ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემია

}: „ “, ) — ბულგარეთის რესპუბლიკის უძველესი ტექნიკური საგანმანათლებლო დაწესებულებაა. მისი ისტორია, წარსული და ამჟამინდელი მიღწევები აღიარებულია როგორც ქვეყანაში საზღვაო (სავაჭრო ფლოტისა და სამხედრო-საზღვაო) სპეციალისტების მომზადების ყველაზე პრესტიჟული ცენტრი. მისი განვითარება წლების განმავლობაში ჰგავს სანაოსნო მდინარეს, რომელშიც ბევრი შენაკადი ჩაედინება, ისევე როგორც დღევანდელი ფაკულტეტების, დეპარტამენტებისა და პროფესიული კოლეჯების „პროტოტიპები“, რომლებიც შეადგენენ ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემიას.
საზღვაო განათლების საფუძვლები ამ ქვეყანაში ჩაიყარა ქალაქ რუსეში ბულგარეთის სამთავროს სამხედრო სამინისტროს 1881 წლის 16 იანვრის №7 ცირკულარული ბრძანების თანახმად. ცირკულარულმა ბრძანებამ გამოაცხადა საზღვაო სკოლის დაარსება 1881 წლის 9 იანვრიდან.
ისტორიამ შემოინახა დაწესებულების დამაარსებლის სახელი, ლეიტენანტ-კომანდორ ალექსანდრე ეგოროვიჩ კონკევიჩი, ფლოტისა და საზღვაო განყოფილების „სუპერინტენდანტი“ (ბულგარეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ოფიციალური სახელწოდება მე-19 საუკუნეში).

ადრეული წლები (1881–1919)
საზღვაო სკოლას დაევალა სამთავროს ფლოტისთვის მექანიკოსებისა და მეცეცხლეების მომზადება. 1883 წლის შემდეგ, ოფიციალური დოკუმენტები სკოლას მოიხსენიებენ როგორც „მანქანების სკოლა“, „ტექნიკური სკოლა“, „მანქანების კლასი“, მაგრამ მას არ შეუცვლია სტატუსი და წარმატებით განაგრძობდა ფლოტისა და სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის ტექნიკური სპეციალისტების მომზადებას. 1885 წელს, სკოლის კურსდამთავრებულები იბრძოდნენ სერბეთ-ბულგარეთის ომში და ორმა მათგანმა მიიღო ჯილდო მამაცობისთვის. განათლების მინისტრის გეორგი ჟივკოვის რეფორმების გავლენით, მე-19 საუკუნის ბოლო ათწლეულისთვის დამახასიათებელია ბულგარეთში საგანმანათლებლო დაწესებულებების განვითარება. ეს პროცესი ასევე შეეხო საზღვაო განათლების მრავალ ასპექტს. შედეგად, 1892 წელს სკოლა რეორგანიზებულ იქნა და გადაერქვა უმცროს ოფიცერთა საზღვაო სკოლა, რომელიც ამზადებდა ბოცმანებს, მეზღვაურებს, არტილერისტებს, მეშახტეებსა და მექანიკოსების თანაშემწეებს. იმავე წელს გაიცა საზღვაო ალმა მატერის პირველი დიპლომი, რომელიც შთამომავლობისთვის შემორჩა.

1893 წელს, ქალაქ რუსეში ორგანიზებული იყო საზღვაო მეცნიერებების პირველი დროებითი კურსი ხაზოვანი ოფიცრების მოსამზადებლად. იმდენად, რამდენადაც 1881 წლის საზღვაო სკოლა არა მხოლოდ საზღვაო აკადემიის დასაწყისი იყო, არამედ თანამედროვე საინჟინრო ფაკულტეტისა და მასში შემავალი უმეტესი დეპარტამენტის პროტოტიპიც. 1893 წლის დროებითი ოფიცერთა კურსი იყო თანამედროვე სანავიგაციო ფაკულტეტის, ისევე როგორც მასში შემავალი დეპარტამენტების პროტოტიპი, როგორიცაა სამხედრო-საზღვაო ტაქტიკის დეპარტამენტი, ნავიგაცია და ფლოტისა და პორტების ექსპლუატაცია. ფაქტობრივად, „დროებითი კურსის“ ორგანიზება ნიშნავს ამ ქვეყანაში სანავიგაციო სპეციალისტების მოსამზადებელი საგანმანათლებლო სტრუქტურების ისტორიული განვითარების დასაწყისს.
კურსი ამზადებდა ოფიცრებს, სოფიის სამხედრო სკოლის კურსდამთავრებულებს, საზღვაო კვალიფიკაციის მისაღებად, ასევე უცხოური საზღვაო სკოლების ბულგარელ კურსდამთავრებულებს, რომლებმაც რაღაც მიზეზის გამო ვერ შეძლეს საზღვარგარეთ სწავლის დასრულება. დროებითი ოფიცერთა კურსის მონაწილეებმა ჩააბარეს გამოცდა და მიენიჭათ საზღვაო ოფიცრების კვალიფიკაცია.

მე-20 საუკუნის მიჯნაზე, ქვე-ოფიცერთა საზღვაო სკოლამ ახალი ნაბიჯი გადადგა წინ. 1900 წელს მას სათავეში ჩაუდგა ლეიტენანტი თოდორ სოლაროვი. სწორედ მისი თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში ინსტიტუცია გადავიდა ქალაქ ვარნაში და გადაერქვა ფლოტის საინჟინრო სკოლა. თოდორ სოლაროვმა დაასაბუთა კურსდამთავრებულების უფრო საფუძვლიანი მომზადების საჭიროება, რის შედეგადაც 1904 წელს, ეროვნული პარლამენტის აქტით, ის გახდა ქვეყნის პირველი ტექნიკური საშუალო სკოლა და სწავლების ხანგრძლივობა გაიზარდა ექვს წლამდე. 1906 წელს სკოლამ გასცა პირველი ატესტატები. 1910 წელს, ვარნაში აშენდა სპეციალურად მისი უდიდებულესობის ფლოტის საინჟინრო სკოლის საჭიროებებისთვის დაპროექტებული და აგებული პირველი შენობა. ერთეული, რომელიც დარჩა რუსეში, გადაერქვა მეშახტეთა და მეცეცხლეთა სკოლა (მეშახტეთა სკოლა მეცეცხლეთა მომზადებით) სწავლის ოთხი წლის ხანგრძლივობით, პრაქტიკული მომზადების ჩათვლით, პირველი ორი წლის სწავლება აღიარებული იყო როგორც სავალდებულო სამხედრო სამსახური სტუდენტებისთვის. მეშახტეთა და მეცეცხლეთა სკოლა დროებით დაიხურა 1909 წელს. 1912 წელს, ფლოტის მიერ ტექნიკური სპეციალისტების გაზრდილი საჭიროების გამო, იგი ხელახლა გაიხსნა სახელწოდებით საზღვაო სპეციალური სკოლები, რომლებიც, თავის მხრივ, დაექვემდებარა ვარნაში ახლად შექმნილ სტრუქტურას, სახელწოდებით სასწავლო ერთეული (მოგვიანებით გადაერქვა საზღვაო სასწავლო ერთეული). სკოლები დაარსდა 1912 წელს. 1913 წელს მათ მიიღეს პირველი კლასი 34 კადეტისგან. თავდაპირველად, საზღვაო სპეციალური სკოლები შედგებოდა სამი ერთეულისგან: სამთო და ელექტროინჟინერია, მეცეცხლეთა და მესაჭეთა. პირველი მსოფლიო ომის დროს, შეიქმნა და მოკლე ხნით ფუნქციონირებდა მყვინთავთა სკოლა და რადიოტელეგრაფიის სკოლა. სწავლების ხანგრძლივობა სკოლებში იყო ოთხი წელი. ისინი შეიძლება განვიხილოთ როგორც ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის დღევანდელი სადოქტორო სწავლების დეპარტამენტისა და პროფესიული სერჟანტების კოლეჯის პროტოტიპი.
1912 წლისთვის, სასწავლო ერთეული მოიცავდა არა მხოლოდ სპეციალურ სკოლებს, არამედ მისი უდიდებულესობის ფლოტის საინჟინრო სკოლასაც. ეროვნული გაერთიანების ომებში (1912-1918), სასწავლო ერთეულის კურსდამთავრებულები მონაწილეობდნენ ნაღმების დადებისა და ნაღმების გატარების ოპერაციებში, ოსმალეთის „კრეისერ ჰამიდიეზე“ თავდასხმაში, ბალჩიკის, კავარნას და კალიაკრას შტურმით აღების ოპერაციებში, ბალჩიკის ბრძოლაში 1916 წლის 13 დეკემბერს. მათ ჰქონდათ პატივი დაეუფლონ ახალ საზღვაო აღჭურვილობას: ჰიდროთვითმფრინავებს და პირველ ბულგარულ წყალქვეშა ნავს. ეს იყო პერიოდი, როდესაც შემოღებულ იქნა ფრანგული, შემდეგ კი გერმანული ენის სწავლება და შედეგად, მისი უდიდებულესობის ფლოტის საინჟინრო სკოლის კურსდამთავრებულთა ნაწილი შეირჩა საზღვაო ოფიცრებად და გაიგზავნა სასწავლებლად აკადემია ნავალეში ლივორნოში (იტალია – 1914), და მოგვიანებით მარინესკულე მურვიკში (გერმანია – 1916-1918).
ცვლილებები მოხდა საინჟინრო სკოლაშიც. 1917 წელს, საზღვაო ალმა მატერის კურსდამთავრებულთა შერჩეული ჯგუფის მოკლე სასწავლო კურსის შემდეგ, კურსი დაამთავრა პირველმა ოფიცერთა კლასმა. 1918 წელს სკოლამ მიიღო დღევანდელი აკვარიუმის შენობა საზღვაო ბაღში, სადაც დარჩა 1922 წლამდე. ეროვნული გაერთიანების ომების შემდეგ, საზღვაო განათლების სისტემამ კიდევ ერთი რეორგანიზაცია განიცადა. სასწავლო ერთეული ახლა დაერქვა საზღვაო სასწავლო ერთეული და პირველად იგი ხელმძღვანელობდა ყველა საგანმანათლებლო სტრუქტურას, საიდანაც წარმოიშვა ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემიის უმეტესი თანამედროვე ფაკულტეტები, დეპარტამენტები და კოლეჯები.

დღევანდელი დღეები და საქმიანობა
განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს საზღვაო ალმა მატერის ისტორიაში უცხოელი კადეტების მომზადებას, რაც საგანმანათლებლო დაწესებულების გაზრდილი საერთაშორისო პრესტიჟის ობიექტური კრიტერიუმია. დასაწყისი იყო 1953 წელს, როდესაც მიიღეს ჩეხი სტუდენტები და ალბანელი კადეტები. 1994 წლისთვის, სულ 141 უცხოელმა თერთმეტი ქვეყნიდან ოთხ კონტინენტზე მიიღო საკოლეჯო დიპლომი ნ. ი. ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემიიდან. 1954 წელს, სკოლა გადავიდა თავის ამჟამინდელ დაწესებულებაში, ვასილ დრუმევის ქუჩა 73-ში. ეროვნული ასამბლეის პრეზიდიუმის 1956 წლის დეკრეტით, მან მიიღო უმაღლესი საინჟინრო საზღვაო სკოლის სტატუსი და გადაერქვა ნ. ი. ვაპცაროვის სახალხო უმაღლესი საზღვაო სკოლა. 1960 წელს ის შევიდა გაეროს საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის რეესტრში, რომელმაც აღიარა მისი დიპლომები მსოფლიოს ყველა გემთმფლობელის წინაშე.

1968 წელს, კამპუსის მთავარ შენობას დაემატა დამატებითი სართული. 1991 წლიდან, სკოლის სახელია ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემია. 2000 წელს, საზღვაო აკადემია შევიდა -ს თეთრ სიაში, როგორც საზღვაო განათლებისა და მომზადების აღიარებული პროვაიდერი, რომელიც შეესაბამება 78/95-ს. 2001 წელს, მინისტრთა საბჭოსთან არსებული შეფასებისა და აკრედიტაციის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებით, მან მიიღო სრული აკრედიტაცია როგორც უნივერსიტეტმა, უმაღლესი განათლების ახალი კანონის შესაბამისად. 2000 წელს მან მიიღო 9002.4 ხარისხის სერტიფიკატი დისციპლინა „ნავიგაციისთვის“ ლოიდის რეესტრიდან, ხოლო 2004 წელს – 9001-2000 ყველა დისციპლინისთვის. 2007 წლის სექტემბერში, თავდაცვის მინისტრის მოთხოვნით და ბულგარეთის რესპუბლიკის განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ბრძანებით, დაარსდა პროფესიული უმცროს ოფიცერთა კოლეჯი ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემიასთან ვარნაში.

დღესდღეობით, აკადემია განაგრძობს ოფიცრების მომზადებას ბულგარეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტისა და სავაჭრო ფლოტისთვის მსოფლიოში აღიარებული სტანდარტების შესაბამისად. ბულგარეთის საზღვაო ოფიცრები მზადდებიან ზღვაზე მოვალეობის შესასრულებლად და მონაწილეობენ მრავალ სწავლებაში ნატოს გემებთან მჭიდრო თანამშრომლობით. სავაჭრო ფლოტისთვის კურსდამთავრებული ოფიცრები პოულობენ თავიანთ პროფესიულ კარიერას როგორც კაპიტნები და გემის ძალური დანადგარების ინჟინრები ისეთ უცხო ქვეყნებში, როგორიცაა აშშ, ინგლისი, იაპონია, საფრანგეთი, გერმანია, ნორვეგია, იტალია, საბერძნეთი, ისრაელი, თურქეთი, ფილიპინები და ა.შ. აკადემიაში სწავლის განმავლობაში, ზღვაზე მავალი სტუდენტები და კადეტები მონაწილეობენ ნიჩბოსნობის, ცურვისა და იალქნიანი ნავით ცურვის წვრთნებში, ასევე ნავის მართვაში. ისინი ასევე ორმაგ მოვალეობებს ასრულებენ სხვადასხვა როლში სამხედრო-საზღვაო ხომალდებსა და სავაჭრო გემებზე პრაქტიკის დროს. საგანმანათლებლო პროცესის ბოლოს ისინი პრაქტიკას გადიან როგორც მესამე ოფიცრები. გარდა ამისა, არსებობს საზღვაო სწავლებებისა და აფრიანი ნავების შეჯიბრებების სერია, რომელშიც შეუძლიათ მონაწილეობა მიიღონ ზღვაზე მავალმა სტუდენტებმა და კადეტებმა.
ნიკოლა ვაპცაროვის სახელობის საზღვაო აკადემიისთვის მნიშვნელოვანი საერთაშორისო საქმიანობაა საზღვაო უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაციის წევრობა 2004 წლიდან. აკადემია აქტიურ როლს ასრულებს ორგანიზაციის განვითარებაში და მხარს უჭერს საზღვაო განათლებისა და მომზადების სტრატეგიების განვითარებას. იგი ასევე მსახურობს ორი მანდატით როგორც რეგიონული წარმომადგენელი ევროპისთვის. გარდა ამისა, აკადემიამ უმასპინძლა -ს კომიტეტის რამდენიმე შეხვედრას. აკადემიის სტუდენტები დაესწრნენ საერთაშორისო სტუდენტურ შეხვედრებს, რომლებიც დაკავშირებულია საზღვაო პროფესიის პოპულარიზაციასთან.