iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვი

ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვი (; დ. 12 სექტემბერი, 1820, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 15 აპრილი, 1893, პოლონოიე, ახლანდ. ფსკოვის ოლქი, რუსეთი) — თავადი, რუსი კავალერიის გენერალი (1878) და სახელმწიფო მოღვაწე, შამილთან და ოსმალეთთან ომების მონაწილე. კავკასიის მთავარმართებელი 1882–1890 წლებში.

დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1840). 1841 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო. 1855 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის, 1861 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის, 1869 წელს — გენერალ-ადიუტანტის, ხოლო 1878 წელს კავალერიის გენერლის წოდება. მონაწილეობდა კავკასიის (1845–51), ყირიმის (1853–56), რუსეთ-ოსმალეთის (1877–78) ომებში. 1869–76 წლებში იყო კიევის, ვოლინის, პოდოლსკის გუბერნიების გენერალ-გუბერნატორი, 1878–79 წლებში — უზენაესი კომისარი ბულგარეთში, 1880–81 წლებში — ხარკოვის, ხოლო 1881 წელს — ოდესის გენერალ-გუბერნატორი.

1882 წლის 1 იანვარს, კავკასიის სამეფისნაცვლოს გაუქმების შემდეგ, დაინიშნა კავკასიის სამოქალაქო ნაწილის მთავარმართებლად და კავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლად. მისი ხელმძღვანელობით შემუშავდა კავკასიის მმართველობის ახალი დებულება, რომელიც 1883 წელს შევიდა ძალაში.

დონდუკოვ-კორსაკოვი კავკასიაში ატარებდა რეაქციულ პოლიტიკას, კავკასიაში ფაქტობრივად გასამხედროებული მდგომარეობა შექმნა. კ. იანოვსკის ინიციატივით სკოლებში ჯერ შეიზღუდა, 1885 წლიდან კი საერთოდ აიკრძალა ქართული ენის სწავლება; ქართველი ერის დაშლა-დანაწილების მიზნით მეგრელები, სვანები, აჭარლები არაქართველებად გამოაცხადეს და შეუდგნენ მეგრული და სვანური უმწერლობო ენებისათვის რუსულ ანბანზე დაყრდნობით ანბანისა და სახელმძღვანელოების შედგენას; სდევნიდნენ და ავიწროებდნენ ქართულ ეკლესიას; მკაცრი ცენზურა დაუწესეს ქართულ პრესას; იდევნებოდნენ ქართველი ეროვნ. მოღვაწენი. დონდუკოვ-კორსაკოვის დასმენითა და მითითებით გადაასახლეს სტავროპოლში დიმიტრი ყიფიანი. 1890 წლის 2 ივნისს პირადი თხოვნის საფუძველზე კავკასიიდან გადაიყვანეს და სახელმწიფო საბჭოს წევრად დანიშნეს.
ბიბილიოგრაფია
 , ., 1887;
 , . 1–2, ., 1902–03.
ფუკოს ქანქარა (რომანი)

ფუკოს ქანქარა — იტალიელი მწერლის და ფილოსოფოსის, უმბერტო ეკოს რომანი, რომელიც პირველად 1988 წელს დაიბეჭდა. რომანი მრავალ მითითებას იძლევა ეზოთერული, კაბალისტიკური, ალქიმიური და შეთქმულების თეორიებთან დაკავშირებული ინფორმაციის შესახებ. ამასთან დაკავშირებით, კრიტიკოსმა ენტონი ბერჯესმა განაცხადა, რომ რომანს ანბანური საძიებელიც კი სჭირდება. წიგნის სათაური აღებულია ფრანგი ფიზიკოსის ლეონ ფუკოს მიერ გამოგონილი ფუკოს ქანქარიდან. ფუკოს ქანქარა დედამიწის როტაციის მაგალითს წარმოადგენს, რასაც ეკოს ნოველაში დიდი სიმბოლური მნიშვნელობა ენიჭება. ზოგიერთის აზრით, წიგნის სათაური ფილოსოფოს მიშელ ფუკოზე მიანიშნებს, თუმცა თავად ეკო „განსაკუთრებით უარყოფს მიშელ ფუკოზე განზრახ მინიშნებას“.
მალაის არქიპელაგი

მალაის არქიპელაგი — კუნძულთა ჯგუფი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მატერიკსა და ავსტრალიას შორის. სახელი ეწოდა მალაური რასის ანაქრონისტული თეორიის შესაბამისად. კუნძულთა ამ ჯგუფს ხშირად ინდონეზიის არქიპელაგსაც ეძახიან.

არქიპელაგი მდებარეობს ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის და მოიცავს 25 000 კუნძულს. ფართობის მიხედვით, მალაი მსოფლიოში უდიდესი არქიპელაგია. მოიცავს ინდონეზიის, ფილიპინების, სინგაპურის, ბრუნეის, აღმოსავლეთ ტიმორისა და მალაიზიის აღმოსავლეთ ტერიტორიებს. ხშირად, კუნძულ ახალ გვინეას მალაის არქიპელაგის შემადგენელ ნაწილად არ მოიაზრებენ.

გეოგრაფია
არქიპელაგის საერთო ფართობი (ხმელეთისა და ზღვის ჩათვლით) 2 მილიონ კმ²-ს აღემატება. 25.000 კუნძულიანი არქიპელაგი, მოიცავს სხვა მრავალ პატარა არქიპელაგს. მათ შორის უდიდესებია:
ზონდის კუნძულები, რომელიც თავის მხრივ იყოფა დიდი ზონდისა და მცირე ზონდის კუნძულებად.
მოლუკის კუნძულები
ფილიპინები

მალაის არქიპელაგის 6 უდიდესი კუნძულია: ახალი გვინეა, სუმატრა, კალიმანტანი, სულავესი, იავა, ლუსონი.
მოლუკის კუნძულები

მოლუკის კუნძულები — არქიპელაგი ინდონეზიის შემადგენლობაში, მალაის არქიპელაგში. გეოგრაფიულად, არქიპელაგი მდებარეობს კუნძულ სულავესისა და ახალ გვინეას შორის. ამ კუნძულების ისტორიული სახელია „სანელებლების კუნძულები“, როგორც მას ჩინელები და ევროპელები უწოდებდნენ.

კუნძულთა უმრავლესობა მთაგორიანია, აქტიური ვულკანებითა და ნოტიო კლიმატით. საკმაოდ მრავალფეროვანია მცენარეული საფარი.

როგორც ტურისტულ ლიტერატურაში მოიხსენიებენ, არქიპელაგი შედგება 999 კუნძულისაგან. მათი საერთო ფართობია 74 505 კმ³. არქიპელაგის უდიდესი კუნძულებია: ჰალმაჰერა, სერამი, ბურუ, ამბონი, ტერნატე, ტიდორე, არუ, კაი.
ზონდის კუნძულები

ზონდის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი, რომელიც მოქცეულია მალაკის ნახევარკუნძულსა და კუნძულ ახალ გვინეას, ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის. მისი შემადგენელი ნაწილია მალაის არქიპელაგი. ზონდის კუნძულები იყოფა დიდი ზონდისა და მცირე ზონდის კუნძულებად.

დაყოფა
ამჟამად კუნძულებს იყოფს ოთხი ქვეყანა: ბრუნეი, აღმოსავლეთ ტიმორი, ინდონეზია და მალაიზია. აქედან უდიდესი ტერიტორია ინდონეზიას ეკუთვნის. კუნძულ კალიმანტანს სამი მათგანი იყოფს: ინდონეზია, მალაიზია და ბრუნეი, ხოლო კუნძული ტიმორი გაყოფილია აღმოსავლეთ ტიმორსა და ინდონეზიას შორის.

კუნძულების სია
დიდი ზონდის კუნძულები
კალიმანტანი
იავა
სუმატრა
სულავესი

მცირე ზონდის კუნძულები
ბალი
ლომბოკი
სუმბავა
ფლორესი
სუმბა
ტიმორი
ალორის არქიპელაგი
ბარატ-დაიას კუნძულები
ტანიმბარის კუნძულები
სამშობლოსათვის მარადისობაში

სამშობლოსათვის მარადისობაში — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობისა და ეროვნული არქივის ერთობლივი გამოფენა, მიძღვნილი აფხაზეთის ომში გარდაცვლილთა ხსოვნისადმი. ფოტოგამოფენის გახსნას დაესწრო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე, გიორგი ბარამია. საქართველოს ეროვნული არქივის საგამოფენო დარბაზში ფოტოგამოფენა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის არქივისა და საინფორმაციო განყოფილებების ორგანიზებით მოეწყო. გიორგი ბარამიას განცხადებით,

გამოფენაზე მეომართა საქმეებისა და ფოტოების გარდა წარმოდგენილიყო ფოტოხელოვან იური მეჩითოვის მიერ გადაღებული სოხუმის ფოტოები, აფხაზეთის ომში გმირულად დაღუპული, ვახტანგ თედიაშვილის ფერწერული ნამუშევრები. გამოფენაზე ასევე წარმოგენილი იყო ომში დაღუპული მეომართა სიები.
მისოპოგონი

მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე – რომის იმპერატორის იულიანე განდგომილის პამფლეტი, მიმართული ანტიოქიელებების წინააღმდეგ.

362 წელს, იულიანეს ანტიოქიაში სტუმრობის შემდეგ მის მიმართ გავრცელდა სხვადასხვა ოხუნჯობა, სადაც იმპერატორს დასცინოდნენ. თავიდან იმპერატორი მათ პასუხს აღარ სცემდა, რამაც ანტიოქიელების გათავხედება გამოიწვია. მათ უკვე აღარ მოსწონდათ იულიანეს უხეში ნაკვთები, სადად ჩაცმულობა, ღამეების გათენება... იულიანეს ამ ყველაფერზე ინფორმაცია ჰქონდა, ამიტომაც ბოლოს ვერ მოითმინა და დაწერა პამფლეტი „მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე.“
დიდი ზონდის კუნძულები

დიდი ზონდის კუნძულები — კუნძულთა ფართო ჯგუფი მალაის არქიპელაგში. მცირე ზონდის კუნძულებთან ერთად წარმოქმნიან ზონდის კუნძულებს. დიდი ზონდის კუნძულთა უმრავლესობა ინდონეზიის შემადგენლობაში შედის. კუნძული კალიმანტანი კი იყოფა ბრუნეის, ინდონეზიასა და მალაიზიას შორის. ჯგუფის უდიდესი კუნძულებია: სუმატრა, კალიმანტანი, იავა, სულავესი.
მცირე ზონდის კუნძულები

მცირე ზონდის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი მალაის არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში, ავსტრალიის ჩრდილოეთით. დიდი ზონდის კუნძულებთან ერთად წარმოქმნის ზონდის კუნძულთა ჯგუფს. წარმოადგენს ზონდის ვულკანური სარტყელს ნაწილს.

მცირე ზონდის კუნძულები მრავალი კუნძულისგან შედგება და თითქმის მთლიანად მოქცეულია ინდონეზიის შემადგენლობაში. მხოლოდ კუნძულ ტიმორის ნაწილი შედის აღმოსავლეთ ტიმორის შემადგენლობაში, რომელმაც დამოუკიდებლობა 1999 წელს მოიპოვა.

არქიპელაგის ძირითადი კუნძულებია:
ბოლესლავ ბერუტი

ბოლესლავ ბერუტი (; დ. 18 აპრილი, 1892 — გ. 12 მარტი, 1956, მოსკოვი) — პოლონელი პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 1947–1952 წწ.

დაიბადა ჰენრიხ რუტკოვსკისა და ბარბარა ბერნაკის ოჯახში. შემდეგ მათი გვარების პირველი ასოებიდან მიიღო ფსევდონიმი „ბერუტი“. 1925 წელს გაემგზავრა მოსკოვში და სწავლობდა კომინტერნის სკოლაში.

1938 წელს, პოლონეთის კომუნისტური პარტია დაიშალა იოსებ სტალინი მიერ. ბერუტს მიუსაჯეს 10 წლიანი პატიმრობა პოლონეთში ანტისახელმწიფოებრივ პოლიტიკის გატარების გამო. ამგვარად შეძლო თავიდან აეცილებინა დიდი წმენდა, რომლის დროსაც განადგურდა პოლონეთის კომუნისტური პარტიის ყველა ლიდერი. 1938 წელს შეიწყალეს და მუშაობდა ბუღალტრად ვარშავაში.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ გაიქცა აღმოსავლეთ პოლონეთში, რომელიც სულ მალე დაიკავეს საბჭოთა ძალებმა. 1943 წელს სათავეში ჩაუდგა ახლად ჩამოყალიბებულ პოლონეთის მუშათა პარტიას, გახდა დროებითი ეროვნული მთავრობის მეთაური, რომელიც დააარსეს პროსაბჭოურად განწყობილმა პოლონელებმა მოსკოვში.

ომის შემდეგ, ბერუტმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა პოლონეთში სტალინური რეჟიმის ფორმირებისა და ოპოზიციის ჩახშობის საქმეში. 1947–1952 წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა, ხოლო პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ – პრემიერ-მინისტრისა.
იგნაცი მოსციცკი

იგნაცი მოსციცკი (; დ. 1 დეკემბერი, 1867 — გ. 2 ოქტომბერი, 1946) — პოლონელი პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1926–1939 წწ. სწავლული ქიმიკოსი, პოლონეთის ქიმიური მრეწველობის დამაარსებელი.

1926 წელს, მაისის გადატრიალების შემდეგ, იუზეფ პილსუდსკის რეკომენდაციით აირჩიეს პრეზიდენტად. 1939 წელს აღმოსავლეთ პოლონეთის საბჭოთა ჯარების მიერ დაპყრობის შემდეგ იძულებული გახდა გაქცეულიყო რუმინეთში. ამავე წლის დეკემბერში ოჯახთან ერთად გადავიდა შვეიცარიაში სადაც გაატარა მეორე მსოფლიო ომის წლები. გარდაიცვალა ჟენევასთან ახლოს 1946 წელს. მისი ნეშტი მხოლოდ 1993 წელს გადაასვენეს ვარშავაში.
ველიჩკის მარილის შახტა

ველიჩკის მარილის შახტა – ქვა მარილის საბადო პოლონეთში, ქალაქ ველიჩკაში, რომელიც მუშავდებოდა – საუკუნეებში. შახტა ასახავს მარილის მოპოვების განვითარების მეთოდებსა და ტექნოლოგიებს შვიდი საუკუნის განმავლობაში. იგი წარმოადგენს დერეფნებისა და გალერეების მთელ წყებას, რომელიც განთავსებულია შვიდ დონეზე მიწისქვეშეთში. სიღრმე 57-198 მ., საერთო სიგრძე 200 კმ. .

1978 წელს მარილის შახტა შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში
.

ფოტო ტური
დიდი ანტილის კუნძულები

დიდი ანტილის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი კარიბის ზღვაში. მოიცავს კუნძულებს - კუბას, იამაიკას, ისპანიოლას და პუერტო-რიკოს. დიდი ანტილი მოიცავს ვესტ-ინდოეთის 90%-ს. კუნძულთა საერთო ფართობია 207,435 კმ2.

კარიბის ზღვის კუნძულები, რომლებიც ასევე ცნობილია, როგორც ვესტ-ინდოეთი, შედგება ბაჰამის, დიდი ანტილისა და მცირე ანტილის კუნძულებისაგან.

დიდი ანტილის კუნძულები, გარდა ამ ოთხი ძირითადი კუნძულისა, ასევე შედგება სხვა მრავალი პატარა კუნძულისაგან, რომლებიც ამ ძირითადი კუნძულების გარშემო მდებარეობენ და შედიან მთავარი კუნძულის ქვეყნის შემადგენლობაში. ხშირად, კუბასთან სიახლოვის გამო, კაიმანის კუნძულებსაც დიდი ანტილის შემადგენელ ნაწილად მოიაზრებენ.

კუნძულებს მექსიკისგან გამოყოფს იუკატანის სრუტე, ხოლო აშშ-ისგან ფლორიდის სრუტე.

დიდი ანტილის ჩრდილოეთ კიდეში, მდებარეობს ე.წ. „ბერმუდის სამკუთხედის“ სამხრეთ ნაწილი.

დიდი ანტილის კუნძულების სუვერენული სახელმწიფოები
დიდი ანტილის კუნძულებზე მდებარეობს შემდეგი სუვერენული სახელმწიფოები:
მცირე ანტილის კუნძულები

მცირე ანტილის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი, ანტილის კუნძულთა ჯგუფის ნაწილი ბაჰამის, ტერქსისა და კაიკოსის და დიდი ანტილის კუნძულებთან ერთად. გარს ერტყმიან კარიბის ზღვას დასავლეთით, ატლანტის ოკეანის საზღვართან და შედიან ვულკანური კუნძულების სარტყელში. მცირე ანტილის ზოგიერთი სამხრეთი კუნძული, სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის ჩრდილოეთ სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს.

მცირე ანტილის კუნძულებზე მდებარეობს შემდეგი სუვერენული სახელმწიფოები:
პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობები

პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობები — პოლონეთსა და საქართველოს შორის განვითარებული საგარეო ურთიერთობები. ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1920 წელს და აღდგა 1992 წლის 28 აპრილს.

ისტორია
1918 წელს პოლონეთის მეორე რესპუბლიკის წარმომადგენლად საქართველოში დაინიშნა ვაცლავ ოსტროვსკი, რომელიც იმავე წლის 1 ოქტომბრიდან დაინიშნა კავკასიაში პოლონეთის მისიის ხელმძღვანელად. იუზეფ პილსუდსკი იმედოვნებდა, რომ საქართველოსთან, ხოლო შემდეგ კავკასიის ყველა სხვა რესპუბლიკასთან, დაამყარებდა მჭიდრო პოლიტიკურსა და სამხედრო კავშირებს. 1920 წელს ჩამოყალიბდა პოლონურ-ქართული სამხედრო კავშირი. 14 ოქტომბრიდან პოლონეთში დაინიშნა საქართველოს წარმომადგენელი გიორგი სიდამონ-ერისთავი. მასვე დაეკისრა ურთიერთობების დამყარება ფინეთთან, ლიტვასთან, ლატვიასთან, ესტონეთთან. 1920 წლის ბოლოს საქართველოს მისია ვარშავაში დაიხურა. პოლონეთმა საქართველო იურიდიულად სცნო 1921 წლის 28 იანვარს, ანტანტის მოკავშირეთა მიერ აღიარებიდან შემდეგ დღეს. 1922 წლიდან საქართველოს ემიგრირებულ მთავრობას პოლონეთში წარმოადგენდა იოსებ სალაყაია. პოლონეთი აგრძელებდა ურთიერთობას და მატერიალურად მხარს უჭერდა საქართველოს ემიგრირებულ მთავრობას საფრანგეთში. პოლონეთმა მიიღო და სამსახური მისცა ათობით ქართველ სამხედროს.

თანამედროვე ისტორია
1997 წლიდან თბილისში ფუნქციონირებს პოლონეთის რესპუბლიკის საელჩო.

2001 წელს გერმანიაში საქართველოს საელჩოს სტატუსით დაემატა აკრედიტაცია პოლონეთის რესპუბლიკაში. 2003 წელს ვარშავაში გაიხსნა დიპლომატიური წარმომადგენლობის ოფისი, ხოლო 2005 წლიდან ვარშავაში ფუნქციონირებს საქართველოს საელჩო პოლონეთის რესპუბლიკაში.

2008 წლის 26 ნოემბრიდან პოლონეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია ქალბატონი ურშულა დოროშევსკა, ხოლო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლენიანი ელჩია პოლონეთის რესპუბლიკაში კონსტანტინე ქავთარაძე (2006 წლის 8 თებერვლიდან).

2013 წლის 3 ივნისიდან პოლონეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია ანჟეი ჩიეშკოვსკი, ხოლო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლენიანი ელჩია პოლონეთის რესპუბლიკაში ნიკოლოზ ნიკოლოზიშვილი (2011 წლის აპრილიდან).

თანამშრომლობის სფეროები
საქართველოსა და პოლონეთის რესპუბლიკის საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტების თვალსაზრისით ადგილი აქვს ინტერესთა თანხვედრას. შესაბამისად, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები წარმატებით ვითარდება სხვადასხვა სფეროში. მნიშვნელოვანია ორი ქვეყნის თანამშრომლობა საერთაშორისო ორგანიზაციის ფარგლებში ერთმანეთის პოლიტიკური ინიციატივებისა და წინადადებების მხარდაჭერის თვალსაზრისით.

საქართველოსა და პოლონეთს შორის არსებობს ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარების რეალური პერსპექტივები.
სამაჩაბლო

სამაჩაბლო — ფეოდალური საქართველოს ერთ-ერთი სათავადო. წარმოიშვა საუკუნის დასაწყისში მდინარე ლიახვის შუა და ზემო წელზე, ისტორიულ აჩაბეთის ხევში. სახელწოდება მომდინარეობს თავად მაჩაბელთა გვარიდან, რომელთა წინაპრები იყვნენ აზნაური თავხელიძეები (სხვა თვალსაზრისით, ანჩაბაძეები). სამაჩაბლოს რეზიდენცია იყო აჩაბეთი, ხოლო საგვარეულო საძვალე-სამარხი — თირის მონასტერი და საბაწმინდა. ეკლესიურად ექვემდებარებოდა ნიქოზის საეპისკოპოსოს. სამაჩაბლოს სამხრეთი ნაწილის ეკონომიკა ეყრდნობოდა სარწყავ მიწათმოქმედებას. ხეობის ზემო წელზე მისდევდნენ მემინდვრეობას (ითესებოდა ქერი), განვითარებული იყო მესაქონლეობა. სამაჩაბლოს ჩამოყალიბება და ტერიტორიული გაფართოება დაკავშირებული იყო მეფის ხელისუფლების წინააღმდეგობის დაძლევასთან. სამაჩაბლოს აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა ქსნის საერისთავო, სამხრეთიდან ფავლენიშვილთა და ამილახვართა მამულები, სამხრეთ-დასავლეთით საყაფლანიშვილო, ჩრდილო-დასავლეთით — რაჭის საერისთავო. ჩრდილოეთით მაჩაბელთა ძალაუფლება დვალეთამდე აღწევდა. საუკუნეში მაჩაბელთა მებეგრეა დვალეთის ერთ-ერთი ხეობის — ჟღელეს — სოფლები, ხოლო დამლევს — ზროგოს ხეობის სოფლები. სამაჩაბლო გაუქმდა 1850 წელს, როდესაც მაჩაბლებსა და ყმა ოსებს შორის გამწვავებული კლასობრივი ბრძოლის გამო სენატის დადგენილებით მაჩაბელთა 2000 კომლი ყმა სახაზინო უწყებას გადაეცა.
სამგლე კლდე

სამგლე კლდე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოდის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მდინარე ჯრუჭულის კანიონისებური ხეობის მარჯვენა ნაპირზე, სამერცხლე კლდისა და ჯრუჭულის მღვიმეებს შორის.

მღვიმე შედგება ერთმანეთთან ვიწრო ყელით გადაბმული 2 დარბაზისაგან. უკანა მაღალგუმბათოვანი და ბნელია. დარბაზის სიგრძეა 20 მ, სიგანე 13 მ, სიმაღლე — 6 მ. წინა დარბაზი ნათელია, მისი სიგრძე დარბაზში გასასვლელამდე არის 19 მ, სიგანე ფასადის გასწვრივ — 35 მ, სიმაღლე ახლანდელი იატაკიდან 2,5 მ. ძეგლი აღმოაჩინეს 1962 წელს, გათხარეს 1963-67 წლებში (ხელმძღვანელი დ. თუშაბრამიშვილი). მღვიმეში ფიქსირებულია 2 მ სისქის 6 კულტურული ფენა. სამგლე კლდის ქვედა ფენა შუა პალეოლითის ხანისაა. აღმოჩენილია დისკოიდური ცალმხრივი, ერთფუძიანი და ლევალუაზური ნუკლეუსები, ანატკეცლამელები და სხვა. აღსანიშნავია მომწვანო ფერის რიყის ქვისაგან დამზადებული ჩოპერი, კაჟის მცირე ზომის ბიფასი, სახოკები, ლევალუაზური და მუსტიეური წვეტანები და სხვა. ფაუნა მდიდარი ჩანს. აღმოჩენილია მღვიმის დათვის (80 %), ბიზონის, შვლის, კეთილშობილი ირმისა და ჯიხვის ძვლები. საინტერესოა გიგანტური ირმის ოსტეოლოგიური ნაშთების აღმოჩენა, რაც მეტად იშვიათია. მღვიმე ნეანდერტალელი ადამიანის დროებით ნასახლარს წარმოადგენდა. მასალა შუა მუსტიეს ხანას განეკუთვნება.

სამგლე კლდეში გათხრილ ზედა კულტურულ ფენაში აღმოჩენილია პრიზმული ნუკლეუსები, სხვადასხვა სახის ფირფიტა, საფხეკები, ზურგდაბლაგული დანები და სხვა. ფენა პალეოლითის ბოლო პერიოდით თარიღდება. არქეოლოგიური მასალა დაცულია აკადემიკოს ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
საკვები დანამატები

საკვები დანამატები — ნივთიერებები ან ნივთიერებათა ნარევები, რომლებიც ემატება პროდუქტს მომზადების სხვადასხვა ეტაპზე, რათა გააუმჯობესოს მისი ხარისხი, უვნებლობა და კონსერვაციის უნარი. დანამატები ექვემდებარება წინასწარ საგულდაგულო შემოწმებას. ევროკავშირში გამოსაყენებლად დაშვებული საკვებდანამატები კოდირებულია ლათინური ასო ""-სა და მომდევნო სამი ციფრის მეშვეობით.

ესენია:
საღებავები 100–დან 180–მდე,
კონსერვანტები 200–დან 290–მდე,
ანტიოქსიგენები 300–დან 321–მდე,
ემულგატორები, სტაბილიზატორები, შემდედებლები 322–დან 483–მდე
და სხვა.

საღებავები
არსებოებს ორი ტიპის საღებავი დანამატი: ბუნებრივი (მაგალითად 120, 102) და სინთეზური, რომელიც მიიღება ქიმიური რეაქციებით.

კონსერვანტები
გვაქვს ორი სახის კონსერვანტი: ნატურალური (რომლებიც არ არის კოდირებული): მარილი, სპირტი, შაქარი, ძმარი და ქონი. მეორე არის ქიმიური წარმოშობის არანატურალური დანამატი: სორბიტის მჟავა 200 და სხვა.

ანტიოქსიდანტები
ანტიოქსიდანტები გამოიყენება პროდუქტში ბუნებრივი ჟანგვის პროცესების შესაჩერებლად.

ყველაზე მეტად გამოყენებაი ანტიოქსიდანტებია:
ასკორბინის მჟავა 300,
ლიმონმჟავა 330
ღვინის მჟავა (ტარტარის მჟავა) 334,
კალიუმის ტარტარატი 336.
ეხიდო (ვენესუელა)

სან-ბუენავენტურა-დე-ეხიდო — მესამე უდიდესი ქალაქი მერიდის შტატში, ვენესუელა. 2005 წლის აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 107.056 კაცი. ქალაქ ტაბაისთან და მერიდასთან ერთად ქმნის მერიდის აგლომერაციას, რომლის მოსახლეობაც 350.000 კაცს შეადგენს. ეხიდო არის კამპო-ელიასის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი.
სამგორის გორასამარხი

სამგორის გორასამარხი, ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ძეგლი სამგორის ვაკეზე, თბილისის აღმოსავლეთით დაახლოებით 20 კმ-ზე. სამგორში გამოვლენილი 3 დიდი ყორღანული ბორცვიდან 1948-51 წლებში გათხარეს (ხელმძღვანელი გ. ნიორაძე) ერთი, ე. წ. კოხრა გორა. დიამეტრი 51 მ. ბორცვის შუაგული წარმოადგენდა ქვების გუმბათოვან ნაყარს. წვაყრილის ქვეშ აღმოჩნდა ხის სწორკუთხა ნაგებობის — ჯარგვალურად ნაგები ორმაგი კედლების ნაშთები. ნაგებობა გარშემორტყმული იყო რამდენიმე წყება ხის მორებით. ვარაუდობენ, რომ ეს შენობაიმდროინდელი საცხოვრებლის მსგავსია. მიცვალებულის ფერფლიანი ურნა ჩაფლული იყო მოტკეპნილი იატაკის ქვეშ, ორმოში. თანმხლები ინვენტარი — თიხის შავპრიალა ჭურჭელი, სპილენძის ბრტყელი სატევრისპირი, ქვის ცულის ფრაგმენტი ცხვრის კოჭის ძვლები იატაკზე ეწყო. სამგორის გორასამარხის თიხის ჭურჭელი ტიპობრივად განეკუთვნება აღმოსავლეთ საქართველოს ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ბოლო პერიოდის (ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევარი) ყორღანული კულტურის კერამიკას. აქ აღმოჩენილია როგორც ადრეული, ე. წ. მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი ნიშნების მქონე კერამიკა, ისე უფრო მოგვიანო, ე. წ. ბედენის ტიპის მცირე ჭურჭელი და სხვა. მისი კონკრეტული ასაკია ძვ. წ. - საუკუნეები. სამგორის გორასამარხი გვაროვნული საზოგადოების სოციალური და ქონებრივი დიფერენციის საწყისი ეტაპის ამსახველი ტიპური ძეგლია.
ვარტა

ვარტა — მდინარე პოლონეთში, ოდრის მარჯვენა შენაკადი

სიგრძე — 808 კმ, აუზის ფართობი — 53,700 კმ². სათავეს იღებს მალოპოლსკის მაღლობზე, კვეთს კრაკოვ–ჩენსტოხოვის მაღლობს და შემდეგ მიედინება ველიკოპოლის დაბლობზე. წყლის ხარჯი 215 მ³/წმ. სანავიგაციოა ქალაქ პოზნანამდე. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები ზაფხულ–შემოდგომაზე. შენაკად ნოტეცით და ბიდგოშის არხით უკავშირდება მდინარე ვისლის აუზს.

მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: ჩენსტოხოვა, პოზნანი, გოჟუვ-ველიკოპოლსკი.

შენაკადები:
ნოტეცი,
ობრა,
პროსნა,
ლისვარტა,
ველნა.
ლეგენდა (კარტოგრაფია)

ლეგენდა რუკის თავისებური ენაა, რომლის დახმარებით რუკის შინაარსის წაკითხვაა შესაძლებელი. რუკაზე ან გეგმაზე სხვადასხვა ობიექტი ან მოვლენა პირობითი აღნიშვნებით გამოისახება, რომელთა მნიშვნელობა რუკის რომელიმე კუთხეში ლეგენდის სახითაა განმარტებული.

სხვადასხვა ტიპის რუკაზე განსხვავებულ პირობით აღნიშვნებს გამოიყენებენ. ისინი შეიძლება იყოს ფართობლივი, ხაზობრივი და მასშტაბგარეშე.

ფართობლივი ნიშნებით დიდი განფენილობის ობიექტების (მაგალითად: კონტინენტები, ზღვები, სახელმწიფოები და სხვ.) კონტურები გამოისახება. ამასთან, იყენებენ როგორც შეფერადების, ისე დაშტრიხვის ხერხს.

ხაზობრივი ნიშნებით ისეთი ობიექტებს ან მოვლენებს გამოსახავენ, რომლებიც ხაზობრივი გავრცელებით ხასიათდებიან. მაგალითად, მდინარეებს, ზღვებს, გზებს, მილსადენებს, საზღვრებს და სხვა. ხაზობრივ ნიშნების ცალკე ჯგუფს იზოხაზები ქმნიან.

იზოხაზები თანაბარი რიცხვირი მაჩვენებლების (მაგალითად აბსოლუტური სიმაღლე) მქონე წერტილების შემაერთებელი ხაზებია. მათში განასხვავებენ: იზოჰიფსებს ანუ ჰორიზონტალებს (აბსოლუტური სიმაღლის მაჩვენებელი), იზობათებს (წყლის სიღრმის მაჩვენებელი), იზოთერმებს (ჰაერის ტემპერატურის მაჩვენებელი) და სხვა.

იზოხაზებით გამოსახული ობიექტი ან მოვლენა შეიძლება ფერებითაც იყოს ნაჩვენები. მაგალითად, ფიზიკურ რუკაზე დაბლობებს, როგორც წესი, მწვანე ფერით, მაღლობებს - ღია ყავისფერით, ხოლო მთიანეთს - მუქი ყავისფერით გამოსახავენ.

მასშტაბგარეშე ნიშნებით მცირე ფართობზე არსებული ობიექტები (მაგალითად დასახლებული ფუნქტები) გამოისახება. აქ აღსანიშნავია გეომეტრიული ნიშნები. მაგალითად, დასახლებული პუნქტები პუნსონით, სასარგებლო წიაღისეული კი - სპეციალური ნიშნებით გამოისახება.

ნებისმიერი პირობითი ნიშანი ასახავს ობიექტის შინაარს და სიდიდეს. მაგალითად, წრფის ფერი დასახლების ტიპს გვიჩვენებს, ხოლო სიდიდე - მოსახლეობის რაოდენობას.
არგენტინის ადმინისტრაციული დაყოფა

არგენტინა წარმოადგენს ფედერაციული წყობის რესპუბლიკას და იყოფა 23 პროვინციად და ერთ ფედერალურ ოლქად ბუენოს-აირესი. ფედერაციის ყოველ სუბიექტს აქვს საკუთარი კონსტიტუცია.

პროვინციები იყოფა დეპარტამენტებად , გარდა ბუენოს-აირესის პროვინციისა, რომელიც იყოფა 134 ოლქად . დედაქალაქი ბუენოს-აირესი იყოფა 48 კვარტალად , რომლებიც გაერთიანებულნი არიან 15 კომუნაში .

არგენტინის პროვინციები
ფედერალური დედაქალაქი ბუენოს-აირესი
ბუენოს-აირესი
კატამარკა
ჩაკო
ჩუბუტი
კორდოვა
კორიენტესი
ენტრე-რიოსი
ფორმოსა
ხუხუი
ლა-პამპა
ლა-რიოხა
მენდოსა
მისიონესი
ნეუკენი
რიო-ნეგრო
სალტა
სან-ხუანი
სან-ლუისი
სანტა-კრუსი
სანტა-ფე
სანტიაგო-დელ-ესტერო
ცეცხლოვანი მიწა
ტუკუმანი
ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები

ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები — უჯრედების აგებულების მიხედვით დაყოფის ტიპები: ეუკარიოტული და პროკარიოტული

ერთ და მრავალუჯრედიანი მცენარეების, ცხოველებისა და სოკოების უჯრედები სამი ძირითადი ნაწილისაგან შედგება: უჯრედის კედელი, ციტოპლაზმა და ბირთვი. ბირთვი გარსით არის დაფარული და ციტოპლაზმაშია მოთავსებული. ციტოპლაზმა შეიცავს ორგანოიდებს. ყოველი სახის ორგანოიდს გარკვეული აგებულება აქვს და მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელ ფუნქციებს ასრულებს, ორგანოიდების გარდა უჯრედი შეიცავს სამარაგო ნივთიერებებსაც. მათ უჯრედის ჩანართბი ეწოდება. ასეთ აგებულების უჯრედებს, ეუკარიოტული ბერძნულად „ეუ“– მთლიანად „კარიონ“ – ბირთვი ანუ ბირთვიანი უჯრედები ეწოდება. ბუნებაში არსებობს ისეთი უჯრედებიც რომელთაც არ გააჩნია გარსით შემოსაზღვრული ბირთვი და არც ისეთი ორგანოიდები როგორიცაა ენდოპლაზმური ბადე, გოლჯის აპარატი, ლიზოსომები, მიტოქონდრიები, ცენტრიოლები, ასეთ უჯრედებს პროკარიოტული (ლათ „პრო“ – ადრე) ანუ ბირთვამდელი უჯრედები ეწოდება. პროკარიოტებია ბაქტერიები და ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები.
სამგორის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა

სამგორის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა, შეიქმნა 1953 წელს სამგორის ველზე, ქ. თბილისის აღმოსავლეთით (თბილისი დაშორებულია 23 კმ-ით). სამგორის ზემო მაგისტრალური სარწყავი არხის მწყობრში შესვლის შემდეგ კარგი პირობები შეიქმნა მევენახეობისა და მეხილეობის განვითარებისათვის. მეურნეობის შექმნის მიზანი იყო თბილისისა და რუსთავის მოსახლეობის მომარაგება ახალი ყურძნით, რისთვისაც გაშენდა ყურძნის ჯიშები: რქაწითელი (232 ჰა), განჯური (120 ჰა), ჩინური (24 ჰა) და სხვა. აშენდა 400 ტ ტევადობის მაცივარი, რაც ზამთრისა და ზაფხულის პერიოდში მოსახლეობისათვის ახალი ყურძნის მიწოდების საშუალებას იძლევა, მთლიანად მეურნეობას უჭირავს 879 ჰა ფართობი ქარსაფარ ზოლებს — 55 ჰა, ვაზი გაშენებულია 401 ჰა-ზე, ბაღი — 38 ჰა-ზე. მეურნეობას აქვს მსხვილფეხა რქიანი პირუტყვის ფერმა, საფუტკრე და სხვა. მეურნეობის შემოსავლის 94%-ს მევენახეობა იძლევა (წელიწადში 1500—1600 ტ ყურძენი).