iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩაკოს ომი

ჩაკოს ომი (1932–1935) — ბრძოლა სამხრეთ ამერიკაში, ბოლივიასა და პარაგვაის შორის გრან-ჩაკოს რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილისთვის, რომელიც მცდარი წარმოდგენის თანახმად, თითქოს ნავთობით იყო მდიდარი. ხშირად მას ლა-გუერა-დე-ლა-სედს ( — წყურვილის ომი) უწოდებენ, რაც ლიტერატურულად მომდინარეობს ნახევრად უდაბნო ჩაკოსთვის ბრძოლიდან. ეს ომი ყველაზე სისხლიანი სამხედრო კონფლიქტი იყო მათ შორის, რაც კი საუკუნეში სამხრეთ ამერიკაში მომხდარა. ომი სამხრეთ ამერიკის ორ უღარიბეს ქვეყანას შორის მიმდინარეობდა, რომლებსაც წარსულში, საუკუნეში მეზობლებთან ომის დროს უკვე ჰქონდათ ტერიტორიები დაკარგული. ომის დროს, ორივე ქვეყანა არმიის შენახვისა და მომარაგების პრობლემის წინაშე აღმოჩნდა, რაც განპირობებული იყო მათი ზღვაზე გასასვლელის არქონით, რის შედეგადაც მათი საგარეო ვაჭრობა და შეიარაღების შესყიდვა მეზობლების კეთილ ნებაზე იყო დამოკიდებული. საგარეო ვაჭრობის პრობლემების წინაშე განსაკუთრებით ბოლივია აღმოჩნდა, რადგან მას მწირი საერთაშორისო კავშირები გააჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლივიას სამთო-მომპოვებითი სფეროდან მეტი შემოსავლები და უკეთ აღჭურვილი არმია ჰყავდა ვიდრე პარაგვაის, ფაქტორების მთელი სერიის წყალობით, უპირატესობა სწორედ პარაგვაის მხარეს გადაიხარა, რომელიც ომის დამთავრებისას სადავო ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს აკონტროლებდა და საბოლოოდ, სამშვიდობო ხელშეკრულებების მიხედვით, მას სადავო ტერიტორიის ერთი მესამედი ერგო.
პარაგვაის სამოქალაქო ომი

პარაგვაის სამოქალაქო ომი — კონფლიქტი პარაგვაიში, რომელიც მიმდინარეობდა 1947 წლის მარტიდან აგვისტომდე.

1940 წელს, პრეზიდენტმა იხინიო მორინიგომ გააუქმა კონსტიტუცია და აკრალა პოლიტიკური პარტიები. მისი მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული მოძრაობა საყოველთაო გაფიცვებსა და სტუდენტთა აჯანყებებში გადაიზარდა. 1946 წელს, მორინიგომ დაუშვა პოლიტიკური აქტივობების ლეგალიზება და კაბინეტი რევოლუციური ფებრერისტთა პარტიითა და კოლორადოს პარტიით დააკომპლექტა. 1947 წლის 11 იანვარს, ფებრერისტები კოალიციას გამოეყვნენ, რადგან მიაჩნდათ, რომ მორინიგო კოლორადოს პარტიას მეტად სწყალობდა.

ფებრერისტები ლიბერალურ პარტიასა და პარაგვაის კომუნისტურ პარტიას შეუერთდნენ. რაფაელ ფრანკოს მიერ წამოწყებული აჯანყება სამოქალაქო ომში გადაიზარდა, რადგან პარაგვაის შეიარაღებული ძალები, რომლებიც მანამდე ლოიალურნი რჩებოდნენ, ორად გაიყო.

მეამბოხეთა მხარეს იყო ყველა პოლიტიკური პარტია გარდა კოლორადოსი, ბანკირთა უმრავლესობა და ჩინოვნიკთა 80%. თერთმეტი სამხედრო დანაყოფიდან, 8 მარტს ოთხი მემაბოხეებს შეუერთდა, ორი ქვეითი დანაყოფი კონსეფსიონის მეამბოხეებს, რომლებსაც ორი დღის შემდეგ ასევე შეუერთდა ჩაკოს ქვეითთა ორი დანაყოფი.

ხელისუფლების მხარეს იყო კოლორადოს პარტია, კამპო-გრანდეს კავალერისტთა დანაყოფები, ასუნსიონის სამი დანაყოფი და პარაგუარის საარტილერიო დანაყოფი. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო, ხუან პერონის მართულმა არგენტინამ პარაგვაის მთავრობას დახმარებისთვის სრული მზადყოფნა გამოუცხადა.

27 აპრილს, სამხედრო სამდინარო ფლოტი აჯანყებულებს შეუერთდა და ასუნსიონისკენ დაიძრა. მათ შეტაკება მოუხდათ პარაგუარიდან მოსულ, ალფრედო სტრესნერის მართულ არტილერიასთან.

ომში საბოლოოდ მორინგომ გაიმარჯვა, რომელმაც ქვეყანაზე კონტროლი 1947 წლის აგვისტოში აღადგინა. მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი ქვეყნიდან გაიქცა.
სქოლასტიკა

სქოლასტიკა ( — სწავლული, — სკოლა) — - საუკუნეებიდან ერთ-ერთი წამყვანი ღვთისმეტყველური ფილოსოფიური მიმდინარეობა ევროპაში, რომელშიც შეჯერებული იყო კათოლიციზმისა და არისტოტელეს იდეები.

სქოლასტიკის განვითარებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია 1054 წელს ქრისტიანული ეკლესიის კათოლიკურ და მართლმადიდებლურ შტოებად დაყოფამ. ამ მოვლენამ ახლებურად დააყენა ღვთისმეტყველების პრობლემატიკა. აზრთა შორის სხვადასხვაობა მხოლოდ თეოლოგიური კამათით არ შემოიფარგლებოდა. სქოლასტიკოსებმა წინ წამოწიეს ისეთი საკითხები, როგორიცაა გონებისა და რწმენის, რელიგიისა და მეცნიერების ურთიერთობა. სქოლასტიკა უშვებდა ქრისტიანული სწავლების გააზრებას არა მხოლოდ თეოლოგიის, არამედ ფილოსოფიის კუთხიდანაც, ცდილობდა ქრისტიანული რწმენის რაციონალურ დასაბუთებას. წამყვანი სქოლასტების შემოქმედებაში კვლავ აღზევდა არისტოტელესეული რეალიზმი და ლოგიკის გაგება.

თავდაპირველად სქოლასტიკა ხელს უწყობდა დაკარგული ცოდნის აღდგენას, ორგანიზებასა და შენახვას. თუმცა, საკმაოდ ხშირად სქოლასტიკოსები საკუთარი შეხედულებების დასაბუთების მიზნით ძველი ავტორების (განსაკუთრებით პლატონის, არისტოტელეს) თავისებურ ინტერპრეტაციას აკეთებდნენ, რაც საბოლოოდ მათ ჭეშმარიტ არსს ამახინჯებდა.

სქოლასტიკის ჩარჩოებში სერიოზული კამათი იმართებოდა სამების, ღმერთის სამგვაროვნების გაგების და ზოგადად, ღმერთის არსებობის დადასტურების გარშემო. მაგალითად, ანსელმ კენტერბერიელს მიაჩნდა, რომ მხოლოდ უმაღლესი არსება შეიძლება იყოს რეალური და ვინაიდან ღმერთი უმაღლესი არსებაა, ის რეალურად არსებობს, ხოლო რადგან არსებობს ღმერთი, შესაბამისად არსებობს უნივერსალიებიც (ზოგადი ცნებები).

შუა საუკუნეებში კამათი უნივერსალიების (ზოგადი ცნებების) არსებობა-არარსებობის შესახებ ძირითადად სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში არსებულ ორ მიდგომას — ნომინალიზმსა და რეალიზმს შორის მიმდინარეობდა.

ნომინალიზმის თანახმად, არსებობს მხოლოდ ცალკეული კერძო საგნები, ზოგადი ცნებები ამ საგნების შესახებ კი ჩვენი გონების შექმნილია. ნომინალიზმის შერბილებული ფორმაა კონცეპტუალიზმი, რომლის თანახმად თავად საგნებში არსებობს რაღაც საერთო, რაც სიტყვით აღნიშნული და გონებაში მოცემული კონცეპტის (ცნების) საფუძველი ხდება.

რეალიზმის მიხედვით კი უნივერსალიები რეალურად არსებობს და წინ უსწრებს ცალკეული, კერძო საგნების არსებობას. სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში ანტიკური ფილოსოფიიდან მიღებული რეალიზმის ორგვარი გაგება არსებობდა:
უკიდურესი რეალიზმი — რომელიც სათავეს პლატონის იდეების თეორიიდან იღებს და რომლის თანახმად ზოგადი იდეები ცალკეულ საგნებამდე არსებობს და მათ ორგანიზებას ახდენს;
ზომიერი რეალიზმი — სათავეს იღებს არისტოტელეს შეხედულებიდან, რომ ზოგადი და კერძო ერთმანეთთან განუყრელ კავშირშია.
ხევერცხლა

ხევერცხლა — ხე პროტეასებრთა ოჯახისა. გადაშენების პირას მყოფი სახეობაა. იზრდება კაპის ნახევარკუნძულზე, ქალაქ კეიპტაუნის შიდა და ირგვლივ მდებარე ადგილებში.

მარადმწავანე მცენარეა. სიმაღლე 5-7 მ. ზოგჯერ იზრდება 16 მ-მდე. სიგრძეში წაგრძელებული ხშირი, პირდაპირი ღერო და ნაცრისფერი ქერქი ახასიათებს. რბილი აბრეშუმისებრი კრიალა ვერცხლისებრი ფოთლების სიგრძეა 8-15 სმ, სიგანე 2 სმ. მეტად ლამაზია ყვავილობის პერიოდში. მისი სამშობლოა სამხრეთი აფრიკა. მისი მთავარი პოპულაცია გვხვდება მაგიდა მთების ფერდობებზე, კერძოდ, ეგრეთ წოდებულ „ლომის თავზე“, ერთ-ერთ პარკსა და კირსტენბოშის ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე. გარდა ამისა, არსებობს კიდევ 2 პოპულაცია სტელენბოსისა და პაარლის სიახლოვეს. წარსულში ხევერცხლა ფართოდ იყო გავრცელებული მაგიდა მთების მხარეებში, თუმცა გადაჭარბებულმა მერქნის გამოყენებამ მოსპო მისი არეალი. ამიტომ დღეისათვის ხევერცხლა იშვიათი და გადაშენების პირას მისული მცენარეა.

ფოთლებს იყენებენ სხვადასხვა ნაკეთობის დასამზადებლად, ქერქს — ტყავის მოსათრიმლად.
კლარკ ლეონარდ ჰალი

კლარკ ლეონარდ ჰალი ( დ. 24 მაისი, 1884 — გ. 10 მაისი, 1952) — ამერიკელი ფსიქოლოგი. იყო ნეობიჰევიორისტული სკოლის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. ის იყო აგრეთვე ფსიქოლოგი, რომელმაც გამოიყენა რაოდენობრივი კვლევის მეთოდები ჰიპნოზის კვლევისას.

კლარკ ლეონარდ ჰალი დაიბადა 1884 წლის 24 მაისს ნიუ-იორკში, სოფელ აკრონში. სკოლის პერიოდში დაინტერესებული იყო მათემატიკით, ფიზიკითა და ქიმიით და ფიქრობდა გამხდარიყო სამთო ინჟინერი. ჰალი დაავადდა პოლიომიელიტით, გარკვეული პერიოდი შეწყვიტა სწავლა. ჯანმრთელობის პრობლემების გამო იძულებული იყო სხვა პროფესია აერჩია და მან მიჩიგანის უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიის შესწავლა დაიწყო. 1918 წელს უისკონსინის უნივერსიტეტი დაამთავრა და მიიღო დოქროტის ხარისხი. მან შექმნა ექსპერიმენტული პროექტი იმის შესახებ თუ რა გავლენას ახდენდა თამბაქოს მოწევა ფსიქიკურ და მოტორულ ეფექტურობაზე, რის შემდეგაც მას შესთავაზეს წაეკითხა ფსიქოლოგიური ტესტებისა და გაზომვის კურსი. 1929 წელს ჰალი გახდა იელის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1940 წელს მან გამოაქვეყნა წიგნი „მექანიკური დასწავლის მათემატიკურ-დედუქციური თეორია“. სამი წლის შემდეგ გამოქვეყნდა „ქცევის პრონციპები“. 1951 წელს „ქცევის საფუძვლების თეორიები“. 1952 წელს გამოქვეყნდა მისი უკანასკნელი წიგნი „ქცევის სისტემა“ გარდაიცვალა 1952 წლის 10 მაისს კონექტიკუტში.
ძილის აპნოე

ძილის აპნოე — ზედა სასუნთქ გზებთან დაკავშირებული ძილის დარღვევა, როდესაც ადამიანი ძილის დროს წყვეტს სუნთქვას. აპნოედ მიიჩნევა სუნთქვის შეწყვეტის ისეთი პერიოდი, რომელიც 10 წამის ან მეტი დროის განმავლობაში გრძელდება.

ფორმები
ძილის აპნოე შეიძლება რამდენიმე განსხვავებული ტიპის იყოს:
ცენტრალური წარმოშობის ძილის აპნოე, რომლის დროსაც როგორც ჰაერის ნაკადის მიღება, ისე სასუნთქი მოქმედებები (მუცლით და მკერდით) წყდება აპნოეს შეტევის დროს და კვლავ ახლდება აქტივაციის (გამოღვიძების) რეაქციის დროს.
ობსრტუქციული აპნოეს დროს ჰაერის ნაკადის მოდინება წყდება, თუმცა სასუნთქი მოქმედებები აპნოეს შეტევის დროს კიდევ უფრო ძლიერდება, მუცლის და მკერდის კუნთების მოქმედება უკიდურესად იძაბება იმისათვის, რათა ჰაერის ნაკადის გატარება მოხდეს. ეს ეპიზოდიც გამოღვიძებით სრულდება.
აპნოეს შერეული ტიპი მოიცავს როგორც ცენტრალური, ისე ობსტრუქციული ძილის აპნოეს ელემენტებს.

მიმდინარეობა
როგორც პათოლოგიას, ძილის აპნოეს განიხილავენ იმ შემთხვევაში, თუ 1 საათის განმავლობაში მისი მინიმუმ 5 და მთელი ღამის განმავლობაში მინიმუმ 30 ეპიზოდი იჩენს თავს. ობსტრუქციული აპნოეს დროს იშვიათად ასეთი 300-მდე ეპიზოდი მეორდება. თითოეულ მათგანს მოსდევს გამოღვიძება, რის გამოც ფერხდება ნორმალური ძილი. ძილის აპნოე შეიძლება საშიშ მდგომარეობად იქცეს. ხშირ შემთხვევაში სწორედ მას ასახელებენ კვების დროს ჩვილებისა და ადრეული ასაკის ბავშვთა გარდაცვალების მიზეზად. შესაძლოა სწორედ ძილის აპნოე იწვევდეს ხანშიშესული ადამიანების ფილტვებისა და გულ-სისხლძარღვთა უკმარისობის გამო გარდაცვალების მაღალ მაჩვენებელს. აპნოეს ეპიზოდებმა შეიძლება გამოიწვიონ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ცვლილებები, მათ შორის არითმია, ყოველი ეპიზოდისას არტერიული წნევის ხანმოკლე ცვლილება.

გავრცელება
მოსახლეობაში აპნოეს გავრცელების შესახებ ზუსტი მონაცემები ცნობილი არ არის, თუმცა როგორც ბოლო პერიოდის შემთხვევების რაოდენობით მტკიცდება, რომ ეს დაავადება საკმაოდ ხშირად ვლინდება. მაგალითად, ჰიპერსომნიის მქონე პაციენტების 42%-თან იჩენს თავს.

სიმპტომები
ყველაზე ხშირად ძილის აპნოეს კლინიკური სურათი გამოხატულია საშუალო ასაკისა და ხანშიშესულ მამაკაცებთან, რომლებიც უჩივიან დაღლილობას, დღის განმავლობაში სიფხიზლის შენარჩუნების უუნარობას, თავის ტკივილს, გუნებგანწყობის ცვლილებას და ა.შ.

აპნოეს არსებობის ერთ-ერთი საწყისი მიმანიშნებელი შეიძლება იყოს ძლიერი ხვრინვა, მოუსვენარი ძილი, ძილში ამოსუნთქვის უუნარობა.

დიაგნოსტირება
აპნოეს არსებობის რისკის შემთხვევაში პაციენტებს სხვადასხვა მეთოდით იკვლევენ, მათ შორის ელექტროენცეფალოგრამით (ეეგ), ელექტრომიოგრამით (ემგ), ელექტროკარდიოგრამით (ეკგ). დიაგნოზის დასასმელად საჭიროა ჰაერის ნაკადის და სასუნთქი მოქმედებების რეგისტრაცია. სირთულისდა მიხედვით, შესაძლოა საჭირო გახდეს ეკგ-ს მონაცემების 24-საათიანი კონტროლი.

მკურნალობა
ძილის აპნოეს მკურნალობა სხვადასხვა მეთოდით მიმდინარეობს, მათ შორის სასუნთქი ცენტრების სტიმულაციით, ღამის განმავლობაში ჟანგბადის მექანიკური კონტროლით, ქირურგიული ჩარევით და ა.შ. გასათვალისწინებელია, რომ როდესაც არსებობს რისკი აპნოეს არსებობის შესახებ, პაციენტმა თავი უნდა აარიდოს ალკოჰოლის მიღებას, რადგან ის უარყოფითად აისახება სუნთქვის პროცესებზე და შეიძლება მდგომარეობის გართულება გამოიწვიოს.
პარაგვაის კონგრესი

პარაგვაის კონგრესი — პარაგვაის ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო. სენატი შედგება 45 წევრისგან, დეპუტატთა პალატა კი 80 წევრისგან.

კონგრესის ორივე პალატა არჩეულია პრეზიდენტის არჩევნების პარალელურად პროპორციული წარმომადგენლობითი სისტემით. დეპუტატებს დეპარტამენტები ირჩევენ, სენატორებს კი მთელი ერი. დეპუტატად შეიძლება არჩეულ იქნას პარაგვაის მოქალაქე 25 წლის ასაკიდან, სენატორად კი 35 წლიდან.
პიგმალიონის ეფექტი

პიგმალიონის ეფექტი (როზენტალის ეფექტი) — ტერმინი აღებულია ჯორჯ ბერნარდ შოუს პიესიდან და გამოიყენება ისეთი ფსიქოლოგიური ფენომენის აღსანიშნად, როდესაც რაიმე მოვლენის მოლოდინის არსებობა ზრდის ამ მოვლენის განხორციელების შესაძლებლობას. სხვაგვარად ამ ფენომენს მოიხსენიებენ, როგორც თვითქმნად წინასწარმეტყველებას — როდესაც წინასწარმეტყველება პირდაპირ ან ირიბად გავლენას ახდენს რეალობაზე და ცვლის მას იმგვარად, რომ საბოლოოდ ეს წინასწარმეტყველება ხორციელდება.

პიგმალიონის ეფექტის გაგება პირველად თავის წიგნში რობერტ როზენტალმა და ლენორ ჯეკობსონმა გამოიყენეს, რომელშიც ისინი აღწერდნენ მასწავლებელთა მოლოდინის გავლენას მოსწავლეების ქცევაზე. მათ მიერ ჩატატებულ ექსპერიმენტში მანიპულირებდნენ მასწავლებელთა მოლოდინებით და აფასებდნენ მათ გავლენას მოსწავლეთა -ს მაჩვენებელზე. შემთხვევითი შერჩევით 18 სხვადასხვა კლასიდან შეირჩა მოსწავლეთა 20%, რომლებიც მასწავლებლებს დაუხასიათეს, როგორც სწავლაში უჩვეულოდ დიდი შესაძლებლობების მქონე ბავშვები. აღმოჩნდა, რომ დაბალი კლასის მოსწავლეებს, რომელთა მიმართ მასწავლებლებს მაღალი მოლოდინები ჩამოუყალიბეს, შეენიშნებოდათ ინტელექტის კოეფიციენტის მნიშვნელოვანი ზრდა სკოლის დანარჩენ მოსწავლეებთან შედარებით. მიუხედავად იმისა, რომ ცდა მოგვიანებით მეთოდოლოგიის თვალსაზრისით გააკრიტიკეს, სწავლის სფეროში მოლოდინის ფენომენმა დიდი დაინტერესება გამოიწვია.

როგორც აღმოჩნდა, სწავლისადმი ასეთი მიდგომა განსაკუთრებით ეფექტიანი იმ ბავშვებისთვის იყო, რომლებიც კეთილდღეობამოკლებულ ოჯახებში ცხოვრობდნენ. გაირკვა, რომ ასეთი ბავშვები ცუდად სწავლობენ მათთან მომუშავე მასწავლებლების დაბალი მოლოდინის გამო.

პიგმალიონის ეფექტის ორი ახსნა იქნა შემოტანილი:
კუპერის თანახმად, მასწავლებლებს მიაჩნიათ, რომ აქვთ ნაკლები კონტროლი იმ მოსწავლეებზე, რომელთა მიმართაც მათი მოლოდინები დაბალია, განსხვავებით იმ მოსწავლეებისგან, ვისი წარმატების მოლოდინიც აქვთ. ამიტომ, იმისათვის, რათა გააძლიერონ კონტროლი, პირველ შემთხვევაში მასწავლებლები მიმართავენ აფექტურ უკუკავშირს, მეორე შემთხვევაში კი მასწავლებელი იძლევა ისეთ უკუკავშირს, რომელიც ბავშვის მიერ დახარჯული ძალისხმევის შესატყვისია. შესაბამისად, იმ ბავშვებს, რომელთა მიმართაც დაბალია მოლოდინი, უქრებათ რწმენა, რომ მათი ძალისხმევა გავლენას იქონიებს სწავლის შედეგებზე.
ბარ-ტალის აზრით, მასწავლებლის მოლოდინი განპირობებულია მის მიერ მოსწავლის წარმატება-წარუმატებლობის მიზეზების აღქმით. თუ მასწავლებლები თვლიან, რომ ბავშვის წარუმატებლობის მიზეზი შედარებით მყარია, ისინი აღარ მოელიან მოსწავლის წარმატებებს მომავალში და ამ რწმენის შესაბამისადაც იქცევიან.
მოლოდინის ფორმირების ფენომენი ადამიანის ბუნების თანმდევი მოვლენაა. თუმცა მასწავლებელთა ეფექტიანი მოღვაწეობის შეფერხება მხოლოდ მცდარ ან მოუქნელ მოლოდინებს შეუძლია.

პიგმალიონის ეფექტის ნეგატიური გავლენის შემცირების ერთ-ერთ საშუალებას წარმოადგენს მასწავლებელთა დახმარება გააცნობიერონ ამ ფენომენის არსებობა და მისი შესაძლო შედეგები.
მეგობრობის ხიდი (პარაგვაი-ბრაზილია)

მეგობრობის ხიდი — თაღოვანი ხიდი მდინარე პარანაზე, რომელიც ერთმანეთთან ბრაზილიის ქალაქ ფოს-დუ-იგუასუსა და პარაგვაის ქალაქ სიუდად-დელ-ესტეს აკავშირებს.

ხიდის აშენების შესახებ შეთანხმებას ბრაზილიისა და პარაგვაის მთავრობებმა 1956 წლის 29 მაისს მიაღწიეს.

ხიდი 1965 წელს გაიხსნა. ძირითად თაღს შორის მანძილი 290 მეტრია. თავის მხრივ ხიდის სიგრძე 552,4 მეტრია. ხიდი უკიდურესად მნიშვნელოვანია ფოს-დუ-იგუასუს, მისი მიმდებარე ქალაქებისა და პარაგვაის ეკონომიკისთვის.
თვითშეფასება

თვითშეფასება — ადამიანის წარმოდგენა საკუთარი თავის შესახებ, რომელიც ასახავს თვითპატივისცემისა და თვითმიღების ხარისხსაც. თვითშეფასება წარმოადგენს მე-კონცეფციის პირადი ღირებულების, კომპეტენტურობის განცდიდან გამომდინარე შეფასებას. მასლოუს თანახმად, შეფასების მოთხოვნილება დაკავშირებულია თვითაქტუალიზებული პიროვნების ჩამოყალიბების პროცესთან. მისი აზრით, ყველა ადამიანს აქვს მოთხოვნილება თუ სწრაფვა ჰქონდეს საკუთარი ღირებულების, თვითპატივისცემის მყარი, სტაბილური განცდა და შეფასება არა მხოლოდ საკუთარი თავის, არამედ გარშემომყოფთა მხრიდანაც.

ადლერი საკუთარ პიროვნების თეორიაში ძირითადად იმ აზრს ეყრდნობოდა, რომ პირველადი არასრულყოფილების დაძლევისა და კომპენსაციის მოთხოვნილება ინდივიდისთვის მამოტივირებელ ძალად იქცევა. ის ამტკიცებდა, რომ ყოველი ადამიანი უნიკალურ პიროვნებას რეალობისა და აღქმული შეუსაბამობის დაძლევისაკენ სწრაფვაში ავითარებს.

ჰორნი თვლიდა, რომ მშობლის სიყვარულს მოკლებული ბავშვები მიდრეკილი არიან დაუკმაყოფილებელი მოთხოვნილებების განვითარებისკენ (რომელსაც ის განიხილავდა, როგორც ნევროტულ მოთხოვნილებას).

დამტკიცებულია, რომ სიყვარული, სითბო და მიმღებლობა უკიდურესად მნიშვნელოვანია მაღალი თვითშეფასების გასავითარებლად. გარემოსადმი ნდობის ჩამოყალიბება ბავშვს თავიდან ააცილებს გარე სამყაროს წინაშე შფოთვასა და დაძაბულობას. თავის გამოკვლევებში კუპერსმიტმა აღმოაჩინა, რომ მაღალი თვითშეფასება წარმოადგენს მშობლების მიერ მიმღებლობის, რეალისტურ საზღვრებში მოქმედების თავისუფლების არსებობის შედეგს.

საბოლოო ჯამში, თვითშეფასების ფორმირებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება მშობლების ყურადღების ხარისხსა და რაოდენობას, მათი მხრიდან ბავშვის უპირობო მიმღებლობას.

თვითშეფასება მრავალგანზომილებიანი ცნებაა. მაგალითად, ინდივიდს შეიძლება ჰქონდეს მაღალი თვითშეფასება პიროვნებათშორის ურთიერთობებში და ამავდროულად დაბალ შეფასებას აძლევდეს საკუთარ წარმატებებს სწავლის სფეროში.
კოლორადოს პარტია (პარაგვაი)

კოლორადოს პარტია — პოლიტიკური პარტია პარაგვაიში. 1887–1946 წწ. მმართველი პარტიაა ალფრედო სტრესნერის დიქტატურის პერიოდში (1947–1962) ერთადერთი მმართველი ძალა იყო. 1959 წელს პარტიის შიგნით ჩამოყალიბდა ოპოზიციური მოძრაობა – „სახალხო მოძრაობა კოლორადო“. 2008 წლის არჩევნების შემდეგ სენატში ფლობს 15 მანდატს 45-დან, ხოლო დეპუტატთა პალატაში 29 მანდატს 80-დან.
პლანეტოლოგია

პლანეტოლოგია (ლათ. და ბერძნ. – მოძღვრება) — მეცნიერებათა კომპლექსი, რომელიც შეისწავლის პლანეტებსა და მათ თანამგზავრებს; მზის სისტემასა და სხვა პლანეტურ სისტემებს ეგზოპლანეტებთან ერთად. კვლევის სფერო მოიცავს მრავალ ობიექტს, მიკრომეტეორიტებით დაწყებული აიროვანი გიგანტებით დამთავრებული. პლანეტოლოგია შეისწავლის პლანეტების შიდა და გარე გარსებსა და მათ თანამგზავრებს, ფიზიკურ ნივთიერებებსა და ქიმიურ შედგენილობას, ზედაპირის აგებულებას, აგრეთვე მათი ჩამოყალიბებისა და წარმოქმნის პირობებს.

პლანეტოლოგია მიეკუთვნება დისციპლინათშორის სამეცნიერო დარგს, რომელიც თავდაპირველად ჩამოყალიბდა როგორც დედამიწის და ფიზიკის შემსწავლელი მეცნიერება. დღეისათვის პლანეტოლოგია აერთიანებს მრავალრიცხოვან სამეცნიერო დისციპლინებს, როგორებიცაა პლანეტური გეოლოგია (გეოფიზიკა, გეოქიმია), ფიზიკური გეოგრაფია (გეომორფოლოგია, კარტოგრაფია), ატმოსფერული მეცნიერება, თეორიული პლანეტოლოგია და ეგზოპლანეტების კვლევა. გარდა ამისა არსებობს სხვა მომიჯნავე დისციპლინები, როგორებიცაა: კოსმოსის ფიზიკა, ასტრობიოლოგია და დისციპლინები, რომლებიც სწავლობენ მზის გავლენას მზის სისტემის პლანეტებზე.

პლანეტოლოგიაში ერთმანეთთან დაკავშირებულია ექსპერიმენტული და თეორიული შტოები. კოსმოსურ სივრცეზე დაკვირვებითი შედეგები მოგვიანებით შესაძლოა გადაისინჯოს და დაზუსტდეს ექსპერიმენტული კვლევების ხარჯზე; უპირველეს ყოვლისა, ავტომატური კოსმოსური აპარატებით, აგრეთვე დისტანციური ზონდირებითა და ექსპერიმენტული სამუშაოებით დედამიწის ლაბორატორიებში. თეორიული მხარე შეიცავს კომპიუტერულ და მათემატიკურ მოდელირების საშუალებებს. მკვლევრები, რომლებიც დაკავებული არიან პლანეტოლოგიით უწევთ ასტრონომიის, ფიზიკისა და გეოლოგიის შესაბამის დარგებში გარკვევა.

ამჟამად მსოფლიოში არსებობს მრავალი სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი და უნივერსიტეტი, რომელიც სწავლობს პლანეტოლოგიასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ამასთანავე ყოველწლიურად იმართება სამეცნიერო კონფერენციები, გამოიცემა სამეცნიერო ჟურნალები, რომელიც აღნიშნულ თემატიკას ეძღვნება.
სიცოცხლე (თამაშები)

სიცოცხლე (ასევე სიცოცხლის ქულები, "" და სხვა) — ქულები, რომელიც გამოიყენება კომპიუტერულ/ვიდეო თამაშებში და აღნიშნავს რამდენი ზარალი მიიღო ობიექტმა (მაგალითად შენობამ, პერსონაჟმა).

როგორც ჩვეულებრივ თავდაპირველად ობიექტებს აქვთ მაქსიმალური სიცოცხლე, შემდეგ კი ემატებათ ან ეკლებათ (როგორც ჩვეულებრივ შეუძლებელია მაქსიმალურ სიცოცხლეს გადაცდენა). სიცოცხლე მაშინ იკლებს როდესაც ობიექტი მიიღებს დაზიანებას (რაც უფრო ძლიერი "დარტყმა" იქნა მიყენებული, მით მეტი სიცოცხლე იკლებს).

როდესაც პერსონაჟის სიცოცხლე გაუტოლდება ნულს, როგორც ჩვეულებრივ ის კვდება.
ოლღა ბარამიშვილი

ოლღა ბარამიშვილი (დ. 30 ნოემბერი, 1907, თბილისი — გ. 29 სექტემბერი, 1956, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი და პიანისტი, სპეციალური და ზოგადი სოლფეჯიოს კურსის დოცენტი.

ბიოგრაფია
ოლღა ივანეს ას ბარამიშვილი დაიბადა 1907 წლის 30 ნოემბერს თბილისში. 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია ფორტეპიანოსა (პროფ. ა. თულაშვილი) და კომპოზიციის (პროფ. ს. ბარხუდარიანი) განხრით. 1931-1933 წ.წ. კვალიფიკაციის ასამაღლებლად სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიაში პროფ. ვ. შჩერბაჩოვისა და ხ. კუშნარევის ხელმძღვანელობით. 1938 წლიდან ოლღა ბარამიშვილი ასწავლიდა თბილისის კონსერვატორიაში ჰარმონიის კურსს როგორც ასისტენტი, ხოლო 1943 წლიდან დოცენტის რანგში — სპეციალურ და ზოგად სოლფეჯიოს კურსს. მას, როგორც კომპოზიტორს, დაწერილი აქვს ვოკალურ-სიმფონიური და სარომანსო ციკლები ვაჟა-ფშაველას, გალაკტიონ ტაბიძის, ალექსანდრე პუშკინისა და სხვა გამოჩენილ პოეტთა ლექსებზე, მუსიკა სპექტაკლებისთვის და ა.შ. დ. სლიანოვასთან ერთად ოლღა ბარამიშვილს ქართულ მუსიკალურ მასალაზე დაყრდნობით დაწერილი აქვს სოლფეჯიოს სახელმძღვანელო. გარდაიცვალა 48 წლის ასაკში, 1956 წლის 29 სექტემბერს თბილისში.

რჩეული ნაწარმოებები
1938 — სუიტა "ბედნიერი ბავშვობა"
1942 — ვოკალურ-სიმპონიური პოემა ”სიმღერა ქარიშხალაზე”
1946 — პატარა სიმფონიური პოემა ”შვლის ნუკრის ნაამბობი” (ვაჟა-ფშაველას მოთხრობის მიხედვით)
1950 — "ზღაპარი" (საფორტეპიანო პიესა)
1951 — კანტატა ”ხალხთა ბედნიერება — მშვიდობა” (ტექსტი — გალაკტიონ ტაბიძე)
1952 — "ახალგაზრდობის ვალსი" (სასულე ორკესტრისათვის)
1953 — "ესპანური ცეკვა" (საფორტეპიანო პიესა)
1955 — სუიტა შექსპირის ტრაგედიის ”რომეო და ჯულიეტას” მუსიკიდან
პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები

პარაგვაის საგარეო პოლიტიკა კონცენტრირებულია მეზობლებთან კარგი ურთიერთობების შენარჩუნებაზე; იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებს რეგიონულ თანამშრომლობაში. ქვეყანა გაეროს წევრია და ერთი ვადით, 1967-1969 წლებში ის უშიშროების საბჭოს წევრიც იყო. პარაგვაი რამდენიმე საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუციის წევრობას ინარჩუნებს, მათ შორის მსოფლიო ბანკის, შიდა ამერიკული განვითარების ბანკის და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის. იგი აგრეთვე გაერთიანებულია ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციაში, ლათინური ამერიკის ინტეგრაციის ასოციაციაში , რიოს ჯგუფში, ინტერპოლში, მერკოსურსა და სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირში.

პოლიტიკურ დონეზე, დიპლომატიურ საკითხებსა და საერთაშორისო ურთიერთობებს პარაგვაის საგარეო ურთიერთობათა სამინისტრო წარმართავს, რომელიც ხელისუფლების აღმასრულებელი შტოს წინაშეა ანგარიშვალდებული. ამჟამინდელი მინისტრი, 2011 წლიდან არის ხორხე ლარა კასტრო.

სხვა სამხრეთამერიკული ქვეყნებისგან განსხვავებით, პარაგვაი აღიარებს ჩინეთის რესპუბლიკას (ტაივანს) და არა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას. დღეისათვის, პარაგვაი უმსხვილესი ქვეყანაა, რომელსაც ჩინეთის რესპუბლიკასთან ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს დამყარებული.
არგენტინა-პარაგვაის ურთიერთობები

პარაგვაი-არგენტინის ურთიერთობები — საგარეო ურთიერთობები პარაგვაისა და არგენტინას შორის. დიპლომატიური ურთიერთობები ამ ორ მეზობელ ქვეყანას შორის 1811 წელს დამყარდა, მეგობრობის, დახმარებისა და ვაჭრობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით. ორივე ქვეყანა 1864 — 1870 წლებში ომში ჩაერთო (სამთა ალიანსის ომი), თუმცა ამის შემდეგ ერთმანეთთან აღარასდროს უომიათ. არგენტინას საელჩო აქვს ასუნსიონში და ორი გენერალური საკონსულო ქვეყნის მასშტაბით — სიუდად-დელ-ესტესა და ენკარნასიონში. თავის მხრივ, პარაგვაის საელჩო მოქმედებს ბუენოს-აირესში, ქვეყნის მასშტაბით კი სულ 7 საკონსულო, სხვადასხვა მსხვილ ქალაქში. ორივე ქვეყანა რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრია.
ბრაზილია-პარაგვაის ურთიერთობები

ბრაზილია-პარაგვაის ურთიერთობები — საგარეო ურთიერთობები ბრაზილიასა და პარაგვაის შორის.

ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები მკვეთრად გაუმჯობესდა მას შემდეგ, რაც 2009 წელს, ბრაზილიის პრეზიდენტმა ლულამ გადაწყვეტილება მიიღო პარაგვაისთვის გაესამმაგებინა გადასახადი მათს საზღვარზე მდებარე ერთობლივად ოპერირებადი იტაიპუს ჰიდროელექტროსადგურიდან მიწოდებული ელექტროენერგიის სანაცვლოდ, რითაც გრძელვადიანი დავა დასრულდა. შეთანხმების თანახმად, ბრაზილია მოწოდებული ენერგიის სანაცვლოდ პარაგვაის ყოველწლიურად $360 მილიონს უხდის. ბრაზილიის პრეზიდენტმა ლუის ინასიუ ლულა და სილვამ შეთანხმებას ისტორიული უწოდა. პარაგვაის პრეზიდენტმა ფერნანდო ლუგომ კი ეს ფაქტი პარაგვაის გამარჯვებად შეაფასა.
რუსული ტარანტული

რუსული ტარანტული (იგივეა რაც ობობა-მგელი; ლათ. ) — ობობების კლასი, ობობა-მგლების ოჯახისა. გვხვდება შუა აზიაში, რუსეთის სამხრეთით და უკრაინაში. რუსული ტარანტული ფართოდ არის გავრცელებული აგრეთვე ცენტრალურ ევროპასა და ჩინეთში. მისი არეალის უკიდურესი დასავლეთი წერტილია სახელმწიფო ავსტრია. ბინადრობს უდაბნოში, სტეპებსა და ტყე-სტეპის ზონებში. სხეულის სიგრძე 25-35 მმ. წონა 2.6-იდან 7 გრ-მდე. დაფარულია ხშირი რბილი ბეწვით. მოყავისფრო ფერისაა. თხრის ვერტიკალურ სოროებს, რომელთა სიგრძეა საშულოდ 30-40 სმ. შესასვლელი დაფარულია პარკით. ობობა-მგელი დღის განმავლობაში სოროში რჩება, ხოლო ღამით ნადავლის დასაჭერად გამოდის. მეტად აგრესიული ობობაა. შხამიანია. კბენა იწვევს ლოკალურ დალურჯებას და ძლიერი ტკივილის შეგრძნებას ნაკბენის ადგილზე. ადამიანს იშვიათად კბენს.

რუსული ტარანტულის ყველაზე დიდ ეგზემპლარს მიაგნეს ცენტრალურ ევროპაში.