხედვით აიმელიიკი მეორე შტატია პალაუში.
იანკელევიჩის სახლი

იანკელევიჩის სახლი — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის მესამე მეოთხედში. სახლი 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 32.

ისტორია
ქალაქ ტაგანროგში პეტროვსკის ქუჩა № 32-ში განლაგებული სახლი ნეკრასოვის შესახვევის გადაკვეთაზე, აშენებული იყო საუკუნის მესამე მეოთხედში. ეს იყო არც თუ დიდი, გრძელი, აგურის ერთსართუიანი სახლი, რომელიც შეფასებული იყო 400 რუბლად.

 საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედის დასასრულს შენობას ჰყავდა სამი ქვრივი მესაკუთრე: უფროსი მრჩევლის ალექსანდრე გირეს ქვრივი კოლეჟს მრჩევლის ქვრივი ეკატერინე ობიდენაია, გენერალ-მაიორის რინდინის ქვრივი. სამივე ქვრივი ნათესაური კავშირით იყო დაკავშირებული ივან მარტოსის ძმისშვილთან, რომელიც იყო სახლის მესაკუთრე.

სსახლის მესაკუთრე იყო კომერციული სასამართლოს თავმჯდომარე მარტოსი. სახლთან იყო დიდი ბაღი, სადაც დიასახლისები აშენებდნენ ყვავილებს. ბაღის კარი გადიოდა ბერძნების ქუჩაზე. 1825 წელს ამ სახლში იმყოფებოდა იმპერატორი ალექსანდრე და მისი ცოლი ელიზავეტა ალექსის ასული.

1891 წლის ოქტომბერში, 20 დღის პერიოდში გარდაიცვალა ჯერ ალექსანდრა დავითის ასული გირე და მის შემდეგ ეკატერინე პეტრეს ასული ობიდენაია. პირველმა მათგანმა იცოცხლა 90 წელი, მეორემ კი - 89 წელი.

მათი გარდაცვალების შემდეგ სახლში ცხოვრობდა ვაჭარი იაკობ იანკელოვიჩი და ჩინოვნიკი ნიკოლაი ტალალაევი. ტალალაევმა სახლთან ააშენა კიდევ ერთი პატარა სახლი. საუკუნის დასაწყისში ერთსართულიანი სახლის ადგილზე ვაჭარმა შაია-ბერ-ლეიბ სიმონოვიჩმა ააშენა ორსართულიანი ახალი სახლი, რომელიც შეფასებული იყო 14 ათას რუბლად.

ორსართულიანი სახლის უკანასკნელი მფლობელები 1910 წლიდან 1925 წლამდე იყვნენ კარის მრჩევლის იაკობ სოტრიკოვის ქალიშვილები სოფია და ვერა.

1912 წელს იანკელევიჩის სახლში გახსნილი იყო მ. ოლშვანგის მარაზია „ “. ერთხელმფლობელი მოინახულეს პოლიციელებმა და ჩაატარეს ჩკრეკა. ისინი ეძებდნენ სხვა მაღაზიებში მოპარულ ნივთებს. ოლშვანგი რამდენიმე ხნით დააკავეს კიდეც. 1912 წელს სახლში ასევე მუშაობდა ტაგანროგის სავაჭრო ნავსადგურის სამმართველო.

პირველი მსოფლიო ომის წლებში გერმანელთა ოკუპაციის დროს აქ მუშაობდა ექიმ დ. ზიმონტის სამედიცინო კაბინეტი. სახლში ასევე პრაქტიკებს გადიოდა ექიმი. შინაგან სნეულებათა და ბავშვთა დაავადებების ექიმი ალექსანდრე კანი.

საბჭოთა პერიოდში სახლის ნაციონალიზაცია მოახდინეს. ამჟამად შენობა საცხოვრებელი სახლია. პირველ სართულზე მოქმედებს სილამაზის სალონი.

არქიტექტურა
იანკელევიჩის სახლი ნაგებია აგურით, იგი კუთხის ნაგებობაა. მთავარი შესასვლელიც კუთხეშია მოქცეული.
მასწავლებელთა სახლი (ტაგანროგი)

მასწავლებელთა სახლი — სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის დასაწყისში.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 89.

ისტორია
უძველესი ერთსართულიანი ნახევარსარდაფიანი სახლი აგებულია საუკუნის დასაწყისში.. სახლის მმართველები იყვნენ: 1807 წლიდან — ქალაქის ბაღის მებაღე მანოილო ლასკარაკი; 1873-1880 წლებში — ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე დიმიტრი ლასკარაკი; 1890-1906 წლიდან — ე. ალექსოპულოს მემკვიდრეები; 1915 წლიდან — ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე ვ. ვორონკინი.

1863 წლისათვის სახლში განთავსებული იყო კომერციული სასამართლო. 1912 წლიდან - ემილიან გრანოვსკის კერძო სკოლა.

1943 წელს შენობაში გაიხსნა ტაგანროგის პიონერთა სახლი, რომელიც განთავსებული იყო 1944 წლამდე. ამის შემდეგ შენობაში განთავსდა მასწავლებლის (განათლების მუშაკთა) სახლი.

1947 წელს ტაგანროგის მასწავლებელთა სახლის ბაზაზე პიანისმა და ვოკალისტმა ივან ჩანგლი-ჩაიკინმა ჩამოაყალიბა ნიჭიერი მომღერლების თვითმოქმედი კოლექტივი, რომლის მსახიობებიც თამაშობდნენ ანტონ რუბინშტეინის „დემონს“, ჯუზეპე ვერდის „აიდას“, პეტრე ჩაიკოვსკის „მაზეპას“.

1960-1980-იან წლებში შენობაში მოქმედებდა დრამის სახალხო თეატრი, რომელშიც თამაშობდნენ ისეთი მსახიობები როგორებიც არიან ვ. ვეტროვი, ს. მახოვსკი, ა. კულეშოვი. ვ. ხოდიკინი და სხვ.

ამჟამად შენობაში მდებარეობს კულტურის მუნიციპალური განყოფილება „ახალგაზრდობის ცენტრი“. ამჟამად მის კედლებში მუშაობენ „დონის მსახიობთა თანამეგობრობისა“ და ნონა მალიგინას თეატრები
პოკროვსკის სახლი (ტაგანროგი)

პოკროვსკის სახლი — ძველი სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1870-იანი წლებში. 1976 წლის 4 თებერვლის საოლქო აღმსაკომის ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, კომკავშირის შესახვევი № 43.

ისტორია
1865 წელს კიევიდან ტაგანროგში ჩავიდა სასულიერო აკადემიის მასწავლებელი ფ. პოკროვსკი. ტაგანროგში ჩამოსვლის შემდეგ დანიშნეს რჯულის კანონის მასწავლებლად ვაჟთა გიმნაზიაში, შემდეგ კი გახდა ტაგანროგის მიძინების ტაძრის წინამძღვარი. ძალიან მალე პორკროვსკი დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა ქალაქში, განსაკუთრებით მოსწავლეებსა და მშობლებს შორის. პოკროვსკი წერდა ჟურნალებსა და წიგნებს მემარცხენე ფლანგიდან. საკუთარ სახლში, სადაც იგი დასახლდა 1870 წელს, იყო იმ მოსწავლეთა თავშესაფარი, რომლებიც მონაწილეობდნენ რევოლუციურ მოძრაობაში. პოკროვსკის შვილი რევოლუციური წრეებში გაერთიანდა 1880-იან წლებში.

გიმნაზიაში სადაც ასწავლიდა პოკროვსკი, სწავლობდა ანტონ ჩეხოვი. მომავალი მწერალი სარგებლობდა პოკროვსკის დიდი სიმპატიებით, იწვევდა ტავისთან და აწვდიდა ლიტერატურას, რომელიც მაშინ იწოდებოდა ბავშვებისათვის არასასურველად. ასევე ხშირად სტუმრობდა პოკროვსკი ჩეხოვების ოჯახსაც.

აღწერა
პოკროვსკის ერთსართულიანი, შელესილი, აგურის სახლი ავლენს ძველი რუსული არქიტექტურის ნიშნებს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მთავარი შესასვლელი, რომელიც მოქცეულია ორ სვეტს შორის, რომელიც ერთმანეთთან თაღით არის გადაბმული. ფანჯრების ქვეშ სწორკუთხა ნიშებია.
კახაბერ ვარდანისძე

კახაბერ ვარდანისძე, კახაბერ ვარდანის ძე — ქართველი დიდგვაროვანი, ვარდანისძეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, 1180-იანებში თამარ მეფის მეჭურჭლეთუხუცესი.

კახაბერ ვარდანისძეს მეჭურჭლეთუხუცესობა უბოძეს ყუთლუ-არსლანის დასის გამოსვლისა და მისი გადაყენების შემდეგ. ამ თანამდებობაზე დაჰყო 1180-იანების ბოლომდე, ხოლო შემდეგ დაინიშნა აბულასანი.

თამარის ისტორიკოსი კახაბერ ვარდანისძეს, სხვა მოხელეებისაგან გამორჩევით, საგანგებოდ უწოდებს „დიდსა და გუარიან კაცს“.
ლა-დიგი და შიდა კუნძულები

ლა-დიგი და შიდა კუნძულები  — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ ლა-დიგზე და სეიშელის შიდა კუნძულების რამდენიმე სხვადასხვა პატარა კუნძულზე.

გეოგრაფია
ლა-დიგი და შიდა კუნძულების ოლქის ფართობია 41,6 კმ², ხოლო 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით აქ ცხოვრობს 2761 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 66,21 ად./კმ²-ს. მდებარეობს სეიშელის შიდა კუნძულების ტერიტორიაზე.

ადმინისტრირება
ოლქი შეიქმნა 1994 წელს, როდესაც ხელისუფლებამ შეაერთა ყოფილი ლა-დიგის და სილუეტის ოლქები. ოლქი იმყოფება საოლქო ადმინისტრაციის დაქვემდებარებაში, რომელიც მდებარეობს ოლქის მთავარ სოფელ ლა-პასში. ოლქს მინიჭებული აქვს 3166-2:-ის კოდი "-15". 1994 წლიდან ოლქს ჰყავს "ადგილობრივი თვითმმართველობა", რომელიც წარმოადგენს ადგილობრივი თვითმმართველობის, ახალგაზრდობის და სპორტის სამინისტროს ჯგუფს. მისი როლი განისაზღვრება ადგილობრივ დონეზე სახელმწიფო მომსახურების ხელშეწყობაში. ოლქის დევიზია: " " (წინ ნელა, მაგრამ ზუსტათ).

კუნძულები
ფიოდოროვის სახლი

ფიოდოროვის სახლი — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის მეორე ნახევარში. 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 63.

ისტორია
სახლი აშენებულია საუკუნის მეორე ნახევარში არქიტექტორ პ. მაკედონსკის პროექტის მიხედვით.

1873 წლიდან 1880 წლამდე შენობის პირველი მფლობელები იყვნენ სპეციალური დავალებების ოფიცერი, კონტრ-ადმირალი პ. პერელეშინე და „კოლეჟსკი ასესორი“ მიხეილ კრავცოვი.

1880 წელს შენობა კოლეჟის მდივნის იაკობ დიაჩენკოს მფლობელობაშია. მას და მის მემკვიდრეებს სახლი ეკუთვნოდათ 1898 წლამდე. 1898 წელს სახლი შეიძინა ინჟინერ-მექანიკოსის ცოლმა ლიუბოვ კროტკოვამ. კროტკოვა სახლს ფლობდა 1906 წლამდე. შენობის უკანასკნელი მფლობელი იყო გლეხი სემიონ ფიოდოროვი. იგი სახლის მფლობელი იყო 1906–1915 წლებში.

ფიოდოროვის სახლში ცხოვრობდა ვლადიმირ მიხაილოვსკი — პედაგოგი და ბუნების ისტორიის მასწავლებელი მარინის ქალთა გიმნაზიაში და ა. გრანოვსკის კერძო სკოლაში.

აღწერა
ორსართულიანი სახლი აგებულია ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. მის მთავარ შესასვლელზე დაშენებულია დიდი აივანი.

მეორე სართულის ფანჯრებს ამშვენებს სანდრიკები, ხოლო ფანჯრის ქვეშ სწორკუთხა ნიშებია.
შაჰრიარი

შაჰრიარი (დ. 16 იანვარი, 1605, აგრა — გ. 23 იანვარი, 1628) — მოგოლი უფლისწული (შაჰზადა), დიდ მოგოლთა იმპერიის დროებითი მმართველი 1627 წლის ნოემბრიდან 1628 წლის 19 იანვრამდე, იმპერატორ ჯაჰანგირის უმცროსი ვაჟი, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი. მამის გარდაცვალების დროს იმყოფებოდა ლაჰორში და დროებით დაიკავა მოგოლთა ტახტი. მას მფარველობდა მისი დედობილი, მამამისის საყვარელი მეუღლე — ნურ-ჯაჰანი.

ბიოგრაფია
შაჰრიარი დაიბადა 1605 წლის 16 იანვარს ქალაქ აგრაში, ბაბუამისის, აქბარის მმართველობის პერიოდში. იმავე წელს მამამისი, ნურუდდინ მუჰამად სალიმ მირზა ჯაჰანგირის სახელით ავიდა დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტზე. შაჰრიარის დედა, სალიჰა ბანუ ბეგუმი 1609 წელს გარდაიცვალა. ის აღზარდა მისმა დედინაცვალმა, ლამაზმა და გავლენიანმა ნურ ჯაჰანმა. შაჰრიარმა განათლება ქაშმირში მიიღო. სწავლულები მას რელიგიას, ხელოვნებასა და ომს ასწავლიდნენ.

1621 წელს იქორწინა ნურ-ჯაჰანის შვილზე, (რომელიც მოგოლი სარდლისგან ჰყავდა) ლადლი ბეგუმზე. ამავე წელს, ისევ ნურ-ჯაჰანის გავლენით, ჯაჰანგირმა დანიშნა ფერგანის მმართველად. მან მალევე მოიპოვა ავტორიტეტი ამ პროვინციაში და თავისი უფროსი ძმისთვის, შაჰ-ჯაჰანისთვის ტახტის მოცილედ იქცა. 1625 წელს შაჰრიარი თატას მმართველი გახდა.

1627 წელს მამამისი გარდაიცვალა და ტახტისათვის ბრძოლა დაიწყო. იმპერატორობის პრეტენდენტობის კანდიდატები იყვნენ შაჰ-ჯაჰანი, შაჰრიარი და მისი ძმისშვილი — დავარ ბაქში. ნურ-ჯაჰანმა შაჰრიარს მისცა უფლება ტახტზე ასულიყო და ლაჰორში აიღო ძალაუფლება ხელში. ამავდროულად აგრაში ადგილობრივებს იმპერატორად დავარ ბაქშის გამოაცხადებაც კი განიზრახეს. იმპერია გაურკვევლობამ და დინასტიურმა დაპირისპირებებმა მოიცვა.

საბოლოოდ, 3 თვის შემდეგ ჯაჰანგირის მე-3 ვაჟმა, შაჰ-ჯაჰანმა, ვეზირ, აზაფ ხანის დახმარებით მოახერხა დავარის, შაჰრიარისა და მისის ბიძაშვილების — გარშასფისა და ჰოშანგის დატყვევებმა. 1628 წლის 19 იანვარს მოგოლთა რიგით მე-5 იმპერატორი გახდა შაჰ-ჯაჰანი. მისი ბრძანებით აზაფ ხანმა ლაჰორში სიკვდილით დასაჯა შაჰრიარი, დავარი და დანარჩენი ამბოხებული შაჰზადეები. შაჰრიარი დაკრძალეს ლაჰორში. მისი მომხრეები ამოხოცეს, ხოლო ნურ-ჯაჰანი ლაჰორის სასახლეში გამოკეტეს. მოგვიანებით შაჰრიარის ერთადერთი შვილი, არზანი ბეგუმი მითხოვდა შაჰ-ჯაჰანის შვილსა და მემკვიდრეს, იმპერატორ აურანგზებს.
არუეირას-დუ-იტაინი

არუეირას-დუ-იტაინი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 242 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 690 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,49 კმ²-ზე. ფართობი 257 162 კმ²-ია.
ბოკაინა (პიაუი)

ბოკაინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 235 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 078 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,27 კმ²-ზე. ფართობი 268 576 კმ²-ია.
კაჟაზეირას-დუ-პიაუი

კაჟაზეირას-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 157 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 108 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,5 კმ²-ზე. ფართობი 514 364 კმ²-ია.
კოლონია-დუ-პიაუი

კოლონია-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 231 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 994 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,84 კმ²-ზე. ფართობი 947 873 კმ²-ია.
დონ-ესპედიტუ-ლოპისი

დონ-ესპედიტუ-ლოპისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 320 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30,04 კმ²-ზე. ფართობი 218 710 კმ²-ია.
ფილევსკის სახლი

ფილევსკის სახლი — ძველი სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1866 წელს. 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 78.

ისტორია
სართულნახევრიანი შენობა, რომელიც მდებარეობს ტაგანროგში, ბერძნების ქუჩა № 78-ში, აგებულია 1866 წელს. სახლი აგებულია კბილის ექიმ გრიგორ ვალტერის დაფინანსებით. მისი შუამდგომლობით მშენებლობა დაიწყო ბერძნების ქუჩაზე. მშენებარე სახლში ვალტერის ოჯახი მცირე ხნით ცხოვრობდა. შემდეგ ისინი გადავიდნენ და არ დაელოდნენ მის დასრულებას. 1870-იანი წლების დასაწყისში სახლის მფლობელები გახდნენ ვაჭარ ცისარენკოს მემკვიდრეები. შემდეგ მასში ცხოვრობდა რკინიგზის ინსპექტორი ნიკოლაი მაიერი, რომელიც ცნობილი იყო თავისი სურათების კოლექციით. მისი მამა იყო მარინის ქალთა გიმნაზიის ხატვის მასწავლებელი, იგი ასევე მუშაობდა ტექნიკური ხაზვის მასწავლებლად ერთ-ერთ სასწავლებელში.

1870-იანი წლების შუა პერიოდიდან სახლის მფლობელები გახდნენ თავად ნიკოლაი გობიატოს ოჯახი. ნიკოლაი გობიატო, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორის ლეონიდ გობიატოს მამა, სახლის მფლობელი იყო 1874-1886 წლებში. შემდეგ იგი იყიდა ინჟნერ ტექნოლოგმა ალექსანდრ ნენტცელმა (1890-1898 წწ.). 1906-1915 წლებში კი სახლს ფლობდა მრჩეველის ცოლი ვერა ფილევსკაია.

ამავე სახლში ცხოვრობდა ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე პავლე ფილევსკი, მარინის გიმნაზიის ისტორიისა და გეოგრაფიის მასწავლებელი, ტაგანროგის ისტორიკოსი, წიგნის „ტაგანროგის ისტორია“ ავტორი.

არქიტექტურა
სახლის თანამედროვე ფასადი მკვეთრად განსხვავდება თავდაპირველი ფასადისაგან. ფასადზე შვიდი ფანჯარაა. სახურავზე ანტეფიქსები დგას.
ჟემინიანუ

ჟემინიანუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 260 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 445 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12,01 კმ²-ზე. ფართობი 455 684 კმ²-ია.
იპირანგა-დუ-პიაუი

იპირანგა-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 429 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 420 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17,62 კმ²-ზე. ფართობი 529 417 კმ²-ია.
უეირასი (პიაუი)

უეირასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 640 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,19 კმ²-ზე. ფართობი 2 702 493 კმ²-ია.
პაკეტა

პაკეტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 340 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 813 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,25 კმ²-ზე. ფართობი 448 358 კმ²-ია.
პიკუსი

პიკუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 206 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 83 090 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 127,17 კმ²-ზე. ფართობი 577 304 კმ²-ია.
სანტა-კრუს-დუ-პიაუი

სანტა-კრუს-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 190 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 027 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,85 კმ²-ზე. ფართობი 611 617 კმ²-ია.
სანტა-როზა-დუ-პიაუი

სანტა-როზა-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 650 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15,14 კმ²-ზე. ფართობი 5 149 კმ²-ია.
სანტანა-დუ-პიაუი

სანტანა-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 917 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44,27 კმ²-ზე. ფართობი 111 062 კმ²-ია.
სან-ჟუან-და-კანაბრავა

სან-ჟუან-და-კანაბრავა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 310 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 445 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,26 კმ²-ზე. ფართობი 480 280 კმ²-ია.