iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩხოროწყუს ისტორიული მუზეუმი

ჩხოროწყუს ისტორიული მუზეუმი – მუზეუმი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, დაარსდა 1978 წელს.

მუზეუმში დაცულია არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული და შემთხვევით ნაპოვნი მასალა, რომელთა ქრონოლოგიური ჩარჩოები საზოგადოების განვითარების ყველა ძირითად საფეხურს მოიცავს: პალეოლითის, ნეოლითის (ქვის ხელცულები, ნაჯახები, სატეხი ქვები), ადრეული, შუა და გვიანი ბრინჯაოს (კოლხური ცულები, თოხები, შუბისპირები) და სხვა საბრძოლო იარაღები, ბრინჯაოს ზოდები, კერამიკული ნაწარმი, ძვ. წ. -- სს-ის სარდიონის, პასტის, აქატია, იაშმის, გიშრის, მინის მძივები, ამავე პერიოდის ქვევრსამარხები) ხანა. ნუმიზმატიკური ძეგლებიდან აღსანიშნავია ქართული, რომაული, ბიზანტიური, თურქული, რუსული მონეტები. გვიანფეოდალური ხანის ძეგლებიდან: - სს. საეკლესიო წიგნები, ბეჭდები, ხელნაწერები,ხატები, ეკლესიების ორნამენტიანი ქვები, გვიანდელი პერიოდის ქართული ხუროთმოძღვრების ნიმუშები.
ჟიული შარტავას მუზეუმი

სენაკის ჟიული შარტავას სახელობის მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია
2004 წლის 27 ნეომბერს საქართველოს ეროვნული გმირის, გამოჩენილი ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწის ჟიული შარტავას დაბადების მე-60 წლისთავზე გაიხსნა მისივე სახელობის მუზეუმი. მუზეუმში გამოფენილია ჟიული შარტავას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ფოტო და მემორიალური მასალები. მუზეუმი ეწევა ჟიული შარტავასა და სენაკის მუნიციპალიტეტიდან აფხაზეთის კონფლიქტში დაღუპულ მეომართა ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ფართო პროპაგანდას. მუზეუმის ფონდი ამჟამად შეადგენს 137 ექსპონატს. ექსპონატთა უმრავლესობა შემოწირულია ჟ. შარტავას ფონდის, მისი ოჯახის, აგრეთვე, ცალკეული პირების მიერ.

მუზეუმს 2005 წლის 16 სექტემბერს ამერიკულმა კომპანია „ისტ-ვინდი“-ს წარმომამგენელმა ბატონმა გურამ დოლბაიამ საჩუქრად გადასცა ტანკერ „ჟიული შარტავას“ მაკეტი. ჟ. შარტავას მშობლებმა 2006 წლის 16 სექტემბერს მუზეუმს საჩუქრად გადასცეს ჟ. შარტავას მიერ 1956 წელს მეცხრე კლასში სწავლების პერიოდში თაბაშირში შესრულებული დიდი მგოსნის აკაკი წერეთლის ბიუსტი.
სენაკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

სენაკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი – მუზეუმი სენაკის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია
სენაკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი 1990 წელს შეიქმნა მიხა ცხაკაიას მემორიალური მუზეუმის ბაზაზე, იმის გათვალისწინებით, რომ სენაკი თავისი გეოგრაფიული მდებარეობით ერთ-ერთი ულამაზესი ნაწილია საქართველოსი. მხარე მდიდარია თავისი ისტორიულ-ეთნოგრაფიული რელიკვიებით, უნიკალური ძეგლებითა და სამუზეუმო მასალებით, დაწყებული ქვის ხანიდან დღემდე.
თეოფანე დავითაიას სახლ-მუზეუმი

თეოფანე დავითაიას სახლ-მუზეუმი — სახლ-მუზეუმი საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია
სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ეკის ერთ-ერთ განაპირა ფერდობზე დგას დავითაიების პატარა ოდა-სახლი, რომელიც ოფიციალურად გაიხსნა 1986 წლის 15 სექტემბერს მეცნიერის დაბადების 75 წლისთავზე.

სახლ-მუზეუმის ექსპოზიცია სამი განყოფილებისაგან შედგება, პირველ ოთახში გამოფენილია ბავშვობისა და ყრმობის ამსახველი მასალები, სწავლისა და სტუდენტობის წლების დოკუმენტები.

სახლ-მუზეუმის ექსპოზიციაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია თეოფანე დავითაიას სამეცნიერო კავშირებს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანასთან. სახლ-მუზეუმის ექსპოზიციაში განსაკუთრებით საინტერესო მასალებია ჩართული მეცნიერის ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასა და კუბაში მოღვაწეობის წლების შესახებ, სადაც არაერთი სამეცნიერო წიგნი დაიბეჭდა. სახლ-მუზეუმის მრავალფეროვან ექსპოზიციას აგვირგვინებს ამ ჯილდოების ფოტოასლები.
არნოლდ ჩიქობავას სახლ-მუზეუმი

არნოლდ ჩიქობავას სახლ-მუზეუმი — მდებარეობს სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველ სენაკში.

ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1988 წელს. მასში დაცულია ქართველი ენათმეცნიერის, ფილოლოგისა და საზოგადო მოღვაწის, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიისა და იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი დამფუძნებელის არნოლდ ჩიქობავას (1898-1985 წწ.) ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი მასალა, მემორიალური ნივთები, წერილები, ნაშრომები, ფოტო და დოკუმენტური მასალა. სულ 250 ექსპონანტი.
მენჯის მთავარანგელოზთა ტაძარი

მენჯის მთავარანგელოზთა ტაძარი — არქიტექტურული ძეგლი სენაკის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია
ტაძარი აშენებულია მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა სახელზე. იგი აგებულია ალექსი შუშანიას მიერ 1908 წელს, ადრე არსებული ამავე სახელობის ტაძრის ადგილზე. ამავე ტაძრის ეზოში მდებარე მისივე სახელობის ეკლესიაში არის დაკრძალული წმინდა ბერი ალექსი, ამ სავანის აღმდგენელი და აღმშენებელი.

კომუნისტური მმართველობის პერიოდში შუშანიების სავანე შეინარჩუნეს ალექსი ბერის ბიძაშვილებმა: იღუმენია ფავსტომ და სქიმონაზონმა აკეფსიმამ. შემდგომ პერიოდში კი მონაზონთა გაზრდილმა დებმა - ზოია და ნინა შუშანიებმა, რომლებიც დღესაც იქ მოღვაწეობენ. 1981 წლის ნოემბრიდან მენჯის სავანის წინამძღვარია არქიმანდრიტი მელქისედეკი (მიქავა). ტაძრის დღესასწაულია 21 ნოემბერი.
პრანკი

პრანკი — სატელეფონო ხულიგნობის ნაირსახეობა. როგორც წესი, ასეთი ხულიგნობის მოყვარულები (პრანკერები) ანონიმურად ურეკავენ რომელიმე ადამიანს და ხუმრობების მეშვეობით ცდილობენ, აიძულონ ეს ადამიანი, მათ მიმართ გამოიყენოს არანორმატიული ლექსიკა ან უბრალოდ თქვას ისეთი ფრაზა, რომელიც შემდგომში შეიძლება იქცეს დაცინვის მიზეზად. თანამედროვე პრანკერები, როგორც წესი, ასეთ ზარებს იწერენ, ხოლო ჩანაწერებს ანთავსებენ ინტერნეტ-ქსელში.
ლიდზ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)

ლიდზ იუნაიტედი — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი. კლუბის სტადიონია ელანდ როუდი, რომელიც 39 460 გულშემატკივარს იტევს. ლიდზი არის იორკშირის საგრაფოს გუნდი, მისი სტადიონი ელანდ როუდი მდებარეობს ქალაქ ბისტონში. კლუბს ადგილმდებარეობა არ შეუცვლია დაარსებიდან, ანუ 1919 წლიდან. ლიდზ იუნაიტედი თამაშობს ინგლისის პირველ ლიგაში, ეს ლიგა არის სიძლიერით 3 დივიზიონი ინგლისში.
თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტი

თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტი — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, კერძო სამართლის იურიდიული პირი. დაარსდა 1992 წლის 11 მარტს თბილისში. თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტი სახელმწიფო ავტორიზაციისა და პროგრამული აკრედიტაციის საფუძველზე ახორციელებს უმაღლესი განათლების პირველი და მეორე საფეხურის (საბაკალავრო, ერთსაფეხურიან და სამაგისტრო) საგანმანათლებლო პროგრამებს. უნივერსიტეტი ახორციელებს პროფესიულ საგანმანათლებლო პროგრამებსაც. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს თანხმობით, უნივერსიტეტი სტუდენტებს, მათ შორის უცხოელებს სთავაზობს რუსულენოვან აკრედიტებულ საგანმანათლებლო პროგრამებსაც.

თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტის საკუთრებაშია მინიკამპუსი თბილისში, ორი სასწავლო კორპუსით, სპორტული მოედნით, საუნივერსიტეტო ეზოთი, ბაღითა და სტუდენტური კაფეთი.

უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციის საბჭოს 2013 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, თბილისის ჰუმანიტარულ სასწავლო უნივერსიტეტს მიეცა უფლება უმაღლესი და პროფესიული აკადემიური პროგრამებით მოამზადოს 750 სტუდენტი.

უნივერსიტეტში ხარისხიან სწავლებას 2017 წლის მონაცემებით, უზრუნველყოფს 21 პროფესორი, 35 ასოცირებული პროფესორი, 8 ასისტენტ-პროფესორი, ასევე 40-მდე დოქტორის აკადემიური ხარისხის მქონე მოწვეული ლექტორი.

თჰუ-ს რექტორი და აკადემიური საბჭოს თავმჯდომარეა პროფესორი ვალენტინა საყვარელიძე, პრორექტორი — პროფესორი კახი ყურაშვილი.
ქვედა ნასაკირალი

ქვედა ნასაკირალი, ნასაკირალი — დაბა საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ნასაკირალის სერზე, მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 140 მ. ოზურგეთიდან 10 კმ. დაბაში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, საექიმო პუნქტი, მეჩეთი.

ისტორია
არსებობს გადმოცემა, რომ ამ ადგილებში მოიპოვებოდა კირი. აქედან წარმოსდგა სახელწოდება ნასაკირალი. განთქმული იყო ნასაკირალის ძელქვის ტყე, რომელსაც გურული ფირალები აფარებდნენ თავს გურიის აჯანყების დროს საუკუნის დასაწყისში. ამ დროს ნასაკირალის ტერიტორია დვაბზუს სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა.

1929 წელს გაიჩეხა ტყეები, გაშენდა ქარსაფარი ზოლი, მოეწყო ჩაის საბჭოთა მეურნეობა. ნასაკირალის ტყის ნაწილი მოექცა დვაბზუს სასოფლო საბჭოს დაქვემდებარებაში, ნაწილი სოფელ ნასაკირალის სახელით ძიმითის საბჭოში, ხოლო ქვედა ნასაკირალი შეუერთდა სოფელ მელექედურს. მეურნეობის დაარსებიდანვე დასახლება მულტიეთნიკური გახდა, ცხოვრობდნენ პოლონელები, ჩინელები, გერმანელები, უკრაინელები, სულ 14 სხვადასხვა ეროვნების წარმომადგენელი. აშენდა საავადმყოფო, კულტურის სახლი, სანატორიუმი, სკოლა.

1945 წელს აიგო კირის ქარხანა. 1956 წლისთვის მეურნეობა ფლობდა 495 ჰექტარ ჩაის, 116 ჰექტარ ტუნგისა და 7 ჰექტარ ციტრუსების პლანტაციას. 1958 წელს აშენდა ადმინისტრაციული შენობა, მოეწყო მოედანი, სადაც დაიდგა სტალინის ძეგლი. 1969 წელს სოფელში დასახლდნენ სტიქიით დაზარალებულები შუახევის, ხულოსა და ჩოხატაურის რაიონებიდან, სულ 265 ოჯახი. დასახლება კომპაქტური გახდა. 1971 წელს სოფელში არსებული რვაწლიანი სკოლა გადაკეთდა საშუალო სკოლად. მოქმედებდა 50 საწოლიანი საავადმყოფო.

1976 წლის 11 თებერვალს ქვედა ნასაკირალი გამოეყო მელექედურს და დაბის სტატუსი მიენიჭა.

მოსახლეობა
1990-იანი წლების დასაწყისში ნასაკირალში აგრეთვე დასახლდა შუა აზიაში მცხოვრები მაჰმადიანი მესხების რამდენიმე ოჯახი.
ქვიანი

ქვიანი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ნიგოითის თემში. მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 45 მ., ლანჩხუთიდან 10 კმ. სოფელში არის რკინიგზის ბაქანი სამტრედია-მახინჯაურის ხაზზე, ასევე გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12. სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, ეკლესია, დავით ართმელაძის მემორიალი. სოფელში შემორჩენილია „ნასაყდრის“ არქეოლოგიური კომპლექსი

ისტორია
 საუკუნეში სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ეკლესია. 1908 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა, რომლის დირექტორი იყო თეოფანე კალანდარიშვილი.

მოსახლეობა
1908 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობას შეადგენდნენ მეგრელები.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
დავით ართმელაძე (1865-1938) — გენერალი
გალერეა
ჩოლაბარგი

ჩოლაბარგი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ნიგოითის თემში (სოფლები: ნიგოითი, ქვიანი, ჩოლაბარგი, ჭყონაგორა, ჯაპანა, ჯიხეთის მონასტერი). მდებარეობს გურიის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირას, ზღვის დონიდან 80 მ, ლანჩხუთიდან 7 კმ..

სოფელში არის ნიგოითის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, საზოგადოებრივი ცენტრი, ნიგოითის რკინიგზის სადგური, საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალ ს12-თან დამაკავშირებელი კვანძი, გადის ლანჩხუთი-საჯავახოს საავტომობილო გზა.

სოფელში დაიბადა ქართველი გრაფიკოსი ანტონ გოგიაშვილი.

მოსახლეობა
ჯაპანა

ჯაპანა — სოფელი საქართველოში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ნიგოითის თემში. მდებარეობს გურიის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირას, ზღვის დონიდან 50 მ. ქალაქ ლანჩხუთიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. სოფელში არის რკინიგზის სადგური სამტრედია-ბათუმის ხაზზე, სოფელში არის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12-თან დამაკავშირებელი კვანძი, ჯაპანა ასევე საავტომობილო გზებით უკავშირდება ლანჩხუთს, აბაშასა და სამტრედიას. სოფლის ტერიტორიაზე არის სამი ტბა: ჯაპანის ტბა, დიდი ნარიონალი და მცირე ნარიონალი.

ციხე
სოფელში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – შუა საუკუნეების ციხე. ციხე მდებარეობს კლდოვან ბორცვზე. ყველაზე მაღალ ადგილას აღმართულია ციხის ციტადელი, რომელსაც გარს ერტყმის ბურჯებითა და კოშკებით გამაგრებული გალავანი. კედლები ნაგებია „ფარდაგულად“ – ქვით, აგურითა და ბათქაშის ხსნარით. ციხის მახლობლად დიდი ნასოფლარია, სადაც შემორჩენილია 3 ეკლესიის ნაშთი, მათ შორის ერთია „პატარა ჯიხეთად“ წოდებული ეკლესია.

მოსახლეობა
}
ვიქტორ ნოზაძე

ვიქტორ ნოზაძე (დ. 17 სექტემბერი, 1893, სოფ. წირქვალი, ახლანდ. ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 1975, საფრანგეთი; დაკრძალულია ლევილში) — ქართველი ემიგრანტი, პოლიტიკური მოღვაწე, ჟურნალისტი, რუსთველოლოგი.

ბიოგრაფია
ვიქტორ ნოზაძე დაიბადა ზემო იმერეთის სოფელ წირქვალში. სწავლა დაიწყო საჩხერის ორკლასიან სასწავლებელში, რის შემდეგაც განაგრძო ჭიათურის სამოქალაქო სასწავლებელში. 1913 წელს ოქროს მედალზე დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია და სასწავლებლად წავიდა მოსკოვის უნივერსიტეტში.

1917 წელს თებერვლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში ჩამოვიდა, სოციალ-დემოკრატებმა ქუთაისში მიავლინეს, სადაც ხელმძღვანელობდა პარტიულ პრესას. 1919 წლის ბოლოს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ ნოზაძე 70 ახალგაზრდასთან ერთად უცხოეთში გააგზავნა სწავლის გასაგრძელებლად. ჯერ ლონდონში იყო, შემდეგ ბერლინში, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ კი, 1928 წლიდან პარიზში დასახლდა.

პარიზში მან ჟურნალისტური მოღვაწეობა წამოიწყო და ხელი მოჰკიდა დიდფორმატიანი ლიტერატურულ-მეცნიერული და პოლიტიკური ჟურნალ „კავკასიონის“ გამოცემას. გარდაცვალებამდე იყო ამ ჟურნალის გამომცემელი, რედაქტორი, კორექტორი, ავტორ-თანამშრომელი, ამწყობი და ექსპედიტორი. ვიქტორ ნოზაძე სხვადასხვა დროს ცხოვრობდა სამხრეთ ამერიკასა და ესპანეთში, შემდეგ ისევ პარიზში დაბრუნდა და ლევილში დასახლდა ძმის, გიორგი ნოზაძის ოჯახთან ერთად. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სერიოზულად დაინტერესდა რუსთაველის პოემით და შექმნა რუსთველოლოგიური ნაშრომების სერია. ვიქტორ ნოზაძის შრომებს საბჭოთა ხელისუფლება არ აღიარებდა, მისი წიგნები საქართველოში არალეგალურად აღწევდა და ფოტოასლებით გამრავლებული ვრცელდებოდა.

გარდაიცვალა 82 წლის ასაკში, დაკრძალულია საფრანგეთში, ლევილის სასაფლაოზე.

შრომები
„ვეფხისტყაოსნის ფერთამეტყველება“ (1953, ბუენოს-აირესი),
„ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“ (1957, სანტიაგო დე ჩილე),
„ვეფხისტყაოსნის მზისმეტყველება“ (1959, სანტიაგო დე ჩილე),
„ვეფხისტყაოსნის საზოგადოებათმეტყველება“ (1959, სანტიაგო დე ჩილე),
„ვეფხისტყაოსნის ღმრთისმეტყველება“ (1963, პარიზი),
„ვეფხისტყაოსნის მიჯნურთმეტყველება“ (1975, პარიზი)
ვალერიან გიორგაძე

ვალერიან გიორგაძე (დ. 1893, ქუთაისი — გ. 22 აგვისტო, 1938) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, კომდივი.

ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა ალექსეევსკის სამხედრო სასწავლებელი და მიიღო ოფიცრის ჩინი. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, მსახურობდა ციმბირის 1-ელ გამნაღმველთა ბატალიონში, სადაც მიიღო შტაბს-კაპიტნის ჩინი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ იგი აირჩიეს ბატალიონის კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1918 წელს გაწევრიანდა წითელ არმიაში და მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში.

სამოქალაქო ომის შემდეგ მსახურობდა პასუხისმგებელ პოზიციებზე ჯარში. 1921-1923 წლებში იყო საქართველოს სსრ სამხედრო და სამხედრო-საგანმანათლებლო დაწესებულებების აპარატის უფროსი. სკკპ(ბ) წევრი 1922 წლიდან, 1923 წლის თებერვლიდან 1924 წლის ნოემბრამდე — ამიერკავკასიის ფედერაციის სპეცდანიშნულების რაზმის უფროსი. 1924 წელს საქართველოში ამბოხების ჩახშობის წევრი. 1924 წლის ოქტომბრიდან — კავკასიური წითელი ფირმის არმიის ხელმძღვანელი. 1928-1931 წლებში იყო მე-2 ქართული მსროლელი დივიზიის მეთაური, 1934 წლიდან საქართველოს სსრ თავდაცვის, ავიაციისა და ქიმიური მშენებლობის ხელშემწყობი საზოგადოების თავმჯდომარე. 1936 წელს მიენიჭა კომდივის ჩინი.

დაჯილდოებულია საქართველოს სსრ-ის შრომის წითელი დროშის ორდენით (1931).

დააპატიმრეს 1937 წლის 20 ივნისს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში. სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის მიერ, 1938 წლის 22 აგვისტოს მიესაჯა დახვრეტა ანტისაბჭოთა მოძრაობაში მონაწილეობის ბრალდებით. სასჯელი იმავე დღეს განხორციელდა. 1957 წლის 30 მაისს, სამხედრო კოლეგიის მიერ რეაბილიტირებულ იქნა სიკვდილის შემდეგ.
პოლიკარპე კევლიშვილი

პოლიკარპე კევლიშვილი (დ. 1894, სოფ. დვირი, ახლანდ. ბორჯომის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, კომბრიგი (1935).

1915 წელს მობილიზებული იყო რუსეთის იმპერიის არმიაში. 1916 წელს დაამთავრა დუშეთის პრაპორშჩიკთა სკოლის კურსები. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1918-1921 წლებში იყო საქართველოს ჯარის პორუჩიკი, მეტყვიამფრქვეველთა რაზმის უფროსი. 1921 წლის მარტიდან მსახურობდა წითელ არმიაში. იყო აფხაზეთის საგანგებო კომისიის განსაკუთრებული დანიშნულების ბატალიონის მეთაური (1921-1922), გორის მაზრის სამხედრო კომისრის თანაშემწე, 1924 წლის მაისიდან — მე-3 ქართული მსროლელი პოლკის ბატალიონის უფროსი, 1926 წლიდან — მე-4 ქართული მსროლელი პოლკის უფროსის თანაშემწე და სამხედრო კომისარი, 1931 წლიდან — კავკასიის წითელდროშოვანი არმიის შტაბის მე-5 განყოფილების უფროსის მოადგილე, 1932 წლიდან კი იმავე განყოფილების უფროსი, 1933 წლიდან — კავკასიის წითელდროშოვანი არმიის შტაბის სამხედრო მომზადების განყოფილების უფროსი. 1935 წლის თებერვალში დაინიშნა 1-ლი კავკასიური (შემდეგში მე-9 წითელდროშოვანი) სამთო-მსროლელი დივიზიის მეთაურად. 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს სამხედრო შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით და მოგვიანებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს. დაჯილდოებული იყო წითელი დროშის (1936) და საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის (1931) ორდენებით.
დეფლაცია

დეფლაცია — პროდუქტებისა და მომსახურების ფასების შემცირების გრძელვადიანი პროცესი. დეფლაცია ნიშნავს მოვლენას, როდესაც ინფლაციის წლიური პროცენტი ეცემა ნულს ქვემოთ. ეს პროცესი არ უნდა გავაიგივოთ დეზინფლაციასთან, რომლის დროსაც ხდება ინფლაციის წლიური პროცენტის ნელი შემცირება მის მინიმალურ მნიშვნელობამდე. ინფლაციის საპირისპიროს ეს პროცესი ახდენს ფულის რეალური ღირებულების ზრდას ეროვნული ან რეგიონალური მასშტაბით, რისი ეფექტიც არის ის რომ იგივე თანხით შესაძლებელია უფრო მეტი პროდუქციის ყიდვა.
იაპონიის ფონდი

იაპონიის ფონდი არის იაპონური კულტურის ინსტიტუტი, რომლის მიზანია იაპონური ენის, ხელოვნების და საერთოდ კულტურის პოპულარიზება და გავრცელება. იაპონიის ფონდი არის ისეთი საერთაშორისო საზოგადოებრივი ორგანიზაციების ანალოგი როგორიციაა ბრიტანული სკოლა, გოეთეს ინსტიტუტი, ალექსანდრე დიუმას სახელობის ფრანგული კულტურის ცენტრი დ ა.შ..

ინსტიტუტი დაარსდა 1972 წელს, ხოლო 2003 წლის 1 ოქტომბერს კი იაპონიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაუქვემდებარდა იგი და ამით იაპონიის საგარეო კულტურულ პოლიტიკას დაუკავშირდა. იაპონური კულტურის გავრცელების მიზნით ამ ინსტიტუტის ხელშეწყობით სხვადასხვა ქვეყნებში იხსნება იაპონური ენისა და კულტურის გამავრცელებელი ახალი კულტურული ცენტრები, ტარდება ღონისძიებები, ეწყობა იაპონური ენის შემსწავლელი კურსები, მიმდინარეობს სტუდენტთა გაცვლა. იაპონიის ფონდი ატარებს -ს სახელით ცნობილ და საერთაშორისო მასშტაბით ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ გამოცდას.

იაპონიის ფონდს 21 ფილიალი აქვს გახსნილი მსოფლიოს 19 სახელმწიფოში. მთავარი შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ტოკიოში. ქალაქ კიოტოშიც ფუნქციონირებს ინსტიტუტის ბიურო.
იოსებ კობზონი

იოსებ დავითის ძე კობზონი (; დ. 11 სექტემბერი, 1937, ჩასოვ-იარი, უკრაინის სსრ — გ. 30 აგვისტო, 2018, მოსკოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსული ესტრადის მომღერალი, რუსი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, მუსიკალური პედაგოგი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1987).

რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმის — მოწვევების დეპუტატი (1995—2018). რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმის კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე (2011—2018). პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი (2003—2018).

ჯილდოები და აღიარება
რუსეთის ფედერაციის შრომის გმირი (2016)
სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1987)
სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია (1984)
ლენინური კომკავშირის პრემია (1976)
რუსეთის ფედერაციის სამთავრობო პრემია (2011).
ტინტორეტო

იაკოპო რობუსტი (მსოფლიო ტინტორეტოს სახელით იცნობს, იტალიურად ნიშნავს მღებავს; დ. 29 სექტემბერი, 1518, ვენეცია — გ. 31 მაისი, 1594, იქვე) — გვიანი აღორძინების ხანის იტალიელი ფერმწერი, შუქ–ჩრდილის ოსტატი.

უცნაური ხერხი ნამუშევრების შესაქმნელად
ტინტორეტო გატაცებით იკვლევდა განათების პრობლემებს მხატვრობაში. იგი იყენებდა უცნაურ ხერხს — ცვილისაგან პატარა ფიგურებს აქანდაკებდა, შემდეგ მათ მუყაოსგან დამზადებულ ოთახის მაკეტში ათავსებდა ჩაფიქრებული კომპოზიციის შესაბამისად. კედლებში დატანებული ნახვრეტებიდან ანათებდა ოთახს და გულმოდგინედ აკვირდებოდა ამგვარი განათებით მიღწეულ შუქჩრდილის ეფექტს,რათა შემდგომ ტილოზე გადაეტანა იგი. ასე აღწევდა ტინტორეტო უცნაური და მეტყველი განათების დააჯერებელ შთაბეჭდილებას თავის ფერწერულ ნამუშევრებში.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი — კოდექსი, რომელიც აწესრიგებს პირთა თანასწორობაზე დამყარებულ კერძო ხასიათის ქონებრივ, საოჯახო და პირად ურთიერთობებს საქართველოს ტერიტორიაზე.

კოდექსის შექმნა
1991 წელს შეიქმნა სამოქალაქო კოდექსის შემმუშავებელი სამთავრობო კომისია. კომისიას ხელმძღვანელობდა პროფესორი სერგო ჯორბენაძე, კომისიის მუშაობაში მონაწილეობდნენ ლადო ჭანტურია, ზურაბ ახვლედიანი, რომან შენგელია, ბესარიონ ზოიძე, ჯონი ხეცურიანი. სამოქალაქო კოდექსზე მუშაობა 1993 წელს დაიწყო. ერთ წელში კოდექსის შექმნის პროცესში აქტიურად ჩაერთნენ გერმანელი იურისტები: ბრემენის უნივერსიტეტის პროფესორი როლფ კნიპერი, მარიო პელეგრინო, პროფესორი ჰელმუტ ჰაინრიხსი და ადვოკატო ჰარტმუტ ფრომი. სამოქალაქო კოდექსის საბოლოო ტექსტის შემუშავების სარედაქციო ჯგუფში იურისტებთნ ერთად ჩართული იყო ენათმეცნიერი შუქია აფრიდონიძე. სამოქალაქო კოდექსი ძალაში თევდორე ნინიძის მინისტრობის დროს შევიდა, რომელმაც 1996 წელს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძეს კოდექსის პროექტი წარუდგინა. 1996 წლის ივნისში პარლამენტმა სამოქალაქო კოდექსი პირველი მოსმენით მიიღო, კოდექსის განხილვები ერთ წელიწადს გაგრძელდა.

1997 წლის 26 ივნისს საქართველოს პარლამენტმა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი მიიღო.

ძირითადი ცვლილებები
1999 წელს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსიდან ამოიღეს საავტორო ქონებრივი და პირადი არაქონებრივი უფლბებები, აგრეთვე მომიჯნავე უფლებების მომაწესრიგებელი ნორმები. ცალკე ჩამოყალიბდა კანონი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების დაცვის შესახებ.

2005 წლის 30 ივნისს მიღებული კანონით სრულიად შეიცვალა გირავნობის სამართალი, ახალი რედაქციით ჩამოყალიბდა 254-285-ე მუხლები. კანონი 2006 წლის 1 მარტიდან ამოქმედდა.

2006 წლის 14 დეკემბერს კოდექსში შესული ცვლილებებით ამოღებული იქნა 40-49-ე მუხლები, გაჩნდა „არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის“ ცნება.

2007 წლის 11 ივლისს მიღებული იქნა კანონი „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“, რის შემდეგაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსიდან ამოღებულ იქნა 210-232-ე მუხლები.

კოდექსის შინაარსი
კოდექსი დაყოფილია ექვს წიგნად, კერძოდ:

წიგნი პირველი – სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი დებულებანი; ეს ნაწილი მოიცავს ძირითად დებულებებს, რომლებიც სამოქალაქო კოდექსის ყველა სხვა ნაწილზეც ვრცელდება.
წიგნი მეორე – სანივთო (ქონებრივი) სამართალი; მოიცავს ქონებასთან, საკუთრებასა და მფლობელობასთან დაკავშირებულ დებულებებს.
წიგნი მესამე – ვალდებულებითი სამართალი; მოიცავს ვალდებულების წარმოშობის, შესრულების, დარღვევის, შეწყვეტის და მსგ. დებულებებს, აწესრიგებს სახელშეკრულებო და კანონისმიერ ვალდებულებით ურთიერთობებს, აგრეთვე დელიქტურ ვალდებულებებს.
წიგნი მეოთხე – ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი; აწესრიგებს სამრეწველო საკუთრებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს; მოიცავს მითითებას საავტორო ქონებრივი და პირადი არაქონებრივი, აგრეთვე მათი მომიჯნავე ზოგიერთი უფლების მოწესრიგების შესახებ მითითებას.
წიგნი მეხუთე – საოჯახო სამართალი; აწესრიგებს ქორწინების, მშობლების, შვილებისა და სხვა ნათესავების ურთიერთობის, მეურვეობისა და მზრუნველობის სამართლებრივ ასპექტებს.
წიგნი მეექვსე – მემკვიდრეობის სამართალი; აწესრიგებს კანონისმიერ და ანდერძისმიერ მემკვიდრეობას.
ლაკონიზმი

ლაკონიზმი (ბერძნ. ) — აზრის სათქმელის გამოხატვა მოკლედ, სხარტად, ზუსტად და მკაფიოდ. ლაკონიზმი ახასიათებს ხალხურ სიტყვა-თქმებსა და ანდაზებს, აფორიზმებს, გამოცანებს, ფრთოსან სიტყვებს, ლოზუნგებს, მაგ., „ფარით ან ფარზე“, „მივედი, ვნახე, დავამარცხე“. ლაკონიზმი მეტწილად ექსპრესიული მეტყველების თვისებაა. მას იყენებენ ენციკლოპედიისა და სხვადასხვა სახის ლექსიკონების შედგენისას. ლაკონიზმის უბადლო ოსტატი იყო სულხან-საბა ორბელიანი.

სიტყვის ფუძე წარმოიქმნა ლაკონიასგან — ძველი საბერძნეთის რეგიონი, სადაც მდებარეობს ქალაქი სპარტა, რომლის მცხოვრებნიც ლეგენდის მიხედვით, ამ თვისებით იყვნენ დაჯილდოებულნი.
რექტიფიკაცია

რექტიფიკაცია (გვიანდ. ლათ. — გასწორება) — რამდენიმე კომპონენტისაგან შემდგარი სითხეების ნარევის გაყოფის ხერხი. რექტიფიკაცია ემყარება სითხის მრავალჯერად აორთქლებას და მისი ორთქლის კონდენსაციას ან ნარევის ერთჯერად აორთქლებას და კომპონენტების შემდგომ მრავალსაფეხუროვან კონდენსაციას. მიმდინარეობს სარექტიფიკაციო აპარატურაში (სარექტიფიკაცია სვეტებში). რექტიფიკაციას მიმართავენ ქიმიური, სპირტისა და ნავთობგადასამუშავებელ მრეწველობაში, აგრეთვე გათხევადებული აირების გასაყოფად.

სარექტიფიკაციო აპარატურა
რექტიფიკაციის ჩასატარებელი აპარატები — სარექტიფიკაციო სვეტები — შედგება საკუთრივ სვეტისაგან, სადაც ხორციელდება ორთქლისა და სითხის წინაღდენიანი კონტაქტი, და ისეთი მოწყობილობებისაგან, რომლებშიც სითხეორთქლდება და ორთქლი კონდენსირდება, აგრეთვე კუბისა და დეფლეგმატორისაგან. კუბი ვერტიკალურად დადგმული ღრუ ცილინდრია, რომელშიც დაყენებულია ე. წ. თეფშები ან მოთავსებულია წყობური.

თეფშებისა და წყობურის დანიშნულებაა ფაზებსშორისო კონტაქტის განვითარება და სითხესა და ორთქლს შორის კონტაქტის გაუმჯობესება. ნაჩვენებია გადასასხმელი თეფშების კონსტრუქციები. სარექტიფიკაციო სვეტების წყობურად იყენებენ რგოლებს, რომელთა გარე დიამეტრი მათი სიმაღლის ტოლია. გავრცელებულია რაშიგის რგოლები და მათი მოდიფიკაციები. განასხვავებენ უწყვეტსა და პერიოდულ რექტიფიკაციას.
პიკო...

პიკო... ( −12 (1/1 000 000 000 000, მეტრილიონედი) ამოსავალ ერთეულს.

წარმოშობილია იტალიურიდან — (პატარა).

1960 წელს ზომა-წონის მეთერთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული წილადი ერთეულის თავსართად.

მაგალითები
1 პიკომეტრი = 10−12 მეტრი = 0.000 000 000 001 მეტრი.
1 პიკოფარადა = 10−12 ფარადა= 0.000 000 000 001 ფარადა.
ნეოიმპრესიონიზმი

ნეოიმპრესიონიზმი — მიმდინარეობა ფერწერაში.

იგი 1885 წელს აღმოცენდა საფრანგეთში. მისი წარმომადგენლები იყვნენ ჟორჟ სერა და პოლ სინიაკი. ისინი ავითარებდნენ იმპრესიონიზმის ტენდენციებს. განსაკუთრებით აინტერესებდათ ოპტიკისა და ფერთა ახალი თეორიის დარგში მიღწეული სიახლეები და პრაქტიკულად იყენებდნენ მათ.

ნეოიმპრესიონისტების თაიმლაინი
ნეოიმპრესიონისტები

გალერეა