iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მიელომენინგოცელე

მიელომენინგოცელე — (ასევე ცნობილი, როგორც კისტური სპინა ბიფიდა. ლათ. ) ნერვული მილის თანდაყოლილი პათოლოგია, რა დროსაც აღინიშნება ხერხემალში არსებული დეფექტიდან ზურგის ტვინის ქსოვილის, თავზურგ-ტვინის სითხისა და მენინგეალური გარსის თიაქარი (ჰერნიაცია). მიელომენინგოცელე ძირითადად გვხვდება წელის მიდამოში და, ჩვეულებრივ, დეფექტის მფარავი კანი ხასიათდება თმიანობით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ქვედა კიდურების პარალიზს, სენსორული მგრძნობელობის დაკარგვას, ნაწლავებისა და შარდის ბუშტის მოქმედების დისფუნქციას, გონებრივ ჩამორჩენას). დიაგნოზის დასმა შესაძლებელია როგორც ულტრაბგერითი გამოკვლევით, ისე მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულებით ან ზოგიერთ შემთხვევაში - კომპიუტერული ტომოგრაფიით.
ლიტროვის ჯაჭვი

ლიტროვის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული ლიტროვის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
ლიტროვის ჯაჭვის სიგრძე 10.30 კმ-ია. იგი იწყება კრატერ ლიტროვის დასავლეთით და გადაჭიმულია დასავლეთიდან — აღმოსავლეთის მიმართულებით. ლიტროვის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: დასავლეთი და აღმოსავლთი .
ლიპომენინგოცელე

მიელომენინგოცელე — ნერვული მილის თანდაყოლილი პათოლოგია, რა დროსაც აღინიშნება ხერხემალში არსებული დეფექტიდან მენინგეალური გარსისა და თავზურგ-ტვინის სითხის თიაქარი (ჰერნიაცია), რაც გარედან დაფარულია ლიპომით (ცხიმოვანი უჯრედების კეთილთვისებიანი სიმსივნე). მიელომენინგოცელე ძირითადად გვხვდება წელის მიდამოში და, ჩვეულებრივ, დეფექტის მფარავი კანი ხასიათდება თმიანობით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს სიარულის, მეტყველებისა და დასწავლის პრობლემებს. დიაგნოზის დასმა შესაძლებელია როგორც ულტრაბგერითი გამოკვლევით, ისე მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულებით ან ზოგიერთ შემთხვევაში - კომპიუტერული ტომოგრაფიით.
თავის ტვინის კალციფირებული ემბოლია

თავის ტვინის კალციფირებული ემბოლია — თავის ტვინის ემბოლიის იშვიათი ტიპი, გამოწვეული აორტის სარქვლის, მიტრალური სარქვლის, საძილე არტერიის, ხერხემლის არტერიის, აორტის რკალის ან იდიოპათიური კალფიციკატით. ემბოლია ასევე შეიძლება იყოს იატროგენული - გულზე ან საძილე არტერიაზე ქირურგიული ჩარევის შემდეგ განვითარებული. თავის ტვინში კალციფირებული ემბოლიის აღმოჩენა უმეტესად ხდება შუა არტერიაში, ძირითადად, კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე, რაც, რადიოლოგიაში მოიხსენიება, როგორც "თავის ტვინის შუა არტერიის წერტილის ნიშანი" (ინგ. ). ემბოლიას, ჩვეულებრივ, აქვს მრგვალი ან ოვალური ფორმა. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს შესაბამისი არტერიის ინფარქტის სიმპტომებს.
ლუკრეციუსის ჯაჭვი

ლუკრეციუსის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული ლუკრეციუსის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
ლუკრეციუსის ჯაჭვის სიგრძე 232.07 კმ-ია. იგი მდებარეობს ლუკრეციუსის ჩრდილო-დასავლეთით და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. ლუკრეციუსის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: დასავლეთი და აღმოსავლეთი .
თავის ტვინის ვენური ინფარქტი

თავის ტვინის ვენური ინფარქტი — თავის ტვინის ინფარქტის იშვიათი ფორმა, ძირითადად გამოწვეული თავის ტვინის ვენური თრომბოზით. ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა იყოს ჰემორაგიული. კლინიკური გამოვლინებები დამოკიდებული ინფარქტის მდებარეობაზე. სავარაუდო გამომწვევი მიზეზებია თრომბოფილია, თირკმლის დაავადებები, ქრონიკული ანთებითი დაავადებები, ორსულობა, ესტროგენის შემცველი კონტრაცეპტივების მიღება, მენინგიტი, ქირურგიული ჩარევა თავის/კისრის მიდამოზე, სიმსუქნე, სინუსების მექანიკური დაზიანება, დეჰიდრატაცია, ანემია. კომპიუტერულ-ტომოგრაფიაზე თუ მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე ვენური ინფარქტის განსხვავება არტერიულისგან შესაძლებელია იმით, რომ ვენური ინფარქტის გავრცელება არ შეესაბამება არტერიული სისხლმომარაგების დისტრიბუციას.
პიერის ჯაჭვი

პიერის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის ფრანგული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
პიერის ჯაჭვის სიგრძე 9.44 კმ-ია. იგი მდებარეობს კრატერ ნატაშას დასავლეთით, აქვს რკალისებური ფორმა და მიემართება აღმოსავლეთიდან — დასავლეთის მიმართულებით. პიერის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდილო-აღმოსავლეთი და სამხრეთ-დასავლეთი .
ასბესტის ბალასტი

ასბესტის ბალასტი — რკინიგზის ლიანდაგის (ბალასტის პრიზმის) ზედნაშენისთვის განკუთვნილი ბალასტი.

საერთო დახასიათება
ასბესტის ბალასტში ასბესტის ბოჭკოების წყალობით სამთო ქანების მარცვლებს შორის დატენიანებისა და დატკეპნის შემდეგ იქმნება მტკიცე სტრუქტურული კავშირები, ხოლო პრიზმის ზედაპირზე — ქერქი, შეუღწევადი ატმოსფერული წყლებისთვის და დამაჭუჭყიანებლებისთვის.

გამოყენება
 32 -782—92-ის შესაბამისად ასბესტის ბალასტი გამოიყენება ყველა კატეგორიისა და სადგურის მთავარი ლიანდაგების ბალასტირებისთვის. შეიძლება გამოყენებული იქნეს გაცხრილული დაქუცმაცებული სერპენტინიტების ქვიშა-ღორღოვანის ნარევი.

ბალასტის პრიზმის ზედა ფენაში ასბესტის ბალასტის გამოყენება ჩქაროსნულ ხაზებზე არ დაიშვება.

ნაკლოვანებები
ასბესტის ბალასტი არ შეიძლება მთავარი ლიანდაგების ბალასტირებისთვის ჩაითვალოს პერსპექტიულ მასალად შემდეგი მიზეზების გამო:
გაწმენდა და მისი ლიანდაგში ხელმეორედ გამოყენება (ღორღისგან განსხვავებით) შეუძლებელია, აუცილებელია დაჭუჭყიანებული ნარევის შრომატევადი ამოჭრა და გატანა;
მტვრიანი ნაწილაკების დიდი რაოდენობის (0,16 მმ-ზე ნაკლები 10 %-ზე მეტი), ასევე აზბესტის ბოჭკოების არასაკმარისი მოვლა-შენახვის (1 %-ზე ნაკლები) და შპლის ქვეშ არსებული 20 სმ-ზე დაბალი სისქის შედეგად ასბესტის ბალასტი მუშაობს დაუკმაყოფილებლად;
დაჭუჭყიანებული ასბესტის ბალასტის, რომელმაც ამოწურა საკუთარი საექპლოატაციო ვადა და კაპიტალური რემონტის დროს ლიანდაგიდან ამოიჭრა მისი ღორღით შეცვლისას, უზარმაზარი მოცულობის დამარხვის აუცილებლობა, წარმოადგენს სერიოზულ ეკოლოგიურ პრობლემას;
სანიტარული ნორმები ითხოვენ, რომ ყველა სახის სამუშაოები, სადაც ფიგურირებს ასბესტის ბალასტი (დატვირთვა—გადმოტვირთვა, ლიანდაგის დაბალასტება, გამოტენვა) ხორციელდებოდეს აუცილებელი ღონისძიებებით, რომლებიც მიმართულია მისი გამტვერიანობის შემცირებისკენ, რაც პრაქტიკაში ძნელად და იშვიათად განსახორციელებელია (სხვათა შორის, ასბესტის მცირე ბოჭკოების შესუნთქვა სახიფათოა ადამიანების ჯანმრთელობისათვის).

პოსტსაბჭოთა სივრცეში უკანასკნელ წლებში ასბესტის ბალასტის გამოყენება მკვეთრად შეიზღუდა. 1970-იან წლებში ადგილი ქონდა ასბესტის ბალასტის ფართე გამოყენებას, რომლის ლიანდაგში დაყრაც ყველგან რაციონალურად ითვლებოდა, იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც მისი გადაზიდვა და ადგილამდე მიტანის სიშორე 2—3 ათას კილომეტრს წარმოადგენდა. მთავარი ლიანდაგების მნიშვნელოვანი ნაწილის სიგრძე აღმოჩნდა ასბესტის ბალასტზე დაგებული. დღეისათვის, ლიანდაგების ბევრ მონაკვეთებზე ასეთი ბალასტის მუშაობის უნარი აღმოჩნდა ამოწურული მისი მაქსიმალური დაბინძურების გამო. ასეთი ბალასტი საჭიროა ამოიჭრას და შეიცვალოს ღორღის ბალასტით.

საქართველოში ასბესტის ბალასტის გამოყენება ლიანდაგებში შეწყდა 1991 წლიდან, ანუ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. მთავარ მაგისრალურ ხაზებზე და სადგურიების მთავარ ლიანდაგებზე მთლიანად გამოიყენება ღორღის ბალასტი. სადგურის მიმღებ-გამშვებ, გამთრევ, დეპოს და მისასვლელ ლიანდაგებში 2000 წლამდე იშვიათად გამოიყენებოდა წიდის ბალასტიც, ხოლო მას შემდეგ ძირითადად გამოიყენება ღორღის ბალასტი, ხოლო იშვიათად ხრეშის ბალასტიც.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 642

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 642 ერთხმად მიიღეს 1989 წლის 29 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა 598 (1987), 618 (1988) და 631 (1989) რეზოლუციები და განიხილა გენერალური მდივნის, ხავიერ პერეს დე კუელიარის მოხსენება გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის შესახებ, საბჭომ გადაწყვიტა:

(ა) მოუწოდოს ირანსა და ერაყს 598-ე რეზოლუციის შესრულებისკენ;
(ბ) გააგრძელოს გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1990 წლის 31 მარტამდე;
(ა) მოუწოდოს ირანსა და ერაყს 598-ე რეზოლუციის შესრულებისკენ; (ბ) გააგრძელოს გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1990 წლის 31 მარტამდე; (გ) სთხოვოს გენერალურ მდივანს, ამ პერიოდის ბოლოს წარადგინოს მოხსენება არსებული ვითარებისა და 598-ე რეზოლუციის შესასრულებლად გატარებული ზომების შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 643

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 643 ერთხმად მიიღეს 1989 წლის 31 ოქტომბერს, მას შემდეგ, რაც საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა 435 (1978), 629 (1989), 632 (1989) და 640 (1989) რეზოლუციები, ასევე გაეცნო გენერალური მდივნის, ხავიერ პერეს დე კუელიარის მოხსენებას, გამოხატა სრული განზრახვა, აღესრულებინა 1978 წლის 29 სექტემბრის 435-ე რეზოლუცია ნამიბიაში (სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკა) არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით.

საბჭომ განაგრძო ნამიბიაზე თავისი სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დადასტურება მის დამოუკიდებლობამდე და მოუწოდა ყველა მხარეს რეზოლუციასთან თანამშრომლობისკენ. მან ასევე კვლავ მოითხოვა „კუვუტის“ და სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის ტერიტორიული ძალების დაშლა, ასევე ტერიტორიაზე სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალების ჩანაცვლება.

რეზოლუციამ ასევე მოითხოვა ნამიბიაში დარჩენილი ყველა იმ შემზღუდავი და დისკრიმინაციული კანონის გაუქმება, რომელიც ხელს შეუშლიდა არჩევნების ჩატარებას, და დაავალა გენერალურ მდივანს, უზრუნველეყო ყველა საჭირო ღონისძიების გატარება, მათ შორის დამფუძნებელი ასამბლეის მხარდაჭერა. მან მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, აღმოეჩინათ ფინანსური, მატერიალური და ტექნიკური დახმარება ნამიბიისთვის.

საბჭოს ყველა წევრის მიერ მიღებული ეს რეზოლუცია იყო ბოლო, რომელიც საბჭომ ნამიბიის დამოუკიდებლობასთან დაკავშირებით დაამტკიცა.
ჰიპოფიზის ფიზიოლოგიური ჰიპერპლაზია

ჰიპოფიზის ფიზიოლოგიური ჰიპერპლაზია — ჰიპოფიზის ჰიპერპლაზია ჯანმრთელ ინდივიდებში. ჰიპოფიზის ფიზიოლოგიურ ჰიპერპლაზიას ადგილი აქვს სქესობრივი მომწიფების ასაკში, მენსტრუალური ციკლისას, ორსულებში ან მეძუძურ დედებში. ჩვეულებრივ, ჰიპოფიზის ნორმალურ ზომებად მიიჩნევა 3-9 მმ. წინიდან-უკან და 10-14 მმ. განივად. შესაბამისად, როდესაც მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება მომატებული ზომები, ისმება ჰიპოფიზის ჰიპერპლაზიის დიაგნოზი. თუმცა, იმისათვის, რომ ჰიპერპლაზია მიჩნეულ იქნას ფიზიოლოგიურად, არ უნდა აღინიშნებოდეს ჰიპერპროლაქტინემია, კორტიზოლის ნაკლებობა ან დიაბეტი, უშუალოდ ჯირკვალი კი მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე უნდა იყოს ჰომოგენური, ხოლო სხვა სახის ენდოკრინული პათოლოგიები უნდა გამოირიცხოს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 644

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 644 მიიღეს 1989 წლის 7 ნოემბერს, რეზოლუცია 637-ის (1989) გახსენების შემდეგ, საბჭომ მხარი დაუჭირა გენერალური მდივნის ანგარიშს და გადაწყვიტა ჩამოეყალიბებინა გაეროს დამკვირვებელთა ჯგუფი ცენტრალურ ამერიკაში ანგარიშის შესაბამისად.

საბჭომ აღნიშნა ფულადი ხარჯების ყურადღებით მონიტორინგის საჭიროება და ჩამოაყალიბა დამკვირვებელთა ჯგუფი ცენტრალურ ამერიკაში საწყისი ექვსთვიანი პერიოდით, სთხოვა გენერალურ მდივანს, მიეწოდებინა საბჭოსთვის განახლებული ინფორმაცია მოვლენების განვითარების შესახებ.

-ს შეეძლო განეხორციელებინა ადგილზე ვერიფიკაცია არარეგულარული ძალებისა და ამბოხებული მოძრაობების დახმარების შეწყვეტისა და ერთი სახელმწიფოს ტერიტორიის სხვაზე თავდასხმისთვის გამოუყენებლობის შესახებ. საწყისი გაგზავნის ხარჯები შეადგენდა 41 მილიონ აშშ დოლარს და საბჭომ, გენერალური მდივნის რეკომენდაციების შესაბამისად, დანიშნა გენერალი აგუსტინ კესადა გომესი ესპანეთიდან -ს მთავარ დამკვირვებლად. თავად დამკვირვებელთა ჯგუფი იქნებოდა შეუიარაღებელი და შედგებოდა 260 სამხედრო დამკვირვებლისგან, 115 საჰაერო ეკიპაჟისა და დამხმარე პერსონალისგან, 50 საზღვაო პერსონალისგან, 14 სამედიცინო პერსონალისგან, ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ფუნქციების შესასრულებლად განკუთვნილი 104 საერთაშორისო თანამშრომლისა და 84 სამოქალაქო პირისგან.
ჰიპოფიზის ადენომა

ჰიპოფიზის ადენომა (ასევე ცნობილი, როგორც ჰიპოფიზის ნეიროენდოკრინული სიმსივნე. ინგ. - ) — ჰიპოფიზის ყველაზე ხშირი სიმსივნე. ჰიპოფიზის ადენომა წარმოიქმნება ადენოჰიპოფიზისგან, 50% შემთხვევებში კი ის წარმოადგენს პროლაქტინომას (ლაქტოტოროპული უჯრედების სიმსივნე). ზომის მიხედვით გამოიყოფა ჰიპოფიზის მიკრო- და მაკროადენომები, რომელთაგან მიკროადენომას ზომა ნაკლებია 10 მმ-ზე, ხოლო მაკროადენომასი - მეტი. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ლიბიდოს ნაკლებობას, გალაქტორეას (სარძევე ჯირკვლებიდან რძის დენა ორსულობის გარეშე), ბიტემპორალურ ჰემიანოპსიას (მხედველობის დაქვეითება ორივე თვალის გარეთა ნახევრებში), თვალის მოძრაობის დარღვევებს, ზოგჯერ - მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომებს. დიაგნოზის დასმა ხდება ანამნეზის, რადიოლოგიური კვლევებისა (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) და სისხლში ჰორმონების დონის განსაზღვრის საფუძველზე.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 645

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 641 მიიღეს 1989 წლის 29 ნოემბერს, გაეროს დამკვირვებელი ძალების შესახებ და გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა მისი ძალისხმევა ახლო აღმოსავლეთში ხანგრძლივი და სამართლიანი მშვიდობის დასამყარებლად.

რეზოლუციამ გადაწყვიტა მოეწოდებინა დაინტერესებული მხარეებისთვის რეზოლუცია 338-ის (1973) დაუყოვნებლივ შესრულებისკენ, განაახლა დამკვირვებელთა ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1990 წლის 31 მაისამდე და სთხოვა გენერალურ მდივანს, წარედგინა ანგარიში სიტუაციის შესახებ აღნიშნული პერიოდის ბოლოს.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 646

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 646 მიღებულია 1989 წლის 14 დეკემბერს, გენერალური მდივნის ანგარიში გახსენების შემდეგ, რომ არსებული გარემოებების გამო, კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების ყოფნა კვლავაც აუცილებელი იქნებოდა სიტვაცის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის. საბჭომ გამოხატა სურვილი, რომ ყველა მხარეს დაეჭირა მხარი ათპუნქტიანი შეთანხმებისთვის თემთაშორისი მოლაპარაკებების განახლების შესახებ და სთხოვა გენერალურ მდივანს, კვლავ წარედგინა ანგარიში 1990 წლის 31 მაისამდე, რეზოლუციის შესრულების მონიტორინგისთვის.

საბჭომ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის რეზოლუცია 365 (1974), გამოხატა შეშფოთება სიტუაციის გამო, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს მშვიდობისთვის ერთობლივი მუშაობისკენ და კიდევ ერთხელ გააგრძელა კვიპროსში რეზოლუცია 186-ით (1964) შექმნილი ძალების განლაგების ვადა 1990 წლის 15 ივნისამდე.
ვესტიბულური შვანომა

ვესტიბულური შვანომა (ასევე ცნობილი, როგორც აკუსტიკური ნეირომა, სმენის ნერვის ნევრინომა, სმენის ნერვის სიმსივნე ან კარიბჭე-ლოკოკინას ნერვის სიმსივნე) — კარიბჭე-ლოკოკინას ნერვის (უმეტესად, მისი ვესტიბულური ნაწილის) შვანის უჯრედების კეთილთვისებიანი სიმსივნე. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს სმენის დაქვეითებასა და ტინიტუსს, ზოგჯერ - მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომებს. სპორადული (კონკრეტული გამომწვევი მემკვიდრეობითი გენი უცნობია) ვესტიბულური შვანომა უმეტესად არის ცალმხრივი, ხოლო ორმხრივი აკუსტიკური ნეირომები უმეტესად მიუთითებს ნეიროფიბრომატოზი ტიპი 2-ის არსებობაზე (გამომწვევია აუტოსომურ-დომინანტური მუტაცია 2 გენში). დიაგნოზის დასმა ხდება ანამნეზისა და რადიოლოგიური კვლევების (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) საფუძველზე. მკურნალობა მოიცავს სიმსივნის ნეიროქირურგიულ რეზექციას ან რადიოქირურგიას.
სახის ნერვის შვანომა

სახის ნერვის შვანომა (ასევე ცნობილი, როგორც სახის ნერვის ნეირომა ან სახის ნერვის ნევრილემომა) — სახის ნერვის შვანის უჯრედების კეთილთვისებიანი სიმსივნე. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს სახის ნერვის დამბლას, სმენის დაქვეითებას. შვანომა ყველაზე ხშირად ვითარდება სახის ნერვის დამუხვლილი კვანძის (ინგ. ) მიდამოში. ვესტიბულური შვანომას მსგავსად, სახის ნერვის შვანომის სპორადული ფორმაც (კონკრეტული გამომწვევი მემკვიდრეობითი გენი უცნობია) უმეტესად არის ცალმხრივი, ხოლო ორმხრივი განვითარება ხშირად მიუთითებს ნეიროფიბრომატოზი ტიპი 2-ის არსებობაზე (გამომწვევია აუტოსომურ-დომინანტური მუტაცია 2 გენში). დიაგნოზის დასმა ხდება ანამნეზისა და რადიოლოგიური კვლევების (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) საფუძველზე. საჭიროების შემთხვევაში, მკურნალობა მოიცავს სიმსივნის ნეიროქირურგიულ რეზექციას ან რადიოქირურგიას.
სპინალური შვანომა

სპინალური შვანომა — ზურგის ტვინის ფესვების შვანური უჯრედების კეთილთვისებიანი სიმსივნე. სპინალური შვანომა განსაკუთრებით ხშირია 50-70 წლის ასაკში და არ არსებობს მიდრეკილება რომელიმე სქესის მიმართ. იქიდან გამომდინარე, რომ შვანომა უმეტესად წარმოიქმნება ზურგის ტვინის უკანა ფესვებიდან, კლინიკური გამოვლინება ძირითადად არის ტკივილი შესაბამისი ფესვის მიდამოში, სისუსტე კი ნაკლებად ვლინდება. ისინი არის კარგად შემოსაზღვრული, სფეროს ფორმის, კაფსულით შემოფარგლული პათოლოგიები, რომლებიც ავთვისებიან ფორმად გარდაქმნას თითქმის არასდროს განიცდიან. საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია სიმსივნის ქირურგიული რეზექცია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 647

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 647, მიიღეს 1990 წლის 11 იანვარს, რეზოლუცია 622-ის (1988) და გენერალური მდივნის წერილის გახსენების შემდეგ, რომელიც ეხებოდა ავღანეთში ვითარების მოგვარებას, საბჭომ დაამტკიცა წერილის წინადადებები გაერთიანებული ერების კეთილი ოფისების მისიის შესახებ ავღანეთსა და პაკისტანში.

შემდეგ საბჭომ გააგრძელა მისიის მანდატი ორი თვით, 1990 წლის 15 მარტამდე, გენერალური მდივანის ხავიერ პერეს დე კუელიარის რეკომენდაციების შესაბამისად, და სთხოვა მას, რომ საბჭოს ინფორმირებული ეყო რეგიონში განვითარებების შესახებ.
საუღლე ხვრელის შვანომა

საუღლე ხვრელის შვანომა — ქალას ფუძის საუღლე ხვრელში მდებარე შვანომა, რომელიც შეიძლება წარმოიქმნას თავის ტვინის , ან ნერვებისგან. არსებობს მიდრეკილება მდედრობითი სქესისა და ნეიროფიბრომატოზი ტიპი -ის მქონე პაციენტების მიმართ. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს სმენის დაქვეითებას, დისფაგიას (ყლაპვის გაძნელება), ატაქსიასა და ხმის ჩახლეჩას. დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევის მეთოდებით (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება). საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია შვანომას ქირურგიული რეზექცია, თუმცა, ნეიროფიბრომატოზი ტიპი -ის მქონე პაციენტებში ხშირია სიმსივნის რეციდივი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 648

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 648, მიიღეს 1990 წლის 31 იანვარს, ამ თემაზე წინა რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ისევე როგორც გენერალური მდივნის მოხსენების შესწავლის შემდეგ გაერთიანებული ერების დროებითი ძალების შესახებ ლიბანში , რომელიც დამტკიცდა 426-ში (1978), საბჭომ გადაწყვიტა -ის მანდატის გაგრძელება კიდევ ექვსი თვით, 1990 წლის 31 ივლისამდე.
შემდეგ საბჭომ ხელახლა ხაზგასმით აღნიშნა ძალების მანდატი და სთხოვა გენერალურ მდივანს, მოახსენოს უკან მიღწეული პროგრესის შესახებ რეზოლუციების 425 (1978) და 426 (1978) განხორციელებასთან დაკავშირებით.
ეპიფიზის აპოპლექსია

ეპიფიზის აპოპლექსია — ნევროლოგიური მდგომარეობის მკვეთრი გაუარესება, გამოწვეული ეპიფიზის მიდამოში (ხშირად - ეპიფიზის კისტაში) სისხლდენით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს უეცარ, ძლიერ თავის ტკივილს, ცნობიერების დაქვეითებასა და მენინგიზმს (მენინგიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მენინგიტის არარსებობისას). დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევებით (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება). მკურნალობა მოიცავს პათოლოგიის ნეიროქირურგიულ რეზექციას.
ეპიფიზის გერმინომა

ეპიფიზის გერმინომა — ეპიფიზის მიდამოს ყველაზე ხშირი სიმსივნე. აღსანიშნავია, რომ ეპიფიზის გერმინომა 13-ჯერ ხშირია მამაკაცებში და პაციენტების უმეტესობა 20 წლამდეა დიაგნოზის დასმისას. გერმინომა წარმოიქმნება ჩანასახოვანი უჯრედებისგან (პირველადი სასქესო უჯრედები), რომლებიც არასწორი მიგრაციის გამო მოხვდნენ ეპიფიზის მიდამოში და განიცადეს ტრანსფორმაცია სიმსივნურ უჯრედებად. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ჰიდროცეფალიის სიმპტომებსა (თავის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, გულყრა) და პარინოს სინდრომს (თვალების მოძრაობის დარღვევა). მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე ეპიფიზის გერმინომის განსხვავება პინეოციტომასა და პინეობლასტომასგან ხდება იმით, რომ გერმინომას ახასიათებს კალციფიკაციები ცენტრალურ ნაწილში, ხოლო პინეოციტომასა და ბლასტომას - პერიფერიულად. მკურნალობა მოიცავს სიმსივნის ნეიროქირურგიულ რეზექციასა და რადიოთერაპიას.
ტომას სამნერი

თომას ჰაბარდ სამნერი (; დ. 20 მარტი, 1807, ბოსტონი — გ. 9 მარტი, 1876, ტონტონი) — ამერიკელი მეზღვაური. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ასტრონომიული ნავიგაციის მეთოდის შემუშავებით, რომელიც ცნობილია როგორც სამნერის ხაზი ან თანაბარი სიმაღლის წრე.

ბიოგრაფია
ტომას ჰაბარდ სამნერი დაიბადა 1807 წლის 20 მარტს ბოსტონში, მასაჩუსეტსის შტატში, არქიტექტორ ტომას უოლდრონ სამნერისა და ვესტონ ტომას ჰაბარდის ქალიშვილის, ელიზაბეტის ოჯახში.

თხუთმეტი წლის ასაკში ჩაირიცხა ჰარვარდის უნივერსიტეტში, რომელიც 1826 წელს დაამთავრა.  დამთავრების შემდეგ მალევე დაქორწინდა, მაგრამ ქორწინება ხანმოკლე აღმოჩნდა და სამი წლის შემდეგ ისინი დაშორდნენ. შემდეგ ის მეზღვაურად ჩაეწერა გემზე, რომელიც ჩინური ვაჭრობით იყო დაკავებული და რვა წლის განმავლობაში კაპიტნის წოდება მოიპოვა და საკუთარი გემის კაპიტანი გახდა. 1834 წლის 10 მარტს იგი დაქორწინდა კონექტიკუტელ სელინა კრისტიანა მალკოლმზე.

1837 წლის 25 ნოემბერს სამნერი სამხრეთ კაროლინას შტატის ჩარლსტონიდან შოტლანდიის შტატის გრინოკისკენ გაემგზავრა და სწორედ ამ მოგზაურობის დროს, წმინდა გიორგის არხსა და ირლანდიის ზღვაში შესვლისას, აღმოაჩინა პრინციპი, რომელზეც მისი ახალი ნავიგაციის მეთოდი იყო დაფუძნებული. მას რამდენიმე წელი მოანდომა მის დახვეწას და 1843 წელს წიგნად გამოსცა.

მალევე ამის შემდეგ მისი გონება დასუსტდა და 1850 წელს ბოსტონში, მაკლინის თავშესაფარში მოათავსეს. მისი მდგომარეობა თანდათან გაუარესდა და 1865 წელს მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ ტონტონის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც 1876 წელს 69 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს სამნერი.
სამნერის ჯაჭვი

სამნერის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული სამნერის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
სამნერის ჯაჭვის სიგრძე 220.52 კმ-ია. იგი მდებარეობს სამნერის სამხრეთით და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. სამნერის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: დასავლეთი და აღმოსავლეთი .
ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი

ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი (; დ. 3 სექტემბერი, 1814, ლონდონი — გ. 15 მარტი, 1897, ოქსფორდი) — ინგლისელი მათემატიკოსი და უნივერსიტეტის ლექტორი, პროფესორი (1841). იგი ინტენსიურად მუშაობდა აშშ-ში, იყო ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1841) და სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრ-კორესპონდენტი (1872).

ის ცნობილია მატრიცების თეორიაში, რიცხვთა თეორიასა და კომბინატორიკაში თავისი შრომებით. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ამერიკული მათემატიკის განვითარებაში (მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარი), იყო ერთ-ერთი პირველი ამერიკელი პროფესორი და დააარსა ამერიკული მათემატიკის ჟურნალი.

ბიოგრაფია
ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი დაიბადა 1814 წლის 3 სექტემბერს, ლონდონში, ებრაულ ოჯახში. მისი მამა, აბრაამ ჯოზეფი, ვაჭარი იყო. ჯეიმსმა გვარი სილვესტერი (სიტყვასიტყვით „ტყის, ტყეში მზარდი“) მიიღო, რაც მისი უფროსი ძმის მიბაძვა იყო, რომელიც შეერთებულ შტატებში ემიგრაციის შემდეგ ასევე სილვესტერი გახდა.

ჯეიმზმა მათემატიკის შესწავლა კემბრიჯის უნივერსიტეტის წმინდა იოანეს კოლეჯში 1831 წელს დაიწყო. მისი სწავლა ხანგრძლივი ავადმყოფობის გამო შეწყდა, მაგრამ საბოლოოდ მან 1837 წელს მათემატიკის საბოლოო გამოცდაში მეორე ადგილი დაიკავა. თუმცა, მან ბაკალავრის ხარისხი არ მიიღო, რადგან ეს მოითხოვდა ანგლიკანური ზიარების პრინციპებისადმი თანხმობის დადასტურებას, რაზეც სილვესტერმა უარი განაცხადა. 1841 წელს მან ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხები დუბლინის ტრინიტის კოლეჯში მიიღო. აქ ებრაელებს, კათოლიკეების მსგავსად, განათლების მიღების უფლება ჰქონდათ თავიანთი რელიგიის უარყოფის გარეშე. იმავე წელს, ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი შეერთებულ შტატებში გადავიდა საცხოვრებლად, რათა ვირჯინიის უნივერსიტეტის პროფესორი გამხდარიყო, მაგრამ მალევე, 1843 წლის ნოემბერში, ის ინგლისში დაბრუნდა. ის სადაზღვევო კომპანიაში მათემატიკოსად (აქტუარად) მუშაობდა (1845-1855), პროფესორის თანამდებობა ეკავა ვულვიჩის სამხედრო აკადემიაში (1855-1870), შემდეგ კი რამდენიმე წლის განმავლობაში უმუშევარი იყო. 1877 წელს სილვესტერი ამერიკაში დაბრუნდა, რათა ბალტიმორში, ახლადშექმნილ ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტში მათემატიკის პირველი პროფესორი გამხდარიყო. 1878 წელს მან დააარსა ამერიკული მათემატიკის ჟურნალი, რომელიც იმ დროს შეერთებულ შტატებში სიდიდით მეორე ჟურნალი იყო. 1880 წელს ჯეიმს ჯოზეფ სილვესტერს კოპლის მედალი მიენიჭა. 1883 წელს ის ინგლისში დაბრუნდა და ოქსფორდის უნივერსიტეტის გეომეტრიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი გახდა. მან ეს დეპარტამენტი გარდაცვალებამდე შეინარჩუნა. მიუხედავად იმისა, რომ უნივერსიტეტმა 1892 წელს მოადგილე დანიშნა, სილვესტერის უნივერსიტეტმა ის მოადგილედ დანიშნა.

სილვესტერის ერთ-ერთი ცხოვრებისეული გატაცება პოეზია იყო; ის კითხულობდა და თარგმნიდა ორიგინალურ ფრანგული, გერმანული, იტალიური, ლათინური და ბერძნული ენებიდან ნაწარმოებებს, ხოლო მისი მათემატიკური ნაშრომების უმეტესობა შეიცავს კლასიკური პოეზიის ილუსტრაციულ ციტატებს.

ჯეიმს ჯოზეფ სილვესტერი გარდაიცვალა 1897 წლის 15 მარტს, ლონდონში. იგი დაკრძალულია ბოლს პონდ როუდის სასაფლაოზე, კინგსბერი როუდზე, ლონდონში.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს სილვესტერი.
სილვესტერის ჯაჭვი

სილვესტერის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული სილვესტერის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
სილვესტერის ჯაჭვის სიგრძე 139.00 კმ-ია. იგი მდებარეობს სილვესტერის სამხრეთით და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. სილვესტერის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: დასავლეთი და აღმოსავლეთი .