iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეთოდე ოლიმპოელი

მეთოდე (მეთოდიოს) ოლიმპოელი (ბერძნ. , ან როგორც ცნობილია მეთოდიოს პატარელი გ. 311/312 წ.) თეოლოგი, წმინდა მამა, ულუმბოს ეპისკოპოსი (წარმოშობით პატარიდან, ლიკია), საუკუნის მეორე ნახევრისა და საუკუნის დასაწყისის ყველაზე დიდი ბიზანტიელი მწერალი. მისი ცხოვრების შესახებ ცნობილია, რომ ეპისკოპოსად იყო ლიკიის უდაბნოში და გარდაიცვალა 311/312 წელს.

ცხოვრება
მეთოდე ოლიმპოელის შესახებ პირველ ცნობებს გვაწვდის ნეტარი იერონიმე სტრიდონელი, რომელიც თავის თხზულებაში „გამოჩენილ კაცთა შესახებ“ აღნიშნავს, რომ მეთოდე იყო ოლიმპოს ეპისკოპოსი ლიკიაში და ამის შემდეგ ეპისკოპოსის კათედრა ჩაიბარა ტვიროსში. აქედან ბოლო ცნობა საეჭვოა, რამდენადაც ევსები კესარიელის განცხადებით, დიოკლეტიანეს დევნის დროს ტვიროსის ეპისკოპოსი იყო ტირანიო, რომელიც აღესრულა მოწამეობრივად. დევნის დასრულების შემდეგ ქალაქის ეპისკოპოსად ირჩევენ პავლინეს. ნეტარი იერონიმე მოგვიანებით წერს, რომ მეთოდე მოწამეობრივად აღესრულა ქრისტიანთა დევნილობის ბოლო პერიოდში, მაქსიმინუს დაიას (311) იმპერატორობისას.

ნაშრომები
როგორც თეოლოგი, მეთოდე ებრძვის თავის ნაშრომებში ორიგენესა და მის მომხრეებს. იგი ერთ-ერთი პირველი იყო, რომელმაც ორიგენიზმის წინააღმდეგ გაილაშქრა. ძირითადად აკრიტიკებს სწავლებებს სამყაროს მარადიულობის, სულთა დაბადებამდე არსებობისა და სამყაროს აღსასრულის მისეული გაგების შესახებ. ორიგენეს წინააღმდეგ არის მიმართული ორი თხზულება: „აგლაფონი, ანუ აღდგომის შესახებ“ და „შესაქმის შესახებ“. რაც შეეხება ტრაქტატს „თავისუფალი ნების შესახებ“, მიმართულია ვალენტინიანეს წინააღმდეგ. მეთოდე უმეტეს ნაწილად ალეგორიულად ხსნის საღმრთო წერილის სიტყვებს და მის აზრებში მოჩანს პლატონისა და სტოელთა ფილოსოფიის გავლენა. ასევე, დიალოგის ფორმით არის დაწერილი: „თავისუფალი ნების შესახებ“ და „ნადიმი, ანუ უმანკოების შესახებ.“

მეთოდეს ნაწარმოებთა უმეტესი ნაწილი ჩვენამდე არ არის მოღწეული. ზოგი ნაწყვეტია, ზოგი - მხოლოდ სათაური. მის ნაწარმოებში გამონაკლისს წარმოადგენს „ნადიმი, ანუ უმანკოების შესახებ,“ რომელიც მთლიანადაა შემონახული, ბერძნულ ენაზე. ასევე ბერძნულ ენაზეა დღემდე მოღწეული ტრაქტატი „თავისუფალი ნების შესახებ“.

სლავურ ენაზე მოაღწია მეთოდეს ოთხმა ტრაქტატმა:
„ცხოვრების შესახებ“ ;
„წურბელას შესახებ“ - წურბელას შესახებ, რომელიც მოხსენიებულია იგავთა წიგნში: „წურბელსა სამ ასულ ესხნეს სიყვარულითა, საყუარელნი და სამთავე მათ ვერ განაძღეს იგი, და მეოთხესა მას ვერ კმა-ეყო თქუმად, ვითარმედ: კმა არს.“ (იგავ. 30:15).
„საზრდელის შესახებ“ - შეეხება კვების ებრაულ წესს, ასევე გადმოგვცემს ამბავს ძროხის შესახებ, რომელიც მოხსენიებულია ლევიტელთა წიგნში და განმარტავს მას, როგორც ღმერთის მიერ განწესებულ კვების კანონის ალეგორიას ძველ აღთქმაში;
„კეთრის შესახებ“ - მიწერილი სისტელიუსისადმი, დიალოგი ეუბულიოსსა (მეთოდე) და სისტელიუსს შორის ძველი აღთქმის მისტიკური აზრის შესახებ, რომელიც მიემართება კეთრს;
დენის სუარესი

დენის სუარესი (; დ. 6 იანვარი, 1994, სალსედა-დე-კასელასი, გალისია, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, პოზიციით შემტევი ნახევარმცველი. საფეხბურთო კლუბ „ალავესის“ წევრი. 2016-2018 წლებში გამოდიოდა „ბარსელონას“ სახელით, მანამდე თამაშობდა „ვილიარეალსა“ და „სევილიაში“. ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი ჰქონდა 2016 წლის 29 მაისს.

ტიტულები
საკლუბო
სევილია: (1)
უეფა-ს ევროპის ლიგა (1): 2014–15

ბარსელონა:(6)
ლა ლიგა (2): 2017–18, 2018–19
ესპანეთის თასი (2): 2016–17, 2017–18
ესპანეთის სუპერთასი (2): 2016, 2018

სანაკრებო
ესპანეთი 19 წლ.
ევროპის ჩემპიონი: 2012
ხუან ბერნატი

ხუან ბერნატ ველასკო (; დ. 1 მარტი, 1993, კულერა, ესპანეთი)– ესპანელი ფეხბურთელი. თამაში შეუძლია მარცხენა მცველისა თუ ნახევარმცველის პოზიციაზე. 2014 წლიდან ასპარეზობს „ბაიერნ მიუნხენსა“ და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში. 2012-2014 წლებში იცავდა „ვალენსიას“ ღირსებას.

ტიტულები
ბაიერნი
ბუნდესლიგა: 2014/15, 2015/16
გერმანიის საფეხბურთო თასი: 2015/16
გერმანიის სუპერთასი: 2016
ჰორმიზდ III

ჰორმიზდ (; (გ. 459) — სასანიდური ირანის მე-17 შაჰინშაჰი 457-459 წლებში, იეზდიგერდ -ის უმცროსი ვაჟი.

ტახტზე ავიდა უკანონოდ, რითაც მისი უფროსი ძმისა და მემკვიდრის, პეროზის განრისხება გამოიწვია. 459 წელს პეროზმა დიდი აჯანყება მოაწყო ჰორმიზდის ტახტიდან ჩამოსაგდებად. ჰუნების დახმარებით მან შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა თავისი ძმა.

ჰორმიზდს ჰყავდა ერთადერთი ქალიშვილი — ბალენდუხტი, (სავარაუდოდ) რომელიც ცოლად გაჰყვა იბერიის მეფეს, ვახტანგ გორგასალს და მას მემკვიდრე, დაჩი გაუჩინა.
ვოლგოდონსკის სამების ტაძარი

ვოლგოდონსკის სამების ტაძარი — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ვოლგოდონსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონსკის ეპარქიას. აგებულია 2011 წელს.

ტაძრის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ვოლგოდონსკი.

ისტორია
ვოლგოდონსკის სამების ტაძარი წარმოადგენს არქიტექტურულ ანსამბლს, რომელიც მდებარეობს ვოლგოდონსკში ყურის ნაპირზე. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 2008 წელს. 2009 წლის 7 აგვისტოს ტაძრის საძირკველში ჩადეს კაფსულა, რომელიც სიმბოლურად იყო გზავნილი მომავალი თაობისათვის და მასში იდო ყველა იმ ქველმოქმედის სია, რომელმაც გაიღო სახსრები ტაძრის მშენებლობისათვის.

2010 წელს ცენტრალური საკურთხევლის გარე კედელზე გაჩნდა პირველი სიწმინდე - სამების მოზაიკური ხატი, რომელიც შეასრულეს ვოლგოდონსკელმა ხელოსნებმა საქველმოქმედო თანხებით.

ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღეს. 2011 წლის 4 ნოემბერს აკურთხეს და აღმართეს წმინდა სამების ტაძრის ცენტრალური გუმბათი და ჯვარი.

ამჟამად სამების მონასტერი დიდებული, თეთრად შერებილი ტაძარს წარმოადგენს. ტაძრის ნაგებობა და უნიკალური არქიტექტურული ნიმუშები ნეობიზანტიურ სტილშია შესრულებული, რომელიც შეიცავს ძველი რუსული არქიტექტურის ნიმუშებსაც. ტაძრის ყველაზე მაღალ წერტილში, სამრეკლოს გუმბათზე დგას ჯვარი, რომელიც ოქროთია მოვარაყებული.

სიწმინდეები
ტაძარში დაცულია რამდენიმე სიწმინდე, მათ შორის: სერგი რადონეჟელის, მატრონა მოსკოველის და წმინდა ლუკას ხატები მათი წმინდა ნაწილებით.
აღმოსავლეთი მალაიზია

აღმოსავლეთი მალაიზია აგრეთვე ცნობილი როგორც: საბაჰი, სარავაკი და ლებუანი ან მალაიზიური ბორნეო — მალაიზიის აღმოსავლეთი ნაწილი, რომელიც კუნძულ ბორნეოზე მდებარეობს. ის შედგება შტატებისგან: საბაჰი, სარავაკი და ფედერალური ტერიტორია ლაბუანისგან.

დასავლეთი მალაიზია (ნახევარკუნძულის მალაიზია) მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულზე. მალაიზიის ეს ორი ნაწილი ერთმანეთისგან სამხრეთ ჩინეთის ზღვითაა გამოყოფილი. აღმოსავლეთი მალაიზია დასავლეთთან შედარებით ნაკლებად დასახლებული და ნაკლებად განვითარებულია. დასავლეთი მალაიზია ტერიტორიულადაც უფრო დიდია და მას აქვს ისეთი ბუნებრივი წიაღისეულის მარაგები, როგორიცაა ნავთობი და გაზი.
ბაქარ ქარდავა

ბაქარ ქარდავა (დ. 4 ოქტომბერი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „დინამო თბილისის“ ნახევარმცველი.

კარიერა
კარიერა დაიწყო 2012 წელს, პირველი ლიგის კლუბ „სასკოში“. 2013-14 წლების სეზონიდან გადავიდა ამავე ჩემპიონატის კლუბ „გაგრაში“. 2014-15 წლების სეზონიდან გახდა „გაგრას“ ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელი. ნახევარი სეზონის შემდეგ გადავიდა უმაღლეს ლიგაში მოასპარეზე „ცხინვალში“. მისი დებიუტი საქართველოს უმაღლეს ლიგაში შედგა 2015 წლის 1 მარტს, მარტვილის „მერანის“ წინააღმდეგ.2015-16 წლების სეზონის დაწყებიდან ყველა მატჩი ჩაატარა ძირითად შემადგენლობაში. 2016 წლის გარდამავალ ჩემპიონატში ყველა მატჩი ჩაატარა შეუცვლელად და შეძლო 1 გოლის გატანა.

ეროვნული ლიგის 2017 წლის სეზონის დაწყებამდე, ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას შეუერთდა „დინამო თბილისს“. „დინამოში“ გადასვლისთანავე ადგილი დაიკავა ძირითად შემადგენლობაში.
გუკოვოს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

გუკოვოს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ გუკოვოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1994-2000 წლებში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქალაქი გუკოვო, მაგისტრალური ქუჩა № 2.

ისტორია
1989 წელს როსტოვის ოლქის ქალაქ გუკოვოში დაარსდა მართლმადიდებლური თემი. პირველი წირვა ჩატარდა საკუთარ სახლში. მოგვიანებით ქალაქის აღმასკომმა გამოყო მიწის ნაკვეთი რათა მრევლს აეშენებინა სამლოცველო სახლი. მრევლმა შეიძინა ორი ხის კოტეჯი. ტრაქტორებით ისინი გადაიტანეს ახალ ადგილზე, ქალაქის ავტოსადგურთან ახლოს. ამ სახლში შესრულდა პირველი ღვთისმსახურება.

მომავალი ეკლესიის ასაშენებელ ადგილზე მდებარეობდა სკვითების ყორღანი. ყორღანზე მრევლმა დადგა მართლმადიდებლური ჯვარი, რომელიც გახდა ქალაქ გუკოვოში საეკლესიო ცხოვრების აღორძინების სიმბოლო. 1990 წელს მშენებლებმა დაიწყეს საძირკვლის გათხრა, მაგრამ 1993 წელს სკვითების ყორღანზე დაიწყეს არქეოლოგიური გათხრები. მიმდინარე არქეოლოგიურ გათხრებთან დაკავშირებით ქალაქის მთავარმა არქიტექტორმა მრევლს შესთავაზა ახალი მიწის ნაკვეთი ეკლესიის ასაშენებლად.

1994 წელს ახლად გამოყოფილ ტერიტორიაზე, რომლის ფართობიც ერთი ჰექტარი იყო, დაიწყეს სამლოცველო სახლის მშენებლობა. იგი აკურთხეს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესიისათვის დაიწერა კანკელის ხატი. 2000 წელს, ქრისტეს დაბადების 2 000 წლისთავთან დაკავშირებით ეკლესია გააფართოვეს. მიაშენეს ორი ეგვტერი. 2001 წელს ეკლესიას დაადგეს გუმბათი. ეკლესია ხუთგუმბათიანია, რომელთაგანაც ყველა მოოქრულია.

2002 წლის 31 იანვარს დარეგისტრირდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის შახტინის ეპარქიის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის მრევლთა ორგანიზაცია. ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიასთან მოქმედებს ოჯახების სპეციალური დახმარების ცენტრი, მუშაობს საქველმოქმედო სასადილო და საკვირაო სკოლა.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ალექსანდრე (ლევჩენკო).
საბა თავაძე

საბა თავაძე (დ. 14 თებერვალი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „დინამო თბილისის“ ნახევარმცველი. აქვს როგორც საქართველოს, ასევე უკრაინის მოქალაქეობა.

კარიერა
დაიბადა თბილისში. თამაშობდა „დინამო თბილისის“ ასაკობრივ გუნდებში, შემდეგ გადავიდა „ცხინვალის“ დუბლებში. 18 წლის ასაკში ჩაირიცხა უკრაინული „ობოლონის“ ახალგაზრდულ გუნდში. იმის გამო, რომ უკრაინის ჩემპიონატში შეზღუდული იყო ლეგიონერთა რაოდენობა, მიიღო უკრაინის მოქალაქეობა, მაგრამ ქართული მოქალაქეობაც დაიტოვა. 2013 წელს ჩაირიცხა პოლტავის კლუბ „ჰირნიკ-სპორტში“. 2013-14 წლების სეზონში ჩაატარა 8 მატჩი და გაიტანა 1 გოლი. სეზონის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში, სადაც „ცხინვალში“ დაიწყო ვარჯიში. 2015 წლიდან შეუერთდა მეორე ლიგაში მოასპარეზე ტყიბულის „მეშახტეს“, სადაც ჩატარებულ 16 მატჩში, 2 გოლის გატანა შეძლო. 2015-16 წლების სეზონში ირიცხებოდა თერჯოლის „საპოვნელაში“, სადაც მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა. 2016 წლის გაზაფხულზე ვარჯიშობდა აზერბაიჯანულ ზაქათალის „სიმურგში“, მაგრამ კლუბთან კონტრაქტი არ გაუფორმებია. 2016 წლის გარდამავალი ჩემპიონატი გაატარა მეორე ლიგაში მოასპარაზე „შევარდენის“ შემადგენლობაში, მან ჩემპიონატის 16-ვე მატჩი ჩაატარა და გაიტანა 6 გოლი.
სარაკეტო დარტყმა შაირატზე (2017)

2017 წლის 7 აპრილის დილით, სირიის სამოქალაქო ომის დროს, აშშ-მ ხმელთაშუა ზღვიდან, სირიის შაირატის სამხედრო ავიაბაზის მიმართულებით, ფრთიანი რაკეტის ტიპის 59 ტომაჰავკის რაკეთა გაუშვა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, 23 რაკეტა მოხვდა თავის სამიზნეს, მაგრამ დარჩენილ 36 რაკეტაზე ინფორმაცია არ გააჩნიათ. თავდასხმა, აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის ბრძანებით განხორციელდა, როგორც პირდაპირი პასუხი 2017 წლის 4 აპრილის ხან-შაიხუნის ქიმიურ თავდასხმაზე. ეს შეტევა, გახდა პირველი მიზნობრივი თავდასხმააშშ-ის სირიის სამთავრობო ძალები წინააღმდეგ, მთელი სამოქალაქო ომის პერიოდში.
დონეცკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი

დონეცკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ დონეცკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 2005 წელს. მისი სრული სახელწოდებაა „კულტურის მუნიციპალური საბიუჯეტო განყოფილება დონეცკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი“.

მუზეუმის მისამართი: 346330, როსტოვის ოლქი, ქალაქი დონეცკი, მშვიდობის პროსპექტი № 21.

ისტორია
დონეცკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი გაიხსნა 2005 წლის აგვისტოში ქალაქ დონეცკის 50 წლისთავთან დაკავშირებით. ქალაქი დააარსეს დონელმა კაზაკებმა 1681 წელს, მაგრამ თანამედროვე სახელწოდება მიიღო 1955 წელს ჩრდილოეთის დონეცის ნაპირზე მდებარეობის გამო.

ქალაქ დონეცკის მთელი ისტორია ასახულია მუზეუმში. დონეცკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი შედგება ცხრა საექსპოზიციო დარბაზისაგან, სადაც თავმოყრილია დონელი კაზაკების კუთვნილი ძველი ნივთები, ფოტოები, დოკუმენტები, წიგნები და საყოფაცხოვრებო საგნები. დარბაზი „საბრძოლო დიდება“ წარმოგვიდგენს იმ დონელი მეომრების სახელებს, რომლებიც მონაწილეობდნენ მეორე მსოფლიო ომში, ასევე იმ სამხედრო-ინტერნაციონალისტების სახელები, რომლებიც დაიღუპნენ ავღანეთში. ვიტრინებში წარმოდგენილია ფოტოები, ჯილდოები, დოკუმენტები, პირადი ავეჯი და სხვა ნივთები. დარბაზებში „კაზაკების კურენი“ და „კაზაკების ყოფაცხოვრება“ წარმოდგენილია საუკუნის ბოლოსი და საუკუნის დასაწყისის კაზაკების ცხოვრების ელემენტები. დარბაზი „კოსმონავტიკა“ მნახველს აცნობს ქალაქის მუდმივ მაცხოვრებელს კოსმონავტ იური უსაჩევს. დარბაზში წარმოდგენილია მისი პირადი ნივთები, სამუშაო ტანსაცმელი, სკაფანდრი, შლემი და სხვ. უსაჩევმა განახორციელა ოთხი გაფრენა კოსმოსში.

ქალაქის მრეწველობა და მისი ისტორია წარმოდგენილია დარბაზში „ქალაქთმშენებლობა“, „მსუბუქი მრეწველობა“, „ქვანახშირის მრეწველობა“. დარბაზში „დონის მხარის ბუნება“ წარმოდგენილია ცხოველების, მელიის, კურდღლის, ენოტისებური ძაღლის და ზღარბის ფიტულები. ფრინველებიდან – იხვის, წინტალების, თეთრი გედის და სხვათა ფიტულები. ახალ ექსპოზიციებს, გამოფენებს, მოსახლეების კოლექციებს წარმოადგენენ „საგამოფენო“ დარბაზში.

„საგამოფენოში“ იმართება მუზეუმის მასობრივი ღონისძიებები, ლექციები, სამუზეუმო გაკვეთილები, პრეზენტაციები, თემატიკური და მუსიკალური საღამოები.
ხან-შაიხუნი

ხან-შაიხუნი — ქალაქი სირიაში, მაარათ-ელ-ნუუმანის რაიონში, იდლიბის მუჰაფაზაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. 2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 48 975 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს ალეპო-დამასკოს მთავარ გზატკეცილზე. ადგილობრივი ეკონომიკა, პირველ რიგში, სოფლის მეურნეობაზეა დამოკიდებული, ასევე აქცენტი კეთდება მზარდ ბამბასა და მარცვლეულზე. ქალაქი, ადრე ცნობილი იყო ნაქარგების წარმოებით.
აჰმედ სანჯარი

აჰმედ სულთან სანჯარი (; დ. 1086, სინჯარი — გ. 1157, მერვი) — სელჩუკთა იმპერიის უკანასკნელი სულთანი 1118-1153 ან 1157 წლებში, მალიქ-შაჰის მესამე ვაჟი.

ტახტზე ასვლამდე მონაწილეობდა შიდა ომში და მართავდა ხორასანს. 1118 წელს მისი უფროსი ძმა, მაჰმედ გარდაიცვალა და დროებით, ბაღდადისა და ირანის ტახტი დაიკავა მისმა ვაჟმა, მაჰმუდ -მ , მაგრამ იმავე წელს, თათრული სახანოების მხარდაჭერით აჰმედ სენჯერმა დაამარცხა თავისი ძმისშვილი ბაღდადის ბრძოლაში და სელჩუკთა იმპერიის სულთნის ტიტული მიიღო.

მისი მმართველობა დაიწყო სახელმწიფოს არასტაბილურობითა და ეკონომიკური დაღმასვლით. ჯვაროსნული ლაშქრობები თურქებისთვის წარუმატებლად მიმდინარეობდა, 1121 წელს, ქართველებთან დიდგორის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ კი საქართველოს სამეფო საბოლოოდ გამოეყო მათ. ამას დაემატა 1123-1124 წლებში დავით აღმაშენებლის მიერ სომხეთის თურქებისგან გაწმენდვაც.

დასავლეთის ქვეყნებისგან განსხვავებით, აჰმად სანჯარმა აღმოსავლეთით, კერძოდ შუა აზიის ქვეყნებზე მოახერხა კონტროლის დამყარება. აქტიურად ებრძოდა და დევნიდა ასასინებს. 1141 წელს თავს დაესხა ყარა-კიტაის ტერიტორიებს. 1142 წელს სამარყანდი აიღო. ის ეწეოდა ისლამურ პოლიტიკას და სასტიკად უსწორდებოდა არამუსლიმ მოსახლეობას.

1150-იან წლებში სელჩუკთა სახელმწიფო საგრძნობლად დაასუსტა ოღუზი თურქების შემოსევებმა. 1153 წელს, ერთ-ერთი შემოსევის დროს, მათ მოახერხეს აჰმედ სენჯერის შეპყრობა და ტყვედ წაყვანა მერვში. სანამ ის ტყვეობაში იყო, ოღუზებმა გაძარცვეს და დაარბიეს ნიშაბური. 1157 წელს, აჰმედ სენჯერი, 71 წლის ასაკში გარდაიცვალა და დაკრძალეს მერვში. მის შემდეგ სელჩუკთა იმპერია საბოლოოდ დაიშალა. მოგვიანებით, 1221 წელს, სენჯერის აკლდამა მონღოლებმა გაანადგურეს ხვარაზმის დალაშქვრის დროს.
სტოკჰოლმის ტერაქტი (2017)

2017 წლის 7 აპრილს, ადგილობრივი დროით დაახლოებით 14:50 წუთზე, შვედეთის უშიშროების სამსახურის (სეპო) ცნობით, ლუდის მიმწოდებელი სატვირთო მანქანა, დიდ სიჩქარეზე გადავიდა ხალხმრავალ ქუჩაზე და შეეჯახა ფეხით მოსიარულებს სტოკჰოლმში, შვედეთის დედაქალაქში. სატვირთოს ქვეშ დაიღუპა ოთხი ადამიანი, 15 ადამიანი დაიჭრა (აქედან 9 მდგომარეობა მძიმეა).

შვედეთის პოლიცია ამ თავდასხმას განიხილავს, როგორც ტერორისტულ აქტს. 39 წლის მამაკაცი, წარმოშობით უზბეკეთიდან, რახმატ აკილოვი იმავე დღეს დააკავეს. იგი ეჭვმიტანილია, როგორც სავარაუდო დამნაშავე ტერაქტში. პოლიციის განცხადებით, მან გამოავლინა ინტერესი ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფოს (დაიში) მიმართ. დამნაშავის ადვოკატის ინფორმაციით, 11 აპრილის წინასასამართლო სხდომაზე, მან აღიარა ჩადენილი ტერაქტი.
ტუბიანსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

ტუბიანსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ვერხნედონის რაიონის ხუტორ ტუბიანსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1882 წელს.

ეკლსიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ვერხნედონის რაიონი, ხუტორი ტუბიანსკი, ტუბიანსკის ქუჩა № 20.

ისტორია
1843 წელს დონის მთავარეპისკოპოსმა გამოარკვია, რომ დიდი ხნის განმავლობაში დასახლებაში იყო პატარა ეკლესია, რის შემდეგაც გადაწყვიტა, რომ ხალხმრავალ ხუტორში აეშენებინა მართლმადიდებლური ეკლესია. საუკუნის შუა წლებში ხუტორებში და სტანიცებში ეკლესიები შენებოდა კაზაკებისა და მათი თანხებით. 1882 წელს ხუტორ ტუბიანსკში ააგეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია. ეკლესია იყო აგურისგან ნაგები, ერთსაკურთხევლიანი, ასევე ხის სამრეკლოთი. მისი მშენებლობა დაჯდა 10 000 რუბლი.

ჩრდილო-აღმოსავლეთის მხარეს მდებარე ტაძრის ნიშში მდებარეობდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი, ზეთის საღებავებით შესრულებული. ეკლესია ფუნქციონირებდა 1936-1937 წლამდე. კოლექტივიზაციისა და კულტურული რევოლუციის პერიოდში 1937 წელ ეკლესიის ზარი მოხსნეს და გააგზავნეს მეტალურგიულ ქარხანაში გადასადნობად. თავად ეკლესია არ დაუნგრევიათ 1940 წლამდე. 1940 წლის შემოდგომით ეკლესია დაინგრა. მისგან დარჩა მხოლოდ კედლები გადახურვის გარეშე.

დაახლოებით საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისში ეკლესიის კედლების გამოყენებით ხუტორში ააგეს სასადილო და მაღაზია. შენობა ფუნქციონირებდა, როგორც მაღაზია 1992 წლამდე.

1992 წელს ტუბიანსკში დაიწყო წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის აღდგენა. ამჟამად ეკლესია მოქმედებს და ერთადერთია კაზანსკის რაიონისა და მიმდებარე ხუტორებისათვის.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ვლადიმირ ლავლინსკი.
სერბთა რესპუბლიკის ხელოვნების და მეცნიერებათა აკადემია

სერბთა რესპუბლიკის ხელოვნების და მეცნიერებათა აკადემია — უმაღლესი სამეცნიერო და კულტურული წარმომადგენლობითი დაწესებულება სერბთა რესპუბლიკაში. დაარსდა 1996 წელს. მოიცავს ოთხ განყოფილებას: სოციალური მეცნიერებების, ლიტერატურის და ხელოვნების, საბუნებისმეტყველო, მათემატიკური და ტექნიკური მეცნიერებების და სამედიცინო განყოფილებები. აღნიშნული აკადემიური დაწესებულების მთავარი მიზანია სამეცნიერო და კულტურული ღონისძიებების განვითარება და ხელშეწყობა. ამჟამად, იგი ბანია-ლუკაში მდებარეობს.

ამჟამად, სერბთა რესპუბლიკის ხელოვნების და მეცნიერებათა აკადემიას, რაიკო კუზმანოვიჩი ხელმძღვანელობს, მისი მოადგილეა ლუბომირ ზუკოვიჩი, ხოლო გენერალური მდივანი — აკადემიკოსი დრაგოლიუბ მირიანიჩი. განყოფილებების გარდა, აკადემია მოიცავს კომიტეტებს, ცენტრებსა და ინსტიტუტებს, სადაც დაახლოებით 150 მეცნიერია დასაქმებული.

1993 წელს, სერბთა რესპუბლიკის გენერალურმა ასამბლეამ, მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის შესახებ კანონი გამოსცა, თუმცა, იგი 1996 წელს დაარსდა. დამფუძნებელი კრება 1996 წლის 11 ოქტომბერს გაიმართა, იაჰორინას მთაზე მდებარე ერთ-ერთ სასტუმროში. ასამბლეას ესწრებოდა 65 გამოჩენილი მეცნიერი, მათ შორის, სერბეთის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის ხელმძღვანელი — ალექსანდრ დესპიჩი და აკადემიკოსები — დრაგუტინ ვუკოტიჩი და ჩედომირ პოპოვი. აკადემიის პირველი ხელმძღვანელი, პეტარ მანდიჩი გახდა. 1999 წლამდე, იგი ისტოჩნო-სარაევოში მდებარეობდა.

პრეზიდენტების სია
მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ვერხნედონის რაიონის სტანიცა მეშკოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებული იყო 1857 წელს.

ისტორია
დონის სასულიერო კონსისტერიის ფონდებში ინახება დოკუმენტები, რომელიც დაკავშირებულია მეშკოვსკაიის ეკლესიის მშენებლობასთან. მათში ახსნილია ეკლესიის აშენების აუცილებლობა კონკრეტულად ამ ხუტორში. ხუტორის ეკლესიაში კიდევ ივლიდა ცამეტი დასახლების მრევლი, ეს დასახლებებია: მოზნიაკოვი, პავლოვი, ვერხნიაკოვსკი, ნაზაროვი, პოპოვი, მელოვატსკი, კალმიკოვი, სკილნოვი, ეჟოვი, კოლოდეზნოი, სეტრაკოვი, ალიხოვსკი და ვეჟინსკი.

მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია ააგეს 1857 წელს, იგი ხისგან იყო აშენებული, ჰქონდა სამრეკლოცდა ქვის ღობე. ეკლესიას ჰქონდა ორი საკურთხეველი მთავარი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე და ეგვტერისა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1890 წლის 1 ოქტომბერს ეკლესიასთან გაიხსნა წერა-კითხვის სკოლა, რომელსაც 1897 წლის 15 სექტემბერს ეწოდა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. საუკუნის დასაწყისში ეკლესია დაიწვა და მის ადგილზე 1903 წელს ააშენეს სამლოცველო სახლი. 1904წელს სტანიცა მეშკოვსკაიაში ააშენეს და აკურთხეს ქვის სამსაკურთხევლიანი ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია.

სსრკ-ში კოლექტივიზაციის დაწყებამდე მასში აღევლინებოდა საეკლესიო მსახურება ახლომდებარე სტანიცებისა და ხუტორებისათვის. მოგვიანებით, ეკლესია გაძარცვეს და გადააქციეს საწყობად. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიაში კვლავ მიმდინარეობდა მსახურება, მაგრამ 1955 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების ბრძანებით დაანგრიეს.

1981 წელს სტანიცის მცხოვრებლების სურვილით მიიღეს გადაწყვეტილება ეკლესიის ადგილზე აღემართათ ჯვარი და მემორიალური დაფა, რომელზეც გამოსახული იქნებოდა ძველი ეკლესია. ჯვარი დაამზადეს 2001 წელს და დადგეს იმ ადგილზე სადაც იდგა ტაძარი.

ამჟამად სტანიცაში მოქმედებს ღვთისმშობლის კვართის სამწყსო, რომელთა წინამძღვარიცაა მღვდელმონაზონი ვლადიმირ ლავლინსკი.
რომანოზ მელოდოსი

რომანოზ მელოდოსი (ბერძნ.: , დ. 490 სირია — გ. 556, კონსტანტინოპოლი), ან რომანოზ ტკბილადმგალობელი — წმინდანი, ერთ-ერთი უდიდესი სირიული წარმომავლობის ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფი. მას მოიხსენიებენ, როგორც „რიტმული პოეზიის პინდარეს.“

ცხოვრება
რომანოზ მელოდოსის შესახებ ბიოგრაფიულ ცნობებს ვიღებთ ბასილი -ის მენოლოგიონიდან. ამას გარდა, მასზე ცნობებს გვაწვდის ორი ძველი წყარო: სვიდას ლექსიკონში ის წოდებულია „რომანოზ მელოდოსად“, ხოლო იერუსალიმის ბიბლიოთეკის - საუკუნის ხელნაწერში დაცულ „რომანოზის ცხოვრებაში“ დამატებით ნათქვამია, რომ მის კონტაკიონთა უმრავლესობა, მისივე ხელით დაწერილი, ღვთისმშობლის ტაძარში ინახება. ამათ გარდა რომანოზის ცხოვრება აღწერილია სხვა ძეგლებშიც ( , , კონსტანტინოპოლის „აია სოფიას“ ტიპიკონი). ამ წყაროებზე დაყრდნობით რომანოზი დაიბადა სირიის ებრაულ ოჯახში ემესაში (თანამედროვე ჰომსი) ან დამასკოში. ბეირუთში გადასვლის შემდეგ დიაკვნად აკურთხეს აღდგომის სახელობის ტაძარში. მოგვიანებით საცხოვრებლად გადადის კონსტანტინოპოლში იმპერატორ ანასტასის დროს. საფიქრალია, რომელი ანასტასი იგულისხმება აქ, ანასტასი (491-518) თუ ანასტასი (713-716). კარლ კრუმბახერი რამდენიმე წლის კვლევის შემდეგ რომანოზს საუკუნეს მიაკუთვნებს. კონსტანტინოპოლში ცხოვრების დროს მსახურობდა აია სოფიას ტაძრის მნათედ. ცხოვრების ბოლო პერიოდი გაატარა მონასტერში, სადაც დაკრძალულია თავის მოწაფე წმინდა ანანიასთან ერთად.

მეორე მოსაზრებით, რომანოზი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ანასტასი -ის დროს. შესაბამისად, მას ჰიმნების წერა უნდა გაეგრძელებინა იმპერატორ იუსტინიანეს (527-65) იმპერატორობის დროსაც. ცნობილია, რომ იუსტინიანე თავად წერდა ჰიმნებს. ამდენად, რომანოზი გამოდის ორი დიდი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფის, ანასტასისა და კირიაკოსის თანამედროვე.

შემოქმედება
რომანოზის შემოქმედებიდან მხოლოდ რამდენიმე ათეულ კონტაკიონზე შეიძლება დადებითად გადაწყდეს მისი ატრიბუციის საკითხი. ასევე მას ეკუთვნის რამდენიმე სტიქარონი, თერთმეტმარცვლიანი „ვედრება“ და რამდენიმე საგალობლის ნაწყვეტი. გარდა ამისა არის რამდენიმე სრულად მოღწეული კონტაკიონი, რომლებსაც რომანოზის სახელი არ აქვს, მაგრამ შინაარსითა და აგებულებით საუკუნისაა და შესაძლებელია, მასვე ეკუთვნოდეს.

კონტაკიონების სიუჟეტი ეხება ქრისტეს, მარიამს, მოციქულებს, ძველი აღთქმის წიგნთა პერსონაჟებს (ადამი და ევა, აბრაამი და ისააკი, ნოე...), წმინდანებსა და მოწამეებს. ასეთებია მაგალითად: საშობაო ჰიმნი, პეტრეს უარყოფა, განკითხვის დღე, მირქმა უფლისა, წმიდა მინა, წმიდა ტრიფონი, ორმოცი მოწამე , ორმოცი მოწამე , სვიმეონ სტილიტი, ათი ქალწული და სხვა.
ზენტის ბრძოლა

ზენტის ბრძოლა — ბრძოლა ოსმალეთის იმპერიასა და ჰაბსბურგებსს შორის. გაიმართა 1697 წლის 11 სექტემბერს, სერბეთის ქალაქ ზენტის მიდამოებში, მდინარე ტისას პირას. დამთავრდა ევროპელთა ღირსეული გამარჯვებით. ოსმალთა არმიას მეთაურობდნენ მუსტაფა და ელმას მეჰმედ-ფაშა, რომელიც ბრძოლის ველზე დაიღუპა. ბრძოლაში თავი გამოიჩინა ევგენი სავოიელმა, რომლის სწორად გათვლილმა გეგმამ საბოლოოდ განაპირობა ავსტრიელთა გამარჯვება. შედეგად ავსტრიელებს დიდი თურქული ომის კარგად დამთავრების უფრო დიდი შანსი მიეცათ. 2 წელიწადში, 1699 წელს, კარლოვიცის კონგრესზე დადებული ზავით „საღვთო ლიგის“ წევრმა ქვეყნებმა ოსმალებს წაართვეს ტერიტორიები ევროპაში, რითიც დაიწყო ოსმალეთის იმპერიის ხანგრძლივი დაკნინების პერიოდი.