iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მრავალსახლიანი მცენარეები

მრავალსახლიანი მცენარეები, პოლიგამიური მცენარეები — ყვავილოვანი მცენარეები, რომელთაც ორსქესიან ყვავილებთან ერთად ცალსქესიანი ყვავილებიც უვითარდებათ. ერთსა და იმავე მცენარეზე შეიძლება იყოს ორსქესიანი და მამრობითი ყვავილები (ანდრომონეცია) ან ორსქესიანი და მდედრობითი ყვავილები (გინომონეცია). ზოგჯერ ერთ ეგზემპლარზე ვითარდება ორსქესიანი ყვავილები, სხვებზე — მამრობითი (ანდროდიეცია) ან მდედრობითი (გინოდიეცია). ორსქესიანი, მამრობითი და მდედრობითი ყვავილები შეიძლება სხვადასხვა მცენარეზეც განვითარდეს (ტრიეცია). აღნიშნულ ტიპებს შორის დადგენილია გარდამავალი ფორმებიც. მრავალსახლიანობა ხელს უწყობს მცენარეთა ჯვარედინ დამტვერვას.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978 — ფიფა-ს მსოფლიო თასის მე-11 გათამაშება, რომელიც არგენტინაში ჩატარდა. ტურნირის ფინალური ეტაპი 1 ივნისიდან 25 ივნისამდე გრძელდებოდა და მასში 16 ეროვნული ნაკრები მონაწილეობდა. არგენტინამ პირველად უმასპინძლა ფიფა-ს მსოფლიო თასის გათამაშებას, ხოლო მასპინძელთა ეროვნულმა ნაკრებმა, სესარ ლუის მენოტის თავკაცობით, ასევე პირველად მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული.

არგენტინა, რომელმაც ფინალში, „რივერ პლეიტის“ საშინაო სტადიონზე, ბუენოს აირესის „ესტადიო მონუმენტალზე“ დამატებით დროში ნიდერლანდები ანგარიშით 3–1 დაამარცხა, მეხუთე გუნდი გახდა — ურუგვაის, იტალიის, ინგლისისა და დასავლეთ გერმანიის შემდეგ, რომელმაც მასპინძლის რანგში მსოფლიო ჩემპიონობა მოიპოვა.

ქალაქები და სტადიონები
}
|_=
|_=

----

----

----

----

----

----

----

ჯგუფი 
----

----

----

----

----

----

----

მატჩი მესამე ადგილისათვის
----

ფინალი
----

----

მსოფლიო თასის მფლობელი 1978
ჯილდოები
ბომბარდირები
6 გოლი
მარიო კემპესი

5 გოლი
რობ რენსენბრინკი
ტეოფილო კუბილიასი

4 გოლი
ლეოპოლდო ლუკე
ჰანს კრანკლი

3 გოლი
დირსეუ
რობერტო დინამიტი
კარლ-ჰაინც რუმენიგე
პაოლო როსი
ჯონი რეპი

გალერეა
 — არგენტინის მსოფლიო ჩემპიონატის ოფიციალური ბურთი.
ფინალი
ჩემპიონატი „ელ გრაფიკოს“ გარეკანზე
დრამის თეორია

დრამის თეორიის მთავარი საკვლევი საკითხი არის ის, თუ რამდენად შეეფერება კონკრეტულ დრამას კონკრეტული შინაარსი, სტრუქტურა და ფორმა და აქედან გამომდინარე დრამის თეორია ცდილობს შეიმუშავოს დრამის წერისა თუ რეციპიენტზე ზემოქმედების ზოგადი პრინციპები, რომლებიც თეორიებად ყალიბდება. ამგვარი დრამის თეორიები სხვადასხვა ავტორებმა, დრამატურგებმა სხვადასხვა დროს შეიმუშავეს. ამ თეორიებს შორის მრავალი განსხვავება შეინიშნება, მაგრამ ძირითადი განსხვავება კი ისაა, რომ ანტიკური და კლასიკური გუსტავ ფრაიტაგის დეფინიციის თანახმად (იხ. დრამის პირამიდალური აგება) დრამა ე.წ. დახურული დრამებს მიეკუთვნება, ხოლო კლაისტიდან მოყოლებული ბიუხნერი და ბრეხტი ღია დრამებს წერდნენ.

არისტოტელისეული დრამა
ეს თეორია არისტოტელემ (ჩვენი წელთაღრიცხვის 384–322) ანტიკური ბერძნული თეატრისთვის შეიმუშავა თავისი დროის პოეტთა ტრაგედიის გაგების მიხედვით. ეპოსისაგან განსხვავებით ტრაგედიაში მოქმედების წარმოსახვა (მიმესისი) უნდა იყოს სამეტყველო ფორმაში გადმოცემული და გამოტახული, ანუ გათამაშებული და არა უბრალოდ შეტყობინებული, ან მონათხრობი. მოქმედების სცენიურ წარმოდგენას მიმდინარეობისას უნდა ახასიათებდეს გარკვეული აღმავლობა და ვარდნა, რათა თანაგანცდა, ელეოსი (ბერძნულად ≈ ‛ვაება’) და ფობოსი (ბერძნულად ≈ ‛ჟრუანტელი’) გამოიწვიოს და ამ აფექტების საშუალებით შედგეს კათარსისი, ანუ ბერძნულიდან ქართულად ≈ ‛წმენდა’, ‛განწმენდა’, ‛თვითგანწმენდა’.

გარდა მისა, არისტოტელე დრამისათვის ადგილის, (მოქმედების ადგილი არ უნდა იცვლებოდეს) დროისა (მოქმედება უნდა სრულდებოდეს ერთი დღე–ღამის განმავლობაში) და მოქმედების ერთიანობას მოითხოვს. ავტორის თანახმად, (არისტოტელე) თეატრალური პიესაში მთავარ მოქმედებას დასრულებული სახე უნდა ჰქონდეს; მოქმედების დასაწყისი, მოქმედების შუა ნაწილი, ანუ ცენტრი და მოქმედების დასასრული. ყოველივეს კი გამჭოლ ხაზად უნდა გასდევდეს ერთი მთავარი ამბავი, ანუ მთელი მოქმედების განმავლობაში ერთი და მთავარი მოსახდენი უნდა ჩაისახოს, ან დაიწყოს, განვითარდეს და დასრულდეს დროსა და სივრცეში. დრამატურგის მიერ მოქმედებაში შემოტანილი ყოველი ახალი ელემენტი აუცილებლად უნდა მსახურებდეს მთავარი მოქმედების განვითარებას და განავრცობდეს მას რაღაც სიახლით, ანუ ყოველი შემოტანილი სიახლე მოქმედების მდინარებას უნდა ჰმატებდეს რამეს. რადგან, რასაც ფუნქცია არ გააჩნია, არისტოტელეს აზრით, არაა ერთი მთლიანის ნაწილი და ამდენად ზედმეტი და უსარგებლოა.

მრავალი ავტორი საუკუნის მიწურულამდე ცდილობდა დრამები არისტოტელისეული კრიტერიუმების თანახმად ეწერა და ცდილობდა არისტოტელესთან შესაბამისობაში გაემართლებინა, ან ლეგიტიმურ–ეყო საკუთარი ხშირად არც თუ ისე კარგი პიესა.

დღესაც კი მრავალი დრამის თეორია არისტოტელის თეორიის ანალიზს ეფუძნება .

კორნელისეული დრამა
პიერ კორნელიმ (1606–1684) შეიმუშავა დრამის თეორია ბაროკოს მოწამეთა დრამაზე დაყრდნობით. მოწამეთა ტრაგედიებისთვის დამახიასიათებელია მოქმედ პირთა პოლარული კონსტელაციები: ერთი მხრივ „გმირები“ იმდენად არიან დარწმუნებული თავიანთ სიწმინდეში, რომ „კატასტროფა“ არც უნდა მოხდეს. მეორე მხრივ კი „გმირთა“ მოწინააღმდეგენი იმდენად ბოროტნი არიან, რომ „გმირის დაცემა“ მაყურებლისათვის წინასწარვე არის ცხადი.
მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები

მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები — ცხოველები და მცენარეები, რომელთა სხეული შედგება მრავალი უჯრედისა და მათი წარმოებულებისაგან (უჯრედშორისო ნივთიერება). მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების სხეულის შემქმნელი უჯრედები თვისებრივად განსხვავებული და დიფერენცირებულია და გაერთიანებულია ქსოვილებად., ორგანოებად. მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების ონტოგენეზი უმეტეს შემთხვევაში (ვეგეტატიური გამრავლების გარდა) იწყება ერთი უჯრედის (გამეტის, სპორისა და სხვა) გაყოფითა და დიფერენცირებით.
ვოგი (ჟურნალი)

ვოგი ( — „მოდა“) — ჟურნალი მოდისა და ცხოვრების შესახებ, რომელიც გამომცემლობა კონდე ნასტი თვრამეტ ქვეყანაში გამოსცემს. ვოგის ამერიკული ვერსიის მთავარი რედაქტორია ინგლისელი ანა ვინტური. ამერიკული ვერსია მოდის ბიბლიად მიიჩნევა. თვრამეტი გამოცემიდან უმთავრესია, ამერიკული, ფრანგული და ბრიტანული გამოცემები. ასევე საკმაოდ ავტორიტეტულია იტალიური გამოცემა, რომელიც მთლიანად მაღალ მოდაზეა ორიენტირებული და ამ გამოცემას 20 წელია უკვე ლეგენდარული ფოტოგრაფი სტივენ მეისელი ხელმძღვანელობს. პოპულარულია ასევე რუსული და გერმანული ვერსიები. უახლოეს მომავალში იგეგმება ვოგის თურქული ვერსიის გამოშვება.

ვოგი თავის ფოტოსესიებში იყენებს როგორც ცნობილ და ლეგენდარულ მოდელებს, ასევე ახალბედებს. ამერიკული ვოგი თავის ყდებზე ძირითადად მსახიობებს ათავსებს, თუმცა წელიწადში ორჯერ შესაძლებელია მოდელის ხილვაც გარეკანზე. ფრანგული ვოგი კი პირიქით მხოლოდ წელიწადში ორჯერ უთმობს თავის ყდას ცნობილ პიროვნებას. იტალიური მთლიანად მოდელებს უთმობს ყდას. ასევე აღსანიშნავია ვოგის რუსული ვერსია რომელმაც არსებობის 11 წლის ისტორიაში მხოლოდ რამდენიმეჯერ დაუთმო ცნობილ სახეს ყდა.

გალერია
მრავალფარფლიანები

მრავალფარფლიანები — თევზების გვარი მრავალფარფლიანისებრთა ოჯახისა. აქვთ 14-16 ფარფლი, წაგრძელებული სხეული (სიგრძე 120 სმ-მდე), გვერდებიდან ოდნავ შებრტყელებული, სხეული დაფარულია ქერცლით. საცურაო ბუშტი ასრულებს „ფილტვის“ როლს. მრავალფარფლიანები წყლის ზედაპირზე ამოდიან და ჰაერს ყლაპავენ. ატმოსფერული ჰაერის გარეშე 2-3 საათში იღუპებიან. გვარში 10 სახეობაა. ბინადრობენ აფრიკის მდინარეთა წყნარ ყურეებსა და ტბების ლაგუნებში. იკვებებიან წვრილი თევზებით და უხერხემლო ცხოველებით. მცირე სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ. ხორცი გემრიელია. ზოგი სახეობა სააკვარიუმოა.
ელონგაცია

ელონგაცია (ლათ.  — ვშორდები) მნათობისა:

ქვედა პლანეტის ისეთი მდებარეობა ცის სფეროზე, როდესაც პლანეტა მზიდან მაქსიმალურად დაშორებული მოჩანს. მზის მიმართ პლანეტის მდებარეობის მიხედვით ელონგაცია შეიძლება იყოს აღმოსავლეთისა ან დასავლეთისა;
პლანეტის თანამგზავრის უდიდესი კუთხური დაშორება პლანეტის ცენტრიდან;
ვარსკვლავის ისეთი მდებარეობა ცაზე, როდესაც მისი აზიმუტის აბსოლუტური სიდიდე უდიდეს მნიშვნელობას აღწევს.
უბიწოება

უბიწოება, უმანკოება — ადამიანის მდგომარეობა პირველი სექსუალური კონტანქტის მომენტანდე. მამრობითი სქესის შემთხვევაში ქალის უცოდინარი ვაჟიშვილად ანუ უმანკო ვაჟად, ხოლო მდედრობითი სქესის შემთხვევაში მამაკაცის უცოდინარი ქალიშვილად ან ქალწულად იწოდება, თუმცა ქართულ ენაში სიტყვა „ვაჟიშვილი“ აღნიშნავს აგრეთვე მამრობითი სქესის ადამიანის შვილს, ამ შემთხვევაში ძეს ანუ ვაჟს, ხოლო „ქალიშვილი“ მდედრობითი სქესის ადამიანის შვილს, ამ შემთხვევაში ასულს. უბიწოება სექსუალური გამოცდილების არქონას აღნიშნავს და, როგორც წესი, გულისხმობს, რომ ქალს (ან მამაკაცს) არ ჰქონია ვაგინალური პენეტრაციის აქტი. ბევრ კულტურაში, განსაკუთრებით, ქალებისთვის, მოითხოვება ქორწინებამდე ქალწულობა, ხოლო ზოგიერთ კულტურაში ქალწულობა ქალის გათხოვების აუცილებელი პირობაა. ასეთ კულტურებში განსაკუთრებულად აკონტროლებენ და უფრთხილდებიან გოგონების ქალწულობას.
მარტინ ლოურენსი

მარტინ ფიცჯერალდ ლოურენსი (ინგლ. ; დ. 16 აპრილი, 1965) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. მან სახელი გაითქვა 1990-იან წლებში კომედიური ჟანრის ფილმებში თამაშით.

ცხოვრების ადრეული წლები
მარტინ ლოურენსი დაიბადა 1965 წლის 16 აპრილს, ქალაქ ფრანკფურთში, გერმანია, როდესაც მამამისი, ჯონ ლოურენსი მსახურობდა სამხედრო სასწავლებელში. მას ჰყავდა სამი და-ძმა: რობერტი, რეი და ურსულა. როდესაც მარტინი შვიდი წლის იყო, მამამისმა მიატოვა სამხედრო სასწავლებელი და მისი ოჯახი დაბრუნდა საცხოვრებლად მერილენდში, აშშ. 1973 წელს, მისი მშობლები ერთმანეთს გაეყარნენ, ამიტომ ლოურენსი მამას იშვიათად ხედავდა, რომელიც მუშაობდა პოლიციის ოფიცრად. დედამისი, ქლორა მუშაობდა გაყიდვების დელეგატად და სხვადასხვა განყოფილებების მოლარედ. ლოურენსი თინეიჯერობის პერიოდში გატაცებული იყო ბოქსით. სანამ იგი ცხოვრობდა მერილენდში, დადიოდა ტომას გ. პულენის შემოქმედებით და წარმოდგენით ხელოვნების სკოლაში. ელეონორ რუზველტის უმაღლეს სკოლაში და ასევე მეგობრულ უმაღლეს სკოლაში.

კარიერა
ლოურენსი როდესაც გადავიდა საცხოვრებლად ლოს-ანჟელესში, კალიფორნია, მაშინ იპოვა თავისი ცხოვრების გზა ლეგენდარულ კინგს ვუდის კომედიურ კლუბში. ცოტა ხნის შემდეგ, რაც გამოჩნდა კომედიურ კლუბში, მან მიიღო ჯილდო სტარ სირჩში გამოსვლისთვის. ამის შემდეგ კოლუმბია ტრისტარ ტელევიზიის ხელმძღვანელებმა შეამჩნიეს ლაურენსის მსახიობური ნიჭი და შესთავაზეს მას გამოჩენილიყო სიტკომის ჟანრის ტელესერიალში რა ხდება ახლა!! ეს იყო მისი პირველი აქტიური სამუშაო. ამ პერიოდში, პირადად რასელ სიმონსმა აირჩია ლოურენსი მისი ტელესერიალისთვის დეფ კომედი ჯამი, რომელიც გადიოდა -ზე. 1992 წელს, ლოურენსმა შექმნა საკუთარი ტელესერიალი მარტინი, რომელიც გადიოდა -ზე. შოუ გრძელდებოდა 5 წელი. 1992-დან 1997 წლამდე და მიჩნეულია წარმატებულ გადაცემად. ლოურენსი ასევე მოხვდა შაბათის ღამის შოუზე 1994 წლის 19 თებერვალს და გააკეთა მცდარი შენიშვნები ქალის გენეტიკაზე და ჰიგიენაზე. როგორც ამბობენ, ლოურენსის გამოჩენა აკრძალეს შოუებზე მთელი მისი ცხოვრების განმავლობაში. როდესაც მისმა ტელესერიალმა მარტინმა შეწყვიტა გადაღება, ლოურენსმა დაიწყო ფიქრი ბევრი ფილმის პროექტებზე. ის თამაშობდა ისეთ მსახიობებთან ერთად როგორებიც არიან: ედი მერფი, უილ სმიტი, ტიმ რობინსი და სხვები. 1995 წელს, მან შეასრულა მთავარი როლი ფილმებში ცუდი ბიჭები, რაც ძალზედ წარმატებული გამოდგა მის კარიერაში. ფილმი რომელიც მან გადაიღო ედი მერფისთან ერთად იყო დიდი დედიკოს სახლი, 2000 წელს. ასევე მან შეასრულა მთავარი როლი ფილმის მეორე ნაწილში დიდი დედიკოს სახლი 2. 2007 წელს, კი მან ითამაშა ისეთ მსახიობებთან ერთად როგორებიც არიან: ჯონ ტრავოლტა და ტიმ ალენი ფილმში გარეული ტახები.
აპოცენტრი და პერიცენტრი

+1}

ტერმინოლოგია
ჩვეულებრივ გამოიყენება ტერმინები აპოცენტრი და პერიცენტრი, თუმცა ტექნიკური ხმარებისთვის ამჯობინებენ ტერმინებს: აპოაფსიდები და პერიაფსიდები.

დედამიწის პერიჰელიუმი და აფელიუმი
დედამიწა მზეს ყველაზე მეტად იანვრის დასაწყისში უახლოვდება, ივლისის დასაწყისში — შორდება. პერიჰელიუმს, აფელიუმსა და დედამიწის სეზონებს შორის კავშირი იცვლება 21 000 წლიან ციკლში. ეს ანომალიური პროცესი იწვევს კლიმატის პერიოდულ ცვლილებას (იხ. მილანკოვიჩის ციკლები).

ამ მოვლენის სამომავლო თარიღი და საათი მოცემულია შემდეგ გრაფაში:
Samsung

სამსუნგი (სამსუნგ გრუპი) — სამხრეთ კორეის ერთ-ერთი უმსხვილესი სამრეწველო კონცერნი. შეიქმნა 1938 წელს როგორც შიდა ბაზარზე მომუშავე ნედლეულისა და პროდუქტების კომპანია. კომპანია სამსუნგი ახლანდელმა ხელმძღვანელმა, დამაარსებლის უმცროსმა ვაჟმა, საერთაშორისო არენაზე 1980-იან წლებში გამოიყვანა.

სამსუნგში მსოფლიო მასშტაბით 400 000-ზე მეტი ადამიანი მუშაობს. კომპანია აწარმოებს ავტომობილებს, თვითმფრინავებს, ტექსტილს, ხომალდებს, ქიმიკატებს, ელექტროტექნიკას, მობილურ ტელეფონებს, სასურსათო ნაწარმსა და სხვა. სამხრეთ კორეაში სამსუნგი ფინანსურ საქმიანობასაც ეწევა, აქვს სადაზღვევო კომპანიები. სამხრეთკორეულ ქალაქ სუვონს ხანდახან „სამსუნგ-სითისაც“ უწოდებენ. ქვეყანაში სამსუნგი უმსხვილესი კომპანიაა და საერთო ბიუჯეტის ნახევარს აყალიბებს.

კომპანია სამსუნგ ელექთრონიქსი 1969 წელს დაარსდა, როგორც ფირმა სანიოს ტელევიზორების ამწყობი საამქრო, დღეისათვის კი სამსუნგ გრუპის უმსხვილესი წევრი და მსოფლიოს ერთ-ერთი უმძლავრესი საწარმო ელექტროტექნიკის წარმოებაში (3-ე ადგილზეა მსოფლიოში). 2006 წლიდან კომპანიის პროდუქცია „პრემიუმ“ კლასში გადავიდა. კომპანია 58 ქვეყანაშია განლაგებული და 208 000 მუშაკს აერთიანებს.

სიტყვა სამსუნგი ჩინურ ენაზე „სამ ვარსკვლავს“ ნიშნავს და სანსინად წარმოითქმის. კორეულად კი ეს სიტყვა ჟღერს როგორც სამსონი და ერთობ გაურკვეველი, არაერთმნიშვნელოვანი ახსნა აქვს: ნათელი გზა ან სწრაფვა უკეთესობისკენ; ქართული დაწერილობა და წარმოთქმა საერთაშორისო ტრანსლიტერაციის ნორმების მიხედვით ხდება. დასახელება თავდაპირველად ჩინური იეროგლიფებით იწერებოდა, რაც სამ ვარსკვლავს ნიშნავს და ალბათ დამფუძნებლის — ლი ბენ-ჩოლის სამ ვაჟიშვილს უნდა გამოხატავდეს. (აქვე უნდა ითქვას, რომ კომპანიას ყველაზე უმცროსი ვაჟი უდგას სათავეში , რაც აღმოსავლური ტრადიციების უხეში დარღვევაა)
მრავალფეხიანები

მრავალფეხიანები , ხმელეთის ფეხსახსრიანთა 4 კლასის ორწყვილფეხიანები, სიმფილები, პაუროპიდები, ტუჩფეხიანები საერთო სახელწოდება. მრავალფეხიანების 11 ათასამდე სახეობიდან საქართველოში 60-მდე სახეობაა, ამასთან, მათი უმრავლესობა ენდემურია. იკვებებიან ლპობადი მცენარეული ნარჩენებით, სოკოების მიცელიუმით. ზოგი მტაცებელია.
აფსიდები

აფსიდები (ბერძნ. , - თაღი, კამარა) — ერთი ციური სხეულის გარშემო მეორის მოძრაობის ორბიტის ის წერტილები, რომელთა გავლისასაც ამ სხეულებს შორის მანძილები უმცირესი ან უდიდესია. კონკრეტულ შემთხვევებში ორბიტების აფსიდებს საკუთარი სახელები აქვს. დედამიწის გარშემო მოძრავი სხეულის აფსიდებს პერიგეუმი და აპოგეუმი ეწოდება. მზის გარშემო მოძრავი სხეულისას - პერიჰელიუმი და აფელიუმი. ვარსკვლავის გარშემო - პერიასტრი და აპოასტრი. მთვარის გარშემო მოძრავი სხეულის აფსიდები იქნება პერისელენიუმი და აპოსელენიუმი.
ყინული

ყინული — წყლის მყარი ფაზა, რომელსაც ახასიათებს სხვადასხვა მოდიფიკაცია. ბუნებაში ყინული გვხვდება ხმელეთზე, წყალში და მიწისქვეშ; აგრეთვე თოვლის, თრთვილის, სეტყვის და სხვა სახით. ყინულის ძირითადი მასა დედამიწაზე დაგროვილია პოლარულ მხარეებში. საინჟინრო გეოლოგიაში განიხილება როგორც ქანი, ყველა მისი დამახასიათებელი თვისებით. საუკუნეში გერმანელმა მეცნიერმა გუსტავ ტამანმა აღმოაჩინა პოლიმორფიზმის მოვლენა — ნივთიერების თვისება დაკრისტალდეს სხვადასხვა ფორმით.
შარლ გლეირი

მარკ გაბრიელ შარლ გლეირი (ფრანგ. ; დ. 2 მაისი, 1806 — გ. 5 მაისი, 1874) — შვეიცარიელი მხატვარი და პედაგოგი, აკადემიზმის წარმომადგენელი.

დაიბადა შევილიში. ცხრა წლის ასაკში დაობლებული გლეირი ბიძამ ლიონში წაიყვანა ფაბრიკის სკოლაში სასწავლებლად. 1820-იან წლებში ის პარიზში ჩადის და ინტენსიურად სწავლობს ფერწერას, შემდეგ კი თითქმის ათი წლით ტოვებს საფრანგეთს. რამდენიმე წელს იტალიაში ატარებს, სადაც ის ორას ვერნესა და ლუი-ლეოპოლდ რობერს უახლოვდება. ახლო აღმოსავლეთში მოგზაურობის შემდეგ 1830-იან წლებში გლეირი ისევ პარიზში ბრუნდება და ინტენსიურ მუშაობას უდგება. მისი პირველი ფერწერული ტილო, რომელმაც საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო, გამოჩნდა 1840 წელს ("წმინდა იოანეს გამოცხადება"). მოს მოჰყვა "საღამო" (1843) — მასშტაბური ალეგორია, რომელმაც პარიზის გამოფენაზე ვერცხლის მედალი მიიღო (შემდგომში ცნობილი, როგორც "დაკარგული ილუზიები").

მიუხედავად გარკვეული წარმატებისა, გლეირს შემდგომ გამოფენებში აქტიური მონაწილეობა არ მიუღია. ის საკუთარი თავის მიმართ უკიდურასად მომთხოვნი იყო და თითო ტილოს დიდ დროს უთმობდა. შესაბამისაც, საერთო ჯამში, მისი გარდაცვალების შემდეგ შედგენილი კატალოგის მიხედვით, მას 683 ნაშრომი აქვს შექმნილი, მათ შორის ეტიუდები და ფერწერული ტილოები. მათ შორისაა, კერძოდ, ჰეინეს პორტრეტი, რომლის ჟურნალში « » გრავიურისთვის გამოიყენეს (1852). მის ყველაზე მნიშვნელოვან ნაწარმოებთა შორისაა ტილოები "მიწიერი სამოთხე", "წარღვნა", "ოდისევსი და ნავსიკაია", "ცოდვილი შვილი" და სხვა ნამუშევრები ანტიკურ და ბიბლიურ თემებზე.

ფერწერის გარდა გლეირი ასევე ცნობილი იყო, როგორც პედაგოგი, რომელსაც პოლ დელაროშმა 1840-იან წლებში საკუთარი მოწაფეები გადასცა. გლეირის სტუდიაში სხვადასხვა დროს მუშაობდნენ ალფრედ სისლეი, პიერ ოგიუსტ რენუარი, კლოდ მონე, ჯეიმზ უისტლერი და სხვა გამოჩენილი მხატვრები.
ჯეინ ეარი

„ჯეინ ეარი“ (ინგლ. ) დაწერილია შარლოტ ბრონტეს მიერ. პირველად გამოქვეყნდა 1847 წელს ლონდონში. წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ინგლისურ რომანს. თავიდან ბრონტემ მას ასე უწოდა: ჯეინ ეარი: ავტობიოგრაფია, რომელიც მან კურერ ბელის ფსევდონიმით გამოსცა. ეს ავტორისათვის უცაბედი წარმატება აღმოჩნდა. რომანის მეორე გამოცემა შარლოტმა ინგლისელ ნოველისტს, უილიამ მეიკპის თეკერეის მიუძღვნა.
”ჯეინ ეარის” პერსონაჟ მისტერ როჩესტერის მსგავსად, უილიამ თეკერეისაც ჰყავდა სულით ავადმყოფი ცოლი, რომელმაც დიდხანს იცოცხლა, მაგრამ განკურნებით ვეღარ განიკურნა. თეკერეის შარლოტ ბრონტე ყოველთვის თავის მასწავლებლად თვლიდა; არსებობს ვარაუდი იმის თაობაზე, რომ მას თეკერეის მიმართ გარკვეულწილად სიმპათიაც ჰქონდა. თუმცა, ბრონტე 1854 წელს ცოლად გაჰყვა მღვდელ არტურ ბელა ნიკოლსს, 1855 წელს კი გარდაიცვალა.
შარლოტ ბრონტე

შარლოტ ბრონტე (დ. 21 აპრილი, 1816 — გ. 31 მარტი, 1855) — ინგლისელი მწერალი. იგი დაიბადა 1816 წელს თორნტონში (იორკშირი), მღდვლის სახლში.

აღზრდა და განათლება
შარლოტის მამამ, პატრიკ ბრონტემ, რომელსაც ცოლი ადრე გარდაეცვალა, რვა შვილიდან ოთხი, პასტორ უილსონის ქალთა სკოლაში მიაბარა, სადაც მდიდართა ოჯახებისთვის აღმზრდელებს ამზადებდნენ. ამ სასწავლებელში ყოფნისას შარლოტის უფროსი დები ჭლექით დაავადდნენ და გარდაიცვალნენ. პასტორ უილსონის სასწავლებლიდან გამოყვანილი შარლოტი კერძო პანსიონს მიაბარეს. კერძო პანსიონის დამთავრების შემდეგ შარლოტმა იქვე დაიწყო აღმზრდელად მუშაობა, შემდეგ იგი მოეწყო იორკში, ერთ-ერთი ფაბრიკანტის ოჯახში, სადაც მრავალი დამცირება გადაიტანა. მისმა ამაყმა ხასიათმა ვერ გაუძლო დამცირებას და იორკიდან ბრიუსელში გადავიდა, სადაც მუშაობა ერთ-ერთ პანსიონში ინგლისური ენის მასწავლებლად დაიწყო.

მოღვაწეობა
შარლოტმა და თავისმა ორმა დამ — ემილიმ და ენმა ადრეულ ასაკში დაიწყეს ლექსებისა და რომანების წერა. შარლოტის სამწერლო სარბიელი წარუმატებლობით აღსავსე გამოდგა, მაგრამ მწერალი ამ დაბრკოლებებმა სულიერად ვერ გატეხა. მისი პირველი რომანი იყო „მასწავლებელი“ რომელიც მწერალს ყველა გამომცემლობამ უკანვე დაუბრუნა. რობერტ საუთიმაც შარლოტის ლექსები უკან დააბრუნა და თან წერილში დიდაქტიკური დარიგებებიც დაურთო: მწერლობა ქალის საქმე არ არისო.

მაგრამ ამ დარიგებამაც რომანების წერაში მწერალს ხელი ვერ შეუშალა. 1847 წელს მან გამოაქვეყნა ახალი რომანი „ჯეინ ეარი“, რომელმაც მწერალს დიდი წარმატება მოუტანა. 1850 წელს წიგნი დაიბეჭდა რუსულ ჟურნალ-გაზეთებში, რამაც რუსი მკითხველი საზოგადოება აღაფრთოვანა, მაგრამ მათაც არ გამორჩენიათ წიგნის ნაკლოვანებები.

რომანები
„მასწავლებელი“, 1845-46, გამოცემულია 1857 წ. თარგმანი ლევან ინასარიძისა (2020)
„ჯეინ ეარი“, 1846-47, გამოცემულია 1847 წ. თარგმანი თამარ მაღრაძისა და ზეინაბ ხახანაშვილისა
„შერლი“, 1848-49, გამოცემულია 1849 წ.
„ვილეტი“, 1850-52, გამოცემულია 1853 წ. თარგმანი ლევან ინასარიძისა (2021)
„ემა“ (დაუსრულებელი).
ეკატერინბურგი

ეკატერინბურგი — მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეოთხე ქალაქი რუსეთში, სვერდლოვსკის ოლქის ცენტრი. მდებარეობს შუა ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ისეტის (ტობოლის შენაკადი) ორივე ნაპირას. დიდი სატრანსპორტო კვანძი. მნიშვნელოვანი კულტურული და სამეცნიერო ცენტრი. 2018 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1,468,833 ადამიანს.

ეკატერინბურგი დაარსდა 1723 წლის 7 (18) ნოემბერს. ეწოდა ეკატერინბურგი (იმპერატორ ეკატერინე -ის პატივსაცემად). საუკუნიდან გახდა ურალის სამთო-საქარხნო მრეწველობის ცენტრი.
1878 წელს რკინიგზით შეუერთდა ქალქ პერმს. 1924-1991 წწ. ეწოდებოდა სვერდლოვსკი.
მურმანსკი

მურმანსკი — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, მურმანსკის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს რუსეთის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთით კოლის ყურეში, 12 კმ.-ში ბარენცის ზღვიდან. ქალაქის პორტი არ იყინება მთელი წლის განმავლობაში ჩრდილო ატლანტიკური თბილი დინების გავლენით.

მსოფლიოს უდიდესი ქალაქი, რომელიც პოლარული წრის ჩრდილოეთით მდებარეობს. მოსახლეობა — 314,7 ათასი ადამიანი (2008), მოსახლეობის მიხედვით 56-ე ადგილი რუსეთში.

მურმანსკს მინიჭებული აქვს გმირი ქალაქის წოდება.

დაძმობილებული ქალაქები
კალინინგრადი, რუსეთი
აკურეირი, ისლანდია
ვადსიო, ნორვეგია
გრონინგენი, ნიდერლანდები
ჯექსონვილი, აშშ
ლულეო, შვედეთი
როვანიემი, ფინეთი
ტრომსიო, ნორვეგია
შჩეცინი, პოლონეთი

კლიმატი
სავსემთვარეობა

სავსემთვარეობა — მთვარის ფაზა, როდესაც მთვარე დედამიწის ირგვლივ გარემოქცევისას ჩვენგან მზის საწინააღმდეგო მხარესაა მოქცეული და სრული ბადროს სახით მოჩანს.

როგორც ცნობილია მთვარის ორბიტა ეკლიპტიკის მიმართ დახრილია ~5.145°-ით. შესაბამისად, როდესაც მთვარე დედამიწიდან მზის მოპირდაპირე მხარეს მოექცევა, იმ შემთხვევაში თუ ის ეკლიპტიკასთან ახლოს არ იმყოფება და არ ეცემა დედამიწიდან წამოსული ჩრდილი, მაშინ მთვარე სრულად განათებული ჩანს. ხოლო, როდესაც დედამიწა მზესა და მთვარეს შორის მაშინ მოექცევა, როდესაც მთვარე თავის ორბიტაზე გადაკვეთს ეკლიპტიკას, მაშინ ადგილი აქვს მთვარის დაბნელებას. მთვარის დაბნელებას ყოველთვიური (~29.5 დღე-ღამე) ხასიათი ექნებოდა, მთვარის ორბიტა რომ არ ყოფილიყო დახრილი ეკლიპტიკის მიმართ, მაშინ მზე-დედამიწა-მთვარეს შორის მონაკვეთი ყოველთვიურად ზუსტად ერთ წრფეზე აღმოჩნდებოდა, რაც გამოიწვევდა სავსემთვარეობის მაგივრად — მთვარის დაბნელებას.
აშშ-ის ღია პირველობა ჩოგბურთში

აშშ-ის ღია პირველობა — დიდი სლემის საჩოგბურთო ტურნირი, რომელიც 1881 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება აშშ-ში ჰარდის საფარის კორტებზე. ქრონოლოგიურად აშშ-ის ღია პირველობა წელიწადის მეოთხე დიდი სლემის ტურნირია, რომელიც ტრადიციულად აგვისტოს თვის ბოლო ორშაბათს იწყება და ორი კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს. ქალთა ფინალი შაბათ დღეს, ხოლო მამაკაცთა ფინალი კვირას იმართება.

აშშ-ის ღია პირველობა მამაკაცთა ერთეულებში ყველაზე მეტჯერ უილიამ ლარნედმა, რიჩარდ სირსმა და ბილ ტილდენმა მოიგეს. თითოეული მათგანი 7-ჯერ გახდა ჩემპიონი, ხოლო ქალებში მოლა მალორიმ 8-ჯერ იზეიმა გამარჯვება.

აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები მამაკაცთა ერთეულებში
აშშ-ის ეროვნული ჩემპიონატი
აშშ-ის ღია პირველობა
სტატისტიკა
ჩემპიონები, რომლებმაც რამდენჯერმე მოიგეს ტურნირი
ჩემპიონები ქვეყნების მიხედვით
აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ქალთა ერთეულებში
აშშ-ის ეროვნული ჩემპიონატი
აშშ-ის ღია პირველობა
სტატისტიკა
ჩემპიონები, რომლებმაც რამდენჯერმე მოიგეს ტურნირი
ჩემპიონები ქვეყნების მიხედვით
ნატიფი ხელოვნების აკადემია (საფრანგეთი)

ნატიფი ხელოვნების აკადემია — საფრანგეთის სწავლული საზოგადოება, საფრანგეთის ინსტიტუტის ერთ-ერთი აკადემიათაგანი. შეიქმნა 1816 წელს 21 მარტის განკარგულებით — ფერწერისა და სკულპტურის სამეფო აკადემიის (1648), მუსიკის აკადემიის (1669) და არქიტექტურის სამეფო აკადემიის (1671) გაერთიანებით.

აკადემია ამჟამად იყოფა რვა ნაწილად:

 : ფერწერა
 : სკულპტურა
 : არქიტექტურა
 : გრავიურა
 : მუსიკალური კომპოზიცია
 : დამოუკიდებელი წევრები
 : კინო- და აუდიოვიზუალური ხელოვნების ქმნილებები (1985-დან)
 : ფოტოგრაფია (2005-დან)
ვივიენ ვესტვუდი

ვივიენ ვესტვუდი (, დაბადებისას ვივიენ ისაბელ სუაირი; დ. 8 აპრილი, 1941 — გ. 29 დეკემბერი, 2022) — ინგლისელი მოდის დიზაინერი. ცნობილია თანამედროვე პანკისა და ახალი ტალღის მოდის მეინსტრიმში შემოტანისთვის. მალკოლმ მაკლარენის წყალობით, მისი სახელი სექს პისტოლზს უკავშირდება, რომელთან ერთადაც 1970-იან წლებში კინგზ როუდზე, ლონდონში ბუტიკი სახელწოდებით „სექსი“ ჰქონდა გახსნილი.

ბიოგრაფია
დაკავებული იყო საიუველირო ნაკეთობებით. 1970-იან წლებში მუშაობდა მუსიკოს და მხატვარ მალკოლმ მაკლარენთან ერთად: მომდგარი და სპეციალურად გახეული ლატექსისა და ტყავის ტანისამოსი მოქლონებით (კოლექცია, 1976), ფეხბურთის მაისურები პორნოგრაფიული წარწერებით. ვესტვუდის მიერ ჯგუფ „სექს პისტოლზისათვის“ შექმნილი ტანსაცმელი მოდაში პანკის მოძრაობის ესთეტიკის კლასიკური განსახიერება გახდა. 1981 წლის კოლექციაში („მეკობრე“) გამოჩნდა ვესტვუდის სტილისათვის დამახასიათებელი ყველა ნიშანი: ისტორიული კოსტიუმებისადმი მიდრეკილება, ასიმეტრიული გამოჭრილობა, მრავალფენიანობა, გეომეტრიასთან და პროპორციებთან თამაში, ფაქტურათა და მოხატულობათა კონტრასტი. ყოველ კოლექციისათვის შემუშავებული იყო განსაზღვრული თემა: კრინოლინისა — „მინი კრინი“-ში (1985), ინგლისური კოსტიუმისა — „ტვიდ ჰარის“-ში (1987). ექსპერიმენტებს ატარებდა გამოჭრილობებში (ტურნიურის გადაქცევა თანამედროვე ტანსაცმლის ელემენტად) და სხვ.