ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა

ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა — ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობათა ინსტრუმენტი, რომლის მთავარი მიზანიც მისი საზღვრების სამხრეთითა და აღმოსავლეთით მდებარე 16 სახელმწიფოს მასთან დაახლოებაა, მათში დემოკრატიის, სტაბილურობისა და კეთილდღეობის გავრცელების გზით. ეს სახელმწიფოებია: აზერბაიჯანი, ალჟირი, ბელარუსი, ეგვიპტე, იორდანია, ისრაელი, ლიბანი, ლიბია, მაროკო, მოლდოვა, პალესტინა, საქართველო, სირია (რომლის მთავრობასთანაც მოლაპარაკებები შეჩერებულია), სომხეთი, ტუნისი და უკრაინა. ჩამოთვლილთა ნაწილი მიილტვის ევროკავშირის წევრობისკენ ან/და ცდილობს მჭიდრო ინტეგრაციას. სამეზობლო პოლიტიკა განსხვავდება ევროკავშირის პოტენციური წევრობისაგან და ამ ორი ცნების ერთმანეთთან გაიგივება არ შეიძლება. ამ შემთხვევაში, ევროკავშირი მეზობელ ქვეყნებს სთავაზობს დახმარებასა და თანამშრომლობის განსაკუთრებულ ფორმას. როგორც წესი, შიდა რეფორმათა სფეროები, რომლებშიც ევროკავშირი ამ ქვეყნებს ეხმარება მოიცავს: კანონის უზენაესობას, კარგ მმართველობას, უმცირესობათა უფლებებს, კარგ სამეზობლო ურთიერთობებს, საბაზრო ეკონომიკის პრინციპებსა და მდგრად განვითარებას. ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა ხორციელდება სტრატეგიული სამოქმედო გეგმის საფუძველზე, რომელშიც ევროპული კომისია საზღვრავს იმ კონკრეტულ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ პარამეტრებს, რომლებზე დაყრდნობითაც ხდება თანამშრომლობის ფარგლებში პარტნიორი ქვეყნების მიერ მიღწეული პროგრესის შეფასება.

ისტორია
2003 წლის მარტში ევროპულმა კომისიამ წარმოადგინა დოკუმენტი „ევროპის გაფართოებული სამეზობლო: ახალი ჩარჩო ჩვენს აღმოსავლეთით და სამხრეთით მდებარე მეზობლებთან ურთიერთობისათვის“, რომელიც ევროპულმა საბჭომ ახალ მეზობლებთან ურთიერთობის რელევანტურ ფორმატად მიიჩნია და ევროპულ კომისიასა და ევროკავშირის საბჭოს დოკუმენტში წარმოდგენილი ინიციატივის განხორციელება დაავალა. ამასთან, ევროპულ სამეზობლო პოლიტიკაში მონაწილეობის საკითხებზე, ევროპულ კომისიას დაევალა მოლაპარაკებების წარმოება აღმოსავლეთით და სამხრეთით მდებარე ისეთ ქვეყნებთანაც, რომლებსაც უკვე ჰქონდათ ხელი მოწერილი ევროკავშირთან პარტნიორობის ან ასოცირების შეთანხმებაზე.

2004 წლის 14 ივნისს ევროკავშირის საბჭომ მოიწონა „ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის სტრატეგია“, რომლის მიხედვითაც, ევროპულ სამეზობლო პოლიტიკაში სხვა სახელმწიფოებთან ერთად ჩაერთო სამხრეთ კავკასიის სამი ქვეყანაც.

ევროპის სამეზობლო პოლიტიკას ხელახლა გადახეეს 2011 წელს, არაბული გაზაფხულის შემდეგ პერიოდში. სამეზობლოში განვითარებული მოვლენების გამო, პოლიტიკაში გარკვეული ცვლილებების შეტანა გახდა აუცილებელი. ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის განახლებულ დოკუმენტში, რომელიც 2015 წელს გამოქვეყნდა, განსაკუთრებულადაა ხაზგასმული ორი ძირითადი პრინციპი:
მეზობლების მიმართ დიფერენცირებული მიდგომის განხორციელება, მათი განსხვავებული მისწრაფებების პატივისცემა და ორივე მხარის ინტერესების უკეთ გაცნობა;
წევრი სახელმწიფოების უშუალო ჩართულობის გაზრდა და როგორც წევრი, ისე პარტნიორი ქვეყნების მხრიდან ევროპულ სამეზობლო პოლიტიკასთან მიმართებაში კუთვნილების შეგრძნების განმტკიცება.

მიზნები
ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის საშუალებით, ევროპული კავშირი მეზობელ სახელმწიფოებს სთავაზობს თანამშრომლობის განსაკუთრებულ ფორმას, რომელიც ემყარება ერთობლივ პასუხისმგებლობას საერთო ღირებულებების მიმართ (დემოკრატია და ადამიანის უფლებები, კანონის უზენაესობა, კარგი მმართველობა, საბაზრო ეკონომიკის პრინციპები და მდგრადი განვითარება). ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის 3 მთავარი სამიზნე თემატიკა მოიცავს:
ეკონომიკურ განვითარებას, მათ შორის, ახალგაზრდებისათვის სამუშაო ადგილების შექმნას;
უსაფრთხოების საკითხებში თანამშრომლობას, უმეტესწილად, კონფლიქტების, ტერორიზმისა და რადიკალიზაციის წინააღმდეგ მიმართული პოლიტიკის ფარგლებში;
მიგრაციასა და მობილობას, მათ შორის ადამიანებით ვაჭრობისა და კონტრაბანდული საქმიანობის წინააღმდეგ მიმართულ ღონისძიებებს.

ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში აგრეთვე მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობა ენერგოუსაფრთხოებისა და კლიმატის ცვლილების საკითხებს.

2011 წელს ევროკავშირმა გადახედა ევროპის სამეზობლო პოლიტიკას და, არაბულ ქვეყნებში განვითარებულ მოვლენებზე საპასუხოდ, ორიენტირი კიდევ უფრო მეტად მიმართა მდგრადი დემოკრატიისა და ინკლუზიური ეკონომიკური განვითარების ხელშესაწყობად. მდგრადი დემოკრატია, თავის მხრივ, მოიცავს თავისუფალ და სამართლიან არჩევნებს, კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლას, სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობას, შეიარაღებულ ძალებზე დემოკრატიულ კონტროლს და გამოხატვის, შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლებას. ევროკავშირმა, აგრეთვე, ხაზი გაუსვა სამოქალაქო საზოგადოების როლს ამ პროცესში და დანერგა პრინციპი „მეტი მეტისთვის“, რომლის ფარგლებშიც ევროკავშირი ავითარებს უფრო მჭიდრო პარტნიორობას იმ მეზობელ სახელმწიფოებთან, რომლებიც უფრო მეტად პროგრესირდებიან დემოკრატიული რეფორმებისაკენ მიმართულ გზაზე.

2015 წლის მარტში ევროპულმა კომისიამ და ევროპულმა საგარეო ქმედებათა სამსახურმა ერთობლივად დაიწყეს საკონსულტაციო პროცესი, რათა ხელახლა გადაეხედათ ევროპის სამეზობლო პოლიტიკისათვის. ამ უკანასკნელის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი გახლდათ პოლიტიკის მექანიზმებისა და ინსტრუმენტების უკეთ ადაპტირება პარტნიორი ქვეყნების კონკრეტული მისწრაფებების გათვალისწინებით. საბოლოოდ, ევროპული კომისიისა და ევროპული საგარეო ქმედებათა სამსახურის მიერ გამოქვეყნებული ერთობლივი ანგარიშის მიხედვით, ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა საჭიროებდა უფრო მოქნილ მიდგომებს, რათა თანამშრომლობის ფარგლებში არსებული რესურსების გამოყენება უფრო ეფექტიანად წარმართულიყო.

2019 წლის 27 მარტს ევროპულმა პარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია არაბული გაზაფხულის შემდეგ პროცესებსა და ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის რეგიონის განვითარების სამომავლო გზის თაობაზე, რომელიც, ერთი მხრივ, გამოკვეთდა დემოკრატიულ მიღწევებს აღნიშნულ რეგიონში, თუმცა, მეორე მხრივ, ყურადღებას ამახვილებდა მორიგი ეკონომიკური, დემოკრატიული და სოციალური რეფორმების განხორციელების საჭიროებაზე.

2020 წლის 19 ივნისს ევროპულმა პარლამენტმა გასცა რეკომენდაცია აღმოსავლეთ პარტნიორობის თაობაზეც, რომელიც მხარეებს მოუწოდებდა, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ფარგლებში შეენარჩუნებინათ ეფექტიანი თანამშრომლობის, ინტენსიური დიალოგისა და მჭიდრო პარტნიორობისკენ მიმართული უწყვეტი იმპულსი.

სამოქალაქო საზოგადოების გაძლიერება
ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის მნიშვნელოვანი მიზანი გახლავთ მეზობელ სახელმწიფოებში მიმდინარე რეფორმებსა და დემოკრატიული განვითარების პროცესებში სამოქალაქო საზოგადოების როლის გაძლიერება და მათი ჩართულობის ხელშეწყობა. განსაკუთრებით დიდი ყურადღება ეთმობა ადგილობრივი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების განვითარებას და მათ მხარდაჭერას, რათა ქვეყნის საჯარო სტრუქტურებთან ურთიერთქმედების საფუძველზე, კიდევ უფრო მდგრადი გახადონ ხსენებული განვითარების პროცესები.

სამეზობლო პოლიტიკის წარმართვის ინსტრუმენტები
ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა წარიმართება ევროკავშირსა და მის პარტნიორ სახელმწიფოებს შორის გაფორმებული სამართლებრივი შეთანხმებების, კერძოდ, პარტნიორობისა და თანამშრომლობის შესახებ ხელშეკრულებებისა და ასოცირების შესახებ შეთანხმებების , მეშვეობით.

ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის წარმმართველ ცენტრალურ ინსტრუმენტად რჩება ორმხრივი სამოქმედო გეგმები , რომლებიც ფორმდება ევროკავშირსა და ცალკეულ პარტნიორ ქვეყნებს შორის. აღნიშნული სამოქმედო გეგმები მოიცავს პარტნიორი ქვეყნის მიერ გასატარებელი პოლიტიკური და ეკონომიკური რეფორმების ნუსხას და ასახავს ევროკავშირისა და თითოეული პარტნიორი ქვეყნის საჭიროებებს, ინტერესებსა და შესაძლებლობებს. ეს საშუალებას აძლევს ევროკავშირს, ადაპტირდეს თითოეული პარტნიორის საჭიროებისა და კონკრეტული მახასითებლების შესაბამისად და ამგვარად მოახდინოს ორმხრივი თანამშრომლობის მექანიზმის ეფექტიანობის მაქსიმიზაცია.

ამასთან, ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში შემუშავდა თანამშრომლობის დამატებითი ინსტრუმენტი — ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება , რომელიც ემსახურება ბაზარზე ხელმისაწვდომობის გაზრდას და, აგრეთვე, მოიცავს მობილობის გაფართოებისა და მიგრაციის მართვის საკითხებს. ხსენებული შეთანხმების პირობებში, ზოგიერთ პარტნიორ სახელმწიფოსთან, მათ შორის 2017 წლიდან საქართველოსთან, ამოქმედდა სავიზო რეჟიმის გამარტივების (ლიბერალიზაციის) პროცესი.

სამეზობლო პოლიტიკის განზომილებები
ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში ვხვდებით რამდენიმე რეგიონულ განზომილებას:
აღმოსავლეთ პარტნიორობა;
ხმელთაშუა ზღვის კავშირი;
ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობა.

აღმოსავლეთ პარტნიორობა
ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში აღმოსავლეთ პარტნიორობა შეიქმნა ევროკავშირის ურთიერთობების „განახლებისთვის“ მის აღმოსავლეთით მდებარე მეზობლებთან, კერძოდ ეს სახელმწიფოებია: აზერბაიჯანი, ბელარუსი, მოლდოვა, საქართველო, სომხეთი და უკრაინა. აღმოსავლეთ პარტნიორობის შესახებ შეთანხმება მიღწეულ იქნა 2008 წელს, ხოლო 2009 წლიდან იგი ოფიციალურად ამოქმედდა.

აღმოსავლეთ პარტნიორობის მთავარი მიზანი გახლავთ „პოლიტიკური კავშირების გაძლიერება და ეკონომიკური ინტეგრაციის გაღრმავება“ ევროკავშირსა და მის აღმოსავლეთით მდებარე მეზობელ ქვეყნებს შორის. ინტეგრაციისა და თანამშრომლობის დონე ასახავს თითოეული პარტნიორი ქვეყნის ერთგულებას ევროპული ღირებულებების, სტანდარტებისა და სტრუქტურებისადმი. აღმოსავლეთ პარტნიორობის მიზანია ხელი შეუწყოს დემოკრატიისა და კარგი მმართველობის განვითარებას, ენერგეტიკული უსაფრთხოების განმტკიცებას, დარგობრივი რეფორმებისა და ხალხთა შორის კავშირების წახალისებას, ეკონომიკურ და სოციალურ განვითარებას და სოციალურ-ეკონომიკური დისბალანსის შემცირებას.

აღმოსავლეთ პარტნიორობის თაობაზე უმაღლეს დონეზე შეხვედრები ტარდება ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ, რომელშიც მონაწილეობენ ევროკავშირისა და პარტნიორი სახელმწიფოებისა თუ მთავრობების მეთაურები და ევროპული პარლამენტის, ევროპული კომისიისა და ევროპული საგარეო ქმედებათა სამსახურის წარმომადგენლები.
2019 წელს აღინიშნა აღმოსავლეთის პარტნიორობის 10 წლის იუბილე. ამ წელს ევროპულმა კომისიამ გამართა კონსულტაციები როგორც ევროკავშირის სხვა ინსტიტუტებთან, ისე პარტნიორი სახელმწიფოების წარმომადგენლებთან, რათა უკეთ განესაზღვრა აღნიშნული პოლიტიკის სამომავლო პრიორიტეტები და ამით უზრუნველეყო კიდევ უფრო ხელშესახები პოზიტიური ცვლილებები სამომავლო პერსპექტივაში.

ზემოაღნიშნული დოკუმენტი საფუძვლად დაედო დისკუსიას აღმოსავლეთ პარტნიორობის ლიდერების ვიდეოკონფერენციაზე 2020 წლის 18 ივნისს. მთელ კონტინენტზე -19 პანდემიის მიერ გამოწვეული მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური კრიზისის ფონზე, ლიდერებმა ხაზი გაუსვეს ამ პარტნიორობის სტრატეგიულ მნიშვნელობას და საერთო დემოკრატიის, კეთილდღეობისა და სტაბილურობის სივრცის მშენებლობის გაგრძელების აუცილებლობას.

ხმელთაშუა ზღვის კავშირი
ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში ხმელთაშუა ზღვის კავშირი წარმოადგენს თანამშომლობის ინსტრუმენტს ევროკავშირის 27 წევრ ქვეყანას, ევროკავშირის ინსტიტუტებსა და ხმელთაშუა ზღვის 15 ქვეყანას შორის. ეს 15 სახელმწიფო არის: ალბანეთი, ალჟირი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ეგვიპტე, თურქეთი, იორდანია, ისრაელი, ლიბანი, მავრიტანია, მაროკო, მონაკო, მონტენეგრო, პალესტინა, სირია (რომლის მთავრობასთანაც მოლაპარაკებები შეჩერებულია) და ტუნისი. ასევე, აღსანიშნავია, რომ არაბული ქვეყნების ლიგა ჩართული იყო ხმელთაშუა ზღვის კავშირის ყველა შეხვედრაში 2008 წლიდან დღემდე, ხოლო ლიბია დამკვირვებლის სტატუსით სარგებლობს.

ხმელთაშუა ზღვის კავშირი 2008 წლის პარიზის სამიტზე ამოქმედდა როგორც ევრო-ხმელთაშუა ზღვის პარტნიორობის გაგრძელება. ხმელთაშუა ზღვის კავშირის მთავარი მიზნები ეყრდნობა ბარსელონას დეკლარაციას (1995) და მოიცავს მშვიდობიანი, სტაბილური, უსაფრთხო და საერთო ეკონომიკური კეთილდღეობის მომტანი სივრცის შექმნას, რომელიც გამყარებული იქნება დემოკრატიული პრინციპებით, ადამიანის უფლებებისა და ძირითადი თავისუფლებების სრული პატივისცემით და კულტურათაშორისი ურთიერთგაგებით.

2020 წლის 27 ნოემბერს, ბარსელონის დეკლარაციის 25 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, გაიმართა ხმელთაშუა ზღვის კავშირის მეხუთე რეგიონული ფორუმი. ბოლო წლების განმავლობაში, ხმელთაშუა ზღვის კავშირის ფარგლებში მინისტრების დონეზე ჩატარდა არაერთი დარგობრივი კონფერენცია ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, ქალების, მრეწველობის, გარემოს დაცვის, კლიმატის ცვლილების, ციფრული ეკონომიკის, ვაჭრობის, დასაქმების, წყლის და მდგრადი ურბანული განვითარების საკითხებზე.

ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობა
ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობა გახლავთ ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტი, რომელიც მიზნად ისახავს მდგრად განვითარებას ევროკავშირის საგარეო საზღვრების მიმდებარედ. აღნიშნული მექანიზმი ხელს უწყობს თანამშრომლობას ევროკავშირის წევრ ქვეყნებსა და იმ მეზობელ სახელმწიფოებს შორის, რომლებთანაც ევროკავშირი იზიარებს სახმელეთო ან საზღვაო საზღვრებს.

ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობის სამ ძირითად მიზანს წარმოადგენს:
სასაზღვრო ზონებში ეკონომიკური და სოციალური განვითარების ხელშეწყობა;
საერთო გამოწვევებთან გამკლავება (გარემოს დაცვა, საზოგადოებრივი ჯანდაცვა და უსაფრთხოება)
ადამიანების, საქონლისა და კაპიტალის მობილობისთვის უკეთესი პირობების შექმნა.

მონაწილე ქვეყნები
აზერბაიჯანი
ევროკავშირსა და აზერბაიჯანს შორის თანამშრომლობა ჯერ კიდევ მათ შორის 1999 წელს გაფორმებული პარტნიორობისა და თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებიდან იღებს სათავეს. 2017 წლის თებერვალში მხარეებმა განაახლეს მოლაპარაკებები პოლიტიკური დიალოგის გაღრმავებისა და ორმხრივი სარგებლის მომტანი თანამშრომლობის განმტკიცების საკითხებზე, რომლებიც ეფუძნება აღმოსავლეთ პარტნიორობის პრიორიტეტებს: უფრო ძლიერი ეკონომიკა, უფრო ძლიერი მმართველობა, უფრო ძლიერი კავშირები და უფრო ძლიერი საზოგადოება.

ალჟირი
ევროკავშირსა და ალჟირს შორის პარტნიორობის მთავარ საფუძველს მათ შორის 2005 წელს გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულება წარმოადგენს. 2017 წელს, განახლებული ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში, მხარეებმა განსაზღვრეს პარტნიორობის ახალი პრიორიტეტები.

2018-2020 წლებში ევროკავშირის მიერ ალჟირის ფინანსური დახმარება 125 მილიონ ევროს შეადგენდა და ძირითადად ნაწილდებოდა შემდეგ 3 სექტორზე: (1) ეკონომიკური მმართველობა და ეკონომიკის დივერსიფიკაციის ხელშეწყობა; (2) ტერიტორიული განვითარება და მონაწილეობითი დემოკრატია; (3) ენერგეტიკა, გარემოს დაცვა და კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ მიმართული მოქმედებები.

ალჟირი, ასევე, მონაწილეობს ევროპული სამეზობლო ინსტრუმენტის გამოყენებით დაფინანსებულ სხვა სახის სამოქმედო პროგრამებში, მაგალითად, (ტექნიკური დახმარებისა და ინფორმაციის გაცვლის ინსტრუმენტი) და (მმართველობისა და მენეჯმენტის გაუმჯობესების ხელშეწყობა).

ლიბანი
ევროკავშირსა და ლიბანს შორის თანამშრომლობა მიზნად ისახავს ლიბანის, როგორც სტაბილური, დემოკრატიული, პოლიტიკურად თავისუფალი და ეკონომიკურად ძლიერი ქვეყნის განვითარებას.

ევროკავშირსა და ლიბანს შორის ასოცირების შეთანხმება ძალაში შევიდა 2006 წლის აპრილში და იგი ქმნის მხარეთა შორის პარტნიორობის სამართლებრივ საფუძველს.
2016 წლის ნოემბერში ევროკავშირმა და ლიბანმა ერთობლივად შეიმუშავეს პარტნიორობის ის პრიორიტეტები, რომლებიც ქმნის ერთგვარ საფუძველს პოლიტიკური ჩართულობისა და თანამშრომლობის გაღმავებისათვის, მათ შორის ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ლიბანის მოქალაქეებისა და ლიბანში დროებით მცხოვრები ლტოლვილების საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება.

2014-2020 წლებში ორმხრივი თანამშრომლობის ფარგლებში ევროკავშირის მიერ ლიბანისთვის გამოყოფილი ფინანსური დახმარება 402.3 მილიონ ევროს უტოლდება, ხოლო 2011 წლიდან დღემდე ევროკავშირის საგარეო საინვესტიციო გეგმისა და სამეზობლო საინვესტიციო პლატფორმის ფარგლებში ევროკავშირის მიერ ლიბანის მიმართ გაცემული გრანტების საერთო ოდენობამ 51 მილიონი ევრო შეადგინა.

უკრაინა
ევროკავშირსა და უკრაინას შორის ურთიერთობები განმტკიცებულია ასოცირების ხელშეკრულებით , ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო ზონის შესახებ შეთანხმების ჩათვლით. / წარმოადგენს უკრაინის რეფორმების გეგმას, რომლის სისრულეში მოყვანაც დაიწყო 2013-2014 წლებიდან. თანამშრომლობა ემყარება საერთო ღირებულებებს და დემოკრატიული პრინციპების, კანონის უზენაესობის, კარგი მმართველობის, ადამიანის უფლებებისა და ძირითადი თავისუფლებების პატივისცემას. პარტნიორობის საერთო მიზანს წარმოადგენს მხარეთა შორის უფრო ღრმა ეკონომიკური და პოლიტიკური ინტეგრაცია.

ევრომაიდანის ღირსების რევოლუციიდან მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში, უკრაინამ მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა რეფორმების განხორციელების კუთხით. 2014 წლიდან დღემდე, ყოველწლიურად 200 მილიონი ევროს ოდენობის ფინანსური დახმარება მიემართება უკრაინისაკენ ევროპული სამეზობლო ინსტრუმენტის ფარგლებში, რათა ხელი შეეწყოს უკრაინის უფრო ძლიერი ეკონომიკის, უფრო ძლიერი მმართველობისა და უფრო ძლიერი საზოგადოების ფორმირებას.

ევროპული სამეზობლო ინსტრუმენტის ფარგლებში, ევროკავშირის დახმარებას უკრაინის მიმართ კოორდინაციას უწევს ევროპული კომისიის უკრაინის მხარდაჭერის ჯგუფი . უკრაინაში ევროკავშირის წარმომადგენლობასთან ერთად, ევროპული კომისიის უკრაინის მხარდაჭერის ჯგუფი შეიმუშავებს დამხმარე პროგრამებს რეფორმების ძირითადი სფეროებისთვის (მაგალითად, დეცენტრალიზაციის, კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის ან კანონის უზენაესობის განმტკიცების მიზნით), რომლებიც ხშირად თანადაფინანსებით ხორციელდება ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების მიერ.

ბოლო წლების განმავლობაში, უკრაინა ჩაერთო ევროკავშირის სხვადასხვა პროგრამებშიც, მაგალითად, ერაზმუს+ გაცვლით პროგრამებში, ჰორიზონტ 2020-სა და პროგრამაში „კრეატიული ევროპა“, რომელიც ხელს უწყობს კულტურული, შემოქმედებითი და აუდიოვიზუალური სექტორების განვითარებას.