iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ისრაფილი

ისრაფილი — ანგელოზი, რომელიც ჩაჰბერავს საყვირს განკვითხვის დღის მოახლოების ნიშნად. მიუხედავად იმისა რომ ყურანში მისი სახელი მოხსენიებული არაა, ის ერთ-ერთია ოთხ მთავარნაგელოზს შორის (ჯიბრაილი, მიქაილი, იზრაილი).„სიკვდილის წიგნი“ იხსენიებს ისრაფილს როგორც უძველეს მთავარანგელოზსს.

მუსლიმთა რწმენის მიხედვით ისრაფილი საყოველთაო განკვითხვისა და აღდგომის დღის მოახლოების ნიშნად იერუსალიმის წმინდა კლდეზე საყვირს ჩაჰბერავს. ის ხშირად ითვლება იუდაიზმისა და ქრისტიანობის მთავარანგელოზ რაფაელის მსგავსად.

ისრაფილი კალმით (ქალამ) წერს ადამიანთა ბედს და ღმერთის მიერ მთავარანგელოზთათვის გაცემულ ყველა ბრძანებას. მეორე ფრთით კი ისრაფილი ფარავს სახეს, რადგან არ ძალუძს შეხედოს ღმერთს.
მალიქი

მალიქი — ისლამური რწმენის მიხედვით ჯოჯოხეთის მცველი ანგელოზი, რომელსაც ახლავს ცხრამეტი მითიური მცველი (სურა 74:30). ყურანში მალიქი მოხსენიებულია 43:77-ში, როგორც ჯოჯოხეთის ანგელოზთა უფროსი.

გადმოცემის თანახმად ისრას და მირაჯის დროს მუჰამადი თავისი მოგზაურობისას მალიქსაც შეხვდა. როდესაც მუჰამადი სამოთხეში მივიდა, მას ყველა ანგელოზი ღიმილით შეეგება, გარდა მალიქისა. როდესაც მუჰამადმა ჰკითხა მთავარანგელოზ ჯიბრაელს, თუ რატომ შეინარჩუნა ამ ანგელოზმა ასეთი სიჩუმე, ჯიბრაილმა უპასუხა რომ ეს იყო ჯოჯოხეთის მცველი, რომელიც არასდროს იღიმოდა. ამის შემდგომ მუჰამადმა სთხოვა მალიქს ეჩვენებინა მისთვის ჯოჯოხეთი, ხოლო მალიქმა გააღო ჯოჯოხეთის კარიბჭე და მუჰამადმა იქ მყოფთა ტანჯვა იხილა.
ბანუ ხაზრაჯი

}

მუჰამადი ჩავიდა მედინაში, როგორც შუამავალი რომელიც მიწვეული იყო ბანუ აუსისა და ბანუ ხაზრაჯის მტრობის მოსაგვარებლად. მან ეს საბოლოოდ გააკეთა იმით, რომ ორივე ტომი ისლამზე მოაქცია და მუსლიმთა შორის სისხლისღვრა აკრძალა.

ბანუ ხაზრაჯები სამხრეთ არაბული წარმოშობის არიან, იქაურობის დატოვება კი ძვ. წ. მეშვიდე საუკუნეში მოუწიათ.
ხოჯა მარჯანლის წყარო

ხოჯა მარჯანლის წყარო მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ხოჯა მარჯანლის კვარტალში, ამავე სახელწოდების მეჩეთის მახლობლად. აგებულია მე-18 საუკუნეში. 1992 წლის 8 მაისს შუშის შტურმის შემდეგ წყარო მოუვლელ მდგომარეობაში იყო და საბოლოოდ დაშრა.

მე-18 საუკუნეში დაარსებული შუშა დაყოფილი იყო 17 უბნად. თითოეულ მათგანს ჰქონდა თავისი მეჩეთი, ეკლესია, წყარო და აბანო. ხოჯა მარჯანლის უბანი ეკუთვნის ზემო რაიონს და მდებარეობს ქალაქის ცენტრში. უბანი რომ დაიგო, აქ მეჩეთთან ერთად წყაროც ააგეს. უბნის ისტორია გადაჯაჭვულია ქალაქის ისტორიასთან.
იუსიფლის წყარო

იუსიფლის წყარო ან ჰაჯი იუსიფლის წყარო — შუშას რეგიონის ერთ-ერთი ცნობილი წყარო და ისტორიული ადგილი.
იუსიფლის წყარო ამჟამად მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ნიაზის ქუჩაზე. წყარო აშენდა მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში. იგი აშენდა ქალაქის ერთ-ერთი შეძლებული ადამიანის, ქერბალაი საჰლიას ხარჯზე და საჩუქრად გადასცეს უბნის მცხოვრებლებს.
გოგია

საკუთარი სახელი გოგია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აკაკი გოგია — ფეხბურთელი
ბესარიონ გოგია — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი
დავით გოგია — ფეხბურთელი
დავით გოგია — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
ზურაბ გოგია — პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი
ილია გოგია — პედაგოგი, მწერალი
ირაკლი გოგია — რეჟისორი
ირაკლი გოგია — სპორტსმენი (სამბო)
ომარ გოგია — პოლიციის გენერალ-მაიორი
მუხრან გოგია — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
ხიდრი

ალ-ხიდრი (; ალ-ხადირი, ხადერი, ხიდრი, ჰიდრი, ხიზრი, ქათირი, ხაზერი, ხადრი, ხედერი, ხიზირი, ხიზარი, ხილრი) — ფიგურა, რომელიც ყურანში აღწერილია, მაგრამ არ იხსენიებია სახელით. დახასიათებულია როგორც ღმერთის მართალი მსახური, დიდი სიბრძნითა და მისტიური ცოდნით. სხვადასხვა ისლამურ და არაისლამურ ტრადიციებში ხიდრი აღწერილია, როგორც ანგელოზი, წინასწარმეტყველი ან ვალი, რომელიც იცავს ზღვას, ასწავლის საიდუმლო ცოდნას და ეხმარება გაჭირვებულებს.

მიუხედავად იმისა რომ ის ყურანში სახელით არ იხსენიება, სწავლულთა აზრით სწორედ ეს ფიგურაა აღწერილი (სურა 18:65-82) როგორც ღმერთის მსახური, რომელსაც ბოძებული აქვს „ცოდნა“ და პასუხობს წინასწარმეტყველი მუსას (მოსეს) კითხვებს მის მიერ ჩადენილ იმ საქციელებზე, რომლებიც წინასწარმეტყველმა უსამართლოდ და არასწორად მიიჩნია (გემის ჩაძირვა, ბავშვის მოკვლა, არასტუმართმასპინძლობის საპასუხოდ ქალაქის კედლის უფასოდ გამაგრება). ამბის დასასრულს ხიდრი უხსნის მოსეს ყველა ჩადენილი საქციელის მართებულობას.
სურა (ყურანი)

სურა (; მრავლობითში: ) — ყურანის თავები. ყურანში 114 სურაა, რომლებიც აიებადაა დაყოფილი. სურები განსხვავებული ზომისაა, ყველაზე მოკლე (ალ-ქავსარი) მხოლოდ სამ აიას შეიცავს, მაშინ როცა ყველაზე გრძელი (ალ-ბაყარა) 286 აიას შეიცავს. 114 სურას ყოფენ ორ მონაკვეთად, 86 ითვლება მექურად, რომელიც ჰიჯრის პერიოდამდე შეიქმნა, ხოლო დანარჩენ 28-ს, მედინურად.
შელოცვა

შელოცვა — ხალხურ ზეპირსიტყვიერებაში გავრცელებული მაგიური ძალის მქონე სპეციალური ტექსტი, რომელსაც წარმოთქვამენ მოსალოდნელი ხიფათისაგან, ავადმყოფობისაგან, ავი თვალისაგან, ნადირისაგან და ა. შ. დაცვის მიზნით. ქართულ ფოლკლორში ძირითადად ცნობილია სამეურნეო და სამკურნალო შელოცვები. შელოცვები გვხვდება ძელ ქართულ ძეგლებში: „კურთხევანი“, „კარაბადინი“, „ავგაროზი“ და სხვა. დღესდღეობით შელოცვას მხოლოდ მხატვრული და ისტორიულ-შემეცნებითი ფუნქცია აქვს.
შერიფ-ფაშა

შერიფ-ფაშა (ჯაყელი) — ახალციხის ფაშა 1792-1796, 1801-1802, 1810-1812 წლებში. მამის სულეიმანის სიკვდილის შემდეგ ტახტისათვის ბრძოლაში შერიფ-ფაშა დამარცხდა და თავი არტანუჯის ციხეს შეაფარა. ფაშობა ჰასან-ფაშის შვილს ისაყ ჯაყელს არგუნეს. 1792 წელს შერიფ-ფაშა აჯანყდა, ისაყ ტახტიდან ჩამოაგდო და ფაშობა მიიღო. იგი, დაღესტნელებთან ერთად ხშირად აწყობდა ქურდულ თავდასხმებს საქართველოზე. 1796 წლის აგვისტოში ფაშობიდან გადააყენეს, სტამბოლში გაიწვიეს და ადანის ფაშობა უწყალობეს. 1801 წელს ახალციხის ფაშობა დაიბრუნა. 1802 წელს ისევ გააძევეს ახალციხიდან. 1810 წლის იანვარს ისევ დაიბრუნა ფაშობა. 1812 წელს აჭარელმა სელიმ-ფაშამ კვლავ გააძევა ახალციხიდან. შერიფ-ფაშამ თავი სტამბოლს შეაფარა, სადაც გარდაიცვალა.
პროკოფი შერვაშიძე

პროკოფი ლევანის ძე შარვაშიძე (, დ. 8 ივლისი, 1840 — გ. 31 დეკემბერი, 1915) — რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორი.

პროკოფი შარვაშიძე იყო რუსეთის იმპერიის მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ბათუმის ოლქისა და სოხუმის ოკრუგიდან; რუსეთის იმპერიის მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ბათუმის, ყარსის ოლქისა და სოხუმის ოკრუგიდან, ბათუმის სათათბიროს ხმოსანი, ქუთაისის დამფუძნებელი კრების, ყარსისა და ბათუმის სახელმწიფო სათათბიროს და სოხუმის ოლქის სრულუფლებიანი წევრი. ჰყავდა სამი ქალიშვილი: მერი შარვაშიძე-ერისთავი, თამარ შარვაშიძე-ზარნეკაუ (პრინც ოლდენბურგისა და აგრაფინა ჯაფარიძის ვაჟის, პეტრეს მეუღლე) და ელენე (ლენა) შარვაშიძე-ხომიაკოვა.
ზურაბ ქურციკიძე

ზურაბ ქურციკიძე (დ. 1 იანვარი, 1973, კუმკურგანი, უზბეკეთი — გ. 31 მაისი, 2023, თბილისი) — ქართველი ფოტორეპორტიორი.

ბიოგრაფია
1991-1996 წლებში სწავლობდა საქართველოს ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში.

სხვადასხვა პერიოდში მუშაობდა სხვადასხვა მედიასაშუალებაში. 2001-2003 წლებში იყო გაზეთ „რეზონანსის“ ფოტორეპორტიორი. 2004 წლიდან იყო ევროპული პრესის სააგენტოს ფოტოკორესპონდენტი. 2017 წლიდან ამავე პოზიციაზე მუშაობდა საქართველოს პირველ არხზე.

ზურაბ ქურციკიძეს გაშუქებული აქვს უახლესი ისტორიის არაერთი მნიშვნელოვანი მოვლენა როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. მათ შორის აღსანიშნავია 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომი, 2011 წლის 26 მაისის დარბევა თბილისში, 2014 წლის ევრომაიდნის მოვლენები კიევში, 2022 წელს რუსეთ-უკრაინის ომი.

ქურციკიძე ერთ-ერთი იყო იმ ფოტოგრაფებს შორის, რომლებიც 2011 წლის 7 ივლისს ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს, რასაც საზოგადოების მხრიდან პროტესტი მოჰყვა. შედეგად, ხელისუფლება იძულებული გახდა, ჟურნალისტები გაეთავისუფლებინა.

ხელისუფლება ცვლილების შემდეგ, საქართველოს პროკურატურამ საქმეზე ხელახალი გამოძიება დაიწყო.

2018 წელს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ 2011 წლის გამამტყუნებელი განაჩენი გააუქმა და ზურაბ ქურციკიძესთან ერთად, კიდევ სამი ფოტოგრაფი — გია აბდალაძე, ირაკლი და ნათია გედენიძეები სრულად გაამართლა. 2023 წლის აპრილში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ პროკურატურას ფოტოგრაფების სასარგებლოდ, მორალური ზიანისათვის ფინანსური კომპენსაციის გადახდა დააკისრა.

ზურაბ ქურციკიძე 2023 წლის 31 მაისს გარდაიცვალა. უკანასკნელი რამდენიმე დღე თბილისის ერთ-ერთი კლინიკის რეანიმაციულ განყოფილებაში გაატარა.
გუგავა

საკუთარი სახელი გუგავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ბერდია გუგავა — ქართველი მწვრთნელი (ძიუდო), პოლიტიკოსი
გიორგი გუგავა — ქართველი პოლიტიკოსი
გიორგი გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი
ელდარ გუგავა — ქართველი აგრონომი
ლევან გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი
ლექსო გუგავა — ქართველი მორაგბე
ჯოკია გუგავა — ქართველი მთასვლელი
იბლისი

იბლისი , აგრეთვე ცნობილი როგორც ებლისი — შაითანების ლიდერი ისლამში. ყურანზე დაყრდნობით იბლისი სამოთხიდან მას შემდეგ გამოაძევეს, რაც უარი განაცხადა ადამისთვის დაჩოქებაზე. იბლისის წარმოშობასა და ბუნებასთან დაკავშირებით ორი განსხვავებული თვალსაზრისი არსებობს.

როდესაც ალაჰმა უთხრა ანგელოზებს შეესრულებინათ სეჯდე ადამისთვის, ყველამ შეასრულა იგი, გარდა იბლისისა, ხოლო როდესაც ღმერთმა ჰკითხა მას ამ საქციელის მიზეზი, მან უპასუხა: უთხრა: „მე მასზე უკეთესი ვარ, მე ცეცხლისგან გამაჩინე, და ის ტალახისგან გააჩინე შენ.“
ჰუდაიბის ხელშეკრულება

ჰუდაიბის ხელშეკრულება — მოვლენა, რომელიც მოხდა წინასწარმეტყველ მუჰამადის დროს. ეს იყო გადამწყვეტი ხელშეკრულება მუჰამედს (მედინის მხრიდან) და მექელ კურაიშელთა ტომს შორის 628 წლის იანვარში. ამან ხელი შეუწყო ორ ქალაქს შორის დაძაბულობის შესუსტებას. მხარეები 10 წლიან მშვიდობაზე შეთანხდნენ. მაჰმადის მიმდევრებს უფლება მიეცათ შემდეგ წელს მშვიდობიანად მოელოცათ მექა, მათ „პირველი პ დაბრუნებულიყვნენ შემდეგ წელს მშვიდობიანი მომლოცველობით, მოგვიანებით ცნობილი როგორც პირველი მომლოცველები. მომდევნო წლის თებერვალში მუჰამადმა მექაში 2000 ადამიანთან ერთად ჰაჯი აღასრულა.
მიხეილ პაპაჯანოვი

მიხეილ ივანეს ძე პაპაჯანოვი (; დ. 7 სექტემბერი, 1869 — გ. 1930) — პოლიტიკური მოღვაწე. დაშნაკი.

ბიოგრაფია
თბილისის პირველი გიმნაზიის კურსდამთავრებული. სწავლობდა ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტზე.

პოლიტიკური მოღვაწეობა
რუსეთის მე-4 მოწვევის დუმის დეპუტატი ბაქოს, ელისავედპოლსკისა და ერევნის გუბერნიიდან. 1912 წლიდან პარტია „დაშნაკცუთუნი“-ს წევრი.

მუშაობდა თბილისის საოლქო სასამართლოში. საადვოკატო პრაქტიკას ეწეოდა ერევანში, ალექსანდროპლსა და თბილისში. 1899 წლიდან ცხოვრობდა ბაქოში.

1912 წლიდან რუსეთის მე-4 მოწვევის სახელმწიფო დუმის დეპუტატია და კონსტიტუციურ-დემოკრატიული ფრაქციის წევრი.

მონაწილეობა მიიღო 1917 წლის თებერვლის რევოლუციაში; 1917 წლის 27 თბერვლიდან გახდა სახელმწიფო დუმის დროებითი კომიტეტის წევრი, ; ხოლო 9 აპრილიდან დაინიშნა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის კომისრად.

1917 წლის 12 ოქტომბერს უარი თქვა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომისრის თანამდებობაზე.
ალფრედ აჰო

ალფრედ ვაინო აჰო (; დ. 9 აგვისტო, 1941, ტიმინსი, ონტარიო, კანადა) — კანადელი მეცნიერი კომპიუტერულ ტექნოლოგიებში, უმეტესად ცნობილი თავისი ნამუშევრებით პროგრამირების ენების, კომპილატორების და მასთან დაკავშირებული ალგორითმების სფეროში; ასევე კომპიუტერული პროგრამირების ხელოვნებისა და მეცნიერების სახელმძღვანელოს ავტორი. ტიურინგის პრემიის ლაურეატი (2020).

ბაკალავრის ხარისხი ფიზიკაში მიიღო ტორონტოს უნივერსიტეტში, დოქტორის ხარისხი ელექტროტექნიკასა და ინფორმატიკაში — პრინსტონის უნივერსიტეტში.

ჯილდოები და აღიარება
2003 — ჯონ ფონ ნეიმანის მედალი
2017 — იაპონური კორპორაცია -ის & 
2020 — ტიურინგის პრემია
2022 — აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი
სუმბათაშვილები

სუმბათაშვილები — ქართული თავადური საგვარეულო, რომელიც რამდენიმე შტოდ გაიყო. ქართულ წყაროებში იხსენიებიან საუკუნიდან. თავდაპირველი ფორმა იყო „სუმბატისძე“. ქართლის სამეფოში იკავებდნენ მეითრების თანამდებობას. ერთი პერიოდი თბილისისა და ნავთლუღის მოურავებიც იყვნენ. ქვიშხეთში ფლოდნენ საკუთარ საგვარეულო სასახლეს. - საუკუნეებში ჰქონდათ თავისი სათავადო. იოანე ბატონიშვილის მიხედვით, სომხური წარმოშობის გვარია. თავის საგვარეულოს უკავშირებდნენ მცირე სომხეთის მმართველ ბაგრატუნების დინასტიას. ჩანან ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც თან დართული აქვს 1783 წ. გეორგიევსკის ტრაქტატს. აქტიურ მონაწილეობას იღებდნენ კრწანისის ბრძოლაში. სუმბათაშავილებს არ ჰქონდათ რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში უმაღლესი გადაწყვეტილებით დამტკიცებული გერბი, თუმცა ცნობილია მათი საგვარეულო გერბების ორი ვარიანტი. თეიმურაზ სიგელში (28 იანვარი, 1789 წ.) ქაიხოსრო მეითრიშვილი (ანუ მეითარის ძე) სუმბათაშვილი და მისი შვილები აბდულა-ბეგი და პაატა დასახელებული არიან თავადებად. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, 1850 წლის 6 დეკემბერს დაუმტკიცდათ თავადის სტატუსი. გვარი რუსიფიცრებული იყო როგორც სუმბატოვი . საგვარეულოს ცნობილი წარმომადგენელია ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინი.
პალადიონ ბარელაძე

პალადიონ ბარელაძე (დ. 19 მარტი, 1920, სოფელი პერევისა, ჭიათურის რაიონი — გ. 9 მაისი, 2014, თბილისი) — ქართველი ოტორინოლარინგოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი, სამედიცინო სამსახურის პოდპოლკოვნიკი, საქართველოს დამსახურებული ექიმი.

ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში — 1942–1946 წლებში იყო 198–ე მსროლელი დივიზიის მთავარი ექიმი. 1947–1949 წლებში იყო საავიაციო არმიის სამხედრო ნაწილის მთავარი ექიმი, 1949–1955 წლებში — საავიაციო არმიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორატორიის ოტოლარინგოლოგი. 1955–1968 წლებში იყო ლენინგრადის სამხედრო სამედიცინო აკადემიის ოტოლარინგოლოგიის კათედრის დოცენტი, სადაც 1963 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ვესტიბულარული შერჩევისას ცენტრალური ნერვული სისტემის უმაღლესი განყოფილებების ფუნქციონალური როლის შესახებ“.

1968–1969 წლებში იყო საქართველოს ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1969–1973 წლებში — პედიატრიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი.

1963–1964 წლებში სპეციალური დავალებით მივლინებული იყო კუბის რესპუბლიკის მთავარ სამხედრო ჰოსპიტალში. იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ბავშვთა მთავარი ლარინგოლოგი, №4 ბავშვთა საავადმყოფოს განყოფილების უფროსი.

პალადიონ ბარელაძე ავტორია 25 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია.

ჯილდოები და აღიარება
1944 — წითელი ვარსკვლავის ორდენი
1945 — სამამულო ომის ხარისხის ორდენი
1953 — მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“
რაულ კასტროს საპატიო სიგელი და მადლობა
1976 — საქართველოს დამსახურებული ექიმი
ვალერიან ჯიქია

ვალერიან ნიკოლოზის ძე ჯიქია (დ. 1920, სოფ. საბერიო — გ. აპრილი, 1988) — საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის პრორექტორი, სკკპ წევრი, სოციალისტური შრომის გმირი.

ბიოგრაფია
ვალერიან ჯიქია დაიბადა 1920 წელს სოფელ საბერიოში ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1938 წელს დაამთავრა გალის საშუალო სკოლა. 1939 წელს მას ნიშნავენ საბერიოს საშუალო სკოლის მასწავლებლად, 1940 წელს ირჩევენ საქართველოს ალკკ გალის რაიკომის მეორე, ხოლო შემდეგ პირველ მდივნად, 1942 წელს დააწინაურეს საქართველოს ალკკ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მდივნად. 1944-1946 წლებში მუშაობდა საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტში ჯერ სასოფლო-სამეურნეო განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდეგ პარტიულ-კომკავშირული ორგანიზაციების განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდეგ პარტიულ-კომკავშირული ორგანიზაციების განყოფილების ინსტრუქტორად, უფრო გვიან კი კადრების განყოფილების გამგედ.

1946 წელს ვ. ჯიქია აირჩიეს საქართველოს კპ გულრიფშის რაიონის რაიკომის მეორე მდივნად. იმავე წელს იგი წარჩინებებით ამთავრებს სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტს. 1950 წლიდან ვ. ჯიქია საქართველოს კპ გალის რაიკომის პირველი მდივანია. 1952 წელს კი საქართელოს კპ სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი. 1952-1953 წლებში ვ. ჯიქია საქართველოს კპ გუდაუთის რაიკომის პირველი მდივანია. 1953 წლიდან იგი სამეურნეო სამუშაოზე გადაყავთ და 23 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ახალი ათონის სუბტროპიკულ საბჭოთა მეურნეობა „ფარცხას“.

1977 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ვ. ჯიქია ხელმძღვანელობდა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის სამეურნეო-ადმინისტრაციული მუშაობის დარგს.

ვ. ჯიქია სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის წევრად, პარტიის გულრიფშის, გუდაუთის, გალის რაიონული და სოხუმის საქალაქო კომიტეტების ბიუროების წევრად. დაჯილდოვებული იყო მედლებით, საქართველოს სსრ და აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების პრეზიდიუმის საპატიო სიგელებით, საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის ოქროსა და ვერცხლის მედლებით.
დაღესტნის ოლქი

დაღესტნის ოლქი — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (შემდგომ — რსფსრ-ში). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. თემირ-ხან-შურა. ფართობი 29 350 კმ², მოსახლეობა (1897 წ.) — 571 154 ადამიანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა — თერგის ოლქი, დასავლეთით — ტფილისის გუბერნია, სამხრეთით — ბაქოსა და ელიზავეტპოლის გუბერნიები.

ისტორია
1859 წელს რუსეთის იმპერიის მიერ კასპიის ზღვის სანაპიროზე მდებარე დაღესტნის მხარის დაპყრობის შედეგად, მეფისნაცვლის მიერ შემოკრებილი მიწები გაიყო სამ ნაწილად: პირველი შეუერთდა კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთას (შემდგომში თერგის ოლქი), მეორე — კასპიისპირა მხარეს, მესამე კი — ლიზგინთა კორდონის ხაზს. ეს უკანასკნელი კი იმპერატორის უმაღლესი განკარგულებით 1959 წლის 26 აპრილს გაუქმდა|35710.

1860 წლის 18 (30) ივლისს გენერალ-ფელდმარშალის ბარიატინსკის მიერ მიღებულ იქნა შემდეგი გადაწყვეტილება: დერბენტის გუბერნიის ყუბის მაზრა ჩამოსცლოდა კასპიისპირა მხარეს და შერთვოდა ბაქოს გუბერნიას; ქალაქ დერბენტისთვის ულუსის მაღალთან ერთად შეიქმნილიყო განსაკუთრებული მმართველობა; დერბენტის გუბერნია გაუქმებულიყო და მისი დარჩენილი ნაწილები შეერთებულიყო კასპიისპირა მხარისთვის; კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილში კი წარმოქმნილიყო დაღესტნის ოლქი და ზაქათალის ოკრუგი შემდეგი პირობებით:
დაღესტნის ახალი ოლქი უნდა შემდგარიყო კასპიისპირა მხარის ნაწილებისაგან, რომლისაგანაც გამოკლებული უნდა ყოფილიყო ყუბის ოლქი და შემატებოდა დანარჩენი დაღესტანი, დროებით თერგის ოლქში შემავალი მდინარე ანდის-კოისუს მარცხენა სანაპიროს გარდა.
დაღესტნის მმართველობა უნდა გაყოფილიყო ორად: სამხედროდ და სამოქალაქოდ.
სამოქალაქო მმართველობას დაექვემდევარა: ქალაქი დერბენტი, ულუსის მაღალი და საპორტო ქალაქი პეტროვსკი.
სამხედრო მმართველობას დაექვემდებარა დაღესტნის ოლქის მთელი დარჩენილი ტერიტორია, რომელიც თავის მხრივ გაიყო ოთხ განყოფილებად: ჩრდილოეთ დაღესტანი, შუა დაღესტანი, სამხრეთ დაღესტანი და ზემო დაღესტანი.
სამხედრო განყოფილებები დაიყო ოკრუგებად და სახანოებად, ხოლო ოკრუგები სანაიბოებად. ამის გარდა, სულაკისპირა სოფლებისგან შეიქმნა განსაკუთრებული სულაკისპირა სანაიბო.
ზემო დაღესტანში უნდა შესულიყო დაღესტნის ის ნაწილი, რომელიც მანამდე ლეზგინთა საკარდონო ხაზში შედიოდა და წარმოადგენდა ბეჟიტის უბანს. ზემო დაღესტნის სამხედრო მეთაურს ასევე ჰქონდა კავკასიონის სამხრეთ კალთებზე გავლენაც, კერძოდ მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაიპირზე, რომელშიც შედიოდა ტფილისის გუბერნიის თელავის მაზრა და ზაქათალის ოკრუგი.
ზაქათალოს ოკრუგი, რომელიც წარმოადგენდა ყოფილ ჭარ-ბელაქნის ოკრუგს, მისი მთიანი მაღალები სამხრეთ დაღესტანის სამურის ოკრუგს გადაეცა. ზაქათალის ოკრუგი სამოქალაქო მმართველობით უშუალოდ კავკასიის მეფისნაცვალს დაექვემდებარა, ხოლო სამხედრო მართველობით — დაღესტნის ოლქის სამხედრო მეთაურს. ყვარელის უბანი კი სამხედრო მმართველობით ზემო დაღესტნის მეთაურს დაექვემდებარა. თიანეთის ოკრუგი და ნუხის მაზრა სრულად იქნა განთავისუფლებული სამხედრო მმართველობისაგან და დაექვემდებარნენ შესაბამისად ტფილისის და ბაქოს გუბერნიებს.
თერგის ოლქი

} — 1920) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (შემდგომ — რსფსრ-ში). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ვლადიკავკაზი. ფართობი 75 400 კმ², მოსახლეობა (1897 წ.) — 933 936 ადამიანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა — სტავროპოლისა და ასტრახანის, დასავლეთით — ტფილისის გუბერნია, სამხრეთით — ბაქოსა, ტფილისის და ქუთაისის გუბერნიები.

ისტორია
1857 წლის 10 დეკემბერს კავკასიის ფრონტის მარცხენა ფრთა დაიყო 4 ოკრუგად: ყაბარდოს, სამხედრო-ოსეთის, ჩეთნეთისა და კუმიკის.

1858 წლის 14 აგვისტოდან 8 სექტემბრამდე თერგისა და არღუნის ზემო დინებაში მცხოვრებმა: ჭანთის, მულკოის, დეშნის, ძუშსოის, ჩუჟნაკოის, ტერელოს, ხოჩაროის, ჰელდიროის, ჩახოის, ნამახის, მაისტის, შატოისა და ჩებერლოის მთიელთა საზოგადოებებმა გამოთქვეს მორჩილება რუსეთი იმპერიის მიმართ.

1858 წლის 3 დეკემბერს შეიქმნა ჭანთის, ახოსა და შატოის სანაიბო.

1860 წლის 8 (20) თებერვლის უმაღლესი ბრძანებულებით კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთას დაერქვა თერგის ოლქი, მარჯვენას — ყუბანის ოლქი, ხოლო ორივეს სტავროპოლის გუბერნიასთან ერთად კი — ჩრდილოეთ კავკასია.

1862 წლის 29 მაისს მოხდა თერგის ოლქის დაყოფა ადმინისტრაციულ ერთეულებად.
სამხედრო განყოფილება.
დასავლეთის განყოფილება;
ყაბარდოს ოკრუგი (დიდი და პატარა ყაბარდო, ასევე ბალყარების, ბეზენგის, ხულამის, ჩეგემისა და ურუსპის მთიელთა საზოგადოებები);
ოსეთის ოკრუგი (ოსებით დასახლებული რეგიონი);
ინგუშეთის ოკრუგი (ნაზრონოვის, ყარაბულახის, ღალღაის, ქისტეთის, აკინსკისა და წორინსკი საზოგადოებები).
ცენტრალური განყოფილება;
ჩეჩნეთის ოკრუგი (პატარა და დიდი ჩეჩნეთი, თერგისზედა და კაჩკალიკოვის ჩეჩნების საზოგადოებები);
არღუნის ოკრუგი (შატოის, ჭანთის, ჩაბერლოევისა და შაროევის საზოგადოებები);
იჩქერიის ოკრუგი (იჩქერია).
აღმოსავლეთის განყოფილება.
კუმიკის ოკრუგი (კუმიკებით დასახლებული დაბლობი);
მთიანი ოკრუგი (სალატავის, აუხოვსკისა და ზანდაკის).
კავკასიის მინერალური წყლების სამხედრო მეთაურის ცალკეული სამმართველო.
ვლადიკავკაზის საქალაქო სამმართველო.

1869 წლის 30 დეკემბერს თერგის ოლქი დაიყო 7 ადმინისტრაციულ ერთეულად.
გეორგიევსკის ოკრუგი
ვლადიკავკაზის ოკრუგი
გროზნოს ოკრუგი
არღუნის ოკრუგი
ვედენის ოკრუგი
ყიზლარის ოკრუგი
ხასავ-იურტის ოკრუგი
ყუბანის ოლქი

} — 28 იანვარი, 1918) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (შემდგომ — რსფსრ-ში). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ეკატერინოდარი. ფართობი 94 360 კმ², მოსახლეობა (1897 წ.) — 1 918 881 ადამიანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა — სტავროპოლისა, სამხრეთით — სოხუმის ოკრუგი და ქუთაისისა და შავი ზღვის გუბერნიები.

ისტორია
1860 წლის 8 (20) თებერვლის უმაღლესი ბრძანებულებით შეიქმნა ყუბანის ოლქი.

1918 წლის 28 იანვარს ყუბანის სამხარეო ჯარების რადას მიერ, ყოფილი ყუბანის ოლქის ტერიტორიაზე გამოცხადდა ყუბანის სახალხო რესპუბლიკა, როგორც რუსეთის ფედერალური რესპუბლიკის სუბიექტი, ხოლო 16 თებერვალს — დამოუკიდებლობა.

1918 წლის მარტს, მას შემდეგ, რაც ბოლშევიკებმა დაიკავეს ქალაქი ეკატერინოდარი, იმავე წლის 16 აპრილიდან წარმოიქმნა ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკა, რომელიც 30 მაისს შევიდა ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკაში, ხოლო 7 ივლისს — ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკაში.

1918 წელს ა. დენიკინის მოხალისეთა არმიამ ორჯერ სცადა დაეკავა ყუბანის ოლქის ტერიტორია. აგვისტოში აიღეს ეკატერინოდარი, ხოლო წლის ბოლომდე მთელი ყუბანის ტერიტორია. 1918 წლის 5 დეკემბერს, ყუბანის სამხარეო მთავრობის მიერ ოლქის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა ყუბანის მხარე.

1920 წელს ყოფილი ყუბანის ოლქის ტერიტორია დაიკავა მუშურ-გლეხურმა წითელმა არმიამ. შემდგომი ცდები, დამხობილიყო საბჭოთა ხელისუფლება მარცხით დასრულდა. 1920 წლის 7 დეკემბერს ტერიტორია შევიდა ყუბან-შავი ზღვის ოლქში.
ლიონიძეები

ლიონიძეები, ლეონიძეები — ქართული თავადური საგვარეულო. თუ იოანე ბატონიშვილის კვლევას დავჯუერებთ, საქართველოში წინათაც არსებობდა ლიონიძეების სხვა საგვარეულო (რომელიც თავს უკავშირებდნენ სომეხ მეფეებს). როდესაც ისინი გაქრნენ, ერეკლე მათი სამფლობელოები გადასცა თავის მდივანბეგსა და კარისკაცს, სოლომონს; მან და მისმა შთამომავლობამ ვითომცდა მიიღო გვარი მათი გვარი და მამულები. სარწმუნო ცნობებით, ისინი კახელები ანუ ქართული წარმოშობის არიან. დოკუმენტებიდან ცნობილია, რომ ერეკლე 1779 წლის სიგელით აიყვანა თავადის ხარისხში მდივანბეგი სოლომონ ლიონიძე, სამეფო კარის მღვდილის, ანდრია ლიონიძის შვილი. 1786 წლის 25 სექტემბერს მეფე ერეკლეს სიგელში იგი ასევე თავადად იყო დასახელებული. ეს ოჯახი მოიხსენიება 1783 წ. გეორგიევსკის ტრაქტატთან დაკავშირებულ კახეთის თავადთა ნუსხაში. 1825 წლის 20 სექტემბერს, რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭოს უმაღლესი გადაწყვეტილებით, ივანე და ალექსანდრე სოლომონის ძე ლიონიძეები დაამტკიცეს თავადებად რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. გვარი რუსიფიცირებული იყო. . გვარის ფორმა ლ ე ო ნ ი ძ ე გვიანდელია - მისი დამკვიდრება მოხდა საუკუნის მიწურულში; ერთხანს ის ძველი ფორმის პარალელურად იხმარებოდა, ხოლო შემდეგ ია მარუშიძის (ზ. ჭიჭინაძის) მონოგრაფიული ნარკვევი - „სოლომონ ლეონიძე, მსაჯული მეფე ერეკლესი და საქართველოს რუსეთთან შეერთების მომზადების წვლილნი“ — ფართოდ ავრცელებს ამ ახალ ფორმას ჩვენში. სოლომონი იყო შვილი თელავის კარის დეკანოზის ანდრია ლიონიძისა. ლიონიძეებს არ ჰქონდათ რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში უმაღლესი გადაწყვეტილებით დამტკიცებული გერბი, თუმცა ცნობილია მათი საგვარეულო გერბების ორი ვარიანტი.
ვიქტორ ორბანი

ვიქტორ ორბანი (; დ. 31 მაისი, 1963, სეკეშფეჰერვარი, უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკა) — უნგრელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი 1998-2002 წლებსა და 2010 წლიდან 2026 წლამდე. ლიდერი პარტიისა „ფიდესი — უნგრეთის სამოქალაქო კავშირი“.

ვიქტორ ორბანმა შეცვალა უნგრეთის მმართველობის მოდელი და ქვეყანაში დაამყარა პოლიტიკური სისტემა, რომელსაც თავად „ილიბერალურ დემოკრატიას“ უწოდებს. ამასთან ერთად, მან ხელი შეუწყო ევროსკეპტიციზმის გაძლიერებას, ებრძოდა ლიბერალურ დემოკრატიას და ჩინეთთან, რუსეთსა და თურქეთთან უფრო მჭიდრო კავშირების დამყარებას ხელი შეუწყო. მისი მმართველობის პერიოდში მის ადმინისტრაციასთან დაკავშირებული ელიტები მნიშვნელოვნად გამდიდრდნენ, ხოლო თავად რეჟიმი კლეპტოკრატიას დაემსგავსა. ორბანის მიერ უნგრეთში დამყარებულ რეჟიმს გააჩნია ჰიბრიდული რეჟიმის, დომინანტური პარტიის სისტემისა და მაფიოზურ სახელმწიფოს მახასიათებლები.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და ოჯახი
საშუალო სკოლის დამთავრებისა და სამხედრო სამსახურის შემდეგ (1981-1982 წწ.) ჩაირიცხა ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1987 წელს დაამთავრა და ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა სოფლის მეურნეობისა და კვების მრეწველობის სამინისტროს დაქვემდებარებულ ინსტიტუტში სოციოლოგად. 1989 წელს მიიღო სოროსის ფონდის სტიპენდია და ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა პემბროკის კოლეჯში, ოქსფორდი.

ჰყავს მეუღლე (ანიკო ლევაი) და ხუთი შვილი (რეიჩელ, გასპარი, შარა, როზა და ფლორა).