iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ასტრიდ ლინდგრენი

ასტრიდ ანა ემილია ლინდგრენი- დ. 14 ნოემბერი, 1907 — გ. 28 იანვარი, 2002) — შვედი მწერალი, რომელსაც ეკუთვნის არაერთი საბავშვო წიგნი და ფილმის სცენარი. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია მსოფლიოს 85 ენაზე და გამოცემულია 100-ზე მეტ ქვეყანაში. მის კალამს ეკუთვნის წიგნები: „პეპი გრძელწინდა“, „სახურავის ბინადარი კარლსონი“, „ლიონებერგელი ემილი“ და „ბიულერბიუელი ბავშვები“.

ბიოგრაფია
ასტრიდი დაიბადა 1907 წლის 14 ნოემბერს, სამხრეთ შვედეთში, პატარა ქალაქ ვიმერბიუში (სმოლანდის პროვინცია), ფერმერის ოჯახში. იგი იყო სამუელ ავგუსტ ერიკსონისა და მისი მეუღლე ჰანას მეორე შვილი. მამა ნესეში სოფლის მეურნეობით იყო დაკავებული. უფროს ძმა გუნართან ერთად, ოჯახში სამი გოგონა იყო — თავად ასტრიდი, სტინა და ინგეგერდი.

თავის ავტობიოგრაფიულ ნაშრომებში ასტრიდი წერს, რომ იგი იზრდებოდა „ცხენის“ და „კაბრიოლეტის“ ხანაში. გადაადგილების მთავარი საშუალება ცხენოსანი ეკიპაჟი იყო, ცხოვრების ტემპი უფრო ნელი იყო, გასართობი საშუალებები — უბრალო, ხოლო ურთიერთობა ბუნებასთან — უფრო მეტი, ვიდრე დღეს. ასეთი გარემო მომავალ მწერალს ბუნებისადმი სიყვარულს უნერგავდა. მისი წიგნების უმრავლესობას ეს თემა მისდევს.

თავად მწერალი ყოველთვის აღნიშნავდა, რომ ბედნიერი ბავშვობა ჰქონდა. მშობლები ყოველთვის ზრუნავდნენ მათზე, უფრო მეტიც — არასოდეს ერიდებოდათ თავისი უზომო სიყვარულის გამოვლენა, რაც იმ დროს იშვიათი მოვლენა იყო. შემდგომში ასტრიდმა მათ მიუძღვნა წიგნი „სამუელ ავგუსტი სევედსტორპიდან და ჰანა ჰულტიდან“ (1973).

შემოქმედებითი მოღვაწეობის დასაწყისი
ბავშვობაში ასტრიდს მოიცავდა ფოლკლორი და სხვადასხვა ხუმრობა, ზღაპარი თუ ისტორია, რომელიც მამისგან თუ მეგობრებისგან მოუსმენია, იქცა მისი საკუთარი წიგნების ელემენტებად. წიგნებისა და კითხვის სიყვარული, როგორც იგი ამტკიცებდა, გაჩნდა კრისტინის, მისი მეგობრის სამზარეულოში. კრისტინმა მას წიგნების კითხვა შეაყვარა.

ასტრიდის შესაძლებლობები გამოვლინდა უკვე დაწყებით სკოლაში, სადაც მას „ვიმერბიუელი სელმა ლაგერლოფის“ სახელით იცნობდნენ. თუმცა, მისი აზრით, იგი ამ წოდებას არ იმსახურებდა.

16 წლის ასაკში მან დაიწყო მუშაობა გაზეთში „ “. ორი წლის შემდეგ ჯერ კიდევ ოფიციალურად გაუთხოვარი, იგი დაფეხმძიმდა და საცხოვრებლად სტოკჰოლმში გადავიდა. მან მდივნის კურსები დაამთავრა და 1931 წელს ამ სპეციალობით დაიწყო მუშაობა. 1926 წლის დეკემბერში მას ეყოლა შვილი ლარსი. ასტრიდს არ ჰქონდა საკმარისი ფული, რათა ერჩინა შვილი და იძულებული იყო, იგი დანიურ ოჯახში საცხოვრებლად დროებით გაეშვა. 1928 წელს მას მისცეს მდივნის ადგილი სამეფო ავტოკლუბში, სადაც მან გაიცნო სტურე ლინდგრენი. 1931 წელს მათ იქორწინეს და ასტრიდმა (რომელიც გვარით უკვე ლინდგრენი იყო) დანიიდან ლარსი ჩამოიყვანა.
კორნელი ტატიშჩევი

კორნელი ტატიშჩევი — - საუკუნეების მიჯნაზე საქართველოში მოღვაწე რუსი არქიტექტორი. ალექსანდრე შიმკევიჩთან ერთად მას ეკუთვნის თბილისში რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენობის, მათ შორის „არტისტული საზოგადოების შენობა“ (1898-1901) (ამჟამად რუსთაველის თეატრი), ლადო ასათიანის ქ. 18 რომელიც ისლამური არქიტექტურის და ძველ-თბილისური საცხოვრებლის ერთ-ერთ ღირსშესანიშნავ ნიმუშს წარმოადგენს, ასევე რუსთაველის გამზირის 54 (1897). შენობის ფასადი ბაროკოსა და როკოკოს სტილშია გადაწყვეტილი. ამ შენობას ყველა ის ელემენტი აქვს, რაც თბილისური სახლებისთვისაა დამახასიათებელი: აივანი, მოხატული სადარბაზო, ეზო-ბაღი მრგვალი შადრევნით და ალაყაფის ჭიშკარი. სახლი გამორჩეულია უხვად დეკორირებული ორიარუსიანი ხის ჭვირული აივნით.

კორნელი 1900 წელს მუშაობდა ხატვის და არქიტექტურის მასწავლებლად. 1894 წელს შეადგინა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების და მუზეუმის პროექტი, ქართულ-ისტორიული დეკორატების გამოყენებით. შიმკევიჩთან ერთად ააგო საარტისტო საზოგადოების შენობა.
ცისფერყანწელები

ცისფერყანწელები — ქართველ სიმბოლისტ პოეტთა და პროზაიკოსთა შემოქმედებითი გაერთიანება, რომელიც 1920-იან წლებში ქართულ ლიტერატურაში დომინირებდა. დააარსეს ახალგაზრდა მწერლებმა ქუთაისში 1916 წელს და არსებობდა 1930-იან წლებამდე, როდესაც მოძრაობა საბჭოთა წყობილებამ უგემოვნოდ და უსარგებლოდ შერაცხა და დევნა დაუწყო.

მოძრაობის ჩამოყალიბების პერიოდში ქუთაისი ქართული ავანგარდული აზროვნების ცენტრს წარმოადგენდა. მიმდინარეობის წევრები იყვნენ ტიციან ტაბიძე, პაოლო იაშვილი, ვალერიან გაფრინდაშვილი, კოლაუ ნადირაძე, შალვა აფხაიძე, ნიკოლო მიწიშვილი, ალექსანდრე არსენიშვილი, სანდრო ცირეკიძე, გიორგი ლეონიძე, სერგო კლდიაშვილი და შალვა კარმელი (გოგიაშვილი). ისინი ახალგაზრდები და საზოგადოების ნაკლებად ცნობილები იყვნენ, ამიტომ გადაწყვიტეს ძველი თაობიდან მიემხროთ რომელიმე გამოჩენილი მოღვაწე. ასეთი იყო გრიგოლ რობაქიძე. საუკუნის ქართველი პოეტი გალაკტიონ ტაბიძეც ამ ჯგუფთან ასოცირდებოდა თავიდან, თუმცა მოგვიანებით მან ეს გუნდი დატოვა. ამ გუნდთან დაახლოებული იყო ასევე მხატვარი ლადო გუდიაშვილი, რომელიც ხშირად ამ მწერლების პუბლიკაციებისთვის ილუსტრაციებს ქმნიდა.
სპრინტი

სპრინტი — მძლეოსნობის ნაირსახეობა, სადაც სპორტსმენები მცირე დისტანციაზე სირბილში („სირბილი სიჩქარეზე“) ეჯიბრებიან ერთმანეთს სტადიონზე.

დისტანციის სიგრძე სპრინტში შეადგენს 30-დან 400 მეტრამდე. ოლიმპიური თამაშების პროგრამაში შესულია მარტივი სირბილი 100, 200 და 400 მეტრიან დისტანციებზე მამაკაცებში და ქალებში, სირბილი ბარიერებით 110 და 400 მეტრზე მამაკაცებში და 100 და 400 მეტრზე ქალებში, ესტაფეტური რბენა 4100 და 4400 მეტრზე მამაკაცებში და ქალებში.

სპრინტი მძლეოსნობის ერთ-ერთი ყველაზე დინამიკური და სანახაობრივი დისციპლინაა, რომელიც სპორტსმენებისგან მაქსიმალურ სიჩქარესა და ძალისხმევას მოითხოვს მოკლე დისტანციებზე. სპრინტერული რბოლები ყოველთვის იპყრობს მაყურებელთა ყურადღებას, ხშირად განსაზღვრავს მძლეოსნობის ვარსკვლავებს და წარმოადგენს ოლიმპიური თამაშების ერთ-ერთ მთავარ მოვლენასა და სანახაობას.

სპრინტის დისტანციები
სპრინტერული დისტანციები მოიცავს 100, 200 და 400 მეტრის რბოლებს. ოლიმპიურ თამაშებში ეს დისტანციები შედის როგორც მამაკაცებისთვის, ასევე ქალებისთვის. გარდა ამისა, სპრინტში შედის ბარიერებით რბოლა — მამაკაცებისთვის 110 და 400 მეტრი ბარიერებით, ქალებისთვის 100 და 400 მეტრი ბარიერებით. ასევე, სპრინტერულ დისციპლინებში შედის ესტაფეტური რბოლები 4100 და 4400 მეტრზე.

ტექნიკა, ტაქტიკა და მომზადება
სპრინტერული მომზადება მოიცავს ძალის, სისწრაფის, გამძლეობისა და ტექნიკის გაუმჯობესებას. სპრინტში წარმატების მისაღწევად აუცილებელია სწორი ტექნიკა, რომელიც შემდეგი კომპონენტებისგან შედგება:

სტარტი — სწრაფი და ეფექტური სტარტი უზრუნველყოფს სპორტსმენის უპირატესობას დისტანციის დასაწყისში.
სირბილის ფაზა — მაქსიმალური სიჩქარის შენარჩუნება და ეფექტური ნაბიჯების შესრულება.
ფინიში — დისტანციის ბოლოს ენერგიის მაქსიმალური გამოყენება და ფინიშის ხაზის გადაკვეთის ტექნიკა.

მეცნიერთა აზრით, მაღალი კლასის სპორტსმენებს შეუძლიათ მიაღწიონ სირბილის მაქსიმალურ სიჩქარეს 50–60 მეტრის მანძილზე. სპორტსმენის ამოცანაა დაადგინოს მანძილის რომელ ნაწილში (100 თუ 200 მეტრი) განავითარებს მაქსიმალურ სიჩქარეს.

200 და 400 მეტრის სპრინტის დისტანციებზე (საზაფხულო სტადიონი) რვა ზოლიდან ყველაზე ხელსაყრელად ცენტრალური — მე-3, მე-4, მე-5, მე-6 ზოლები ითვლება. 1-ლი და მე-2 ბილიკები მოუხერხებელია, რადგან მრუდის მცირე რადიუსი ხელს უშლის სპორტსმენებს მაღალი სიჩქარის განვითარებაში მოხვევის დროს. მე-7 და მე-8 ზოლები არახელსაყრელია, რადგან პირველ 150–200 მეტრზე სპორტსმენები ყველაზე წინ მირბიან, რაც მათთვის გარკვეულწილად უფრო ართულებს სისწრაფეში ორიენტირებას სხვა სპორტსმენებთან მიმართებაში. ყველაზე ხელსაყრელი ზოლები ნაწილდება იმ სპორტსმენებს შორის, რომლებმაც წინასწარ ტურებში ყველაზე მაღალი შედეგი აჩვენეს. აღნიშნული ფაქტორი დამატებით სტიმულს წარმოადგენს, რათა სპორტსმენებმა მაღალი შედეგები აჩვენონ წინასწარ ტურებში.

ისტორია და რეკორდები
სპრინტერული რბოლები მძლეოსნობის უძველესი დისციპლინებია. პირველი ოლიმპიური თამაშებიდან მოყოლებული, სპრინტი იყო მთავარი ღონისძიება. მამაკაცებში 100 მეტრის მსოფლიო რეკორდი ეკუთვნის უსეინ ბოლტს (9.58 წამი), ხოლო ქალებში — ფლორენს გრიფით-ჯოინერს (10.49 წამი).
ფშავის არაგვი

ფშავის არაგვი, (თეთრი არაგვი — ისტორიულ წყაროებში) — მდინარე საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2895 მ-ზე. სიგრძე 56 კმ, აუზის ფართობი 946 კმ². ჟინვალთან ერთვის არაგვს მარცხნიდან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის წლის თბილ პერიოდში, წყალმცირობა — სექტემბრიდან მარტამდე, ოქტომბერში — წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 22,5 კმ³/წმ.

ფშავის მთავარი მდინარე არის ფშავის არაგვი. იგი სათავეს იღებს დიდი ბორბალოსა (3135 მ) და ბოთანას მთებიდან. არაგვის სათავეს წარმოადგენს სამი ხევის შენაკადი: ბოთანას წყალი, ასისხევი და ბოგონჩარის ხევი. ბორბალოდან დაქანებული არაგვი ფშავის ხეობაზე თანდათანობით ივაკებს და მას სოფელ ახადთან უერთდება მდ. წაწადა და მდ. ვარეულა; დამასტეს ხატთან - მათურხევი (მათურის წყალი), სოფ. შუაფხოში თეთრახევა, ნაროულა და ხატისხევა. შუაფხოდან შვიდი კილომეტრის დაშორებით (ორწყალი - 1154 მ.) ფშავის არაგვს უერთდება ხევსურეთის არაგვი. ორწყლიდან არაგვი სამხრეთისაკენ იღებს გეზს და გზადაგზა იერთებს მცირე ზომის ხევებს. არაგვის მარჯვენა შენაკადებია: ბეტიჩდილის წყალი, აფშოს წყალი, კაწალხეურა, ვანხევი, ჩარგლულა და სხვ.

ჟინვალში ფშავის არაგვი ჩაედინება ჟინვალის წყალსაცავში. წყალსაცავის აშენებამდე ( საუკუნის 80-იანი წლები) იგი ამ ადგილას უერთდებოდა მთიულეთის არაგვს. ჟინვალიდან არაგვი მიემართება სამხრეთით და მცხეთასთან უერთდება მდინარე მტკვარს.

არაგვი, განსაკუთრებით უკანაფშავის ტერიტორიაზე, საკმაოდ სწრაფი მდინარეა. მისი ტემპერატურა ზაფხულში 16-17 °-ს არ აღემატება. სიგანე მერყეობს 5-15 მ-ის დიაპაზონში, ხოლო სიღრმე ორწყლამდე, როგორც წესი, არ აღემატება 1 მ-ს, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ იშვიათ მორევებს.

ისტორიული წყაროები
ვახუშტი ბატონიშვილი თავის თხზულებაში „საქართველოს გეოგრაფია“ ფშავის არაგვს ბორბალოდან ჟინვალამდე უწოდებს „თეთრ არაგვს“, ხოლო მთიულეთის არაგვს კი „შავ არაგვს“.
ადრიანეს კედელი

ადრიანეს კედელი (ლათ. ) — იმპერატორ ადრიანეს მმართველობის პერიოდში რომის იმპერიის მიერ ბრიტანეთის კუნძულის გასვწრივ აგებული ქვისა და ტორფის გამაგრება. აიგო კედლის სამხრეთით მდებარე ბრიტანეთის პროვინციის თავდასაცავად ჩრდილოეთში მცხოვრები პიქტების ტომთა თავდასხმებისაგან. კედლის სიგრძეა 117 კმ, სიგანე 3 მ, სიმაღლე 5-6 მ.

ადრიანეს კედელი 1987 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ვიქტორ ზუბკოვი

ვიქტორ ზუბკოვი ( დ. 15 სექტემბერი, 1941, სვერდლოვსკის ოლქი) — საბჭოთა და რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი, 1991–2004 წლებში რამდენიმე მინისტრის მოადგილე. 2004–2007 რუსეთის საფინანსო მონიტორინგის ფედერალური სამსახურის ხელმძღვანელი. 2007–2008 წლებში რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარე. 2008 წლის 12 მაისიდან არის რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.
არიადნა შენგელაია

არიადნა ვსევოლოდის ასული შენგელაია (ქალიშვილობის გვარი — შპრინკი; დ. 13 იანვარი 1937, ტაშკენტი, უზბეკეთი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1979), რუსეთის სახალხო არტისტი (2000), საკავშირო კინოფესტივალის ლაურეატი (1959). რეჟისორ ელდარ შენგელაიას მეუღლე. შენგელაიამ პირველი პრემია მიიღო კიევის საკავშირო კინოფესტივალზე ტატიანა ლარინას როლის შესრულებისთვის ფილმში „ევგენი ონეგინი“ (1958). საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2020).

ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი (ბ. ბელოკუროვის სახელოსნო). იყო თბილისის გრიბოედოვის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. კინოში არაერთი როლი აქვს შესრულებული. 1957 წლიდან იღებენ კინოში. ჯერ კიდევ კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში სწავლისას ითამაშა ფილმებში: „ევგენი ონეგინი“ და „ეჟენი გრანდე“. 1950-იანი წლების ბოლოსა და 1960-იანი წლების დასაწყისში იყო საბჭოთა კინოს ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მსახიობი. 1960 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. მისი კინოდებიუტი შედგა ფილმში „ეკატერინა ვორონინა“, სადაც შეასრულა ირინას როლი. სხვადასხვა დროს თანამშრომლობდა რეჟისორებთან ივანე პირიევთან, გიორგი დანელიასთან, ნადეჟდა კოშევეროვასთან, ფელიქს მირონერთან, ისიდორე ანენსკისთან, აბრამ როომთან, ნაუმ ტრახტენბერგთან, ელდარ შენგელაიასთან და სხვებთან. არიადნა შენგელაია ცნობილი იყო თავისი ნატიფი არტისტული სილამაზითა და ძველბერძნული სახელით — არიადნათი. 1980 წლიდან მუშაობას იწყებს მაქსიმ გორკის სახელობის კინოსტუდიაში მსახიობად. კინოში შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: „შერეკილები“, „ევგინი ონეგინი“, „მთვარის მოტაცება“, „თეთრი ქარავანი“, „ძოწის სამაჯური“ და სხვა. თამაშობდა თეატრშიც. აღსანიშნავია კლეოპატრას როლი ბერნარდ შოუს პიესაში „კეისარი და კლეოპატრა“ და ანა ფრანკის როლი სპექტაკლში „ანა ფრანკის დღიური“. 1957-1980 წლებში ქორწინებაში იმყოფებოდა ქართველ რეჟისორთან ელდარ შენგელაიასათან. არიადნა შენგელაიას პირველი გვარია შპრინკი.

ფილმოგრაფია
ჯილდოები და აღიარება
1967 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
1979 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
წამი

წამი (აღნიშვნა: ', ') — დროის ძირითადი საზომი ერთეული, ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში.

ისტორია
1967 წელს ზომა-წონათა გენერალურ კონფერენციაზე მიღებულია წამის შემდეგი განსაზღვრა: „წამი არის დრო, რომელიც ტოლია ცეზიუმის 133 ატომის ძირითადი მდგომარეობის ორ ზენაზ დონეს შორის გადასვლის შესაბამისი გამოსხივების 9192631770 პერიოდისა“. ასე განსაზღვრულ წამს უწოდებენ ატომურს. მისი აღწარმოება ხდება სიხშირისა და დროის ცეზიუმის ეტალონების მეშვეობით, რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ განვსაზღვროთ 133 ცეზიუმის ატომების გამოსხივების სიხშირე ორ ფიქსირებულ ენერგეტიკულ დონეს შორის.

წამის წილობითი და ჯერადი ერთეულებია: წუთი (წთ, ), საათი (სთ, ) და ასე შემდეგ.

1 წთ = 60 წმ;
1 სთ = 3600 წმ;

ჯერადი და წილობითი ერთეულები
„წამის“ საზომი ერთეულისათვის, როგორც წესი, გამოიყენება მხოლოდ სტანდარტული სი თავსართები (გამონაკლისია დეცი- და სანტი-). დიდი დროის ინტერვალების გასაზომად გამოიყენება ერთეულები წუთი, საათი, დღე და ა. შ.
სიმფსონები

„სიმფსონები“ — ამერიკული ანიმაციური სიტკომი, შექმნილი მეტ გრენინგის მიერ -სთვის. იგი არის მუშათა კლასის ცხოვრების სატირული გადმოცემა. მთავარი პერსონაჟები არიან სიმფსონების ოჯახის წევრები – ჰომერი, მარჯი, შვილები ბარტი, ლიზა და მეგი. მოვლენები ვითარდება სპრინგფილდის გამოგონილ ქალაქში. სერიალში უხვად არის ამერიკული კულტურის, საზოგადოების, ტელევიზიის და ადამიანების ყოფის პაროდირება.

გრენინგმა ოჯახის თავგადასავლები ჩაიფიქრა იმ დროს, როდესაც ჯეიმზ ლ. ბრუკსთან ერთად ქმნიდა მათ შესახებ ანიმაციურ მოკლემეტრაჟიან ნაწყვეტებს. ეს ოჯახი თავდაპირველად იყო მეტად უცნაური, ხოლო წევრები ატარებდნენ მისი საკუთარი ოჯახის წევრთა სახელებს (საკუთარი სახელი „ბარტით“ ჩაანაცვლა). მოკლემეტრაჟიანი ეპიზოდები თავდაპირველად, 1987 წლის 19 აპრილიდან, გადიოდა „ტრეისი ულმანის შოუში“. სამი სეზონის შემდეგ შემუშავდა ნახევარსაათიანი, პრაიმტაიმისთვის განკუთვნილი კონცეფცია. 1989–90 წლების -ის სეზონში „სიმფსონებმა“ დიდი წარმატება მოიპოვეს.

1989 წლის 17 დეკემბერს დებიუტიდან მოყოლებული, დღემდე გამოსულია სერიალის ეპიზოდი. დღეისთვის უკანასკნელი, 29-ე სეზონი, დაიწყო 2017 წლის 1 ოქტომბერს. „სიმფსონები“ ეთერში გასვლის მიხედვით არის ყველაზე ხანგრძლივი ამერიკული ანიმაციური გადაცემა. 2007 წელს გამოვიდა „სიმფსონების ფილმი“ - სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ნამუშევარი, რომელშიც მოთხრობილია ერთ-ერთი ამბავი ქალაქის ცხოვრებიდან. მისმა მსოფლიო შემოსავალმა 527 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. 2016 წლის 4 ნოემბერს დაინიშნა სერიალის 29-ე და 30-ე სეზონების წარმოება – ყოველ მათგანში 22 ეპიზოდით. 2019 წლის 6 თებერვალს სერიალი 31-ე და 32 -ე , 2021 წლის 3 მარტს კი 33-ე და 34-ე სეზონებზე გაანხალეს, ამრიგად, სერიალი 2023 წლამდე გაგრძელდება.

„სიმფსონებმა“ კრიტიკოსების მაღალი შეფასებები დაიმსახურეს პირველი ცხრა ან ათი სეზონისთვის, რომლებიც ცნობილია როგორც სერიალის „ოქროს ხანა“. -მა მას უწოდა საუკუნის საუკეთესო ტელესერიალი, ხოლო ერიკ ადამსი ( .. ) წერდა, რომ ეს იყო ტელევიზიის „უმაღლესი მიღწევა, განურჩევლად ფორმატისა“. 2000 წლის 14 იანვარს სიმფსონების ოჯახს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში ვარსკვლავი გაუხსნეს. სერიალმა დღემდე მიიღო მრავალი ჯილდო – ემის 31 პრაიმტაიმ ჯილდო, ენის 30 ჯილდო და პიბოდის ჯილდო. ჰომერის წამოძახილი „'!“ ინგლისური სასაუბრო ენის ნაწილად იქცა. თავად სერიალმა გავლენა იქონია მრავალ შემდგომ სიტკომზე. მიუხედავად ამისა, წლების განმავლობაში მისი ხარისხის კლებამ კრიტიკა გამოიწვია.

წარმოშობა
პერსონაჟები
გამოშვება
ჩვენება
რიეტი

რიეტი — ქალაქი იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. მოსახლეობა 47 745 ადამიანი (2008); რიეტის პროვინციის დედაქალაქი და რიეტის რომაულ-კათოლიკური საეპისკოპოს სატახტო ქალაქი.

ქალაქი მცირე ბორცვზე მდებარეობს, რომელიც ვრცელ გავაკებას გადაჰყურებს ისტორიული ტბის სამხრეთ სანაპიროზე მდ. ველინოს შესართავთან. ამჟამად ისტორიული ტბის აუზში მხოლოდ მცირე ტბები რიპასოტილი და კანტალისია დარჩენილი.
ოქროს ლომი

ოქროს ლომი — ვენეციის კინოფესტივალის ბიენალეს უმაღლესი პრემია. დაწესდა 1949 წელს საორგანიზაციო კომიტეტის მიერ და ამჟამად კინოინდუსტრიაში ყველაზე პრესტიჟულ პრემიად ითვლება. 1970 წელს, შემოიღეს მეორე ოქროს ლომი, ეს საპატიო ჯილდოა მათთვის, ვინც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კინემატოგრაფიაში.

პრემია პირველად 1949 წელს „წმინდა მარკოზის ოქროს ლომის“ სახით დაწესდა. მანამდე ამ პრემიის ეკვივალენტი იყო „გრან პრემიო ინტერნაციონალე დი ვენეცია“ (ვენეციის საერთაშორისო გრან-პრი), რომელიც 1947-1948 წლებში გაიცა. უფრო ადრე, 1934-1942 წლებში საუკეთესო იტალიური და საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის „კოპა მუსოლინი“ (მუსოლინის თასი) გაიცემოდა.

1969-1979 წლებში ოქროს ლომი არ გაცემულა. ბიენალეს ოფიციალური საიტის თანახმად, ეს იყო 1968 წელს ამ ჯილდოს რადიკალურად ექსპერიმენტული ფილმისთვის „ : “ გაცემის შედეგი, რასაც დიდი სკანდალი მოჰყვა პრესაში და კინოკრიტიკოსთა წრეებში.

ლაურეატები
1951 – რასიომონი
1962 – ივანეს ბავშვობა
1964 – წითელი უდაბნო
1965 - დიდი დათვის ნისლიანი თანავარსკვლავედი
1967 – შუადღის ლამაზმანი
1980 – ატლანტიკ სიტი
1987 – ნახვამდის, ბავშვებო
1993 – სამი ფერი: ლურჯი
1993 – ხანმოკლე მონტაჟი
2004 - ვერა დრეიკი
2005 – კუზიანი მთა
2007 – ვნება, სიფრთხილე
2010 – სადღაც
2012 – პიეტა
2014 - მტრედი იჯდა ტოტზე, ფიქრობდა ცხოვრებაზე
უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — წარმოადგენს უკრაინას საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს უკრაინის ფეხბურთის ასოციაცია. ნაკრების ყველაზე დიდ მიღწევას დღემდე წარმოადგენს 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მეოთხედფინალში გასვლა, გუნდის მაშინდელი მთავარი მწვრთნელის ოლეგ ბლოხინის ხელმძღვანელობით.

2025 წლის 3 აპრილის მონაცემებით ფიფა-ს რეიტინგში იკავებს 25-ე ადგილს, შესაბამისად მე-13 ადგილს ევროპის ქვეყნების ეროვნულ ნაკრებთა შორის.

ნაკრების ყველა დროის სტატისტიკა
ქვემოთ მოყვანილია უკრაინის ნაკრების ყველა დროის სტატისტიკა 2019 წლის 10 ივნისის მონაცემებით.

ყველაზე მეტი მატჩი
2019 წლის 22 იანვრის მონაცემებით

ფორმა
საშინაო
საგარეო
ეკიპირების სპონსორები
ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი

ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი (გერმ. - ) — ბერლინის ოთხ უნივერსიტეტთაგან უძველესი. დაარსდა 1809 წლის 16 აგვისტოს ვილჰელმ ფონ ჰუმბოლდტის ინიციატივით. 1828 წელს მიიღო "ფრიდრიხ ვილჰელმის უნივერსიტეტის" სახელწოდება პრუსიის მეფის ფრიდრიხ ვილჰელმ -ის პატივსაცემად, რომლის მეფობის პერიოდშიც დაარსდა უნივერსიტეტი. 1949 წლიდან ჰუმბოლდტის სახელი ჰქვია.

სწავლება უნივერსიტეტში 1810 წელს დაიწყო და მასში 256 სტუდენტი ირიცხებოდა (2003 წელს აქ 37 145 სტუდენტი იყო, მათ შორის 4 662 უცხოელი). საუკუნეში უნივერსიტეტი ერთ-ერთი უმსხვილესი ევროპული კვლევითი ცენტრი გახდა. მის რექტორებად სხვადასხვა დროს იყვნენ იოჰან გოტლიბ ფიხტე, გეორგ ფრიდრიხ ვილჰელმ ჰეგელი, ფრიდრიხ შლეიერმახერი, კარლ ვეიერშტრასი, თეოდორ მომზენი, რუდოლფ ვირხოვი, მაქს პლანკი და სხვა გამოჩენილი მეცნიერები.

დაყოფა
ფაკულტეტები
იურიდიული ფაკულტეტი
სოფლის მეურნეობის და მებაღეობის ფაკულტეტი
მათემატიკა-საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი ფიზიკა, ბიოლოგია, ქიმია
მათემატიკა-საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი მათემატიკა, ინფორმატიკა, ფსიქოლოგია, გეოგრაფია
 – ბერლინის საუნივერსიტეტო მედიცინა (ერთობლივი სამედიცინო ფაკულტეტი ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტთან ერთად)
ფილოსოფიის ფაკულტეტი (ფილოსოფია, ისტორია, საბიბლიოთეკო და ინფორმატიკის მეცნიერება, ევროპული ეთნოლოგია)
ფილოსოფიის ფაკულტეტი (გერმანული ლიტერატურის ინსტიტუტი, გერმანული ენისა და ლინგვისტიკის ინსტიტუტი, ჩრდილო ევროპის ინსტიტუტი, ანგლისტიკა/ამერიკანისტიკა, რომანისტიკა, სლავისტიკა, კლასიკური ფილოლოგია)
ფილოსოფიის ფაკულტეტი (სოციალური მეცნიერებები, აზიისა და აფრიკის მეცნიერებები, კულტურისა და ხელოვნების მეცნიერებები, თაობათა სწავლებები)
ფილოსოფიის ფაკულტეტი (აღმზრდელობითი მეცნიერებები, რეაბილიტაციის მეცნიერებები, სპორტის მეცნიერება, ხარისხის გაუმჯობესება განათლებაში)
თეოლოგიის ფაკულტეტი
ეკონომიური ფაკულტეტი

ბიბლიოთეკა
უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა 6,5 მილიონი წიგნით და დაახ. 9000 მიმდინარე ჟურნალ-გაზეთით ერთ-ერთი უდიდესი საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკაა გერმანიაში.
სომის ბრძოლა

სომის ბრძოლა — ერთ-ერთი უდიდესი ბრძოლა პირველ მსოფლიო ომში, 1916 წლის ზაფხულ-შემოდგომაზე. ერთ მილიონზე მეტი მოკლულით ეს ასევე ყველაზე სისხლიანი ბრძოლა იყო ადამიანთა ისტორიაში. მოკავშირეთა ძალებმა გერმანელების ხაზის გარღვევა სცადეს 40 კმ-იან ფრონტზე მდინარე სომას ჩრდილოეთითა და სამხრეთით ჩრდილოეთ საფრანგეთში. ბრძოლის მიზანი იყო გერმანული ძალების ვერდენის ბრძოლიდან განდევნა, თუმცა, მისი დასრულებისას დანაკარგებმა სომთან მნიშვნელოვნად გადააჭარბა ვერდენისას.
ბუნდესრატი (გერმანია)

ბუნდესრატი (ფედერალური საბჭო) გერმანიის 16 ფედერალური მიწის წარმომადგენლობა. ბუნდესრატის წევრები არიან ფედერალური მიწების მთავრობათა წევრები.
თითოეულ ფედერალური მიწას შესაბამისად მოსახლეობისა აქვს 3 დან 6 ხმამდე.

ბუნდესრატის პრეზიდენტი შეთავსებადი თანამდებობაა და აირჩევა 1 წლით, როტაციის წესით, რომელსაც განსაზღვრავს მიწების მოსახლეობის რიცხოვნობა.

ბუნდესრატში შექმნილია 17 მუდმივი კომისია.
ბუნდესტაგი

ბუნდესტაგი — გერმანიის პარლამენტი, რომელსაც ირჩევს ხალხი ოთხი წლის ვადით, 622 დეპუტატისგან შედგება. პარლამენტის ვადამდელი დათხოვნა შეუძლია მხოლოდ გერმანიის პრეზიდენტს. ბუნდესტაგის კომპეტენციაში შედის კანცლერის არჩევა.
1999 წლიდან ბუნდესტაგი განთავსებულია რაიხსტაგის შენობაში.

ბუნდესტაგი კომპლექტდება სანახევროდ მაჟორიტარული, ხოლო სანახევროდ პროპორციული წესით პირდაპირი არჩევნების გზით არჩეული დეპუტატებით. თითოეულ ამომრჩეველს აქვს ორი ხმის უფლება: ერთი პარტიული სიისთვის და მეორე საარჩევნო ოლქის კანდიდატისათვის.
ხუან პერონი

ხუან დომინგო პერონი (8 ოქტომბერი, 1895 – 1 ივლისი, 1974) — არგენტინელი გენერალი და პოლიტიკოსი, ორჯერ იქნა არჩეული არგენტინის პრეზიდენტად, ერთხელ ვიცე-პრეზიდენტად. პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1946–1955 და 1973–1974 წლებში.

პერონი და მისი მეორე მეუღლე მარია ესტელა უზომოდ პოპულარულები იყვნენ არგენტინის მოსახლეობის გარკვეულ ნაწილში და დღესაც მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავთ პერონისტების პარტიის მიმდევართა გულებში. პერონის მიმდევრები მას მიაწერენ სიღარიბის დაძლევასა და შრომის დაფასების ამაღლებას, ხოლო მოწინააღმდეგეები მას დემაგოგსა და დიქტატორს უწოდებენ. პერონმა დაიწყო პერონიზმის სახელით ცნობილი პოლიტიკური მოძრაობა, რომელიც დღემდე პოპულარულია არგენტინაში და რომელიც კაპიტალიზმსა და სოციალიზმს შორის მესამე გზას ქადაგებს.
რეზა-შაჰ ფეჰლევი

რეზა ფეჰლევი ან რეზა შაჰი დიდი (სპარს. — ; დ. 15 მარტი, 1878, ალაშთი, მაზანდარანის ოსტანი, სპარსეთი — გ. 26 ივლისი, 1944, იოჰანესბურგი, სამხრეთ აფრიკის კავშირი) — ირანის პირველი შაჰანშაჰი ფეჰლევის დინასტიიდან. ტახტზე ავიდა ყაჯარის დინასტიის დამხობის შედეგად 1925 წელს. მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ქვეყნის მოდერნიზაციაში.

ბიოგრაფია
მისი დედა ქართველი იყო. სამხედრო კარიერა დაიწყო სპარსეთის კაზაკთა ბრიგადაში რიგითად. წარმატებული სამხედრო კარიერის განმავლობაში მიაღწია გენერლის ჩინს. 1921 წელს მეთაურობდა კაზაკთა ბრიგადას, შემდეგ დივიზიას. 1921 წელს სარგებლობს ქვეყანაში შიდა არეულობით და ბოლშევიკების მხარდაჭერით და იკავებს თეირანს. სპარსეთის შაჰის, აჰმედ შაჰ ყაჯარის მიერ ინიშნება თეირანის სამხედრო გუბერნატორად და ქვეყნის შეიარაღებული ძალების მტავარსადრლად, 1923 წლიდან კი პრემიერ-მინისტრად. ისარგებლა რა საკუთარი გავლენებითა და თანამდებობით, 1925 წლის 31 ოქტომბერს დაამხო მონარქი. იმავე წლის 12 დეკემბერს დამფუძნებელმა ასამბლეამ ის შაჰად გამოაცხადა.

1935 წელს მოითხოვა, რომ უცხო ქვეყნებს ოფიციალურად გამოეყენებინათ სახელმწიფოს თვითდასახელება - „ირანი“, მანამდე გამოყენებული სპარსეთის ნაცვლად. გაიყვანა ტრანსირანული რკინიგზის ხაზი, დააარსა თეირანის უნივერსიტეტი. ქვეყნის ცენტრალიზაციის მიზნით ებრძოდა ფეოდალური ხანების სეპარატიზმს. გაატარა რეფორემბი სასამართლო, სამხედრო და განათლების სფეროში, ცდილობდა პოლიტიკური სუვერენიტეტის და ეკონომიკური დამოუკიდებლობის განნმტკიცებას. 1941 წელს მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას სცადა უარი ეთქვა დიდი ბრიტანეთისა და სსრკ-სთვის მათი ჯარების ქვეყნის ტერიტორიაზე განლაგებაზე, რის გამოც მოკავშირეთა მიერ იძულებული გახდა ტახტზე უარი ეთქვა. გარდაიცვალა იოჰანესბურგში. მისმა მემკვიდრემ მუჰამედ რეზა ფეჰლევიმ მამის ნეშტი ირანში გადაიტანა და თეირანთან ახლოს, ქალაქ რეიში, სპეციალურად აგებულ დიდებულ მავზოლეუმში დაასვენა, თუმცა ისლამური რევოლუციის შემდეგ აიათოლას განკარგულებით მავზოლეუმი დაანგრიეს.

შვილები
ჰამდამსალთანე ფეჰლევი (1903–1978)
შამს ფეჰლევი (1917–1996)
მუჰამედ რეზა ფეჰლევი (1919–1980)
აშრაფ ფეჰლევი (1919–2016)
ალი რეზა ფეჰლევი (1922–1954)
გოლამ რეზა ფეჰლევი (დაიბადა 1923)
აბდულ რეზა ფეჰლევი (1924–2004)
აჰმედ რეზა ფეჰლევი (1925–1981)
მაჰმუდ რეზა ფეჰლევი (1926–2001)
ფატიმა ფეჰლევი (1928–1987)
ჰამიდ რეზა ფეჰლევი (1932–1992)