iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარმაშენის მონასტერი

მარმაშენის მონასტერი — შუა საუკუნეთა სომხური ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი სომხეთის სოფელ მარმაშენში, მდინარე ახურიანის ხეობაში. მდებარეობს შირაკის პროვინციაში, ქალაქ გიუმრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 10 კმ-ში. აგებულია - საუკუნეებში. კომპლექსში შედის ორი ერთმანეთის გვერდით აღმართული გუმბათოვანი დარბაზული ეკლესია, დიდი ანუ მთავარი ეკლესია (988-1029) და საძუალო ზომის ეკლესია ( საუკუნე), მათგან სამხრეთით მდებარე ჯვაროვან-გუმბათოვანი 4-ეგვტერიანი მცირე ეკლესია ( საუკუნე), აგრეთვე სხვა ნაგებობათა ნანგრევები. მიეკუთვნება კუპელჰალეს ნიმუშს.
ელფრიდე იელინეკი

ელფრიდე იელინეკი (; დ. 20 ოქტომბერი 1946, მიურცუშლაგი, ავსტრია) — ავსტრიელი რომანისტი, დრამატურგი, პოეტი და ლიტერატურის კრიტიკოსი. 2004 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში.

ბიოგრაფია
ელფრიდე იელინეკი 1946 წლის 20 ოქტომბერს ავსტრიაში, შტირიის მხარის ქალაქ მიურცუშლაგში დაიბადა. მისი მამა, ფრიდრიხ იელინეკი ჩეხი ებრაელი იყო. იგი ჰოლოკოსტს, რომელსაც ბევრი მისი ახლობელი ემსხვერპლა, თავისი საქმიანობის წყალობით გადაურჩა; ქიმიკოსი იყო და მეორე მსოფლიო ომში სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ პროდუქტზე მუშაობდა. მდიდარი ვენელი ოჯახიდან იყო ელფრიდეს დედა, რუმინელ-გერმანელი ოლგა ბიუხნერი, რომელთანაც მწერალს დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა.

იელინეკი ვენაში იზრდებოდა. იგი რუმინულ კათოლიკურ სკოლაში სწავლობდა. დედა ელფრიდესთვის წარმატებულ მუსიკალურ კარიერას გეგმავდა. მისი სურვილით მომავალი მწერალი ფორტეპიანოზე, ორგანზე, გიტარასა და ვიოლინოზე სწავლობდა დაკვრას. მან ვენის კონსერვატორია ორგანისტის სპეციალობით დაამთავრა. ამ პერიოდის მანძილზე, იელინეკი მაქსიმალურად ცდილობდა დედის მოლოდინების გამართლებას. მან ვენის უნივერსიტეტში ხელოვნებათმცოდნეობისა და თეატრმცოდნეობის სწავლა დაიწყო,

1960-იან წლებში იელინეკმა ლექსების წერა დაიწყო და პოლიტიკურადაც გააქტიურდა. მისი ლიტერატურული დებიუტი 1967 წელს შედგა, როცა პოეტური კრებული „ლიზას ჩრდილი“ გამოაქვეყნა. კრიტიკოსებმა მას ნათელი მომავალი უწინასწარმეტყველეს და ამომავალი ლიტერატურული ვარსკვლავი უწოდეს.

1974-1991 წლებში იელინეკი ავსტრიის კომუნისტური პარტიის წევრი იყო. იგი ღიად უპირისპირდებოდა ავსტრიის თავისუფლების პარტიას. 1999 წლის ეროვნული საბჭოს არჩევნებში სახალხო და თავისუფლების პარტიების კოალიციური გამარჯვების შემდეგ იელინეკი ახალი ხელისუფლების მთავარი კრიტიკოსი გახდა.

იელინეკის შემოქმედება, რომელიც რომანებს, ლექსებს, კრიტიკულ ესეებს, თარგმანებს, ანთოლოგიებს, სცენარებსა და რადიოპიესებს მოიცავს, მრავალ ასპექტში განიხილება და ხშირად ხდება კამათის საგანი. წამყვანი ლიტერატურის კრიტიკოსებისგან მწერალი როგორც მხურვალე შექების, ასევე მწვავე კრიტიკის ობიექტია.

იელინეკი არაერთი პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდოს მფლობელია. მათ შორისაა ჰაინრიხ ბიოლის (1986), გეორგ ბიუხნერის (1998), ჰაინრიხ ჰაინესა (2002) და ფრანც კაფკას (2004) სახელობის პრემიები. 2004 წელს მწერალმა მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურაში.

იელინეკი დაჯილდოების ცერემონიას არ დასწრებია და ვიდეო ზარით ჩაერთო, რის გამოც კრიტიკა დაიმსახურა, თუმცა საზოგადოების ნაწილმა იგი სოციოფობიასა და აგორაფობიაზე ღიად საუბრისთვის შეაქო. მწერალმა საჯაროდ აღიარა, რომ შფოთვითი აშლილობის გამო მას არ შეუძლია წავიდეს კინოში, ავიდეს თვითმფრინავის ბორტზე ან დაესწროს ნებისმიერ ცერემონიას.
სოლომონ-ყალა

სოლომონ-ყალა — ეკლესია დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე, ისტორიულ კოლა-ოლთისის მხარეში. გუმბათოვანი ეკლესია მდებარეობს ციხის გალავნის შიგნით. კედლის დასავლეთ ფასადზე არსებული წარწერის მიხედვით ირკვევა, რომ ტაძარი წმინდა დიმიტრის სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული. მიეკუთვნება კუპელჰალეს ტიპის ეკლესიებს.

ნაგებია პატარა თლილი ქვებისაგან. ცენტრალური გეგმა კვადრატს წარმოადგენს, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ეკვრის აფსიდა. გუმბათის ყელი მრგვალია, ცილინდრისებული გუმბათით. გუმბათის ყელში ოთხი მრგვალი სარკმელია, ყელი გარედან შემკობილია რვა კამარით. გუმბათის ზემო ნაწილი ჩამონგრეულია.

დასავლეთის კედელზე ასომთავრული წარწერებია: „ღმერთო და წმინდაო დიმიტრი, შეიწყალე ცოდვილი დავით მონაზონი, ამინ“ და „ქრისტე შეიწყალე...“

ეკლესია მოხატული ყოფილა. მოხატულობა დიმიტრი ბაქრაძის ვარაუდით საუკუნისაა, ხოლო ექვთიმე თაყაიშვილის აზრით ფრესკები ძალიან ჰგავს ზარზმისა და ჭულეს მოხატულობას და ათარიღებს საუკუნით, ხოლო თვით ტაძარს - საუკუნით.
ბორის მოდელი

ბორის მოდელი — ატომის მარტივი მოდელი, რომელიც აღწერს წყალბადის ატომს, შექმნა ნილს ბორმა 1913 წელს. ეს მარტივი მოდელი იყო სერიოზული ნახტომი ატომის კვანტური სტრუქტურის გასაგებად და კვანტური მექანიკის ჩამოსაყალიბებლად. მოდელი აღწერს ერთ დამუხტულ ელექტრონს, რომელიც ტრიალებს დადებითად დამუხტული ბირთვის გარშემო.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1936 (შემოდგომა, ჯგუფი „А“)

საბჭოთა კავშირის მე-2 საფეხბურთო ჩემპიონატში გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 5 სექტემბერს და დასრულდა 30 ოქტომბერს.

შედეგები
ცხრილი
საუკეთესო ბომბარდირი: გიორგი გლაზკოვი − 7 (7) − „სპარტაკი“

მატჩები
ჩემპიონი
პერიოდიკა
ჰაიდელბერგის ციხესიმაგრე

ჰაიდელბერგის ციხესიმაგრე — გერმანიაში არსებული ციხესიმაგრის ყველაზე ცნობილი ნანგრევია და ქალაქ ჰაიდელბერგის ერთ-ერთ მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ციხესიმაგრე დაინგრა პფალცის ცხრაწლიან სამემკვიდრეო ომში, მანამდე კი იგი პფალცის კურფიურსტის (თანამდებობაა) რეზიდენცია იყო. ლუი -ის ჯარის მიერ 1689-1693 წლებში ჰაიდელბერგის ციხესიმაგრის დანგრევის შემდეგ მას მხოლოდ ნაწილობრივ ჩაუტარეს რესტავრაცია. წითელი ქვიშაქვით ნაგები ციხესიმაგრე დგას ხეობიდან 80 მეტრით ზემოთ, კენიგშტულის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე და აკონტროლებს ქალაქ ჰაიდელბერგის მთელ ძველ უბნებს. ციხესიმაგრეში არსებული ერთ-ერთი სასახლის ტიპის ნაგებობა ოტჰაინრიხსბაუ გერმანული რენესანსის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნიმუშია.
ოსტზიდლუნგი

ოსტზიდლუნგი ეწოდება გერმანელი ხალხის გადასახლებას - საუკუნეებში ძველი გერმანული მიწებიდან აღმოსავლეთით; გერმანელები ძირითადად მდინარე ელბასა და ზაალის აღმოსავლეთით სლავური და ბალტიური წარმოშობის ხალხით დასახლებულ ტერიტორიებზე, ასევე დღევანდელ ავსტრიაში, შტირიასა და კარინთიაში სახლდებოდნენ. გადასახლებას თან სდევდა ცხოვრებისა და სამართლებრივი სტრუქტურის ცვლილება. გერმანელთა ახალი სამოსახლო ვრცელდებოდა აღმოსავლეთ ჰოლშტაინიდან და ფრანკონიიდან დღევანდელ ესტონეთამდე და სლოვენიამდე. ამ ტერიტორიებზე გერმანელების მიერ ახალი ქალაქები და კოლონიური სოფლები დაარსდა, არსებული სოფლები და ყოფილი ურბანული დასახლებები კი გერმანულ ყაიდაზე გადაკეთდა და გაფართოვდა. აღმოსავლეთის ახალ მიწებზე მოხდა ყოფილი დასავლეთსლავური მოსახლეობის დიდი ნაწილის ასიმილაცია გერმანელთა მიერ.

გადასახლებები საუკუნიდან დაიწყო და თავის პიკს საუკუნეში მიაღწია. გარდა ამისა, მაშინ როდესაც კაროლინგების მმართველობის პერიოდში აღმოსავლეთი მიწებზე ახალი დასახლებების დაარსება მიმდინარეობდა, ოტონებისა და სალიების დინასტიების დროს გერმანელები ძირითადად მხოლოდ ციხესიმაგრეებსა და მისიონერულ ეკლესიებს აშენებდნენ. საუკუნის შუა წლებში გადასახლებები შეწყდა იმ პერიოდში გავრცელებული შავი ჭირის ეპიდემიის გამო. გერმანელთა ოსტზიდლუნგი იყო არა უეცარი მოვლენა, არამედ მთელს ევროპაში მიმდინარე ინტენსიფიკაციის პროცესის შემადგენელი ნაწილი.
ჰასან გულედ აპტიდონი

ჰასან გულედ აპტიდონი (; დ. 15 ოქტომბერი, 1916, სომალი — გ. 21 ნოემბერი, 2006, ჯიბუტი, ჯიბუტი) — ჯიბუტის პოლიტიკური მოღვაწე. ჯიბუტის პირველი პრეზიდენტი 1977-1999 წწ.

დაიბადა თანამედროვე სომალის ტერიტორიაზე, იბრძოდა ჯიბუტის საფრანგეთისაგან დამოუკიდებლობისათვის და მისი სომალისთან შეერთების წინააღმდეგ.

1981 წელს ქვეყანაში დაამყარა ერთპარტიული მმართველობა. 1991 წელს ოპოზიციამ ქვეყანაში დაიწყო სამოქალაქო ომი. 1992 წელს აპტიდონი დათანხმდა რეფერენდუმის ჩატარებას მრავალპარტიულ სისტემაზე გადასვლასთან დაკავშირებით, თუმცა ქვეყნის სათავეში არ უნდა ყოფილიყო ოთხ პოლიტიკურ ძალაზე მეტი. მიუხედავად ამისა, მისმა პარტიამ მიიღო პარლამენტის ყველა მანდატი და თავად აპტიდონი კიდევ ერთხელ აირჩიეს სახელმწიფოს მეთაურად. 1990-იანი წლების ბოლოს ჯიბუტის ეკონომიკამ დაიწყო მკვეთრი დაცემა, რამაც აპტიდონი აიძულა თავის შემცვლელად დაესახელებინა საკუთარი ძმისშვილი ისმაილ ომარ გელე. თუმცა აპტიდონი კვლავ დარჩა გავლენიანი პოლიტიკური ფიგურა და ძმისშვილის მრჩეველი გარდაცვალებამდე.
ვირჯინიის უნივერსიტეტი

ვირჯინიის უნივერსიტეტი ( ან უბრალოდ ) — საჯარო უნივერსიტეტი აშშ-ში, ვირჯინიის შტატის ქალაქ შარლოტსვილში. იგი 1819 წელს თომას ჯეფერსონმა დააარსა და დღეისათვის ერთადერთი უნივერსიტეტია აშშ-ში, რომელიც შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, მონტიჩელოსთან ერთად. ის ერთ-ერთია აშშ-ის რვა საჯარო აივის უნივერსიტატთაგან.

ამერიკული ჟურნალ .. & -ის 2012 წლის გამოცემამ ვირჯინიის უნივერსიტეტი აშშ-ის საჯარო უნივერსიტებს შორის მეორე, ხოლო მთლიანად ქვეყნის უნივერსიტეტებს შორის 25-ე საუკეთესოდ დაასახელა. უნივერსიტეტი გამოირჩევა მაღალი რანგის ინგლისური და ამერიკული ლიტერატურის, შემოქმედებითი წერის, ბიზნესის, სამართლისა და მედიცინის პროგრამებით.

 პირველი საგანმანათლებლო ინსტიტუტი იყო, რომელმაც სტუდენტებს არჩევითი საგნების სისტემა შესთავაზა, ისევე როგორც ისეთი დისციპლინების აკადემიური პროგრამები, როგორებიცაა ასტრონომია, არქიტექტურა, პოლიტიკური მეცნიერებები და ფილოსოფია.. მისი ინჟინერიისა და გამოყენებითი მეცნიერებების სკოლა პირველი იყო აშშ-ში, რომელიც სრული უნივერსიტეტის ნაწილს წარმოადგენდა.

-ს თავდაპირველ საბჭოში შემადგენლობას შორის იყვნენ აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტები — თომას ჯეფერსონი, ჯეიმზ მედისონი, ჯეიმზ მონრო. უნივერსიტეტის ტერიტორია მანამდე მონროს კუთვნილ სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიას წარმოადგენდა, რომლის ფერმერის საცხოვრებელ შენობაშიც ამჟამად უნივერსიტეტის რეზიდენტული კოლეჯია განთავსებული.

უნივერსიტეტში ამჟამად 800 სტუდენტური ორგანიზაციაა რეგისტრირებული.

ასევე აღსანიშნავია, რომ ბოლო 15 წლის მანძილზე, ვირჯინიის უნივერსტიეტში აშშ-ის საჯარო უნივერსიტეტებს შორის ყველაზე მეტი აფრო-ამერიკელი სწავლობს.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1937

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1937 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მესამე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – კიევის „დინამო“. დაიწყო 20 ივლისს და დასრულდა 30 ოქტომბერს.

შედეგები
ჯგუფი „“: ცხრილი
ჯგუფი „“: ცხრილი
ჯგუფი „“: ცხრილი
ჯგუფი „“: ცხრილი
ჯგუფი „“: ცხრილი
ფაგუსის ქარხანა

ფაგუსის ქარხანა გერმანიის ქალაქ ალფელდში მდებარეობს და ფირმა --ის სათავო ოფისს წარმოადგენს. ქარხნის შენობა 1911 წელს არქიტექტორ ვალტერ გროპიუსისა და ადოლფ მაიერის მიერ შეიქმნა და, როგორც მოდერნისტული მიმდინარეობის ერთ-ერთი პირველი ნაგებობა, 1946 წლიდან გერმანიის დაცულ ძეგლებს მიეკუთვნება. 2011 წლიდან იგი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

ისტორია
1911 წელს გერმანელმა მეწარმემ კარლ ბენშაიდტმა (1858–1947) არქიტექტორ ვალტერ გროპიუსს შესთავაზა, თავისი ახალი ფეხსაცმლის ფაბრიკისათვის აეგო შენობა, რომელიც შესახედავადაც თანამედროვეობის შესატყვისი იქნებოდა და თანაც უშუალოდ ჰანოვერის რკინიგზის ხაზთან განლაგდებოდა. გროპისს შეეძლო სართულების დიზაინის შექმნისას დაყრდნობოდა არქიტექტორ ედუარდ ვერნერის უკვე მზა ნამუშევარს, ფასადი კი სრულიად ახალ მიდგომას საჭიროებდა. დღეს ფაგუსის ქარხნის შენობაში არა მარტო ფეხსაცმლის ფაბრიკაა, არამედ ფუნქციონირებს ფეხსაცმლის მუზეუმიც.

სახელწოდება ფაგუსი ლათინური წარმოშობისაა და წიფელს ნიშნავს. ეს სახელწოდება დაკავშირებული იმასთან, რომ ალფელდში 1858 წლიდან მოყოლებული ფეხსაცმელების წარმოებისათვის მასალად წიფლის ხე გამოიყენებოდა.

1946 წლიდან ფაგუსის ქარხანა რეგისტრირებულია, როგორც არქიტექტურული ძეგლი; 1984 წელს მას მნიშვნელოვანი რესტავრაცია ჩაუტარდა. 2006 წლიდან ყოფილ საწყობში მოწყობილია ფაგუს-გროპიუსის გამოფენა. 2011 წლის 25 ივნისს ფაგუსის ქარხანა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა.
ისმაილ ომარ გელე

ისმაილ ომარ გელე (; ; დ. 27 ნოემბერი, 1947, დირე-დაუა, ეთიოპია) — ჯიბუტის პოლიტიკური მოღვაწე. ჯიბუტის პრეზიდენტი 1999 წლიდან. თანამდებობაზე შეცვალა ბიძამისი ჰასან გულედ აპტიდონი.

დაიბადა ეთიოპიაში. ჯიბუტში მისი ოჯახი გადმოვიდა 60-იანი წლებში და დაიწყო სამსახური პოლიციაში.

1990-იანი წლების ბოლოს ჯიბუტის ეკონომიკამ დაიწყო მკვეთრი დაცემა, რამაც აპტიდონი აიძულა თავის შემცვლელად დაესახელებინა საკუთარი ძმისშვილი, რომელიც კანდიდატად დაასახელა 1999 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე. მიიღო ხმეების 73 % და დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა. 2005 წელს კი იყო ერთადერთი კანდიდატი და მიიღო ხმების 100 %.

2011 წლის თებერვალ-მარტში ქვეყანაში მიმდინარეობდა ანტისამტავრობო საპროტესტო აქციები პრეზიდენტ ისმაილ ომარ გელეს გადადგომის მოთხოვნით.
მოგზაურობა მთვარეზე

მოგზაურობა მთვარეზე — 1902 წლის ფრანგული, შავ-თეთრი, მუნჯი, სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი. იგი ეფუძნება ჟიულ ვერნის რომანს „დედამიწიდან მთვარემდე“ და ჰერბერტ უელსის რომანს „პირველი ადამიანები მთვარეზე“.

ფილმის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ჟორჟ მელიესი, ხოლო რეჟისორის თანაშემწეა მელიესის ძმა, გასტონი. ფილმი, ფირის წამში 16 კადრის სიჩქარით დატრიალების შემთხვევაში 14 წუთს გრძელდება — ფილმის გადაღების მომენტისათვის ეს იყო სტანდარტი კინოში. ფილმს გამოსვლისთანავე დიდი წარმატება ხვდა წილად და იგი ითვლება მელიესის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ნაშრომად. ეს ასევე არის კინოს ისტორიაში სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის პირველი ფილმი, რომელიც იყენებს ანიმაციისა და სპეციალური ეფექტების ნოვატორულ ხერხებს. მათ შორის არის ცნობილი კადრი, რომელშიც კოსმოსური ხომალდი ეშვება მთვარის თვალში.

 -მა „მოგზაურობა მთვარეზე“ დაასახელა ყველა დროის 100 საუკეთესო ფილმს შორის, #84 პოზიციაზე. ის ფართოდაა აღიარებული სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმის ადრეულ ნიმუშად და მთლიანობაში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფილმად კინოს ისტორიაში.

გალერეა
იდი ამინი

იდი ამინ დადა (დ. 17 მაისი, 1928, 1925 ან 1930, კამპალა, უგანდა — გ. 16 აგვისტო, 2003, ჯიდა, საუდის არაბეთი) — უგანდის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. უგანდის მუდმივი პრეზიდენტი 1971–1979 წლებში. აფრიკის ყველაზე მკაცრი ტოტალიტარული რეჟიმის დამაარსებელი. უგანდის არმიის გენერალი. შეფასებების თანახმად მის რეჟიმს ემსხვერპლა 300 000 - 500 000 ადამიანი, რომელთაგან 2 000 საკუთარი ხელით ჰყავს მოკლული.
ბერლინის შერიგების ეკლესია

შერიგების ეკლესია იყო ბერლინის ცენტრში, მიტეს რაიონში, ბერნაუს ქუჩაზე მდგარი ლუთერანული ტაძარი, რომელიც 1892 წელს აშენდა. 1985 წელს იგი გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის გადაწყვეტილებით ააფეთქეს.

არქიტექტურა
ეკლესია წითელი აგურით ნაშენებ ნეოგოთიკური სტილის ნაგებობას წარმოადგენდა. გერმანული ტრადიციისამებრ მიშენებული სამრეკლო სიმაღლით 75 მეტრს აღწევდა; მისი საფუძველი კვადრატული ფორმისა, მაღალი სახურავი კი რვაკუთხედის ფორმისა იყო. ტაძრის ნავი, რომლის საფუძველიც ასევე რვაკუთხედს წარმოადგენდა, გამოირჩეოდა ყოველგვარი საყრდენის გარეშე გამოყვანილი ერთიანი თაღით; ამის გამო იქმნებოდა ერთიანი სივრცე და ტაძარში მოსული 1000 მნახველი ყოველი კუთხიდან კარგად ხედავდა საკურთხეველს.

ისტორია
შერიგების ეკლესიის მშენებლობა 1892 წელს გერმანელი არქიტექტორის გოტჰილფ ლუდვიგ მეკელის გეგმის მიხედვით დაიწყო. ტაძარი დედოფალ ავგუსტა ვიქტორიას მიეძღვნა. აკურთხეს 1984 წლის 28 აგვისტოს. 1920-იან წლების ბოლოს ტაძრის მრევლი 20 000 კაცს შეადგენდა სამი წინამძღოლით.

ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა მეორე მსოფლიო ომში. ომის დასრულების შემდეგ გამარჯვებულ მხარეთა მიერ საოკუპაციო ზონების გადანაწილების შემდეგ შერიგების ეკლესია ზუსტად საბჭოთა და ფრანგული ზონის საზღვარზე აღმოჩნდა. მიუხედავად ამისა, 1950 წელს აღადგინეს და 1961 წლამდე მასში ღვთისმსახურება აღესრულებოდა. მრევლის რაოდენობა ეკლესიის საზრვარზე მდებარეობის გამო 20 000-იდან სამჯერ შემცირდა.

საზღვრის გამო არსებული სიტუაცია კიდევ უფრო გამძაფრდა ბერლინის კედლის მშენებლობის შემდეგ (1961 წლის 13 აგვისტო). 20 აგვისტოს ტაძრის კარიბჭის წინ ათ მეტრში ოთხი მეტრის სიმაღლის ბერლინის კედელმა გაიარა. მრევლის იმ ნაწილს, რომელიც დასავლეთ ბერლინში ცხოვრობდა, აღარ ჰქონდა საშუალება ტაძარში მისულიყო, რადგან ეკლესია მთლიანად აღმოსავლეთ ბერლინში აღმოჩნდა. 23 აგვისტოდან ტაძარში მისვლა უკვე აღარავის შეეძლო. ეკლესია აკრძალულ ტერიტორიაზე მდებარეობდა და, შესაბამისად, დაიხურა. მოგვიანებით გდრ-ის სასაზღვრო პოლიცია ეკლესიის სამრეკლოს საგუშაგო კოშკის დანიშნულებით იყენებდა. 1985 წლის 22 იანვარს გდრ-ის მთავრობის მოთხოვნით ეკლესიის ძირითადი ნაგებობა ააფეთქეს, სამრეკლო კი მხოლოდ ექვსი დღის შემდეგ დაანგრიეს.

გერმანიის გაერთიანების შემდეგ შერიგების ეკლესიის ყოფილმა მრევლმა დაიბრუნა ის მიწის ნაკვეთი, რომელზეც ტაძარი მდებარეობდა. მათ ძველი ეკლესიის საძირკველზე ახალი შერიგების კაპელა ააგეს, რომელიც 2000 წლის 9 ნოემბერს აკურთხეს და მას შემდეგ ღვთისმსახურება დღემდე მიმდინარეობს. აღმოჩენილი ძველი ზარები ახალი ტაძრის წინ არის განთავსებული. შერიგების კაპელაში თავისი ადგილი აქვს მიჩენილი ასევე ძველი ეკლესიის ძლიერ დაზიანებულ საკურთხეველსა და სამრეკლოს ჯვარს.

შერიგების ეკლესიიდან შემორჩენილი ქრისტეს ქანდაკება დღეს ბერლინის გეთსემანიის ეკლესიის წინ დგას.

შერიგების ეკლესიის ფუნდამენტი და საძირკვლის ნაშთები დღეს გერმანიის დაცულ ძეგლთა სიაშია შეყვანილი.
ჰედ-სმეშდ-ინი

ჰედ-სმაშიდ-ინი — ბიზონების გადასახტომი კანადაში, ალბერტას პროვინციაში. მდებარეობს კლდოვანი მთების მთისწინეთში, პრერიის დასაწყისში, ქალაქ ფორტ-მაკლეოდისგან 18 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, გზატკეცილ 785-ის სიახლოვეს. წარმოადგენს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლსა და ადგილობრივი შავფეხა ინდიელების კულტურის მუზეუმის ადგილსამყოფელს.

ისტორია
ბიზონების გადასახტომს 5 500 წლის მანძილზე დიდი ველის ინდიელები ბიზონების მოსაკლავად იყენებდნენ, როდესაც მათ მისდევდნენ და 11 მეტრის სიმაღლის კლდიდან დაბლა აგდებდნენ. შავფეხა ინდიელები ბიზონებს 3 კმ-ის მანძილიდან, საძოვრებიდან მოერეკებოდნენ აქეთ. გამოჭენებული ბიზონი კლიდადნ ხტებოდა, ფეხებს იმტვრევდა და უმოძრაო ხდებოდა. კლდის სიგანე 300 მეტრია, უმაღლესი წერტილი კი 10 მეტრი. ძვლების შემცველი დეპოზიტების ფენის სისქე 12 მეტრია. გადახტომის შემდეგ, მკვდარი ბიზონი ახლომდებარე ბანაკში გადაჰქონდათ. ამ ბანაკში ბიზონის დასამუშავებლად ყველანაირი პირობა იყო შექმნილი, მათ შორის, ჰქონდათ მტკნარი წყალიც. ბიზონის გვამი მრავალი მიზნებისთვის გამოიყენებოდა — ძვლებისგან ხელსაწყოებს აკეთებდნენ, ტყავს კი საცხოვრებლებისა და ტანსაცმლისთვის. აქედან გამომდინარე, ადგილის მნიშვნელობა მხოლოდ საკვების წარმოებით არ შემოიფარგლებოდა. წარმატებული ნადირობის შემდეგ, დიდი რაოდენობით სურსათის დაგროვება ხალხს საშუალებას აძლევდა თავისუფალი დრო ხელოვნებისა და სპირიტუალური მიზნებისთვის გამოეყენებინათ, ეს კი საზოგადოების კულტურულ კომპლექსურობას ზრდიდა.

მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი
ჰედ-სმაშიდ-ინი საუკუნეში, ევროპელებთან კონტაქტის შემდეგ იქნა მიტოვებული. ძეგლი ევროპელებმა პირველად 1880-იან წლებში აღწერეს და პირველად 1938 წელს, ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმმა გათხარა. 1968 წელს გამოცხადდა კანადის ეროვნულ-ისტორიულ ძეგლად, 1979 წელს პროვინციულ ისტორიულ ძეგლად, 1981 წელს კი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.

1981 წელსვე შეიქმნა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის პარკი, რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას ადგილობრივი ხალხების პრეისტორიულ ცხოვრებასა და ადათ-ჩვევებში.
ჯოგინსი (ახალი შოტლანდია)

ჯოგინსი — სასოფლი თემი კანადაში, ახალი შოტლანდიის პროვინციის კამბერლენდის საგრაფოში. 2008 წლის 7 ივლისს, 15 კმ სიგრძის სანაპირო, ნამარხების შემცველი კლდე ოფიციალურად გახდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. ნამარხთა მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ხშირად ამ არეალს „კარბონული სისტემის გალაპაგოსს“ უწოდებენ.

არეალი მოიცავს კარბონული სისტემის ერთ-ერთ სრულ და საუკეთესოდ დაცულ ნამარხებს. მათ შორისაა ექვს მეტრზე მეტი სიმაღლის ხეების მორები, დიდი მრავალფეროვნების უხერხემლოების, თევზების, ამფიბიების და მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი რეპტილიების ნამარხები.

კლდე პირველი დაცული არეალი იყო, რომლის 7 ჰა ტერიტორიაც 1972 ისტორიული ობიექტების დაცვის აქტმა დაიცვა. 1989 წელს კი კლიდს ქვეშ მდებარე პლაჟი პლაჟების აქტით იქნა დაცული. 2006 წლიდან ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო აქ მინერალების მოპოვებას კრძალავს. 2007 წლის 27 აპრილს, ჯოგინსის კლიფის ნამარხების არეალი 689 ჰა-მდე გაფართოვდა. 2008 წელს კი იგი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა.
კურფიურსტები

კურფიურსტები (, სიტყვასიტყვით — ამომრჩეველი მთავრები < — ამორჩევა და — მთავარი) — „საღვთო რომის იმპერიაში“ მთავრები, რომელთაც საუკუნიდან მიენიჭათ მეფის (იმპერატორის) არჩევის უფლება. კურფიურსტები იყვნენ: ტრირის, კელნის და მაინცის არქიეპისკოპოსები, საქსონიის, პფალცის, ბრანდენბურგის საერო მთავრები და ბოჰემის (ჩეხიის) მეფე. კურფიურსტების უფლებები და განსაკუთრებული პრივილეგიები იურიდიულად კარლ -ის ოქროს ბულით (1356) გაფორმდა. რაიხსტაგში კურფიურსტების კოლეგიამ შეადგინა პირველი კურია. იმპერიის გაუქმებასთან ერთად (1806) კურფიურსტთა კოლეგია გაუქმდა. ფორმალურად კურფიურსტების ტიტული მხოლოდ ჰესენ-კასელის მფლობელებმა შეინარჩუნეს 1988 წლამდე.
ლ’ანს-ო-მედოუზი

ლ’ანს-ო-მედოუზი — არქეოლოგიური ძეგლი კანადაში. მდებარეობს ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორის პროვინციის კუნძულ ნიუფაუნდლენდის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. აღმოაჩინეს 1960 წელს და წარმოადგენს ვიკინგების ერთადერთ აღმოჩენილ სოფელს კანადასა და მთელ ჩრდილოეთ ამერიკაში, გრენლანდიის გარეთ. ძეგლი კოლუმბამდელი ტრანს-ოკეანური კონტაქტის ერთადერთ მაგალითად რჩება, შესაძლოა მას ასევე რაიმე კავშირი ჰქონდა დაახლოებით 1000 წელს ლეიფ ერიქსონის მიერ დაარსებულ კოლონია ვინლანდთან ან უფრო ფართოდ, ვიკინგების ამერიკულ ექსპედიციასთან.

1960 წელს, ნორვეგიელმა მკვლევარმა ჰელგე ინგსტადმა ნიუფაუნლენდში ვიკინგთა სოფლის ნარჩენები აღმოაჩინა. არქეოლოგებმა განსაზღვრეს ძეგლის ვიკინგური წარმოშობა, რადგან მას მტკიცე მსგავსებები ჰქონდა გრენლანდიასა და ისლანდიაში აღმოჩენილ ახ. წ. დაახლოებით 1000 წლის სტრუქტურებსა და არტეფაქტებთან.

ჰელგე ინგსტადმა და ენ სტინ ინგსტადმა 1961 — 1968 წლებში შვიდი არქეოლოგიური გათხრა ჩაატარეს, გამოიკვლიეს რვა სრული ნასახლარი და ცხრა ნასახლარის ნარჩენი.

ლ’ანს-ო-მედოუზი ერთადერთი ცნობილი ვიკინგური ძეგლია ჩრდილოეთ ამერიკაში, გრენლანდიის გარეთ და წარმოადგენს უშორეს ცნობილ ევროპულ ექსპედიციას და დასახლებას ახალ სამყაროში, ქრისტეფორე კოლუმბის მოგზაურობამდე თითქმის 500 წლით ადრე.

1978 წელს ძეგლი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შევიდა.

გალერეა
გუაი-ჰაანასის ეროვნული პარკის ნაკრძალი და ჰაიდას მემკვიდრეობის ძეგლი

გუაი-ჰაანასის ეროვნული პარკის ნაკრძალი და ჰაიდას მემკვიდრეობის ძეგლი ან როგორც ხშირად მოიხსენიებენ უბრალოდ გუაი-ჰაანასი — მდებარეობს გუაი-ჰაანსის არქიპელაგის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში, კონტინენტური კანადის ბრიტანეთის კოლუმბიის სანაპიროდან 130 კმ-ის მოშორებით. გუაი-ჰაანასი იცავს არქიპელაგის 138 კუნძულს, რომელთა შორის უდიდესია მორსბი, ყველაზე სამხრეთით მდებარე კი კანგიტი.

პარკი 1988 წელს შეიქმნა და მოიცავს 1 470 კმ² ტერიტორიას. ძირითადად იცავს წყლებს.
სან-ლორენსოს ციხესიმაგრე

სან-ლორენსოს ციხესიმაგრე მდებარეობს პანამაში, კოლონის პროვინციაში, მდინარე ჩაგრესის შესართავთან. 1980 წელს შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში სახელით — პანამის კარიბული სანაპიროს ფორტიფიკაციები ქალაქ პორტობელოში. აყალიბებდნენ ესპანეთის მონარქიის ტრანსატლანტიკური ვაჭრობის თავდაცვით სისტემას. წარმოადგენს - საუკუნეების სამხედრო არქიტექტურის ბრწყინვალე მაგალითს.
დინამო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)

„დინამო“ მოსკოვი — რუსეთის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. ის ერთ-ერთია იმ ორი კლუბიდან (კიევის „დინამოსთან“ ერთად), რომელსაც სსრკ-ის ყველა ჩემპიონატში აქვს მონაწილეობა მიღებული. კლუბი შეიქმნა 1923 წლის 18 აპრილს.

ჯილდოები
სსრკ-ის ჩემპიონატი: 11
1936 (გ), 1937, 1940, 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959, 1963, 1976 (გ)
სსრკ-ის თასი: 6
1937, 1953, 1966/67, 1970, 1977, 1984
სსრკ-ის სუპერთასი: 1
1977
რუსეთის თასი: 1
1994-95
ყავის კულტურული ლანდშაფტი

კოლომბიური ყავის ღერძი , აგრეთვე ცნობილი როგორც ყავის სამკუთხედი — კოლომბიის პაისის რეგიონის ნაწილი, რომელიც ცნობილია კოლომბიური ყავის უდიდესი ნაწილის მოყვანითა და წარმოებით, რაც მთელ მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო ყავად მიიჩნევა. არეალში გამოიყოფა სამი დეპარტამენტი: კალდასი, კინდიო და რისარალდა. ეს დეპარტამენტები ერთ-ერთი უმცირესია ფართობით კოლომბიის დეპარტამენტებს შორის და მოიცავს 13 873 კმ²-ს, ქვეყნის საერთო ფართობის 1,2% -ს, მოსახლეობის რაოდენობა კი 2 291 195 ადამიანია (2005 წ).

2011 წელს ეს არეალი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა.
ხავიერ მასკერანო

სანაკრებო გოლები
კარიერის სტატისტიკა
2012 წლის 5 თებერვლის მონაცემები

მიღწევები
რივერ პლეიტი
არგენტინის პრიმერადივიზიონი: 1
2003-04 წლების არგენტინის კლაუსურა

კორინთიანსი
ბრაზილიის სერია : 1
ბრაზილიის სერია 2005

ბარსელონა
ლა ლიგა: 4
2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2
2010-11, 2014–15
ესპანეთის საფეხბურთო თასი: 3
2011/12, 2014/15, 2015/16
ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი: 3
2011, 2013, 2016
უეფა-ს სუპერთასი: 2
2011, 2015
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2
2011, 2015

სანაკრებო
ოლიმპიადის ოქროს მედალი: 2
2004, 2008
ფემარნი

ფემარნი — კუნძული ბალტიის ზღვაში, 2003 წლიდან ქალაქი კუნძულზე შლეზვიგ-ჰოლშტაინის სანაპიროს ბოლოში, გერმანიაში და დანიის კუნძულ ლოლანდისგან 18 კილომეტრით სამხრეთით. კუნძული ადმინისტრაციულად ეკუთვნის ოსტოლშტეინის რაიონს.

1963 წლიდან, ფემარნი შეუერთდა გერმანიის მთავარ ტერიტორიას ხიდით. მისი სიგრძეა 963.40 მეტრი, სიმაღლე კი შეადგენს 69 მეტრს.

კუნძულის ფართობი შეადგენს 185 კმ²-ს, სანაპირო ზოლის სიგრძე კი 78 კილომეტრია. უმაღლესი წერტილებია ჰინრიხსბერგი (27.2 მ) და ვულფენერ-ბერგი 26.5 მ). კუნძულის ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია ბურგი, სადაც ცხოვრობს 6 000 ადამიანი. ასევე, კუნძულზე მდებარეობს ბევრი პატარა სოფელი.

დაძმობილებული ქალაქები
ნერინგა (ლიეტუვა)
ორტ-ან-დერ-დონაუ (ავსტრია)
როდბი (დანია)

ფოტოგალერეა