iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლა-ვიქტორია (ვენესუელა)

ლა-ვიქტორია — ქალაქი ვენესუელაში, არაგუის შტატში. 1960-იანი წწ. შემდეგ ქალაქი მნიშვნელოვნად განვითარდა. მდებარეობს ვალენსიის ტბის აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 550 მ სიმაღლეზე. ქალაქთან ახლოს გადის ავტომაგისტრალი.

პირველი ენკომიენდები განლაგებული იყო 1592 წელს.
ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით, ლა-ვიქტორია დააარსა 1593 წელს ფრანსისკო დე ლორეტომ.
სხვა შეხედულებით, ქალაქის დაარსების თარიღად 1620 წელი მიიჩნევა. სწორედ ეს უკანასკნელი შეხედულება არის ფართოდ გავრცელებული.
ტუშფა

ტუშფა — ძველი ქალაქი, ურარტუს სამეფოს დედაქალაქი მისი აყვავების პერიოდში. მდებარეობდა ვანის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. თანამედროვე ქალაქ ვანის დასავლეთით, ვანის ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ქალაქის არქიტექტურის მთავარ ელემენტს წარმოადგენს ვანის კლდეები, სადაც მდებარეობდა ურარტუს მეფეების რეზიდენცია. რუსა -ის (ძვ. წ. 685 - 645) მმართველობის პერიოდში დედაქალაქი გადატანილ იქნა რუსახინილში, ხოლო ტუშფა კვლავ ურარტუს ქალაქია, ძვ. წ. 590 წლამდე, მანამ სანამ ურარტუს გაანადგურებდნენ მიდიელები.
რუსახინილი

რუსახინილი — ძველი ქალაქი, ურარტუს სამეფოს დედაქალაქი მისი ძლიერების დაცემის პერიოდში. მდებარეობდა ტოპრაკ-კალეს გამაგრებულ კლდეზე, თანამედროვე ქალაქ ვანის აღმოსავლეთით. ქალაქი ააგო ურარტუს მეფე რუსა -მა (ძვ. წ. 735 - 714), მას შემდეგ, რაც ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ -მ მიაყენა გამანადგურებელი მარცხი რუსას მამას, სარდურ -ს (ძვ. წ. 764 - 735) და გაანადგურა ქვეყნის დედაქალაქი ტუშფა. ქალაქს სახელი ეწოდა რუსა -ის პატივისცემის ნიშნად.
სახაროვის პრემია

ანდრია სახაროვის სახელობის პრემია დაარსდა 1988 წელს ევროპის პარლამენტის მიერ.

ჯილდო გაიცემა ყოველწლიურად შემდეგ სფეროებში წარმატების შემთხვევაში:
ადამიანის უფლებების და ძირითადი თავისუფლებების დაცვა.
დემოკრატიის განვითარება და კანონის უზენაესობის დაცვა.
საერთაშორისო სამართლის პატივისცემა.
უმცირესობის უფლებების დაცვა.

ლაურეატები
ვენესუელის ფედერალური ოლქი

ვენესუელის ფედერალური ოლქი — ტერიტორიული ერთეული ვენესუელაში, რომელიც მხოლოდ დედაქალაქ კარაკასს მოიცავს. მისი ფართობი 1 930 კმ²-ია და ადმინისტრაციულად მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტის — ლიბერტადორისგან შედგება, ეს უკანასკნელი კი თავის მხრივ კარაკასის დაახლოებით ნახევარს მოიცავს. ოლქში განთავსებულია ფედერალური და სახალხო მთავრობა.

2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 000 000 ადამიანს შეადგენს. ოლქს ესაზღვრება ვარგასისა და მირანდას შტატები.

წარსულში, მას თავისი ადგილობრივი მთავრობა, მათ შორის გუბბერნატორიც ჰყავდა, მაგრამ 1999 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად ის გაუქმდა და შეიქმნა კარაკასის მეტროპოლიური რაიონი. მისი იურისდიქცია ამ ტერიტორიის გარდა დამატებით გავრცელდა მირანდას შტატის ოთხ მუნიციპალიტეტზე (ბარუტა, ჩაკაო, ატილიო და სკურე), რომლებიც კარაკასის შემადგენლობაში შედიან.

2009 წლის 13 აპრილს, ეროვნულმა ასამბლეამ მიიღო ახალი კანონი, რომლის მიხედვითაც შეიქმნა ოლქის მმართველის პოსტი, რომელსაც პრეზიდენტი დანიშნავს.
ენგურს გაღმა ჩვენი სამშობლოა

ენგურს გაღმა ჩვენი სამშობლოა — ახალგაზრდულ-პატრიოტული საზოგადოებრივი ორგნაზიაცია. დაარსდა ქალაქ ზუგდიდში, 2011 წლის 27 სექტემბერს, სოხუმის დაცემის დღესთან დაკავშირებით. ორგანიზაცია მატრიცული ტიპისაა და შედგება რამდენიმე ლიდერისგან. მისი წევრები არიან: დემეტრე ქარდავა, დემეტრე ხარებავა, ელიზაბეტა აბრალავა, ირაკლი თორდია, ირაკლი გრიგოლაია, თემურ სურგულაძე, აკო ქორქია, ლევან დადიანი, მედეა ჟვანია.

ორგანიზაციის მანიფესტის თანახმად, მათი მთავარი მიზანია მშვიდობიანი ბრძოლა აფხაზეთის დაბრუნებისათვის: „ჩვენი მიზანია, მოვუფრთხილდეთ საქართველოს! არა მარტო გვახსოვდეს აფხაზეთი, არამედ ვიბრძოლოთ იმ დღისთვის, როდესაც აქ, ამ ისტორიულ მიწაზე კვლავაც შედგება თანაცხოვრება აფხაზებსა და ქართველებს შორის, რადგან ამას ისტორიული ტრადიციები და სიყვარული უდევს საფუძვლად“.
სიერა-ნევადის ეროვნული პარკი (ვენესუელა)

სიერა-ნევადის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ვენესუელის დასავლეთ ნაწილში, მერიდისა და ბარინასის შტატებს შორის. შეიქმნა 1952 წლის 2 მაისს, პრეზიდენტ გერმან სუარეს ფლამერიჩის დეკრეტით, ანდურ კორდილიერაში მდებარე სიერა-ნევადა-დე-მერიდის დაცვის მიზნით. ამ დროისათვის ის ქვეყნის მეორე ეროვნული პარკი იყო ანრი-პიტიეს შემდეგ. ფართობი შეადგენს 2764,46 კმ²-ს.

პარკი ვენესუელის უდიდესი ეკოლოგიური მნიშვნელობის არეალს მოიცავს, იცავს უმაღლეს ეკოსისტემას. აქვე განლაგებულია ქვეყნის ყველაზე მაღალი მთიანეთი (ანდები), სადაც მდებარეობს ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი ბოლივარის პიკი.
ელ-ავილის ეროვნული პარკი

ელ-ავილა — ეროვნული პარკი ვენესუელაში. მოიცავს ჩრდილოეთ-ცენტრალური ვენესუელის სანაპირო ზოლის მთიან არეალს, რომლის უმაღლესი მწვერვალიცაა პიკო-ნაიგუატა (2 765 მ). სახელი ეწოდა მწვერვალ ელ-ავილისგან (2 740 მ). ეს მთა მდებარეობს ვიწრო ხეობაში, კარაკასის ჩრდილოეთით და ქალაქს კარიბის ზღვისგან გამოყოფს.

ისტორია
ტერიტორია ეროვნულ პარკად 1958 წელს გამოცხადდა და დააკმაყოფილა ჯერ კიდევ საუკუნიდან არსებული მოთხოვნა ამ არეალის დაცვის შესახებ. მისი შექმნით დაიწყო კარაკასის გარშემო არსებული მთის ტყეების დაცვა. ეს მთები ამჟამად ემსახურება როგორც რეკრეაციულ მიზნებს, ისე ქალაქის დაცვას ჭუჭყისა და ურბანული ექსპანსიისგან. ელ-ავილა კარაკასის მაცხოვრებელთათვის ყოველთვის მნიშვნელოვანი რესურსი იყო, რომელიც მრავალგვარი საქმიანობისათვის გამოიყენებოდა, რამაც გაართულა მისი დაცვა. 1956 წელს გაიხსნა სასტუმრო და საბაგირო, რომელიც ზღვის დონიდან 2 135 მეტრზე ადის და ქალაქ მაკუტოს მეორე მხარეს ეშვება. 20 წლიანი უმოქმედობის შემდეგ, ეს საბაგირო 2011 წლის თებერვალში კვლავ გაიხსნა.

ბიომრავალფეროვნება
პარკში წარმოდგენილია ფლორისა და ფაუნის დიდი მრავალფეროვნება. აღწერილია პეპლის 100-ზე მეტი, ძუძუმწოვრის 120, ამფიბიის 20, რეპტილიის 30 და ფრინველთა 500 სახეობა. ფრინველთაგან 9 სახეობა ვენესუელის ენდემია, სამი კი გადაშენების პირას მყოფია. კლასიფიცირებულია მცენარეთა 1 800 სახეობა, რომელთაგან ზოგიერთი კორდილიერა-დე-ლა-კოსტას მთის მასივის ენდემია, ზოგიც საკუთრივ პარკის.
სერბული დინარი

სერბული დინარი  — ფულის ერთეული სერბეთში.
1 სერბული დინარი შედგება 100 პარასგან;
კოდი 4217 — «»;
გრაფიკული სიმბოლო ; და ;
ამჟამად მიმოქცევაშია ბანკნოტები ნომინალით: 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 და 5000 სერბული დინარი;
მონეტები ნომინალით: 1, 2, 5, 10 და 20 სერბული დინარი;

ისტორია
სერბული დინარი პირველად ისტორიულ წყაროებში ჯერ კიდევ მე- საუკუნეში სტეფან პირველშემკობილის ზეობის პერიოდში გვხვდება. ამ პერიოდიდან მოყოლებული დესპოტ სტეფან ლაზარევიჩის ტახტიდან ჩამოგდებამდე, ანუ 1459 წლამდე სერბი მმართველების უმრავლესობა დინარის ვერცხლის მონეტებს ჭრიდა, ხოლო სერბეთის იმპერიის პერიოდში კი დინარი უფრო მყარმა პერპერმა შეცვალა. პერპერი შუა საუკუნეების სერბული სახელმწიფოებრიობის მნიშვნელოვანი ატრიბუტი და სიმბოლო იყო.

პირველი შედარებით თანამედროვე დინარი სერბეთში მე- საუკუნიდან გვხვდება. მანამდე, ოტომანთა დაპყრობების შედეგად, ბალკანეთის ამ ტერიტორიაზე მრავალი სხვადასხვა ვალუტა მიმოიქცეოდა, რისი კვალიც სერბულ დინარს დღემდე ეტყობა - მისი ქვევალუტის პარას სახელწოდება იგივეა, რაც თურქული მსგავსი მონეტისა და იგი არაბულად ვერცხლს ნიშნავს. 1868 წელს 1, 5 და 10 პარას დენომინაციის მონეტები გამოუშვეს, რომლის ავერსზეც პრინც მიჰაილო ობრენოვიჩ -ს პორტრეტი იყო გამოსახული. მოგვიანებით, 1875 წელს ვერცხლის 50 პარა, 1, 2 და 5 დინარი მოიჭრა. ხოლო 1879 წელს კი პირველი ოქროს მონეტები მოიჭრა ჯერ 20, ხოლო მოგვიანებით 10 დინარისათვის. ეს უკანასკნელნი სპეციალურად მილან -ის კორონაციისთვის 1882 წელს ჩამოასხეს, რის გამოც 10 დინარს ხალხში “მილანდორს” უწოდებდნენ, რაც ქართულად ითარგმნება, როგორც ოქროს მილანი.

სერბული დინარის პირველი ბანკნოტები დაიბეჭდა 1876 წელს. 1873 - 1894 წლებს შორის სერბული დინარი მიბმული იყო ფრანგულ ფრანკთან.

1918 წელს შეიქმნა იუგოსლავიის სამეფო, რომლის შემადგენლბაშიც იყო სერბეთი. სამეფოს შექმნიდან ორი წლის შემდეგ 1920 წელს სერბული დინარი შეცვალა იუგოსლავიურმა დინარმა.

1941 წელს მესამე რეიხის მიერ სერბეთის ოკუპირებული ნაწილებში იუგოსლავიური დინარი შეიცვალა სერბული დინარით, რომელიც მიმოქცევაში იყო 1944 წლამდე, როდესაც იუგოსლავიის სახალხო არმიამ ის შეცვალა იუგოსლავიური დინარით 1 იუგოსლავიური დინარი 20 სერბული დინართან თანაფარდობით.

2003 წელს, როდესაც იუგოსლავია გარდაიქმნა სერბეთის და ჩერნოგორიის სახელმწიფოთა კავშირად მიმოქცევაში შევიდა სერბული დინარი, რომელმაც შეცვალა მისი წინამორბედი იუგოსლავიური დინარი.

ბანკნოტები
სერბეთში მიმოქცევაშია ბანკნოტები შემდეგი ნომინალით:
გოძე

გოძე — ძველიაპონურ პანთეონის წარმომადგენელი ღვთაება.

მისი გავრცელებული გამოსახულება, დაბლა დადრეკილი მუცლის გამო, ხშირად ბეგემოტს დარდება, თუმც კი ადრეულ მასალაში ხანდახან შავ ღორად მოიხსენებენ, ხანაც მწითურად.

გოძე ზოგი ვერსიით ჩრდილოელი იყო, დიდი დათვის თანავარსკვლავედში ცხოვრობდა, იაპონიას ომში დახმარება გაუწია, თეთრი პირისახისა იყო, მას ხე–ტყე და ლითონის ნაწარმი მოჰქონდა და გველეშაპ რეალტოსთან შებრძოლება მხოლოდ მას შეეძლო, ტრაბახი უყვარდა, ოდესღაც მიჯაჭვულიც ჰყავდათ იმ თავის ჩრდილოეთში.

მითის მიხედვით გოძემ დაამარცხა რეალტოსი და მიითვისა მისი გვირგვინი. მას შემდეგ გოძე მიჩნეულია სპორტისა და თაღლითობის ღვთაებად, ზოგიერთ წყაროში გოძე მოხსენიებულია ლევანტოსად.
კარიპე

კარიპე — ქალაქი აღმოსავლეთ ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, ზღვის დონიდან 800 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს კარიბის ზღვის სიახლოვეს, ხეობაში, რომელიც გარშემორტყმულია მაღალი მთებით. გაბატონებულია სუბტროპიკული კლიმატი (ტემპერატურა 22 °). იზრდება ყავა, ფორთოხალი. ტურიზმი და ვაჭრობა განსაზღვრავს ქალაქის ეკონომიკის ბედ-იღბალს.

1799 წელს ქალაქი კარიპე მოინახულეს ცნობილმა გეოგრაფებმა ალექსანდერ ჰუმბოლდტმა და ემე ბონპლანმა. კარიპეში იმყოფებოდნენ ასევე მოგზაურები აგუსტინ კოდაცი (1835) და ფერდინანდ ბელერმანი (1843).

 საუკუნის ბოლოს ქალაქი დაიკავეს იმიგრანტებმა, რომელთა შორის იყვნენ იტალიელი და კორსიკელი ხალხი. მათ შექმნეს ყავის პლანტაციები; ასევე დაიწყეს მეღვინეობის წარმოება.

1769 წელს დასრულდა კარიპეს პირველი ეკლესიის მშენებლობა, ხოლო 1806 წელს მომხდარმა მიწისძვრამ დაანგრია ეკლესიის დიდი ნაწილი.
კარაკასის მიწისძვრა (1967)

კარაკასის 1967 წლის მიწისძვრა — მიწისძვრა, რომელიც მოხდა 1967 წლის 29 ივლისს, ადგილობრივი დროით 20:00 საათზე. მიწისძვრის ეპიცენტრი დაფიქსირდა კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ვენესუელის დედაქალაქ კარაკასიდან 20 კილომეტრში.
მაგნიტუდამ მიაღწია 6.5 ბალს.
მიწისძვრამ იმსხვერპლა დაახლოებით 240 ადამიანი, ასობით ადამიანი დაიჭრა, მრავალი მათგანი ნატეხების ქვეშ მოექცა. მატერიალურმა ზარალმა მიაღწია ათეულ მლნ. დოლარს. დაახლოებით 80 ათ. ადამიანი დარჩა უსახლკაროდ. უბედურება ფართოდ შეეხო კარაკასის რაიონებს ალტამირასა და პალოს-გრანდესს და ასევე ცენტრალურ სანაპიროს. ბიძგების შედეგად ჩამოინგრა შენობების უზარმაზარი მონაკვეთები. ნატეხების გათხრას აწარმოებდნენ ამწეებითა და ბულდოზერებით.

კარაკასთან ახლომდებარე ქალაქები იტყობინებოდნენ სტრუქტურული დაზიანებების შესახებ.
ნიკოლოზ რაჭველი

ნიკოლოზ რაჭველი (ნამდვილი სახელი— ნიკოლოზ მემანიშვილი; დ. 15 მაისი 1979, თბილისი) — ქართველი კომპოზოტორი,პიანისტი და დირიჟორი. შოთა რუსთაველის სახელმწიფო (2012) და საქართველოს კულტურის სამინისტროს (2011) პრემიების და თბილისის (2018) ხოლო 2005 წლიდან დღემდე იკავებს ორკესტრის სამხატვრო ხელმძღვანელის პოზიციას.

ბიოფრაფია
დაიბადა 1979 წელს თბილისში. 1996 წელს დაამთავრა თბილისის ევგენი მიქელაძის სახელობის მუსიკალური კოლეჯი (ფორტეპიანო, კომპოზიცია), ხოლო 2005 წელს - ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია კომპოზიციის განხრით ბიძინა კვერნაძის ხელმძღვანელობით. 1999-2003 წლებში სწავლობდა ვენის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უნივერსიტეტში. სწავლის პერიოდში გავლილი აქვს მასტერკლასები ისეთ კომპოზიტორებთან, როგორიცაა პიერ ბულეზი, ლუჩანო ბერიო, მიშელ ჟარელი და სხვ. 2017 წლის 26 მაისს ნიკოლოზ რაჭველს საქართველოში გაეროს ბავშვთა ფონდის (იუნისეფის) ელჩის წოდება მიენიჭა.
უკაიალის მიწისძვრა (2011)

პერუს მიწისძვრა — 2011 წლის 24 აგვისტოს მიწისძვრა ჩრდილოეთ პერუში, 7,0 მაგნიტუდით , ადგილობრივი დროით მოხდა ღამის 12 საათსა და 46 წუთზე, ქალაქ პუკალპადან 82 კილომეტრის მოშორებით. მიწისძრის ჰიპოცენტრი მდებარეობდა 145 კილომეტრის სირღმეზე, ბრაზილიის საზღვრის მახლობლად.

გავლენა
მცხოვრებლები ქალაქებს ჩაკაიბამბასა და უჩუბამბას შორის იყვნენ გარე სამყაროს მოწყვეტილნი, რადგან ყველა სატელეფონო ხაზი აღმოჩნდა დაზიანებული. სამუშაოები ენერგეტიკულ ობიექტებზე და მაღაროებში არ გაჩერებულა. პუკალპის მაგისტრალური ნავთობსადენი არ დაზიანებულა.

ქალაქ ჩანდიგარხში სახლის დანგრევისას დაშავდა ორი ადამიანი, კოკეინში 18 სკოლის მოსწავლე დაშავდა ჟლეტვაში როდესაც პანიკაში ცდილობდნენ სკოლის შენობის დატოვებას, 1 ადამიანი გარდაიცვალა ნერვული კრისისგან, რომელიც მიწისძვრისგან წარმოიშვა.

ქალაქ მონორამბაში მიწისძვრამ გამოიწვია მიწის ჩამოწოლა რის გამო მოსახლეობა დარჩა ელექტროენერგიისა და კავშირის გარეშე. კიდევ ერთი მიწის ჩამოწოლა მოხდა ქალაქ მარაკანაში.
კოჩე

კოჩე — კუნძული კარიბის ზღვაში. მდებარეობს კუნძულ მარგარიტასა და კონტინენტს შორის. ეკუთვნის ვენესუელას. კუნძულებს მარგარიტასთან და კუბაგუასთან ერთად ქმნის ვენესუელის შტატს – ნუევა-ესპარტას. ფართობი 61 კმ², სიგრძე 11 კმ, სიგანე 6 კმ.

მოსახლეობა 8.756 ათ. კაცი (2010). კუნძულის მაქსიმალური სიმაღლეა 60 მ. კლიმატი ტროპიკულია, ჰაერის ტემპერატურა საშუალოდ უდრის 27-იდან 38°-მდე. ეკონომიკის საფუძველია ტურიზმი. კუნძული კოჩე აღმოაჩინა ქრისტეფორე კოლუმბმა 1498 წელს. პირველად დასახლება გაჩნდა საუკუნეში. არის პატარა აეროპორტი. მთავარი ქალაქებია: სან-პედრო-დე-კოჩე, ელ-ბიჩარი, გუინიმა, ლა-გლორია, ელ-ამპარო.

გალერეა
შაჰ რუხ ხანი

შაჰ რუხ ხანი (ასევე შაჰრუხ ხანი, ; დ. 2 ნოემბერი, 1965) — ინდოელი კინომსახიობი, კინორეჟისორი და სატელევიზიო წამყვანი. „ბოლივუდის მეფედ“ წოდებულს როლები 70-ზე მეტ ინდურ ფილში აქვს შესრულებული.

ხანის კარიერა გვიან 1980-იან წლებში რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში მცირე როლების შესრულებით დაიწყო. მისი კინოდებიუტი ფილმში დივანა (1992) შედგა. მას შემდეგ მან უამრავ კომერციულად წარმატებულ ფილმში მიიღო მონაწილეობა და მრავალი როლისთვის კრიტიკოსთა ქება დაიმსახურა. მიღებული აქვს თოთხმეტი „ფილმფერის ჯილდო“ მისი დამსახურებისთვის ინდურ კინოინდუსტრიაში, რომელთაგან რვა — საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში. 2005 წელს ინდოეთის მთავრობამ ის პადმა შრით დააჯილდოვა ინდოეთის კინემატოგრაფიაში შეტანილი წვლილისთვის.

ხანის ფილმები, როგორიცაა დილვალე დულჰანია ლე ჯაიენგე (1995), კუჩ კუჩ ჰოტა ჰაი (1998), ჩაკ დელ ინდია (2007), ომ შანტი ომ (2007) და რაბ ნე ბანა დი ჯოდი (2008) ბოლივუდის უდიდეს ჰიტებს შორისაა, ხოლო ფილები კაბჰი ხუში კაბჰი ღამ... (2001), კალ ჰო ნაა ჰო (2003), ვეერ-ზაარა (2004), კაბჰი ალვიდა ნაა კეჰნა (2006) და მე მქვია ხანი (2010) ინდოეთის საზღვრებს გარეთ ყველაზე მომგებიანი პროდუქტები იყო, რაც მას ინდოეთის ყველაზე წარმატებულ მსახიობად ხდის.

2000 წლიდან ხანმა კინორეჟისორობა და ტელეწამყვანობა დაიწყო. ის არის ორი საპროდიუსორო კომპანიის, დრიმზ ანლიმიტედ და რედ ჩილიზ ენტერტეინმენტ, დამაარსებელი/მფლობელი. გლობალურად, ხანი ერთ-ერთ უდიდეს კინომსახიობად ითვლება 2008 წელს ჟურნალმა ნიუსუიკი ის მსოფლიოს 50 უძლიერეს ადამიანთა შორის დაასახელა.
ათენის აკროპოლისი

ათენის აკროპოლისი — აკროპოლისი ქალაქ ათენში. მდებარეობს 156-მეტრიან კლდოვან ბორცვზე. 1987 წელს იუნესკომ ძეგლი შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ისტორია
აკროპოლისი ბერძნული სიტყვაა და ზედა ციხეს ნიშნავს. აკროპოლისი წარმოადგენდა ციხესიმაგრეს, რომელსაც ომიანობის დროს თავს აფარებდა ქალაქის მოსახლეობა. მიკენის პერიოდში (ძვ. წ. - სს.) წარმოადგენდა გამაგრებულ სამეფო რეზიდენციას. ძვ. წ. - საუკუნეებში აკროპოლისში ფართომასშტაბიანი მშენებლობა დაიწყო. ტირან პისისტრატეს დროს (ძვ. წ. 560-527 წწ.) სამეფო სასახლის ადგილზე აშენდა ქალღმერთ ათენას ტაძარი. ძვ. წ. 480 წელს ბერძენ-სპარსელთა ომების დროს აკროპოლისი დაანგრიეს სპარსელებმა.

ძვ. წ. 447 წელს პერიკლეს ინიციატივით აკროპოლისზე იწყება ახალი სამშენებლო ეტაპი. მშენებლობას ხელმძღვანელობს ცნობილი ბერძენი არქიტექტორი ფიდიასი.
იურუბის ეროვნული პარკი

იურუბი — ეროვნული პარკი დასავლეთ ვენესუელაში, იარაკუის შტატში. შეიქმნა 1960 წლის 18 მარტს, მდინარე იურუბის აუზის დაცვის მიზნით, რომელიც ქალაქ სან-ფელიპესთვის მტკნარი წყლის ძირითადი წყაროა. პარკი მდებარეობს სიერა-დე-აროის მთებში. იგი მოიცავს უღრან ტყეებსა და დაბალ მთებს, შემოსაზღვრულია კულტივირებული არეალებით. მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული პარკი საუკეთესოდ დაცულ მთის ტყეებს მოიცავს, ის პრაქტიკულად უცნობია ვენესუელელებისთვის. პარკს გადაკვეთს რამდენიმე ვიწრო ბილიკი, რომელთაც ძირითადად ბრაკონიერები, მცირე რაოდენობის ვიზიტორები და მკვლევრები იყენებენ. ტერიტორია დასახლებულია, თუმცა მისი უძველესი მაცხოვრებლები აქედან წლების წინ გადაადგილდნენ.

ბიომრავალფეროვნება
გეოგრაფიული მდებარეობის წყალობით, ეროვნული პარკი დიდი მრავალფეროვნებითა და ენდემიზმით გამოირჩევა, მაგრამ მის შესახებ მხოლოდ მცირე კვლევები და მოხსენებები არსებობს. აღწერილია ფრინველთა 68 სახეობა.

საფრთხეები
იურუბი ვენესუელის ერთ-ერთი საუკეთესოდ დაცული პარკია. მიუხედავად ამისა, ის საკმაოდ მოწყვლადია ისეთი საფრთხეების წინაშე, როგორიცაა ხანძარი, არაკანონიერი ნადირობა და ადამიანთა დასახლებები.
ზამთარეთი

ზამთარეთი — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში.

მდებარეობს მდინარე ღრამულის (ჯეჯორის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1640 მეტრზე, ჯავიდან 30 კმ-ის დაშორებით.

ისტორია
ზამთარეთი ისტორიული კუდაროს ხეობის ერთ-ერთი სოფელია. ერეკლე -ის 1772 წლის საბუთის მიხედვით ზამთარეთი ოსებით დასახლებულ მთის რამდენიმე სხვა სოფელთან ერთად სამოურავოდ დაუმტკიცდა ფავლენიშვილებს. მას იხსენიებს საუკუნის მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტიც . რუსეთის იმპერიის მმართველობის დროს რაჭის მაზრაში შედიოდა.

საბჭოთა პერიოდში, 1922-1990 წლებში შეიყვანეს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქში (ჯავის რაიონის წონის სოფსაბჭო). 1989 წლის აღწერით იყო 36 მცხოვრები. 1990-იანი წლების დასაწყისში მოექცა სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული რეჟიმის კონტროლის ქვეშ. სამხრეთო ოსეთის ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ, საქართველოს დე-იურე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით, შედიოდა ონის რაიონში, შემდეგ — ჯავის მუნიციპალიტეტში.
ევროპა 51

ევროპა 51 — რეჟისორ რობერტო როსელინის 1952 წლის ფილმი. მთავარ როლს რეჟსორის მეუღლე ინგრიდ ბერგმანი ასრულებს.

სიუჟეტი
ფილმი ასახავს ბურჟუის ცხოვრებას, რომლის შვილმა თავი მოიკლა მშობლის უყურადღებობის გამო. დედას მცირეწლოვანი შვილის თვითმკვლელობა ეხმარება, რომ თვალი აეხილოს და ის სამყარო დაინახოს, რომელიც მისთვის აქამდე საერთოდ არ არსებობდა.
ანსოატეგის მუნიციპალიტეტი

ანსოატეგის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 831 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ანსოატეგის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 16 333 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია კოხედესი. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 5.4% მოდის ანსოატეგის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 19.7 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
ფალკონის მუნიციპალიტეტი

ფალკონის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 714 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ფალკონის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 90 773 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ტინაკილიო. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 30.2% მოდის ფალკონის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 127.1 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
ხირარდოტის მუნიციპალიტეტი (კოხედესი)

ხირარდოტის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 3 468 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ხირარდოტის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 11 579 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ელ-ბაული. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 3.8% მოდის ხირარდოტის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 3.3 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
პაო-დე-სან-ხუან-პაუტისტას მუნიციპალიტეტი

პაო-დე-სან-ხუან-პაუტისტას მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 5 089 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პაო-დე-სან-ხუან-პაუტისტას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 15 730 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ელ-პაო. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 5.2% მოდის პაო-დე-სან-ხუან-პაუტისტას მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 3.1 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
რიკაურტეს მუნიციპალიტეტი

რიკაურტეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 905 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით რიკაურტეს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 12 340 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ლიბერტადი. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 4.1% მოდის რიკაურტეს მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 13.6 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
გუატოპოს ეროვნული პარკი

გუატოპო — ეროვნული პარკი ვენესუელაში, მირანდასა და გუარიკოს შტატებს შორის. ჩრდილოეთით ესაზღვრება კორდილიერა-დე-ლა-კოსტას შუა ნაწილი და ქარიანი დაბლობი, სამხრეთით ლიანოსის მთისწინები, აღმოსავლეთით — სერნაია-დელ-ინტერიორის მთის მასივი, ხოლო დასავლეთით — იგივე მასივი და ტუის ხეობა.

პარკის ფართობი 122,464 ჰექტარია. დაფარულია ციცაბო ფერდობებით, რომელთა შორის უმაღლესია სერო-ასული (1 430 მ), მიმდებარე არეალების სიმაღლე კი 200—600 მეტრს შორის მერყეობს.

გუატოპო მნიშვნელოვანი ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მის ტერიტორიაზე დომინირებს მარადმწვანე ტყეები, დიდი სიმაღლე ზღვის დონიდან და სიმჭიდროვე. პარკის ველურ ბუნებაში გავრცელებულია საფრთხის ქვეშ მყოფი იაგუარი, ტაპირი, მტაცებელი არწივი მაიმუნი და ჩანთოსნები.

პარკში ასევე წარმოდგენილია კორდილიერა-დე-ლა-კოსტას ზოგიერთი ენდემი.
რომულო-გალიეგოსის მუნიციპალიტეტი

რომულო-გალიეგოსის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 725 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით რომულო-გალიეგოსის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 15 141 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ლას-ვეგასი. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 5% მოდის რომულო-გალიეგოსის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 20.9 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
Yle

ფინეთის სამაუწყებლო კომპანია , შემოკლებით — ფინეთის ეროვნული საზოგადოებრივი სამაუწყებლო კომპანია; დაარსდა 1926 წელს. არის საზოგადოებრივი მაუწყებელი, რომელიც ბევრი თავისებურებით თავის ბრიტანულ ანალოგს, –ს ემსგავსება. კომპანიაში დასაქმებულია დაახლოებით 3 200 ადანიანი. მისი აქციების 99.98 % წილს ფინეთის სახელმწიფო ფლობს.

დღესდღეობით, კომპანიაში ერთიანდება 4 ეროვნული სატელევიზიო არხი, 13 რადიოარხი და 25 რეგიონული რადიოსადგური. იქიდან გამომდინარე, რომ ფინეთი ოფიციალურად მრავალენოვანი სახელმწიფოა და მისი მოსახლეობის 5,5% შვედურად საუბრობს, ასევე აწარმოებს რადიო და სატელევიზიო გადაცემას შვედურად, რომელსაც შვედური ჰქვია . უცხოენოვანი ფილმები და შოუები კომპანიის არხებზე ძირითადად სუბტიტრებით გადის. დუბლირება მხოლოდ საბავშვო ანიმაციურ ფილმებზე გამოიყენება.

 ერთ–ერთი იყო იმ 23 სამაუწყებლო ორგანიზაციიდან, რომლებმაც 1950 წელს ევროპის მაუწყებელთა კავშირი დააარსეს. 2007 წელს მან უმასპინძლა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსს ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში.
სან-კარლოსის მუნიციპალიტეტი

სან-კარლოსის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 1 843 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სან-კარლოსის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 97 860 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სან-კარლოსი. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 32.6% მოდის სან-კარლოსის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 53.1 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
ტინაკოს მუნიციპალიტეტი

ტინაკოს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კოხედესის შტატში. წარმოადგენს კოხედესის შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 1 098 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ტინაკოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 31 371 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ტინაკო. კოხედესის შტატის მთელი მოსახლეობის 10.4% მოდის ტინაკოს მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 28.6 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იაკამბუს ეროვნული პარკი

იაკამბუ — ეროვნული პარკი ვენესუელაში, ლარას შტატში. მდებარეობს სიერა-დე-პორტუგესის სამხრეთ კალთებზე, რომელიც თავის მხრივ კორდილიერა-დე-ლოს-ანდესის შემადგენელი ნაწილია. პარკი შეიქმნა 1962 წელს, მდინარე იაკუმბუს აუზის დაცვის მიზნით, რომლის წყლებიც ხოსე-მარია-ოჩოა-პიეს წყალსაცავს ამარაგებს. რეზერვუარის მნიშვნელობა სასიცოცხლოდ დიდია ქალაქ ბარკისიმეტოს წყალმომარაგებასა და კიბორის მშრალი ველების ეკონომიკური განვითარებისთვის, სადაც დაცულ მიწას სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის იყენებენ.

პარკის ზემო ნაწილში წარმოდგენილია ნოტიო ტროპიკული ტყეების მცენარეულობა, მათ შორისაა ორქიდეების 60 სახეობა, ქვეყანაში სულ არსებულის 14 %. ცხოველთაგან გავრცელებულია ღრიალა მაიმუნი, ირემი, დათვი მელერო და ა. შ. მრავლადაა ასევე ფრინველები და გველები.