ხოსე მარია მედინა

ხოსე მარია მედინა კასტეხონი, მეტსახელად მედინონი (დ.19 მარტი, 1826, სენსენტი — გ. 23 იანვარი 1878 სანტა როსა დე კოპანი) — ჰონდურასელი პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე, რომელიც ჰონდურასის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი გახდა და ეს თანამდებობა შვიდჯერ ეკავა. მას 1878 წლის 8 თებერვალს სანტა-როსა-დე-კოპანიში მიუსაჯეს დახვრეტა.

პირადი ცხოვრება
ხოსე მარია მედინა კასტეხონი 1826 წლის 19 მარტს სენსენტიში დაიბადა, რომელიც მაშინ გრასიას-ა-დიოსის დეპარტამენტის იურისდიქციაში შედიოდა (დღეს სენსენტი ოკოტეპეკეს დეპარტამენტის მაწილია).

მისი დედა იყო ანტონია მედინა, ხოლო მამა — ხუან ხოსე კასტეხონი. მამამისი იყო ესპანელი მემამულე, რომელიც სენსენტიში სამფლობელო „ასიენდა კასტეხონს“ ფლობდა.

ახალგაზრდა ხოსე მარია მედინამ დაწყებითი განათლება ეუსებიო ტოროს ელემენტარულ სკოლაში მიიღო.

მოგვიანებით მედინა დაქორწინდა მარიანა მილაზე, რომელიც წარმოშობით გრასიასიდან იყო. მათ შეეძინათ ვაჟი — ხესუს მარია მედინა მილა. ასევე ცნობილია, რომ მას სავარაუდო სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა ტრანსიტო ლიკონასთან, ქალთან, რომელიც წარმოშობით ელ-როსარიო-დე-ოპოტეკადან იყო.

სამხედრო კარიერა
მედინა შეუერთდა არმიას და, როგორც უმცროსი ქვეითი, პირველად მონაწილეობა მიიღო 1844 წელს ნიკარაგუაში მიმდინარე ლეონის კამპანიაში სამხედრო ავანტიურისტ უილიამ უოკერის წინააღმდეგ.

1855 წელს გენერალმა ხუან ფრანსისკო ლოპეს აგირემ სამხედრო ამბოხით დაამხო გენერალი კაბანიას ფიალოსი. ამ ამბოხებაში მედინაც მონაწილეობდა. იმავე წელს იგი დამარცხდა გენერალ მარიანო ალვარესის ჯარებთან სიგუატეპეკეს მახლობლად.

ხოსე მარია მედინა კასტეხონი გარს იკრებდა საუკუნის ყველაზე გამჭრიახ ჰონდურასელ პოლიტიკოსებსა და სამხედროებს. მათ შორის იყვნენ: იურისტი კრესენსიო გომეს ვალიადარესი, დოქტორი ფრანსისკო კრუს კასტრო, იურისტი და გენერალი ხუან ანტონიო მედინა ორელიანა, ბრიგადის გენერალი ხოსე სანტოს გვარდიოლა ბუსტილიო, გენერალი ფლორენსიო ხატრუჩი, ლიცენციატი კარლოს გუტიერესი, პოლკოვნიკი პედრო ანტონიო კლოტერი, პოლკოვნიკი პედრო ანტონიო კლოტერი და სხვები.

პირველი პრეზიდენტობა (დროებითი)
1862 წლის 12 იანვარს, ქალაქ კომაიაგუაში მდებარე ჰონდურასის საპრეზიდენტო სასახლეში საკუთარი საპრეზიდენტო გვარდიის წევრებმა, მაიორ პაბლო აგურსიას ხელმძღვანელობით, მოკლეს მოქმედი პრეზიდენტი, ბრიგადის გენერალი ხოსე სანტოს გვარდიოლა.

მომხდარის შემდეგ კომაიაგუაში ჩავიდა სენატორი ხოსე მარია მედინა, რომელმაც ხელისუფლება საკუთარ თავზე აიღო. ამავდროულად, ერთი დღით ადრე — 1862 წლის 4 თებერვალს — ვიქტორიანო კასტელიანოსმა დრო იხელთა და დასავლეთ ჰონდურასში თავისი დამოუკიდებელი მთავრობის დაარსების შესახებ გამოაცხადა. მედინასგან ამ სიტუაციასთან შეგუებას არავინ ელოდა, თუმცა ამის საწინააღმდეგოდ, მან კასტელიანოსს მორჩილება და აღიარება გამოუცხადა. საკუთარი თავი კი დროებით პრეზიდენტად გამოაცხადა, რომელიც ელ-სალვადორში ვიზიტად მყოფ ვიცე-პრეზიდენტ ვიქტორიანო კასტელიანოსს პრეზიდენტის თანამდებობას ქვეყანაში დაბრუნების შემდეგ ოფიციალურად გადააბარებდა.

მედინას დროებითი მმართველობის პერიოდში გენერალმა კასტო ხოსე ალვარადომ, სენატორებმა თეოდორო აგილუსმა, რაფაელ პადილიამ, და ხოსე ფრანსისკო მონტეს ფონსეკამ დააპატიმრეს გვარდიოლას მკვლელობის მონაწილეები. სინი წარდგენილ იქნენ სასამართლოს წინაშე, გაასამართლეს სახელმწიფოს მეთაურის მკვლელობისთვის და კომაიაგუას მთავარ მოედანზე დახვრიტეს.

შემდგომ მედინამ დროებითი პრეზიდენტის უფლებამოსილება გადასცა სენატორ ფრანსისკო მონტეს ფონსეკას, რომელმაც იგი თავის მხრივ ვიქტორიანო კასტელიანოს გადააბარა. ეს იყო პირველი ეპიზოდი იმ პრეზიდენტობათა სერიიდან, რომელსაც გენერალი ხოსე მარია მედინა მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა.

მედინას ჯარები დედაქალაქ კომაიაგუასკენ დაიძრნენ მოქმედი ხელისუფლების გადასაყენებლად. წინააღმდეგობის შესუსტების შემდეგ მან ძალაუფლება დე ფაქტო ფორმით ჩაიბარა. გრასიასელთა მხარდაჭერის საპასუხოდ, მედინამ იქ სან-კრისტობალის ციხის აგება ბრძანა, რომელიც 1863 წლის 15 დეკემბერს დასრულდა.

მესამე პრეზიდენტობა
1863 წლის 31 დეკემბერს ჩატარებულ საპრეზიდენტო არჩევნებში ხოსე მარია მედინა გამარჯვებულად გამოცხადდა. პრეზიდენტის მოვალეობას მან ოფიციალურად 1864 წლის 15 თებერვალს შეუდგა, ხოლო ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს ფლორენსიო ხატრუჩი, რომელიც მოგვიანებით ამბოხის ბრალდებით თანამდებობიდან ჩამოაშორეს.

მედინა ბრიგადის გენერალ წოდებამდე დააწინაურეს.
მისი მმართველობის პერიოდში ჰონდურასმა სცადა უცხოური სესხის მიღება გაერთიანებული სამეფოდან — საერთო მოცულობით 6 მილიონი გირვანქა სტერლინგი, თუმცა ქვეყანამ მხოლოდ 300 000 გირვანქა მიიღო. ამავე პერიოდში დაიწყო ჰონდურასის პირველი სარკინიგზო ხაზის მშენებლობა პიმიენტასა და პუერტო-კორტესს შორის (დაახლოებით 53 მილი), მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველი ჩანაფიქრი ინტერსაოკეანური რკინიგზის გაყვანა იყო.
ეს საგარეო ვალი საბოლოოდ 1926 წელს დაფარა პრეზიდენტმა მიგელ პას ბარაჰონამ.