ხოსე მარია ურვინა

ხოსე მარია მარიანო სეგუნდო დე ურბინა ი ვიტერი (19 მარტი, 1808 — 4 სექტემბერი, 1891) — ეკვადორის პრეზიდენტი 13 ივლისი 1851 წლიდან 16 ოქტომბერი 1856 წლამდე. დაიბადა კილიან-სან მიგელიტოში (პილარო-ტუნგურაჰუა) 19 მარტს 1808 წელს.

გვარის მართლწერა
მისი გვარის სწორი მართლწერა დაბნეულობის მიზეზი არაერთხელ გამხდარა, რადგან მისმა ბანკირმა შვილმა, ფრანსისკო ურბინა ხადომ ნამდვილი გვარი „ურვინას“ ნაცვლად გვარად „ურბინა“ დაიწერა და თავის თავს ასე მოიხსენიებდა.

განათლება და კარიერა
პუნტა-დე-მაპელოს საზღვაო ბრძოლაში გამოვლენილი კომპეტენცია და გამბედაობა მისთვის გამორჩეული წარმატების საწინდარი გამოდგა. ის ამ ომში ხუან ხოსე ფლორესის დამხმარე იყო. კარიერაში მან თავისი მოწოდება გამოავლინა და რესპუბლიკის გენერლის ხარისხს მიაღწია.

პოლიტიკური ცხოვრება
ხოსე მარია ურვინა პრეზიდენტობამდე უკვე ეკვადორის ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ და გავლენიან პოლიტიკურ ფიგურად იყო ჩამოყალიბებული.

1843 წლის დამფუძნებელ კრებაში მონაწილეობის მისაღებად არჩეული მან ხმა მისცა პრეზიდენტ ფლორესის მესამე საპრეზიდენტო ვადით ხელახლა არჩევას. პრეზიდენტმა ფლორესმა ხოსე მარია ურბინა მანაბის პროვინციის გუბერნატორად დანიშნა.

ამ თანამდებობაზე ყოფნის დროს მას 1845 წლის 6 მარტის მარსისტული რევოლუციის ამბავი შეატყობინეს, რომლის მიზანი პრეზიდენტ ხუან ხოსე ფლორესის დამხობა იყო. ურბინა 17 მარტს შეუერთდა ამ მოძრაობას და გუაიაკილის დე ფაქტო დროებითი მთავრობის ნდობა მოიპოვა. 22 მარტს იგი ბრიგადის გენერლის წოდებით დააწინაურეს. ამის შემდეგ მან ორგანიზება გაუკეთა არმიის დივიზიას და გუაიაკილისკენ დაიძრა; 27 მაისს ქალაქში 700 ჯარისკაცთან ერთად შევიდა, მოსახლეობის ენთუზიაზმითა და მხარდაჭერით დახვდა.

1849 წელს იგი აირჩიეს დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტად, როგორც გუაიასის პროვინციის წარმომადგენელი. ამ პოზიციაზე მუშაობამ კიდევ უფრო განამტკიცა მისი ავტორიტეტი როგორც ძლიერი და გადამწყვეტი ლიდერის. მოგვიანებით იგი გუაიაკილის გუბერნატორად დაინიშნა — ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და სტრატეგიული ქალაქის ხელმძღვანელად, სადაც პოლიტიკური და სამხედრო მხარდაჭერის განმტკიცება შეძლო.

ურბინას საქმიანობა მხოლოდ ქვეყნის შიგნით არ შემოიფარგლებოდა. იგი ეკვადორის საქმეთა რწმუნებულად ( ') მსახურობდა ბოგოტაში და წარმოადგენდა ქვეყნის ინტერესებს კოლუმბიაში, რეგიონული პოლიტიკური დაძაბულობის პერიოდში.

გენერალმა ხოსე მარია ურბინამ საცხოვრებლად გუაიაკილი აირჩია და ეკვადორის არმიაზე გავლენის გამოყენებით მან მანუელ დე ასკასუბის დროებითი მთავრობის წინააღმდეგ შეთქმულება მოაწყო. ბრალდებად ასახელებდა სხვადასხვა დარღვევას, მათ შორის იმას, რომ მთავრობა კაბინეტს ფლორესის მხარდამჭერებით აკომპლექტებდა. პოლკოვნიკ ფრანსისკო რობლესთან ერთად, რომელიც გუაიაკილის გარნიზონს ხელმძღვანელობდა, 1849 წლის 20 დეკემბერს მან გარნიზონის აჯანყება სცადა, თუმცა გუაიაკილის მოსახლეობამ სამხედრო გამოსვლა აღკვეთა.

მთავრობამ იგი დედაქალაქ კიტოში დაიბარა, თუმცა ურბინამ მოხერხებულად იმოქმედა და სასჯელს თავი აარიდა. ასკასუბიმ გუაიაკილში სამხედრო ხელმძღვანელობის შეცვლა გადაწყვიტა და რობლესი გარნიზონის მეთაურის პოსტიდან გადააყენა. ცვლილება 1850 წლის 19 თებერვალს განხორციელდა, მაგრამ იმავე ღამით რობლესმა, გენერალ გილერმო ბოდერო ფრანკოს მხარდაჭერით, გარნიზონის ერთგულება მოიპოვა და ასკასუბის წინააღმდეგ გამოვიდა. ასკასუბის მიერ დანიშნული სამხედრო ხელმძღვანელები დააპატიმრეს, ასევე პროვინციის გუბერნატორი და რამდენიმე სამოქალაქო მოხელე.

გუაიაკილში გენერალ ურბინას მიერ მოწვეულმა სახალხო ასამბლეამ, სადაც იგი დე ფაქტო სამოქალაქო და სამხედრო ხელმძღვანელად მოქმედებდა, 1850 წლის 2 მარტს დიეგო ნობოა უზენაეს მეთაურად აირჩია. 10 ივნისს, ასკასუბის გადადგომის შემდეგ, კიტომაც აღიარა ნობოა უზენაეს მეთაურად. ახალი საკონსტიტუციო ასამბლეის მიერ ქვეყნის პრეზიდენტად არჩეულმა ნობოამ ურბინას სამხედრო და საზღვაო მინისტრის პოსტი შესთავაზა, თუმცა მან ეს წინადადება უარყო.

მოგვიანებით გენერალმა ურბინამ განაცხადა, რომ პრეზიდენტი დიეგო ნობოა ფლორესის მხარდამჭერებთან გარიგებაში შევიდა, მათ სახელმწიფო სამსახურში თანამდებობები მისცა და ქვეყნის ეროვნული მთლიანობა საფრთხეში ჩააგდო. ამ მიზეზით მან არმიაში საკუთარი გავლენის გამოყენებით, სამხედრო გადატრიალება მოამზადა. 1851 წლის 17 ივლისს გუაიაკილის გარნიზონმა იგი რესპუბლიკის უზენაეს მეთაურად გამოაცხადა. იმ დროს ნობოა გუაიაკილისკენ მიემგზავრებოდა, თუმცა ქალაქამდე ვერ მიაღწია — იგი ბაბაოიოდან გამოსულ გემზე დააპატიმრეს.

ხელისუფლება საბოლოოდ მის ხელში კონცენტრირდა, როდესაც 1851 წლის 17 ივლისიდან 1852 წლის 17 ივლისამდე ეკვადორის უზენაესი მეთაურის თანამდებობა დაიკავა. ამ გარდამავალ, მაგრამ მნიშვნელოვან პერიოდში მისი ხელმძღვანელობით შემუშავდა ქვეყნის მეექვსე ეროვნული კონსტიტუცია, რომელმაც რესპუბლიკის სამართლებრივი საფუძვლები განსაზღვრა.

1852–1856 წლებში ურვინა ეკვადორის პრეზიდენტი იყო. მისი მმართველობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი სოციალური რეფორმით დარჩა ისტორიაში: 1852 წლის 25 სექტემბერს მან გააუქმა ინდიელთა ხარკი და შავკანიანთა მონობა ეკვადორში. ამ ნაბიჯმა ქვეყნის სოციალური წყობა მნიშვნელოვნად შეცვალა და ურვინას პრეზიდენტობა რეფორმებისა და სოციალური გარდაქმნების ეპოქად დაამკვიდრა.