ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის რეზოლუცია 1416 (2005)

ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის (ესსა) რეზოლუცია 1416 (2005) სახელწოდებით „მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი, განხილული ეუთო-ს მინსკის კონფერენციაზე“ მიიღეს 2005 წლის 25 იანვარს ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის მიერ, სადაც განიხილებოდა სომხეთის საოკუპაციო ჯარების მიერ აზერბაიჯანის ოკუპირებული ტერიტორიების მდგომარეობა.

რეზოლუციის ტექსტი
მიმდინარე რეზოლუციის თანახმად, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის თანათავმჯდომარეები კიდევ ერთხელ ადასტურებენ, რომ „აზერბაიჯანის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჯერ კიდევ სომხეთის ძალების მიერ ოკუპირებულია და სეპარატისტული ძალები, კვლავ აკონტროლებენ მთიანი ყარაბაღის რეგიონს“. ამავე დროს, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ აღნიშნა, რომ „ფართოდ გავრცელებული ეთნიკური საომარი მოქმედებების შედეგად, მოხდა მასობრივი ეთნიკური გაძევებების და ეთნოწმენდის საშინელი კონცეფციის მსგავსი ფაქტები, რაც საბოლოოს შექმნა მონო-ეთნიკური ადგილები“. საბჭომ დაამტკიცა, რომ „სახელმწიფოსგან რეგიონალური ტერიტორიის დამოუკიდებლობა და გამოყოფა, შეიძლება მიღწეული იყოს მხოლოდ კანონიერი და მშვიდობიანი პროცესის შედეგად, რომელიც ეფუძნება ამ ტერიტორიის მცხოვრებთა დემოკრატიულ მხარდაჭერას და არა შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად, რომელიც გამოიწვია ეთნიკური წმენდა და ამ ტერიტორიის დე-ფაქტო ანექსია სხვა სახელმწიფოს მიერ“. ესსა-მ უარყო, რომ უმცირესობებს აქვთ რეგიონული ტერიტორიების მიხედვით გამოყოფის აბსოლუტური უფლება.

ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეა იხსენებს გაეროს უშიშროების საბჭოს „რეზოლუციებს 822 (1993), 853 (1993), 874 (1993) და 884 (1993) და მოუწოდებს მხარეებს შეასრულონ იგი, კერძოდ ... აზერბაიჯანის ყველა ოკუპირებული ტერიტორიიდან სამხედრო ძალების გაყვანის გზით“. ეს დოკუმენტი წარმოადგენს მნიშვნელოვან საერთაშორისო დოკუმენტს, რომელიც ადასტურებს სომხეთის რესპუბლიკის სამხედრო ძალების მონაწილეობას აზერბაიჯანის მიწების ოკუპაციაში. ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის რეზოლუცია ის დოკუმენტი, რომელიც მიღებულია მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების მიზნით. რეზოლუცია მოუწოდებს მხარეებს გამოიყენონ მხოლოდ მშვიდობიანი საშუალებები კონფლიქტის მოგვარების მიზნით. იგივე პრობლემები დაფიქსირდა ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის 2010 წლის 20 მაისის რეზოლუციაში.

რეზოლუციის ტექსტში ნათქვამია, რომ „ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეა სერიოზულად შეშფოთებულია, რომ ასობით ათასი ლტოლვილი და იძულებით გადაადგილებული პირი, რომლებიც მთიანი ყარაბაღის ომის დროს, კვლავ იძულებით გადაადგილებულია და ვერ სარგებლობენ თავიანთი უფლებები, მათ შორის დაბრუნების, საკუთრებისა და პირადი უსაფრთხოების უფლებებით; ... ამ კუთხით, აზერბაიჯანის ყველა ოკუპირებული ტერიტორიიდან სომხური ძალების გაყვანა მოითხოვს“.

რეზოლუციის პროექტი
რეზოლუციის პროექტი მომზადდა ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის პოლიტიკურ საკითხთა კომიტეტის მიერ, სადაც ყველაზე მეტად შეშფოთებულები იყვნენ „ასობით ათასი ადამიანის იძულებული გადაადგილებით“ მათი მიწებიდან და „აზერბაიჯანის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილის სომხური ძალების მიერ“ ოკუპაციით.

გაერთიანებული სამეფოსა და ევროპული დემოკრატების ჯგუფის წარმომადგენლის, დევიდ ატკინსონის მიერ მომზადებული განმარტებითი მემორანდუმის თანახმად, აზერბაიჯანის საზღვრები საერთაშორისოდ აღიარებულ იქნა 1991 წელს, როგორც დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარებული ქვეყნის ტერიტორია და აზერბაიჯანის ამ ტერიტორიებში შედიოდა მთიანი ყარაბაღის რეგიონიც.