ფრანსისკო გრეგორიო ბილინი

ფრანსისკო გრეგორიო ბილინი ი არისტი (დ. 25 მაისი, 1844 — გ. 28 ნოემბერი, 1898) — დომინიკელი მწერალი, პედაგოგი და პოლიტიკოსი. ყოფილი პრეზიდენტის, ულისეს ეროს მხარდაჭერით, მან 1884 წელს გაიმარჯვა ეროვნულ არჩევნებში და იკავებდა დომინიკელთა რესპუბლიკის 23-ე პრეზიდენტის თანამდებობას 1884 წლის 1 სექტემბრიდან 1885 წლის 16 მაისამდე. იგი გადადგა 1885 წელს, რათა თავიდან აეცილებინა სამოქალაქო ომი, რადგან წააწყდა ოპოზიციას: გრიგორიო ლუპერონი მიიჩნევდა, რომ ბილინი ულისეს ეროს მარიონეტი იყო და დიქტატორისთვის პოლიტიკური ძალაუფლების შენარჩუნების საშუალებას წარმოადგენდა, ხოლო თავად ერო მას დაუპირისპირდა მაშინ, როდესაც ბილინის პოლიტიკამ ქვეყანაში მისი ძალაუფლება და ინტერესები დააზიანა.

ოჯახური წარმომავლობა და ადრეული ცხოვრება
მარია დე რეგლა არისტი ი გერეროსა და იპოლიტო ბილინი ი ერნანდესის ვაჟი, მისი პაპა ხუან ანტონიო ბილინი ი რუსე, რომელიც წარმოშობით იტალიის პიემონტის რეგიონიდან იყო, კუნძულ სანტო-დომინგოზე 1802 წელს ჩამოვიდა ფრანგულ ჯარებთან ერთად. ამ ჯარებს გენერალი შარლ ლეკლერი (ნაპოლეონის სიძე) მეთაურობდა, რომლის მიზანიც კუნძულის დასავლეთ ნაწილში (ამჟამინდელი ჰაიტი) მონების აჯანყებაზე კონტროლის აღდგენა იყო, რასაც საბოლოოდ ტუსენ ლუვერტიურის დატყვევება და დეპორტაცია მოჰყვა.

ახალგაზრდა ბილინიმ დაწყებითი და საშუალო განათლება მშობლიურ ქალაქში, მამა ბონოს კოლეჯში მიიღო, სადაც ლათინურ და იტალიურ ენებზე წერა ისწავლა (ის ასევე სრულყოფილად ფლობდა იტალიურს, რომელიც ბავშვობაში იტალიელი პაპისგან შეისწავლა). მოგვიანებით იგი წმინდა თომა აკვინელის სასულიერო სემინარიაში გადავიდა, სადაც ფერნანდო არტურო დე მერინიოს მოწაფე გახდა.

იგი იყო ფრანსისკო ხავიერ ბილინის ძმისშვილი, რომელიც დომინიკელთა რესპუბლიკაში ცნობილია როგორც „ “ (მამა ბილინი). სწორედ მან დააარსა 1882 წელს დომინიკელთა რესპუბლიკის ეროვნული ლატარია, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს.

პოლიტიკური კარიერა
„ლურჯ პარტიაში“ თავისი წევრობითა და იმ რწმენით მოტივირებულმა, რომ ქვეყანას დამოუკიდებლობა უნდა შეენარჩუნებინა, ფრანსისკომ 21 წლის ასაკში მონაწილეობა მიიღო დომინიკის რესტავრაციის ომში, რომელიც 1865 წელს დასრულდა. ომის დროს იგი ესპანურმა ჯარებმა ტყვედ ჩაიგდეს, ხოლო 1865 წელს, დომინიკელთა და ესპანელთა ჯარებს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, იგი პუერტო-პლატაში გაცვალეს.

რესტავრაციის ომის დასრულების შემდეგ, დომინიკელთა რესპუბლიკამ პოლიტიკური არეულობის წლები გამოიარა, რაც დასრულდა მაშინ, როდესაც ბუენავენტურა ბაესმა დაიწყო თავისი ე.წ. „6-წლიანი მმართველობა“. ბილინი ცნობილი იყო როგორც ბუენავენტურა ბაესის მთავრობის ერთ-ერთი მთავარი ოპონენტი. თავდაპირველად, პუბლიკაციების საშუალებით, მოგვიანებით კი ბაესის წინააღმდეგ შეიარაღებულ ამბოხებაში მონაწილეობით. ამის გამო, 1868 წელს იგი გადასახლეს.

ქვეყანაში დაბრუნების შემდეგ იგი სახელმწიფო მოხელედ მსახურობდა. იყო ასუას წარმომადგენელი (1874), ფინანსთა მინისტრი (1878) და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა მინისტრი (1880). 1878 წლის 5 მარტიდან 8 ივლისამდე მას დომინიკელთა რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა სესარეო გილიერმოს კაბინეტში. 1878-1879 წლებში იგი იყო დომინიკელთა რესპუბლიკის სენატის პრეზიდენტი. მოგვიანებით მან დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტობაზე საკუთარი განზრახვა გამოაცხადა.

პრეზიდენტობა
1884 წელს, დაძაბული საარჩევნო ბრძოლის შემდეგ, რომელშიც მან კაზიმირო ნემესიო დე მოია დაამარცხა, ბილინი რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს. მან თანამდებობა 1884 წლის 1 სექტემბერს დაიკავა და 1885 წლის 16 მაისს გადადგა. მისმა მოულოდნელმა გადადგომამ ბევრი მისი მიმდევარი საგონებელში ჩააგდო. მისი ბოლო სიტყვები პრეზიდენტის თანამდებობაზე შემდეგი იყო:ვფიქრობ, კარგი მაგალითია საკუთარი ნებით გადადგომა და ჩემი სახლის ჩრდილში გაუჩინარება, მომავლის მიმართ ყოველგვარი წვრილმანი ამბიციების გარეშე.

სხვა ნაშრომები და მემკვიდრეობა
მან დააარსა გაზეთი (1879 წლის მარტი), რომელიც ოც წელზე მეტი ხნის განმავლობაში გამოდიოდა და იქცა გააზრებული ჟურნალისტიკისა და დეტალური ახალი ამბების მიმოხილვის სინთეზის ნიმუშად. იგი რეგულარულად თანამშრომლობდა გამოცემებთან: , , , და .

პრეზიდენტობამდე, 1882 წელს, მან გამოაქვეყნა რომანი „ “, თუმცა ბილინის ყველაზე მნიშვნელოვანი წვლილი დომინიკურ ეროვნულ ლიტერატურაში არის რომანი (1892). ეს ნაწარმოები აკრიტიკებს მეცხრამეტე საუკუნის ბანილეხოსების პოლიტიკურ-სოციალურ ქცევასა და ადათ-წესებს.

იგი გარდაიცვალა სანტო-დომინგოში 1898 წლის 28 ნოემბერს. 1998 წელს, პრეზიდენტ ლეონელ ფერნანდესის ბრძანებით, მისი ნეშტი სანტო-დომინგოს ეროვნულ პანთეონში გადაასვენეს. ამჟამად სანტო-დომინგოს მეტროს ერთ-ერთი სადგური მის სახელს ატარებს.