iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარიანო ხოსე დე ლარა

მარიანო ხოსე დე ლარა ი სანჩეს დე კასტრო (დ. 24 მარტი, 1809, მადრიდი — გ. 13 თებერვალი, 1837, მადრიდი) — ესპანელი მწერალი, კრიტიკოსი და პუბლიცისტი. წერდა კრიტიკულ სტატიებს, პამფლეტებს, ნარკვევებს. სტატიებით „ლიტერატურის შესახებ“ „ლიტერატურული პოლემიკა“, „სატირისა და სატირიკოსების შესახებ“ ხელი შეუწყო ესპანეთში რომანტიკული სკოლი შექმნას. მისი პიესა „მასიასი“ (1834) ესპანური რომანტიკული თეატრის ერთ-ერთი პირველი ნაწარმოები იყო ხოლო რომანი „მეფე ენრიკე სუსტის პაჟი“ (1834) ესპანური რომანტიკული ისტორიული რომანის პირველი ნიმუში. ლარამ საფუძველი მოუმზადა კოსტუმბრიზმს, ხელი შეუწყო ესპანეთში კრიტიკული რეალიზმის განვითარებას.
კოპალა (პოემა)

კოპალა — ქართველი პოეტის ვაჟა-ფშაველას პოემა, რომელიც 1889 წელს გამოქვეყნდა.

მოკლე შინაარსი
ფშავ-ხევსურთა (და რაჭველთა) ღვთაება კოპალას ვაჟას პოეზიაში სახალხო გმირის თვისებები აქვს შეძენილი. ქართულ მითოლოგიურ პანთეონში კი მისი ფუნქციები ნათლად არაა გამოხატული. „ზოგჯერ... კოპალა თითქოს ალ-ქაჯების ბატონი არის“. ნაწილობრივ ამ ატრიბუტით გვევლინება ის ვაჟა-ფშაველასთან.

პოემა ბუნების აღწერით იწყება. ეს ბუნება საზარელია: მთვარე არსად ჩანს, ვარსკვლავებიც გამქრალია, ნისლი, ცურვით დაღლილი, მიმალულია მთის ყურეში, მთები ღრმა ფიქრით შებურულან, ჩუმად მოსჩქეფს არაგვი, თვით ცრემლსაც კი ცრემლი სდის, ხელუხლებელ უღრან ტყეში ბუ ჰკივის, ნადირთ ღმუილი ცათა კიდეს სწვდება, მივარდნილ ჭიუხებში შევარდენი წივის, გამოჩნდა ირემი, რომელიც დაეწაფა მდინარეს, მაგრამ ანაზდეულად ისევ ტყეს მიაშურა: მაშინ სასწრაფოდ შეწყდა მხეცთა ხმა, ყველა გაინაბა. ამას მოსდევს დევების გამოჩენის სურათი.

ბუნების საზარელი სურათი პოეტმა იმიტომ დაგვიხატა, რომ ეჩვენებინა დევების საშინელება. პოემაში „კოპალა“ გადმოცემულია, თუ როგორ დაებატონენ სოფელს დევები. ყველაფერი აირია, ძმა ძმის სისხლსა სვამს. მშველელად ჩნდება მოხუცი კოპალა მხარ-იღლივ წითელი ფარით, „მარჯვენით ლახტი უჭირავს, მარცხენას ამკობს ჯვარითა“. დევთა ლეშით ივსება ტყე, ველი და ხევები. კოპალა სწყევლის დევებს, რომლებიც კაცთა მოდგმას სწამლავენ და რომელთაც კარგა ხანს სჭერიათ ფშავი. სასტიკი რისხვა მოევლინათ დევებს. ბოლოს ქვეყანას ისევ ეფინება სინათლე, ერი ხელგაშლილი ლოცულობს თავისი მხსნელისათვის. თვით დევთა დიდი მეუფე ბეღელა მიართმევს ძღვნად კოპალას ფარ-ხმალს, დევების საომარ აბჯარს, უამრავ ოქროს, ვერცხლსა და ძვირფას თვლებს. კოპალა უბრძანებს ბეღელას — ჯვარს ემთხვიოს, მაგრამ ის თავის ლაშებითაც ვერ სწვდება ჯვარს და სულს განუტევებს. დევების მეუფის ფერფლისაგან გამოვლენ „შავნი ბუჭყანი და ჭიანი“ და ტყეს მიაშურებენ. ბუნებაში მშვიდობა და ჩვეულებრივი წესრიგი დაისადგურებს. ხალხის ბედნიერებასა და სიხარულს პირველად ვაჟა ბუნების მხიარულებით გვიხატავს:

მხოლოდ შემდეგ გვისურათებს პოეტი ხალხის სიხარულს, რომელიც გამოწვეულია კოპალას გმირობით.
ბლეკ ჩაინა

ანჟელა რენე უაიტი (დ. 11 მაისი, 1988), უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით ბლეკ ჩაინა — ამერიკელი მოდელი, რეპერი და ანტრეპრენიორი. კარიერა დაიწყო 2008 წელს. 2011-2014 წლებში ურთიერთობა ჰქონდა რეპერ -სთან. 2016-2017 წლებში ურთიერთობაში იყო რობ კარდაშიანთან. ჰყავს 2 შვილი. 2010 წელს იყო ნიკი მინაჟის დუბლიორი (ტრიუკების დროს) კანიე უესტის კლიპში „“.
ევრილ ჰეინესი

ევრილ ჰეინესი (; დ. 29 აგვისტო 1969, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს დირექტორის მოადგილე 2013-2015 წლებში, ეროვნული დაზვერვის სააგენტოს პირველი ქალი დირექტორი ჯო ბაიდენის მთავრობაში 2021 წლიდან.

მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 2010 წელს როდესაც ბარაკ ობამას ადმინისტრაციაში გახდა პრეზიდენტის მრჩევლის თანაშემწე ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში. 2013 წლის 9 აგვისტოდან ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს დირექტორის მოადგილეა. 2014 წლის დეკემბერში დანიშნეს ეროვნული უსაფრთოხოების საკითხებში ამერიკის პრეზიდენტის მრჩევლის მოადგილედ და ეს თანამდებობა ეკავა 2017 წლის 20 იანვრამდე.

2020 წლის 23 ნოემბერს ახლადარჩეულმა პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა წარადგინა საკვანძო თანამდებობებზე წარდგენილი კანდიდატების სია, რომელშიც ევრილ ჰეინესი მოაზრებოდა, როგორც ეროვნული დაზვერვის სააგენტოს დირექტორი. 2021 წლის 21 იანვარს აშშ-ის სენატმა იგი დაამტკიცა და გახდა პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე.
ირაკლი ღარიბაშვილი (ფიზიკოსი)

ირაკლი ღარიბაშვილი (დ. 19 მაისი, 1960, თბილისი — გ. 21 იანვარი, 2021, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, ფიზიკოსი, საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი 2006-2021 წლებში.

ბიოგრაფია
ირაკლი ღარიბაშვილმა 1983 წელს დაამთავრა მოსკოვის ფიზიკა–ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკისა და ენერგეტიკის ფაკულტეტი. 1983–1986 წლებში იყო მოსკოვის ოლქის კურჩატოვის სახელობის ატომური ენერგიის ინსტიტუტის ფილიალის ინჟინერი; 1990–1993 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1993–2000 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის განყოფილების გამგე; 2000–2006 წლებში საქართველოს სახელმწიფო წიგნის პალატის დირექტორის მოადგილე. 2006 წლიდან 2021 წლამდე (გარდაცვალებამდე) იყო ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი.

იყო მრავალი პროექტის ავტორი და თანაავტორი, მათ შორის: „ქართულ ბიბლიოგრაფიულ მონაცემთა ბაზები ინტერნეტში საბიბლიოთეკო–საინფორმაციო ტერმინოლოგიის ინგლისურ–რუსულ–ქართული ინტერაქტიული ლექსიკონი“ (2001–2004); საქართველოს ბიბლიოთეკების სტატისტიკა – ინტერნეტ გამოცემა (2001); ჟურნალ „საქართველოს ბიბლიოთეკის“ ელექტრონული ვერსია (2003); საქართველოს ეროვნული სტანდარტი „ქართულ ასო–ნიშანთა კლავიატურაზე განლაგების ოპტიმიზაცია“ (2003–2004) და სხვა.
РБМК

(, დიდი სიმძლავრის არხებიანი რეაქტორი) — ენერგეტიკული ბირთვული რეაქტორების სერია, შემუშავებული სსრკ-ში. რეაქტორი არის არხებიანი, ჰეტეროგენური, გრაფიტ-წყლიანი, დუღილის ტიპის, სითბურ ნეიტრონებზე. თბოგამტარი — მდუღარე წყალი.
შექმნის ისტორია და ექსპლუატაცია
მსოფლიოში პირველი ატომური ელექტროსადგურის რეაქტორი (-1 (« »), ობნინსკის ატომური ელექტროსადგური, 1954 წ) იყო ურან-გრაფიტული, არხებიანი, წყლის თბოგამტარით. ურან-გრაფიტული რეაქტორების ტექნოლოგიის შექმნა-განვითარება წარმოებდა სამხედრო-სამრეწველო და საცდელ-სამრეწველო რეაქტორებზე, რომლებსაც სამხედრო დანიშნულებასთან ერთად ჰქონდათ სამეურნეო: ელექტრო ენერგიისა და სითბოს წარმოების დანიშნულება.
1960-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო მუშაობა რეაქტორების შექმნაზე, რომლებიც შემდეგ საფუძვლად დაედო -ს. ზოგიერთი კონსტრუქციული გადაწყვეტა მუშავდებოდა ბელოიარსკის ატომური ელექტროსადგურის საცდელ ენერგეტიკულ რეაქტორებზე „მშვიდობიანი ატომი, დიდი“ (« »): -1 (1964 წ) და -2 (1967 წ).
პირველი თაობა
 ტიპის რეაქტორები ქრონოლოგიურად და ტექნიკური ევოლუციის მიხედვით სამ თაობად იყოფა. -1000 ტიპის პირველი რეაქტორის მშენებლობა დაიწყო 1966 წელს ლენინგრადის (სანქტ-პეტერბურგის) მახლობლად; ამავე წელს გადაწყდა ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობაც. 1973 წელს შევიდა ექსპლუატაციაში მსოფლიოში პირველი -1000 ტიპის ატომური რეაქტორი, ლენინგრადის ატომური ელექტროსადგურის პირველი ენერგობლოკი.
-ს პირველ თაობას განეკუთვნებიან:
ლენინგრადის აეს-ის 1 და 2 ენერგობლოკები (1973, 1975);
კურსკის აეს-ის 1 და 2 ენერგობლოკები (1976, 1979);
ჩერნობილის აეს-ის 1 და 2 ენერგობლოკები (1977, 1978);
(სულ 6 ენერგობლოკი).

მეორე თაობა
ლენინგრადის აეს-ის მეორე რიგის (მე-3 და მე-4 ენერგობლოკები) პროექტირებისას გადაწყდა ამ ტიპის რეაქტორების გაუმჯობესება. პროექტის გადაკეთების მთავარი მიზეზი იყო უსაფრთხოების წესების გამკაცრება.
-ს მეორე თაობას განეკუთვნებიან:
ლენინგრადის აეს-ის მე-3 და მე-4 ენერგობლოკები,
კურსკის აეს-ის მე-3 და მე-4 ენერგობლოკები,
ჩერნობილის აეს-ის მე-3 და მე-4 ენერგობლოკები,
სმოლენსკის აეს-ის 1 და მე-2 ენერგობლოკები;
(სულ 8 ენერგობლოკი).

მესამე თაობა: ჩერნობილის ავარიის შემდეგ
ჩერნობილის აეს-ის ავარიამდე სსრკ-ში ასეთი რეაქტორების მშენებლობა ფართოდ იგეგმებოდა, თუმცა ავარიის შემდეგ ტიპის ახალი რეაქტორების მშენებლობა შეწყდა. 1986 წლის შემდეგ ექსპლუატაციაში შევიდა ტიპის რეაქტორები:
სმოლენსკის აეს-ის მე-3 ენერგობლოკი (1990);
იგნალინის აეს-ის მე-2 ენერგობლოკი (1987).
ლაზიენკი

ლაზიენკი — - საუკუნეების სასახლე-პარკის ანსამბლი ვარშავაში, პოლონური კლასიციზმის ძეგლი. მდებარეობს უიაზდოვის ციხე-დარბაზის ( ს.) ყოფილი სანადირო მამულების ტერიტორიაზე, რომელიც 1674 წელს შეიძინა გვირგვინის მარშალმა ს. ლუბომირსკიმ. მის დროს 1683–1694 წლებში არქიტექტორ ტილმან გამერსკის პროექტით ბაროკოს სტილში აშენდა პავილიონები „ერმიტაჟი“ (გადაკეთდა 1770-იან წლებში, არქ. დ. მერლინი) და „ლაზიენკა“ („საბანაო“), რომლის სახელი ეწოდა მამულების მიმდებარე ნაწილს.

1764 წელს ლაზიენკი შეიძინა მეფე სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკიმ; საბანაოს შენობა ადრეული კლასიციზმის სტილში გადაკეთდა მის საზაფხულო რეზიდენციად (ე.წ. სასახლე წყალზე; 1775-93; არქიტექტორები დ. მერლინი და ი. კ. კამზეცერი, მხატვრები მ. ბაჩარელი და ი. ბ. პლერში), რომელსაც გარს ერტყა 2 ტბა. ჩრდილოეთი ტბა სრულდება ხიდით, რომელსაც ამშვენებს იან სობესკის ძეგლი (1788, მოქანდაკეები ა. ლებრენი, ფ. პინკი), სამხრეთ ტბას აქვს კუნძული ახალბერძნული სტილის ამფითეატრით (1790–1791, არქ. ი. კამზეცერი). ირგვლივ გაშენდა პეიზაჟური პარკი (1784-93, არქ. ი. ხ. შუხი) ანდრე ლებრენის, იაკუბ მონალდისა და სხვათა ქანდაკებებით. სასახლის დასავლეთით მდებარეობს „თეთრი სახლი“ (1774–1777; ი. პლერშის მოხატულობა), აღმოსავლეთით — მიშლევიცეს სასახლე (1775–1778, ორივეს არქ. დ. მერლინი), რომელიც ეკუთვნოდა მეფის ძმისწულს თავად იოზეფ პონიატოვსკის. 1767 წელს ლაზიენკის ანსამბლში შევიდა ბელვედერის სასახლე (1659; გადაკეთდა კლასიციზმის სტილში 1819–1820 წლებში, არქ. ი. კუბიცკი; ამჟამად მთავრობის მიღებების სახლი).

ლაზიენკის პარკში ასევე მდებარეობს ძველი ორანჟერეა (1784–1788, არქ. დ. მერლინი; ერთ-ერთ ფრთაში თეატრია), სივილას (დიანას) ტაძარი, ეგვიპტური ტაძარი (ორივე 1822, არქ. ი. კუბიცკი). 1863 წლის პოლონეთის აჯანყების შემდეგ პარკი გაიხსნა საზოგადოებისთვის. 1926 წელს ვარშავის მუსიკალური საზოგადოების ინიციატივით ლაზიენკიში დაიდგა ფრედერიკ შოპენის ძეგლი (მოქანდაკე ვ. შიმანოვსკი; აღდგენილია 1958 წელს). ლაზიენკის შენობების უმეტესობა დაინგრა მეორე მსოფლიო ომის დროს; აღდგენილია 1950-იან წლებში. ამჟამად შენობებში გახსნილია მუზეუმები, მათ შორის ეროვნული მუზეუმის ფილიალი (სასახლე წყალზე, 1960 წლიდან).
სერგეი ლაზო

სერგეი ლაზო (დ. 23 თებერვალი, 1894 — გ. მაისი, 1920) — მოლდოველი ბოლშევიკი, რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე

ბიოგრაფია
სწავლობდა პეტერბურგის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში და მოსკოვის უნივერსიტეტში ფიზკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. მონაწილეობდა სტუდენთა რევოლუციურ გამოსვლებში. დაამთავრა ალექსის ქვეითთა სასწავლებელი. მსახურობდა ციმბირის ქვეითთა პოლკში პრაპორშჩიკად. იყო საპოლკო კომიტეტის წევრი. 1917 წლიდან იყო ირკუტსკის სამხედრო კომენდანტი. 1920 წელს პრიმორიეში დააპატიმრეს და მოკლეს იაპონელებმა. მის სახელს ატარებს კიშინიოვის ერთ-ერთი ცენტრალური ქუჩა და ასევე ქუჩა თბილისში.
ლათინთა კავშირი

ლათინთა კავშირი — ლათინური ქალაქების გაერთიანება ძველ იტალიაში. ჩამოყალიბდა ძველი წელთაღრიცხვის საუკუნეში ქალაქ ალბა ლონგას მეთაურობით. აერთიანებდა 30 თემს. ეს იყო ლაციუმის თემების სუსტი პოლიტიკური გაერთიანება, მასში შედიოდა რომიც, რომელიც მაშინ უმნიშვნელო დასახლება იყო. კავშირს ჰქონდა საერთო საკულტო დღესასწაულები. ყოველ ლათინს შეეძლო უძრავი ქონების შეძენა და ვაჭრობა მთელს ლაციუმში. სადავო საკითხებს წყვეტდა სამოკავშირეო საბჭო. ძვ. წ. საუკუნეში რომმა ალბალონგა დაანგრია და სათავეში ჩაუდგა ლათინთა კავშირს. რომში რესპუბლიკის გამოცხადების პერიოდში არსებული სიტუაციის ისარგებლა ზოგმა ლათინურმა ქალაქმა და რომისგან განთავისუფლდნენ. ძვ. წ. 496 წელს რომმა დაამარცხა ლათინები რეგილის ტბასთან, ხოლო ძვ. წ. 493 წელს რომის კონსულმა სპურიუს კასიუსმა დადო ხელშეკრულება ლათინებთან. გალების შემოსევების დროს ლათინთა კავშირი დაიშალა, მაგრამ აღდგა ძვ. წ. 358 წელს რომისთვის ხელსაყრელი პირობებით. იარსება ლათინთა მეორე ომამდე, ძვ. წ. 340-338 წლებამდე, რის შემდეგადაც გაუქმდა და ლაციუმი საბოლოოდ დამორჩლდა რომს.
ლათინთა სამონეტო კავშირი

ლათინთა სამონეტო კავშირი — საერთაშორისო ეკონომიკური გაერთიანება. დაიდო საფრანგეთს, ბელგიას, იტალიას და შვეიცარიას შორის 1865 წელს. 1868 წელს შეუერთდა საბერძნეთი. კავშირი დაიდო ოქროს და ვერცხლის მონეტების მოჭრის უნიფიკაციის და ბიმეტალიზმის ბაზაზე, მყარი ფულადი მიმოქცევის შენარჩუნების მიზნით. სამონეტო კავშირის ტერიტორიაზე ნებადართული იყო ოქროს და ვერცხლის მონეტების თავისუფალი მოჭრა 15,5:1 შეფარდებისას. თითოეული წევრი ქვეყნის სალაროები იღებდნენ სხვა წევრი ქვეყნის მონეტებს გადასახადების ამოღებისას. საუკუნის 70-იან წლებში ვერცხლის გაუფასურებამ და ევროპის მრავალ ქვეყანაში ოქროს მონომეტალიზმზე გადასვლამ გამოიწვია კავშირის წევრ ქვეყნებში ვერცხლის 5-ფრანკიანების სიუხვე და ამ ქვეყნებოდან ოქროს გატანის საშიშროება. ამან აიძულა კავშირის ქვეყნები ჯერ შეეზღუდათ, ხოლო შემდეგ შეეწყვიტათ ვერცხლის მონეტების მოჭრა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ქაღალდის ფულის მიმოქცევის დაწყებამ აზრი დაუკარგა სამონეტო კავშირს და მან არსებობა შეწყვიტა 1927 წელს.
ლათინურამერიკული კომუნისტური კონფერენცია

ლათინურამერიკული კომუნისტური კონფერენცია — ლათინური ამერიკის ქვეყნების კომუნისტების პირველი კონფერენცია, რომელიც გაიმართა 1929 წლის 1-12 ივნისს ბუენოს-აირესში. მონაწილეობდნენ არგენტინის, ბოლივიის, ბრაზილიის, ვენესუელის, გვატემალის, კოლუმბიის, კუბის, მექსიკის, პანამის, პარაგვაის, პერუს, სალვადორის, ურუგვაის და ეკვადორის კომპარტიები, ასევე საფრანგეთის და აშშ-ის კომპარტიების და კომინტერნის წარმომადგენლები. ჩილეს კომპარტია მონაწილეობდა კონფერენციის მომზადებაში.
მაირა კლარო

მაირა კლარო (დ. 7 მარტი, 1995) — ბრაზილიელი ფრენბურთელი. თამაშობს ბრაზილიის ფრენბურთელ ქალთა ნაკრებში. მონაწილეობა მიიღო 2013 წლის ფრენბურთის პან-ამერიკულ თასზე, 2016 წლის მონტრეს მასტერსზე, 2016 წელს 22 წლამდე ქალთა სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონატზე, 2017 წელს 23 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატზე და 2019 წლის ქალთა ფრენბურთის ერთა ლიგაზე.
ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლი (გორი)

ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ გორში, ილია ჭავჭავაძისა და სამეფოს ქუჩების გადაკვეთაზე, სკვერში. მოქანდაკე თ. ღვინიაშვილი, არქიტექტორი კ. ნახუცრიშვილი. გაიხსნა 1970 წელს.

ნიკოლოზ ბარათაშვილის ბრინჯაოს ოთხმეტრიანი ქანდაკება დგას მუქი რუხი გრანიტის კვარცხლბეკზე (სიმაღლე 3,62 მეტრი). მგოსანი მთელი ტანით არის წარმოდგენილი. ძეგლი შემოსაზღვრულია დაბალი პარაპეტით, რომელსაც აწერი პოეტის დაბადებისა და გარდაცვალების წლები (1818-1845) და მისი ლექსის („ფიქრნი მტკვის პირას“) ფრაგმენტი.
მირიან ებრალიძე

მირიან ებრალიძე (დ. 14 სექტემბერი, 1905, ლანჩხუთი, ოზურგეთის მაზრა, რუსეთის იმპერია — გ. 22 დეკემბერი, 1987) — ქართველი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინერი (1960).

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი. 1933-1973 წლებში მუშაობდა ხრამჰესის, სამგორჰესის, ენგურჰესის მშენებლობებზე; „საქჰიდროენერგომშენისა“ და „თბილმშენის“ ტრესტებში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე; 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.
ამილახვრების სახლი

ამილახვრების სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ გორში, სამეფო ქუჩა № 47-ში. აგებულია საუკუნის მიწურულში.

სახეშეცვლილია: აივანი შემინულია, დაქუცმაცებულია ტიხრებით, აღარ არსებობს სადარბაზოს შესასვლელზე მიდგმული ლითონის პორტიკი, აგრეთვე ფასადის მარცხენა მხარეს ადრე არსებული ფართო შეისრული თაღი, რომელშიც ლითონის ორნამენტირებული ალაყაფის კარი ეკიდა. ამილახვრების სახლი ერთსართულიანია, დგას ცოკოლზე. გეგმით წაგრძელებული სწორკუთხედია (36 × 8 მეტრი), ნაშენია აგურით. შესასვლელი ორი აქვს — ქუჩიდან (სადარბაზო) და ეზოდან (ხისსვეტიანი აივნიდან). გეგმა კორიდორული სისტემისაა. ერთმანეთისაგან იზოლირებული საცხოვრებელი ოთახების გრძელი დერეფნიის ბოლოში დამხმარე სათავსებია. ეზოს მხარეს, შუაში — წაგრძელებული სადარბაზო ოთახია (დაახლოებით 90 კვ მეტრი), რომელიც აივნზე გადის. აივნის ორივე მხარეს, ერთმანეთის სიმეტრიულად თითო მეოთხედწრიული კიბეა.

ინტერიერში საყურადღებოა შორენკეცებითა და თაბაშირის ორნამენტული დეტალებით მორთული ბუხარი (სადარბაზოში) და 3 ღუმელი. სარდაფში ჩასასვლელი ეზოდანაა. სარდაფის კიბის ორფერდა სახურავი ლითონის სხმულ, ორნამენტიან სვეტებს ეყრდნობაშენობის მთავარი ფასადი არქიტექტურული დეკორით (რთული პროფილები, ლავგარდანი, მაღალი პარაპეტი, შვერილი პილასტრები და ასე შემდეგ) მდიდრულადაა მორთული. პილასტრები ფასადს არათანაბარ მონაკვეთებად ყოფს. შენობის ცენტრი მკვეთრად არის გამოყოფილი. მისი არე განიერია. პარაპეტზე დადგმულია ქონგურისებრი დეტალი, რომელშიც ადრე ჩასმული იყო საგვარეულო გერბის რელიეფური გამოსახულება. შენობის კედელი რუსტირებულია. ნალესობაში გამოყვანილი ღარებით. პილასტრები დანაწევრებულია ცოკოლის, სარკმლების, ლავგარდნისა და პარაპეტის დონეზე. სარკმლებს მსგავსი მოჩარჩოება აქვს. მთელ ფასადს გასდევს ძლიერი შვერილი ლავგარდანი.
ივანე ბურცოვის საფლავი

ივანე ბურცოვის საფლავი — ისტორიული ძეგლი გორში, აკაკი წერეთლის სახელობის სკვერში. რუსი დეკაბრისტი, რუსეთ-ირანის 1826-1828 წლებისა და რუსეთ-ოსმალეთის 1828-1829 წლების ომების სტრატეგიული გეგმების ავტორი, გენერალ-მაიორი ივანე გრიგორის ძე ბურცოვი (1795-1829 წწ.) 1829 წელს დაასაფლავეს გორის ტაძარში (დაინგრა საუკუნეში, მიწისძვრის დროს). საფლავის ქვაზე შემორჩენილია ივანე ბურცოვის ბიოგრაფიული ცნობების შემცვლელი ვრცელი წარწერა და ეპიტაფია.
გიორგი ერისთავის ძეგლი (გორი)

გიორგი ერისთავის ძეგლი — მონუმენტური ხელოვნის ძეგლი ქალაქ გორში, გიორგი ერისთავის სახელობის სახელმწიფო დრამის თეატრის ეზოში. მოქანდაკე კონსტანტინე მერაბიშვილი, არქიტექტორი მიხეილ ჩხიკვაძე. დაიდგა 1950 წელს.

ბრინჯაოს ქანდაკების სიმაღლე 93 სანტიმეტრია. გრანიტის კვარცხლბეკი წარმოადგენს ბაზისზე დაყრდნობილ მრგვალ სვეტს (სიმაღლე 1,96 მეტრი). მწერალი გამოსახულია წელზევით, მხრებში გამართული წიგნით ხელში.
ბრემ სტოკერის პრემია რომანისთვის

ბრემ სტოკერის პრემია რომანისთვის — ლიტერატურული ჯილდო, რომელიც 1987 წლიდან ყოველწლიურად გაიცემა საშინელებათა ჟანრის მწერალთა ასოციაციის მიერ „უმაღლესი მიღწევისთვის“ საშინელებათა ჟანრის რომანებში.

გამარჯვებულები
პრემიის ლაურეატ ავტორებს შორის სტივენ კინგი ლიდერობს, რომელმაც 6 გამარჯვება და 7 ნომინაცია მოიპოვა. მას მცირედით ჩამორჩება პიტერ სტრაუბი, რომელიც 5 გამარჯვებასა და ასევე 7 ნომინაციას ფლობს. მესამე ადგილს იკავებს რობერტ რ. მაკკამონი, რომელმაც 8 ნომინაციიდან 3-ჯერ მოახერხა პრემიის მოპოვება.
შუა ქალაქში და 10 წლის შემდეგ (ტელესერიალების პერსონაჟები)

სიაში წარმოდგენილია პერსონაჟები ტელესერიალიებიდან „შუა ქალაქში“, „10 წლის შემდეგ“ და ფილმიდან „ერთხელ შუა ქალაქში“.
ძირითადი მსახიობები
შუა ქალაქში
დათო ალექსიძე — მარიკას ბიძაშვილი, მხატვარი.
ირაკლი ჩხეიძე — ექიმი და ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე . „10 წლის შემდეგ“- ში საკუთარი "ირაკლი ჩხეიძის სახელობის" კლინიკა აქვს გახსნილი.
სანდრო მახარაძე — მსახიობი და სალომეს ქმარი, სწავლობდა ლონდონში.
ანანო — მარიკას სკოლის ამხანაგი და დათოს ძველი შეყვარებული, ფლორისა და ფაუნის პირველი დამცველი.
მარიკა ჩხეიძე — ირაკლის ცოლი და დათოს მამიდაშვილი. დიასახლისი, ცოტა ხნით მუშაობდა პარლამენტში.
ეკა — ბორტგამცილებელი, გმირების კლასელი და მეგობარი, ჰყავდა მრავალი ქმარი.
ქეთევან ღლონტი — ლაშას ცოლი და თამარის და.
თამარ ღლონტი — ვახოს ცოლი და ქეთევანის და.
სალომე მინაშვილი — ბარის მიმტანი და სანდროს ცოლი.
ლაშა ტორონჯაძე — ქეთევანის ქმარი, სტომატოლოგი.
თიკა — მარიკას მეგობარი და გმირების ახალი მეზობელი, მუშაობს ბანკში, შემდგომ ბარში.
ვახო კვარაცხელია — მეგობრების ახალი მეზობელი და თამარის ქმარი.
პაატა ფერაძე — ლაშა მეგობარი და მეზობელი, მიმტანი ბარში .
თეკლა — ელენეს მეგობარი.
გუგა — ლაშას, ელენეს და პაატას მეზობელი.
ნუცა — ლაშას, ელენეს და პაატას მეზობელი.
შეგირდი —ფიზიკოსის მეგობარი და დამხმარე.
ფიზიკოსი — ლაშას, ელენეს და პაატას მეზობელი.
ბაბუა — პაატას ბაბუა.
ნიკა —ელენეს შვილი, ლაშას დისშვილი.
ელენე — ლაშას და, ნიკას დედა.
ნუნუ — ლაშას, ელენეს და პაატას მეზობელი.
ფრიდონი — ლაშას, ელენეს და პაატას მეზობელი.
რატი — პაატას ნათესავი.
სოფი — ელენეს მეგობარი.
მარინა — ახალი მეზობელი და გიას ცოლი.
გია — ახალი მეზობელი და მარინას ქმარი.
ბექუნა —მარინას და გიას შვილი.

10 წლის შემდეგ
გიორგი აფხაზავა — დიდი გოგის შვილიშვილი, პედიატრი ირაკლის კლინიკაში.
ნონა ხომერიკი — ირაკლის მოადგილე.

ეპიზოდურ როლებში
პირველი ეტაპის ეპიზოდურ როლებში მონაწილეობენ:
გია მუჯირი — საშა, ჩხეიძეების მეზობელი.
სანდრო მარგალიტაშვილი — ჯიბო, დათოს მეგობარი.
რეზო ბაღაშვილი — მამა #1.
მერაბ დევიძე — მამა #2.
ნინო ხომასურიძე — მიმტანი #1.
ეკა ლობჟანიძე — მიმტანი #2.
თამარ სხირტლაძე — ბებია.
ქეთევან გეგეშიძე — ირაკლის დედა.
ნინო კობერიძე — ცისანა, მარიკას დედა, ირაკლის სიდედრი.
გოგა ჩხეიძე — მთხრობელი.
მაია ტატიშვილი — ნათელა.
ტატო ჭოხონელიძე.
თიკო სოხაძე — ნინი, დათოს მეგობარი.
თემურ კილაძე — სოლომონი.
მარიამ კაკაბაძე — ჟურნალისტი.
დათო მაჭავარიანი — გოჩა.
სოფია მაიერი — გვანცა ღლონტი.
ვასილ ქართველიშვილი — ფოტოგრაფი.
ნინო გუდავაძე — გიდი.
გიგი გოგოლაძე — დიმიტრი.
ნიკა გარსენიშვილი — მოთამაშე.
ჯუკა წიკლაური — ჯადოქარი.
ბაქარ გელაშვილი — ჯაფარიძე.
კახა კეპულაძე — ექიმი.
ეკა კიკვაძე — ექთანი ნათია.
ვანო ჭელიძე.
ირაკლი შენგელია.
კახა მიქიაშვილი — რეზო.
თორნიკე ფრანგიშვილი.
ცისია მეტრეველი — ირინკა.
ეჯა ჯამაგიძე —ვიკა.
ნანუკა ბაკურაძე.
ანი ბეშიტაიშვილი.
ანი თოფურიძე.
ანი ჭუმბურიძე.
ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

დიდი ფართობისა და მოსახლეობის გამო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა ადმინისტრაციულად დაყოფილია 5 დონისაგან შემდგარი სისტემით. ქვეყნის კონსტიტუციის მიხედვით (დე იურე), მთელი ტერიტორია იყოფა 3 დონის ადმინისტრაციულ ერთეულებად, თუმცა რეალურად (დე ფაქტო) 5-დონიან დაყოფას ვხვდებით: პროვინციის, ოლქის, მაზრის, თემისა და სოფლის.

ცხრილი
პროვინციის დონე
პროვინციები
ავტონომიური რაიონები
მუნიციპალიტეტები
სპეციალური ადმინისტრაციული რაიონები
ჩიჩი

ჩიჩი (ასევე, დარე-ჩიჩი და დერა-ჩიჩი) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 814 კაცი.

მდებარეობს მთისწინეთში. ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, ტოპონიმი კომპონენტებისაგან შედგება ჩუ (ხე) თათრულ ენაზე და – ჩი (ნახ. პროფესიის აღმნიშვნელი) აზერბაიჯანულ ენაზე, რაც ნიშნავს „ხისმჭრელს, ხის დამუშავებას“.
ხოშბახტ იუსუფ-ზადე

ხოშაბხტ ბაღირ-ოღლუ იუსუფ-ზადე (იუსუფზადე) (; დ. 14 იანვარი 1930, ბაქო — გ. 3 ოქტომბერი, 2023) — მენავთობე, აზერბაიჯანის სახნავთკომპანია -ის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, სსრკ-ს საპატიო მენავთობე, აზერბაინის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, საქართველოს ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის საზღვარგარეთელი წევრი, რუსეთის ინჟინერთა საერთაშორისო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, „ნაციონალური ატლასის“ რედაქციის წევრი, „მე — აზერბაიჯანელი!“-ის პრემიის ლაურეატი, აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის სახელმწიფო უნივერიტეტის საპატიო პროფესორი, აზერბაიჯანის დამსახურებული ინჟინერი (2005).

ხოშბახტ იუსიფზადე დაიბადა 1930 წლის 14 იანვარს ბაქოში, პირშაგშის დასახლებაში. 1947 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, შემდეგ კი ჩააბარა მ. აზიზბეკოვის სახელობის აზერბაინის მრეწველობის ინსტიტუტის (ამჟამად აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის) გეოლოგიური დაზვერვის ფაკულტეტზე.

კარიერა
1954 წლის მარტში დაინიშნა „გიურგნავთობის“ ტრესტის პირველი შახტის მთავარი გეოლოგის თანამდებობაზე.

1960 წლის სექტემბერში ხოშბახტ იუსიფზადე დაინიშნა სკკპ ყრილობის სახელობის გეოლოგიური შახტის უფროსის მოადგილედ დაინიშნა.

1970–1992 წლებში დაკავებული ჰქონდა თანამდებობები უფროსი გეოლოგიდან გაერთიანება „კასპმორნეფტის“, საკავშირო გაერთიანება „კასპმორნეფტგაზპრომის“, საწარმოო გაერთიანება „კასპმორნეფტგაზის“ და საწარმოო გაეერთიანება „კასპმორნეფტის“ გენერალურ დირექტორამდე.

1992–1994 წლებში იყო სახელმწიფო კონცერნ „აზერნეფტის“ პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, ასევე გნკარ-ის პრეზიდენტის მრჩეველი. 2004 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით დანიშნული იყო აზერბაიჯანის ნავთობის კომპანიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე გეოლოგიაში, გეოფიზიკაში და ადგილმდებარეობის დამუშავებაში. 2019 წელს ქალაქ ბაქოს საბუნჩინის რაიონის პირშაგის დასახლებაში მდებარე № 112 სრულ საშუალო სკოლას მიენიჭა ხოშბახტა იუსიფზადეს სახელი.

გარდაიცვალა 2023 წლის 3 ოქტომბერს, 93 წლის ასაკში.
შორული ენა

შორული ენა — ალთაური ენების ოჯახის თურქული ენების ჩრდილო-აღმოსავლური ჯგუფის ხაკასური ქვეჯგუფის ენა. გავრცელებულია რუსეთში, კემეროვოს ოლქში. შორულ ენაზე საუბრობს 2800-მდე ადამიანი. დამწერლობა 1927 წლიდან ეფუძნებოდა რუსულ გრაფიკას, 1931-1938 წლებში ლათინურ ანბანს, 1938 წლიდან შეიქმნა ახალი ანბანი რუსული გრაფიკის საფუძველზე.
ჯიმი (ყუბის რაიონი)

ჯიმი — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1209 კაცი. .

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2018 წლის 2 თებერვლის ბრძანებით სოფელმა 80 მოსწავლეზე გათვლილი თანამედროვე ტიპის საშუალო სკოლის მშენებლობისათვის მიიღო 390 000 მანეთის დაფინანსება.
იარქენდი

იარქენდი , შაჩე — ქალაქი და მაზრა ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში, სინძიან-უიღურეთის ავტონომიურ რაიონში, მდინარე იარქენდის ხეობაში, უდაბნო ტაკლა-მაკანის დასავლეთ განაპირა მხარეს. 851 374 მცხოვრები (2015). ჩრდილოეთ კუნლუნის ავტოსაჭაპანო გზის სატრანსპორტო პუნქტი. სამიწათმოქმედო ოაზისის ცენტრი (სარწყავ მიწებზე მოჰყავთ ხორბალი და ბამბა; განვითარებულია მეხილეობა და მეაბრეშუმეობა). მისდევენ შინამრეწველობას (ხალიჩების, ჩესუჩების, აბრეშუმისა და ბამბეულის ნაკეთობების წარმოება).

ჰავა
ხოთანი (მდინარე)

ხოთანი , ხეთიენი — მდინარე დასავლეთ ჩინეთში, ტარიმის მარჯვენა შენაკადი. წარმოიქმნება მდინარეების კარაკაშისა და იურუნკაშის შერწყმის შედეგად, რომლებიც, თავის მხრივ, სათავეს იღებენ დასავლეთ კუნლუნზე. სიგრძე კარკაშის სათავიდან 1035 კმ, წყალშემკრები აუზის ფართობი 43,6 კმ², წყლის საშუალო ხარჯი მთებიდან გამოსვლისას 120 მ³/წმ. მდინარისპირა ტყით გარშემორტყმული ფართო ხეობით კვეთს ტაკლა-მაკანის უდაბნოს. დინების დიდ ნაწილზე იყენებენ ხოთანის ოაზისის მოსარწყავად, კალაპოტი უდაბნოს საზღვრებში წყლით მხოლოდ წყალდიდობის დროს (ივლის-აგვისტო) არის სავსე. გვალვიან წლებში ხოთანი ვერ აღწევს ტარიმამდე.