iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მუნიეკასის პროვინცია

მუნიეკასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია ჩუმა.

პროვინციას სახელი ეწოდა კაპიტან იდელფონსო დე ლას მუნიეკასის პატივსაცემად, რომელიც ზემო პერუს დამოუკიდებლობისათვის იბრძოდა. ეს სახელი პროვინციას შექმნისთანავე, 1826 წლის 18 ოქტომბერს უწოდეს.

პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის კორდილიერა-რეალის აღმოსავლეთ ფერდობებზე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 65 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 40 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 4 965 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა გაორმაგდა.

40.3% ლაპარაკობს ესპანურად, 63.3% აიმარაზე და 35.2% კეჩუაზე (2001).
68.6% წერა-კითხვის მცოდნეა.
მოსახლეობის 97.0%-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
მორწმუნეთა 81.1% კათოლიკეა, 10.3% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ნორ-იუნგასის პროვინცია

ნორ-იუნგასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია კოროიკო.

პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის კორდილიერა-რეალის აღმოსავლეთ ფერდობებზე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 45 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 65 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 720 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა თითქმის 30%-ით გაიზარდა.

89.9% ლაპარაკობს ესპანურად, 67.1% აიმარაზე და 2.6% კეჩუაზე (2001).
88.1% წერა-კითხვის მცოდნეა.
მოსახლეობის 41.0%-ს არ აქვს ელექტროენერგია. (2001).
მორწმუნეთა 84.6% კათოლიკეა, 10.1% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ციპი ხოტოველი

ციპი ხოტოველი (; დ. 2 დეკემბერი, 1978, რეხოვოთი) — ორთოდოქსულ-ეროვნულ-რელიგიური მიმდინარეობის ქართული წარმომავლობის ებრაელი პოლიტიკოსი (ლიკუდი), ჟურნალისტი აქტივისტი და ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე 2015 წლიდან. 2020 წლის იანვრიდან დიასპორის საქმეთა მინისტრი. 2014 წელს, მათ ქალიშვილი შეეძინათ.

პოლიტიკური კარიერა
ციპი ხოტოველი მემარჯვენე ფრთის წარმომადგენელია, ძირითადად მონაწილეობს თავისი პარტიის პოლიტიკის იდეოლოგიურ ფორმირებაში და რეგულარულად უწევს წინააღმდეგობას პალესტინური სახელმწიფოს მშენებლობას.

2015 წლიდან, ხოტოველი ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეა. 2015 წლის ოქტომბერში, ქნესეთის სატელევიზიო არხთან ინტერვიუს ჩაწერისას, ციპი ხოტოველმა თქვა:

2020 წლის იანვარში დანიშნეს დიასპორის საქმეთა მინისტრად.
დიურანსი

დიურანსი — მდინარე საფრანგეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირის ფარგლებში. მდინარე რონის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს კოტის ალპებში, ზღვის დონიდან 2325 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 323 კმ, აუზის ფართობი 14.342 კმ². შუა დინებაში კვეთს პროვანსის ალპების შტოქედებს, ხოლო ქვემო დინებაში გამოდის რონის დაბლობის ფარგლებში. ზემო დინებაში აუზის საზრდოობაში მონაწილეობს მდნარი თოვლი, დანარჩენ მონაკვეთზე წვიმის წყლები. ზამთარსა და გაზაფხულზე (ივნისის ჩათვლით) დიურანსზე შეიმჩნევა ბობოქარი და საკმაოდ მაღალი წყალმოვარდნები, რომელიც ზოგჯერ იწვევს სანაპირო ნაყარის გარღვევასა და მდინარე რონის დაბლობის ფარგლებში წყალდიდობის წარმოქმნას.

1961 წელს მდინარის ზემო წელში შეიქმნა წყალსაცავი. ჰესი. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი ქვემო დინებაში შეადგენს 188 მ³/წმ-ს. წყლის სპორტის სახეობების პოპულარული ადგილია. მდინარის ნაპირებზეა ქალაქები: ბრიანსონი, ავინიონი.
საფრანგეთის ალპები

საფრანგეთის ალპები — დასავლეთ ალპების ნაწილი საფრანგეთში. მოქცეულია რონა-ალპებისა და პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირის ფარგლებში. სიგრძე დაახლოებით 330 კმ. განარჩევენ მთიან-მყინვარულ რელიეფიან (მონბლანის მასივი, კოტისა და გრაის ალპები და სხვა), წიწვოვანი ტყით, სუბალპური და ალპური მდელოებით შემოსილ ჩრდილოეთ საფრანგეთის ალპებს და შედარებით დაბალ სამხრეთ საფრანგეთის ალპებს (პროვანსისა და ზღვისპირა ალპები), რომლისთვისაც დამახასიათებელია ხმელთაშუა ზღვის ჰავისა და ლანდშაფტის ელემენტები. გეოლოგიური თვალსაზრისით მეტად მრავალფეროვანია. აგებულია გრანიტებითა და გნაისებით. საფრანგეთის ალპების ფარგლებში მდებარეობს ქალაქები: გრენობლი, შამონი, ანესი, შამბერი, ალბერვილე.

საფრანგეთის ალპების ფარგლებშია: გრაის ალპები, დოფინეს ალპები, კოტის ალპები, ზღვისპირა ალპები, სავოიის ალპები.
ომასუიოსის პროვინცია

ომასუიოსის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია აჩაკაჩი.

პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ტიტიკაკას ტბის ნაპირებთან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 40 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 45 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 065 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა თითქმის 35%-ით გაიზარდა.

62.8% ლაპარაკობს ესპანურად, 96.3% აიმარაზე და 0.6% კეჩუაზე (1992).
68.5% წერა-კითხვის მცოდნეა (1992).
მოსახლეობის 63.1%-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
მორწმუნეთა 82.3% კათოლიკეა, 12.6% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ექსვი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
პაკახესის პროვინცია

პაკახესის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია კორო-კორო.

პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 110 კმ-ზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ 110 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 10 584 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა თითქმის 30%-ით გაიზარდა.

77.2% ლაპარაკობს ესპანურად, 93.8% აიმარაზე და 1.5% კეჩუაზე ((1992).
75.8% წერა-კითხვის მცოდნეა (1992).
მოსახლეობის 96.6%-ს არ აქვს ელექტროენერგია (1992).
მორწმუნეთა 61.4% კათოლიკეა, 29.4% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება რვა მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
პედრო-დომინგო-მურილიოს პროვინცია

პედრო-დომინგო-მურილიოს პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია პალკა. იგი მოიცავს ქვეყნის დედაქალაქ ლა-პასსა და სხვა მნიშვნელოვან ქალაქ ელ-ალტოს. წარმოადგენს ბოლივიის ყველაზე ხალხმრავალ პროვინციას. სახელი ეწოდა ბოლივიის ეროვნული გმირის — პედრო დომინგო მურილიოს პატივსაცემად (1756-1809).

პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ტიტიკაკას ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 80 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 60 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 4 705 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა თითქმის 70%-ით გაიზარდა.

97.1% ლაპარაკობს ესპანურად, 48.3% აიმარაზე და 8.6% კეჩუაზე (1992).
90.0% წერა-კითხვის მცოდნეა (2001).
მოსახლეობის 11.8%-ს არ აქვს ელექტროენერგია (2001).
მორწმუნეთა 83.0% კათოლიკეა, 10.3% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ბესემერის პროცესი

ბესემერის პროცესით ფოლადის მისაღებად ძირითადად გამოიყენება თხევადი თუჯი, რადგანაც ბესემერის კონვერტერში შეუძლებელია ლითონიდან ფოსფორისა და გოგირდის მოცილება, ამიტომ თუჯში მათი შემცველობა ძალზე შეზღუდულია. დნობისთვის აუცილებელი თბური რეჟიმისათვის სილიციუმისა და მანგანუმის შემცველობა თუჯში რეგლამენტირებულია. თუჯის გარდა ბესემერულ პროცესში გამოიყენება რკინის მადანი, რკინის ხენჯი, გამჟანგველი და მალეგირებელი ფეროშენადნობები.

თხევადი თუჯის ფოლადად გარდაქმნის ბესემერის პროცესი შემოთავაზებულ იქნა 1855 წელს ინგლისერი გამომგონებლის ჰენრი ბესემერის მიერ. ამ მეთოდით თუჯის ფოლადად გარდაქმნა მიმდინარეობს მასში შემავალი ძირითდი მინარევების - სილიციუმის, მანგანუმის და ნახშირბადის (ნაწილობრივ კი რკინის) ჟანგვით მჟავეამონაგიან კონვერტერში გაქრეული ჰაერის ჟანგბადით.

ბესემერის ფოლადები გამოირჩევა მაღალი სისალით, შედარებით მაღალი სიმტკიცის ზღვარით, ცვეთამედეგობით, შედარებით კარგი შედუღებადობით, ცივად კარგი დამუშავებით და სხვა. ამასთან უარყოფით ტემპერატურაზე ისინი ხასიათდებიან გაზრდილი მსხვრევადობით, რაც გამოწვეულია ბესემერის ფოლადებში ყოველთვის შედარებით გაზრდილი ფოსფორისა და აზოტის შემცველობით. ბესემერით ძირითადად მზადდება რბილი - ნახშირბადმცირე ფოლადები. ბესემერის ფოლადებისგან იგლინება შენადუღი მილებისათვის ზოლური რკინა, სოფლის მეურნეობის იარაღებისათვის პროფილური ლითონი, რთული სორტული პროფილები და სხვა. ანსხვავებენ ბესემერის კონვერტირებს ქვედა და გვერდითი შებერვით.
ნახშირბადმცირე მანგანუმიანი ფოლადების გამოდნობისას გამოიყენება ნახშირბადმცირე და საშუალონახშირბადოვანი ფერომანგანუმი (80% , 0,5 – 15% და 2 – 2,5 % )
მშვიდი და ნახევრადმშვიდი ფოლადების განჟანგვისათვის გამოიყენება 45%-იანი ფეროსილიციუმი; ზოგიერთ შემთხვევაში გამოიყენება უფრო მდიდარი 75 და 90%-იანი ფეროსილიციუმი.

მაღლხარისხოვანი მშვიდი ბესემერის ფოლადების გამოდნობისას განსაჟანგავად გამოიყენება სილიკომანგანუმი (60 – 65% , 14 – 20% , 1 – 2.5% , 0,1 – 0,2% ) და ფეროტიტანი (≥ 23 – 25% , 0,15 – 0,20% ).

დნობის ბოლოს ფოლადის დანახშირბადიანების აუცილებლობის შემთხვევაში გამოიყენება სარკისებრი თუჯი.
გაქრევის არეში უშუალოდ ჟანგბადთან რეაგირების შედეგად მიმდინარეობს ჟანგვითი რეაქციები:

2+2[] = 2,
2+2[]=2,
2+[]=(2),
2+2[]= 2{},
2+[]= {}.

ლითონის უშუალოდ ჰაერთან შეხების ზედაპირზე მინარევების დაჟანგვის შედეგად მოცულობიდან რეაქციის ზედაპირისკენ მიმდინარეობს ამ ელემენტების დიფუზია. მიუხედავად ამისა, დიფუზიის პროცესის სიჩქარე ელემენტების დაჟანგვის სიჩქარე გაცილებით დაბალია.გაქრევის არეში წარმოქმნილი რკინის ქვეჟანგი ლითონში შემდეგი სქემით იხსნება:
 = []+[],

ამგვარად, ლითონის მოცულობა მდიდრდება ჟანგბადით და ცირკულაციის არეში უწყვეტად მიმდინარეობს მინარევების დაჟანგვის რეაქციები:
2[]+[]=(2),
[}+[]=,
[]+[]={},
2[]+[]={2}.

სილიციუმი და ნაწილობრივ მანგანუმი შესაძლოა დაიჟანგოს ლითონი-წიდის გამყოფ ზედაპირზე უშუალოდ რკინის ქვეჟანგის ზემოქმედებით, რაც თავის მხრივ მიმდინარეობს სითბოს დიდი გამოყოფით, რაც ზრდის ლითონის ტემპერატურას. გამოყოფილი ნახშირჟანგი აზოტთან ერთად კონვერტერიდან ატმოსფეროში გადის, ხოლო სილიციუმისა და მანგანუმის ჟანგეულები წიდაში გადადის.
სუდ-იუნგასის პროვინცია

სუდ-იუნგასის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ჩულუმანი.

პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის კორდილიერა-რეალის აღმოსავლეთ ფერდობებზე, აღმოსავლეთით ესაზღვრება კოჩაბამბისა და ბენის დეპარტამენტები. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 200 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 5 770 კმ²-ს შეადგენს.

მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა თითქმის 50%-ით გაიზარდა.

88.2% ლაპარაკობს ესპანურად, 57.9%აიმარაზე და 4.3% კეჩუაზე (2001).
88.9% წერა-კითხვის მცოდნეა.
მოსახლეობის 66.4%-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
მორწმუნეთა 77.1% კათოლიკეა, 15.4% პროტესტანტი (1992).

დაყოფა
პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
სეფიეთის განძი

სეფიეთის განძი — რომაული ვერცხლის მონეტების განძი, რომელიც აღმოჩნდა 1931 წელს სოფელ სეფიეთში (აბაშის მუნიციპალიტეტი). შემორჩენილია 377 მონეტა. განძის შემადგენლობაში იყო ტრაიანეს (98—117), ადრიანეს (117—138), ანტონინუს პიუსის (138—161), მარკუს ავრელიუსის (161—180), კომოდუსის (180—192), კრისპინას (180), პერინაქსის (193), ნიგერიუსის (193—197), კოლოდიუს ალბინუსის (193—197), სეპტიმიუს სევერუსის (193—211), იულია დომნას (193—217), გეტას (211—212), კარაკალას (211—217), ჰელიაგაბალუსის (218—222), ალექსანდერ სევერუსის (222—235) მონეტები. განძის 365 ეგზემპლარი დენარია, აქედან 118 ცალი მოჭრილია რომში. 158 ცალი — ემესაში (სირია), 11 ცალი დრქმაა და კესარეის ზარაფხანას მიეკუთვნება, 1 — კესარეულ დრაქმის მინაბაძია. განძის გვიანდელი მონეტა მოჭრილია 222 წელს ალექსანდერ სევერუსის სახელით.
ადიატო ჯალო ნანდიგნა

ადიატო ჯალო ნანდიგნა (დ. 6 ნოემბერი, 1958) — გვინეა-ბისაუელი პოლიტიკური მოღვაწე და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი. პრემიერ მინისტრის მოვალეობას ასრულებს 2012 წლის 10 თებერვლიდან ამავე წლის 12 აპრილამდე, მას შემდეგ, რაც კარლოს გომეს ჟუნიორმა გადაწყვიტა საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობა. იგი არის პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი გვინეა-ბისაუს ისტორიაში.

2008-2009 წლებში იყო კულტურის, ახალგაზრდობისა და სპორტის მინისტრია, ხოლო 2009 წელს საგარეო საქმეთა მინისტრი.
პერხტოლდსდორფი

პერხტოლდსდორფი — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, მედლინგის რაიონში, ვენიდან 16 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით.

2011 წლის მონაცემებით, პერხტოლდსდორფის მოსახლეობა 14 566 ადამიანს შეადგენს.

ისტორია
ქალაქში ჩამწკრივებულია მრავალი საფორტიფიკაციო ნაგებობა, რომლებიც ბაბანბერგების მმართველობისას აიგო. ეს უკანასკნელნი ქალაქს 1286 წლამდე მართავდნენ, სანამ გარადიცვლებოდა ოტო ვონ პერხტოლდსდორფი. ამის შემდეგ კი იგი მემკვიდრეობით ჰაბსბურგებმა გადაიბარეს.

დღეისათვის ქალაქი საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებში, რასაც ასევე ხელს უწყობს ვენის ტყეების სიახლოვე. აქ სიცოცხლის ბოლო წლები გაატარა ავსტიელმა კომპოზიტორმა ჰუგო ვოლფმა.

დაძმობილებული ქალაქები
დონაუვორტი, გერმანია
ფელდკირხენი (კარინტია)

ფელდკირხენი — ქალაქი ავსტრიაში, კარინტიის ფედერალურ მხარეში, თავისივე სახელწოდების რაიონის დედაქალაქი. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 14 276 ადამიანს შეადგენს.

მდებარეობს კლაგენფურტის აუზის ჩრდილოეთ კიდეზე, ფედერალური გზატკეცილების გადაკვეთაზე.

დასახლება ამ ადგილას სავარაუდოდ ძველი რომაული გზის გასწვრივ განვითრადა. საუკუნის რომაული საფლავის ქვა მოქცეულია წმინდა მიქაელის ეკლესიის კედლებში. ფელდკირხენის პირველი ხსენება დოკუმენტებში 888 წელს ხდება უელდკირხას სახელით.

ფელდკირხენმა ქალაქის სტატუსი 1930 წელს მიიღო.

დაძმობილებული ქალაქები
ბამბერგი, გერმანია, 1993-დან
არენსბურგი, გერმანია, 1998-დან

გალერეა
ხმაური და მძვინვარება

„ხმაური და მძვინვარება“ — ამერიკელი ნობელიანტი მწერლის უილიამ ფოლკნერის რიგით მეოთხე რომანი. პირველად გამოიცა 1929 წელს. „ხმაური და მძვინვარება“ იოკნაპატოფას ციკლის რომანია.

ნაწარმოების სათაური აღებულია შექსპირის „მაკბეტის“ მონოლოგიდან (აქტი მეხუთე, მოქმედება მეხუთე).

შინაარსი და სტრუქტურა
მოქმედება ავტორის მიერ შეთხზულ იოკნაპატოფას შტატში ხდება. მთავარი გმირები - კომპსონების ოჯახის წევრები საკუთარი რეპუტაციის აღდგენაზე ზრუნავენ. რომანი 4 ნაწილად იყოფა. პირველი ნაწილი (1928 წლის 7 აპრილი) მოთხრობილია 33 წლის ბენჯამენ „ბენჯი“ კომპსონის მიერ, რომელსაც მენტალური პრობლემები აქვს. მეორე ნაწილში (1910 წლის 2 ივნისი) ცენტრალური ფიგურაა ბენჯის უფროსი ძმა ქვენტინ კომპსონი, რომელიც სიცოცხლეს თვითმკვლელობით ასრულებს. მესამე ნაწილში (1928 წლის 6 აპრილი) ქვენტინის უმცროსი ძმის თვალთახედვაა წარმოდგენილი. მეოთხე ნაწილში (1928 წლის 8 აპრილი) უცხო პირი მოუთხრობს მკითხველს.

ფოლკნერი მიმართავს საუკუნის მოდერნისტული მწერლობისთვის დამახასიათებელ მეთოდს, რომელსაც ცნობიერების ნაკადს უწოდებენ. ცნობიერების ნაკადში აზრები, შეგრძნებები, მოგონებები, უეცარი ასოციაციები გამუდმებით ეჯახება ერთმანეთს. ხშირად საჭირო ხდება მიბრუნება და მხედველობიდან გამორჩენილი დეტალების აკრეფა, შეკრება, შესაბამის ადგილას ჩასმა, რითაც ამა თუ იმ ეპიზოდის, ფრაზის, პერსონაჟის ქმედების, ჟესტის მნიშვნელობა განუზომლად, თვალსა და ხელს შუა იზრდება.
ლურჯი ყვავილები (რომანი)

„ლურჯი ყვავილები“ — ფრანგი პოეტისა და ნოველისტის რემონ კენოს რომანი. ფრანგულ ენაზე გამოიცა 1965 წელს, 2011 წელს კი „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ“ ქართულ ენაზე გამოაქვეყნა.

შინაარსი
ჰერცოგ დ’ოჟს ესიზმრება, რომ სინდროლენია და ცხოვრობს მარტოდმარტო საკუთარ ქალიშვილთან ერთად. სინდროლენს ესიზმრება, რომ ჰერცოგი დ’ოჟია და ისტორიულ საფრანგეთში მოგზაურობს. ისინი ერთმანეთს 1964 წელს ხვდებიან.
ბად-იშლი

ბად-იშლი — საკურორტო ქალაქი ავსტრიაში, ზემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, ზალცკამერგუტის რეგიონის ცენტრი. მდებარეობს მხარის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ტრაუნზე.

ისტორია
ბად-იშლი პირველად მოხსენიებულია 1262 წელს ისელენის სახელით. 1466 წელს მას იმპერატორმა ფრიდრიხ -მ საბაზრო ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. 1563 წელს გაიხსნა მარილის მაღარო.

მას შემდეგ, რაც საუკუნის დასაწყისში მარილწყლის სამედიცინო მიზნებით გამოყენება დაიწყო, იშლი სულ მალე გახდა მოდური სპა-კურორტი. 1828 წელს გაიხსნა სასტუმრო. 1849 წელს, ავსტრიის იმპერატორმა ფრანც იოსებ -მა ქალაქი თავის საზაფხულო რეზიდენციად ამოარჩია.
ჯადოსნური მთა

„ჯადოსნური მთა“ — თომას მანის რომანი, პირველად გამოცემული 1924 წელს. ითვლება, რომ „ჯადოსნურ მთას“ საუკუნის გერმანულ ლიტერატურაზე დიდი ზეგავლენა ჰქონდა. თავად ავტორის შეფასებით, ეს წიგნი უაღრესად გერმანულია, თუმცა ევროპული განმანათლებლური, აღმზრდელობითი რომანის მოდერნიზაციადაც შეიძლება ჩაითვალოს და ცოტათი — მის პაროდიადაც.

მწერალი სიკვდილის პირისპირ მდგარი ადამიანისა და მისი ახლობლების ფსიქოლოგიას იკვლევს. მთავარი გმირის მსოფლმხედველობას თავდაყირა აყენებს სიკვდილის სიახლოვე.
ფეროშენადნობები

ფეროშენადნობები — მეტალურგიული წარმოების ნახევარპროდუქტები - რკინის შენადნობები სილიციუმთან, მანგანუმთან, ქრომთან, მოლიბდენთან, ვანადიუმთან და სხვა ელემენტებთან, რომელსაც იყენებენ ფოლადის წარმოებაში თხევადი ლითონის განჟანგვისა და ლეგირებისთვის, მავნე მინარევების შესაკრავად, ლითონისათვის საჭირო სტრუქტურისა და თვისებების მისანიჭებლად, აგრეთვე სხვა სახის ფეროშენადნობების (ე.წ გადასამუშავებელი ფეროშენადნობები) მისაღებად. ფეროშენადნობებს პირობითად მიაკუთვნებენ ისეთ შენადნობებს, რომელიც რკინას შეიცავს მინარევების სახით (მაგალითად: სილიკომანგანუმი, სილიკოკალციუმი), და ზოგიერთ ტექნიკურად სუფთა ლითონსა და არალითონს (ლითონური მანგანუმი, ლითონური ქრომი, კრისტალური სილიციუმი). ეგრეთ წოდებული კომპლექსური ფეროშენადნობები შეიცავს მრავალ კომპონენტს (მაგალითად: ---, -- და სხვა).

რკინის თანხლებით ფეროშენადნობების ძირითადი ელემენტების (, და სხვა) ჟანგეულების აღდგენა მიმდინარეობს უფრო დაბალ ტემპერატურაზე, შედარებით სწრაფად, სრულად და ნაკლები ენერგეტიკული დანახარჯით. ფეროშენადნობების დნობის ტემპერატურა (მცირე გამონაკლისების გარდა) სუფთა ლითონების დნობის ტემპერატურაზე უფრო დაბალია. ეს გარემოება ხელს უწყობს მათ ხსნადობას თხევად ფოლადში შეტანისას, ამცირებს ძირითადი ელემენტების ამოწვას. ფეროშენადნობებში კომპონენტთა სტანდარტულ შემცველობას განაპირობებს ნედლეულის ქიმიური შემადგენლობა, ფეროშენადნობების გამოდნობის პირობები და მათი შეტანა თხევად ფოლადში. ყველაზე გავრცელებული ფეროშენადნობებია ფეროსილიციუმი, ფერომანგანუმი, სილიკომანგანუმი, ფეროქრომი, სილიკოქრომი და სხვა.
თოვლი (რომანი)

თოვლი — ორჰან ფამუქის რომანი. გამოიცა 2002 წელს. ქართულ ენაზე 2011 წელს ითარგმნა. 2004 წელს ნიუ-იორკ ტაიმზმა „თოვლი“ ათ საუკეთესო წიგნთა შორის დაასახელა.

შინაარსი
12 წლის შემდეგ გერმანიიდან პოეტი კა სამშობლოში ბრუნდება. ის თვითმკვლელი გოგონების შესახებ რეპორტაჟის მოსამზადებლად საზღვრისპირა ქალაქ ყარსში ჩადის. ყარსში გადაუღებლად თოვს და გზები იკეტება. კა ქუჩა-ქუჩა, დუქნიდან დუქანში დადის და ცდილობს, გაიცნოს ქალაქი და მისი მოსახლეობა. ყარსის ჩაიხანები უსაქმურებითაა სავსე. საინტერესო თითქოს არაფერი ხდება, მაგრამ მოულოდნელად ვითარება იცვლება – ანკარიდან ჩამოსული პატარა თეატრალური დასი, თავგადაკლული ისლამისტები, სასულიერო სასწავლებლის სტუდენტები, პოლიტიკური დაჯგუფებების წევრები, სასტუმრო „ქარპალასის" მეპატრონე და მისი ქალიშვილები კასთან ერთად სისხლიანი გადატრიალების მონაწილენი ხდებიან.
ბლუდენცი

ბლუდენცი — ქალაქი ავსტრიაში, ფორარლბერგის ფედერალურ მხარეში. მთებით გარსშემორტყმული ქალაქი ხუთი სხვადასხვა ხეობის კვეთის ადგილასაა გაშენებული.

როგორც არქეოლოგიური მასალებიდან ჩანს, ეს ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში. სახელწოდება ბლუდენცი კელტურიდან მომდინარეობს. ძვ. წ. 600 წელს აქ რომალეთა სამხედრო საწვრთნელი ბაზა ყოფილა. წერილობით წყარობებში ქალაქი პირველად 830 წელს იხსენიება. 1098 - 1629 წლებში ქალაქი ცხრამეტჯერ გადაურჩა შავ ჭირს. ეპიდემია განსაკუთრებით 1143 - 1591 წლებში მძვინვარებდა.

წლების განმავლობაში, შენდებოდა ციხესიმაგრეები და ეკლესიები. დღეისათვის, ბლუდენცი პოპულარული სამთო-სათხილამურო კურორტია.
რკინის მადანი

რკინის მადანი — ბუნებრივი მინერალური წარმონაქმნი, რომელიც ისეთი ნაერთების სახითა და ისეთი რაოდენობით შეიცავს რკინას, რომ მისგან ლითონის ამოღება ეკონომიკურად შესაძლებელია. რკინის მადნები ერთმანეთისაგან განსხვავდება მინერალური შემადგენლობის, რკინის შემცველობის, სასარგებლო და მავნე მინარევების რაოდენობის, წარმოქმნის პირობებისა და სამრეწველო თვისებების მიხედვით. რკინის ძირითადი მადნეული მინერალია: მაგნეტიტი, ჰემატიტი, ჰიდროჟანგეულები — გოეთიტი და ჰიდროგოეთიტი, სიდერიტი, რკინიანი ქლორიტები (თიურინგიტი და შამოზიტი).
გმუნდენი

გმუნდენი — ქალაქი ავსტრიაში, ზემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში. 2011 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 13 073 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს საზაფხულო განაჯანსაღებელ კურორტსა და ზალცკამერგუტის რეგიონის მარილის მწარმოებელ მნიშვნელოვან ცენტრს.

ქალაქი გაშენებულია ტრაუნზეეს ტბის გვერდით, მდინარე ტრაუნზე. გარს ერტყმის მაღალი მთები.

მოსახლეობა
ლატერნა მაგიკა

„ლატერნა მაგიკა“ — თეატრისა და კინოს ცნობილი რეჟისორის ინგმარ ბერგმანის ავტობიოგრაფია. გამოიცა 1987 წელს.

შინაარსი
წიგნში „ლატერნა მაგიკა“ ბერგმანი მკითხველს გულახდილად უამბობს თავისი უაღრესად საინტერესო და ვნებებით სავსე ცხოვრების შესახებ და დაწვრილებით იხსენებს ყველაზე პოპულარული და მნიშვნელოვანი ფილმებისა თუ სპექტაკლების შექმნის დეტალებს.
ბატონი იბრაჰიმი და ყურანის ყვავილები

ბატონი იბრაჰიმი და ყურანის ყვავილები — ფრანგი დრამატურგის ერიკ-ემანუელ შმიტის რომანი. გამოიცა 2001 წელს. ქართულად 2011 წელს ითარგმნა.

ფონი
„ბატონი იბრაჰიმი და ყურანის ყვავილები“ თავდაპირველად პიესის სახით დაიწერა, რომელიც შმიტის მეგობრის, ბრუნო აბრაჰამ კრემერის ცხოვრებაზე იყო დაფუძნებული. მან თავად სთხოვა შმიტს, დაეწერა პიესა მის ცხოვრებაზე, პარიზში გატარებულ ბავშვობაზე და ბაბუასთან, ბატონ აბრაჰამთან, განსაკუთრებულ ურთიერთობაზე. პიესას მხოლოდ ერთი პერსონაჟი – მოსე, ზრდასრულობაში „მომო“ – ჰყავდა, რომელიც თავის ბავშვობას იხსენებდა. 2001 წელს შმიტმა ნაწარმოები ხელახლა დაწერა და მოკლე რომანის სახით გამოაქვეყნა, რომელიც მისი რელიგიური თემატიკის სერიის „უხილავის ციკლი“ მეორე წიგნი გახდა.

გარკვეული თვალსაზრისით ნაწარმოები ჰგავს რომენ გარის რომანს „ცხოვრება წინაა“, რომელიც მან ემილ აჟარის ფსევდონიმით გამოაქვეყნა. მისი პერსონაჟი ახალგაზრდა მუსლიმი ბიჭი სახელად მომოა (მუჰამედის მეტსახელი), რომელიც ქალბატონ როზასთან – ხანდაზმულ ებრაელთან – ერთად ცხოვრობს. მომო ხშირას სტუმრობს ბატონ ჰამილს, მოხუც მუსლიმ მამაკაცს, რომელიც მას რელიგიას ასწავლის. მათ შორის ბაბუა-შვილიშვილის ურთიერთობა ყალიბდება, რომელიც საკმაოდ ჰგავს მომოსა და ბატონი იბრაჰიმის ურთიერთობას.

შინაარსი
ცამეტი წლის მომო მამამაც მიატოვა და სულ მარტო დარჩა. მომოს ერთადერთი არაბი მეგობარი ჰყავს, ბატონი იბრაჰიმი, საბაყლოს მფლობელი ცისფერი ქუჩიდან.

შმიტი რომანში ცდილობს, პატარა მომოს თვალით დაგვანახოს, რომ გარეგნული იერსახე ხშირად მატყუარაა; ცისფერი ქუჩა, თურმე, შეიძლება სულაც არ იყოს ცისფერი; არც არაბი იყოს არაბი და შესაძლოა არც ცხოვრება იყოს ისეთ სევდის მომგვრელი, როგორიც ჰგონიათ ხოლმე.

ანალიზი
წიგნის საშუალებით, შმიტს სურდა ეჩვენებიდა პარიზის გარეუბანში მცხოვრები ებრაელი ბიჭისა და მუსლიმი მაღაზიის მეპატრონის ისტორია, თუმცა ისე, რომ რელიგია რომანის სიუჟეტის მთავარ ასპექტად არ ექცია. სიუჟეტის ძირითადი თემაა ის, რომ მომო თავისუფლდება პიროვნული ციხიდან, რომლის მიზეზიც მისი დისფუნქციური ოჯახი იყო. მამას თითქმის ვერ ნახულობდა, დედამ დაბადებისთანავე მიატოვა, უფროსი ძმა კი არასდროს უნახავს, თუმცა მამა ყოველთვის მას ადარებდა.

მიუხედავად ამისა, რომანი გამოკვეთილად რელიგიური ხასიათისაა.
ორივე პროტაგონისტს რელიგიური სახელი აქვს. ერთს, პატრიარქი აბრაამის, რომელიც მუსლიმურად „იბრაჰიმია“, ხოლო მეორეს – მოსეს. მათი სახელები იუდაიზმსა და ისლამს შორის არსებულ კავშირს გვაჩვენებს.
რომანის მეორე რელიგიური ასპექტი ბატონი იბრაჰიმის ყურანში განსწავლულობაა. იგი ღიად აზროვნებს, მას აქვს აშკარა რელიგიური რწმენა, რომლითაც საკუთარი თავისთვის სიმშვიდე მოაქვს.
მერაბ კოკოჩაშვილი

მერაბ არჩილის ძე კოკოჩაშვილი (დ. 21 მარტი, 1935, თბილისი, საქართველოს სსრ) — კინორეჟისორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1983), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1987). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022).

ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტი. 1977 წლიდან 2005 წლამდე იყო კომპანია „ქართული ტელეფილმის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1993–2006 წლებში ხელმძღვანელობდა კინოს ენისა და სტრუქტურული კვლევის ლაბორატორიას. ახალგაზრდა რეჟისორთა კავშირის — „ახალი სტუდია“ დამფუძნებელი და დირექტორი.

ფილმოგრაფია
რეჟისორია ფილმებისა
1960: „კარდაკარ“
1962: „არდადეგებზე“
1965: „მიხა“
1967: „დიდი მწვანე ველი“
1973: „გზა მშვიდობისა, ჯაყო!“
1976: „მწვერვალი“
1981: „ცხელი ზაფხულის სამი დღე“
2000: „ნუცას სკოლა“
2003: „ვარიაცია „ოტელოს“ თემაზე“
2005: „უსუი“
2006: „თუ დაგივიწყო, იერუშალაიმ!“
2007: „ქართველი მამლუქები ეგვიპტეში“
2008: „სახლი სიხარულისა“
2011: „ღვინის აკვანი“
2024: „ტერცო მონდო“

გადაღებულია ფილმებში
1942: გიორგი სააკაძე (პაატა ბავშვობაში)
1969: არ იდარდო! (პორუჩიკი იშხნელი)
1976: „მწვერვალი“ (თემური)
ულისე ბაღდადიდან

„ულისე ბაღდადიდან“ — ფრანგი დრამატურგისა და მწერლის ერიკ-ემანუელ შმიტის რომანი. გამოიცა 2008 წელს. ქართულად 2011 წელს ითარგმნა და გამოიცა („ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“).

შინაარსი
საად საადს, ნაწარმოების მთავარ გმირს, ბაღდადის დატოვება გადაუწყვეტია. ქალაქისა, სადაც დაბომბვის დროს მისი არაერთი ახლობელი და ნათესავი დაიღუპა, მათ შორის საადის საცოლეც. საადს ნებისმიერ ფასად სურს, ჩააღწიოს ევროპაში, რომელიც მის წარმოდგენაში თავისუფლებისა და საამური მომავლის ტოლფასია. ამისათვის კი უნდა მოახერხოს საზღვრის გადაჭრა, თუმცა ჯიბეში ერთი დინარიც არ უჭყავის; გადაურ­ჩეს გემის ჩაძირვას; მოადუნოს ციკლოპი ციხისთავის სიფრთხილე და გათავისუფლდეს სიცილიელი კალიფსოს ჯადოქრული ხიბლისგან.