iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პედრო ბართოლომე ბენუა

პედრო ბართოლომე ბენუა (დ. 13 თებერვალი, 1921 – გ. 5 აპრილი, 2012) — დომინიკელთა რესპუბლიკის პოლიტიკოსი და სამხედრო ოფიცერი. იგი 1965 წლის 1 მაისიდან 7 მაისამდე დომინიკელთა რესპუბლიკის რიგით მე-7 დროებითი პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. იგი ასევე იყო „რევოლუციური კომიტეტის“ წევრი, რომელიც ქვეყანას 1965 წლის 25 აპრილს რამდენიმე საათის განმავლობაში მართავდა.
ხოსე რაფაელ მოლინა ურენია

ხოსე რაფაელ მოლინა ურენია (დ. 30 აპრილი, 1921 – გ. 22 მაისი, 2000) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1965 წლის 25 აპრილიდან 27 აპრილამდე დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. პრეზიდენტის თანამდებობაზე ხანმოკლე ყოფნის შემდეგ, 1966-1968 წლებში იგი დაინიშნა დომინიკელთა რესპუბლიკის მუდმივ წარმომადგენლად გაეროში, ხოლო 1968-1971 წლებში — ელჩად საფრანგეთში.

იგი დაქორწინებული იყო ფლორ პულგარზე, რომელიც მოლინას სამდღიანი პრეზიდენტობის დროს დომინიკელთა რესპუბლიკის პირველი ლედი გახდა.
ტენაბოს მუნიციპალიტეტი

ტენაბოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კამპეჩეს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, იუკატანის ნახევარკუნძულზე. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 452 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 17.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 061.63 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 10.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კამპეჩეს შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 4 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტენაბო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 04008.
სეიბაპლაიის მუნიციპალიტეტი

სეიბაპლაიის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კამპეჩეს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, იუკატანის ნახევარკუნძულზე. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 297 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 289.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 52.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კამპეჩეს შტატის შემადგენლობაში 2021 წლის 1-ელ იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სეიბაპლაია. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 04012.
პალისადის მუნიციპალიტეტი

პალისადის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კამპეჩეს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, იუკატანის ნახევარკუნძულზე. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 683 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 149.95 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კამპეჩეს შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 4 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პალისადა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 04007.
ოპელჩენის მუნიციპალიტეტი

ოპელჩენის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კამპეჩეს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, იუკატანის ნახევარკუნძულზე. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 42 140 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 7 803.22 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კამპეჩეს შტატის შემადგენლობაში 1837 წლის 24 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ოპელჩენი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 04006.

კლიმატი
ესელჩაკანის მუნიციპალიტეტი

ესელჩაკანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი კამპეჩეს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, იუკატანის ნახევარკუნძულზე. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 917 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 278.67 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 25 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია კამპეჩეს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 6 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ესელჩაკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 04005.
მიგელ სანტინ დელ კასტილიო

მიგელ სანტინ დელ კასტილიო (დ. 1830 — გ. 1880) — ელ-სალვადორის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1858 წლის 7 თებერვლიდან 24 ივნისამდე და 1858 წლის 18 სექტემბრიდან 1859 წლის 19 იანვრამდე.

1858 წლის 7 თებერვალს, სენატის პრეზიდენტმა, დონ ლორენსო სეპედამ, უმაღლესი ხელისუფლება 1858-1860 წლების კონსტიტუციური ვადით გადააბარა არჩეულ პრეზიდენტს, გენერალ მიგელ სანტინ დელ კასტილიოს.

1858 წლის მაისში, სანტინ დელ კასტილიომ სან-სალვადორში დააარსა სამხედრო აკადემია, რომელიც მიზნად ისახავდა არტილერიის, ქვეითი ჯარისა და კავალერიის ტაქტიკურ სწავლებას.

1858 წლის 24 ივნისს, შეუძლოდ ყოფნის გამო, მან უმაღლესი მართვის სადავეები მეორე უფლებამოსილ პირს, გენერალ ხერარდო ბარიოსს გადააბარა. 1858 წლის 18 სექტემბერს გენერალმა ბარიოსმა უმაღლესი ხელისუფლება კვლავ მას დაუბრუნა, ხოლო 1859 წლის 19 იანვარს სანტინმა მართვის სადავეები საბოლოოდ გადასცა გენერალ ხოაკინ ეუფრასიო გუსმანს.
სანტიაგო გონსალესი

სანტიაგო გონსალეს პორტილიო (დ. 25 ივლისი, 1818 — გ. 1 აგვისტო, 1887) — ელ-სალვადორის სამხედრო ოფიცერი და გენერალი, რომელიც ელ-სალვადორის პრეზიდენტის თანამდებობას 1871 წლის 15 აპრილიდან 1876 წლის 1 თებერვლამდე იკავებდა.

ბიოგრაფია
სანტიაგო გონსალეს პორტილიო დაიბადა 1818 წლის 25 ივლისს საკაპაში, ახალი ესპანეთის ვიცე-სამეფოში. მოგვიანებით მან მიატოვა ბარიოსი და შეუერთდა შემოჭრილ გვატემალელებს რაფაელ კარერას მეთაურობით.

იგი გარდაიცვალა 1887 წლის 1 აგვისტოს სან-სალვადორში.
ლოკომოტივის ბრიგადა

ლოკომოტივის ბრიგადა — საინჟინრო-ტექნიკური თანამშრომლების ჯგუფი რკინიგზის ტრანსპორტ, რომელზეც დაკისრებულია ვალდებულება მოემსახურონ ლოკომოტივებს (ორთქლმავალს, თბომავალს, ელმავალს, მოტორვაგონიან მოძრავ შემადგენლობებს) და მატარებლების უსაფრთხო ტარებას.

ჩვეულებრივ ლოკომოტივების ბრიგადების შემადგენლობაში შედის ორი ადამიანი — მემანქანე, ბრიგადის ხელმძღვანელი და მისი თანაშემწე.

ადრე, ორთქლის წევისას, ორთქლმავლის ბრიგადაში, მემანქანის და თანაშემწის გარდა, შედიოდნენ: ცეცხლფარეში (მძლავრ ორთქლმავლებზე შეიძლება ყოფილიყო ორი ცეცხლფარეში, ხოლო ნახშირმიმწოდებელ ორთქლმავლებზე ცეცხლფარეში შეიძლება არ ყოფილიყო), ასევე საპოხის წამსმელი, ამასთან საპოხის წამსმელი მუშაობდა მხოლოდ ორთქლმავლის დეპოში მომსახურების დროს, ხოლო ბრიგადის დანარჩენი წევრები ატარებდნენ ორთქლმავალს და ემსახურებოდნენ მას გზაში.

თბოწევაზე გადასვლის შემდეგ ლოკომოტივის ბრიგადის შემადგენლობიდან თანდათან გამოეთიშნენ საპოხის წამსმელი და ცეცხლფარეში, მაგრამ გარკვეული დროის განმავლობაში არსებობდა დიზელისტის თანამდებობა, რომელიც გზაში ყურადღებას აქცევდა დიზელის ძრავის მუშაობას. თბომავლების საიმედოობის ზრდასთან ერთად დიზელისტის თანამდებობის ყოფნამაც აზრი დაკარგა.

ზოგიერთ შემთხვევებში, ლოკომოტივის მართვის უშუალოდ მემანქანეზე გადასვლასთან დაკავშირებით, ტერმინი „ლოკომოტივის ბრიგადა“ ხმარებიდან გამოვიდა.

მემანქანე ლოკომოტივის მართვისას სადგურებზე და გადასარბენებზე უნდა გაითვალისწინოს შუქნიშნების სიგნალები და მოძრაობის სამსახურის თანამშრომლების ყველა სამომსახურეო ბრძანებები და განკარგულებები: სადგურის მორიგის, ხოლო გადასარბენზე — სამატარებლო დისპეტჩერის. მემანქანე და მისი თანაშემწე, იმყოფებიან რა სადგურში ან უახლოვდებიან მას, მყისიერად გადადიან სადგურის მორიგის ოპერატიულ დაქვემდებარებაში და არა აქვთ უფლება მისი თანხმობის გარეშე შეასრულონ სამოძრაო ოპერაცია.
მანუელ მენდესი

მანუელ მენდესი (გ. 1 სექტემბერი, 1872) — ელ-სალვადორელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1872 წლის თებერვლიდან ამავე წლის სექტემბერში მის მკვლელობამდე ელ-სალვადორის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. გარდა ამისა, 1872 წლის მაისსა და ივნისში იგი ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. იგი ასევე იკავებდა შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობას.

ბიოგრაფია
მენდესი აირჩიეს ელ-სალვადორის ვიცე-პრეზიდენტად და თანამდებობა დაიკავა 1872 წლის 1 თებერვალს, პრეზიდენტ მარშალ სანტიაგო გონსალესის ადმინისტრაციაში. 10 მაისს მან გონსალესის ნაცვლად პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება დაიწყო, სანამ ეს უკანასკნელი არმიას ხელმძღვანელობდა ჰონდურასის პრეზიდენტ ხოსე მარია მედინას წინააღმდეგ ბრძოლაში. გონსალესმა საპრეზიდენტო მოვალეობების შესრულება 16 ივნისს განაახლა.

1872 წლის 1 სექტემბერს, საღამოს 9:00 საათზე, მენდესი მოკლეს სან-სალვადორის მთავარ მოედანზე.
კარლოს ესეტა

კარლოს ბასილიო ესეტა ი ლეონი (დ. 14 ივნისი, 1852 — გ. 21 მარტი, 1903) — ელ-სალვადორის პრეზიდენტი 1890 წლის 22 ივნისიდან 1894 წლის 9 ივნისამდე, ვიდრე მას „ორმოცდაოთხთა რევოლუციის“ ( 44) შედეგად დაამხობდნენ. იგი სამხედრო მმართველი იყო. გარდაიცვალა 1903 წლის 21 მარტს, 50 წლის ასაკში.

ადრეული წლები
კარლოს ესეტა დაიბადა სან-სალვადორში, ელ-სალვადორში, 1852 წლის 14 ივნისს. მამამისი იყო გენერალი ელიხიო ესეტა, ხოლო დედა ასუნსიონ დე ლეონ კორლეტო. მას ჰყავდა უმცროსი ძმა, ანტონიო ესეტა.

ესეტას მმართველობის პერიოდში ელ-სალვადორმა შენარჩუნდა ფარდობითი პოლიტიკური სტაბილურობა, მაშინ როცა მეზობელი რესპუბლიკები ჰონდურასი და გვატემალა ერთმანეთთან ომში იყვნენ ჩაბმულნი. თუმცა, მან მალევე დაკარგა მსხვილი მიწათმფლობელების კეთილგანწყობა და 1894 წლის 9 ივნისს „ორმოცდაოთხთა რევოლუციის“ შედეგად ჩამოაგდეს. გადატრიალებას სათავეში ედგა რაფაელ ანტონიო გუტიერესი, რომელსაც მხარს უჭერდნენ ნიკარაგუა, გვატემალა და ჰონდურასი.

ცხოვრების ბოლო წლები და გარდაცვალება
იგი ჯერ პანამაში გაიქცა, შემდეგ კი ევროპაში გაემგზავრა, რადგან მის წინააღმდეგ სასიკვდილო განაჩენი იყო გამოტანილი. მოგვიანებით იგი ცენტრალურ ამერიკაში დაბრუნდა და საბოლოოდ დასახლდა მასატლანში, მექსიკაში, სადაც 1903 წლის 21 მარტს, 50 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი ნეშტი დაკრძალულია მასატლანის ანხელა პერალტას სახელობის სასაფლაოზე.
აპოსოლის მუნიციპალიტეტი

აპოსოლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 260 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.9 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 293.631 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 21.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 19 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აპოსოლი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32001.
აპულკოს მუნიციპალიტეტი

აპულკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 942 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.3 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 203.03 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 24.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 19 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აპულკო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32002.
განათლების ფსიქოლოგია

განათლების ფსიქოლოგია — ფსიქოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის ადამიანის სწავლის პროცესებს სამეცნიერო პერსპექტივიდან. იგი ფოკუსირებულია როგორც კოგნიტურ, ისე ბიჰევიორისტულ ასპექტებზე, რაც მკვლევრებს ეხმარება გაიგონ ინდივიდუალური განსხვავებები ინტელექტში, კოგნიტურ განვითარებაში, მოტივაციაში, თვითრეგულაციასა და თვითაღქმაში.

განათლების ფასიქოლოგია ეყრდნობა რაოდენობრივ მეთოდებს, მათ შორის ტესტირებასა და გაზომვას, რათა გააუმჯობესოს სასწავლო დიზაინი, კლასის მართვა და შეფასების სისტემები.

ისტორია
ანტიკური ხანა და ადრეული მოდერნიზმი
სწავლების მეთოდებზე რეფლექსია ჯერ კიდევ პლატონისა და არისტოტელეს დროს დაიწყო. პლატონი მიიჩნევდა, რომ ცოდნა თანდაყოლილია, ხოლო არისტოტელე ხაზს უსვამდა ასოციაციურ სწავლას.
 საუკუნეში ჯონ ლოკი გამოვიდა „ “-ს (სუფთა დაფა) კონცეფციით, რაც გულისხმობდა, რომ ადამიანი ცოდნის გარეშე იბადება და ყველაფერს გამოცდილებით სწავლობს.

დარგის ჩამოყალიბება
საგანმანათლებლო ფსიქოლოგია, როგორც დამოუკიდებელი დისციპლინა, საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა. ამ პერიოდის საკვანძო ფიგურები იყვნენ:

უილიამ ჯეიმსი: ამერიკული ფსიქოლოგიის მამა, რომელიც ხაზს უსვამდა ჩვევების ჩამოყალიბების მნიშვნელობას სწავლაში.

ალფრედ ბინე: შექმნა პირველი ინტელექტის ტესტი (ბინე-სიმონის ტესტი), რათა გამოევლინა სპეციალური საჭიროებების მქონე ბავშვები.

ედუარდ თორნდაიკი: შეიმუშავა „ეფექტის კანონი“ და საფუძველი ჩაუყარა ინსტრუმენტულ კონდიცირებას.

ძირითადი პერსპექტივები
ბიჰევიორისტული პერსპექტივა
ამ მიდგომის მიხედვით, სწავლა არის ქცევის ცვლილება გარემო სტიმულებზე რეაგირების შედეგად. მასწავლებლები იყენებენ წახალისებას (ქულები, შექება), რათა განამტკიცონ სასურველი ქცევა. თუმცა, ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ გარეგანმა ჯილდომ შესაძლოა შეამციროს შინაგანი მოტივაცია.

თანამედროვე საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიაში კოგნიტური პერსპექტივა, როგორც მიდგომა დომინანტურია. იგი შეისწავლებს, თუ როგორ ხდება ინფორმაციის აღქმა, დამუშავება, შენახვა და აღდგენა მეხსიერებიდან. მნიშვნელოვანი თემებია:

მეხსიერების სტრუქტურა: ხანმოკლე და ხანგრძლივი მეხსიერება.

პრობლემის გადაჭრა: როგორ იყენებენ სტუდენტები არსებულ სქემებს ახალი გამოწვევების დასაძლევად.

განვითარების პერსპექტივა, ფოკუსირებულია იმაზე, თუ როგორ იცვლება ადამიანის სწავლის შესაძლებლობები ასაკთან ერთად. ჟან პიაჟეს კოგნიტური განვითარების თეორიამ (სენსომოტორული, ოპერაციამდელი, კონკრეტული ოპერაციებისა და ფორმალური ოპერაციების სტადიები) გადამწყვეტი როლი ითამაშა სასწავლო პროგრამების ასაკობრივ ადაპტაციაში.

ინტელექტი და ინდივიდუალური განსხვავებები
საგანმანათლებლო ფსიქოლოგია დიდ ყურადღებას უთმობს ინდივიდუალურ განსხვავებებს, როგორიცაა:

 ტესტირება: სტანდარტიზებული ინსტრუმენტები (მაგ. -, ).

სწავლის დარღვევები: დისლექსია, (ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის სინდრომი).

ნიჭიერება: მაღალი ინტელექტის მქონე ბავშვების იდენტიფიცირება და მათთვის სპეციალური პროგრამების შექმნა.
ატოლინგის მუნიციპალიტეტი

ატოლინგის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 277 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 15.4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 281.968 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 8.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1833 წლის 29 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-კაიეტანო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32003.
ბენიტო-ხუარესის მუნიციპალიტეტი (საკატეკასი)

ბენიტო-ხუარესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 493 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 329.698 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 13.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1964 წლის 14 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ფლორენსია. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32004.
კალერა-დე-ვიქტორ-როსალესი

კალერა-დე-ვიქტორ-როსალესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 45 759 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 388.387 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 117.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 19 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვიქტორ-როსალესი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32005.
კონსეფსიონ-დელ-ოროს მუნიციპალიტეტი

კონსეფსიონ-დელ-ოროს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 115 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 423.522 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 5.0 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 19 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კონსეფსიონ-დელ-ოროი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32007.
კუაუტემოკის მუნიციპალიტეტი (საკატეკასი)

კუაუტემოკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 13 466 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.0 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 325.204 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 41.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 19 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-პედრო-პიედრა-გორდა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32008.
ჩალჩიუიტესის მუნიციპალიტეტი

ჩალჩიუიტესის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 086 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.5 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 903.025 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 11.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1825 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩალჩიუიტესი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32009.
ელ-პლატეადო-დე-ხოაკინ-ამარო

ელ-პლატეადო-დე-ხოაკინ-ამაროს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 579 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.9 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 354.501 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 4.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1916 წლის 19 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-პლატეადო-დე-ხოაკინ-ამარო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32015.
ელ-სალვადორი (საკატეკასი)

ელ-სალვადორის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 509 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 625.226 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 4.0 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1964 წლის 14 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-სალვადორი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32041.
ფრესნილიო

ფრესნილიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 240 532 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.9 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 5 104.663 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 47.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 17 იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ფრესნილიო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32010.
კანიტას-დე-ფელიპე-პესკადორის მუნიციპალიტეტი

კანიტას-დე-ფელიპე-პესკადორის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი საკატეკასის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 255 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 450.52 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 18.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია საკატეკასის შტატის შემადგენლობაში 1958 წლის 19 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კანიტას-დე-ფელიპე-პესკადორი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 32006.
ახალგაზრდა გოგონა კითხულობს

ახალგაზრდა გოგონა კითხულობს, ან „მკითხველი“ — საუკუნის ზეთით შესრულებული ფერწერული ნამუშევარია ჟან-ონორე ფრაგონარის მიერ. ტილოზე ასახულია უცნობი გოგონა პროფილში, რომელიც ზის, აცვია ლიმონისფერი ყვითელი კაბა თეთრი საყელოთი და მანჟეტებით, იისფერი ლენტებით, და კითხულობს პატარა წიგნს, რომელიც მარჯვენა ხელში უჭირავს. ნახატი ინახება ხელოვნების ეროვნული გალერეაში, ვაშინგტონში.

ისტორია
ჟან-ონორე ფრაგონარს ჰქონდა ძალიან ფართო კარიერა. მას შემდეგ, რაც მან 1753 წელს მოიგო „ “ ნამუშევრით „იერობოამი კერპებს მსხვერპლს სწირავს“, იგი გახდა ერთ-ერთი წამყვანი ფრანგი მხატვარი როკოკოს სტილში, რომელიც გამოირჩეოდა ნათელი ფერებით, ასიმეტრიული ფორმებით და ბუნებრივი, მოხრილი ხაზებით. როკოკოს სტილი წარმოიშვა პარიზში საუკუნეში, განსაკუთრებით ლუი -ის მმართველობის პერიოდში, როდესაც ფრანგულმა მაღალმა საზოგადოებამ ახალი სოციალური და ინტელექტუალური თავისუფლება განიცადა. როგორც პეტრა ტენ-დოეშხატე ჩუ აღნიშნავდა, „არისტოკრატები და მდიდარი ბურჟუაზია თამაშსა და სიამოვნებაზე კონცენტრირდნენ. გრაცია და გონებამახვილობა ფასობდა სოციალურ ურთიერთობებში. ახალმა ინტელექტუალურმა ცნობისმოყვარეობამ წარმოშვა სკეპტიციზმი უკვე დამკვიდრებული ჭეშმარიტებების მიმართ.“ ფრაგონარი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო თავისი დროის არისტოკრატიული ახალგაზრდობის თამაშითა და სიყვარულით.

ეს ნახატი 1961 წელს შეიძინა ხელოვნების ეროვნულმა გალერეამ, თანხებით, რომლებიც მამის გარდაცვალების შემდეგ შესწირა ალისა მელონ ბრიუსმა — ენდრიუ დაბლიუ მელონის ქალიშვილმა. აილსა მელონ ბრიუსი ცნობილი სოციალიტი იყო მანჰეტენში და ხელოვნების სამყაროში აღიარება მოიპოვა თავისი მრავალი გულუხვი დონაციით სხვადასხვა მუზეუმებისა და ხელოვნების პროგრამებისთვის.

ნახატი
„ახალგაზრდა გოგონა კითხულობს“ ფერი ეხმარება ემოციისა და განწყობის გადმოცემას. ფრაგონარმა გამოიყენა როკოკოსთვის დამახასიათებელი ფერთა პალიტრა — რბილი, ნაზი ფერები და ოქროს ტონები. ბალიშის იისფერი ელფერი, კედლებისა და სახელურის უფრო მუქი ტონები, ასევე გოგონას ვარდისფერი კანი და კაშკაშა ყვითელი კაბა ქმნის სითბოს, სიხარულისა და სენსუალობის შეგრძნებას. ეს ნათელი ფერები ძლიერ კონტრასტს ქმნის მუქ ფონთან და ეხმარება მაყურებელს ფოკუსირება მოახდინოს ქალის ფიგურის ფორმებსა და კონტურებზე. ტექსტურა იქმნება ფრაგონარის თავისუფალი, ენერგიული და ჟესტური ფუნჯის მოსმებით, მაგალითად კაბის ნაოჭებში. ტექსტურა ქმნის სიღრმესა და კონტრასტს სხვადასხვა ელემენტებს შორის — კედლები, კაბა და სახელური განსხვავებული ტექნიკით არის შესრულებული.

ეს ნამუშევარი უფრო ჟანრული ნახატია, ყოველდღიური სცენის ამსახველი, ვიდრე პორტრეტი, და მოდელის ვინაობა უცნობია. რენტგენულმა ფოტოგრაფიამ აჩვენა, რომ ტილოზე თავდაპირველად სხვა თავი იყო გამოსახული, რომელიც მაყურებლისკენ იყურებოდა, მაგრამ ფრაგონარმა მოგვიანებით გადახატა. ეს არის ერთ-ერთი სწრაფად შესრულებული ნახატების სერიიდან, რომლებიც ცნობილია როგორც „ “.

ნახატი არ იყო დასრულებული აკადემიური ნამუშევარი და, სავარაუდოდ, საფრანგეთში სხვადასხვა კოლექციონერებისა და დილერების ხელში გადადიოდა. იგი ეკუთვნოდა ქირურგს თეოდორ ტუფიეს, შემდეგ კი 1930 წლამდე აღმოჩნდა აშშ-ში, სადაც ის იყო ალფრედ ვ. ერიქსონის — სარეკლამო სააგენტო „ “-ის დამფუძნებლის — კოლექციაში. 1936 წელს იგი მემკვიდრეობით მიიღო მისმა მეუღლემ ანა ედიტ მაკკან ერიქსონმა, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1961 წელს, ნამუშევარი შეიძინა ხელოვნების ეროვნული გალერეამ.
ზღუდერი (სამცხე)

ზღუდერი — ისტორიული სოფელი სამცხეში, ახლანდელი ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.

ზღუდერს რამდენჯერმე იხსენიებს საუკუნის მატიანე „მესხური დავითნის ქრონიკა“. ერთ-ერთი ჩანაწერის მიხედვით, რომელიც ოსმალებთან („ურუმებთან“) ბრძოლას შეეხება, პატრონ მანუჩარსა და პატრონ ერეკლეს ლაშქარი შეუყრიათ და ოსმალების პირისპირ დამდგარან. ყვარყვარე ავადმყოფობის გამო ლაშქრობაში ვერ წასულა და ზღუდერში ჩასულა. კიდევ ერთი ისტორიული ცნობა უკავშირდება პატრონ დედისიმედს, რომელიც საფარის მონასტრიდან წამოსულა და ღამით ზღუდერში ჩამოსულა.

1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით ზღუდერი ახალციხის ლივის აწყურის ნაჰიეში შედიოდა. ის მოზრდილი დასახლება ჩანს. აქ სახლობდა 22 კომლი, ხოლო სოფელზე დაკისრებული ბეგარა 19 000 ახჩას შეადგენდა. სამცხის ზღუდრის ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია. მისი მეზობლად დასახელებულია გეოგრაფიული პუნქტები: ნასოფლარი ოკიზა, სოფლები ზიკილია, წინუბანი, გიორგიწმინდა, ჩოხტა და სხვ.
ყაზახეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ყაზახეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ყოველწლიური საჭადრაკო ტურნირი, რომლის ორგანიზატორია ყაზახეთის ჭადრაკის ფედერაცია. ჭადრაკი ერთ-ერთი იმ სპორტთაგანი იყო, რომელიც წარმოდგენილი იყო 1933 წელს ალმა-ათაში გამართულ ყაზახეთის მეორე სპარტაკიადაზე, სადაც გამარჯვებული გუბაიდულა მენდეშევი გახდა. ყაზახეთის პირველი ოფიციალური ჩემპიონატი კაცთა, ქალთა და იუნიორთა შორის 1934 წელს ალმა-ათაში შედგა. ტიტულების რაოდენობით რეკორდსმენია ანატოლი უფიმცევი, რომელმაც ჩემპიონობა თერთმეტჯერ მოიპოვა.

ეროვნული ჩემპიონატის გამარჯვებულები