iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვეშაპი მადათოვზე

„ვეშაპი მადათოვზე“ — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის ტრილოგია მადათოვის მესამე წიგნი.

შინაარსი
ისევე, როგორც მადათოვის წინა რომანებში, მკითხველი აქაც მრავალ ისტორიულ პერსონაჟს შეხვდება და წარსულის სურათებსაც გაიხსენებს. რომანის მეორე ნაწილში მწერალი ახალ რეალობას ქმნის, რომლის ფინალშიც მკითხველი ხვდება, რომ მადათოვის ოცდაათწლიანი ისტორია სინამდვილეში ვირტუალური რეალობა, საუკუნეში შექმნილი კომპიუტერული თამაში, „მეჯიქ პოლისი“ ყოფილა.
ჩრდილი გზაზე

„ჩრდილი გზაზე“ — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის 2014 წელს გამოცემული წიგნი.

აღწერა
წიგნი ჟანრობრივად დოკუმენტურ პროზას მიეკუთვნება, რადგან აქ არაფერია გამოგონილი. მწერალი საბჭოთა ეპოქის საქართველოზე წერს – დაწყებული სტალინის დროიდან საუკუნის 90-იან წლებამდე. იგი მიმოიხილავს ათწლეულებად დაყოფილ პერიოდებს და იმ ცვლილებებს, რაც მათ ახლდა.

სახელწოდება
1956 წელს რეჟისორმა დავით რონდელმა, კონსტანტინე ლორთქიფანიძის და ემანუელ ფეიგინის სცენარის მიხედვით გადაიღო ფილმი „ჩრდილი გზაზე“. სწორედ ამ ფილმიდან აიღო აკა მორჩილაძემ წიგნის სახელწოდება.
სვანური მითოლოგია

სვანური მითოლოგია — ქართული მითოლოგიის თავისებური შემადგენელი ნაწილი, საინტერესო და საყურადღებო თავისი სიძველით, კოლორიტით, ანგარიშგასაწევი შინაარსებითა და ნიუანსებით, რომელნიც საქართველოს მთიანეთში უფრო ხელშეუხებლად შემორჩენილა. ძირითადად ესაა თქმულება-გადმოცემები, საკულტო და ყოფითი სიმღერა-ბალადები, წარმართული სიუჟეტები, რომელთაც მითური სახე შეუნარჩუნებიათ, თუმცა ბევრია გვიანდელი გადაკეთება-ჩამატებანი (თოფი, წმ. გიორგი, ლამარია-ღვთისმშობელი და სხვა). ძვ. ბერძნები და ლათინთა ტომები იმ სახით აღარ არიან და მათი მითები შეურეველნი, პირველქმნილი დარჩა. დღემდე ცოცხალი ხალხების მითებმა კი ყველგა განიცადეს ქრისტიანიზაციაც და თანამედროვე რეალიების შერევაც. ასე მოხდა სვანეთშიც.

სვანური მითოლოგიური სახეების და წარმოდგენების შორეული კავშირი ბერძნულ სამყაროსთან უდავოა (ამირან-პრომეთე, გეა-გიმ, ხარის კულტი, ნიმფები...). ეს შეხვედრები იმ დროის კონტაქტების კვალია, როცა ბერძნებს კოლონიები ჰქონდათ შავი ზღვის სანაპიროებზე, არგონავტებმა ილაშქრეს, ვანის კულტურა იფურჩქნებოდა. სვანთა (სოანთა) სამეფოს ძლიერებაზე მეტყველებენ ბერძენი სწავლულები: „კავკასიის მაღალი მთები უკავიათ და ყველა მეზობელ ხალხებს განაგებენ. ჰყავთ მეფე და 300 წევრისგან შემდგარი საბჭო... შეუძლიათ გამოიყვანონ ორასი ათასი კაცისაგან შემდგარი ჯარი...“ (სტრაბონი). შავი ზღვისპირეთის ტოპონიმიკა სვანეთშიც შემორჩა: ცხუმი (სოხუმი) — სოფ. ცხუმარი... სიმღერა „ქრისტეს ზღვამდე დაველოცოთ“, — იმდროინდელ ვითარებას გამოხატავს. ცხადია, ხალხთა კონტაქტები მითებშიც აისახებოდა. ცნობილია მიწის ღვთაება (ორმიში, „ლაგამ“), „მეზირი“, იფნის ხის სიმბოლიკა (შეხვედრები შუმერულ და სკანდინავიურ მითოლოგიებთან), შეადარეთ გუდანის ჯვარი. სვანური „ღერთარ“ (ღმერთები) — წარმართული მითების ნაშთია.

სვანურ მითოლოგიურ სამყაროში ბოლომდე მტკიცედ შემორჩა უხსოვარი წარსულის რელიგიური კულტის სიტყვიერი და ნივთიერი ძეგლები, ადათის რიტუალის რეალიები, კერძოდ საქმისაის ფალოსური ატრიბუტები, ქვის ან კირქვის სიმბოლური გამოსახულებანი, ლითონის ნივთები. ასეთ სიმბოლოებს ინდურ რელიგიებში ეწოდებათ ლინგა, იონი ლინგამები (შივას ტაძარში, შაქტი, ტანტრა). სვანურში მტკიცედაა შემორჩენილი უსხის (ვისხვის), სამსხვერპლო ხარის კულტი. საუფლო ხარი ჩვეულებრივ თეთრი უნდა ყოფილიყო. ამ კუთხის მითოსური სამყაროს უმთავრესად სარიტუალი ცერემონიებით, მატერიალური კულტურის ძეგლებით, სიმღერა-ბალადების სახით ვიცნობთ, მაგრამ არის პროზაული ტექსტებიც, ჩაწერილი სხვადასხვა დროს ბ. ნიჟარაძის, ა. შანიძის, ვ. თოფურიას, ს. მაკალათიას, ვ. ბარდაველიძის, მ. გუჯეჯიანის, მ. ქალდანის, ა. დავითიანის, ს. გულედიანის, მ. ჩართოლანის, უ. ცინდელიანის და სხვათა მიერ. ბუნების მკაცრი პირობები, ცად აზიდული მთების რომანტიკა მდიდარ ნიადაგს ქმნიდა პოეტური წარმოდგენების გასაშლელად და სიმღერის მოყვარული, ნიჭიერი, ენერგიული ტომი ქმნიდა ლექსებს, სიმღერებს, რომელთაც ჩაწერა გვიან ეღირსათ, ამიტომ ბევრი რამ დავიწყებას მიეცა, მაგრამ რაც დარჩა, ისიც საკმაოდ მდიდრულად ავსებს ქართული მითის საგანძურს, რომლის ძირებსაც ძველ შუმერში, საბერძნეთში, ხეთების სამეფოში მივყავართ. მაგალითად, სამიწათმოქმედო-საკულტო სიმღერა „გა“ აშკარად მოწმობს კავშირს ძვ. ბერძნულ ქალღემთ გას, გეას უძველეს კულტთან, რაც სხვაგან არსად არაა შემორჩენილი. ასეთი მაგალითი ურიცხვია. თვით ეროვნულ ქართულ მითოლოგიურ სახეებს (განსაკუთრებით დალსა და დევს) სვანურ ფოლკლორში თავისებური სახე აქვთ.
სიერა-ვიკუნია-მაკენა

სიერა-ვიკუნია-მაკენა — ჩილეს სანაპირო ქედის უმაღლესი სექცია; მდებარეობს ჩრდილოეთ ჩილეში, პამპა-დელ-ტამარგუელის ვაკის დასავლეთით. მისი უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3000 მეტრს აჭარბებს. გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით, დაახლოებით 170 კმ მანძილზე, ანდების პარალელურად. ქედის აღმოსავლეთით მდებარეობს ატაკამის უდაბნოს ყველაზე მშრალი ნაწილი.

ქედს სახელი ეწოდა ჩილელი მწერლის, ბენხამინ ვიკუნია მაკენას პატივსაცემად.
პამპა-დელ-ტამარგუელი

პამპა-დელ-ტამარგუელი — ვრცელი ვაკე ჩილეში, რომელიც მოიცავს ნორტე-გრანდეს ბუნებრივი რეგიონის მნიშვნელოვან ნაწილს. სახელი ეწოდა ხე ტამარგუოსგან, რომელიც ამ ტერიტორიაზე უხვადა გავრცელებული. მიიჩნევა ატაკამის უდაბნოს ნაწილად. დასავლეთით ესაზღვრება ჩილეს სანაპირო ქედი, აღმოსავლეთით კი ანდების დასავლეთ კალთები. ვაკის მთლიანი ფართობი დაახლოებით 12 500 კმ²-ია, ზღვის დონიდან საშუალო სიმაღლე კი 1100 მეტრი.
დრაუნგაიეკუდლი

დრაუნგაიეკუდლი — მყინვარი ისლანდიაში. წარმოადგენს ისლანდიის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე მყინვარს. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ვესტფირდირის ტერიტორიაზე. მყინვარის ფართობი შეადგენს 160-200 კმ²,-ს, სიგრძე — ≈ 20 კმ-ს. გაწოლილია ჰორნსტრანდირის ნახევარკუნძულის ფუძეზე, რომელიც თავის მხრივ, ვესტფირდირის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთურ განშტოებას შეადგენს და მისგან ისა-ფიორდითაა გამოყოფილი. მყინვარის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან დაახლოებით 925 მ სიმაღლეზე მდებარეობს.
ტუნგნაფედლსიეკუდლი

ტუნგნაფედლსიეკუდლი — მყინვარი ისლანდიაში. მდებარეობს ისლანდიის პლატოს ცენტრალურ ნაწილში, ნორდურლანდ-ისტრის ტერიტორიაზე. შედის ვატნაიეკუდლის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. მყინვარის ფართობი შეადგენს 48 კმ²-ს, სიგრძე — ~ 10 კმ-ს, სიგანე — 5-6 კმ-ს. მყინვარი ფარავს ამავე სახელწოდების ვულკანს. მყინვარის უმაღლესი წერტილის სიმაღლე მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 1540 მ სიმაღლეზე. მყინვარის სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლოებით 15 კმ-შია ისლანდიის უდიდესი მყინვარი ვატნაიეკუდლი. მყინვარზე პირველი სამეცნიერო კვლევები ჩაატარა გერმანელმა გეოლოგმა ჰანს რეკმა საუკუნის პირველი ათწლეულის ბოლოს. პირველი წარმატებული ასვლა მყინვარზე განახორციელა შვეიცარიელმა ჰერმან სტოლმა 1911 წელს.
ვილჰელმის კივილი

ვილჰელმის კივილი — კინოსა და ტელევიზიაში ხშირად გამოყენებული ხმოვანი ეფექტი. პირველად გამოიყენეს 1951 წლის ვესტერნში „შორეული დოლები“. აღნიშნული ეფექტის პოპულარობას ხელი შეუწყო „ვარსკვლავური ომების“ ეპიზოდებმა.

აღნიშნული ხმა იქცა ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ კინოშტამპად და გამოყენებულია კომპიუტერულ თამაშებსა და რამდენიმე ასეულ ფილმში.

ხმის ეფექტს სახელი ეწოდა ისრით დაჭრილი რიგითი ვილჰელმის მიხედვით 1953 წლის ვესტერნიდან „იერიში მდინარე ფეზერთან“.

ვილჰელმის კივილს ხშირად შევხვდებით კვენტინ ტარანტინოს ფილმებში (მაგ: „ცოფიანი ძაღლები“, „მოკალი ბილი“, „სიკვდილგამძლე“, „უსახელო ნაბიჭვრები“, „ჯანგო გათავისუფლებული“).
დამალული მიკი

„დამალული მიკი“ — მიკი მაუსის ოსტატურად დამალული სილუეტი, შემდგარი სამი წრისგან, რომლებიც სიმბოლიზირებენ თაგვის ყურებსა და თავს. ყურადღებით დაკვირვების მეშვეობით „დამალული მიკის“ ხილვა შეგიძლიათ დისნეის მრავალ კლასიკურ ფილმში (როგორებიცაა მეფე ლომი, პატარა ქალთევზა და ა.შ.), ასევე დისნეილენდებშიც და მსგავს გასართობ პარკებში.

მიკი მაუსის თავი უკვე დიდი ხნის მანძილზე ძალზედ ცნობილი და გამოყენებადი სიმბოლო და თილისმაა, თუმცა მისი ამოცნობა ყოველთვის მარტივი როდია. ფილმებში „დამალულმა მიკიმ“ შეიძლება მიიღოს კლდის, წყალსაცავისა თუ თანავარსკვლავედის ფორმა.

დიდი ხნის განმავლობაში „დამალული მიკი“ დისნეის კომპანიის პროფესიული საიდუმლო იყო და წარმოადგენდა ამა თუ იმ ხელოვნის ხელწერას, თუმცა გარკვეული ხნის შემდეგ საიდუმლო გამჟღავნდა და კომპანიამ ოფიციალურად აღიარა „დამალული მიკის“ არსებობა. დისნეილენდებში შეგიძლიათ შეიძინოთ სპეციალური ბროშურები, რომლებიც შეიცავენ მინიშნებებს პარკში არსებულ ცნობილ „ტრიციკლებზე“.

დამალული მიკი კინემატოგრაფიაში
ქვემოთ ჩამოთვლილია სია იმ ფილმებისა თუ ანიმაციური ფილმებისა, სადაც ყურადღებით დაკვირვებით შეგიძლიათ იხილოთ მიკი მაუსის სილუეტები.
ფიფქია და შვიდი ჯუჯა (1937 წლის ფილმი)
ბემბი
პიტერ პენი
კონკია
მძინარე მზეთუნახავი
შავი კარდალა
პატარა ქალთევზა
მზეთუნახავი და ურჩხული
მეფე ლომი
მეფე ლომი 3: აკუნა მატატა
ფილმის დისკზე აგრეთვე შეტანილია თამაში, რომლის მიზანია 20 ცალი მიკის დამალული სილუეტის პოვნა.
ლილო და სტიჩი
კარიბის ზღვის მეკობრეები: "შავი მარგალიტის წყველა"
ტრევის შადრევანი

ტრევის შადრევანი — რომის უდიდესი შადრევანი, 25,9 მეტრი სიმაღლითა და 19,8 მეტრი სიგრძით.

ბაროკოს სტილის ეს შადრევანი 1732-1762 წლებში ააგო არქიტექტორმა ნიკოლო სალვიმ.

სასახლის მთელი ფასადი და შადრევანი მიღებულია, როგორც ერთი მთლიანობა, ამიტომაა, რომ შადრევანი გრანდიოზულად გვეჩვენება. სასახლის ცენტრალური ნიშიდან ამოდის ზღვის ნიჟარაზე მჯდომი ოკეანე, რომელსაც ექაჩებიან ტრიტონები და ჰიპოკამპუსები. მარჯვენა ბარელიეფზე ახალგაზრდა გოგონა რომაელ ჯარისკაცებს მიუთითებს წყაროზე. აღნიშნულ წყაროზე მოათავსეს აკვედუკი, რომლის მეშვეობითაც რომს წყალი მიეწოდებოდა. აკვედუკმაც და წყარომაც მიიღეს სახელწოდება ( — წყალი, — ქალწული).

არსებობს ლეგენდა, რომ თუ შადრევანში ჩააგდებ ერთ მონეტას აუცილებლად დაბრუნდები რომში, ორი მონეტა — სასიყვარულო შეხვედრაა, სამი — ქორწილი, ოთხი — სიმდიდრე, ხუთი კი — განშორება. ყოველი წლის ბოლოს შადრევნიდან, დაახლოებით, 700 000 ევროს იღებენ.

შადრევნის მარცხენა ნაწილში მდებარეობს „მიჯნურთა მილები“. ლეგენდის მიხედვით, წყვილები, რომლებიც ამ მილებიდან დალევენ წყალს, სამუდამოდ ერთად იქნებიან.

ტრევის შადრევანს ბევრ ცნობილ ფილმში წავაწყდებით. მაგ: „რომაული არდადეგები“, „ტკბილი ცხოვრება“, სადაც შადრევანი მესამე მთავარ გმირად გვევლინება ანიტა ეკბერგთან და მარჩელო მასტროიანისთან ერთად და ა.შ.
სისხლი აუზში

„სისხლი აუზში“ — არაოფიციალური სახელწოდება სსრკ-სა და უნგრეთს შორის გამართული წყალბურთის მატჩისა, რომელიც შედგა 1956 წლის 6 დეკემბერს, მელბურნის ოლიმპიურ თამაშებზე.

მატჩი გაიმართა სსრკ-ის მიერ 1956 წლის უნგრული აჯანყების ჩახშობიდან დაახლოებით ერთ თვეში. სახელწოდება მატჩმა მიიღო კადრების წყალობით, რომელზეც უნგრელი წყალბურთელი ერვინ ზადორი წარბიდან ძლიერი სისხლდენით იყო გამოსახული. აღნიშნული კადრები გახდა სიმბოლო უნგრული წინააღმდეგობისა.

მატჩის განვითარება
დილით, მატჩის დაწყებამდე, უნგრელმა წყალბურთელებმა დაცინვა დაუწყეს საბჭოელ სპორტსმენებს რუსული ფრაზებით. მატჩმა უკომპრომისო ბრძოლის სახე მიიღო. თამაშის დამთავრებამდე რამდენიმე წუთით ადრე უნგრეთის ნაკრები წინ იყო ანგარიშით 4:0. ამ დროს სსრკ-ის ნაკრების წყალბურთელმა ვალენტინ პროკოპოვმა ვერ მოითმინა სიტყვიერი პროვოკაცია ერვინ ზადორისგან და მარჯვენა თვალში მიაყენა დარტყმა მუშტით. მიუხედავად ტრავმისა უნგრელმა სპორტსმენმა თამაში განაგრძო, თუმცა აუზში სისხლის კვალს ტოვებდა. აღნიშნულმა ეპიზოდმა დიდად იმოქმედა შეკრებილ მაყურებელზე, რომელთა უმეტესობაც თანაუგრძნობდა ზადორს და უნგრელების მიმართ სიმპატიით განეწყო. რამდენიმე მათგანი აუზსაც მიუახლოვდა და ანტისაბჭოურ ლოზუნგებს სკანდირებდნენ. მატჩი შეწყდა. საბჭოთა ნაკრებს ტექნიკური წაგება ჩაეთვალა. მოგვიანებით უნგრელებმა ფინალში 2:1 სძლიეს იუგოსლავიელებს და ოლიმპიური ჩემპიონებიც გახდნენ.

ოლიმპიური თამაშების დასრულების შემდეგ უნგრეთის ნახევარმა ნაკრებმა დასავლეთში თავშესაფარი ითხოვა. ასამდე უნგრელმა სპორტსმენმა გადაწყვიტა ოლიმპიადის შემდეგ სამშობლოში აღარ დაბრუნებულიყო.
სისხლიანი არწივი

სისხლიანი არწივი (შვედ. , ნორვ. , დან. ) — ვიკინგების დროინდელი სიკვდილით დასჯის მეთოდი, რომლის დროსაც განსასჯელს ნეკნებს ამოუტრიალებდნენ ხოლმე, რითაც იქმნებოდა ფრთების ეფექტი. ასეთ დროს სიკვდილის მიზეზი იყო ტრავმული შოკი ან პნევმოთორაქსი.

ისტორიკოსთა უმეტესობა ეჭვქვეშ აყენებს დასჯის ასეთი მეთოდის არსებობას და მტრის გვამზე ჩატარებულ რიტუალად მიიჩნევს.

გვიანდელ ქრისტიან ავტორებში „სისხლიანმა არწივმა“ ბარბაროსული სისასტიკის იერი შეიძინა. მაგალითისთვის, საქსონ გრამატიკოსი „დანიელთა საქმენის“ მე-9 წიგნში ამბობს, რომ წამების დროს ნორთუმბრიის მეფეს, ელა -ს ზურგზე მარილს აყრიდნენ.
ლურჯი მხედარი

ლურჯი მხედარი — გერმანიაში ექსპრესიონისტების, მეტწილად, მხატვრების შემოქმედებითი გაერთიანება საუკუნის დასაწყისში. გაერთიანება უშვებდა ამავე სახელწოდების ალმანახსაც. გაერთიანება „ლურჯი მხედარი“ დაარსდა 1911 წელს, მიუნხენში, ვასილი კანდინსკისა და ფრანც მარკის მიერ. მთავარი მიზანი იყო აკადემიური მხატვრობის გათავისუფლება გაქვავებული ტრადიციებისგან. ცნობილი წევრები იყვნენ: ავგუსტ მაკე და პაულ კლეე. ხელოვნების ამ ჯგუფში ასევე მონაწილეობდნენ მოცეკვავეები და კომპოზიტორებიც. მათ აერთიანებდათ შუა საუკუნეების ხელოვნებისადმი ინტერესი, ასევე პრიმიტივიზმი, ფოვიზმი და კუბიზმი.  ჯგუფი მიისწრაფოდა ხელოვნების ყველა ფორმის თანაბარუფლებიანობისკენ.

ლურჯი მხედრის მონაწილეები იყვნენ: ვასილი კანდინსკი, ფრანც მარკი, პაულ კლეე, ავგუსტ მაკე.
სინკო-დე-მაიო

სინკო-დე-მაიო ( — ხუთი მაისი) — მექსიკის ეროვნული დღესასწაული, პუებლის ბრძოლაში (5 მაისი, 1862 წ.) გამარჯვების აღსანიშნავად.

დღესასწაული ასევე ფართოდ აღინიშნება აშშ-შიც (ძირითადად ლათინოამერიკელების მიერ, რომლებიც ამერიკა-მექსიკის ომის შემდგომ ამერიკის მიერ ანექსირებულ სამხრეთის შტატებში ცხოვრობენ. მაგ: კალიფორნია, არიზონა, ნიუ-მექსიკო, ტეხასი).

აღნიშნულ დღესასწაულს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც მექსიკურ წმინდა პატრიკის დღეს. სინკო დე მაიოს დროს სუფრა მექსიკური კერძებითაა გაწყობილი, ფონს კი ამშვენებს ეროვნული ცეკვები და მუსიკა. ამ დღეს ეწყობა დიდი ფესტივალები და კარნავალები. ზოგიერთ რაიონში დღესასწაული კვირაობით გრძელდება.
ერთი ქვეყანა, ორი სისტემა

ერთი ქვეყანა, ორი სისტემა (ჩინ. ) —1980-იან წლებში დენ სიაოპინის მიერ შემოთავაზებული იდეა, რომლის მიხედვითაც ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას უნდა განეცადა ცვლილებები. სიაოპინის შემოთავაზებული ვარიანტის მიხედვით უნდა ყოფილიყო მხოლოდ ერთი ჩინეთი, თუმცა ისეთ ტერიტორიებს, როგორიცაა ჰონგ-კონგი, მაკაო და ტაივანი ექნებოდათ საკუთარი კაპიტალისტური, ეკონომიკური და პოლიტიკური სისტემები, ხოლო ჩინეთის დარჩენილი ნაწილი კი იქნებოდა სოციალისტური. საკუთარი სურვილისამებრ ტაივანს შეეძლო შეენარჩუნებინა საკუთარი პოლიტიკური სისტემა, იურისდიქცია, შეიარაღება, ეკონომიკური და ფინანსური სისტემა, კომერციული და კულტურული შეთანხმებები სხვა ქვეყნებთან და ასევე მიეღო კონკრეტული უფლებები საერთაშორისო ურთიერთობებში.
ყვარყვარე

ყვარყვარე — კინოსტუდია „ქართული ფილმი“-ს 1978 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი. დამდგმელი რეჟისორი: დევი აბაშიძე. სცენარის ავტორი: რეზო ჭეიშვილი, დევი აბაშიძე. ოპერატორი: ﻿იგორ ამასიისკი. მხატვრები: დიმიტრი ერისთავი, ბორის ცხაკაია. კომპოზიტორი: ჯანსუღ კახიძე.

სიუჟეტი
პოლიტიკური სატირა ეფუძნება პოლიკარპე კაკაბაძის მოთხრობას — „ყვარყვარე თუთაბერი“-ს, რომელიც მოგვითხრობს 1917 წლების პოლიტიკური მოვლენების დროს ერთი ავანტიურისტი კაცის თავგადასავალს, რომელიც შემთხვევითი გარემოებების შედეგად აღიარებულ იქნა სახალხო გმირად. დევნილი სოციალისტის ნაცვლად მეფის ჯარისკაცები წისქვილში უსაქმურ ნაცარქექიას, ყვარყვარეს შეიპყრობენ. ყვარყვარეს თავის მართლება ვერ უშველის, პროკლამაციების გავრცელებას და მეფის წინააღმდეგ აჯანყების ხელმძღვანელობას დასწამებენ. ცნობა მეფის გადადგომის შესახებ ყველაფერს თავდაყირა დააყენებს, ყვარყვარე რევოლუციის გმირად იქცევა. ნაცარქექია მდგომარეობას შეიფერებს. ქალაქის მესვეურებს ახალი დემოკრატიული სახელმწიფოს აშენებას დაპირდება, მოწინაღმდეგეებს და გაურკვევლობით დაბნეულ ადამიანებს კი ციხეში შეყრის. თვითმარქვია მედროვის თვალთმაქცობა მალე გაირკვევა, ქალის კაბაში გადაცმული ყვარყვარე თავს გაქცევით უშველის.

როლებში
დავით(დოდო) აბაშიძე — ყვარყვარე
გულჩინა დადიანი — აგრაფინა
ნანა ესაკია — გულთამზე
ქეთევან შარიქაძე — ლარისა
მიხეილ ვაშაძე — მეწისქვილე
ეროსი მანჯგალაძე — კაკუტა
შოთა გაბელაია — ქუჩარა
ვიქტორ ნინიძე — ვაშლოვანელი
კახი კავსაძე — ტიტე ნატუტარი
გივი თოხაძე — პოლკოვნიკი
გივი (გურამ) ფირცხალავა — პრაპორშჩიკი
ბაადურ წულაძე — ვაშალომიძე
გიგლა ფირცხალავა — გენერალი
ნიკოლოზ (ბიჭიკო) ანდრონიკაშვილი — კიკიტო
ანზორ ურდია — ჯიბო
გია გამყრელიძე-ძნელაძე — სტუდენტი
აბესალომ ლორია — გამომძიებელი
დავით კვირცხალია — სევასტი
იოსებ (სოსო) ლაღიძე — პავლე
ვაჟა (სულთან) კვიტაიშვილი — ადიუტანტი
სესილია თაყაიშვილი
დუდუხანა წეროძე — ასპიროზი
გრიგოლ ტყაბლაძე
ვასილ ჩხაიძე
თოურისიეკუდლი

თოურისიეკუდლი — პატარა მყინვარი და ვულკანი ისლანდიაში, ლაუნგიეკუდლის სამხრეთ-დასავლეთით, ისლანდიის პლატოს დასავლეთ ნაწილში. გაწოლილია ვესტურლანდისა და სუდურლანდის რეგიონების საზღვარზე. მყინვარის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს მდებარეობს კალდიდალსვეგურის მაღლობი, ხოლო ცოტა უფრო შორს — ფარისებრი ვულკანი ოკი. მყინვარის ფართობი შეადგენს 32 კმ²-ს, სიგრძე — ≈ 8 კმ-ს, სიგანე — ≈ 4 კმ-ს. მყინვარი ფარავს ამავე სახელწოდების ვულკანს. უმაღლესი წერტილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1350 მ-ია.

წარსულში, კერძოდ, დაახლოებით საუკუნის ბოლომდე, თოურისიეკუდლი მყინვარ ლაუნგიეკუდლის ნაწილს შეადგენდა. სახელწოდება წარმოსდგება ისლანდიური საგის ერთ-ერთი პერსონაჟის ტროლ თოურის სახელიდან, რომელიც ცხოვრობდა სიახლოვეს მდებარე ერთ-ერთ მღვიმეში.
ნეპალური ენა

ნეპალური ენა — ინდოარიული ენების ოჯახის წარმოამადგენელი. ის ნეპალის გარდა ფართოდაა გავრცელებული ინდოეთის ზოგიერთ ნაწილში, ასევე ბჰუტანსა და მიანმარში. მას ოფიციალური სტატუსი აქვს ნეპალსა და ინდოეთის შემდეგ შტატებში: სიკიმი; დასავლეთი ბენგალი; დარჯილინგი. ნეპალურს ლექსიკის 40% ბენგალური ენის იდენტური აქვს.

ისტორიულად მას თავიდან ერქვა ხასი, შემდეგ გორხალი ან გურხალი (გორხალის სამეფოს ენა).
მახუნცეთის ხიდი

მახუნცეთის ხიდი — ქვისთაღოვანი ხიდი მდინარე აჭარისწყალზე, ქედის მუნიციპალიტეტში სოფ. მახუნცეთის ტერიტორიაზე.

ხიდის აღწერა
ხიდის სიგრძე 24 მ. მარცხენა მისასვლელის სიგრძეა 1,75 მ, ხოლო მარჯვენასი 2 მ. შესაბამისად მისასვლელების სიგანეებია 3,24 მ და 3,70 მ. ხიდის სიგანე ცვალებადია. იგი მერყეობს 2 მ-დან 2,5 მ-მდე. ხიდი ყველაზე ვიწროა შუაწელში — 2 მ. მალი 20-25 მ. სიმაღლე თაღისა წყლის დონიდან 6 მეტრია. თაღის სიგანე თავბანდში 0,70 მ, ხოლო ქუსლში — 1,60 მ. ბურჯებად გამოყენებულია ბუნებრივი კლდე, რომელთა სიმაღლე სხვადასხვაა. კლდე ალაგ-ალაგ ამოშენებულია ქვებით.

ხიდის ასაგებად გამოყენებულია თლილი ქვა.

ფოსოები მახუნცეთის ხიდს არ აქვს. მალის სიდიდის გამო ხარაჩოების აგება აქ აუცილებელი იქნებოდა. ეს გარემოება გვაფიქრებინებს რომ, ხიდის მშენებლობის დროს მდინარეში ჩასობილი უნდა ყოფილიყო დროებითი ხიმინჯები, რომელზედაც ეწყობოდა ხარაჩოები.

მახუნცეთის ხიდს არ ეტყობა ის დახვეწილი ტექნიკა და სამუშაოს სიფაქიზე, რაც კარგად შეინიშნება დანდალოს ხიდზე. მახუნცეთის ხიდს არ ჰქონია არც ლავგარდანი და არც მოაჯირი.

ხიდს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ფრანსისკო მადეროს ქუჩა

ფრანსისკო მადეროს ქუჩა ან უბრალოდ მადეროს ქუჩა — გეოგრაფიული და ისტორიული მნიშვნელობის მქონე საფეხმავლო ქუჩა მეხიკოში, მთავარი გასასვლელი ქალაქის ისტორიულ ცენტრში. აქვს აღმოსავლეთი-დასავლეთის მიმართულება სოკალოდან ეხე-სენტრალისაკენ. ქუჩა იწყება ხუარესის გამზირიდან, რომელიც იქვე ახლოს ქალაქის ერთ-ერთ მთავარ ქუჩას — რეფორმის გამზირს უერთდება.

აღწერა
ქუჩას სახელი ეწოდა მექსიკის რევოლუციის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურის — ფრანსისკო იგნასიო მადეროს პატივსაცემად, რომელიც ხელახლა არჩევის საწინააღმდეგო მოძრაობის ლიდერი იყო, შემდეგ კი მექსიკის პრეზიდენტი გახდა, თუმცა სულ მალე, 1913 წელს იგი მოკლეს.

ქუჩა ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული და პოპულარული გზა იყო ჯერ კიდევ კოლონიური ხანიდან; დააპროექტა ესპანელმა ალონსო გარსია ბრავომ. მადერო ერთ-ერთი პირველი ქუჩა იყო, რომელიც აცტეკების დედაქალაქ ტენოჩტიტლანის ნანგრევებზე აშენებულ ახალ ქალაქში გაიყვანეს.

მეცხრამეტე საუკუნეში, მადერო უკვე იყო მეხიკოს ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი და პოპულარული ქუჩა. მის გასწვრივ გაიხსნა მაღაზიები, რომელთაგან ზოგიერთი დღემდე ფუნქციონირებს, მაგალითად „ “ და „ “. ქუჩის ზედა ნაწილში, 1896 წლის 14 აგვისტოს, ძმებ ლუმიერების დილერებმა, ფერდინანდ ბონ ბენარდმა და გაბრიელ ვეირემ მექსიკის ისტროიაში პირველი კინოჩვენება მოაწყვეს.

სხვადასხვა ისტორიკოსთა ქრონიკებში საუბარია მადეროს ქუჩის პოპულარობასა და მისი, როგორც სოციალური შეხვედრების ადგილის მნიშნელობაზე.

სახელები
სხვადასხვა დროს, ქუჩის სხვადასხვა მონაკვეთს თავისი სახელი ჰქონდა. ამჟამინდელი სახელი 1914 წლის 8 დეკემბრის დილას ფრანსისკო პანჩო ვილიამ უწოდა მას შემდეგ, რაც მისი ჯარი და ემილიანო საპატას სამხრეთის განმათავისუფლებელი არიმია მეხიკოში შევიდა.

ფეხით მოსიარულეთა ქუჩა
2009 წელს, ისტორიული ცენტრის სამმართველოს კოორდინატორმა ალეხანდრო მორენომ გამოაცხადა, რომ ქალაქის ხელისუფლებას სურდა მადერო ფეხით მოსიარულეთქ ქუჩად გადაეკეთებინა. მიუხედავად იმისა, რომ ინიციატივას ქუჩის გასწვრი მდებარე მაღაზიათა მეპატრონეების მხრიდან სასტიკი წინააღმდეგობა მოჰყვა, სულ მალე მადრეო ფეხით მოსიარულეებით გადაივსო და იქ მდებარე უძრავი ქონების ფასმაც საგრძნობლად მოიმატა.

გალერეა
ლუციუს კეისარი

ლუციუს იულიუს კეისარი (; დ. ძვ. წ. 17 — გ. 20 აგვისტო, 2), უმეტესად, ცნობილია, როგორც ლუციუს კეისარი — მარკუს ვიფსანიუს აგრიპასა და იულია უფროსის მეორე ვაჟი. დაიბადა ძვ. წ. 17 წელს, 14 ივნისსა და 15 ივლისს შორის სახელით ლუციუს ვიფსანიუს აგრიპა, თუმცა იგი მისმა პაპამ, დედის მხრიდან, რომის იმპერატორმა, ავგუსტუსმა იშვილა და მისი სახელიც ლუციუს იულიუს კეისრით შეიცვალა. მისი დაბადების წელს, ავგუსტუსმა ლუციუსის გარდა მისი ძმაც, გაიუს კეისარიც იშვილა. ის და მისი ძმა აღზარდა და განათლება მისცა პაპამ.

რამდენადაც ის და გაიუსი ავგუსტუსის მემკვიდრეები იყვნენ, მათ იმედის მომცემი სამოქალაქო და სამხედრო კარიერა ჰქონდათ. ლუციუსი ახ. წ. 2 წლის 20 აგვისტოს უეცარი დაავადებით გარდაიცვალა მასილიაში (გალია, დღევანდელი მარსელი, საფრანგეთი), როდესაც ესპანეთში არმიებთან შესახვედრად მიემართებოდა. 18 თვის შემდეგ, 4 წლის 21 თებერვალს გარდაიცვალა მისი ძმა, გაიუსიც. ამის გამო, მისი უმცროსი ძმა, აგრიპა პოსტუმუსი, 4 წლის 27 ივნისს ავგუსტუსმა ტიბერიუსთან ერთად იშვილა.

არსებობდა ვარაუდი, რომ ლუციუსის გარდაცვალებასთან ბინძური თამაში იყო დაკავშირებული და რომ მის სიკვდილში ავგუსტუსის ცოლის, ლივიას ხელი ერია. ამ უკანასკნელის შესაძლო მოტივი შეიძლება ყოფილიყო თავისი შვილის, ტიბერიუსისათვის ავგუსტუსის მემკვიდრედ გახდომაში ხელის შეწყობა.

1976 წლის სატელევიზიო სერიალში, მე, კლავდიუსი, ლუციუსის როლი საიმონ მაკკორკინდეილმა შეასრულა.

წინაპრები
შპაიხერშტადტი

შპაიხერშტადტი — მსოფლიოს მასშტაბით უდიდესი სასაწყობო რაიონი, სადაც შენობები აგებულია ღრმა ფუნდამენტზე, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში კი — მუხის მორებზე. მშენებლობა დაიწყო 1883 წელს და დასრულდა 1927 წელს. მდებარეობს ჰამბურგის პორტში, გერმანიაში. მისი სიგრძეა 1.5 კმ.

რაიონი დაარსდა ტვირთის საბაჟო გადასახადის გარეშე გადასაზიდად, როგორც თავისუფალი ეკონომიკური ზონა. 2009 წლიდან, რაიონსა და მის შემოგარენ ტერიტორიაზე სარესტავრაციო სამუშაოები მიმდინარეობს. 2015 წლის 5 ივლისს, შპაიხერშტადტს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

ისტორია
1815 წლიდან, ჰამბურგის დამოუკიდებელი და სუვერენული ქალაქი გერმანიის კავშირის წევრი იყო, მაგრამ არა გერმანულენოვანი სახელმწიფოების საბაჟო კავშირის წევრი. 1871 წელს, გერმანიის იმპერიის, დაარსების შემდეგ, ჰამბურგი ვერ გახდა საბაჟო გადასახადებისგან თავისუფალი და იმპერიის წევრი. 1888 წლის ხელშეკრულებებით, ჰამბურგი გერმანიის საბაჟო ზონის წევრი გახდა და დაარსდა ჰამბურგის თავისუფალი პორტი.

1883 წელს, დაიწყო კერვიდერის ტერიტორიის ნგრევა და აუცილებელი გახდა 20 000-ზე მეტი ადამიანის გადასახლება. 1885-1888 წლებში, შპაიხერშტადტის პირველი ნაწილი აშენდა. 1991 წელს, მას ჰამბურგის დაცული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა, 2008 წლიდან კი — -ს კვარტალის წევრი გახდა. ქალაქის შიდა ტერიტორიის გამოცოცხლების მიზნით, ჰამბურგის მთავრობამ -ის ტერიტორიის განვითარების ინიციატივა წარადგინა. განვითარების კანონპროექტის ერთ-ერთი ნაწილი ელბის დიდი საკონცერტო დარბაზის მშენებლობა იყო.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, მოკავშირეთა დაბომბვებმა გაანადგურა შპაიხერშტადტის დაახლოებით 50%. სტრუქტურის ზოგიერთი ნაწილი მთლიანად განადგურდა და ვერ მოხერხდა მათი აღდგენა. ამჟამად, ამ ტერიტორიაზე ერთ-ერთი სავაჭრო ცენტრი ფუნქციონირებს.

გამოყენება
შპაიხერშტადტის რაიონში რამდენიმე მუზეუმია: -ი, -ი და -ი. ასევე, რაიონი მოიცავს საწყობად გამოყენებად შენობებს.

გალერეა