iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სკუგსჩიურკოგორდენი

სკუგსჩიურკოგორდენი (შვედ. - ტყიანი სასაფლაო) — სასაფლაო შვედეთში, სტოკჰოლმის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთით. მისი დაგეგმარება ირეკლავს არქიტექტურის განვითარებას ეროვნული რომანტიკული სტილიდან მოწიფულ ფუნქციონალიზმამდე.

1915 წელს, სკუგსჩიურკოგორდენი საერთაშორისო შეჯიბრების საგანი გახდა, რომელიც სტოკჰოლიმს ენსკედეს რაიონში ახალი სასაფლაოს დაგეგმვას ითვალისწინებდა. ახალგაზრდა არქიტექტორების - გუნარ ასპლუნდისა და სიგურ ლევერენცის მონახაზი სამი წლის შემდეგ დასრულდა. მშენებლობა 1917 წელს დაიწყო ტერიტორიაზე, რომელიც ხრეშის კარიერით იყო დაფარული და იზრდებოდა ფიჭვის ხეები. პროცესი სამი წლის შემდეგ დასრულდა. არქიტექტორებმა გამოიყენეს ბუნებრივი ლანდშაფტი და შექმნეს საუცხოო გარემო მშვიდი სილამაზით, რომელმაც მთელი მსოფლიოს მასშტაბით სასაფლაოების დაგეგმარებაზე ღრმა გავლენა იქონია.

კრემატორიუმი, რომელიც გამოირჩევა რამდენიმე სამლოცველოთი, გუნარ ასპლუნდის ბოლო არქიტექტურული სამუშაო იყო და 1940 წელს გაიხსნა. 1994 წელს სასაფლაო იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შევიდა. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ გამოირჩევა აქ დაკრძალული ცნობილი ადამიანების სიმრავლით, დღემდე სტოკჰოლმის ერთ-ერთ მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად რჩება.
ოკეანის საგები

ოკეანის საგები — მსოფლიო ოკეანის ფსკერის რელიეფისა და გეოლოგიური სტრუქტურის უმთავრესი ელემენტი. მოიცავს მთელ ოკეანურ ფსკერსა და მასში შემავალ ერთეულებს: შუაოკეანურ ქედებს, ღრმაწყლიან ქვაბულებს, ოკეანურ ღრმულებს, წყალქვეშა ქედებსა და მთებს.

მდებარეობს 3-4 ათ. მ უფრო ღრმად, ფართობი 200 მლნ. კმ²-ზე მეტი (მსოფლიო ოკეანის ფართობის 60%, დედამიწის ზედაპირის 40%). ტიპურად შედგება საძირკველისაგან, რომელიც წარმოქმნილია ზედა ნაწილში ბაზალტებითა და საფრით ღრმაწყლიან დანალექებში.

ოკეანის საგებისათვის დამახასიათებელია ოკეანური ტიპის დედამიწის ქერქი. ოკეანის საგების ვაკე რელიეფის ფონზე გამოირჩევა დიდი მაღლობები (მაგ., დარვინის მაღლობი წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში). გვხვდება აგრეთვე იზოლირებული მთები და გორაკ-ბორცვიანი რელიეფის მონაკვეთები, რომელთაც ვულკანურ წარმონაქმნებად თვლიან. ზოგიერთი მთისა და ქედის მწვერვალი ზღვის დონეზე მაღლა ამოდის, რომლებიც საბოლოოდ, ოკეანურ კუნძულებს ქმნიან. ზოგი მწვერვალი კი წყლის ზედაპირზე დაშენებულია მარჯნული ნაგებობებით.

ოკეანის საგებს წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში ზოგიერთ ადგილზე კვეთს ვულკანური და ლოდა ქედები. ატლანტის ოკეანეში ოკეანის საგების ვაკეები მერიდიანულად ვრცელდება შუაოკეანური ქედის ორივე მხარეს. ინდოეთისა და ჩრდილოეთ ყინლოვან ოკეანეებში, ოკეანის საგები ქედებით დანაწევრებულია ცალკეულ ვაკეებად.

ანტარქტიდა ვაკეების თითქმის უწყვეტი რგოლითაა შემორკალული. ოკეანის საგებზე დალექილია ღრმა წყლის წითელი თიხა (დალექვის სიჩქარე — რამდენიმე მმ 1 ათ. წელიწადში).

დანალექი მასალები თანდათანობით ავსებენ უსწორმასწოროებებს და წარმოქმნიან ნაზ რელიეფს. ოკეანის საგების რელიეფის აგებულებაში მნიშვნელოვანი როლი ეკუთვნით ნასხლეტებს. მეტად გრანდიოზულია სუბგანედური ოკეანური ნასხლეტების სისტემა წყნარი ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ნასხლეტების ამ ზონის ფსკერის რელიეფი ჩვეულებრივ წარმოდგენილია გრაბენებისა და ჰორსტული ამონაწევების სახით, რომლებიც ხშირად გაჭიმულია რამდენიმე ათ. კმ-ზე.
ოოლითი

ოოლითი (ბერძნ. – კვერცხი და – ქვა) — სფერული ან ელიფსოიდური ფორმის მინერალური წარმონაქმნი, რომელიც შედგება რკინის და მანგანუმის ჟანგეულებისაგან, სილიკატებისაგან, კარბონატებისაგან
და სხვ. ოოლითი ზომით რამდენიმე მკმ-იდან 15-25 მმ-მდეა. 2-5 მმ-ზე მსხვილ ოოლითს პიზოლითი ეწოდება.

ჩვეულებრივ, ოოლითის ცენტრში მოთავსებულია ქვიშის მარცვალი ან რომელიმე ორგანიზმის კარბონატული ნიჟარის ნატეხი, რომლის გარშემო თანდათანობით ილექება ნივთიერება. ამის გამო ოოლითს კონცენტრულ-ნაჭუჭისებრი აგებულება აქვს. ოოლითი წარმოიქმნება ზღვის წყალში და თბილ წყაროებში კოლოიდური ან ბიოქიმიური პროცესების შედეგად.

ოოლითების სახით ხშირად გვხვდება კალციტი, არაგონიტი და სხვ.

ოოლითური წარმონაქმნები აქა-იქ გვხვდება საქართველოშიც. დასავლეთ საქართველოში დაახლოებით 10 მღვიმეშია მიკვლეული აღნიშნული წარმონაქმნი; ესენია: გუმის, მთისკალთის, მაანიკვარის, ჭაღის, ვახუშტი ბაგრატიონისა და სხვ. მღვიმეები.

პირველად კავკასიაში ოოლითებსა და პიზოლითებს გუმის მღვიმის ბოლო დარბაზის კოროზიულ ორმოებში მიაკვლიეს.

გუმას ოოლითები და პიზოლითები ზრდის პროცესშია.

დასავლეთ საქართველოს კირქვულ ზოლში ოოლითური მინერალების სიმდიდრით პირველ ადგილზეა ვახუშტი ბაგრატიონის უფსკრული, სადაც ეს მინერალები 145-150 მ სიღრმეზე ხალიჩებს ქმნიან. აქ მინერალების რაოდენობა რამდენიმე ათასს აღწევს.

ოოლითები კარგად არის წარმოდგენილი ზემო ლიხნის მღვიმეში (აფხაზეთი). ამ კონგლომერატულ მღვიმეში მოიპოვება კლასიკური ოოლითები და პიზოლითები, რომლებსაც აქვთ ბურთისებრი ფორმა და ძალზე მკაფიო (სარკისებრი) ელვარება, რითაც მათ საგრძნობლად ჩამოუვარდება ყველა სხვა მღვიმეში მიკვლეული მინერალები.

ზემო ლიხნის ოოლითები საქართველოს სხვა მღვიმეებთან შედარებით განხვავდება ასევე იმით, რომ მათ ახასიათებთ იდეალური ტკეჩვადობა.
ჩაქუჩის დარტყმით მინერალი ადვილად იპობა ცალკეულ სფერულ თხელ ფურცლებად და თანაც გაპობის ზედაპირზე მოელვარე სიბრტყეები ჩნდება.
ოოლითური მინერალების ზრდა-განვითარების პირობების შესახებ სამამულო ლიტერატურაში საინტერესო ცნობებს გვაწვდიან დ. გრიგორიევი და გ. მაქსიმოვიჩი.

ეს მინერალები შეიძლება წარმოშვას როგორც გამდიანარე ნაკადმა, ისე წვეთებისა და ჭავლების ვარდნამ. პირველი გზით გაჩენილი ფორმები სიდიდითა და
ნაირფეროვნებით აღემატება მეორეს. კალციტურ ოოლითებსა და პიზოლითებს კოლმორფულ მინერალებსაც უწოდებენ.
ისლანდიის ოლქები

ისლანდიის ოლქები ― ისლანდიის ყოფილი ადმინისტრაციული ერთეულები. ისლანდია იყოფოდა 23 ოლქად და 25 დამოუკიდებელ ქალაქად. ამჟამად ისლანდია 26 მაგისტრატებს შორის იყოფა, რომლებიც ახორციელებენ ხელისუფლებას სხვადასხვა თანამდებობაზე, მათ შორის: ადგილობრივი პოლიციის მოვალეობა, გადასახადების აკრეფა, ბანკროტად გამოცხადება და ქორწინება ეკლესიის გარეთ.

დამოუკიდებელი ქალაქები პირველად შექმნილი იქნა საუკუნეში და ეს პრაქტიკა ახლაც გრძელდება. ბოლო ქალაქი, რომელიც დამოუკიდებელი ქალაქად გამოაცხადეს იყო ოულაფსვიკი 1983 წელს. ამ დროიდან შეიცვალა კანონი მუნიციპალიტეტებს შორის ურთიერთობის შესახებ, რომლის მიხედვითაც ქალაქისა და სოფელის მუნიციპალიტეტებს შორის არავითარი სხვაობა აღარ არსებობს.
ოლქების სია
აურნესსისლა
ბარდასთრანდარსისლა
აუსტურ-ჰუნავატნი
აუსთორ-სკაფთაველლსსისლა
ბორგარფიარდარსისლა
დალასისლა
ეიაფიარდარსისლა
გულლბრინგუსისლა
რეიკიავიკი
მირასისლა
ნორდურ-ისაფიარდარსისლა
ნორდურ-მულასისლა
ნორდურ-პინგეიარსისლა
რანგაურვალლასისლა
სკაგაფიორდური
სნეაფელლსნეს-ოგ ჰნაპპადალსსისლა
სტრანდასისლა
სუდურ-მულასისლა
სუდურ-პინგეიარსისლა
ვესთურ-ბარდასტრანდარსისლა
ვესტურ-ჰუნავატნი
ვესთურ-ისაფიარდარსისლა
ვესთურ-სკაფთაველლსსისლა

დამოუკიდებელი ქალაქები
აულფთანესი
აკრანესი
აკურეირი
ბოლუნგარვიკი
დალვიკი
ესკიფიორდური
გარდაბეარი
გრინდავიკი
ჰაბნარფიორდური
ჰუსავიკი
ისაფიორდური
კებლავიკი
კოიპავოგური
ნებსკაუსტადური
ოულაფსფიორდური
ოულაფსვიკი
რეიკიავიკი
საუდარკროუკური
სელფოსი
სელტიარნარნესი
სეიდისფიორდური
სიგლუფიორდური
ვესთმანნაეიარი
მაანიკვარის შახტი

მაანიკვარის შახტი — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 80 მ სიმაღლეზე, ივერიის მთის ჩრდილოეთით, ფსირცხა-მაანიკვარის მდინარეთაშუეთში, ახალი ათონის ვოკლუზიდან 0,5 კმ-ზე. გამომუშავებულია ცარცულ-პალეოგერნურ კირქვებში.

შახტი იწყება ვიწრო (1,51 მ) ჩასასვლელით, რომელიც სიღრმეში თანდათან განიერდება და 35 მ სიღრმეზე უკავშირდება (3040 მ) დარბაზს. ამ დარბაზს გამოეყოფა მცირე ზომის სხვადასხვა სიმაღლეზე განლაგებული მშრალი დერეფნები. აღნიშნული დარბაზები ებმის ვერტიკალურ შახტს, რომელიც 70 მ სიღრმეზე უკავშირდება ელიფსური ფორმის (3010 მ) დარბაზს. შახტის სიღრმე 70 მ აღწევს. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, სვეტები, ჰელიქტიტები, კასკადური ნაღვენთები, ოოლითები და ინკრუსტაციული წარმონაქმნები; მექანიკურიდან – ლოდები, გამოფიტვის პროდუქტები და თიხები.

ჰავა სტატიურია. წვიმის დროს უდაბლეს ნაწილში გროვდება წყალი და წარმოიქმნება ჩანჩქერი. აუცილებელია სპელეოლოგიური საჭურველი.
შედგენილია განივი ჭრილი.
ბლიენდულოუნი

ბლიენდულოუნი (ისლ. ) — ისლანდიის ერთ-ერთი უდიდესი ტბა, რომლის ზედაპირის ფართობი შეადგენს 57 კმ²-ს, ხოლო სიღრმე 39 მ-ს. ტბა შეიქმნა 1984-1991 წლებში სპეციალურად ბლიენდულოუნის ელექტროსადგურისათვის, რომელიც განთავსებულია 200 მეტრის სიღრმეზე ხელოვნურ მღვიმეში, საიდანაც მოხვედრა შესაძლებელია სპეციალური ლიფტით. გვირაბის სიგრძე 800 მ-ია.
მიუვატნი

მიუვატნი (ისლ. ) — ტბა ისლანდიაში, კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. ფართობი 37 კმ². სიგრძე დაახლოებით 10 კმ, სიგანე 8 კმ. ტბაში მდებარეობს 34 ვულკანური წარმოშობის კუნძული და მრავალი მომცრო ბორცვი.
იმის გამო, რომ ტბასთან ახლოს განვითარებულია ვულკანური სითბო, მიუვატნი ზოგ ადგილას არასდროს არ იყინება. ტბასთან ახლოს გვხვდება ცხელი წყაროები და გოგირდის ბუდობები. მდიდარია თევზითა და ზღვის ფრინველებით. გამდინარეა.
რობერტ სტურუა (უფროსი)

რობერტ ივანეს ძე სტურუა (დ. 4 მაისი, 1916, სოფ. ნაბაკევი, დაბა კულაში, ახლანდელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 იანვარი, 1982, თბილისი) — ქართველი ფერმწერ-მონუმენტალისტი, საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1965).

ბიოგრაფია
1933 წელს შევიდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1939 წელს სწავლა განაგრძო მოსკოვის სურიკოვის სახელობის სამხატვრო ინსტიტუტში მონუმენტური ფერწერის ფაკულტეტზე.

მისი შემოქმედებას მიეკუთვნება ისეთი ნიმუშები , როგორიცაა „გამარჯვების ზეიმი“ — ჭიათურის ა. წერეთლის სახელობის თეატრის დარბაზის პლაფონის მოხატულობა (1945–1950, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951); „ხალხთა მეგობრობის“ — სოფელ შრომის კულტურის სახლის დარბაზის პლაფონი (1953–1956); „ბოროტსა სძლია კეთილმან“ — მეშახტეთა კულტურის სახლი, ტყიბული (1957–1960); ჭიათურაში, მეტალურგთა კულტურის სახლის პლაფონი, ფერწერული ფრიზი ვ. ი. ლენინის ცენტრალური მუზეუმის თბილისის ფილიალისათვის და მრავალი სხვა.

საგულისხმოა რ. სტურუას ნამუშევრებიც წიგნის გრაფიკაში. კერძოდ მაღალ პროფესიონალურ დონეზე შესრულებული ილია ჭავჭავაძის, ვაჟა ფშაველას ქმნილებათა ილუსტრაციები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სკორადალსვატნი

სკორადალსვატნი — ტბა ისლანდიის დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 14.7 კმ², სიგრძე 15 კმ, სიგანე 1 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 48 მ.

ტბის გარშემო არის რამდენიმე მაღალი მთა. მთავრობის მიერ ტბის ნაპირებზე გაშენებულია ტყე, რომელიც ისლანდიაში ტყის მასივის აღდგენის პროგრამის ფარგლებში შედის.

გამოიყენება როგორც წყალსაცავი, ამიტომ მისი დონე ხელოვნურადაა აწეული.

ტბის გარშემო არ არის არც ერთი დასახლებული პუნქტი, მაგრამ მრავლადაა საზაფხულო კოტეჯები.
სამირ ნასრი

სამირ ნასრი (; დ. 26 ივნისი, 1987, მარსელი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი.

საკლუბო კარიერა
მარსელი
დაიბადა ქალაქ მარსელში. მშობლებმა ის ფეხბურთზე -ს აკადემიაში შეიყვანეს. ერთი წლის შემდეგ 9 წლის ნასრი „მარსელის ოლიმპიკის“ აკადემიაში გადავიდა.მას პროფესიონალური დებიუტი 2004 წელს ჰქონდა, როდესაც 17 წლის იყო. 2005-06 წლებში მან უეფას ჩემპიონთა ლიგაზე 10 მატჩი ჩაატარა. 2007 წელს მან აჯობა ქარიმ ბენზემას და მიიღო წლის საუკეთესო ფეხბურთელის წოდება.

არსენალი
2008 წლის 16 აგვისტოდან ნასრი „არსენალში“ ჩაირიცხა. ტრანსფერი არსენალს 12.7 მილიონი ფუნტი სტერლინგი დაუჯდა. სამირ ნასრიმ მის სადებიუტო მატჩშივე აჩვენა შედეგი. მისი დებიუტი 2008 წლის 16 აგვისტოს შედგა, როდესაც ერთმანეთს პრემიერ ლიგაში ლონდონის „არსენალი“ და „ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი“ ხვდებოდნენ. სამირ ნასრიმ ამ მატჩშივე გამოიჩინა თავი და სადებიუტო თამაშში გაიტანა გოლი, რომლის მეშვეობითაც ლონდონის „არსენალმა“ მოიპოვა გამარჯვება. თამაში 1:0 დამთავრდა. ამავე წლის სექტემბერში ნასრისმ მოიპოვა ტიტული სახელად თვის საუკეთესო მოთამაშე.

მანჩესტერ სიტი
2011 წლიდან ნასრი „მანჩესტერ სიტის“ ფეხბურთელია. კლუბთან ერთად მან ინგლისის პრემიერ ლიგა მოიგო.

სანაკრებო კარიერა
ნასრიმ ნაკრებში თამაში ჯერ კიდევ მაშინ დაიწყო, როდესაც 16 წლის იყო. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში ავსტრიის ნაკრების წინააღმდეგ შედგა. ნასრი მონაწილეობდა ევრო 2008-ზე, სადაც ორ მატჩში ითამაშა. დომენეკმა, საფრანგეთის ნაკრების მთავარმა მწვრთნელმა ის 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ის არ წაიყვანა, მიუხედავად იმისა, რომ ნასრი ძალიან კარგ ფორმაში იყო და კარგი სეზონი ჩაატარა. ნასრიმ მონაწილეობა მიიღო ასევე ევრო 2012-ში, სადაც ერთი გოლი გაიტანა.
კარლსკრონა

კარლსკრონა (შვედ. ) — ქალაქი შვედეთში, ბლეკინგეს ლენის დედაქალაქი და თავისივე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 35 212 ადამიანს შეადგენს. კარლსკრონა ცნობილია როგორც ბაროკოს სტილში ნაგები ერთადერთი შვედური ქალაქი, ასევე აქაა განლაგებული შვედეთის ერთადერთი საზღვაო ბაზა და სანაპირო დაცვის შტაბი.

ქალაქი 1680 წელს დაარსდა, როდესაც შვედეთის სამეფო ფლოტმა მატერიკიდან კუნძულზე გადაინაცვლა, რომელიც მანამდე მიწათმოქმედებისა და საძოვრებისათვის გამოიყენებოდა. ამ დროისათვის, შვედეთი ბალტიის ზღვის რეგიონში მთავარ სამხედრო ძალას წარმოადგენდა. კუნძულს მეტად ხელსაყრელი სტრატეგიული მდებარეობა ეკავა, რადგან გერმანიისა და ბალტიის პროვინციების სანაპიროებიდან სულ ოდნავ იყო დაშორებული. ქალაქს სახელი შვედეთის მეფე კარლ -ის პატივსაცემად ეწოდა და „კარლის გვირგვინს“ ნიშნავს.

ქალაქი სწრაფად გაიზარდა და 1750 წლისთვის მისი მოსახლეობა 10 000 ადამიანს შეადგენდა. იმ დროისთვის ის ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი იყო. ამ დროის ბაროკოს სტილის შენობების უმრავლესობა დღესაც შემორჩენილია, რის გამოც ქალაქის ცენტრი არქიტეექტურულად ერთაგვაროვანია. კარლსკრონაში სამი მნიშვნელოვანი ეკლესიაა, რომელთაგან პირველია ფრედრიკსკირკანი. ის დააპროექტა ნიკოდემუს ტესინმა, რომელიც ევროპული არქიტექტურის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა. ეკლესიას საფუძველი 1720 წელს ჩაეყარა და 1744 წელს იკურთხა. ის სხვა ჩვეული შვედური ეკლესიებისგან გამოირჩევა ყვითელი ფერით და მორთულობით.

მეორე, წმინდა სამების ეკლესია, რომელსაც ასევე გერმანულ ეკლესიას უწოდებენ, 1697–1709 წლებში აშენდა. მის გუმბათსა და გადახურვაში იტალიური არქიტექტურის გავლენა იგრძნობა.

მესამე კლესია - კარლსაკრუნის საადმირალო ეკლესია 1685 წელს აშენდა წითლად მოხატული ხით.

ქალაქის დაარსებასთან ერთად, დაფუძნდა მისი გემთსაშენიც. ეს აუცილებლობას წარმოადგენდა 1689 წელს შვედეთის ფლოტის მიერ განცდილი დიდი დანაკარგების გამო. 1711 წლისთვის, გემთსაშენი შვედეთის უდიდესი სამრეწველო დამსაქმებელი იყო, სადაც 1 100 მუშა მუშაობდა.

კარლსკრონამ ქუჩების ისეთივე სტრუქტურა შემოინახა, როგორიც მას დაარსებისას ჰქონდა.

1998 წელს, კარლსაკრუნის საზღვაო მოწყობილებები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
მონტე-სან-ჯორჯიო

მონტე-სან-ჯორჯიო — ტყიანი მთა შვეიცარიის ტიჩინოს კანტონის სამხრეთ ნაწილში. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 1 097 მეტრია. 2003 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, რადგან „ის ტრიასული პერიოდის წყლის ცხოვრების ერთადერთი ცნობილი ძეგლია, ამავე დროს ის მიწაზე ცხოვრების ნაშთებსაც ინახავს.“ 2010 წელს, მონტე-სან-ჯორჯიოს იტალიური ნაწილი ობიექტის გაფართოებისას ასევე შევიდა იუნესკოს სიაში.
მყინვარული კომპლექსი

მყინვარული კომპლექსი, გლაციალური კომპლექსი — ერთიანი მყინვარული წარმონაქმნი, რომელიც შედგება სხვადასხვა მორფოლოგიური ტიპის მყინვარისაგან მასში მიმდინარე უწყვეტად დაკავშირებული ბუნებრივი პროცესების წარმოშობით.

გამოიყოფა სხვადასხვა ტიპის მყინვარული კომპლექსი. კონტინენტური მყინვარული კომპლექსი წარმოდგენილია ყინულოვანი ფარით, მსხვილი ყინულქუდით, გამყვანი და შელფური მყინვარებით. კუნძულოვანი მყინვარული კომპლექსი შეიცავს გუმბათებსა და გამყვან მყინვარებს. მთა-საფარული მყინვარული კომპლექსი ძირითადად შედგება მთათაშორისი მყინვარული პლატოებისა და ხეობის მყინვარებისაგან. მთიანი ქედებისა და კონუსური მწვერვალების მყინვარული კომპლექსი იკავებს მთების ზედა ნაწილს, შეიცავს დაკიდულ და ხეობის ტიპის ყველა მყინვარს, გამყინვარების ხარისხი აქ 70–80 %-ს აღწევს. პლატოების, კალთებისა და მთისწინეთის მყინვარული კომპლექსი წინამავალთან შედარებით წარმოიქმნება შედარებით მშვიდ რელიეფზე, გვხვდება მთის გამყინვარების თითქმის ყველა მორფოლოგიური ტიპი.
ყინულქუდი

ყინულქუდი — ყინულის მასა ან ვრცელი საფარული მყინვარი, რომელიც მოიცავს ხმელეთის ფართობის 50 ათ. კმ²-ზე ნაკლებს. ისეთი ყინულის მასა, რომლის ფართობი აღეტება 50 ათ. კმ²-ს ყინულოვანი ფარი ეწოდება. გავრცელებულია სუსტად დანაწევრებულ ამაღლელებსა თუ დაბლობებზე. პატარა ჰორიზონტალური სიდიდის გამო ახასიათებს ციცაბო კალთები.

ასეთი მყინვარების კვების არე და აბლაცია მკვეთად არ არის დაყოფილი. ყინულქუდი არ არის შემოსაზღვრული რელიეფის თავისებურებებით, პირიქით, იგივე ზომის რელიეფის თავისებურებებით შემოსაზღვრული ყინულის მასები ცნობილია მყინვარული მინდვრის სახელწოდებით. ყინულქუდის გუმბათი როგორც წესი, კონცენტრირებულია მასივის უმაღლეს წერტილში. მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს თავისივე დაკავებული ტერიტორიის გეომორფოლოგიაზე. დამახასიათებელია პოლარული და სუბპოლარული მხარეებისათვის. და შესაძლოა აღიარებული იყოს ექსპერტების მიერ.

ყინულქუდის კლასიკური მაგალითია ისლანდიის უმსხვილესი მყინვარი ვატნაიეკუდლი. სამხრეთ ისლანდიაში აღსანიშნავია მცირე ყინულქუდი ეიაფიადლაიეკუდლი, რომლის ფართობია დაახლოებით 100 კმ² და რომელიც ფარავს ვულკანის კალდერას. ვატნაიეკუდლის შემდეგ სიდიდით ისლანდიის მეორე მყინვარია ლაუნგიეკუდლი, რომლის ფართობია 953 კმ².
მყინვარის ენა

მყინვარის ენა — ყინულის წაგრძელებული და ვიწრო ფენა, რომელიც ხმელეთიდან წყალსატევში ეშვება. ჩვეულებრივ, წარმოადგენს სწრაფი ხეობის მყინვარისა და მყინვარული ნაკადის გაგრძელებას.

გვხვდება ზღვებისა და ტბების ნაპირებთან. მისი ფართობი მერყეობს 10–800 კმ² ფარგლებში, ხოლო სისქე კიდეებზე 400–600 მ უდრის. მყინვარის ენას რეგულარულად წყდება ფრაგმენტი. ასე, 2006 წელს დრიგალსკის მყინვარის ენამ აისბერგთან შეჯახების გამო დაკარგა მონაკვეთი ზომებით 13×11 კმ, ხოლო 2010 წელს აისბერგის დარტყმამ მერცის მყინვარის ენას ნახევარზე მეტი მოაგლიჯა.

ანტარქტიდაში ზოგიერთი მყინვარის ენა გამოშვერილია შორს ღია ოკეანეში. ასეთი ენების მაგალითია ერებუსის მყინვარის ენა (სიგრძე 11–12 კმ), დრიგალსკის მყინვარის ენა (სიგრძე 80 კმ) და მერცის მყინვარის ენა (160 კმ-ზე მეტი 2010 წლამდე). ამ უკანასკნელის ყინულის ნაკადი წელიწადში შეადგენს 10–12 მლრდ. ტონას. პრიუდსის ყურეში არის ფლეტნესის 6 კილომეტრიანი მყინვარის ენა, რომელიც იკვებება ხმელეთიდან ჩამოდინებული თხევადი წყლით.

არქტიკაში მყინვარის ენა ხშირად ფიორდებითაა შემოსაზღვრული. გრენლანდიის ყინულოვანი ფარიდან ჩამოედინება დაახლოებით 15 სწრაფი მყინვარი, რომელიც თავიანთ გზაზე ღრმა ხეობებს გამოიმუშავებენ; ოკეანეში მოხვედრისას, ფიორდებში ისინი ქმნიან მყინვარის ენებს. ხშირად მათი სიგრძე 10 კმ-ზე ნაკლებია, თუმცა ზოგჯერ სიგრძე რამდენიმე ათეულ კმ-ს აღწევს.

მყინვარის ენა თანამედროვე კონტინენტური მყინვარების კიდურ ნაწილებში ზღვაში ხშირად წინ მიიწევს რამდენიმე ათეული კილომეტრით და გამყვანი მყინვარის სახელწოდებას ატარებს.

მყინვარის ენა ეწოდება აგრეთვე მთის მყინვარის მოძრავ ნაწილს, რომელიც განლაგებულია თოვლის საზღვრის ქვემოთ, კერძოდ აბლაციის არეში. იკავებს მყინვარულ ხეობას. მისი სიგრძე რამდენიმე, ზოგჯერ ათეული კმ-ია. მყინვარისთვის, მ.შ. მისი ენისთვის დამახასიათებელია პულსაციური მოქმედება. ამის მაგალითია მყინვარ ტვიბერის ენა, რომელიც ინტენსიურად იხევს უკან, რასაც მოჰყვა მყინვარის დაშლა. ზოგიერთი მყინვარის ენა დროთა განმავლობაში მაღლა იწევს.
ისლანდიის დემოგრაფია

ისლანდიის მოსახლეობა შეადგენს 364,134 ადამიანს (2020 წლის მონ.), საშუალო სიმჭიდროვე ყოველ კვადრატულ კილომეტრზე 3,1-ს. ისლანდია ევროპაში ყველაზე მეჩხერად დასახლებული ქვეყანაა. მოსახლეობის გადანაწილება საკმაოდ არათანაბარია 60%-ზე მეტი ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილშია თავმოყრილი. დასახლებული პუნქტები განთავსებულია სანაპიროების გასწვრივ და ფიორდების სიღრმეში. კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში არის მხოლოდ ფერმები( 20-30 ადამიანი). მოსახლეობის უმრავლესობა ცხოვრობს ქალაქებში და სათევზაო სოფლებში. ისლანდიის დედაქალაქ რეიკიავიკში ცხოვრობს მთლიანი მოსახლეობის 40%.

მოსახლეობა
ისლანდიის ეროვნული შემადგენლობა ერთგვაროვანია: 90% ისლანდიელები- სკანდინავიელების შთამომავლები, რომლებიც ისლანდიურ ენაზე საუბრობენ. ქვეყანაში ასევე ცხოვრობენ დანიელები, ნორვეგიელები და სხვა.

სქესობრივ-ასაკობრივი სტრუქტურა
მოსახლეობის საშუალო ასაკი არის - 35 წელი:
ქალების 35,6 წელი
მამაკაცების 34,1 წელი
ასაკობრივი ჯგუფები:
0-15 წლამდე — 20,7% (მამაკაცები 32,268/ ქალები 31,308)
15-64 წლამდე — 67,1 % (მამაკაცები 104,158/ ქალები 101,584)
65 წლის ზემოთ — 12,2 % (მამაკაცები 16,952/ ქალები 20,424)

რელიგია
მორწმუნეთა 82,1 % ლუთერანული ეკლესიის მიმდევარია, 2,4% კათოლიკური ეკლესიის და დანარჩენი 15% სხვა ქრისტიანული და არაქრისტიანული რელიგიის.

მოსახლეობის ზრდის სტატისტიკა 1900 წლიდან
თოვლნარი

თოვლნარი — თოვლის, ფირნისა და ყინულის უმოძრაო გროვები ქარისა და მზისგან დაცულ ადგილებში, რომელიც შეიძლება იყოს სეზონური ან მუდმივი. თოვლნარი სეზონურია, თუ ირგვლივ დადებულ თოვლზე უფრო მეტხანს ინახება, ხოლო მუდმივია, თუ მთელი წლის განმავლობაში არ დნება. სეზონური თოვლნარის სისქე ჩვეულებრივ 2–4 მ-ს შეადგენს.

თოვლნარი წარმოიქმნება ქარისა (მონაბერი თოვლნარი) და ზვავის (ზვავური თოვლნარი) მიერ მოტანილი თოვლის დაგროვების ადგილებში; დაბალი დნობის გამო ხშირად შენარჩუნებულია დაჩრდილებულ ადგილებში. მონაბერი თოვლნარი ჩვეულებრივ, თოვლის კონცენტრაციის გზით ქარზურგა კალთებზე წარმოიქმნება; მას მიეკუთვნება ვაკეებზე არსებული და მთების თოვლნარი. ზვავური თოვლნარი განირჩევა მომატებული სიმძლავრითა და დაბინძურებით, წელიწადის სხვადასხვა დროს ზომებისა და ფორმების მკვეთრი ცვალებადობით, ხასიათდება როგორც ზვავის პირდაპირი ნიშანი. ზვავური თოვლნარი ნაზვავი თოვლის დიდი მასის გამო დიდხანს ძლებს ხეობის ძირზე. ზოგჯერ გვხვდება დამარხული თოვლნარი — თოვლისა და ყინულის ლინზები.

თოვლნარი გაბატონებულია მდგრადი თოვლის საფარის ზონებში. ვაკეებზე თოვლნარი დამახასიათებელია ტუნდრისა და სტეპებისთვის, ხოლო მთებში — სუბნივალური და ალპური სარტყლებისათვის. სტეპებში ნიშანდობლივია ხეობებისთვის, ტუნდრაში — ნაპირის ბექისთვის, პატარა ხეობებისთვის და ხევებისთვის, სერებისა და ბორცვების მთისძირებისთვის, მთებში — ეროზიული ჩაჭრილობისა და კალაპოტის კარნიზებისთვის, კალთების ბექობებისთვის და მთისძირისთვის.

თოვლნარი მდგრადი წარმონაქმნია, მუდამ განიცდის განახლებას რელიეფის ერთსა და იმავე ფორმაზე, ხელს უწყობს კარების წარმოშობას. მრავალრიცხოვანი გალღობის, გაყინვისა და კრისტალიზაციის შედეგად თოვლნარის ფენაში ფირნი წარმოიქმნება.
ევრობასკეტი 2011

ევროპის საკალათბურთო ჩემპიონატი 2011, ან უბრალოდ ევრობასკეტი 2011 — კონტინენტის რიგით 37-ე ჩემპიონატი, რომელიც გამართა „ფიბა ევროპამ“. შეჯიბრს მასპინძლობდა ლიეტუვა, რომელმაც უკვე მეორედ უმასპინძლა ამ ტურნირს, თუმცა პირველად დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ (1990 წელი). ლიეტუვამ ევროპის ჩემპიონატს პირველად უმასპინძლა 1939 წელს. ევრობასკეტი 2011-ის გამარჯვებული ესპანეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები გახდა. ორი საუკეთესო ნაკრები, ესპანეთი და საფრანგეთი, პირდაპირ მოხვდა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

ლოგო
ლოგოს შესაქმნელად გამოცხადებული იყო საჯარო კონკურსი, რომლის ფარგლებშიც შეიქმნა 49 დიზაინის ლოგო, ხოლო მათგან 3 საუკეთესო გაიგზავნა ფიბა ევროპაში, რათა გამოევლინათ გამარჯვებული. გამარჯვებული ლოგოს ავტორია კესტუტის კოირა. ევრობასკეტი 2011-ის ლოგოს ოფიციალური პრეზენტაცია გაიმართა 2009 წელს ციდო არენაზე, პანევეჟისში, ლიეტუვის კალათბურთის ფედერაციის თასის ფინალზე. უკანა ფონზე გამოსახულია გედიმინის სვეტები.

მატჩების ჩატარების ადგილები
ჯგუფური ეტაპის მატჩები ჩატარდა ოთხ არენაზე, ესენია: ალიტუს არენა, შიაულიაი არენა, ციდო არენა პანევეჟისში და შვიტურიო არენა კლაიპედაში. მეორე რაუნდის მატჩები ჩატარდა სიმენს არენაზე დედაქალაქ ვილნიუსში, ხოლო პლეი-ოფის ყველა თამაში ჟალგირის არენაზე კაუნასში.

ნაკრებები
თავდაპირველი გადაწყვეტილებით ევრობასკეტი 2011-ში მონაწილეობა უნდა მიეღო 16 ნაკრებს, მაგრამ 2010 წლის 5 სექტემბერს სტამბოლში ფიბა ევროპამ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ტურნირში მონაწილეობას 16-ის ნაცვლად 24 ნაკრები მიიღებდა.

ლიეტუვამ ავტომატურად მოიპოვა საგზური, როგორც მასპინძელმა ქვეყანამ, 9 ქვეყანა 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შედეგების მიხედვით მოხვდა, 12-მა ქვეყანამ საკვალიფიკაციო ეტაპის დაძლევით მოიპოვა საგზური, ხოლო დარჩენილი ორი საგზურისთვის კი სამი ევროპული ნაკრები იბრძოდა 2011 წლის აგვისტოში, ანუ საკვალიფიკაციო ეტაპის მონაწილე 15 ნაკრებიდან მხოლოდ ერთი ვერ მოხვდა ევრობასკეტი 2011-ზე.

საკვალიფიკაციო ეტაპი
მონაწილეები
შემადგენლობები
ჯგუფური კენჭისყრა
კენჭისყრის ცერემონია გაიმართა 2011 წლის 30 იანვარს ლიეტუვის ეროვნული დრამის თეატრში, ვილნიუსში. კენჭისყრის შედეგად უნდა შემდგარიყო 4 ჯგუფი: , , , და . თითოეულ ჯგუფში 6 ნაკრები მოხვდებოდა. საღამოს მასპინძლები იყვნენ იურგიტა იურკუტედა ვიტაუტას რუმშასი. ჯგუფებში მოხვედრილი ნაკრებების გამოვლენაში მონაწილეობას იღებდნენ კალათბურთის ყველა დროის ვარსკვლავები: სტასის სტონკუსი, მოდესტას პაულაუსკასი, დინო მენეგინი, სერგეიუს იოვაიშა, ალექსანდრე ვოლკოვი და არვიდას საბონისი.

კენჭისყრით გადაწყდა, რომ ჯგუფის თამაშები გაიმართებოდა პანევეჟისში, ჯგუფის შიაულიაიში, ჯგუფის ალიტუსში და ჯგუფის კლაიპედაში.

პირველი რაუნდი
ჯგუფი 
მდებარეობა: პანევეჟისი

ჯგუფი 
მდებარეობა: შიაულიაი

ჯგუფი 
მდებარეობა: ალიტუსი

ჯგუფი 
მდებარეობა: კლაიპედა

მეორე რაუნდი
ჯგუფი 
მდებარეობა: ვილნიუსი

ჯგუფი 
მდებარეობა: ვილნიუსი

პლეი-ოფის ეტაპი
ყველა დარჩენილი მატჩის მდებარეობა: ჟალგირის არენა, კაუნასი

მე-5 ადგილი

მეოთხედფინალები
ესპანეთი – სლოვენია
მაკედონია – ლიეტუვა
საფრანგეთი – საბერძნეთი
რუსეთი – სერბეთი
კლასიფიკაცია 5–8
სლოვენია – ლიეტუვა
საბერძნეთი – სერბეთი
ნახევარფინალები
ესპანეთი – მაკედონია
საფრანგეთი – რუსეთი
მატჩი მეშვიდე ადგილისათვის
მატჩი მეხუთე ადგილისათვის
მატჩი მესამე ადგილისათვის
ფინალი