iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარტინ მუნცინგერი

მარტინ მუნცინგერი (დ. 11 ნოემბერი, 1791 – გ. 6 თებერვალი, 1855) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი.

იგი 1848 წლის 16 ნოემბერს აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში, როგორც ერთ-ერთი პირველი შვიდი საბჭოს წევრიდან. თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

ფინანსთა დეპარტამენტი (1848–1850)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1851)

ფინანსთა დეპარტამენტი (1852)

ფოსტისა და მშენებლობის დეპარტამენტი (1853–1854)

ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1855)

1851 წელს იგი ასევე იკავებდა კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას. მუნცინგერი გარდაიცვალა 1855 წლის 6 თებერვალს, უფლებამოსილების შესრულების პერიოდში.
ფრიდრიხ ფრეი-ეროზე

ფრიდრიხ ფრეი-ეროზე (დ. 12 ოქტომბერი, 1801 – გ. 22 სექტემბერი, 1873) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი.

იგი 1848 წლის 16 ნოემბერს აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში, როგორც ერთ-ერთი პირველი შვიდი წევრიდან. იგი იყო შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი. თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1848–1853)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1854)

სამხედრო დეპარტამენტი (1855–1859)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1860)

ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1861–1866)

იგი ორჯერ, 1854 და 1860 წლებში, იკავებდა კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას. ფრეი-ეროზემ უფლებამოსილება 1866 წლის 31 დეკემბერს დაასრულა.
იაკობ შტემპფლი

იაკობ შტემპფლი (დ. 23 თებერვალი, 1820 – გ. 15 მაისი, 1879) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი (1854–1863).

იგი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში აირჩიეს 1854 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობაზე იმყოფებოდა 1863 წლის 31 დეკემბრამდე. იგი შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო.

თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1855)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1856)

ფინანსთა დეპარტამენტი (1857–1858)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1859)

სამხედრო დეპარტამენტი (1860–1861)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1862)

სამხედრო დეპარტამენტი (1863)

იაკობ შტემპფლი ასევე იყო იმ საერთაშორისო ტრიბუნალის წევრი, რომელსაც 1871 წელს „ალაბამას სარჩელების“ შესახებ გადაწყვეტილება უნდა მიეღო.
კონსტან ფორნერო

კონსტან ფორნერო (დ. 30 მაისი, 1819 – გ. 27 ნოემბერი, 1899) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი ავანშიდან (-ს კანტონი) და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი (1855–1867).

იგი ფედერალურ საბჭოში 1855 წლის 11 ივლისს აირჩიეს, როგორც ვოს კანტონის წარმომადგენელი. მან თანამებობა 1867 წლის 31 ოქტომბერს დატოვა. იგი შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო.

თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1855–1856)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1857)

ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1858)

ფინანსთა დეპარტამენტი (1859–1861)

სამხედრო დეპარტამენტი (1862)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1863)

სამხედრო დეპარტამენტი (1864–1866)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1867)
კატალანის წმინდა ხარების ეკლესია

კატალანის წმინდა ხარების ეკლესია — ეკლესია მესინაში, სიცილიაში, იტალიაში. ნორმანული არქიტექტურის ნიმუში სიცილიაში.

ეკლესია საუკუნით თარიღდება, როდესაც სიცილია ნორმანთა მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა. ნეპტუნისადმი მიძღვნილი ძველი ტაძრის ნანგრევებზე აგებული ეს ნაგებობა სიცილიური ნორმანული არქიტექტურის ბრწყინვალე ნიმუშია, სადაც სხვადასხვა კულტურული ელემენტია შერწყმული. ეკლესიაში აშკარად იგრძნობა არაბული და ბიზანტიური არქიტექტურის გავლენა, ასევე გვხვდება ძველი რომაული ელემენტებიც. განსაკუთრებით კარგადაა შემონახული მისი აფსიდი. თავდაპირველად იგი ცნობილი იყო როგორც „კასტელამარეს ხარება“, რადგან ახლოს მდებარეობდა ამავე სახელწოდების შუა საუკუნეების ციხესიმაგრესთან, რომელიც პორტის შესასვლელსა და გემთსაშენს იცავდა. მისი ამჟამინდელი სახელწოდება მომდინარეობს კატალონიელი ვაჭრებისგან, რომლებიც მესინაში საუკუნეში დამკვიდრდნენ.

ეს არის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ნაგებობათაგანი, რომელიც გადაურჩა 1908 წლის კატასტროფულ მიწისძვრას, რომელმაც მესინის უდიდესი ნაწილი გაანადგურა. მიწისძვრის შედეგად, ეკლესია აღდგენილი ქუჩის დონიდან 3 მეტრით დაბლა აღმოჩნდა.

გალერეა
იაკობ დუბსი

იაკობ დუბსი (დ. 26 ივლისი, 1822 – გ. 13 იანვარი, 1879) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი (1861–1872). გიუსტავ მუანიესთან და გიიომ-ანრი დუფურთან ერთად, მან 1866 წლის ივლისში დააარსა შვეიცარიის წითელი ჯვარი და იყო მისი პირველი პრეზიდენტი 1872 წლამდე.

იგი ფედერალურ საბჭოში 1861 წლის 30 ივლისს აირჩიეს და თანამდებობაზე იმყოფებოდა 1872 წლის 28 მაისამდე. იგი მიეკუთვნებოდა „ლიბერალურ ცენტრს“, რომელიც მოგვიანებით შვეიცარიის ლიბერალურ პარტიად ჩამოყალიბდა.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
პოლიტიკურ თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1861–1863)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1864)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1865)

იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1866)

ფოსტის დეპარტამენტი (1867)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1868)

ფოსტის დეპარტამენტი (1869)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1870)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1871–1872)

იგი სამჯერ იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი: 1864, 1868 და 1870 წლებში.
კარლ შენკი

კარლ შენკი (დ. 1 დეკემბერი, 1823 – გ. 18 ივლისი, 1895) — შვეიცარიელი პასტორი, პოლიტიკოსი და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი 1863 წლიდან გარდაცვალებამდე (1895). ფედერალურ საბჭოში გატარებული 31 წლისა და 218 დღის განმავლობაში, იგი იყო და რჩება საბჭოს ყველაზე ხანგრძლივად მომსახურე წევრად. მოგვიანებით ის გახდა შვეიცარიის წითელი ჯვრის ერთ-ერთი პირველი ლიდერი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
შენკი დაიბადა 1823 წელს ბერნში, შვეიცარია, ქრისტიან შენკის ოჯახში. თერთმეტი წლის ასაკში იგი დაობლდა და გერმანიაში, კორნტალში ცხოვრობდა. 1839-1842 წლებში სწავლობდა ბერნის სკოლაში, შემდეგ კი თეოლოგია შეისწავლა. მან სწავლა 22 წლის ასაკში დაასრულა. 1845 წელს გახდა ვიკარი, მოგვიანებით კი პასტორი შიუფენში. 1848 წელს დაქორწინდა ელის კერზე. წყვილს ცხრა შვილი შეეძინა, რომელთაგან ორი მცირე ასაკში გარდაიცვალა.

იგი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში 1863 წლის 12 დეკემბერს აირჩიეს და 31 წლის შემდეგ, 1895 წლის 18 ივლისს, თანამდებობაზე ყოფნისას გარდაიცვალა. იგი შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო.

თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1864)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (საგარეო საქმეთა სამინისტრო), როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1865)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1866–1870)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1871)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1872)

ფინანსთა დეპარტამენტი (1872)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1873)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1874)

რკინიგზისა და ვაჭრობის დეპარტამენტი (1875–1877)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1878)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1879–1884)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1885)

შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი (1886–1895)

იგი ექვსჯერ იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი: 1865, 1871, 1874, 1878, 1885 და 1893 წლებში.
შენკი ასევე იკავებდა შვეიცარიის წითელი ჯვრის პრეზიდენტის თანამდებობას 1873–1882 წლებში.

გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
შენკი გარდაიცვალა 1895 წელს ბერნში და დაკრძალულია ბრემგარტენის სასაფლაოზე .

ლანგნაუ-იმ-ემენტალის ადგილობრივ მუზეუმში "" არის მისთვის მიძღვნილი განყოფილება. ბერნში მისი სახელობისაა შენკშტრასე . გარდა ამისა, ბერნში, შპიტალგასეს 4-ში მდებარე სახლს ეწოდება "კარლ შენკის სახლი" (--), ხოლო მის გასასვლელს "კარლ შენკის პასაჟი".
მესინის წმინდა მაცხოვრის ციხესიმაგრე

მესინის წმინდა მაცხოვრის ციხე, ასევე ცნობილი როგორც კასტელო დელ სანტისიმო სალვატორე, — ციხესიმაგრე მესინაში, სიცილიაში, სამხრეთ იტალიაში. აშენდა მე-16 საუკუნის შუა ხანებში და დღემდე სამხედრო საკუთრებას წარმოადგენს. მისი კედლების ნაწილი 1908 წლის მიწისძვრის შემდეგ დაანგრიეს, მაგრამ ციხესიმაგრის დანარჩენი ნაწილი დღემდე ხელუხლებელია.

ისტორია
სან-რანიერის ნახევარკუნძული, რომელზეც საბოლოოდ წმინდა მაცხოვრის ციხესიმაგრე შენდა, უძველესი დროიდან იყო დასახლებული; ამ ადგილზე აღმოჩენილია ძვ. წ. საუკუნით დათარიღებული ბერძნული კერამიკა. ციხესიმაგრემ სახელი მიიღო წმინდა მაცხოვრისადმი მიძღვნილი მონასტრისა და ეკლესიისგან, რომლებიც ნახევარკუნძულზე შუა საუკუნეებში აიგო. დაახლოებით 1081 წელს ნახევარკუნძულზე აშენდა წმინდა ანას სახელობის კოშკი, რომელიც 1282 წელს სიცილიური სერობის ომის დროს საბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობდა.

1540-იან წლებში, ოსმალეთის იმპერიის ექსპანსიის შიშით, მესინის თავდაცვითი ნაგებობების მოდერნიზაცია დაიწყო. მონასტერი და სხვა შუა საუკუნეების შენობები დაანგრიეს, რათა ადგილი გაეთავისუფლებინათ წმინდა მაცხოვრის ციხესიმაგრისთვის, თუმცა ეკლესია და კოშკი შეინარჩუნეს და ახალ სიმაგრეში ჩართეს. ციხესიმაგრის მშენებლობა 1546 წელს დასრულდა ბერგამოელი სამხედრო ინჟინრის, ანტონიო ფერამოლინოს პროექტით. 1549 წელს ციხესიმაგრის დენთის საწყობი აფეთქდა, რამაც ეკლესიაც გაანადგურა.

1934 წელს ციხესიმაგრეში, წმინდა ანას შუა საუკუნეების კოშკის ადგილას, აღიმართა ღვთისმშობლის დიდი ქანდაკება, რომელიც ცნობილია როგორც „ “ (წერილის მადონა).

ამჟამად ციხესიმაგრეში ჩატარებულია სარესტავრაციო სამუშაოების ნაწილი. იგი კვლავ სამხედრო საკუთრებაა, რადგან მესინაში იტალიის სანაპირო დაცვის ბაზასთან ახლოს მდებარეობს.

დაგეგმარება
ციხესიმაგრეს აქვს მრავალკუთხა ფორმა, რომელიც მიჰყვება ნახევარკუნძულის ბუნებრივ კონტურებს. მის კიდეზე განთავსებულია ნახევარწრიული ბასტიონი, რომელიც ცნობილია როგორც ფორტე კამპანა . წმინდა ანას შუა საუკუნეების კოშკი ამ ბასტიონში იქნა ჩართული და მისი ნაშთების ნახვა დღესაც შესაძლებელია.

ციხესიმაგრის ხმელეთის მხარეს თავდაპირველად ორი ბასტიონი იცავდა, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებული იყო კედლით, სადაც მთავარი კარიბჭე მდებარეობდა. ერთ-ერთი ბასტიონი დღემდე ხელუხლებელია, ხოლო მეორე 1908 წლის მიწისძვრისას მიღებული დაზიანებების გამო დაანგრიეს.

ხმელეთის მხარის თავდაცვითი ხაზი ნახევარწრიულ ბასტიონთან დაკავშირებული იყო ორი კედლით, რომელთაგან თითოეული შეიცავდა საარტილერიო ბატარეებსა და მცირე ბასტიონს. მესინის სრუტისკენ მიმართული კედელი დღემდე შემორჩენილია, თუმცა პორტისკენ მიმართული მხარე მიწისძვრის შემდეგ დაანგრიეს.
პოლ სერეზოლი

პოლ სერეზოლი (დ. 16 ნოემბერი, 1832 – გ. 7 იანვარი, 1905) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე (1867–1870) და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი (1870–1875).

იგი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში 1870 წლის 1 თებერვალს აირჩიეს და თანამდებობაზე 1875 წლის 31 დეკემბრამდე იმყოფებოდა. იგი შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო.

თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

ფინანსთა დეპარტამენტი (1870–1871)

სამხედრო დეპარტამენტი (1872)

პოლიტიკური დეპარტამენტი, როგორც კონფედერაციის პრეზიდენტი (1873)

იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1874–1875)

მისი ვაჟი, პიერ სერეზოლი, ცნობილი პაციფისტი იყო.

პოლ სერეზოლი გარდაიცვალა 1905 წელს ლოზანაში. ქალაქ ვევეში მისი სახელობისაა "პოლ სერეზოლის გამზირი" ( -).
პიტატუსის ნაპრალები

პიტატუსის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -19, -94). სახელი ეწოდა კრატერ პიტატუსის მიხედვით, რომლის ფსკერზეცაა იგი განთავსებული (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). პიტატუსის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
ლასარო-კარდენასის მუნიციპალიტეტი (ტლასკალა)

ლასარო-კარდენასის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3,534 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 27.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 25.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 139.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1995 წლის 27 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ლასარო-კარდენასი. სახელი ეწოდა პრეზიდენტ ლასარო კარდენას დელ რიოს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29020.
მასატეკოჩკო-დე-ხოსე-მარია-მორელოსი

მასატეკოჩკო-დე-ხოსე-მარია-მორელოსის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11,592 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 14.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 794 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1943 წლის 14 იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მასატეკოჩკო. სახელი ეწოდა ხოსე მარია მორელოსის პატივსაცემად. მუნიციპალიტეტის სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ირმის დასამალ ადგილზე“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29017.
მუნიოს-დე-დომინგო-არენასი

მუნიოს-დე-დომინგო-არენასის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,755 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 36.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 130.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1953 წლის 21 ოქტომბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მუნიოსი. სახელი ეწოდა დონ დანიელ მუნიოსის და დომინგო არენასის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29011.
ნანაკამილპა-დე-მარიანო-არისტა

ნანაკამილპა-დე-მარიანო-არისტის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18,686 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 108.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 172.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1942 წლის 9 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნანაკამილპა. სახელი ეწოდა პრეზიდენტ მარიანო არისტას პატივსაცემად. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „სოკოთა ველი“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29021.
ნატივიტასი

ნატივიტასის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26,309 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 52.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 501.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნატივიტასი. მუნიციპალიტეტის სახელწოდება დაბადებას ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29023.
პანოტლა

პანოტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28,357 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.9 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 61 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 464.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პანოტლა. სახელწდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „მგზავრი ან ნავიგატორი“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29024.
პაპალოტლა-დე-სიკოტენკატლი

პაპალოტლა-დე-სიკოტენკატლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33,499 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 24.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 23.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1,443.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1880 წლის 1-ელ იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პაპალოტლა. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „პეპლების ადგილი“. სახელი ასევე ეწოდა ტლასკალელი მეომრის, სიკოტენკატლის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29041.
სან-დამიან-ტესოლოკი

სან-დამიან-ტესოლოკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,884 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 16.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 10.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 576.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1995 წლის 27 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-დამიან-ტესოლოკი. სახელი ეწოდა კოზმა და დამიანეს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29049.
სან-ფრანსისკო-ტეტლანოკანი

სან-ფრანსისკო-ტეტლანოკანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11,761 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 19 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 39.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 297.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1995 წლის 18 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ფრანსისკო-ტეტლანოკანი. სახელი ეწოდა ფრანცისკე ასიზელის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29050.
სან-ხერონიმო-საკუალპანი

სან-ხერონიმო-საკუალპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,092 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელზე 14.3 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 7.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 524.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1995 წლის 27 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ხერონიმო-საკუალპანი. სახელი ეწოდა წმინდა იერონიმეს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29051.
ტენდერი (ვაგონი)

ტენდერი — სპეციალური რკინიგზის ვაგონი, რომელიც ებმევა ორთქლმავალზე, რომლის დანიშნულებაა საწვავის მარაგის (შეშის, ნახშირის ან ნავთობის), საპოხი მასალების, წყლის და სამეურნეო ინვენტარის ნაწილის გადატანა ლოკომოტივისათვის.

პირველი ორთქლმავლების ტენდერები წარმოადგენდნენ ორღერძიან ურიკას ნახშირის ყუთით და წყლის კასრით. ტენდერი ორთქლმავლების ეპოქის დასასრულისთვის შედგებოდა წყლის ავზისაგან და ნახშირის ყუთისაგან (ან თხევადი საწვავის ავზისაგან), რომელიც მდებარეობდა მოქლონიან ან შედუღებულ ჩარჩოზე, რომელიც ეყრდნობოდა გოგორწყვილებზე (სამღერძიანი ტენდერები) ან ორ ორღერძიან ან სამღერძიან ურიკებზე.

1930-იან წლებისთვის საბჭოთა რკინიგზაზე ტენდერების ძირითადი ტიპი — 4-ღერძიანი 23—28 ტონა წყლის და 8—15 ტონა ნახშირის მარაგით. და ტიპის ძლიერ ორთქლმავლებს — 50 ტონამდე წყალი და 20-დან 40 ტონამდე საწვავი.

ძლიერი ორთქლმავლებისათვის, რომლებიც მოიხმარენ ნახშირის დიდ რაოდენობას, ტენდერში ასევე განთავსებულია მექანიკური ნახშირმიმწოდებელი (სტოკერი).

არსებობს განსაკუთრებული ტანკ-ორთქლმავლები, რომლებსაც მიაქვთ საწვავის და წყლის მარაგი თვითონვე და ცალკე ტენდერს არ საჭიროებენ.

ტენდერ-კონდენსატორებს საწვავის მარაგთან და სუფთა წყლის მცირე რაოდენობასთან ერთად აქვთ აღჭურვილობა გამომუშავებული ორთქლის კონდენსაციისთვის და ზეთის განყოფილება კონდენსატისგან ორთქლის ქვაბში შემდგომი მიწოდებისათვის.

ორთქლმავლის ტენდერების ფოტოგრაფიები
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში

აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ტურნირი, რომელსაც ატარებს აშშ-ის ჭადრაკის ფედერაცია ქვეყნის საუკეთესო მოჭადრაკის გამოსავლენად.

ეს არის მსოფლიოში უძველესი ეროვნული საჭადრაკო ტურნირი. შეჯიბრი 1845 წელს მატჩის ფორმატით დაიწყო, ხოლო 1936 წლიდან ჩემპიონი ტურნირის წესით ვლინდება.

გამარჯვებულები (1845–1891)

სამატჩო ფორმატი (1891–1935)
ჯორჯ ჰენრი მაკენზი 1891 წლის აპრილში გარდაიცვალა. მოგვიანებით, იმავე წელს, მაქს ჯუდმა წამოაყენა წინადადება, რომ მას, ჯექსონ შოუოლტერსა და სამუელ ლიპშუტცს შორის ჩემპიონობის გამოსავლენად სამმხრივი მატჩი გამართულიყო. ლიპშუტცმა მონაწილეობაზე უარი თქვა, ამიტომ ჯუდმა და შოუოლტერმა გამართეს მატჩი, რომელიც ამ უკანასკნელის გამარჯვებით დასრულდა. 1909 წლამდე აშშ-ის შემდეგი ჩემპიონების ვინაობა მხოლოდ მატჩებით წყდებოდა.

წრიული ფორმატი (1936–1998)

შვეიცარიული სისტემა (1999–2013)

წრიული ფორმატი (2014–დღემდე)

იხილეთ ასევე
აშშ-ის ღია ჩემპიონატი ჭადრაკში
პრეტენდენტთა ტურნირი
პლატონის ნაპრალები

პლატონის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -04, -12). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ პლატონის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). პლატონის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
ნამარნევის ეკლესია

ნამარნევის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავისკვეთის სახელობის უდაბნოს ეკლესია — ეკლესია ცაგერის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჯონოულის ხეობაში, სოფ. ჩქუმიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 5 კმ-ზე. დასავლეთის კარის თავზე მოთავსებული მხედრული წარწერის მიხედვით ეკლესია აგებულია 1822 წელს ლევან დადიანის ცოლისა და ზურაბ წერეთლის ასულის მართას ძალისხმევით.

ნამარნევის ნათლისმცემლის უდაბნოს მონასტერი ერთნავიანი დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. სამი მხრიდან აქვს კარები. გარე ფსადები და საკურთხევლის კამარა თითქმის მთლიანად შირიმის ქვითაა შემოსილი. ინტერიერის ზომებია: 137 მ. კედლის სიგანე 1,2 მ. საკურთხეველში შემორჩენილია ქვის იატაკი. იქვე დევს 1,.21,2 მ-ზე ტრაპეზის გათლილი ქვის ფილა. ეკლესიას აქვს 6 სარკმელი და სამი ნიშა. ამბიონსა და დასავლეთის კედელს შორის თითქმის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს იატაკის დონიდან ოდნავ ამოზიდული 60 სმ. დიამეტრის მრგვალი, გათლილი ქვა. დასავლეთის ფასადზე სარკმლის თავზე მოთავსებულია ქვაში ნაკვეთი ჯვარი. დასავლეთის კარის თავზე ჩასმულია ოთხკუთხა ფორმის ქვა მხედრული სამშენებლო წარწერით. ეკლესიის ინტერიერი შელესილი ყოფილა კირხსნარით. ტიმპანის ქვის ნალესობა მოწითალოდაა შეღებილი.

ეკლესიაში დაცული სიძველეები, მათ შორის ხელნაწერები, განადგურდა ეკლესია-მონასტრების დარბევის დროს 1923 წელს.
იოჰან იაკობ შერერი

იოჰან იაკობ შერერი (დ. 10 ნოემბერი, 1825 – გ. 23 დეკემბერი, 1878) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი.

იგი 1872 წლის 12 ივლისს აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში და გარდაიცვალა 1878 წლის 23 დეკემბერს, თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში. იგი შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო.

თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

ფინანსთა დეპარტამენტი (1872–1873)

რკინიგზისა და ვაჭრობის დეპარტამენტი (1873–1874)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1875)

სამხედრო დეპარტამენტი (1876–1878)

1875 წელს იგი იკავებდა კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას.
იოაჰიმ ჰეერი

იოაჰიმ ჰეერი (დ. 25 სექტემბერი, 1825 – გ. 1 მარტი, 1879) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი (1875–1878).

იგი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში 1875 წლის 10 დეკემბერს აირჩიეს და თანამდებობაზე 1878 წლის 31 დეკემბრამდე იმყოფებოდა. იგი მიეკუთვნებოდა „ლიბერალურ ცენტრს“, რომელიც მოგვიანებით შვეიცარიის ლიბერალურ პარტიად ჩამოყალიბდა. თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

ფოსტისა და ტელეგრაფის დეპარტამენტი (1876)

პოლიტიკური დეპარტამენტი (1877)

რკინიგზისა და ვაჭრობის დეპარტამენტი (1878)

1877 წელს იგი იკავებდა კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას. ქალაქ გლარუსში მისი სახელობისაა „დოქტორ იოახიმ ჰეერის ქუჩა“ (. --).