iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფახთაქორი ტაშკენტი (საფეხბურთო კლუბი)

ფახთაქორი — უზბეკური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ტაშკენტიდან. უზბეკეთისა და ყოფილი სსრ კავშირის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ცნობილი საფეხბურთო კლუბი. ჩამოყალიბდა 1956 წლის 8 აპრილს ტაშკენტის საფეხბურთო კლუბ „სპარტაკის“ ბაზაზე.

ისტორია
საბჭოთა პერიოდი
„ფახთაქორის“ სახელწოდებით კლუბმა თავისი პირველი შეხვედრა გამართა 1956 წლის 8 აპრილს ქალაქ მოლოტოვის (ამჟამად ქალაქი პერმი) საფეხბურთო გუნდთან.

1959 წელს გუნდი საკავშირო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის გათამაშებაში ერთვება. კლუბის ისტორიაში მეოცე საუკუნის სამოციანი წლების ყველაზე გამოჩენილ ფეხბურთელად გენადი კრასნიცკის მიიჩნევენ.

1962 წელს გუნდი საკავშირო პირველობაზე მე-6 ადგილს იკავებს, თუმცა მომდევნო სეზონში ვეღარ ახერხებს წარმატებით ასპარეზობას და უმაღლესი ლიგის დატოვება უხდება. 1964 წელს ალექსანდრე აბრამოვის ხელმძღვანელობით გუნდი კვლავ უბრუნდება უმაღლეს ლიგას.

1968 წელს „ფახთაქორი“ საკავშირო თასის ფინალში ახერხებს გასვლას, სადაც მოსკოვის „ტორპედოსთან“ თმობს გადამწყვეტ შეხვედრას.

1971 წელს გუნდი პირველ ლიგაში ქვეითდება, თუმცა მომდევნო სეზონში კვლავ ახერხებს უმაღლეს ლიგაში დაბრუნებას.

1970-იანი წლების მეორე ნახევარში „ფახთაქორში“ ფეხბურთელთა მეტად ნიჭიერი და პერსპექტიული შემადგენლობა შეიკრიბა, რომლებზეც დიდ იმედებს ამყარებდნენ, როგორც კლუბის ხელმძღვანელობა, ასევე მათი გულშემატკივრები. დიდი იმედები და მოლოდინები სრულიად მოულოდნელი და ყველასათვის შემზარავი ტრაგედიით დასრულდა — 1979 წლის 11 აგვისტოს გუნდი ავიაკატასტროფაში დაიღუპა.

მიღწევები
უზბეკეთის საფეხბურთო სუპერლიგა
ჩემპიონი (16): 1992, 1998, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012, 2014, 2015, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
ვიცე-ჩემპიონი (7): 1993, 2001, 2008, 2009, 2010, 2018, 2025
ბრინჯაოს პრიზიორი: 2011
უზბეკეთის საფეხბურთო თასი
თასის მფლობელი: (12): 1993, 1997, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2019
ფინალისტი: (2): 1996, 2008
აზიის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგა
ნახევარფინალისტი: (1): 2003, 2004
თანამეგობრობის თასი
თასის მფლობელი: 2007
ფინალისტი: 2008
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1968

ცნობილი ფეხბურთელები
ბერადორ აბდურაიმოვი (1960–1963; 1970–1974)
გენადი კრასნიცკი (1960–1970)
სტანისლავ სტადნიკი (1960–1961; 1963–1965)
იური პშენიჩნიკოვი (1960–1967; 1972)
ვლადიმერ ფიოდოროვი (1972–1979)
მიხაილ ანი (1971–1979)
ვასილის ხაძიპანაგისი (1972–1975)
ანდრეი იაკუბიკი (1979; 1980–1984)
ხორენ ოგანესიანი (1989–1991)
მაია ჭალაგანიძე

მაია ჭალაგანიძე (დ. 15 ოქტომბერი, 1965) — ქართველი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1965 წლის 15 ოქტომბერს, ქალაქ თბილისში. 1988 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

მუშაობდა რამდენიმე გაზეთში, რომელთა შორისაა: „ახალგაზრდა ივერიელი“ (1988), „ივერია ექსპრესი“ (1992), „კავკასიონი“ (1994). იყო რადიოპროგრამა „ალიონის“, რადიო „უცნობის“, „პიკის საათის“, გადაცემა „თავისუფალი სიტყვის“ წამყვანი. არის ჟურნალ „საკანონმდებლო მაცნეს“ და „“-ის მთავარი რედაქტორი.
ლემნოსი

ლემნოსი — კუნძული ეგეოსის ზღვაში, ეკუთვნის საბერძნეთს. შედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუნძლების ჯგუფში.

გეოგრაფიული მონაცემები
კუნძლის ფართობია 477 კმ², მოსახლეობა 17 000 ადამიანი (2001 წლის მონაცემებით). კუნძულზე ოცდაათამდე დასახლებული პუნქტია. მისი დედაქალაქია მირინა, ხოლო სიდიდით მეორე ქალაქია მუდროსი.

ლემნოსი ვულკანური წარმოშობისაა.

ტრანსპორტი
აეროპორტი განლაგებულია უნძულის ცენტრში. ყოველდღიური რეისებებია ათენიდან. ასევე არსებობს საჰაერო შეტყობინება სალონიკთან და ლესბოსთან.

პორტი მდებარეობს მირინას სამხრეთით.
ვლადიმერ წერეთელი

ვლადიმერ წერეთელი (დ. 7 აგვისტო, 1947, ჭიათურა) — ქართველი იურისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1947 წლის 7 აგვისტოს, ჭიათურაში. 1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1971-1989 წლებში იყო რესპუბლიკის პროკურორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა გამომძიებელი, საქართველოს პროკურორის გამომძიებელი, სამმართველოს პროკურორი, მოსამართლე და თბილისის ვაკის რაიონის პროკურორის მოადგილე. იყო თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს თავმჯდომარე და გლდანის რაიონის მოსამართლე 1989-2000 წლებში. 2002 წლიდან არის საოლქო სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე, ხოლო 2006 — სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე.

მიღებული აქვს რესპუბლიკის პროკურორის 4 მადლობა.
სონამი

სონამი — ქალაქი სამხრეთ კორეაში. მდებარეობს კიონგიდოს პროვინციაში.

გეოგრაფია
სონამი მდებარეობს სეულის სამხრეთით. დასავლეთით ის ესაზღვრება კვაჩხონსა და იივანს, სამხრეთით — იონინს, აღმოსავლეთით — კვანჯუს, ხოლო ჩრდილოეთით სეულსა და ჰანამს.

დაძმობილებული ქალაქები
ადგილობრივი
, ასანი
, მოკპჰო
, ჰონჩონი
, კაპჰიონი
, მასანი
, სამჩჰოკი

საზღვარგარეთის ქალაქები
, პარისიკაბა, სან-პაულუს შტატი
, კოლორადოს შტატი
, შენიანი
, ნამანგანი, ნამანგანის ოლქი
კორნუოლური ქათამი

კორნუოლური ქათამი, კორნიში — მეხორცული ქათმის ჯიში. გამოყვანილია საუკუნის ბოლოს დიდი ბრიტანეთის კორნუოლის საგრაფოში სხვადასხვა ძიძგილა ქათმის (ადგილობრივი, მალაიური და ინდური ჯიშის აზილები) შეჯვარებით. შეფერილობის მიხედვით განირჩევა 4 სახესხვაობა: მუქი ყავისფერი, წითელი, ჩალისფერი და თეთრი (ყველაზე მეტად გავრცელებული სახორცე მეფრინველეობაში). სხეულის აგებულება ხასიათდება გამოხატული სახორცე ფორმებით (მასიური ტანი, ფართო მკერდი, ძლიერკუნთიანი ფეხები). თავი მოკლე და განიერია, წარბზედა რკალები „არწივის“ შესახედაობას მატებს. ნისკარტი მოკლე, მყარია. შეფერილია ბზინავად, შებუმბვლა წელთან მიმდებარედ ხშირია. მამლის ცოცხალი მასაა 4,2–4,8 კგ, დედლისა — 3,3–3,6 კგ. კვერცხმდებლობა 120–130 ცალი წელიწადში; კვერცხის მასაა 58–60 გ, ნაჭუჭი ღია ყავისფერია. დედალს კრუხობის ინსტინქტი განვითარებული აქვს. აშენებენ ყველგან; მის საფუძველზე წარმოქმნილი ხაზები ფართოდ გამოიყენება ბროილერების წარმოებაში.
გრიგოლ ჟვანია

}
| გარდაცვალების ადგილი = კალკუტა, ინდოეთი
| მოქალაქეობა = →
| სამეცნიერო სფერო =
| მუშაობის ადგილი =
| ალმა-მატერი = თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
| სამეცნიერო ხელმძღვანელი =
| გავლენა იქონიეს =
| გავლენა იქონია =
| განთქმული მოსწავლეები =
| ცნობილია როგორც =
| სამეცნიერო ხარისხი =
| სამეცნიერო წოდება =
| ჯილდოები და პრემიები =
გივი (გრიგოლ) იერემიას ძე ჟვანია (დ. 14 ნოემბერი, 1918, ქუთაისი — გ. 17 მაისი, 1979, კალკუტა, ინდოეთი) — ქართველი მეცნიერი. საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი, იურიდიული მეცნიერებების დოქტორი (1969), პროფესორი (1972), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1979). სკკპ წევრი 1945 წლიდან. 1941 წელს დაამთავრა თსუს ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1941-1942 წლებში მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. 1946 წელს დაამთავრა უმაღლესი დიპლომატიური სკოლა მოსკოვში, 1946 წლიდან მუშაობდა გაეროში (აშშ), 1951 წლიდან თსუ-ში კითხულობდა საერთაშორისო სამართლის და სხვა კურსებს, 1963 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ეკონომოკის და სამართლის ინსტიტუტში სახელმწიფო და საერთაშორისო სამართლის განყოფილების გამგე იყო. მისი ნაშრომები ეხება საერთაშორისო სამართალში მოსახლეობისა და ტერიტორიის, ნეიტრალიტეტისა და სხვა საკითხებს. იგი ქართული იურიდიული ტერმინოლოგიის (1963) ერთ-ერთი შემდგენელია. არჩეული იყო საერთაშორისო სამართლის ასოციაციისა და კოსმოსური სამართლის საერთაშორისო ინსტიტუტის წევრად. დაჯილდოებულია მეორე ხარისხის სამამულო ომის ორდენითა და მედლებით.

გარდაიცვალა 1979 წლის 17 მაისს, ინდოეთში. დაკრძალულია თბილისში.
აზერბაიჯანის ფინანსთა სამინისტრო

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტრო (') — აზერბაიჯანის აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც უზრუნველყოფს ერთიანი სახელმწიფო ფინანსური პოლიტიკის გატარებასა და სახელმწიფო ფინანსური აქტივების მართვას.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტრო მოქმედებს წესდების შესაბამისად, რომელიც დამტკიცებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2009 წლის 9 თებერვლის #48 ბრძანებით. ამავე ბრძანებულებით დამტკიცებულია სამინისტროს სტრუქტურა, აგრეთვე სახელმწიფო ხაზინის სააგენტო, სახელმწიფო ვალის მართვის სააგენტო, სახელმწიფო ფინანსური კონტროლის სამსახური, სახელმწიფო დაზღვევის სამსახური, სახელმწიფო დაზღვევის ზედამხედველობისა და ძვირფასი ლითონებისა და ქვების ზედამხედველობის სამსახური, რომლებიც შედის სამინისტროს სტრუქტურაში. ყველა ზემოხსენებული სააგენტო და მომსახურება სამინისტროსთან ერთად ქმნის ქვეყნის ერთიან ფინანსურ სისტემას. ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტრო ასევე ექვემდებარება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს. ფინანსური მეცნიერებისა და ტრენინგის ცენტრი, საინფორმაციო ცენტრი და შპს „ფინანსური და სააღრიცხვო ანგარიშგების გადანაწილება“ არ ეხებიან აღნიშნულ სისტემას მინისტრთა კაბინეტის 2010 წლის 6 აპრილის #55 დადგენილების შესაბამისად.

სამინისტრო თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციას, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონებს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებებსა და დადგენილებებს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებებსა და ბრძანებებს, საერთაშორისო ხელშეკრულებებს, რომლის მონაწილეცაა აზერბაიჯანის რესპუბლიკა და ნამდვილ წესდებას.

ისტორია
დღევანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ფინანსთა სამინისტროს შექმნის ისტორია თარიღდება 1918 წლით, როდესაც, 28 მაისს - იმ დღეს, როდესაც დაარსდა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა - მთავრობის პირველ ფინანსთა მინისტრად ნასიბ იუსიფბეილი დასახელდა. იმავე წლის 21 ოქტომბერს ოფიციალურად შეიქმნა ადრ-ის ფინანსთა სამინისტრო და დამტკიცდა მისი დებულება და სტრუქტურა.

აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დაშლის შემდეგ, ფინანსთა სამინისტრო კვლავ ფუნქციონირებდა აზერბაიჯანის სსრ ტერიტორიაზე, 1956 და 1971 წლებში აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების შესაბამისად. იმ დროისთვის სამინისტროს ძირითადი მოვალეობები იყო სახსრების მოზიდვა სახელმწიფო ბიუჯეტში და მათი გადანაწილება ქვეყნის ეროვნული ეკონომიკის განვითარების ღონისძიებებთან მიმართებაში, აგრეთვე აზერბაიჯანის სსრ-ში ხალხური და კულტურული დონის ამაღლება. ნამდვილი დადგენილება, რომელიც განსაზღვრავს სამინისტროს უფლებებსა და მოვალეობებს, არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2009 წლის 9 თებერვლის #48 ბრძანება „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ“.
ოლქი

ოლქი — სომხეთის, ბელორუსიის, ბულგარეთის, ყაზახეთის, ყირგიზეთის, უკრაინის, თანამედროვე რუსეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.

ოლქად ითარგმნება ასევე უზბეკეთისა და ტაჯიკეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის სახელი ვილაიეთი. რამდენიმე ქვეყანაში ოლქს აქვს რეგიონის მნიშვნელობა.

რევოლუციამდელ რუსეთში ოლქი, როგორც ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული გათანაბრებული იყო გუბერნიასთან, მაგრამ იქმნებოდა მხოლოდ ნაციონალურ გარეუბნებში, გეოგრაფიულად დაშორებულ ტერიტორიებზე ან კაზაკების მიწებზე.
ოქლის მმართველობა გუბერნიისგან იმით განსხვავდებოდა, რომ მის ტერიტორიაზე ყოველთვის იდგა ჯარი, ამიტომაც ოლქის მმართველი ერთდროულად იყო სამხედრო და სამოქალაქო მმართველი. შედეგად ზოგიერთი ოლქი გადაიქცა გუბერნიად.

ოლქები სსრკში
ოლქები ყოფილ სსრკს ქვეყნებში:
სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ყაზახეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელორუსიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი (რუსეთი)
ტაჯიხეკით ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
რუსეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
უზბეკეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

სხვა ქვეყნებში
სხვა ქვეყანეების ადმინისტრაციული ერთეულებიც შესაძლოა მოვიხსენიოთ ოლქით. ასეთებია:
ბანგლადეშის ადმინისტრაციული დაყოფა
საბერძნეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
შუა ქედი

შუა ქედი, დასავლეთი ქედი — ქედი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. კამჩატკის ნახევარკუნძულის მთავარი წყალგამყოფი ქედი. გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ დაახლოებით 1200 კმ-ზე, სიგანე 120 კმ. საშუალო სიმაღლეები 1200-1400 მ ფარგლებშია. უმაღლესი წერტილია ვულკანი იჩინსკაია-სოპკა (3621 მ). აგებულია კრისტალური ფიქლებით, პალეოზოური ასაკის გნაისებით, ქვიშაქვის ფიქალითა და მეზო-კაინოზოური ვულკანური ქანებით. ციცაბო და მოკლე აღმოსავლეთი მაკროკალთა დანაწევრებულია მდინარეთა კანიონისებური ხეობებით, დასავლეთი მაკროკალთა საკმაოდ დამრეცია. წარმოადგენს ღრმად დანაწევრებულ სისტემას რელიეფის ფორმების დიდი მრავალგვარობით, რომლებიც იცვლება ალპურიდან და საშუალომთიური ტიპიდან ლავურ პლატოებამდე. დამახასიათებელია ძველმყინვარული რელიეფის ფორმები, მათ შორის ცირკები და ტროგები.

შუა ქედზე წარმოდგენილია 28 უღელტეხილი და 11 მწვერვალი. უღელტეხილების დიდი ნაწილი განლაგებულია ქედის ჩრდილო ნაწილში. ბევრია ჩამქრალი ვულკანი. ძირითადად წარმოდგენილია ფარისებრი ვულკანები და სტრატოვულკანები. ვულკანების გარდა, გვხვდება ლავური პლატოები, ცალკეული მთათა მასივები და იზოლირებული მწვერვალები, რომლებიც მყინვარებითაა დაფარული. სულ დაახლოებით 240 მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 470,6 კმ². უდიდესია სლიუნინის მყინვარი, რომლის სიგრძეა 10,1 კმ, ხოლო ფართობი 35,6 კმ². ქედის ცენტრალური ნაწილისათვის დამახასიათებელია მოზრდილ მწვერვალებს შორის არსებული მნიშვნელოვანი დაშორებები, ხოლო სამხრეთი ნაწილისთვის დანაწევრების მაღალი დონე ცალკეულ მასივებად, რომლებიც კალთების ასიმეტრიით გამოირჩევიან.

მრავალი ვულკანის სიმაღლე 2000 მ-ზე მეტია, მათ შორისაა: ხუვხოიტუნი (2618,9 მ), ალნეი (2581 მ), შიშელი (2531 მ), ოსტრაია (2539 მ). მდინარეები, რომლებიც მოედინებიან შუა ქედის კალთებიდან ზემოთებში მეტად ახლოს არიან ერთმანეთთან განლაგებული. კალთების ზედა და შუა ნაწილშია წიწვოვანი და ფოთლოვანი ტყე. უფრო მაღლაა ქონდარა ფიჭვი და მთის ტუნდრა. საფეხმავლო და სათხილამურ ტურიზმის პოპულარული ადგილია.
ტვიბის მთავარანგელოზის ეკლესია

ტვიბის მთავარანგელოზის ეკლესია (სვანურად თარიგზელი) — ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ჩოლურის თემის სოფელ ტვიბში. დარბაზული, დროებითი სახურავით დაცული კამარაჩამოქცეული მცირე ზომის ეკლესია სოფლიდან 900-1000 მ-ზე, ტყიან მთაზე დგას. დათარიღებულია - საუკუნეებით. შემორჩენილია ლაპიდარული წარწერები. აფსიდში გატიხრულია ორი ნიშა და ფასადზე შემორჩენილი დიდი გველეშაპის გამოსახულება.

არქიტექტურა
ტაძარი შირიმისაა, კედლები გადმობურცულია, კამარა ჩამონგრეული, რის გამოც გარედან ხის მჭიდებით შეუკრავთ, კედლებზე დაყრდნობილ კონსტრუქციაზე კი თუნუქის გადახურვა მოუწყვიათ. მცირე, უპილასტრო დარბაზული სივრცე აღმოსავლეთიდან განიერმხრებიანი მობრტყელო აფსიდით სრულდება, რომლის წინ კანკელი იყო აღმართული (შემორჩენილია თაღთა დასაწყისები გრძივ კედლებზე) - ცენტრში სამსაფეხურიანი კიბით, აქეთ-იქით კი ხის ჯვრებით. მათზე დარჩენილი ლურსმნები ლითონის მოჭედილობის არსებობას ცხადყოფს. აფსიდში ორი მაღალი და ორად გატიხრული ღრმა ნიშაა. კამარას ცენტრალური და დასავლეთის შეკიდული კაპიტელები იმაგრებდა. ფასადები სადაა - აღმოსავლეთ-დასავლეთის განიერ სარკმლებითა და დასავლეთის კარით დანაწევრებული. არქიტექტურული შემკულობა მხოლოდ დასავლეთის ფასადზეა, იმ მხრიდან, საიდანაც ტაძარს ვადგებით. კარს და მის თავზე სარკმელს გადანაკეციანი სადა თავსართი რთავს. ფასადები შელესილი და მოხატული იყო. ჩრდილოეთ ფასადზე დღემდეა დარჩენილი დიდი გველეშაპის მკრთალი გამოსახულება.

მოხატულობა
ინტერიერი მთლიანად მოხატული იყო. საკურთხევლის კონქში გამოსახულია გავრცობილი ვედრება, აფსიდში მეტ-ნაკლებად კარგად ორი წმ. მღვდელმთავრის ფიგურა ჩანს (შუაში და სამხრეთის მხარეს). კამარის ჩრდილო ფერდზე - აღმოსავლეთით ხარების, დასავლეთით ნათლისღების, სამხრეთის ფერდზე კი აღმოსავლეთით შობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი.

ჩრდილოეთის კედელზე, აღმოსავლეთიდან - დასავლეთისკენ ცხენოსანი წმ. გიორგი და ქტიტორებია, სამხრეთის კედელზე გველეშაპის განმგმირავი ცხენოსანი წმ. თევდორე და წმ. დედები. დასავლეთ კედელზე, პირველ რეგისტრზე - ლაზარეს აღდგინება, მეორე რეგისტრზე, შუაში მთავარანგელოზის ნახევარფიგურა, აქეთ-იქით კი თითო-თითო ქტიტორი. იგი გარკვეულად უახლოვდება ზემო სვანეთის ს-ის მაარქაიზებელ მოხატულობებს. აფსიდში ჩრდილოეთისა და დასავლეთის კედლებზე გვიანი გადაწერის კვალია. მოხატულობის კვალი დასავლეთისა და სამხრეთის ფასადებზედაც გაირჩევა. მხატვრობა საკმაოდ ფრაგმენტულია, ბევრგან ბათქაშიანად არის ჩამოცვენილი ან ფერია ჩამოშლილი. 1990-იანი წლების დასაწყისთან შედარებითაც კი მდგომარეობა გაუარესებულია.

ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ველისპირის წმინდა დემეტრეს ეკლესია

ველისპირის წმინდა დემეტრეს ეკლესია — ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ველისპირში. ტაძარი წმინდა დიმიტრი თესალონიკელის სახელობისაა და აგებულია – საუკუნეებში, გადაკეთებულია საუკუნეში.

ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
რუსუდან ჭანტურიძე

}
| დაბადგილი = თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ
| გარდთარიღი =
| გარდადგილი =
| ეროვნება = ქართველი
| მოქალაქეობა = →
რუსუდან ჭანტურიძე (დ. 25 სექტემბერი, 1958) — ქართველი იურისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1958 წლის 25 სექტემბერს, ქალაქ თბილისში. 1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

1983-1992 წლებში იყო საქართველოს განათლების სამინისტროს პედაგოგთა კვალიფიკაციის ამაღლებისა და გადამზადების რესპუბლიკური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის მეთოდისტი. საქართველოს პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის წამყვანი სპეციალისტი 1993-1999 წლებში. თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე 1999-2005 წლებში.

2005 წლიდან არის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე, ხოლო 2015 წლიდან საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მთავარი კონსულტანტი.
შტუტგარტის დეკლარაცია

შტუტგარტის დეკლარაცია - ევროპელი ლიბერალების ფუნდამენტური დოკუმენტი, რომლითაც შეიქმნა პირველი ევროპული პარტია და პარტიული პლატფორმა.

შტუტგარტის დეკლარაციას ხელი 1976 წლის მარტში მოეწერა. დეკლარაციაზე ხელს აწერდნენ ცხრა ევროპული ლიბერალური პოლიტიკური პარტიის წარმომადგენლები: ბელგიიდან, დანიიდან, გერმანიიდან, საფრანგეთიდან, იტალიიდან, ლუქსემბურგიდან, ნიდერლანდების სამეფოსა და გაერთიანებული სამეფოდან.

შინაარსი
დეკლარაცია დაყოფილია 4 ნაწილად. შესავალში საუბარია ევროპელი ლიბერალების ფასეულობებსა და რწმენაზე. პირველ ნაწილში ჩამოყალიბებულია ადამიანის, სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების ევროპულ დონეზე უზრუნველყოფისკენ სწრაფვის აუცილებლობა. მეორე ნაწილში საუბარია ევროპის კავშირის შექმნის აუცილებლობაზე და ჩამოყალიბებულია თავისუფალი, დემოკრატიული კონსტიტუციის საჭიროება, როემლიც ეფუძნება ძალაუფლების დანაწილების პრინციპს, უმრავლესობის ხმის მიცემასა და უმცირესობების დაცვას. მესამე ნაწილში მდგრადი და დაბალანსებული ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფის აუცილებლობაზე. მეოთხე ნაწილში საუბარია ევროპის კავშირის საერთო საგარეო პოლიტიკის აუცილებლობაზე. ბოლო ნაწილში ხაზგასმულია ევროპელი ლიბერალების მზაობა, რომ ევროპის საზოგადოებაში და მომავალში ევროპის კავშირში შევიდეს ყველა ის ევროპული სახელმწიფო, რომლის კონსტიტუცია და პოლიტიკა შეესაბამება დეკლარაციის პრინციპებს.
გია ჭუმბურიძე

გია ჭუმბურიძე (დ. 7 მარტი, 1951) — ქართველი მთარგმნელი. თარგმნის ინგლისური ენიდან. მიღებული აქვს „საბას“ ოთხი ნომინაცია და ერთი ჯილდო.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1951 წლის 7 მარტს, ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.

იყო მხატვრული თარგმანისა და ლეტერატურული ურთიერთობათა კოლეგიის უფროსი რედაქტორი 1975–1990 წლებში. საქართველოს მთარგმნელთა ასოციაციის რედაქტორ-კონსულტანტი 1990–1992 წლებში. იყო -ის გამოცემების მთავარი რედაქტორი 1993–1996 წლებში. 2001–2003 წლებში ალმანახ -ის ქართულ-ამერიკული პროექტის გამოცემის რედაქტორი. 1995–2006 წლებში იყო ინგლისურენოვანი ჟურნალ -ის მთავარი რედაქტორი. არის დამოუკიდებელი რედაქტორი.

თარგმანები
ენტონი ბერჯესი, „მექანიკური ფორთოხალი“ (1990)
პატრიკ ზიუსკინდი, „ნელსურნელება“ (ბ. კალანდაძესთან ერთად, 1999)
ჯერომ სელინჯერი, „კლდის პირზე, ჭვავის ყანაში“ (2006, დიოგენე)
პელემ გრენვილ ვუდჰაუსი, „დაიკიდე, ჯივზ!“ (2012, დიოგენე) — „საბას“ ნომინაცია
აინ რენდი, „პირველწყარო“ (2012, არეტე, ზაზა ჭილაძესთან ერთად)
ჰანტერ ტომფსონი, „ზაფრა და გულისრევა ლას-ვეგასში“ (2013, დიოგენე)
ჯონათან საფრან ფოერი, „სრული გასხივოსნება“ (2013, დიოგენე)
რადიარდ კიპლინგი, „კიმი“ (2013, დიოგენე, ზაზა ჭილაძესთან ერთად) — „საბას“ ნომინაცია
კურტ ვონეგუტი, „სარწეველა ფისოსათვის“ (2014, დიოგენე, ზაზა ჭილაძესთან ერთად) — „საბას“ ნომინაცია
ტრუმენ კაპოტე, „ხელის აუკანკალებლად“ (2015, დიოგენე)
სალმან რუშდი, „ეშმაკეული აიები“ (2015, დიოგენე)
მარკ ტვენი, „ჰაკლბერი ფინის თავგადასავალი“ (2020, ინტელექტი, ზაზა ჭილაძესთან ერთად)
ჯერომ სელინჯერი, „ფრენი და ზუი“ (2020, პალიტრა )
ჯონათან სვიფტი, „გულივერის მოგზაურობა“ (2021, ინტელექტი, ზაზა ჭილაძესთან ერთად) — „საბას“ ნომინაცია
სიუზენ ზონტაგი, „ფოტოგრაფია“ (2024, დიოგენე, ზაზა ჭილაძესთან ერთად) — „საბას“ ჯილდო

ასევე ნათარგმნი აქვს დენიელ კიზი, ფრანსის ბეკონი, იუკიო მისიმა, პოლ ჯონსონი, ზბიგნეე ბჟეზინსკი, ჯონ მილტონი, „მასონური სიტყვის კონა — მცირე ლექსიკონი“ და სხვა. არის ავტორი მოთხრობებისა და სტატიებისა.
გიორგი ხაბეიშვილი

}
| დაბადგილი = თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ
| გარდთარიღი =
| გარდადგილი =
| ალმა-მატერი = მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტი
| საქმიანობა = ექიმი
| ეროვნება = ქართველი
| მოქალაქეობა = →
გიორგი ხაბეიშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1963) — ქართველი ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1963 წლის 24 ოქტომბერს, ქალაქ თბილისში.

1987 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, ხოლო 1988 წელს სუბორდინატურა.

იყო რუსთავის სასწრაფო დახმარების ექიმი 1988-1989 წლებში. თბილისის პირველი საავადმყოფოს რეინიმატოლოგი 1989-1998 წლებში. არის გულისა და სისხლძარღვთა კლინიკის ხელმძღვანელი 1998 წლიდან. 2011 წლიდან გერმანულ-ქართული კლინიკა „ევრომედის“ ხელმძღვანელი.

გამოქვეყნებული აქვს 18 სამეცნიერო ნაშრომი და 2 მონოგრაფია, საქართველოს, რუსეთისა და აშშ-ის სამეცნიერო ჟურნალებში.
რესპუბლიკური პარტია

რესპუბლიკური პარტია შეიძლება აღნიშნავდეს:

რესპუბლიკური პარტია — პოლიტიკური პარტია აშშ-ში;
რესპუბლიკური პარტია — რესპუბლიკური პარტია საქართველოში;
სახალხო რესპუბლიკური პარტია - პოლიტიკური პარტია თურქეთში;
რესპუბლიკური პარტია - რესპუბლიკური პარტია სომხეთში.
რესპუბლიკური პარტია - რესპუბლიკური პარტია რუსეთში.
კოშის გრიგოლ განმანათლებლის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| ვებ-გვერდი =
| ხუროთმოძღვრება =
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი =
| გრძედი =
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=

კოშის დარბაზული ეკლესია (; , სიტყვ. „ქართული ეკლესია“) — საუკუნის ტაძარი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციის სოფელ კოშში, სოფლის სასაფლაოზე, სოფლის სამი ისტორიული ეკლესიიდან ერთ-ერთი. გარედან მის ჩრდილოეთ კედელზე, კარნიზის ქვეშ, შესრულებულია 9-სტრიქონიანი ქართული ასომთავრული წარწერა. წარწერას აკაკი შანიძე ათარიღებს 1215/1216 წლებით და მისი ავტორები არიან მხარგრძელები. ის მნიშვნელოვანი წყაროა მე-13 საუკუნის მეორე ათწლეულის საქართველოსა და სომხეთის ეკონომიკური ცხოვრების შესწავლისათვის.

წარწერა
1. † ს(ა)ხ(ე)ლითა ღ(მრ)თ(ისა)ჲთა [მ]ეოხ(ე)ბითა წ(მიდ)ისა ღ(მრ)თის-

2. მშ(ო)ბლ(ი)ს(ა)ჲთ[ა] / ჩ(უე)ნ. მ(ა)ნდატ(უ)რთ-უხ(უ)ცესმ(ა)ნ ივ(ა)ნე და

3. შ(ა)ნშეს და მისთა ძმათა / დედამ(ა)ნ ხ(ო)შ(ა)მ(ა)ნ, გაგიშჳთ თქ(უე)ნ

4. კოშელთა ზ(ე)მოისა მზღ/ვ(ა)რისა შარიადი {და ქუემოისა მზღვ/რი[ს]აჲ დოკი[ს]აჲ ოდენ კოშ/ელისა კაცისაჲ გაშუე/ბული[ა] [ღ]ალაჲ} ჩ(უე)ნისა

5. და ჩ(უე)ნთა შვილთა — შ(ა)ჰნშეს და / მისთა ძმათა დღეგრძელობის(ა)-

6. თჳ. და თქ(უე)ნ გაგჳკუეთ/ეთ, რომე ერთი საჴნვ(ე)ლი თქ(უე)ნითა ჴა-

7, 8. რითა და/მისითა ჭურჭლითა უკდავად იყოს ჩ(უე)ნთჳს. და / ამისნი ჩ(უე)ნ

9. გ(ა)მსრ(ულე)ბ(ე)ლნი ვ(ა)რთ. და ც(ი)ნცა შეცვ(ა)ლოს / წყეულ და შ(ე)ჩ(უე)ნ(ე)ბ(უ) არს წ(მიდა)თა მ(ა)დლითა.
ანაბა

ანაბა , 1830–1963 წლებში ბონი — უდიდესი ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილო-აღმოსავლეთ ალჟირში. ანაბის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ანაბის ყურეში, ჯებელ-ედუგის მთის ძირში.

2008 წლის მონაცემებით ქალაქში 257 359 ადამიანი ცხოვრობს. ის არის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო და სამრეწველო ცენტრი. სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი.

ანაბაში არის სუპერფოსფატის, გოგირდმჟავას, საღებავების წარმოება; ვაგონთმშენებელი სახელოსნოები, თამბაქოს ქარხანა, ზეთსახდელი, საპნის, საკონსერვო ქარხნები, წისქვილები, მეტალურგიული ქარხანა.

ქალაქის არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ხიდი, ბუ მერუანის მეჩეთი. ანაბას მახლობლად ძველი ქალაქის — ჰიპონის ნანგრევებია.