iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნოვო-სელოს თემი (ჩრდილოეთი მაკედონია)

ნოვო-სელოს თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 11 567 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 48.64 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოვო-სელო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 16 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 237.83 კმ²-ს.
დოირანის თემი

დოირანის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 3 426 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 26.53 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — დოირანი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 13 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 129.16 კმ²-ს.
რადოვიშის თემი

რადოვიშის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 28 244 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 46.45 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — რადოვიში. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 36 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 608 კმ²-ს.
სტრუმიცის თემი

სტრუმიცის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 54 676 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 170.07 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — სტრუმიცა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 25 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 321.49 კმ²-ს.
ჯეისონ მომოა

ჯოზეფ ჯეისონ ნამაკაეჰა მომოა (; დ. 1 აგვისტო, 1979) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. სამოდელო კარიერა დაიწყო 1998 წელს, 2005-2009 წლებში კი სამეცნიერო ფანტასტიკურ სერიალში ვარსკვლავთკარიბჭე: ატლანტისი ასრულებდა რონონ დექსის როლს. 2011 წელს მონაწილეობა მიიღო -ს ტელესერიალში სატახტოთა თამაში, სადაც კჰალ დროგო განასახიერა. ამავე წელს მთავარი როლი ითამაშა ფილმში კონანი ბარბაროსი.
ვრანეშტიცის თემი

ვრანეშტიცის თემი —ყოფილი თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 1 322 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 12.11 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ვრანეშტიცა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედიოდა 15 დასახლება. თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენდა 109.13 კმ²-ს.

2013 წელს შეუერთდა კიჩევოს თემს.
დებარის თემი

დებარის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 19 542 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 134.15 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — დებარი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 18 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 145.67 კმ²-ს.
დებარცის თემი

დებარცის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 5 507 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 12.95 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ბელჩიშტა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 30 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 425.39 კმ²-ს.
დრუგოვოს თემი

დრუგოვოს თემი — ყოფილი თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 3 249 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 8.48 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — დრუგოვო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 28 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 383.24 კმ²-ს.

2013 წელს შეუერთდა კიჩევოს თემს.
ზაიასის თემი

ზაიასის თემი — ყოფილი თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 11 605 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 72.04 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ზაიასი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 13 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 161.08 კმ²-ს.

2013 წელს შეუერთდა კიჩევოს თემს.
კიჩევოს თემი

კიჩევოს თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 30 138 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 613.31 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — კიჩევო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 7 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 49.14 კმ²-ს.
მაკედონსკი-ბროდის თემი

მაკედონსკი-ბროდის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 7 141 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 8.03 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — მაკედონსკი-ბროდი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 51 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 888.97 კმ²-ს.
ოსლომეის თემი

ოსლომეის თემი — ყოფილი თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 10 420 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 76.06 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ოსლომეი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 17 დასახლება. თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 137 კმ²-ს.

2013 წელს შეუერთდა კიჩევოს თემს.
ვევჩანის თემი

ვევჩანის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 2 433 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 106.71 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ვევჩანი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 1 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 22.8 კმ²-ს.
ცენტარ-ჟუპის თემი

ცენტარ-ჟუპის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 6 519 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 60.81 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ცენტარ-ჟუპა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 23 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 107.21 კმ²-ს.
ოჰრიდის თემი

ოჰრიდის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 55 749 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 142.97 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ოჰრიდი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 29 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 389.93 კმ²-ს.
პლასნიცის თემი

პლასნიცის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 4 545 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 83.49 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — პლასნიცა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 4 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 54.44 კმ²-ს.
სტრუგის თემი

სტრუგის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 63 376 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 131.21 კაცი/კმ²-ზე.

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — სტრუგა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 51 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 483 კმ²-ს.
ბუტელის თემი

ბუტელის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 36 154 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 594.73 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია პეტრე ლატინოვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 8 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 60.79 კმ²-ს.
აეროდრომის თემი

აეროდრომის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 72 009 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 3 295.61 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია ივიცა კონევსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 9 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 21.85 კმ²-ს.
ცენტარის თემი

ცენტარის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 45 412 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 6 032.18 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია ანდრეი ჟერნოვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 1 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 7.52 კმ²-ს.
გაზი-ბაბის თემი

გაზი-ბაბის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 72 617 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 655.03 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია ტონი ტრაიკოვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 13 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 110.86 კმ²-ს.
გიორჩე-პეტროვის თემი

გიორჩე-პეტროვის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 41 634 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 622.05 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია სოკოლ მიტროვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 6 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 66.93 კმ²-ს.
კარპოშის თემი

კარპოშის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 59 666 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 1 694.58 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია სტევჩე იაკიმოვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 2 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 105 კმ²-ს.
სარაის თემი

სარაის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 35 408 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 154.58 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია ბეკიმ მურატი. თემის შემადგენლობაში შედის 23 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 229.06 კმ²-ს.
კისელა-ვოდის თემი

კისელა-ვოდის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 58 216 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 1,242 კაცი/კმ².

თემი მერია ბილიანა ბელიცანეც-ალეკსიკი. თემის შემადგენლობაში შედის 2 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 46.86 კმ²-ს.
შუტო-ორიზარის თემი

შუტო-ორიზარის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 22 017 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 2 900 კაცი/კმ²-ზე.

თემი მერია ელვის ბაირამი. თემის შემადგენლობაში შედის 1 დასახლება.

თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 7.48 კმ²-ს.
ფიფა-ს საუკეთესო საფეხბურთო მწვრთნელი

ფიფა-ს საუკეთესო საფეხბურთო მწვრთნელი — საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც ფიფა-ს მიერ ყოველწლიურად გადაეცემა საფეხბურთო მწვრთნელს, რომელსაც გამოკითხვის შედეგად ასახელებენ საუკეთესოდ. გამოკითხვა, მსგავსად საუკეთესო ფეხბურთელისა, ტარდება ფიფა-ს წევრი ქვეყნების ჟურნალისტებს, საფეხბურთო ნაკრებების მთავარი მწვრთნელებსა და კაპიტნებს შორის.

ჯილდო დაწესდა 2010 წელს, ფიფა-ს ოქროს ბურთის შექმნის პარალელურად, როგორც ფიფა-ს წლის მწვრთნელი და იგი გადაეცემა, როგორც წლის საუკეთესო ვაჟ ფეხბურთელთა მწვრთნელს, ასევე წლის საუკეთესო ქალ ფეხბურთელთა მწვრთნელს. 2016 წლიდან, გამარჯვებულებს ჯილდო გადაცემა ფიფა-ს საუკეთესოთა საფეხბურთო დაჯილდოების ფარგლებში.

გამარჯვებულები
ფიფა-ს წლის საუკეთესო მწვრთნელი ვაჟთა ფეხბურთში
გამარჯვებულთა რეიტინგი
ფიფა-ს წლის საუკეთესო მწვრთნელი ქალთა ფეხბურთში
გამარჯვებულთა რეიტინგი
იხილეთ ასევე
ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი
იუპ ჰაინკესი

იოზეფ „იუპ“ ჰაინკესი ( ; დ. 9 მაისი, 1945) — ყოფილი გერმანელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი. როგორც ფეხბურთელმა კარიერის უდიდესი ნაწილი მენხენგლადბახის ბორუსიას რიგებში გაატარა 1960 და 1970-იან წლებში, როდესაც კლუბის ისტორიაში ოქროს ხანა იდგა. ჰაინკესმა გლადბახთან ერთად უამრავი ეროვნული ჩემპიონატი და თასი მოიგო, ასევე მოიპოვა უეფა-ს თასი და ჩემპიონთა თასის ფინალში ითამაშა, სადაც ლივერპულთან დამარცხდა. ის ბუნდესლიგის ისტორიაში მესამე მეგოლეა, 220 გატანილი ბურთით. დასავლეთ გერმანიის ნაკრების რიგებში ჰაინკესი მსოფლიოს და ევროპის ჩემპიონი გახდა. როგორც მწვრთნელმა, მან მოიგო სამი ბუნდესლიგა ბაიერნთან ერთად და ორი ჩემპიონთა ლიგა — რეალ მადრიდთან ერთად, 1998 წელს და ბაიერნთან ერთად, 2013 წელს.

მიღწევები
ფეხბურთელობისას
ბორუსია მენხენგლადბახი:(6)
ბუნდესლიგა: 1970–71, 1974–75, 1975–76, 1976–77
გერმანიის თასი: 1972–73
უეფა-ს თასი: 1974–75

დასავლეთ გერმანიის ეროვნული ნაკრები:(2)
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1974
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1972

მწვრთნელობისას
ბაიერნი მიუნხენი:(9)
ბუნდესლიგა: 1988–89, 1989–90, 2012–13, 2017–18
გერმანიის თასი: 2012–13
გერმანიის საფეხბურთო სუპერთასი: 1987, 1990, 2012
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2012/13 ფინალისტი: 2011–12

რეალ მადრიდი:(2)
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 1997–98
ესპანეთის სუპერთასი: 1997
ბრანკო ცრვენკოვსკი

ბრანკო ცრვენკოვსკი (; დ. 12 ოქტომბერი, 1962, სარაევო, იუგოსლავია) — მაკედონიის პრემიერ-მინისტრი (1992–1998 და 2002-2004 წწ.) და პრეზიდენტი 2004–2009 წლებში.

ბიოგრაფია
კარიერა დაიწყო მაკედონიის კომუნისტთა კავშირში. 1990 წელს პირველი მრავალპარტიული არჩევნების შედეგად აირჩიეს მაკედონიის პარლამენტში. 1991 წელს გახდა სოციალ-დემოკრატიული კავშირის (ყოფილი კომუნისტთ კავშირი) თავმჯდომარე. 1992 წლიდან ქვეყნის პრემიერ-მინისტრია და იმ პერიოდისათვის გახდა ევროპაში ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრი (29 წლის). 1998–2002 წლებში ოპოზიციაშია. 2002 წლიდან კი კვლავ პრემიერ-მინისტრია. ბორის ტრაიკოვსკის დაღუპვის შემდეგ აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად.
გიორგი ფანცულაია

გიორგი ფანცულაია (დ. 6 იანვარი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ტორპედოს“ თავდამსხმელი. უთამაშია „ზესტაფონის“, ქუთაისის „ტორპედოს“, გორის „დილას“, „საბურთალოს“, „სამტრედიას“, საჩხერის „ჩიხურას“ და ბათუმის „დინამოს“ რიგებში.

ტიტულები
ეროვნული ლიგა მეორე ადგილი (2): 2013/2014, 2022
ეროვნული ლიგის გამარჯვებული (1): 2021
საქართველოს სუპერ თასი (1): 2022
თემი (ბიზანტია)

} ), რომლებსაც კლისურარქები ჩაუყენეს სათავეში. მათი შექმნის აუცილებლობა დღის წესრიგში დააყენა არაბთა თარეშმა სასაზღვრო რაიონებში და მცირე აზიის დაცვის აუცილებლობამ – საუკუნის დასაწყისში. მათი მმართველი კლისურარქები უფრო მაღალი უფლებებით სარგებლობდნენ ვიდრე სტრატეგოსები.

ცვლილებები და თემების დაშლა – საუკუნეებში
ტერმინი თემი არაერთგვაროვანია, გულისხმობს სამხედრო მიწათმფლობელობის და ადმინისტრაციული ოლქის ფორმას. თემი წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთებს, რომელიც განკუთვნილი იყო ჯარისკაცებისთვის სოფლის მეურნეობის საწარმოებლად. ისინი იმყოფებოდა სტრატეგოსის განკარგულებაში და იყო სახელმწიფოსაგან არენდით აღებული. ჯარისკაცებისათვის საარენდო გადასახადი იყო მცირე იმ პირობით, რომ მათი შთამომავლები უნდა დარჩენილიყვნენ ჯარში და თემში სამსახურისთვის. სტრატეგოსი ფლობდა არა მხოლოდ სამხედრო ხელისუფლებას, არამედ სამოქალაქო ხელისუფლებასაც საკუთარ ოლქში.

მოგვიანებით საოლქო ან სათემო ხელისუფლებამ ვერ შეძლო სწორი ფუნქციონირება, განსაკუთრებით, პალეოლოგების მმართველობისას. ძველებური საიმპერიო მართვისათვის იმპერიას არ ჰყოფნიდა ტერიტორიები. სტრატეგოსის სახელი ს–დან შეიცვალა სახელ „დუკსით“. ეს იყო ტიტული, რომელსაც ატარებდა ზოგიერთი მცირე პროვინციის მმართველი. ს. ბოლომდე ბიზანტიის კონტროლის ქვეშ მყოფი პროვინციები გარდაიქმნა თავისებურ დესპოტიად, რომლის ხელმძღვანელები თანდათან დამოუკიდებელი ხდებოდნენ ცენტრალური ხელისუფლებისაგან.
იგორ ნიკოლოვსკი

იგორ ნიკოლოვსკი (; დ. 16 ივლისი, 1973, იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა) — მაკედონელი ყოფილი ფეხბურთელი.

ნიკოლოვსკის დებიუტი მაკედონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 1995 წელს და 43 მატჩში მიიღო მონაწილეობა და 2 გოლი გაიტანა. სანაკრებო კარიერა 2002 წელს დაასრულა.

საფეხბურთო კლუბები
1995-1996: ვარდარი
1996-1998: ანტვერპენი
1998-1999: საკარიასფორი
1999-2001: ტრაბზონსფორი
2001-2005: ლიერსი
გრან-საპოსოა

გრან-საპოსოა — არქეოლოგიური ნანგრევების სერია პერუში, ამასონასის რეგიონის ანდურ ტყეებში. აღნიშნული სახელი ძეგლს ამერიკელმა მკვლევარმა ჯინ სავოიმ უწოდა. სავოის ვარაუდით, ესაა კომუმბამდელი ქალაქი კახამარკილია, რომელიც ჩაჩაპოიასის კულტურამ ააგო. ამ ჰიპოთეზას ეჭვქვეშ აყენებენ სხვა მეცნიერები, რადგან ისტორიულ დოკუმენტებში მკაფიოდაა დაფიქსირებული, რომ სახელი „კახამარკილია“ თანამედროვე მაღალმთიან ქალაქ ბოლივარს ერქვა. სავოის ვარაუდით, ნანგრევები ასობით ქვის მრგვალი სტრუქტურისგან შედგება და დაახლოებით 80 კვადრატულ მილს მოიცავს (ქალაქ ბალტიმორის ზომა). მისივე ვარაუდით, დასახლებაში 20 000 ოკუპანტი ცხოვრობდა..

გრან-საპოსოის ნანგრევები სავოიმ და მისმა გუნდმა 1999 წელს აღწერეს, აღმოჩენის შესახებ უმალ ამცნეს ფართო საზოგადოებას. სავოი მკაცრად გააკრიტიკეს დანიელმა, გერმანელმა და ამერიკელმა სწავლულებმა, რომლებიც ძეგლს უკვე კარგად იცნობდნენ და მისი გარკვეული ნაწილები დადასტურებულიც ჰქონდათ. 2005 წლის სექტემბერში, ჯინის ვაჟმა სინ სავოიმ -ში გამოაქვეყნა სტატია, სადაც იუწყებოდა, რომ ბოლო დაბრუნებისას ძეგლი გუნდს გაძარცვული დახვდა. წერილი არა მარტო პერუს მთავრობას აკრიტიკებდა ძეგლის არასატანადო დაცვის გამო, არამედ სავოის და მის გუნდსაც, რომლებმაც ძეგლის ადგილმდებარეობა გაამხილეს და თავის მხრივ სათანადო დაცვა ვერ უზრუნველყვეს. არქეოლოგიური ნანგრევების დაცვის საკითხი პერუში დღემდე გადაუჭრელი რჩება, იმ დროს, როდესაც მძარცველები და შავი ბაზრის ვაჭრები საკმაოდ დიდ ფინანსებს შოულობენ.
მაკედონიის ფაუნა

მაკედონიის რესპუბლიკის ფაუნას აქვს კომპლექსური ზოოგეოგრაფიული სტრუქტურა. მასში აღნუსხულია სხვადასხვა წარმოშობის ფაუნის ელემენტები და ხასიათდება მაღალი ხარისხის რელიქტური და ენდემური ფორმებით. აღნიშნულია ტაქსონომიური მრავალფეროვნება; ცხოველთა სახეობების საერთო რაოდენობა 10 354 ერთეულია.

მაკედონიის ტყებიის ფაუნა მრავალფეროვანია და მოიცავს დათვებს, გარეული ღორებს, მგლებს, მელიებს, ციყვებს, არჩვებს და ირმებს. დასავლეთ მაკედონიის მთიანეთში, იშვიათად გვხდება ფოცხვერიც, ხოლო დემირ-კაპიას რეგიონში ირემია გავრცელებული. ტყის ფრინველებიდან მაკედონიის ტერიტორიაზე ბინადრობს შავთავა ასპუჭაკა , როჭო, შავი როჭო, ბეგობის არწივი და ტყის ბუ.

ქვეყნის სამი ხელოვნური ტბა წარმოადგენს დაცულ ფაუნის ზონას, რომელიც მოქცეულია ტერიტორიულ იზოლაციაში. ოჰრიდის ტბის ფაუნა ადრეული ეპოქიდან რელიქტურია. ტბაში ბინადრობს ტბის კალმახები, ჩვეულებრივი ციმორი, ნაფოტა და სხვა თევზები, ასევე გარკვეული სახეობის 30 მილიონი წლის ლოკოკინები; მსგავსი სახეობები მხოლოდ ბაიკალის ტბაში გვხვდება.
სარა-სარა

სარა-სარა — ვულკანი პერუში, ზღვის დონიდან 5 505 მეტრზე, პარინაკუჩის ტბასა და მდინარე ოკონიას შორის. მდებარეობს პარინაკოჩასისა და პაუკარ-დელ-სარა-სარას პროვინციების ტერიტორიაზე.

1583 წელს ესპანელი მღვდელი კრისტობალ დე ალბორნოსი აღნიშნავდა, რომ სარა-სარა ერთ-ერთი ყველაზე წმინდა ადგილი იყო მთელ სამხრეთ პერუში, რომლის მსახურადაც ინკების იმპერატორს 2 000 კოლონისტი ჰყავდა გაგზავნილი. 1983 წელს ამერიკელმა არქეოლოგმა იოჰან რაინარდმა გამოიკვლია მწვერვალზე არსებული ძეგლები, 1996 წელს კი პერუელმა არქეოლოგმა ხოსე ანტონიო ჩავესმა თავის ჯგუფთან ერთად მწვერვალზე დიდი რაოდენობით ქანდაკებები და მდედრობითი სქესის ინკების მუმიები აღმოაჩინა. მათი ექსპედიცია ინტერნეტით პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა. აღმოჩენილი მასალები ამჟამად არეკიპის მუზეუმში ინახება.
ბალკანეთის ომები

ბალკანური ომები — ორი კონფლიქტი ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, რომლებსაც ადგილი ჰქონდა 1912-1913 წლებში. პირველ ომში ოთხმა ბალკანურმა სამეფომ დაამარცხა ოსმალეთის იმპერია, ხოლო მეორე ომი ამ ოთხიდან ერთ-ერთი ბულგარეთის წინააღმდეგ მიმდინარეობდა. ოსმალეთის იმპერიამ დაკარგა თითქმის მისი ყველა სამფლობელო ევროპაში. ამ ომების შემდეგ ასევე დასუსტდა ავსტრო-უნგრეთის იმპერია და გაძლიერდა სერბეთი. ამან გამოიწვია ბალკანეთის კრიზისი 1914 წელს, რაც იყო პირველი მსოფლიო ომის პრელუდია.

 საუკუნის დასაწყისში საბერძნეთმა, ბულგარეთმა, მონტენეგრომ და სერბეთმა ოსმალეთის იმპერიისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვეს, თუმცა მათი ეთნიკური მოსახლეობის დიდი ნაწილი რჩებოდა ოსმალთა ბატონობის ქვეშ. 1912 წელს ამ ქვეყნებმა ჩამოაყალიბეს ბალკანეთის კავშირი. პირველი ბალკანური ომის დროს თურქეთი იყო საკმაოდ ჩამორჩენილი, არა რეფორმირებული ქვეყანა და მან ვერ შეძლო გაეწია წინააღმდეგობა ოთხი ბალკანური სახელმწიფოსთვის. თურქეთმა მდინარე მარიცას დასავლეთით დაკარგა თითქმის ყველა ტერიტორია. დაკარგული ტერიტორიების შედეგად თურქეთში ყოფილი ბალკანეთის მიწებიდან გადმოვიდა დაახლოებით 2,5 მილიონი ლტოლვილი. მარცხმა დიდი გავლენა მოახდინა თურქებზე და გამოიწვია იმპერიის შემდგომ ხუთ წელიწადში დაშლა. ნაზიმ ფაშა რომელიც იყო ამ ომში თურქეთის ჯარის ხელმძღვანელი მოძრაობა ახალგაზრდა თურქების წევრებმა მოკლეს. ბალკანეთის პირველი ომი 7 თვეში ლონდონის საზავო ხელშეკრულებით დასრულდა.

მეორე ბალკანური ომი დაიწყო 1913 წლის 16 ივნისს. ბულგარეთი უკმაყოფილო იყო ყოფილი მოკავშირეების საბერძნეთისა და სერბეთის მიერ მაკედონიის რეგიონის საიდუმლო გაყოფით და მათ წინააღმდეგ ომი წამოიწყო. ბერძნებმა და სერბებმა მოიგერიეს ბულგარელების შეტევა და კონტრ-შეტევაზე გადავიდნენ. ამ დროს თურქეთმა და რუმინეთმაც შეუტიეს ბულგარეთს და გარკვეული ტერიტორიები მიიღეს. შედეგად, ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებით ბულგარეთმა დაკარგა პირველი ბალკანური ომის დროს მოპოვებული ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი.
ვახტანგ ჭანტურიშვილი

ვახტანგ ჭანტურიშვილი (დ. 5 აგვისტო, 1993, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზლინის“ ნახევარმცველი.

ტიტულები
დინამო თბილისი:
საქართველოს ჩემპიონი (1): 2015/2016
საქართველოს თასის გამარჯვებული (2): 2014/2015, 2015/2016
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2015/2016

ზესტაფონი:
საქართველოს ჩემპიონი (1): 2011/2012
უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი (1): 2013/2014
საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2011/2012
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2011/2012, 2012/2013.
ბიგ-ფლეტსი (ადამსის ოლქი)

ბიგ-ფლეტსი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 018 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8,2 კაცი/კმ².
ფართობი 124,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 124,6 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს 124.2 კმ² უჭირავს, ხოლო წყალს 0.4 კმ².
კუინსი (უისკონსინი)

კუინსი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 163 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13,8 კაცი/კმ².
ფართობი 102,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 102,6 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს 84,0 კმ² უჭირავს, ხოლო წყალს 18,6 კმ².
სტრონგს-პრერი (უისკონსინი)

სტრონგს-პრერი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 150 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9,4 კაცი/კმ².
ფართობი 134,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 134,6 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს 122,0 კმ² უჭირავს, ხოლო წყალს 12,6 კმ².
ფრენდშიპი (უისკონსინი)

ფრენდშიპი — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის ადამსის ოლქის შემადგენლობაში.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 725 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 318.1 კაცი/კმ².
ფართობი 2,38 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 2,38 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს 2,28 კმ² უჭირავს, ხოლო წყალს 0,10 კმ².
ჩრდილოეთ მაკედონიის მოსახლეობა

ჩრდილოეთ მაკედონიის მოსახლეობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენდა 2 057 284 ადამიანს.

მაკედონელები — სამხრეთსლავური ხალხი, რომელიც წარმოიქმნა ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ძველი მოსახლეობის — ანტიკური მაკედონელები, ილირიელების, თრაკიელებისა და სხვათა ასიმილაციის შედეგად.

ჩრდილოეთ მაკედონიის დემოგრაფიული სიტუაციის თავისებურებას წარმოადგენს მოსახლეობის ალბანური ნაწილის შობადობის მაჩვენებლის გაზრდა სლავურისადმი, რაც დამახასიათებელია მუსლიმანური უმცირესობისთვის მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. თუმცა უკანასკნელ წლებში ალბანელების შობადობა ეცემა უფრო სწრაფი ტემპებით: 2005 წელს ალბანთა ახალშობილების რაოდენობა შეადგენდა დაბადებული ბავშვების 30,8 %-ს, როდესაც 2001 წელს ეს მაჩვენებელი თითქმის 40% იყო.

მოსახლეობის დინამიკა
ეროვნული შემადგენლობა
ენები
მაკედონური: 1 344 815 — 66,5 %
ალბანური: 507 989 — 25,1 %
თურქული: 71 757 — 3,5 %
ბოშური: 38 528 — 1,9 %
სერბული: 24 773 — 1,2 %
ბოსნიური: 8560 — 0,4 %
არუმინული: 6 884 — 0,3 %
სხვა: 19 241 — 1,0 %

რელიგია
მართლმადიდებლობა: 1,310,184 ან 64,78 %
მუსლიმანები: 674,015 ან 33,33 %
კათოლიკეები: 7,008 ან 0,34 %
სხვა: 31,340 ან 1,55 %

მოსახლეობის ასაკობრივი სტრუქტურა (2008)
0—14 წელი — 19,5 %
15—64 წელი  — 69,3 %
65 წელზე უფროსი — 11,3 %

მედიანური ასაკი 34,8 წელი. მამაკაცები — 33,8 წელი, ქალები — 35,8 წელი.

მოსახლეობის მატება (2008)
+ 0,262 % 2008 წელს.
შობადობა — 1000 ადამიანზე 12;
სიკვდილიანობა — 1000 ადამიანზე 8,81;
1 ქალზე 1,58 ბავშვი.

ბავშვთა სიკვდილიანობა (2008)
სულ — 1000 დაბადებულზე 9,27;
ბიჭები — 1000 დაბადებულზე 9,45;
გოგონები — 1000 დაბადებულზე 9,08;

სიცოცხლის ხანგრძლივობა (2008)
სულ — 74,45 წელი
მამაკაცები — 71,95 წელი
ქალები — 77,13 წელი

წერა-კითხვის ცოდნა (2002 წელი)
სულ — 96,1 %
მამაკაცები — 98,2 %
ქალები — 94,1 %