ხუან კამპისტეგი

ხუან კამპისტეგი ოქსკობი (დ. 7 სექტემბერი, 1859 — გ. 4 სექტემბერი, 1937) — ურუგვაელი სამხედრო პირი, იურისტი და ურუგვაის პრეზიდენტი (1927–1931).

ბიოგრაფია
იგი დაიბადა მონტევიდეოში.

მონტევიდეოს დიდი ალყის მონაწილე ჯარისკაცის ვაჟი თავადვე მონაწილეობდა კებრაჩოს რევოლუციაში .

ჯარში მსახურობის შემდეგ, 1877 წელს მან სწავლა უნივერსიტეტში გააგრძელა; 1881 წელს მიიღო საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა და ლიტერატურის ბაკალავრის ხარისხი. 1883 წლიდან კამპისტეგი (უსასყიდლოდ) ასწავლიდა გეოგრაფიას, მათემატიკას, ფილოსოფიასა და ისტორიას, ამავდროულად კი უნივერსიტეტში სამართალს სწავლობდა და 1886 წელს ადვოკატის ხარისხი მიიღო. მოგვიანებით მან ხოსე ბატლიე ი ორდონიესთან ერთად დააფუძნა გაზეთი . ტახესის, ეროსა და ობესის ადმინისტრაციების დროს იგი არირჩიეს რიო-ნეგროს დეპუტატად. საპარლამენტო კარიერის დასაწყისში იგი ფინანსური კომიტეტის წევრი იყო. 1891 წელს მან წამოიწყო ვალუტასთან დაკავშირებული სხვადასხვა პროექტი, ხოლო 1895 წელს შეიმუშავა გეგმა რიო-ნეგროში საავადმყოფოს სუბსიდირების შესახებ. იგი ხელახლა აირჩიეს ფინანსური კომიტეტის წევრად, ხოლო 1897 წელს ხაზინის მდივნად (ფინანსთა მინისტრად) დაინიშნა. ერთი წლის შემდეგ მას ეროვნული გვარდიის მესამე ბატალიონის სარდლობა ჩააბარეს, 1899 წელს კი სახელმწიფო საბჭოს წევრად და ელექტროენერგიის კომპანიის ადმინისტრაციული საბჭოს პრეზიდენტად წარადგინეს. ეს თანამდებობა მას იმის გამო ერგო, რომ ხაზინის მდივნად მსახურებისას მან ამ კომპანიის აქციების მთელი პაკეტი შეისყიდა, რამაც სახელმწიფოს საშუალება მისცა მისი მფლობელი გამხდარიყო. იმავე წელს იგი კვლავ წარადგინეს რიო-ნეგროს დეპუტატად, თუმცა მან ვერ შეძლო ამ პოსტის დაკავება, რადგან მეორედ ჩააბარეს ხაზინის დეპარტამენტი, თუმცა მოგვიანებით ეს თანამდებობა დატოვა.

მოგვიანებით, 1903-დან 1904 წლამდე, კამპისტეგი შინაგან საქმეთა მინისტრად მსახურობდა, ხოლო 1905 წელს ურუგვაის სენატის პრეზიდენტი გახდა.

წარსულში კამპისტეგი ურუგვაის ლიბერალი პრეზიდენტის, ხოსე ბატლიე ი ორდონიესის ახლო პოლიტიკური მოკავშირე იყო, თუმცა შემდგომში მან ურუგვაის „კოლორადოს“ პარტიის შიგნით უფრო დამოუკიდებელი პოლიტიკური პოზიცია დაიკავა.

1921 წელს იგი მსახურობდა ეროვნული ადმინისტრაციული საბჭოს წევრად. მოგვიანებით, 1927-დან 1931 წლამდე, მას ურუგვაის პრეზიდენტის პოსტი ეკავა. იდეოლოგიურად, პრეზიდენტობის პერიოდისთვის კამპისტეგი „რივერიზმს“ — „კოლორადოს“ პარტიის კონსერვატიულ ფრთას — მიემხრო. მიუხედავად მისი კონსერვატიზმისა, კამპისტეგის პრეზიდენტობის დროს მაინც გატარდა არაერთი დადებითი რეფორმა. 1927 წელს ურუგვაის ეროვნულმა ადმინისტრაციულმა საბჭომ დაამტკიცა კანონი, რომელიც საზოგადოებრივ სამუშაოებზე დასაქმებულთათვის მინიმალურ ხელფასს აწესებდა. 1928 წელს მთავრობამ ქალაქ ლასკანოში ახალი საქველმოქმედო საავადმყოფო ააშენა, ხოლო ეროვნულმა ადმინისტრაციულმა საბჭომ სიფილისის პროფილაქტიკის ინსტიტუტს (როგორც ერთ-ერთი კვლევა აღნიშნავს) უფლება მისცა, „დაეხარჯა 18,000 პესო ქალაქ მელოში შენობის ასაშენებლად, სადაც ამ რაიონის დისპანსერი განთავსდებოდა“. გარდა ამისა, აღმასრულებელი განკარგულებით, არმიის სამედიცინო კორპუსის თვითმფრინავები ხელმისაწვდომი გახდა ფართო საზოგადოებისთვის, რათა უკიდურესი აუცილებლობის შემთხვევაში ისინი სასწრაფო დახმარების მანქანებად გამოეყენებინათ.

1928 წელს ურუგვაის მთავრობამ გამოყო სახსრები საავადმყოფოსა და ორი სანატორიუმის ასაშენებლად ტუბერკულოზის სამკურნალოდ. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, ეს იყო „მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯი იმ ფართომასშტაბიანი კამპანიისა, რომელიც იმხანად ურუგვაში ამ დაავადების პროფილაქტიკისა და განკურნების მიზნით მიმდინარეობდა“. იმავე წელს მიიღეს კანონი, რომლითაც კვირა დღე სავალდებულო დასვენების დღედ გამოცხადდა სტილისტებისა, სალონების მფლობელებისა და თანამშრომლებისთვის. 1930 წლის 25 ივნისის კანონით, მინიმალური ხელფასი, რომელიც მანამდე, 1926 წლის 18 ნოემბერს, პორტის მუშებისთვის დაწესდა, მოსახლეობის უფრო ფართო ფენებზე გავრცელდა. ასევე გაფართოვდა იმ პირთა წრე, ვისაც ეხებოდა საპენსიო შეღავათები იმ ქალებისთვის, რომლებსაც ჰყავდათ არასრულწლოვანი შვილები და გააჩნდათ მუშაობის სულ მცირე ათწლეული სტაჟი.

ასევე, კამპისტეგის პრეზიდენტობის დროს, 1927 წელს, ქალებმა პირველად გამოიყენეს ხმის მიცემის უფლება ადგილობრივ არჩევნებში (1927 წლის სერო-ჩატოს პლებისციტი).

კამპისტეგი პრეზიდენტის პოსტზე გაბრიელ ტერამ შეცვალა.

იგი 1937 წელს მონტევიდეოში გარდაიცვალა.