iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეტრონომი

მეტრონომი ( და ) — მუსიკალური ტემპის სიჩქარის გასაზომი ხელსაწყო. მეტრონომის ტიპის ხელსაწყოების შექმნა დაიწყო საუკუნეში. თანამედროვე მეტრონომის (გააუმჯობესა ავსტრიელმა ოსტატმა ი. მელცელმა, 1816) აქვს პირამიდის ფორმის ხის კორპუსი, რომელზეც არის დანაყოფებიანი ხის სკალა, საათის ხრახნილი მექანიზმი და ქანქარა პატარა მოძრავი ტვირთით. ქანქარის რხევა თანაზომიერი კაკუნით აღინიშნება. ქანქარის რხევის რაოდენობა (რიცხვი) დროის ერთეულში დამოკიდებულია ტვირთის მდებარეობაზე. მეტრონომის ასაწყობად საჭიროა ტვირთის დაყენება სკალაზე საჭირო ციფრის პირდაპირ. მელცელს მეტრონომით ტემპი ნოტებში პირობითად აღინიშნება -ით (ნაწარმოების დასაწყისში ან შუაში). გამოიყენება აგრეთვე ფიზკულტურული ვარჯიშის, ლაბორატორიული სამუშაოების და სხვა დროს.
საბა (თურქეთი)

საბა, სავე (გ. 589) — თურქთა დასავლეთ სახაკანოს მმართველი, უფლისწული აშინას დინასტიიდან. სარდლობდა 589 წელს შუა აზიიდან აღმოსავლეთ ირანში შეჭრილ თურქთა დასავლეთ სახაკანოს ლაშქარს. აგვისტოში ჰერათის ბრძოლაში ირანელმა სარდალმა ბაჰრამ ჩუბინმა თურქები დაამარცხა (საბა თვით ბაჰრამმა მოკლა), რის შემდეგაც თურქთა მოკავშირეებმა სასწრაფოდ დატოვეს ირანის ტერიტორია. ჯუანშერი საბას „თურქთა მეფედ“ იხსენიებს. საბას ძე იყო მოხო (ქართული წყაროებით — ჯიბღუ) იმპერატორ ჰერაკლეს მოკავშირე 626–628 წლებში ირანელთა წინააღმდეგ ომში.
საბა მტბევარი

საბა მტბევარი — ქართველი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე ბაგრატ -ის (1027-1072) დროს, ტბეთის ეპისკოპისი.

1028 წელს, როდესაც ბიზანტიელებმა მსხვილ საერო და სასულიერო ფეოდალთა ხელშეწყობით დაიკავეს ტაო-შავშეთის მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრეები, საბა მტბევარმა იკისრა შავშეთის სამხედრო ხელმძღვანელობა, ააგო ციხე, სადაც გაამაგრა მოსახლეობა და ლაშქარი, განდევნა მტერი ქვეყნიდან. სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოთქმულია ვარაუდი, რომ საბა მტბევარის ღვაწლის გამო მიენიჭათ ბაგრატ -ის დროიდან ტბეთის ეპისკოპოსებს შავშეთის ერისთავის თანამდებობაც.

"შავშეთის ერისთავის" საპატიო ტიტულს ისინი საუკუნეშიც ატარებდნენ.
კლემენტ XI

კლემენტ (ერიკაცობაში ჯოვანი ფრანჩესკო ალბანი, ; დ. 22 ივლისი 1649, ურბინო, იტალია — გ 19 მარტი 1721, რომი, იტალია) — ალბანური წარმოშობის იტალიელი რომის პაპი 1700-1721 წლებში.

ბიოგრაფია
სწავლული ძველ ენებსა და სამართალმცოდნეობაში. კარდინალი 1690 წლიდან, პაპად აირჩიეს 1700 წლის 23 ნოემბერს. დაგმო და მოკვეთა ეკლესიას იანსენისტების მოძრაობა და იყო ლუი -ის მომხრე ესპანეთის ტახტის მემკვიდრეობისთვის ბრძოლაში ავსტრიის წინააღმდეგ. კლიმენტი -მ გულითადად მიიღო სულხან-საბა ორბელიანი, რაც ამ უკანასკნელს დაწვრილებით აქვს აღწერილი ნაწარმოებში „მოგზაურობა ევროპაში“.
პიუს I

პიუს (დ. თარიღი უცნობია, აქვილეა, იტალია — გ. 155, რომი, იტალია) — რომის პაპი 140–155 წლებში.

ბიოგრაფია
გადმოცემის თანახმად პიუსი მონად დაბადებულა ქ. აქვილეაში ვინმე რუფინუსის ოჯახში. მასვე მიეწერება რომის უძველესი მონასტრის სანტა პრუდენციანას აშენება. იგი მოგვიანებით წამებულად შერაცხეს, თუმცა მისი მოწამეობრივი სიკვდილი ისტორიული ფაქტებით არ დასტურდება.

პიუს -ის სახელს უკავშირდება სასტიკი ბრძოლა გნოსტიკების წინააღმდეგ და აღდგომის კვირა დღეს ზეიმობის დაკანონება. წერილები, რომლებიც ადრე მის სახელს მიეწერებოდა, ნაყალბებია. პიუსის ძმა იყო ჰერმასი, რომლის კალამსაც ეკუთვნის ცნობილი საეკლესიო ნაშრომი „ჰერმასის მწყემსი“.

პიუს კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი. მოსახსენებელი დღეა 11 ივლისი.
ურბან I

ურბან (; დ. უცნობია — გ. 230, რომი, იტალია) — რომის პაპი 222 — 230 წლებში.

ბიოგრაფია
ურბანის მამა ყოფილა ვინმე პონტიანუსი. მისი ცხოვრენის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. მას მოიხსენიებს ევსებიუს კესარიელი თავის „ეკლესიის ისტორიაში“. ურბანის სახელს მიეწერება ურიცხვი წარმართის გაქრისტიანება, მათ შორის წმინდა ცეცილიას მეუღლის, ვალერიანის და მისი ძმის, ტიბერიუსის. გადმოცემის თანახმად ურბანი მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა და დაკრძალულია რომის ქრისტიანულ კატაკომბაში „ “.

ურბანი კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი და ითვლება ვალენსიის, მაასტრიხტის, ტოლედოს და ტრუას მფარველად. იგი ასევე მფარველია ვენახის, ღვინის, მეღვინეების და მეკასრეების.
ხულიო კორტასარი

ხულიო ფლორენსიო კორტასარი ( დ. 26 აგვისტო, 1914, ბრიუსელი, ბელგია — გ. 12 თებერვალი, 1984, პარიზი, საფრანგეთი) — არგენტინელი მწერალი და მოაზროვნე. სიურეალიზმის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ხულიო კორტასარი დაიბადა 1914 წლის 26 აგვისტოს ბრიუსელში, სადაც მისი მშობლები მამის მივლინების დროს იმყოფებოდნენ. როგორც თავად აღნიშნავდა ეს იყო "ტურიზმისა და დიპლომატიის ნაყოფი". 1914 წელს დაიწყო პირველი მსოფლიო ომი და შექმნილი ვითარების გამო ოჯახი იძულებული გახდა 1918 წელს არგენტინაში დაბრუნებულიყო. მამამ ოჯახი ევროპიდან დაბრუნების შემდეგ მალევე მიატოვა, ხულიომ ბავშვობა ბუენოს-აირესის მახლობელ ბამფილდში გაატარა. გაიზარდა ქალთა გარემოცვაში (დედასთან, დეიდასთან, ბებიასთან და მასზე ერთი წლით უმცროს დასთან ერთად), ამ გარემოებამ ძლიერი ზეგავლენა იქონია მისი მომავალი მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებაზე, მან არაერთხელ გაიბრძოლა გაბატონებული მატრიარქატის წინააღმდეგ.

წერა 9 წლის ასაკში დაიწყო. დაწყებითი განათლების მიღების შემდეგ სწავლა მასწავლებელთა საშუალო სკოლაში გააგრძელა . 1932 წელს მიიღო ლიტერატურის მასწავლებლის სტატუსი. ბიოგრაფ მონტეს-ბრედლის თანახმად, მასწავლებლად მუშაობდა ბუენოს აირესის პროვინციის მინიმუმ ორ სკოლაში. 1935 წელს უმაღლესი განათლების მისაღებად ჩააბარა ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე, სადაც ეკონომიკური პრობლემების გამო მხოლოდ ორი წელი შეძლო სწავლა. თავდაპირველად ხულიო თავის ნაშრომებს "ხულიო დენისი"-ის ფსევდონიმით აქვეყნებდა. 1951 წელს, მისი პოლიტიკური შეხედულებების გამო, იძულებული გახდა გასცლოდა ხუან პერონის მმართველობის ქვეშ მოქცეულ არგენტინას და პარიზში ეპოვა ნავსაყუდელი. საფრანგეთში იუნესკოს დამოუკიდებელ თარჯიმნად მუშაობდა, რაც საშუალებას აძლევდა თავისი ლიტერატურული მოღვაწეობისათვის დაეთმო დრო და ემოგზაურა. 1953 იქორწინა აურორა ბერნარდესზე და მთარგმნელობით საქმიანობას მიჰყო ხელი. მნიშვნელოვანია მის მიერ შეტანილი წვლილი ამ სფეროში. ედგარ ალან პოს კორტასარისეული თარგმანი საუკეთესოდ არის მიჩნეული. მისი ყველაზე აღიარებული ნაშრომია "კლასობანა" (""), წიგნის წაკითხვა შეიძლება ავტორის მიერ შემოთავაზებული თავების ნუსხის ან თქვენი ნება-სურვილის მიხედვით.

სიცოცხლის ბოლომდე გატაცებული იყო კრივითა და მუსიკით, განსაკუთრებით ჯაზით. 1984 წლის 12 თებერვალს გარდაიცვალა პარიზში, დაკრძალულია მონპარნასის სასაფლაოზე.
მარცელინუსი (პაპი)

მარცელინუსი (; დ. უცნობია — გ. 1 აპრილი, 304, რომი, იტალია) — რომის პაპი 296–304 წლებში.

ბიოგრაფია
მარცელინუსის შესახებ ისტორიული ცნობები თითქმის არ მოგვეპოვება. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ პაპად აურჩევიათ 296 წლის 30 ივნისს და მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა 304 წელს იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ ორგანიზებულ ქრისტიანთა დიდი დევნის დროს. თუმცა ეს უკანასკნელი ცნობაც სადაოა, არსებობს გადმოცემები, რომლის თანახმადაც მარცელინეს სიცოცხლის გადარჩენის მიზნით ქრისტიანობაც კი უარყვია.

იგი დაასაფლავეს 304 წლის 26 აპრილს პრიშილას სასაფლაოზე რომში. კათოლიკურმა ეკლესიამ მარცელინე წმინდანად შერაცხა.

მარცელინუსი ასევე ცნობილია იმით, რომ მანიქეველებს ებრძოდა.
მარცელუს I

მარცელუს (; დ.? – გ. 309) - რომის პაპი 308-309 წწ.

ბიოგრაფია
მარცელუსს მძიმე მემკვიდრეობა დახვდა პაპის ტახტზე. მისი პირველი ამოცანა ყოფილა იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ დაშლილი ეკლესიის რეორგანიზაცია. "მღვედლმთავართა წიგნი"-ს (ლათ. ) თანახმად მას 25 ახალი ეკლესია და კატაკომბა აუშენებია ვია სალარიაზე. ქრისტიანთა უფლებების სახალხოდ დაცვის გამო იმპერატორ მაქსენტიუსს მარცელუსი რომიდან გაუძევებია.

მარცელუსი გარდაიცვალა 309 წელს. დასაფლავებულია რომში, კალიქსტეს კატაკომბებში. კათოლიკურმა ეკლასიამ იგი წმინდანად შერაცხა.
ეუსებიუსი (პაპი)

ეუსებიუსი (; ? - 310, სიცილია, იტალია) - რომის პაპი 309-310 წწ.

ბიოგრაფია
"მღვედლმთავართა წიგნი"-ს (ლათ. ) თანახმად ევსებიუსს გაუგრძელებია მარცელუს -ის მიერ დაწყებული საქმიანობა. ქრისტიანებს, რომლებმაც იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს რწმენა უარყვეს მან მოსანანიებელი ვადები დაუნიშნა. ამან დიდი დავა გამოიწვია მღვდელმთავართა შორის, რის გამოც იმპერატორ მაქსენტიუსს ევსებიუსი და მისი მოწინააღმდეგე ვინმე ჰერაკლე რომიდან კუნძულ სიცილიაზე გაუძევებია.

ევსებიუსი გარდაიცვალა 310 წელს. დასაფლავებულია რომში, კალიქსტეს კატაკომბებში. კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა.
მილტიადე (პაპი)

მილტიადე (; დ. უცნობია — გ. 11 იანვარი, 314, რომი, იტალია) — რომის პაპი 311–314 წლებში.

ბიოგრაფია
მილტიადეზე მწირი ისტორიული ცნობები მოგვეპოვება. იგი აფრიკაში უნდა დაბადებულიყო და 310 წლის 10 ივლისს რომის პაპად აურჩევიათ. მისი მღვდელმთავრობის დროს გამოქვეყნდა რომის იმპერატორების გალერიუსის, კონსტანტინე დიდის და ლიცინიუსის "მილანის ედიქტი". ებრძოდა მონოთეიზმს და მოიწვია ლატერანის საეკლესიო კრება რომში 313 წელს, რომელზეც ცეცილიანე და დონატე ერეტიკოსებად გამოუცხადებიათ. იმპერატორმა კონსტანტინემ მას რომში სასახლე აჩუქა, რომელიც კონსტანტინეს მეუღლეს ფაუსტას ეკუთვნოდა და ლატერანის ბორცვზე იდგა. ეს სასახლე საუკუნემდე პაპების რეზიდენცია იყო. აქვე ააგო კონსტანტინემ პირველი ტაძარი რომში, რომელსაც შემდგომ სან ჯოვანი ინ ლატერანო უწოდეს. კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა.
სილვესტერ I

სილვესტერ (სილიბისტრო) (; დ. უცნობია, რომი, იტალია — გ. 31 დეკემბერი 335, რომი, იტალია) — რომის პაპი 314–335 წლებში.

ბიოგრაფია
სილვესტერი რომში დაბადებულა, ღრმადმორწმუნე ქრისტიანების, რუფინისა და იუსტას ოჯახში. მამა მას მალე გარდაეცვალა და დაქვრივებული დედის მზრუნველობის ქვეშ დარჩა. იაკობ ვორაგოელის ნაშრომის „ლეგენდა აურეას“ მიხედვით მას ავადმყოფობისგან განუკურნია იმპერატორი კონსტანტინე დიდი, რომლისგანაც მადლიერების ნიშნად მიუღია ე. წ. „კონსტანტინეს ნაბოძვარი“ .

მღვდელმთავარი სილვესტერი განთქმული იყო წმინდა წერილის ცოდნითა და მართლმადიდებლური სარწმუნოების შეურყეველი ერთგულებით. იმპერატორ კონსტანტინე დიდის დროს, როცა ქრისტიანთა დევნა შეწყდა, იუდეველებმა გამართეს დისპუტი ჭეშმარიტი სარწმუნოების შესახებ, რომელსაც ესწრებოდნენ: მოციქულთასწორი იმპერატორი კონსტანტინე, მისი დედა – დედოფალი ელენე და მრავალი დიდებული. ქრისტიანთა მხრიდან კამათში მონაწილეობდა პაპი სილვესტერი, იუდეველთაგან კი – მრავალი სწავლული რაბინი ცნობილი მაგის და ჯადოქარ ზამბრის მეთაურობით. ძველი აღთქმის წიგნებზე დაყრდნობით წმინდა პაპმა დამაჯერებლად დაადასტურა, რომ ყველა წინასწარმეტყველი წინასწარ ჭვრეტდა იესო ქრისტეს შობას წმინდა ქალწულისაგან, მის ნებსით ჯვარცმას, ვნებასა და სიკვდილს დაცემული ადამის გამოსასყიდლად და ბრწყინვალე აღდგომას. წმინდა სილვესტერი გამარჯვებულად სცნეს ამ სიტყვიერ ჭიდილში. მაშინ ზამბრი შეეცადა, ჯადოთი მოეხიბლა მღვდელმთავარი, ის კი იესო ქრისტეს წმინდა სახელის მოხმობით იგერიებდა მოძალებულ ბოროტს. უღონოქმნილმა მაგმა სხვა იუდეველებთან ერთად ქრისტეს ძლიერება ირწმუნება და ნათლისღება ითხოვა.

მეორე დიდი მოვლენა სილვესტერის მღვდელმთავრობის დროს იყო ნიკეის საეკლესიო კრების მოწვევა 325 წელს, რომელშიც პაპს თვითონ მონაწილეობა არ მიუღია.

წმინდა პაპი სილიბისტრო რომის ეკლესიას ოცზე მეტი წლის განმავლობაში განაგებდა და ქრისტიანთა ღრმა პატივისცემით სარგებლობდა. იგი მშვიდობით მიიცვალა 335 წელს.

კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა. წმინდანადაა შერაცხილი ასევე მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ წმინდა პაპ სილიბისტროს სახელწოდებით (ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 იანვარი, ახალი სტილით - 15 იანვარი).
მარკუსი (პაპი)

მარკუსი (; დ. უცნობია, რომი, იტალია — გ. 7 ოქტომბერი 336, იქვე) — რომის პაპი 335–336 წლებში.

მარკუსი რომში დაიბადა. პაპად გახდომამდე იყო ოსტიის ეპისკოპოსი. რომის პაპად აირჩიეს 336 წლის 18 იანვარს. მისი პონტიფიკატის დროს დაიწყო „ეპისკოპოსთა და მოწამეთა სიების“ შედგენა. კათოლიკურმა ეკლესიამ პაპი მარკოზი წმინდანად შერაცხა.
გაიუსი (პაპი)

გაიუსი (; დ. უცნობია, დალმაცია (ხორვატია) — გ. 22 აპრილი, 296, რომი, იტალია) — რომის პაპი 283–296 წლებში.

ბიოგრაფია
გაიუსი ყოფილა ვინმე გაიუსის შვილი ან როგორც მისი ძმისშვილი წმინდა სუზანა კონკორდიელი გვაუწყებს იმპერატორ დიოკლეტიანეს ნათესავი. პაპად აირჩიეს 283 წლის 17 დეკემბერს. მისი პონტიფიკატის დროს ქრისტიანები დევნას არ განიცდიდნენ რომში. პაპ კაიუსის საფლავი ბერძნული წარწერით აღმოაჩინეს კალიქსტ -ის კატაკომბაში. საფლავში იპოვეს პაპის ბეჭედი, რომლითაც ის წერილებს ბეჭდავდა.

პაპი გაიუსი კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.
ეუტიხიანე (პაპი)

ეუტიხიანე (; დ. უცნობია — გ. 7 დეკემბერი, 283, რომი, იტალია) — რომის პაპი 275–283 წლებში.

ბიოგრაფია
პაპ ეუტიხიანეს შესახებ სარწმუნო წყაროები თითქმის არ მოიპოვება. პაპად აირჩიეს 275 წლის 4 იანვარს. მისი საფლავი წარწერით აღმოჩენილ იქნა კალიქსტ -ის კატაკომბაში.

პაპი ევტიხიანე კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.
ფელიქს I (პაპი)

ფელიქს (დ. უცნობია რომი, იტალია— გ. 30 დეკემბერი 274, რომი, იტალია) — რომის პაპი 269-274 წლებში.

ბიოგრაფია
პაპ ფელიქს -ის შესახებ სარწმუნო წყაროები თითქმის არ მოიპოვება. იგი რომში დაბადებულა, პაპად აირჩიეს 269 წლის 5 იანვარს. მას მიეწერება ეკლესიების კურთხევის ტრადიციის დამკვიდრება და ქრისტიანთა უფლებებისათვის შეუპოვარი ბრძოლა. აღმოჩენიალია აგრეთვე წერილის ფრაგმენტი, რომელიც ფელიქს -ს მიუწერია ალექსანდრიის ეპისკოპოს მაქსიმესათვის. იგი დაასაფლავეს კალიქსტ -ის კატაკომბაში.

პაპი ფელიქს კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.
დიონისიუსი (პაპი)

დიონისიუსი (გ. 26 დეკემბერი, 268, რომი, იტალია) — რომის პაპი 259–268 წლებში.

ბიოგრაფია
პაპი დიონისიუსი საბერძნეთში უნდა დაბადებულიყო, პაპად აირჩიეს 259 წლის 22 ივლისს. მან დაიწყო რომის ეკლესიის რეორგანიზირება, ებრძოდა სუბორდინაციანიზმს, ფიანანსურად ეხმარებოდა კაპადოკიის ეკლესიებს, რომლებიც მაროდიორი გოთების თავდასხმებს განიცდიდნენ. ამ თანხებით ხდებოდა დანგრეული ეკლესიების აშენება და ტყვე ქრისტიანთა გამოსყიდვა.

პაპი დიონისიუსი პირველი პაპია, რომელიც მოწამეუბრივი სიკვდილით არ აღესრულა. იგი კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.
აივი ლიგა

აივი ლიგა (, ქართ. სიტყვასიტყვით „სუროს ლიგა“) — ათლეტთა ასოციაცია, დაფუძნებული 1954 წელს აშშ-ს რვა უნივერსიტეტის მიერ. მას შემდეგ ეს ტერმინი აკადემიური წარმატებისა და ელიტიზმის სინონიმი გახდა.

აივი ლიგის ყველა უნივერსიტეტს რამდენიმე საერთო თვისება ახასიათებთ: ისინი აშშ-ის ყველაზე პრესტიჟულ და რჩეულ უნივერსიტეტებად ითვლებიან; ამერიკის რევოლუციამდე დაფუძნებული ცხრა კოლონიალური კოლეჯიდან შვიდი ამ ლიგაშია გაერთიანებული (დარჩენილი ორი სახელმწიფო დაფინანსების უნივერსიტეტებია — რატგერსისა და უილიამ და მერის კოლეჯები; ისინი რანგით გამუდმებით უმაღლეს ადგილზე იმყოფებიან სხვა დანარჩენ კოლეჯთა და უნივერსიტეტთა შორის; ისინი ასევე რანგით მსოფლიოს უნივერსიტეტთა უმაღლეს ერთ პროცენტში იმყოფებიან ფინანსური შემოწირულობების მიხედვით; აქ სწავლობენ და ასწავლიან საუკეთესო სტუდენტები და მასწავლებლები; ჰყავთ შედარებით მცირე ბაკალავრიატი (4100 სტუდენტიდან დართმუზში — 13700 სტუდენტამდე კორნელში); აიველები ასევე აშშ ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში მდებარეობენ და ქვეყნის უძველეს უნივერსიტეტებად ითვლებიან — რვიდან შვიდი (კორნელის გარდა) ამერიკის კოლონიურ ერაში იქნა დაფუძნებული. აღსანიშნავია, რომ ლიგაში დაუშვებელია სტუდენტებისთვის ათლეტური სტიპენდიების გაცემა (განსხვავებით ყველა დანარჩენი უნივერსიტეტისაგან).

აივი ლიგის უნივერსიტეტები კერძო ფინანსებითა და მმართველობით არსებობს. თუმცა ყველა მათგანი იღებს ფედერალურ ან საშტატო დაფინანსებას სამეცნიერო კვლევების საწარმოებლად, მხოლოდ კორნელს აქვს სახელმწიფო დაფინანსებაზე მყოფი აკადემიური განყოფილებები, რომლებიც უნივერსიტეტის განუყოფელ ნაწილად ითვლება.

წევრები
აივი ლიგის წევრები ანბანური თანმიმდევრობით:

ბრაუნის უნივერსიტეტი, პროვიდენსი, როდ-აილენდი, დაფუძნდა 1764 წელს როგორც როდ-აილენდის კოლეჯი
დართმუზის კოლეჯი, ჰანოვერი, ნიუ-ჰემფშირი, დაფუძნდა 1769 წელს.
იელის უნივერსიტეტი, ნიუ-ჰავენი, კონექტიკუტი, დაფუძნდა 1701 წელს როგორც კოლეგიატთა სკოლა
კოლუმბიის უნივერსიტეტი, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი (შტატი), დაფუძნდა 1754 წელს როგორც კინგის კოლეჯი
კორნელის უნივერსიტეტი, ითაკა, ნიუ-იორკი (შტატი), დაფუძნდა 1865 წელს.
პენსილვანიის უნივერსიტეტი, ფილადელფია, პენსილვანია, დაფუძნდა 1740 წელს როგორც ფილადელფიის მეცნიერებათა სკოლა. აღსანიშნავია, რომ მას ჩარტერი და კოლეგიის დონის კლასები 1755 წლამდე არ ჰქონია.
პრინსტონის უნივერსიტეტი, პრინსტონი, ნიუ-ჯერსი, დაფუძნდა 1746 წელს როგორც ნიუ-ჯერსის კოლეჯი
ჰარვარდის უნივერსიტეტი, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, დაფუძნდა 1636 როგორც ნიუ კოლეჯი

გალერეა
ბრაუნის უნივერსიტეტი

ბრაუნის უნივერსიტეტი — აივი ლიგის უნივერსიტეტი პროვიდენსში, როდ-აილენდი. დაფუძნდა 1764 წელს როგორც როდ-აილენდის კოლეჯი. სიძველით მესამე უმაღლესი სასწავლებელია ახალ ინგლისში, ხოლო მეშვიდე - აშშ-ში. ბრაუნი ამერიკის პირველი კოლეჯი იყო, სადაც ნებისმიერი რელიგიის მიმდევართ შეეძლოთ სწავლა.

ბრაუნი დანარჩენი უნივერსიტეტებისაგან გამოირჩევა ე.წ. “ახალი კურიკულუმით”. მეთოდი შემოღებულ იქნა 1969 წელს და საშუალებას აძლევს სტუდენტებს თვითონ აირჩიონ საკუთარი განათლების კურსი სტანდარტული // შეფასების სისტემის გვერდის ავლით (ნებისმიერი კურსის აღება შესაძლებელია “ჩათვლის/უკრედიტოდ” საფუძველზე).

ამერიკის ერთ-ერთ ყველაზე წამყვან უნივერსიტეტში მოსახვედრად განსაკუთრებით მძაფრი კონკურსია. მიღების რეიტინგი 14.6%-ია, რაც რიგით მეექვსეა ყველაზე ძნელად მოსახვედრ უნივერსიტეტთა შორის (კარნეგის ფონდისა და .. & -ის კატეგორიზაციის მიხედვით) აშშ-ში ჰარვარდის, პრინსტონის, კოლუმბიის, იელისა და სტენფორდის შემდეგ. ბრაუნის სტუდენტები 50 შტატიდან და 65 ქვეყნიდან არიან. უნივერსიტეტის ფინანსური დახმარების პროგრამა დაახლოებით 70 მილიონ ამერ. დოლარს ანაწილებს ყოველწლიურად სტიპენდიების, კვლევის გრანტებისა და სესხების სახით. სტუდენტთა 50%-ზე მეტი რაიმე ფორმით მაინც იღებს ფინანსურ დახმარებას.

2004 წლის შემოდგომაზე მილიარდერი სიდნი ფრანკი, რომელმაც ახალგაზრდობაში ბრაუნში მხოლოდ ერთი წელი მოახერხა სწავლა ხელმოკლეობის გამო, უნივერსიტეტს შესწირა 100 მილიონი ამერ. დოლარი მხოლოდ ნიჭიერ სტუდენტთათვის ფინანსური დახმარებისათვის. ეს იყო უნივერსიტეტის ისტორიაში უმსხვილესი მატერიალური საჩუქარი. ადრე ამავე წელს ფრანკმა უნივერსიტეტს გადასცა 25 მილიონი დოლარი მისივე სახელობის ჰოლის ასაშენებლად, რაც სწრაფად მზარდი ნევროლოგიის, კოგნიტური მეცნიერებისა და ლინგვისტიკის დეპარტამენტებისთვის იქნება განკუთვნილი. 2005 წელს კი მან 5 მილიონი დოლარი გამოჰყო ნიუ ორლეანში სტიქიით დაზარალებული სტუდენტებისთვის ბრაუნში სასწავლებლად.

სხვა მრავალ სიკეთეთა შორის ბრაუნი ასევე ცნობილია თავისი უძველესი საინჟინრო პროგრამით აივი ლიგაში (1847), ერთადერთი ეგვიპტოლოგიის დეპარტამენტით დასავლეთ ნახევარსფეროში, და როგორც ერთადერთი უნივერსიტეტი მსოფლიოში მათემატიკის ისტორიის დეპარტამენტით საბაკალავრო კურსებზე. ბრაუნი ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა მედიის სწავლებაზე, განყოფილებებით თანამედროვე კულტურასა და მედიაში, სადაც სტუდენტები ეცნობიან კინოს, კინო-კრიტიკასა და კრიტიკის თეორიას.

უნივერსიტეტის ფერებია ყავისფერი, წითელი და თეთრი. ბრაუნის მასკოტი დათვია და მისი სასპორტო გუნდები დათვებად იწოდებიან . ათლეტურ თამაშებზე როგორც წესი კოსტიუმირებული მასკოტი-დათვი სახელწოდებით “ბრუნო” გამოდის ხოლმე. ეს ტრადიცია სკოლას 1904 წლიდან მოსდევს. უნივერსიტეტთან ასოცირებულ ხალხს “ბრუნონიანებს” უწოდებენ.

2012 წლიდან ბრაუნის ამჟამინდელი და მე-19 პრეზიდენტია კრისტინა პაქსტონი.
იოანე პავლე II

იოანე პავლე ერისკაცობაში კაროლ იოზეფ ვოიტილა (; დ. 18 მაისი, 1920, ვადოვიცე, პოლონეთი — გ. 2 აპრილი, 2005, ვატიკანი) — 264-ე რომის პაპი 1978–2005 წლებში პირველი პოლონელი წმინდა პეტრეს ტახტზე. 2011 წლის 1 მაისს რომის პაპმა ბენედიქტე -მ მოახდინა მისი ნეტარად შერაცხვა — ბეატიფიკაცია.

1978 წელს იგი გახდა 1523 წლიდან (ადრიანე — წარმოშობით ჰოლანდიელი) პირველი არაიტალიური წარმოშობის პაპი და პირველი სლავი პაპის ტახტზე. იგი წმინდა ტახტს 27 წელიწადი ედგა სათავეში და მმართველობის ხანგრძლივობით ჩამორჩება მხოლოდ წმინდა პეტრეს (34 წელი) და პიუს -ს (32 წელი).

ბიოგრაფია
კაროლ იოზეფ ვოიტილა დაიბადა ქალაქ ვადოვიცეში, ავსტრია-უნგრეთის არმიის ყოფილი ოფიცრის ოჯახში. იგი კაროლ ვოიტილა-უფროსისა და ემილია კაჩოროვსკას ოჯახის უმცროსი შვილია. დედა გარდაეცვალა მაშინ, როდესაც მომავალი პაპი 8 წლის იყო.

ძეგლები
რომის პაპი და საქართველო
რომის პაპ იოანე პავლე -ისა და საქართველოს ეკლესიის მეთაურის, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია -ის პირველი ოფიციალური შეხვედრა 1980 წლის 5-6 ივნისს, ვატიკანში შედგა. შეხვედრაზე გადაწყდა, რომ ქართველ მეცნიერები ვატიკანის არქივებში ქართულ დოკუმენტებზე მუშაობას შეძლებდნენ. თბილისში გაიხსნა ვატიკანის საელჩო, კავკასიაში რომაულ-კათოლიკური ეკლესიის საეპისკოპოსო.

თავად რომის პაპი იოანე პავლე საქართველოს 1999 წლის 8 ნოემბერს ოფიციალური ვიზიტით ეწვია. ეს იყო რომის კათოლიკური ეკლესიის მეთაურის პირველი ვიზიტი საქართველოში, ბალტიისპირეთის ქვეყნების გარდა, ყოფილ საბჭოთა კავშირის ქვეყნებს შორის საქართველო იყო პირველი ქვეყანა, რომელსაც პაპი ეწვია. მისი ვიზიტი საქართველოს პრეზიდენტისა და პატრიარქის მოწვევით შედგა.

იოანე პავლე -ს თბილისის აეროპორტში საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია და საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე დახვდნენ. რომის პაპი 9 ნოემბერს მთავრობის კრწანისის რეზიდენციაში ქართული მეცნიერებისა და კულტურის წარმომადგენლებს შეხვდა, მოინახულა სვეტიცხოვლის საკათედროს ტაძარიც, გაკეთდა ორმხრივი მიმართვები.
საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია :

რომის პაპის ვიზიტს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში, მეორე ათასწლეულის მიწურულსა და მესამე ათასწლეულის დასაწყისში.
ახალი ინგლისი

ახალი ინგლისი — აშშ-ის რეგიონი ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ქალაქი ბოსტონი რეგიონის ბიზნესისა და კულტურის ცენტრი და ასევე მისი უდიდესი ქალაქია. რეგიონს შემდეგი შტატები ეკუთვნის:

კონექტიკუტი
მეინი
მასაჩუსეტსი
ნიუ-ჰემფშირი
როდ-აილენდი
ვერმონტი

ნიუ-იორკი მდინარე ჰუდსონის აღმოსავლეთით ზოგიერთ ადრინდელ წყაროებში ახალი ინგლისის ნაწილად მოიხსენიება. თუმცა დღეისთვის ეს უკვე შეცდომად ითვლება.

შუა-ატლანტიკისა და ახალი ინგლისის რეგიონები ერთად აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონს ქმნის.
ამერიკის რევოლუცია

ამერიკის რევოლუცია — მოვლენების, იდეებისა და ცვლილებათა სერია, რის შედეგადაც ჩრდილოეთ ამერიკის ცამეტი კოლონია გამოეყო ბრიტანეთის იმპერიას და შეიქმნა ამერიკის შეერთებული შტატები. ამერიკის რევოლუციური ომი (1775-1783) რევოლუციის ერთი ნაწილი იყო, რადგან რევოლუცია დაიწყო დიდი ხნით ადრე ლექსინგტონსა და კონკორდთან პირველ გასროლამდე და გრძელდებოდა იორკთაუნთან ბრიტანლეთა დამარცხების შემდეგაც.

ამერიკის რევოლუციის ხასიათსა და მის მნიშვნელობაზე მრავალი ინტერპრეტაცია არსებობს. რევოლუცია დაახლოებით ფრანგებისა და ინდიელთა ომის (1754-1763) დროს დაიწყო და დასრულდა ჯორჯ ვაშინგტონის აშშ-ის პირველ პრეზიდენტად არჩევით 1789 წელს. ზოგიერთი მოსაზრებით, ამერიკის რევოლუცია სრულებით არ იყო რევოლუციური და რომ მას რადიკალურად არ შეუცვლია კოლონიური საზოგადოება და მხოლოდ კოლონიური მთავრობა შეცვალა ადგილობრივით. საპირისპირო მოსაზრებით ამერიკის რევოლუცია განსაკუთრებული და რადიკალური მოვლენა იყო, რომელმაც მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანა მსოფლიო ისტორიის მსვლელობაში. თანამედროვე ინტერპრეტაციები შუალედურ პოზიციას იკავებენ.

საინტერესო ამბები
2011 წელს ბრიტანელმა იურისტებმა, ამერიკის ფილოსოფიურ საზოგადოებაში გამართული დისკუსიისას, 1776 წლის 4 ივლისის აშშ-ს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია უკანონოდ ცნეს. კამათს სამეცნიერო ხასიათი ჰქონდა და მას პრაქტიკული შედეგები ვერ ექნებოდა.
ურბან VIII

ურბან (; დ. 5 აპრილი, 1568, ფლორენცია, იტალია — გ. 29 ივლისი, 1644, რომი, იტალია), ერისკაცობაში მაფეო ბარბერინი — დიდგვაროვანი, სპოლეტოს არქიეპისკოპოსი, რომის პაპი 1623–1644 წლებში.

ბიოგრაფია
მთელმა მისმა პონტიფიკატმა განვლო 30-წლიანი ომის (1618–1648) ფონზე, რომლის შეწყვეტას და მშვიდობის დამყარებას ურბან ამაოდ ცდილობდა. ამაში გარკვეული წვლილი მიუძღვის კარდინალ რიშელიეს, რომელიც საფრანგეთის ინტერესებს იცავდა. ურბან -ის დროს დასრულდა მიქელანჯელო ბუონაროტის მიერ დაპროექტებული პეტრეს ტაძრის მშენებლობა, რომელიც მან 1626 წლის 28 ნოემბერს აკურთხა. ამ დროს რომში უკვე იმყოფებოდა თეიმურაზ -ის დესპანი, ქართველი კათოლიკე ბერი ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი, იგივე ნიკიფორე ირბახი, რომელიც ურბან -მ თავის კარზე თბილად მიიღო. ასევე მის დროს მოხდა მეცნიერისა და ასტრონომის გალილეო გალილეის გასამართლება, მისი ნაშრომის „დიალოგების“ მიერ კოპერნიკის თეორიის დაცვისთვის.
იოანე პავლე I

იოანე პავლე ერისკაცობაში ალბინო ლუჩანი ; დ. 17 ოქტომბერი 1912, ფორნო-დი-კანალე, ვენეტო, იტალია — გ. 28 სექტემბერი 1978, ვატიკანი) — რომის პაპი 1978 წლის 26 აგვისტოდან 28 სექტემბრამდე. იქიდან გამომდინარე, რომ ის სულ 33 დღის მანძილზე იყო პაპის ტახტზე და იმავე წელს გარდაიცვალა, რომელშიც პაპად აირჩიეს, 1978 წელი ისტორიაში შევიდა „სამი პაპის წლის“ სახელწოდებით.
ლეო XIII

ლეო (; ერისკაცობაში ჯოაკინო ვინჩენცო რაფაელე ლუიჯი პეჩი ; დ. 2 მარტი 1810, კარპინეტო, იტალია — გ. 20 ივლისი 1903, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1878–1903 წლებში.

ცდილობდა კათლიკური საქმიანობის შეგუებას ბურჟუაზიულ საზოგადოებასთან. ლეო -მ სპეციალურ ენციკლიკა „რერუმ ნოვარუმში“ ჩამოაყალიბა კათოლიკური ეკლესიის სოციალური დოქტრინა: იგი ქადაგებდა კერძო საკუთრებისა და კლასების არსებობის მარადიულობას.