iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
არნოლდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი არნოლდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ხრისტოფ არნოლდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 93.13 კმ, სიღრმე — 2.84 კმ.

თავისი არსებობის მანძილზე კრატერის კიდემ განიცადა ძლიერი ნგრევა და მრავალჯერადი დარტყმები. კისრის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილები ყველაზე უკეთ არის შემონახული. სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში არის გასასვლელი, რომელიც აღნიშნულია პატარა თანამგზავრული კრატერით . კისრის აღმოსავლეთი ნაწილი მნიშვნელოვნად დაბალია, ვიდრე სხვა ნაწილები. კისრის უდიდესი სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 1.44 კმ-ია. კრატერის აუზის ფსკერი დატბორილია ლავით; ცენტრალური მწვერვალი აკლია, სავარაუდოდ, ლავამ დაფარა. ფსკერი შედარებით ბრტყელია და მრავალი პატარა კრატერით არის დაფარული, რომელთაგან ყველაზე დიდია თანამგზავრული კრატერი არნოლდ ფ. კრატერის მოცულობა 8417.32 კმ³-ია.

მაღალ განედზე მდებარეობის გამო, დაკვირვებისას კრატერი ოვალური ჩანს.

სატელიტური კრატერები
წყვდიადის ტბა

წყვდიადის ტბა — მთვარის ზედაპირის მცირე ნაწილი, რომელიც ლავითაა დატბორილი, რის შედეგადაც რჩება ბრტყელი ნაწილი. ამის გამო მიმდებარე ზედაპირთან შედარებით მას უფრო დაბალი ალბედო აქვს. იგი მთვარის სამხრეთ პოლუსთან ახლოს მდებარეობს, რომელსაც მზე მხოლოდ ირიბად ანათებს. მას საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა სახელი 2025 წლის 28 აგვისტოს მიანიჭა.

ლაკუსი დრაიგალსკის ცნობილ კრატერსა და სამხრეთ პოლუსს შორის მდებარეობს. მის მიმდებარედ პატარა კრატერი, სახელად იბნ ბაჯაა მდებარეობს. აღმოსავლეთით კაბეუსის კრატერია, ხოლო დასავლეთით - კოხერის.
ოსლავანი

ოსლავანი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ოსლავანი ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. ოსლავანის მუნიციპალიტეტში აგრეთვე ერთიანდება პადოხოვი.

გეოგრაფია
ოსლავანი ქალაქ ბრნოდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 19 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ბოსკოვიცეს ღრმულშია გაშენებული, მისი დასავლეთ ნაწილი კი კრჟიჟანოვის მთებში და იევიშოვიცეს ზეგანზე მდებარეობს.

ისტორია
ოსლავანის ისტორიულ წყაროებში პირველად 1104 წელს არის მოხსენიებული. თავდაპირველად ის პატარა სოფელი იყო, სადაც მევენახეობა განვითარდა. საუკუნეში სოფლის მიმდებარე ბორცვებზე სპილენძს და სხვა ლითონებს მოიპოვებდნენ.

1225 წელს აქ მორავიაში პირველი ცისტერციანული მონასტერი დაარსდა. სოფელი ოსლავანი ამ მონასტრის საკუთრებაში იყო საუკუნემდე. 1525 წელს ცისტერციანული მონასტერი გაუქმდა. ოსლავანი ალტანების ოჯახმა შეიძინა და მათ მონასტერი რენესანსის ეპოქის რეზიდენციად აღადგინეს.

1783–1973 წლებში ოსლავანის მიმდებარე ტერიტორიაზე შავ ქვანახშირს მოიპოვებდნენ, ის ამ პერიოდში სამთო მოპოვების ერთ-ერთი ცენტრი იყო რეგიონში.

1913 წლიდან 1993 წლამდე ქალაქში ნახშირზე მომუშავე ელექტროსადგური ფუნქციონირებდა, მისი სიმძლავრე 115 მეგავატი იყო. 1912 წელს ოსლავანიში გაიყვანეს რკინიგზა, ხოლო 1964 წელს ის ქალაქად გამოცხადდა.

ღირსშესანიშნაობები
ოსლავანის ციხესიმაგრე დიდი რენესანსის სტილის ნაგებობაა, რომელსაც ლამაზი ეზო ამშვენებს.

ციხესიმაგრის ყოფილი გოტიკური ეკლესია ამჟამად საკონცერტო დარბაზის ფუნქციას ასრულებს. თვითონ ციხესიმაგრეში კი სამთო მოპოვებისა და ენერგეტიკის მუზეუმია განთავსებული.

დაძმობილებული ქალაქები
ნოვაკი, სლოვაკეთი
შკოიდიცი, გერმანია
ვირი, ხორვატია
არიელი (ლექსთა კრებული)

არიელი — სილვია პლათის რიგით მეორე ლექსთა კრებულია. იგი პირველად გამოქვეყნდა 1965 წელს მისი თვითმკვლელობიდან ორი წლის შემდეგ.
კრებული თავისი თავისუფლად მიმდინარე სახეებითა და მწერლითვის დამახასიათებელი საშიში ფსიქიკური პეიზაჟებით ადრინდელი ლექსებისგან განსხვავდება.

„არიელი“ ითვლება პლათის ყველაზე ძლიერ და გავლენიან ნაშრომად. მასში მწერლის ხმა მეტადაა გამოკვეთილი. კრებულში არსებული ლექსები ეხება ისეთ კომპლექსურ და რთულ თემებს, როგორიცაა იდენტობა, სიკვდილი, ოჯახური ურთიერთობები.

„არიელის" რედაქტორი სილვია პლათის მეუღლე ტედ ჰიუზი იყო. მან მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანა კრებულისთვის განკუთვნილ გეგმაში, კერძოდ: შეცვალა ლექსების მიმდევრობა, ზოგიერთი ნაწარმოები ამოიღო და მათ ადგილას სხვები დაამატა.

1966 წელს ლექსთა კრებულის პირველი ამერიკული გამოცემა გამოქვეყნდა. ის შეიცავდა პოეტ რობერტ ლოუელის წინასიტყვაობას. აღნიშნული წინასიტყვაობა სიმბოლური იყო, რადგან -ის ინტერვიუში სილვია პლათმა აღნიშნა, რომ ლოუელის წიგნმა საგრძნობლად იმოქმედა თავისი შემოქმდებითი კარიერის ბოლო წლებზე.
ამავე ინტერვიუში სილვია პლათმა ისაუბრა პოეტი ან სექსტონის გავლენაზე. მწერალი დაინტერესებული იყოს ან სექსტონის შემოქმედებით, რადგან ისიც დაინტერესებული იყო ტაბუირებული, ბნელი, ცხოვრებისეული თემატიკით.

2004 წელს „არიელის" ახალი გამოცემა გამოქვეყნდა. აღნიშნულ კრებულში ლექსების განლაგება ავტორიესეულია. 2004 წლის გამოცემა ასევე შეიცავს წინასიტყვაობას ფრიდა ჰიუზისგან, სილვია პლათისა და ტედ ჰიუზის ქალიშვილისგან.
ეს გამოცემა მნიშვნელოვანი იყო, რადგან მკითხველს საშუალება ეძლეოდა თავად ავტორის ხედვა გაეზიარებინათ. ეს კი განსხვავდებოდა ტედ ჰიუზის მიერ რედაქტირებული ვერსიისგან. აღდგენილი ვერსია უკეთ ასახავს პლათის მხატვრულ განზრახვას და იძლევა ავთენტურ წარმოდგენას მისი ბოლოდროინდელი შემოქმედებითი პერიოდის შესახებ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 386

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 386, მიიღეს 1976 წლის 17 მარტს, აღნიშნავდა მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკის პრეზიდენტისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის გაკეთებულ განცხადებებს და ასევე გამოხატავდა შეშფოთებას იმ ვითარებასთან დაკავშირებით, რომელიც შეიქმნა როდეზიის უკანონო უმცირესობის რეჟიმის მიერ ჩადენილი პროვოკაციული, აგრესიული ქმედებების შედეგად. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი ადრინდელი მუშაობა როდეზიასთან დაკავშირებით, მათ შორის ამ ქვეყნის მიმართ სანქციების დაწესების შესახებ მიღებული რეზოლუციები და აღნიშნა მოწონება მოზამბიკის თანამშრომლობისადმი ამ გეგმასთან. შემდეგ რეზოლუცია გმობს როდეზიის აგრესიულ ქმედებებს, მათ შორის სამხედრო შეჭრებს მოზამბიკის წინააღმდეგ და აღნიშნავს მოზამბიკის გადაუდებელ და განსაკუთრებულ ეკონომიკურ საჭიროებას, რომელიც წარმოიშვა 253-ე რეზოლუციის განხორციელების შედეგად.

საბჭომ მიმართა სახელმწიფოებს, უზრუნველყონ დაუყოვნებელი დახმარება მოზამბიკისთვის, მოითხოვა, რომ გაერო-ს სხვადასხვა სააგენტომ, მათ შორის -მ, სურსათის პროგრამამ, მსოფლიო ბანკმა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა, დაეხმარონ მოზამბიკს. ბოლოს, რეზოლუცია ითხოვს გენერალური მდივნისგან, მოაწყოს ძალისხმევა იმ ეკონომიკური სირთულეების დასაძლევად, რომლებიც დატრიალდა მოზამბიკზე როდეზიის წინააღმდეგ ეკონომიკური სანქციების გამოყენების გამო.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 387

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 387, მიიღეს 1976 წლის 31 მარტს, კიდევ ერთხელ დაადასტურა სახელმწიფოს ტერიტორიული მთლიანობის უფლების პრინციპი სამხრეთ აფრიკის შეჭრების ფონზე ანგოლის ტერიტორიაზე. საბჭომ აღიარა საერთაშორისო შეშფოთება სამხრეთ აფრიკის ქმედებებთან დაკავშირებით და გამოხატა თავისი წუხილი მათზე. რეზოლუცია გმობს სამხრეთ აფრიკის ქმედებებს და მოითხოვს, რომ იგი პატივი სცეს ანგოლის ტერიტორიულ მთლიანობას. საბჭომ შემდგომ მოითხოვა, რომ სამხრეთ აფრიკამ თავი შეიკავოს "ნამიბიის საერთაშორისო ტერიტორიის" გამოყენებისგან სხვა სახელმწიფოების წინააღმდეგ პროვოკაციული ან აგრესიული ქმედებების განსახორციელებლად და მოუწოდა სამხრეთ აფრიკის მთავრობას, დააკმაყოფილოს ანგოლის სამართლიანი მოთხოვნები კომპენსაციასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მიიღეს ცხრა ხმით ნულის წინააღმდეგ; საფრანგეთმა, იტალიამ, იაპონიამ, გაერთიანებულმა სამეფომ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან, ხოლო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არ მონაწილეობდა კენჭისყრაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 389

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 389, მიიღეს 1976 წლის 22 აპრილს, კიდევ ერთხელ დაადასტურა აღმოსავლეთ ტიმორის ხალხის თვითგამორკვევის უფლება. საბჭომ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, პატივი სცეს აღმოსავლეთ ტიმორის ტერიტორიულ მთლიანობას და ინდონეზიის მთავრობას - გაიყვანოს ყველა თავისი ძალა ტერიტორიიდან. შემდეგ რეზოლუცია ითხოვს გენერალურ მდივანს, რომ მისმა სპეციალურმა წარმომადგენელმა განაგრძოს კონსულტაციები დაინტერესებულ მხარეებთან და რომ გენერალურმა მდივანმა გააკონტროლოს რეზოლუციის შესრულება და შეუტანოს ანგარიში საბჭოს რაც შეიძლება მალე. საბჭო აგრძელებს მოწოდებას ყველა სახელმწიფოსა და მხარის მიმართ, სრულად ითანამშრომლონ გაეროსთან მშვიდობიანი გადაწყვეტის მისაღწევად და ხელი შეუწყონ ტერიტორიის დეკოლონიზაციას.

რეზოლუცია მიიღეს თორმეტი ხმით ნულის წინააღმდეგ, იაპონიამ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან. ბენინი არ მონაწილეობდა კენჭისყრაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 390

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 390,რომელიც მიიღეს 1976 წლის 28 მაისს, განიხილავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს გაეროს გამყოფი ხაზის დამკვირვებელი ძალების შესახებ. საბჭომ აღნიშნა ძალისხმევა, რომელიც გაწეული იყო შუა აღმოსავლეთში გრძელვადიანი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარების მიზნით, მაგრამ გამოხატა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბულობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. რეზოლუციამ გადაწყვიტა:

(ა) მოუწოდოს დაინტერესებულ მხარეებს, დაუყოვნებლივ განახორციელონ უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338 (1973) 1973 წლის 22 ოქტომბრისა;

(ბ) განაახლოს გაეროს გამყოფი ხაზის დამკვირვებელი ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვის ვადით;

(გ) მოითხოვოს გენერალური მდივნისგან, ამ პერიოდის დასასრულს წარადგინოს ანგარიში ვითარების განვითარებისა და რეზოლუცია 338-ის (1973) განსახორციელებლად მიღებული ზომების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით; ჩინეთი და ლიბია არ მონაწილეობდნენ კენჭისყრაში.
არენიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი არენიუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შვედი ფიზიკოს-ქიმიკოსისა და ასტრონომის, სვანტე არენიუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.93 კმ, სიღრმე — 2.21 კმ.

კრატერის კიდეზე ისტორიის განმავლობაში შემდგომი დარტყმები განვითარდა, რამაც კისრის კიდე შემოახვია და მისი სიმაღლე შეამცირა. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.04 კმ-ით მეტრით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა 1260.07 კმ³-ია. კისრის ჩრდილოეთ ნაწილში კბილია, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში გამონაზარდი. პატარა კრატერი ფარავს კისრის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს. კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით გლუვია, შესამჩნევი სტრუქტურების გარეშე. ცენტრალური პიკი არ არის.

მთვარის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობის მიუხედავად, კრატერის დაკვირვება დედამიწიდანაც შესაძლებელია ხელსაყრელ ლიბრაციის პირობებში.

სატელიტური კრატერები
ომაკასე

ომაკასე (იაპონური: ) იაპონური ფრაზაა, რომელიც გამოიყენება რესტორნებში საჭმლის შეკვეთის დროს და ნიშნავს ‘ამას შენთვის დავტოვებ’ (იაპონურიდან ‘ნდობა’)

გამოყენება
ფრაზა ომაკასე, პირდაპირი მნიშვნელობით - ‘თქვენ გიტოვებთ’, ხშირ შემტხვევაში გამოიყენება იაპონურ რესტორნებში სადილის დროს, რომელშიც მომხმარებელი სეზონური სპეციალობების შერჩევასა და მირთმევას შეფ-მზარეულს ანდობს. ომაკასეს ანტონიმი ოკონომი არის ( კონომი„უპირატესობა, რაც მოგწონთ“),
რომელიც ნიშნავს იმის არჩევას, თუ რა გინდა, რომ შეუკვეთო. ამერიკულ ინგლისურში ეს გამოთქმა გამოიყენება სუშის რესტორნების მომხარებლების მიერ, რათა არჩევანი შეფ-მზარეულს მიანდონ, შეკვეთისგან განსხვავებით. შეფები სთავაზობენ თეფშების სერიას, რომელიც იწყება ყველაზე მსუბუქი კერძით, ხოლო მთავრდება ყველაზე მძიმე კერძით. ეს ფრაზა არ ვრცელდება მხოლოდ უმ თევზზე ბრინჯთან ერთად და შეიძლება გრილზე შეწვას, ხარშვას და სხა მომაზდების ტექნიკებს.

მახასიათებლები
მიშლენის მეგზურში ნათქვამია, რომ „ომაკასეს სტილის შეკვეთისას რამდენიმე ფორმალური სადილი ისეთივე პატივსაცემი ან დამაშინებელი გამოცდილებაა“.

მომხმარებლები, რომლებიც ომაკასეს სტილში შეუკვეთავენ, შეფ-მზარეულისგან კერძების შერჩევაში ინოვაციურობას და გაოცებას ელიან, ხოლო კერძი შეიძლება მხატვრულ წარმოდგენას შევადაროთ. ზოგიერთი ადამიანი ფიქრობს, რომ ომაკასეს შეკვეთა რისკია; თუმცა მომხმარებელი, როგორც წესი, იღებს უმაღლესი ხარისხის კერძს დაბალ ფასად ვიდრე -ს შეკვეთის შემთხვევაში. ჯეფრი სტეინგარტენის თქმით, რომელიც ვოგში 22 კერძისგან შემდგარ „დასამახსოვრებელ ნადიმზე“ საუბრობს, რომელიც რამდენიმე საათს სჭირდებოდა:

კულანრიის მწერალმა ჯოან დრილინგმა ომაკასეს ამოცდიება შეადარა ფიქსირებულ ფასს, მაგრამ ასევე თქვა, რომ ის ასევე „ოდნავ განსხვავებულია. ეს გულისხმობს შეკვეთის პროცესის კონტროლის სრულად დათმობას და შეფ-მზარეულისთვის ვახშმის არჩევის უფლების მიცემას“.შტაინგარტენმა, რომელიც ასევე ომაკაზეს სუშის დახლს აშენებს, ომაკაზეს „კაისეკის სულიერ თანამგზავრსა და კონტრაპუნქტს“ უწოდა, რაც მრავალკერძიან, რიტუალურ კერძს წარმოადგენს.
ნიკოლაი არტამონოვი

ნიკოლაი ნიკოლას ძე არტამონოვი (; დ. 6 დეკემბერი, 1906, მოსკოვი — გ. 2 მარტი, 1965) — საბჭოთა, საავიაციო და რაკეტული ტექნიკის კონსტრუქტორი, ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1906 წლის 6 დეკემბერს, მოსკოვში მუშის ოჯახში. ნიკოლაიმ დაამთავრა ცხრაწლიანი სკოლა და ლეპსეს ინსტიტუტის სამი კურსი, ცივი ლითონის დამუშავების სპეციალიზაციით, როგორც მექანიკური ინჟინერი.

1924-1926 წლებში მუშაობდა მუშად, ხოლო 1926-1931 წლებში — კრასნაია პრადილინიაში (პოკროვსკოე-სტრეშნევო) დაზგის ოპერატორად. 1928 წელს გახდა სკკპ წევრი.

1931 წლიდან მუშაობდა ორგავიაპრომის ტრესტში, როგორც ოსტატი, ტექნოლოგი და ქარხნების ტექნიკური დახმარების ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1941 წლის სექტემბერში იგი მივლინებული იქნა ყაზანის #16 ქარხანაში. ომის დროს მუშაობდა ყაზანში ვ. პ. გლუშკოსთან, სადაც ის უზრუნველყოფდა წვის კამერის და შემდგომში მთელი -1 თხევადი საწვავის რაკეტის ძრავის ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას. 1944 წელს --ის ჩამოყალიბების შემდეგ, იგი დაინიშნა ექსპერიმენტული წარმოების ხელმძღვანელად. სამხედრო ტექნიკის სფეროში მუშაობის საფუძველზე, 1945 წლის სექტემბერში მას მიენიჭა საპატიო ნიშნის ორდენი, გ. ს. ჟირიცკისთან, ს. პ. კოროლიოვთან, გ. ნ. ლისტთან და ნ. ს. შნიაკინთან ერთად. მას ასევე მიენიჭა მედალი „მამაცი შრომისთვის 1941-1945 წლების დიდი სამამულო ომის დროს“. მოგვიანებით მას მიენიჭა მედალი „მოსკოვის 800 წლის იუბილეს ხსოვნისადმი“.

1945 წლის სექტემბრიდან ის იმყოფებოდა გერმანიის ნორდჰაუზენში, სადაც სწავლობდა ფაუ-2 რაკეტისთვის ძრავების წარმოებას. 1947 წლის იანვარში ის დაბრუნდა სსრკ-ში, ხიმკიში, სადაც განაგრძო მუშაობა ვ. პ. გლუშკოს ხელმძღვანელობით -456-ში. -456-ში ის ექსპერიმენტული წარმოების ხელმძღვანელის (1946-1947), წარმოების მთავარი კონსტრუქტორის მოადგილის (1947-1955 და 1959-1960) და სახელოსნოს ოსტატის თანამდებობებს ასრულებდა.

1950 წლის 10 ივნისს მან ბაუმანის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის უმაღლესი საინჟინრო კურსები „შესანიშნავი“ ნიშნით დაამთავრა და სპეციალური გამოცდის გარეშე ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად დისერტაციის დაცვის უფლება მოიპოვა.

ის ხელმძღვანელობდა თხევადი საწვავის სარაკეტო ძრავების პირველი -1 ოჯახის ტექნოლოგიების შემუშავებას. მან მრავალი ღირებული წინადადება წამოაყენა მძლავრი სარაკეტო ძრავების წარმოების ტექნოლოგიის გასაუმჯობესებლად, განსაკუთრებით შედუღებული წვის კამერების დამზადების შესახებ. იმ დროის პერსონაჟის ცნობარში ნათქვამია: „ის პროაქტიულია და შეუძლია წარმოებისა და ტექნიკური საკითხების მოგვარება“. „მას კარგი ორგანიზაციული უნარები აქვს“.

1955 წლის ოქტომბერში იგი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს პირადი სარგებლისთვის სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების გამო: მან ქარხანას სთხოვა მისი საავტომობილო ნავისთვის პროპელერის ლილვის ამძრავის დამზადება. იგი დაინიშნა სახელოსნოს ოსტატად, შემდეგ ექსპერიმენტული წარმოების უფროსად და მთავარი მეტალურგის მოადგილედ.

გარდაიცვალა 1965 წლის 2 მარტს.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არტამონოვი.
მონდეგილი

მონდეგილი ― ხორცის ბურთულები, დამახასიათებელია მილანური სამზარეულოსთვის.

ეს კერძი შექმნეს მილანში, სადილის მომზადების შემდეგ დარჩენილი ზედმეტი საქონლის ხორცის გამოყენების მიზნით და ის თითქმის შექმნისთანავე გახდა პოპულარული. ხორცის ბურთულებს ხშირად ამატებენ ძეხვს, უმ სალიამის, ღვიძლს, მორტადელას და სხვა პროდუქტებს.

მიუხედავად იმისა, რომ მონდეგილი მილანურ კერძად მიიჩნევა, ის ასევე მზადდება პავიაში - სადაც მუნიგლის სახელით იცნობენ - და ლომელინას რაიონში, სადაც ფრიქიულინის უწოდებენ.

მომზადება
თავდაპირველი რეცეპტის მიხედვით, ოთხი პორციისთვის განკუთვნილი ინგრედიენტებია: 300 გრ მოხარშული ხორცი, ერთი კვერცხი, რძეში დამბალი, გაწურული და გაცრილი როზეტას პურის ნამცეცები, დაჭრილი ოხრახუში, ყვითელი ლიმონის ცედრა გემოვნებით, მარილი, კარაქი. ეს კერძი ძირითადად მზადდება დღესასწაულებზე გაშლილ სუფრაზე დარჩენილი ხორცით, აცხობენ ტაფაში და ბოლოს მისგან აკეთებენ ბურთულებს, რომლებიც ბურგერის კატლეტის ფორმასაც წააგავს. რადგან ეს კერძი დარჩენილი საკვებისგან მზადდება, ინგრედიენტების სიაში მრავალი ვარიაციაა. დამრგვალების შემდეგ ხორცის ბურთულები კარაქში იწვება, როგორც ეს ლომბარდიაშია მიღებული.
პოჰორჟელიცე

პოჰორჟელიცე — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. პოჰორჟელიცე ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. პოჰორჟელიცეს მუნიციპალიტეტი სამი ნაწილისგან შედგება, მასთან ერთად მუნიციპალიტეტში ერთიანდებიან ნოვა-ვესი და სმოლინი. ქალაქი ცნობილია განვითარებული მევენახეობით, ის მიკულოვსკას მეღვინეობის ქვერეგიონში მდებარეობს.

გეოგრაფია
პოჰორჟელიცე ქალაქ ბრნოდან სამხრეთით, დაახლოებით 23 კილომეტრში მდებარეობს. ის ვაკე რელიეფზეა გაშენებული და დიე-სვრატკას ხეობაშია. ქალაქში მიედინება მდინარე იჰლავა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ორი დიდი სათევზაო ტბორია, ესენია: ვრკოჩი და სტარი. ისინი მორავიის უდიდეს ტბორებში შედიან. მორავიის უდიდესი სათევზაო ტბორი ნოვევესკიც პოჰორჟელიცეს მუნიციპალიტეტის საზღვართან, ნოვა-ვესის ნაწილთან ახლოს მდებარეობს.

ისტორია
პოჰორჟელიცე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1222 წელს არის მოხსენიებული, პოჰორჟელიცე სამეფო ქალაქის სტატუსით 1512 წლამდე სარგებლობდა. ამ წელს ქალაქი ვილემ პერნშტეინელმა შეიძინა. ის და მისი შთამომავლები მრავალი წლის მანძილზე ავითარებდნენ ქალაქს ეკონომიკურად, დაიწყეს სათევზაო ტბორების დაგუბება. მათი მფლობელობის პერიოდში პოჰორჟელიცე მარცვლეულის მოყვანის, მევენახეობის და სათევზაო მეურნეობის ცენტრად იქცა.

 საუკუნეში პოჰორჟელიცეს დიტრიხშტაინების დიდგვაროვნები ფლობდნენ. მათი მფლობელობისას ქალაქში განვითარდა სამშენებლო საქმე. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ვენიდან ბრნომდე რკინიგზის მშენებლობა 1727 წელს, რომელმაც პოჰორჟელიცეშიც გაიარა.

ღირსშესანიშნაობები
პოჰოჟელიცეს მთავარი ღირსშესანიშნაობა წმინდა იაკობ ზებედესის ეკლესიაა. ეს სამნავიანი გოტიკური ეკლესიაა 1290 წლიდან 1580 წლამდე შენდებოდა. მასზე რენესანსის სტილის მოდიფიკაციები 1668 წელს განხორციელდა.

ქალაქის ცენტრში მდებარე პაარების საგვარეულო ბაროკოს სტილის სახლი მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლია. ის საუკუნის ბოლოს აშენდა და დღეს შენობაში სკოლაა განთავსებული.

ლეოპოლდსრუე ბაროკოს სტილის მონადირეთა სახლია, რომელიც დიდგვაროვან ლეოპოლდ დიტრიხშტაინისთვის 1747 წელს აშენდა. ის არქიტექტურულად ღირებული ძეგლია.
ცნობილი ადამიანები
ბერტოლდ ფეიველი (1875–1937), მწერალი, ჟურნალისტი და სიონისტი პოლიტიკოსი
ეუგენ ბეიერი (1882–1940), მარშალი
ვერა შპინაროვა (1951–2017), მომღერალი

დაძმობილებული ქალაქები
ბრეზოვა-პოდ-ბრადლომი, სლოვაკეთი
პორაი, პოლონეთი

გალერეა
არტამონოვი (მთვარის კრატერი)

კრატერი არტამონოვი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა საავიაციო-სარაკეტო სისტემების კონსტრუქტორის, ნიკოლაი არტამონოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.45 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

კრატერის კიდეს აქვს რთული ფორმა, რომელიც შედგება სამი ან ოთხი დაკავშირებული კრატერის მსგავსი წარმონაქმნისგან. ამ წარმონაქმნებიდან ყველაზე დიდი მდებარეობს სამხრეთით, ხოლო უფრო პატარაები ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით არის გამოწეული. ბოლო წარმონაქმნიდან სამხრეთით გადაჭიმულია კლდე. კრატერის კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.23 კმ-ით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა 3343.93 კმ³-ია. კრატერის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, სავსეა ბაზალტური ლავით და აქვს უფრო დაბალი ალბედო, ვიდრე მიმდებარე რელიეფს. კრატერის კიდეში ჩანს ჩრდილოეთით მდებარე ჯორდანო ბრუნოს კრატერიდან მომდინარე კაშკაშა სხივების მკრთალი კვალი.

არტამონოვის ჯაჭვი გადაჭიმულია კრატერის კიდეს ჩრდილო-დასავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით.

სატელიტური კრატერები
არტამონოვის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
არტამონოვის ჯაჭვი

არტამონოვის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული არტამონოვის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
არტამონოვის ჯაჭვის სიგრძე 131.21 კმ-ია. იგი იწყება კრატერ არტამონოვის ჩრდილო-დასავლეთით და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. არტამონოვის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდილო-დასავლეთი და სამხრეთ-აღმოსავლთი .
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 391

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 391, მიიღეს 1976 წლის 15 ივნისს, მიუთითებდა გენერალური მდივნის მოსაზრებაზე, რომ არსებული გარემოებების გამო, გაეროს მშვიდობისმშენებელი ძალების ყოფნა კვიპროსზე კვლავ აუცილებელი დარჩებოდა მშვიდობიანი მოგვარების მისაღწევად. ანგარიში ასევე აღნიშნავდა, რომ ძალები, ისევე როგორც მისი სამოქალაქო პოლიცია, შეზღუდული იყო კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში და გამოხატავდა შეშფოთებას იმ ქმედებებთან დაკავშირებით, რომლებიც შეიძლებოდა დაძაბულობის გაზრდას გამოეწვია.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, გამოხატა შეშფოთება სიტუაციასთან დაკავშირებით, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს ერთობლივად იმუშაონ მშვიდობის მიმართულებით და კიდევ ერთხელ გააგრძელა ძალების განლაგება კვიპროსზე 1976 წლის 15 დეკემბრამდე.

რეზოლუცია 391 მიიღეს 13 ხმით ნულის წინააღმდეგ; ბენინი და ჩინეთი არ მონაწილეობდნენ ხმის მიცემაში.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 392

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 392 მიიღეს 1976 წლის 19 ივნისს, სოვეტოში და სხვა რაიონებში სამხრეთ აფრიკის პოლიციის მიერ შავკანიანი ახალგაზრდების მოკვლის შემდეგ. საბჭომ მკაცრად დაგმო სამხრეთ აფრიკის მთავრობა აფრიკელი ხალხის წინააღმდეგ მიმართული რეპრესიული ზომებისთვის, გამოხატა შოკი დემონსტრანტების "უგულო სროლის" შემდეგ და თანაგრძნობა გამოუცხადა მსხვერპლებს, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ეროვნული პარტიის პოლიტიკას. რეზოლუცია ასევე კვლავ დაადასტურებდა, რომ "აპარტეიდის პოლიტიკა არის დანაშაული კაცობრიობის სინდისისა და ღირსების წინააღმდეგ და სერიოზულად არღვევს საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას", რაც გრძელდებოდა უშიშროების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეის რეზოლუციების საწინააღმდეგოდ.

სხდომა მოიწვიეს მას შემდეგ, რაც ბენინმა, ლიბიამ, მადაგასკარმა და ტანზანიამ ეს საკითხი საბჭოსადმი მიმართულ წერილში წამოჭრეს. ხმის მიცემის დეტალები არ მოიცავდა სხვა ინფორმაციას, გარდა იმისა, რომ რეზოლუცია "მიიღეს კონსენსუსით".

რეზოლუცია 392, ისევე როგორც მანამდე მიღებული სხვა რეზოლუციები, კვლავ დაადასტურა სამხრეთ აფრიკის ხალხის თვითგამორკვევის ლეგიტიმური უფლება.