iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
საცხენისის ღვთისმშობლის ეკლესია

საცხენისის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ საცხენისის ცენტრში. ეკლესია საქართველოში ნაკლებად გავრცელებული ტიპის სამნავიანი ბაზილიკაა.

საცხენისის ეკლესია დიდი ზომის მრავალფენოვანი ნაგებობაა. ამჟამად, გარდა შუა საუკუნეების გადაკეთებისა, ცენტრალური ნავის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცულია საუკუნის ბოლოს ჩაშენებული დარბაზული ეკლესიაც. საცხენისის ეკლესიის შემორჩენილი კედლები ამოყვანილია აგურისა და თლილი ქვის კვადრების შერეული წყობით. ქვედა რიგებში შემორჩენილ აგურისა და ქვის ფიგურალურ წყობას, ცვლის ბაზილიკის დანგრევის შემდგომ, მისი პირველი აღდგენისას, იმავე მასალით ამოყვანილი აგურის წყობაში უსისტემოდ ჩაყოლებული ქვის რიგები და ბოლოს, ზედა ნაწილში გვიანი, საუკუნის მშენებლობის დროინდელი სადა, აგურის წყობა.

ეკლესიის თავდაპირველი გეგმის კომპოზიცია წარმოადგენს სამნავიან ბაზილიკას. ნავები ერთმანეთისგან გამოყოფილი იყო აგურით ამოყვანილი ორი წყვილი მრგვალი სვეტით, რომლებიდანაც ნავთა გამყოფი თაღები იყო გადაყვანილი (ამჟამად აღარ არსებობს).
ოჰრიდის წმინდა კლიმენტისა და პანტელეიმონის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = კლიმენტ ოჰრიდელი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ბიზანტიური
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =2
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.1125
| გრძედი = 20.7909
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ოჰრიდის წმინდა კლიმენტისა და პანტელეიმონის ეკლესია — მართლმადიდებლური მონასტერი ქალაქ ოჰრიდში, ჩრდილოეთი მაკედონია. მდებარეობს პლაოშნიკის რაიონში და აგებულია დიდმოწამე პანტელეიმონის სახელზე. გადმოცემის მიხედვით ააგო წმინდა კლიმენტ ოჰრიდელმა. ამჟამინდელი მონასტრის ეკლესია აგებულია 2000-2002 წლებში ბიზანტიური არქიტექტურის სტილში.

ისტორია
866 წელს კირილესა და მეთოდეს მოსწავლე კლიმენტი ჩავიდა ოჰრიდში, რათა ეთხოვა ბულგარეთის მეფე ბორის -ისათვის, რომ დაეწყო მისიონერული მოღვაწეობა. 893 წელს ოჰრიდში ასევე ჩადის მისი მოსწავლე ნაუმ ოჰრიდელი.

იმავე 893 წელს სავარაუდოდ კლიმენტ ოჰრიდელმა დააარსა მონასტერი და ოჰრიდის ლიტერატურული სკოლა. მისი მოსწავლეების რიცხვი 3 500-ს აღწევდა. წმინდა კლიმენტ ოჰრიდელი გარდაიცვალა 916 წელს და დაკრძალულია მონასტრის საძვალეში.

მეჩეთად გადაკეთება
 საუკუნის დასაწყისში ოჰრიდი ოსმალეთის იმპერიის კონტროლს დაექვემდებარა და საუკუნეში მონასტერი მეჩეთად გადააკეთეს. საუკუნეში მიიღეს გადაწყვეტილება აღედგინათ ადრე დანგრეული ეკლესია-მონასტრები, აღადგინეს წმინდა კლიმენტის მონასტერიც. - საუკუნეების მიჯნაზე მონასტერი კვლავ დაანგრიეს (რის გამოც წმინდა კლიმენტის ნეშტი სხვა ეკლესიაში გადაასვენეს), ხოლო მის ადგილზე ოსმალებმა კვლავ მეჩეთი ააგეს.

არქეოლოგიური გათხრები
პირველი მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური გათხრები მონასტრის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა 1965 წელს.
ირაკლი ხახუბია

ირაკლი ხახუბია (დ. 15 მაისი, 1971, ფოთი — გ. 27 ოქტომბერი, 2022, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1971 წლის 15 მაისს, ფოთში. 1994 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ავტო-საინჟინრო ფაკულტეტი. 1997 წელს დაამთავრა თბილისის ბიზნესისა და მარკეტინგის ინსტიტუტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტი. 1988-1989 წლებში იყო ადგილობრივი მრეწველობის სამინისტროს სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს საწარმოო უბნის ზეინკლის მოწაფე და მე-3 კლასის ზეინკალი. 1994-1995 წლებში იყო შპს „ბესსის“ მარკეტინგული განყოფილების გამგე. 1996-1997 წლებში — ს/ს „ფოთინავთობპროდუქტის“ ლაბორანტი. 1997-1999 წლებში იყო ს/ს ფოთინავთობპროდუქტის“ დირექტორი კომერციულ დარგში. 2000-2002 წლებში მუშაობდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს სამართალდარღვევების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს მე-8 განყოფილებაში. 2002-2003 წლებში იყო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროსსამართალდარღვევების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს მე-3 განყოფილების უფროსი. 2003 წელს იყო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს მე-3 სამმართველოს მე-3 განყოფილების უფროსის მოადგილე. 2003-2004 წლებში — საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის დასავლეთის სამმართველოს ოპერატიული სამსახურის ოპერატიული თანამშრომელი. 2004 წელს იყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის დასავლეთის სამმართველოს უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი. 2004-2005 წლებში იყო ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის ოპერატიული დეპარტამენტის მე-8 განყოფილების (ფოთი, გურია) უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი. 2005 წელს იყო ფინანსთა სმინისტროს ფინანსური პოლიციის ოპერატიული დეპარტამენტის მე-6 სამმართველოს (სამეგრელო, გურია) ოპერატიული თანამშრომელი. ამავე წელს იყო ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის სამეგრელო-ზემო სვანეთი, გუჩოს სამმართველოს უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი. არის შპს „აისბერგი-2“-სა (2010 წელი) და შპს „ჯეონათსის“ დამფუძნებელი (2012). 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთისა და გრიგოლეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2020-2022 წლებში საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის, ხობისა და სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
პნიქტოგენის ჰიდრიდი

პნიქტოგენის ჰიდრიდი ან წყალბადის პნიქტიდი — ბინარული ნაერთი, შედგება წყალბადისა და პნიქტოგენის ატომებისგან (აზოტი, ფოსფორი, დარიშხანი, სტიბიუმი და ბისმუტი), რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდებიან კოვალენტური ბმით.

პნიქტოგენის ტრიჰიდრიდები
პნიქტოგენის ტრიჰიდრიდების ზოგადი ქიმიური ფორმულაა 3 (ნაკლებად გავრცელებული ფორმაა 3), სადაც რომელიმე პნიქტოგენია. აქვთ სამკუთხა პირამიდის მსგავსი სტრუქტურა. არიან არასტაბულირი და მომწამლავი ნივთიერებები.
ჯონ ტელფერი

ჯონ ბუჩან ტელფერი (; დ. 23 აგვისტო, 1830, მალტა, — გ. 1 ივნისი, 1907, ბექენჰემი, ინგლისი) — ბრიტანელი სამხედრო პირი, მოგზაური და მწერალი; სამეფო ფლოტის კაპიტანი, ლონდონის სიძველეთა საზოგადოების წევრი (1875).

მონაწილეობდა ყირიმის ომში (1853–1856) და დაჯილდოებული იყო ბალტიური მედლით. 1870-იან წლებში სამი წელი დაჰყო რუსეთის იმპერიაში, იქორწინა ეკატერინა მურავიოვაზე. ამ პერიოდში ორჯერ იმოგზაურა ყირიმსა და კავკასიაში, მათ შორის საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში. საკუთარი შთაბეჭდილებები, დაკვირვებები და სხვადასხვა ისტორიული ცნობა ტელფერმა ლონდონში 1876 წელს ორ ტომად გამოქვეყნებულ ნაშრომში შეიტანა.
ლობოტომია

ლობოტომია — ფსიქოქირურგიის ყველაზე ცნობილი ფორმა, რომლის დროსაც იჭრება თავის ტვინის შუბლის წილებისა და დიენცეფალონის შემაერთებელი ნერვული ბოჭკოები, კერძოდ, თალამუსთან და ჰიპოთალამუსთან განლაგებული ბოჭკოები. იგი გულისხმობს თავის ტვინის პრეფრონტალურ ქერქში შეწყვეტილ კავშირებს. პროცედურა შეიმუშავა პორტუგალიელმა ნეიროქირურგმა ანტონიო ეგაშ მონიშმა, რომელმაც 1949 წელს ნობელის პრემია მიიღო მკურნალობის ამ მეთოდისათვის, თუმცა პრიზის მინიჭება სადავო გახდა.

პროცედურის გამოყენება მკვეთრად გაიზარდა 1940-იანი წლების დასაწყისიდან, 1951 წლისთვის თითქმის 20 000 ლობოტომია განხორციელდა შეერთებულ შტატებში და უფრო მეტი გაერთიანებულ სამეფოში.
ლობოტომიის უმრავლესობა ტარდებოდა ქალებზე. 1951 წლისთვის ამერიკულ საავადმყოფოებში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ლობოტომიის პაციენტების თითქმის 60% ქალი იყო. მონაცემებიდან ჩანს, რომ ონტარიოში ლობოტომიის 74% 1948–1952 წლებში ჩატარდა ქალებზე.
იოლანდა დე ენო

იოლანდა დე ენო (; დ. 1175 — გ. 1219, კონსტანტინოპოლი) — ლათინთა იმპერიის იმპერატორი (1217—1219 წწ.). იმპერატორ პიერ დე კურტენეს მეუღლე.

ბიოგრაფია
იოლანდა იყო ენოს გრაფ ბოდუენ -ისა და გრაფინია მარგარიტა ფლანდრიელის შვილი. მისი ორი ძმა ბოდუენ და ანრი იყვნენ ლათინთა იმპერიის იმპერატორები. 1193 წელს გაათხოვეს პიერ დე კურტენეზე, რომელიც იყო ნევერის, ოსერისა და ტონერის გრაფი. 1212 წელს იოლანდას მემკვიდრეობით ერგო ნამიურის სამარკგრაფო, მაგრამ იგი თავის უფროს შვილს ფილიპს გადასცა.

1216 წელს ანრი -ის გარდაცვალების შემდეგ კონსტანტინოპოლის ტახტი სწორედ იოლანდას ქმარს შესთავაზეს. 1217 წლის 9 აპრილს რომში კორონაციის შემდეგ იოლანდა კონსტანტინოპოლში ზღვით დაბრუნდა, ხოლო პიერმა გზა ხმელეთით განაგრძო. კონსტანტინოპოლში ჩასულმა იოლანდამ 1217 წელს შეიტყო, რომ მისი მეუღლე ტყვედ ჩაიგდო ეპირის დესპოტმა. იოლანდა იმპერიას სათავეში ჩაუდგა, ხოლო მალევე დაიბადა მომავალი იმპერატორი ბოდუენ .

იმპერიის მდგომარეობის გამტკიცების მიზნით 1217 წელს საკუთარი შვილი აგნესი დანიშნა აქაიის მთავარ ჟოფრუა -ზე, ხოლო მეორე შვილი ცოლად გააყოლა ნიკეის იმპერატორ თეოდორე ლასკარისს.

1219 წლის დასაწყისიდან, როდესაც კონსტანტინოპოლში ცნობილი გახდა იმპერატორ პიერ დე კურტენეს გარდაცვალების შესახებ, იოლანდა თავისი შვილის სახელით მართავდა ქვეყანას გარდაცვალებამდე .

შვილები
მარგარიტა დე კურტენე (1194—1270), მეუღლეები: 1) რაულ დე ლუზინიანი, (გ. 1219), 2) ანრი ვიანდენი, ვიანდენის გრაფი.
ფილიპ დე კურტენე (1195—1226), ნამიურის მარკგრაფი.
სიბილა (1197—1210), მონაზონი.
ელიზაბეთი (1199 — 1269 წლის შემდეგ), მეუღლეები 1) გოშე, მიიონ -ს შვილი, 2) (1220) ედ ბურგუნდიელი, დე მონტაჟიუს სენიორი.
იოლანდა დე კურტენე (1200—1233), მეუღლე ანდრაშ , უნგრეთის მეფე.
რობერ დე კურტენე (1201—1228), ლათინთა იმპერატორი.
აგნეს დე კურტენე (1202 — 1247 წლის შემდეგ), მეუღლე ჟოფრუა დე ვილარდუენი.
მარია დე კურტენე (1204—1228), მეუღლე თეოდორე ლასკარისი, ნიკეის იმპერატორი.
ანრი დე კურტენე (1206—1229), ნამიურის მარკიზი.
ელეონორა (1208—1230), მეუღლე ფილიპ დე მონფორი.
კონსტანცია (1210—?), მონაზონი.
ბოდუენ დე კურტენე (1217—1273), ლათინთა იმპერატორი.
რობერ დე კურტენე

რობერ დე კურტენე (; დ. 1201 — გ. 1228, მორეა) — ლათინთა იმპერიის იმპერატორი (1219—1228 წწ.). იმპერატორ პიერ დე კურტენესა და მისი მეუღლის, ასევე იმპერატორ იოლანდა დე ენოს შვილი. 1228 წელს დააქორწინეს ბალდუინ დე ნევილის შვილზე.

ბიოგრაფია
1219 წელს დედა-იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ, მისმა უფროსმა ძმამ, ნამიურის მარკგრაფმა ფილიპმა უარი თქვა სამეფო ტახტზე და რობერს უანდერძა კონსტანტინოპოლის ტახტი. ორი წლის განმავლობაში იმპერიის მმართველი და რეგენტი იყო რაინდი კონონ დე ბეზანი, რომელიც ასევე ცნობილი იყო, როგორც ტრუბადური. რობერის კორონაცია მოხდა მხოლოდ 1221 წლის 25 მარტს. ლათინთა იმპერია ამ პერიოდისათვის საკმაოდ მძიმე ვითარებაში იყო, დაჩრდილეს ეპირის დესპოტატმა და ნიკეის იმპერიამ და ახალგაზრდა იმპერატორმა დახმარებისათვის მიმართა რომის პაპ ჰონორიუს -სა და საფრანგეთის მეფე ფილიპ -ს, თუმცა მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა არ მიუღია. 1224 წელს ეპირის მმართველმა თეოდორე კომნინ-დუკამ დაიპყრო თესალონიკი და თავი თესალონიკის იმპერატორად გამოაცხადა. 1225 წელს თესალონიკის იმპერატორი შეიჭრა თრაკიაში და საკუთარ კონტროლს დაუქვემდებარა ადრიანოპოლი (ედირნე), მიუახლოვდა კონსტანტინოპოლს და დაიწყო მზადება ალყისათვის.

ამ ვითარებაში ლათინთა იმპერატორი იძულებული გახდა შეთანხმებაზე წასულიყო ნიკეის იმპერატორ იოანე დუკა ვატაცესთან. რობერმა მისი ყველა დაპყრობა აღიარა და დაპირდა რომ ცოლად მოიყვანდა ნიკეის იმპერატორის თეოდორე ლასკარისის ქალიშვილს, ევდოკიას. თუმცა მოგვიანებით ლათინთა იმპერატორმა პირობა შეცვალა და ცოლად მოიყვანა რაინდ ბალდუინ ნევილელის ქალიშვილი. იმპერატორის ვასალები ამ პოლიტიკურ ქორწინებას ვერ შეეგუენ, მოუკლეს მას დედა, თავად გოგონა დაამახინჯეს, მოჭრეს ცხვირი და შეეცადნენ იმპერატორის მკვლელობას. რობერმა მიატოვა კონსტანტინოპოლი და გარდაიცვალა 1228 წელს მორეაში.
ფერლან მენდი

ფერლან სიერა მენდი (დ. 8 ივნისი, 1995, მელან-ან-ივლინი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი. თამაშობს საფრანგეთის ნაკრებსა და მადრიდის „რეალში“ მარცხენა მცველის პოზიციაზე. 2019 წლის 12 ივნისს იგი შეუერთდა მადრიდის „რეალს“. მისი დებიუტი შედგა 2019 წლის 1 სექტემბერს „ვილარეალის“ წინააღმდეგ, მატჩი დასრულდა ანგარიშით 2-2.

მიღწევები
საკლუბო
რეალ მადრიდი: (13)
ესპანეთის ლა ლიგა (3): 2019–20, 2021–22, 2023–24
ესპანეთის თასი (1): 2022–23
ესპანეთის სუპერთასი (3): 2020, 2022, 2023–24
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (2): 2021–22, 2023–24
უეფა-ს სუპერთასი (2): 2022, 2024
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (2): 2022, 2024
მოწამე სოლეიმანი (ოპერაცია)

ოპერაცია მოწამე სოლეიმანი — ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის მიერ ბაღდადში ყუდსის ძალების მეთაურის ყასემ სოლეიმანის მკვლელობის პასუხად განხორციელებული სამხედრო ოპერაცია ერაყის ტერიტორიაზე განლაგებული აშშ-ის სამხედრო ობიექტების წინააღმდეგ. ოპერაციის დაწყების შესახებ გამოაცხადა ირანულმა სააგენტომ -მა 2020 წლის 8 იანვარს.

ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის მიერ განხორციელებული ოპერაციის დროს იერიში მიიტანეს ერაყში აშშ-ის ორ ობიექტზე: ქვეყნის დასავლეთით მდებარე აინ-ალ-ასადის ავიაბაზაზე და ჩრდილოეთით მდებარე ერბილის საერთაშორისო აეროპორტზე. გარდა ამისა გამოცხადებული იყო ირანის შესაძლო თავდასხმა დუბაიზე და ხაიფაზე.

შეტევამდე ცოტა ხნით ადრე ამერიკის ძალებმა ახლო აღმოსავლეთში, შესაძლო სარაკეტო თავდასხმის გამო სრულ საომარ მზადყოფნაში მოიყვანეს ანტისარაკეტო კომპლექსი -104 -ი.

ერაყის პრემიერ-მინისტრის, ადილ აბდულ-მაჰდის განცხადებით, ბაღდადისთვის ცნობილი იყო, რომ ირანი „ალ ასადის“ საჰაერო ბაზას დაბომბავდა. ოპერაცია დაიწყო 8 იანვრის 02:00 საათზე.

ირანის ხელისუფალთა კომენტარები
ირანის უზენაესმა ლიდერმა აიათოლა ალი ხამენეიმ განაცხადა, რომ 15 ბალისტიკური რაკეტის გაშვებით და ერაყში ამერიკული ბაზის დაბომბვით „ირანმა ამერიკას სილა გააწნა“. ირანის პრეზიდენტი ჰასან რუჰანი აცხადებს, რომ ირანის საბოლოო მიზანი შეერთებული შტატების სამხედრო ძალების რეგიონიდან გაძევება იქნება.

აშშ-ის რეაქცია
სარაკეტო დარტყმის შემდეგ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა საგანგებო განცხადება გააკეთა ირანის მიერ ერაყში აშშ-ის ბაზებზე განხორციელებულ იერიშთან დაკავშირებით. მან განაცხადა: „ვიდრე მე ვარ ამერიკის პრეზიდენტი, ირანს არ ექნება უფლება, ჰქონდეს ბირთვული იარაღი“. მისივე თქმით სარაკეტო დარტყმების დროს არავინ დაშავებულა „არ ყოფილა მსხვერპლი ჩვენი მხრიდან, ყველა ჩვენი ჯარისკაცი დაცულია. წინასწარი შეტყობინების სისტემამ კარგად იმუშავა. ჩვენ განვიცადეთ მინიმალური ზარალი". ტრამპმა ასევე აღნიშნა, რომ აშშ ახალ, მძლავრ ეკონომიკურ სანქციებს უწესებს ირანს და ეს სანქციები შენარჩუნდება, „სანამ ირანი არ შეცვლის თავის ქცევას“.
მიხეილ კეკელიძე

მიხეილ კეკელიძე (დ. 1911 — გ. 1996) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი. დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. იყო ჟურნალების — „კომუნისტური აღზრდისათვის“ და „სკოლა და ცხოვრება“ წამყვანი თანამშრომელი.

შემოქმედება
კეკელიძეს დაწერილი აქვს ისტორიული რომანები „ბრწყინვალე ვარსკვლავის მაძიებელი“, „შავი ღრუბლები“ და „ჯვარცმული ქვეყანა“. იგი იკვლევდა საუკუნის პედაგოგიკის ისტორიას.
არისტეუსი

არისტეუსი — ბერძნული მითოლოგიის მცირე ღმერთი, ათენელ მწერლებთან ძირითადად კულტურულ გმირად მოიხსენიება, რომელსაც მიეწერება ბევრი გამოყენებითი ხელოვნების დარგების და მეფუტკრეობის აღმოჩენა. ის იყო მონადირე კირენას და აპოლონის შვილი. არისტეუსი უფრო მნიშვნელოვან ფიგურას წარმოადგენდა ბეოტიაში, სადაც ის იყო პასტორალური აპოლონი. მისი კადმოსის ქალიშვილ ავტონოესთან ქორწინების მითი დაკავშირებულია თებეს დააარსებასთან.
ზვიად შალამბერიძე

ზვიად შალამბერიძე (დ. 18 ივნისი, 1978, სოხუმი — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სოხუმში 1978 წლის 18 ივნისს. სასკოლო განათლება მიიღო ზესტაფონში 1984-1995 წელი. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, სპეციალობა მათემატიკური ეკონომიკა; ბაკალავრი, მაგისტრი; პარალელურად სწავლობდა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც 1999 წელს დაამთავრა.

2015–2019 წლის მარტამდე შპს „ფრეგოს“ დასავლეთ საქართველოს რეგიონული მენეჯერი; 2010–2015 წლებში სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ირაოს” გაყიდვების და მარკეტინგის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე;

2009–2010 წლებში იკავებდა სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ირაოს” გაყიდვების და მარკეტინგის დეპარტამენტში, კორპორატიული გაყიდვების დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობას; 2007–2009 წლებში იყო სს „ჯი პი აი ჰოლდინგის“ კორპორატიული გაყიდვების მენეჯერი; 2005–2007 წლებში — სს "ჯი პი აი ჰოლდინგის“ საცალო გაყიდვების მენეჯერი; 2001–2004 — გაეროს განვითარების პროგრამა „საქართველოს ნავთობის საერთაშორისო კორპორაციის შესაძლებლობათა ზრდა“ " "-ს ფინანსური ანალიტიკოსი.

პროფესიული ტრენინგები და სემინარები: 2002 „კავკასიის აკადემიური ცენტრი“ ფინანსური აღრიცხვა და აუდიტი; 2007 „პარტნიორები საქართველო“ კლიენტებთან ურთიერთობისა და გაყიდვების ტექნიკები; 2008 ეფექტური კომუნიკაციის უნარები.

2019–2024 წლებში იკავებდა იმერეთის მხარის სახელმწიფო რწმუნებულის თანამდებობას.

2024 წლიდან საქართველოს მე-11 მოწვევის პარლამენტის წევრი — „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“

ფლობს ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებს.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
თერმიტი

თერმიტი — პიროტექნიკური ნარევი. შედგება ლითონისა და ლითონის ოქსიდის ფხვნილების ნარევისგან. გაცხელებისას რეაქცია ხდება ძლიერ ეგზოთერმული. ნარევების უმეტესობა არ არის ფეთქებადი, თუმცა წარმოიქმნება მაღალი ტემპერატურა. რეაქცია ჰგავს დენთის წვას, ისევე როგორც სხვა საწვავ-მჟანგავ ნარევებს.

ქიმიური რეაქციები
ელემენტი ალუმინი ართმევს ლითონს ჟანგბადს, გავრცელებული მაგალითია რკინის შემთხვევა, რადგან ალუმინი უფრო ძლიერ ბმებს ამყარებს ჟანგბადთან, ვიდრე რკინა:

23 + 2 → 2 + 23

რეაქციის პროდუქტებია ალუმინის ოქსიდი და მეტალური რკინა, ასევე გამოიყოფა დიდი რაოდენობით სითბო.
ზორან მილანოვიჩი

ზორან მილანოვიჩი (; დ. 30 ოქტომბერი, 1966) — მემარცხენე-ცენტრისტული ორიენტაციის ხორვატიელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი 2011 წლის 23 დეკემბრიდან 2016 წლის 22 იანვრამდე. ქვეყნის არჩეული პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
ზორან მილანოვიჩი დაიბადა 1966 წლის 30 ოქტომბერს, ხორვატიის დედაქალაქ ზაგრებში. დაასრულა ზაგრების უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. სასწავლებლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ზაგრებში მოსამართლედ, ხოლო 1993 წლიდან ხორვატიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში მუშაობს. ერთი წლის შემდეგ იგი ეუთოს ხაზით მუშაობდა მთიან ყარაბაღში. 1996 წელს გახდა ევროპის კავშირისა და ნატოს ხორვატიის მისიის მრჩეველი ბრიუსელში. იქვე დაასრულა ასპირანტურა. 1999 წელს დაუბრუნდა საგარეო საქმეთა სამინისტროს.

ამავე პერიოდში მილანოვიჩმა დაიწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა. 1999 წელს გაწევრიანდა ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის ბაზაზე ჩამოყალიბებულ სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში. პარტიის 2000 წლის საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ საგარეო საქმეთა სამინისტროში ნატოსთან თანამშრომლობას კურირებდა. სამი წლის შემდეგ გახდა საგარეო საქმეთა მინისტრის ტონინო პიცულის მრჩეველი. 2003 წელს საპარლამენტო არჩევნებში ხორვატიის დემოკრატიული თანამშრომლობის გამარჯვების შემდეგ მილანოვიჩი ტოვებს თანამდებობას.

2004 წელს აირჩიეს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში, ხოლო ორი წლის შემდეგ მცირე ხნით გახდა პარტიის პრეს-მდივანი. პარტიის ლიდერის ივიცა რაჩანის გარდაცვალების შემდეგ აირჩიეს პარტიის ხელმძღვანელად. პარტიის რეიტინგმა სწრაფი ზრდა დაიწყო და 2007 წლის არჩევნებში გახდა უმსხვილესი ოპოზიციური ძალა.

2011 წლის 4 დეკემბრის საპარლამენტო არჩევნებში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მეთაურობით შექმნილმა კოალიციამ დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა და მიიღო მანდატების უმრავლესობა. შესაბამისად 23 დეკემბერს დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.

2019 წელს მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში. ორი ტურის შედეგად დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი კოლინდა გრაბარ-კიტაროვიჩი და გახდა ქვეყნის მეხუთე პრეზიდენტი. თანამდებობას დაიკავებს 2020 წლის 19 თებერვალს.

ოჯახი
ზორან მილანოვიჩი 1994 წლიდან დაოჯახებულია. მისი მეუღლეა სანიე მუსიჩ-მილანოვიჩი, მათ ყავთ ორი შვილი ანტე და მარკო.
აბდელმაჯიდ ტებუნი

აბდელმაჯიდ ტებუნი (; დ. 17 ნოემბერი 1945, მეშარია) — ალჟირელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 2019 წლის 19 დეკემბრამდე ალჟირის პრეზიდენტი. 2017 წლის 25 მაისიდან 16 აგვისტომდე იყო ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი. ორჯერ ეკავა საბინაო მშენებლობის მინისტრის თანამდებობა.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1945 წლის 17 ნოემბერს ალჟირის ქალაქ მეშერიაში. 1965 წელს დაასრულა ადმინისტრაციის ეროვნული სკოლა. 1991 წლიდან 1992 წლამდე იყო ქალაქ ალჟირის მუნიციპალური მთავრობის მინისტრ-დელეგატი. 1999-2000 წლებში მუშაობდა ალჟირის მთავრობაში კომუნიკაციისა და კულტურის მინისტრად, ხოლო 2000-2001 წლებში კვლავ სახელმწიფო სამსახურშია.

2001 წლიდან 2002 წლამდე და 2012-2017 წლებში ეკავა საბინაო მშენებლობის მინისტრის თანამდებობა. 2017 წლის 25 მაისს დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად, მაგრამ ამავე წლის 16 აგვისტოს გადააყენეს. ამის მიზეზი იყო სახელმწიფო კონტრაქტების განაწილების გადამოწმების მცდელობა.

2019 წელს მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში და მიაღწია წარმატებას. 2019 წლის 19 დეკემბერს ოფიციალურად დაიკავა თანამდებობა.
გრიგოლ ჩიჯავაძე

გრიგოლ ჩიჯავაძე (დ. 14 ოქტომბერი, 1914, სოფ. ციხესულორი, ახლანდ. ვანის მუნიციპალიტეტი — გ. 1993) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, სარწყავი სისტემებისა და წყალგაყვანილობის სპეციალისტი. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1966).

ბიოგრაფია
დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ ციხესულორში (ამჟამინდელი ვანის მუნიციპალიტეტი). 1941 წელს დაამთავრა კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, 1941-1980 წლებში მუშაობდა ხელმძღვანელ თანამდებობებზე საქართველოს სსრ წყალთა მეურნეობის სამშენებლო ობიექტებზე სოხუმში, ქუთაისსა და თბილისში. 1981 წლიდან მუშაობდა „მთავარსაქწყალმშენის“ სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. საქართველოს სსრ-ში სარწყავი სისტემების მშენებლობის ინდუსტრიალიზაციისათვის სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.

ჯილდოები
1971 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია (სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად)
1966 — საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
საპატიო ნიშნის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
ბალხი

ბალხი, ვაზირაბადი (, , ბალხ) — ქალაქი ავღანეთში, ამავე დასახელების პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ბალხის მარჯვენა ნაპირზე. 77 ათ. მცხოვრები (2006).

ისტორია
დღევანდელ ქალაქთან ახლოს მდებარეობს ისტორიული ქალაქი ბაქტრა — ბაქტრიის დედაქალაქი. წარმოიქმნა ძვ. წ. ათასწლეულის 1-ლ ნახევარში, როდესაც ბაქტრია აქემენიანთა იმპერიაში შედიოდა, შემდეგ კი — ალექსანდრე მაკედონელისაში. ძვ. წ. – საუკუნეში ბერძნულ-ბაქტრიული სამეფოს დედაქალაქი იყო, მოგვიანებით — ქუშანის. გადმოცემით, ზოროასტრიზმის გავრცელების თავდაპირველი ცენტრი, უფრო გვიან — ბუდიზმის მსხვილი ცენტრი შუა აზიაში. ახ. წ. საუკუნეში ქალაქი არაბებმა დაანგრიეს, შემდეგ აბასიდების დროს აღდგა და სამანიდების დროს მოიხვეჭა „ქალაქების დედის“ სახელი, როგორც ისტორიული ოლქის — ხორასნის — ცენტრი. თამაშობდა საერთაშორისო ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრის როლს, აქ გადიოდა აღმოსავლეთიდან ესპანეთისკენ მიმავალი საქონელი, აქედან სანაოსნო გზებით უკავშირდებოდნენ ბულგარეთს, ნოვგოროდსა და ვიკინგთა მიწებს, ხოლო კავკასიის გავლით — შავიზღვისპირა ქალაქებს. – საუკუნეებში შედიოდა ღაზნევიდების, სელჩუკების, ღურიდების სახელმწიფოთა შემადგენლობაში. 1220 წელს ჩინგიზ-ყაენმა გაანადგურა. აღდგა საუკუნეში. მონღოლთა შემოსევების შემდეგ ამუდარიის სამხრეთით მდებარე ოლქს მთავარი ქალაქის მიხედვით ბალხი ეწოდა. 1850 წელს ბალხი ავღანეთს შეუერთდა.

არქიტექტურა
– საუკუნეებს განეკუთვნება რიგი არქიტექტურული ძეგლები: ბალა-ხისარის ციხესიმაგრის ნანგრევები, ქალაქის კედელი, მეჩეთები, მედრესე, აბანო; ხოჯა აბუ ნასრ სპარსის მეჩეთ-მავზოლეუმი.