iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აპოელა ედელი

აპოელა ედელი (; დ. 17 ივნისი, 1986, იაუნდე, კამერუნი) — სომხეთში დაბადებული კამერუნელი კარიერადასრულებული პროფესიონალი ფეხბურთელი. იგი 2005-2006 წლების სეზონში თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.

საკლუბო კარიერა
აპოელა ედელი დაიბადა 1986 წლის 17 ივნისს, იაუნდეში, კამერუნში, ხოლო 2002 წელს საცხოვრებლად სომხეთში გადავიდა. 2003 წელს მან კონტრაქტი პიუნიკთან გააფორმა. 2005 წელს აპოელა ედელი კარლ ლომბესთან ერთად კლუბ რაპიდს შეუერთდა: მან წინა კლუბთან კონტრაქტი სეზონის განმავლობაში გაწყვიტა. პიუნიკმა აღნიშნული საქმე ფიფას დავის გადამწყვეტ კომიტეტს წარუდგინა. 2007 წლის 4 აპრილს შესაბამისმა დეპარტამენტმა გადაწყვეტილება მიიღო და ეს გადაწყვეტილება მხარეებს 3 აგვისტოს გადაუგზავნა; გადაწყვეტილების თანახმად ედელს პიუნიკისთვის 15,000$ უნდა გადაეხადა.

რაპიდიდან წასვლის შემდეგ, იგი თავისუფალი აგენტის სტატუსით, უფასოდ, აიყვანა კლუბმა პარი სენ-ჟერმენმა. კლუბთან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ, იგი გახდა კლუბის მეორე მეკარე მაიკლ ლანდარეის, ჯერმ ალონზოსა და გრეგორი კოუპეტს შორის. 2017 წლის 16 ნოემბერს, მან საკუთარი პირველი თამაში ჩაატარა პარი სენ-ჟერმენში (გვინეას წინააღმდეგ); ლორის არნაუდის ტრავმის მიღების შემდეგ, იგი არა როგორც მეკარე, არამედ როგორც ფორვარდი ჩაერთო თამაშში. კლუბში ჩატარებულ მეორე სეზონში, შედგა მისი დებიუტი საფრანგეთის საფეხბურთო თასზე, ნანსის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში; თამაში პარი სენ-ჟერმენმა ანგარიშით 2-1 მოიგო. მისი დებიუტი აგრეთვე შედგა უეფა თასზეც (ვოლფსბურგის წინააღმდეგ). ლე გეანის ზედამხედველობის ქვეშ, იგი მხოლოდ 4-ჯერ გამოჩნდა. ლე გეანის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ მის ადგილზე დაინიშნა ანტონ კომბაური. ანტონ კომბაურის ზედამხედველობის ქვეშ, ედელს მიეცა მეტი სათამაშო დრო; 2009 წლის 28 ნოემბერს, გრეგორ კუპეტის ტრავმის მიღების შემდეგ, იგი გუნდის პირველ მეკარედ იქცა. 2009 წლის 16 დეკემბერს შედგა მისი დებიუტი ლიგაზე; აღნიშნულ შეხვედრაში პარი სენ-ჟერმენი ლანსის დაუპირისპირდა და თამაში ფრედ, 1:1 დასრულდა. კუპეტის ტრავმის მოშუშების შემდეგ, იგი კვლავ მეორე მეკარე გახდა, თუმცა სეზონის დასაწყისში კუპერის მიერ ნაჩვენები ცუდი თამაშის გამო, მან პირველობა კვლავ დაიბრუნა. 2010 წლის 29 ნოემბერს, ედელმა შეცდომა დაუშვა ლიონის წინააღმდეგ გამართულ მატჩში და ამით კლუბმა ლიგა პირველის ცხრილის სათავეში მოქცევის შანსი დაკარგა.

საერთაშორისო კარიერა
ედელს, რომელიც კამერუნში დაიბადა და გაიზარდა, ორმაგი ეროვნება აქვს; მან ფრანგი მწვრთნელის, ბერნარ კასონის ხელმძღვანელობით, სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში თამაში გადაწყვიტა.
ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი

ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი ასევე ცნობილი, როგორც ეღიშე ჩარენცის სახლ-მუზეუმი (; ' -') — სომეხი პოეტის, მწერლისა და საზოგადოებრივი მოღვაწის, ეღიშე ჩარენცის (1897-1937) სახლ-მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევანში.

ისტორია
სახლი, რომელშიც ეღიშე ჩარენცი 1935 წლიდან 1937 წლამდე ცხოვრობდა 1964 წლის 8 თებერვალს, სომხეთის მინისტრთა საბჭოს ბრძანებით ჩერენცის მემორიალურ მუზეუმად გადაკეთდა. მუზეუმის დირექტორად ნვარდ ბაღდასარიანი დაინიშნა. მუზეუმის დაარსებას მხარს უჭერდნენ და აქტიურად იყვნენ ჩართულნი პოეტის ქალიშვილები: არპენიკი და ანაჰეტი. 1975 წლის 10 იანვარს ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა.

1987 წელს, ეღიშე ჩარენცის დაბადებიდან 90 წლისთავზე კარენ დემირჭიანის მხარდაჭერით მუზეუმის სივრცე გაფართოვდა და ბინაში ბევრი რამ შეიცვალა. ამჟამად მუზეუმი 623.3 მ² ფართობს იკავებს. მუზეუმი სამ დარბაზს მოიცავს: დარბაზი , რომელშიც ავტორის ადრეული პერიოდის (1897-1918) ნიმუშებია გამოფენილი, დარბაზი , რომელშიც ავტორის მოღვაწეობის შუა პერიოდის (1918-1927) ნიმუშებია წარმოდგენილი და დარბაზი , სადაც ავტორის მოღვაწეობის გვიანი პერიოდის (1928-1937) ნიმუშებია დაცული.

კოლექციები
ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი პოეტის ცხოვრების, მისი ლიტერატურული, კულტურული და სოციალურ-პოლიტიკური მოღვაწეობის საკვლევი ცენტრია. მუზეუმში პოეტის რელიქვიები: მისი პირადი ნივთები, ხელნაწერები, დოკუმენტები, წიგნები, ფოტოები და სხვა ნიმუშებია გამოფენილი. მუზეუმის ყველაზე ძვირფასი ნაწილი მემორიალური სახლია, სადაც ყველაფერი ისეა შემონახული,რ ოგორც ავტორის სიცოცხლეში იყო.

მემორიალური სახლი ელეგანტურადაა მოწყობილი. მისი სტილი დასავლურ და აღმოსავლურ ელემენტებს აერთიანებს: -ის ფირმის პიანინო, საბეჭდი მანქანა, წითელი ხის ავეჯი, მამისგან მემკვიდრეობით მიღებული ხალიჩები, ოსმალური, ჩინური პანელები, სპილოს ძვლისგან და ბრიჯნაოსგან დამზადებული ბუდას ქანდაკებების კოლექციები, ლეონარდო და ვინჩისა და ფრა ანჯელიკოს რეპროდუქციები და ა.შ.

პირადი ბიბლიოთეკა
მემორიალური სახლის ნაწილია ჩარენცის პირადი ბიბლიოთეკა. არპენიკ ჩარენცის თქმით, 1930-იანი წლების ბოლოსთვის ბიბლიოთეკა 6000-მდე წიგნისგან შედგებოდა, თუმცა პოეტის დაპატიმრების შემდეგ წიგნების დიდი ნაწილი განადგურდა. დღეისთვის ბიბლიოთეკაში 1452 წიგნია, რომლებიც სხვადასხვა ენაზეა შესრულებული და ხელოვნების, რელიგიისა და სხვა სფეროებს ეხება. ეღიშე ჩარენცს სომეხი მწერლების: მოვსეს ხორენაცის, ფავსტოს ბუზანდის, გრიგორ ნარეკაცის, ნაჰაპეტ ქუჩაკის, ნერსეს შნორალის, საიათნოვას, არაქელ ბაბახანიანის, ჰოვანეს თუმანიანის, ვაჰან ტერიანის, ავეტიქ ისააკიანისა და მისაქ მეწარენცის უნიკალური კოლექციები ჰქონდა. ძველი ბერძნულის, ევროპული და რუსული ლიტერატურის, ასევე ძველი აღმოსავლური ხელოვნებისა და ლიტერატურის ღრმად შესწავლის გამო, ჩარენცის მარკუს ავრელიუსის, მარსელ პრუსტის, ლუიჯი პირანდელოს, ოსვალდ შპენგლერის, რაბინდრანათ თაგორისა და სხვათა კოლექციებიც ჰქონდა. კოლექციებს შორის განსაკუთრებული ღირებულება აქვს 1907-1916 წლებში რუსეთის იმპერიის პერიოდული გამოცემის „ოქროს წლები“ 25 ტომს.
ართავაზდ კარამიანი

ართავაზდ კარამიანი (, აგრეთვე ცნობილი როგორც არტიომ კარამიანი; დ. 14 ნოემბერი, 1979, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — კარიერადასრულებული სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით იყო მარცხენა ნახევარმცველი/მარცხენა მცველი. იგი თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. ართავაზდი არის აგრეთვე ფეხბურთელი, არმან კარამიანის ტყუპი ძმა.

საკლუბო კარიერა
ართავაზდ კარამიანმა პროფესიონალური ფეხბურთის თამაში 1996 წელს დაიწყო. ამ წელს, ის და მისი ძმა არმან კარამიანი საფეხბურთო კლუბ არაბკირს შეუერთდნენ. 1997 წელს ძმები სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ პიუნიკს შეუერთდნენ. ართავაზის პიუნიკში ყოფნის დროს კლუბმა მოიგო: სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა (2001, 2002), სომხეთის თასი (2002) და სომხეთის სუპერთასი (1997, 2002). 1999 წელს ორივე ძმა კილიკიაში გადავიდა, ხოლო 2002 წელს კვლავ პიუნიკში დაბრუნდნენ. 2003 წელს ორივე მათგანმა კონტრაქტი გააფორმა საბერძნეთის ფეხბურთის ლიგის კლუბ პანაჩაიკის. 2003 წლიდან 2004 წლამდე, ტყუპები თამაშბდნენ უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ არსენალ-კიევში. 2004 წელს ორივე მათგანი შეუერთდა ლიგა პირველი კლუბ რაპიდს. ართავაზდი კლუბში მთელი სეზონი დარჩა, ხოლო არმანმა ეს სეზონი გამოტოვა. ართავაზდის კლუბში თამაშის პერიოდში, რაპიდი გახდა 2005-2006 წლების დივიზია--ს ჩემპიონატის ფინალისტი და მოიგო 2005-2006 და 2006-2007 წლების „კუბიკ რუმინი“. კლუბი აგრეთვე გავიდა 2005-2006 წლების ეურო თასის მეოთხედფინალში. 2007 წელს ორივე ძმა კლუბ რიმაშოარას შეუერთდა. მომდევნო სეზონში, კლუბი იყო 2008-2009 წლების ლიგა პირველის ჩემპიონატის ფინალისტი.

საერთაშორისო კარიერა
ართავაზდ კარამიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 2000 წლის 9 იანვარს, გვატემალას წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში, რომელიც ფრედ, ანგარიშით 1:1 დასრულდა. ამის შემდგომ მან 10 წლის განმავლობაში 50 თამაშში მიიღო მონაწილეობა და გაიტანა 2 გოლი. 2010 წელს, მან ეროვნული ნაკრები დატოვა.

თამაშის სტილი
მის მთავარ უპრატესობებს წარმოადგენს მისი სისწრაფე და თავისუფალი დარტყმები.

პირადი ცხოვრება
ართავაზდი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი.

ართავაზდს ჰყავს ტყუპი ძმა, არმან კარამიანი, რომელიც აგრეთვე პროფესიონალი ფეხბურთელია; ძმებს თითმის მთელი კარიერა ერთად აქვთ გატარებული.

2014 წელს, მან ძმასთან ერთად რუმინეთის მოქალაქეობა მიიღო. ისინი ცოლებთან და შვილებთანერთად რუმინეთში ცხოვრობენ.
სოჭის ავტოდრომი

სოჭის ავტოდრომი — ადრე ცნობილი, როგორც სოჭის საერთაშორისო სარბოლო წრე და სოჭის ოლიმპიური პარკის სარბოლო წრე — 5 848 კმ-ის სიგრძის ფორმულა 1-ის მუდმივი სარბოლო ტრასა, რომელიც მდებარეობს შავი ზღვის საკურორტო ქალაქ სოჭში, რუსეთის ფედერაციული სუბიექტის, კრასნოდარის მხარეში.

სოჭის სარბოლო წრე პეკინის ოლიმპიური მწვანე სარბოლო წრისა და სიდნეის ოლიმპიური პარკის სარბოლო წრის მსგავსია იმით, რომ ყოფილ ოლიმპიურ კომპლექსს გარს არტყამს, ამ შემთხვევაში, სოჭის ოლიმპიურ პარკს, რომელმა 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებს უმასპინძლა. 2014 წელს ამ სარბოლო წრეზე რუსეთის გრანპრის მსოფლიო ჩემპიონატის ინაუგურაცია გაიმართა.

2015 წელს სოჭის ავტოდრომზე -ის საერთაშორისო სერიის რბოლა გაიმართა, რომლის მხარდამჭერიც -ის რუსეთის სერია და 4 ჩემპიონატი იყო.

განვითარება
თავდაპირველად საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი დათანხმდა იმას, რომ ტრასის მშენებლობა 2015 წლამდე გადადებულიყო, თუკი ზამთრის ოლიმპიური თამაშების მზადების პროცესი ხელს შეუშლიდა, რადგანაც თამაშები დროულად და უწყვეტად უნდა ჩატარებულიყო. 2011 წლის ოქტომბერში რუსეთის მთავრობამ სარბოლო წრის ასაშენებლად 195.4 მილიონი აშშ დოლარი გამოყო.

სოჭის ოლიმპიური პარკის სარბოლო წრის მშენებლობით საბოლოოდ დასრულდა რუსეთის გრანპრის ოცდაათწლიანი კამპანია, რომელიც ჯერ კიდევ 1983 წელს „საბჭოთა კავშირის გრანპრის“ იდეით დაიწყო, თუმცა „ბიუროკრატიული მიზეზების“ გამო რამდენიმე უშედეგო ცდის შემდეგ გაუქმდა.

სარბოლო წრემ ავტომობილების საერთაშორისო ორგანიზაციისგან საბოლოო თანხმობა 2014 წლის აგვისტოში მიიღო.

სარბოლო წრე
5 848 კმ-იანი საბროლო წრე ფორმულა ერთში რიგით მეოთხე ყველაზე გრძელი სარბოლო წრეა ბელგიის --ის, ბაქოს სარბოლო წრის (აზერბაიჯანი) და სილვერსტოუნის წრის (გაერთიანებული სამეფო) შემდეგ. სარბოლო წრე აგებულია სოჭის ოლიმპიური პარკის ირგვლივ, სადაც 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშებისთვის ყინულის ჰოკეის, სწრაფი სრიალის, ფიგურული სრიალისა და სხვა სახეობების არენები აიგო. სარბოლო წრე გარს აკრავს ოლიმპიურ სტადიონს „ფიშტი“, სადაც 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გახსნისა და დახურვის ცერემონიები გაიმართა.

სარბოლო წრე გერმანელმა არქიტექტორმა, ჰერმან ტილკემ დააპროექტა. ტრასა ოლიმპიური პარკის ჩრდილოეთ ფერდობზე, რკინიგზის სადგურის გვერდით იწყება და სამხრეთ-დასავლეთით შავი ზღვისკენ მიუყვება. ტრასა ჩაუვლის სოჭის მედალთა პლაზას (ოლიმპიური მედლებით დაჯილდოების პოდიუმი), შემდეგ წრეს არტყამს პლაზას საათის ისრის საპირისპირო მიმართულებით და სამჯერ უვლის გარს ყინულის სასახლეს „დიდი“. მოსახვევების შემდეგ სარბოლო წრე ჩრდილოეთით, ოლიმპიური პარკის საზღვრისკენ, ოლიმპიური სოფელის ზემოთ და ადლერ-არენისკენ მიემართება.
კაგაიან-დე-ორო

კაგაიან-დე-ორო — ქალაქი ფილიპინების კუნძულ მინდანაოზე, მის ჩრდილოეთ ნაწილში. აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა — 568 283 ადამიანი (2010 წლის შეფასება).

გეოგრაფია
ქალაქი კაგაიან-დე-ორო მდებარეობს ფილიპინების სამხრეთით, კუნძულ მინდანაოს ჩრდილოეთ ნაწილში, მაკაჯალარის ყურის ნაპირზე. სამხრეთიდან ესაზღვრება ბუკიდნონის პროვინცია და ჩრდილოეთი ლანაო, აღმოსავლეთიდან — ქალაქი ტაგოლოანი, დასავლეთიდან — ქალაქი ოპოლი.

ისტორია
ქალაქის ტერიტორიაზე პირველი დასახლების კვალი ჩნდება ძვ. წ. 337 წელს. ქრისტიანებსა და მუსულმანებს შორის დაპირისპირება რეგიონში გაგრძელდა კიდევ 250 წელი.

1738 წელს ესპანელებმა საბოლოოდ დაამყარეს თავიანთი ხელისუფლება ქალაქის ტერიტორიაზე. 1818 წელს მისამისმა მიიღო პროვინციის სტატუსი და მისი ოთხიდან ერთ-ერთი ოლქი გახდა პარტიდოს-დე-კაგაიანი და ლურდესის სკოლა. 1950 წელს ფილიპინების დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ პრეზიდენტმა ელპიდიო კირინომ კაგაიანს მიანიჭა ქალაქის სტატუსი. მსხვერპლთა რიცხვა 580 ადამიანს მიაღწია.

მოსახლეობა
ქალაქი საუკუნეში სწრაფად იზრდება. 2000 წელს მისი მოსახლეობა შეადგენდა 389 718 კაცს, ხოლო 2010 წლის შეფასებით — 568 283 ადამიანი იყო.

ეკონომიკა
თანამედროვე კაგაიან-დე-ორო ხასიათდება ისეთი მახასიათებლით, როგორიცაა მოსახლეობის სწრაფი ზრდა. ქალაქის ეკონომიკური საფუძველი მოიცავს: სოფლის მეურნეობის კულტურებსა და ტურიზმს. ქალაქში კარგადაა განვითარებული ინფრასტრუქტურა. ქალაქის შემოგარენში მოჰყავთ ბრინჯი და სიმინდი. ქალაქში დარეგისტრირებულია 30 000 მანქანა. ქალაქში არის ნავსადგური, საიდანაც სრულდება საზღვაო რეისები ხუთი მიმართულებით. ქალაქშია ასევე აეროპორტი.
ელიზავეტპოლის მაზრა

განჯის მაზრა ან ელიზავეტპოლის მაზრა — რუსეთის იმპერიის, შემდეგ კი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ელიზავეტპოლის გუბერნიის ერთ-ერთი მაზრა (ადმინისტრაციული ერთეული), რეგიონი მდებარეობდა კავკასიაში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრი 1840 წლიდან იყო ელიზავეტპოლი (დღევანდელი განჯა), ვიდრე 1929 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების მიერ არ იქნა ოფიციალურად გაუქმებული.

გეოგრაგია
ელიზავეტპოლის მაზრა მდებარეობდა ელიზავეტპოლის გუბერნიის ჩრდილოეთ ნაწილში, რეგიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა ტფილისის გუბერნია, დასავლეთით ყაზახის უეზდი, აღმოსავლეთით არეშის მაზრა, ხოლო სამხრეთის მხრიდან კი ჯავანშირის მაზრა. მაზრას ცენტრი იყო ქალაქი ელისაბედპოლი. უეზდის მთლიანი ტერიტორია 7 695,7 კვადრატულ მეტრს შეადგენდა და დაყოფილი იყო ორ ნაწილად ესენი იყო: ჩრდილო - აღმოსავლეთის დაბლობიანი სტეპები, რომლებსაც რწყავდნენ მდინარე მტკვრისა და მისი შენაკადების საშუალებით, ხოლო მეორე ნაწილს მიეკუთვნებოდა სამხრეთ-დასავლეთ მთიანი ნაწილი, რომელიც მდებარეობდა მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს მხარეს. მტკვრისა და ალაზნის მიერ გაყოფილი დაბლობიანი ნაწილები არ იყო ტყით დაფარული, ვინაიდან ნაკლებად ნაყოფიერი ტერიტორია იყო და იშვიათად გამოიყენებოდა მიწათმოქმედებისთვის. უეზდის მთიანი ტერიტორია გადაჭიმული იყო სევანის ტბამდე.

დემოგრაფია
1897 წელს ჩატარებული აღწერის თანახმად, უეზდის მთლიანი მოსახლეობა შეადგენდა 162 788 ადამიანს, აქედან 103 970 იყო აზერბაიჯანელი, 43 040 სომეხი, 10 428 - რუსი, 3 086 - გერმანელი, 622 - ქართველი და სხვა უმცირესობები. მოსახლეობა ძირითადად სოფლის მეურნეობით იყო დაკავებული, თუმცა ასევე ეწეოდნენ მებაღეობას, მეღვინეობას, მევენახეობას. ძირითადად მოჰყავდათ სიმინდი და ბრინჯი. აზერბაიჯანში ღვინის წარმოება მეტწილად მიმდინარეობდა ქალაქ ელიზაბედპოლში და გერმანელებით დასახლებულ ქალაქ ელენდორფში, სადაც ყოველწლიურად 450 000 ბოთლი ღვინო იწარმოებოდა. 1890 წელს რეგიონში დაარსდა 107 ქარხანა, სადაც მომუშავე პირთა საერთო რაოდენობა 1 136 ადამიანს შეადგენდა. აქვე მდებარეობდა ორი სპილენძის ქარხანა, სადაც იწარმოებოდა სპილენძის 84% მთელ კავკასიაში.
არეშის მაზრა

არეშის მაზრა — იყო რუსეთის იმპერიის, შემდეგ კი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ელიზავეტპოლის გუბერნიის ერთ-ერთი უეზდი (ადმინისტრაციული ერთეული), რეგიონი მდებარეობდა კავკასიაში, ხოლო მისი ადმინისტრაციული ცენტრი 1874 წლიდან იყო ქალაქი აღდაში, საბჭოთა ხელისუფლების მიერ 1929 წლის ოფიციალურ გაუქმებამდე.

გეოგრაგია
არეშის მაზრა მდებარეობდა ელიზავეტპოლის გუბერნიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე მტკვრის ნაპირებზე, აღმოსავლეთ მხრიდან ესაზღვრებოდა ბაქოს გუბერნია, ჩრდილოეთიდან შახის მაზრა, დასავლეთითიდან ელისაბედპოლის უეზდი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან კი შუშის მაზრა. რეგიონის მთლიანი ტერიტორიის ფართობი 2 822,9 კვადრატულ მეტრს მოიცავდა. მისი ტერიტორია ძირითადად შედგებოდა დაბლობებისგან. მაზრას ადმინისტრაციული ცენტრი ჯერ აშაგი-უჩქოვაშში, შემდეგ კი აღდაშში მდებარეობდა, რომელიც ითვლებოდა უდიდეს ბამბის სავაჭრო ცენტრად მთელს ამიერკავკასიის დაბლობებს შორის.

ისტორია
არეშის უეზდის ტერიტორია მდებარეობდა მდინარე ტურიანის აუზის მიდამოებში. ტერიტორიას შუა საუკუნეებში არეშს ეძახდნენ და იყო შირვანის პროვინციის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი, რომელიც მნიშვნელოვნად შესუსტდა ოსმალეთ - სეფიანთა განმეორებადი ომების შედეგად, საბოლოოდ კი რეგიონი დაიმორჩილა შაქის სახანომ 1750-იან წლებში. რუსული მმართველობის დამყარების შემდეგ, არეში ბაქოს გუბერნიის შაქის უეზდის ნაწილი იყო. 1874 წელს ტერიტორია გადავიდა ახლადშექმნილ ელიზავეტპოლის გუბერნიის შემადგენლობაში. იგი საბოლოოდ გააუქმა 1929 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ და მის ადგილას შეიქმნა 1930 წელს ახალი აღდაშის რაიონი.

დემოგრაფია
1897 წელს ჩატარებული აღწერის თანახმად, რეგიონის მთლიანი მოსახლეობა 67 277 ადამიანს შეადგენდა, აქედან 47 133 იყო აზერბაიჯანელი, 13 822 იყო სომეხი, 162 - რუსი და სხვა უმცირესობები. კავკასიის კალენდრის მიხედვით (1917 წლის მონაცემები), მაზრაში სულ ცხოვრობდა 99 400 ადამიანი; აქედან 53 144 (მთლიანი მოსახლეობის 53 46%) კაცი იყო, ხოლო 46 256 კი ქალი (მთლიანი მოსახლეობის 46,54%). მოსახლეობა ძირითადად სოფლის მეურნეობით და მებაღეობით იყო დაკავებული. ზაფხულის პერიოდში სეზონურად მათ პირუტყვი მთებში მიჰყავდნენ და მხოლოდ სექტემბერში ბრუნდებოდნენ უკან. მატყლის წარმოებამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა არეშის უეზდის ეკონომიკაში.
არტაკ ალექსანიანი

არტაკ ალექსანიანი (; დ. 10 მარტი, 1991, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით მცველი/ნახევარმცველი. იგი ამჟამად თამაშობს სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ არარატი ერევანსა და სოხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. მას ასევე აქვს რუსეთის მოქალაქეობა.

საკლუბო კარიერა
ორი წლის ასაკში არტაკი და მისი ოჯახი საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდნენ. ალექსანიანმა ფეხბურთის თამაში 9 წლის ასაკში დაიწყო. მისი პირველი საფეხბურთო სკოლა იყო სპარტაკი მოსკოვი.

2009 წლის იანვარში მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ პიუნიკ ერევანთან. მოედანზე იგი პერიოდულად თამაშობდა. პიუნიკის შემადგენლობაში შედგა მისი დებიუტი 2009-2010 წლის ჩემპიონთა ლიგაზე. კლუბი საშინაო კედლებში, 2009 წლის 14 ივლისს, დინამო ზაგრებს დაუპირისპირდა. ალექსანიანი თამაშში სათადარიგოთა სკამიდან 68-ე წუთზე შემოვიდა.

დეკემბერში მისი კონტრაქტი პიუნიკთან დასრულდა. რამდენიმე კლუბთან მოლაპარაკების შემდეგ, იანვარში მან კონტრაქტი გააფორმა რუსეთის ეროვნული საფეხბრთო ლიგის კლუბ ურალთან. გაფორმებული კონტრაქტი ერთწლიანი იყო.

ურალის პირველ გუნდში უთამაშებლობის გამო მან გადაწყვიტა კლუბი შეეცვალა. 2011 წლის იანვარში ჩავიდა მორდოვიას სარანკში მდებარე ბანაკში და დაიწყო მათი მომზადება. თუმცა, მცირე დროის შემდეგ, ალექსანიანი ჩავიდა ერევანში და კვიპროსში მდებარე ბანაკში პიუნიკთან ერთად დაიწყო ვარჯიში. ამის შემდგომ ორივე მხარის შეთანხმებით ერთწლიანი კონტრაქტი გაფორმდა, თუმცა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე ეს კონტრაქტი მალევე შეწყდა.

31 აგვისტოს კლუბ ხიმკის პრეზიდენტმა არტაკ ალექსანიანი საკუთარ შემადგენლობაში წარადგინა. მან კლუბთან ხელშეკრულება გააფორმა, რომელიც 2012 წლამდე გაგრძელდა. ივნისის ბოლო პერიოდში, არტაკ ალექსანიანმა არტურ იედგარიანთან და ედგარ ტატოიანთან ერთად კლუბი დატოვა. თუმცა, ივლისის ბოლოს, იგი კვლავ დაბრუნდა კლუბში და ახალი კონტრაქტი გააფორმა.

საერთაშორისო კარიერა
2011 წლის 9 თებერვალს შედგა არტაკ ალექსანიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში; აღნიშნულ მატჩში ამხანაგურ შეხვედრაში სომხეთის ნაკრები საქართველოს ნაკრებს დაუპირისპირდა. იგი თამაშში სათადარიგოთა სკამიდან ჩაერთო: 85-ე წუთზე შეცვალა ედგარ მანუჩარიანი.

პირადი ცხოვრება
არტაკის დედას ჰქვია ნუნე, ხოლო მამას ლევონი. აგრეთვე მას ჰყავს უმცროსი ძმა არტური.

მისი აგენტია ვალერი ალექსანიან ოგანეშიანი.

მიღწევები
არტაკ ალქსანიანის კარიერული მიღწევები შემდეგნაირია: იგი არის სომხეთის პრემიერლიგის ჩემპიონი (2009), სომხეთის პრემიელ ლიგის მეორეადგილოსანი (2011), სომხეთის თასის მფლობელი(2009), სომხეთის სუპერთასის მეორეადგილოსანი.
მაურო გევგეოზიანი

მაურო გევგეოზიანო (; დ. 10 მაისი, 1986, მონტევიდეო, ურუგვაი) — სომეხი-ურუგვაელი ფეხბურთელი. პოზიციით თავდამსხმელი. იგი 2014 წელს თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. ამჟამად თამაშობს კლუბ ატლეტიკო ტემპერლეიში.

საკლუბო კარიერა
მონტევიდოში დაბადებულმა მაურო გევგეოზიანმა პროფესიონალური საფეხბურთო კარიერა კლუბ ფენიქს მონტევიდოში დაიწყო. ამ კლუბში იგი გახდა -ს ბომბარდირი და კლუბთან ერთად ურუგვაის მეორე დივიზიონის ჩემპიონი. სომხეთის კლუბ პიუნიკ ერევანში მცირე დროით (2007) ყოფნისას მან მოიგო 2007 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა. შემდგომ, 2008 წელს, იგი დაბურნდა ფენიქსში და საკუთარი თავი წარმოაჩინა, როგორც მეორე დივიზიონის ერთ-ერთი მთავარი ბომბარდირი. ასეთმა თამაშმა იგი 2009 წლის ჩილეს პირემერა დივიზიონის დასრულებისას, მიიყვანა ჩილეს კლუბ „ევერტონი ვინია-დელ-მარში“. ტრავმის მიუხედავად, მან მაინც მოახერხა „პლეი-ოფ“-ში შესვლა. 2010 წელს გევგეოზიანი იყო კლუბის ძირითადი ბომბარდირი.

2011 წელს იგი შეუერთდა კლუბ პენაროლის, რომელთან ერთადაც მოიგო 2011-12 წლების ურუგვაის პრიმერა დივიზიონის სეზონი. იგი ბომბარდირების სიაში, 7 გოლით, მე-10 ადგილზე იყო. ამის მიუხედავად, იგი მოედანზე მცირე დროს იღებდა. აქედან გამომდინარე, კვლავ დაბრუნდა ფენიქსში 2012 წელს და კვლავ გახდა გუნდის მნიშვნელოვანი ბომბარდირი; აღსანიშნავია პერაროლთან გამართული შეხვედრა, რომლის წინააღმდეგაც 2 თამაშში 3 გოლი გაიტანა.

2013 წლის იანვარში, იგი გაყიდეს პარაგვაის კლუბ ლიბერტადში. კლუბში მისი დებიუტი შედგა 2013 წლის 11 თებერვალს, პარაგვაის პრიმერა დივიზიონის ეგიდით გამართულ შეხვედრაში, რომელშიც ლიბერტადი გუარანის დაუპირისპირდა.

საერთაშორისო კარიერა
სპეკულაცია, იმის შესახებ რომ მაურო გევგეოზიანი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს შეუერთდებოდა 2012 წლის ნოემბერში დაიწყო. მთავარმა მწვრთნელმა ვარდა მინასიანმა სატელევიზიო ინტერვიუს დროს თქვა რომ გევგეოზიანის მოწვევა სურდა; თავად გევგეოზიანი ამ ფაქტს სიხარულით შეხვდა და თქვა, რომ თუ იგი სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში ითამაშებდა ეს მისთვის და მისი ოჯახისთვის დიდად სასიხარულო იქნებოდა.

პირადი ცხოვრება
გევგეოზიანი დაიბადა სომხეურ ოჯახში, ურუგვაიში. მიუხედავად იმისა, რომ პერუელმა გულშემატკივრებმა მას სხვა ზედმეტსახელი დაარქვეს, მას მისი თანაგონდელეები მოიხსენიებენ როგორც . გევგეოზიანი პირადად ამაყობს საკუთარი მეტსახელით.
ჯავადის სახანო

ჯავადის სახანო — თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარე ყოფილი სახანო, რომლის დადაქალაქიც იყო ჯავადი. რეგიონი ჯავადიდან ვრცელდებოდა მდინარე მტკვრის სამხრეთ-დასავლეთით და მდინარე არაქსის აღმოსავლეთით. მას ესაზღვრებოდა შამახის სახანო (ჩრდილოეთ მხარეს), ყარაბაღის სახანო (დასავლეთით), ყარადაღის სახანო (სამხრეთ-დასავლეთი), თალიშის სახანო (სამხრეთიდან) და სალიანის სასულთნო (აღმოსავლეთ მხრიდან).

რეგიონი ჩამოყალიბდა საუკუნის შუა პერიოდში იმ ტერიტორიაზე, სადაც ერთმანეთს ხვდება მდინარეები მტკვარი და არაქსი. 1768 წელს რეგიონი იყო ყუბის სახანოს მმართველობის ქვეშ. ეს ტერიტორიები 1805 წელს ანექსირებული იქნა რუსეთის იმპერიის მიერ.

ცუციევის ატლასში სახანო ნაჩვენებია 1763-1785 წლის რუკაზე. 1791-1801 წლების რუკაზე მისი ტერიტორია უკვე შირვანის სახანოს ნაწილია, ხოლო სამხრეთით მდებარე ზოგიერთი ნაწილი კი თალიშს ეკუთვნის.

ისტორია
1768 წელს ჯავად ტალეჰ ჰასან ხანმა ნებაყოფლობით მიიღო ყუბის სახანოს დამოუკიდებლობა. ამასთან, სახანოს ძალა კონცენტრირებული იყო ჯავადში.

ამ მოვლენამ, ყუბის სახანოს ტერიტორიის გაფართოებასთან ერთად, ასევე გავლენა მოახდინა მისი მოსახლეობის დინამიკაზე. ისტორიული წყაროები აღნიშნავენ, რომ ჯავადის სახანოს ნებაყოფლობითი კავშირი ყუბის სახანოსთან დადებით გავლენას ახდენდა მისი მოსახლეობის რაოდენობასა და ხარისხზე. მუღანის მოსახლეობამ შეძლო სტაბილურ პოლიტიკურ გარემოში ცხოვრება მეთვრამეტე საუკუნის 60-80-იან წლებში. ჯავადის სახანოს ისტორია მეტად მოკლეა, მაგრამ შეუძლებელია სახანოეის სისტემაში მისი არსებობის უარყოფა. მეთვრამეტე საუკუნეში მის შესახებ ძალიან შეზღუდული და დამახინჯებული ინფორმაცია ინახებოდა ისტორიის წიგნებსა და არქივებში. ასევე მისი მოსახლეობის ისტორიის წყაროებიც საკმაოდ შეზღუდული და ეპიზოდურია. მე-16 საუკუნეში ჯავადი უკვე ნახევრად დამოუკიდებელი სახანო იყო. მუღანის დაბლობი სახანოს ტერიტორიის შემადგენლობაში შედიოდა. აღსანიშნავია, ის ფაქტი, რომ ჯავადის სახანოს, ზოგიერთი ისტორიული წყარო უწოდებს მუღანის სახანოს.

სამხედრო და პოლიტიკური მდგომარეობა
ერთ-ერთი ისტორიული მოვლენა, რომელმაც მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მუღანის დაბლობისა და ჯავადის დემოგრაფიულ ვითარებაზე, განპირობებული იყო 1778 წელს ჰადიად ხანის შეტევით ამ რეგიონში. ისტორიულ ლიტერატურაში ჩანს, რომ ჯავადის სახანოს ხანი, რომელსაც მშვიდობიანი ურთიეღთობა ჰქონდა ყუბის ხანთან, მალევე ასევე ფატალის ხანის ერთ-ერთი უახლოეს ადამიანად იქცა. ჯავადის ხანი ერთ-ერთი ყველაზე სანდო ადამიანი იყო ფატალის ხანისათვის, რომელიც მონაწილეობდა მის საიდუმლო შეხვედრებში. მუღანის გაერთიანება, როგორც სამხედრო, ისე სტრატეგიული თვალსაზრისით, გულისხმობდა გუბის სახანოს კიდევ მეტად გაძლიერებას. ფატალის და მუღანის დაბლობებისა და ჯავადის ხანების ინტერესში არ შედიოდა ტერიტორიებისთვის დავა. აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ მუღანის დაბლობის უმეტესი ნაწილი, ფატალის ხანის კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა, მაგრამ წარმოადგენდა ტრადიციული ზამთრის საზოვრების ზონას პირუტყვებისთვის. სამხრეთის სახანოების რამდენიმე წარმომადგენელი, რომელიც ადრე ქუბის სახანოს წინააღმდეგ იბრძოდნენ , მკაფიო სამხედრო ჩარევას შეუდგნენ 1774 წელს ფატალის ხანის დამარცხებისთანავე. გილანის ხანი განსაკუთრებით დაინტერესდა ამ ვითარებით. იგი გაერთიანდა შირვანის ხანთან. მათი ჯარები 1778 წელს გაემგზავრნენ ჯავადში, ლენქორანისა და სალიანის გაძარცვის შემდეგ. ერთ-ერთი ისტორიული წყაროს თანახმად, ქალაქიდან 7 500 ადამიანი გადაასახლეს.