iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაკედონია (ტერმინი)

ტერმინი მაკედონია გამოიყენება ურთიერთმომცველი და საწინააღმდეგო მნიშვნელობებით როგორც გეოგრაფიული ასევე ისტორიული და პოლიტიკური მნიშვნელობებით. ტერმინი გამოიყენება ასევე სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ენებისა და ხალხების აღნიშვნისათვის. ის მეოცე საუკუნის დასაწყისიდან წარმოადგენდა სერიოზული პოლიტიკური კამათის მიზეზს. მდგომარეობას ამწვავებს ის, რომ სხვა და სხვა ეთნიკური ჯგუფები იყენებენ ტერმინს საკუთარი იდენტობის და ენის აღსანიშნავად.

ისტორიულად, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე რეგიონის აღმნიშვნელი საზღვრები იცვლებოდა. გეოგრაფიულად, რეგიონის საზღვრები და მინი ტერიტორიაზე არ არსებობს ერთნაირი პოზიცია მეცნიერებსა და ხალხებს შორის. დემოგრაფიულად, დასახლებულია ძირითადად ოთხი განსხვავებული ეთნიკური ჯგუფისგან რომელთაგანაც სამი თავს მიიჩნევს მაკოდონელებად: მათ შორის ორი ბერძნები და ბულგარელები რეგიონალურ დონეზე, ხოლო ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის მოსახლეობა ეროვნულ დონეზე. ლინგვისტურად, რეგიონში გამოყენეგული ენები და დიალექტები არის დავის საგანი. პოლიტიკურად, ტერმინის გამოყენების უფლებამ გამოიწვია საბერძნეთსა და მაკედონიის რესპუბლიკას შორის დებატები. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მედიაციის მიუხედავად 1993 წლიდან მიმდინარეობს უშედეგო კამათი, თუმცა მიღწეულია შეთანხმება მაკედონიას დროებით საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე ეწოდებოდეს: უგოსლავიის ყოფილი რესპუბლიკა მაკედონია (ან აბრევიატურა - ).

რეგიონის დასახელებები სხვა და სხვა ენებზე
ალბანური:
სომხური: 
ბულგარული: 
ქართული: 
ბერძნული: 
მაკედონური: 
სერბული: ,
სერბული (არქაული): ,
თურქული:
სტრუმიცა

სტრუმიცა — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. სტრუმიცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 35 311 ადამიანს.

ისტორია
1913 წლის 7 ივლისს ბალკანეთის მეორე ომის დროს ქალაქი დაიპყრეს ბულგარელმა ბერძნებმა. ბუქარესტის ხელშეკრულების შედეგად ქალაქი გადავიდა ბულგარელების ხელში, ქალაქის ბერძნული მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი საბერძნეთის ქალაქ კილკისში გადასახლდა, რის გამოც კილკისს გარკვეული პერიოდი ახალი სტრუმიცაც კი უწოდეს. ნეიი-სიურ-სენის ხელშეკრულების თანახმად ქალაქი გადავიდა იუგოსლავიის სამეფოს მფლობელობაში.

ცნობილი სტრუმიცელები
ვანგა — ნათელმიხილველი.
ბორის ტრაიკოვსკი — მაკედონიის პრეზიდენტი.
გორან პანდევი — ფეხბურთელი.
კიჩევო

კიჩევო — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის დასავლეთში, სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. კიჩევოს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 27 067 კაცი. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ მაკედონელები, ასევე ცხვრობენ ალბანელები, თურქები და ბოშები.

ისტორია
ქალაქი პირველად მოიხსენიება ბიზანტიის იმპერატორ ბასილი -ის ერთ-ერთ დოკუმენტში 1018 წელს. 1919 წლიდან სერბეთის კუთვნილებაა. მეორე მსოფლიო ომის დროს აკონტროლებდა ფაშისტური იტალია. 1943 წლის 9 სექტემბერს ალბანელმა და მაკედონელმა პარტიზანებმა დაამარცხეს იტალიელები და ქალაქი ხელში ჩაიგდეს.
დიმიტრი ერისთავი (ექიმი)

დიმიტრი (ტიტიკო) ერისთავი (დ. 9 თებერვალი, 1859, გორაბერეჟოული — გ. 17 დეკემბერი, 1924, იქვე) — ქართველი ექიმი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრის სოფელ გორაბერეჟოულში, 1859 წელს. მამა, კონსტანტინე ერისთავი, იყო მომრიგებელი შუამავალი ოზურგეთში. ბაბუა, ვახტანგ ერისთავი იყო მამია გურიელის ბოქაულთუხუცესი. საშუალო განათლება მიიღო ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში. 1884 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. დირექციამ შესთავაზა, ასპირანტად დარჩენილიყო უნივერსიტეტში, მაგრამ ერისთავი დაუბრუნდა მშობლიურ გურიას. 1889 წლიდან მუშაობდა ნაგომრის სოფლის ექიმად. 1895 წელს გათავისუფლდა სამსახურიდან და ცოდნის გასაღრმაველბად კვლავ კიევის უნივერსიტეტს მიაშურა, სადაც ორი წელი დაჰყო. მუშაობდა სამხედრო სამედიცინო აკადემიაში. ამ პერიოდში ცოლად შეირთო ოტია დადიანის ასული ნინო.

1900 წელს დაინიშნა ოზურგეთის მაზრის ექიმად. იყო პირველი ექიმი, რომელიც კვალიფიციურ ქირურგიულ დახმარებას უწევდა გურიის მოსახლეობას. ამ დროს მთელ გურიას ერთი ექიმი და რამდენიმე ფერშალი ემსახურებოდა. მისი მოწადინებით გაიხსნა ქალაქში აფთიაქი. ერისთავმა ოზურგეთში საკუთარ სახლში საკუთარივე სახსრებით დაიწყო სტაციონარის მიშენება. მოგვიანებით სწორედ მისი სახლი იქნა გამოყენებული ქალაქის საავადმყოფოსთვის. ერისთავი უპირისპირდებოდა მეფის რუსეთის მმართველობას, სამედიცინო დამხარებას უწევდა ხელისუფლებისგან დევნილ ფირალებს.

1901 წლის 8 დეკემბერს აირჩიეს ქალაქ ოზურგეთის თვითმმართველობის ხმოსნად.

1912 წელს ერთ-ერთ მეჯლისზე, რომელიც ქუთაისში მცხოვრებმა თავადმა ქოჩაკიძემ გამართა, ერისთავმა ხელი არ ჩამოართვა ქუთაისის გუბერნატორ სლავოჩინსკის ამის გამო სლავოჩინსკიმ ჩამოაშორა ოზურგეთის მაზრას და ჯერ რაჭის მაზრაში გადაიყვანა ექიმად, იმავე წლის დეკემბერში კი შორაპანში გადაიყვანა. 1913 წელს ერისთავი ოზურგეთში დააბრუნეს. 1914-1915 წლებში ისევ იყო არჩეული თვითმმართველობის ხმოსნად და ამავდროულად იყო ქალაქისთავი. ქალაქის თვითმმართველობაში წარმოადგენდა მემარცხენე ოპოზიციას. იყო ქალაქში საშუალო სასწავლების გახსნის ერთ-ერთი მოთავე. დახმარებას უწევდა ქალაქის თეატრისა და კინოს მუშაობას, ზრუნავდა ქალაქის კეთილმოწყობაზე. 1916 წლიდან იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ ოზურგეთის განყოფილების დაარსების ინიციატორი და გამგეობის თავმჯდომარე. 1917 წელს არჩეული იქნა აღმასკომის თავმჯდომარედ, შემდეგ ოზურგეთის დემოკრატიული საბჭოს წევრ-თავმჯდომარედ. 1919-1921 წლებში იყო სამაზრო ერობის ხმოსანი სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან.

სიცოცხლის უკანასკნელი წლები გაატარა მშობლიურ სოფელ გორაბერეჟოულში. გარდაიცვალა 1924 წლის 17 დეკემბერს. დაკრძალეს ოზურგეთში, საავადმყოფოს ეზოში. მოგვიანებით, ქუჩის გაფართოების გამო გადასვენებულ იქნა მოიდანახის სასაფლაოზე. დღეისათვის მისი საფლავი უცნობია.

შემოქმედება
დიმიტრი ერისთავი იყო მწერალი. მის შემოქმედებას მაღალ შეფასებას აძლევდნენ ალექსანდრე ხახანაშვილი, იოსებ გრიშაშვილი და სხვები. 1911 წელს ოზურგეთში გამოსცა ფსიქოლოგიური მოთხრობა „ნაწყვეტი დაუსრულებელი რომანისა“, ხოლო 1912 წელს მოხრობა „ვისი ბრალია?“. გურიაში 1905 წლის მოძრაობის შესაძებ დაწერა მოთხრობა „შავბნელი ძალები“. არის რამდენიმე ლექსისა და პიესის ავტორი. მისი ხელნაწერები დაცულია ოზურგეთის ისტორიულ მუზეუმში.
ლუდოვიკ ჟიული

ლუდოვიკ ჟიული ( დ. 10 ივლისი, 1976) — ფრანგი ვეტერანი ფეხბურთელი. კარიერის ბოლოს ასპარეზობდა სამოყვარულო კლუბში „ ' “. სახელი გაითქვა „მონაკოში“ თამაშით 1998-2004 წლებში. 2004 წელს კლუბთან ერთად მიაღწია ჩემპიონთა ლიგის ფინალამდე, ასპარეზობიდან გამოთიშა რა „რეალ მადრიდი“ და „ჩელსი“. მაგრამ ჟიულიმ ფინალში მატჩის დასაწყისშივე მიიღო ტრავმა და მისი გუნდი უშანსოდ დამარცხდა „პორტუსთან“ 3-0. 2004-2007 წლები ჟიულიმ გაატარა „ბარსელონაში“, იყო ძირითადი შემადგენლობის წევრი და 2006 წელს კლუბთან ერთად მოიგო ჩემპიონთა ლიგა. 2000-2005 წლებში იყო საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.
გურია (ტელეკომპანია)

„გურია“ — კერძო ტელევიზია საქართველოში, დაფუძნდა 1992 წელს. ის ერთადერთი ადგილობრივი ტელეკომპანიაა გურიაში. პირველად ეთერში გავიდა 1992 წლის 2 ნოემბერს. ტელევიზია განთავსებულია ოზურგეთში. ტელეკომპანიის მაუწყებლობა ფარავს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 80%-ს და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის 25%-ს.
არტარეა

არტარეა — კერძო ტელევიზია საქართველოში. 2012 წლის მაისში არსებობის 20 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, თიბისი ბანკმა შექმნა პირველი კულტურული ფორმატის ვებპორტალი, ინტერნეტტელევიზია არტარეა. არტარეა დაფუძნდა, როგორც ინტერნეტპორტალი ხელოვნების შესახებ. 2013 წლის 25 დეკემბრიდან არტარეა მაუწყებლობს როგორც საკაბელო ტელევიზია. „არტარეას“ თავდაპირველად, „თიბისი ბანკის“ სპონსორობით შეიქმნა. ამჟამად კომპანია დამოუკიდებლად მუშაობს და მის გადაცემებს სხვადასხვა ორგანიზაცია, მათ შორის, საქართველოს კულტურის სამინისტრო აფინანსებს.
ანასეულის ნამოსახლარი

ანასეულის ნამოსახლარი — ნეოლითური ნამოსახლარი ქალაქ ოზურგეთის გარეუბან ანასეულში.

1956-1963 წლებში ლ. ნებიერიძის ხელმძღვანელობით გათხარეს ნეოლითური ხანის სამოსახლო ბორცვები, რომლებსაც „მიწის ციხეს“ უწოდებენ. მათ შორის მანძილია 1,5 კმ. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა კინტრიშისა და გურიანთის არქეოლოგიური მასალის მსგავსია.

ანასეულ -ში ნაპოვნია ადრინდელი ნეოლითის ხანის ე. წ. უკერამიკო ნეოლითის ხანის ქვის ინვენტარი: საჭრისები, საფხეკები, ისრისპირი და სხვა, რომელთა დიდი ნაწილი (80%) ობსიდიანისაა. ანასეული განეკუთვნება გვიანდელი ნეოლითის ხანას და მისი არქეოლოგიური მასალა უფრო მრავალფეროვანია. ქვის იარაღის (საჭრისები, საფხეკები და სხვ.) 77% კაჟისაა, მრავლად არის რიყის ქვის იარაღი: გახეხილ-გაპრიალებული, გახვრეტილი ცულები, სათლელები, სატეხები, წერაქვის მსგავსი იარაღი, ხელჩაქუჩები, შურდულის ქვები და სხვა. კერამიკული ნაწარმიდან აღსანიშნავია პირგადაშლილი, სწორკედლიანი და ბრტყელძირა უყურო ჭურჭლის ნატეხები, რომელთა უმეტესობა შემკულია ტალღისებრი, ჭდეებიანი და ფოსოებიანი ორნამენტებით.

ანასეულის ნამოსახლარში ნავარაუდებია რკინის გამოდნობა მაგნეტიტური ქვიშიდან. აღმოჩენილია რკინის გამოსადნობი ქურების ნაშთები, საბერველები, ლითონი, წიდები.
ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა

ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა — ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლო გერბთან და ჰიმნთან ერთად. დროშა წარმოადგენს მართკუთხედის ფორმის მეწამულ ველს, რომელზეც გამოსახულია ყვითელი მზე რვა სხივით. იგი არის „თავისუფლების ახალი მზე“ (; ეს სიტყვები გამოყენებულია რესპუბლიკის ეროვნულ ჰიმნში). დროშა მიიღეს 1995 წლის 5 ოქტომბერს.

დროშის ისტორია
1992 წლამდე ქვეყანა იყენებდა მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის დროშას, რომელიც 1946 წელს მიიღეს. აღნიშნული დროშა წარმოადგენდა მეწამულ ველს მარცხენა ზედა კუთხეში ყვითელკონტურიანი ვარსკვლავით. 1992 წელს მიიღეს დროშა, რომელიც ასევე მეწამულ ველს წარმოადგენდა ცენტრში გამოსახული „ვერგინის ვარსკვლავით“. ამ დროშის მიღებამ გამოიწვია საბერძნეთის პროტესტი, რადგან ძველი მაკედონური საფლავი, რომელზეც გამოსახული იყო აღნიშნული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს საბერძნეთის ტერიტორიაზე. 1995 წელს ქვეყნის ხელისუფლება იძულებული გახდა შეეცვალა დროშა.
ნარკო ომი მექსიკაში

ნარკოომი მექსიკაში — მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტი კონკურენტ ნარკო კარტელებს შორის, რომლებიც ებრძვიან ერთმანეთს რეგიონული კონტროლისთვის და ასევე მექსიკის სამთავრობო ძალებს და შეიარაღებულ სამოქალაქო ჯგუფებს. 2006 წლიდან, როდესაც მექსიკის სამხედრო ინტერვენცია დაიწყო, მთავრობის ძირითადი მიზანი იყო ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ძალადობის ჩახშობა. გარდა ამისა, მექსიკის მთავრობამ განაცხადა, რომ მათი უპირველესი მიზანი ძლიერი ნარკო კარტელების დანაწევრება იყო, ვიდრე ნარკოტრაფიკის თავიდან აცილება, რისი გაკეთებაც აშშ-მ თავის თავზე აიღო.

მიუხედავად იმისა, რომ მექსიკის ნარკო კარტელები და ნარკოტრაფიკის ორგანიზაციები არსებობდა რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში, ისინი უფრო ძლიერი გახდნენ -ის , -ის და -ის დაშლის შემდეგ 1990-იან წლებში. მექსიკის ნარკო კარტელები ახლა დომინირებს საბითუმო უკანონო ნარკოტიკების ბაზარზე და 2007 წელს აკონტროლებდა შეერთებულ შტატებში კოკაინის შესვლის 90%-ს. კარტელების ლიდერების დაპატიმრებებმა, განსაკუთრებით -ის და -ის, გამოიწვია ზრდადი ძალადობა, რადგანაც კარტელები იბრძვიან შეერთებული შტატების ტრეფიკინგის მარშრუტების კონტროლისთვის.

ანალიტიკოსების ვარაუდით, უკანონო ნარკოტიკების გაყიდვების მოგება მერყეობს $ 13,6 მილიარდიდან $ 49,4 მილიარდამდე ყოველწლიურად.

ფელიპე კალდერონის ადმინისტრაციის ბოლოსთვის (2006-2012 წწ.) მექსიკის ნარკო ომში ოფიციალურად დაღუპულთა რაოდენობა არის მინიმუმ 60 000. დაუდასტურებელი გაანგარიშებით მითითებული მკვლელობების რაოდენობა 100 000 აღწევს, იმ ხალხის ჩათვლით, რომელებიც გაქრნენ.
პრევეზის ბრძოლა

პრევეზის ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა ოსმალეთის იმპერიის ფლოტსა და რომის პაპ პავლე -ის მიერ გაერთიანებულ ქრისტიანულ სახელმწიფოებს (ესპანეთი, ვენეცია, გენუა, პაპის ოლქი) ფლოტს შორის. გაიმართა 1538 წლის 28 სექტემბერს პრევეზის სრუტეში, ჩრდილო-დასავლეთ საბერძნეთში.

1537 წელს ოსმალეთის კაპუდინ-ფაშამ ხაირ ალ-დინ ბარბაროსამ ეგეოსის ზღვაში დაიპყრო ვენეციის რესპუბლიკის კუთვნილი მრავალი კუნძული და შეუერთა ოსმალეთის იმპერიას ნაქსოსის საჰერცოგო. აღნიშნულმა მოვლენამ აიძულა რომის პაპი პავლე დაკავშირებოდა და გაეერთიანებინა წმინდა ლიგის რამდენიმე ქრისტიანული სახელმწიფო ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ.

მოკავშირეთა ფლოტი შეიკრიბა კუნძულ კორფუსთან, მათ მეთაურობდა გენუელი ადმირალი ანდრეა დორია. კოალიციას რიცხობრივი უპირატესობა ჰქონდა. მათი ფლოტი 160-ზე მეტ გალერას მოითვლიდა, მაშინ როდესაც თურქებს ჰყავდათ მხოლოდ 122 გალერა.

ბრძოლა დასრულდა ევროპელთა გამანადგურებელი დამარცხებით. თურქებმა ჩაძირეს 10, დაწვეს 3 და ხელთ ჩაიგდეს 36 გალერა და 3000 ტყვე. ევროპელების დამარცხების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად ითვლება ქარის მიმართულების მოულოდნელი ცვალებადობა.
სანტოსი (საფეხბურთო კლუბი)

„სანტოსი“  — ბრაზილიური საფეხურთო კლუბი ქალაქ სანტუსიდან (სან-პაულუს შტატი). კლუბი „სან-პაულუს“ (კლასიკო სან-სანი), „კორინთიანსსა“ (ყველაზე პრინციპული დაპირისპირება) და „პალმეირასთან“ ერთად წარმოადგენს თავისი შტატის ოთხი ტრადიციული გრანდიდან ერთ-ერთს. იგი ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბებს შორის ერთ-ერთი უძლიერესია. „სანტოსი“ არის ბრაზილიის ყველაზე პოპულარული და ტიტულოვანი კლუბების ორგანიზაციის ცამეტთა კლუბის ერთ-ერთი თანადამაარსებელი.

ისტორია
კლუბი დაარსდა 1912 წლის 14 აპრილს. 1950-იანი წლების შუა პერიოდამდე სანტოსმა სან-პაულუს შტატის ჩემპიონატი მხოლოდ ერთხელ — 1935 წელს მოიგო. 1955 წელს, პელეს კლუბში მოსვლის შემდეგ, 1960-იანი წლების დასაწყისისთვის „სანტოსი“ მსოფლიოს უძლიერეს გუნდად ჩამოყალიბდა. 1950-იან და 1960-იან წლებში მის გვერდით თამაშობდნენ ბრაზილიური ფეხბურთის ისეთი აღიარებული ოსტატები, როგორებიც იყვნენ — ჟილმარი, მაურო რამოსი, ჟოელი, ლიმა, დორვალი, მენგალვიო, კოუტინიო, პეპე, კარლოს ალბერტო ტორესი, ორლანდო და სხვ. 1960-იან წლებში „სანტოსი“ იყო ბრაზილიური ფეხბურთის განსახიერება, რის გამოც გუნდს ხშირად იწვევდნენ სხვადასხვა საერთაშორისო ტურებში მონაწილეობის მისაღებად. „სანტოსი“ გახდა პირველი ბრაზილიური კლუბი, რომელმაც ხუთივე კონტინენტზე ითამაშა. 1962 წელს „სანტოსმა“ მოიგო ყველა ტურნირი, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო.

პელესა და მისი თაობის მოთამაშეთა წასვლის შემდეგ, „სანტოსი“ მხოლოდ ეპიზოდურად თუ გაიელვებდა 1970-იან და 1990-იან წლებში. კლუბის აღორძინება დაიწყო 1990-იანი წლების ბოლოს, როდესაც 1998 წელს „სანტოსმა“ 29 წლის განმავლობაში თავისი პირველი საერთაშორისო ტურნირი — კონმებოლის თასი მოიგო. გუნდის მთავარი მწვრთნელის ვანდერლეი ლუშემბურგოს დროს „სანტოსი“ ბრაზილიის ჩემპიონი გახდა 2002 და 2004 წლებში, ხოლო 2003 წელს, ასევე პირველად 1960-იანი წლების შემდეგ, მიაღწია ლიბერტადორესის თასის ფინალს, სადაც „ბოკა ხუნიორსთან“ დამარცხდა.

2007 წელს „სანტოსი“ სან-პაულუს შტატის ჩემპიონი გახდა, ლიბერტადორესის თასის ნახევარფინალამდე მიაღწია და ბრაზილიის ჩემპიონატში მეორე ადგილი დაიკავა.

2010 წელს, 1960-იანი წლების ტიტულები ბრაზილიი თასისა და კოპა რობერტაოს ჩათვლით ქვეყნის ჩემპიონის ტიტულთან გათანაბრდა. ამრიგად, „სანტოსი“ „პალმეირასთან“ ერთად, საჩემპიონო ტიტულების რაოდენობით ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი კლუბი გახდა.

მიღწევები
პაულისტას ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1935, 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973, 1978, 1984, 2006, 2007, 2010, 2011, 2012, 2015, 2016

პაულისტას თასი
თასის მფლობელი: 2004

ბრაზილიის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968, 2002, 2004
ბრაზილიის თასი
თასის მფლობელი: 2010

რიო–სან-პაულუს ტურნირი
ჩემპიონი: 1959, 1963, 1964, 1966, 1997

საკონტინენტთაშორისო თასი
თასის მფლობელი: 1962, 1963

ლიბერტადორესის თასი
თასის მფლობელი: 1962, 1963, 2011
ფინალისტი: 2003, 2020

კონმებოლის თასი
თასის მფლობელი: 1998

სამხრეთ ამერიკის რეკოპა
თასის მფლობელი: 2012
კონგი (ირლანდია)

კონგი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, გოლუეის საგრაფოს მიჯნაზე, ქალაქებს, ბალინრობსა და ჰედფორდს შორის.

კონგი ცნობილია შუასაუკუნეებში აგებული აშფორდის ციხე-სიმაგრით, რომელიც დღეს ხუთვარსკვლავიან სასტუმროდაა გადაკეთებული ხელოვნური ტბის პირას და ითვლება ირლანდიის ერთ-ერთი ულამაზეს სასტუმროდ. ციხე-სიმაგრეში ეს სამუშაოები გინესის ოჯახმა ჩაატარა. აქ, ასევე, მდებარეობს შუასაუკუნეების დანგრეული კონგის სააბატო, სადაც დაკრძალულია ირლანდიის უკანასკნელი დიდი მეფე რუაიდრი ვა კონხობაირი (რორი ო'კონორი). აქაური წარმოშობისაა საუკუნის კონგის ჯვარიც, რომელიც დღეს ირლანდიის ეროვნულ მუზეუმში ინახება.
სირიის სამოქალაქო ომი

სირიის სამოქალაქო ომი, აგრეთვე ცნობილი როგორც სირიის კრიზისი — მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტი სირიაში ბაშარ ალ-ასადის ხელისუფლების ერთგულ ძალებსა და მათ მოწინააღმდეგეთა შორის. არეულობა დაიწყო 2011 წლის 15 მარტს საპროტესტო აქციებით, რომლებიც აპრილისთვის უკვე მთელ ქვეყანაში გავრცელდა. ეს აქციები იყო ნაწილი უფრო ფართო ახლო აღმოსავლური საპროტესტო მოძრაობის, რომელიც ცნობილია არაბული გაზაფხულის სახელით. აქციის მონაწილეები მოითხოვდნენ პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის გადადგომას, რომლის ოჯახიც მართავს სირიას 1971 წლიდან, ასევე ბაასის პარტიის მმართველობის დასრულებას, რომელიც დაიწყო 1963 წელს.

2011 წლის აპრილში, სირიის არმია გამოვიდა აჯანყების ჩასახშობად და ჯარისკაცებმა ცეცხლი გაუხსნეს აქციის მონაწილეებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით. რამდენიმე თვიანი სამხედრო დაპირისპირების შემდეგ, პროტესტი გადაიზარდა შეიარაღებულ აჯანყებაში. კონფლიქტი არის ასიმეტრიული და შეტაკებები მიმდინარეობს ბევრ ქალაქში მთელი ქვეყნის მასშტაბით. 2013 წელს ჰეზბოლა შეუერთდა ომს სირიის არმიის მხარდასაჭერად. სირიის ხელისუფლება ძალაში რჩება რუსეთის და ირანის სამხედრო მხარდაჭერის წყალობით, ხოლო კატარი და საუდის არაბეთი იარაღით ამარაგებენ ამბოხებულებს. 2013 წლის ივლისისთვის, სირიის ხელისუფლება აკონტროლებდა ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 30-40 პროცენტს და სირიის მოსახლეობას 60 პროცენტს. 2012 წლის გაეროს მოხსენებამ კონფლიქტი დაახასიათა, როგორც „ღიად სექტანტური ხასიათის მატარებელი“ დაპირისპირება ძირითადად სუნიტ მეამბოხეთა და ალავიტურ შაბიჰა მილიციასა და სხვა შიიტურ ჯგუფებს შორის, მიუხედავად იმისა, რომ ოპოზიციაც და სამთავრობო ძალებიც უარყოფენ ამას.

გაეროს მიხედვით, დაღუპულთა რაოდენობამ გადააჭარბა 100 000-ს 2013 წლის ივნისში, და მიაღწია 120 000-ს 2013 წლის სექტემბერს. გარდა ამისა, ათობით ათასი მომიტინგე იმყოფება ციხეში და არსებობს ანგარიშები, რომ სახელმწიფო ციხეებში ფართოდაა გავრცელებული წამება და ტერორი. საერთაშორისო ორგანიზაციები ადანაშაულებენ როგორც ხელისუფლების, ისე ოპოზიციის ძალებს ადამიანის უფლებათა მძიმე დარღვევებში. გაეროსა და საერთაშორისო ამნისტიის კვლევის მიხედვით, 2012 და 2013 წელს ამ დარღვევათა უმრავლესობას სირიის ხელისუფლება ახორციელებდა. ჰუმანიტარული კატასტროფის სიმძიმე სირიაში უკვე გაახმოვანა გაერომ და მრავალმა საერთაშორისო ორგანიზაციამ. ოთხ მილიონზე მეტი სირიელი გახდა იძულებით გადაადგილებული, სამ მილიონზე მეტი სირიელი გაიქცა ქვეყნიდან და გახდა ლტოლვილი და მილიონობით მეტი დარჩა ცუდ საცხოვრებელ პირობებში საკვებისა და სასმელი წყლის დეფიციტით. სიტუაცია განსაკუთრებით მძიმეა ქალაქ მოადამია ალ-შამში, სადაც 12,000 მოსახლეობა სავარაუდოდ დაიღუპება შიმშილით 2013 წლის ზამთრში სირიის არმიის ბლოკადის გამო.

ქიმიური იარაღის გამოყენების შემთხვევა დაფიქსირდა სირიაში ერთზე მეტჯერ, რამაც ძლიერი საერთაშორისო რეაქცია გამოიწვია.
ვლადიმერ ახმეტელი

ვლადიმერ (ლადო) ახმეტელი (დ. 10 მარტი, 1875, ანაგა — გ. 12 აგვისტო, 1942, ბერლინი, გერმანია) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, მწერალი, ჟურნალისტი.

დაიბადა კახეთში, სოფელ ანაგაში, დეკანოზ გიორგი ახმეტელაშვილის ოჯახში. სწავლობდა თელავის სასულიერო სკოლასა და თბილისის სემინარიაში, შემდეგ ლაიფციგის უმაღლეს სავაჭრო სკოლაში (1898–1901), ლაიფციგისა და ჰალეს უნივერსიტეტებში (1901-1904). 1904 წელს მარტინ ლუთერის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „საქართველოს საშინაო ვაჭრობა“ . საქართველოში დაბრუნების შემდეგ აქვეყნებდა პრესაში წერილებს ეკონომიკაზე, გერმანიის სოციალ-დემოკრატიისა და მუშათა მოძრაობის შესახებ („შვარცის“ ფსევდონიმით). 1918 წლის მაისში დაინიშნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ელჩად გერმანიაში. ბერლინში საქართველოს საელჩო ახმეტელის თაოსნობით გახდა ქართული კულტურის ცენტრი გერმანიაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1922 წლის გერმანია-საბჭოთა რუსეთის შეთანხმებით საქართველოს საელჩო გაუქმდა. ახმეტელი გახდა ბერლინის ქართული სათვისტომოს წევრი და იბრძოდა საქართველოს საკითხისადმი ევროპელთა ყურადღების მიპყრობისათვის. 1938 წლიდან ხელმძღვანელობდა გერმანიის მთავრობის მიერ შექმნილ „კავკასიის სამმართველოს“.

გარდაიცვალა ბერლინში; დაკრძალულია იქვე.
ოსკარის მე-80 დაჯილდოება

ოსკარის მე-80 დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით მე-80 დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2008 წლის 24 თებერვალს და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2007 წელს გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. დაჯილდოება ჩვეულებისამებრ გაიმართა კოდაკის თეატრში, ჰოლივუდი, ლოს-ანჯელესი. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა . შოუს მასპინძელი იყო ჯონ სტიუარტი, რომელმაც მანამდე 78-ე დაჯილდოებასაც უმასპინძლა 2006 წელს.

20 თებერვალს, -ში გაიმართა ცერემონია, სადაც გადაცემული იქნა აკადემიის ჯილდო ტექნიკური მიღწევებისთვის. შოუს უმასპინძლა ჯესიკა ალბამ.

ყველაზე მეტი, ოთხი ჯილდო მიიღო ფილმმა მოხუცებისთვის ადგილი არ არის საუკეთესო სურათისა და საუკეთესო რეჟისორის ჩათვლით. ყველაზე მეტი, 8 ნომინაციაც მასთან ერთად მიიღო ფილმმა და იქნება სისხლი. ცერემონიის ტელეგადაცემას თვალი ადევნა 31.8 მილიონმა მაყურებელმა.

ლაურეატები
მაკედონელები (ბერძნები)

მაკედონელები — რეგიონული და ისტორიული ბერძნული ეთნიკური ჯგუფი, ცხოვრობენ საბერძნეთის მაკედონიაში. დღეისთვის უმეტესობა ცხოვრობს რეგიონის ცენტრის სალონიკის გარშემო.

სახელი
სახელი მაკედონია (, ') მომდინარეობს ანტიკური ბერძნული სიტყვა მაკედნოსისგან . მის მნიშვნელობას ძირითადად განმარტავენ როგორც : „მაღალი“ ან „მთიელი“, რაც სავარაუდოდ წარმოადგენს ძველი მაკოდიენელების ფიზიკურ დახასიათებას.
საჭაპანო ტრანსპორტი

საჭაპნე ტრანსპორტი — ურელსო ტრანსპორტის სახეობა, სადაც საწევის სახით გამოიყენება შესაბმელი ცხოველი (ცხენი, ხარი, კამეჩი, აქლემი, ვირი, ჯორი, ირემი, ძაღლი და სხვა). საჭაპანო ტრანსპორტის გაგებაში იგულისხმება თვლიანი ან უთვლო სატრანსპორტო საშუალება ძრავის გარეშე, რომელიც გზაზე მასში შებმული პირუტყვის მეშვეობით გადაადგილდება. შეიძლება იყოს სატვირთო და სამგზავრო. ოთხთვალას ტიპის მიხედვით გამოიყოფა თვლიანი და სამარხილე. იმ შემთხვევაში როდესაც ტვირთი ემაგრება უშუალოდ ცხოველს, მაშინ საუბრობენ სასაპალნე ტრანსპორტზე, რომელიც თავის მხრივ, წარმოადგენს ტრანსპორტის ცალკე სახეობას.

საგზაო ნიშნებისა და სიგნალების თანახმად (ვენის კონვენცია) ნიშანი → მოცემულ გზაზე კრძალავს საჭაპანო და სასაპალნე ტრანსპორტით გადაადგილებას. საჭაპანო ტრანსპორტი გაჩნდა ბორბალთან ერთად. რკინიგზის გაჩენამდე საჭაპანო ტრანსპორტი იყო სახმელეთო ტრანსპორტის ძირითადი სახეობა და გამოიყენებოდა სამგზავრო და სატვირთო გადაზიდვებისათვის.

ავიაციამ და ავტოტრანსპორტის ფართო განვითარებამ გამოიწვია საჭაპანო ტრანსპორტის განდევნა, თუმცა მეორე მსოფლიო ომის დროს საჭაპანო ტრანსპორტი დასავლეთ ევროპის მრავალ ქვეყანაში გადაზიდვების მოცულობით მცირედ ჩამორჩებოდა ავტოტრანსპორტს, ხოლო იტალიაში, ესპანეთში, საბერძნეთში, თურქეთში და სხვაგან ჭარბობდა კიდეც მას. საუკუნის მეორე ნახევარში მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში საჭაპანო გადაზიდვების მოცულობა მკვეთრად შემცირდა. დღეისათვის გამოიყენება ძირითადად სასოფლო ტერიტორიებზე ადამიანებისა და ტვირთის გადასაყვანად მოკლე მანძილზე.
მაკედონელები (მრავალმნიშვნელოვანი)

მაკედონიელები შეიძლება აღნიშნავდეს:

მაკედონელები — მაკედონიის რესპუბლიკაში მცხოვრები სამხრეთსლავური ხალხი.
მაკედონელები — მაკედონიის რეგიონში მცხოვრები ბერძნები.
მაკედონელები — მაკედონიის რეგიონში მცხოვრები ბულგარელები.
ძველი მაკედონელები — ძველი მაკედონიის მოსახლეობა.
მაკედონელები — ბიზანტიელ იმპერატორთა დინასტია შუა საუკუნეებში.
ნაკბე

ნაკბე  — მაიას ქალაქის ნანგრევები გვატემალაში, პეტენის პროვინციაში.

ქალაქი მდებარეობს მაიას ქალაქ ელ-მირადორის ნანგრევებიდან სამხრეთით, დაახლოებით 15 კმ-ში, რომელთანაც ნაკბე დაკავშირებული იყო საკბეთი , ძველი მაიას ეგრეთ წოდებული ჩქაროსნული გზით. გვიანი კლასიკური პერიოდის დროს ქალაქი საკბეთი იყო დავაშირებული მაიას სხვა დასახლებასთანაც — კალაკმულთან.

რეგიონი, რომელშიც ნაკბე მდებარეობს, დასახლებული იყო ძვ. წ. დაახლოებით 1400 წლიდან. ქალაქის აყვავების ხანა მოიცავს ძვ. წ. 800-400 წლებს, რომლის დროსაც ნაკბე მაიას პირველ მსხვილს ქალაქს წარმოადგენდა. ქალაქის არქიტექტურული განვითარების დასაწყისი ემთხვევა ძვ. წ. 1000-800 წლებს შორის პერიოდს.

ნაკბე იპოვეს 1930 წელს, მაგრამ მისი არქიტექტურული გამოკვლევა მხოლოდ 1962-ში დაიწყო.
ოსკარის 79-ე დაჯილდოება

ოსკარის 79-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 79-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2007 წლის 25 თებერვალს და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2006 წელს გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. დაჯილდოება ჩვეულებისამებრ გაიმართა კოდაკის თეატრში, ჰოლივუდი, ლოს-ანჯელესი. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა . შოუს მასპინძელი იყო ელენ დეჯენერესი.

2 კვირით ადრე, 10 თებერვალს, -ში გაიმართა ცერემონია, სადაც გადაცემული იქნა აკადემიის ჯილდო ტექნიკური მიღწევებისთვის. შოუს უმასპინძლა მეგი ჯილენჰოლმა.

ყველაზე მეტი, ოთხი ჯილდო მიიღო მარტინ სკორსეზეს ფილმმა „მიცვალებულები“, მათ შორის საუკეთესო სურათისა და რეჟისორის ნომინაციების ჩათვლით. ეს სკორსეზესთვის პირველი ჯილდო იყო მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე რვაჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე. ყველაზე მეტი, 8 ნომინაცია მიიღო ფილმმა ოცნების გოგონები. ცერემონიის ტელეგადაცემას თვალი ადევნა თითქმის 40 მილიონმა მაყურებელმა.

ლაურეატები