iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაზ ვოლგა სიბერი

გაზ ვოლგა სიბერი — არის ოთხკარიანი სედანი, რომელიც დამზადებულია რუსული ფირმის გაზ-ის მიერ. აღნიშნული მანქანა, პირველად წარადგინეს 2007 წელს მოსკოვის საერთაშორისო საავტომობილო ჩვენებაზე. ეს მოდელი გამოჩნდა ბაზარზე 2008 წელს და რუსული ფირმა გაზ, ამ მოდელს უშვებდა 2010 წლამდე.

კრაისლერის ლიცენზიით დამზადებულმა სიბერმა გამოიყენა ზემოაღნიშნული პლატფორმა და ინსტრუმენტები მეორე თაობის / –დან, მცირედი დიზაინის მოდიფიკაციით, რომელიც შესრულებულია ბრიტანული სტუდიის –ის მიერ მის ცხაურზე და ფარებზე. სხვა მოდიფიკაციები შემოიფარგლებოდა მკაცრი დამუხრუჭების სისტემით.

სიბერის გამოშვება დაიწყო 2008 წელს, მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან დაგეგმილი ჰქონდა კომპანიას 40000 მანქანის გამოშვება, 2008 წლის გლობალური ეკონომიკური კრიზისის დასაწყისში, გაყიდვები არ იყო მოსალოდნელი და სწორედ ამ დროისთვის 9000 მანქანა იყო წარმოებული.

აღნიშნული მანქანის ორი მოდელი იყო წარმოდგენილი. პირველი ეს იყო 2.0 ლიტრიანი 141 ცხენის ძრავიანი მაქანა, რომელსაც გააჩნდა კონდიციონერი, დრაივერის და სამგზავრო აირბაგები, , წევის კონტროლის სისტემა, ჰალოგენური ფარები, დენის საჭე, რეგულირებადი გამაძლიერებელი სვეტი, ელექტრული რეგულირებადი მძღოლის გვერდითი ჯდომა, ექვსკაციანი გამაძლიერებელი აუდიო სისტემა დასაკეცი გვერდითი სარკეები, თვითგანათებული ინტერიერი უკანა ხედვის სარკით და ერთჯერადი სათადარიგო საბურავით.

უფრო ძვირადღირებული მაქანა იყო 2.4 ლ, 143 ცხენის ძრავიანი. რომელიც წინა მოდელისგან განსხვავებით იყო ტყავის ინტერიერით, ქურდობის საწინააღმდეგო სისტემითა და წინა ნისლის ნათურებით აღჭურვილი.

აღნიშნული ავტომობილის წარმოება დაიწყო საპილოტე პაკეტით 2008 წლის 28 მარტს, ხოლო სტაბილური წარმოების დონემ მიაღწია 2008 წლის 25 ივლისს. რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი ეწვია კომპანიის ქარხანას მოცულობის წარმოების წინა დღეს, მიჩიგანის შტატის ჩინოვნიკების წარმომადგენლებთან და მიჩიგანის ეკონომიკური განვითარების კორპორაციის წარმომადგენლებთან ერთად.

საბოლოოდ ყოველწლიური წარმოება სასურველი იყო ქარხნის სიმძლავრეზე დამოკიდებული და დაახლოებით 100000 მანქანაზე იყო გათვლილი წელიწადში. 2008 წლის 29 აგვისტოს გაზმა დაიწყო ციმბირის ფლოტისთვის აღნიშნული მოდელების გაყიდვა, ასევე მთავრობის თანამშრომლებისთვის და ბიზნესმენებისთვის.

თავდაპირველად, ძირითადად, იმპორტირებულ ნაწილებს იყენებდნენ სატრანსპორტო საშუალებებში, ხოლო ადგილობრივ ბაზარზე დამზადებულ კომპონენტებს იყენებდნენ მხოლოდ მაშინ, როდესაც მათი ხარისხი ისეთივე კარგი იყო, როგორც მათი იმპორტირებული ნაწილების. აღნიშნული მოდელის ძრავები -ისგან არის შეძენილი. ასევე ამ მოდელის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო იმპორტირებული ამერიკიდან და მექსიკიდან.

2008 წელს რუსული უსაფრთხოების შეფასების პროგრამის მიერ ჩატარებულ ფრონტალური ავარიის ტესტირებისას მანქანამ 16-დან 7.2 ქულა დააგროვა და ოთხიდან ორი ვარსკვლავი მიიღო.

ამ მოდელის წარმოება კომპანიამ 2010 წელს შეწყვიტა.
ლადა კალინა

ლადა კალინა — სუპერმინი მანქანა, რომელიც წარმოებულია რუსი მწარმოებლის ლადა-ს მიერ. 2004 წლის 18 ნოემბრიდან 2018 წლის ივლისამდე. სახელი კალინა რუსული სახელიდან მომდინარეობს.

სამუშაოები ლადა კალინაზე დაიწყო 1993 წელს. 1998 წელს დაპროექტებულ ავტომობილს დაერქვა "ლადა-კალინა". აღნიშნული მანქანის პროტოტიპები წარმოდგენილია 1999 წელს (ჰეჩბეკი), 2000 წელს (სედანი) და 2001 წელს (კომბი).

წარმოება დაიწყო ოთხკარიანი სედანით 2005 წელს. ხუთკაციანი ჰეჩბეკი გამოუშვეს 2006 წელს. ცხელი წვეთოვანი გალვანზირებული ფოლადი, რომელიც გაუმჯობესებულია კოროზიის საწინააღმდეგოდ, ამ მანქანის წარმოებაში გამოიყენება სპეციალურად რუსული ფოლადის მწარმოებლების მიერ.

2005 წელს რუსული –ის უსაფრთხოების შეფასების პროგრამის მიერ ჩატარებულ ფრონტალურ ავარიაში, პირველი თაობის კალინამ 16 –დან 5,6 ქულა დააგროვა და ოთხიდან, მხოლოდ ერთი ვარსკვლავი მიენიჭა.

კალინა ექსპორტზე გადის დასავლეთ ევროპის უმეტეს ბაზრებზე, რომლის ფასია დაახლოებით 7000–8000 ევრო.

მისი სავაჭრო სახელი კალინაა უმეტეს ქვეყნებში, მაგრამ ფინეთში, სადაც კალინა ნიშნავს ჭუჭყს, ავტომობილი ბაზარზე ცნობილია და იყიდება როგორც ლადა-119. მისი მთავარი კონკურენტები არიან მანქანები, როგორიცაა და .

ასევე დამზადებულია სპორტული ვერსია, და არსებობს ამ მოდელის 1600 ვერსია, რომელიც გამოვლენილია როგორც კონცეფციის მანქანა, რომელიც იყენებს ტურბოძრავულ 1.6 ბენზინს ძრავას, რომელიც ბუნებრივად მისწრაფების სტანდარტული მოდელებით არის მიღებული. ის იყო მეოთხე ყველაზე პოპულარული მანქანა რუსეთში 2009 წელს - 60,746 გაყიდვით, ხოლო პირველ ადგილზე გავიდა 2012 წელს.

მანქანის მეორე თაობა 2012 წლის მოსკოვის საერთაშორისო საავტომობილო სალონში გამოვლინდა. ეს არის ძირითადად პირველი თაობის მსგავსი. მიუხედავად ყველაფრისა, მას პირველი მოდელისგან ბევრი სხვაობა აქვს, მაგალითად: ოდნავ გაფართოებული საბურავები და სიგრძე, 13 ან 14 დიუმიანი დისკები. ინტერიერის ყველა კონტროლი ახლა მხოლოდ ინგლისურ ენაზეა. კალინა გამოიყენებოდა, როგორც საფუძველი იაპონური --ის, რომელიც სპეციალურად მზადდება რუსული ბაზრისთვის. ამჟამად ხელმისაწვდომია კომპანიის ოფიციალურ ვებსაიტზე.

 -ის უნივერსალი დებიუტი 2014 წელს მოხდა. მანქანა განსხვავდება 20 მმ-იანი გზის გაწმენდით, შეცვლილი გადაცემათა კოეფიციენტებით ტრანსმისიაში და პლასტიკური ტანის ნაკრებით.

ავტომობილის მოდელები
ლადა კალინა ძირითადად იწარმოებოდა ოთხ მორთულ დონეზე:
1.6 ლიტრიანი 8 სარქველიანი ძრავა, რომელიც აკმაყოფილებს ევრო - 2,3 სტანდარტებს (სტანდარტული ვერსია)
1.6 ლიტრიანი 8 სარქველიანი ძრავა, რომელიც აკმაყოფილებს ევრო - 4 სტანდარტს (სტანდარტული ვერსია). იგი წარმოებულია 2011 წლიდან.
1.4 ლიტრიანი 16 სარქველიანი ძრავა, რომელიც აკმაყოფილებს ევრო - 3, 4 სტანდარტებს (სტანდარტული ვერსია გამდიდრული ელემენტებით)
1.6 ლიტრიანი 16 სარქველიანი ძრავა, რომელიც აკმაყოფილებს ევრო - 3, 4 სტანდარტებს (მაღალი კლასის ვერსია). იგი გამოვიდა 2009 წლის 16 ნოემბერს.
ჰეროდიასი

ჰეროდიასი (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 15 — გ. ჩვ. წ. 39-ის შემდეგ) — ებრაელი პრინცესა ჰეროდიანთა დინასტიიდან. იუდეის დედოფალი და იოანე ნათლისმცემლის მკვლელის, სალომეს დედა.

ბიოგრაფია
ჰეროდიასი დაიბადა დაახლოებით ძვ. წ. 15 წელს იუდეაში. იგი იყო იუდეას პრინც არისტობულუს -ისა და მისი ცოლის, ბერენისის ქალიშვილი. ძვ. წ. 7 წელს ჰეროდიასის პაპამ, მეფე ჰეროდე დიდმა თავისი ორი ვაჟი: ალექსანდრე და არისტობულუსი სიკვდილით დასაჯა, რის შემდეგაც არისტობულუსის ასული ჰეროდიასი დანიშნა თავის მეორე ვაჟზე, ჰეროდე -ზე, რომელიც მას ნახევარ-ბიძად ერგებოდა. ეს ქორწინება მოაწყო ჰეროდე დიდის უფროსმა ვაჟმა, ანტიპატორ -მ, რომელმაც ტახტის ხელში ჩასაგდებად ძვ.წ. 4 წელს მოწამლა მამამისი. იუდეას ტახტი არა ანტიპატორმა, არამედ ჰეროდიასის ქმარმა, ჰეროდე -მ დაიკავა, რომელმაც მამის მკვლელობისათვის იგი სიკვდილით დასაჯა.

მარკოზის სახარების მიხედვით, ჰეროდიასის ქმარს ფილიპე ერქვა, რის გამოც მრავალი მკვლევარი ამტკიცებს, რომ მას ჰეროდე კი არა ფილიპე ერქვა, თუმცა ეს თემა დღემდე სადავოდ რჩება. საპირისპირო პოზიციის მომხრეები აცხადებენ, რომ ლუკას სახარება უარყოფს ფილიპეს ვერსიას, თუმცა არც მის ნამდვილ სახელს ასახელებს.

ჰეროდიასს ჰეროდე -ისაგან შეეძინა თავისი ერთადერთი შვილი — სალომე. მისი გაჩენიდან რამდენიმე წელიწადში ჰეროდიასი და ჰეროდე განქორწინდნენ, რის შემდეგაც იგი ცოლად თავისი პირველი ქმრის ნახევარ-ძმას, ჰეროდე ანტიპატორს გაჰყვა, თუმცაღა მასთან შვილები არ ჰყოლია. მიუხედავად ამისა, მათ დიდი როლი შეასრულეს იოანე ნათლისმცემლისა და იესო ნაზარეველის სიკვდილით დასჯის საქმეში.

რამდენადაც ცნობილია, ჰეროდიასამდე თავად ანტიპატორსაც ჰყავდა ცოლი, რომელსაც მის გამო გაეყარა. ბევრი მათ განქორწინებას არ სცნობდა, რის გამოც მათ კავშირს უკანონოდ თვილდა. მათესა და მარკოზის სახარებების მიხედვით, იოანე ნათლისმცემელმა მათი „ბილწი“ ქორწინება საჯაროდ გააკრიტიკა, რის შემდეგაც დაიწყო უთანხმოება მასსა და ჰეროდიასს შორის, რომელმაც თავის ქალიშვილ სალომეს მისი მოკვლა უბრძანა. მორჩილმა ქალიშვილმაც შეასრულა დედის ბრძანება, იოანე ნათლისმცემელს თავი მოჰკვეთა და ლანგარზე დადებული, საზეიმოდ მიართვა დედასა და მამინაცვალს.

ახ. წ. 34 წელს, ჰეროდე -ის გარდაცვალების შემდეგ იუდეას ტახტს ჰეროდე ანტიპატორი იკავებს ჰეროდიასთან ერთად, რომელთაც მძიმე ომების გადახდა მოუხდათ რომის იმპერატორ ტიბერიუსის წინააღმდეგ. 37 წელს ტიბერიუსი გარდაიცვალა, რამაც მათ ამოსუნთქვის საშუალება მისცათ. 39 წელს ანტიპატორი და ჰეროდიასი დაადანაშაულეს იმპერატორ კალიგულას წინააღმდეგ, მისი ძმისწულ აგრიპას მიერ მოწყობილ შეთქმულებაში მონაწილეობაში. ამის გამო კალიგულამ აგრიპა, ჰეროდიასიცა და ჰეროდე ანტიპატორიც გალეთში გადაასახლა, სადაც გაატარეს დარჩენილი ცხოვრება და ყველასათვის უცნობ წელს გარდაიცვალნენ.

გალერეა
მიუხედავად თავისი უარყოფითი ხასიათისა, ჰეროდიასმა დიდი ასახვა ჰპოვა ხელოვნებასა და კულტურაში. მასზე შექმნილია არაერთი ნახატი, ბალეტი, ოპერა და მხატვრული ნაწარმოები. ძირითად შემთხვევაში, ჰეროდიასს რელიგიური დატვირთვა აქვს და ფიგურირებს მხოლოდ იმ ეპიზოდში, როდესაც სალომეს იოანე ნათლისმცემლის მოკვეთილი თავი ლანგრით მიაქვს მათთან.
როქსანა

როქსანა (, ; დ. ძვ. წ. 340, ბაქტრია — გ. ძვ. წ. 310, მაკედონია) — ბაქტრიის პრინცესა. მაკედონიის, სპარსეთისა და ეგვიპტის დედოფალი ძვ. წ. 327-323 წლებში როგორც ალექსანდრე მაკედონელის პირველი ცოლი. ალექსანდრე მაკედონელის დედა.

ბიოგრაფია
როქსანა დაიბადა ძვ. წ. 340 წელს ბაქტრიაში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, ოქსიარტესის ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ მამამისი იყო სპარსეთის მეფე არტაქსერქსე -ის მიერ დანიშნული ბაქტრიისა და სოგდიანიის სატრაპი. ისტორიკოსთა მტკიცებით, ოქსიარტესი ჩართული იყო დარიოს -ის მკვლელობის საქმეში, თუმცაღა ალექსანდრე მაკედონელმა იგი სიკვდილით არ დასაჯა. არტაქსერქსეს ჩამოგდებისა და დატყვევების შემდეგ ალექსანდრე მაკედონელმა დაიკავა დედაქალაქი და მთელი სპარსეთი, რის შემდეგაც თავი მის მეფედ გამოაცხადა. მიუხედავად ამისა, ოქსიარტესი და სხვა ირანელი წარჩინებულები ბერძენთა წინააღმდეგ ბრძოლას განაგრძობდნენ. ამ დროს მან თავისი ოჯახი და მათ შორის როქსანაც სოგდანიაში მდებარე ციხესიმაგრეში გადამალა, რომელთაც მისი თანამებრძოლი სპიტამინესი იცავდა.

მიუხედავად დიდი წინააღმდეგობისა, ალექსანდრემ მაინც დაპყრო ბაქტრიაცა და სოგდანიაც, რასაც იმ ციხის დაცემა მოჰყვა, სადაც ოქსიარტესის ოჯახი იმალებოდა. მის აღებას უშუალოდ სარდლობდა ალექსანდრეც, რომელსაც როქსანა პირველივე ნახვისთანავე შეუყვარდა. ძვ. წ. 327 წელს ალექსანდრე მაკედონელმა ცოლად როქსანა ბაქტრიელი შეირთო, რომელიც მისი პირველი ცოლი და დედოფალი გახდა. აღსანიშნავია, რომ როქსანას მისი თანამემამულეები და ოჯახის წევრები სთხოვდნენ, რომ მასზე არ დაქორწინებულიყო, თუმცა იგი ქორწინებაზე მაინც დასთანხმდა. ქორწილიდან მალევე ალექსანდრე ინდოეთში შეიჭრა, რომლის გუბერნატორადაც თავისი სიმამრი, ოქსიარტესი დანიშნა. ინდოეთში ლაშქრობის პერიოდში, როქსანა და მისი ახლობლები უსაფრთოდ და მდიდრულად ცხოვრობდნენ სუსაში. დაბრუნებულმა ალექსანდრემ როქსანას ძმა მალევე გააწევრიანა ძალზე ელიტარულ კავალერიაში.

ძვ. წ. 323 წლის ივლისში ალექსანდრე მაკედონელი მოულოდნელად გარდაიცვალა. ივარაუდება, რომ იგი მალარიამ შეიწირა, თუმცა ბევრის მოსაზრებით, იგი ალექსანდრეს მეორე და მესამე ცოლებმა: სტატეირა -მ და პარისატიდა -მ მოწამლეს სტატეირას დასთან, დრიფტეისთან ერთად. აღსანიშნავია, რომ სტატეირა და დრიფტეისი დარიოს -ის ქალიშვილები იყვნენ, პარისატიდა კი არტაქსერქსე -ის ასული იყო, რის გამოც მათ სძულდათ ალექსანდრე.

დაქვრივებისას როქსანა ალექსანდრესგან იყო ორსულად, რის შემდეგაც სულ ერთ თვეში, ძვ. წ. 323 წლის აგვისტოში, ბაბილონში მან ვაჟი, მომავალი მეფე ალექსანდრე გააჩინა.

დედოფალი როქსანა და მისი მცირეწლოვანი ვაჟი სასწრაფოდ ჩაიყვანა მაკედონიაში ალექსანდრეს დედამ, დედა-დედოფალმა ოლიმპიადამ. ძვ.წ. 316 წელს დედოფალი ოლიმპიადა კასანდერმა მოკლა, რომელმაც როქსანა და მისი ვაჟი ამფიპოლისში, ციხესიმაგრეში გამოკეტა მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ. ძვ. წ. 311 წელს ალექსანდრე -ს ოფიციალურად ჩამოერთვა სამეფო ტახტი კასანდერმა დაიკავა. ძვ. წ. 310 წელს, დედოფალი როქსანა სწორედ მისი ბრძანებით მოწამლეს. შემდგომში, დაუცველად დარჩენილი ალექსანდრე , ძვ. წ. 309 წელს მარტივად მოკლა კასანდერმა, რადგან მას ეშინოდა, რომ როქსანა და ალექსანდრე ტახტს დაიბრუნებდნენ.
ანტონ ფურცელაძის ქუჩა

ანტონ ფურცელაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი); რუსთაველის გამზირიდან ვახტანგ ორბელიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 30–იან წლებში. 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ბარონის ქუჩა. სახელწოდება უკავშირდება კავკასიის მთავარმმართველის გრიგოლ როზენის ტიტულს. 1922 წელს ანტონ ფურცელაძის სახელი დაერქვა. ქუჩაზე გამოდის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმის ადმინისტრაციული კორპუსი. შემონახულია საუკუნის დასასრულისა და საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები.
ფხოვის ქუჩა

ფხოვის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ორბელიანთუბანი); ანატოლი სობჩაკის ქუჩიდან ანტონ ფურცელაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის ნახევარში. 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ფოსტის ქუჩა. 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში კი – როგორც ნერსესოვის ქუჩა. 1925 წელს დაერქვა ფხოვის ქუჩა. შემონახულია საუკუნის საცხოვრებელი სახლი.
გიორგი ჯიბლაძის ქუჩა

გიორგი ჯიბლაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი); აბო თბილელის ქუჩიდან ბეგლარ ახოსპირელის გასასვლელამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. ადრე მოღნინის შესახვევი ერქვა. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ბორისოვის შესახვევი. 1923 წელს ძველი რევოლუციონერის იასონ ჩიხლაძის (დაიღუპა კატორღაში) სახელი დაერქვა. 1993 წელს გიორგი ჯიბლაძის სახელი ეწოდა.
ზარბეგ ბერიაშვილის ქუჩა

ზარბეგ ბერიაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა); ალექსანდრე მანაგაძის ქუჩიდან მტკვრის ნაპირამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 40-იან წლებში. 70-იან წლებამდე კომუნის ქუჩა ერქვა. შემდგომში რევოლუციის ქუჩა დაერქვა. 2021 წელს ზარბეგ ბერიაშვილის სახელი უწოდეს. აქვს ერთი ჩიხი. ჰქონდა შესახვევი, რომელსაც 2022 წელს ალექსანდრე მანაგაძის შესახვევი ეწოდა (იხ. ალექსანდრე მანაგაძის ქუჩა).
საყვირის ქუჩა

საყვირის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); მიხეილ მრევლიშვილის ქუჩიდან გიორგი ჭყონდიდელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 30-იან წლებში. ყოფილი გუდოკის ქუჩა. საყვირის ქუჩა დაერქვა 50-იან წლებში. ადრე ქუჩის მახლობლად მდებარე ვაგონშემკეთებელი ქარხნის მუშებს სამუშაო დღის დაწყებას, შესვენებას და დამთავრებას საყვირით ატყობინებდნენ. აქედან მოდის ქუჩის სახელი.
ოთარ ქინქლაძის ქუჩა

ოთარ ქინქლაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); გიორგი ჩიტაიას ქუჩიდან პიატიგორსკის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნის ბოლოს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ანას ქუჩა. 1923 წლიდან — ალექსანდრე ეგორივის (დატანილია თბილისის 1937 წლის გეგმაზე) შემდეგ პეტრე შირშოვის სახელი ერქვა. ოთარ ქინქლაძის სახელი ეწოდა 1997 წელს.
სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა

სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ძველი კუკია): დავით აღმაშენებლის გამზირიდან დიმიტრი უზნაძის ქუჩამდე.

წარმოიქმნა საუკუნის ნახევარში. თბილისის 1897 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მადერის ქუჩა (ქუჩის სახელწოდება უკავშირდება გერმანული ლუდის მწარმოებლის-მადერის სახელს), 1914 წლიდან პეტროგრადის, 1924 წლიდან ლენინგრადის ქუჩა ერქვა. 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც
მოგილევსკის ქუჩა. 1948 წელს ისევ ლენინგრადი, 1991 წელს სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა ეწოდა.

ცნობილი მაცხოვრებლები
№ 10 — ევგენი პრიმაკოვი
№ 13 — რუბენ მამულიანი (მემორიალური დაფა)
დავით სარაჯიშვილის ქუჩა

დავით სარაჯიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს გლდანის რაიონში (ავჭალა): დავით გურამიშვილის გამზირიდან ლიბანის ქუჩამდე. ყოფილი ავჭალის გზატკეცილის ნაწილი. 1990 წელს დაერქვა დავით სარაჯიშვილის სახელი. ქუჩაზეა სააქციო საზოგადოებები: „დავით სარაჯიშვილი და ენისელი“ და „ბაგრატიონი 1882 წელს“; გამოდის მეტროს სადგური „დავით სარაჯიშვილი“ (ყოფილი თემქა).
შოთა ყავლაშვილი

შოთა ყავლაშვილი (დ. 28 იანვარი, 1926, თბილისი — გ. დეკემბერი, 1995) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1972), რუსთაველისა (1981) და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი (1987), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1985), აღმოსავლეთის ქვეყნების არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის აკადემიკოსი, სკკპ-ის წევრი. ყველაზე მეტად ცნობილია საბჭოთა კავშირის დროის თბილისური ნამუშევრებით.

მოღვაწეობა
1948 დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი არქიტექტორის სპეციალობით. 1957-1970 წლებში აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას.

ყავლაშვილი საბჭოთა დროის ერთ-ერთი გამორჩეული ქართველი არქიტექტორია. მისი ცნობილი ნამუშევრებია „ლაგუნა ვერას“ საცურაო კომპლექსი და ახლანდელი „ცენტრალური საერთაშორისო ავტოსადგური“.

ყავლაშვილი მსახურობდა თბილისის მთავარ არქიტექტორად 1970-1974 და 1980-1990 წლებში. ამ პერიოდში ხელმძღვანელობდა ძველი თბილისის დაცვას და საქართველოში პირველი ისტორიული უბრანული უბნის შექმნას 1975 წელს. 1994 წელს დაინიშნა ფოთის ვიცე-მერად და მთავარ არქიტექტორად. მის პატივსაცემად ძველი თბილისის ერთ ქუჩას მისი სახელი დაერქვა, 1999 წელს კი ბარათაშვილის ქუჩაზე დაიდგა მისი ძეგლი მოქანდაკე თენგიზ კიკაშვილის ავტორობით.

დაკრძალულია თბილისში მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ცნობილი ნამუშევრები
საბავშვო ბაღი ბარნოვის ქუჩაზე (1953)
გრიბოედოვის სკვერის საცხოვრებლები და ქორწინების სახლი (1965)
ბარათაშვილის ხიდი (1965)
ლენინური კომკავშირის სახელობის საცურაო აუზი სანაპიროზე, დღევანდელი ლაგუნა ვერა (1979; არქიტექტორ გ. აბულაძესთან და რ კიკნაძესთან ერთად, მხატვარი კ. იგნატოვი)
რამიშვილის ქუჩის საცხოვრებელი (1970-1974)
ცენტრალური ავტოსადგური, ორთაჭალა (1973)
შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამმართველოები (1970-იანები)
ბარათაშვილის კედლის რესტავრაციის პროექტი (1979)
ძველი თბილისის უბნების რესტავრაცია:
ბარათაშვილის ქუჩა (1979; მიიღო რუსთაველის პრემია)
კიბალჩიჩის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიები (1980)
შავთელის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიები (1982)
თბილისის არქეოლოგიის მუზეუმი (1988-დაუსრულებელი)
სასტუმრო „შერატონ მეტეხი პალასი“ (1989-1991)
ბარჰამ სალეჰი

ბარჰამ სალეჰი (; ; დ. 12 სექტემბერი, 1960, სულეიმანია, სულეიმანია, ერაყი) — ერაყელი და ქურთისტანელი პოლიტიკური მოღვაწე. ერაყის ქურთისტანის მეორე პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის 28 ოქტომბრიდან 2012 წლის 5 აპრილამდე. ერაყის ვიცე-პრემიერი 2006 წლიდან 2009 წლამდე. ერაყის მერვე პრეზიდენტი 2018 წლის 2 ოქტომბრიდან 2022 წლის 17 ოქტომბრამდე.

პოლიტიკური მოღვაწეობა
პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო 16 წლის ასაკში, როდესაც გახდა ქურთისტანის პატრიოტთა კავშირის წევრი. 1979 წელს იგი ორჯერ დააპატიმრეს ქურთების ეროვნულ მოძრაობაში მონაწილეობისა და მიწისქვეშა მოღვაწეობის ბრალდებით. დაპატიმრების მიზეზი გახდა მისი სახის აღმოჩენა სულეიმანიაში მიმდინარე საპტროტესტო აქციების რამდენიმე ფოტოში. კირკუკის სპეციალური ზედამხედველობის ციხეში მან სულ 43 დღე გაატარა, სადაც აწამებდნენ. განთავისუფლების შემდეგ, მან მაინც მოახერხა საშუალო სკოლის დამთავრება და დიდ ბრიტანეთში გადასვლა შემდგომი დევნის თავიდან ასაცილებლად.

ლონდონში იგი გახდა ქურთისტანის პატრიოტთა კავშირის ევროპული განყოფილების წევრი და პასუხისმგებელი გახდა ორგანიზაციის საერთაშორისო ურთიერთობების განვითარებაზე. ამავე დროს მან 1983 წელს დაამთავრა კარდიფის უნივერსიტეტის სამოქალაქო მშენებლობის ბაკალავრიატი და ასპირანტურა, ხოლო 1987 წელს ლივერპულის უნივერსიტეტში მიიღო დოქტორის ხარისხი სტატისტიკისა და კომპიუტერული მეცნიერებების სფეროში.

2014 წელს სალეჰმა წამოაყენა თავისი კანდიდატურა საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ ქურთისტანის პოლიტიკური ძალწებისაგან ვერ მიიღო მხარდაჭერა და წააგო არჩევნები ფუად მასუმთან. 2016 წელს პოლიტიკოსმა გაწყვიტა ურთიერთობა ქურთისტანის პატრიოტთა კავშირთან და ჩამოაყალიბა თავისი კოლაიცია „ალიანსი დემოკრატიისა და სამართლიანობისათვის“, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ფედერალური პარლამენტის არჩევნებში 2018 წლის მაისში. თუმცა, 2018 წლის აგვისტოში დაგეგმილი საპრეზიდენტო არჩევნების წინ დაბრუნდა ქურთისტანის პატრიოტთა კავშირის რიგებში და პარტიის ერთადერთი კანდიდატი გახდა საპრეზიდენტო არჩევნებში.

პრეზიდენტად არჩევა
ერაყის პრეზიდენტად ასარჩევად ბარჰმ სალეჰი წარადგინა ქურთისტანის პატრიოტთა კავშირმა. ერაყის პარლამენტის 329 დეპუტატიდან კენჭისყრაში მონწილეობ მიიღო 273-მა, რომელთაგანაც სალეჰს მხარი დაუჭირა 219 დეპუტატმა. მისი მთავარი კონკურენტი იყო ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი, ერაყის ქურთისტანის ხელმძღვანელის მასუდ ბარზანის კანცელარიის ხელმძღვანელი ფუად ჰუსეინი, რომელმაც მხოლოდ 22 პარლამენტარის ხმა მიიღო.

ამავე დროს, პარლამენტის სხდომა რამდენჯერმე გადაიდო საჭირო ქვორუმის არარსებობის გამო. უფრო მეტიც, პირველივე მცდელობისას ვერცერთმა კანდიდატმა ვერ მიიღო საჭირო ხმების რაოდენობა, ამიტომ დეპუტატებს მოუწიათ მეორედ მიეცათ ხმა.

სალეჰმა ფიცის დადების დროს სალაჰმა პირობა დადო, რომ დაიცავდა ერაყის დამოუკიდებლობას და ტერიტორიულ მთლიანობას რესპუბლიკის ფედერალური დემოკრატიული სისტემის ფარგლებში. მან ასევე აღუთქვა მოალაქეებს, რომ არ დუშვებდა კრიზისს და მოემსახურებოდა ერაყელ ხალხს და არა რომელიმე ცალკეულ დაჯგუფებას ან დაინტერესებულ პირს.

ამ მოსაზრებებით, 2018 წლის 2 ოქტომბერს ბარჰამ სალეჰი გახდა ერაყის მერვე პრეზიდენტი.

პირადი ცხოვრება
დაოჯახებულია სარბაღ სალეჰზე, რომელიც არის ქურთების ბოტანიკური ფონდის ხელმძღვანელი და დამფუძნებელი წევრი. იგი ასევე არის ქალთა უფლებების დაცვის აქტივისტი. წყვილს ორი შვილი ჰყავთ: ბიჭი და გოგო.
ნეჩირვან ბარზანი

ნეჩირვან ბარზანი (; დ. 21 სექტემბერი, 1966, ბარზანი, ერაყი) — ერაყელი და ქურთი პოლიტიკური მოღვაწე. ერაყის ქურთისტანის პირველი და მესამე პრემიერ-მინისტრი 2006 წლის 1 მარტიდან 2009 წლის 31 აგვისტომდე და 2012 წლის 7 მარტიდან 2019 წლის 31 მაისამდე. ერაყის ქურთისტანის პრეზიდენტი 2019 წლის 10 ივნისიდან. ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტი 2010 წლიდან. ქურთების ეროვნული გმირის მუსტაფა ბარზანის შვილშვილი და იდრის ბარზანის შვილი. ერაყის ქურთისტანის ყოფილი პრეზიდენტისა და ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის მეთაურის მასუდ ბარზანის ძმისშვილი.

ბიოგრაფია
სექტემბრის აჯანყების დამარცხების შემდეგ 1961-1975 წლებში ნეჩირვან ბარზანი ოჯახან ერთად ირანში ცხოვრობდა. სწავლობდა თეირანის გარეუბანში, კერეჯეს საშუალო სკოლაში, აქვე დაიწყო პოლიტიკური მოღვაწეობა, როდესაც გახდა ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდული განყოფილების წევრი. მამამისს იგი ხშირად დაყავდა თავის დიპლომატიურ ვიზიტებში ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში.

1984 წელს შევიდა თეირანის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც ვერ დაასრულა და 1987 წელს მიატოვა მამის მოულოდნელი გარდაცვალების გამო. ამ მომენტიდან მთლიანად პოლიტიკურ მოღვაწეობაში ჩაერთო. 1989 წლიდან ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრია. 1991 წელს ქურთისტანის გათავისუფლების შემდეგ ხელმძღვანელობდა ქალაქ დაჰუკსა და მის რაიონს.

1996 წლიდან ვიცე-პრემიერია, 1999 წლიდან დემოკრატიული პარტიის მთავრობის მეტაურია ერბილში. 2006 წლის მარტიდან 2009 წლის ნოემბრამდე ერაყის ქურთისტანის გაერთიანებული (ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია და ქურთისტანის პატრიოტული კავშირი) რეგიონული მთავრობის მეთაურია.

პრემიერ მინისტრის პოსტზე მან აქტიური წვლილი შეიტანა ქურთისტანის ეკონომიკურ და სოციალურ განვითარებაში, რომელიც განიცდის ეკონომიკურ აღმავლობას მისი პრემიერ მინისტრობის პერიოდში. კერძოდ, ის არის ინტერნეტ განვითარების პროგრამის ავტორი ქურთისტანში; მისი ინიციატივით, მოეწყო ინტერნეტ-კაფეების ფართო ქსელი, რათა ყველა მაცხოვრებელს შეეძლო ქსელში წვდომა. მისივე დამსახურებით, განხორციელდა და ხორციელდება კომუნალური სფეროს განვითარებისა და ინვესტიციების მოზიდვის მასშტაბური პროექტები: იგი არის ახლად (2006) მიღებული კანონის ინიციატორი, რომელიც წარმოადგენს 10-წლიან საგადასახადო შეღავათებს უცხოელი ინვესტორებისთვის, სამშენებლო პროგრამების შემქმნელისთვის (ელიტური კვარტალი - და საქმიანი ცენტრი - ერბილში, -- და ა შ.).

იმის გამო, რომ იგი იყო გაერთიანებული მთავრობის მეთაურის პოსტის წამყვანი კანდიდატი და საქმიანი თვისებების გარდა ახასიათებდა პიროვნული სიმშვიდე და არაკონფლიქტური ხასიათი, მას დიდი ავტორიტეტი შეუქმნა ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ოპონენტებს შორისაც კი.

გაერთიანებული რეგიონული მთავრობის ახალი კაბინეტის ფორმირების შემდეგ, 2010 წელს დაინიშნა ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარის მოადგილედ.

2019 წლის 28 მაისს აირჩიეს ერაყის ქურთისტანის პრეზიდენტად და გახდა თავისი ბიძს მასუდ ბარზაანის შემცვლელი, რომელიც გადადგა 2017 წლის 1 იანვარს.

გარდა მშობლიური ქურთული ენისა ფლობს სპარსულ, არაბულ და ინგლისურ ენებს. მას უყვარს სპარსული და ქურთული პოეზია. დაქორწინებულია ნაბილა ბარზანიზე და ჰყავს ხუთი შვილი.