iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მოსკოვის კოზმას და დამიანეს ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1791-1803
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები = დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა = 1
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.735408
| გრძედი = 37.611947
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის კოზმას და დამიანეს ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში.

ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია მაცხოვრის სახელზე, ხოლო ეგვტერები კოზმა და დამიანესა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ხის ეკლესია თანამედროვე ეკლესიის ადგილზე დაიწვა 1547 და 1629 წელს. ძველი ქვის ეკლესია კი რომელიც თანამედროვეს ადგილზე იყო მოიხსენიება 1639 წლის დოკუმენტებში.

ამჟამინდელი ეკლესია ააგეს მატვეი კაზაკოვის პროექტის მიხედვით 1791-1793 წლებში (საბოლოოდ დასრულდა 1803 წელს). ეკლესია ააგეს მოძველებული ტაძრის ადგილზე. მშენებლობა მიმდინარეობდა ვაჭარ მ. ხლებნიკოვის ფინანსებით, რომლის სახლიც მდებარეობდა იმავე ქუჩაზე გზის მეორე მხარეს. 1893 წელს ეკლესია განაახლეს.

საბჭოთა ხელისუფლებამ კოზმასა და დამიანეს ეკლესია დახურა 1920-იან წლებში. 1929 წლის ნოემბერში მოანგრიეს ღობე გზის გაფართოების მიზნით. 1930 წლის დასაწყისში დაგეგმეს ეკლესიის სრულიად დანგრევა, თუმცა ეკლესია გადაურჩა დანგრევას.

ეკლესიის შიგნით მოაწყვეს საწყობი, ხოლო მის წინ - ლუდის ბარი. 1950-1960 წლებში ეკლესიის შიგნით განათავსეს სამაკეტო სახელოსნო. 1965 წლიდან კი ავტომოტოტურისტების კლუბი.

1958 წელს ეკლესიის ფასადებზე მიმდინარეობდა სასწავლო რესტავრაცია, აღადგინეს მოოქროვილი გუმბათი და ჯვარი.

1972 წელს ეკლესიის გარშემო ააგეს ახალი ხობე, ძველის მიხედვით, თუმცა ბოლომდე არ იმეორებდა მას.

1992 წელს ეკლესია დროებით გადაეცა ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების აკადემიას ბიბლიოთეკის განსათავსებლად.

რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას შენობა დაუბრუნდა 1993 წელს. თანდათანობით მოხსნეს საბჭოთა გადახურვა და აღადგინეს ტაძრის ინტერიერის თავდაპირველი სახე. დააყენეს ახალი ცენტრალური კანკელი და აღადგინეს ეგვტერების კანკელები.

ეკლესიაში ამჟამად მიმდინარეობს მუდმივი ღვთისმსახურება.
რეგვენასებრნი

რეგვენასებრნი — ფრინველთა ოჯახი რეგვენასნაირთა რიგისა. მოიცავს 3 გვარის 10 სახეობას. კარგად ფრენენ, ცურავენ და ყვინთავენ, სიცოცხლის უდიდეს ნაწილს ღია ზღვაში ატარებენ. გავრცელებული არიან წყნარი ოკეანის სანაპიროსა და კუნძულებზე, აგრეთვე ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყელებში. საშუალო და დიდი ზომის ფრინველები არიან; ყველაზე პატარა სახეობის — ყავისფერი რეგვენის სხეულის სიგრძეა 64 სმ, წონა — 725 გ, ხოლო ყველაზე მსხვილი — ჩრდილოური რეგვენა სიგრძეში 100 სმ და წონაში 3,6 კგ-მდეა. მარტივი ფორმისანი არიან, გააჩნიათ მოკლე კისერი და წაწვეტებული კუდი. გამრავლებისას ქმნიან კოლონიებს. დედალი დებს 2 კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 42-55 დღე-ღამე, კრუხობს ორივე მშობელი. იკვებებიან თევზითა და ზღვის უხერხემლოებით (მაგ. თავფეხიანები), აგრეთვე თევზსაჭერ გემებზე დარჩენილი ლეშით.

გვარები
პატარა ალაგიოლი

პატარა ალაგიოლი — ტბა აზერბაიჯანში, ყარაბაღის ვულკანურ მთიანეთზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2739 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1,2 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 4 მ. გარშემორტყმულია ალპური მდელოთი. გაწოლილია დიდი ალაგიოლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ზაფხულში წყლის ტემპერატურა არ აჭარბებს 14-16°-ს. ოქტომბრის ბოლოდან მაისის დასაწყისამდე ტბა ყინულითააა დაფარული. იყენებენ სარწყავად.
ჩერნობილელების მემორიალი (არმავირი)

ჩერნობილელების მემორიალი — მემორიალი რუსეთში. წარმოადგენს ქალაქ არმავირის ერთ-ერთ არქიტექტურულ ღირსშესანიშნაობას. მდებარეობს თემატურ ჩერნობილელების პარკში. ჩერნობილელების ხსოვნისადმი მიძღვნილი პირველი მემორიალი 1996 წელს დაიდგა. 2013 წელს მისი დემონტაჟი განხორციელდა, ხოლო მის ადგილას 2014 წელს ჩერნობილელების ახალი მემორიალი აღიმართა.

პირველი მემორიალი
მემორიალის დადგმის ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი არმავირის კაზაკთა წრის ესაული ალექსანდრე ივანოვი იყო. ხოლო პროექტი არქიტექტორმა ნიკოლოზ სამბუროვმა, მოქანდაკე ვ. ბატრაკოვმა და მხატვარმა ნატალია ბერეზოვსკაიამ შეასრულეს. ხის ცოტა ზევით ამოკვეთილია მართლმადიდებლური ჯვარი.

2010 წლის დასაწყისში გადაწყდა, რომ „ხის მემორიალი“ თავისი იდეითა და დანიშნულებით სრულად ვერ შეესაბამებოდა ჩერნობილელების მემორიალს. ამიტომ, 2013 წელს მონუმენტის დემონტაჟი განხორციელდა, ხოლო მის ადგილზე ახალი მემორიალი აღიმართა.

მეორე მემორიალი
ახალი მემორიალის მშენებლობა 2013-2014 წლებში მიმდინარეობდა. მისი გახსნა 2014 წლის 20 სექტემბერს შედგა. მემორიალი წარმოადგენს გისოსებიან გლობუსს, რომლის შიგნითაც ატომია გამომწყვდეული (ასახიერებს ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ავარიის საფრთხეს მთელი მსოფლიოსათვის). ხუთი მამაკაცი გლობუსს საკუთარი სხეულით ეღობება (ხუთი მამაკაცი გამოხატავს კონტინენტების რაოდენობას, მოხალისეები, რომლებიც „მსოფლიოს კატასტროფისაგან დასაცავად“ გადაეღობნენ). ახალი მემორიალის ავტორი — არმავირელი მოქანდაკე სერგეი კამიშიანია.
გზა იხვის ჭუჭულებს! (ძეგლი)

გზა იხვის ჭუჭულებს! — ძეგლი რუსეთში. წარმოადგენს ქალაქ მოსკოვის ერთ-ერთ ღირსშესანისნაობას. დაიდგა 1991 წელს ნოვოდევიჩის მონასტრის გვერდით მდებარე სკვერში.

ისტორია
სკულპტურული კომპოზიცია „გზა იხვის ჭუჭულებს!“ ნოვოდევიჩის მონასტრის გვერდით არსებულ სკვერში მდებარე გუბის პირას 1991 წელს დაიდგა. ამერიკელი მწერლის რობერტ მაკ-კლოსკის 1941 წელს გამოქვეყნებულმა ზღაპრულმა მოთხრობამ „გზა იხვის ჭუჭულებს!“, იმდენად დიდი პოპულარობა მოიპოვა, რომ ბოსტონის ხელმძღვანელობამ ცენტრალურ პარკში წიგნის მთავარი გმირის — დედა იხვის მისის მალარდისა და მისი რვა ჭუჭულის ძეგლის დადგმა გადაწყვიტა. მემორიალის ესკიზები რობერტ მაკ-კლოსკის უდიდესმა თაყვანისმცემელმა ნენსი შენმა შექმნა. 1991 წელს ამ ძეგლის ასლი ბარბარა ბუშმა რაისა გორბაჩოვას აჩუქა, რომელიც ამ კომპოზიციით ქმართან ერთად ბოსტონში ვიზიტისას დაინტერესდა. ამ ამბის გაგების შემდეგ, ავტორმა მისი აღდგენა გადაწყვიტა და 2000 წლის 18 სექტემბერს აღდგენილი კომპოზიციის საზეიმო გახსნა გაიმართა. ცერემონიაზე იმყოფებოდნენ სსრკ-ის ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ გორბაჩოვი ქალიშვილ ირინასთან ერთად, აშშ-ის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში ჯეიმზ კოლინზი, იმდროინდელი კულტურის მინისტრი მიხეილ შვიდკოი, მოსკოვის მთავრობის კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე იგორ ბუგაევი და სხვები.

ამჟამად ვანდალიზმისაგან დასაცავად ძეგლი არმატურით არის დამაგრებული, ხოლო ცოტა მოშორებით დაცვის ჯიხური დგას.

აღწერა
ბრინჯაოს სკულპტურული კომპოზიცია „გზა იხვის ჭუჭულებს!“ ქვით მოპირკეთებულ ბილიკზე დგას და ცხრა ფიგურისაგან შედგება. დედა იხვი მალარდი და რვა ჭუჭული: ჯეკა, კეკა, ლეკა, მეკა, ნეკა, კვეკა, პეკა და კვაკა. ძეგლი რუსეთის ფედერაციისა და ამერიკის შეერთებული შტატების შერიგების ერთგვარ სიმბოლოს წარმოადგენს.
მასაზირის ტბა

მასაზირის ტბა — ტბა აზერბაიჯანში. მდებარეობს ქალაქ ბაქოს ჩრდილო-დასავლეთით 21 კმ-ში, ზღვის დონიდან –8 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 9,2 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 1 მ. წყალი მარილიანია, დამახასიათებელია ქლორიდისა და სულფატის მაღალი კონცენტრაცია, რაც ტბას მოწითალო-მოვარდისფრო შეფერილობას აძლევს. მაღალი მარილიანობის გამო, ტბა თითქმის მოკლებულია ფლორასა და ფაუნას. მარილიანობა 330 ‰. ტბაში მარილს 1813 წლიდან მოიპოვებენ. 2010 წელს ტბის სანაპიროზე გაიხსნა მარილის მწარმოებელი ქარხანა „“, რომელიც ყოველდღიურად აწარმოებს 300 ტ. მარილს. საწარმოო კომპლექსი 7 ჰა-ზეა გავრცელებული. მასაზირის ტბა წარმოადგენს სუფრის მარილის მნიშვნელოვან წყაროს, რომლის მარაგი შეადგენს დაახლოებით 1735 მლნ. ტონას. საუკუნის 20-იან წლებში ტბიდან ყოველწლიურად მოიპოვებდნენ 100 ტონა მარილს, ამჟამად დაახლოებით 90 ათ. ტონას. მარილის მოპოვება ხდება როგორც თხევად, ისე მყარ მდგომარეობაში. ტბაში არსებული მარილი სამკურნალოა. ტბასთან მდებარეობს სოფელი მასაზირი.
აჯინოურის ტბა

აჯინოურის ტბა — ტბა აზერბაიჯანში. მდებარეობს მინგეჩაურის წყალსაცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, აჯინოურის ველის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 107 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 12,4 კმ². საშუალო სიღრმე 0,5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,4 მ. აჯინოურის ტბა ტექტონიკური წარმოშობისაა. დროგამოშვებით ერთვის მდინარე დაჰნა.
ნასიბ იუსიფბეილი

ნასიბ იუსიფის ძე იუსიფბეილი (; დ. 1881, განჯა, რუსეთის იმპერია — გ. 31 მაისი, 1920, განჯა, რუსეთის იმპერია) — აზერბაიჯანელი პუბლიცისტი, სახელმწიფო მოღვაწე და ძირითადი პოლიტიკური ფიგურა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკაში.

ადრეული წლები
ნასიბ იუსიფბეილი 1881 წელს, ელიზავეტპოლში (დღეს განჯა, აზერბაიჯანი) დაიბადა. განჯაში გიმნაზიის (საშუალო სკოლის) დამთავრების შემდეგ, ის 1902 წელს ნოვოროსიის უნივერსიტეტის (დღეს ოდესის უნივერსიტეტი) იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. მეფის რუსეთის ხელისუფლების მიერ, რევოლუციური იდეების მიზეზით უნივერსიტეტის დროებით დახურვის შემდეგ, იუსიფბეილიმ თავისი საქმიანობა ყირიმში, ბახჩისარაიში განაგრძო, სადაც ის თურქ-ყირიმელ ინტელექტუალთან, ისმაილ გასპრინსკისთან ერთად, გაზეთ „თერჯუმენი“-ს რედაქტირება დაიწყო.

1908 წელს, იუსიფბეილი სტამბოლში გადავიდა და განაგრძო თავისი საქმიანობა, როგორც პუბლიცისტი და შექმნა თურქული საზოგადოება. 1909 წელს, ის ელიზავეტპოლში დაბრუნდა და ქალაქის საკრებულოში დაიწყო მუშაობდა.

1917 წელს, იუსიფბეილიმ დააფუძნა თურქ ფედერალისტთა ეროვნული პარტია განჯაში, რომლის მიზანი რუსეთის იმპერიის ფედერალიზაცია იყო. 1917 წლის ივლისში, პარტია შეუერთდა მამედ ემინ რასულზადეს მუსავათთა მუსლიმ დემოკრათთა პარტიას და იუსიფბეილი პარტიის რეგიონული თავმჯდომარე გახდა განჯაში.

პოლიტიკოსის კარიერა
1918 წლის 10 თებერვალს, ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის დაარსებისას, იუსიფბეილი რესპუბლიკის განათლების მინისტრი გახდა. 1918 წლის 28 მაისს, როდესაც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა (ადრ) გამოცხადდა, იუსიფბეილი კვლავ განათლების მინისტრის პოსტი დაიკავა. 1919 წლის მარტიდან 1920 წლის მარტის ჩათვლით, იგი აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი იყო, პარალელურად, 1919 წლის დეკემბრიდან კი შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაც ეკავა.

1920 წლის აპრილში, ბოლშევიკური შემოჭრისას იუსიფბეილი ბაქო დატოვა, მაგრამ იგი დაიჭირეს და 1920 წლის 31 მაისს მოკლეს.
მოსკოვის კრემლის ჯვართამაღლების ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = უმოქმედო, რუსეთის პრეზიდენტის რეზიდენციის ნაწილი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ბაროკო
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1681
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები = დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.750556
| გრძედი = 37.616389
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის კრემლის ჯვართამაღლების ეკლესია — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვის კრემლის ტერიტორიაზე.

ეკლესია აგებულია 1681 წელს მეფე თევდორე ალექსის ძის მიერ ვერხოსპასკის ტაძრის ჩრდილოეთ ეგვტერში. ივან სნეგირიოვის აზრით, აგებულია ალექსი მიხეილის ძის სამლოცველოსაგან. ამას ხსნის მისი მცირე მასშტაბებით: სიგრძე დაახლოებით 7 მეტრი, სიგანე 4 მეტრი. ეკლესიას გააჩნია მჭიდრო კამარა. იატაკი მოპირკეთებულია შავი და თეთრი მარმარილოს ფილებით.

ეკლესიაში შესასვლელი თავდაპირველად განთავსებული იყო სპირალურ კიბეზე. ამჟამად კი მასში შესვლა შესაძლებელია იერუსალიმის აღდგომის ტაძრის სახელობის ტაძრის პატრონიკედან. ეკლესიის საკურთხევლიდან შესასვლელია წახნაგოვან სასახლეში.

ეკლესია მიეკუთვნებოდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ინტერიერი
ეკლესიის ინტერიერი სხვებზე ნაკლებად იცვლებოდა და კრემლის არცერთი ხანძრის დროს არ დაზარალებულა. ეკლესიას აქვს ბაროკოს ელფერი, რაც იმით აიხსნება, რომ მშენებლობაში მონაწილეობდნენ კრემლში მომუშავე დასავლეთ ევროპელი ხელოსნები. ტაძრის ხის კარი შეიქმნა საუკუნეში და ეკლესიიდან გადაიტანეს სამების ეკლესიაში.

ტაძარში დააყენეს ოთხიარუსიანი სპილენძის დახვეწილი კანკელი, რომელიც შექმნეს კარპ ზოლოტარიოვის ნახაზების მიხედვით. ეკლესია გაარემონტეს 1781 წელს, რაიმე განსაკუთრებული ცვლილების გარეშე. ეკლესიის კანკელის ხატები შეასრულა სამეფო იზოგრაფმა ვასილი პოზნანსკიმ. ისინი დამზადებულია ატლასის აბრეშუმის ფერწერაზე (სახეები, ხელები) და ქსოვილებისა და მოოქროვილი ქაღალდის (გამოსახულების სხვა დეტალები) კომბინაციით. იზოგრაფმა მაგალითად გამოიყენა ფლამანდიური გრავიურა. ლეგენდის თანახმად ხატები შეიცავენ რუსი მეფის ასულების მარგალიტის ნამსხვრევებს.

კარპ ზოლოტარიოვის ესკიზის თანახმად შეიქმნა ქარსის ხატის შესანახები, რომელშიც ინახებოდა ივან სალტანოვისა და ივან ბეზმინის ხატები საშინელი სამსჯავროსა და ქრისტეს წამების სცენებით.

ეკლესიის საკურთხეველში აღმართულია ჯვრის თაყვანისცემის ხატი, რომელზეც გამოსახულია იმპერატორი კონსტანტინე, დედოფალი ელენე, მეფე ალექსი მიხეილის ძე, დედოფალი მარია მილოსლავსკაია და პატრიარქი ნიკონი.

ეკლესიაში დაცულია ჯვარცმა, რომელიც უფლის ჯვრის ზომებისა იყო. იგი შექმნა 1687 წელს ნოვოსპასკის მონასტრის მამაომ. ამ ჯვარცმის შედეგად ეკლესიამ მიიღო მეორე სახელწოდება - ჯვარცმის ეკლესია.
აზერბაიჯანის ტბები

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე გავრცელებულია დაახლოებით 450 ტბა, რომელთა საერთო ფართობია 395 კმ². რომელთა შორისაა კავკასიის ერთ-ერთ ულამაზესი და უღრმესი ტბა გოიგოლი.

წარმოშობის მიხედვით აზერბაიჯანში გამოიყოფა ტბების 7 ტიპი: მყინვარული, ჭალის, ტექტონიკური, ლაგუნური, კარსტული, ტბიურ-მდინარეული და რელიქტური. მთის ტბების დიდი ნაწილი გამოიყენება პირუტყვისა და ფრინველთა წყურვილის დაკმაყოფილებისათვის. მაგალითად, ჰაჯიყაბული, სარისუ და აღგიოლი გამოიყენება თევზის სარეწად და ნაწილობრივ სარწყავად, აფშერონის ნახევარკუნძულის ტბები ქიმიური ნივთიერებების მისაღებად. მდინარეთა ზემო დინებებში არსებული ზოგიერთი ტბა წყალსაცავად არის გადაქცეული, რომლებიც ზაფხულში დამატებითი წყლით უზრუნველყოფენ მდინარეებს.

აზერბაიჯანისა და საქართველოს საზღვარზე, ზღვის დონიდან 291,4 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ჯანდარის ტბა, რომლის აუზის ფართობის 33 %-ია მოქცეული აზერბაიჯანში. ტბა მდიდარია თევზით.

აზერბაიჯანის მნიშვნელოვანი ტბები
ცხრილში მოყვანილია ჯანდარის ტბის საერთო ფართობი და მოცულობა
თეონა დოლენჯაშვილი

თეონა დოლენჯაშვილი (დ. 25 თებერვალი, 1977, ქუთაისი) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, ლიტერატურული პრემია „საბას“ ორგზის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
თეონა დოლენჯაშვილი დაიბადა 1977 წლის 25 თებერვალს, ქალაქ ქუთაისში. მისი მამაა მხატვარი გურამ დოლენჯაშვილი. 1999 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის და კინორეჟისურის ფაკულტეტი. მუშაობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში; 2010 წლიდან არის გაზეთ „24 საათი – -ის“ ლიტერატურული დამატება „წიგნების“ რედაქტორი; 2011 წელს იყო ქართული ლიტერატურული ჟურნალის „თავისუფალი დროის“ რედაქტორი; 2004 წლიდან დაიწყო ნაწარმოებების გამოქვეყნება.

ჯილდოები
2021 - ლიტერატურული პრემია „ფაზისი“ - გამარჯვებული
2019 - ეროვნული კინოცენტრი - „რეალური არსებები“ - გამარჯვებული 2018 - ლიტერატურული პრემია „საბა“ - ფინალისტი 2018 - ლიტერატურული პრემია „ლიტერა“ - ფინალისტი 2016 წელი - სტამბულის ლიტერატურული ფესტივალის მონაწილე და სტიპენდიანტი 2015 - ლიტერატურული პრემის „საბა“ - ფინალისტი 2012 წელი - ვენის მუზეუმქალაქის სტიპენდიის გამარჯვებული (სამწერლო რეზიდენცია და სტიპენდია) 2011 წელი - ლიტერატული კონკურსი „პენ მარათონი“ - ლაურეატი 2011 – „ფიდაი“ - რადიოპიესების კონკურსი - ფინალისტი 2010 – „რეალური არსებები’ - წლის საუკეთესო მოთხრობის პრიზი 2009 - „მემფისი“ ლიტერატურული პრემია“საბა“ - გამარჯვებული 2006 – „იანვრის მდინარე“ ლიტერატურული პრემია „საბა“ - გამარჯვებული 2005 – „ფიდაი“ - წლის საუკეთესო მოთხრობის პრიზი 2005 – „ფიდაი“ - ეროვნული კინოცენტრის კონკურსი - გამარჯვებული 2004 - მკითხველის სიმპათია
მარგარეტ დანიელი

მარგარეტ დანიელი (; ; დ. 23 ივნისი, 1456, დანია — გ. 14 ივლისი, 1486, შოტლანდია) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე კრისტიან -ისა და მისი ცოლის, დოროთეა ბრანდენბურგელის მეორე შვილი. შოტლანდიის დედოფალი 1469-1486 წლებში როგორც ჯეიმზ -ის მეუღლე. შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ -ის დედა.

ბიოგრაფია
მარგარეტი დაიბადა 1456 წლის 23 ივნისს, დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე კრისტიან -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ დოროთეა ბრანდენბურგელის ოჯახში. მისი ბავშვობის შესახებ არსებული ცნობები მწირია. იგი მხოლოდ 4 წლის იყო როდესაც შოტლანდიის ტახტის მემკვიდრე, ჯეიმზ სტიუარტზე დანიშნეს. საფრანგეთის მეფე შარლ ვალუამ მათი ქორწინება დააჩქარა. ისინი 1469 წლის ივლისში, ჰოლირუდის სასახლეში დაქორწინდნენ. სწორედ ამ დროს მარგარეტი შოტლანდიის დედოფალი გახდა, 13 წლის ასაკში. მას დანიის სამეფო კარმა იმდენი სიმდიდრე გაატანა მზითვებში, რომ შოტლანდიამ ყველა საგარეო ვალი გაისტუმრა.. მან ასევე თავის უფროს ვაჟს, ტახტის მემკვიდრე ჯეიმზს დანიურ ენაზე ლაპარაკი ასწავლა. მან შოტლანდიელ ხალხში დიდი სიმპათია დაიმსახურა, შოტლანდიელები თავიანთ დედოფალს აღწერდნენ როგორც ლამაზ, ნაზ და მგრძნობიარე ქალს.

მარგარეტსა და ჯეიმზ -ს ქორწინებაში საშინელი ურთიერთობა ჰქონდათ. როგორც ცნობილია, მარგარეტს ქმარი არ უყვარდა, თუმცა ასევე ცნობილია, რომ იგი ჯეიმზს ყოველთვის დიდი მოწიწებითა და პატივისცემით ეპყრობოდა., თუმცა შემდეგ საუკუნეებში არსებული შიდა ომების დროს ბაზილიკა დაინგრა. 1865 წელს დედოფალმა ვიქტორიამ ბაზილიკა აღადგენინა და მარგარეტის კუბოც შეარემონტებინათ.

მარგარეტის ვაჟი როსის ჰერცოგი ჯეიმზი ამტკიცებდა, რომ ის მათმა მტერმა, ბოთუელის ლორდმა მოწამლა. თუმცა ლორდს ბრალდება ვერ დაუმტკიცეს. თუმცა დედოფალს გარდაცვალებამდე კრუნჩხვები და ციებ-ცხელება ჰქონდა რაც შესაძლოა ნამდვილად საწამლავის ბრალი იყო.

გავრცელებული ინფორმაციით ჯეიმზ მწარედ გლოვობდა მარგარეტს. მან რომის პაპთან ლეგატიც გაგზავნა და მარგარეტი წმინდანად შეარაცხინა.
მაია სარიშვილი

მაია სარიშვილი (დ. 29 დეკემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი პოეტი და პედაგოგი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი.

მაია სარიშვილმა დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი.

მისი ნაწარმოებები იბეჭდება 1990 წლიდან. გამოცემული აქვს ლექსების ორი კრებული: „ცხადის გადაფარვა“ და „მიკროსკოპი“. საზოგადოებრივ რადიოარხზე დაიდგა მისი რადიოპიესები — „სამი ვედრო თოვლი“, „ძალიან ცუდი კაცი“, „ჭიამაიების ოჯახი“ და „კატა ისევ წვიმაში“. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია მრავალ ენაზე. მუშაობს „ბაკურ სულაკაურის სკოლაში“ დაწყებითი კლასების მასწავლებლად.
ალექსანდრ ბატენბერგი

ალექსანდრ ბატენბერგი (დ. 17 აპრილი [ძვ. სტ. 5 აპრილი], 1857 — გ. 4 ნოემბერი [ძვ. სტ. 23 ოქტომბერი], 1893) — ბულგარეთის სამთავროს პირველი მმართველი.

ბიოგრაფია
წარმოშობით იყო ჰესენის საგვარეულოდან. მიიღო სამხედრო განათლება და მსახურობდა სეკუნდ-ლეიტენანტად ჰესენის მე-2 ლეიბ-დრაგუნთა პოლკში. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში და იყო მონაწილე 1877–1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომისა. რუსეთის იმპერატორის კართან დაახლოებული იყო ნათესაური კავშირით. 1879 წლის 29 აპრილს, 22 წლის ასაკში, აირჩიეს ახლადშექმნილი ბულგარეთის სამთავროს პირველ მმართველად. ამ პოსტზე იყო 1886 წლამდე. 1880 წლის ივნისში გარდაიცვალა ბატენბერგის დეიდა, რუსეთის დედოფალი მარია ალექსანდრეს ასული, ამის შემდეგ ბატენბერგს მმართველობა გაუჭირდა. მისი პირველი ანტირუსული ნაბიჯი იყო ბულგარეთის რკინიგზის მშენებლობისას რუსეთის ინტერესების გაუთვალისწინებლობა, ის ასევე არასათანადო პირობებში ამყოფებდა რუსი ოფიცრებით დაკომპლექტებულ ბულგარეთის არმიას. 1881 წლის ივნისში გამოსცა დეკრეტი პრესის თავისუფლების შესახებ. 1881 წელს დიდი ეროვნული კრების არჩევნები დასრულდა ბატენბერგის მომხრე კონსერვატორების დიდი გამარჯვებით. 1882 წლის მაისში და იმოგზაურა პეტერბურგში, რის შემდეგაც დაუნიშნეს შინაგან საქმეთა და სამხედრო მინისტრები. 1883 წელს კვლავ ჩავიდა პეტერბურგში, სადაც დაესწრო ალექსანდრე -ს კორონაციას. ბატენბერგმა ალექსანდრეს სთხოვა რუსეთის მიერ დანიშნული მინისტრების გაწვევა, რაზეც უარი მიიღო. 1883 წლის სექტემბერში ბატენბერგმა დაითხოვა ძველი მთავრობა და დანიშნა ახალი კაბინეტი დრაგან კანკოვის მეთაურობით. 1886 წელს დაინიშნა ბულგარეთის სამთავროს მიერ ახლად შეერთებული აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად. 1886 წლის აგვისტოში პრო-რუსული ძალების მარშის შედეგად დაითხოვეს მტავრის პოსტიდან. გარდაიცვალა 1893 წელს. დაკრძალეს სოფიაში.
მაკა მიქელაძე

მაკა მიქელაძე (დ. 23 აგვისტო, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მწერალი და ჟურნალისტი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი (2011).

ბიოგრაფია
მაკა მიქელაძე დაიბადა 1964 წლის 23 აგვისტოს, ქალაქ თბილისში.

დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი ფსიქიატრის სპეციალობით 1989 წელს. მუშაობდა ქალაქის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, შემდეგ რესპუბლიკურ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, 1986-1991 წლებში მოდელად სააგენტო „ნოემა“-ში, შემდგომ ტატიშვილის სახელობის რეაბილიტაციის ცენტრში „ნაუტილუსი“ ფსიქოთერაპევტად.

2011 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პროზაული კრებულისათვის „მე და ჩემი კუსტურიცა“. 1996 წელს მიიღო პრიზი ჟურნალისტიკაში, საუკეთესო მოთხრობისათვის „ჩემი ქალაქი“. მიღებული აქვს აგრეთვე პრიზი საუკეთესო დებიუტისათვის ფილმ „ლეონარდო“-ში მონაწილეობისათვის.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (კუზნეცი)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ამპირი
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1805-1847
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.736667
| გრძედი = 37.632667
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი არის იმ მცირე რაოდენობის ტაძრებიდან ერთ-ერთი, რომელიც გადაურჩა საბჭოთა წლებს და არასოდეს არ დახურულა.

ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები სერგი რადონეჟელისა და ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
1490 წლიდან (კუზნეცკის სლობოდის სავარაუდო დაარსბის თარიღი) საუკუნის დასაწყისამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე იდგა მცირე ზომების ორი საეკლესიო ნაგებობა. პირვლი ააგეს 1491 წელს, მეორე ეკლესია კი იყო ქვის და აგებული პატრიარქ იოაკიმეს კურთხევით 1683 წელს. ტაძარს ჰქონდა ეგვტერი, რომელიც ნაკურთხი იყო სერგი რადონეჟელის სახელზე. 1776 წელს მიაშენეს მეორე (ჩრდილოეთის) ეგვტერი წმინდან ბასილი ამასიელის სახელზე. 1805 წელს ეკლესია დაშალეს და მრევლის ფინანსებით ააგეს ახალი ტაძარი.

1847 წელს ეკლესია გადააკეთეს. სამრეკლოს დაადგეს მესამე იარუსი. ასევე ააგეს სატრაპეზოც. ახალ სატრაპეზოში დააყენეს ახალი ეგვტერის საკურთხეველი. ჩრდილოეთის საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხი იყო ბასილი ამასიელის სახელზე, მოგვიანებით მიტროპოლიტმა ფილარეტმა აკურთხა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე, მაგრამ წმინდა ბასილი ამასიელის ხსენების დღე აღინიშნებოდა როგორც ტაძრის ძირითადი დღესასწაული და დღემდე წმინდანი ითვლება ეკლესიის მფარველად.

1991 წელს მრევლის ფინანსებით ააგეს და აკურთხეს სანათლავი მოციქულთასწორი მთავრის ვლადიმირის სახელზე.

ტაძარში რამდენიმე სიწმინდეა დაცული, მათ შორის აღსანიშნავია: წმინდა ალექსის ხატი, ღვთისმშობლის რამდენიმე ხატი, ივერიის ღვთისმშობლის ხატი და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი.

1997 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია ვლადიმირ (ვორობიოვი).