ლიპნიცე-ნად-საზავოუ

ლიპნიცე-ნად-საზავოუ — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ჰავლიჩკუვ-ბროდის რაიონში მდებარეობს. ქალაქი ორი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, ლიპნიცე-ნად-საზავოუს გარდა მასში გაერთიანებულია ვილემოვეცი.

გეოგრაფია
ლიპნიცე-ნად-საზავოუ ქალაქ ჰავლიჩკუვ-ბროდიდან დასავლეთით, დაახლოებით 11 კილომეტრში, ხოლო რეგიონალურ დედაქალაქ იიჰლავიდან ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 26 კილომეტრში მდებარეობს.

ქალაქის სახელწოდების მიუხედავად მის მუნიციპალურ ტერიტორიაზე მდინარე საზავა არ მიედინება. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარეები არ არის, მნიშვნელოვანი ტბორია კამენა-ტროუბა.

მუნიციპალური ტერიტორიის ყველაზე დიდი ნაწილი ტყეებს უჭირავს (35%), შემდეგ მოდის სახნავ-სათესი მიწები (27%) და მინდვრები (23%). განაშენიანებული ტერიტორიები მხოლოდ 1%-ს შეადგენს. ქალაქის ტერიტორიის სიმაღლეები ზღვის დონიდან 455 მეტრიდან 620 მეტრამდე მერყეობს.

ისტორია
ლიპნიცე-ნად-საზავოუ ისტორიულ წყაროებში პირველად 1226 წელს არის მოხსენიებული. ამ დროისთვის აქაურობას ქვემო ლიპნიცე ეწოდებოდა და სოფელ დოლნი-მნესტოს შემადგენელი ნაწილი იყო. ლიპნიცეს ციხესიმაგრე 1310 წელს დაარსდა, ამ წლიდან ჩნდება აქ გაშენებული დასახლების შესახებ ინფორმაციაც, რომელსაც ზემო ლიპნიცე ეწოდებოდა. 1370 წელს დასახლება მეფე კარლ -ემ შეიძინა და მას ქალაქის სტატუსი უბოძა.

1421 წლის 21 მაისს ლიპნიცეში დასრულდა ლიპნიცეს ბიბლიის წერა, რომელიც ლათინურ ენაზეა შესრულებული და დღეს ვაშინგტონის ბიბლიის მუზეუმში ინახება.

1634 წელს ქალაქი ჰაბსბურგთა მონარქიის იმპერატორმა ფერდინანდ -მ მაშინდელ მფლობელს ჩამოართვა. 1636 წლის ივლისში მან ის მატუშ ვერნიე დე რუჟმონტს გადასცა. 1637 წელს ახალმა მფლობელმა დაადასტურა ლიპნიცეს მაცხოვრებლების ყველა უფლება და ამავდროულად მათ წელიწადში სამი სასურსათო ბაზრობის, სამი ცხენების ბაზრობის და ორი მატყლის ბაზრობის ჩატარების უფლება მისცა. სანაცვლოდ ქალაქის მაცხოვრებლები ვალდებულებას იღებდნენ გალავანი შეეკეთებინათ და სვიის ნათესებზე ეზრუნათ.

ქალაქი ოცდაათწლიანი ომის დროს ძლიერ დაზიანდა. ის პირველად მის შემოგარენთან ერთად 1639 წელს გაძარცვეს თექვსმეტმა შვედმა ჯარისკაცმა გენერალ ბანერის მეთაურობით. შვედები გენერალ-მაიორ დუგლასის მეთაურობით, 1645 წელს დაბრუნდნენ ლიპნიცეში და ციხესიმაგრე აიღეს, რამაც აქაურობა შვედთა არმიის ერთ-ერთ ბაზად აქცია. საღვთო რომის იმპერიის არმიამ 1646 წელს ციხესიმაგრის აღება უშედეგოდ სცადა. შვედები ციხესიმაგრეში 1648 წელს ზავის დადებამდე დარჩნენ.

დასახლებას ქალაქის სტატუსი საუკუნის შუა წლებამდე შეუნარჩუნდა.

1869 წელს ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა და მისი დიდი ნაწილი ციხესიმაგრის ჩათვლით დაიწვა. 1899 წელს სოფელს უკვე ჰქონდა ქარის ტუმბოზე მომუშავე წყალმომარაგების სისტემა. 1910 წელს ლიპნიცეში აშენდა ბოჰემიაში პირველი ქარის ელექტროსადგური.

ლიპნიცე-ნად-საზავოუს ქალაქის სტატუსი 2019 წლის სექტემბერსი დაუბრუნეს.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ყველაზე აღსანიშნავი ღირსშესანიშნაობა და მთავარი ტურისტული ადგილი ლიპნიცე-ნად-საზავოუს ციხესიმაგრეა. ის სახელმწიფოს საკუთრებაა და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

ამჟამად სახლში, სადაც ჩეხი მწერალი იაროსლავ ჰაშეკი 1921–1923 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა, მისი მემორიალია განთავსებული, მემორიალში მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ ექსპოზიციებია წარმოდგენილი.

ცნობილი ადამიანები
ინდრჟიხ მატიაშ თურნი (1567–1640) — დიდგვაროვანი და სამხედრო მოღვაწე
იაროსლავ ჰაშეკი (1883–1923) — მწერალი
კარელ ჩასლავსკი (1937–2013) — კინოხელოვნების ისტორიკოსი