iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ოქროს ლეგენდა

ოქროს ლეგენდა — იაკობ დე ვორაგინეს ნაშრომი, ქრისტიანული ლეგენდების კოლექცია და წმინდანთა ცხოვრება, დაწერილი დაახლოებით 1260 წელს. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წიგნი - საუკუნეებში.

ლეგენდის შექმნა
ოქროს ლეგენდა იყო შექმნილი დომინიკელი იაკობ დე ვორაგინეს მიერ, რომელიც იყო გენუის ეპისკოპოსი, ნაწილობრივ წერილობითი წყაროების და ნაწილობრივ ხალხური ლეგენდების მიხედვით.

როგორც ლიტერატურული მასალა გამოყენებულ იქნა, როგორც კანონიკური, ასევე პოპულარული აპოკრიფული სახარების მიხედვით, მაგალითად ნიკოდიმოს სახარება; ისტორია იერონიმეს „ცხოვრება წმინდა მამათა“-დან, ევსევის „საეკლესიო ისტორიიდან“, ასევე იოსებ ფლავიუსის, ამბროსი მედიოლანელის ნაშრომებიდან და სხვა შუა საუკუნეების ნამუშევრებიდან. ნაპოვნია 130-ზე მეტი გამოყენებული ტექსტი, თუმცა ბევრი ისტორიის წყაროს პოვნა, საიდანაც იაკობი იღებდა სიუჟეტებს, ჯერ კიდევ ვერ მოხერხდა. გარდა ძველი ავტორების გადათქმისა, შემქმნელმა დაამატა ბევრი ლეგენდა და თქმულება, რომელიც ზეპირი ფორმით ვრცელდებოდა საზოგადოებაში. ეს კოლექცია შეიქმნა ყოველგვარი ავტორისეული კრიტიკის გარეშე.

თავდაპირველად, წიგნი შეიცავდა 180 ყველაზე პატივსაცემი კათოლიკური წმინდანების ცხოვრებას, თუმცა საუკუნეების მანძილზე ეს რიცხვი მატულობდა. საბოლოოდ, „ოქროს ლეგენდა“ შეიცავს დაახლოებით ორასი წმინდანის მონათხრობს, მათ შორის აპოკრიფული სიუჟეტებს ქალიშვილი მარიამი და იესო ქრისტეს, რამდენიმე ეპიზოდები ძველი აღთქმის პერსონაჟების ცხოვრებიდან, ასევე ლიკურგიკული კალენდრის ინტერპრეტაცია და რელიგიური დღესასწაულების მნიშვნელობა.

ავტორის მიერ შერჩეული სახელი„  “ (წმინდა ზღაპრები), ხალხური ტრადიციიის გავლენის შემდეგ აღმოჩნდა „ “, ანუ „“ რაც ოქროს მიშნავს, მიუთითებს ნაწარმოების მაღალი ღირსებაზე. კიდევ ერთი სახელი „ “ — ხაზს უსვამს გარკვეულ ეპიზოდებს ლომბარდების ცხოვრებიდან.

ჟანრი
ოქროს ლეგენდა ეკუთვნოდა ლათინურ ენაზე დაწერილ კონსოლიდირებული კოლექციის ლეგენდების რიგს, რომელიც იქმნება ევროპაში - საუკუნეებში, მას სულიერი და მორალური ხასიათი აქვს და განკუთვნილია ფართო სპექტრის მკითხველისთვის.

ქრისტიანული ისტორია და მოძღვრება წიგნში მარტივადაა გადმოცემული, მაგრამ ძალიან გულწრფელი და ექსპრესიული მანერით. წიგნის მსოფლმხედველობა გამომდინარეობს შუა საუკუნეების შეხედულებებიდან: სასწაულებრივი და რეალური არ არის დაყოფილი, სასწაული საზოგადოების ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილია.

გავლენა ევროპულ კულტურაზე
კრებულმა წარმოუდგენელი გავლენა იქონია ევროპულ კულტურაზე. ის გახდა მრავალი სიუჟეტის წყარო ლიტერატურული თუ ფერწერული ნაწარმოებების, ასევე ჰაგიოგრაფიული ნაშრომების დამუშავებისათვის.

ოქროს ლეგენდა წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს იარაღს თანამედროვე ხელოვანებისათვის, რომლებიც იყენებენ წმინდათა ატრიბუტებს თავიანთი ფრესკების, ნაწარმოების თუ ნახატების შესაქმნელად.

გალერეა
დუნკინ-კლუბი

დუნკინ-კლუბი — შენობა დონის როსტოვში. საყოფაცხოვრებო მომსახურების მუშაკთა კულტურის სახლი. როსტოვის ინტელიგენციის თავშეყრის ერთ-ერთი ადგილი.

სახელწოდების ისტორია
დუნკინ-კლუბის დირექტორის ლიუდმილა ლისიცინას აზრით არსებობს სამი ვერსია, იმის შესახებ თუ როგორ დაერქვა სახლს აღნიშნული სახელი. ერთი ვერსიით, როდესაც 1945 წლის სექტემბერში გაიხსნა კლუბი, ირგვლივ ყველაფერი განადგურებული იყო, აქვე გაიხსნა ქალაქში პირველი დისკოთეკა, აქ მამაკაცები ცოტანი იყვნენ ძირითადად დადიოდნენ ქალბატონები და მეტსახელად უწოდებდნენ „“-ს. მეორე ვერსიის თანახმად არსებობდა ვინმე დუნია, რომელმაც ქმარი დაკარგა ომში და მწუხარებისაგან გაოგნებული იყო, შევიდა კლუბში და დაჟინებით ეძებდა ქმარს, არ სჯეროდა მისი დაღუპვის. მესამე ვერსია გავრცელდა საუკუნის 20-იანი წლებიდან, როდესაც ეს შენობა გადაეცა მთავარი ფოსტას. მისი თანამშრომლები ისვენებდნენ აქ საღამოობით და აისიდორა დუნკანის თაყვანისმცემლებმა ჩამოაყალიბეს მისი სახელობის კლუბი. ყოველდღიურობაში გამოყენების შედეგად კი დუნკანი გახდა დუნკინი.

მოქალაქეთა შორის გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა ვერსია, რომლის თანახმადაც ძველად დუნკინ-კლუბი იყო სახალხო სახლი, რომელსაც მოგვიანებით დაერქვა კულტურის სახლი . ამ ვერსიას იზიარებდა ცნობილი კონორეჟისორი კირილ სერებრენიკოვი..

კულტურის სახლის ისტორია
1860-იან წლებში დუნკინ-კლუბი იყო ვაჭარ ანთიმონოვის სავაჭრო სახლი. მეორე სართულზე გამუდმებით იმართებოდა გასართობი საღამოები.

 საუკუნეში ანთიმონოვის სახლში განთავსებული იყო შემდეგი ორგანიზაციები.

1937 წლამდე — კავშირგაბმულობის მუშაკთა კლუბი;
1937 წლიდან — ავიათანამშრომელთა კლუბი;
1946 წლიდან  — ქალაქის საბჭოს კოოპერაციის კულტურის სახლი;
1958 წლიდან   — საოლქო საბჭოს კოოპერაციის კულტურის სახლი;
1961 წლიდან   — ადგილობრივ მრეწველთა კულტურის სახლი;
1966 წლიდან   — საყოფაცხოვრებო მომსახურების მუშათა კულტურის სახლი;
1994 წლიდან   — კულტურის სახლი;
1998 წლიდან   — შემოქმედთა საქალაქო სახლი;
2003 წლიდან   — შემოქმედთა საქალაქო სახლი.
გავალის საცხოვრებელი სახლი

გავალის საცხოვრებელი სახლი — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 93). საცხოვრებელი სახლი აგებულია საუკუნის ბოლოს. საცხოვრებელ სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
გავალის საცხოვრებელი სახლის პირველი მფლობელი იყო რუსეთის საფონდო ბირჟის საზოგადოების წევრი ნიკოლაი გავალა, რომელიც წარმოშობით იყო ბერძენი. 1913 წლის დოკუმენტების მიხედვით სახლის მფლობელი იყო მარია გავალა, რომელიც სავარაუდოდ მისი ცოლი უნდა ყოფილიყო. სამოქალაქო ომის პერიოდში გავალების ოჯახი როსტოვიდან წავიდა.

1920-იან წლებში, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონლიზაცია და მასსი განათავსეს კომუნალური ბინები. მოგვიანებით გავალას საცხოვრებელი სახლი რამდენიმეჯერ გაარემონტეს.

არქიტექტურა
ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი მდებარეობს პუშკინის ქუჩის წითელ ხაზში. ისევე როგორც, საუკუნის სხვა საცხოვრებელი სახლები, მისი არქიტექტურა აერთიანებს სხვადასხვა გასხვავებულ არქიტექტურულ სტილს. თითოეულ ნაპირზე ორსვეტიანი თაღია. ერთ-ერთში მთავარი შესავლელია, მეორეში კი ეზოში გასასვლელი. ეზოში შესასვლელი კარის გისოსის თავზე ამოკვეთილია რუსული ასოები, მფლობელის ინიციალები „“ და „“. მთავარი შესასვლელის თავზე თავდაპირველად იყო ორი მცირე ჭედური გისოსი ვენზელით. ამჟამად შემორჩენილია ერთ-ერთი მათგანი. პირველი სართულის კედლები რუსტიკებითაა გაფორმებული. ფანჯრის ღიობები გაფორმებულია დეკორირებული განსხვავებული თამასებით. მეორე სართულზე შესასვლელების თავზე სამი ვიწრო ფანჯარაა. ცენტრალურ ნაწილში კი ორ-ორი წყვილი ფანჯარაა. ფასადი სრულდება პარაპეტით და დეკორირებული კრონშტეინებით. მანსარდა ძლიერ გადაკეთებულია.
მთვარიანი დღის ფრესკები

მთვარიანი დღის ფრესკები — მიხო მოსულიშვილის 1990 წლის მოთხრობების კრებული.

შინაარსი
ამ კრებულში შედის მოთხრობები:

ტყის კაცი
გოდრის გიჟი და მგლები
ჟამი მზის მძვინვარებისა
კახური კაპრიჩიო
ცათა ქალაქი
ძველი მთავრის აღსასრული
„პარიზს მიიჩქაროდნენ
სიკვდილი გუარამ მამფალისა

მხატვარი გია ღლონტი, რედაქტორი მილიცა ჯაფარიძე.

ანოტაცია
„მთვარიანი დღის ფრესკები“ ახალგაზრდა მწერლის, მიხო მოსულიშვილის პირველი კრებულია.

ამ წიგნში მკითხველი გაეცნობა პერსონაჟებს, რომლებიც სხვადასახვანაირად აღიქვამენ საკუთარ თავსა და გარემომცველ სამყაროს.

საინტერესო სიუჟეტებზე აგებული ეს მოთხრობები ცოცხლად, კოლორიტულად გვიხატავენ თანამედროვე თუ წარსული დროის ადამიანების მარადძველ და მარადახალ ვნებებს.
სივრცე ვერტიკალში

სივრცე ვერტიკალში – მიხო მოსულიშვილის 1997 წლის მოთხრობების კრებული.

შინაარსი
ამ წიგნში შედის მოთხრობები:

სიტყვითნახატები
დილოგია: 1. არღარა ეყივლოს ქათამსა... 2. მშობლიური სიტყვების ფერხთით დაცემული ჯარისკაცები
პირქვე
სივრცე ვერტიკალში
კლდედ მომევლინა ფათერაკი
ჯავრია
ნისლის ადამიანები
სამყაროს ჯარისკაცი
წერილებით შეთხზული მოთხრობა
ქრისტეშობისთვის კაპრიჩიო
მგლის დორბლი

მხატვარი ჯემალ ზენაიშვილი, რედაქტორი ლეილა მესხი.

სათაური
კრებულის სათაური აღებულია მოთხრობიდან „სივრცე ვერტიკალში“, რასაც ადასტურებს წიგნის უკანა ყდაზე გამოტანილი მონაკვეთი:

ანოტაცია
წიგნის ანოტაციაში ვკითხულობთ:
სომხური მაგისტრატის შენობა

სომხური მაგისტრატის შენობა — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს თავისუფლების მოედანზე. არის ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი ნაგებობა. რამდენიმე ცნობის თანახმად იგი აგებულია 1790-იან წლებში ქალაქ დონის ნახიჩევანში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონი). შენობას აქვს რუსეთის ფედერაციის განსაზღვრული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
შენობა აგებულია ეკატერინე -ის მმართველობის დასასრულს. სავარაუდოდ თავდაპირველი ნაგებობა ხის უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მალევე უნდა შეეცვალათ ქვის სწორედ იმ შენობით, რომელიც ჩვენს ეპოქამდეა შემორჩენილი. შენობის აგების ზუსტი თარიღი არ არის ცნობილი, თუმცა ზოგიერთი ვარაუდის მიხედვით იგი აგებული უნდა იყოს 1790-იან წლებში.

სომხური მაგისტრატის შენობა აგებულია კლასიციზმის, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობების „სანიმუშო სტილში“. ორსართულიან სახლს აქვს სწორკუთხა დაგეგმარება. ნაგებობის ცენტრალური ფასადი გადიოდა მოედანზე. იგი დამშვენებული იყო ოტსხვეტიანი პორტიკით და აივნით მეორე სართულზე.

1868 წელს მოხდა მაგისტრატის რეორგანიზაცია და მასთან ჩამოყალიბდა საქალაქო საბჭო, რომლისთვისაც შენობის მახლობლად ააგეს ახალი ნაგებობა. 1872 წელს სომხური მაგისტრატის შენობა გადავიდა ვაჭარ ჰაირაბეტოვების კუთვნილებაში. სავაჭრო სახლში განთავსდა სასადილო, სამზარეულო, საცხოვრებლები და სავაჭრო სათავსოები.

რუსეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში მაგისტრატის შენობაში გაიხსნა სომხურ სიძველეთა და ხელოვნების ნიმუშთა სამხარეო მუზეუმი. მას ხელმძღვანელობდა ნახიჩევანის სასულიერო სემინარიის ყოფილი რექტორი ერვანდ შახაზიზი. მუზეუმი არსებობდა 1922 წლამდე, როდესაც მისი არქივი გადაიტანეს ერევანში.

მუზეუმის დახურვის შემდეგ შენობაში განთავსდა საცხოვრებელი ბინები შეცვლილი დაგეგმარებით.
სიკვდილი გუარამ მამფალისა

სიკვდილი გუარამ მამფალისა — რადიოპიესა ექვს სცენად, პროლოგითა და ეპილოგით, ჟანრობრივად ისტორიული დრამა, დაწერილი 1989 წელს მიხო მოსულიშვილის მიერ. რადიოპიესაში გამოყენებულია გრიგოლ ხანძთელის სამი საგალობელი ნაწარმოებიდან „ძლევაჲ ჯვარითა ბარბაროზთა ზედა“.

პერსონაჟები
იოველი — მოყურიადე, მსტოვარი
გუარამ მამფალი — ძე აშოტ დიდი კუროპალატისა
ნასრა — გუარამის ძე
სატანა — ჯერ ამირა საჰაკის მონადყოფილის, გაბულოცის სახით ეცხადება გუარამ მამფალს, მერე კი ნასრას სახით.
ხმა ციდან

შინაარსი
პიესის მოქმედება წარმოებს 882 წელს, ოპიზას მონასტერში, ისტორიულ კლარჯეთში.

ბიზანტიის იმპერიის მოიმედე ნასრა, მამის ნების წინააღმდეგ, აფხაზთა მეფესთან ერთად იბრძოდა შიდა ქართლის დასაპყრობად სომეხთა მეფისა და მისი მოკავშირის დავით კურაპალატის წინააღმდეგ, რომლებიც ბაღდადის სახალიფოსგან ღებულობდნენ მხარდაჭრას.

881 წელს ნასრამ ვერაგულად მოკლა თავისი ბიძაშვილი დავით კურაპალატი, რის გამოც ის სამშობლოდან ბიზანტიაში განდევნეს, ხოლო მამამისი, გუარამ მამფალი ოპიზას მონასტერში აღიკვეცა ბერად, რადგან მტრები ნასრას სიკვდილში თანამონაწილეობას აბრალებდნენ.

გუარამ მამფალს, იმის შიშით, რომ ისიც მოღალატე შვილთან არ გაიქცეს, მიჩენილი ჰყავს მოყურიადე (ჯაშუში) იოველი.

ერთ ღამესაც გუარამ მამფალს ჯერ გაბულოცი გამოეცხადება, შენი შვილი ნასრა ბიზანტიის ჯარით მოვიდა და წამოდიო. როცა გუარამი მას გაყვება, გაბულოცი ნასრას სახეს მიიღებს და სთხოვს ტახტისთვის ბრძოლაში მონაწილეობას, რომ ის გაამეფოს.

გუარამი ხვდება, რომ სატანასთან აქვს საქმე, რომელსაც მისი ცდუნება უნდა და ხმალს იშიშვლებს. სატანა და გუარამი უფსკრულის პირას იბრძვიან.

დილით მონასტრიდან დაკარგულ გუარამ მამფალის დამახინჯებულ გვამს ყვავ-ყორანის ცაში ტრიალის მიხედვით მიაგნებენ უსკრულის ფსკერზე.

დადგმები
1989 წლის 25 ოქტომბერი — რადიო თეატრი, საქართველოს რადიო 102.4, 44.27 წუთი, რეჟისორი ბადრი მიქაშავიძე, ხმის რეჟისორი რომეო ტერ-გრიგორიანი, მუსიკალური გაფორმება ლალი სეთურიძე, რედაქტორი შოვინა ქაცარავა, მონაწილეობენ: ირაკლი უჩანეიშვილი, გიზო სიხარულიძე, ედიშერ მაღალაშვილი, გივი ჩუგუაშვილი, თემურ ნაცვლიშვილი, გია ლეჟავა

შეფასება
რადიოპიესის ავტორმა რადიოსპექტაკლის დადგმიდან 19 წლის შემდეგ დაწერა მოგონება, სადაც ასე შეაფასა ირალი უჩანეიშვილის თამაში გუარამ მამფალის როლში:

.

გამოცემები
1999 — კრებულში „რადიოპიესები“, გამომცემლობა „ლომისი“, 1999, გვერდები 81—95
კორტიკი

კორტიკი — ცივი იარაღი, წახნაგოვანი და ორლესული დანის ფორმის ხმალი. კორტიკი სხვადასხვა ქვეყნის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის და რამდენიმე სახელმწიფოს პოლიციის ფორმის შემადგენელი ნაწილია.

ისტორია
კორტიკი საუკუნის დასასრულს გაჩნდა. მას თავდაპირველად იყენებდნენ ოფიცრები და საზღვაო დეპარტამენტში მომუშავე პირები. საბჭოთა ეპოქაში, აღლუმზე ოფიცრებისთვის აუცილებელ ატრიბუტად კორტიკი იქცა. ტრადიციის თანახმად სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კურსდამთავრებულებს დიპლომთან ერთად კორტიკს გადასცემდნენ.
ვოლგა-კამის ბანკის შენობა (დონის როსტოვი)

ვოლგა-კამის ბანკის შენობა — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია საუკუნის დასაწყისში ალექსეი ბეკეტოვის პროექტის მიხედვით მოდერნის სტილში კლასიკური ელემენტების გამოყენებით. საბჭოთა პერიოდში განთავსებული იყო პიონერთა სასახლე. ამჟამად შენობაში მდებარეობს ბავშვთა შემოქმედების სასახლე. ვოლგა-კამის ბანკის შენობას აქვს რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
 საუკუნის ბოლოს ვოლგა-კამის ბანკი იყო ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკი რუსეთში. 1892 წელს ბანკმა გახსნა თავისი განყოფილება როსტოვში. თავდაპირველად ბანკმა იქირავა სათავსო. 1897 წლამდე ბანკი განთავსებული იყო ვაჭარ იაშჩენკოს სახლში, შემდეგ კი ვაჭარ გენჩ-ოგლუევის სახლში. ბანკის განყოფილებისათვის საკუთარი სახლის ასაშენებლად მოიწვიეს ხარკოველი არქიტექტორი ალექსეი ბეკეტოვი. სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1906-1909 წლებში. პირველ სართულზე განთავსდა სავაჭრო სათავსოები, ხოლო დანარჩენ სართულზე ბანკი. 1936 წლის 23 მაისს შენობაში საზეიმოდ გახსნეს პიონერთა სასახლე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობა თითქმის არ დაზარალებულა. დაზიანდა მხოლოდ სახურავის ნაწილი. 1947 წელს შენობა აღადგინეს არქიტეტორ ლეონიდ ებერგის ხელმძღვანელობით.

1999 წელს წარიმართა ფასადის სარესტავრაციო სამუშაოები, რომლის დროსაც აღადგინეს საუკუნის ბოლოს დაკარგული ატლანტების გამოსახულება. მთავარ შესასვლელთან აღადგინეს ისტორიული წარწერა „ვოლგა-კამის ბანკი“. რესტავრაცია ჩაუტარეს თაბაშირის რამდენიმე ფიგურას.

არქიტექტურა
საბჭოების სახლი (დონის როსტოვი)

საბჭოების სახლი — ადმინისტრაციული შენობა დონის როსტოვის ცენტრში, კიროვის რაიონში. შენობაში განთავსებულია როსტოვის ოლქის ადმინისტრაცია. შენობა აგებულია საბჭოთა კონსტრუქტივიზმის სტილში. მისი დაპროექტება და მშენებლობა მიმდინარეობდა 1935-1956 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სახლის მშენებლობა შეჩერებული იყო. სარემონტო-აღდგენითი საქმიანობა მიმდინარეობდა 1950-იან წლებში, ხოლო ფასადის ნაწილი დასრულდა 1968 წელს. საბჭოების სახლის საერთო მოცულობაა 370 ათასი კუბური მეტრი, რის მიხედვითაც იგი ერთ-ერთი უდიდესუი ნაგებობაა ჩრდილოეთ კავკასიაში და ყველაზე დიდი ადმინისტრაციული შენობა სამხრეთ რუსეთში.

აღწერა
საბჭოების სახლი მდებარეობს დონის როსტოვის ისტორიულ ცენტრში, საბჭოების მოედანზე. ორიგინალურ პროექტში გათვალისწინებული იყო 1 000 ოთახი, საკონფერენციო დარბაზი, სასადილო, ფოსტა, საპარიკმახერო, ბუფეტი, სტამბა და სხვა მომსახურება. მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაგებობა ძლიერ დაზიანდა. რვასრათულიანმა შენობამ ნაწილობრივ დაკარგა თავისი თავდაპირველი სახე. შეიცვალა ფასადი. ფასადის ახალი ვარიანტის ავტორები იყვნენ არქიტეტორები ვლადიმირ გრიგორი და ვლადიმირ სიმონოვიჩი.

ისტორია
დონის როსტოვის საბჭოების სახლის პროექტი შემუშავდა 1929-1934 წლებში არქიტექტორ ილია გოლოსევის მიერ. დონის როსტოვში ახალი მშენებლობისათვის გამართულ პროექტების კონკურსზე ილია გოლოსევის პროექტმა დაიკავა მეორე ადგილი. ადმინისტრაციული კორპუსისათვის შერჩეულ ადგილზე 1930 წლამდე იდგა ალექსანდრე ნეველის ტაძარი. 1935 წელს ჩაუყარეს საძირკველი. მშენებლობა მიმდინარეობდა არასაკმარისი ტემპით და უკვე 1941 წელს დასრულდა. გერმანელების რუსეთში შემოჭრამდე ჯერ კიდევ არ იყო დასრულებული ცალკეული სამუშაოები, თუმცა შენობა ნაწილობრივ ექსპლუატაციაში იყო შესული.
მუჰამედ აბდულაჰი მუჰამედი

მუჰამედ აბდულაჰი მუჰამედი ( დ. 5 მაისი, 1962, მოგადიშო, სომალი) — სომალელი დიპლომატი, პროფესორი, პოლიტიკოსი და სომალის მე–9 მოქმედი პრეზიდენტი. 2010 წლის არჩევნების შემდეგ იგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნეს. მან დააარსა პარტია ტაიო, ხოლო 2017 წლის არჩევნებში სომალის პრეზიდენტად აირჩიეს. სომალის პარლამენტის 328 წევრიდან მას ხმა მისცა 184 პარლამენტარმა.
აპტოსი (კომპანია)

„აპტოსი“ — კომპანია აპტოსი 1996 წლიდან აწარმოებს პლასტიკური და ესთეტიკური ქირურგიისა და კოსმეტოლოგიისთვის საჭირო მასალებს. აპტოსის ტექნოლოგიები და პროდუქტები მსოფლიოს 50 ქვეყნის სპეციალისტების მიერ გამოიყენება.

კომპანიის შესახებ
კომპანია აპტოსის პროდუქტებისა და ტექნოლოგიების ავტორებს გამოგონებისთვის მოპოვებული
აქვთ საერთაშორისო პრესტიჟული პრიზები და პატენტები.

2009 წელს კომპანიამ ახალი ხაზის - ,,ლაით ლიფტის" გამაახალგაზრდავებელი ძაფების გამოშვება დაიწყო, ძაფები დამზადებულია ბიოდეგრადირებადი ნივთიერებებისგან, რომელიც ორგანიზმის მიერ 360 დღეში მთლიანად გაიწოვება.
აპტოსის შემქმნელები და სერტიფიცირებული ინსტრუქტორები მონაწილეობენ წამყვან სამედიცინო გამოფენებსა და სამეცნიერო კონგრესებში.

აპტოსის კომპანია პროდუქტებს ყიდის როგორც პირდაპირი გზით, ასევე
დისტრიბუტორების ქსელის გავლით, რომელიც საშუალებას აძლევს კომპანიას, უმოკლესი დროის ვადაში გაიტანოს პროდუქცია სხვადასხვა ქვეყანასა თუ რეგიონში.
კომპანია მუდმივად აახლებს არსებულ ტექნოლოგიებს და მეტად
ავითარებს პროცედურებს, რომლებიც მინიმალური ჩარევის გზით კეთდება.
უმაღლესი პარტიული სკოლის შენობა (დონის როსტოვი)

უმაღლესი პარტიული სკოლის შენობა — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს ბუდიონოვის პროსპექტისა და მოსკოვის ქუჩის გადაკვეთაზე (სახლი 20/45). შენობა ააგეს 1953-1956 წლებში არქიტექტორ გეორგი პეტროვის (ნ. ხუდოვერტოვთან ერთად) პროექტის მიხედვით. შენობა აგებულია სტალინური ნეოკლასიკისა და ხრუშჩოვის ფუნქციონალიზმის სტილში.

მისამართი: დონის როსტოვი, ბუდიონოვის პროსპექტი № 20/45.

ისტორია
უმაღლესი პარტიული სკოლის შენობის პროექტის შექმნის დროს არქიტექტორი გ. პეტროვი გეგმავდა აეშენებინა „განათლების სახლი“, მაგრამ მშენებლობის დასრულების შემდეგ ცნობილი გახდა სკკპ ცენტრალური კომიტეტისა და სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს 1955 წლის 4 ნოემბრის დადგენილება „დაგეგმარებაში და მშენებლობაში ჭარბი დიზაინის მოხსნის შესახებ“, რის შედეგადაც შემცირდა პარტიული სკოლის შენობის ფასადი, მოიხსნა პარაპეტი და ფიგურები.

არქიტექტურა
უმაღლესი პარტიული სკოლის ხუთსართულიანი შენობის ზედა კედლები მოპირკეთებულია კერამიკული ფილებით, ასევე გამოიყენებოდა კერამიკული სვეტები, რელიეფური ჩანართები გირლიანდებით და როზეტკებით. ქვედა ორ სართულს ამშვენებს კლდის ფაქტურის ტუფის ბლოკები.
ისმაილ ქაჰრამანი

ისმაილ ქაჰრამანი (; დ. 7 დეკემბერი 1940, რიზე, თურქეთი) — თურქი იურისტი და პოლიტიკოსი. თურქეთის პარლამენტის 27-ე თავმჯდომარე. 2015 წლის ნოემბერის არჩევნებში, აირჩიეს პარლამენტის წევრად სტამბოლის პირველი საარჩევნო ოლქიდან. მანამდე 1995-2002 წლებში იყო პარლამენტის, ხოლო 1996-1997 წლებში, ერბაქანის კაბინეთში კულტურის მინისტრის პოსტს იკავებდა.

ბიოგრაფია
ისმაჰილ ქაჰრამანი 1940 წლის 7 დეკემბერს, ქალაქ რიზეში დაიბადა. დაწყებითი და საშუალო განათლება ყარაბუქში დაასრულა. ჰაიდარფაშას ლიცეუმის დასრულების შემდეგ, სტამბოლის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა. უნივერსიტეტში სწავლის დროს, სტუდენტთა გაერთიანების წევრი, ხოლო შემდეგ თავმჯდომარე იყო.

1985 წლის 29 მაისს, „ერთობის ფონდის“ სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე გახდა. 1994 წლის 21 დეკემბერს, გახდა „თურქეთის მოხალისეთა ფონდის“ დამაარსებელი წევრი. იყო სტამბოლის ვაჭრობის უნივერსიტეტის სამეურვეო საბჭოს წევრი. მუშაობდა სამრეწველო და სავაჭრო კომპანიებში. 2001 წელს, რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან ერთად, სგპ-ს დამფუძნებელი წევრი გახდა.

ქაჰრამანი დაოჯახებული და 4 შვილი ჰყავს. ფლობს ინგლისურ ენას.

პოლიტიკური კარიერა
კულტურის მინისტრი
ისმაილ ქაჰრამანი, 1995 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე, „კეთილდღეობის პარტიის“ წევრად შევიდა პარლამენტში, სტამბოლის პირველი საარჩევნო ოლქიდან. 1996 წლის 28 ივნისს, „კეთილდღეობის პარტიისა“ და „მართალი გზის პარტიის“ კოალიციურ მთავრობაში, კულტურის მინისტრის პოსტი ჩაიბარა. 1997 წლის სამხედრო გადატრიალების შედეგად, დატოვა მინისტრის თანამდებობა. 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, თავიდან გახდა პარლამენტარი. 2002 წელს დატოვა აქტიური პოლიტიკა და 2015 წლის არჩევნებზე, დაბრუნდა პოლიტიკასა და პარლამენტში.

პარლამენტის თავმჯდომარე
2015 წლის 1 ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებზე, სგპ-დან სტამბოლის პირველი საარჩევნო ოლქში გამარჯვების შემდეგ, 2015 წლის 22 ნოემბერს პარლამენტართა 316 ხმით, პარლამენტის თავმჯდომარედ აირჩიეს.

პოლიტიკური ხედვა
პარლამენტის თავმჯდომარის პოსტზე, საკონსტიტუციო ცვლილებებზე საუბრისას, ქაჰრამანმა განაცხადა, რომ „ახალი კონსტიტუცია სეკულარული არ უნდა იყოს, არამედ უნდა რელიგიური იყოს“. მისი ეს განცხადება ბევრმა გააკრიტიკა.

2016 წლის 28 აგვისტოს, ქაჰრამანმა თავის გამოსვლაში განაცხადა, რომ არგენტინელი მარქსისტი რევოლუციონერი ჩე გევარა, მკვლელად და ბანდიტად შერაცხა. საპასუხოდ, კუბის საელჩომ გამოთქვა შეშფოთება და სინანული სიტყვების გამო.
დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსი

დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსი. ამჟამად შენობაში განთავსებულია გ. სედოვის სახელობის წყლის ტრანსპორტის ინსტიტუტი. როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, სედოვის ქუჩა 8/2 .

ისტორია
საზღვაო კლასები დონის როსტოვში გაიხსნა 1876 წელს, ხოლო მისთვის საკუთარი შენობა ააგეს 1896 წელს. საუკუნის დასაწყისში საზღვაო კლასებს ეწოდა „შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლი“. დღის წესრიგში დადგა სასწავლებლისათვის ახალი შენობის აგება. დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის შენობა ააგეს 1914 წელს საზღვაო კლასების შენობის ახლოს.

1974 წელს ნაგებობის ფასადზე დაკიდეს მემორიალური დაფა ტექსტით: როსტოვის საოლქო ადმინისტრაციის მეთაურის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის შენობა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ მოექცა, როგორც რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

არქიტექტურა
დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის ორსართლიანი შენობა აგებულია მოდერნის სტილში. აქვს სწორკუთხა დაგეგმარება და დაგეგმარების კორიდორული სისტემა.
ქალაქის საბჭოს შენობა (დონის როსტოვი)

ქალაქის საბჭოს შენობა — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1899 წელს არქიტექტორ ალექანდრ პომერანცევის პროექტის მიხედვით. ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა. თავდაპირველად შენობაში განთავსებული იყო ქალაქის საკრებულო და გამგეობა. საბჭოთა პერიოდში კი შენობაში განთავსებული იყო სკკპ-ის საოლქო კომიტეტი. ამჟამად შენობა უჭირავს დონის როსტოვის მერიას და ქალაქის საკრებულოს. ქალაქის საბჭოს შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი). პროექტის შესამუშავებლად მოიწვიეს ცნობილი არქიტექტორი ალექსანდრე პომერანცევი, რომელსაც უკვე აშენებული ჰქონდა ქალაქის რამდენიმე შენობა. შენობის პროექტის საბოლოო ვარიანტი ქალაქის გამგეობამ დაამტკიცა 1896 წლის ბოლოს, ხოლო 1897 წელს დაიწყო ქალაქის საბჭოს შენობის მშენებლობა. მშენებელობა დასრულდა და ახლად აგებული სახლი აკურთხეს 1899 წელს.

არქიტექტორ პომერანცევის ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით შენობის აგება დაჯდებოდა 586 176 რუბლი და 16 კაპიკი, მაგრამ სათათბირომ გადაწყვიტა, რომ ეს თანხა არის საკმაოდ დიდი და საჭირო იყო შემცირება. საბოლოოდ შეამცირეს 513 627 რუბლამდე, მაგრამ მშენებლობის დროს ხარჯმა მნიშვნელოვნად გადააჭარბა აღნიშნულს და მიაღწია 600 ათასს.

შენობის პირველი სართული გაქირავდა სავაჭრო სათავსოებად. მეორე, მესამე და მეოთხე სართულებზე განთავსდა ქალაქის სათათბირო და ქალაქის გამგეობა.

1922 წელს ქალაქის სათათბიროს შენობას გაუჩნდა ხანძარი, რის შედეგადაც განადგურდა კუთხის გუმბათი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შენობა კიდევ უფრო დაზიანდა, მაგრამ მისი დასრულებიდან მალევე მოხდა აღდგენა და მასში განთავსდა სკკპ-ის საოლქო კომიტეტი.

არქიტექტურა
ქალაქის საბჭოს შენობა აგებულია ეკლექტიკის სტილში. შენობა სწორკუთხა დაგეგმარებისაა და გააჩნია შიდა ეზო. ნაგებობა ოთხასრთულიანია. პირველი სართული რუსტირებულია.
აბდირაშიდ ალი შერმარკი

აბდირაშიდ ალი შერმარკი ( დ. 16 ოქტომბერი, 1919, სომალი — გ. 15 ოქტომბერი, 1969, სომალი) — სომალის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი (1967-1969) და პრემიერ-მინისტრი (1960-1964). პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 1967 წლის 10 ივნისს და იგი ეკავა მკვლელობამდე, 1969 წლის 15 ოქტომბრამდე. დამთავრებული აქვს საპიენცის უნივერსიტეტი.