iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
განჯა-ყაზახის რეგიონი

განჯა-ყაზახის (ეკონომიკური) რეგიონი — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის ქალაქები: განჯა და ნაფთალანი; ასევე რაიონები: აღსთაფის, ყაზახის, დაშქესანის, გადაბეის, თოუზის, გორანბოის, გოიგოლის, სამუხის და შამქორის.

ფართობი — 12 300 კმ², რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 14,4 % შეადგენს. მოსახლეობა — 1240,8 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).

ეკონომიკა
რეგიონის მთავარი მიწისქვეშა რესურსება: ნავთობი, ბუნებრივი აირი, კობალტი, ბარიტი, რკინის მადანი, კირქვა, მარმარილო, თაბაშირი, ცეოლითი, ბენტონიტური, ცემენტის ნედლეული, დაშქესანის რკინის საბადო, ოქრო და სპილენძი.

ელექტროენერგია წარმოდგენილია განჯის, შამქორის და იენიქენდის ჰესებით. დიდი ჰიდროენერგეტიკული პოტენციალი გააჩნია ასევე მდინარე მტკვარის ნაწილს, რომელიც მიედინება რეგიონის ტერიტორიაზე.

რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია მძიმე მრეწველობას, რომელიც წარმოდგენილია მანქანათმშენებლობის, ინსტრუმენტი მიღების, საკომუნიკაციო მოწყობილობების წარმოების, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის აწყობის საწარმოებით.

სოფლის მეურნეობა
კარტოფილის მოყვანა, მარცვლეულობა და მევენახეობა, ასევე არის რეგიონის ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო სფერო. ასევე განვითარდა მებოსტნეობა, მეხილეობა და მესაქონლეობა.

ტრანსპორტი
კასპიის ზღვაში მოპოვებული ნავთობი და ბუნებრივი აირი ტრანსპორტირდება ბაქო - თბილისი - ჯეიჰანის, ბაქო - სუფსის და ბაქო - თბილისი - ერზრუმის გაზსადენით, რომელიც გადის ამ რეგიონის ტერიტორიაზე. მთავარი სარკინიგზო და საგზაო მარშრუტები, რომლებიც აკავშირებენ აზერბაიჯანს საქართველოსთან და შავ ზღვასთან, ასევე გადის ამ ტერიტორიაზე.

ტურიზმი
ხელსაყრელი კლიმატური პირობები საშუალებას აძლევს შეიქმნას აქ საერთაშორისო მნიშვნელობის სამკურნალო და სპორტული კომპლექსები. რეგიონში, ზღვის დონიდან 1566 მეტრზე, მდებარეობს რეკრეაციული ზონა გოიგოლი და ჰაჯიქენტი, აგრეთვე მსოფლიოში ცნობილი სამედიცინო და საკურორტო ცენტრი „ნაფტალანი“.
ტი ჯეი ჰუკერი

ტი ჯეი ჰუკერი  — ამერიკული სატელევიზიო სერიალი პოლიციური დრამის ჟანრში, შექმნილი რიკ ჰასკის მიერ და უილიამ შეტნერის მონაწილეობით.

საპილოტო ეპიზოდი -ის ეთერში 1982 წლის 13 მარტს გავიდა. სერიალი გრძელდებოდა 1985 წლის 4 მაისის ჩათვლით. შემდგომში, 1985-დან 1986 წლამდე მას სატელევიზიო არხი  უშვებდა.

2013 წლის 27 აგვისტოს კომპანია -მა -ისგან შეიძინა რამდენიმე სერიალის საავტორო უფლებები, მათ შორის არის ტი ჯეი ჰუკერი, ხოლო 2014 წლის 1 აპრილს ახალმა მფლობელმა ხელახლად გამოსცა სერიალის პირველი და მეორე სეზონები ფორმატის მეშვეობით.

შინაარსი
საკუთარი მეწყვილის გარდაცვალების შემდეგ, დეტექტივი თომას ჯეფერსონ (ტი ჯეი) ჰუკერი (უილიამ შეტნერი) სერჟანტის პროფესიას დაუბრუნდა. ჰუკერს ახალწვეულთა აკადემიის მწვრთნელად ნიშნავენ. მისი მეწყვილე ახალწვეული ვინსი რომანო (ედრიენ ზმედი). ჰუკერი ახალგაზრდა კოლეგის მენტორი ხდება. მალე ისინი დამეგობრდებიან და კარგ მეწყვილეებად იქცევიან.

ჰუკერი განქორწინებულია, თუმცა ყოფილ ცოლ ფრენთან (პროფესიით მედდა) თბილ ურთიერთობებს ინარჩუნებს. მათი შვილები დედასთან ცხოვრობენ, მაგრამ როდესაც ფრენი დაკავებულია, ჰუკერი მათ მოვლაზე უარს არ ამბობს.

მესამე სეზონიდან ჰუკერი და რომანო თანამშრომლობენ პოლიციელთა სხვა წყვილთან - სტეისი შერიდანთან (ჰიზერ ლოკლირი) და ჯიმ კორიგანთან (ჯეიმზ დარენი)

უკანასკნელ, მეხუთე სეზონში ედრიან ზმედმა სერიალი დატოვა. ჰუკერი მარტო, ან სტეისისთან და კორიგანთან ერთად აგრძელებს მუშაობას.

როლებში
უილიამ შეტნერი — სერჟანტი თომას ჯეფერსონი ". ." 
ედრიან ზმედი — ოფიცერი ვინსი რომანო (1–4 სეზონი)
ეპრილ კლაფი — ოფიცერი ვიკი ტეილორი (1 სეზონი)
ჰიზერ ლოკლირი — ოფიცერი სტესი შერიდანი (2–5 სეზონი)
რიჩარდ ჰერდი — კაპიტანი დენის შერიდანი (1–2 სეზონი), (3–4 სეზონი, მოწვეული მსახიობი)
ჯეიმზ დარენი — ოფიცერი ჯიმ კორიგანი ( 2–5)

ფაქტები
ტი ჯეი ჰუკერი ერთადერთი პერსონაჟია, რომელმაც ყველა - 90 სერიაში მიიღო მონაწილეობა.
ჰიზერ ლოკერი სტეისი შერიდანის როლში 84 ეპიზოდში გამოჩნდა.
ტოტონაკები

ტოტონაკები — ინდიელი ხალხი, რომელიც მექსიკის აღმოსავლეთ სანაპირო მთიან რეგიონებში სახლობდა 1519 წელს ამ ტერიტორიაზე ესპანელთა მოსვლისას. ამჟამად ისინი ცხოვრობენ ვერაკრუსის, პუებლისა და იდალგოს შტატებში. ისინი ერთ-ერთი შესაძლო აღმშენებლები არიან კოლუმბამდელ ქალაქ ელ-ტახინისა, გარდა ამისა, ისინი საცხოვრებელ უბნებს ინარჩუნებდნენ ტეოტიუაკანშიც. საუკუნემდე, ტოტონაკები ვანილის მთავარი მწარმოებელბი იყვნენ მსოფლიოში.

ეტიმოლოგია
ტერმინი „ტოტონაკა“ აღნიშნავს ხალხს, რომელიც ტოტონაკაპანში ცხოვრობს. ზოგიერთი ავტორი ტერმინს მოიხსენიებს როგორც „ტოტონაკოს“, რაც ნაჰუატლის ენაზე „ცხელი მიწის ხალხს“ ნიშნავს. თავად ტოტონაკის ენაზე კი სიტყვა „ტოტონაკუ“ ნიშნავს „სამ გულს“, რაც მათ სამ ძირითად ქალაქს აღნიშნავს: სემპოალას, ტახინსა და ტეაიოს.

გეოგრაფია და ცხოვრების სტილი
 საუკუნეში, ტოტონაკებით დასახლებულ რეგიონს აცტეკები „ტოტონაკაპანს“ უწოდებდნენ, რომელიც ქალაქ პაპანტლიდან ქალაქ სემპოალამდე ვრცელდებოდა. ტოტონაკაპანი ძირითადად ცხელი და ტენიანი იყო. ტოტონაკებს მოჰყავდათ სიმინდი, მანიოკი, ციტრუსები, მარცვლეული, გოგრა და წიწაკა; რეგიონი განთქმული იყო თხევადი ქარვისა და ბამბის წარმოებით. მიუხედავად 1450-1454 წლებში ცენტრალურ მექსიკაში მძვინვარე შიმშილობისა, რეგიონი მაინც მნიშვნელოვან სასოფლო-სამეურნეო ცენტრად რჩებოდა. ამ დროისათვის, ბევრი აცტეკა იძულებული იყო საკუთარი თავი ან ოჯახის წევრი ტოტონაკებისათვის მონად მიეყიდა საარსებო სიმინდის სანაცვლოდ.

ისტორია
 საუკუნეში, ესპანელთა მოსვლამდე, ტოტონაკაპანის რეგიონს ხშირად ესხმოდნენ თავს აცტეკები. ტოტონაკთა მთავარი ცენტრები იყო პაპანტლა, სადაც 1519 წლისთვის 60 000 ადამიანი ცხოვრობდა, ხალაპა (დაახლოებით 120 000 კაცი) და სემპოალა (80 000 კაცი). აღსანიშნავია, რომ სემპოალა პირველი ადგილობრივი ქალაქი იყო ამერიკაში, რომელსაც ერნან კორტესი ესტუმრა, რის შემდეგაც იგი აცტეკების დედაქალაქ ტენოჩტიტლანისკენ გაუყვა გზას. სემპოალას მაცხოვრებელი ტოტონაკები, ასევე ტლასკალის ინდიელები,

აღნიშნული ტრადიციული რელიგია 1960-იან წლებში ფრანგმა ეთნოგრაფმა ალენ იშონმა აღწერა. მათ რწმენაში ძალიან მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ დედა-ღვთაებები, რომელთა შექმნილადაც მიიჩნეოდა თითოეული ადამიანის სული.
შაქი-ზაქათალის ეკონომიკური რეგიონი

შაქი-ზაქათალის (ეკონომიკური) რეგიონი — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის რაიონები: ბელაქანის, კახის, ქაბალის, ოღუზის, ზაქათალის და შაქის; ასევე ქალაქი შაქი და ზაქათალა.

ფართობი — 8840 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 10,3 % შეადგენს. რეგიონში არსებობს წყლის მნიშვნელოვანი რეზერვები. ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. რეგიონის ტერიტორიების სიმაღლის დიდი განსხვავება, მიზეზია მრავალფეროვანი ბუნებრივი პირობების, რეგიონს ახასიათებს ზომიერი კლიმატი. მოსახლეობა — 599,9 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).

ეკონომიკა
რესპუბლიკის პირიტის საბადო მარაგის უმრავლესობა, რაც 90% შეადგენს, ასევე თუთიის 99 %, კონცენტრირებულია ამ რეგიონში. კავკასიის რეგიონში არსებული ორი პოლიმეტალის (მადნეულის) საბადოდან ერთი (ფილიზჩაის) მდებარეობს ამ რეგიონში. რეგიონის ტერიტორიის 27 % დაფარულია ტყეებით.

სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგებია: თამბაქოს მოყვანა, მეჩაიეობა, მეხილეობა, მარცვლეულის მოყვანა, მევენახეობა, მეცხვარეობა.

ტრანსპორტი
რეგიონში განვითარებულია სატრანსპორტო ქსელი. სარკინიგზო ხაზი ევლახი-ბელაქანი ექსპლუატაციაში შევიდა გასული საუკუნის 80-იან წლებში, რომელმაც გააფართოვა კავშირი სხვა რეგიონებთან. ხორციელდება ავიარეისები ბაქო-ზაქათალა.
რობერტ შეკლი

რობერტ შეკლი (; დ. 16 ივლისი, 1928 — გ. 9 დეკემბერი, 2005) — ამერიკელი მწერალი. პოპულარობა მოიპოვა სამენცნიერო ფატასტიკის ჟანრის ნაწარმოებების შექმნით, რომელთა გამოქვეყნებაც 1950-იან წლებში დაიწყო. მისი მოთხრობები და რომანები მოულოდნელობებით, აბსურდულობითა და კომიკურობით გამოირჩევა. რამდენჯერმე იყო წარდგენილი ჰიუგოსა და ნებულას პრემიაზე. 2001 წელს ამერიკის სამეცნიერო ფანტასტიკისა და ფენტეზის ჟანრის მწერალთა ასოციაციამ მწერალს ავტორი ემერიტუსის საპატიო წოდება მიანიჭა.

ბიოგრაფია
რობერტ შეკლი 1928 წლის 17 ივლისს ებრაულ ოჯახში, ნიუ-იორკში დაიბადა. 1931 წელს მისი ოჯახი მეიპლვუდში (ნიუ-ჯერსი) გადასახლდა. შეკლიმ სამეცნიერო ფანტასტიკა კოლუმბიის უმაღლეს სკოლაში სწავლისას აღმოაჩინა. სკოლა 1946 წელს დაამთავრა და იმავე წელს ავტოსტოპით კალიფორნიისკენ გასწია, სადაც სხვადასხვა ადგილას მუშაობდა: მებაღედ, პრეცელების გამყიდველად, ბარმენად, მერძევედ, საწყობის მუშად და უბრალოდ მუშად. 1946 წელს აშშ-ის არმიას შეუერთდა და კორეაში გაგზავნეს. ჯარში ყოფნისას მცვლეად, არმიის გაზეთის რედაქტორად, ჩეკების დისტრიბუტორად და ჯარის ბენდში გიტარისტად მსახურობდა. სამხედრო სამსახური 1948 წელს დატოვა.

ადრეულ ბავშვობაში დაიწყო წიგნების კითხვა და ბავშვობიდან ოცნებობდა მწერლობაზე. სკოლის დამთავრების შემდეგ ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში ჩააბარა და ჰუმანიტარულ დისციპლინებს დაეუფლა. კორეაში ომშიც იმყოფებოდა, მაგრამ ფრონტზე არ უბრძოლია — გადამწერად მსახურობდა.

1950-იანი წლების დასაწყისიდან პირველი მოთხრობების წერა დაიწყო, რომლებსაც სამეცნიერო-ფანტასტიკურ ჟურნალებს სთავაზობდა და დიდი მოწონებითაც სარგებლობდა მკითხველებს შორის. როგორც მოგვიანებით ერთ-ერთ ინტერვიუში აღიარა, ის წლები ყვეელაზე ბედნიერი იყო მის ცხოვრებაში. მას მიაჩნდა რომ მხოლოდ სამეცნიერო ფანტასტიკა „ანიჭებს შემოქმედს სრულ თავისუფლებას“.

შეკლიმ მალევე გაითქვა სახელი, კოლეგები და კრიტიკოსები მას 1950-1960-იანი წლების საუკეთესო ფანტასტად მიიჩნევენ და მრავალი ჯილდო აქვს მიღებული. მისი მოთხრობები იმ დროის ყველაზე ცნობილ ჟურნალებში იბეჭდებოდა. სულ შეკლიმ 15 რომანი და 400-ზე მეტი მოთხრობა დაწერა, რომლებმაც 9 საავტორო კრებული შეადგინა.

ბოლო წლებში მწერალი იბიცაზე ცხოვრობდა მეხუთე ცოლთან ერთად. ნაკლებს წერდა, ხშირად ავადმყოფობდა და მატერიალურ სიდუხჭირესაც განიცდიდა. 2005 წელს უკრაინაში იმყოფებოდა მიწვევით. გაცივდა და ასაკიდან გამომდინარე, მისი მდგომარეობაც მკვეთრად გაუარესდა, ავადმყოფობას თავი ვეღარ დააღწია და ტვინის ანევრიზმის გართულების შედეგად, 2005 წლის 9 დეკემბერს 77 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
ნათანიელ ჰოთორნი

ნათანიელ ჰოთორნი (; დ. 4 ივლისი, 1804 — გ. 19 მაისი, 1864) — ამერიკელი რომანისტი, ბნელი რომანტიზმის წარმომადგენელი.

ნათანიელ ჰოთორნი 1804 წლის 4 ივლისს დაიბადა ამერიკის ქალაქ სეილემში. 1825 წელს დაამთავრა ბოუდინის კოლეჯი. ბავშვობიდანვე გრძნობდა საკუთარ გამორჩეულობას და გაურბოდა თავყრილობებს. როგორც მოგვიანებით აღიარა, განსაკუთრებით ახალგაზრდობაში განიცდიდა სინდისის ქენჯნას პურიტანი წინაპრების გამო, რომელთაგან ერთ-ერთმა სეილემელ ჯადოქრებს გამოუტანა განაჩენი. მის ადრეულ ნაწარმოებებში დიდი ადგილი უკავია დანაშაულის განცდას ძველი ცოდვების გამო, მათ შორის წინაპართა ცოდვებისაც.

პირველი რომანი წარუმატებელი გამოდგა, მას მოჰყვა მოთხრობების კრებული, რომელსაც მეტი წარმატება ხვდა წილად. 1842 წელს თავისი საუკეთესო ნოველები შეკრიბა, რომლებიც ისტორიულ და ზებუნებრივ სიუჟეტებზე იყო აგებული და კრებულად გამოსცა.

1850 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი წარმატებული რომანი „მეწამული სიმბოლო“ („წითელი სიმბოლო“, „მეწამული “), რომელმაც ფართო აღიარება მოუტანა ევროპაში და ბესტსელერად იქცა, თუმცაღა დიდი შემოსავალი არ მოუტანია. შემდეგ წელს კიდევ ერთი რომანი გამოსცა.

ჰოთორნის ნაწარმოებების მხატვრული ფორმის სრულყოფილება და მათი ზნეობრივი პრობლემატიკის სიღრმე ბევრ ახალგაზრდა ლიტერატორზე ახდენდა გავლენას, მათ შორის: ჰენრი ჯეიმსზე, ჰერმან მელვილზე, რომელიც მის გვერდითაც დასახლდა და ჰოთორნს მიუძღვნა რომანი მობი დიკი „მისი გენის წინაშე ქედის მოდრეკის ნიშნად“.

1853-1857 წლებში ჰოთორნი ევროპაში ცხოვრობდა, ამერიკის კონსულის ადგილს იკავებდა ლივერპულში.მოინახულა იტალია, შოტლანდია და ამერიკაში სამოქალაქო ომის პერიოდში დაბრუნდა.

სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე ჯერ კიდევ რამდენიმე ნაწარმოებზე ჰქონდა დაწყებული მუშაობა, თუმცა მათი დასრულება ვერ შეძლო.

მწერალი 1864 წლის 19 მაისს ნიუ-ჰემფშირის ქალაქ პლიმუთში გარდაიცვალა.

შემოქმედება
რომანები:

მეწამული სიმბოლო (1850 წ.)

მოთხრობები:

სიჭაბუკის ელექსირი
სამი გორაკის ხეობა
ახალგაზრა ბრაუნი
ქვის კაცი
მოჩვენება
მისის ბულფროგი
ფანტაზიათა შოუ
დაღუპულთა ცოლები
დევიდ სუონი
მეფე მიდასის ოქრო
ედუარდ ფეინის ვარდის კოკორი
თოვლის გოგონა
მინოტავრი
ნიცის ტერაქტი (2016)

2016 წლის ნიცის ტერაქტი — მოხდა 2016 წლის 14 ივლისს, დაახლოებით 22:45 (+2) საათზე, ნიცის სანაპიროზე, სადაც ბასტილიის დღესთან დაკავშირებით შეკრებილ ხალხში სატვირთო ავტომაქანით შევარდა ტერორისტი. ინციდენტის შედეგად დაიღუპა 84 და დაშავდა 65-ზე მეტი ადამიანი. თავდამსხმელის ლიკვიდაცია პოლიციამ შემთხევის ადგილზევე მოახდინა.
ოვიე ეჯარია

ოვიემუნო "ოვიე" ეჯარია (დაიბადა 1997 წლის 18 ნოემბერს), ნიგერიული ფესვების მქონე ინგლისელი ფეხბურთელი, ამჟამად ასპარეზობს ინგლისის პრემიერ ლიგის გუნდ ლივერპულში, ცენტრალური ნახევარმცველის პოზიციაზე.

კარიერა
ეჯარიას კარიერა 2005 წელს დაიწყო, როდესაც ის მშობლიური ქალაქის - ლონდონის საფეხბურთო გუნდ არსენალის აკადემიაში ჩაირიცხა. მეთოფეებთან ცხრა წლის გატარების შემდეგ, 2014 წლის ივლისში, ეჯარია უფასო ტრანსფერის სახით  შეუერთდა ლივერპულს. 2014-15 წლების სეზონის 18 წლამდელთა გუნდში თამაშის შემდეგ, 2015-16 წლის სეზონისთვის ეჯარია 21 წლამდელთა ასაკობრივ ნაკრებს შეუერთდა.

2016 წლის 8 ივლისს, შედგა ეჯარიას დებიუტი ლივერპულის სასტარტო შემადგენლობაში, წინასასეზონო მზადებისთვის გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში, სადაც ლივერპულმა პრენტონ პარკზე ტრანმერ როვერსი 1-0 დაამარცხა, ეჯარიამ მატჩის პირველი ნახევარი სრულად ჩაატარა.  მისმა სტაბილურმა თამაშმა ბევრი მაყურებლის სიმპათია დაიმსახურა, ცენტრალურ ნახევარდაცვაში სტაბილური თამაშის, ფიზიკური ძალის და პასის ტექნიკის გამო, ეჯარია ახალგაზრდა პოლ პოგბასაც შეადარეს.

თამაშის სტილი
არსენალის და ლივერპულის აკადემიაში ჩატარებული თამაშების შეფასების შემდეგ, აშკარაა, რომ ეჯარია ცენტრალური ნახევარმცველია. ტრანმერ როვერსთან შეხვედრაში გამოჩნდა, რომ მას შეუძლია ე.წ. ამპლუის შეთავსებაც, ფიზიკური ძალის და სისწრაფის გამო, ის ერთნაირად პროდუქტიულია როგორც შეტევების ჩაშლაში, ასევე საკუთარი გუნდის კონტრშეტევის წამოწყებაში. ჟურნალისტ კოდი უორელის თქმით, თუკი ეჯარია ამ ტემპში განაგრძობს პროგრესირებას, აუცილებლად მიაღწევს წარმატებას. ,,მას შეუძლია თავდამსხმელებისთვის მომენტების შექმნა, ბურთის ართმევა, დაზღვევაზე თამაში..., ვიმედოვნებ, რომ ის მერსისაიდში დარჩება". თამაშებზე დაკვირვების შემდეგ, ეჯარია პოლ პოგბას და ახალგაზრდა იაია ტურეს შეადარეს.
ნიაზი

ნიაზი (ნამდვილი გვარი და სახელი თაღიზადე - ჰაჯიბეკოვი ნიაზი ზულფუგარ-ოღლუ; დ. 20 აგვისტო [ძვ. სტ. 7 აგვისტო], 1912, თბილისი, რუსეთის იმპერია, — გ. 2 აგვისტო, 1984, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, დირიჟორი და საზოგადო მოღვაწე. სსრკ სახალხო არტისტი (1959). სკკპ წევრი 1942 წლიდან. სოციალისტური შრომის გმირი (1982).

ნიაზი 1925-31 წლებში სწავლობდა თბილისის კონსერვატორიაში, 1937-48 წლებში ბაქოს მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირიჟორი, 1951-52 და 1958-59 წლებში მთავარი დირიჟორი, 1961-65 წლებში დირექტორი, მთავარი დირიჟორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1960-61 წლებში ლენინგრადის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი დირიჟორი. 1979 წლიდან აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის დირექტორი.

1938 წლიდან (ხანგამოშვებით) აზერბაიჯანის სიმფონიური ორკესტრის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი. შექმნა ოპერა-კანტატა „1920 წელი“ (1940), ოპერა „ხოსროვ და შირანი“ (1942), ბალეტი „ჩიტრა“ (1962), ნაწარმოებები სიმფონიური ორკესტრისთვის (მათ შორის სიმფონიური მუღამი „რასტი“), კანტატები, სიმღერები, თეატრისა და კინოს მუსიკა.

ნიაზი გასტროლებით გამოდიოდა პრაღაში, ბერლინში, ბუდაპეშტში, ბუქარესტში, ნიუ-იორკში, პარიზში, სტამბოლში, თეირანში, ლონდონსა და პეკინში.

აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს - მოწვევის დეპუტატი, სსრკ უმაღლესი საბჭოს მოწვევის დეპუტატი. ნიაზი გარდაიცვალა 1984 წლის 2 აგვისტოს, ქალაქ ბაქოში. დაკრძალულია ბაქოს საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.

ნიაზი იყო სომხეთის სსრ სახალხო არტისტი (1962), სახელმწიფო პრემიის (1951, 1952) და აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენით, საპატიო ნიშნის ორდენით, კირილესა და მეთოდეს ორდენით. ნიაზი არის თბილისის საპატიო მოქალაქე (1982).
ლენქორან-ასტარის ეკონომიკური რაიონი

ლენქორან-ასტარის ეკონომიკური რაიონი — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის შემდეგი რაიონები: ასტარის, ჯალილაბადის, ლერიქის, მასალის, ლენქორანის და იარდიმლის. 2021 წლამდე ეწოდებოდა ლენქორანის ეკონომიკური რაიონი.

ფართობი — 6070 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 7% შეადგენს. რელიეფის მიხედვით რეგიონი დაყოფილია 2 ნაწილად - თალიშის დაბლობად და თალიშის მთებად. ტერიტორიის 26% დაფარულია ტყეებით. ტერიტორია ასევე მდიდარია თერმული და მინერალური წყლებით.

მოსახლეობა — 893,3 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით), რაც მთლიანი აზერბაიჯანის მოსახლეობის 9,3% შეადგენს. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ აზერბაიჯანელები, ასევე ცხოვრობენ თალიშები და რუსები.

ეკონომიკა
სოფლის მეურნეობაში დომინირებს: მებოსტნეობა, მეჩაიეობა, მევენახეობა, მარცვლეულის მოყვანა, ციტრუსის მოყვანა. ქვეყანაში წარმოებული ჩაის 99%, ბოსტნეულის 27%, სიმინდის 15%, კარტოფილის 24%, ყურძნის 13% და ხილის 10% მოდის ამ რეგიონის წილზე. ლენქორანის ეკონომიკური რეგიონი ქვეყანაში ციტრუსების მთავარი მწარმოებელია. რეგიონში ასევე განვითარებულია მეთევზეობა.
ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონი

ყუბა-ხაჩმაზის (ეკონომიკური) რეგიონი — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის შემდეგი რაიონები: შაბრანის, ხაჩმაზის, ყუბის, გუსარის და სიაზანის.

ფართობი — 6960 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 8,8% შეადგენს. მოსახლეობა — 525,7 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით). რელიეფთან და კლიმატურ პირობებთან დაკავშირებით, მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს კასპიის ზღვის სანაპიროზე.

რეგიონი მდიდარია მდინარეებით და გააჩნია წყლის დიდი რესურსები. რეგიონის ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. რეგიონში ხალიჩების წარმოება წარმოადგენს ერთ-ერთი წამყვან დარგს ქვეყანაში.

ეკონომიკა
რეგიონში მოიპოვება: ნავთობი, ბუნებრივი აირი, ქვიშა, ხრეში, თიხა. რეგიონის ტერიტორიის 10-11% დაფარულია ტყეებით.

განვითარებულია მსუბუქი და კვების მრეწველობა. აგროსამრეწველო კომპლექსის საფუძველს წარმოადგენს ხილისა და ბოსტნეულის კონსერვის წარმოება, ასევე მეთევზეობა და ხალიჩის ქსოვა. მძიმე ინდუსტრიას წარმოადგენს ნავთობისა და გაზის მოპოვება სიაზანში, ელექტრო ქარხანა გუბაში, რკინის და ფოლადის ნარჩენების გადამამუშავებელი ქარხანა და აგურის ქარხნები გუბაში, სიაზანსა და ხაჩმაზში.

სოფლის მეურნეობა
სოფლის მეურნეობა წარმოდგენილია ხილის და ბოსტნეულის წარმოებით. ხაჩმაზი, სიაზანი და ნაბრანი დაკავებულია მევენახეობით, ხოლო გუსარის რაიონი - კარტოფილის გაშენებით. რეგიონში ყველგან მოყვანილია ხორბალი. ასევე განვითარებულია მეცხვარეობა.

ტრანსპორტი
რეგიონის ტერიტორიაზე გადის სარკინიგზო და საავტომობილო გზები, მაგისტრალური ნავთობის, გაზის და წყლის მილები, აგრეთვე სატელეკომუნიკაციო ხაზები. საკომუნიკაციო ხაზები, რომელიც აკავშირებს აზერბაიჯანსა და რუსეთს გადის ამ რეგიონის ტერიტორიაზე.

ტურიზმი
რეგიონში ფართოდაა საკურორტო სანატორიუმები, მდიდარია საკურორტო და რეკრეაციული რესურსებით.
მედჰი ბენატია

მედჰი ბენატია ( დ. 17 აპრილი, 1987, კურკურონი) — მაროკოელი ფეხბურთელი. კატარის საფეხბურთო კლუბ „ალ-დუჰაილისა“ და მაროკოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მცველი.

კარიერული სტატისტიკა
მოცემულია 2016 წლის 1 ივლისის მდგომარეობით.

1.იგულისხმება საფრანგეთის თასის, იტალიის თასისა, და გერმანიის თასის მატჩებიც.
2.იგულისხმება საფრანგეთის ლიგის თასის მატჩებიც.

მიღწევები
საკლუბო
ბაიერნი
ბუნდესლიგა (2): 2014–15, 2015–16
გერმანიის თასი: 2015–16

ინდივიდუალური
სერია -ს წლის საუკეთესო გუნდი: 2013–14
„ევროპის სპორტული მედიის“ ევროპის წლის საუკეთესო გუნდი: 2013–14
კრეოლები

კრეოლები ( < ) — შერეული წარმომავლობის სხვადასხვა ეთნიკური (ხშირად ეთნორასობრივი) ერთობები, რომლებიც კოლონიურ პერიოდში ჩამოყალიბდა, უმთავრესად ამერიკაში, აფრიკასა და აზიაში. საუბრობენ, როგორც წესი, კრეოლურ ენებზე.

ლათინური ამერიკის ქვეყნებში — პირველი ევროპელი მოახალშენეების (უმთავრესად ესპანელების) შთამომავლები, რასობრიობის მხრივ — ევროპეიდები, თუმცა, მეტროპოლიების მკვიდრთაგან განსხვავებით, წარმოადგენენ იმ ესპანური კოლონიური კულტურის მატარებლებს, რომელმაც ინდიელთა და, მცირე დოზით, აფრიკული კულტურების გავლენა განიცადა.
ბრაზილიაში და ინგლისისა და ნიდერლანდების ყოფილ კოლონიებში სამხრეთ აფრიკასა და ვესტინდოეთში — აფრიკელ მონათა შთამომავლები, რასობრიობის მხრივ — ნეგროიდები, რომელთა ენები და კულტურა ევროპული (ინგლისური, ფრანგული, ნიდერლანდური, ესპანური, პორტუგალიური) და აფრიკული ტრადიციების სინთეზს წარმოადგენს.
საფრანგეთის გვიანაში — ფრანგი მამაკაცებისა და ნეგროიდი ქალების შერეული ქორწინებების შთამომავლები, რასობრიობის მხრივ — მულატები.
ლუიზიანასა და ტეხასში — ფრანგი მამაკაცებისა და ინდიელი ქალების შერეული ქორწინებების შთამომავლები; რუსულ ამერიკაში — რუსი მამაკაცებისა და ინდიელი, ალეუტი ან ესკიმოსი ქალების შერეული ქორწინებებისა. რასობრიობის მხრივ — მეტისები. კულტურა ევროპული და ადგილობრივი ტრადიციების სინთეზს წარმოადგენს.
აფრიკის, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ოკეანეთის რიგ კუნძულოვან სახელმწიფოებში — ეთნიკურად და რასობრივად შერეული მოსახლეობა, როგორც წესი, ევროპიზირებული კულტურების მატარებლები: კაბო-ვერდელები (მწვანეკონცხელები, კრიოლუ), სან-ტომელები (ტონგაშები), ანობონელები (პაგალუელები), სეიშელელები (სესელვა, სეშელვა), მავრიკიელები, რეიუნიონელები, ბურგერები, აღმოსავლეთტიმორელები და მისთ.
სიერა-ლეონეში, გამბიაში, სენეგალში, განასა და დასავლეთ აფრიკის სხვა ქვეყნებში — გათავისუფლებული მონების შთამომავლები (კრიოლები, აკუ, სარო ნიგერიაში და სხვ.), რომელთა ენა და კულტურა აფრიკული, ევროპული და ამერიკული ტრადიციების სინთეზს წარმოადგენს.
ენგრიდ შოვენი

ენგრიდ შოვენი (; დ. 3 ოქტომბერი, 1973) — ფრანგი კინოსა და თეატრის მსახიობი. შოვენი დაიბადა ვალ-დ’უაზის დეპარტამენტში მაშველისა და დოკუმენტალისტის ოჯახში. თავისი პირველი როლი შეასრულა პარიზის სენ-ჟორჟის თეატრში 1997 წელს. 2011 წლის 27 აგვისტოს იქორწინა ტიერი პეტიეზე. წყვილს პირველი შვილი ეყოლა 2013 წლის 17 ოქტომბერს, რომელიც 2014 წლის 25 მარტს ხუთი თვის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა.
უედა

— ქალაქი ნაგანოს პრეფექტურაში (იაპონია) . 

თანამედროვე ქალაქი უედა დაარსდა 2006 წლის 6 მარტს, ძველ ქალაქ უედასთან  ქალაქ მარუკოს და სანადას და სოფელ ტაკეშის შეერთებით.

2011 წლის 1 ივნისის მონაცემებით, ქალაქის სავარაუდო მოსახლეობა 158,187 ადამიანია, 61,091 ოჯახით,  მოსახლეობის სიმჭიდროვე - 286.57 სული კმ²-ზე. საერთო ფართობი  552.00 კმ2-ია, რაც მეხუთე უდიდესი ქალაქია ნაგანოს პრეფექტურაში.

ბეშო ონსენში მდებარე ანრაკუ-ჯიში, უედას აქვს იაპონიაში დღემდე შემორჩენილი ერთადერთი რვაკუთხა პაგოდა. ხსენებული პაგოდა უკვე აღიარებულია ეროვნულ საგანძურად.

საერთაშორისო ურთიერთობები
უედას მეგობარი და დაძმობილებული ქალაქების ჩამონათვალი:

მეგობარი ქალაქები
ბრუმფილდი, კოლორადო, შეერთებული შტატები (2001 წლიდან მარუკოსთან ერთად)
ნინგბო, ჩინეთი (1995 წლიდან)
ნერიმა, ტოკიო (1994 წლიდან, ტაკეშისთან ერთად)

დაძმობილებული ქალაქები
დავოსი, გრაუბიუნდენი, შვეიცარია (1976 წლიდან, სანადასთან ერთად)
კამაკურა, კანაგავა (1979 წლიდან)
ჯოეცუ, ნიიგატა (1979 წლიდან)
ტოიიოკა, ჰიოგო (1979 წლიდან ყოფილ ქალაქ იზუშისთან ერთად)
კუდოიამა, ვაკაიამა (1977 წლიდან, სანადასთან ერთად)

ღირსშესანიშნაობები
უცუკუშიგაჰარას ღია ცის ქვეშ მდებარე მუზეუმი - უცუკუშიგაჰარას ფერდობზე მდებარე ქანდაკებები, მუზეუმი გაიხსნა 1981 წლის ივნისში.

სიმბოლიკა
ქალაქის გერბზე გამოსახულია მცენარე შქერი.
ნალანდა

ნალანდა — - საუკუნეების ბუდისტური უნივერსიტეტი და სამონასტრო კომპლექსი ინდოეთში. თავისი დროის ერთ-ერთი უდიდესი საგანმანათლებლო ცენტრი, სადაც მუშაობდნენ, ასწავლიდნენ და სწავლობდნენ სხვადასხვა ქვეყნის ბუდისტური ფილოსოფიის წარმომადგენლები. ნალანდის ნანგრევები მდებარეობს შტატ ბიჰარში, ინდოეთის ძველ დედაქალაქ პატნადან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 90 კმ-ში.

უნივერსიტეტი დაარსდა საუკუნის პირველ მესამედში, განვითარების უმაღლეს მწვერვალს მიაღწია გუპტას იმპერიის პერიოდში, თუმცა უნივერსიტეტის მფარველობას განაგრძობდნენ გუპტების შემცვლელი პალას დინასტიის მმართველებიც.

ნალანდის შესახებ წერდა საუკუნის ჩინელი ბუდისტი სწავლული და მოგზაური სიუანცზანი. მისი მტკიცებით ნალანდაში ასწავლიდა 1 000 პროფესორი, სწავლობდა 10 000 სტუდენტი, უნივერსიტეტის შენობა იყო ცხრასართულიანი, მოიცავდა 6 ტაძარს და 7 მონასტერს, ბიბლიოთეკაში დაცული იყო 9 მლნ წიგნი. 1193 წელს უნივერსიტეტი დაანგრია თურქთა არმიამ, რომელსაც მუსულმანი ფანატიკოსი ბაჰთიარ ხალჯი მეთაურობდა. ათასობით ბერი ცოცხლად დაწვეს, ან თავი მოჰკვეთეს, ნალანდის მდიდარი ბიბლიოთეკა კი დაწვეს. ამ ლაშქრობამ მკვეთრი დარტყმა მიაყენა ბუდიზმს ინდოეთში. მრავალი ბუდისტი ბერი გაიქცა ნეპალში და ტიბეტში. 1351 წელს ტიბეტში გაიხსნა სასწავლო ცენტრი ამავე სახელწოდებით.

2006 წელს ინდოელი ბუდისტების ძალისხმევით დაიგეგმა აღედგინათ ნალანდის სასწავლებელი სახელწოდებით ნალანდის საერთაშორისო უნივერსიტეტი. 2014 წლის 1 სექტემბერს უნივერსიტეტმა უკვე მიიღო პირველი 15 სტუდენტი.

2009 წლიდან ნალანდის უძველესი უნივერსიტეტი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაშია.
კანჩენჯანგის ეროვნული პარკი

კანჩენჯანგის ეროვნული პარკი — ბიოსფერული ნაკრძალი, მდებარეობს ინდოეთის ჩრდილო-დასავლეთით შტატ სიკიმში, ნეპალის საზღვართან.

შეიქმნა 1977 წელს მაღალმთიანი ჰიმალაური ლანდშაფტის დაცვის მიზნით. ეროვნული პარკი განთავსებულია ზღვის დონიდან 1829–8585 მეტრის ფარგლებში. პარკის ფართობია 1 784 კმ². მოიცავს შტატის მეოთხედ ნაწილს. პარკის მთელი ტერიტორია მდებარეობს მდინარე ტისტის აუზში. პარკს დასავლეთით ესაზღვრება ნეპალი, საზღვარზე მდებარეობს მწვერვალი კანჩენჯანგა.

პარკში მრავალი ჩანჩქერია, რომელთა შორის უდიდესის სიმაღლეა 160 მეტრი.

2016 წლის 17 ივლისს ეროვნული პარკი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.