ფელიპე მოლას ლოპესი

ფელიპე ბენიგნო მოლას ლოპესი (დ. 10 ივლისი, 1901 — გ. 17 ნოემბერი, 1954) — პარაგვაის 39-ე პრეზიდენტი 1949 წლის 27 თებერვლიდან 10 სექტემბრამდე.

ცხოვრება
ადრეული წლები
დაიბადა 1901 წელს იუტიში, კაასაპის დეპარტამენტში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მან სტომატოლოგიური განათლება პარიზში მიიღო. ბორდოში მან გაიარა სპეციალიზაცია იმპლანტოლოგიაში, რაც მეოცე საუკუნის დასაწყისის სამედიცინო მეცნიერებისთვის სრულიად ახალი სფერო იყო. ამგვარად, იგი გახდა ერთ-ერთი პირველი პარაგვაელი, რომელმაც ამ დარგში ხარისხი მოიპოვა.

ჩაკოს ომი
იგი მსახურობდა ბოლივიის წინააღმდეგ ომში, სადაც სამედიცინო სამსახურის კაპიტნის ჩინს მიაღწია. ომის შემდგომ პერიოდში მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო ეროვნული უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტის დაარსების გეგმების შემუშავებაში, რომელიც ყოფილი პრეზიდენტის, ხოსე პ. გუჯიარის ყოფილ რეზიდენციაში განთავსდა. მას წარმატებული პროფესიული კარიერა ჰქონდა, თუმცა ეს გზა შეაფერხა პოლიტიკის მაგნიტიზმმა, სფერომ, რომლის მიმართაც ყველა ფენის პარაგვაელი ასეთ დიდ მიდრეკილებას გრძნობს.

იგი ოციოდე წლის ასაკში „კოლორადოს პარტიის“ წევრი გახდა. იმ დროს პარტია ოპოზიციაში იყო და 1927 წელს ორად გაიყო პრეზიდენტ ელიხიო აიალას ლიბერალური მთავრობის წინადადების გამო. აიალას სურდა, კოლორადოს წევრებს მონაწილეობა მიეღოთ ახალი საარჩევნო კანონის შემუშავებაში. მისი მიზანი იყო, ორივე პარტიას მიეღო მონაწილეობა კონგრესის მოახლოებულ არჩევნებში. ამან გამოიწვია განხეთქილება კოლორადოს პარტიაში: ერთ მხარეს იყვნენ „ელექსიონისტები“ , რომლებმაც მიიღეს შეთავაზება, ხოლო მეორე მხარეს — „აბსტენციონისტები“ , რომლებსაც მთავრობის მიმართ უფრო ძლიერი და რადიკალური ოპოზიცია სურდათ. მოლას ლოპესი სწორედ ამ უკანასკნელ ჯგუფს შეუერთდა და მათი ლიდერის, ყოფილი პრეზიდენტის, პედრო პენიას ახლო თანამებრძოლი გახდა.

საჯარო სამსახური
1936 წლის 21 თებერვალს იგი მცირე ვადით ასუნსიონის მერის თანამდებობას იკავებს. მისი ბრწყინვალე ნიჭი, როგორც მეცნიერისა და საზოგადო მოღვაწისა, მას ქვეყნის იმ პერიოდის საკმაოდ რთულ და ანარქიულ პოლიტიკურ სცენაზე წამყვან ფიგურად აქცევს. 1948 წელს იგი განათლების მინისტრის თანამდებობას იკავებს ჯერ პრეზიდენტ ხუან მანუელ ფრუტოსის ხანმოკლე მმართველობისას, შემდეგ კი ხუან ნატალისიო გონსალესის დროს. გენერალ რაიმუნდო როლონის გაპრეზიდენტების შემდეგ, მოლას ლოპესმა მინისტრის პორტფელი 1949 წლის 30 იანვრამდე შეინარჩუნა. იმ პირობებში, როდესაც ქვეყანაში ერთპარტიული რეჟიმი სუფევდა, იმავე წლის 15 თებერვალს, კოლორადოს პარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, რომელიც ყრილობაზე (კონვენციაზე) შეიკრიბა, შესაძლებელი გახდა პარტიის წესდების ამოქმედება და დოქტორ ფელიპე მოლას ლოპესის პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელება. ამ გადაწყვეტილებასმიაღწიეს „ჩავისტურ“ და დემოკრატიულ დაჯგუფებებს შორის შეთანხმების საფუძველზე. ყრილობამ სრული და ერთსულოვანი მხარდაჭერა გამოუცხადა თავისი თანაპარტიელის, დოქტორ ფელიპე მოლას ლოპესის კანდიდატურას 17 აპრილისთვის დანიშნულ არჩევნებში.

პრეზიდენტობა
1949 წლის 27 თებერვალს მან ჩაიბარა პრეზიდენტის დროებითი მოვალეობა, ხოლო 14 მაისს საყოველთაო არჩევნების ჩატარების შემდეგ ოფიციალურად შეუდგა მოვალეობის შესრულებას. პოლიტიკური შეთანხმება არ აღმოჩნდა მყარი გარანტია მმართველისთვის, რომელიც ექვსი თვის შემდეგ, 11 სექტემბერს, თანამდებობიდან გადააყენეს. რამდენიმე დღის შემდეგ, პარტიის საბჭომ დაადასტურა პრეზიდენტის დამხობის მიზეზები. მას ბრალი ედებოდა დასახული მიზნების შეუსრულებლობაში, როგორიცაა: პარტიის გაერთიანება, რესპუბლიკური ინსტიტუტების პროგრესული აღდგენა და საზოგადოებრივი მორალის დაცვა. როგორც ვარაუდობდნენ, პრეზიდენტს მოუხდა არაერთი პოლიტიკური და სამხედრო მღელვარების გადალახვა საკუთარი პარტიის ლიდერების მუდმივი ზეწოლის ფონზე, რადგან, როგორც მწერალი რაულ ამარალი ამბობს: „მმართველი საბჭო აკონტროლებდა სახელმწიფოსაც და მათაც, ვისაც მისი მართვა ევალებოდა“.

გარდაცვალება
ფელიპე მოლას ლოპესი 1954 წლის 17 ნოემბერს, 53 წლის ასაკში, ასუნსიონში გარდაიცვალა.

1956 წლის 19 ივნისის მუნიციპალური დადგენილებით, ასუნსიონის ერთ-ერთ გამზირს მისი სახელი მიენიჭა. ეს არის ყოფილი „კანიადა იბირაი“ , რომელიც აკავშირებს სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე „ავიადორეს დელ ჩაკოს“ გამზირს ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ხოსე ხერვასიო არტიგასის გამზირთან.

სამთავრობო კაბინეტი
მისი ადმინისტრაციის შემადგენლობაში შედიოდნენ:
ლიბერატო როდრიგესი (შემდეგ მარიო მალორკინი), შინაგან საქმეთა სამინისტრო
ფედერიკო ჩავესი (შემდეგ ბერნარდო ოკამპოსი), საგარეო საქმეთა სამინისტრო
რამონ მენდეს პაივა, ფინანსთა სამინისტრო
რიგობერტო კაბალიერო, საზოგადოებრივი სამუშაოების სამინისტრო
პედრო უგო პენია, საზოგადოებრივი ჯანდაცვისა და სოციალური კეთილდღეობის სამინისტრო
რიგობერტო კაბალიერო, საზოგადოებრივი სამუშაოებისა და კომუნიკაციების სამინისტრო
საკარიას არსა, ეროვნული თავდაცვის სამინისტრო
ლიბერატო როდრიგესი (ბერნარდო ოკამპოსი, ფაბიო და სილვა), ეკონომიკის სამინისტრო
ხ. აუგუსტო სალდივარი (ფაბიო და სილვა, გილერმო ენსისო ველოსო), იუსტიციისა და შრომის სამინისტრო
ხ. ეულოხიო ესტიგარიბია, განათლების სამინისტრო

მისი მმართველობის პერიოდში მიღებულ გადაწყვეტილებებს შორის აღსანიშნავია შემდეგი:
ამნისტია 1947 წლის რევოლუციის შედეგად დევნილთათვის. (რაულ ამარალის მოსაზრებით, ამ ზომას დადებითი შედეგები არ გამოუღია).
ურუგვაისთან ურთიერთობების აღდგენა.
პირველი კავალერიის დივიზიისთვის გენერალ ბერნარდინო კაბალიეროს სახელის მინიჭება.
გენერალ კაბალიეროს ნეშტის გადასვენება გმირთა ეროვნულ პანთეონში.

კოლორადოს პარტიის გაერთიანება წარმატებით ვერ დასრულდა. ძალიან მალე გამოჩნდა სხვა ფაქტორები, რომლებმაც კიდევ უფრო გააღრმავა მხარეებს შორის არსებული ნაპრალები. შესაბამისად, პარტია და პარაგვაის პოლიტიკური ცხოვრება კვლავ კრიზისულ მდგომარეობაში დარჩა.

„კოლორადოს“ პარტია ხელისუფლებაში 1947 წლის იანვარში დაბრუნდა, მრავალპარტიული კოალიციის მარცხისა და მაშინდელი პრეზიდენტის, გენერალ იხინიო მორინიგოს მხარდაჭერის შემდეგ.