რუდოლფ შტაინერი

რუდოლფ იოზეფ ლორენც შტაინერი ( დ. 25 თებერვალი ან 27 თებერვალი, 1861 — გ. 30 მარტი, 1925) — ავსტრიელი ფილოსოფოსი, პედაგოგი, სოციალური რეფორმატორი, არქიტექტორი, ეზოთერიკოსი, ფილოსოფიის დოქტორი. სახელი მოიხვეჭა საუკუნის ბოლოს როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა. გამოქვეყნებული აქვს ფილოსოფიური შრომა „თავისუფლების ფილოსოფია“. საუკუნის დასაწყისში დააარსა ეზოთერიკულ-სპირიტუალური მოძრაობა ანთროპოსოფია.

ბიოგრაფია
დაიბადა ავსტრიის იმპერიის ქალაქ კრალევიჩში. მისი მამა რკინიგზის სადგურის უფროსი იყო და ჰქონდა შესაძლებლობა შვილებისთვის განათლება მიეცა, მაგრამ აკადემიური განათლების სურვილი მხოლოდ რუდოფლს ჰქონდა. ზეგრძნობადი სამყაროს აღქმის უნარი მან საკუთარ თავში შვიდი წლის ასაკში იპოვა. გატაცებული იყო მუსიკით და ხატვით, მაგრამ ნიჭიერებით გამოირჩეოდა მათემატიკასა და ტექნიკურ საგნებშიც. 14 წლისა, რეალურ სასწავლებელში სწავლის დროს, დაინტერესდა ატომების და მოლეკულების შემადგენლობით და დაიწყო ფილოსოფიის შესწავლა. 16 წლისამ წაიკითხა იმანუელ კანტის „წმინდა გონების კრიტიკა“. 19 წლისამ ერთ პიროვნებას გაანდო ზეგრძნობადი სამყაროს განცდის უნარი, რომელმაც შეახვედრა მოძღვარს. ამ უკანასკნელმა შტაინერს ურჩია, შეესწავლა სამყაროს კანონზომიერებები. 1879-1883 წლებში სწავლობდა ვენის ტექნიკურ ინსტიტუტში. აქ მან დაასკვნა, რომ მატერიალური სამყაროს კანონზომიერებები ზეგრძნობადი სამყაროს კანონზომიერებათა შედეგია. 1883 წელს როსტოკის უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „შემეცნების ისტორიის ძირითადი საკითხები“ და მოიპოვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. 1884-1899 წლებში ეწეოდა ინტენსიურ სამეცნიერო მუშაობას.

1899 წელს დაოჯახდა. მალე მის აზროვნებაში გარდამტეხი ცვლილება მოხდა. მიუხედავად იმისა, რომ სჯეროდა ზეგრძნობადი სამყაროს არსებობის, შტაინერი კრიტიკულად ეკიდებოდა რელიგიას. იყო ფრიდრიხ ნიცშეს მიმდევარი და მიაჩნდა, რომ „ღმერთი მოკვდა“. 1900 წელს ის დაუახლოვდა თეოსოფისტებს და ანი ბეზანტს. მან დაიწყო ბერლინის ერთ-ერთ კლუბში ქრისტიანობის შესახებ ლექციების კითხვა და ირწმუნა ქრისტიანობისა. მან ამას საკუთარ ავტობიოგრაფიაში „ღრმა შემოტრიალება“ დაარქვა. შტაინერის ბიოგრაფები ამ ფაქტს პავლე მოციქულის მოქცევას ადარებენ. 1902 წლიდან გახდა თეოსოფიური საზოგადოების ადიარის ფრთის წევრი და გერმანული სექციის ხელმძღვანელი, მაგრამ რამდნეიმე წლის შემდეგ ქრისტოლოგიის საკითხებზე უთანხმოება მოუვიდა ამ საზოგადოებასთან. შტაინერს სწავდა ქრისტეს ღვთაებრივობის და მიუღებელი იყო თეოსოფიის ხედვა, რომ ქრისტე მხოლოდ ერთ-ერთი ავატარაა. 1912 წელს ის გამოეყო თეოსოფიურ საზოგადოებას და 1913 წელს დააფუძნა „საყოველთაო ანთროპოსოფიური საზოგადოება“. მას შეუერთდა გერმანული სექციის 2500 წევრი. 1914 წელს იქორწინა მეორე ცოლზე, მარი სივერსზე. უარი თქვა ანთროპოსოფიური საზოგადოების პრეზიდენტობაზე და საზოგადოებას პრეზიდიუმი მართავდა.

ამის შემდეგ შტაინერი ხელოვნებით და არქიტექტურით დაინტერესდა. 1910-1913 წლებში მიუნხენში მისი ოთხი მისტიკური დრამა დაიდგა. 1914-1922 წლებში მოგზაურობდა ევროპის ქალაქებში და კითხულობდა ლექციებს, მათ შორის გამოდიოდა პირველი მსოფლიო ომის წინააღმდეგ. მის გამოსვლებს მუდამ ბევრი ხალხი ესწრებოდა და ზოგჯერ წესრიგის დასაცავად პოლიცია იყო საჭირო.

შტაინერი გადასახლდა შვეიცარიაში, ქალაქ დორნახში, სადაც 1922 წელს მისი პროექტითა და ინჟინერიით ააშენა გოეთეანუმი ხის მასალისგან. იქ განთავსდა ანთროპოსოფიული საზოგადოების ცენტრი და სკოლა. შენობა მომდევნო წელს ხანძარმა გაანადგურა. შტაინერიმა ააშენა ახალი, ბეტონის ნაგებობა, მაგრამ მის დასრულებას ვერ მოესწრო. სახლის შენებლობა დაასრულეს 1928 წელს და ის დღემდე არქიტექტურის შედევრად მიიჩნევა. შტაინერი გარდაიცვალა 1925 წლის 30 მარტს რამდენიმეთვიანი მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია გოეთეანუმის ბაღში.