iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აღა მუჰამედ იაჰია ხანი

აღა მუჰამედ იაჰია ხანი (დ. 4 თებერვალი, 1917 — გ. 10 აგვისტო, 1980)— პაკისტანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალი. პაკისტანის მესამე პრეზიდენტი და ამასთან ერთად საგარეო საქმეთა მინისტრიც (1969-1971 წწ.).

ბიოგრაფია
აღა მუჰამედ იაჰია ხანი დაიბადა 1917 წლის 4 თებერვალს ბრიტანეთის ინდოეთის ქალაქ ჩაკვალში. იგი აზერბაიჯანული წარმოშობისა იყო, მიეკუთვნებოდა ყიზილბაშების ტომს. მისი მამა საადატ ალი ხანი, წარმოშობით პეშავარიდან იყო. პენჯაბის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ იაჰია ხანი შევიდა დეჰრადუნის ინდოეთის სამხედრო აკადემიაში. 1938 წელს დაიწყო მუშაობა ბრიტანეთის ინდოეთის არმიის იმ სამხედრო ნაწილში, რომელიც მდებარეობდა ჩრდილო-დასავლეთის სასაზღვრო ტერიტორიებში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იგი თავის მოვალეობებს ასრულებდა ჩრდილოეთ აფრიკაში, ერაყში დაიტალიაში. ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფის შემდეგ იაჰია ხანმა მთავარი როლი ითამაშა კვეტაში პაკისტანის სამეთაურო-საშტაბო კოლეჯის დაარსების საქმეში. 1965 წლის ინდოეთ-პაკისტანის მეორე ომის პერიოდში იგი ხელმძღვანელობდა ქვეით დივიზიას. 1966 წელს იგი გახდა გენერალი და დაინიშნა პაკისტანის სახმელეთო ძალების მეთაურად. 1969 წელს მთელ ქვეყანაში სიტუაცია კონტროლს აღარ ექვემდებარებოდა. მუჰამად აიუბ-ხანი იძულებული გახდა ხელისუფლება გადაეცა ქვეითი ძალების შტაბის მეთაურს გენერალ იაჰია ხანს. ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე იაჰია ხანმა ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. მან შეცვალა კონსტიტუცია, დაითხოვა ეროვნული და პროვინციული პარლამენტები. 1969 წლის 31 მარტს იაჰია ხანი ოფიციალურად გახდა პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკის პრეზიდენტი.

პაკისტანის სხვა მმართველებისაგან განსხვავებით იაჰია ხანი არ ყოფილა დაინტერესებული თავისი მმართველობის გაგრძელებით. ქვეყნის შიგნით სტაბილური მდგომარეობის დამყარებისთანავე დაიწყო იმ ადამიანის ძებნა, ვისაც ხელისუფლებას გადააბარებდა. 1970 წლის 29 მარტს წარმოადგინა დროებითი კონსტიტუციის პროექტი. 1970 წლის დეკემბერში პაკისტანში გაიმართა არჩევნები. პრობლემები დაიწყო, როდესაც გამოქვეყნდა არჩევნების შედეგები. ავამი ლიგამ მუჯიბურ რაჰმანის ხელმძღვანელობით ქვეყნის პარლამენტში აღმოსავლეთ პაკისტანისათვის გამოყოფილი 162 ადგილიდან მიიღო 160 ადგილი. მიუხედავად ამისა, დასავლეთ პაკისტანში მათ არცერთი ადგილი არ მიუღიათ. მეორე მხრივ, პაკისტანის სახალხო პარტია ზულფიკარ ალი ბჰუტოს მეთაურობით გახდა უდიდესი პარტია პენჯაბიდან და სინდიდან, სადაც მიიღო 81 ადგილი. ამან განაპირობა ქვეყნის გახლეჩვა და პოლიტიკური ქაოსი. აღნიშნული ქოსიდან ქვეყნის გამოყვანა იაჰია ხანმაც ვერ შეძლო. აღმოსავლეთ პაკისტანში აჯანყდნენ ბენგალელები. ამან გამოიწვია ინდოეთ-პაკისტანის მესამე ომის დაწყება 1971 წლის ზამთარში.

ამ ომში იაჰია ხანი იყო პაკისტანის არმიის მთავარსარდალი. საერთო ჯამში პაკისტანმა წააგო ომი. დაკაში პაკისტანის არმიის დანებებამ იაჰია ხანი საკმაოდ უარყოფით პიროვნებად აქცია პაკისტანში. მოსახლეობამ დაიწყო მისი გაკრიტიკება. მას სხვა გზაც არ დარჩენოდა გარდა იმისა, რომ ხელისუფლება გადაეცა გაყოფილ ქვეყანაში საკმაოდ პოპულარული პარტიისათვის. 1971 წლის 20 დეკემბერს გადადგა და თანამდებობა დაუთმო ზულფიკარ ალი ბჰუტოს. 1972 წელს ბჰუტომ გასცა განკარგულება იაჰია ხანის შინაპატიმრობაში აყვანის შესახებ.

იაჰია ხანი გარდაიცვალა 1980 წლის 10 აგვისტოს ქალაქ რავალპინდში.
ფიდიასი

ფიდიასი (, ძვ.წ. 490 –430) — ძველი ბერძენი მოქანდაკე და არქიტექტორი. ის იყო მხედართმთავრის და „ათენური დემოკრატიის“ ფუძემდებლის პერიკლეს (ათენის მმართველი ძვ.წ 449 წლიდან) მეგობარი, ამიტომ იგი ძვ. წ. 447 წლიდან პერიკლეს ინიციატივით აკროპოლისის ანსამბლიის ხელმძღვანელი გახდა. დღემდე უცნობია თუ ვინ იყო მისი მასწავლებელი, თუმცა მეცნიერთა აზრით სავარაუდოდ მისი მასწავლებელი უნდა ყოფილიყო პოლიგლონტე ან ჰეგია.

აკროპოლისის პართეონს (ტაძარს) მისი და მისი სკოლის წარმომადგენელი სკოლის ოსტატთა რელიეფები და ქანდაკებები ამშვენებდა. ფიდიასის ნამუშევრთა დიდი ნაწილი ჩვენამდე არ მოაღწეულა, მათზე ზოგად წარმოდგენას გვაძლევს რომაული ასლები. აკროპოლისში მან შექმნა ათენას (სიბრძნის ქალღმერთი) ქანდაკება, რომელიც პართენონის ტაძრის ნაოსში იდგა. რომაული ასლები გვამცნობს, რომ ის იყო 11 მეტრი სიმაღლის ხის გამოსახულება (სხვა წყაროს მიხედვით კი ის 7 მეტრი სიგრძის ქანდაკება იყო), ძვირფასი მასალებით დაფარული: საჭურველი და სამოსი ოქროთი, ხოლო სხეული სპილოს ძვლით. თვალები ძვირფასი თვლებისგან ჰქონდა გაკეთებული. ქალღმერთის ოქროს მუზარადზე გრიფონიები იყო, ფარის უკან კი ცისფერთვალა დახვეული გველი (როგორც სიბრძნის სიმბოლო). ათენას ფარის გარეთა და შიდა მხარეს ღმერთების და ტიტანების ბრძოლა იყო გამოსახული. ამ სცენებში ფიდიასმა პერიკლე და თავისი თავი გამოსახა, რისთვისაც ფიდიასი ღმერთების შეურაცხყოფისთვის დასაჯეს (მცირე ხნით საპყრობილეში ჰყავდათ გამოკეტილი). ქალაქის მფარველი ქალღმერთი ათენა ათენის ყველა კუთხიდან ჩანდა და აღფრთოვანებას იწვევდა.

ასევე ფიდეას ეკუთვნის „ათენა პრიმაქოსისის“ ქანდაკება,რომელიც შექმნილია დაახლოებით .ძვ.წ 460 წ, სპარსელებთან გამარჯვების აღსანიშნავად. ფიდიასსვე ეკუთვნის მსოფლიოს 7 საოცრებაში შესული ზევსის 13-მეტრიანი (ის იმ დროისთვის ყველა აგებულ ტაძარზე მაღალი იყო) ხის ქანდაკება ოლიმპიიდან, რომელზეც ფიდიასი თავის მოსწავლე (კოლოტოსთან) და მის ძმასთან (პენეტთან) ერთად მუშაობდა. ქანდაკების ზედაპირი მოპირკეთებული იყო ოქროთი და სპილოს ძვლით. ერთ-ერთი წყაროს ცნობით ფიდიასი დასაჯეს იმისთვის, რომ ვითომდა მან ზევსის ქანდაკებისთვის საჭირო ოქრო მოიპარა, ხოლო ისტორია მოწმობს, რომ მან თავისი ფულით იყიდა ის. ფიდიასის ნამუშევრებიდან შემორჩენილია პართენონის შემამკობელი ქანდაკებები, რომელთაგანაც აღსანიშნავია ირიდას (ცისარტყელას ქალღმერთის) ქანდაკება. ფიდიასის გარდაცვალებისთვის ათენის აკროპოლისის რესტავრაცია (აღდგენა) დასრულებული არ უნდა ყოფილიყო.

გალერეა
ილია ელოშვილი

ილია ელოშვილი (დ. 19 მაისი, 1975, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 1 ივნისი, 2022, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პოლიტიკოსი, თბილისის მერის მოადგილე, საქართველოს ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი 2016 წლის 9 სექტემბრიდან 26 ნოემბრამდე და 2017 წლის 14 ივლისიდან 14 დეკემბრამდე.

ბიოგრაფია
ილია ელოშვილმა 1999 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი (საერთაშორისო ბიზნესის სამართალი), 2005 წელს უტრეხტის პროფესიული განათლების უნივერსიტეტი (ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრი). 2010 წელს მონაწილეობა მიიღო –ის კონტრაქტების სრულყოფილი პროგრამაში (დავათა მოგვარების საბჭოს ფედერაცია, ლუქსემბურგი). 2011 წელს აშშ-ის სამხედრო ინჟინრების ასოციაციაში მიიღო ზედამხედველობის სპეციალისტის ხარისხი.

სამუშაო გამოცდილება
2000–2003 — შპს „ოსტორ - ნიდერლანდები“, კონსულტანტი.
2003 – 2004 — შპს „გორგასალი“, კომერციული მენეჯერი.
2004–2005 — „გაერთიანებული სადისტრიბუციო ენერგო კომპანია/ “- ი, დასავლეთის ცენტრალური რეგიონის დირექტორი.
2005–2006 — „გაერთიანებული სადისტრიბუციო ენერგო კომპანია/ “-ი, დასავლეთ რეგიონის დირექტორი.
2006–2007 — ფონდი „ათასწლეულის გამოწვევა საქართველო“, ენერგეტიკის ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის პროექტის დირექტორი.
2007 — ფონდი „ათასწლეულის გამოწვევა საქართველო“, მთავარი აღმასრულებელი ოფიცერის მოადგილის მოვალეობის შემსრულებელი.
2007–2008 — შპს „ვისოლ პეტროლიუმი“, გენერალური დირექტორის მოადგილე.
2008 — შპს „ვისოლის გაზის სადისტრიბუციო კომპანია“, გენერალური დირექტორი.
2008–2010 — ფონდი „ათასწლეულის გამოწვევა საქართველო“, აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილე.
2010–2011 — შპს „ნიუ ენერჯი“, ტექნიკური დირექტორი.
2011–2012 — ამერიკის განვითარების საერთაშორისო სააგენტოს პროექტი -ი, ხელმძღვანელის მოადგილე.

ენერგეტიკის სამინისტრო
2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, დაინიშნა ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილედ. მას შემდეგ, რაც 2016 წელს, საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობის მიზნით, კახა კალაძე გადადგა, დაიკავა მინისტრის თამადებობა, არჩევნების შემდეგ კი კვლავ მინისტრის მოადგილე გახდა. მეორეჯერ მინისტრის პოსტი 2017 წლის 12 ივლისს დაიკავა - მას შემდეგ, რაც კახი კალაძემ მინისტრის პოსტი თბილისის მერის არჩევნებში მონაწილეობის მიზნით დატოვა. 2017 წლის დეკემბერში მთავრობაში სტრუქტურული ცვლილებები განხორციელდა. ენერგეტიკის სამინისტრო გაუქმდა და შეუერთდა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს.

თბილისის მერია
2017 წლის დეკემბერში ელოშვილი თბილისის მერის, კახა კალაძის მოადგილედ დაინიშნა.
მარანი (სასმისი)

მარანი — ღვინის შესასმელი თიხის ჭურჭელი. სხვადასხვა ვარიაციით გავრცელებულია მეჭურჭლეობით განთქმულ საქართველოს ყველა კუთხეში.

მარანი წარმოადგენს ორსართულიან სასმისს, რომლის პირველ ნაწილს დაფანჯრული ქუსლ-სადგარი აქვს, ხოლო მეორე სართულად თავზე მოვლებულია საზიარო მილაკი მასზე დამაგრებული ჩარექიანებით. ერთ ჩარექში ჩასხმით მარნის მილაკი და ყველა სასმისი თანაბრად შეივსება, ხოლო მსმელი ღვინოს მიირთმევს ჯგუფურ ჭურჭლებს შორის ჩასმული ზოომორფული ცხოველის პირიდან. ყველა ჭურჭელს ერთი საერთო ხვრელთა სისტემა გააჩნია და სმის დროს მარანი ერთინად იცლება. მარანი ქართული სუფრის დამამშვენებელ სასმისად ითვლებოდა.

მისი საკრალური და რიტუალური დანიშნულება კარგადაა გამოკვეთილი შემკულობაში. მარნის სიმბოლიკაში ჩადებულია კოლექტიური სერობის საკრალური ხასიათი. იგი განასახიერებს მარნის, როგორც ღვინის სახლის მიკრომოდელს. ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში დამოწმებული ეს სარიტუალო ჭურჭელი გარკვეულ გენეტიკურ ნათესაობას იჩენს წინა აზიის სამეურნეო კულტურულ წრესთან. მარნის მრავალჭურჭლიანობაში გიორგი ჩიტაია ხედავდა წარმართული ხანის სალოცავების ერთჯერადად დალოცვის იდეას.
ოლღა ოკუჯავა

ოლღა სტეფანეს ასული ოკუჯავა (დ. 1888, ქუთაისი — გ. 11 სექტემბერი, 1941, მედვედის ტყე, ორიოლის ოლქი, რსფსრ) — გალაკტიონ ტაბიძის მეუღლე 1916–1941 წლებში.

ბიოგრაფია
ოლღა ოკუჯავა დაიბადა 1888 წელს ქუთაისში, სტეფანე ოკუჯავისა და ელისაბედ პერემუშევას ოჯახში. ჰყავდა სამი ძმა — მიხეილი, ნიკოლოზი და შალვა. უკანასკნელი იყო ცნობილი საბჭოთა პოეტისა და მუსიკოსის ბულატ ოკუჯავას მამა.

1912 წელს სწავლობდა ქუთაისის წმ. ნინოს სახელობის ქალთა გიმნაზიაში, სწორედ მაშინ გაიცნო გალაკტიონ ტაბიძე. 1913 წლიდან მუშაობდა მასწავლებლად ჭიათურის ქალთა გიმნაზიაში. 1916 წლის 23 აგვისტოს გალაკტიონი და ოლღა დაქორწინდნენ, და იმწელსვე სასწავლებლად მოსკოვში გაემგზავრნენ. ცნობილია, რომ მოსკოვში ოლღა ოკუჯავა გახდა პარტიის წევრი.

1929 წელს ოლღა ბრალდებულ იქნა ტროცკიზმში, მიესაჯა გადასახლება სამი წლის ვადით, რომელიც მან უზბეკეთში გაატარა და საქართველოში 1932 წელს დაბრუნდა. ოლღა ოკუჯავა მეორედ დააპატიმრეს 1936 წლის 11 ნოემბერს, დეპორტირებულია ორიოლის ოლქში. 1937 წელს გალაკტიონმა ოლღას ლექსი „უკანასკნელი მატარებელი“ მიუძღვნა.

1941 წლის სექტემბერი სსრკ-ის უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ მიუსაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა, ხოლო სამ დღეში ის 157 პოლიტ-პატიმართან ერთად დახვრიტეს ქალაქ ორიოლთან, მედვედის ტყეში.

1956 წლიდან ხრუშჩოვის მთავრობამ რეპრესირებულთა რეაბილიტაციის პროცესი დაიწყო. 1957 წლის დეკემბერში გალაკტიონ ტაბიძეს შეატყობინეს, რომ ოლღა ოკუჯავა რეაბილიტირებულია, თუმცა პოეტს მისი დახვრეტის შესახებ არაფერი უთხრეს.
წიგნის მუზეუმი (თბილისი)

წიგნის მუზეუმი — მუზეუმი თბილისში, რომელიც გაიხსნა 2017 წლის 17 ნოემბერს საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის პირველ კორპუსში. იგი საქართველოში პირველია და კავკასიაში უდიდესი. მუზეუმი გაიხსნა ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალური დირექტორის გიორგი კეკელიძის ინიციატივით. ესენია:

იშვიათი გამოცემების მუზეუმი, სადაც სიძველით და ფორმით გამორჩეული წიგნებია წარმოდგენილი, კერძოდ ქართულ-იტალიური ლექსიკონი (1629), ვახტანგის სტამბის გამოცემები, ინკუნაბულა და სხვ;
„ვეფხისტყაოსნის“ მუზეუმი – აქ წარმოდგენილია პოემის ყველა გამოცემა ქართულ და უცხოურ ენებზე;
ილიას დარბაზი – ილია ჭავჭავაძის კაბინეტის ექსპოზიცია, მისი პირადი ნივთებითა და ბიბლიოთეკით;
ბროსეს საცავი – თანამედროვე საცავი, აღჭურვილი კლიმატის კონტროლის შესაბამისი აპარატურით.

მუზეუმში შესვლა უფასო იქნება ნებისმიერი დამთვალიერებლისთვის.
წყევლა

წყევლა — სიტყვიერი ფორმულა, რომელიც შეიცავს ვინმეს ან რამის მიმართ ბოროტ სურვილს ან ლანძღვას. ხშირად არის წარმოდგენილი ძველ ლიტერატურაში, კერძოდ ბიბლიაში, როგორც რომელიმე ადამიანის ცოდვის განკითხვა.

ამა თუ იმ რელიგიაში წყევლა აგრეთვე არის შელოცვა, სიტყვიერი რიტუალი, რომლის მიზანია მაგიური ძალით არასასურველი პიროვნებისთვის ზიანის მიყენება. არსებობს წყევლის საწინააღმდეგო რიტუალის ტრადიციაც.

შუა საუკუნეების ევროპაში ცნობილი პრაქტიკა იყო ადამიანების დაწყევლა ან მოჯადოვება. ნგლისური ფოლკლორი ბევრს გვიყვება ელისაბედ -ის ჯადოებზე და წყევლებზე. ბიბლიასა და ყურანში ბევრი წყევლის მაგალითებია, როგორიცაა: ღვთის წყევლა გველზე, ადამზე , ევაზე, კაენზე და ეშმაკზე. ალაჰის წყევლა ურწმუნოებზე, ცოდვილებზე და მორწმუნეთა შემვიწროელებზე.
დავით მირცხულავა

დავით მირცხულავა (დ. 1955) — ქართველი ენერგეტიკოსი, საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის ყოფილი მინისტრი, საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკ) ყოფილი თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
დავით მირცხულავა დაიბადა 1955 წელს. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა ენერგეტიკისა და ენერგეტიკულ ნაგებობათა ინსტიტუტში, იტალიის ნაციონალურ ენერგეტიკულ კომპანიაში, აგრარულ უნივერსიტეტში. 1982 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1995 წელს სადოქტორო დისერტაციები. 1999-2003 წლებში იყო სათბობ-ენერგეტიკის მინისტრი. 2003 წლის აგვისტოდან 2004 წლის მარტამდე — სემეკ-ის თავმჯდომარე. არის ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

დაკავება და შეწყალება
2003 წლის დეკემბერში, ვარდების რევოლუციის შემდეგ, თანამდებობის ბოროტად გამოყენებისა და ფინანსური მაქინაციების ბრალდებით დააკავეს. 2005 წლის 30 მარტს 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. 2006 წელს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ პატიმრობის ვადა 7 წელსა და 6 თვემდე შეუმცირა. 2008 წლის იანვარში, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ნინო ბურჯანაძემ მირცხულავა, კონტროლის პალატის ყოფილ ხელმძღვანელ სულხან მოლაშვილთან ერთად შეიწყალა.

2015 წელს სტრასბურგის სასამართლოს საქმეზე „მირცხულავა საქართველოს წინააღმდეგ“ განჩინება გამოიტანა.  მომჩივანი მის მიმართ ევროპული კონვენციის მე-3 მუხლის (წამების აკრძალვა), მე-5 მუხლის (თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უფლება) და მე-6 მუხლის (საქმის სამართლიანი განხილვის უფლება) დარღვევას ასაჩივრებდა. საქართველოს მთავრობამ მირცხულავას მიმართ ევროპული კონვენციის ზემოაღნიშნული მუხლების დარღვევა აღიარა და მომჩივანს კომპენსაციის სახით 5 000 ევრო შესთავაზა. მომჩივანი საქართველოს მთავრობის მიერ შეთავაზებულ წინადადებას სრულად დაეთანხმა. შედეგად, სტრასბურგის სასამართლომ აღნიშნული დავა განსახილველ საქმეთა ნუსხიდან ამორიცხა.

„ხუდონჰესი“
დავით მირცხულავა ბოლო წლებში ინდურ კომპანია „ტრანს ელექტრიკასთან“ თანამშრომლობს, რომელიც „ხუდონჰესის“ პროექტის განხორციელებას გეგმავს. თუმცა, მოსახლეობის წინააღმდეგობის გამო, მშენებლობის განახლება ამ დრომდე ვერ ხერხდება.
ხულოს პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრი

ხულოს პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრი — საქართველოს ერთ-ერთი დრამატული თეატრი. მდებარეობს აჭარაში, ხულოს მუნიციპალიტეტის დაბა ხულოში, რუსთაველის ქ.11-ში.

თეატრის ისტორია
ხულოში თეატრის დაარსება ცნობილი ქართველი რეჟისორის სიკო დოლიძის სახელს უკავშირდება -საუკუნის ათიან წლებში ხულოს რაიონში სიკო დოლიძის თაოსნობით პირველი თეატრალური წარმოდგენები დაიდგა, ხოლო თეატრისათვის შენობის აგება 1931 წელს დაიწყო. 1937 წელს რეჟისორ მიხეილ ქორელის სპექტაკლით „ანზორი“ (ს. შანშიაშვილი) გაიხსნა ხულოს სახელმწიფო დრამატული თეატრი. ამ დადგმას მოჰყვა მომდევნო წლებში სხვა ქართველი კლასიკოსი დრამატურგების ნაწარმოებები: „ყვარყვარე თუთაბერი“, „სამშობლო“, „დარისპანის გასაჭირი“ და სხვები.

1952 წელს თეატრი დაიხურა და სამოციანი წლების ბოლოდან თეატრმა სახალხო თეატრის სტატუსით დაიწყო ფუნქციონირება. სწორედ ეს პერიოდი იყო მნიშვნელოვანი, რადგან აქ დადგმულ სპექტაკლებს და მოღვაწე რეჟისორებს მნიშვნელოვანი წვლილი აქვთ შეტანილი ქართულ თეატრალურ ხელოვნებაში. ამ პერიოდში ხულოს თეატრში მოღვაწეობდნენ ზორბეგ ღლონტი, იუსუფ ზოიძე, ლილი თურნავა, ედნარ შამილაძე, სპარტაკ ბაღაშვილი და სხვები. თეატრი ძირითადად ქართულ დრამატურგიაზე იყო ორიენტირებული.

1992 წელს თეატრს კვლავ მიენიჭა სახელმწიფო დრამატული თეატრის სტატუსი. მსგავსად 60-იანი წლებისა ძირითადი ორიენტირი ისევ ქართული დრამატურგია იყო. 2003 წელს ხულოს თეატრს შეემატა პროფესიული ჯგუფი, რომელიც სპეციალურად ამ თეატრისათვის იყო მომზადებული. ამან ბევრად შეუწყო ხელი თეატრის მხატვრულ შემოქმედებითი პოტენციალის ზრდას. თეატრი აქტიურად ჩაება თეატრალურ ცხოვრებაში, ამაღლდა სპექტაკლების მხატვრული მხარე, თეატრმა აქტიურად დაიწყო ფესტივალებში და კონკურსებში მონაწილეობა, ასევე საგასტროლო ტურნეების მოწყობა ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქებში. თეატრის ხელმძღვანელობამ გააზრებულად დაიწყო ურთიერთობები საქართველოში წარმატებულად მოღვაწე სხვადასხვა რეჟისორებთან, რომელთა დადგმულმა სპექტაკლებმა მტკიცედ დაუმკვიდრა ადგილი თეატრს ქართულ თეატრალურ ხელოვნებაში. სწორედ ასეთმა აქტივობებმა გამოიწვია თეატრალების დიდი ინტერესი ხულოს პროფესიული დრამატული თეატრის მიმართ.

თეატრის ძირითადი მიმართულება შემოქმედებითად თანამედროვე დრამატურგიაა.

2016 წელს თეატრმა გასტროლები გამართა საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში, ასევე ტრადიციულად მონაწილეობას ღებულობს ქვეყნის შიგნით გამართულ თეატრალურ ფესტივალებსა და კონკურსებში.
აია (სარაგბო კლუბი)

აია ქუთაისი — საქართველოს უმაღლესი ლიგის სარაგბო კლუბი.

კლუბი დაარსდა 1966 წელს ქუთაისში და სახელი მშობლიური ქალაქის ანტიკური სახელწოდებიდან იქნა შერჩეული. აია ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი კლუბი იყო საბჭოთა კავშირში, სადაც 80-იანი წლებში სრული ჰეგემონია დაამყარა და სამჯერ მოიგო ეროვნული ჩემპიონატი, თითოჯერ მეორე და მესამე ადგილი დაიკავა, ორჯერ კი ქვეყნის თასის მფლობელი გახდა.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ კლუბმა ასპარეზობა ახლადშექმნილ საქართველოს ჩემპიონატში განაგრძო, სადაც დაარსებიდან ერთ-ერთი მოწინავე კლუბი იყო და საპრიზო ადგილების დაკავების მუდმივი კანდიდატი.

ტიტულები
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი:
ჩემპიონი (3): 1987, 1988, 1989
ვიცე-ჩემპიონი (1): 1984
მესამე ადგილი (1): 1985
საბჭოთა კავშირის თასი:
გამარჯვებული (2): 1987, 1990,
საქართველოს ჩემპიონატი:
ჩემპიონი (11): 1969, 1978, 1982, 1982–83, 1983–84, 1984–85, 1985, 1990, 1991, 1995, 2020-21
ვიცე-ჩემპიონი (4): 1988, 1992, 1997, 2011, 2017-18
მესამე ადგილი (7): 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1993, 2012-13

სტადიონი
აია არენა აშენდა 2015 წელს. ის მოიცავს 9 ჰექტარ ტერიტორიას და 4 მოედანს.
Mob Psycho 100

— იაპონური ვებ-მანგა, შექმნილი ვინმე -ის მიერ. მანგა ჟურნალ -ში ქვეყნდებოდა 2012 წლის 18 აპრილიდან 2017 წლის 22 დეკემბრამდე. 2016 წელს მოხდა მისი ადაპტირება ანიმე-ტელესერიალად. „ 100“-ის სატელევიზიო დრამა 2018 წელს გამოვიდა.

ტელესერიალი
2015 წლის 2 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ მანგას მიხედვით გამოვიდოდა ანიმე-ტელესერიალი, რომელიც შეიცავდა 12 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობა 22-25 წუთი იქნებოდა. პირველი ეპიზოდი ეთერში გავიდა 2016 წლის 12 ივლისს, პირველი სეზონის ჩვენება კი დასრულდა 2016 წლის 27 სექტემბერს. პირველ სეზონს მოჰყვა მეორე (2019 წლის იანვარი-აპრილი) და მესამე (2022 წლის ოქტომბერი-დეკემბერი) სეზონი.

ანიმეს მოკლე შინაარსი
დედამიწაზე ხდება პარანორმალური, ამოუხსნელი მოვლენები. აგრეთვე არსებობენ სულები, რომლებიც ადამიანებს ემტერებიან, მათ გასანადგურებლად კი საგანგებოდ მომზადებულები არიან ადამიანები, რომლებსაც ექსტრასენსებს უწოდებენ. ამ ხალხს მიეკუთვნება ანიმეს მთავარი პერსონაჟი კაგეამა სეიგო, რომლის ზედმეტსახელია „მობი“. იგი არის ბიჭი, რომელიც ფეთქდება თუ მისი ემოციური მოცულობა მიაღწევს 100 პროცენტს, ამასთანავე – მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი ექსტრასენსი.
იოანე ბოლქვაძე

იოანე ბოლქვაძე (დ. ს., ხულო ― გ. , ხულო) ― ერთ-ერთი ბოლო ქართველი ქრისტიანი სასულიერო პირი ზემო აჭარაში.
ისტორია
მღვდელი იოანე ბოლქვაძე მოღვაწეობდა მე-18 საუკუნის მეორე ნახევარში, ხულოში. მას შემდეგ რაც ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრო აჭარა რეგიონში რთული ვითარება შეიქმნა. იმპერიის წნეხი განსაკუთრებით შეეხო თავად-აზნაურობას და სასულიერო ფენას.

აჭარაში ოსმალების გაბატონების შემდეგ, მღვდელი იოანე იყო ერთ-ერთი ბოლო ქრისტიანი ხულოელი, რომელმაც შეინარჩუნა სარწმუნოება და გარდაცვალებამდე მღვდლად მსახურობდა ხულოში. მღვდელი იოანეს ერთ-ერთმა შვილმა მიიღო ისლამი, გულდაწყვეტილ მამას შვილისათვის უთქვამს:

გამაჰმადიანებული შვილი მამის ნებას დაჰყოლია და ისე განსწავლულა, რომ თურქებს ყადობა მიუციათ. პირველი ყადი ბოლქვაძეების გვარში ის იყო. მღვდელი იოანე ბოლქვაძის გამაჰმადიანებული შვილის შთამომავლებს ეწოდათ ყადიოღლები (ყადის შვილები) ხოლო მათ სოფელს - ყადიოღლი.
აზიური სირაქლემა

აზიური სირაქლემა — არამფრენი ამომწყდარი უტროპო ფრინველი სირაქლემასებრთა ოჯახისა. მოიცავდა ტერიტორიებს დღევანდელი მაროკოდან ჩინეთსა და მონღოლეთამდე.

გავრცელება
სავარაუდოდ აზიური სირაქლემა ჩამოყალიბდა ცენტრალური აზიის ღია ლანდშაფტში (მონღოლეთი, ჩრდილოეთი ჩინეთი), სადაც გავრცელებული იყო გვიანი მიოცენიდან (საერთოდ გავრცელებული იყო ზედა პლიოცენიდან ქვედა ჰოლოცენამდე). ფართოდ იყო გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. მათ შორის ჩრდილოეთ ინდოეთი, პაკისტანი, ბანგლადეში და სამხრეთ ციმბირი. ცნობილია, რომ ჩინეთში იგი გადაშენდა უკანასკნელი გამყინვარების პერიოდის დროს ან მისი დამთავრებიდან მალევე. აზიის კონტინენტის უდიდეს ნაწილში გადაშენების შემდეგ, იგი დიდი ხნის განმავლობაში მაინც შემორჩა შუა აზიის შიდა რეგიონებში, რაც დასტურდება პეტროგლიფებით, აგრეთვე ისტორიულ ქრონიკებსა და ლარნაკების მოხატულობებში.

აზიურმა სირაქლემამ არაერთხელ შეაღწია ტრანსბაიკალში. მისი კვერცხის ნაჭუჭი გვხვდება რამდენიმე პალეონტოლოგიურ უბანსა და უძველესი ადამიანის ნამოსახლარში. მისი კვალი შეინშნება რამდენიმე გამოყოფილ რეგიონში, მაგალითად ერევნინის ტბების მიმდებარე ტერიტორიები. მისი კვერცხის ნაჭუჭი პირველად აღმოაჩინა ზოოლოგმა ა. ტუგარინოვმა, 1927 წელს არქეოლოგ გ. სოსნოვსკის და ტროიცკოსავსკის მუზეუმის დირექტორის — პ. მიხნოს მიერ შეგროვებულ არქეოლოგიურ მასალაში. ეს მასალები აღმოჩენილ იქნა მდინარეების სელენგის, ჩიკოის და ჯიდას ნაპირებზე ქვიშის გროვაში, უძველესი დასახლების ადგილზე, განადგურებულ კულტურულ ფენაში (ფენებში). მოცემული ნაჭუჭი იპოვეს პალეოლითის ხანის ქვის იარაღებთან და ძუძუმწოვართა ძვლებთან ერთად, მათ შორის: მამონტი, ბეწვიანი მარტორქა, დომბა.

1954-1956 წლებში ნაჭუჭის ფრაგმენტები აღმოჩენილი იქნა ლ. ივანიევის მიერ ტოლოგოის პალეონტოლოგიური უბნის ორ ჰორიზონტზე, 10-12 და 24-26 მეტრის სიღრმეზე ტერასის ზედაპირიდან. ქვედა ჰორიზონტის ფაუნაში, რომელიც ნეოგენით თარიღდება გამოირჩევა სამთითა ცხენი, აფთარი, ვეფხვი, ხრახნილრქებიანი ანტილოპა, მარტორქა, ხარი, ირემი და სხვ.

1980-1990-იან წლებში აზიური სირაქლემის კვერცხის ნაჭუჭები რიგი სტრატიფიცირებული მრავალრიცხოვანი დასახლებების არქეოლოგიური გათხრებისას — სუხოტინო-4 (ქვედა ჰორიზონტები), სტუდონოე-2, უსტ-კიახტა-17. სტუდონოე-2-ის დასახლებაში, მდინარე ჩიკოისთან ახლოს ნაჭუჭი ნაპოვნი იქნა უძველესი საცხოვრებელი სახლების ნაშთებში, კულტურულ ჰორიზონტებში ⅘ და 5. იგი მდებარეობს ჭალის მე-2 ტერასის ალუვიური დეპოზიტების შუა ნაწილში. ნახშირისა და ძვლებისგან მიღებული რადიოკარბონის გამოკვლევის, გეოლოგიური პირობების გათვალისწინების შედეგად დადგინდა, რომ კულტურული ჰორიზონტები თარიღდება ძვ. წ. - საუკუნეებით (16-18 ათასი წლის წინ). კვერცხის ნაჭუჭები გამოიყენებოდა ხარისხიან მასალად. მისგან მზადდებოდა მძივები. ტრანსბაიკალის ტერიტორიაზე აზიური სირაქლემას არსებობის საკითხი კვლავ ღია რჩება.
უტეიმულინო

უტეიმულინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება ნაგადაკის სასოფლო საბჭოს.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 379 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტიუკუნი, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ .
ხასანოვო (აურგაზის რაიონი)

ხასანოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება ურშაკის სასოფლო საბჭოს.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 33 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია შინგაკ-კული, რომელიც დაშორებულია 45 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას თათრები შეადგენენ .
ჩიშმა (ბალიკლიკულის სოფსაბჭო)

ჩიშმა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება ბალიკლიკულის სასოფლო საბჭოს.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 65 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით, ხოლო სასოფლო საბჭოს ცენტრიდან ბალიკლიკულიდან დაშორებულია 3 კმ-ით.
ანგბანდი

ანგბანდი — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში დიდი სიმაგრე, რომელიც მელკორმა სამყაროს ადრეულ პერიოდში ააგო. მდებარეობდა ბელერიანდის ჩრდილოეთით.

ანგბანდის ქვეშ არსებობდა მეორე ციხესიმაგრე - უტუმნო, რომელიც ვალარების მიერ იქნა განადგურებული. ამის შემდეგ მელკორი ვალინორში სამი ეპოქის განმავლობაში შეამწყვდიეს, მაგრამ იგი დაბრუნდა შუახმელეთში და ანგბანდში გამაგრდა, ხოლო მის კარიბჭეს ზევიდან დაადგა თანგოროდრიმის ციხე-კოშკები.
იოანე ევნუხი

იოანე ევნუხი იოანე საჭურისი — მაღალი თანამდებობის პირი ტრაპიზონის იმპერიაში, რომელიც მე-14 საუკუნის შუა ხანებში მოღვაწეობდა. მისი წარმომავლობა გაურკვეველია, ცნობილია რომ ის არ იყო არისტოკრატიული ოჯახის წევრი. იოანე ტრაპიზონის სამხედრო ოლქის, ვანდის, მეთაური იყო, დუქსის ტიტულს ატარებდა და ლიმნია ეკავა, მასვე ებარა იმპერიის ფლოტი. იოანე ტრაპიზონის იმპერიის საშინაო და საგარეო პოლიტიკაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა და პრობიზანტიურ ორიენტაციით გამოირჩეოდა. 1333 წელს მან მახვილით მოკლა მცირეწლოვანი იმპერატორი მანუელ . იოანე საჭურისი ტრაპიზონის სამოქალაქო ომში გამოდოდა ირინა პალეოლოგოსის მხარეს.
ჩიშმა (სულთანმურატის სოფსაბჭო)

ჩიშმა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება სულთანმურატის სასოფლო საბჭოს.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 96 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით, ხოლო სასოფლო საბჭოს ცენტრიდან სულთანმურატიდან დაშორებულია 3 კმ-ით.