iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ეფიმ კოსტინის სახლი

ეფიმ კოსტინის სახლი — შენობა დონის როსტოვში (როსტოვის ოლქი, რუსეთი). მდებარეობს სუვოროვის ქუჩაზე (სახლი 29/37). სავაჭრო სახლი ააშენეს საუკუნეში და ეკუთვნოდა ვაჭარ ეფიმ კოსტინს. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის ხელოვნების, არქიტექტურისა და ისტორიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
სახლი აგებულია საუკუნის ბოლოს. 1917 წლამდე სახლი იმყოფებოდა მისამართზე მცირე სადოვაიის ქუჩა 37/35. გარდა აღნიშნული სახლისა მის მფლობელს ეკუთვნოდა ასევე კარაქის ქარხანა. სახლის მფლობელი იყო თავად, ხოლო ქარხანას ფლობდა მეუღლესთან, დომნა კოსტინასთან, ერთად. კოსტინებს ჰყავდათ სამი შვილი: ვასილი კოსტინი მაღაზიის მეპატრონე, დაკავებული იყო საკონდიტრო საქმიანობით, სტეფანე კოსტინი ამუშავებდა კარაქის ქარხანას და უმცროსი ფილიპე, ქალაქის პირველი საპოლიციო უბნის კანცელარიის მოსამსახურე.

ვაჭარ ეფიმ კოსტინის სახლი როსტოვის საოლქო ადმინისტრაციის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 გადაწყვეტილების პირველი დამატების მიხედვით გახდა რუსეთის ფედერაციის ისტორიისა და კულტურის ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლი და მისი დაცვა საკუთარ თავზე აიღო სახელმწიფომ.

არქიტექტურა
სახლი ოთხსართულიანია. შემონახულია ჩვენს დრომდე. საუკუნეში მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც გაუმჯობესდა და შეიცვალა ძირითადი ფასადი, რისთვისაც გამოიყენეს აგური და სხვა მასალები.
ლუქსემბურგის საჰერცოგო

ლუქსემბურგის საჰერცოგო — საღვთო რომის იმპერიაში შემავალი სახელმწიფო. ლუქსემბურგების (შემდგომში ლიმბურგები) დინასტიის მემკვიდრეობითი მიწა. ლიმბურგები საუკუნის უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ ძალას წარმოადგენდნენ, რომლებიც ჰაბსბურგებს ცენტრალურ ევროპაში დომინანტობას ეცილებოდნენ.

1411 წელს სიგიზმუნდ -ს, დაგროვილი ვალების გამო ლუქსემბურგის საჰერცოგოს თავის ძმისწულ ელიზაბეტზე გადაცემა მოუწია. ელიზაბეტმა მოგვიანებით საჰერცოგო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპს მიჰყიდა. ბურგუნდიის ჰერცოგების მამრობითი შტო შეწყდა, როდესაც ფილიპის შვილი შარლ მამაცი ნანსის ბრძოლაში გარდაიცვალა. ბურგუნდიის ჰერცოგების მემკვიდრე გახდა შარლის ერთადერთი შვილი მარი, რომელიც ჰაბსბურგების დინასტიის წარმომადგენელზე, საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან -ზე დაქორწინდა. შედეგად ლუქსემბურგის საჰერცოგო ჰაბსბურგების მმართველობაში გადავიდა.

1555 წელს კარლ -ს (ის ასევე იყო ესპანეთის მეფე კარლ ) ტახტიდან გადადგომის გამო, ლუქსემბურგი მის შვილს ესპანეთის მეფე ფილიპე -ს გადაეცა. ნიდერლანდების რევოლუციის დროს, ნიდერლანდის შვიდი ჩრდილოეთი პროვინცია გამოეყო ესპანეთს და 1581 წელს შექმნა გაერთიანებული პროვინციების რესპუბლიკა. დანარჩენი სამხრეთული პროვინციები (მათ შორის ლუქსემბურგიც) 1714 წლამდე ესპანეთის შემადგენლობაში რჩებოდა. ესპანური მემკვიდრეობისთვის ომის შემდეგ, რომელიც 1700 წელს ესპანური ჰაბსბურგების მამაკაცის შტოს შეწყვეტის შემდეგ დაიწყო, 1714 წელს სამხრეთ ნიდერლანდის პროვინციები ავსტრიელი ჰაბსბურგების ხელში გადავიდა. ლუქსემბურგი ავსტრიული გავლენის ქვეშ 1795 წლის საფრანგეთის რევოლუციამდე რჩებოდა.

ლუქსემბურგის საჰერცოგომ ტერიტორიის ნაწილი 1813 წელს პრუსიის სასარგებლოდ დაკარგა. 1815 წელს ნაპოლეონის ვატერლოოსთან დამარცხების შემდეგ, ლუქსემბურგის სტატუსი გახდა დიდი საჰერცოგო. მმართველად დაინიშნა ვილიამ , რომელიც ასევე ახლად შექმნილი ნიდერლანდის გაერთიანებული სამეფოს პირველი მეფე იყო. 1830 წელს, როდესაც ბელგიამ მიიღო დამოუკიდებლობა, ლუქსემბურგის ტერიტორიის დიდი ნაწილი მას გადაეცა (იხილეთ - ლუქსემბურგის დაყოფა). 1890 წელს, ვილიამ -ს გარდაცვალების შემდეგ ნიდერლანდის გვირგვინი გადაეცა მის ქალიშვილ ვილგელმინიას, ხოლო ლუქსემბურგის გვირგვინი ადოლფს.
არტაჰის ბრძოლა

არტაჰის ბრძოლა — ბრძოლა ანტიოქიის სამთავროსა და თურქ-სელჩუკთა შორის. გაიმართა 1105 წელს, ქალაქ არტაჰთან (ანტიოქიის მახლობლად). ჯვაროსნების მეთაური იყო ტანკრედი, ხოლო თურქებს მეთაურობდა ფახრ ალ-მულკ რიდვანი. ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ, ჯვაროსნები ალეპოს დაემუქრნენ.

წინაპირობა
1104 წელს ჰარანის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, მდინარე ორონტესის აღმოსავლეთით მდებარე ციხეები და ქალაქები ჯვაროსანთა მიერ მიტოვებული იქნა. ახალი ძალების მოსაბილიზებლად ბოემონდ ევროპაში გაემგზავრა და ანტიოქიის რეგენტად ტანკრედი დანიშნა. ახალმა ლიდერმა დაიწყო დაკარგული ციხეების და გამაგრებული ქალაქების დაბრუნება.

ბრძოლა
ტანკრედი მეთაურობდა არტაჰის ალყას, ანტიოქიიდან 25 მილი (40 კმ). ალყის ხელის შესაშლელად რიდვანი დაიძრა ალეპოდან. ბრძოლაში ჯვაროსნებმა გაიმარჯვეს „მოჩვენებითი უკან დახევით“. ბრძოლის შესახებ ბევრი რამ უცნობია. ამ გამარჯვების შემდეგ, ტანკრედმა გააფართოვა დაპყრობები ორონტესის აღმოსავლეთით.
კარაპეტ ჩერნოვის სახლი

კარაპეტ ჩერნოვის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობდა დიდი სადოვაიის ქუჩისა და ვოროშილოვის პროსპექტის გადაკვეთაზე. აგებულია საუკუნის ბოლოს ეკლექტიკისს სტილში. მოგვიანებით ჩაუტარეს რეკონსტრუქცია. ამჟამად შენობაში განთავსებულია როსტოვის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი. შენობას აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
სამსართულიანი სავაჭრო სახლი აგებულია 1890-იანი წლებში ვაჭარ კარაპეტ ჩერნოვის დაკვეთის მიხედვით. მოგვიანებით სახლს დააშენეს კიდევ ორი სართული ფ. იასინსკის პროექტის მიხედვით, ინჟინერ გ. ჩორჩოლიანის ხელმძღვანელობით.

სახლის მშენებლობასთან დაკავშირებულია ქალაქური ლეგენდა მეცხენე კარაპეტ ჩერნოვსა და შალის მწარმოებელ მელკონოვ-ეზეკოვის დავის შესახებ. იმის გასაგებად თუ რომელი უფრო მდიდარი იყო მათ გადაწყვიტეს აეშენებინათ სახლები დიდი სადოვაიის ქუჩისა და დიდი პროსპექტის გადაკვეთაზე ერთმანეთის პირდაპირ. კამათში გაიმარჯვებდა ის ვისი სახლიც იქნებოდა ბრწყინვალე. თავდაპირველად სახლები იყო სამსართულიანი, მაგრამ როდესაც დონის როსტოვში დაიწყო მშენებლობის ბუმი, ორივე მეწარმემ გადაწყვიტა სახლისთვის დაეშენებინათ კიდევ ორი სართული. შედეგად მელკონოვ-ეზეკოვის სახლი გუმბათის წყალობით რამდენიმე მეტრით მაღალი აღმოჩნდა. ჩერნოვმა გუმბათის დადგმა ვეღარ შეძლო. სამაგიეროდ მან დაამატა სვეტები, რის გამოც ადგილობრივი მოსახლეობა მას უწოდებდა სახლს „სვეტებით სახურავზე“. 1970-იან წლებში სახლს ჩრდილოეთის მხრიდან მიაშენეს 7-სართულიანი კორპუსი.

ამჟამად შენობაში განთავსებულია როსტოვის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი.
მონჟისარის ბრძოლა

მონჟისარის ბრძოლა — ბრძოლა იერუსალიმის სამეფოსა და აიუბიდებს შორის. გაიმართა 1177 წლის 25 ნოემბერს. ჯვაროსანთა მეთაური იყო 16 წლის ბალდუინ , ხოლო მუსლიმების სალადინი. ბრძოლაში აიუბიდები სასტიკად დამარცხდნენ და ცოტამ გააღწია სამშვიდობოს.

წინაპირობები
1177 წელს ბალდუინმა და ფილიპ ელზასელმა გადაწყვიტეს ბიზანტიასთან ერთად ეგვიპტეში შეჭრა, მაგრამ ეს გეგმა არ განხორციელდა.

ამავდროულად სალადინი გეგმავდა იერუსალიმის სამეფოში შეჭრას ეგვიპტიდან. ბალდუინმა მაშინვე დატოვა იერუსალიმი და გაემართა მუსლიმებისკენ. ვილჰელმ ტვიროსელის ცნობით, მხოლოდ 375 რაინდი წავიდა ასკალონისკენ, ხოლო სალადინის ჯარი 26 000 შეადგენდა. ეს რიცხვები შესაძლოა სინამდვილეს არ შეესაბამება.

სალადინმა თავისი არმიის ნაწილი დატოვა ღაზასთან, რათა ალყა შემოერტყათ მისთვის, ასევე მცირე ჯარი დატოვა ასკალონთან და ჩრდილოეთით გაემართა. ბალდუინის არმიის ერთ-ერთი მთავარსარდალი იყო სალადინის მტერი რენო დე შატიიონი. ასევე ბალდუინ დე იბელინი, მისი ძმა ბალიანი, რენო სიდონელი, ჟოსლენ და ოდო დე სენტ-ამანი. ამ უკანასკნელს თან ახლდა 84 ტამპლიერი რაინდი.

ბრძოლა
სალადინმა გააგრძელა სვლა იერუსალიმისკენ. ის ფიქრობდა, რომ ბალდუინს მასთან შესაბრძოლებლად საკმარისი არმია არ ეყოლებოდა. მან შეუტია რამლას, ლოდს, არსუფს. სალადინი ბალდუინში დიდ საფრთხეს ვერ ხედავდა და მოქმედების საშუალება მისცა. ბალდუინმა ამასობაში სალადინისგან მალულად შეძლო ჯარების შეგროვება და გადაწყვიტა სალადინზე მოულოდნელი თავდასხმა, სანამ იერუსალიმს მიაღწევდა.

ქრისტიანები სანაპიროს აყოლებით დაედევნენ მუსლიმებს და საბოლოოდ შეეჯახნენ მონ ჟისართან, რამლას სიახლოვეს. ბრძოლის ზუსტი ადგილი საკამათოა: შესაძლოა ეს იყოს მონ ჟისარის ახლოს ალ-საფიას ბორცვი. ამავდროულად სალადინს მდინარის გადალახვისას პრობლემები შეექმნა საკვების მიწოდებაზე. მის ჯარში დაიწყო არეულობა, ზოგმა დაიწყო სოფლების ძარცვა. მუსლიმთა ცხენები დაღლილი იყო, ასევე გაჭირდა იარაღის შეგროვება. ბალდუინმა ბრძანა ქრისტეს ჯვარი წაძღომოდა არმიას. მეფემ მის წინაშე დაიჩოქა და არმია აღტაცებაში მოიყვანა.

ჯვაროსნები ნაჩქარევად დაესხნენ დაღლილ მუსლიმებს და დიდი დანაკარგები მიაყენეს მათ. გაიმართა დიდი სისხლის ღვრა. ბალდუინი ხელებშეხვეული იბრძოდა, რათა დაეფარა მისი წყლულები. მუსლიმებმა დაიხიეს თელ-ელ ჰესის ბორცვისკენ.

ბალდუინმა დაღამებამდე სდია სალადინს. ათდღიანი ძლიერი წვიმების და დაავადებების შედეგად უამრავი მუსლიმი დაიღუპა. ჯამში სალადინის არმიის 90 პროცენტი განადგურდა, მხოლოდ ათი პროცენტი დაბრუნდა ეგვიპტეში.
აიუსაზოვო

აიუსაზოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 205 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 11 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
ბაიმოვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ბაიმოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 015 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 67 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 12 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
ბიკულოვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ბიკულოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 292 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 55 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 7 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
კისინის სახლი

კისინის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს მოსკოვის ქუჩაზე (სახლი 72). აგებულია 1899 წელს ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით. შენობას აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
 საუკუნის ბოლოს ორმა უმდიდრესმა ვაჭარმა ბენიამინ კისინმა და ისააკ ფროიმოვიჩმა გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი სავაჭრო სახლი. სახლის მშენებლობის დასრულების თარიღად მიიჩნევა 1899 წელს. თავდაპირველად სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა ქალაქის არქიტექტორის ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით.

1902 და 1910 წლებში შენობა გადააკეთეს არქიტექტორ ნიკოლაი დურბახის პროექტის მიხედვით. თავდაპირველად შენობას ჰქონდა ასო -ს ფორმა, მისი ფასადები გადიოდა გაზეთის შესახვევზე. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობას დაეცა ბომბი და გაანადგურა აღნიშნული ნაწილი.

ოქტომბრის რევოლუციამდე სახლის პირველ სართლზე განთავსებული იყო მაღაზიები, ხოლო მის ზემოთ იყო ბინები, რომლებიც ნაქირავები ჰქონდათ ექიმებს, ადვოკატებს, ინჟინრებს. შენობაში ნაქირავები ჰქონდა ბინა ფაბიან გურის, რომელიც იყო კანისა და შინაგან სნეულებათა ექიმი. მას ჰქონდა გახსნილი რენტგენის კაბინეტიც.

შენობის ნაწილში განთავსებული იყო იაფი ბინები, რომელსაც ცალკე შესასვლელი ჰქონდა. შიდა ეზოში მიშენებული ჰქონდა ტერასა.

რევოლუციის შემდეგ პირველ სართულზე ჯერ კიდევ მუშაობდა ანასტას მიქოიანის სახელობის პროდუქტის მაღაზია. შენობის სხვა ნაწილში განთავსებული იყო სამისამართო ბიურო. ეს განყოფილება მუშაობდა 1990-იანი წლების ბოლომდე.

ამჟამად შენობა ავარიულ მდგომარეობაშია, მის პირველ სართულზე განთავსებულია მაღაზიები, ხოლო ზედა სართულებზე — ბინები. დაგეგმილია მოსახლეების გასახლება, შენობის აღდგენა და მასში მუზეუმის გახსნა.
ბენზოალდეჰიდი

ბენზოალდეჰიდი, ბენზალდეჰიდი — ორგანული ნაერთი, მწარე ნუშის სუნის მქონე უფერო, ზეთისმაგვარი სითხე ქიმიური ფორმულით 65. მისი დუღილის ტემპერატურა 178.1°, დნობისა კი — −57.12°. ბენზოალდეჰიდი იხსნება სპირტში, ეთერში და სხვა ორგანულ გამხსნელებში. ადვილად იჟანგება (ჰაერზეც კი) ბენზოის მჟავად. ტუტესთან ბენზოალდეჰიდის დუღილით ღებულობენ ბენზილის სპირტსა და ბენზოის მჟავას. მწარე ნუშის, ჭერმისა და ატმის კურკის შედგენილობაში შემავალი გლიკოზიდი ამიგდალინი შეიცავს ბენზოალდეჰიდის ნაშთს. ბენზოალდეჰიდისგან ღებულობენ ბენზოინს, დარიჩინის ალდეჰიდს, ტრიფენილმეთანის რიგის საღებრებს და სხვას. იყენებენ სურნელოვან ნაერთთა სინთეზისათვის.
კოგბეტლიევის სახლი

კოგბეტლიევის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს თავისუფლების მოედანზე. აგებულია 1912 წელს ნიკოლაი დურბახის პროექტის მიხედვით. შენობას აქვს ისტორიისა და კულტურის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, თავისუფლების მოედანი № 8.

ისტორია
 საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისში არქიტექტორმა ნიკოლაი დურბახმა დონის როსტოვში, აზოვსა და მარიუპოლში ააშენა საცხოვრებელი სახლები. ამავე წლებში ქალაქში ცხოვრობდა კოგბეტლიევების ოჯახი. მათი ოჯახი საკმაოდ პატივსაცემი იყო დონის ნახიჩევანში. ანნდრიას კოგბეტლიევის მრავალრიცხოვანი ნატესაობა ფლობდა საცხოვრებელ სახლებს ეკატერინეს მოედანზე, პირველი გეორგიევსკის ქუჩაზე და 18-ე ხაზზე. მთელი სანათესაო აღფრთოვანებული იყო თეატრალური ხელოვნებით და იყვნენ ცნობილი მეცენატები ნახიჩევანში.

1909 წელს ანდრიას კოგბეტლიევი ყოდულობს მიწის ნაკვეთს და იწყებს აგურის საცხოვრებელი სახლის მშენებლობას მაღალ ცოკოლზე. ახალი სახლის პროექტი შეიმუშავა ნიკოლაი დურბახმა. დამკვეთის სურვილისა და რჩევის საფუძველზე არქიტექტორმა დურბახმა სახლის ფასადის მორთულობა გემოვნებით გააფორმა. 1912 წელს ანდრიას კოგბეტლიევის სახლის მშენებლობა დასრულდა.

ქვედა ცოკოლის სართულზე განთავსდა სავაჭრო დაწესებულებები. ძირითადი საცხოვრებელი ოთახები განკუთვნილი იყო ოჯახის წევრებისათვის. 1916 წელს სახლოს დროებითი მფლობელი გახდა პეტრე აბრამიანი.

1920 წელს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა შენობის ნაციონალიზაცია. კოგბეტლიევის სახლს გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.

შენობა გადაურჩა მეორე მსოფლიო ომის პერიპეტიებს და ამჟამად შემონახულია პირვანდელი სახით.
კოსტანაევის სახლი

კოსტანაევის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩაზე. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, დიდი სადოვაიის ქუჩა № 66/37.

ისტორია
კოსტანაევის სავაჭრო სახლი მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩისა და სემაშკოს შესახვევის გადაკვეთაზე). სახლის აგების ზუსტი თარიღი არ არის ცნობილი, მაგრამ არქიტექტურული სტილის ანალიზის მიხედვით, იგი აშენებული უნდა იყოს საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში. ამ ტიპის სახლები დონის როსტოვში დამახასიათებელია სწორედ ამ პერიოდისათვის: ორსართულიანი სავაჭრო სახლები სავაჭრო ფარდულებით პირველ სართულზე და მეორე სართულზე საცხოვრებელი ოთახებით. შენობას დასავლეთიდან ესაზღვრება იაბლოკოვის სავაჭრო სახლი.

საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლამდე სახლი ეკუთვნოდა კოსტანაევების ოჯახს: სერგეის, მატვეის, კირილეს, გრიგორისა და ემანუელს. პირველი სართული გაქიავებული იყო სხვადასხვა სავაჭრო ფირმებზე: საგალანტერიო მაღაზია, გასტრონომმიული მაღაზია, ოქროსა და ვერცხლის მაღაზია. 1914 წლიდან შენობაში განთავსებულია სავაჭრო სახლი „ .. “.

1920-იან წლებში შენობის პირველი სართული ეკავა მაღაზია ამხანაგობას „ალაზანი“. შემდეგ აქ განთავსდა მაღაზია № 8. 1990-იან წლებში აქ განთავსდა მაღაზია „ბურატინო“ და ვალუტის გაცვლის პუნქტი.

როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის უფროსის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით კოსტანაევის სახლს მიენიჭა რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ლიახმაერის სახლი

ლიახმაერის სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს ულიანოვსკის ქუჩაზე. შენობა აგებულია საუკუნეში. როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის უფროსის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით ლიახმაერის სახლს მიენიჭა რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი, ხოლო 2016 წლის 20 დეკემბრის № 488 დადგენილების მიხედვით დამტკიცდა ძეგლის საზღვრები.

მისამართი: დონის როსტოვი, ულიანოვსკის ქუჩა № 60/1.

ისტორია
სახლი მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ ისტორიულ ნაწილში.ცნობილია, რომ საუკუნეში იგი უკვე აგებული იყო, რადგან უკვე 1899 წლის იანვარში სახლის მფობელად ფიქსირდება ეკატერინე პეტრეს ასული ლიახმაერი. მის კუთვნილებაში იყო ასევე ერთი ნაკვეთი. მათი საერთო ფართობი შეადგენდა 940 კმ²-ს. მიწის ნაკვეთზე მან ააშენა ოთხსართულიანი სახლი.

1900 წლის ივლისში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სანიტარული კომიტეტი ლიახმაერის სახლს თვლიდა საფრთხის შემცველად სანიტარულ-ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით და საჭიროდ თვლიდა დაუყოვნებლივ დაკეტილიყო ყველა ოთახი, ხოლო ადამიანები, რომელთაც ნაქირავები ჰქონდათ ოთახები აუცილებელი იყო გადასახლებულიყვნენ სხვა ბინებში. ყველა სტუმარი დარჩა თავის ადგილზე, თუმცა დასუფთავება ჩატარდა შენობაში. მეპატრონეს კი დაეკისრა ჯარიმის გადახდა 15 მანეთი და ასევე 40 მანეთი დასუფთავების ხარჯები. სახლიდან ყოველწლიური შემოსავალი იყო 1 030 რუბლი. 1907 წელს ეკატერინე ლიახმაერმა ანა იაშჩენოკოვას მიჰყიდა სახლი 30 ათას რუბლად. საბოლოოდ 1910 წლიდან სახლის მფლობელი გახდა იურისტი ჩერნიკოვი.
ალტუ-ლონგა

ალტუ-ლონგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 170 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 479 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,85 კმ²-ზე. ფართობი 1 737 836 კმ²-ია.
ასუნსან-დუ-პიაუი

ასუნსან-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 532 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 452 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,44 კმ²-ზე. ფართობი 1 690 704 კმ²-ია.
ბოკეირან-დუ-პიაუი

ბოკეირან-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 123 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 545 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,25 კმ²-ზე. ფართობი 278 297 კმ²-ია.
ბურიტი-დუს-მონტისი

ბურიტი-დუს-მონტისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 434 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,01 კმ²-ზე. ფართობი 2 652 106 კმ²-ია.
კამპუ-მაიორი (პიაუი)

კამპუ-მაიორი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 125 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 793 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,96 კმ²-ზე. ფართობი 1 675 713 კმ²-ია.
კაპიტან-დი-კამპუსი

კაპიტან-დი-კამპუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 130 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 100 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,5 კმ²-ზე. ფართობი 592 167 კმ²-ია.
კასტელუ-დუ-პიაუი

კასტელუ-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 239 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 288 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,01 კმ²-ზე. ფართობი 2 035 193 კმ²-ია.
კოკალ-დი-ტელია

კოკალ-დი-ტელია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 140 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 911 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,04 კმ²-ზე. ფართობი 282 105 კმ²-ია.
დომინგუს-მურანი

დომინგუს-მურანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 075 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,04 კმ²-ზე. ფართობი 846 844 კმ²-ია.
ჟატობა-დუ-პიაუი

ჟატობა-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 494 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,13 კმ²-ზე. ფართობი 653 234 კმ²-ია.
ქუთაისის ტროლეიბუსი

ქუთაისის ტროლეიბუსი — გაუქმებული ტროლეიბუსის სისტემა ქ. ქუთაისში.
ისტორია
ტროლეიბუსის სისტემა ქუთაისში გაიხსნა 1949 წლის 11 სექტემბერს. ქსელის მაქსიმალური განვითარების პერიოდში, 1979 წელს ქალაქში იყო 88კმ სიგრძის ტროლეიბუსის ხაზი და 10 მარშრუტი. ტროლეიბუსის სისტემა დაიხურა 2009 წელს.
საქართველოს ტროლეიბუსის სისტემების სია
ბათუმი (გაუქმებულია)
გორი (გაუქმებულია)
ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე)
ზუგდიდი (გაუქმებულია)
თბილისი (გაუქმებულია)
ოზურგეთი (გაუქმებულია)
რუსთავი (გაუქმებულია)
სამტრედია (გაუქმებულია)
სოხუმი (მოქმედია)
ფოთი (გაუქმებულია)
ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე)
ქუთაისი (გაუქმებულია)
ცხინვალი (გაუქმებულია)
ჭიათურა (გაუქმებულია)
რეცკერისა და ხოსუდოვსკის სახლი

რეცკერისა და ხოსუდოვსკის სახლი — ყოფილი შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობდა 1916-1943 წლებში ბუდიონის პროსპექტეზე. თავის დროზე ეს იყო ყველაზე მაღალი შენობა დონის როსტოვში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სახლი დაინგრა.

მისამართი: დონის როსტოვი, ბუდიონის პროსპექტი № 10.

ისტორია
რეცკერისა და ხოსუდოვსკის სახლი აშენდა ვაჭრების რეცკერისა და ხოსუდოვსკის დაფინანსებით. ბორის ხოსუდოვსკი იყო კომერსანტი, თამბაქოს გამყიდველი. თამბაქოს ბიზნესის გარდა მის ანგარიშზე იყო ტექნიკური კანტორა „კავკასია-დონის საინჟინრი ბიურო“. ე. რეცკერიც დაკავებული იყო თამბაქოს ბიზნესით.

1914 წელს რეცკერისა და ხოსუდოვსკის შვიდსართულიანი სახლის ადგილზე მდებარეობდა პატარა სახლი, რომელშიც განთავსებული იყო ორივე ბიზნესმენის თამბაქოს მაღაზიები. ორივე მფლობელისთვის პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში გააქტიურდა მუშაობა და მათ გადაწყვიტეს აეშენებინათ დიდი მოცულობის სავაჭრო სახლი. შენობის მშენებლობა დასრულდა 1916 წელს არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტის მიხედვით.

შვიდსართულიან სავაჭრო სახლს ჰქონდა ორი სართული სარდაფი და აგებული იყო მოდერნის სტილში. შენობას ჰქონდა ასო -ს ფორმის კონფიგურაცია. მდებარეობდა ტაგანროგის (ამჟამად ბუდიონის) პროსპექტზე. ნაგებობის პირველი სართული დაპროექტებული იყო სავაჭრო თვალსაზრისით, ხოლო სარდაფის პირველი სართული გამოიყენებოდა საწყობად. სარდაფის მეორე ქვედა სართულზე მდებარეობდა საქვაბე.

პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში და თეთრების მოძრაობის დროს დონის როსტოვში ცხოვრება მიდიოდა ჩვეულ რეჟიმში. 1920 წელს ქალაქზე წითელი არმიის თავდასხმის დროს, სემიონ ბუდიონის ხელმძღვანელობით, სიტუაცია მკვეთრად შეიცვალა. წითელი არმიის მიერ ქალაქის აღებამ გამოიწვია ნგრევა ქალაქის ცენტრში. ყველაზე პირველად დაზარალდა რეცკერისა და ხოსუდოვსკის სახლი. შენობას გაუჩნდა ხანძარი და ძლიერ დაიწვა. შენობა მიტოვებული აღმოჩნდ და გახდა უსახლკაროების თავშესაფარი.
1923 წლისათვის იგი უკვე საფრთხეს უქმნიდა ქალაქის მოსახლეობას. არსებობდა საფრთხე, რომ კედელი ჩამონგრეულიყო და დაცემოდა მეზობელ შენობას სადაც ცხოვრობდა ასამდე ადამიანი. აღნიშნული საფრთხის შესახებ წერდა გაზეთი „“ 1925 წლის 14 აპრილს.

1929 წელს მოხდა შენობის რესტავრაცია და მასში 1930 წელს რეცკერისა და ხოსუდოვსკის ყოფილ სახლში განთავსდა სასტუმრო „დონი“. 1941 წელს ქალაქი დაიპყრეს გერმანელებმა და შენობას კვლავ ხანძარი გაუჩნდა. 1942 წელს გერმანელებმა კვლავ დაიკავეს დონის როსტოვი. ამ დროს ყველა ხიდი იყო დანგრეული. რამდენიმე დღეში გერმანელებმა ააშენეს ხიდი, მაგრამ მათ სჭირდებოდათ კაპიტალური ნაგებობა. გერმანელებმა სამშენებლო მასალად გამოიყენეს რეცკერისა და ხოსუდოვსკის სახლის ნანგრევები. სახლი საბოლოოდ დაინგრა 1943 წელს.

1957 წელს რეცკერისა და ხოსუდოვსკის სახლის ადგილზე ააშენს ოთხასრთულიანი საერთო საცხოვრებელი.
შავი ქვრივი (ნატაშა რომანოვა)

შავი ქვრივი (, ნამდვილი სახელი ნატალია ალიანოვნა „ნატაშა“ რომანოვა) — ერთ-ერთი სუპერგმირი. იგი შექმნა მწერალმა სტენ ლიმ. შავი ქვრივი არის ერთ-ერთი პირველი შურისმაძიებელი. მისი ნამდვილი სახელია ნატაშა რომანოვა.

სკარლეტ იოჰანსონი ასრულებს ნატალია რომანოვას როლს -ის კინოსამყაროს ფილმებში რკინის კაცი 2 (2010), შურისმაძიებლები (2012), კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი (2014), შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა (2015) კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი (2016). შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი (2017), შურისმაძიებლები: დასასრული (2019) და შავი ქვრივი (2020)