ლუსიო ლარა

ლუსიო ლარა (დ. 9 აპრილი, 1929 — გ. 27 თებერვალი, 2016) — ანგოლელი რევოლუციონერი, ფიზიკოს-მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი, ანტიკოლონიური იდეოლოგი და ანგოლის განთავისუფლების სახალხო მოძრაობის „მპლას“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი და პრეზიდენტი. იგი იკავებდა „“-ს გენერალური მდივნის პოსტს ანგოლის დამოუკიდებლობისა და სამოქალაქო ომების პერიოდში. როგორც მოძრაობის ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა წევრმა, ლარამ 1974 წლის 8 ნოემბერს „“-ს პირველი წევრები ლუანდაში შეიყვანა. სწორედ მან აკურთხა აგოსტინიო ნეტო ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად.

იგი ათი დღის განმავლობაში, 1979 წლის 10 სექტემბრიდან 20 სექტემბრამდე, ასრულებდა ანგოლის პრეზიდენტის მოვალეობას, აგოსტინიო ნეტოს გარდაცვალებასა და ჟოზე ედუარდუ დუშ სანტუშის ინაუგურაციას შორის პერიოდში. დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან 2003 წლამდე იგი ანგოლის პარლამენტის წევრი იყო.

ლარა იყო ანგოლის თვითგამორკვევის მთავარი იდეოლოგი და მოაზროვნე, ასევე მარქსიზმის მნიშვნელოვანი თეორიტიკოსი, და საუკუნის ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი ფიგურა.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ლუსიო ლარა დაიბადა 1929 წლის 9 აპრილს ქალაქ კაალაში, უამბოს პროვინციაში. მამამისი ვაჭარი იყო, ხოლო დედა ბაილუნდოს სამეფოს პრინცესა.

1949-დან 1952 წლამდე იგი მათემატიკას სწავლობდა ლისაბონის უნივერსიტეტში. სწორედ ამ სადისკუსიო ცენტრში დაუმეგობრდა იგი ანტონიო აგოსტინიო ნეტოს (ანგოლის მომავალ პრეზიდენტს). სწორედ ეს ორი პიროვნება გახდა პასუხისმგებელი „ანგოლის განთავისუფლების სახალხო მოძრაობის“ იდეოლოგიური ბირთვის ჩამოყალიბებაზე. მათემატიკის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, მან ლისაბონში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა.

პოლიტიკური კარიერა
რამდენიმე ანტიკოლონიალისტ სტუდენტთან და მუშასთან ერთად, მან ლისაბონში დააარსა „აფრიკული საზღვაო კლუბი“ – გასართობი და სპორტული გაერთიანება, რომელიც ამავდროულად კოლონიალიზმის შესახებ დებატების ცენტრს წარმოადგენდა. ეს კლუბი მნიშვნელოვანი იყო პორტუგალიის სადაზვერვო და საინფორმაციო სამსახურებისთვის გვერდის ავლისა და კორესპონდენციის ჩაჭრის თავიდან ასაცილებლად. 1963 წელს, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან გაძევებისა და მდინარის გავლით კონგო-ბრაზავილში გაქცევის შემდეგ, „“ სრულ ქაოსში აღმოჩნდა. მოძრაობა, შესაძლოა, საერთოდ დაშლილიყო, რომ არა ლარას ბრწყინვალე ორგანიზაციული უნარები და გამჭრიახი პოლიტიკური გადაწყვეტილებები, რომლებმაც ორგანიზაცია გადაარჩინა.

პარტიის გენერალურ მდივნად არჩევის შემდეგ, 1964 წელს, იგი ოჯახთან ერთად მუდმივად საცხოვრებლად გადავიდა ბრაზავილში, რომელიც ანგოლის დამოუკიდებლობის ომის პერიოდში „“-ს დროებით რეზიდენციად ითვლებოდა. ამ ქალაქში იგი პარტიულ სკოლებში მათემატიკისა და ქიმიის მასწავლებლად მუშაობდა, პარალელურად კი ჩამოაყალიბა „“-ს განათლებისა და კულტურის დეპარტამენტი, რომელიც პასუხისმგებელი იყო მასწავლებლების მომზადებასა და ვრცელი ბიბლიოთეკის მოვლა-პატრონობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ დისიდენტების დაპატიმრების, წამებისა და მკვლელობის ბრძანებას ნეტო იძლეოდა, ხოლო მას დაბალი რანგის კადრები ასრულებდნენ, ზოგადად მიჩნეულია, რომ ოპერაციას ხელმძღვანელობდნენ ლარა, თავდაცვის მინისტრი იკო კარეირა, „“-ს ხელმძღვანელი ლუდი კისასუნდა და მისი მოადგილე ენრიკე დე კარვალიო სანტუში.

1977 წლის 10 დეკემბერს, წმენდის ტრაგიკული შედეგების მიუხედავად, ლარა კვლავ აირჩიეს „“-ს ცენტრალურ კომიტეტში, რამაც იგი პოლიტბიუროს მეორე ყველაზე მნიშვნელოვან წევრად და პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აქცია. იგი პასუხისმგებელი იყო ორგანიზაციულ და იდეოლოგიურ სექტორზე.

1980 წელს იგი ხელახლა აირჩიეს „“-ს ცენტრალური კომიტეტისა და პოლიტბიუროს წევრად, ასევე საორგანიზაციო მდივნად. გარდა ამისა, იგი აირჩიეს „“-ის სამთავრობათაშორისო საბჭოს თავმჯდომარედ და ამ პოსტს 5 წლის განმავლობაში იკავებდა. იმავე წელს იგი გახდა დეპუტატი მოშიკოს პროვინციიდან. ამ ვადის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ყავის წარმოების სპეციალურ საპარლამენტო კომისიას და ჯანდაცვის მუდმივმოქმედ საპარლამენტო კომისიას. 2004 წელს ანგოლის თავდაცვის სამინისტრომ იგი არმიის გენერლის წოდებით გადააყენა თადარიგში, თუმცა მან ამ ჩინის გამოყენებაზე უარი განაცხადა, რადგან თავს პროფესიონალ სამხედროდ არ მიიჩნევდა. 1996 წელს მან გამოსცა მემუარები სახელწოდებით „ფართო მოძრაობისთვის…“, რომლის წინასიტყვაობაც მის მეუღლეს, რუთს ეკუთვნოდა.

პერსონალური ცხოვრება
მისი ერთადერთი მეუღლე იყო გერმანულ-ანგოლური წარმოშობის მასწავლებელი რუთ მანუელა პფლუგერ როსემბერგ ლარა, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა: პაულო, ვანდა და ბრუნო. რუთი 2000 წელს ბუნებრივი მიზეზებით გარდაიცვალა. 1960-იან წლებში მათ ასევე იშვილეს კონგო-ბრაზავილელი ბავშვი, ჟან-მიშელ მაბეკო ტალი.