iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნინო რამიშვილი

ნინო შალვას ასული რამიშვილი (დ. 19 იანვარი, 1910, ტფილისი — გ. 6 სექტემბერი, 2000, თბილისი) — ბალეტის მსახიობი, ბალეტმაისტერი. საქართველოს (1948) და სსრკ (1963) სახალხო არტისტი, შოთა რუსთაველის სახ. (1973) და სსრკ (1949) სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი, თბილისის საპატიო მოქალაქე 1981. ილია სუხიშვილთან ერთად ჩამოაყალიბა ახლანდელი ქართული ნაციონალური ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური დასი. იყო მისი წამყვანი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. დიდი ღვაწლი დასდო ქართული ცეკვის პოპულარიზაციას. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.
თეოდორე (ჭუაძე)

მიტროპოლიტი თეოდორე (ერისკაცობაში — დიმიტრი ალექსანდრეს ძე ჭუაძე; დ. 11 აპრილი, 1967, სიღნაღი) — ახალციხის, ტაო-კლარჯეთისა და ლაზეთის ეპარქიის მიტროპოლიტი.

1984 - თელავის მე-4 საშუალო სკოლა;
1991 - საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი;
1992 - ახალციხის სასულიერო სემიანარია;
1991 წლის 22 თებერვალი - ბერად აღკვეცა;
1991 წლის 7 ივნისი - დიაკვნად კურთხევა;
1991 წლის 8 სექტემბერი - მღვდლად კურთხევა;
1993 წლის 18 ივნისი - იღუმენი;
1996 წლის 26 ოქტომბერი - არქიმანდრიტი;
1996 წლის 27 ოქტომბერი - ეპისკოპოსად კურთხევა;
1996-1998 წწ. - ბოდბელი ეპისკოპოსი;
1998 წელს - ახალციხის ეპისკოპოსი;
2003 - ახალციხის სასულიერო სემინარიის რექტორი;
2003 წლის 14 სექტემბერი - მთავარეპისკოპოსი;
2003-2004 წწ. - საქართველოს საპატრიარქოს საფინანსო-ეკონომიკური განყოფილების თავმჯდომარე;
2004-2005 - თბილისის სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის რექტორი;
2005 წლის 1 თებერვალი - სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსი.
2006 წლის 30 აპრილი - ებოძა მიტროპოლიტობა.

2004 წლის 30 ივნისს, წმ. შალვა ახალციხელის ხსენების დღეს, ახლაციხობის სახალხო დღესასწაულზე, მეუფე თეოდორეს ახალციხის საკრებულოს გადაწყვეტილებით ახალციხის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა.

კათედრა და რეზიდენცია ახალციხესა და საფარაში.
ლიკა შუბითიძე

ლიკა შუბითიძე (დ. 17 სექტემბერი, 1984, გორი) — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი. გადაღებული აქვს 5 მუსიკალური ვიდეო. ჩაწერილი აქვს მრავალი სიმღერა (ცნობილი და საკუთარი სიმღერები). ის ცნობილია როგორც ყველაზე განსხვავებული და ექსტრაორდინალური მუსიკოსი.

ოჯახი, ცხოვრების ადრეული წლები
ლიკა შუბითიძე 1984 წლის 17 სექტემბერი დაიბადა ქალაქ გორში. მამა – შოთა შუბითიძე, პროფესიით ინჟინერი. დედა – ნანა ლომიძე, პროფესიით უცხო ენების პედაგოგი. ჰყავს ორი ძმა – დავითი და იოსები. დაამთავრა ქ. გორის მე–3 საშუალო სკოლა.

განათლება
ლიკა შუბითიძე 1991—1998 წლებში სწავლობდა გორის მე–2 სამუსიკო სასწავლებელში (ფორტეპიანო). 2003—2006 წლებში სწავლობდა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის მე–2 სამუსიკო სასწავლებელში (საესტრადო ვოკალი). 2001—2005 წლებში სწავლობდა ილია ჭავჭავაძის სახელობის ენისა და კულტურის უნივერსიტეტში (უცხო ენების ფაკულტეტი).

კარიერა
ორი წლის ასაკიდან მშობლებმა აღმოუჩინეს მუსიკალური ნიჭი და ოთხი წლიდან ხდება ანსამბლ "ცისარყელა"–ს სოლისტი. მოგვიანებით მუსიკალურ მოღვაწეობას აგძელებს ანსამბლ "აი ია"–ში. 2001 წელს ლიკა შუბითიძე ჩადის ქ. თბილისში, სადაც აგრძელებს მუსიკალურ კარიერას კომპოზიტორ ნუნუ გაბუნია–სა და ვოკალისტ ლალი ბერაძის დახმარებით. 2004 წელს იღებს მონაწილეობას სატელევიზიო მუსიკალურ კონკურსში "ნუცას სკოლა", სადაც ხდება ფინალისტი და იღებს სპეციალურ პრიზს როგორც ყველაზე ინტელექტუალური მომღერალი. 2005 წელს იღებს მორიგ კონკურსში მონაწილეობას სახელად "ჯეოსტარი" სადაც ასევე ხდება ფინალისტი. კონკურსის დამთავრების თანავე იწყებს თანამშრომლობას კომპანია " "–თან(კახაბერ ცისკარიძე,სტეფანე მღებრიშვილი). ჩაიწერა ორი სიმღერა და ჩატარდა რამდენიმე კონცერტი. 2006 წელს რეჟისორებმა ბასა სამხარაძემ და დაჩი დარჩიამ გადაიღეს ლიკა შუბითიძის პირველი ვიდეო სიმღერაზე ' ', რომელიც იყო ქართულ მუსიკალურ ვიდეო რგოლებს შორის ყველაზე განსხვავებული. 2007 წელს დაჩი დარჩიამ გადაიღო მორიგი ვიდეო რგოლი სიმღერაზე "სულიკო" რომელიც ქართველ მსმენელთა შორის გახდა ძალიან პოპულარული. ამავე წელს რეჟისორმა ანკა გუჯაბიძე–მ გადაიღო ვიდეო ლიკა შუბითიძის საკუთარ სიმღერაზე ' '.2008 წელს ლიკა შუბითიძე ხდება ინდი–როკ ჯგუფი –ს სოლისტი. 2008 წლის სექტემბერში ტოვებს საქართველოს და მიემგზავრება ამერიკის შეერთებულ შტატებში(. , ), სადაც აგრძელებს მუსიკალურ კარიერას ამერიკულ ჯგუფ –ში. ამავე პერიოდში დაჩი დარჩია იღებს ვირტუალურ კლიპს ლიკა შუბითიძის საკუთარ სიმღერაზე "პირიქით". პარალელურად ჩაწერა რამდენიმე სიმღერა მუსიკოს და პროდიუსერ –თან. აქტიურად მუშაობს მუსიკოს–პროდიუსერ –სთან, ჩაიწერა ერთობლივი ალბომი. 2009 წლის მაისში ლიკა შუბითიძე გადადის –ში სადაც დღემდე აგრძელებს მუსიკალურ კარიერას.

ცოცხალი ბენდი
2006 წელს ლიკა შუბითიძემ დაიწყო აქტიური მოღვაწეობა ცოცხალ ბენდებთან სხვადასხვა კონცერტებსა თუ კლუბებში.

შემდეგ მუსიკოსებთან:

კლავიში: პაატა ანდრიაძე
საქსოფონი: კახა ჯაგაშვილი
ბას-გიტარა: ნოდარ ექვთიმიშვილი, ლევან დეისაძე, ლაშა აბაშმაძე
სოლო გიტარა: დათო აზირაშვილი, ზვიად ნაზღაიძე, ავთო კრავეიშვილი, ბადრი ღვინიაშვილი
პერკუსია: არჩილ გეგეჭკორი
დასარტყმელი საკრავი: გია სალაღიშვილი, ზაზა ცერცვაძე, კახაბერ ცისკარიძე
ვერის ბაღი

ვერის ბაღი — დასასვენებელი ბაღი თბილისში, ვერის უბანში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე. მდებარეობს მ. კოსტავასა და ნ. ნიკოლაძის ქუჩების გადაკვეთაზე.

ადრე ამ ტერიტორიაზე გაშენებული ბაღები ლურჯი მონასტრიდან მდინარე ვერეს მტკვართან შესართავამდე ვრცელდებოდა. შემდეგ ბაღების ნაწილი სასაფლაოს დაეთმო. 1898 წელს, როდესაც ქალაქურმა განაშენიანებამ ვერისუბნის დიდი ნაწილი მოიცვა, საქართველოს ეგზარქოსის თანხმობით ქალაქის მთავრობამ სასაფლაო გააუქმა და ბაღის მოწყობა დაიწყო. ვერეს ყოფილი სასაფლაოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია დანიელ ჭონქაძისა და მისი მეუღლის, აგრეთვე ლავრენტი არდაზიანისა და სხვათა საფლავები.

საბჭოთა პერიოდში ბაღს სერგეი კიროვის სახელი მიენიჭა და 1933 წელს დაიწყო მისი კეთილმოწყობა აგრონომ-დეკორატორ ა. მაჭავარიანის პროექტით. ვერის ბაღი გაიხსნა 1934 წლის 18 ივლისს.

ბაღის შესასვლელი და ცენტრალური მოედანი ფრანგული სტილის ლანდშაფტური არქიტექტურით დაიკვალა, ხოლო პარტერული თარგები სეზონური ყვავილებით და ტანმაღალი ბუჩქებით მოირთო. 1961–1972 წლებში ეს ადგილები ქართული ჩუქურთმის ორნამენტების შესაბამისად (შ. ისაკაძე) ყვავილებით ირთვებოდა. ამ ადმინისტრაციული რაიონების (ყოფ. ორჯონიკიძე – კალინინი) ქუჩა-მოედნების გამწვანებას უზრუნველყოფდა იქვე ფერდობებზე გაშენებული კვალსათბურები და ტერასული სასათბურე მეურნეობა (ა. ფხაკაძე). 1940 წლამდე კიროვის ბაღი და შემოგარენის საერთო ტერიტორია 5,3 ჰა იყო. მტკვრის სანაპირო ზოლსა და ფერდობებზე დაწყებულმა ბინათმშენებლობამ (1936–1939) ბაღის საერთო ფართობი 2,8 ჰა-მდე შეკვეცა, ხოლო ხე-ბუჩქების ასორტიმენტი 78 სახეობამდე შეამცირა. 1950–1970 წლებში სასპორტო ბაზების რაოდენობამ კიროვის ბაღში მაქსიმუმს მიაღწია. ალპინისტების კლუბს დაემატა კალათბურთის, ფრენბურთის, კრივის, ტანვარჯიშის დარბაზები. 1973 წელს სანერგე ადგილზე ჭადრაკის სასახლე (არქიტექტორები: ვ. ალექსი-მესხიშვილი, გ. ღუდუშაური) აშენდა.

1989 წელს აიღეს კიროვის ძეგლი (დაიდგა 1936). ბაღმა დაიბრუნა ვერის ბაღის სახელწოდება, მისი ქართული ორნამენტული ყვავილნარის პარტერი ფილარმონიის საჰაერო-კონდიციონერის აუზმა დაიკავა და ბაღის გამწვანების ფართობი 1,2 ჰა გახდა.

ბაღში 62 სახეობის ხე-ბუჩქის ასორტიმენტი ხარობს: წიწვოვანთა 10 სახეობა (მჩხვლეტავი ნაძვი, ჰიმალაის კედარი, ცეფალოტაქსუსი, ელდარის ფიჭვი და სხვ.), ფოთლოვანთა 52 სახეობა (კავკასიური ცაცხვი, აღმოსავლური და დასავლური ჭადარი, იაპონური სოფორა, ნეკერჩხალი, წაბლფოთოლა მუხა და სხვ.), ბუჩქები (აბელია, ოლეანდრი, ბზა, ვარდი, გრაკლა, პირაკანტა, ღვია, ტუია, დიდგულა, უთხოვარი).

ვერის ბაღში დგას ექვთიმე თაყაიშვილის ქანდაკება (მოქანდაკე ბ. ავალიშვილი, არქიტექტორი მ. ყრუაშვილი, 1993), მერაბ კოსტავას ბიუსტი (მოქანდაკე ვ. არუნაშვილი, არქიტ. შ. იორდანიშვილი, 1999). აქ დაკრძალილი არიან ქართული ალპინიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებლები ალიოშა, ალექსანდრა და სიმონ ჯაფარიძეები.
მოვაკანი

მოვაკანი — გეოგრაფიული ტერმინი, რომლითაც შუა საუკუნეების ქართული წყაროები იცნობენ, როგორც კავკასიის ალბანეთის ერთ ნაწილს, ასევე მის დედაქალაქს, რომელიც სავარაუდოდ, მდ. მტკვარსა და ალაზანს შორის იყო მოქცეული.

ქართული საისტორიო ტრადიცია სახელწოდება მოვაკანს თარგამოსის მეოთხე ძეს — მოვაკანოსს უკავშირებს: „ხოლო მოვაკანს მისცა მტკუარსა ჩრდილოთ, მცირისა ალაზნისა შესართავითგან ვიდრე ზღუამდე. და ამან აღაშენა ქალაქი მოვაკნეთი, და დაემკჳდრა მუნ“. ვახუშტის მიხედვით, „მტკვრისა და ალაზნის შესართავს შორის, არს მოვაკნი, რომელი აღაშენა მოვაკანოს, და ამის გამო ეწოდა წილსა მისსა მოვაკნი“. მოვაკანს ქართული ქრონიკები თითქმის ყოველთვის რანთან ერთად იხსენიებენ.

ქართულ „მოვაკანს“ შესაძლოა შეესაბამებოდეს შუა საუკუნეების ისლამურ წყაროების (ალ-ბალადური, ალ-თაბარი) „მუკანი“ ან „მუღანი“.
კავკასიანნი

კავკასიანნი, კრებსითი ეთნიკური ტერმინი, რომლითაც შუა საუკუნეების ქართული წყაროები („ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“) იცნობენ ჩრდილოეთ კავკასიის ავთოქტონურ მოსახლეობას.

ქართული საისტორიო ტრადიციით კავკასიანთა წინაპარია ეთნარქი კავკასოსი, თარგამოსის ძე და ქართლოსის ძმა. ეთნარქთა ქართული გენეალოგიის წყაროებში კავკასიანნთა ნაცვლად მოხსენიებულია სარმატები, სომხური ტრადიცია კი მათ უმატებს ალანებს. ქართულ წყაროებში ამ ტომთა სახელის შესატყვისია „ოვსნი“, კავკასიანები კი მათგან მკვეთრადაა გამიჯნული.
საბა (გიგიბერია)

მიტროპოლიტი საბა (ერისკაცობაში — ზაზა როინის ძე გიგიბერია; დ. 28 სექტემბერი, 1966, სენაკი, საქართველო) — ხონისა და სამტრედიის ეპარქიის მიტროპოლიტი. რელიგიური ტურიზმის (სამომლოცველო) დეპარტამენტის თავმჯდომარე.

მეუფე საბამ 1991 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1990 წლიდან 1992 წლამდე სწავლობდა ახალციხის სასულიერო სემინარიაში. 1991 წლის 14 ივნისის კი, ბერად აღიკვეცა. დიაკვნად 1992 წლის 12 იანვარს აკურთხეს, ხოლო მღვდლად - 1992 წლის 4 ოქტომბერს. 1994 წლის 25 ივნისს იღუმენის ხარისხში აიყვანეს, ხოლო არქიმანდრიტობა 1994 წლის 26 ოქტომბერს ებოძა. 1996 წლის 3 ნოემბერს ეპისკოპოსად დაასხეს ხელი. 2003 წლის 14 სექტემბერს კი ხონის მთავარეპისკოპოსი გახდა. 1997-2004 წლებში საქართველოს საპატრიარქოს საფინანსო-ეკონომიური განყოფილების თავმჯდომარე იყო, ხოლო 2004 წლის მაისიდან საქართველოს საპატრიარქოს გამწვანებისა და ეკოლოგიის დეპარტამენტის თავმჯდომარე. 2008 წლის 24 აპრილს ებოძა მიტროპოლიტის ხარისხი.

კათედრა ხონში, რეზიდენცია ხონსა და სამტრედიაში

ანგელოზის დღე — 5 დეკემბერი (18).
თადეოზი (იორამაშვილი)

მიტროპოლიტი თადეოზი (ერისკაცობაში — მირიან გაიოზის ძე იორამაშვილი; დ. 12 ოქტომბერი, 1946, ფლავი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 იანვარი, 2015) — თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქიის ყოფილი მღვდელმთავარი. 2013 წლის ოქტომბრიდან ტიტულარული ეპისკოპოსი (ეპისკოპოსი ეპარქიის გარეშე) მარაბდელი მიტროპოლიტის წოდებით.

1966 წელს დაამთავრა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვეშის საშუალო სკოლა. 1968-1973 წლებში სწავლობდა გორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ 1973-1974 წლებში მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვეშის საშუალო სკოლაში.

1974-1977 წლებში სწავლობდა მცხეთის სასულიერო სემინარიაში. სკოლის ახალგაზრდა პედაგოგის მცხეთის სასულიერო სემინარიაში წასვლა მტკივნეულად აღითქვა მაშინდელმა ხელისუფლებამ.

1977 წლის 7 აპრილიდან დიაკვნად დაასხეს ხელი, 1 მაისიდან კი მღვდელმონაზვნად აკურთხეს. იმავე წლის 1 ივნისიდან უწმიდესი დავით -ის ლოცვა-კურთხევით დაინიშნა ალავერდის საკათედრო ტაძრის მღვდლად. 1979 აკურთხეს წილკნის ეპისკოპოსად, 1982 წელს კი აგარაკ-წალკის ეპარქია ჩაბარდა. 1984 მანგლელი მთავარეპისკოპოსი იყო 1993 წლამდე, შემდეგ კი, 1995 წელს, ცაგერისა და ლეჩხუმ-სვანეთის მთავარეპისკოპოსი. 1995 წლიდან 2003 წლამდე ბოლნისისა და დმანისის ეპარქიას ედგა სათავეში. 2003 წლიდან ბოლნისის მთავარეპისკოპოსი გახდა. 2005 წლიდან კი თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსი. 2010 წლის 2 აგვისტოს ებოძა მიტროპოლიტის ხარისხი. 2013 წლიდან იყო პენსიაზე და ეწოდა მარაბდელი მიტროპოლიტი. კათედრა და რეზიდენცია თიანეთში.

მიტროპოლიტი თადეოზი ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, 2015 წლის 19 იანვარს გარდაიცვალა.
ორეთის ზღვა

ორეთის ზღვა — შუა საუკუნეების ქართული წყარო — „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“ ამ სახელით იხსენიებს კავკასიის ხალხთა წინაპარ თარგამოსის წილხვდომი ქვეყნის სამხრეთ საზღვარს. ივანე ჯავახიშვილი წერდა, რომ გაურკვეველია რას უნდა გულისხმობდეს ძველი ქართველი ავტორი „ორეთის ზღვაში“. სიმონ ყაუხჩიშვილის ვარაუდით ტექსტში უნდა იყოს „ორეთის მთები“, რომელსაც ზოგიერთი მკვლევარი ძველი მიდიის ტერიტორიაზე ათავსებს.
ზვიად სიჭინავა

დომენტი (ზვიად) სიჭინავა (დ. 25 აპრილი, 1966) — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი 2009 წლის სექტემბრიდან 2015 წლის სექტემბრამდე.

ბიოგრაფია
დაიბადა რუსეთის ფედერაციაში, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის სოფელ სპარტაში. დაამთავრა ზუგდიდის მე-4 საშუალო სკოლა. სამხედრო სავალდებულო სამსახური საბჭოთა არმიაში გაიარა, რის შემდეგაც სწავლა ხარკოვის რადიო-ელექტრონიკის ინსტიტუტში გააგრძელა.

1991-94 წლებში მუშაობდა კომპანია „დიდ მიზანში“, დირექტორის მოადგილედ. 1995-2005 წლებში მოსკოვის, ტერეზა დუროვას სახელობის სახელმწიფო თეატრის გენერალური დირექტორი იყო, 2005-06 წლებში კი - კომპანია „რუსული რესტავრაციის“ ფინანსური დირექტორი. 2006 წლიდან საფეხბურთო კლუბ ზუგდიდის „ბაიას“ პრეზიდენტი.
ღადო (მთა)

ღადო, ღადოს მთა — ლიხის ქედის ერთი მონაკვეთის დასახელება შუა საუკუნეების ქართული წყაროების მიხედვით. „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ მიხედვით ღადოს მთა ქართლოსის სამფლობელოს ჩრდილოეთ საზღვარს წარმოადგენდა.

ივანე ჯავახიშვილის სიტყვებით ამ ლიხის მთას სულ სამხრეთ-დასავლეთისკენა აქვს მიმართულება არჯევანის მთამდე, რომელიც ვითარცა თრიალეთის მთების წვერი აღმოსავლეთით დასავლეთისაკენ მიმდინარე ლიხის მთას დასავლეთით უდგება და იმასთან ერთად ბორჯომის ვიწრო ხეობას ჰქმნის. ამ ადგილითგან მოყოლებული ლიხის მთების მიმართულება ერთბაშად იცვლება და პირს დასავლეთისაკენ იქცევს. ლიხის მთების ამ გაგრძელებას ღადო ერქვა. ლეონტი მროველი ამბობს, რომ ქართლოსის სამფლობელოს მესხეთში ჰქონდა „ჩრდილოთ საზღუარი ღადო, მთა მცირე, რომელი გამოვალს ჰშტოდ კავკასიისაგან და მოჰკიდავს წუერი ღადოსი დასასრულსა (მთისასა), რომელსა ჰქჳან ლიხია“.

ამ ნაწყვეტითგან მაინცა-და-მაინც ცხადად ჩანს, რომ ლიხის მთა და ღადო ერთმანეთის პირდაპირს გაგრძელებას შეადგენენ, ერთი უღელტეხილის ნაწილები არიან.
ჩრდილოეთი ვიეტნამი

ჩრდილოეთი ვიეტნამი, ოფიციალურად ცნობილი როგორც ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკა (ვიეტ. ), იყო კომუნისტური სახელმწიფო, რომელიც მართავდა თანამედროვე ვიეტნამის ჩრდილოეთ ნაწილს 1954-1976 წლებში.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ვიეტნამი იყო ფრანგული კოლონია, რომელიც ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ. 1945 წელს, იაპონიის მიერ კაპიტულაციის გამოცხადებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, ქალაქ ჰანოიში ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნა გამოცხადდა. ვიეტმინის ლიდერი ხო ში მინი ქვეყნის მეთაურად დასახელდა, ხოლო ქვეყნის ყოფილი იმპერატორი ბაო-დაი ჩრდილოეთ ვიეტნამის „უზენაეს მრჩევლად“ დასახელდა. საფრანგეთმა აღიარა ჰოს ხელისუფლება, მაგრამ იმავდროულად შექმნა მარიონეტული ხელისუფლება ქვეყნის სამხრეთში მდებარე ქალაქ საიგონში. 1945 წლის 30 ოქტომბერს არაკომუნისტი პოლიტიკური მოღვაწეები განდევნილ იყვნენ ჩრდილოეთიდან, ამ ნაბიჯს ფრანგული შეიარაღებული ძალების მიერ ჰანოის დაკავება და ინდოჩინეთის პირველი ომის დაწყება მოჰყვა. ბაო-დაი საიგონის ხელისუფლების მეთაური გახდა, ხოლო ქვეყნის სამხრეთ ნაწილს ვიეტნამის სახელმწიფო ეწოდა.

1954 წლის ჟენევის შეთანხმების საფუძველზე ქვეყანა მე-17 პარალელის გასწვრივ გაიყო, შეთანხმების თანახმად, 1956 წელს მთელი ვიეტნამის ტერიტორიაზე თავისუფალი არჩევნები უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ ეს წინადადება სამხრეთ ვიეტნამის მიერ იქნა უარყოფილი. ვიეტნამის ომის განმავლობაში (1959–1975) ჩრდილოეთ ვიეტნამი კომუნისტური სახელმწიფოების დახმარებით ებრძოდა სამხრეთ ვიეტნამსა და მის ანტიკომუნისტურ მოკავშირეებს. ომის ერთ-ერთ მომენტში სამხრეთ ვიეტნამში 600 000-მდე ამერიკელი ჯარისკაცი იმყოფებოდა. ომი დასრულდა, როდესაც ჩრდილოეთ ვიეტნამის არმიამ (ვიეტნამის სახალხო არმიამ) სამხრეთ ვიეტნამი დაიპყრო. 1976 წელს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ვიეტნამების გაერთიანება და ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნა ოფიციალურად გამოცხადდა.
უობოსი

უობოსი — ოსების მითური წინაპარი „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ მიხედვით. წყაროს ცნობით უობოსი იყო ხაზართა მეფის ძე, რომელსაც მამამ უბოძა ტყვე სომხები და ქართველები და კავკასიანთა მიწა-წყლის ნაწილი მდ. ლომეკის (თერგი) დასავლეთით. სწორედ აქ დაშენებულან ოსები და წარმოქმნილა ოსეთი.

სახელი „უობოსი“ სხვა წყაროებში არ გვხვდება და სავარაუდოდ შექმნილია „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ ავტორის მიერ ქართული ეთნონიმის („ო[ვ]სი“) ბერძნული მანერით სტილიზების გზით.
ხოზანიხეთი

ხოზანიხეთი, შუა საუკუნეებში ჩრდილოეთ დაღესტანის ტერიტორიაზე არსებული სახელმწიფოს — სერირის ძველი ქართული სახელწოდება.

„ცხოვრება ქართუელთა მეფეთაში“ შემონახული ტრადიცია ხოზანიხეთის ფუძემდებლად ხოზონიხს, თარგამოსიიანი ლეკანოსის შთამომავალს, მიიჩნევს. ლეკანოსის სხვა შთამომავალთაგან გამორჩეული და „ხაზართაგან“ შევიწროებული ხოზონიხი მაღალ მთებში გამაგრებულა და იქ დაუარსებია ქალაქი, რომელსაც უწოდა ხოზანიხეთი (შდ. ღუნძეთი, ხუნძახი).
ვახტანგი (ახვლედიანი)

} (წმინდა მეფე ვახტანგ გორგასლის ხსენება).

ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი ვახტანგი, ერისკაცობაში — შამილ/ბადრი რუბენის ძე ახვლედიანი დაიბადა 1953 წლის ნოემბერს, სოფელ ცაგერში. საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიაში მისი დიაკვნად კურთხევა მოხდა 1977 წლის 2 იანვარს, ხოლო მღვდლად ხელდასხმა მოხდა — 1978 წლის 18 აპრილს. ბერად აღიკვეცა 1982 წლის 1 აგვისტოს, ხოლო მეორე დღეს აკურთხეს ეპისკოპოსად. ეპისკოპოს ვახტანგის მთავარეპისკოპოსობა ებოძა 1992 წლის 25 დეკემბერს, ხოლო მიტროპოლიტობა — 2009 წლის 26 აპრილს. თავისი საეკლესიო მოღვაწეობის პერიოდში ხელმძღვანელობდა შემდეგ ეპარქიებს:
1982 — აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსი;
1984 — ჭყონდიდელი ეპისკოპოსი;
1988 — ურბნისის ეპისკოპოსი;
1994-1995 — ურბნისის მთავარეპისკოპოსი;
1995-2002 — სამთავისის მთავარეპისკოპოსი;
2002 — არგვეთის მთავარეპისკოპოსი.
2009 წლის 26 აპრილიდან ეწოდა ცურტაველი მიტროპოლიტი.
ზოსიმე (შიოშვილი)

მიტროპოლიტი ზოსიმე (ერისკაცობაში — შოთა გიორგის ძე შიოშვილი; დ. 3 აგვისტო, 1951, თბილისი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, წილკნისა და დუშეთის მიტროპოლიტი 1984 წლიდან.

ბიოგრაფია
1969 წელს, საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტზე. 1972–1974 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. 1974 წელს ჩაირიცხა მცხეთის სასულიერო სემინარიაში. 1975 წელს აკურთხეს დიაკვნად, 1977 წელს — მღვდლად ანტონის სახელით. 1978–1980 წლებში მსახურობდა თბილისის მამადავითის ეკლესიაში. 1980 წელს აღიკვეცა ბერად ზოსიმეს სახელით. ამავე დროს ასრულებდა მცხეთის სასულიერო სემინარიის რექტორის მოვალეობას. 1980 წელს აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის, ხოლო 1983 წელს — ეპისკოპოსის ხარისხში და დაინიშნა ჭყონდიდის ეპარქიის მმართველად. 1984 წელს გადაიყვანეს წილკნის ეპარქიის მმართველად. დღემდე (2026) განაგებს წილკნისა და დუშეთის ეპარქიას. 1988 წლის 20 ნოემბერს ზოსიმემ საზეიმო კურთხევა შეასრულა საბჭოთა ხელისუფლების მიერ ათწლეულების წინ დახურულ წილკნის ტაძარში.

1985–1988 წლებში ეპისკოპოსი ზოსიმე შეთავსებით მართავდა ურბნისის ეპარქიასაც. 1984–1992 წლებში იყო საქართველოს საპატრიარქოს საგამომცემლო განყოფილების თავმჯდომარე. მონაწილეობდა შოტლანდიაში ევროპის ეკლესიათა კონფერენციის მუშაობაში. ხელმძღვანელობდა ათონის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ასლის საქართველოში გადმობრძანებას.

1988 წლის 1 ოქტომბერს ზოსიმე დაინიშნა თბილისის სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის პირველ რექტორად. 1989 წლის თებერვალში რექტორის თანამდებობა დატოვა. მოგვიანებით მისი ყოფილი სტუდენტები ზოსიმეს სექსუალურ შევიწროებაში ადანაშაულებდნენ, რასაც ზოსიმე ცილისწამებად მიიჩნევდა. საპატრიარქოს ოფიციალური ვერსიით რექტორის გადადგომა განპირობებული იყო ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობის რადიკალიზაციით: „ საუკუნის 80-იანი წლების თბილისი გამოირჩეოდა პერმანენტული საპროტესტო აქციებით, მიტინგებითა და დემონსტრაციებით. ვინც ამ მიტინგებსა და დემონსტრაციებში არ მონაწილეობდა, სამწუხაროდ, ის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობის მტრად ცხადდებოდა. მეუფე ზოსიმე 1989 წლის თებერვალში იძულებული გახდა გადამდგარიყო აკადემიის რექტორობიდან“.

1996 წელს ზოსიმეს ებოძა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში, 2009 წელს — მიტროპოლიტობა. დაჯილდოებულია საქართველოს საპატრიარქოს წმ. გიორგის ორდენით (2007).
სერაფიმე (ჯოჯუა)

მეუფე სერაფიმე (დ. 15 თებერვალი, 1961, სოხუმი ― გ. 4 ნოემბერი, 2025) — ბორჯომისა და ბაკურიანის ეპარქიის ყოფილი მღვდელმთავარი. 2016 წლის 25 აპრილიდან ტიტულარული მიტროპოლიტი (მიტროპოლიტი ეპარქიის გარეშე).

1990 - თბილისის სამხატვრო აკადემია;
1992 წლის 28 აგვისტო - ბერად აღკვეცა;
1992 წლის 2 ოქტომბერი - დიაკვნად კურთხევა;
1992 წლის 26 ნოემბერი - მღვდლად კურთხევა;
1994 - ფოკის მონასტრის წინამძღვარი;
1995 წლის 20 აპრილი - ეპისკოპოსი;
2000 - მთავარეპისკოპოსი ბორჯომისა და ახალქალაქისა;
2002 - მთავარეპისკოპოსი ბორჯომისა და ბაკურიანისა.
2009 წლის 18 ნოემბერი - მიტროპოლიტი.

2016 წლის 25 აპრილს განთავისუფლდა ეპარქიის მმართველობიდან. ეპარქიის ხელმძღვანელობა დროებით დაევალა ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტ თეოდორეს. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით გათავისუფლება შესაძლოა უკავშირდებოდა სერაფიმე ჯოჯუას სავარაუდო პედოფილიასა და სექსუალურ ძალადობას.
ელისე (ჯოხაძე)

მიტროპოლიტი ელისე (ერისკაცობაში — ელდარ რაჟდენის ძე ჯოხაძე; დ. 16 თებერვალი, 1949, შქმერი — გ. 16 მარტი, 2015, ონი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, ნიკორწმინდის ეპარქიის მიტროპოლიტი.

ბიოგრაფია
1985 წელს მღვდლად ეკურთხა. 1985-1994 წლებში იყო მოძღვარი ნიკორწმინდაში, დიდუბის ეკლესიაში, ხოლო 1994-1996 წლებში — ანჩისხატისა და მეტეხის ეკლესიებში; 1996 წლის 15 მარტს ბერად აღიკვეცა, ხოლო 1996 წლის 17 მარტს — ეპისკოპოსად ეკურთხა; 2002 წელს გახდა ნიკორწმინდელი მთავარეპისკოპოსი, 2008 წლის 16 თებერვალას — მიტროპოლიტი. კათედრა ჰქონდა ნიკორწმინდაში, რეზიდენცია ამბროლაურსა და ონში. გარდაიცვალა 2015 წლის 16 მარტს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად ქალაქ ონში.
ანტონი (ბულუხია)

მიტროპოლიტი ანტონი (ერისკაცობაში — დაბადების დროს მინიჭებული სახელი და გვარი: რუსლან სომონის ძე დევაძე; ამჟამინდელი სამოქალაქო სახელი და გვარი: მარკოზ ბულუხია; დ. 7 მაისი, 1956, სოფელი ოჩხამური, ქობულეთის რაიონი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, ვანისა და ბაღდათის ეპარქიის მიტროპოლიტი. ანგელოზის დღე — 30 იანვარი [ძვ. სტ. 17 იანვარი] (ღირსი ანტონი დიდის ხსენება); კათედრა და რეზიდენცია ვანსა და ბაღდათში.

ბიოგრაფია
მთავარეპისკოპოსი ანტონი, ერისკაცობაში რუსლან სომონის ძე დევაძე, შემდგომ გადადის დედის გვარზე და გახდა ბულუხია , დაიბადა 1956 წლის 7 მაისს ქობულეთის რაიონის სოფელ ოჩხამურში. 1973 წელს რუსლან ბულუხიამ დაამთავრა ქუთაისის საშუალო სკოლა-ინტერნატი. 1974-1976 წლებში იგი იმყოფებოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1976-1982 წლებში სწავლობდა მოსკოვის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტში; ამავე დროს, 1980 წელს ჩააბარა მოსკოვის იურიდიულ ინსტიტუტში, რომელიც, მოსკოვის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტთან ერთად, 1982 წელს დაამთავრა და სწავლა 1987 წლიდან 1990 წლამდე მცხეთის სასულიერო სემინარიაში განაგრძო. 1989 წლის 16 მარტს დიაკვნად დაასხეს ხელი და ამავე წლის 26 აპრილს მღვდლად აკურთხეს, ეწოდა სახელად მამა მარკოზი. 1995 წელს დეკანოზის ხარისხი მიიღო, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, 1996 წლის 25 ოქტომბერს ბერად აღიკვეცა და სახელად ეწოდა ანტონი და მეორე დღეს, 26 ოქტომბერს არქიმანდრიტის ხარისხში იქნა აღყვანილი, რის შემდეგაც, იმავე წლის 11 ნოემბერს ეპისკოპოსად კურთხევა მოხდა. 1999 წლიდან 2000 წლამდე მსჯავრდადებულებთან ურთიერთობის განყოფილების თავმჯდომარე იყო. მთავარეპისკოპოსის ტიტული 2004 წელს მიიღო, ხოლო მიტროპოლიტის ტიტული — 2010 წლის 2 ივნისს.
ანდრია (გვაზავა)

მიტროპოლიტი ანდრია (ერისკაცობაში — ამირან ანატოლის ძე გვაზავა; დ. 24 აპრილი, 1968, სოხუმი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, გორისა და ატენის ეპარქიის მიტროპოლიტი; ანგელოზის დღე — 13 დეკემბერი [ძვ. სტ. 30 ნოემბერი] (წმინდა მოციქულ ანდრია პრიველწოდებეულის ხსენება); კათედრა და რეზიდენცია, გორსა და ატენში.

ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი ანდრია, ერისკაცობაში ამირან ანატოლის ძე გვაზავა, დაიბადა 1968 წლის 24 აპრილს, ქალაქ სოხუმში პედაგოგების, ანატოლი გვაზავასა და ნინო არაჰამიას ოჯახში. 1974 წელს შევიდა სოხუმის საშუალო სკოლაში და 1985 წელს დაამთავრა. ამავე წელს სასწავლებლად ხარკოვის უმაღლესი სამხედრო საავიაციო-საინჟინრო სასწავლებელი აირჩია და იქ 1988 წლამდე სწავლობდა. 1989-1994 წლებში კი სოხუმის სუბტროპიკული მეურნეობის სახელმწიფო ინსტიტუტი დაამთავრა. 1995 წლის 15 აპრილს ბერად აღიკვეცა და ეწოდა ანდრია. დაახლოებით წელიწადნახევარში, 1996 წლის 17 სექტემბერს დიაკვნად აკურთხეს, 3 თვის შემდეგ, 13 დეკემბერს კი მღვდლად დაასხეს ხელი. 1997 წელს მიიღო იღუმენის წოდება და დავითგარეჯის მონასტრის წინამძღვარი გახდა. 1998 წლის 18 ოქტომბერს ეპისკოპოსად აკურთხეს და 2001 წლამდე საგარეჯოსა და გურჯაანის ეპისკოპოსი იყო. 2001 წლის 20 ოქტომბერს კი სამთავისისა და გორის ეპარქია ჩააბარეს. 2006 წლის 16 ნოემბერს მიიღო მთავარეპისკოპოსის, 2010 წლის 25 მაისს კი მიტროპოლიტის წოდება.