iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სალინას-დე-იდალგო

სალინას-დე-იდალგოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სან-ლუის-პოტოსის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 107 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 729.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 18 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია სან-ლუის-პოტოსის შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სალინას-დე-იდალგო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 24025.
სან-ანტონიო (სან-ლუის-პოტოსი)

სან-ანტონიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სან-ლუის-პოტოსის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 382 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 0.1 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 94.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 99.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია სან-ლუის-პოტოსის შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ანტონიო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 24026.
სან-სირო-დე-აკოსტა

სან-სირო-დე-აკოსტის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სან-ლუის-პოტოსის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 215 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 0.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 639.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 16 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია სან-ლუის-პოტოსის შტატის შემადგენლობაში 1853 წლის 16 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-სირო-დე-აკოსტა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 24027.
სან-მარტინ-ჩალჩიკუაუტლა

სან-მარტინ-ჩალჩიკუაუტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სან-ლუის-პოტოსის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 468 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 13.5 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 413.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 44.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია სან-ლუის-პოტოსის შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-მარტინ-ჩალჩიკუაუტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 24029.
სან-ნიკოლას-ტოლენტინო

სან-ნიკოლას-ტოლენტინოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი სან-ლუის-პოტოსის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 779 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 12.6 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 692.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 6.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია სან-ლუის-პოტოსის შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ნიკოლას-ტოლენტინო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 24030.
აჰმედ შაუქი

აჰმედ შაუქი (; დ. 16 ოქტომბერი 1868, კაირო — გ. 23 ოქტომბერი, 1932, იქვე) — ეგვიპტელი პოეტი, მწერალი, დრამატურგი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1868 წელს, ჩერქეზული წარმოშობის არისტოკრატულ ოჯახში.

1884 წელს დაამთავრა იურიდიული სკოლა კაიროში. 1887-1891 წლებში იურისპრუდენციის შესწავლა საფრანგეთში გააგრძელა.

მონაწილეობდა აღმოსავლეთმცოდნეთა საერთაშორისო კონგრესებში ბერლინსა (1891) და ჟენევაში (1894).

სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, 1914 წლიდან, გუბერნატორის კარის პოეტი იყო. თავისი ანტიბრიტანული პოზიციისთვის 1915-1919 წლებში გადასახლებული იყო ესპანეთში.

1924 წელს არჩეულ იქნა სენატში.

შემოქმედება
მისი პოეზია თემატურად მრავალფეროვანია, წერდა საბავშვო, იუმორისტულ და სხვა სახის ლექსებს. გამოიცა მისი ლექსების კრებულის, „შაუკიათის“ ოთხი ტომი (1898, 1927, 1936, 1943).

შაუქის ლექსები არაბული ნეოკლასიციზმის ნაწარმოებებია და ახასიათებთ ტრადიციული მოდელებისადმი ერთგულება. თუმცა, ამის მიუხედავად, მისი ლექსების მელოდიურობა (მათგან ბევრი ამღერებული იყო), მათი შინაარსის ხელმისაწვდომობა და გრძნობათა გულწრფელობა მას საუკუნის პირველ ნახევარში არაბული სამყაროს ყველაზე პოპულარულ პოეტად აქცევდა.

შაუქი ასევე წერდა ისტორიულ მოთხრობებს და ნოველებს, მათ შორის „კლეოპატრას სიკვდილი“ (1927). ის ასევე თარგმნიდა არაბულ ენაზე.

1927 წელს აჰმედ შაუქი „პოეტების ემირად“ აირჩიეს.

ხსოვნა
1977 წელს მწერლის სახლი გიზაში მუზეუმად გადაკეთდა და დაარსდა აჰმედ შაუქის მუზეუმი.
აჰმედ შაუქის ეძღვნება რომში, ბორგეზეს ვილაში, მოქანდაკე გამალ ელ-საგინის მიერ შექმნილი ძეგლი და მოედანი (აჰმედ შაუქის პიაცა). ძეგლი დგას ბორგეზეს ბაღების ვილაში (რომი).
ნანეტ ჯონსტონი

ნანეტ ჯონსტონი (დ.1782) — ბრიტანელი თეატრის მსახიობი და მოცეკვავე, რომელიც მეთვრამეტე-მეცხრამეტე საუკუნეებში მოღვაწეობდა. დაიბადა ლონდონში, მსახიობ უილიამ პარკერის ოჯახში, განათლება კი ედინბურგში მიიღო, სადაც მამამისი მუშაობდა. მისი კარიერა ცეკვით დაიწყო. 1796 წელს დაქორწინდა მსახიობ ჰენრი ერსკინ ჯონსტონზე, რომელთანაც ექვსი შვილი შეეძინა, შემდეგ კი ერთი წლით დუბლინში გაემგზავრა. სეზონის დასრულების შემდეგ ნანეტი ლონდონში გადავიდა, სადაც კოვენტ-გარდენსა და ჰეიმარკეტში თამაშობდა.
ამის შემდეგ მან კვლავ შეიცვალა საცხოვრებელი და დრური ლეინზე გადავიდა, თუმცა მალევე ისევ კოვენტ-გარდენში დაბრუნდა.

1811 წელს, დუბლინში ყოფნის დროს, მან მიატოვა ქმარი, რომელიც პიტერ სტრიტის თეატრში მუშაობდა და კოვენტ-გარდენის მენეჯერ თომას ჰარისთან დაიწყო ცხოვრება. მალევე, ნანეტმა ჰარისთანაც გაწყვიტა კავშირი და 1814 წელს ბანკირ ჰარი დრამონდთან დაიწყო ურთიერთობა, რის შემდეგაც ჰარისმა ის კოვენტ-გარდენიდან გაათავისუფლა. ნანეტს, ფაქტობრივად, აღარასდროს უმუშავია, თუმცა მსახიობი უილიამ ავგუსტუს კონვეი მას გარკვეულ თანხას მაინც უხდიდა.

1820 წელს ნანეტს საბოლოოდ მიეცა ჯონსტონთან განქორწინების უფლება და 1826 წლის ცნობებით ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. მისი ცხოვრება 1826 წლის შემდეგ, ფაქტობრივად, უცნობია.
მისაბმელი ვაგონი

მისაბმელი ვაგონი — ვაგონი წევის ძრავის გარეშე, რომელიც ექსპლოატაციაშია მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის ან ტრამვაის შემადგენლობაში. ჩვეულებრივი ვაგონებისგან განსხვავებით, მისაბმელი ვაგონები შეიძლება ექსპლოატაციაში იყვნენ მხოლოდ მოტორვაგონებთან ერთობლივად, რისთვისაც მათ გააჩნიათ შესაბამისი აპარატურა, ხოლო ძარის ბოლოებში დაყენებულია ელექტრო ჩამრთველები მართვის ქსელის შესაერთებლად. მაგრამ მეტყველებაში მისაბმელი ვაგონები შეიძლება ვუწოდოთ ჩვეულებრივებსაც (ხშირად მხედველობაში მიიღება სამგზავროები), რომლებიც გზაში ებმევიან შორეული მიმოსვლის მატარებლებს.

მისაბმელი ვაგონები შეიძლება იყვნენ საწყისი ვაგონები (; ელექტროსექცია , ელექტრომატარებელი 200), რისთვისაც აღიჭურვებიან მართვის კაბინებით, ან შუალედური ვაგონები (; ელექტრომატარებლები 10, 22, ასევე ჩქაროსნული მატარებელი ), ასევე მათი ერთობლიობა (ელექტრომატარებლები 1, 2, 9).

წევის ამძრავის არარსებობის გამო, მისაბმელ ვაგონებს აქვთ მნიშვნელოვნად დაბალი წონა, ვიდრე მოტორვაგონებს (2-ზე მოტორვაგონი იწონის 54 ტონას, მისაბმელი — 38-41 ტონას), ამიტომ მათზე ხშირად გადააქვთ ელექტრომოწყობილობების ნაწილი, მოტორვაგონების დატვირთვის მიზნით, თუმცა ეს უკარგავს ბოლო ავტონომიურობას, ანუ ექსპლოატაციის შესაძლებლობას მისაბმელი ვაგონების გარეშე. 1-ის და 2-ის მისაბმელ ვაგონებზე იმყოფება დინამოტორი, ძრავ-კომპრესორი და ელექტრული აკუმულატორი, ხოლო 10-ზე და 22-ზე (22-ის გარდა) პრაქტიკულად ყველა ძირითადი ელექტრომოწყობილობა გადატანილია მოტორვაგონებზე. ამის გარდა, მისაბმელ ვაგონებზე წევის ამძრავის და შესაბამისი აპარატურის არარსებობა მათ უფრო იაფს ხდის, ვიდრე მოტორვაგონებს, მაგრამ მოტორსავაგონო მოძრავ შემადგენლობაში მისაბმელი ვაგონების მაღალი ხვედრითი რაოდენობის არსებობა ზღუდავს მატარებლის ხვედრით სიმძლავრეს და შედეგად — საწყის აჩქარებას. ამიტომ საგარეუბნო ელექტრომატარებლებზე მისაბმელი ვაგონების რიცხვი 1 მოტორვაგონზე შემცირდა ორიდან ერთამდე.

თავდაპირველად მეტროპოლიტენის მატარებლებზე ასევე ექსპლოატაციას გადიოდნენ მისაბმელი ვაგონები, როგორც, მაგალითად, და ტიპის ვაგონებზე. მაგრამ ხვედრითი სიმძლავრის აუცილებელმა ამაღლებამ გამოიწვია მისაბმელ ვაგონებზე უარის თქმის აუცილებლობა, საბჭოთა კავშირში ეს გაკეთდა ტიპის ვაგონზე. უკანასკნელ პერიოდში (2005 წლიდან) მეტროპოლიტენში გამოჩნდა ტენდენცია მისაბმელი ვაგონების გამოყენების განახლების შესახებ (ესენია 81-555.3 „ყაზანი“, 81-558 (.1, .2) „ნევა“, 81-767 (.2, .3, .4) „მოსკოვი“ (ასევე არსებობს მოდიფიკაცია „.5“ ტაშკენტის მეტროპოლიტენში), „ოკა“ 81-763, 81-724 „საიუბილეო“, 81-727.1 „ბალტიეცი“ ვაგონების მოდელები), რადგან ეს საშუალებას იძლევა შემცირდეს ელექტრომატარებლების ღირებულება, ამასთან შემადგენლობების მაღალი ხვედრითი სიმძლავრე მთლიანობაში ნარჩუნდება უფრო მძლავრი წევის ელექტროძრავების გამო.
უილიამ ავგუსტუს კონვეი

უილიამ ავგუსტუს კონვეი (დ. 1789 – გ. 1828) ― საუკუნეში მოღვაწე ინგლისელი მსახიობი.

ბიოგრაფია
კონვეიმ სამართლის სფეროში მიიღო განათლება, თუმცა ლონდონში, ჰეიმარკეტის თეატრში დაიწყო მუშაობა. ამ პერიოდში მან ჰესტერ პიოცის მოწონება დაიმსახურა, რომლისგანაც წერილებსაც იღებდა. ჰესტერის წერილები უილიამისადმი 1843 წელს გამოქვეყნდა. თეატრთან სამწლიანი ხელშეკრულება კონვეიმ 1816 წელს შეწყვიტა, მაგრამ, ამისდა მიუხედავად, 1821 წლამდე მაინც ჩნდებოდა სცენაზე. საბოლოოდ, უილიამი 1823 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. მან შეასრულა ჰამლეტისა და სხვა ტრაგიკული პერსონაჟების როლები ნიუ-იორკისა და ფილადელფიის თეატრებში, ეწვია ამერიკის დასავლეთ და სამხრეთ ნაწილებს, 1828 წლის დასაწყისში კი ჯორჯიის შტატის ქალაქ სავანაში გაემგზავრა. მოგზაურობის დროს უილიამი ზღვაში გადახტა და სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

მიიჩნეოდა, რომ უილიამი ყველაზე კარგად თამაშობდა კორიოლანუსის როლს და სცენაზე მასზე უკეთესი მხოლოდ ჯონ ფილიპ კემბლი იყო. მოგვიანებით, კონვეის ვაჟი, ფრედერიკ ბ. კონვეი, ასევე მსახიობი გახდა.
ორლა ჰილი

ორლა მორინ ფიცსიმონს ჰილი (დ. 9 მაისი, 2002) — ინგლისელი მსახიობი. ორლამ კარიერა დაიწყო ბავშვობაში ფილმებში „მარიონისთვის სიმღერა“ (2012) და „მერცხლები და ამაზონები“ (2016) მონაწილეობით, ასევე -ის სერიალში „ჰეტი ფეზერი“ (2017–2019). უახლოეს პერიოდში ცნობილია -ის სერიალში „აუტრეიჯასი“ (2025) შესრულებული როლით.

ადრეული ცხოვრება
ჰილი დაიბადა ჰომერტონის საავადმყოფოში, აღმოსავლეთ ლონდონში, მშობლების, ლონდონის ჟურნალისტის, დეივ ჰილისა და -ის ჟურნალისტისა და ტრანსფორმაციის დირექტორის, შეილა ფიცსიმონსის ოჯახი. გაიზარდა ლოუერ კლეპტონში, ორ დასა და სამ ძმასთან ერთად. დედის მხრიდან ბებია და ბაბუა ირლანდიელები არიან; ბებია დაიბადა კუტჰილში, გრაფობა კევანში, შემდეგ გლაზგოში, ხოლო მოგვიანებით ლონდონში გადასახლდა.

8 წლიდან ჰილი ანა ფიორენტინის სათეატრო და კინოსკოლაში დადიოდა. სწავლობდა მილფილდსის საზოგადოებრივ დაწყებით სკოლასა და მოსბორნის საზოგადოებრივ აკადემიაში. 2025 წელს დაამთავრა ემანუელის კოლეჯი, კემბრიჯში საინჟინრო მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხით. ასევე მკვლევარია კემბრიჯის კლიმატის აღდგენის ცენტრში.

კარიერა
ჰილმა კარიერა ბავშვ მსახიობად დაიწყო. იგი პირველად კინოში 10 წლის ასაკში, ჯენიფერის როლში 2012 წლის კომედია-დრამაში „მარიონისთვის სიმღერა“. ამას მოჰყვა სიუზან უოლქერის როლი 2016 წლის საოჯახო სათავგადასავლო ფილმში „მერცხლები და ამაზონები“. მომდევნო წელს ჰილმა სატელევიზიო დებიუტი განახორციელა -ის სერიალის „ჰეტი ფეზერის“ მესამე სეზონში ემილი კელენდარის როლით. ემილის როლი კვლავ შეასრულა „ჰეტი ფეზერის“ მეოთხე სეზონშიც. ასევე ითამაშა ჯენიფერი 2019 წლის -ის დოკუმენტური კრიმინალური მინისერიალში „აღიარება“.

2023 წელს ჰილი გამოჩნდა -ის სამეპიზოდიან მინისერიალში „სტოუნჰაუსი“, სადაც სათაური პერსონაჟის (მეთიუ მაკფეიდენი) ქალიშვილი ჯეინ სტოუნჰაუსი განასახიერა. განმეორებით შეასრულა რუბი ფოქსკროფტის როლი 2024 წლის -ის ადაპტაციაში „მკვლელობის სახელმძღვანელო კარგი გოგონასთვის“. 2024 წელს გამოცხადდა, რომ ჰილი დებორა მიტფორდის როლს განასახიერებდა 2025 წლის -ის ისტორიულ დრამაში „აუტრეიჯასი“.
ჯორჯია ლოკი

ჯორჯია ნატალი ლოკი (დ. 25 ოქტომბერი, 1996) — ინგლისელი მსახიობი და ტელეწამყვანი. მთავარ როლებს ასრულებდა საბავშვო სერიალებში „სეიდი ჯი“ და ევერმურის ქრონიკები, ასევე წამყვანი იყო -ის გასართობ შოუში „პარასკევის გადმოტვირთვა“.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ლოკი დაიბადა აილსბერი ვეილში და გაიზარდა სოფლად, ბაკინგემშირში. სწავლობდა ვადესდონის ეკლესიის ინგლისურ სკოლაში. დედამ სადრამო წრეში სიარული 8 წლის ასაკში, უინსლოუში დააწყებინა.

კარიერა
2010 წელს ლოკი მიიწვიეს მთავარ როლზე -ის სერიალში „სეიდი ჯი“, რომელიც 2011 წლიდან 2013 წლამდე სამი სეზონის განმავლობაში გადიოდა. მთავარი როლის გარდა, ჩაწერა სერიალის თემური სიმღერა, „გოგოებისთვის გათვლილ სამყაროში". სიმღერა ოფიციალურად გამოიცა -ის მიერ, -თან ერთობლივად.

2011 წელს დაიწყო -ის გასართობი პროგრამის პარასკევის გადმოტვირთვა წამყვანობა ტაიგერ დრიუ-ჰანისთან, სელ სპელმანთან, რიჩარდ უისქერთან, დიონ ბრომფილდთან და ეიდან დევისთან ერთად. ჯორჯია ლოკი ოთხ სეზონს უძღვებოდა 2011-2013 წლებში.

2014 წლის აპრილში გამოცხადდა, რომ ლოკი ბელას როლს შეასრულებდა -ს მინისერიალში „ევერმური“ ნაომი სეკეირასთან, ჯორდან ლოფრათან, ჯორჯ სიართან და ჯორჯი ფარმერთან ერთად. 2015 წლის მარტში გამოცხადდა, რომ მინისერიალი გადაიქცა სრულ ტელესერიალად სახელწოდებით „ევერმურის ქრონიკები“, სადაც ლოქი კვლავ ბელას როლს თამაშობდა.

2015 წლის აპრილში გამოცხადდა, რომ ლოკი თანაწამყვანი იქნებოდა მიშელ რუ უმცროსის -ს რეალითი საბავშვო სამზარეულოს კონკურსში „პირველი კლასის შეფ-მზარეულები“ „ევერმურის“ თანამსახიობ ფინი კასიდისთან ერთად.

2020 წლის ოქტომბერში ლოკმა გამოსცა პოეზიის კრებული „ყოველი ტალღით“.
შუალედური ვაგონი

შუალედური ვაგონი — ვაგონი, რომელიც ექსპლოატაციაშია მოტორვაგონიანი მატარებლების შემადგენლობაში და ჩაბმულია საწყის ვაგონებს შორის.

როგორც წესი შუალედურ ვაგონებს არა აქვთ მართვის კაბინა და არ შეუძლიათ დამოუკიდებლად ექსპლოატაცია; შეიძლება იყვნენ, როგორც მოტორვაგონები, ასევე მისაბმელი ვაგონები. რიგ ქვეყნებში მატარებელთა განლაგების სქემებზე შუალედური ვაგონებისათვის გამოიყენება სპეციალური აღნიშვნები. პოსტსაბჭოთა კლასიფიკაციით მათ აღნიშნავენ რუსული პატარა ასო -თი, შესაბამისად მოტორვაგონები აღინიშნება -თი, ხოლო მისაბმელები — -თი. გერმანიაში -ის რკინიგზაზე ელექტრომატარებლების შუალედური მოტორვაგონები აღინიშნება -თი, ხოლო დიზელმატარებლები — -თი. მემანქანის კაბინის არყოფნა შუალედურ ვაგონებში საშუალებას იძლევა გაიზარდოს მათი შიდა ფართობი საწყის ვაგონებთან შედარებით (იმ გათვლით, რომ მატარებელში ყველა ვაგონი ერთნაირი სიგრძისაა). მაგრამ, რიგ შემთხვევებში შუალედურ ვაგონებზე მაინც არსებობს მართვის კაბინა. მაგალითად, სერიის ელექტროსექციებზე მოტორვაგონი, როგორც შუალედური, აღიჭურვა მცირე მართვის კაბინით, რომელიც ემსახურებოდა ერთეული ვაგონის სამანევრო გადააადგილებებს მოტორსავაგონო დეპოში.

მეტროპოლიტენის მატარებლებში ძველი ტიპის ვაგონებიდან (პოსტსაბჭოთა სივრცეში — -3-მდე), შუალედური ვაგონები პრაქტიკულად არ განსხვავდებიან საწყისი ვაგონებისგან, როგორც წესი სხვაობა მხოლოდ ავტომემანქანის მართვის აპარატურის არყოფნაშია. ასევე ხშირად შუალედური ვაგონების ნაცვლად აყენებენ უფრო ძველი ტიპის ვაგონებს, მაგალითად, და ტიპის ვაგონებს საწყისი და უფრო მაღალი ტიპის ვაგონებით. მაგრამ, მემანქანის კაბინის რაოდენობა ამცირებდა მგზავრთა სალონის ფართობს, ამიტომ მალე მეტროპოლიტენის შუალედური ვაგონებზე თავი გაანებეს კაბინების დაყენებას. საბჭოთა კავშირში ეს პირველად გაკეთდა 1974 წელს საცდელ 81-716 (ტიპი ) ვაგონებზე და 1977 წლიდან სერიულ 81-714 ვაგონებზე. დაწყებული 2000-იანი წლების დასაწყისიდან 2010-იანი წლების დასაწყისით დამთავრებული, მე-2 მოცულობის კაპიტალური რემონტის ფარგლებში, -508-ის ტიპის ვაგონებზე ჩატარდა მართვის კაბინების დემონტაჟი, ხოლო მრგვალი სანათები შეიცვალა ლუმინესცენტურებით ვაგონის შუაში. ასეთი ვაგონების სამანევრო გადაადგილებები ხორციელდება გაბარიტებით მცირე სამანევრო პულტის ჩართვის ხარჯზე.
კრისტელის ხეობა

კრისტელის ხეობა — ხეობა მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -12, -42). სახელი ეწოდა ქალის გერმანული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრისტელის ხეობა გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 2.10 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
ინგირამის ხეობა

ინგირამის ხეობა — ხეობა მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -25, -109). სახელი ეწოდა ნაპრალის მახლობლად არსებული, კრატერ ინგირამის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

ინგირამის ხეობა გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 145.08 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
კრიშნას ხეობა

კრიშნას ხეობა — ხეობა მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -25, -109). სახელი ეწოდა მამაკაცის ინდური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრიშნას ხეობა გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 2.90 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
ირშადი

„ირშადი“ ( — „მეგზური“) ― აზერბაიჯანული ყოველდღიური სოციალურ-პოლიტიკური, ეკონომიკური და ლიტერატურული გაზეთი, რომელიც ბაქოში 1905 წლიდან 1908 წლამდე გამოდიოდა.

გაზეთი 1905 წლის 17 (30) დეკემბერს დაარსდა. მისი დამფუძნებელი, მფლობელი და პირველი მთავარი რედაქტორი იყო აჰმედ-ბეგ აღაევი, ხოლო გამომცემელი - ისა-ბეი აშურბეკოვი. „ირშადის“ გამოცემა დადებითად მიიღო აზერბაიჯანული ინტელიგენციის წევრებმა; კერძოდ, ალი-ბეი ჰუსეინზადე მას ეროვნული პრესის განვითარების მნიშვნელოვან ეტაპად და გაზეთ „აქინჯის“ ტრადიციების გაგრძელებად მიიჩნევდა.

მისი არსებობის განმავლობაში 536 ნომერი გამოიცა. გამოცემა ხელისუფლებამ ორჯერ შეაჩერა: დროებით 1907 წელს და ბოლოს 1908 წლის 25 ივნისს (8 ივლისს). გაზეთის დახურვა უზეირ ჰაჯიბეკოვის პუბლიკაციებმა განაპირობა, კერძოდ, სატირულმა სვეტებმა „სტოლიპინის სიზმარი“ და „ზღაპარი“, რომლებიც ცარისტულ მთავრობას აკრიტიკებდნენ. გაზეთის დახურვამ აზერბაიჯანელი ინტელექტუალებისა და ახალგაზრდების ფართო საზოგადოებრივი აღშფოთება გამოიწვია.

1906 წელს ირშადს კონსერვატიული სასულიერო პირების წინააღმდეგობა შეხვდა: ელიზავეტპოლში გამართულ მოლების ყრილობაზე გამოცემის ბოიკოტირებისკენ მოუწოდებდნენ, რომელსაც რელიგიური პრინციპების შელახვის მცდელობაში ადანაშაულებდნენ.

გაზეთმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ეროვნული იდენტობის ჩამოყალიბებაში. მის გვერდებზე განმანათლებლობის, მეცნიერული განვითარებისა და განათლების იდეები, როგორც სოციალური პროგრესის საფუძველი, პოპულარიზდებოდა. აჰმედ-ბეგ აღაევი აანალიზებდა მმართველობის სხვადასხვა ფორმას (მათ შორის ტირანიას, კონსტიტუციონალიზმს და რესპუბლიკანიზმს) და დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნას უჭერდა მხარს. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა „თურქიზაციის, ისლამიზაციისა და მოდერნიზაციის“ იდეოლოგიამ. გაზეთი ასევე აქვეყნებდა ანალიტიკურ სტატიებს ევროპაში, ამერიკასა და აღმოსავლეთში მიმდინარე სოციალურ-პოლიტიკურ პროცესებზე, ასევე სტატიებს ისლამის ფილოსოფიურ ასპექტებზე, რომლებიც ხაზს უსვამდნენ მუსლიმური სოლიდარობის მნიშვნელობას და ინდივიდუალურ თავისუფლებასა და რელიგიურ ღირებულებებს შორის ურთიერთობას.

წლების განმავლობაში გაზეთის რედაქტორები იყვნენ აჰმედ-ბეკ აღაოღლუ, უზეირ ჰაჯიბეკოვი, გაშიმ-ბეკ ვეზიროვი და მამედ ემინ რასულზადე. გამოცემის ავტორებსა და თანამშრომლებს შორის იყვნენ უზეირ ჰაჯიბეკოვი (დაახლოებით 100 სტატიისა და 200-ზე მეტი ფელეტონის ავტორი „ორდან-ბურდანის“ სერიის ფარგლებში), მამედ ემინ რასულზადე, მირზა ალეკპერ საბირი, აბდულა შაიგი, მუჰამედ ჰადი, ომარ ფაიგ ნემანზადე და სხვები.
მანუელ ხიმენესი

მანუელ ხოსე ხიმენეს გონსალესი (; დ. 14 იანვარი, 1808, ბარაკოა, გუანტანამოს პროვინცია, კუბა — გ. 22 დეკემბერი, 1854, პორტ-ო-პრენსი, ჰაიტი) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, დომინიკელთა რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტი. პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1848 წლის 4 აგვისტოდან 1849 წლის 30 მაისამდე. მანამდე მას სამხედრო-საზღვაო მინისტრის თანამდებობა ჰქონდა დაკავებული.

დაიბადა ხუან ხიმენესისა და ალტაგრასია გონსალესის ოჯახში.

დომინიკის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ხიმენესს სამხედრო-საზღვაო მინისტრის თანამდებობა ეკავა პრეზიდენტ პედრო სანტანას მმართველობისას. 1848 წლის 4 აგვისტოს სანტანა პოლიტიკური და ეკონომიკური კრიზისის გამო გადადგა, ოთხი დღის შემდეგ კი ხიმენესი პრეზიდენტად აირჩიეს. იმავე წელს ჰაიტის ჯარები, მომავალი იმპერატორის, სულუკის სარდლობით, დომინიკის რესპუბლიკაში შეიჭრნენ. ხიმენესმა ვერ შეძლო შემოჭრის შეჩერება და სამხედრო დახმარებისთვის სანტანას მიმართა. სანტანამ შეძლო ჰაიტელების დამარცხება, რითაც ზედმეტად დიდი ძალაუფლება მოიპოვა, კონგრესმა კი ხიმენესის გადადგომა მოითხოვა. მისი მემკვიდრე ბუენავენტურა ბაესი გახდა.

მანუელ ხიმენესი ორჯერ იყო დაქორწინებული. პირველად მან ცოლად შეირთო მარია ფრანსისკა რაველო დე ლოს რეიესი 1835 წლის 19 აგვისტოს სანტო-დომინგოში. მისგან ხუთი შვილი შეეძინა: მარია დელ კარმენი, ისაბელ ემილია, მარია დე ლოს დოლორესი, მანუელ მარია და მანუელ დე ხესუსი. მეორედ იგი დაქორწინდა ალტაგრასია პერეირა პერესზე 1849 წლის 21 მაისს. ამ ქორწინებიდან შეძენილი ვაჟი, ხუან ისიდრო ხიმენესი, მოგვიანებით დომინიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი გახდა.

მანუელ ხიმენესი გარდაიცვალა 1854 წლის 22 დეკემბერს ჰაიტიზე.
ბენიგნო ფილომენო დე როხასი

ბენინიო ფილომენო დე როხას რამოსი (დ. 11 თებერვალი, 1821 — გ. 30 ოქტომბერი, 1865) — დომინიკელი იურისტი, ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. იგი მსახურობდა დომინიკელთა რესპუბლიკის სახელმწიფოს მეთაურად 1865 წლის 24 იანვრიდან იმავე წლის 24 მარტამდე. მანამდე, 1858 წლიდან 1861 წლამდე, მას ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა პრეზიდენტ პედრო სანტანას ადმინისტრაციაში.

1854 წელს იგი იყო დომინიკის რესპუბლიკის სენატის პრეზიდენტი.

ადრეული ცხოვრება
იგი დაიბადა ქალაქ სანტიაგოში 1811 წლის 13 თებერვალს. მისი მშობლები იყვნენ კარლოს დე როხას ვალერიო და მარია ანტონია რამოს ნაზარიო. მისი ოჯახი ქვეყნიდან 1822 წლის ჰაიტის შემოჭრის შემდეგ წავიდა. მოზარდობისას იგი საცხოვრებლად გადავიდა ინგლისში, სადაც განათლება მიიღო და შეითვისა ინგლისური და ამერიკული კონსტიტუციონალისტური მოძღვრებები, გარდა ამისა, მან შეიძინა ადმინისტრაციული გამოცდილება, როგორც ბრიტანეთის მთავრობის მოხელემ. 1846 წელს ქვეყანაში დაბრუნებისთანავე, იგი გამოირჩეოდა, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე განათლებული სიბაოელი ინტელექტუალი და თავისი ყურადღება სახელმწიფოს ტექნიკურ და ადმინისტრაციულ რეფორმაზე გაამახვილა.

ვიცე-პრეზიდენტობა
იგი დომინიკის რესპუბლიკაში 1844 წელს, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ დაბრუნდა. იგი იყო ერთ-ერთი მთავარი ავტორი სიბაოს რევოლუციის მანიფესტისა, რომელსაც სიბაოელი ლიბერალები ბუენავენტურა ბაესის წინააღმდეგ აწარმოებდნენ. ამ რევოლუციის გამარჯვებამ განსაზღვრა რესპუბლიკის დედაქალაქის გადატანა სანტო-დომინგოდან სანტიაგოში. მას ეკავა თანამდებობები სენატში. 1858 წელს იგი თავმჯდომარეობდა დამფუძნებელ კონგრესს, რომელიც ქალაქ მოკაში შეიკრიბა და პრეზიდენტად ხოსე დესიდერიო ვალვერდე აირჩია. ამ მთავრობაში მას ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა. პოლიტიკური მოღვაწეობის გარდა, იგი იყო იურისტი და ამ პროფესიას წარმატებით ეწეოდა. 1861 წელს მან გააპროტესტა ესპანეთის მმართველობის აღდგენა. იგი გახდა ერთ-ერთი პირველი, ვინც მხარი დაუჭირა დომინიკის რესტავრაციის ომს და მისი ერთ-ერთი ლიდერი გახდა. იგი იყო პრეზიდენტ გასპარ პოლანკოს ოპერაციების ხელმძღვანელი.

პრეზიდენტობა
ეს იყო ხანმოკლე მმართველობა. მისი ინიციატივით, სკოლები შეიქმნა თითოეულ ქალაქსა და პროვინციის დედაქალაქში. მან წვლილი შეიტანა განათლების ხელშეწყობაში. მნიშვნელოვანი თანამდებობების დაკავებისას მან დააარსა დაწყებითი და საშუალო სკოლები. მას ჰქონდა სხვა პროექტებიც საკომუნიკაციო გზების გასაუმჯობესებლად, თუმცა მათი განხორციელება ვერ შეძლო. იგი ქვეყანას მართავდა 1865 წლის 24 იანვრიდან 1865 წლის 24 მარტამდე.

გარდაცვალება
პრეზიდენტ ხოსე ანტონიო სალსედოს მიერ თანამდებობიდან გადაყენების შემდეგ, იგი საცხოვრებლად მოკაში წავიდა. რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა მას სამჯერ ეკავა. იგი გარდაიცვალა სანტო-დომინგოში, 1865 წლის 30 ოქტომბერს.
თაბახი

თაბახი — ხის დიდი ლანგარი, გობის მსგავსი. ამზადებენ უმთავრესად თელის, ლეკის ხისა და წიფლისგან (ხალხის დაკვირვებით, წიფლის ხე ხელს უწყობს ცომის აფუებას). დიდი ზომის თაბახი ქადისა და ხინკლის ცომის მოსამზადებლად იხმარებოდა, პატარაში კი საფუარს ინახავდნენ და დამზადებულ ხინკლებს აწყობდნენ.

სიტყვის ეტიმოლოგია უკავშირდება არაბულ -ს , რაც „სინს“ ნიშნავს. ქართულში ამ სიტყვამ შეიძინა ქაღალდის ფურცლის მნიშვნელობაც, როგორც ეს თურქულშია .