iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლაშჩის სახლი

ლაშჩის სახლი ასევე ლივუსის სახლი — საუკუნის ტიპური სავაჭრო, საშემოსავლო სახლი, რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მქონე ნაგებობა. თანამედროვე ეპოქაში ეს არის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი დონის როსტოვი, პუშკინის ქუჩა № 75.

არქიტექტურა
სავაჭრო სახლის ფასადი მდებარეობს პუშკინის ქუჩის წითელ ხაზში. შენობას აქვს ოთხი სართული და მანსარდა. შენობის ფასადის გაფორმება შეიცავს გოთიკური არქიტექტურის ელემენტებს. ფასადზე გამოსახულია ორი ვერტიკალური თაღი, რომლითაც გაფორმებულია კოლონის კუთხეები. თაღები ბოლოვდება მაღალი შეისრული ფრონტონებით. შენობის ძირითადი შესასვლელის თავზე განთავსებულია მცირე დეკორაციული კოლონები და მცენარეული ორნამენტები. ფანჯრის თავები გაფორმებულია ციხესიმაგრის ქვით. მესამე და მეოთხე სართულებს შორის ფასადი გაფორმებულია მცენარეული ორნამენტებით გაფორმებული ქამრით. ლაშჩის სახლის მეხუთე სართული მანსარდაა, რომელიც გაფორმებულია სამი ყრუ ფანჯრით.
ჰერათის სამინიატიურო სკოლა

ჰერათის სამინიატიურო სკოლა — შუა აღმოსავლეთის ერთ-ერთი სამინიატიურო სკოლა (უმთავრესად ხელნაწერი წიგნის ილუსტრაციები), არსებობდა საუკუნეში, ჰერათში. მისი პირველი პერიოდი დაკავშირებულია 1410-იან წლებში სასახლის კარის ხელნაწერთა სახელოსნოს დაარსებასთან (ქეთაბხანა), დასასრული კი — შაიბან-ხანის მიერ ჰერათის დაპყრობასთან 1507. ფეოდალური ჰერათის საქალაქო ცხოვრებისა და კულტურის განვითარებამ მინიატიურის ხელოვნების აყვავების აუცილებელი წინაპირობა შექმნა.

სკოლა დააარსა თემურლენგის შვილმა, შახრუხამ, ხოლო მისმა ვაჟმა — ბაისონკურმა იგი სამხატვრო ხელოვნების ცენტრად აქცია და აქ მან სპარსეთის და ავღანეთის მხატვრებს მოუყარა თავი. ჰერათის სამინიატიურო სკოლისათვის დამახასიათებელია მკვრივი ფერწერულობა შუქ-ჩრდილით მოდელირების გარეშე, ინტენსიური ლოკალური ტონების ასეთი შერჩევა, რომელიც გამორიცხავს სიჭრელეს. ამ სკოლის პირველი ეტაპი დაკავშირებულია შირაზის (- საუკუნეები), აგრეთვე, როგორც ფიქრობენ ბაღდადისა და თავრიზის სამინიატიურო სკოლებთან.

მისთვის დამახასიათებელია ტექსტის ზუსტი ილუსტრირება, შედარებით მარტივი პეიზაჟი გადმოცემულია რამდენიმე პლანით, მოქმედ პირთა რაოდენობა მცირეა, ნიშანდობლივია რამდენადმე სტატიკური, დიდი ზომის ფიგურები და სიმეტრიული კომპოზიციები (საადის „გოლესთანი“, 1427 წელი, ჩესტერ-ბიტის ბიბლიოთეკა, დუბლინი; ნიზამის „ხამსე“, 1431 წელი, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი). გამონაკლისია „შაჰნამეს“ სადღესასწაულო ეგზემპლარი (1930 წელი, გოლესთანის სასახლის ბიბლიოთეკა, თეირანი), რომელიც გამოირჩევა დიდი ზომით, მანუსკრიპტთა უმრავლესობის კამერული სტილის უარყოფით. მისი მინიატიურების პერსონაჟთა რაოდენობა, რთული არქიტექტურული ფონი, რაკურსების გამოყენება და ჟესტების რეალიზმი წინ უსწრებს ჰერათის სამინიატიურო სკოლის გაფურჩქვნას ( საუკუნის დასასრული), რომელიც დაკავშირებულია მინიატიურისტ ბეჰზადის ნოვატორულ შემოქმედებასთან. მას მფარველობდა მმართველი ჰუსეინ ბეიქარა (მეფობდა 1469-1506 წლებში. ბეჰზადმა მინიატიურას მიანიჭა დახვეწილი დეკორატიულობა, გააფართოვა მისი სახეებისა და ჟანრების წრე, ილუსტრაციებთან ერთად შექმნა დაზგური ფურცლები, რომლებიც არ უკავშირდებიან წიგნს, და პორტრეტები.

თავის მასწავლებელ მირაქ ნაყაშთან ერთად შექმნა ნაზიმის „ხამსეს“ (1494-1495 წლები, ბრიტანეთის მუზეუმი, ლონდონი) მინიატიურები, საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედის მხატვრებს იზიდავს მახვილი, დრამატული სიუჟეტები, მრავალპლანიანი, რთული სივრცული კომპოზიციები. საადის „ბუსტანის“ 1489 წლის ასლი შეიცავს ბეჰზადის მინიატიურებს. ჰერათის სამინიატიურო სკოლამ განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია ადამიანის გამოსახულებას, მის ემოციურობას. ჰერათის სამინიატიურო სკოლის გავლენა იგრძნობა თავრიზის სკოლის და მოგოლური სკოლის მხატვრების ნაწარმოებებში.

ჰერათის სამინიატიურო სკოლის მხატვრები ყურადღებას ამახვილებდნენ ხალხის ხატვაზე, შემოიტანეს მიმდებარე სცენები მარტივი თანხლებით და ჩარჩოებით. ბრწყინვალე ფერებით და მოქნილ ხაზებით გამოსახულია სურნელოვანი ბუნება, აყვავებული ხეები, გაზონები და ნაკადულები, რომლებიც ცვრიანი მწვანეთი და არქიტექტურითაა გაფორმებული. აგრეთვე მცენარეული და გეომეტრიული ორნამენტებით.

გალერეა
მილცინის სახლი

მილცინის სახლი — საუკუნის სამოქალაქო არქიტექტურის ძეგლი და კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

სახლის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, დონის როსტოვი, თავდაცვის ქუჩა 48/18.

ისტორია
სახლი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიყვანეს მის მფლობელის თევდორე ივანეს ძე მილცინის სახელით. მილცინი დაკავებული იყო ხორბლის ვაჭრობით და საბანკო საქმით. 30 წლის განმავლობაში თევდორე მილცინი მუშაობდა ქალაქის საზოგადოებრივ ბანკში, სადაც დროის დიდი ხნის მანძილზე მუშაობდა დირექტორის თანამდებობაზე. ჰქონდა დონის როსტოვის საპატიო მოქალაქის წოდება და დაკავებული იყო ქველმოქმედებით. 1913 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ თევდორე მილცინი, როგორც ბანკიის დირექტორი ჩართული იყო დიდი რაოდენობის თანხის გაფლანგვაში.

მისი სახლი - არქიტექტურის ძეგლი, აგებულია საუკუნის დასასრულს. მილცინის სახლს ქალაქის ისტორიული ნაწილის ცენტრს უწოდებენ, რომელიც გავლენას ახდენს მიმდებარე შენობის ფორმირებაზე. შენობას ჰყავს ადგილობრივი კატეგორიის დაცვა.

2001 წლის 9 იანვრის № 2 დადგენილების მიხედვით დაადგინეს კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის ზონის საზღვრები.

დონის როსტოვის მიწის ქონების დეპარტამენტმა 2010 წლის 12 მარტს მიიღო განკარგულება № 834, რომელიც ეხებოდა მილცინის შემოსავლების სახლის მუნიციპალიზაციას.

სარდაფის რეკონსტრუქციის პერიოდში მილცინის სახლის საძირკველში აღმოაჩინეს მრავალსართულიანი სარდაფები, რომლებიც გაყვანილი იყო მიწაში. სავარაუდოდ იგი უნდა ყოფილიყო დონის როსტოვის მიწისქვეშა გაყვანილობების ნაწილი.

აღწერა
შენობის არქიტექტურული სტილი ამახასიათებელია ცალკე მდგომი სახლებისათვის, რომლებიც შენდებოდა 1917 წლის რევოლუციამდე დონის როსტოვში. პირველ სართულზე განთავსებულია სავაჭრო სათავსოები, სახლი გაფორმებულია ნეოკლასიკური მიმართულების ეკლექტიკის ელემენტებით.

გალერეა
პივოვაროვოის სახლი

პივოვაროვოის სახლი — კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი საოლქო ინსპექციის № 191 ბრძანების თანახმად ისტორიისა და კულტურის ძეგლია 2004 წლის 29 დეკემბრიდან. თუ ვისი პატივისცემის ნიშნად მიიღო ნაგებობამ აღნიშნული სახელწოდება - უცნობია.

სახლის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, დონის როსტოვი, შაუმიანის ქუჩა № 45/28.

ისტორია
პივოვაროვოის შემოსავლების სახლი აგებულია საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისში ექიმ პეტრე პავლეს ძე ჩუბუხჩიევის მიერ. სახლი იყო მის პირად საკუთრებაში 1915 წლამდე. სახლში, რომელიც მისი საკუთრების მახლობლად მდებარეობდა განთავსებული იყო საექიმო კაბინეტი კანისა და ვენერიული დაავადებების სამკურნალოდ. ახლოსვე მდებარეობდა კიდევ ერთი დანტისტ რევიჩისა და როზოვსკო-სულიკოვის საექიმო კაბინეტი. აქვე ასევე მუშაობდა ტრაპიზონელი აბრამოვის კანტორა. რომელიც შემონახულია საუკუნემდე.

2013 წელს ცნობილი გახდა, რომ უნდა მომხდარიყო შენობის ნაწილობრივი რეკონსტრუქცია ოფიციალური თანხმობის გარეშე, რაც კავშირში იყო ობიექტის სტატუსთან. შენობის პირველი სართული არენდით გადაეცა კაფეს. 2013 წლის აპრილში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შენობის საძირკველთან მიმდინარეობდა კანალიზაციის სარემონტო სამუშაოები, სადაც არ იყო დაცული არანაირი საკანონმდებლო ნორმები. მიმდინარე სამუშაოების შედეგად, ადგილობრივი მაცხოვრებლების სიტყვებით, შენობებში კედლებზე გაჩნდა ბზარები. როსტოვის ოლქის კულტურის სამინისტროს თანამშრომლებმა დააფიქსირეს სახელმწიფოს მიერ დაცული ობიექტის მთლიანობის დარღვევის ფაქტი.
ხაჯაევის სახლი

ხაჯაევის სახლი — რეგიონალური მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ობიექტი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

სახლის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, დონის როსტოვი, სოციალისტური ქუჩა № 65.

ისტორია
ხაჯაევის საცხოვრებელი სახლი აგებულია საუკუნის დასაწყისში მოდერნის სტილში. 1913 წელს შენობის მფლობელი გახდა გ. ნ. ხაჯაევი.

არქიტექტურა
ხაჯაევის საცხოვრებელი სახლი, რომელიც მდებარეობს როსტოვის ოლქის ქალაქ დონის როსტოვის სოციალისტურ ქუჩაზე, წარმოადგენს ორსართულიან აგურის ნაგებობას, რომელიც აგებულია მოდერნის სტილში. შენობას აქვს რუსული ასო -ს ფორმა. შენობა ორი სართულია, სარდაფით და მრავალფერდიანი სახურავით. შელესილია, გაფორმებულია ორიგინალური ფასადის დეკორით.

შენობის ფასადი არის ასიმეტრიული. ფასადის არქიტექტურული გაფორმება განისაზღვრება ტრადიციული თაბაშირისა და სტილიზებული დეკორირების კომბინაციით, ასევე გაფორმებულია კერამიკული ფილებით, რომელიც ჟანგმიწის ფერებშია გადაწყვეტილი.

პირველი სართულის ფანჯრები გაფორმებულია -ს სახის სანდრიკებით და ციხესიმაგრის ქვით. მეორე სართულის ფანჯრების სანდრიკები კი ოვალურია. მთავარი შესასვლელის თავზე აივანია. სართულებს შორის თეთრად შეღებილი ქამარია.

ფასადის გაფორმებაში გამოყენებულია ფლორისა და ფაუნის მოტივები. ფრიზების გაფორმებაში გამოყენებულია ფოთლები და ყვავილები.

შენობა არის საუკუნის დასაწყისის სამოქალაქო არქიტექტურის ძეგლი.
დასტა

დასტა — აღმოსავლური მუსიკალური საკრავების დამკვრელთა მცირე ანსამბლი. შედგება ორი ზურნისა ან ორი დუდუკისა და დოლისაგან. მელოდიას ასრულებს ერთი მეზურნე —„უსტა“ — ოსტატი, მეორე მეზურნე —„დამქაში“ — მელოდიას ბურდონული ბანით მიჰყვება კილოს ძირითად საფეხურებზე. მედოლე დახელოვნებული მომღერალიცაა. დასტის რეპერტუარი მრავალფეროვანია; ასრულებენ უმთავრესად საყოფაცხოვრებო, ლირიკულ-სატრფიალო, სალაღობო, საცეკვაო მუსიკას.

დასტა საქართველოში აღმოსავლეთი ქვეყნებიდან შემოვიდა საუკუნეში. იგი ყარაჩოხელებისა და თავადიშვილების დროსტარების განუყრელი თანმხლები იყო. დასტა თანდათანობით განვითარდა და გამდიდრდა ქართული რეპერტუარით. ანსამბლმა განსაკუთრებულ წარმატებას საუკუნის 30-იან წლებში მიაღწია, როდესაც ცნობილმა ხალხურმა მომღერალმა ანა ვარდიაშვილმა მას მესამე დუდუკი დაუმატა. ამიერიდან დასტამ იწყო სამხმიანი ქართული სიმღერების შესრულება და დიდი პიპულარობა მოიპოვა საქართველოშიც და მის საზღვრებს გარეთ. თბილისში განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა ხაჩიკ ტალგაუკოვის და ქსოვრელების დასტები, ანსამბლი „სოინარი“. დასტის თანხლებით მღეროდნენ ანა ვარდიაშვილი და ნინო დადიანი.
სამხრეთის კარის ეგვტერი

სამხრეთის კარის ეგვტერი — არქიტექტურული ნაგებობა, რომელიც დაგეგმილია აშენდეს დონის როსტოვის სანაპიროს ქუჩაზე. პირველი ქვა ეგვტერის საძირკველში ჩადეს 2016 წელს ქალაქიში მიმდინარე ფესტივალის დროს.

ისტორია
როსტოვის სანაპიროზე „სამხრეთის კარის“ ეგვტერის ასაშენებლად, საჭირო იყო შეეტანათ ცვლილება კონცესიურ შეთანხმებაში, რომელიც დაიდო 2013 წელს 32 წლის ვადით. ეგვტერი ააშენეს პავილიონის მაგივრად. ადრე კი ვარაუდობდნენ, რომ სანაპიროზე აშენდებოდა ხუთი კაფე და მოხდებოდა მოქმედი სამგზავრო ნავმისადგომის რეკონსტრუქცია, ხოლო ეკლესიის შესახვევისა და გაზეთის შესახვევს შორის უნდა განთავსებულიყო საგამოფენო პავილიონი, რომლის ფართობიც უნდა ყოფილიყო არანაკლებ 750 კვადრატული მეტრი.

2015 წლის ივნისში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ როსტოვის სანაპიროზე უნდა აშენებულიყო მემორიალური ეგვტერი, რომელსაც ეწოდებოდა „სამხრეთის კარი“. ეს უნდა ყოფილიყო საფეხმავლო ზონის რეკონსტრუქციის ბოლო ეტაპი, რომელიც მდებარეობდა ეკლესიის შესახვევიდან სანაპირომდე.

2015 წელს ცნობილი გახდა, რომ ეგვტერი უნდა აგებულიყო შეცვლილი სახით, შეიცვლებოდა მოსაპირკეთებელი მასალაც.

პირველი ქვა ეგვტერის საძირკველში ჩადეს 2016 წლის ივლისში, მაშინ როდესაც ქალაქში იმართებოდა მდინარე დონის ფესტივალი. მშენებლობას ახორციელებდა „დონის ნავმისადგომი“ საკუთარი ფინანსური უზრუნველყოფით. 2016 წელს ეგვტერის წარდგენილ პროექტს დაეთანხმა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია.

დაგეგმილი ობიექტი არ უნდა ყოფილიყო ექვს მეტრზე მეტი სიგრძეში და ექვს მეტრზე მეტი სიგანეში, ხოლო სიმაღლე უნდა ყოფილიყო არაუმეტეს 14 მეტრისა. გასასვლელები ჩრდილო-სამხრეთით და დასავლეთ-აღმოსავლეთით უნდა ყოფილიყო გამჭოლი. სამხრეთის კარიბჭის ეგვტერის არქიტექტორი იყო ი. ი. დვორნიკოვი.
ვაჟთა რეალური კერძო სასწავლებელი

ვაჟთა რეალური კერძო სასწავლებელი — რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

მისამართი:რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, დონის როსტოვი, პირველი მაისის ქუჩა № 34.

ისტორია
სარქის არუთინის ძე იაგუბიანცი, ვის სახელსაც ატარებდა კერძო სასწავლებელი, იყო გეოგრაფიისა და ხაზვის მასწავლებელი. 1908 წელს მისი ფინანსებით გაიხსნა პირველი ვაჟთა საშუალო სასწავლო დაწესებულება ქალაქში. გახსნა გაიმართა 1908 წლის 14 სექტემბერს. ცერემონიას ესწრებოდნენ პედაგოგები, მოქალაქეები და პოლკოვნიკი ზვორკინი, დონის როსტოვის ქალაქისთავი. სასწავლებლის შენობა განთავსებული იყო ქალაქის ერთ-ერთი ეკლესიის გვერდით. იმასთან დაკავშირებით, რომ არსებობდა საიჯარო გადასახადი, სკოლის მშობლებმა მოსთხოვეს ქალაქის ხელისუფლებას თხოვნით, გამოეყოთ სუბსიდია, რათა ის დახარჯულიყო სკოლის საჭიროებებიდან გამომდინარე. ამ შუამდგომლობის პასუხად გამოიყო ყოველწკლიურად 5 000 რუბლი. მაგრამ სუბსიდია არ იქნებოდა მუდმივი, რადგან ქალაქის მმართველთა გეგმებში შედიოდა ვაჟთა გიმნაზიის გახსნა, რის შემდეგაც იაგუბიანცის სასწავლებელი დაფინანსებას ვეღარ მიიღებდა.

სარქის იაგუბიანცის კერძო სასწავლებელი თავდაპირველად სამკლასიანი იყო. 1912 წელს დაამატეს მეოთხე კლასი, რადგან სასწავლო დაწესებულებამ მიიღო რეალური სასწავლებლის სტატუსი. აქცენტი გააკეთეს უცხო ენების, ფიზიკის, ხაზვისა და ბუნებისმცოდნეობის სწავლებაზე. იაგუბიანცის სასწავლებლის დასრულების შემდეგ ახალგაზრდებს უფლება ჰქონდათ შესულიყვნენ უმაღლეს სამრეწველი, სავაჭრო და ტექნიკურ სასწავლო დაწესებულებებში. გიმნაზია გაიხსნა 1912 წელს და დაფინანსებაც შეწყდა. მოსწავლეებს პირველი კლასიდან მესამეს ჩათვლით უნდა გადაეხადათ 120 რუბლი, ხოლო მეოთხე კლასის მოსწავლეებს 150 რუბლი სწავლის ქირა. 1913 წელს მშობელთა კომიტეტმა გადაწყვიტა შეემცირებინათ სწავლის გადასახადი, რისთვისაც საჭირო იყო საკუთარი შენობა. იაგუბანცის ფინასები საკმარისი არ აღმოჩნდა საკუთარი შენობის ასაგებად. მოსწავლეთა მშობლებმა შეაგროვეს 1 500 რუბლი, თუმცა სახლის ასაშენებლად საჭირო იყო 10 000 რუბლი. ამიტომ მშენებლობის კომისიამ აიღო კრედიტი.

1913 წლის დასაწყისში ერთ-ერთმა მასწავლებელმა გამოაცხადა მოსწავლის დაკარგვა, ასეთი ფაქტები არ იყო იშვიათი სასწავლებელში. მან მოიწვია პედაგოგიური საბჭო, რომელმაც გამოავლინა დამნაშავე, მაგრამ არ გარიცხა იგი. კერძო სასწავლებლის მასწავლებლემა ამაში იაგუბიანცი დაადანაშაულეს და ამის შესახებ გაზეთში დაწერეს. მოსწავლეთა მშობლებმა უარყვეს აღნიშნული ფაქტი და დირექტორის მხარე დაიჭირეს. სასწავლებელმა გააგრძელა მუშაობა და მისი ახალი შენობა გაიხსნა 1913 წლის 10 ნოემბერს, რაც ბოლო სკანდალის გამო გაზეთებში არ გაშუქებულა. სკოლაში არ იყო საკმარისი პედაგოგები, ზოგიერთმა მოწვეულმა პედაგოგმა უარი თქვა მსგავს სამუშაოზე. გარკვეული დროის შემდეგ შენობაში მუშაობდა პოკროვსკის სახელობის № 8 საშუალო სკოლა, შემდეგ ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა № 2. 1980-იან წლებში სახლში განთავსებული იყო პროლეტარის რაიონის პიონერთა სახლი. საუკუნეში შენობაში მუშაობს სკოლისგარეშე მუშაობის ცენტრი.
ანა ჩოლოყაშვილი

ანა, შარმაზანის ასული ჩოლოყაშვილი (გ. 1716) — კახეთის დედოფალი, ერეკლე -ის მეუღლე.

მოხსენიებულია იმამყული-ხანის აკურის შეწირულობის განახლების 1708 წლის სიგელში.

ოჯახი
1677 წელს დაქორწინდა ერეკლე -ზე. 1678 წელს შეეძინა შვილი დავით (, იმამ ყული–ხანი), 1687 წელს ელენე (ელენე-ბეგუმ), 1690 წელს თეიმურაზ .
წერა-კითხვის საზოგადოების მოამბე

„წერა-კითხვის საზოგადოების მოამბე“ — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ყოველთვიური ჟურნალი. გამოვიდა 1910 წელს. გამომცემელი — საზოგადოების გამგეობა. გამოიცა მხოლოდ და გაერთიანებული ნომერი (იანვარ-თებერვალი). დაიბეჭდა საზოგადოების მუშაობის წლიური ანგარიში, საზოგადოების სხდომებისა და კრებების ოლქები.
მწვანე თეატრი (დონის როსტოვი)

მწვანე თეატრი — ღირსშესანიშნაობა და ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის როსტოვის დრამის თეატრის ნაწილი. მდებარეობს დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, დონის როსტოვი, თეატრის მოედანი № 1.

ისტორია
1957 წელს განხორციელდა მაქსიმ გორკის სახელობის თეატრის რეკონსტრუქცია, რომლის შედეგდაც გააფართოეს მაყურებელთა დარბაზი. 1960 წელს კი გააფართოეს საკონცერტო მოედანი არქიტექტორ ვ. რაზუმოვსკის პროექტის მიხედვით. ამის შემდეგ ნაგებობამ მიიღო სახელწოდება „მწვანე თეატრი“. დამატებული სცენის ტევადობა იყო 3 000 ადამიანი, ხოლო თავად მოედანი 300 კვადრატული მეტრით გაზარდეს. თეატრის დეკორაციის შესაქმნელად მოიწვიეს მოქანდაკეები მოსკოვიდან, სანქტ-პეტერბურგიდან და დონის როსტოვიდან. თეატრმა თავისი სახელწოდება მიიღო იმის გამო, რომ მის სიახლოვეს მდებარეობს ძალიან ბევრი ხე. 2000 წლის მონაცემებით შენობა ავარიული მდგომარეობაშია. მისი დაცვის სტატუსი დღემდე გაურკვეველია. კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების საოლქო რეესტრში იგი შეტანილია, როგორც ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის როსტოვის მაქსიმ გორკის სახელობის დრამის თეატრის ნაწილი, ხოლო რუსეთის ფედერაციის კულტურის სამინისტროს მონაცემებით, ეს ინფორმაცია რეალობას არ შეესაბამება.

2003 წელს შენობის რეკონსტრუქცია კვლავ არ დაწყებულა, სწორედ აღნიშნული სტატუსის გაურკვევლობის გამო. ჩანიშნული შემდეგი სარემონტო სამუშაოები უნდა გამართულიყო 2012 და 2013 წელს, მაგრამ არც ეს რესტავრაცია ჩატარებულა. 2016 წლის მონაცემებით რესტავრატორების გეგმაში შედის სასცენო მოედნის გაფართოება და სათვალთვალო ბორბალის დადგმა. 2017 წლის მონაცემებით შენობის რესტავრაციისათვის საჭიროა 110 მლნ რუსული რუბლი. ამჯერად ნაგებობა კვლავ ავარიულ მდგომარეობაშია.
ბარცანის შეწირულების დაწერილი დოდორქის ღმრთისმშობლისადმი

ბარცანის შეწირულების დაწერილი დოდორქის ღმრთისმშობლისადმი — ქართული ხელნაწერი საბუთი. დედანი დაკარგულია.

საბუთის აღწერა
პირი: სეა, 1449-1629; გადაწერილია დედნიდან სარგის კაკაბაძის მიერ საუკუნის დასაწყისში, 1 ფრ.; ს. კაკაბაძის მიხედვით, საბუთი შესრულებული ყოფილა ქაღალდზე. ზომა 87,5 25 სმ; განკვეთილობის ნიშანი: ორი წერტილი. ძველი საარქივო-სააღრიცხვო ნომერი №486.

საბუთი შესრულებულია უწიგნურად, ახლავს მრავალი გრამატიკულ-ორთოგრაფიული შეცდომა. საბუთს თარიღი არ უზის. ს. კაკაბაძე დედანს - საუკუნეებით ათარიღებდა.

ტექსტი
ოქტომბრის სახელობის პარკი

ოქტომბრის სახელობის პარკი — კულტურისა და დასვენების პარკი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვის ოქტომბრის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

ისტორია
ოქტომბრის სახელობის პარკი დაარსდა 1971 წელს 7,2 ჰექტარის ფართობზე მდინარე ტემერნიკის ნაპირზე, პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს სარბენი ბილიკი, სავარჯიშო ტრენაჟორები, სამაგიდო ჩოგბურთის სათამაშო მოედნები, ასევე მოედანი, რომელიც გამოიყენება სპორტის სხვადასხვა სახეობებისათის, მათ შორის კალათბურთის, ხელბურთისა თუ ფეხბურთისათვის. 2013 წელს, პარკის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე კანალიზაციის ორი ხაზის საგანგებო მდგომარეობის საკითხი უნდა გადაწყვეტილიყო. იგი იყო არასასიამვნო სუნის გარცელებისა და ტერიტორიის სანიტარული დაბიძურებს მიზეზი. იმავე წლის ზაფხულში ხელახლა უნდა ჩამოყალიბებულიყო ქსელი. მოახდინეს კულტურსა და დასვენების პარკის 56-ე არმიის ქუჩის მხრიდან არსებული მთავარი შესასვლელის კიბეების რესტავრაცია. გაზაფხულის სეზონზე ოქტომბრის სახელობის პარკის ტერიტორიაზე დარგეს 40 ხე, მათ შორის ისეთი სახეობები როგორიცაა ცირცელი, იასამანი, იელი, იფანი და სხვა.

ოქტომბრის სახელობის პარკი წარმოადგენს მოედანს, სადაც მიმდინარეობს კულტურულ-მასობრივი ღონისძიებები. აქ აღნიშნავენ დროშის დღეს, რუსეთის დღეს, გამარჯვების დღეს, ბავშვთა დაცვის დღეს და სხვა ღირსშესანიშნავ დღესასწაულებს. ზამთრის განმავლობაში კულტურისა და დასვენების პარკის ტერიტორიაზე იმართება საბავშვო საახალწლო დღესასწაულები.
კომკავშირის სკვერი

კომკავშირის სკვერი — სკვერი, გამწვანებული მასივი რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვის ოქტომბრის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

აღწერა
კომკავშირის სკვერი ტერიტორია შეიძლება დავყოთ დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ნაწილებად. კომკავშირის სკვერის დასავლეთი ნაწილის სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობდა მთელი 2013 წლის განმავლობაში. სავარაუდოდ, სამუშაოების ჩატარება უნდა მომხდარიყო იმ ადგილებში, სადაც აუცილებლობას წარმოადგენდა სკამების აღდგენა და დაზიანებული ელემენტების აღდგენა. სარემონტო სამუშაოების გეგმაში ასევე შედიოდა საბავშვო სათამაშო კომპლექსის „“-ის დაზიანებული ელემენტების გამოცვლა.

2012 წელს კომკავშირის სკვერში დაიდგა შადრევანი, რომელიც იყო დონის როსტოვის კეთილმოწყობისა და სატყეო მეურნეობის სამმართველოს ბალანსზე. სამუშაოები მისი სამუშაოების აღდგენისათვის უნდა დასრულებულიყო 2013 წლის აგვისტოს დასასრულს. კომკავშირის სკვერის აღმოსავლეთ ნაწილში აიგეგმა ისეთი მცენარეების გაშენება, როგორიცაა ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა ნერგები. ავტოსალონის შენობა, რომელიც განთავსებულია სკვერის ტერიტორიაზე, დაიკავა ბავშვთა ცენტრმა. 2013 წლის განმავლობაში უნდა მომხდარიყო გაზონებისა და სკვერის აღმოსავლეთი ნაწილის რეკონსტრუქცია.

2015 წელს დონის როსტოვის კომკავშირის სკვერრში გაავრცელეს უფასო -.

2017 წელს კომკავშირის პარკის ტერიტორიაზე გამართეს ხეების დარგვის აქცია, საერთო საქალაქო შაბათობის ფარგლებში.
სოლოდოვის წისქვილი

ვაჭარ სოლოდოვის წისქვილი — საუკუნის მესამე მეოთხედის სამრეწველო არქიტექტურის ძეგლი ქალაქ დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სოლოდოვის წისქვილი დღემდე არ არის შემორჩენილი.

ისტორია
წისქვილი ააშენეს 1870 წელს. ეს იყო იშვიათი მაგალითი ქალაქის არქიტექტურაში. წარმოდგენილი იყო ორსართულიანი ნაგებობის სახით, რომელიც სრულდებოდა კარვისებური სახურავით. ნაგებობის ფასადი გაფორმებული იყო ბათქაშის დეკორაციებით, როგორიც ახასიათებს ფსევდოგოთიკურსა და რენესანსის სტილებს. შენობის არქიტექტურულ-მხატვრული ფასადი ჩამოყალიბდა პირველ სართულზე. მასზე განთავსებული იყო პროფილირებული თამასები და მაღალი ნახევარწრიული არქივოლტები. სოლოდოვის წისქვილის მეორე სართულის ფანჯრები ნახევარწრიული სანდრიკებით სრულდებოდა, მათ ზემოთ მასიური დაკბილული ფრიზები გვხვდებოდა.

წისქვილი მოქმედებდა 1870 წლიდან ერთი ორთქლის მანქანის საშუალებით, რომელსაც 80 ცხენის ძალა ჰქონდა და წისქვილის შტატში ირიცხებოდა 48 თანამშრომელი. აქ მზადდებოდა 300 000 ფუთი ფქვილი ერთი თვის განმავლობაში. მოგვიანებით, 1875 წელს წისქვილი გადავიდა ივანე სტეფანეს ძე ივანოვიჩის კუთვნილებაში. თუმცა წყაროების არარსებობის გამო წისქვილი პირველად ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება 1885 წელს, ამ პერიოდისათვის იგი უკვე ვაჭართა ოჯახის, სოლოდოვების კუთვნილებაში იყო გადასული.
აზიური ჟაბირუ

აზიური ჟაბირუ — ფრინველი ყარყატისნაირთა რიგისა. ერთ-ერთია ორწევრიანი ნისკარტუნაგირა ჟაბირუების გვარიდან .

აღწერა
აზიური ჟარიბუს სხეულის სიგრძეა 130-150 სმ, ფრთის შლილი — 230 სმ-მდე. მისი თავი, კისერი და საფრენი ბუმბული შავი ფერისა, დანარჩენი ბუმბული — თეთრი. ნისკარტი ასევე შავია, გრძელი ფეხები კი ღია წითელი. ფრინველის სქესის მიხედვით განსხვავდება თვალი ფერი: დედლებს თვალი ყვითელი აქვთ, მამლებს — ყავისფერი. ბარტყები ტანზე შეფერილნი არიან ღია ყავისფერი ბუმბულით, ფეხებზე — მუქი ყავისფერით. ფრენის დროს ჟარიბუ თავის გრძელ კისერს წინ ჭიმავს.

აზიური ჟარიბუ მოიცავს ორ ქვესახეობას:
 
 

გავრცელება
აზიური ჟარიბუ ერთადერთი ყარყატისნაირია, რომელიც სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაშია გავრცელებული. ბინადრობს სამხრეთ ინდოეთიდან ვიეტნამამდე. მისი გავრცელების უკიდურესი სამხრეთი საზღვარი — სამხრეთი ავსტრალია.

გამრავლება
აზიური ჟაბირუები ბუდეს აკეთებენ და კვერცხს სდებენ ჭაობებში და წყალსატევების ნაპირებზე აზიისა და ავსტრალიის ტროპიკულ ზონაში. ამ პერიოდში ისინი მცირე კოლონიებად ცხოვრობენ. ბუდის დიამეტრი 2 მ-მდე აღწევს. დედალი მასში დებს 3-5 კვერცხს. ორივე მშობელი რიგრიგობით კრუხობს და კვებავს ბარტყებს.

კვება
ეს ფრინველები იკვებებიან თევზით, ბაყაყებით, დიდი მწერებით, იშვიათად — პატარა მღრღნელებითა და ფრინველებით და ხვლიკებით.

ხასიათი და ჩვეულებები
აზიურ ჟარიბუებს ახასიათებთ ცეკვის მსგავსი წარმოდგენები. მათი წყვილი დგება ერთმანეთის პირისპირ, შლიან ფრთებს და აფართხალებენ მის წვერებს სწრაფად, შემდეგ სულ უფრო წინ სწევენ თავებს, სანამ ერთმანეთს არ შეახებენ. ამის შემდგომ უკაკუნებენ ნისკარტებს და მიდიან. წარმოდგენა ვრცელდება დაახლოებით ერთი წუთი და იგი შეიძლება რამდენიმეჯერ განმეორდეს.

სტატუსი და კონსერვაცია
აზიური ჟარიბუ ფართოდაა განსახლებული და არ გამოირჩევა სიმჭიდროვით, რაც პოპულაციებს სრულფასოვან შეაფასებს აძნელებს. შრი-ლანკის საერთო პოპულაცია 50 ფრინველს ითვლის, იგი ასევე გაიშვიათდა ტაილანდში, მიანმარში, ლაოსსა და კამბოჯაში. სუნდალანდის რეგიონში აღნიშნული სახეობა სავარაუდოდ გადაშენდა. სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში თავმოყრილი მოსახლეობა დაახლოებით 1000 ფრინველზე ნაკლებია. 2011 წლის კვლევამ გამოავლინა, რომ პოპულაცია უტარ-პრადეშის შტატში სტაბილირდება, თუმცა შესაძლოა ფრინველთა რაოდენობის ზრდა შეაყოვნოს მშრალი წლების რაოდენობის მომატებამ ან მიწის გამოყენების შეცვლამ, რაც ამცირებს გამრავლებისუნარიან წყვილებს.

ავსტრალიის მოსახლეობა ოპტიმისტურად შეფასებულია დაახლოებით 20,000 ფრინველს, ხოლო უფრო კონსერვატიული შეფასებით დაახლოებით 10,000 ფრინველს მოიცავს. ეს სახეობა ითვლება გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფად (პირველ რიგში წყლის ჰაბიტატის დაბინძურების, მისი ამოშრობის, ელექტრო სადენებთან შეჯახების, გადაჭარბებული რაოდენობის თევზის ჭერის, ნადირობის და ბუდობის ადგილებში ადამიანთა შეჭრის გამო).