ტანჯავური

ტანჯავური (; ასევე ცნობილი როგორც ტანჯაი; ყოფილი ტანჯორი) ― ქალაქი ინდოეთის შტატ ტამილნადუში. ტანჯავური სიდიდით მე-11 ქალაქია ტამილნადუში. იგი სამხრეთ ინდოეთში რელიგიური, ხელოვნებისა და არქიტექტურის მნიშვნელოვანი ცენტრია. ჩოლის მონასტრების დიდი ნაწილი, რომლებიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაშია შეტანილი, ტანჯავურში ან მის ირგვლივ მდებარეობს. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ბრიჰადეესვარის ტაძარი, რომელიც ქალაქის ცენტრში მდებარეობს და ჩოლის იმპერატორმა, რაჯარაჯა -მა ააგო. ქალაქში გავრცელებულია ტანჯავურის მხატვრობა, რომელიც რეგიონის უნიკალურ სამხატვრო სტილს წარმოადგენს. ქალაქი ტანჯავურის რაიონის შტაბია. იგი მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო ცენტრია. მდებარეობს კავერის დელტაში და ცნობილია როგორც ტამილნადუს ბრინჯის თასი. ქალაქი მუნიციპალური კორპორაციის სახით ადმინისტრირდება, რომლის ფართობიც 128.02 კმ²-ია. 2011 წლის მონაცემებით, მუნიციპალური კორპორაციის მოსახლეობა 290 720 ადამიანს შეადგენს. უახლოესი აეროპორტი ტირუჩირაპალის საერთაშორისო აეროპორტია, რომელიც ქაალქიდან 59.6 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. უახლოესი პორტია კარაიკალი, რომელიც ტანჯავურიდან 94 კმ-ითაა დაშორებული. ქალაქის აყვავების ხანა ჩოლას იმპერიის პერიოდს ემთხვევა, როდესაც ის იმპერიის დედაქალაქის ფუნქციას ასრულებდა. ჩოლის დინასტიის დაცემის შემდეგ ქალაქს სხვადასხვა დინასტია მართავდა, მათ შორის: მუთარაიარის დინასტია, პანდიაები, ვიჯაიანაგარის იმპერია, მადურაის ნაიაკები, ტანჯავურის ნაიაკები, ტანჯავურის მარათები. მოგვიანებით ტანჯავური ბრიტანეთის ინდოეთის შემადგენლობაში შედიოდა. 1947 წლიდან დამოუკიდებელი ინდოეთის ნაწილია.

ეტიმოლოგია
ქალაქის სახელწოდება პორტმანტუა, „ -დან“ წარმოდგება და ნიშნავს „ქალაქს, სადაც ლტოლვილები დასახლდნენ“, რაც ქალაქის სტუმართმოყვარებაზე მიანიშნებს. ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, სახელწოდება მომდინარეობს „ტანჯანიდან“. ტანჯანი იყოდემონი/ეშმაკი, რომელიც ქალაქის ტერიტორიაზე მოკლეს და ასურამ ამ ადგილას ქალაქის აშენება ითხოვა. მოგვიანებით, დღევანდელი ტანჯავურის ტერიტორიაზე ვიშნუს ერთ-ერთმა ფორმამ, ნეელამეგჰა პერუმალმა ასურა მოკლა.

გეოგრაფია
ტანჯავურის გეოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდ. 10.8° განედი და აღმ. 79.15° გრძედი. ქალაქში მიედინება მდინარე კაუვერის შენაკადები: პუდჰაარუ, ვადაავარუ და ვენაარუ. ტანჯავური მდინარე კაუვერის დელტაში მდებარეობს, ჩენაიდან 314 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით და ტირუჩირაპალიდან 56 კმ-ით აღმოსავლეთით. მდინარე კაუვერის მიმდევარე ვაკეები უხსოვარი დროიდან იყო დასახლებული და კულტივაციისთვის გამოიყენებოდა, ტანჯავურის დიდი ნაწილი და მიმდებარე ტერიტორიები „ახალ დელტაში“ მდებარეობს, რომელიც მშრალი, უნაყოფო მიწაა, სადაც ირიგაცია საუკუნის დასაწყისში გაიყვანეს. ტანჯავურის სამხრეთით ვალემის პლატო მდებარეობს, პატარა პლატო, რომელსაც ქვიშაქვის ქედები ყოფს. უახლოესი საზღვაო პორტია ნაგაპატინამი, რომელიც ტანჯავურიდან 84 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს. უახლოესი აეროპორტია ტირუჩირაპალის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც 56 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქი ზღვის დონიდან 59 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. ქალაქის საერთო ფართობი 36.33 კმ²-ია.

კლიმატი
ნოემბრიდან თებერვლამდე პერიოდი ტანჯავურში სასიამოვნოა. ამ პერიოდსი კლიმატი თბილი დღეებითა და გრილი ღამეებით ხასიათდება. ზაფხული მარტიდან იწყება და ტემპერატურა პიკს მაისის ბოლოსა და ივნისში აღწევს. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 27 °-იდან (81 °) მაისსა და ივნისში 36 °-მდე (97 °) მერყეობს. ზაფხულში წვიმები იშვიათია. პირველი მუსონი, სამხრეთ-დასავლეთ მუსონი, ივნისში იწყება და სექტემბრამდე გრძელდება. ჩრდილო-აღმოსავლეთი მუსონი ოქტომბერში იწყება და იანვრამდე გრძელდება. წერა-კითხვის ცოდნის დონე 83.14%-ია, რაც საშუალო ეროვნულ მაჩვენებელს აღემატება.