iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რობერტ ბლეიკი

რობერტ პირპონტ ბლეიკი ( დ. 1 ნოემბერი 1886, სან-ფრანცისკო, — გ. 9 მაისი, 1950, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი ორიენტალისტი, ქართველოლოგი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ნიკოლოზ მარის მოწაფე.

1911 წელს სწავლა დაიწყო პეტერბურგის უნივერსიტეტში პროფესორ ნიკო მარის ხელმძღვანელობით. 1918-1920 წლებში ბერძნულ ენასა და ბიზანტიის ისტორიას ასწავლიდა თსუ-ში.

1921 წლის თებერვალში ტაბახმელას მისადგომებთან წითელი არმიის წინააღმდეგ მოხალისედ იბრძოდა, ქალაქის დაცემის შემდეგ ჰარვარდში დაბრუნდა. 1928-37 წლებში იყო ჰარვარდის ბიბლიოთეკის დირექტორი. ბლეიკმა გამოავლინა და მეცნიერულად აღწერა პალესტინაში და ათონზე დაცული მრავალი ქართული ხელნაწერი, მათ შორის — „ბალავარიანის“ ვრცელი რედაქცია. გამოსცა ქართული ბიბლიური და ჰაგიოგრაფიული ტექსტები ლათინური თარგმანითურთ. ავტორია მნიშვნელოვანი გამოკვლევებისა ბიბლიოლოგიისა და პატროლოგიის დარგში. მისი ნაშრომები ქართულ ბიბლიისა და ჰაგიოგრაფიის შესახებ გამოქვეყნებულია ცალკე წიგნებად.
ზღვისფინიისებრნი

ზღვისფინიისებრნი — თევზების ოჯახი ქორჭილასნაირთა რიგისა. აქვთ გრძელი ზურგის ფარფლი, უმრავლესობას ყელზე განლაგებული მუცლის ფარფლები. ოჯახში 400-ზე მეტი სახეობაა, რომლებიც მსოფლიო ოკეანის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ წყლებშია გავრცელებული. გავრცელებულია აგრეთვე შავ ზღვაში. ბინადრობენ სანაპირო წყლებში. მრავალი სახეობა ხმელეთზე ცოცვითა და ხტუნვით მოძრაობს. სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს.
ბლიაძეები

ბლიაძე — სახელმოხვეჭილი ქართული მესტვირეების გვარი (- სს.). ერთ-ერთ ბლიაძეს იმდენად გაუთქვამს სახელი, რომ „ბლიაძე“ მესტვირის სინონიმად ქცეულა. ა. ჯამბაკურ-ორბელიანის ცნობით, „მესტვირეებს ახლა ბლიაძეს ეძახიან, რადგან საგანგებო მესტვირე ყოფილა რომელიმე ბლიაძე, მისი სახელი მესტვირისათვის დაურქმევიათ“ („ცისკარი“, 1861, № 2). ბლიაძეების მესტვირეობის დიდ ტრადიციას საუკუნის ნახევრამდე მიუღწევია.
ბლოკი

საკუთარი სახელი ბლოკი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ბლოკი, ალექსანდრე — რუსი პოეტი
ბლოკი, ჟან რიშარ — ფრანგი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე

აგრეთვე
ბლოკი — თვლის ფორმის მარტივი მექანიზმი
ბლოკი — კონსტრუქციული სამონტაჟო ელემენტი
ბლოკი — მუდმივი ან დროებითი შეთანხმება (კავშირი)
ბლოკი — შენობის კედლის ამოსაყვანი კონსტრუქციული ასაწყობი ელემენტი
ბლოკი — ყდაში ან გარეკანში ჩასასმელად გამზადებული წიგნის ფურცლები
ბლუჩანი

ბლუჩანი, ხაზართა ხაკანის სპასალარი ( ს.) ქართველი მემატიანის ცნობით, დარუბანდიდან შემოჭრილმა ბლუჩანმა საქართველო დალაშქრა, ჯერ კახეთში შევიდა, შეიპყრო ქართლის ერისმთავარი ჯუანშერი და მისი და, სილამაზით განთქმული შუშანი, რომელიც ხაკანს ცოლად უნდოდა; შემდეგ თბილისი აიღო, ქართლი მოაოხრა და დარიალის გზით უკან გაბრუნდა. ხაზარეთის გზაზე შუშანმა თავი მოიწამლა. განრისხებულმა ხაკანმა ბლუჩანი სიკვდილით დასაჯა.
კალვადოსი (სასმელი)

კალვადოსი — არყის ტიპის სპირტიანი სასმელი, რომელიც საფრანგეთში ნორმანდიის პროვინციის საუკეთესო მიწებზე იწარმოება. აღნიშნულ სასმელს ვაშლისგან ხდიან და მასში წყალსა და საფუარს ურევენ. რამდენიმე ხილის ბაზაზე შექმნილ სასმელს უძველესი ისტორია აქვს. უცნობია, თუ როდის დაიწყეს ნორმანდიის ან ბრეტონსკის სოფლებში კალვადოსის გამოხდა. მევენახეობისგან განსხვავებით, ვაშლისა და მსხლის გამოყვანის კულტურა გლეხების ძირითადი საქმიანობა არ ყოფილა. ადვილი შესაძლებელია, რომ სწორედ ამ მიზეზით, სიდრი და მასზე დაყრდნობით შექმნილი სპირტიანი სასმელი დიდი ხნის მანძილზე უცნობი იყო მისი „სამშობლოს“ ფარგლებს გარეთ.

ვაშლის სასმელი სიდრი საფრანგეთში ბევრად უფრო პოპულარულია, ვიდრე ყურძნისგან გამოხდილი ღვინოები. ძირითადად იგი ნორმანდიაში, ბრეტანსა და ილ-დე-ფრანსში სხვადასხვა ჯიშის ვაშლისგან იწარმოება და დაბალალკოჰოლურ სასმელად ითვლება (გრადუსი მაქსიმუმ 5-6%). პირველი წერილობითი ცნობა აღნიშნული სასმელის შესახებ, 1553 წელს განეკუთვნება, როდესაც ჟილ დე გუბერვილი მესნილან-ვალიადან აღნიშნავდა, რომ ის დაკავებულია ვაშლის სასმელის დისტილაციით. 1741 წელს კანცლერის ანრი ფრანსუა დ`ეგესოს მოთხოვნით, სამეფო საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც განსაზღვრავდა სასმელის მწარმოებელთა ვალდებულებებსა და პრივილეგიებს ნორმანდიაში. თუმცა საჭირო იყო დრო იმისთვის, რომ სპირტიან სასმელს სიდრს თავისი ადგილი მოეპოვებინა. საუკუნეში გავრცელებას იწყებს ტერმინი „კალვადოსი“, რაც დაკავშირებულია ერთ-ერთი დეპარტამენტის სახელთან, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის დროს შეიქმნა. ამ სიტყვის ეტიმოლოგია ბევრად უფრო რთულია. რეალურად ეს სახელი „ “ ერქვა ესპანეთის მეფის ფილიპ მეორის გემს, რომელიც 1588 წელს ნორმანდიის სანაპიროზე გაჩერდა.
ბოგანო

ბოგანო — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში. ბოგანოდ ითვლებოდა უვენახო, მცირემიწიანი, ეკონომიურად ხელმოკლე გლეხი. ამის გამო იგი არ იხდიდა ძირითად საბატონო გადასახადებს ღალასა და კულუხს, მაგრამ ყოველგვარი ვალდებულებიდაგან თავისუფალი მაინც არ იყო - იხდიდა საურს, თუმცა ნაკლებს, ვიდრე მკვიდრი გლეხი (მკვიდრი - 12 შაურს, ბოგანო - 2 შაურს), ევალებოდა ლაშქარ-ნადირობაში მონაწილეობა და სხვა.

ბოგანო გლეხთა კატეგორია წარმოიქმნა მონღოლთა ბატონობის მძიმე ხანაში გლეხების აყრა-გაქცევის, მიწისაგან მათი მოწყვეტის შედეგად. ბოგანოდ შეიძლებოდა ქცეულიყო გაღარიბებული მკვიდრი ყმაც. მეორე მხრით, ბოგანო გლეხიც შეიძლებოდა მკვიდრ ყმა გლეხთა კატეგორიაში გადასულიყო, თუ მებატონე მიწას და ვენახს მისცემდა და ძირითადად საბატონო გადასახადებს დააკისრებდა. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში ბოგანო გლეხები მიწებს საღალედ და ქირით იღებდნენ. 1861 წელს საგლეხო რეფორმის შედეგად ბოგანო გლეხთა კატეგორია მოისპო.
ბოგის მღვიმე

ბოგის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხვამლის კირქვულ მასივში, ზღვის დონიდან 1710 მ. გამომუშავებულია ქვედა ცარცულ კირქვებში. მღვიმეში ჩასასვლელი იხსნება კარსტული ძაბრის ფსკერზე და საფეხურად ეშვება სიღრმეში. ნაპრალების გადაკვეთის ადგილებში გვხვდება დარბაზები. მღვიმის გამოკვლეული ნაწილის ჯამური სიღრმე 50 მეტრს აღწევს. მღვიმეში არის თოვლ-ფირნისა და ყინულების წარმონაქმნები. ვარაუდობენ, რომ ბოგაში ჩაჟონილი წყლები კვებავს ვერძისთავის ვოკლუზს.
ბოდბის მონასტერი

ბოდბის მონასტერი — წმინდა ნინოს სახელობის დედათა მონასტერი და საეპისკოპოსო ცენტრი კახეთში, ქ. სიღნაღიდან 2 კმ-ზე. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

გადმოცემის თანახმად, აგებულია ქართველთა განმანათლებლის წმ. ნინოს დაკრძალვის ადგილზე (სხვა მოსაზრებით (სარგის კაკაბაძე, ბაადურ მჭედლიშვილი, ზურაბ კიკნაძე, თენგიზ მირზაშვილი) (წმინდა ნინო უნდა გარდაცვლილიყო დღევანდელ სოფ. ნინოწმინდაში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. იხ. ბოდი). ბოდბის მონასტერს დიდ ყურადღებას აქცევდნენ ქართველი მეფეები. იგი მრავალჯერ იქნა შეკეთებული და რესტავრირებული. - საუკუნეებში ბოდბის მონასტერში მოღვაწეობდნენ მწიგნობარნი ზაქარია ბოდბელი ( ს.), ონოფრე ბოდბელი ( ს.), იოანე ჯორჯაძე ( ს.), დავით ბოდბელი ( ს.), იოანე მაყაშვილი (1743-1837) და სხვები.

1837 წლიდან ბოდბის მონასტერი გაუქმდა და სამრევლო ეკლესიად იქცა. 1889 წელს გაიხსნა ბოდბის დედათა მონასტერი, სადაც არსებობდა სამასწავლებლო სკოლა ხელსაქმისა და სამხატვრო განყოფილებებით. კომპლექსში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — სამნავიანი ბაზილიკა (სამი შვერილი აფსიდით). თავდაპირველი არქიტექტურული ფორმებით იგი ადრინდელი ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება. ეტყობა და საუკუნეების რესტავრაციის კვალი. წარწერის მიხედვით, საუკუნის 20-იან წლებში ეკლესია საფუძვლიანად შეუკეთებიათ და მოუხატავთ სიღნაღისა და ქიზიყის მიტროპოლიტის იოანე მაყაშვილის თაოსნობით.
ბოდბის ეპარქია

ბოდბის ეპარქია — საქართველოს ეკლესიის სამღვდელმთავრო აღმოსავლეთ საქართველოში. მდებარეობს საქართველოს უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ქიზიყის, ძველი კამბეჩოვანის მხარეში. მის შემადგენლობაში შედის სიღნაღის მუნიციპალიტეტი. ბოდბის ეპარქიას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ნეკრესის, დასავლეთიდან გურჯაანი-ველისცხისა და საგარეჯო-ნინოწმინდის ეპარქიები, სამხრეთით და აღმოსავლეთით — დედოფლისწყაროსა და ჰერეთის ეპარქია.

ისტორია
დაარსებული უნდა იყოს საუკუნეში (506 წ. ბოდბელი მღვდელმთავარი ლაზარე აღმოსავლეთ საქართველოს ეპისკოპოსებთან ერთად დვინის საეკლესიო კრებას ესწრებოდა). მოიცავდა ქიზიყს სოფელ კონდოლის ხაზამდე. საუკუნიდან მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა კახეთის სამეფოს ისტორიაში. საუკუნის დასასრულს და საუკუნის დასაწყისში კახეთის მეფეებმა ბოდბელ ეპიკოპოსს ერთ-ერთი სადროშოს (სამხედრო ოლქის) მეთაურობა ჩააბარეს. ბოდბის საეპისკოპოსო დიდძალ ყმა-მამულს ფლობდა. 1751-1764 წლებში მის განკარგულებაში იყო დავით გარეჯის მონასტერი, რომლის არქიმანდრიტ-წინამძღვრად ბოდბელი ითვლებოდა. საუკუნის დასაწყისში საეპისკოპოსოში 100-ზე მეტი სამრევლო ეკლესია ირიცხებოდა. 1811 წელს საქართველოში რუსეთის მმართველობის მიერ ჩატარებული საეკლესიო რეორგანიზაციის შედეგად ბოდბის საეპისკოპოსო გაუქმდა და ახლად ჩამოყალიბებულ კახეთ-ალავერდის ეპარქიაში შევიდა.

საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ, საქართველოს პირველ საეკლესიო კრებაზე განახლებულად ჩაითვალა ბოდბის საეპისკოპოსოც. მისი მართვა დროებით შეთავსებული ჰქონდა ალავერდელ მღვდელმთავარს. 1925 წლის 22 ოქტომბერს საკათალიკოსო საბჭოს დადგენილებით, ალავერდის ეპარქიას გამოეყო ბოდბის ეპარქია.

2010 წლის სექტემბრიდან ბოდბის ეპარქიას გამოეყო დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი და შეუერთდა მანამდე შექმნილ (30 აპრილი, 2010) ჰერეთის ეპარქიას, რომელიც, საბოლოოდ, ხორნაბუჯისა და ჰერეთის ეპარქიად ჩამოყალიბდა

ეპისკოპოსები
1928-1929 — იოანე (მარღიშვილი)
1929-?? — იეროთეოზი (აივაზაშვილი)
2001-2013 — დავითი (ტიკარაძე)
2013 წლიდან — იაკობი (იაკობიშვილი)
ბოდჰისატვა

ბოდჰისატვა — ბუდისტური რელიგიის (მაჰაიანას სისტემის) ტერმინი. სიტყვასიტყვით — „ის, ვისი არსებაც არის სრულყოფილი ცოდნა“, შინაარსით — „მომავალი ბუდა, ის, ვინც ბუდად უნდა იქცეს ამ ცხოვრებაში ან რომელსამე მომავალ განსხეულებაში“. ეს არის ადამიანი, მოძღვარი, რომელმაც მიაღწია შინაგან სრულყოფას, მაგრამ ბუდად ქცევამდე (ნირვანის დამკვიდრებამდე) თავდადებით ეხმარება კაცთა მოდგმას. ბუდას ცხოვრების ლეგენდის ინდოეთიდან დასავლეთით გავრცელებისას ტერმინმა მიიღო ფორმა „ბოდასაფ“ („ბუდასაფ“), რაც ლეგენდის ქართულ ვერსიაში („სიბრძნე ბალავარისა“) გადმოვიდა, როგორც „იოდასაფი“.
ბოიართა სათათბირო

ბოიართა სათათბირო, მთავართან (1547 წლიდან მეფესთან) არსებული უზენაესი საბჭო რუსულ სახელმწიფოში ( საუკუნიდან საუკუნის დასაწყისამდე) საკანონმდებლო-სათათბირო უფლებით. ბოიართა სათათბიროში შედიოდნენ ფეოდალური არისტოკრატიის წარმომადგენლები. მონაწილეობდა საკანონმდებლო, საგარეო პოლიტიკის, სახელმწიფო წყობის, რელიგიისა და სხვა საკითხთა განხილვაში. კიევის რუსეთში ბოიართა სათათბირო ერქვა მთავრის თათბირს რაზმელებთან, საერობო ბოიარებთან, ადგილობრივი გვაროვნული არისტოკრატიის შთამომავლებთან. მას ზოგჯერ სამღვდელოების წარმომადგენლებიც ესწრებოდნენ. საუკუნეში ფეოდალური დაქუცმაცებულობის პერიოდში იგი დიდი მთავრისა და მისი გარკვეული პოლიტიკური უფლებების მქონე ვასალების საბჭო იყო. საუკუნის დასაწყისში ბოიართა სათათბიროში მხოლოდ დიდი ბოიარები - მთავრის მუდმივი მრჩევლები შედიოდნენ. საუკუნის ბოლოს მუდმივმოქმედ სათათბირო ორგანოდ გადაიქცა. 1550-იან წლებში რეფორმებისა და განსაკუთრებით ოპრიჩნინის მეშვეობით ბოიართა არისტოკრატიის პოზიციები მნიშვნელოვნად შეიკვეცა. მიუხედავად ამისა, საუკუნის ნახევარსა და საუკუნეში წოდებრივ-წარმომადგენლობითი მონარქიის დროს ბოიართა სათათბირო გარკვეულ ფარგლებში მეფესთან იყოფდა ხელისუფლებას.

 საუკუნის ნახევარში ბოიართა სათათბიროს მნიშვნელობამ თანდათან იკლო. სენატის შექმნის შემდეგ 1711 წელს გაუქმდა.
ბოლნისის არქეოლოგიური ძეგლები

ბოლნისის არქეოლოგიური ძეგლები — ადრინდელი და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის, ადრინდელი რკინის, ანტიკური და შუა საუკუნეების ძეგლები, აღმოჩენილი ქვემო ქართლში, ახლანდელ ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. ბოლნისის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ლ. მუსხელიშვილი) 1936-1937 წლებში ნაშალი მიწისაგან გაწმინდა ბოლნისის სიონი, დააზუსტა ეკლესიის გეგმა, აღმოაჩინა - საუკუნეების სტელებისა და ქვის ჯვრების ფრაგმენტები, აღმოაჩინა და გაშიფრა ჩრდილოეთის სტოის კარის სააღმშენებლო წარწერა, რომლის საფუძველზე დაზუსტდა ბოლნისის სიონის აშენების თარიღი. ეკლესიის ეზოში გაითხარა - საუკუნეების 23 ქვაყუთი.

1957-1962 წლებში არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ი. გრძელიშვილი) ბოლნისის სიონის მახლობლად გამოავლინა გვიანდელი ანტიკური ხანის კრამიტსამარხები, სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე გორაზე აღმოაჩინა ციხესიმაგრის ნანგრევები, ძველი ქ. ბოლნისის ქვითკირით ნაგები ბურჯებიანი გალავანი. ბოლნისის სიონის ჩრდილო-დასავლეთით, ე. წ. „ლამაზ გორაზე“, ექსპედიციამ შეისწავლა - საუკუნეების სამონასტრო ანსამბლი (ეკლესია, სამეურნეო და საცხოვრებელი ნაგებობანი, გალავანი, სამარხები).

დიდი მნიშვნელობა აქვს ძველ სამთო წარმოებისა და რკინის მეტალურგიული კერების აღმოჩენას ბოლნისის მიდამოებში. სხვადასხვა დროს ექსპედიციამ აღმოაჩინა ანტიკური ხანის რკინის სადნობი სახელოსნოს ნაშთები სოფელ ქვემო ბოლნისში; ფეოდალური ხანის სახელოსნოს ნაშთები მდინარე ჭუღრუღაშენის ხეობაში, ნასოფლარ გომბათთან და სოფელ ფეოდაურის სამხრეთ-დასავლეთით; - საუკუნეების სახელოსნოების ნაშთები სოფელ ბოლნისთან, მდინარე რკინისწყალზე. აღმოჩენები გვიჩვენებს, რომ ძველ საქართველოში ინტენსიურად ყოფილა განვითარებული რკინის მოპოვება-დამუშავება.
ბოლნისის ტუფი

ბოლნისის ტუფი — ვულკანური ქანი. კვარცპორფირული შედგენილობის ტუფლავა ან ლავა. ყვითელ ფონზე სხვადასხვა ტონის ყავისფერი კლაკნილი ზოლები, რომელსაც რკინის ჰიდროჟანგი აჩენს, ორიგინალურ იერს და სილამაზეს სძენს მას. ბოლნისის ტუფის ფიზიკურ-მექანიკური თვისებები: მოცულობითი წონა — 1,975-2,28, დროებითი წინაღობა გაჭყლეტაზე მშრალ მდგომარეობაში — 403-1229 კგ/სმ2, წყალშთანთქმა — 3,5-10,35%, ყინვაგამძლეობა — ნორმალური, კარგი დეკორატიული თვისებების გამო ბოლნისის ტუფს ფართოდ იყენებენ მონუმენტურ ნაგებობათა მშენებლობაში (ყოფილი თბილისის მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის შენობა, საქართველოს მთავრობის სახლი, თბილისის სიონის ტაძარი და სხვა). ბოლნისის ტუფის საბადო თბილისიდან 60 კმ-ზე მდებარეობს ბოლნისის რაიონის სოფლების ხატისოფლის, სარაჩლოს, ფახრალოს, შიხალის, ქვეშის, ზედა გულავერის მიდამოებში. პროდუქტიული ფენა წარმოადგენს ზედაცარცული ასაკის ვულკანოგენური წყების ერთ-ერთ ჰორიზონტს. საბადოს ჯერ კიდევ შორეულ წარსულში ამუშავებდნენ.
ბოლნისისწყალი

ბოლნისისწყალი (ფოლადაური) — მდინარე ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მაშავერის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 42 კმ, აუზის ფართობი 382 კმ². სათავე აქვს ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1690 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირეა ზამთარში. საშუალო მრავალწლიური ხარჯი 1,52 მ³/წმ.
მონტაჟი (კინო)

მონტაჟი ( -აწყობა, დაყენება) — ფილმის წარმოების დამამთავრებელი შემოქმედებითი და ტექნიკური პროცესი, რომლის დროსაც ფირზე გადაღებული მასალა დამუშავების რამდენიმე ეტაპს გაივლის და საუკეთესო კადრები ერთიანდება მთლიან კომპოზიციად ან აზრობრივი აუდიო-ვიზუალური და რიტმული შესატყვისობა ცალკეულ კადრებს შორის.

მონტაჟი ორგანულადაა დაკავშირებული ფილმის დრამატურგიასა და კომპოზიციასთან. ფილმის ეპიზოდის მონტაჟური გადაწყვეტა გამომდინარეობს რეჟისორის იდეურ-მხატვრული ჩანაფიქრიდან.
ექსკომი

აღმასრულებელი კომიტეტი შემოკლებით ექსკომი დაარსებულ იქნა 1962 წელს აშშ-ის პრეზიდენტ ჯონ ფ. კენედის მიერ კუბის კრიზისის გადაწყვეტის მიზნით. ეს საიდუმლო კომიტეტი დაკომპლექტებული იყო მაღალჩინოსანი პოლიტიკოსებით და სამხედრო პირებით. შეხვედრები საიდუმლოდ იწერებოდა. კომიტეტის წევრთა უმრავლესობა არ იყო ინფორმირებული ამის შესახებ.

წევრები
ჯორჯ ბოლი — სახელმწიფო მდივნის მოადგილე
რობერტ მაკნამარა — თავდაცვის მდივანი
დინ რასკი — სახელმწიფო მდივანი
ლინდონ ჯონსონი — ვიცე-პრეზიდენტი
ჯონ ფ. კენედი — პრეზიდენტი
რობერტ ფ. კენედი — იუსტიციის მდივანი
ჯონ მაკკოუნი – -ის დირექტორი
მაკჯორჯ ბანდი — პრეზიდენტის უშიშროების მრჩეველი
დუგლას დილონი — ფინანსების მდივანი
ართურ ლანდალი — ეროვნული ფოტოინტერპრეტირების ცენტრის დირექტორი
ედუინ მარტინი — სახელმწიფო დეპარტამენტის საშინაო საქმეთა განყოფილების ასისტენტი
გენერალი მაქსველ ტეილორი — გაერთიანებული გენშტაბის თავმჯდომარე
მარშალ კარტერი — 
სიდნი გრეიბილი — 
თეოდორ სორენსენი — თეთრი სახლი
ბოლნისის წარწერები

ბოლნისის წარწერები — ბოლნისის სიონის სამი წარწერა - ქართული დამწერლობისა და ენის უძველესი ნიმუშთაგანი პალესტინის ქართული წარწერების შემდეგ.

ერთი წარწერა მოთავსებულია აღმოსავლეთის ფასადზე, საკურთხევლის სარკმლის თავზე, მედალიონში ჩასმული ბოლნური ჯვრის გარშემო და ასე იკითხება:

უკანასკნელი ასოების (ი ი) მნიშვნელობა „იყავნ იყავნ“ გაარკვია აკად. კ. კეკელიძემ. დავით ეპისკოპოსის მოღვაწეობის შესახებ არსებული ისტორიული ცნობების მიხედვით, აკად. ივ. ჯავახიშვილმა წარწერა საუკუნის დამლევითა და საუკუნის დასაწყისით დაათარიღა. ეს ვარაუდი დააზუსტა 1937 წელს გათხრების დროს აღმოჩენილმა ოთხსტრიქონიანმა მეორე წარწერამაც.

მეორე წარწერა მოთავსებული ყოფილა ჩრდილოეთით მარცხენა კარის თავზე გადებულ ქვაზე. ქვა ჩამომტყდარა და ტაძრის კედელს მისი თავი და ბოლოღა ჰქონდა შერჩენილი. წარწერის ოთხივე სტრიქონის დასაწყისი და დასასრული, რომლებიც კედელზეა შერჩენილი (განსაკუთრებით დასაწყისი), ამჟამად თითქმის აღარ იკითხება. უკეთაა შენახული წარწერა ჩამომტყდარი ნაწილი. იგი საშუალებას იძლევა მიახლოებით აღვადგინოთ ნაკლული ტექსტი:

წარწერა დაცულია აკადემიკოს ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, მის ადგილას კი იმიტაციაა ჩასმული.

ტექსტში ნახსენები პეროზის მეფობა ირანში 459-484 წლებზე მოდის, მაშასადამე ბოლნისის ეკლესიის მშენებლობა 479-ს დაწყებულა და დამთავრდებოდა 493-494 წელს, ირანში კავადის მეფობის ხანაში (488-531).

მესამე წარწერა მოთავსებულია ჩრდილოეთით მარჯვენა კარის თავზე და ეხება კარის შებმის ამბავს:

აკად. გ. ჩუბინაშვილის აზრით, პირველი სახელი უნდა იყოს „ფარნევან“.

წარწერები შესრულებულია მსხვილი რელიეფური მთავრული (მრგლოვანი) ასოებით. პალეოგრაფიულად დამახასიათებელია ზოგი ასოს თავშეკრულობა, ხოლო ენობრივად - ხანმეტობა.
ბოლოთრია

ბოლოთრია — ქართული ხალხური ბორბლიანი ტრანსპორტის ერთ-ერთი ორიგინალური სახეობა. იყენებდნენ აღმოსავლეთ საქართველოში, კერძოდ, ქართლის ბარისა და მთის გარდამავალ ზოლში. ზოგან ახლაცაა შემორჩენილი. ბოლოთრია შერეული სახის ტრანსპორტია, მასში თავისებირადაა შეხამებული ბორბლიანი ურემი და მარხილი. ბოლოთრიას ოთკუთხა კორპუსი შედგება პარალელური გრძელი ძელებისა („დათვები“) და რამდენიმე გარდიგარდმო ხარიხისაგან (დანდლები); ხელნებით უკავშირდება უღელს. კორპუსი წინა ნახევრით ეყრდნობა დაბალთვლიან ღერძს, რის გამოც უკან გადაწონილი და დათვების მსხვილი ბოლოებით მიწას ეხება. საზიდის სახელწოდებაშიც სწორედ ეს სპეციფიკა ჩანს. მოძრაობის დროს დათვების ბოლო ყოველთვის მიწაზე ეთრევა და ამდენად მუდმივი მუხრუჭის როლსაც ასრულებს.

ბოლოთრიას კორპუსის წინა და ბოლო ნაწილები ლატნებით არის ბადისებურად გაწყობილი, იგი უმთავრესად ნამკალისა და თივის საზიდია. მასში უღელ ხარს ან კამეჩს აბამენ. ტვირთს ამაგრებენ ბერათი (გრძელი, ძელი) და თოკით.
ბოლოთქმა

ბოლოთქმა, ბოლოსიტყვაობა, მხატვრული ან მეცნიერული თხზულებისათვის ავტორის, აგრეთვე სხვათა მიერ (კრიტიკოსი, შემდგენელი, რედაქტორი) დართული დამატება. ბოლოთქმა ნაკლებ უკავშირდება სიუჟეტის განვითარებას. იგი განმარტავს, აზუსტებს ან განაზოგადებს ნაწარმოების იდეას, რომელიმე ცალკეულ საკითხს, შეიძლება შეიცავდეს ბიოგრაფიულ ცნობებსაც ავტორის შესახებ.
ბოლოკა

ბოლოკა — ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. აქვს 60-100 სმ სიმაღლის დატოტვილი ღერო.

ევროპასა და აზიაში 3 სახეობაა ცნობილი. საქართველოში გვხვდება . ბოლოკა იზრდება მშრალ ფერდობებსა და გორაკებზე, დანაგვიანებულ ადგილებსა და გზის პირებზე. სარეველად გვხვდება ზეთოვანი კულტურების, ფეტვისა და პურეულის ნათესებში. შეიცავს გლუკოზიდებს. ბრძოლის ღონისძიებანი: სათესლე მასალის გაწმენდა, შავი ანეული, ნაწვერალის აოშვა, თესლის იძულებითი გაღივება და შემდეგ ღრმა ხვნა, მარგვლა და სხვა.
ტოკიოს ტელეანძა

ტოკიოს ტელეანძა — ლითონის კოშკი ტოკიოს შიბას პარკში, იაპონია. 333 მ სიმაღლით ის მსოფლიოში ერთ-ერთი უმაღლესი თავისუფლად მდგომი ლითონის კონსტრუქციაა და ყველაზე მაღალი, ადამიანის მიერ შექმნილი, ნაგებობა იაპონიაში.

შენობის დიზაინი პარიზის ეიფელის კოშკს ეყრდნობა. თუმცა მიუხედავად იმისა, რომ ეიფელის კოშკზე 9 მეტრით მაღალია ტოკიოს ტელეანძა მხოლოდ 4000 ტონას იწონის, მაშინ როდესაც ეიფელის კოშკი დაახ. 7300 ტონაა.

ტელეანძა შეღებილია თეთრად და საერთაშორისო ნარინჯისფრად საჰაერო უშიშროების მოთხოვნების თანახმად. შებინდებიდან შუაღამემდე ტელეანძა ნარინჯისფრად კაშკაშებს. განათების შეფერილობა დროდადრო იცვლება განსაკუთრებული მოვლენების მიხედვით; მაგ. კინოფილმ მატრიცას იაპონურ პრემიერაზე ტელეანძა ნეონისფერ მწვანედ ანათებდა.

ვინაიდან გარშემო მხოლოდ დაბალი შენობები აკრავს, ტოკიოს ტელეანძის ხილვა შეიძლება ტოკიოს ცენტრალური რაიონების მრავალი წერტილიდან, როგორიცაა როპონგის მაღლობები, ტოკიოს უბე, იმპერიული სასახლის აღმოსავლეთის ბაღები და შინჯუკუს სადგურის სამხრეთის ბაქნიდან.
ბუნებრივი აირი

ბუნებრივი აირი (ბუნებრივი გაზი) — აირთა ნაზავი, წარმოქმნილი დედამიწის წიაღში ორგანულ ნივთიერებათა ანაერობული დაშლის შედეგად. განეკუთვნება სასარგებლო წიაღისეულთა რიგს. ხშირად თანმხლები გაზია ნავთობის რეწვისას.

ქიმიური მახასიათებლები
ბუნებრივი აირი შედგება :

მეთანი (4) 70-90%
ეთანი (26) 5-15%
პროპანი (38) და ბუტანი (410) < 5%
2, 2, 2

გაზის გარდაქმნის ტექნოლოგიები
თხევადი გაზის წარმოების ტექნოლოგიები
თხევადი გაზის გამოყენება 50 წლიან ისტორიას ითვლის. იგი განსაკუთრებით ფართოდ გამოიყენება აშშ-ში, იაპონიასა და საფრანგეთში, უკანასკნელ პერიოდში კი ევროპაშიც.

ამჟამად თხევადი გაზით ვაჭრობას უკავია მთლიანი საერთაშორისო გაზის ბაზრის დაახლოებით 22%. 2010 წლისათვის მოსალოდნელია მისი მოხმარების გაორმაგება 220-270 მლრდ მ3/წ-მდე, რასაც ხელს უწყობს თხევადი გაზისა და ბუნებრივი აირის მილსადენებით მიწოდების ფასების გათანაბრების ტენდენციაც.

თხევადი გაზი უფერული, არატოქსიკური და არაკანცერიგენური ნივთიერებაა, ოდორიზების გარეშე. მისი გათხევადების დროს ხდება მოცულობის 600-ჯერ შემცირება.

გაზის გათხევადების ტექნოლოგიების განვითარება ხელს შეუწყობს მილსადენებით დაუფარავი რეგიონებისათვის ენერგიის მიწოდებას.

თხევადი გაზი მიიღება ბუნებრივი გაზის დაბალ ტემპერატურამდე, გათხევადების სტადიამდე გაცივების შედეგად (-162 გრადუსი).

თხევადი გაზი შეიძლება შენახულ იქნეს კრიოგენურ რეზერვუარში და განაწილდეს სპეციალური საავტომობილო, სარკინიგზო ან საზღვაო კონტეინერების საშუალებით. მისი ტრანსპორტირება ხორციელდება: თხევადი გაზის საავტომობილო ცისტერნებით; თხევადი გაზის სარკინიგზო ცისტერნებით; სტანტარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის კონტეინერებით; ავტომობილების თხევადი გაზის ავზებით; თხევადი გაზის საზღვაო სატრანსპორტო საშუალებებით.

დაჭირხნილი (კომპრესირებული) ბუნებრივი გაზის წარმოება
დაჭირხნილი (კომპრესირებული) ბუნებრივი გაზი ძირითადად გამოიყენება ავტომობილებში, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს დანახარჯებს საწვავზე.
გაზპრომი

გაზპრომი (: ; რუს.: ) — უდიდესი რუსული კომპანია და ბუნებრივი აირის უმსხვილესი მწარმოებელი (მრეწავი) მსოფლიოში.

2004 წლისთვის გაზპრომი ბუნებრივი აირის ერთადერთი მიმწოდებელი იყო როგორც მინიმუმ ბოსნია-ჰერცეგოვინას, ესტონეთის, ფინეთის, ლატვიის, ლიეტუვის, მოლდოვისა და სლოვაკეთისთვის, ასევე, 97% ბულგარეთის, 89% უნგრეთის, 86% პოლონეთის, 75% ჩეხეთის, 67% თურქეთის, 65% ავსტრიის, ~40% რუმინეთის, 36% გერმანიის, 27% იტალიის, 25% საფრანგეთის. ევროპის კავშირი საკუთარი გაზის მარაგის 25%-ს გაზპრომისგან იღებს.

$31 მილიარდის ოდენობის გაყიდვით 2004 წელს გაზპრომს რუსეთის ბუნებრივი აირის წარმოების 93% წილი აქვს, ხოლო 28.800 კმ³ რეზერვებით ის განკარგავს მსოფლიო გაზის რეზერვების 16%-ს (2004 წლის მონაცემებით). ნავთობის კამპანია სიბნეფტის შესყიდვის შემდეგ გაზპრომი 119 მილიარდი ბარელი ნავთობის რეზერვით მხოლოდ საუდის არაბეთსა და ირანს ჩამორჩება, როგორც ნავთობისა და ნავთობის ექვივალენტური ბუნებრივი გაზის მსოფლიოს უდიდესი მფლობელი.

გაზის რეზერვებისა და მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გაზსადენის ქსელის (150.000 კმ) გარდა კომპანია ფლობს აქტივებს საბანკო, სადაზღვევო, მედიის, სამშენებლო და სასოფლო-სამეურნეო სფეროებში.

$270 მილიარდის ოდენობის საბაზრო კაპიტალიზაციით (2006 წლის მაისის მონაცემებით), გაზპრომი მსოფლიოს სიდიდით მესამე კორპორაციაა ამ პარამეტრით.
პროექტი გუტენბერგი

პროექტი „გუტენბერგი“ — ელექტრონული უნივერსალური ბიბლიოთეკის შექმნისა და გავრცელების საზოგადოებრივი ინიციატივა. 1971 წლის 1 დეკემბერს დაფუძნებული პროექტი ითვალისწინებს მსოფლიო ლიტერატურის ნაწარმოებთა ციფრულ ფორმატში გადატანასა და გავრცელებას - ძირითადად ეს ეხება ტექსტებს, რომლებზეც საავტორო უფლებებს ვადა გაუვიდა. 2010 წლისთვის პროექტს 34,000 ტექსტი გააჩნდა მონაცემთა ბაზაში.