ილჰამ ალიევი

ილჰამ ჰეიდარის ძე ალიევი ( დ. 24 დეკემბერი, 1961) — აზერბაიჯანის ამჟამინდელი პრეზიდენტი აზერბაიჯანის წინა პრეზიდენტის, ჰეიდარ ალიევის შვილი. სახელმწიფოს პრეზიდენტი გახდა 2003 წელს, იმის მერე, რაც მამამისმა არჩევნებიდან კანდიდატურა მოხსნა და ხალხს მისი შვილის მხარდაჭერისკენ მოუწოდა. აზერბაიჯანის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი. „ახალი აზერბაიჯანის“ პარტიის ყოფილი თავმჯდომარე. დაქორწინებულია მეჰრიბან ალიევაზე. ჰყავს სამი შვილი — ლეილა ალიევა, არზუ ალიევა და ჰეიდარ ალიევი. ალიევი ფლობს აზერბაიჯანულ, რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ და თურქულ ენებს.

ბიოგრაფია
ბავშვობა
ილჰამ ალიევი დაიბადა 1961 წელს ბაქოში, ბაქოს კგბ-ს განყოფილების უფროსის ოჯახში, რომელიც შემდგომში აზერბაიჯანის კომპარტიის მდივანი გახდა. 1977 წელს ქალაქი ბაქოს საბაილის რაიონის მეექვსე საშუალო სკოლა დაამთავრა. მას ჰყავს უფროსი და — სევილ ალიევა.

განათლება
საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ ილჰამი საერთაშორისო ურთიერთობების მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში შევიდა. 1982 წელს იგი ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურაში შევიდა. ამავე წელს ანდროპოვის დაპატიჟებით ოჯახი მოსკოვში გადავიდა. ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორის წოდებაზე დისერტაციის დაცვის შემდეგ, იგი ხდება ამავე უნივერსიტეტის პედაგოგი.

ბიზნესი
მამამისის სკკპ ცკ-ს პოლიტბიუროდან გასვლის შემდეგ, ილჰამმა საკუთარი ბიზნესი დაიწყო. 1991 წლიდან 1994 წლამდე ცხოვრობდა სტამბოლში და აზერბაიჯანში მამამისის გაპრეზიდენტების შემდეგ დაბრუნდა.

პოლიტიკური კარიერის დასაწყისი
1994 წლიდან 2003 წლამდე იგი იკავებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის მეორე ვიცე-პრეზიდენტის, ხოლო შემდეგ პირველი ვიცე პრეზიდენტის პოსტს. იგი ორჯერ, 1995 და 2000 წელს იყო არჩეული აზერბაიჯანის მილი მეჯლისში (პარლამენტში). 2003 წელს მოიხსნა დეპუტატის მანდატი პრემიერ-მინისტრად დანიშვნის გამო. 1997 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტად. სპორტისა და ოლიმპიური მოძრაობის განვითარებაში წვლილის შეტანისთვის დაჯილდოებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის უმაღლესი ორდენით, ასევე საერთაშორისო სამხედრო სპორტული საბჭოს დიდი კორდონის „დიდების ორდენით“. 1999 წელს არჩეულ იქნა პარტია „ახალი აზერბაიჯანის“ მოადგილედ, 2001 წელს - თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ, ხოლო 2005 წელს უკვე თავმჯდომარედ.

2001 წლიდან 2003 წლამდე ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის მილლი მეჯლისის დელეგაციას ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში (ესსა). 2003 წელს აირჩიეს ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის თავმჯდომარის მოადგილედ და ესსა-ს ბიუროს წევრად. 2004 წელს ესსა-ში აქტიური მუშაობისთვის დაჯილდოვდა ესსა-ს საპატიო წევრის დიპლომითა და მედლით.

პრეზიდენტობა
2003 წლის 15 ოქტომბერს ქვეყანაში ჩატარდა საპრეზიდენტო არჩევნები. მოსახლეობის 76%-ზე მეტმა მხარი დაუჭირა ალიევის კანდიდატურას. საერთაშორისო დამკვირვებლების მონაცემებით, არჩევნებზე მრავალრიცხოვანი დარღვევები დაფიქსირდა. ოპოზიციამ არ აღიარა არჩევნების შედეგები და გამართა აქცია ქალაქის ცენტრში, რასაც მოჰყვა შეტაკება, რომლის დროსაც ბევრი მსხვერპლი იყო.

აზერბაიჯანსა და საზღვარგარეთ ახალი ლიდერისგან ელოდნენ თანდათანობითი რეფორმების გატარებას — დაახლოებას დასავლეთთან, პოლიტიკური ცხოვრების ლიბერალიზაციას და სტაბილურობის გამაგრებას. თუმცა ახალგაზრდა პრეზიდენტს არ გააჩნდა საკმარისი გამოცდილება. თავდაპირველად ილჰამ ალიევი დამოკიდებული იყო ძველ მმართველ ელიტაზე. ყველა მნიშვნელოვან თანამდებობებზე რჩებოდნენ ისინი, ვინც ჰეიდარ ალიევის დროს იყო. მას დასჭირდა ორი წელიწადი, რათა შეეცვალა აპარატი.

ილჰამ ალიევის პრეზიდენტობა აღინიშნებოდა ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრების სტაბილიზაციით. 2005 წელს აზერბაიჯანში აღმოფხვრილ იქნა სახელმწიფოებრივი გადატრიალების მცდელობა. დააკავეს 12 ადამიანი, მათ შორის ეკონომიკური განვითარების მინისტრი — ფარჰად ალიევი, ფინანსთა მინისტრი — ფიქრეთ იუსიფოვი, ჯანმრთელობის მინისტრი — ალი ინსანოვი, „აზერქიმიის“ სახელმწიფო კონცერნის პრეზიდენტი — ფიქრეთ სადიგოვი, აზერბაიჯანის სამეცნიერო აკადემიის ექს-პრეზიდენტი — ელდარ სალაევი, კომპანია აზპეტროლის პრეზიდენტი — რაფიგ ალიევი, პრეზიდენტის ადმინისტრაციის განყოფილების ყოფილი ხელმძღვანელი — აკიფ მურადვერდიევი, ჯანდაცვის სამინისტროს პერსონალის დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი — ნაზიმ იბრაჰიმოვი, სამინისტროს სააფთიაქო დეპარტამენტი ყოფილი ხელმძღვანელი — აკიფ მაჰარამოვი.

2008 წლის 15 ნოემბერს ჩატარებული საპრეზიდენტო არჩევნების დროს ილჰამ ალიევი მეორედ იქნა არჩეული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტად. მან 88%-ზე მეტი ხმა მიიღო. 2009 წელს ქვეყანაში ჩატარდა რეფერენდუმი, რომლის შედეგადაც მიღებულ იქნა ცვლილებები კონსტიტუციაში. ცვლილების თანახმად, ერთი და იგივე პიროვნების არჩევა პრეზიდენტად შეიძლება ორ ჯერზე მეტად. ოპოზიციამ ალიევი დაადანაშაულა, რომ მან აზერბაიჯანი აქცია მონარქიად, ევროპის კომისიამ კი რეფერენდუმი შეაფასა, როგორც „სერიოზული ნაბიჯი უკან“ დემოკრატიის განვითარებაში.

2013 წლის ივნისში პარტია „ახალი აზერბაიჯანის“ ყრილობაზე ილჰამ ალიევის კანდიდატურა წარმოდგენილ იქნა საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელიც ჩატარდა 9 ოქტომბერს. ალიევმა არჩევნების დროს 84% -ზე მეტი ხმა მიიღო. არჩევნებში მონაწილეობამ 72% შეადგინა.

2017 წელს აზერბაიჯანის პარლამენტმა მიიღო კანონი, რომლის მიხედვითაც „პრეზიდენტის დამცირებისა და ღირსების დისკრედიტაციისთვის“ მოქალაქეებს ემუქრებათ 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ან დაჯარიმდებიან 1500 – 2500 ათასი მანათის ოდენობით. იმ შემთხვევაში, თუ მსგავსი გამონათქვამები განთავსდება ინტერნეტში ყალბ ანგარიშებსა და პროფილებზე, გათვალისწინებულია 2000-დან  3000 მანათამდე ჯარიმა.

ფრანგულმა კვლევითმა ინსტიტუტმა -მ 2019 წელს ჩაატარა გამოკითხვა აზერბაიჯანელ ხალხს შორის. გამოკითხვა შედგებოდა 9 კითხვისაგან და მოიცავდა იმ საკითხებს, რომელიც მოხდა ქვეყანაში ბოლო (2018-2019) წელს. გამოკითხვის შედეგად გამოკითხულთა 85,1%-მა დადებითად შეაფასეს მოქმედი პრეზიდენტის საქმიანობა.

ყარაბაღის კონფლიქტი
ალიევის პრეზიდენტობის დროს ყარაბაღის კონფლიქტის მოგვარება ძირითადად დიპლომატიური მოლაპარაკებების გზით მიმდინარეობდა. ვითარება 2020 წელს შეიცვალა. 2020 წლის სექტემბერში დაიწყო მეორე ყარაბაღის ომი. თავდაპირველად ბევრი ფიქრობდა, რომ ბრძოლები მხოლოდ რამდენიმე ტერიტორიისა და სტრატეგიული სიმაღლის დაკავებით დასრულდებოდა, როგორც 2016 წლის ოთხდღიანი ომის დროს. თუმცა, ომის შედეგად აზერბაიჯანმა კონტროლი დაიბრუნა ჯაბრაილის, ფიზულის, ზანგელანისა და გუბადლის რაიონებზე, ასევე ხოჯავენდის, ხოჯალისა და შუშის რაიონების ნაწილზე, მათ შორის ჰადრუთსა და ქალაქ შუშაზე. აზერბაიჯანმა ასევე აღადგინა კონტროლი ირანის საზღვრის მთელ მონაკვეთზე.

2020 წლის 10 ნოემბერს ილჰამ ალიევმა, ნიკოლ ფაშინიანმა და ვლადიმერ პუტინმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. შეთანხმების მიხედვით, რეგიონში რუსი სამშვიდობოები განლაგდნენ, ხოლო აღდამის, კელბაჯარისა და ლაჩინის რაიონები აზერბაიჯანს გადაეცა. ალიევმა ამ შეთანხმებას „სომხეთის კაპიტულაცია“ უწოდა. აზერბაიჯანში ომის დასრულებასა და გამარჯვებას მასშტაბური ზეიმები მოჰყვა. 2020 წლის 10 დეკემბერს ბაქოში გამარჯვების აღლუმი გაიმართა.

2023 წლის სექტემბერში აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებსა და არაღიარებულ მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკას შორის კვლავ დაიწყო საბრძოლო მოქმედებები. შეტაკებები ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებით დასრულდა. ამის შემდეგ მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა, ხოლო მთელი ტერიტორია აზერბაიჯანის კონტროლის ქვეშ გადავიდა.

2023 წლის 15 ოქტომბერს ილჰამ ალიევმა ხანკენდის ცენტრალურ მოედანზე აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშა აღმართა.

რუსეთის სამშვიდობო კონტინგენტი მთლიანად გავიდა მთიანი ყარაბაღიდან. ჯარების გაყვანა 2024 წლის გაზაფხულზე დაიწყო. მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანმა 2023 წლის სექტემბერში მთელი რეგიონის კონტროლი აღადგინა და სომხური მოსახლეობის აბსოლუტურმა უმრავლესობამ ყარაბაღი დატოვა, სამშვიდობო მისიამ თავდაპირველი დანიშნულება დაკარგა. ყველა სამხედრო ტექნიკა და პერსონალი რეგიონიდან ვადაზე ადრე გაიყვანა.

ეკონომიკური პოლიტიკა
2003 წელს, როდესაც ალიევი მოვიდა ქვეყნის სათავეში მან დაიწყო სპეციალური პროგრამების შემუშავება ეკონომიკის განვითარებაში, მათ შორის „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში სიღარიბის დაძლევისა და ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა (2003–2005)“, „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა (2004-2008)“, „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დასაქმების სტრატეგია“ (2006-2015), „აზერბაიჯანის რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა 2014-2018 წლებისათვის“. ილჰამ ალიევმა 2004 წელს გამოსცა ბრძანება „ნავთობისა და გაზის შემოსავლების მართვის გრძელვადიანი სტრატეგიის მიღება (2005-2025)“. ეს იყო ჰეიდარ ალიევის სანავთობო სტრატეგიის გაგრძელება.

ალიევის გაპრეზიდენტების პირველ პერიოდში შეინიშნებოდა ეკონომიკური ზრდა ენერგორესურსების ექსპორტის ხარჯზე. განხორციელდა საექსპორტო მილსადენების ჩაშვება რუსეთის ავლით - ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი და ბაქო-თბილისი-ერზუმის მილსადენი. 2003 – 2010 წლებში, სახელმწიფო მონაცემების მიხედვით, ქვეყანაში შექმნილი იყო 840 ათასი სამუშაო ადგილი. სიღარიბის ოფიციალური დონე 45%-დან 11%-მდე დაეცა. 2007 წელს ბაზარზე შიდა ინვესტიციების ზრდა დაიწყო. 2008 წლისთვის კი  ინვესტიციების საერთო მოცულობა შეადგენდა 77%, რაც შეადგენდა შიდა ინვესტიციების კაპიტალს. მათი უმრავლესობა მიმართული იყო არასანავთობო სექტორში.

2014 წლიდან ნავთობის ფასის დაცემის შემდეგ აზერბაიჯანში ეკონომიკა გაუარესდა. აზერბაიჯანის ეკონომიკამ წარმოების შემცირება განიცადა, ცხოვრების დონე დაეცა, გაიზარდა უმუშევრობა, გრძელვადიანი ეკონომიკური დაგეგმვის არარსებობა და საბანკო სექტორის სისუსტე აშკარა გახდა. ამან გამოიწვია მოსახლეობის პროტესტი, რომელიც შახშობილ იქნა ხელისუფლების მიერ. 2014 წელს ალიევის მონაწილეობით ჩატარდა „სამხთეთ გაზის კორიდორის“ გაყვანის ცერემონია, რომლის მეშვეობითაც აზერბაიჯანის ბუნებრივი აირი საქართველოსა და თურქეთის გავლით მიეწოდება ევროპას. 2015 წელს დაიწყო ტრანს-ანატოლიური მილსადენის მშენებლობა. 2016 წელს დაიწყო ტრანს-ადრიატიკული მილსადენის მშენებლობა, რომელიც  ტრანს-ანატოლიური მილსადენის გაგრძელებაა.

2017 წლის ბოლოს ილჰამ ალიევი თავის გამოსვლაში აღნიშნა, რომ არასანავთობო სექტორში ზრდა შეადგენდა 2,5%, არა სანავთობო სამრეწველო წარმოება - 3%-ზე მეტი, სოფლის მეურნეობა - 4%-ზე მეტი, ხოლო არა სანავთობო ექსპორტი - 24%. 2017 წელს აზერბაიჯანის მშპ 39.21 მილიარდ დოლარს შეადგენდა.

2019 წელს სოციალურ-ეკონომიკური რეფორმების ფარგლებში პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ორ დოკუმენტს მინიმალური ხელფასის გაზრდის შესახებ, რის შედეგადაც, 2019 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით, აზერბაიჯანში მინიმალური ხელფასი 250 მანათს (≈ 147 აშშ დოლარს) შეადგენდა.

2016 წლის 6 დეკემბერს ილჰამ ალიევმა დაამტკიცა „ეროვნული ეკონომიკისა და ეკონომიკის ძირითადი სექტორების სტრატეგიული გზების რუკები“. დოკუმენტი ეკონომიკის სხვადასხვა სფეროს განვითარების გეგმას განსაზღვრავდა.

2017 წლის 16 იანვარს დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში პრეზიდენტი ალიევი შეხვდა დომინიკ ბარტონი-ს, რომელიც სტრატეგიული გზების რუკების მომზადებაში მონაწილეობდა.

„აზერბაიჯანი 2020: მომავლის ხედვა“ განვითარების კონცეფცია ილჰამ ალიევის ერთ-ერთი მთავარი სტრატეგიული პროექტი იყო. კონცეფციის მომზადების შესახებ ბრძანება 2011 წლის 29 ნოემბერს გამოიცა, ხოლო დოკუმენტი 2012 წლის 29 დეკემბერს დამტკიცდა. კონცეფცია მიზნად ისახავდა ეკონომიკის განვითარებას, სხვადასხვა სფეროს გაუმჯობესებას და მოსახლეობის კეთილდღეობის ზრდას 2020 წლამდე.

გაეროს ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ეს კონცეფცია ასახავდა აზერბაიჯანის გრძელვადიან განვითარების მიზნებს და ინვესტორებისთვის ახალ შესაძლებლობებს ქმნიდა. მსგავსი შეფასება გაკეთდა 2015 წლის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმისთვის მომზადებულ ანგარიშშიც. ჟურნალმა „ბიზნეს წელმა“ კონცეფცია შეაფასა, როგორც აზერბაიჯანის ეკონომიკური ინტერესების დაცვისკენ მიმართული სტრატეგია.

2021 წელს ილჰამ ალიევის ეკონომიკური პოლიტიკა ქვეყნის გრძელვადიან განვითარებაზე, განთავისუფლებული ტერიტორიების აღდგენასა და მოსახლეობის სოციალური მხარდაჭერის გაძლიერებაზე იყო ორიენტირებული. ერთ-ერთი მთავარი მოვლენა იყო „აზერბაიჯანი 2030: სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების ეროვნული პრიორიტეტები“ სტრატეგიის დამტკიცება, რომელმაც განსაზღვრა სახელმწიფოს განვითარების ძირითადი მიმართულებები მომდევნო ათწლეულისთვის.

სტრატეგია მოიცავდა კონკურენტუნარიანი ეკონომიკის განვითარებას, სოციალური სამართლიანობის გაძლიერებას, ადამიანური კაპიტალისა და ინოვაციების განვითარებას, ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურის აღდგენასა და რეინტეგრაციას, ასევე გარემოსდაცვითი თვალსაზრისით მდგრადი ზრდის მოდელსა და მწვანე ენერგიაზე გადასვლას. სოციალურმა რეფორმებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ეკონომიკურ პოლიტიკაში. 2021 წლის ბოლოს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მინიმალური ხელფასის 250-დან 300 მანათამდე გაზრდის შესახებ, რომელიც 2022 წლის 1-ლი იანვრიდან ამოქმედდა. ამ ზრდამ გავლენა მოახდინა ასობით ათას მუშაკზე და მას თან ახლდა პენსიების, შეღავათებისა და სტიპენდიების ზრდა.

განთავისუფლებული ტერიტორიების აღდგენა სახელმწიფო პოლიტიკის მთავარ ფოკუსად იქცა. 2021 წელს დაიწყო მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტები, მათ შორის სატრანსპორტო ობიექტების მშენებლობა და მწვანე ენერგიის ზონების განვითარება. ფუზულიში საერთაშორისო აეროპორტის მშენებლობა მნიშვნელოვანი პროექტი იყო. დამტკიცდა აზერბაიჯანის 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი, რომლის შემოსავლები 25.4 მილიარდი მანათი, ხოლო ხარჯები დაახლოებით 28.5 მილიარდი მანათი იყო. გლობალური ეკონომიკური გამოწვევების მიუხედავად, აზერბაიჯანმა შეინარჩუნა მნიშვნელოვანი სავალუტო რეზერვები და ფინანსური სტაბილურობა.

2022 წელს ილჰამ ალიევის ეკონომიკური პოლიტიკა ფოკუსირებული იყო იმავე წლის ივლისში დამტკიცებული „აზერბაიჯანის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიის“ განხორციელებაზე. დოკუმენტი ეფუძნებოდა ეროვნული განვითარების პრიორიტეტებს და ითვალისწინებდა კონკურენტუნარიანი ეკონომიკის შექმნას, დაჩქარებულ დიგიტალიზაციას, მცირე და საშუალო ბიზნესის მხარდაჭერას, ცხოვრების დონის გაუმჯობესებას და არასანავთო სექტორის განვითარებას. სახელმწიფო პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი სფერო იყო ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურის აღდგენა. მნიშვნელოვანი სახელმწიფო ინვესტიციები მიმართული იყო გზების, ხიდების, აეროპორტების, ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის მშენებლობასა და „დიდი დაბრუნების“ პროგრამის განხორციელებაზე, რომელიც ითვალისწინებს მოსახლეობის დაბრუნებას განთავისუფლებულ ტერიტორიებზე განაღმვის შემდეგ.

2023 წელს ილჰამ ალიევის ეკონომიკური პოლიტიკა ფოკუსირებული იყო ეკონომიკურ დივერსიფიკაციაზე, რეგიონულ განვითარებაზე და განახლებადი ენერგიის პროექტების ხელშეწყობაზე. წლის ბოლოს აზერბაიჯანის ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი დაახლოებით 123 მილიარდ მანათს შეადგენდა, ხოლო რეალურმა ეკონომიკურმა ზრდამ 1.1%-ს მიაღწია. ეკონომიკური ზრდის ძირითადი წყარო არასანავთობო სექტორები იყო, რომელიც 3.7%-ით გაიზარდა. მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, ტრანსპორტისა და მომსახურების სფეროებში განვითარებულმა მოვლენებმა ნაწილობრივ კომპენსირება გაუკეთა ნავთობისა და გაზის სექტორის შემცირებას. 2023 წელს მთავრობამ განაგრძო მწვანე ენერგიის განვითარება. აზერბაიჯანმა გააფართოვა თანამშრომლობა საერთაშორისო კომპანიებთან მზის და ქარის ენერგიის სფეროში, განახლებად ენერგიის წყაროებზე გადასვლას ეკონომიკური მოდერნიზაციის სტრატეგიულ სფეროდ განიხილავდა. მნიშვნელოვანი ყურადღება ასევე დაეთმო რეგიონულ განვითარებას. წლის განმავლობაში დამტკიცდა ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა 2023–2027 წლებისთვის, რომელიც ითვალისწინებს ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციას, მეწარმეობის მხარდაჭერას და რეგიონის საინვესტიციო მიმზიდველობის გაზრდას.

2024 წელს აზერბაიჯანის ხელისუფლებამ განაგრძო ეკონომიკური მოდერნიზაციის, არასანავთობო სექტორის გაფართოებისა და გათავისუფლებული ტერიტორიების აღდგენის კურსი. წლის ბოლოს ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი დაახლოებით 74.3 მილიარდ დოლარს შეადგენდა, რეალურმა ეკონომიკურმა ზრდამ კი 4.1%-ს მიაღწია. არასანავთობო სექტორებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ეკონომიკურ ზრდაში, გაიზარდა 6.2%-ით. ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-მ დაახლოებით 7,200 დოლარს მიაღწია. ამავდროულად, მთავრობამ განაგრძო ფინანსური სტაბილურობის განმტკიცებისა და სახელმწიფო საგარეო ვალის შემცირების პოლიტიკა. საგარეო ვალის მშპ-ს 7%-მდე შემცირება ერთ-ერთ მიზნად იყო მითითებული. 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტმა შეინარჩუნა სოციალური ფოკუსი. ცვლილებების შემდეგ, მისმა შემოსავლებმა 36.3 მილიარდი მანათი შეადგინა, ხოლო ხარჯებმა 39.7 მილიარდი მანათი. თანხების მნიშვნელოვანი ნაწილი სოციალურ პროგრამებზე, ინფრასტრუქტურულ პროექტებსა და ყარაბაღის აღდგენაზე იყო გამოყოფილი. ინვესტიციების აქტივობაც განაგრძობდა ზრდას. ოფიციალური მონაცემებით, 2004-დან 2024 წლამდე აზერბაიჯანის ეკონომიკაში 344 მილიარდ დოლარზე მეტი პირდაპირი ინვესტიცია ჩაიდო. საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტოებმა ასევე აღნიშნეს ქვეყნის ეკონომიკური მდგრადობა: & -მა აზერბაიჯანის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 4.5%-მდე გააუმჯობესა სტაბილური მაკროეკონომიკური მაჩვენებლების ფონზე.

2025 წელს ილჰამ ალიევის ეკონომიკური პოლიტიკა მიზნად ისახავდა მდგრადი ეკონომიკური განვითარების უზრუნველყოფას, მოსახლეობის სოციალური მხარდაჭერის გაძლიერებას და განთავისუფლებული ტერიტორიების აღდგენას. ძირითადი პრიორიტეტები გათვალისწინებული იყო სახელმწიფო სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიებში და დაკავშირებული იყო ქვეყნის მიერ გამოცხადებულ „კონსტიტუციისა და სუვერენიტეტის წელთან“.

აზერბაიჯანის მთავრობა აგრძელებდა სოციალური პროგრამების განხორციელებას: დამატებით 1.4 მილიარდი მანათი გამოიყო პენსიების, ხელფასების და სოციალური დახმარებების გასაზრდელად. ეს ზომები წარმოადგენდა 2020 წლიდან განხორციელებული სოციალური დახმარების პაკეტების გაგრძელებას. სახელმწიფო ინვესტიციების მნიშვნელოვანი ნაწილი მიმართული იყო ყარაბაღისა და აღმოსავლეთ ზანგეზურის აღდგენისკენ. რეგიონში აშენდა ინფრასტრუქტურა, გზები, ენერგეტიკული ობიექტები, „ჭკვიანი ქალაქის“ და „ჭკვიანი სოფლის“ პროექტები, რათა ხელი შეეწყო მაცხოვრებლების განთავისუფლებულ ტერიტორიებზე დაბრუნებას.

2025 წელს აზერბაიჯანმა ასევე განაგრძო საერთაშორისო სატრანსპორტო და ლოჯისტიკური დერეფნების განვითარება, აძლიერებდა თავის როლს, როგორც რეგიონული სატრანზიტო ცენტრისა. ამ პოლიტიკის ფარგლებში მოიხსნა სატრანზიტო შეზღუდვების ნაწილი და გაფართოვდა საერთაშორისო ვაჭრობის შესაძლებლობები.

პოლიტიკა რელიგიის სფეროში
2017 წლის 10 იანვარს ილჰამ ალიევი-მა 2017 წელი „ისლამური სოლიდარობის წლად“ გამოაცხადა. მოგვიანებით მან ხელი მოაწერა ბრძანებას ამასთან დაკავშირებული ღონისძიებების ფინანსური მხარდაჭერის შესახებ. 2014, 2016 და 2017 წლებში პრეზიდენტმა ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებებს აზერბაიჯანში მოქმედი სხვადასხვა რელიგიური ორგანიზაციების ფინანსური დახმარების შესახებ. დახმარება გადაეცა კავკასიის მუსლიმთა ადმინისტრაციას, რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის ბაქოსა და აზერბაიჯანის ეპარქიას, ებრაულ თემებს, კათოლიკურ ეკლესიას და ალბანურ-უდიურ ქრისტიანულ თემს. ასევე, 2014 და 2015 წლებში პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებებს აზერბაიჯანში რელიგიური კულტურის, ტოლერანტობისა და რელიგიათაშორისი დიალოგის მხარდაჭერის შესახებ. ამ მიზნით „რელიგიური კულტურის განვითარების“ ფონდს პრეზიდენტის სარეზერვო ფონდიდან სულ 6 მილიონი მანათი გამოეყო. 2015 წლის 17 ივლისს ილჰამ ალიევი-მა კავკასიის მუსლიმთა ადმინისტრაციას აზერბაიჯანში რელიგიური და კულტურული ძეგლების აღსადგენად 3 მილიონი მანათი გამოუყო.

2020 წლიდან მთავრობამ აქტიურად დაიწყო ოკუპაციის წლებში დაზიანებული და განადგურებული მეჩეთების აღდგენა შუშაში, აღდამში, ფუზულისა და სხვა ქალაქებში. მეჩეთებთან ერთად, პრეზიდენტის ადმინისტრაციის მხარდაჭერით მიმდინარეობს ალბანურ-უდიური ქრისტიანული ეკლესიების რესტავრაციაც. ილჰამ ალიევი ასევე ხშირად გამოდის ისლამის პოლიტიზებისა და მის წინააღმდეგ მიმართული კამპანიების წინააღმდეგ და აზერბაიჯანს ტოლერანტული და ზომიერი ისლამის ცენტრად წარმოაჩენს.

პოლიტიკა სპორტის სფეროში
2011 წლის 7 ივლისს ილჰამ ალიევმა გასცა განკარგულება ბაქოში თანამედროვე სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსის მშენებლობასთან დაკავშირებით, რომელიც პასუხობს საერთაშორისო სტანდარტებს. 2016 წელს გასცა განკარგულება სპეციალური ოლიმპიური სტიპენდიის რაოდენობის გაზრდის შესახებ. განკარგულება ძალაში შევიდა 2017 წლის 1 იანვრიდან. 2017 წელს ხელი მოაწერა განკარგულებას ველოსპორტის მსოფლიო ჩემპიონატის „ “ ჩატარებასთან დაკავშირებით ბაქოში. ჩემპიონატის ჩატარება დაგეგმილია 2018 წლის 5-9 ივნისს.

2013 წელს გადაწყდა ფორმულა ერთის ჩატარება ბაქოში 2016 წელს. 2016 წელს 17–19 ივნისს ბაქოში პირველად ჩატარდა ევროპის გრან-პრის ჩემპიონატის მერვე ეტაპი 2016 წლის სეზონში. 2017 წლის სეზონში ჩატარდა მერვე ეტაპი აზერბაიჯანის გრან-პრის ჩემპიონატი ფორმულა -1. 2018 წლის 27-29 აპრილს კი ბაქოში ჩატარდება აზერბაიჯანის გრან-პრის ჩემპიონატის მეოთხე ეტაპი.

2012 წლის დეკემბერს ევროპული ოლიმპიური კომიტეტის 41-ე გენერალურ ასამბლეაში გადაწყვეტილი იქნა პირველი ევროპული თამაშების ჩატარება. 2013 წლის იანვარში ილჰამ ალიევმა გასცა ბრძანება საორგანიზაციო კომიტეტის შექმნის შესახებ 2015 წელს პირველი ევროპული თამაშების ჩატარებასთან დაკავშირებით ბაქოში. 2015 წლის 12-28 ივნისს ბაქოში გაიმართა პირველი ევროპული თამაშები. აზერბაიჯანის პრეზიდენტი აქტიურად იღებდა მონაწილეობას მაყურებელთა რიგებში.

2012 წელს ფიდეს გენერალურმა ასამბლეამ დაადასტურა აზერბაიჯანის ჭადრაკის ფედერაციის წინადადება ჭადრაკის ოლიმპიადის ჩატარების შესახებ ბაქოში. 2015 წლის 11 - 5 ოქტომბრის ჩათვლით ბაქოში შედგა ჭადრაკის მსოფლიო ჩემპიონატი, ხოლო 2016 წელს 1-14 სექტემბრის ჩათვლით „ -ში“ ჩატარდა ჭადრაკის რიგით  42 ოლიმპიადა. ილჰამ ალიევმა გახსნის ცერემონიაში მიიღო მონაწილეობა.

2013 წლის ივლისში ისლამური სოლიდარობის სპორტული ფედერაციის გენერალურ ასამბლეაზე, გადაწყდა, რომ ისლამური სოლიდარობის თამაშები ბაქოში გაიმართება. 2015 წელს ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას საორგანიზაციო კომიტეტის ფორმირების შესახებ ისლამური თამაშებისთვის. 2017 წლის 12-22 მაისს ისლამიადა გაიმართა ბაქოში.

2020 წლიდან 2025 წლამდე ილჰამ ალიევის სახელმწიფო სპორტული პოლიტიკა მიზნად ისახავდა აზერბაიჯანის, როგორც რეგიონის ერთ-ერთი წამყვანი სპორტული ცენტრის განვითარებას. ძირითადი სფეროები იყო სპორტული ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია, ახალგაზრდული სპორტის მხარდაჭერა, პროფესიონალი სპორტსმენების მომზადება და საერთაშორისო სპორტული თანამშრომლობის გაფართოება. ამ პერიოდში ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში გაგრძელდა სპორტული კომპლექსების, ოლიმპიური ცენტრებისა და სპეციალიზებული სკოლების მშენებლობა. სახელმწიფო პოლიტიკა ასევე მოიცავდა მსხვილი შეჯიბრებების ჩატარებას არა მხოლოდ ბაქოში, არამედ აზერბაიჯანის სხვა ქალაქებშიც. აზერბაიჯანელმა სპორტსმენებმა მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწიეს საერთაშორისო ტურნირებში, მოიპოვეს 2000-ზე მეტი მედალი, მათ შორის დაახლოებით 600 ოქროს. ჭიდაობა, ძიუდო, კრივი და ტანვარჯიში ტრადიციულად ქვეყნის ყველაზე წარმატებულ სპორტულ სახეობებად რჩებოდა. სპორტულმა დიპლომატიამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სპორტულ პოლიტიკაში. აზერბაიჯანმა განაგრძო საერთაშორისო შეჯიბრებების მასპინძლობა და გაიმყარა თავისი პოზიცია გლობალურ სპორტულ ასპარეზზე მთავარ მრავალსპორტულ ტურნირებში მონაწილეობითა და წარმატებული გამოსვლებით, მათ შორის ისლამური სოლიდარობის თამაშებსა და დსთ-ს მესამე თამაშებში.

პოლიტიკა კულტურის სფეროში
2015 წლის 18-19 მაისს ბაქოში გაიმართა მესამე მსოფლიო კულტურათაშორისი ფორუმი დევიზით „გავიზიაროთ კულტურა საერთო უსაფრთხოების სახელით“ პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის ინიციატივით და იუნესკოს, გაეროს ცივილიზაციების ალიანსის, ევროპის საბჭოს, გაეროს მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის, ევროპის საბჭოს ჩრდილოეთ-სამხრეთ ცენტრისა და ისესკოს პარტნიორობით.

2017 წლის 4-6 მაისს ბაქოში ჩატარდა მეოთხე მსოფლიო კულტურათაშორისი დიალოგის ფორუმი დევიზით „კულტურათაშორისი დიალოგის განვითარება: ადამიანის უსაფრთხოების, მშვიდობისა და მდგრადი განვითარების ახალი შესაძლებლობები“. ქვეყნის პრეზიდენტის ხელმძღვანელობით ჩატარდა მეშვიდე გაეროს ცივილიზაციების ალიანსის გლობალური ფორუმი თემაზე „თანაცხოვრება ინკლუზიურ საზოგადოებაში: გამოწვევები და მიზნები“. 2017 წლის ნოემბერში ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას „ბაქოს პროცესის“ მე-10 წლისთავის ჩატარებასთან დაკავშირებით.

პოლიტიკა ტურიზმის სფეროში
2003 წელს აზერბაიჯანმა და თურქეთმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას „ვიზების ურთიერთ გამოყენების შესახებ“. 2006 წელს ხელმოწერილ იქნა შეთანხმება ბულგარეთთან, ხოლო 2015 წელს ნორვეგიასთან სავიზო რეჟიმის შემსუბუქების შესახებ. 2006 წელს ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას ბელორუსთან უვიზო რეჟიმის დამტკიცების შესახებ. 2013 წლიდან აზერბაიჯანში გამოიყენება ტურისტული ვიზების მიღების ახალი პროცედურა. ელექტრონული ტურისტული ვიზის გაფორმების დადასტურების შემდეგ, 3 სამუშაო დღის განმავლობაში ვიზა ტურისტს ელექტრონული ფორმატით გადაეგზავნება. 2016 წლიდან კი საუდის არაბეთის, იაპონიის, ჩინეთის, სამხრეთ კორეისა და სხვა სახელმწიფოებისთვის შემოღებულია ვიზის გაცემის გამარტივებული რეჟიმი აზერბაიჯანის საერთაშორისო აეროპორტებში.

სამკურნალო ტურიზმის განვითარების მიზნით ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებებს ახალი ჯანმრთელობის ცენტრებისა და სანატორიუმების აშენებასთან და არსებული ცენტრების გაუმჯობესებასთან დაკავშირებით. 2008 წელს ილჰამ ალიევმა და რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა მეუღლეებთან ერთად მიიღეს მონაწილეობა ფიზიოთერაპიული ცენტრის „დუზდაღის“ გახსნაში, ნახიჩევანში.

2014 წელს მეჰრიბან ალიევასთან ერთად პრეზიდენტმა მოინახულა ნაფტალანი, საიდანაც იღებს სათავეს აზერბაიჯანის სამკურნალო და სამედიცინო ტურიზმი.

აზერბაიჯანში ყურადღება ეთმობა სამთო-სათხილამურო ტურიზმის განვითარებასაც. პრეზიდენტის განკარგულებით გუსარსა და გაბალაში დაიწყო ტურისტული კომპლექსების მშენებლობა. 2014 წელს, პრეზიდენტი გაეცნო და მონაწილეობდა მიიღო საზაფხულო და ზამთრის დასვენების სამთო-სათხილამურო  კომპლექსის გახსნაში „ტუფანი“ გაბალაში. 2015 წელს ქვეყნის პირველ ლედისთან ერთად მიიღო მონაწილეობა საბაგირო გზისა და ტურისტული კომპლექსის სამთო-სათხილამურო დასაშვების „შაჰდაღის გახსნაში“, გუსარში.

2016 წელს ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის განვითარების დამატებითი ზომების შესახებ“, რაც მიზნად ისახავს ტურიზმის განვითარებასა და ჩამოყალიბებას ქვეყანაში. მოცემული განკარგულების საფუძველზე შეიქმნა ტურიზმის საბჭო. პრეზიდენტის განკარგულების თანახმად ქვეყანაში იმართება სავაჭრო ფესტივალებიც. 2017 წლის გაზაფხულზე ჩატარდა პირველი, ხოლო შემოდგომაზე მეორე .

2020 წლიდან 2024 წლამდე ილჰამ ალიევის კულტურული პოლიტიკა ორიენტირებული იყო განთავისუფლებული ტერიტორიების კულტურული მემკვიდრეობის აღდგენაზე, ეროვნული იდენტობის განმტკიცებასა და კულტურული მმართველობის სისტემის მოდერნიზაციაზე. მნიშვნელოვანი ყურადღება დაეთმო ყარაბაღსა და აღმოსავლეთ ზანგეზურს, სადაც საომარი მოქმედებების დასრულების შემდეგ მასშტაბური აღდგენითი და ინფრასტრუქტურული პროექტები დაიწყო. ერთ-ერთი მთავარი სფერო ისტორიული და რელიგიური ძეგლების აღდგენა იყო. აღდამში აღდგენითი სამუშაოები ჩაუტარდა ჯუმა და გიასლის მეჩეთებს. შეიქმნა აღდამის მუღამის ცენტრი. აზერბაიჯანის კულტურულ დედაქალაქად გამოცხადებულ შუშაში ქალაქის ისტორიული იერსახე აღდგა. მოლა ფანაჰ ვაგიფის მუზეუმ-მავზოლეუმის, ბულბულის სახლ-მუზეუმის და არაერთი კულტურული და რელიგიური ძეგლის რესტავრაცია განხორციელდა. გაფართოვდა შემოქმედებითი ხელოვანებისა და კულტურული დაწესებულებების სახელმწიფო მხარდაჭერის მექანიზმები, მათ შორის გრანტებისა და პრეზიდენტის ჯილდოების სისტემის მეშვეობით. ამავდროულად, შემუშავდა ახალი სახელმწიფო კულტურული პოლიტიკა, რომელიც ფოკუსირებული იყო კულტურული მემკვიდრეობის დიგიტალიზაციაზე, ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვასა და სექტორის გრძელვადიან განვითარებაზე.

აზერბაიჯანის კულტურული პოლიტიკა ასევე დაკავშირებული იყო თურქულ სამყაროში თანამშრომლობის განვითარებასთან. ქვეყანა აქტიურად მონაწილეობდა თურქული სახელმწიფოების ორგანიზაციის მხარდაჭერით ორგანიზებულ ერთობლივ კულტურულ პროექტებსა და ფესტივალებში. 2023 წლის სექტემბრის მოვლენების შემდეგ, აზერბაიჯანის ხელისუფლებამ წარმოადგინა ყარაბაღის რეინტეგრაციის გეგმები, რომლებიც ითვალისწინებდა რეგიონის სომხური მოსახლეობის კულტურული და რელიგიური უფლებების შენარჩუნებას, მათ შორის რელიგიის თავისუფლებასა და მშობლიური ენის გამოყენებას.

ჰუმანიტარული დახმარების პოლიტიკა
2006 წელს ალიევის განკარგულებით აზერბაიჯანის საგანგებო სიტუაციების  სამინისტრომ გააგზავნა ჰუმანიტარული დახმარება ლიბანსა და პალესტინაში. 2011 წელს მისივე განკარგულებით შეიქმნა საერთაშორისო განვითარების სააგენტო ( - ) აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 2014 წელს აზერბაიჯანის საგანგებო სიტუაციების  სამინისტრომ გააგზავნა ჰუმანიტარული დახმარება ბოსნია-ჰერცეგოვინაში, რომელმაც განიცადა სტიქიური უბედურება. 2015 წელს სამინისტრომ რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით გააგზავნა ჰუმანიტარული დახმარება ნეპალში, სადაც მოსახლეობამ განიცადა მიწისძვრა. დახმარებაში შედიოდა - 1 ტონა სამედიცინო პრეპარატები, სასმელი წყალი, გადასაფარებლები და კარვები. ასევე დახმარება გაეგზავნა ტაჯიკეთს, რომელმაც ასევე განიცადა მიწისძვრა.

2017 წელს პრეზიდენტმა გასცა ბრძანება ჰუმანიტარული დახმარების გაგზავნასთან დაკავშირებით ჯიბუტში. ძირითადად გაგზავნილი იყო საკვები პროდუქტები. 2017 წელს ილჰამ ალიევმა გასცა განკარგულება, რომლის მიხედვითაც აზერბაიჯანის მთავრობამ 100 ტონა ჰუმანიტარული დახმარება (ყოველდღიური გამოყენების ნივთები და საკვები პროდუქტები) გაუგზავნა მიანმარში როჰინჯის მუსლიმებს.

2018 წლის აგვისტოსა და სექტემბერში მიწისძვრები მოხდა ინდონეზიაში, რომელსაც მძიმე შედეგები ჰქონდა. ილჰამ ალიევის მითითებით, ინდონეზიურ მხარეს გაეგზავნა თანხა 50 ათასი აშშ დოლარის ოდენობით.

2020 წელს აზერბაიჯანმა -19 პანდემიასთან ბრძოლისთვის საერთაშორისო ჰუმანიტარული დახმარება გასცა. ქვეყანამ 5 მილიონი დოლარი გამოუყო ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციას და კიდევ 5 მილიონი დოლარის დახმარება გაუწია ირანს. აზერბაიჯანმა ასევე ფინანსური დახმარება გაუწია ბოსნია და ჰერცეგოვინას -19-ის წინააღმდეგ ბრძოლისთვის. უკრაინასთან შეთანხმების შემდეგ, 2020 წლის მაისში აზერბაიჯანმა უკრაინას 23 ტონა ჰუმანიტარული დახმარება გადასცა, მათ შორის სამედიცინო ნიღბები, დამცავი კოსტიუმები და სადეზინფექციო საშუალებები.

2020 წლის აგვისტოში, ბეირუთში აფეთქების შემდეგ, აზერბაიჯანმა ლიბანს 1 მილიონი დოლარის ჰუმანიტარული დახმარება გაუწია.

2023 წლის 6 თებერვალს თურქეთში მომხდარი დამანგრეველი მიწისძვრის შემდეგ აზერბაიჯანმა ერთ-ერთმა პირველმა გააგზავნა ჰუმანიტარული დახმარება. ამ მხარდაჭერამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა ქაჰრამანმარაშის აღდგენასა და ადგილობრივი მოსახლეობის ნორმალურ ცხოვრებას დაუბრუნებაში. პირველივე დღეებიდან აზერბაიჯანმა რეგიონში სამაშველო ჯგუფები და ჰუმანიტარული დახმარება გაგზავნა, ხოლო რეკონსტრუქციის ფაზაში აქტიურად მონაწილეობდა ახალი საცხოვრებელი უბნების მშენებლობაში. ეს წვლილი მიზნად ისახავდა არა მხოლოდ შენობების ფიზიკურ აღდგენას, არამედ მდგრადი ურბანული გარემოს შექმნას, რომელიც დაფუძნებული იქნებოდა უსაფრთხოების, შესაბამისი ადგილმდებარეობის შერჩევისა და საზოგადოების აქტიური მონაწილეობის პრინციპებზე.

აზერბაიჯანმა 2025 წლის ძლიერი წყალდიდობის შედეგად დაზარალებულ პაკისტანის პენჯაბის პროვინციის მაცხოვრებლებს ჰუმანიტარული დახმარება გაუწია აზერბაიჯანის საერთაშორისო განვითარების დახმარების სააგენტოს ინიციატივის ფარგლებში. პაკისტანში აზერბაიჯანის საელჩოს ცნობით, 400 ოჯახმა მიიღო აუცილებელი საკვები პროდუქტებითა და სხვა საქონლით სავსე ამანათები.

2026 წლის მარტსა და აპრილში ილჰამ ალიევის მითითებით ირანში ჰუმანიტარული დახმარების რამდენიმე პარტია გაიგზავნა ქვეყნის მოსახლეობის მხარდასაჭერად. 18 მარტს გაიგზავნა 82 ტონა წონის პარტია, მათ შორის 76 ტონა საკვები, 4 ტონა მედიკამენტი და 2 ტონა სამედიცინო მარაგი, ასევე სადღესასწაულო საჩუქრები და პროდუქტები ნოვრუზისთვის. ტვირთი ხუთ სატვირთო მანქანაში გადაიტანეს და მას აზერბაიჯანის სამთავრობო უწყებების წარმომადგენლები ახლდნენ. 4 აპრილს აზერბაიჯანმა ესკალაციის დაწყებიდან ჰუმანიტარული დახმარების კიდევ ერთი, მესამე პარტია გაგზავნა. ტვირთის წონა 200 ტონა იყო და მოიცავდა 190 ტონა საკვებს, 7 ტონა მედიკამენტს და 3 ტონა სამედიცინო მარაგს, რომელიც ათი სატვირთო მანქანით გაიგზავნა. დახმარების გაწევის შესახებ გადაწყვეტილებები აზერბაიჯანის პრეზიდენტებს, ილჰამ ალიევსა და ირანის პრეზიდენტ მასუდ პეზეშკიანს შორის სატელეფონო საუბრების შემდეგ მიიღეს და ჰუმანიტარული ქმედებების მიზანი იყო „მეზობელი და მეგობარი ირანელი ხალხის“ მხარდაჭერა მათი მიმდინარე საჭიროებების დაკმაყოფილებაში.

აზერბაიჯანმა კიევს ჰუმანიტარული დახმარების კიდევ ერთი პარტია გადასცა ენერგეტიკული აღჭურვილობის სახით, რომლის საერთო ღირებულება 1 მილიონი დოლარია. ტვირთი მოიცავდა 12 დაბალი ძაბვის პანელს, 11 გენერატორს, 5 ტრანსფორმატორს და დაახლოებით 27 000 მეტრ კაბელსა და სადენს, რომელთა გამოყენებაც დაგეგმილია კრიტიკული ინფრასტრუქტურის აღსადგენად და სამედიცინო და სოციალური დაწესებულებებისთვის ელექტროენერგიის მიწოდებისთვის. გადაცემის ცერემონიას დაესწრნენ აზერბაიჯანის ელჩი სეიმურ მარდალიევი და უკრაინის მთავრობის წარმომადგენლები, რომლებმაც ხაზი გაუსვეს გაწეული მხარდაჭერის სისტემატურ ხასიათს. დღეისათვის, აზერბაიჯანის მიერ უკრაინისთვის გამოყოფილი ჰუმანიტარული დახმარებისა და აღდგენითი სახსრების საერთო ღირებულებამ 45 მილიონ დოლარს გადააჭარბა.

პოლიტიკა ჯანდაცვის სფეროში
2007 წელს პრეზიდენტის განკარგულებით შეიქმნა სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის სახელმწიფო სააგენტო. 2012 წელს ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა დადგენილებას განვითარების კონცეფციის დამტკიცების შესახებ „აზერბაიჯანი 2020: მომავლის ხედვა“, რომელიც ითვალისწინებს სამედიცინო დახმარების კონტროლსა და მისი მექანიზმების გაუმჯობესებას სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამების დახმარებით. 2017 წელს ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას ადმინისტრაციული ტერიტორიების სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის გამოყენების უზრუნველსაყოფად დამატებითი ზომების შესახებ მინგეჩაურისა და ევლახის რაიონებში.

ახალგაზრდული პოლიტიკა
2005 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა დაამტკიცა სახელმწიფო პროგრამა „აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობა“, რომელიც მოიცავდა 2005-2009 წლებს. პროგრამაში შედიოდა ახალგაზრდების განვითარებისა და მხარდაჭერის კონცეფციები სხვადასხვა სფეროებში.  2007 წელს ალიევმა გამოსცა განკარგულება „აზერბაიჯანელი ახალგაზრდების სახელმწიფო პროგრამის მიხედვით სწავლა საზღვარგარეთ 2007-2015 წლებში“. მოცემული პროგრამის ფარგლებში აზერბაიჯანული ახალგაზრდობის 5000-მდე წარმომადგენლებს აგზავნიდნენ საზღვარგარეთის ქვეყნებში განათლების მისაღებად. 2011 წლის ივლისში პრეზიდენტმა გასცა განკარგულება სახელმწიფო პროგრამის „აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობა 2011-2015 წლებში“ დამტკიცების შესახებ. 2011 წლის დეკემბერში ილჰამ ალიევის განკარგულებით შეიქმნა ახალგაზრდობის ფონდი.  2013 წელს ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში განათლების განვითარების სახელმწიფო სტრატეგიის შესახებ“ 2013-2014 წლებში ილჰამ ალიევი აზერბაიჯანის რეგიონებში ახალგაზრდული ცენტრების გახსნაში მონაწილეობდა. 2014 წელს ბაქოში გაიმართა პირველი გლობალური ახალგაზრდული ფორუმი, რომელსაც ილჰამ ალიევი ესწრებოდა. 2017 წლის სექტემბერში ილჰამ ალიევმა გასცა ბრძანება სახელმწიფო პროგრამის „აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობა 2017-2021 წლებში“ დამტკიცების შესახებ.

პოლიტიკა სამეცნიერო სფეროში
აზერბაიჯანის ეროვნულ სამეცნიერო აკადემიას დაევალა აზერბაიჯანულ ენაზე გამოეცა „აზერბაიჯანული ეროვნული ენციკლოპედია“. ილჰამ ალიევის დადგენილების მიხედვით 15 სექტემბერი არის „ცოდნის დღე“. 2003 წლის 24 ნოემბრის პრეზიდენტის დადგენილებით  „სოციალური და ეკონომიკური განვითარების ხელშემწყობი ზომების შესახებ“ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში შეიქმნა „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ალტერნატიული და აღდგენითი ენერგიის წყაროების გამოყენების სახელმწიფო პროგრამა“.

მულტიკულტურალიზმის პოლიტიკა
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ინიციატივით 2008 წელს ჩაშვებულ იქნა ბაქოს პროცესი, რომელმაც დაუდო სათავე კულტურათაშორის დიალოგს.

2010 წელს ბაქოში შედგა რელიგიური ლიდერების სამიტი ილჰამ ალიევის თავმჯდომარეობით. 2010 წლის ოქტომბერში გაიხსნა ებრაული სკოლა, რომლის გახსნას ესწრებოდა ქვეყნის პრეზიდენტი.

2011 წლიდან ორ წელიწადში ერთხელ იმართება კულტურათაშორისი დიალოგის მსოფლიო ფორუმი.

2014 წელს შეიქმნა ბაქოს საერთაშორისო მულტიკულტურალიზმის ცენტრი.

2016 წელი ალიევის ბრძანებით აზერბაიჯანში გამოცხადებულ იქნა „მულტიკულტურალიზმის წლად“.

2017 წელი ქვეყნის პრეზიდენტმა გამოაცხადა - ისლამური სოლიდარობის წლად აზერბაიჯანში. წლის ბოლოს შედგა კონფერენცია თემაზე „ 2017 - ისლამური სოლიდარობის წელი: რელიგიათაშორისი და კულტურათაშორისი დიალოგი“, რომელზეც ილჰამ ალიევმა მიიღო მონაწილეობა.

ილჰამ ალიევი შეყვანილი იყო სიაში მსოფლიოს 500 გავლენიანი მუსულმანი.

სასამართლო სისტემა
2006 წლის 19 იანვარს პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მიერ ხელმოწერილ იქნა სასამართლო სისტემის მოდერნიზაციის შესახებ ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც ქვეყანამ სასამართლო სისტემის ხარისხის თვალსაზრისით დიდი ნაბიჯი გადადგა. რეგიონებში ეფექტიანობისა და ხალხის ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით შეიქმნა ახალი სასამართლოები, ასევე ახალი სააპელაციო სასამართლოები. მოსამართლეთა რაოდენობა გაიზარდა, სასამართლო პროცესები განახლდა და დადგენილების საფუძველზე მოდერნიზებული გახდა. ახალი სასამართლო სისტემის სააპელაციო სასამართლოების საფუძველზე ტერიტორიული იურისდიქციის განხორციელების მიზნით (სამოქალაქო, კრიმინალური, სამხედრო და ადმინისტრაციულ-ეკონომიკური) აზერბაიჯანის 6 რეგიონში 4-მა სამეურვეო სასამართლომ დაიწყო მუშაობა. „სასამართლოსა და მოსამართლეთა შესახებ“ და „მართლმსაჯულების იურიდიულ საბჭოს შესახებ“ კანონებში მიღებულმა ცვლილებებმა, რომლებიც განხორციელდნენ ევროპის საბჭოსთან თანამშრომლობის შედეგად, ასევე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს აზერბაიჯანში სამართლიანობის ეფექტურობის გაზრდის კუთხით.

2019 წლის 3 აპრილს ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას იუსტიციის სისტემაში რეფორმების გაღრმავების შესახებ. ამის მიხედვით დაიწყო კიდევ ერთი ფაზა აზერბაიჯანის სასამართლო-სამართლებრივ სისტემაში. ამის შემდეგ შეიცვალა აზერბაიჯანის სისხლის სამართლის კოდექსი და აზერბაიჯანის კონსტიტუციური კოდექსის შესახებ კანონი.

საგარეო პოლიტიკა
ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე ილჰამ ალიევმა დაიწყო მოქნილი საგარეო პოლიტიკის გატარება.

2004 წელს ალიევმა ხელი მოაწერა კანონს აზერბაიჯანის საელჩოს შექმნის შესახებ ინდონეზიაში, 2005 წელს - მაროკოში, 2006 წელს - მალაიზიასა და იორდანიის სამეფოში, 2007 წელს - ყირგიზეთში, ტაჯიკეთსა და ლიეტუვაში, 2009 წელს - ტაილანდში, 2010 წელს - არგენტინასა და ესტონეთში.

2004 წელს აზერბაიჯანი ჩართული იყო „ევროპის სამეზობლო პოლიტიკაში“, ხოლო 2009 წელს ჩაერთო „აღმოსავლეთ პარტნიორობაში“.

2005 წელს აზერბაიჯანმა ხელი მოაწერა ირანთან თავდაუსხმელობის შეთანხმებას, რომელიც უკრძალავს ორივე მხარეს საკუთარ ტერიტორიებზე განათავსოს სამხედრო ბაზები.

2010 წელს აზერბაიჯანისა და რუსეთის ლიდერებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას ორივე ქვეყანას სახელმწიფო საზღვრის შესახებ.

სომხეთ-აზერბაიჯანს შორის არსებული ყარაბაღის კონფლიქტი ჯერ კიდევ გადაწყვეტილი არ არის.

2011 წელს აზერბაიჯანმა მიიღო დამკვირვებლის სტატუსი აფრიკის კავშირში. ამავე წელს აზერბაიჯანი პირველად აირჩიეს გაეროს უშიშროების საბჭოს არამუდმივ წევრად.

2003-2005 და 2017-2019 წლების პერიოდში აზერბაიჯანი არჩეულ იქნა ეკოსოსისა წევრად, 2006 -2009 წლებში კი იყო გაეროს საბჭოს წევრი ადამიანის უფლებების მხრივ.

2018 წლის 1-ლ სექტემბერს ბაქოში და იმავე წლის 26 სექტემბერს სოჭში ილჰამ ალიევი შეხვდა თავის რუს კოლეგას ვლადიმერ პუტინს, სადაც განიხილებოდა ორ ქვეყანას შორის სხვადასხვა სფეროში თანამშრომლობა, ისევე როგორც ერთობლივი პროექტები, როგორიცაა საერთაშორისო სატრანსპორტო დერეფანი ჩრდილო-სამხრეთი - „ირანი-აზერბაიჯანი-რუსეთი“. სამხედრო-ტექნიკურ თანამშრომლობაზე საუბრისას აღინიშნა, რომ რუსეთსა და აზერბაიჯანს შორის განხორციელებული სამხედრო შესყიდვების მოცულობა 5 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა.

კრიტიკა და კორუფციაში დადანაშაულება
ილჰამ ალიევს აკრიტიკებენ ავტორიტარიზმში, კორუპციაში, ადამიანის უფლებების დარღვევაში, მათ შორის დაკავებებს პოლიტიკური მოტივებითა და ოპონენტების შევიწროებით. „2016 წლის მსოფლიო ქვეყნების დემოკრატიის ინდექსში“ აზერბაიჯანმა 48-ე ადგილი დაიკავა, როგორც ავტორიტარული რეჟიმის ქვეყანამ.

„ “ საკუთარ ანგარიშებში აღნიშნავს, რომ აზერბაიჯანში სიტყვის თავისუფლება შეზღუდულია. 2014 წლის ანგარიშში ნათქვამია, რომ სამოქალაქო საზოგადოება აზერბაიჯანში მთლიანად პარალიზებული იყო პირველი ევროპული თამაშების ჩატარებისთვის.

2001 წელს აზერბაიჯანი „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ მიერ შედგენილ კორუფციის აღქმის ინდექსში, 90 ქვეყანას შორის 87 ადგილი დაიკავა, ხოლო 2015 წელს - 168 ქვეყნიდან 119.

საერთაშორისო კრიტიკის საპასუხოდ, ილჰამ ალიევმა განაცხადა, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში კრიტიკა ეფუძნება აკვიატებულ მიდგომას, რასაც ალიევი უწოდებს „აზერბაიჯანის ავტორიტეტისადმი ზარალის მიყენების მცდელობას“.

ჯილდოები
ორდენები და მედლები
ჰეიდარ ალიევის ორდენი
ორდენი „რუმინეთის ვარსკვლავი“
ღირსების ლეგიონის დიდი ჯვარი (საფრანგეთი)
„შაჰ ისმაილის“ ორდენი (აზერბაიჯანი)
ორდენი „მუბარაქ ალ-ქაბირი“ (2009, გაე)
დიდების და ღირსების ხარისხის  ორდენი (2010)
ეროვნული ორდენი დიდი ჯვარი „ერთგული სამსახურისათვის“ (2011, რუმინეთი)
დიდი ჯვრის ორდენის სამი ვარსკვლავის კავალერი (ლატვია)
ერთა მეგობრობის ორდენი (2011, ბელარუსი)
ორდენი „სტარა ლანინა“ (ბულგარეთი. 2011)
ატამან გოლოვატოვის ორდენი (2012)
დსთ-ს საპარლამენტო ასამბლეის „თანამეგობრობის“ ორდენი (2012)
ისმოილი სომონის ორდენი (2012, ტაჯიკეთი)
საიუბილეო მედალი „ასტანის 10 წელი“
საბერძნეთის პარლამენტის ოქროს მედალი
სამახსოვრო ოქროს მედალი - ს 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით (2012)
გმირის ოქროს ვარსკვლავი - კაზაკების უმაღლესი ორდენი
პროფესიული კავშირების გენერალური კონფედერაციის ოქროს სამკერდე „პროფესიული კავშირის მოძრაობაში დამსახურებისთვის“ (2012)
სერბეთის ლენტის ორდენი (სერბეთი, 2013)
თავისუფლების ორდენი (უკრაინა, 18 ნოემბერი 2013) - უკრაინისა და აზერბაიჯანის სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობების გაღრმავებაში პირადი მიღწევებისთვის
ორდენი „პარტიის წინაშე დამსახურებისთვის“ (რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტია, 2015 წელი)
იტალიის რესპუბლიკის წინაშე დამსახურების ორდენი

პრემიები
იჰსან დოღრამაჯის პრემია მშვიდობასა და საერთაშორისო ურთიერთობებში (თურქეთი)
პრემია „ჟურნალისტების მეგობრის“ ლაურეატი
საერთაშორისო პრემია „ბალკანეთის ღირსეული მეგობარი“
ჯილდო „ათწლეულის ყველაზე წარმატებული სახელმწიფო მოღვაწე თურქულენოვანი რესპუბლიკებში“ (თურქეთი)

საპატიო წოდებები
„წლის ადამიანი 2010“ ჟურნალ „ -ს“ მიხედვით (რუმინეთი)
თურქმენეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორის წოდება (თურქმენეთი)
მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი (2008)
გუმილიოვის სახელობის ევრაზიული ეროვნული უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორის წოდება (ყაზახეთი)
კიონჰის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (სამხრეთი კორეა)
იორდანიის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (იორდანია)
კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის ეროვნული უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (უკრაინა)
თურქმენეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი (თურქმენეთი)
ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (აზერბაიჯანი)
ანკარის უნივერსიტეტის  საპატიო დოქტორი (თურქეთი)
ჩუქუროვას უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (თურქეთი)
ტაჯიკეთის ეროვნული უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი