რკინიგზის სამგზავრო სადგური

რკინიგზის სამგზავრო სადგური — რკინიგზის ტრანსპორტის ქსელის გაჩერების და გამყოფი პუნქტი სალიანდაგო განვითარებით, რომელიც ახორციელებს მგზავრთა მომსახურებას, მოძრავი შემადგენლობის მგზავრთა გადაყვანისთვის მზადებას და სამგზავრო მატარებლების მოძრაობის ორგანიზაციას. ასეთ სადგურებს აგებენ დიდ ქალაქებში, სამრეწველო ცენტრებში და საკურორტო რაიონებში.

ძირითად დანიშნულებაზე დამოკიდებულებით განასხვავებენ სამგზავრო სადგურების სამ სახეობას:
შორი, ადგილობრივი და საგარეუბნო მოძრაობის (უმრავლესობა) მომსახურე;
სათავე, მხოლოდ საგარეუბნო მოძრაობის მომსახურე;
ზონურ საგარეუბნო მონაკვეთებზე (გამოიყენება შემადგენლობებისა და ლოკომოტივების პარკირებისათვის მათი გამგზავრების მოლოდინში), გადაკვეთის პუნქტებში გადასაჯდომი სადგურების ჩათვლით ან მეტროპოლიტენის ხაზებთან შეერთების ადგილებზე.

მგზავრთა მომსახურება მოიცავს შემდეგ ოპერაციებს — სამგზავრო ბილეთების გაყიდვა, მგზავრთა ჩაჯდომა და ჩამოსვლა, ბარგის და ხელბარგის მიღება, შენახვა და გაცემა, ფოსტის მიღება და გაცემა. ამ და სხვა მომსახურების განსახორციელებლად სადგურებზე ორგანიზდება მგზავრთა მომსახურების საფირმო სატრანსპორტო სერვის ცენტრები, როგორც რკინიგზის ვაგზლებში, ასევე მატარებლებში.

სამგზავრო სადგურები
სამგზავრო რკინიგზის სადგური განკუთვნილია რკინიგზის სადგურზე მგზავრთა მომსახურების ამოცანების შესრულებისთვის, ბარგის, ფოსტის და ტვირთბარგის, სამგზავრო და საფოსტო-საბარგო მატარებლების მიღებისათვის და გაგზავნისთვის, სამგზავრო ტექნიკურ სადგურებზე (ტექნიკური პარკი) ბოლო სამგზავრო მატარებლების მიწოდებისათვის და გამოყვანისათვის, ტრანზიტული სამგზავრო მატარებლების ტექნიკური მომსახურებისთვის და ეკიპირებისთვის და საფოსტო-საბარგო შემადგენლობის სამანევრო სამუშაოებისათვის.

ასეთი სახეობის სადგურებს აქვთ შემდეგი ძირითადი მოწყობილობები: სამგზავრო შენობები (ვაგზალი), მგზავრთა მომსახურების ნაგებობებთან ერთად; გასაჩერებელი ბაქნები და გადასასვლელები ერთ ან რამდენიმე დონეზე (გვირაბები, ფეხითმოსიარულეთა გადასასვლელები), ვაგზლისა და ვაგზლისპირა მოედნის დამაკავშირებელი ბაქნები; ლიანდაგები მატარებელთა მისაღებად და გასაგზავნად, სამანევრო სამუშაოების შესრულება და ცალკეული ვაგონების (სამომსახურეო, გადაჯდომის გარეშე მიმოსვლა და სხვები) დროებითი პარკირება; ტექნიკური პარკები; სალოკომოტივე და სავაგონო მეურნეობა; საბარგო და ფოსტის მოწყობილობები; სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის და ბლოკირების მოწყობილობები, საკონტაქტო ქსელი, განათება და წყალმომარაგება. 50-იანი წლების ბოლომდე სადგურის ტერიტორიაზე მგზავრებისთვის ცივი და ცხელი წყლით მომარაგებისთვის არსებობდა მცირე ერთსართულიანი შენობა.

ლიანდაგებისა და ვაგზლის განლაგებიდან გამომდინარე, სამგზავრო სადგურებს შეიძლება ჰქონდეთ გამჭოლი ან ჩიხური მიმღებ-გამგზავნი ლიანდაგები, ასევე კომბინირებული ტიპის.

ტექნიკური პარკი
ტექნიკური პარკი განკუთვნილია მცირე რაოდენობის გადასამუშავებელი სამგზავრო შემადგენლობების გასუფთავებისთვის, რემონტისთვის, ფორმირებისთვის, ეკიპიროვკისთვის და პარკირებისთვის დღე-ღამის განმავლობაში. ასეთი შემადგენლობების დიდი რაოდენობით არსებობისას ტექნიკური პარკების ნაცვლად შენდება დამოუკიდებელი სამგზავრო ტექნიკური სადგურები.

სამგზავრო ტექნიკური სადგურები
სამგზავრო ტექნიკური რკინიგზის სადგური განკუთვნილია შემადგენლობების რეისებზე მოსამზადებლად, ანუ სამგზავრო ვაგონების და ვაგონ-რესტორნების ტექნიკური მომსახურებისთვის, რემონტისათვის და ეკიპირებისათვის, მიწერილი ვაგონებიდან სამგზავრო შემადგენლობების ფორმირება/განფორმირებისთვის, სამგზავრო სადგურებზე სამგზავრო შემადგენლობების მიწოდება/გამოტანისათვის, სამგზავრო შემადგენლობების გაჩერებისათვის გამგზავრების მოლოდინში.

მატარებელთა შემადგენლობები სამგზავრო სადგურიდან შემაერთებელი ლიანდაგებით შემოდიან მიმღებ პარკში, სადაც ტექნიკური და სანიტარული დათვალიერების შემდეგ, ასევე ვაგონების დასუფთავების შემდეგ აუცილებლობის შემთხვევაში ხდება მათი გადაფორმირება. შემადგენლობებს აგზავნიან გასარეცხად და შემდეგ უშვებენ სარემონტო-საეკიპირებო დეპოში ვაგონების სავალი ნაწილების და შიდა მოწყობილობების შესაკეთებლად. აქვე ახორციელებენ აკუმულატორების დატენვას, ნოტიო დასუფთავებას, ვაგონების ტექნიკურ და სანიტარულ შემოწმებას, უზრუნველყოფენ მათ წყლით და ახორციელებენ ვაგონ-რესტორნების მომარაგებას. ამის შემდეგ შემადგენლობებს გადააყენებენ მზა შემადგენლობების გასამგზავრებელ პარკში მგზავრების ასასვლელად პერონის ლიანდაგებზე მიწოდებამდე.