iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სათამაშო კონტროლერი

სათამაშო კონტროლერი (შემოკლებით კონტროლერი) — მოწყობილობა რომელიც გამოიყენება ინფორმაციის შესაყვანად ვიდეო თამაშებში. როგორც ჩვეულებრივ, კონტროლერი უერთდება ვიდეო კონსოლს ( 360, , 3 და სხვა).

კონტროლერით ხდება თამაშის (ან კონსოლის მენიუს) პერსონაჟის ან მისი ელემენტების მართვას.

სათამაშო კონტროლერის ტიპები
ტრადიციული
კლავიატურა და თაგუნა — იმის მიხედვით რომ კლავიატურა და თაგუნა არის პერსონალურ კომპიუტერში მონაცემების შეყვანის ძირითადი მოწყობილობა, ის ასევე ხდება ინფორმაციის შეყვანის მოწყობილობა თამაშებში, თამაშების უმეტესობაში ძირითადი სამართავი კომბინაციებია .
 — კონტროლერი რომლის მართვა ხდება ერთი ბრეკეტის გარშემო მოძრაობით.
თრექ-ბოლი — ბურთის ფორმის კონტროლერი, რომელსაც ამოძრავებენ ხელების შეხებით.
სენსორული მონიტორი — გამოიყენება ტელეფონებში, ის რეაგირებს თითის (ხელის) შეხებაზე.

სპეციალირიზებული
ჯოისთიქი — ჯოისთიქი არის თითქმის უნივერსალური კონტროლერი, გაირკვა რომ ჯოისთიქი სწრაფ თამაშებში ხარვეზები აქვს (მოუხერხებელია), თუმცა ისეთ თამაშებში როგორიცაა ფრენის სიმულატორები ის იდეალურია.
საჭე — კონტროლერი რომელსაც მოყვება მანქანის საჭის მსგავსი მოწყობილობა, და პედლები.
პისტოლეტი — პისტოლეტის ფორმის კონტროლერი, რომელსაც აქვს გამოსხივება (როგორც ტელევიზორის პულტს), და ლაზერით ესვრიან მონიტორს.
ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინი

ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინი ( . . ; დ. 20 სექტემბერი, 1948) — ამერიკელი მწერალი და სცენარისტი ფენტეზი, საშინელებათა და მეცნიერული ფანტასტიკის ჟანრებში. იგი ძირითადად ცნობილია, როგორც ავტორი ეპიკური ფენტეზი რომანების სერიისა „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა“. აღნიშნული რომანის ტელესერიალად ადაპტირება ტელეარხმა -მ მოახდინა სახელით „სატახტოთა თამაში“. ჟურნალმა მარტინი დაასახელა 2011 წლის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის.

ბავშვობა და ახალგაზრდობა
ჯორჯ რეიმონდ მარტინი (მოგვიანებით მან მიიღო ნათლობის სახელი რიჩარდი 13 წლის ასაკში) დაიბადა 1948 წლის 20 სექტემბერს, ბეიონში, ნიუ ჯერსი, საზღვაო პორტის მუშაკ რეიმონდ კოლინს მარტინისა და მარგარეტ ბრეიდი მარტინის ოჯახში. მას ჰყავს ორი უმცროსი და, დერლინი და ჯენეტი. ოჯახი წარმოშობით ირლანდიიდანაა. ისინი ბეიონის პორტთან ახლოს, მცირე ფედერალურ დასახლებაში ცხოვრობდნენ.

მარტინმა ბავშვობაშივე დაიწყო მონსტრებზე ისტორიების წერა და შემდეგ მას კაპიკებში ყიდდა მეზობელ ბავშვებზე. მან ასევე დაწერა ზღაპრები მითურ სამეფოზე, რომელიც დასახლებული იყო კუებით. კუები თავიანთ სათამაშო სასახლეში ხშირად იხოცებოდნენ, ამიტომ მან გადაწყვიტა, რომ ისინი ერთმანეთს კლავდნენ. თავიდან მარტინი მერი ჯეინ დონოჰიუს სკოლაში, მოგვიანებით კი მერისტის უმაღლეს სკოლაში დადიოდა. ის დიდად იყო დაინტერესებული კომიქსებით, რომელსაც მარველ კომიქსი უშვებდა და წერილი, რომელიც მან ფანტასტიკური ოთხეულის რედაქტორს მისწერა, 1963 წლის ნომერ მე-20 გამოცემაში დაიბეჭდა. ფანებმა, რომლებმაც მისი წერილი წაიკითხეს, მას საპასუხო წერილები მისწერეს და ამ კონტაქტების წყალობით დაიწყო მარტინმა ფანების მიერ გამოცემულ სხვადასხვა სამოყვარულო ჟურნალ-გაზეთებში საკუთარი კომიქსების წერა. 1965 წელს მარტინმა თავისი პირველი ჯილდო მიიღო კომიქსისათვის „ . “. 1971 წელს მან დაამთავრა ილიონისის უნივერსიტეტი ჟურნალისტიკის განხრით და მიიღო მაგისტრის ხარისხი. 1973-1976 წლებში რიჩარდი ჭადრაკის ტურნირების ორგანიზატორად მუშაობდა, 1976 წელს კი ჟურნალისტიკის ლექტორად დაიწყო მუშაობა კლარკის უნივერსიტეტში, რომელიც აიოვას შტატის ქალაქ დუბუკში მდებარეობდა.

სანამ მარტინი უმაღლესი სკოლის მასწავლებლად მუშაობდა, 1977 წლის მიწურულს ამერიკელი მწერლის, ტომ რიმის მოულოდნელმა სიკვდილმა მასგადააწყვეტინა, დაეფასებინა თავისი ცხოვრება და თავადაც გამხდარიყო მწერალი. ამ მიზნით მან მიატოვა სამუშაო, და 1979 წელს სანტა ფეში გადავიდა საცხოვრებლად.

კარიერა
მარტინმა ფენტეზი ჟანრის ნოველების გაყიდვა 1970 წელს დაიწყო, როცა ჯერ კიდევ 21 წლის იყო. პირველად მან თავისი მოთხრობა, „გმირი“, ჟურნალ გალაქსის მიჰყიდა, რომელიც თებერვლის ნომერში გამოსცეს. მალევე მისი სხვა ნამუშევრებიც გამოჩნდა. მისი პირველი მოთხრობა, „დილას მოსდევს ნისლი“, რომელიც ჟურნალ ანალოგმა გამოაქვეყნა 1973 წელს, ნომინირებული იყო ჰიუგოსა და ნებულას პრემიებზე. მარტინი, ამერიკის სამეცნიერო ფანტასტიკისა და ფენტეზის მწერალთა წევრი, ამ ორგანიზაციის სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონალური ხელმძღვანელი იყო 1977-1979 წლებში; ის ასევე ამავე ორგანიზაციის ვიცე-პრეზიდენტი იყო 1996-1998 წლებში.
ნინო ზურიაშვილი

ნინო ზურიაშვილი (დაბადების თარიღი: 1968 წლის 31 მარტი) — ქართველი გამომძიებელი ჟურნალისტი, სტუდია „მონიტორის“ დამფუძნებელი. ნინო ზურიაშვილმა 1991 წელს დაამთავრა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიკისა და მარკეტინგის სპეციალობით.

ჟურნალისტის კარიერა ნინომ 1996 წელს გაზეთ „ფინანსებში“ დაიწყო და გააგრძელა გაზეთ „კავკასიონში“ (1997-2000). 2000-2004 წლებში მუშაობდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ის“ გადაცემაში „60 წუთი“, ხოლო 2005-2006 წლებში ამავე ტელეკომპანიაში, გადაცემაში „ბიზნეს-კურიერი“, პროდიუსერად.

2005 წელს ნინო სხვა ჟურნალისტებთან ერთად აარსებს სტუდია „მონიტორს“.

2007 წლიდან დღემდე სტუდია მონიტორის ჟურნალისტებმა 35 ჟურნალისტური გამოძიება და 3 დოკუმენტური ფილმი მოამზადეს. მათ გადაცემებში გამოაშაკაარავებულია ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების, კერძოდ კი გამოხატვისა და სიტყვის თავისუფლების, სამართლიანი სასამართლოს უფლების, წამებისაგან დაცულობის უფლების, კერძო საკუთრების უფლების შემლახველი ფაქტები.

ნინო ზურიაშვილი 2008 წლიდან არის აგრეთვე თბილისის მედიაკლუბის გამგეობის თავმჯდომარე.

პედაგოგიური საქმიანობა
ნინო ზურიაშვილი 2002-2004 წლებში ასწავლიდა „60 წუთის საგამოძიებო სკოლაში“. 2007-2008 წლებში ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

ჯილდოები
ნინო ზურიაშვილის ჟურნალისტურ გამოძიებას საქართველოს რკინიგზაში არსებულ კორუფციაზე მიღებული აქვს „განსაკუთრებული აღიარება“ „საგამოძიებო ჟურნალისტები და რედაქტორების“ მიერ, აშშ.
კლარკის რიცხვი

კლარკის რიცხვი (ან ელემენტების კლარკი, უფრო ხშირად ამბობენ უბრალოდ კლარკი) — არის რიცხვი რომელიც გამოხატავს, დედამიწის ქერქის, ჰიდროსფეროს, დედამიწის, კოსმოსური სხეულების, გეოქიმიური ან კოსმოქიმიური სისტემების ქიმიური ელემენტების საშუალო შემცველობის შეფარდებას ამ სისტემების მასასთან. რომელიც გამოისახება %-ში ან გრ/კგ-ში.

კლარკის სახეები
განარჩევენ წონით (%-ში, გრ/ტ) და ატომურ (%-ში ატომების რაოდენობის მიხედვით) კლარკებს. დედამიწის ქერქის შემადგენელი მთის ქანების სხვადასხვა ქიმიური შემადგენლობის საერთო მონაცემები - 16 კმ სიღრმემდე გავრცელების გათვალისწინებით, გამოქვეყნებულ იქნა ამერიკელი მეცნიერის ფრენკ უიგლსუორთ კლარკის მიერ (1889). დედამიწის ქერქში ქიმიური ელემენტების პროცენტული შემცველობის მიღებულ რიცხვებს, რომლებიც მოგვიანებით დაზუსტებულ იქნა ალექსანდრე ფერსმანის მიერ, მისი წინადადებით უწოდეს კლარკის რიცხვები ან უბრალოდ კლარკები.

დედამიწის ქერქში ელემენტების საშუალო შემცველობა, თანამედროვე გაგებით როგორც პლანეტის ზედა ფენისა უფრო მაღალია მოხოროვიჩიჩის საზღვართან, გამოთვლილია ა.პ. ვინოგრადოვის (1962), ამერიკელი მეცნიერის ს. რ. ტეილორის (1964), გერმანელი — კ. გ. ვედეპოლის (1967) (იხ. ცხრილი ქვევით) მიერ. ჭარბობს დაბალი რიგითი ნომრების ელემენტები: 15 ყველაზე გავრცელებული ელემენტი, რომელთა კლარკი მეტია 100 გრ/ტ-ზე, აქვთ 26-მდე რიგითი ნომერები. ლუწი ატომური ნომერის ელემენტები შეადგენენ დედამიწის ქერქის მასის 87 %-ს, ხოლო კენტები — მხოლოდ 13 %-ს; ეს ხდება ბმების დიდი ენერგიის გამო და, შედეგად ვღებულობთ დიდ მდგრადობას და წყვილი რაოდენობის ნუკლონებიანი ბირთვების ნუკლეოსინთეზის დროს მეტ გამოსვლას.

დედამიწის საშუალო ქიმიური შემადგენლობა საერთოდ გამოითვლება მეტეორიტებში ელემენტების შემცველობის მონაცემების საფუძველზე (იხ. გეოქიმია). რადგანაც ელემენტის კლარკები წარმოადგენენ სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების, მთის ქანების ან მთლიანად რეგიონების ქიმიური ელემენტების შემცირებული ან მომატებული კონცენტრაციის შედარებით ეტალონებს, მისი ცოდნა მნიშვნელოვანია სასარგებლო წიაღისეულის მოძიებისა და სამრეწველო შეფასებისათვის; მათი მეშვეობით შეიძლება განისაზღვროს მსგავსი ელემენტების ჩვეულებრივი ურთიერთობების დარღვევები (ქლორი — ბრომი, ნიობიუმი — ტანტალი) და ამის მეშვეობით მითითებულ იქნას სხვადასხვაგვარ ფიზიკოპქიმიურ ფაქტორებზე, რომელმაც დაარღვია ეს გაწონასწორებული ურთიერთობა.

ელემენტების მიგრაციის პროცესებში ელემენტების კლარკები წარმოადგენენ მათი კონცენტრაციის რაოდენობრივ მახასიათებელს.

დედამიწის ქერქი ელემენტების კლარკები
ქვემოთ მოყვანილია დედამიწის ქერქის ელემენტების კლარკები (მასურ პროცენტებში). ელემენტები განლაგებულია გავრცელების შემცირების მიხედვით.
სამუელ დოუ

სამუელ დოუ (; დ. 6 მაისი, 1951 — გ. 9 სექტემბერი, 1990) — ლიბერიის პრეზიდენტი 1980–1990 წლებში.

დაიბადა ლიბერიის ქალაქ ტიუზონში 1951 წელს. 18 წლის ასაკში შეუდგა სამხედრო სამსახურს. აშშ-ის სპეცძალებში წვრთნის გავლის შემდეგ, 1979 წელს მიენიჭა სერჟანტის წოდება.

1980 წლის 12 აპრილს დოუმ და მისმა ჯარისკაცებმა იერიში მიიტანეს მონროვიაში მდებარე საპრეზიდენტო სასახლეზე. მოკლეს პრეზიდენტი უილიამ ტოლბერტი და მთავრობის 30 წევრი. მთავრობაზე კონტროლის განმტკიცების მიზნით მიიღო გენერლის წოდება და დაიკავა მთავარსარდლის თანამდებობა. ჩამოაყალიბა ქვეყნის მართვის ახალი ორგანო, სახალხო ხსნის საბჭო და შეაჩერა ლიბერიის 133-წლიანი კონსტიტუციის მოქმედება. მისი მშობლიური კრანის ტომის წევრებმა დაიკავეს ხელისულების საკვანძო თანამდებობები.

მორიგი სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის შემდეგ 1985 წელს არჩევნები დანიშნა, სადაც მიიღო ხმების 51 % და თავი გამარჯვებულად გამოაცხადა.

1989 წელს ქვეყანაში დაიწყო სამოქალაქო ომი. 1990 წლის ივლისში აჯანყებულთა ძალები მონროვიაში შევიდნენ. აჯანყებულთა ლიდერმა ჩარლზ ტეილორმა დოუს გადადგომა მოსთხოვა. მან უარი განაცხადა. სამშვიდობო მოლაპარაკებები აშშ-მა და ლიბერიის ეკლესიათა საბჭომ ითავეს. აფრიკულმა სახელმწიფოებმა ლიბერიაში სამშვიდობო ძალები გაგზავნეს. თუმცა ამაოდ. მორიგი შეტევისას დოუ შეიპყრეს და წამებით მოკლეს.
ჰისენ ჰაბრე

ჰისენ ჰაბრე (; დ. 13 აგვისტო, 1942, ფაია-ლარგო, ჩადი — 24 აგვისტო, 2021, დაკარი, სენეგალი) — ჩადის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1982 - 1990 წწ.

ჰისენ ჰაბრემ განათლება პარიზში მიიღო, ჩადში დაბრუნდა 1971 წელს, ამ პერიოდში ქვეყანაში მიმდინარეობდა სამოქალაქო ომი სამხრეთელ ქრისტიანებსა და ჩრდილოელ არაბ მუსლიმებს შორის. მომდევნო წელს ჰისენ ჰაბრე ტრიპოლიში გაემგზავრა და ჩამოაყალიბა პარტიზანული არმია, რომელსაც ჩრდილოეთის შეიარაღებული ძალები უწოდა. მალევე მისმა ძალებმა გადაკვეთეს ჩადის საზღვრები. პრეზიდენტმა გუკუნი უედეიმ დახმარებისათვის ლიბიას მიმართა, რამაც ჰაბრე აიძულა უკან დაეხია და სუდანში გადასულიყო, თუმცა მალე დაბრუნდა, დაიპყრო ქვეყნის აღმოსავლეთი ქალაქები, ხოლო 7 ივნისს აიღო ნჯამენა და თავი ქვეყნის პრეზიდენტად გამოაცხადა. გუკუნი უედეიმ ოპოზიციური მთავრობა ჩამოაყალიბა.

1983 წელს უედეის მხარდასაჭერად ლიბიამ მოახდინა ჩადის მეოთხე ინტერვენცია. თუმცა საფრანგეთისა და აშშ-ს დახმარებით ჰისენ ჰაბრემ გაიმარჯვა, მუამარ კადაფის ჯარებმა ქვეყანა დატოვეს.

სამხედრო გადატრიალება
1989 წელს ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალების მცდელობა იყო, რომელსაც მეთაურობდა შინაგან საქმეთა მინისტრი ბრაჰიმ იტნო და მისი სამხედრო მრჩევლები: ჰასან ჯამუსი და იდრის დები. იტნო დააპატიმრეს, ჯამუსი მოკლეს, ხოლო იდრის დები ქვეყნიდან გაიქცა და მომდევნო წელს იერიში წამოიწყო ჰაბრეს ხელისუფლების წინააღმდეგ.

1990 წლის ბოლოს იდრის დების ხელმძღვანელობით მოქმედმა ჩადის ეროვნული ხსნის მოძრაობის შეიარაღებულმა ძალებმა აღმოსავლეთ ჩადში მდებარე ქალაქი აბეშე დაიკავეს. 1 დეკემბერს ჰისენ ჰაბრე ჯერ კამერუნში გაიქცა, შემდეგ კი სენეგალში გადავიდა.

ბრალდება
1991 წელს შექმნილმა კომისიამ ჰაბრეს ადმინისტრაციას 40 000 პოლიტიკური მკვლელობისა და 200 000 წამების ფაქტის ჩადენისათვის დასდო ბრალი. ადამიანის უფლებათა დამცველ ჯგუფებს ხელთ ჰქონდათ 97 პოლიტიკური მკვლელობის, 142 წამებისა და 100 ადამიანის გაუჩინარების დეტალურად აღწერილი ფაქტის ამსახველი მასალა. გაერომ მხარი დაუჭირა მის სისხლის სამართლებრივ დევნას ადამიანის უფლებების დარღვევისათვის, რაც ჰაბრეს ექსტრადიციას ითვალისწინებს.

გარდაცვალება
გარდაიცვალა 74 წლის ასაკში 2021 წლის 24 აგვისტოს სენეგალის დედაქალაქ დაკარში -19-საგან.
ისატუ ნჯიე-საიდი

ისატუ ნჯიე-საიდი (; დ. 5 მარტი, 1952) — გამბიელი პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი 1997 წლის 20 მაისიდან 2017 წლის 18 იანვრამდე. იგი არის ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე. პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, 1996 წელს დაიკავა ჯანმრთელობის, სოციალური დაცვისა და ქალთა საქმეების მინისტრის თანამდებობა.

გათხოვილია და ჰყავს ოთხი შვილი.
ტუარეგების ამბოხება (2012)

ტუარეგების ამბოხება— ამბოხება ჩრდილოეთ მალიში, დაიწყო 2012 წლის 17 იანვარს. მასში მონაწილეობენ ტუარეგის ტომი და აფრიკის სხვა ხალხებიც.

ტუარეგის მეომრებმა აჯანყება მას შემდეგ დაიწყეს, რაც მეზობელ ლიბიაში მომხდარი სამოქალაქო ომის დროს დიდი რაოდენობით იარაღი ჩაიგდეს ხელში.

ტუარეგის მეომრების გააქტიურება მალიში მომხდარმა სახელმწიფო გადატრიალებამ გამოიწვია, როდესაც აჯანყებულმა ოფიცრებმა დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი ამადუ ტუმანი ტურე დაამხეს, ხოლო ახალმა ხელისუფლებამ კი განაცხადა, რომ მათი მიზანი სეპარატისტული ამბოხების ეფექტიანი ჩახშობაა.

2012 წლის 6 აპრილს მეამბოხეებმა აზავადის დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს. ერთი დღით ადრე კი ტუარეგებმა გამოაცხადეს, რომ ცალმხრივად წყვეტდნენ ცეცხლს, აღნიშნეს რა, რომ ყველა მათი მიზანი მიღწეულია.
კლარკი (მრავალმნიშვნელოვანი).

ტერმინს კლარკი აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა:

ვინს კლარკი — ინგლისელი მუსიკოსი, სიმღერებისა და რემიქსების ავტორი, დიჯეი. წარსულში ჯგუფ -ის ერთ-ერთი წევრი.
ფრანკ კლარკი — ამერიკელი მეცნიერი
კლარკის რიცხვი იგივე კლარკი იგივე ელემენტის კლარკი- არის რიცხვი რომელიც გამოხატავს, ქიმიური ელემენტების საშუალო შემცველობის შეფარდებას მასასთან.
ტრანსლიტერაცია

ტრანსლიტერაცია (ტრანს... და – ასო) — ერთი დამწერლობის ასოების გადაცემა სხვა დამწერლობის ასოებით. ტრანსლიტერაცია განსხვავდება პრაქტიკული ტრანსკრიფციისაგან უნივერსალურობით. იგი ემყარება არა რომელიმე ენას, არამედ გრაფიკის გარკვეულ სისტემას. ამიტომ ტრანსლიტერაცია არ განისაზღვრება რომელიმე ეროვნული ენის ანბანით, მასში შეიძლება იყოს დამატებითი ასოები და დიაკრიტიკული ნიშნები.

ტრანსლიტერაცია არ გულისხმობს ასოთა მექანიკურ შენაცვლებას, იგი ითვალისწინებს სიტყვის ჟღერადობას. ტრანსლიტერაციას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს გეოგრაფიისა და ეთნიკური ნომენკლატურისა და უცხოური გვარ-სახელების საერთაშორისო წერილობითი უნიფიკაციისათვის. ტრანსლიტერაცია გამოიყენება მრავალენოვან ლექსიკონებში.
ინდოეთის ეკონომიკა

ინდოეთი — ქვეყანა, რომელშიც განვითარებულია აგრომრეწველობა. ბოლო წლებში ინდოეთს დიდი მიღწევები აქვს ეკონომიკაში, თუმცა ჯერ კიდევ მოსახლეობის მეოთხედი ღარიბია. ინდოეთში ასევე განვითარებულია სოფლის მეურნეობა, თუმცა არსებობს პრობლემები: უბრალო გლეხებს აქვთ პატარა მიწები, ან საერთოდ არ აქვთ, ასევე ზოგჯერ არ აქვთ ელექტროენერგია. დამუშავებული მიწის ფართობით ინდოეთი პირველ ადგილზეა.
ოქსიტანური ენა

ოქსიტანური ენა — რომანული ენა, რომელზეც ლაპარაკობენ სამხრეთ საფრანგეთში, იტალიაში, მონაკოსა და ესპანეთში. მიეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა რომანულ ჯგუფს, რომელიც მონათესავე კატალანურ ენასთან ერთად ქმნის ოქსიტანურ-რომანულ ენათა ქვეჯგუფს.

ოქსიტანური ენა წარმოადგენს ესპანეთის ავტონომიური რეგიონის — კატალონიის ერთ-ერთ ოფიციალურ ენას (ცნობილია როგორც არანული დიალექტი). 2010 წლის სექტემბერში კატალონიის პარლამენტმა არანულ ოქსიტანური ენა დაამტკიცა როგორც ვალ დ’არანის რაიონის ოფიციალური ენა.

ტერმინი პროვანსული დიალექტი შეიძლება განხილულ იქნას როგორც ოქსიტანური ენის ტრადიციული სინონიმი.

1999 წლის მდგომარეობით ოქსიტანურ ენაზე ლაპარაკობდა 2,000,000 ადამიანი. არის საფრთხეში მყოფი ენა, ამიტომ იუნესკომ ოქსიტანური ენა შეიტანა წითელ წიგნში.
პატაგონიის ანდები

პატაგონიის ანდები — სამხრეთ ამერიკის ანდების უკიდურესი სამხრეთი დაბოლოება. ვრცელდება ჩილესა და არგენტინაში, ს. გ. 39°-დან სამხრეთით. მისი სიმაღლე 2-3 ათასი მეტრია. დამახასიათებელია აქტიური სეისმური მოძრაობები და ვულკანიზმი. გაბატონებულია ძლიერ ნოტიო და გრილი ზომიერი ჰავა. ყველაზე თბილი თვის — იანვრის ტემპერატურა +11,+12 გრადუსია, ხოლო ზამთრის +7, +8°. ნალექების რაოდენობაა წელიწადში 5000 მმ-ზე მეტი. მცენარეულობა ქვედა სარტყელში მძლავრი და გაუვალი მარადმწვანე ტყეებით (ჰემიჰილეებით) არის წარმოდგენილი. აქ ხემცენარეების სიმაღლე 50-60 მეტრს აღწევს. ბუნებრივი პირობები მცენარეულობის განვითარებისთვის ძალზე ხელსაყრელია.

ზღვის დონიდან 300-400 მეტრზე მარადმწვანე ტყეებში ფოთოლმცვენი სახეობები ჩნდება, 600 მეტრიდან იწყება მეჩხერი და ტანბრეცილა ტყეები, ხოლო 800 მეტრიდან — მთის ტუნდრა. პატაგონიის ანდებში მყინვარები 1400-1500 მეტრიდან იწყება, ხოლო უფრი სამხრეთით, ცეცხლოვანი მიწის რეგიონში, ოკეანის დონემდე ეშვებიან.
შვეიცარიის ალპები

შვეიცარიის ალპები (, , , ) — ალპების მონაკვეთი შვეიცარიაში. ალპების ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობის გამო იგი ცნობილია ცენტრალური ალპების სახელწოდებით. აგებულია კრისტალური ქანებით, რომელიც ძირითადად შეიცავს მეტამორფულ ქანებს. ციცაბოდაა აღმართული მის ძირას მდებარე ვაკეებზე ჩრდილოეთით შვეიცარიის ზეგანზე, სამხრეთით კი — პოს დაბლობზე.

შვეიცარიის ალპების უმაღლესი მწვერვალია მონტე-როზა (4634 მ), რომელიც აღმართულია იტალიის საზღვრის სიახლოვეს. ყველაზე მაღალი მწვერვალი, რომელიც მთლიანად შვეიცარიის ტერიტორიაზეა მოქცეული არის მთა დომი (4545 მ). შვეიცარიის ტერიტორიის 65% ალპებს უკავია, რის გამოც შვეიცარია მიიჩნევა ერთ-ერთი ყველაზე ალპურ ქვეყანად. მიუხედავად იმისა, რომ შვეიცარია იკავებს მთლიანად ალპების ფართობის მხოლოდ 14% მრავალი ალპური ოთხიათასიანი მწვერვალი მოქცეულია შვეიცარიის ალპების ფარგლებში. გადასასვლელებიდან მნიშვნელოვანია სეპტიმერის უღელტეხილი (2310 მ).

გამყინვარების ფართობი უდრის 1230 კმ²-ს (შვეიცარიის ფართობის 3%). ბევრია ტბა. შვეიცარიის ალპები ვრცელდება შვეიცარიის ზეგნის სამხრეთით და ეროვნული საზღვრის ჩრდილოეთით. განვითარებულია ზამთრისა და ზაფხულის ტურიზმი აგრეთვე ალპინიზმი.
მკვდარი ზონა (ტელესერიალი)

მკვდარი ზონა — ამერიკული ფანტასტიკური ჟანრის ტელესერიალი ენტონი მაიკლ ჰოლის მონაწილეობით. სერიალი გვიყვება ჯონი სმითის, ყოფილი მასწავლებლის ისტორიას, რომელსაც კომაში 6 წლიანი ყოფნის შემდეგ განუვითარდა ზეშესაძლებლობები - ადამიანთან შეხების შემდეგ მას შეუძლია მასზე ბევრი რამის გაგება. სერიალი დაფუძნებულია მწერალ სტივენ კინგის 1979 წლის ამავე სახელწოდების რომანზე. მკვდარი ზონა პირველად ნაჩვენები იყო 2002 წელს და პროდიუსირებული იქნა კომპანიების და მიერ. სერიალის მეექვსე სეზონი, რომელსაც უწოდეს "სეზონი, რომელსაც ყველაფერს შეცვლის", წარმოდგენილი იქნა 2007 წლის 17 ივნისს.

სერიალის პირველი ხუთი სეზონი გადაღებული იქნა ვანკუვერში, კანადაში. მეექვსე სეზონისათვის, გადამღებმა ჯგუფმა გადაინაცვლა მონრეალში.

მოკლე შინაარსი
ჯონი სმითი მასწავლებელია, რომელიც ცხოვრობს პატარა ქალაქში.იგი მოხვდება ავტოავარიაში, რომლის შედეგად კომაში აღმოჩნდება 6 წლით.ამ პერიოდის განმავლობაში, მისი საცოლე, სარა, გაჰყვება ადგილობრივი პოლიციის შერიფს, უოლტ ბანერმანს და გააჩენს შვილს, რომელიც სინამდვილეში ჯონისგან ჰყავს.კომის შემდეგ ჯონი იღვიძებს და საკუთარ თავში აღმოაჩენს საოცარ თვისებას - ადამიანებთან და საგნებთან შეხებისას მას შეუძლია მათზე ინფორმაციის გაგება, მათ წარსულსა და მომავალში ჩახედვა.

სარას, უოლტისა და თერაპევტის ბრიუსის დახმარებით ჯონი ავითარებს ამ შესაძლებლობებს და ეხმარება პოლიციას სხვადასხვა საქმის გამოძიებაში.მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ადამიანი თავდაპირველად არ ენდობა ჯონის, უოლტის კურირებით მათი უმრავლესობა იცვლის დამოკიდებულებას მის მიმართ. თუმცა ჯონის კიდევ ერთი დაბრკოლება ელის - სიუჟეტში ჩნდება გრეგ სტილსონი, რომელთანაც დაკავშირებული ჯონის ყველაზე კოშმარული ხედვა - გლობალური კატასტროფა.

მსახიობები და როლები
მთავარ როლებში
ენტონი მაიკლ ჰოლი — ჯონი სმითი (ყველა სეზონი)
ნიკოლ დებოერ — სარა ბრეკნელ ბანერმანი (ყველა სეზონი)
კონორ პრაისი - ჯონი "ჯეიჯეი" ბანერმანი (სეზონი 6-)
ჯონ ლ. ადამსი — ბრიუს ლიუისი (ყველა სეზონი)

სხვადასხვა დროს მონაწილეობენ
დევიდ ოგდენ სტირსი — ჯინ პარდი (სეზონი 1-6)
ინდოეთის კულტურა

ინდოეთის კულტურაში არის მრავალი ისტორიული ეპოქა, რომელიც შეიცავს ტრადიციებს და იდეებს, დამპყრობლებს და ემიგრანტებს, აქ არის შემორჩენილი ათასწლეულებიანი ისტორიული ძეგლები.

ინდოეთში ჩამოყალიბდა უამრავი რელიგია, მათ შორის ისეთები, როგორებიცაა ინდუიზმი, ჯაინიზმი, ბუდიზმი, და სიქიზმი. მეათე საუკუნიდან მოყოლებულ შემოტევებმა დიდი ზიანი მიაყენეს ინდოეთის კულტურას სპარსებმა, არაბებმა და თურქებმა.
ხეპილპილა

ხეპილპილა, წკეპლა ცხარე — ფოთოლმცვივანი ბუჩქი ან ტანდაბალი ხე, ცოცხანასებრთა ოჯახისა. საგველად შეკრებილი, სურნელოვანი, წვრილი ცისფერი ყვავილები აქვს.

გავრცელებულია სამხრეთ ევროპაში, აზიაში, ყირიმსა და დასავლეთ ამიერკავკასიაში. სინათლისა და სითბოს მოყვარულია; გვიანი და ხანგრძლივი ყვავილობა ახასიეთებს. მის მოქნილ ტოტებს კალატების მოსაწნავად იყენებენ. ხალხში ზოგჯერ აბრამის ხესაც უწოდებენ.

დეკორაციული მცენარეა. წკეპლა ცხარე საქართველოში ველურად გავრცელებულია შავი ზღვის სანაპიროებზე. მას თავისებური სიცხარე და სურნელება აქვს, მას სანელებლადაც იყენებენ.
ლაშა დვალი

ლაშა დვალი (დ. 14 მაისი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბულგარეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ ცსკა 1948-ის და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ადრეული წლები
ლაშა დვალი 1995 წლის 14 მაისს, თბილისში დაიბადა. 6 წლის ასაკში „საბურთალოს“ საფეხბურთო სკოლაში შეიყვანეს. მისი პირველი მწვრთნელი მამუკა ღვიტიძე იყო. 13 წლის ასაკში გადავიდა მწვრთნელ გუბაზ დოლიძესთან იბერია 2010-ში, რომელიც იმ პერიოდში რუსთავის „მეტალურგის“ დუბლების სახელით გამოდიოდა. აქ მან სამნახევარი წელი დაჰყო.

კარიერა
საკლუბო
2013 წლის სექტემბრიდან დვალი ინგლისური „რედინგის“ ფეხბურთელი იყო და რიგის „სკონტოში“ განათხოვრების წესით თამაშობდა. დვალმა გაერთიანებულ სამეფოში სამუშაო ვიზა ვერ მიიღო და ახალ გუნდს ეძებდა. 2015 წლის 2 თებერვლიდან ის „ქასიმფაშას“ მთავარი მწვრთნელის, შოთა არველაძის ინიციატივით თურქულ კლუბში 4 თვით იჯარის წესით ჩაირიცხა.

2015 წლის 31 აგვისტოს ერთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა გერმანიის მეორე ბუნდესლიგაში მოასპარეზე „დუისბურგთან“.

სანაკრებო
იცავდა საქართველოს 17, 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების ღირსებას.

საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში დვალი პირველად 2014 წლის ოქტომბერში გამოიძახა თემურ ქეცბაიამ, შოტლანდიასთან და გიბრალტართან გასვლითი მატჩების წინ. მან დიდი ბრიტანეთის ვიზა დროულად ვერ აიღო და გლაზგოური დაპირისპირება გამოტოვა, გიბრალტართან კი მწვრთნელმა არ ათამაშა. მისი სანაკრებო დებიუტი 2015 წლის 29 მარტს შედგა გერმანიის ნაკრებთან შეხვედრაში. ნაკრების მწვრთნელმა კახა ცხადაძემ მე-4 წუთზე ტრავმირებული ალექსანდრე ამისულაშვილის ნაცვლად შეიყვანა მინდორზე..

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
სკონტო რიგა
ლატვიის ვიცე-ჩემპიონი: 2014, 2013
ლატვიის თასის ფინალისტი: 2013–14
ლატვიის სუპერთასის ფინალისტი: 2013

ფერენცვაროში
უნგრეთის ჩემპიონი: 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22
უნგრეთის თასის მფლობელი: 2021–22

აპოელი
კვიპროსის ჩემპიონი: 2023–24
კვიპროსის ვიცე-ჩემპიონი: 2022–23
კვიპროსის სუპერთასის მფლობელი: 2024–25

ჯილდოები
ღირსების ორდენი: 2024
ალონსო-დე-იბანიესის პროვინცია

ალონსო-დე-იბანიესის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქია საკაკა.

ალონსო-დე-იბანიესი ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება კოჩაბამბის დეპარტამენტი, სამხრეთ-დასავლეთით — ორუროს დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 378 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 23 512 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 27 755-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 18 %-იან ზრდას.
49 % ლაპარაკობს ესპანურად, 62 % აიმარაზე და 88 % კეჩუაზე.
მოსახლეობის 96 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
78.5 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 0.3 % მაღაროებში, 8.7 % მრეწველობაში, 12.5 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 95.5 % კათოლიკეა, 3.5 % პროტესტანტი (1992).

მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი კეჩუასა და აიმარას შთამომავლები არიან.

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ლეპტოპი

ლეპტოპი (იგივე ნოუთბუქი) — პორტატული პერსონალური კომპიუტერი, რომლის კორპუსში არის ჩვეულებრივი პერსონალური კომპიუტერის კომპონენტები გაერთიანებული (უფროსწორეთ მას არ სჭირდება ცალკე მოწყობილობები როგორიცაა კლავიატურა, მონიტორი და სხვა). ის არის მსუბუქი და მოსახერხებელი, ნოუთბუქებს აქვთ ბატარეა რომლებიც დენის წყაროს გარეშე ძლებენ 1 საათიდან 15 საათამდე (გააჩნია ბატარეის სიმძლავრეს).

პირველი ნოუთბუქი 1979 წელს შეიქმნა -ს შეკვეთით.

ტიპები
არსებობს ლეპტოპის განსხვავებული ტიპები, ესენია:

ულტრაპორტატული (არის მაქსიმალურად მობილური, იდეალურია გზაში მოხმარებისას),
ნეტბუქები (შემცირებული ლეპტოპი, უფრო პორტატული),
ბიუჯეტური ნოუთბუქი (მაქსიმალურად იაფფასიანი ნოუთბუქი, თუმცა შეზღუდულ-შესაძლებლობიანი და სუსტი),
საშუალო კლასის ნოუთბუქი (უბრალო ლეპტოპის ტიპი),
ბიზნეს ნოუთბუქი (იგივე რაც საშუალო კლასის ლეპტოპი, თუმცა უფრო ადაპტირებული საქმიანი ხალხისთვის)
მულტიმედიური ნოუთბუქი (საშუალო დონის ვიდეოადაპტერიანი და პროცესორიანი ლეპტოპები, გამოიყენება მრავალი მიზნისათვის),
გეიმერული, სათამაშო ნოუთბუქი (ლეპტოპები, რომლებსაც აქვთ განსაკუთრებით განვითარებული ვიდეოადაპტერი, რაც ქმნის მაქსიმალურ კომფორტს ყველაზე ძლიერ წარმად კომპიუტერული თამაშებშიც კი),
დაცული ნოუთბუქი (ლეპტოპები, რომლებიც გამოიყენება ექსტრემალურ მდგომარეობებში, მას აქვს გამძლეობა ვიბრაციის, დარტყმების და სხვა დაზიანებების მიმართ, ასევე მას გამოიყენებენ ჯარში.)
და სხვა.