iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თოლოსი

თოლოსი — ცრუ გუმბათით გადახურული წრიული გეგმის მქონე შენობა, ხუროთმოძღვრულ ნაგებობათა ერთ-ერთი უძველესი და ფართოდ გავრცელებული ტიპი. წინა აზიაში თოლოსები შენდებოდა უკვე ენეოლითის ხანაში (არპაჩია, ჰალაფი და სხვ., ძვ. წ. – ათასწლეულები). საქართველოში ალიზით ნაგები უძველესი ცრუგუმბათიანი შენობები აღმოჩენილია ადრინდელ მიწათმოქმედთა ნამოსახლარებზე (შულავერი, არუხლო, იმირის გორა და სხვ., ძვ. წ. – ათასწლეულები). თოლოსის სახელით უფრო ხშირად მოიხსენიება კრეტა-მიკენურ სამყაროში გავრცელებული ცრუგუმბათიანი მრგვალი აკლდამები. ადრინდელი მინოსური ხანის (ძვ. წ. ათასწლეული) უძველესი თოლოსები აღმოჩნდა კუნძულ კრეტაზე, აგია-ტრიადასთან და ფესტოსის მახლობლად, ლებენაში. ზოგი თოლოსი გამოიყენებოდა თითქმის 500 წლის განმავლობაში, ძვ. წ. – საუკუნეებამდე. შუა მინოსური ხანის თოლოსები აღმოჩნდა კნოსოსსა და ფესტოსში. კონტინენტურ საბერძნეთში თოლოსი პირველად გაჩნდა მიკენურ ხანაში (ძვ. წ. – საუკუნეებში); ცნობილია მიკენის სასახლის გალავანს გარეთ გათხრილი გრანდიოზული თოლოსი – ე. წ. ატრევსის საგანძური, რომელიც აქაიური საბერძნეთის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ხუროთმოძღვრული ძეგლია.

ანალოგიური კონსტრუქციის თლილი ქვით ნაგები თოლოსები აღმოჩენილია საქართველოშიც, ბორჯომის ხეობაში.

ძველი ბერძნები თოლოსს უწოდებდნენ ეზოში ჩადგმულ გუმბათისებრ სათავსებს, რომლებიც სამზადებად და სანოვაგის შესანახად გამოიყენებოდა. კლასიკური ხანის ათენში თოლოსი ეწოდებოდა ბულევტერიონის მახლობლად არსებულ წრიულგეგმიან ნაგებობას, რომელშიც დღის განმავლობაში ისხდნენ პრიტანები (ათენის ხუთასთა საბჭოს მორიგე წევრები) და იქვე სადილობდნენ საზოგადოების ხარჯზე სხვა სახელმწიფო მოხელეებთან და ცალკეულ დამსახურებულ მოქალაქეებთან ერთად.

ხუროთმოძღვრებაში თალოსი (ან ფოლოსი) ეწოდება აგრეთვე წრიული მოხაზულობის გეგმის მქონე შენობას, რომელიც აღმართულია საფეხურებიან პოდიუმზე და გარშემორტყმულია სვეტებით.
ლევან გოფოძე

ლევან გოფოძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2020).

1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1983–1984 წლებში მუშაობდა რესპუბლიკური ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ზოგადი ქირურგიის განყოფილებაში. 1985 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თანამშრომელია. ავტორია 22 სამეცნიერო ნაშრომის ურგენტული ქირურგიის პრობლემატურ საკითხებზე. ექიმი–ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა „წყლულოვანი ეტიოლოგიის გასტროდუოდენური სისხლდენების მკურნალობის ტაქტიკის არჩევა ჰიპოქსიის საკომპენსაციო სარეზერვო შესაძლებლობების შეფასების გზით“, რომელიც დაიცვა 1998 წელს.
ხომალიგი

ხომალიგი (ოფიციალურად ხომალიგის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 667 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 5 ბარანგაის. ხომალიგი პროვინციის ყველაზე ნაკლებად დასახლებული მუნიციპალიტეტია. შედის პოლილიოს კუნძულთა შემადგენლობაში.

კლიმატი
პანუკულანი

პანუკულანი (ოფიციალურად პანუკულანის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 376 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის. მდებარეობს კუნძულ პოლილიოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, პოლილიოს კუნძულთა შემადგენლობაში.

კლიმატი
ნატაშა კლაუსი

ნატაშა ალექსანდრა რასტაპკევიჩუს არონდო (; დ. 25 ივნისი, 1975, კალი, ვალიე-დელ-კაუკა, კოლუმბია), ცნობილია, როგორც ნატაშა კლაუსი — ურუგვაულ-ლიეტუველი წარმოშობის კოლუმბიელი მსახიობი. ცნობილია თავისი როლებით -ს სერიალებში „შურისძიება“, „ფარული ვნება“, „ზორო“, „შტორმი“.

ადრეული წლები
ნატაშა კლაუსი დაიბადა კოლუმბიის ქალაქ კალიში და გაიზარდა ატლანტიკოს ქალაქ ბარანკილიაში. მამა, ვიქტორ რასტაპკევიჩუსი, ლიეტუველ-რუსული წარმოშობისაა, ხოლო დედა, სუსანა არონდო ურუგვაულია. მას ჰყავს უფროსი და, ტატიანა. კლაუსი თავდაპირველად ცდილობდა ბალერინის მოცეკვავე გამხდარიყო, შესაბამისი გაკვეთილების შემდეგ, ოცნებობდა მოსკოვის დიდ თეატრში გამოსვლაზე. თუმცა, სკოლის დამთავრებამდე ერთი წლით ადრე ავტოკატასტროფაში მოყვა და მუხლი დაიზიანა, რითაც დაასრულა საცეკვაო კარიეა. ამის შემდეგ, ნატაშამ ცეკვის ნაცვლად მსახიობობა გადაწყვიტა.

პირადი ცხოვრება
2000 წელს დაქორწინდა პროდიუსერ ვიქტორ გომესზე. 2000 წლის აპრილში წყვილს პირველი შვილი, გოგონა შეეძინა, რომელსაც იზაბელ გომეს რასტაპკევიჩუსი დაარქვეს. წყვილი 2001 წელს დაშორდა.

2003 წელს დაქორწინდა თავის დეიდაშვილზე, მარსელო გრეკოზე. 2009 წლის აპრილში მას გრელოსთან პირველი საერთო შვილი შეეძინა, რომელსაც პალომა გრეკო რასტაპკევიჩუსი დაარქვეს.

2020 წლიდან ნატაშა კლაუსის პარტნიორია დანიელ გომესი. 2020 წლის 28 დეკემბერს, კლაუსმა -ის ანგარიშის მეშვეობით გამოაცხადა, რომ ის და გომესი დაინიშნენ.
ელზა ვაშაკიძე

ელზა ვაშაკიძე (დ. 5 იანვარი, 1950, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი–ინფექციონისტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი. მეცნიერი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2020).

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1973–1974 წლებში იყო თბილისის რესპუბლიკური კლინიკური ინფექციური საავადმყოფოს ექიმი–ინტერნი. 1974–1977 წლებში — ზესტაფონის რაისაავადმყოფოს ინფექციური განყოფილების ექიმი–ორდინატორი. 1977–1979 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ინფექციურ დაავადებათა კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1981–1993 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1993 წლიდან დოცენტი. ავტორია 46 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ვირუსული ჰეპატიტების კლინიკური იმუნოლოგიის საკითხებს, ეკუთვნის ერთი გამოგონება.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა - „ცირკულაციაში მყოფი იმუნოციტების კლინიკურ–პათოგენეზური მნიშვნელობა 13 ჰეპატიტის დროს“, რომელიც 1985 წელს დაიცვა.
რამაზ ყურაშვილი

რამაზ ყურაშვილი (დ. 17 იანვარი, 1942, თბილისი) — ქართველი ექიმი-ენდოკრინოლოგი, მე­დი­ცი­ნის მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა დოქ­ტორი, ევროპის უნივერსიტეტის პრო­ფე­სორი, თბილისის საპატიო მოქალაქე (2021).

ბიოგრაფია
რამაზ ყურაშვილი დაიბადა 1942 წლის 17 იანვარს, თბილისში. 1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1965–1977 წლებში მუშაობდა თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების ხელმძღვანელად. 1977–1987 წლებში კარდიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის, რადიოიმუნოლოგიის ცენტრის ხელმძღვანელი იყო და პარალელურად მეტაბოლიზმის რეგულაციის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა. 1987-2011 წლებში რესპუბლიკური სამედიცინო სადიაგნოსტიკო ცენტრის გენერალური დირექტორი იყო. არის დიაბეტის, ენდოკრინული და გულ-ფილტვის დაავადებების ცენტრის დირექტორი.

2023 წლიდან ევროპის უნივერსიტეტის აფილირებული პროფესორია და ენდოკრინოლოგიის დეპარტამენტს ხელმძღვანელობს.

არის სამეცნიერო ნაშრომების, წიგნებისა და საგანმანათლებლო ალბომების ავტორი, მათ შორის: „ჩემი წიგნი დიაბეტზე“ (1996), „როგორ ვმკურნალობ ჩემს დიაბეტს“ (1997), „დიაბეტური ნეიროპათია“ (2001), „12 კონსესუსი – ტიპი 1 და ტიპი 2 დიაბეტის და მათი გართულებების დიაგნოსტიკა, მკურნალობა, მართვა და განათლება“ (2000–2003), „ტიპი 1 დიაბეტიანი ბავშვებისა და მოზარდებისათვის“ (1998–2009).

ორგანიზაციები და ასოციაციები
დიაბეტის საერთაშორისო ფედერაცია, წევრი (1993-)
ევროპის ნეირო–დიაბის სამუშაო ჯგუფი, წევრი (1993-)
ევროპის დიაბეტის შემსწავლელი ასოციაცია, წევრი (1996-)
ამერიკის დიაბეტის ასოციაციის პროფესიონალური სექცია, წევრი (1997-)
დიაბეტის ჟურნალების საერთაშორისო კომიტეტი, წევრი (1997-)
შავი ზღვის ქვეყნების დიაბეტის საბჭო, წევრი (1997-)
საქართველოს სამხედრო სამედიცინო აკადემია, წევრი (2000-)
თიროიდული ფუნქციების შემსწავლელი საერთაშორისო ორგანიზაცია, წევრი (2001-)
ამერიკის კლინიკური ენდოკრინოლოგიის ასოციაცია, წევრი (2004-)
ევროპის ათეროსკლეროზის საზოგადოება, წევრი (2004-)

ჯილდოები
2021 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
2002 — ღირსების ორდენი
ბადრი ქუთათელაძე

ბადრი ქუთათელაძე (დ. 1949) — ქართველი მკვლევარი, პოეტი, ფილოლოგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2021).

1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი.

2000 წლიდან თბილისის მერიის კულტურის საქალაქო სამსახურის პირველი მოადგილე. ენციკლოპედია „თბილისში“ გამოყენებულია მასალა მისი წიგნიდან „პოეზია ქვაში — თბილისის ქანდაკება“ (2000). არის დიდუბის პანთეონის დირექტორი. რომის პაპის სამახსოვრო მედლისა და „კულტურის რაინდის“ წოდების მფლობელი.
ჯილდოები
1999 — ღირსების ორდენი
ილია ჭავჭავაძის სახელობის პრემია
გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია
საქართველოს სახელმწიფო პრემია
ნიკო ნიკოლაძის სახელობის პრემია
2009 — მედალი „ქართული კულტურის ამაგდარი“
გრიგოლ ჩიგოგიძე

გრიგოლ ჩიგოგიძე (დ. 18 სექტემბერი, 1942, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი, ხელოვნების მუშაკი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2021).

დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი.

თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის კინოსტუდია „პიონერფილმის" ხელმღვანელი 1975 წლიდან. თანამშრომლობდა საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიასთან როგორც რეჟისორი, ოპერატორი და ჟურნალისტი. ხელმძღვანელობდა გადაცემა„რამპა“. მუშაობს ნორჩ კინომოყვარულებთან. 1979 წელს დააფუძნა კინომომოყვარულთა საერთაშორისო ფესტივალი „თბილისური აისი“. ჟურნალისტთა საერთაშორისო ფონდ „ოქროს ფრთის“ ლაურეატი.

ჯილდოები
1996 — ღირსების მედალი (მოსწავლე ახალგაზრდობის აღზრდისა და ქართული კულტურის განვითარების საქმეში მიღწეული წარმატებისათვის)
2021 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
მადელაინ მაკდაეულ ბრეკინრიჯი

მადელაინ მაკდაუელ ბრეკინრიჯი (; დ. 20 მაისი, 1872 – გ. 25 ნოემბერი, 1920) — ქალთა საარჩევნო უფლებებების მოძრაობის ამერიკელი ლიდერი. დაქორწინდა დეშა ბრეკინრიჯზე, -ის რედაქტორზე, რომელიც ემხრობოდა ქალთა უფლებებს. წამოიწყო პროგრესული რეფორმები სკოლაში სწავლისა და ბავშვთა შრომის კუთხით. მან დააარსა მრავალი სამოქალაქო ორგანიზაცია, მათ შორის კენტუკის ასოციაცია ტუბერკულოზის პრევენციისა და მკურნალობისთვის. აღსანიშნავია, რომ თვითონაც ამ დაავადებით იტანჯებოდა. ხელმძღვანელობდა ისეთ პროექტებს, რომლებიც მიმართული იყო ბავშვებისა და მოზარდებისთვის სამოდელო სკოლების, პარკებისა და დასასვენებელი ობიექტების პროგრამების დანერგვისკენ.

თავიანთ წიგნში, კენტუკის ახალი ისტორია, ლოუელ ჰარისონი და ჯეიმზ კ. კლოტერი აცხადებენ, რომ ბრეკინრიჯი იყო ყველაზე გავლენიანი ქალი შტატში. მისი პორტრეტი გამოფენილია კენტუკის შტატის კაპიტოლიუმში.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება და ოჯახი
მადელაინ ბრეკინრიჯი დაიბადა ვუდლეიკში, კენტუკიში და გაიზარდა ეშლენდში, ფერმაში, რომელიც შექმნილია მისი დიდი ბაბუის, მეცხრამეტე საუკუნის სახელმწიფო მოღვაწე ჰენრი კლეის მიერ. მისი დედა იყო ჰენრი კლეი უმცროსის ქალიშვილი, ენ კლეი მაკდაუელი, ხოლო მამა იყო მაიორი ჰენრი კლეი მაკდაუელი, რომელიც მსახურობდა ამერიკის სამოქალაქო ომში. მათ შეიძინეს ეშლანდის სახლი 1882 წელს.

ის იყო შვიდი შვილიდან ერთ-ერთი. ჰყავდა ოთხი ძმა, ჰენრი კლეი, უილიამ ადერი, თომას კლეი და ბალარდი. მისი დები იყვნენ ნანეტა და ჯულია.

ბრეკინრიჯი დოქტორ ეფრემ მაკდაუელის შვილიშვილი იყო. მისმა შორეულმა ბიძაშვილმა, ლორა კლეიმ, 1888 წელს დააარსა კენტუკის თანაბარი უფლებების ასოციაცია, რომლის პრეზიდენტიც მოგვიანებით ბრეკინრიჯი გახდა.

განათლება
მან განათლება მიიღო ლექსინგტონში, კენტუკიში, მის პორტერის სკოლაში. 1890 წლიდან 1894 წლამდე სწავლობდა სახელმწიფო კოლეჯში (ამჟამად კენტუკის უნივერსიტეტი). კოლეჯის წლებში ავადმყოფობდა და ძვლის ტუბერკულოზის გამო ფეხის ამპუტანცია გახდა საჭირო. წიგნის მიმოხილვებს წერდა -ისთვის და სწავლობდა გერმანულ ფილოსოფიასა და ლიტერატურას სხვა „ “-ის წევრებთან ერთად.

ქორწინება
1898 წლის 17 ნოემბერს, მადელაინ მაკდაუელი დაქორწინდა დეშა ბრეკინრიჯზე, -ის რედაქტორზე. დეშა იყო ადვოკატის და სოციალური მუშაკის სოფონისბა ბრეკინრიჯის ძმა, რომელმაც დაწერა თავისი რძლის ბიოგრაფია სათაურით მადელაინ მაკდაუელ ბრეკინრიჯი: ლიდერი ახალ სამხრეთში.

იგი 1903 და 1904 წლებში იყო დენვერის, კოლორადოს სანიტარიუმის პაციენტი. რომელმაც შემდგომ შექმნა საჯარო საბავშვო ბაღები და პარკები. 1920 წელს, მადლიერების დღეს, 48 წლის ასაკში ინსულტის შედეგად გარდაიცვალა. მისი ნაშრომები ინახება კენტუკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკებში.
სევერინი

კაროლინ რემი დე გებერდი (დ. 27 აპრილი, 1855 — გ. 24 აპრილი, 1929) — ფრანგი ჟურნალისტი, ანარქისტი, სოციალისტი, კომუნისტი და ფემინისტი, ყველაზე ცნობილი სევერინის სახელით.

დაახლოებით 1880 წელს, კაროლინ რემი ჩაერთო ჟიულ ვალესის სოციალისტურ გამოცემაში, . ვალესმა საბოლოოდ მისცა გაზეთზე კონტროლი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. სევერინი უფრო და უფრო მებრძოლი გახდა, იგი დაუმეგობრდა ჟურნალისტს და ფემინისტს მარგარიტ დიურანს, მაგრამ მარქსისტ ჟიულ გესდესთან დაპირისპირების შემდეგ, გაზეთი 1888 წელს დატოვა. მან განაგრძო წერა სხვა ნაშრომებისთვის, სადაც მან ხელი შეუწყო ქალთა ემანსიპაციას და დაგმო სოციალური უსამართლობა, მათ შორის დრეიფუსის საქმე. 1897 წელს მან დაიწყო წერა დიურანის ფემინისტურ ყოველდღიურ გაზეთ -სთვის.

მტკიცე მემარცხენე რემიმ მხარი დაუჭირა ანარქისტულ მიზნებს, მათ შორის ჟერმენ ბერტონის დაცვას და მონაწილეობა მიიღო 1927 წელს საკოსა და ვანზეტის გადარჩენის მცდელობებში. მან მხარი დაუჭირა 1917 წლის რუსეთის რევოლუციას და 1921 წელს შეუერთდა საფრანგეთის კომუნისტურ პარტიას, რამდენიმე წლის შემდეგ დატოვა პარტია, ადამიანის უფლებათა ლიგის წევრობის შესანარჩუნებლად.

ბერნარ ლეკაშმა, ანტისემიტიზმის წინააღმდეგ საერთაშორისო ლიგის საპატიო კომიტეტის დამფუძნებელმა წევრმა (ახლანდელი რასიზმისა და ანტისემიტიზმის წინააღმდეგ საერთაშორისო ლიგა ), დაწერა სევერინის ბიოგრაფია. მისი პორტრეტი პიერ-ოგიუსტ რენუარმა დახატა 1885 წელს და ახლა გამოფენელია ვაშინგტონის ხელოვნების ეროვნულ გალერეაში.

კაროლინ რემი გარდაიცვალა 1929 წელს საკუთარ სახლში პიერფონდში, საფრანგეთის პიკარდიის რეგიონის ოზას დეპარტამენტში. მისი ზოგიერთი ნაშრომი ინახება პარიზის მარგარიტ დიურანდის ბიბლიოთეკაში.

სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე მან მონაწილეობა მიიღო დოქტორ ალბერ ბესონის კანდიდატურის მხარდასაჭერ კამპანიაში, რომელიც აირჩიეს ოლქის სენ-ფარჟოს მრჩევლად, სენას გენერალურ მრჩეველად, პარიზის საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ და გენერალური საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. 1933 წელს, მის პატივსაცემად, პარიზის საბჭომ „“ დაარქვა -ის მოედანს (პარიზის 20 ნომერი).

გალერეა
ჩამო

ჩამო — გლემფინგისა და კემპინგის სივრცე, რომელიც მდებარეობს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაკიჯვარში, ბახმაროს მთის მისადგომებთან, ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. „ჩამო“ მიზნად ისახავს გურიის რეგიონის პოპულარიზაციასა და ეკოტურიზმის განვითარებას. აგრეთვე მოიაზრება, როგორც კულტურული თავშეყრის ადგილი. სადაც წარმოდგენილია კარვის გასაშლელი სივრცე, მცირე ზომის კოტეჯი და დამხმარე ნაგებობა. აგრეთვე, ტერიტორიაზე გაშენებულია მსხმოიარე და ორნამენტული მცენარეები, რომელთა შორისაა იაპონური საკურა და იაპონური ნეკერჩხალი. „ჩამოს“ ეგრეთ წოდებული „დამალული ბილიკი“, რომელიც 16-მეტრიან ფერდზეა გადაჭიმული მდინარე ნატანებს უერთდება.

„ჩამო“ ყოველთვიურად მასპინძლობს შემეცნებითი ღონისძიებების ციკლს „მიკროსამყარო“, სადაც ლექციებს კითხულობენ მოწვეული სტუმრები — მწერლები, მუსიკოსები, მხატვრები. ლექციების ძირითადი თემაა — ლიტერატურა, ხელოვნება, მუსიკა და კინემატოგრაფია, რომელიც დაკავშირებულია მიკროსამყაროსთან.

2023 წლის 26 სექტემბერს, გიორგი კეკელიძის, მიშა არობელიძისა და ჩიკა ოგის ინიციატივით ჩამოში გაიხსნა „ურემი-ბიბლიოთეკა“ ან „ურემ-ბიბლიოთეკა“ — მსოფლიოში პირველი ბიბლიოთეკა ურემზე. პროექტის მხარდამჭერები არიან: საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა, საგანმანათლებლო მოძრაობა „ეკვილიბრიუმი“, კომპანია „გალფი“ და ფონდი „არველაძე“.

გალერეა
შენქოის ხიდი

შენქოის ხიდი— ხიდი თურქეთში, ზილკალეს ციხის ზემოთ, ფორტუნასუსა და ჩათქოის წყლის ხერთვისამდე. იგი მდინარე ფორტუნასუს ერთ-ერთ ყველაზე შევიწროებულ ადგილასაა აგებული. კამარის მოხაზულობა ნახევარწრიულია. მალის კონსტრუქცია თაღისა და თაღს ზედა ნაშენისაგან შედგება. ხიდის ორივე მხარის საპირე რკალის წყობაში გამოყენებულია მოგრძო ფორმის კარგად დამუშავებული ქვების ერთი რიგი. საპირე ქვები ერთმანეთზეა მიწყობილი და ხიდის ორივე ნაპირს მთელ სიგრძეზე გასდევს. ხიდს ორივე მხარეს კლდოვან ქანზე საგულდაგულოდ მიდგმული მაღლივი ბურჯები აქვს ამოყვანილი. საკუთრივ ნახევარწრიული რკალის ქუსლები კი ბურჯების დასაწყისშია შესმული. მოგვიანებით მასზე რკინაბეტონის თანამედროვე ხიდი დაუშენებიათ, ამიტომ მისი აზომვა არ ხერხდება.
კამილეთისა და ჩამლიჯის ხიდები

კამილეთისა და ჩამლიჯის ხიდები — ხიდები თურქეთში, მდინარეების კამილეთისა და ჩამლიჯას ხერთვისთან. ეს ორი, მდინარეზე გადებული ხიდი, ხერთვისს, შემოუვლის სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან. აღსანიშნავია, რომ თანამედროვე ხიდების პარალელურად გამართული თანამედროვე ხიდები ძველ გზას იმეორებს. მოსახლეობა ხიდების არეალს ერთი კრებითი სახელით მოიხსენიებს, ჩიფთექოფრი. ამჟამად ამ ხიდთა თავდაპირველი წყობის წარმოდგენა შეუძლებელია. რესტავრაციამ, რომელიც 2003-2004 წლებში ჩაუტარდათ, მოსპო მათი ავთენტურობა. საინფორმაციო აბრა კი გვაუწყებს, რომ ხიდები საუკუნეში აიგო. ამ ხიდთა თავდაპირველი სახე შემონახულია ფოტოილუსტრაციის სახით ქალაქ ხოფაში, თერძიოღლუს სასტუმროს ჰოლში. ხიდები ზღვის დონიდან 288-291 მ-ზე არიან აგებულნი.
ანატოლი სობჩაკი

ანატოლი სობჩაკი ( დ. 10 აგვისტო, 1937, ჩიტა, აღმოსავლეთი ციმბირის ოლქი, რსფსრ, სსრკ — გ. 19 თებერვალი, 2000, სვეტლოგორსკი, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, მეცნიერი. იურიდიული მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1991-1996 წლებში იყო სანქტ-პეტერბურგის მერი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (1996). ქსენია სობჩაკის მამა.

ბაბუა მამის მხრიდან — ანტონ სემიონოვის ძე სობჩაკი, გარუსებული პოლონელი იყო, რომელიც მუშაობდა მანქანათმშენებლად, ხოლო ბებია — ანა ივანოვნა — ჩეხი. დედის მხრიდან ბაბუა რუსი, ბებია კი უკრაინელია მამა — ალექსანდრე ანტონის ძე სობჩაკი (დ. 1909, კოკანდი — გ. 1978, ტაშკენტი), დიდი სამამულო ომის მონაწილე (წითელ არმიაში 1944 წლის ნოემბრიდან, ბოლშევიკების საკავშირო კომუნისტური პარტიის წევრი), ფრონტზე 1945 წლის თებერვლიდან. 2009 წლის 18/05/18 29 ბრძანება, უმცროსი ლეიტენანტი სობჩაკი დაჯილდოვდა წითელი ვარსკვლავის ორდენით პერსონალის მომზადებისთვის ფრიშ გაფის ყურის გადაკვეთისთვის). ომის შემდეგ მუშაობდა რკინიგზის ინჟინრად. დედა — ნადეჟდა ანდროს ასული ლიტვინოვა (1914, კოკანდი — 1986, ტაშკენტი), პროფესიით ბუღალტერი.

1989-1991 წლებში იყო სსრ კავშირის პირველი დემოკრატიული მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, 1991-1996 სანქტ-პეტერბურგის მერად ყოფნისას მან დაუბრუნა ისტორიული სახელწოდება ყოფილ ლენინგრადს. 1998 წელს სათავეში ჩაუდგა „დემოკრატიული რუსეთის“ საზოგადოებრივ საბჭოს. უმაღლესი საბჭოს დეპუტატობის პერიოდში ხელმძღვანელობდა 1989 წლის 9 აპრილს თბილისში მომხდარი ტრაგიკული მოვლენების საგამომძიებლო კომისიას და სწორედ მისი დამსახურება იყო, რომ კომისიამ ობიექტურად გამოიძია ამ ტრაგედიის გამომწვევი მიზეზები, პირველად სსრკ არსებობის მანძილზე, მომხდარისათვის პასუხისმგებლობა დააკისრა საკავშირო მთავრობას, რამაც რუსეთის რეაქციული წრეების აღშფოთება გამოიწვია. სობჩაკმა სიკვდილის წინ საქართველოს საელჩოს რუსეთში გადასცა 9 აპრილის გამოძიების მასალები, რომელიც თბილისში ჩამოიტანეს. ამ მოვლენების შესახებ დაწერა წიგნი: „თბილისის ჟამტეხილი“ (თბ., 2000)

თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
ჩათქოის ხიდი

ჩათქოის ხიდი, ჩილანჩოფრუს ხიდი — ხიდი თურქეთში, ჩათქოის ხიდი მდინარე ფორტუნას მარჯვენა შენაკადის ჩათქოის ხეობის ბოლო, ამავე სახელწოდების სოფლის თავში მდებარეობს. ქ. არდაშენიდან ჩილანჩოფრუმდე 49,5 კმ-ია. ამ ხეობას ზოგჯერ ადგილობრივი მოსახლეობა ელევითდერეს სახელითაც მოიხსენებს.

ძეგლი ზღვის დონიდან 900 მეტრზეა. თაღოვანი ხიდი ჩათქოის წყლის ერთ-ერთ შედარებით შევიწროებულ მონაკევთშია აგებული. ხიდის თაღი თითქოს ელიფსური მოყვანილობისაა. თაღის საპირეწყობის ქვები ერთმანეთთან კირხსნარის თხელი ფენით უკავშირდება. ხიდს შუა წელზე ემჩნევა ადრეულ ეპოქაში დაზიანების კვალი. ხიდის მარჯვენა მხარის სავალი ნაწილის სიგრძე — 23,5 მეტრია, მარცხენასი — 15 მეტრი, მთლიანის სიგრძე — 37,5 მეტრი, ხიდის სავალი ზედაპირი ქვის ფილებითაა დაფენილი და ამავე დროს დასაფეხურებულია. ხიდის სიგანე — 3 მეტრია, სავალი ბილიკის სიგანე — 2,4 მეტრი, ბურჯის სიგანე — 2,85 მეტრი ხოლო თაღის ქუსლის სიგანე — 2,65 მეტრი.
ალინა იეგერშტედტი

ალინა იეგერშტედტი (; დ. 1858 , 3 ივნისი, სტოკჰოლმი, გ. 1919 , 3 ნოემბერი, სტოკჰოლმი) — შვედი სოციალ-დემოკრატი და პროფკავშირისტი . ის იყო ერთადერთი ქალი წევრი 1889 წლის კონგრესზე, სადაც დაარსდა შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია . იგი მონაწილეობდა სკანდინავიის თამბაქოს მუშაკთა კავშირის წარმომადგენლად. კონგრესზე მის მიერ წარმოდგენილი შუამდგომლობის წყალობით, ორივე სქესი თავიდანვე შედიოდა შვედეთის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში.

ცხოვრება
ალინა იეგერშტედტი დაიბადა სტოკჰოლმის მუშათა კლასის ოჯახში. მისი მამა, პოლიციელი ანდერს იოჰან იეგერშტედი გარდაიცვალა მისი დაბადებიდან მალევე, ხოლო მისი ორი ძმა გადაიყვანეს ბავშვთა სახლში , რადგან დედას არ შეეძლო ყველა მისი შვილის გამოკვება, როგორც ქვრივი. ალინა იეგერშტედტმა თამბაქოს ინდუსტრიაში მუშაობა თორმეტი წლის ასაკში დაიწყო. მას შემდეგ, რაც ადრევე შეეძინა შვილი კაცთან, რომელმაც მიატოვა, იგი მარტო ირჩენდა თავს, მის ქალიშვილსაც და მოხუცი დედასაც.

იეგერშტედტი შეუერთდა - ს 1884 წელს. არა მხოლოდ ბევრი ქალი იყო თამბაქოს მრეწველობაში, არამედ სხვა სამრეწველო სამუშაოებისგან განსხვავებით, ქალებს ხშირად ჰქონდათ უფრო კვალიფიციური სამუშაო დავალებები ამ ინდუსტრიაში, რაც მათ უფრო ძლიერ პოზიციას აძლევდა მის კავშირში, ვიდრე იმ დროს ხშირად ხდებოდა. ალინა იეგერშტედტი იყო კავშირის გამგეობისა და რამდენიმე კომიტეტის წევრი 1880-1890-იან წლებში და სწორედ ამ თანამდებობაზე მიიღო მონაწილეობა 1889 წლის კონგრესში, როდესაც შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია დაარსდა. ყრილობის დროს მან წამოაყენა შუამდგომლობა, რომლითაც მოითხოვდა ქალების პარტიის წევრებად ჩართვას, რაც იმ დროს პოლიტიკური პარტიებისთვის არ იყო გავრცელებული, მაგრამ ყრილობამ მხარი დაუჭირა. მას შემდეგ, რაც 1892 წელს ემილი რატოუს მიერ დაარსდა სოციალ-დემოკრატიული ქალთა კლუბი , სწორედ ამ კლუბს შეუერთდა ალინა იეგერშტედი.

1906 წელს ალინა იეგერშტედტი დაინიშნა კომუნალური დასაქმების სააგენტოს წევრად ქალაქ სტოკჰოლმში და შემდეგ მოიხსენიეს, როგორც პირველი მუშათა კლასის ქალი, რომელსაც მიენიჭა თანამდებობა მუნიციპალურ საბჭოში. 1913 წელს იგი აირჩიეს სტოკჰოლმის საპენსიო საბჭოს მე-15 ოლქში. როდესაც 1915 წელს სკანდინავიის თამბაქოს მუშაკთა კავშირის ნაციონალიზაცია მოხდა, ის იყო ყოფილი წევრების კომისიის ნაწილი, რომლებიც მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ კომპენსაციის თაობაზე მათთვის, ვინც კარგავენ თანამდებობებს, რომელთაგან ის თავად იყო. სიცოცხლის ბოლო წლებში ის ქალიშვილთან ერთად თამბაქოს მაღაზიას მართავდა, რომელიც მდებარეობდა ვასასტანში.
ჯეფ ვანდერმირი

ჯეფ ვანდერმირი (; დ. 7 ივლისი, 1968) — ამერიკელი მწერალი და ლიტერატურული კრიტიკოსი. ცნობადობა მოიპოვა ტრილოგიით სამხრეთის ზღვარი, რომელიც ბესტსელერი გახდა. ტრილოგიის პირველი რომანისთვის „ანიჰილაცია“ (2014) ავტორმა მიიღო ნებულასა და შირლი ჯექსონის პრემიები, ხოლო წიგნის მიხედვით რეჟისორმა ალექს გარლანდმა ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო.

ვანდერმირს „თანამედროვე ამერიკის ფანტასტიკური ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული წარმომადგენელი“ უწოდებენ. მიუხედავად იმისა, რომ მწერლის ნაწარმოებები ტრადიციულ ჟანრულ კლასიფიკაციას არ ესადაგება, ვენდერმის შემოქმედებაში მხვდებით პოსტმოდერნისტული, ეკოფიქციისა და პოსტაპოკალიფსური ფიქციის ჟანრის ელემენტებს.

ვანდერმირის ნაშრომებს ახიასიათებენ, როგორც „გამომწვევს“ და „ღრმა და სულისშემძვრელი ინტელექტუალური წიაღსვლების შემცველს.“ მას ადარებენ ისეთ მწერლებს, როგორებიც არიან ხორხე ლუის ბორხესი, ფრანც კაფკა და ჰენრი დეივიდ თოროუ.

ჯილდოები
ვანდერმირი ფენტეზის მსოფლიო პრემიაზე 14-ჯერ იყო წარდგენილი. მწერალი არაერთხელ მოხვდა მრავალი ლიტერატურული ჯილდოს ფინალისტებს შორის, მათ შორისაა ჰიუგოს, ბრემ სტოკერის, საშინელებათა ჟანრის საერთაშორისო გილდიისა და ფილიპ დიკის პრემიები.

ვანდერმირის მოპოვებულ ჯილდოებსა და ნომინაციებს შორისაა:
2000 — ფენტეზის მსოფლიო პრემია ნოველისთვის „მარტინ ლეიკის ტრანსფორმაცია“
2003 — ფენტეზის მსოფლიო პრემია ანთოლოგიისთვის „ლევიათანი 3“
2009 — ნომინაცია ნებულას პრემიაზე რომანისთვის „ფინჩი“
2012 — ფენტეზის მსოფლიო პრემია ანთოლოგიისთვის „უცნაური“
2013 — -ს ჯილდო არამხატვრული ნაწარმოებისთვის „საოცრებათა წიგნი“
2013 — ლოკუსის პრემია არამხატვრული ნაწარმოებისთვის „საოცრებათა წიგნი“
2013 — ნომინაცია ჰიუგოს პრემიაზე „საოცრებათა წიგნისთვის“
2013 — ნომინაცია ფენტეზის მსოფლიო პრემიაზე „საოცრებათა წიგნისთვის“
2014 — ნებულას პრემია რომანისთვის „ანიჰილაცია“
2014 — შირლი ჯექსონის პრემია რომანისთვის „ანიჰილაცია“
ასლანდერეს ხიდი

ასლანდერეს ხიდი — ხიდი თურქეთში, სოფელ ასლანდერეში. ზღვის სანაპიროდან 6 კილომეტრში.

მდინარეზე გადებული ხიდები განკუთვნილი იყო ტაოსთან, კერძოდ კი იუსუფელთან დასაკავშირებლად. ხიდი ოთხცენტრიანი ნაგებობაა და ასახულობით მოგვაგონებს ტიუდორების თაღს. მისი სამხრეთ-დასავლეთის ქუსლები უზადოდ გათლილი კვადრებითაა ამოყვანილი და ერთი მეტრის სიმაღლის ბურჯს ეყრდნობა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთისა უშუალოდ კლდეს. ასევე უზადოა თაღის წყობაც და მისი კონტურის შემომსაზღვრელი სარტყელიც.

ხიდის თაღის ქუსლები ზღვის დონიდან 246 მეტრზე კლდოვან მასივზეა დაფუძნებული. ცხადია, რომ ხიდის სახეს და კონსტრუქციას განაპირობებს ორი ერთმანეთისაგან განსხვავებული რადიუსი და ეს ორ სხვადასხვა დონეზე გამართულ სამშენებლო ბაქანსაც თხოულობს სხვადასხვა ქარგალის წარმოსაქმნელად. ეს დასტურდება კიდევაც თაღის ქუსლებზე.

სტატისტიკური მონაცემები: ხიდის ქუსლებს შორის მანძილია — 19,8 მეტრი, ხიდთა ქუსლებიდან სასიარულო დონემდე სიმაღლე — 7,8 მეტრი, ხიდის სიგანე, ბორდიურების ჩათვლით — 2,6 მეტრი.