iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბონა ბერელი

ბონა ბერელი (, ; დ. 1367 — გ. 30 დეკემბერი, 1435) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუასა და მისი პირველი ცოლის, ჟანა არმანიაკის ქალიშვილი. სავოიის გრაფინია 1383-91 წლებში როგორც ამადეო -ის, ხოლო არმანიაკის გრაფინია როგორც ბერნარ -ის მეუღლე. საფრანგეთის მეფე ჟან -ის შვილიშვილი.

პირველი ქორწინება
1372 წლის 7 მაისს დაიდო ბონასა და სავოიის გრაფ ამადეო -ის უფროსი ვაჟის საქორწინო კონტრაქტი. 1377 წლის 18 იანვარს კი შედგა ბონა ბერელისა და ამადეო სავოიელის ქორწინება, თუმცა ბონა 1381 წლამდე სავოიაში არ ჩასულა. ქორწინებიდან მათ სულ სამი შვილი შეეძინათ:
ამადეო (1383-1439), სავოიის ჯერ გრაფი, შემდეგ კი ჰერცოგი, ცოლად შეირთო მარი ბურგუნდიელი, რომელთანაც შეეძინა ცხრა შვილი;
ბონა (1388-1432), ცოლად გაჰყვა პიემონტის პრინც ლუდოვიკო სავოიელს;
ჯოვანა (1392-1460), ცოლად გაჰყვა მონტფერატის მარკიზ ჯანჯაკომო პალეოლოგს.

1383 წელს ბონას ქმარი სავოიის გრაფი ხდება, თუმცა იგი 1391 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტზე მათი მცირეწლოვანი ვაჟი ამადეო ავიდა, რეგენტად კი ბონა დაინიშნა. განსვენებული ამადეო -ის დედამ, ბონა დე ბურბონმა ბონა ბერელს ბრალი დასდო თავისივე ქმრის მოწამვლაში, რაშიც მალევე მიემხვრნენ სავოიელებიც. მათ ბონას ჩამოართვეს რეგენტობა და ქვეყნიდან გააძევეს, ახალი რეგენტი კი ბონა დე ბურბონი ხდება.

მეორე ქორწინება
საფრანგეთში დაბრუნებულმა ახალგაზრდა ქვრივმა, მალევე მოისურვა მეორე ქორწინება. 1393 წლის 2 დეკემბერს დაიდო ბონასა და არმანიაკის გრაფ ბერნარ -ის საქორწინო კონტრაქტი, რასაც იმავე დღეს მათი ქორწილი მოჰყვა. ქორწინებაში მათ შვიდი შვილი შეეძინათ:
ბონა (1395-1435), ცოლად გაჰყვა ორლეანის ჰერცოგ შარლ -ს;
ჟან (1396-1450), არმანიაკის გრაფი, პირველად იქორწინა მარგარიტა ბრეტონელზე, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ცოლად იზაბელ დ'ევრე შეირთო;
მარი (1397), დაიღუპა ჩვილი;
ბერნარი (1400-1462), პარდიაკის გრაფი, ცოლად შეირთო ელეანორ დე ბურბონ-ლა მარში;
ანა (1402-1473), ცოლად გაჰყვა ალბრეს გრაფ შარლ -ს;
ჟანა (1403), დაიღუპა ჩვილი;
ბეატრისი (1406), დაიღუპა ჩვილი;

ბონა ბერელი გარდაიცვალა 1435 წლის 30 დეკემბერს, 69-70 წლის ასაკში.
ვალაბჰაი პეტელი

ვალაბჰაი პეტელი (დ. 31 ოქტომბერი, 1875 — გ. 15 დეკემბერი, 1950) — ინდოელი პოლიტიკოსი, ინდოეთის პირველი პრემიერ-მინისტრის მოადგილე. ის იყო ინდოელი ბარისტერი და სახელმწიფო მდივანი, ამასთანავე ინდოეთის ეროვნული კონგრესის ლიდერი. ის ინდოეთის რესპუბლიკის დამფუძნებელ მამათაგან ერთ-ერთია. იბრძოდა ქვეყნის დამოუკიდებლობისთვის და წამყვანი როლი ითამაშა ინდოეთის დამოუკიდებელი სახელმწიფოების სიაში შესაყვანად. როგორც ინდოეთში ასევე მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში მას სარდარსაც უწოდებენ, რაც ჰინდიზე, ურდუზე და სპარსულად ნიშნავს „მთავარს“. ინდოეთის პოლიტიკური ინტერგაციისა და ინდოეთ-პაკისტანის პირველი ომის (1947) დროს ის მოქმედებდა, როგორც ინდოეთის შეიარაღებული ძალების დე-ფაქტო მეთაური.

პეტელი გაიზარდა გუჯარათის გარეუბანში. ის წარმატებული იურისტი იყო. გუჯარათში მან ხედას, ბორსასა და ბარდოლის წევრები გააერთიანა და მშვიდობიანი დაჯგუფება დააარსა, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ბრიტანეთის მმართველობას ინდოეთში. ამით პეტელი გახდა გუჯარათის ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტეტული პიროვნება. ის აირჩიეს ინდოეთის ეროვნული კონგრესის 49-ე პრეზიდენტად, 1934-1937 წლების პარტიის მიერ ორგანიზებულ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, რომელიც ინდოეთის აგვისტოს მოძრაობასის ხელშეწყობით ჩატარდა.

ვიცე-პრემიერისა და შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას ის ეხმარებოდა პენჯაბიდან და დელიდან გაქცეულ დევნილებს, რათა მშვიდობა დაემყარებინა. ის ხელმძღვანელობდა ერთიანი დამოუკიდებელი ინდოეთის გამოყოფას ბრიტანეთის კოლონიალიზმიდან. გარდა იმ პროვინციებისა რომელიც პირდაპირ ბრიტანეთის მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა დაახლოებით 565-მა თვითმართველმა შტატმა გამოაცხადა დამოუკიდებლობა 1947 წლის ინდოეთის დამოუკიდებლობის აქტით. სამხედრო მუქარით პეტელმა თითქმის ყველა დამოუკიდებელი შტატი დაარწმუნა, რომ შეერთებოდა ინდოეთს. მისი ერთგულება ეროვნული გაერთიანებისადმი თითქმის დამოუკიდებელ სახელმწიფოში ფასდაუდებელია და სწორედ ამის გამო მიიღო „ინდოეთის რკინის კაცის“ წოდება. მას ასევე „ინდოეთის სამოქალაქო დამცველთა წმინდანს“ უწოდებენ. „ერთიანობის ძეგლი“, რომელიც 2018 წლის 31 ოქტომბერს მიეძღვნა სწორედ პეტელს, დაახლოებით 182 მეტრი სიმაღლით მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ქანდაკებაა.
მარი ბურგუნდიელი (1386-1422)

მარი ბურგუნდიელი (, ; დ. სექტემბერი, 1386 — გ. 8 ოქტომბერი, 1422) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მარგარიტა ფლანდრიელის ქალიშვილი. სავოიის ჰერცოგინია 1393-1422 წლებში როგორც ამადეო -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარი დაიბადა 1386 წლის სექტემბერში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ისა და მისი მეუღლის, მარგარიტა ფლანდრიელის მერვე შვილი ცხრიდან.

ჰერცოგ ფილიპს, მთელი ევროპის მონარქებთან ჰქონდა დინასტიური კავშირები შექმნილი, მან თავისი ვაჟი, პრინცი ჟანი დააქორწინა მარგარეტ ბავარიელზე, თავისი ერთი ქალიშვილი ინგლისში გაათხოვა, ხოლო მეორე, პრინცესა კატრინი ავსტრიის ჰერცოგ ლეოპოლდ -ზე დააქორწინა. ფილიპის ამბიციებს დასასრული არ ჰქონდა და ამჯერად სავოიასთან მოისურვა კავშირის შექმნა, რისთვისაც მან მარი დანიშნა სავოიის გრაფ ამადეო -ისა და ბონა ბერელის ვაჟ ამადეო -ზე. საქორწინო კონტრაქტი 1386 წლის 11 ნოემბერს დაიდო. 1393 წლის 30 ოქტომბერს შედგა მარისა და ამადეოს მარიონეტული, 1401 წელს კი უკვე ნამდვილი ქორწინება.

1416 წელს საღვთო რომის იმპერატორმა სიგიზმუნდ -მა ამადეო სავოიის გრაფობიდან სავოიის ჰერცოგობამდე აამაღლა, რითაც მარი სავოიის პირველი ჰერცოგინია გახდა.

მარი გარდაიცვალა 1422 წლის 8 ოქტომბერს, იგი დაკრძალეს ოტეკომბის სააბატოში.

შვილები
მარგერიტა (1405-1418);
ანტონიო (1407);
ანტონიო (1408);
მარია (1411-1469), ცოლად გაჰყვა მილანის ჰერცოგ ფილიპო მარია ვისკონტის;
ამადეო (1412-1431), პიემონტის პრინცი;
ლუდოვიკო (1413-1465), სავოიის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა კვიპროსელი;
ბონა (1415-1430);
ფილიპო (1417-1444), ჟენევის გრაფი;
მარგერიტა (1420-1479), პირველად ცოლად გაჰყვა ნეაპოლის მეფე ლუი -ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ იქორწინა რაინის პფალცგრაფ ლუდვიგ -ზე, მისი დაღუპვის შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა ვუტემბერგის გრაფ ულრიხ -ს.
ანა ბურგუნდიელი

ანა ბურგუნდიელი (, ; დ. 30 სექტემბერი, 1404 — გ. 13 ნოემბერი, 1432) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან -ისა და მარგარეტ ბავარიელის ქალიშვილი. ბედფორდის ჰერცოგინია როგორც ჯონ პლანტაგენეტის პირველი მეუღლე.

ბიოგრაფია
ანა დაიბადა 1404 წლის 30 სექტემბერს დიჟონში, ბურგუნდიაში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან -ისა და მარგარეტ ბავარიელის ასული. ანას მამა, 1419 წელს მოკლეს ფრანგების დაკვეთით, რის შემდეგაც ტახტზე ასული ანას ძმა სამუდამოდ გადაემტერა მათ.

1423 წელს ბურგუნდიასა და ინგლისს შორის დადებული ამიენის ხელშეკრულების თანახმად, 1423 წლის ივნისში ანა ცოლად გაჰყვა ინგლისის მეფე ჰენრი -ის ვაჟს, ბედფორდის ჰერცოგ ჯონ პლანტაგენეტს. ამ ქორწინების მიხედვით, ანას ძმამ, ბურგუნდიის ჰერცოგმა ფილიპ -მ საფრანგეთის წინააღმდეგ ალიანსი შეკრა ინგლისთან. ეს ალიანსი იმ მხრივაც იყო მნიშვნელოვანი, რომ 1422 წლიდან მოყოლებული ჯონი თავისი ძმის შვილის, მეფე ჰენრი -ის რეგენტი და მაშასადამე ინგლისის მმართველი იყო.

ჯონსა და ანას ძალიან ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, თუმცა მიუხედავად ამისა, ეს კავშირი უნაყოფო იყო. 1432 წელს ანა მშობლიურ საფრანგეთს ეწვია, სადაც იგი სრულიად მოულოდნელად, 13 ნოემბერს დაიღუპა პარიზში, 28 წლის ასაკში.

მის შემდეგ ჯონმა ცოლად ჟაკეტა ლუქსემბურგელი შეირთო თუმცა ისე დაუღუპა, რომ შვილები არც მასთან არ ჰყოლია. ამის შემდეგ ჟაკეტა მეორედ გათხოვდა, სწორედ იგი გახდა დედა შემდგომში ინგლისის დედოფალ ელიზაბეთ ვუდვილისა და ბებია ასევე ინგლისის დედოფალ ელისაბედ იორკელისა.
ჩეშმეს ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1777-1780
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.856947
| გრძედი = 30.330839
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ჩეშმეს ეკლესია — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს ლენსოვეტის ქუჩაზე. ეკლესია აგებულია 1777-1780 წლებში ფსევდოგოთიკის სტილში. ეკლესიის შენობა ააშენეს რუსეთ-თურქეთის ომში რუსეთის არმიის გამარჯვების აღსანიშნავად ეგეოსის ზღვის ჩეშმეს ყურეში. ჩეშმეს სასახლესთან ერთად ქმნის ანსამბლს და ამჟამად არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლი.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია ალექსი კრილოვი.

ისტორია
ტაძრისა და სასახლის მშენებლობა გადაწყვიტა ეკატერინე -მ. გადმოცემის თანახმად, სწორედ ამ ადგილზე იმპერატრიცამ მიიღო ინფორმაცია ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების შესახებ.

ტაძრის სარძიკვლის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1777 წლის 17 ივნისს ეკატერინე -ის, მთელი სამეფო კარისა და შვედეთის მეფე გუსტავ -ის მონაწილეობით. ეკლესია ააგეს არქიტექტორ იური ფელტენის პროექტის მიხედვით.

ტაძრის მშენებლობა დასრულდა რუსული ფლოტის ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების ათი წლის თავზე. საზეიმო კურთხევა კი 1780 წლის 5 ივლისს შეასრულა მიტროპოლიტმა გავრილ პეტროვმა, რომელსაც ეკატერინე -სთან ერთად „ფალკენშტეინის გრაფის“ ტიტულით ესწრებოდა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი იოზეფ .

კურთხევის შემდეგ ძალიან მალე ეკლესია გადასცეს წმინდა გიორგის ორდენს. ამის გამო ჩეშმეს ეკლესიას ზოგჯერ უწოდებდნენ წმინდა გიორგის ეკლესიასაც.

ეკატერინე ზოგჯერ სტუმრობდა ხოლმე ეკლესიას, სადაც მისთვის განკუთვნილი იყო სამეფო ადგილი.

იმის გამო, რომ ჩეშმეს ეკლესია იყო ცივი, 1811 წლის 23 დეკემბერს ჩეშმეს სასახლეში აკურთხეს ახალი, ქრისტეს შობის ზამთრის ეკლესია.

ეკლესია დახურეს 1919 წლის 1 ივნისს. 1924 წელს სამრეკლოდან მოხსნეს ზარები და გადასადნობად გააგზავნეს. 1924 წლიდან ჩეშმეს ეკლესიაში მდებარეობდა მეცნიერებათა აკადემიის არქივი. 1930 წელს ტაძარში ხანძარი გაჩნდა, რომელმაც ეკლესიის ინტერიერი, მათ შორის კანკელიც გაანადგურა.

ეკლესია ასევე ძლიერ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის პერიოდში. 1947 წელს მოხდა ტაძრის კონსერვაცია.

1991 წელს, საბჭოთა პერიოდის შემდეგ აღევლინა პირველი ღვთისმსახურება, ხოლო 1994 წლის 1 ივლისს ეკლესიის შენობა გადაეცა სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ამჟამად ეკლესიის შენობაში მოქმედებს საკვირაო სკოლა ბავშვებისა და მოზარდებისათვის.
ენვერ ხაბაძე

ენვერ სულეიმანის ძე ხაბაძე (დ. 12 დეკემბერი, 1923, ბათუმი, საქართველოს სსრ, ასფსრ, სსრკ — გ. 27 ივნისი, 2001) — ქართველი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1985), ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა მსოფლიო ფესტივალის (მოსკოვი) ლაურეატი (1957).

ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა ბათუმის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი.

1938–1944 წლებში იყო აჭარის ასსრ სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის (1939 წლამდე აჭარის ეთნოგრაფიული გუნდი) სოლისტი, 1944 წლიდან სოლისტი და ქორეოგრაფი, 1974 წლიდან სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი ქორეოგრაფი. 1948 წელს დააარსა აჭარის ასსრ ფილარმონიის „კავკასიური ცეკვის ანსამბლი“ (პირველი ქორეოგრაფიული ანსამბლი აჭარაში). 1967 წელს დააარსა ანსამბლი „სალაღობო“. დადგა 100–ზე მეტი ცეკვა. პირველად დადგა სცენაზე და ქორეოგრაფიულ სამყაროს გააცნო აჭარული სატრფიალო ცეკვა, სახელიც თავადვე უწოდა — „განდაგანა“. ენვერ ხაბაძემ ქართულ რეპერტუარში შემოიტანა ცეკვები „გადახვეული ხორუმი“ და „ოჰოი ნანა“; აგრეთვე: „ქართული“, „ფერხული“, ქორეოგრაფიული კომპოზიცია „ქაჯეთის ციხის აღება“ (ვეფხისტყაოსნის მიხედვით). 1948 წელს ნინო რამიშვილისა და ილიკო სუხიშვილის მიწვევით საქართველოს ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში დადგა „გადახვეული ხორუმი“ და „ლაზური“, 1966 წელს კი აქვე განახორციელა „ხორუმის“ დადგმა. პირველმა შემოიტანა ქორეოგრაფიის მუსიკალურ ნაწილში ჭიბონის ხმოვანება. დგამდა ცეკვებს დრამატული თეატრებისთვის. მონაწილეობდა მრავალ დოკუმენტურ ფილმში ქართული ცეკვის შესახებ.

ჯილდოები და აღიარება
აჭარის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტი
1957 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1985 — საქართველოს სახალხო არტისტი
1998 — ღირსების ორდენი
ჟან I (ბურბონის ჰერცოგი)

ჟან დე ბურბონი (; დ. 1381 — გ. 5 თებერვალი, 1434) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ ლუი -ისა და ანა ოვერნელის ვაჟი. ბურბონის ჰერცოგი 1410-34 წლებში.

ბიოგრაფია და შვილები
ჟანი დაიბადა 1381 წელს. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ ლუი -ისა და ანა ოვერნელის უფროსი ვაჟი. 1400 წელს იგი დაქორწინდა უკვე ორჯერ დაქვრივებულ მარი ბერელზე, რომელიც იყო საფრანგეთის მეფე ჟან -ის ვაჟის, ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას ნაბოლარა ქალიშვილი.

ჟანსა და მარის ქორწინებაში სულ სამი შვილი შეეძინათ:
შარლ (1401-1456), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო აგნეს ბურგუნდიელი რომელთანაც შეეძინა თერთმეტი შვილი;
ლუი (1403-1412), ფორეს გრაფი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ლუი (1405-1486), მონტესპიერის გრაფი, ცოლად შეირთო ჟანა დე ლა ტურ-ოვერნელი;

ჟანს ასევე ჰყავდა ერთი უკანონო ქალიშვილი:
მარგარიტა, ცოლად გაჰყვა გასკონიის ლორდ როდრიგო დე ვილანდრანდოს;

1410 წელს ლუი -ის გარდაცვალების შემდეგ, ბურბონის ჰერცოგი ჟან ხდება. 1415 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფრანგებსა და ინგლისელებს შორის გამართულ აზენკურის ბრძოლაში, რა დროსაც იგი ინგლისელებმა ტყვედ ჩაიგდეს და ლონდონში გამოკეტეს. მთელი დარჩენილი ცხოვრება, მან ლონდონის ციხეში გაატარა. ფრანგები ცდილობდნენ მის გამოსყიდვას, თუმცა გამოსასყიდი მეტისმეტად დიდი იყო, რის გამოც იგი ტყვეობაში რჩებოდა. იგი გარდაიცვალა 1434 წლის 5 თებერვალს, ლონდონში.
შარლ I (ბურბონის ჰერცოგი)

შარლ დე ბურბონი (; დ. 1401 — გ. 4 დეკემბერი, 1456) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ ჟან -ისა და მარი ბერელის უფროსი ვაჟი. ბურბონისა და ოვერნის ჰერცოგი 1434-1456 წლებში.

ბიოგრაფია
ჟანი დაიბადა 1401 წელს. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ ჟან -ისა და მარი ბერელის უფროსი ვაჟი. 1424 წელს მიენიჭა კლერმონ-ან-ბევუას გრაფობა. 1434 წელს კი მისი ორივე მშობელი ერთდროულად დაიღუპა, რის შემდეგაც მამის მემკვიდრეობით მას ბურბონის ჰერცოგობა, ხოლო დედის ხაზით ოვერნის ჰერცოგობა ერგო.

1425 წელს ცოლად შეირთო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან უშიშის ქალიშვილი აგნეს ბურგუნდიელი. მიუხედავად იმისა, რომ აგნესთან 11 შვილი ჰყავდა, მას ასევე ჰყავდა საყვარელიც, ჟანა დე ბურნანის სახით, რომელთანაც შეეძინა უკანონო ვაჟი, სახელად ლუი, რომელიც შემდგომში რუსილონის გრაფი და ბურბონ-რუსილონის დინასტიის დამაარსებელი გახდა. ცნობილია, რომ გამოჩენილი ერთგულებისათვის, მეფე ლუი -მ შარლს შესთავაზა თავის უფროს ქალიშვილ ჟანა დე ვალუაზე ქორწინება.

შარლი აქტიურად იყო ჩაბმული ასწლიან ომში, სადაც იგი თავისი ცოლის ძმის, ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ -ის მხარეს იბრძოდა. თუმცა შარლსა და ფილიპს შორის 1440 წელს დიდი განხეთქილება მოხდა და მათი ალიანსიც დაიშალა. იგი მეფე შარლ -ის მხარეს გადავიდა და დროებით ერთულად ემსახურა კიდეც.

ცნობილია, რომ შარლი ერეოდა 1439-40 წლებში მიმდინარე დიდგვაროვანთა აჯანყებაში, რომელიც ცნობილია "პრაგერიას" სახელით. შარლ -მ ჩაახშო ამბოხი, შარლს კი მისი სამფლობელოების ნაწილი ჩამოართვა. შარლ გარდაიცვალა 1456 წელს, თავის სამეფო კარზე.

შვილები
ლეგიტიმური შვილები
ჟან (1426-1488), ეწეოდა სასულიერო საქმიანობას, მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად ჰყავდა ჟანა დე ვალუა, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
მარი (1428-1448), ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან -ს;
ფილიპი (1430-1440), ბეჟოს ჰერცოგი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
შარლ (1434-1488), ლიონის არქიეპისკოპოსი და მცირე ხნით ბურბონის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
იზაბელი (1436-1465), ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ -ს;
პიერ (1438-1503), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა დე ვალუა რომელთანაც შეეძინა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი;
ლუი (1438-1482), ლიეჟის ეპისკოპოსი;
მარგარიტა (1438-1483), ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ფილიპო -ს;
კატრინი (1440-1469), ცოლად გაჰყვა გელდერის ჰეროცგ ადოლფ -ს;
ჟანა (1442-1493), ცოლად გაჰყვა ორანჟ-ნასაუს პრინც იოჰან -ს;
ჟაკი (1445-1468), მონტესპიერის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;

არალეგიტიმური შვილები
ლუი, რუსილონის გრაფი და ბურბონ-რუსილონელთა დინასტიის დამაარსებელი, საფრანგეთის მეფის ხელშეწყობით დააარსა წმინდა მიქაელის ორდერი;
რენე, ნარბონის არქიეპისკოპოსი და სენ-სევერ-ლე-ვიკომტის აბატი.
აგნეს ბურგუნდიელი

აგნეს ბურგუნდიელი (; დ. 1407 — გ. 1 დეკემბერი, 1476) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან -ისა და მარგარეტ ბავარიელის ქალიშვილი. ბურბონის ჰერცოგინია 1434-1456 წლებში როგორც შარლ -ის მეუღლე.

ქორწინება და შვილები
1435 წელს აგნესი ცოლად გაჰყვა ბურბონის ჰერცოგ შარლ -ს, რომელთანაც შეეძინა თერთმეტი შვილი:
ჟან (1426-1488), ეწეოდა სასულიერო საქმიანობას, მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად ჰყავდა ჟანა დე ვალუა, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
მარი (1428-1448), ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან -ს;
ფილიპი (1430-1440), ბეჟოს ჰერცოგი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
შარლ (1434-1488), ლიონის არქიეპისკოპოსი და მცირე ხნით ბურბონის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
იზაბელი (1436-1465), ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ -ს;
პიერ (1438-1503), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა დე ვალუა რომელთანაც შეეძინა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი;
ლუი (1438-1482), ლიეჟის ეპისკოპოსი;
მარგარიტა (1438-1483), ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ფილიპო -ს;
კატრინი (1440-1469), ცოლად გაჰყვა გელდერის ჰეროცგ ადოლფ -ს;
ჟანა (1442-1493), ცოლად გაჰყვა ორანჟ-ნასაუს პრინც იოჰან -ს;
ჟაკი (1445-1468), მონტესპიერის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
ჩეშმეს სასახლე

ჩეშმეს სასახლე — იმპერატორის სამოგზაურო სასახლე, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. ააშენეს არქიტექტორ იური ფელტენის პროექტის მიხედვით იმპერატორ ეკატერინე -ის დაკვეთით. ჩეშმეს ეკლესიასთან ერთად ქმნის უნიკალურ არქიტექტურულ ანსამბლს.

სახელი ეწოდა ჩეშმეს ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვების პატივსაცემად.

ისტორია
ტერიტორია, რომელზეც ამჟამად ციხესიმაგრეა განთავსებული იყო ჭაობიანი და უწოდებდნენ „ბაყაყების ჭაობს“ ან „კიკერიკის“. ჩრდილოეთის ომის შედეგად ეს მიწები რუსეთის სამეფო ოჯახის კუთვნილებაში გადავიდა.

1774 წელს ეკატერინე -მ გადაწყვიტა აეშენებინა სამოგზაურო სასახლე, რათა დაესვენებინა მოგზაურობის პერიოდში საზაფხულო რეზიდენციაში. სასახლის მშენებლობას ხელმძღვანელობდა იური ფელტენი. ჩეშმეს სასახლის მშენებლობა ჩეშმეს ეკლესიასთან ერთად დასრულდა 1777 წელს.

სასახლის მეორე სართულზე მდებარე მრგვალ დარბაზს იყენებდნენ წმინდა გიორგის კავალრები იმპერატრიცასთან შეხვედრისას. რუსეთის მთავარმა სამხედრო ორდენმა აქ დააჯილდოვა კუტუზოვი, სუვოროვი და სხვა მხედართმთავრები.

არსებობს ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც სწორედ ამ ადგილზე მიიღო იმპერატრიცამ ცნობა ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების შესახებ. თუმცა ეს სანდო წყარო არაა, გარდა ამისა სასახლეს 10 წელი ერქვა კიკერიკენის სასახლე ადგილის ფინური სახელიდან გამომდინარე. ჩესმენის სასახლე ეწოდა 1780 წელს ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვებიდან 10 წლის შემდეგ.

1796 წელს ეკატერინე გარდაიცვალა და ციხესიმაგრე პავლე -ის მმართველობაში გადავიდა, რომელიც გატჩინოს ანიჭებდა უპირატესობას და ჩეშმეს სასახლე პრაქტიკულად არ გამოიყენებოდა.

ალექსანდრე -ის მმართველობის პერიოდში საზაფხულო რეზიდენცია მხოლოდ ორჯერ გამოიყენეს, თუმცა ისიც არაპირდაპირი დანიშნულებით.

1919 წელს თავშესაფარი დახურეს, რის შემდეგაც სასახლეში საკონცენტრაციო ბანაკი „ჩეშმენკა“ განათავსეს. 1930-იან წლებში სასახლე გადასცეს ავტოსაგზაო ინსტიტუტს, ხოლო 1941 წელს ლენინგრადის საავიაციო ინსტიტუტს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სასახლე ძლიერ დაზიანდა. 1946 წელს იგი გაარემონტეს არქიტექტორ ა. ვ. კორიაგინის პროექტის მიხედვით და მასში განათავსეს ლენინგრადის აეროკოსმოსური ინსტიტუტი.
სმოლნის მონასტერი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =გაუქმებული
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ბაროკო
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1744
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.948611
| გრძედი = 30.395
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სმოლნის მონასტერი — დედათა ყოფილი მართლმადიდებლური მონასტერი სანქტ-პეტერბურგში, რომელიც ფუნქციონირებდა 1744-1764 წლებში. ამ პერიოდში მონასტერი იმპერატრიცა ელისაბედ -ის პირადი დაკვირვების ქვეში იყო, რომელსაც სურდა სიცოცხლის ბოლო წლების აქ გატარება. 1848 წელს ნიკოლოზ -ის ბრძანებით ჩამოყალიბდა ახალი დედათა მონასტერი სახელწოდებით ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტერი.

ისტორია
ელსაბედ -ს სურდა აეშენებინა სავანე მცირე სასახლის ადგილზე სმოლნის სასახლის ტერიტორიაზე, იქ სადაც იმპერატრიცა ახალგაზრდობის პერიოდში დროგამოშვებით ცხოვრობდა. სამონასტრო კომპლექსში უნდა შესულიყო ტაძარი კარის ეკლესიით და საგანგებოდ მაღალი სამრეკლო, ასევე თავადთა შვილების ინსტიტუტი.

ტაძრის პროექტის შემუშავება დაავალეს სამეფო კარის არქიტექტორს ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელის. სმოლნის საკათედრო ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 1748 წლის 30 ოქტომბერს. 1751 წელს ანსამბლის ყველა შენობის ფუნდამენტის ჩაყრის შემდეგ დაიწყეს კედლების ამოყვანა. მალე დაიწყო შვიდწლიანი ომი პრუსიასთან, რომლის დასრულების შემდეგ მშენებლობის დაფინანსება შეუძლებელი გახდა და მშენებლობაც ნელი ტემპით წარიმართა.

უკანასკნელი 14 მონაზვნის დაღუპვის შემდეგ 1797 წელს მონასტერი გააუქმეს. სმოლნის მონასტერი 1835 წელს დაასრულა არქიტექტორმა ვასილი სტასოვმა. მაღალი სამრეკლო თანხების არქონის გამო ვერ ააშენეს. ტაძარში ღვთისმსხურება გაგრძელდა 1923 წლამდე.

 საუკუნეში ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციოლოგიის ფაკულტეტის სხვადასხვა განყოფილებები. 2009 წლიდან ასევე განთავსებულია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ფაკულტეტი.

კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი
1764 წელს ეკატერინე -მ მონასტერთან დააარსა კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი, რომლის გახსნაც გაიმართა 1764 წლის 28 ივნისს. იგეგმებოდა გოგონებისათვის ესწავლებინათ მონაზვნებს, რომლებიც მოვიდოდნენ სხვადასხვა მონასტრებიდან. თუმცა მონაზვნებმა ეს ვერ შეძლეს. საბოლოოდ ეკატერინე -მ აღიარა, რომ მონასტერს არ შეეძლო მომავალი თაობის აღაზრდა.
ჟან II (ბურბონის ჰერცოგი)

ჟან დე ბურბონი (; დ. 1426 — გ. 1 აპრილი, 1488) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ შარლ -ისა და აგნეს ბურგუნდიელის ვაჟი. ბურბონის ჰერცოგი 1456-88 წლებში.

ბიოგრაფია
ჟანი დაიბადა 1426 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ შარლ -ისა და მისი მეუღლის, აგნეს ბურგუნდიელის პირველი შვილი. 1447 წელს ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის შუათანა ასული ჟანა დე ვალუა. 1456 წელს კი მამამისის, ჰერცოგ შარლის გარდაცვალების შემდეგ ჟანი ბურბონის ჰერცოგი ხდება. თუმცა, 1482 წელს მისი მეუღლე, ჟანა გარდაიცვალა, ისე, რომ ჟანს შვილი ვერ გაუჩინა.

1483 წელს გარდაიცვალა საფრანგეთის მეფე ლუი , ტახტზე კი მისი მცირეწლოვანი ვაჟი შარლ ავიდა. დედოფალი შარლოტა სავოიელი მეუღლის გარდაცვალების ამბავს გადაჰყვა, ამიტომაც ახალგაზრდა მეფეს რეგენტად თავისი უფროსი და, ანა დე ვალუა დაენიშნა, რომელიც გათხოვილი იყო ჟანის უმცროს ძმაზე, პიერ დე ბურბონზე. პიერი და ანა თანარეგენტები იყვნენ, რომლებმაც ჟანს მალევე უბოძეს საფრანგეთის კონეტაბლის წოდება.

1484 წელს ჟანი მეორედ დაქორწინდა ნემურის გრაფ ჟაკ არმანიაკის ასულ კატრინ არმანიაკზე. კატრინმა 1487 წელს ჟანს ვაჟი გაუჩინა, რომელსაც ჟანი დაარქვეს, თუმცა ბავშვი ძალიან სუსტი იყო და მალევე დაიღუპა, თავად კატრინი კი მასზე მშობიარობას გადაჰყვა.

1487 წელს ჟანი მესამედ ქორწინდება თავისსავე ბიძაშვილზე, ვანდომის გრაფ ჟან დე ბურბონის ასულ ჟანა დე ბურბონზე. 1488 წელს ჟანამ მას ვაჟი გაუჩინა, რომელიც რამდენიმე საათში დაიღუპა. ამავე წლის 1 აპრილს დაიღუპა თავად ჟან -ც, რომელსაც მემკვიდრე არ დარჩა, ამიტომაც ბურბონის ჰერცოგი მისი ძმა გახდა, მისი ცოლი კი მეორედ გათხოვდა.
ჟანა დე ვალუა (1435-1482)

ჟანა დე ვალუა (; დ. 4 მაისი, 1435 — გ. 4 მაისი, 1482) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ -ის ასული. ბურბონის ჰერცოგინია 1456-82 წლებში როგორც ჟან -ის პირველი მეუღლე.

ბიოგრაფია
ჟანა დაიბადა 1435 წლის 4 მაისს საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის შუათანა ასული.

1447 წლის 23 დეკემბერს 12 წლის ჟანა ცოლად გაჰყვა თავის 21 წლის გარე ბიძაშვილს, ბურბონის ჰერცოგ შარლ -ისა და აგნეს ბურგუნდიელის უფროს ვაჟ ჟან დე ბურბონს. 1456 წელს კი მისი მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ ჟანი ბურბონის ჰერცოგი, ხოლო ჟანა ჰერცოგინია გახდა. მრავალწლიანი ქორწინებისდა მიუხედავად, მათ საერთო შვილები არ ჰყოლიათ.

ცნობილია, რომ ჟანა ხელოვნების დიდი მფარველი იყო და იგი გამოსახულია ვან დაიკის ერთ-ერთ ტილოზე, რომელიც დღეს მუზეუმშია დაცული.

ჟანა დე ვალუა გარდაიცვალა 1482 წლის 4 მაისს, საკუთარ დაბადების დღეზე, 47 წლის ასაკში, უშვილოდ. მის შემდეგ ჟანი კიდევ ორჯერ დაქორწინდა, მაგრამ მას შვილები არც შემდეგ ცოლებთან ეყოლა, რის გამოც 1488 წელს, მისი გარდაცვალების ტახტზე მისი ძმა ავიდა.