iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აღმოსავლეთ პარტნიორობა

აღმოსავლეთ პარტნიორობა — ევროპის კავშირის პროექტი, რომელიც მომზადდა პოლონეთისა და შვედეთის მიერ. ორი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ინიციატივა წარადგინეს ევროკავშირის ზოგად საქმეთა და საგარეო ურთიერთობების საბჭოს სხდომაზე 2008 წლის 26 მაისს, ბრიუსელში. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ინაუგურაცია შედგა პრაღაში, 2009 წლის 7 მაისს. მისი წევრები არიან ევროკავშირი და აღმოსავლეთი ევროპის 6 სახელმწიფო.

პროექტის ფარგლებში, მონაწილე ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების პირველი შეხვედრა 2009 წლის 8 დეკემბერს, ბრიუსელში გაიმართა. 2010 წლის დეკემბერში ევროპის საინვესტიციო ბანკმა ჩამოაყალიბა „აღმოსავლეთ პარტნიორობის ტექნიკური მხარდაჭერის ფონდი“ . ის მოიცავს „აღმოსავლეთ პარტნიორობის სტაჟიორთა პროგრამას“, რომელიც ხელმისაწვდომია სტუდენტებისთვის აზერბაიჯანიდან, სომხედითან, საქართველოდან, მოლდოვიდან და უკრაინიდან.

სამიტები
პირველი აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტი პრაღაში, 2009 წლის მაისი
მეორე აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტი ვარშავაში, 2011 წლის სექტემბერი
მესამე აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტი ვილნიუსში, 2013 წლის ნოემბერი
მეოთხე აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტი რიგაში, 2015 წლის მაისი
მეხუთე აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტი ბრუსელში, 2017 წლის 24 ნოემბერი
დაგლას მოუსონი

დაგლას მოუსონი (; დ. 5 მაისი, 1882, შიპლი — გ. 14 ოქტომბერი, 1958, ადელაიდა) — ავსტრალიელი გეოლოგი და მკვლევარი, იკვლევდა წყნარი ოკეანის კუნძულებს. 1907 წელს მან ქოქოსის პალმები ქარბუქებში გაცვალა, როდესაც ანტარქტიდაში მიმავალ ერნესტ შეკლტონის ექსპედიციას გაჰყვა.

ოთხი წლის შემდეგ მოუსონმა ანტარქტიდის სანაპირო ზოლის რუკაზე დასატანად წაიყვანა ექსპედიცია. 1500 კილომეტრის გაცურვის შემდეგ, 1912 წლის იანვარში, მისი გემი „ავრორა“ ანტარქტიდის სანაპიროს მიადგა. ექსპედიციამ დენისონის კონცხთან გაატარა ქარიშხალიანი ზამთარი, შემდეგ კი სამ ჯგუფად დაიყო. მოუსონი აღმოსავლეთით გაემართა ექიმ ქსავიე მერცთან, ლეიტენანტ ბელგრეივ ნინისსა და 17 ძაღლთან ერთად.

მათ საზარელ ზამთარსა და ძნელად გასავლელ ადგილებს გაუძლეს, როდესაც მერცი და ნინისი დაიღუპნენ, მოუსონი მარტო, უსურსათოდ დარჩა. დაუჯერებელია, მაგრამ მას შტორმის გადალახვა მოუწია, გადავიდა ღრმა ნაპრალებზე და დაბრუნდა ბაზაზე, საიდანაც „ავრორა“ იყო. თუმცა, მის მოსაძებნად ხუთი კაცი დარჩენილიყო. მათ და მოუსონმა მაშველების ჩასვლამდე მეორედ გამოიზამთრეს ანტარქტიდაში. 1929–1931 წლებში ბრიტანულ-ავსტრალიურ-ახალზელანდიურ ექსპედიციას გაუძღვა ანტარქტიდაში და ნაკლებად ცნობილი სანაპირო ზოლის კიდევ 4000 კილომეტრი დაიტანა რუკაზე.
ლატვიის დროშა

ლატვიის ეროვნული დროშა გამოიყენებოდა დამოუკიდებელი ლატვიის მიერ 1918 წლიდან 1940 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაციამდე. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში მისი გამოყენება აკრძალული იყო, დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ 1990 წლის 27 თებერვალს მოხდა დროშის ხელახალი მიღება.

მისი ოფიციალურ მიღებამდე დროშა გამოიყენებოდა ადრეულ საუკუნეშიც. წითელი ფერის სიმბოლიკაში მოიაზრება ლატვიელების დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისთვის მზადყოფნა.
კევინ სპეისი

კევინ სპეისი (; დ. 26 ივლისი, 1953) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. გაზიარდა კალიფორნიაში. მოღვაწეობა დაიწყო თეატრში 1980-იან წლებში. 2003 წლიდან არის ლონდონის თეატრ ოლდ ვიკის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 2013 წლიდან ასრულებს ფრენკ ანდერვუდის როლს -ის პოლიტიკურ დრამატულ სერიალში ბანქოს სახლი. ამ როლისთვის მას მიღებული აქვს ოქროს გლობუსი, როგორც საუკეთესო მსახიობს სატელევიზიო დრამატულ ფილმში.

ფილმოგრაფია
ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი

შეიხი ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი (; დ. 1 იანვარი 1952, დოჰა, კატარი) — კატარის ამირა 1995 წლის 27 ივნისიდან (შვეიცარიაში დასასვენებლად მყოფი მამამისის ჩამოგდების შემდეგ) 2013 წლის 25 ივნისამდე.

განათლების მირბა კატარში დაიწყო, 1971 წლის ივლისში დაამთავრა დიდი ბრიტანეთის სანჰიორსტის სამეფო სამხედრო აკადემია, მსახურობდა პატარის არმიაში. 1977 წლის 31 მაისიდან — ქვეყნის ტახტის მემკვიდრე და თავდაცვის მინისტრი, მის მთავარ მიზანს არმიის მოდერნიაზაცია წარმოადგენდა. 1995 წლის 27 ივნისიდან უსისხლო გადატრიალებისდა და საკუთარი მამის თანამდებობიდან ჩამოგდების შემდეგ, მოდის ქვეყნის სათავეში. აქვს სუსტი ჯანმრთელობა, დაავადებულია დიაბეტით. 1997 წელს კატარი რეგიონის პირველ ქვეყნად გახადა, რომელმაც ქალებს საარჩევნო უფლება მისცა.

ის ცნობილია პირველი არაბული საერთაშორისო სამაუწყებლო ტელევიზიის, ალ-ჯაზირას დაარსებისთვის გაწეული დახმარების გამო, რომელიც გამოიხატა მის გადაწყვეტილებაში პირველი ხუთი წლის განმავლობაში ალ-ჯაზირას არსებობის შესანარჩუნებლად, ის 500 მილიონი კატარული რიალით ($137 მილიონი) დაფინანსებინა.
2012 წლის ბოლოს და 2013 წლის დასაწყისში მას ბრალს სდებდნენ ისეთი ორგანიზაციების ფინანსურ და მატერიალურ დახმარებაში, როგორებიც არიან ჰამასი, ანსარ დინე, დასავლეთი აფრიკის გაერთიანებისა და ჯიჰადის მოძრაობა .

2013 წლის 25 ივნისს ჰამადმა სატელევიზიო გამოსვლისას ქვეყნის მმართველობა თავის შვილს ტამიმს გადააბარა. ძალაუფლების შეცვლასთან დაკავშირებით, ჰამადმა განაცხადა: „დრო მოვიდა ჩვენი ერის მოგზაურობაში ახალი გვერდის გადაშლისა, რომელშიც პასუხისმგებლობას ახალი თაობა იკისრებს საკუთარ თავზე“.
ჯეკ კრომპტონი

ჯეკ კრომპტონი (; დ. 18 დეკემბერი, 1921 — გ. 4 ივლისი, 2013) — ინგლისელი ფეხბურთელი. „მანჩესტერ იუნაიტედის“ მეკარე 1945–1956 წლებში. საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ წვრთნიდა „ლუტონ თაუნს“ (1962), „ბაროუსა“ (1971–1972) და „ბერის“ (1972–1973), ხოლო 1974–1981 წლებში „მანჩესტერ იუნაიტედის“ სარეზერვო გუნდს. საფეხბურთო კარიერის განმავლობაში, კრომპტონმა მანჩესტერელთა მაისურით 212 მატჩი ჩაატარა და მან ინგლისის ჩემპიონატი 2-ჯერ (1947-1948 და 1951-1952), ინგლისის თასი კი, ერთხელ (1947-1948) მოიგო.

გარდაიცვალა 2013 წლის 4 ივლისს, 91 წლის ასაკში.
ადლი მანსური

ადლი მანსური (; დ. 23 დეკემბერი, 1945, კაირო, ეგვიპტე) — ეგვიპტელი იურისტი. ეგვიპტის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2013 წლის 3 ივლისიდან 2014 წლის 8 ივნისამდე.

1967 წელს დაამთავრა კაიროს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1992 წლიდან კონსტიტუციური სასამართლოს მოსამართლეა. ეგვიპტის პრეზიდენტ მოჰამედ მურსის 2013 წლის 19 მაისის დეკრეტის საფუძველზე 2013 წლის 1 ივლისს დაინიშნა კონსტიტუციური სასამართლოს თავმჯდომარედ. 3 ივლისს დანიშნეს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად, მას შემდეგ, რაც არმიამ გადააყენა ისლამისტი პრეზიდენტი მოჰამედ მურსი. 4 ივლისს დადო ფიცი, როგორც დროებითმა პრეზიდენტმა.

დაოჯახებულია, ჰყავს ერთი ბიჭი და ორი გოგო.
ჰულაგუიანთა სახელმწიფო

ჰულაგუიანთა სახელმწიფო იგივე ილხანთა საყაენო — ჩინგიზ-ყაენის შვილიშვილის, ჰულაგუს მიერ დაარსებული სახელმწიფო, რომელიც ჩამოყალიბდა მონღოლეთის იმპერიის დაშლის შედეგად და მოიცავდა ირანსა და აზერბაიჯანს, თანამედროვე ავღანეთისა და თურქმენეთის უდიდეს ნაწილს, ამიერკავკასიის უდიდეს ნაწილს, ერაყსა და მცირე აზიის აღმოსავლეთს (მდინარე ყიზილ-ირმაქამდე). ჰულაგიანებთან ვასალურ დამოკიდებულებაში იყვნენ: საქართველო, ტრაპიზონის იმპერია, რუმის სასულთნო, კილიკიის სომხეთის სახელმწიფო, კვიპროსის სამეფო, ქართების სახელმწიფო ჰერათში.
ქვეყნის დედაქალაქი სხვადასხვა დროს იყო: მარაღა, თავრიზი, სოლთანიე და ისევ თავრიზი. ჰულაგუიანები ებრძოდნენ ჩაღათაიდებს, ოქროს ურდოსა და ეგვიპტის მამლუქთა სასულთნოს. ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს პირველ პერიოდში (1256-1295 წწ.) ძლიერი იყო მონღოლ-თურქთა ტრადიციები. ილხანმა ყაზან-ყაენმა (1295-1304 წწ.) მკვეთრად შეცვალა საშინაო პოლიტიკა, დაუახლოვდა ირანულ არისტოკრატიას და სამოქალაქო ბიუროკრატიას. რაშიდ ად-დინის თანადგომითა და ხელშეწყობით მან გაატარა მთელი რიგი რეფორმები, რამაც გამოიწვია დროებითი ეკონომიკური აღმავლობა სახელმწიფოში.

აბუ საიდის (1316-1335 წწ.) სიკვდილის შემდეგ ცალკეულ ფეოდალურ დაჯგუფებებს ტახტზე აჰყავდათ მარიონეტი ილხანები ჰულაგუიანების საგვარეულოდან. საუკუნის 40-იან წლებში ჰულაგუიანების სახელმწიფო რამდენიმე ფეოდალურ სამეფოდ დაიყო (ჯელაირიდთა, ჩობანიდთა, მოზაფერიდთა). ჰულაგუიანების სახელმწიფოს დაშლაში დიდი როლი ითამაშა სახალხო აჯანყებებმა (სარბედართა, გილანის, მაზანდარანის და სხვა).
ცენტრალური აბაკო

ცენტრალური აბაკო — ბაჰამის კუნძულების ერთ–ერთი რაიონი. მდებარეობს აბაკოს კუნძულებზე. რაიონი მოიცავს აბაკოს უდიდეს ქალაქს — მარშ–ჰარბორს, რომელიც კუნძულების კომერციის ცენტრია. სხვა მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია:

ლიტლ–ჰარბორი
ლეიკ–სიტი
სპრინგ–სიტი
დანდას–ტაუნი

რაიონის ადგილობრივი მმართველობა განთავსებულია ქალაქ მარშ–ჰარბორში.
გარკალნეს მხარე

გარკალნეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარეს არ გააჩნია სათემო დაყოფა, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ რიგის მიკრორაიონ ბერგში.

მხარე დაარსდა 2006 წელს, რიგის რაიონის გარკალნეს თემის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 7 227 კაცს. მხარის ფართობია 150,5 კმ².
გრობინიის მხარე

გრობინიის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს და ერთ ქალაქს, ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გრობინია.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ლიეპაიის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 10 220 კაცს. მხარის ფართობია 490,2 კმ².
გულბენეს მხარე

გულბენეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 13 თემს და ქალაქ გულბენეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას გულბენეს რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 25 073 კაცს. მხარის ფართობია 1876,1 კმ².

გალერეა
ლატვიის სეიმი

ლატვიის სეიმი — ლატვიის ერთპალატიანი პარლამენტი. შედგება 100 დეპუტატისაგან, რომელსაც ირჩევენ რიგის, ვიძემეს, ლატგალიის, ზემგალესა და კურზემეს საარჩევნო ოლქებიდან 4 წლის ვადით. კონსტიტუციის თანახმად არჩევნები ტარდება ოქტომბრის პირველ შაბათს. არჩევნების სისტემა პროპორციულია. 2010 წლიდან სეიმის თავმჯდომარეა სოლვიტა აბოლტინია.
დაუგავპილსის მხარე

დაუგავპილსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ლატვიის ისტორიულ რეგიონებში სელიასა და ლატგალიაში. მხარე მოიცავს 19 თემს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დაუგავპილსი, რომელიც მხარის შემადგენლობაში არ შედის..

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას დაუგავპილსის რაიონის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილისაგან, ხოლო დანარჩენ მცირე ნაწილზე შეიქმნა ილუკსტეს მხარე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2009 წლის 14 იანვრისათვის შეადგენს 28 733 კაცს. მხარის ფართობია 1 877,6 კმ².

ეროვნული შემადგენლობა
დაუგავპილსის მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ასე გამოიყურება:
დაგდის მხარე

დაგდის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 10 თემს და ქალაქ დაგდას, რომელიც მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია.

ესაზღვრება აგლონის, რეზეკნეს, ლუძის, ზილუპის, კრასლავის მხარეები. ასევე, ესაზღვრება ბელარუსს, კერძოდ ვიტებსკის რეგიონს.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას კრასლავის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის1 იანვრისათვის შეადგენს 9 397 კაცს. მხარის ფართობია 948,8 კმ².
ეროვნული შემადგენლობა
მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის 1 იანვრის მონაცემებით ასეთია:
კრუკედ-აილენდი

კრუკედ-აილენდი — კუნძული და რაიონი ბაჰამის კუნძულებში. შემოსაზღვრულია ვრცელი, თავთხელი ლაგუნით, რომელსაც აკლინსის უბეს უწოდებენ. იგი ასევე საზღვრავს კუნძულ აკლინსს სამხრეთ-აღმოსავლეთით და კიდევ რამდენიმე პატარა კუნძულს.

1780-იან წლებში კუნძულზე ჩასახლდნენ ამერიკელი ლოიალისტები, რომელთაც ბამბის პლანტაციები გააშენეს, სადაც 1 000-მდე მონა დაასაქმეს. მას შემდეგ, რაც ბრიტანეთის იმპერიაში მონობა გაუქმდა, მათი მეურნეობა არარენტაბელური გახდა მათი შემოსავლის წყაროდ ზღვის ღრუბელი იქცა, რომლის რაოდენობაც ახლა საკმაოდ მცირეა. ამჟამად მოსახლეობის შემოსავლის ძირითადი წყარო თევზაობა და მცირე ზომის ფერმერული მეურნეობაა.

რაიონის მთავარი ქალაქია კოლონელ-ჰილი.

2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 600 ადამიანს შეადგენდა.

მიჩნეულია, რომ ბაჰამის კუნძულებზე პირველი საფოსტო ოფისი კრუკედ-აილენდის ქალაქ პიტს-ტაუნში ამოქმედდა.
დობელეს მხარე

დობელეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 10 თემს და ქალაქ დობელეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას დობელეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 24 390 კაცს. მხარის ფართობია 889,7 კმ².
დუნდაგის მხარე

დუნდაგის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი დუნდაგა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ტალსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 767 კაცს. მხარის ფართობია 675,6 კმ².
დურბეს მხარე

დურბეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს და ქალაქ დურბეს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ლიეგი.

მხარე დაარსდა 1999 წელს ქალაქ დურბეს, მოსაზღვრე სასოფლო ტერიტორიებისა და ტადაიკის თემის გაერთიანების გზით. 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას შეუერთდა ვეცპილსის და დუნალკის თემები.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2013 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3264 კაცს. მხარის ფართობია 320,7 კმ².
იეკაბპილსის მხარე

ეკაბპილსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 7 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ეკაბპილსში.

ესაზღვრება ვიესიტეს, სალის, კრუსტპილსის, ლივანის, დაუგავპილსის, აკნისტეს მხარეები. ასევე ქალაქი ეკაბპილსი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ეკაბპილსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 5 747 კაცს. მხარის ფართობია 906 კმ².
ელგავის მხარე

ელგავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 13 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ელგავაში.

ესაზღვრება ქალაქი ელგავა, ტერვეტეს, დობელეს, ტუკუმსის, ბაბიტეს, ოლაინეს, ოზოლნიეკის, რუნდალეს მხარეები ლატვიაში და შიაულიაის მაზრა ლიეტუვაში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ელგავის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 27 103 კაცს. მხარის ფართობია 1319 კმ².
მონღოლეთის ალთაის პეტროგლიფები

მონღოლეთის ალთაის პეტროგლიფები — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ჩრდილოეთ მონღოლეთში, მდინარე ჩულუტის ხეობაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 2000 მეტრზე და გადაჭიმულია 40 კილომეტრზე.

პეტროგლიფები აღმოაჩინეს 1963 წელს. ისინი ძირითადად მდებარეობენ ბიჩიგტ-ხადისა და ხოიდ-ცენხერის მღვიმეებში

აქ აღმოჩენილ მრავალრიცხოვან კლდის მხატვრობას შორის სამი ძეგლი მიუთითებს მონღოლეთში კულტურის განვითარებაზე. მათ შორის ყველაზე ადრეული მიეკუთვნება ძვ. წ. 11 000-6 000 წლებს. ყველაზე გვიანდელი მხატვრობა კი შესრულებულია იმ პერიოდში, როდესაც მიმდებარე ტერიტორიამ მიიღო თანამედროვე სახე.

2011 წლის 28 ივნიის პეტროგლიფები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ბუკოვინისა და დალმაციის მიტროპოლიტის რეზიდენცია

ბუკოვინისა და დალმაციის მიტროპოლიტის რეზიდენცია — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი და უკრაინის ქალაქ ჩერნივცის მთავარი ღირსშესანიშნაობა.

ბუკოვინისა და დალმაციის მართლმადიდებელი მიტროპოლიტების ყოფილი რეზიდენციის არქიტექტურული ანსამბლი ააშენეს 1864-1882 წლებში ძველი საეპისკოპოსო სახლის ადგილზე. ამჟამად აქ მდებარეობს ჩერნივცის ეროვნული უნივერსიტეტი. ეს უნიკალური არქიტექტურული ანსამბლი შეიქმნა ეპისკოპოს ევგენის დიდი ძალისხმევით. 1863 წელს მან ავსტრიის იმპერატორისაგან მიიღო ნებართვა აეშენებინა ღირსეული საეპისკოპოსო რეზიდენცია ბუკოვინის დედაქალაქში.

არქიტექტურული ანსამბლის პროექტი ეკუთვნის ჩეხ არქიტექტორს იოზეფ ჰლავკას. მის ქმნილებაში ჭარბობს ბიზანტიური და რომაული სტილი.

2011 წელს არქიტექტურული კომპლექსი შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ფრანსის მაკდორმანდი

ფრანსის მაკდორმანდი (; 23 ივნისი, 1957) — ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. 1996 წელს დაიმსახურა „ოსკარი“ ფილმ „ფარგოში“ შესრულებული როლისთვის. შესრულებული როლისთვის ფილმში „სამი ბილბორდი ებინგის საზღვარზე, მისური“ მიიღო რიგით მეორე ოსკარი საუკეთესო ქალი მსახიობის კატეგორიაში 2018 წელს.

ფილმოგრაფია
რომი (ტელესერიალი)

რომი — ბრიტანულ-ამერიკული ისტორიული ტელესერიალი, შექმნილი ბრუნო ჰელერის, ჯონ მილიუსისა და უილიამ მაკდონალდის მიერ. შოუს ორი სეზონი ეთერში გავიდა 2005 და 2007 წლებში ბრიტანულ -სა და ამერიკულ -ზე. სერიალში მოქმედება ვითარდება ძვ. წ. საუკუნის ძველ რომში და ასახავს რომის რესპუბლიკიდან იმპერიად გარდაქმნის პერიოდს. პირველი სეზონი იწყება იულიუს კეისრის გალიაში ლაშქრობით და სრულდება მისივე მკვლელობით, მეორე სეზონი კი რომის პირველი იმპერატორის, ოქტავიანე ავგუსტუსის აღზევებაზე მოგვითხრობს.

სერიალის პერსონაჟთა უმეტესობა დაფუძნებულია ნამდვილ ისტორიულ პიროვნებებზე, თუმცა მთავარი გმირები, ლეგიონის ცენტურიონი, ლუციუს ვორენუსი და ლეგიონერი ტიტუს პულო, მეტწილად გამოგონილი პერსონაჟები არიან. რომმა მაყურებელთა პოპულარობა მოიპოვა -სა და -ზე და მრავალი ჯილდო და ნომინაციაც დაიმსახურა სხვადასხვა დაჯილდოებებზე. სერიალის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადაღებულია იტალიაში, ჩინეჩიტას სტუდიაში.
კარპატების ხის ეკლესიები პოლონეთსა და უკრაინაში

კარპატების ხის ეკლესიები პოლონეთსა და უკრაინაში — კათოლიკური და მართლმადიდებლური ხის ეკლესიების ჯგუფი პოლონეთსა და უკრაინაში, რომლებიც იუნესკომ 2013 წლის 21 ივნისს შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. სულ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარებულია 16 ეკლესია, რომელთაგან 8 მდებარეობს უკრაინაში, ხოლო 8 — პოლონეთში.

პოლონეთში მდებარეობს შემდეგი ეკლესიები:
რადრუჟის წმინდა პარასკევას ეკლესია
ხოტინეცის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია
სმოლნიკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია
ტუჟანსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია
პოვროჟნიკის წმინდა იაკობის ეკლესია
ოვჩარის ღვთისმშობლის ეკლესია
კვიატონის წმინდა პარასკევას ეკლესია
ბრუნარის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია

უკრაინაში მდებარეობს შემდეგი ეკლესიები:
პოტელიჩის სულიწმინდის ეკლესია
მატკივის ღვთისმშობლის ეკლესია
ჟოვკვის წმინდა სამების ეკლესია
დროჰობიჩის წმინდა იურის ეკლესია
როჰატინის სულიწმინდის ეკლესია
ნიჟნი-ვერბიჟის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია
იასინიის ამაღლების ეკლესია
უჟოკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია
ვაინოდეს მხარე

ვაინოდეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე შეიცავს 2 თემს, მხარის ცენტრი მდებარეობს სოფელ ვაინოდეში.

ესაზღვრება პრიეკულეს, აიზპუტეს, სკრუნდის, სალდუსის მხარეებს ლატვიაში და კლაიპედის მაზრას ლიეტუვაში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ლიეპაიის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 932 კაცს. მხარის ფართობია 343,96 კმ²..
ენგურეს მხარე

ენგურეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი სმარდე.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ტუკუმის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 8 045 კაცს. მხარის ფართობია 397,9 კმ².
ერგლის მხარე

ერგლის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ერგლი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას მადონას რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 535 კაცს. მხარის ფართობია 379,5 კმ².
ზილუპეს მხარე

ზილუპეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში და არის ქვეყნის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე მხარე. მხარე მოიცავს 3 თემს და ქალაქ ზილუპეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2002 წელს ქალაქ ზილუპესა და ზალესიეს თემის ტერიტორიაზე ლუძის რაიონის ფარგლებში. 2009 წლის 1 ივლისიდან, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ცალკე ადმინისტრაციული ერთეულია.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 714 კაცს. მხარის ფართობია 308,9 კმ².

ეროვნული შემადგენლობა
ზილუპეს მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ასე გამოიყურება:
საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაცია (1940)

საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაცია (1940) — აღნიშნავს (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს, ლატვიის მთავრობის, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის, და ევროპის კავშირის, შეფასების მიხედვით) ნაცისტურ გერმანიასთან 1939 წელს შეთანხმებული მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის საფუძველზე საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაციას.
ვალკის მხარე

ვალკის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 5 თემსა და ქალაქ ვალკას, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ესაზღვრება ნაუკშენის, ბურტნიეკის, სტრენჩის, სმილტენესა და აპეს მხარეებს ლატვიაში და ვალგამიის მაზრას ესტონეთში.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ვალკის რაიონის ტერიტორიისგან.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 10 513 კაცს. მხარის ფართობია 908 კმ².
ვარაკლიანის მხარე

ვარაკლიანის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემსა და ქალაქ ვარაკლიანს, რომელიც მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია.

ესაზღვრება მადონას, ვილიანის და კრუსტპილსის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას მადონის რაიონის ტერიტორიაზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 915 კაცს. მხარის ფართობია 279 კმ².
მანგროვ-კი

მანგროვ-კი — ბაჰამის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს კუნძულ ანდროსზე. მოსახლეობა დაახლოებით 800 ადამიანს შეადგენს.

დღეში ორჯერ, ქვეყნის დედაქალაქ ნასაუს მიმართულებით ხორციელდება ავიარეისები, რის შედეგადაც რაიონი ტურისტთათვის ადვილად მისაღწევია. ფუნქციონირებს სასტუმროები.

რაიონის საშუალო წლიური ტემპერატურა 30-25-ია. მცირეა ნალექების რაოდენობა.
იაუნპიებალგის მხარე

იაუნპიებალგის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი იაუნპიებალგა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ცესისის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 671 კაცს. მხარის ფართობია 251 კმ².
იაუნპილსის მხარე

იაუნპილსის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 2 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი იაუნპილსი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ტუკუმის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 743 კაცს. მხარის ფართობია 210,2 კმ².
იაუნელგავის მხარე

იაუნელგავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 6 თემს და ქალაქ იაუნელგავას, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას აიზკრაუკლეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 6 486 კაცს. მხარის ფართობია 685 კმ².
იეცავის მხარე

იეცავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარეს არ გააჩნია სათემო დაყოფა. ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი იეცავა.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ბაუსკის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 9 818 კაცს. მხარის ფართობია 311,6 კმ².
იქშკილეს მხარე

იქშკილეს მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 1 თემს და ქალაქ იქშკილეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ოგრეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 8 764 კაცს. მხარის ფართობია 132,1 კმ².
ვარკავის მხარე

ვარკავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი ვეცვარკავა.

ესაზღვრება დაუგავპილსის, ლივანისა და პრეილის მხარეები.

მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას პრეილის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.

მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 2 369 კაცს. მხარის ფართობია 288,9 კმ².