iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
BRICS-ის XIV სამიტი

-ის სამიტი -19-ის პანდემიის გამო ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში შეხვედრის მაგივრად ვიდეოკონფერენციის სახით შედგა 2022 წლის 23 — 24 ივნისს შედგა.

-ის 2022 წლის შემადგენლობა:
— პრეზიდენტი ჟაირ ბოლსონარუ,
— პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი,
— პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
— თავმჯდომარე სი ძინპინი,
— პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა.

სამიტის თემა: „სტრატეგიული პარტნიორობის განვითარება ასოციაციის ფარგლებში“.

-ის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოთა და მთავრობების მეთაურებმა გაცვალეს მოსაზრებები ხუთმხრივი თანამშრომლობის მდგომარეობისა და პერსპექტივების შესახებ, შეაჯამეს წელს ჩინეთის -ის თავმჯდომარეობის შედეგები. ლიდერებმა საერთაშორისო დღის წესრიგის აქტუალური საკითხები განიხილეს. ფორუმის დღის წესრიგი დღეს ყველაზე აქტუალური საკითხებით იყო სავსე: ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, გლობალური ეკონომიკის მდგრადი განვითარების ხელშეწყობა, ციფრული ეკონომიკაში თანამშრომლობის დამყარება, მწვანე დღის წესრიგის ხელშეწყობა, ინდუსტრიის მოდერნიზაცია და ახალი სატრანსპორტო და ლოგისტიკური ჯაჭვების შექმნა.

ღონისძიების შედეგად მიღებულ იქნა -ის სამიტის პეკინის დეკლარაცია.

მეორე გაფართოება
2022 წლის 19 მაისს ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვანგ იიმ შესთავაზა ჯგუფის გაფართოება, რომელშიც ამჟამად შედის ბრაზილია, რუსეთი, ინდოეთი, ჩინეთი და სამხრეთ აფრიკა.

2022 წლის 27 ივნისს არგენტინამ და ირანმა განაცხადეს -ში გაწევრიანების შესახებ.

2022 წლის 14 ივლისს -ის საერთაშორისო ფორუმის პრეზიდენტმა პურნიმუ ანანდმა გამოაცხადა თურქეთის, ეგვიპტისა და საუდის არაბეთის სურვილი გახდნენ -ის წევრები.

2022 წლის 7 ნოემბერს ალჟირმა შეიტანა ოფიციალური განცხადება ჯგუფში გაწევრიანების შესახებ.
რამშტაინის პირველი შეხვედრა

რამშტაინის პირველი შეხვედრა (ასევე შეხვედრა რამშტაინის სამხედრო ბაზაზე) — რამშტაინის სამხედრო ბაზაზე 2022 წლის 26 აპრილს ამერიკის შეერთებული შტატების ინიციატივითა და ორგანიზებით ჩატარებული საერთაშორისო კონფერენცია, რომლის მიზანი უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ უკრაინის თავდაცვითი შესაძლებლობების გაზრდის შესახებ მსჯელობა და უკრაინის ომის შემდგომი მხარდაჭერის, მათ შორის - ომის შემდგომის, განხილვა იყო. შეხვედრას40-ზე მეტი ქვეყნის წარმომადგენელი და თავდაცვის მაღალი რანგის საჯარო პირი დაესწრო. მათი უმრავლესობა ნატოსა და ევროკავშირის წევრი ქვეყნებიდან, თუმცა შეხვედრას ასევე დაესწრნენ აფრიკისა და აზიის ქვეყნების წარმომადგენლებიც.

შეხვედრა უკრაინის თავდაცვის საკონსულტაციო ჯგუფის ნაწილი იყო, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც უკრაინის თავდაცვის საკონტაქტო ჯგუფი .

შემდგომი შეხვედრები
შემდეგი შეხვედრა რამშტაინის სამხედრო ბაზაზე 2023 წლის 20 იანვარს გაიმართება.
წყრთა

წყრთა — სიგრძის საზომი ერთეული. საქართველოში გავრცელებული იყო საუკუნიდან. შინაარსობრივად გამოხატავდა მანძილს იდაყვიდან შუა თითის წვერამდე. წერილობით წყაროებში გვხდება დაბადების ქართულ თარგმანში. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, წყრთა იყო ნახევარადლი (დაახლოებით 50.6 სმ). ძვ. წ. - საუკუნეებში ბაგინეთის (არმაზციხის) მშენებლები ეყრდნობოდნენ სიგრძის განსაზღვრულ ერთეულს (დაახლოებით 52 სმ). სიგრძის მსგავსი ერთეული შემჩნეულია უფლისციხეში და გორის ციხის ძველი კედლების გაზომვის დროსაც. ზოგი მეცნიერის (ი. ციციშვილი) აზრით ეს ერთეული არის წყრთა. აღსანიშნავია, რომ თითქმის ამავე სიდიდის (51.8 სმ) იყო ურარტული წყრთაც.
ნაბეჭდი დაფა

ნაბეჭდი დაფა, ნებეჭდი ფირფიტა — საიზოლაციო ფირფიტა, რომლის ზედაპირებზე ნაბეჭდი მონტაჟის მეთოდით მოთავსებულია საკიდი ელექტრო- და რადიოელემენტების შესაერთებელი გამტარები და საკონტაქტო ბაქნები, გაკეთებულია აგრეთვე მოლითონებული და არამოლითონებული ხვრელები. ნაბეჭდ დაფას ამზადებენ გეტინაქსის, ტექსტოლიტის, რადიოკერამიკისა და სხვა მასალისაგან; იყენებენ დისკრეტული ელემენტების მოდულების, მიკრომოდულებისა და სხვათა დასამაგრებლად.
ნაბეჭდი მონტაჟი

ნაბეჭდი მონტაჟი — ელექტრონული აპარატურის მონტაჟის ხერხი, რომლის მეშვეობით ელექტრო- და რადიოელემენტების შეერთება (მ. შ. მაეკრანებელი ელემენტისაც) ხდება ნაბეჭდ დაფაზე განლაგებული საკონტაქტო ბაქნებიანი თხელი ელექტროგამტარი ზოლებით (გამტარებით). ნაბეჭდი მონტაჟი საშუალებას იძლევა შემცირდეს აპარატურის გაბარიტები და მასა, დაინერგოს მაღალმწარმოებლური ტექნოლოგიური პროცესები. ნაბეჭდი მონტაჟის გამოყენებისას მნიშვნელოვნად იზრდება ნაკეთობის საიმედოობა, მცირდება მასალის ხარჯი და შრომითი დანახარჯები. ელემენტებს აერთებენ ფოტოლითოგრაფიის მეთოდით, ვაკუუმური ან კათოდური დამტვერვით, ელექტროქიმიური დალექვით და სხვა. ნაბეჭდი მონტაჟის გამოყენება მრავალშრიან ნაბეჭდ დაფებზე ელემენტთა შესაერთებლად მონტაჟის სიმკვრივის გაზრდის საუკეთესო საშუალებაა. ნაბეჭდ მონტაჟს იყენებენ მცირეგაბარიტიანი რადიოელექტრონული აპარატურის დამზადების დროს.
ნაბეჭდი სქემა

ნაბეჭდი სქემა — ერთ დაფაზე მოთავსებული ელექტროაპარატურის ან რადიოაპარატურის კვანძი, რომლის ელემენტები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ნაბეჭდი მონტაჟის მეშვეობით. ნაბეჭდი სქემის სახით ამზადებენ მრავალ პასიურ ელემენტს: რეზისტორებსა და კონდესატორებს, საინდუქციო კოჭებსა და ტრანსფორმატორებს, გადამრთველებს, ზემაღალი სიხშირის ელემენტებს, ზოლურ ფილტრებს, ატენიუატორებს და ა.შ.. ნაბეჭდ სქემას ფარავენ ტენ- და თერმომედეგი ლაქით. ამგვარად ამზადებენ აგრეთვე ჰიბრიდული და აფსკიანი ინტეგრირებული მიკროსქემების პასურ ელემენტებსაც.

ნაბეჭდი სქემა გამოყენების შედეგად მნიშვნელოვნად იზრდება მონტაჟის სიმკვრივე, უმჯობესდება დამზადების ტექნოლოგიურობა და რადიოელექტრონულ მოწყობილობათა კვანძების საიმედოობა.
ასკაპოტცალკოს ბრძოლა

ასკაპოტცალკოს ბრძოლა — მოხდა 1821 წლის 19 აგვისტოს ქალაქ ასკაპოტცალკოში, მეხიკოსთან. ეს უნდა ყოფილიყო მექსიკის დამოუკიდებლობის ომის ბოლო ძირითადი და გადამწყვეტი სამხედრო მოქმედება. აჯანყებულებმა, რომლებსაც პოლკოვნიკები ანასტასიო ბუსტამანტე და ლუის კვინტანარი მეთაურობდნენ, დაამარცხეს ესპანეთის ჯარები, რომლებსაც მეთაურობდა მანუელ დე ლა კონჩა.

პრელუდია
1821 წლის აგვისტოსთვის სამი გარანტიის არმია აგუსტინ დე იტურბიდის მეთაურობით აკონტროლებდა ახალი ესპანეთის ქალაქებსა და მნიშვნელოვან ქალაქებს, ტოვებდა მხოლოდ მეხიკოს როიალისტულ ბასტიონებს და ვერაკრუსის პორტს. მეხიკო, როგორც ახალი ესპანეთის ვიცე-სამეფოს დედაქალაქი, საკვანძო პუნქტი იყო მექსიკის დამოუკიდებლობისთვის 11 წლიანი ომის დასასრულებლად. სამი გარანტიის არმია გარშემორტყმული იყო ქალაქის პერიფერიაზე და სამეფო ძალები იძულებით შევიდნენ ტაკუბაში (დღევანდელი მიგელ იდალგო), ასევე კლავერიის ძველ ჰაციენდაში.

ბრძოლა
ბრძოლის წინ აგუსტინ დე იტურბიდე გაემგზავრა კორდობაში, რათა შეხვედროდა პოლიტიკურ ხელმძღვანელს, ხუან ო'დონოჟუს, მან მეხიკოს გარშემო ჯარების სარდლობა ლუის კვინტანარს და ანასტასიო ბუსტამანტეს გადასცა. ბუსტამანტემ წარმატებით დაიპყრო კრისტოსა და კარეაგას მამული, (დღეს ცნობილია როგორც როსარიო და მოლინო დე ლა ჰაციენდა სანტა მონიკა) და იქიდან გადადგა შემდეგი ნაბიჯი მეხიკოში. 1821 წლის 19 აგვისტოს მეამბოხე ნიკოლას აკოსტა შევიდა ასკაპოტცალკოში და აიღო როსარიოს ხიდი სამეფო ძალებზე თავდასხმის მიზნით. შეტევა ძლიერი წვიმის დროს დაიწყო. ბრძოლის დაწყებისთანავე როიალისტი გენერალი მანუელ დე ლა კონჩა გაემგზავრა თავის შტაბში ტაკუბაიაში გამაგრების მიზნით.

აჯანყებულები გადადგნენ ასკაპოტსალკოში და გაგზავნეს ჯარები კარეაგას მამუ;ში. გენერალი კონჩა მიჰყებოდა და ცდილობდა ეიძულებინა ისინი ასკაპოტცალკოში შეხვედროდნენ მას. როდესაც სამეფო ძალები მივიდნენ, აჯანყებულმა ძალებმა შეუტიეს მათ დომინიკოსის მონასტრის ვესტიბიულსა და ჭერზე. ბრძოლა დილის 11 საათამდე გაგრძელდა და შეჩერდა მაშინ, როდესაც აჯანყებულებს საბრძოლო მასალის მარაგი საერთოდ აღარ ჰქონდათ.

ანასტასიო ბუსტამანტემ გასცა ქვემეხის დადგმის ბრძანება, რომელიც ქალაქის შესასვლელში დადგეს, მაგრამ ეს ყველაფერი გამოუსადეგარი აღმოჩნდა და უკან დახევა გადაწყვიტა. ცნობილი მეამბოხე ჯარისკაცი ენკარნასიონ ორტისი ასევე ცნობილი როგორც ცდილობდა გადაერჩინა არტილერია, მაგრამ მას ესროლეს და მოკლეს. ამ აქტმა უფრო მეტად განარისხა აჯანყებულები, რომლებიც თავს დაესხნენ ვესტიბიულს, როიალისტების ძალებს ხელჩართული დაუპირისპირდნენ, დაამარცხეს ისინი და აიძულეს გაქცეულიყვნენ როსარიოს ხიდზე.

შემდეგ
სამი გარანტიის არმიის მეამბოხე ძალების გამარჯვებამ აიძულა როიალისტები დაეტოვებინათ კლავერიის, ტაკუბას, პოპოტლას და სან-ხაკინტოს მამულები. რამდენიმე დღის შემდეგ მათ დამოუკიდებლობა მიენიჭათ. ომის ბოლო ბრძოლაში აჯანყებულთა გამარჯვებამ გაიწმინდა გზა მეხიკოსკენ, რომელიც საბოლოოდ აიღეს აჯანყებულებმა 1821 წლის 27 სექტემბერს და დასრულდა ხანგრძლივი მექსიკის დამოუკიდებლობის ომი.

ამ ბრძოლაში ვალენტინ კანალისოც იბრძოდა. ის, ისევე როგორც ანასტასიო ბუსტამანტე, მოგვიანებით გახდა მექსიკის პრეზიდენტი.
მალაპატანი

მალაპატანი (ოფიციალურად მალაპატანის მუნიციპალიტეტი; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სარანგანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 80 741 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის. მალაპატანის დასავლეთით სარანგანის ყურე მდებარეობს, აღმოსავლეთით ― დასავლეთი დავაო, ჩრდილოეთით ― ალაბელი, ხოლო სამხრეთით ― გლანი.

კლიმატი
სარანგანის ყურე

სარანგანის ყურე ― ყურე მინდანაოს სამხრეთ ბოლოში, ფილიპინებში. მიეკუთვნება წყნარი ოკეანის წყალსატევს, სულავესის ზღვას. ყურის თავში ფილიპინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი და პორტი, გენერალ-სანტოსი, მდებარეობს. ყურე ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული წყალსატევია ფილიპინების მასშტაბით და ხშირად საზღვაო ინციდენტების ადგილს წარმოადგენს. 1992 წელს შექმნილ სარანგანის პროვინციას სახელი ყურის მიხედვით ეწოდა.

გალერეა
ბაჰამის კუნძულების დაპყრობა (1783)

ბაჰამის კუნძულების დაპყრობა (1783) — დაპყრობა მოხდა 1783 წლის აპრილში, ამერიკის რევოლუციური ომის ბოლოს, როდესაც ლოიალისტური ექსპედიცია ენდრიუ დევოს მეთაურობით გაემგზავრა ესპანელებისგან ბაჰამის კუნძულების დასაბრუნებლად. ექსპედიცია წარმატებით დასრულდა და ნასაუ გასროლის გარეშე დაეცა. ეს იყო მთელი ომის ერთ-ერთი ბოლო მოქმედება.

წინა მოვლენები
ბაჰამის კუნძულები ესპანურმა ძალებმა 1782 წლის მაისში აიღეს. თუმცა წმინდა ავგუსტინე აღმოსავლეთ ფლორიდაში ჯერ კიდევ ბრიტანელების ხელში იყო, ესპანელები ფიქრობდნენ, რომ ისინი ძალიან კარგად იცავდნენ თავს თავდასხმებისგან. შეიმუშავეს გეგმა ბაჰამის კუნძულების დასაბრუნებლად ნასაუზე თავდასხმის გზით. ენდრიუ დევო იყო ამერიკის რევოლუციური ომის სამხრეთ თეატრის ერთგული ვეტერანი.

ხელახლა დაპყრობა
მაიორი დევო გაემგზავრა სენტ ავგუსტინედან სამოცდაათი მიმდევრით და მას ორი დღის შემდეგ შეუერთდნენ თომას დოუს 26 იარაღიანი ბრიგანტინით და 16 იარაღიანი და 120 კაციანი ბრიგანტინით დანიელ უილერი. ექსპედიცია მიადგა ჰარბორის კუნძულსა და ელეუთერას 6 აპრილს, დაიქირავა კიდევ 170 ახალი მოხალისე, ესპანეთის გარნიზონის წინააღმდეგ მცდელობისთვის, ნიუ-პროვიდენსში.

ოთხი დღის შემდეგ, ფლორ დე მაიომ მიაღწია ნიუ-პროვიდენსს კუბის გუბერნატორის ლუის დე უნზაგას წერილის მეშვეობით, რომელშიც ნათქვამია, რომ ევროპაში მშვიდობის წინასწარი შეთანხმებები ხელმოწერილი იყო და ბაჰამის კუნძულები უნდა დაბრუნებულიყო ბრიტანეთის მმართველობაში აღმოსავლეთ ფლორიდის სანაცვლოდ.

როდესაც 13 აპრილს დევოს ფლოტილა ნიუ-პროვიდენსს მიუახლოვდა, ესპანელ მეთაურს, კლარაკომს ის კონტრაბანდისტებში აერია. მისი საბაჟო პატრული გაკვირვებული დარჩა როდესაც, გამთენიისას იპოვეს მძიმედ შეიარაღებული დესანტი, რომელიც ნაპირზე შტურმით უტევდა ფორტ მონტაგუსა და სამი მცველის ნავის დასაკავებლად. კლარაკომ უკან დაიხია ციტადელში და ხანმოკლე ზავი დაიდო, მაგრამ დევომ გააუქმა ის მეორე დღეს. ესპანელებმა გაანადგურეს დარჩენილი ხომალდები 16 აპრილს და შეიკრიბნენ მთავარ ციხესიმაგრეში, სანამ ორი დღის შემდეგ მის დათმობას გადაწყვეტდნენ.

შემდეგ
600-ზე მეტი ესპანელი დანებდა, ტყვედ ჩავარდა და მათი 50 ქვემეხი და შვიდი ხომალდიც მიისაკუთრეს. ზოგიერთი ხომალდი, რომელიც ჩაძირული იყო, მოგვიანებით გამართეს და ესპანელები დააბრუნეს კუბაში.

ამ დროისთვის ბრიტანეთმა უკვე დათმო აღმოსავლეთ ფლორიდა ბაჰამის კუნძულების სანაცვლოდ პარიზის ხელშეკრულების წინასწარ მოლაპარაკებებში. ბაჰამის კუნძულებზე გაწეული ძალისხმევის სანაცვლოდ, დევოს გადაეცა კატის კუნძულის დიდი ნაწილი, სადაც მან ააშენა სასახლე პორტ ჰოუში, რომლის ნაშთები დღეს შეგიძლიათ ნახოთ.
ფინეთის ქვერეგიონები

ფინეთი 69 ქვერეგიონულ ერთეულად იყოფა . ქვერეგიონები 19 რეგიონის შემადგენლობაშია და მუნიციპალიტეტებისგან შედგება.

ქვერეგიონები რეგიონების მიხედვით
ლაპლანდია (1)
აღმოსავლეთი ლაპლანდია
კემი-ტორნიოს ქვერეგიონი
ჩრდილოეთი ლაპლანდია
როვანიემის ქვერეგიონი
ტორნის ხეობის ქვერეგიონი
მთიანი ლაპლანდია

ჩრდილოეთი ოსტრობოტნია (2)
კოილისმაა
ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონი
ოულუს ქვერეგიონი
ოულუნკაარი
რააჰეს ქვერეგიონი
სიიკალატვის ქვერეგიონი
იულივიესკის ქვერეგიონი

კაინუუ (3)
კაიაანის ქვერეგიონი
კეჰის-კაინუუ

ჩრდილოეთი კარელია (4)
ცენტრალური კარელია
იოენსუუს ქვერეგიონი
პიელინენის კარელია

ჩრდილოეთი სავონია (5)
შიდა სავონია
კუოპიოს ქვერეგიონი
ჩრდილო-აღმოსავლეთი სავონია
ზემო სავონია
ვარკაუსის ქვერეგიონი

სამხრეთი სავონია (6)
მიკელის ქვერეგიონი
პიექსიამიაკის ქვერეგიონი
სავონლინის ქვერეგიონი

სამხრეთი ოსტრობოტნია (7)
იიარვისეუტუ
კუუსიოკუნატი
სეინაიოკის ქვერეგიონი
სუუპოჰია

ოსტრობოტნია (8)
სამხრეთ-აღმოსავლეთი ბოტნია
იაკობშტადის ქვერეგიონი
ვაასის ქვერეგიონი

ყოფილი ქვერეგიონები
კიურიონმაა

პირკანმაა (9)
ჩრდილო-დასავლეთი პირკანმაა
სამხრეთ-დასავლეთი პირკანმაა
სამხრეთი პირკანმაა
ტამპერეს ქვერეგიონი
ზემო პირკანმაა

ყოფილი ქვერეგიონები:
სამხრეთ-აღმოსავლეთი პირკანმაა

სატაკუნტა (10)
ჩრდილოეთი სატაკუნტა
პორის ქვერეგიონი
რაუმის ქვერეგიონი

ცენტრალური ოსტრობოტნია (11)
კაუსტინენის ქვერეგიონი
კოკოლის ქვერეგიონი

ცენტრალური ფინეთი (12)
ეენეკოსკის ქვერეგიონი
იიამსიის ქვერეგიონი
იოუტსის ქვერეგიონი
იიუვიასკიულიის ქვერეგიონი
კეურუუს ქვერეგიონი
საარიიარვი-ვიიტასაარის ქვერეგიონი

სამხრეთ-დასავლეთი ფინეთი (13)
ლოიმაის ქვერეგიონი
სალოს ქვერეგიონი
ტურკუს ქვერეგიონი
ვაკა-სუომი
აბოლანდი

სამხრეთი კარელია (14)
იმატრის ქვერეგიონი
ლაპეენრანტის ქვერეგიონი

პიაიატ-ჰიამე (15)
ლაჰტის ქვერეგიონი

ყოფილი ქვერეგიონები:
ჰეინოლის ქვერეგიონი

კანტა-ჰიამე (16)
ფორსის ქვერეგიონი
ჰიამეენლინის ქვერეგიონი
რიიჰიმიაკის ქვერეგიონი

უუსიმაა (17-18)
ჰელსინკის ქვერეგიონი (დიდი ჰელსინკი)
ლოვიისის ქვერეგიონი
პორვოოს ქვერეგიონი
რასებორგის ქვერეგიონი

კიმენლააკსო (19)
კოტკა-ჰამინის ქვერეგიონი
კოუვოლის ქვერეგიონი

ალანდის კუნძულები (20)
არქიპელაგი (ალანდი)
ლანდსბიგდი (ალანდი)
მარიეჰამნის ქვერეგიონი
არაბინარული გენდერი

არაბინარული და გენდერქვიარი — ქოლგა-ტერმინები იმ გენდერული იდენტობებისთვის, რომლებიც მხოლოდ „კაცს“ ან „ქალს“ არ მოიცავს და გენდერული ბინარულობის საზღვრებს გარეთაა. არაბინარული გენდერული იდენტობები ერთიანდება ტრანსგენდერობის ქოლგის ქვეშ, ვინაიდან არაბინარული ხალხი, როგორც წესი, საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს ისეთ გენდერთან, რომელიც განსხვავდება მათთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესისგან,

არაბინარული ადამიანი შეიძლება იდენტიფიცირდებოდეს შუალედურ ან ცალკეულ მესამე გენდერთან, ერთზე მეტ გენდერთან, არცერთ გენდერთან (აგენდერი) ან მისი გენდერული იდენტობა არ იყოს ფიქსირებული და იყოს ცვალებადი (გენდერფლუიდი). გენდერული იდენტობა განსხვავდება სექსუალური ან რომანტიკული ორიენტაციისგან: არაბინარულ ადამიანებს ბევრი სხვადასხვა სექსუალური ორიენტაცია აქვთ. გარდა ამისა, არაბინარულობა იგივე არ არის, რაც ინტერსექსობა; ინტერსექსი ადამიანების უმეტესობა ქალად ან კაცად იდენტიფიცირდება

არაბინარული ადამიანების გენდერული ექსპრესია მრავალგვარია, ზოგმა კი შეიძლება საერთოდ უარყოფს გენდერული იდენტობა. ზოგიერთ არაბინარულ ადამიანს აწუხებს გენდერული დისფორია.
დარემის უნივერსიტეტი

დარემის უნივერსიტეტი — ბრიტანული კოლეგიური საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი გაერთიანებულ სამეფოში, ქალაქ დარემში. უნივერსიტეტი პარლამენტის აქტით 1832 წელს დაარსდა და სამეფო სიგელი 1837 წელს მიიღო. დარემი, ოქსფორდისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტების დაარსების შემდგომი ექვსასწლიანი პაუზის შემდეგ, გაერთიანებული სამეფოს მესამე უნივერსიტეტია.

უნივერსიტეტის სტრუქტურიდან გამომდინარე, მისი ძირითადი ფუნქციები გადანაწილებულია უნივერსიტეტის აკადემიურ განყოფილებებსა და მის 17 კოლეჯს შორის. უნივერსიტეტის დეპარტამენტები ატარებენ კვლევებს და ზედამხედველობენ სასწავლო პროცესს, ხოლო კოლეჯები პასუხისმგებელნი არიან სტუდენტების საშინაო მოწყობასადა კეთილდღეობაზე.

უნივერსიტეტის მოქმედ და ემერიტუს თანამშრომლებს შორის არიან სამეფო საზოგადოების 14 წევრი, ბრიტანეთის აკადემიის 17 წევრი , სოციალურ მეცნიერებათა აკადემიის 14 წევრი, ედინბურგის სამეფო საზოგადოების 5 წევრი, ხელოვნების სამეფო საზოგადოების 2 წევრი და სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიიის 2 წევრი . დარემის კურსდამთავრებულები ტრადიციულად საკუთარი გვარის შემდეგ იყენებდნენ ლათინურ პოსტ-ნომინალურ წარწერას მათი ხარისხის შემდეგ (რაც მომდინარეობს -დან, დარემელეი).
ბორნოსის ბრძოლა (1811)

ბორნოსის ბრძოლა (1811) — 1811 წლის 5 ნოემბერს ბორნოსის ბრძოლაში ესპანურმა ძალებმა ფრანსისკო ბალესტეროსის მეთაურობით შეუტიეს საფრანგეთის იმპერიის კოლონას, რომელსაც ჟან-ბატისტ პიერ დე სემელე მეთაურობდა. ეს ბრძოლა იყო უფრო დიდი ოპერაციის ნაწილი, რომელშიც ფრანგები ცდილობდნენ ბალესტეროსის ხაფანგში ჩაგდებას, მაგრამ მათ ეს ვერ შეძლეს. სამაგიეროდ, ესპანელმა გენერალმა ერთ-ერთ ფრანგულ სვეტს დაარტყა. ფრანგები გადაურჩნენ კატასტროფას, როდესაც ისინი იბრძოდნენ, მაგრამ საფრანგეთის მოკავშირე ესპანეთის ბატალიონი ან დანებდა ან სხვის მხარეს გადავიდა. ბორნოსი არის დაახლოებით 40 მილი (64 კმ) ხერეს-დე-ლა-ფრონტერას ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ბრძოლა მოხდა ნახევარკუნძულის ომის დროს, იგი არის ნაპოლეონის ომების ნაწილი.

წინა მოვლენები
1811 წლის შემოდგომაზე ბრიტანეთის საზღვაო ფლოტმა ფრანსისკო ბალესტეროსი და მცირე ჯარი ალგესირასში გადაიყვანა. ესპანეთის არმია კიდევ მრავალ შეტევაზე გაემართა. ფრანგი სარდალი ანდალუსიაში, მარშალი ნიკოლა ჟან დე დიე სულტი გააღიზიანა ბალესტეროსის მიერ მისი ტერიტორიის მუდმივი დარბევით და მან გადაწყვიტა დაეჭირა ჭკვიანი ესპანელი გენერალი.

ბრძოლა
ბალესტეროსის ხაფანგში სულტმა თავისი ჯარი განალაგა სამ სვეტად, ჯარები იყვნენ დივიზიის გენერალ ნიკოლას გოდინოტის, პიერ ბარუას და ბრიგადის გენერალი ჟან-ბატისტ პიერ დე სემელიეს მეთაურობის ქვეშ. 1811 წლის ივლისში გოდინოტი მეთაურობდა კორპუსის მე-2 დივიზიას. 8133 კაცით, რომლებიც გადანაწილებულები იყვნენ 13 ბატალიონში. გოდინოტი გაემგზავრა სევილიიდან, ხოლო ბარუამ და სემელემ დატოვეს კადისის ალყა. ბალესტეროსმა გაიგო ფრანგული ძალების შეკრებაზე და სამხრეთით გიბრალტარისკენ გაემართა, სადაც
მან თავშესაფარი იპოვა. 14 ოქტომბერს გიბრალტარში 10000 ფრანგი ჯარისკაცი ჩავიდა. ალყისთვის საჭირო მარაგის არქონის გამო, ფრანგებმა მეორე დღეს უკან დაიხიეს.

გოდინოტმა სცადა ლაშქრობა ტარიფაზე, მაგრამ მისი ჯარები დაიბომბა ბრიტანული ხომალდების მიერ, მაშინ როდესაც ისინი სანაპირო გზაზე მიდიოდნენ. ამ ფაქტის შემდეგ მან უარი თქვა ახალ მცდელობაზე და ის სევილიაში გავიდა. ოპერაციის წარუმატებლობაში ბრალდებულმა გოდინოტმა მოგვიანებით თავი მოიკლა. 5 ნოემბერს ბალესტეროსი გაემართა ბორნოსში, სადაც მან გააოცა სემელი, რომელიც მეთაურობდა არმიას, სახელად მეთექვსმეტე ნათება, მასში შედიოდა 1500 მსუბუქი ქვეითი და საფრანგეთის მოკავშირე იურამენტადოსის ბატალიონი. სემელემ და მეთექვსმეტე არმიამ გაწყვიტეს გზა ხაფანგიდან, მაგრამ იურამენტადოსი ან დანებდა ან მასობრივად დაშორდნენ ბრძოლის დროს. მეთექვსმეტე ნათებამ ბრძოლაში 100 კაციანი მსხვერპლი განიცადა. სემელი 2300 კაცს მეთაურობდა, მათ შორის იყვნენ 1500 ფრანგი და სავარაუდოდ დაკარგული იურამენტადოსის ბატალიონი 800 კაცს ითვლიდა. ბალესტეროსი ხელმძღვანელობდა ძალას, რომელიც შედგებოდა როგორც რეგულარული, ისე არარეგულარული ელემენტებისაგან. ესპანეთის ძალები და მსხვერპლი მოქმედებაში არ იყო მოცემული.

ბორნოსის მეორე ბრძოლა
ბორნოსის მეორე ბრძოლა გაიმართა 1812 წლის 31 მაისს, როდესაც ბალესტეროსმა გააოცა ნიკოლას ფრანსუა კონრუს ჯარები ქალაქში. რიცხობრივად უპირატესმა ფრანგებმა ეფექტურად იბრძოლეს და ესპანეთის ჯარები სერიოზული დანაკარგებით განდევნეს.
პანამაქსი

პანამაქსი და ახალი პანამაქსი (ან ნეოპანამაქსი) ― საზღვაო არქიტექტურის ტერმინი. აღნიშნავს სრულად დატვირთული გემების ზომების ლიმიტს, რომელთაც პანამის არხში გავლა შეუძლიათ. ლიმიტსა და მოთხოვნებს პანამის არხის სააგენტო აქვეყნებს გამოცემაში „ “. მოთხოვნები მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორებიცაა გამორჩეული მშრალი სეზონური ლიმიტები, ამძრავის მახასიათებლები, კომუნიკაციები და გემების დეტალური დიზაინი.

გემებისთვის დაშვებული ზომები გემსავალი რაბების სიგრძე-სიგანით, არხში წყლის სიღრმითა და ორი ამერიკის ხიდის სიმაღლითაა შეზღუდული. აღნიშნული განზომილებები განსაზღვრავს პანამის არხის მკვეთი გემების ზუსტ პარამეტრებს და გავლენას ახდენს სატვირთო გემების, საზღვაო ხომალდებისა და სამგზავრო გემების დიზაინზე.
საბაელთა დედოფალი

საბაელთა დედოფალი — საბაელთა სამეფოს (შებას) მმართველი ებრაული და ისლამური ტრადიციების თანახმად. ბიბლიური მონათხრობების მიხედვით, სოლომონის მეფობისას იგი ისრაელის სამეფო კარს ესტუმრა აქლემების ქარავნით, რომელმაც ოქრო, ძვირფასეულობა და სანელებლები ჩაიტანა. ეს ისტორია მიუთითებს ძველ ისრაელსა და სამხრეთ არაბეთს შორის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ურთიერთობების არსებობაზე. ბიბლიის თანახმად, სტუმრობის მიზანი სოლომონის სიბრძნის შემოწმება იყო, რა დროსაც დედოფალმა მეფეს გამოცანები შეეკითხა.

საბაელთა დედოფალი ჩნდება ყურანშიც, მისი სახელი მოხსენიებული არ არის, ისტორია კი მუსლიმი კომენტატორების მიერ არის შელამაზებული. აქაც დედოფლის სამხრეთარაბული წარმოშობა ჩანს. წარმოადგენს ლეგენდების ფართო ციკლის საგანს.

საბაელთა დედოფალი ეთიოპიის ეროვნულ ეპოსში („მეფეთა დიდების წიგნი“) წამყვან ფიგურად ჩნდება. ამ ტრადიციის თანახმად, დედოფალი (სახელად მაკედა) ესტუმრა სოლომონის კარს (მისი სიბრძნის ამბების გაგების შემდეგ), იქ დარჩა და მასთან სწავლობდა 6 თვის მანძილზე. მისი სტუმრობის ბოლო ღამეს მეფემ მიიტყუა დედოფალი თავის საწოლში და დააორსულა. თავის სამეფოში დაბრუნების შემდეგ, გააჩინა ვაჟი მენელიკი (შემდგომში მეფე მენელიკ ), რითაც სათავე დაედო ეთიოპიის სოლომონის სამეფო დინასტიას (ქვეყანას მართავდა 1974 წლამდე, ჰაილე სელასიე -ის გადაყენებამდე).

დედოფლის ისტორიას ვხვდებით სპარსელ ავტორებთანაც (სავარაუდოდ, ებრაული ტრადიციიდან აქვთ გადაღებული), სადაც იგი ითვლება ჩინეთის მეფისა და პერის ქალიშვილად.
სროლა საგარეჯოში

სროლა საგარეჯოში — მასობრივი სროლა საგარეჯოში 2023 წლის 19-20 იანვრის ღამეს. სროლა მოხდა საცხოვრებელი კორპუსის ერთ-ერთი ბინიდან, რის შედეგადაც მსროლელმა მოკლა 5, ხოლო დაჭრა – 5 პირი. ბინაში შესვლისას შსს-ს წარმომადგენლებს მსროლელი გარდაცვლილი დახვდათ. შემთხვევის ადგილიდან ამოღებულ იქნა საბრძოლო მასალა და ცეცხლსასროლი იარაღები.

ინციდენტთან დაკავშირებით გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 109-ე მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტით (ორი ან ორზე მეტი პირის განზრახ მკვლელობა) და 236-ე მუხლის მესამე ნაწილით (ცეცხლსასროლი იარაღის (გარდა სანადირო გლუვლულიანი ცეცხლსასროლი იარაღისა (თოფისა)), საბრძოლო მასალის, ფეთქებადი ნივთიერების ან ასაფეთქებელი მოწყობილობის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა, შენახვა, ტარება, დამზადება, გადაზიდვა, გადაგზავნა ან გასაღება). იგი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში მსახურობდა 2006 წლიდან 2021 წლამდე. მონაწილეობდა აგვისტოს ომსა და ავღანეთის რესპუბლიკაში მიმდინარე სამშვიდობო მისიებში.

გამოხმაურებები
შემთხვევის ადგილზე ჩავიდა შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური და მიუსამძიმრა გარდაცვლილთა ოჯახებს.

მოტივი
ერთ-ერთი ვერსიით, სროლას წინ უძღოდა კონფლიქტი მსროლელსა და მოკლულებს შორის.
ფერსათის პლატო

ფერსათის პლატო — ლავური პლატო საქართველოში, ახალციხის ქვაბულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. წარმოადგენს მესხეთის ქედის სამხრეთი ფერდობის შემადგენელ ნაწილს. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 11 კმ-ზე, დასავლეთიდან-აღმოსავლეთისაკენ 7 კმ-ზე. ფართობი 30 კმ². საშუალო სიმაღლე 2200 მ. მაქსიმალური სიმაღლეები და მწვერვალები აღმოსავლეთ ნაწილში და კიდეებზეა განლაგებული, რომელთა შორის გამოიყოფა: უსახელო მთა (2443.3 მ), გოგორაული (2376 მ), ფერსათი (2372.2 მ) და საბურთალი (2258.6 მ).

ფერსათის პლატო აგებულია ქვედაპლიოცენური ასაკის ანდეზიტ-დაციტური ლავებით. მორფოლოგიურად ოდნავ ჩაზნექილი ვაკეა, რომლის უდაბლესი ნაწილი დაჭაობებულ ადგილს, — იალაღ ფლატეს უკავია. ყველა მხრიდან ქარაფოვანია და ქარაფების ძირში პლატოს ზედაპირი ეროზიულ-დენუდაციური წარმოშობისაა. უხვადაა წყაროები. რამდენიმე ნაკადული სათავეს წყაროებიდან იღებს, რომელთა შორის მნიშვნელოვანია ქვაბლიანის შენაკადი ხორხი.

გოდერძის წყების ძლიერ გაფიქლებული ანდეზიტ-დაციტებით აგებული პლატოს ლავების ასაკის შესახებ სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს. ბორის მეფერტი მათ მიიჩნევდა მეოთხეულ ლავებად, პეტრე გამყრელიძე ასაბუთებდა ლავების ზედაპლიოცენურ ასაკს. დეტალური კვლევისა და ფაქტობრივი მასალის ანალიზის საფუძველზე ლევან მარუაშვილი და ნიკოლოზ სხირტლაძე ასაბუთებდნენ, რომ გოდერძის ვულკანოგენური წყება მიეკუთვნებოდა ვულკანური მოქმედების იმ ციკლს საქართველოში, რომელსაც ადგილი ჰქონდა ზედა მიოცენ — ქვედა პლიოცენში.

აგრეთვე არარსებობს საყოველთაოდ მიღებული ერთიანი აზრი ფერსათის პლატოს რელიეფის გენეზისის შესახებ. ბორის კლოპოტოვსკით ფერსათის პლატო განიხილება როგორც მესა, პეტრე გამყრელიძეთი ლავური საფრის მოწმედ, ლევან მარუაშვილითა და ნიკოლოზ სხირტლაძეთი ეროზიულ-დენუდაციურ წარმონაქმნად. ისევე როგორც მესხეთის ქედის შესახებ, ფერსათის პლატოსა და მისი მიდამოების ფორმირებაში მყინვართა როლზე მკვლევართა შორის აზრთა სხვადასხვაობაა. სოფელ ციხისუბნის ბოლო მორენა, პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში არსებული ტროგული ხეობის ფრაგმენტი და სხვა გარემოებები შოთა ცხოვრებაშვილს აფიქრებინებდა, რომ პლატოზე ადგილი ჰქონდა ქუდისებური ტიპის გამყინვარებას.