iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ცეცხლი

ცეცხლი — ვიწრო გაგებით აალებული გაზებისა ან პლაზმის მთლიანობა, რომელიც წარმოიშვება როგორც შემდეგი ქმედებების შედეგი -
საწვავის შემთხვევითი/განგებითი გაცხელება გარკვეულ წერტილამდე;
ქიმიური რეაქცია;
საწვავისა და მაღალი ძაბვის დენის ურთიერთშეხებით.

ცეცხლი არის წვის პროცესის ძირითადი ფაზა და აქვს თვითგავრცელების უნარი. ცეცხლის საკუთარი ტემპერატურა დაფუძნებულია ცეცცხლის წყაროზე.

სამხედრო საქმეში ტერმინი „ცეცხლი“ იხმარება ცეცხლსასროლი იარაღიდან სროლის აღსანიშნავად.

ცეცხლის აღმოჩენა და მართვა ითვლება კაცობრიობის ერთ-ერთ უდიდეს მიღწევად. პირველყოფილი ადამიანი ცეცხლს თაყვანსა და შიშს იწვევდა. ცეცხლის მეშვეობით ადამიანმა შეძლო - ცივი კლიმატური პირობების გადატანა, საჭმლის გაკეთება, ღამით ტერიტორიის განათება, გარეული ცხოველების გაგდება, ტყით დაფარული ტერიტორიის გაწმენდა და მათი სათეს მინდვრებად გადაქცევა, თიხის ჭურჭლის დამუშავება, მეტალების დადნობა და სხვ.

ცეცხლს უკავია სერიოზული მნიშვნელობა რამდენიმე მითოლოგიაში. ძველბერძნულ მითოლოგიაში ცეცხლთან კავშირი ჰქონდა რამდენიმე ღვთაებას (გეფესტი, ვესტა, ჰესთია, ტიტანი პრომეთე). ძველინდურ მითოლოგიაში ცეცხლის ღვთაება იყო აგნი, კელტურ მითოლოგიაში ცეცხლის ღვთებას ბრიგიდი ერქვა. ზოროასტრიზმში ცეცხლი არის ღვთაებრივი სტიქია და გამოსახავს უმაღლეს სიმართლეს, არტს.

წყალთან, მიწასთან და ჰაერთან ერთად ცეცხლი ითვლება ერთ-ერთ პირვანდელ ელემენტად.
დანიის სრუტე

დანიის სრუტე — სრუტე გრენლანდიასა და ისლანდიას შორის.

გეოგრაფია
სრუტე ერთმანეთთან აკავშირებს გრენლანდიის ზღვასა და ირმინგერის ზღვას. სრუტის სიგრძე 480 კმ-ია. უწვრილეს მონაკვეთში, სრუტის სიგანე 290 კმ-ია. საერთაშორისო ჰიდროგრაფიული ორგანიზაციის მონაცემებით, არქტიკის ოკეანესა და ჩრდილოეთ ატლანტის ოკეანეს შორის გამყოფი ხაზი სწორედ დანიის სრუტეზე, სტრაუმნესიდან (ისლანდია) ნანსენის კონცხამდე (გრენლანდია) გადის.

სრუტეში აღმოსავლეთ გრენლანდიის ცივი დინებაა, რომელსაც არქტიკის ოკეანიდან სამხრეთით ჩრდილოეთ ატლანტის ოკეანეში აისბერგები მოაქვს.

დანიის სრუტის ბრძოლა
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941 წლის 24 მაისს, სრუტეში გაიმართა ბრძოლა, რომლის დროსაც გერმანულმა ხომალდმა „ბისმარკმა“ დიდი ბრიტანეთის მოიერიშე კრეისერი „ “ ჩაძირა, რომლის ეკიპაჟის 1 418 წევრიდან მხოლოდ 3 ადამიანი გადარჩა. ბრძოლაში სერიოზულად დაზიანდა „ “. „ბისმარკმა“ დანიის სრუტეში გავლა შეძლო, მაგრამ ბრძოლაში მიღებული დაზიანებებისა და ბრიტანელების მომდევნო თავდასხმის შედეგად სამი დღის შემდეგ ჩაიძირა.
საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2000

2000 წლის საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები - რიგით მეორე საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოში კონსტიტუციის მიღების შემდგომ. არჩევნებში ერთმანეთს უპირისპირდებოდნენ მოქმედი პრეზიდენტი შევარდნაძე და წინა საპრეზიდენტო არჩევნებში მეორე ადგილზე გასული კანდიდატი ჯუმბერ პატიაშვილი. გაიმარჯვა საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის კანდიდატმა ედუარდ შევარდნაძემ.

კანდიდატები
არჩევნებში 6 კანდიდატი მონაწილეობდა:

შედეგები
არჩევნებში 2,343,176 ამომრჩეველმა მიიღო მონაწილეობა, რაც ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობის 75,86%-ს შეადგენდა.
ვატიკანის ტურიზმი

ვატიკანი არის პოპულარული ადგილი ტურისტებისთვის, განსაკუთრებით ქრისტიანებისთვის, რომელთაც სურვილი აქვთ იხილონ რომის პაპი ან მათი რწმენა ახლოს გაიცნონ.

ტურისტებისთვის განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს წმინდა პეტრეს ბაზილიკა, წმინდა პეტრეს მოედანი, ვატიკანის მუზეუმები და რაფაელის ლოჟა.

პილიგრიმელები ხშირად სტუმრობენ ვატიკანს, განსაკუთრებით იმ პერიოდში, როდესაც აღინიშნება 12 საუფლო დღესასწაულიდან ერთ-ერთი, მაგალითად: შობა და აღდგომა. გარდა ამისა, მომლოცველთა რაოდენობა მატულობს პაპის დაკრძალვაზე ან ახალი პაპის არჩევისას.

ტურიზმი არის ვატიკანის ეკონომიკის ძირითადი წყარო.

ვატიკანი დანაშაულის მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა, რასაც ტურიზმი განაპირობებს, ტურისტებს ბრალი ედებათ სხვადასხვა მცირე ქურდობასა და ინციდენტებში.
ვალერია ნოვოდვორსკაია

ვალერია ნოვოდვორსკაია (; დ. 17 მაისი, 1950, ბარანოვიჩი, ბელორუსიის სსრ — გ. 12 ივლისი, 2014, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი პოლიტიკური მოღვაწე, დისიდენტი, ადამიანის უფლებათა დამცველი, დამოუკიდებელი ჟურნალისტი, ვიდეობლოგერი, ლიბერალური პარტიების „დემოკრატიული კავშირისა“ და „დასავლური არჩევანის“ დამაარსებელი.

ბიოგრაფია
ვალერია ნოვოდვორსკაია დაიბადა 1950 წლის 17 მაისს ქალაქ ბარანოვიჩში, ბელორუსიის სსრ, რომელშიც, როგორც ნოვოდვორსკაიამ თქვა, მისი მშობლები არდადეგებზე იყვნენ მის ბებიასთან და ბაბუასთან. დედა ექიმი იყო, მამა — ინჟინერი.

9 წლის ასაკში საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდა. 1968 წელს სკოლა დაამთავრა ვერცხლის მედალზე.

1969 წელს დაპატიმრებულ იქნა სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (სუკი) მიერ ანტისაბჭოთა აგიტაცია-პროპაგანდის ბრალდებით, ჩეხოსლოვაკიაში საბჭოთა ჯარების შეყვანის თაობაზე საპროტესტო პროკლამაციების გავრცელების გამო.

1970–1972 წ. იმყოფებოდა სპეცსაავადმყოფოში იძულებით მკურნალობაზე დიაგნოზით „შიზოფრენია, პარანოიდალური ქცევები“.

1972 წელს მონაწილეობდა იატაკქვეშა გამოცემათა ტირაჟირება-გავრცელებაში.

თავისუფლად ფლობდა ინგლისურ და ფრანგულ ენებს. კითხულობდა იტალიურ და გერმანულ ენებზე, ესმოდა ბელარუსული ენა.

გარდაიცვალა 2014 წლის 12 ივლისს, მარცხენა ტერფის ფლეგმონით, გართულებული სეფსისით. როგორც ცნობილია, სიკვდილი გამოიწვია ინფექციურ-ტოქსიკურმა შოკმა.
ვენესუელის ყურე

ვენესუელის ყურე — კარიბის ზღვის ყურე ვენესუელის ნაპირებთან, გუახირისა და პარაგუანის ნახევარკუნძულებს შორის. ყურის სანაპირო ზოლში მდებარეობს ვენესუელის ორი შტატი — სულია და ფალკონი, სანაპირო ზოლში აგრეთვე მდებარეობს კოლუმბიის დეპარტამენტი გუახირა.

ვენესუელის ყურის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 231 კილომეტრს, სიგანე 98 კილომეტრს, ხოლო სიღრმე 18-დან 71 მეტრამდე. სამხრეთით, ტაბლოსის სრუტის (6,5-22 კმ) მეშვეობით ეს ყურე გამოეყოფა მარაკაიბოს ტბას.

1499 წელს, ეს ადგილები ევროპელებმა აღმოაჩინეს, ექსპედიციას მეთაურობდა ალონსო დე ოხედა, რომელმაც გამოიკვლია სამხრეთ ამერიკის ეს ტერიტორია. ვენესუელის ყურე შედიოდა ესპანეთის იმპერიის შემადგენლობაში, ამ ტერიტორიაზე ვენესუელასა და კოლუმბიას შორის საზღვრები პირველად 1941 წელს გატარდა, ამ ორ სახელმწიფოს შორის ტერიტორიულ წყლებზე დავა ჯერ კიდევ გრძელდება.

ვენესუელის ყურეს გააჩნია სტრატეგიული მნიშვნელობა მთელს კარიბის ზღვაში, აქედან ხორციელდება მარაკაიბოს ტბაში მოპოვებული ნავთობის ექსპორტი.
ველსი

ველსი — ქალაქი ავსტრიაში, ზემო ავსტრიის მხარეში, მდინარე ტრაუნის ნაპირზე. 2018 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 61,233 ადამიანი. განვითარებულია ძრავათმშენებლობა, მანქანათმშენებლობა, ფიბრისა და ტყავის ნაკეთობათა დამზადება, კვების მრეწველობა. ქალაქის მახლობლად არის ჰესი, ბუნებრივი აირის საბადო. ველსი ძველი რომაული ქალაქია.
იონიის ზღვა

იონიის ზღვა — მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილოეთით და ადრიატიკის ზღვის სამხრეთით. ზღვის აღმოსავლეთით მდებარეობს იტალიის რეგიონები — კალაბრია და სიცილია, აქვე მდებარეობს იტალიის ნახევარკუნძული სალენტოც. იონიის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს ალბანეთი, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — მნიშვნელოვანი კუნძულები, რომლებიც საბერძნეთს ეკუთვნის, მათგან აღსანიშნავია: კერკირა, ზაკინფი, კეფალინია, ითაკა და ლეფკასი. საბერძნეთის შემადგენლობაშივე შედის იონიის კუნძულების არქიპელაგიც. იონიის ზღვა მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე აქტიური სეისმურ ზონაში.

იონიის ზღვის ფართობია — 169 ათასი კმ ², მაქსიმალური სიღრმე — 5121 მ, ეს არის ხმელთაშუა ზღვის ყველაზე ღრმა ადგილიც. თებერვალში ზღვის ტემპერატურა შეადგენს — 14 °, ხოლო აგვისტოში — 25,5 °. მისი გეოგრაფიული კოორდინატებია:.

გეოგრაფია
განფენილობა
საერთაშორისო ჰიდროლოგიური ორგანიზაცია მის საზღვრებს შემდეგნაირად განსაზღვრავს:

ჩრდილოეთით. ალბანეთში მდებარე მდინარე ბუტრინტის შესართავიდან (39°44'), კარაგოლის კონცხამდე კერკირამდე (39°45'), სანაპირო ზოლის გასწვრივ კერკირადან კაფალის კონცხამდე (39°45') და შემდგომ სანტა-მარიდე-ლუჩიას კონცხამდე იტალიაში.
აღმოსავლეთით. ალბანეთში მდებარე მდინარე ბუტრინტის შესართავიდან (39°44') ქვემოთ სანაპირო ზოლის გაყოლებით მატაპანის კონცხამდე.
დასავლეთით. მატაპანის კონცხიდან პასეროს კონცხამდე, სიცილიის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი.
სამხრეთით. სიცილიის სამხრეთ სანაპირო და იტალიის სამხრეთ-აღმოსავლეთი სანაპირო სანტა-მარიდე-ლუჩიას კონცხამდე.

ღირსშესანიშნაობები
სამხრეთიდან ჩრდილო-დასავლეთით, შემდეგ ჩრდილოეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთი მიმართულებით:

სირაკუზა, პორტი (სამხრ.-ით)
კატანია, პორტი (სამხრ.-ით)
ტარანტო, პორტი (ჩრდ.-ით)
სარანდა, პორტი და სანაპირო (ჩრდ.-აღმ.-ით)
პარგა, მცირე პორტი
პრევეზა, პორტი, (აღმ.-ით)
ანტიკური პალეროსი
ასტაკოსი
ფისკარდო, მცირე პორტი
კერი
ზახარო, სანაპირო და ტერმინალი
მეთონი, მცირე პორტი და სანაპირო
იონიის კუნძულები

ყურეები და სრუტეები
მესინის სრუტე, (სამხრ.-ით)
კატანიის ყურე, (სამხრ.-ით)
ტარანტოს ყურე, (ჩრდ.-დას.)
ამბრასინის ყურე, (აღმ.-ით)
პატრას ყურე, აკავშირებს კორინთოს ყურეს, (სამხრ.-აღმ.-ით)
კიპარისიის ყურე, (სამხრ.-აღმ.-ით)
მესინის ყურე, (სამხრ.-აღმ.-ით)
ლაკონიის ყურე, (სამხრ.-აღმ.-ით)
ლაბრადორის ზღვა

ლაბრადორის ზღვა — მდებარეობს ატლანტის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, ლაბრადორის ნახევარკუნძულსა და გრენლანდიას შორის. ფართობი — 840 ათასი კმ ², მაქსიმალური სიღრმე — 3 000 მ. ლაბრადორის ზღვაში არსებული დეივისის სრუტის მეშვეობით, ხდება კანადის კუნძულ ბაფინის მიწის და გრენლანდიის ერთმანეთისგან გაყოფა.

ლაბრადორის ზღვის შექმნა დაახლოებით 61 მილიონი წლის წინ დაიწყო, 40 მილიონი წლის წინ კი მან დღევანდელი სახე მიიღო.
ლატერანის ხელშეკრულება

ლატერანის ხელშეკრულება — არის ერთ-ერთი 1929 წლის ლატერანის პაქტებიდან ან ლატერანის შეთანხმებებიდან. სამი შეთანხმება დაიდო 1929 წელს იტალიის სამეფოსა და წმინდა ეპარქიას შორის. ლატერანის ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 1929 წლის 7 ივნისს და მან მოაგვარა „რომის საკითხი“.

ლატერანის ხელშეკრულება შედგებოდა სამი დოკუმენტისაგან:

პოლიტიკური შეთანხმება, რომელიც ცნობდა წმინდა ეპარქიის სრულ სუვერენიტეტს ვატიკანში.
შეთანხმება, რომელიც დაარეგულირებდა კათოლიკური ეკლესიის პოზიციასა და კათოლიციზმს იტალიაში.
ფინანსური კონვენცია, რომელიც ითვალისწინებდა წმინდა ეპარქიის მოთხოვნის საბოლოო მოგვარებას, რომელსაც მოჰყვებოდა ტერიტორიებისა და ქონების ზარალი.

ისტორია
მოლაპარაკებები „რომის საკითხის“ მოგვარების შესახებ დაიწყო 1926 წელს იტალიის მთავრობასა და წმინდა ეპარქიას შორის და 1929 წელს ისინი შეთანხმდნენ ლატერანის ხელშეკრულებაზე, რომელსაც ხელი მოაწერეს პრემიერ-მინისტრმა ბენიტო მუსოლინიმ იტალიის მეფე ვიქტორ ემანუელ -ის მხრიდან და ვატიკანის სახელმწიფო მდივანმა პიეტრო გასპარიმ პაპი პიუს -ის მხრიდან. ხელშეკრულება ხელი მოეწერა ლატერანის სასახლეში.
აფხაზეთის ეროვნული ერთიანობის საბჭო

აფხაზეთის ეროვნული ერთიანობის საბჭო (აეეს) – ეროვნულ-პოლიტიკური ძალების გაერთიანება აფხაზეთში. შეიქმნა ქ. სოხუმში 1992 წლის 9 მაისს.

ისტორია
მე-20 საუკუნის 90-იან წლების დასაწყისში აფხაზეთში მიმდინარე პროცესებს საქმე მიჰყავდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის ხელყოფისაკენ. ამიტომ აფხაზეთის საზოგადოებრიობამ გამოსავალის ძებნა დაიწყო.

1992 წლის 9 მაისს სოხუმში, საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის სააქტო დარბაზში, გაიმართა ქართველი საზოგადოებრიობის წარმომადგენელთა ყრილობა. მის მუშაობაში მონაწილეობდნენ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ქალაქებისა და რაიონების, ინტელიგენციის, პოლიტიკური პარტიებისა (მათ შორის ცხუმ-აფხაზეთის ეროვნული კომიტეტი) და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების, საწარმო-დაწესებულებების წარმომადგენლები. ყრილობამ გააანალიზა აფხაზეთში შექმნილი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური სიტუაცია. მიიღებულ იქნა რეზოლუცია, რომლის თანახმად, შეიქმნა აფხაზეთის ეროვნული ერთიანობის საბჭო, რომელშიც გაერთიანდა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკაში არსებული ყველა პოლიტიკური, საზოგადოებრივი, პროფესიული და შემოქმედებითი ორგანიზაცია, გარდა „მრგვალი მაგიდისა“. საბჭოში შევიდნენ პოლიტიკური მოძრაობის ლიდერები, აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები, ცნობილი საზოგადო მოღვაწენი, უმაღლესი სასწავლებლების რექტორები, მსხვილი საწარმოების ხელმძღვანელები – სულ 38 კაცი. (გია გვაზავა, დავით ლაცუზბაია, მალხაზ პატარაია, დუდუ გულორდავა, თამაზ ნადარეიშვილი, ჯონი ლატარია, ალექსანდრე ლომინაშვილი, ჯანრი ეზუგბაია, ვახტანგ ვეკუა, როლანდ თორდინავა, ვასილ კადენეცი, ბორის კაკუბავა, თორნიკე კილანავა, გენო კალანდია, ზურაბ კოკაია, ალექსანდრე მასკალენკო, ალექსანდრე მიქაძე, გივი მეშველიანი, ნაპოლეონ მესხია, ზურაბ ნაროუშვილი, ზურაბ პაპასქირი, ვახტანგ ჟორდანია, დავით როგავა, თენგო სანაია, ვასილ ფრუიძე, თეიმურაზ შენგელია, ოთარ ჩარკვიანი, თეიმურაზ ჩილაჩავა, შალვა წულეისკირი, შამილ ცხვედიანი, გიორგი ჭანტურია, ჟანა ჭელიძე, დიმიტრი ჯაიანი, ჯანო ჯანელიძე, ვახტანგ ჯორჯიკია, ალექსანდრე ჯიქია, კიმ ჯაჭვლიანი, მარიმა ჯღამაძე) (იხ. აფხაზეთის ლაბირინთი).

ეროვნული ერთიანობის საბჭომა ირჩია აღმასრულებელი კომიტეტი (თამაზ ნადარეიშვილი, მალხაზ პატარაია, ბორის კაკუბავა, გივი მეშველიანი, გურამ გაბისკირია, ალექსანდრე ჯიქია, მურმან სხულუხია), რომელიც წარმართავდა მიმდინარე საქმიანობას. საბჭოს სხდომებზე იხილებოდა პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკური და სამხედრო ხასიათის საკითხები. ამ ორგანომ, ფაქტობრივად, აფხაზეთის სეპარატისტულ ხელისუფლებას სამოქალაქო დაუმორჩილებლობა გამოუცხადა. მან დაიწყო პოლიტიკური და სამეურნეო მმართველობის პარალელური სტრუქტურების ჩამოყალიბებისათვის მზადება.

ეროვნული ერთიანობის საბჭოს ინიციატივით შეიქმნა საქართველოს შეიარაღებული ძალების სოხუმის მექანიზირებული ბატალიონი, რომელიც 1990 წ. 19 მაისიდან სოხუმში იქნა დისლოცირებული. საბჭოს დაექვემდებარა სოხუმისა და გაგრის “მხედრიონი“.

აეეს–ს საქმიანობას დაუპირისპირდა აფხაზური მხარე, რომელიც ეყრდნობოდა მოსკოვის მხარდაჭერით შექმნილ ანტიქართულ ორგანიზაციებს („აიდგილარა“, „კრუნკი“, „სლავიანსკი დომ“ და ა. შ.), რომლებიც ადრე გაერთიანებულნი იყვნენ სსრკ უმაღლესი საბჭოს ბლოკ „სოიუზში“ და წარმოადგენდნენ საბჭოური იმპერიის ერთ-ერთ ყველაზე საიმედო დასაყრდენს საქართველოში.

ეროვნული ერთიანობის საბჭომ არსებობა შეწყვიტა 1992 წლის 14 აგვისტოს – აფხაზეთში საომარი მოქმედებების დაწყების შემდეგ.
თეკალი

თეკალი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. ჩოლურის თემი. მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1200 მ სიმაღლეზე, ლენტეხიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 51 ადამიანი.
ანიკეტუსი (პაპი)

ანიკეტუსი (; დ. უცნობია, ჰომსი, სირია — გ. 167) — რომის პაპი 155–166 წლებში კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე 17 აპრილი. წარმოშობით სირიელი.

ცნობები მის ცხოვრებაზე ძალზედ მწირია, -ზე დაყრდნობით ანიკეტი სირიელი იყო. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ მისი მმართველობისას რომში იმყოფებოდა სმირნას (მცირე აზია) ეპისკოპოსი პოლიკარპე, რომის ეკლესიასთან სხვადასხვა საკითხების შესათანხმებლად, რომელთა შორისაც იყო აღდგომის დღესასწაულის აღნიშვნის თარიღის საკითხიც.
ვიქტორ I (პაპი)

ვიქტორ (; დ. უცნობია — გ. 199) — რომის პაპი 189–199 წლებში. კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე 28 ივლისი. დაიბადა ჩრდილოეთ აფრიკაში. გადათარგმნა ღვთისმსახურება ბერძნულიდან ლათინურ ენაზე. ის იბრძოდა იმისათვის, რომ ქრისტიანული აღდგომა ებრაულს არ დაკავშირებოდა. ამ საკითხთან დაკავშირებით ის ებრძოდა აღმოსავლურ ეკლესიას. რომში პარასკევს, რომელიც 14 ნისანს (აპრილს) მოსდევდა, აღნიშნავდნენ დიდ პარასკევს (იესოს ჯვარცმის დღე), ხოლო კვირა დღეს — აღდგომას. აღმოსავლეთში კი 14 ნისანს აღნიშნავდნენ აღდგომას და პასექის დღესასწაულს. ვიქტორის მოწვეულმა საეკლესიო კრებამ დაადგინა აღდგომის აღნიშვნის დასავლური ვერსია, თუმცა მთელ ქრისტიანულ სამყაროზე ეს წესი ვერ გაავრცელა, მცირეაზიულმა ეკლესიებმა საკუთარი ტრადიცია შეინარჩუნეს და აღდგომას კვლავ 14 ნისანს აღნიშნავდნენ.
კალიქსტუს I

კალიქსტუს (; დ. უცნობია — გ. 11 ოქტომბერი, 222) — რომის პაპი დაახლ. 217–222 წლებში. კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. მან ნათლობის საიდუმლო დაამკვიდრა. მის დროს დადგინდა წმინდა წიგნების ნუსხა, რომელთა შინაარსიც კანონიკურად გამოცხადდა, მანამდე კანონიკურ წიგნად მხოლოდ ძველი აღთქმა ითვლებოდა. ახალ აღთქმაში ოთხი სახარება, პეტრეს, იოანეს, პავლეს წერილები და სხვა წმინდა წიგნები. იგი ეწამა თავისი ქრისტიანული სარწმუნოებისა და რომის კათოლიკური ეკლესიისთვის. ხსენების დღე 14 ოქტომბერი.
12 საუფლო დღესასწაული

12 საუფლო დღესასწაული — მართლმადიდებლ მორწმუნეთათვის განსაკუთრებული დღეები. საუფლო დღესასწაულები იყოფა ორ ჯგუფად, მოძრავად და უძრავად.

მოძრავნი
ბრწყინვალე აღდგომა უფლისა ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი - (თარიღი გამოთვლით) - უდიდესი საუფლო დღესასწაული მართლმადიდებლური სამყაროსთვის

----

ბზობა (ბაიობა) ანუ უფლის დიდებით შესვლა იერუსალიმში - (დიდ-მარხვის მეექვსე კვირას, ანუ აღდგომის წინა კვირას);
ამაღლება - (აღდგომიდან მე-40 დღეს);
სულთმოფენობა - (აღდგომიდან 50-ე დღეს).

უძრავნი (ძვ.სტ. / ახ. სტ.)
განცხადება - ნათლისღება უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი - (6 იანვარი / 19 იანვარი);
მირქმა - მიგებება იესუ ქრისტესი - (2 თებერვალი / 15 თებერვალი);
ხარება ყოვლადწმიდისა ღმრთისმშობელისა - (25 მარტი / 7 აპრილი);
ფერისცვალება იესუ ქრისტესი - (6 აგვისტო / 19 აგვისტო);
მარიამობა - მიძინება ყოვლადწმიდისა ღმრთისმშობელისა -(15 აგვისტო / 28 აგვისტო);
ღმრთისმშობლობა - შობა ყოვლადწმიდისა ღმრთისმშობელისა - (8 სექტემბერი / 21 სექტემბერი);
ჯვართამაღლება - მსოფლიო ამაღლება ცხოველსმყოფელისა და პატიოსნისა ჯვარისა - (14 სექტემბერი / 27 სექტემბერი);
ტაძრად მიყვანება ყოვლადწმიდისა ღმრთისმშობელისა - (21 ნოემბერი / 4 დეკემბერი);
ქრისტეშობა - ხორციელად შობა უფლისა ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი - (25 დეკემბერი / 7 იანვარი).

12 საუფლო დღესასწაული - მოძრავნი
12 საუფლო დღესასწაული - უძრავნი
ლიბერეცი-იაბლონეცის ტრამვაი

ლიბერეცი–იაბლონეცის ტრამვაი — 12 კმ–იანი ტრამვაის საქალაქთაშორისო ხაზი, რომელიც ლიბერეცსა და იაბლონეცს ერთმანეთთან აკავშირებს. მისი მშენებლობა 1947 წელს დაიწყო და 1955 წელს ექსპლუატაციაში შევიდა. ლიანდაგის სიგანე 1 მ–ია. ხაზი ცალლიანდაგიანია და მას ზოგან აქვს ასაქცევები. სამომავლოდ ამ ხაზზე იგეგმება ევროტრამის მატარებლების გაშვება.

ჩეხეთის ტრამვაის სისტემების სია
ბრნო
ლიბერეცი
მოსტი და ლიტვინოვი
ოლომოუცი
ოსტრავა
პლზენი
პრაღა
ფაბიანე (პაპი)

ფაბიანე (; დ. დაახლ. 200 — გ. 20 იანვარი, 250) — მღვდელმოწამე, რომის პაპი 236 წლის 10 იანვრიდან — 250 წლის 20 იანვრამდე. კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. მან რომი 7 საეკლესიო ოლქად დაყო. 7 ნოტარიუსს დაევალა მოწამეთა ისტორიების აღწერა, ხოლო 7 დიაკვანს — ოლქებში წესრიგის დაცვა. ამ დროს რომის ეპისკოპოსს აპენინის ნახევარკუნძულის საეპისკოპოსოები ექვემდებარებოდა. რომის ეპისკოპოსს სხვა ეპისკოპოსების ეკლესიიდან განკვეთა და დანიშვნა შეეძლო. მისი ძალაუფლება აგრეთვე ესპანეთზე, გალიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაზე ვრცელდებოდა. ფაბიანეს ხსენების დღეა 5 აგვისტო. თავდაპირველად სოფლის მღვდელი იყო. ეპისკოპოსის კათედრა მიიღო ანტერის მოწამეობრივი აღსასრულის შემდეგ.
პრაღის ტრამვაი

პრაღის ტრამვაი — მსოფლიოს ერთ–ერთი უდიდესი ტრამვაის სისტემა, 540 კმ ლიანდაგით, 900–ზე მეტი ვაგონით
და 34 მარშრუტით. მას მართავს პრაღის სატრანსპორტო გაერთიანება. 2008 წელს პრაღის ტრამვაიმ 356 მლნ. მგზავრი გადაიყვანა. პრაღაში პირველი ცხენის წევის ტრამვაის ხაზი 1875 წელს გაიხსნა, ხოლო ელექტროტრამვაის პირველი ხაზი, 1891 წელს.

არსებული მდგომარეობა
2020 წლის მდგომარეობით პრაღის ტრამვაი მოიცავს:
25 დღის მარშრუტს (№1–12, 14=18 და 20–26),
9 ღამის მარშრუტს (№91–99),
1 ისტორიულ მარშრუტს (№41, მუშაობს აპრილიდან ოქტომბრამდე).
1 რეტრო მარშრუტს (№23)
დღის ტრამვაი
დღის მარშრუტებზე ვაგონები 4:30–6:00 გამოდიან და 24:00–1:00–მდე მუშაობენ. ზოგიერთი მარშრუტი მხოლოდ სამუშაო დღეებში მუშაობს. აგრეთვე არსებობს დამატებითი მარშრუტები, რომლებიც განსაკუთრებულ დღეებში ინიშნება.

ღამის ტრამვაი
ღამის მარშრუტებზე ვაგონები 20:00–22:00 გადიან და დილამდე,_5:00–6:00–მდე მუშაობენ. დღის მარშრუტებს არც ერთი ღამის მარშრუტი ემთხვევა, გარდა ორისა. ყველა მარშრუტი გაივლის გაჩერება „ლაზარსკას“ , ქალაქის ცენტრში, სადაც მგზავრებს სხვა მარშრუტზე გადაჯდომა შეუძლიათ. ღამის მარშრუტებზე ინტერვალი 30 წუთია.

ისტორია
პრაღაში ცხენების წევაზე მომუშავე პირველი ხაზი 1875 წლის 23 სექტემბერს გაიხსნა და კარლინიდან ოპერის თეატრამდე მოძრაობდა. ამ ხაზის დამფუძნებელი იყო ბელგიელი ედუარდ ოტლეტი. შემდეგ ეს ხაზი დაგრძელდა ეროვნული გამზირის გასწვრივ. 1891 წელს გაიხსნა ელექტროტრამვაის პირველი ხაზი. 1927 წლისთვის ხაზების საერთო სიგრძემ 100 კმ–ს მიაღწია. განუწყვეტლივ მიმდინარეობს ახალი ხაზების მშენებლობა და დღეისათვის ხაზების საერთო სიგრძე 540 კმ–ს შეადგენს. უკანასკნელი ხაზები 2004 და 2008 წელს გაიხსნა,_ესენია: ჰლუბოჩეპი–ბარანდოვოს (2004) და ლაუროვა–რადლიცკას (2008) ხაზები. სამომავლოდ იგეგმება ბარანდოვოს და დივოკა შარკას ხაზების გაგრძელება.

ინფრასტრუქტურა
მოქმედი დეპოები
ფრჩხილებში მითითებული ციფრი აღნიშნავს დეპოს ნომერს, რომელიც ასევე აღნიშნულია ხაზზე გასული ვაგონების თანრიგის ფირფიტაზე
დეპო ჰლოუბეტინი (1)
დეპო კობილისი (2)
დეპო მოტოლი (3)
დეპო პანკრაცი (4)
დეპო სტრაშნიცე (5)
დეპო სტრჟეშოვიცე (6), მხოლოდ რეტრო ხაზი №23 და ისტორიული ხაზი №41
დეპო ვოკოვიცე (7)
დეპო ჟიჟკოვი (8)

მოძრავი შემადგენლობა
2008 წლის მაისის მდგომარეობით პრაღაში მოძრაობს შემდეგი ვაგონები:
ზურაბ ადეიშვილი

ზურაბ ადეიშვილი (დ. 27 ივლისი, 1972, სოფ. მთისძირი, ყვარლის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს გენერალური პროკურორი 2004-2008 წლებში, იუსტიციის მინისტრი 2008–2012 წლებში.

ბიოგრაფია
1988 წელს დაამთავრა მთისძირის საშუალო სკოლა. 1994 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1997 წელს ჩაირიცხა სახელმწიფოსა და სამართლის ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 1998–1999 წლებშიც სწავლობდა ნიდერლანდებში, გრონინგენის სამეფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის მაგისტრატურაში. 1996 წლის თებერვლიდან 1999 წლის ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს პარლამენტში — საკონსტიტუციო, იურიდიულ საკითხთა და კანონიერების კომიტეტის წამყვან სპეციალისტად. 1999 წლის ივნისიდან 1999 წლის სექტემბრამდე სამართლებრივი განათლებისა და ინფორმატიზაციის აღმასრულებელი დირექტორი.

1999 წლის სექტემბრიდან 1999 წლის ნოემბრამდე მუშაობდა იურიდიულ ფირმაში „ოქრუაშვილი და პარტნიორები“ იურისტად.1999 წლის ნოემბრიდან 2004 წლის თებერვლამდე იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
იურიდიულ საკითხთა, კანონიერებისა და ადმინისტრაციული რეფორმების კომიტეტის ქვეკომიტეტის თავმჯდომარე, ამავე კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, კომიტეტის თავმჯდომარე. 2003 წლის დეკემბრიდან 2004 წლის თებერვლამდე მუშაობდა საქართველოს იუსტიციის მინისტრად. 2004 წლის თებერვლიდან 2004 წლის ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის თანამდებობაზე. 2004 წლის ივნისიდან 2008 წლის იანვრამდე იყო საქართველოს გენერალური პროკურორი. 2008 წლის იანვრიდან 2008 წლის ნოემბრამდე ეკავა პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის პოსტი. 2008 წლის 2 ნოემბრიდან – 2012 წლის 25 ოქტომბრამდე ეკავა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის თანამდებობა.

2013 წელს ადეიშვილზე ძებნა ინტერპოლმა გამოაცხადა. 2015 წელს ინტერპოლმა მასზე ძებნა მოხსნა. 2019 წლის 2 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლომ ბანკი „ქართუს“ გაკოტრების საქმეზე დამნაშავედ ცნო და დაუსწრებლად მიუსაჯა 5 წლით და 3 თვით პატიმრობა. 2020 წლის 5 მარტს ადეიშვილს ტელეკომპანია „იბერიის“ დახურვისა და სამაუწყებლო ლიცენზიის იძულებით ჩამორთმევის საქმეზე, ერთი წლითა და ექვსი თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. 2021 წლის 20 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლომ დამნაშავედ ცნო კობა დავითაშვილისთვის თავისუფლების უკანონო აღკვეთის ორგანიზებისა და სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტების ფაქტზე და 6 წლით პატიმრობა მიუსაჯა.

ფლობს ინგლისურ, გერმანულ და რუსულ ენებს. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
ანდერსონ ლუის დე აბრეუ ოლივეირა

ანდერსონ ლუის დე აბრეო ოლივეირა, აგრეთვე ცნობილი როგორც ანდერსონი (; დ. 13 აპრილი, 1988, პორტუ-ალეგრი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. დღესდღეობით ანდერსონი თვისუფალი აგენტია. უკანასკნელად იჯარით თამაშობდა ბრაზლიურ კლუბ „კორიტიბაში“.

კარიერა
გრემიო
ანდერსონმა კარიერა დაიწყო „გრემიოს“ ახალგაზრდულ გუნდში. მისის დებიუტი შედგა 2004 წლის 23 ოქტომბერს, სადაც მისი გუნდი დამარცხდა 1–3 და ანდერსონმა გაიტანა გოლი. მთავარი გუნდის მაისურით „ნაუტიკოსთან“ მის მიერ გატანილი გოლის წყალობით „გრემიო“ დაწინაურდა ბრაზილიის სერია -ში.

პორტუ
სანამ 18 წელი შეუსრულდებოდა, 2006 წლის იანვარში ის შეუერთდა „პორტუს“ ოფიციალურად 7 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. მან ორი სეზონი გაატარა „პორტოს“ პირველ გუნდში. მან აქ გუნდთან ერთად ორჯერ მოიგო პორტუგალიის ჩემპიონატი, პორტუგალიის თასი და სუპერთასი.

მანჩესტერ იუნაიტედი
2007 წლის 30 მაისს „მანჩესტერ იუნაიტედმა“ იყიდა ეს ფეხბურთელი 18 მილიონ ფუნტ სტერლინგად. მაგრამ ხელშეკრულებას 2 ივლისს მოეწერა ხელი, მან გუნდთან გააფორმა 5 წლიანი კონტრაქტი. სერ ალექს ფერგიუსონი მას „მანჩესტერის“ ყოფილ ფეხბურთელს, კლებერსონს ადარებდა. მისი დებიუტი შედგა 2007 წლის 1 სექტემბერს, „სანდერლენდთან“ მატჩში, რომელიც „მანჩესტერმა“ მოიგო 2–0. მისი დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაში შედგა 2007 წლის 19 სექტემბერს, მან შეცვალა რაიან გიგზი, 76 წუთზე. მან ბრწყინვალე პენალტი გაიტანა მოსკოვში გამართულ ფინალში.

2007–08 სეზონის დაწყების წინ ის გადავიდა „მანჩესტერ იუნაიტედში“. მან მოიგო პრემიერ ლიგა სამჯერ, 2007–08 წლების სეზონის ჩემპიონთა ლიგა და ინგლისის ლიგის თასი.

ბრაზილიის ნაკრები
ბრაზილიის ნაკრებში ანდერსონის დებიუტი შედგა 2007 წელს, კოპა ამერიკას გათამაშებაზე, სადაც ბრაზილიის ნაკრები დაეუფლა ოქროს მედლებს. ის ასევე თამაშობდა ბრაზილიის ოლიმპიურ საფეხბურთო ნაკრებში 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პეკინში, სადაც დაეხმარა ნაკრებს ვერცხლის მედლების მოგებაში.

კარიერის სტატისტიკა
საკლუბო სტატისტიკა
სანაკრებო კარიერა