iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლუკა გუადანინო

ლუკა გუადანინო (იტალ. ; დ. 10 აგვისტო, 1971, პალერმო, სიცილია, იტალია) — იტალიელი რეჟისორი და სცენარისტი. ხშირად მუშაობს მსახიობ ტილდა სუინტონთან ერთად. მათ კოლაბორაციებს შორისაა ფილმები: „პროტაგონისტები“ (1999), „მე ვარ სიყვარული“ (2010), „დიდი შხეფი“ (2015) და „სუსპირია“ (2018), რომელიც 1977 წლის იმავე სახელწოდების ფილმის რიმეიქია.

2017 წელს გუადანინომ გადაიღო ფილმი, სახელწოდებით „შენი სახელით მომმართე“, რომლითაც მან საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. იგი იმავე სახელის მქონე რომანზეა დაფუძნებული (ავტ. ანდრე ასიმანი). ფილმი „ოსკარზე“ (საუკეთესო სურათი), „ვერცხლის ბაფთაზე“ (საუკეთესო რეჟისორი) და -ზე იყო ნომინირებული (საუკეთესო რეჟისურა).

ადრეული ცხოვრება
ლუკა გუადანინო 1971 წლის 10 აგვისტოს პალერმოში, სიცილიაში (იტალია) დაიბადა, იტალიელი მამისა (კანიკატი, იტალია) და ალჟირელი დედის ოჯახში. მან ბავშვობის წლები ეთიოპიაში გაატარა, სადაც მამამისი ისტორიასა და იტალიურ ლიტერატურას ასწავლიდა ადის-აბებას ტექნიკურ სკოლაში. 1977 წელს მისი ოჯახი ეთიოპიიდან იტალიაში გადმოვიდა.

გუადანინო კინოხელოვნებით რვა წლის ასაკში დაინტერესდა, როცა დედამისმა კამერა აჩუქა. ამის შესახებ იგი ინტერვიუში ამბობს: „...მას შემდეგ, რაც დედაჩემთან ერთად „ლოურენს არაბი“ ვნახე. მაშინ ამ ფილმს ვერაფერი გავუგე, მაგრამ კადრების ძალამ და რეალობის ასეთი დიდი ვერსიის წარმოჩენამ ჩემზე შთაბეჭდილება მოახდინა. ამიტომ, ყოველთვის მჯეროდა, რომ რეჟისორობა მინდოდა“.

გუადანინო პალერმოს უნივერსიტეტში ლიტერატურას შეისწავლიდა, შემდეგ საპიენციის უნივერსიტეტში გადავიდა და კინოს ისტორიის სწავლაც დაიწყო. გუადანინომ თავისი დისერტაცია ამერიკელ კინორეჟისორზე, ჯონათან დემზე დაწერა.

კინო-კარიერა
გუადანინომ თავისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი 1999 წელს გადაიღო, სახელწოდებით „პროტაგონისტები“. ფილმის ჩვენება ვენეციის კინოფესტივალზე გაიმართა. მასში მთავარ როლს ტილდა სუინტონი ასრულებს.

2009 წელს გუადანინომ ფილმი „მე ვარ სიყვარული“ გამოუშვა. იგი კომერციულად წარმატებული გამოდგა და 2010 წელს „ოსკარზე“ იყო ნომინირებული საუკეთესო კოსტიუმების დიზაინისთვის, „ოქროს გლობუსზე“ საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის, ხოლო -ზე საუკეთესო არაინგლისურენოვანი ფილმისთვის.

2013 წელს მან დოკუმენტური ფილმი გადაიღო ბერნარდო ბერტოლუჩის შესახებ, რომლის ჩვენებაც ვენეციის კინოფესტივალზე, ლონდონის კინოფესტივალსა და 50 სხვა ფესტივალზე გაიმართა. ფილმს სახელად „ბერტოლუჩი ბერტოლუჩიზე“ ჰქვია. გუადანინო ბერტოლუჩის შესახებ ამბობს: „...ის (ფილმი) ჩემს მეგობართან, უოლტერ ფასანოსთან ერთად გადავიღე. ბავშვობის დროიდან, ჩემს წარმოსახვაში ბერტოლუჩი და კინო ერთიდაიგივე რამ იყო. ბერტოლუჩი ჩემთვის კინოს ნიშნავდა და ვერ წარმომედგინა კინოზე ფიქრი ბერტოლუჩიზე ფიქრის გარეშე. ის რეჟისორის ფიგურის გამოსახულებაა. არა მხოლოდ მისი ფილმები მიყვარდა, არამედ ვაღმერთებდი მის მსოფლმხედველობასაც.“

გუადანინომ ანდრე ასიმანის რომანზე დაფუძნებული ფილმი, „შენი სახელით მომმართე“, 2017 წელს გადაიღო. მასში მთავარ როლებს ტიმოთი შალამე, არმი ჰამერი და მაიკლ სტულბარგი ასრულებენ. ფილმი კრემაში, იტალიაშია გადაღებული. გადაღებები 2016 წლის მაისსა და ივნისში მიმდინარეობდა. მისი პრემიერა 2017 წელს, სანდენსის კინოფესტივალზე გაიმართა.

ფილმოგრაფია
სრულმეტრაჟიანი ფილმები
სისელი ტაისონი

სისელი ლ. ტაისონი (; დ. 19 დეკემბერი, 1924, ჰარლემი , ნიუ იორკი , აშშ — გ. 28 იანვარი, 2021) — ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი . შვიდი ათწლეულზე მეტ ხნიან კარიერაში იგი ცნობილი გახდა ძლიერი აფრო-ამერიკელი ქალების განსახიერებით .  ტაისონი არის სამი ემის ჯილდოს , ოთხი ჯილდოს, ერთი კინომსახიობთა გილდიის პრემიის, ერთი ტონის პრემიის , ოსკარის საპატიო პრემიის და პრემიის მფლობელი.

ადრეული ცხოვრება
სესლი ტაისონი დაიბადა ჰარლემში, ნიუ-იორკი, 19 დეკემბერს, 1924 წელს. დედა დიასახლისი ხოლო მამა , რომელიც მუშაობდა დურგლად,. მისი მშობლები იყვნენ ემიგრანტები -დან.  მისი მამა ნიუ-იორკში 21 წლის ასაკში ჩავიდა.

კარიერა
კარიერის დასაწყისში მცირე კინოსა და სატელევიზიო როლებში გამოჩნდა. ტაისონმა ფართო ყურადღება და კრიტიკოსების კარგი შეფასება მოიპოვა მისი როლით, რებეკა მორგანი საუნდერში (1972); ის იყო ნომინირებული როგორც ოსკარის, ასევე ოქროს გლობუსის პრემიაზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ფილმში მუშაობისთვის. 1974 წელს სატელევიზიო ფილმში მის ჯეინ პიტმანის ავტობიოგრაფია ტაისონი მთავარ როლშ იყო რამაც მას კიდევ უფრო დიდი დიდება მოუტანა სხვა აღიარებებთან ერთად, ამ როლმა მოიგო მისი ორი ემის ჯილდო და ნომინაცია ჯილდოსთვის მთავარი როლის საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.

ტაისონმა განაგრძო მოღვაწეობა ფილმებსა და ტელევიზიებში საუკუნეშიც. 2011 წელს მან ითამაშა კონსტანტინ ჯეფერსონის როლი ჯილდოს მფლობელ ფილმში "დახმარება" . მან ასევე შეასრულა ოფელია ჰარკესის როლი ამერიკული სამაუწყებლო კომპანიის იურიდიულ დრამაში " როგორ მოვიცილოთ მკვლელობა " გადაცემის დაარსების დღიდან 2014 წლამდე, რისთვისაც იგი ხუთჯერ იყო ნომინირებული ემის ჯილდოზე დრამატულ სერიალში გამოჩენილი სტუმრის მსახიობი ქალისთვის.

ეკრანული კარიერის გარდა, ტაისონი მონაწილეობდა სხვადასხვა თეატრალურ დადგმებში. მან მიიღო დრამა სამაგიდო ჯილდო 1962 წელს -- ის შესრულებისთვის ფილმში . ტაისონმა ასევე ითამაშა კერი უოტსის როლი ბროდვეის სპექტაკლში "მოგზაურობა ბაონტიფულისკენ" - ში , რისთვისაც მოიგო ტონის ჯილდო , გარე კრიტიკოსთა ჯილდო და დრამა სამაგიდო ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის 2013 წელს. ტაისონი კენედის ცენტრის საპატიო წოდება მიიღო 2015 წელს. 2016 წლის ნოემბერში ტაისონმა მიიღო საპრეზიდენტო თავისუფლების მედალი , რომელიც უმაღლესი სამოქალაქო ღირსებაა შეერთებულ შტატებში. 2020 წელს იგი შეიყვანეს სატელევიზიო დიდების დარბაზი.

პირადი ცხოვრება
18 წლის ასაკში ტაისონი დაქორწინდა კენეტ ფრანკლინზე, 1942 წლის 27 დეკემბერს.  ისინი მოგვიანებით განქორწინდნენ.

ტაისონმა შემდეგ მუსიკოსი მაიკლ დევისი გაიცნო. დევისმა გამოიყენა ტაისონის ფოტო 1967 წლის ალბომისთვის, . დევისმა 1967 წელს პრესას განუცხადა, რომ განქორწინების დასრულების შემდეგ ტაისონზე დაქორწინება აპირებდა 1968 წლის მარტში  მაგრამ იგი სექტემბერში დაქორწინდა მომღერალ ბეტი დევისზე.  ტაისონმა და დევისმა ურთიერთობა განაახლეს 1978 წელს. ისინი დაქორწინდნენ 1981 წლის 26 ნოემბერს. მათი ქორწინება აურზაური იყო დევისის არასტაბილური ხასიათისა დაღალატის გამო. ისინი განქორწინდნენ 1988 წელს.
ფორსაჟი 6

ფორსაჟი 6 (ინგლ. & 6) — 2013 წლის ამერიკული მძაფრ-სიუჟეტიანი ფილმი, რომლის რეჟისორია ჯასტინ ლინი და სცენარის ავტორი კრის მორგანი. ფილმი არის ფორსაჟი 5- ის (2011) გაგრძელება და ფორსაჟის ფრანჩაიზის მეექვსე ნაწილი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ: ვინ დიზელი, პოლ უოკერი, დუეინ ჯონსონი, მიშელ როდრიგესი, ჯორდანა ბრიუსტერი, ტაირესი გიბსონი, კრის „ლუდაკრისი" ბრიჯსი, სუნგ კანგი, გალ გადოტი, ლუკ ევანზი, ჯინა კარანო და ჯონ ორტიზი . ფორსაჟი 6-ის სიუჟეტი მიჰყვება პროფესიონალ კრიმინალურ დაჯგუფებას, რომელსაც მეთაურობს დომინიკ ტორეტო (დიზელი).

ფორსაჟი 5-ში ქუჩის რბოლიდან თემის შეცვლამ დეველოპერებს დიდი კომერციული და კრიტიკული წარმატება მოუტანა. ფორსაჟი 6 მოიცავს ჯაშუშურ და სათავგადასავლო ფილმის ელემენტებსაც, აუდიტორიის რაოდენობის მეტად გაზრდის იმედით. ფილმის წინასწარი წარმოება დაიწყო 2011 წლის აპრილში, ხოლო ძირითადი გადაღებები დაიწყო ლონდონში 2012 წლის ივლისში და მოიცავდა რამდენიმე საერთაშორისო გადაღების ადგილს, მათ შორისაა კანარის კუნძულები, გლაზგო და ლოს ანჯელესი.

ფორსაჟი 6-ის პრემიერა შედგა იმპერიაში, ლესტერის მოედანზე 2013 წლის 17 მაისს, ხოლო საერთაშორისო მასშტაბით გამოვიდა 2013 წლის 24 მაისს. ფილმმა მიიღო ზოგადად პოზიტიური შეფასება –ზე და –ზე. ფილმმა მთელს მსოფლიოში გამოიმუშავა 788.7 მილიონი აშშ დოლარი და გახდა 2013 წლის მეექვსე ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმი. ფილმის გაგრძელება ფორსაჟი 7 გამოვიდა 2015 წლის აპრილში.
მეგი ჩუნგი

მეგი ჩუნგ მან-იუკი (ჩინ. ; დ. 20 სექტემბერი, 1964, ბრიტანული ჰონგ-კონგი) — ჰონგ-კონგელი მსახიობი. რამდენიმე კოლაბორაცია აქვს რეჟისორ ვონგ კარ-ვაისთან.

მეგი ჩუნგს ჰონგ-კონგის კინოს ჯილდო საუკეთესო მსახიობისთვის 5-ჯერ აქვს მოგებული, რითიც რეკორდს ამყარებს ამ პრიზის გამარჯვებაში.

1992 წელს ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე „ოქროს ლომი“ გადაეცა საუკეთესო მსახიობისთვის, 2004 წელს კი საუკეთესო მსახიობის ჯილდო კანის კინოფესტივალზე.

2004 წელს ის გახდა პირველი აზიელი ქალი მსახიობი, რომელიც „სეზარზე“ არის ნომინირებული.

მის ყველაზე ცნობილ ფილმებს შორისაა: „სანამ ცრემლი არ შეშრება“ (1988, რეჟ. ვონგ კარ-ვაი), „ავანსცენა“ (1991, რეჟ. სტენლი კუონი), „ამხანაგები: თითქმის სასიყვარულო ისტორია“ (1996, რეჟ. პიტერ ჩანი), „მწვანე გველი“ (1993, რეჟ. ტსუი ჰარკი), „დები სუნგები“ (1997, რეჟ. მეიბელ ჩუნგი), „ირმა ვეპი“ (1996, რეჟ. ოლივერ ასაია), „სასიყვარულო განწყობა“ (2000, რეჟ. ვონგ კარ-ვაი) და „სუფთა“ (2004, რეჟ. ოლივერ ასაია).

ადრეული ცხოვრება
მეგი ჩუნგი 1964 წლის 20 სექტემბერს დაიბადა. როცა რვა წლის იყო, ის და მისი ოჯახი ჰონგ-კონგიდან დიდ ბრიტანეთში გადავიდნენ. მისი ბავშვობისა და მოზარდობის დიდი ნაწილი ბრომლიში, ლონდონში (ინგლისი) გაატარა. 18 წლის ასაკში ჰონგ-კონგში დაბრუნდა.

ჩუნგი პოლიგლოტია. შეუძლია ფრანგულად, ინგლისურად საუბარი. ლაპარაკობს კანტონურისა და მანდარინის დიალექტებზე (ჩინური ენა). საუბრობს შანხაურ დიალექტზეც.

კინო-კარიერა
მონაწილეობა მიუღია ფილმში „პოლიციის ისტორია“ (1985) (რეჟ. ჯეკი ჩანი).

1988 წელს ჰქონდა პირველი კოლაბორაცია ცნობილ ჰონგ-კონგელ რეჟისორთან, ვონგ კარ-ვაისთან, ფილმში „სანამ ცრემლი არ შეშრება“. 1989 წელს „ოქროს ცხენი“ მოიპოვა საუკეთესო მსახიობის ნომინაციაში, ფილმისთვის „სავსე მთვარე ნიუ-იორკში“. იმავე წელს მიიღო „ჰონგ-კონგის კინოს ჯილდო“ თავისი როლისთვის ფილმში „არაფრისმთქმელი ამბავი“ (1989). 1991 წელს ჩუნგი პირველი ჩინელი პერფორმერი გახდა, რომელმაც ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე საუკეთესო მსახიობის ჯილდო მიიღო (ფილმისთვის „ავანსცენა“ (1991)).

2000 წელს ითამაშა ვონგ კარ-ვაის ფილმში, სახელწოდებით „სასიყვარულო განწყობა“, რომელმაც წარმატება მალევე მოიპოვა და ჩუნგს საერთაშორისო მასშტაბით გაუთქვა სახელი. ფილმისთვის მან მეორედ მოიგო ტაივანური „ოქროს ცხენი“. ფილმი მოგვითხრობს კაცისა (ტონი ლუნგი) და ქალის (მეგი ჩუნგი) ისტორიას, რომელთა მეუღლეებსაც რომანი აქვთ. მალევე ტონი ლუნგისა და მეგი ჩუნგის პერსონაჟები მიხვდებიან, რომ ერთმანეთის მიმართ გრძნობა უჩნდებათ. „სასიყვარულო განწყობის“ პრემიერა 2000 წლის 20 მაისს კანის კინოფესტივალზე შედგა, სადაც ის „ოქროს პალმის რტოზე“ იყო ნომინირებული.

ამის შემდეგ მან ითამაშა ჟანგ იუმოუს ფილმში „გმირი“ (2002) და ვონგ კარ-ვაის ფილმში „2046“ (2004).

2004 წლის ფილმისთვის, სახელწოდებით „სუფთა“, ჩუნგმა კანის კინოფესტივალზე საუკეთესო მსახიობის ჯილდო მოიპოვა.

ჩუნგი 1997 წლის ბერლინის კინოფესტივალის, 1999 წლის ვენეციის კინოფესტივალის, 2004 წლის ჰავაის საერთაშორისო კინოფესტივალის, 2007 წლის კანის კინოფესტივალისა და 2010 წლის მარაკეჩის საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის წევრი იყო.

პირადი ცხოვრება
1998 წელს ჩუნგი ფრანგ რეჟისორზე, ოლივერ ასაიაზე დაქორწინდა. ისინი 2001 წელს განქორწინდნენ. 2007 წლიდან 2011 წლამდე ჩუნგი რომანტიკულ ურთიერთობაში იმყოფებოდა გერმანელ არქიტექტორ ოლი შირინთან.

ფილმოგრაფია
იალუძიანგი

იალუძიანგი , იალუ, ამნოკანი — სასაზღვრო მდინარე ჩინეთსა და ჩრდილოეთ კორეას შორის. სიგრძე 813 კმ, აუზის ფართობი 63 ათ. კმ². სათავეს იღებს ვულკან პექტუსანის ფერდობებზე, ღრმა ხეობით კვეთს ჩანბაიშანის ზეგნის სამხრეთ ნაწილსა და მანჯურია-კორეის მთების დასავლეთ განშტოებებს; ჩაედინება ყვითელი ზღვის დასავლეთ კორეის ყურეში, წარმოქმნის ესტუარებს. ძირითადად იკვებება წვიმის წყლით, წყალმოვარდნა იცის ზაფხულში. ზამთარში იყინება. ქვემო დინებაზე წყლის საშუალო ხარჯია დაახლოებით 900 მ³/წმ. მდინარეზე აგებულია უნბონისა და სუფუნის წყალსაცავები და ჰესები (ჩრდილოეთი კორეა). იალუძიანგზე მდებარეობს ქალაქები: ჰესანი (მდინარე აქედან სანაოსნოა), სინიიჯუ (ჩრდილოეთი კორეა), ლინძიანგი, ანდუნი (ჩინეთი). ანდუნამდე ადიან საზღვაო ხომალდები.

1904 წელს, რუსეთ-იაპონიის ომის დროს, მდინარის ნაპირებთან გაიმართა სამხედრო დაპირისპირება რუსეთისა და იაპონიის არმიებს შორის.
უეს კრეივენი

უესლი ერლ კრეივენი (ინგლ. ; დ. 2 აგვისტო, 1939, კლივლენდი, ოჰაიო, ამერიკის შეერთებული შტატები — 30 აგვისტო, 2015, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, ამერიკის შეერთებული შტატები) — ამერიკელი რეჟისორი, მსახიობი და რომანისტი. ცნობილია თავისი პიონერული მიდგომებით კინემატოგრაფში, კონკრეტულად კი, „სლაშერის ჟანრის“ გამოგონებით, რომელშიც საშინელებათა ჟანრის კლიშეებთან ერთად კრეივენი იუმორსა და სატირას აერთიანებდა. მისი ცნობილი ფილმებია „ბოლო სახლი მარცხნივ“ (1972), „ბორცვებს თვალები აქვთ“ (1977), „ჭაობის არსება“ (1982), „გველი და ცისარტყელა“ (1988), „ელექტროშოკი“ (1989), „ხალხი კიბის ქვეშ“ (1991), „ვამპირი ბრუკლინში“ (1995), „გულის მუსიკა“ (1999) და „წითელი თვალი“ (2005). კრეივენმა თავისი ბოლო ფილმი 2011 წელს გადაიღო, სახელწოდებით „ყვირილი 4“.

ადრეული ცხოვრება
კრეივენი 1939 წლის 2 აგვისტოს კლივლენდში, ოჰაიოში დაიბადა (ამერიკის შეერთებული შტატები). იგი კაროლინ მილერისა და პოლ ეუგენ კრეივენის შვილია. 1963 წელს დაამთავრა უიტონის უნივერსიტეტი (ილინოისი), სადაც ფსიქოლოგიასა და ანგლისტიკას შეისწავლიდა. მაგისტრის დიპლომი ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტში მიიღო, სადაც ფილოსოფიას სწავლობდა.

ასწავლიდა ინგლისურ ენას ვესტმინსტერის კოლეჯში (პენსილვანია). იყო ჰუმანიტარული მეცნიერებების პროფესორი კლარკსონის უნივერსიტეტში (პოსტდემი, ნიუ-იორკი). ამასთანავე, მასწავლებლად მუშაობდა მადრიდ-ვედინგტონის სკოლაში (მადრიდი, ნიუ-იორკი).

კრეივენის სარეჟისორო დებიუტი 1972 წელს შედგა, ფილმით „ბოლო სახლი მარცხნივ“, რომელიც, ძალადობრივის სცენების გამო, დიდ ბრიტანეთში 2002 წლამდე აკრძალული იყო.

1984 წელს გამოვიდა ფილმი „საშინელება თელების ქუჩაზე“, რომლის რეჟისორი და სცენარისტი უეს კრეივენია. ფილმი კომერციულად წარმატებული გამოდგა. მასზე გადაღებულია სიქველები, სერიალები და 2010 წლის რიმეიქი. 1994 წელს კრეივენმა მისი გაგრძელება გადაიღო, სახელწოდებით „ახალი საშინელება“.

კრეივენის 1996 წლის ფილმმა, სახელწოდებით „ყვირილი“, სახელი მალევე გაითქვა. ფილმში მთავარ როლებს დრიუ ბერიმორი, კორტნი კოქსი, ნივ კემპბელი და დევიდ არქეტი ასრულებენ.

კრეივენის გვიანდელ ფილმებში შედის „გულის მუსიკა“ (1999), რომელშიც მერილ სტრიპი თამაშობს; „დაწყევლილი“ (2005), თრილერი „წითელი თვალი“ (2005) და სლაშერის ჟანრის ფილმი „წაიღე ჩემი სული“ (2010).

პირადი ცხოვრება
კრეივენს პირველი ქორწინებიდან ორი შვილი ჰყავს - ჯონათან კრეივენი და ჯესიკა კრეივენი. ჯონათანი მწერალი და რეჟისორია. ჯესიკა მომღერალი და სიმღერების ტექსტების ავტორი იყო ჯგუფში . ბონი ბროკერისა და უეს კრეივენის ქორწინება 1970 წელს განქორწინებით დასრულდა.

1982 წელს კრეივენი მსახიობ მიმი კრეივენზე დაქორწინდა. ისინი ორი წლის შემდეგ დაშორდნენ.

2004 წელს კრეივენმა ია ლაბუნკაზე იქორწინა, რომელიც მისი გვიანდელი ფილმების პროდუსერია.

2013 წელს კრეივენმა თავისი საყვარელი ფილმები დაასახელა: „ცოცხალი მკვდრების ღამე“ (1968, რეჟ. ჯორჯ ა. რომერო), „ქალწულთა წყარო“ (1960, რეჟ. ინგმარ ბერგმანი), „ნუ მოკლავ ჯაფარას“ (1962, რეჟ. რობერტ მალიგანი), „წითელი მდინარე“ (1948, რეჟ. ჰოვარდ ჰოუკსი, არტურ როსონი), „ტეხასური ჟლეტა ხერხით“ (1974, რეჟ. ტობი ჰოპერი)

ფილმოგრაფია
სრულმეტრაჟიანი ფილმები
ჰერები

ჰერები — ძველი ქართველური ტომების (ჰერები, სუჯები, ჭილბები, ლბინები) საერთო სახელი. უძველესი დროიდან სახლობდნენ იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე. მათი სახელის მიხედვით ძველი ქართული საისტორიო წყაროები მთელ მათ ქვეყანას ჰერეთად მოიხსენიებენ. ჰერებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს ერთიანი ქართველი ერის ჩამოყალიბებაში.

ზოგიერთი მეცნიერის (გიორგი მელიქიშვილი, დავით მუსხელიშვილი) მოსაზრებით, ჰერები თავდაპირველად (ანტიკურ ხანაში) ალბანურ ტომთა გაერთიანებაში შედიოდნენ.

უკანასკნელი რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში საინგილოში მცხოვრები ქართველები თავის თავს „ინგილოს“ აღარ უწოდებენ და დაიმკვიდრეს სახელწოდება „ჰერი/ჰერელი“, რადგან ეს მხარე საუკუნემდე „ჰერეთის“ სახელს ატარებდა.
კარლ II (პფალცის კურფიურსტი)

კარლ (; დ. 10 აპრილი, 1651, ჰაიდელბერგი, გერმანია — გ. 26 მაისი, 1685, ჰაიდელბერგი, გერმანია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. პფალცის კურფიურსტი 1680-1685 წლებში. კურფიურსტ კარლ ლუდვიგისა და ლანდგრაფინია შარლოტა ფონ ჰესენ-კასელის ვაჟი.

ბიოგრაფია
კარლი დაიბადა 1651 წლის 10 აპრილს ჰაიდელბერგში. იგი იყო პფალცის კურფიურსტ კარლ ლუდვიგისა და მისი ცოლის, ლანდგრაფინია შარლოტა ფონ ჰესენ-კასელის პირველი შვილი. მისი ბავშვობა ოჯახური სკანდალებით იყო სავსე. მისი მეექვსე დაბადების დღიდან 4 დღეში, 1657 წლის 14 აპრილს მისი მშობლები განქორწინდნენ. მალევე მამამისი თავის საყვარელზე დაქორწინდა, თუმცა კარლის დედას სამეფო კარი არ დაუტოვებია და ვაჟის აღსაზრდელად ჰაიდელბერგში დარჩა. სამაგიეროდ, შარლოტამ თავისი ქალიშვილი ელიზაბეთ შარლოტა თავის მულთან, სოფიასთან გაუშვა ჰანოვერის კარზე, რათა იგი სამეფო კარზე არსებული სიტუაციისათვის გაერიდებინა.

1671 წელს თავისი მამიდის, ჰანოვერის დედოფალ სოფია პფალცელის ხელშეწყობით კარლი დაქორწინდა პრინცესა ვილჰელმინა ერნესტინა დანიელზე, დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ -ისა და დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ქალიშვილზე, რომელიც იყო მეფე კრისტიან -ის, ასევე დიდი ბრიტანეთის პრინც-კონსორტ ჯორჯისა და შვედეთის დედოფალ ულრიკა ელეონორას ღვიძლი და. მათი ქორწინება უიღბლო და უნაყოფო იყო.

1680 წლის 28 აგვისტოს, მამის გარდაცვალების შემდეგ კარლ პფალცის ახალი კურფიურსტი ხდება. მისი ხანმოკლე მმართველობა არც ისე გლამურული იყო. კარლმა მთავარ მინისტრად თავისი მასწავლებელი დანიშნა, თავისი ნახევარ-ძმები სამეფო კარიდან გააძევა და თავისი დედა კასელიდან დააბრუნა, მისი ვალები დაფარა და წართმეული პრივილეგიებიც აღუდგინა. ცნობილია, რომ კარლი ღრმადმორწმუნე კალვინისტი იყო.

კარლ 1685 წლის 26 მაისს, 34 წლის ასაკში უშვილოდ გარდაიცვალა. ამას მოჰყვა ომი პფალცის მემკვიდრეობისათვის, რომელშიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ კარლის ნოიბურგელი ბიძაშვილები და მისი დის, ელიზაბეთ შარლოტას მაზლი, საფრანგეთის მეფე ლუი . საბოლოოდ პფალცის ტახტი ნოიბურგელებს დარჩათ.
როგორ მოვიპაროთ მილიონი (ფილმი)

}
| ხანგრძლივობა = 123 წთ
| ქვეყანა =

როგორ მოვიპაროთ მილიონი - 1966 წელს გამოსული ამერიკული კინოკომედია, გადაღებული უილიამ უაილერის მიერ. მთავარ როლებში პიტერ ო’ტული და ოდრი ჰეპბერნი.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება პარიზში 1960-იან წლებში. შარლ ბონე, ნიჭიერი მხატვარი, რომელიც ცნობილი ინპრესიონისტების ნამუშევრების ასლებს ხატავს და როგორც ორიგინალებს, კერძო კოლექციონერებზე ძვირად ყიდის. სახლში ინახავს მამამისის დამზადებულ შიშველი ვენერას პატარა ქანდაკებას, რომელსაც იტალიელი სკულპტორის ბენვენუტო ჩელინის ნამუშევრად ასაღებს. ერთხელ ხელოვნების გალერია „ კლებერ-ლაფაიეტი“ შესთავაზებს რომ ქანდაკება მათთან გამოფენაზე აჩვენონ. შარლის შვილი ნიკოლი (ოდრი ჰეპბერნი) მამამისს ურჩევს რომ თავი შეიკავოს ასეთი შეთავაზებისგან, რადგანაც შეიძლება აფიორას მიუხვდნენ და დაიჭირონ. თუმც შარლი არ დაუჯერებს და „ვენერას“ დიდი დაცვის თანხლებით გამოფენაზე წაიღებენ.
შუა ღამით ნიკოლი სახლში უცხო ადამიანს (პიტერ ო’ტული) აღმოაჩენს, რომელიც ვან-გოგის ნახატს მცირე დეტალს აჭრის. ნიკოლს იგი ქურდი ეგონება და ძველი დამბაჩით შემთხვევით მხარში მსუბუქად დაჭრის. მამამისის ავანტურის გახმაურების შიშით ნიკოლი პოლიციას არ გამოუძახებს, დაჭრილს თვითონ უმკურნალებს და სადაც ცხოვრობს, სასტუმრო „რიცშიც“ მიიყვანს.
გამოფენაზე ვენერას ნახვით მოიხიბლება ამერიკელი ოლიგარქი და კოლექციონერი დევიდ ლილანდი (ილაი უოლაკი) და მის ხელში ჩაგდებას მოინდომებს. ამისთვის იგი მფლობელის ქალიშვილს, ნიკოლს დაუხლოვდება, ხელს თხოვს და დიდ ბრილიანტის ბეჭედსაც აჩუქებს.
მეორე დილას ბონეს სახლში მუზეუმის წარმომადგენელი მივა და “ვენერას“ მილიონი დოლარით დაზღვევაზე მოაწერინებს ხელს, წასვლისას კი დასძენს რომ ორ დღეში ქანდაკებას ფორმალურად ექსპერტიზა უნდა ჩაუტარონ. შარლი მიხვდება რომ გაება, ექსპერტიზა მის აფერისტობას გამოაშკარავებს და ქვეყნიდან გაქცევას გადაწყვეტს. ნიკოლს იდეა მოუვა და სასტუმრო „რიცში“ გაიქცევა, რათა მის სახლში შემოჭრილ დაუპატიჟებელ სტუმარს „ვენერას“ მოპარვა შეუკვეთოს. ნიკოლს იგი ქურდი გონია, თუმცა სინამდვილეში დეტექტივი საიმონ დეტმონტია, რომელიც გაყალბებული ხელოვნების ნიმუშების გამოვლენითაა დაკავებული. საიმონს შეუყვარდება ნიკოლი და ქურდობას დათანხმდება.
ღამით,საიმონი და ნიკოლი საიმედო სიგზანილიზაციით დაცულ ქანდაკებას მოიპარავენ. ლილანდი კვლავ ვერ მოისვენებს და ქურდებზე გასვლას მოინდომებს, რათა შედევრი მიყიდონ. საიმონი დაპირდება ქანდაკებას, ერთი პირობით, თუ ამას საიდუმლოდ შეინახავს და დანიშნულ ნიკოლს შეეშვება. ლოლანდი მიიღებს „ვენერას“ და ამერიკაში წავა.
საიმონი გამოუტყდება ბონეს თუ ვინც არის და ამ აფერისტული საქმის შეწყვეტას ურჩევს. შემდეგ ნიკოლზე იქორწინებს და საქორწინო მოგზაურობში გაემგზავრებიან, ბონეს სახლს კი მორიგი კოლექციონერი მიადგება.

მსახიობები
ჯილდოები
საინტერესო ფაქტები
როდესაც ფილმი 1970-იანებში სსრკ-ში ჩაიტანეს, ყაზახეთის სსრ-ში, ქალაქ ყარაგანდაში ყველა აფიშას მინაწერი გაუკეთეს - ფილმის სათაურს, „როგორ მოვიპაროთ მილიონი“ მიუწერეს „ჰკითხეთ სკკპ ცკ-ს“. რაც დაკავშირებული იყო იმ დროს სსრკ-ში მიმდინარე ბეწვეულის მაფიის საქმესთან.
ბირინჯი-ნუგადი

ბირინჯი-ნუგადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 7768 კაცი. სახელი ნუგადი თათრული წარმოშობისაა და ნიშნავს „ახალ სოფელს“ . თავდაპირველად, სოფელი ნუგედი იყო ერთი სოფელი. მოგვიანებით, კოლექტივიზაციის წლებში, ორი სოფელი ბირინჯი-ნუგადი (პირველი) და იქინჯი-ნუგადი (მეორე) ჩამოყალიბდა ნუგადიდან, ორივე სოფელი გამოყოფილია მდინარე ყარაჩაით. სოფელში დგას უნიკალური მინარეთი, რომელიც თარიღდება - საუკუნეებით.
შარახევი (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)

შარახევი — სოფელი, ისტორიული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არაგვის აუზში, მდინარე შარახევის მარცხენა ნაპირზე, თიანეთის ჩრდილოეთით, 17 კილომეტრზე. შარახევი ახლანდელი სოფლების — ზემო და ქვემო შარახევის — ისტორიული სახელწოდებაა.

შარახევზე გადიოდა გზა, რომელიც თიანეთ-არტანს აკავშირებდა გომეწრის, გუდამაყრის, ხადისა და სხვა ხეობებთან. სოფლის სახელწოდებაც ამ გზიდან უნდა მომდინარეობდეს. სოფელი მჭიდროდ დასახლებული და კულტ-სამეურნეო თვალსაზრისით მეტად განვითარებული იყო. შარახევი ისტორიულად ერწო-თიანეთში შედიოდა, ადრინდელ შუა საუკუნეებში კი — კახეთის სამთავროში. საქართველოს ერთიანობის ხანაში უშუალოდ სამეფო კარს ექვემდებარებოდა, ხოლო შემდეგ კახეთის სამეფოში შევიდა. - საუკუნეებში ძლიერ დაზარალდა და დაცარიელდა. საუკუნის ნახევრიდან შარახევში ფშაველები დასახლდნენ. საბჭოთა პერიოდში შარახევი ერთხანს ზემო თიანეთის სასოფლო საბჭოში შედიოდა, შემდეგ შეიქმნა შარახევის სასოფლო საბჭო (სოფლები: ზემო შარახევი, ქვემო შარახევი, ლახატო, ბუჭყინტა, ზენამხარი, ივლიანთგორი), რომელიც 1954 წელს გაუქმდა და მისი სოფლები ზარიძეების სასოფლო საბჭოს გადაეცა.
ცას და მიწას შორის (ფილმი)

} ) — 2005 წლის ამერიკული რომანტიკული კინოკომედია, გადაღებული მარკ უოტერსის მიერ, 1999 წელს გამოცემული მარკ ლევის ფრანგული რომანის „ნეტავ, ეს სიმართლე ყოფილიყო“ მიხედვით. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ — მარკ რუფალო და რიზ უიზერსპუნი.

სიუჟეტი
ელიზაბეთ მასტერსონი (რიზ უიზერსპუნი), გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების ექიმი, საკუთარი საქმის პროფესიონალია და ძირითად დროს სამსხურში ატარებს, რის გამოც პირადი ცხოვრებისთვის ვერ იცლის. მისი და ები გადაწყვეტს ახალგაზრდა კაცი გააცნოს. გზაში ელიზაბეთი ავარიაში მოყვება.

სამი თვის შემდეგ, ქვრივი, ლანდშაფტის დიზაინერი დეივიდ ებოტი (მარკ რუფალო) ბინას ქირაობს. ცოტა ხანში აღმოაჩენს რომ სახლში მის გარდა გოგონას მოჩვენებაც ცხოვრობს, რომელსაც ამნეზია აქვს, არ ახსოვს ვინ არის და თავი კვლავ სახლის მეპატრონე ჰგონია. დეივიდი ცდილობს გააგდოს, თუმცა არაფერი გამოუვა. ამაობაში ერთმანეთს უკეთ გაიცნობენ და დაახლოვდებიან. დეივიდი გადაწყვეტს დაეხმაროს ელიზაბეთს და გაიგოს თუ ვინ არის. ჯერ მეზობლებს გამოკითხავენ, თუმცა არავის სმენია მის შესახებ. ცოტა ხანში აღმოაჩენენ რომ გოგონა ექიმია, გაიგებენ სადაა უახლესი საავადმყოფო და მიაკითხავნენ. იქ შეიტყობენ რომ გოგონა ელიზაბეთ მასტერსონია, ამ საავადმყოფოში მუშაობდა და სამი თვეა კომაშია, აპარატზეა მიერთებული. დარჩა მხოლოდ ერთ კითხვა - რატომ ხედავს მას მხოლოდ დეივიდი? ვაჟი გოგოს თავის სხეულთან დატოვებს და წავა. ელიზაბეთი სავადმყოფოში მოსული ნათესავისგან გაიგებს რომ მისი ყოფილი კოლეგა ექიმი რაშტონი დას ების აპარატის გამორთვას ურჩევს, რადგანაც ელიზაბეთის გადარჩენის შანსი მიზერულია. ები ხელს მოუწერს დოკუმენტებზე და აპარატის გამორთვას მეორე დილისთვის გადაწყვეტენ. ელიზაბეთი დეივიდთან მიდის და ყველაფერს უყვება. ბიჭი ებისთან გარბის, უხსნის რომ კომაში ჩავარდნილი და არ გამორთოს აპარატიდან, რადგანაც იგი ცოცხალია, ყოველდღე ხედავს და ამის დასადასტურებლად ელიზაბეთის კარნახით ისეთ რამეებს ეტყვის, რაც მხოლოდ დებმა იციან. ები დეივიდს გიჟად ჩათვლის და დანით გამოეკიდება.

წყვილი მიხვდება რომ არაფერი გამოუვათ, დაბრუნდებიან სახლში და ეცდებიან ეს ბოლო საღამო ერთად გაატარონ. დილით დეივიდი მიხვდება რომ ელიზაბეთის დაკარგვას ვერ გაუძლებს და მისი სხეულის გატაცებას გადაწყვეტს. დასახმარებლად მეგობარს, ჯეკს უხმობს. ექიმის ტანსაცმლით გადაცმულები საავადმყოფოში შევლენ და როცა ჯეკი აპარატზე შეერთებულ ელიზაბეთს დაინახავს იცნობს, ეტყვის მეგობარს რომ მის გაცნობას უპირებდა იმ საღამოს, როცა ავარია მოხდა. მიხვდება დეივიდი თუ რატო ნახულობდა მარტო ის ელიზაბეთს.

სააავდმყოფოს პერსონალი და დაცვა არ გააყვანინებენ კომაში მყოფ ელიზაბეთს, ამ ჩხუბში შემთვევით ხელს წაკრავენ აპარატს, რომელიც გამოირთვება და ელიზაბეთის მოჩვენებაც ნელ-ნელა დაიწყებს გაქრობას. სასოწარკვეთილი დეივიდი ეცემა მის სხეულს და ტუჩებში აკოცებს, რის შემდეგაც მოჩვენება გაქრება და სხეულიც გაცოცხლდება, თუმც გოგონა დევის ვერ გაიხსენებს და ბიჭიც საავადმყოფოს დატოვებს.

რამდენიმე დღის შემდეგ გამოჯანმრთელებული ელიზაბეთი თავის ძველ სახლს მიაკითხავს, სახურავზე ავა და იქ დეივიდს დაინახავს, რომელიც მითვის საოცნებო ბაღს აკეთებს. დეივიდი ხელს ჩამოართმევს ელიზაბეთს და გოგონას ყველაფერი გაახსენდება.

მსახიობები
ჯილდოები
ბუდუყი

ბუდუყი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 300 კაცი. სოფელში მთავარი საქმიანობა სოფლის მეურნეობაა. მეცხოველეობის, სოფლის მეურნეობის, ქსოვის გარდა, ისინი ასევე დაკავებულნი არიან მარცვლეული კულტურების მოყვანით, მეფრინველეობით და ხელსაქმით. არსებობს მტკიცებულებები, რომ საუკუნეში ბუდუყი წარმოადგენდა მნიშვნელოვან ცენტრს ისეთი ხელნაკეთობებისათვის, როგორიცაა ჯიბის კომპასების, პირებისა და ხრახნების დამზადება ხანჯლებისთვის, კონდახების თოფებისთვის, იყო ცხენთსაშენი და ხელსაწყოების წარმოების საამქრო.