iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჩულპანი (ერმეკეევოს რაიონი)

ჩულპანი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 12 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 50 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აბდულინო, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (56 %) და ბაშკირები (38 %) შეადგენენ.
ვაშინგტონის ოლქი

ვაშინგტონის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე 31 ოლქიდან ერთ-ერთს:

ვაშინგტონის ოლქი — ალაბამაში
ვაშინგტონის ოლქი — არკანზასში
ვაშინგტონის ოლქი — კოლორადო
ვაშინგტონის ოლქი — ფლორიდაში
ვაშინგტონის ოლქი — ჯორჯიაში
ვაშინგტონის ოლქი — აიდაჰოში
ვაშინგტონის ოლქი — ილინოისში
ვაშინგტონის ოლქი — ინდიანაში
ვაშინგტონის ოლქი — აიოვაში
ვაშინგტონის ოლქი — კანზასში
ვაშინგტონის ოლქი — კენტუკიში
ვაშინგტონის ოლქი — ლუიზიანაში
ვაშინგტონის ოლქი — მენიში
ვაშინგტონის ოლქი — მერილენდში
ვაშინგტონის ოლქი — მინესოტაში
ვაშინგტონის ოლქი — მისისიპიში
ვაშინგტონის ოლქი — მისურიში
ვაშინგტონის ოლქი — ნებრასკაში
ვაშინგტონის ოლქი — ნიუ-იორკში
ვაშინგტონის ოლქი — ჩრდილოეთ კაროლინაში
ვაშინგტონის ოლქი — ოჰაიოში
ვაშინგტონის ოლქი — ოკლაჰომაში
ვაშინგტონის ოლქი — ორეგონში
ვაშინგტონის ოლქი — პენსილვანიაში
ვაშინგტონის ოლქი — როდ-აილენდში
ვაშინგტონის ოლქი — ტენესიში
ვაშინგტონის ოლქი — ტეხასში
ვაშინგტონის ოლქი — იუტაში
ვაშინგტონის ოლქი — ვერმონტში
ვაშინგტონის ოლქი — ვირჯინიაში
ვაშინგტონის ოლქი — უისკონსინში

ყოფილი ოლქები
ვაშინგტონის ოლქი — სამხრეთ დაკოტაში (1883–1943)
ვაშინგტონის ოლქი — კოლუმბიის ოლქში
ვაშინგტონის ოლქი — ჩრდილოეთ კაროლინაში
ალპური თეთრყვავილა

ალპური თეთრყვავილა — ბოლქვიანი მცენარე ამარილისისებრთა ოჯახისა. ფოთლები მთელ სიგრძეზე თანაბარია, 8–10 მმ სიგანის, ქვემოდან – ქედიანი. საყვავილე ღერო სიგრძეში ფოთლებს ბევრად აღემატება. ყვავილები დიდი ზომისაა. ყვავილსაფრის გარეთა სეგმენტები ნიჩბისებურ-კოვზისებურია, შიგნითა – სოლისებური, წვერში ამოკვეთილი, გულის ფორმის მწვანე ლაქით. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს თებერვალ-მაისში. გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში. მიიჩნევა კავკასიის ეკორეგიონის ენდემად. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება, თუმცა სპორადულად. იზრდება მთის შუა, ზედა და სუბალპური სარტყლების ბუჩქნარებსა და მდელოებზე. ბოლქვისა და ფოთლების გამონაწური აწესრიგებს წნევასა და სუნთქვას, გამოიყენება ნევრიტების, პოლინევრიტების და სხვათა სამკურნალოდ.
დიდი ბაზრის მეჩეთი

დიდი ბაზრის მეჩეთი — აზერბაიჯანის ქალაქ ლენკორანში. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს განკარგულებით, მეჩეთი სახელმწიფო დაცვის ქვეშ იქნა აყვანილი, როგორც ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის არქიტექტურული ძეგლი ( № 4805).

აღწერა
მეჩეთი საუკუნის პირველ წლებში აშენდა და დღესაც ქალაქში ყველაზე ძველი მეჩეთია. მეჩეთის კედლები აშენებულია გამომწვარი წითელი აგურისაგან, სახურავი კი გადახურულია კერამიკული ფილებით.

მეჩეთმა თავისი სახელწოდება მიიღო საკუთარი ადგილმდებარეობის, ლენკორანის ცენტრში მდებარე ბეიუკ ბაზრის (დიდი ბაზრის) გამო.

მეჩეთი შედგება ძირითადი და დამხმარე ნაგებობებისაგან და ერთი მინარეთისაგან. ორიგინალური მინარეთი საბჭოთა ხელისუფლების მიერ იქნა განადგურებული, თუმცა, 1995 წელს ააშენეს ახალი 36-მეტრიანი მინარეთი. მეჩეთის ფართობია 500 მ², მეჩეთში ერთდროულად 550 ადამიანს შეუძლია ლოცვა.
კინონის ციხე-სიმაგრე

კინონის ციხე-სიმაგრე - არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს თალიშის მთებში სოფელ იუხარი-ნუვედის უკან. თალიშურად ნიშნავს "ქალწულთა კოშკს".

ისტორია
ლეგენდის თანახმად, საუკუნეში, როდესაც ხურამიტების მოძრაობა ფართოდ იყო გავრცელებული, ამ ციხე-სიმაგრეში თავს აფარებდნენ ადგილობრივი ბელადებისა და მეთაურების ცოლები და ქალიშვილები. თავის ნაწარმოებში «ლენკორანი» მირხაშიმ ტალიშლი და ჰუსეინბალა ალიევი ადასტურებენ ლეგენდას ამ ციხე-სიმაგრის შესახებ და აღნიშნავენ: იგი უხსოვარი დროიდან იწოდება «კინონის ციხე-სიმაგრედ» - «ქალწულთა კოშკად».

ისტორიკოსი რზაგულუ რზაევი თავის ნაშრომში «იუხარი-ნუვედი. ლენკორანი» ციხე-სიმაგრეს საუკუნეს მიაკუთვნებს და აღნიშნავს, ეს ციხე-სიმაგრე ბაბირ-შაჰმა თავისი ქალიშვილისთვის ააშენა.
ლენქორანის ციხესიმაგრე

ლენქორანის ციხესიმაგრე— ისტორიული ციხე იყო აზერბაიჯანის ქალაქ ლენქორანში,კასპიის ზღვის სანაპიროს მახლობლად. ტერიტორიაზე მდებარეობს, ხუროთმოძღვრების ისტორიული ძეგლი. ლენქორანის ციხე, ზინდანის ციხესთან ერთად, აშენდა (1726-1727) წლებში. მოგვიანებით ინგლისელი და ფრანგი არქიტექტორების დახმარებით ციხესიმაგრე აღადგინეს და მართკუთხა ფორმა მისცეს. 35 ჰექტარის ფართობზე განლაგებული ციხე ბაქოს ციხეზე უფრო დიდი იყო. სამწუხაროდ, დღემდე ციხის მხოლოდ ორი კოშკი შემორჩა.

ისტორია
ლენქორანის ციხის მშენებლობა 1726 წელს დაიწყო და 1727 წლის შემოდგომაზე დასრულდა. ციხე-სიმაგრის შიგნით მდებარეობს სივრცე, რომელსაც ლენკორანელები «გალას» უწოდებენ. ციხე-სიმაგრე რუსეთ-სპარსეთის პირველ ომში (1804-1813) ირანის არმიის მნიშვნელოვანი საყრდენი იყო. ციხეში განლაგებული იყო ირანის არმიის 4000 ჯარისკაცი. ციხე-სიმაგრემ რუსულ ჯარს ბევრი სირთულე შეუქმნა აღმოსავლეთისკენ დაწინაურებისას.

1812 წლის 31 დეკემბერს რუსმა ჯარისკაცებმა ციხის კედლებთან დაიკავეს პოზიციები, არტილერიის ცეცხლის ქვეშ გადალახეს თხრილები და ციხის შიგნით მოუწიათ ბრძოლა. 1813 წლის 1 იანვარს რუსულმა არმიამ ლენქორანის ციხე დაიკავა. სპარსეთის დამარცხების შემდეგ სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოეწერა ხელი. გულისტანის საზავო ხელშეკრულების (1813 წ.) თანახმად, თალიშის სახანოს ჩრდილოეთი ნაწილი რუსეთის იმპერიას შეუერთდა. ციხე ერთ-ერთი ძირითადი სიმაგრე იყო ქალაქ თალიშის სახანოში. იმ დროს, თვითმხილველთა თქმით, ციხესიმაგრე გამაოგნებელ შთაბეჭდილებას ქმნიდა ქვის მაღალი კედლებით, რომლებიც გვირგვინდებოდა მთელი რიგი კბილანებით, რომელთაგანაც ყველა მიმართულებით მრისხანედ იყურებოდნენ სხვადასხვა საბრძოლო იარაღების ლულები. ამის გარდა, ციხესიმაგრე გარშემორტყმული იყო ღრმა სანგრებით, რომლებიც თავდაცვითი მიზნებისთვის, საჭიროების შემთხვევაში, წყლით ივსებოდა. ლექორანში არსებობდა დიდი და პატარა ბაზარი,თუმცა ისინი ქალაქის ნაწილი იყო და არა ლენქორანის ციხესიმაგრის შიდა შემადგენლობა. საუკუნის დასაწყისში ორივე ბაზარში აშენდა მეჩეთი. ეს მთავარი მეჩეთები იყო ქალაქში და დღემდე შემორჩა.
იმამ-ზადეს მავზოლეუმი (ბარდა)

იმამ-ზადეს მავზოლეუმი ან იბრაგიმის მეჩეთი — მავზოლეუმი განჯაში, აზერბაიჯანში. წარმოადგენს შიიტური ისლამის ერთ-ერთ წმინდა რელიგიურ კომპლექსს. მავზოლეუმი აშენებულია საუკუნის წმინდანის, იმამ-ზადეს, საფლავზე, რომელიც სავარაუდოდ, ჰაზრეთ ალიის (მუჰამედის სიძე და პირველი შიიტი იმამი) შთამომავალი იყო.

არქიტექტურა და მნიშვნელობა
იმამ-ზადეს მავზოლეუმი მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის მქონე კომპლექსია, რომელიც გამოირჩევა აზერბაიჯანის ტრადიციული ისლამური არქიტექტურული სტილით. მავზოლეუმის ძირითადი ნაწილი აგებულია აგურისგან და მოპირკეთებულია ფერადი მოზაიკებითა და კერამიკული ფილებით, რაც განსაკუთრებით დახვეწილ და ელეგანტურ სახეს აძლევს ნაგებობას. კომპლექსი შედგება მეჩეთების, სამლოცველოების და სხვადასხვა დამხმარე ნაგებობებისგან.

მისი სიმბოლური და რელიგიური მნიშვნელობა განსაკუთრებით ძლიერია შიიტური მუსლიმებისთვის, რადგან იგი წმინდა ადგილია და ერთ-ერთი უმთავრესი სალოცავი სამხრეთ კავკასიაში. მავზოლეუმი ხშირად მოიზიდავს მომლოცველებს, რომლებიც ეძებენ სულიერ სიმშვიდეს და კურნებას.

ისტორიული მნიშვნელობა
იმამ-ზადეს მავზოლეუმი საუკუნეების განმავლობაში იყო რელიგიური და კულტურული ცენტრი. მისი რესტავრაცია არაერთხელ განხორციელდა სხვადასხვა ისტორიული პერიოდების განმავლობაში, განსაკუთრებით კი შუა საუკუნეებსა და საუკუნეში. საბჭოთა პერიოდშიც კი, როდესაც ბევრი რელიგიური ნაგებობა განადგურდა, იმამ-ზადეს მავზოლეუმმა თავისი ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობა შეინარჩუნა.

დღესდღეობით, ეს მავზოლეუმი არა მხოლოდ რელიგიური ცენტრია, არამედ ტურისტული დანიშნულებაც, რაც ხაზს უსვამს მის კულტურულ და არქიტექტურულ მნიშვნელობას.

ისტორია
აზერბაიჯანელი საბჭოთა ხელოვნებათმცოდნე ა. სალამზადე ამტკიცებდა, რომ თავდაპირველად იმამ-ზადე იყო მხოლოდ სამარხი. მან ეს ახსნა ინტერნეტში მეჰრაბის არქონით. მკვლევარის სიტყვებით, დორნის ინფორმაცია სარემონტო სამუშაოების შესახებ პირდაპირ უკავშირდება სამარხის შეკეთებას, ვინაიდან მეჩეთი მოგვიანებით, 1868 წელს დაემატა. მეჩეთი ააშენა არქიტექტორმა კერბალი სეფიხან ყარაბახმა. 1886 წლის «კავკასიურ კალენდარში» მოყვანილია ინფორმაცია მეჩეთის მშენებლობის შესახებ: «იმამ-ზადეს მავზოლეუმი ქალაქ ბარდას ჯავანშირის ოლქის ელისავეტპოლის გუბერნიაში მდებარეობს. 1868 წელს სამარხზე მიშენებულ იქნა მეჩეთი.» 2014-2015 წლებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული ,,ცოდნის ფონდის" მიერ კომპლექსის ტერიტორიაზე ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები.
მცირე ბაზრის მეჩეთი

მცირე ბაზრის მეჩეთი — აზერბაიჯანის ქალაქ ლენკორანის მეჩეთი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს განკარგულებით მეჩეთი სახელმწიფო დაცვის ქვეშ იქნა აყვანილი, როგორც ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის არქიტექტურული ძეგლი (ინვ. № 4806).

აღწერა
მეჩეთი 1906 წელს აშენდა. მშენებლობის პროცესში ძირითადად წითელი გამომწვარი აგური, ადგილობრივი ხის სახეობები და კერამიკული ფილები გამოიყენებოდა.

მეჩეთმა თავისი სახელწოდება მიიღო საკუთარი ადგილმდებარეობის, ლენკორანის ცენტრში მდებარე კიჩიკ ბაზრის (მცირე ბაზრის) გამო.

მეჩეთის ნაგებობის სიგრძე არის 26 მეტრი, სიგანე 10 მეტრი, ხოლო კედლების სისქე 1 მეტრი. საბჭოთა რეჟიმის მიერ თავდაპირველი მინარეთის განადგურების შემდეგ აშენებულ 24-მეტრიან მინარეთს აქვს განმეორებითი არაბული წარწერა "ალაჰი", რომელიც თეთრი აგურით არის შესრულებული. მეჩეთში ერთდროულად 250 ადამიანს შეუძლია ლოცვა.
ალექსანდროვკა (ბაკალის რაიონი)

ალექსანდროვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 49 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 77 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (81 %) შეადგენენ .
ახმანოვო (ბაშკირეთი)

ახმანოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 69 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები (38 %) შეადგენენ .
ლაგოდეხის თეთრყვავილა

ლაგოდეხის თეთრყვავილა — ბოლქვიანი მცენარე ამარილისისებრთა ოჯახისა. აქვს პრიალა და მწვანე ფოთლები, ფოთლებზე გრძელი საყვავილე ღერო. ყვავილსაფრის გარეთა სეგმენტები ღრმად ჩაზნექილია, კოვზის ფორმის. შიგნითა სეგმენტები – თირკმლისებური, წვერში ამოკვეთილი, მწვანე, იშვიათად ყვითელი ლაქა აქვთ. ყვავილობისა და ნაყოფმსხმოიარობის პერიოდია თებერვალ-აპრილი. კავკასიის ენდემია. გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიის ცენტრალურ ნაწილსა და ამიერკავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილში. საქართველოში გვხვდება კახეთსა და შიდა ქართლში. იზრდება ტყეებში, ბუჩქნარებში დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე.
ბრტყელფოთოლა თეთრყვავილა

ბრტყელფოთოლა თეთრყვავილა — ბოლქვიანი მცენარე ამარილისისებრთა ოჯახისა. აქვს პრიალაა, მუქი მწვანე, ფართო, მოგრძოლანცეტა ფოთლები წვეტზე ჩაჩით. ყვავილები პატარა ან საშუალო ზომისაა. საყვავილე ღერო სიგრძეში ფოთლებს აღემატება. ყვავილსაფრის გარეთა სეგმენტები მოგრძოკვერცხისებურია, შიგნითა პატარა ზომისაა, ყვითელი ლაქით, წვერში ამოკვეთილი არ არის. ყვავილობისა და ნაყოფმსხმოიარობის პერიოდია აპრილ-მაისი. კავკასიის ენდემია. გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში, აგრეთვე საქართველოში, სადაც, ძირითადად, დასავლეთ ნაწილში, ასევე ქართლსა და მთიულეთში გვხვდება. იზრდება სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში.
ვორონოვის თეთრყვავილა

ვორონოვის თეთრყვავილა — ბოლქვიანი მცენარე ამარილისისებრთა ოჯახისა. აქვს პრიალა და მუქი მწვანე, ფორმით ფართოლანცეტა ფოთლები წვეტზე ჩაჩით. ყვავილები დიდი ზომისაა. ყვავილსაფრის გარეთა სეგმენტები მოგრძოკვერცხისებური და ჩაზნექილი, შიგნითა სეგმენტები ბრტყელი, წვერში ამოკვეთილი, თირკმლისებური მწვანე ლაქით. ყვავილობისა და ნაყოფმსხმოიარობის პერიდია იანვარ-მარტი. კავკასიის ეკორეგიონის ენდემია. გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიის დასავლეთ ნაწილსა, ჩრდილო-აღმოსავლეთ მცირე აზიაში, საქართველოში. ჩვენში ძირითადად გვხვდება დასავლეთ ნაწილში, ასევე ქართლში. იზრდება დაბლობიდან მთის შუა სარტყლამდე, ტყეებსა და ტყის პირას.
ზაფხულის ცხენისკბილა

ზაფხულის ცხენისკბილა — ბოლქვიანი მცენარე ამარილისისებრთა ოჯახისა. აქვს უფოთლო, წახნაგებიანი ღერო; 10 ხაზური ფორმის ფოთოლი, 9-10-ყვავილიანი გრძელი ყვავილედი ქოლგა ღეროზე. ყვავილი თეთრია, წვერში მწვანე ლაქებით. ყვავილობისა და ნაყოფმსხმოიარობის პერიოდია მარტ-მაისი. გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიის დასავლეთ ნაწილში, სამხრეთ ევროპაში, ყირიმში, ახლო აღმოსავლეთში; საქართველოში მხოლოდ დასავლეთ ნაწილშია ცნობილი. იზრდება ზღვის სანაპირო ჭაობებში, დაჭაობებულ მდელოებზე, მურყნარებში, არხების ნაპირებზე.
ზუბის ციხე

ზუბის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზუბში.

ციხე დგას მთებით შემოზღუდული ხეობის შუაში მძლავრად ამოზიდულ კონცხზე. იგი ბუნებრივად მიუვალია. მდინარის მხრიდან იცავს შვეული კლდეები და თვით მდინარე. დანარჩენი მხარეებიდან ციხე ტერასულად განლაგებულ ბაქნებზე აშენებული დამატებითი ზღუდეებით იყო გამაგრებული. გალავანი რელიეფს მიჰყვება და ქმნის სამკუთხა ბაქანს, რომლის შუაში ცალი მხრიდან ბურჯით გამაგრებული დიდი ოთხკუთხა კოშკია, ციხის ეზოს ჩრდილოეთ კუთხეში კი – ნახევარწრიული საბრძოლო ბურჯი. აღმოსავლეთით არის დიდი ბურჯით გამაგრებული კუთხის მრგვალი კოშკის ნაშთი, მის ძირში კი – რეზერვუარი წყლისთვის. ციხე ნაგებია უხეშად დამუშავებული კლდის ქვით, რომელსაც ალაგ-ალაგ მოშინდისფრო ან ყვითელი ფერი დაჰკრავს. კედლების წყობა სხვადასხვაგვარია. ციხე მოგვიანებით საფუძვლიანად შეუკეთებიათ.
პორტია ვუდმენი

პორტია ვუდმენი დ. 12 ივლისი, 1991, კავაკავა,ნორთლენდის რეგიონი, ახალი ზელანდია). — ახალ ზელანდიელი მორაგბე, თამაშობს ფრთაზე. ირიცხება ახალი ზელანდიის ორივე ნაკრებში, როგორც 15 ქალაში,ასევე 7 ქალაში და ორივე სახეობაში მსოფლიოს ჩემპიონია. შვიდქალებში ოლიმპიადის ვერცხლის პრიზიორია და ერთა თანამეგობრობის ჩემპიონი.

ბიოგრაფია
ვუდმენი ქალაქ კავაკავაში დაიბადა, წარმოშობით მაორია, -ის ტომიდან. მამამისი კაიენა ვუდმენი და ბიძა ფრედ ვუდმენი რაგბისტები იყვნენ და ახალი ზელანდიის ნაკრებშიც თამაშობდნენ. მისი დეიდა ტე აროა კინენი ნეტბოლის მოთამაშეა და ახალი ზელანდიის ნაკრებშიც გამოდიოდა.

პორტია ბავშვობაში ნეტბოლით იყო გატაცებული, -ში თამაშობდა და ყველაზე ნიჭიერი მოთამაშის პრიზიც დაიმსახურა. 2012 წელს კი გადაწყვიტა სპორტის ამ სახეობისთვის თავი დაენებებინა და რაგბის გაყოლოდა. „ოლ ბლექსში“ დებიუტი 2013 წელს ინგლისის ნაკრებთან ჰქონდა. იმავე წელს ახალი ზელანდიის შვიდ ქალა ნაკრებში აიყვანეს და 29-30 ივნისს მოსკოვში ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე წაიყვანეს. ნაკრებმა ყველა თამაში მოიგო და ფინალში 30 ივნისის საღამოს „ლუჟნიკების სტადიონზე“ კანადელი ქალები დაამარცხეს 29:12. პორტია კი საუკეთესო იყო ჩემპიონატზე 6 თამაშში 60 ქულა დააგროვა და გათამაშების საუკეთესო ბომბარდირიც გახდა.

2015 წელს ვუდმანი შვიდქალა რაგბის ქალებში მსოფლიოში საუკეთესოდ აღიარეს.

2016 წლის რიო დე ჟანეიროს ოლიმპიადაზე ნაკრების შემადგენლობაში ვერცხლის მედლებს დასჯერდა, პირადულში კი საუკეთესო მექულისა და მელელოვის პრიზი მიიღო. პორტიამ მაღალ დონზე ისაპარეზა 10 ლელო დადო 50 ქულა მოუნაგრა გუნდს და რეკორდიც დაამყარა. მეოთხედფინალში კი აშშ-ის ქალთა გუნდს მხოლოდ მისი ლელოთი მოუგეს 5:0. პორტიამ ფინალში ავსტრალიასაც გაუტანა მე-20 წუთზე, თუმც მეტი ვერ შეძლო და საბოლოოდ 17:24 წააგეს.

2017 წელს ახალი ზელანდიის 15 ქალა ნაკრების შემადგენლობაში ირლანდიაში მეორედ გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი, ფინალში ისევ ინგლისი დაამარცხეს 41-32. ვუდმანი აქაც საუკეთესო იყო, 6 მატჩში მოწინააღმდეგის ჩათვლის მოედანზე 13-ჯერ დადო ლელო და 65 ქულით მთავარმექულეც შეიქმნა.
ამდენი წარმატების ფონზე, იმ წელს რაგბის საერთაშორისო საბჭომ საუკეთესო ქალ მორაგბედ დაასახელა.

2018 წლის 13-15 აპრილს გოლდ-კოსტში ახალი ზელანდიის შვიდქალა ნაკრების შემადგენლობაში ერთა თანამეგობრობის შეჯიბრში გამოვიდა და პირველი ადგილი დაიკავა.
კვლავ შვიდქალებში გაიბრწყინა, იმავე წლის 20-21 ივლისს სან-ფრანცისკოში, სადაც ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე იასპარეზა და ნაკრების შემადგენლობაში მეორედ გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი. პორტიამ აქაც კარად ითამაშა, 6 ლელო დადო და შედეგით მექულეებში მეექვსე იყო, მელელოეებში კი მესამე-მეოთხე.

შვიდქალა რაგბიში გატანილი ლელოებით მსოფლიოს რეკორდსმენია. მან 157 მატჩში 195 ლელო დადო და ნაკრებს 975 ქულა მოუნაგრა.

პირადი ცხოვრება
პორტია ვუდმანს რაგბისტ რენე უილლიფთან აქვს რომანი.
მუტაევო

მუტაევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 153 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 38 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (88%).
ჯაია პრადა

ჯაია პრადა (ტელუგ. ్, ინგლ. ; დაბ. სახელი—  ლალიტა რანი, ტელუგ. ిಾಿ, ინგლ. ; დ. 3 აპრილი 1962, რაჯამანდრი, ანდჰრა- პრადეში, ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი და პოლიტიკოსი. თავისი კარიერის განმავლობაში ითამაშა ასობით ფილმში ტელუგურ, ჰინდურ, კანნადურ, მალაიალამურ, ბენგალურ, მარათულ და ტამილურ ენებზე.

ჯაია პრადა ინდური კინოს ყველაზე ლამაზ სახედ ითვლება.  კინემატოგრაფის მაესტრო სატიაჯიტ რაიმ,  მას ”ინდოეთის ეკრანის ყველაზე ლამაზი სახე” უწოდა. იგი 70-იანი, 80-იანი და 90-იანი წლების დასაწყისის ტელუგური და ჰინდური კინოინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და გავლენიანი მსახიობია. ლაურეატია -ის სამი პრემიის.

ადრეული წლები
ჯაია პრადა, ნამდვილი სახელია ლალიტა რანი,  დაიბადა ანდჰრა-პრადეშის ქალაქ რაჯამანდრიში. მისი მამა, კრიშნა რაო, აფინანსებდა ფილმებს ტელუგურ ენაზე.დედა, ნილავენი, დიასახლისი იყო. პატარა ლალიტა რაჯამანდრის ტელუგუს საშუალო სკოლაში სწავლობდა და ადრეულ ასაკში გადიოდა ცეკვისა და მუსიკის გაკვეთილებზე.

კარიერა
როდესაც ჯაია პრადა მოზარდი იყო, მან სკოლაში ყოველწლიურ ღონისძიებაზე ცეკვა შეასრულა.  მაყურებელთა დარბაზში მყოფმა რეჟისორმა გოგონას სამწუთიანი საცეკვაო ნომრის შესრულება შესთავაზა ტელუგურ ფილმში . იგი ყოყმანობდა, მაგრამ ოჯახმა ურჩია, რომ წინადადება მიეღო. მას მხოლოდ 10 რუპია გადაუხადეს  გადაუხადეს ფილმში მუშაობისთვის, მაგრამ მისი სამწუთიანი გამოსვლა ტელუგუს კინოინდუსტრიის წამყვანმა ფიგურებმა ნახეს და  რეჟისორებმა შესთავაზეს მას წამყვანი როლები ხარისხიან ფილმებში.  ჯაიამ შეთავაზებას დათანხმდა და მალე  ვარსკვლავი გახდა..

ტელევიზია
ჯაია პრადას დებიუტი სატელევიზიო გადაცემის წამყვანის ამპლუაში შედგა ტოკ-შოუში . გადაცემების განმავლობაში მან ბევრი ცნობილი ადამიანისაგან აიღო ინტერვიუ, მათ შორის იყვნენ:  მეცნიერი კამალ ჰასანი, მსახიობი  აკინენი ნაგასვაგა რაო , რეჟისორი რამ გოპალა ვარმუ, მსახიობი ჩირანჯივი და სხვ.  2018 წელს ჯაია პრადამ პირველად მიიღო მონაწილეობა ყოველდღიურ სატელევიზიო სერიალში, სადაც მთავარი გმირის დედამთილის როლი შეასრულა.

პოლიტიკა
კარიერის მწვერვალზე ჯაიამ კინოდან გადაინაცვლა პოლიტიკაში. 1994 წელს შეუერთდა ტელუგუ დესამის პარტიას მისი დამფუძნებლის ნანდამური თარაკ რამა რაოს მიწვევით. რამდენიმე წლის შემდეგ ის გადავიდა სამაჯვადის პარტიაში. 2004-2014 - ლოკ- საბჰას (ინდოეთის პარლამენტის ქვედა პალატის) წევრი, ხოლო 2014 წლიდან - რაშტრიას ლოკ დალის პარტიის წევრია.

პირადი ცხოვრება
1989 წლის 22 თებერვალს ჯაია ცოლად გაჰყვა პროდიუსერ შრიკანტა ნაჰატას, რომელიც უკვე დაქორწინებული იყო ჩანდრაზე და ჰყავდა სამი შვილი. მათმა შეუღლებამ  დიდი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია, მით უმეტეს, რომ ნაჰატა ცოლს არ დაშორებია ჯაია პრადასთან დაქორწინების შემდეგ. პირველი ცოლისგან ჰყავდა შვილები.  ჯაია პრადას და შრიკანტას ერთად არ ჰყავთ შვილები. ჯაია პრადამ  დის ვაჟი  აღზარდა, როგორც საკუთარი.
როუზ ლამარტინ იეტსი

როუზ ემა ლამარტინ იეტსი (დ. 23 თებერვალი, 1875 — გ. 5 ნოემბერი, 1954) — სოციალური მებრძოლი და სუფრაჟეტი. 1908 წლიდან, ადვოკატ მეუღლესთან ერთად, მუშაობდა ქალებისთვის საარჩევნო ხმის მიცემის უფლების მოსაპოვებლად.

ბიოგრაფია
ახალგაზრდობა და განათლება
როუზი დაიბადა 1875 წლის 23 თებერვალს, ლონდონში, ლამბეტში და იყო სამი შვილიდან უმცროსი. მისი ორივე მშობელი, უცხო ენების პედაგოგი ელფეგ ჯანაუ და მარი პაულინი დაიბადნენ საფრანგეთში, მაგრამ მოგვიანებით გახდნენ ბრიტანეთის მოქალაქეები. მან გარკვეული პერიოდი ისწავლა ემილი უილდინგ დევისონთან.

ქორწინება
1900 წელს იგი დაქორწინდა წარმატებულ ადვოკატზე თომას ლამარტინ იეტიზე. იგი ქვრივი იყო და ოცდაექვსი წლით უფროსი. ქორწინებიდან რვა წლის შემდეგ დაიბადა მათი ერთადერთი შვილი პოლი (1908–2009). როუზი და მისი მეუღლე ასევე იყვნენ ველოსიპედისტების ტურისტული კლუბის წამყვანი წევრები.

კარიერა
იგი ბევრს მოგზაურობდა და ლექციებს კითხულობდა. 1907 წელს როუზი პირველი ქალი იყო, რომელიც აირჩიეს ველოსიპედისტების ტურისტული კლუბის მმართველ საბჭოში. 1908 წელს შეუერთდა ახლად გახსნილ ქალთა სოციალური და პოლიტიკური გაერთიანების უიმბლდონის ფილიალს. 1909 წლის 24 თებერვალს იეტსი იყო დელეგაციის წევრი, რომელსაც ემილინ პეთიკ-ლოურენსი ხელმძღვანელობდა. იგი 28 სხვა დემონსტრანტთან ერთად დააკავეს და ერთი თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. ამ დროს მისი ვაჟი რვა თვის იყო. როუზი გააკრიტიკეს "- ში" გამოქვეყნებული ლექსით, ბავშვის მიტოვების გამო. მის პოლიტიკურ აქტივობას მხარი დაუჭირა ქმარმა, რომელმაც იგი სასამართლო პროცესზე დაიცვა. მან და მისმა მეუღლემ მერტონში თავიანთი სახლი თავშესაფრად აქციეს, სადაც ციხიდან გათავისუფლებულ აქტივისტებზე ზრუნავდნენ. 1910 წელს იეტსი გახდა უიმბლდონის -ს მდივანი. 1911 წელს თომასი დააპატიმრეს სუფრიჟეისტების საპროტესტო აქციაზე. მისთვის ბრალი არ წაუყენებიათ, მაგრამ საზოგადოებამ მისი საადვოკატო ბიურო დააზიანა. იგი სასამართლო პროცესზე იცავდა რამდენიმე სუფრაჟეტს, მათ შორის ემილი უილდინგ დევისონის ოჯახს მისი სიკვდილის გამოძიების დროს. როუზი ემილის დევისონის საწოლთან იყო, როდესაც იგი გარდაიცვალა. პირველმა მსოფლიო ომმა, ერთმანეთს დააპირისპირა როუზ იეტი და წამყვანი სუფრაჟეტი, ემელინ პანკჰერსტი. ამ უკანასკნელის ხელმძღვანელობით -მ შეაჩერა კამპანია ქალთა საარჩევნო უფლების მისაღებად და მხარი დაუჭირა მთავრობას, გერმანიის წინააღმდეგ ბრძოლაში. იეიტსი და სხვები არ ეთანხმებიან ამ პოლიტიკას. ისინი - ს ჩამოშორდნენ და შექმნეს ახალი ორგანო, -ის სუფრაჟეტები.

შემდგომი წლები და გარდაცვალება
1918 წლის 6 თებერვალს, ხელისუფლებამ გამოსცა კანონი და 30 წელს გადაცილებულ ქალებს ხმის მიცემის უფლება მიეცათ. 1919 წელს ქალ მასწავლებელთა ეროვნული ფედერაციის მხარდაჭერით, როუზი აირჩიეს, ლონდონის ოლქის საბჭოში , სადაც მან წამოიწყო კამპანია ქალთა და მამაკაცთა თანაბარი ანაზღაურების, უკეთესი საზოგადოებრივი საცხოვრებელი პირობების და ბაგა-ბაღებით უზრუნველყოფისთვის. 1939 წელს მან გახსნა ქალთა ჩანაწერების სახლი ლონდონის გრეიტ სმიტის მოედანზე. შენობა დაბომბეს მეორე მსოფლიო ომის დროს, მაგრამ ზოგიერთი ჩანაწერი გადარჩა და ახლა ლონდონის მუზეუმში, " -ის" კოლექციაში ინახება.

როუზი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, 79 წლის ასაკში. ის დაკრძალეს ბრუკვუდის სასაფლაოზე, მისი საყვარელი ქმრის გვერდით.
სარა ჰანტერი (მორაგბე)

სარა ჰანტერი ( დ. 19 სექტემბერი, 1985, ნიუკასლი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისელი ქალი მორაგბე, თამაშობდა თავისუფალ ფორვარდად. იგი ქალთა ექვსი ერის გათამაშების ხუთგზის გამარჯვებულია, ორგზის ევროპის ჩემპიონი და ერთხელ მსოფლიოს ჩემპიონი.
ბიოგრაფია
სარამ რაგბის თამაში 9 წლისამ, გოთლენდის დაწყებით სკოლაში ისწავლა. მაშინ სკოლაში მასწავლებლად რაგბის მწვრთნელი მივიდა და ეს სპორტი ფიზკულტურის გაკვეთილებში შეიტანა. უფრო სერიოზული მომზადება კი 15 წლისამ კოლეჯში დაიწყო.. 23 წლისა ლაფბოროს უნივერსიტეტში, სადაც სპორტულ მეცნიერებას და მათემატიკას სწავლობდა, რაგბის სტუდენტურ გუნდში გამოდიოდა და დიდი ბრიტანეთის უნივერსიტეტების ჩემპიონატიც მოიგო. 2005-დან 2009-მდე იყო -ის გუნდის კაპიტანი.
ინგლისის ქალთა ნაკრები
ინგლისის ნაკრებში 2007 წლიდან თამაშობს, ყველაზე კარგ მოგონებად კი 2012 წელს, ლეგენდარულ „თვიქნემზე“ ახალი ზელანდიის დამრცხება იყო. იმ წელს ინგლისელებმა შემოდგომის სერია 3:0 მოიგეს. სარა ინგლისის ნაკრების კაპიტნად აირჩიეს.
მანამდე კი 2010 წელს ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე ინგლისში იასპარეზა და ვერცხლის მედლებს დაეუფლა. ფინალში ახალ ზელანდიელებთან დამარცხდნენ 10:13.

2011 წელს ესპანეთში ევროპის ქალთა თასზე იასპარეზა და გამარჯვებულიც გახდა. 7 მაისს ფინალში ისინი მასპინძლებს დაუპირისპირდნენ და 68-ე წუთზე ჰანტერის გატანილი ლელოთი იმარჯვეს 5:3.
მომდევნო წელს იგივე გათამაშებაზე, რომელსაც იტალიამ უმასპინძლა, პირველ მატჩში ესპანეთს დაუპირისპირდნენ. ეს სარას ნაკრებში მე-40 მატჩი იყო და 61:0 იმარჯვეს.
50-ე კეპი 2013 წლის 9 მარტს, ექვსი ერის გათამაშებაში, იტალიასთან მატჩში დაუგროვდა და 18 წუთზე ლელოთი აღნიშნა.

2014 წლის გაზაფხულზე ქალთა ექვსთა თასის გათამაშებაში ნაკრებს იტალიასთან უკაპიტნა და 24:0 მოუგეს. იმ გათამაშებაში კი ხუთ მატჩში ორი ლელო დადო და ალბიონელები მეორეზე გავიდნენ.
2014 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზეც საფრანგეთში ნაკრებს კაპიტნობდა და მსოფლიოს ჩემპიონებიც გახდნენ. ფინალში მათ კანადელ ქალებს მოუგეს 21:9.

2016 წელს სარა ჰანტერი „მსოფლიო რაგბის“ ვერსიით წლის საუკეთესო ქალ რაგბისტად დაასახელეს.

2017 წელს ინგლისის ქალთა ნაკრებში ძლიერმა შემადგენლობამ მოიყარა თავი, ვარსკვლავებიდან სარა ჰანტერის გარდა „ვარდებში“ ირიცხებოდნენ ემილი სკარატი, ჯეს ბრიჩი და მეგან ჯონსი. ალბიონელებმა კარგად ითამაშეს და ფინალამდე მივიდნენ, თუმც იქ ახალი ზელანდიის უძლიერეს ნაკრებთან დაძაბულ ბრძოლაში დამარცხდნენ 32:41.
იმავე წლის ნოემბერში შემოდგომის ტესტებზე, -მა კვირის სიმბოლური ნაკრები გააკეთა, სადაც 13 კაცთან ორი ქალი ჯერ ბრიჯესი და სარა ჰანტერი მოხვდა.

2020 წელს მსოფლიო რაგბიმ ინტერნეტში ათწლეულის საუკეთესო ქალ მორაგბის გამოვლენა დაიწყო. რვა კანდიდატიდან ერთი სარა ჰანტერიც იყო.
ჰანტერი რაგბის კავშირში მუშაობს და სამხრეთ-დასავლეთ უნივერსიტეტში რაგბის განვითარების სპეციალისტია. ამჟამად ცხოვრობს ქალაქ ბათში და ადგილობრივ ქალთა კლუბს წვრთნის.
ნაკრებში სულ 123 კეპი აქვს დაგროვებული და 115 ქულა აქვს მოხვეჭილი,

ორდენი
 - 2015 წელს რაგბის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვრილისთვის ბრიტანეთის იმპერიის ორდენით დააჯილდოვეს.