iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პატრიცია ნილი

პატრიცია ნილი (დაბადების სახელი პეტსი ლუიზ ნილი, ინგლ. ; დ. 20 იანვარი, 1926 – გ. 8 აგვისტო, 2010) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. ცნობილია შესრულებული როლებით ფილმებში: „დღე, როდესაც დედამიწა გაჩერდა“ (1951), „საუზმე ტიფანისთან“ (1961). ფილმში „ჰადი“ (1963), დაქანცული შინამოსამსახურე ქალის როლის შესრულებისთვის მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
პატრიცია დაიბადა უიტლის საგრაფოში, კენტუკი. ჰყავს ორი დედმამიშვილი.

გაიზარდა ტენესიში და დადიოდა ნოქსვილის სკოლაში, ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში სწავლობდა დრამას, აქვე იყო ქალ სტუდენტთა საზოგადოების, -ის წევრი და უნივერსიტეტში ჩატარებული სილამაზის კარნავალის დედოფალი.

ნილის სასცენო დებიუტი შედგა რონალდ რეიგანთან ერთად ფილმში „ჯონს უყვარს“ მერი. ასევე რეიგანთან ერთად ითამაშა ფილმებში „აჩქარებული გული“ და „პირველწყარო“ (ყველა 1949).

პირადი ცხოვრება
პატრიციამ ბრიტანელი მწერალი, როალდ დალი ლილიან ჰელმანის სადილ-წვეულებაზე გაიცნო 1952 წელს. დაქორწინდნენ 1953 წლის 2 ივლისს , ნიუ-იორკში. შეეძინათ 5 შვილი.

ფილმოგრაფია
ფილმები
ტელევიზია
თეატრი
მაილინდა ბრეგუ

მაილინდა ბრეგუ (; დ. 19 მაისი, 1974, ტირანა, ალბანეთი) — ალბანელი პოლიტიკოსი, ევროპული ინტეგრაციის მინისტრი 2007 წლიდან 2013 წლამდე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 19 მაისს ტირანაში. 1996 წელს დაასრულა ტირანის უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. 2003 წლიდან იგი ეწევა ოჯახში ძალადობის პრობლემის სამეცნიერო შესწავლას და გენდერული თანასწორობის პოლიტიკის პრაქტიკულ განხორციელებას. არის ავტორი წიგნებისა, რომელიც ეძღვნება ქალთა მდგომარეობას ალბანეთში. 2005 წელს მაილინდა ბრეგუმ დაიცვა დისერტაცია სოციოლოგიაში

2004 წლის აპრილში აირჩიეს ალბანეთის დემოკრატიული პარტიის ეროვნულ საბჭოში. 2005 წლის არჩევნების შედეგად გახდა პარლამენტის წევრი. 2007 წელს დანიშნეს სალი ბერიშას მთავრობის პრეს-სპიკერად.

გათხოვილია, ჰყავს ორი შვილი. ფლობს ინგლისურ, იტალიურ და ესპანურ ენებს.
ბილი ბურკი

ბილი ბურკი (; დ. 7 აგვისტო, 1884 — გ. 14 მაისი, 1970) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც ცნობილი იყო ბროდვეის თეატრში, რადიოში, და მუნჯ და ხმოვან ფილმებში შესრულებული როლებით. იგი თანამედროვე აუდიტორიისთვის ყველაზე მეტად ცნობილია როგორც გლინდა მეტრო-გოლდვინ-მაიერის კინო-მიუზიკლში ოზის ჯადოქარი (1939).

1938 წელს მსახიობმა ემილი კილბურნის როლი მოირგო, ფილმში, , რომლისთვისაც იგი ნომინირდა ოსკარზე, საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.იგი ასევე ახსოვთ ტოპერის ფილმების სერიებში გადაღებული როლებით.

1914 წლიდან იგი დაქორწინებული იყო ბროდვეის პროდიუსერზე, ფლორენც ზიგფელდ უმცროსზე, მასთან ქორწინებაში 1932 წლამდე, ფლორენსის გარდაცვალებამდე იყო.

ადრეული ცხოვრება
ცნობილი ამერიკელი მსახიობი ბილი ბურკი დაიბადა ვაშინგტონში, აშშ-ში. იყო ბლანშის და უილიამ "ბილი" ბურკის ქალიშვილი. მან იმოგზაურა შეერთებულ შტატებსა და ევროპაში მამასთან, მომღერალთან და ჯამბაზთან ერთად, რომელიც -ში მუშაობდა. მისი ოჯახი მოგვიანებით ლონდონში დასახლდა, სადაც მომავალი მსახიობი ვესტ-ენდში სპექტაკლებს ესწრებოდა. 1903 წელს დაიწყო სცენაზე თამაში, მისი დებიუტი შედგა ლონდონში, სპექტაკლში, . ლონდონში მან ითამაშა სხვა შოუებშიც, მათ შორის არის: დანციკის ჰერცოგინია (1903) და ცისფერი მთვარე (1904). საბოლოოდ იგი ამერიკაში ბრუნდება, ბროდვეის კომედიურ მიუზიკლებში მონაწილეობის მისაღებად. .

კარიერა
ბურკმა ბროდვეიზე განაგრძო თამაში. მონაწილეობა მიიღო შოუებში: . და სუზანი. 1910 წლიდან 1913 წლამდე თამაშობდა სპექტაკლში, პირობის მიწა. მან აქ გაიცნო პროდიუსერი ფლორენც ზიგფელდი, მასზე იქორწინა 1914 წელს. ხოლო ორი წლის შემდეგ, მათ შეეძინათ ქალიშვილი, პატრიცია ზიგფელდ სტეფენსონი (1916–2008).

ბურკის დებიუტი კინემატოგრაფიაში 1915 წელს შედგა, ტიტულოვანი როლით გადაიღეს ფილმში, პეგი (1915). მისი წარმატება ფენომენალური იყო, იგი ხელფასის სახით იმდენს იღებდა, რაც იმ დროისთვის ნებისმიერი ფილმის მსახიობისთვის საკმაოდ დიდი თანხა იყო. შემდეგ გადაიღეს 15-ნაწილიან სერიალში, გლორიას რომანტიკა (1916). იგი მონაწილეობას იღებდა საზოგადოებრივ დრამებსა და კომედიებში. მან ჩაცმულობის სტილით, ბეწვეულით, სამკაულითა და სილამაზით, ქალი აუდიტორიის გულიც მალე მოიგო. ამ პერიოდში გამოჩნდა სხვადასხვა ფილმებში, მათ შორის არის: მკლავები და გოგონა (1917), იდუმალი მისის ტერი, განვქორწინდეთ (1918), , ანაბელა' (1919) და ფრისკი მისის ჯონსონი (1920).

ბურკის სილამაზემ და გემოვნებამ იგი გახადა მთავარი ტენდენციორი მთელი 1910 და 20-იანი წლების განმავლობაში. 1909 წელს, ბროდვეიში ჩემი ცოლი-ში მონაწილეობის შემდეგ (1909), უნივერმაღებმა დაიწყეს "ბილი ბურკის კაბის" ტარება ხელმოწერილი ბრტყელი საყელოთი და მაქმანის ჩასაცმელებით.

ფილმში წარმატების მიუხედავად, ბურკი საბოლოოდ დაბრუნდა სცენაზე, გამოჩნდა სპექტაკლებში: კეისრის ცოლი (1919), ინტიმური უცხოები (1921), მარკიზა (1927) და ბედნიერი ქმარი (1928). როდესაც შემდეგ წელს ოჯახის ინვესტიციები განადგურდა უოლ სტრიტის კრახში, მან ქმრის დასახმარებლად განაახლა ეკრანზე, ფილმებში მონაწილეობის მიღება.

პირადი ცხოვრება
ბურკი ჰოლივუდში 1932 წელს დაბრუნდა, მან ითამაშა მარგარეტ ფეირფილდის როლი, ფილმში განქორწინება, რომლის რეჟისორი იყო ჯორჯ კუკორი. მან აღნიშნულ ფილმში ითამაშა კატარინ ჰეპბერნის დედის როლი. მეუღლის ფლორენც ზიგფელდის გარდაცვალების მიუხედავად, მან დაკრძალვიდან მალევე განაახლა თავისი კარიერა.

ბურკმა დაწერა ორი ავტობიოგრაფიული წიგნი, ორივე კამერონ შიპთან ერთად.
იუსტიცია (ქალღმერთი)

იუსტიცია (ლათ. , ) - ძველ რომაულ მითოლოგიაში სამართლიანობის ქალღმერთი. წარმოადგენდა ალეგორიულ გასულიერებას მორალური ძალებისა იურიდიულ სისტემაში. ბერძნულ მითოლოგიაში იუსტიციას აიგივებენ ქალღმერთ თემიდასთან, თუმცა იუსტიციას თვალები ახვეული აქვს, რაც სიმბოლურად ნეიტრალურობას და მიუმხრობლობას გამოხატავს, ხოლო თემიდა ფართოდ გახელილი თვალებითაა წარმოდგენილი რათა სიმართლე და ჭეშმარიტება დაადგინოს.

მას ეჭირა სასწორი და ხმალი ხელებში, მაშინ როცა სამართლიანობის ქალღმერთ ექვიტასს (ლათ. ), ხელთ ეპყრა სასწორი და ე. წ. სიუხვის რქა (ლათ. , ინგ. ).

იუსტიცია იმპერატორ ავგუსტუსის მიერ არის ხსენებული თავის -ში ხოლო მისი კულტი დაარსდა რომში ტიბერიუსის იმპერატორობიდან, რომელმაც მას ძეგლი დაუდგა რომში. იუსტიცია გახდა სიმბოლო სამართლიანობის, რის გამოც ის ყოველ იმპერატორს სურდა თავისი რეჟიმთან ყოფილიყო ასოცირებული. იმპერატორმა ვესპასიანემ მოჭრა მონეტები იერუსალიმის ავგუსტას ტახტზე მჯდომი ქალღმერთის გამოსახულებით და მის შემდეგ ბევრმა იმპერატორმა გამოიყენა ქალღმერთის გამოსახულება და თავი სამართლიანობის დამცველად გამოაცხადა.

გამოსახვა
სამართლიანობის პერსონიფიკაცია, როგორც სასწორის დაბალანსება ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტურ ქალღმერთ -ს უკავშირდება, და მოგვიანებით კი -ს. ბერძნული ქალღმერთები თემიდა და დიკი მოგვიანებით გახდნენ სამართლიანობის ქალღმერთები. თემიდა იყო ღვთაბერივი წესრიგის, კანონისა და ჩვეულების განსახიერება, ამ ასპექტით, როგორც კანონის ღვთაებრივი სიმართლის განსახიერება.

სასწორი
იუსტიცია უმეტესად გამოისახება სასწორთან ერთად, ჩვეულებრივ ხელში ჩამოკიდებული ერთ ხელზე, რომლითაც იზომება საქმისადმი პოზიციისა და ოპოზიციის ძალა.

სასწორი განასახიერებს მტკიცებულებების, ფაქტობის აწონვას. სასწორზე იზომება სიკეთე და ბოროტება, ბრალეულობა და უდანაშაულობა. იუსტიციის სიმკაცრე და სამართლიანობა ასევე გულისხმობს ქმედებათა ზუსტ აწონვას.

თვალების ახვევა
მე-16 საუკუნიდან იუსტიციას ხშირად გამოსახავდნენ თვალებახვეულს. თვალებისახვევა წარმოადგენს მიუკერძოებლობას, იდეალს, რომ სამართლიანობა უნდა აღდგეს სიმდიდრის, ძალაუფლების და სხვა სტატუსის ზეგავლენის გარეშე. ძველ რომაულ მონეტებზე იუსტიცია გამოხატული იყო ერთ ხელში ხმლით, ხოლო მეორეზე სასწორით, მაგრამ ახვეული თვალების გარეშე. იუსტიცია მხოლოდ საუკუნის შუა წლებიდან იქნა თვალებახვეულად წარმოდგენილი. პირველი ამგვარ მდგომარეობაში გამოსახული ყველაზე ცნობილი იუსტიცია - არის 1543 წლის -ის ქანდაკება ბერნში.

ბევრი მოქანდაკე უგულებელყოფს იუსტიციის აღნიშნულ მახასიათებელს და გამოსახავენ მას თვალების ახვევის გარეშე. მაგალითად, ლონდონში, ძველი ბეილის სასამართლოს შენობის თავზე ლედი იუსტიციის ქანდაკება თვალებდახუჭული არ დგას. სასამართლოს ბროშურებში განმარტებულია მიზეზი, რომ იუსტიცია თავდაპირველად თვალებდახუჭული არ იყო, ქალიშვილობის ფორმა ისედაც მის მიუკერძოებლობის გარანტიაა.

ხმალი
ხმალი გამოსახავს ავტორიტეტს და წარმოადგენს იდეას, რომ სამართლიანობა შეიძლება იყოს სწრაფი და საბოლოო.

ხელოვნებაში
ქანდაკება
მხატვრობა
პამელა მელროი

პამელა მელროი (, დ17 სექტემბერი, 1961, კალიფორნია, აშშ) — ნასა-ს ასტროონავტი, ამერიკის სამხედრო-საჰაერო ძალების პოლკოვნიკი. განახორციელა სამი კოსმოსური ფრენა, შატლებზე: -92 [2000]], -112 2002 და -120 2007 წლებში.

ბიოგრაფია
პამელა მელროი დაიბადა 1961 წლის 17 სექტემბერს კალიფორნიის შტატის ქალაქ პალო-ალტოში. 1979 წელს ნიუ-იორკის შტატის ქალაქ როჩესტერში დაამთავრა საშუალო სკოლა და მშობლიურ ადგილად სწორედ მას მიიჩნევს. 1983 წელს მასაჩუსეტსის შტატში, უელსის უნივერსიტეტში ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ფიზიკისა და ასტრონომიის დარგში. 1984 წელს მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში მიიღო დოქტორის წოდება გეოლოგიისა და პლანეტოლოგიის მიმართლებით.

პამელას ჰყავს მშობლები, დევიდ და ჰელენ მელროები, რომლებიც პიტსფორდში ცხოვრობენ და ქმარი — ქრისტოფერ უელეს უილსონი, რომელიც წარმოშობით კონეკტიკუტიდანაა.

მომზადება ფრენამდე
პამელა მონაწილეობას იღებდა ნასას მეთოთხმეტე ასტრონავტთა შესარჩევ კონკურსში. 1994 წელს ჩარიცხეს ასტრონავტთა რიგებში. 1995 წლის მარტიდან დაიწყო საერთო კოსმოსური სწავლების გავლა. კურსის დასრულებისას, 1996 წლის მაისში მიიღო შატლის პილოტის კვალიფიკაცია და იგი დანიშნეს ნასას ოფისში ეკიპაჟის გაფრენამდე და შატლების დაშვების შემდეგ მხარდამჭერად.

ფრენები კოსმოსში
პირველი ფრენა
მელროის პირველი ფრენა შატლ დისქავერით შედგა, [[2000] წლის 11-დან 24 ოქტომბრამდე, რომელზეც პილოტის პოზიციას იკავებდა. ფრენის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურთან ხომალდის შეერთება, ფერმერული კონსტრუქცია 1-ისა და ჰერმეტული ხუფის სადგურამდე მიტანა.

ფრენის მანძილზე ორჯერ იმყოფებოდა ღია კოსმოსში. პირველად [[2000]] წლის 16 ოქტომბერს — შვიდი საათისა და შვიდი წუთის განმავლობაში; მეორედ 18 ოქტომბერს — ექვსი საათისა და ორმოცდათექვსმეტი წუთს განმავლობაში. მთლიანმა ფრენას კი 12 დღე 21 საათი და 44 წუთი შეადგენდა.

მეორე ფრენა
მელროის მეორე ფრენა, მისიით -112, ატლანტისის შატლით [[2002]] წელს, 7-დან 18 ოქტომბრამდე შედგა. მისიის ძირითად მიზანს სადგურამდე სამეცნიერო აპარატურისა და ტვირთის მიტანა იყო. აღნიშნულ პერიოდში მან სამჯერ შეასრულა სამუშაოები ღია კოსმოსში. პირველად [[2002]] წლის 10 ოქტომბერს — შვიდი საათისა და ერთი წუთის, მეორედ 12 ოქტომბერს — ექვსი საათისა და ოთხი წუთის, მესამედ კი 14 ოქტომბერს — ექვსი საათისა და ოცდათექვსმეტი წუთის განმავლობაში.
ფრენის ხანგრძლივობა მთლიანობაში 10 დღე 19 საათი და 59 წუთი იყო.

მესამე ფრენა
მისი მესამე ფრენა, შატლ დისქავერით [[2007]] წლის 23 ოქტომბრიდან 7 ნოემბრის შუალედში განხორციელდა. ამ მისიაში ( -120) ის შატლის მეორე ქალი მეთაური იყო. მისიის ხანგრძლივობა 15 დღეს 2 საათსა და 23 წუთს შეადგენდა.

პამელას კოსმოსში ყოფნის სრული პერიოდი 38 დღეს 20 საათსა და 4 წუთს მოიცავს.

ფრენის შემდგომ
[[2007]] წელს დატოვა პოლკოვნიკის თანამდებობა, ხოლო [[2009]] წლის 7 აგვისტოს ატსრონავტთა რიგებიდან წამოვიდა და ნასაც დატოვა. [[2011]]-დან [[2013]] წლამდე მუშაობდა ამერიკის შეერთებული შტატების ფედერალური სამოქალაქო ავიაციის ადმინისტრაციაში. [[2013]]-დან [[2017]] წლის თებერვლამდე დასაქმებული იყო თავდაცვის მოწინავე კვლევითი პროექტების სააგენტოში ტექნიკური ტექნოლოგიების ბიუროს დირექტორის მოადგილედ.
მუმთაზ მაჰალი

მუმთაზ მაჰალი,  ([̪ ], სპარს: ‎, ქალიშვილობაში არჯუმანად ბანუ ბეგამი სპარს : ‎ (დ. 6 აპრილი, 1593, აგრა - 17 ივნისი, 1631, ბურჰანპური) —  მოგოლთა იმპერიის მმართველის, შაჰ ჯაჰანის ცოლი.

ბიოგრაფია
არჯუმანდ ბანუ ბეგამი დაიბადა, 1593 წლის 27 აპრილს აგრაში აბუ'ლ-ჰასან ასაფ ხანის და მისი მეუღლის დივანჯი ბეგუმის, სპარსელი- ყაზვინელი აზნაურის ხვაჯი გიას-უდ-დინის ქალიშვილის ოჯახში. ასაფ ხანი, მდიდარი სპარსელი დიდგვაროვანი გახლდათ, რომელსაც მაღალი თანამდებობა ეკავა მოგოლთა იმპერიაში. მისი ოჯახი ინდოეთში ჩავიდა 1577 წელს, როდესაც მამამისი მირზა გიას ბეგი (საყოველთაოდ ცნობილია  ტიტულით ი'თიმად-უდ-დაულა) აგრაში იმპერატორ აქბარის სამსახურში აიყვანეს.

აბდულ ჰასან ასაფ ხანი  ჯაჰანგირის ცოლის იმპერატრიცა ნურ-ჯაჰანის ძმა იყო.

არჯუმანდ ბანუ ბეგამი ძალიან განათლებული, კულტურული და ნიჭიერი გოგონა იყო. ფლობდა არაბულ და სპარსულ ენებს. თხზავდა ლექსებს სპარსულად. გამოირჩეოდა მოკრძალებული და გულწრფელი ხასიათით, ამავე დროს საკმაოდ თავდაჯერებული გახლდათ.  მან ადრეული ასაკიდან მიიპყრო სამეფო კარის წარჩინებულთა ყურადღება. როგორც ჩანდა, მის შესახებ ჯაჰანგირსაც გაგონილი ჰქონდა, ამიტომაც დადებითად შეხვდა შაჰ-ჯაჰანის ნიშნობას მასთან.

როდესაც არჯუმანდ ბანუ ბეგამი შაჰ ჯაჰანზე დანიშნეს 1607 წლის 30 იანვარს, ის 14 წლის იყო, ხოლო საქმრო-  15 წლის. ამასთან, ისინი ნიშნობიდან  ხუთი წლის შემდეგ დაქორწინდნენ 1612 წლის 30 აპრილს აგრაში. მათი შეუღლება ქორწინების საფუძველზე მოხდა. როგორც შაჰ ჯაჰანი ამბობდა, მან მრავალ ქალთაგან, არჯუმანდი ამოარჩია ხასიათითა და გარეგნობით. „მუმთაზ მაჰალი“  საქორწილო ცერემონიალის დროს რძალს შაჰ- ჯაჰანის მამამ, ჯაჰანგირმა უწოდა, რაც „სასახლის მშვენებას“ ნიშნავს.

ნიშნობასა და ქორწილს შორის პერიოდში შაჰ- ჯაჰანი დაქორწინდა თავის პირველ მეუღლეზე, პრინცესა ყანდაჰარ ბეგუმზე 1609 წელს, ხოლო 1617 წელს, მუმთაზ მაჰალზე დაქორწინების შემდეგ, ცოლად შეირთო იზ-უნ-ნისა ბეგუმი (სახელით ) დიდ მოგოლთა იმპერიის ცნობილი დიდებულის შვილი.

სასახლის კარის ისტორიკოსების ოფიციალური ვერსიით, პირველი და მესამე ქორწინებას  პოლიტიკური მნიშვნელობის იყო. შაჰ- ჯაჰანი იმდენად გატაცებული იყო მუმთაზ მაჰალით, რომ მისი ურთიერთობა სხვა ცოლებთან მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებდა.

შაჰ- ჯაჰანი ტახტზე 1626 წელს ავიდა. მან  მუმთაზ მაჰალი თავის მთავარ იმპერატრიცად დანიშნა და უბოძა ტიტულები: -- ("მსოფლიოს დედოფალი"), "--" ("ეპოქის დედოფალი") და - ("ჰინდუსტანის დედოფალი"). მუმთაზის თანამდებობა ხანმოკლე იყო - მისი ნაადრევი გარდაცვალების გამო

მუმთაზ მაჰალს და შაჰ- ჯაჰანს შეეძინათ 13 შვილი. მე -14 შვილის გაჩენისთანავე იგი გარდაიცვალა შაჰ- ჯაჰანის კარავში ბურხანპურის მახლობლად.

ხსოვნა
ცოლის სიკვდილმა შაჰ- ჯაჰანი იმდენად დაამწუხრა, რომ გადაწყვიტა მავზოლეუმის აშენება თავისი იმპერიის დედაქალაქში. მშენებლობა 22 წელი მიმდინარეობდა. ნაგებობას  ტაჯ-მაჰალი უწოდეს. მუმთაზ მაჰალის და შემდგომში  შაჰ-ჯაჰანის ფერფლი იქ დაასვენეს. ამჟამად ტაჯ მაჰალი  დიდი სიყვარულის სიმბოლო და არქიტექტურული სრულყოფის მაგალითია. იგი ინდოეთის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა.
კარენ ნაიბერგი

კარენ ლუჯენ ნაიბერგი (დ.7 ოქტომბერი, 1969) — ამერიკელი მანქანათმშენებელი და ნასას ყოფილი ასტრონავტი. ნაიბერგი იყო 50-ე ქალი, რომელიც კოსმოსში იმყოფებოდა მისიით 2008 წელს.
მან კოსმოსური კარიერა 1991 წელს დაიწყო. 2008 და 2013 წლებში კოსმოსში ჯამში 180 დღე გაატარა (-124-ის მისიის სპეციალისტი და -09- ის ფრენის ინჟინერი).

განათლება
ნაიბერგმა 1994 წელს დაამთავრა ჩრდილოეთ დაკოტის უნივერსიტეტის მექანიკური ინჟინერიის ფაკულტეტი. მან სწავლა განაგრძო ტეხასის უნივერსიტეტში, ოსტინში, სადაც ორიენტირებული იყო ადამიანის თერმორეგულაციაზე, ექპერიმენტულ მეტაბოლურ ტესტირებასა და კონტროლზე,აგრეთვე ფოკუსირებული იყო კოსმოსში თერმული ნეიტრალიტეტის გამოკლევაზე. ამ კვლევების შედეგად შექმნილი ნაშრომის საფუძველზე 1998 წელს დოქტორის ხარისხი მიიღო..

კარიერა
ნაიბერგი ნასამ ნასამ ასტრონავტობის კანდიდატად 2000 წლის ივლისში აირჩია. ორ წლის განმავლობაში ტრენინგებისა და განვითარების შემდეგ მან აიმაღლა კვალიფიკაცია, როგორც მისიის სპეციალისტმა და ტექნიკური მოვალეობების განსახორციელებლად სამუშაოდ დაინიშნა ასტრონავტთა ოფისის სამოქმედო ფილიალში შესაბამის თანამდებობაზე. 2006 წლის ივლისში, ნაიბერგმა მონაწილეობა მიიღო 10-ში, წყალქვეშა ლაბორატორიაში, სადაც მიმდინარეობდა ზღვის სიღრმეში ტრენინგი და სიმულაციური სწავლება, რომელიც ნასას დაეხმარებოდა მოემზადებინა ასტრონავტები მთვარეზე დასაბრუნებლად და მარსზე მისიების განსახორციელებლად. ნაიბერგი და მისი ეკიპაჟის წევრები შვიდი დღის განმავლობაში ცხოვრობდნენ და მუშაობდნენ წყალქვეშ.
ემილი სკარატი

ემილი სკარატი (| ) დ. 8 თებერვალი, 1990, ლესტერი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისელი ქალი მორაგბე, თამაშობდა ცენტრში და ფულბეკად. ნაკრებების ღირსებას იცავდა როგორც რაგბი-15-ში, ასევე რაგბი-7-ში. 1014 წელს 7 ქალა რაგბიში ევროპის ჩემპიონი გახდა, ხოლო მომდევნო წელს კლასიკურ 15 ქალაში მსოფლიოს ჩემპიონი. 2019 წელს მსოფლიოს საუკეთესო ქალ მორაგბედ დაასახელს, ხოლო 2013 წელს ინგლისის ქალ საუკეთესო მორაგბედ. გარდა მორაგბისა ასევე არის კვალიფიცირებული მასწავლებელი.
საკლუბო კარიერა
ბავშვობაში ემილი ჰოკეით, რაუნდერსი-ით, და კალათბურთით იყო გატაცებული. მას ამერიკულ, საკალათბურთო სტიპენდიას სთავაზობდნენ, მაგრამ იაუარა და რაგბიში გააგრძლეა ვარჯიში. 2007-2017 წლებში ლიჩფილდში გამოდიდა, 2017-დან კი
 -ის ღირსებას იცავს.
ინგლისის ქალთა ეროვნული ნაკრები (15 ქალა)
ინგლისის ქალთა ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2008 წელს ჰქონდა. 12 მატჩში 12 ლელო გაიტანა, რაც იმ დროს მხოლოდ ირლანდიის ლეგენადრულ მორაგბეს ბრაიან ოდრისკოლმა {ბრაიან ჯერალდ ო’დრისკოლი}შეძლო.
2010 და 2014 წლებში ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე იასპარეზა. 2010-ში მასპინძელი ინგლისი იყო და ნაკრები ფინალში გავიდა, სადაც დაძაბულ ბრძოლაში ახალ ზელანდიასთან დამარცხდა 10-13. ჩემპიონატზე სკარეტმა ერთი ლელო დადო, 28 აგვისტოს ჯგუფის შეხვედრაში აშშ-ს ნაკრებთან. ემილმა მეტოქე 51-ე წუთზე დაალელოვა, ნაკრებმა კი 37-10 იმარჯვა.
ვერცხლის მედლების შემდეგ, ოთხ წელიწადში ოქროს მედალი მოიგო. რიგით მე-7 ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატს საფრანგეთმა უამსპინძლა და ფინალში ინგლისმა კანადელი ქალები დაამარცხეს 21-9. ემილმა 2 ლელო გაიტანა, 15 გარდასახვა, 10 ჯარიმა და 70 ქულით ჩემპიონატის მთავამექულეც შეიქმნა. ფინალში მან ერთი ლელოს და გარდასახვის წილ, 3 ჯარიმა გაიტანა და ნაკრებს მთელი 16 ქულით შეეწია.
2017 წელს ირლანდიაში ქალთა მსოფლიოს პირველობაზე ნაკრების ვიცე-კაპიტანი იყო და ოქროს მედლები ფინალში კვლავ ახალ-ზელანდიასთან დათმეს. 32-41. სკარატმა ფინალში 2-2 ჯარიმა და გარდასახვა გაიტანა, და მეორედ მსოფლიოს ვერცხლის პრიზიორი შეიქმნა.
ემილი 2012 წელს ექვსი ერის თასს დაეუფლა.
2019 წელს 29 წლისა მსოფლიოს წლის საუკეთესო მორაგბე გახდა. ,
ნაკრებში სულ 74 მატჩი ჩაატარა და 557 ქულა დაგროვა.
შვიდ ქალა ნაკრები
გარდა 15-იანი რაგბისა, 7 ქალიანშიც წარმატებით ასპარეზობს, 12 ლელო აქვს გატანილი და 2012 წელს ევროპის ჩემპიონიც გახდა. 2016 წელს რიო დე ჟანეიროს ოლიმპიადაზე ნაკრებს უკაპიტნა და მე-4 ადგილზეც გაიყვანა. რაგბი-7-დან რამდენჯერმე ნომინირებული იყო საუკეთესო რაგბისტის წოდებაზე.
პირადი ცხოვრება
ლიდსის უნივერსიტეტში ფიზიკუკულტურის უმაღლესი განათლება მიიღო. ბირმინგემში მეფე ედვარდის სახელობის სკოლაში ფიზკულტურას ასწავლიდა, თავის მეგობარ და თანაგუნდელ ნატაშა ჰანტთად ერთად. დიდი რაგბის გამო მას პროფესიის დათმობა მოუწია.
ოდ ჰასელი

ოდ ჰასელი (დ. 17 მაისი, 1897 – გ. 11 მაისი, 1981) — ნორვეგიელი ფიზიკური ქიმიის სფეროში მოღვაწე ქიმიკოსი. ნობელის პრემიის ლაურეატი. 1969 წელს დერეკ ბარტონთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. ძირითადად მოღვაწეობდა არაორგანულ ქიმიაში, მაგრამ 1930 წლის დასაწყისიდან მოახდინა კონცენტრირება მოლეკულურ სტრუქტურებში არსებულ პრობლემებზე.
ფრანჩესკა გაალი

ფრანჩესკა გაალი (გერმ. , გვარი , დ. 1 თებერვალი, 1903 — გ. 2 იანვარი, 1972) — უნგრელი და ამერიკელი მსახიობი, ომამდელი კინოს ერთ-ერთი ვარსკვლავი.

ბიოგრაფია
ფრანჩესკა იყო მეცამეტე, ნაბოლარა შვილი მეგობრულ ებრაულ ოჯახში . უკვე სამი წლის ასაკში  გოგონამ  ზეპირად წაიკითხა გრძელი ლექსი უზარმაზარ დარბაზში,  მისიდებიუტი ბებიისა და ბაბუის "ოქროს" ქორწილში შედგა.

როდესაც წამოიზარდა, ფრანჩესკამ მსახიობობა გადაწყვიტა და 1918 წელს, 14 წლის ასაკში, ბუდაპეშტის თეატრალურ აკადემიაში ჩააბარა. ერთი წლის შემდეგ იგი გაცდენების გამო გარიცხეს.  ამის შემდეგ მუშაობდა ქალაქის გერმანულ თეატრში, სადაც უმნიშვნელო როლებს ასრულებდა.

ფრანჩესკამ მსახიობობა მუნჯი კინოს ეპოქაში დაიწყო, თუმცა წარმატება ხმოვანი კინოს გამოჩენისთანავე ეწვია.

ოცდაოთხი წლის ასაკში მსახიობი შენიშნა ბუდაპეშტის, მოგვიანებით კი-ჰოლივუდის რეჟისორმა ჯო პასტერნაკმა, რომელმაც იგი კინოვარსკვლავად აქცია. 1932 წელს მსახიობმა გააფორმა კონტრაქტი გერმანულ კინოსტუდიასთან . გაალის პირველმა მუსიკალურმა კომედიამ მას დიდი წარმატება მოუტანა. მსახიობმა შეასრულა ილონა ფონ თაკაჩის როლი ფილმში“ პაპრიკა“ (1932). ფრანჩესკა გაალი გახდა აუდიტორიის კერპი ავსტრიაში, გერმანიასა და უნგრეთში. 1933 წელს მსახიობს კონტრაქტი შეუწყვიტეს მისი ეროვნების გამო. იგი ჯო პასტერნაკთან ერთად დაბრუნდა ავსტრიაში.

1933-1937 წლებში მსახიობმა ითამაშა თავის საუკეთესო მუსიკალურ კომედიებში: ლუსი კარელი ფილმში “ჩიბი, სასაცილო გოგონა (1934, რეჟ. მაქს ნეუფელდი), ევა ბალოგი ფილმში „სკანდალი ბუდაპეშტში“ (1934, რეჟისორი გეზა ფონ ბოლვარი), ევა კომედიაში „პეტერი“(1934), მარი ბონარდი ცნობილ ფილმში „ პატარა დედა“(1935). ფრანჩესკას ტემპერამენტმა, მომხიბვლელობამ და  შესანიშნავმა  სამსახიობო ტექნიკამ კომედიებს წარმოუდგენელი წარმატება მოუტანა.  მთელი ევროპა მღეროდა სიმღერებს ამ ფილმებიდან. მსახიობმა შექმნა მხიარული, კო,უნიკალური, გულღია გოგონას იმიჯი, რომელიც მაშინვე პოპულარული გახდა. მისი წყალობით, მოკლე, ბიჭური ვარცხნილობა მოდური გახდა, მათ შორის,აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებშიც.

1938 წელს ნაცისტებიდან გაქცეული ჯო პასტერნაკი და ფრანჩესკა გაალი ჰოლივუდში გაემგზავრნენ. რეჟისორი გახდა წამყვანი კინოკომპანია „უნივერსალის“ დირექტორი. სესილ დემილის ფილმში "" (1938) მსახიობმა შეასრულა გრეტჰენის როლი. შემდეგ  ითამაშა კიდევ რამდენიმე ფილმში,  ბროდვეის მიუზიკლებში. ამასთან, ფრანჩესკა ვერ გახდა ჰოლივუდის ვარსკვლავი.

1940 წელს ფრანჩესკა გაალი ბუდაპეშტში დაბრუნდა. ომის დროს იგი ნაცისტებს საკუთარი სახლის სარდაფში უნგრელ მეგობრებთან ერთად ემალებოდა. ნაცისტებმა თითქმის სრულად გაანადგურეს გაალების უზარმაზარი ოჯახი - დედა სასტიკად აწამეს ბუდაპეშტის გეტოში, მისი და მოკლეს პრესბურგის საკონცენტრაციო ბანაკში, ძმისშვილი დახვრიტეს ქუჩაში.

1946 წელს მსახიობი ცდილობდა კინოთეატრში დაბრუნებას, მაგრამ ძველი დიდება ვეღარ აღიდგინა.

ორმოციანი წლების ბოლოს გაალი ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ნიუ-იორკში ცხოვრობდა, სადაც სიღარიბეში გარდაიცვალა ყველასაგან მივიწყებული  1973 წლის 2 იანვარს.
ზურაბ ხურცია

ზურაბ ხურცია (დ. 29 ივლისი, 1960 – გ. 18 თებერვალი, 2014, კიევი) — ევრომაიდანის აქტივისტი. ევრომაიდანის გმირი. ზეციური ასი გმირის ორდენის კავალერი. ერთ-ერთი იმ სამ უცხოელს შორის, რომელმაც ეს უკრაინული მედალი მიიღო.

ბიოგრაფია
იყო საქართველოს მოქალაქე. დაბადებული გაგრაში. უკრაინაში ცხოვრობდა კროპივნიცკისა და კიევში.

ევრომაიდანზე
მაიდნის თავდაცვის ასეულის წევრი დიმიტრი სტეპანენკო ზურაბ ხურციას ღირსეულ ადამიანს უწოდებს. სტეპანენკომ განაცხადა
. ხურცია დაიღუპა 2014 წლის 18 თებერვალს. ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით ამის მიზეზი გულის შეტევა გახდა.