iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თხინვალა

თხინვალა — სოფელი თბილისში, ვაკის რაიონში, თრიალეთის ქედზე, ლისის ტბის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 770 მეტრ სიმაღლეზე, თბილისის რკინიგზის სადგურიდან 10 კმ.

ისტორია
წერილობით წყაროებში თხინვალა (თხილოვნა, თხილნარა) პირველად საუკუნეში იხსენიება. საუკუნემდე სოფელი გაბაშვილების მფლობელობაში იყო. 1466 წელს მეფე კონსტანტინემ იგი ჯავახიშვილებს უწყალობა, ხოლო საუკუნის დასაწყისიდან თხინვალა ციციშვილების სამფლობელოა. 2007 წლამდე სოფელი ექვემდებარებოდა მცხეთის მუნიციპალიტეტის ლისის თემს.

ისტორიული ძეგლები
სოფლიდან 2 კილომეტრზე შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: გაბაშვილების სასახლის ნანგრევები და წმ. გიორგის ეკლესია (- სს).

სასახლე ნახევარწრიული ბურჯებით გამაგრებული აგურის ორსართულიანი შენობა იყო, ყოველ სართულს ისრული კამარით გადახურული თითო დარბაზი ჰქონდა. შენობაში შერწყმული იყო საცხოვრებელი სახლისა და გამაგრებული კოშკის ფუნქციები.

ეკლესია ნაშენია აგურით. მოგვიანებით იგი მეორე (გარეთა) კედლით გაუმაგრებიათ. გარედან მარტივია, შიგნით გვიანდელი ფეოდალური ხანის ქართული საერო ხუროთმოძღვრების გავლენა იგრძნობა (კედლის ღრმა ნიშების მწკრივი, ამოკაწრული დეკორატიული სახეები).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 357 კაცი.
პატარა ლილო

პატარა ლილო — სოფელი თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, სამგორის რაიონში. მდებარეობს ივრის ზეგნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, თბილისის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 750 მ-ზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში 666 მცხოვრებია.
ისტორია
პატარა ლილო მეზობელ დაბა დიდ ლილოსთან ერთად ისტორიულად ცნობილი იყო ლილოს სახელწოდებით (პირველად მოიხსენიება საუკუნის წყაროებში). საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მევენახეობა და მეხილეობა. 2007 წლამდე სოფელი ექვემდებარებოდა გარდაბნის მუნიციპალიტეტის დიდი ლილოს თემს, 2007 წელს შეუერთდა ქალაქ თბილისს.

პატარა ლილოში მდებარეობს გვიანი შუა საუკუნეების წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია. სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ძვ. წ. – საუკუნეების სამაროვანი, ასევე შუა საუკუნეების ქართული და აღმოსავლური მონეტების განძი.

დემოგრაფია
პეტროგრადის კუნძული

}
| მდებარეობა =
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 6,35
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =

პეტროგრადის კუნძული — კუნძული მდინარე ნევის შესართავთან, პეტროგრადის რაიონში, სანქტ-პეტერბურგში. ფართობი 635 ჰექტარს შეადგენს. ვოდსკაია პიატინას აღწერის წიგნში მოხსენიებულია, როგორც: ფომინის კუნძული. სანქტ-პეტერბურგის დაარსებიდან მოყოლებული კუნძულმა რამდენიმეჯერ შეიცვალა სახელი, ამჟამინდელი სახელი კი უკავშირდება 1914 წელს სანქტ-პეტერბურგისთვის სახელწოდების შეცვლას და პეტროგრადის დარქმევას. ამჟამად კუნძულზე მრავალი კულტურული, სპორტული, სასწავლო თუ სხვა დაწესებულებაა.
ილიჩევეცი (სტადიონი)

„ილიჩევეცი“ სტადიონი — სპორტული სტადიონი მარიუპოლში, უკრაინა. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის ილიჩევეცის საშინაო მოედანი. იტევს 12,680 მაყურებელს. ხშირად გამოიყენება უკრაინის ქალთა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მატჩებისთვის.

სტადიონი აშენდა 1956 წელს, თავდაპირველას მისი სახელწოდება იყო „ნოვატორი“. 2001 წელს განახლდა მარიუპოლის მეტალურგიული ქარხნის, სახელად „ილიჩის“ დახმარებით.
ჩრდილოეთის ორაგული

ჩრდილოეთის ორაგული, საკუთრივ ორაგული — გამსვლელი თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 1,5 მ, ხოლო მასა 38 კგ აღწევს. წვრილი ქერცლი აქვს, მოვერცხლისფრო. ლაქები -მაგვარი ფორმისაა; გვერდითი ხაზის ქვემოთ ლაქები არ აქვს. ბინადრობს ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილსა და ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ჩვეულებრივ გამოიყოფა ჩრდილოეთის ორაგულის გამსვლელი და მტკნარწყლიანი (ტბის) ფორმა. ტბის ორაგული ადრე განიხილებოდა როგორც დამოუკიდებელი სახეობა, ამჟამად მოიხსენიება როგორც განსაკუთრებული მორფა . ცოცხლობს ჩვეულებრივ 5–6 (იშვიათად 10–13) წელი. ძლიერ არის განვითარებული ჰომინგი. მამალ თევზს უვითარდება საქორწინო მორთულობა. ტოფობს მდინარეებში ოქტომბერ-დეკემბერში. ნაყოფიერება 22 ათ.-მდე ქვირითი; ქვირითი დიდია, ნარინჯისფერი. სქესობრივ სიმწიფეს ჩვეულებრივ, აღწევს 5 წლისა. ტოფობის შემდეგ თევზების დიდი ნაწილი იღუპება, დანარჩენები ზღვაში გადიან. ახალგაზრდა თევზი მდინარეში ცხოვრობს 1–5 წელი, იკვებება უხერხემლოებითა და წვრილი თევზით. ზღვაში იკვებება თევზითა და კიბოსნაირებით. რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტია. მისი რაოდენობა მკვეთრად არის შემცირებული და მოშენებას ექვემდებარება.
სერგეი მაკოვეცკი

სერგეი მაკოვეცკი ( დ. 13 ივნისი 1958) — რუსი კინოსა და თეატრის მსახიობი. რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტი (1998). სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1975 წელს ჩაბარებას ცდილობდა კიევის თეატრალურ ინსტიტუტში, 1 წლის შემდეგ გახდა ბორის შჩუკინის სახელობის მოსკოვის თეატრალური სასწავლებლის სტუდენტი, რომელიც დაამთავრა 1980 წელს. ამავე წლიდან არის ევგენი ვახტანგოვის სახელობის თეატრის მსახიობი. მისი კინოკარიერა ათვლას 1982 წლიდან იღებს. ჰყავს მეუღლე.

ჯილდოები და აღიარება
1992 : რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი
1994 : კინოპრემია „ოქროს ვერძი“ ფილმისთვის „მაკაროვი“
1998 : რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტი
2000 : რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემია
2010 : რუსეთის ფედერაციის ღირსების ორდენი
2010 : თეატრალური პრემია „ბროლის ტურანდოტი“
2013, 2014 : პრემია „ოქროს არწივი“ ნომინაციაში: საუკეთესო მამაკაცის როლის შესრულებისთვის ტელევიზიაში, სერიალებში: „გასტრონომ №1-ის საქმე“ და „ცხოვრება და ბედი“ მთავარი როლების შესრულებისთვის
2016 : ანდრეი მირონოვის სახელობის თეატრალური პრემია „ფიგარო“ ნომინაციაში: „ყველაზე უკეთესი“
2018 : ქალაქ მოსკოვის პრემია ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში
2018 : ორდენი „მამულის წინაშე დამსახურებისათვის“ ( ხარისხის)
ლენოკი

ლენოკი — თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 70 სმ, ხოლო მასა 8 კგ აღწევს. გავრცელებულია ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის მდინარეებსა და მთის ტბებში, აგრეთვე დასავლეთ კორეაში. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 4-6 წლისა. იკვებება უხერხემლოებითა და ზოგიერთი წვრილი თევზით. დიდი სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს.
ჟდანოვკა (მდინარე)

ჟდანოვკა — მდინარე სანქტ-პეტერბურგში, ნევის დელტის ერთ-ერთი განშტოება. გამოედინება პატარა ნევიდან და ჩაედინება პატარა ნევკაში. თავდაპირველად, მდინარეს სახელი არ ჰქონდა, ხანდახან კი ნიკოლსკის ან პეტროვსკის მდინარის სახელით მოიხსენიებდნენ. საუკუნეში დაიწყო პეტროვის კუნძულის განაშენიანება დაიწყო, ერთ-ერთი პირველები, რომლებმაც კუნძულზე მიწის ნაკვეთები მიიღეს ძმები: ივანე და ნიკოლაი ჟდანოვები იყვნენ. სწორედ მათი გვარიდან მომდინარეობს მდინარისა და მის მიმდებარედ, რამდენიმე ქუჩის სახელიც. მდინარის საშუალო სიგანე 30 მეტრია, სიგრძე კი 2,2 კილომეტრი.
კრატერის ტბა

კრატერის ტბა — კრატერული წარმოშობის ტბა აშშ-ში, ორეგონის შტატში. კრატერის ტბის ეროვნული პარკის მთავარი ღირსშესანიშნავი ობიექტი. მუქი ლურჯი ფერისაა, დამახასიათებელია დიდი სიღრმეები. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1883 მ სიმაღლეზე, კასკადოვან მთებში, დიდი ვულკანური კალდერის ფარგლებში. მაქსიმალური სიღრმე 594 მ. ტბა ნაწილობრივ ავსებს 1220 მ სიღრმის კალდერას, რომელიც ჩამოყალიბდა დაახლოებით 7700 წლის წინათ ვულკან მაზამის დანგრევის შედეგად. აშშ-ის უღრმესი ტბა. პირველი ევროპელი ამერიკელი რომელმაც მოინახულა ტბის ნაპირები იყო ჯონ უესლი ჰილმანი. ტბა განთქმულია აგრეთვე მორით, რომელსაც „ტბიურ მოხუცს“ უწოდებენ. მორი 100 წელზე მეტია რაც ტბაში ტივტივებს ვერტიკალური მიმართულებით. წყლის დაბალი ტემპერატურის გამო მორი მეტად კარგად არის შემონახული.

ვულკანი მაზამა არის კასკადოვანი მთების ვულკანური რკალის ნაწილი, რომელიც ძირითადად შედგება ანდეზიტებისაგან, დაციტებისგან და რიოდაციტებისაგან. კალდერა წარმოიქმნა მძლავრი ვულკანური ამოფრქვევის შედეგად. მოგვიანებით ლავის ამოღვრას მოჰყვა კალდერის ცენტრში ბაქნის წარმოქმნა. ნალექებმა და მეწყრულმა დანალექებმა დაფარეს კალდერის ფსკერი. დროთა განმავლობაში კალდერა გაცივდა, დაგროვდა ატმოსფერული ნალექები და შედეგად წარმოიქმნა ტბა. მოგვიანებით მეწყერმა კალდერის კიდეებზე შექმნა გამოზიდვის კონუსები და ტურბიდიტული დანალექები ტბის ფსკერზე. ფუმაროლები და ცხელი წყაროები იმ პერიოდში მეტად აქტიური იყო. გარკვეული დროის შემდეგ ტბის კალდერის კიდეები შედარებით გასტაბილურდა, ფერდობები დაიფარა ხშირი ტყით. ტბაში არის ორი კუნძული. დამახასიათებელია სუბალპური კლიმატი. ზაფხულში ამინდი რბილი და მშრალია, ზამთარი ცივია. ხელოვნურად არის შეყვანილი კალმახი და ორაგული.

გალერეა
ემპოლი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი ემპოლი  — იტალიური საფეხბურთო კლუბი. ჩამოყალიბდა ქალაქ ემპოლიში 1920 წელს. ასპარეზობს სერია -ში. პირველი ოფიციალური მატჩი ჩაატარა 1921 წელს.

მიმდინარე შემადგენლობა
გამოჩენილი ფეხბურთელები
მარკო ბრეშიანო
ვინჩენცო გრელა
ემილსონ ქრიბარი
კლაუდიო ტაფარელი
ხორხე ვარგასი
იგორ ბუდანი
ლუკა ტონი
იგნასიო აბატე
დანიელე ადანი
მარკო ბორიელო
რაულ ბორტოლეტო
ლუკა ბუჩი
ანტონიო ბუშე
ანდრეა კოდა
დარიო დაინელი
ანტონიო დი ნატალე

სებასტიან ჯიოვინკო
მასიმო მაკარონე
კლაუდიო მარკიზიო
ვინჩენცო მონტელა
ანდრეა რაგი
ტომასო როჩი
ლუკა საუდატი
ლუჩიანო სპალეტი
ფრანჩესკო ტავანო
იგლი ვანუჩი
ზლატკო დედიჩი
ჯონი ექსტრომი
მარსელო სალაიეტა
ბოკას-დელ-ტორო

ბოკას-დელ-ტორო — პანამის ბოკას-დელ-ტოროს პროვინციის და ასევე ბოკას-დელ-ტოროს რაიონის დედაქალაქი. ეს არის ტურისტული ქალაქი, რომელიც მდებარეობს კუნძულ კოლონის სამხრეთ ნაწილში ბოკას-დელ-ტოროს არქიპელაგზე, კარიბის ზღვაში. 2008 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 12,996 ადამიანი.

ქალაქს ემსახურება ბოკას-დელ-ტორო კუნძულ კოლონის აეროპორტი, რომელიც ახორციელებს ყოველდღიურ ფრენებს ქალაქ პანამიდან და მეზობელი კოსტა-რიკის დედაქალაქ სან-ხოსედან.
ემპოლი

ემპოლი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ტოსკანაში, იტალია, დაახლოებით 2კმ ფლორენციის სამხრეთით, მდინარე არნოს სამხრეთ სანაპიროზე. ძველი რომის დროიდან მიწა გამოყენებადი იყო აგროკულტურაში. ემპოლიზე გადიოდა მთავარი რკინიგზა ფლორენციიდან პიზისკენ, აქვე იყო განშტოების ადგილი, საიდანაც გზა მიდიოდა სიენაში. ემპოლის აქვს აგრარული კულტურის უცვლელი ტრადიცია.სახელწოდება მიანიჭა ადგილზე მოყვანილი არტიშოკის ნაირსახეობას.
დეკაბრისტთა კუნძული

}
| მდებარეობა =
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 =
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =

დეკაბრისტთა კუნძული — კუნძული ნევის დელტაში, მდებარეობს ვასილეოსტროვსკის რაიონში, სანქტ-პეტერბურგში. სამხრეთიდან მდინარე სმოლენკით გამოყოფილია ვასილევსკის კუნძულისგან, დასავლეთით კუნძულს გასასვლელი აქვს ფინეთის ყურეში, ჩრდილოეთით შემოსაზღვრულია პატარა ნევით, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთის მხარეს კუნძულის გარკვეული ნაწილი ხიდის საშუალებით უკავშირდება გოგირდის კუნძულს.

ისტორიის მიხედვით, აქ დაასაფლავეს დეკაბრისტთა აჯანყების მეთაურები: კ.ფ. რილეევი, პ.ი. პესტელი, პ.გ კახოვსკი, მ.პ ბესტუჟევა-რიუმინა და ს.ი მურავიოვა-აპოსტოლი, სწორედ ამიტომ დაერქვა კუნძულს ამჟამინდელი სახელი.
მაზამა

მაზამა — დანგრეული სტრატოვულკანი კასკადოვან მთებში. სიმაღლე 2487 მ. აგებულია ანდეზიტებით, დაციტებითა და რიოდაციტებით. ძველი წელთაღრიცხვის 4860 წელს მოხდა გიგანტური ამოფრქვევა, რასაც მოჰყვა პემზის გასროლა 140 კმ რადიუსის მანძილზე. ცარიელი მაგმური კერა დაინგრა, წარმოიქმნა კალდერა, რომელიც მოგვიანებით წყლით აივსო. კრატერის ტბის წარმოქმნა სწორედ მაზამის მოქმედებასთანაა დაკავშირებული.
კასკადოვანი მთები

კასკადოვანი მთები — ქედი აშშ-სა და კანადაში. შედის კორდილიერების სისტემაში. ჩრდილოეთიდან-სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 1100 კმ-ზე, სიგანე 130 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 4392 მ (ვულკანი რეინირი). სახელი ეწოდა მდინარეებზე (კოლუმბია, ფრეიზერი, კლამათი და სხვა) საფეხურისებრი ჩანჩქერების (კასკადების) სიმრავლის გამო. კასკადოვანი მთების ძირი აგებულია მეზოზოური კრისტალური ქანებით, რომლებიც ზემოდან პალეოგენ-ნეოგენური ლავებითაა დაფარული. ამ ძლიერ დანაწევრებული ვულკანური ზეგნის ზედაპირზე ამოწეულია იზოლირებული ვულკანური კონუსები, როგორებიცაა: ბეიკერი, რეინირი, ჰუდი, ლასენ-პიკი და სხვა. ვულკანების უმეტესობა ჩამქრალია. მათ ფერდობებზე არის მრავალრიცხოვანი ფუმაროლები და ცხელი წყაროები.

 საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისში აქტიურობით გამოირჩეოდა ვულკანები რეინირი და ლასენ-პიკი. ვულკანური მწვერვალები დაფარულია ფართო თოვლის ველებითა და მყინვარებით. კასკადოვანი მთების დასავლეთი ნოტიო ფერდობები შემოსილია მუქწიწვოვანი ტყით, აღმოსავლეთ მშრალ კალთებზე არის ფიჭვის ტყე. 2800-3000 მ სიმაღლეზე ტყეს ცვლის სუბალპური და ალპური მდელოები. არის სპილენძისა და ოქროს საბადოები.
პემზა

პემზა — ფოროვანი, ღრუბლოვან-დაჩვრეტილი მინისებრი ვულკანური ქანი. წარმოიქმნება ვულკანის ამოფრქვევისას, მჟავა ლავების აფუებისა და სწრაფი გამაგრების შედეგად. პემზის ფორიანობა აღწევს 80%-ს. მოცულობითი მასა 400-900 კგ/მ³. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით დაახლოებით 6. თეთრი, რუხი და მოყვითალო ფერისაა. ლღვება 1300-1450 ° ტემპერატურაზე. დამახასიათებელია მცირე თბოგამტარობა. იყენებენ სხვადასხვა ნაკეთობის გასაპრიალებლად, ლაქების ამოსაყვანად და სხვა. პემზური ქვიშა და ფერფლი გამოიყენება ცემენტში ჰიდრავლიკური დანამატის სახით. პემზის საბადოები გვხვდება ვულკანიზმის ოლქებში. იგი ხშირად განლაგებულია სხვადასხვაგვარ ვულკანურ ფერფლთან და ტუფებთან ერთად. მაღალი ხარისხის პემზა მოიპოვება ლიპარის კუნძულებზე. პემზის საბადო ცნობილია აგრეთვე ჩრდილოეთ კავკასიაში.
ბრილიონი (უისკონსინი)

ბრილიონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 148 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 445,2 კაცი/კმ². ფართობი 7,12 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 7,12 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 7,07 კმ², წყალს კი 0,05 კმ² უჭირავს.
ჩილტონი (უისკონსინი)

ჩილტონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 933 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 382.5 კაცი/კმ². ფართობი 10,39 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 10,39 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 10,28კმ², წყალს კი 0,10 კმ² უჭირავს.
კილი (უისკონსინი)

კილი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 738 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 570,5 კაცი/კმ². ფართობი 6,92 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 6,92 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 6,55 კმ², წყალს კი 0,36 კმ² უჭირავს.
ანდრეი ბელი

ანდრეი ბელი (, დ. 14/26 ოქტომბერი, 1880, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 8 იანვარი, 1934, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ ) — რუსი მწერალი, პოეტი, კრიტიკოსი. რუსული სიმბოლიზმის ერთ-ერთი წამყვანი მოღვაწე. დაიბადა ცნობილი მათემატიკოსისა და ფილოსოფოსის, პროფესორ ნიკოლაი ბუგაევისა და მისი მეუღლის, ალექსანდრა დიმიტრიევნას ოჯახში. 26 წლამდე ცხოვრობდა მოსკოვში. 1891-1899 წლებში სწავლობდა პოლივანოვის გიმნაზიაში. მის შემოქმედებაზე გავლენა დოსტოევსკიმ, იბსენმა და ნიცშემ იქონიეს. გარდაიცვალა 1934 წლის 8 იანვარს ინსულტისგან.
ერებუსი

ერებუსი — ვულკანი ანტარქტიდაში. ყველაზე სამხრეთით მდებარე მოქმედი ვულკანი დედამიწაზე. სიმაღლე 3794 მ. მდებარეობს როსის კუნძულზე, სადაც ამის გარდა არსებობს 3 ჩამქრალი ვულკანი. აგებულია ბაზალტებითა და ტუფებით. მთავარი კრატერის დიამეტრია 850 მ, სიღრმე 275 მ, განლაგებულია 3743 მ სიმაღლეზე. მთავარი კრატერის დაბლა მდებარეობს მეორე, შედარებით მცირე კრატერი. ვულკანის კრატერში არსებობს უნიკალური ლავური ტბა. მუდმივი აქტიურობა შეიმჩნევა 1972 წლიდან. კალთებზე ბევრია ფუმაროლები და პარაზიტული კონუსი, რომლებიც აქტიური კრატერის მსგავსად კენიტური ტუფითა და ლავითაა აგებული. მოქცეულია დედამიწის ქერქის რღვევების კვეთის ადგილას და წარმოადგენს დედამიწის ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ვულკანს. ამ რღვევებიდან პერიოდულად იფრქვევა სიღრმითი აირები, მათ შორის წყალბადი და მეთანი, რომლებიც სტრატოსფეროსთან მიღწევისას ანგრევენ ოზონს. ოზონის ფენის მინიმალური სისქე შეიმჩნევა როსის ზღვაზე, სადაც განლაგებულია ვულკანი ერებუსი. ვულკანის კალთებზე 100 მ სიმაღლეზე ნაპოვნია ზღვის ფაუნისა და ფლორის ნაშთები. ერებუსი განთქმულია თავისი დიდი მყინვარის ენით.

მწვერვალზე პირველად ავიდნენ და მოქმედი ვულკანის კიდეს მიაღწიეს ერნესტ შეკლტონის ექსპედიციის წევრებმა 1908 წლის 10 მარტს. ერებუსი აღმოაჩინა ინგლისურმა ექსპედიციამ პოლარეთის მკვლევარის ჯეიმზ კლარკ როსის ხელმძღვანელობით გემებით „ერებუსი“ და „ტერორი“ 1841 წლის 28 იანვარს. გემსა და ვულკანს სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ღმერთის ერების პატივსაცემად.

აშშ-ის ნიუ-მექსიკოს შტატის სამთო მოპოვებისა და ტექნოლოგიის ინსტიტუტმა ვულკანზე დაკვირვების მიზნით ორგანიზება გაუწია აქ სადგურის შექმნას. 1979 წლის 28 ნოემბერს ვულკანის ფერდობს შეეჯახა სამგზავრო თვითმფრინავი, რის შედეგადაც დაიღუპა 257 ადამიანი.
მენაშა (უისკონსინი)

მენაშა — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 17 353 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,111,1 კაცი/კმ². ფართობი 19,48 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 19,48 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 15,62 კმ², წყალს კი 3,86 კმ² უჭირავს.
ნიუ-ჰოლსტაინი (უისკონსინი)

ნიუ-ჰოლსტაინი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 236 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 499,8 კაცი/კმ². ფართობი 6,47 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 6,47 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 6,47 კმ², მთლიანი ფართობი უჭირავს.
ბრაზერტაუნი (უისკონსინი)

ბრაზერტაუნი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 404 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14,7 კაცი/კმ². ფართობი 141.0 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 141.0 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 95,3 კმ², წყალს კი 45.8 კმ² უჭირავს.
ჩარლსტონი (უისკონსინი)

ჩარლსტონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 789 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9,6 კაცი/კმ². ფართობი 82,5 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 82,5 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 82,4 კმ², წყალს კი 0,1 კმ² უჭირავს.
ჰარისონი (უისკონსინის ქალაქი)

ჰარისონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 471 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 153.9 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 153.9 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 86,8 კმ², წყალს კი 67,1 კმ² უჭირავს.
რენტული (უისკონსინი)

რენტული — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 841 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,0 კაცი/კმ². ფართობი 84,4 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 84,4 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 84,0 კმ², წყალს კი 0,4 კმ² უჭირავს.
სტოკბრიჯი (უისკონსინის ქალაქი)

სტოკბრიჯი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 383 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15,9 კაცი/კმ². ფართობი 173,2 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 173,2 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 87.1 კმ², წყალს კი 86.2 კმ² უჭირავს.
ვუდვილი (კალუმეტის ოლქი)

ვუდვილი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 993 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11,7 კაცი/კმ². ფართობი 85,2 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 85,2 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 85,2 კმ², საერთო ფართობი უჭირავს.
ჰილბერტი (უისკონსინი)

ჰილბერტი — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 132 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 303,5 კაცი/კმ². ფართობი 3,73 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 3,73 კმ²-ს შეადგენს. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი, 3,73 კმ² უჭირავს.
პოტერი (უისკონსინი)

პოტერი — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 253 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 180.9 კაცი/კმ². ფართობი 1,42 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 1,42 კმ²-ს შეადგენს. აქედან ხმელეთს ფართობის 1,40 კმ², ხოლო წყალს 0,03 კმ² უჭირავს.
შერვუდი (უისკონსინი)

შერვუდი — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 713 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 302,7 კაცი/კმ². ფართობი 9,12 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 9,12 კმ²-ს შეადგენს. აქედან ხმელეთს ფართობის 8,96 კმ², ხოლო წყალს 0,16 კმ² უჭირავს.
სტოკბრიჯი (უისკონსინის სოფელი)

სტოკბრიჯი — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 636 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 75,3 კაცი/კმ². ფართობი 8,47 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 8,47 კმ²-ს შეადგენს. აქედან ხმელეთს ფართობის 8,44 კმ², ხოლო წყალს 0,03 კმ² უჭირავს.
ტრიბონიანე

ტრიბონიანე (დ. დაახლ. 500 — გ. 547) — ბიზანტიელი იურისტი, რომელმაც უმნიშვნელოვანესი როლი ითამაშა რომის სამართლის კოდიფიკაციისა და სისტემატიზაციის პროცესში.

იმპერატორ იუსტინიანე პირველის განკარგულებით ტრიბონიანე იყო იმ საკანონმდებლო (საკოდიფიკაციო) კომისიის ერთ-ერთი წევრი, ხოლო მოგვიანებით მისი თავმჯდომარე, რომლის მიერაც შედგენილი იქნა სამი დიდი კრებული: ინსტიტუციები, დიგესტები, ანუ პანდექტები და იუსტინიანეს კოდექსი, რომელიც წარმოადგენს სამართლის ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი ძეგლის ნაწილს. თითოეულმა ამ კრებულმა კანონის ძალა მიიღო. იმპერატორმა კი აკრძალა მათი კომენტირება.
იმედა კახიანი

იმედა კახიანი (დ. 12 მაისი, 1937, სოფ. ეწერი, სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — საბჭოთა და ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967). საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1979).

ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ ეწერში 1937 წლის 12 მაისს. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის მე-20 ვაჟთა სკოლა. 1956–1959 წლებში სწავლობდა და დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, მისი დებიუტი შედგა ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროს, 1957 წელს, ფილმ „საბუდარელ ჭაბუკში“ (განასახიერა გოგიტას როლი).

ფილმოგრაფია
1957: „საბუდარელი ჭაბუკი“ (გოგიტა) რეჟ. შოთა მანაგაძე
1959: „დედის ხელი“ (ზაზა) რეჟ. მერაბ ჯალიაშვილი
1959: „განაჩენი“ (ზურაბი) რეჟ. ლევან ხოტივარი
1960: „პაპა გიგია“ (ვახტანგი — პიოთერთხელმძღვანელი) რეჟ. ზაქარია გუდავაძე
1963: „თეთრი ქარავანი“ (გელა) რეჟისორები ელდარ შენგელაია, თამაზ მელიავა
1965: „პიერი მილიციის თანამშრომელი“ (პიერი) რეჟ. დავით რონდელი
1966: „უყაიმო თამაში“ (კაპიტანი) რეჟ. იური ქავთარაძე
1967: „აფეთქებული ჯოჯოხეთი“ (არჩილ ტატიშვილი) რეჟ. ივანე ლუკინსკი
1968: „24-25 არ ბრუნდება“ (ბარათაშვილი) რეჟ. ალოიზ ბრენჩი
1972: „ჩაძირული ქალაქის მაძიებლები“ (ირაკლი) რეჟ. დევი აბაშიძე
1973: „ლევან ხიდაშელი“ რეჟ. ვახტანგ ტაბლიაშვილი
1974: „მთვარის მოტაცება“ (ჩალმაზი) რეჟ. თამაზ მელიავა
1974: „ღამის ვიზიტი“ (ექსპერტი) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
1975: „გაქცევა გათენებისას“ (ანდრო) რეჟ. სიკო დოლიძე
1977: „სიცოცხლე ერმილეს“ (ერმილე) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
1977: „სამანიშვილის დედინაცვალი“ (პლატონი) რეჟ. ელდარ შენგელაია
1978: „დათა თუთაშხია“ (გოგი წულაძე) რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, გურამ (გიზო) გაბესკირია
1979: „მიზანი“ (ანდრო) რეჟ. გენო ხოჯავა
1980: „მშობლიურო ჩემო მიწავ (რაიკომის მდივანი)“ რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
1981: „მოცურავე“ (ისიდორე ბუაძე) რეჟ. ირაკლი კვირიკაძე
1982: „დიმიტრი “ (ბერი) რეჟ. რამაზ (ბუბა) ხოტივარი
1982: „მარადისობის კანონი“ (ბაჩანა) რეჟ. ვალერიან კვაჭაძე
1983: „წითელი ხაზი“ რეჟ. დავით სხირტლაძე
1983: „გმადლობთ რატილი“ (ქორიძე) რეჟ. გიორგი კალატოზიშვილი
1984: „ქართველები ცაში“ (მგზავრი) რეჟ. ომარ გვასალია
1984: „სკაპენის ოინები“ რეჟისორები გიორგი კალატოზიშვილი, მიხეილ კალატოზიშვილი (უმცროსი)
1986: „ლერმონტოვი“ (ალექსანდრე ჭავჭავაძე) რეჟ. ნიკოლოზ ბურლიაევი
1986: „დღიურის ჩანაწერები“ (მამა) რეჟ. ლევან ერისთავი
1986: „შავი მერცხალი“ რეჟ. თამარ დულარიძე
1986: „ზღვის მაშვრალნი“ (დურგალი) რეჟისორები ედმონ სეშანი, გურამ (გიზო) გაბესკირია
1986: „ელისა და რარუს თავგადასავალი“ რეჟ. გურამ პეტრიაშვილი
1987: „ფანარი ქარში“ რეჟ. ნოდარ ომიაძე
1989: „ზმანებანი აღლუმებს შორის“ რეჟ. ბიძინა ჩხეიძე
1990: „ომი ყველასათვის ომია (სტალინის შვილი)“ (სვიმონი) რეჟ. დევი აბაშიძე
1992: „ოქროს ობობა“ (ბუიშვილი) რეჟისორები მიხეილ ანთაძე, გიორგი (გოგი) ქავთარაძე, დავით კვირცხალია
1992: „მხოლოდ სიკვდილი მოდის აუცილებლად“ რეჟ. მარინა წურწუმია
1996: „წარსულის აჩრდილები“ რეჟ. ლევან თუთბერიძე

ჯილდოები
1967 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
1979 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
1997 — ღირსების ორდენი
2023 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
ელზუორთი

ელზუორთი — უმაღლესი მთათა სისტემა ანტარქტიდაში. სიგრძე 401 კმ, სიგანე 223 კმ. ყველაზე დიდი ქედებია სენტინელი და ჰერიტიჯი. სენტინელის მთებში არსებული ვინსონის მასივი წარმოადგენს ანტარქტიდის უმაღლეს ნაწილს. აგებულია თიხოვანი ფიქლებით, ფილიტებით, ქვიშაქვებით, კვარციტებითა და კონგლომერატებით. არის ქვისნახშირის საბადო. აღმოაჩინა ამერიკელმა მფრინავმა ლინკოლნ ელზუორთმა 1935 წელს.