სარა მალალი

დეიმ სარა ელისაბეტ მალალი (ქორწინებამდე ბაუსერი; დ. 26 მარტი, 1962) — ანგლიკანური პრელატი. 2018 წლიდან ლონდონის ეპისკოპოსი. სარა პირველი ქალია, რომელიც ამ თანამდებობას იკავებს. თანამდებობის საფუძველზე სულიერი ლორდია — ერთ-ერთი 26 ეკლესიის ეპისკოპოსთაგანი, რომლებიც შედიან გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის ლორდთა პალატაში. მალალი არჩეულია კენტერბერის არქიეპისკოპოსად და თანამდებობას 2026 წლის 28 იანვარს დაიკავებს. პირველი ქალი, რომელიც ამ თანამდებობას გაუძღვება.

1999 წელს გახდა უფროსი ექთანი და ეროვნული ჯანდაცვის სამსახურის, პაციენტთა გამოცდილების დირექტორი. 2004 წელს დატოვა თანამდებობა, სამღვდელო მსახურების გასაგრძელებლად. ექთნის ამპლუაში, მალალი 2005 წელს დაჯილდოვდა, ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის დეიმ-კომანდორის წოდებით.
მალალი 2002 წელს აკურთხეს და მსახურება საუთუორკის ეპარქიაში დაიწყო. მსახურობდა სხვადასხვა ლონდონის ეკლესიაში და 2012 წელს გახდა სოლსბერის საკათედრო ტაძრის საეკლესიო საბჭოს წევრი. 2015 წელს კრედიტონის ეპისკოპოსად აკურთხეს.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
სარა ელისაბეტ ბაუსერი დაიბადა სურეის ქალაქ ვოკინგში, 1962 წლის 26 მარტს ჰყავს ორი და და ერთი ძმა. სწავლობდა უინსტონ ჩერჩილის საშუალო სკოლაში, შემდეგ ვოკინგის სიქსთ-ფორმ კოლეჯში. საგნების შესწავლის დროს, გადაწყვიტა გამხდარიყო ექთანი, რადგან პაციენტებთან ჰოლისტიკური მიდგომის გამოყენება სურდა. 1980 წელს დაიწყო საექთნო ხარისხის დაცვა საუთ ბენკის პოლიტექნიკუმში. 1984 წელს მიენიჭა რეგისტრირებული ექთნის სტატუსი და ბუნებისმეტყველების ბაკალავრის ხარისხი. 1992 წელს დაასრულა ბუნებისმეტყველების მაგისტრის ხარისხი ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის ინტერპროფესიული ფაკულტეტი, ლონდონის საუთ ბენკის უნივერსიტეტში.
საექთნო და ჯანმრთელობის მონიტორინგის ინგლისური საბჭოს აღმასრულებელი დირექტორი.
2005 წლის, ახალი წლის ჯილდოებში მალალი დაინიშნა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის დეიმ-კომანდორად. მალალი მსახურობდა ლონდონის საუთ ბენკის უნივერსიტეტის დამოუკიდებელ გუბერნატორად 2005-დან 2015 წლამდე, სადაც გახდა გუბერნატორთა საბჭოს, პოლიტიკისა და რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარე. 2005 წლიდან 2012 წლამდე აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე მუშაობდა, საერთაშორისო ჯანმრთელობის მომსახურების ონკოლოგიურ საავადმყოფოში და 2012-დან 2016 წლამდე აღმასრულებელ თანამდებობას. მალალი 2016 წელს გახდა კინგს კოლეჯ ლონდონის საბჭოს დამოუკიდებელი წევრი.

სამღვდლო მსახურება
1998-დან 2001 წლამდე მალალი სამღვდლო მსახურებისთვის ემზადებოდა, სამხრეთ-აღმოსავლეთის, თეოლოგიური განათლების კოლეჯში (ამჟამად წმინდა ავგუსტინეს თეოლოგიის კოლეჯი). ასევე სწავლობდა თეოლოგიას კენტის უნივერსიტეტში და 2001 წელს აიღო თეოლოგიის დიპლომი.
2006 წელს დაამთავრა ლონდონის უნივერსიტეტის ჰეითროპის კოლეჯი, საპასტორო თეოლოგიაში, ხელოვნების მაგისტრის ხარისხით.
ამავე წელს გახდა სატონის გუნდური მსახურების რექტორი წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში, სატონიში, ლონდონში. 2015 წლის 22 ივლისს ეპისკოპოსად აკურთხა არქიეპისკოპოს ჯასტინ ველბის კენტერბერიმა საკათედრო ტაძარში. სარა და რეიჩელ ტრივიკი იყვნენ პირველი ქალები, რომლებიც ეპისკოპოსებად აკურთხეს კენტერბერის საკათედრო ტაძარში. 2015 წლის სექტემბერიდან მალალი პირველი ქალია ინგლისის ეკლესიაში, რომელმაც ჩაატარა საეპისკოპოსო მსახურება და ორი დიაკონი.

2017 წლის 18 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ მალალი დაინიშნებოდა ლონდონის ეპისკოპოსად, რითაც დაწინაურდა რიჩარდ ჩარტრსი, რომელიც 2017 წლის თებერვალში გადადგა. ლონდონის ეპისკოპოსი ინგლისის ეკლესიაში რიგით მესამე უმაღლესი ეპისკოპოსია, კენტერბერისა და იორკის მთავარეპისკოპოსების შემდეგ. დანიშვნის დადასტურებასა და ინსტალაციის პერიოდს შორის, დაინიშნა ექსეტერის ეპარქიაში საპატიო დამხმარე ეპისკოპოსად, რათა შეძლებოდა თავის ყოფილ ეპარქიასთან დაკავშირებული მოვალეობების შესრულება. 2018 წლის 25 იანვარს, წმინდა პავლეს ტაძრის კანონიკოსთა კოლეგიის მიერ აირჩიეს, აღნიშნულ საეპისკოპოსო კათედრაზე, რის შენდეგაც აირჩიეს ეპისკოპოსად.
ახალ კათედრაზე გადაყვნა და იურიდიული უფლებამოსილების სრული მოპოვება, არჩევნების დადასტურებისას — 8 მარტს, წმინდა მარიამ ბოუს ტაძარში — ხოლო სრული მოვალეობის შესრულება 12 მაისს, წმინდა პავლეს ტაძარში ჩატარებული ინსტალაციის შემდეგ.

2018 წლის 14 მარტს მალალი გახდა გაერთიანებული სამეფოს საბჭოს წევრი. 2018 წლის 24 მაისს, წარდგა ლორდთა პალატაში, როგორც ლონდონის ეპისკოპოსი, რათა დაეკავებინა ადგილი „სულიერი ლორდების“ რიგებში. სარა პალატაში იკავებს ადგილს თავისი თანამდებობის საფუძველზე — ლონდონის ეპისკოპოსი ეკუთვნის იმ ხუთი ინგლისის ეკლესიის ეპისკოპოსთაგან ერთ-ერთს, რომლებიც ავტომატურად იღებენ ადგილს ლორდთა პალატაში, ასაკობრივი ან სამსახურებრივი სტაჟის მიუხედავად.

მალალმა ჩაანაცვლა რიჩარდ ჩარტრსი და 2019 წლის 12 ივლისს გახდა სამეფო კარის ეკლესიის პირველი ქალი დეკანი. მალალიმ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 2023 წლის კორონაციის ცერემონიალში, სადაც სამი მსახურთაგან ერთ-ერთია.

კენტერბერის მთავარეპისკოპოსი
2025 წლის 3 ოქტომბერს ინგლისის ეკლესიამ განაცხადა, რომ მალალი დაინიშნებოდა კენტერბერის მთავარეპისკოპოსად, ჯასტინ უელბის ადგილზე. მთელი ინგლისის და კენტერბერის პროვინციის მეტროპოლიტი ეპისკოპოსი. მალალია პირველი ქალი, რომელიც ამ თანამდებობას იკავებს, კანდიდატი, მეორე შუა საუკუნეებიდან, რომელსაც არ აქვს ოქსფორდისა, ან კემბრიჯის უნივერსიტეტის განათლება.

სარას არჩევა წმინდა პავლეს ტაძრის კანონიკოსთა კოლეგიის მიერ შობის დღესასწაულამდე გაიმართებოდა, ხოლო იურიდიულად — 2026 წლის 28 იანვარს წმინდა პავლეს ტაძარში
(სარა ოფიციალურად ხდება კენტერბერის მთავარეპისკოპოსი და წყვეტს ლონდონის ეპისკოპოსის მოვალეობის შესრულებას). მარტში ოფიციალურად დაინიშნება კენტერბერის საკათედრო ტაძარში.

დანიშვნის შეფასებები და წინააღმდეგობა
მალალის დანიშვნა სადავო საკითხა აღმოჩნდა. ინგლისის ეკლესიამ კონსერვატიულ-ევანგელისტურმა, საეკლესიო საზოგადოებამ განაცხადა, რომ მისი არჩევა „ძირს უთხრის ინგლისის ეკლესიის ერთიანობას და მთელ მსოფლიოს“ და შეშფოთება გამოთქვა სარას შეხედულებების გამო ერთსქესიანთა ქორწინების საკითხთან დაკავშირებით. თუმცა, ამასთანავე, ტრადიციონალისტურმა ანგლო-კათოლიკურმა ორგანიზაციამ, რომელიც ეწინააღმდეგება ქალთა მღვდლად და ეპისკოპოსად კურთხევას, აღიარა სარა ამ თანამდებობის ნამდვილ და კანონიერ მფლობელად.

ანგლიკანური ეკლესიების ნაწილიც გამოვიდა მალალის დანიშვნის წინააღმდეგ, ქალთა კურთხევისა და მულალის შეხედულებების გამო ერთსქესიანთა ქორწინების საკითხთან დაკავშირებით. კონსერვატიულმა ანგლიკანურმა გაერთიანებამ, რომლის წევრთა უმეტესობა აფრიკასა და აზიაშია, მალალის დანიშვნის გამო გულისტკივილი გამოხატა და აღნიშნა, რომ ამით ინგლისის ეკლესიამ დაკარგა ლიდერობის ავტორიტეტი.

უგანდის ეკლესიამ, სტივენ კაზიმბამ, მალალის დანიშვნასთან დაკავშირებით თავისი სევდა გამოხატა იმის გამო, რომ სარა მხარს უჭერს არარელიგიური ქორწინების საკითხებს, რაც მიუთითებს სარას განდგომაზე, ანგლიკანურ ტრადიციულ სწავლებაზე, რომელიც „რწმენისა და ცხოვრებისთვის წმინდა წერილის ავტორიტეტს იცავეს“. თუმცა, აფრიკაში სხვა ანგლიკანურმა ჯგუფებმა სარას მხარი დაუჭირეს.

კენიის პირველი ქალი ეპისკოპოსი ემილი ონიანგო აღნიშნავს, რომ მალალის არჩევა მიუთითებს იმაზე, რომ „სასულიერო საქმეები სხვაგვარად წარიმართება... ვიცით, რომ ეკლესიაში სამართლიანობა დამყარდება“. კეიპტაუნის მთავარეპისკოპოსმა, თაბო მაკგობამ მალალის არჩევა „აღსანიშნავ მოვლენად“ შეაფასა.

შეხედულებები
მალალი საკუთარ თავს ფემინისტად მიიჩნევს და თვლის, რომ ქალსაც და კაცსაც, ორივე სქესის წარმომადგენელს შეუძლიათ იყვნენ მღვდლები. გამოცემა „ “-ის ცნობით, მალალი „თეოლოგიურ ლიბერალად არის მიჩნეული“. მიუხედავად ამისა, სარა მხარს უჭერს ინგლისის ეკლესიაში იმ ადამიანების ჩართულობასაც, რომლებიც უარყოფენ ქალთა ეპისკოპოსად კურთხევას. ლონდონის ეპისკოპოსად დანიშვნის გამოცხადებისას მალალიმ განაცხადა:

„მე დიდ პატივს ვცემ მათ, ვინც თეოლოგიური მიზეზების გამო ვერ აღიარებს ჩემს მღვდლად კურთხევას. მჯერა, რომ ეკლესიის მრავალფეროვნება მთელ ლონდონში აყვავდება და განვითარდება. ყველას უნდა შეეძლოს სულიერი სახლის პოვნა.“

2016 წლის სექტემბერში მალალი გახდა იმ ათი ეპისკოპოსიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეადგენდნენ ეკლესიის მიერ ჩამოყალიბებულ სექსუალობის საკითხებზე ეპისკოპოსთა ანალიტიკურ ჯგუფს.

ერთსქესიან ურთიერთობებთან დაკავშირებით მან 2017 წელს განაცხადა:
„ეს არის დრო, რომ დავფიქრდეთ ჩვენს ტრადიციასა და წმინდა წერილზე და ერთად განვსაზღვროთ, როგორ შეგვიძლია ვუპასუხოთ ისე, რომ სიყვარულზე იყოს დაფუძნებული.“

როდესაც სარას ეკლესიის ლგბტ წევრებზე ჰკითხეს, მალალიმ უპასუხა:
„უნდა გვახსოვდეს, რომ ეს ეხება ადამიანებს და ეკლესია ცდილობს ყველას მიმართ სიყვარული გამოხატოს, რადგან ეკლესია ღმერთის სახლია, რომელსაც ყველა უყვარს.“

2018 წელს მალალიმ განაცხადა, რომ მხარს უჭერდა ინგლისის ეკლესიის ტრადიციულ სწავლებას ქორწინების შესახებ, რომლის მიხედვითაც ქორწინება არის ერთ მამაკაცსა და ერთ ქალს შორის კავშირი.

2022 წელს მალალიმ მხარი დაუჭირა ლგბტ ისტორიის თვის აღნიშვნას და ჯგუფის შექმნას, რომლის მიზანი ეპარქიისთვის რეკომენდაციების მიწოდებაა „პასტორალური ზრუნვისა და ლგბტქ+ ადამიანთა ჩართულობის შესახებ ეკლესიური ცხოვრების ფარგლებში“.

მანამდე მალალიმ განაცხადა საკუთარი შეხედულებები აბორტთან დაკავშირებით და თქვა, რომ ყველა ადამიანს აქვს არჩევნის გაკეთების უფლება, თუმცა პირადი აზრით, არ ემხრობა აბორტის გაკეთების პოპულარიზაციას.

2025 წლის ივნისში მალალიმ წინააღმდეგობა გამოხატა ახალი კანონპროექტის მიმართ, რომელიც მიზნად ისახავდა აბორტის დეკრიმინალიზაციას ნაყოფის სრულ ვადამდე. მალალიმ ხელი მოაწერა მღვდელმსახურთა საერთო წერილს, სადაც აღნიშნული ინიციატივა აღწერილი იყო როგორც „საშიში ცვლილება“.

პირადი ცხოვრება
1987 წელს მალალი დაქორწინდა ემონ მალალიზე, რომელიც ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და საწარმოო არქიტექტურის სპეციალისტია. წყვილს ჰყავს ქალიშვილი და ვაჟი, რომლებიც ლონდონში ცხოვრობენ.

ლონდონის ეპისკოპოსად დანიშვნის შემდეგ მალალი საცხოვრებლად გადავიდა წმინდა პავლეს ტაძრის ძველ დეკანატში, სადაც საცხოვრებელი ფართის ცვლილებები განახორციელა, დაარსა სამლოცველო ყოფილი სამრეცხაო ოთახის ადგილას, სადაც ყოველდღიურად ატარებდა ევქარისტიულ მსახურებებს.

მალალის დისლექსია აქვს და აღნიშნა, რომ მისთვის რთულია ბიბლიური გენეალოგიების ხმამაღლა კითხვა.

ჯილდოები
2005 წელს მალალი დაინიშნა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ოფიცრად.

მალალის მიერ მიღებულ აკადემიურ ჯილდოებს შორისაა 2001 წელს ლონდონის საუთ ბენკის უნივერსიტეტის წევრად არჩევა და 2006 წელს კენტერბერის ქრისტეს ეკლესიის უნივერსიტეტის წევრად არჩევა. სარას მიენიჭა საპატიო დოქტორის წოდება, ბორნმუთის უნივერსიტეტიის მიერ (2004), ჰერტფორდშირის უნივერსიტეტიდან (2005), ექსეტერის უნივერსიტეტიდან (2019) და პლიმუთის უნივერსიტეტიდან (2021).