iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კუსუნოკი მასასიგე

— იაპონელი პოლიტიკოსი და ნამბოკუტიოს პერიოდის მეთაური.

კუსუნოკი მასასიგე წარმოშობით კეთილშობილი სამურაების ოჯახიდან იყო კავატის პროვინციაში. 1331 წელს მან უპასუხა იმპერატორ გო-დაიგოს მოწოდებას კამაკურას სიოგუნატის დამხობის შესახებ, სარდლობდა აკასაკის ციხის დაცვას. კენმუს აღდგენის პერიოდში იმპერატორმა იგი დაავალა კავატისა და იდზუმის პროვინციების სიუგოში . 1336 წელს იგი დამარცხდა მინატოგავას ბრძოლაში ასიკაგი ტაკაუდზის ანტიიმპერიული ძალების მიერ, რის შემდეგაც მან თავი მოიკლა თავის ძმა კუსუნოკი მასაუესთან ერთად .

საიმპერატორო ტახტისადმი ერთგულებისთვის მას მეტსახელად "პრინცი დაინანი" . იაპონურ ისტორიოგრაფიაში 1945 წლამდე იგი ტრადიციულად წარმოდგენილი იყო როგორც „ერთგული ვასსალის“, „იმპერატორის მსახურის“, „ნამდვილი იაპონელი“ მაგალითი.
როზი სტივენსონ-გუდნაიტი

დეიმ როზი გოლიხ სტივენსონ-გუდნაიტი (; დ. 5 დეკემბერი, 1953), ვიკიპედიაში ცნობილი, როგორც -ი, — ამერიკელი ვიკიპედიის რედაქტორი, რომელიც ცნობილია თავისი მცდელობით შეამციროს ენციკლოპედიაში გენდერული გარღვევა სპეციალური პროექტების გამართვით, რაც მიმართული იყო ქალების ბიოგრაფიების შექმნაზე. მან ათასობით ახალი სტატია შექმნა ვიკიპედიისთვის.

2016 წელს, სტივენსონი წლის ვიკიმედიელად დასახელდა. 2018 წლის მაისში, მას სერბეთის მთავრობამ „დიპლომატიური პაციფიზმის წმინდა სავას ორდენი“ გადასცა. 2021 წლის ოქტომბერში, აირჩიეს „ფონდ ვიკიმედიის“ სამეურვეო საბჭოში.

ადრეული წლები
სტივენსონ-გუდნაიტი სერბი წარმოშობისაა. პაულინა ლებლ-ალბალას შვილიშვილია, რომელიც აქტიური ფემინისტი და უიგოსლავიის ქალთა უნივერსიტეტის პრეზიდენტი იყო. პაპა, დავიდ ალბალა, ფიზიკოსი და სიონისტთა ლიდერი იყო, რომელიც გარკვეული ხანი სერბეთში მცხოვრები სეფარიდი ებრალთა საზოგადოების პრეზიდენტი იყო.
ნანა გაბელია

ნანა გაბელია (დ. 21 თებერვალი, 1985, გალი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. 2021 წლის 15 სექტემბერს დაინიშნა იუსტიციისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის საკითხებში აფხაზეთის მინისტრად. 2023 წლის 1 აგვისტოდან 2024 წლის 18 სექტემბრამდე იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის მინისტრი.

ბიოგრაფია
2002 წელს სწავლობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში. 2002 წელსვე ჩაირიცხა ამერიკულ ჰუმანიტარულ უნივერსიტეტში სამართალმცოდნეობის მიმართულებით.

2005 წელს იყო არასამთავრობო ორგანიზაცია „რესურს ცენტრის“ წამყვანი სპეციალისტი. 2006-2007 წლებში მუშაობდა საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიაში კომისიასთან დამოუკიდებლად არსებული მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის მოადგილედ, ხოლო 2007-2008 წლებში მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივ დამცველად. 2008-2013 წლებში მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის განათლების, კულტურისა და მეცნიერების კომიტეტში იურისტად. 2013-2019 წლებში იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის იურიდიულ საკითხთა და ადამიანური რესურსების მართვის დეპარტამენტის იურისტი. 2014-2019 იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს იურიდიულ საკითხთა და ადამიანური რესურსების მართვის სამმართველოს უფროსი, ხოლო 2019-2020 წლებში იურიდიული დეპარტამენტის უფროსი. 2020-2021 წლებში ეკავა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა მინისტრის მთავარი მრჩევლის თანამდებობა. 2021 წელს იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე. 2021 წლის 15 სექტემბრიდან 2023 წლის 31 ივლისამდე იყო იუსტიციისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის საკითხებში აფხაზეთის მინისტრი.
მინატოგავას ბრძოლა

— გადამწყვეტი ბრძოლა აშიკაგა ტაკაუჯის ჯარებსა და იმპერატორ გო-დაიგოს ერთგულ ძალებს შორის, ნიტა იოშისადას საერთო მეთაურობით, გაიმართა 1336 წლის 5 ივლისს. "იდეალური სამურაის" რაზმი კუსუნოკი მასასიგე მონაწილეობდა ბრძოლაში იმპერიული ჯარების მხარეს.

ბრძოლის დასაწყისისთვის ოპერაციების თეატრში ასეთი მდგომარეობა იყო. ასიკაგა ტაკაუდზი, ნიტა იოსისადასთან დამარცხების შემდეგ, უკან დაიხია კუნძულ კიუსიუზე, სრულად აღადგინა ძალა და მიიღო კიუსუს სამი ძლიერი კლანის - სონის, სიმადზუსა და ოტომოს მხარდაჭერა, ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი გაძლიერება კუნძულ სიკოკუდან ხოსოკავას მეთაურობით. ამით არმიის გაძლიერების შემდეგ, ასიკაგა ტაკაუდზი ორი რაზმით გადავიდა კიოტოში : ერთი, გემებით მიიწევს შიდა ზღვის სანაპიროზე, რომელსაც თავად ტაკაუდზი ხელმძღვანელობდა, მეორეს, ხმელეთზე გადაადგილებით, მეთაურობდა მისი ძმა ასიკაგა ტადაიოსი. ავანგარდს სონის კლანის წარმომადგენელი - იორიხისა ხელმძღვანელობდა.

ძლიერი მტრის თავდასხმის ქვეშ, ნიტა იოშისადას არმიამ დაიწყო გაყვანა. იმპერატორმა გო-დაიგომ, მტრის წინსვლაზე შეშფოთებულმა, ბრძანა მოეწყო ბრძოლა. წყაროების თანახმად, კუსუნოკი მასასიგემ შემოგვთავაზა სხვა გეგმა: გაეგრძელებინა ტაქტიკური უკანდახევა, მტრის მიზიდვა კიოტოში, საიდანაც ასიკაგა ტაკაუდზი უკვე ერთხელ დაარტყა ნიტა იოსისადას ჯარებმა. თუმცა ეს გეგმა იმპერატორმა არ მიიღო. კუსუნოკი მასასიგე ვერ ბედავდა წინააღმდეგობის გაწევას, მაგრამ თვლიდა, რომ იმპერიული არმია განწირული იყო დამარცხებისთვის.

მინატოგავას ბრძოლა იყო დიდი მარცხი იმპერიული ერთგულებისთვის, მაგრამ ცნობილი გახდა იაპონურ მითოლოგიაში კუსუნოკის მიერ იმპერატორისადმი გამოვლენილი ერთგულებით გარკვეული სიკვდილისა და დამარცხების წინაშე.

ბრძოლის დასაწყისში ნიტა იოშისადას ნაწილებმა დაფარეს ზღვის სანაპირო მდინარეებს მინატოსა და იკუტას შორის. კუსუნოკი მასაშიგეს რაზმი ეწინააღმდეგებოდა აშიკაგა ტადაიოშის მოძრაობას, რომელსაც უკანა მხარეს მდინარე მინატო ჰქონდა. რაც შეეხება ასიკაგა ტაკაუდზს, მან ჯარი სამ ნაწილად დაყო: ცენტრს თავად მეთაურობდა, მარჯვენა ფლანგს სონი, ხოლო მარცხენას სიბა. ბრძოლა დაიწყო ხოსოკავას სამურაის მიერ სანაპიროზე დაშვების მცდელობით, რომელიც მოიგერიეს ნიტტა იოსისადას მეომრებმა. თუმცა, კიდევ ერთხელ ავიდა ხომალდებზე, ხოკოსავას რაზმები წინ წაიწიეს აღმოსავლეთისაკენ და, როდესაც დაეშვნენ სანაპიროზე, დაიწყეს ნიტას არმიის გვერდის ავლით, უკნიდან მისვლისა და გარსების პერსპექტივით. ეს ნაბიჯი დაემთხვა სონის სამურაის ფრონტალურ შეტევას. გაწყვეტის შიშით, ნიტამ უკან დახევა დაიწყო, მაგრამ ამგვარად დატოვა კუსუნოკი მასასიგეს რაზმის უკანა ნაწილი საფარის გარეშე, რომელიც გარშემორტყმული იყო უმაღლესი მტრის ძალებით. სასტიკი ბრძოლის შემდეგ მასასიგემ და მისმა ძმამ მასაუემ თავი მოიკლა ხმლებით დაჭრით. სამოცდაათზე მეტი სამურაი მოჰყვა მას.
პელარგონია

პელარგონია — მოყვავილე მცენარეთა ჯგუფი, რომელიც აერთიანებს მრავალწლოვანი მცენარეების, სუკულენტებისა და ბუჩქების 280 სახეობას და ჩვეულებრივ უწოდებენ ნემსიწვერას (გერანი), პელარგონიას ან სავარცხელას. გვარი მიეკუთვნება ნემსიწვერასებრთა ოჯახს. შვედი ბუნებისმეტყველი კარლ ლინე თავდაპირველად ყველა სახეობას ერთ გვარში, ნემსიწვერაში აქცევდა. მოგვიანებით, 1789 წელს, ისინი ორ გვარად დაყო ფრანგმა ბოტანიკოსმა შარლ ლუი ლერიტ დე ბრიუტელმა.
ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნების ადმინისტრაციული დაყოფა

ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნების ადმინისტრაციული დაყოფა საერთო კულტურისა და ისტორიის გავლენით ერთმანეთის მსგავსია. ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნებს დანია, ფინეთი, ნორვეგია, შვედეთი და ისლანდია მიეკუთვნება.

დანია
დანია იყოფა:
5 რეგიონად (დედაქალაქის რეგიონი, ცენტრალური იუტლანდიის რეგიონი, ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონი, ზელანდიის რეგიონი, სამხრეთ დანიის რეგიონი)
98 მუნიციპალიტეტად 
2 ავტონომიური დამოკიდებული ტერიტორია:
ფარერის კუნძულები იყოფა:
6 რეგიონად
30 მუნიციპალიტეტად
გრენლანდია იყოფა:
5 მუნიციპალიტეტად
ჩრდილო-აღმოსავლეთ გრენლანდიის ეროვნულ პარკად

ფინეთი
ფინეთში შედის:
19 რეგიონი 
ალანდის კუნძულები
70 ქვერეგიონი 
310 მუნიციპალიტეტად 

ისლანდია
ისლანდია იყოფა:
6 ოლქად , საარჩევნო
8 რეგიონად , სტატისტიკური
69 მუნიციპალიტეტად , ადმინისტრაციული

ნორვეგია
ნორვეგია მოიცავს:
11 ოლქს 
356 მუნიციპალიტეტს 
ზღვისიქითა დამოკიდებულ ტერიტორიებს:
შპიცბერგენი და იან-მაიენი
ნორვეგიის ზღვისიქითა ტერიტორიები

შვედეთი
შვედეთი მოიცავს:
21 ლენს 
290 მუნიციპალიტეტს
პეტრ პაველი

პეტრ პაველი (; დ. 1 ნოემბერი, 1961) – ჩეხეთის პრეზიდენტი 2023 წლის 9 მარტიდან. ჩეხეთის არმიის გადამდგარი გენერალი, ნატოს სამხედრო კომიტეტის თავმჯდომარე 2015-2018 წლებში, ჩეხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსი 2012-2015 წლებში,

2019 წელს სამოქალაქო დემოკრატიული პარტიის, --ის, 09-ის, „მერები და დამოუკიდებელებისა“ და ჩეხეთის მეკობრეების პარტიის ლიდერების შეხვედრაზე, რომელიც მომავალი საპრეზიდენტო არჩევნების პოტენციური კანდიდატებს განიხილავდა, პაველი შეხვედრის ყველაზე განხილულ კანდიდატად დასახელდა.

2022 წლის 29 ივნისს პაველმა ჩეხეთის 2023 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის სურვილი გააჟღერა. საკუთარ განცხადებაში კენჭისყრაში მონაწილეობის მიზეზად მან დაასახელა სურვილი, რომ „ჩეხეთი აღარ გრძნობდეს თავს უხერხულად საკუთარი პრეზიდენტის გამო“. პაველმა ოფიციალური კამპანია 2022 წლის 6 სექტემბერს დაიწყო და განაცხადა, რომ მას სურდა „დაებრუნებინა წესრიგი და მშვიდობა ჩეხეთის რესპუბლიკაში“. პაველის კამპანია იყო პროდასავლური და ანტიპოპულისტური.

2022 წლის 4 ოქტომბერს ის იყო ერთ-ერთი იმ სამი კანდიდატიდან, რომლებსაც მხარი დაუჭირა სპოლუს საარჩევნო ალიანსმა (სამოქალაქო დემოკრატიული პარტია, - და 09).

არჩევნების პირველი ტური ჩეხეთში 2023 წლის 13 და 14 იანვარს გაიმართა. პაველმა მიიღო 1 975 056 ხმა (ჯამური ხმების 35,4 %). მან ჩეხეთის ყოფილ პრემიერ-მინისტრს ანდრეი ბაბიშს გაუსწრო, რომელსაც მეორე ტურში შეხვდება. მეორე ტურში პეტრ პაველმა დამაჯერებლად გაუსწრო კონკურენტს და ჩეხეთის პრეზიდენტის თანამდებობაზე შეცვალა მილოშ ზემანი.
ჩვეულებრივი ხლაკუნა

ჩვეულებრივი ხლაკუნა — თევზი ხლაკუნასებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია საფრანგეთიდან (მდ. ლუარა) ურალამდე. სიგრძეში 35 სმ-ს აღწევს, მასაში 140 გ-ს. ცოცხლობს 7 წლამდე. შეგუებულია წყალში ჟანგბადის დაბალ შემცველობას (იყენებს დამატებით ნაწლავისმიერ სუნთქვას). იტანს წყალსატევის ამოშრობას (იფლობა შლამში და ძილს ეძლევა). ატმოსფერული წნევის დაცემის დროს ხშირად ზედაპირზე ადის და ჰაერს ჩაისუნთქავს. ხშირად ჰყავთ აკვარიუმებში. დასავლეთ ევროპაში იშვიათი სახეობა ხდება.
ორერა, სრული სვლით!

„ორერა, სრული სვლით!“ — კომპანია „ქართული ტელეფილმის“ 1970 წლის მუსიკალური ფილმი. რეჟ. — ზაალ კაკაბაძე.

სიუჟეტი
ვია „ორერა“ საგასტროლოდ მიემგზავრება ავსტრალიაში, მაგრამ ავტობუსის ტექნიკური გაუმართაობის გამო დააგვიანებენ სიდნეიში მიმავალ თბომავალზე. „ორერას“ წევრები მეზღვაურებად მოეწყობიან თბომავალზე „შოთა რუსთაველი“ და ხიფათიანი თავგადასავლის შემდეგ ჩააღწევენ ავსტრალიაში.

როლებში
რობერტ ბარძიმაშვილი — კამეო
ვახტანგ კიკაბიძე — კამეო
ნანი ბრეგვაძე — კამეო
გენო ნადირაშვილი — კამეო
ზურაბ იაშვილი — კამეო
თეიმურაზ დავითაია — კამეო
თეიმურაზ მეღვინეთუხუცესი — კამეო
ბაადურ წულაძე — ექიმი
თემურ გაჟონია — კოკი

ჯილდოები და პრიზები
1978 — ტელემაყურებელთა პრიზი „ათწლეულის საუკეთესო მუსიკალური ფილმი“
ბლეის ბრძოლა

ბლეის ბრძოლა — 1593 წლის ბლეის ბრძოლა, ასევე ცნობილი როგორც ბეკ დ'ამბესის ბრძოლა (ფრანგულად) ან ბრძოლა ჟირონდის შესართავთან. ბრძოლა დასრულდა ესპანეთის საზღვაო გამარჯვებით, რომელიც მოხდა 1593 წლის 18 აპრილს ბლეისა და ბეკ დ'ამბესის მახლობლად, ჟირონდის ესტუარი, საფრანგეთი. ბლეის შვიდთვიანი ალყის დროს ანრი ნავარის ფრანგულ-პროტესტანტულ ძალებსა და ქალაქის ფრანგულ-კათოლიკურ გარნიზონს შორის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გუბერნატორი ჟან-პოლ დ'ესპარბეს დე ლუსან დ'ობეტერი. ბრეტანის კამპანიისას საფრანგეთის რელიგიური ომებისა და ანგლო-ესპანეთის ომის დროს (1585–1604).

წინა მოვლენები
1592 წელს, ზოგიერთი გემი შეიძინა ფერმერმა პიტერ ჰაუტონმა და ლონდონელი ვაჭრების ჯგუფმა, რათა დახმარებოდნენ მარშალ მატინიონს შეტევაში ლიგერ ბლეიზე და დაეცვათ ჟირონდა პასაჟესის ესპანური ესკადრილისგან. აქედან ექვსი იყო ინგლისური ხომალდი, რომელსაც მეთაურობდნენ ადმირალი ვილკინსონი, ვიცე-ადმირალი ბრაილფორდი და კაპიტანები ჯონსონი, მერიალი, ბაუერი და კორტნი.

ბრძოლა
1593 წლის აპრილში, ესპანეთის საზღვაო ძალები შედგებოდა 16 ხომალდისგან (მფრინავი და პინაკები) რომლებსაც მეთაურობდნენ ადმირალ პედრო დე ზუბიაური, გენერალ ჯოანე და დე ვილავიჩიოზა ლიზარზა,დაიძრნენ ბლეის გასათავისუფლებლად. ქალაქს აკონტროლებდა საფრანგეთის კათოლიკური ლიგა, მაგრამ მძიმე ალყაში მოექცა საფრანგეთის სამეფო ჯარები, რომლებსაც მხარს უჭერდნენ ინგლისელები და ჰუგენოტები, მარშალ ჟაკ დე გოიონ დ'მატინიონის მეთაურობით. ზღვა გადაკეტილი იყო ექვსი ინგლისური ხომალდი-ესკადრონით ადმირალ ვილკენსონის მეთაურობით. 18 აპრილს ინგლისის საზღვაო ძალები დამარცხდა ზუბიაურის ფლოტის წინააღმდეგ და ესპანეთის ჯარები ჩამოვიდნენ ბლეიში, რამაც გაათავისუფლა კათოლიკური ძალები. მუშკეტების ძლიერი ცეცხლის გამო ორივე მხრიდან მნიშვნელოვანი დანაკარგი იყო. საბოლოოდ, ორივე ფლოტის მრავალი ხომალდი გაანადგურა ქარიშხალმა და ესპანურმა ფლოტმა მოახერხა უსაფრთხოდ დაბრუნება პასაჟესის პორტში.

ბრძოლაში მისი მონაწილეობისთვის პედრო დე ზუბიაური დააჯილდოვა ესპანეთის მეფე ფილიპე -მ და მიიღო ტიტული " ".

იმავე წლის 14 ივლისს, კიდევ ერთი ესპანური ჯარი, რომელიც შედგებოდა ექვსი ხომალდისგან, ჯოანეს დე ვილავიჩიოზა ლიზარზას მეთაურობით
მას შემდეგ, რაც ესპანურმა ჯარებმა ვილავიჩიოზას მეთაურობით წამოიწყეს წარმატებული თავდასხმა პროტესტანტების პოზიციებზე, 800-ზე მეტი პროტესტანტი დაიღუპა ან დაიჭრა,
ოთარ ჩხობაძე

ოთარ მიტროფანეს ძე ჩხობაძე (დ. 23 ივლისი, 1923 — გ. 15 ივლისი, 1998) — ქართველი ექიმი-თერაპევტი, სკკპ-ის წევრი 1949 წლიდან, საქართველოს სსრ დამსახურებული ექიმი (1969), სსრკ-ის სახალხო ექიმი (1984).

ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი და იმავე წელს დაიწყო მუშაობა. 1944-48 წლებში ცაგერის რაიონის სოფ. ოფიტარას, 1949-56 წლებში კი ვანის რაიონის სოფლების უხუთის და ბზვანის ამბულატორიების გამგედ მუშაობდა. 1956 წლიდან მუშაობდა ქუთაისის ს. ორჯონიკიძის სახელობის საავტომობილო ქარხნის სამედიცინო-სანიტარულ ნაწილში. 1958 წლიდან იყო მთავარი ექიმი. მისი მოღვაწეობის პერიოდში ავტოქარხანაში უძლიერესი სამედიცინო დაწესებულება ჩამოყალიბდა, მასში შედიოდა მრავალპროფილიანი სტაციონარი 450 საწოლზე, პოლიკლინიკა, ჯან-დაცვის პუნქტები და პათოლოგიური ცენტრი.

გარდაიცვალა 1998 წლის 15 ივნისს.

ჯილდოები და აღიარება
1969 — საქართველოს სსრ დამსახურებული ექიმი
1984 — სსრკ-ის სახალხო ექიმი
1997 — ღირსების ორდენი

ხსოვნა
1998 წლიდან ოთარ ჩხობაძის სახელს ატარებს ქუთაისში მისივე დაარსებული ავტოქარხნის საავადმყოფო.
ქუთაისში, ავტოქარხნის დასახლებაში არის ოთარ ჩხობაძის ქუჩა.
აცენტეხოს პირველი ბრძოლა

აცენტეხოს პირველი ბრძოლა — აცენტეხოს პირველი ბრძოლა გაიმართა კუნძულ ტენერიფეზე გუანშებისა და ესპანელების, სხვა ევროპელების და მათთან დაკავშირებული ადგილობრივების ალიანსს შორის (ძირითადად სხვა კუნძულებიდან), 1494 წლის 31 მაისს, ესპანელთა მიერ ამ კუნძულის დაპყრობის დროს. ამან გამოიწვია ტენერიფეს გუანშების გამარჯვება.

ესპანელები იმყოფებოდნენ ადელანტადოს (სამხედრო გუბერნატორის ტიტული) ალონსო ფერნანდეს დე ლუგოს მეთაურობით, რომელმაც გაყიდა თავისი ქონება ტენერიფის დაპყრობის დასაფინანსებლად. ფერნანდეს დე ლუგოს დაეხმარა ის ფაქტი, რომ მისიონერებმა უკვე დაიწყეს ტენერიფეს გუანჩების გაქრისტიანება და გუანჩეს რამდენიმე მენცეიატო ან სამეფო, მათ შორის გიმარი, აბონა, ადეჟე და მოგვიანებით ანაგა, მეგობრული იყო კასტილიელების მიმართ. ფერნანდეს დე ლუგო აპრილის ბოლოს დაეშვა ანაზოში, დღევანდელი სანტა-კრუზ-დე-ტენერიფეს მახლობლად, და ააგო ელ რეალ დე სანტა კრუზის გამაგრებული ბანაკი. კუნძულის ინტერიერისკენ მიმავალმა ფერნანდეს დე ლუგომ დაადასტურა თავისი მეგობრობა ბანდო დე პაზთან და ცდილობდა იმავე შეთანხმებას მიეღწია სხვა გუანჩე მენცეიატოსთან, მათ შორის ტაოროსთან. ბენკომომ, ტაოროს მმართველმა, უარი თქვა ფერნანდეს დე ლუგოს პირობებზე და ამის ნაცვლად დაიწყო საკუთარი ალიანსის შექმნა კასტილიელთა წინააღმდეგ, რომელიც შედგებოდა ტაკორონტეს, ტეგესტეს, დაუტეს და იკოდის მენცეიატოსგან.

საომარ მდგომარეობაში ფერნანდეს დე ლუგომ დღევანდელი სან-კრისტობალ-დე-ლა-ლაგუნას გავლით მიაღწია იმ მხარეში, რომელიც ცნობილია როგორც აცენტეხო. კასტილიელებმა საშინელი შეცდომა ჩაიდინეს და ბრმად შევიდნენ ხევში, რომელსაც ახლა ბარანკო დე სან ანტონიო ჰქვია, აცენტეხოში. მიუხედავად მათი ტექნოლოგიური უპირატესობისა, ჯავშანტექნიკითა და ფარებით დაცულ ესპანელებს ებრძოდნენ ბუნდოვანი ავტობუსებითა და ქვემეხებით, გუანჩები, რომლებიც შიშველნი იბრძოდნენ, ფერდობიდან თავს ესხმოდნენ გამაგრებული ხის ქვებითა და შუბებით (ცნობილი როგორც ბანოტები). ესპანელებმა ცხენებით მანევრირება ვერ შეძლეს, რადგან ეს ფერდობები დაფარული იყო ძალიან სქელი, ნარგაული ჯაგრისით, ხოლო გუანჩები, რომლებიც დაახლოებით 3300 კაცს ითვლიდნენ საკმაოდ კარგად მანევრირებდნენ, აცენტეხოს კომარკის უფროსის ხელმძღვანელობით. მათ გამოიყენეს მათი მობილურობა და რელიეფის ინტიმური ცოდნა უპირატესობის მოსაპოვებლად. მაშინ, როცა ტინგუარო 300 კაცით ჩასაფრებული იყო კასტილიური ძალების ავანგარდში, ბენკომო ბრძოლაში 3000 კაცით მივიდა და დაარბია ევროპელების უკანა ჯარი.

ითვლება, რომ ხუთი ესპანელი ჯარისკაციდან ოთხი დაეცა ამ ბრძოლაში, რის შედეგადაც 900-1000 დაიღუპა ბრძოლის ველზე საწყისი 1120-დან. თუმცა დამარცხება ტოტალური არ იყო. ფერნანდეს დე ლუგომ, შეძლო თავის დაღწევა, თუმცა დაჭრილმა, ხოლო მისი გადარჩენილი ძალები (დაახლოებით 200 კაცი) აწამეს მანამ, სანამ არ აიძულეს ხელახლა ჩასვლა. მან შეძლო დაბრუნება და ადგილობრივი ძალების დამარცხება ორ მთავარ ბრძოლაში: აგერეს ბრძოლაში და აცენტეხოს მეორე ბრძოლაში და სხვა მცირე შეტაკებებში, როგორიცაა ლას პენიუელასის ბრძოლა.

იმ ადგილას, სადაც ბრძოლა მოხდა, აშენებულ ქალაქს ჰქვია ("აცეტეხოს ხოცვა"), რომელიც ასევე შეიცავს გამარჯვების აღსანიშნავად დიდ მემორიალს კედლის მხატვრობის სახით.

ეს იყო უდიდესი მარცხი ესპანეთის ატლანტიკური ექსპანსიის ისტორიაში.
საჰაერო თავდასხმა ტოგოგაზე

საჰაერო თავდასხმა ტოგოგაზე — ინციდენტი, რომელიც უკავშირდება ეთიოპიის საჰაერო ძალების თავდასხმას სოფელ ტოგოგზე (ტიგრეი, ეთიოპია) 2021 წლის 22 ივნისს ტიგრაის ომის დროს. საჰაერო თავდასხმას 64 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა, 180 კი დაშავდა.

შეტევა
2021 წლის 22 ივნისს, სამშაბათს, შუადღის 13:00 საათზე, ადგილობრივი ბაზარი საჰაერო თავდასხმის ობიექტი გახდა.

სამშაბათი ტოგოგაში ბაზრობის დღეა. უამრავი ხალხი შეიკრიბა, მთელი ტერიტორიიდან დაახლოებით 3-დან 5 ათასამდე პირმა მოიყარა თავი (ადამიანებმა 15-20 კმ ფეხით გაიარეს ბაზარში მოსახვედრად); ბაზარობა ყოველკვირეულად იმართება, მაგრამ ივნისში ყოველთვის განსაკუთრებულად ბევრი ხალხია, ვინაიდან მოსავლის დროს და ფერმერები ჩამოდიან მარცვლეულის გასაცვლელად ან საყიდლად. ტიგრეის ბაზრები დილის 9 საათზე იხსნება, შუადღისას ხალხის რაოდენობამ მაქსიმუმს მიაღწია.

ამ დღეს ბაზრობა პირველად გაიმართა მას შემდეგ, რაც ეთიოპიისა და ერიტრეის არმიამ უკან დაიხია ტერიტორიიდან ტიგრაის განთავისუფლების სახალხო ფრონტის მეამბოხეთა ზეწოლის ქვეშ. ამავე დროს, თვითმფრინავმა ბომბი ჩამოაგდო ადილალას დასახლებაში, რომელიც მდებარეობს ბაზრიდან დაახლოებით 20 კილომეტრში. ადილალას მაცხოვრებლები ბაზარში იმყოფებოდნენ, მაგრამ ბომბი სკოლას მოხვდა.

სასწრაფო დახმარების მანქანებს, რომელიც სოფელში მისვლას ცდილობდნენ, ჯარისკაცებმა ტუხულასთან გადაკეტეს გზა. მიუხედავად დაბრკოლებებისა, მეორე კოლონამ სხვა გზით მოახერხა მისვლა ტრაგედიის ადგილას. მანქანების ერთ ჯგუფს ეთიოპიის ჯარებმა ორჯერ ესროლეს. სასწრაფომ 25 დაშავებული მეკელეში აიდერის საავადმყოფოში გადაიყვანა.

მსხვერპლი
მსხვერპლთა უმეტესობა არა თავად სოფლის მაცხოვრებლებს, არამედ ჩამოსულთა შორის იყო. თავდასხმის შემდეგ ნათესავებმა და მეგობრებმა შეაგროვეს დაღუპულთა ცხედრები, მოამზადეს ხელნაკეთი საკაცეები და წაიყვანეს მშობლიურ სოფელში. ამის გამო დაგვიანდა მსხვერპლთა სიის შედგენა. როგორც შემდგომში გავრცელდა ინფორმაცია, 64 დაიღუპა და 180 დაშავდა.

რეაქცია
33 წლის წინ იმავე დღეს ჰაზვენში მოხდა სისლიანი ხოცვა-ჟლეტა. ადგილობრივები თვლიან, რომ ტოგოგაზე საჰაერო იერიში სწორედ წლების წინ მომხდარი ტრაგედიის გამოძახილი გახლდათ.

გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ მოხატა რომ „ღრმა შეშფოთება“ იმ ფაქტით, რომ რომ სასწრაფო დახმარების მანქანებს გზა სამხედროებმა გადაუკეტეს. რაჯასინგემ რამეშმა, გენერალური მდივნის თანაშემწემ ჰუმანიტარულ საკითხებში და გადაუდებელი დახმარების კოორდინატორის მოადგილემ, განაცხადა, რომ "მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ განურჩეველი თავდასხმები აკრძალულია".

ევროკავშირმა განაცხადა, რომ „დადასტურების შემთხვევაში, სასწრაფო დახმარების მანქანების ბლოკირება შეიძლება საერთაშორისო სამართლის დარღვევას გაუტოლდეს“. ამავდროულად, ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტი "შეშფოთებული იყო ცნობებით ბაზარზე თავდასხმის შედეგად მშვიდობიანი მოქალაქეების დაღუპვის შესახებ" და მოუწოდა ეთიოპიის ხელისუფლებას,დაუყოვნებლივ მოეხდინა ყველა დაზარალებულისთვის სამედიცინო დახმარების სრული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. მან ასევე მოუწოდა დაუყოვნებლივ დაწყებულიყო დამოუკიდებელი გამოძიება აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით, მიეღოთ ზომები მდგომარეობის გამოსასწორებლად თავდასხმაზე პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემის გზით.
ჰიჯაზ-ნეჯდის ომი

ჰიჯაზ-ნეჯდის ომი (არაბ. ან მეორე ომი საუდებსა და ჰაშიმიდებს შორის არაბ. ) − სამხედრო კამპანია, რომელიც ორგანიზებული იყო ნეჯდის სულთან აბდულ-აზიზ ას-საუდის მიერ ჰიჯაზის ჰაშიმიდური სამეფოს დასაპყრობად 1524−1925 წლებში, რომელიც დამთავრდა ჰიჯაზის დამპყრობით და მისი შეყვანით შეყვანით ჰაშიმიტური სამეფოს შემადგენლობაში.

წინაპირობები
პირველი მსოფლიო ომის დროს ჰუსეინ იბნ ალი ალ-ჰაშიმი მხარს უჭერდა ბრიტანელებს, ხოლო ომის შემდეგ, როდესაც ოსმალეთის იმპერიის ნანგრევებზე დაიწყო არაბული სახელმწიფოების ჩამოყალიბება, თავად ჰუსეინი გახდა ჰიჯაზის მეფე, ხოლო მისი ვაჟები აბდულა და ფეისალი  − ტრანსიორდანიის და სირია-ერაყის მეფეები. ალი ჰუსეინი გეგმავდა თავისი სამფლობელოების მემკვიდრედ არაბეთის ნახევარკუნძულზე  უფროსი გამოეცხადებინა.

ჰიჯაზის ჰაშიმიდურ სამეფოსა და ნეჯდის საუდის სასულთნოს შორის კონფლიქტი უკავშირდებოდა ჰუსეინის პრეტენზიას გამხდარიყო სრულიად არაბთა მმართველი. ამან გამოიწვია პირველი ომი საუდ-ჰაშიმიდებს შორის  1919 წელს. 1924 წლის მარტში ჰუსეინმა თავი გამოაცხადა ისლამური სამყაროს ხალიფად, ამას მოჰყვაახალი კონფლიქტი ჰიჯაზსა და ნეჯდს შორის. ომი ცუდად წარიმართა ჰიჯაზისთვის და 1924 წლის ოქტომბერში ჰუსეინმა უარი თქვა ყველა საერო ტიტულზე ალის სასარგებლოდ.

საომარი მოქმედებების მსვლელობა
ნეჯდსა და ჰიჯაზს შორის საომარი მოქმედებების განახლების მიზეზი იყო ჰაჯის დროს  ნეჯდიდან მიმავალი მომლოცველების მიღების აკრძალვა ჰიჯაზის წმინდა ადგილებზე. 1924 წლის 29 აგვისტოს აბდულ-აზიზმა წამოიწყო სამხედრო კამპანია ჰიჯაზის წინააღმდეგ, შეუტია ალ-ტაიფს, რომელიც დანებდა სერიოზული ბრძოლის გარეშე. ალ-ტაიფის დაცემის შემდეგ საუდის და იხვანთა გაერთიანებული ძალები მექაში გადავიდნენ. ჰუსეინმა დახმარებისთვის ბრიტანელებს მიმართა, მაგრამ უარი მიიღო რელიგიურ დავებში ჩაურევლობის საბაბით. მას შემდეგ, რაც ჰუსეინმა კიდევ ერთი უარი მიიღო იორდანიის მეფე აბდულასგან დახმარების თხოვნაზე, ის მექადან ჯედაში გაიქცა. 1924 წლის 13 ოქტომბერს მექა უბრძოლველად დაეცა. 1924 წლის 29 ოქტომბერს ერ-რიადში გამართულმა ისლამურმა კონფერენციამ მექა აბდულაზიზ ალ საუდის საკუთრებად აღიარა.

საუდის არაბეთის ძალების წინსვლასთან და ჯიდას ბლოკადასთან ერთად ჰიჯაზის არმიამ დაიწყო დაშლა. 1925 წლის 12 დეკემბერს დაეცა მედინა, 12 დღის შემდეგ − იანბუ ელ ბაჰრი.

ომის ბოლო ეტაპი იყო ჯიდას ბრძოლა. ჯედა გახლდათ ბოლო დიდი ქალაქი, რომელიც დარჩა ჰაშიმიდების ხელში. ალიმ ქალაქი გაამაგრა და ალყისთვის მოამზადა, მაგრამ საბოლოოდ ჯიდას ლიდერებმა გადაწყვიტეს ქალაქი აბდულ აზიზისთვის გადაეცათ და მეფე ალი წითელი ზღვის გავლით ბაღდადში გაიქცა. ალყა დასრულდა 1925 წლის 17 დეკემბერს.

შედეგები
ჰიჯაზის წარმატებული აღების შემდეგ, აბდულაზიზ იბნ აბდურაჰმან ას-საუდი გამოცხადდა ჰიჯაზის მეფედ. სამეფო შემდგომში შევიდა ნაჯდისა და ჰეჯაზის გაერთიანებულ სამეფოში. აბდულაზიზი გახდა პოლიტიკური გაერთიანების ორივე ნაწილის მეფე.
ბაჩარახის ბრძოლა

ბაჩარახის ბრძოლა — ბრძოლა მოხდა 1620 წლის 1 ოქტომბერს ბაჩარახში, კურპფალცში. კონფლიქტი იყო ესპანურ ძალებს, რომელსაც მეთაურობდა დონ გონსალო ფერნანდეს დე კორდობა და ფრიდრიხ -ის პროტესტანტულ ძალებს შორის, ოცდაათწლიანი ომისას, პფალცის კამპანიის დროს. ბოჰემიის მეფედ გამოცხადებული ფრიდრიხ -ის შტატებში შეჭრის სწრაფი დაწყების შემდეგ, ოპერაციები შენელდა სექტემბრის შუა რიცხვებში, ოპენჰაიმის აღების შემდეგ. დონ ამბროსიო სპინოლამ, ესპანელმა გენერალმა მეთაურმა, ომის საბჭოზე შეაფასა არჩევანი ჰაიდელბერგის ალყის წამოწყებასა და ქალაქ ბაჩარახის. ესპანელმა ოფიცრებმა გადაწყვიტეს ბაჩარახის აღება ფრიდრიხის მიმოფანტული ძალების სიმცირის გამო. 1 ოქტომბერს კორდობამ დაიპყრო ბაჩარახი 2500 ჯარისკაცით, რითაც აიძულა ანგლო-გერმანელი დამცველები დანებებულიყვნენ.

სპინოლამ, უგულებელყო ვერეს ძალები, რომლებიც შედგებოდა ჰოლანდიელი, ინგლისელი და შოტლანდიელი მოხალისეებისგან, რომლებიც გაგზავნილი იყო ინგლისის მეფე ჯეიმზ -ის მიერ და გადაწყვიტა თავისი არმიით გადასულიყო რაინის დასავლეთ სანაპიროზე და დალოდებოდა პროტესტანტულ ძალებს. მისი ყურადღება ანგლო-ჰოლანდიური რელიეფის ჩამოსვლაზე იყო ორიენტირებული, სპინოლა თავისი ჯარის დიდი ნაწილით გზის სიახლოვეს დარჩა და ბაჩარახის დატყვევება დონ გონსალო ფერნანდეს დე კორდობას მიანდო. და 94 ინგლისელი ჯარისკაცი, სხვა გერმანულ ჯარებთან ერთად, ტყვედ აიყვანეს.

შემდეგ
კორდობამ დატოვა 300 ჯარისკაცისგან შემდგარი გარნიზონი ბაჩარახში და გაგზავნა თავისი ჯარის უმეტესი ნაწილი დიეგო რუისისა და ბალტასარ დე სანტანდერის მეთაურობით კაუბის დასაპყრობად. იმ ქალაქის მცირე გარნიზონი მალე დანებდა. ცოტა ხნის შემდეგ ესპანელებმა აიღეს პფალცგრაფენშტაინის ციხე. იმავდროულად, სპინოლამ ყურადღება გაამახვილა ანგლო-ჰოლანდიური რელიეფის ჩაჭრაზე, მაგრამ პროტესტანტული ძალა არ გამოჩნდა. ანგლო-ჰოლანდიური ძალები დაუბრკოლებლად წავიდნენ ვორმსში.

1621 წლის აგვისტოში მაინცი დაეცა სპინოლას 15000 კაციან არმიასთან ბრძოლაში, რომელსაც ახლა კორდობა მეთაურობდა. ამასობაში გენერალმა სპინოლამ, ნიდერლანდებში დაბრუნებისას, სადაც ჯერ კიდევ ოთხმოცწლიანი ომი მიმდინარეობდა, ალყა შემოარტყა იულიხს და ხუთთვიანი ალყის შემდეგ ქალაქი დაეცა, რამაც შეცვალა მორისის 1610 წლის წარმატება.