iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უკრაინის სსრ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1927

უკრაინის (უკრაინის სსრ) მეოთხე ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა პოლტავაში 1927 წლის 26 ივნისიდან 14 ივლისამდე. იმდროინდელ პრესაში მას „სრულიად უკრაინის ტურნირს“ ან „სრულიად უკრაინის ჩემპიონატს“ უწოდებდნენ.

ტურნირი წრიული სისტემით ჩატარდა. მასში მონაწილეობა მიიღო 16-მა მოჭადრაკემ უკრაინის სსრ-ის სხვადასხვა ქალაქიდან, აგრეთვე მოლდავეთის ასსრ-იდან. კონკურსგარეშე თამაშობდა მოსკოველი ოსტატი ა. სელეზნიოვი (სტალინოში იგი მოგვიანებით გადავიდა).

მონაწილეთაგან მხოლოდ ორ მოჭადრაკეს (დ. გრიგორენკოსა და გ. ლასტოვეცს) ჰქონდა ნათამაშები ყველა წინა ჩემპიონატში. შეჯიბრებაში დებიუტი ჰქონდათ მომავალ ოსტატებს: ი. პოგრებისკის და ვ. კირილოვს. სხვადასხვა მიზეზის გამო ტურნირს აკლდნენ სავარაუდო ფავორიტები: იაკობ ვილნერი ავად იყო, ბორის ვერლინსკი მოსკოვში გადავიდა საცხოვრებლად, მ. მარსკი — ლენინგრადში, ხოლო მოგვიანებით შორეულ აღმოსავლეთში, ხოლო ოსტატმა ფიოდორ ბოგატირჩუკმა სამსახურიდან გათავისუფლება ვერ მოახერხა. ტურნირის რეგლამენტით, კვირაში 5 ტური ტარდებოდა, სათამაშო დრო კი დღეში 6 საათს შეადგენდა.

ტურნირი უშეღავათო და უკომპრომისო ბრძოლით გამოირჩეოდა: 120 პარტიიდან 84 (70%) რომელიმე მხარის გამარჯვებით დასრულდა.

სატურნირო რბოლა გამოცდილ მოსკოველ ოსტატ ა. სელეზნიოვსა და ახალგაზრდა კიეველ ვ. რაუზერს შორის პაექრობამდე დავიდა. გადამწყვეტი აღმოჩნდა ლიდერებს შორის გამართული პარტია, რომელშიც სელეზნიოვმა გაიმარჯვა.

ვინაიდან ალექსეი სელეზნიოვი კონკურსგარეშე ასპარეზობდა, უკრაინის სსრ ჩემპიონის ტიტული ვსევოლოდ რაუზერს მიენიჭა. ეს იყო პირველი დიდი წარმატება მის საჭადრაკო კარიერაში.

ახალგაზრდა მოჭადრაკის დიდ წარმატებად უნდა ჩაითვალოს ასევე იოსებ პოგრებისკის მიერ დაკავებული მესამე ადგილი.

სატურნირო ცხრილი
უკრაინის სსრ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1928

უკრაინის (უკრაინის სსრ) მეხუთე ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა ოდესაში 1928 წლის 29 მაისიდან 10 ივნისამდე.

ტურნირი წრიული სისტემით ჩატარდა. მასში მონაწილეობა მიიღო 16-მა მოჭადრაკემ უკრაინის სსრ-ის ექვსი სხვადასხვა ქალაქიდან, აგრეთვე ქალაქ ბალტადან (იმჟამად მოლდავეთის ასსრ). ტურნირმა პრაქტიკულად ყველა უძლიერეს უკრაინელ მოჭადრაკეს მოუყარა თავი, გარდა ფ. ბოგატირჩუკისა. მონაწილეთა შორის იყვნენ წინა წლების ჩემპიონები: იაკობ ვილნერი (1924 და 1925 წლების გამარჯვებული), ალექსეი სელეზნიოვი (1927 წლის არაოფიციალური ჩემპიონატი) და ვსევოლოდ რაუზერი (1927 წლის ოფიციალური ჩემპიონი).

შეჯიბრებაში, 15 შესაძლებლობიდან 11-11 ქულით, პირველი ადგილი თანაბრად გაიყვეს იაკობ ვილნერმა და ვლადიმერ კირილოვმა. 9½ ქულით 3-4 ადგილები ალექსეი სელეზნიოვმა და მარკ გორდიანმა გაინაწილეს. რაც შეეხება წინა წლის ჩემპიონს, ვსევოლოდ რაუზერს, მან 8 ქულით მხოლოდ მე-7 ადგილი დაიკავა.

სატურნირო ცხრილი
უკრაინის სსრ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1931

უკრაინის (უკრაინის სსრ) მეექვსე ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა 1931 წელს ხარკივში.

ტურნირში მონაწილეობა მიიღო 12-მა მოჭადრაკემ. შეჯიბრება კიეველი მოჭადრაკის, აბრამ ზამიხოვსკის დამაჯერებელი გამარჯვებით დასრულდა, რომელმაც 8½ ქულა დააგროვა და პირველი ადგილი მოიპოვა. მეორე ადგილზე 8 ქულით გავიდა ვსევოლოდ რაუზერი.

სატურნირო ცხრილი
უკრაინის სსრ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1933

უკრაინის (უკრაინის სსრ) მეშვიდე ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა 1933 წლის ივლისში ხარკოვში.

ჩემპიონატი ხარკოვში შესარჩევი ტურნირით დაიწყო, რომელშიც 11 შესაძლებლობიდან 9 ქულით (+7-0=4) კიეველმა ალექსანდრ კონსტანტინოპოლსკიმ გაიმარჯვა. მის გარდა, საუკეთესო ექვსეულში შევიდნენ აბრამ ზამიხოვსკი, დმიტრო გრიგორენკო, აპოლინარი გაევსკი, იოსებ პოგრებისკი და პაველ ტესლენკო. დებულების თანახმად, ფინალში მათ უნდა შეერთებოდათ იმ დროისთვის უკრაინაში მყოფი ოთხივე სპორტის ოსტატი, თუმცა სხვადასხვა მიზეზების გამო სრული ფინალური ტურნირის გამართვა ვერ მოხერხდა.

ამავდროულად, უკრაინის მოჭადრაკეებს გამოეყოთ ორი ვაკანტური ადგილი 1933 წლის სსრკ-ის ჩემპიონატში მონაწილეობის მისაღებად. ამის გამო, სასწრაფო წესით გადაწყდა ახალი, ორწრიანი ტურნირის ჩატარება შესარჩევი ეტაპის სამი გამარჯვებულისა და სამი ოსტატის (კირილოვი, რაუზერი, სელეზნიოვი) მონაწილეობით, რომელსაც უკრაინის სსრ-ის ჩემპიონატის ფინალის სტატუსი მიენიჭა. მართალია, მოქმედი ჩემპიონის, აბრამ ზამიხოვსკის უარის გამო მონაწილეთა რაოდენობა ხუთამდე შემცირდა.

ტურნირი ვლადიმერ კირილოვისა და ვსევოლოდ რაუზერის ერთობლივი გამარჯვებით დასრულდა, რომლებმაც სსრკ-ის ჩემპიონატის საგზურებიც მოიპოვეს.

სატურნირო ცხრილი
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1621

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1621 მიიღეს ერთხმად 2005 წლის 6 სექტემბერს, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში არსებული ვითარების შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის 1565-ე (2004) და 1592-ე (2005) რეზოლუციების შეხსენების შემდეგ, საჭომ დაამტკიცა კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში გაეროს მისიის დროებით გაზრდა მომავალი არჩევნების დასახმარებლად.

დამატებითი პერსონალი შეუერთდა გაეროს იმ დროისთვის ყველაზე დიდ სამშვიდობო ოპერაციას, რომლის პირადი შემადგენლობაც ჯამში 19 000 თანამშრომელს შეადგენდა.
რეზოლუცია
დაკვირვებები
საბჭომ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი არჩევნების ჩატარების მნიშვნელობას კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ეროვნული შერიგების პროცესში და მოუწოდა ყველა გარდამავალ ინსტიტუტს, უზრუნველეყოთ თავისუფალ და სამართლიანი არჩევნების ჩატარება. საბჭო მიესალმა კონგოს ხელისუფლების ძალისხმევას კარგი მმართველობისა და ეკონომიკური მენეჯმენტის ხელშეწყობის მიმართულებით და შეაქო დონორთა საზოგადოება ამ პროცესში მათი წვლილისთვის.

ასევე გამოითქვა შეშფოთება ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში მიმდინარე საომარი მოქმედებების გამო, მათ შორის ადამიანის უფლებებისა და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევის გამო.
ქმედებები
გაეროს წესდების თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ დაამტკიცა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის რეკომენდაციებს -ის შემადგენლობის 841 პერსინალით გაზრდის შესახებ, პოლიციის დანაყოფების ჩათვლით. რეზოლუციამ ხაზი გაუსვა მატების დროებით ხასიათს და განისაზღვრა შემცირება 2006 წლის 1 ივლისიდან. დამატებითი დანაყოფები მხარს დაუჭერდნენ საარჩევნო კომისიას, ასევე დაეხმარებოდნენ გარდამავალ მთავრობასა და საერთაშორისო ფინანსურ ინსტიტუტებს ეფექტიანი მმართველობისა და ეკონომიკური მართვის ხელშესაწყობად.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1613

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1613 ერთხმად იქნა მიღებული 2005 წლის 26 ივლისს. 827 (1993), 1166 (1998), 1329 (2000), 1411 (2002), 1431 (2002), 1481 (2003), 1503 (2003), 1534 (2004) და 1597 (2005) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის დროებითი მოსამართლეობის კანდიდატთა სიას განსახილველად გენერალურ ასამბლეას გადასცემს.

კანდიდატთა 34-კაციანი სია, რომელიც გენერალურმა მდივანმა კოფი ანანმა მიიღო და რომელიც ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის წესდებით მოთხოვნილ მინიმუმზე ნაკლები იყო, შემდეგნაირია:

ტანვირ ბაშირ ანსარი (პაკისტანი)
მელვილ ბერდი (ტრინიდადი და ტობაგო)
ფრანს ბოდუენი (ნიდერლანდები)
ჯანკარლო რობერტო ბელელი (იტალია)
იშაკ ბელო (ნიგერია)
პედრო დავიდი (არგენტინა)
აჰმად ფარავატი (სირია)
ელიზაბეტ გვაუნზა (ზიმბაბვე)
ბერტონ ჰოლი (ბაჰამის კუნძულები)
ფრედერიკ ჰარჰოფი (დანია)
ფრანკ ჰეპფელი (ავსტრია)
ცვეტანა კამენოვა (ბულგარეთი)
მუჰამედ მუზამალ ხანი (პაკისტანი)
ულდის კინისი (ლატვია)
რაიმო ლახტი (ფინეთი)
ფლავია ლატანცი (იტალია)
ანტუან მინდუა (კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა)
ჯავდატ ნაბოტი (სირია)
ჯანეტ ნოსუორთი (იამაიკა)
ჩიომა ეგონდუ ნვოსუ-იჰემე (ნიგერია)
პრისკა მატიმბა ნიამბე (ზამბია)
მიშელ პიკარი (საფრანგეთი)
ბრაინმორ პოლარდი (გაიანა)
არპად პრანდლერი (უნგრეთი)
კიმბერლი პროსტი (კანადა)
შეიხ აბდულ რაშიდი (პაკისტანი)
ვონიმბოლანა რასოაზანანი (მადაგასკარი)
ულე ბიორნ სტოლე (ნორვეგია)
კრისტერ ტელინი (შვედეთი)
კლაუს ტოლკსდორფი (გერმანია)
სტეფან ტრეხსელი (შვეიცარია)
აბუბაქარ ბაშირ ვალი (ნიგერია)
ტან სრი დატო ლამინ ჰაჯი მოჰდ იუნუსი (მალაიზია)
მეირი ისტთაუნიდან

მეირი ისტთაუნიდან — ამერიკული სატელევიზიო მინისერიალი, კრიმინალური დრამა, შექმნილი ბრედ ინგელსბის მიერ -სთვის. მასში მონაწილეობს ქეით უინსლეტი, რომელიც ასევე აღმასრულებელი პროდიუსერია. სერიალის პრემიერა შედგა 2021 წლის 18 აპრილს. სერიალი შვიდი ეპიზოდისგან შედგება, რეჟისორი კი კრეიგ ზობელია.

სერიალის შემუშავება 2019 წლის იანვარში დაიწყო. გადაღებები პენსილვანიის შტატის დელავერის ოლქში მიმდინარეობდა. შემქმნელებმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმეს ადგილობრივი „დელკოს დიალექტის“ რეპროდუცირებას.

სიუჟეტი
სერიალის მოქმედება ვითარდება პენსილვანიის შტატის პატარა ქალაქ ისტთაუნში. მისი მთავარი გმირი პოლიციის დეტექტივი სერჟანტი მერიენ „მეირ“ შეჰანია, რომელიც იძიებს ახალგაზრდა მარტოხელა დედის, ერინ მაკმენამინის მკვლელობას და ერთი წლით ადრე კიდევ ერთი ქალის გაუჩინარებას. ამავდროულად, მეირი რთულ პირად გარემოებებს აწყდება, მათ შორის შვილის თვითმკვლელობას, განქორწინებასა და შვილიშვილის მეურვეობისთვის ბრძოლას.

მსახიობები
ქეით უინსლეტი — მერიენ (მეირ) შეჰანი, დეტექტივი სერჟანტი.
ჯულიან ნიკოლსონი — ლორი როსი, მეირის საუკეთესო მეგობარი.
ჯინ სმარტი — ჰელენ ფეიჰი, მეირის დედა.
ევან პიტერსი — დეტექტივი კოლინ ზაბელი.
გაი პირსი — რიჩარდ რაიანი, მწერალი.
ანგური რაისი — შივონ შეჰანი, მეირის ქალიშვილი.
კეილი სპეინი — ერინ მაკმენამინი, მკვლელობის მსხვერპლი.

კრიტიკოსების შეფასება
სერიალმა კრიტიკოსების ფართო მოწონება დაიმსახურა. -ზე სერიალს 100-დან 82 ქულა აქვს, ხოლო -ზე - 93%-იანი დადებითი შეფასება. კრიტიკოსებმა განსაკუთრებით შეაქეს ქეით უინსლეტის შესრულება, მისი შესრულების რეალიზმი და ემოციური სიღრმე. სერიალი შეადარეს ისეთ პროექტებს, როგორიცაა „ნამდვილი დეტექტივი“ და „ტყვინ პიქსი“.

ჯილდოები
ემის 73-ე დაჯილდოებაზე სერიალმა 16 ნომინაცია მიიღო და ოთხი ჯილდო მოიპოვა, მათ შორის საუკეთესო მსახიობი ქალის (ქეით უინსლეტი), საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელი მსახიობი მამაკაცი (ევან პიტერსი) და საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელი მსახიობი ქალი (ჯულიან ნიკოლსონი).

მეირ შეჰანის როლის შესრულებისთვის უინსლეტმა ასევე მოიპოვა ოქროს გლობუსი და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო.
ჩრდილოეთის წყალი

„ჩრდილოეთის წყალი“ — ბრიტანული დრამატული და თრილერის ჟანრის მინი-სერიალი, რომლის რეჟისორი და სცენარისტი ენდრიუ ჰეიგია. სერიალი დაფუძნებულია იან მაკგუაირის 2016 წლის ამავე სახელწოდების რომანზე. მისი პრემიერა 2021 წლის 15 ივლისს -ზე გაიმართა. სერიალი ერთი სეზონისა და ხუთი ეპიზოდისგან შედგება.

სერიალი გადაიღეს უნგრეთსა და შპიცბერგენის არქიპელაგში. შემქმნელებმა ძირითადად გარე ლოკაციები გამოიყენეს, რამაც ვიზუალური რეალიზმისა და ატმოსფეროს მაღალი დონე შექმნა.

სიუჟეტი
სერიალის მოქმედება 1859 წელს ვითარდება. ყოფილი საზღვაო ქირურგი პატრიკ სამნერი, რომელიც ინდოეთში სამსახურის შემდეგ ლაუდანუმზეა დამოკიდებული, გემის ექიმად იწყებს მუშაობას ვეშაპებზე სანადირო გემ -ზე, რომელიც კანადის არქტიკისკენ მიემართება. მოგზაურობის დროს სამნერი ხვდება სასტიკ და საშიშ ჰარპუნისტ ჰენრი დრექსს. ამავდროულად, ირკვევა, რომ კაპიტანი ბრაუნლი და გემთმფლობელი ბაქსტერი განზრახ გემის ჩაძირვის დადგმას აპირებენ დაზღვევის ფულის სანაცვლოდ. მას შემდეგ, რაც მეეზოვე ბიჭი მოკლეს, სამნერი საკუთარ გამოძიებას იწყებს, რაც მას დრექსთან კონფლიქტში აყენებს. როდესაც გემი იძირება, რამდენიმე გადარჩენილი ჯერ მოტივტივე ყინულის ნაპირზე, შემდეგ კი კუნძულზე აღმოჩნდება, სადაც ისინი არქტიკის მკაცრ პირობებში გადარჩენას ცდილობენ. სერიალის ბოლოს სამნერი ინგლისში ბრუნდება, უპირისპირდება დრექსსა და ბაქსტერს, შემდეგ კი ცხოვრებას ბერლინში აგრძელებს.

მსახიობები
ჯეკ ო’კონელი — პატრიკ სამნერი
კოლინ ფარელი — ჰენრი დრექსი
სტივენ გრეჰემი — კაპიტანი ბრაუნლი
ტომ კორტნი — გემთმფლობელი ბაქსტერი
სემ სპრუელი — მაიკლ კავენდიში, კაპიტნის თანაშემწე
პიტერ მალანი — მღვდელი

კრიტიკოსების შეფასება
მიუხედავად იმისა, რომ სერიალს ფართო აუდიტორიაში დიდი პოპულარობა არ მოუპოვებია, მან კრიტიკოსების მხრიდან მაღალი შეფასებები დაიმსახურა. შეფასებების ვებგვერდ -ზე სერიალის რეიტინგი 95%-ს შეადგენს, ხოლო -ზე მას 100-დან 74 ქულა აქვს მინიჭებული.

კრიტიკოსებმა განსაკუთრებით გამოყვეს სერიალის მძიმე და დაძაბული ატმოსფერო, რეალისტური სიუჟეტი, ვიზუალური მხარე და არქტიკული გარემოს შთამბეჭდავი ასახვა. დადებითად შეფასდა მსახიობების შესრულებაც, განსაკუთრებით კოლინ ფარელის მიერ განსახიერებული ჰენრი დრექსის პერსონაჟი და ჯეკ ო’კონელის შესრულებული პატრიკ სამნერის როლი.

მიმომხილველები ხშირად აღნიშნავდნენ, რომ სერიალი თემატურად და განწყობით ჰგავს კლასიკურ ნაწარმოებებს — ჰერმან მელვილის „მობი დიკს“ და ჯოზეფ კონრადის „წყვდიადის გულს“, რადგან ის ადამიანის ბუნების ბნელ მხარეებს, ძალადობასა და გადარჩენისთვის ბრძოლას ეხება.
დასადგამი მოწყობილობა

დასადგამი მოწყობილობა (სალიანდაგო აღჭურვილობა) — მართვის ობიექტები, ავტომატური ბლოკირების, ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის, ელექტროცენტრალიზაციის და სარკინიგზო გადასასვლელის საშემსრულებლო და მაკონტროლებელი აპარატურა, რომელიც მდებარეობს შენობის გარეთ.

დასადგამი მოწყობილობის მოწყობილობები
რკინიგზის შუქნიშნები
ისრის ელექტრო გადამყვანი მექანიზმები და ისრული გადამყვანის გარნიტურები
სარელსო წრედების მოწყობილობა
ლიანდაგის პედლები და სხვა წერტილოვანი სენსორები
ავტომატური შლაგბაუმები
სარელეო კარადებში მდებარე ხელსაწყოები

ექსპლოატაციის პირობები
დასადგამი მოწყობილობა მნიშვნელოვნად ექვემდებარება გარე გარემოს გავლენას, ამიტომ კონსტრუქციულად გააჩნიათ მომატებული დაცულობა მექანიკური, კლიმატური და სხვა ზემოქმედებისაგან. დასადგამი მოწყობილობის მუშაობის პირობებს განსაზღვრავს მათი ნაკლები საიმედოობა სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის და ბლოკირების სხვა მოწყობილობებთან შედარებით, ხოლო დასადგამი მოწყობილობების განლაგება გადასარბენებზე და რკინიგზის სადგურებზე ართულებს მათი ტექნიკური მომსახურების ორგანიზაციას.
დედა ტერეზას მემორიალური სახლი (სკოპიე)

დედა ტერეზას მემორიალური სახლი — მუზეუმი ქალაქ სკოპიეში, რომელიც ეძღვნება კათოლიკე წმინდანსა და მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატს, დედა ტერეზას. მუზეუმი ქალაქის ცენტრში მდებარეობს, იმ ადგილის სიახლოვეს, სადაც დედა ტერეზა 1910–1928 წლებში ცხოვრობდა.

ისტორია
შენობა მაკედონიის ქუჩაზე აშენდა, იმ რომაულ-კათოლიკური ეკლესიის ადგილას, რომელიც 1963 წლის მიწისძვრის დროს დაინგრა. სწორედ ამ ეკლესიაში მოინათლა დედა ტერეზა. მუზეუმის მშენებლობა 2008 წელს დაიწყო, მისი დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად. პროექტისთვის მთავრობამ დაახლოებით ორი მილიონი ევრო გამოყო. მიუხედავად საერთაშორისო კონკურსის შედეგებისა, საბოლოოდ ადგილობრივი არქიტექტორების პროექტი შეირჩა, რომელსაც ვანგელ ბოჟინოვსკი ხელმძღვანელობდა.

მუზეუმი 2009 წლის 30 იანვარს გაიხსნა. 2013 წელს შენობას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

მუზეუმში დაცულია დედა ტერეზას პირადი ნივთები და რელიქვიები, რომლებიც კათოლიკურმა ეკლესიამ გადასცა. შენობა კენოტაფის, ანუ სიმბოლური მემორიალის იდეაზეა დაფუძნებული. ვატიკანის ნებართვით, მუზეუმს დედა ტერეზას ერთ-ერთი რელიქვიაც გადაეცა.

შენობის არქიტექტურამ განსხვავებული შეფასებები მიიღო. ზოგიერთი არქიტექტორი მიიჩნევდა, რომ მისი დიზაინი დედა ტერეზას მოკრძალებულ ცხოვრების წესს არ შეესაბამებოდა. სხვების თქმით კი, შენობა უცხოელ ტურისტებსა და ახალგაზრდებში დადებით შთაბეჭდილებას ტოვებს.

მემორიალურ კომპლექსში ასევე შედის დედა ტერეზას ძეგლი. მუზეუმში მოწყობილია საგამოფენო და მემორიალური სივრცეები.

გალერეა
კრისტიანო ბანტი

კრისტიანო ბანტი (იტალ. ; 4 იანვარი, 1824 — 4 დეკემბერი, 1904) — იტალიელი პეიზაჟების მხატვარი. იგი იყო ტოსკანაში ჩამოყალიბებული მაკიაიოლის მოძრაობის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა.

ბიოგრაფია
ბანტი დაიბადა საშუალო ფენის ოჯახში, სანტა-კროჩე-სულ-არნოში. სტიპენდიამ მას საშუალება მისცა ესწავლა სიენის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში ფრანჩესკო ნენჩის ხელმძღვანელობით. ამ პერიოდში იგი მუშაობდა ნეოკლასიკურ სტილში და შექმნა, შესაძლოა, თავისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი — „გალილეო რომის ინკვიზიციის წინაშე“.

1854 წელს იგი გადავიდა ფლორენციაში და გახდა კაფე მიქელანჯელოს მუდმივი სტუმარი — ეს ადგილი მნიშვნელოვანი თავშეყრის ადგილი იყო ადგილობრივი მხატვრებისთვის. სწორედ აქ გაეცნო იგი მაკიაიოლის მოძრაობას. მოძრაობის ესთეტიკური იდეალებით იმდენად მოიხიბლა, რომ ცდილობდა „გალილეო“ გამოფენიდან მოეხსნა, რადგან, მისი თქმით, „მან ხელოვნება შეურაცხყო ისე, რომ ეს არც კი იცოდა“.

ამის შემდეგ მან მტკიცედ გადაწყვიტა ისეთი ფერწერის შექმნა, რომელიც მზის სინათლის ბუნებრივ ეფექტს აღბეჭდავდა. ამისათვის ხშირად აწყობდა ხანგრძლივ გასვლებს ბუნებაში თავის თანამოაზრეებთან ერთად, განსაკუთრებით ტელემაკო სინიორინისთან, რომელმაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინა.

1861 წელს იგი გაემგზავრა პარიზში, სადაც სწავლობდა კონსტან ტრუაიონისა და კამილ კოროსთან, შემდეგ კი დასახლდა კასტელფრანკო-დი-სოპრაში ბუნების შესწავლის გასაგრძელებლად. საკუთარი ნამუშევრებით მუდმივად უკმაყოფილო ბანტი იშვიათად მონაწილეობდა გამოფენებში. 1870 წელს იგი იყო პარმის ეროვნული გამოფენის ჟიურის წევრი და ამ პერიოდში უთანხმოება მოუვიდა სინიორინისთან.

გამორჩეული ნამუშევრები
მაკედონიის მოედანი (სკოპიე)

მაკედონიის მოედანი — სკოპიეს მთავარი მოედანი და ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი საქალაქო მოედანი. ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე ვარდარის პირას მდებარეობს და დაახლოებით 18,500 კვადრატული მეტრის ფართობს მოიცავს.

მოედანი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ქვეყნის სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. აქ იმართება სახელმწიფო ცერემონიები, კულტურული ღონისძიებები და საზოგადოებრივი შეკრებები. იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ, დამოუკიდებელი მაკედონიის პირველმა პრეზიდენტმა, კირო გლიგოროვმა, მოედანზე ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.

1963 წლის დამანგრეველი მიწისძვრის დროს მოედანზე რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენობა დაინგრა, მათ შორის ოფიცერთა დარბაზი და ძველი თეატრი. მოგვიანებით ხელისუფლებამ დაიწყო პროექტები დაკარგული ნაგებობების ნაწილის აღსადგენად. 21-ე საუკუნეში მოედანი სკოპიეს ცენტრის მასშტაბური განახლების ნაწილი გახდა. აქ ახალი ძეგლები და არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობები აღიმართა. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ძეგლია „ცხენოსანი მეომარი“, რომელიც 2011 წელს დამოუკიდებლობის რეფერენდუმის ოცი წლისთავზე გაიხსნა. მოედანზე ასევე განთავსებულია რევოლუციონერების გოცე დელჩევისა და დემე გრუევის ძეგლები, ასევე იმპერატორ იუსტინიანე -ის, მეფე სამუილისა და მეთოდიე ანდონოვ-ჩენტოსადმი მიძღვნილი ძეგლები.

ახლომდებარე ღირსშესანიშნაობებს შორისაა ქვის ხიდი, რისტიჩის სასახლე და მაკედონიის ტრიუმფალური თაღი. მაკედონიის მოედანი სკოპიეს ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოდ და მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ სივრცედ ითვლება.

გალერეა
გიორგი გერსამია

გიორგი გერსამია (დ. 7 სექტემბერი, 1939, თბილისი — გ. 23 მაისი, 2026) — ქართველი კინოოპერატორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1988), ღირსების ორდენის კავალერი (1999).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1939 წლის 7 სექტემბერს თბილისში. 1962 წელს დაამთავრა მოსკოვის კინემატოგრაფიის საკავშირო ინსტიტუტის კინოსაოპერატორო ფაკულტეტი. 1962 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდიაში „ქართული ფილმი“, დამდგმელ კინოოპერატორად, 1989 წლიდან უმაღლესი კატეგორიის კინოოპერატორი. საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. საქართველოს კინემატოგრაფისთა კავშირის წევრი (1968).

ფილმოგრაფია
დამდგმელი რეჟისორი
2018 : პურის სუნი
სცენარის ავტორი
2018 : პურის სუნი
დამდგმელი ოპერატორი
1962 : „კარუსელი“
1965 : „მიხა“
1967 : „დიდი მწვანე ველი“
1968 : „არაჩვეულებრივი გამოფენა“
1973 : „გზა მშვიდობისა, ჯაყო!“
1974 : „კაპიტნები“
1976 : „მწვერვალი“
1982 : „გზის დასაწყისი“
1986 : „ჭიდაობას რა უნდა“
1987 : „რივარესი“
1991 : „მე, პელეს ნათლია!“
1994 : „გრანტუსი“
2001 : „ხვეული კიბით“
2004 : „მეიდანი - სამყაროს ჭიპი“ (დოკუმენტური)
2004 : „ზღვის დონიდან“
2005 : „მონეტა“
2009 : „ჯაყოს ხიზნები“
ღია აორტის ოპერაცია

ღია აორტის ოპერაცია — ოპერაცია, რომელიც ცნობილია, როგორც ღია აორტის აღდგენა . ოპერაცია მოიცავს ტექნიკას, რომლის დროსაც მუცლის, გულმკერდის ან რეტროპერიტონეალური ქირურგიული განაკვეთი გამოიყენება აორტის ვიზუალიზაციისა და კონტროლისთვის. მკურნალობა მოიცავს, ჩვეულებრივ, დაზიანებული სეგმენტის პროთეზული გრაფტით ჩანაცვლებით. გამოიყენება მუცლისა და გულმკერდის აორტის ანევრიზმების, აორტის დისექციის, მწვავე აორტის სინდრომისა და აორტის გახეთქვის სამკურნალოდ.

აორტობიფემორალური შუნტირება ასევე გამოიყენება თირკმლის არტერიების დონის ქვემოთ მუცლის აორტის ათეროსკლეროზული დაავადების სამკურნალოდ. 2003 წელს შეერთებულ შტატებში მუცლის აორტის ანევრიზმის აღდგენის ყველაზე გავრცელებულ ტექნიკად ენდოვასკულარულმა იყო. დროთა განმავლობაში ეს ტექნიკა სისხლძარღვების რეკონსტრუქციამ ჩაანაცვლა.

აორტის შეკეთების ხარისხისა და ადგილის მიხედვით, შეიძლება ეწოდოს ინფრათირკმელზედა აორტის შეკეთება, გულმკერდის აორტის შეკეთება ან გულმკერდ-მუცლის აორტის შეკეთება. გულმკერდ-მუცლის აორტის შეკეთება უფრო ფართომასშტაბიანი ოპერაციაა, ვიდრე იზოლირებული ინფრათირკმელზედა ან გულმკერდის აორტის შეკეთება.

ღია აორტის ოპერაცია განსხვავდება აორტის სარქვლის შეკეთებისა და ჩანაცვლებისგან, რადგან ღია აორტის ოპერაცია ეხება აორტის ოპერაციას და არა გულის სარქვლების. როდესაც აორტის სარქველი დაავადებულია აღმავალი აორტის პრინციპის გარდა , ბენტალის პროცედურა გამოიყენება მთელი აორტის ფესვის სამკურნალოდ. იღლიის-ბიფემორალური შუნტირება სისხლძარღვთა შუნტირების კიდევ ერთი სახეობაა, რომელიც გამოიყენება აორტის პათოლოგიის სამკურნალოდ, თუმცა ეს არ არის ნამდვილი ღია აორტის ოპერაცია, რადგან ის აღადგენს სისხლის ნაკადს ფეხებში ხელიდან და არა აორტის მშობლიურ ადგილას.

სამედიცინო გამოყენება
ღია აორტის ოპერაცია გამოიყენება 5.5 სმ-ზე მეტი დიამეტრის აორტის ანევრიზმების მქონე პაციენტების სამკურნალოდ. ეს შეიძლება იყოს გამოყენებული ნებისმიერი ზომის არტერიული ანევრიზმის გახეთქვის სამკურნალოდ, აორტის დისექციის სამკურნალოდ და მწვავე აორტის სინდრომის სამკურნალოდ. იგი გამოიყენება ინფრათირკმელზედა ანევრიზმების, ასევე იუქსტა-და პარათირენალური ანევრიზმების, გულმკერდის და გულმკერდ-აბდომინალური ანევრიზმების, ასევე არაანევრიზმული აორტის პათოლოგიის სამკურნალოდ. გულმკერდში მარცხენა ლავიწქვეშა არტერიის პროქსიმალური აორტის დაავადება კარდიოქირურგიის სპეციალობას მიეკუთვნება და მისი მკურნალობა ისეთი პროცედურებით ხდება, როგორიცაა სარქვლის შემანარჩუნებელი აორტის ფესვის ჩანაცვლება.
ფერდინანდ ბოლი

ფერდინანდ ბოლი(დ. 24 ივნისი, 1616 - გ. 24 აგვისტო, 1680) — ჰოლანდიელი მხატვარი, ოფორტისტი (გრავიორი) და ხაზმტყორცნელი. მიუხედავად იმისა, რომ მისი შემორჩენილი ნამუშევრები იშვიათია, მათზე აშკარად იგრძნობა რემბრანდტის გავლენა; მასწავლებლის მსგავსად, ბოლი უპირატესობას ანიჭებდა ისტორიულ თემებს, პორტრეტებს, მრავალრიცხოვან ავტოპორტრეტებსა და ეგზოტიკურ სამოსში გამოწყობილ ცალკეულ ფიგურებს.

ბიოგრაფია
ფერდინანდი დაიბადა დორდრეხტში, ქირურგ ბალთასარ ბოლის ოჯახში. ფერდინანდ ბოლი თავდაპირველად იაკობ კუიპის შეგირდი იყო მშობლიურ ქალაქში და აბრაჰამ ბლუმარტის უტრეხტში. 1630 წლის შემდეგ იგი გახდა რემბრანდტის შეგირდი და ცხოვრობდა მის სახლში სინტ ანტონისბრეესტრატზე, რომელიც მაშინდელ მოდურ ქუჩასა და რაიონს წარმოადგენდა მხატვრებისთვის, იუველირებისთვის, არქიტექტორებისთვის, ასევე მრავალი ფლამანდიელი და ებრაელი იმიგრანტისთვის. 1641 წელს ბოლმა საკუთარი სტუდია გახსნა.

1652 წელს იგი ამსტერდამის მოქალაქე გახდა, ხოლო 1653 წელს დაქორწინდა ელისაბედ დელზე, რომლის მამასაც წამყვანი პოზიციები ეკავა ამსტერდამის საადმირალოსა და მეღვინეთა გილდიაში — ორთავე ინსტიტუტმა მოგვიანებით არაერთი შეკვეთა მისცა ხელოვანს. რამდენიმე წელიწადში (1655) იგი გილდიის ხელმძღვანელი გახდა და მიიღო შეკვეთები იაკობ ვან კამპენის მიერ დაპროექტებული ახალი მერიის ოთახებისთვის ორი ბუხრის ზედა ნახატის (საკვამურის ნახატის) დასამზადებლად, ხოლო კიდევ ოთხი — ამსტერდამის საადმირალოსთვის.

ამ პერიოდისთვის ბოლი პოპულარული და წარმატებული მხატვარი იყო. მისი პალიტრა გაღიავდა, ფიგურებმა მეტი ელეგანტურობა შეიძინეს და ათწლეულის შუა პერიოდისთვის იგი უფრო მეტ ოფიციალურ შეკვეთას იღებდა, ვიდრე ამსტერდამის რომელიმე სხვა მხატვარი. გოდფრი კნელერი მისი მოსწავლე იყო. ბოლმა ოთხი ნახატი შეასრულა ძმები ტრიპების ორი სასახლისთვის, რომლებიც წარმოშობით ასევე დორდრეხტიდან იყვნენ.

ბოლის პირველი მეუღლე 1660 წელს გარდაიცვალა. 1669 წელს ბოლმა მეორედ იქორწინა ანა ვან ერკელზე, საადმირალოს ხაზინადარის ქვრივზე, რის შემდეგაც იგი ჩამოშორდა მხატვრობას. 1672 წელს წყვილი საცხოვრებლად გადავიდა კეიზერსგრახტში 672-ში, ქალაქის მაშინდელ ახალ დაპროექტირებულ ნაწილში, სადაც ახლა ვან ლონის მუზეუმია განთავსებული. ბოლი კეთროვანთა თავშესაფრის მმართველადაც მსახურობდა. ბოლი მეუღლის გარდაცვალებიდან რამდენიმე კვირაში, ჰერენგრახტზე გარდაიცვალა, სადაც მისი ვაჟი, პროფესიით იურისტი, ცხოვრობდა.

შემოქმედება
სავარაუდოდ, მისი ყველაზე ცნობილი ნახატია „ელისაბედ ბასის პორტრეტი“, რომელიც იყო საზღვაო ოფიცრის, იოხემ სვარტენჰონტის მეუღლე და დამის მოედანთან მდებარე სასტუმროს მეპატრონე. მე-19 საუკუნეში ეს და მისი მრავალი სხვა ნახატი შეცდომით ეწერებოდა მის მასწავლებელს, რემბრანდტს.

გალერეა (არჩეული ნამუშევრები)
პობედიტი

პობედიტი — სსრკ-ში შექმნილი პირველი ლითონკერამიკული სალი შენადნობის სახელწოდება, რომელიც შედგება ვოლფრამის კარბიდის (≈90%), კობალტის (≈10%) და მცირე რაოდენობის ნახშირბადისგან. გამოირჩევა მაღალი სისალით (როკველის სკალით 80-90, მოოსის სკალით 0.5 მდე). დარბილების დასაწყისის ტემპერატურა — 1200°, დნობის ტემპერატურა — 3150°. გამოიყენება: ლითონდამმუშავებელ მრეწველობაში მჭრელი იარაღების, საადიდვო თვალაკის, სამთო სამუშაოების ინსტრუმენტების დასამზადებლად. პობედიტით ამუშავებენ გადფილდის მარგანეციან ფოლადს, თეთრ თუჯს, მინას, ფაიფურს და ა.შ. პობედიტს ამზადებენ ფხვნილების მეტალურგიის მეთოდით დაწნეხილი ფირფიტების სახით, რომელიც შემდეგ შეცხვება შემკვრელი მეტალის დნობის ოდნავ ნაკლებ ტემპერატურაზე, რაც იძლევა ზემაღალი სიმკვრივისა და სიმაგრის მასალას.