iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კაბირიას ღამეები

კაბირიას ღამეები — 1957 წლის იტალიური დრამატული ფილმი. რეჟისორი და სცენარის ავტორია ფედერიკო ფელინი. ფილმის პრემიერა 1957 წელს კანის საერთაშორისო კინოფესტივალზე შედგა. კინოკრიტიკოსები მას ყველა დროისა და ხალხის საუკეთესო ფილმებს შორის მოიხსენიებენ, ხოლო მთავარი როლის შემსრულებელ ჯულიეტა მაზინას „ჩაპლინი კაბაში“ შეარქვეს.ეს იყო ამბავი რომაელ მეძავ ქალზე, კაბირიაზე, რომელიც ცხოვრების წესის შეცვლაზე ოცნებობს. ფელინიმ წინა ფილმის, „თაღლითების“ გადაღების დროს გაიცნო მეძავი ვანდა, რომელიც რომის აკვედუკის ახლოს, ნანგრევებში ცხოვრობდა და რომელმაც ფელინის რომში პროსტიტუციის საკუთარი გამოცდილების შესახებ უამბო.მეძავის სახელი კაბირია ფელინიმ ისესხა მუნჯი კინოს ეპოქის იტალიური ფილმიდან „კაბირია“, რომელიც გაბრიელე დ'ანუნციოს რომანის მიხედვითაა გადაღებული. კაბირია, როგორც პერსონაჟი, გამოჩნდა ფელინის ადრეულ ფილმში „თეთრი შეიხი“. პერსონაჟის შექმნის შთაგონების წყარო ფელინისთვის იყო ჩარლი ჩაპლინის ფილმ „დიდი ქალაქის ჩირაღდნების“ მაწანწალა პერსონაჟი. ჩაპლინის ამ პერსონაჟთანაა პარალელები კაბირიას ცეკვისა და კინოვარსკვლავის გაცნობის ეპიზოდებში.

ფელინის შემდეგ ფილმზე უპირატესი უფლება პროიდსერ გოფრედო ლომბარდოს ჰქონდა. მაგრამ ის, როგორც სხვა პროდიუსერები შეაშინა ფილმის სცენარმა. ფილმის გამოშვება მხოლოდ დინო დე ლაურენტისმა გაბედა, რომლემაც ფელინისთან კონტრაქტი გააფორმა ხუთი ფილმის გამოშვებაზე.

კრიტიკა
„ფელინის გადაუღია ფილმი, რომელშიც ამტკიცებს, თითქოს წმინდა ქალაქი მეძავებმა დაიპყრეს“ - წერდა ვატიკანის პრესა. ამიტომ ფილმი იტალიის ეკრანებზე ფილმი მანამ არ გამოდიოდა, სანამ ის არ ნახა და მოიწონა გენუის კარდინალმა ჯუზეპე სირიმ. ეკლესიის მოთხოვნით ფელინიმ ფილმიდან ამოჭრა ეპიზოდი, რომელიც კანის კინოფესტივალზე ნაჩვენებ ვერსიაში იყო. ეპიზოდში ტომრიანი კაცი გლახაკებს სარჩოს ურიგებდა. სამღვდელოებამ მიიჩნია, რომ ამით ფელინი აკრიტიკებდა ეკლესიას, რომლის ფუნქციაც არის გლახაკთა დაპურება.

პაზოლინის შეფასებით ფელინიმ სცენარი მეძავზე, რომელსაც გარემო არ აძლევს საშუალებას, შეიცვალოს ცხოვრება, აქცია ფილმად წმინდანზე, რომელიც მეძავობაშიც კი ინარჩუნებს ადამიანურ ღირსებას. ჟორჟ სადულის აზრით:

თავად ფელინიმ კაბირიას პერსონაჟი შეადარა მაზინას მიერ ფელინის ფილმებში განსახიერებულ სხვა პერსონაჟებს: ჯელსომინასა და ჯულიეტას. ფელინის აზრით კაბირია ჯელსომინას დაცემული დაა. უფრო რთულია საერთოს მოძებნა კაბირიასა და ჯულიეტას შორის. ორივე ზრდასრული ქალია, რომლებიც ცდილობენ რელიგიის, მისტიკისა და სიყვარულის მეშვეობით საკუთარი ცხოვრების გაუმჯობესებას

ჯილდოები
ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის: ჯულიეტა მაზინა
ტკბილი ცხოვრება

ტკბილი ცხოვრება — რეჟისორ ფედერიკო ფელინის 1960 წლის ფილმი. ფილმი წარმოადგენს რამდენიმე ისტორიის ერთიანობას, რომელთაც საერთო ფაბულა აერთიანებს. მოვლენები ვითარდება ჟურნალისტ მარჩელოს გარშემო. მარჩელო ჩაფლულია ბურჟუაზიული ელიტის „ტკბილ“ თუმცა უშინაარსო ცხოვრებაში. ფილმის გამო ფელინის ბოლშევიკი უწოდეს.

ჯილდოები
ოსკარი საუკეთესო კოსტუმების დიზაინისთვის
ოქროს პალმის რტო
რვანახევარი

რვანახევარი (8½) — რეჟისორ ფედერიკო ფელინის 1963 წლის ფილმი. ფილმი ფელინისთვის რიგით მეცხრე უნდა ყოფილიყო, თუმცა მას გადაღებების დასრულება გაუჭირდა შემოქმედებითი კრიზის გამო. ამიტომ მან გადაიღო კინო რეჟისორის შესახებ, რომელსაც შემოქმედებითი კრიზისი აქვს და უჭირს დაწყებული ფილმის დასრულება. ფილმში მრავლადაა ფელინის ავტობიოგრაფიული ელემენტები.

როლებში
მარჩელო მასტროიანი — გვიდო ანსელმი
ანუკ ემე — ლუიზა ანსელმი
როსელა ფალკი — როსელა
სანდრა მილო — კარლა
კლაუდია კარდინალე — კლაუდია

ჯილდოები
ფილმმა მიიღო ორი ოსკარი, საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისა და კოსტუმების საუკეთესო დიზაინისთვის.
კრეფელდი

კრეფელდი — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მიეკუთვნება დუსელდორფის ადმინისტრაციულ ოლქს. ქალაქის ცენტრი მდინარე რაინის დასავლეთ ნაპირისგან სულ რამდენიმე კმ-ში მდებარეობს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 235 076 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქი დაყოფილია ცხრა ურბანულ არეალად. მას ხშირად „ხავრედისა და აბრეშუმის ქალაქს“ უწოდებენ.

დემოგრაფიული ისტორია
¹ აღწერის მონაცემები

დაძმობილებული ქალაქები
გალერეა
ლაშქრობა

ლაშქრობა — სპორტული ტურიზმის სახეობა. მოგზაურის ფეხით მგზავრობა და თავშესაფარისა და სურსათის ზურგით ტარებას, როგორც წესი, ტურისტულ ლაშქრობას უწოდებენ. მისი პოპულარობის გამო არსებობს უამრავი ფეხით მოგზაურობის ორგანიზაცია მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.

ლაშქრობისას როგორც წესი გამოიყენება მსუბუქი, კომპაქტური აღჭურვილობა, მათ შორის — პატარა კარავი და საძილე ტომარა, ხოლო შორ ადგილებში ლაშქრობისას — სამყოფი საჭმელ-სასმელი, ფარანი, კარგი რუკა და კომპასი ან .
ერფურტი

ერფურტი — ქალაქი გერმანიაში, ქვეყნის გეოგრაფიული ცენტრის სიახლოვეს, თიურინგიის მხარის დედაქალაქი. მდებარეობს ლაიფციგიდან 100 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით, ნიურნბერგიდან 150 კმ-ით ჩრდილოეთით და ჰანოვერიდან 180 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ქალაქი გაშენებული თიურინგიის აუზის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე გერას ფართო ხეობაში. სამხრეთიდან არტყავს ტყეები. ქალაქში ფუნქციონირებს აეროპორტი.

2010 წელს, ერფურტის მოსახლეობა 200 000-ზე მეტ მცხოვრებს ითვლიდა.

დაძმობილებული ქალაქები
დიორი, უნგრეთი, 1971-დან
ვილნიუსი, ლიეტუვა, 1972-დან
კალიში, პოლონეთი, 1982
მაინცი, გერმანია, 1988-დან
ლილი, საფრანგეთი, 1991-დან
შაუნი, აშშ, 1993-დან
სან-მიგელ-დე-ტუკუმანი, არგენტინა, 1993-დან
ლოვეჩი, ბულგარეთი, 1996-დან
ჰაიფა, ისრაელი, 2000-დან
სუიჯოუ, ჩინეთი, 2005-დან
კატი, მალი, 2011-დან

გალერეა
ჰამი

ჰამი — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს რურის ურბანული არეალის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 181 783 ადამიანს შეადგენს. ერთ დროს წარმოადგენდა ჰანზის კავშირის ქალაქს. ჰამის რკინიგზის სადგური მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია და გამოირჩევა განსხვავებული შენობით.

ქალაქი 1226 წელს გრაფმა ადოლფ -მა დააარსა.

დაძმობილებული ქალაქები
ნეფშატო, საფრანგეთი, 1967-დან
სანტა-მონიკა, აშშ, 1969-დან
შიფლი, გაერთიანებული სამეფო, 1976-დან
ჩატანუგა, აშშ, 1977-დან
მასატლანი, მექსიკა, 1978-დან
ტული, საფრანგეთი, 1987-დან
ორანიენბურგი, გერმანია, 1990-დან
კალიში, პოლონეთი, 1991-დან
აფიონ-ყარაჰისარი, თურქეთი, 2006-დან
ჰერნე

ჰერნე — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს რურის ურბანულ არეალში, ქალაქ ბოხუმსა და გელზენკირხენს შორის. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 164 762 ადამიანს შეადგენს.

რეგიონის სხვა მრავალი ქალაქის მსგავსად, საუკუნებდე, ჰერნე მოკრძალებული სოფელი იყო. მას შემდეგ რაც დაიეყო ქვანახშირის მოპოვება და ფოლადის წარმოება, რურის სოფლები ქალაქებად იქცნენ.

დაძმობილებული ქალაქები
ენენ-ბემონი, საფრანგეთი, 1954-დან
ვეიკფილდი, გაერთიანებული სამეფო, 1956-დან
კუნძული ომეტეპე, ნიკარაგუა, 1988-დან
ბელგოროდი, რუსეთი, 1990-დან
აისლებენი, გერმანია, 1990-დან
კონინი, პოლონეთი, 1991-დან
მიულჰაიმი

მიულჰაიმი — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს რურის ურბანულ არეალში, ქალაქ დუისბურგს, ესენს, ობერჰაუზენსა და რატინგენს შორის. ქალაქში განთავსებულია მრავალი კომპანია, განსაკუთრებით კვების მრეწველობის, რომელთა შორისაცაა და -ი.

მიულჰაიმმა ქალაქის ქარტია 1808 წელს მიიღო, 100 წლის შემდეგ კი მისმა მოპსახლეობამ 100 000-ს გადააჭარბა და ის ოფიციალურად გახდა ქალაქი. დაარსებიდან 200 წლის თავზე, მისი მოსახლეობა 170 000 ადამიანს ითვლიდა და მიეკუთვნებოდა გერმანიის პატარა ქალაქების რიგებს.

მიულჰაიმი რურის რეგიონის პირველი ქალაქია, რომელიც მთლიანად გათავისუფლდა ქვანახშირის მაღაროებისგან, როდესაც დაიხურა მისი უკანასკნელი მაღარო „როსენბლუმენდელე“. ტყავისა და ნახშირის წარმოების ქალაქი წარმატებულად გარდაიქმნა დივერსიფიცირებულ ეკონომიკურ ცენტრად. მიულჰაიმის 50% დაფარულია მწვანითა და ტყით და წარმოადგენს მიმზიდველ ადგილს დუსელდორფსა და რურს შორის.

დაძმობილებული ქალაქები
დარლინგტონი, გაერთიანებული სამეფო, 1953-დან
ტური, , 1962-დან
კუუსანკოსკი, ფინეთი, 1972-დან 2008-მდე
ოპოლე, პოლონეთი, 1989
კფარ-სავა, ისრაელი, 1993-დან
სტამბოლი, თურქეთი, 2007-დან
კუვოლა, ფინეთი, 2009-დან
ქალქილია, პალესტინა
ალემანები

ალემანები, ალამანები — ანტიკურ ხანასა და ადრეულ შუა საუკუნეებში ცენტრალურ ევროპაში მცხოვრები ხალხი, რომელიც დასავლურ გერმანიკულ ოჯახს მიეკუთვნებოდა.

ალემანური მოსახლეობა დადასტურებულია როგორც არქეოლოგიური აღმოჩენების, ისე ისტორიული წერილობითი წყაროების საფუძველზე. ალემანთა სამოსახლოები თავისი წრიული ნაგებობებით დღემდე შემორჩენილია მათ განსახლების არეალში — ალემანიაში, რომელიც დღეს მოიცავს ბადენ-ვიურტემბერგს, ელზასს, ბავარიის შვაბიას, შვეიცარიის გერმანულენოვან ნაწილს, ლიხტენშტაინსა და ფორარლბერგს (ავსტრია).

-დან საუკუნემდე ალემანია პოლიტიკურად და კულტურულად აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფოს ნაწილი იყო; -დან საუკუნემდე კი ჯერ კიდევ შტაუფების დინასტიის მმართველობის ქვეშ შვაბიის საჰერცოგოს შემადგენლობაში ექცეოდა.

ალემანი ხალხის სახელწოდებამ განსაზღვრა რამდენიმე თანამედროვე ენაში, მათ შორის ფრანგულში , ესპანურსა და პორტუგალიურში თანამედროვე გერმანიისა და გერმანელი ხალხის სახელწოდებები, რა ენათა გავლენითაც ეს სახელწოდება ახლო აღმოსავლეთის მრავალ ქვეყანაში დამკვიდრდა.
ხოსე მანუელ პინტო

ხოსე მანუელ პინტო კოლორადო (; დ. 8 ნოემბერი, 1975) — ესპანელი ფეხბურთელი, პრიმერადივიზიონის კლუბ „ბარსელონას“ ყოფილი მეკარე.

საკლუბო კარიერა
ბეტისი/სელტა
პინტო დაიბადა ელ-პუერტო-დე-სანტა-მარიაში, ესპანეთში. თამაში დაიწყო „ბეტისის“ ახალგაზრდულ გუნდში. პირველ გუნდში დებიუტი ჰქონდა 1997-98 წლების სეზონში (შეცვლაზე შემოვიდა მეორე ნახევარში სანტანდერის „რასინგთან“ მატჩში).

იმის გამო, რომ არ შეეძლო კონკურენცია გაეწია ტონი პრაცისთვის, გადავიდა „ვიგოს სელტაში“ ერთი წლის შემდეგ. 2005-06 წლების სეზონში მოიგო რიკარდო ზამორას ტროფი, გაუშვა 29 გოლი 37 მატჩში, საშუალოდ მატჩში 0.78 გოლი. ხშირად ის იყო გუნდის კაპიტანი. პირველ დივიზიონში ითამაშა 125 მატჩში, ხოლო მეორე დივიზიონში 56 მატჩში. 2003-04 წლების ჩემპიონთა ლიგაზე ითამაშა ხუთ მატჩში.

ბარსელონა
2008 წლის 18 იანვარს პირნტო იჯარით გადავიდა „ბარსელონაში“. მისი დებიუტი შედგა 26 აპრილს „ლა-კორუნიას დეპორტივოს“ წინააღმდეგ, რომელიც წააგო „ბარსელონამ“ 2-0. მისი მეორე მატჩიც ასევე დასრულდა „ბარსელონას“ მარცხით — 2-3 წააგო „მალიორკასთან“ საშინაო მატჩში.

2008 წლის 30 მაისს „ბარსელონამ“ პინტოსთან გააფორმა ახალი, ორწლიანი კონტრაქტი €500,000 ანაზღაურებით. 2014 წელს პინტომ გუნდი დატოვა.

საკლუბო სტატისტიკა
20114 წლის 9 თებერვლის მონაცემებით

ტიტულები
სელტა
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი: (1) 2000

ბარსელონა
ლა ლიგა: (4) 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13
კოპა დელ რეი: (1) 2008–09; მეორე ადგილი 2010–11
ესპანეთის სუპერთასი: (4) 2009, 2010, 2011, 2013
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: (2) 2008–09, 2010–11
უეფა-ს სუპერთასი: (2) 2009, 2011
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: (2) 2009, 2011

ინდივიდუალური
ლა ლიგა: ზამორას ტროფი 2005–06
კილის კვირა

კილის კვირა — იალქნიანი ნავების ყოველწლიური რეგატა, რომელიც საუკუნის მიწურულიდან მოყოლებული გერმანიის ქალაქ კილში ტარდება. იგი მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი სანაოსნო სპორტული მოვლენაა მსოფლიოში.

გარდა იალქნიან ნავთა შეჯიბრებისა, კილის კვირას ყოველთვის აქვს ფართო პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც კილში იკრიბებიან საერთაშორისო ჯგუფები და ხელოვანები, კვირის განმავლობაში ქალაქის 16 სცენაზე ცოცხალი მუსიკის დაახლოებით 300 კონცერტი იმართება. ამასთანავე, შედარებით მცირე სცენებზე წარმოდგენებს მართავენ ადგილობრივი ჯგუფებიც.

საზღვაო ღონისძიებათა შორის უმთავრესია აფრიან ხომალდთა პარადი, რომელიც 1998 წლიდან ყოველწლიურად იმართება კილის კვირის ბოლო შაბათს. პარადში მონაწილეობას 100 დიდი და მცირე აფრიანი ხომალდი, ასევე ისტორიული ორთქმავალი გემები და ასეულობით აფრიანი იახტა. ყოველწლიურად სტუმრად მოწვეული არიან ასევე გემები სხვადასხვა ქვეყნის ფლოტიდან.

2005 წლიდან კილის კვირის მნიშვნელოვანი მოვლენაა ასევე მსოფლიო ეკონომიკური პრემიით დაჯილდოება; პრემიას ერთობლივად გასცემენ კილის მსოფლიო ეკონომიკური ინსტიტუტი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ინდუსტრიული და სავაჭრო პალატა და ქალაქ კილის მმართველობა.
ფრანკები

ფრანკები (, , ) — დასავლეთგერმანული ტომების (ხატები, ხამავები, ნერვიები, ბატავები, ბრუქტერები, სუგამბრები და სხვა) გაერთიანება. თანამედროვე გერმანულ ენაში ეთნონიმი „“ ძველ ფრანკებსაც აღნიშნავს და ფრანკონიის თანამედროვე მცხოვრებთაც. ფრანკები პირველად 242 წელს იხსენიებიან ქრონიკებში. ძველთაგან იყოფოდნენ ორ მთავარ შტოდ:

ე. წ. სალიკური (ზღვისპირა) – რომლებიც თავიდან მდინარე ვისლის ნაპირებზე ცხოვრობდნენ, შემდეგ კი, საუკუნის შუა წლებში, მდინარე რაინის ქვედა წელზე დასახლდნენ.
ე. წ. რიპუარული (მენაპირე, მდინარისპირა) – რომლებიც რაინის ზემო წელის ნაპირებზე, მდინარე მაინამდე ბინადრობდნენ. 451 წელს მონაწილეობდნენ კატალაუნის ბრძოლაში ჰუნების წინააღმდეგ.

 საუკუნის დასაწყისისათვის სალიკურმა ფრანკებმა დაიპყრეს გალიის ტერიტორია მდინარე სომამდე, თუმცა ლეგიონის ტრიბუნმა აურელიანის მეთაურობით გაანადგურა მომხვდური. ფრანკების მიერ გალიის შემდგომი დაპყრობის პროცესში შეიქმნა ფრანკთა სახელმწიფო (- საუკუნეები). მიუხედავად იმისა, რომ ფრანკები გალიაში გაბატონდნენ, ისინი მოსახლეობის უმცირესობას შეადგენდნენ. დროთა განმავლობაში მოხდა ფრანკების ასიმილაცია ადგილობრივ გალიურ-რომაულ მოსახლეობასთან. მდინარეებს მაასსა და ლუარას შორის მცხოვრები ფრანკები შეერივნენ ჩრდილოეთის ფრანგულ და ვალონურ, ხოლო ლუარის სამხრეთით მცხოვრებნი – სამხრეთის ფრანგულ ანუ პროვანსულ მოსახლეობას. ეთნიკური თვითმყობადობა დიდხანს შეინარჩუნეს რაინის აუზში ბინადარმა ფრანკებმა, რომლებმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ნიდერლანდელთა და ფლამანდელთა ეთნოგენეზში.

ფრანკების საზოგადოებრივი წყობილება, რომელიც წარმოადგენდა გარდამავალ საფეხურს სამიწათმოქმედო თემიდან მარკაზე, აისახა სალიკურ სამართალში.
რაინის ლუდვიგსჰაფენი

რაინის ლუდვიგსჰაფენი — ქალაქი გერმანიაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში. მდებარეობს მდინარე რაინზე, ქალაქ მანჰაიმის მოპირდაპირედ. ამ უკანასკნელთან, ჰაიდელბერგთან და შემოგარენ რეგიონთან ერთად ქმნის რაინ-ნეკარის მეტროპოლიურ არეალს.

ლუდვიგსჰაფენი ცნობილია თავის ქიმიური მრეწველობით. კულტურულ შესაძლებლობებს შორისაა რაინლანდ-პფალცის საფილარმონიო გერმანული ორკესტრი. ამ ქალაქში დაიბადნენ გერმანიის ყოფილი კანცლერი ჰელმუტ კოლი და ფილოსოფოსი ერნსტ ბლოხი.
ლევერკუზენი

ლევერკუზენი — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში, მდინარე რაინის აღმოსავლეთ ნაპირზე,მდინარე ვუპერის შესართავთან, დუნის ხეობაში. სამხრეთით ესაზღვრება კიოლნი, ჩრდილოეთით კი ფედერალური მხარის დედაქალაქი დიუსელდორფი. 168581 მცხოვრებით, ლევერკუზენი მხარის ქალაქებს შორის მე-19 ადგილზეა.

ცნობილია ფარმაცევტული კომპანია -ით და მასთან დაკავშირებული საფეხბურთო კლუბ ბაიერ 04-ით. ასევე განვითარებულია მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა და ტექსტილის ინდუსტრია. მორსბროხის სასახლეში მოქმედებს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი. ქალაქში ბევრი პარკი და ღია სივრცეა.

ისტორია
ლევერკუზენის ისტორია საუკუნიდან არის ცნობილი, მაგრამ საუკუნის ჩათვლით ეს არეალი სასოფლო დასახლებებად რჩებოდა. ქალაქი შეიქმნა 1930 წელს, როდესაც დასახლება ვისდორფს შეუერთდა სოფლები შლებუში, რაინდორფი და შტაინბუხელი.

მეგობარი ქალაქები
თრიალეთის ოქროს თასი

თრიალეთის ოქროს თასი — ოქროს თასი, რომელიც აღმოჩენილია საუკუნის 30-40-იან წლებში თრიალეთში წალკის წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებული არქეოლოგიური გათხრებისას.

ოქროს თასი შუა ბრინჯაოს ხანის საიუველირო საქმის შესანიშნავ მაგალითს წარმოადგენს. თასი ორმაგი ოქროს ფურცლისგან არის დამზადებული, რომელსაც ზედაპირზე მირჩილული აქვს ფერადი ქვები. დეკორისათვის გამოყენებულია სარდიონი და ფირუზი. თასი მორთულია ოქროსავე აპლიკაციებით. ამ უნიკალური თასის შესამკობად გამოყენებულია გავარსის ტექნიკა. მის ძირზე კი თვალბუდეებში ჩასმული ფირუზის თვლებიანი ოთხფურცლიანი ჯვრისებური გამოსახულებაა დატანილი.

თრიალეთის თასი, როგორც მას მეცნიერები უწოდებენ სრულად ასახავს საქართველოს ტერიტორიაზე ძვ. წ. ათასწლეულში ოქრომჭედლობის განვითარების უმაღლეს დონეს.
ბაატარის ხეობის ჩანჩქერი

ბაატარის ხეობის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი ლიბანში, ტანურინის მუნიციპალიტეტში.

ჩანჩქერი 255 მ სიმაღლიდან ეშვება ბაატარის უფსკრულში — იურული კირქვის მღვიმეში, რომელიც ლიბანის მთის ბილიკზე მდებარეობს.

იგი 1952 წელს ფრანგმა ბიო-სპელეოლოგმა ანრი კუაფემ აღმოაჩინა. ჩანჩქერი და იქვე მდებარე კარსტული ძაბრი რუკაზე სრულად დატანილი 1980-იან წლებში იქნა ლიბანის სპელეო კლუბის მიერ. მღვიმე ასევე ცნობილია „სამი ხიდის მღვიმის“ სახელით.

მღვიმეში სამი ბუნებრივი ხიდია, რომლებიც ერთმანეთის თავზე არიან განლაგებულნი და ლიბანის მთაზე ჩამავალ უფსკრულს გადაჰყურებენ. გაზაფხულზე, თოვლის დნობისას, სამი ხიდის უკან მდებარე 90–100 მ კასკადიდან წყალი 250 მ სიღრმის უფსკრულში ეცემა.
ხმალი

ხმალი — ცივი იარაღი. არსებობს მჭრელი, მჩხვლეტავ-მჭრელი და მჩხვლეტავი ხმლები. ხმლების წონა მერყეობს 700 გრამიდან (როგორიცაა გლადიუსი) 6 კილომდე (მაგალითად ცვაიჰენდერი და ფლამბერგი). ერთხელიანი მჭრელი ან მჭრელ-მჩხვლეტავი ხმალის მასა შეადგენს 900 გრამიდან 2 კილომდე.

ხმლებს გამოყენებდნენ ბრძოლებისთვის. ხმლის კარგად ფლობისთვის საჭირო იყო მეომრის ხანგრძლივი წვრთნა. ხმლის განსაკუთრებული თვისება იყო მისი უნივერსალურობა:

ხმლით იარაღდებოდნენ ფეხით მოსიარულე და ცხენით მოსიარულე მეომრები, და ხშირად მშვილდოსნებიც.
მჭრელი დარტყმები ხმლით გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სიძლიერით, რაც ასევე ზრდიდა ცხენიდან შეტევის სიძლიერეს.
ხმალს შეუძლია მიაყენოს როგორც მჭრელი ასეცე მჩხვლეტავი დარტყმა.
ხმლის შენახვა იყო ადვლილი, ასევე მისი გამოღება საშიშროების შემთხვევაში.

ისტორია
თავდაპირველად ადამიანები ამზადებდნენ სპილენძის მოკლე ხმლებს, ჩვენ წელთა აღრიცხვით დაახლოებით 2000 წლით ადრე.

ევროპაში შუა საუკუნეებში ხმლები განსაკუთრებით გავრცელდა, იყო ბევრი მოდიფიკაცია რამაც ხმლები უფრო გააუმჯობესა. ძველ შუა საუკუნეებში გერმანელები იყენებდნენ ერთმხარით ბასრ ხმლებს რომლებსაც კარგი მჭრელი დარტყმა ჰქონდა, შემდეგ გაიზარდა ქალაქები, მოიმატა მჭედლობის და მეტალურგიის დონემ, ტყავის აბჯარი გადადის ფოლადის აბჯარში, პოპულარული ხდება რაინდების ტურნირები, დუელები და ბრძოლები, ამ დროსაც შეიქმნა მჭრელ-მჩხვლეტავი ხმლები. მოგვიანებით ჩნდება საომარი ტექნიკის მრავალფეროვანი არჩევანი, აბჯრები უფრო საიმედო ხდება (ფოლადის ფირფიტებით მზადდება), ეს კი ძლიერ მოქმედებს ხმლის რევოლუციაზე, ამ დროს უფრო პოპულარული ხდება მძიმე, ორხელიანი ხმლები.
დარმშტადტი

დარმშტადტი — ქალაქი გერმანიაში, ჰესენის ფედერალურ მხარეში, რაინ-მაინის მეტროპოლიური არეალის სამხრეთ ნაწილში.

დარმშტადტის არეალის ქვიშიანი ნიადაგები, ინდუსტრიულად ნაყოფიერების გაზრდამდე სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის გამოისადეგარი იყო. ამის შემდეგ დაიწყო დასახლების ზრდა, საუკუნეში კი ქალაქი ჰესენ-დარმშტადტის ცენტრი გახდა.

როგორც აყვავაბული, მზარდი საგრაფოს ადმინისტრაციულმა ცენტრმა, მომდევნო საუკუნეებში ქალაქმა უფრო დიდი მნიშვნელობა შეიძინა. საუკუნეში, მზარდად მნიშვნელოვანი გახდა მრეწველობა (ძირითადად ქიმიური), სამეცნიერო და ელექტრონიკის სექტორები, რომლებიც დღესაც ქალაქის ეკონომიკის ძირითადი დარგებია. დარმშტადტს ასევე გააჩნია ფართო მესამეული განათლების სექტორი, სამი მთავარი უნივერსიტეტიტა და მრავალი ინსტიტუტით.

დარმშტადტი ერთ-ერთი იმ უიშვიათესი გერმანული ქალაქთაგანია, რომელიც არ მდებარეობს მდინარის ან ტბის ნაპირზე. ამავე დროს, ის ჰესენის ყველაზე მზიანი ქალაქია. მისგან ეწოდა სახელი ქიმიურ ელემენტ დარმშტადტიუმს (ატომური ნომერი 110).

ცნობილი ადამიანები
იოჰან ჰაინრიხ მერკი — მწერალი

დაძმობილებული ქალაქები
ალკმარი, ნიდერლანდები
ბრეშა, იტალია
ბურსა, თურქეთი
ჩესტერფილდი, ინგლისი
გრაცი, ავსტრია

გიონკი, უნგრეთი
ლიეპაია, ლატვია
ლოგრონიო, ესპანეთი
პლოცკი, პოლონეთი
სეგედი, უნგრეთი (1990-დან)

ტრონჰეიმი, ნორვეგია (1968-დან)
ტრუა, საფრანგეთი
უჟჰოროდი, უკრაინა
ზანენი, შვეიცარია
ფრაიბერგი, გერმანია
ნოისი

ნოისი — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს მდინარე რაინის დასავლეთ ნაპირზე, დიუსელდორფის მოპირდაპირედ. ნოისი რაინ-ნოისის რაიონის უდიდესი ქალაქია და თავის კეთლიდღეობას უნდა უმადლოდეს ისტორიულ და თანამედროვე სავაჭრო გზების გზაჯვარედინზე მდებარეობას. უპირველესად, იგი ცნობილია თავისი ისტორიული, რომაული ძეგლებით. 1984 წელს ქალაქმა დაარსებიდან 2000 წლისთავი იზეიმა. აქედან გამომდინარე, ტრირთან ერთად ფლობს „გერმანიის უძველესი ქალაქის“ სახელს.

დაძმობილებული ქალაქები
შალონ-ან-შამპანი, საფრანგეთი, 1972-დან
ფსკოვი, რუსეთი, 1990-დან
რიეკა, ხორვატია,1990-დან
სენ-პოლი, აშშ, 1999-დან
ნევშეჰირი, თურქეთი, 2007-დან
ბოლუ, თურქეთი

გალერეა
პადერბორნი

პადერბორნი — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში, პადერბორნის რაიონის დედაქალაქი. ქალაქის სახელი მომდინარეობს მდინარე პადერისგან, რომელიც პადერბორნის საკათედრო ტაძრის სიახლოვეს, 200-ზე მეტი წყაროსგან იღებს სათავეს.

ისტორია
პადერბორნი 795 წელს კარლოს დიდმა დააარსა, როგორც საეპისკოპოსო. 799 წელს, პაპი ლეო მტერს გაექცა და თავი ამ ქალაქს შეაფარა, სადაც ის კარლოს დიდს შეხვდა. კარლოსმა 800 წელს პაპრ რომში დააბრუნა და უკან დაბრუნებისას, ლეოს მიერ საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორად იკურთხა.

1100 წელს, პადერბორნის საეპისკოპოსო იმპერიის ფიურსტი გახდა. 1802 წელს ქალაქი პრუსიელებმა აიღეს, შემდეგ კი ფრანგებმა.

დღეისათვის, ქალაქი რომანულ-კათოლიკური არქისაეპისკოპოსოს ცენტრია.

დაძმობილებული ქალაქები
ლე-მანი, საფრანგეთი, 1967-დან
ბოლტონი, გაერთიანებული სამეფო, 1975-დან
ბელვილი, აშშ, 1990-დან
პამპლონა, ესპანეთი, 1992-დან
პშემისლი, პოლონეთი, 1993-დან
დებრეცენი, უნგრეთი, 1994-დან
ცინდაო, ჩინეთი, 2003-დან
ვიურცბურგი

ვიურცბურგი — თავისუფალი ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის მხარის ფრანკონიის რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს მდინარე მაინზე. რეგიონული დიალექტია ფრანკონული.

ვიურცბურგი 120 კმ გზის მანძილითაა დაშორებული მაინის ფრანკფურტიდან და ნიურნბერგიდან. ქალაქი ასევე მოიცავს ვიურცბურგის რაიონს. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 133 799 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქი წერილობით წყაროებში პირველად 704 წელს იხსენიება. ვიურცბურგი თანამედროვე სატრანსპორტო კვანძია. განვითარებულია კვების მრეწველობა, ინჟინერია (მათ შორის საავტომობილო), ელექტრონიკა და ა. შ.

დაძმობილებული ქალაქები
ფერიბო, აშშ, 1949-დან
დანდი, შოტლანდია, 1962-დან
კანი, საფრანგეთი, 1962-დან
როჩესტერი, აშშ, 1966-დან
მვანზა, ტანზანია, 1966-დან
ოცუ, იაპონია, 1979-დან
სალამანკა, ესპანეთი, 1980-დან
ზული, გერმანია, 1988-დან
უმეო, შვედეთი 1992-დან
ბრეი, ირლანდია, 2000-დან

გალერეა
მოკავშირეთა მიერ გერმანიის ოკუპაცია

მას შემდეგ რაც ანტი-ჰიტლერულმა კოალიციამ მეორე მსოფლიო ომში დაამარცხა ნაცისტური გერმანია ის ოდერ-ნაისეს ხაზის დასავლეთით გაყვეს ოთხ საოკუპაციო ზონად. ზონები არსებობდა 1945–49 წლებში. ბოლო საომარი მოქმედებების შედეგად ამერიკული ჯარები შეთანხმებული საზღვრებიდან წინ აღმოჩნდნენ, თუმცა ორ თვიანი მოლაპარაკებების შემდეგ მათ დაიხიეს საბჭოთა კავშირთან თავიდან შეთანხმებულ ტერიტორიაზე. ზოგი თვლის, რომ ეს ბერლინში შესვლის უფლების მისაღებად გაკეთდა.
სემ-რეიბერნის წყალსაცავი

სემ-რეიბერნის წყალსაცავი — წყალსაცავი აშშ-ში. მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში, ქალაქ ბომონტიდან ჩრდილოეთით 110 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 50 მ სიმაღლეზე.

წყალსაცავი საზრდოობს მდინარე ნეჩესის შენაკადის ანჯელინას წყლით. ფართობი 463 კმ², რითაც წარმოადგენს ტეხასის შტატში მდებარე უდიდეს ხელოვნურ ტბას. წყალსაცავის მშენებლობა დაიწყო 1956 წლის 7 სექტემბერს. ამოქმედდა 1965 წლიდან. იგი უმთავრესად გამოიყენება, როგორც რეზერვუარი წყალდიდობასთან ბრძოლაში და ჰესის ასამუშავებლად.

სემ-რეიბერნის წყალსაცავის აშენება თავისი კეთილმოწყობილი პლაჟით დაჯდა დაახლოებით 66 მლნ. აშშ დოლარი. მდიდარია თევზით, რის გამოც განვითარებულია თევზჭერა. მოიპოვება დიდპირა ქორჭილა, მზის ქორჭილა და არხის ლოქო. დასვენების პოპულარული ადგილია.
ჰაილბრონი

ჰაილბრონი — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის ჩრდილოეთ ნაწილში. გარს ერტყმის ჰაილბრონის რაიონი და 122 879 მოსახლით წარმოადგენს მხარის მე-6 უდიდეს ქალაქს.

გაშენებულია მდინარე ნეკარზე, წარსულში იგი თავისუფალი იმპერიული ქალაქი იყო, ამჟამად კი დამოუკიდებელი ქალაქი და ჰაილბრონის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია. ამავე დროს, ქალაქი ჰაილბრონ-ფრანკენის რეგიონის მთავარი ეკონომიკური ცენტრია. ჰაილბრონი ცნობილია ღვინის ინდუსტრიით.

ამ ადგილის პირველინ წერილობითი ხსენება 741 წლით თარიღდება სახელით ვილია-ჰელიბრუნა. 1050 წელს, დასახლებაში იყო ბაზარი, 1140 წელს კი სამდინარო პორტი. ჰაილბრონის ზრდა უპირველესად განაპირობა მნიშვნელოვან სავაჭრო გზებზე მდებარეობამ.

დაძმობილებული ქალაქები
ბეზე, საფრანგეთი, 1965-დან
პორტ-ტაბლოტი, გაერთიანებული სამეფო, 1966-დან
ზოლოტურნი, შვეიცარია, 1981-დან
სტოკპორტი, გაერთიანებული სამეფო, 1982-დან
ოდერის ფრანკფურტი, გერმანია, 1988-დან
სლუბიცე, პოლონეთი, 1998-დან