სუროტი

სუროტი — სოფელი საბერძნეთში, სალონიკის რეგიონულ ერთეულში. ქალაქ სალონიკიდან 25 კილომეტრითაა დაშორებული. საბერძნეთში ეს სოფელი განსაკუთრებით ცნობილია იქ ჩამოსხმული მინერალური წყლით. ადმინისტრაციულად იგი თერმის მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის. აქ მდებარეობს წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის დედათა მონასტერი, რომელიც დაკავშირებულია საუკუნის ცნობილი მართლმადიდებელი წმინდანის, წმინდა პაისი ათონელის სახელთან.

ისტორია
სუროტი იმიგრანტთა სოფელია, ერთ-ერთი იმ მრავალთაგან, რომლებიც საბერძნეთის მაკედონიაში ბალკანეთის ომებისა და საბერძნეთსა და თურქეთს შორის მოსახლეობის გაცვლის შემდეგ დაარსდა. 1912 წლამდე ცოტა ხნით ადრე ამ ტერიტორიას „სურუკლი“ ერქვა (თურქული სიტყვიდან , რაც ფარას/ნახირს ნიშნავს) და მას ხუთი თურქი მიწათმფლობელი ფლობდა, რომლებმაც თავიანთი მიწები სალონიკელ ებრაელებს მიჰყიდეს.

პირველი ბერძნები, რომლებიც ამ ტერიტორიაზე დასახლდნენ, იყვნენ ვლახების ოჯახი კოზანის რეგიონული ერთეულის სოფელ ვლაციდან (1927 წლის შემდეგ — ვლასტი) — ქრისტოს ლოლასის ოჯახი. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი თავდაპირველად მეცხვარეები იყვნენ, ოჯახმა ცხვრები გაყიდა, რათა ებრაელებისგან მიწა შეეძინა. 1913 წლის ოქტომბერში, მშობლიურ სოფელში ბულგარელების შეჭრის შემდეგ, სოფელში დასახლდა მანდრიცელი არვანიტების (ალბანურენოვანი ბერძნების) 40 ოჯახი. მათი მთავარი საქმიანობა მეაბრეშუმეობა იყო და სუროტიში იმიტომ გადმოვიდნენ, რომ ადგილი თუთის ხეებით იყო მდიდარი. ამავდროულად, ისინი სავაჭრო კავშირებს ინარჩუნებდნენ თრაკიელ ებრაელ აბრეშუმის მწარმოებლებთან. 1922 წელს, საბერძნეთსა და თურქეთს შორის მოსახლეობის გაცვლის შემდეგ, აქ მცირე აზიიდან ჩამოვიდა დაახლოებით 48 ოჯახი, რომლებიც წარმოშობით იზმირიდან (სმირნა), აიდინიდან, ქიოსიდან (ციუსი), მუდანიიდან და ასევე აღმოსავლეთ თრაკიიდან იყვნენ. ეს ადამიანები განათლებულები იყვნენ და თან საკუთარი ტრადიციები ჩამოიტანეს. სუროტიში ისინი მეაბრეშუმეობას, ზეითუნის ზეთის წარმოებასა და მევენახეობას მისდევდნენ. 1928-1930 წლებში ვლასტიდან კიდევ უფრო მეტი ვლახი მწყემსი ჩამოვიდა, სარაკაცანების 4-5 ოჯახთან ერთად. საბერძნეთის სახელმწიფომ იმიგრანტებს მიწები ჯერ 1914 წელს, ხოლო მოგვიანებით — 1932 წელს დაურიგა.

თვითმმართველობა
სუროტის თემი ოფიციალურად ჩამოყალიბდა და საბერძნეთის სახელმწიფოს მიერ იქნა აღიარებული 1947 წლის 20 სექტემბერს. მას შემდეგ სოფელი, რომლის ძირითად საწარმოო საქმიანობას სოფლის მეურნეობა და მინერალური წყლის ჩამოსხმა წარმოადგენდა, სტაბილურად ვითარდებოდა. 1997 წელს, საბერძნეთის მთავრობის მიერ ინიციირებული ადგილობრივი თვითმმართველობის ძირითადი რეორგანიზაციის დროს, რომელსაც „კაპოდისტრიასის გეგმა“ ეწოდა, სუროტი ვასილიკის მუნიციპალიტეტს შეუერთდა აგია-პარასკევისთან, აგიოს-ანტონიოსთან, ლივადისთან, მონოპიგადოსა და პერისტერასთან ერთად. 2011 წელს, „კალიკრატისის გეგმის“ მიხედვით, ვასილიკა თერმის მუნიციპალიტეტს შეერწყა. დღესდღეობით, ახლომდებარე სალონიკიდან მოსახლეობა სოფლის შემოგარენში გადადის საცხოვრებლად და მოსალოდნელია, რომ ეს ტერიტორია სალონიკის გარეუბნად იქცეს.

მინერალური წყლის აღმოჩენა
ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ეს ტერიტორია ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა, დღევანდელი ჩამომსხმელი ქარხნის შემოგარენი ჭაობს წარმოადგენდა, მინერალური წყლის წყარო კი უცნობი იყო. პირველი მსოფლიო ომის დროს, 1915 წლის სამხედრო კამპანიების მსვლელობისას, ფრანგულმა ჯარებმა, რომელთაც ბანაკი მაშინდელ სურუკლიში ჰქონდათ მოწყობილი, წყარო რუკაზე დაიტანეს და პირველადი, მარტივი ჩამომსხმელი პუნქტი ააშენეს. 1917 წელს იქვე სერბულმა ჯარებმა დაიბანაკეს და მათაც ააგეს ახალი ჩამომსხმელი ობიექტი. მათ ამ წყალს „მჟავე წყალი“ უწოდეს (სერბული ლათინურით: , ბერძნულად: ). 1918 წელს ლოლასების ოჯახმა ეს ობიექტი საკუთრებაში გადაიფორმა და განაახლა. 1925 წელს ლოლასების საწარმო ჯორჯ ჩონაიოსმა გადაიბარა. ჩონაიოსის მმართველობისას ობიექტი კერძო საწარმოდ მუშაობდა, თუმცა იგი მოგების 5%-ს ადგილობრივ თემს უყოფდა. 1998 წელს კომპანია სააქციო საზოგადოებად იქცა. მას შემდეგ მან სწრაფი განვითარება განიცადა და საბერძნეთში მინერალური წყლის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ ბრენდად იქცა.

მინერალური წყლის ხარისხი
საბერძნეთის კანონმდებლობის შესაბამისად (სამთავრობო გაზეთი 600/1-8-1991, გადაწყვეტილება №4), „სუროტის“ წყალი აღიარებულია კალციუმითა და მაგნიუმით მდიდარ, სუსტად მჟავე გაზიან მინერალურ წყლად. იგი ასევე შეტანილია ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მიერ აღიარებული ბუნებრივი მინერალური წყლების სიაში. სულ მცირე, საუკუნის დასაწყისში წყალი ბუნებრივად გაზიანი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ იგი დღემდე ინარჩუნებს თავდაპირველ მინერალურ შემადგენლობას, ამჟამად ჩამოსხმის პროცესში მას ნახშირორჟანგს ხელოვნურად უმატებენ.

ვარაუდობენ, რომ წყალი მიწისქვეშა რეზერვუარიდან მოდის, რომელიც დაახლოებით 150 მეტრის სიღრმეზე მდებარეობს. იგი თავის ხარისხს ანთემუნტას მთის ქანების ფორმირებებს უმადლის, რომლებიც ნახევრად მეტამორფული, მეტამორფული და მაგმური ქანებისგან შედგება. მიწისქვეშა შრეებში წყალი ნელა მიედინება და სხვადასხვა ქანებში გავლისას იფილტრება და მდიდრდება სასარგებლო ელემენტებით, რაც მას უნიკალურ მინერალურ შემადგენლობასა და გამორჩეულ გემოს სძენს. წყაროს წყალი ცივია და მისი ტემპერატურა სტაბილურად 16°-მდეა. მისი განსაკუთრებული მახასიათებლებია მაგნიუმის მაღალი შემცველობა კალციუმისა და მაგნიუმის იდეალური თანაფარდობით, აგრეთვე ნატრიუმისა და ნიტრატების დაბალი შემცველობა. იგი ასევე შეიცავს კალიუმს, ფტორსა და ისეთ ძვირფას მიკროელემენტებს, როგორებიცაა რკინა, სპილენძი, მანგანუმი, ლითიუმი, სელენი, ქრომი და თუთია. მას აქვს განსაკუთრებული გემო, ძალიან სასიამოვნო დასალევია, ხელს უწყობს საჭმლის მომნელებელი და შარდგამომყოფი სისტემების ფუნქციონირებას და სხვა არაერთი სასარგებლო თვისება გააჩნია ჯანმრთელობისთვის. ერთი ლიტრი „სუროტის“ წყალი აკმაყოფილებს ორგანიზმის კალციუმისა და მაგნიუმის ყოველდღიური საჭიროების 1/4-ს. ყოველივე ეს მას განასხვავებს სოდიანი წყლისგან, რომელიც წარმოადგენს ჩვეულებრივ სასმელ წყალს, რომელშიც ნატრიუმის ბიკარბონატია (საკვები სოდა) დამატებული, რათა ბუნებრივი მინერალური წყლის მსგავსი თვისებები შეიძინოს.