iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რკინიგზების საერთაშორისო კავშირი

რკინიგზების საერთაშორისო კავშირი  — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს ეროვნულ რკინიგზის კომპანიებს რკინიგზის ტრანსპორტის განვითარების სფეროში არსებული ამოცანების ერთობლივი გადაწყვეტის მიზნით. კავშირის ოფიციალური აბრევიატურა მოდის ორგანიზაციის ფრანგული დასახელებიდან, რადგანაც საფრანგეთის გავლენა საწყის ეტაპებზე იყო საკმაოდ დიდი.

-ის გენერალური დირექტორია ფრანსუა დავენი (2020 წელი).

თავჯდომარე — პოლონეთის სახელმწიფო რკინიგზის მეთაური (პოლონეთის სახელმწიფო რკინიგზა) კშიშტოფ მამინსკი.

2017 წლის მდგომარეობით, რკინიგზების საერთაშორისო კავშირში შედის 200-ზე მეტი სარკინიგზო კომპანია მსოფლიოს თითქმის 100 ქვეყნიდან. კავშირის მთავარი ამოცანაა — გაზარდოს რკინიგზის ტრანსპორტის კონკურენტუნარიანობა, როგორც მსოფლიოში ყველაზე ეკოლოგიურის.

ისტორია
რკინიგზების საერთაშორისო კავშირი შეიქმნა 1922 წლის 20 ოქტომბერს პროცედურების უნიფიკაციისა და საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვების განხორციელებისას ევროპული ქვეყნების რკინიგზებს შორის ჰარმონული ურთიერთობების მიზნით.

თავდაპირველად კავშირის წევრი იყო 51 ორგანიზაცია 29 ქვეყნიდან, იაპონიის და ჩინეთის ჩათვლით. მალე მათ შეუერთდნენ საბჭოთა კავშირი, ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის რკინიგზები. დღეისათვის მოითვლის 199 წევრს ყველა ხუთივე კონტინენტიდან, სადაც კი არსებობენ რკინიგზები.

კავშირის ამ დიდი რაოდენობის წევრთა შორის გამოყოფენ:
82 აქტიური წევრი , რომლებშიც შედიან ევროპის, ახლო აღმოსავლეთის, ჩრდილოეთ აფრიკის, სამხრეთ აფრიკის, ინდოეთის, ჩინეთის, იაპონიის, კორეის, ყაზახეთის რკინიგზები, ასევე კომპანიები, რომლებიც ახორციელებენ მოღვაწეობას სხვადასხვა ქვეყნებში, მაგალითად, .
80 ასოცირებული წევრი , რომლებშიც შედიან რკინიგზები აზიიდან, აფრიკიდან, ამერიკიდან და ავსტრალიიდან.
37 აფილირებული წევრი , რკინიგზებთან დაკავშირებულები, რომლებიც მომსახურებას უწევენ რკინიგზებს.

კავშირის მიზნები
-ის მთავარი მიზანი შეადგენს მსოფლიოში რკინიგზის განვათარებასა და წინვლის ხელშეწყობაში. ამას გარდა, რკინიგზების საერთაშორისო კავშირის მოღვაწეობის მიზნებია:
რკინიგზის ტრანსპორტის სფეროში საუკეთესო გამოცდილების გავრცელების ხელშეწყობა;
კავშირის წევრებისადმი მხარდაჭერა მათ მცდელობაში ახალი იდეების გასავითარებლად რკინიგზის ტრანსპორტის სფეროში;
ტექნიკური პროგრესისადმი ხელშეწყობა;
რკინიგზის ტრანსპორტის სფეროში სტანდარტიზაცია და უნიფიკაცია;
უსაფრთხოების სფეროში კომპეტენციის ცენტრების განვითარება, ელექტრონული ტექნოლოგიების განვითარება და სხვ.

-ის მოღვაწეობის ერთ-ერთი მიმართულებაა რკინიგზის ტრანსპორტის სფეროში ერთიანი ტერმინოლოგიის დანერგვა. ამ მუშაობის შედეგად შეიქმნა რკინიგზის ტერმინების სამენოვანი თეზაურუსი, რომელიც გამოქვეყნდა 1995 წელს. კავშირმა ასევე შეიმუშავა სტანდარტული მოთხოვნები საკონტეინერო და რკინიგზის ტრანსპორტის სხვა ტვირთების გადაზიდვებთან მიმართებაში.

კავშირი მუშაობს ევროაზიული სატრანსპორტო კორიდორების განვითარებაზე, რისთვისაც შემუშავებულია რკინიგზების ერთიანი ტექნიკური სტანდარტები. ერთიანი ნორმები და წესები ხელს უწყობს მალე და წინააღმდეგობის გარეშე ეროვნულ რკინიგზებზე გადაიზიდოს ტვირთი სახელმწიფო საზღვარზე.
სოფიო ტყეშელაშვილი

სოფიო ტყეშელაშვილი (დ. 23 ოქტომბერი, 1979) — ქართველი მოჭადრაკე. 2000 წლიდან ფლობს დიდოსტატის ტიტულს ქალთა შორის.

ბიოგრაფია
სოფიო ტყეშელაშვილმა კარიერის დასაწყისშივე მიაღწია დიდ წარმატებებს საერთაშორისო ასპარეზზე. 1991 წელს მან გაიმარჯვა ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში 12 წლამდე გოგონათა შორის. მოგვიანებით, ორჯერ ზედიზედ, 1997 და 1998 წლებში, გახდა ევროპის ჩემპიონი გოგონათა (20 წლამდე) შორის.

სოფიო ორჯერ მონაწილეობდა ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატზე (2000 და 2004 წლებში), თუმცა ორივეჯერ პირველივე რაუნდში გამოეთიშა ასპარეზობას.

რეიტინგი
მისი კარიერის საუკეთესო რეიტინგი იყო 2321 პუნქტი (1999 წლის იანვარი). 2017 წლის დეკემბრის მონაცემებით, მისი რეიტინგი 2269-ს შეადგენდა.
კომპლექსური კარტოგრაფირება

კომპლექსური კარტოგრაფირება —– თემატური კარტოგრაფირების ერთ-ერთი ფორმა, კომპლექსური გეოგრაფიული კვლევის აუცილებელი შემადგენელი ნაწილი. პროცესი, რომლის შედეგად იქმნება კომპლექსური რუკა.

კომპლექსური კარტოგრაფირებისას ადგილი აქვს ორი ან მეტი მოვლენის გამოსახვას ანალიზური და სინთეზური კარტოგრაფირების შეთავსებით.
ამ დროს იქმნება: რთული შინაარსის კომპლექსური რუკა, მაგალითად, ეკოლოგიური დამაბინძურებელი კომპონენტების ურთიერთშეთავსებით; თემატურ რუკათა სერია, როგორიცაა დარგის ან რეგიონის ანალიზური და სინთეზური რუკების სისტემური კრებული; კომპლექსური ატლასი, მაგალითად, ტერიტორიული ერთეულის ბუნების, მოსახლეობის, მეურნეობის, ისტორიის ამსახველი რუკების სისტემური კრებული.
მაკა ფურცელაძე

მაკა ფურცელაძე (დ. 18 თებერვალი, 1988, გურჯაანი) — ქართველი მოჭადრაკე. 2005 წელს მიენიჭა როგორც ქალთა დიდოსტატის, ისე ვაჟთა შორის საერთაშორისო ოსტატის წოდებები.

ბიოგრაფია
1997-დან 2006 წლამდე მაკა ფურცელაძე საქართველოს სახელით მონაწილეობდა მსოფლიოსა და ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატებზე, სადაც ჯამში ხუთი მედალი მოიპოვა:
ოქრო: 2005 წლის მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატი (18 წლამდე გოგონათა შორის);
ვერცხლი: 2003 წლის ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი (16 წლამდე) და 2005 წლის ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი (18 წლამდე);
ბრინჯაო: 2004 წლის მსოფლიო (16 წლამდე) და იმავე წლის ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატები.

2005 წელს მან სოფიკო ხუხაშვილთან ერთად გაიყო პირველი ადგილი საქართველოს 20 წლამდე გოგონათა ჩემპიონატში. 2006 წელს საქართველოს ჩემპიონატში ქალთა შორის მესამე ადგილი გაიყო ლელა ჯავახიშვილსა და მაია ლომინეიშვილთან ერთად.

ოთხჯერ მიიღო მონაწილეობა ევროპის ქალთა ინდივიდუალურ ჩემპიონატებში (2005, 2010-2011, 2013). საუკეთესო შედეგს 2005 წელს კიშინიოვში მიაღწია, სადაც მე-16 ადგილი დაიკავა და მსოფლიო ჩემპიონატის საგზური მოიპოვა.

2006 წელს მაკამ მონაწილეობა მიიღო ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატზე (ნოკაუტ-სისტემით), სადაც პირველ რაუნდში ალისა გალიამოვასთან დათმო პარტია.
სისტემური კარტოგრაფირება

სისტემური კარტოგრაფირება — თემატური კარტოგრაფირების ერთ-ერთი ფორმა, რომელიც გარემოს ობიექტებს განიხილავს როგორც სისტემებს.

გეოსისტემა რთული და მოწესრიგებული დინამიკური სისტემაა. მისი კარტოგრაფიული კვლევა ემყარება, ასევე ყველაზე მოწესრიგებულ ათვლის სივრცით სისტემას - კარტოგრაფიულ ბადეს. სისტემური მიდგომით ბუნებრივი და სოციალურ-ეკონომიკური კომპლექსები განიხილება როგორც მთლიანი და ამავე დროს ერთმანეთს შორის მოქმედი სისტემები. შემთხვევითი არ არის, რომ კომპლექსურ ატლასებში ბუნების და საზოგადოების რუკების თანამიმდევრობა სწორედ სისტემურობის პრინციპს, კომპონენტების ერთმანეთზე ზემოქმედების რეალურ კანონზომიერებას ემყარება.
ანალიზური რუკა

ანალიზური რუკა — ანალიზური კარტოგრაფირების პროდუქტი. მარტივი შინაარსის თემატური რუკა, გამოსახავს საკვლევი ობიექტის ერთ მხარეს სხვა მხარეებისგან განცალკევებულად.

ანალიზური რუკებია: ჰაერის ტემპერატურის, სათბობი წიაღისეულის, კვების მრეწველობის, საავტომობილო ტრანსპორტის, მევენახეობის, კურორტების. ანალიზური რუკის შეთავსება შეიძლება მასთან აზრობრივად დაკავშირებულ სხვა ანალიზურ ან სინთეზურ რუკასთან, მაგალითად, მევენახეობა და მეღვინეობა, საკურორტო მეურნეობა და ტურიზმი და სხვა.
კომპლექსური რუკა

კომპლექსური რუკა — კომპლექსური კარტოგრაფირების პროდუქტი. რუკა, რომელზეც გამოსახულია რამდენიმე სხვადასხვა, ერთმანეთთან დაკავშირებული ბუნებრივი ან საზოგადოებრივი მოვლენა.

კომპლექსური რუკის მაგალითია, ჰიდროენერგეტიკული რესურსები და ელექტროენერგეტიკა, მევენახეობა და მეღვინეობა, რეკრეაციული რესურსები და საკურორტო მეურნეობა, ჰიდროგეოლოგიური რუკა და ბალნეოლოგიური კურორტები, ბუნებრივი ლანდშაფტები და ეკოტურიზმი და სხვა. კომპლექსური რუკის შედგენა მიზანშეწონილია ანალიზური და სინთეზური რუკების შეთავსებით, რაც კარტოგრაფის მაღალ კვალიფიკაციას მოითხოვს.
ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფია

ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფია — გეოგრაფიული კარტოგრაფიის დარგი, რომელიც დედამიწის ზედაპირის ხილულად დაკვირვებადი ობიექტების განლაგებას ასახავს დროის გარკვეული მომენტის ან მონაკვეთისათვის.

ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფიის თეორიული ცოდნის ქვეშ ყალიბდება პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების პრაქტიკული ერთობლიობა, რომელსაც ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფირება ეწოდება. კარტოგრაფირების ამ მიმართულების გამოყენებით იქმნება სხვადასხვა მასშტაბის ზოგადგეოგრაფიული რუკები და ატლასები, რომლებიც ერთიანი, გლობალური ნომენკლატურით არიან წესრიგში მოყვანილი.
თემატური კარტოგრაფია

თემატური კარტოგრაფია — გეოგრაფიული კარტოგრაფიის დარგი, რომელიც მონაცემებს მოიპოვებს ობიექტური რეალობის საგნებისა და ხილულად დაუკვირვებადი მოვლენების შესახებ სპეციალური მეცნიერებებიდან.

თემატური კარტოგრაფიის დარგები იქმნება კარტოგრაფიისა და იმ მეცნიერებათა ინტეგრაციით, რომელთა კვლევის საგნის სივრცე-დროითი თავისებურებები კარტოგრაფიასთან კავშირით გამოვლინდება. მაგალითად, ასტრონომიული კარტოგრაფია, ისტორიული კარტოგრაფია, სამედიცინო კარტოგრაფია, ფიზიკურ-გეოგრაფიული კარტოგრაფია, საზოგადოებრივი კარტოგრაფია და სხვა.

თემატური კარტოგრაფიის თეორიული ცოდნის ქვეშ ყალიბდება პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების პრაქტიკული ერთობლიობა, რომელსაც თემატური კარტოგრაფირება ეწოდება. კარტოგრაფირების ამ მიმართულების გამოყენებით, სპეციალური მეცნიერებებიდან მიღებულ მონაცემებზე დაყრდნობით იქმნება თემატური რუკები და ატლასები, მაგალითად, ქარის სიჩქარე და მიმართულება - მეტეოროლოგიიდან, ნიადაგის ტიპები - ნიადაგთმცოდნეობიდან და ასე შემდეგ.
გეოგრაფიული კარტოგრაფია

გეოგრაფიული კარტოგრაფია — კარტოგრაფიის ყველაზე ფართო დიაპაზონის მომცველი დარგი, რომელიც გეოგრაფიული გარსის საგნებისა და მოვლენების სივრცით ურთიერთკავშირებს, მათ დროულ ცვალებადობას შეიმეცნებს და ასახავს სპეციფიკური ნიშნობრივი სისტემით - რუკის ენით.

გეოგრაფიული კარტოგრაფია ობიექტურ რეალობას განიხილავს ხილულად დაკვირვებადი (ხილვადი) და ხილულად დაუკვირვებადი (უხილავი) სახით. მათი შემეცნება ხდება ორი დარგით, ესენია: ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფია და თემატური კარტოგრაფია.

ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფია ხილვადი ობიექტების (რელიეფის ფორმები, წყლის ობიექტები, მცენარეები, დასახლებული პუნქტები, გზები) შემეცნება-ასახვას ახდენს საკუთარი მეთოდებით.
თემატური კარტოგრაფია ობიექტური რეალობის მოვლენების უხილავი მხარეების (ჰავის ტიპები, ნიადაგის ქიმიური შედგენილობა, რელიეფის ეგზოგენური პროცესების სიმძლავრე, მოსახლეობის მიგრაცია, მეურნეობის დარგების განლაგება, ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა და სხვა) შემეცნება-ასახვას ახდენს სპეციალური მეცნიერებებისა და კარტოგრაფიის მიჯნაზე ჩამოყალიბული დისციპლინებით, როგორებიცაა: გეომორფოლოგიური, კლიმატური, ნიადაგების, ბიოგეოგრაფიული, მოსახლეობის, მრეწველობის, ტრანსპორტის, ტურიზმის და სხვა კარტოგრაფიები.

გეოგრაფიული კარტოგრაფია კავშირშია გეოგრაფიული მეცნიერების ყველა დარგთან და მათი სისტემური ერთიანობის საფუძველს წარმოადგენს.
მალინალტეპეკის მუნიციპალიტეტი

მალინალტეპეკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29,625 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 474.49 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 62.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1870 წლის 31 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მალინალტეპეკი. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ბალახის ბორცვზე“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12041.
ასტრონომიული კარტოგრაფია

ასტრონომიული კარტოგრაფია — კარტოგრაფიის დარგი, რომელიც შეისწავლის და ასახავს ციური სხეულებისა და მოვლენების ურთიერთგანლაგების წესრიგს (კონკრეტულ სივრცეს) ათვლის ასტრონომიული სისტემის მიმართ, იყენებს სპეციფიკურ პირობით აღნიშვნებს.

კარტოგრაფიის სტრუქტურაში ამ დარგის გამოყოფის პრიორიტეტი ეკუთვნის ქართველ გეოგრაფს და კარტოგრაფს, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორს ალექსანდრე ასლანიკაშვილს. ასტრონომიული კარტოგრაფია იწოდება აგრეთვე კოსმოსურ ანუ პლანეტარულ კარტოგრაფიად.
მათემატიკური კარტოგრაფია

მათემატიკური კარტოგრაფია — კარტოგრაფიის დარგი, რომელიც ქმნის რუკის მათემატიკურ საფუძველს. დედამიწის, მთვარის, სხვა პლანეტების ზედაპირის რთული ფორმების გამო მათი სიბრტყეზე გამოსახვისათვის აუცილებელია ფიზიკური ზედაპირიდან ისეთ მათემატიკურ ზედაპირზე გადასვლა, რომელიც ფიზიკური ზედაპირის მსგავსია და ეს მსგავსება გამოისახება განტოლებით. ასეთი მათემატიკური ზედაპირებია ელიფსოიდი და სფეროიდი. მათი სიბრტყეზე გაშლით დარღვეულ მთლიანობას ასწორებს კარტოგრაფიული პროექციების თეორია, რომელიც ამუშავებს სფერული ზედაპირის სიბრტყეზე გაშლის მათემატიკურ ხერხებს და ქმნის კარტოგრაფიულ პროექციებს წინასწარ განსაზღვრული დამახინჯების ხასიათის მიხედვით.

კარტოგრაფიული პროექციების საფუძველია გეოდეზიური და გეოგრაფიული კოორდინატების სისტემა. მათ კოორდინატულ ხაზებს წარმოადგენენ მერიდიანები და პარალელები. მერიდიანების მდებარეობა განისაზღვრება გრძედით , ხოლო პარალელების - განედით . მათემატიკური კარტოგრაფიის პირველ თეორეტიკოსებად ითვლებიან ბერძენი ასტრონომები, გეოგრაფები და მათემატიკოსები ერატოსთენე (ძვ.წ. - სს.) და ჰიპარქე (ძვ. წ. ს.).
იონას ფურერი

იონას ფურერი (დ, 3 მარტი, 1805 – გ. 25 ივლისი, 1861) — შვეიცარიელი ადვოკატი და პოლიტიკოსი. 1848 წლიდან 1861 წლამდე ფედერალური საბჭოს წევრი. ფურერმა შვეიცარიის კონფედერაციის პირველი პრეზიდენტის პოსტი დაიკავა და აღნიშნულ მოვალეობას 1848 წლიდან 1849 წლამდე ასრულებდა, მოგვიანებით კი პრეზიდენტობას 1852, 1855 და 1858 წლებშიც დაუბრუნდა. იონასი შვეიცარიის, როგორც ფედერალური სახელმწიფოს, დაარსების ერთ-ერთ წამყვან ფიგურად მიიჩნევა. ფურერი „რადიკალური პარტიის“ წევრი გახლდათ.

ბიოგრაფია
ფურერი დაიბადა ვინტერთურში, ციურიხის კანტონში, 1805 წლის 3 მარტს, ზეინკალი იონას ფურერისა და ანა მაგდალენა ჰანჰარტის ოჯახში. იონასმა ადრეული განათლება მშობლიურ ქალაქში მიიღო, ხოლო 1824 წელს ციურიხის უნივერსიტეტში სამართლის შესასწავლად გაემგზავრა. ფურერმა სწავლა მალევე ჰაიდელბერგში განაგრძო, 1825 და 1826 წლებში კი გეტინგენის უნივერსიტეტში სწავლობდა. განათლების მიღების შემდეგ ფურერი ვინტერტურში დაბრუნდა და იურისტად დამკვიდრდა.
რუკათშედგენა და რედაქტირება

რუკათშედგენა და რედაქტირება — თეორიული კარტოგრაფიის ერთ-ერთი დარგი. ფაქტიური ინფორმაციის კარტოგრაფიული გარდაქმნისა და ასახვის თეორია. შეისწავლის რუკათა შედგენის კამერალურ მეთოდებს და რუკათა შექმნის სამეცნიერო ტეექნიკური ხელმძღვანილობის საკითხებს.

მისი ფუნქცია მრავალმხრივია, ის უძღვება რუკის შედგენის მთელ პროცესს თავიდან ბოლომდე. ამიტომ ეს არის მოძღერება რუკათშედგენის ზოგადი მეთოდების შესახებ, რომელიც შეიცავს შემდეგ საკითხებს:
რუკის შინაარსის გააზრება, მისი პროგრამის შედგენა;
კარტოგრაფიული წყაროებიდან არსებული ინფორმაციის გამოვლინება, ანალიზი და კრიტიკული შეფასება;
ახალი ინფორმაციის მოპოვება და კარტოგრაფირებისათვის გარდაქმნა;
კარტოგრაფიული პროექციის, მასშტაბისა და რუკის კომპოზიციის შერჩევა;
სახვით (ენობრივ) საშუალებათა დამუშავება და თემატიკური დაკონკრეტება;
შედარების, ანალიზის, სინთეზის, აბსტრაჰირების და განზოგადების მეთოდების დამუშავება და თემატიკური დაკონკრეტება;
რუკის შედგენის ტექნოლოგიური პროცესის დამუშავება და თემატიკური დაკონკრეტება;
რუკის გაფორმებისა ღა გამოცემის მხატვრულ-ტექნოლოგიური პროცესის დაგეგმვა;
რუკის რედაქტირების მეთოდების შერჩევა, შედგენისა და გაფორმების პროცესის მეცნიერულ-ორგანიზაციული გაძღოლა.
ცოდნის მთელ სისტემას, რომელიც ყველა ამ პროცესს მოიცავს, შეიძლება ეწოდოს ფაქტიური ინფორმაციის კარტოგრაფიული გარდაქმნისა და ასახვისს თეორია ანუ რუკათშედგენა და რედაქტირება.
კარტომეტრია

კარტომეტრია — კარტოგრაფიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის რუკებზე სიგრძეების (მანძილების), ფართობების, მოცულობების, კუთხეების გაზომვას და გამოთვლას. მჭიდრო კავშირშია მორფომეტრიულ კვლევასთან და მორფომეტრიული მაჩვენებლებით ობიექტების დახასიათებასთან (კლაკნილობა, დანაწევრების ხარისხი). თემატურ რუკებზე შესრულებულ გაზომვებს და გამოთვლებს თემატური კარტომეტრია ეწოდება.
მცირე შატლე

მცირე შატლე — ციხესიმაგრე პარიზში, რომელიც საუკუნის ბოლოს აიგო მდინარე სენაზე გადებული მცირე ხიდის (-) დასაცავად, კუნძულ სიტეს სამხრეთ ნაწილში.

ისტორია
როგორც კუნძულ სიტეს ჩრდილოეთით მცირე შატლესთან ერთად აგებული უფრო დიდი ციხესიმაგრე — „გრან-შატლე“ (დიდი შატლე), ეს ნაგებობაც საფრანგეთის დედაქალაქის ცენტრისკენ მიმავალი გადასასვლელების დაცვის სტრატეგიულ ამოცანას ასრულებდა, რაც განსაკუთრებით აქტუალური გახდა 885 წლის ნოემბერში ნორმანთა მიერ პარიზზე განხორციელებული თავდასხმების შემდეგ. მცირე შატლეს მშენებლობა დაიწყო 886 წლის თებერვალში და მთელი მისი ისტორიის მანძილზე იგი წარმოადგენდა ორ ციხე-კოშკს, რომლებიც მცირე ხიდისკენ მიმავალ ჭიშკარს იცავდნენ. ციხესიმაგრე 1130 წელს, მეფე ლუი -ის დროს გადაკეთდა. 1296 წლის 20 დეკემბერს, მდინარე სენის ადიდების შედეგად, ნაგებობა (მცირე ხიდთან ერთად) დაინგრა. იგი 1369 წელს მეფე შარლ ბრძენმა აღადგინა და რეკონსტრუქცია ჩაუტარა, რის შემდეგაც იქ სახელმწიფო საპყრობილე მოეწყო. მეფე შარლ -მ 1382 წლის 27 იანვრის განკარგულებით მცირე შატლე პარიზის პრევოს მმართველობაში გადასცა, თუმცა ციხესიმაგრე კვლავ რჩებოდა სახელმწიფო საპყრობილედ. 1591 წლის 14 ნოემბერს, საფრანგეთში კათოლიკურ ლიგასა და სამეფო ხელისუფლებას შორის დაპირისპირების პერიოდში, მცირე შატლეში გამოამწყვდიეს პარიზის პარლამენტის თავმჯდომარე ბარნაბე ბრისონი და მრჩევლები — კლოდ ლარშე და ტარდიფი, რომელთაც ბრალი სამეფო პარტიისადმი თანაგრძნობაში ედებოდათ.

1769 წლის 22 აპრილის სამეფო განკარგულებით მცირე შატლეს ციხე გაუქმდა, ხოლო თავად შენობა 1782 წელს, პარიზელთა მრავალრიცხოვანი ბრბოს თანდასწრებით დაანგრიეს. მცირე შატლეს პატიმრები ლა-ფორსის ციხეში გადაიყვანეს. დღეს მცირე შატლეს ადგილას მდებარეობს მცირე ხიდის მოედანი ( -), რომელიც პარიზის მე-5 ოლქში შედის.
რუკათგამოყენება

რუკათგამოყენება — კარტოგრაფიული ინფორმაციის გარდაქმნის თეორია. კარტოგრაფიული ინფორმაციის გარდაქმნის მეთოდები, როგორც კარტოგრაფიული შემეცნების ერთ-ერთი მხარე, ერთ-ერთი სტოუქტურული ნაწილი (დარგი, დისციპლინა). ეს ნაწილი მოიცავს კარტომეტრიას და კარტოგრაფიული ინფორმაციის გარდაქმნის ყველა არსებულსა და მოსალოდნელ მეთოდებსა და ხერხებს.
კარტოგრაფი

კარტოგრაფი — კარტოგრაფიის სპეციალისტი, რომელიც გეოგრაფიასა და დედამიწის შემსწავლელ სხვა მეცნიერებებში ობიექტების, მოვლენების და პროცესების კარტოგრაფირებას ახდენს. სხვაგვარად, მეცნიერი, რომელიც დაკავებულია საერთოდ, ობიექტური სინამდვილის საგნებისა და მოვლენების კონკრეტული სივრცის და მისი დროის მიხედვით ცვალებადობის შესწავლით. ეს კონკრეტული სივრცე, როგორც სინამდვილის საგნებისა და მოვლენების ურთიერთგანლაგების წესრიგი, სამგანზომილებიანი, დროში ცვალებადი კონტინუუმია.

ქართველი კარტოგრაფებიდან აღსანიშნია: ვახუშტი ბატონიშვილი, სულხან-საბა ორბელიანი, ტიმოთე (გაბაშვილი), ალექსანდრე ასლანიკაშვილი, ევსევი ბარამიძე, სერგი ცხაკაია, გრიგოლ ხუნჯუა, ცარო ვაშაკიძე, გულიკო ლიპარტელიანი, თენგიზ გორდეზიანი.

შესწავლის სფეროები
კარტოგრაფია იყოფა შემადგენელ ნაწილებად, დარგებად და მიმართულებებად. ძირითადად გამოიყოფა 2 ნაწილი - თეორიული და პრაქტიკული.
უკანასკნელი დუელი

უკანასკნელი დუელი — რიდლი სკოტის 2021 წლის ისტორიული დრამა.
ფილმი დაფუძნებულია წიგნზე „უკანასკნელი დუელი“. სიუჟეტი სხვადასხვა პერსპექტივიდან წარმოაჩენს ერთი და იმავე მოვლენას და განიხილავს სამართლიანობის, ღირსებისა და ძალაუფლების თემებს.

სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება მიმდინარეობს ასწლიანი ომის დროს. ის რეალურ მოვლენებზეა დაფუძნებული და ასახავს საფრანგეთში ოფიციალურად დაშვებულ უკანასკნელ დუელს ჟან დე კარუჟსა და ჟაკ ლე გრის შორის. ეს იყო ორი მეგობარი, რომლებიც სასტიკ მეტოქეებად იქცნენ. კარუჟი იყო ცნობილი რაინდი, გამორჩეული სიმამაცითა და საბრძოლო უნარებით, ხოლო ლე გრი — ნორმანდიელი მემამულე, რომელიც გონიერებისა და მჭევრმეტყველების გამო დაწინაურებული იყო სამეფო კარზე. კარუჟის მეუღლე, მარგარიტა, ლე გრის ძალადობაში საჯაროდ დაადანაშაულებს, რაც უნდა გადაწყდეს „ღვთიური სამართლით“ — სასიკვდილო დუელით.
მეშვიდე ბეჭედი

უკანასკნელი დუელი — ინგმარ ბერგმანის 1957 წლის ფილმი. ფილმი იკვლევს რწმენის, ეჭვის, ცხოვრების აზრისა და სიკვდილის გარდაუვალობის თემებს და ბერგმანის ფილოსოფიური კინოს კლასიკურ ნიმუშად და მსოფლიო კინემატოგრაფიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნამუშევრად მიიჩნევა. .

სიუჟეტი
სიუჟეტი ვითარდება შუა საუკუნეების შვედეთში, შავი ჭირის ეპიდემიის დროს. შავი ჭირის ეპიდემიის დროს ვითარდება. ჯვაროსნული ლაშქრობებით იმედგაცრუებული რაინდი ანტონიუს ბლოკი სამშობლოში დაბრუნებისას შეხვდება სიკვდილს, რომელსაც ჭადრაკის პარტიაში იწვევს, რათა სიცოცხლე გაიხანგრძლივოს და ღმერთის არსებობის შესახებ პასუხები იპოვოს. ბლოკი გზაზე ხვდება მოხეტიალე მსახიობებს — იოფს და მის მეუღლეს მიას და ცდილობს სიკვდილს გაექცეს იმდენ ხანს, რომ სიცოცხლეში ერთი კეთილი საქმე მაინც მოასწროს.
მე-13 მეომარი

მე-13 მეომარი — ჯონ მაკტირნანის 1999 წლის სათავგადასავლო ისტორიული ფილმია, რომელიც დაფუძნებულია მაიკლ კრაიტონის რომანზე. ფილმი აერთიანებს ისტორიულ ლეგენდებს, მათ შორის ბეოვულფის მოტივებს, და იკვლევს გამბედაობის, ერთგულებისა და კულტურათა შეჯახების თემებს.

სიუჟეტი
სიუჟეტი მოგვითხრობს არაბ მოგზაურის, დიპლომატისა და მებრძოლის აჰმად იბნ ფადლანის თავგადასავალს. ის თავისი სამშობლოდან განდევნილია და ვიკინგ მებრძოლთა ჯგუფს უერთდება . უცხო კულტურაში მოხვედრილ იბნ ფადლანს თავდაპირველად აწუხებს ვიკინგთა ხასიათი, თუმცა თანდათან სწავლობს ვიკინგთა წესებსა და საბრძოლო ტრადიციებს, იწყებს მათი სიმკაცრისა და გამბედაობის პატივისცემას და მათ რიგებში ღირსეულ მებრძოლად ყალიბდება მგზავრობისას მათთან მიაღწევს ინფორმაციას საზარელი და ძლიერი მტრის შესახებ, რომელიც ადრე მხოლოდ ლეგენდებში ფიგურირებდა, და გმირებს მოუწევთ ჩრდილოეთის იდუმალი მტრის წინააღმდეგ სასტიკი ბრძოლა.
აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია

ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია — წამყვანი სამეცნიერო ორგანიზაციაა შეერთებულ შტატებში, რომელიც დაარსდა 1863 წლის 3 მარტს, პრეზიდენტ აბრაამ ლინკოლნის მიერ ხელმოწერილი კონგრესის აქტით. აკადემია ოფიციალურად აღიარებულია, როგორც „ერის მრჩეველი მეცნიერების, ინჟინერიისა და მედიცინის საკითხებში“.

აკადემია არაკომერციული ორგანიზაციაა. მისი წევრები უსასყიდლოდ მუშაობენ. აკადემიაში ჩატარებული არჩევნები ქვეყანაში სამეცნიერო მიღწევების ერთ-ერთ უმაღლეს მიღწევად მიიჩნევა. ახალი წევრები ირჩევიან სიცოცხლის ბოლომდე, წევრთა ფარული კენჭისყრით.

2025 წლის მონაცემებით, აკადემიას დაახლოებით 2,660 სრული წევრი და 550-ზე მეტი უცხოელი წევრი ჰყავს. მათ შორის დაახლოებით 190 ნობელის პრემიის ლაურეატია.

მმართველობა
აკადემიას მართავს 12 წევრისგან შემდგარი საბჭო, რომელსაც პრეზიდენტი ხელმძღვანელობს. პრეზიდენტი და საბჭოს წევრები ირჩევიან ექვსი წლის ვადით და შეუძლიათ ზედიზედ მაქსიმუმ ორი ვადით მსახურობდნენ.

2016 წლიდან მარშა მაკნატი აკადემიის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. საბჭოს შემადგენლობაში ასევე შედიან ვიცე-პრეზიდენტი, მდივნები და ხაზინადარი, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან ორგანიზაციის სამეცნიერო და ადმინისტრაციულ საქმიანობაზე.

აქტივობები და ჯილდოები
აკადემია ატარებს დამოუკიდებელ კვლევას და ამზადებს ექსპერტთა დასკვნებს აშშ-ის მთავრობის მოთხოვნით. იგი გასცემს არაერთ პრესტიჟულ სამეცნიერო ჯილდოს სხვადასხვა სფეროში.
ლინკოლნი (ფილმი)

მე-13 მეომარი — სტივენ სპილბერგის 2012 წლის ბიოგრაფიული დრამა. ფილმი ასახავს აშშ-ის მე-16 პრეზიდენტის, აბრაამ ლინკოლნის პრეზიდენტობის ბოლო თვეებს და მის ბრძოლას გაერთიანებული ქვეყნის შენარჩუნებისთვის და მონობის წინააღმდეგ. ფილმი განსაკუთრებით ფოკუსირებულია 1865 წელს აშშ-ის კონგრესში მონობის გაუქმების შესახებ აშშ-ის კონსტიტუციის მე-13 ცვლილების მიღებაზე.

როლებში
დენიელ დეი-ლუისი — აბრაამ ლინკოლნი
სალი ფილდი — მერი ტოდ ლინკოლნი
ტომი ლი ჯონსი — თადეუს სტივენსი
ჯეიმზ სპეიდერი — უილიამ ბილბო
ჰელ ჰოლბრუკი — ფრანსის პრესტონ ბლერი
ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი — რობერტ ტოდ ლინკოლნი
ცელვეგერის სინდრომი

ცელვეგერის სინდრომი (ასევე ცნობილი, როგორც ცერებროჰეპატორენალური სინდრომი) — მულტისისტემური გენეტიკური დაავადება, გამოწვეული პეროქსინების (პეროქსისომების ცილა) მაკოდირებელი გენების აუტოსომურ-რეცესიული მუტაციით. შედეგად, ქსოვილებში გროვდება ძალიან გრძელი ჯაჭვის მქონე ცხიმოვანი მჟავები და განშტოებული ჯაჭვის ცხიმოვანი მჟავები , რომლებიც, ჩვეულებრივ, პეროქსისომებში იშლება. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ჰიპოტონიას, სმენის დაქვეითებას, კატარაქტას, თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობას, თავის ქალას სტრუქტურულ ანომალიებს, ჰეპატომეგალიას, თირკმლის კისტებს, გულყრას. თავის ტვინში დარღვეულია ნეირონული მიგრაციისა და მიელინაციის პროცესი, რის გამოც აღინიშნება პათოლოგიური ხვეულები (პაქიგირია, პოლიმიკროგირია...), პერივენტრიკულური ფსევდოკისტები და პარკუჭების ზომაში გაზრდა.
არაქნოიდიტი

არაქნოიდიტი — ცენტრალური ნერვული სისტემის მფარავი არაქნოიდული (ქსელისებრი) გარსისა და სუბარაქნოიდული (ქსელქვეშა) სივრცის ანთება. გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს ინფექცია, მედიკამენტის ინტრათეკალური (პარკუჭშიდა) შეყვანა, აუტოიმუნური პროცესი, ნეიროქირურგიული ოპერაცია. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს სისუსტეს, დაბუჟების შეგრძნებასა და მგრძნობელობის დაქვეითებას ყველაზე ხშირად ქვედა კიდურებისა და ზურგის ქვედა ნაწილის მიდამოში. გარდა ამისა, აღინიშნება შარდის ბუშტისა და ნაწლავის მოქმედებისა და სექსუალური ფუნქციონირების დარღვევები. რადიოლოგიურად არაქნოიდიტი ყველაზე კარგად ჩანს წელის მიდამოში, სადაც რაშის კუდი ტივტივებს თავ-ზურგტვინის სითხეში და ანთების გამო ნერვების ფესვები ერთმანეთს ეკრობა ერთ გროვად. ზოგიერთ შემთხვევაში ადგილი აქვს გაძვალებას/კალციფიკაციებს და, შესაბამისად, ვლინდება მაოსიფიცირებელი არაქნოიდიტი (ლათ. ).