iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თემურ ტაბუცაძე

თემურ ტაბუცაძე (დ. 15 აპრილი, 1954, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. ავტორია 78 სამეცნიერო ნაშრომის, გამოცემული აქვს მონოგრაფიები, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1978 წელს იყო ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი–ინტერნი, 1978–1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრის ასპირანტი, 1981–1984 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი, 1985 წლიდან იმყოფებოდა ხანგრძლივი სამეცნიერო მივლინებით მოსკოვის ვიშნევსკის სახელობის ქირურგიის ინსტიტუტში, 1990 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიულ სნეულებათა 1 კათედრის პროფესორი, 1997 წლიდან – საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ენდოქირურგიული ცენტრის დირექტორი.

1981 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „კალიკრეინ–კინინური სისტემის გამოკვლევა მწვავე პერიტონიტის მკურნალობის დროს“.

1989 წელს დაიცვა, სადოქტორო დისერტაციის თემა – „კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების ქირურგიული მკურნალობის მეთოდების შედარებითი დახასიათება პროსტაგლანდინების აქტივობის, ლიპიდების ზეჟანგური ჟანგვისა და ანტიოქსიდანტური ფერმენტული სისტემის კრიტერიუმების მიხედვით“.
ზაზა უერთაშვილი

ზაზა უერთაშვილი (დ. 13 აგვისტო, 1963, თბილისი) — ქართველი ექიმი. თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
1988 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1988–1989 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის ინტერნი, 1989–1998 წლებში დიდი ლილოს საექიმო ამბულატორიის მთავარი ექიმი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ასპირანტი კარდიოლოგიის სპეციალობით, 1998 წლიდან თერაპიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის გულის ქრონიკული იშემიური დაავადებების და კარდიომიოპათიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 10 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება კარდიოლოგიის პრობლემებს.

1997 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „ჰიპერტონული დაავადებების მკურნალობის თანამედროვე ასპექტები“.
თამარ ქავთარაძე

თამარ ქავთარაძე (დ. 5 სექტემბერი, 1927, ფასანაური) — ქართველი ექიმი. პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. ი. ფაღავას სახელობის პედიატრიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის კარდიორევმატოლოგიური განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი.

ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1952–1956 წლებში მუშაობდა დუშეთში სკოლის ექიმად, პედიატრად, პედიარტიული განყოფილების გამგედ, 1956–1958 წლებში იყო თბილისის რესპუბლიკური დედათა და ბავშვთა სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი პედიატრიაში, 1961–1966 წლებში საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პათომორფოლოგიური ლაბორატორიის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1966–1969 წლებში კლინიკო–ჰემატოლოგიური ლაბორატორიის, 1969 წელს ნეიროენდოკრინოლოგიური განყოფილების, 1969–1981 წლებში მოზრდილ ბავშვთა განყოფილების უმცროსი, 1981–1988 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1988 წლიდან კარდიორევმატოლოგიური განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 78 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ნივთიერებათა ცვლის დარღვევებს, სასუნთქი და გულ–სისხლძარღვთა დაავადებებს ბავშვებში. მისი ხელმძღვანელობით მომზადებულია ინტერნები, კლინიკური ორდინატორები. აგრეთვე მისი ხელმძღვანელობით სამუშაო ადგილზე კვალიფიკაცია აიმაღლეს პრაქტიკოსმა ექიმებმა.
1970 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „ნუკლეინის მჟავების შემცველობა ზოგიერთ ორგანოში ექსპერიმენტული რაქიტის დროს“.
დავით ვირსალაძე

დავით ვირსალაძე (დ. 25 ნოემბერი, 1943, თბილისი — გ. 2017) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. ავტორია 30 სამეცნიერო ნაშრომის და ორი მონოგრაფიის, არის ორი სადისერტაციო ნაშრომის ხელმძღვანელი, ექიმი–ენდოკრინოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), პროფესორი (2004).

ბიოგრაფია
დაიბადა ექიმ კონსტანტინე ვირსალაძის და ბიოლოგ დარეჯან კავკასიძის ოჯახში. მისი დაა პიანისტი ელისო ვირსალაძე. 1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1971–1972 წლებში იყო ქირურგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1972–1974 წლებში ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ასისტენტი, 1974 წელს სწავლული მდივანი, 1978–1985 წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ენდოკრინოლოგიის განყოფილების გამგე, 1974 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ენდოკრინოლოგიის კათედრის დოცენტი. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, ა/ო „დ–მედიტუსი“–ს თავმჯდომარე.

1971 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „შაქრიანი დიაბეტის დროს ცხიმოვანი ცვლის პათოგენეზის შესწავლა“.
ნოდარ ბაბუნაშვილი

ნოდარ ბაბუნაშვილი (დ. 19 იანვარი, 1939, მუხიანი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1965–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს 4 სამშენებლო ტრესტის 2 სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, უბნის უფროსად, 1974–1985 წლებში საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს 8 სამშენებლო ტრესტის 57 მოძრავ–მექანიზებული კოლონის მთავარ ინჟინრად, უფროსად, 1985 წლიდან იყო საქართველოს საბინაო–კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს წყალტუბოს სარაიონთაშორისო ზონალური გაერთიანების დირექტორი, 2007 წლიდან შპს „ივერიამშენპლუსის“ მთავარი ინჟინერია, მონაწილეობდა ხონის სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტროფიკაციის ტექნიკუმის კომპლექსის, რაიონული საავადმყოფოს, წყალტუბოს 2 და 3 საშუალო სკოლების, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს 4 სამმართველოს სანატორიუმ „წყალტუბოს“ 2 კორპუსის, „ინტურისტის“, ავტოსასტუმროს, საცხოვრებელი სახლის (წყალტუბოში) მშენებლობაში, აგებული აქვს სასათბურე მეურნეობები რაჭაში, წყალტუბოში, ბიჭვინთაში, ჭიათურაში, აბაშის, ხობისა და სხვა რაიონებში, ქ. თბილისში საცხოვრებელი სახლები – გოთუას ქუჩაზე და დიდ დიღომში, მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები და სიგელები.
ნუგზარ ბაბუაძე

ნუგზარ ბაბუაძე (დ. 29 მაისი, 1949, ფოთი — გ. 2016) — ქართველი ინჟინერი, იურისტი, მეცნიერი, პედაგოგი. ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1977), აკადემიური დოქტორი. პროფესორი.

ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა: საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ელექტრონული ტექნიკის ინჟინრის კვალიფიკაციით, 1996 წელს თბილისის სოციალურ-ეკონომიკური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი, 1977 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურა.

წლების განმავლობაში პედაგოგირ მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტსა და თბილისის საერთაშორისო ურთიერთობათა ინსტიტუტში, 1988 წელს აირჩიეს საკავშირო საკავშირო საპატენტო სამსახურის საქართველოს ცენტრის დირექორად, 1990–1992 წლებში საქართველოს საპატენტო და სალიცენზიო ცენტის დირექტორი, 1992 წელს საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებისა და ტექნიკის სამინისტროს საპატენტო–სალიცენზიო სამმართველოს უფროსი, 1992–1993 წლებში საქართველოს საპატენტო უწყების თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, 1994–1996 წლებში საქართველოს საჰაერო ტრანსპორტის დეპარტამენტის საერთაშორისო ურთიერთობათა სამმართველოს უფროსი, 1996–1998 წლებში კომპანია „საქართველოს საერთაშორისო ავიახაზების“ პრეზიდენტი, 1998–1999 წლებში ევროპა–კავკასია–აზიის სატრანსპორტო დერეფნის (ტრასეკა) ატაშე საქართველოს საელჩოში უზბეკეთსა და ყირგიზეთის რესპუბლიკებში, 1999–2000 წლებში კორპორაცია „ჯორჯიან ინტელექტი“ პეზიდენტი, 2003–2016 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა დეპარტამენტის პროფესორი, 2014–2016 წლებში სტუ–ის მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსი.
ვაის ბარმაკი

ვაის აჰმად ბარმაკი (დაიბადა 1972 წელს) — ავღანელი პოლიტიკოსი, ყოფილი შინაგან საქმეთა მინისტრი . მანამდე იკავებდა ავღანეთის კატასტროფების მართვისა და ჰუმანიტარულ საკითხების და სოფლის რეაბილიტაციისა და განვითარების მინისტრის პოსტებს .

ადრეული წლები და განათლება
ბარმაკი დაიბადა 1972 წელს ქაბულში, ავღანეთი. დაამთავრა ქაბულის უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტი. შემდეგ სწავლა გააგრძელა დიდ ბრიტანეთში. 2004 წელს დაამთავრა ლონდონის უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობისა და აფრიკის კვლევების სკოლა მაგისტრის ხარისხით.

კარიერა
1990-იან წლებში ბარმაკმა დაიწყო მუშაობა წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტში საველე ასისტენტად და ავღანეთის დახმარების სააგენტოს საკოორდინაციო ორგანოს პროგრამის ოფიცრად. შემდეგ კი — ავღანეთში გაეროს დახმარების მისიის პროგრამის ოფიცრად.

ბარმაკი იყო კატასტროფების მართვისა და მზადყოფნის დეპარტამენტის უფროსი მრჩეველი . 2004 წელს გახდა მაღალი დონის საჯარო მოხელე ავღანეთის სოფლის მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების სამინისტროში .

შემდგომში იყო უფროსი მრჩეველი შესაძლებლობების განვითარებისა და პროგრამების საკითხებში, სოფლად ხელმისაწვდომობის ეროვნული პროგრამის უფროსი მრჩეველი/მთავარი კოორდინატორი და ეროვნული სოლიდარობის პროგრამის აღმასრულებელი დირექტორი. 2008 წლიდან — სოფლის მეურნეობის რეაბილიტაციის და განვითარების სამინისტროში მინისტრის მოადგილე პროგრამების საკითხში.

როგორც ამბობენ, ბარმაკი ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტის მოჰამედ ფაჰიმის მოკავშირეა. ის სოფლის რეაბილიტაციისა და განვითარების მინისტრის თანამდებობაზე 2010 წლის იანვარში იყო წარდგენილი, მაგრამ მისი კანდიდატურა პარლამენტის ქვედა პალატამ უარყო და მის ნაცვლად თანამდებობა დაიკავა ჯარულა მანსურმა. ორი წლის შემდეგ, მაშინდელმა პრეზიდენტმა ჰამიდ ქარზაიმ იმავე თანამდებობაზე ბარმაკის კანდიდატურა წარადგინა. ამჯერად მისი კანდიდატურა დამტკიცდა.

ავღანეთის პარლამენტმა 2012 წლის სესიაზე ცხრა მინისტრი დაამტკიცა. სოფლის განვითარების მინისტრად ვაის ბარმაკი დაინიშნა, რომელმაც 212 ხმა მიიღო.

მისი ხელმძღვანელობით სამინისტროს ეროვნული სოლიდარობის პროგრამამ მხარი დაუჭირა 70 000 სოფლის ინფრასტრუქტურულ პროექტს, რომელიც უკავშირდებოდა გზების, ხიდების, საყრდენი კედლების, დამცავი კედლების, სარწყავი სქემების, სკოლების, კლინიკების აშენებას, შეკეთებას, რეაბილიტაციას.

2014 წელს, მას შემდეგ რაც ქარზაის ადმინისტრაცია აშრაფ ღანის ადმინისტრაციამ ჩაანაცვლა, ბარმაკი მუშაობდა პრეზიდენტ ღანის სპეციალურ წარმომადგენლად ჰუმანიტარულ საკითხებში. იყო აშრაფ ღანის მრჩეველი ჩრდილოეთ ზონაში. მას ევალებოდა შეეფასებინა თანამდებობის პირების და სამთავრობო უწყებები საქმიანობა და კორუფციასთან ბრძოლა.

ვაის აჰმად ბარმაკი 2015 წლის ოქტომბრიდან დაინიშნა სახელმწიფო მინისტრად საგანგებო სიტუაციების მართვისა და ჰუმანიტარულ საკითხებში, ამავე დროს ხელმძღვანელობდა ავღანეთის კატასტროფების მართვის ეროვნულ ორგანოს.

ვაის აჰმად ბარმაკი 173  ხმით 2017 წლის 13 აგვისტოს დაამტკიცეს ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრად.

პოლკოვნიკი კაბირ აჰმად ბარმაკი, მინისტრის უმცროსი ძმა, რომელიც ქაბულში 5 და 11 რაიონის პოლიციის უფროსად მუშაობდა, დაინიშნა შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ 2018 წლის 21 იანვარს.

მშობლიური ენის, დარის (ტაჯიკური) გარდა, ბარმაკი ფლობს პუშტუს და ინგლისურს.
იუხარი-მაზრა

იუხარი-მაზრა — ყოფილი სოფელი აზერბაიჯანში, მისი ტერიტორია დღესდღეობით შედის ხოჯავენდის რაიონის შემადგენლობაში. იგი გაუქმდა 2023 წლის 5 დეკემბერს, გაუქმებამდე ექვემდებარებოდა ჯაბრაილის რაიონს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1991 წლის 7 თებერვლის 54- გადაწყვეტილებით ჯაბრაილის რაიონის სოფელი იუხარი მაზრა შევიდა შუქურბეილის სოფლის საკრებულოს შემადგენლობაში.

1993 წელს სოფელი სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა დაიკავეს. 2020 წლის 7 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელზე კონტროლი დაიბრუნეს.
ნილოსის ბრძოლა

ნილოსის ბრძოლა (ასევე ცნობილი როგორც აბუქირის ყურის ბრძოლა; ფრანგ. ') — დიდი საზღვაო ბრძოლა, რომელიც გაიმართა ბრიტანეთის სამეფო საზღვაო ფლოტსა და საფრანგეთის რესპუბლიკის საზღვაო ფლოტს შორის აბუქირის ყურეში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ნილოსის დელტაში 1798 წლის 1-დან 3 აგვისტომდე. ბრძოლა იყო ეგვიპტის კამპანიის კულმინაცია, რომელიც მძვინვარებდა როგორც ხმელთაშუა ზღვაზე ასევე აფრიკის კონტინენტზე წინა სამი თვის განმავლობაში, როდესაც დიდი ფრანგული კოლონა მიცურავდა ტულონიდან ალექსანდრიაში, რომელსაც გადაჰყავდა საექსპედიციო ძალები, ნაპოლეონის მეთაურობით. ბრიტანულ ფლოტს ბრძოლაში ხელმძღვანელობდა კონტრ-ადმირალი სერ ჰორაციო ნელსონი; რომელმაც საბოლოოდ დაამარცხა ფრანგები ნილოსის ბრძოლაში ვიცე-ადმირალ ფრანსუა-პოლ ბრუე დ'აიგალიეს მეთაურობით.

ფონი
ბონაპარტი ცდილობდა ეგვიპტეში შეჭრას, რომელიც იქნებოდა პირველი ნაბიჯი ბრიტანული ინდოეთის წინააღმდეგ კამპანიაში, რაც თავის მხრივ იყო დიდი ძალისხმევის ნაწილი, რათა ბრიტანეთი გამოთიშვოდა საფრანგეთის რევოლუციური ომებს. როდესაც ბონაპარტეს ფლოტი ხმელთაშუა ზღვაზე მიცურავდა, მას ნელსონის მეთაურობით ბრიტანული საზღვაო ძალები დაედევნენ, რომელიც  გაგზავნილი იყო ტარგუსში განლაგებული ბრიტანეთის ფლოტიდან. ნელსონის მიზანი იყო გაეგო ფრანგული ექსპედიციის დანიშნულება და ამავე დროს დაემარცხებინა ნაპოლეონი. ნელსონი ფრანგებს ორ თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში მისდევდა. ბონაპარტმა იცოდა, რომ ნელსონი სცდიობდა მის დაჭერას და ამის გამო აბსოლუტურად გასაიდუმლოებული გეგმით მიიწევდა ეგვიპტისკენ. ნაპოლეონმა წარმატებით შეძლო დაეპყრო მალტა და შემდეგ გადაესხა ეგვიპტეში ჯარები ბრიტანეთის საზღვაო ძალებთან ბრძოლის გარეშე.

ამ ინფორმაციის გავრცელების შემდგომ, ნელსონმა გადაწყვიტა ეპოვა ფრანგული ფლოტი, მან კიდევ ერთხელ გაემართა ეგვიპტეში და 1 აგვისტოს მან დაინახა მთავარი ფრანგული ფლოტი, რომელიც შედგებოდა ხაზის 13 გემისგან და 4 ფრეგატისგან ადმირალ ფრანსუა-პოლ ბრუეს დ’ეგაილიესის მეთაურობით, აბუქირის ყურეში.

ბრძოლა
მიუხედავად იმისა, რომ დაღამებამდე სულ რამდენიმე საათი რჩებოდა და ბრუესის ხომალდები ძლიერ თავდაცვით განლაგებაში იმყოფებოდნენ, ასევე  უსაფრთხოდ იყვნენ მოქცეულნი ქვიშიან ყურეში, რომელსაც ერთ მხარეს აკრავდა აბუქირის სანაპირო, ნელსონმა მაინც გასცა ბრძანება დაუყოვნებლივ შეტევაზე. რამდენიმე ბრიტანულმა ხომალდმა შეძლო მანევრირება საფრანგეთის საბრძოლო ხაზის სათავეში და ამგვარად მოხვდა პოზიციის შიგნით და უკან. დაიწყო სასტიკი ბრძოლა, რომლის დროსაც თავად ნელსონი დაიჭრა თავში. ბრძოლის  კულმინაციური მომენტი დადგა დაახლოებით საღამოს 10:00 საათზე, როდესაც ბრუესის 120 ზარბაზნიანი ფლაგმანი, ', რომელიც ყველაზე დიდი ხომალდი იყო ამ ბრძოლაში, ბრიტანელებმა ააფეთქეს. გემის აფეთქებისას დაიღუპა ეკიპაჟის უმეტესი ნაწილი, მათ შორის ადმირალიც. ბრძოლა გაგრძელდა მთელი ღამის განმავლობაში, ფრანგების მხრიდან ხაზის მხოლოდ ორი ხაზის ხომალდი და ფრეგატის წყვილი გადაურჩა განადგურებას ან დატყვევებას ბრიტანელების მიერ. ბრიტანელების დანაკარგი 900-მდე იყოს. ხოლო ფრანგულმა მხარემ დაახლოებით 10-ჯერ მეტი მეზღვაური და ჯარისკაცი დაკარგა.

მოვლენები
ნილოსის ბრძოლას რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეფექტი ჰქონდა - მან იზოლირება მოახდინა ეგვიპტეში მყოფი ნაპოლეონის არმიის, რამაც გამოიწვია მათი საბოლოო დაშლა და ეგვიპტური კამპანიის ჩავარდნა. ასევე  მალტა გათავისუფლდა ფრანგების კონტროლისგან, ამ ყველაფერმა გაზარდა ბრიტანეთის პრესტიჟი და უზრუნველყო ბრიტანეთის კონტროლი ხმელთაშუა ზღვაზე.
მიხეილ გერასიმოვი

მიხეილ მიხეილის ძე გერასიმოვი (; დ. 2 [15] სექტემბერი 1907, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 21 ივლისი, 1970, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა ფიზიკური ანთროპოლოგი, არქეოლოგი და სკულპტორი, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1956), რსფსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1969). ჩონჩხის ნარჩენებზე დაფუძნებული ადამიანის გარეგნობის აღდგენის, ეგრეთ წოდებული „გერასიმოვის მეთოდის“ ავტორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1907 წლის 2 (15) სექტემბერს პეტერბურგში ექიმის ოჯახში.

ბავშვობა და ახალგაზრდობის წლები მან ირკუტსკში გაატარა. 11 წლიდან მონაწილეობდა არქეოლოგიურ გათხრებში - მონაწილეობდა ვერხოლენსკაია გორას (ირკუტსკის გარეუბანი) გათხრებში. იგი მოხიბლული იყო ჟორჟ კიუვიეს ნამუშევრებით და მისი ექსპერიმენტებით გადაშენებული ცხოველების გარეგნობის რეკონსტრუქციაში. 13 წლიდან მუშაობდა ირკუტსკის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის ანატომიურ მუზეუმში, დიდ დროს ატარებდა მორგში, სწავლობდა კავშირებს სახის რბილ ქსოვილებსა და თავის ქალას ძვლებს შორის. მან ქვის ხანის ადამიანების პირველი სამარხი გახსნა ირკუტსკში 14 წლის ასაკში, მეორე - 17 წლისამ. თავის მასწავლებლად თვლიდა ბერნგარდ პეტრის.

18 წლის ასაკში მან გამოაქვეყნა თავისი პირველი სამეცნიერო სტატია ირკუტსკში განსახლების პუნქტთან პალეოლითური ადგილის გათხრების შესახებ.

1928 წელს, როგორც ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმის თანამშრომელი, გერასიმოვი ჩავიდა სოფელ მალტაში (ირკუტსკის ოლქი), სადაც მანამდე ცოტა ხნით ადრე ადგილობრივმა მცხოვრებმა მამონტის ტუსკი აღმოაჩინა. მისმა კვლევითმა მუშაობამ გამოიწვია მსოფლიოში ცნობილი პალეოლითური ადგილის მალტას აღმოჩენა.

აღმოაჩინა და გამოიკვლია მალტის ზედა პალეოლითის ადგილი.

1931-1936 და 1959 წლებში მან გამოიკვლია ფოფანოვსკის სამარხი სოფელ ფოფანოვოს მახლობლად, ბურიატიის კაბანსკის რაიონში.

1939-1945 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა სამარყანდში. მან შექმნა არაერთი ისტორიული პირის სკულპტურული პორტრეტები-რეკონსტრუქცია: თემურლენგი, შაჰრუხი, მირან შაჰი, ულუგბეკი, მუჰამედ სულთანი და სხვა - 1941 წლის ივნისი .

1944 წელს ის ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდა. მუშაობდა მატერიალური კულტურის ისტორიის ინსტიტუტში.

1966 წლიდან მსახურობდა მეოთხეული პერიოდის შემსწავლელი კომისიის ჟურნალის ბიულეტენის სარედაქციო საბჭოში.

მან შექმნა ისტორიული ფიგურების 200-ზე მეტი სკულპტურული ანთროპოლოგიური პორტრეტი-რეკონსტრუქცია, მათ შორის: თემურლენგი, ივანე მრისხანე, ულუღ ბეგი, თეოდორ უშაკოვი, იაროსლავ ბრძენი, ანდრეი ბოგოლიუბსკი და სხვები.

აღადგინა გვიანდელი ნეანდერტალელის გარეგნობა ლა-შალელ-ო-სენის გროტოდან საფრანგეთში და კრომანიონები ვლადიმირის მახლობლად მდებარე სუნგირის ადგილიდან.

ესტონეთში ქვის სამარხში აღმოჩენილი ერთ-ერთი ჩონჩხის საფუძველზე მან აღადგინა ეგრეთ წოდებული „სოპე ქალის“ სკულპტურული პორტრეტი (ძვ. წ. 2000 წ.).

გარდაიცვალა 1970 წლის 21 ივლისს მოსკოვში. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე .

ოჯახი
მეუღლე - თამარა სერგეის ასული ვან-დერ-ბელენი (1911-2000), სტენოგრაფისტი , მუშაობდა საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმში.

ქალიშვილები:
მარგარიტა გერასიმოვა, ანთროპოლოგი
ქსენია გერასიმოვა, ფილოლოგი.
ტატიანა გერასიმოვა (1939-2003), ფრანგული ენის მასწავლებელი.
ტაშკენტში ევაკუაციის დროს კიდევ ერთი გოგონა იშვილეს .
მოჰამად ფაჰიმი

მოჰამად ქასიმ ფაჰიმი ( , ცნობილი როგორც „მარშალი ფაჰიმი,“ დ. 1957, ომარზი – გ. 9 მარტი, 2014, ქაბული, ავღანეთი) — ავღანელი პოლიტიკოსი და სამხედრო მეთაური, ავღანეთის ვიცე-პრეზიდენტი 2002 წლის ივნისიდან 2004 წლის დეკემბრამდე და 2009 წლის ნოემბრიდან გარდაცვალებამდე. ძლიერი და გავლენიანი ფიგურა ქარზაის ადმინისტრაციაში.

2001 წლის შემოდგომაზე, როგორც ჩრდილოეთ ალიანსის სამხედრო მეთაურმა, ფაჰიმმა აიღო ავღანეთის დედაქალაქი ქაბული და თალიბანის მთავრობა განდევნა. 2001 წლის დეკემბრიდან 2004 წლის დეკემბრამდე მსახურობდა თავდაცვის მინისტრად ავღანეთის გარდამავალ ადმინისტრაციაში . 2004 წელს პრეზიდენტმა ჰამიდ ქარზაიმ ფაჰიმს მარშალის საპატიო წოდება მიანიჭა. ერთი წლის შემდეგ იგი გახდა უხუცესთა პალატის წევრი. მოგვიანებით მიიღო აჰმად შაჰ ბაბას მედალი. ფაჰიმი გარდაიცვალა 2014 წელს; პრეზიდენტმა მის პატივსაცემად სამდღიანი გლოვა გამოაცხადა.

ბიოგრაფია
ეთნიკურად ტაჯიკი მოჰამად ქასიმ ფაჰიმი დაიბადა ავღანეთის პატარა სოფელ ომარზში, (ფანჯშირის პროვინცია) მამა, ქალა დარი, ფანჯშირის ხეობიდან იყო . დაამთავრა დაწყებითი და საშუალო სკოლა, სწავლობდა ქაბულის უნივერსიტეტის სასულიერო ფაკულტეტზე ისლამური შარიათის სამართალს.

გადმოცემით, 70-იანი წლების ბოლოდან ებრძოდა კომუნისტ მმართველებს. ავღანეთის სატელევიზიო არხ- ზე გასულ ვიდეოში, რომელიც ასახავს მის ცხოვრებას, ნაჩვენებია რომ ფაჰიმი შეუერთდა ავღანეთის მუსლიმ ახალგაზრდულ მოძრაობას, როდესაც ის ჯერ კიდევ კოლეჯში სწავლობდა. 1977 წლიდან ემიგრაციაში წავიდა პეშავარში, პაკისტანში. 1978 წელს დაბრუნდა ავღანეთში და შეუერთდა ოპოზიციას. ავღანეთის ომში იბრძოდა აჰმად შაჰ მასუდის რაზმებში.

1992 წელს ოპოზიციის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დაინიშნა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსად სიბგატულა მოჯადედის გარდამავალ მთავრობაში. 1994 წლიდან იკავებდა უშიშროების მინისტრის პოსტს ბურჰანუდინ რაბანის მთავრობაში. თალიბების მიერ ქაბულის აღების შემდეგ, მან დატოვა ქალაქი რაბანთან ერთად, თავის ოპონენტ, ექს-პრეზიდენტ მოჰამედ ნაჯიბულასპირადად შესთავაზა ევაკუირება, თუმცა ნაჯიბულამ უარი განაცხადა და თალიბების მიერ იქნა მოკლული. ფაჰიმი მაშინ ჩრდილოეთ ავღანეთში იყო, თალიბანის წინააღმდეგ ბრძოლის აქტიური მონაწილე. რამდენჯერმე გადაურჩა მკვლელობის მცდელობას.

აჰმად შაჰ მასუდის გარდაცვალების შემდეგ მოჰამად ფაჰიმი სათავეში ჩაუდგა ჩრდილოეთ ალიანსს და გახდა მისი თავდაცვის მინისტრი. ფაქტობრივად, ის ხელმძღვანელობდა ჩრდილოეთის ალიანსის ბრძოლას 2001 წელს, რომელიც თალიბების ქაბულიდან განდევნით დასრულდა. 2001 წლის 13 სექტემბერს ფაჰიმი ოფიციალურად წარუდგინეს დუშანბეში ირანის, რუსეთის, ინდოეთის, ტაჯიკეთისა და უზბეკეთის ოფიციალურ პირებს, რომლებიც სასწრაფოდ შეიკრიბნენ შხვედრაზე ავღანეთში არსებული მდგომარეობის შესახებ. ფაჰიმმა შეინარჩუნა თავდაცვის მინისტრის პოსტი ჰამიდ ქარზაის მთავრობაში. ქარზაის ხელახალი არჩევის შემდეგ ვერ შეძლო ახალ კაბინეტში შესვლა და თავდაცვის მინისტრის პოსტი 2004 წლის დეკემბერში დატოვა.

2004 წლიდან იყო პრეზიდენტ ჰამიდ ქარზაის მრჩეველი. 2009 წლის ნოემბრიდან — ავღანეთის პირველი ვიცე პრეზიდენტი. არაოფიციალურად იგი ითვლებოდა ავღანეთში ეთნიკური ტაჯიკების ერთ-ერთ ლიდერად.

ფაჰიმს სიცოცხლის ბოლო წლებში ჯანმრთელობის პრობლემა შეექმნა, რამაც მისი გერმანიაში ჰოსპიტალიზაცია მოითხოვა. გარდაიცვალა გულის შეტევით 2014 წლის 9 მარტს.
ზაბიჰულა მუჯაჰიდი

ზაბიჰულა მუჯაჰიდი (; დ. 7 თებერვალი, 1978) — ავღანელი თანამდებობის პირი, 2021 წლის 25 ოქტომბრიდან ავღანეთის ისლამური საამიროს (თალიბანი) მთავარი სპიკერი, ხოლო 2021 წლის 7 სექტემბრიდან — ინფორმაციისა და კულტურის მინისტრის მოადგილე. სუჰაილ შაჰინთან და იუსეფ აჰმადთან ერთად ავღანეთის ისლამური საამიროს (თალიბანის რეჟიმი) ოფიციალური წარმომადგენელი. მუჯაჰიდი ძირითადად კომენტარს აკეთებდა თალიბანის საქმიანობაზე აღმოსავლეთ, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ავღანეთში, ხოლო აჰმადი ყურადღებას ამახვილებდა დასავლეთ და სამხრეთ რეგიონებზე. მთავრობის მთავარი სპიკერის გარდა, მუჯაჰიდი არის უზენაესი ლიდერის — ჰაიბატულა ახუნძადას პირადი სპიკერი.

მუჯაჰიდი საჯაროდ პირველად 2021 წლის 17 აგვისტოს გამოჩნდა. რობერტსონის აღწერის მიხედვით, ეს მამაკაცი იყო დაახლოებით 30 წლის, წვერიანი და 6 ფუტი (180 სმ.) სიმაღლის. 2009 წლის მაისში -ზე ინტერვიუს გაშვების შემდეგ, ზაბიჰულა მუჯაჰიდი, რომელსაც ჟურნალისტები მობილური ტელეფონით ესაუბრებოდნენ, განაცხადა, რომ რომ პირი, ვისგანაც აიღეს ინტერვიუ, იყო თვითმარქვია. დაზვერვის ერთ-ერთი ანალიტიკოსის განმარტებით, -ზე გამოსული პიროვნება, რამდენიმე სხვა პირის მსგავსად, მუჯაჰიდის იდენტობას იყენებდა, მაგრამ ამ აზრმა ვერ პოვა შემდგომი განვითარება, ვინაიდან უფროსები ინტერვიუთი უკმაყოფილოები დარჩნენ. ანალიტიკოსმა განაცხადა: „ზაბიჰულა მუჯაჰიდი არ შეიძლება იყოს ერთი ადამიანი... მედიის ამდენ ზარს ვერავინ უპასუხებს“.

თალიბანის წარმომადგენელი
როგორც თალიბანის წარმომადგენელი, მუჯაჰიდი ჯგუფის გზავნილებს ავღანურ და სხვა საერთაშორისო მედიას გადასცემს. ის პასუხისმგებელია დაადასტუროს ან უარყოს ჯგუფის მონაწილეობა ავღანეთის შიგნით თავდასხმებში. ის ასევე ტვიტერზე აქვეყნებს პროპაგანდისტულ ვიდეოებს, სადაც ნაჩვენებია თალიბანის მიღწევები მთელი კონფლიქტის განმავლობაში.

2017 წლის 21 აპრილს მუჯაჰიდმა აიღო პასუხისმგებლობა სამხედრო ბაზაზე განხორიელებულ თავდასხმაზე, რომლის დროსაც დაიღუპა 140 ჯარისკაცი .
2019 წლის 21 იანვარს, მუჯაჰიდმა აიღო პასუხისმგებლობა თავდასხმაზე უშიშროების ეროვნული დირექტორატის სასწავლო ცენტრში, რა დროსაც დაიღუპა 100-ზე მეტი უსაფრთხოების პერსონალი .
2020 წლის 29 ნოემბერს მუჯაჰიდმა აიღო პასუხისმგებლობა თავდასხმაზე, რომელიც განხორციელდა ავღანეთის სამხედრო ბაზაზე და რომლის დროსაც დაიღუპა 30 უსაფრთხოების პერსონალი .
2021 წლის 17 ივლისს მუჯაჰიდმა ბოდიში მოიხადა -ის ჟურნალისტის დანიშ სიდიკის გარდაცვალების გამო, რომელიც დაიღუპა ავღანეთის ძალებსა და თალიბანს შორის შეტაკებისას. მუჯაჰიდმა განაცხადა, რომ თალიბებმა არ იცოდნენ, როგორ დაიღუპა სიდიკი და სთხოვა ჟურნალისტებს თალიბებისთვის ინფორმაცია მიეწოდებინათ საბრძოლო ზონაში შესვლამდე, რათა ჯგუფს შესძლებოდა "სათანადოდ ეზრუნა ამ კონკრეტულ ადამიანზე."
2021 წლის 17 აგვისტოს მუჯაჰიდმა განაცხადა, რომ ავღანეთი შეწყვეტს ნარკოტიკების წარმოებას. როგორც თავად თქვა პრესკონფერენციაზე:
ხავიერ მილეი

ხავიერ გერარდო მილეი (; დ. 22 ოქტომბერი, 1970, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი, მეწარმე. არგენტინის პრეზიდენტი 2023 წლის 10 დეკემბრიდან. მემარჯვენე ლიბერტარიანელი და პოპულისტი.

წინასაარჩევნო კამპანიის დროს ეროვნული ვალუტის დიდი ინფლაციის, დევალვაციისა და საგარეო ვალის პრობლემების დასაძლევად გამოდიოდა რადიკალური იდეებით, როგორიცაა ეკონომიკის აშშ დოლარზე გადაყვანა, ცენტრალური ბანკისა და ზოგიერთი სამინისტროს გაუქმება, რათა შეზღუდულიყო სახელმწიფოს ჩარევა ეკონომიკაში.