ტტს თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)

ტტს თბილისი (სრული სახელი ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდი) — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან. ჩამოყალიბდა 1928 წელს, როგორც თბილისის ტრამვაის დეპოს გუნდი. მომდევნო წლებში გამოდიოდა თბილისის „ტრუდის“, ხოლო 1940-იანი წლების მეორე ნახევრიდან ასპარეზობდა ტტს თბილისის სახელწოდებით. მონაწილეობდა თბილისისა და საქართველოს სსრ პირველობაზე, ასევე საქართველოს სსრ თასის, სსრ კავშირის თასისა და მილიონთა თასის გათამაშებებში. საქართველოს სსრ ხუთგზის (1952, 1953, 1954, 1957, 1958) ჩემპიონი და ოთხგზის (1950, 1951, 1955, 1956) ვიცე-ჩემპიონი,

თბილისის პირველობა
თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდმა თბილისის ჩემპიონობა პირველად 1949 წელს მოიპოვა.

1950 წლის თბილისის პირველობის გათამაშებაზე ქალაქის ჩემპიონის წოდება თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდმა მეორედ, ხოლო 1951 წელს — ზედიზედ მესამედ მოიპოვა.

1952 წლის საქართველოს სსრ პირველობის პირველი ქვეჯგუფის ფარგლებში ჩატარებული 7 მატჩიდან ტტს-მ 6 მოიგო, 1 ფრედ დაამთავრა (ბურთების შეფარდება — 27–5) და 13 ქულით ქვეჯგუფში პირველი ადგილი დაიკავა. ამის შემდეგ ქვეყნის ჩემპიონის წოდება ერთმანეთში პირველ და მეორე ქვეჯგუფებში პირველ-მეორე ადგილზე გასულ გუნდებს უნდა გაერკვიათ. თბილისის ტტს-ს გარდა ეს გუნდები იყვნენ: თბილისის 26 კომისრის სახ. რაიონის გუნდი, რომელმაც პირველ ქვეჯგუფში მეორე ადგილი დაიკავა, „დინამო“ ბათუმი (მეორე ქვეჯგუფის გამარჯვებული) და „დინამო“ ქუთაისი (მეორე ქვეჯგუფის მეორეადგილოსანი). ფინალურ ტურნირში თბილისის ტტს-მ სამივე შეხვედრაში გაიმარჯვა — „დინამო“ ბათუმს 2–1 მოუგო, ხოლო შემდეგ ერთნაირი ანგარიშით (2–0) დაამარცხა როგორც „დინამო“ ქუთაისი, ასევე თბილისის 26 კომისრის სახ. რაიონის გუნდი და პირველად გახდა საქართველოს სსრ პირველობის გამარჯვებული.

1954 წლის საქართველოს სსრ პირველობის ფარგლებში ჩატარებული 23 მატჩიდან თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდი 16 შეხვედრაში იმარჯვებს, 2 შეხვედრაში მარცხდება, 5 შეხვედრას ფრედ ასრულებს (ბურთების შეფარდება — 50–12) და 37 ქულით ზედიზედ მესამედ ისაკუთრებს საქართველოს სსრ ჩემპიონის ტიტულს. ჩატარებული მატჩებიდან ტტს 17 შეხვედრაში იმარჯვებს, 8 შეხვედრაში მარცხდება, 9 შეხვედრას ფრედ ასრულებს (ბურთების შეფარდება — 67–40) და 43 ქულით მეოთხე ადგილს იკავებს.

საქართველოს სსრ თასი
საქართველოს სსრ თასის 1951 წლის გათამაშების სამი კვირის დაძაბულმა ბრძოლებმა ფინალში მონაწილე ორი გუნდი გამოავლინა — თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს კოლექტივი და ქუთაისის „დინამო“. 10 აგვისტოს ეს გუნდები ერთმანეთს თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე შეხვდნენ. თამაში ქუთაისელთა იერიშებით დაიწყო. მე-10 წუთზე დინამოელმა ნინუამ (№ 8) თანაგუნდელი ბაზაძის (№ 11) კუთხურიდან ჩამოწოდებული ბურთი მიიღო და თავური დარტყმით ანგარიში გახსნა. ტრამვაელებმა გაშვებულ გოლს რამდენიმე სწრაფი გარღვევით უპასუხეს და მე-17 წუთზე ბურჭულაძემ რთული მდგომარეობიდან ძლიერი და ზუსტი დარტყმით თანაფარდობა აღადგინა — 1–1. მე-20 წუთისთვის ქუთაისელები კვლავ დაწინაურდნენ, — ხინთიბიძემ ბურთი თბილისელთა საჯარიმო მოედანზე მყოფ ნინუას ჩააწოდა, რომელმაც მასპინძელთა კარი მეორედ აიღო. თბილისელებმა საკუთარ კარში მეორედ მიღებული ბურთის შემდეგ შეტევები კვლავ გაააქტიურეს. მორიგი იერიშის დროს სტუმართა კარში თერთმეტმეტრიანი დაინიშნა, რომელიც ტრამვაელთა ცენტრალურმა მცველმა ალექსეი ორლოვმა ზუსტად შეასრულა — 2–2. მიღწეულმა წარმატებამ ტრამვაელები კიდევ უფრო გაამხნევა; ჯერ მარცხენა გარემარბმა გაბელაიამ, ხოლო შემდეგ მარჯვენა გარემარბმა კუჭაიძემ ანგარიში ოთხამდე გაზარდეს. შეხვედრის პირველი ნახევარი ანგარიშით 4–2 — ტტს-ს გუნდის სასარგებლოდ დამთავრდა.

თამაშის მეორე ნახევარი ქუთაისელთა უპირატესობით მიმდინარეობდა, თუმცა დინამოელთა არაერთი მცდელობის მიუხედავად მათ ერთ ბურთზე მეტის გატანა ვერ შეძლეს და შეხვედრა თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდის გამარჯვებით, ანგარიშით — 4–3 დამთავრდა. თამაშის დამთავრების შემდეგ ფიზკულტურის რესპუბლიკური კომიტეტის თავმჯდომარემ ა. ფარულავამ გამარჯვებულ გუნდს საქართველოს სსრ თასი გადასცა.

ფინალურ მატჩში ტტს თბილისის ღირსებას იცავდნენ: ვლადიმერ პოდკოვიროვი, ალექსეი ორლოვი, ვალერიან ირემაძე, ნიკოლოზ ნარსია, ვლადიმერ მიხაილოვი, ალექსანდრე ჯიბლაძე, მ. ქობალია, მიხეილ ტომარაძე, მ. კონოვალოვი, ვაჟა მამრიკაშვილი და ოთარ კუჭაიძე.

საქართველოს სსრ თასის 1952 წლის გათამაშების ფინალში თბილისელებმა ბათუმის „დინამოს“ 2–0 მოუგეს და ზედიზედ მეორედ გახდნენ თასის მფლობელები.

ფინალურ მატჩში ტტს თბილისის ღირსებას იცავდნენ: გიორგი ქაცარავა, მიხეილ ტომარაძე, ივანე შუდრა, ვლადიმერ ბოგდანოვი, ნიკოლოზ ნარსია, ვლადიმერ მიხაილოვი, ოთარ კუჭაიძე, ფიოდორ იაკუშევი, ვაჟა უჩანეიშვილი, ალექსანდრე ევჩენკო და ვლადიმერ პეტროსოვი. გოლები ვაჟა უჩანეიშვილმა და ოთარ კუჭაიძემ გაიტანეს.

საქართველოს სსრ თასის 1954 წლის გათამაშების ფინალში თბილისელებმა ფოთის „ვოდნიკი“ 3–0 დაამარცხეს და მესამედ გახდნენ თასის მფლობელები.

სსრ კავშირის თასი
საქართველოს სსრ თასის 1951 წლის მფლობელი ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდი 18 აგვისტოს საკავშირო თასის გათამაშების 1/32-ფინალურ მატჩში თბილისში, ფრუნზეს „შრომითი რეზერვების“ გუნდს უნდა შეხვედროდა, მაგრამ ვინაიდან ფრუნზელებმა თამაშში მონაწილეობაზე უარი განაცხადეს, მათ დამარცხება ჩაეთვალათ. 1/16-ფინალურ მატჩში ტრამვაელები თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე 22 აგვისტოს ესტონეთის თასის მფლობელს — ბალტიის ფლოტის გუნდს შეხვდნენ. შეხვედრა თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსის სამმართველოს გუნდის გამარჯვებით ანგარიშით — 4–0 დამთავრდა და თბილისელები თასის გათამაშების მერვედფინალში გავიდნენ.

მერვედფინალურ მატჩში თბილისელები მოსკოვის ვვს-ის წინააღმდეგ 20 სექტემბერს მოსკოვის „დინამოს“ ცენტრალურ სტადიონზე ასეთი შემადგენლობით გამოვიდნენ: ვლადიმერ პოდკოვიროვი, მიხეილ ტომარაძე, ალექსეი ორლოვი, ვალერიან ირემაძე, ნიკოლოზ ნარსია, ენგელს ბოლოტოვი, არკადი ფედორენკო, ბორის ხასაია, ამირან ბურჭულაძე, ვლადიმერ შახნაზაროვი და სერგო გოგოშიძე.

ანგარიში თბილისელებმა შეხვედრის დასაწყისშივე გახსნეს, ბურთი ვლადიმერ შახნაზაროვმა გაიტანა. მოსკოველებმა მხოლოდ მატჩის მიწურულს შეძლეს წონასწორობის აღდგენა, ბურთი ვასილი ვოლკოვმა გაიტანა. დაინიშნა დამატებითი დრო, რომელიც ვვს-ის შესამჩნევი უპირატესობით წარიმართა. შეხვედრის 114-ე წუთზე კონსტანტინე კრიჟევსკის გადაცემის შემდეგ თბილისელთა კარში მეორე ბურთი სერგეი კორშუნოვმა შეაგდო. რამდენიმე წუთის შემდეგ იმავე კორშუნოვმა ზუსტი დარტყმით მატჩის საბოლოო შედეგი დააფიქსირა — 3–1 ვვს-ის სასარგებლოდ. მოსკოველებმა ამ გამარჯვებით საკავშირო თასის მეოთხედფინალის საგზური მოიპოვეს, ხოლო ტრამვაელთა ისტორიაში აღნიშნული ტურნირის მერვედფინალში თამაში საუკეთესო მიღწევად დარჩა.

სსრ კავშირის თასზე ჩატარებული მატჩები