iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ცოტნე ზურაბიანი

ცოტნე ზურაბიანი (დ. 28 სექტემბერი, 1984, წყალტუბო) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დიპლომატიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ისტორიის სპეციალობით.

2004-2008 წლებში მუშაობდა არასამთავრობო ორგანიზაცია „თანასწორობის ინსტიტუტი“, ადამიანის უფლელებების დაცვის მიმართულება; 2009-2010 წლებში სწავლობდა ლატვიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც ევროპათმცოდნეობის მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა; 2010-2011 წლებში სწავლობდა ბრემენის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (გერმანია), სადაც ეკონომიკისა და ევროპული კანონმდებლობის მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა; 2012-2013 წლებში მუშაობდა სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროში, საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულებით; 2014 წელს უშაობდა ქ. თბილისის მერიის ახალგაზრდულ საქმეთა განყოფილების უფროსი; 2015 წელს კი საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის მრჩევლად. არის 4 პუბლიკაციის ავტორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მაჟორიტარულ არჩევნებში ხმათა 52,91% მიიღო (14 017 ხმა).
მქნევარა

მქნევარა, (მქნევარა თვალი) — მასიური მრგვალი დეტალი, რომელსაც აყენებენ მანქანის წამყვან ლილვზე მისი ბრუნვის უთანაბრობის შესამცირებლად მოძრაობის დამყარებული რეჟიმის დროს. მქნევარა თვალია, რომლის მძიმე ფერსო მორგვთან შეერთებულია სწორი მანებით ან მთლიანი დისკოთი. ხშირად იგი შკივის ან ქუროს დისკოს ფუნქციას ასრულებს. მქნევარა აჩქარების დროს აგროვებს კინეტიკურ ენერგიას, შენელებისას კი გასცემს და ამით მანქანის ნორმალური მუშაობისათვის დასაშვებ სიდიდემდე ამცირებს ლილვის ბრუნვის უთანაბრობას. მქნევარას ენერგიას იყენებენ მანქანის ამძრავად, მაგ., გირობუსში.
სერგი კაპანაძე

სერგი კაპანაძე (დ. 25 აპრილი, 1981, ქ. ჭიათურა) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. სწავლობდა დრიუს უნივერსიტეტის (აშშ) პოლიტიკური მეცნიერებების ფაკულტეტზე. 2003 წელს — ბუდაპეშტის ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტის (უნგრეთი) საერთაშორისო ურთიერთობათა და ევროპულ კვლევათა მაგისტრი. 2010 წელს მიენიჭა თსუ საერთაშორისო ურთიერთობების დოქტორის ხარისხი.

სხვადასხვა დროს მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალური და პოლიტიკური მეცნიერებების ფაკულტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა მიმართულების ასისტენტ-პროფესორად, სტრატეგიულ გამოკვლევათა ცენტრის ანალიტიკოსად; საგარეო საქმეთა სამინისტროს რეგიონული თანამშრომლობის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილედ, საქართველოს პრეზიდენტის მრჩევლად, საგარეო დაზვერვის სპეციალური სამსახურის ანალიტიკური სამმართველოს უფროსად, საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიცაზიების დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილედ, ამავე სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიცაზიების დეპარტამენტის დირექტორად. 2011-2012 წლებში იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2016 წლის ნოემბრიდან პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე. იყო გადაცემა „რა? სად? როდის?“-ის ერთ-ერთი გუნდის წევრი.

მისი მეუღლეა ეკა აკობია.
გიორგი კახიანი

გიორგი კახიანი (დ. 10 დეკემბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

1999-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოში, მოსამართლის თანაშემწედ. 2004-2005 წლებში მუშაობდა თბილისის ენისა და კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, იყო საერთაშორისო ურთიერთობების კათედრის წევრი, უფროსი მასწავლებელი; 2005-2007 წლებში მუშაობდა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში, სამართლებრივი უზრუნველყოფის დეპარტამენტში, მთავარ მრჩეველად. 2007-2011 წლებში კი იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორი; 2001 წლიდან კი ასოცირებული პროფესორი. 2013-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამტრედიის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2013-2019 წლებში ეკავა საქართველოს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა და წესების კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობა. 2019 წელს დაინიშნა საქართველოს პარლამენტის ვიცე-სპიკერად.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
ჯემალ ადამაშვილი

ჯემალ გაბრიელის ძე ადამაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1941, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ – გ. 14 მარტი, 2026, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კომპოზიტორი. ცნობილია საბავშვო მუსიკით, აგრეთვე საგალობლებითა და რამდენიმე კინომუსიკით. საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის ნამდვილი წევრი. ღირსების ორდენი კავალერი (2003). გიორგი ლეონიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2009).

ბიოგრაფია
ჯემალ ადამაშვილი დაიბადა 1941 წლის 1 იანვარს თბილისში, გაბრიელ ადამაშვილისა და სონია კეკელიას მრავალშვილიან ოჯახში. ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო მუსიკით. 1972 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1967–2000 წლებში ხელმძღვანელობდა ანსამბლ „ნატვრის თვალს“. საქართველოს ტელევიზიაში „პირველ სტერეოზე“ მიჰყავდა გადაცემა „ქართული გალობა“. ხელმძღვანელობდა ჩოხოსანთა ფოლკლორულ ანსამბლ „შავლეგოს“. იყო სრულიად საქართველოს გვარების წინამძღოლთა დარბაზის თანათავჯდომარე, დარბაზის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ადამაშვილების გვარის წინამძღოლი (ასევე ჰიმნის ავტორი), ოქროს არწივის მფლობელი, 1978 წლიდან ეკლესიის მგალობელი (რეგენტი), 9 შვილის მამა.

გარდაიცვალა ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად, 2026 წლის 14 მარტს, თბილისში. 17 მარტს გამოასვენეს სიონის საკათედრო ტაძრიდან, სადაც რამდენიმე ათეული წელი გალობდა. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე მეუღლესთან ერთად. აღსანიშნავია, რომ მისი გარდაცვალების შემდგომ ოჯახს სამძიმრის წერილი გაუგზავნა პატრიარქმა ილია -მ (16 მარტს), რომელიც პატრიარქის მიერ გაგზავნილი ბოლო წერილი აღმოჩნდა.

შემოქმედება
მის სიმღერებს ასრულბდნენ: ანსამბლები – „ნატვრის თვალი“, „მზიური“, „ბასტი-ბუბუ“, „მერცხალი“; მისი მოწაფეები იყვნენ: რ. რცხილაძე, ნ. თუშიშვილი; დაწერილი აქვს საფორტეპიანო კვინტეტი (1966), ვოკალური ციკლი ვაჟა–ფშაველას ლექსებზე (1968), კონცერტი საყვირისათვის (1970; პირველი შესრულება ბათუმში, 1977), სიმებიანი კვარტეტი (1986), სიმღერები, მათ შორის: „გამარჯობა, მამულო“, „საოქტომბრო“; საბავშვო სიმღერების კრებული (4); მუსიკა თოჯინების თეატრისა (17) და დრამატული სპექტაკლებისათვის, მათ შორის: „რომელია მართალი?“ (1970, ცხინვალი), „ტყუპები“ (1978); მხატვრული კინოფილმებისათვის: „ნათელა“ (განახლებული მუნჯი ფილმი, 1978), „ნამდვილი კავკასიელი“ (განახლებული მუნჯი ფილმი, 1981), „ელისო“ (განახლებული მუნჯი ფილმი, 1984); დოკუმენტური ფილმი: „სვანეთის საგანძურები“ (1991); გასტროლებით იმოგზაურა ანსამბლ „ნატვრის თვალთან“ ერთად (სსრკ, პოლონეთი, გერმანია, ფინეთი, ბულგარეთი, რუმინეთი, ინდოეთი, იუგოსლავია, იტალია, საფრანგეთი).
ქორცქვიტა

ქორცქვიტა, — ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 30–38 სმ, ფრთების შლილი 65–75 სმ. დედალი მამალზე დიდია. მამლის ზურგი ვეჟან-რუხია, მუცელზე ვიწრო წითური განივი ზოლები გასდევს; დედლის ზურგი უფრო მეტად მურაა, ზოლები მასაც აქვს. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში; გადამფრენი ფრინველია, იზამთრებს აღმოსავლეთ აფრიკიდან ირანამდე; გვხვდება საქართველოშიც. ადის ზღვის დონიდან 2000 მეტრამდე. ბინადრობს ჭალის ტყეებში, კორომებში, ბაღებსა და პარკებში, სადაც მაღალი ხნიერი ხეებია. ბუდეს ხეზე, მაღლა აშენებს. დებს 3–4 კვერცხს. დედალი კრუხობს 33–35 დღის განმავლობაში. იკვებება ხვლიკებით, მღრღნელებით, დიდი ზომის მწერებით, პატარა ფრინველებით. შუა აზიაში ბეღურების განადგურებით სარგებლობა მოაქვს. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“.

ადრე ლათინურად ერქვა და მისი ორი ქვესახეობა იყო ცნობილი — ევროპული ქორცქვიტა და თურქესტნული ქორცქვიტა. დღეს ეს უკანასკნელი ცალკე სახეობად ითვლება და უწინდელი ლათინური სახელიც მას ეწოდება.
ბეშიქთაში (საფეხბურთო კლუბი)

ბეშიქთაში — თურქული საფეხბურთო კლუბი, თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული კლუბი. დაარსდა 1903 წელს, სტამბულის ამავე სახელწოდების რაიონში.

„ბეშიქთაში“, „გალათასარაისა“ და „ფენერბახჩეს“ შემდეგ, მესამე ყველაზე ტიტულოვანი თურქული საფეხბურთო კლუბია, რომელიც არასდროს დაქვეითებულა თურქეთის ჩემპიონატის უმაღლესი დივიზიონიდან. არსებობის ისტორიაში მოგებული აქვს თურქეთის სუპერლიგის 15 ტიტული.

„ბეშიქთაშის“ ტრადიციული ფორმა შავი და თეთრი ფერისაა. საშინაო მატჩებს მართავს ვოდაფონ პარკის სტადიონზე, რომელიც იტევს 41,188 ადამიანს.
ნიკო ჯადუგიშვილი

}

ნიკო ჯადუგიშვილი (დ. 23 აპრილი, 1942, სიღნაღი) — ქართველი საესტრადო მომღერალი და ისტორიკოსი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1983), ღირსების ორდენის კავალერი (1998).

ბიოგრაფია
1960-1964 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ისტორიულ ფაკულტეტზე. ბავშვობიდან მღეროდა, მაგრამ პროფესიონალური სასიმღერო მოღვაწეობა დაიწყო 1964 წლიდან, როცა ის კონსტანტინე პევზნერმა მიიწვია საქართველოს  საესტრადო ორკესტრ „რერო“-ში სოლისტად. ნიკო ჯადუგიშვილს ჰქონდა ძლიერი ტემბრის ხმა, ის გამორჩეულად ასრულებდა საესტრადო და ქალაქური სტილის სიმღერებს. იგი თანამშრომლობდა ისეთ ცნობილ ქართველ კომპოზიტორებთან, როგორებიც არიან: გიორგი ცაბაძე, შოთა მილორავა, ეთერ ჭელიძე, ნოდარ გიგაური, ვაჟა აზარაშვილი, ნუნუ გაბუნია, მარგარიტა ჩხეიძე და სხვები. მის რეპერტუარში შედიოდა  აგრეთვე რუსული, ესპანური, ინგლისური და იტალიური პოპულარული სიმღერები. 1968 წელს მონაწილეობდა სტუდენტთა და ახალგაზრდობის მსოფლიო ფესტივალში ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში.

1969 წელს კომპოზიტორ ალექსანდრე (საშა) რაქვიაშვილის ძალისხმევით შეიქმნა დუეტი ეთერ კაკულიასა და ნიკო ჯადუგიშვილის მონაწილეობით, დუეტისათვის პირველი სიმღერა „სანთლები“ შექმნა ჯემალ სეფიაშვილმა, მაგრამ სიმღერის ტელე-რადიო გადაცემა კომუნისტურმა ხელისუფლებამ აკრძალა, რადგან ტექსტში ნახსენები იყო ღმერთი, ეს კი კომუნისტურ იდეოლოგიას ეწინააღმდეგებოდა. დუეტმა შეასრულა ისეთი სიმღერები, რომლებიც შემდეგ მთელი ყოფილი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ჰიტებად იქცა, ესენია: ი. ბუკიას  „თოვლი მოსულა“, ე. ჭელიძის  „აღმართი“, ჯ. სეფიაშვილის „სანთლები“, ნ. დუღაშვილის „დამიბრუნდი“, ვ. აზარაშვილის „მაშ გამარჯვება“, „ავლაბარო“. 1983 წელს ნიკო ჯადუგიშვილს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 1998 წელს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის ბრძანებულებით ქართულ საესტრადო ხელოვნებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და მისი პოპულარიზაციის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის დააჯილდოვეს ღირსების ორდენით.

ნიკო ჯადუგიშვილი 2001 წლიდან ჩამოსცილდა აქტიურ სასცენო მოღვაწეობას, იშვითად სტუმრობდა ტელე-რადიო გადაცემებს, წლების განმავლობაში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ლექტორი (დოცენტი). გარდაიცვალა 2017 წლის 10 მაისს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.
მონალი

მონალი — ფრინველთა გვარი ხოხბისებრთა ოჯახისა. ცნობილია მთებში გავრცელებული სამი სახეობა. ჰიმალაიური (. ) და სკლეტერის მონალის (. ) სიგრძეა 63–72 სმ, მასა 1,8–2,3 კგ; ჩინური მონალისა (. ) 75–80 სმ და დაახლ. 3 კგ შესაბამისად. თავზე წაგრძელებული ან დახვეული ბუმბულების ქოჩორი აქვთ; ნისკარტი გრძელია, ქვემოთკენ ოდნავ მოხრილი, მოკაუჭებული; ბოლო საშუალო სიგრძის, მომრგვალებული; ფეხები მოკლე, სქელი. მამლები ყველაზე მეტად კაშკაშა შეფერილობის ფრინველებს განეკუთვნებიან თავიანთი ინტენსიური ლითონისებრი ბზინვარებით: ზემოდან ჭარბობს მოწითალო-ბრინჯაოსფერი, იისფერ-ლურჯი, მწვანე ან ოქროსფერი ტონები, წელი ჩვეულებრივ თეთრია, მუცელი შავი. დედალი მუქი მურაა, თეთრი და წითური წინწკლებითა და თეთრი ყელით. ჰიმალაიური მონალის მამალს გამოარჩევს ქოჩრის ძაფისებრი ბუმბულები ფართო წვეროებით და წითური ბოლო; სკლეტერის მონალის წითური ბოლო წვეროში თეთრია; ჩინურ მონალს კი იგი შავი აქვს, აყრია თეთრი წინწკლები და მომწვანო-ლურჯი არშიები. გავრცელებული არიან ცენტრალური აზიის მაღალმთიანეთში, აღმოსავლეთ ჰინდუქუშიდან, ჰიმალაის გავლით, ცენტრალური ჩინეთის მთებამდე (განსუ, სიჩუანი, იუნანი). ბინადრობენ შერეულ და წიწვოვან ტყეებში, სადაც ბამბუკი და როდოდენდრონია, და სუბალპური ბუჩქნარის ზოლში; ზაფხულში გვხვდებიან ზღვის დონიდან 2500–4500 მეტრზე, ზამთარში 2000 მეტრამდე აღწევენ. ჩინური მონალი მკვიდრად ცხოვრობს სუბალპური და ალპური მდელოების ზოლში 3000–4900 მეტრის სიმაღლეზე. კარგად ფრენენ, სხედან ხეებზე, ზოგჯერ გუნდებად იკრიბებიან. იკვებებიან ფოთლებით, ბოლქვებით, ამონაზარდებით, ყვავილებით, თესლებით, კენკრით, მწერებითა და მათი მატლებით, რისთვისაც ნიადაგს 30 სმ სიღრმეზე თხრიან. ტიპური ბუდეა მიწაზე არსებული ორმო, მწირი ამონაფენით ან მის გარეშე. ბუდეში 2–8 (ჩვეულებრივ 3–5) კვერცხია; კრუხობს დედალი, 27–28 დღის განმავლობაში. ჩინური და სკლეტერის მონალები შეტანილი არიან -ის წითელ ნუსხაში როგორც მოწყვლადი სახეობები; ჰიმალაიური მონალი ნეპალის ეროვნული სიმბოლოა.
ნიველირი

ნიველირი ( < — „დონე“) — გეოდეზიური ინსტრუმენტი, რითაც ხდება ნიველება, აგრეთვე ხაზებისა და სიბრტყეების საჭირო დახრის კუთხით დაკვალვა. არსებობს ხშული და გადასადებჭოგრიანი ნიველირები. ხშულია რევერსიული და კონტაქტური თარაზოიანი ნიველირები; გადასადებჭოგრიანია შიმშაზე მიმაგრებული, ჭოგრაზე ჩამოკიდებული და ჭოგრაზე დასადგმელი თარაზოიანი ნიველირები. ამჟამად იყენებენ თვითმომწესობად ნიველირებსაც.
Veni, vidi, vici

, , (ლათინურიდან: „მივედი, ვნახე, გავიმარჯვე“) — ლათინური ფრთიანი გამოთქმა, რომელიც აპიანეს თანახმად ეკუთვნის იულიუს კეისარს, რომელმაც აღნიშნული სიტყვები გამოიყენა რომის სენატში ძვ. წ. 47 წელს, მას შემდეგ რაც გაიმარჯვა ფარნაკე -ის წინააღმდეგ გამართულ ზელასთან ბრძოლაში. ფრაზა გამოიყენა სწრაფი გამარჯვების აღსანიშნავად.

აღნიშნულ სიტყვებზე საუბრობს პლუტარქე თავის „პარალელურ ბიოგრაფიებში“ და გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი „თორმეტი კეისრის ცხოვრებაში“. პლუტარქე წერს, რომ ეს სიტყვები კეისარმა გამოიყენა ერთ-ერთ წერილში, რომელიც თავის მეგობარ ამანციუსს მისწერა რომში. სვეტონიუსის მიხედვით კი კეისარმა ეს სამი სიტყვა წარწერის სახით ამოჰკვეთა პონტოში ტრიუმფის დროს.
პარალაქსი

პარალაქსი , პარალაქსური გადაადგილება — მნათობის პერსპექტიული გადანაცვლება ცის სფეროზე, განპირობებული დამკვირვებლის სივრცეში გადაადგილებით, რასაც იწვევს დედამიწის დღეღამური ბრუნვა (დღეღამური პარალაქსი), მზის გარშემო დედამიწის მოძრაობა (წლიური პარალაქსი) და გალაქტიკაში მზის სისტემის მოძრაობა (საუკუნეობრივი პარალაქსი). პარალაქსის სიდიდე დამოკიდებულია დამკვირვებლიდან მნათობამდე მანძილზე, ამიტომ პარალაქსი ასტრონომიაში მანძილის ექვივალენტად ითვლება.

დღეღამური პარალაქსი — კუთხე, რომლის წვეროშია მნათობის ცენტრი, ხოლო გვერდებს შეადგენს მიმართულებები დედამიწის ცენტრისა და დამკვირვებლისაკენ. თუ მნათობი დაკვირვების ადგილის ჰორიზონტზეა, პარალაქსს ჰორიზონტული ეწოდება. თუ ამავე დროს დამკვირვებელი დედამიწის ეკვატორზეა — ჰორიზონტ-ეკვატორული პარალაქსი მზემდე საშუალო მანძილის შესაბამისი პარალაქსი არის 8,794″, მთვარისა - 57′2,6″. ვარსკვლავებისათვის დღეღამური პ. პრაქტიკულად ნულია მათი ძალიან დიდი სიშორის გამო.

წლიური პარალაქსი — ვარსკვლავთან შედგენილი კუთხე მართკუთხა სამკუთხედში, რომლის ჰიპოტენუზაა მანძილი მზიდან ვარსკვლავამდე, ხოლო მცირე კათედი - დედამიწის ორბიტის დიდი ნახევარღერძი; იყენებენ ვარსკვლავებამდე მანძილების განსაზღვრავად. ძალიან შორეულ ვარსკვლავთა მიმართ ცაზე ვარსკვლავის გადანაცვლების გაზომვით მიღებულ წლიურ პარალაქსს ტრიგონომი ეწოდება. იგი იმდენად მცირეა (ყველაზე ახლომდებარე ვარსკვლავის, ე. წ. კენტავრის უახლოესის პარალაქსი არის 0,76″), რომ მისი განსაზღვრა მოხერხდა მხოლოდ მზის მახლობელი 6 ათასამდე ვარსკვლავისათვის.

საუკუნეობრივი პარალაქსი — ვარსკვლავის კუთხური გადაადგილება წელიწადში, განპირობებული გალაქტიკაში მზის სისტემის მოძრაობით და მიყვანილი ამ მოძრაობისადმი პერპენდიკულარულ მიმართულებაზე. იყენებენ შორეულ ვარსკვლავებამდე მაძილების შესაფასებლად. საუკუნეობრივი პარალაქსით მანძილი განისაზღვრება მხოლოდ სტატისტიკური მეთოდებით ვარსკვლავთა დიდი ჯგუფისათვის. ინდივდ. ვარსკვლავისათვის იგი შეიძლება რეალური არ იყოს.
ანარქიზმი და რელიგია

ანარქისტები, უმეტესწილად, სკეპტიკურად უყურებენ ორგანიზებულ რელიგიას ან ძალზე ეწინააღმდეგებიან მას. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთმა ანარქისტმა მიმდევრობისთვის რელიგიური ინტერპრეტაციები და მიდგომები შეიმუშავეს, მათ შორისაა მოსაზრება, რომ სახელმწიფოს განდიდება კერპთაყვანისმცემლობას უთანაბრდება.

ანარქისტები ეწინააღმდეგებიან რელიგიას
ანარქისტები ”უმეტესწილად არარელიგიური და ხშირად ანტირელიგიურიაც კი არიან, ხოლო სტანდარტული ანარქისტული ლოზუნგია ფრაზა, რომელიც ანონისტმა, სოციალისტმა ავგუსტ ბლანკიმ 1880 წელს შექმნა:” არც ღმერთი და არც მბრძანებელი! ” ( ! ). . . არგუმენტის ამყარებს ეჭვი იმისა რომ რელიგია მხარს უჭერს პოლიტიკას, ეკლესია მხარს უჭერს სახელმწიფოს, პოლიტიკური ხელისუფლების მოწინააღმდეგეები ასევე ეწინააღმდეგებიან რელიგიურ ავტორიტეტებს. ”.

უილიამ გოდვინის ", ავტორი (1793), პირველი სისტემატური ტექსტია ლიბერტარიანული პოლიტიკისა. უილიამი იყო კალვინისტი მინისტრი, რომელმაც დაიწყო ქრისტიანობის უარყოფა. მან გაიარა დეიზმი, შემდეგ ათეიზმი ხოლო მოგვიანებით დაჯერდა აგნოსტიციზმს ". პიონერი გერმანელი ინდივიდუალისტი ანარქისტი მაქს სტირნერი, "დაიწყო როგორც მემარჯვენე-ჰეგელიელი, პოსტ- ფეიბურბაული ათეისტი, უარყო რელიგიისა და" პოლიტიკის "სული (გეისტი), ისევე როგორც პოლიტიკა, მათ შორის," კაცობრიობის "ლაპარაკიც." პიერ-ჯოზეფ პრუდონი, "პირველი ადამიანი, ვინც საკუთარ თავს ანარქისტს უწოდებს, რომელიც ცნობილია გამონათქვამით:" საკუთრება ქურდობაა ", მან ასევე თქვა:" ღმერთი ბოროტია "და" ღმერთი არის მარადიული ". რაც იდეაში მაგარი უაზრობაა.

მოკლე ახსნა: ანარქიზმი არის მიმდინარეობა რომელიც პირდაპირ ურთიერთკავშირშია ადამიანის თავდაჯერებულობასა და ჯიუტობასთან. ანარქიზმი მოიაზრებს მსოფლიოს მმართველი სისტემების დანგრევას, რათა "ხალხი იყოს თავისუფალი". მაგრამ ირონია იმაშია რომ ანარქისტები ქმნიან დაჯგუფებებსა და სექტებს, რომლებშიც თავად მათი მეთაურები იყენებენ მმართველობის მსგავს ფორმებს. ანარქიზმი არის ამბიციური სწრაფვა თავისუფლებისკენ, რომელიც, სამწუხაროდ, სიყვარულისა და მორწმუნეობის გზას არის აცდენილი. ანარქიზმი ეწინააღმდეგება რელიგიას, რადგან, ხშირშემთხვევაში, რელიგიური პირები შეკრულნი არიან ქვეყნის მმართველ ორგანოებთან, შესაბამისად ანარქისტების გადმოსახედიდან მათი უარყოფა მეტად ბუნებრივია ვიდრე გაგება და გაანალიზება. ანარქიზმი თავისთავად საინტერესო იდეაა, მაგრამ იგი სრულიად დაცლილია იმედისა და სიყვარულისგან, რადგან მხოლოდ ძალადობას ეფუძვნება. ანარქისტების სასულიერო მოღვაწეებთან დაპირისპირებას საფუძვლად უდევს მიმდევრობის გამზიარებელთა შერყეული ნდობა და სარწმუნოების გაუაზრებლად განსჯა. ანარქიზმის უკეთ გაგებისთვის უყურეთ ფილმებს: " ", " ", და " "(მესამე სეზონი არის ანარქიზმის დეკონსტრუქცია)
პარასიოს ეფესელი

პარასიოს ეფესელი — ძვ. წ. საუკუნის ნახევრის ბერძენი ფერმწერი. ფერმწერ ევენორის შვილი და მოწაფე. მუშაობდა ათენში. შემოქმედებითი მრწამსით ახლოს იყო ევრიპიდესთან. პარასიოსის ნამუშევრები არ შემონახულა, ცნობილია მხოლოდ ანტიკური ავტორების აღწერით. კარგად გადმოსცემდა ადამიანთა ფიზიკურ ტანჯვასა და სულიერ განცდებს.
ფენერბახჩე (საფეხბურთო კლუბი)

ფენერბახჩე — თურქული საფეხბურთო კლუბი, დაფუძნებული 1907 წელს სტამბოლში. ასპარეზობს თურქეთის სუპერლიგაში. მისი სახელი მომდინარეობს სტამბოლის ამავე სახელწოდების უბნიდან. გუნდის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ალი კოჩი.

„ფენერბახჩე“ ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული თურქული კლუბია, რომელიც არასდროს დაქვეითებულა თურქეთის ჩემპიონატის უმაღლესი დივიზიონიდან. კლუბი საშინაო მატჩებს მართავს შუქრუ სარაჯოღლუს სახელობის სტადიონზე, რომელიც 47,430 მაყურებელს იტევს.

არსებობის ისტორიაში კლუბს მოგებული აქვს 19 სუპერლიგა, 7 თურქეთის თასი, 9 თურქეთის სუპერთასი და სხვა. გარდა ამისა, ფენერბახჩე უეფა-ს თასების მფლობელთა თასის 1963-1964 წლებისა და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის 2007-2008 წლების სეზონების მეოთხედფინალისტია. ევროპულ ჩემპიონატებში კლუბის ყველაზე დიდ წარმატებად ითვლება უეფა-ს ევროპის ლიგის 2012-2013 წლების სეზონზე ნახევარფინალში გასვლა. „ფენერბახჩე“ ევროპული კლუბების ასოციაციის წევრია.
ორნამენტიკა

ორნამენტიკა — შედარებით მოკლე გრძლიობის ბგერები, რომელიც ერთვის მთავარ მელოდიურ ხაზს მელოდიის შესამკობლად. ორნამენტიკაში შედის სხვადასხვა სახის პასაჟები, ტირატები, ფიგურაციები, ფიორიტურები. ორნამენტიკის სფეროს მიეკუთვნება აგრეთვე ტრემოლი, ვიბრატო და სხვა. ორნამენტიკის მეშვეობით მელოდიური ხაზი უფრო დეტალიზებულია, გამსჭვალულია ექსპრესიით, ბგერები ერთიმეორეში მდოვრედ გადადიან. მორთულობები აღინიშნება სპეციალური ნიშნებით ან იწერება წვრილი ნოტებით. ორნამენტიკა ფართოდ განვითარდა ფრანგულ საკლავესინო მუსიკაში. ვოკალური ორნამენტიკის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი მიეკუთვნება იტალიურ ოპერას.

ორნამენტიკა დამახასიათებელია ქართული ხალხური სიმღერისათვის განსაკუთრებით გავრცელებულია ქართლ-კახურ „გრძელ“ სუფრულებსა და ურმულებში), სადაც იგი წარმოადგენს მელოდიური ბგერის შემამკობელ, ინტონაციურად აქტიურ ელემენტს.
ფიუმეს კონფლიქტი

ფიუმეს კონფლიქტი, ფიუმეს საკითხი — ქალაქ ფიუმეს (ამჟამად რიეკა) გარშემო წარმოქმნილი კონფლიქტი იტალიის სამეფოსა და სლოვენების, ხორვატების და სერბების სამეფოს შორის. 1920 წელს კონფლიქტში ჩაერთო მესამე მხარე — ფიუმეს რესპუბლიკა, რომელიც სადავო ტერიტორიაზე გამოაცხადა გაბრიელე დ’ანუნციომ. საბოლოოდ, ქალაქი ფიუმე გადავიდა იტალიის სამეფოს დაქვემდებარებაში, ხოლო იტალიის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა მოახდინეს ფიუმეს რესპუბლიკის ლიკვიდაცია.

ისტორია
ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ მის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა რამდენიმე ეროვნული სახელმწიფო. გამონაკლისი არც ის ტერიტორია ყოფილა სადაც სამხრეთის სლავები ცხოვრობდნენ. ამ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა სლოვენების, ხორვატების და სერბების სამეფო. პირველი მსოფლიო ომის გამარჯვებულმა ქვეყნებმა ყოფილი იმპერიის ტერიტორია საკუთარი თვალთახედვით გადაანაწილეს. ასე მიიღო იტალიამ ავსტრიისაგან სამხრეთი ტიროლი, იტალია აცხადებდა პრეტნზიას ისტრიაზე და მის საპორტო ქალაქებზე. ავსტრია-უნგრეთის დაშლის ხელშეკრულების თანახმად გამარჯვებული ქვეყნების არმიებს თავისუფალი გადაადგილების უფლება ჰქონდათ იმპერიის ყოფილ ტერიტორიაზე. ამით ისარგებლა იტალიამ, რომელმაც თავისი ჯარი გაგზავნა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე ოკუპაციის მიზნით, რამაც ბუნებრივია გამოიწვია სლოვენებისა და ხორვატების უკმაყოფილება. იტალიის ეს ქმედება საფრთხეს უქმნიდა ახლადჩამოყალიბებულ სლოვენების, ხორვატების და სერბების სამეფოს. ადრიატიკის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში ბაზირებული იყო ყოფილი ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის სამხედრო-საზღვაო ძალები, რომლის ხელში ჩაგდებასაც ცდილობდა სლოვენების, ხორვატების და სერბების სამეფო, რომელმაც დახმარებისათვის მიმართა სერბეთს, საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთს.

სერბმა დუშან სიმოვიჩმა დაიწყო იუგოსლავიის ჯარის დანაყოფების ფორმირება, რომლებიც განლაგდნენ ქვეყნის ჩრდილოეთში სადაც დაიწყეს სლოვენიისა და ხორვატების ქალაქების დაცვა. სერბები ომს აწარმოებდნენ როგორც იტალიის, ასევე ანტანტის ხელმძღანელობით ფორმირებულ ყოფილ ავსტრიულ დანაყოფებთან. ამავდროულად ქალაქ ფიუმეში შევიდნენ ბრიტანულ-ამერიკული ძალები, რომლებსაც უნდა გაეკონტროლებინათ ქალაქი. შედეგად, კონფლიქტი თანდათანობით დასრულდა, საომარი მოქმედებები შეჩერდა. ფიუმეს კონფლიქტი გადავიდა დიპლომატიურ ფაზაში. პარიზში მოლაპარაკებების დროს დაადგინეს საზღვრები იტალიასა და სლოვენების, ხორვატების და სერბების სამეფოს შორის. ქალაქი ფიუმე გადავიდა იტალიის კონტროლის ქვეშ, მაგრამ აშშ-მა, საფრანგეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა შექმნეს თავისუფალი სახელმწიფო ფიუმე.

იდეა ცხოვრებაში არ გატარებულა, რადგან 1919 წელს ქალაქში შევიდა იტალიური შეიარაღებული ფორმირება გაბრიელე დ’ანუნციოს ხელმძღვანელობით და მის ტერიტორიაზე გამოაცხადა ფიუმეს რესპუბლიკის შექმნა. რესპუბლიკა მტრულად განეწყო როგორც იტალიის, ასევე სლოვენების, ხორვატების და სერბების სამეფოს მიმართ.

1920 წლის 20 დეკემბერს ზღვიდან შეტევის შემდეგ გაბრიელე დ’ანუნციომ დათმო ქალაქი, ხოლო ქალაქის ტერიტორიაზე ამჯერად ჩამოყალიბდა თავისუფალი სახელმწიფო ფიუმე.

მოსახლეობა
1911 წელს ჩატარებული ავსტრია-უნგრეთის აღწერის მიხედვით ფიუმეს მოსახლეობის ენობრივი შემადგენლობა ასეთი იყო:

სულ: 49,608:

იტალიური: 23,283 (46,9%)
ხორვატული: 15,731 (31,7%)
სლოვენიური: 3,937 (7,9%)
უნგრული: 3,619 (7,3%)
გერმანული: 2,476 (5,0%)
ინგლისური: 202 (0,4%)
ჩეხური: 183 (0,3%)
სერბული: 70 (0,14%)
ფრანგული: 40 (0,08%)
პოლონური: 36 (0,07%)
რუმინული: 29 (0,06%)
კობა კობალაძე

კობა კობალაძე (დ. 7 ივლისი, 1969, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სამხედრო პირი.

1996 წელს დაამთავრა ქ. რიაზანის უმაღლესი საჰაერო სადესანტო სასწავლებელი. 1999 წელს დაამთავრა ქ. მოსკოვის ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია შენაერთების სამხედრო ადმინისტრაციული მართვისა და ოპერატიული ხელოვნების სპეციალობით, ამავე წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი.

1986-1987 წლებში მუშაობდა თბილისის კიროვის სახელობის ჩარხმშენებელ ქარხანაში; 1987-1989 წლებში მოიხადა სამხედრო სავალდებულო სამსახური შორეულ აღმოსავლეთში; 1990-იანი წლებიდან ჩაერთო საქართველოს ეროვნული შეიარაღებული ძალების შექმნა-ჩამოყალიბების პროცესში; 1991-1994 წლებში აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებებში სამაჩაბლოსა და აფხაზეთში; სწავლის დამთავრების შემდეგ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროში დაინიშნა დასავლეთის ოპერატიული მიმართულების უფროსად; 2000 წელს დაინიშნა საქართველოს სახმელეთო ჯარების სარდლად; 2001 წელს დაინიშნა საქართველოს ეროვნული გვარდიის სარდლად; 2001 წელს სწავლობდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის გენერალური შტაბის აკადემიაში; 2004 წელს საკუთარი განცხადების საფუძველზე გადავიდა თადარიგში და ჩაირიცხა რეზერვში; 2016 წელს დაინიშნა ვეტერანთა სახელმწიფო სამსახურის დირექტორად; არის სპორტის ოსტატი კრივსა და ხელჩართულ ბრძოლაში, საპარაშუტო სპეციალობის ინსტრუქტორი; არის სამხედრო და სახელმწიფო უსაფრთხოების თემატიკისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, დოქტორანტი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ავჭალის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.