iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სიონი (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)

სიონი — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდინარე თერგის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1860 მეტრზე, სტეფანწმინდიდან 8 კმ.

სიონის ეკლესია
სოფელში დგას - საუკუნეების მიჯნის სამნავიანი ბაზილიკა, ე. წ. ხევის სიონი. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვის კვადრატებით. ტაძარში დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის კვალი. ეკლესიის მახლობლად, ციცაბო კლდის პირას დგას ოთხსართულიანი, პირამიდისებრი სადარაჯო კოშკი. იქვე, კვარცხლბეკზე აღმართულია მემორიალური ქვა-სტელა, რომელსაც თავდაპირველად ჯვარი აგვირგვინებდა. ერთ ქვაზე შემორჩენილია ღვთისმშობლისა და ჩვილის გამოსახულების ნაშთი. ხოლო ფუძის რვაკუთხა ქვაზე ასომთავრული წარწერაა ამოკვეთილი. ეკლესიის შესასვლელთან ხევის უხუცესთათვის განკუთვნილი ქვის სავარძლები და სკამებია.

ისტორია
გზაზე სიონი ხევის ერთ-ერთი უძველესი დასახლებაა. სტრატეგიული თვალსაზრისით მას ადრინდელ შუა საუკუნეებში უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭებოდა. ნ. ბერძენიშვილის აზრით, მთიულეთისაგან ადმინისტრაციულად ცალკე გამოყოფილ ხევს თავიდანვე სამხედრო-ადმინისტრაციული მოხელე განაგებდა. „ძეგლისდების“ მიხედვით, საუკუნეში ამ მოხელეს „სიონის ერისთავი“ ერქვა და, მაშასადამე, ხევის მმართველის ადგილსამყოფელიც სიონი უნდა ყოფილიყო. სიონის ერისთავი საქართველოს სამეფო კარს ემორჩილებოდა. საუკუნეში სამეფო ხელისუფლების დასუსტებისა და ხევზე არაგვის ერისთავთა უფლებების გავრცელების შემდეგაც, მათ კვლავ ძველი სახელით სიონის ერისთავებად იხსენიებდნენ. სიონში თავდაცვით ნაგებობათა მშენებლობას ადრინდელ შუა საუკუნეებში უნდა ჩაყროდა საფუძველი. სოფელს დამატებითი სახიზრებიც ჰქონდა. ეკლესიის მახობლად, ბორცვზე, ორი გამოქვაბულია („ზემგორის ქოხნი“), უფრო შორს, მწვერვალ ქაბარჯინის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაც კიდევ რამდენიმე სახიზარ-გამოქვაბულია. არაგვის საერისთავოს გაუქმების შემდეგ სიონი უშუალოდ აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფო კარს, ერთ-ერთ ბატონიშვილს ექვემდებარებოდა. რუსეთის მიერ საქართველოს მიერთების შემდეგ, რუსეთის მმართველობა საქართველოს სამხედრო გზასთან ერთად სიონსაც დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა. სიონის ციხეში გამაგრდნენ 1804 წელს რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყებული აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელები. დიდი ბრძოლების შემდეგ რუსების ჯარმა ციხე აიღო. საუკუნის ნახევრიდან სოფელი გაშლილ ადგილზე გადავიდა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 325 კაცი.

გალერეა
ზემო ხოდაშენი

ზემო ხოდაშენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (კახეთის მხარე), ზემო ხოდაშნის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: აწყური, ახალდაბა, ზემო ხოდაშენი, ჩაბინაანი, ჩარექაული, ხველიანდრო, ხორხელი).

მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 600 მ-ზე, ახმეტიდან 16 კმ-ში, თელავიდან (უახლოესი რკინიგზის საგური) 15 კმ-ში.
ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ხოდაშენი (ზემო ხოდაშენი მოგვიანებით ეწოდა ქვემო ხოდაშნისგან განსასხვავებლად). იხსენიება - საუკუნის წერილობით წყაროებში, მ. შ. ვახუშტის ისტორიულ-გეოგრაფიულ თხზულებაში და იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“, ასევე სამართლის დოკუმენტურ ძეგლებში. - საუკუნეებში აქ აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელთა რამდენიმე გვარი დასახლდა. 1710-1722 წლებში სოფელი რუსთველის სადროშოში შედიოდა. 1742 წელს ხოდაშნის ციხე მიწისძვრამ დაანგრია. 1759-1781 წლებში სამეფო ხელისუფლებამ ხოდაშენი ათონის ფილეთეოსის მონასტერს შესწირა. წყაროებში იხსენიება ხოდაშნის მამულების გამგებელი ათონიდან მოსული ბერი კოზმანი. 1774 წელს ასპინძის ბრძოლის შემდეგ ხოდაშენში ჩასახლდა ჯავახეთის სოფელ ბარალეთიდან გადმოსული 6 კომლი.

კულტურული მემკვიდრეობა
სოფლის შუაგულში ძველი სამონასტრო კომპლექსიდან შემორჩენილია მხოლოდ ხარების ეკლესია, რომელიც ყოფილა კახეთის მეფეების მიერ საუკუნეში ათონის მთაზე აგებული ფილოთეოსის მონასტრის მეტოქი, ასევე შემორჩენილია კოშკი მარნით. ზემო ხოდაშნის მახლობლად მდებარეობს საუკუნის ბოჭორმის დარბაზული ეკლესია, გვიანდელი შუა საუკუნეების ნათლისმცემლის, კვირაცხოვლის, წმ. გიორგის, წამებულის, წმ. მარიამის დარბაზული ეკლესიები და სხვ.

სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7–8 კმ-ზე მდებარე დედათა მონასტრის კომპლექსში შედის წმ. ნიკოლოზის ეკლესია, სასახლე, სატრაპეზო, კოშკი–სამრეკლო, საცხოვრებელი ნაგებობები და მარანი. სოფლის სამხრეთით 3–3,5 კმ-ზე მდებარეობს – საუკუნეების სამეკლესიიანი ბაზილიკა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 868 ადამიანი.
იგნაცი იან პადერევსკი

იგნაცი იან პადერევსკი (დ. 18 ნოემბერი, 1860 — გ. 29 ივნისი, 1941) — პოლონელი პიანისტი, კომპოზიტორი და პოლიტიკური მოღვაწე. პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო პირველი მსოფლიო ომის დროს. შევიდა ანტანტის ორიენტაციის პოლიტიკურ ეროვნულ კომიტეტში. 1917 წლიდან იყო მისი წარმომადგენელი აშშ-ში. 1919 წლის იანვრიდან ნოემბრამდე პოლონეთის პრემიერ-მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრია. წარმოადგენდა პოლონეთს პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე (1919- 1920) 1940 წლიდან პოლონეთის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარეა ემიგრაციაში. მონაცილეობდა ერთა ლიგის ასამბლეის მუშაობაში, როგორც პოლონეთის დელეგაციის წევრი.
Nickelodeon

— ამერიკული სატელევიზიო არხი. დაფუძნებულია 1977 წელს, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1979 წლის 1 აპრილიდან ტელეკომპანიამ მაუწყებლობა დაიწყო აშშ-ის მთელ ტერიტორიაზე. ამჟამად იგი ტრანსლირებს მსოფლიოს თითქმის ყველა ენაზე, მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაში.

არხის გადაცემები
შენიშვნა: წარმოდგენილი სია არასრულია.

90-იანი წლების ანიმაციური სერიალები
პაწაწინა ონავრები (1991-1993, 1997-1999)
რენის და სტიმპის შოუ (1991-1995)
როკოს ახალი ცხოვრება (1993, 1995)
ააა! ნამდვილი მონსტრები (1994, 1996)
ჰეი, არნოლდ! (1996-2000)
ძაღლკატა (1998-2000)

თანამედროვე ანიმაციური სერიალები
ღრუბელი ბობი კვადრატული შარვალი (1999-დან)
ონავრები გაიზარდნენ (2003-2004)
როგორ ლაპარაკობს ჯინჯერ ფუტლი (2000-2004)
ჯიმი ნეიტრონის-ბიჭი გენიოსის თავგადასავლები (2002-2003)
ტორნბერების ველური ოჯახი (2003)

თანამედროვე ანიმაციური სერიალები
ანუბისის სახლი (2011-2013)
წინ წარმატებისკენ (2009-2013)
აიკარლი (2007-2012)
იღბლიანი ტორი (2010-2013)
სემი და კეტი (2013-2014)
დიაკვანი

დიაკვანი, დიაკონი ( — „მსახური“) — ქრისტიანული საეკლესიო იერარქიის სამი ხარისხიდან ერთ-ერთი, მასზე მაღლა დგას მღვდლის (პრესვიტერის) და ეპისკოპოსის ხარისხები.

დიაკვნის მოვალეობაა ეპისკოპოსისა და მღვდლების თანამსახურება წირვის დროს და სხვა საიდუმლოთა (ნათლისღება, ქორწინება, მიცვალებულთა წესის აგება) აღსრულებისას. მას აქვს საკურთხეველში შესვლის, კვერექსების კითხვის, საკმევად საცეცხლურის ხელში პყრობის, ანუ კმევის უფლება.

„ახალ აღთქმის" („საქმე მოციქულთა", თავი ) თანახმად პირველი დიაკვნების ხელდასმა თვით მოციქულებმა აღასრულეს. ცნობილია პირველი შვიდი დიაკვნის სახელები: სტეფანე, ფილიპე, პროხორონ, ნიკანორ, ტიმონა, პარმენ და ნიკოლაოზ ანტიოქიელი. ადრეული ქრისტიანობის ხანაში დიაკონი ეკლესიის სამეურნეო და საქველმოქმედო საქმიანობას უძღვებოდა. მოგვიანებით ეპარქიის მართვაში მღვდელმთავრის თანაშემწის ფუნქცია დაეკისრა.

შავი სამღვდელოების წარმომადგენელ დიაკონს იეროდიაკონი ანუ ბერდიაკონი ეწოდება. დიაკონის ხარისხის საპატიო წოდებებია არქიდიაკონი და პროტოდიაკონი. დიაკვნები არასაღმრთისმსახურო პერიოდში ატარებენ კაბას, ანაფორასა და სკუფიას, ხოლო ღმრთისმსახურებისას — სტიქარს, სამაჯურებსა და ოლარს. დიაკონისადმი მიმართვის ფორმაა „მამაო".
კვერექსი

კვერექსი — მოსახსენებელი ვედრება უფლისადმი. კვერექსები სხვადასხვაგვარი არსებობს: დიდი ან მშვიდობიანი, მცირე, მრჩობლი, თხოვნითი. დიდ კვერექსს ასევე მშვიდობიანსაც უწოდებენ, რადგან იგი იწყება სიტყვებით: „მშვიდობით უფლისა მიმართ ვილოცოთ“. იგი „დიდად“ იმიტომ იწოდება, რომ მრავალი მცირე ლოცვისაგან შედგება. მისგან განსხვავებით, „მცირე კვერექსი“ სულ 2 ან 3 მცირე ლოცვისაგან შედგება და იგი იწყება სიტყვებით: „მერმე და მერმე უფლისა მიმართ ვილოცოთ“.

„მრჩობლი კვერექსი“ იწყება სიტყვებით: „შეგვიწყალენ ჩვენ ღმერთო დიდითა წყალობითა შენითა“. ეს კვერექსი განსაკუთრებული სავედრებელია, სიტყვა „მრჩობლი“ - ორმაგს ნიშნავს. მასზე გუნდი სამჯერ პასუხობს: „უფალო შეგვიწყალენ“.

„თხოვნითი კვერექსი“ იწყება სიტყვებით: „აღვუსრულოთ ვედრებაი ჩვენი უფალსა“ და გუნდი პასუხობს გალობით: „უფალო შეგვიწყალენ“ და „მოგვმადლენ უფალო“.

კვერექსის სახეები
მცირე კვერექსი (აქვს სამი მუხლი და ასამაღლებელი);
დიდი კვერექსი (აქვს 7-8 მუხლი ან მეტი).
თხოვნითი კვერექსი(დიდი და მცირე კვერექსებისგან განსხვავებით, გუნდი მის ზოგიერთ მუხლებზე, გარდა „უფალო შეგვიწყალენ“-ისა, პასუხობს „მოგვმადლენ, უფალო“-თი ).
მრჩობილი კვერექსი ( თითოეულ მუხლზე გუნდი პასუხობს სამმაგი „უფალო შეგვიწყალენ“-ით ).
მიცვალებულის კვერექსი ორნაირია: მცირე და მრჩობილი. განსხვავება მათ შორის ისაა, რომ პირველი მათგანი იწყება „მერმე და მერმე“-თი, ხოლო მეორე: „შეგვიწყალენ“-ით- ასევე, პირველ მათგანის მუხლებზე გუნდი პასუხობს თითო „უფალო შეგვიწყალენ“-ით(მინორულ კილოზე), მეორეს მუხლებზე - სამმაგით.
ვუნდერკინდი

ვუნდერკინდი (, სიტყვასიტყვით „საოცარი ბავშვი“) — გერმანული სიტყვაა, ქართულად ნიშნავს ფენომენალური ნიჭის მქონე ბავშვს. ვუნდერკინდს ახასიათებს ადრეულ ასაკში გამოვლენილი ნიჭი რაღაცისადმი. თავისი ნიჭით ცნობილია ავსტრიელი კომპოზიტორი ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი. მას უკვე 3 წლისას ჰქონდა საყოველთაო აღიარება. ასევე განთქმულია ბლეზ პასკალი, პაბლო პიკასო, კარლ ფრიდრიხ გაუსი და ა. შ. ამგვარი მოვლენები ისტორიაში არც თუ ისე ბევრია.
ალბა-იულია

ალბა-იულია (, , ) — ტრანსილვანიისა და რუმინეთის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი. განლაგებულია ალბის ჟუდეცში, მდინარე მურეშზე, ბუქარესტისგან ჩრდილო-დასავლეთით 270 კმ-ით დაშორებული. მოსახლეობა — 63,536 ადამიანი (2011 წელი).

ისტორია
ანტიკური ხანა
ალბა-იულიას ჰქონდა პოლიტიკური ძალაუფლება უკვე შორეულ წარსულში. ქალაქის სიახლოვეს აღმოჩენილი იქნა ტერტერიის ფირფიტები, რომელშიც მარია გიმბუტასი მსოფლიოში პირველ დამწერლობას ხედავს. გარკვეული დროის მანძილზე აქ იყო დაკების ტომის დედაქალაქი, რომლის ადგილასაც რომაელებმა თავისი სამხედრო სადგომი — აპულუნი დააფუძნეს. ამ ადგილს ახსენებს პტოლემეც, ხოლო მისი ნაქალაქევი დღევანდელი ქალაქისგან 10 კმ-შია განლაგებული. ამის მეშვეობით ალბა-იულიის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სავსეა ანტიკური სიძველეებით.

შუა საუკუნეები
- საუკუნეებში, როდესაც ხდება ტრანსილვანიის სლავიანიზაცია, ქალაქი ნახსენებია სლავური სახელით (ბალგრადი) ან (ბელგრადი). ლათინურზე იგი იყო გადათარგმნილი როგორც ალბა-იულია, და ასეთ ფორმაში პირველად გვხვდება 1097 წელს. საუკუნიდან იგი უნგრეთის დერჟავას ნაწილი ხდება ისევ სხვა სახელით, ამჯერად მისი სახელი დიულაფეჰერვარი. - საუკუნეებში აღდგა კათოლიკური ეკლესია, რომელიც აღადგინა იანოშ ხუნიადმა; დაკრძალულია იქვე. 1541-1690 იყო ტრანსილვანიის სამთავროს დედაქალაქი, თუმცა მიქაი მამაცმა 1599 წელს შეძლო მოკლე დროით სამივე დუნაის სამთავროს გაერთიანება და ალბა-იულიაში სატახტო ქალაქის შექმნა.

უახლესი ისტორია
 საუკუნეში ავსტრიელმა გაბსბურგებმა გადაწყვიტეს ალბა-იულიის კეთილმოწყობა. იმპერატორ კარლ -ის დროს აშენდა ვარსკვლავის ფორმის ციხესიმაგრე, ხოლო თვითონ ქალაქმა მიიღო გერმანული სახელი კარლსბურგი. 1794 წელს ბატიანის ეპისკოპოსის მეურვეობით გაიხსნა რუმინეთში პირველი ბიბლიოთეკა, რომლის მარგალიტად ითვლება ლორშის დიდი კოდექსი, რომელიც შეიქმნა კარლის დროს.

1918 წლის 1 დეკემბერს ალბა იულიაში გამოცხადდა ტრანსილვანიისა და რუმინეთის შეერთება, ხოლო 4 წლის შემდეგ მეფე ფერდინანდ პირველი გახდა გაერთიანებული სახელმწიფოს მონარქი.

დემოგრაფიული მონაცემები
1891 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 8,167 მაცხოვრებელს, საიდანაც 3,482 იყო უნგრელი (42.63%), 3,426 რუმინელი (41.94%) და 867 გერმანელი (10.62%).

1910 წლიდან მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 11,616 - მდე. მათგან 5226 იყო უნგრელი (45%), 5,170 რუმინელი (44.51%) და 792 გერმანელი (6.82%).

1930 წლისთვის გამოკითხვის მიხედვით მოსახლეობის 38.3% იყო ორთოდოქსი რუმინელი, 21.4% აღმოსავლეთ კათოლიკე რუმინელი, 14.9% რეფორმატორი, 10.5% კათოლიკე, 7.2% ლუთერანი, 6.5% იუდეველი.

2011 წლის გამოკითხვის მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 58,681-ს. მათგან 95.3% იყო ეთნიკური რუმინელი, 3.2% ბოშა, 1.9% უნგრელი და 0.2% გერმანელი.
შრეკი (ანიმაციური ფილმი)

შრეკი — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი 3 ანიმაციური ფილმი, რომლის რეჟისორები არიან ენდრიუ ადამსონი და ვიკი ვერნონი. სიუჟეტი აღებულია უილიამ სტეიგის საბავშვო წიგნიდან „შრეკი!“.

სიუჟეტი
როლებს ახმოვანებდნენ
შრეკი - მაიკ მაიერსი
ვირი - ედი მერფი
ფიონა - კემრონ დიაზი
ჩექმებიანი კატა - ანტონიო ბანდერასი

გაგრძელება
„შრეკი 2“ (2004)
„შრეკი 3“ (2007)
„შრეკი 4“ (2010)
ჩექმებიანი კატა: ოგრების მკვლელთა ისტორია
ალკალა-დე-ენარესი

ალკალა-დე-ენარესი — ქალაქი ესპანეთში, მადრიდის ავტონომიურ გაერთიანებაში, მდინარე ენარესის ნაპირზე. მოსახლეობა — 204 ათასი კაცი (2006).

იგი ანტიკურ დროში ცნობილი იყო, როგორც კომპლუტუმი . ქალაქი 1000 წელს გაანადგურეს მავრებმა, რომლებმაც იგი 1038 წელს ისევ ააშენეს და ალ-კალა-ან-ნარ უწოდეს. 1008 წელს კასტილიის მეფე ალფონსო -მ დაიბრუნა ალკალა და მმართველობა ტოლედოს ეპისკოპოსს გადასცა. ქალაქიდან ყველაზე ცნობილი ადამიანები არიან მწერალი მიგელ დე სერვანტესი, იმპერატორი ფერდინანდ და კატალინა არაგონელი.

ქალაქის ცენტრი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მისი ძირითადი ღირსშესანიშნაობაა ტაძრის ტიპის ეკლესია, რომელიც 1136 წელს გოტიკურ სტილში აიგო (იგი ძალიან დაზარალდა საუკუნის სამოქალაქო ომის დროს), და არქიეპისკოპოსის რეზიდენცია, რომელშიც დღეს ინკვიზიციის არქივებია დაცული.

სან-ილდეფონსოს კოლეგიუმის ეკლესიაში თავდაპირველად იდგა (შემდეგ მადრიდში გადაიტანეს) „დიდი კარდინალის“, ფრანსისკო ხიმენეს დე სისნეროსის საფლავი, რომელმაც აქ 1499-1509 წლებში დააარსა საქვეყნოდ ცნობილი უნივერსიტეტი, რომელიც 1838 წელს დაიხურა და ბიბლიოთეკასთან ერთად მადრიდში იქნა გადატანილი.
ბათი

ბათი — ქალაქი ინგლისში, ეპისკოპოსის რეზიდენცია და სომერსეტის მთავარი ქალაქი, მდებარეობს მდინარე ეივონზე. მოსახლეობა შეადგენს 83 992 ადამიანს. ანტიკური ხანიდან ცნობილია თავისი სამკურნალო წყაროებით და როგორც ბალნეოლოგიური კურორტი (თვითონ სახელწოდება ინგლისურიდან ითარგმნება როგორც აბანო). კლასიციზმის ეპოქის ძეგლები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
ემილ ზოლა

ემილ ფრანსუა ზოლა (; დ. 2 აპრილი, 1840 — გ. 29 სექტემბერი, 1902) — გავლენიანი ფრანგი მწერალი, ნატურალიზმის ლიტერატურული მიმდინარეობის უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი, თეატრალური ნატურალიზმის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილით, და საფრანგეთის პოლიტიკური ლიბერალიზაციის წამყვანი ფიგურა, დრეიფუსის საქმის გამოძიების აქტივისტი.

ბიოგრაფია
ემილ ზოლა იტალიურ-ფრანგული წარმომავლობის ოჯახში დაიბადა. მამამისი იტალიელი ინჟინერი, „ექსის“ წყალგაყვანილობის სისტემაში მუშაობდა. ზოლამ ბავშვობა ექს-ან-პროვანსში გაატარა, სადაც იგი მხატვარ სეზანს დაუმეგობრდა. ბუნებით რომანტიკოსი ემილი ბავშვობიდანვე ლექსებს წერდა. შვიდი წლისაც არ იყო, მამა რომ გარდაეცვალა და ოჯახი უსახსროდ დარჩა.

1858 წელს დედამისი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა. ემილი პარიზისა და მარსელის ლიცეუმში სწავლობდა, პარიზში უსახსროდ დარჩენილი ყმაწვილი იძულებული იყო თავშესაფარში ეცხოვრა, რომელიც სავსე იყო ქურდებით, მაწანწალებითა და მეძავებით. იგი საშინელ სიღარიბეში იმყოფებოდა. ზოლა საშუალო ტანის, წვერიანი, ძალიან მგრძნობიარე მამაკაცი იყო, რომელსაც სახეზე მუდმივი მელანქოლია აღბეჭდვოდა.

ახალგაზრდობაში ემილს შეუყვარდა ლუიზა სოლიარი, თავისი მეგობრის და. თავშესაფარში გატარებულმა წლებმა ზოლას ქალებთან ურთიერთობა ასწავლა. 25 წლისა გატაცებული იყო ალექსანდრა მელით, რომელიც მასზე ერთი წლით უფროსი იყო.
შავი ობელისკი

შავი ობელისკი — ასურეთის მეფის სალმანასარ -ის შეკვეთით შექმნილი შავი კირქვისგან გამოთლილი 198 სმ სიმაღლის ბარელიეფური ობელისკი. ქანდაკება დადგმული იყო ნიმრუდში დაახლოებით ძვ. წ. 825 წელს.

აღმოაჩინა ბრიტანელმა არქეოლოგმა ჰენრი ლეიარდმა 1846 წელს და ამჟამად გამოფენილია ბრიტანეთის მუზეუმში.

ეს დღემდე აღმოჩენილი ყველაზე სრული ასირიული ობელისკია და ასევე აღსანიშნავია იმით, რომ მის ერთ-ერთ ბარელიეფზე გამოსახულია ისრაელის მეფე იეჰუა (ებრაელთა მეფის უძველესი გამოსახულება).
უგარითი

უგარითი — ძველი სავაჭრო ქალაქ-სახელმწიფო სირიაში. ზღვისპირა ქალაქი ახლანდელ რას-შამრის ახლოს. მდებარეობდა ლატაკიის ჩრდილოეთით 12 კმ-ით, მდინარე ორონტის ქვემო დინებასა და ხმელთაშუა ზღვას შორის. ზღვიდან დაშორებულია დაახლოებით 1 კილომეტრით. ნაქალაქარი აღმოჩენილ იქნა ფრანგი არქეოლოგების ექსპედიციამ კ. შეფერის ხელმძღვანელობით 1929 წელს. არქეოლოგიური გათხრები ტარდებოდა 1929—1939 და 1948-1963 წლებში. გათხრების შედეგად აღმოჩენილია უზარმაზარი სამეფო სასახლის ნანგრევები და ბიბლიოთეკები (უგარიტული დამწერლობის ნიმუშების დიდი რაოდენობით (დაახლოებით ძვ. წ. 1450-1200 წლებში) აღმოჩნდა აქამდე უცნობი რელიგიურ-მითოლოგიური ლიტერატურა, რომელშიც არის პარალელები სანქონიატონის ნაამბობიდან და ძველი აღთქმიდან. გარდა უნგარულის, აგრეთვე ლაპარაკობდნენ აქადურ, შუმერულ და ხურიტულ ენებზე.

ისტორია
დასახლებული იყო ჩრდილო-დასავლურ სემიტურ-ქანაანური ტომებით. ძვ. წ. ათასწლეულიდან უგარითი პერიოდულად განიცდიდა ეგვიპტისს გავლენას. ახლო აღმოსავლეთში იყო საერთაშორისო ვაჭრობის მთავარი ცენტრი. უგარითის მეფე მართავდა მიახლოებით 180 მიწათმოქმედ გაერთიანებას. კერამიკა ცხადყოფს ძლიერ მეკენურ-კვიპრულ გავლენას (კერამოკაზე აღმოჩენილია მეკენურ-კვიპრული წარწერები). ძვ. წ. საუკუნეში უგარითი ქეტების მმართველობის ქვეშ აღმოჩნდა. ძვ. წ. საუკუნეში უგარითი განადგურდა ზღვის ხალხების შემოსევით და ძვ. წ. საუკუნის დასაწყისის მიწისძვრებით. უგარითი საგრძნობლად გაძლიერდა ძველი წელთაღრიცხვის საუკუნის დასასრულიდან, თუმცა ხეთების ექსპანსიას თავი მაინც ვერ დააღწია და მოექცა ხეთების სამეფოს გავლენის ქვეშ. ნიკმეპას მეფობის ( ს.) პერიოდში ხეთებთან დადებული ხელშეკრულების მიხედვით, უგარითი ხეთების სამეფოს ერთეული უნდა ყოფილიყო. უგარითის სამეფო ხეთებს ემორჩილებოდა ხეთების სამეფოს დაცემამდე. ზღვის ხალხების შემოსევების შემდეგ (ძვ.წ. - სს.მიჯნაზე) უგარითის სამეფო სამუდამოდ გაქრა ისტორიული ასპარეზიდან.

ვაჭრობა და ეკონომიკა
უგარითი იყო წინა აზიის ერთ-ერთი უმსხვილესი სავაჭრო ცენტრი. გაცხოველებული ვაჭრობა ჰქონდა შუამდინარეთის ქვეყნებთან, ეგვიპტესთან, მცირე აზიასთან, პალესტინასთან, ჩრდილოეთ სირიის სამთავროებთან. უგარითში განვითარებული იყო მარცვლეულის მეურნეობა და მებაღეობა. დიდი რაოდენობით ამზადებდნენ ღვინისა და ზეითუნის ზეთს. სოფლის მეურნეობას სასაქონლო ხასიათი ჰქონდა.

საზოგადოება
საზოგადოების თავისუფალი მოსახლეობა სამ ფენად იყოფოდა:
1 ძენი უგარითის ქვეყნისა - მიწათმოქმედნი და მეთემენი.
2 მეფის მონები - სამეფო სამსახურში მყოფნი, რომელნიც ფლობდნენ სამეფო მიწის ნაკვეთებს.
3 მეფის მონათა მონები - სამეფო სამსახურში მყოფთა ქვეშევრდომები, რომელთაც საკუთარი ნაკვეთები არ გააჩნდათ. ამგვარ "მონათა" გარდა ნამდვილი მონებიც არსებობდნენ.
აგარტი

აგარტი — ლეგენდარული მიწისქვეშა ქვეყანა. თარგმანი სანსკრიტიდან „ხელშეუხებელი“, „შორი“. თავიდან მასზე დაწერა მისტიკოსმა ალექსანდრე სენტ ივ დ’ალვაიდერმა თავის წიგნში „ინდოეთის მისია ევროპაში“. მას შემდეგ ბევრი მეცნიერული აზრი წარმოიშვა და ბევრი სადავო საკითხი გაჩნდა აგარტას თემის გარშემო. ერთნი ამტკიცებდნენ, რომ ამ მითური ქალაქის ე.წ. "შესასვლელი" მდებარეობდა ტიბეტის მიუვალ ადგილას, ჰიმალაის მთებში, და ამ კარიბჭეს ბერები დარაჯობდნენ. ასევე იყო მოსაზრება, რომ მისი შესასვლელები მდებარეობს დედამიწის ჩრდილო და სამხრეთ პოლუსებზე.

გადმოცემით, ამ მიწისქვეშა ქვეყანაში ბინადრობს ადამიანთა მაღალგანვითარებული რასა, რომლებიც ოდესღაც ატლანტიდაზე ცხოვრობდნენ და მისი დაღუპვის შემდეგ აგარტას შეაფარეს თავი. ძვ. ბერძენი მისტიკოსი ფილოსოფოსის აპოლონიოს ტიანელის აზრით, აგარტის ერთ-ერთი შესასვლელი მდებარეობს ეგვიპტეში, ხეოფსის პირამიდის ქვეშ.

1938 წლის გაზაფხულზე ნაცისტური გერმანიიდან ჰაინრიხ ჰიმლერის პირადი საიდუმლო ბრძანებით ტიბეტში გაიგზავნა ექსპედიცია გერმანელი ზოოლოგის და ესესელი ოფიცრის ერნსტ შაფერის ხელმძღვანელობით. ექსპედიციას დავალებული ჰქონდა არამარტო ტიბეტის მეცნიერული გამოკვლევა, არამედ მათი მთავარი და საიდუმლო მიზანი იყო მითური მიწისქვეშა ქალაქის - აგარტას შესასვლელის პოვნა.

სწორედ იმავე მიზანით და იმავე წელს შედგა ნაცისტური ექსპედიცია ანტარქტიდაზე. გერმანელებმა დედოფალ მოდის მიწა თავის საკუთრებად გამოაცხადეს და უწოდეს მას ახალი შვაბია. გერმანიის მიერ გავრცელებული ოფიციალური ინფორმაციით, ეს ექსპედიცია ვეშაპებზე სანადიროდ იყო მოწყობილი, მაგრამ ნამდვილი მიზეზი სახელმწიფო საიდუმლოებას წარმოადგენდა, თუმცა შემდეგ წლებში ინფორმაციამ მაინც გაჟონა.
ნაციზმის მთავარი იდეოლოგების, ალფრედ როზენბერგის და კარლ ჰაუსჰოფერის აზრით სწორედ ანტარქტიდა იყო ერთ-ერთი ადგილი, საიდანაც შეიძლებოდა აგარტაში შესვლა. ის, თუ რა შედეგით დამთავრდა ეს ექსპედიცია, რა თქმა უნდა ნაკლებადაა ცნობილი, მაგრამ ერთი რამ ცხადია - აგარტას არსებობა ნაცისტებსაც სჯეროდათ.

ცნობილი ინგლისელი, ასტრონომი, გეოფიზიკოსი და მათემატიკოსი ედმონდ ჰალეი იზიარებდა იდეას, რომ დედამიწის შიგნიდან ცარიელი სივრცეა, თუმცა მას ეს მეცნიერულად არ დაუსაბუთებია. ასევე შვეიცარიელ ფიზიკოსს და მათემატიკოსს ლეონარდ ეილერს მიაჩნდა, ამ თეორიის სიმართლის შესაძლებლობა.

1928-30 წლებში ანტარქტიდაზე მოეწყო ამერიკული საზღვაო ექსპედიცია, რომელსაც ცნობილი ავიატორი, მფრინავი რიჩარდ ეველინ ბერდი ხელმძღვანელობდა. (ბერდი იყო პირველი, ვინც სამხრეთ პოლუსს გადაუფრინა). ანტარქტიდის ერთ-ერთი სადგურიდან ბერდი მარტო გაემართა გეოგრაფიული სამხრეთ პოლუსისაკენ. მოგვიანებით, ექსპედიციის დასრულების შემდეგ, უკან დაბრუნებული ბერდი უცნაურ ამბებს ყვებოდა. ამბობდა, რომ პოლუსთან ახლოს მთებში, უცნაური ჩასასვლელი ნახა, ჩავიდა და ცოტა რომ გაიარა შიგნით დაინახა მისი თქმით "რაღაც უცნაური, ნისლოვანი სინათლე." შემდეგ მას შეეშინდა და უკან გამობრუნდა. მალე ბერდი მთავრობაში დაიბარეს. მას მისცეს კონტრ-ადმირალის წოდება, და მას მერე ბერდს ამ თემაზე აღარ უსაუბრია. შემდეგ, 1933-დან 1956 წლამდე ბერდმა კიდევ რამდენიმე ექსპედიცია მოაწყო ანტარქტიდაზე, თუმცა შემდეგ აღარაფერი უთქვამს მის მიერ აღმოჩენილ "შესასვლელზე".
იგოეთი

იგოეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ოკამის თემში. მდებარეობს მდინარე ლეხურის ნაპირზე. თბილისი-ხაშურის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით.

ისტორია
თბილისი-გორის საავტომობილო გზის მშენებლობის დროს, სოფლის მიდამოებში მოპოვებული არქეოლოგიური მასალების მიხედვით (იგოეთის სამაროვანი) დასტურდება, რომ ადამიანს აქ ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. სოფლის ახლოს ზედ გზის პირზე ფეოდალური ხანის ძეგლი იგოეთის წითელი საყდარი დგას. ადრე აქ საბაჟო ყოფილა. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ქართული აგურით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 559 ადამიანი.
იდლეთი (კასპის მუნიციპალიტეტი)

იდლეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, წინარეხის თემში. მდებარეობს მდინარე კავთურის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით.

ისტორია
იდლეთი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის განაპირას დგას იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, ხოლო სოფლის ცენტრში კვირაცხოვლისა და მიქელ-გაბრიელის ეკლესიები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 263 ადამიანი.
სამხრეთი უცნობი მიწა

სამხრეთი უცნობი მიწა — მიწა სამხრეთ პოლუსის ირგვლივ, რომელიც გამოსახულია რუკების უმრავლესობაზე საუკუნემდე და წარმოადგენს თანამედროვე ავსტრალიის კონტინენტს და მისი სახელიც ამ ფრაზიდანაა წარმომდგარი. წარმოდგენები სამხრეთ მიწაზე არ იყო დაფუძნებული ანტარქტიკაზე ცოდნით იმის მიუხედავად, რომ მისი ბოლო გამოსახულებები წააგავს ანტარქტიკის კონტურებს.
ნარკოტიკული მცენარეები

ნარკოტიკული მცენარეები — მცენარეები, რომლებიც შეიცავენ ისეთ ნივთიერებებს, რომლებიც ჯერ აღგზნებს, ხოლო შემდეგ თრგუნავს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას. ბევრ ნარკოტიკულ მცენარეებს სამკურნალო თვისებები აქვს და მათ მედიცინაში ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებად იყენებენ. მოქმედი ნივთიერება ნარკოტიკული მცენარეებში ძირითადად ალკალოიდებია. ბევრი მათგანი ძალზე შხამიანია და მათგან დამზადებული პრეპარატების ხანგრძლივი ხმარება ნარკომანიას იწვევს. ნარკოტიკული მცენარეებია ხაშხაში, ინდური კანაფი, ლენცოფა, ლემა და მრავალი სხვა სამკურნალო და შხამიანი მცენარე. ნარკოტიკული მცენარეები ძირითადად გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკის, ჩრდილოეთ ამერიკისა და ცენტრალური აზიის ტროპიკებში.
ნაროვანი

ნაროვანი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების ლაროვანისწყლისა და ქვახიდისწყლის (პირიქითი ალაზნის სისტემა) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3439 მ. აგებულია ქვედაიურული წვრილმარცვლოვანი ქვიშაქვების შუა შრეებით. აღმოსავლეთი კალთა ციცაბოა, დასავლეთი — საშუალოდ დამრეცი. ნაროვანი შემოსილია ალპური მცენარეულობით, მთის წვერზე სუბნივალური ბალახეულია.
ნარშავი

ნარშავი — ეკლიანი ბალახოვანი მცენარეების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა.

ცნობილია 120-მდე სახეობა, რომელიც გავრცელებულია ევრაზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. საქართველოში 9-მდე სახეობაა. უმრავლესობა იზრდება მთის შუა სარტყლამდე; თითო-ოროლა ალპურსაც აღწევს; 3 სახეობა კავკასიის ენდემია.

ნარშავის თითქმის ყველა სახეობა თაფლოვანია, ზოგი კი მინდვრის სარეველაა.
ვიქტორ ნუარი

ვიქტორ ნუარი ( ; ნადვ. სახელი ივან სალმონი; დ. 27 ივლისი, 1848, ატინი — გ. 10 იანვარი, 1870, პარიზი), ფრანგი ჟურნალისტი, ცნობილი გახდა მისი გარდაცვალების ვითარებითა და ამ ფაქტთან დაკავშირებული პოლიტიკური შედეგებით. მისი საფლავი პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე, პარიზში, მოგვიანებით განაყოფიერების სიმბოლო გახდა.
მამე და ზინე

მამე და ზინე ქურთული კლასიკური ფოლკლორული სასიყვარულო ისტორია. ერთ-ერთმა უპირველესმა ეს ისტორია აჰმადე ხანიმ დაწერა და ყველაზე პოპულარული გახდა.

„მამე და ზინე“ ქურთ ხალხში ითვლება ქურთული სულის სიმბოლოდ. 1991 წელს თურქეთში გადაიღეს ფილმი „ “. ფილმი თურქულ ენაზე იყო გადაღებული და შემდეგში ქურთულად იყო თარგმნილი.

1987 წელს იყო შერაცხილი მსოფლიო შედევრებში.