iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვახტანგ სალარიძე

ვახტანგ სალარიძე (დ. 24 ივლისი, 1911, სოფ. მეტეხი, კასპის რაიონი— გ. 23 მარტი, 2001) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1950), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1966), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1998).

1929-1930 წლებში სწავლობდა თბილისის შოთა რუსთაველის თეატრთან არსებულ დრამატულ სტუდიაში.

1930-1935 წლებში მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა თეატრებში: ჭიათურის (1931-1932), ქუთაისის (1938-1939), 1939 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის წამყვანი სოლისტი. ქართული რეპერტუარი, რამდენიმე ათეული როლი, მათ შორის: ბოღმა ვანო, შაქრო (გიორგი ცაბაძე „კურკას ქორწილი“, „მეტეხის ჩრდილში“), კარაპეტა (შოთა მილორავა „ძუნწი“), მამაზეციერი (გოგი ჩლაიძე „ღვთაებრივი კომედია“), მთავარი როლი (ოთარ თევდორაძე „შვეიკი მიდის ომში“, 1968, პრემიერა), მთავარი როლი (ბიძინა კვერნაძე „ცოლები და ქმრები“, 1970, პრემიერა), მთავარი როლი (ვაჟა აზარაშვილი „შვიდნი ძმანი გურჯანელნი“, 1972, პრემიერა), მთავარი როლი (შოთა მილორავა „დედისერთა ჯარში მიდის“, 1975), მთავარი როლი (მიხეილ ჩირინაშვილი „ძველი თბილისის სურათები“, 1975, პრემიერა), მთავარი როლები (შოთა მილორავა „ჩანჩურა“, 1976, პრემიერა, „ჩემი კეთილი მეზობელი“, 1976, პრემიერა, „სათაგური“, 1978, პრემიერა), მთავარი როლი (გიორგი ცაბაძე „მე სიყვარულის მომღერალი ვარ“, 1979, პრემიერა).

ჯილდოები და აღიარება
1950 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1966 — საქართველოს სახალხო არტისტი
1996 — ღირსების ორდენი
1998 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
კადეტთა სამხედრო ლიცეუმი

კადეტთა სამხედრო ლიცეუმი (სსიპ) — სამხედრო სასწავლებელი საქართველოში. დაარსდა 2010 წლის 2 აგვისტოს, ქალაქ ქუთაისში. 2014 წლის 15 სექტემბერს ლიცეუმს გენერალ გიორგი კვინიტაძის სახელი მიენიჭა და აღნიშნული თარიღი ლიცეუმის დღედ გამოცხადდა. 2012 წლის 1 ივლისს ლიცეუმის კურსდამთავრებულთა პირველი გამოშვება შედგა.

კადეტთა სამხედრო ლიცეუმში სასწავლო პროცესი განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ეროვნული სასწავლო გეგმის და დამატებითი სამხედრო პროგრამის მიხედვით მიმდინარეობს. ლიცეუმი პანსიონური ტიპისაა და კადეტებს საცხოვრებელი პირობებით, სამედიცინო მომსახურებით, კვებით და სასწავლო სახელმძღვანელოებით უზრუნველყოფს. კადეტები მონაწილეობენ ეროვნულ ოლიმპიადებში, სასწავლო შემოქმედებით კონფერენციებში, სხვადასხვა კონკურსებსა და ღონისძიებებში.
თბილისის უმაღლესი საარტილერიო სასწავლებელი

ბაქოს 26 კომისრის სახელობის თბილისის უმაღლესი საარტილერიო სასწავლებელი — სამხედრო სასწავლებელი თბილისში. მისი ისტორია იწყება ბაქოში, 1920 წლის აგვისტოში, როდესაც წითელი არმიის სამეთაურო კადრების მოსამზადებლად ფორმირებული იყო კურსანტთა აღმოსავლეთის ბრიგადა, რომლის შემადგენლობაში შევიდა კურსანტთა მე-6 პოლკი. ბრიგადასთან ერთად ეს პოლკი 1921 წლის 25 თებერვალს შემოვიდა თბილისში (იხ. წითელი არმიის შემოჭრა საქართველოში), სადაც განლაგდა ახლანდელი დავით აღმაშენებლის გამზირზე, ყოფ. იუნკერთა სასწავლებლის ყაზარმებში, 1921 წლის 14 აპრილს კურსანტთა მე-6 პოლკი გადაკეთდა ქვეით-მეტყვიამფრქვევეთა მე-2 კურსებად. იმავე წლის მაისში ამ კურსებს ეწოდა ბაქოს ქვეით-მეტყვიამფრქვევეთა მე-13 სამეთაურო კურსები, 1922 წლის ოქტომბერში — ბაქოს ქვეითთა სკოლა, რომელსაც 1924 წლის ოქტომბერში მიენიჭა ბაქოს 26 კომისრის სახელი. 1935 ეს სკოლა გადაკეთდა ბაქოს 26 კომისრის სახელობის ამიერკავკასიის გაერთიანებულ სამხედრო სკოლად, 1937 წელს – იმავე სახელობის სამხედრო სასწავლებლად, ხოლო 1938 წელს — ბაქოს 26 კომისრის სახელობის სამთო-საარტილერიო სასწავლებლად.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში (1939–1945) არმიის მეთაურთა წარმატებული მომზადებისათვის სასწავლებელი დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. 1956 წელს მას ეწოდა თბილისის წითელდროშოვანი საარტილერიო სასწავლებელი ბაქოს 26 კომისრის სახელობისა. 1969 წელს სასწავლებელი რეორგანიზებულ იქნა უმაღლეს საარტილერიო სასწავლებლად (4-წლიანი სწავლება) და პირველი გამოშვება, რომელმაც გაიარა უმაღლესი სასწავლებლის სრული პროგრამა, შედგა 1973 წელს.

1991 წელს საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, სასწავლებელი სრული შემადგენლობით გადაყვანილ იქნა (1993) რუსეთის ფედერაციის ქალაქ ეკატერინბურგში. მის ყაზარმებში მუშაობა დაიწყო თავდაცვის ეროვნულმა აკადემიამ.
ლევ პოლივანოვი

ლევ პოლივანოვი , დ. 1838 — გ. 1899) — რუსი პედაგოგი, ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე, საზოგადო მოღვაწე, პოლივანოვის გიმნაზიის დამაარსებელი.

ოჯახი
ლევ პოლივანოვი დაქორწინებული იყო მარია ალექსანდროვნაზე (ქალიშვილობის გვარით ლოკკენბერგზე)

შვილები:
პოლივანოვა, ოლგა ლევის ასული (1862-?)
პოლივანოვი, ივან ლევის ძე (1867—1942)
პოლივანოვა, სოფია ლევის ასული (1869-?)
პოლივანოვა, ანნა ლევის ასული (1871-?)
პოლივანოვი, ლევ ლევის ძე (1875—1943)

ლევ პოლივანოვს დარჩა ოჯახის გარეშე გაჩენილი ვაჟიშვილები ვალენტინა პეტრეს ასულ კობილინსკაიასგან:

ლევ კობილინსკი (1879—1947) — რუსი პოეტი.
კობილინსკი, სერგეი (1882-?)
კონსტანტინოს სტეფანოპულოსი

კონსტანტინოს სტეფანოპულოსი (დ. 15 აგვისტო, 1926, პატრა — გ. 20 ნოემბერი, 2016, ათენი) — ბერძენი იურისტი, პოლიტიკოსი. 1995-2005 წლებში იყო საბერძნეთის პრეზიდენტი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999).

1954 წელს დაამთავრა ათენის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და 1974 წლამდე მუშაობდა სპეციალობით ქალაქ პატრას ადვოკატთა ასოციაციის წევრად.

1958 წელს მან პირველად მიიღო მონაწილეობა არჩევნებში, როგორც „სახალხო რადიკალური გაერთიანების“ პარტიის წარმომადგენელი და პირველად 1964 წელს აირჩიეს პარლამენტის წევრად აქაიის პრეფექტურის წარმომადგენლად. 1974, 1977, 1981 და 1985 წლებში ხელახლა აირჩიეს პარლამენტის წევრად, იყო პარტია „ახალი დემოკრატიის“ წევრი . 1974 წლის რეფერენდუმზე სახელმწიფო სტრუქტურის საკითხზე, იგი მხარს უჭერდა მონარქიის შენარჩუნებას.

სამხედრო ხუნტის „შავი პოლკოვნიკების“ დაცემის შემდეგ იყო „ახალი დემოკრატიის“ მიერ შექმნილ მთავრობაში: 1974 — ვაჭრობის მინისტრის მოადგილე, 1974-1976 წლებში — შინაგან საქმეთა მინისტრი, 1976-1977 წლებში —შრომისა და სოციალური დაზღვევის მინისტრი, 1977-1981 წლებში — უპორტფელო მინისტრი.

1981 წლიდან 1985 წლამდე იყო საბერძნეთის პარლამენტის ფრაქციის „ახალი დემოკრატიის“ ხელმძღვანელი.
პანტიკო თორდია

პანტიკო (ვაჟა) თორდია (დ. 22 იანვარი, 1935, სოფ. ეწერი, ახლანდელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ავიამშენებელი, ინჟინერ-მექანიკოსი, მეცნიერი. თბილისის საავიაციო ინსტიტუტის პროფესორი (2002), ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1991), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2000).

1967 წელს დაამთავრა ქ. სარატოვის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (რუსეთი) თვითმფრინავმშენებლობის ფაკულტეტი.

იმავე წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის დიმიტროვის სახელობის საავიაციო ქარხანაში ინჟინრად, 1978 წლიდან იყო ამავე ქარხნის დირექტორი, 1985–1991 წლებში სახელშეცვლილი ქარხნის თბილისის საავიაციო საწარმოო გაერთიანების გენერალური დირექტორი, 1991–1992 წლებში საქართველოს სსრ მრეწველობის მინისტრის მოადგილე, 1993–1998 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის მრჩეველი, 1998 წელს ისევ თბილისის სახელმწიფო საავიაციო საწარმოო გაერთიანების, 2000 წლიდან კი–შპს „თბილავიამშენის“ გენერალური დირექტორი, 2008–2013 წლებში შპს „თბილავიამშენის“ დირექტორი. მისი უშუალო ხელმძღვანელობით ქარხანაში დაიწყო რეაქტიული მოიერიშე სუ-25 თვითმფრინავების, მისი მოდიფიკაციებისა და „ჰაერი-ჰაერი“ კლასის მართვადი რაკეტების სერიული წარმოება. მისივე თაოსნობით ჩატარდა საწარმოს ტექნიკური გადაიარაღების, კომპიუტერიზაციისა და რესტრუქტურიზაციის პროცესები. პანტიკო თოდრია არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის, რაციონალიზატორული წინადადებისა და არაერთი გამოგონების ავტორი.
ჯილდოები
1983 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია (მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში)
1999 — ღირსების ორდენი
2002 — ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი
ფრანსუა შალეს პრიზი

ფრანსუა შალეს პრიზი — კინოპრემია, რომელიც ენიჭება კანის კინოფესტივალის დროს ფილმს, რომელიც ორიენტირებულია ჟურნალისტურ ფასეულობებზე.

პრიზი დაწესდა 1997 წელს ფრანგი ჟურნალისტის ფრანსუა შალეს (1919-1996) პატივსაცემად. პირველი პრიზიორი გახდა ადემირ კენოვიჩის ფილმი „იდეალური წრე“ 50-ე კანის ფესტივალზე (1997 წ.).
კარლო ლეკიშვილი

გივი (კარლო) ლეკიშვილი (დ. 1935, სოფ. ჭრებალო, ამბროლაურის რაიონი) — ქართველი მეცნიერი. საქართველოს სამხედრო სამრეწველო საინჟინრო აკადემიის აკადემიკოსი, პრეზიდენტი (1998-). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2001).

1959 წელს დაამთავრა საქართველოს სსრ პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი ლითონთა წნევით დამუშავების სპეციალობით. სპეცკურსი მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე რადიაციული ქიმიის სპეციალობით (1963-1965). საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საავიაციო ქარხნის ფილიალი რადიოტექნიკოსის სპეციალობით 1965 წელს.

1959-1965 წლებში მუშაობდა თბილისის მანქანათმშენებლობისა და ელექტროტექნიკის სამეცნიერო-კვლევით და საკონსტრუქტორო-ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში. თბილისის იზოტოპების ლაბორატორიაში მთავარ ინჟინრად, 1966 წლიდან — ამ ლაბორატორიის დირექტორი, რომელიც 1990 წლამდე მოსკოვის ელექტროტექნიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის განყოფილებას წარმოადგენდა, შემდგომში გადაკეთდა ზუსტი ხელსაწყოების სამეცნიერო-კვლევით და საკონსტრუქტორო ინსტიტუტ „დელტად“, 1998 წლიდან კი — სახელმწიფო სამხედრო-სამეცნიერო ტექნიკურ ცენტრ „დელტად“, რომლის გენერალური დირექტორი 2005 წლის ივნისამდე უცვლელად იყო. 1996 წლიდან არის საქართველოს სამხედრო ძალების საბრძოლო იარაღის, საბრძოლო მასალებისა და აღჭურვილობის გენერალური კონსტრუქტორი. იყო სამეცნიერო ტექნიკური ჟურნალის „სამხედრო ტექნიკის“ მთავარი რედაქტორი (1999). გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო შრომები.

ჯილდოები
1976 — „საპატიო ნიშნის“ ორდენი
1996 — ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (საქართველოს სამხედრო ძლიერების საქმეში შეტანილი წვლილისა და ახალი ტექნიკის შექმნისა და დანერგვისათვის)
1998 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება) (ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცების საქმეში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისთვის)
2001— ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი
განჯის ვაჟთა გიმნაზია

განჯის ვაჟთა გიმნაზია (; 1918 წლამდე — ელიზავეტპოლის) — ვაჟთა გიმნაზია, რომელიც არსებობდა ქალაქ ელიზავეტპოლში (1918 წლიდან განჯა) 1881–1920 წლებში. ამჟამად ყოფილი გიმნაზიის შენობაში აზერბაიჯანის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის აგრობიზნესისა და მართვის ფაკულტეტი ფუნქციონირებს.

ისტორია
გიმნაზიის სამსართულიანი გოთიკური სტილის შენობა აგებულია 1848 წელს. კლასიკური პროგიმნაზია ელიზავეტპოლში 1870 წელს ელიზავეტპოლის სამაზრო სასწავლებლებლის ბაზაზე შეიქმნა. 1881 წელს იგი ვაჟთა გიმნაზიად გადაკეთდა.

1919 წლის გაზაფხულზე განჯის ვაჟთა გიმნაზიის გერმანული ენის მასწავლებელმა ი. მ. ვისოცკიმ ქალაქში გერმანული, ფრანგული, თუქული, ბერძნული და პოლონური ენის კურსები გახსნა. აზერბაიჯანის დემოკრტაიული რესპუბლიკის არსებობის წლებში სასწავლო დაწესებულებაში მუსულმან მოსწავლეთა რაოდენობა საგრძნობლად გაიზარდა, რასთან დაკავშირებით 1919 წლის შემოდგომაზე განჯის ვაჟთა გიმნაზიაში მოსამზადებელ კლასებში პარალელური განყოფილებები გაიხსნა.

გიმნაზიის კურსდამთავრებულებს ისეთი ისტორიული პიროვნებები წარმოადგენენ, როგორებიცაა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი ფათალი ხან ხოისკი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრი ხალილ ბეი ხასმამედოვი, რუსეთისა აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწეები: ხადილ ხანი, ისმაილ ხანი და შახვერდი ხან ზიატხანოვი, აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტის პროფესორი ალი რეზა ატაევი, ინჟინერ ავიატორი ალი ბეგ ვერიდევი და სხვ.

გიმნაზია 1920 წელს დაიხურა. 1920 წლიდან 1930 წლამდე გიმნაზიის შენობაში საშუალო ტექნიკური პროფესიული სკოლა ფუნქციონირებდა. 1931 წლიდან გიმნაზიის შენობა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ბალანზე გადავიდა და აგრარული ეკონომიკის კორპუსად იქცა.
ვლადიმერ პატეიშვილი

ვლადიმერ პატეიშვილი (დ. 29 მარტი, 1933, სოფ. ძიმითი, ოზურგეთის რაიონი - გ. 23 სექტემბერი, 2006) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი. საქართველოს სსრ დამსახურებული ეკონომისტი (1983). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2001).

1957 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო ეკონომიკის ინსტიტუტის ზოგადი ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1957-1963 წლებში იყო რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის განყოფილების ინჟინერი, საამქროს ინჟინერ-ნორმადარი, შრომის ორგანიზაციის განყოფილების უფროსის მოადგილე. 1963-1970 წლებში სახალხო კონტროლის კომიტეტის განყოფილების ინსპექტორი. 1970-1971 — რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის დირექტორის მოადგილე, მთავარი ეკონომისტი. 1971-1973 წლებში იყო რუსთავის ქალაქკომის მდივანი. 1973 წელს საქართველოს კომპარტიის ცკ-ს ინსპექტორი. 1973-1977 წლებში — სამხრეთ ოსეთის საოლქო კომიტეტის მდივანი. 1977-1991 წლებში საქართველოს სსრ რესპუბლიკური ბანკის თავმჯდომარე. 1992-1994 წლებში — საქართველოს სსრ სახელმწიფო შემნახველი ბანკის გამგეობის თავმჯდომარე. 1994 წლიდან ს/ს „საქართველოს ბანკის“ პრეზიდენტი. ავტორია 30-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „შავი მეტალურგიის ძირითადი ფონდების გამოყენების გაუმჯობესების ეკონომიკური ეფექტიანობა“, დაიცვა 1969 წელს.
ჯილდოები
1998 — ღირსების ორდენი (საქართველოს ეკონომიკაში, საბანკო და საფინანსო სისტემის რეფორმის განხორციელებაში შეტანილი პირადი წვლილის, სახელმწიფო და საბანკო ორგანოებში ნაყოფიერი მუშაობისათვის)
შრომის წითელი დროშის ორდენი
თენგიზ ღვინიაშვილი

თენგიზ ღვინიაშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1925, თბილისი — გ. 2007) — ქართველი მოქანდაკე, მხატვარი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1965). სკკპ, წევრი (1947-). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2001). ჰუმანიტარული და ხელოვნების მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. პროფესორი (1973).

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. 1955 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. მუშაობდა სხვადასხვა ჟანრში: პორტრეტული ბიუსტი, კომპოზიციური პორტრეტი, სკლუპტურული ჯგუფური მონუმენტი და მხატვრული და მხატვრული კერამიკა, ნამუშევრები: ივანე ჯავახიშვილის (ბრინჯაო, 1953, თბილისი), ილია ჭავჭავაძის (თუჯი, 1968, ყვარელი), ნიკოლოზ ბარათაშვილის (ბრინჯაო, 1970, გორი), ზაქარია ფალიაშვილის (ბრინჯაო, 1970), პ. ჩაიკოვსკის (ბრინჯაო, 1976 — ორივე ბორჯომი), იაკობ ნიკოლაძის (ბრინჯაო, 1978, ქუთაისი), ნიკოლოზ მუსხელიშვილის (ქვა, 1984, თბილისი), ძეგლები და სხვა.

ჯილდოები
1995 — ღირსების ორდენი
1996 — იაკობ ნიკოლაძის სახელობის პრემია
რევაზ მაჭარაშვილი

რევაზ მაჭარაშვილი (დ. 20 იანვარი, 1954, კორბოული, საჩხერის რაიონი — გ. 8 დეკემბერი, 2025) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
რევაზ მაჭარაშვილი დაიბადა 1954 წლის 20 იანვარს ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ კორბოულში, პედაგოგების ანდრო მაჭარაშვილისა და ქრისტინე ხარშილაძისა ოჯახში. 1977 წელს დამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამშენებლო ნაკეთობათა და კონსტრუქციების წარმოების სპეციალობით. 1981-1984 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კირიაკ ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტის დასწრებული სწავლების ასპირანტია. 1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია „საშენი მასალებისა და ნაკეთობების“ სპეციალობით. მინიჭებული აქვს ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორის აკადემიური ხარისხი; 1991-1995 წლებში კითხულობდა ლექციებს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სამშენებლო ფაკულტეტზე. 1977-1995 წლებში იყო სამეცნიერო-საწარმოო გაერთიანება „საქსპეცტრანსის“ პროექტირებისა და კაპიტალური მშენებლობის სამმართველოს უფროსი, მშენებარე ობიექტების დირექციის დირექტორის მოადგილე, მთავარი ინჟინერი. 1996-1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტრანსპორტის სამინისტროს დარგშორისი კოორდინაციის სამმართველოს უფროსად. 1998-2000 წლებში საქართველოს ტრანსპორტის მინისტრის აპარატის უფროსად. 2000-2003 წლებში კი საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის აპარატის უფროსად.

2004 წელს იყო საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების სამინისტროს ადმინისტრაციული დეპარტამენტის უფროსი, რომელიც აერთიანებდა სამ სამინისტროს: ყოფილი ტრანსპორტის, კავშირგაბმულობისა და მშენებლობის სამინისტროებს; 2004 წლის ნოემბრიდან საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის აპარატის უფროსის მოადგილე, სამსახურის უფროსი.

კვალიფიკაცია აიმაღლა საზღვარგარეთ: შვედეთში (ქ. სტოკჰოლმი, 1999) პროგრამით „საგზაო ადმინისტრაციისა და საგზაო ქსელის მენეჯმენტი“; იაპონიაში (2000 წ.) პროგრამით „სახმელეთო ტრანსპორტი ცენტრალური აზიისა და კავკასიის ქვეყნებისათვის“; ავსტრიაში (2002) პროგრამით „მყარი ფინანსური სტრუქტურა და ტექნოლოგიები“;

ჯილდოები
ღირსების ორდენი — 2002 და 2011 წწ.
მირზა გელოვანის სახელობის პრემია
კონსტანტინე გამსახურდიას სახელობის პრემია
დორიან კიტია

ნოშრევან (დორიან) კიტია (დ. 24 აგვისტო, 1927 — გ. ოქტომბერი, 2006) — ქართველი მომღერალი, მუსიკოსი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002)

ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი. 1951 წლიდან მუშაობდა არქიტექტურის კათედრის ასისტენტად, იყო ინსტიტუტის პროფკავშირის კომიტეტის თავმჯდომარე. აქტიურად მონაწილეობდა ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრში, როგორც მომღერალი და მუსიკოსი (უკრავდა გიტარაზე). 1957–1959 წლებში მუშაობდა საქართველოს ახალგაზრდული ორგანიზაციების კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1959–1962 წლებში იყო თბილისის მოზარდ მაყურებელთა სახელმწიფო თეატრის, ხოლო 1962–1970 წლებში — რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის დირექტორი.

1975–1981 — საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის დირექტორის პირველი მოადგილე, 1981–1989 — ფილარმონიის გენერალური დირექტორი. 1991 წლიდან მუშაობდა თბილისის დიდი საკონცერტო დარბაზის პროგრამების ხელმძღვანელად. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

ჯილდოები
1996 — ღირსების ორდენი (ქართული კულტურის განვითარებაში შეტანილი პირადი წვლილისა და ნაყოფიერი საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის)
თეთრი კვადრატი (კინოპრემია)

თეთრი კვადრატი — რუსული კინოპრემია, რომელიც დაწესებულია 2004 წლიდან და რუსეთის კინოოპერატორების გილდია აჯილდოებს საუკეთესო საოპერატორო ნამუშევარს სრულმეტრაჟიან მხატვრულ ფილმებში. პრემიის გადაცემა მიმდინარეობს ყოველწლიურად, მარტი-აპრილის პერიოდში, ავტორიტეტული ჟიურის კენჭისყრის შედეგების მიხედვით.

პრემიის ლოზუნგია: „კინო შემოქმედებითი ხელოვნებაა“ (მიხეილ რომი).

პრემიის დამფუძნებლები არიან რუსეთის ფედერაციის კულტურის სამინისტრო, რუსეთის კინემატოგრაფისტთა კავშირი, რუსეთის კინემატოგრაფისტთა კავშირის კინოოპერატორების გილდია, რუსეთის კულტურის ფონდი, კინოკომპანია „ “ — რუსეთის კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ნაციონალური აკადემიის მხარდაჭერით.

ცერემონიის მომზადებისა და ჩატარების ორგანიზატორია კინოკომპანია „ “, პრემიის პრეზიდენტი — იგორ კლებანოვი, პროდიუსერები: ანა მიხალკოვა და მაქსიმ კარალიოვი, არტ-დირექტორები: ალექსეი აგრანოვიჩი და იგორ გუროვიჩი.

„თეთრი კვადრატის“ პირველი დაჯილდოების ცერემონია გაიმართა 2004 წლის 24 მარტს მოსკოვის საერთაშორისო მუსიკის სახლში .
ზურაბ ლეჟავა

ზურაბ ლეჟავა (დ. 1925, თბილისი — გ. 19 თებერვალი, 2011) — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002), სსრკ მხატვართა კავშირის მდივანი (1968-1972), საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1962-1970), საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1988).

1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტი. 1960 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. 1970–1990 წლებში იყო გამოყენებითი გრაფიკის კათედრის გამგე (ამჟამად გრაფიკული დიზაინის), 1989 წლიდან პროფესორი. მისი შემოქმედებისათვის დამახასიათებულია თემატიკური და ჟანრობრივი მრავალფეროვნება. მასვე ეკუთვნის ძველი თბილისისა და საქართველოს სხვადასხვა კუთხის ჩანახატები. ნამუშევრები: გრაფიკული სერია „ძველი თბილისი“ (1962-1999), „თბილისი, გომის ქუჩა“, „გულშემატკივრები სტადიონის შესასლელთან“ (ორივე 1960, ყველა მხატვრის კუთვნილება), „რიონის ხეობა“ (1963, საქართველოს სურათების ეროვნული გალერეა), დავით კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვლის“ ილუსტრაციები (1962), „დრეზდენი“ (1962, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი), „სერია სვანეთზე“ (1970-1981), „მონრეალი“ (1970, ორივე მხატვრის კუთვნილება და სხვ.). გადაღებულია ისეთ ცნობილ მხატვრულ ფილმებში, როგორიცაა: „არსენა“, „გიორგი სააკაძე“, „ქეთო და კოტე“, „მწვერვალთა დამპყრობნი“, „მალახოვის ყორღანი“, „წიგნი ფიცისა“.

ჯილდოები
საპატიო ნიშნის ორდენი
1988 — საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი
1995, 1998 — ღირსების ორდენი
1998 — ლადო გრიგოლიას სახელობის პრემია
2002 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
ვოვა კანდელაკი

ვლადიმერ (ვოვა) კანდელაკი (დ. 6 ივნისი, 1943, თბილისი) — ქართველი მხატვარი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1990). სსრკ მხატვართა კავშირი, წევრი (1969-1990), იუნესკოს მხატვართა საერთაშორისო ფედერაცია, წევრი (1993-), საერთაშორისო აკადემია, წევრი (1999-), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002)

ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. 1966 წელს საქართველოში გამართულ რუსთაველის 800 წლისთავისადმი მიძღვნილ გამოფენაზე გამოფენილი იყო 23 წლის მხატვრის მიერ შესრულებული „ვეფხისტყაოსნის“ ილუსტრაციები. მისი შემოქმედების პირველი პერიოდი საქართველოს ეძღვნება. მის მიერ დახატული სამშობლოს პორტრეტი მეტად ნაციონალურია, რაც „ჩიჩილაკსა“ თუ „აღდგომაში“ იკითხება. აღსანიშნავია მისი პანოები - „ზეიმი მთაში“, „მუზა“, „ბავშვობის მოგონებანი“, „ბავშვობის ქალაქი — თამაშობათა ქალაქი“, ფერწერული ტილოები — „შემოდგომის დღესასწაული თბილისში“, „წინასადღესასწაულო დღე“, „ჯვრის პროცესია“, „შემოდგომის პარკი“, „დემონსტრაცია ბუშტებით“, „ილიჩის ნათურა“, „ფარშევანგი გალიაში“, „ბანქოს სახლი“. აშშ-ში ჩავიდა, პირველი ქართულ-ამერიკული ერთობლივი კომპანიის „ლილეო-არტი“-ს მოწვევით. 12 წლის მანძილზე 25 პერსონალური, ჯგუფური გამოფენა და პრეზენტაცია გამართა. გამოიცა ალბომი, რომელიც მხატვრის შემოქმედებას თითქმის მთლიანად ასახავს. იგი აშშ-ში ეწევა საქართველოს კულტურისა და ისტორიის პროპაგანდას. აღსანიშნავია „მხატვარ ვლადიმერ კანდელაკის ფონდის“ საქველმოქმედო საქმიანობა. თბილისის სამხატვრო აკადემიის ნიჭიერ სტუდენტებს წლების განმავლობაში ეძლეოდათ სტიპენდიები, ხოლო პროფესორ-მასწავლებლებს წამახალისებელი პრემიები. 2004 წელს ქართველ ერს საჩუქრად გადასცა ცხოვრების განმავლობაში შეგროვებული საგანძური — იარაღის უზარმაზარი (5000 ექსპონატი) კოლექცია. მხატვრის შემოქმედებითი ცხოვრების გამჭოლ თემებს, ფერწერულ სერიებს კარგად იცნობენ საქართველოსა და რუსეთში, ფინეთში, იტალიაში, გერმანიაში, პოლონეთში, აშშ-ში. ამერიკელი ხელოვნებათმცოდნეები მას „თანამედროვე ბრეიგელს“ უწოდებენ. რენესანსის ეპოქის მხატვართა ნამუშევრებს ადარებენ.

ჯილდოები
1990 — საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი
2000 — ღირსების ორდენი
ჩერნობილის ლოცვა

„ჩერნობილის ლოცვა“ — ნობელიანტი ბელარუსი ავტორის, სვეტლანა ალექსიევიჩის წიგნი, რომელიც ჩერნობილის კატასტროფაზე მოგვითხრობს.

ნაწარმოები ზეპირი ისტორიის მეთოდითაა დაწერილი. ალექსიევიჩი 10 წლის განმავლობაში ინტერვიუების სახით იწერდა ასეულობით ადამიანის ისტორიებს, ვისაც პირდაპირ შეეხო ატომური ელექტროსადგურის კატასტროფა, მეხანძრეებს, ლიკვიდატორებს, პოლიტიკოსებს, ფიზიკოსებსა და სხვა მოქალაქეებს. წიგნი აღწერს ამ ადამიანების პირად ტრაგედიებს და იკვლევს, თუ რა ფსიქოლოგიური გავლენა მოახდინა ატომურმა კატასტროფამ მათ ცხოვრებაზე. წიგნში გადმოცემული ისტორიების მიხედვით გადაღებულია -ს მინისერიალი „ჩერნობილი“.
ლამარა მარგველაშვილი

ლამარა მარგველაშვილი (დ. 7 აგვისტო, 1930, ქ. თბილისი — გ. აგვისტო, 2012) — ქართველი პედაგოგი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი. აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია (1993), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2003)

1947 წელს ჩაირიცხა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე ინგლისური ენის სპეციალობით.

1953 წელს მუშაობა დაიწყო ქუთაისის ქალთა საშუალო სკოლაში ჯერ ინგლისური ენის მასწავლებლად, 1954 წლიდან — ამავე სკოლის დირექტორის მოადგილედ; 1964 წელს საცხოვრებლად დაბრუნდა თბილისში და მუშაობა გააგრძელა თბილისის 58-ე საშუალო სკოლაში ინგლისური ენის მასწავლებლად. 1965 წელს დაინიშნა თბილისის 53-ე საშუალო სკოლის დირექტორად, სადაც დაჰყო 2005 წლამდე. შრომითი საქმიანობაა გააგრძელა კერძო სკოლაში „ საუკუნე“. 1997 წელს საქართველოს განათლების სამინისტროს გადაწყვეტილებით მიენიჭა უმაღლესი კატეგორიის საკვალიფიკაციო კატეგორია. 1988 წელს მიენიჭა აშშ-ს ჯორჯიის შტატის და ქალაქ ატლანტის საპატიო მოქალაქეობა.