ეკატერინე მეშერსკაია

ეკატერინე ნიკოლოზის ასული კარამზინა, ქორწინების შემდეგ თავადის ქალი მეშერსკაია (, დ. 22 სექტემბერი, 1806 — გ. 10 ნოემბერი, 1867, პარიზი) — სამეფო კარის ფრეილინა (1825 წლის 1 სექტემბრიდან), ისტორიკოს ნიკოლაი კარამზინის ქალიშვილი, რომელსაც ლექსებს უძღვნიდნენ რუსი რომანტიკოსი პოეტები. მოწიფულობის ასაკში კონსერვატიული მაღალი საზოგადოების სალონის დიასახლისი.

ბიოგრაფია
ნიკოლაი კარამზინისა და მისი მეორე ცოლის, ეკატერინე კოლივანოვას ქალიშვილი. 1804 წლიდან ზაფხულობით კარამზინები ისვენებდნენ ოსტაფიევოს მამულში, ხოლო ზამთრობით ცხოვრობდნენ მოსკოვში — თავდაპირველად დიდ დმიტროვკაზე, მოგვიანებით კი ვოზდვიჟენკაზე. 1816 წელს ოჯახი გადავიდა სანქტ-პეტერბურგში, სადაც 1828 წლის 27 აპრილს ეკატერინე დაქორწინდა პენსიაში მყოფ პოლკოვნიკ, თავად პეტრე ივანეს ძე მეშჩერსკიზე, და გახდა მისი მეორე მეუღლე.

ბავშვობიდანვე ეკატერინე გარემოცული იყო საინტერესო ადამიანებით. მასთან მიმოწერა და მისი წერილები მნიშვნელოვანი წყაროა პუშკინის, ვაზემსკის, ლერმონტოვის, ტიუტჩევისა და სხვა მოღვაწეების ცხოვრების ისტორიის შესასწავლად. პოეტმა ვასილი ჟუკოვსკიმ 1818 წლის 24 ნოემბერს მის ალბომში ჩაწერა ლექსი სათაურით „ალბომში ე. ნ. კარამზინასთვის“. მოგვიანებით პეტრე ვაზემსკიმაც მიუძღვნა მას ლექსი „ღამე რეველში“ (1843), სათაურის ქვეშ მინაწერით — „მიძღვნილია თავადის ქალ ე. ნ. მეშჩერსკაიას“.

ეკატერინე მეშერსკაია პუშკინს 1817 წლიდან იცნობდა. პოეტმა იგი პირველად თერთმეტი წლის ასაკში იხილა. ბუნებრივია, იმ დროს ის მას ვერანაირად დააინტერესებდა. მათი მომდევნო შეხვედრა კი მხოლოდ მას შემდეგ მოხდა, რაც პუშკინი მიხაილოვსკის გადასახლებიდან დაბრუნდა. პოეტი პირველად ჩავიდა პეტერბურგში 1827 წლის მაისში, სადაც კარამზინებს შეხვდა, ხოლო ივლისში უკვე გაემგზავრა მიხაილოვსკოში — სწორედ იქ დაწერა ლექსები „არიონი“ და მასვე მიძღვნილი „აკაფისტი“. ქორწინების შემდეგ ეკატერინე პუშკინს ხვდებოდა თავისი დედის სალონში, ვაზემსკების ოჯახში და საკუთარი მეუღლის სახლში. იგი შედიოდა პოეტის მეგობართა წრეში, განსაკუთრებით მისი ცხოვრების ბოლო წლებში, და ხშირად სტუმრობდა მის სახლს.

1834 წლის 26 მაისს პუშკინი სოფია კარამზინასთან ერთად კრონშტადტამდე აცილებდა საზღვარგარეთ გამგზავრებულ მეშჩერსკების ოჯახს (ქმარსა და ვაჟს — ნიკოლაის). პოეტის ტრაგიკულმა დაღუპვამ ეკატერინე შეძრა. იგი უკიდურესად აღშფოთებული იყო მათ მიმართ, ვინც ცდილობდა ედმონ დანტესის გამართლებას და პუშკინის მკვლელი მოიხსენია „საზიზღარ მაცდუნებლად და ავანტიურისტად, რომელსაც ჰქონდა სამი სამშობლო და ორი სახელი“. 1837 წლის 16 თებერვალს მარია მეშჩერსკაიასთვის (მისი რძალი) მიწერილ წერილში დეტალურად აღწერა პუშკინის დუელისა და სიკვდილის გარემოებები და დასძინა: „ჩვენ საშინლად ვიყავით შეძრულნი ამ სისხლიანი მოვლენით, რომელმაც წერტილი დაუსვა პუშკინის ბრწყინვალე გზას.“ მოგვიანებით თავადის ქალი მეშერსკაია ლევ ტოლსტოის უყვებოდა, რომ პუშკინი ესაუბრებოდა მას იმ „გაუთვალისწინებელ“ სიუჟეტურ მოულოდებლობაზე, რომელიც მოხდა მისივე რომანში „ევგენი ონეგინი“ — ტატიანას უარზე ონეგინის მიმართ.

თანამედროვეთა მონათხრობით, თავად მეშერსკი გონებითა და ხასიათით აშკარად ჩამოუვარდებოდა თავის ცოლს, რომელიც ოჯახში წამყვან როლს ასრულებდა. ის კეთილი და უბრალო კაცი იყო, ცოლს არ შეეფერებოდა. თავად ეკატერინემ კი, როგორც ამბობენ, თითქმის ქორწილის დღემდე ვერ მიიღო გადაწყვეტილება, დაქორწინებულიყო თუ არა მასზე. საკვირველი არ არის, რომ მათ ოჯახში დამკვიდრებული იყო კარამზინის კულტი და მისდევდნენ მის ტრადიციებს. ალექსანდრე -ის მმართველობის დასაწყისში, ლიბერალური გარდაქმნების ხანაში, თავადის ქალ მეშერსკაიას სალონი ითვლებოდა ერთ-ერთ ცენტრად კონსერვატიული არისტოკრატული ოპოზიციისთვის. ის სტუმრებს ყოველ საღამოს იღებდა — მათ შორის ისეთებს, ვინც მეჯლისიდან პირდაპირ მის სალონში მიდიოდა. ზოგჯერ მასთან სტუმრები დილის 4 საათზე მიდიოდნენ, რაც სრულიად ჩვეულებრივი ამბავი იყო. ხშირად კი ისინი მხოლოდ გამთენიისას ტოვებდნენ მის სახლს. ალექსანდრა ტიუტჩევას თქმით, თავადის ქალი მეშერსკაია ფიზიკურად სუსტი, თუმცა ამავე დროს — მეტად მოუსვენარი და ახირებული იყო მეგობრების არჩევაში. სტუმრები, რომლებიც პოლიტიკით იყვნენ დაინტერესებულნი, ზემოთ, მის პირად ოთახში ადიოდნენ, სადაც მწვავე და ვნებათაღელვით სავსე დისკუსიები იმართებოდა.

1850-იანი წლების ბოლოდან მეშერსკების ოჯახი დიდხანს ცხოვრობდა საზღვარგარეთ — ამას ეკატერინეს სუსტი ჯანმრთელობა მოითხოვდა. 1857 წელს ვევეში მათ ხშირად სტუმრობდა ლევ ტოლსტოი. თავის დღიურებში ის მეშერსკებზე ერთის მხრივ აღნიშნავდა, რომ ისინი „კარგი ხალხი“ იყვნენ, რომ მათთან თავს „ძალიან სასიამოვნოდ“ გრძნობდა და „მათთან ყოფნისას სულიერად მშვიდდებოდა“, თუმცა, უკეთესად გაცნობის შემდეგ აღიარა, რომ ისინი მისიანები არ იყვნენ: „მეშერსკები საზიზღრები არიან, სულმდაბლები, საკუთარ სიკეთეში დარწმუნებული, აგრესიული კონსერვატორები,“ — წერდა ის.

თავადის ქალი მეშერსკაია 1867 წლის ნოემბერში პარიზში გარდაიცვალა სისხლის მოწამვლით. მისი ცხედარი რუსეთში გადმოასვენეს და დაასაფლავეს ალექსანდრე ნეველის ლავრის ტიხვინის სასაფლაოზე. სამარხი საბჭოთა პერიოდში განადგურდა.

შვილები
ნიკოლაი მეშერსკი (1829-1901) — დაქორწინებული გრაფინია მარია პანინაზე (გ. 30 სექტემბერი, 1930).
სერგეი მეშერსკი (დ. 19 აპრილი, 1831 - გარდაცვალება უცნობია) — ნათლობა 1831 წლის 16 მაისს სიმეონის ეკლესიაში შედგა. ნათლობას ესწრებოდნენ თავადი პ. მეშჩერსკი და ბებია ეკატერინე კარამზინა.
ალექსანდრე მეშერსკი (დ. 1837 - გ. 2 თებერვალი, 1875) — დაქორწინებული ნადეჟდა რუმინაზე. გრაფი სერგეი შერემეტიევი მას ასე იხსენებდა: „პრეობრაჟენსკის პოლკში მეშერსკის ყველა მაკარს ეძახდა — იგი მეტად შეზღუდული გონების კაცი იყო, და თრობისას — უსიამოვნო. ვინაიდან ბევრს სვამდა, მისმა ცოლმა, ამ თავშეკავებულმა და სენტიმენტალურმა ქალბატონმა, იოლი ცხოვრება არ გაიარა.“ გარდაიცვალა პარიზში იშემიური ინსულტის შედეგად.
ვლადიმირი მეშერსკი (1839-1914) — პუბლიცისტი და პროზაიკოსი.
ეკატერინე მეშერსკაია (1843-1924) — სამეფო კარის ფრეილინა, გათხოვილი იყო გენერალ-მაიორ გრაფ ვლადიმირ კლეინმიხელზე (1839-1882).