iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ზემო კაჭრეთის გორასამარხი

ზემო კაჭრეთის გორასამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კაჭრეთში, სოფლის დასავლეთით ბრიმაწყლად წოდებულ ტერიტორიაზე. განეკუთვნება შუა ბრინჯაოს ხანიდან გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის გარდამავალ პერიოდს.

გორასამარხს 1992 წელს მიაკვლია და გათხარა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა კიაზო ფიცხელაური). გორასამარხის ყრილი წარმოადგენს მიწის ზეინულს, გარშემო რიყის ქვების დიდი წრით. ყრილს ზემოდან ქვის ჯავშანი აქვს. ყრილის ქვეშ ორი სამარხი აღმოჩნდა ორივე დამხრობილი სამხრეთიდან დასავლეთისკენ. ერთ-ერთ სამარხში მიცვალებულის ჩონჩხი აღმოჩნდა რომელიც დაკრძალული იყო მარჯვენა გვერდზე. კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილოეთისკენ. მიცვალებულის ქვედა კიდურების არეში კი გაიწმინდა წვრილფეხა საქონლის მთლიანი ჩონჩხი, რომელზედაც მაღალფეხიანი პატარა სასმისი იყო დამხობილი. მიცვალებულის თავის უკან მსხვილფეხა საქონლის კიდურის ერთი ძვალი გამოვლინდა. თავი ბეჭი და სხვა ძვლები ეწყო სამარხის ჩრდილოეთ კედლის გასწვრივ. სამარხში აღმოჩნდა უხეშკეციანი, დიდი ქვაბქოთანი, შავპრიალა ჯამი, დერგის ნატეხები, პირვიწრო და მუცელგანიერი შავპრიალა ჭურჭელი, რომელსაც ნაპრიალები ორნამენტის გარდა აქა-იქ თეთრი საღებავით მოხატვის კვალი ემჩნეოდა. მეორე სამარხშიც ერთი მიცვალებული აღმოჩნდა, დაკრძალული მარჯვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილოეთისკენ. სამარხის ჩრდილოეთ კედლის გაყოლებით წვრილფეხა საქონლის ძვლები გამოვლინდა სამარხში. აღმოჩნდა ასევე თიხის ჭურჭელი — უხეშკეციანი ქვაბქოთნის ფრაგმენტები და მაღალფეხებიანი პატარა სასმისი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ზეგაანის ქაშუეთის ეკლესია

ზეგაანის ქაშუეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზეგაანის დასავლეთით 2 კმ-ში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესა დარბაზულია (74,55 მ), ნაგებია მსხვილი და საშუალო რიყის ქვითა და დუღაბით. ალაგ-ალაგ კედლებში რიყის დიდი და ბრტყელი ქვებია ჩართული. წყობა ირეგულარულია, დაზიანებულია. კედლები 2,3-2,5 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ეკლესია უაფსიდოა, შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით კედელში სარკმელია გაჭრილი (შემორჩენილია ქვედა ნაწილი). საკურთხევლის სამხრეთით და ჩრდილოეთით კედლებში თითო პატარა სწორკუთხა ნიშაა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიდგმული. ჩრდილოეთ კედელში შემორჩენილია სარკმლის ძირი. ეკლესიის სამხრეთით 30 მეტრზე ქვითა და დუღაბით ნაგები სწორკუთხა საწნახელი დგას.
კარდანახის ონანაანთ საყდარი

კარდანახის ონანაანთ საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახში, ნასოფლარ დიდვარდნულში, ტყეში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6 4,8 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობით. ძლიერაა დაზიანებული: ჩამონგრეულია კამარა და კონქი. კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია წყვილი პილასტრით. პილასტრებია გამოყვანილი დასავლეთ კედლის კუთხეებშიც.
ვაჩნაძიანის სადგომი

ვაჩნაძიანის სადგომი − არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანში, სოფლის ჩრდილოეთით 5-6 კილომეტრზე. აკურისხევის (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება აშელის ხანას.

სადგომი 1966 წელს გამოავლინა კავკასიის ქვის ხანის რაზმმა (ხელმძღვანელი თ. ბუგიანიშვილი). აღმოჩნდა კაჯის კაჭარზე გაფორმებული ერთფუძიანი განივი ნუკლეუსი და სამი გლუვი დარტყმის მოედნიანი და რელიეფურბურცულიანი მოგრძო, მასიური ანატკეცი. აღმოჩენილი ნივთები ინახება გურჯაანის რეგიონის არქეოლოგიურ საცავში.
ზემო კაჭრეთის გორასამარხები

ზემო კაჭრეთის გორასამარხები — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კაჭრეთში, სოფლის სამხრეთით 300-400 მეტრზე. განეკუთვნება შუა ბრინჯაოს ხანის მიწურულს.

სარწყავი არხის მშენებლობის დროს, არხის გაყოლებით ორი მეტრის სიღრმეზე აღმოჩნდა ორი დაზიანებული სამარხი. ორივე შემთხვევაში შემორჩენილი იყო სამარხის ორმოს ჩრდილოეთ მცირე ნაწილი ამოვსებული მიწითა და ქვებით.ერთ-ერთი გორასამარხის ორმოში აღმოჩნდა თიხის 6 ჭურჭელი — სილანარევი წმინდა თიხისაგან დამზადებული ნაპრიალებზედაპირიანი და ოდნავ პირმოყრილი 4 ჯამის ფრაგმენტი, რომლებსაც მხრები შემკული ჰქონდა ორ კონცენტრულ ხაზს შორის მოქცეული, ერთი მეორის საპირისპიროდ მიმართული, მიჯრილი, ნაჭდევი ჯგუფებით შექმნილი წვერით, ქვევით მიმართული სამკუთხედებით ან ორ კონცენტრულ ხაზს შორის დატანილი ერთიმეორის საპირისპიროდ დახრილი პრიალა ხაზების ჯგუფებით, მოყავისფროდ გამომწვარი წვრილმარცვლოვანი თიხისგან დამზადებული ქოთანი, რომელსაც ყელის ძირში ერთი ამოღარული ხოლო მხარზე ერთი ტეხილი ხაზი შემოუყვება: კარგად განლექილი თიხისგან დამზადებული ჭურჭლის ფრაგმენტები, აღმოჩნდა აგრეთვე წვრილფეხა საქონლის ძვლები. მეორე გორასამარხში აღმოჩნდა ქვიშანარევი თიხისაგან დამზადებული ნაპრიალებზედაპირიანი, ერთი ქოთნის გვერდის ფრაგმენტები. ქოთნის მხარსა და მუცელს ამკობდა მოკლე ტეხილი ხაზების ჰორიზონტარული რიგებისგან შედგენილი წვერით ქვემოთ მიმართული სამკუთხედები. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
მერატუსი

მერატუსი — ქედი ინდონეზიაში, კუნძულ კალიმანტანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია სამხრეთი კალიმანტანის ტერიტორიაზე. სიგრძე დაახლოებით 350 კმ, სიმაღლე 1892 მ-მდე (მთა ბესარი). ჭარბობს საშუალომთიანეთი; გაბატონებულია მომრგვალებული მწვერვალები და ძლიერ დანაწევრებული კალთები. აგებულია გრანიტებით, კირქვებითა და კრისტალური ფიქლებით. ფერდობებზე — მთის ლატერიტულ ნიადაგზე განვითარებული ნოტიო მარადმწვანე ეკვატორული ტყეა. მერატუსის მთებში ცხოვრობს ნახევრად მომთაბარე ხალხი მერატუს-დაიაკი. 1990-იან წლებში ბორნეოს ორანგუტანების გადარჩენის ფონდმა კვლავ შეიყვანა 350 ორანგუტანი მერატუსისა და სუნგაი-ვაინის დაცული ტყეების შემადგენლობაში. ეკოსისტემის ფართო გაუტყეურების გამო ფლორისა და ფაუნის მრავალი სახეობაა გაქრობის პირას. ტრადიციულ დაიაკთა სოფლებიც გაუკაცრიელდა.
საადმირალოს გასასვლელი (სანქტ-პეტერბურგი)

საადმირალოს გასასვლელი — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში; სასახლის მოედნიდან საადმირალოს სანაპირომდე. თავდაპირველი სახელწოდება საადმირალოს ბულვარი ცნობილია 1838 წლიდან. მოგვიანებით საუკუნის შუა ხანებიდან ბულვარი საადმირალოს მოედნის განაპირა მხარე (კიდე) იყო. თანამედროვე სახელი 1880 წლის 7 მარტს მიიღო, ალექსანდრეს ბაღის გაშენების შემდეგ.
საადმირალოს გამზირი

საადმირალოს გამზირი — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში; სასახლის მოედნიდან ისააკის მოედნამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. 1738 წლის 20 აპრილს გასასვლელს საადმირალოს ქუჩა ეწოდა (დღევანდელი იაკუბოვიჩის ქუჩის ჩათვლით). პარალელურად არსებობდა დასახელებები: საადმირალოს ხაზი (მიემართება საადმირალოს არხის გასწვრივ), დიდი ქუჩა, დიდი გამზირი, დიდი საადმირალოს პერესპექტივა, დიდი საადმირალოს გამზირი. ეს სახელები 1822 წლამდე გამოიყენებოდა, რადგან ამის შემდეგ იგი საადმირალოს მოედნის ნაწილი იყო. 1880 წლის 7 მარტს ახლანდელი სახელი ეწოდა. 1918 წლის ოქტომბრიდან 1944 წლის 13 იანვრამდე როშალის გამზირი ერქვა. ქუჩაზეა ფიტინგოფისა და ლობანოვ როსტოვსკის სახლები.
ბოგდო-ულა

ბოგდო-ულა, ბოგდო-ოლა — ქედი ჩინეთში, აღმოსავლეთ ტიან-შანში. გადაჭიმულია განედური მიმართულებით დაახლოებით 300 კმ-ზე. ჩრდილოეთით შემოსაზღვრავს ტურფანის ღრმულს, ხოლო სამხრეთით ჯუნგარის ვაკეს. სიმაღლე 5445 მ (მთა ბოგდა-ფენგი). აგებულია უმეტესწილად კამბრიუმამდელი და პალეოზოური ქანებით. კალთები დამრეცია, მრავალი მწვერვალი ალპური ტიპისაა. არის მყინვარები და მუდმივი თოვლი. ქვედა სარტყელში ჭარბობს უდაბნო და სტეპური ლანდშაფტები. 1700-2900 მ სიმაღლეზე მდელოების სარტყელია და წიწვოვანი ტყეები (ძირითადად ჩრდილოეთ კალთებზე). 2900-3700 მ-ზე მაღალმთიანი ბუჩქნარები და ალპური მდელო, უფრო მაღლა ნივალური სარტყელია. მთა ბოგდო-ულის ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1907 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტბა ტიანჩი.
ბორის ელცინის პიკი

ბორის ელცინის პიკი — მწვერვალი ყირგიზეთში, ტიან-შანში, თერსქეი-ალათაუს ქედზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ისიქ-ქოლის ოლქის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 5168 მ. დაფარულია მყინვარებით. ვრცელდება თერსქეი-ალათაუს ქედის ცენტრალურ ნაწილში. ადრე ცენტრალური ოღუზ-ბაში ეწოდებოდა, ხოლო 2002 წლიდან გადაერქვა და ეწოდა რუსეთის პირველი პრეზიდეტის ბორის ელცინის სახელი.
მაია აზარაშვილი

მაია აზარაშვილი (დ. 6 აპრილი, 1964, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა მძლეოსანი, სპრინტერი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1988).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1964 წლის 6 აპრილს თბილისში. თავდაპირველად მშობლებმა გადაწყვიტეს ტანვარჯიშის სექციაზე მიეყვანათ, თუმცა მწვრთნელებმა ამ სახეობისთვის მაიას შედარებით მეტი სიმაღალის გამო ურჩიეს არა ტანვარჯიშზე, არამედ ჩოგბურთზე უფრო ეფიქრათ. მათივე რჩევით ჩოგბურთის კორტებს მიაკითხეს. ორი წელიწადი გაიოზ საბანაშვილთან ივარჯიშა.
იძულებითი ქორწინება

იძულებითი ქორწინება — ქორწინება, რომელშიც ერთი ან რამდენიმე მხარე ქორწინდება მათი თანხმობის გარეშე ან საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ. იძულებითი ქორწინება განსხვავდება შეთანხმებული ქორწინებისგან, რომლის თანახმად, ორივე მხარე სავარაუდოდ თანხმდება მშობლების ან მესამე მხარის დახმარებაზე, მაგალითად, მაყრის მეუღლის პოვნაში და არჩევაში. ხშირად არსებობს უწყვეტი იძულება ქორწინებისაკენ, დაწყებული ფიზიკური ძალადობით, დასრულებული ფსიქოლოგიური წნეხით. მიუხედავად იმისა, რომ ახლა საყოველთაოდ არის დაგმობილი, იძულებითი ქორწინება კვლავაც ხდება სხვადასხვა კულტურაში მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით სამხრეთ აზიისა და აფრიკის ნაწილებში. ზოგიერთი მეცნიერი წინააღმდეგია გამოიყენოს ტერმინი „იძულებითი ქორწინება“, რადგან იგი შეიცავს ქორწინების თანხმობით ლეგიტიმურ ენას (მაგალითად, ცოლ-ქმარს) რაც რეალობის საწინააღმდეგოა. შემოთავაზებულია მრავალფეროვანი ალტერნატიული ტერმინი, მათ შორის „იძულებითი ოჯახური ასოციაცია“ და „ოჯახური მონობა“.
ალექსანდრე ოზეროვი

ალექსანდრე გრიგოლის ძე ოზეროვი (; დ. 3 აგვისტო, 1849, სოფ. მანგლისი, — გ. ნოემბ. 1922, თბილისი) — რუსი არქიტექტორი; რევოლუციამდელი თბილისის მშენებლობის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური მოღვაწე.

დაიბადა საქართველოში მომსახურე რუსი სამხედრო ექიმის ოჯახში. დაამთავრა პეტერბურგის სამოქალაქო საინჟინრო სასწავლებელი 1872 წელს. 1873 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისში. 1879–1885 წლებში თბილისის საქალაქო არქიტექტორი იყო. 1888 წელს მსახურობს ქუთაისის საგუბერნიო ინჟინრად, 1891–1892 წლებში — თბილისის ხანძრისაგან დამზღვევი საზოგადოების არქიტექტორად, მოგვიანებით — თბილისის საგუბერნიო მმართველობის სამშენებლო განყოფილების შტატგარეშე ტექნიკოსად, ხოლო უფრო გვიან, 1898-1907 წლებში — კავკასიაში საუფლისწულო მამულების ინსპექტორის სამმართველოს არქიტექტორად. 1885-87 წლებში ოზეროვი მონაწილეობდა ავჭალის წყალსადენის, ასევე თბილისის საკრებულოს შენობის აგებაში, ბორჯომი-ახალციხის და კოჯრის გზატკეცილის დაგეგმარებაში. 1874 წელს არჩეული იყო კავკასიის სამხატვრო საზოგადოების ნამდვილი წევრად. საუფლისწულო მამულების არქიტექტორად ყოფნისას აშენებდა წინანდალში, კარდანახში, თბილისშიც.

ოზეროვი ტიპური ექლექტიკოსი იყო. მის შენობათა ფასადებში უხვადაა „ირანული“, „მავრული“, „რენესანსულ-ბაროკოული“ ელემენტები. აქვს ცალკეული ცდები ქართული ისტორიული არქიტექტურის მოტივების გამოყენებისა — ღვინის №1 ქარხანა, დავით სარაჯიშვილის სახლი სიონის ქუჩაზე (1896). მისი შენობები ერთგვაროვანია: იგი მიმართავს მოდერნს, თუმცა აქაც გოტიკურ ელემენტებს იყენებს. მის მიერ აშენებული ბევრი საცხოვრებელი სახლი დღესაც დგას: ყოფილი კულტურის სამინისტროს შენობა (1910; შოთა რუსთაველის გამზირი), ძმები ფორების საცხოვრებელი სახლი (1910; დავით აღმაშენებლის გამზირი №1121), დიდი „საშემოსავლო სახლი“ (1913; ჭოროხის ქუჩა), სახლი №2 ქეთევან წამებულის გამზირზე, სახლი №10 პუშკინის ქუჩაზე (1910), ალექსანდრე სარაჯიშვილისეული სახლი მერაბ კოსტავასა და ნიკო ნიკოლაძის ქუჩების კუთხეში (1905) და სხვა.
ყაზახური თეთრთავა ჯიში

ყაზახური თეთრთავა ჯიში — მსხვილი რქოსანი საქონლის მეხორცული მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია 1930–40-იან წლებში ყაზახეთის სსრ-ის, ორენბურგისა და ვოლგოგრადის ოლქების კოლმეურნეობებსა და საბჭოთა მეურნეობებში ადგილობრივი საქონლის შეჯვარებით ჰერიფორდული ჯიშის კუროებთან. დამტკიცებულია 1950 წელს. აქვს მაგარი კონსტიტუცია; მკერდი ღრმა და ფართოა, აქვს კარგად განვითარებული ღაბაბი, ზურგი და წელიც ფართოა. ფერად წითელია; თავი, მკერდი, მუცლისა და ფეხების ქვედა მხარე და კუდის ფუნჯი თეთრი; მინდაოსა და გავაზე გვხვდება თეთრი ნიშნები. ფურის ცოცხალი მასაა 520–560 კგ, კუროსი — 900–1100 კგ, სიმაღლე მინდაოში 122–128 სმ და 135–140 სმ შესაბამისად. გამოირჩევა მალმწიფადობით. დაბადების დროს ხბოს ცოცხალი მასა 28–32 კგ-ს შეადგენს, დედისგან მოშორების დროს — 210–230 კგ. 16–18 თვის კუროების ნაკლავის გამოსავალი 62–65%-ია. საყოლად მოუხერხებელია დიდი რქების გამო; რუსეთში ხალასჯიშიანი მოშენების მეთოდით და ხაზოვანი სელექციის გამოყენებით მიიღეს ყაზახური თეთრთავა ჯიშის ურქო ტიპი (სახელმწიფო რეესტრში შევიდა 2002 წელს). მოშენებულია ყაზახეთსა და რუსეთში (უმთავრესად ვოლგოგრადის, ორენბურგის ოლქებსა და ალთაის მხარეში).
საიდა გუნბა

საიდა კაპასას ასული გუმბა (დ. 30 აგვისტო, 1959, სოხუმი, — გ. 24 ნოემბერი, 2018, ბიჭვინთა) — აფხაზი მძლეოსანი (შუბის ტყორცნა). მოსკოვის ოლიმპიადის ვიცე-ჩემპიონი (1980; 67,76 მ; მოსკოვი). საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. სსრკ ჩემპიონი (1978, თბილისი), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ჩემპიონი (1979, მოსკოვი), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1983, მოსკოვი), სსრკ ჩემპიონი (იუნიორები, 1978, რიგა). დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით (1980).

1981 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. პირადი რეკორდი (68,28 მ) 1980 წელს მოსკოვში უჩვენა. 1979 წელს, ლაიპციგში გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკისა და საბჭოთა კავშირის მძლეოსანთა ნაკრებ გუნდებს შორის, ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ამავე წელს სიტარდის (ნიდერლანდები) საერთაშორისო ტურნირის ჩემპიონი გახდა. 1980 წელს ტოკიოში (იაპონია) კი — ვარსკვლავთა საერთაშორისო ტურნირის ჩემპიონი. 1978–1987 წლებში იყო საქართველოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო კომიტეტის ინსტრუქტორი. რუსული მედია-საშუალებების ცნობით სანინსტრუქტორად მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში (1992-1993) სეპარატისტების მხარეზე.

ძირითადი შედეგები
დავით გვანცელაძე

დავით გვანცელაძე (დ. 28 მარტი, 1937, ბათუმი, — გ. 1 მაისი, 1984, თბილისი) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი, 70 კგ წონითი კატეგორია). ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი: (1964, ტოკიო), მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (1963, ჰელსინგბორგი), საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1963, მოსკოვი), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1960 (თბილისი), 1962 (ტალინი), 1964 (ლენინგრადი), 1965 (კაუნასი), 1966 (სვერდლოვსკი), ივან პოდდუბნის მემორიალის გამარჯვებული (1962, 1963, 1964), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (ჭაბუკები, 1954). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1971). 1971-72 წლებში ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა საქართველოს ნაკრებს მწვრთნელი.

ძირითადი შედეგები
პერიოდიკა
შილდის მეხუთე კოშკი

შილდის მეხუთე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის მიდამოებში, უკანჭალად წოდებულ ადგილას. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. შენობა გეგმით სწორკუთხაა. ნაგები იყო ნატეხი ქვით, დანგრეულია: კედლები შემორჩენილია 1,5–2 მეტრის სიმაღლეზე, ჩრდილოეთ კედელში შეინიშნება შესასვლელის კვალი.
შილდის მეექვსე კოშკი

შილდის მეექვსე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის მიდამოებში, მდინარე ჩელთის მარცხენა ნაპირას. დანგრეულია. შენობა გეგმით სწორკუთხაა, ნაგები ყოფილა ნატეხი და რიყის ქვით. ჩრდილოეთ კედელში შეიმჩნევა შესასვლელის კვალი. დასავლეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილში ბუხარია, მის გვერდით - სწორკუთხა ნიშა. აღმოსავლეთ კედელზე ჩანს ვიწრო სათოფურები.
ახალსოფლის პირველი ეკლესია

ახალსოფლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფლის მკვიდრ კ. დავითაიშვილის მიწის ნაკვეთზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (4,93,3 მ) ნაგებია ყორე ქვითა და კირის ხსნარით. დაზიანებულია: ჩაქცეულია გადახურვა, კედლები დარბაზულია, ზედა ნაწილში - მორღვეული. შესასვლელი დასავლეთითაა. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ წირთხლი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. რომლის ღერძზე სარკმლის კვალია  შემორჩენილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში მოწყობილია ორი ფართო ნიშა. სამხრეთისაში ერთი. აფსიდის მხრებზე სატრიუმფო თაღის ქუსლებია შემორჩენილი.
დაიანა ელსი

დაიანა ეილსი (დ. 19 ივლისი, 1921 — გ. 17 ოქტომბერი, 2009) — ბარისტერი და დიდი ბრიტანეთის წარმომადგენელი გაეროში. დელეგატი ევროპის პარლამენტში 10 წლის განმავლობაში.

ადრეული წლები
დაიანა ნიუკომბი დაიბადა 1921 წლის 19 ივლისს, ის იყო პოლკოვნიკ სტუარტ ფრანცის ნიუკომბის და ელიზაბეტ ჩაკის ქალიშვილი. მამამისი იყო ტომას ლოურენსის (არაბეთის ლოურენსი) ახლო მეგობარი, არაბეთის ლოურენსი დაიანა ნიუკომბის უფროსი ძმის სტუარტ ლოურენს ნიუკომბის (დ. 1920) ნათლია იყო.. კერძო სკოლების დამთავრების შემდეგ ლონდონში, პარიზში და ფლორენციაში, ის წავიდა ლონდინის უნივერსიტეტში რომელიც დაამთავრა როგორც ბაკალავრმა ფრანგულში და იტალიურში. 1941 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დროს ის მსახურობდა ქალთა საჰაერო ძალებში სადაც გახდა ფრენის კაპიტანი 1944 წელს.

კარიერა ინგლისში
1970 წელს გახდა ბრიტანული ქალთა ევროკავშირის თავმჯდომარე, ხოლო 1973 წელს მთლინი ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1972 წლის 2 მაისს ის გახდა ქალაქ ვესტმინსტერის ბარონესა ეილსი. როდესაც არჩევნები 1974 წელს ლეიბორისტებმა მოიგეს ელისმა გადაინაცვლა ოპოზიციაში სადაც გახდა სპიკერი საგარეო და ევროპულ საქმეებში.

1977 წელს ელისი გახდა საერთაშორისო საქმეების სამეფო ინსტიტუტის საბჭოს წევრი 1986 წლამდე სანამ ის გახდებოდა რიდინგის უნივერსიტეტის გუბერნატორი 1996 წლამდე. პოლიტიკიდან გადადგომეის შემდეგ დაიანა ეილსი ღიად უჭერდა მხარს ფლორენციის ბრიტანულ ინსტიტუტს.

საგარეო კარიერა
1972 წელს ეილსი შეუერთდა ბრიტანეთსი დელეგაციას გაეროს გენერალურ ანსამბლეაში 1973 წელს ის დაემატა გაეროს დისკრიმინაციის პრევენციის და ეთნიკური უმცირესოიბების დაცვის ქვეკომისისას. ის ნომინირებული იყო ადამიანის უფლებების დაცვის სპეციალურ მომხსენებლად გაეროში 1975 წელს. ის 1984 წელს კიდევ 5 წლით აირჩიეს. 1982 წლის შემდეგ ის იყო ევროპის პარლამენტის ვიცე-პრეზიდენტი.

პირადი ცხოვრება
1945 წელს ის დაქორწინდა ნილ პატრიკ მონკრიფ ელისზე ვისთანაც ეყოლა 2 შვილი, ელიზაბეტ როსმუნდ მოკრიფი (დ. 1947) და ჯეიმზ ედმუნდ მონკრიფი (დ. 1949). დიანა ეილსი გარდაიცვალა 2009 წლის 17 ოქტომბერს.
2016 წელი აზერბაიჯანში

2016 წელი აზერბაიჯანში აღინიშნა, როგორც ”მულტიკულტურალიზმის წელი”.

ამ სტატიაში აღწერილია 2016 წელს მომხდარი მოვლენები აზერბაიჯანში.

იანვარი
15 იანვარი

ექსპერიმენტული რეისის შედეგად გაიგზავნა კონტეინერი მატარებლით უკრაინა-საქართველო-აზერბაიჯანი-ყაზახეთი-ჩინეთი.

20 იანვარი

ხოჯალის ტრაგედია აღიარებულ იქნა სლოვენიის რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს მიერ.

თებერვალი
11 თებერვალი

ნებრასკის შტატმა (აშშ) აღიარა ხოჯალის ტრაგედია.

15 თებერვალს

ჰავაის შტატმა (აშშ) აღიარა ხოჯალის ტრაგედია.

18 თებერვალი

მონტანას შტატმა (აშშ) გამოაცხადა "ხოჯალის ხსენების დღე"

26 თებერვალი

ჯორჯიას შტატმა (აშშ) აღიარა ხოჯალის ტრაგედია.

მარტი
29 მარტი

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანება ქვეყნის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს სტრუქტურის გაუმჯობესების შესახებ.

აპრილი
1-5 აპრილი

ბრძოლა აზერბაიჯანისა და სომხეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის

15 ივნისს

ამნისტიის აქტის აღსრულების დასაწყისი აზერბაიჯანის სასჯელაღსრულების დაწესებულებების მიერ.

17-19 ივნისი

ევროპული ფორმულა 1 (მსოფლიო თასის მერვე ეტაპი ფორმულა 1).

16-30 ივლისი

საერთაშორისო საზაფხულო მუსიკალური ფესტივალი სახელწოდებით " ".

აგვისტო
8 აგვისტო

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის (ილჰამ ალიევი), რუსეთის ფედერაციის (ვლადიმერ პუტინი) და ირანის ისლამური რესპუბლიკის (ჰასან რუჰანი) პრეზიდენტების სამიტი.

სექტემბერი
1-14 სექტემბერი

42-ე მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადა.

21 სექტემბერი

მინგეჩაურის სამრეწველო პარკის გახსნის ცერემონია.

შეიქმნა ახალი ავიაკომპანია სახელწოდებით " ".
პროგრამული უზრუნველყოფა თავისუფალი და ღია საწყისი კოდით

პროგრამული უზრუნველყოფა თავისუფალი და ღია საწყისი კოდით — პროგრამული უზრუნველყოფის კატეგორია, რომელიც შესაძლებელია კლასიფიცირებულ იქნას როგორც თავისუფალი, ასევე ღია საწყისი კოდის მქონე პროგრამულ უზრუნველყოფად. ამ კატეგორიის პროგრამული უზრუნველყოფა ვრცელდება ლიცენზიით, რომლითაც ნებისმიერს ენიჭება თავისუფლება გამოიყენოს, შექმნას ასლი, შეისწავლოს და შეცვალოს პროგრამული უზრუნველყოფა ნებისმიერი სახით, ამასთან, საწყისი კოდი ვრცელდება ღიად, იმგვარად, რომ ადამიანებს შეუძლიათ მოხალისეობრივად შეიტანონ გაუმჯობესებები პროგრამული უზრუნველყოფის პროექტში. მისი არსი საპირისპიროა პროპრიეტარული პროგრამული უზრუნველყოფის, რომელიც ვრცელდება დაცული უფლებების ლიცენზიით და რომლის საწყისი კოდი, როგორც წესი, დახურულია მომხმარებლისთვის.

თავისუფალი და ღია პროგრამული უზრუნველყოფა არ უნდა არ უნდა შეგვეშალოს უფასო პროგრამულ უზრუნველყოფაში .

თავისუფალი და ღია პროგრამული უზრუნველყოფა იცავს პროგრამული უზრუნველყოფის მომხმარებლის სამოქალაქო თავისუფლების უფლებებს (იხ. ოთხი ფუძემდებლური უფლება). ასევე, ამ კატეგორიის პროგრამები გამოირჩევიან დაბალი ფასით, გაძლიერებული უსაფრთხოებითა და სტაბილურობით (განსაკუთრებით მავნე პროგრამების წინააღმდეგ), იცავენ კონფიდენციალურობას, მხარს უჭერენ წიგნიერებას და მომხმარებელს საკუთარი ფიზიკურ მოწყობილობის კონტროლის მეტ შესაძლებლობას აძლევენ. თავისუფალი და ღია საწყისი კოდის მქონე ოპერაციული სისტემები, მაგალითად როგორიცაა და -ის შთამომავლები, ფართოდ გამოიყენება მსოფლიოში. მათი მართვის ქვეშ არის მილიონობით სერვერი, პერსონალური კომპიუტერი, სმარტფონი (მაგ. ), სამრეწველო მანქანა-დანადგარები და გამოთვლითი სისტემის მიერ მართული სხვა მოწყობილობები. თავისუფალი და ღია პროგრამული უზრუნველყოფის ლიცენზიებს იყენებენ პროგრამული უზრუნველყოფის ბევრ პაკეტში, მათ შორის კომერციულ პროექტებში. თავისუფალი პროგრამული უზრუნველყოფის და პროგრამული უზრუნველყოფის ღია კოდის მოძრაობები არიან ონლაინ სოციალური მოძრაობები, რომელიბიც ქმნიან, ავრცელებენ და მოუწოდებენ თავისუფალი და ღია კოდის მქონე პროგრამული უზრუნველყოფის გამოყენებისკენ.
ლაურა მანჩინი

ლაურა მანჩინი (, ; დ. 6 მაისი, 1636, რომი, იტალია — გ. 8 თებერვალი, 1657, პარიზი, საფრანგეთი) — იტალიელი არისტოკრატი. კარდინალი მაზარინის დისწული. ლუი -ის კარზე მოღვაწე მანჩინის ხუთი ცნობილი დიდან პირველი. საფრანგეთის მეფე ანრი -ის შვილიშვილის, ვენდომის ჰერცოგ ლუი დე ბურბონის ცოლი.

ბიოგრაფია
ლაურა დაიბადა 1636 წლის 6 მაისს რომში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, ლორენცო მანჩინისა და მისი ცოლის, ჯიროლამა მაზარინის პირველი ქალიშვილი. მას მეორე სახელი ბებიის, ვიტორია კაპოჩის პატივსაცემად დაარქვეს. მას შემდეგ, რაც მათი ბიძა, კარდინალი ჯულიო მაზარინი საფრანგეთის მეფე ლუი -ის პირველი მრჩეველი გახდა, ლაურას ძმები საფრანგეთში გადავიდნენ. 1653 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ასევე საფრანგეთში გადასახლდნენ ლაურა და მისი დებიც. აქ ისინი საფრანგეთის სამეფო კარზე, დედა-დედოფალ ანა ავსტრიელთან დასახლდნენ და მის ვაჟებთან: მეფე ლუი -სა და ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ -თან ერთად იზრდებოდნენ, რომლებიც ფაქტობრივად მათი ასაკისანი იყვნენ.

ლაურას მრავალი დედმამიშვილიდან განსაკუთრებით ოთხი დაა ცნობილი:

ოლიმპია (1638-1708), სუასონის გრაფის მეუღლე და ცნობილი გენერლის, ევგენი სავოიელის დედა;
მარია (1639-1715), ლუი -ის პირველი სიყვარული და კოლონას მთავრის მეუღლე;
ორტენზია (1646-1699), ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე მეფე ჩარლზ -ისა და მონაკოს პრინც ლუი -ის საყვარელი;
მარია ანა (1649-1714), ბუილონის ჰერცოგის მეუღლე;

ამას გარდა ლაურას ჰყავდა სამი ძმა: პაული, ფილიპე და ალფონსო. მათ ლაურა თავდაპირველად კანდალის ჰერცოგ ლუი შარლ დე ნოგარეტ დე ლა ვალეტზე დანიშნეს, თუმცა მოგვიანებით ნიშნობა ჩაიშალა. ამის შემდეგ ლაურა დააქორწინეს ვენდომის ჰერცოგ ლუი დე ბურბონზე, რომელიც მეფე ლუი -ს ბიძად ერგებოდა, რადგან იგი მეფე ანრი -ისა და მისი საყვარლის, გაბრიელ დესტრეს ვაჟი იყო.

ლაურასა და ლუის ქორწინება 1651 წლის 4 თებერვალს შედგა სამეფო სასახლეში, რის შემდეგაც მას დამატებით მერკურის ჰერცოგინიობა მიენიჭა. სისხლისმიერ პრინცზე ქორწინებით ლაურას ასევე მიენიჭა „მისი უმაღლესობის“ წოდებაც. აღსანიშნავია, რომ მათი ქორწინება ბედნიერი იყო და წყვილს ერთმანეთი მალევე შეუყვარდა. მან მალევე გააჩინა ორი ჯანმრთელი ვაჟი, თუმცა 1657 წლის 8 თებერვალს მესამე მშობიარობას გადაჰყვა, 20 წლის ასაკში. ბავშვს სახელი ბიძამისის პატივსაცემად დაარქვეს. ლაურა მალევე დაკრძალეს, ამით განადგურებულმა მისმა ქმარმა კი მიატოვა სამეფო კარი და პროვინციაში გადასახლდა შვილების აღსაზრდელად, რაშიც მას ლაურას და, მარია ანა მანჩინი ეხმარებოდა.

აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ მისი და, მარია ანა მანჩინი შემდგომში თავისი მეუღლის მოწამვლას ცდილობდა, რათა ცოლად გაჰყოლოდა ლაურას ვაჟს, ლუი ჟოზეფ დე ბურბონს, თუმცა მისი გეგმა ჩაიშალა და მეფემ იგი სამეფო კარიდან გააძევა.

შვილები
ლუი ჟოზეფი (1654-1712), ვენდომის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო მარი ანა დე ბურბონ-კონტი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
ფილიპი (1655-1727), ვენდომის ჰერცოგი. გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
ჟიულ სეზარი (1657-1660), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;