iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ზილქალე

ზილქალე ასევე ცნობილია, როგორც ზირქალე — ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს რიზეს პროვინციის ჩამლიჰემშინის რაიონში, ფირტინას ხეობაში. თავდაპირველი ციხესიმაგრის აგების თარიღი ზუსტად არ არის ცნობილი.

ციხესიმაგრე, რომელიც აშენდა ან საუკუნეებში, გამოიყენებოდა 1800-იანი წლების ბოლომდე. იგი შედგება რვა კოშკისა და ერთი სათვალთვალო კოშკისგან. თავდაცვითი თხრილის მდგომარეობაში მყოფ ზილის ხევში კიბით ჩადიან. ციხე პირველი ხარისხის არქეოლოგიური ძეგლის ტერიტორიაზე მდებარეობს.

მდებარეობა
განთავსებულია ჩამლიჰემშინიდან 12 კმ-ით სამხრეთით, ავუპის მთაზე. ციცაბო კლდოვანი მასივი, რომელზეც ციხეა აშენებული, ზღვის დონიდან 750 მეტრზე, ხოლო მდინარის კალაპოტიდან დაახლოებით 100 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს.

ისტორია
ციხე, რომლის მშენებლობის თარიღი ზუსტად არ არის ცნობილი, ბრიტანელი ისტორიკოსის ენტონი ბრაიერის ვარაუდით, უნდა აშენებულიყო ტრაპიზონის იმპერიის პერიოდში, უშუალოდ ცენტრალური ხელისუფლების ან იმპერიასთან დაკავშირებული ადგილობრივი ფეოდალების მიერ. მინას ბჟიშკიანი, რომელიც ცნობილია თავისი ნაშრომით შავი ზღვის სანაპიროების ისტორიასა და გეოგრაფიაზე, აღწერს თავის დაკვირვებებს: „კლდეზე მდებარე და ზილქალედ წოდებულ ძველ ციხეში არის გასაოცარი თაღოვანი შენობები და დიდი კოშკი. ციხის ქვედა ნაწილი გრძელდება მთების თავზე სხვა ციხეებამდე და ფირტინას ხევამდე, სადაც ძველი ეკლესიის ნანგრევებია“, თუმცა არ იძლევა ინფორმაციას ციხის ისტორიის შესახებ.

თავდაპირველი სახელი „ზირ ქალე“, რაც ნიშნავს „ქვედა ციხეს“, ხალხის მეტყველებაში გადაიქცა „ზილ ქალედ“. ციხე, ერთი შეხედვით, იმავე რაიონში მდებარე ვაროში ციხესთან და პაზარის ციხესთან ერთად, ერთი და იმავე ხელით შექმნილი და ერთი და იმავე მიზნით აშენებული შთაბეჭდილებას ქმნის.

ციხესიმაგრე, რომელიც უზრუნველყოფდა უსაფრთხოებას ბაიბურთამდე მიმავალ მნიშვნელოვან შუა საუკუნეების საქარავნო გზაზე, გამოიყენებოდა ძირითადად გენუელების, ასევე ბერძნების და ოსმალების მიერ 1800-იანი წლების ბოლომდე. 1871 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში აღნიშნულია, რომ ამ რეგიონში იყო ორი დანგრეული ციხესიმაგრე სახელებით „კალე-ი ბალა“ და „ზირ“. 1979 წელს ციხეში ნაპოვნი ორი სპილენძის ხელის ქვემეხი, 26 სმ სიგრძის და 4-4 ½ სმ დიამეტრის, ტრაპიზონის მუზეუმში განათავსეს.

ციხესიმაგრეს რესტავრაცია ჩაუტარდა 2008-2010 წლებში. რესტავრაციის შემდეგ მან ტურისტული მიმზიდველობა შეიძინა. 2013 წელს აქ გამართულმა პიანისტ თულუიჰან უღურლუს კონცერტმა გაზარდა შენობის ცნობადობა.

სტრუქტურა
ციხე შედგება გარე კედლებისგან, შუა კედლებისგან და შიდა ციხესიმაგრისგან. ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ბილიკით შესაძლებელია მისვლა გარე კედლების კარიბჭემდე. შუა ციხეში სამი მნიშვნელოვანი ნაგებობაა: მცველთა შენობა, სამლოცველო და მთავარი კოშკი. ივარაუდება, რომ ოთხსართულიანი კოშკის ხის შიდა კონსტრუქცია დროთა განმავლობაში დალპა და განადგურდა. ბრაიერის აზრით, ჩრდილოეთის კედელთან მიბმული ოთახი მართკუთხა აფსიდით წარმოადგენს სამლოცველოს. კოშკის ზედა ნაწილი ტერასის ფორმისაა.

გალერეა
G7-ის მე-6 სამიტი

7-ის მე-6 სამიტი, დიდი შვიდიანის მეექვსე სამიტი (; 22-23 ივნისი, 1980) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა იტალიის ქალაქ ვენეციაში. სამიტის შეხვედრის ადგილი იყო კუნძული სან-ჯორჯო-მაჯორე, ვენეციის ლაგუნაში.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, დასავლეთ გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
G7-ის მე-7 სამიტი

7-ის მე-7 სამიტი, დიდი შვიდიანის მეშვიდე სამიტი (; 20-21 ივლისი, 1981) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა კანადაში, კვებეკის მონტებელოში. სამიტის შეხვედრის ადგილი იყო შატო მონტებელო.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, დასავლეთ გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
კოლხური ბრამეა

კოლხური ბრამეა, ლედერერის ბრამეა ( , , 1873) — პეპელა დატალღური ფარშევანგთვალების/ბრამეასებრთა ოჯახიდან. მესამეული პერიოდის ძლიერ იშვიათი რელიქტი, კოლხეთის ენდემი. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“.

აღწერა
კავკასიის ტერიტორიაზე ბინადრობს ამ მცირერიცხოვანი ტროპიკული გვარის მხოლოდ 2 სახეობა, რომელთაგან ერთ-ერთია კოლხური ბრამეა იგი დიდი და მსხვილი პეპელაა. ფრთების კუთხეები მომრგვალებული აქვს, წინა ფრთის სიგრძე – 47–53 მმ, ფრთების შლილი - 95–107 მმ. პეპლის მთლიანი ფონი მურა ყავისფერია. ხორციანი სხეული და ფრთების ძირები დაფარულია ხშირი ბუსუსებით. წინა ფრთების შუა, გარდიგარდმო გადაჭიმული არათანაბარი თასმა და ფრთების ფუძეები მოუხატავია. ფრთის დანარჩენი ნაწილი მოხატულია ფაქიზი, პარალელურად განლაგებული, ტალღისებური, მოთეთრო-მოვარდისფრო და ჩალისფერი ზოლებით. სახეობა გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში – კოლხეთის დაბლობზე, ასევე აღწერილია თურქეთის შავიზღვისპირა (ლაზეთი) რეგიონში; ბინადრობდა კოლხურ ტყეში. დამახასიათებელი ეკოლოგიური ნიშა იყო ტენიანი, ძველი, დაბურული მთისწინეთების ტყის ვიწრო ხეობები და ღელეები, სადაც იზრდება მურყანი, თხილი, წაბლი, წყავმაზა და ა.შ. პეპლის ბოლო ეგზემპლარი 100 წლის წინ მოიპოვეს. ბინადრობს თუ არა კვლავ ეს სახეობა კოლხურ ტყეში, უცნობია. პეპლები ფრენენ აპრილში, ღამით. დღისით სხედან ხის ღეროზე ან ტოტებზე. მატლი, ისევე, როგორც პეპელა, მსხვილი და ორიგინალურია. ძირითადი საკვები მცენარეა წყავმაზა , რომელიც გავრცელებულია ლაზეთში, აჭარასა და გურიაში. შეიძლება შეგვხვდეს ზეთისხეთა ოჯახის ან სხვა მერქნიან მცენარეებზე. ჭუპრი გვხვდება ხემცენარეთა ქერქის ნაპრალებში თხელ მურა-ყავისფერ პარკში. სახეობა უძველესი ფაუნის ტროპიკული წარმოშობისაა, რის გამოც ხასიათდება ბიოლოგიისა და ფიზიოლოგიის ზოგი თავისებურებით. სახელდობრ, მთელი წლის განმავლობაში საჭიროებს თბილ და ტენიან კლიმატს, განსაკუთრებით კი ზამთარში; ამასთან ერთად, ლოკალურმა გავრცელებამ და ტიპური ბიოტოპის სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის გამოყენებამ (კოლხური ტყეების გაჩეხვა, ჭაობების ამოშრობა, სუბტროპიკული მცენარეების განაშენიანება) კატასტროფულად შეამცირა და განადგურების ზღვარზე მიიყვანა (ან გაანადგურა) ისედაც ერთეული და უძველესი პოპულაციები. მასთან გენეტიკურად ახლოს მდგომი ხრისტოფის ბრამეას (. .) მცირე, მაგრამ სტაბილური პოპულაციები დღესაც ბინადრობს თალიშში (აზერბაიჯანი). 1976 წლიდან სახეობა შეტანილია საქართველოს ტერიტორიაზე დასაცავი მწერების სიაში.
ჯოვანა ფრატელინი

ჯოვანა ფრატელინი (, დ. 1666, ფლორენცია — გ. 18 აპრილი, 1731, ფლორენცია) — ფლორენციელი ბაროკოს მხატვარი. ის იყო ტოსკანას დიდი ჰერცოგინიას, ვიტორია დელა როვერეს ფროელინა.

ცხოვრება და შემოქმედება
დაიბადა ფლორენციაში, როგორც ჯოვანა მარმოჩინი კორტესი. იგი 1685 წელს დაქორწინდა გილიანო ფრატელინზე და მისი გვარი მიიღო. ფრატელინი სწავლობდა მხატვრობასა და მუსიკას ჰერცოგის პატრონაჟით, მანამდე კი — ლივიო მეჰუსთან და პიეტრო დანდინთან. მუშაობდა სხვადასხვა ტექნიკით: ზეთი, პასტელი, მინანქარი და ცარცი. იგი ძირითადად ცნობილია თავისი პორტრეტებით, მაგრამ ასევე ხატავდა მითოლოგიურ და ისტორიულ თემებზე, როგორიცაა „ლუკრეციას სიკვდილი“ (არ შემორჩენილა).

მან მინიატურული მხატვრობა სრულყოფილად შეისწავლა ანტონ დომენიკო გაბიანთან. 1706 წელს ფრატელინი ფლორენციული დიზაინის აკადემიაში ჩაირიცხა და 1710 წელს გახდა მისი სრულუფლებიანი წევრი. მისი ნამუშევრები წარმოადგენდა მე-18 საუკუნის კეთილშობილური და სათნო დახვეწილობის მაგალითს. ფრატელინის ჩეილია პაცის (1720) გამოსახვა, „ბავშვი-ქალბატონის“ სერიის ნაწილიდან, ასახავს კეთილშობილურ ახალგაზრდა გოგონებს ზრდასრულ პოზებში, ზრდასრული თვისებებითა და მახასიათებლებით. ფრატელინის საყვარელი ატრიბუტები — ფრიალა ლენტები — ნაზად ამშვენებს გამოსახულებას. ნახატში ის მუშაობს მისი შვილის ლორენცო ფრატელინის პორტრეტზე. და შეიცავს პასაჟს ჯოვანა ფრატელინის შესახებ, როგორც მხატვარი ქალის მაგალითი, რომელიც ასწავლიდა სხვა ქალებს ფლორენციაში, ბაროკოს ეპოქაში. სატელევიზიო გადაცემა, სადაც უჩვენებენ ათასობით ქალის ნამუშევარს, რომლებიც ინახება ფლორენციის მუზეუმებში, მათ შორის ფრატელინის მრავალი პასტელი და პორტრეტი, ნათლად ასახავს „შემოქმედებით კავშირებს და უწყვეტობას მხატვრებს ჯოვანა ფრატელინის, ვიოლანტ სირიეს ჩეროტისა და ანა ბაჩერინი პიატოლს შორის“.
მარლენ დადვანი

მარლენ დადვანი (დ. 29 სექტემბერი, 1949 — გ. 16 მარტი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მარლენ დადვანმა სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ, დაამთავრა ზუგდიდის პოლიტექნიკური ტექნიკუმი ტექნიკოს-მშენებლის კვალიფიკაციით. მუშაობდა ოჩამჩირის რაიონის №6 სამშენებლო ტრესტში მშენებლად. აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს, 1992 წელს, მოხალისედ ჩაეწერა 23-ე ბრიგადის მე-2 მექანიზებულ ბატალიონში. დაიღუპა 1993 წლის 16 მარტს გუმისთის რაიონში. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
მარლენ ბარამია

მარლენ ბარამია (დ. 12 ნოემბერი, 1984 — გ. 11 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მარლენ ბარამია დაიბადა ოჩამჩირის რაიონში. 2007 წლის მარტში კარანტინი გაიარა ქუთაისის ქვეით ბრიგადაში, მაგრამ სავალდებულო სამხედრო სამსახურის არქონის გამო უარი უთხრეს საკონტრაქტო სამსახურზე. იმავე წლის ნოემბერში ხელმეორედ გაიარა კარანტინი სენაკის ქვეით ბრიგადაში, სადაც დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სახმელეთო ჯარების მე-2 ქვეითი ბრიგადის საარტილერიო დივიზიონში. 2007 წლის 1 დეკემბრიდან იმსახურა 8 თვე. დაიღუპა 2008 წლის 11 აგვისტოს, სოფელ შინდისთან აფეთქების დროს. დაკრძალულია ქალაქ სამტრედიაში.
საბა დადვანი

საბა დადვანი (დ. 21 სექტემბერი, 1989 — გ. 8 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
საბა დადვანი დაიბადა სოფელ ტანძიაში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში მსახურობდა კონტრაქტით, განაწილებული იყო ვაზიანის მეოთხე ბრიგადაში, იყო სნაიპერი. დაიღუპა 2008 წლის 8 აგვისტოს, ცხინვალის დაბომბვის დროს. 2019 წელს, ქუჩას ტანძიაში, სადაც საბა დადვანი გაიზარდა, მისი სახელი მიენიჭა, მისი სახელობის ძიუდოს ტურნირი 2009 წელს, მისი მწვრთნელის, შერმადინ დადვანის ინიციატივით დაარსდა. იყო კაპრალი.
სერგო დავიდოვი

სერგო დავიდოვი (დ. 25 ნოემბერი, 1966 — გ. 2 ოქტომბერი, 1992) — სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
სერგო დავიდოვი დაიბადა თბილისში. დაამთავრა თბილისის 95-ე პროფტექნიკური სასწავლებელი. სავალდებულო სამხედრო სამსახურს გადიოდა ტაშკენტში, საიდანაც გააგზავნეს ავღანეთში. მხედრული მამაცობის გამო 4 მედლით დაბრუნდა სამშობლოში. სამსახური დაიწყო მილიციაში, დაცვის განყოფილებაში. 4 წლის შემდეგ სწავლა გააგრძელა მილიციის აკადემიაში. მივლინებული იყო ცხინვალში, უკვე მეორე კურსის მსმენელი გააგზავნეს აფხაზეთში. დაიღუპა 1992 წლის 2 ოქტომბერს ერთ-ერთი სამხედრო ოპერაციის დროს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
თემურ დავითინიძე

თემურ დავითინიძე (დ. 3 ივლისი, 1967 — გ. 9 თებერვალი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
თემურ დავითინიძე დაიბადა თბილისში. 1992 წლის 25 აგვისტოს გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში. 1992 წლის 20 დეკემბრამდე მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს ცალკეულ საარტილერიო დივიზიონში. იბრძოდა კოლხიდასთან, გაგრაში, განთიადსა და ლესელიძეში. 1992 წლის 21 დეკემბრიდან მსახურობდა სოხუმის კომენდატურასთან არსებულ დაზვერვის ოცეულში. იყო გაბედული და უშიშარი მებრძოლი: დაჭრილი მებრძოლი ვეფხია მერაბიშვილი 6 კმ ზურგით ატარა, 400 გ სისხლი გადაუსხა დაჭრილ თანამებრძოლს და სხვ. 1993 წლის 7 თებერვალს მზვერავთა ოცეული ასრულებდა საბრძოლო დავალებას მტრის ზურგში. წარმატებით ჩატარებული ოპერაციიდან დაბრუნების დროს მდინარე გუმისთაზე თემურ დავითინიძე დაიჭრა თავში, რის გამოც იგი 9 თებერვალს გარდაიცვალა. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
მალხაზ დათაშვილი

მალხაზ დათაშვილი (დ. 28 მაისი, 1968 — გ. 4 დეკემბერი, 1993) — სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მალხაზ დათაშვილი დაიბადა სოფელ თამარაშენში, ცხინვალის რაიონში. მუშაობდა თამარაშენის მებოცვრეობის მეურნეობაში. მოიხადა სავალდებულო სამხედრო სამსახური, საიდანაც სერჟანტის წოდებითა და სიგელებით დაბრუნდა. სწავლა განაგრძო მოსკოვის ფილიალის მილიციის უმაღლეს სკოლაში, რომელიც ლეიტენანტის წოდებით დაამთავრა. აქტიურად მონაწილეობდა სამაჩაბლოსა და აფხაზეთში ტერიტორიული მთლიანობის დაცვისთვის წარმოებულ ბრძოლებში. 1991 წლის 11 აპრილს მალხაზ დათაშვილი და რამდენიმე თამარაშენელი დააკავეს. დაიღუპა 1993 წლის 9 დეკემბერს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი სამაჩაბლოში.
ალექსანდრე დათებაშვილი

ალექსანდრე დათებაშვილი (დ. 22 თებერვალი, 1969 — გ. 2 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ალექსანდრე დათებაშვილი დაიბადა ქუთაისში. იყო პირველთანრიგოსანი წყალბურთელი, თამაშობდა ქალაქის ნაკრებში. სავალდებულო სამხედრო სამსახურიდან ზემდეგის ჩინით დაბრუნდა, მუშაობდა ქუთაისში შინაგან საქმეთა სამმართველოში, ასევე იყო სპეცდანიშნულების რაზმის „ომონის“ წევრი. აფხაზეთში მიმდინარე საომარი კონფლიქტის დროს იბრძოდა სამხედრო სატანკო ნაწილში. დაიღუპა 1992 წლის 2 ოქტომბერს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიის ეზოში დაღუპულთა პატივსაცემად და უკვდავსაყოფად დადგმულ მემორიალზე აღნიშნულია მისი სახელი. იყო ლეიტენანტი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
ლევი ეშკოლი

ლევი ეშკოლი (; დ. 25 ოქტომბერი, 1895 — გ. 26 თებერვალი, 1969) — ისრაელის სახელმწიფო მოღვაწე, ისრაელის მესამე პრემიერ-მინისტრი 1963 წლიდან 1969 წლამდე, გარდაიცვალა თანამდებობაზე გულის შეტევით. ისრაელის ლეიბორისტული პარტიის დამფუძნებელი. ეკავა მრავალი მაღალი თანამდებობა, მათ შორის იყო თავდაცვის მინისტრი (1963-1967 წწ.) და ფინანსთა მინისტრი (1952-1963 წწ.).

ეშკოლი პირველად დაინიშნა პრემიერ-მინისტრად დავიდ ბენ-გურიონის გადადგომის შემდეგ. შემდეგ იგი გაუძღვა პარტიას მეექვსე ქნესეთის (1965) არჩევნებში და გაიმარჯვა, დარჩა თანამდებობაზე ექვსი წლის განმავლობაში. თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ, ეშკოლმა განახორციელა რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცვლილება, მათ შორის ისრაელის არაბებზე სამხედრო წესების გაუქმება და შეერთებულ შტატებში წარმატებული ვიზიტი, გახდა რა ისრაელის პირველი ლიდერი, რომელიც ოფიციალურად მიიწვიეს თეთრ სახლში. მისმა ურთიერთობებმა ამერიკის პრეზიდენტ ლინდონ ჯონსონთან მნიშვნელოვნად იმოქმედა ისრაელ-ამერიკის ურთიერთობებზე და მოგვიანებით ექვსდღიან ომზე.

ეშკოლი აქტიურად იყო ჩართული სიონისტურ მოძრაობაში ახალგაზრდობიდანვე, ემიგრირდა ოსმალეთის პალესტინაში 1914 წელს და მუშაობდა სოფლის მეურნეობაში. ეშკოლი იყო ჰაპოელ ჰაცაირის პოლიტიკური პარტიის ხაზინადარი და სასოფლო-სამეურნეო ცენტრის ხაზინადარი. 1929 წელს ის აირჩიეს დასახლების კომიტეტის თავმჯდომარედ სიონისტურ კონგრესში, წამყვანი როლი ითამაშა ახალი მშენებლობის პირობების შექმნაში. 1937 წელს ეშკოლმა დააფუძნა მეკოროტის წყლის კომპანია და იყო მისი დირექტორი 1951 წლამდე. პარალელურად, მას ეკავა პოზიციები ჰაგანაში, მაპაიში და იყო თელ-ავივის მუშათა საბჭოს თავმჯდომარე. 1948-1949 წლებში ეშკოლი იყო თავდაცვის სამინისტროს გენერალური დირექტორი და 1948-1963 წლებში ებრაული სააგენტოს დასახლების დეპარტამენტის თავმჯდომარე. აირჩიეს რა მეორე ქნესეთში 1951 წელს, მალევე დაინიშნა მთავრობის საკვანძო თანამდებობებზე.

ეშკოლი უძღვებოდა ისრაელის მთავრობას ექვსდღიანი ომის დროს და მის შემდეგ და იყო ისრაელის პირველი პრემიერ-მინისტრი, რომელიც გარდაიცვალა თანამდებობაზე ყოფნისას.
პიერ ტრიუდო

ჟოზეფ ფილიპ პიერ ივ ელიოტ ტრიუდო (; დ. 18 ოქტომბერი, 1919, მონრეალი, კვებეკი, კანადა — გ. 28 სექტემბერი, 2000, იქვე) — კანადელი პოლიტიკოსი, კანადის პრემიერ-მინისტრი (1968-1979) და (1980-1984). 1982 წელს კანადის საკანონმდებლო ხელისუფლების ცენტრი, ბრიტანეთის პარლამენტიდან ოტავის თემთა პალატაში გადაიტანა, რითაც კანადა სრულიად დამოუკიდებელი და დამოუკიდებელი გახადა ყოფილი მეტროპოლიისგან.

ტრუდო ქვეყნის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პოლიტიკოსია, მას „თანამედროვე კანადის მამას“ უწოდებენ. ითვლება საუკუნის ყველაზე პოპულარულ ადამიანად კანადაში.

ბიოგრაფია
1949-1951 წლებში იყო სამართლის პროფესორი მონრეალის უნივერსიტეტში. 1952 წელს მონაწილეობდა მოსკოვში გამართულ საერთაშორისო ეკონომიკური თათბირის მუშაობაში. 1965 წელს არჩეულ იქნა კანადის პარლამენტში და პრემიერ-მინისტრის საპარლამენტო თანაშემწედ იქნა დანიშნული. 1967-1968 წლებში იუსტიციის მინისტრია. 1968 წლის აპრილში არჩეულ იქნა მმართველი ლიბერალური პარტიის ლიდერად და კანადის მთავრობაში პრემიერ-მინისტრის პოსტი დაიკავა. ტრიუდოს სახელს უკავშირდება კანადის საგარეო პოლიტიკის ახალი კურსი, რომელიც ქვეყნის ეროვნული ინტერესებისა და მეტი დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფისაკენ იყო მიმართული. 1971 წელს ოფიციალური ვიზიტით სსრკ-ში იმყოფებოდა, რომლის მსვლელობის დროსაც ხელი მოაწერა ოქმს საბჭოთა კავშირსა და კანადას შორის პოლიტიკური კონსულტაციების შესახებ.
მაცი დამენია

მაცი დამენია (დ. 3 მარტი, 1965 — გ. 16 მარტი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მაცი დამენია დაიბადა სოფელ ახალდაბაში, ოჩამჩირის რაიონში. დაამთავრა ახალდაბის საშუალო სკოლა. მოიხადა სამხედრო-სავალდებულო სამსახური. ომის დაწყებამდე მუშაობდა გულრიფშის ავტოპარკში მძღოლად. აფხაზეთში საომარი მოქმედებების დროს ირიცხებოდა საქართველოს ეროვნული გვარდიის სოხუმის მე-5 მოტომსროლელ ბატალიონში. დაიღუპა 1993 წლის 16 მარტს, მდინარე გუმისთასთან მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებების დროს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
ირაკლი დანელია

ირაკლი დანელია (დ. 12 სექტემბერი, 1971 — გ. 23 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ირაკლი დანელია დაიბადა თბილისში. სწავლობდა თბილისის მსუბუქი მრეწველობის ტექნიკუმში, სწავლის პარალელურად აქტიურად ჩაება ეროვნულ-განმანთავისუფლებელ მოძრაობაში. მონაწილეობდა თითქმის ყველა აქციაში, რომელიც მიძღვნილი იყო საქართველოს დამოუკიდებლობისადმი. აფხაზეთში ომის დაწყებისთანავე ჩაება საბრძოლო მოქმედებებში. 1992 წლის 22 ოქტომბერს, სოფელ აჩადარაში საომარი მოქმედებების დროს დაიჭრა და გადმოიყვანეს თბილისში. გარდაიცვალა 23 ოქტომბერს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. აფხაზეთში დაღუპული მამუკა დანელიას ძმა. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე, თბილისში.
მამუკა დანელია

მამუკა დანელია (დ. 15 ივნისი, 1965 — გ. 15 ივლისი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მამუკა დანელია დაიბადა თბილისში. 1981 წლიდან სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. გაწვეული იყო სსრკ სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. დემობილიზაციის შემდეგ, სწავლასთან ერთად მუშაობა დაიწყო საქართველოს ავღანეთის ვეტერანთა კავშირთან არსებულ საზოგადოება „დეტაში“ ინსპექტორად. აფხაზეთში ომის დაწყებისთანავე მამუკა დანელია ჩაირიცხა ავღანეთის სპეცდანიშნულების ასეულში, რომელიც 1992 წლის 28 აგვისტოს ჩაება საბრძოლო მოქმედებებში. 1993 წლის 15 ივლისს დაიღუპა მიშველის მთაზე მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებების დროს. თბილისში გადმოასვენეს 1993 წლის 20 აგვისტოს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. აფხაზეთში დაღუპული ირაკლი დანელიას ძმა.
რეზო დარსანია

რეზო დარსანია (დ. 4 ნოემბერი, 1955 — გ. 27 ივლისი, 1993) — სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
რეზო დარსანია დაიბადა სოფელი ლათაში, გულრიფშის რაიონში. დაამთავრა სოხუმის პროფესიულ-ტექნიკურ სასწავლებელი. აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს რეზო დარსანია 1992 წლის აგვისტოდან ირიცხებოდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს 23-ე ბრიგადაში. მონაწილეობდა არაერთ საბრძოლო ოპერაციაში. რეზო დარსანია დაიღუპა სოფელ შრომაში, საჰაერო დაბომბვის დროს, 1993 წლის 27 ივლისს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).
G7-ის მე-8 სამიტი

7-ის მე-8 სამიტი, დიდი შვიდიანის მერვე სამიტი (; 4-6 ივნისი, 1982) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა საფრანგეთის ქალაქ ვერსალში. სამიტის შეხვედრის ადგილი იყო ვერსალის სასახლე.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, დასავლეთ გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
თინა ანსელმი

), დ. 25 მარტი, 1927, კასტელფრანკო ვენეტო — გ. 1 ​​ნოემბერი, 2016, კასტელფრანკო ვენეტო) — იტალიელი სახელმწიფო მოღვაწე, იტალიის რესპუბლიკის ისტორიაში პირველი ქალი მინისტრი. შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. იტალიის ჯანდაცვის მინისტრი. იტალიის პრეზიდენტობის კანდიდატი.

ბიოგრაფია
თინა ანსელმი კათოლიკურ ოჯახში დაიბადა. მამამისი ფარმაცევტის თანაშემწედ მუშაობდა, იზიარებდა სოციალისტურ იდეებს და ამის გამო იდევნებოდა ფაშისტების მიერ, დედამისი და ბებია კი მართავდნენ ოსტერიას (პატარა სასადილო იტალიაში). გიმნაზია მშობლიურ ქალაქში დაამთავრა, შემდეგ კი სწავლობდა ჰუმანიტარული ლიცეუმში ბასანო-დელ-გრაპაში. 1944 წლის 26 სექტემბერს, ის და სხვა სტუდენტების ჯგუფი ნაცისტებმა აიძულეს მონაწილეობა მიეღოთ 31 პატიმრის სიკვდილით დასჯაში, რის შემდეგაც მან გადაწყვიტა შეერთებოდა წინააღმდეგობის მოძრაობას. თინა, ფსევდონიმით „გაბრიელა“, გახდა ჩეზარე ბატისტის პარტიზანული ბრიგადის მეკავშირე, შემდეგკი კი გადაიყვანეს თავისუფლების მოხალისეთა კორპუსის ვენეციის რეგიონის რეგიონალურ შტაბში.

1944 წლის დეკემბერში იგი შეუერთდა ქრისტიან-დემოკრატიულ პარტიას. ომის შემდეგ მან დაამთავრა მილანის წმინდა გულის უნივერსიტეტი, სადაც სწავლობდა ფილოლოგიას და მუშაობდა დაწყებითი სკოლის მასწავლებლად. 1945-1948 წლებში მუშაობდა ტექსტილის მუშაკთა პროფკავშირის ხელმძღვანელობაში , ხოლო 1948-1955 წლებში — სკოლის მასწავლებელთა კავშირში. თავდაპირველად იყო პროფკავშირის აქტივისტი, ხოლო 1950 წელს იტალიის მშრომელთა პროფკავშირების კონფედერაციის შექმნის შემდეგ, მას შეუერთდა.

თინა ანსელი იყო ქრისტიან-დემოკრატების ახალგაზრდული მოძრაობის აქტივისტი, ქალთა ევროკავშირის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1959 წლიდან იყო ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის ეროვნული საბჭოს წევრი. იგი 1968-1992 წლებში იტალიის დეპუტატთა პალატის ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის ფრაქციის წევრი იყო ექვსი ვადით, მე-5-დან მე-10-მდე. 1974 წლის მარტიდან ნოემბრამდე იგი იყო მეხუთე მოწვევის, მარიანო მურონოს, მთავრობაში უმცროსი სახელმწიფო მდივანი იტალიის შრომისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროში. თინა ანსელი 1976-1978 წლებში ანდრეოტის მესამე მთავრობაში შრომისა და სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრი იყო, ხოლო შემდეგ, 1978-1979 წლებში, ჯანდაცვის მინისტრის პოსტი ეკავა ანდრეოტის მეოთხე მთავრობაში და ასევე 1979 წლის 4 აგვისტომდე მის მეხუთე მთავრობაში.

თინა ანსელმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო იტალიის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურის შექმნაში. 1981 წელს იგი ხელმძღვანელობდა დეპუტატთა პალატის კომისიას მასონური ლოჟის -2 საქმიანობის გამოსაკვლევად, რომელმაც მუშაობა ოთხი წლის შემდეგ დაასრულა. 1992 წელს, სატირული ყოველკვირეულის -ს ინიციატივით და „ქსელის“ პარტიის მხარდაჭერით, იგი დასახელდა პრეზიდენტობის კანდიდატად. 2016 წლის 2 ივნისს, რესპუბლიკის დღესასწაულზე, გამოვიდა საფოსტო მარკა ანსელმის გამოსახულებით. ისტორიაში პირველად მოხდა, რომ ასეთი პატივი ცოცხალ სახელმწიფო მოღვაწეს მიენიჭა.

ჯილდოები
ღირსების ორდენის დიდი ჯვარი „იტალიის რესპუბლიკისთვის შეტანილი წვლილისთვის“ (1998 წლის 18 ივნისი)