iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
წიგნი პირველი ეზრასი

წიგნი პირველი ეზრასი — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

წიგნი მოგვითხრობს, როგორ დაბრუნდა ისრაელი ღმერთის დაპირებისამებრ ბაბილონის გადასახლებიდან და როგორ აღდგა ჭეშმარიტი თაყვანისმცემლობა იერუსალიმში. მასში ჩაწერილია სამეფო განკარგულებები, ეზრა მთელ წიგნში ამაზე ამახვილებს ყურადღებას. როგორც ჩანს, სწორედ ამიტომ არ აღწერა მან გარკვეული პერიოდები, მაგალითად, მე-6 და მე-7 თავებში აღწერილ მოვლენებს შორის პერიოდი. მისი მიზანი არ იყო სრული ისტორიული ჩანაწერის გაკეთება.
ნომიკოსის სახლი

ნომიკოსის სახლი — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის მესამე მეოთხედში. 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 53.

ისტორია
ტაგანროგში ბერძნების ქუჩა 53-ში მდებარე სახლი აგებულია საუკუნის მესამე მეოთხედში. იგი ააგეს მეორე გილდიის ვაჭარ ნიკოლაი ლომბაკოს ოჯახისათვის. მას და მის ცოლს პავლინა ვასილის ასულს ჰყავდათ რამდენიმე შვილი.

1866-1867 წლებში სახლი გაყიდეს და გადავიდა კალომირა ვასილის ასულის, ანტონ ნომიკოსის ცოლის, კუთვნილებაში. ნომიკოსების ოჯახი, ისევე როგორც ლომბაკოების ოჯახი, მრავალშვილიანი იყო, მათი შვილების სახელები იყო: ვასილი, კალიოპა, ეკატერინე, მიხეილი, ევანგელი და ალექსანდრე. უფროსი შვილი ვასილი დაიბადა 1884 წელს, ალექსანდრე და ევანგელი იყვნენ ტყუპები. კალომირა ნომიკოსი სერიზულად იყო ჩართული შენობის რეკონსტრუქციაში და მიაღწია კიდეც ამ შედეგს. მისი ქმარი ეწეოდა აქტიურ მოღვაწეობას ქალაქში: დააარსა მაკარონის ფაბრიკა, შემდეგ წისქვილი (ააგო 1882 წელს). მისმა პროდუქციამ არაერთხელ დაიმსახურა სხვადასხვა ჯილდო..

ანტონ ნომიკოსი გარდაიცვალა 1894 წლის 12 მარტს. 1912 წლიდან მისი სახლის ნახევარში განთავსდა ტაგანროგელთა საკომისიო-სააგენტო კანტორა. 1920 წელს შენობაში განთავსდა პროფესიული სამედიცინო სკოლა, რომელსაც სხვადასხვა დროს ეწოდა სამედიცინო ტექნიკუმი, სამედიცინო სასწავლებელი და საფერშლო-სამეანო სკოლა.

ნომიკოსის სახლი 1925 წლამდე ეკუთვნოდა მის შთამომავლებს. 1941 წელს აქ გახსნეს სახალხო სახლი. 1992 წლიდან სახლი რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია

აღწერა
კუთხის ორსართულიანი სახლი აგებულია აგურის სტილში. საუკუნის დასაწყისში დაამატეს დამატებითი არქიტექტურული გაფორმება. მეორე სართულის ფანჯრები ნახევარწრიულია.
პეტრე I-ის ძეგლი (აზოვი)

პეტრე -ის ძეგლი — რუსეთის იმპერატორის პეტრე დიდის ძეგლი აზოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი აღმართულია 1996 წელს პეტრეს ბულვარის დასაწყისში.

ისტორია
პეტრე -ის ძეგლის დადგმის იდეა დაიბადა 1947 წელს, როდესაც აზოვის არქიტექტორებმა შეიმუშავეს ქალაქის გენერალური გეგმა. გეგმის მიხედვით იმპერატორის ძეგლი უნდა დადგმულიყო ქალაქის ბაზრის მოედანზე (ამჟამად ინტერნაციონალის მოედანი).

პეტრე -ის ძეგლი როსტოვის ოლქის ქალაქ აზოვში გაიხსნა 1996 წლის 19 ივლისს, რუსეთის ფლოტის 300 წლისთავთან დაკავშირებით. ძეგლი დადგეს პეტრეს ბულვარის დასაწყისში, მოსკოვის ქუჩის წინ.

ძეგლზე მუშაობდა შემოქმედებითი კოლექტივი რუსეთის დამსახურებული მხატვრის , აკადემიკოს ოლეგ კომოვის ხელმძღვანელობით. საავტორო კოლექტივის შემადგენლობაში მუშაობდნენ კომოვის მეუღლე ნინა ივანეს ასული და ქალაქის მთავარი არქიტექტორი ვ. ფომენკო. ოლგ კომოვი გარდაიცვალა 1995 წელსდა პეტრე -ის ძეგლზე მუშაობა გააგრძელა კომოვის მოსწავლემ რუსეთის დამსახურებულმა მხატვარმა ანდრეი კოვალჩუკმა.

პეტრე -ის ბრინჯაოს ფიგურა ჩამოასხეს მიტიშჩინის ქარხანაში. ძეგლის სიმაღლეა სამი მეტრი. კვარცხლბეკი დამზადებულია მთლიანი გრანიტის ლოდისაგან. გრანიტის ლოდი აზოვში უკრაინიდან ჩაიტანეს. კვარცხლბეკის სიმაღლეა ორი მეტრი. თუჯის ქვემეხი ჩამოასხეს მთავარი არქიტექტორის ესკიზის მიხედვით „“-ის ქარხანაში.

აღწერა
იმპერატორი ერთი ხელით ეყრდნობა ქვემეხს და მისი მზერა მიმართულია შორ მანძილზე. იმპერატორი გამოსახულია ახალგაზრდობის პერიოდში, როდესაც მისი ჯარები ორი კვირა იბრძოდნენ აზოვისთვის. იმპერატორი ამ დროისთვის იყო 22 წლის. მისი მზერა მიმართულია ციხესიმაგრისაკენ. მეფე გამოსახულია როგორც გამოუცდელი, მაგრამ მიზანმიმართული.
სიდონის სენიორია

სიდონის სენიორია — იერუსალიმის სამეფოს ოთხი ძირითადი ფეოდალური სამფლობელოდან ერთ-ერთი. იგი სხვებთან შედარებით ბევრად პატარა იყო, თუმცა წარმოადგენდა სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ტერიტორიას.

1110 წელს სიდონი დაიპყრო სიგურდ -მა და გადასცა ევსტასი გრენირს. სენიორია გადაჭიმული იყო ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ტვიროსსა და ბეირუთს შორის. 1187 წელს ქალაქი სალადინმა დაიპყრო და მის ხელში რჩებოდა 1197 წლამდე, სანამ გერმანული ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს ქრისტიანებმა არ დაიბრუნეს. ჟულიენ გრენირმა იგი ტამპლიერებს მიჰყიდა მე-13 საუკუნეში, მაგრამ ქალაქი მალევე გაანადგურეს მონღოლებმა. სიდონი 1268 წელს მამლუქებმა დაიპყრეს.
იაკობ ბაკლანოვის ძეგლი

იაკობ ბაკლანოვის ძეგლი — ძეგლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი აღმართულია კავკასიის ომის მონაწილის, გენერალ იაკობ ბაკლანოვის პატივსაცემად. ძეგლის ავტორია არქიტექტორი და მოქანდაკე ნ. ნაბოკოვი. ძეგლი თავდაპირველად იდგა სანქტ-პეტერბურგში სმოლნის მონასტრის სასაფლაოზე გენერლის საფლავზე, მაგრამ 1909 წელს ცნობილი სარდლის დაბადების 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გადაწვიტეს ნეშტი გადაესვენებინათ დონის დედაქალაქში. 1911 წელს ნეშტის გადასვენებასთან ერთად, რომელიც დაკრძალეს ნოვოჩერკასკის საკათედრო ტაძარში, ასევე გადმოიტანეს მისი ძეგლიც და კვარცხლბეკის მცირე ცვლილებების შემდეგ დადგეს ერმაკის მოედანზე. ძეგლი მდებარეობს საკათედრო ტაძრის სამხრეთით. ძეგლის საზეიმო გახსნა გაიმართა 1911 წლის 5 ოქტომბერს.

ისტორია
1873 წელს, იაკობ ბაკლანოვის გარდაცვალების შემდეგ, ატამან მიხეილ ჩერტკოვის თხოვნით დაიწყო სახსრების მოძიება ძეგლის ასაგებად. 1875 წლისათვის სულ შეაგროვეს 2 314 რუბლი და 2 კაპიკი. ატამანმა ნიკოლაი კრასნოკუტსკიმ საქმის ორგანიზაებისათვის გამოყო ორი ოფიცერი. ბაკლანოვის ძეგლის ესკიზი საჯარო ნახვისათვის გამოფინეს ნოვოჩერკასკის თავადთა კრების დარბაზში.

პროექტი დაამტკიცა დონის ხელმძღვანელობამ და მისი შესრულება დაევალათ ქალაქის ოსტატებს. გრანიტის გაფორმებაზე მუშაობდა პეტერბურგელი ხელოსანი ეფიმოვი. ქანდაკების ბრინჯაოს ნაწილზე კი მუშაობდა ევროპაში ცნობილი მხატვარი ფელიქს შოპენი. 1877 წლისათვის ძეგლი მზად იყო.

შეგროვილი ფულის სიმწირის გამო თუჯის იარაღი და ჯაჭვებით დაკავშირებული ღობეები შეიცვალა გრანიტის ბურთებით. 1911 წელს ძეგლი გადაიტანეს ნოვოჩერკასკში. 1995 წლის 4 ივნისს ნოვოჩერკასკის დაარსებიდან 190 წლისთავთან დაკავშირებით მოხდა ძეგლის რესტავრაცია. სარესტავრაციო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი ა. ტარასენკო.

მემორიალური დაფა
ძეგლის გრანიტის ფილაზე არის მემორიალური დაფა წარწერით.:
მაგიდა

მაგიდა — ავეჯის ტიპის საყოფაცხოვრებო ნივთი, რომელსაც აქვს ზედა ბრტყელი ზედაპირი და რამდენიმე ფეხი. გამოიყენება საოფისე,საოჯახო,სასადილო და სხვა დანიშნულებისამებრ. ყველაზე უბრალო ტიპის მაგიდა სასადილოს მაგიდაა. ყავის მაგიდა კი ძირითადად საცხოვრებელ სახლებშია გავრცელებული და შედარებით დაბალი სიმაღლისაა.

სიტყვის წარმოშობა
სიტყვა მაგიდა ფრანგულ ენაში წარმოიშვა. ძველ ინგლისურად ის ითქმოდა, როგორც ტაბელი, ხოლო ლათინურად ტაბულა. ის ნიშნავდა დაფას. მაგიდამ მალევე ჩაანაცვლა სიტყვა .

ფორმა, სიმაღლე, ფუნქცია
მაგიდები იქმნებოდა სხვადასხვა ფორმის, ზომის, მასალისა და დანიშნულების. მაგიდების უმეტესობა დამზადებულია ხით. ზოგი კი მზადდება სხვა მასალით როგორიცაა მინა და რკინა. ერთ ცენტრალურ ფეხიან მაგიდას საყრდენიანი მაგიდა ეწოდება. რაც უფრო დიდია მაგიდა მით უფრო მეტი დამატებითი ფეხი ესაჭიროება წონასწორობის დასაცავად. მაგიდა შეიძლება იყოს მრავალი ფორმის, მაგალითად : მართკუთხა, კვადრატული, მრგვალი, ოვალური და სხვა ნებისმიერი ფორმის. მაგიდების უმეტესობას თავისი ფუნქცია გააჩნია. სალაშქრო მაგიდას მარტივად გადაზიდვადობის ფუნქცია აქვს, სასადილო მაგიდას კი ბევრი ადამიანის დატევა შეუძლია მის გარშემო. მაგიდებს ,რომლებიც კედელთან იდგმევა, კონსოლური მაგიდები ჰქვია.

მაგიდის ტიპები
სხვადასხვა ფორმის, სიმაღლისა, და ზომის მაგიდები განკუთვნილია კონკრეტული მომხმარებლებისთვის:

სასადილო მაგიდა - განკუთვნილია ფორმალური სასადილოსთვის.
ღამის მაგიდა - პატარა მაგიდაა რომელიც ხშირად გამოიყენება მოსახერხებელი განთავსებისთვის, მასზე შესაძლებელია მოთავსდეს პატარა ნათურა, მაღვიძარა, სათვალე ან სხვა პირადი ნივთი.
ყავის მაგიდა-დაბალი მაგიდაა განკუთვნილია მცირე წახემსებისთვის. მოსახერხებელად განთავსდება სასმელები, წიგნები, ან სხვა პირადი ნივთები.
სასწავლო მაგიდა - გამოიყენება საოფისე სამსახურისთვის, სამეცადინოდ, ასევე რემონტის დროს მასზე ასასვლელადაც.
საჟურნალო-სარემონტო მაგიდა - ზომით პატარა მაგიდა, რომელზეც აწყვია სარემონტო იარაღები. ისინი ხშირად გამოიყენება სხვა დანიშნულებით (მაგალითად, ჩაის წვეულებისთვის).
გრუშევსკაიის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = მართლმადიდებლობა
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = კულიკოვი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1887
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 47.438596
| გრძედი =39.94842
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
გრუშევსკაიის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი აქსაის რაიონის სოფელ გრუშევსკაიაში. განეკუთვნება მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

ისტორია
იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია აშენდა 1900 წელს. ობიექტი კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული მნიშვნელობის ძეგლია. 1877 წლის დიდი ხანძრის შედეგად დაიწვა წმინდა ბარბარეს ტაძარი, რომლის ადგილასაც მოეწყო სამლოცველო სახლი, რომელიც 1886 წელს გადაიტანეს სოფლის ბოლოში, ხოლო 1900 წელს, არქიტექტორ კულიკოვის დაპროექტებით, ყოფილი, დროებითი სამლოცველო სახლის ადგილას აღმართეს ეს ტაძარი.

ტაძარმა გაუძლო სამოქალაქო და მეორე მსოფლიო ომს, თუმცა 1957 წელს დაიხურა ნიკიტა ხრუშჩოვის მორიგი, ანტირელიგიური კამპანიისას. ტაძრის შენობაში გახსნეს კლუბი, თუმცა მანდ არასაკმარისი მომხმარებლების გამო არც ისე დიდხანს იარსება. შემგდომში, შენობა გამოიყენებოდა მარცვლეულის შესანახად. 1990-იანი წლებიდან ადგილობრივ მცხოვრებლებს ჰქონდათ ტაძრის შენობის აღდგენის მცდელობა. სარესტავრაციო სამუშაოები ნელა მიმდინარეობს ათობით წელია და დღემდე არ არის დასრულებული.

ყოველწლიურად, 9 ოქტომბერს, იოანე ღვთისმეტყველის ტაძარში იმართება ლოცვა, რომელსაც ესწრება დაახლოებით 100 ადამიანი.
წიგნი ქება ქებათაჲ

ქება ქებათაჲ (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

წიგნი „ქებათა ქება“ ძვ. წ. დაახლოებით 1020 წელს ძველი ისრაელის მეფის, სოლომონის, მიერ არის დაწერილი; როგორც ჩანს, მან ეს წიგნი თავისი 40-წლიანი მეფობის დასაწყისში დაწერა. ეს სიმღერა მოგვითხრობს მწყემსი ბიჭისა და შულამელი გოგონას სასიყვარულო ამბავს. წიგნში აგრეთვე მოხსენიებულნი არიან გოგონას დედა, ძმები, „იერუსალიმის ასულნი“ [მეფის მომსახურე ქალები] და „სიონის ასულნი“ [იერუსალიმელი ქალები]. ერთი შეხედვით, მკითხველისთვის რთულია იმის დადგენა, ვინ როდის ლაპარაკობს, მაგრამ ამის გაგება შესაძლებელია, თუ გავითვალისწინებთ იმას, რასაც ისინი ამბობენ.
წინასწარმეტყველება ესაიასი

წინასწარმეტყველება ესაიასი (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

ესაია წინასწარმეტყველმა თავად დაწერა ეს წიგნი. მასში აღწერილია მოვლენები, რომლებიც 46 წლის მანძილზე — დაახლოებით ძვ. წ. 778—732 წლებში მოხდა. მიუხედავად იმისა, რომ წიგნში იუდასთვის, ისრაელისა და მეზობელი ერებისთვის გამოტანილი განაჩენია ჩაწერილი, ეს წიგნის მთავარი თემა არ არის. ძირითადად, წიგნში საუბარია იმაზე, თუ როგორ იხსნის ღმერთამა თავის ხალხი (ესაია 25:9). თვით ესაიას სახელი ნიშნავს: ხსნა ღმერთისგანაა.
წინასწარმეტყველება იერემიასი

წინასწარმეტყველება იერემიასი (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

იერემია წინასწარმეტყველის მოღვაწეობა, ასევე ხალხის დამოკიდებულება მისი ცნობის მიმართ, ჩვენს დროს მოგვაგონებს. წიგნში მოთხრობილია, თუ როგორ ეპყრობოდა ღმერთი თავის ხალხს. წიგნი „იერემია“, ბიბლიის წიგნების შორის მოცულობით მეორეა. მასში მოთხრობილია, თუ რა გადახდა იერემია წინასწარმეტყველს 67 წლის მანძილზე ერთგულად მსახურებისას. ამ წიგნში მოვლენები წარმოდგენილია არა ქრონოლოგიურად, არამედ თემატურად.
კანავიეირა

კანავიეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 414 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,81 კმ²-ზე. ფართობი 2 162 874 კმ²-ია.
ფლორის-დუ-პიაუი

ფლორის-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 366 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,61 კმ²-ზე. ფართობი 946 731 კმ²-ია.
ფლორიანუ (პიაუი)

ფლორიანუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 57 690 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,92 კმ²-ზე. ფართობი 3 409 649 კმ²-ია.
გუადალუპი (პიაუი)

გუადალუპი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 177 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 270 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,03 კმ²-ზე. ფართობი 1 023 592 კმ²-ია.
იტაუეირა

იტაუეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 242 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 323 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,18 კმ²-ზე. ფართობი 10 678 კმ²-ია.
ჟერუმენია

ჟერუმენია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 145 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 497 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,35 კმ²-ზე. ფართობი 1 867 313 კმ²-ია.
ნაზარე-დუ-პიაუი

ნაზარე-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 136 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 665 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,56 კმ²-ზე. ფართობი 1 315 839 კმ²-ია.
პავუსუ

პავუსუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 628 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,36 კმ²-ზე. ფართობი 1 090 697 კმ²-ია.
რიუ-გრანდი-დუ-პიაუი

რიუ-გრანდი-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 310 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 801 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,86 კმ²-ზე. ფართობი 635 951 კმ²-ია.
სან-ფრანსისკუ-დუ-პიაუი

სან-ფრანსისკუ-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 158 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 298 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,7 კმ²-ზე. ფართობი 1 340 665 კმ²-ია.
სან-ჟოზე-დუ-პეიში

სან-ჟოზე-დუ-პეიში — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 170 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 700 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,87 კმ²-ზე. ფართობი 1 287 174 კმ²-ია.
სან-მიგელ-დუ-ფიდალგუ

სან-მიგელ-დუ-ფიდალგუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 976 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,66 კმ²-ზე. ფართობი 813 444 კმ²-ია.
ექრემ ჰუსრევ-ფაშა

გაზი ექრემ ჰუსრევ-ფაშა (; დ. ბოსნიის ვილაიეთი, ოსმალეთის იმპერია 1588 — გ. 4 მარტი,1632, თოქათი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ბოსნიელი. დიდი ვეზირი 1628-1631 წლებში, მურად -ის დროს.

ბიოგრაფია
ექრემ ჰუსრევ-ფაშა აღიზარდა ენდერუნის სკოლაში. იყო იანიჩარების აღა 1619–1621 წლებში. 1624 წელს დაინიშნა ბოსნიის ვილაიეთის გამგებლად. 1625 წელს კი- ქიოსემ სულთანმა ის დანიშნა მეოერე ვეზირად. აქტიურად მონაწილეობდა ირან-ოსმალეთის 1623-1639 წლების ომში.

1626 წელს უშედეგოდ გაილაშქრა კავკასიაში, 1628 წელს ამაგრებდა ჰელეს ციხეს, მაგრამ მცირე რაზმის ყოლის გამო დათმო ის.
იმავე წელს წარუმატებელი ლაშქრობის გამო სულთანმა დამატი ჰალილ-ფაშა გადააყენა და მის მაგივრად სწორედ ექრემ ჰუსრევ-ფაშა დანიშნა. 1629 წელს დიდი როლი ითამაშა გიორგი სააკაძისა და მისი ოჯახის წევრების სიკვდილით დასჯაში. იმავე წელს აუმხედრდა ჰაფიზ აჰმედ-ფაშას. მისმა ახირებებმა ისედაც მძიმე მდგომარეობაში მყოფი იმპერია ანარქიაში ჩააგდო.

1631 წლის 25 ოქტომბერს მისი 3 წლიანი ვეზირობა დასრულდა. სულთან მურადმა ექრემ ჰუსრევ-ფაშას წაართვა დიდი ვეზირის ბეჭედი და ის ჰაფიზ აჰმედ-ფაშას უბოძა, ექრემ-ფაშა კი თოქათის ბეგლარბეგად დანიშნა. 1632 წლის თებერვალში დედა-ქალაქში მოხდა დიდი აჯანყება. იანიჩარებმა ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა მოკლეს და სულთანს ტახტიდან ჩამოგდებით დაემუქრნენ. ოსმალებმა ამ ამბოხის უკან ექრემ ჰუსრევ-ფაშა დაინახეს და სულთნის ბრძანებით, 1 თვის შემდეგ სიცოხლეს გამოასალმეს.
ერმაკის ძეგლი

ერმაკის ძეგლი — ძეგლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი აღმართულია კაზაკების ატამანის, ციმბირის დამპყრობელის, ერმაკ ტრიფომეევიჩის პატივსაცემად. არის რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

ძეგლის ისტორია
პროექტზე მუშაობა
1870 წლის 21 მაისს, როდესაც აღნიშნავდნენ დონის ჯარების 300 წლისთავს, სამხედრო შტაბის უფროსმა მიხეილ ლეონოვმა გადასცა წერილი ალექსანდრე -ს, რომელშიც თხოვდა, რომ დონის დედაქალაქში დაედგათ ციმბირის ლეგენდარული დამპყრობელის ერმაკ ტრიფომეევიჩის ძეგლი. ამავე წელს, მას შემდეგ, რაც თხოვნას დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა, დაიწყო სახსრების შეგროვება ძეგლის მშენებლობისათვის. თუმცა აღნიშნული საქმე გადაიდო რუსეთის ჩართვის გამო 1877-1878 წლების რუსეთ ოსმალეთის ომში. 27 წლის განმავლობაში შეგროვდა 92 000 რუბლი, აქედან 40 000 რუბლი კაზაკთა ჯარმა გადასცა საკუთარი ხაზინიდან.

არქიტექტორ მ. მიკეშინის პირველი პროექტი არ მოიწონეს. მან გააგრძელა მუშაობა და წარადიგინა მეორე პროექტიც. ეს პროექტი კომისიამ მიიღო 1896 წელს. ამავე წელს მიკიშინი გარდაიცვალა.ამის შემდეგ მის პროექტზე მუშაობა გააგრძელა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის უმაღლესი სამხატვრო სკოლის რექტორმა ვლადიმირ ბაკლემიშევმა.

მშენებლობა
1903 წლის 6 მაისს ეკლესიის მეოდანზე საზეიმოდ მოხდა საფუძვლის ჩაყრა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ატამანი კონსტანტინ მაქსიმოვიჩი. საკათედრო ტაძრის წინამძღვარმა გ. ფედოროვმა აკურთხა ადგილი.

1904 წლის 6 მაისს, ზუსტად ერთი წლის შემდეგ, გაიმართა ერმაკის ძეგლის საზეიმო გახსნა.

აღწერა
ოთხმეტრიანი ძეგლი დგას გრანიტის კლდეზე. ერმაკს მარცხენა ხელში უჭირავს სალაშქრო დროშა, ხოლო მარჯვენაში ციმბირის სამეფო ქუდი, რომელიც ასოცირდებოდა ციმბირის დაპყრობასთან. წინა მხარეს კვარცხლბეკზე წარწერაა: „ერმაკოვს დონელებისგან 1904 1581“ (ძეგლის დადგმისა და ციმბირში ლაშქრობის დაწყების წლები). ძეგლი გარშემორტყმულია მასიური ჯაჭვისა და გრანიტის ღობით.
მატვეი პლატოვის ძეგლი

მატვეი პლატოვის ძეგლი — პირველი ძეგლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი აღმართულია ქალაქის დამაარსებლის, 1812 წლის სამამულო ომის მონაწილის, კავალერიის გენერალ მატვეი პლატოვის პატივსაცემად.

ისტორია
მატვეი პლატოვის პირველი ძეგლი დადგეს ატამანის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 1853 წლის 9 მაისს, ქალაქ ნოვოჩერკასკში, ნიკოლოზ -ის მმართველობის პერიოდში. ძეგლის შექმნაზე მუშაობდნენ მოქანდაკე პეტრე კლოდტი და არქიტექტორი ა. ივანოვი. ძეგლი აღმართეს ქალაქის ცენტრში, ატამანის სასახლის წინ ატამანის სკვერში.

ძეგლის შექმნისათვის დაიწყეს შემოწირულობების შეგროვება. ძეგლის შექმნაზე მუშაობდა ცნობილი მოქანდაკეების ჯგუფი. ძეგლი გაიხსნა 1853 წლის 9 მაისს. ამ მოვლენის აღსანიშნავად ქალაქის საკათედრო ტაძარში აღევლინა საზეიმო ლიტურგია.

კვარცხლბეკზე იდგა ატამანი მთელი ტანით და ეცვა გენერლის მუნდირი. მარცხენა ხელში ეჭირა კვერთხი, ხოლო მარჯვენაში - შიშველი ხმალი. კვარცხლბეკზე იყო წარწერა: ძეგლს გარს ერტყა რკინის ღობე.

მატვეი პლატოვის ძეგლის გახსნის ცერემონია შვედმა მხატვარმა კარლ მაზერმა აღბეჭდა თავის ნახატზე „პლატოვის ძეგლის გახსნა“.

70 წლის შემდეგ, 1923 წელს, რსფსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს 1918 წლის 12 აპრილის დადგენილების შესაბამისად, რადგან ძეგლი დაკავშირებული იყო მეფის ხელისუფლებასთან, იგი კვარცხლბეკიდან ჩამოიღეს და გააგზავნეს დონის კაზაკთა მუზეუმში. 1925 წელს მის კვარცხლბეკზე დადგეს ლენინის ძეგლი.

1988 წლის 18 მარტს რსფსრ-ის მინისტრთა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება აღედგინათ ძეგლი. ახალი ძეგლის ავტორები იყვნენ ალექსანდრე ტარასენკო და ა. სკნარინი.

1993 წელს მეორედ გახსნეს პლატოვის ძეგლი იმავე ადგილზე და იმავე კვარცხლბეკზე. ძეგლის მეორედ გახსნის თარიღი, 1993 წლის 16 მაისი დონელი კაზაკების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დღესასწაულია.
იაფის და ასკალონის საგრაფო

იაფის და ასკალონის საგრაფო — იერუსალიმის სამეფოს ოთხი ძირითადი შემადგენელი სენიორიადან ერთ-ერთი. იგი შეიქმნა პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ, ჟოფრუა ბულონელის მიერ. მის დაუფლებას წარუმატებლად ცდილობდა პატრიარქი დეგობერტ პიზელი. იგი რჩებოდა სამეფო დომენის ნაწილი ჰუგო -ის მიერ ძალაუფლების მოპოვებამდე (1110). როდესაც ჰუგო ფულკს აუჯანყდა, ფულკმა მოახერხა მისი დამარცხება და საგრაფო მცირე ნაწილებად დაყო და მთლიანად იერუსალიმის სამეფოს დომენი გახდა. 1153 წელს ბალდუინ -მ დაიპყრო ასკალონი და იგი იაფის საგრაფოს შეუერთა.

ამის შემდეგ იაფის და ასკალონის გრაფები სამეფო ოჯახის წარმომადგენლები, მემკვიდრეთა ახლო ნათესავები ან მათთან დაახლოებული ადამიანები იყვნენ. 1221 წელს მეფე ჯონმა იგი ვოლტერ -ს გადასცა. 1250 წლისთვის იგი იბელინებს გადაეცა. 1268 წელს საგრაფო ბეიბერსმა დაიპყრო.
რაგნარ სიგურდსონი

რაგნარ სიგურსონი  (დ. 19 ივნისი, 1986) — ისლანდიელი პროფესიონალი ფეხბურთელი.

საკლუბო კარიერა
გეტებორგი
საფეხბურთო კლუბ ფილკირში თამაშის შემდეგ, 2006 წელს რაგნარ სიგურდსონი ჩაირიცხა შვედურ კლუბ გეტებორგში. მისი დებიუტი შედგა 2007 წლის 6 აპრილს.

კოპენჰაგენი
2011 წლის 30 მაისს რაგნარმა გააფორმა ოთხწლიანი კონტრაქტი დანიის ჩემპიონთან, კოპენჰაგენთან, დაახლოებით 5.5 მილიონად.

კრასნოდარი
2014 წლის 23 იანვარს, რუსეთის საფეხბურთო პრემიერ ლიგის კლუბმა, კრასნოდარმა, განაცხადა, რომ მათ რაგნართან გააფორმეს 2.5 წლიანი კონტრაქტი.

საერთაშორისო კარიერა
ჰეიმირ ჰალგრისონისა და ლარს ლაგერბეკის ხელმძღვანელობით რაგნარ სიგურდსონი შევიდა 23 კაციან განაცხადში, 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატზე. მან გაიტანა თავისი პირველი გოლი ისლანდიის შემადგენლობაში 2014 წლის 16 ნოემბერს, საკვალიფიკაციო ტურში, ჩეხეთის წინააღმდეგ. 2016 წლის 27 ივნისს მან გაიტანა პირველი გოლი ევროპის ჩემპიონატზე, ინგლისის წინააღმდეგ, შესარჩევ ტურში. ის ამ თამაშის მთავარ გმირად დაასახელეს.
დოდო

დოდო ან მავრიკული დრონტი — გადაშენებული ფრინველი. მის შესახებ პირველი ინფორმაცია 1681 წლიდან მოგვეპოვება. როგორც ირკვევა, მისი სამშობლო ინდოეთის ოკეანეში მდებარე კუნძული მავრიკი იყო. ზრდასრული დოდო 20-25 კგ იწონიდა, ხოლო სიმაღლე ერთ მეტრს აღწევდა. მას ჰქონდა მასიური ნისკარტი და დიდი თვალები. დოდოს ფრთები მძიმე იყო. მისი მკერდით თუ ვიმსჯელებთ, მას ფრენა არ შეეძლო, რადგანაც ჰქონდა სუსტი მკერდის ძვალი და მის წონას ფრენის დროს ვერ გაუძლებდა. მეცნიერები ფიქრობენ, რომ დოდო წარმოიშვა ისეთი ფრინველისგან, რომელსაც ფრენა შეეძლო. მეცნიერების ვარაუდით დოდო ისეთ ადგილას დასახლდა, სადაც არ იყო მტერი და ადვილად მოიპოვებოდა საკვები. ამის გამო ისინი არ იწუხებდნენ თავს ფრენისთვის, რის შედეგადაც დოდოებმა ფრენის უნარი დაკარგეს. დოდო სახელი წარმოიშვა „დოუდოსგან“, რაც ესპანურად სულელს ნიშნავს. დოდო გადაშენდა მას შემდეგ, რაც მეკობრეებმა კუნძულზე კატები და სხვა შინაური ცხოველები შემოიყვანეს. მასზე ნადირობდნენ ადამიანებიც, რადგან მისი ხორცი ძალიან გემრიელი იყო. ის მხოლოდ ერთ კვერცხს დებდა, რამაც დააჩქარა მისი გადაშენება.