iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარიანა ვიქტორია პორტუგალიელი

მარიანა ვიქტორია პორტუგალიელი (; დ. 15 დეკემბერი, 1768 — გ. 2 ნოემბერი, 1788) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ -ისა და დედოფალ მარია -ის ასული. ესპანეთის მეფე კარლ -ის ვაჟის, გაბრიელის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარიანა ვიქტორია დაიბადა 1768 წლის 15 დეკემბერს ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე პედრუ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია -ის ქალიშვილი. მას სახელი დაარქვეს ბებიის, დედოფალ მარიანა ვიქტორია ესპანელის პატივსაცემად, რომელსაც სახელი თავის მხრივ საფრანგეთის დოფინ მარიანა ვიქტორია ბავარიელის პატივსაცემად ერქვა. აღსანიშნავია, რომ მისი მშობლები ერთმანეთისათვის ღვიძლი ბიძა-ძმის შვილი იყვნენ.

1777 წელს, მისი ბებია მარიანა ვიქტორია წავიდა ესპანეთში, სადაც თავის ძმას, მეფე კარლ -ს მოელაპარაკა ახალი ესპანეთ-პორტუგალიის ალიანსის შექმნის თაობაზე. საბოლოოდ გადაწყდა, რომ ალიანსის შექმნისათვის ორ სამეფოს შორის დინასტიური ქორწინება უნდა შემდგარიყო, რა დროსაც მარიანა ვიქტორია პორტუგალიელი ცოლად გაჰყვებოდა ესპანეთის მეფე კარლ -ის უმცროს ვაჟს, ინფანტ გაბრიელს. მარიონეტული ქორწინება 1785 წლის 12 აპრილს შედგა ვილა-ვიკოზას სასახლეში. წყვილი ნამდვილად იმავე წლის 23 მაისს დაქორწინდა არანხუესის სამეფო სასახლეში.

წყვილს ხანმოკლე ქორწინებიდან სულ სამი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ორი ჩვილობაში დაიღუპა. მარიანა ვიქტორია 1788 წლის 2 ნოემბერს გადაჰყვა მესამე მშობიარობას, ესკორიალის სასახლეში. მისი ქმარი, რომელიც ამ დროს საქმის გამო გამგზავრებული იყო სასწრაფოდ ჩავიდა მადრიდში, სადაც მალევე ჩუტყვავილა შეეყარა და ისიც იმავე წელს გარდაიცვალა. მათი ვაჟის აღზრდა მარიანა ვიქტორიას მშობლებმა აიღეს საკუთარ თავზე.

შვილები
პედრო კარლოსი (1786-1812), ცოლად შეირთო ბეირას პრინცესა მარია ტერეზა პორტუგალიელი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი;
მარია კარლოტა (1787), გარდაიცვალა ჩვილი;
კარლოს ხოსე (1788), გარდაიცვალა ჩვილი;
იზაბელ მარია პორტუგალიელი

იზაბელ მარია პორტუგალიელი (; დ. 4 ივლისი, 1801 — გ. 22 აპრილი, 1876) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ქალიშვილი. თავისი ძმის, პორტუგალიის მეფე პედრუ -ის რეგენტი 1826-1828 წლებში.

ბიოგრაფია
იზაბელ მარია დაიბადა 1801 წლის 4 ივლისს კელუშში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის შუათანა ქალიშვილი. მისი სრული სახელია იზაბელ მარია და კონსესაო ჟუანა გუალბერტა ანა ფრანცისკა დე ასის დე პაულა დე ალკანტარა ანტონია რაფაელა მიკაელა გაბრიელა ხოაკინა გონძაგა დე ბრაგანსა ი ბურბონი.

მას შემდეგ, რაც ნაპოლეონის არმია პორტუგალიაში შეიჭრა, სამეფო ოჯახი ბრაზილიაში გაიქცა. ამ დროს იზაბელ მარია ჯერ კიდევ ბავშვი იყო. სამეფო ოჯახი უკან მხოლოდ 1821 წელს დაბრუნდა, თუმცა მისი ძმა პედრუ , რომელიც ბრაზილიის იმპერატორი გახდა იქ დარჩა. 1826 წელს, მეფე ჟუან -ის გარდაცვალების შემდეგ, მეფე პედრუ გახდა, რომელიც ბრაზილიის იმპერატორობის გამო ვერაფრით ახერხებდა პორტუგალიაში ჩასვლას, ამიტომაც რეგენტად თავისი საყვარელი და, იზაბელ მარია დასვა. ამავე წელს პედრუ პორტუგალიის ტახტიდან გადადგა თავისი ქალიშვილის, მარია -ის სასარგებლოდ, რომელიც ჯერ არასრულწლოვანი იყო, ამიტომაც იზაბელ მარიას რეგენტის სტატუსი შეუნარჩუნდა და მხოლოდ 1828 წელს ჩამოერთვა იგი.

პორტუგალიის სამოქალაქო ომის დროს, იზაბელ მარია მარია -ის მხარეს იჭერდა, თუმცა თავის ძმას, მეამბოხე მიგელ -ს დაეხმარა ქვეყნიდან გაქცევაში. იგი არასოდეს დაქორწინებულა და არც შვილები ჰქოლია. რეგენტობის დასრულების შემდეგ იგი მშვიდად ცხოვრობდა ლისაბონში, სადაც გარდაიცვალა 1876 წლის 22 აპრილს, 74 წლის ასაკში. დაკრძალულია ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში.
შესახსრებული ავტობუსი

შესახსრებული ავტობუსი — დიდი ტევადობის ავტობუსი ან ტროლეიბუსი, რომელიც შედგება სექციებისგან. ეს განყოფილებები ერთმანეთს უკავშირებდება სახსრული შეერთებით, რომელსაც გააჩნია გასასვლელი მგზავრებისთვის, რაც მათ აძლევს საშუალებას, თავისუფლად გადაადგილდნენ ერთი სექციიდან მეორეში. ამგვარი შეერთება, მეტი ადამიანის გადაყვანის შესაძლებლობას იძლევა, გაუმჯობესებული მანევრირების პირობებში, გაზრდილი სიგრძის, ჩვეულებრივ (შეუსახსრებელ) ავტობუსთან შედარებით. ვინაიდან სექციები განუცალკევებელია, იგი ერთ სატრანსპორტო საშუალებად განიხილება.

გამომდინარე იქიდან, რომ ასეთ ავტობუსებს, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით მგზავრების გადაყვანა შეუძლია, ამასთან სამოძრაოდაც ფართო ზოლი ესაჭიროება, მათ ხშირად ჩქაროსნული (ექსპრეს) მარშრუტებისა და ავტობუსების ჩქაროსნული სისტემებისთვის იყენებენ, ცალკე გამოყოფილი გზებით, მაღალი მგზავრბრუნვის მიმართულებებზე.

შესახსრებული ავტობუსების სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 18 მეტრს (კანონმდებლობით, ნებადართულია არაუმეტეს 18,75 მ) და იტევს 104-128 კაცამდე, 60-70 დასაჯომი ადგილით. მათი რაოდენობა, მეტად დამოკიდებულია ავტობუსის ძარას ტიპზე. თანამედროვე სტანდარტის ავტობუსები დაბალიატაკიანია, რის გამოც, სავალი ნაწილი სალონში თავსდება, რაც შესაბამისად ამცირებს საერთო ტევადობას, ხოლო ეტლით მოსარგებლეებზეე გამოსაყოფი ადგილების საჭიროების გამო, იკლებს დასაჯდომი ადგილების წილი. საგანგებოდ ჩქაროსნული სისტემებისთვის, ასევე იყენებენ კიდევ უფრო გაზრდილი ტევადობის, 25-მეტრამდე სიგრძის ორმაგად შესახსრებულ ავტობუსებსაც.
მეთილენ დიფენილის დიიზოციანატი

მეთილენ დიფენილის დიიზოციანატი, შემოკლებით — ორგანული ნაერთი და არომატული დიიზოციანატი. არის სამი იზომერის სახით, ესენია: 2,2'-, 2,4'-, და 4,4'-. ამ იზომერებიდან ყველაზე ფართოდ გამოიყენება 4,4'- იზომერი, რომელსაც მეორენაირად 4,4'დიფენილმეთან დიიზოციანატს უწოდებენ. 4,4'დიფენილმეთან დიიზოციანატი არის ყველაზე წარმოებადი დიისოციანატი, რომელიც გლობალური ბაზრის 61,3%-ს შეადგენდა 2000 წელს.

წარმოება
მეთილენ დიფენილის დიიზოციანატის პიეველადი პროდუქტებია ანილინი და ფორმალდეჰიდი, კატალიზატორად გამოიყენება ქლორწყალბადმჟავა. რეაქციის შედეგად მიიღება დიამინი:

ეს დიამინი რეაქციაში შედის ფოსგენთან, რათა მიღებული იქნეს იზოციანატების ნარევი. იზომერული თანაფარდობა კი განისაზღვრება დიამინის იზომერული შემადგენლობით.

ნარევის დისტილაცია იძლევა ოლიგომერული პოლიიზოციანატების ნარევს, რომელიც ცნობილია როგორც პოლიმერული , და -ის იზომერების ნარევს, რომელსაც დაბალი 2,4' იზომერის შემცველობა აქვს. შემდგომში კი გაწმენდის შედეგად ხდება იზომერის ნარევის ფრაქციული დისტილაცია.
პენტაერიტრიტოლი

პენტაერიტრიტოლი — ორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით (2)4. გამოიყენება სამშენებლო ბლოკების, ფეთქებადი ნივთიერებების, საღებავების, კოსმეტიკური საშუალებების და სხვა მრავალი პროდუქტის მისაღებად. არის მყარი ნივთიერება.

სინთეზი
პენტაერიტრიტოლი პირველად გერმანელმა ქიმიკოსმა ბერნარდ ტოლენსმა და მისმა სტუდენტმა პ. ვიგანდმა მიიღო 1891 წელს. მიიღება პოლიმიერთების რეაქციით აცეტალდეჰიდისა და სამი მოლი ფორმალდეჰიდისგან. მიღებულ პროდუქტს კვლავ ემატება ფორმალდეჰიდი და მიიღება საბოლოო პროდუქტი.
ლოკომოტივი მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)

ლოკომოტივი მოსკოვი — რუსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. ჩამოყალიბდა 1922 წლის 23 ივლისს. რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი საფეხბურთო კლუბი. ასპარეზობს რუსეთის პრემიერლიგაში. სსრ კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1959), სსრ კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1936, 1957) და ფინალისტი (1990). რუსეთის პრემიერლიგის სამგზის ჩემპიონი, ხუთგზის ვიცე-ჩემპიონი და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, რუსეთის თასის რვაგზის მფლობელი და ფინალისტი (1998), რუსეთის სუპერთასის სამგზის მფლობელი.

გუნდის სახელწოდებათა ქრონოლოგია
მიღწევები
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1959
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი (2): 1936, 1957
ფინალისტი: 1990
რუსეთის პრემიერლიგა
ჩემპიონი (3): 2002, 2004, 2018
ვიცე-ჩემპიონი (6): 1995, 1999, 2000, 2001, 2019, 2020
ბრინჯაოს პრიზიორი (6): 1994, 1998, 2005, 2006, 2014, 2021
რუსეთის თასი
თასის მფლობელი (9): 1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019, 2021
ფინალისტი: 1998
რუსეთის სუპერთასი
თასის მფლობელი (3): 2003, 2005, 2019

ცნობილი ფეხბურთელები
ვალენტინ ბუბუკინი (1953–1960, 1963–1965)
გერმან აპუხტინი (1955–1956)
ვლადიმერ მასლაჩენკო (1957–1962)
ვალერი გაზაევი (1976–1978)
სერგეი გორლუკოვიჩი (1986–1989)

კლუბის ფორმები წლების მიხედვით
საშინაო
საგარეო
სარეზერვო
სპონსორები და ეკიპირება
კლუბის რეკორდსმენები
არხილოსკალოს მეორე სამაროვანი

არხილოსკალოს მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, მდ. ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ არხილოსკალოს ჩრდილოეთით, ე. წ. სასანთლიანთ გორის ნამოსახლარის სამხრეთით, 300 მეტრში. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალის მიხედვით თარიღდება ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრით. ორმოსამარხები ძლიერ დაუზიანებიათ მიწის სამუშაოების დროს. ის 1986 წელს შეისწავლა იაე ინსტიტუტის აკც-ის კავ-მ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური).
დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ დედოფლისწყაროში. დაარსდა 1975 წელს. მუზეუმში ძირითადად დაცულია დედოფლისწყაროს ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი თიხისა და ბრინჯაოს მასალა (ძვ. წ. – საუკუნეებიდან გვიანფეოდალურ ხანამდე): საბეჭდავები, სამკაული, სამედიცინო დანიშნულების თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს პინცეტი, საკულტო სკულპტურები, კამეჩის ნიღბები, სკვითური ისრისპირები; ნუმიზმატიკა: ს. ვერცხლისა და ოქროს სასანური მონეტები, ქართული, ჰულაგუიდური, რუსული, გერმანული მონეტები; ეთნოგრაფიული მასალა: ქიზიყური ფარდაგები, ხურჯინები, ჯეჯიმები; ფიანდაზი, ოქრომკედით ნაქარგი ყაჯარი, საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნივთები. მუზეუმში ინახება აგრეთვე საუკუნის ქართველ მხატვართა ფერწერული ნამუშევრები (რ. სტურუა, ა. პოპიაშვილი, ჯ. გვიმრაძე, რ. თორდია, ვ. ალბიროვი). დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულია დაახლოებით 10 ათასი ექსპონატი. მუზეუმის პარტნიორი ორგანიზაციებია ბერლინისა და ჰალეს არქეოლოგიური ინსტიტუტები.
მეტალისტი ხარკივი (საფეხბურთო კლუბი)

მეტალისტი ხარკივი — უკრაინული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ხარკივიდან. ჩამოყალიბდა 1925 წლის 11 დეკემბერს და იარსება 2016 წლის 19 აპრილამდე. საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1988), უკრაინის ვიცე-ჩემპიონი (2013) და შვიდგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, უკრაინის თასის გათამაშების ფინალისტი (1992). 2015–16 წლის სეზონის დასრულების შემდეგ ფინანსური პრობლემებიდან გამომდინარე კლუბმა დაკარგა პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბის სტატუსი. 2016 წლის 19 აპრილს ხარკივის „მეტალისტმა“ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა.

გუნდის სახელწოდებათა ქრონოლოგია
მიღწევები
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
მე-6 ადგილი: 1961
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1988
ფინალისტი: 1983
საბჭოთა კავშირის სუპერთასი
ფინალისტი: 1989
უკრაინის სსრ ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1978
ვიცე-ჩემპიონი: 1974, 1976
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1946
უკრაინის პრემიერლიგა
ვიცე-ჩემპიონი: 2012–13
ბრინჯაოს პრიზიორი: 2006–07, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2013–14
უკრაინის თასი
ფინალისტი: 1992
ენგურესი

ენგურესი — ტბა ლატვიაში. ადმინისტრაცაიული თვალსაზრისით მოქცეულია მერსრაგსის, ენგურესა და ტუკუმსის მხარეების ტერიტორიაზე. მდებარეობს რიგის ყურის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 3,2 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 40,5 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 2,1 მ.

ენგურესი ლატვიაში ზედაპირის ფართობით ტბებს შორის მე-3 ადგილზეა. ერთვის მდინარეები მელნუპე, გრუნჩუ, ალქსნაიგრავისი, ჩექსტგრავისი, კალნუპე, ძედრუპე, პელჩულე, დურსუპე, იურპუგე. ტბიდან სათავეს იღებს მერსრაგის არხი. ტბაში სულ 9 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 85 ჰა. ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს ორნითოლოგიური კვლევითი ცენტრი. ენგურესი მოქცეულია ენგურესის ტბის ბუნებრივი პარკის ტერიტორიაზე.

1995 წლიდან შეტანილია რამსარის კონვენციის საერთაშორისო სიაში. მდიდარია თევზით. გვხვდება თევზების 20-მდე სახეობა, მათ შორის: ქორჭილა, ოქროსფერი კარჩხანა, წერი, ლოქორია, ფარფლწითელა, კობრი, ღლაბუტა, ქაშაპი და სხვა.
ჩალიანხევის გორასამარხი

ჩალიანხევის გორასამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს დიდი შირაქის ველზე, ჩალიანხევის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევრის ბოლო საუკუნეებით. 2000 წელს აღმოაჩინა და შეისწავლა აკც-ის კაე-მ (რაზმის ხელმძღვანელი ვ. ვარაზიშვილი).

გორასამარხი კატაკომბურია (დიამეტრი — 20 მ. სიმაღლე — 1 მ). განძის მაძიებლებს იგი დაუზიანებიათ ორი შურფით, რადგანაც ერთს ჩაუჭრია დრომოსი, ხოლო მეორეს დასაკრძალავი კამერა. დასაკრძალავი კამერა ოვალურია, გუმბათოვანი (სიმაღლე — 1 მ. სიგრძე — 2,65 მ. სიგანე — 2 მ.), დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთით; გამოჭრილია ყვითელ თიხნარში — 3 მ სიღრმეზე. კამერაში აღმოჩნდა ოთხი სხვადასხვა გვერდზე მწოლარე, კიდურებმოხრილი ჩონჩხი, თავით ჩრდილო-აღმოსავლით ან ჩრდილო-დასავლეთით. სამარხის იატაკზე იდო ერთი ბრტყელი ქვა, რომლის გარშემოც (სამარხის დამზიანებელთა ცნობით) შემოწყობილი ყოფილა ექვსი თავის ქალა. სამარხში გამოვლინდა თიხის ექვსი ჭურჭელი: ჯამი, ორი ბადია, ორი თუნგულა და ტოლჩა. ხუთი მათგანი დამზადებულია სილანარევი, ერთი ბადია კი — განლექილი თიხისაგან. ჭურჭელი მოწაბლისფრო-მოწითალოა ან მონაცისფრო, ნაპრიალები. ზოგი პირვიწროა, შიგნით შეზნექილი. ჯამს ერთ მხარეს მიძერწილი აქვს მცირე, გამჭოლი ხვრელის მქონე, ჰორიზონტალური შვერილი. ბადიას, პირს ოდნავ ქვემოთ წვერით ქვევით მიმართული, მცირე გამჭოლხვრელიანი, კონუსური კოპი აქვს. როგორც ტოლჩისა და თუნგულებს ყელსა და მხარზე მიძერწილი აქვსთითო ყური, ორი მცირე ყური მიძერწილი აქვს ბადიასაც.

დასაკრძალავ კამერას აღმოსავლეთ მხრიდან უკავშირდებოდა დრომოსი (სიგრძე — 3 მ.), რომელიც იწყებოდა ველის დონეზე და ირიბად ჩადიოდა დასაკრძალავი კამერის შესასვლელ ხვრელთან (სიმაღლე — 0,5 მ.), სადაც იგი მთავრდებოდა საფეხურით (სიმაღლე — 0,7 მ. სიგანე —0,8 მ.). დრომოსი მიწითა და რიყის ქვით იყო ამოვსებული. იგი ველის დონეზე გადახურული იყო დიდი, ბრტყელი ქვებით. დრომოსში დადასტურდა ხუთი მიცვალებული. მხოლოდ ერთ ჩონჩხზე შეიმჩნეოდა, რომ მიცვალებული დაკრძალული იყო მარჯვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილო-აღმოსავლეთით.

მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ჰოლშტინური ჯიში

ჰოლშტინური ჯიში — მსხვილი რქოსანი საქონლის სარძევე მიმართულების ჯიში. ხასიათდება მსოფლიოში ყველაზე მაღალი მერძეულობით.

გამოყვანილია საუკუნის მე-2 ნახევარში აშშ-სა და კანადაში ჰოლანდიური და გერმანული საქონლის რძის პროდუქტიულობის ზრდისკენ მიმართული სელექციის გზით. ჰოლშტინური და ფრიზიული საქონლის მექარხნეთა ასოციაციების შერწყმის შემდეგ (1885) ეწოდა ჰოლშტინ-ფრიზიული. თანამედროვე სახელი 1983 წლიდან ეწოდება. მთავარი სარძევე ჯიშია აშშ-ში, კანადაში, ახალ ზელანდიაში, იაპონიაში, იტალიაში, ისრაელსა და სხვა ქვეყნებში.

ძირითადად შავ-ჭრელი ფერისაა, აქვს ლაქების ფორმების, ზომებისა და განლაგების მრავალი ვარიაცია; აგრეთვე არსებობს წითელ-ჭრელი პოპულაცია.

ფურის სიმაღლე მინდაოში 142–145 სმ, კუროსი 160–165 სმ.
ორმაგად შესახსრებული ავტობუსი

ორმაგად შესახსრებული ავტობუსი — სამი სექციისგან შემდგარი, გაზრდილი ტევადობის ავტობუსი ან ტროლეიბუსი. ამ სახის ტრანსპორტი გამოიყენება საგანგებოდ ავტობუსების ჩქაროსნულ სისტემებში, განსაკუთრებით დიდი ოდენობის ხალხის გადასაყვანად, სამანქანო მოძრაობისგან ცალკე გამოყოფილი ზოლის მეშვეობით.

ორმაგად შესახსრებული ავტობუსი არის 24 მეტრზე გრძელი, მგზავრების ჩასხდომისთვის აქვს 4 ან 5 წყვილი კარი და შეუძლია გადაიყვანოს 230–270 კაცამდე.

ამგვარი ავტობუსით სარგებლობის უპირატესობა, ჩვეულებრივი ზომის ავტობუსთან შედარებით ისაა, რომ ერთბაშად მეტი ადამიანის ჩასხდომაა შესაძლებელი, რაც საგრძნობლად ამცირებს ტრანსპორტის შეყოვნების დროს გაჩერებებზე. აგრეთვე, რაც უფრო ტევადია სატრანსპორტო საშუალება, მით უფრო ნაკლები რაოდენობის გამოყვანაა საჭირო, არსებული მგზავრბრუნვის დასაკმაყოფილებლად. ეს კი თავისმხრივ ამცირებს დანახარჯებს დამატებითი ერთეულებისთვის მძღოლების დაქირავებაზე, ტექნიკურ მომსახურებაზე და ა. შ. მისი ნაკლოვანებაა, გაზრდილი დრო აჩქარებისას და დამუხრუჭებისას, დიდი ფართობის აუცილებლობა სამოძრაოდ და მიხვეულ-მოხვეულ გზებზე, გართულებული მანევრირება.
თამარ გაბისონია

თამარ გაბისონი (დ. 10 მარტი, 1980) — ქართველი იურისტი, სამოქალაქო უფლებების დამცველი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1980 წლის 10 მარტს, ქალაქ ზუგდიდში.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მიენიჭა სამართლის მაგისტრის ხარისხი. 2007 წელს სტაჟირება გაიარა ინგლისის არასამთავრობო ორგანიზაცია „ინტერაიტისის“ ოფისში (ლონდონი) და მონაწილეობა მიიღო ადამიანის უფლებათა ჰელსინკის ფონდის მიერ პოლონეთში მოწყობილ საზაფხულო სკოლაში. მონაწილეობდა რამდენიმე საერთაშორისო ტრენინგში. 2008-2009 წლებში იყო საქართველოს პროფკავშირების იურისტი. 2003 წლიდან მუშაობს არასამთავრობო ორგანიზაცია „კონსტიტუციის 42-ე მუხლში“; არის ამ ორგანიზაციის აღმასრულებელი დირექტორი. არის საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრი.
გურამ გაბუნია

}
| დაბადების ადგილი = სოფ. ბანძა (დღ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი), საქართველოს სსრ, სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი =
| გარდაცვალების ადგილი =
| მოქალაქეობა = →
გურამ გაბუნია (დ. 5 აგვისტო, 1936) — ქართველი ექიმი, ბავშვთა ქირურგიის საზოგადოების წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1936 წლის 5 აგვისტოს, მარტვილის რაიონის სოფელ ბანძაში.

1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1962-1963 წლებში იყო მარტვილის რაიონის საავადმყოფოს ქირურგი. 1966-1969 წლებში ბავშვთა ქირურგიის კათედრის ასპირანტი, ხოლო 1969 წლიდან აღნიშნული კათედრის დოცენტი.

გამოცემული აქვს 22 სამეცნიერო ნაშრომი, არის ექიმი-ქირურგი და მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მწვავე ჰემატოგენური ოსტეომიელიტის ადრეული დიაგნოსტიკა და მკურნალობის საკითხისათვის ბავშვთა ასაკში“.
ფრიდრიხ ველერი

ფრიდრიხ ველერი (; დ. 31 ივლისი, 1800, ეშერსჰაიმი – გ. 23 სექტემბერი, 1882, ტინგენი) — გერმანელი ქიმიკოსი, განათლებით ექიმი.

მოღვაწეობა
1836 წლიდან გეტინგენის უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. 1853 წლიდან პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრ-კორესპონდენტი. 1822 წელს აღმოაჩინა ციანმჟავა . 1928 წელს ორგანული ნაერთი შარდოვანა მიიღო არაორგანული ნაერთებიდან, რითაც შეარყია იმდროს გავრცელებული ვიტალისტური მოძღვრება ე. წ. სასიცოცხლო ძალის შესახებ. 1844 წელს სინთეზურად მიიღო ჰიდროქინონი და გამოიკვლია ოპიუმის ალკალოიდები. 1827 წელს ალუმინი მიიღო ალუმინის ქლორიდისა (3) და კალიუმის ერთად გახურებით, 1828 წელს მსგავსად გამოჰყო ბერილიუმი და იტრიუმი. 1862 წელს მიიღო კალციუმკარბიდი და მასზე წყლის მოქმედებით აცეტილენი. შექმნა ცნობილი ქიმიის სკოლა.
ბურაქ ოზჩივითი

ბურაქ ოზჩივითი (; დ. 24 დეკემბერი, 1984, სტამბოლი) — თურქი მსახიობი და ყოფილი მოდელი.

ბიოგრაფია
ბურაქ ოზჩივითმა 2001 წელს დაამთავრა კაზემ იშმენის საშუალო სკოლა და სწავლა მარმარას უნივერსიტეტში სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტზე განაგრძო. 2003 წელს იგი თურქეთის საუკეთესო მოდელად დაასახელეს. კონკურსის დასრულების შემდეგ, მან მუშაობა დაიწყო სააგენტოსთან . სამუშაოს დაწყების შემდეგ მოდელირება შეაჩერა. 2005 წელს კვლავ დაბრუნდა თურქეთის საუკეთესო მოდელის კონკურსში და დასახელდა საუკეთესოდ. შედეგად, იგი შეუერთდა მსოფლიოს საუკეთესო მოდელებს და დაასახელდა მეორე საუკეთესო მოდელად მსოფლიოში. პირველი სამსახიობო გამოცდილება სერიალში მინუს 18 მიიღო, სადაც კომისარი მურათის როლი შეასრულა. 2007 წლის ნოემბერში მან ითამაშა ფილმში „“, რომელიც გამოვიდა თეატრებში. 2008 წლის ზაფხულში ითამაშა პერსონაჟი გვენი სერიალში „ “. მოგვიანებით, შეასრულა ჩეთინის როლი სერიალ „პატარა საიდუმლოებებში“. 2011-2013 წლებში ითამაშა სერიალ დიდებულ საუკუნეში, სადაც მალქუჩოღლუ ბალი ბეის როლი შეასრულა, ამავე წელს (2013) შეასრულა ქამრანის როლი სერიალ „ნარჩიტაში“, სერიალში თამაშისას ერთმანეთი შეუყვარდათ ბურაქსა და ფაჰრიე ევჯენს, 2017 წელს კი იქორწინეს. მისი მომდევნო სერიალი იყო შავი სიყვარული, სადაც ქემალის როლი შეასრულა, გადაღებები 2015 წელს დაიწყო და 2017 წელს დასრულდა.
მეტალახია

მეტალახია, მეტალახე — ფრინველი ჩიბუხასებრთა ოჯახისა. ამავე დასახელების გვარის ერთადერთი წარმომადგენელი. მისი სხეულის სიგრძეა 15–18 სმ, მასა 30–50 გ. დედალი ზომებით მამალს აღემატება. ნისკარტი გრძელია, ბოლოში ქვევითა მხარეს მოხრილი. შუბლი და კეფა მუქი მურაა, სადაც ორი გრძივი, ვიწრო, მოთეთრო ზოლი გასდევს; თვალის ზემოდან ბევრად ფართო, ღია ფერის ზოლია. სხეულის ზედა ნაწილი მოშავო-მურად არის შეფერილი, აყრია წითური და თეთრი ფხაჭები, რაც წარმოქმნის ქერცლოვან შეფერილობას (ნახატს); კუდზედა ბულბული და სხეულის ქვედა ნაწილი თეთრია; კისერზე, მკერდსა და გვერდებზე მუქი, სამკუთხედის ფორმის ლაქები აყრია. ბუდობს ევრაზიის ტუნდრის სამხრეთ სარტყელში, ტყეტუნდრასა და ჩრდილოეთ ტაიგაში; იზამთრებს აღმოსავლეთ აფრიკის, სამხრეთ აზიის, ინდონეზიისა და ავსტრალიის სანაპიროებზე. ძირითადად სახლობს ჭაობებში, მთებში ადის ზღვის დონიდან 1000 მეტრამდე. იკვებება მცირე ზომის უხერხემლოებითა და წყლის მცენარეთა თესლებით. ბუდეს აკეთებს წყლით გარშემორტყმულ ბურცობზე ან ბუჩქზე. დედალი დებს 4 (ზოგჯერ 3) კვერცხს, კრუხობს მამალი დაახლ. 3 კვირის განმავლობაში; ბარტყებზეც, როგორც ჩანს, მხოლოდ ის ზრუნავს.
ზიმბრუ კიშინიოვი (საფეხბურთო კლუბი)

ზიმბრუ კიშინიოვი — მოლდოვური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ კიშინიოვიდან. ასპარეზობს მოლდოვის ეროვნულ საფეხბურთო დივიზიაში. მოლდოვის რვაგზის ჩემპიონი და ექვსგზის თასის მფლობელი. კლუბის ჩამოყალიბების თარიღად ითვლება 1947 წლის 16 მაისი.

გუნდის სახელწოდებათა ქრონოლოგია
მიღწევები
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
მე-6 ადგილი: 1956
საბჭოთა კავშირის თასი
მეოთხედფინალისტი: 1963
მოლდოვის ეროვნული დივიზია
ჩემპიონი (8): 1992, 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1995–96, 1997–98, 1998–99, 1999–00
ვიცე-ჩემპიონი (5): 1996–97, 2000–01, 2002–03, 2005–06, 2006–07
ბრინჯაოს პრიზიორი (4): 2001–02, 2003–04, 2011–12, 2015–16
მოლდოვის საფეხბურთო თასი
თასის მფლობელი (6): 1996–97, 1997–98, 2002–03, 2003–04, 2006–07, 2013–14
ფინალისტი (3): 1994–95, 1999–00, 2017–18
მოლდოვის საფეხბურთო სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2014

მთავარი მწვრთნელები
სერგეი ერიომინი (1947–1949)
ვასილი ეპიშინი (1950–1951)
გიორგი მაზანოვი (1953)
პიოტრ სტუპაკოვი (1955–ივნისი 1956)
ვიქტორ მასლოვი (ივლისი–ოქტომბერი 1956)
ვიქტორ ნოვიკოვი (1957)
ალექსანდრე სევიდოვი (1958–1959)
ვასილი სოკოლოვი (1960–1963)
ნიკოლაი გლებოვი (1964)
ბორის ციბინი (1965)
ივან ზოლოტუხინი (1966)
კონსტანტინე რიაზანცევი (1967–1968)
ვლადიმერ ცინკლერი (1969–1970)
ვასილი სოკოლოვი (1971)
სერგეი შაპოშნიკოვი (1972)
ვიაჩესლავ კირიჩენკო (ივლისი–ოქტომბერი 1972)
ვიქტორ კოროლკოვი (1973–1974)
ანატოლი პოლოსინი (1975–1978)
ვიაჩესლავ კირიჩენკო (1979)
ვიქტორ კოროლკოვი (1980–1981)
ლეონიდ შევჩენკო (1982–აგვისტო 1983)
ანატოლი ბორშჩი (აგვისტო 1983–ივლისი 1985)
ანატოლი პოლოსინი (აგვისტო–ოქტომბერი 1985)
ვლადიმერ ცინკლერი (1986)
ვლადიმერ ემეცი (1987)
ახმედ ალესკეროვი (1988–1989)
პაველ ჩებანუ (1990–1991)
ბენზვალენი

ბენზვალენი — ორაგნული ნივთიერება და ბენზოლის იზომერი. პირველად მიიღო ტომას კაცმა 1971 წელს.

ბენზვალენი გარდაიქმნება ბენზოლად ქიმიურად ნახევრად დაშლის 10-დღიანი პერიოდით. გადასვლა სავარაუდოდ ხდება დირადიკალური შუამავლის საშუალებით.

პოლიბენზვალენი
ბენზვალენი ასევე პოლიმერიზდება პოლიბენზვალენამდე. ეს პოლიმერი შეიცავს დაჭიმულ ბიციკლობუტანურ რგოლებს, რაც მას მგრძნობიარე მასალად აქცევს. რგოლები შეიძლება იზომერიზდეს 1,3 დიენამდე და წარმოიქმნას პოლიმერი პოლიაცეტილენი.
ხახიეთის ტბა

ხახიეთის ტბა — 1991 წლის მიწისძვრის შედეგად წარმოქმნილი კლდეზვავური ტბა საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხახიეთისწყლის ხეობაში.

რაჭის მიწისძვრის შედეგად ჩამოიშალა კლდე, რომელმაც გადაკეტა მდინარე ხახიეთისწყლის ვიწრო ხეობა და წარმოიქმნა ტბა, რომელიც მდინარე ხახიეთისწყლის გაყოლებით სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 300 მეტრზე, სიგანე 80 მეტრი, ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 15 მეტრი.

მიწისძვრის შედეგად ჩამოშლილი მასალის ქვეშ მოჰყვა 20-კომლიანი სოფელი 45 მცხოვრებით. მდინარის დონე ჩამოშლილი მასალის ხარჯზე აიწია 20 მეტრით მაღლა.

ტბა 1991 წელს ცხეპარის მთიდან უზარმაზარი მასის ჩამოწყვეტის შედეგად მდინარე ხახიეთისწყლის ხეობის გადაკეტვის დროს წარმოიქმნა. ხახიეთის ტბის ფართობი მდინარე ხახიეთისწყლის წყალდიდობის შედეგად ნელ-ნელა მცირდება მდინარის მიერ ჩამოტანილი უზარმაზარი ნაშალი მასალის გამო. ტბის მიმდებარე ფერდობებზე მცენარეული საფარი, ძირითადად, მიწისძვრის შემდგომ პერიოდში განვითარდა. მცენარეულობიდან გვხვდება მურყანი, ტირიფი, თხილი, ბუჩქოვანი მცენარეები. ტბაში ბინადრობენ ამფიბიები, ქვეწარმავლები, თევზებიდან კალმახი, მურწა.
მელისა ასლი ფამუქი

მელისა ასლი ფამუქი (; დ. 14 აპრილი, 1991, ჰაარლემი, ნიდერლანდები) — თურქი მსახიობი და მოდელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1991 წლის 14 აპრილს, ნიდერლანდებში. მისი ოჯახი წარმოშობით თურქეთის ქალაქ ისქენდერუნიდანაა. სამოდელო კარიერა 14 წლის ასაკში დაიწყო. 2011 წელს „მის თურქეთის“ ტიტული მიიღო. სწავლობდა ამსტერდამის უნივერსიტეტში, ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე, მაგრამ სწავლის მიტოვება სამოდელო კარიერის გამო მოუწია. თავისუფლად ფლობს თურქულ, ინგლისურ, ჰოლანდიურ და გერმანულ ენებს, აგრეთვე ფრანგულსაც. მონაწილეობა აქვს მიღებული სერიალში „შავი სიყვარული“, სადაც ასუს როლი ითამაშა; გადაღებები 2015-2017 წლებში მიმდინარეობდა.