iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სავანა

სავანა (ესპ. , ნასესხებია კარიბის ინდიელთა ენიდან) — ტროპიკული და სუბტროპიკული მცენარეულობის ტიპი. შექმნილია ქსეროფილური ბალახნარით (ბალახოვანი სავანა), რომლის ფონზე ეულად ან ჯგუფურად გაფანტულია უპირატესად ფოთოლმცვივანი მერქნიანი მცენარეები — ხეები (ხეებიანი სავანა) და ბუჩქები (ბუჩქებიანი სავანა). სავანის მცენარეები შეგუებულია ხანგრძლივ გვალვას – ფოთლები უხეშია, შებუსული, ხშირად რედუცურებული, ხეების ქერქი სქელია და სხვა. ბალახებს შორის ჭარბობს მარცვლოვანები, რომელთა სიმაღლე ზოგჯერ 3-5 მ აღწევს. ხეები სავანაში მეტწილად ტანდაბალია, ქოლგისებური ვარჯი აქვთ. ზოგიერთი მათგანი (ბაობაბი, ბოთლის ხე და სხვა) წყალს ღეროში იმარაგებს. სამხრეთ ამერიკაში სავანას კამპოსს (ბრაზილია, არგენტინა, პარაგვაი, ურუგვაი) და ლიანოსს (უმთავრესად ორინოკოს აუზი) უწოდებენ.
ტესინთა სასახლე

ტესინთა სასახლე ბაროკოს ტიპის მამულია გამლა სტანში, სტოკჰოლმის ძველ უბანში; შვედეთი. აშენებულია სამეფო სასახლის გვერდით.

კერძო სახლი დაახლოებით 1694-1700 წლებს შორისაა აგებული არქიტექტორ ნიკომედუს ტესინ უმცროსის მიერ. სასახლეში არქიტექტორის ვაჟი გუსტაფ ტესინი დაბინავდა, თუმცა, 1750 წელს, ფინანსური მიზეზით, მამულის გაყიდვა მოუწია . სასახლე მოგვიანებით სამეფო ოჯახმა შეიძინა და სტოკჰოლმის საგრაფოს გუბერნატორის საცხოვრისად გამოიყენებოდა ხოლმე.
ევგენი კისინი

ევგენი კისინი (რუს. ; დ. 10 ოქტომბერი, 1971) — რუსი კლასიკოსი პიანისტი. 2002 წლიდან დიდი ბრიტანეთის მოქალაქე, 2013 წლიდან ისრაელის მოქალაქე. ფართო საზოგადოებისთვის ის ცნობილი გახდა, როგორც გენიოსი ბავშვი. მას აქვს საკმაოდ ფართო რეპერტუარი და თუმცა ყველაზე მეტად ცნობილია რომანტიზმის ერის ნაწარმოებების ინტერპრეტაციით, განსაკუთრებით ფრიდერიკ შოპენის, სერგეი რახმანინოვის და ფერენც ლისტის.

ბიოგრაფია
დაიბადა მოსკოვში. 1 წლის ასაკში დაიწყო სმენით მღერა, 2 წლიდან ფორტეპიანოზე დაკვრა. 6 წლის შევიდა გნესინების სახელობის მუსიკალურ სკოლაში. პირველი და ერთადერთი მასწავლებელი - ანა კანტორი.

10 წლის ასაკში კისინს ჰქონდა დებიუტი ულიანოვკის სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად, სადაც შეასრულო მოცარტის საფორტეფიანო კონცერტი . 20 მინორში. კისინის ტალანტი საერთაშორიშო მასშტაბით 1984 წელს გახდა ცნობილი, 12 წლის ასაკში, როდესაც მან დაუკრა და ამავდროულად ჩაწერა შოპენის საფორტეპიანო კონცერტი მოსკოვის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად მოსკოვის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში. კისინის პირველი დებიუტი რუსეთს გარეთ იყო 1985 წელს აღმოსავლეთ ევროპაში, მას მოჰყვა პირველი ტური იაპონიაში 1986 წელს. 1987 წელს, 16 წლის ასაკში მან ჩაატარა პირველი კონცერტი დასავლეთ ევროპაში, კერძოდ ბერლინის ფესტივალზე, ამავდროულად დიდ ბრიტანეთში დირიჟორ ვალერი გერგიევთან და მევიოლინე მაქიმს ვენგეროვ და ვადიმ რეპინთან ერთად ლიჩფილდის ფესტივალზე. 1990 წელს კისინს ჰქონდა დებიუტი ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც დაუკრა შოპენის ორი საფორტეპიანო კონცერტი. ნიუ-იორკის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად ზუბინ მეჰთას თანხლებით და პირველი კონცერტი კარნეგის დარბაზში.

1988 წელს კისინი გავიდა საახალწლო კონცერტზე, სადაც ჰერბერტ ფონ კარაიანის დირიჟორობით, ბერლინის ფილარმონიის ორკესტრთან ერთად შესრულდა პეტრე ჩაიკოვსკის პირველი საფორტეპიანო კონცერტი.

90-იანი წლების დასაწყისში ოჯახი ოფიციალურად გადადის აშშ-ში.

2017 წლის 10 მარტს კისინი დაქორწინდა კარინა არზუმანოვაზე, ბავშვობის მეგობარზე, პრაღაში.

პრემიები და პრიზები
მუსიკალური აკადემია ""-ს პრემია — წლის საუკეთესო პიანისტი (იტალია, 1991)
ჟურნალი " "-ს პრემია — წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი (1994)
პრემია "" — (რუსეთი, 1997)
შოსტაკოვიჩის სახელობის პრემია — (რუსეთი, 2003)
კარაიანის სახელობის პრემია — (გერმანია, 2005)
გრემის ჯილდო — "საუკეთესო კლასიკური მუსიკის შესრულება სოლო ინსტრუმენტზე" სკრიაბინის, მატნერის და სტრავინსკის ნაწარმოებების შესრულებისთვის. (აშშ, 2006)
ბენედეტი მიკელანჯელის სახელობის პრემია (იტალია, 2007)
ძინჯოუ

ძინჯოუ — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში, ლიაონინის პროვინციაში, მდინარე სიაოლინხეს ნაპირზე, იმ ადგილის მახლობლად, სადაც მდინარე სიაოლინხე ერთვის ლიაოდუნის ყურეს (ყვითელი ზღვა).
ქალაქში განვითარებულია ნავთობგადამუშავება და მანქანათმშენებლობა (მათ შორის, სამთომომპოვებითი და ქაღალდის მრეწველობა, მოწყობილობების, ჩარხების დამზადება), ქიმიური, საფეიქრო, კვების მრეწველობა; საწარმოები ფეროშენადნობების, საშენ მასალათა და ფაიფურის წარმოება.
ძინჯოუზე გადის ნავთობსდადენი დაცინ-პეკინი.
უძილობა

უძილობა, ინსომნია, აგრიპნია, ძილის მოშლა — ახასიათებს ღამის ძილის პერიოდის შემცირება, დაძინების გაძნელება, ზერელი წყვეტილი ძილი და ნაადრევი გაღვიძება (ზოგჯერ დილით გაღვიძების გაძნელება); ხშირად დაერთვის მოუსვენრობა, მომეტებული აგზნებადობა და სხვა. უძილობის დროს მცირდება ღრმა ძილის პერიოდი, ირღვევა ურთიერთობა ძილის (სიზმრებიანი და უსიზმრო) ფაზებს შორის. უძილობა ძირითადად ვითარდება ნევროზის, ფსიქოზის, ტვინის ორგანული დაავადების (ნეიროინფექცია, თავის ტვინის ღეროს ანთებითი, სისხლძარღვოვანი, ტრავმული დაზიანება), გულ-სისხლძარღვთა ზოგიერთი დაავადების დროს, აგრეთვე ისეთი სომატური დაავადების შემთხვევაში, როდესაც დაავადების რაიმე გამოვლინება (ქოშინი, ხველა, ტკივილი, კუჭის აშლილობა და სხვა) ხელს უშლის თავის ტვინის ძილის მარეგულირებელი მექანიზმის დროულ ჩართვას ძილში. ჯანმრთელი ადამიანის უძილობა შეიძლება გამოიწვიოს ფიზიკურმა ან\და ფსიქოლოგიურმა გადაძაბვამ, ღრმა განცდებმა და ა.შ.

მკურნალობა
შრომისა და დასვენების რეჟიმის დაცვა; გამაღიზიანებელი ფაქტორების თავიდან აცილება; უძილობის გამომწვევი დაავადების მკურნალობა; ნევროზის დროს — ფსიქოთერაპია, ტრანკვილიზატორები, ძილის წინ სეირნობა, წყლის პროცედურები, ფიზიკური ვარჯიში: ზოგჯერ საძილე საშუალებანი;
უცხოელები

უცხოელები — ამა თუ იმ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მყოფი სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეობის მქონე პირები. უცხოელების რეჟიმი რეგულირდება შინასახელმწიფოებრივი კანონებითა და საერთაშორისო სამართლებრივი სახელშეკრულებო და ჩვეულებრივი ნორმებით. ყოველი სახელმწიფო თვითონ განსაზღვრავს თავის ტერიტორიაზე მყოფი უცხოელების უფლებრივ სტატუსს; ამასთან ერთად საერთაშორისო სამართალში არსებობს უცხოელების რეჟიმის საყოველთაოდ აღიარებული ზოგადი პრინციპები. უცხოელებზე ვრცელდება ან ეროვნული რეჟიმი ანუ მათ უფლებრივ სტატუსს უთანაბრებენ ადგილობრივი მოქალაქეების უფლებებს ანდაც უმეტესი ხელშეწყობის რეჟიმი. არსებობს აგრეთვე სპეციალური რეჟიმი — განსაზღვრულ, ზუსტად დადგენილ უფლებთა ერთობლიობა. უცხოელები მოვალენი არიან დაიცვან მათი ადგილსამყოფელი სახელმწიფოს კანონები და სხვა ნორმატიული აქტები. კანონიერების დარღვევის შემთხვევაში, ისინი პასუხს აგებენ ადგილობრივი მართლმსაჯულების წინაშე (ეს წესი არ ვრცელდება დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე უცხოელებზე).
პორტუგალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

პორტუგალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — ეროვნული ნაკრები, რომელიც ქვეყანას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. მათი ისტორიაში პირველი თამაში შედგა 1935 წელს თავიანთი მეზობლების ესპანეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ. მატჩი დამთავრდა ესპანელების გამარჯვებით ანგარიშით 6-5. დღეისათვის პორტუგალიის ეროვნული ნაკრები მონაწილეობას იღებს ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში. რაგბის კავშირს პორტუგალიაში მართავს პორტუგალიის რაგბის ფედერაცია. 2007 წელს პორტუგალიამ მოიპოვა მათთვის პირველი კვალიფიკაცია მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე პორტუგალიის ნაკრები თამაშობდა ჯგუფში ახალ ზელანდიასთან, იტალიასთან, რუმინეთთან და შოტლანდიასთან ერთად, სადაც მათ ყველა თამაში წააგეს და მხოლოდ ერთი ბონუს-ქულა მოიპოვეს. პორტუგალიის ნაკრების მეტსახელია , ანუ „მგლები“.

2000-იანი წლების დასაწყისში პორტუგალიის რაგბი აქტიურად ვითარდებოდა. 2003/04 წლების სეზონში პორტუგალიის ეროვნულმა ნაკრებმა სიურპრიზი შემოგვთავაზა, მან გაიმარჯვა ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში, ხოლო 2005/06 წლების სეზონში პორტუგალიელები მესამე ადგილზე გავიდნენ. პორტუგალიის ნაკრები ასევე მაღალ დონეს აჩვენებს შვიდკაცა რაგბის თამაშის დროსაც. 2006 წელს პორტუგალიის სარაგბო ინსტიტუტებმა მიიღეს გრანტი მსოფლიო რაგბის საბჭოდან. ვარაუდობდნენ, რომ დაფინანსება დაეხმარებოდა პორტუგალიას მიეღო -ს მეორე დონის ნაკრების სტატუსი. ახალი კლასიფიკაციის თანახმად, პორტუგალიის ნაკრები შედის «პერფომანსის» იმ ქვეყნების კატეგორიაში, რომლებსაც აქვთ მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოსვლის გამოცდილება, მაგრამ ჯერ არ არიან მსოფლიო რაგბის ლიდერები.

2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის დამთავრების შემდეგ პორტუგალიის ნაკრები ერთბაშად დატოვა რამდენიმე ძლიერმა და წამყვანმა მოთამაშემ, რომლებსაც ღირსეული შემცვლელი ვერ მოეძებნა. ნაკრების დონეც თანდათან უკან წავიდა და 2015/16 წლების სეზონზე პორტუგალიას სხვების გარდა გერმანიის ნაკრებმაც მოუგო, რის შედეგადაც პორტუგალიელებმა ჯგუფი დატოვეს და ჯგუფში ჩამოქვეითდნენ.
ომი და მშვიდობა (1968 წლის ფილმი)

ომი და მშვიდობა — 1966-67 წლების საბჭოთა მხატვრული ფილმი ოთხ ნაწილად, რომელიც გადაღებულია ლევ ტოლსტოის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ინფლაციის გათვალისწინებით ფილმი კინემატოგრაფიის ისტორიაში ყველაზე მაღალბიუჯეტიანი ფილმია. ფილმში მრავლადაა ბატალური სცენები. ფილმმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.
ბელარუსის პრეზიდენტი

ბელარუსის რესპუბლიკის პრეზიდენტი — არის სახელმწიფოს მეთაური, ბელარუსის რესპუბლიკის კონსტიტუციის გარანტი, ასევე ბელარუსის მოქალაქის უფლებებისა და თავისუფლების გარანტი. ის წარმოადგენს ბელარუსს სხვა სახელმწიფოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობაში.

ბელარუსის პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს მოქალაქე (დაბადებით ბელარუსში), მინიმუმ 35 წლის, ასევე ხმის მიცემის უფლების მქონე, რომელიც ცხოვრობს მინიმუმ ათი წელი არჩევნებამდე ბელარუსში.

ბელარუსის პრეზიდენტი აირჩევა 5 წლით.

ისტორია
1990-1991 წლებში, ბელარუსის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტი განიხილავდა იდეას, სადაც უნდა შემოეღოთ ბელარუსში პრეზიდენტის პოსტი.

პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები ბელარუსში ჩატარდა 23 ივნისს (პირველი ტური) და 10 ივლისს 1994 წელს (მეორე ტური), ამავე დროს შევიდა პირველი ცვლილება კონსტიტუციაში, სადაც ნებადართულ იქნა არჩევნებში მონაწილეობა მიეღოთ 35 წლის კანდიდატებს (ადრე 40). არჩევნებში მონაწილეობას იღებდა 6 კანდიდატი. პირველ ტურში სამივე ლიდერმა გაიმარჯვა ალექსანდრე ლუკაშენკო — 44,82%, ვიაჩესლავ კებიჩი — 17,32%, ზენონ პოზნიაკი — 12.82%. მეორე ტურში ხმების 80%-ით მოიგო ალექსანდრე ლუკაშენკომ.

ბელარუსის პრეზიდენტების სია
სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი

სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის ხაზების სისტემა დიდ სტოკჰოლმში; ერთადერთია შვედეთში. გაიხსნა 1950 წლის 1 ოქტომბერს. მფლობელია კომპანია . მეტროსადგურის მომსახურებაზე კონტრაქტი კონკურსის საწყისებზე ფორმდება. ამჟამად გამარჯვებული მომსახურე კომპანიაა 

სისტემა 100 სადგურს მოიცავს სამ განტოტვილ ხაზზე, რომელთა საერთო სიგრძე 105,7 კილომეტრს შეადგენს; 47 სადგური მიწისქვეშაა, 53 სადგური მიწისზედა ან საქვეითოა. ხაზებზე მოძრაობა მარცხნიდან წარმოებს, რადგან, მეტროსადგურის გახსნის დროს სტოკჰოლმში მარცხენამხრივი მოძრაობა იყო. (ლონდონის მსგავსად)

სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი ცნობილია ზოგიერთი სადგურის უჩვეულო გაფორმებით (ძირითადში ცენტრალური სადგურების), და მას "მსოფლიოში ყველაზე გრძელ სამხატვრო გალერეას" უწოდებენ.

ხაზები
მწვანე ხაზი

პირველი მეტროსადგური ქალაქში 1950 წელს გაიხსნა და გვირაბად 1933 წელს აგებული ჩქაროსნული ტრამვაისთვის განკუთვნილ გვირაბს იყენებდა. ხაზზე სამი მარშრუტია — 17, 18 და 19.

წითელი ხაზი

გაიხსნა 1964 წელს. ხაზზე ორი მარშრუტია — 13 და 14.

ლურჯი ხაზი

ხაზის პირველი მონაკვეთი 1975 წელს დასრულდა. ძალიან ლამაზი კლდოვანი სადგურები დაუმუშავებელი ქვის კედლებითა და ჭერით. ხაზზე ორი მარშრუტია — 10 და 11.

განვითარება
ოსლოს მეტროპოლიტენი

ოსლოს მეტროსადგურს - ეწოდება და ქალაქის უსწრაფეს ტრანსპორტს წარმოადგენს. იმართება კომპანია ოსლო ტ-ბადედრიფტის მიერ სატრანსპორტო უწყება რუტერთან კონტრაქტის საფუძველზე. მეტროქსელი ექვს ხაზს მოიცავს, რომლებიც ცენტრის გავლით მოძრაობენ. ხაზების საერთო სიგრძე 80 კილომეტრია. მეტროს დღიურად დაახლოებით 226,000 მგზავრი გადაჰყავს (2012 წლის მონაცემებით). ქსელში 97 სადგურია, აქედან 16 სადგური მიწისქვეშაა.

ისტორია
პირველი ჩქაროსნული ხაზი 1898 წელს გახსნილი ჰოლმენკოლის ხაზია, 1912 წელს გახსნილ რიოას ხაზთან ერთად. 1928 წელს -ის მიწისქვეშა ხაზი გაიხსნა. აქვე უნდა ითქვას, რომ ოსლოს მეტრო სკანდინავიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში უძველესია. სონგსვანის ხაზი 1934 წელს გაიხსნა, ხოლო კოლსოს ხაზი 1942 წელს. - სისტემის ხაზის განახლება 1966 წელს დაიწყო ქალაქის აღმოსავლეთ უბნებში 1957 წელს აგებული იოსტენსიოს ხაზის გადაკეთებით. ამას ლამბესტეტერის, გრურუდისა და ფურუსეტის ხაზების განახლება მოჰყვა; 1993 წელს ორი ახალი მიწისქვეშა ხაზი გაიყვანეს მთავარი გვირაბისთვის, რაც 2006 წელს რინგის ხაზის ექსპლუატაციაში შესვლით დაგვირგვინდა. 2006-დან 2010 წლამდე მოძველებული 1000 შემადგნლობა 3000-ის ახალი შემადგენლობით შეიცვალა.

ნორვეგიის რკინიგზის ისტორია
სარკინიგზო ტრანსპორტი ოსლოში 1854 წელს გაიხსნა ჰოვედბანენიდან ეიდსვოლის მიმართულებით. 1872 წელს დრამენბანენი ჩადგა მწყობრში ოსლოს დასავლეთის მიმართულებით, 1879 წელს იოსტფოლბანენი შევიდა ექსპლუატაციაში ნორსდტრანდის გავლით, თუმცა, მომსახურება ერთობ შეზღუდული იყო, მხოლოდ ქალაქის მასშტაბით. 1894 წელს უკვე ელექტროტრამვაიმ დაიწყო მუშაობა კომპანია ქრისტიანია ელექტრსიკეს ხელმძღვანელობით.

პირველი საგარეუბნო ხაზი 1898 წელს გაიხსნა და ჰოლმენკოლი ეწოდა.
ოსეთის სამხედრო გზა

ოსეთის სამხედრო გზა — ისტორიული გზის სახელწოდება, რომელიც მამისონის უღელტეხილზე კვეთს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედს. აკავშირებს ქ. ქუთაისს (საქართველო) რკინიგზის სადგურ დარგკოხთან (ჩრდილოეთი ოსეთი). სიგრძე 273 კმ. მშენებლობა დაიწყო 1858 წელს, გაიხსნა 1888 წელს. ქ. ქუთაისიდან მიუყვება მდინარეების რიონისა და ჭანჭახის ხეობებს, გადადის უღელტეხილზე, ეშვება მდინარე მამისონდონის ხეობაში, გაივლის ჯერ კასარის, შემდეგ არდონის ხეობას და მიდის სადგურ დარგკოხამდე.

საავტომობილო მიმოსვლა საუღელტეხილო გზაზე სეზონურია. მთელი წლის მანძილზე მოძრაობა შესაძლებელია დარგკოხიდან ბურონამდე და შოვიდან ქუთაისამდე. ოსეთის სამხედრო გზა გადის დასახლებულ პუნქტებზე: ალპანა, ამბროლაური, ონი, შოვი, ქვემო ზარამაგი, ბურონი, მიზურსკი. ოსეთის სამხედრო გზას აქვს საექსკურსიო-ტურისტული მნიშვნელობა. ამჟამად ფუნქციონირება თითქმის დაკარგული აქვს.
კოპენჰაგენის მეტროპოლიტენი

კოპენჰაგენის მეტროპოლიტენი — დანიის ქალაქ კოპენჰაგენის, ფრედერიქსბერგისა და ტიორნბნიუს მომსახურე მეტროსადგურის სისტემის ხაზი.

სისტემა 2002 წელს გაიხსნა და ორი ხაზისგან (1 და 2) და 22 სადგურისგან შედგება. 2007 წელს ხაზი დააგრძელეს და სადგურმა კოპენჰაგენის აეროპორტამდე მიაღწია.

დანიის დედაქალაქის მეტროქსელში გამოყენებულმა ტექნოლოგიამ ევროპის არაერთი ქვეყნის დედაქალაქს შთააგონა ხაზების დაგრძელებისა და ახალი სადგურების აშენების აუცილებლობა ერთიანი სისტემით.
ბერლინის მეტროპოლიტენი

ბერლინის მეტროპოლიტენი — ქალაქის ელექტრომატარებლების ქსელიანად გერმანიის დედაქალაქის ტრანსპორტის საფუძველს შეადგენს. გერმანიაში უძველესი ბერლინის მეტრო 1902 წელს გაიხსნა. ბერლინის მეტროს დაპროექტებაში აქტიური მონაწილეობა ვერნერ ფონ სიმენსმა მიიღო. დღეისათვის ბერლინის მეტროში 175 სადგური და 9 ხაზია 155.4 კმ საერთო სიგრძით. ლიანდაგების 80 %მდე მიწისქვეშ არის. გადაყვანილი მგზავრების რაოდენობამ 2017 წელს 553.1 მილიონი შეადგინა.

ისტორია
ბერლინის მეტროპოლიტენის მშენებლობის ისტორიაში შეიძლება სამი ეტაპი გამოვყოთ:

1910 წლამდე — -ის ქსელის მშენებლობა (ვიწროპროფილიანი) ბერლინში, შარლოტენბურგში, შიონებერგსა და ვილმერსდორფში.
1930 წლამდე — -ის ქსელის მშენებლობის დაწყება (ფართოპროფილიანი), რომელიც ბერლინის სამხრეთიდან ჩრდილოეთით მიმართული პირველი ხაზების საწყისად მიიჩნევა.
1953 წლიდან — შემდგომი განვითარება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.
ოსიაური

ოსიაური — ისტორიული სოფელი შიდა ქართლში, ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ოსიაურისა და ქვემო ოსიაურის ძველი საერთო სახელწოდება; საქართველოს თანამედროვე ტერიტორიული მოწყობით — ხაშურის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც მოიცავს სოფლებს: ახალსოფელს, ზემო ოსიაურს, ნარუჯებს, ქვემო ოსიაურს, ღანძილებს და ღუდას.

ოსიაური წერილობით წყაროებში ცნობილია საუკუნის ბოლოდან. იხსენიება - საუკუნეების საბუთებში, ვახუშტი ბატონიშვილი თხზულებაში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“, იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“, იოჰან გიულდენშტედტის მოგზაურობის ჩანაწერებში და სხვ. 1629 წელს ხორეშან დედოფალს ოსიაური სვეტიცხოვლისთვის შეუწირავს. 1772 წელს ერთ-ერთი შემოსევის დროს, ქრცხვინვალის დარბევის შემდეგ, ლეკებმა ოსიაურის ციხეც აიღეს. 1921 წლის 4–6 მარტს ოსიაურის მიდამოებში გაიმართა ბრძოლა საქართველოს ჯარსა და ქვეყანაში შემოჭრილ რუსულ წითელ არმიას შორის.

ისტორიული ოსიაურის ტერიტორია არქეოლოგიურად შეუსწავლელია. ზემო ოსიაურში შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები — ზღუდერის წმინდა გიორგის ეკლესია და ოსიაურის ციხის ნანგრევები.
ბენქსი

ბენქსი (; დ. 1974, ბრისტოლი) — ფსევდო-ანონიმური ინგლისელი გრაფიტის მხატვარი. მისი ვინაობა და ბიოგრაფიული დეტალები უცნობია. სავარაუდოდ იგი ბრისტოლელია და წარსულში ხორცის გადამამუშავებელ კომბინატში მუშაობდა, თუმცა გრაფიტით დაინტერესდა ბრისტოლის აეროზოლის დიდი ბუმის პერიოდში — 1980-იანი წლების ბოლოს. მისი ნამუშევრები, ძირითადად, სატირაა პოლიტიკურ, კულტურულ და ეთიკურ თემებზე, გამოირჩევა ტრაფარეტული ტექნიკით და ამით მსგავსია 80-იან წლებში პარიზში მოღვაწე ბლეკ ლე რატის და ლონდონის მეტროში 70-80-იანი წლების მიჯნაზე ანარქო-პანკ ჯგუფ კრასის წევრების მიერ შექმნილი ნამუშევრებისა სტილისა. შემდეგში ბენქსის ნამუშევრები მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში გამოჩნდა.

ბენქსი არ ყიდის ქუჩის გრაფიტის ფოტოსურათებს და არ აწყობს გამოფენებს კომერციულ გალერეებში. ამის მიუხედავად, ხელოვნების აუქციონერებს ბევრჯერ უცდიათ მისი ქუჩის ნამუშევრების გაყიდვა ადგილზე და მისი ადგილიდან მოხსნის პრობლემა მყიდველისთვის მიუნდიათ.

2018 წლის 5 ოქტომბერს ბენქსის ქმნილება "გოგონა წითელი ბუშტით" მოხვდა სოთბის აუქციონზე. აუქციონის მესვეურებს არ გაუხმაურებიათ იმ პიროვნების ვინაობა, ვინც ნამუშევარი გასაყიდად გაიტანა. მხოლოდ ის გახდა ცნობილი, რომ ნახატი ხელმოწერილი იყო და მფლობელმა, სავარაუდოდ, 2006 წელს მოიპოვა თავად მხატვრისაგან. საბოლოო გასაყიდმა ფასმა 1 042 000 გირვანქა სტერლინგი შეადგინა. მყიდველმა ხმა სატელეფონო შეტყობინებით დააფიქსირა და მისი ვინაობა ასევე არ გასაჯაროებულა, თუმცა, იმავე წამს, როცა აუქციონის წამყვანმა ჩაქუჩი დაჰკრა გაყიდვის აღსანიშნავად, მოულოდნელად, ჩარჩოში წინაწარ განთავსებულმა უცნობმა მექანიზმმა ზოლებად დაჭრა და ამგვარად, გაანადგურა ნამუშევარი. მხატვრის მიერ ინსტაგრამის პირად გვერდზე განთავსებულმა განცხადებამ და ვიდეომ ნათელი გახადა, რომ ეს მის მიერ წინასწარვე იყო დაგეგმილი.
მოლდოვის პრეზიდენტი

მოლდოვის პრეზიდენტი — მოლდოვის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც პარლამენტი ირჩევს ფარული კენჭისყრის საფუძველზე 4 წლის ვადით. მოლდოვის პრეზიდენტად შეიძლება არჩეულ იქნას მოქალაქე, რომელსაც არჩევნების დღისთვის შეუსრულდა 40 წელი და უცხოვრია მინიმუმ 10 წელი მოლდოვის ტერიტორიაზე. არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც მიიღო დეპუტატთა ხმების 3/5. თუკი ხმების საჭირო რაოდენობა ვერ დააგროვა ვერცერთმა კანდიდატმა მაშინ იმართება მეორე ტური პირველ ორ ადგილზე გასულ კანდიდატს შორის. თუკი მეორე ტურშიც ვერ მოხდა პრეზიდენტის არჩევა, მაშინ მოქმედი პრეზიდენტი ნიშნავს ახალი პარლამენტის არჩევნების თარიღს.

მოლდოვის პრეზიდენტების სია
შვეიცარიის პრეზიდენტი

შვეიცარიის პრეზიდენტი — ირჩევს შვეიცარიის პარლამენტი ერთი წლის ვადით ფედერალური საბჭოს წევრებისაგან. იგი არ არის სახელმწიფოს მეთაური, სახელმწიფოს კოლექტიური მეთაურის ფუნქციას ასრულებს ფედერალური საბჭო.

შვეიცარიის პრეზიდენტების სია 1999-დან
რუთ დრეიფუსი — 1999
ადოლფ ოგი — 2000
მორიც ლოენბერგერი — 2001
კასპარ ვილიგერი — 2002
პასკალ კუშფენი — 2003
იოსებ დაისი — 2004
სამუელ შმიდი — 2005
მორიც ლოენბერგერი — 2006
მიშლინ კალმი-რე — 2007
პასკალ კუშფენი — 2008
ჰანს-რუდოლფ მერცი — 2009
დორის ლოიტჰარდი — 2010
მიშლინ კალმი-რე — 2011
ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი — 2012
ული მაურერი — 2013
დიდიე ბურკჰალტერი — 2014
სიმონეტა სომარუგა — 2015
იოჰან შნაიდერ-ამანი — 2016
დორის ლოიტჰარდი — 2017
ალენ ბერსე — 2018
ული მაურერი — 2019
სიმონეტა სომარუგა — 2020
გი პარმელენი — 2021
ინიაციო კასისი — 2022
ალენ ბერსე — 2023
ვიოლა ამერდი — 2024
კარინ კელერ-ზუტერი — 2025
გი პარმელენი — 2026
გამარჯვება (დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი)

გამარჯვება (ყოფ. უზუნდარა — გადაერქვა 1946 წლის 24 მაისს) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში.:
გამარჯვების ნამოსახლარები — არქეოლოგიური ძეგლი;
გამარჯვების პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
გამარჯვების მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
გამარჯვების მესამე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
გამარჯვების მეოთხე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
გამარჯვების სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი;
გამარჯვების წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი;
აფენი

აფენი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე აფენისხევის (არეშის შენაკადი) ნაპირზე. ალაზნის ვაკეზე (გაღმამხარი). საკრებულოს ცენტრი (სოფლები: ბაღდადი, გვიმრიანი, ზემო ნაშოვარი, ონანაური, ფოდაანი, ქვემო ნაშოვარი, ჭაბუკიანი). ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ლაგოდეხიდან 28 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1555 ადამიანი.
ბაისუბანი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

ბაისუბანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ბაისუბნისხევის ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები: ზემო მსხალგორი, პატარა გორი, ქვემო მსხალგორი). ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ლაგოდეხიდან 10 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 888 ადამიანი.
ესპანეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

ესპანეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები წარმოადგენს ესპანეთის ეროვნულ სპორტულ მხარეს, რომელიც წარმოდგენილია რაგბის კავშირში. ესპანეთი რაგბის თამაშობს 1920-იანი წლებიდან, პირველი საერთაშორისო შეხვედრა გამართა 1929 წელს იტალიის ნაკრების წინააღმდეგ. მათ მოიპოვეს ერთადერთ 1999 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობის უფლება, სადაც მოხვდნენ ერთ ჯგუფში შოტლანდიასთან, სამხრეთ აფრიკასთან და ურუგვაისთან. ესპანეთი აგრეთვე იბრძოდა 2007-2008 წწ. ევროპის ერთა თასისათვის. ნაკრების სათამაშო ფერებია: წითელი და ლურჯი.
განათლება (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

განათლება — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ნინიგორის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ნინოსხევის (ალაზნის სისტემა) მარცხენა მხარეს. ლაგოდეხ–ყვარლის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ლაგოდეხიდან 5 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 376 ადამიანი.
ბაზალეთი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

ბაზალეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქროლი, ღარიხევი, წიფი). მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელისა და მისი მარჯვენა შენაკადის ყორნების წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ყარნების ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი. ხარაგაულიდან 4 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა, ბიბლიოთეკა, შუა საუკუნეების ციხე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 290 ადამიანი.
ბორი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

ბორი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (კიცხის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთზე. მდინარე ბორიმელას (ჩხერიმელას შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 400 მეტრი. ხარაგაულიდან 10 კილომეტრი. სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ეკლესია. სოფელში არის საჯარო სკოლა-პანსიონი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 283 ადამიანი.

ისტორია
ბორში გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული ადამიანის უწყვეტი ცხოვრების კვალი სჩანს. 1901 წელს 14-17 წლის ძმებმა პავლაძეებმა, რომლებმაც სავენახე მიწა შეიძინეს ბორელი მაჭავარიასაგან. მიწის დამუშავებისას ძმებმა შემთხვევით მიაკვლიეს ანტიკური პერიოდის განძს. 1902–1903 წლებსა და 1907–1909 წლებში აქ ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები კუფტინისა და გ. ცქიტიშვილის მიერ, რის შედეგადაც აღმოჩნდა არქეოლოგიური ნივთები. 1938 წელს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ დაადგინა, რომ ეს სამარხეული ინვენტარი იყო. 1963 წლის არქეოლოგიური გათხრებით გაირკვა, რომ ბორის მიდამოებში ათიოდე ჰექტარზე ბუდეებადაა გაფანტული ძვ. წ. - საუკუნეების საგვარეულო და საოჯახო სამაროვნები. მათ შორის - საუკუნეების 2 მდიდრული ნეკროპოლი. სამარხები ორი სახისაა: ქვევრსამარხები და ორმოსამარხები. აღმოჩნდა ოქროს სამკაული, ვერცხლის, ბრინჯაოსა და მინის ჭურჭელი. საუკუნის ერთ-ერთ თასზე გამოსახულია საკურთხევლის წინ მდგარი ცხენი. თასზე არმაზული წარწერაა: „ბუზმიჰრ, კეთილი პიტიახში, სული მარადი“. სავარაუდოა, რომ სოფელი ბორი პიტიახშთა ერთ–ერთი რეზიდენცია იყო. ნივთები დაცულია ერმიტაჟში, სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში და საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში.
ვარშავის მეტროპოლიტენი

ვარშავის მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის სისტემა ვარშავაში. სისტემა ევროპაში ერთ-ერთი უახლესია, პოლონეთში კი ერთადერთი. გაიხსნა 1995 წელს და 2008 წლის მდგომარეობით, ერთი ხაზისგან შედგება და ვარშავის ცენტრს აკავშირებს ჩრდილოეთ და სამხრეთ რაიონებთან ურსინუვი და ჟოლიბორჟი. შენდება მეორე ხაზი, რომელიც ერთმანთთან დააკავშირებს ვარშავის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებს. იგეგმება ახალი ხაზის გაყვანა სამხრეთ-აღმოსავლეთით, უბან გოცლავისკენ.
ბაბი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

ბაბი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (მოლითის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთზე. მდინარე ჩხერიმელას მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი. ხარაგაულიდან 16 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 62 ადამიანი.

ისტორია
სოფელი ბაბი მოხსენიებულია იმერეთის მეფის ალექსანდრე -ის 1658–1660 წწ. სიგელში.