iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კეფის ძვალი

კეფის ძვალი — კენტი ძვალი ადამიანის თავის ქალაზე. ყალიბდება ხრტილოვან საფუძველზე (ქიცვის ზედა ნაწილის გარდა), მასში ჯერ კიდევ მუცლადყოფნის პერიოდში (- კვირა) წარმოიქმნება 6 გაძვალების წერტილი: თითო-თითო დიდი ხვრელსი წინ და გვერდებზე, სამი კი - უკან. ახალშობილთა კეფის ძვალს უკვე ოთხი განცალკევებული, ხრტილოვანი შეერთებით დაკავშირებული ნაწილი აქვს: ძირითადი, რომელიც დიდი ხვრელის წინაა, მის მოპირდაპირედ, უკან კეფის ქიცვი და მათ შორის ჩადგმული, წყვილი გვერდით ნაწილები. ოთხივე ნაწილის შეერთებით, მათ ცენტრში შეიქმნება მეტად მნიშვნელოვანი კეფის დიდი ხვრელი.

კეფის ძვლის გაძვალება
კეფის ძვლის განცალკევებული ნაწილეების საბოლოო დაკავშირება ძვლოვანი ქსოვილით (გაძვალება) საკმაოდ ხანგრძლივი პროცესია და შემდეგი თანმიმდევრობით მიმდინარეობს: 4 წლის ასაკში ქიცვი შეუძვალდება გვერდით ნაწილებს, 6-10 წლის ასაკში ძირითადი ნაწილი საბოლოოდ უკავშირდება გვერდით ნაწილებს და დიდი ხვრელის ირგვლივ ამ დროისთვის უკვე ერთიანი, მტკიცე, დეფინიტურ ზომებს მიღწეული ძვლოვანი რგოლია, რომელიც ქალას ღრუს ხერხემლის არხთან აკავშირებს, კეფის ძვლის ზრდა ამის შემდეგაც გრძელდება მის ძირითად ნაწილსა და ძირითადი ძვლის სხეულს შორის ხრტილოვანი ჩანაფენის ხარჯზე.

აღწერა
ძირითადი ნაწილი ოთხკუთა ფორმის თხელი ძვლოვანი ღეროა, რომელიც წინიდან ბოლოვდება უსწორმასწორო ზედაპირით. მისი ზედა, ქალას ღრუსკენა ზედაპირი სადაა, ხოლო ქვედაზე აღინიშნება კარგად შესამჩნევი ხახის ბორცვი. გვერდითი ნაწილები კეფის ძვლის მეტად მნიშვნელოვანი უბნებია, ვინაიდან კეფის ცალკეული ნაწილების შეკავების გარდა (კონსოლიდაცია), მათი საშუალებით ხორციელდება ქალას შესახსრება ხერხემალთან (ატლანტთან), რისთვისაც მას ქვედა ზედაპირზე ოვალური მძლავრი სასახსრე როკები აქვს. როკების უკანა ბოლოები გადადის თანამოსახლე ფოსოში, რომლის ძირშიც როკის არხი იხსნება. როკები გარედან (ლატერალურად) მოისაზღვრება საუღლე ნაჭდევით, რომელიც შიგა საუღლე მორჩით ორადაა გაყოფილი და უკნიდან საუღლე მორჩით მთავრდება. სატვინე ზედაპირის მხრიდან გვერდითი ნაწილების ქიცვში გადასვლსი უბანი გამსხვილებულია და ქმნის საუღლე ბორცვს, რომლის უკან და ქვეშ არსებული ხვრელით იწყება ზემოაღნიშნული როკის არხი (ემისარული ვენისთვის).
კეფის ქიცვი
კეფის ძვლის უკანა ნაწილი აპკისებრი წარმოშობისაა და საკმაოდ ვრცელ, შიგნიდან შედრეკილ თხელ ფირფიტას, ქიცვს ქმნის. მისი შიგა (სატვინე) ზედაპირის ცენტრში ჯვარედინა მაღლობებია , რომლისგანაც ჰორიზონტალურად ორივე მხარეზე მიემართება განივი სინუსის ღარი, ხოლო ვერტიკალურად: ზევით, ზედა საგიტალური სინუსის ღარი, ქვევით - კეფის შიგნითა ქედი. ქიცვის გარეთა ზედაპირის ცენტრალური ნაწილი გასქელებულია და ქმნის ძვლოვანი კოჟიჟის მსგავს კეფის გარეთა შემაღლებას. ახალშობილის კეფის ქიცვს მომრგვალებული ფორმა აქვს, ასაკის მატებასთან ერთად, ყიფლიბანდის დახურვის შემდეგ იგი სამკუთხა ფორმას ღებულობს, რომლის მწვერვალი შეჭედილია თხემის ძვლებს შორის საგიტალური ნაკერის უკანა კიდესთან. კეფის ქიცვი სათანადო კიდეებით უკავშირდება თხემისა და საფეთქლის ძვლებს.
გამარჯვებული საქართველო

გამარჯვებული საქართველო — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომელიც 2019 წლის 11 ივნისს დაფუძნდა. პარტიის ლიდერია ირაკლი ოქრუაშვილი. პარტიის ცნობილი წევრები არიან: გუბაზ სანიკიძე, კოტე კემულარია და ვალერი გელბახიანი.

ისტორია
პარტია დაარსდა 2019 წლის 11 ივნისს. პარტიის დამაარსებელია ირაკლი ოქრუაშვილი.
შიმონ მარცინიაკი

შიმონ მარინციაკი (; დ. 7 იანვარი, 1981) — პოლონელი საფეხბურთო მსაჯი.

კარიერა
მარცინიაკი დაიბადა პლოცკში, პოლონეთში. 2011 წლიდან არის ფიფას მიერ ლიცენზირებული მსაჯი.
მან იმსაჯა ერთი შეხვედრა 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევ ეტაპზე, ამ შეხვედრაში ერთმანეთს პორტუგალია და აზერბაიჯანი დაუპირისპირდნენ.

2015 წლის 30 ივნისს მან იმსაჯა 2015 წლის უეფა-ს ევროპის 21-წლამდელთა ჩემპიონატის ფინალურ შეხვედრაში.
ევრო 2016-ზე მან იმსაჯა სამ შეხვედრაში: ესპანეთი-ჩეხეთი, ისლანდია-ავსტრია (ორივე ჯგუფური) და გერმანია-სლოვაკეთი (პლეიოფი).

2018 წლის 29 მარტს დაანონსდა, რომ იგი იმსაჯებდა რამდენიმე შეხვედრას 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე სადაც მისი ასისტენტები იქნებოდნენ პაველ სოკოლინცკი და ტომაშ ლისტკიევიჩი. მან იმსაჯა ორი შეხვედრაში ჯგუფურ ეტაპზე: არგენტინა-ისლანდია და გერმანია-შვედეთი. 2018 წლის 15 აგვისტოს იმსაჯა უეფა-ს სუპერთასის შეხვედრა სადაც ერთმანეთს მადრიდის „ატლეტიკო“ და მადრიდის „რეალი“ დაუპირისპირდნენ.
საქართველოს სამოქალაქო მოძრაობა

საქართველოს სამოქალაქო მოძრაობა — ქართული მოძრაობა, რომელიც 2018 წლის 7 დეკემბერს დაფუძნდა. მოძრაობის ლიდერია ალეკო ელისაშვილი რომელმაც დააფუძნა იგი. მოძრაობის თანადამფუძნებლები არიან: ლევან იოსელიანი და ვატო სურგულაძე. მოძრაობის ლიდერი ალეკო ელისაშვილი არ გამორიცხავს, რომ მოგვიანებით მოძრაობის პარტიად ფორმირება მოხდეს.
2019 (რიცხვი)

ორი ათას ცხრამეტი — ორი ათას მეცხრამეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორი ათას თვრამეტის მომდევნო და ორი ათას ოცის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 2019. 2019 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაერთი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ათასი და ცხრამეტი (იგულისხმება ორი ათასზე ცხრამეტი ერთეულით მეტი).
თანზილა ნარბაევა

თანზილა ნარბაევა (; დ. 24 ივლისი, 1956, ანდიჟანი) — უზბეკი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. უზბეკეთის სენატის თავმჯდომარე 2019 წლის 21 ივნისიდან. იგი ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალია, ვინც ამ თანამდებობას იკავებს. უზბეკეთის ველოსპორტის ფედერაციის პრეზიდენტი (2011 წლიდან). უზბეკეთის ქალთა კომიტეტის თავმჯდომარე (2016-2019 წწ.). სენატის წევრი (2019 წლიდან).
იალოვენი

იალოვენი — ქალაქი მოლდოვაში, კიშინოვიდან 10 კილომეტრში. ქალაქი არის იალოვენის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ისტორია
1977 წლის 25 მარტს დასახლებას დაერქვა „კუტუზოვი“, აგრეთვე მისი სტატუსი შეიცვალა და გახდა დაბა. 1989 წელს ქალაქს დაუბრუნდა სახელი, ხოლო 1994 წელს ქალაქის სტატუსი.

საერთაშორისო ურთიერთობები
დაძმობილებული ქალაქები
ფორსე, იტალია
გმინა ლეშნოვოლა, პოლონეთი
მონტეფორტინო, იტალია
პოჩეონი, სამხრეთ კორეა
რადნევო, ბულგარეთი
ტომეშტი, რუმინეთი
ტოპრაისარი, რუმინეთი
მოლდოვის რაგბის ფედერაცია

მოლდოვის რაგბის ფედერაცია — ფედერაცია რომელიც აკონტროლებს მოლდოვაში რაგბის განვითარებას. დაფუძნდა 1967 წელს. რაგბის საერთაშორისო საბჭოში გაერთიანდა 1994 წელს, ხოლო ევროპის რაგბის ასოციაციაში — 1992 წელს. ფედერაციის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ალექსეი კოტრუტა, ხოლო მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების მწვრთნელი (კაცთა) — ვლად კონსტანტინი. ნაკრები არასდროს გასულა მსოფლიო თასზე.
ბულგარეთის ვაჟ წყალბურთელთა ეროვნული ნაკრები

ბულგარეთის ვაჟ წყალბურთელთა ეროვნული ნაკრები — ნაკრები, რომელიც წარმოადგენს ბულგარეთსს წყალბურთელთა შეჯიბრებებში. ნაკრებმა ორჯერ მიიღო მონაწილეობა ოლიმპიადაზე, სამჯერ მსოფლიო ჩემპიონატზე, ორჯერ კი — მსოფლიო თასზე.

შედეგები
ოლიმპიური თამაშები
1972 — მე-11 ადგილი
1980 — მე-12 ადგილი
მსოფილო ჩემპიონატი
1973 — მე-13 ადგილი
1975 — მე-12 ადგილი
1978 — მე-8 ადგილი
მსოფლიო თასი
1979 — მე-8 ადგილი
1981 — მე-8 ადგილი
აზერბაიჯანის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

აზერბაიჯანის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — ნაკრები რომელიც წარმოადგენს აზერბაიჯანს რაგბის საერთაშორისო შეჯიბრებზე. არის რაგბის საერთაშორისო საბჭოს და ევროპის რაგბის ფედერაციის წევრი. ნაკრები ამჟამად ასპარეზობს რაგბი ევროპის ჩემპიონატის 3 დივიზიონში. ნაკრებს არასდროს უასპარეზია მსოფლიო თასზე. გუნდის მწვრთნელია მალხაზ ჭეიშვილი.

შედეგები
გრეგ ჰეფლი

გრეგორი „გრეგ ჰეფლი — მთავარი პერსონაჟი წიგნისა „წრიპა ბიჭის დღიური“. პერსონაჟი შექმნა ჯეფ კინმა. პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა „წრიპა ბიჭის დღიურის“ ინტერნეტ კომიქსში, 2004 წელს. იგი ხშირად ჩნდება წიგნში როგორც ანტი-გმირი. გრეგი არის მამრობითი სქესის. მისი ოჯახის წევრები არიან: ფრენკ ჰეფლი (მამა), სუზან ჰეფლი (დედა), როდრიკ ჰეფლი (უფროსი ძმა) და მენი ჰეფლი (უმცროსი ძმა). გრეგი კათოლიკე ქრისტიანია. ის ეროვნებით ამერიკელია.

პერსონაჟის აღწერა
გრეგი არის თავისი ასაკისთვის საშუალო სიმაღლის, ზარმაცი და პარანოიდი. საუკეთესო მეგობარია როული ჯეფერსონი. როულის ოჯახი, განსაკუთრებით კი მამა თვლის, რომ გრეგი მის შვილზე ცუდ გავლენას ახდენს. გრეგის მთავარი გასართობია ვიდეო თამაშები. გრეგის ადგენს საკუთარ რეიტინგს სადაც აღნიშნულია ბავშვთა პოპულარობის დონე, სადაც გრეგის რეიტინგები არასდროსაა ერთფეროვანი, იგი ხშირად კარგავს პოზიციებს, მაგრამ მალევე ახერხებს წინ წაწევას.

ფილმოგრაფია
წიგნის სერიათა მიხედვით გადაღებულია 4 ფილმი. პირველ სამ ფილმში გრეგის როლს თამაშობს ზაქარი გორდონი. 2017 წელს გადაღებულ მეოთხე ფილმში კი გრეგის როლს თამაშობს ჯეისონ დრაკერი.
დოროთეა დანიელი (1520-1580)

დოროთეა დანიელი (, ; დ. 10 ნოემბერი, 1520 — გ. 31 მარტი, 1580) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის უკანასკნელი კათოლიკე მეფე კრისტიან -ისა და დედოფალ იზაბელა ავსტრიელის უფროსი ასული. პფალცის კურფიურსტი 1544-56 წლებში როგორც ფრიდრიხ -ის მეუღლე. 1559-61 წლებში იგი იყო დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის ტახტების მოსარჩელე თავის დასთან, კრისტინა დანიელთან ერთად.

ბიოგრაფია
დოროთეა დაიბადა 1520 წლის 10 ნოემბერს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე კრისტიან -ისა და მისი მეუღლის, ესპანეთის დედოფალ ხუანა -ისა და ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპე -ის ასულის, დედოფალ იზაბელა ავსტრიელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. დედის მხრიდან, მისი ბიძა იყო საღვთო რომის იმპერატორი და ესპანეთის მეფე კარლ .

1523 წელს მამამისის მმართველობა დაამხეს და მთელი სამეფო ოჯახი გააძევეს დანიიდან. 1526 წელს გარდაიცვალა დედამისი, რის შემდეგაც დოროთეა და მისი დარჩენილი ოჯახი მთელს ევროპაში დადიოდა დახმარების სათხოვნელად. 1535 წელს, კრისტიანმა დოროთეა პფალცის მომავალ კურფიურსტ ფრიდრიხ -ს შერთო ცოლად. 1544 წელს ფრიდრიხი პფალცის კურფიურსტი გახდა და დოროთეასთან ერთად ჰაიდელბერგში გადასახლდა. ჰაიდელბერგში მათი ცხოვრების ამბებს, თავის პოემაში დეტალურად აღწერს გერმანელი მწერალი პეტერ ჰარერი.

1556 წელს, მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, უშვილო დოროთეა ბავარიაში, კერძოდ კი ნოიმარკტის ციხესიმაგრეში დასახლდა. აქედან იგი მკაცრად ცდილობდა აღეკვეთა და ხელი შეეშალა ლუთერანიზმის გავრცელებისთვის. 1559 წლიდან იგი პრეტენზიას აცხადებდა დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის ტახტებზე, სადაც 1561 წელს იგი მისმა დამ, კრისტინა დანიელმა ჩაანაცვლა. 1563 წელს იგი ცოტა ხნით დაუბრუნდა პფალცს და ახალი კურფიურსტი, ფრიდრიხ გაიცნო. მისი პირადი ექიმის ჩანაწერებიდან ვიგებთ, რომ 1570 წლიდან მისი ჯანმრთელობა საგრძნობლად შეირყა.

დოროთეა დანიელი გარდაიცვალა 1580 წლის 31 მარტს ნოიმარკტში, 59 წლის ასაკში, უშვილოდ. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ჰაიდელბერგში, მისი ქმრის გვერდით.

წინაპრები
დოროთეა დანიელის წინაპრები
ვასილ კიკვიძე

ვასილ კიკვიძე (დ. 28 თებერვალი, 1895, ქუთაისი — გ. 12 იანვარი, 1919) — რუსეთში მოღვაწე ესერთა პარტიის წევრი, საბჭოთა რევოლუციის გმირი, მეთაურობდა წითელი არმიის სხვადასხვა დანაყოფებს, მიიღო მონაწილეობა რუსეთის სამოქალაქო ომში და სასიკვდილოდ დაიჭრა.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქუთაისში. სწავლობდა ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში. აქვე ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში, რისთვისაც გიმნაზიიდან გარიცხეს. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, მსახურობდა მე-6 ცხენოსან დივიზიაში მოხალისე ჯარისკაცად, იყო მემარცხენე ესერი. არმიაში რევოლუციური მოღვაწეობისთვის დახვრეტა მიუსაჯეს, მაგრამ 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის დროს განაჩენი გააუქმეს. 1917 წელს აირჩიეს მე-6 ცხენოსანი დივიზიის ჯარისკაცთა კომიტეტის თავმჯდომარედ და სამხრეთ-დასავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტის თავჯდომარის მოადგილედ. 1917 წლის დეკემბერსა და 1918 წლის მარტში როვნოსა და დუბნოს რაიონებში კონტრევოლუციონერულ რადას ჯარებისა და უკრაინის ტერიტორიაზე გერმანელი ოკუპანტების წინააღმდეგ ბრძოლებში მეთაურობდა როვნოს წითელარმიელთა რაზმს, რომელმაც დაიკავა ქალაქები: ზდოლბუნოვი, სარნი და მონაწილეობა მიიღო ჟიტომირის აღებაში. 1918 წლის მარტში სარდლობდა საბჭოთა უკრაინის მე-4 არმიას, ხოლო 1919 წლის აპრილის დამდეგს მეთაურობდა ლებედინ-ახტირკის რაიონის ჯარებს, მას ექვემდებარებოდა აგრეთვე მე-5 და დონის არმიები. 1918 წლის მაისში ყოფილი მე-4 არმიის ბაზაზე შექმნა და სათავეში ჩაუდგა დივიზიას, რასაც შემდგომში მე-16 მსროლელი დივიზია ეწოდა. 1918 წლის ივნისი 1919 წლის იანვარში კიკვიძის დივიზია მე-9 არმიის შემადგენლობაში ებრძოდა გენერალ კრასნოვის თერთგვარდიელთა არმიას. ვასილ კიკვიძე დაიღუპა ბრძოლაში. მისი სახელი ეწოდა მე-16 მსროლელ დივიზიას. დაკრძალულია ვაკანგის სასაფლაოზე, მოსკოვში.

თბილისში 1938–2018 წლებში ვასილ კიკვიძის სახელი ერქვა ახლანდ. ბენიამინ ჩხიკვიშვილის ქუჩას.
ფაბრიკის დასახლება

ფაბრიკის დასახლება — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მეჯვრისხევის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე.

ე.წ. „ფაბრიკის დასახლება“ სოფელ მეჯვრისხევის ტერიტორიაზე მე-20 საუკუნის 70-იან წლებში მეჯვრისხევის მეფრინველეობის ფაბრიკის მუშახელისათვის გაშენდა. 2014 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში იყო 370 მცხოვრები. 2018 წლის მაისში გორის მუნიციპალიტეტის მერიამ გამოაცხადა გადაწყვეტილება ფაბრიკის დასახლების სოფელ მეჯვრისხევთან გაერთიანების შესახებ.
ანა ბრანდენბურგელი

ანა ბრანდენბურგელი (, ; დ. 27 აგვისტო, 1487 — გ. 3 მაისი, 1514) — გერმანელი დიდგვაროვანი და ჰოენცოლერნთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბრანდენბურგის მარკგრაფ იოჰან ციცეროსა და მისი ცოლის, მარგარეტ თიურინგიელის შუათანა ასული.

1500 წელს იგი დანიშნეს დანიის მეფე კრისტიან -ის ნაბოლარა ვაჟზე, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგ ფრედერიკზე. რადგანაც ისინი ახლო ნათესავები იყვნენ (ფრედერიკის დედა, დედოფალი დოროთეა ბრანდენბურგელი იყო ანას მამის ბიძაშვილი), მათი ქორწინება მხოლოდ პაპის თანხმობის შემდეგ მოხდა. ანასა და ფრედერიკის ქორწილი 1502 წლის 10 აპრილს შედგა. მათ სულ ორი შვილი შეეძინათ:
კრისტიან (1503-1559), დანიისა და ნორვეგიის მეფე 1533-59 წლებში. ცოლად შეირთო დოროთეა საქსენ-ლაუენბურგელი, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა;
დოროთეა (1504-1547), ცოლად გაჰყვა პრუსიის ჰერცოგ ალბრეხტს, რომელთანაც შეეძინა ექვსი შვილი;

ანა გარდაიცვალა 1514 წელს, 26 წლის ასაკში. 1518 წელს ფრედერიკი მეორედ დაქორწინდა სოფია პომერანიელზე, რომელთანაც კიდევ ექვსი შვილი შეეძინა. 1523 წელს კი ფრედერიკი დანიისა და ნორვეგიის მეფე გახდა.
საქართველოს მშვიდობისათვის

საქართველოს მშვიდობისათვის — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. დაფუძნდა 2015 წლის 11 ოქტომბერს. პარტიის ლიდერია დავით თევზაძე.

ისტორია
2015 წლის აპრილში დავით თევზაძემ დააფუძნა არასამთავრობო მოძრაობა სახელით „საქართველოს მშვიდობისათვის“. 2015 წლის 11 ოქტომბერს გაიმართა პარტიის დამფუძნებელი ყრილობა, სადაც პარტიის ლიდერად დავით თევზაძე აირჩიეს. 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 19 კანდიდატი წარადგინა, მაგრამ ვერ მოიპოვა მანდატები.

შედეგები არჩევნებში
ბაკეუ

ბაკეუ — ქალაქი აღმოსავლეთ რუმინეთში, მდინარეების ბისტრიცისა და სირეტის შესართავთან. ბაკეუს ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი. 144 307 მცხოვრები (2011). არის ნავთობისა და ხე-ტყის დამუშავების ცენტრი. ქალაქში მდებარეობს ხის დასამუშავებელი კომბინატი და ცელულოზა-ქაღალდის ფაბრიკა. განვითარებულია ნავთობის მრეწველობის მოწყობილობის წარმოება, ტყავ-ფეხსაცმლის, სამკერვალო, კვებისა (ხორცკომბინატი, მშრალი რძის დამზადება, ლუდის ქარხანა და სხვ.) და ქიმიური მრეწველობა. ბაკეუ ცნობილია საუკუნიდან.

მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობამ 2002 წლიდან დაიკლო და 2011 წელს 144 307 კაცი შეადგინა.
ბლაჟი, რუმინეთი
ფეთახ-თიკვა, ისრაელი
მანდაუე, ფილიპინები
არასარი

არასარი — ფრინველთა გვარი ტუკანისებრთა ოჯახისა. ოჯახის სხვა წარმომადგენლებისაგან გამოირჩევიან იმით, რომ ნისკარტი დასაწყისში არ არის თავზე მაღალი, ხოლო ნესტოები არ არის დახურული. შეფერილობაში ძირითადად მწვანე და ყვითელი ფერებია შეხამებული. ცხოვრების წესით სხვა ტუკანებს წააგვანან. უმთავრესად დამახასიათებლები არიან ბრაზილიის ხელუხლებელი ტყეებისათვის. ყველაზე გავრცელებული სახეობაა ჩვეულებრივი არასარი (. ), რომელიც მუქი მწვანე ფერისაა; ქვედა მხარე ყვითელია; მუცელსა და კუდის ქვედა მხარეზე გასდევს განივი წითელი ზოლები; ზედა ნისკარტი მკრთალი ყვითელია, ქვედა — შავი.
ევროპელი დემოკრატები

ევროპელი დემოკრტები — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. საჯარო რეესტრში, როგორც პოლიტიკური პარტია დარეგისტრირდა 2005 წელს. პარტიის ფუძემდებლები არიან აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული პირები. პარტიის თავმჯდომარეა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის ყოფილი მინისტრი პაატა დავითაია. პარტია ყურადღებას ამახვილებს აფხაზეთის კონფლიქტის მოგვარებასა და დევნილ ადამიანებზე. ის ცნობილია თავისი დევიზით: „ჩვენ თვითონ“. მას აღნიშნული დევიზი 2011 წლის სექტემბრიდან აქვს. პარტია აქტიურ მონაწილეობას იღებდა 2007 წლის საპროტესტო აქციებში და იყო ოპოზიციური გაერთიანება „ერთიანი ეროვნული საბჭოს“ წევრი. ამჟამად პარტია არის კოალიცია „ძალა ერთობაშიას“ წევრი.

2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.
აფექტი

აფექტი  — უეცრად წარმოშობილი და სწრაფად წარმავალი ძლიერი სულიერი ემოცია (გრძნობა, განცდა), რომელიც ეუფლება პირს რაიმე გარემოების ზეგავლენით, ამცირებს შეგნებულ ნებელობით კონტროლს და წარმართავს მის ქცევას.

იმისდა მიხედვით, თუ როგორი იყო ეს განცდა, რამდენად შესუსტდა ის შეგნებული ნებელობითი კონტროლი, რომელსაც ადამიანი თავის თავს უწევს, განასხვავებენ ფიზიოლოგიურ და პათოლოგიურ აფექტს. პათოლოგიური აფექტის მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს მთლიანად ეკარგება უნარი, გააც-ნობიეროს მის მიერ ჩადენილი ქმედების მნიშვნელობა, გაითვალისწინოს შედეგი, რომელიც ქმედებას შეიძლება მოჰყვეს და უხელმძღვანელოს მას. ასეთ მდგომარეობაში მყოფი პირი განიხილება, როგორც შეურაცხადი, რომელიც კანონის თანახმად, თავის ნამოქმედარზე პასუხს არ აგებს. პათოლოგიური აფექტისაგან განსხვავებით, ფიზიოლოგიური აფექტის მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს მხოლოდ და მხოლოდ შესუსტებული აქვს თვითკონტროლისა და ქმდების ხელმძღვანელობის უნარი, ამიტომ მისი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა მსუბუქდება, მაგრამ არ გამოირიცხება.
ჟერსონი (ფეხბურთელი)

ჟერსონ დე ოლივეირა ნუნისი ( დ. 11 იანვარი, 1941, ნიტეროი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ჟერსონი. იცავდა „ფლამენგოს“, „ბოტაფოგოს“, „სან-პაულუს“, „ფლუმინენსეს“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ბრაზილიელ ფეხბურთელად. 1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 38-ე ადგილზე დასახელდა.

სანაკრებო კარიერა
1961–1972 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 70 შეხვედრას ატარებს და 14 ბურთი გააქვს.

მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ჟერსონმა მსოფლიო ჩემპიონატების 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.

მიღწევები
საკლუბო
ფლამენგო
რიო–სან-პაულუს ტურნირი: 1961
კარიოკას ჩემპიონატი: 1963
ბოტაფოგო
რიო–სან-პაულუს ტურნირი: 1964, 1966
კარიოკას ჩემპიონატი: 1967, 1968
გუანაბარას თასი: 1967, 1968
ბრაზილიის თასი: 1968
სან-პაულუ
პაულისტას ჩემპიონატი: 1970, 1971
ფლუმინენსე
კარიოკას ჩემპიონატი: 1973
სანაკრებო
ბრაზილია
ოსვალდო კრუზის თასი: 1961
როკას თასი: 1963, 1971
რიო-ბრანკოს თასი: 1968
მსოფლიო ჩემპიონატი: 1970
დამოუკიდებლობის თასი: 1972
ინდივიდუალური
მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის ბურთი: 1970
მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1970
ყველა დროის ასი უდიდესი ფეხბურთელი „უორლდ სოკერის“ ვერსიით: 1999
ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი
გიორგი ბაგრატიონ-დავითაშვილი

გიორგი ბაგრატიონ-დავითაშვილი (დ. 26 ივლისი, 1945, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 24 სექტემბერი, 2019, თბილისი) — ქართველი ეთნოლოგი, არქიტექტორი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
გიორგი ბაგრატიონ-დავითაშვილი დაიბადა 1945 წლის 26 ივლისს, თბილისში. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, არქიტექტორის სპეციალობით. შრომითი საქმიანობა დაიწყო 1967 წელს, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში. წლების მანძილზე, როგორც არქიტექტორი, მონაწილეობდა ეთნოგრაფიულ ექსპედიციებში, აფიქსირებდა ტრადიციული არქიტექტურისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების ძეგლებს.

აკადემიკოს გიორგი ჩიტაიას ხელმძღვანელობით მოამზადა და 1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, რომელიც ეძღვნებოდა ქართველ მთიელთა საცხოვრებლის ინტერიერის პრობლემებს.

მთელი ამ წლების მანძილზე გიორგი ბაგრატიონ-დავითაშვილი სამეცნიერო-კვლევით მუშაობასთან ერთად ეწეოდა აქტიურ შემოქმედებით ცხოვრებას. მისი, როგორც მხატვრის ინტერესების სფერო მოიცავდა სახვითი ხელოვნების სხვადასხვა ჟანრების ფართო სპექტრი: ფერწერა, გრაფიკა, პლაკატი, სამეცნიერო ილუსტრაცია, სასაქონლო ნიშანი, ემბლემა, პიქტოგრამა და სხვ.

პუბლიკაციები
იგი ავტორია 60-ზე მეტი სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული პუბლიკაციისა, არქიტექტურის, დიზაინისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების პრობლემებზე.
ლაგუნა-დე-ბაი

ლაგუნა-დე-ბაი, ბაი  — ფილიპინების უდიდესი ტბა. გაწოლილია სამხრეთით ლაგუნის პროვინციასა და ჩრდილოეთით რისალის პროვინციას შორის. მდებარეობს ქალაქ მანილის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კუნძულ ლუსონზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 911-949 კმ². აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 47,3 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 40,5 კმ-ზე. მაქსიმალური სიღრმე 20 მ. ლაგუნა-დე-ბაი წარმოადგენს მანილის უბის ყოფილ მკლავს ან მის გაგანიერებას, რომელიც ვულკანიზმის პირობებში გამოიყო. გამდინარეა. ტბიდან სათავეს იღებს მდინარე პასიგი, რომელიც ერთვის მანილის უბეს. ტბას გააჩნია სტილიზებული „“-ის ფორმა, ორი ვიწრო ნახევარკუნძულით, რომლებიც ჩრდილოეთი სანაპიროდანაა გამოშვერილი. ტბის შუა ნაწილშია დიდი კუნძული ტალიმი. ერთვის 21 ძირითადი შენაკადი. ნაპირზეა ქალაქები სანტა-კრუსი, ბინიანი და კალამბა. ტბის მიმდებარე დაბლობი ტერიტორია იტბორება ძლიერი წვიმების დროს. მდიდარია თევზით; გვხვდება თევზის 18 სახეობა.
დოროთეა დანიელი (1504-1547)

დოროთეა დანიელი (, ; დ. 1 აგვისტო, 1504 — გ. 11 აპრილი, 1547) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და ანა ბრანდენბურგელის ასული. პრუსიის პირველი ჰერცოგინია 1525-47 წლებში როგორც ალბრეხტ საქსონიელის მეუღლე.

ბიოგრაფია
დოროთეა დაიბადა 1504 წლის 1 აგვისტოს. იგი იყო დანიის მეფე კრისტიან -ის ნაბოლარა ვაჟის, ფრედერიკისა და მისი პირველი ცოლის, ანა ბრანდენბურგელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. მას სახელი ბებიის, დანიის დედოფალ დოროთეა ბრანდენბურგელის პატივსაცემად დაარქვეს. 1514 წელს დედამისი გარდაიცვალა, რის გამოც 1518 წელს მამამისი მეორედ დაქორწინდა სოფია პომერანიელზე. 1523 წელს, დოროთეას მამამ, ფრედერიკ -მა ტახტიდან ჩამოაგდო თავისი ძმისწული, მეფე კრისტიან და თავად გახდა დანიისა და ნორვეგიის მეფე. მას შემდეგ, რაც მამამისი ტახტზე ავიდა, დოროთეას საქორწინო მოლაპარაკებები დაიწყო. თავდაპირველად მის გათხოვებას ინგლისის მეფე რიჩარდ -ის დისწულზე, სუფოლკის ჰერცოგ რიჩარდ დე ლა პოლზე აპირებდნენ, თუმცა ეს მოლაპარაკებები საფრანგეთის მეფე ფრანსუა -მა ჩაშალა, რომელსაც არ სურდა დანია-ინგლისის ალიანსის შექმნა.

1525 წელს, პოლონეთის ტერიტორიებზე წარმოიშვა ახალი გერმანული სახელმწიფო — პრუსიის საჰერცოგო, რომლის ახალგაზრდა ჰერცოგიც, ალბრეხტ საქსონიელი საცოლეს ეძებდა. ამრიგად, 1526 წლის 12 თებერვალს დოროთეა და ალბრეხტი დააქორწინეს, რითაც იგი პრუსიის პირველი ჰერცოგინია გახდა. ამის შემდეგ, მან დატოვა მშობლიური დანია და კოინინგსბერგის სასახლეში, პრუსიაში გადასახლდა.

დოროთეას მეუღლესთან შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდა, რამაც ძალიან მყარი ალიანსი შექმნა დანიასა და პრუსიას შორის, რომელიც მის გარდაცვალებამდე გაგრძელდა. 1537 წელს, დოროთეა და ალბრეხტი მამამისის, კრისტიან -ის დანიის მეფედ კურთხევას დაესწრნენ კოპენჰაგენში. 1536-42 წლებში ისინი დოროთეას ძმისწულ ჰანს დანიელს თავიანთი შვილივით ზრდიდნენ.

დოროთეა დანიელი გარდაიცვალა 1547 წლის 11 აპრილს, 42 წლის ასაკში. იგი დაკრძალულია კოინინგსბერგის კათედრალში.

შვილები
ანა სოფია (1527-1591), ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-გიუსტროვის ჰერცოგ იოჰან ალბრეხტ -ს;
კათარინა (1528), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
ფრიდრიხ ალბრეხტი (1529-1530), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
ლუსია დოროთეა (1531-1532), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
ლუსია (1537-1539), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ალბრეხტი (1539), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
ელიზაბეთ დანიელი (1524-1586)

ელიზაბეთ დანიელი (, ; დ. 14 ოქტომბერი, 1524 — გ. 15 ოქტომბერი, 1586) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ -ისა და სოფია პომერანიელის ასული. მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგინია როგორც მაგნუს -ის, ხოლო მეკლენბურგ-გიუსტროვის ჰერცოგინია როგორც ულრიხ -ის მეუღლე. დანიისა და ნორვეგიის დედოფალ სოფია მეკლენბურგ-გიუსტროველის დედა.

ბიოგრაფია
ელიზაბეთი დაიბადა 1524 წლის 14 ოქტომბერს. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ -ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ სოფია პომერანიელის ასული. იგი ღრმა ბავშვობიდანვე დანიის სამეფო კარზე იზრდებოდა, სადაც მემატიანეები მას საოცრად ლამაზ გოგონად აღწერდნენ. 1542 წელს ჯერ დანიშნეს, ხოლო 1543 წელს უკვე ცოლად შერთეს მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ მაგნუს -ს. ეს ქორწინება ხანმოკლე დაა უშვილო აღმოჩნდა, რის გამოც, 1551 წელს, მაგნუსის გარდაცვალების შემდეგ ელიზაბეთი მშობლიურ დანიაში დაბრუნდა. აქ იგი მეორე ქორწინებამდე, ანუ 1556 წლამდე დარჩა.

მეორედ იგი 1556 წლის 14 თებერვალს დაქორწინდა მეკლენბურგ-გიუსტროვის ჰერცოგ ულრიხ -ზე. მასთან ელიზაბეთს ერთადერთი ქალიშვილი შეეძინა, რომელსაც თავისი დედის პატივსაცემად სოფია დაარქვა. ბედის ირონიით, მისი ასული თავისი სეხნია ბებიის მსგავსად დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი გახდა. სოფია მეკლენბურგ-გიუსტროველი 1572 წელს მიათხოვეს ელიზაბეთის ძმისწულს, დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ -ს. აღსანიშნავია, რომ ელიზაბეთისა და ულრიხის ურთიერთობა ბედნიერი არ ყოფილა.

უბედური ქორწინებიდან თავის დასაღწევად, ელიზაბეთი ძალიან ხშირად ჩადიოდა დანიაში ჯერ თავის რძალთან, დედოფალ დოროთეა საქსენ-ლაუენბურგელთან, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი საკუთარ ასულთან. ელიზაბეთი აღწერილია როგორც კეთილი, მგრძნობიარე, რელიგიური და პრაქტიკული ქალი. იგი მეტად აქტიური იყო მეკლენბურგ-გიუსტროვშიც, სადაც აღადგინა არაერთი დანგრეული ეკლესია-მონასტერი და საავადმყოფო. იგი გარდაიცვალა 1586 წლის 15 ოქტომბერს, თავისი 62-ე დაბადების დღის მეორე დღეს, დანიაში ერთ-ერთი ვიზიტისას.