iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მირონი (მოქანდაკე)

მირონი (ბერძნ. ) — ძველი ბერძენი მოქანდაკე. ცხოვრობდა ძვ. წ. საუკუნეში ატიკის და ბეოტიის საზღვარზე. პლინიუს უფროსის ბუნების ისტორიის მიხედვით მისი მასწავლებელი იყო აგელადა.

მირონის მოღვაწეობის პერიოდი წინ უსწრებდა, საუკუნეში, ბერძნული კულტურის აყვავებას. ხელოვნების ძველი კრიტიკოსები მას ახასიათებდნენ, როგორც ანატომიის კარგ მცოდნეს, მაგრამ მიუხადავად ამისა მირონმა მაინც ვერ მოახერხა თავისი ქმნილებებისთვის სიცოცხლისა და გამომსახველობის შთაბერვა. მირონი წარმატებით ძერწავდა სხვადასხვა ღმერთებს, ნათელჰყოფდა ცნობილ გმირებსა და ცხოველებს, მას განსაკუთრებით ლამაზად გამოსდიოდა ძნელი პოზები, რომლებიც ძალზედ რეალისტურად გამოიყურებოდნენ.

ჩვენს დრომდე მოაღწია მირონის ყველაზე ცნობილმა სტატუამ „ბადროს მტყორცნელი“. ის აღბეჭდავს ათლეტს, რომელიც აპირებს ბადროს ტყორცნას. ჩვენს დრომდე მირონის „ბადროს მტყორცნელის“ მოღწეული რამდენიმე ასლისგან ერთ-ერთი განსაკუთრებით საყურადღებოა, რომელიც მარმარილოს ერთი მთლიანი მონაკვეთისგან არის შექმნილი და დღესდღეობით იგი ინახება იტალიის დედაქალაქ რომში, მასიმის სასახლეში. ასევე ცნობილია, რომ „ბადროს მტყორცნელის“ ერთ ასლის თავის მდებარეობა არასწორია და იგი ინახება ბრიტანეთის მუზეუმში.

ძველი მწერლები ასევე ახსენებენ მირონის ერთ-ერთ „მარსის და ათენას“ ქმნილებას. ეს სკულპტურათა ჯგუფიც ჩვენამდე, ასევე, რამდენიმე ასლის სახითაა შემონახული. ადამიანებთან ერთად, მირონი, ასევე წარმატებით გამოსახავდა სხვადასხვა ცხოველებს, რომელთაგანაც გამოსარჩევია „ძროხის“ გამოსახულება. ძველი კულტურის თაყვანისმცემლებს ამ გამოსახულებისათვის მრავალი ეპიგრამა აქვთ მიძღვნილი. მირონის ქანდაკებების უმრავლესობა ქვისგან იყო შექმნილი, თუმცა გამონაკლისის სახით შეიძლება ბრინჯაოსაც შევხვდეთ.

ჩვენთვის ცნობილია, რომ მირონი ცხოვრობდა ძველბერძენი სკულპტორის ფიდიასის დროს, რომელიც თავისთავად, ბერძენი სკულპტორის პოლიკლიტე უფროსის პერიოდის, უდიდეს მხატვარს წარმოადგენდა. ეს ცნობილი გახდა ეგვიპტური პაპირუსიდან, სადაც აღწერილი იყო, რომ მირონმა გამოაქანდაკა ტიმანტის სკულპტურა, რომელიც ძვ. წ. 456 წელს გამართული ოლიმპიადის გამარჯვებული იყო.
ხუზისტანის ოსტანი

ხუზისტანის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 6 ოსტანი: ილამი, ლურისტანი, ისპაჰანი, ჩახარ-მახალი და ბახთიარია, ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი. ოსტანის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აჰვაზი. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 4,274,979 ადამიანს.

ხუზისტანის ოსტანში საკმაოდ ბევრი ენაა გავრცელებული. მოსახლეობის უმრავლესობა საუბრობს: სპარსულ ენაზე და ლურიზე, მოსახლეობის ნაწილი საუბრობს ასევე ხუზესტანულ აბვარულზე.

ისტორია
ძვ. წ. - ათასწლეულებში ხუზისტანის ტერიტორიაზე არსებობდა ელამის სახელმწიფო. ხუზისტანი იყო აქემენიდებისა და სასანიანთა იმპერიების ძირითადი ოლქი. 640 წელს დაიპყრეს არაბებმა, შემდეგ შედიოდნენ ბუიდების (- სს.), სელჩუკების (- სს.), ჰულაგუიანების (- სს.) სახელმწიფოთა შემადგენლობაში. საუკუნის დასაწყისში სეფიანებმა დაიპყრეს.

მოსახლეობა
ქალაქები
ადმინისტრაციული დაყოფა
ხუზისტანის ოსტანი იყოფა 23 შაჰრესტნად .

აბადანი
ახვანი
ანდიკა
ანდიმეშკი
ბაგჰმალეკი
ბეჰბენჰანა
დაშთ-ე-აზადაგენი
დეზფული
გუოთვანდი
ჰეფგოლი
ჰენდიჯანი
ჰოვიეზეჰი
იზეჰი
ჰორემეშეჰრი
ლელი
მაშჰაჰრი
მესჯედ სულეიმანი
ომიდიეჰი
რამჰორმოზი
რამშირი
შედეგანი
შუში
შუშტარი
ლაოკოონი

ლაოკოონი — ბერძნულ მითოლოგიაში, აპოლონის ქურუმი ტროაში.

იგი იყო ანკეტის შვილი (ჰიგინის მიხედვით), ანჰისის ძმა და აპოლონის ქურუმი. მან აპოლონის ნების საწინააღმდეგოდ იქორწინა და ქვეყანას საკუთარი შვილები მოუვლინა. ემფორიონის თანახმად, აპოლონი სასტიკად განრისხდა მასზე, ვინაიდან ლაოკოონი და მისი მეუღლე აპოლონის ქანდაკების ქვეშ შეწყვილდნენ. ერთ-ერთი ტროელის, ანთენორის გადმოცემით, მისი ორი შვილი ტყუპები იყვნენ.

ერთი ვერსიით, აპოლონმა ლაოკონის მოსაკლავად გააგზავნა ორი გველი, რომლებმაც ზღვა გადაცურეს და შეჭამეს ლაოკოონის შვილები ანტიფანტი და თიმბროსი, ხოლო შემდეგ თვით ლაოკოონიც მოგუდეს. მეორე ვერსიით, ყველაფერი ათენას განრისხებას მოჰყვა და გველებმა თავი ათენას ქანდაკების ფარს შეაფარეს (ან ისინი კუნძულ კალიდნიდან მოცურდნენ და ადამიანებად გადაიქცნენ). არქტინის ვერსიით, გველებმა მხოლოდ ლაოკოონი და მისი ერთი შვილი მოკლეს. ერთ-ერთი მითის მიხედვით კი გველების მიერ მხოლოდ მისი შვილები იქნენ გაგუდულნი, ხოლო თვით ლაოკოონი ცოცხალი გადარჩა, რათა სამუდამოდ ეტირა საკუთარი ბედი.
ლაოკოონს ვხვდებით სოფოკლეს ტრაგედიაში “ლაოკოონი” (370-377). აქ იგი ანჰისის ძმაა.

ლაოკონის ისტორიამ მხატვრობაშიც ჰპოვა ასახვა – მაგალითად ელ გრეკომ შექმნა რამდენიმე ნახატი, რომლებზეც ქურუმი და მისი შვილებია გამოხატული.
თეჯენი (მდინარე)

თეჯენი, ჰარირუდი — მდინარე ავღანეთში, ირანსა და თურქმენეთში. მდინარე სათავეს იღებს ავღანეთის ცენტრალური მთიანეთში და დაახლოებით 1150 კილომეტრის გავლის შემდეგ იკარგება ყარაყუმის უდაბნოში. აუზის ფართობი 70,6 კმ2. ირანში და ავღანეთში მდინარეს ჰარირუდს ეძახიან. ძველი ბერძნები მას უწოდებდნენ არიუსს, ხოლო ლათინები ტარიუსს.
ზაგროსი

ზაგროსი — მთათა სისტემა ირანის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ირანის მთიანეთის სამხრეთ-დასავლეთით. ნაწილი ერაყის ტერიტორიაზეც ვრცელდება. სიგრძე დაახლოებით 1500 კმ, სიგანე 200-300 კმ. უმაღლესი მწვერვალი 4550 მ (მთა ზარდქუჰი) ქალაქ ისპაანის სიახლოვეს მდებარეობს. მწვერვალებზე მცირე მყინვარებია. ზაგროსი ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმული ურთიერთპარარელური ქედების სისტემაა. ქედები ერთიმეორისაგან გამოყოფილია ვიწრო, კანიონისებრი ხეობებითა და ქვაბულებით. ჩამოყალიბებულია რამდენიმე ეკოსისტემა, რომელთაგან გამორჩეული ადგილი უკავია ტყისა და ტყე-სტეპის ზონებს. აგებულია მეზოზოური და კაინოზოური კირქვებითა და ფიქლებით. ასაკი ალპის მთების ასაკს უახლოვდება. განვითარებულია კარსტი. მარილიანი ბორცვები და მყინვარები ზაგროსისთვის აგრეთვე ნიშანდობლივი ფორმებია.

განვითარებულია მშრალი სუბტროპიკული კლიმატი. ჭარბობს მთა-უდაბნოს ლანდშაფტი. რელიეფის ფორმების ტიპური ერთეულებია: მლაშობები, ტბები და ოაზისები. არის ნავთობის საბადოები. ხარობს ფინიკის პალმა, ვაზი და ციტრუსები.

სოფლის მეურნეობის ნიშნები ზაგროსის მთისწინეთში ჯერ კიდევ ჩვენი წელთაღრიცხვის 9000 წ. შეინიშნება, კერძოდ ქალაქებს: ანშანსა და სუზში. ჯარმო წარმოადგენს ერთადერთ არქეოლოგიურ ძეგლს. აღსანიშნავია აგრეთვე შანიდარის მღვიმე, სადაც აღმოაჩინეს ნეანდერტალელის კვალი.
ქოჰგილუიე და ბოიერაჰმადის ოსტანი

ქოჰგილუიე და ბოიერაჰმადის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 5 ოსტანი: ხუზისტანი, ჩახარ-მახალი და ბახთიარია, ისპაჰანი, ფარსი და ბუშირი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იასუჯი. ქოხგილუე და ბოიერაჰმედის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 634,299 ადამიანს.

ქოხგილუე და ბოიერაჰმედის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: ლური და სპარსული.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ქოხგილუე და ბოიერაჰმედის ოსტანი იყოფა 5 შაჰრესტნად.
ჩაჰარ-მაჰალი და ბახთიარიის ოსტანი

ჩაჰარ-მაჰალი და ბახთიარიის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 3 ოსტანი: ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი, ხუზისტანი და ისპაჰანი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შხრე-კორდი. ჩახარ-მახალი და ბახთიარიის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 634,299 ადამიანს.

ჩახარ-მახალი და ბახთიარიის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: ლური, სპარსული და ქაშქაი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩახარ-მახალი და ბახთიარიის ოსტანი იყოფა 6 შაჰრესტნად.

შაჰრისტანები
ბუშირის ოსტანი

ბუშირის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 4 ოსტანი: ხუზისტანის, ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი, ჰორმაზაგანი და ფარსი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბუშირი. ბუშირის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 634,299 ადამიანს. საკმაოდ ფართო გასასვლელი აქვს სპარსეთის ყურეზე.

ბუშირის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: ლური და სპარსული.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბუშირის ოსტანი იყოფა 9 შაჰრესტნად.

ბუშირი
დეშთესთენი
დეშთი
დეიერი
დეილემი
გენევაჰი
ჯამი
კენგენი
თენგასთენი
ჰორმაზაგანის ოსტანი

ჰორმაზაგანის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 4 ოსტანი: ბუშირი, ფარსი, სისტანი და ბელუჯისტანი და ქერმანი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბენდერ-აბასი. ჰორმაზაგანის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 1,403,67 ადამიანს. საკმაოდ ფართო გასასვლელი აქვს სპარსეთის ყურეზე.

ჰორმაზაგანის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: არაბული და სპარსული. აგრეთვე გავრცელებულია სხვა ენებიც, რომლებზედაც მოსახლეობის შედარებით მცირე რაოდენობა საუბრობს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ჰორმაზაგანის ოსტანი იყოფა 9 შაჰრესტნად.

აბუმუსა
ბენდერ-აბასი
ბანდერ-ლენგეჰი
ბესტეკი
გევბენდი
ჰეჯიაბადი
ჯესკი
ქემირი
მინები
ქეშმი
რუდენი
ხალხოსნები

ხალხოსნები („ტეტიანთა მოტრფიალენი“, „დიაკვნის შვილები“) — ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი მიმდინარეობის წარმომადგენელნი, გლეხობის ინტერესების გამომხატველნი, რომელთა უმთავრეს მიზანს ხალხთან დაახლოება, მის სასიცოცხლო ინტერესთა ღრმად წვდომა, მისი შეგნების გამოღვიძება და ბრძოლისთვის მომზადებას წარმოადგენდა. ქართველ ხალხოსნებს იდეოლოგიურად ახალი არაფერი შეუქმნიათ, მათი მსოფლმხედველობა რუსული „ნაროდნიკობის“ იდეალებით იკვებებოდა. მაინც თავიანთი შემოქმედებით (მხატვრული და პუბლიცისტური თხზულებებით) ქართულ ლიტერატურაში შემოიტანეს თავისებური კოლორიტი, ცხოვრების თავისებური ხედვა. ხალხოსნებს ჰქონდათ თავიანთი ბეჭვდითი ორგანოები („იმედი“, „მნათობი“, „შრომა“), სხვა ჟურნალ-გაზეთებშიც თანამშრომლობდნენ და ქადაგებდნენ გლეხურ სოციალიზმს, საჭიროებას რევოლუციისა, რომლის მამოძრავებელ ძალად გლეხობას მიიჩნევდნენ, ებრძოდნენ თავადაზნაურობას.
საგზაო ნიშნები

საგზაო ნიშნები — გარკვეული ფორმის, ზომისა და შეფერილობის გრაფიკული გამოსახულებები, რომლებსაც დგამენ საავტომობილო გზებზე და ქალაქის ქუჩებში მძღოლებისა და ქვეითად მოსიარულეთათვის სახიფათო უბნებზე, მათთვის საჭირო ინფორმაციის მისაწოდებლად. იმის გამო, რომ საავტომობილო პარკი გაცილებით უფრო სწრაფად იზრდება, ვიდრე საავტომობილო გზების ქსელი, სატრანსპორტო ნაკადების მოწესრიგება ერთ-ერთი ძირითადი საყოფაცხოვრებო პრობლემაა. რამდენადაც უფრო მეტად აკმაყოფილებს გზა თანამედროვე მოთხოვნებს, მით უფრო ნაკლებია საგზაო ნიშნების რაოდენობა და პირიქით.საგზაო ნიშნების საზრიანი გამოყენება ხშირად წარმატებით ცვლის მოძრაობის უსაფრთხოების ძვირადღირებულ ღონისძიებებს.

1968 წელს ვენაში მიიღეს კონვენცია საგზაო ნიშნებსა და სიგნალებზე, 1971 წელს კი ჟენევაში - ამ კონვენციის დამატებითი ევროპის შეთანხმება.

საგზაო ნიშნები ეროვნული კანონმდებლობის მოთხოვნებისა და სტანდარტის მიხედვით იყოფა 7
ჯგუფად. ესენია:
1. გამაფრთხილებელი;
2. პრიორიტეტის;
3. ამკრძალავი;
4. მიმთითებელი;
5. საინფორმაციო-მაჩვენებელი;
6. სერვისის;
7. დამატებითი ინფორმაციის ნიშნები
საგლეხო

საგლეხო (სამართ. ისტ.), მიწათმფლობელობის სახეობა — „გლეხთ საფერი“ ადგილ-მამული ფეოდალურ საქართველოში. ფეოდალის ადგილ-მამულის გამოცალკევებული ნაწილი, რომელიც ხოდაბუნისა („საბატონო დიდი ყანისა“) და ზვრისაგან („მეპატრონის ვენაჴისაგან“) განსხვავებით, გლეხებზე გაიცემოდა. საგლეხო ნაწილობრივ საიჯარო (როგორც წესი — საღალო) იყო, ჩვეულებრივ კი მემკვიდრეობით ფლობისა და საბატონო ბეგარის პირობით ცალკეულ კომლებზე ნაწილდებოდა. ამის გამო საგლეხო მამულადაც და საკომლოდაც იწოდებოდა, თანაც ადგილ-მამულის თავისებურ ერთეულად გამოიყენებოდა (მაგ., ალექსანდრე კახთა მეფემ სვეტიცხოველს 1979 „ალაზანს გაღმა, ფიჩხოვანს თორმეტი მთელი მამულო საგლეხო“ შესწირა). ბექას და აღბუღას სამართალში (მ. 56) საგლეხო ფუძე, ხოლოვახტანგ -ის სამართალში (მ. 103) საგლეხო ადგილი იხსენიება.
ისპაჰანის ოსტანი

ისპაჰანის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 8 ოსტანი: ჩახარ-მახალი და ბახთიარია, ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი, ლურისტანი, მარკაზი, ყუმი,სემნანი, იაზდი და ფარსი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ისპაანი. ისპაჰანის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 4,559,256 ადამიანს.

ისპაჰანის ოსტანში საკმაოდ ბევრი ენაა გავრცელებული. ყველაზე მეტად საუბრობენ: ლური, სპარსულ და ქაშქურ ენებზე. ეთნიკურად ქართველები და სომხები საუბრობენ ქართულ და სომხურ ენებზე.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ისპაჰანის ოსტანი იყოფა 20 შაჰრესტნად.

არან-ო-ბიდგოლი
არდესტენი
ბორხარ-ო-მეიმე
ჩადეგანი
ფალავარჯანი
ფერეიდანი
ფერეიდუნ-შაჰრი
გოლფაიგანი
ისპაანი
ქაშანი
შაჰინშაჰრი
ხომეინიშაჰრი
ლენჯანი
სემირომი
მობარაქე
ნაინი
ნაჯაფაბადი
ნათანზი
შაჰრეზა
თირან-ო-ქარვანი
ბუინ-მიანდაშთი
ანდრია სტრატილატი

ანდრია სტრატილატი – წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 19 აგვისტო, ახალი სტილით - 1 სექტემბერი. იგი რომაელთა ლაშქარში მსახურობდა იმპერატორ მაქსიმინუსის (286-305) ზეობისას. მას ნათლისღება ჯერ არ მიეღო, მაგრამ მტკიცედ სწამდა იესო ქრისტე. თავისი სიმამაცის, ძლევამოსილებისა და სამართლიანობისთვის ანდრია ყველას ძლიერ უყვარდა. როდესაც სპარსელთა ურიცხვმა მხედრობამ სირიის საზღვრები გადალახა, მმართველმა ანტიოქოსმა მომხდურებთან ბრძოლის ხელმძღვანელობა სწორედ მას დაავალა. ბრძოლის წინ წმინდანმა ასე მიმართა თავის მცირერიცხოვან მხედრობას:

სტრატილატის სიტყვებით სულიერ თვალებახელილმა მებრძოლებმა მაცხოვრის სახელი ახსენეს და ისე ეკვეთნენ მტერს. შედეგად - მცირე რაზმმა სპარსთა უთვალავ სპას სამარცხვინო დამარცხება აგემა და ქვეყნიდან განდევნა. ამ ლაშქრობამ წმინდა ანდრიას სახელი ბრწყინვალე დიდებით შემოსა. მოშურნეებმა მმართველს მოახსენეს, რომ იგი ქრისტიანი იყო და თავისი რაზმიც ქრისტიანობაზე მოაქცია. წმიდანი სამსჯავროზე იხმეს და საწამებლად გადასცეს. წამების შემდეგ მმართველმა ანტიოქოსმა წმინდანი სხვა მხედრებთან ერთად საპყრობილეში ჩაყარა და დიოკლეტიანეს აუწყა მომხდარის შესახებ - თავად ვერ გაბედა სახელგანთქმული გმირის სიკვდილით დასჯა. უსჯულო თვითმპყრობელმა იცოდა, თუ როგორ უყვარდა ლაშქარს წმიდა ანდრია, შეეშინდა ამბოხისა და ბრძანა, გაეთავისუფლებინათ მოწამეები, შემდეგ კი სხვადასხვა საბაბით ცალ-ცალკე მოეკლათ.

საპყრობილიდან გამოსულმა აღმსარებლებმა ქალაქ ტარსოსს მიმართეს და აქ ადგილობრივი მღვდელმთავრის, პეტრესა და ბერიის ეპისკოპოსის, ნონეს ხელით მოინათლნენ. შემდგომ ქრისტეს ტარიგებმა ტაქსანატად წოდებულ ადგილას გადაინაცვლეს. ანტიოქოსმა კილიკიის ოლქის მმართველ სელევკუსს ამცნო, დასწეოდა მეომრებს და თითქოსდა საბრძოლო დროშების დატევებისათვის, ყველანი ამოეჟლიტა. წმიდა ანდრია თავისი რაზმით მდევარს სომხეთის სანახებში, ქალაქ ტაბრში დაბანაკებული დაუხვდა - გამოცხადების მიხედვით ისინი სწორედ აქ უნდა აღსრულებულიყვნენ მოწამეობრივად. ანდრიამ თავის მხედრებს მოუწოდა, არ შეშინებოდათ სიკვდილის; ილოცა ყველასათვის, ვინც მათ ხსოვნას პატივს მიაგებდა და უფალს შესთხოვა, მაკურნებელი წყარო აღმოეცენებინა იმ ადგილას, სადაც მათი სისხლი დაიღვრებოდა. ამ ლოცვის დროს მოწამეები, რომლებიც არანაირ წინააღმდეგობას არ უწევდნენ მომხდურთ, მახვილებით აჩეხეს (+ 302). იმავ წამს მიწიდან მაკურნებელმა წყარომ ამოხეთქა. ეპისკოპოსები პეტრე და ნონე ღვთისმსახურებთან ერთად ფარულად მიჰყვებოდნენ ნეტარი ანდრიას რაზმის კვალს. უფალმა სწორედ მათ არგუნა მარტვილთა წმიდა ცხედრების დაფლვა.
ტიმოთე, აღაპი და თეკლე

წმიდა მოწამენი ტიმოთე, აღაპი და თეკლე – წმინდანები, მათი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 19 აგვისტო, ახალი სტილით - 1 სექტემბერი. ისინი 304 წელს ეწამნენ. წმიდა ტიმოთე პალესტინის კესარიის ქალაქ ღაზაში დაიბადა. მან შეისწავლა საღმრთო წერილი და თავისი ქადაგებით მრავალი მოაქცია ქრისტიანობაზე. იმპერატორების, დიოკლეტიანესა და მაქსიმინუსის (286-305) მიერ ქრისტიანთა დევნის წლებში ნეტარი მარტვილი შეიპყრეს და მმართველი ურბანოსის სამსჯავროზე წარადგინეს. წმიდა მოწამე სასტიკად აწამეს, ბოლოს კი, როდესაც მის მოუდრეკლობაში დარწმუნდნენ, ცეცხლში შეაგდეს და დაწვეს.

იმავე ქალაქში და იმავე წელს ეწამნენ ქრისტესთვის წმიდა აღაპი და თეკლა. ისინი მტარვალებმა ველურ მხეცებს დააგლეჯინეს.
წმინდა პიტირიმი

წმინდა პიტირიმი – წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 19 აგვისტო, ახალი სტილით - 1 სექტემბერი. წმიდა პიტირიმმა, ველიკოპერმელმა ეპისკოპოსმა, მოწამეობრივად აღსრულებული მღვდელმთავრის, გერასიმეს (გ. 1441 წლის შემდგომ; ხს. 6 თებერვალს) შემდეგ ჩაიბარა ველოკომპერის საეპისკოპოსო კათედრა. მანამდე ნეტარი მამა არქიმანდრიტის ხარისხში წინამძღვრობდა ჩუდოვოს მონასტერს. მოგვიანებით მან შექმნა კანონი მოსკოველი მიტროპოლიტის, წმინდა ალექსისა (ხს. 25 თებერვალს) და შეკრიბა ცნობები მისი ცხოვრების შესახებ. წმიდა პიტირიმის მოციქულებრივი ღვაწლი მალე დაეტყო ეპარქიაში შემავალ წარმართთა ცხოვრებას და ნელ-ნელა, მათი ქრისტიანობაზე მოქცევის პარალელურად, სისხლისღვრამაც იკლო.

წმიდანის ღვაწლით გაავებული ვოგულთა ტომის წარმართი მეთაური ასიკა, რომელიც თანდათან კარგავდა გავლენას ხალხზე, ერთხელ თავს დაესხა მღვდელმთავარს და სიცოცხლეს გამოასალმა. ორმოცი დღის განმავლობაში ესვენა წმიდა პიტირიმის გვამი პაპანაქება სიცხეში, მაგრამ ხრწნილება არ მიჰკარებია. იგი დაკრძალეს უსტ-ვიმის ხარების საკათედრო ტაძარში.
სამოელ წინასწარმეტყველი

სამოელ წინასწარმეტყველი – ძველი აღთქმის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 აგვისტო, ახალი სტილით - 2 სექტემბერი. ისრაელის მეთხუთმეტე და უკანასკნელი მსაჯული - ქრისტეს შობამდე 1046 წელზე მეტი ხნის წინ ცხოვრობდა. იგი ლევიტელთა ტომიდან იყო. მისი დედა - ანა დიდხანს იტანჯებოდა უშვილობის გამო. ბოლოს უფალმა შეისმინა თავისი მხევლის მხურვალე ვედრება და უბოძა ძე, რომელსაც სამოელი - „გამოთხოვილი“ დაარქვეს. როდესაც ყმაწვილს სამი წელი შეუსრულდა, მშობლებმა იგი სელომში წაიყვანეს და მღვდელმთავარ ელის მიაბარეს, რომელიც, იმავდროულად, ისრაელთა მსაჯულიც იყო. თორმეტი წლის ასაკში მას ზეგარდამო ეუწყა, რომ ღმერთი მღვდელმთავრის მთელი სახლეულობის დასჯას აპირებდა

წინასწარმეტყველება ახდა, როდესაც რჩეული ერის სამკვიდრებელს შემოსეულმა ფილისტიმელებმა ოცდაათი ათასი ისრაელი, მათ შორის ელის ძეები - ოფნე და ფინეზი ერთ დღეს ამოხოცეს და ტაძრის კიდობანიც გაიტაცეს. ეს რომ შეიტყო, თავზარდაცემული ელი წაიქცა, ხერხემალი გადაიმტვრია და მოკვდა. ისრაელის დაცემით შეძრწუნებულ ფინეზის ცოლსაც მშობიარობისას აღმოხდა სული.

ელის შემდეგ ისრაელის მსაჯული სამოელი გახდა. ორმოცი წელი მკაცრად და პირუთვნელად სჯიდა და წინამძღვრობდა იგი ისრაელებს, შემდეგ კი, მხცოვანებაში შესულმა, თავისი ძეები - იოველი და აბია დაადგინა მსაჯულებად. ვერ აღმოჩნდნენ შვილები მამის ღირსეული მემკვიდრეები. ანგარებას დამონებულები, ხშირად შემცოდეთა სასარგებლოდ წყვეტდნენ საქმეებს. ამის გამო ისრაელის უხუცესებმა სამოელს მოსთხოვეს, სხვა ხალხის მსგავსად მათთვისაც მეფე დაედგინა. ამაში წინასწარმეტყველმა განჭვრიტა საშინელი დაცემა ერისა, რომელსაც მანამდე თავად უფალი წინამძღვრობდა თავის რჩეულთა მეშვეობით. პირველი მეფე, რომელიც აკურთხა წინასწარმეტყველმა, იყო საული. ღვთის ურჩობაში მისი მხილების შემდეგ კი დავითს სცხო მირონი. საულისგან დევნილი დავითი ხშირად სწორედ სამოელთან პოულობდა ხოლმე თავშესაფარს. წმინდა წინასწარმეტყველი ღრმა მოხუცებულობაში გარდაიცვალა. მისი ცხოვრება ბიბლიაშია აღწერილი (1 მეფ; ზირ. 46.16-23). 406 წელს უფლის სათნომყოფლის უხრწნელი ნაწილები იუდეიდან კონსტანტინოპოლში გადაასვენეს.
სევეროსი და მემნონი

წმინდა სევეროსი და მემნონი – წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 აგვისტო, ახალი სტილით - 2 სექტემბერი. წმიდა მოწამენი სევეროსი, მემნონი და მათთან ოცდაჩვიდმეტი მოწამე თრაკიის ფილიპოპოლში აღესრულნენ იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) დროს. ქრისტეს სარწმუნოების მხნე აღსარებისთვის წმიდა სევეროსი საშინლად აწამეს, ბოლოს კი თავი მოჰკვეთეს. როდესაც მმართველმა შეიტყო, რომ წმიდა სევეროსმა ასისთავი მემნონი ქრისტიანობაზე მოაქცია, ისიც სატანჯველად გადასცა. მასთან ერთად ეწამა კიდევ ოცდაჩვიდმეტი ქრისტიანი. ყველა მათგანს ხელ-ფეხი მოაჭრეს და გახურებულ ღუმელში შეყარეს (+304).
სარმეან კათოლიკოსი

სარმეან კათოლიკოსი — ქართველი წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3 სექტემბერი. კათოლიკოსი საქართველოს ეკლესიას მესაჭეობდა 767-779 წლებში. მისი მამამთავრობა საქართველოში არაბთა ბატონობას დაემთხვა. არაბები სასტიკად დევნიდნენ ქრისტიანებს, ავიწროებდნენ ღვთისმსახურებს, ყველგან მაჰმადიანობის დამკვიდრებას ცდილობდნენ, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, სარმეან კათოლიკოსის მამათავრობის დროს თვით ამირას საბრძანებელ ქალაქ თბილისშიც კი მრავალი ეკლესია მოქმედებდა. სარმეანი მტკიცე დამცველი იყო მართლმადიდებლობისა, მაგრამ ერთხელ, ყველიერის ხუთშაბათს, შიომღვიმის მონასტერში სარმეანმა „გამოუძიებლივ“ აზიარა მასთან ძღვნით მისული უცნობები, რომლებიც თურმე იაკობიტთა მწვალებლობის მიმდევრები ყოფილან. „იმ ღამესვე ძილში ზეგარდამოეხილა სარმეანს ესრეთ წინდაუხედაობა და უღირსებით შეურაცხებულ ხარისხისა მისისა“, გამოღვიძებულმა კათოლიკოსმა შეკრიბა ეპისკოპოსები, აუწყა მომხდარი, მათ წინაშე დაწვა იაკობიტთა მორთმეული ძღვენი და „ცრემლით სტიროდა ცთომასა თვისსა“. ყოვლადმოწყალე ღმერთმა მალე აუწყა წმიდა სარმეანს მისი ასეთი შეცოდების შენდობა, მცხეთიდანაც მოვიდა ეპისკოპოსთა წერილი:

ასეთი ღვთის შიშით, სიმდაბლით, სარწმუნოებითა და სიყვარულით შემკული მღვდელმთავარი სიბრძნით განაგებდა თავის სამწყსოს: შენდებოდა ეკლესია-მონასტრები, იქმნებოდა უძვირფასესი სასულიერო ხასიათის ლიტერატურა, ეკლესიის სწავლების სიწმიდის დაცვითა და ცოდვათა ტყვეობისაგან გამოხსნით თანდათან მზადდებოდა ხორციელი ტყვეობისაგან განთავისუფლების კონკრეტული ღონისძიებები.

ქართლის კათოლიკოსთა ქრონოლოგიებში მისი კათოლიკოსობა 767 (ზოგი ვარაუდით 760) წლიდან 774 წლამდე გრძელდება.
თადეოზი (სამოცდაათთაგანი)

წმინდა მოციქული თადეოზი – სამოცდაათ მოციქულითაგანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3 სექტემბერი. იგი ტომით ებრაელი იყო, იგი სირიის ქალაქ ედესაში დაიბადა. იერუსალიმში დღესასწაულზე ჩასულმა მოისმინა იოანე ნათლისმცემლის ქადაგება, მისი ხელით მიიღო სინანულის ნათლობა მდინარე იორდანეში და პალესტინაში დარჩა. შემდეგ ნეტარმა მაცხოვარი იხილა და მას დაემოწაფა. უფალმა იგი იმ სამოცდაათს შორის გამოარჩია, რომლებიც იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლების შემდეგ თადეოზი ქადაგებდა სირიასა და მესოპოტამიაში. ჩავიდა ედესაშიც და ქრისტიანობაზე მოაქცია მთავარი ავგაროზი, ხალხი და ქურუმები.

გადმოცემით, როდესაც წმიდანი პირველად შესულა ავგაროზის ოთახში, მისი სახიდან გამომკრთალი არაამქვეყნიური ნათლით გაოცებული მთავარი წინ მიგებებია და მიწამდე უცია თაყვანი. კარისკაცებს კი, რომელთათვისაც ეს ბრწყინვალება დაუნახავი დარჩა, ვერ გაუგიათ, რატომ მიაგო მათმა ხელისუფალმა ასეთი პატივი ღატაკ მწირს. თადეოზის ქადაგებას მრავალი სასწაული ახლდა თან (მათ შესახებ ავგაროზი წერდა სირიის მეფე ნერსეს). ნეტარმა მოციქულმა ედესაში ეკლესია დააფუძნა. ავგაროზს სურდა, იგი უხვად დაეჯილდოებინა, მაგრამ წმიდანმა საბოძვარზე უარი განაცხადა და სხვა ქალაქებს მიაშურა ქადაგებით. ბოლოს თადეოზი ფინიკიის ქალაქ ბირითში (ბეირუთში) ჩავიდა და მშვიდობით მიიცვალა ორმოცდაოთხი წლის ასაკში (ეს ცნობა ამოღებულია სლავური თვენიდან. სხვა წყაროების მოწმობით, წმიდა მამა ედესაში გარდაიცვალა, სომხური გადმოცემის მიხედვით კი - მრავალგვარი წამების შემდეგ მას პიტაზის ოლქში მახვილით მოჰკვეთეს თავი 50 წლის 21 დეკემბერს).
წმინდა ვასა

წმინდა ვასა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე (შვილებთან თეოგნისთან აღაპისა და პისტისთან ერთად) არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3 სექტემბერი. იგი წარმართი ქურუმის მეუღლე იყო და შვილებთან - თეოგნესთან, აღაპისთან და პისტთან ერთად მაკედონიის ედესაში ცხოვრობდა. იგი ქრისტიანული კეთილმსახურებით იყო აღზრდილი და ძეებსაც ქრისტეს სიყვარულს უნერგავდა. იმპერატორ გალერიუსის (305-311) დროს მეუღლემ ნეტარი ვასა შვილებთან ერთად მმართველთან დაასმინა. მაცხოვრის მსასოებლებმა მუქარის მიუხედავად უარი განაცხადეს კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე. მაშინ დედის თვალწინ ვაჟების წამება დაიწყეს: უფროსი, თეოგნე დაკიდეს და რკინის ჩანგლებით ჯიჯგნეს. ყრმა აღაპი თავიდან მკერდამდე გაატყავეს. ბოლოს ნაბოლარას - პისტს მისდგნენ. დედა ამხნევებდა მათ და ქრისტესთვის სატანჯველების უდრტვინველად დათმენისკენ მოუწოდებდა. ბოლოს ყმაწვილებს თავები მოჰკვეთეს (ერთი გადმოცემით, ძმებმა მაკედონიის ქალაქ ედესაში აწამეს, სხვა ცნობით - თესალიის ლარისში). წმინდა ვასა საპყრობილეში გამოამწყვდიეს და აშიმშილეს, მაგრამ ანგელოზი ზეციური საკვებით ზრდიდა ნეტარს. შემდეგ მას მრავალგვარი სატანჯველები დაატეხეს თავს. ჯალათები ცდილობდნენ, ჯერ ცეცხლში დაეწვათ, შემდეგ - წყალში დაეხრჩოთ ქრისტეს ტარიგი, მხეცებსაც მიუგდეს დასაგლეჯად, მაგრამ სულიწმიდის მადლით დაცული დედა უვნებელი რჩებოდა. როდესაც უსჯულოებმა ვასა საპყრობილეში შეიყვანეს, მან ზევსის ქანდაკი ნამსხვრევებად აქცია. მაშინ წმიდანი ზღვაში მოისროლეს, მაგრამ მოულოდნელად ნავი მოცურდა და სამმა ნათელმოსილმა ჭაბუკმა ქრისტეს მხევალი ზედ აიყვანა (ღირსი ნიკოდიმოს მთაწმიდელი ფიქრობდა, რომ ეს ჭაბუკები ამსოფლიდან ვასაზე ადრე გასული მისი ძეები იყვნენ). რვა დღის შემდეგ ნეტარი დედა ნავიდან კუნძულ ალონზე ჩავიდა, კვიზიკის მახლობლად - პონტისპირეთში ან მარმარილოს ზღვაში. ადგილობრივმა მმართველმა მისგან კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოითხოვა და, როდესაც პასუხად მტკიცე უარი მიიღო, არგნებით გვემა უფლის რჩეული, შემდეგ კი მისთვის თავის მოკვეთა ბრძანა.

ცნობილია, რომ დაახლოებით 450 წელს ქალკედონში უკვე არსებობდა წმიდა მოწამე ვასას სახელობის ტაძარი.