iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გიორგი ბარამია

გიორგი ბარამია (დ. 25 თებერვალი, 1966) — ქართველი დიპლომატი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე 2009 წლის 15 ივნისიდან 2013 წლის 5 აპრილამდე.

დაიბადა სოხუმში, იმჟამად აფხაზეთის ასსრ. 1987 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტი და აგრონომად და საგადასახადოს თანამშრომლად მუშაობდა 1988-93 წლებში. აფხაზეთის ომის შემდეგ იძულებული გახდა სამშობლო დაეტოვებინა. 1996-2009 წლებში მუშაობდა აფხაზეთის ლეგიტიმურ მთავრობასა და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 2007-2009 წლებში საქართველოს კონსულად მსახურობდა სალონიკში, საბერძნეთი. 2009 წლის ივნისში აფხაზეთის ლეგიტიმური მთავრობის თავმჯდომარედ აირჩიეს.
ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)

ფეიენორდი — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ როტერდამში. „აიაქსთან“ და „პსვ-თან“ ერთად იგი ნიდერლანდების „დიდი სამეულის“ კლუბებში შედის. 1965 წლიდან მოყოლებული მხოლოდ ეს სამი გუნდი ახერხებს ერედივიზიონის მოგებას, გარდა ორი სეზონისა, როდესაც „ალკმაარმა“ ორჯერ მოახერხა ჩემპიონატის მოგება, 1981 და 2009 წლებში. „ფეიენორდმა“ თოთხმეტჯერ მოიგო ჩემპიონატი, თერტმეტჯერ ნიდერლანდების თასი, ორჯერ ნიდერლანდების სუპერთასი. ამასთან, მოგებული აქვს უეფა-ს ჩემპიონთა თასი (1969-70), უეფა-ს თასი (1973-74, 2001-02) და საკონტინენტთაშორისო თასი (1970).
ანალოღია

ანალოღია (, ღ ბიზანტიური წარმოთქმაა -სი) — მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ხატებისა და საღვთო წიგნების დასასვენებელი მაღალი დახრილი მაგიდა. თეიმურაზ ბაგრატიონის განმარტებით „წიდა საბასა კანონსა შინა ანალოღია არს სახე ანუ ხატი ქრისტესი ანუ ხუთისმშობლისა“, რადგან აღნიშნული მაგიდაც ძირითადად ხატთათვისაა განკუთვნილი, სახელიც აქედან ეწოდა. ტერმინი ანალოღია (ანალოგია) საწიგნე მაგიდის აღსანიშნავად ქართულში საუკუნემდე არ გვხვდება. იგი რუსულიდან უნდა იყოს შემოტანილი ისე, როგორც ჩვენს ეკლესიებში ხატების ხატსასვენზე დაბრძანების ჩვეულება. ქართულ ტაძრებში ადრეული დროიდან ხატები დაკიდებული იყო. რუსულში აღნიშნულ მაგიდას ეწოდება ( , 1991). ქართველ მორწმუნეთა მეტყველებაში ანალოღიის პარალელურად გვხვდება საკუთრივ ქართული ტერმინები: ფუძეხატი, წირვის ხატი, საკურთხევლის ხატი, შუა ხატი (ასე ეწოდება ეკლესიის გუბმათის ქვეშ მდებარე ხატსასვენს. მასზე სადაგ დღეებში დასვენებულია ის ხატი, ვისი სახელობისაცაა ტაძარი, ხოლო დღესასწაულებში ის, რომლის ხსენებაცაა და რომელსაც ეძღვნება წირვა), სახატე (ე.ი. ხატის დასასვენებელი), კათედრა (ანალოღია თითქმის იგივეა, რაც მაგიდა ორატორთათვის, კათედრა, ოღონდ შემოსილი), საწიგნე (საღვთო წიგნებისათვის განკუთვნილი მაგიდა).
ალექსანდრე ლუკაშენკო

ალექსანდრე გრიგოლის ძე ლუკაშენკო (; ; დ. 30 აგვისტო, 1954) — ბელარუსი პოლიტიკოსი. ბელარუსის პრეზიდენტი 1994 წლიდან. პოლიტიკაში მოსვლამდე ლუკაშენკო სამხედრო ოფიცერი, შემდეგ კი რამდენიმე საწარმოს დირექტორი იყო.

დაამთავრა მაგილევის პედაგოგიური ინსტიტუტი (1975 წ.). ჰყავს მეუღლე და სამი ვაჟი.

2010 წლის 19 დეკემბერს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებზე ამომრჩეველთა ხმების 79,65%–თ არჩეულ იქნა პრეზიდენტად მეოთხე ვადით. ეუთო-მ აშშ-მ და ევროკავშირმა არ სცნეს არჩევნების შედეგები, საპირისპიროდ, დსთ-ს დამკვირვებლებმა ჩატარებული არჩევნები პოზიტიურად შეაფასეს.

2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებულად თავი ბელარუსის მოქმედმა პრეზიდენტმა, ალექსანდრე ლუკაშენკომ, გამოაცხადა. არჩევნების შედეგების გაყალბებასა და დარღვევებს მასობრივი საპროტესტო აქციები მოყვა. ოპოზიციონერმა სვეტლანა ტიხანოვსკაიამ საკუთარი თავი გამარჯვებულად გამოაცხადა. მისი გუნდის მტკიცებით, მან ხმების 60-დან 70 პროცენტამდე მიიღო, რის შემდეგაც მან მიმართა დასავლეთის ქვეყნების პრეზიდენტად აღიარების თხოვნით. არჩევნებმა კვლავ ვერ მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება.

ლუკაშენკომ ბელარუსში ავტორიტარული მმართველობა დაამყარა. ის საკუთარ თავს „ევროპის უკანასკნელ დიქტატორსაც“ უწოდებს. ქვეყანაში ჩატარებული არჩევნები არ არის თავისუფალი და სამართლიანი, რეჟიმის ოპონენტების უმრავლესობა რეპრესირებულია, ხოლო მედია არსებობს სასტიკი ცენზურის პირობებში. ადამიანის უფლებათა მასობრივი დარღვევების გამო ლუკაშენკოსა და ბელარუსის საჯარო პირების წინააღმდეგ მოქმედებს მრავალფეროვანი სანქციები. 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მასშტაბური გაყალბებების ფონზე ბელარუსში ქვეყნის ისტორიაში უდიდესი საპროტესტო მოძრაობა დაიწყო. არჩევნების გაყალბების შემდეგ დასავლეთის ქვეყნები არ აღიარებენ ლუკაშენკოს ლეგიტიმურობას, თუმცა რეჟიმი სარგებლობს რუსეთის, ჩინეთის, ირანისა და სხვა მცირე სახელმწიფოების მხარდაჭერით.
კრუბერის გამოქვაბული

კრუბერის გამოქვაბული — კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბერჭილის ქედზე, ორთაბალაგანის აღმოსავლეთ ხეობის ზემო ნაწილში. კრუბერის გამოქვაბული მსოფლიოს უღრმესი კარსტული მღვიმეა. სიღრმე 2224 მ. შესასვლელი ზღვის დონიდან 2320 მ-ზე მდებარეობს. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. მღვიმე წარმოადგენს სუბვერტიკალური ტიპის სიღრუეს. მღვიმეში გვხვდება მინიატურული სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ფარდები, ადგილობრივი წარმოშობის ნგრეული და გამოფიტვის მასალა. ჰავა სტატიური. არის ასევე წყლის ნაკადები და პატარა ტბები. კრუბერის უფსკრულის წყლებით საზრდოობს მდინარე რეპრუა. მღვიმეში ბინადრობენ მრავალფეხა ჭიები, ხოჭოები და სხვა. სახელი ეწოდა ალექსანდრე კრუბერის პატივსაცემად.
აბანოთუბანი

აბანოთუბანი, აბანოების უბანი — საქართველოს დედაქალაქ თბილისის ერთ-ერთი უძველესი უბანი, მდ. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე. სახელწოდება უკავშირდება ძველთაგანვე ცნობილ ბუნებრივად ცხელ მინერალურ წყლებზე გაშენებულ აბანოებს.

ისტორია
ლეგენდა თბილისის ცხელი წყლების აღმოჩენას და მათზე ქალაქის გაშენებას ქართლის მეფე ვახტანგ გორგასალს მიაწერს ( საუკუნე). საუკუნის არაბი გეოგრაფი, იბნ ჰაუკალი „გზათა და სამეფოთა წიგნში“ აღნიშნავს: „ქალაქში [თბილისში] არის ტიბერიადის აბანოების მსგავსი აბანოები, რომელთა წყალიც უცეცხლოდ დუღს“. ისტორიული ცნობებით, საუკუნის თბილისში მინერალური წყლის 65 აბანო ყოფილა. თბილისის აბანოებზე ცნობებს გვაწვდიან - საუკუნეების ვენეციელი მოგზაური მარკო პოლო, საუკუნის რუსი ვაჭარი ვასილ გაგარა, ასევე ვახუშტი ბაგრატიონი, რომელიც თბილისში ექვს აბანოს ითვლის.

– საუკუნეების თბილისში იყო ერეკლეს, ბებუთას, მელიქის, მეითრის (სუმბათოვის), გოგილოს, ორბელიანთა, თბილელის, მირზოევის, ხოჯას, „გრილი“ (შიოევის), „ჭრელი“ და სხვა აბანოები. დღემდე შემორჩენილ აბანოთა უმრავლესობა – საუკუნეებში ირანული არქიტექტურის გავლენითაა შექმნილი და მერმინდელ სეიდაბადშია თავმოყრილი, ბოტანიკური ბაღის აღმართის დასაწყისში. სწორედ ამიტომ, ამ ადგილს აბანოთუბანი ეწოდა.

ამ აბანოებს ძველ თბილისში მარტო სამკურნალო დანიშნულება არა ჰქონია; აქ ხშირად მთელი დღით მოდიოდნენ მოქალაქეები, ბანაობდნენ, ისვენებდნენ და ლხინსაც მართავდნენ. აქვე ამოწმებდნენ სადედამთილოები საპატარძლოს სილამაზეს.

გალერეა
ნატალის პროვინცია

პროვინცია — ყოფილი პროვინცია სამხრეთ აფრიკაში, არსებობდა 1910 წლიდან 1994 წლამდე. მისი დედაქალაქი იყო პიტერმარიცბურგი. ნატალის პროვინცია იყო ერთადერთი პროვინცია სამხრეთ აფრიკაში, რომელმაც 1960 წლის სამხრეთ აფრიკის რეფერენდუმზე უარი განაცხადა რესპუბლიკის შექმნაზე.

1994 წელს ნატალის პროვინცია კვაზულუ-ნატალის პროვინცია გახდა.
ახალი ათონის მონასტერი

ახალი ათონის მონასტერი (სრული სახელი: წმინდა მოციქული სვიმონ კანანელის მონასტერი ახალ ათონზე) — მართლმადიდებლური ქრისტიანული მონასტერი დაარსებული 1875 წელს საბერძნეთის ათონის მთის წმინდა პანტელეიმონის ბერების მიერ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე.

სამონასტრო კომპლექსის მშენებლობა დაიწყო 1884 წელს და 1896 წელს დასრულდა. კომპლექსის ასაგებად საჭირო გახდა მთის ნაწილის ჩამოჭრა და ათასობით ტონა მიწისა და მთის ქანების გატანა. საქმეს ართულებდა გეოგრაფიული მდებარეობაც. მიუხედავად ამისა, მშენებლობა 12 წელიწადში დასრულდა.

მონასტრის მშენებლობას მფარველობდა რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე . მისი ნაჩუქარია ცენტრალური დასავლეთის კორპუსის სამრეკლოს მუსიკალური კურანტები.
აბანოს კარი

აბანოს კარი — ისტორიული ძველი თბილისის ერთ-ერთი კარი. გაჭრილი იყო ქალაქის გალავნის აღმოსავლეთ კედელში. მდებარეობდა აღმოსავლეთიდან თბილისისკენ მომავალი განჯის გზის ერთ-ერთი განშტოების დასასრულს და მიმართული იყო აბანოების უბნისაკენ (დაახლ. ახლანდელი გრიშაშვილის ქუჩის ღერძზე). აქედან მგზავრი დღევანდელი სამღებროს ქუჩის გასწვრივად მიმავალი გზით ციხის (თათრის, ახლანდ. გორგასლის მოედანი) მოედანზე ხვდებოდა. ასრულებდა საბაჟო პუნქტის ფუნქციასაც.
განთიადის ტაძარი

განთიადის ტაძარი, ცანდრიფშის ტაძარი — საუკუნის სამაფსიდიანი ბაზილიკა, რომელიც მდებარეობს დაბა განთიადში (გაგრის მუნიციპალიტეტი). 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

აშენებულია საუკუნის ნახევარში. მაგრამ არაერთხელ იყო გადაკეთებული — საუკუნეებში. 1576 წელს ნაწილობრივ დაინგრა ოსმალეთის შემოსევებისაგან. არის აფხაზეთისა და სრულიად საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული ტაძარი. ჩვენამდე მხოლოდ ბაზილიკის ნანგრევები შემორჩა.

ისტორიულ-არქიტექტურული აღწერა
დარგის სპეციალისტების მიერ გამოთქმულია მოსაზრება, რომ განთიადი სწორედ ის ტაძარია, რომელიც ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე -მა აბაზგების ტომს მათი გაქრისტიანებისას აუგო. ბაზილიკის ნანგრევებში აღმოჩენილია თეთრი მარმარილოს საფლავის ქვის ფრაგმენტი, ბერძნული ასომთავრული წარწერით. როგორც ჩანს, ის ადგილობრივი საერო ან სასულიერო წარჩინებული პირის საფლავს განეკუთვნებოდა. წარწერა თარიღდება საუკუნით.

განთიადის ტაძარი სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენს. იგი აგებულია საშუალო ზომის სწორი ფორმის კირქვის კვადრებით, მშენებლობისას გამოყენებულია ასევე სხვადასხვა ზომის ბრტყელი აგური.

ამჟამინდელი მდგომარეობა
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ტაძრის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. არსებული ინფორმაციით, ტაძარი მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია, საჭიროებს გადაუდებელ საკონსერვაციო-სარესტავრაციო სამუშაოებს.

განთიადის ტაძარს მინიჭებული აქვს საქართველოს ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის სტატუსი.
ლადო გუდიაშვილის მოედანი

ლადო გუდიაშვილის მოედანი — ისტორიული მოედანი თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში, სოლოლაკში, თავისუფლების მოედნის მახლობლად; ლერმონტოვის, ბ. ახოსპირელის, გია აბესაძის, აბო თბილელისა და სხვა ქუჩების შესაყარზე. მოედნის გეგმა შუა საუკუნეებიდანაა შემორჩენილი, შენობათა ანსამბლი კი საუკუნის მეორე ნახევარსა და საუკუნეს მიეკუთვნება.

ისტორია
გვიან შუა საუკუნეებში მოედანს „ბეჯანას ბაღი“ ერქვა. 1828 წლამდე ხალხი მას მოღნისის (მოღნის, იგივე მოღნინის) სახელს უწოდებდა მოედნის ახლოს მდგარი ღვთისმშობლის სომხური ეკლესიის პატივსაცემად. საუკუნეში ეს ტერიტორია რუსეთის იმპერიის კავკასიური სამფლობელოების ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენდა. აქ იყო მეფისნაცვლისა და ჯარის სარდლობის ადგილსამყოფელი. 1827 წ. აბას-აბადის მოედანი ეწოდა გენ. პასკევიჩის მიერ ირანის ამავე სახელწოდების ციხესიმაგრის აღების აღსანიშნავად. აქ ერთ დროს რუსების ჯარის ჰაუპტვახტი იყო, სადაც 1838 წელს ღამე გაუთევია პოეტ მიხეილ ლერმონტოვს. 1923 წელს მოედანს ბოლშევიკი სტეფანე ალავერდოვის (ალავერდიანის) სახელი უწოდეს. ლადო გუდიაშვილის სახელი მოედანს 1988 წელს მიენიჭა.

ცისფერი სახლი
მოედნის გარშემო 11 შენობა დგას, რომელთაგან 9 ისტორიული მნიშვნელობისაა. 4, 6 და 7 სახლები კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებია.

გამორჩეულია მოედნისა და ლერმონტოვის ქუჩის კუთხეში მდგომი სახლი, გაზეთ „ლიტერატურული საქართველოს“ რედაქცია. სწორედ ამ შენობაში იყო განთავსებული რუსული არმიის შტაბი, ჰაუპტვახტი და ოფიცერთა სასტუმრო. შენობა აგრეთვე „ცისფერი სახლის“ სახელითაა ცნობილი. სწორედ ამ ფაქტის გამო მიენიჭა მოედნიდან სოლოლაკისკენ აღმა მიმავალ ქუჩას ლერმონტოვის სახელი.
ავანანთხევი

ავანანთხევი — ხევი ისტორიულ ძველ თბილისში; სოლოლაკის ქედიდან მოემართებოდა და ჰკვეთდა დღევანდელ თავისუფლების მოედანს, მიუყვებოდა ახლანდ. პუშკინის ქუჩის ხაზს და მდ. მტკვართან ჩადიოდა ბარათაშვილის ქუჩის გასწვრივ. 1841-1857 წწ. ხევი გადაიხურა აგურის კამარით, რომლის ნაწილი გამოჩნდა საბჭოთა პერიოდში კოლმეურნეობის მოედანზე (ახლანდ. ორბელიანის მოედანი) მიწისქვეშა გადასასვლელის მშენებლობისას და გამოიყენეს გადასასვლელის არქიტექტურული გაფორმებისათვის.

ხიდები ავანანთხევზე
ავანაანთხევზე გადასასვლელად სხვადასხვა დროს არსებობდა რამდენიმე ხიდი, მათ შორის, დიღმის კარის ხიდი ვერცხლის ქუჩისა და ორბელიანის მოედნის მიდამოებში, რომელიც ვახუშტი ბატონიშვილის 1735 წლის თბილის რუკაზეცაა აღნიშნული. არსებობს ცნობები, რომ ის 1815 წელს განაახლეს. კიდევ ერთი ხიდის, რომელიც ამავე ხევზე ყოფილა გადებული, რუკაზე აღნიშნულია მეიდნის კარის ხიდით. აქ იგულისხმება თბილისის ზღუდეში როსტომ მეფის დროს გაჭრილი კარი. კარიცა და ხიდიც გარეთუბანში არსებული მოედნისკენ იყო მიმართული და სახელიც მოედნის მიხედვით ეწოდა. იგი მდებარეობდა ახლანდელი ბარათაშვილისა და ჩახრუხაძის ქუჩების შეერთების ადგილას.

ავანაანთხევზე ვახუშტი ბატონიშვნილს კიდევ ერთი ქვემო კარის ხიდი აქვს აღნიშნული. ის წყაროებში შემორჩენილია წყლის კარის, მუხრანის და გარეთუბნის ხიდის სახელითაც. მისი სიგრძე 10 მეტრი იყო, ხოლო სიგანე - 6 მეტრი. მოგვიანებით მას
მუხრანის ხიდი ეწოდა, რადგან ის მუხრანბატონების საკარმიდამო ტერიტორიაზე მოექცა და მუხრანთუბანს გარეთუბანთან აკავშირებდა
ავლაბრის კარი

ავლაბრის კარი — ძველი თბილისის გალავანში გაჭრილი კარი, საიდანაც იწყებოდა გზები ავჭალისა და კახეთისაკენ. თავდაპირველად მდებარეობდა დაახლოებით ახლანდელი მეტეხის აღმართის ტერიტორიაზე იქ, სადაც მეტეხის პლატოს გალავნის ძირითად კედელს დასავლეთის მხრიდან გარშემოვლებული კედელი ერთვოდა. ს. მეორე ნახევარში შიდაავლაბრის ვრცელ ტერიტორიას ახალი გალავანი შემოარტყეს და ავლაბრის კარი მოეწყო ახლანდ. მეტეხის ქუჩისა და ქეთევან წამებულის მოედნის შერწყმის ადგილზე. აქ იწყებოდა შიდაავლაბრის მთავარი (ახლანდ. მეტეხის) ქუჩა, რომელსაც სასურსათო დუქნების რიგები მიუყვებოდა.
ავლაბრის ხიდი

ავლაბრის ხიდი — ხიდი მდინარე მტკვარზე ისტორიულ ძველ თბილისში. ამ ადგილას, მეტეხის ვიწროებში, ხიდი უძველესი დროიდან არსებობდა და ისანს კალასთან აკავშირებდა.

ისტორია
ავლაბრის ხიდი აღა მაჰმად ხანის 1795 წლის შემოსევის შედეგად დაინგრა. ის 1797 წელს აღდგინეს. ახალი ხიდი ხის კოჭური კონსტრუქციისა იყო და ქვის საყრდენებს ებჯინებოდა. 1805 წლის 26 აპრილს წყალდიდობის დროს ხიდი მდინარემ გაიტაცა. იმავე წელს იმავე ადგილას იმავე კონსტრუქციის ახალი ხიდი აიგო, რომელსაც გვერდით მეორე, პატარა ხიდიც მიუშენეს, რომელიც 1843 წლამდე საცალფეხო ხიდის სახით არსებობდა. ავლაბრის ხიდზე ტრანსპორტი ცალმხრივად, მარჯვნიდან მარცხნივ მოძრაობდა. 1826 წელს ავლაბრის ხიდი შეიცვალა ქვის საყრდენებზე აგებული ხის კამაროვანი კონსტრუქციის ახალი ხიდით, რომელიც სამი წლის შემდეგ კვლავ წყალდიდობის დროს დაინგრა. მის ადგილას 1829 წელს ხის კამაროვანი ხიდი აშენდა, რომელმაც მხოლოდ 13 წელს იარსება. ხის ლპობის გამო ხიდის შეცვლა გახდა აუცილებელი. 1843 წელს იგი უფრო ხარისხიანი ხის კამაროვანი ხიდით შეიცვალა, რომელმაც 26 წელს იარსება. 1870 წელს, ორივე ხის ხიდი ინგლისში დამზადებული რკინის ხიდებით შეცვალეს. ხიდის ინჟინერი იყო ზაზემანი. 1950-იან წლებში ახლანდელი მეტეხის ხიდის აგების შემდეგ ძველი ხიდები მოშალეს.
ალექსანდერდორფი

ალექსანდერდორფი (, ალექსანდრეს სოფელი) — ვიურტემბერგიდან გადმოსახლებული გერმანელების კოლონია ძველი თბილისის მახლობლად, სოფელ კუკიის მიმდებარე ტერიტორიაზე. დაარსდა 1818 წელს და რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე -ის პატივსაცემად ალექსანდერდორფი ეწოდა. 1916-1918 წლებში ალექსანდერსდორფს ალექსანდროვსკოე ეწოდებოდა, 1923 წელს კი დასახლებას საბჭოთა ხელისუფლებამ ლიბკნეხტსდორფი დაარქვა.

ალექსანდერდორფი შედგებოდა ბაღებითა და ბოსტნებით გარემოცული სახლების ორი მწკრივისგან, რომელიც სოფლის მთავარ გზას (ახლანდელ დავით აღმაშენებლის გამზირი) გასდევდა. აქაური გერმანელები სოფლის მეურნეობას მისდევდნენ და პროდუქციას თბილისის ბაზრებში ჰყიდნენ. 1820 წელს ალექსანდერდორფში, ახლანდელი მარჯანიშვილის მოედნის ერთ-ერთი საცხოვრებელი სახლის ადგილზე, ლუთერანული ეკლესია „კირხე“ აშენდა; აქედან მოდის მარჯანიშვილის მოედნისა და ქუჩის პირვანდელი სახელწოდება — „კიროჩნაია“. 1946-1947 წლებში მარჯანიშვილის მოედნის რეკონსტრუქციის დროს საბჭოთა ხელისუფლებამ კირხე გერმანელ სამხედრო ტყვეებს დაანგრევინა.

1824 წელს კუკია და ალექსანდერდორფი ოფიციალურად თბილისს მიაკუთვნეს, თუმცა დასახლება კიდევ დიდხანს ატარებდა სოფლის იერს. 1836 წლისთვის ალექსანდერდორფში 152 გერმანელი ცხოვრობდა. დასახლება განსაკუთრებით გაიზარდა 1880-იან წლებში ვერის ხიდის (ახლანდელი გალაკტიონის ხიდი) გახსნის შემდეგ. ამ მიდამოებზე სწრაფად გავრცელდა ურბანული განაშენიანების წესები, სოფლის მთავარმა გზამ ქუჩის სახე მიიღო და ერთ დროს ვრცელი ბაღები მნიშვნელოვნად შემცირდა.
საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი

საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი — საფეხბურთო გათამაშება საქართველოში, სადაც ეროვნული ლიგის და საქართველოს თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალში დამარცხებული გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი პირველად 1996 წელს გათამაშდა.

გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია თბილისის „დინამო“, რომელმაც 9-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია თბილისის „დინამო“.

2023 წლიდან სუპერთასის გათამაშება ახალი ფორმატით გაიმარტება. – სუპერთასისთვის 4 გუნდი იბრძოლებს და იქნება ნახევარფინალები და ფინალი. მინიტურნირში ევროთასების საგზურის მფლობელი სამი გუნდი და საქართველოს თასის გამარჯვებული ითამაშებს.

ორგუნდიანი ფორმატი (1996–2022)
ოთხგუნდიანი ფორმატი (2023–)
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
დახრილი ასოებით წარმოდგენილი კლუბები გაუქმებულია.
ფრენბურთის საერთაშორისო ფედერაცია

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1947 წლის 18 - 20 აპრილს პარიზში გაიმართა ფრენბურთის საერთაშორისო ფედერაციის ( - ) დამფუძნებელი კონგრესი. დამფუნებელი ქვეყნები იყვნენ: ბრაზილია, უნგრეთი, ეგვიპტე, იტალია, ნიდერლანდები, პოლონეთი, პორტუგალია, რუმინეთი, აშშ, ურუგვაი, საფრანგეთი, ჩეხოსლოვაკია და იუგოსლავია.

ფედერაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლოზანაში.

სამუაშო ენებია: ფრანგული, რუსული, ინგლისური და ესპანური.

ამჟამინდელი პრეზიდენტია ვეი ცზიჩუნი (ჩინეთი).

ფედერაციის უმაღლესო ორგანოა მსოფლიო კონგრესი, რომელიც იკრიბება ორ წელიწადში ერთხელ. კონგრესი ოთხი წლის ვადით ირჩევს პრეზიდენტს და ადმინისტრაციულ საბჭოს, რომელიც კონგრესებს შორის უძღვება ფედერაციის მუშაობას. ადმინისტრაციულ საბჭოსთან ერთად მუშაობენ კომისიები (იურიდიული, ფინანსური, პრესის, წესების, საარბიტრაჟო, ტექნიკური, სამედიცინო, განვითარების, სატელევიზიო და მასობრივი საშუალებების) და კომიტეტები (საინვენსტიციო და დისციპლინარული). გარდა ამისა შექმნილია 4 სპეციალური საბჭო - სპორტული შეჯიბრებების, პლაჟის ფრენბურთის, მსოფლიო ლიგის და მსოფლიოს დიდი პრიზის.

1961 წლის მარსელის კონგრესმა მიიღო გადაწყვეტილება შექმნილიყო ხუთი რეგიონული კომისია, რომლებიც თავად მიხედავდა ფრენბურთის განვითრებას თავიანთ კონტინენტებზე. შეიქმნა ევროპის, აზიის (ოკეანეთთან ერთად), აფრიკის, ჩრდილოეთ ამერიკის და სამხრეთ ამერიკის ფრენბურთის კომისიები. 1972 წლის კონგრესზე კი მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ეს კომისიები გადაკეთებულიყო კონტინენტალურ ფედერაციებად.

დღეისათვის ფედერაციის წევრია 222 ქვეყანა.

ფედერაციის უმთავრესი ტურნირებია:
მსოფლიოს ჩემპიონატები ვაჟთა და ქალთა შორის.
მსოფლიოს თასი ფრენბურთში ვაჟთა და ქალთა შორის
მსოფლიოს ლიგა ფრენბურთში ვაჟთა შორის
ჩემპიონთა თასი ფრენბურთში ვაჟთა და ქალთა შორის
მსოფლიოს დიდი პრიზი ფრენბურთში ქალთა შორის
მსოფლიოს ჩემპიონატები სხვადასხვა ასაკის ჭაბუკთა და გოგონათა შორის.

პლაჟის ფრენბურთის საბჭო ატარებს
მსოფლიოს ჩემპიონატები პლაჟის ფრენბურთში ვაჟთა და ქალთა შორის
მსოფლიოს სერიალი პლაჟის ფრენბურთში ვაჟთა და ქალთა შორის

კონტინენტალური ფედერაციები და მისი წევრი ქვეყნები
ჰემოსის მთის ბრძოლა

ჰემოსის მთის ბრძოლა (ძვ. წ. 335) — ბრძოლა ალექსანდრე მაკედონელსა და თრაკიელებსა და სხვა ბალკანური ტომებს შორის, რომელიც ალექსანდრე დიდის გამარჯვებით დასრულდა.

წინაპირობები
ძვ. წ. 336 წელს ეგიაში ეპიროსის მეფის, ალექსანდრეს დაფილიპე მაკედონელის შვილის კლეოპატრას ქორწილში, ფილიპე მკვლელმა სიცოცხლეს გამოასალმა. მისი სიკვდილის შემდეგ ტახტი მისმა 20 წლის შვილმა ალექსანდრემ დაიკავა. მან თავისი მეფობა საბერძნეთში აჯანყებების ჩახშობით დაიწყო, შემდეგ კი თრაკიისკენ გამოემართა ბალკანეთზე კონტროლის აღსადგენად. მან ლაშქრობა ძვ. წ. 335 წლის გაზაფხულზე წამოიწყო. თავდაპირველად ის თრაკიაში შეიჭრა, რომ ტრიბალების და ილირიელების აჯანყება ჩაეხშო. აქ მას შეუერთდნენ ცოტაოდენი თრაკიელი მოკავშირეები, ლანგარუსის მეთაურობით. ალექსანდრეს პირველი შეტეკება, როდოპის მთებში (ჰემოსის მთაგრეხილის, დღევანდელი სტარა-პლანინას ნაწილი), თრაკიელების გარნიზონთან მოუვიდა.

ბრძოლა
თრაკიელებისა და სხვა ჩრდილოეთის ტომებისგან შემდგარი არმია მოწყობილიყვნენ ვიწრო ხეობაში. ციცაბო კლდის მწვერვალზე, იმ ადგილის თავზე, სადაც ალექსანდრეს არმიას უნდა გაევლო, მათ განლაგებული ჰქონდათ დატვირთული ვაგონები, რომლებსაც მაშინ დააგორებდნენ, როცა გზაზე ალექსანდრეს ჯარისკაცები გაივლიდნენ. ამის მიუხედავად, ალექსანდრემ წინსვლის ბრძანება გასცა. მან ჯარისკაცებს უბრძანა, რომ, როდესაც თრაკიელები ვაგონებს დააგორებდნენ, თუ ეს შესაძლებელი იყო, მათ მწკრივში უნდა გაეკეთებინათ ხვრელები, სადაც ვაგონებს გაატარებდნენ და საფრთხეს აირიდებდნენ. თუკი ეს შეუძლებელი იყო, ისინი უნდა დაწოლილიყვნენ მიწაზე, თავის დასაცავად ფარები გადაეფარათ და ვაგონები გადაეტარებინათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ზომებმა ზოგიერთი ჯარისკაცი ვერ იხსნა სიკვდილისგან, ვაგონების დაგორებამ არმიას მნიშვნელოვანი ზიანი ვერ მიაყენა. ამის შემდეგ არმიამ პირდაპირი იერიში მიიტანა თრაკიელებზე და დაამარცხა ისინი.
კრივი-რიჰი

კრივი-რიჰი, კრივოი-როგი — სამრეწველო ქალაქი ცენტრალურ უკრაინაში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში. კრივი-რიჰის საქალაქო საბჭოსა და რაიონის ცენტრი, რომლის შემადგენლობაშიც თავად არ შედის. გაშენებულია მდინარე ინჰულეცისა და საკსაჰანის შესართავზე. ეკუთვნის დნიპროპეტროვსკის ოლქს. ქალაქ დნიპროდან დაშორებულია 150 კმ-ით. თავისი 630 ათასი მცხოვრებით არის უკრაინის სიდიდით მე-8 ქალაქი და ამავდროულად ყველაზე დიდი ქალაქი უკრაინაში, რომელიც არ წარმოადგენს ოლქის (რეგიონის) ცენტრს. არის კრივი-რიჰის რაიონის ცენტრი. თავად ქალაქი იყოფა 7 რაიონად.

დასახელება და ლეგენდები
ქალაქი მე-17 საუკუნეში დააარსეს ზაპოროჟიელმა კაზაკებმა. პირველად წერილობით წყაროებში იხსენიება 1775 წელს, როგორც საფოსტო სადგური კრემენჩუკსა და ხერსონს შორის. სახელთან მრავალი თქმულებაა დაკავშირებული: ერთი ვერსიის თანახმად მისი ერთ-ერთი დამაარსებელი კაზაკის მეტსახელი იხო რიჰ (როგ, რქა), ხოლო მეორე ვერსიის მიხედვით დასახლებას ეს სახელი ეწოდა მისი ლანდშაფტის გამო, რადგან მდინარეების შეერთების ადგილზე დაბლობს მომრგვალო რკალის ფორმა აქვს, მრუდე რქის მსგავსად.
დასახლების (თავდაპირველად სოფლის) სტატუსი მიენიჭა 1857 წელს და მალევე, 1860 წელს მიიღო დაბის სტატუსი, ხერსონის გუბერნიის შემადგენლობაში. დასახლებისთვის გარდამტეხი იყო 1881 წელი, როცა აქ დაიწყო რკინის მადნის მოპოვება. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან ქალაქი სწრაფად იზრდებოდა. ქალაქად გამოცხადდა 1919 წელს. იყო მახნოს კომუნისტურ-ანარქისტული გადატრიალების მცდელობის ერთ-ერთი ცენტრი. 1941-1944 წლებში ოკუპირებული იყო ნაცისტური გერმანიის მიერ და მასთან წითელი არმიის ბრძოლებისას ძლიერ დაზიანდა.
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011

რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011 – რაგბის რიგით მეშვიდე მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელსაც ატარებს რაგბის საერთაშორისო საბჭო 1987 წლიდან. ჩემპიონატი გაიმართა ახალ ზელანდიაში 9 სექტემბრიდან – 23 ოქტომბრის ჩათვლით. ტურნირში მონაწილეობას იღებდა 20 ქვეყნის ეროვნული ნაკრები, 5 კონტინენტიდან.

კვალიფიკაცია
შემდეგმა ქვეყნებმა 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ჯგუფში დაიკავეს პირველი სამი ადგილი და ავტომატურად მიიღეს მონაწილეობის უფლება:

შემდეგმა გუნდებმა მონაწილეობის უფლება მოიპოვეს რეგიონული ტურნირების ფარგლებში:

ქალაქები და სტადიონები
2011 წლის 22 თებერვალს კრაისტჩერჩში მომხდარი მიწისძვრის დროს მნიშვნელოვანი ზარალი მიადგა სტადიონსა და ქალაქის სხვა ინფრასტრუქტურას, რის გამოც 2011 წლის 16 მარტს გაცხადდა, რომ კრაისტჩერჩი ვერ შეძლებს მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძლობას. დაგეგმილი ორი მეოთხედფინალური მატჩი ოკლენდში ჩატარდება, ხოლო კრაისტჩერჩში გასამართი ჯგუფური ეტაპის ხუთი მატჩი სხვადასხვა ქალაქებში ჩატარდება.

როგორც ველინგტონის რეგიონული სტადიონი
სტადიონი ექვემდებარება დროულ დასრულებას

მსაჯები
2011 წლის 8 აპრილს -მ დაასახელა რვა მსაჯი, შვიდი მსაჯის ასისტენტი და ოთხი ვიდეო მსაჯი რომლებიც ჯგუფურ ეტაპზე გამართულ მატჩებში იმსაჯებენ. შვიდიდან ორი ასისტენტი რეზერვში იქნება საჭიროების შემთხვევისთვის.

ჯგუფური ეტაპი
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
ჯგუფი 
პლეი-ოფი
ევროპის ავტომაგისტრალი E117

ევროპის ავტომაგისტრალი 117 - ევროპის ავტომაგისტრალი კავკასიაში, რომელიც რუსეთის სამხრეთ ნაწილს აკავშირებს სომხეთთან საქართველოს გავლით.

მარშრუტი იწყება ქალაქ მინერალურ წყლებთან რუსეთში, საქართველოში, ძირითადად, ემთხვევა საქართველოს სამხედრო გზას, ხოლო სომხეთში ერევნის გავლით მიდის ირანის საზღვრამდე.

ავტომაგისტრალის სიგრძეა 1050 კილომეტრი.

მინერალური წყლების შემდეგ, ბესლანამდე ავტომაგისტრალი გადაკვეთს ევროპის ავტომაგისტრალს 50. თბილისში ის გადაკვეთს ევროპის ავტომაგისტრალს 60. მარშრუტის დასასრულს, ქალაქ მეღრიში ის უერთდება ევროპის ავტომაგისტრალს 002.

მარშრუტი

[ 29] მინერალური წყლები, პიატიგორსკი, ნალჩიკი
[ 301] ბესლანი, ვლადიკავკაზი, ქვემო ლარსი

[ს 3] სტეფანწმინდა - გუდაური – მცხეთა
[ს 1] მცხეთა – თბილისი
[ს 6] თბილისი - მარნეული – ბოლნისი

ვანაძორი
დილიჯანი, სევანი, რაზდანი, ერევანი
გორისი, კაპანი, ქაჯარანი, მეღრი

გალერეა
ათანასე (წმინდანი)

დიდმოწამე ათანასე (- სს.) - რომაელი წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 18 ივლისი, ახალი სტილით 31 ივლისი. წმინდა მოწამეების სერგისა და ბაქოს (ხს. 7 ოქტომბერი) მეგობარი. ქრისტიანთა მდევნელი იმპერატორის მაქსიმიანეს (224-305 წწ.) დროს ეპარქის თანამდებობაზე დანიშნეს და ეგვიპტეში განამწესეს, სადაც მალე მართლმადიდებლური სარწმუნოების აღიარებისათვის სამსჯავროს გადასცეს, იმ იმედით რომ წმინდა ათანასე "გონს მოვიდოდა". მმართველმა კლისმაში (წითელ ზღვაში) გაგზავნა იგი და ქრისტიანული ტაძრების დახურვა უბრძანა. დანიშნულების ადგილზე ჩასულმა ათანასემ კი ტაძარში დიდი ზეიმით აღნიშნა ქრისტეშობის ბრწყინვალე დღესასწაული, როდესაც მომხდარი მმართველმა გაიგო დიდხანს შეაგონებდა ნეტარ ათანასეს რომ განდგომოდა ქრისტეს, მაგრამ ბოლოს როდესაც იხილა წმინდანის მოუდრეკლობა, მჯისთვის თავის მოკვეთა ბრძანა.