შელი დიუვალი

შელი დიუვალი (დ. 7 ივლისი, 1949 – გ. 11 ივლისი, 2024) — იყო ამერიკელი მსახიობი. ცნობილი გახლდათ ექსცენტრიკული პერსონაჟების როლების შესრულებით. მიღებული აქვს კანის კინოფესტივალისა და ლოს-ანჯელესის კინოკრიტიკოსთა ასოციაციის ჯილდოები.

დიუვალმა კარიერა 1970-იან წლებში რობერტ ოლტმენის ფილმებში მონაწილეობით დაიწყო, მათ შორისაა ბრიუსტერ მაკ-კლაუდი (1970), ჩვენნაირი ქურდები (1974) და ნეშვილი (1975). ამ უკანასკნელმა მსახიობს ცნობადობა მოუტანა. დიუვალისთვის კარიერული გარღვევა იყო 1977 წლის თრილერი 3 ქალი, რომელმაც მას კრიტიკული აღიარება მოუტანა. ფილმისთვის მან საუკეთესო ქალი მსახიობის კატეგორიაში კანის კინოფესტივალის ჯილდო და ბრიტანეთის კინოინსტიტუტის ჯილდოს ნომინაცია დაიმსახურა. ამავე წელს დიუვალმა მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა ვუდი ალენის ფილმში ენი ჰოლი.

1980 წელს დიუვალმა ვენდი ტორენსის როლი შეასრულა სტენლი კუბრიკის ფილმში ნათება. მსახიობის 1980-იანი წლების პერიოდის ცნობილი ფილმებია: დროის ბანდიტები (1981), ფრანკენუინი (1984) და როქსანა (1987). კინოკარიერის გარდა დიუვალი მცირეწლოვან მაყურებელზე გათვილ სატელევიზიო პროგრამებზე მუშაობდა, რომელთა როგორც შემქმნელი, ასევე წამყვანიც იყო, ესენია: ჯადოსნური ზღაპრების თეატრი (1982-1887) და ზღაპრები & ლეგენდები (1985-1987). ამ უკანასკნელისთვის მან 1988 წელს ემის ჯილდოს ნომინაცია დაიმსახურა.

1990-იანი წლებიდან დიუვალმა სამსახიობო მოღვაწეობა განაგრძო. მსახიობის ამ პერიოდის ფილმებს შორის აღსანიშნავია სტივენ სოდერბერგის შიგნით (1995) და ჯეინ კემპიონის ქალის პორტრეტი (2002). დიუვალმა უკანასკნელი როლი 2002 წელს ფილმში მანანა სამოთხიდან შეასრულა, რის შემდეგაც მსახიობობა შეწყვიტა.

ადრეული ცხოვრება
შელი დიუვალი ტეხასის შტატის ქალაქ ფორტ-უერთში 1949 წლის 7 ივლისს დაიბადა. მისი დედა, ბობი რუთ კროუფორდი ‒ უძრავი ქონების ბროკერი, ხოლო მამა, რობერტ რიჩარდსონ დიუვალი, ყოფილი აქციონერი, იმჟამად ადვოკატი იყო. დუვალს სამი უმცროსი ძმა ჰყავს: სკოტი, შეინი და სტიუარტი.

დიუვალის მამის სამსახურის გამო მისი ოჯახი ტეხასის ფარგლებში საცხოვრებელ ადგილს მუდმივად იცვლიდა. როცა იგი ხუთი წლის იყო, მისი ოჯახი ჰიუსტონში დასახლდა. და სამხრეთ ტეხასის ჯუნიორ კოლეჯში ჩააბარა, სადაც ნუტრიციოლოგია და დიეტოლოგია ისწავლა.

კარიერა
1970-იანი წლები
1970 წელს დიუვალმა ერთ-ერთ წვეულებაზე რობერტ ოლტმენი გაიცნო, რომელიც იმჟამად ფილმს ბრიუსტერ მაკ-კლაუდი იღებდა. ფილმში მონაწილეობის მისაღებად დიუვალი ჰოლივუდში გაფრინდა, რაც მისთვის ტეხასის დატოვების პირველი შემთხვევა იყო.

დიუვალმა ოლტმანის მომდევნო ფილმებშიც მოიპოვა როლები. 1971 წელს მან ითამაშა ფილმში მაკკეიბი და მისის მილერი, ხოლო 1974 წელს ფილმში ჩვენნაირი ქურდები კეიტ კარადინის პერსონაჟის საყვარლის როლი შეასრულა. 1975 წელს დიუვალმა მონაწილეობა მიიღო კომედიაში ნეშვილი, რომელმაც როგორც კრიტიკული, ასევე კომერციული წარმატება მოიპოვა. მსახიობმა ფრენსის კლივლენდის როლი შეასრულა ფილმში ბუფალო ფილმი და ინდიელები (1976). იმავე წელს დიუვალმა ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდის მოთხრობის ბერნისი მოკლედ იჭრის თმას კინოადაპტაციაში მთავარი როლი მოიპოვა. ამ პერიოდში იგი შოუს შაბათ ღამეს პირდაპირ ეთერში ერთ-ერთ ეპიზოდში წამყვანის ამპლუაში წარსდგა და რამდენიმე სკეჩში გამოჩნდა.

1977 წელს დიუვალმა რობერტ ელტმენის ფსიქოლოგიურ თრილერში 3 ქალი მიიღო მონაწილეობა. მან მილდრენ ლამოროს როლი შეასრულა, რომელიც მეგობართან ერთად კალიფორნიის უდაბნოს უკაცრიელ ქალაქში დასახლდება. ფილმში დიუვალმა, ისევე, როგორც სხვა მსახიობებმა, არაერთხელ მიმართა იმპროვიზაციას. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმმა კომეციული წარმატება ვერ მოიპოვა, კრიტიკული აღიარება დაიმსახურა. ჟურნალის კრიტიკოსებმა დიუვალი „ექსტრაორდინალური შესრულებისთვის“ შეაქეს. დიუვალმა ფილმისთვის საუკეთესო ქალი მსახიობის კატეგორიაში კანის კინოფესტივალის და ლოს-ანჯელესის კინოკრიტიკოსთა ასოციაციის ჯილდოები, აგრეთვე ბრიტანეთის კინოინსტიტუტის ჯილდოს ნომინაცია მოიპოვა. იმავე წელს მსახიობმა მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა ვუდი ალენის რომანტიკულ კომედიაში ენი ჰოლი.

1980-იანი წლები
1980 წელს დიუვალმა მონაწილეობა მიიღო სტენლი კუბრიკის ფილმში ნათება, რომელიც სტივენ კინგის ამავე სახელწოდების რომანის ადაპტაციას წარმოადგენს. ფილმში მან ვენდი ტორენსის, ჯეკ ნიკოლსონის პერსონაჟის ცოლის, როლი შეასრულა. დიუვალის შესრულებამ არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო. თავდაპირველად, მსახიობმა მწვავე კრიტიკა დაიმსახურა და ოქროს ჟოლოს ნომინაციაც კი მოიპოვა, თუმცა უკანასკნელ წლებში მის მიმართ დადებითი შეფასებები გაჟღერდა. 2019 წელს ჟურნალში კრიტიკოსმა ბილჯ ებირმა დაწერა: „რიცა დიუვალის გაფართოებულ თვალებს კინოთეატრის წინა რიგიდან შევყურებდი, ძალიან მძაფრი შიში განვიცადე... ეს არ იყო არც მსხვერპლის შიში, რომელსაც ცულმომარჯვებული მანიაკი გამოდევნებია. ეს მეტად დამზაფვრელი და ამასთანავე ნაცნობი გრძნობა იყო: ცოლის შიში, რომელმაც თავისი ქმარი საშინელ მდგომარეობაში გამოსცადა და შიშობს, რომ მსგავსი რამ ისევ განმეორდება.“