iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბურაიდა

ბურაიდა — ელ-ქაზიმის რეგიონის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი საუდის არაბეთის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში, არაბეთის ნახევარკუნძულის ცენტრში. ბურაიდა თანაბარი მანძილით არის დაშორებული წითელი ზღვის დასავლეთით და აღმოსავლეთით სპარსეთის ყურედან. ცნობილია ფინიკის პალმის ფესტივალით, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე დიდია სხვადასხვა სახის ფინიკებით. მას ფინიკის პალმის ქალაქი უწოდეს. 2021 წლის 8 ნოემბერს გაეროს განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაცია „“-მ ქალაქი ბურაიდა შეიყვანა იუნესკოს შემოქმედებითი ქალაქების ქსელში, გასტრონომიის დარგში.

ბურაიდა, ელ-ქაზიმის რეგიონის რეგიონალური დედაქალაქი, მდებარეობს ვადი ალ-რუმის საზღვარზე. ბურაიდას აქვს ტიპური უდაბნოს კლიმატი, ცხელი ზაფხულით, რბილი ზამთრით და დაბალი ტენიანობით.

ბურაიდაში სოფლის მეურნეობა კვლავ ეკონომიკის ქვაკუთხედია. ჯერ კიდევ მნიშვნელოვანია ფინიკის, ლიმონის, ფორთოხლის და სხვა ხილის ტრადიციული ოაზისური პროდუქტები. ხორბლის წარმოების თანამედროვე ტექნოლოგია იმდენად წარმატებული გახდა, რომ ბურაიდა სამეფოში ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელია, რაც საუდის არაბეთს მარცვლეულის ექსპორტიორად აქცევს.

გზები და ტრანსპორტი
მაგისტრალები აკავშირებს ბურაიდას მის მიმდებარე დიდ ქალაქებთან. გზატკეცილი სიგრძე რიადამდე მისასვლელად 317 კილომეტრია, მედინამდე 450 კმ, ჰაილამდე 250 კილომეტრია. იორდანიის საზღვრამდე მისვლა შეიძლება გზების ორმაგი ქსელით. ქალაქში არის სარკინიგზო ქსელი.

პრინც ნაიეფ ბინ აბდულაზიზის საერთაშორისო აეროპორტი აშენდა 1964 წელს და გაფართოვდა 1964 წელს 55 000 კმ2 ფართობზე და 550 000 მგზავრზეა გათვლილი. 2009 წელს დაიწყო საერთაშორისო ფრენები. შიდა მიმართულებებთან ერთად რეგულარულად იგეგმება ფრენები დუბაიში, სტამბულში, მანამაში, ქუვეითსა და კაიროში.

კლიმატი
ბურაიდას აქვს ცხელი უდაბნოს კლიმატი. გრძელი, უკიდურესად ცხელი ზაფხულით და მოკლე, ძალიან თბილი ზამთრით. ნალექების რაოდენობა ძალიან დაბალია, რომელიც მოდის ნოემბრიდან მაისამდე, რის გამოც ზაფხული უკიდურესად მშრალია.

ანათლება
აჯარო სკოლები
ელ-ქაზიმის რეგიონის განათლების ადმინისტრაცია მოიცავს 118,589-ზე მეტ მოსწავლეს ბურაიდას დაწყებით, საშუალო და საშუალო საჯარო სკოლებში.77 კერძო სკოლაში ირიცხება 9754 მოსწავლე. ბურაიდაში არის მრავალი საერთაშორისო სკოლა, ისევე როგორც მრავალი კერძო საბავშვო ბაღი. ბურაიდას კოლეჯი არის კიდევ ერთი კერძო უმაღლესი განათლების დაწესებულება, სადაც 2987 ბაკალავრიატის სტუდენტი ირიცხება ოთხ ფაკულტეტზე, რომლებიც ორიენტირებულია სტომატოლოგიის მიმართულბებზე. მესამე კერძო უმაღლესი საგანმანათლებლო ინსტიტუტი არის ალ-გადის ჯანდაცვის საერთაშორისო მეცნიერებათა კოლეჯი.

პროფესიული მომზადების კოლეჯები
ტექნიკური მომზადების უმაღლესი სკოლის გარდა, არის ბურაიდას ტექნოლოგიური კოლეჯი და სურსათისა და გარემოს დაცვის ტექნოლოგიების კოლეჯი. საუდის სარკინიგზო პოლიტექნიკური არის უნიკალური პროფესიული სასწავლო ინსტიტუტი სარკინიგზო ტექნოლოგიებისთვის, რომელიც მდებარეობს ქალაქში.

ბიბლიოთეკები
გარდა ქაზიმის უნივერსიტეტის ცენტრალური ბიბლიოთეკებისა, რომლებიც ინახავს 2,200,000-ზე მეტ ნივთს, მეფე საუდის საჯარო ბიბლიოთეკა არის მთავარი საჯარო ბიბლიოთეკა ბურაიდაში, დაახლოებით 30,000 დოკუმენტი და ის არის უძველესი სამთავრობო საჯარო ბიბლიოთეკა საუდის არაბეთში. სულეიმან ალ რაჯის საჯარო ბიბლიოთეკა და ლიტერატურული კლუბის ბიბლიოთეკა ღიაა ქალაქის საზოგადოებისთვის.
ემაკიმონო

ემაკიმონო ან ემაკი — მოხატული ხელნაწერების ილუსტრირებული ჰორიზონტალური თხრობის სისტემა იაპონიაში, რომლის უძველესი ნიმუშებიც თარიღდება ნარას პერიოდით (ძვ. წ. 710-794). თავდაპირველად იგი ბევრად უფრო ძველი მისი მსგავსი ჩინური ხელნაწერების მიბაძვას წარმოადგენდა, თუმცა ჰეიანისა (794-1185) და კამაკურას პერიოდში (1185-1333) იაპონურმა ემაკიმონომ თავისი მკაფიოდ გამოხატული დამოუკიდებელი სტილი განივითარა. აქედან გამომდინარე, ეს ტერმინი მხოლოდ იაპონურ მოხატულ თხრობით გრაგნილებს მიემართება.

ისევე, როგორც ჩინური და კორეული გრაგნილები, ემაკიმონო აერთიანებს კალიგრაფიასა და ილუსტრაციებს, რომელიც იხატება ან იბეჭდება ქაღალდის ან აბრეშუმის გრძელ რულონებზე, რომელთა სიგრძე ზოგჯერ რამდენიმე მეტრსაც აღწევს. მკითხველი ნელ-ნელა ხსნის თითოეულ გრაგნილს და ამბავს თანდათან ეცნობა. ემაკიმონო თხრობითი ჟანრია, რომელშიც შესაძლოა შევხვდეთ როგორც რომანტიკულ ან ეპიკურ სიუჟებს, ასევე რელიგიურ ტექსტებსა თუ ლეგენდებს. იამატო-ე-ის სტილში შესრულებული ეს იაპონური ნამუშევრები, უპირველეს ყოვლისა, ყოველდღიური ხელოვნებაა, რომელიც ამოსავალი წერტილი ადამიანი და ხელოვანის მიერ გადმოცემული შეგრძნებებია.

თავდაპირველად, საუკუნის დასაწყისში იაპონური ემაკიმონოს ნიმუშები ჩინური გრაგნილების მიბაძვით იქმნებოდა, თუმცა საუკუნიდან ჰეიანის საიმპერატორო კარზე თვითმყოფადი იაპონური სტილის ემაკიმონო გამოჩნდა. იგი განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობდა არისტოკრატ ქალბატონებს შორის, რომლებიც თავიან ცხოვრებას ხელოვნებას, პოეზიას, მხატვრობას, კალიგრაფიასა და ლიტერატურას უძღვნიდნენ. მიუხედავად ამისა, ჰეიანის ეპოქიდან დღემდე ემაკიმონოს არც ერთ ნიმუშს არ მოუღწევია. მისი უძველესი აღმოჩენილი ნიმუშები თარიღდება - საუკუნეებით, ემაკიმონოს „ოქროს ხანით“. ამ პერიოდში მისი კომპოზიციის ტექნიკები მეტად დაიხვეწა, თემატიკა კი გაფართოვდა. მის შექმნას ძირითადად არისტოკრატები ან ბუდისტური ტაძრები აფინანსებდნენ. საუკუნიდან ემაკიმონოს ჟანრმა სარბიელი ძენ ბუდიზმისგან წარმოშობილ ახალ მოძრაობებს დაუთმო.

ემაკიმონოს ნახატები ძირითადად იამატო-ე სტილშა შესრულებული. ამ უკანასკნელს ახასიათებს იაპონური ცხოვრებისა და პეიზაჟების აღწერა, აქცენტი მკვეთრ ფერებზე და დეკორაციების გამოყენება. ემაკიმონოს ფორმატი, რომელიც შეზღუდული სიმაღლის გრძელ გრაგნილებს მოიცავს, მოითხოვს არაერთი კომპოზიციური ამოცანის გადაჭრას: უპირველეს ყოვლისა, აუცილებელია გადასვლები განხორციელდეს სიუჟეტის სხვადასვხა სცენებს შორის, ასევე საჭიროა შექმნა რიტმისა, რომელიც საუკეთესოდ გამოხატავს წამიერ განცდებსა თუ ემოციებს. ზოგადად, არსებობს ემაკიმონოს ორი ძირითადი კატეგორია: პირველში ტექსტი და ილუსტრაციები ერთმანეთს ენაცვლება და ყოველი ახალი ილუსტრაცია მის წინმსწრებ ტექსტს მიემართება, ხოლო მეორეში ვხვდებით მხოლოდ უწყვეტ ილუსტრაციებს, ტექსტების გარეშე.

ემაკიმონო გვთავაზობს გავეცნოთ ნებისმერი სოციალური კლასისა თუ ასაკის იაპონელების ცხოვრებასა და წეს-ჩვეულებებს შუა საუკუნეების ადრეულ პერიოდში. ემაკიმონოებიდან მხოლოდ რამდენიმე შემორჩა უცვლელი სახით. იაპონიის ეროვნულ საგანძურდში დაცულია 20 ემაკიმონო.

თემები და ჟანრები
არსებითად, ემაკიმონო არის თხრობითი სისტემა, რომელიც მოითხოვს სიუჟეტის აგებას, შესაბამისად, მისი კომპოზიცია სიუჟეტის სხვადასხვა მონაკვეთებს შორის გადასვლაზე უნდა იყოს დაფუძნებული.
[[: - - 1.||=1.2|
სუტრა

სუტრა — ინდურ სალიტერატურო ტრადიციაში აღნიშნავს აფორიზმს ან აფორიზმთა კრებულს, რომელიც წარმოდგენილია სახელმძღვანელოს სახით. სუტრა არის უძველესი პერიოდისა და შუა საუკუნეების ეპოქის ინდური ჟანრი, რომელიც ინდუიზმში, ბუდიზმსა და ჯაინიზმში გვხვდება. ყოველი სუტრა მცირე მოცულობის წესია, რომელიც იძლევა დარიგეგებს სარიტუალო სწავლებების, ფილოსოფიის, გრამატიკის ან ნებისმიერი სხვა დარგის შესახებ.

ბუდიზმში სუტრები, რომლებიც ასევე ცნობილია, როგორც სუტები, კანონიკური წმინდა წერილებია, რომელთა უმრავლესობაც გაუტამა ბუდას ზეპირი სწავლების ჩანაწერებად მიიჩნევა. სუტები არაა აფორიზმული ხასიათის, თუმცა საკმაოდ დეტალურია და ზოგჯერ განმეორებებსაც შეიცავს. ბუდისტური სუტრები თავისი ხასიათით ტერმინის ფილოლოგიურ ფესვად სუქტას (კარგად წარმოთქმული) უფრო გვისახავს, ვიდრე სუტრას (ძაფი). სიტყვის ფუძეა „სივ“ − „ის, რითაც იკერება და ერთიანდება ნივთები“. ტერმინი ასევე დაკავშირებული შემდეგ სიტყვებთან: სუჩი, რომელიც „ნემსს, სიას“ ნიშნავს და სუნა, რომელიც „ნაქსოვს“ აღნიშნავს. მათი შექმნის მიზანი მასწავლებლის მიერ მოსწავლისთვის ცოდნის გადაცემის და თვითგანათლებისა თუ დისკუსიის მიზნით მკითხველებისთვის მათი დამახსოვრების გაადვილება იყო.

სუტრების ჩვენამდე მოღწეული უძველესი ხელნაწერები ვედების ნაწილს წარმოადგენს და ძვ. წ. - ათასწლეულებით თარიღდება. მაგალითად, ვინტერმიცის თქმით, აიტარეია არანიაკა, ძირითადად სუტრების კრებულია. მათი პრაქტიკაში გამოყენება და უძველესი წარმოშობა დასტურდება იმ სუტრებით, რომლებსაც ძველ არავედურ ინდუისტურ ლიტერატურაში − სიმღერებში, ლეგენდებში, თქმულებებსა თუ ეპოსებში − ვხვდებით.

ინდური ლიტერატურის ისტორიაში, შემეცნების სხვადასხვა სფეროებში სუტრათა ვრცელი კომპილაციები, ძვ. წ. 600-200 წლებით, ძირითადად ბუდასა და მაჰავირას შემდგომი პერიოდით, თარიღდება. აღნიშნულ ეპოქას „სუტრების პერიოდი“ ეწოდებოდა.

უძველესი ეპოქის ინდოელი მოწაფე გრამატიკის, ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სუტრებს სწორედ იმ მექანიკური მეთოდით სწავლობდა, რომლითაც თანამედროვე ეპოქის ბავშვები ანბანსა და გამრავლების ტაბულას იმახსოვრებენ. — მაქს მიულერი, უძველესი სანსკრიტული ლიტერატურის ისტორია.

ბუდიზმი
ბუდიზმში სუტრები კანონიკური ლიტერატურის ნაწილია. ინდუისტური ტექსტებისგან განსხვავებით, ადრეული ბუდისტური სუტრები არაა აფორიზმული ხასიათის და ხშირად საკმაოდ ვრცელიცაა. ბუდისტური ტერმინი სუტრას ან სუტას ფესვები სავარაუდოდ სანსკრიტული სუქტადან მომდინარეობს, რომელიც „კარგად წარმოთქმულს/ნათქვამს“ ნიშნავს. ეს მომდინარეობს რწმენიდან, რომლის მიხედვითაც ბუდას მიერ ნათქვამი ყველაფერი კარგად ნათქვამი იყო.

ჯაინიზმი
ჯაინიზმის ტრადიციაში სუტრები მკაცრად განსაზღვრული ტექსტების მნიშვნელოვან ჟანრს წარმოადგენს, რომლებიც საზეპიროდ იწერებოდა.

მაგალითად, კალპა სუტრა, ჯაინური ტექსტია, რომელიც, როგორც სამონასტრო წესებს, ასევე ჯაინ სულიერ მოძღვართა ბიოგრაფიებსაც მოიცავს. სუტრებში ხშირად განხილულია ჯაინისტური ყოველდღიური ასკეტური ცხოვრება. არაერთი უძველესი სუტრა, განსაკუთრებით ძვ. წ. ათასწლეულის პერიოდის, ბჰაკტის ჯაინური პრაქტიკის აუცილებელ ელემენტად ასახელებს.

ჯაინიზმის ჩვენამდე მოღწეული წმინდა წერილები სუტრების ფორმატშია შესრულებულია, ესენია აკარანგა სუტრა და თატვართა სუტრა. ეს უკანასკნელი სანსკრიტზეა შესრულებული და ჯაინიზმის ოთხივე სექტის მიერაა აღებულია, როგორც ყველაზე ავტორიტეტული ფილოსოფიური ტექსტი, რომელშიც სრულყოფილადაა შეჯამებული ჯაინიზმის საფუძვლები.
შევრა კადიშა

შევრა კადიშა-ებრაული დამკრძალავი წმინდა საზოგადოება. საუკუნეში მოიპოვა „დამკრძალავი საზოგადოების“ თანამედროვე გაგება. ეს არის ებრაელი მამაკაცებისა და ქალების ორგანიზაცია, რომელიც ზრუნავს, რომ გარდაცვლილი ებრაელების ცხედრები ებრაული ტრადიციის მიხედვით მომზადდეს დასამარხად და დაცული იყოს შეურაცხყოფისაგან დაკრძალვამდე. ორი ძირითადი მოთხოვნაა გვამისადმი სათანადო პატივისცემის გამოხატვა და სხეულის რიტუალური გაწმენდა და შემდგომში ჩაცმა დაკრძალვისთვის.მას ჩვეულებრივ ინგლისურად მოიხსენიებენ, როგორც დამკრძალავ საზოგადოებას.

ისტორია
ებრაული ისტორიის განმავლობაში, თითოეულმა ებრაულმა საზოგადოებამ მთელ მსოფლიოში დააარსა შევრა კადიშა - წმინდა საზოგადოება - რომლის ერთადერთი ფუნქციაა მიცვალებულის ღირსეული მოპყრობა ებრაული კანონის, ჩვეულებისა და ტრადიციების შესაბამისად. მამაკაცები ამზადებენ მამაკაცის სხეულებს, ქალბატონები ამზადებენ ქალბატონების სხეულებს.
პაკისტანის კომუნისტური პარტია

პაკისტანის კომუნისტური პარტია— დაარსდა 1948 წლის 6 მარტს კალკუტაში.

ისტორია
პაკისტანის კომუნისტური პარტიის შექმნის გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ინდოეთის კომუნისტური პარტიის მეორე  კონფერენციაზე და დაკავშირებულია ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფასთან, როდესაც შეიქმნა ინდოეთის კავშირი და პაკისტანი. ახალი პარტიის გენერალურ მდივნად აირჩიეს საიდ საჯად ზაჰირი, საყოველთაო ინდოეთის პროგრესული მწერალთა ასოციაციის დამფუძნებელი. აღმოსავლეთ პაკისტანის დელეგატებმა აირჩიეს აღმოსავლეთ პაკისტანის პროვინციული კომიტეტი.

1951 წელს, ლიაკატ ალი ხანის დამხობის წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ, რომელშიც კომუნისტებიც მონაწილეობდნენ, პარტია დაექვემდებარა მთავრობის რეპრესიებს, მისი მრავალი წევრი დააპატიმრეს. მოგვიანებით, ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის ნერუს შუამავლობით, პაკისტანის კომუნისტური პარტიის რამდენიმე ლიდერი გადაასახლეს ინდოეთში.

ამ მომენტიდან დასავლეთ პაკისტანში პარტიის პოლიტიკური საქმიანობა სულ უფრო და უფრო შეზღუდული ხდებოდა, ხოლო აღმოსავლეთ პაკისტანის ორგანიზაციები სულ უფრო მეტი გავლენით სარგებლობდნენ. 1954 წელს აღმოსავლეთ პაკისტანში გამართულ პროვინციულ არჩევნებში პაკისტანის კომუნისტური პარტია გახდა გაერთიანებული ფრონტის ნაწილი, არჩევნების შედეგების მიხედვით, 10 პარტიული კანდიდატიდან 4 აირჩიეს, ხოლო კიდევ 23 კომუნისტი აირჩიეს სხვა პარტიების კანდიდატებად.

1954 წელს პაკისტანის კომუნისტური პარტია, სხვა პარტიებთან ერთად, ოფიციალურად აიკრძალა. პაკისტანის კომპარტია ღრმა იატაკქვეშეთში გადავიდა. არალეგალური მუშაობის პირობებში კომუნისტები მოქმედებდნენ ლეგალური პარტიების ფარგლებში: აზადი პაკისტანი, ეროვნული სახალხო პარტია (ავამი), სახალხო ლიგა, დემოკრატიული ფრონტი, სრულიად პაკისტანის გლეხთა ასოციაცია, მოგვიანებით კი — პაკისტანის სოციალისტური პარტია.

1960-იანი წლების შუა ხანებში  პაკისტანის კომპარტიამ დაიწყო საკუთარი ორგანიზაციული სტრუქტურების შექმნა ევროპაში ემიგრანტებს შორის. ურდუს ენაზე პარტიამ დაიწყო  გაზეთ "ბაგავატის" ("აჯანყება") გამოცემა.

1966 წელს, აღმოსავლეთ პაკისტანში  სსრკ - ჩინეთის განხეთქილების  წარმოშობილი პროჩინური ჯგუფი დაშორდა კომპარტიას. 1970 წელს მუშათა და გლეხთა პარტია დაიშალა დასავლეთ პაკისტანში.

პარტიის მეოთხე კონგრესზე (დაკა, 1968 წ.) მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება აღმოსავლეთ პაკისტანის ცალკეული კომუნისტური პარტიის (შემდგომში - ბანგლადეშის კომუნისტური პარტიის) შექმნის შესახებ.

პაკისტანის კომუნისტური პარტია იყო ბელუჯისტანის გლეხთა შეიარაღებული ბრძოლის ორგანიზატორი. გარდა ამისა, პარტიამ მიიჩნია მებრძოლი პროფკავშირული მოძრაობის შექმნა, როგორც არსებული რეჟიმის წინააღმდეგობის გაწევის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი.

1995 წელს პაკისტანის კომუნისტური პარტია და მუშათა და გლეხთა პარტია გაერთიანდნენ კომუნისტურ მუშათა და გლეხთა პარტიაში, მაგრამ 1999 წელს აქტივისტების ჯგუფმა დატოვა იგი და აღადგინა პაკისტანის კომუნისტური პარტია.

2002 წელს კომპარტია ორ ნაწილად გაიყო: ერთს ხელმძღვანელობდა მოულა ბუქს ქასელი, ხოლო დანაწევრებულ ჯგუფს ხელმძღვანელობდა კადიმ ტაჰიმი.

2013 წელს პაკისტანის კომუნისტური პარტია, ათწლეულის განმავლობაში მიწისქვეშა და ნახევრად ლეგალური სტატუსის შემდეგ, ოფიციალურად დარეგისტრირდა.
ნესტან აბდუშელიშვილი

ნესტან აბდუშელიშვილი (დ. 11 ოქტომბერი, 1955) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1979-1988 წლებში იყო რესპუბლიკური საავადმყოფოს რეანიმაციის განყოფილების ექიმი-ორდინატორი. 1988-1995 წლებში იყო თბილისის სამედიცინო აკადემიის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. 1995 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის ასისტენტია. არის მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. ავტორია 7 სამეცნიერო ნაშრომისა.

1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „იმუნური სისტემის მდგომარეობა კრიტიკული მდგომარეობების დროს ბავშვთა ასაკში“.
მარინე აბესაძე

მარინე აბესაძე (დ. 20 მარტი, 1948, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1973–1975 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1975–1978 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში. 1978–1985 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტი. 1988–1992 წლებში ამავე კათედრის დოცენტი. 1992 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორია. გამოქვეყნებული აქვს 42 სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებშიც გაშუქებულია საკითხები სიმსივნური და მისი მომიჯნავე ქსოვილების სისხლძარღვოვანი კალაპოტის, ქალის სასქესო ორგანოების მიკროცირკულაციური კალაპოტის შესახებ ნორმასა და ზოგიერთ ექსტრემალურ პირობებში.

1984 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პერიფერიული სისხლძარღვოვანი კალაპოტის რეაქტიულობა სიმსივნემატარებელ ცხოველებში ონტოგენეზის სხვადასხვა პერიოდში“.

1990 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საშვილოსნოს ინტრაორგანული სისხლძარღვოვანი კალაპოტის ფუნქციური მორფოლოგია ასაკობრივი ინვოლუციის პირობებში“.
ცისანა აბულაძე

ცისანა აბულაძე (დ. 16 ივნისი, 1933, ქუთაისი) — ქართველი მეცნიერი,ისტორიკოსი,პედაგოგი.

1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი.

მუშაობს ხელნაწერთა ინსტიტუტში, აგრეთვე ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში თურქოლოგიის კათედრის გამგის მოადგილედ. ავტორია წიგნებისა: „სულხან-საბა ორბელიანის სიტყვანის თურქული თარგმანები“, ხელნაწერთა ინსტიტუტის არაბულ, თურქულ და სპარსულ ხელნაწერთა კატალოგი, გურჯიზადე, „თბილისის დაპყრობის წიგნი“, „ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარი“, „თურქული წყაროები საუკუნის მეოთხედის სამცხე-საათაბაგოს ისტორიისათვის“, „საქართველოს ისტორიის - საუკუნის ოსმალური დოკუმენტური და ნარატიული წყაროები“. არის 6 წიგნისა და 60-მდე სტატიის ავტორი.
ავთანდილ ადამია

ავთანდილ ადამია (დ. 15 სექტემბერი, 1920, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1942 წელს დაამთვრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტიის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1943 წლიდან მუშაობს აკადემიკოს გრიგოლ მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის ინსტიტუტში. 1998 წლიდან განყოფიილების გამგე. ავტორია 60 სამეცნიერო ნაშრომისა, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები: „სისხლის კონსერვაციის და გადასხმის მეთოდები“, „ორეტაპიანი მეთოდი სისხლის დამზდებისათვის“, „სისხლის კონსერვაციის და გადასხმის მეთოდები“. აქვს ორი გამოგონება.

1963 წელს დაიცვა საკანდიტატო დისერტაციის თემა — „სქურის მინერალური წყლის გამოყენება სისხლის დასაკონსერვებლად“.

ჯილდოები
2001 — ღირსების ორდენი
1981 — საპატიო ნიშნის ორდენი
1946 — მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“
შალვა ადეიშვილი

შალვა ადეიშვილი (დ. 1901, ქუთაისი — გ. 1989) — ქართველი, ფილოსოფოსი, მეცნიერი.

1921 წელს დაამთავრა ქუთაისის რეალური სასწავლებელი, შემდეგ 1926 წელს თბილისის სახელმწიფო უნვიერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი ფიზიკა-მათემატიკის განხრით. 1942 წელს ასპირანტურა ფილოსოფიის სპეციალობით.

მისი კვლევის სფერო მრავალფეროვანი იყო, დაწყებული რუსთაველის მსოფლმხედველობით, ლოგიკითა და კიბერნეტიკით დამთავრებული. იყო მრავალი სამეცნიერო სტატიისა და რამდენიმე მონოგრაფიის ავტორი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი.
ვლადიმერ ავალიანი

ვლადიმერ ავალიანი (დ. 19 ივლისი, 1892, ციხესულორი — გ. 27 მარტი, 1948) — ქართველი მეცნიერი.

1910 წელს დაამთავრა ოდესის კადეტთა კორპუსი, 1919 წელს კი კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.

1930 წელს მისი ინიციატივით დაარსდა ამიერკავკასიის სატყეო ტექნიკური სასწავლო ინსტიტუტი. 1930–1938 წლებში იყო ამ ინსტიტუტის ხის მექანიკური დამუშავების ფაკულტეტის დეკანი და კათედრის გამგე. 1938 წლიდან ხელმძრვანელობდა ხის დამუშავების ტექნოლოგიის კათედრას. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. მეცნიერი ხე–ტყის მექანიკური დამუშავების დარგში.
ვახტანგ ალადაშვილი

ვახტანგ ალადაშვილი (დ. 13 მაისი, 1921, თბილისი — გ. 20 ივლისი, 1986) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1971 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის შინაგან დაავადებათა №1 კათედრის გამგე. შეისწავლიდა შინაგანი დაავადებების, ძირითადად ქრონიკული გასტრიტის, ათეროსკლეროზის, ცხიმების ცვლის მოშლის საკითხებს. სამედიცინო პრაქტიკაში დანერგა ღვიძლისა და კუჭის დაავადებების მკურნალობის ახალი მეთოდები, ადგილობრივი ნედლეულისაგან დამზადებული სამკურნალო საშუალებები, თიხა „ასკანე“, უალკოჰოლო ღვინო. თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ჯილდოები
1982 - საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
ანადირის დაბლობი

ანადირის დაბლობი — დაბლობი რუსეთში, ჩუკოტკის ავტონომიურ ოკრუგში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირში, მდინარე ანადირის ქვემო წელზე. დასავლეთიდან შემოფარგლულია პეკულნეისა და რარიტკინის ქედებით, აღმოსავლეთიდან ეკვრის ბერინგის ზღვის ანადირის ყურე. სიგრძე 270 კმ. სიმაღლე 100 მ-მდე. ბრტყელი ვაკის რელიეფში გამოიყოფა შთენილი და დაბალმთიანი მასივები: უშკანის ჭიუხი, ოქროს ქედი (სიმაღლე 1012 მ-მდე) და სხვ. ყველგან გავრცელებულია მრავალწლოვანი მზრალობა და მასთან დაკავშირებული რელიეფის ფორმები. ბევრია ტბა (მ.შ. თერმოკარსტულები), ნამდინარევი და ჭაობი. მიედინება მდინარეები ანადირი, კანჩალანი, ველიკაია და სხვ. გავრცელებულია ბუჩქნარიანი, ბალახ-კოლბოხოვანი ტუნდრა მარცვლოვნიანი მდელობებით. აღმოსავლეთ ნაწილში მურყნისა და ტირიფის ბუჩქებია, დასავლეთში — ქონდარა ფიჭვისა. კენჭნარიან ჭალებში გვხვდება ალვიან-ჩოზენიიანი ტყეები.
მერი ალანია

მერი ალანია (დ. 18 აპრილი, 1937, შუა ქვალიონი, ხობის რაიონი) — ქართველი ქიმიკოსი, პროფესორი, ფარმაცევტულ მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2004).

1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი პროვიზორის სპეციალობით.

1960-1965 წლებში იყო აბაშის რაიონის სოფელ ონტოფოს აფთიაქის მმართველი. 1978-1989 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის იოველ ქუთათელაძის სახელობის ფარმაკოქიმიის ინსტიტუტის ფიტოქიმიის განყოფილების უფროსი. 1987 წლიდან წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელია.

ალანიას ეკუთვნის ჰიპოაზოტემიური და დიურეზული მოქმედების სამკურნალო პრეპარატი — „ფლარონინი“, რომელიც 1985 წლიდან, როგორც საქართველოში, ისე მის ფარგლებს გარეთ აქტიურად გამოიყენება.

სხვადასხვა დროს მონაწილეობდა სამეცნიერო ფორუმებში. აგრეთვე არის მრავალი სტატიის ავტორი.
პეკულნეის ქედი

პეკულნეის ქედი — ქედი რუსეთში, ჩუკოტკის ავტონომიურ ოკრუგში, მდ. ანადირის ხეობაში. სიმაღლე 1381 მ (მთ. კოლიუჩაია), სიგრძე 300 კმ. აგებულია ეფუზიური და ფიქალ-ქვიშაქვიანი მეზო-კაინოზოური ნალექებით, რომლებშიც შეჭრილია ფუძე ქანების ინტრუზიები. ფერდობებზე 300–500 მ სიმაღლემდე გავრცელებულია ხავს-ბალახიანი ტუნდრა მეჩხერი ბუჩქებითა და ქონდარა ფიჭვით, მაღლა — ლიქენებიანი ქვიანი ტუნდრა გამეჩხერებული ბალახოვანი საფრით.
პეკულნეის ტბა

პეკულნეის ტბა — ლაგუნა ბერინგის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაპირზე, ჩუკოტკის ავტონომიურ ოკრუგში (რუსეთი). ფართობი 435 კმ². ზღვიდან გამოყოფილია მიწისზედა გვერდობების სისტემით. პეკულნეის ტბიდან გამოედინება მდინარე მაინა, რომელიც ბერინგის ზღვაში ჩაედინება. ჩრდილოეთ ნაპირები მაღალია, სამხრეთი — დაბალი. ნაპირებზე გავრცელებულია ტუნდრის მცენარეულობა.
ქონდარა ფიჭვი

ქონდარა ფიჭვი — მარადმწვანე, ძლიერ დატოტვილი, გართხმული ან წამოწეული პატარა ხე (სიმაღლე 3–7 მ-მდე) კედრისებრი ფიჭვების ჯგუფიდან. წიწვი სამკუთხაა (სიგრძე 4–7 სმ), გვერდებზე მცირედ დაკბილული, ცოცხლობს 2–4 წელი. გირჩები კვერცხისებრი ან წაგრძელებული (სიგრძე 3,5–4,5 სმ), ღია მურა, ბრწყინავი. ქონდარა ფიჭვი გავრცელებულია აღმოსავლეთ ციმბირში, შორეულ აღმოსავლეთში, კორეის ნახევარკუნძულისა და იაპონიის მაღალმთიანეთში, ოდნავ აღწევს ჩრდილოეთ მონღოლეთისა და ჩინეთის (სინგანი) მთებში. ჩვეულებრივ იზრდება ხშირ რაყებად, აგრეთვე ფოთლოვან ქვეტყესა და მეჩხერ ტყეებში 600–2000 მ სიმაღლეზე. უძლებს გარემოს ექსტრემალურ პირობებს, მ.შ. დაბალ ტემპერატურას, მრავალწლოვან მზრალობას, ძლიერ ქარებს; ამოდის მინერალური ელემენტებით ღარიბ ქვიშებში, ტორფიან, ქვიან და ღორღიან ნიადაგებზე. აქვს გართხმულ ღეროებზე დანამატური ფესვების წარმოქმნის უნარი, ამიტომ ყურადღებას იქცევს როგორც ქვიშებისა და მთის ქვიანი ფერდობების გამმაგრებელი. თოვლის დადების დროს მიწის პირზე დაწეული ტოტები და ღეროები დათბობის დროს თავის წინანდელ მდგომარეობას იღდგენენ. ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიაში წარმოქმნის ხე-მცენარეულობის ჩრდილოეთ, მთის სისტემებში კი — ზემო საზღვარს. მერქანი და წიწვი გამოიყენება საწვავად, სკიპიდარისა და ეთერზეთების მისაღებად. წიწვის ნაყენი, ნახარში და ექსტრაქტი სურავანდის საწინააღმდეგო საშუალებაა. საჭმელად ვარგისი თესლები (სიგრძე 5–8 მმ) საგემოვნო და სასარგებლო თვისებებით არ ჩამოუვარდება სხვა კედრისებრი ფიჭვების თესლებს; მისი მოსავლიანობა 200 კგ/ჰა-მდეა. როგორც დეკორატიულ მცენარეს ზრდიან ბაღებსა და პარკებში. ქონდარა ფიჭვის რაყებში ბინადრობს მრავალი სახეობის ცხოველი: მეთხილია, ციყვები, ყარყუმი, სიასამური, მურა დათვი და სხვ.

გალერეა
რარიტკინი

რარიტკინი — ქედი რუსეთში, ჩუკოტკის ავტონომიურ ოკრუგში. მდინარეების ანადირისა და ველიკაიას წყალგამყოფი. სიგრძე დაახლოებით 200 კმ. სიმაღლე 1067 მეტრამდე. აგებულია ანდეზიტებითა და თიხოვანი ფიქლებით. ფერდობების ქვედა ნაწილსა და ხეობებში მურყნისა და ქონდარა ფიჭვის ბუჩქნარებია, მაღლა — ლიქენიანი და ქვიანი ტუნდრები.