iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პიაცა სანტა-მარია-ინ-ტრასტევერს შადრევანი

პიაცა სანტა-მარია-ინ-ტრასტევერს შადრევანი — შადრევანი, რომელიც მდებარეობს სანტა მარია ინ ტრასტევერეს ეკლესიის წინ არსებულ მოედანზე, რომში, იტალიაში. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, ეს რომის უძველესი შადრევანია, რომელიც თარიღდება
 საუკუნით. ამჟამინდელი შადრევანი დონატო ბრამანტეს ნამუშევარია, გვიანდელი დამატებებით ჯან ლორენცო ბერნინისა და კარლო ფონტანასგან.

ისტორია
ითვლება, რომ შადრევანი ამ მოედანზე საუკუნიდან დგას, თუმცა მისი აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. შადრევნის ნახატი გამოჩნდება რომის რუკაზე, რომელიც პიეტრო დელ მასაიომ 1471 წელს შექმნა, შადრევნის წარმოშობის ლეგენდის აღწერასთან ერთად. ლეგენდის თანახმად, რომელიც გვხვდება ევსებიუსის ქრონიკაში, ნათარგმნი და დასრულებული წმინდა იერონიმეს მიერ მეხუთე საუკუნეში, ქრისტეს დაბადების ღამეს ეკლესიის წინ სასწაულებრივად გამოჩნდა ზეთის შადრევანი, რის შედეგადაც მას მიენიჭა სახელი „სანტა მარია ინ ფონტიბუს“ (წმინდა მარიამი წყაროებში). თავდაპირველი შადრევანი წყლით მარაგდებოდა რომაული აკვედუკით, აქვა ტრაიანა. როდესაც აკვედუკი დაინგრა რომში შემოჭრების დროს, წყალი მოდიოდა იანიკულუმის ბორცვის ქვეშ არსებული მიწისქვეშა წყაროებიდან. ძველ შადრევანს, რომელიც დელ მასაიოს ნახატზეა გამოსახული, ჰქონდა ორი აუზი, ერთი მეორეს ზემოთ, საიდანაც წყალი ქვემოთ მდებარე აუზში ჩაედინებოდა.

შადრევანი რეკონსტრუირებულ იქნა 1499-1500 წლებში ჯოვანი ლოპესის, პერუჯის ეპისკოპოსისა და სანტა მარია ინ ტრასტევერეს სამრევლოს ეპისკოპოსის ბრძანებით, რომელმაც დავალება მისცა დონატო ბრამანტეს, წმინდა პეტრეს ბაზილიკის არქიტექტორს. ბრამანტემ მოაშორა ზედა აუზი და დაამატა ოთხი გამოქანდაკებული ქვის მგლის თავი, ლოპესების ოჯახის ემბლემა. ის გახდა რომში მრავალი სხვა შადრევნის მოდელი.

შადრევანი კვლავ რეკონსტრუირებულ იქნა 1604 წელს არქიტექტორ ჯიროლამო რაინალდის მიერ, რომელიც იყო კარლო რაინალდის მამა - პიაცა დელ პოპოლოს ორი ეკლესიის არქიტექტორი. იმ დროს შადრევანი მიერთებულ იქნა ახლად აღდგენილ აქვა ფელიჩე აკვედუკთან. 1659 წელს შადრევანი მიუერთდა აქვა პაოლას აკვედუკს და კვლავ განაახლა ბერნინიმ. ბერნინიმ შეცვალა რვაკუთხედი აუზი, გადაიტანა შადრევანი ეკლესიის წინ მდებარე თავდაპირველი ადგილიდან მოედნის ცენტრში ახალ ადგილას და აუზის გარშემო დაამატა ოთხი გამოქანდაკებული ზღვის ნიჟარა. საუკუნის ბოლოს არქიტექტორმა კარლო ფონტანამ ბერნინის ნიჟარები შეცვალა თავისი საკუთარი გამოქანდაკებული ნიჟარებით, რომლებიც შიგნით იყო მიმართული.

შადრევანი მთლიანად ხელახლა აშენდა 1873 წელს, ბერნინისა და ფონტანას დიზაინის მიხედვით, მაგრამ ნაკლებად ძვირადღირებული მასალების გამოყენებით. ამ შემთხვევაში, მთავარი აუზი აღდგენილი იქნა ბარდიჯლიოს მარმარილოთი და .... წარწერა მოთავსდა ნიჟარების გარე მხარეზე. ის კვლავ აშენდა 1930 წელს. ბოლო სარემონტო სამუშაოები ჩატარდა 1984 წელს.

მაშინ როცა მოედანი შეიძლება საკმაოდ მშვიდი იყოს დღის განმავლობაში, საღამოს ხალხი იკრიბება შადრევნის გარშემო, საფეხურებზე ჯდომით.
პიცა გალაზი

პიცა გალაზი (ნამდვილი სახელი: კალიოპე მორტონი; დ.1940 – გ.14 თებერვალი 2023) — კვიპროსელი ესეისტი, პოეტი და რადიოწამყვანი. 1960-იანებიდან 1990-იან წლებამდე მან გამოსცა რამდენიმე პოეზიის კრებული.

ბიოგრაფია
პიცა გალაზი დაიბადა ლიმასოლში და ბავშვობის დიდი ნაწილი პალეოხორიში გაატარა.

სკოლის ასაკში გაწევრიანდა -ში — კვიპროსის ბრიტანეთის მმართველობის წინააღმდეგ მებრძოლ ორგანიზაციაში. მოგვიანებით სწავლა განაგრძო ათენში, პანტეონის უნივერსიტეტში, სადაც პოლიტიკური მეცნიერებები შეისწავლა.

კარიერა
გალაზი პროფესიულად მუშაობდა კვიპროსის რადიოს ფონდში როგორც რადიოწამყვანი, ხოლო 1999 წელს დაჯილდოვდა ათენის აკადემიის პოეზიის პრემიით.

მისი პოეზია თარგმნილია სხვადასხვა ენებზე, მათ შორის ინგლისურად, ფრანგულად, ესპანურად, გერმანულად და იტალიურად.

ლიტერატურული სტილი და თემატიკა
პიცა გალაზის პოეზია გამოირჩევა სენსიტიურობით, ემოციური სიღრმითა და ფილოსოფიური რეფლექსიით. მისი ადრეული კრებულები, როგორებიცაა სიყმაწვილის მომენტები და ხეები და ზღვა, ასახავენ სიყმაწვილის იდეალიზმს, ბუნებასთან ახლო კავშირს და ადამიანის შინაგან სამყაროს ძიებას.

პიცა გალაზი, რომელიც -ში მონაწილეობის გამოცდილებას ატარებდა, თავის შემოქმედებაში ხშირად ეხებოდა თავისუფლების, წინააღმდეგობისა და ეროვნულ თვითმყოფადობასთან დაკავშირებულ თემებს. თუმცა მისი ლირიკული ხმა არასდროს ხდება შეზღუდული მხოლოდ პოლიტიკურ პრობლემატიკაზე; პირიქით, იგი ცდილობს ცხოვრების საყოველთაო ჭრილში გამოავლინოს ადამიანის არსებობის ტრაგიზმი და იმედი.

მისი გვიანი პერიოდის პოეზია, მაგალითად კრებული ხმაური (2018), მეტაფიზიკური და თვითრეფლექსიური ხასიათისაა, სადაც ავტორი განიხილავს სიკვდილსა და გარდასულ დროზე ფიქრს მშვიდი, თითქმის მორიგებული ტონით.

მისი საქმიანობა მნიშვნელოვან წვლილს შეადგენდა იმ პროცესში, რომელიც ემსახურებოდა კვიპროსის კულტურული თვითშეგნების გაძლიერებას და ლიტერატურული ცნობიერების ამაღლებას ახალ თაობებში.

გავლენა და მემკვიდრეობა
პიცა გალაზის შემოქმედებამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა კვიპროსის და ბერძნული ლიტერატურის განვითარებაზე. იგი ითვლება იმ მწერლად, რომელმაც მოახერხა ეროვნული თემატიკის უნივერსალურ თემებად გადაქცევა, რაც მას ფართო აუდიტორიასთან აკავშირებდა როგორც კვიპროსში, ასევე საბერძნეთში.

გალაზის პოეზიის გავლენით ბევრი ახალგაზრდა ავტორი განაგრძობს ეროვნული თვითმყოფადობის, ადამიანის უფლებებისა და პირადი განცდების გამოკვლევას. მისი ლექსების თარგმანი სხვადასხვა ენაზე (ინგლისური, ფრანგული, გერმანული) კიდევ უფრო ფართოდ ავრცელებს მის ხედვას და ემოციურ ძალას საერთაშორისო სივრცეში.

პიცა გალაზის მემკვიდრეობა აღიქმება როგორც ლიტერატურული ხიდი კვიპროსის ტრავმატულ ისტორიასა და თანამედროვე მსოფლიო ლირიკულ ტრადიციებს შორის.

თემატური მრავალფეროვნება
პიცა გალაზის პოეზიაში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს მრავალფეროვან თემატიკას — იგი მერყეობს პირადულ განცდებსა და სოციალურ სოლიდარობას შორის.

გალაზის ტექსტებში ხშირად გვხვდება ისეთი თემები, როგორიცაა სიყვარული, მემორიალური ტკივილი, ეროვნული იდენტობა და მშვიდობის ძიება, რაც მას ხდის განსაკუთრებით მრავალმხრივ ავტორად კვიპროსის ლიტერატურაში.

მისი თემატური სიღრმე საშუალებას აძლევს მის პოეზიას გადალახოს ეროვნული საზღვრები და გახდეს უნივერსალური.
კარიატიდის შადრევანი

კარიატიდის შადრევანი — შედრავანი რომში, პიაცა დეი კვირიტიზე, პრატის რაიონის ცენტრში. მოედანს სახელი დაერქვა ქალაქ კურესის მცხოვრებლების, კურიტების ან მოგვიანებით კვირიტების მიხედვით, კერძოდ საბინების, რომლებიც რომის მცხოვრებლები და თანადამფუძნებლები გახდნენ. სხვა თეორიის თანახმად, სახელი წარმოდგება ღმერთისგან, რომაული ღვთაებისგან, „კვირინუსი“.

შადრევანი აშენდა 1928 წელს მოქანდაკე ატილიო სელვის მიერ და მოიცავს ქალი კარიატიდების ქანდაკებებს.

დიზაინი
კარიატიდის შადრევანი მდებარეობს მოედნის ცენტრში. ის აშენდა 1928 წელს მოქანდაკე ატილიო სელვას (ტრიესტი 1888-1970) მიერ. ის დაკვეთილი იყო რომის გუბერნატორის, ლუდოვიკო სპადა ვერალი პოტენციანის მიერ, რომელსაც მუსოლინიმ დაავალა დედაქალაქის მართვა. შადრევნის შექმნა სკანდალურად ჩაითვალა ოთხი შიშველი ქალის ქანდაკების არსებობის გამო. ითვლება, რომ დიზაინი იყო ერთ-ერთი მიზეზი, რამაც მუსოლინი აიძულა 1928 წელს გუბერნატორი გაეთავისუფლებინა თანამდებობიდან.

აღწერა
სამუშაო შედგება წრიული აუზისგან, რომელიც ოდნავ აწეულია ქუჩის დონიდან. გამოწეული კიდე, რომლის ცენტრიც განთავსებულია დიდ წრიულ საფუძველზე, აქვს ამობურცული ნაპირი, რომელზეც წყალი უფრო სრიალებს, ვიდრე ეცემა. საფუძველი ინარჩუნებს მსხვილ და მოკლე ბალუსტრას, რომელიც ზედა ნაწილში შემკულია ფოთლებისა თუ ფურცლების ბარელიეფით, საიდანაც მოედინება წყალი, ხოლო ქვედა ნახევარში - მცირე ავზების სერიით, რომლებიც განლაგებულია მოაჯირის გარშემოწერილობაზე. ეს უკანასკნელი ინარჩუნებს ფართო, ცენტრალურ, გაშლილ აუზის ფორმას, რომლის ცენტრიც მდებარეობს წრიულ საფუძველზე. საფუძველზე განთავსებულია ოთხი დიდი მჯდომარე შიშველი ქალის ფიგურა, კარიატიდები. ცენტრში წყალი გადმოდის დიდი გირჩიდან.

გახსნა თავდაპირველად დაგეგმილი იყო 1928 წლის 21 აპრილს, მაგრამ გადაიდო 9 მაისამდე. კონტროვერსია მალე ჩაცხრა, რადგან ფაშისტური მთავრობა ზოგადად მხარს უჭერდა შიშველი ქანდაკებების გამოყენებას, რომლებმაც მალე ბევრი ოფიციალური შენობა დაამშვენეს.

წმინდა იოაკიმეს ეკლესია
მოედნის ახლოს დგას წმინდა იოაკიმეს ეკლესია, რომელიც 1898 წელს დაასრულა არქიტექტორმა რაფაელე ინგამმა. მისი მიზანი იყო ლეო -ის სამღვდელო და საეპისკოპოსო იუბილეს აღნიშვნა.
რომის წმინდა სოფიას ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = კათოლიკური ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =ეკლესია
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი = ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ბიზანტიური არქიტექტურა
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1967
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.899667
| გრძედი =12.490861
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სანტა სოფია (უკრ. ) — ეკლესია ბოჩჩეს ქუჩაზე, რომში, იტალიაში. მიძღვნილია წმინდა სიბრძნისადმი , რომელიც სულიწმინდას შვიდი საჩუქრებიდან ერთ-ერთია. ის უკრაინული გრიგორიანულ კათოლიკური ეკლესიის დედა ეკლესია იყო, სანამ ლვოვის წმინდა გიორგის ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიას ეკუთვნოდა. აგებულია საუკუნეში, 537 წელს.

აღწერა
ეკლესია არის უკრაინელების ეროვნული ეკლესია რომში, თემისთვის სასაუბრო და რელიგიური ცენტრი. ღვთისმსახურება აღევლინება ბიზანტიურ-უკრაინულ წეს-ჩვეულებებში, რომელიც მთლიანად არის კათოლიკურ ეკლესიასთან კომუნიკაციაში.

ეკლესია აშენდა 1967-1968 წლებში კარდინალი იოსიფ სლიპიის ბრძანებით, ლვოვის მთავარი არქიეპისკოპოსის, რომელიც დაახლოებით 18 წელი გაატარა საბჭოთა გულაგში და გათავისუფლების შემდეგ არ შეეძლო უკრაინაში დაბრუნება.
ნაგებობა მოდელირებულია კიევის წმინდა სოფიას ტაძრის მიხედვით.

ეკლესიაში ინახება პაპ კლემენტ -ის (88-97) ნეშტი. ბიზანტიური წეს-ჩვეულებების შესაბამისად, ეკლესიაში არის იკონოსტაზი, რომელიც შესრულებულია იუვენალიი იოსიფ მოკრიცკის მიერ.

1985 წელს პაპმა იოანე პავლე -მ ეკლესია აღიარა ერთ-ერთ ტიტულარულ ეკლესიად, რომელიც შესაფერისია კარდინალ-მღვდლისთვის.
1998 წელს ეკლესია აღიარეს მცირე ბაზილიკად.

კარდინალ-მღვდლის წოდება
სანტა სოფიას პირველი კარდინალ-მღვდელი იყო მიროსლავ კარდინალი ლუბაჩივსკი. ლუბომირ კარდინალი ჰუსარი, , კიევ-ჰალიჩის მთავარი არქიეპისკოპოსი, რომელსაც ტიტულარული ეკლესია ეკავა 2001 წლის 21 თებერვლიდან, კარდინალად გახდომიდან, 2017 წელს გარდაცვალებამდე. კარდინალ მიკოლა ბიჩოკს, მელბურნის წმინდა პეტრესა და პავლეს ეპარქიის ეპარქს, ამჟამად უკავია ეს წოდება.
მიროსლავ ივან ლუბაჩივსკი (25 მაისი 1985 - 14 დეკემბერი 2000)
ლუბომირ ჰუსარი (21 თებერვალი 2001 - 31 მაისი 2017)
მიკოლა ბიჩოკი (7 დეკემბერი 2024 - აწმყო)
ფაბრიციუსის ხიდი

პონს ფაბრიციუსი პონტე, ან დეი კვატრო კაპი (, „ფაბრიციანი ხიდი") — რომში, იტალიაში ყველაზე ძველი არსებული ხიდი. ძვ. წ. 62 წელს აშენებული, იგი გადაჭიმულია მდ. ტიბრის ნახევარზე, კამპუს მარტიუსის აღმოსავლეთიდან, ტიბრის კუნძულის შუაში (პონს ცესტიუსი კუნძულის დასავლეთით მდებარეობს). ("ოთხი თავი") მიუთითებს ორი სახის იანუსის ჰერმების ორ მარმარილოს ბოძზე მოაჯირზე, რომლებიც საუკუნეში გადმოტანილ იქნა წმ. გრიგოლის ეკლესიიდან (მონტე საველო).

ხიდი
დიო კასიუსის თანახმად, ხიდი ძვ. წ. 62 წელს იქნა აშენებული, რაც ციცერონის კონსულობიდან ერთი წლის შემდეგ, რათა ჩაენაცვლებინა ცეცხლში დამწვარი ადრინდელი ხის ხიდი. იგი დაკვეთა ლუციუს ფაბრიციუსმა, გზების კურატორმა და რომის გვარი ფაბრიციას წევრმა. რომაული ანტიკური ხანიდან მოყოლებული მუდმივად გამოიყენებოდა, მაგრამ დღეს იგი უვნებლადაა შემორჩენილი.

ფაბრიციუსის ხიდი 62 მ. სიგრძის და 5.5 მ. სიგანისაა. იგი აგებულია ორი ფართო თაღისგან, რომლებიც იჭიმება 80 ფუტზე, გამაგრებულია ცენტრალური ბოძით ნაკადის შუაში. ამ ხიდის თაღები პირველია ნებისმიერ რომაულ ხიდზე, რომლებიც არ იყო ნახევარწრიული ფორმის. ეს შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო იმით, რომ ნახევარწრე მდებარეობდა წყალქვეშ. მისი ბირთვი აგებულია ტუფისგან. მისი გარე პირი დღეს აგურითა და ტრავერტინისგან შედგება. რელიეფი მდებარეობს ბოძიდან 20 ფუტის სიმაღლეზე. წყალდიდობის დროს, იგი სათადარიგო ადასაადგილებელ გზად გამოიყენებოდა.

წარწერა
თავდაპირველი წარწერა ტრავერტინზე, საუბრობს მის მშენებელზე, ლათინურ ენაზე: . . . . . | . | | ("ლუციუს ფაბრიციუსმა, გაიუსის ძემ, გზების ზედამხედველმა, იზრუნა და ასევე დაამტკიცა, რომ იგი აშენებულ იქნა"). წარწერა მეორდება ოთხჯერ, თითოეული თაღის თითოეულ მხარეს.

გვიანდელი წარწერა, უფრო პატარა ასოებით, აღნიშნავს, რომ ხიდი აღდგენილ იქნა პაპ ინოკენტი -ის დროს, სავარაუდოდ 1679 წელს.
მენუო იუოდარაგისი

მენუო იუოდარაგისი (შავრქიანი მთვარე ან შავი რქის მთვარე, ზოგჯერ შემოკლებით ) — ბალტიის კულტურის, ალტერნატიული მუსიკის, ხალხური მუსიკისა და ექსპერიმენტული მუსიკის ყოველწლიური ფესტივალი, რომელიც ტარდებოდა ლიეტუვაში. იმართებოდა 1995-2024 წლებში და ყოველწლიურად 5000-დან 6000-მდე ადამიანი სტუმრობდა, რაც ერთ-ერთ უდიდეს და უძველეს ფესტივალად აქცევს ლიეტუვაში.

ფესტივალის პროგრამა მოიცავდა ფოლკლორისტებისა და ისტორიკოსების ლექციებსა და მჭედლობის, ტყავის დამუშავების, ქსოვის, სამკაულების დამზადების, ღებვისა და სხვა საქმიანობის ვორქშოფებს. ფესტივალზე სრულდებოდა ტრადიციული რიტუალები, ისტორიული დადგმები, ხელოვნების გამოფენები, ფილმების ჩვენებები, ლაშქრობები, სპორტული შეჯიბრებები და ხალხური ცეკვები.

ისტორია
ფესტივალი დაიწყო 1997 წელს, როგორც რამდენიმე ახალგაზრდისა და მათი მეგობრების სპონტანური ერთდღიანი შეკრება სოფელ ვერბიშკესში, მოლეტაის რაიონში, ლიეტუვაში, სადაც ტარდებოდა ორ წელიწადში ერთხელ 1999 წლამდე.

მოგვიანებით ფესტივალი გადავიდა -ში, დასახლება უტენასთან ახლოს, 2000 წლიდან 2002 წლამდე. მას შემდეგ ფესტივალის თარიღი აგვისტოს ბოლო შაბათ-კვირად დადგინდა. შემდეგ 2003–2005 წლებში მენუო იუოდარაგისი გაიმართა კერნავეში, ლიტვის დიდი საჰერცოგოს შუა საუკუნეების დედაქალაქში. 2006 წელს ფინანსური და ორგანიზაციული მიზეზების გამო შესვენების შემდეგ 2007 წელს ფესტივალმა გადაინაცვლა კუნძული ზარასაის ტბაში, ქალაქ ზარასაიში. 2012 წელს მე-13 ფესტივალის თემა იყო ფრინველები და ავიაცია და ის კიდევ ერთხელ მოეწყო ზარასაის ტბაზე. ფესტივალის ფარგლებში მოეწყო მონგოლფიერების რბოლა, ასევე ღამის ბუშტების აღლუმი.

მე-14 მენუო იუოდარაგისი ეძღვნებოდა ლატვიელებს, სხვა გადარჩენილ ბალტიის ხალხს და ბალტიის ხალხის ერთობას, რომელშიც წარმოდგენილია ლატვიური ბენდების ვრცელი სია, როგორიცაა , , , , და და სხვა ლატვიელი არტისტები.

2016 წლის მე-19 ფესტივალის მთავარი თემა იყო „სახლი“, ორგანიზატორების თქმით, არა მხოლოდ ფიზიკური, არამედ სულიერი მნიშვნელობითაც. იმ წელს მენუო იუოდარაგისი გაიმართა კუნძულ დუბურისის ტბაზე, ზარასაის რაიონში და მთავარი გამომსვლელი ჯგუფი იყო სლოვენური ავანგარდული მუსიკალური ჯგუფი .

მე-20 მენუო იუოდარაგისი დაბრუნდა კუნძულ დუბურისის ტბაზე. ფესტივალი ეძღვნებოდა ბალტიისპირეთის ჭექა-ქუხილის ღმერთს პერკუნას და მთავარი ჯგუფი იყო ნორდიული ხალხური მუსიკის ჯგუფი .

21-ე მენუო იუოდარაგისი 2018 წელს გაიმართა მოლავენაის სასახლის ბორცვის კომპლექსში. 2023 წელს ფესტივალის სოციალური მედიის გვერდებზე გამოცხადდა, რომ ბოლო ფესტივალი 2024 წელს გაიმართებოდა.

ორგანიზატორები და მხარდამჭერები
მენუო იუოდარაგისის ორგანიზატორი იყო ლიეტუვური ჩამწერი ლეიბლი და არაკომერციული საჯარო დაწესებულება „ “. 2002 წლიდან ფესტივალს ნაწილობრივ უჭერდნენ მხარს ლიეტუვის რესპუბლიკის კულტურის სამინისტრო, ასევე ვილნიუსის ხელოვნების აკადემიის იუნესკოს კულტურის მართვის დეპარტამენტი, სხვა კულტურული ინსტიტუტები, საწარმოები, მედია არხები და კერძო პირები.

ფესტივალების სია
სანტო-სტეფანო-ალ-მონტე-ჩელიო

წმინდა სტეფანეს ტაძარი — ძველი ბაზილიკა და ტიტულარული ეკლესია რომში, იტალიაში. ხშირად მოიხსენიება როგორც სანტო სტეფანო როტონდო, იგი უნგრეთის ეროვნული ეკლესიაა რომში, მიძღვნილია როგორც პირველი ქრისტიანი მოწამე წმინდა სტეფანესადმი, ასევე უნგრეთის კანონიზებული პირველი მეფე სტეფანე -ისადმი. მცირე ბაზილიკა ასევე წარმოადგენს პონტიფიკური გერმანული და უნგრული კოლეჯის ეკლესიას.

1985 წლიდან, კარდინალი მღვდელი, რომელიც ეკლესიის ტიტულს ეკავა, არის ფრიდრიხ ვეტტერი.

ისტორია
პირველი ეკლესია კურთხეული იყო პაპ სიმპლიციუსის მიერ 468-483 წლებში. იგი მიძღვნილი იყო პროტომარტირ წმინდა სტეფანესადმი, რომლის სხეულიც აღმოაჩინეს რამდენიმე ათეული წლით ადრე წმინდა მიწაზე და რომში გადაიტანეს. ეკლესია იყო პირველი რომში, რომელსაც ჰქონდა წრიული ფორმა. მისი არქიტექტურა უნიკალურია გვიან რომაულ სამყაროშიც. წმინდა სტეფანო, სავარაუდოდ, დაფინანსებული იყო მდიდარი ვალერიუსების ოჯახის მიერ, რომელთა საკუთრებაც მოიცავდა კაელიის მთის დიდ ნაწილს. მათი ვილა მდებარეობდა ახლოს, ამჟამინდელი სან ჯოვანი ადოლორატას საავადმყოფოს ადგილზე. წმინდა მელანია უფროსი, ოჯახის წევრი, ხშირად მოგზაურობდა იერუსალიმში და იქ გარდაიცვალა, ამიტომ ოჯახს ჰქონდა კავშირები წმინდა მიწასთან.

ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო პაპი ლეო -ის (440-461) მიერ, თარიღი დადასტურებულია ძველი მონეტებით და დენდროქრონოლოგიით, რომელიც ადგენს სახურავში გამოყენებული ხის ასაკს 455 წლით, მაგრამ ეკლესია კურთხეული არ იყო პაპის გარდაცვალებამდე. თავდაპირველ ეკლესიას ჰქონდა სამი კონცენტრული გადასასვლელი, 22 იონური სვეტით, რომლებიც გარს არტყავდა ცენტრალურ წრის სივრცეს, რომელიც გადაჭიმული იყო 22 მ (72 ფუტი) სიმაღლისა და 22 მ (72 ფუტი) სიგანის ტამბურზე. ტამბურში იყო 22 ფანჯარა, მაგრამ უმეტესობა დაიხურა საუკუნის რესტავრაციის დროს. ცენტრალური გადასასვლელის დიამეტრი იყო 42 მ (138 ფუტი), ხოლო გარე 66 მ (217 ფუტი). ოთხი გვერდითი საკურთხეველი გადაჭიმული იყო შუა გადასასვლელიდან გარე გადასასვლელამდე და ქმნიდა ბერძნულ ჯვარს.

ექსტერიერი
მიუხედავად იმისა, ტაძარი რომ შიგნიდან წრიულია, გარედან ჯვრის ფორმა აქვს. შესასვლელს აქვს პორტიკი, ხუთი თაღით, მაღალ ძველ გრანიტის სვეტებზე კორინთის კაპიტელებით, რომელიც დაემატა საუკუნეში, პაპ ინოკენტი -ის მიერ.
ინტერიერი
ეკლესიის კედლებს ამშვენებს მრავალი ფრესკა, მათ შორის ნიკოლო ცირკინანის (ნიკოლო პომარანსიო) და ანტონიო ტემპესტას, რომლებიც ასახავს მოწამეობის 34 სცენას, გრიგოლ -ის დაკვეთით, საუკუნეში. თითოეულ ნახატს აქვს სათაური ან წარწერა, რომელიც ხსნის სცენას და მიუთითებს იმპერატორის სახელს, რომელმაც ბრძანა სიკვდილით დასჯა, ასევე მითითებულია ციტატები ბიბლიიდან.
ლაოკონი და მისი შვილები

} ) უწოდებენ. ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ანტიკური ქანდაკებაა 1506 წელს რომში აღმოჩენისა და ვატიკანის მუზეუმებში საჯაროდ გამოფენის შემდეგ, სადაც ის დღემდეა შემორჩენილი. ქანდაკება, სავარაუდოდ, სწორედ ის ნამუშევარია, რომელიც ხელოვნების მთავარმა რომაელმა აღმწერელმა, პლინიუს უფროსმა, უმაღლესი ხარისხითვის შეაქო. მან ქანდაკება ბერძენ მოქანდაკეებს მიაწერა, მაგრამ არ დაუკონკრეტებია, როდის შეიქმნა. ფიგურები ამ ნამუშევარში თითქმის ნატურალური ზომისაა, მთელი ჯგუფი 2 მეტრზე ოდნავ მეტი სიმაღლისაა. ქანდაკებაზე გამოსახულია ტროელი მღვდელი ლაოკონი და მისი ვაჟები, ანტიფანტე და თიმბრეოსი, რომლებსაც ზღვის გველები ესხმიან თავს.

ისტორია
ლაოკონის ჯგუფს დასავლურ ხელოვნებაში „ადამიანური ტანჯვის პროტოტიპულ გამოსახულებას“ უწოდებენ. ქრისტიანულ ხელოვნებაში ხშირად გამოსახული ტანჯვისგან განსხვავებით, რომელიც იესოსა და მოწამეების ვნებას ასახავს, ​​ამ ქანდაკებაში გამოსახული ტანჯვა არ გვთავაზობს გამომსყიდველ ძალას ან ჯილდოს. აგონია გადმოცემულია სახეების შეჭმუხნული გამომეტყველებით, განსაკუთრებით ლაოკონის ამობურცული წარბებით, რომლებიც გიიომ დიუშენ დე ბულონმა აღწერა, როგორც ფიზიოლოგიურად შეუძლებელი. ეს სტილი აისახება გველებთან მებრძოლ სხეულებზეც, განსაკუთრებით ლაოკონზე, ვინაიდან მისი სხეულის ყველა ნაწილი დაჭიმულია.

პლინიუსმა ნამუშევარი, რომელიც მაშინ იმპერატორ ტიტუსის სასახლეში იმყოფებოდა, მიაწერა როდოსის კუნძულელ სამ ბერძენ მოქანდაკეს: აგესანდრეს, ათენოდოროსს და პოლიდოროსს, მაგრამ მან არ ახსენა თარიღი ან დამკვეთი. სტილით ის ითვლება „ელინისტური ბაროკოს ერთ-ერთ საუკეთესო ნიმუშად“ და რა თქმა უნდა, ბერძნულ შედევრად. თუმცა, მისი წარმომავლობა გაურკვეველია, რადგან უცნობია, ის ორიგინალი ნამუშევარია თუ უფრო ადრეული ბრინჯაოს ქანდაკების ასლი. ზოგი მიიჩნევს, რომ ეს ადრეული იმპერიული პერიოდის ნამუშევრის ასლია, ზოგი კი ფიქრობს, რომ ეს გვიანდელი პერიოდის ორიგინალი ნამუშევარია, რომელიც იმეორებს დაახლოებით ორი საუკუნით ადრე არსებულ პერგამენის სტილს, მიუხედავად ამისა, ის სავარაუდოდ შეკვეთილი იყო მდიდარი რომაელის სახლის გასაფორმებლად (შესაძლოა, იმპერიული ოჯახისთვისაც). ქანდაკების სავარაუდო დათარიღება ძვ.წ. 200 წლიდან ახ.წ. 70-იან წლებამდე მერყეობს, ხოლო იულიუს-კლავდიუსების დინასტიის პერიოდი (ძვ.წ. 27 წლიდან ახ.წ. 68 წლამდე), თანამედროვე მეცნიერების აზრით, იდეალური დროა მისი შექმნის თარიღისთვის.

მიუხედავად იმისა, რომ თხრის დროს აღმოჩენილი ქანდაკებისთვის ის შესანიშნავ მდგომარეობაშია, მას მაინც რამდენიმე ნაწილი აკლია და გათხრების შემდეგ მოდიფიკაცია და რესტავრაცია ჩაუტარდა. ქანდაკება ამჟამად გამოფენილია მუზეო პიო-კლემენტინოს მუზეუმში, რომელიც ვატიკანის მუზეუმების ნაწილია.

წყაროები ინტერნეტში
ვატიკანის მუზეუმების ოფიციალური ვებ-გვერდი
.
.
ტრიტონის შადრევანი

ტრიტონის შადრევანი — საუკუნის შადრევანი რომში, შექმნილია ბაროკოს მოქანდაკე ჯან ლორენცო ბერნინის მიერ. შეკვეთილია მისი მფარველის, პაპ ურბან -ის მიერ. შადრევანი მდებარეობს პიაცა ბარბერინიზე, ბარბერინის სასახლის შესასვლელთან ახლოს, რომლის დაპროექტებასა და მშენებლობაში ბერნინის დაეხმარა ბარბერინებს ოჯახს. ეს შადრევანი უნდა განვასხვავოთ ახლომდებარე შადრევანი ტრიტონებით , რომელიც შექმნილია კარლო ფრანჩესკო ბიზაკერის მიერ პიაცა ბოკა დელა ვერიტაზე და წარმოადგენს ორ ტრიტონს.

აღწერა
შადრევანი აგებულია 1642-1643 წლებში. პაპ ურბან -ს სურდა საზოგადოებრივი სამკაული იმ მოედნის ცენტრში, სადაც დომინირებდა მისი ოჯახის სულ ახალი სასახლე. შადრევნის ცენტრში ამოდის ბუნებრივ ზომაზე დიდი კუნთოვანი ტრიტონი, ანტიკური ბერძნულ-რომაული ლეგენდის ზღვის მცირე ღვთაება, გამოსახული როგორც ზღვის კაცი, რომელიც დაჩოქილია დიდ ნიჟარაზე, საიდანაც ტრიტონი ამოდის. მისი თავი უკან არის გადაგდებული და მისი ხელები ნიჟარას წევს ტუჩებთან; მისგან წყლის ჭავლი ამოდის, რომელიც ადრე დრამატულად უფრო მაღლა ადიოდა, ვიდრე დღეს. შადრევანს აქვს ოთხი დელფინისგან შემდგარი ბაზა, რომლებიც შემოიხვევენ პაპის ტიარას ჯვარედინი გასაღებებით და ბარბერინების ჰერალდიკურ ფუტკრებს თავიანთ ქერცლიან კუდებში.

ტრიტონე, ბერნინის პირველი თავისუფლად მდგომი ურბანული შადრევანი, აგებულ იქნა წყლის მისაწოდებლად აქვა ფელიჩეს აკვედუკიდან, რომელიც ურბანმა აღადგინა.

შემდგომი ისტორია
ტრიტონის შადრევანი არის ერთ-ერთი, რომელიც გახსენებულია ოტორინო რესპიგის ფონტანე დი რომაში (რომის შადრევნები). ტრევის შადრევანთან დაკავშირებული ლეგენდა გავრცელდა ამაზეც: რომ ნებისმიერი ვიზიტორი, რომელიც მონეტას ჩააგდებს წყალში (შადრევნისკენ ზურგით დგომისას), გარანტირებული ექნება რომში დაბრუნება.

პიაცა ბარბერინის გარემო მნიშვნელოვნად შეიცვალა მეჩვიდმეტე საუკუნის შემდეგ. იმ დროის გრავიურები და მეცხრამეტე საუკუნის ფოტოები აჩვენებს გაცილებით დაბალ შენობებს მოედნის გარშემო, რაც შადრევანს გაცილებით უფრო დრამატულს გახდიდა. თუმცა, ეს არის ხარკი ბერნინის მხატვრული განსჯის მიმართ, რომ ახლაც კი, მაღალი შენობებით ტრანსპორტით გადატვირთული მოედნის გარშემო, ტრიტონის შადრევანს კვლავ შეუძლია შეინარჩუნოს დრამატული ყოფნა.
კანოე

კანოე — (,  კარიბის ზღვის ინდიელების ენიდან) ჩრდილო-ამერიკელი ინდიელების საზღვაოსნო ნავი, რომელიც მზადდებოდა მთელი ხის ტანისაგან ან ხის კარკასისგან და გარშემო ტყავი ჰქონდა შემოკრული. ასევე, მსუბუქი, ღია, სპორტული ან სასეირნო ნავი სანიჩბე ორკაპის გარეშე, მოკლე, ერთლაპოტიანი ნიჩბით, რომელშიც ცალ მუხლზე დგებიან და ისე უსვამენ ნიჩბებს. კანოეთი ნიჩბოსნობა წარმოადგენს სანიჩბოსნო სპორტის ერთ-ერთ ნაირსახეობას, სადაც რბოლა მიმდინარეობს უორკაპო ცალნიჩბიანი (კანოე) და წყვილ-ნიჩბიანი (კაიაკი) ნავებით. კანოეს საერთაშორისო ფედერაცია აერთიანებს 14 ტექნიკურ დისციპლინას, მათ შორის 2 დისციპლინა ოლიმპიურია: სპრინტი და სლალომი.

კანოეს აგრეთვე იყენებდნენ ზოგიერთი ტრადიციული საზოგადოება ავსტრალიაში, ახალ გვინეასა და სამხრეთ ამერიკაში. თანამედროვე კანოეს შორეულ წინამორბედად ითვლება ინდიელთა პიროგა.