გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 478

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 478 მიღებულია 1980 წლის 20 აგვისტოს, არის უშიშროების საბჭოს შვიდი რეზოლუციდან უკანასკნელი, რომელიც გმობს ისრაელის მიერ აღმოსავლეთ იერუსალიმის ანექსიას.

უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 478 აღნიშნავს, რომ ისრაელი არ ასრულებს 476-ე რეზოლუციას და გმობს ისრაელის 1980 წლის იერუსალიმის შესახებ კანონს, რომელმაც იერუსალიმი გამოაცხადა ისრაელის „სრულ და გაერთიანებულ“ დედაქალაქად, როგორც საერთაშორისო სამართლის დარღვევას. რეზოლუციაში ნათქვამია, რომ საბჭო არ ცნობს ამ კანონს და მოუწოდებს წევრ სახელმწიფოებს, მიიღონ საბჭოს გადაწყვეტილება. ეს რეზოლუცია ასევე მოუწოდებს წევრ სახელმწიფოებს, გაიყვანონ თავიანთი დიპლომატიური წარმომადგენლობები ქალაქიდან.

უშიშროების საბჭოს რეზოლუციებს მოჰყვა გენერალური ასამბლეის ორი რეზოლუცია, რომლებიც ეხებოდა ისრაელის ქმედებებს აღმოსავლეთ იერუსალიმში.

რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით ნულის წინააღმდეგ, ამერიკის შეერთებული შტატებმა თავი შეიკავა.

მიღება და კრიტიკა
ისრაელმა კატეგორიულად უარყო რეზოლუცია და მისმა საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა: „ეს ვერ შეარყევს იერუსალიმის სტატუსს, როგორც სუვერენული ისრაელის დედაქალაქისა და გაერთიანებული ქალაქისას, რომელიც კვლავ აღარასოდეს გაიხლიჩება“.

აშშ-ის მაშინდელმა სახელმწიფო მდივანმა ედმუნდ მასკიმ საბჭოსადმი მიმართვაში განაცხადა: „იერუსალიმის საკითხი უნდა განიხილებოდეს ახლო აღმოსავლეთში ყოვლისმომცველი, სამართლიანი და ხანგრძლივი მშვიდობის მოლაპარაკებების კონტექსტში“.

რეზოლუციის პროექტის იმ ნაწილთან დაკავშირებით, რომელიც იერუსალიმიდან საელჩოების გადატანას ეხება, სახელმწიფო მდივანმა განაცხადა, რომ რეზოლუცია „ფუნდამენტურად არასწორია“ და რომ აშშ მიიჩნევს, რომ სახელმწიფოების მიერ იერუსალიმიდან დიპლომატიური მისიების გადატანის ინსტრუქცია „არასავალდებულო“ და „ძალის გარეშეა“ და რომ „ისინი ამას სხვა ერებისთვის დიპლომატიური ქმედებების ჩაშლის მცდელობად თვლიან“. მან ასევე განაცხადა, რომ შეერთებული შტატები მტკიცედ წინააღმდეგობას გაუწევს ნებისმიერ მცდელობას, ისრაელს სანქციები დაუწესონ ქარტიის მე-7 თავის საფუძველზე.

შლომო სლონიმმა თქვა, რომ მისი მკაცრი ტონის მიუხედავად, მასკის განცხადება რეალურად არ ასახავდა ამერიკის პოზიციას იერუსალიმთან დაკავშირებით. მასში არ იყო ნახსენები იერუსალიმი, როგორც ოკუპირებული ტერიტორია, მაგრამ არც უარყოფდა ასეთ სტატუსს. მან აღნიშნა, რომ ამერიკის პოლიტიკა იერუსალიმთან დაკავშირებით 1980 წლის ბოლოს ხასიათდებოდა კვლავ მნიშვნელოვანი ბუნდოვანებითა და დაბნეულობით.

გადაწყვეტილებები უკანონო სიტუაციებთან დაკავშირებით
რეზოლუციაში შემავალი ორი გადაწყვეტილება ეხებოდა იერუსალიმის ძირითადი კანონის უკანონობას და ჟენევის კონვენციის დარღვევებს, რაც საერთაშორისო ჩვეულებითი სამართლის სერიოზულ დარღვევად ითვლება. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ორგანოების პრაქტიკის რეპერტუარი არის იურიდიული პუბლიკაცია, რომელიც აანალიზებს და აღრიცხავს გაეროს ორგანოების გადაწყვეტილებებს. მასში ნათქვამია, რომ გადაწყვეტილებები მიიღეს უშიშროების საბჭოს მიერ, რომელიც მოქმედებდა წევრების სახელით 24-ე მუხლის შესაბამისად. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი არ იყო მიღებული წესდების თავის შესაბამისად, ორგანიზაცია უკანონო სიტუაციებთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებს სავალდებულოდ მიიჩნევს მისი ყველა წევრისთვის. რეპერტუარში ნათქვამია: „საკითხი იმის შესახებ, ანიჭებს თუ არა მუხლი 24 ზოგად უფლებამოსილებებს უშიშროების საბჭოს, აღარ იყო დისკუსიის საგანი საერთაშორისო სასამართლოს 1971 წლის 21 ივნისს გამოტანილი სათათბირო დასკვნის შემდეგ, რომელიც დაკავშირებული იყო ნამიბიის საკითხთან ( , 1971, გვ. 16)“.

რეზოლუცია 478-ის მიღების შემდეგ უმეტესმა ქვეყანამ, რომელთა საელჩოები იერუსალიმში იყო, გადაიტანა ისინი თელ-ავივში, რამათ-განში ან ჰერცლიაში. კოსტა-რიკისა და ელ-სალვადორის გასვლის შემდეგ 2006 წლის აგვისტოში, არცერთ ქვეყანას აღარ ჰქონდა საელჩო იერუსალიმში 2018 წლის მაისამდე. პრეზიდენტ ტრამპის 2017 წლის დეკემბრის განცხადების შემდეგ, შეერთებულმა შტატებმა გადაიტანა თავისი საელჩო თელ-ავივიდან იერუსალიმში 2018 წლის 14 მაისს.

რეზოლუცია 478-ის სრული ტექსტი
უშიშროების საბჭო,

ითვალისწინებს რა თავის რეზოლუცია 476-ს (1980),

კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ტერიტორიის ძალის გამოყენებით შეძენა დაუშვებელია,

ღრმად შეშფოთებული ისრაელის ქნესეთში „ძირითადი კანონის“ მიღებით, რომელიც იერუსალიმის წმინდა ქალაქის ხასიათისა და სტატუსის შეცვლას აცხადებს, რაც მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე გავლენას ახდენს,

აღნიშნავს, რომ ისრაელმა არ შეასრულა რეზოლუცია 476 (1980),

ადასტურებს თავის გადაწყვეტილებას, განიხილოს პრაქტიკული გზები და საშუალებები, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების შესაბამისი დებულებების შესაბამისად, რათა უზრუნველყოს თავისი რეზოლუცია 476-ის (1980) სრული განხორციელება ისრაელის მიერ მისი შეუსრულებლობის შემთხვევაში,

1. უმკაცრესად გმობს ისრაელის მიერ იერუსალიმის შესახებ „ძირითადი კანონის“ მიღებას და უშიშროების საბჭოს შესაბამისი რეზოლუციების შესრულებაზე უარს;

2.ადასტურებს, რომ ისრაელის მიერ „ძირითადი კანონის“ მიღება წარმოადგენს საერთაშორისო სამართლის დარღვევას და გავლენას არ ახდენს 1949 წლის 12 აგვისტოს ომის დროს მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის შესახებ ჟენევის კონვენციის გაგრძელებაზე პალესტინის და სხვა არაბულ ტერიტორიებზე, რომლებიც ოკუპირებულია 1967 წლის ივნისიდან, მათ შორის იერუსალიმში;

3.ადგენს, რომ ისრაელის, ოკუპანტი სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ყველა საკანონმდებლო და ადმინისტრაციული ზომა და ქმედება, რომლებმაც შეცვალა ან მიზნად ისახავს იერუსალიმის წმინდა ქალაქის ხასიათისა და სტატუსის შეცვლას, კერძოდ, იერუსალიმის შესახებ ბოლოდროინდელი „ძირითადი კანონი“, ბათილია და დაუყოვნებლივ უნდა გაუქმდეს;

4.ასევე ადასტურებს, რომ ეს ქმედება სერიოზულ დაბრკოლებას წარმოადგენს ახლო აღმოსავლეთში ყოვლისმომცველი, სამართლიანი და მდგრადი მშვიდობის მიღწევისთვის;

5.წყვეტს, არ აღიაროს ისრაელის „ძირითადი კანონი“ და სხვა ქმედებები, რომლებიც ამ კანონის შედეგად იერუსალიმის ხასიათისა და სტატუსის შეცვლას ისახავს მიზნად და მოუწოდებს:

(ა) ყველა წევრმა სახელმწიფომ მიიღოს ეს გადაწყვეტილება;

(ბ) იმ სახელმწიფოებმა, რომლებმაც იერუსალიმში დიპლომატიური წარმომადგენლობები დააარსეს, გაიწვიონ ასეთი წარმომადგენლობები წმინდა ქალაქიდან;

6.თხოვს გენერალურ მდივანს, 1980 წლის 15 ნოემბრამდე უშიშროების საბჭოს წარუდგინოს ანგარიში ამ რეზოლუციის შესრულების შესახებ;

7.წყვეტს, დარჩეს ამ სერიოზული სიტუაციის განხილვაში.

მიიღეს 2245-ე სხდომაზე 14 ხმით ნულის წინააღმდეგ და 1 თავშეკავებით (ამერიკის შეერთებული შტატები).