iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეფისტოფელი

მეფისტოფელი — ძველი გერმანული ლეგენდის მიხედვით: ბოროტი სული, დემონი (გამოყვანილია გოეთეს „ფაუსტსა“ და ბევრ სხვა ნაწარმოებში; ცნობილია აგრეთვე როგორც მეფისტო) — პერსონაჟი, რომელიც განასახიერებს ბოროტების პრინციპს. პირველად გვხვდება ხალხურ წიგნში დოქტორ ფაუსტუსის შესახებ (1587); მეფისტოფელი ზოგან ეშმაკად გვევლინება, ზოგან – ეშმაკის ხელქვეით ბოროტ სულად. მეფისტოფელს მსოფლიო პოპულარობა მოუპოვა და მარადიულ ზოგად ტიპად აქცია გოეთეს ფაუსტმა.

სახელი მეფისტოფელი შესაძლოა ბერძნული, ან ძველი ებრაული წარმოშობისაა. ბიბლიაში არ ფიგურირებს. შესაძლოა პირველად გაჩნდა რენესანსის ეპოქაში. ამ დროიდან მოყოლებული მეფისტოფელი გამოიყენება როგორც სატანის ან ეშმაკის ალტერნატიული სახელი.

გარეგნულად მეფისტოფელს მკვეთრად გამოყოფილი იერი აქვს, რის გამოც არსებობს გამონათქვამი: „მეფისტოფელური გარეგნობა“, „მეფისტოფელური პროფილი“ და ა.შ. დამახასიათებელია მკვეთრი კონტური, წაწვეტილი ცხვირი, ღაწვი და სხვა.

ნემატოდების სახეობამ — სახელწოდება მეფისტოფელიდან გამომდინარე მიიღო.
სელი

სელი — ერთ ან მრავალწლოვანი მცენარე სელისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 200-მდე სახეობას. ყველაზე მეტად გავრცელებულია ჩვეულებრივი ანუ კულტურული სელი , რომელიც იყოფა 5 ჯგუფად: სართავი, შუალურა ზეთოვანი, მსხვილმარცვალა, გართხმული. უმთავრესად კულტივირებულია სართავი და ზეთოვანი სელი.

სართავი სელი ერთწლოვანია, აქვს ცილინდრული ღერო, რომლის სიმაღლე 70-125 სმ აღწევს, ლანცეტისებრი ფოთოლი, ყვავილედი მტევანი. ნაყოფი კოლოფია, თესლი — ბრტყელი, კვერცხისებრი, ყავისფერი (ზოგჯერ ყვითელი). ბოჭკოსაგან (ღეროში 20-25%-ია) ამზადებენ ნართს, ქსოვილს. ჩენჩოს იყენებენ საწვავად. ძველად სართავი სელი ფართოდ იყო გავრცელებული საქართველოში (კოლხეთი). ამჟამად აღარ მოჰყავთ.

ზეთოვანი სელი ერთწლოვანია, დატოტვილღეროიანი. მისი თესლისაგან (35-52% ზეთს შეიცავს) ამზადებენ ლაქს, ოლიფას, საღებავს, ლინოლეუმს და სხვა. იყენებენ აგრეთვე საჭმელად და მედიცინაში. ჩენჩო კონცენტრირებული საკვებია.

გალერეა
სელისებრნი

სელისებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, ნახევრად ბუჩქები და ბუჩქებია. მათი მარტივი თანაფოთლებიანი (იშვიათად უთანაფოთლო) ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული.

ყვავილი აქტინომორფულია, ხუთწევრიანი (იშვიათად ოთხწევრიანი). ოჯახი აერთიანებს 6 გვარის 250-მდე სახეობას (უმეტესობა სელის გვარს განეკუთვნება).

საქართველოში გავრცელებულია მხოლოდ 1 გვარი — სელი.
ალტა-ვერაპასის დეპარტამენტი

ალტა-ვერაპასი — დეპარტამენტი გვატემალაში, ქვეყნის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია კობანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ელ-პეტენის, აღმოსავლეთით — ისაბალის, სამხრეთით — საკაპის, ელ-პროგრესოსა და ბახა-ვერაპასის, დასავლეთით კი ელ-კიჩეს დეპარტამენტები.

დეპარტამენტის მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ჩესეკი, სან-პედრო-კარჩა და სან-კრისტობალ-ვერაპასი.

ისტორია
კოლუმბამდელ ეპოქაში, ეს ტერიტორია მაიას ცივილიზაციას მიეკუთვნებოდა. როდესაც 1520-იან წლებში მოსულმა ესპანელიმა კონკისტადორებმა გვატემალის ცენტრალური და სამხრეთი მაღლობები დაიპყრეს, მაგრამ ამ რეგიონიდან ადგილობრივთა მძვინვარე წინააღმდეგობის შედეგად უკუიქცნენ. ესპანელმა მისიონერებმა ადგილობრივებს სთხოვეს მათთვის უფლება მიეცათ ეს მიწა მშვიდობით მოექციათ ქრისტიანობაზე, რაც მათ წარმატებით განახორციელეს კიდეც და ამ არეალს „ვერაპასი“ უწოდეს, რაც „ნამდვილ მშვიდობას“ ნიშნავს, რადგან ეს მიწა ქრისტიანობასა და ესპანეთის მეფის კონტროლქვეშ უომრად მოექცა. საუკუნეში ეს არეალი ყავის მწარმოებელ მნიშვნელოვან რეგიონად იქცა.

მექსიკის ნარკო-ომის შედეგად, 2010 წლის დეკემბერში ლოს-სეტასის ნარკო-კარტელის წევრებმა დეპარტამენტის უდიდესი ნაწილი და მრავალი ქალაქი დაიკავეს. 19 დეკემბერს, გვატემალის მთავრობამ საგანგენო მდგომარეობა გამოაცხადა.

ალტა-ვერაპასის დეპარტამენტი 17 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.
კურმაიორი

კურმაიორი — კომუნა და ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ვალე-დ-აოსტას ავტონომიურ რეგიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1224 მ სიმაღლეზე, ალპების უმაღლესი მწვერვალის — მონბლანის ძირში. კურმაიორი მონბლანს ყოფს მეზობლად (საფრანგეთში) მდებარე შამონის კომუნისაგან. იტალიის დედაქალაქ რომიდან დაშორებულია 620 კილომეტრით, ხოლო ადმინისტრაციული ცენტრიდან აოსტიდან — 28 კილომეტრით.

კურმაიორი ცნობილია საუკუნიდან. სხვადასხვა ევროპული ქვეყნებიდან აქ ჩამოდიოდნენ არისტოკრატები რათა ემკურნალად თერმული წყლებით. თვალწარმტაცი ლანდშაფტები და სასარგებლო მთის ჰაერი ქალაქს მიმზიდველს ხდის მთელი წლის განმავლობაში. ქალაქის ტერიტორიაზეა ევროპაში ყველაზე მაღლა მდებარე ბოტანიკური ბაღი (მდებარეობს ზღვის დონიდან 2173 მ სიმაღლეზე). ზაფხულის თვეებში ქალაქი ტურისტების პოპულარული ადგილია. ტურიზმი. განვითარებულია ალპინიზმი, სამთო სათხილამურო სპორტი.

ავტოსტრადით დაკავშირებულია ტურინთან და მილანთან.
ფრანკო-პროვანსული ენა

ფრანკო-პროვანსული ენა ( არპიტანული ენა ან რომანდიული) — რომანული ენა, რომელიც გავრცელებულია დასავლეთ შვეიცარიაში, საფრანგეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ და იტალიის ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილებში. იმყოფება გადაგვარების ზღვარზე, რამეთუ საუკუნის მეორე ნახევრიდან მასზე მოლაპარაკე საზოგადოება გადავიდა სტანდარტულ ფრანგულ ენაზე. დღეისათვის ფრანკო-პროვანსული დინამიკის ყველაზე დიდი რაოდენობა თავმოყრილია იტალიის ავტონომიურ რეგიონში — ვალე-დ-აოსტაში. ამ ენაზე საუბრობენ აგრეთვე ალპური ხეობების დასახლებულ ადგილებში, ტურინის პროვინციაში, ფოჯას ორ იზოლირებულ ქალაქში, და შვეიცარიის რომანდიაში.

ფრანკო-პროვანსული ენა წარმოადგენს გალურ-რომანულ ენას და კლასიფიცირდება როგორც საფრანგეთის რეგიონული ენა, თუმცა მასზე მოლაპარაკეთა რაოდენობა აქ უმნიშვნელოა. ორგანიზაციები ამ ენის შენარჩუნებას ცდილობენ სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებების, განათლების, სამეცნიერო გამოკვლევებისა და პუბლიკაციების ხარჯზე.
ანდრეუ ფონტასი

ანდრეუ ფონტას პრატი (; დ. 14 ნოემბერი, 1989; ბანიოლესი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „სელტას“ ცენტრალური მცველი.

საკლუბო კარიერა
ადრეული წლები
დაიბადა ბანიოლასში, ხერონის პროვინციაში, კატალონიაში. თამაშობდა „ბარსელონის“ ახალგაზრდულ გუნდში. მანამდე თამაშობდა „ბანიოლასში“. მისი პირველი პოზიცია იყო საყრდენი ნახევარმცველი, ლუის მარტინეს გარსიას მწვრთნელობის პერიოდში.

ბარსელონა
ფონტასის დებიუტი ბარსელონაში შედგა 2009 წლის 31 აგვისტოს, როცა ჟერარდ პიკეს ნაცვლად სამი წუთით შევიდა მოედანზე ხიხონის „სპორტინგთან“ 3-0 მოგებულ მატჩში. 2009-10 წლების სეზონში ბარსელონას მწვრთნელმა ჟოზეპ გვარდიოლამ ფონტასი ესპანეთის სუპერთასის და უეფა-ს სუპერთასის მატჩების განაცხადში შეიყვანა, ბილბაოს „ატლეტიკთან“ და დონეცკის „შახტართან“, მაგრამ თამაშის საშუალება არ მიეცა არც ერთ თამაშში.
ფონტასმა „ბარსელონაში“ უმეტესი დრო გაატარა სარეზერვო კლუბში.

2010 წლის 20 ნოემბერს ფონტასმა პირველი ტაიმი ითამაშა ჩემპიონატში და პედრო როდრიგესს 50 მეტრის მანძილიდან გადასცა საგოლე პასი „ალმერიასთან“ 8-0 მოგებულ მატჩში. მისი დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაზე შედგა 7 ოქტომბერს, ყაზანის „რუბინთან“ 2-0 მოგებულ მატჩში, სადაც ის გოლით გამოირჩა.

ტიტულები
საკლუბო
ბარსელონა
ესპანეთის ჩემპიონი (2): 2009/10, 2010/11
ესპანეთის თასის მფლობელი (1): 2011/12; ფინალისტი (1): 2010/11
ესპანეთის სუპერთასის მფლობელი (3): 2009, 2010, 2011
ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (1): 2010/11
უეფა-ს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2011
მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის გამარჯვებული (1): 2011

სანაკრებო
ესპანეთი 20 წლ.
ხმელთაშუაზღვის თამაშების გამარჯვებული: 2009
ნავიგატორი (რადიოპიესა)

„ნავიგატორი“ — ლაშა ბუღაძის 2011 წლის ტრაგიკომედია. ნაწარმოები ადამიანის გაუცხოების და მარტოობის შესახებაა. რადიოპიესის ფორმით დაწერილი დრამის აბსურდულობამდე მისული, ამავდროულად, რეალური სიუჟეტი დინამიკურად ვითარდება და ღრმა შთაბეჭდილებას ტოვებს მკითხველზე. რადიოპიესა 2011 წელს ინგლისშიც დაიდგა და ბრიტანეთის საბჭოს პრიზი მოიპოვა.

სიუჟეტი
როსტომს, რომელიც ერთ-ერთი სამშენებლო ფირმის მე-15 სართულზე მუშაობს, უფროსი დაიბარებს და ეტყვის, რომ მას მანქანას მისცემენ, რომლითაც კონფლიქტის ზონებთან მშენებარე კორპუსების ნახვა დაევალება. როსტომი უფროსს შესჩივლებს, რომ ტარება აღარ ახსოვს, ამიტომ მას ნავიგატორიან მანქანას მისცემენ. სამსახურში როსტომს 15 წლით ახალგაზრდა კლარა მოსწონს, რომელიც ეტყვის, რომ მათი ურთიერთობა მხოლოდ მეგობრობით შემოიფარგლება. როსტომი მანქანაში დაიწყებს ლაპარაკს და შეამჩნევს, რომ მას ნავიგატორი ესაუბრება. ნავიგატორი გაუმხელს, რომ კლარას აკრბასთან აქვს რომანი და მისგან შვილს ელოდება. როსტომი ამ ყველაფერს მეგობარ ჯაყელს ეტყვის და თხოვს, რომ დაუჯეროს. ნერვებმოშლილი აფხაზეთის საზღვართან მშენებარე კორპუსში მუშებთან ტონს აუწევს და მუშტიც მოხვდება. ხეიბარ მამას ეჩხუბება. შემდეგ კლარას ამ ყველაფერს ეტყვის და ღალატში დაადანაშაულებს. კლარას ნამდვილი საქმრო როსტომს მუშტს გაარტყამს. უფროსობა გადაწყვეტს, რომ როსტომს მანქანა ჩამოართვან. გაბრაზებული როსტომი ჯაყელთანაც იჩხუბებს. მანქანაში კი ნავიგატორი გაუმხელს, რომ უყვარს და მის გარეშე ვერ იცხოვრებს. ჯაყელი მას შეურიგდება და დაუჯერებს. მაგრამ, ნავიგატორის გადამკიდე როსტომი ავარიაში დაიღუპება. იგივე ნავიგატორიან მანქანას ჯაყელი თხოვნას დაუწყებს, რომ დაელაპარაკოს..

პერსონაჟები
როსტომი - 45 წლის პატიოსანი თანამშრომელი.
ნავიგატორი - როსტომის წარმოსახვის ნაყოფი, რომელსაც მანქანაში ესაუბრება.
ჯაყელი - როსტომის მეგობარი, თანამშრომელი.
კლარა - როსტომის თანამშრომელი, რომელიც მოსწონს.
ოთარი - დირექტორი.
ემზარი - დეპარტამენტის უფროსი.
როსტომის მამა - ხეიბარი, გალოთებული, რომელსაც როსტომი მისივე თქმით „ზრდიდა“.
აკრბა - როსტომის თანამშრომელი, ნავიგატორიმა როსტომი მოატყუა, რომ მას რომანი აქვს კლარასთან.

ჯილდოები
2011 წლის შემოდგომაზე პიესამ -სა და ბრიტანეთის საბჭოს თაოსნობით გამართულ რადიოპიესების კონკურსში გაიმარჯვა, ამავე წლის ბოლოს დაიდგა -ს რადიოში და მასში ბრიტანელმა მსახიობებმა მიიღეს მონაწილეობა.

ამონარიდები -სა და ბრიტანეთის საბჭოს მიერ წლის საუკეთესო რადიოპიესების კონკურსის ჟიურის შეფასებებიდან:
„ესაა ორიგინალურად მოყოლილი, თითოეული ადამიანისთვის ახლობელი ამბავი. ჟიური მოხიბლა რეალობისა და აბსურდის ზღვარზე მყოფმა სიუჟეტმა, ადამიანის მარტოობის ტრაგიკომიკურმა აღწერამ და პერსონაჟების კარგად გამოკვეთილმა ხასიათებმა“.
„პიესა ძალიან ავთენტური, ამავე დროს, მსოფლიოს ნებისმიერი კუთხის მკვიდრისთვის ახლობელი და გასაგებია... პერსონაჟების ხასიათი შესანიშნავად იგრძნობა, პიესა ნამდვილად რადიოსთვისაა შექმნილი“.

პიესამ მიიღო „საბა“ 2012 წელს.
კარიკატურისტი (რომანი)

„კარიკატურისტი“ — ლაშა ბუღაძის რომანი.

შინაარსი
ქალაქში უცნაური მკვლელობების სერია დაიწყო. კლავენ ყველას, ვინც კი კარიკარტურისტმა დახატა და ჟურნალში გამოაქვეყნა. ერთმანეთის მიყოლებით პოულობენ მინისტრის, რეჟისორის, ბანკირის თუ გენერლის გვამს. თან ქალაქში უცნაური წარწერები ჩნდება. ჟურნალის რედაქტორი ამ ამბისგან სკანდალის აგორებას ცდილობს, მაგრამ მასაც და გაოგნებულ კარიკატურისტსაც ეჭვმიტანილად მიიჩნევენ და აპატიმრებენ. ახალგაზრდა გამომძიებელი, რომელიც 16 კოლეგასთან ერთად იძიებს ამ საქმეს, ჯერ მანიაკის აღმოჩენას ცდილობს, შემდეგ კი ფიქრობს, რომ კარიკატურისტის სახით უხილავი კორექტორი მოევლინა ქვეყანას...

ამ დეტექტიურ ქარგაზე აგებულ რომანში ბევრი უცნაური, საშიში და სასაცილო ამბავი ხდება. რომანი ავტორისეული კარიკატურებითაა გაფორმებული.
სიუდად რეალ მადრიდი

სიუდად რეალ მადრიდი ან რეალ მადრიდ სიტი — ერთ–ერთი ყველაზე ფართომასშტაბიანი სპორტული კომპლექსია. "რეალ მადრიდ სითი" საუკუნის თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი სავარჯიშო ადგილია, სადაც მადრიდისტებს ყველაფერი აქვთ იმისთვის რათა მაქსმიმალურად იქნას მოხსნილი დისკომფორტი და თავისუფლად შეძლოს ნებისმიერმა ადამიანმა სხვადასხვა სახის ვარჯიში. მადრიდის "რეალის" სავარჯიშო "ვალდებებასის" ბაზა 1.200.000 მეტრია(კვ.). აქ განლაგებულია უმარავი საფეხურთო მოედანი, სილის, ქვის, მინდვრის, ხელოვნური საფარით. ასევე რამდენიმე სპორტული სავარჯიშო დარბაზი.

"რეალ მადრიდ სითის" მშენებლობა იწყება ფლორენტინო პერესის განხორციელებული გეგმის მიხედვით, სწორედ ის, ალფრედო დისტეფანო, ქალაქის მერი, პატარა მადრიდისტები და ლეგენდარული რაული უყრის ამ მშენებლობას საფუძველს.

პატარა "რეალ მადრიდის" გულშემატკივარი და ფეხბურთელი ალფრედო დი სტეფანოსთან ერთად საფუძველს ლეგენდარულ მაისურს თან აყოლებს.

4 წლის წინ მადრიდის "რეალის" საპატიო პრეზიდენტმა ალფრედო დი სტეფანომ, მადრიდის მერმა ალბერტო ლუიზ გალარდონმა, კუტლურისა და საზოგადოების პრეზიდენტმა ესპერანზა აგუირემ და "სამეფო კლუბის" პრეზიდენტმა ფლორენტინო პერესმა "რეალ მადრიდ სითის" მშენებლობის დასრულება დაადასტურეს და მისი ორგანიზება მოახდინეს.

"რეალ მადრიდ სითის" მეორე მეოთხედი, სადაც განლაგებულია, საცურაო აუზები, აბანოები, – რომელიც ზაფხულში მზის ენერგიისგან იკვებება, ხოლო ზამთარში ელექტრული ველის მეშვეობით. 60% ცხელი წყალი და უდიდესი კომფორტი.

ადგილი სადაც მიმდინარეობს ტექნიკური სამუშაოებები. სისტემის კონტროლი, მართვისა და ყველა დისტანციური უსაფრთხოების მართვა.

"რეალ მადრიდ სითის" სრული სტრუქტურული გეგმა, ზემოთ მოცემულ ფოტოში ნათლად ჩანს უამრავი სათამაშო მოედნები, მაგრამ ასევე მინდა გამცნოთ რომ საფეხბურთ მოედანი დახურულ შენობაშიც არის.

"რეალ მადრიდ სითიში" არსებული დასასვენებელი ადგილი სადაც ფეხბურთელები ძირითადად ვარჯიშის შემდეგ ცდილობენ სწრაფად დაიბრუნონ გახარჯული ენერგია, ამაში კი მათ ეს შესანიშნავი გარემო უწყობს ხელს – სპორტ–კაფე.

"რეალ მადრიდ სითის" საპრესკონფერენციო ოთახი, სადაც კლუბის წარმომადგენლები ვარჯიშის შემდგომ პრეს–კონფერენციას მართავენ. ჟურნალისტებისთვის ერთ–ერთი კარგი ადგილი, სადაც მათ ვრცელი ინფორმაციის შეგროვება შეუძლიათ.

ოთახი საიდანაც კლუბის მაღალი რანგის წარმომადგენლები, პრეზიდენტი, ვიცე–პრეზიდენტი, საპატიო პრეზიდენტი, გენერალური დირექტორი, სპორტული დირექტორი და ა.შ. ადევნებენ თვალს ფეხბურთელების ვარჯიშს.

სიტყვები, რომელიც მადრიდის "რეალის" პრეზიდენტმა "რეალ მადრიდ სითის" ორგანიზების დროს წარმოთქვა, მისთვის და მთელი მსოფლიოსთვის დაუვიწყარი იყო, რადგან ეს სიტყვები საუკუნოვანი, უკვდავი "სამეფო კლუბის" აყვავებას უწყობს ხელს. "მსოფლიოში საუკეთესო სპორტული კომპლექსი, მსოფლიოსში საუკეთესო კლუბს".

ფლორენტინო პერესის დიდი ოცნება ახდა, მისი მოსვლის შემდეგ საოცარი გეგმის შემუშავება ქალაქის მერის და არა მარტო ქალაქის მერის მთელი მადრიდის მოწონებას იმსახურებს და აი "რეალ მადრიდ სითის" მშენებლობაც დასრულდა.

დონ ალფრედო დი სტეფანოს ქანდაკება "რეალ მადრიდ სითის" ბაზაზე. შესანიშნავი, წარმატებული, ლეგენდარული ადამიანი რომელსაც "რეალი" არასდროს დაივიწყებს. ქანდაკება 2008 წლის 17 თებერვალს დაიდგა.
ოქროს ხანა (რომანი)

„ოქროს ხანა“ — ქართველი მწერლის ლაშა ბუღაძის რომანი.

შინაარსი
რომანი საქართველოდან ნებით თუ იძულებით გადახვეწილი და თბილისში დარჩენილი თანამედროვე ქართველი ახალგაზრდების შესახებ მოგვითხრობს. რატომ გაიქცა რომანის მთავარი პერსონაჟი კოტიკო თბილისიდან და რატომ დაბრუნდა უკან; როგორ ხდებიან ძველი ბიჭები პოლიტიკოსები; როგორ აშენებენ თბილისში ნარკომანები ეკლესიებს და როგორ ქმნიან ერთობლივ ოჯახს შორეულ ბრიტანეთში თბილისელი შოთიკო და დათუნა... რომანიდან შეიტყობთ თუ როგორ ატარებენ თავიანთი ცხოვრების ოქროს ხანას რომანის გმირები.

რომანი ლიტერატურული პრემია „საბას” 2007 წლის გამარჯვებულია.
ObOle

— ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის რომანი.

შინაარსი
რომანის მთავარი გმირი, ირაკლი, მურის ციხისთავების შთამომავალი, მაგრამ გათბილისელებული ბიჭი, ორი დღით ჩადის ერთ პატარა დაბაში ბაბუისეული სახლის ჩატეხილი სახურავის შესაკეთებლად და თავგადასავალიც იწყება... სახლის სხვენში ასული ძველისძველ თოფს აღმოაჩენს, რომელიც ბიძამ ბავშვობაში ობოლედ გააცნო. ობოლე მურის ციხისთავების ნაქონი, ლამაზი, გრძელლულიანი თოფია, კაჟიანი, სადაფებით გაწყობილი. მშვიდობიანობის დროს კედელზე ეკიდა უმოქმედოდ, ცარიელი, კაჟი კარგა ხნის გაცვეთილი ჰქონდა და ამ თავისი დუმილით ყველა წინანდელი გასროლა გამოისყიდა, ერთხელ კი გასროლის გარეშეც გადაარჩინა ერთ-ერთი პატრონი. ეს თოფი, ბაბუისეული სახლი და გარსშემოხვეული ისტორიები საოცარ ფანტაზიებს აღუძრავს მთავარ გმირს, რომელიც ისედაც არ უჩივის წარმოსახვის სიმწირეს და ეს ფანტაზიები ნელ-ნელა წარმოუდგენლად იხლართება რეალობაში.

მაგრამ თუ სცენაზე თოფი კიდია, უნდა გაისროლოს კიდეც. გაისვრის ობოლე ბოლოს და ბოლოს?

ჯილდოები
რომანმა 2012 წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია „საბა“ წლის საუკეთესო რომანისთვის.
ხარისთვალი

ხარისთვალი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, შქმერის თემში. მდებარეობს მდინარე ხეორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობის ზედა ნაწილში, ზღვის დონიდან 1720 მეტრზე. სოფლები ხარისთვალი, შუა შქმერი და უშოლთა ქმნიან შქმერის თემს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
უშოლთა

უშოლთა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის ხეორის ხეობის ზედა ნაწილში, მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1740 მეტრზე. ქალაქ ონიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უშოლთის მახლობლად არის უშოლთის მღვიმე. სოფლები უშოლთა, შუა შქმერი და ხარისთვალი ქმნიან შქმერის თემს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.

გალერეა
სენ-სირ-სიურ-ლუარი

სენ-სირ-სიურ-ლუარი — კომუნა საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში, ენდრი და ლუარას დეპარტამენტში. ტურის ოკრუგიდან მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთით. ენდრი და ლუარას დეპარტამენტის ქალაქებს შორის მოსახლეობით მესამე ადგილზეა. 2009 წლის 1 იანვრის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 15.930 ათასს კაცს. ქალაქში არის ეკლესია, ციხესიმაგრე, ფეხბურთის სტადიონი, სასახლე და სხვა.

ნობელის პრემიის ლაურეატი ფრანგი მწერალი ანატოლ ფრანსი გარდაიცვალა სენ-სირ-სიურ-ლუარში 1924 წელს.

დაძმობილებული ქალაქები
– კატრინეჰოლმი
– მაინერცჰაგენი
– ნიუარკ-ონ-ტრენტი
– ვალსი
– პტუი
– მორფუ
Maid in Tiflis

— აკა მორჩილაძის რომანი. გამოიცა 2007 წელს.

სიუჟეტში საუბარია ორი თბილისელი ბიჭის მეგობრობაზე. რომანი 13 წიგნისგან შედგება, სადაც მოთხრობილია სხვადასხვა პიროვნების სასიყვარულო ისტორიები - ვარსქენ პიტიახშისა და დედოფალი შუშანიკის ისტორიიდან მოყოლებული პლეხანოველი მოგელასა და შირაზის ვარდის, ბარნოველი ლევიკოსა და ხუთი საბჭოელი ქალის თავგადასავლებით დამთავრებული.

რომანი „საბას" 2008 წლის დაჯილდოებაზე აღინიშნა, როგორც 2007 წლის საუკეთესო რომანი.

ჯილდოები
2008 - „საბა” საუკეთესო რომანისთვის.
სანტა ესპერანსა

„სანტა ესპერანსა“ — ქართველი ნოველისტის აკა მორჩილაძის რომანი.

შინაარსი და სტრუქტურა
„სანტა ესპერანსა“ ბანქოს დასტის მსგავსად 4 სხვადასხვა ფერის 9-9 რვეულისაგან შედგება.
სანტა ესპერანსა აკა მორჩილაძის მიერ გამოგონილი ქვეყანაა, რომელიც გამოგონილ კუნძულზე მდებარეობს.

ჯილდოები
2005 — „საბა“ საუკეთესო რომანისთვის.
გვირაბი

გვირაბი — ხელოვნურად შექმნილი მიწისქვეშა ნაგებობა, რომელსაც სხვადასხვა მიზნით იყენებენ. ქალაქის გვირაბებში, ქუჩებისა და შენობების ქვეშ, საავტომობილო გზები და მეტროს ხაზებია გაყვანილი. მდინარეების ქვეშ ან მთებში გაყვანილ გვირაბებში რკინიგზის ხაზები გადის. ლა-მანშის სრუტის ქვეშ, დიდ სიღრმეზე გაყვანილი გვირაბი ინგლისს დანარჩენ ევროპასთან აერთებს. დიდ ქალაქებში ადამიანები ტრანსპორტით გადატვირთულ ქუჩებში გვირაბებით გადადიან. გვირაბები აწვდის ქალაქს სუფთა წყალს და გააქვს ჩამდინარე წყლები და კანალიზაცია. ვიწრო გვირაბებში ტელეფონებისა და სხვა კაბელებს ალაგებენ. მიწისქვეშა მაღაროები ქვანახშირისა და მინერალების საბადოებში გათხრილი გვირაბებისაგან შედგება. მაღაროები მსოფლიოში ყველაზე ღრმა გვირაბებია.

მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გვირაბი, რომლის გირძე 169 კმ-ია, აშშ-ში გაიყვანეს 1944 წელს. იგი წყლით ამარაგებს ქალაქ ნიუ-იორკს
ჩირაღდანი

ჩირაღდანი — სანათებლის საშუალება, რომელსაც შეუძლია ძლიერად გაანათოს გარეთ ან შიგნით, ნებისმიერ ამინდში. როგორც ჩვეულებრივ ის არის გაკეთებული ხისგან, მისი თავი კი რაიმე აალებადი ნივთიერებისგან (ეს შეიძლება იყოს ისევ ხე).

ჩირაღდანი ასევე გამოიყენება ოლიმპიური ცეცხლის დასანთებად, რომელიც ანთია ოლიმპიური თამაშების ბოლომდე. შუა საუკუნეებში ჩირაღდანები გამოიყენებოდა როგორც იარაღად.
მამლუქი (აკა მორჩილაძის რომანი)

„მამლუქი“ — ქართველი თანამედროვე ნოველისტის აკა მორჩილაძის რომანი. გამოიცა 2009 წელს.

შინაარსი
არაფრით გამორჩეული ქართველი ბიჭისა და პატარა ქართულ ქალაქში შემთხვევით აღმოჩენილი ერთ-ერთი შუააზიური რესპუბლიკის ავტონომიური ოლქის, ქირბალის, უკანასკნელი ხანის ვაჟიშვილის ბედი ერთმანეთს უკავშირდება. მათ თვალწინ საუკუნის 90-იანი წლების საქართველოს ტრაგიკული ამბები ხდება.
დაავადება

დაავადება — პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც გავლენას ახდენს ორგანიზმზე. როდესაც ადამიანს რომელიმე სნულება შეეყრება, მის ორგანიზმში გარკვეული ცვლილებები ხდება, ხშირად — უსიამოვნო. ადამიანი შესაძლოა დაავადებული დაიბადოს ან შემდეგ დაავადდეს ტრავმის, ინფექციის, ან სხვა მიზეზის გამო. დაავადება სხადასხვაგვარია, დაწყებული ისეთი მძიმე სნეულებით, როგორიც შიდსია და დამთავრებული ჩვეულებრივი გაციებით. ზოგიერთი სნეულება, მაგალითად დიაბეტი, პოტენციურად სახიფათოა, მაგრამ სათანადო მკურნალობის შემთხვევაში ორგანიზმს დიდი ზიანი არ მიადგება.

ინფექციური დაავადებები
ბევრი დაავადება ინფექციურია. ეს ნიშნავს, რომ მათი გამომწვევი მიკროორგანიზმები ჰაერით ან ფიზიკური კონტაქტით გადადის ადამიანიდან ადამიანზე. ასეთ მიკროორგანიზმებს მიეკუთვნება ბაქტერია, ვირუსი, პრიონი, და სოკო.

ბაქტერიებით გამოწვეული სნულებებია: საკვებით მოწამვლა, ტუბერკულოზი, ტეტანუსიდა ხეხილის ავადმყოფობა. ბაქტერიებს ანტისეპტიკური პრეპარატებითა და ანტიბიოტიკებით ებრძვიან. ზოგიერთი ბაქტერიისაგან თავდაცვა წინასწარი აცრითაც შეიძლება. ამგვარ დაცვას იმუნიზაცია ჰქვია.

ვირუსი რამდენიმე დაავადებას იწვევს, მათ შორის — შიდსს, ცოფს, წითელას, ჩუტყვავილას, გრიპსა და ჩვეულებრივ გაციებას. ვირუსულ დაავადებას ანტიბიოტიკები ვერ მოერევა, სამაგიეროდ ამ შემთხვევაში ანტივირუსული პრეპარატები გამოიყენება.

პრიონი ბაქტერიასა და ვირუსზე მომცროა და მხოლოდ ცილებისგან შედგება. მეცნიერთა აზრით, პრიონები იწვევს ძროხის ცოფს, რომელიც შესაძლოა დაავადებული პირუტყვებიდან ადამიანზეც გადავიდეს.

სოკო ადამიანში იწვევს მიკოზს, სირსველსა და სხვა სნეულებებს, მსხვილფება რქოსანი პირუტყვის ჩლიქების ლპობასა და მცენარეთა მრავალ დაავადებას. სოკოვან სნეულებებს საგანგებო ფხვნილებითა და მალამოებით კურნავენ, რომლებიც სოკოს სპობს.

ეპიდემია
ზოგჯერ ერთსა და იმავე ადგილას მრავალ ადამიანს ერთდროულად შეეყრება ერთი და იგივე სნეულება. ამას ეპიდემია ჰქვია. ისეთ სნეულებათა ეპიდემია, როგორიც ქოლერა და ტიფია, მაშინ ჩნდება, როცა ადამიანები მიკრობებით დასნებოვნებულ წყალს სვამენ ან საკვებს ჭამენ, ხოლო წითელასა და გრიპის ეპიდემიის გამომწვევი ვირუსები ხველით, ცემინებით ან ავადმყოფთან ახლო ფიზიკური კონტაქტით გადადის.

მემკვიდრეობით და განვითარების დაავადებები
მემკვიდრეობითი დაავადება მშობლებისგან შვილებს გადაეცემა. ერთ–ერთი ასეთი სნეულება ჰემოფილია, რომლის დროსაც სისლის შედედება შენელებულია. ასეთი თანდაყოლილი დეფექტების მქონე ბავშვებს საგანგებო მკურნალობით უმსუბუქებენ მდგომარეობას, თუმცა ჰემოფილიას სრულად ვერ კურნავენ.

ზოგჯერ ახალშობილის ზოგიერთი ორგანო სათანადოდ ვერ ფუნქციონირებს. მაგალითად, თუ მისი გულის შიდა ტიხრებში ხვრელია, ეს სისლხის არასწორ მიმოქცევას გამოიწვევს. ამგვარ დაავადებებს განვითარების დაავადებები ჰქვია.

ფსიქიკური დაავადება
ფსიქიკური დაავადება გონების პრობლემაა. ფსიქიკური სნეულების მძიმე ფორმას ფსიქოზი ჰქვია, ხოლო შედარებით მსუბუქს — ნევროზი. ამ სნეულებით დაავადებული ადამიანი უჩვეულოდ იქცევა, მაგალითად, ზოგიერთი მათგანი არარსებულ საგანს ხედავს ან არარსებული ხმები ესმის. ასეთ მდგომარეობაში მყოფი ადამიანი შესაძლოა, სხვას დაესხას თავს ან საკუთარ თავს დაუშავოს რამე.
ბორანი

ბორანი — თვითმავალი ან არათვითმავალი მოტივტივე სატრანსპორტო საშუალება მდინარის, სრუტის, ტბის ერთი ნაპირიდან მეორეზე ხალხის გადასაყვანად და ტვირთის გადასაზიდად. არათვითმავალი ბორანი 100 მეტრამდე სიგანის არასანაოსნო მდინარეზე მოძრაობს ნაპირებს შორის გაბმული ბაგირის, ხოლო დიდ სანაოსნო მდინარეებზე — ფსკერზე გადებული კაბელის საშუალებით. არათვითმავალი ბორანი საბუქსირო გემებით და ნიჩბებითაც დაჰყავთ. ბორნის სატვირთო ბაქანი დამაგრებულია მოტივტივე საყრდენებზე (ნავები, პონტონები, ბარჟები). ბორნებს უწოდებენ აგრეთვე სპეციალურად აგებულ ან გადაკეთებულ გემებს, რომლებსაც იყენებენ ფართო სრუტეებსა და ტბებზე, მაგ: კასპიის ზღვაზე,ბალტიის ზღვაზე და ა. შ. მიმოდის დიზელ-ელექტრომავალი, რომელსაც გადააქვს რკინიგზის მატარებლის მთელი შემადგენლობა, სამშენებლო და სხვადასხვა მძიმე წონის მასალები. მსგავსი ბორანი მოძრაობს ქერჩის სრუტეზე. საქართველოში ბორნებს იყენებენ მტკვარზე, რიონზე, ალაზანზე, სუფსაზე.