iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანა დონატი

ანა ჯულია დონატი (დ. 1987 წლის 6 აპრილი) — უნგრელი პოლიტიკოსი. 2019 წლის ევროსაპარლამენტო არჩევნებში, იგი აირჩიეს „მომენტუმის მოძრაობის“ წარმომადგენლად (ევროპული განახლების ჯგუფის წევრი) ევროპარლამენტში. დონატი იყო პარტიის ლიდერი 2021 წლის 21 ნოემბრიდან 2022 წლის 29 მაისამდე.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ანა დონატი დაიბადა 1987 წლის 6 აპრილს უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტში, ლასლო დონატისა და ილდიკო მუნტაგის ოჯახში. იგი სამიდან ყველაზე ახალგაზრდა დედმამიშვილია. მამამისი ლასლო დონატი არის ყოფილი მღვდელი და პარლამენტის ყოფილი წევრი უნგრეთის სოციალისტური პარტიიდან. მამამისის მხრიდან დიდი ბაბუა, ფერენც დონატი არის ებრაული წარმოშობის იურისტი, რომელიც 1956 წლის უნგრული რევოლუციის დროს იყო სოციალისტური მშრომელთა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ერთ-ერთი მდივანი.

ანა დონატიმ დაწყებითი განათლება მიიღო ვერეს პიტერის უმაღლეს სკოლაში, რომელიც მდებარეობს ბუდაპეშტის ბექასმეგიერის რაიონში. იგი სწავლობდა სოციოლოგიას ბუდაპეშტის ლორანდ ეოტვოსის უნივერსიტეტში, ხოლო მიგრაციას და ეთნიკურ კვლევებს – ამსტერდამის უნივერსიტეტში. სწავლის დასრულების შემდეგ, დონატმა დაასრულა სტაჟირება ევროკომისიაში, სანამ დაბრუნდებოდა უნგრეთში, რათა გამხდარიყო პროექტის მენეჯერი მენედეკში არსებულ არასამთავრობო ორგანიზაციაში. 2018 წლის უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში დონატი იყო ცენტრისტული პარტიის კანდიდატი. პარტიას არ მოუგია არცერთი ადგილი არჩევნებში.

2018 წლის დეკემბერში, ანა დონატმა მონაწილეობა მიიღო საპროტესტო აქციაში უნგრეთის მთავრობის მიერ მიღებული ახალი შრომითი კანონის წინააღმდეგ. კანონმა გაზარდა წლიური ზეგანაკვეთური სამუშაო 250-დან 400 საათამდე და საშუალება მისცა ბიზნესკომპანიებს ერთის ნაცვლად სამი წელიწადის განმავლობაში აენაზღაურებინათ ზეგანაკვეთური სამუშაო მშრომელთათვის. ოპონენტებმა ამის გამო კანონს უწოდეს „მონური კანონი“. დონატი დააკავეს საპროტესტო აქციაზე და, მოგვიანებით, გაათავისუფლეს.

ევროპარლამენტი
ანა დონატი წარდგენილი იყო „მომენტუმის მოძრაობის“ კანდიდატად 2019 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში. იგი იყო რიგით მეორე პარტიულ სიაში და აირჩიეს პარლამენტის ერთ-ერთ წევრად (კატალინ ჩეხთან ერთად) უნგრეთში. დონატი წარმოადგენს საკუთარი ოჯახის მესამე თაობას, რომელიც პოლიტიკურ ცხოვრებაში იყო ჩართული (მამამისის და დიდი ბაბუის შემდეგ).

ანა დონატი არის ევროპული განახლების პარტიული ჯგუფის წევრი ევროპარლამენტში.

საკომიტეტო საქმიანობის გარდა, დონატი არის ალბანეთ–ევროკავშირის სტაბილიზაციისა და ასოციაციის საპარლამენტო კომიტეტის დელეგაციის, და ევროპარლამენტის ჯგუფთაშორისი ლგბტ უფლებების წევრი.

პარლამენტში წევრად არჩევის შემდეგ, 2018 წლის დეკემბრის საპროტესტო აქციებში მონაწილეობის გამო, ანა დონატმა პროკურატურისგან იმუნიტეტი მოიპოვა, თუმცა დონატმა უარი განაცხადა იმუნიტეტით სარგებლობაზე 2019 წლის 29 მაისს.

ანა დონატი აირჩიეს „მომენტუმის მოძრაობის“ ლიდერად 2021 წლის 21 ნოემბერს. მან მოიპოვა ხმების 56.6%, დაამარცხა ანა ოროსი (28.9%) და გაბორ ჰოლაი (14.5%). 2022 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე, ოპოზიციურმა ალიანსმა „ერთობა უნგრეთისთვის“, რომელთა შორის იყო „მომენტუმის მოძრაობა“, მძიმე მარცხი განიცადა. 2022 წლის 9 მაისს დონატმა განაცხადა, რომ იგი იყო ორსულად და აღარ მიიღებდა მონაწილეობას ახალ პარტიულ არჩევნებში. მისი მემკვიდრე გახდა ფერენც გელენცერი.

აღიარება
2020 დეკემბერში, ანა დონატმა მიიღო ჯილდო -ის ყოველწლიურ -ზე სოციალური მედიის საუკეთესო მოხმარებისთვის.
შირინ თექელი

შირინ თექელი ( დ. 28 თებერვალი, 1944, ანკარა — გ. 13 ივნისი, 2017, ბოდრუმი, მუღლა) — ფემინისტი, აკადემიკოსი, მთარგმნელი, მწერალი, აქტივისტი და ფემინიზმის მეორე ტალღის ერთ-ერთი პიონერი თურქეთში.

კარიერა
1961 წელს თექელი გაემგზავრა პარიზში, ისწავლა ფრანგული ენა და დაიწყო სწავლა სამართლის ფაკულტეტზე. შემდეგ მან შეიცვალა მიმართულება და პოლიტიკური მეცნიერებების შესწავლა გადაწყვიტა ლოზანის უნივერსიტეტში.

დისერტაციის დასრულების შემდეგ დაიწყო არჩევნებისთვის მზადება. იგი დაბრუნდა საფრანგეთში და 1979-1980 სასწავლო წელი სამეცნიერო კვლევების ეროვნულ ცენტრში კარტოგრაფიის შესწავლას დაახარჯა. ამ დროის განმავლობაში მან შეადგინა კომპიუტერულ მონაცემთა ბაზა თურქეთში არჩევნების შესახებ ყველა არსებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით და ქალაქის კვარტლებში შეისწავლა არჩევნების სოციოლოგია ჟან რეინჯერთან და მის გუნდთან ერთად. 1980-1981 წლებში ორგანიზება გაუკეთა სემინარს პოლიტიკის სოციოლოგიაზე. 1982 წელს ქეთელის დისერტაცია წიგნის ფორმატში გამოიცა. სულ ქეთელმა გამოსცა 25 წიგნი ქალთა საკითხების შესახებ თურქულ ენაზე. ითვლება.ეს პერიოდი მან თავი მიუძღვნა თურქეთში ქალთა მდგომარეობის გაუმჯობესებას, ცნობიერების ამაღლების კამპანიებისა და საპროტესტო აქციების გზით. 1990-იან წლებს როგორც ის უწოდებს „ინსტიტუციონალიზაციის წლებს“

1987 წლის 17 მაისს სამხედრო გადატრიალების შემდეგ, მონაწილეობა მიიღო პირველ ლეგალურ პროტესტში და თანამოაზრეებთან ერთად ითხოვდა ოჯახში ძალადობის შეწყვეტას.

ჯილდოები
1996 წელს საფრანგეთის კულტურის სამინისტროს მიერ დაჯილდოვდა აკადემიური პალმის ორდენით.

პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება
შირინ თექელი დაქორწინებული იყო ადვოკატ აჰმედ თექელზე, რომელიც ლოზანის უნივერსიტეტში სწავლის დროს გაიცნო. მათი ქორწინება 2010 წლამდე — აჰმედის გარდაიცვალებამდე გაგრძელდა. მეუღლის ხსოვნის საპატივსაცემოდ, შირინ თექელმა მისგან დარჩენილი მემკვიდრეობის დახმარებით დააარსა შირინ-აჰმეთ თექელის ასოციაცია იურისტ ქალთა მხარდაჭერისთვის.

თექელი გარდაიცვალა თავის ტვინის სიმსივნით. მან საკუთარი ცხედარი გადასცა -ს მედიცინის ფაკულტეტს.

2017 წელს საბანჩის უნივერსიტეტის გენდერისა და ქალთა კვლევების ცენტრმა დააარსა შირინ თექელის ხსოვნისადმი მიძღვნილი „შირინ თექელის კვლევის ჯილდო“.
დამატებული ღირებულება

დამატებული ღირებულება — ეკონომიკური მაჩვენებელი, ღირებულების ნამატი, რომელიც იქმნება საქონლის, სამუშაოს და მომსახურების წარმოების ყოველ კონკრეტულ პროცესში და გამოხატავს სხვაობას წარმოებული საქონლისა და მომსახურების ღირებულებასა და შუალედური მოხმარების (შრომის ანაზღაურების, მატერიალური დანახარჯების, საამორტიზაციო ანარიცხების, ზედნადები დანახარჯების და სხვ.) ღირებულებას შორის.

დამატებული ღირებულების (დ. ღ.) გაანგარიშება ხდება მწარმოებლის, დარგის და მთელი ქვეყნის მასშტაბით. მწარმოებლის დონეზე დ. ღ. სიდიდე წარმოადგენს სხვაობას გაყიდული პროდუქციის ღირებულებასა და მისი წარმოებისათვის ნაყიდი და გამოყენებული მასალების ღირებულებას შორის. დარგის დონეზე დ. ღ. ტოლია დარგის მიერ გაყიდული პროდუქციისა და ყველა შუალედური (საქონლის წარმოების ყველა წინა ეტაპზე შექმნილი ღირებულება) საქონლის ღირებულებათა სხვაობისა. ყველა საწარმოს მიერ შექმნილი დ. ღ-ის ჯამი შეადგენს ქვეყნის მასშტაბით შექმნილ დ. ღ-ს, რომელსაც უწოდებენ ეროვნულ შემოსავალს.

დ. ღ-ის გაანგარიშება იძლევა საშუალებას, თავიდან იქნეს აცილებული საწარმოთა მთლიანი გამოშვების (პროდუქციისა და მომსახურების) ღირებულებაში ორმაგი აღრიცხვა. გამომდინარე აქედან, დაბეგვრის ბაზად იყენებენ დ. ღ-ის მოცულობას. საქართველოში დ. ღ-ის გაანგარიშება და პრაქტიკული გამოყენება დაიწყო 1992 წლიდან, როდესაც შემოიღეს დ. ღ-ის გადასახადი.
დამმუშავებელი მრეწველობა

დამმუშავებელი მრეწველობა — მრეწველობის დარგები, რომლებიც ამუშავებენ და/ან გადაამუშავებენ სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულს.

დამმუშავებელი მრეწველობას განეკუთვნება საკვები პროდუქტებისა და სასმელების, ტექსტილის, ტანსაცმლის, ტყავის, ფეხსაცმლის, მერქნისა და ხის ნაწარმის, ქაღალდის, ქიმიური, ლითონის, მანქანებისა და მოწყობილობების, მეტალურგიული და სხვათა წარმოება.
დამმუშავებელი მრეწველობა საქართველოში
დამმუშავებელი დარგების წილი მთლიანად საქართველოს მრეწველობაში შეადგენს საწარმოთა რაოდენობის 94,5%-ს, წარმოებული პროდუქციის ღირებულების 76,8%-ს, დასაქმებულთა რიცხოვნობის 73,4%-ს და ძირითადი კაპიტალის 41,0%-ს (2010 წ.).

საქართველოს დამმუშავებელი მრეწველობის შიდა დარგობრივ სტრუქტურაში წამყვანია საკვები პროდუქტებისა (მათ შორის სასმელების) და თამბაქოს წარმოება. 2010 წლის მონაცემებით, მასზე მოდის დამმუშავებელი მრეწველობის პროდუქციის 41,8%, მეტალურგიულ მრეწველობაზე — 24,1%, ქიმიურ წარმოებაზე — 8,9%, არალითონური მინერ. ნაკეთობების წარმოებაზე — 9,0%, ქაღალდის მრეწველობასა და საგამომცემლო საქმიანობაზე — 4,1% და ა. შ.

2004–2010 წლებში საქართველოს დამმუშავებელი მრეწველობის პროდუქციის წარმოება გაიზარდა 224,3%-ით, რაც მნიშვნელოვნად მეტია მთელი მრეწველობის საშუალო ანალოგიურ მაჩვენებელზე (176,5%). დამმუშავებელი მრეწველობის ცალკეული ქვედარგებიდან ზრდის შედარებით მაღალი ტემპით გამოირჩევა საკვები პროდუქტებისა და თამბაქოს, არალითონური მინერალური ნაკეთობების, ქიმიური პროდუქციის, რეზინისა და პლასტმასის და სხვათა წარმოება. შემცირდა კოქსისა და ნავთობპროდუქტების წარმოება, არადამაკმაყოფილებელია ტყავის, ტყავის ნაწარმისა და ფეხსაცმლის წარმოების მასშტაბები და სხვ.

დამმუშავებელი მრეწველობის პროდუქციის ძირითად ნაწილს აწარმოებენ თბილისში, მისი უმეტესი ნაწილი მოდის კერძო სექტორზე.
დამღა

დამღა — ხელოსნურ ნაწარმზე აღბეჭდილი ხელოსნის, სახელოსნოს მფლობელის ან ხელისუფლების წარმომადგენლის ნიშანი.
ისტორია
ძველ საბერძნეთში განსაკუთრებული ტვიფრით გამოწვამდე იდამღებოდა კერამიკული ნაწარმი: კრამიტი, პითოსები და ამფორები, ძველ რომში — კრამიტი, აგური, იშვიათად ამფორები და მაღალხარისხოვანი წითელლაკიანი კერამიკა. დამღა ადასტურებდა ნაწარმის სახელმწიფოს მიერ დადგენილ სტანდარტთან შესაბამისობას. საქართველოში აღმოჩენილია ძველი ბერძნული დამღიანი ამფორები და კრამიტი (ვანი, ფიჭვნარი, სოხუმი და სხვ.), რომაული ლეგიონების დამღიანი აგური (ციხისძირი, ბიჭვინთა).

კერამიკულ ნაწარმზე გამოწვამდე დატანილი სხვადასხვა სახის ნიშნები საქართველოში აღმოჩენილია ძვ. წ. – საუკუნეების კოლხურ ქვევრებზე (დაბლაგომი), ელინისტურ და გვიანდელ ანტიკური ხანის კრამიტზე (ვანი, სამადლო, მცხეთა და სხვ.). ცალკეულ შემთხვევებში გვხვდება ბერძნულწარწერიანი ტვიფრით აღბეჭდილი დამღებიც. ცნობილია ქ. დიოსკურიის დამღიანი ამფორა (ძვ. წ. ს.) და ელინისტური ხანის სამეფო სახელოსნოს დამღიანი კრამიტი (ვანი).

კრამიტის დადამღვა ფართოდ იყო გავრცელებული შუა საუკუნეებშიც. ქართულ დამღებზე, ჩვეულებრივ, დაქარაგმებული ასომთავრული წარწერებია. დამღიანი თიხის ჭურჭელი საქართველოში იშვიათია. შედარებით ხშირად იდამღებოდა ქვევრები. ეს წესი შემორჩა ეთნოგრაფიულ ყოფაშიც.

ლითონის ნაწარმის დადამღვაც ძველი დროიდანაა ცნობილი. ადრინდელ შუა საუკუნეებში ბიზანტიაში ლითონის სინჯის გარანტირების მიზნით იდამღებოდა ოქროსა და ვერცხლის ნივთები. საუკუნის მიწურულსა და საუკუნის დასაწყისში თბილისში არსებობდა სამეფო კარის საწარმო სახელოსნო, რომლის ნაწარმზე საგანგებო დამღა იყო დაკრული. საქართველოს მუზეუმებში დიდი რაოდენობითაა დაცული ს. და უფრო გვიანდელი დამღიანი ლითონის ნივთები: ვერცხლის სარტყლები და ჭურჭელი, მოვერცხლილ-მოოქრული იარაღი (თოფები, ხმლები, სატევრები), რკინის ნამგლები, ცულები, წალდები, თოხები და სხვ. საქართველოში გავრცელებულ იარაღზე (თოფები, ხმლები) გვხვდება აგრეთვე სპარსული, თურქული და ევროპული დამღებიც. სასოფლო-სამეურნეო იარაღს ჰქონდა მჭედლის გვარისა და სახელის ინიციალებიანი დამღები. მჭედლის დამღა თაობიდან თაობას გადაეცემოდა. ზოგიერთ მათგანზე გამოსახული იყო ცხოველის ან ფრინველის სხეულის ცალკეული ნაწილები (კურდღლის ფეხი და სხვ.), მზე და მთვარე.

 საუკუნეში ხელოსნური ნაწარმის დამღა ეკუთვნოდა თბილისის სადამღო პალატას და „საოქრომჭედლო სახელოსნოს". 1804–1832 წლებში თბილისში არსებობდა ოფიციალური სადამღო დაწესებულება. 1848–1886 წლებში სადამღო საქმეს განაგებდა „თბილისის საოლქო სინჯის პალატა", 1886–1896 წლებში — „თბილისის სინჯის პალატა", ხოლო 1899–1917 წლებში — ამიერკავკასიის საოლქო სამმართველო. ოფიციალურ დამღასთან ერთად არსებობდა ცალკეულ ოსტატთა დამღა.
ნუმიზმატიკაში
ნუმიზმატიკაში დამღა წარმოადგენს მრგვალი ან ოთხკუთხა ფორმის პატარა ტვიფრს, რომელიც მონეტის რომელიმე მხარეს ისმება. სხვადასხვა დროს დადამღვის მიზანი იყო უცხო ფულის გადაქცევა სახელმწიფო მონეტად, ლითონის ხარისხის გარანტირება, წინამორბედ მმართველთა ფულის გადაქცევა მოქმედ მონეტად და სხვ. საქართველოში მონეტების დადამღვის წესი გაჩნდა თამარ მეფის დროიდან ( ს. ბოლო) და მოქმედებდა ლაშა-გიორგისა და რუსუდანის მეფობის დროსაც ( ს. 30-იანი წწ.). შემდეგ კვლავ განახლდა ს. დასაწყისში.
დანამასტაკი

დანამასტაკი — მარადმწვანე ორსახლიანი პატარა ხე ან ბუჩქი თუთუბოსებრთა ოჯახისა.

აქვს ორმაგფრთართული ფოთლები და მტევნებად შეკრებილი ყვავილები. გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთის მშრალსა და ქვიან ფერდობებზე, მაკვისში.

საქართველოში ბუნებრივად არ იზრდება. მოშენებულია და კარგად ხარობს თბილისის, ბათუმის და სოხუმის ბოტანიკურ ბაღებში. ნაყოფისაგან ხდიან ზეთს, რომელსაც იყენებენ საკვებად და ტექნიკაში.
გულუ ასკეროვი

გულუ რუსტამ ოღლი ასკეროვი (; დ. 18 დეკემბერი, 1928, სალიანი — გ. 12 ივნისი, 1987, ბაქო) — აზერბაიჯანელი ჰანენდე და საოპერო (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) მომღერალი, კომპოზიტორი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
გულუ ასკეროვი დაიბადა 1928 წლის 18 დეკემბერს, სალიანში. ახალგაზრდობაში გამოდიოდა რაიონულ თეატრში, ჩამოაყალიბა ხალხური საკრავების ანსამბლი „არაზბარი“ და ხელმძღვანელობდა მას.

1952 წელს გადავიდა ბაქოში, 1953 წელს ახალგაზრდა ტალანტების რესპუბლიკური ოლიმპიადის გამარჯვებული გახდა. 1953-1958 წლებში გულუ ასკეროვი სწავლობდა ასაფ ზეინალის სახელობის ბაქოს მუსიკალურ ტექნიკუმში (სეიდ შუშინსკის კლასი). ამავე წლიდან გამოდიოდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სცენაზე. 1961 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის თეატრალური უნივერსიტეტი.

1957-1978 წლებში ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტი იყო. მან თეატრის სცენაზე განასახიერა მაჯნუნი, ზეიდი და იბნ-სალამი ოპერებიდან „ლეილი და მაჯნუნი“ (უ. ჰაჯიბეკოვი), ქერემი ოპერაში „ასლი და ქერემი“ (უ. ჰაჯიბეკოვი), შაჰ ისმაილი ოპერაში „შაჰ ისმაილი“ (მ. მაგომაევი), აშუღ გარიბი ოპერაში „აშუღ გარიბი“ (ზ. ჰაჯიბეკოვი).

მომღერლის რეპერტუარში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მუღამებს („შური“, „რასტი“, „ბაიათი-ქურდი“, „ბაიათი-კაჯარი“ და სხვა), ხალხურ სიმღერებს და მისსავე შექმნილ სიმღერებს. არის 40-ზე მეტი სიმღერის ავტორი, მათ შორის „ “ („არ წახვიდე, საყვარელო"), „ “ („ძვირფასო მეგობარო“; ტექსტი რ. ჰამზათოვისა და თ. ბაირამის), „ “ („თავზე შემოგევლები“; მისი სიტყვები) და ა. შ. გულუ ასკეროვის მუსიკაზე სიმღერები შეასრულეს სსრკ სახალხო არტისტმა ზეინაბ ხანლაროვამ, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტებმა ისლამ რზაევმა, ზაურ რზაევმა და სხვებმა. ასკეროვის მიერ შესრულებული სიმღერებისა და მუღამების ჩანაწერები ინახება „აზერტელერადიო“-ს ოქროს ფონდში. მისი სიმღერები გრამფირფიტებზე ჩაწერა ფირმა „მელოდიამ“.

გულუ ასკეროვის მიერ შესრულებულ მუღამებს ახასიათებს დახვეწილობა ღაზელების არჩევისას, ხმის ოსტატურად კონტროლი. იგი გამოირჩეოდა ხმის მელოდიური, სულიერი ტემბრით და სიმღერების შესრულებაში შესამჩნევი იყო მისი მაღალი ლირიზმი. ოპერის თეატრის სცენაზე გამოსვლისას იგი ცდილობდა როლის განსახიერებას ისე, რომ რაც შეიძლება მეტად წარმოეჩინა პერსონაჟების ტემპერამენტის ყველა მახასიათებელი.

ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას, 1960-იანი წლების ბოლოდან ასწავლიდა ბაქოს კულტურულ-საგანმანათლებლო კოლეჯში, 1978 წლიდან კი აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტში. მის სტუდენტებს შორის არიან აზერბაიჯანის სახალხო არტისტები ალიმ ქასიმოვი, მელექხანიმ ეიიუბოვა და სხვები.

გარდაიცვალა 1987 წლის 12 ივნისს ფილტვის კიბოთი. იგი დაკრძალეს ბაქოში, საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.
მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეული

მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეული — საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის სისტემაში ადმინისტრაციული ერთეული თვითმმართველი ერთეულის — მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში. მუნიციპალიტეტი შეიძლება დაიყოს ადმინისტრაციულ ერთეულებად მართვის ოპტიმიზაციის მიზნით.

ადმინისტრაციული ერთეულის ტერიტორია განისაზღვრება მუნიციპალიტეტის ტიპის მიხედვით. თვითმმართველ თემში ადმინისტრაციული ერთეულის ტერიტორია ერთი ან რამდენიმე დასახლების (მაგ., სოფლის) ტერიტორიას ემთხვევა, თვითმმართველ ქალაქში კი ის დასახლების ნაწილია. საქართველოს დედაქალაქის — თბილისის ადმინისტრაციული ერთეულია რაიონი.

ადგილობრივი თვითმმართველობის მოქმედი კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულის შექმნისა და გაუქმების, აგრეთვე თვითმმართველი ქალაქის ადმინისტრაციული ერთეულის საზღვრების შეცვლის შესახებ გადაწყვეტილებებს მუნიციპალიტეტის მერის ან მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრთა არანაკლებ ერთი მესამედის წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, დადგენილებით იღებს მუნიციპალიტეტის საკრებულო.

ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ 2014 წლამდე მოქმედი ორგანული კანონის მიხედვით ადმინისტრაციული ერთეული იყო თვითმმართველი ერთეულის (მუნიციპალიტეტის) ნაწილი, სადაც იქმნებოდა ადგილობრივი თვითმმართველობის ტერიტორიული ორგანო. ის შეიძლებოდა ყოფილიყო დასახლება (სოფელი, დაბა, ქალაქი), დასახლებათა გაერთიანება (თემი) ან დასახლების ნაწილი (უბანი).
ვასილ ლუკაშიკი

ვასილ ლუკაშიკი ( ; დ.11 აგვისტო, 1911, სოკოლსკის ოლქი, გროდნოს პროვინცია, ლიტვის გენერალური--საგუბერნიო, რუსეთის იმპერია  — გ. 17 მარტი, 1975, გუსტავსბერგი, შვედეთი) — ბელარუსის პოლიტიკური და კულტურული მოღვაწე, გამომცემელი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ბიალისტოკის ბურგომასტერი. შვედეთში ბელარუსის დიასპორის აქტიური წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ბავშვობა
ვასილ ლუკაშიკი დაიბადა 1911 წლის 11 აგვისტოს ბელორუსის სახალხო რესპუბლიკის მორიგი წლისთავის წინა დღეს.

ლუკაშიკის გარდაცვალების შემდეგ „ბელარუსულმა საზოგადოებამ “ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა. 1995 წელს შვედეთში დაიწყო მუშაობა ახალმა ბელარუსულმა გაერთიანება „ბელარუსმა“ (. ), რომელსაც ხელმძღვანელობდა ცნობილი შვედი ფოტოჟურნალისტი მარია სედერბერგი — ბელარუსული მოძრაობისა და ბელორუსული კულტურის აქტივისტი.
აბდილ ფრაშერი

აბდილ ფრაშერი(დ. 1 ივნისი, 1839. გ. 23 ოქტომბერი, 1892) — ოსმალური ალბანეთის სახელმწიფო მოხელე და პოლიტიკოსი, ოსმალეთის იმპერიის პირველი კონსტიტუციური ეპოქის დროს და ალბანეთის ეროვნული გამოღვიძების ერთ-ერთი პირველი, პოლიტიკური იდეოლოგი. მისი სიცოცხლის განმავლობაში ფრაშერი ცდილობდა ალბანელებში პატრიოტიზმი და ძლიერი იდენტობა დაენერგა, ალბანურენოვან განათლებასა და ლიტერატურაზე დაფუძნებული რეფორმის პროგრამის ხელშეწყობისას.

ის იყო პრიზენის ლიგის ერთ-ერთი ინიციატორი და გამოჩენილი ლიდერი. იგი გამორჩეული იყო როგორც პოლიტიკური პიროვნება, 1860-იანი წლებიდან. მან დააარსა სტამბოლში ალბანეთის უფლებების დაცვის ცენტრალური კომიტეტი. გარდა ამისა, იგი მსახურობდა იანას ვილაეტის არჩეულ წარმომადგენელად ოსმალეთის პარლამენტში პირველი კონსტიტუციური ეპოქის დროს, 1876–1877 წლებში. კომუნისტური რეჟიმის დროს იგი ალბანეთის გმირად გამოაცხადეს.

ადრეული წლები
აბდილ ფრაშერი დაიბადა 1839 წელს ჯანინას ვილაეთის სოფელ ფრაშერში, ბექთაში. რელიგიური კუთვნილების გამორჩეულ მუსლიმურ ოჯახში. შვილები იყვნენ და მათი მამობრივი ოჯახური ტრადიციების თანახმად, ისინი იყვნენ ტიმარის მფლობელების შთამომავლები, რომლებიც წარმოშობით ბერატის რეგიონიდან იყვნენ. წარმოშობით იმრაჰორ ილიას ბეისგან იყო, საუკუნის გამორჩეული ოსმალეთის ალბანელი სარდალი, კორჩის ტერიტორიიდან.

როგორც ნაიმ ფრაშერის და სამი ფრაშერის უფროსი ძმა, აბდილ ფრაშერმა ახალგაზრდობა 18 წლამდე გაატარა მშობლიურ სოფელში და შემდეგ გადავიდა იანინაში, სადაც 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ცხოვრობდა. მისი მამა, ჰალიტ ბეი ფრაშერი, იყო არარეგულარული არმიის მეთაური, რომელიც შედგებოდა ალბანური მილიციის კონტინგენტებისაგან. მისი სამხედრო სამსახური რუმელიას პროვინციის დაუსახლებელ ტერიტორიებზე წესრიგის დამყარება იყო, ძირითადად ალბანებით დასახლებულ ტერიტორიებზე. მას უწევდა პატრულირება ისეთ ადგილებში, როგორებიცაა ტოსკერია, გეგერია, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, კოსოვო, მონტენეგრო, თესალია და მაკედონია, ბოლო ორი კი ხშირად ბერძნების აჯანყებების მსხვერპლი იყო. ამ ექსპედიციების დროს აბდილი იყო მამის სამხედრო კონტინგენტის ნაწილი და მსახურობდა ალბანეთის ჯარების კაპიტანად.

მისი მამა გარდაიცვალა 1859 წელს და აბდილის დაეკისრა ოჯახის უფროსის მოვალეობა, რადგან მისი ხუთი ძმიდან და ორი დიდან ყველა მასზე უმცროსი იყო. ორი წლის შემდეგ დედა გარდაეცვალა. ვინაიდან აბდლი ოჯახში ყველაზე უფროსი იყო,მას მოუწია ყოფილიყო ოჯახის მარჩენალი. ამ ტრაგედიის შემდეგ ოჯახი იანინაში გადავიდა. იგი დაინიშნა იოანინის სახლის კლერკად და გამგებლად, თავის ორ უმცროს ძმასთან ერთად.
კატალინ ჩეჰ

კატალინ ჩეჰ (დ. 1988 წლის 29 ივნისი) — კანადაში დაბადებული უნგრელი ექიმი და პოლიტიკოსი. 2019 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, იგი აირჩიეს „მომენტუმის მოძრაობის“ (ევროპული განახლების პარტიული ჯგუფის ნაწილი) წარმომადგენლად ევროპარლამენტში.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
კატალინ ჩეჰ-ი დაიბადა 1988 წლის 29 ივნისს მონრეალში (კვებეკი, კანადა). კატალინმა სწავლა დაიწყო ტოლდი ფერენცის საშუალო სკოლაში, რომელიც მდებარეობს უნგრეთში, კერძოდ, ბუდაპეშტში, ხოლო უმაღლესი განათლება მიიღო სემელვეისის უნივერსიტეტში. 2015 წელს, კატალინმა მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი ჯანმრთელობის ეკონომიკის, პოლიტიკისა და სამართლის მიმართულებით როტერდამის ერასმუსის უნივერსიტეტში. იმავე წელს, ჩეჰმა, ცხრა სხვა წევრთან ერთად, დააფუძნა „მომენტუმის მოძრაობის“ ჯგუფი.

2017 წლის მარტში „მომენტუმის მოძრაობა“ გახდა ცენტრისტული პოლიტიკური პარტია. პარტიამ ვერ შეძლო მოგება და ადგილის მოპოვება პარლამენტში, ამიტომ მმართველი საბჭო (მათ შორის, ჩეჰ-ი) გადადგა.

ევროპარლამენტი
ჩეჰმა წარადგინა საკუთარი კანდიდატურა „მომენტუმის მოძრაობის“ სიიდან 2019 წლის ევროსაპარლამენტო არჩევნებში. მარგრეტე ვესტაგერის ხელმძღვანელობით, იგი, ასევე, იყო „ევროპის შვიდ ძლიერ გუნდს“ შორის, რომელიც ცენტრისტმა ლიბერალ-დემოკრატიულმა ალიანსმა არჩევნების წინ შეარჩია ევროკავშირის მხარდამჭერი, ლიბერალური კამპანიის მოწინავე პოზიციებისთვის.

ჩეჰ-ი პარტიის სიაში იყო პირველი და აირჩიეს ევროპარლამენტის ერთ-ერთ წევრად უნგრეთიდან (მეორე კანდიდატი იყო ანა დონატი). იგი ევროპული განახლების პოლიტიკური ჯგუფის რვა ვიცე-თავმჯდომარეს შორის ერთ-ერთი იყო. ჩეჰ-ი არის ინდუსტრიის, კვლევისა და ენერგეტიკის კომიტეტის წევრი (2019 წლიდან) და ადამიანის უფლებათა ქვეკომიტეტის წევრი (2000 წლიდან). 2021 წლიდან მოყოლებული, ჩეჰ-ი არის ევროპის მომავლის კონფერენციის საპარლამენტო დელეგაციის წევრი.

საკომიტეტო დავალებების გარდა, ჩეჰ-ი არის აშშ-სთან ურთიერთობების საპარლამენტო დელეგაციის ნაწილი. 2024 წლის მარტში, იგი მოხვდა ოც ევროპარლამენტარს შორის, რომელსაც მიენიჭა „ამომავალი ვარსკვლავის“ ჯილდო იმავე წლის ევროსაპარლამენტო დაჯილდოების ცერემონიალზე.

პოლიტიკური პოზიციები
2020 წელს, ჩეჰმა და ჰილდე ვოტმანსმა გამოაქვეყნეს ღია წერილი, რომელშიც ევროპული განახლების 23 წევრიანმა ჯგუფმა მოუწოდა ჯოზეფ ბორელს, დაეწესებინა სანქციები ჩინელი ლიდერებისა და ოფიციალური პირებისთვის, რომლებიც პასუხისმგებლები იყვნენ ადამიანის უფლებების დარღვევაზე სინძიანგის საგანმანათლებლო ბანაკებსა და ჰონგ-კონგში.
სოლინის წმინდა პეტრესა და მოსეს ეკლესია

სოლინის წმინდა პეტრესა და მოსეს ეკლესია — საუკუნის შუა პერიოდის რომაული არქიტექტურის ძეგლი ხორვატიის ქალაქ სოლინში. ძეგლი მდებარეობს მდინარე იადროს სანაპიროზე, ანტიკური სალონას ერთ-ერთი ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე.

აღნიშნული ეკლესია ითვლება ხორვატი მეფეების კორონაციის ადგილად, რადგან არსებობს დოკუმენტური მტკიცებულება იმისა, რომ 1075 წელს დმიტარ ზვონიმირს აქ დაადგა გვირგვინი პაპ გრიგოლ -ის ლეგატმა გებიზონმა.

არქიტექტურა
სოლინის წმინდა პეტრესა და მოსეს ეკლესია ააგეს საუკუნის ადრეული ქრისტიანული ბაზილიკის ადგილზე, რომელსაც ჰქონდა ტრანსეპტი და დიდი აფსიდი, შიგნიდან და გარედან ნახევარწრიული. პირველი ეკლესიის ნაშთები დღემდე შემორჩენილია. არქეოლოგების მიერ ჩატარებული და სტრატიგრაფიაზე დაფუძნებული კვლევების მიხედვით ირკვევა, რომ წინა ეკლესია დაიშალა ახალი საკათედრო ეკლესიის აშენებამდე, რომელიც თითქმის მთლიანად შედგება ადრინდელი ეკლესიის არქიტექტურული ელემენტებისაგან. რომელიც რომაული არქიტექტურის ტიპიური მახასიათებელია. ამასთან, აღმოსავლეთის კედელი ბრტყელი დარჩა, ხოლო კედლის სისქეში განლაგებული იყო სწორკუთხა ცენტრალური და ნახევარწრიული გვერდითი აფსიდები. ეს არქიტექტურული გადაწყვეტა მიანიშნებს რომაული შენობების წინარე პრაქტიკაზე. ნართექსში შემორჩენილია კიბის ნაშთები, შესაძლოა, ეკლესიას სამრეკლო ან დასავლეთით მიდგმული ნაგებობის ნაშთია.

მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია დიდწილად შესწავლილი და შემონახულია, იგი კვლავ საფრთხის ქვეშაა იადროს წყლებისა და იქვე გამავალი გზის გამო.
დუბროვნიკის საკათედრო ტაძარი

დუბროვნიკის საკათედრო ტაძარი — კათოლიკური ეკლესია ხორვატიის ქალაქ დუბროვნიკში. დუბროვნიკის დიოცეზის საკათედრო ტაძარი.

ისტორია
ტაძარი ააგეს რამდენიმე ყოფილი ტაძრის, მათ შორის , და საუკუნეების შენობების ადგილზე. ბაზილიკის მშენებლობა ნაწილობრივ დააფინანსა ინგლისის მეფემ რიჩარდ ლომგულმა. 1192 წელს რიჩარდი მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობიდან ბრუნდებოდა და კუნძულ ლოკრუმთან გემი ჩაეძირა. მეფე გადარჩა და სწორედ მაშინ დადო აღთქმა, რომ ტაძარს ააგებდა.

ეს შენობა განადგურდა 1667 წლის მიწისძვრის დროს.

მიწისძვრის შემდეგ დუბროვნიკის რესპუბლიკის სენატმა ახალი ტაძრის პროექტის შემუშავება არქიტექტორ ანდრეა ბუფალინის დაავალა. თავად სამშენებლო სამუშაოებს, რომელიც 30 წელი გაგრძელდა, ხელმძღვანელობდნენ ფრანჩესკო კორტეზე (1669-1670 წწ.), პაოლო ანდრეოტი (1671-1674 წწ.), პიერ ანტონიო ბაცი (1677-1678 წწ.) და ტომაზო ნაპოლი პალერმოდან (1689-1700). ამ უკანასკნელმა არაერთი მნიშვნელოვანი ცვლილება შეიტანა ბუფალინის თავდაპირველ გეგმაში. ტაძრის არქიტექტურა ეფუძნება იტალიური ბაროკოს ტრადიციებს. ტაძარი შედგება სამი ნავისა და სამი აფსიდისგან და ადგას დიდი ბაროკოს გუმბათი. დაზიანება ამჟამად აღდგენილია.