iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი

ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი — გადაეცემა ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციის გუნდს, რომელიც ყოველი სეზონის შემდეგ დასკვნით ფინალში იმარჯვებს.

ახლანდელი თასი შექმნილია 1977 წელს, მან უოლტერ ბრაუნის თასი ჩაანაცვლა. ახალი თასის სახელი შეიცვალა 1984 წლის ფინალისთვის, როდესაც ყოფილი რწმუნებულის - ლარი ობრაიანის სახელი დაერქვა. ლარი ლიგას 1975-1983 წლებში ედგა სათავეში.

აღწერა
თასი დამზადებულია 6.5 კგ წონის სრული წონის ვერცხლისგან. მას 24 კარატის ოქრო აქვს შემოვლებული და დგას 60 სმ სიმაღლეზე. თასი ვიზუალურად ასახავს ბურთის კალათში ჩავარდნას. ბურთი 22 სმ-ით არის იმავე ზომის, რაც -ში რეგულარული ბურთია. თასი რომლის ღირებულებაც 13.500 აშშ დოლარია, ყოველ წელს მზადდება & . ვერცხლის მაღაზიის მიერ. გამარჯვების წელი და გუნდის სახელი გამოსახულია თასის დასადგამზე.

ხელის შეწყობა
მიუხედავად ყველაფრისა, ობრაიანის თასი ხშირად შედარებულია ნაციონალური ჰოკეის ლიგის სტენლის თასზე, თუმცა რეალურად, კავშირი ამ ორ თასს შორის არასოდეს ყოფილა. აზრთა სხვადასხვაობის შესამცირებლად -მ ობრაიანის თასისთვის ხელის შეწყობა დაიწყო, მისი ცნობადობისა და პოპულარობის გაზრდით. მას შემდეგ რაც 2004 წლის ფინალში დეტროიტ პისტონსი გამარჯვებული გახდა, თასით ჩატარებული ტურნე მოიცავდა მთლიანად მიჩიგანის შტატს. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა გამარჯვებულმა გუნდმა მთელი შტატში შემოიარა ტურნეთი. 2005 წელს, ლეგენდების ტურმა დაიწყო მოძრაობა ნიუ-იორკ სიტიში. ტურნეს ფარგლებში, ობრაიანის თასი ასევე წარდგენილი იყო სხვადასხვა ქალაქებში, მათ შორის იქ, სადაც ადრე პლეი-ოფები ტარდებოდა. ეს ყველაფერი გულშემატკივრებისთვის იყო, რომელთაც შეეძლოთ ავტოგრაფების მიღება და ფოტოსესიის მოწყობა. თასს ესკორტირებას ბევრი ყოფილი მოთამაშე უწევდა, მათ შორის აღსანიშნავია იულიურ ირვინგი, კარიმ აბდულ-ჯაბარი და ბილ რასელი. აგვისტოში, თასმა იმოგზაურა ჰონკონგში პირველად სიგიჟის აზიური ტურნის ფარგლებში.

გამარჯვებულები
 ფინალის გამარჯვებული გუნდი იღებს ლარი ობრაიანის თასს, რომელიც 1997 წლიდან მოყოლებული გადაეცემა, პირველი გამარჯვებული კი პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი გახდა, რომელსაც სინამდვილეში უოლტერ ბრაუნის თასი გადაეცა. ყველა წარმატებული ჩემპიონი იღებდა თასის არსებულ ვერსიას, რომელსაც მომდევნო ჩემპიონამდე ინარჩუნებდა. ეს ფორმატი 1983 წლამდე ვრცელდებოდა, ამის შემდეგ კი გუნდები იტოვებენ თასს და ყოველწლიურად ახალი იქმნება. ბოსტონ სელტიქსი იყო თასის პირველი გამარჯვებული, რომელმაც ფინალში 4-3 დაამარცხა ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი. თასის ყველაზე მეტჯერ მოიპოვა ლოს-ანჯელეს ლეიკერსიმა, რომელმაც 8-ჯერ შეძლო გამარჯვება. ჩიკაგო ბულზის ანგარიშზე ლარი ობრაიანის თასი 6 რიცხვს აღწევს ხოლო სან-ანტონიო სპურსის ანგარიშზე 4 ასეთი თასია. დეტროიტ პისტონსმა და ბოსტონ სელტიქსმა ამ თასის მოგება 3-3 შეძლეს, ხოლო ჰიუსტონ როკეტსის და მაიამი ჰიტის ანგარიშზე 2-2 თასია. მაიამი ჰიტი თასის ამჟამინდელი მფლობელია, რომელმაც ის 2012 წლის ფინალში მოიგო.
მთაწმინდა (გამომცემლობა)

„მთაწმინდა“ — პირველი დამოუკიდებელი გამომცემლობა კომუნისტური რეჟიმის პერიოდში, რომელიც დააფუძნა ზურაბ კალანდაძემ 1989 წელს. გამომცემლობა მდებარეობს თბილისში.

მის დაარსებას წინ უძღოდა ზურაბ კალანდაძის დიდხნიანი კონსულტაციები ცნობილ ქართველ პოეტთან, მთარგმნელთან და ლიტერატურის მკვლევართან გიორგი კალანდაძესთან, ხოლო შემდგომ — ხანგრძლივი მუშაობა „საღვთისმეტყველო კრებულში“, რომელიც ილია -ის ლოცვა-კურთხევით და ფინანსური თანადგომით შეიქმნა. ამ ჟურნალთან თანამშრომლობდნენ: ზვიად გამსახურდია, აკაკი ბაქრაძე, ზურაბ კიკნაძე, ბესიკ ადეიშვილი, ელგუჯა გიუნაშვილი და სხვები.

ჟურნალის თანამშრომელთაგან რამდენიმემ დაარსებისთანავე დაიწყო მუშაობა გამომცემლობის სამეცნიერო ჯგუფში, რომელშიც აგრეთვე მოღვაწეობდნენ: ზურაბ სარჯველაძე, ელგუჯა გიუნაშვილი, მანანა მაჩხანელი, დარეჯან თვალთვაძე, უჩა ცინდელიანი და სხვები.

1994 წელს მძიმე ეკონომიკურ და პოლიტიკურ პირობებში გამომცემლობამ დროებით შეწყვიტა არსებობა, თუმცა განახლდა 2008 წელს — ამჯერად ზურაბ და გიორგი კალანდაძეების მიერ — იგივე მიზნებით, რითაც იყო დაფუძნებული.
ფავნელები

ფავნელები — ქართლის დიდ აზნაურთა საგვარეულო – საუკუნეებში. გვარის სახელწოდება მომდინარეობს სოფელ ფავნისიდან (ახლანდელი კასპის ახალქალაქის ტერიტორია).

ფავნელების მამულები მდებარეობდა თეძმის ხეობაში. საგვარეულო პირველად იხსენიება დღემდე მოღწეულ უძველესი ქართული დოკუმენტში „ნასყიდობის დაწერილი ფავნელისა მღვიმის მონასტრისადმი“ (– სს.), რომელიც შემორჩენილია საუკუნის პირის სახით. ის ჯერჯერობით პირველი ქართული წერილობითი დოკუმენტია დღემდე შემონახულ დოკუმენტებს შორის და პირველი წერილობითი წყაროა საგვარეულოს შესახებ. მისი ცნობით, ფავნელებს მონაწილეობა მიუღიათ ქართველების მიერ ბარდავის დალაშქვრაში. ბრძოლაში ფავნელის ერთი ვაჟი დაღუპულა, მეორე ტყვედ ჩავარდნილა, მესამე სახლში გარდაცვლილა. გარდაცვლილთა სულის დასაურვებლად და ტყვედ ჩავარდნილთა გამოსახსნელად ფავნელს მღვიმის მონასტრისათვის მიუყიდია 4 სოფელი თეძმის ხეობაში: ცხევერეთი, კოტმანი, გავაზელნი და გველდესი. ამის შემდეგ ფავნელთა საგვარეულო იშვიათად ჩანს წყაროებში. საუკუნის მეორე ნახევარში იხსენიება დავით ნარინის თანამეცხედრის თამარ ამანელისძის ასულის მწირველი — ილარიონ ფავნელი. – საუკუნეების რამდენიმე დოკუმენტი ცნობებს გვაწვდის ფავნელთა დანათესავებაზე თმოგველებთან. ფავნელთაგან ნაწილის სოფლების საუკუნეში ჯერ კიდევ მღვიმეს ეკუთვნოდა, შემდეგ სამეფო-სახასო გახდა, მერე კი სხვა საგვარეულოთა ხელში გადავიდა. ფავნელების საფეოდალოს ჯერ თორელ-ჯავახიშვილები, შემდეგ კი — სააკაძე-თარხნიშვილები დაეპატრონენ.

მეცნიერთა ნაწილი ვარაუდობს, რომ ფავნელებს უკავშირდება ტბელებისა და სურამელების საგვარეულოები. ზოგიერთი მოსაზრებით, ფავნელთა შთამომავლებად ჩანან ასევე - საუკუნეებში მოხსენიებული ფავნელიშვილები (: ფავლენიშვილები), რომელთა ერთი შტო აზნაურთა, ხოლო მეორე — თავადთა წოდებას შეადგენდა. ისინი ფლობდნენ მამულებს როგორც თეძმის, ასევე ლიახვის ხეობაში (ერედვი, ნიქოზი). ვახუშტი ბატონიშვილისა და საუკუნის ზოგიერთი დოკუმენტის ცნობებმა საფუძველი დაუდო ტრადიციას ფავნელიშვილთა მხარგრძელთა გვარიდან წარმომავლობაზე და მათი სანაინიდან ფავნისში, ხოლო ფავნისიდან ერედვში გადმოსახლების შესახებ (ეს მცდარი ტრადიცია დამოწმებულია ვახუშტი ბატონიშვილთან და საუკუნის ზოგიერთ დოკუმენტში).

წყარო
ანტონ -ის წიგნი ფავლენისშვილებისადმი, წგნ.: ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 3, თბ., 1970;
ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება. ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973;
სიგელი გიორგი მეფისა მღვიმისადმი, წგნ.: ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. 1, თბ., 1984; დაწერილი გრიგოლ სურამელისა მღვიმისადმი, იქვე;
დაწერილი ფავლენისა მღვიმისადმი, იქვე
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1968

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1968 — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მესამე საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა იტალიაში 5 ივნისიდან 10 ივნისამდე. გაიმარჯვა იტალიის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში იუგოსლავია დაამარცხა.

კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1966 წლის 7 სექტემბრიდან 1968 წლის 11 მაისამდე.

შედეგები
ბადე
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1972

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1972 — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მეოთხე საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა ბელგიაში 14 ივნისიდან 18 ივნისამდე. გაიმარჯვა დასავლეთ გერმანიის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში საბჭოთა კავშირი დაამარცხა, ანგარიშით 3–0.

კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1970 წლის 7 ოქტომბრიდან 1972 წლის 17 მაისამდე.

შედეგები
ბადე
ნახევარფინალები
----

მატჩი მესამე ადგილისთვის
ფინალი
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976 — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მეხუთე საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა ბელგიაში 16 ივნისიდან 20 ივნისამდე. გაიმარჯვა ჩეხოსლოვაკიის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში დასავლეთი გერმანია დაამარცხა.

კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1974 წლის 1 სექტემბრიდან 1976 წლის 22 მაისამდე.

შედეგები
ბადე
ფინალი
NBA-ის ყველა მოთამაშის გუნდი

-ის ყველა-მოთამაშის გუნდი — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყოველ წლიური წოდებაა ლიგის საუკეთესო მოთამაშეებს შორის, რომელიც სეზონის დასრულების შემდეგ სახელდება. გუნდების არჩევანი ხდება სპორტული სტატიების მწერლების და ტელე-წამყვანების მიერ აშშ-ის და კანადის ტერიტორიაზე. გუნდი 1946 წლიდან მოყოლებული, როდესაც ლიგა დაარსდა, მას მერე სახელდება ყოველ-წლიურად. ყველა-მოთამაშის გუნდები თავდაპირველად ორ გუნდად იყო გაყოფილი, 1988 წლიდან მოყოლებული კი გუნდები სამად გაიყო, სადაც თითოეულ მათგანში 5 კაციანი შემადგენლობაა, სრულად კი 15 ადგილია.

მოთამაშეები იღებენ 5 ქულას პირველი გუნდში შესასვლელად, 3 ქულას მეორე გუნდში და 1 ქულას მესამე გუნდში შესასვლელად. ხუთი მოთამაშე, რომელიც ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, ხვდება პირველ გუნდში, ხოლო შემდეგი 5 საუკეთესო ქულიანი მოთამაშე მეორე გუნდში და მესამე გუნდში ნაკლებ ქულიანები. ფრის შემთხვევაში შემადგენლობა იზრდება. ერთადერთი ფრის შემთხვევა 1952 წელს იყო, როდესად ბობ დეივისმა და დოლფ შეისმა ქულები თანაბრად მიიღეს. კარლ მელოუნი, შაკილ ო'ნილი და კობი ბრაიანტი 14-ჯერ დასახელებულნი არიან ამ გუნდებში, ხოლო ტიმ დანკანი კი 13-ჯერ იქნა დასახელებული.
როდესაც ოლეიუონი ჩავიდა აშშ-ში, ჰიუსტონის უნივერსიტეტმა მისი სახელი არასწორად - აკიმი გამოთქვა. ამ სახელს ის 1991 წლის 9 მარტამდე იყენებდა, შემდეგ კი მან მის სახელს წინ ჰ ასო დაუმატა.
რონ არტესტმა სახელი 2011 წლის 6 სექტემბერს შეიცვალა, რომელსაც ამჯერად მეტა უორლდ ფის ჰქვია.
ამარ'ე სტაუდმაიერის სახელი ადრე არასწორად იწერებოდა, რომელსაც ყველა ამარე-თი წერდა, როდესაც -ში შემოაბიჯა, მაგრამ 2008 წლის ოქტომბერში მან სახელი ამარ'ე-თი გადაირქვა.
ოლდერშოტ ტაუნი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი „ოლდერშოტ ტაუნი“ — საფეხბურთო კლუბი ინგლისში, რომელიც დაარსდა ოლდერშოტში, ჰემპშირის საგრაფოში. გუნდი თამაშობს ლიგა 2-ში, ინგლისის რანგით მეოთხე ლიგაში. ოლდერშოტ ტაუნი დაარსდა 1992 წლის გაზაფხულზე, მას შემდეგ, რაც მისი წინამორბედი ოლდერშოტი დაიხურა ვალების გადაუხდელობის გამო. კლუბი საშინაო შეხვედრებს მართავს სტადიონ — „რიკრიეიშენ გრაუნდზე“.
დრაილენდერშპიცე

დრაილენდერშპიცე — მთა სილვრეტის ქედზე, აღმოსავლეთ ალპებში, ზღვის დონიდან 3197 მეტრზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია შვეიცარიის გრაუბიუნდენის კანტონისა და ავსტრიის ფორარლბერგისა და ტიროლის საზღვარზე. წარმოადგენს წყალგამყოფს რაინისა და დუნაის აუზებს შორის. მთაზე პირველი ასვლა დაფიქსირებულია 1870 წლის 14 ივლისს, გერმანელი ალპინისტის მიერ.
ნიდერლანდების დემოგრაფია

ნიდერლანდების მოსახლეობა 2012 წლის მეორე ნახევარის მონაცემებით შეადგენს 16 740 554 ადამიანს. ყველაზე დასახლებულ ქვეყნების სიაში ნიდერლანდები იკავებს 63–ე ადგილს, 2011 წლის მონაცემებით ნიდერლანდებში ცხოვრობს 8 243 482 მამაკაცი და 8 412 317 ქალი, შობადობა შეადგენს წელში 10,53 ახალშობილს ყოველ 1000 მაცხოვრებელზე, სიკვდილიანობა კი 8,71 კაცი 1000 მაცხოვრებელზე.
ჯორჯ მაიკენი

ჯორჯ ლოურენდ მაიკენ უმც. ( (დ. 18 ივნისი, 1924 — გ. 1 ივნისი, 2005) — პროფესიონალური ამერიკელი კალათბურთელი ჩიკაგო ამერიკან გეარსის ნაციონალური საკალათბურთო ლიგაში და მინეაპოლის ლეიკერსის მოთამაშე -ში, ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციაში და ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში . მიკანი ერთ-ერთი პიონერია პროფესიონალურ კალათბურთში, რომელსაც დიდ კაცს ეძახდნენ მისი მოხსნების და ბლოკების გამო.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1980

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1980 — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მე-6 საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა იტალიაში 11 ივნისიდან 22 ივნისამდე. გაიმარჯვა დასავლეთ გერმანიის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში ბელგია დაამარცხა.

კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1978 წლის 24 მაისიდან 1980 წლის 26 მარტამდე.

შედეგები
ჯგუფური ეტაპი
ჯგუფი 
ჯგუფი 
მესამე ადგილისათვის
ფინალი
ძმრის ხე

ძმრის ხე — მცენარე თუთუბოსებრთა ოჯახისა. მაღალი ბუჩქი ან პატარა ხეა. სიმაღლე 3-10 მ. კენტფრთისებრი ფოთოლი აქვს, რომელიც შემოდგომაზე წითლდება. ფოთლების სიგრძეა 25-55 სმ. ყვავილი ერთსქესიანია, მომწვანო ყვითელი, თავმოყრილია საგველა ყვავილედში. ყვავილობს აგვისტოში. ნაყოფი წითელი ბუსუსითაა დაფარული.

სამშობლოა ჩრდილოეთი ამერიკის აღმოსავლეთი ნაწილი, უპირველეს ყოვლისა, კანადის სამხრეთი-აღმოსავლეთი და აშშ-ის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონები. დეკორატიული მცენარეა. კულტივირებულია ბაღებსა და პარკებში. ფოთოლი და ქერქი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებას — ტანინს. ნაყოფი მომჟავოა (სახელიც აქედანაა), მისგან სასმელს აყენებენ.
ბორის ძნელაძე

ბორის დავითის ძე ძნელაძე (დ. 23 აგვისტო [ძვ. სტ. 5 სექტემბერი], 1901, გორი — გ. 5 ოქტომბერი, 1923, ბორჯომი) — საქართველოს კომკავშირის ერთ-ერთი დამაარსებელი. კომპარტიის წევრი 1917 წლიდან. 1917-1918 წლებში ძნელაძის ხელმძღვანელობით თბილისში ჩამოყალიბდა „სპარტაკის“ ორგანიზაციები.

ბიოგრაფია
1919 წელს იგი აირჩიეს „სპარტაკის“ თბილისის კომიტეტის ხელმძღვანელად, შემდეგ „სპარტაკის“ ამიერკავკასიის დროებითი სამხარეო კომიტეტის ხელმძღვანელად, სექტემბერში — რაკკ ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტში. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საწინააღმდეგო მოღვაწეობისათვის ძნელაძე 1919-1920 წლებში ხელისუფლებამ 5-ჯერ დააპატიმრა და 2-ჯერ გაასახლა საქართველოდან. 1920 წლის აგვისტოში აირჩიეს საქართველოს კომკავშირის ცკ-ის მდივნად. მონაწილეობდა რაკკ ყრილობის მუშაობაში.

1921 წელს მე-11 წითელი არმიის რიგებში იბრძოდა თბილისის მისადგომებთან. იმავე წლის თებერვალში აირჩიეს კომკავშირის თბილისის საქალაქო კომიტეტის მდივნად, სექტემბერში კი რაკკ კავკასიის სამხარეო კომიტეტის შემადგენლობაში შეიყვანეს და კავკასიის სამხარეო კომიტეტის მდივნის მოვალეობის შესრულება დაავალეს. 1921 წლის დეკემბერში აირჩიეს საქართველოს კპ დუშეთის სამაზრო კომიტეტის მდივნად. შემდეგ მუშაობდა სამხარეო სკოლის პოლიტკომისრად.

მემკვიდრეობა
მისი სახელობის იყო თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა რესპუბლიკური სასახლე, ამჟამად საქართველოს მოსწავლე-ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლე. მისი სახელი მიენიჭა მწვერვალს კავკასიონზე. 1958 წელს ბურნათში ამოქმედდა მისი სახლ-მუზეუმი. 1976 წელს ქალაქ თბილისის მახლობლად, შავნაბადის მთის სამხრეთ კალთაზე, გაშენდა „კომკავშირული ქალაქი ბორის ძნელაძე“.
ფარშავანგის ტახტი

ფარშავანგის ტახტი — 1739 წელს სპარსეთის შაჰ ნადირის მიერ ინდოეთიდან გატანილი დიდ მოგოლთა ოქროს ტახტი. მას შემდეგ იგი წარმოადგენდა ირანის მონარქიის სიმბოლოს, ისევე, როგორც რუსული მონარქიის სიმბოლოს წარმოადგენდა მონომახის ქუდი.

ფარშავანგის ტახტი საუკუნეში დაამზადეს მოგოლი იმპერატორისათვის შაჰ-ჯაჰანის ბრძანებით. ევროპელთა, კერძოდ, ჟან ბატისტ ტავერნიეს აღწერით, ეს იყო მსოფლიოში ყველაზე მდიდრული ტახტი. ქვეშევრდომები მას ვერცხლის კიბეებით უახლოვდებოდნენ. ტახტს ჰქონდა ოქროს ფეხები, რომელიც შემკული იყო ძვირფასი და ნახევრად ძვირფასი ქვებითა და მინერალებით. ზურგი შემკული იყო მინანქრითა და ოქროთი, ალმასებითა და ლალებით დამშვენებული ფარშავანგის ორი კუდით. მოგოლთა ფერწერული მასალებიდან, ტავერნიეს საწინააღმდეგოდ, ირკვევა, რომ ფარშავანგის ტახტს არ ჰქონდა ზურგი. მოგოლთა ტახტის მისაყუდებელს წარმოადგენდა ბალიში ე. წ. მუთაქა, ხოლო შაჰ-ჯაჰანის მხატვრების მიერ დატოვებული ნახატების მიხედვით, ძვირფასი ქვებით მორთული ფარშევანგები ამკობდნენ ბალდახინს.

დელის გაძარცვისას ნადირ-შაჰმა ირანში გაიტანა არა მხოლოდ ფარშავანგის ტახტი, არამედ ძვირფასი სავარძელი ფარშავანგის ატრიბუტიკით. ტახტის მნახველმა უცნობმა აგენტმა ნადირ შაჰის მიერ მოგოლთა საგანძურიდან წამოღებული განძეულობის შესახებ მოხსენება წარუდგინა ისფაჰანში მყოფ რუსეთის კონსულს კადუშკინს. გადმოცემის მიხედვით, ასეთი ზღაპრული სიმდიდრის ნახვისას გაგიჟება შეიძლებოდა. მხოლოდ ფარშავანგის ტახტი დამზადებული იყო ორი ტონა სუფთა ოქროსგან. ლალის, ზურმუხტისა და ალმასის თვლებმა შეადგინა ხუთ ტონაზე მეტი, რომლის ირანში გადმოტანას 21 აქლემი დასჭირდა. წვრილი ალმასები ნახევარ ტონამდე იწონიდა, ხოლო მარგალიტი და სხვა დანარჩენი სიმდიდრე საერთოდ არ დაუთვლიათ.

ირანის მმართველმა ქურთებთან შეტაკებების დროს დაკარგა ფარშავანგის ტახტი. როგორც ჩანს, ქურთებმა ტახტს დემონტაჟი გაუკეთეს და დეკორატიული მორთულობა ნაწილ-ნაწილ გაყიდეს.

ირანის მომდევნო შაჰები ცდილობდნენ ხელახლა შეექმნათ ფარშავანგის ტახტი ჰოლესტანის სასახლისათვის. არსებულთა შორის ყველაზე ძვირადღირებული ფარშავანგის ტახტი შეიქმნა ფათ ალი შაჰის ბრძანებით 1812 წელს
პრინც გუსტავ-ადოლფის ზღვა

პრინც გუსტავ ადოლფის ზღვა — ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის კუნძულთშორისი ზღვა კანადის არქტიკულ არქიპელაგში. დასავლეთიდან შემოზღუდულია კუნძულებით ბორდენით და მაკენზი-კინგით, აღმოსავლეთიდან — ელეფ-რინგნესით, სამხრეთიდან — ლაფიდის კუნძულით. სახელი უწოდა ოტო სვერდრუპმა თავისი ექსპედიციის დროს, შვედეთის პრინცის — გუსტავ-ადოლფის (სამომავლოდ როგორც მეფე გუსტავ ) პატივსაცემად, 1902 წელს.
ცაპორტჰორნი

ცაპორტჰორნი — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს სან-ბერნარდინოს უღელტეხილს. მისი მწვერვალი სამწერტილიანია და აღმართულია ჰინტერჰაინის, კალანკისა და მეზოლჩინის ხეობებს შორის, ტიჩინოს კანტონის საზღვრიდან დაახლოებით ორ კმ-ში.

წარმოადგენს ცაპორტგრატის ქედის უმაღლეს მწვერვალს.
ფლიუელა-შვარცჰორნი

ფლიუელა-შვარცჰორნი — მთა ალბულის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ფლიულეის უღელტეხილის თავზე. ზღვის დონიდან 3 146 მეტრი სიმაღლით, იგი ალბულის ალპების ფუირკლა-და-გრიალჩის მთის ჩრდილოეთით მდებარე ნაწილის უმაღლესი მწვერვალია. ფლიულეის უღელტეხილიდან მწვერვალისკენ ბილიკი მიემართება.
საბა (კუნძული)

საბა — კუნძული კარიბებში, რომელიც 2010 წლის ოქტომბრიდან არის ნიდერლანდების სპეციალური მუნიციპალიტეტი (ოფიციალურად — საჯარო ორგანო).

2010 წლის 10 ოქტომბერს ნიდერლანდების ანტილის კუნძულების დაშლამდე საბა მის შემადგენლობაში შედიოდა. მას შემდეგ ის წარმოადგენს ნიდერლანდების სპეციალურ მუნიციპალიტეტს.

საბა ძირითადად წარმოადგენს მაუნტ-სცენერის მთას, რომელიც არის პოტენციურად აქტიური ვულკანი და მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 877 მეტრს, რომელიც ნიდერლანდების სამეფოს ყველაზე მაღალი წერტილია.
გრონინგენის პროვინცია

გრონინგენის პროვინცია — პროვინცია ჩრდიოლოეთ-აღმოსავლეთ ნიდერლანდებში. სამხრეთით ესაზღვრება დრენთეს პროვინცია, დასავლეთით ფრისლანდია, ჩრდილოეთით ვადენზეე, ხოლო აღმოსავლეთით გერმანიის მხარე — ქვემო საქსონია. პროვინციის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია გრონინგენი. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით გრონინგენის პროვინციის მოსახლეობა უდრიდა 574,042 ადამიანს. გადაკვეთილია მრავალრიცხოვანი არხებითა და პატარა მდინარეებით. ეკუთვნის ფრიზის კუნძულებში შემავალი პატარა კუნძული როტიუმეროგი.

ადრეული პერიოდში გრონინგენი უწყვეტ კონფლიქტურ ურთიერთობაში იმყოფებოდა გარემომცველ რეგიონში არსებულ დასახლებულ პუნქტთან — ომელანდენთან. მოგვიანებით გრონინგენი რეგიონში მოწინავე ქალაქი გახდა, თუმცა უთანხმოება მათ შორის არ შემწყდარა. 1579 წელს ომელანდენი გაერთიანდა უტრეხტის უნიაში და ჩაება ესპანეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში, ხოლო გრონინგენი რჩებოდა ესპანეთის მმართველობის ქვეშ. 1594 წლის შემდეგ აღნიშნული ორი დასახლებული პუნქტი ერთ რესპუბლიკად გაერთიანდა, ხოლო 1795 წელს შეერწყნენ ერთ პროვინციად.

პროვინციის ჩრდილოეთი ნაწილის ზედაპირი ბრტყელია და აგებულია ზღვიური წარმოშობის თიხებით. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა; მოჰყავთ ხორბალი, ქერი, შვრია, კარტოფილი, შაქრის ჭარხალი, ზეთოვანი კულტურები. პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში საუკუნის ბოლომდე განვითარებული იყო მძლავრი ტორფნარები. მელიორაციის შედეგად მიწები ათვისებულ იქნა სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში. მიწის ინტენსიური დამუშავება ქმნის ჩალის ნარჩენებს, რომლებსაც ადგილობივ ქარხნებში იყენებენ. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთი ტერიტორია აგებულია ქვიშაქვებით, რომელზედაც განვითარებულია შერეული სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა და მსხვილი რქოსანი საქონლის მოშინაურება. პროვინციის სხვადასხვა რაიონში პუპულარულია საცხენოსნო სპორტი.

გრონინგენის პროვინციის უდიდესი ქალაქი — გრონინგენი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია, ხოლო მის რაიონშია ბუნებრივი აირის მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი საბადო. არის გრონინგენის უნივერსიტეტი (1614).
დისნომია (თანამგზავრი)

დისნომია (; ოფიციალურად (136199) ერის დისნომია), /2005 (2003 313) 1 — ციური სხეული, ჯუჯა პლანეტა ერისის თანამგზავრი.

აღმოაჩინა მაიკ ბრაუნმა 2005 წლის 10 სექტემბერს. რადიუსი 75 კმ, დიამეტრი 150 კმ. სახელი ეწოდა ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ქაოსის, ბრძოლისა და განხეთქილების ქალღმერთის, ერისის ქალიშვილის, დისნომიას სახელის მიხედვით.
დუაიტ ჰოვარდი

დუაიტ დევიდ ჰოვარდი (; დ. 8 დეკემბერი, 1985) — პროფესიონალური ამერიკელი კალათბურთელი „ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის“ მოთამაშე ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში . მოთამაშე რომელიც ჩვეულებრისამებრ თამაშობს ცენტრში, მაგრამ ასევე შეუძლია მძიმე ფორვარდის პოზიციაზეც ითამაშოს. 2004 წლის მთლიან დრაფტზე არჩეული იქნა ორლანდო მეჯიკის მიერ, სადაც ის 2012 წლამდე თამაშობდა. კარიერის მანძილზე, მან 6-ჯერ მიიღო მონაწილეობა - მატჩში, ასევე 6-ჯერ იქნა დასახელებული - გუნდში, 5-ჯერ ყველა-მცველის გუნდში და ასევე 3-ჯერ მოიგო წლის მცველი ჯილდო. 2012 წლის ზაფხულში, ჰოვარდი გადავიდა ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის რიგებში. 2014 წელს ჰოვარდი ჰიუსტონ როკეტში გადავიდა. მას უკვე დაგროვებული აქვს 14028 ქულა, 9883 მოხსნა, 1658 დაფარება. დუაიტი გასულ სეზონში 18,3 ქულას და 12,2 მოხსნას აგროვებდა.
მაურის პოდოლოფი

მაურის პოდოლოფი ( (1890 წლის 18 აგვისტო - 1985 წლის 25 ნოემბერი) — აშშ-ის ადვოკატი, კალათბურთის და ყინულის ჰოკეის ადმინისტრატორი. ის იყო პირველი ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის პრეზიდენტი. ლიგას ემსახურებოდა დაარსების 1946 წლიდან მოყოლებული, როდესაც ლიგას ჯერ კიდევ ამერიკის საკალათბურთო ასოციაცია ერქვა, 1963 წლამდე.
უოლტერ კენედი

ჯეიმზ უოლტერ კენედი ( (1912 წლის 8 ივნისი - 1977 წლის 26 ივნისი) — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის რწმუნებული 1963-1975 წლებში. ის ხანდახან შეცდომით ეშლებათ უოლტერ ჯეი კენედში.

გარდაცვალება
ის მისი 65-ე დაბადების დღის შემდეგ მალევე გარდაიცვალა 1977 წელს მისი კიბოსთან დაკავშირებული ავამდყოფობის გამო. მის დაკრძალვას ბევრი ცნობილი ათლეტი და მოღვაწე ესრებოდა, მათ შორის კონექტიკუტის გუბერნატორი ელა გრასო, უილის რიდი, -ს იმ დროინდელი რწმუნებული - ლარი ობრაიანი.
ლარი ობრაიანი

ლოურენს ფრენცის ობრაიანი უმც. ( (1917 წლის 7 ივლისი - 1990 წლის 28 სექტემბერი) — ამერიკის შეერთებული შტატების დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი საარჩევნო სტრატეგიებში 2 დეკადზე მეტი. ის მსახურობდა საფოსტო მასტერად პრეზიდენტის კაბინეტში ლინდონ ჯონსონის დროს.

ის ასევე მსახურობდა ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის რწმუნებულის რანგში 1975-1984 წლებში.

 რწმუნებული
1975 წელს მას ჰქონდა შეხვედრა ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციასთან მისი რწმუნებულის დანიშვნის თაობაზე. მისი რწმუნებულობის ყოფნის დროს, მოხდა - გაერთიანება. ასევე გაიზარდა მაყურებელთა დასწრება მატჩებზე. მისი რწმუნებულის რანგში ყოფნა 1984 წელს დასრულა. 1984 წელს, ჩემპიონის თასს შეეცვალა სახელი და ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი ეწოდა, მისი შეტანილი წვლილის გამო.

 კარიერის მომენტები
ლიგა გაიზარდა 18-იდან 23 გუნდამდე
იმ დროის ყველაზე ძვირად-ღირებული კონტრაქტები -სთან დაკავშირებით (1982)
მოიზიდა ისეთ ტელევიზიებში, როგორებიც არიან ( და ) 1982 წელს
მოდიფიცირება გაუწია კოლეჯის დრაფტს 1976 წელს.
მისი მოლაპარაკებების წყალობით, მოხდა - გაერთიანება, რის შედეგადაც დენვერ ნაგეტსი, სან-ანტონიო სპურსი, ინდიანა პეისერსი და ნიუ-იორკ ნეტსი ლიგას შეუერთდნენ. კენტუკი კოლონელსი და სპირიტს ოფ სენტ-ლუისი გადმოსვლამდე გაუქმდა.
შემოიღო სახელფასო კეპი 1983 წელს.
 დასწრებამ მისი ყოფნის დროს 10 მილიონს მიაღწია.
დააარსა კოლეჯის სკოლარშიფის პროგრამა 1980 წელს.
მიაღწია ნარკოტიკის-საწინააღმდეგო შეთანხმებას მოთამაშეების ასოციაციასთან 1983 წელს.
შემოიღო -ში და მოდიფიცირება გაუწია 3-ქულიანი სროლას 1979 წელს.
დეივიდ სტერნი

დევიდ ჯოელ სტერნი (დ. 22 სექტემბერი, 1942, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 1 იანვარი, 2020, იქვე )— ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის რწმუნებული, რომელიც 1942 წლის 22 სექტემბერს დაიბადა. მან მოღვაწეობა 1966 წელს დაიწყო ასოციაციაში, როგორც გარე კონსულმა, 1978 წელს კი -ს მთავარი კონსული გახდა, ხოლო 1980 წლის ლიგის აღმასრულებლის ვიცე პრეზიდენტი გახდა. რწმუნებულის ადგილი, მან 1984 წელს დაიკავა, რომელმაც წარმატებით ჩაანაცვლა ლარი ობრაიანი. მის ანგარიშზეა -ს წარმატების ახალი ერა და ასევე პოპულარობის საგრძნობი ზრდა 1990-2000 წლებში.

-ში აღსაღნიშნი შემთხვევები
6 გუნდისთვის ადგილმდებარეობის შეცვლა (კლიპერსი, კინგსი, გრიზლი, ნეტსი, ჰორნეტსი და სონიქსი)
7 ახალი გუნდი (ჰორნეტსი, ტიმბერვულვზი, ჰიტი, მეჯიკი, გრიზლი, რაპტორსი და ბობკეტსი)
 ფინალის გამარჯვებულის თასს შეეცვალა სახელი და გახდა ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი.
 ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდომ შეიცვალა სახელი და დაერქვა ბილ რასელის ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდო.
4 ლოკაუტი (1995, 1996, 1998–99 და 2011 წლებში)
ოლდენჰორნი

ოლდენჰორნი — მთა დასავლეთ ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მწვერვალი სამწერტილიანია და აღმართულია ვოს, ბერნისა და ვალეს კანტონებს შორის.

ოლდენჰორნი დიაბლერეტის მასივისა და ვოს კანტონის მეორე უმაღლესი მწვერვალია. სამხრეთით გადაჰყურებს ცანფლერონის მყინვარს, სამხრეთით კი კოლ-დიუ-პილონის უღელტეხილს.

მწვერვალამდე მიღწევა აღმოსავლეთ კალთიდან სამ საათზე ნაკლებ დროშია შესაძლებელი.
შელდა

შელდა — მდინარე საფრანგეთში, ბელგიასა და ნიდერლანდებში. სიგრძე 435 კმ, აუზის ფართობი 35,5 ათ. კმ². სათავე აქვს არდენის მთებში, პიკარდიაში, 95 მ სიმაღლეზე. მდინარის ზემო წელი ჩრდილოეთ საფრანგეთის გუის კომუნაში მდებარეობს, კამბრესა და ვალანსიენის გავლით მიედინება ჩრდილოეთის მიმართულებით და იჭრება ბელგიის ქალაქ ტურნეს ტერიტორიაზე; ქალაქ გენტთან ერთვის ერთ-ერთი მთავარი შენაკადი მდინარე ლისი. აქედან აღმოსავლეთ მიმართულებას ექვემდებარება. მდინარის ორთავე ნაპირზე გაშენებულია აგრეთვე ქალაქი ანტვერპენი, საიდანაც მდინარე დასავლეთის მიმართულებას იღებს და შედის ნიდერლანდების ტერიტორიაზე. ქვემო დინებაში (ქალაქ გენტამდე) ზღვის მოქცევის ფარგლებშია. ნიდერლანდებში იყოფა აღმოსავლეთ და დასავლეთ შელდად. ერთვის ჩრდილოეთის ზღვა, სადაც ქმნის ვრცელ ესტუარს (დასავლეთი შელდა). მთავარი შენაკადებია: ლისი და რიუპელი. წლის ცივ პერიოდში დიდწყლიანია. სანაოსნო გზის სიგრძეა 340 კმ. არხის მეშვეობით დაკავშირებულია მდინარეებთან მაასთან, სენასთან და სომასთან. ნაპირებზე მდებარეობს ქალაქები: გენტი, ანტვერპენი (ბელგია), ფლისინგენი (ნიდერლანდები).