ბენიამინ ბენ-ელიზერი

ბენიამინ (ფუად) ბენ-ელიზერი (‎; ივრით. ‏ ‏‎; დ. 12 თებერვალი, 1936, ბასრა, ერაყის სამეფო — გ. 28 აგვისტო, 2016, თელ-ავივი, ისრაელი) — ისრაელის სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკოსი, გენერალი, ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი. 1984 წლიდან 2014 წლამდე იყო ქნესეთის წევრი და სხვადასხვა დროს  ეკავა ისრაელის მრეწველობის, ვაჭრობისა და შრომის, თავდაცვის მინისტრის და ვიცე-პრემიერის თანამდებობები.

ბიოგრაფია
ბენიამინ ბენ-ელიზერი წარმოშობით ერაყელი ებრაელების ოჯახიდან გახლდათ. ის ფლობდა ებრაულ, არაბულ და ინგლისურ ენებს.

1950 წელს მისი ოჯახი გადასახლდა ისრაელში. 1954 წელს მობილიზებული იყო ცაჰალის (ისრაელის ოფიციალური არმია) გოლანის ბრიგადაში. 1958 წელს მიიღო ოფიცრის წოდება . დაამთავრა ისრაელის თავდაცვის ძალების სარდლობისა და შტაბის კოლეჯი, ასევე ისრაელის ეროვნული თავდაცვის კოლეჯი. ექვსდღიანი ომის დროს მეთაურობდა შაკედის სპეციალურ შენაერთს.

1970-1973 წლებში ისრაელის თავდაცვის ძალების სამხედრო მისიის წევრი იყო სინგაპურში, იომ -ქიპურის ომის დროს (1973) კვლავ მეთაურობდა ისრაელის ძალებს და დაჭრილ იქნა. ომის შემდეგ, მან სცადა მეგობრული ურთიერთობის დამყარება ლიბანელ ქრისტიანებთან და შექმნა ეგრეთ წოდებული კეთილი სასაზღვრო ღობეები ლიბანის საზღვარზე (ებრ. ). 1978 წელს დაინიშნა სამხედრო ძალების მეთაურად იუდეისა და სამარიის ტერიტორიებზე, სადაც მსახურობდა 1982 წლამდე. 1982 წელს იგი პენსიაზე წავიდა, მაგრამ პრემიერ მინისტრის მენახემი ბეგინის თხოვნით, იგი დარჩა ტერიტორიებზე მთავრობის საქმიანობის კოორდინატორის პოზიციაზე.

1984 წელს მან საბოლოოდ დატოვა არმია ბრიგადის გენერალის წოდებით და დაიწყო პოლიტიკური საქმიანობა. თავიდან იგი შეუერთდა აარონ აბუჰაცირს. შემდეგ — ეზერ ვაიცმანს, რომელმაც დააარსა პარტია იაჰადი. 1984 წლის საყოველთაო არჩევნებზე იაჰადს სამი მანდატი, ერგო,  მანდატის მფლობელთა შორის აღმოჩნდა ბენ-ელიზერი. არჩევნების შემდეგ, პარტია შეუერთდა მაარახს. ბენიამინ ბენ-ელიზერი  სწრაფად გახდა პარტიის ცნობილი აქტივისტი. 1992 წელს მან წვლილი შეიტანა ლეიბორისტული პარტიის ხელმძღვანელის პოსტზე იცხაკ რაბინის არჩევაში, რომელმაც არჩევნების შემდეგ იგი დანიშნა საბინაო მშენებლობის მინისტრის პოსტზე. ბენ-ელიზერს  ეს პოსტი 1992–1996 წლებში ეკავა.  ამ პერიოდში მან ხელი შეუწყო ახალი დასახლებების მშენებლობის პოლიტიკას, განსაკუთრებით იერუსალიმის მიდამოებში. 1994 წელს პრემიერ მინისტრმა იცხაკ რაბინმა იგი ფარული მისიით გაგზავნა ტუნისში, სადაც ის აღმოჩნდა ისრაელის პირველი მინისტრი, რომელიც მოლაპარაკებებს აწარმოებდა იასირ არაფატთან.

1999 – დან 2001 წლამდე, ეჰუდ ბარაკის მთავრობაში, მან დაიკავა ვიცე – პრემიერისა და ისრაელის კომუნიკაციების მინისტრის პოსტები, ამავე დროს, 2000 – დან 2001 წლამდე იყო მშენებლობის მინისტრი; შეიმუშავა პალესტინის ტერიტორიების დაყოფის გეგმა.

2001 წელს, ეჰუდ ბარაკის არჩევნებში დამარცხებისა და გადადგომის შემდეგ, იგი პარტიასთან ერთად შეუერთდა არიელ შარონის კოალიციას, რომელმაც იგი დანიშნა თავდაცვის მინისტრად. ხსენებული პოსტი  2002 წლამდე ეკვა.  გადადგა პრემიერ მინისტრთან მომდევნო წლის ბიუჯეტთან დაკავშირებით გამოწვეული უთანხმოების გამო. ამ მოვლენების პარალელურად მან თავი დაასახელა ლეიბორისტული პარტიის ლიდერის პოსტზე, შიმონ პერესის ნაცვლად, სადაც მან მცირე უპირატესობით დაამარცხა ქნესეთის ყოფილი თავმჯდომარე აბრაამ ბურგი. 2003 წლის ქნესეთის არჩევნების წინა დღეს ჩატარდა  ავოდის პარტიის ხელმძღახალი ს ახალი არჩევნები.  შედეგად ბენ-ელიზერი  ამრამ მიცნამ დაამარცხა.

2005 წლის 10 იანვარს  ლეიბორისტული პარტია შეუერთდა შარონის მთავრობას და ბენ-ელიეზერი დაინიშნა ეროვნული ინფრასტრუქტურის მინისტრად. იმავე წლის სექტემბერში პარტიის ლიდერის პოსტის არჩევნების შემდეგ, რომელშიც ამირ პერეცმა გაიმარჯვა, ავოდამ დატოვა სამთავრობო კოალიცია და არიელ შარონმა დანიშნა ვადამდელი არჩევნები. ეჰუდ ოლმერტის ახალ მთავრობაში, 2006 წლის 4 მაისს, იგი კვლავ დააწინაურეს და  ეროვნული ინფრასტრუქტურის მინისტრად დანიშნეს. 2009 წელს შექმნილ ბენიამინ ნეთანიაჰუს მთავრობაში მან მიიღო მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის პოსტი, რომელსაც  2011 წლამდე იკავებდა.

2013 წელს იგი ხელახლა აირჩიეს ქნესეთში, მაგრამ ჯანმრთელობის მიზეზების გამო  თანამდებობა დატოვა 2014 წლის დეკემბერში. 2014 წელს ის განიხილებოდა, როგორც ისრაელის პრეზიდენტობის შესაძლო კანდიდატი, მაგრამ ბრძოლა შეწყვიტა მას შემდეგ, რაც მის წინააღმდეგ გაჩნდა კორუფციული ბრალდებები.

გარდაცვალება
2016 წლის 28 აგვისტოს ნაშუადღევს, ბენიამინ  ბენ-ელიზერი თელ-ავის სურასკის სამედიცინო ცენტრში გარდაიცვალა  80 წლის ასაკში თირკმლის დაავადების შედეგად გამოწვეული გართულებებისგან.

ოჯახი
ბენიამინ ბენ-ელიზერი ჰყავდა მეუღლე და ხუთი შვილი.