iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დევიდ ჩეისი

დევიდ ჰენრი ჩეისი (; დ. 22 აგვისტო, 1945, მაუნტ-ვერნონი, ნიუ-იორკის შტატი, აშშ) — ამერიკელი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. იგი არის -ს ცნობილი სერიალის, „სოპრანოს კლანის (1999-2007) პროდიუსერი და სცენარისტი. ჩეისი არის ემის ჯილდოს შვიდგზის ლაურეატი. 2012 წელს გამოვიდა მისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, სახელწოდებით „შეინარჩუნე პოპულარობა“.

ადრეული ცხოვრება
დევიდ ჰენრი ჩეისი 1945 წლის 22 აგვისტოს მაუნტ-ვერნონში, ნიუ-იორკის შტატში დაიბადა. იგი ერთადერთი შვილი იყო და კლიფტონში, ნიუ-ჯერსიში იზრდებოდა. პერსონაჟი, რომელიც „სოპრანოს კლანში“ ჩნდება, ლივია სოპრანო, დედამისის, ნორმა ჩეისის ფიგურაზეა დაფუძნებული.

ჩეისი თინეიჯერობისას პანიკური შეტევებითა და კლინიკური დეპრესიით იტანჯებოდა.

იგი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სწავლობდა, სადაც გადაწყვიტა, რომ კინოხელოვნებას უნდა მიჰყოლოდა. მალევე სტენფორდის უნივერსიტეტის კინო სკოლაში ჩაირიცხა, სადაც კინოხელოვნებას შეისწავლიდა. ჩეისმა სწავლა 1971 წელს დაასრულა.

კარიერა
ჩეისი ბავშვობიდან დაინტერესებული იყო ორგანიზებული დანაშაულებითა და მაფიით. ბავშვობაში უყურებდა ისეთ კლასიკურ ფილმებს, როგორიცაა „საჯარო მტერი“ (1931, რეჟ. უილიამ უელმენი) და ტელესერიალი „ხელშეუხებელნი“ (1959-1963). როგორც ჩეისი ამბობს, მის კარიერაზე დიდი გავლენა მოახდინეს ამერიკელმა დრამატურგებმა, ართურ მილერმა და ტენესი უილიამსმა. იგი აგრეთვე იტალიელ რეჟისორს, ფედერიკო ფელინის ასახელებს, როგორც მის მენტორსა და შთაგონების წყაროს.

1997 წელს ჩეისმა „სოპრანოს კლანის“ საპილოტე სერია გადაიღო. მისი პრემიერა 1999 წლის 10 იანვარს -ზე შედგა. ტელესერიალი სულ 6 სეზონისა და 86 სერიისაგან შედგება. მასში ჯეიმზ განდოლფინი, ლორეინ ბრაკო, ედი ფალკო, მაიკლ იმპერიოლი, დომინიკ ჩაიენისი, სტივენ ვან ზანდტი, ტონი სირიკო, რობერტ ილერი, ჯეიმი-ლინ ზიგლერი და სხვები მონაწილეობენ. დევიდ ჩეისი სერიალის 30 სერიის სცენარის ავტორია.

2012 წლის 21 დეკემბერს გამოვიდა დევიდ ჩეისის სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, „შეინარჩუნე პოპულარობა“. იგი 1960-იან წლებში ნიუ-ჯერსიში მცხოვრებ თინეიჯერ როკ-ვოკალისტზე მოგვითხრობს, რომელსაც ჯონ მაგარო ასრულებს. ფილმში აგრეთვე მონაწილეობენ ბელა ჰეტკოუტი, კრისტოფერ მაკდონალდი, მოლი პრაისი, ლიზა ლამპანელი, ჯეკ ჰიუსტონი და ბრედ გარეტი. ჩეისი ფილმს ახასიათებს: „...ფილმი პოსტ-ომის პერიოდზე, პოსტ-დეპრესიის პერიოდის მშობელზეა, რომელმაც თავის შვილს ყველა ის სიკეთე მისცა, რაც გაზრდისას თავად არ ჰქონია, მაგრამ ახლა ვეღარ ტოვებს შურის შეგრძნება იმ უფრო თავისუფალი, თავგადასავლების მქონე ბედისწერის მიმართ, რაც მის შვილს ერგო.“

პირადი ცხოვრება
1968 წელს, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სწავლის დასრულების შემდეგ, დევიდ ჩეისი კალიფორნიაში გადავიდა და დენის კელიზე დაქორწინდა.
სალი კელერმანი

სალი კლერ კელერმანი (; დ. 2 ივნისი, 1937, ლონგ-ბიჩი, კალიფორნია, აშშ — გ. 24 თებერვალი, 2022, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი მსახიობი, აქტივისტი, მწერალი, პროდიუსერი და ვოკალისტი.

კელერმანმა 1970 წელს „ოსკარი“ მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ფილმისთვის „სამხედრო ჰოსპიტალი “ (რეჟ. რობერტ ოლტმენი). მას უთამაშია მრავალი რეჟისორის ფილმებში, მათ შორის: „კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ლოს-ანჯელესში“ (1976, რეჟ. ალენ რუდოლფი), „სკოლაში დაბრუნება“ (1986, რეჟ. ალენ მეტერი) და სხვ. იგი ასევე მუშაობდა ტელევიზიაშიც, თამაშობდა სხვადასხვა ტელესერიალებში: „90210“ (2008), „ქიმია“ (2011), „მერონი“ (2013) და სხვ.

1972 წელს გამოვიდა კელერმენის პირველი მუსიკალური ალბომი, სახელწოდებით „ '“.

ადრეული ცხოვრება
სალი კლერ კელერმანი ლონგ-ბიჩზე, კალიფორნიაში დაიბადა 1937 წლის 2 ივნისს. იგი ედიტ ბეინის, ფორტეპიანოს მასწავლებლისა და ჯონ ჰელმ კელერმანის შვილია.

კარიერა
სალი კლერ კელერმანის სამსახიობო დებიუტი თეატრში შედგა, ჰენრიკ იბსენის სპექტაკლით, სახელწოდებით „ხალხის მტერი“.

1956 წელს კელერმანმა ითამაშა ჰოლი მიჩელის როლი ჯორჯ პეპერდის ფილმში „მესამე დღე“. კელერმან 1965 წელს გამოჩნდა ალფრედ ჰიჩკოკის გადაცემაში, სახელწოდებით „ალფრედ ჰიჩკოკი წარმოგიდგენთ“.

კელერმანის პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1970 წელს შედგა რობერტ ოლტმენის ფილმით, სახელწოდებით „სამხედრო ჰოსპიტალი “, რომლისთვისაც მსახიობმა „ოსკარი“ მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში. იგი ასევე „ოქროს გლობუსზე“ იყო ნომინირებული.

1980 წელს გამოვიდა ადრიენ ლაინის ფილმი, „მელიები“, რომელშიც სალი კელერმანი მერის, განქორწინებული საშუალო ასაკის დედას ასრულებს, რომელიც მეამბოხე ქალიშვილს (ჯოდი ფოსტერი) ზრდის.

კელერმანის შემდგომი ფილმებია: „სკოლაში დაბრუნება“ (1986, რეჟ. ალენ მეტერი), „ეს არის ცხოვრება“ (1986, რეჟ. ბლეიკ ედვარდსი) და სხვ.

1992 წელს კელერმანისა და ოლტმენის მეოთხე კოლაბორაცია შედგა ფილმით „მოთამაშე“. 1993 წელს შეასრულა როლი ფილმში „უფროდაუფრო ახალგაზრდა“ (რეჟ. პერსი ედლონი).

2009 წელს კელერმანმა ჯაზისა და ბლუზის ჟანრის მუსიკალური ალბომი გამოუშვა, სახელწოდებით „სალი“, სადაც იგი ცნობილი ვოკალისტების სიმღერების ინტერპრეტაციებს ასრულებს, მათ შორის: კიმ კარნსი, , ნინა სიმონე, ნილ დაიმონდი, ჯექსონ ბრაუნი, დოლი პარტონი, ჯეიმზ ტეილორი და სხვები.

კელერმანი სემ ბოროვსკის 2011 წლის სადებიუტო ფილმში, სახელწოდებით „ღამის კლუბი“, ალცჰაიმერით დაავადებული ქალის როლს ასრულებს. ფილმში ასევე ერნესტ ბორნინი და მიკი რონი მონაწილეობენ. იმავე წელს მან ლოლას როლი ითამაშა ამერიკულ თრილერის ჟანრის ტელესერიალში, სახელწოდებით „ქიმია“.

პირადი ცხოვრება
„სამხედრო ჰოსპიტალი “-ის გამოშვების შემდეგ, 1970 წლის 17 დეკემბერს, კელერმანი პროდიუსერ რიკ ედელშტეინზე დაქორწინდა. ისინი 1972 წლის 6 მარტს განქორწინდნენ.

1980 წლის 11 მაისს კელერმანი ჯონათან დ. კრეინზე დაქორწინდა. 1989 წელს წყვილმა ახალშობილი ტყუპები იშვილა. ჯონათან კრეინი 2016 წლის 1 აგვისტოს, 64 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
ბობი ვაინი

რობერტ კიაგულანი სსენტამუ უფრო მეტად ცნობილია ფსევდონიმით ბობი ვაინი (; დ. 12 თებერვალი, 1982, ნკოზი, უგანდა) — უგანდელი პოლიტიკოსი, მომღერალი, მსახიობი და ბიზნესმენი. უგანდის პარლამენტის წევრი 2017 წლის 11 ივლისიდან. უგანდის პრეზიდენტის, იოვერი მუსევენის ოპოზიციაში მყოფი პოლიტიკური მოძრაობის „ხალხის ძალა, ჩვენი ძალა“ ლიდერი. 2019 წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში.

რობერტ კიაგულანი სსენტამუ დაიბადა 1982 წლის 12 თებერვალს ნკოზის ჰოსპიტალში, სადაც დედამისი მუშაობდა. იგი გაიზარდა კამპალის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.

კიაგულანი სწავლობდა კიტანტეს სკოლაში, სადაც 1996 წელს მიიღო უგანდის განათლების სერთიფიკატი, ასევე სწავლობდა კოლოლოს საშუალო სკოლაში, სადაც 1998 წელს მოიპოვა უგანდის განათლების დამატებითი სერტიფიკატი. შემდეგ სწავლა გაგარძელა მაკერერეს უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა მუსიკას, ცეკვასა და დრამას. დიპლომი აიღო 2003 წელს. 2016 წელს დაუბრუნდა საუნივერსიტეტო სწავლებას და გახდა აღმოსავლეთ აფრიკის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის სტუდენტი, სადაც იგი დაუახლოვდა თავის მაშინდელ ლექტორს დევიდ ლუის ლუბონგოიას, რომელიც შემდეგ გახდა მოძრაობა „ხალხის ძალა, ჩვენი ძალის“ აღმასრულებელი მდივანი.

2020 წლის 30 დეკემბერს, საპრეზიდენტო არჩევნებამდე ორი კვირით ადრე, ბობი ვაინი და მთელი მისი საარჩევნო გუნდი დააპატიმრეს ქალაქ კალანგალაში.

არჩევნების შემდეგ, 2021 წლის 15 იანვარს ბობი ვაინმა -ზე დაწერა: „ალყაში ვართ. სამხედროები ახლა ჩვენს სახლს აკონტროლებენ“, მანამდე კი მან განაცხადა, რომ არჩევნები გაყალბდა და თავი არჩეულ პრეზიდენტად მოიხსენია.

2021 წლის 14 დეკემბერს უგანდის მთავრობამ იგი შინაპატიმრობაში აიყვანა. ბობი ვაინი აპროტესტებს შინაპატიმრობას.
დივერგენტის სერია: ერთგული

დივერგენტის სერია: ერთგული (ინგლ. : ) — 2016 წლის ამერიკული დისტოპიური სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მძაფრ-სიუჟტიანი ფილმი, რომლის რეჟისორია რობერტ შვენტკე, ხოლო სცენარის ავტორები: ბილ კოლაჟი, ადამ კუპერი და ნოა ოპენჰეიმი. ფილმი დივერგენტის სერიის მესამე და ბოლო ნაწილია. ერთგული გადაღებულია ვერონიკა როტის დივერგენტის ტრილოგიის ბოლო წიგნზე დაყრდნობით. ეს არის მეამბოხის გაგრძელება.

ფილმში მონაწილეობენ მსახიობები: შაილინ ვუდლი, თეო ჯეიმსი, ჯეფ დენიელსი, მაილს ტელერი, ანსელ ელგორტი, ზოო კრავიცი, მეგი ქიუ, რეი სტივენსონი, ბილ სკარსგარდი, ოქტავია სპენსერი და ნაომი უოტსი. ფილმი პოსტ-აპოკალიფსურ და დისტოპიურ ჩიკაგოში მცხოვრები ტრის პრაიორის და ფორის ისტორიაა, რომლებიც მეგობრებთან ერთად კედლის გარეთ გაიქცევიან გარეთ მოხვედრის შემდეგ ისინი ახალ სიმართლეს აღმოაჩენე. ძირითადი გადაღებები მიმდინარეობდა ატლანტაში, ჯორჯია 2015 წლის მაისიდან იმავე წლის აგვისტომდე.

წარმოება
თავდაპირველად, ფილმი დაფუძნებული იყო ერთგული-ზე, მაგრამ დივერგენტის სერიის პროდიუსერებმა გადაწყვიტეს, რომ ნოველა ორ ფილმად გამოეშვათ. ამ ორი ფილმის თავდაპირველი სახელწოდებები იყო: ერთგული - ნაწილი პირველი და ერთგული - ნაწილი მეორე. მოგვიანებით სახელები შეიცვალა და ორივე მათგანს დამოუკიდებელი სახელები ეწოდა.

2015 წლის მარტისთვის წინა ფილმებში მონაწილე ყველა მსახიობმა დაადასტურა, რომ ახალ ნაწილში მიიღებდა მონაწილეობას. ძველ მსახიობებს ჯეფ დენიელსი და ბილ სკარსგარდი შეუერთდნენ მარტსა და აპრილში.

გადაღებები დაიწყო 2015 წლის 18 მაისს, ატლანტაში, ჯორჯია და დასრულდა 2015 წლის 23 აგვისტოს. 11 ივნისიდან 23 ივნისის ჩათვლით, გადაღებები მიმდინარეობდა ლინდეილში, ჯორჯია, სადაც გადასაღები მოედანი მაისის მიწურულს აშენდა.

მუსიკალური გაფორმება
2015 წლის დეკემბერში დადასტურა, რომ ჯოზეფ ტრაპანეზი დაბრუნდებოდა ფილმისთვის მუსიკალური ნაწარმოების შესაქმნელად. ერთგულის პირველი საუნდტრეკი „", დაწერა -მ, ხოლო შეასრულეს იაკონ იერლსტრომმა და ლუდვიგ სიოდენბერგმა. საუნდტრეკი ოფიციალურად გამოვიდა 2016 წლის 19 თებერვალს.

გამოხმაურება
შემოსავალი
ერთგულმა 66.2 მილიონი აშშ დოლარი გამოიმუშავა ჩრდილოეთ ამერიკაში და 113.1 მილიონი სხვა ტერიტორიებზე, მსოფლიოში საერთო ჯამში კი 179,2 მილიონი აშშ დოლარი.

აშშ-სა და კანადაში, ფილმის შემოსავალმა დაახლოებით 28–30 მილიონი დოლარი შეადგუნა პრემიერის შაბათ-კვირას 3 740 კინოთეატრის მასშტაბით, რაც მას ფრენჩაიზის ყველაზე დაბალშემოსავლიან ფილმად აქცევს. გახსნის დღეს მან 11,9 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, 43,6% -ით ნაკლები, ვიდრე მეამბოხემ და გახდა სერიალის პირველი ფილმი, რომელმაც პრემიერისას 20 მილიონ დოლარზე მეტი ვერ გამოიმუშავა. სკოტ მენდელსონმა, -ის წარმომადგენელმა შემოსავლის კლება ნარნიის ქრონიკების ფილმის სერიის მესამე ფილმს შეადარა, რომელსაც შემოსავლის მსგავსი შედეგი ჰქონდა. – ის შიდა დისტრიბუციის პრეზიდენტმა რიჩარდ ფეიმ ფილმის შემოსავალი შეაფასა, როგორც „საკმაოდ მყარი".

გაუქმებული გაგრძელება
თეატრალური გაგრძელება სახელწოდებით დივერგენტის სერია: აღმავლობა, რომელიც დაფუძნებულია ერთგულის მეორე ნაწილზე, თავდაპირველად სერიის ბოლო ფილმი უნდა ყოფილიყო. თავდაპირველად განაცხადეს, რომ ის თეატრალურად გამოვიდოდა 2017 წლის 24 მარტს, მოგვიანებით კი - გადადეს 2017 წლის 9 ივნისამდე. რეჟისორმა ლი ტოლანდ კრიგერმა მოგვიანებით ფილმი გაუქმებულად გამოაცხადა.
ეგვიპტის ღმერთები (ფილმი)

ეგვიპტის ღმერთები (ინგლ. ) — 2016 წლის ფანტასტიკური მოქმედებითი ფილმი, რომლის რეჟისორია ალექს პროიასი,. ფილმი დაფუძნებულია ძველი ეგვიპტის ღვთაებებზე. ფილმში მონაწილეობენ მსახიობები:ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ, ჯერარდ ბატლერი, ბრენტონ თუაიტესი, ჩედუიკ ბოუზმენი, ელოდი იუნგი, კორტნი იტონი, რუფუს სიუელი და ჯეფრი რაში. ფილმში წარმოდგენილია მოკვდავი ეგვიპტის გმირი, რომელიც ღმერთუ ჰიროსის მოკავშირეა და მასთან ერთად ცდულობს სამყარო გადაარჩინოს სეთისაგან.

– მა გამოუშვა ეგვიპტის ღმერთები კინოთეატრებში გლობალური მასშტაბით, 2016 წლის 25 თებერვალს, 2, 3 და 3 ფირმატებში. მისმა შემოსავალმა საერთო ჯამში 150 მილიონი დოლარი შეადგინა 140 მილიონი დოლარის ბიუჯეტის წინააღმდეგ. მან მიიღო ხუთი ნომინაცია ოქროს ჟოლოს 37-ე დაჯილდოებაზე.

წარმოება
განვითარება
ეგვიპტის ღმერთების რეჟისორია ალექს პროიასი, სცენარის ავტორი კი - მატ საზამა და ბურკ შარპლესი. ფილმი გადაღებულია -ის მიერ. პროიასმა კონტრაქტი გააფორმა 2012 წლის მაისში. პროიასის თქმით, ის ცდილობდა დიდი ბიუჯეტის მქონე ფილმის გადაღებას ორიგინალური სცენარით, ფრანჩაიზური ფილმებისგან განსხვავებით. რეჟისორმა ეგვიპტის ღმერთებზე გავლენის მომხდენ ფილმებს შორის დაასახელა: კუნძულ ნავარონის ზარბაზნები (1961), ლოურენს არაბი (1962), ადამიანი რომელიც მეფე იქნებოდა (1975), დაკარგული კიდობნის მაძიებლები(1981) და სერჯო ლეონეს დასავლური ფილმები. ელოდა, რომ ეგვიპტის ღმერთები იქნებოდა პირველი ფილმი ახალ ფრანჩაიზში მას შემდეგ, რაც დასრულდა შიმშიმის თამაშების ფილმების გამოცემა.

მსახიობთა შერჩევა
მსახიობის ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუს ფილმში მონაწილეობა 2013 წლის ივნისში დადასტურდა. ჯერარდ ბატლერი, ჯეფრი რაში და ბრენტონ ტვაიტსი მსახიობებს 2013 წლის ბოლოს შეუერთდნენ. ჩედუიკ ბოუზმენი და ოდლოდია იუნგი მსახიობებს 2014 წლის დასაწყისში შეუერთდნენ.

გადაღებები
ფილმი გადაღებულია ავსტრალიაში. 200 კაციანმა ჯგუფმა წინასწარი წარმოება დაიწყო სიდნეიში, ახალ სამხრეთ უელსში, ხოლო პროდიუსერებმა განიხილეს ვიქტორიაში და მელბურნში გადაღებაც, რათა საგადასახადო წახალისებით ესარგებლათ. ფილმის გადაღება ავსტრალიის შტატებში ახალ სამხრეთ უელსსა ან ვიქტორიაში იგეგმებოდა, სამიტმა კი ახალი სამხრეთ უელსი აარჩია 2014 წლის თებერვალში. შტატის პრემიერ მინისტრის მოადგილემ, ენდრიუ სტონერმა, დაადგინა, რომ წარმოება დაამატებდა 400 სამუშაო ადგილს წარმოქმნიდა და სახელმწიფოს შეუწყობდა ხელს ბიუჯეტი 75 მილიონი აშშ დოლარით გაეზარდათ.

ძირითადი გადაღებები 2014 წლის 19 მარტს დაიწყო სიდნეის - ში. ანუბისის ტაძრის სცენები გადაღებულია - ში. ავსტრალიის მთავრობის საგადასახადო შეღავათი ფილმის ქვეყანაში წარმოებისთვის, შეადგენდა ბიუჯეტის 46% -ს, ხოლო ბიუჯეტის სხვა თანხა უცხოურმა წინასწარმა გაყიდვებმა შეადგინა.

მუსიკა
კომპოზიტორმა მარკო ბელტრამმა, რომელმაც პროიასის წინა ფილმებისთვისაც შეადგინა მუსიკალური კომპოზიციები (ეს ფილმებია წინასწარმეტყველება (2009) და მე, რობოტი (2004)), ამ ფილმისთვისაც დაბრუნდა ნაწარმოების შესაქმნელად.

გამოხმაურება
კრიტიკოსთა შეფასება
კრიტიკოსებმა ეგვიპტის ღმერთები დაიწუნეს. – ზე ფილმის რეიტინგი 16%-ია, 192 მიმოხილვის საფუძველზე, ხოლო მისი საშუალო ნიშანი 3.42 ქულაა 10-დან. -ზე ფილმს 100-დან 25 ქულა აქვს, რაც „ზოგადად არახელსაყრელ შეფასებას“ წარმოადგენს.
ქარვა

ქარვა — ორგანულ ნაერთთა კლასის მინერალი. წარმოადგენს მეტწილად პალეოგენური პერიოდის წიწვოვან მცენარეთა განამარხებულ ფისს. ამორფულია. გვხვდება ნაღვენთი, წვეთისებრი და ლინზისებრი წარმონაქმნების, აგრეთვე მათი ნატეხების სახით. ზომა ჩვეულებრივ 2–30 მმ, მაქსიმალური მასა 10 კგ. ყვითელია ან მოწითალო ფერის, იშვიათად — უფერული გამჭვირვალე და თეთრი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 2–2,5; სიმკვრივე 1050–1120 კგ/მ³.

ქარვის ყველაზე დიდ მომწოდებლად რუსეთი (კალინინგრადი) ითვლება. მეორე ყველაზე დიდი მომწოდებელი ბალტიისპირეთია. ქარვის მოპოვება ასევე შესაძლებელია იტალიაში, ჩინეთში, იაპონიაში, მექსიკაში, კანადაში და აშშ-ში. ასევე დომინიკელთა რესპუბლიკა განთქმულია ძალიან უცნაური და იშვიათი ცისფერი ქარვის ნაირსახეობით.

ამ ქვას სპარსულად ჰქვია „ქაჰრუბა“ და ნიშნავს „ჩალის მტაცებელს“, რაც ხახუნით ჩალის ფიორების მიზიდვის თვისებას გამოხატავს. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით „ქარვა ესე არს ნივთი ყვითელი, რომელი გამოიღების ლიტოვის ზღვიდამი, ვიდრე წყალთა შინა, ლბილ არს და რა გამოიღების განიფიტების“. ძველი წარმოდგენით, ქარვა — ესაა ღვთაებრივი წარმოშობის იდუმალი, ყვითელი ფისი. საქართველოში ქარვა უცხოეთიდან შემოჰქონდათ და საინტერესოა, რომ იგი გვხვდება ბრინჯაოს ხანის მასალებში, რაც სხვა ქვეყნებთან სავაჭრო ურთიერთობის დადასტურების საბუთადაა მიჩნეული.
კონგრესის ბიბლიოთეკის საკონტროლო ნომერი

კონგრესის ბიბლიოთეკის საკონტროლო ნომერი — აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკის საკონტროლო ნომერი. რიცხობრივი (გამოცემისთვის) ან ასოებრივ-ციფრული (პერსონებისთვის და თემებისთვის) ჩანაწერების კატალოგიზაციის სერიული სისტემა აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკაში, მონაცემთა ბაზის იდენტიფიკატორი და ჩანაწერების ინდიკატორი ამერიკის ეროვნულ ბიბლიოგრაფიაში.
ვანო შადური

ვანო სიმონის ძე შადური (დ. 1910 — გ. 1988) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და მწერალი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1958), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1977). სკკპ წევრი 1931 წლიდან. დაამთავრა ლენინგრადის უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (1938). 1941 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რუსული ლიტერატურის ისტორიის კათედრაზე. პირველი მოთხრობები 1930 წელს გამოაქვეყნა, სამეცნიერო ნაშრომები — 1937 წელს. პირველი წიგნი გამოსცა 1945 წელს. შადური იკვლევდა რუსული ლიტერატურის ისტორიას, მარქსისტულ-ლენინური ლიტერატურათმცოდნეობის მეთოდოლოგიის, რუსულ-ქართულ კულტურულ-ლიტერატულ და საზოგადოებრივ ურთიერთობათა საკითხებს; ვანო შადური 42 წიგნის ავტორი და შემდგენელია.
იოველ ქუთათელაძე

იოველ კონსტანტინეს ძე ქუთათელაძე (დ. 21 სექტემბერი, 1887, ხონი — გ. 15 დეკემბერი, 1963, თბილისი) — ქართველი ფარმაკო-ქიმიკოსი, საქართველოში უმაღლესი ფარმაცევტული განათლების ფუძემდებელი, საქართველოში ქიმიურ-ფარმაცევტული და ფარმაკო-ქიმიური მეცნირების ფუძემდებელი, პროფესორი (1921), ბიოლოგიის მეცენიერებათა დოქტორი (1935), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1941), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946).

ბიოგრაფია
1910 წელს დაამთავრა ნოვოროსიის უნივერსიტეტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ოდესაში აფთიაქის მმართველად დაიწყო მუშაობა. 1911 წელს გამოცდები ჩააბარა ნოვოროსიის უნივერსიტეტში ფარმაციის მაგისტრის წოდებაზე; იმავე წელს მუშაობა დაიწყო ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის ფარმაციისა და ფარმაკოგნოზიის კათედრის შტატგარეშე ასისტენტად. აქედან დაიწყო მისი მეცნიერული და პედაგოგიური მოღვაწეობა; 1913 წელს იგი გადავიდა ფარმაკოლოგიის კათედრაზე; 1919 წელს საჯაროდ დაიცვა დისერტაცია; 1915 წელს ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭომ აირჩია იგი ფარმაკოლოგიის კათედრის პროზექტორის თანაშემწედ, შემდეგ პროზექტორად; 1920 წელს ჯერ პირავტ-დოცენტის, ხოლო შემდეგ დოცენტის წოდება მიანიჭეს; 1920 წელს ოდესის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი ჯერ სამედიცინო ინსტიტუტად, შემდეგ კი სამედიცინო აკადემიად გადაკეთდა. იოველ ქუთათელაძე ინსტიტუტის მდივნად და აკადემიის პრორექტორად აირჩიეს; 1921 წელს სამედიცინო აკადემიის საბჭომ იგი ფარმაციისა და ფარმაკოგნოზიის კათედრის გამგედ დანიშნა და პროფესორის წოდება მიანიჭა; ამავე პერიოდში იგი დაუსწრებლად სწავლობდა ნოვოროსიის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტზე; 1921 წელს იგი მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფარმაციისა და ფარმაკოგნოზიის კათედრის პროფესორად; 1924 წლიდან განაგებდა უნივერსიტეტის ანალიზური და სასამართლო ქიმიის კათედრებს; 1927-1930წწ. სათავეში ედგა ბიოლოგიური ქიმიის კათედრასაც და კითხულობდა ლექციებს შესაბამის დისციპლინებში. 1930 წელს უნივერსიტეტს გამოეყო და ცალკე ჩამოყალიბდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, რომელშიც შედიოდა ფარმაკო-ქიმიური ფაკულტეტიც; 1937 წლიდან იგი გამოუკიდებელ ფარმაცევტულ ინსტიტუტად გადაკეთდა; ფარმაკო-ქიმიური ფაკულტეტის დეკანად, ხოლო შემდეგ ფარმაცევტული ინსტიტუტის დირექტორად პროფესორი ი. ქუთათელაძე დაინიშნა; 1948 წელს ფარმაცევტული ინსტიტუტი შეუერთდა სამედიცინო ინსტიტუტს და იგი კვლავ განაგებდა სასამართლო და ანალიზური ქიმიის კათედრებს და სიცოცხლის ბოლომდე არ შეუწყვეტია პედაგოგიური მოღვაწეობა.
ერზრუმის ეიალეთი

ერზრუმის ეიალეთი (; - ) — ოსმალეთის იმპერიის ეიალეთი. არსებობდა 1533-1867 წლებში.

 საუკუნეში 12 სანჯაყად იყოფოდა. ერზრუმის ეიალეთში გაერთიანებული იყო ზოგი ქართული რაიონი, კერძოდ ისპირის (სპერის), თურთუმის (თორთომის), მამარის (იგივე ნარმანის, ნემარევანის) და ფასინლერის (ფასინის, ბასიანის) სანჯაყები .

ერზრუმის ეიალეთში ცალკე იყო ერზრუმის სანჯაყი, სადაც იმყოფებოდა ფაშის რეზიდენცია. საუკუნის დასაწყისში ამ ეიალეთში სანჯაყთა რაოდენობა განახევრებულია და ექვსს შეადგენს. აქ ქართულს მიმსგავსებული სახელწოდებები არ გვაქვს, ისინი აქვე სხვა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებშია გათქვეფილი, თუმცა დამატებულია გუმუშჰანეს სანჯაყი, ისტორიული ჭანეთის ქვეყანა.
საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო

საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო — საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული საგერო უწყება.

საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისრები
ალექსანდრე სვანიძე, 1921 – 1923

1923 - 1944 წლების პერიოდში განხორციელდა საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატის ლიკვიდაცია.

გიორგი კიკნაძე, 1944 – 1946

საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა მინისტრები
გიორგი კიკნაძე, 1946 – 1953
არჩილ გიგოშვილი, 1953 – 1954
მიტროფანე კუჭავა, 1954 – 1962
არჩილ გიგოშვილი, 1962 – 1969
გიორგი ჩოგოვაძე, 1969 – 1970
რევაზ ფრუიძე, 1970 – 1970
შალვა კიკნაძე, 1970 – 1979
თეიმურაზ გორდელაძე, 1979 – 1981
გიორგი ჯავახიშვილი, 1985 – 1990
საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე

საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე
საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე
1946 წლის 27 მარტს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭო გარდაიქმნა საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოდ და აფხაზეთისა და აჭარის ასსრ-ების სახალხო კომისართა საბჭოები — აფხაზეთისა და აჭარის მინისტრთა საბჭოებად. 1946 წლის 8 აგვისტოს საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს სესიამ დაამტკიცა პრეზიდიუმის ბრძანებულება.
აზარი

აზარი — ქართველ მონადირეებში გავრცელებული თოფის დამარხვის წესი. სრულდებოდა მონადირის მიერ მთელი მისი სამონადირეო პრაქტიკის განმავლობაში გარკვეული რაოდენობის ნადირის დახოცვის შემდეგ. ამ წესის დარღვევა, ხალხური რწმენით, ნადირთპატრონის რისხვას იწვევდა და მონადირე სასტიკად ისჯებოდა, ზოგ შემთხვევაში სიკვდილითაც კი. აზარის შესასრულებლად მონადირეს უნდა დაეხოცა უპირატესად ჩლიქოსანი ნადირი. კურდღელი, მელა, მგელი და დათვი აზარში არ ითვლებოდნენ. რამდენ აზარსაც შეასრულებდა მონადირე, თოფი იმდენჯერ უნდა დაემარხა. საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში აზარის შემსრულებელი მონადირე ნადირობას საბოლოოდ აღიკვეთდა.
პიერ კარდენი

პიერ კარდენი (; დ. 2 ივლისი, 1922, სან-ბიაჯო-დი-კალალტა, ვენეციასთან ახლოს — გ. 29 დეკემბერი, 2020, ნეიი-სიურ-სენი, პარიზთან ახლოს) — ფრანგი მოდის დიზაინერი, საფრანგეთის ინსტიტუტის წევრი (1992). და გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის კეთილი ნების ელჩი (2009).

1945 წლიდან ცხოვრობდა პარიზში, სადაც თავიდან სწავლობდა არქიტექტურას, მუშაობდა ჟანა პაკენისა და ელზა სკიაპარელის ფირმებში, 1947 წლიდან — კრისტიან დიორთან. 1950 წელს გახსნა საკუთარი ატელიე, რომელიც დაკავებული იყო თეატრალური კოსტიუმებისა და ნიღბების დამზადებით. 1953 წელს შექმნა ქალის ტანსაცმლის პირველი კოლექცია, 1954 წელს გახსნა საფირმო მაღაზიები „ევა“ და „ადამი“. 1953–1993 წლებში იყო მაღალი მოდის სინდიკატის წევრი. კარდენი საკუთარ მოდელებში ამუშავებდა ხაზგასმულ „გეომეტრიულ“ სტილს, სადაც დომინირებდა გამოხატული სილუეტი (სწორი ან ქვევით შევიწროებული, „ტიტა“-ქვედატანები, რბილი საყელო-ფურცლები, მამაკაცის კოსტიუმში კვადრატული მხრები და ა.შ.), სუფთა ფერები. ხშირად იყენებდა დეკორატიულ ლითონის ბეჭდებს, აპლიკაციებს, მოხატულობებსა და გაჭრილ კუწუბებს, ხელოვნურ ყვავილებსა და დიდი ზომის ღილებს. 1946 წლიდან მუშაობდა კინოს დარგში (კოსტიუმები და ნიღბები კრისტიან ბერარის ესკიზების მიხედვით ჟან კოქტოს ფილმისათვის „მზეთუნახავი და ურჩხული“). ტანსაცმელში „ფუტუროლოგიური“ სტილის ინიციატორი („-“). დიდი გავლენა მოახდინა სამეცნიერო-ფანდასტიური ფილმების მხატვრებზე. აგრეთვე ამზადებდა სპორტული ტანსაცმლის (1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების მონაწილეებისათვის), ფეხსაცმლის, აქსესუარების მოდელებს; პროექტებს საქონლის რეკლამის, ავტომობილთა დიზაინის, ავეჯის (1977-დან) მიმართულებით და სხვ. იყო მფლობელი თეატრისა „ესპას პიერ კარდენი“ (გაიხსნა 1971 წელს; აგრეთვე სამხატვრო ხელმძღვანელი), რესტორნების ქსელისა „მაქსიმის“ („’“, 1981-დან) პარიზსა და მსოფლიოს სხვა დედაქალაქებში. მის მოწაფეებსა და მიმდევართა შორისაა: ჟან პოლ გოტიე, კ. მონტანა, ა. ოლივიე.

2006 წელს, პარიზთან ახლოს, სენტ-უანში გაიხსნა პიერ კარდენის მუზეუმი. დაჯილდოებულია საპატიო ლეგიონის ორდენით (1974).
ვარსინის მღვიმე

ვარსინის მღვიმე, ვაჭევის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჭევში, იმერეთის მაღლობზე, ზღვის დონიდან 740 მეტრზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ სქელშრეებრივ კირქვებში. მღვიმეში შესასვლელი იხსნება კაცხურის ხეობის ფსკერისპირა ზოლის მარცხენა ფერდობზე, 0,5 მეტრი სიმაღლის ხვრელის სახით.

მღვიმე დერეფნული ტიპისაა, აქვს სუბჰორიზონტული ფსკერი და ცალკეული დარბაზული გაფართოებები. მთელ მანძილზე ნგრევის შედეგად წარმოქმნილი უხვი მასალაა დაგროვებული. გაედინება ნაკადული, რომელიც შესასვლელთან ნაზავ მასალაში იფილტრება. მღიმის ჯამური სიგრძე 960 მეტრია, ფსკერის ფართობი — 1400 მ², მოცულობა — 5600 მ². მღვიმეში ჰაერის ტემპერატურა 9 °-მდე ადის.
პეტრინიის მიწისძვრა (2020)

პეტრინიის მიწისძვრა — 2020 წლის 29 დეკემბერს ხორვატიაში ადგილობრივი დროით 12:19-ზე მოხდარი 6,4 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა. ეპიცენტრი მდებარეობდა ქალაქ პეტრინიიდან 3 კმ-ში, დედაქალაქ ზაგრებიდან — 50 კმ-ში. ადგილობრივ ხელისუფალთა ინფორმაციით, პეტრინიაში დაიღუპა 12 წლის გოგონა. 5 ადამიანის ცხედარი იპოვეს მეზობელ ქალაქ გლინაში, ხოლო 1 — ახლომდებარე სოფლის ეკლესიის ნანგრევებში. მიწისძვრის შედეგად დაშავდა რამდენიმე ათეული ადამიანი. სტიქიურმა მოვლენამ პეტრინიასა და მიმდებარე ქალაქებსა და სოფლებში მთლიანად, ან ნაწილობრივ დაანგრია ასეულობით საცხოვრებელი სახლი და სხვა შენობები, მათ შორის პეტრინიის მერიის შენობა.

პეტრინიაში ჩასულმა ხორვატიის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი პლენკოვიჩმა განაცხადა, რომ ქალაქში ცხოვრება უსაფრთხო აღარ არის. პეტრინიაში 20 ათასამდე ადამიანი ცხოვრობს. სტიქიის ზონაში მაშველების დასახმარებლად გაიგზავნა ხორვატიის შეიარაღებული ძალების სამხედროები. მიწისძვრასთან დაკავშირებით, სლოვენიამ ატომური ელექტროსადგურის მუშაობა შეაჩერა.