iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტიმოტეო მენენდესი

ტიმოტეო მენენდესი (დ. აუაჩაპანი) — სალვადორელი პოლიტიკოსი, რომელიც ორჯერ (1837 წელს და 1838-დან 1839 წლამდე) მსახურობდა ელ-სალვადორის შტატის მეთაურად, როდესაც ის ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შემავალი შტატი იყო.

მან პირველად თანამდებობა დიეგო ვიჯილ ი კოკანიასგან 1837 წლის 23 მაისს გადაიბარა და ორ კვირაზე ოდნავ მეტხანს, 1837 წლის 7 ივნისამდე მსახურობდა. ამ დღეებში მან განაგრძო ბრძოლა ქოლერის ეპიდემიის წინააღმდეგ, რომელიც ქვეყანას დაატყდა თავს. იგი ასევე ებრძოდა მკვიდრი მოსახლეობის (ინდიელთა) ამბოხებულებს საკატეკოლუკასა და კოხუტეპეკეში, რომლებიც თავს დაესხნენ სან ვისენტეს გარნიზონს. აჯანყების გამო მან შეაჩერა კონსტიტუციური გარანტიები კუსკატლანისა და სან ვისენტეს დეპარტამენტებში. ვიჯილი თანამდებობას 7 ივნისს დაუბრუნდა.

კვლავ, 1838 წლის 6 იანვარს, ვიჯილმა ხელისუფლება მენენდესს გადააბარა, რომელიც ამჯერად წელიწადზე მეტხანს, 1839 წლის 23 მაისამდე მართავდა ქვეყანას. 1838 წლის 24 თებერვალს საკანონმდებლო ასამბლეამ ასუნსიონისა და დოლორეს ისალკოს მუნიციპალიტეტები გააერთიანა ერთიანი სახელწოდებით „ “.

1838 წლის 28 ოქტომბერს კონსერვატორი გენერალი რაფაელ კარერა, 600 ქვეითისა და 200 კავალერისტის სარდლობით, გვატემალიდან ელ-სალვადორის შტატში შეიჭრა. მისმა ძალებმა დაიკავეს ქალაქები სანტა ანა და აუაჩაპანი და ჩაიდინეს სასტიკი ქმედებები. ლიბერალმა გენერალმა ფრანსისკო მორასანმა კარერა ჩიკიმულასთან დაამარცხა, რა დროსაც აიყვანა ტყვეები და ხელთ იგდო სამხედრო აღჭურვილობა.

1839 წლის 23 თებერვალს ჰონდურასისა და ნიკარაგუის ძალები ელ-სალვადორში შეიჭრნენ. მენენდესმა მორასანი ელ-სალვადორის არმიის მთავარსარდლად დანიშნა. 1839 წლის 6 აპრილს მორასანმა დამპყრობელი ძალები ესპირიტუ სანტოს ბრძოლაში დაამარცხა.

1839 წლის 22 აპრილის საკანონმდებლო დეკრეტის შესაბამისად, მენენდესმა აკრძალა მონეტების, სახელწოდებით „“ და „“, მიმოქცევა.

1839 წლის 23 მაისს მან ხელისუფლება პოლკოვნიკ ანტონიო ხოსე კანიასს გადააბარა.
ტიმოთე (სამოცდაათთაგანი)

} (სამოცდაათ მოციქულთა კრება), კათოლიკურში — 26 იანვარი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
წმიდა მოციქული ტიმოთე მცირე აზიის ქალაქ ლუსტრაში დაიბადა. ის ქრისტიანობაზე წმიდა მოციქულმა პავლემ მოაქცია 52 წელს. ლიკაონიის ქალაქებში პავლეს და ბარნაბას პირველი მოგზაურობის დროს პავლემ დედის მუცლითგან მკელობელი განკურნა. ამ სასწაულმა მრავალი მოაქცია ქრისტეს სჯულზე, მათ შორის იყვნენ ჭაბუკი ტიმოთე, მისი დედა ევნიკა და ბებია ლოიდა (საქმე, 14,6-12 2ტიმ. 1,5). ის მოციქულთა თავის ერთგული მოწაფე და შემდგომში განუყრელი თანამგზავრი გახდა. პავლე თავის ეპისტოლეებში საყვარელ შვილს უწოდებს მას და მადლიერებით იხსენიებს მის ერთგულებასა და თავდადებას: „ხოლო შენ შემოდგომილ ხარ ჩემსა მოძღურებასა, გულს-მოდგინებასა, სარწმუნოებასა, სულგრძელებასა, სიყვარულსა, მოთმინებასა, დევნულებათა, ვნებათა, რაოდენი შემემთხვა მე ანტიოქიასა შინა, იკონიას, ლუსტრას“ (2 ტიმ. 3,10-11). 65 წელს პავლე მოციქულმა ტიმოთეს ეფესოს ეპისკოპოსად დაასხა ხელი და იგი 15 წლის განმავლობაში კეთილად განაგებდა თავის სამწყსოს. რომის საპყრობილეში გამომწყვდეულმა პავლემ, რომელმაც იცოდა, რომ მალე უნდა წარმსდგარიყო უფლის წინაშე, ერთგული მოწაფე და მეგობარი თავისთან იხმო: „ისწრაფე ჩემდა მოსვლად ადრე“ (2 ტიმ. 4,9). ტიმოთე მოციქულმაც თავისი მოძღვრის მსგავსად მოწამეობრივი აღსასრული მიიღო: ეფესოში იგი წარმართებმა ჩაქოლეს კერპების ერთ-ერთი დღესასწაულის დროს დაახლოებით 80 წელს. ტიმოთე მოციქულის წმინდა ნაწილები საუკუნეში პატივით ეფესოდან კონსტანტინეპოლში წმიდა მოციქულთა ტაძარში გადაასვენეს.

ქართულად თარგმნილია დიონისე არეოპაგელის ეპისტოლე ტიმოთე მოციქულისადმი ( 3342). ტიმოთე მოციქულის მოსახსენებელი, დადებული 22 იანვარს, ბერძნულიდან ქართულად თარგმნილია ორჯერ: კიმენური ( 95, ს.; . 8) და მეტაფრასული ( 79, ს., 627-638; . 91, ს., 203-208) რედაქციებით.
ბლოდპლეტარი

ბლოდპლეტარი — შვედური კერძი, რომელიც ინგლისში ცნობილია, როგორც სისხლიანი მაჭკატები. შვედურად კერძის სახელწოდება ასევე ნიშნავს სისხლის თრომბოციტებს.

ბლოდპლეტარი გავრცელებულია ფინეთში, ესტონეთში, შვედეთსა და ნორვეგიაში, მზადდება ათქვეფილი, როგორც წესი, ირმის სისხლის, წყლის ან ლუდის, ფქვილისა და კვერცხისგან.
ის შავი პუდინგის მსგავსია, თუმცა უფრო თხელი და ფხვიერი სტრუქტურა აქვს.

კერძს, ტრადიციულად, ტაფაზე წვავენ. ბლოდპლეტარს, როგორც წესი, მიირთმევენ დაჭრილ წითელ მოცვთან ან წითელი მოცვის მურაბასთან, ზოგჯერ კი ღორის ან ირმის ხორცთან ერთად.
მისი გემო ძალიან ჰგავს შავი პუდინგისას, აქვს საქონლის ძვლის ტვინის არომატი და მდიდარი, ცხიმიანი და ფხვიერი ტექსტურა.
კიმ დე-დუ

კიმ დე-დუ (; დ. 17 ნოემბერი, 1949 – გ. 28 დეკემბერი, 1976) — სამხრეთ კორეელი სერიული მკვლელი და მძარცველი, რომელმაც 1975 წლის აგვისტოდან ოქტომბრამდე, 55 დღის განმავლობაში, 17 ადამიანი მოკლა. კიმი მიჩნეული იყო სამხრეთ კორეის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე სასტიკ ბოროტმოქმედად და თავისი დანაშაულებისთვის იგი 1976 წელს სიკვდილით დასაჯეს.

ადრეული ცხოვრება
კიმ დე-დუ დაიბადა 1949 წლის 17 ნოემბერს, სამხრეთ ჯოლას პროვინციის სოფელ იონგამის მაზრაში, ღარიბ ოჯახში და იყო უფროსი სამ ვაჟსა და ოთხ ქალიშვილს შორის. კიმის მშობლებს მისით დიდი მოლოდინები ჰქონდათ, სურდათ გაეგზავნათ დიდ ქალაქში საშუალო სკოლაში და შემდეგ ესწავლა საზღვარგარეთ. თუმცა, მან გამოცდები ვერ ჩააბარა რადგან არ გააჩნდა განსაკუთრებული უნარები. შედეგად, კიმს განუვითარდა არასრულფასოვნების კომპლექსი და დაიწყო პატარა დანაშაულების ჩადენა, რის გამოც საბოლოოდ დააპატიმრეს თავდასხმისა და მტკიცებულებების გაყალბებისთვის. შემდგომ სასამართლო პროცესზე, ჰე-ვუნს სასჯელი უვადო თავისუფლების აღკვეთით შეუცვალეს, რადგან მოსამართლემ მიიჩნია, რომ იგი მხოლოდ ერთ ეპიზოდში მონაწილეობდა და პარტნიორის მხრიდან იძულებული იყო. სიკვდილით დასჯის მოლოდინში დე-დუმ მიიღო ქრისტიანობა და ამბობენ, რომ ეკლესიაში მან ღიად მოინანია თავისი ქმედებები.

1976 წლის 28 დეკემბერს სეულის სოდაემუნის ციხეში ჩამოახრჩეს კიმ დე-დუ. მისი ადვოკატი, ლი სანგ-ჰიოკი აცხადებდა პროტესტის, რომელიც ითხოვდა სასჯელის შემსუბუქებას და საქმის საფუძვლიან შესწავლას მომავალში მსგავსი ინციდენტების თავიდან ასაცილებლად თუმცა უშედეგოდ. სიკვდილით დასჯის წინ, გავრცელებული ინფორმაციით, კიმმა დატოვა ანდერძი, რომელშიც სთხოვდა მართლმსაჯულების სისტემას, ერთმანეთისგან განეცალკევებინათ წვრილმანი დამნაშავეები და საშიში რეციდივისტები, რათა წვრილმან დამნაშავეებს არ ესწავლათ შემდგომი დანაშაულების ჩადენა.

მედია
2017 წელს გამოვიდა ამ საქმეზე დაფუძნებული ფილმი სახელწოდებით „ჩვეულებრივი ადამიანი“. ფილმის გამოსვლის შემდეგ რეჟისორმა კიმ ბონგ-ჰანმა ინტერვიუ მისცა გამოცემა „ “-ს, სადაც მიანიშნა იმ შესაძლებლობაზე, რომ საქმეში ბევრი შეუსაბამობა იყო და კიმი შესაძლოა უდანაშაულოც ყოფილიყო.

2019 წელს პოდკასტმა, რომელიც სამხრეთ კორეაში მომხდარ მკვლელობის საქმეებს იკვლევს, მე-40 ეპიზოდში კიმის ისტორია მიმოიხილა.
ყინულის სტუპა

ყინულის სტუპა — მყინვარების მყნობის ტექნიკა, რომელიც ქმნის ხელოვნურ მყინვარებს და გამოიყენება ზამთრის წყლის შესანახად (რომელიც სხვაგვარად გამოუყენებელი დარჩებოდა) კონუსური ფორმის ყინულის გროვების სახით. ზაფხულში, როდესაც წყლის დეფიციტია, ყინული დნება ნათესებისთვის წყლის მიწოდების გასაზრდელად. სარწყავად წყლის არხებით გაყვანა და გაყინვა ასობით წელია არსებობს. ის ხელახლა გამოიგონა, პოპულარიზაცია გაუწია და მასშტაბები გაზარდა სონამ ვანგჩუკმა ლადახში, ინდოეთში. პროექტს ახორციელებს არასამთავრობო ორგანიზაცია „ლადახის სტუდენტთა საგანმანათლებლო და კულტურული მოძრაობა“. 2013 წლის ოქტომბერში გაშვებული სატესტო პროექტი 2014 წლის იანვარში დაიწყო საპროექტო სახელით „ყინულის სტუპას პროექტი“. 2016 წლის 15 ნოემბერს სონამ ვანგჩუკს გადაეცა როლექსის ჯილდო ყინულის სტუპებზე მუშაობისთვის. ვანგჩუკის პირველი ყინულის სტუპას პროექტის შემდეგ, რეგიონში აშენდა ათზე მეტი ყინულის სტუპა, რომლებმაც 25 მილიონ ლიტრზე მეტი წყალი უზრუნველყვეს.

ლადახი არის ცივი უდაბნო, სადაც ზამთარში სოფლის მეურნეობას არ მისდევენ გაყინული ნიადაგისა და ჰაერის დაბალი ტემპერატურის გამო. გაზაფხულზე თესვისთვის წყლის საჭიროება იზრდება, თუმცა ამავდროულად ნაკადულები შრება. ნალექების წლიური რაოდენობით, რომელიც 50 მილიმეტრზე ნაკლებია, სოფლის მეურნეობა ლადახში მთლიანად დამოკიდებულია თოვლისა და მყინვარების ნადნობ წყალზე.
.

მაისის თვეში სონამ ვანგჩუკმა ხიდის ქვეშ ყინული შენიშნა. ზაფხულის ტემპერატურისა და ლადახის ყველაზე დაბალ სიმაღლეზე მდებარეობის მიუხედავად, ყინული არ დამდნარიყო, რადგან ის მზის პირდაპირი სხივების ქვეშ არ იმყოფებოდა. ვანგჩუკი მიხვდა, რომ ყინული ლადახში უფრო დიდხანს გაძლებდა, თუ მას მზისგან დაჩრდილავდნენ. ვინაიდან წყლის დიდი მასების დაჩრდილვა შეუძლებელი იყო, ვანგჩუკმა მოიფიქრა წყლის გაყინვა და შენახვა კონუსის ფორმით, რაც მზისთვის მინიმალურ ზედაპირს წარმოქმნის, ხოლო ამავდროულად დიდი მოცულობის წყალს იტევს.

2013 წლის ოქტომბერში, სონამ ვანგჩუკმა შექმნა 6 მეტრი
სიმაღლის ყინულის სტუპას პროტოტიპი ლეჰში 150,000 ლიტრი წყლის გაყინვით, ყოველგვარი მზისგან დაჩრდილვის გარეშე. წყალი მილებით მაღალი წერტილიდან გრავიტაციის საშუალებით მოედინებოდა, ელექტროენერგიისა თუ დამატებითი ტექნიკის გამოყენების გარეშე. ყინულის სტუპა ბოლომდე არ დამდნარა 2014 წლის 18 მაისამდე, მაშინაც კი, როდესაც ტემპერატურა 20°-ზე(68 °) მაღალი იყო.

ლადახის რეგიონი გაზაფხულზე სოფლის მეურნეობის საჭიროებებისთვის წყლის დეფიციტს განიცდის, რაც კიდევ უფრო ზღუდავს კულტივაციის პერიოდს სუბარქტიკული კლიმატის პირობებში. ლადახის რეგიონის ქარის, ჰიდრო და მზის ენერგიის პოტენციალის მცირე ნაწილის ათვისებით, ენერგიის შენახვის საჭიროების გარეშე, შესაძლებელია ყინულის სტუპების დამზადება თოვლის ქვემეხების გამოყენებით, რათა მოირწყას მთელი კულტივირებადი მიწა ნათესებისთვის, პლანტაციებისთვის და ა.შ.

ხელოვნური მყინვარების პოპულარიზაციისა და სარწყავი წყლის დაზოგვის მიზნით, 2019 წლიდან იმართება „ყინულის სტუპების შეჯიბრი“. 2019 წელს აშენდა 12 ყინულის სტუპა, ხოლო 2020 წელს — დაახლოებით 25.
შლუცკრაპფენი

}) ― ნახევარწრის ფორმის შიგთავსიანი პასტა, წააგავს რავიოლისა და პელმენებს.

ცომი მზადდება თეთრი ან ჭვავის ფქვილისგან, რომელსაც კვერცხსა და ზეითუნის ზეთს ურევენ. ტიპური შიგთავსი მოიცავს ყველს (მაგალითად, რიკოტას, კვარკის, მოცარელას ან ბიტოს), ისპანახსა და სოკოს (მაგალითად, პორჩინისა და შანტელებს). ასევე არსებობს რეცეპტები კარტოფილის, ხორცის, ჭარხლის ან კომბოსტოს მწნილის შიგთავსით. კერძს ზოგჯერ მიირთმევენ სოკოს, პესტოს სოუსის, ძეხვის, ზღვის პროდუქტების ან ჩერის პომიდვრის გარნირითაც.

მსგავსი კერძები
შლუცკრაპფენს წააგავს კასუნციეი დოლომიტის რეგიონიდან, კასონჩელი ლომბარდიიდან და კიარსონი ფრიული-ვენეცია-ჯულიიდან.
სოზირიყო ყულათი

სოზირიყო (სიკო) ალექსანდრეს ძე ყულათი, სოზრუკო ყულაევი (; დ. 1900, სოფ. ზღუბირი, ახლანდ. ჯავის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1937) — ოსი მწერალი, დრამატურგი, პოეტი.

დაამთავრა მოსკოვის სასოფლო-სამეურნეო აკადემია (1928). 1919 წლიდან იყო ბოლშევიკური პარტიის წევრი. 1920 წელს მონაწილეობდა შეიარაღებულ ამბოხებაში საქართველოს რესპუბლიკის წინააღმდეგ. 1921-1923 წლებში ხელმძღვანელობდა სამხრეთ ოსეთის კომკავშირულ ორგანიზაციას. 1925 წელს აქტიურად მონაწილეობდა ოსი ე. წ. პროლეტარი მწერლების ორგანიზაციის „ზიუს“ შექმნაში. 1931-1934 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის აპარატში, ამავე დროს იყო ამიერკავკასიის სფსრ პროლეტარული მწერლების ასოციაციის თავმჯდომარის მოადგილე. 1934-1937 წლებში იყო სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის განათლების სახალხო კომისარი. დახვრიტეს 1937 წელს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.

ყულაევი ითვლება ოსური ლიტერატურის ერთ-ერთი ფუძემდებლად. თავის მოთხრობებში აღწერა მთიელი ოსი გლეხების მძიმე ცხოვრება, საბჭოთა რეჟიმის მიერ დაწყებული კოლექტივიზაცია და ა. შ. მისი შემოქმედება მოქცეულია ე. წ. სოციალისტური რეალიზმის იდეოლოგიურ ჩარჩოებში. ავტორია დაუმთავრებელი რომანისა „1905 წელი“, რომლის ნაწყვეტიც „თათარი ოსმანი“ 1932 წელს გამოქვეყნდა. 1931-1933 წლებში ჩრდილოეთ ოსეთში გამოიცა მისი თხზულებების ორტომეული. ყულაევის ნაწარმოებები თარგმნილია ქართულ და რუსულ ენებზე.
სლოვაკეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში

სლოვაკეთის საჭადრაკო ჩემპიონატი — ყოველწლიური შეჯიბრი, რომელიც ქვეყნის საუკეთესო მოჭადრაკეს ავლენს.

ისტორია
1993 წლამდე სლოვაკი მოჭადრაკეები მონაწილეობდნენ ჩეხოსლოვაკიის საჭადრაკო ჩემპიონატებში.
1993 წლიდან, ჩეხოსლოვაკიის დაშლის შემდეგ, ტარდება დამოუკიდებელი სლოვაკეთის ეროვნული პირველობა.

მამაკაცთა ჩემპიონატის გამარჯვებულები
ჩეხოსლოვაკიის პერიოდი (სლოვაკეთის სოციალისტური რესპუბლიკა)
დამოუკიდებელი სლოვაკეთის პერიოდი
ქალთა ჩემპიონატის გამარჯვებულები
(2062) ატონი

2062 ატონი, 1976 — დედამიწისახლო ორბიტაზე მოძრავი მცირე ასტეროიდი, პირველი ასტეროიდი ატონთა ჯგუფიდან, რომლის სახელიც დაერქვა მთლიანად ჯგუფს. იგი ამერიკელმა ასტრონომმა ელეონორ ჰელინმა პელომარის ობსერვატორიაში აღმოაჩინა 1976 წლის 7 იანვარს და სახელი მზის დისკოს ეგვიპტური ღმერთის, ატონის, საპატივცემულოდ ეწოდა, რომლის მონოთეისტური კულტი ფარაონმა ამენჰოტეპმა შემოიღო.
იან ჰარდინგი

იან მაიკლ ჰარდინგი (დ. 16 სექტემბერი, 1986) — ამერიკელი მსახიობი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ეზრა ფიტცის როლით -ის მისტიკურ დრამაში „პატარა საყვარელი მატყუარები“ (2010-2017).

ცხოვრება და კარიერა
ჰარდინგი დასავლეთ გერმანიაში, ქალაქ ჰაიდელბერგში, ამერიკელი სამხედროების ოჯახში დაიბადა. რამდენიმე წლის შემდეგ მისი ოჯახი ვირჯინიაში გადავიდა საცხოვრებლად. ის მერილენდში მდებარე ჯორჯთაუნის მოსამზადებელი სკოლის დრამატულ წრეში გაწევრიანდა, მოგვიანებით კი კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტი სახვითი ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხით დაამთავრა. ჰარდინგმა ამ როლისთვის „ “-ის შვიდი ჯილდო მოიპოვა.

პირადი ცხოვრება
ჰარდინგმა სოფი ჰარტზე 2019 წელს იქორწინა. მათი პირველი შვილი, ვაჟი, 2022 წლის სექტემბერში დაიბადა.

ჰარდინგი თანამშრომლობს ამერიკის წითელი მჭამელის ფონდთან, რათა მოიზიდოს სახსრები და აამაღლოს საზოგადოების ცნობიერება ამ დაავადების კვლევისა და განათლების მიმართულებით. ამით ის მხარს უჭერს დედამისს, რომელიც წითელი მჭამელით უკვე 20 წელზე მეტია ცხოვრობს.
კარდეა

კარდეა, კარდა — კარის ანჯამების, ასევე ოჯახისა და სიმაგრეთა მფარველი ქალღმერთი რომში. მისი დღესასწაული 1 ივნისს იმართებოდა, რომელიც იუნიუს ბრუტუსმა განსაზღვრა. ის იცავდა პატარა ბავშვებს ვამპირებისგან. ოვიდიუსი მასზე მინიშნებებით საუბრობდა: „მას აქვს ძალა, გახსნას ის, რაც დახურულია და დახუროს ის, რაც ღიაა“. ის მას ქალღმერთ კარნასთან აიგივებდა. რობერტ გრეივზი კუნელს კარდეას წმინდა მცენარედ ასახელებდა.

ოვიდიუსი თავის „ფასტებში“ მოგვითხრობს ლეგენდას, რომელშიც კარდეა იხსნის ჩვილ პროკუს სილვიუსს სტრიქსისგან - ფრინველების სახით ბოროტი სულებისგან. მკვლევარმა კრისტოფერ მაკდონოუმ ლეგენდის მესოპოტამიური წარმოშობა გამოთქვა და უთითებდა მის მსგავსებაზე აქადური მითოლოგიის ლომისთავიანი დემონის, ლამაშტუს შესახებ ისტორიებთან.
(164207) კარდეა

164207 კარდეა, 2004 9 — დედამიწისახლო ასტეროიდი აპოლოს ჯგუფიდან, რომელიც დედამიწის კვაზითანამგზავრად დარჩება დაახლოებით 2600 წლამდე. ასტეროიდი აღმოაჩინეს 2004 წლის 13 აპრილს, ლინკოლნის დედამიწისახლო ასტეროიდების ძებნის ცენტრში. ის მზის გარშემო ერთ ორბიტას ასრულებს ყოველ 366 დღეში, აღწევს მაქსიმალურ დაშორებას 170 მლნ. კილომეტრს და მიახლოების მანძილს 129 მლნ. კილომეტრს. მისი დიამეტრი დაახლოებით 160-360 მეტრია, მისი უახლოესი მიახლოების წერტილი 23 მილიონი კილომეტრია.
ამეალკო-დე-ბონფილი

ამეალკო-დე-ბონფილის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 66 841 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 713.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 93.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ამეალკო-დე-ბონფილი. სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვიდან ამეიალი, რაც „წყაროს“ ნიშნავს. მუნიციპალიტეტს სახელი ეწოდა ალფრედო ვ. ბონფილის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22001.
პინალ-დე-ამოლესი

პინალ-დე-ამოლესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 365 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 712.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 38.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პინალ-დე-ამოლესი. სახელწოდება მომდინარეობს ნაუატლის სიტყვიდან ამოლი, რითიც რეგიონში მოყვანილ ტკბილ კარტოფილს აღნიშნავენ. სახელწოდება ასევე უკავშირდება იმ ფაქტს, რომ მუნიციპალიტეტი ფიჭვის ტყეებითაა გარშემორტყმული. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22 002.
აროიო-სეკო (კერეტარო)

აროიო-სეკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 13 142 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 732.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 18 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აროიო-სეკო. სახელი ეწოდა პატარა ნაკადულის მიხედვით, რომელიც მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მიედინება. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22003.
კადერეიტა-დე-მონტესი

კადერეიტა-დე-მონტესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 69 075 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,347.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 51.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 22 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კადერეიტა. სახელი ეწოდა ლოპე დიას დე აუს ი არმენდარისის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22004.
კოლონი (კერეტარო)

კოლონის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 67 121 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 810.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 82.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1882 წლის 23 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კოლონი. სახელი ეწოდა ქრისტეფორე კოლუმბის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22005.
კორეხიდორა (კერეტარო)

კორეხიდორის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 212 567 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 48.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 234.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 904.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-პუებლიტო. სახელი ეწოდა ხოსეფა ორტის დე დომინგესის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22006.
ესეკიელ-მონტესი (კერეტარო)

ესეკიელ-მონტესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 45 141 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 18.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 300.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 150.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1941 წლის 24 აპრილსს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ესეკიელ-მონტესი. სახელი ეწოდა ესეკიელ მონტეს ლედესმას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22007.
უიმილპანი

უიმილპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 808 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 388.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 94.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უიმილპანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22008.
ხალპან-დე-სერა

ხალპან-დე-სერის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 343 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,186.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 23.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ხალპან-დე-სერა. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ადგილი ქვიშაზე“. სახელი ეწოდა ბერ ხუნიპერო სერას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22009.
ლანდა-დე-მატამოროსი

ლანდა-დე-მატამოროსის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 794 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.7 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 719.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 26.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ლანდა-დე-მატამოროსი. ლანდა-დე-მატამოროსი ერთადერთი მუნიციპალიტეტია შტატში, რომლის სახელიც ჩიჩიმეკის ენიდან მომდინარეობს. სახელი ასევე ეწოდა მარიანო მატამოროსის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22010.
წყალსაწნევი კოშკი

წყალსაწნევი კოშკი — ნაგებობა წყალმომარაგების სისტემაში წნევისა და წყლის ხარჯის რეგულირებისთვის წყალსადენის ქსელში, მისი მარაგის შექმნისთვის და სანასოსე სადგურის მუშაობის გრაფიკის გათანაბრებისათვის.

აღწერა
წყალსაწნევი კოშკი შედგება ბაკისგან (რეზერვუარისგან) წყლისთვის, ჩვეულებრივ ცილინდრული ფორმის და საყრდენი კონსტრუქციის (ლილვი). წყალსაწნევი კოშკის მარეგულირებელი როლი მდგომარეობს იმაში, რომ წყლის მოხმარების შემცირების საათებში ზედმეტი წყალი, რომელსაც მიაწვდის სანასოსე სადგური, გროვდება წყალსაწნევ კოშკში და აქედან იხარჯება წყლის მოხმარების გაზრდილ საათებში. წყალსაწნევი კოშკის სიმაღლე (მანძილი მიწის ზედაპირიდან ბაკის ძირამდე) ჩვეულებრივ არ აღემატება 25 მეტრს, იშვიათ შემთხვევებში — 30 მეტრს; ბაკის მოცულობა — რამდენიმე ათეული მ³-დან (მცირე წყალსადენებისთვის) რამდენიმე ათას მ³-მდე (დიდი ქალაქების და სამრეწველო წყალსადენებში). საყრდენი კონსტრუქციები კეთდება ძირითადად ფოლადისგან, რკინაბეტონისგან, ზოგჯერ აგურისგან, ბაკები — უპირატესად რკინაბეტონისგან და ფოლადისგან. წყალსაწნევი კოშკები აღჭურვილია მილებით წყლის მისაწოდებლად, გადასახმელი მოწყობილობებით ბაკის ნორმაზე უფრო მეტი წყლით ავსების თავიდან ასაცილებლად, ასევე წყლის დონის გაზომვის სისტემით სადისპეტჩერო პუნქტში სიგნალების ტელეგადაცემით.

კონსტრუქციები
როჟნოვსკის კოშკი
რუსეთში წყალსაწნევი კოშკების ერთ-ერთი გავრცელებული სისტემაა „როჟნოვსკის კოშკი“, რომელიც განკუთვნილია წყლის წნევისა და ხარჯის რეგულირებისთვის წყალსაწნევ ქსელში, მისი მარაგის შექმნისთვის და სანასოსე სადგურის მუშაობის გრაფიკის გათანაბრებისათვის. ანტონ როჟნოვსკის კოშკი შედგება: ბაკისაგან, წყალსაწნევი საყრდენისაგან, ბაკის სახურავისაგან დამათვალიერებელი ლუკით. ბაკის კედლების შიგნით მიდუღებულია ყინულდამჭერი მარწუხები, ასევე მომსახურე პერსონალის ჩასასვლელი მარწუხები (კიბე). კოშკზე ასასვლელად არსებობს გარეთა კიბე დამცავი მოაჯირით. კოშკის მოცულობა — 10-დან 150 მ³-მდე. უფრო ხშირად წყალსაწნევი კოშკის რეზერვუარი დამზადებულია მართკუთხა ან მრგვალი ფორმით, დიამეტრსა და სიმაღლეს შორის თანაფარდობა დამოკიდებულია ინდივიდუალურ არქიტექტურულ-სამშენებლო და ტექნოლოგიურ პარამეტრებზე. რეზერვუარის მოცულობა, როგორც საყრდენის სიმაღლე, განისაზღვრება წყალგამანაწილებელი ქსელის გამოთვლების შედეგების შესაბამისად. წყლის მარაგის დაჭუჭყიანებისა და გაყინვისაგან დასაცავად კოშკის რეზერვუარი შემოფარგლულია სპეციალური დამცავით. კოშკში წყლის შემოსვლა ხორციელდება ნასოსების დახმარებით.

რკინიგზის სადგურებში და დეპოებში მდებარე ბევრი წყალსაწნევი კოშკი თავდაპირველად წყლით მარაგდებოდა ორთქლმავლებისთვის განკუთვნილი სარემონტო ცეხებიდან და წყალმომარაგებელი ჩასასხმელებიდან, მაგრამ საუკუნის 60-იან წლებში დაკარგეს თავისი მნიშვნელობა სადგურების და დეპოების წყალმომარაგების ცენტრალურ სისტემაზე გადართვასთან დაკავშირებით.

გალერეა
ტოლიმანი (კერეტარო)

ტოლიმანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 916 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.9 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 680.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 41 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტოლიმანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22018.
ტეკისკიაპანი

ტეკისკიაპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კერეტაროს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 72 201 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.9 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 369.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 195.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კერეტაროს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 12 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეკისკიაპანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 22017.