ბაშირ ალ-აზმა

ბაშირ ალ-აზმა ( , დ. 1910, დამასკო, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1992, დამასკო, სირია) — სირიელი ექიმი, პოლიტიკოსი, სახელმწიფო მოღვაწე. ეკავა რამდენიმე მაღალი თანამდებობა, მათ შორის, სირიის პრემიერ მინისტრის პოსტი ნაზიმ ალ-კუდსის კაბინეტში 1962 წლის აპრილიდან სექტემბრამდე.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ბაშირ ალ-აზმა დაიბადა 1910 წელს დამასკოში, ცნობილ ოჯახში. დაწყებითი განათლება მიიღო ბაბ ალ-ბარიდის ალ-მალიქ ალ-ზაჰირის და მაქთაბ ანბარის საშუალო სკოლებში. შემდეგ შევიდა დამასკოს უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1934 წელს და გაემგზავრა პარიზში, სადაც ჩააბარა რეზიდენტურაში პულმონოლოგიის განხრით. რეზიდენტურის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა დამასკოში და გახდა დამასკოს უნივერსიტეტის პროფესორი. იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას 1958 წელს ეგვიპტესთან გაერთიანებამდე. ალ-აზმა არაერთი სტატიისა და სახელმძღვანელოს ავტორია მედიცინის სხვადასხვა დარგში. მან დააარსა და დიდი ხნის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა . დაქორწინებული იყო რიმა ქურდ-ალიზე .

პოლიტიკური კარიერა
ჯანდაცვის მინისტრი
ბაშირ ალ-აზმა დაინიშნა არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკის ჯანდაცვის მინისტრად, მაგრამ თანამდებობიდან გადადგა 1960 წლის აგვისტოში. როგორც თავის მოგონებებში აღიარებდა, გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკის ჩამოყალიბების პირველ დღეებში ენთუზიაზმი იყო განწყობილი. მონაწილეობდა „რეფერენდუმის გაყალბებაში“ გამალ აბდელ ნასერის გაპრეზიდენტებასთან დაკავშირებით. მან სცადა ბოდიში მოეხადა ჯანდაცვის სამინისტროსთვის და მიმართა ეგვიპტის პრეზიდენტს:

ასევე დასძენდა:

პრემიერ-მინისტრი
1961 წლის სექტემბერში გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკიდან სირიის გამოყოფის შემდეგ, ალ-აზმა დაუბრუნდა თავის სამედიცინო პრაქტიკას დამასკოში. იმავე წლის ოქტომბერში შეუერთდა პოლიტიკოსთა ჯგუფს, რომლებმაც შეადგინეს გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკიდან სირიის გასვლის დეკლარაცია და ეგვიპტის მაშინდელი პრეზიდენტი გამალ აბდელ ნასერი დაადანაშაულეს არაბული ნაციონალიზმის იდეებიდან გადახვევაში, სირიაში დემოკრატიის და პოლიტიკური ცხოვრების ჩახშობაში. 1962 წლის 16 მარტს, გაჭიანურებული პოლიტიკური კრიზისის შემდეგ, პრეზიდენტმა ნაზიმ ალ-კუდსიმ ალ-აზმა კაბინეტის ხელმძღვანელად მიიწვია.

დე ფაქტო ხელისუფლებაში მყოფმა ოფიცრებმა მის კანდიდატურას პროფესიონალიზმის გამო დაუჭირეს მხარი. ამ პოსტზე ალ-აზმას მთავარი მიზნები იყო იმ ოფიცერთა ამბიციების შეკავება, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს სირიის გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკიდან გამოყოფაში და ქვეყანაში ნასერის გავლენის ნარჩენების არმოფხვრა. ამისათვის მან მასიურად გაათავისუფლა სახელმწიფო აპარატში დასაქმებული ნასერის მომხრეები, ასევე გაგზავნა ოფიციალური საჩივარი არაბული სახელმწიფოების ლიგაში და ნასერი დაადანაშაულა ქვეყნის შიდა საქმეებში ჩარევაში, შემდეგ გააუქმა 1958 წლის კონსტიტუცია და აღადგინა 1950 წლის კონსტიტუცია.

ალ-აზმას კურსის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ ნასერის მომხრე სოციალისტები.

1962 წლის 17 სექტემბერს ბაშირმა დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, მაგრამ დარჩა მთავრობაში სამუშაოდ (იგი იყო ახალი პრემიერ მინისტრის ხალედ ალ-აზემის მოადგილე). 1963 წელს არაბული ნაციონალისტური პარტია ბაასის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ბაშირ ალ-აზმა სხვა პოლიტიკოსებთან ერთად, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ნასერთან ალიანსს, იძულებული გახდა პოლიტიკიდან წასულიყო.
სხვა აქტივობები
ბაშირ ალ-აზმა მონაწილეობდა სირიის ტუბერკულოზის კონტროლის საზოგადოების ჩამოყალიბებაში 1954 წელს, ხოლო 1961 წელს აირჩიეს ექიმთა სინდიკატის პრეზიდენტად. მან ასევე დააარსა და 1976 წლამდე იყო მისი მთავარი რედაქტორი 1991 წელს მან დაწერას მემუარები სახელწოდებით „დამარცხებული თაობა“, რომელიც გამოქვეყნდა ლონდონის რიად ნაჯიბ ალ-რეიესის გამომცემლობის მიერ.

გარდაცვალება
ბაშირ აზმი გარდაიცვალა 82 წლის ასაკში 1992 წლის 5 აპრილს.