iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩემი ბედნიერი ოჯახი

„ჩემი ბედნიერი ოჯახი“ — ნანა ექვთიმიშვილისა და საიმონ გროსის 2017 წლის ქართული დრამა. ფილმის ძირითადი თემა ქართული ოჯახური თანაცხოვრებაა, მთელი თავისი სირთულეებითა თუ არეული გრძნობებით. ფილმი საქართველოს, გერმანიისა და საფრანგეთის ერთობლივი კინოპროდუქციაა და მისი პრემიერა სანდენსის კინოფესტივალზე შედგა. მალევე გახდა ცნობილი, რომ -მა ფილმის დისტრიბუციის უფლება შეიძინა და „ჩემი ბედნიერი ოჯახი“ -ის 2017 წლის იმ 50 საუკეთესო ფილმს შორის მოხვდა, რომელიც -ზე გავიდა. იმის შემდეგ, რაც ფილმი ხელმისაწვდომი გახდა თითქმის ყველა პლატფორმაზე, მან -ზე უმაღლესი შეფასება - 100% მიიღო. საქართველოში კი, პრემიერა 2017 წლის 28 სექტემბერს გაიმართა.

მსახიობები
მერაბ ნინიძე - სოსო
ია შუღლიაშვილი - მანანა
მარიამ ბოკერია - კითსი
ბერტა ხაფავა - ლამარა
ცისია ქუმსიშვილი - ნინო
ლიკა ბაბლუანი - თათია ჩიგოგიძე
დიმიტრი ორაგველიძე - რეზო
გოვენ ჭეიშვილი - ოთარი
გიორგი ტაბიძე - ლაშა
გიორგი ხურცილლავა - ვახო

ჯილდოები და ნომინაციები
ვისბადენის საერთაშორისო კინოფესტივალ
საუკეთესო რეჟისორული ნამუშევრის ჯილდო;
კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაციის პრიზი.

ჰონ-კონგის საერთაშორისო კინოფესტივალი
საუკეთესო ნამუშევრის ჯილდო - ,,ცეცხლოვანი ფრინველი გადაეცა

სოფიას კინოფესტივალი
საუკეთესო რეჟისურის ჯილდო.
სანდრო გვალია

ალექსანდრე (სანდრო) გვალია (დ. 1913 — გ. 1982) — ქართველი მთამსვლელი, სამთო მოთხილამურე და მწვრთნელი. სპორტის ოსტატი (1949), საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი ალპინიზმში (1934). მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე.

ბიოგრაფია
სანდრო გვალია 1933–34 წლებში მუშაობდა ყაზბეგის მეტეოროლოგიურ სადგურში. 1937 წელს, შოთა რუსთაველის იუბილესთან დაკავშირებით, ალპინისტ რამინ კვიციანთან და სხვა ალპინისტებთან ერთად ავიდა კავკასიონის ერთ-ერთი ცენტრალური ქედის დაუპყრობელ, ყინულოვან მწვერვალზე — ბეზენგის კლდეზე, შხარასა და ჯანღას შორის. მწვერვალს ალპინისტებმა შოთა რუსთაველი უწოდეს. სანდრო გვალიას დიდი წვლილი მიუძღვის საქართველოში ალპინიზმისა და სამთო-სათხილამურო სპორტის განვითარებაში. ხელმძღვანელობდა პირველ ასვლებს: ბანგურიანზე (1930), მთავარ შხარაზე, ვახუშტის მწვერვალზე (1933), რუსთაველის პიკზე (1937) და სხვა; 1930–40 წლებში მოაწყო მასობრივი ალპინიადები და სამთო-სათხილამურო ლაშქრობები კავკასიონის მთებში, სვანეთსა და რაჭაში. 1948 წლიდან იყო საკავშირო კატეგორიის მსაჯი. სპორტული კლუბების — „ნაუკა“ და „სპარტაკი“ წევრი. საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი და საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. 1943 წელს სანდრო გვალიას გადაეცა წითელი ვარსკვლავის ორდენი.
მირონ ჩუბინიძე

მირონ დიმიტრის ძე ჩუბინიძე (დ. 1905, ქ. ვლადიკავკაზი — გ. 1980) — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მე-6 თავმჯდომარე (1953-1959).

ბიოგრაფია
მირონ დიმიტრის ძე ჩუბინიძე დაიბადა 1905 წელს ქალაქ ვლადიკავკაზში. 1927-დან 1946 წლამდე მუშაობდა კომუნისტურ პარტიაში. იგი იყო საქართველოს ალკკ თბილისის კომიტეტის მდივნად, ცენტრალური კომიტეტის მეორე მდივნად, პარტიის ქალაქ თბილისის ლენინის რაიკომის პირველ მდივნად, საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივნად ტრანსპორტის დარგში, ხოლო შემდეგ ტრანსპორტის დარგში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივნის მოადგილედ და სატრანსპორტო განყოფილების გამგედ.

1946-დან 1953 წლამდე მირონ ჩუბინიძე საქართველოს სსრ სახელმწიფო კონტროლის მინისტრია, ხოლო 1953 წლის სექტემბერში აიჩიეს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ, ხოლო 1959 წელს — სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილედ.

დაჯილდოებული იყო ლენინის ორი ორდენით, შრომის წითელი დროშის სამი ორდენით, წითელი ვარსკვლავის ორი ორდენით და ოთხი მედლით.
თამარ ტალიაშვილი

თამარ ტალიაშვილი (დ. 13 დეკემბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე. იკავებდა თბილისის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობას. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
2004 წელს იყო ფისკალური რეფორმების პროექტის სამართლებრივი პროგრამის მეჯნეჯერი და იურისტი. 2005 წელს იყო„ იუსტიციისა და სამართლის რეფორმა ამიერკავკასიაში“-ს იურისტი. 2006-2012 წლებში მუშაობდა &-ს იურიდიული ოფისებში. 2010-2011 წლებში იყო საქართველოს დავით აღმაშენებლის სახელობის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის დეკანი. 2011-2012 წლებში იყო ამერიკის იურისტთა ასოციაციის დელეგატი. 2012-2014 წლებში იყო შსს-ს ადმინისტრაციის უფროსი. 2014 წელს იყო შსს-ს აკადემიის პრორექტორი. 2014-2017 წლებში – თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი, განათლებისა და კულტურის კომისიის თავმჯდომარე. 2017-2020 წლებში – თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი, განათლებისა და კულტურის კომისიის თავმჯდომარე. 2017-2020 წლებში იყო საქართველოს ადგილობრივ თვითმმართველობათა ეროვნული ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი. 2018 წლიდან არის ევროპის საბჭოს რეგიონთა კონგრესის ვიცე-პრეზიდენტი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
მაკა ბოჭორიშვილი

მაკა ბოჭორიშვილი (დ. 15 აგვისტო, 1978, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი 2024 წლიდან.

ბიოგრაფია
1999–2004 წლებში იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს სამართლებრივი დეპარტამენტის სტაჟიორი, ატაშე, მდივანი.

2002–2005 წლებში იყო საქართველოს დიპლომატიური აკადემიის ლექტორი.

2005–2009 წლებში მეორე მდივანი საქართველოს საელჩოში ბელგიის სამეფოში და საქართველოს წარმომადგენლობაში ევროკავშირში. 2005 წლიდან იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო სამართლებრივი დეპარტამენტის მდივანი.

2009–2010 წლებში იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ევროინტეგრაციის დეპარტამენტის ევროკავშირ-საქართველოს შორის ურთიერთობების სამმართველოს უფროსი.

2010–2014 წლებში იყო მრჩეველი საქართველოს საელჩოში ბელგიის სამეფოში და საქართველოს წარმომადგენლობაში, ევროკავშირში.

2014–2015 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ევროინტეგრაციის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე.

2015–2017 წლებში საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საქართველოს საელჩო ავსტრიის რესპუბლიკაში და საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლობაში ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციასა და ქ. ვენაში განლაგებულ საერთაშორისო ორგანიზაციებში.

2017–2018 წლებში იყო საქმეთა დროებითი რწმუნებული. 2018–2020 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო, საქართველოს საელჩო ბელგიის სამეფოში და საქართველოს წარმომადგენლობა ევროკავშირში, საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი. მიღებული აქვს საქართველოს ღირსების ორდენი.

2018–2020 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი ბელგიის სამეფოში საქართველოს საელჩოსა და ევროკავშირში საქართველოს წარმომადგენლობაში.

2020–2024 წლებში იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2024 წლის არჩევნებისთვის ბოჭორიშვილი „ქართული ოცნების“ საპარლამენტო სიის მეცხრე ნომრად იყო წარდგენილი.

2024 წლიდან არის საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი.
სარღანი

სარღანი, ზღვის ქარიყლაპია — თევზი სარღანისებრთა ოჯახისა. სხეული გრძელი, დაბალი და გვერდებიდან ძლიერ შეწეულია, დაფარულია წვრილი ქერცლით. ყბები წვრილი და „ნისკარტად“ წაგრძელებულია, განსაკუთრებით გრძელია ქვედა ყბა; ზედა ყბა ახალგაზრდებს ძალიან მოკლე აქვს, ასაკის მატებასთან ერთად კი ძლიერ გრძელდება და ქვედაზე ოდნავ მოკლე ხდება. ზურგისა და ანალური მოკლე ფარფლები შესამჩნევად უკანა, თითქის კუდთანაა განლაგებული; კუდის ფარფლი ორკაპაა. თითქმის თვით მუცელზე გასდევს კარგად შესამჩნევი გვერდითი ხაზი. ანალურ ფარფლში 17–23 დატოტვილი სხივია. პირველ სალაყუჩე რკალზე 27–40 ლაყუჩის ფოთოლაკია. ზრდასრულებს ჩვეულებრივ აქვთ სახნისზე განლაგებული კბილები. ზურგი მუქი, მოცისფრო-მწვანეა, გვერდები — მოვერცხლისფრო. თითოეული დიამეტრით 3–3,5 მმ-ია და 60–80 მკედითაა შეიარაღებული, რომელთა დახმარებითაც კარგად ეჭიდება წყალმცენარეებს.
ვახო მეგრელიშვილი

ვახტანგ (ვახო) მეგრელიშვილი (დ. 28 თებერვალი, 1972, თელავი) — ქართველი ექიმი და პოლიტიკოსი. არის პოლიტიკური პარტია „გირჩის“ წევრი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020 წლიდან.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1972 წლის 28 თებერვალს. 1996 წელს მიიღო უმაღლესი სამედიცინო განათლება, 1996-1998 წლებში სწავლობდა ზოგად ქირურგიას კლინიკურ ორდინატურაში. 1998 წელს მცირე ხნით მუშაობდა ექიმად. 1999 წელს მუშაობდა პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტში. 2000 წელს დააფუძნა არასამთავრობო ორგანიზაცია - „პაციენტების უფლებების დაცვის კავშირი“ და სამი წლის მანძილზე იყო პროექტების ავტორი და დირექტორი. 2000-2001 წლებში მუშაობდა იუსტიციის სამინისტროში სამედიცინო დეპარტამენტის მრჩევლის პოზიციაზე. 2003 წელს დაინიშნა „სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის“ გენერალური დირექტორის მოადგილედ. 2004-2007 წლებში შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე. 2007-2014 წლებში მუშაობდა მსოფლიო ბანკის, -ის, ევროკავშირის და სხვა დონორების პროექტებში კონსულტანტად საქართველოში. 2008-2010 წლებში იყო თავისუფალი უნივერსიტეტის კვლევითი ცენტრის დირექტორი. 2011 წელს იყო აგრარული უნივერსიტეტის პრორექტორი. სხვადასხვა დროს უნივერსიტეტებში ასწავლიდა კრიტიკულ აზროვნებას და პოლიტიკურ იდეოლოგიებს. 2012 წელს იყო კომპანია „ბერტას“ გენერალური დირექტორის მოადგილე. 2013-2015 წლებში დააარსა ნიუტონის თავისუფალი სკოლა, სადაც სამი წელი იყო დირექტორი, ეკონომიკისა და ქიმიის მასწავლებელი.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში იყრიდა კენჭს მაჟორიტარად, №12 მაჟორიტარულ ოლქში (რუსთავი და გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლების ნაწილის მაჟორიტარად), მიიღო 2468 ხმა (3,3%). 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გირჩი“. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

საქართველოს პარლამენტის წევრი
2020 წლიდან საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი.

2021 წლის 19 აპრილს ვახტანგ მეგრელიშვილმა ხვიჩიამ და „გირჩის“ ორმა დეპუტატმა, სანდრო რაქვიაშვილმა და იაგო ხვიჩიამ შარლ მიშელის შეთანხმების დოკუმენტს ხელი მოაწერა.
ალექსანდრე ტერელაძე

ალექსანდრე ტერელაძე (დ. 18 აპრილი, 1922 — გ. 1 მარტი, 1976) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1962), დოცენტი (1965).

ბიოგრაფია
ალექსანდრე ტერელაძემ 1943 წელს ჩააბარა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, საიდანაც 1945 წელს გადმოვიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე და 1948 წელს გეოგრაფიის სპეციალობით დაამთავრა. 1948–52 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში პროფესორ ბორის დობრინინის ხელმძღვანელობით. პედაგოგიური მოღვაწეობა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური გეოგრაფიის კათედრაზე დაიწყო.
ამერეთი

ამერეთი — ტერმინი, რომელსაც ქართველი ისტორიკოსი ივანე ჯავახიშვილი ხმარობს ამიერსაქართველოს — აღმოსავლეთ საქართველოს აღსანიშნავად. გერმანული წყარო, რომლის ავტორია ჰანს შილტბერგერი, ჩვენს ქვეყანაში „ერთადერთ სამეფოდ საქართველოს ასახელებს“ ანუ იგი ერთიანი პოლიტიკური ერთეულია. თუმცა ის აფხაზეთსა და სამეგრელოსაც ასახელებს, მაგრამ ცხადია, რომ დასავლეთ საქართველო („აფხაზეთი“ და „სამეგრელო“) პოლიტიკურად წინანდებურად „ამერეთთანვე“ ყოფილა დაკავშირებული — აღნიშნავდა ივანე ჯავახიშვილი.

ასეთი მსჯელობა ამ ტერმინის შესახებ მის ნაშრომებში არაერთია; „საქართველოს ეკონომიურ ისტორიაში“ ჯავახიშვილი აღნიშნავს, თუ დასავლეთ საქართველოს – საუკუნეების საბუთებში ღომი მართლაც ყველგან გვხვდება, პირიქით, აღმოსავლეთ საქართველოში არც ერთი საბუთი არ მოიპოვება, სადაც იგი იხსენიებოდეს. მისი ხსნება არც სხვა რომელიმე ძეგლში ჩანს საუკუნემდე. ამაზე უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ამ მცენარის კულტურის შესახებ „ამერეთში“ არც რომელიმე ევროპელ მოგზაურსა და რუს დესპანს მოეპოვება რაიმე ცნობა. საინტერესოა, რომ ივანე ჯავახიშვილი დასავლეთ საქართველოს აღსანიშნავად ხმარობს ტერინს „იმერი“: „ჴელმწიფის კარის გარიგების“ ავტორს რომ აღმოსავლეთ საქართველოში ეცხოვრა მაშინ ბედიელისა და ქუთათელის შესახებ ის იტყოდა „იმერი“-ო.
რაინერ უერნერ ფასბინდერი

რაინერ ვერნერ ფასბინდერი (; დ. 31 მაისი, 1945, ბავარია, გერმანია — გ. 10 ივნისი, 1982, მიუნხენი, დასავლეთ გერმანია) — ხშირად მოიხსენიებენ როგორც .. -ს. გერმანელი თეატრისა და კინოს რეჟისორი, მსახიობი, სცენარისტი, დრამატურგი, კომპოზიტორი, ოპერატორი, მონტაჟისტი და ესეისტი. ითვლება გერმანული ახალი კინოს ფუძემდებლად ვერნერ ჰერცოგთან და ვიმ ვენდერსთან ერთად. მის ფილმებში დომიმანტური თემები ძალაუფლების თემა იყო საზოგადოებაში, ურთიერთობებსა თუ სახელმწიფო დონეზე.

ადრეული ცხოვრება
ფასბინდერმა სკოლა 16 წლის ასაკში დატოვა და მიუნხენის იმპროვიზაციულ თეატრში ჩაერთო. ეს იყო ავანგარდული სივრცე მისი სამწერლო, სამსახიობო და სარეჟისორო კარიერისთვის. როცა 1968 წელს კომპანია პოლიციამ დახურა, ფასბინდერმა „ანტი-თეატრი“ დააფუძნა, რომელიც პროდუსირებდა როგორც ორიგინალ ნაშრომებს, ასევე კლასიკური ლიტერატურის უჩვეულო სპექტაკლ-ადაპტაციებს. ბევრ მსახიობი, რომლებიც მასთან ამ კომპანიებში მუშაობისას თანამშრომლობდნენ, ჩნდება მის შემდგომ ფილმებში.

20 წლის ასაკში მან თავისი პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფილმები გადაიღო. ასევე შეავსო განაცხადი ბერლინის კინოსკოლაში ჩასაბარებლად, თუმცა ვერ მოხვდა, რადგან მისაღებ გამოცდებში ჩაიჭრა.

კინო-კარიერა
რაინერ ვერნერ ფასბინდერმა თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი 1969 წელს, ფრანც უოლშის ფსევდონიმით გადაიღო. ამ სახელს იგი 1971 წლამდე იყენებდა. თავისი კარიერის განმავლობაში მან შექმნა 40 ფილმი და უამრავი სპექტაკლი და პიესა.

მისი ფილმებში, რომლებიც საშუალო კლასის ღირებულებებისა და მანერების მიმართ კრიტიკულობით გამოირჩევა, შედის (1969; ბავარიული სლენგი „უცხოელი მუშასთვის“), მუშათა კლასის წარმომადგენელ ბერძენზე, რომელიც გერმანულ ბურჟუაზიას ანცვიფრებს; „პეტრა ფონ კანტის ცხარე ცრემლები“ (1969), ადამიანურ ურთიერთობებსა და ძალაუფლების გადანაწილებაზე და სხვ.

ფასბინდერს უყვარდა ამერიკული კინო და მისი თანმიმდევრული, მარტივი ნარატიული სტილი; დიდი გავლენა ჰქონდა გერმანელი რეჟისორის, დაგლას სირკის მელოდრამებს.

1969-1976 წლები ფასბინდერის კარიერის ყველაზე ნაყოფიერი პერიოდია. ამ დროს იგი ფილმებთან და სპექტაკლებთან ერთად თამაშობდა სხვა რეჟისორების ფილმებშიც, მათ შორის არის ვოლკერ შლონდორფის ადაპტაცია ბრეხტის რომანისა .

1976 წლისთვის ფასბინდერს საერთაშორისო პუბლიკა იცნობდა. სხვადასხვა კინოფესტივალებზე აღებულმა ჯილდოებმა, პარიზში, ნიუ-იორკსა და ლოს-ანჯელესში მოწყობილმა პრემიერებმა და რეტროსპექტივებმა, პირველმა კრიტიკულმა წერილმა მისი ფილმების შესახებ, ფასბინდერს სახელი მსოფლიო კინომოყვარულებს შორის გაუთქვა.

ფასბინდერი ინტერვიუში ამბობს: „მე მეჩვენება, რომ საზოგადოებას, რომელშიც ვცხოვრობთ, ბედნიერებისა და თავისუფლების კი არა, ჩაგვრის, შიშისა და დანაშაულის ფორმა აქვს“.

მისი ერთდროულად ვარსკვლავური და არაჯანსაღი ცხოვრების წესის, მისი ღიად გამომჟღავნებული ბისექსუალობის, სკანდალებისა წყალობით, ფასბინდერი მუდმივად ჩნდებოდა სხვადასხვა ჟურნალებსა და გაზეთებში; წერდა პროვოკაციულ ინტერვიუებს, ხოლო მისი ნამუშევრები კრიტიკოსებისგან სხვადასხვანაირ შეფასებებს იღებდნენ, მოსაზრებები ხშირად იყოფოდა.

გარდაცვალება
ფასბინდერის ბოლო ფილმის, „ქერელის“ (1982) გადაღებებისას, იგი ნარკოტიკებსა და ალკოჰოლს ხშირად მოიხმარდა.

ფასბინდერი კოკაინისა და ბარბიტურატის დოზის გადაჭარბებით გარდაიცვალა.

ფილმოგრაფია
მაია დერენი

მაია დერენი (; დ. 29 აპრილი, 1917, კიევი, რუსეთი (ამჟამად უკრაინა) — გ. 13 ოქტომბერი, 1961, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, აშშ) — დაბადებით ელეონორა დერენკოვსკა — წარმოშობით უკრაინელი, ამერიკელი რეჟისორი, 1940-1950-იანების ავანგარდის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი. დერენი აგრეთვე იყო ქორეოგრაფი, მოცეკვავე, კინოს თეორიტიკოსი, პოეტი, ლექტორი, მწერალი და ფოტოგრაფი.

ადრეული ცხოვრება
მაია დერენი 1917 წლის 29 აპრილს კიევში, უკრაინაში დაიბადა. იგი მარი ფიდლერისა და სოლომონ დევიდ დერენკოვსკის ერთადერთი შვილია.

1922 წელს მისი ოჯახი აშშ-ში, ნიუ-იორკში გადავიდა. მოგვიანებით ოჰაიოში ოჯახის წევრებთან ერთად დასახლდნენ. ამ დროს დერენის მამა სირაკიუსის უნივერსიტეტში მედიცინას შეისწავლიდა. მალევე მან ფსიქიატრის წოდება მიიღო, ხოლო 1928 წელს დერენკოვსკები აშშ-ს მოქალაქეები გახდნენ და გვარი შეიმოკლეს.

დერენი 1930 წლიდან 1933 წლამდე ჟენევაში, შვეიცარიაში ცხოვრობდა. სირაკიუსში 1933 წელს დაბრუნდა და სირაკიუსის უნივერსიტეტში ჟურნალისტიკისა და პოლიტიკური მეცნიერებების შესწავლა დაიწყო.

1935 წელს იგი გრეგორი ბერდეკზე დაქორწინდა და ისინი ნიუ-იორკში გადავიდნენ. დერენიც და მისი ქმარიც აქტიურად იყვნენ ჩართულები ამერიკულ სოციალისტურ მოძრაობაში.

1936 წელს დერენმა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში დაასრულა სწავლა. 1938 წელს ის და ბერდეკი განქორწინდნენ, ხოლო 1939 წელს დერენმა სმიტის კოლეჯში დაასრულა სწავლა ინგლისური ლიტერატურის მიმართულებით.

კინო-კარიერა
1942 წელს იგი კინოოპერატორ ალექსანდრ ჰაკენშმიდზე (საშა ჰამიდი) დაქორწინდა, რომელიც ჩეხოსლოვაკიიდან ჩამოსული ემიგრანტი იყო. 1943 წელს დერენმა სახელი შეიცვალა და მაია დაირქვა. სწორედ ამ წელს დაინტერესდა იგი კინემატოგრაფით.

მან და ჰამიდმა 1943 წელს ერთობლივად გადაიღეს ექსპერიმენტორული ფილმი „შუადღის შემდგომი ქსელები“. ფილმი ეხება დროს, რეალობასა და ფანტაზიას, სიზმარს და მის ინტერპრეტაციებს.

თავისი ფილმების ჩვენებების გამართვა დაიწყო აშშ-ში, კანადაში, კუბაში. წერდა ავანგარდული კინოს თეორიას.

დერენი შთაგონება იყო ისეთი ავანგარდისტი რეჟისორებისთვის, როგორებიც არიან კურტის ჰარინგტონი, სტენ ბრეკჰეიჯი. დერენის გავლენების ნახვა ასევე შესაძლებელია ბარბარა ჰამერის, სუ ფრიდრიხის და სხვების ფილმებში.

გარდაცვალება
დერენი 1961 წელს, 44 წლის ასაკში თავის ტვინში სისხლჩაქცევით გარდაიცვალა.

მისი ფერფლი იაპონიაში, ფუძის მთაზე მიმოაბნიეს.
არაქალკედონური მართლმადიდებელი ეკლესიები

არაქალკედონური მართლმადიდებელი ეკლესიები — ქრისტიანული ეკლესიები, რომლებიც აღიარებენ მონოფიზიტობას. ამ ეკლესიებმა არ აღიარეს 451 წლის ქალკედონის საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებები. ამ ეკლესიებში მოიაზრებიან ასევე ნესტორიანელებიც, რომლებმაც არ აღიარეს 431 წლის ეფესოს საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებები. მონოფიზიტებმა და ნესტორიანელებმა შექმნეს საკუთარი ეკლესიები.

ეკლესიათა ერთიანობის, ანუ პენტარქიის დროს თანდათან ჩნდებოდა საერთო რწმენისგან განსხვავებული წარმოდგენები. ამის გამო იქმნებოდა სხვადასხვა ეკლესიების წარმომადგენელთა კომისიები, რათა ამ რწმენა-თეორიების ბუნება დაზუსტებულიყო. თუ ისინი უპირისპირდებოდნენ ქრისტიანობის მთავარ ღერძს, ცხადდებოდნენ ერესად ანუ მწვალებლობად. ეს ნიშნავდა მათი მიმდევრების ეკლესიიდან გარიცხვას. გარიცხულები საკუთარ ეკლესიას აარსებდნენ. 433 წელს ბიზანტიის იმპერიაში ჩაისახა მონოფიზიტობა. ამ მიმდინარეობის მამამთავარი იყო კონსტანტინოპოლი ერთ-ერთი მონასტრის არქიმანდრიტი ევტიქი. 451 წელს ქალკედონის საეკლესიო კრება ზე დაგმეს მონოფიზიტობა, მის მიმდევრებს კი დევნა დაუწყეს, როგორც ერეტიკოსებს. დავა დასრულდა განკვეთილების მიერ დამოიკიდებელი ეკლესიების დაარსებით.

არაქალკედონური ეკლესიებია:
სომხური სამოციქულო ეკლესია
კოპტური მართლმადიდებელი ეკლესია, ნუბიის და ეთიოპიის ეკლესიების ჩათვლით
სირიის მართლმადიდებელი (იაკობიტური) ეკლესია, რომელიც მალაბარის სირიულ ეკლესიასაც მოიცავს
აღმოსავლეთის ასურული ეკლესია
ირაკლი ზარქუა

ირაკლი ზარქუა (დ. 16 იანვარი, 1982, წალენჯიხა) — ქართველი პოლიტიკოსი. იკავებდა თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობას. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
2003-2006 წლებში მუშაობდა ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაციაში. 2006-2009 წლებში იყო „ ბანკის“ ოპერატორების ცენტრალიზებულად დამუშავების განყოფილების უფროსი. 2011-2014 წლებში მუშაობდა სადაზღვევო კომპანიაში. 2018-2020 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.

აბუ-დაბის ინციდენტი
2025 წლის 13 იანვარს, აბუ-დაბიში, ზარქუა და ვიქტორ სანიკიძე საქართველოს მოქალაქე ლაშა გაბიტაშვილს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ. კადრებში ასევე ჩანს, რომ ადგილზე იმყოფებოდა ქართული ოცნების კიდევ ერთი დეპუტატი გელა სამხარაული. ფაქტის ამსახველი ვიდეომასალა სოციალურ ქსელში გავრცელდა.

შემთხვევა სასტუმროს სასადილოში მოხდა. სადილობის დროს ლაშა გაბიტაშვილს ირაკლი ზარქუამ საჭმელი შეაყარა და ფიზიკურად დაუპირისპირდა, შემდეგ კი ჩხუბში ვიქტორ სანიკიძე ჩაერთო.

მოგვიანებით, ლაშა გაბიტაშვილმა ვიდეომიმართვა გაავრცელა სადაც ამბობს, რომ მომხდარი წინა დღის ფაქტს უკავშირდება, რა დროსაც მან ირაკლი ზარქუასა და ვიქტორ სანიკიძეს „რუსი მონა“ უწოდა. 12 იანვრის დაპირისპირების დროს მხარეებმა ერთმანეთს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს.
დემურ ტაბიძე

დემურ ტაბიძე (დ. 1 ივნისი, 1933 — გ. 2006) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1988).

ბიოგრაფია
დემურ ტაბიძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეომორფოლოგიის სპეციალობით 1956 წელს. მუშაობა დაიწყო თბილისის სამხედრო კარტოგრაფიულ ფაბრიკაში ტექნიკოს-კარტოგრაფის თანამდებობაზე; 1957 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში.
ბორის გერგედავა

ბორის გერგედავა (დ. 18 ივლისი, 1931 — გ. ივნისი, 2007) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1968), დოცენტი. ახალი ათონის მღვიმის ერთ-ერთი აღმომჩენი. არაერთი მღვიმისა და უფსკრულის დაპყრობის მონაწილე.

ბიოგრაფია
ბორის გერგედავამ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1956 წელს.

წლების განმავლობაში ლექციებს კითხულობდა უმაღლეს სასწავლებლებში, იყო ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის თავმჯდომარე, საქართველოს ეკოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემიის ზუგდიდის ფილიალის პროფესორი.
ჯუმბერ ჯიშკარიანი

ჯუმბერ (ვარლამ) ჯიშკარიანი (დ. 15 ივნისი, 1938 — გ. 3 მაისი, 2018) — ქართველი გეოგრაფი და ჟურნალისტი. პრომეთეს მღვიმის ერთ-ერთი პირველაღმომჩენი. საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო წევრი. საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი. ქალაქ წყალტუბოს საპატიო მოქალაქე.

ბიოგრაფია
ჯუმბერ ჯიშკარიანმა დაამთავრა თბილისის ტოპოგრაფიული ტექნიკუმი და მუშაობდა გეოგრაფიის ინსტიტუტში ტექნიკოს-კარტოგრაფის თანამდებობაზე; ალექსანდრე პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი გეოგრაფიის სპეციალობით 1965 წელს. სტუდენტობის დროს მონაწილეობდა სამეცნიერო ექსპედიციებში და კვლევის შედეგები არაერთ კონფერენციას მოახსენა. უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში; 1986 წლიდან — მეცნიერ თანამშრომელი.
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სქიზმატური ეკლესიები

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სქიზმატური ეკლესიები — მართლმადიდებელი ეკლესიები საქართველოში, რომლებიც სქიზმაში იმყოფებიან საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიასთან. განხეთქილებები ძირითადად ორმა, ეკლესიოლოგიურმა და პოლიტიკურმა მიზეზებმა განაპირობა. სეპარატისტული მიმდინარეობისაა აფხაზეთის მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც, პრაქტიკულად, მოსკოვის საპატრიარქოს მიერ კონტროლდება.

განხეთქილებების მიზეზები
საქართველოს საპატრიარქოსთან დაპირისპირებული სასულიერო პირებისა და მრევლის ჯგუფები გაჩნდა საუკუნის 90-იანი წლებიდან. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მონაწილეობამ ეკუმენისტურ მოძრაობაში გამოიწვია ანტიეკუმენურად განწყობილი მრევლისა და სასულიერო პირების განდგომა. ანტიეკუმენისტებმა ეკუმენისტობის ბრალდება, რაც გულისხმობდა ეკუმენურ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობასა და სხვა ქრისტიანულ მიმდინარეობებთან თანალოცვას, წაუყენეს ილია -ს. ანტიეკუმენისტების ზეწოლის გამო 1997 წლის 20 მაისს საქართველოს მართლმადიდებელმა ეკლესიამ დატოვა ყველა ეკუმენური ორგანიზაცია, თუმცა ანტიეკუმენისტების ჯგუფმა წამოაყენა ახალი მოთხოვნა, რომ საქართველოს ეკლესიას გაეწყვიტა კავშირი იმ მართლმადიდებელ ეკლესიებთან, რომლებიც ჩაბმული არიან ეკუმენურ მოძრაობაში. ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილება ნიშნავდა ყველა სხვა მართლმადიდებელ ეკლესიასთან კავშირის გაწყვეტას და საპატრიარქომ ის არ დააკმაყოფილა. შედეგად რამდენიმე სასულიერო პირი და მათი მრევლი გავიდა საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციიდან და კავშირი დაამყარა მსოფლიოს სხვა სქიზმატურ ეკლესიებთან.

დაპირსპირების მეორე, პოლიტიკური მიზეზი იყო საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას დამხობა. მრევლის ნაწილის აზრით, საქართველოს საპატრიარქომ არ გასწია ძალისხმევა გამსახურდიას დამხობის და საქართველოს სამოქალაქო ომის თავიდან ასარიდებლად. ამის გამო 1992-1995 წლებში გამსახურდიას მომხრე პირთა შორის დაეცა კათოლიკოს-პატრიარქ ილია -ის ავტორიტეტი და ეპისკოპოს ქრისტეფორეს მიმდევრების მიერ ჩამოყალიბდა ცალკე დაჯგუფება.

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიასთან განხეთქილებაში მყოფი ეკლესიების სია
მართლმადიდებელი ეკლესია საქართველოში, ე.წ. ბოსტონის დაჯგუფება
ბერძნული სქიზმა, ქრიზოსტომოსის ფრთა, არქიმანდრიტ გრიგოლ კობახიძის ჯგუფი
ბერძნული სქიზმა, კვიპრიანეს ფრთა, ცნობილი, როგორც გლდანის დევნილი ეპარქია
მოსკოვის სქიზმა, ეპისკოპოსების ამბროსის, მოსეს და ნოდარის შემადგენლობით
სტაროვერები, ეპისკოპოსები იონა და პავლე
ზედაზნის ჯგუფი, მღვდელი ლავრენტი ბუზაშვილი და ბორის ივანოვი
სრულიად საქართველოს ჭეშმარიტ მართლმადიდებელ ქრისტიანთა კავშირი, ფოთის ეპისკოპოსი ნიკოლოზი
სხვენის მართლმადიდებელი ეკლესია, ეპისკოპოს ქრისტეფორე წამალაიძის მეთაურობით, სხვა დანარჩენებისგან გამოირჩევა ეკუმენიზმის მიმართ თანაგრძნობით