iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სან-კრისტოვანი (საფეხბურთო კლუბი)

სან-კრისტოვან დე ფუტებოლ ე რეგეტასი , ან უბრალოდ სან-კრისტოვანი (როგორც მას ხშირად უწოდებენ) — უდიდესი ტრადიციების მქონე კლუბი ბრაზილაში, რიო-დე-ჟანეიროში. დაარსდა 1898 წლის 12 ოქტომბერს, მაგრამ ამჟამინდელი სახელი ეწოდა 1943 წლის 2 თებერვალს. კლუბი 1926 წელს გახდა შტატის ჩემპიონი, გუნდში ასპარეზობდა ბრაზილიელი ფეხბურთელი რონალდო.

ისტორია
გუნდი დაარსდა 1898 წლის 12 ოქტომბერს, სან-კრისტოვანი სანაპიროზე სპორტსმენი ჟოზე გალვაოს მიერ, 1943 წლიდან კი ამჟამინდელი სახელით ასპარეზობს.

1926 წლის 21 ნოემბერს, კამპეონატიო კარიოკაზე, ფლამენგო 5-1 დაამარცხა. ამ ტურნირზე ვისენტემ 25 გოლი გაიტანა.

ამჟამინდელი შემადგენლობა
ტიტულები
კამპეონატო კარიოკა:
გამარჯვებული (1): 1926

კამპეონატო კარიოკა (მეორე დონე):
გამარჯვებული (1): 1965
ყაზბეგი (წყალი)

ყაზბეგი — სამკურნალო და სუფრის მინერალური წყალი საქართველოში.

ყაზბეგი არის ნახშირორჟანგიანი და სილიციუმმჟავიანი ჰიდროკარბონატულ-ქლორიდული ნატრიუმ-კალციუმიანი მინერალური წყალი. წყაროები გამოდის თერგის ხეობაში, დაბა სტეფანწმინდიდან 2 კმ.-ში. მინერალური წყალი ცირკულირებს იურულ ქვიშაქვა-ფიქლების წყებაში. დედამიწის ზედაპირთან, გამოზიდვის კონუსების გამოვლის დროს მინერალურ წყალს ერევა გრუნტის წყლები. ჩამოსასხმელად იყენებენ ჭაბურღილიდან მიღებულ წყალს. ჭაბურღილის დებეტია 190 ათ ლ/დღ-ღ, წყაროებისა — 500 ათასი ლ/დღ-ღ. გამოიყენება საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა დაავადების დროს.
სპიკის გაზელი

სპიკის გაზელი — წყვილჩლოქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. ყველაზე პატარა გაზელია. გავრცელებულია სომალის ნახევარკუნძულზე. ბინადრობს ბალახოვან სტეპებსა და ნახევარუდაბნოს ზონებში. ზოგჯერ განიხილავენ როგორც გაზელი დორკასის ქვესახეობას, მაგრამ დღეისათვის ფართოდ უგულებელყოფილია ეს მოსაზრება. ჰაბიტატის მკაცრი ფრაგმენტაცია შეუძლებელს ხდის სპიკის გაზელის მიგრაციებისა და მომთაბარეული ცხოვრების შესწავლას. მცირე რიცხვოვნობის გამო გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას. პოპულაციის ზრდის მიუხედავად, -მა იგი მოწყვლადიდან საფრთხეში მყოფ სახეობების კატეგორიაში გადაიყვანა. შემორჩენილია ტყვეობაში მყოფი ინდივიდები, ველურ ბუნებაში კი მათი რაოდენობა რამდენიმე ათასს შეადგენს.

სახელი ეწოდა ცენტრალური აფრიკის ინგლისელი მკვლევრის, ჯონ ჰენინგ სპიკის პატივსაცემად.
ერლანგერის გაზელი

ერლანგერის გაზელი ან ნოიმანის გაზელი — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. მცირე ზომის, მუქი ფერის გაზელია მსუქანი ტანითა და მოკლე ფეხებით. გავრცელებულია საუდის არაბეთიდან იემენამდე.

განიხილება როგორც გადაშენების საფრთხეში მყოფი სახეობა, თუმცა არ მოიპოვება უახლესი ინფორმაცია მის პოპულაციაზე ველურ ბუნებაში. ზოგიერთი წყარო მას განიხილავს როგორც ჩვეულებრივი გაზელის ქვესახეობას.
საუდის გაზელი

საუდის გაზელი — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. დღეისათვის გადაშენებული სახეობაა, რომელიც გავრცელებული იყო არაბეთის ნახევარკუნძულზე. გადაშენების მიზეზი გახდა ადამიანთა მხრიდან მასზე ნადირობა. გადაშენებულად გამოცხადდა 2008 წელს, მაგრამ სავარაუდოდ, ეს უფრო ადრე მოხდა.

ბინადრობდა აკაციით მდიდარ ხრეშიან და ქვიშიან ველებზე ჩრდილოეთ და დასავლეთ არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ქუვეითიდან იემენამდე. აღრიცხვათა უმრავლესობა დასავლეთ საუდის არაბეთიდან მოდის. ცხოვრობდა მარტო ან ჯგუფებად, რომელშიც 20-ზე მეტი წევრი იყო გაერთიანებული.

სახეობა ყოველთვის იშვიათი იყო და გადაჭარბებული ნადირობის გამო ნელ-ნელა მცირდებოდა; იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში არ შეუმჩნევიათ ველურ ბუნებაში და ამიტომ, 1980 წელს ველურ ბუნებაში გადაშენებულად გამოაცხადეს. ანალიზებმა აჩვენა, რომ ტყვეობაში მყოფ საუდის გაზელებად მიჩნეულ ინდივიდთა შორის ან საერთოდ სხვა სახეობები, ანდა ჰიბრიდები იყო. იყო მცდელობები, რომ მოეძიათ სუფთა საუდის გაზელები ველურ ბუნებაში, თუმცა ამას შედეგი არ გამოუღია და 2008 წელს ოფიციალურად გამოცხადდა გადაშენებულ სახეობად.
კოსოვო-ლიეტუვის ურთიერთობები

კოსოვო-ლიეტუვის ურთიერთობები — ურთიერთობები კოსოვოსა და ლიეტუვას სახელმწიფოებს შორის. ქვეყნებს შორის ურთიერთობა დაიწყო 2008 წლის 17 თებერვალს, ხოლო 2008 წლის 6 მაისს ლიეტუვამ სცნო კოსოვოს დამოუკიდებლობა. 16 ივლისს დაიწყო დიპლომატიური ურთიერთობები ქვეყნებს შორის.

სამხედრო
2009 წლის მონაცემებითმ ლიეტუვას გაგზავნილი ჰყავს 36 მემომარი კოსოვოს რესპუბლიკაში. 30 ნოემბერს ქვეყნებს შორის დაიდო შეთანხმება, რომლის მიხედვითაც ნატო დაიცავდა კოსოვოს დამოუკიდებლობას.

2009 წლის 30 ნოემბერს კოსოვომ და ლიეტუვამ გააძლიერეს ურთიერთობები, მას შემდეგ, რაც ლიეტუვის თავდაცვის მინისტრი სამი დღით ეწვია კოსოვოს.
რომის ხელშეკრულება (1957)

რომის 1957 წლის ხელშეკრულება — საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომლის მთავარი მიზანი ევროპის ერთიანი ბაზრის შექმნა იყო. თავდაპირველად ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს ბელგიამ, გერმანიამ, იტალიამ, ლუქსემბურგმა, ნიდერლანდებმა და საფრანგეთმა. ამავე დღეს რომში ხელი მოეწერა მეორე ხელშეკრულებას ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანების შესახებ.

რომის ხელშეკრულების საფუძველზე ჩამოყალიბდა ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობა. შეთანხმების მიხედვით, მოიხსნა ბარიერები საგარეო ვაჭრობისთვის, საქონლის (რაც საბაჟო კავშირის შექმნას ნიშნავდა), პირთა და ასევე მომსახურებისა და კაპიტალის თავისუფალი გადაადგილებისთვის ეკონომიკური გაერთიანების წევრ სახელმწიფოებს შორის.
ჰეიგლინის გაზელი

ჰეიგლინის გაზელი — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. გავრცელებულია ნილოსის აღმოსავლეთით, სუდანში, ერიტრეასა და ეთიოპიაში.

ტაქსონომია
ჰეიგლინის გაზელის ტაქსონომიის შესახებ მცირე კონსენსუსი არსებობს. ზოგიერთი ავტორი მას წითელშუბლა გაზელის ქვესახეობად განიხილავს, ზოგიერთი კი — ცალკე სახეობად.
ალმერინი (ბრაზილია)

ალმერინი (ბრაზილია) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 408 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალმერინის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 614 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,46 კმ²-ზე. ფართობი 72 954 კმ²-ია.
პორტუ-დი-მოსი

პორტუ-დი-მოსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალმერინის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 956 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,95 კმ²-ზე. ფართობი 17 423.017 კმ²-ია.
სპრინგბოკი

სპრინგბოკი ან მხტუნავი ანტილოპა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. თავის გვარში ერთადერთი სახეობაა. გაერთიანებულია ტრიბაში (გაზელებთან, საიგასთან, ძერენებთან და სხვა გვარებთან ერთად).

სხეულის ზედა ნაწილი შეფერილია მოყვითალო-წითელ ფერში, ქვედა კი — თეთრად. ამ ორ ნაწილს შორის, გვერდებზე აქვს მურა-შავი ზოლი. თეთრ დრუნჩზე, თვალებიდან პირის კუთხეებისკენ გასდევს მუქი ზოლები. ზოგჯერ ახასიათებს ერთფეროვანი შეფერილობა: თეთრი ან შოკოლადისფერ-ყავისფერი. მისი სხეულის სიგრძეა 120–150 სმ, სიმაღლე მინდაოში — 70–90 სმ, მასა — 18–45 კგ. ორივე სქესის წარმომადგენელს აქვს შავი რგოლოვანი სტრუქტურის რქები.

გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკაში, კერძოდ: სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის, ნამიბიის, ანგოლისა და ბოტსვანის ვრცელ სავანებში. ბინადრობს დაბალი ბალახით დაფარულ, ქვიან ან ქვიშიან ნახევარუდაბნოებში. იკვებება ბუჩქების ბალახით, ყლორტებით, კვირტებითა და ფოთლებით. თვეობით ძლებენ წყლის გარეშე.

სპრინგბოკს შეუძლია 2–3 მეტრის სიმაღლეზე ახტომა. ავითარებს 90 კმ/სთ სიჩქარეს, რითაც ერთ-ერთი უსწრაფესი ძუძუმწოვარია: კონკურენტობას უწევს რქაფიწალა ანტილოპასა და გარნას მეორე ადგილისათვის (პირველ ადგილზეა ავაზა).

წლის გვალვიან დროს ცხოვრობენ 5–50 წევრიან ჯოგებად. წვიმის სეზონზე ქმნიან უზარმაზარ ჯოგებს.

მაკეობა გრძელდება 170 დღე-ღამე. ჩვეულებრივ დედალი შობს ერთ ხბოს, იშვიათად — ტყუპს. ფეხზე დგომა მეორე-მესამე დღეს შეუძლიათ. მშობლებს 5–6 თვისანი შორდებიან. სქესობრივ სიმწიფეს დედლები 6–7 თვის ასაკში აღწევენ, მამლები — 2 წლის ასაკში.
არჩილ კიკნაძე (ფეხბურთელი)

}
|გარდაცვალების ადგილი = თბილისი,საქართველოს სსრ,სსრ კავშირი
|სიმაღლე = 175 სმ
|პოზიცია = ნახევარმცველიმცველი
|ახალგაზრდული წელი1 = 1934–1936
|ახალგაზრდული კლუბი1 = ზიი თბილისი
|ეროვნული ნაკრები =
|წელი1 = 1937–1949
|კლუბი1 = დინამო თბ.
|მატჩი1 = 151
|გოლი1 = 0
|სულ მატჩი =
|სულ გოლი =
|მედლის თარგები =
|გაწვრთნის წელი1 = 1952
|გაწვრთნილი კლუბი1 = დინამო თბილისი
|გაწვრთნის წელი2 = 1956
|გაწვრთნილი კლუბი2 =
|გაწვრთნის წელი3 = 1956–1957
|გაწვრთნილი კლუბი3 = დინამო თბილისი
არჩილ კიკნაძე (დ. 16 მარტი, 1915, ჩხერი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 27 ივნისი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის და მცველის პოზიციაზე. 1937–1949 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1940) და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1946, 1947), საბჭოთა კავშირის თასის გათამაშების ფინალისტი (1946). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1948).

ბიოგრაფია
არჩილ კიკნაძე 1915 წლის 16 მარტს, მაშინდელი ქუთაისის გუბერნიის და ამჟამინდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩხერში დაიბადა. სწავლობდა თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში, შემდეგ ამიერკავკასიის ინდუსტრიულ ინსტიტუტში. ფეხბურთის თამაში 14 წლის ასაკიდან დაიწყო.

1961–1963 წლებში წვრთნიდა თბილისის „სინათლეს“. მისი ხელმძღვანელობით, საქართველოს ჭაბუკთა ნაკრების ფეხბურთელებმა 1950 და 1951 წლების სსრ კავშირის პირველობაზე გაიმარჯვეს, ხოლო თბილისის ახალგაზრდული საფეხბურთო სკოლის გუნდმა 1954 წლის საკავშირო ჩემპიონატზე პირველი ადგილი დაიკავა. ამონარიდი სტატიიდან:

არჩილ კიკნაძეს დიდი ღვაწლი მიუძღვის მიხეილ მესხის, შოთა იამანიძის, ალექსანდრე და სერგო კოტრიკაძეების, თენგიზ მელაშვილის, დოდიკ ხუნდაძისა და სხვა ცნობილი ფეხბურთელების აღზრდასა და დაოსტატებაში. 1962 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელის წოდება.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1940
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1946, 1947
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1946
სამწვრთნელო
საქართველოს სსრ ნაკრები

ვიცე-ჩემპიონი: 1956

ფაქტები
1956 წლის პირველ სექტემბერს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით საქართველოს სს რესპუბლიკაში ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და 1956 წლის სსრ კავშირის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის არჩილ სამუელის ძე კიკნაძე დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.
თამარ ჟვანია

თამარ ჟვანია (დ. 2 მაისი, 1971) — ქართველი სოციოლოგი, საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე 2013 წლის 11 სექტემბრიდან 2021 წლის 1 ივლისამდე.

ბიოგრაფია
თამარ ჟვანია დაიბადა 1971 წლის 2 მაისს. მინიჭებული აქვს სოციოლოგიის მაგისტრის ხარისხი და არის თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციოლოგიის ფაკულტეტის დოქტორის ხარისხის კანდიდატი. თამარ ჟვანია არის დემოკრატიის განვითარებისა და კანონის უზენაესობის ცენტრის დემოკრატიისა და განვითარების პროგრამის სტიპენდიატი (სტენფორდის უნივერსიტეტი, კალიფორნია, აშშ). მინიჭებული აქვს დემოკრატიის მმართველობისა და არჩევნების სფეროში რესურსების განვითარების პროგრამის სრული ფასილიტატორის სერტიფიკატი.

საჯარო სამსახურში კარიერული საქმიანობის დაწყებამდე თამარ ჟვანია საქართველოში გაეროს განვითარების პროგრამის პროექტის მენეჯერი იყო, სადაც ევროკავშირის პროექტების ფარგლებში შექმნა და დანერგა საარჩევნო გარემოს განვითარებაზე ორიენტირებული პროგრამები სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლების, პოლიტიკის განვითარებისა და ინსტიტუციური გაძლიერების მიმართულებებით.

თამარ ჟვანია ხელმძღვანელობდა არასამთავრობო ორგანიზაციას „სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება” . 2011-2012 წლებში იყო ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის პროგრამის უფროსი მენეჯერი ნიგერიაში, მანამდე კი — -ის საარჩევნო კონსულტანტი ბანგლადეშში.

2013 წლის 11 სექტემბრიდან 2021 წლის 1 ივლისამდე იყო საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე.
ხუან გუაიდო

ხუან ხერარდო გუაიდო მარკესი (; დ. 28 ივლისი, 1983, ლა-გუაირა, ვენესუელა) — ვენესუელელი ინჟინერი და პოლიტიკოსი, ვენესუელის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2019 წლის 5 იანვრიდან. პარტია „ხალხის ნების“ წევრი. ვარგასის შტატის ფედერალური დეპუტატი 2016 წლიდან.

2019 წლის 11 იანვარს ეროვნული ასამბლეის მიერ დაინიშნა ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად.

ბიოგრაფია
2000 წელს მიიღო დიპლომი საშუალო განათლების დასრულების შესახებ. 2007 წელს მიიღო სამრეწველო ინჟინრის დიპლომი ანდერს ბელიოს კათოლიკურ უნივერსიტეტში. სწავლა განაგრძო ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში.

მონაწილეობას იღებდა სტუდენტურ პოლიტიკურ მოძრაობებში. სხვა პოლიტიკურ მოღვაწეებთან ერთად, 2009 წელს გუაიდომ დააფუძნა პოლიტიკური პარტია „ხალხის სურვილი“.

2010 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე აირჩიეს ალტერნატიულ ფედერალურ დეპუტატად, 2015 წლის არჩევნებზე მიღებული შედეგით კი ეროვნულ ასამბლეაში შევიდა.

2019 წლის 13 იანვარს -ის სპეცსამსახურებმა დააკავეს, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს.

ჰყავს ცოლი და 1 ქალიშვილი.

საქართველოს პოზიცია
2019 წლის 24 იანვარს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ვენესუელას დროებით პრეზიდენტად ხუან გუაიდო აღიარა. მოგვიანებით, ამერიკის შეერთებულ შტატებში ვენესუელის ახალმა წარმომადგენელმა, გუსტავო ტარემ, ტელეკომპანია რუსთავი 2-თან ექსკლუზიურ ინტერვიუში დააფიქსირა გუაიდოს მთავრობის პოზიცია აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ოკუპაციის აღიარებასთან დაკავშირებით. წარმომადგენლის განცხადებით, ხუან გუაიდო მზად არის, აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დამოუკიდებლობის აღიარება გააუქმოს.
ლევან თარხნიშვილი

ლევან თარხნიშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი, სოციოლოგი, საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე 2007-2010 წლებში.

ბიოგრაფია
1992 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი და ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტი სოციოლოგის კვალიფიკაციით. 1987-2012 წლებში მუშაობდა საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში; 1993-1999 წლებში ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტში; 1995-1997 წლებში იყო და საქართველოს მთავრობის პროგრამა „რეფორმების მხარდამჭერი ჯგუფის“ უფროსი კონსულტანტი; 1997-1999 წლებში --ის მრჩეველი; 1999-2002 წლებში ევრაზიის ფონდის სამხრეთ კავკასიის თანამშრომლობის პროგრამის კორდინატორი; 2002-2007 წლებში კავკასიის კვლევების რესურსცენტრის დირექტორი; 2005-2006 წლებში ილია ჭავჭავაძის სახელობის ენისა და კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უფროსი მასწავლებელი; 2005-2013 წლებში მუშაობდა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტურანტურაში; 2005-2007 წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე; 2006-2009 წლებში ილია ჭავჭავაძის სახელობის ენისა და კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასისტენტი პროფესორი; 2009-2013 წლებში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასისტენტი პროფესორი; 2010-2012 წლებში მუშაობდა საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში პრეზიდენტის მრჩევლად; 2013 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორია. 2015-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
ბავშვთა სახლი (პუშკინი)

ბავშვთა სახლი — პავილიონი, მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, ალექსანდრეს პარკში. შენობა აშენდა 1830 წელს არქიტექტორ ვ. მ. გორნოსტაევის მიერ.

სახლი აშენდა იმპერატორ ნიკოლოზ -ის შვილებისთვის. აღნიშნულ სახლს ჰქონდა ერთი მისაღები და ოთხი პატარა ოთახი. იმპერატორის შვილებს ჰქონდათ თავიანთი ოთახები, ისინი მოწყობილი იყო საბავშვო ავეჯით. შენობას გვერდზე მიშენებული ჰქონდა პატარა ხის სამზარეულო. ამ სახლში მოხვედრა შესაძლებელი იყო ნავით, რადგან მდებარეობდა კუნზულზე.

იმპერატორის შვილები აქ აღნიშნავდნენ დღესასწაულებს, თავიანთ მეგობრებთან ერთად.

სახლის წინ იდგა აღმზრდელის ძეგლი, კერძოდ კარლ მერდერის, ხოლო შენობის მარჯვნივ კი პოეტ ვასილი ჟუკოვსკის ძეგლი, სწორედ ის ასწავლიდა ბავშვებს რუსულ ენასა და ლიტერატურას.

თავის ჩანაწერებში ცნობილი თავადის ქალი ოლგა წერს: „მერდერი იყო წარმოსაჩენი პედაგოგი, ყურადღებიანი, პატიოსანი. ბავშვები მას ძალიან უყვარდა. ჟუკოვსკი კი იყო სრულიად განსხვავებული ადამიანი, ის იყო პოეტი, დიდი კაცი, საოცარი სულის მატარებელი“. ბავშვები მერდერის მსგავსად მასაც უყვარდა.

ამ დროისთვის ბავშვთა სახლი დახურულია. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ პედაგოგების ბიუსტები გაქრა. თუმცა იპოვეს ჟუკოვსკის ბიუსტი, რომელიც დღეს კამერონოვის გალერეაში ინახება, რაც შეეხება მერდერის ბიუსტს ის ჯერაც არაა ნაპოვნი.
ივერი (საკუთარი სახელი)

ივერი — საკუთარი სახელი. გამოხატავს ქართველთა ეთნონიმს. მომდინარეობს იბერიის სამეფოს გვიანდელი სახეცვლილი სახლწოდებიდან — ივერია (იბერი/ჰბერი/ივერი). შუა საუკუნეებში ბევრი ისტორიული წყარო და საკუთრივ ქართული წყაროები ქართველებს მოიხსენიებენ როგორც ივერიელები. შემდგომში ეს ტერმინი ფართოდ დამკვიდრდა - საუკუნეებში მოღვაწე ცნობილ ქართველ მწერლებშიც. „ივერია“ როგორც საქართველო და ივერი როგორც ქართველი. როგორც მამაკაცის სახელი იგი ახალია, თუმცა უძველესი ფესვებიდან იღებს სათავეს. ამ სახელიდან წარმოსდგა ასევე საკუთარი გვარი — ივერი, რომელსაც ატარებს ცნობილი პრიმადონა თამარ ივერი. ამავე სახელიდან წარმოსდგა ასევე გვარი — ივერიელი, რაც უკავშირდება ცნობილ საეკლესიო მოღვაწეს ანთიმოზ ივერიელს, თუმცა მისი ახლადწარმოქმნის გამო ამ გვარის წარმომადგენლების რაოდენობა ჯერჯერობით ძალიან მცირეა.
საქართველო-ვანუატუს ურთიერთობები

2013 წლის 12 ივლისს საქართველომ და ვანუატუმ ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას რომლის მიხედვითაც ვანუატუ სცნობდა საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას.

ისტორია
გარდა რუსეთისა, სეპარატისტული რეგიონები აღიარებული იქნა ნიკარაგუის , ვენესუელის , ნაურუს , ტუვალუს და ვანუატუს მიერ.

2013 წლის მარტში ვანუატუს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ შეწყვიტა დიპლომატიური ურთიერთობები აფხაზეთის რესპუბლიკასთან. მაისში საქართველოს პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილი შეხვდა ვანუატუს პრემიერ-მინისტრს, მოანა კარკასეს კალოსილს, შეხვედრა მოხდა ჩიანგ-მაიში.

2011 წლის ივნისში ვანუატუს სრულუფლებიანმა ელჩმა აშშ-ში, დონალდ კალპოკასმა კატეგორიულად უარყო, რომ აფხაზეთი აღიარებულია ვანუატუს მიერ. „ვანუატუს რესპუბლიკა აღიარებს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში, მათ შორის რეგიონებს — აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონს / სამხრეთ ოსეთს საქართველოს ტერიტორიად“ — ნათქვამია საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებაში.
ბეირა (ანტილოპა)

ბეირა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა.

ბეწვი უხეშია. სხეულის ზედა ნაწილი რუხი-წითურია, ხოლო ქვედა — ღია. თავი მოყვითალო-წითურია, თვალები გარშემოწირულია თეთრად. ყურები გრძელია, სიგრძით 15, სიგანით 7,5 სმ; მათი შიდა მხარე ღიაა. მამრებს აქვთ მოკლე, ვერტიკალური რქები, სიგრძით 7,5–10 სმ კუდი ფაფუკია. მოხდენილი ფეხები მოყვითალო-მოყავისფრო ფერისაა. სხეულის სიგრძეა 80–86 სმ, სიმაღლე მინდაოში 46–61 სმ, მასა 9–11 კგ.

გავრცელებულია ჩრდილოეთ სომალის, ჯიბუტისა და აღმოსავლეთ ეთიოპიის ქვიან ბორცვებსა და მშრალ პლატოებზე.

აქტიურია დილით და საღამოს, დღის შუა ნაწილში ჩვეულებრივ ისვენებს. ძალიან ფრთხილი ანტილოპაა; მგრძნობიარე ყურები ხელს უწყობს საფრთხის თავიდან აცილებას. შეშინებულს შეუძლია კლდიდან კლდეზე გადახტომა. კარგად არის შეგუებული ჰაბიტატთან; წყლის გარეშე დიდხანს ძლებს, სითხეს საკვებიდან (ბუჩქების ფოთლები, ბალახი) იღებს.

ცხოვრობენ წყვილებად ან მცირე ჯოგებად (რომელშიც მხოლოდ ერთი მამალია). მაკეობა 6 თვე გრძელდება.

მთავარი ბუნებრივი მტრები არიან: ლომი, ავაზა, აგრეთვე კარაკალი, აფთარი, ტურა.
ქალაქის რატუშა (პუშკინი)

ქალაქის რატუშა — ქალაქ პუშკინში მდებარე ისტორიული შენობა. აშენდა 1862-1865 წლებში. რეკონსტრუქცია ჩაუტარა 1885 წელს. იგი შესულია ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტთა სიაში. აღნიშნული სახლი მდებარეობს ნაბერეჟნაიას ქუჩაზე. ამჟამად შენობაში განთავსებულია პუშკინის კულტურის სახლი.

ისტორია
ქალაქის რატუშის მშენებლობა დასრულდა 1865 წლის ოქტომბერში. 1902 წელს კი ა. რ. ბახის პროექტის მიხედვით შენობა გაიზარდა: გაფართოვდა სახლი, კერძოდ რამდენიმე ოთახი, მათ შორის მთავარი დარბაზი. 1918 წელს შენობაში განთავსებული თვითმმართველი ორგანო გააუქმეს და აქ განთავსდა კულტურის სახლი. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობა დაზიანდა, მას შემდეგ კი ერთ-ერთი პირველი იყო ეს შენობა რომელსაც რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა ქალაქში. 1922 წლიდან 1936 წლამდე შენობაში ფუნქციონირებდა „მუსიკალური თეატრი“.

არქიტექტურა
აღნიშნული შენობა სამსართულიანია. ქვედა სართულზე განთავსებულია სარდაფი. შიდა ინტერიერის კუთხით ახლოს დგას ადრეულ კლასიციზმთან, თუმცა ვხვდებით ასევე დეკორებს ბაროკოს სტილში. შენობაში განთავსებულია ორი დარბაზი: მთავარი და საკონფერენციო. გაფორმებულია ასევე ბიზანტიური სტილის თაღებითა და სვეტებით. დღეს იგი მაღალ დონეზეა კეთილმოწყობილი.
ქვის დარბაზი

ქვის დარბაზი — ორანიენბაუმის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლის პავილიონი, რომელიც მდებარეობს მენშიკოვის დიდ სასახლესა და პავილიონ კატალნოი-გორკის შორის, ბუნებრივ შემაღლებაზე, ქალაქ ლომონოსოვში.

ისტორია
ქვის დარბაზის მშენებლობა 1749-1751 წლებში მიმდინარეობდა. პროექტის ავტორის ვინაობა დღემდე უცნობია. 1750-იანი წლების დოკუმენტებში ქვის დარბაზს ეწოდება „ახალი სასახლე“, „ლამაზი ბაღი“ და შემდეგ „საკონცერტო დარბაზი“. შენობა, სავარაუდოდ, კონცერტებისთვის იყო განკუთვნილი — მას დიდი დარბაზი ჰქონდა გარკვეულ ეტაპზე. 1750-იან წლებში ქვის დარბაზის მახლობლად გაიმართა რამდენიმე საინტერესო წვეულება და ფესტივალი.

1784 წლისთვის, კონცერტის დარბაზი, როგორც ჩანს, არ ფუნქციონირებდა, დოკუმენტებით კი ეს მტკიცდება, რადგანაც შენობას საერთოდ არ გააჩნდა შესაბამისი ინსტრუმენტები და არ იყო სათანადოდ აღჭურვილი. 1808-1812 წლებში შენობაში ფუნქციონირებდა სამხედრო საავადმყოფო, სადაც სამამულო ომში დაჭრილებს მკურნალობდნენ. 1902-1904 წლებში არქიტექტორმა ო. ა. პოლსონმა ჩაატარა ეკლესიის სარესტავრაციო სამუშაოები, სწორედ ამ დროს შეაკეთეს დასავლეთის მხარეს მდებარე სამრეკლო. 1950-იანი წლებში შენობას ჩაუტარდა კიდევ ერთი რესტავრაცია, ამ დროს აღდგენილ იქნა მ. მ. პლატონოკოვას მიერ შენობის ინტერიერი. მის დროს გაუქმდა სამრეკლო.

ამჟამად პავილიონში განთავსებულია ორანიენბაუმის პარკისა და ინტერიერის ქანდაკებები. ასევე მოქმედებს ინტერაქტიული კინოთეატრი. ზაფხულის სეზონის განმავლობაში, ქვის დარბაზში ტარდება კლასიკური მუსიკის კონცერტები.
კლიპშპრინგერი

კლიპშპრინგერი — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა.

მცირე ზომის ანტილოპაა. მამლებს აქვს ფართოდ განლაგებული სოლისებრი რქები, სიგრძეში 10 სმ-მდე. ბეწვი სქელი და მკვრივია. დედლები შედარებით დიდი ზომისანი არიან. მაგ., დედლის სიმაღლე მინდაოში შეადგენს 50–53 სმ, ხოლო მამლისა — 49–52 სმ. მასა მერყეობს 8,9-დან 18 კგ-მდე. სხეულის სიგრძეა 75–115 სმ.

ბინადრობენ მჭიდრო ჯგუფებად. მონოგამები არიან. მშრალ სეზონზე 6–8-სულიან ჯოგებს ქმნიან. წვიმის სეზონზე მსგავსი ჯოგები არ გვხვდება. ნაშიერის რძით კვების პერიოდში, მამალი მუდამ იცავს, როგორც მას, ასევე დედალს. მამლები ტერიტორიული ცხოველები არიან და თავის „სამფლობელოს“ ფეკალიებითა და ჯირკვლების დახმარებით ნიშნავს. საცხოვრებლად იყენებენ მთიან რაიონებსა და მდინარეთა ხეობებს.

იკვებება მარადმწვანე ბუჩქებით და ბალახებით, ხილით, თესლებით, ყვავილებითა და ლიქენებით. შეუძლიათ მიგრირება უკეთესი მცენარეულობით გამორჩეულ ადგილებში. დიდხანს ძლებს წყლის გარეშე, რადგან სითხის უდიდეს ნაწილს საკვებიდან იღებს.

გამრავლების სეზონი აპრილიდან იწყება. მაკეობა 7 თვე გრძელდება. დედალი ბადებს 1 ნაშიერს. იგი 4–5 თვემდე რძით იკვებება. 6 თვიდან რქები იწყებს ზრდას და 17–18 თვისას ბოლომდე ეზრდება.

გავრცელებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთ სუდანში, სომალში, ერიტრეაში, ეთიოპიის მთიანეთის ჩრდილოეთი ნაწილიდან აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკამდე, აგრეთვე ნამიბიისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ანგოლის სანაპიროზე. არსებობს რამდენიმე იზოლირებული პოპულაცია ცენტრალურ აფრიკის რესპუბლიკაში და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ნიგერიაში გვხვდება ჯოსის პლატოზე. სავარაუდოდ ეს სახეობა ბურუნდიშიც ბინადრობს.
მიხეილ კინწურაშვილი

მიხეილ პავლეს ძე კინწურაშვილი (ფსევდონიმი — იასამანი; დ. 7 აპრილი, 1885, სოფელი შხეფი, სენაკი — გ. 4 იანვარი, 1955, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პოეტი, მთარგმნელი და საზოგადო მოღვაწე. იყო რუსეთის სოციალურ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (1905) და საქართველოს საბჭოთა მწერლების კავშირის წევრი (1934).

ბიოგრაფია
1912 წელს დაამთავრა ხარკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი 1912 წელს. 1912 წელსვე შეუდგა პედაგოგიურ საქმიანობას აზერბაიჯანში, ქალაქ შუშის რეალურ სასწავლებელში, სადაც მოღვაწეობდა 1916 წლამდე. შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და გორში ჯერ ვაჟთა გიმნაზიაში, შემდეგ ქალთა გიმნაზიაში ასწავლიდა (1916-1919). 1919-1922 წლებში იყო ფოთის ფოთის ვაჟთა გიმნაზიის დირექტორი, შემდეგ ფოთის ტექნიკუმის დირექტორი და განათლების განყოფილების გამგის მოადგილე. ეწეოდა რევოლუციურ პროპაგანდას სამეგრელოში.

1923-1928 წლებში მუშაობდა თბილისის აღმასკომის სტატისტიკური განყოფილების განათლების სტატისტიკის განყოფილების გამგედ. ლექსებს აქვეყნებდა „ივერიაში“, „მწყემსში“, „მოგზაურში“, „ჩვენ ხმაში“, ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებაში“, ასევე სხვადასხვა კრებულებში; 1922 წელს დაიბეჭდა მისი თხზულებების პირველი ტომი; ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობას, თარგმნიდა რა უკრაინულ და რუსულ ლიტერატურ ნაწარმოებებს 1928-1929 წლებში, გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციაში.

1946 წელს გადაეცა კიროვის სახელობის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჯილდო, აგრეთვე მინიჭებული აქვს მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“.