iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კარსნისხევის არქეოლოგიური ძეგლები

კარსნისხევის არქეოლოგიური ძეგლები — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ კარსანის (მცხეთის მუნიციპალიტეტი) მიდამოებში.

მცირე მასშტაბის გათხრები ჩატარდა 1925 წელს (გიორგი ნიორაძე). 1975 წლიდან მიმდინარეობს სტაციონარული გათხრები (ანდრია აფაქიძე, ვ. ნიკოლაიშვილი).

კარსნისხევი დასახლებული ყოფილა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან. გამოვლენილია ამ ხანის სამარხები. კარსნისხევის მარჯვენა ნაპირას აღმოჩნდა ძვ. წ. საუკუნის — ახ. წ. საუკუნის კომპლექსური ძეგლი: ხელოსანთა დასახლება, საწარმოო უბანი და სამაროვანი. ნამოსახლარზე გამოვლინდა 3 სამშენებლო ჰორიზონტი. ქვეტეხილითა და ტალახით ნაგები გეგმით მოგრძო, ოთხკუთხა შენობები გადახურული ყოფილა ანტიკური ხანის მცხეთური ბრტყელი და ღარიანი კრამიტით. თიხატკეპნილი იატაკის ცენტრალურ ნაწილში ქვითა და თიხით ნაგები კერები იყო. დიდი რაოდენობითაა მოპოვებული, უმთავრესად, მოწითალოდ გამომწვარი, თხელკეციანი საოჯახო კერამიკული ნაწარმი, ლითონისა და თიხის ქანდაკებანი, ნამოსახლარის აღმოსავლეთით, დაახლოებით 60 მ-ზე, აღმოჩნდა საწარმოო უბანბი. გამოვლინდა თიხის ჭურჭლის გამოსაწვავი ალიზის ორსართულიანი ქურები და მასთან დაკავშირებულ ნაგებობათა ნაშთები. ნამოსახლარის მახლობლად გამოვლინდა - საუკუნეების სამაროვანი. ძირითადად გაითხარა კრამიტსამარხები, აგრეთვე ორმოსამარხები (მ. შ. ხის ძელებით გადახურულიც). კრამიტისამარხები ბრტყელი და ღარიანი კრამიტითაა ნაგები. გადახურვა ორფერდაა. ზოგს იატაკიც კრამიტისა ჰქონდა. სამარხებში აღმოჩნდა ჭურჭელი, სამკაული, რომაული და პართული მონეტები და სხვა.

1925 წელს კარსნისხევის ბოლოში გათხარეს — საუკუნეების სამაროვანი. ქვიშაქვის დიდი ქვებით ნაგები ქვაყუთები ბანურად იყო გადახურული. სამარხებში აღმოჩნდა სამკაული და ჩაცმულობასთან დაკავშირებული ნივთები.

კარნისხევის სათავესთან მიწის ხედაპირზე შეინიშნება შუა ფეოდალური ხანის ნასოფლარი და პატარა ეკლესიები. იქვე, ხეობის მარჯვენა ნაპირას, დადასტურდა მინის საწარმოს ნაშთები.
ვალენტინ შერპილოვი

ვალენტინ შერპილოვი (დ. 25 აგვისტო, 1911, თბილისი — გ. 22 ივლისი, 1974, იქვე) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1961), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1962),

დაიბადა თბილისში. 1932-1939 წლებში სწავლობდა თბილისის ნატიფი ხელოვნების სახელმწიფო აკადემიაში ჯერ სკულპტურის, შემდეგ კი ფერწერის ფაკულტეტზე, დავით კაკაბაძის ხელმძღვანელობით. სწავლის დასრულების შემდეგ აკადემიაში მუშაობდა მოსე თოიძის ასისტენტად, მოგვიანებით კი თავად ასწავლიდა. 1960-იანი წლებიდან ინკრუსტირების ტექნიკით მუშაობდა.
კორნელი წეროძე

კორნელი გრიგოლის ძე წეროძე (დ. 28 აგვისტო, 1916, თბილისი — გ. 19 თებერვალი, 1997, იქვე) — ქართველი ექიმი. სსრკ-ის სახალხო ექიმი (1979). სკკპ-ის წევრი 1944 წლიდან.

ბიოგრაფია
1938 წლიდან იყო არმიის რიგებში. 1941–1943 წლებში, მეორე მსოფლიო ომის დროს, 121-ე სამედიცინო-სანიტარული ბატალიონის ზემდეგი იყო. 1951-იდან, თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, მუშაობდა ჩოხატაურის რაიონის სოფელ დაბლაციხის საექიმო უბნის გამგედ, 1955 წლიდან — თბილისის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სადგურში. 1979 წელს, პირველს საქართველოში, მიენიჭა სსრკ-ის სახალხო ექიმის წოდება. დაჯილდოებულია სამამულო ომის ხარისხის ორდენით და მედლებით.
Queen-ის დისკოგრაფია

— ბრიტანული როკ-ჯგუფი, რომელიც შედგებოდა ვოკალისტ ფრედი მერკურისგან, გიტარისტ ბრაიან მეისგან, ბასისტ ჯონ დიკონისა და დრამერ როჯერ ტეილორისგან. მათი დისკოგრაფია მოიცავს 15 სტუდიურ ალბომს, 9 საკონცერტო ალბომს, ერთ ალბომს საუნდტრეკით, 15 კომპილაციურ ალბომს, 72 სინგლს, 7 -ს. დაარსებულმა 1970 წელს, -მა გამოუშვა სადებიუტო ალბომი ჯგუფის სახელწოდებით 1973 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ -ს არ მოჰყოლია დაუყოვნებელი წარმატება, ჯგუფი გახდა გარღვევა ბრიტანეთში მათი მეორე კვლავ ჯგუფის სახელის მქონე ალბომით 1974 წელს.

ალბომები
სტუდიური ალბომები
საკონცერტო ალბომები
კომპილაციური ალბომები
დე შტეილი

დე შტეილი (ჰოლ. [ ] - სტილი), აგრეთვე ცნობილი როგორც ნეოპლასტიციზმი — ჰოლანდიური ხელოვნების მიმდინარეობა დაარსებული 1917 წელს. უფრო ვიწრო გაგებით, ტერმინი დე შტეილი გამოიყენება ჰოლანდიელ ხელოვანთა ერთი ჯგუფის მიერ 1917-31 წლებში შექმნილ ნამუშევართა კლასიფიკაციისთვის. დე შტეილი ასევე იყო ჟურნალის სახელწოდება, რომელსაც მხატვარი და კრიტიკოსი თეო ვან დესბურგი გამოსცემდა, სადაც ის ჯგუფის თეორიებს უწევდა პროპაგანდას. ვან დესბურგთან ერთად ჯგუფის მთავარი წევრები იყვნენ მხატვრები პიტ მონდრიანი და ბარტ ვან დერ ლეკი, ასევე არქიტექტორები გერიტ რიტველდი და ჯ. ჯ. პ. ოუდი. შემოქმედებითი ფილოსოფია, რომელიც საფუძვლად დაედო ჯგუფის შემოქმედებას ცნობილი იყო სახელწოდებით "ნეოპლასტიციზმი" — ახალი პლასტიური ხელოვნება (ჰოლ. ).

დე შტეილის პროპონენტები მიისწრაფვოდნენ სულიერი ჰარმონიისა და წესრიგის ახალი უტოპიური იდეალის გამოხატვისკენ. ისინი წმინდა აბსტრაქციასა და უნივერსალურობას ქადაგებდნენ ფორმისა და ფერის საწყისებამდე დაშლით, ამარტივებდნენ რა ვიზუალურ კომპოზიციებს ვერტიკალურ და ჰორიზონტალურ მიმართულებებამდე, უმთავრესად პირველადი ფერების გამოყენებით შავისა და თეთრის გვერდით.
ზედა დონის საერთო დომენი

ზედა დონის საერთო დომენი — ინტერნეტის ზედა დონის დომენი, რომელიც (თეორიის დონეზე) ორგანიზაციის გარკვეული ტიპის მიერ გამოიყენება. როგორც წესი, ასეთი ტიპის დომენები სამი ან მეტი ლათინური ასოსგან შედგება და იმ ორგანიზაციის ტიპს გამოხატავენ, რომელსაც წარმოადგენენ (მაგ., . გამოიყენება კომერციული ორგანიზაციებისთვის).
ეგვიპტური რიცხვები

ეგვიპტური რიცხვები – რიცხვთა სისტემა, რომელსაც ძველ ეგვიპტეში იყენებდნენ. სისტემა ათობითი იყო და იეროგლიფებით იწერებოდა. ისინი ჯერ კიდევ ქრისტეს შობამდე შეიქმნა და ჩვენი წელთაღრიცხვით საუკუნემდე გამოიყენებოდა. ეგვიპტურ ციფრებში არ იყო 0-ის აღმნიშვნელი ნიშანი.

ციფრები და რიცხვები
შემდეგი იეროგლიფები გამოიყენებოდა ათის ხარისხების გამოსახატავად:

მრავალჯერადი რიცხვები გამოიხატებოდა ამ ნიშნების განმეორებით იმდენჯერ, რამდენჯერაც საჭირო იყო. მაგ., ქვის კარნაკი უჩვენებს რიცხვს 4622 ამგვარად:

ეგვიპტური იეროგლიფები შეიძლება დაიწეროს ორივე მიმართულებით (ასევე ვერტიკალურადაც).

შეკრება და გამოკლება
მიმატების და გამოკლების აღსანიშნავად გამოიყენებოდა: 54-და-55 ნიშნები. თუ ფეხი მიმართული იყო ნაწერის მიმართულებით აღნიშნავდა შეკრებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში გამოკლებას.
უფა

უფა (რუს. ́; ბაშკ. ; თათრ. , ; ჩუვაშ. ) — ბაშკირეთის (ბაშკორთოსტანი) დედაქალაქი, რუსეთი. 2017 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1,115,560 ადამიანს.

უფა დასავლეთ ურალის ერთ-ერთი ინდუსტრიული ცენტრია და მდინარეების ბეალაია და უფას შესართავთან მდებარეობს. ქალაქი პირველად მოხსენიებულია ციხე-სიმაგრის სახით 1574 წელს, რომელიც ივანე -ის ბრძანებით ააგეს და თავდაპირველად მისი ადგილმდებარეობის სახელი „ტურა-ტაუ“ ერქვა. ქალაქს „უფა“ (თურქ. „მცირე“) ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებდა და შერჩა კიდეც. 1802 წელს უფა ბაშკირეთის მთავარი ქალაქი გახდა.

დემოგრაფია
2010 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა იყო შემდეგი:

ასევე არიან: სომხები (2,822 ადამიანი), გერმანელები (2,213 ადამიანი), ებრაელები (2,082 ადამიანი) და აზერბაიჯანელები (2,075 ადამიანი).
ჩიჩენ-იცა

ჩიჩენ-იცა (ესპ. [' '], იუკატანის მაიას ენაზე „იცას ქვაბულის პირთან“) — ვრცელი კოლუმბამდელი არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკის ტერიტორიაზე, კერძოდ იუკატანის ნახევარკუნძულზე, აგებული მაიას ცივილიზაციის მიერ, ახ.წ. საუკუნეში.

ჩიჩენ-იცა მნიშვნელოვანი რეგიონული ცენტრი იყო ჩრდილოეთ მაიას გავაკებაზე გვიანდელი ანტიკურიდან ადრეულ პოსტკლასიკურ პერიოდამდე. ამ არემარეში მრავალი არქიტექტურული სტილია წარმოდგენილი, ცენტრალური მექსიკისთვის დამახასიათებელი ე.წ. მექსიკანიზებული სტილიდან პუუკის სტილამდე, რომელიც გაბატონებული იყო პუუკის მაიას ჩრდილოეთ დაბლობებზე. თავდაპირველად ცენტრალური მექსიკის სტილის არსებობა ამ რეგიონში დაპყრობების გავლენა ეგონათ, თუმცა თანამდეროვე ინტეპრეტაციით ეს უფრო კულტურული დიფუზიის შედეგი უნდა ყოფილიყო.

არქეოლოგიური მონაცემები, როგორიცაა ხანძრის ნიშნები რამდენიმე მნიშვნელოვან ნაგებობასა თუ არქიტექტურულ კომპლექსზე, მიანიშნებს, რომ ჩიჩენ-იცას დაქცევის მიზეზი სისხლიანი უნდა ყოფილიყო. ჩიჩენ-იცას ჰეგემონიის დაკნინების შემდეგ, რეგიონულმა ცენტრმა იუკატანზე მაიაპანში გადაინაცვლა.

ჩიჩენ-იცას ნანგრევები ამჟამად მექსიკის ფედერალური მფარველობის ქვეშაა და იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.

გალერეა
კასია (მცენარე)

კასია — მრავალწლოვანი ბალახის, ბუჩქების ან ტანდაბალი ხეების გვარი ცეზალპინიისებრთა ქვეოჯახისა.

500-600 სახეობა გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. სამკურნალო მნიშვნელობა აქვს სინამაქის ხეს , რომლის სამშობლოდ სუდანს მიიჩნევენ. მისი ერთწლიანი კულტურა გვხვდება შუააზიასა და ყაზახეთში. საქართველოში ხარობს სუბტროპიკულ მცენარეთა სარტყელში.

ბუჩქის სიმაღლე 1,5 მ აღწევს. სამკურნალოდ იხმარება მისი ფოთოლი, რომელიც „ალექსანდრიული ოტლის“ (სინამაქის ფოთლის) ან სენას სახელით არის ცნობილი, და პარკი (ალექსანდრიული პარკი); შეიცავს ანტრაგლიკოზიდებს, იყენებენ საფაღარათო საშუალებით, ისე როგორც -ს და -ს. ხიარიშამბარი ანუ ხეჩერჩხელა საქართველოში ეგვიპტიდან შემოიტანეს და საფაღარათო საშუალებად ხმარობდნენ. მისი ქერქი შედიოდა პირში გამოსავლები კეთილსურნელოვანი ნარევის სუნონის შემადგენლობაში.
კასლეთი

კასლეთი — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. სიგრძე 23 კმ, აუზის ფართობი 76 კმ². იწყება ზღვის დონიდან 2875 მ სიმაღლეზე პატარა ტბიდან. ერთვის მდინარე თხეიშს მარჯვნიდან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში, წყალმცირობა - ზამთარში. საშუალო წლის ხარჯი შესართავთაბ 4 მ³/წმ.
კასპის სამაროვანი

კასპის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში. კასპის რკინიგზის სადგურსა და მდინარე ლეხურას შორის. მიეკუთვნება გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანას (ძვ. წ. — სს.).

1962—1963 წლებში მცხეთის არქეოლოგიური ექსპედიიციის კასპის რაზმმა (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე, რაზმის უფროსი მ. ბარამიძე) გათხარა ქვაყრილიანი და მიწაყრილიანი ორმოსამარხები და 1 კენოტაფი. სამარხი ორმო სწორკუთხა ან ოვალურია და ხის ძელებით ან ფიქალითაა გადახურული. სამარხები ძირითადად თითო მიცვალებულისთვისაა განკუთვნილი. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ კიდურებმოხრილი, მარჯვნივ (მამაკაცები) ან მარცხნივ (ქალები) გვერდზე, იშვიათად — გაშოტილი. ყოველ მიცვალებულს ჩატანებული ჰქონდა 1-იდან 16-მდე თიხის ჭურჭელი (უმთავრესად მორგვზე დამზადებული შავი, ლეგა ან მონაცრისფრო ხელადები, დოქები, ტოლჩები, სასმისები, ბადია-ლანგრები, დერგები, ქილები, ქოთნები, სადღვებლები და სხვა); იარაღი (ბრინჯაოს ფოთლისებური, გრძელყუნწიანი სამკუთხა ფორმის სატევრები, მოკლე მახვილი, მასრაგახსნილი და მთლიან-მასრიანი შუბისპირები და ხელშუბისპირები, ისრისპირები, რკინის სატევრები და შუბისპირები); სამკაული (საკინძები, სამაჯურები, საკანჭურები, ამულატები, ნემს-მახათბი, მაშა-ჩქიფები, სარდიონის, პასტის, კაურის და ქარვის ნაირგვარი მძივები და სხვა). მსგავსი მასალა აღმოჩენილია აღმოსავლეთ საქართველოს (სამთავრო, ნარეკვავი, აღაიანი, მეტეხი, კავთისხევი, ხოვლე, თბილისი და სხვა) სინქრონულ ძეგლებში.

მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
კასპის ცემენტ-შიფერის კომბინატი

კასპის ცემენტ-შიფერის კომბინატი — ისტორიული ძეგლი, საქართველოს ცემენტის მრეწველობის პირველი საწარმო ქ. კასპში (1978 წლამდე ეწოდებოდა კასპის ცემენტის ქარხანა). თბილისიდან 48 კმ-ზე. მშენებლობა დაიწყო 1927 წელს კასპის კირქვისა და თიხის საბადოების წარმოების ათვისების ბაზაზე. საწარმოს ძირითადი პროდუქციაა ცემენტი, შიფერი და წვრილი საკედლე ბლოკები. პირველი ქართული ცემენტი გამოუშვეს 1930 წელს. შიფერის წარმოება კომბინატმა აითვისა 1945 წელს, საკედლე ბლოკებისა — 1960 წელს. 1947 წელს დაიწყო კომბინატის გაფართოება. 1949 წელს კომბინატის საწარმოო სიმძლავრემ შეადგინა 250 ათ. ტ ცემენტი, 1953 წელს — 390, 1966 წ. — 760, ხოლო 1976 წ. — 830 ათ. ტონა.

კომბინატის მზა პროდუქცია ძირითადად რესპუბლიკის შიგნით მოიხმარება. 1968 წლიდან 400 მარკის საექსპორტო ცემენტს გზავნიან ირანში.
კასრი (საქართველო)

კასრი — ისტორიული პუნქტი შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში. წყაროებში პირველად იხსენიება აღმოსავლეთ კახეთში (ჰერეთში) ერისმთავარ არჩილის მოღვაწეობასთან დაკავშირებით ( ს.). შემდგომში არჩილმა კასრი უბოძა ერთ-ერთ კლარჯ მთავარს. კასრის ეკლესია (ნანგრევები შემორჩენილია დაბა კახის (აზერბაიჯანი) ტერიტორიაზე) იხსენიება 1310 წელს. შესაძლებელია კასრი კახის უძველესი სახელწოდება იყოს.
კასრისსერი

კასრისსერი — მთა საქართველოსა და თურქეთის საზღვარზე. მდებარეობს ერუშეთის ქედზე, მდინარეების ინჯასუსა (ურაველის მარჯვენა შენაკადი) და ქარზამეთისწყლის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. ასპინძის მუნიციპალიტეტისა და არტაანის პროვინციის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2944 მ. კასრისსერი აგებულია ნეოგენური ანდეზიტ-დაციტური ლავით. შემოსილია ალპური მდელოებით.
კასრისხევი

კასრისხევი, კასარა — კლდეკარისებრი მონაკვეთი თრუსოს ხეობის ქვემო ნაწილში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. კასრისხევი სოფელ კობიდან 5-6 კმ დაშორებით მდებარეობს. სიგრძე 2 კმ, ფსკერის აბსოლუტური სიმაღლე 2100-2200 მ. წარმოიქმნა მეოთხეული პერიოდის ბოლოში, მცირე ხორისარის ვულკანის კრატერიდან ამონთხეული ლავური ღვარის ეროზიული გახერხვის შედეგად. კასრისხევში გამოდის უხვდებიტიანი მინერალური წყაროები და გროვდება ტრავერტინები.
იორნ უტზონი

იორნ უტზონი ( ; დ. 9 აპრილი, 1918, კოპენჰაგენი — გ. 29 ნოემბერი, 2008) — დანიელი არქიტექტორი, ყველაზე უკეთ ცნობილი სიდნეის ოპერის თეატრის ორიგინალური დიზაინით.

სწავლობდა კოპენჰაგენის არქიტექტურის სკოლაში (1937–1942), გაირა ექვსთვიანი სტაჟირება ალვარ აალტოსთან (1946), სწავლობდა შვედი ერიკ გუნარ ასპლუნდის ნამუშევრებს. სიდნეის საოპერო თეატრისთვის გამოცხადებულ საერთაშორისო კონკურსში (1957) იმ დროისთვის უკვე სახელოვანმა ეერო საარინენის დაჟინებით ნაკლებად ცნობილი უტზონის ექსპრესიული პროექტი გამოცხადდა.

ოპერის თეატრის მშენებლობის პერიოდში მრავალი საინჟინრო სირთულე წარმოქმნა, რამაც მშენებლები უტზონის თავდაპირველი გეგმიდან გადახვევა აიძულა. პროტესტის ნიშნად 1966 წელს უტზონი პროექტიდან წავიდა, რის შემდეგაც ინტერიერით ადგილობრივი, ავსტრალიელი სპეციალისტები დაკავდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ უტზონს მომდევნო წლებში ბევრი არ უშენებია, სიდნეის თეატრისთვის მას მრავალი ჯილდო აქვს მიღებული (მათ შორის პრიცკერის პრემია 2003 წ.), ხოლო 2007 წელს პირველი არქიტექტორი გახდა, რომლის პროექტი ავტორის სიცოცხლეშივე მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა.
სპარსული ხალიჩა

სპარსული ხალიჩა (პაჰლავი ბობ, სპარსული , ნიშნავს "გაშლას" და არაბ. , თურქ. ) სპარსული ხელოვნებისა და კულტურის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ხალიჩის ქსოვა სპარსული კულტურის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული გამოვლინებაა და უძველესი სპარსეთიდან იღებს დასაბამს.

სპარსული ხალიჩები სამ ჯგუფად შეიძლება დაიყოს: ფარშ / '' (ზომით აღემატება 1.52 მ), ქალიჩეჰ (1.52 მ-ზე ნაკლები), და მომთაბარეთა ფარდაგები —ქილიმ, (ასევე ზილუ, უხეში ნაქსოვით).

ისტორია
ხალიჩის ქსოვის ხელოვნება ირანში უძველესი დროიდან არსებობდა. დღემდე შემორჩენილი უძველესი ნიმუშების ნაკვალევები ძვ. წ. 500 წლით თარიღდება და აქამენიდების პერიოდს ეკუთვნოდა.

პირველი დოკუმენტური მტკიცება სპარსული ხალიჩების არსებობის შესახებ მოიპოვება ჩინურ ტექსტებში, რომლებიც სასანიდების პერიოდს ეხება (224 - 641). ამ პერიოდის განმავლობაში ხელოვნებამ მრავალი ცვლილება განიცადა ირანის კულტურის მრავალ ერაში და კულმინაციას ირანში მონღოლთა შემოსევის პერიოდამდე მიაღწია. მონღოლთა ბატონობის პერიოდში ეს ხელოვნება ისევ იწყებს განვითარებას თემურლენგის პერიოდში.

დროთა განმავლობაში ხალიჩებში გამოყენებული მასალა შალი, აბრეშუმი და ბამბა, იშლება. შესაბამისად, არქეოლოგებს უჭირთ გათხრებისას რაიმე ხელმოსაჭიდი ნიმუშის აღმოჩენა. ადრეული პერიოდებიდან დღემდე მხოლოდ ცალკეული ფრაგმენტები და ნაფლეთებია შემორჩენილი და ამ ფრაგმენტებით შეუძლებელია სელჯუკებამდელი სპარსეთის პერიოდის ( ს.) ხალიჩის ქსოვის დამახასიათებელი თვისებების დადგენა.

:
ომის ხალიჩები

ომის ხალიჩების ტრადიცია ავღანეთში დასაბამს ამ ქვეყნის 1979 წელს საბჭოთა ოკუპაციის პერიოდიდან იღებს და გრძელდებოდა მომდევნო სამხედრო, პოლიტიკური და სოციალური კონფლიქტების პერიოდში. ავღანელი ხალიჩის მქსოველები ომის სიმბოლიკის გამოყენებას იწყებენ თითქმის მყისვე მათი ქვეყნის საბჭოთა კავშირის დაპყრობის შემდეგ. ეს ტრაციდია დღემდე გრძელდება. ამ პერიოდის მოვლენების საპასუხოდ შექმნილი ხალიჩები ომის ხელოვნების მსოფლიოს ყველაზე მდიდარ ტრადიციას წარმოადგენს გვიანდელი და ადრეულ საუკუნეში.

ტერმინები ბალუჩი და ომის ხალიჩა განზოგადოებებია, რომლებიც ამ ჟანრს ხალიჩის გამყიდველებმა, კომერციულმა გალერეებმა, კოლექციონერებმა და კრიტიკოსებმა მისცეს. გამორჩეული ნიშანი ამ ხალიჩების არის რეგიონში ომისა და კონფლიქტების შემქმნელთა ინტერპტრეტაციის ასახვა.

მცირეა ცნობილი იმაზე, თუ როგორ გაჩნდა ან რა მიზანი ჰქონდა ამ მოტივის წარმოსახვას ხალიჩებში ამ რეგიონში.
ბაშკირეთი

ბაშკირეთის რესპუბლიკა ან ბაშკირეთი — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ვოლგისპირეთის ფედერალურ ოკრუგში.

დედაქალაქი - ქ. უფა.

ესაზღვრება თათრეთისა და უდმურტეთის რესპუბლიკებს, პერმის მხარეს, აგრეთვე სვერდლოვსკის, ჩელიაბინსკის და ორენბურგის ოლქებს.

შეიქმნა 1919 წლის 23 მარტს.

გეოგრაფიული მდებარეობა
რესპუბლიკა მდებარეობს სამხრეთ ურალის ფერდობსა და იმიერურალზე. ბაშკირეთის ტერიტორიაზე უმაღლესი წერტილია - მთა იამანთუ (1640 მ). რესპუბლიკის განფენილობა ჩრდილოეთიდან სამხრეთით - 550 კმ, ხოლო დასავლეთიდან აღმოსავლეთით - 430 კმ.

დიდი მდინარეებია: ბელაია (აგიზელი) (1430 კმ) და მისი შენაკადები ნუგუში (235 კმ), სიმი (239), უფა (918 კმ), დიომა (556 კმ), აგრეთვე საკმარა (760 კმ), ურალი და იკი (571 კმ).
ბორნეოს ორანგუტანი

ბორნეოს ორანგუტანი, კალიმანტანური ორანგუტანი — ადამიანის მსგავსი მაიმუნი. გავრცელებულია კუნძულ კალიმანტანსა და კუნძულ სუმატრაზე. მამლის სხეულის სიგრძე 130-150 სმ, მასა — 100 (იშვიათად 250) კგ აღწევს. დედალი ტანად გაცილებით პატარაა. ხელების შლილი 3 მ-მდეა. აქვს გრძელი და განიერი მტევნები. ცერი რუდიმენტულია, ფეხები — შედარებით მოკლე. კუდი და საჯდომი კორძები არ აქვს. სახე ტიტველია. ცხოვრობს ტყეში. ხიდან მიწაზე იშვიათად ჩამოდის. მაკეობა 275 დღე გრძელდება. შობს ერთ ნაშიერს, რომელსაც ძუძუს აწოვებს 3-4 წლამდე, სქესობრივად მწიფდება 10-12 წლისა. ცოცხლობს 30 წლამდე. ღამის გასათევად ორანგუტანი ხეზე მიწის ზედაპირიდან 10-20 მ სიმაღლეზე იკეთებს ბუდეს. იკვებება მცენარეებით, ფრინველების კვერცხებით. ორანგუტანის დაჭერა აკრძალულია.
კატაბალახა

კატაბალახა — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კატაბალახასებრთა ოჯახისა. გვარში 200-ზე მეტი სახეობაა.

გავრცელებულია მთელ ევრაზიაში, სამხრეთ ამერიკის ანდებსა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში იზრდება 10 სახეობა (მათგან 2 კავკასიის ენდემია). სამკურნალო კატაბალახა ყველაზე ფართოდ გავრცელებული სახეობაა. 1,5 მ-მდე სიმაღლის ვარდისფერყვავილებიანი ბალახია. ბევრია საქართველოს ტყისპირებსა და ბუჩქნარებში. ფესურა და ფესვები შეიცავს ეთეროვან ზეთს, ვალერიანის მჟავას, ძმარმჟავას და ჭიანჭველმჟავას, ალკალოიდებს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, შაქარს. საქართველოში იზრდება აგრეთვე კოლხური კატაბალახა , რომელიც ასევე დიდი რაოდენობით შეიცავს ეთეროვან ზეთს და ვალერიანის მჟავას.

კატაბალახას პრეპარატებს (ექსტრაქტი, ნაყენი სპირტსა და ეთერზე) იყენებენ ნერვული აგზნების, უძილობის, გულსისხლძარღვთა სისტემის ნევროზის დროს და სხვა. კავკასიაში, უკრაინასა და ზოგ სხვა რაიონში ველური კატაბალახის ფესვებს და ფესურებს იყენებენ, სხვაგან კი კატაბალახა კულტივირებულია.
კატაბალახასებრნი

კატაბალახასებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, იშვიათად ბუჩქბალახები და ბუჩქებია. აქვთ მოპირისპირედ განწყობილი მთლიანი ან დანაწევრებული უთანაფოთლო ფოთლები და რთულ ყვავილედებად თავმოყრილი ორსქესიანი ან ერთსქესინი ყვავილები, 4, ზოგჯერ 3—1 მტვრიანა. გინეცეუმი 3 ნაყოფის ფოთლისაგან შედგება, მათგან 2 განუვითარებელია. ნასკვი ქვედაა. ნაყოფს აქვს საფრენი.

ოჯახი აერთიანებს 13 გვარის 140 სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ამერიკის, ევრაზიის და აფრიკის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში იზრდება 3 გვარის 21 სახეობა. მნიშვნელოვანი გვარებია კატაბალახა, ვალერიანელა და კენტრანტუსი.
კატალპა

კატალპა — მცენარეთა გვარი ბიგნონიასებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი ხეებია. ცნობილია 11 სახეობა.

სამშობლოდ ითვლება ჩრდილოეთი ამერიკა და აღმოსავლეთი აზია. კულტივირებულია საქართველოს ბევრ რაიონში. ამრავლებენ თესლით, კალმით და ფესვის ამონაყარით. კარგად ხარობს მსუბუქტენიან ნიადაგებზე. სინათლის მოყვარულია.

აქვს მსუბუქი და რბილი მერქანი, რომელიც ძნელად ლპება. დეკორატიული მცენარეებია.

გალერეა
ხაბუმე

ხაბუმე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: მოიდანახე, ხაბუმე, ჯუმითი).

ითვლებოდა დადიანების ერთ-ერთი შტოს მამულად — ე. წ. „სამანჩო“.

არსებობს მისი წარმოშობის რამდენიმე ვერსია: 1. ხაბო რუმე — ბნელი, ჩაქცეული, უფსკრულიანი ადგილი (მეგრულად); 2. ხაბა — ქვა (მეგრულად), ქვიანი ადგილი; 3. სოფლის ცენტრში გაუვალი ტყე ყოფილა, მის ცენტრში ღრმად ჩაქცეული ინწროხით, ყაჩაღების და მხეცების საბუდარი, ამიტომ მისთვის „ხაბორუმე“ შეურქმევიათ; 4. ხაბუმე ბალახი ყოფილა, რომლითაც მოფენილი იყო თურმე ეს ადგილი. ამიტომ შეერქვა ამ ადგილს ეს სახელი — „ხაბუმე“.

სოფელი შედგება რამდენიმე უბნისგან — ჯუმითი, პირველი და მეორე მოიდანახე, ჟუღუ, საკუთრივ ხაბუმე. სოფელი განლაგებულია მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროს მიდამოებში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1413 ადამიანი.

გალერეა
სანტრალისტანბული

სანტრალისტანბული — სამუზეუმო კომპლექსი ოქროს რქის ზემო ნაწილში სტამბოლის ეიუფის უბანში, თურქეთი. ცენტრი გაიხსნა 2007 წელს და შედგება თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმისგან, ენერგიის მუზეუმისგან, ამფითეატრისგან, საკონცერტო დარბაზისა და საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკისგან, რომელიც სტამბოლის ბილგის უნივერსიტეტის კამპუსზე მდებარე ოსმალეთის იმპერიის ყოფილ პირველ ელექტროსადგურში განთავსდა.

სანტრალისტანბულის შენობები, რომლის საერთო ფართი 118 მ²-ია განლაგებულია ყოფილი სილაჰტარაჟას ელექტრო სადგურში, რომელიც 1914-1983 წლებში სტამბოლს ელექტროენერგიას აწვდიდა. კომპექსის სახელი „სანტრალ“ თურქულად ელექტროსადგურს ნიშნავს.
მონსერატ კაბალიე

მარია დე მონსერატ ვივიანა კონსეპსიონ კაბალიე ი ფოლკი , უკეთ ცნობილი, როგორც მონსერატ კაბალიე ( ; დ. 12 აპრილი, 1933, ბარსელონა, ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა — გ. 6 ოქტომბერი, 2018, სანტ-პაუს ჰოსპიტალი, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი სოპრანო. განთქმული იყო, უპირველეს ყოვლისა, ბელკანტოს ტექნიკითა და როსინის, ბელინისა და დონიცეტის კლასიკურ იტალიურ ოპერებში წამყვანი როლების შესრულებით.

როკ-მუსიკის მოყვარულთათვის კაბალიე ასევე ცნობილია ერთობლივი ალბომით ჯგუფ -ის ვოკალისტ ფრედი მერკურისთან — (1988). ამ ალბომის სასათაურო სიმღერა, მიძღვნილი კაბალიეს მშობლიურ ქალაქ ბარსელონასადმი, 1992 წელს ამ ქალაქში ჩატარებული ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოფიციალური ჰიმნი გახდა.

გარდაიცვალა 2018 წლის 6 ოქტომბერს, მშობლიურ ქალაქში, ნაღვლის ბუშტის ინფექციით.
კატეხი

კატეხი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 7 432 ადამიანი.

ისტორია
კახეთი იყო საქართველოს ისტორიული მხარის, ჰერეთის, მნიშვნელოვანი პუნქტი. საუკუნეში კატეხი ერთ-ერთი მსხვილი საეკლესიო ცენტრი იყო. კატეხის ეკლესია კათოლიკოსმა მელქისედეკ -მა შესწირა მცხეთის სვეტიცხოველს. საუკუნეში ირან-ოსმალეთის აგრესიისა და დაღესტნელი ფეოდალების გამუდმებული თავდასხმების შედეგად კახეთის სამეფოს ჩამოსცილდა აღმოსავლეთი ნაწილი, რომელშიც კატეხიც შედიოდა და ჩამოყალიბდა ჭარ-ბელაქნელ ლეკთა უბატონო თემები. საუკუნის დასაწყისში სოფელში ცხოვრობდა 1060 ლეკი.
კატისებრი ლემური

კატისებრი ლემური, კატა — ნახევრად მაიმუნი საკუთრივ ლემურების გვარისა. მისი სხეულის სიგრძე 40 სმ აღწევს, კუდისა — 55 სმ. ზურგის მხარე და თავი რუხია, მუცლისა მოთეთრო, კუდზე — 15-16 შავი რგოლი აქვს, მამალს მხარზე და წინამხარზე სურნელოვანი ჯირკვლები აქვს. ბინადრობენ კუნძულ მადაგასკარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ღია ადგილებში, კარგად ცოცავენ კლდეზე. იკვებებიან ლეღვისა და სხვა მცენარეების ნაყოფით. კარგად იტანენ ტყვეობას.
Blue Sky Studios

— ოსკარის პრემიის მფლობელი ბრიტანული ანიმაციური სტუდია, რომელიც მდებარეობს აშშ-ის ქალაქ ნიუ-იორკში. მეტად ცნობილია კომპიუტერულ გრაფიკაზე აგებული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმებით: „დიდი გამყინვარება“, „დიდი გამყინვარება 2: გლობალური დათბობა“, „დიდი გამყინვარება 3: დინოზავრების ერა“, „გამყინავარება 4: კონტინენტური დრეიფი“, „რიო“, „რობოტები“, „ჰორტონი“.

პოპულარული ფილმები
გამოსული ფილმები

მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
კატისთვალა გველი

კატისთვალა გველი — გველების გვარი ანკარასებრთა ოჯახისა. თვალის გუგა სინათლეზე ვერტიკალურადაა შევიწროებული და კატისას მოგვაგონებს. აქვთ ღარიანი შხამიანი კბილები. გავრცელებულია ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ აზიასა და აფრიკაში. გვარი შეიცავს 12 სახეობას. ამიერკავკასიაში 1 სახეობაა — ჩვეულებრივი კატისთვალა გველი — , რომელიც ცნობილია აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. ბინდისა და ღამის ცხოველია. იკვებება პატარ-პატარა ცხოველებით. ადამიანისათვის უვნებელია, კბილების მდებარეობა დაშხამვის საშუალებას არ იძლევა.
კატისწვერი

კატისწვერი — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კედელას ქედზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადების — ჭანჭახისა და გომულის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3200 მ. აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული ფლიშური წყებით. კალთები შემოსილია ალპური მდელოებით.
კაულერპა

კაულერპა — მწვანე წყალმცენარეების გვარი სიფონოვანთა რიგისა. მოიცავს 60-მდე სახეობას, გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებში. მათი თალუსი ერთი მრავალბირთვიანი დიპლოიდური უჯრედია, რომლის მოპირდაპირე კედლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ცელულოზოვანი ხიდაკებით (სიფონოვანი აგებულება). შედგება 1 მ-მდე გაწოლილი დატოტვილი ნაწილისაგან, რიზოიდებისა და 30 სმ-მდე სიგრძის ფოთლის მსგავსი ვერტიკალური ყლორტებისაგან. მრავლდება სქესობრივად (იზოგამია) და ვეგეტატიურად.