iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჟოზეფ რენე ბელო

ჟოზეფ რენე ბელო (; დ. 18 მარტი, 1826, პარიზი — გ. 18 აგვისტო, 1853, ველინგტონის არხი) — არქტიკის ფრანგი მკვლევარი.

ბიოგრაფია
ჟოზეფ რენე ბელო დაიბადა 1826 წლის 18 მარტს პარიზში, მეზღვაურის ოჯახში. 1831 წელს ოჯახთან ერთად როშფორში გადავიდა საცხოვრებლად. როშფორის ხელისუფლების დახმარებით, 15 წლის ასაკში მას ბრესტის საზღვაო სკოლაში ჩაბარების უფლება მიეცა, სადაც ორი წელი ისწავლა და მაღალი რეპუტაცია დაიმსახურა. შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო 1845 წლის ანგლო-ფრანგულ ექსპედიციაში მადაგასკარზე და გამორჩეული საქციელისთვის საპატიო ლეგიონის ჯვარი მიიღო. შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო ანგლო-ფრანგულ რიო-დე-ლა-პლატას ბლოკადაში, პარანას ბლოკადაში სამხრეთ ამერიკასთან, რამაც რიო-დე-ლა-პლატას ვაჭრობისთვის გახსნა.

1851 წელს ის შეუერთდა არქტიკულ ექსპედიციას კაპიტან უილიამ კენედის მეთაურობით, სერ ჯონ ფრანკლინის საძებნელად.

1852 წლის თებერვალში კენედი და ბელო ბატი ბეიში მდებარე ზამთრის საცხოვრებლიდან ძაღლებით გასეირნებაზე გაემგზავრნენ და სამხრეთით ბრენტფორდის ყურეში გაემგზავრნენ, სადაც აღმოაჩინეს ბელოტის სრუტე, სრუტე ბუთია ფელიქსსა და სომერსეტის კუნძულს შორის. შემდეგ ისინი დასავლეთისკენ გააგრძელეს გზა, რათა უელსის პრინცის კუნძული ომანის ყურემდე გადაკვეთონ და პილ საუნდისა და კეიპ უოკერის გავლით ბატი ბეიში დაბრუნდნენ - სულ 1800 კმ. ბელოს ექსპედიცია მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1854 წელს გამოქვეყნდა.

1852 წლის დასაწყისში ბელო ლეიტენანტის წოდებაში დაწინაურდა და იმავე წელს კაპიტან ედვარდ ავგუსტუს ინგლფილდის მეთაურობით ფრანკლინის სამძებრო ექსპედიციას ახლდა. სერ ედვარდ ბელჩერთან საკომუნიკაციოდ ორ თანამებრძოლთან ერთად სახიფათო მოგზაურობაში გამგზავრებისას, ის მოულოდნელად ველინგტონის არხში ყინულის ნაპრალში გაუჩინარდა. მემორიალური საფლავი ახლომდებარე ბიჩის კუნძულზე აშენდა. მის ოჯახს პენსია იმპერატორმა ნაპოლეონ -მ დაუნიშნა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბელო.
1968 წელი პაკისტანში

1968 წლის მოვლენები პაკისტანში.
მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — მუჰამედ აიუბ-ხანი
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარები:
23 თებერვლამდე: ა.რ. კორნელიუსი
1 მარტიდაბ 3 ივნისამდე: ს.ა. რაჰმანი
4 ივნისიდან 17 ნოემბრამდე: ფაზალ აკბარი
17 ნოემბრიდან: ჰამუდურ რაჰმანი

პატივი და ჯილდოები
პაკისტანის ჰოკეის გუნდმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დოქტორი ტარიქ აზიზი, მოიპოვა ოქროს მედალი ოლიმპიურ თამაშებზე მამაკაცთა საველე ჰოკეიში

დაბადებულები
1 სექტემბერი – შაჰბაზ აჰმადი, საველე ჰოკეის მოთამაშე

მოვლენები
27 აპრილი – აიუბ ხანმა გახსნა კამალაპურის სარკინიგზო სადგური დაკაში, აღმოსავლეთ პაკისტანი (დღეს ბანგლადეში).
7 ნოემბერი – პაკისტანში 1968 წლის მოძრაობის დაწყება
1969 წელი პაკისტანში

1969 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — მუჰამედ აიუბ-ხანი (25 მარტამდე), იაჰია ხანი (25 მარტიდან)
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

მოვლენები
1969 წელი – გენერალი აიუბ ხანი გადადგა და გენერალმა იაჰია ხანმა აიღო ხელისუფლება.

დაბადებულები
6 მარტი – ტაჰირ ზამანი, საველე ჰოკეის მოთამაშე და მწვრთნელი.

გარდაცვლილები
31 ოქტომბერი – შამსუდინ აჰმედი, პოლიტიკოსი (დ. 1889)
ბაღის რკინიგზა

ბაღის რკინიგზა — რკინიგზის მაკეტის ნაირფეროვნება, უპირატესად განლაგებული შენობების გარეთ, მაგალითად, დამხმარე მეურნეობაზე. რკინიგზის გარშემო ცოცხალი მცენარეები და დეკორატიული ტბორებია გამოყენებული.

ისტორია
ბაღის რკინიგზების წარმოშობა განუყოფლად არის დაკავშირებული რკინიგზებისა და ლოკომოტივების აგების დარგის განვითარებასთან. უკვე საუკუნის შუა პერიოდიდან ორთქლმავლების კონსტრუქტორები და რკინიგზის მშენებლები ქმნიდნენ ლოკომოტივებისა და ლიანდაგის ელემენტების შემცირებულ კოპიებს ტექნოლოგიებისა და სხვადასხვა კონსტრუქციების დასამუშავებლად. ამას გარდა, ასეთი მოდელები კეთდებოდა მდიდარი დამკვეთებისათვის. სენ-კლუს პარკის ერთ-ერთ გრავიურაზე გამოსახულია ორთქლმავლის მოდელი 1:5 მასშტაბში, რომელიც შეძენილია ნაპოლეონ -ის მიერ.

დიდი ხნის განმავლობაში შენარჩუნდა დიდი მრავალფეროვნება გამოყენებულ მასშტაბებში და ლიანდაგის სიგანის ზომებში. ეს არ იძლეოდა მოდელებისა და სალიანდაგო მასალების ერთდროული გამოყენების საშუალებას სხვადასხვა მწარმოებლებისგან. 1891 წელს ფირმა -მა დაიწყო სათამაშო რკინიგზების გამოშვება და საფუძველი ჩაუყარა სტანდარტიზაციის საწყისებს, შეიმუშავა რა .

კონსტრუქცია
ბაღის რკინიგზა, როგორც წესი, მზადდება მსხვილ სამოდელო ტიპოზომებში (უპირატესად 0, და ), რაც განპირობებულია მათი ექსპლოატაციით ღია ცის ქვეშ არსებულ ბაღებში, რომელიც აწესებს მოთხოვნებს გარემო პირობებთან დაკავშირებულ მოდელების მდგრადობაზე (მტვერი, მცენარეული ნაგავი, მწერები).

ბაღის რკინიგზების ელემენტების მასალები უნდა იყოს მდგრადი გარემო პირობების ზემოქმედებაზე (ნესტი, ტემპერატურის ცვლილება, პირდაპირი მზის შუქი). მაგალითად, თუ შენობებში გამოყენებული მაკეტებისთვის განკუთვნილი თანამედროვე მოდელური რელსები მზადდება ნიკელის ვერცხლისგან, მაშინ ბაღის რკინიგზების რელსებისთვის იყენებენ კოროზიასთან უფრო გამძლე მასალებს: თითბერს, ალუმინს ან უჟანგავ ფოლადს.

ასევე ბაღის რკინიგზების მშენებლობის დროს ითვალისწინებენ მოდელირებისათვის არადამახასიათებელ ფაქტორებს, როგორიცაა გრუნტის ამოწევა და გრუნტის ჯდენა, რის შედეგადაც ირღვევა ლიანდაგის პროფილი.

ბაღის რკინიგზების ლიანდაგები შეიძლება იყოს დასაშლელი, რათა წელიწადის ცივ პერიოდში შესაძლებელი იყოს მისი დაშლა, როდესაც ჭარბობს ნესტიანი ან თოვლიანი ამინდი. სალიანდაგე სქემის აკრეფის სიადვილიდან გამომდინარე მინიმუმამდეა დასული ლიანდაგის იზოლირებული მონაკვეთებისა და შემაერთებელი მავთულების რაოდენობა, რამაც შესაძლებელია მოდელების მიერ მოითხოვოს ციფრული მმართველობის გამოყენება, მათ შორის რადიოთი.
ნათელა ტუღუში

ნათელა ტუღუში (დ. 31 მარტი, 1931, გორი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 17 მაისი, 1995) — ქართველი საოპერო მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო). საქართველოს სახალხო არტისტი (1969).

ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1955 წლიდან იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. მის მიერ შესრულებული პარტიებია: მარო, მარიხი (ზ. ფალიაშვილის „დაისი“, „აბესალომ და ეთერი“), ქეთო (ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“), მარგალიტა (ო. თაქთაქიშვილის „პირველი სიყვარული“), ლიუდმილა (გლინკას „რუსლან და ლიუდმილა“), ლუჩია, ნორინა (დონიცეტის „ლუჩია დი ლამერური“, „დონ პასკუალე“), ჯილდა, ვიოლეტა (ვერდის „რიგოლეტო“, „ტრავიატა“), როზინა (როსინის „სევილიელი დალაქი“). მას მრავალჯერ უმღერია მოსკოვის დიდი თეატრის სცენზე. გამოდიოდა სოლო კონცერტებით, გასტროლებს მართავდა საზღვარგარეთ. 1975 წლიდან თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი იყო.
ხოსე ანტონიო კასტი

ხოსე ანტონიო კასტი-რისტი (; დ. 18 იანვარი, 1966, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი პოლიტიკოსი, იურისტი და 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად ქვეყნის არჩეული პრეზიდენტი. 2002-2018 წლებში იყო პარლამენტის წევრი, დედაქალაქ სანტიაგოს საარჩევნო ოლქიდან. კასტი, 2016 წლამდე იყო დამოუკიდებელი დემოკრატიული კავშირის წევრი, შემდეგ დამოუკიდებელი კანდიდატი გახდა და მოგვიანებით, 2019 წელს, დააარსა რესპუბლიკური პარტია.
ინდური სიგანე

ინდური სიგანე — რკინიგზის ლიანდაგის სიგანე, ტოლი 1676 მმ-სა (5½ ფუტი). ეს არის ყველაზე უფრო განიერი სიგანე მსოფლიოში გამოყენებულ საერთო სარგებლობის მაგისტრალურ რკინიგზებზე.

1676 მმ-ანი სიგანის ლიანდაგი გამოიყენება ინდოეთის, პაკისტანის, შრი-ლანკის, ბანგლადეშის, არგენტინის და ჩილეს ტერიტორიებზე, თუმცა პირველი ასეთი ლიანდაგის სიგანე გამოყენებული იქნა შოტლანდიაში ორი მცირე სიგრძის -ის (27 კმ) და -ის რკინიგზებზე. ნეპალში არსებობს რკინიგზის მოკლე სიგრძის სატვირთო მონაკვეთი რაკსაული-სირსია, ასევე მიმდინარეობს (ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზიდან) ჯანაკპური-ჯაინაგარის რკინიგზის რეკონსტრუქცია, რომელიც ქვეყანას შეაერთებს ინდოეთის რკინიგზასთან. დღეისათვის ( საუკუნის 90-ანი წლების ბოლო — საუკუნის დასაწყისი) ხდება 1676 მმ-ანი სტანდარტის ქსელის მნიშვნელოვანი გაფართოვება ინდოეთის სუბკონტინენტის ქვეყნებში ბევრი ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზის ლიანდაგების რეკონსტრუქციისა და 1676 მმ სიგანის ლიანდაგზე „გადაკერვის“ ხარჯზე უნიფიკაციის ჩარჩოებში. გეგმებშია — რკინიგზის მშენებლობა ინდოეთიდან ბჰუტანში.

1870-ან წლებამდე ინდური სიგანე გამოიყენებოდა აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთის და სამხრეთის ზოგიერთ მონაკვეთებზე (მენის, ნიუ-ჰემფშირის, ვერმონტის, ლუიზიანის, ტეხასის შტატებში), მაგრამ შემდგომში ეს მონაკვეთები გადაყვანილი იქნა ევროპულ სიგანეზე. ასეთი სიგანის ლიანდაგი არსებობდა კანადაში — .  — პირველი რკინიგზა კანადაში. აშშ-ში არსებობს საქალაქო მატარებლების სისტემა სან-ფრანცისკო 1676 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე.

ინდური სიგანე საკმაოდ ახლოს დგას იბერიულ (ესპანურ) სიგანესთან – 1668 მმ. 8 მმ-ანი სხვაობა უმნიშვნელოა და იბერიული სიგანის მოძრავი შემადგენლობა თავსებადია 1676 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე ექსპლოატაციისათვის რაიმე გადაკეთებების გარეშეც კი. გოგორწყვილების (ბორბლების) მცირე დამუშავება შესაძლებელია საჭირო გახდეს მხოლოდ ჩქაროსნული მოძრაობის დროს. მაგალითისთვის, არგენტინა და ჩილე იძენენ ნახმარ მოძრავ შემადგენლობებს ესპანეთისგან და პორტუგალიისგან. ესპანური ტალგოს მატარებლები მოძრაობენ არგენტინაში და ინდოეთში. 1676 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის მოძრავი შემადგენლობის 1668 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე მოძრაობის ვარგისიანობაზე ცნობილი მაგალითები არ არსებობს. პრაქტიკაში ეს შესაძლებელია, მაგრამ გოგორწყვილების დამუშავების გარეშე შესაძლებელია მათი ძლიერი ცვეთა.
იბერიული სიგანე

იბერიული სიგანე (, , ) — 1668 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანე, ყველაზე უფრო ხშირად გამოყენებადი ესპანეთის და პორტუგალიის რკინიგზების მიერ.

საბოლოოდ მიღებული იქნა, როგორც სტანდარტი 1955 წელს, წარმოადგენს კომპრომისს ანალოგიურ, მაგრამ ცოტათი განსხვავებულ ლიანდაგის სიგანეებს შორის, რომელიც მიღებულია ესპანეთისა და პორტუგალიის შესაბამისი ეროვნული სტანდარტების სახით საუკუნის შუა პერიოდში. ესპანეთის ძირითადი სარკინიგზო ქსელი დასაწყისიდან იქმნებოდა 1672 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანით, რაც შეესაბამება ექვს კასტილიურ ფუტს. პორტუგალიის რკინიგზა თავიდან შენდებოდა 1435 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანით, ხოლო შემდეგ — 1664 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანით, რაც შეესაბამება ხუთ პორტუგალიურ ფუტს — საკმაოდ ახლოს მდგომს, რათა უზრუნველყოფილი ყოფილიყო ურთიერთქმედება ესპანეთის რკინიგზასთან.

1990-ანი წლების დასაწყისიდან ესპანეთში აშენდა 1435 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის (ევროპული სიგანე) ახალი მაღალსიჩქარიანი სამგზავრო სამატარებლო ხაზები, რისი საშუალებითაც დაუკავშირდა ევროპულ მაღალსიჩქარიან ქსელს. თუმცა 22 კმ ტარდიენტიდან უესკამდე (მადრიდიდან ბარსელონამდე მაღალსიჩქარიანი ხაზის განშტოების ნაწილი) რეკონსტრუირებული იქნა, როგორც შერეული ლიანდაგის სიგანის ორივე ტიპით — იბერიულით და ევროპულით, მთლიანობაში ესპანეთში ორ ლიანდაგის სიგანეს შორის არსებული ინტერფეისის საკითხი წყდება ვაგონების გოგორწყვილების ლიანდაგის სიგანის ცვლილების მოწყობილობის დახმარებით, რომელსაც შეუძლიათ მუშაობის პროცესში არეგულირონ შესაბამისი კონსტრუქციის გოგორწყვილების ლიანდაგის სიგანე.

არსებობენ გეგმები ესპანეთში და პორტუგალიაში იბერიული სიგანის ქსელის დიდი ნაწილის ლიანდაგის სტანდარტულ სიგანეზე გადაყვანის შესახებ, რისი ნიშნებიცაა რამდენიმე მონაკვეთზე უახლოეს პერიოდში ბეტონის შპლებზე ფართე ლიანდაგის სიგანეზე გადაკეთებული ჭანჭიკებისთვის წინასწარ გახვრეტილი ნახვრეტები, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი რელსის მდგომარეობის შესაცვლელად სტანდარტულ (ან ორმაგ) ლიანდაგის სიგანეზე გადასაყვანად, ან შეამციროს ლიანდაგის სიგანე ორივე მოპირდაპირე რელსის გადაადგილებით ერთმანეთთან ახლოს.
1971 წელი პაკისტანში

1971 წლის მოვლენები პაკისტანში.
მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — იაჰია ხანი, ზულფიკარ ალი ბჰუტო (20 დეკემბრიდან)
პრემიერ-მინისტრი — ნურულ ამინი (7 დეკემბრიდან 20 დეკემბრამდე)
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: რიაზ ჰუსეინი (25 დეკემბრამდე); გუს ბახშ რაისანი (25 დეკემბრიდან)
აღმოსავლეთ პაკისტანის გუბერნატორი: სეიედ მოჰამად აჰსანი (1 მარტამდე); საჰაბზადა იაქუბ ხანი (7 მარტამდე); ტიკა ხანი (3 სექტემბრამდე); აბდულ მოტალებ მალიკი (14 დეკემბრამდე); ა.ა.კ. ნიაზი (16 დეკემბრამდე)
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: კ.მ. აზჰარ ხანი (25 დეკემბრამდე); ჰაიატ შერპაო (25 დეკემბრიდან)
პენჯაბის გუბერნატორი: ატიქურ რაჰმანი (25 დეკემბრამდე); გულამ მუსტაფა ხარი (25 დეკემბრიდან)
სინდჰის გუბერნატორი: რაჰმან გული (20 დეკემბრამდე); მუმთაზ ბჰუტო (20 დეკემბრიდან)

მოვლენები
2 მარტი – არაკოოპერაციის მოძრაობის დაწყება აღმოსავლეთ პაკისტანში.
23 მარტი – მთელი პაკისტანის ავამი ლიგმა შესთავაზა პაკისტანის კონფედერაცია.

25 მარტი –
ფართომასშტაბიანი ქაოსი და სამხედრო რეპრესიები აღმოსავლეთ პაკისტანში არჩეული უმრავლესობის პარტიის, მთელი პაკისტანის ავამი ლიგის, აღიარების უარყოფის შემდეგ.
პარტიზანებმა (მუქთი ბაჰინი) დაიწყეს ბანგლადეშის განმათავისუფლებელი ომი აღმოსავლეთ პაკისტანში.

26 მარტი –
შეიხ მუჯიბურ რაჰმანი, მთელი პაკისტანის ავამი ლიგის პრეზიდენტი, დააპატიმრა პაკისტანის არმიამ.
პრეზიდენტმა იაჰია ხანმა აკრძალა პოლიტიკური საქმიანობა პაკისტანში.
ავამი ლიგა აიკრძალა.

5 აგვისტო – თეთრი წიგნი აღმოსავლეთ პაკისტანის კრიზისზე.
11 აგვისტო – შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის დახურული სასამართლო პროცესი დაიწყო ღალატის ბრალდებით.

17 სექტემბერი – მალიკის მინისტრთა კაბინეტის ფორმირება აღმოსავლეთ პაკისტანში.
19 სექტემბერი – დამატებითი არჩევნების გამოცხადება ცარიელი ადგილებისთვის აღმოსავლეთ პაკისტანში.

9 ოქტომბერი – პოლიტიკური საქმიანობის აკრძალვა მოიხსნა.

3 დეკემბერი –
1971 წლის ინდურ-პაკისტანური ომის დაწყება.
პაკისტანი იწყებს ოპერაცია ჩინგიზ ხანს

4 დეკემბერი – შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის დახურული სასამართლო პროცესი დასრულდა.
6 დეკემბერი – დამატებითი არჩევნების გადადება.
14 დეკემბერი – მალიკის მინისტრთა კაბინეტის გადადგომა.
16 დეკემბერი – პაკისტანის არმია კაპიტულირდება ინდოეთ-ბანგლადეშის გაერთიანებული სარდლობის წინაშე, ბანგლადეში გახდა დამოუკიდებელი.
17 დეკემბერი – იწყება 1971 წლის პაკისტანის სამხედრო ოფიცრების აჯანყება.
20 დეკემბერი – იაჰია ხანი გადადგა და ზულფიქარ ალი ბჰუტო გახდა ახალი პრეზიდენტი.
27 დეკემბერი – ზულფიქარ ალი ბჰუტომ შესთავაზა კონფედერაცია ბანგლადეშსა და პაკისტანს შორის შეიხ მუჯიბურ რაჰმანს.

დაბადებულები
2 იანვარი – აამერ ნაზირი, კრიკეტელი
1972 წელი პაკისტანში

1972 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — ზულფიკარ ალი ბჰუტო
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი:
11 აპრილამდე: ღოუს ბახშ რაისანი
11 აპრილიდან 19 აპრილამდე: ღაუს ბახშ ბიზენჯო
19 აპრილი – 30 აპრილი: ღოუს ბახშ რაისანი
30 აპრილიდან: ღაუს ბახშ ბიზენჯო

ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: ჰაიათ შერპაო (29 აპრილამდე); არბაბ სიკანდარ ხანი (30 აპრილიდან)
პენჯაბის გუბერნატორი: გულამ მუსტაფა ხარი
სინდის გუბერნატორი: მუმთაზ ბჰუტო (20 აპრილამდე); მირ რასულ ბაქს თალპური (29 აპრილიდან)

მოვლენები
იანვარი
8 იანვარი – პაკისტანი შიხ მუჯიბურ რაჰმანს შინაპატიმრობიდან ათავისუფლებს.
20 იანვარი – პრეზიდენტი (მოგვიანებით პრემიერ-მინისტრი) ზულფიკარ ალი ბჰუტო საჯაროდ აცხადებს, რომ პაკისტანი დაუყოვნებლივ დაიწყებს ბირთვული იარაღის პროგრამას.
პაკისტანი დროებით ტოვებს ერთა თანამეგობრობას პროტესტის ნიშნად, რადგან საერთაშორისო საზოგადოებამ ბანგლადეში დამოუკიდებელ რესპუბლიკად აღიარა (პაკისტანი თანამეგობრობას 1989 წელს დაუბრუნდა).

ივნისი
6 ივნისი – 1972 წლის კარაჩის შრომითი არეულობა (გაფიცვები).

ივლისი
2 ივლისი – ინდოეთმა და პაკისტანმა ხელი მოაწერეს სიმლას შეთანხმებას სიმლაში, ინდოეთი. ეს მოხდა 1971 წელს ინდოეთის ძალების წინაშე პაკისტანის სამხედრო კაპიტულაციისა და ყოფილი აღმოსავლეთ პაკისტანის დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ ბანგლადეშად ჩამოყალიბების შემდეგ.
7 ივლისი – სინდის ასამბლეამ მიიღო კანონპროექტი „სინდის სწავლების, პოპულარიზაციისა და სინდური ენის გამოყენების შესახებ“, რომელმაც სინდური ენა პროვინციის ერთადერთ ოფიციალურ ენად გამოაცხადა. ამას მოჰყვა 1972 წლის ენობრივი ნიადაგზე აღმოცენებული ძალადობა სინდში.

აგვისტო
14 აგვისტო – პაკისტანი დამოუკიდებლობის 25 წლისთავს აღნიშნავს (აღმოსავლეთ პაკისტანის გარეშე); სრულდება საომარი მდგომარეობა .

დაბადებულები
26 აპრილი – სანა ნავაზი, მსახიობი.
22 მაისი – ზაბირ საიდი, ჟურნალისტი და რედაქტორი.
5 აგვისტო – ააკიბ ჯავედი, კრიკეტის მოთამაშე და მწვრთნელი.
3 ოქტომბერი – აიჯაზ ასლამი, მსახიობი.

გარდაცვლილები
28 მაისი – აზიზ ულ ჰაკი, მარქსისტული ჯგუფის, „ახალგაზრდული სახალხო ფრონტის“ თავმჯდომარე.
29 მაისი – პრითვირაჯ კაპური, მსახიობი და რეჟისორი.
1 ოქტომბერი – რიაზ შაჰიდი, ფილმების სცენარისტი და რეჟისორი.
წმინდა გიორგის მონასტერი (ბუიუქადა)

წმინდა გიორგის მონასტერი — უძველესი ბერძნული მართლმადიდებლური მონასტერი მარმარილოს ზღვაში მდებარე კუნძულ ბუიუქადაზე. მისი დაარსების თარიღი უკავშირდება ნიკიფორე ფოკას მეფობის ( საუკუნე) პერიოდს.

1204 წელს მონასტერი მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს გაანადგურეს, ხოლო 1302 წელს მეკობრეებმა დაწვეს. მონასტრის დატოვებისას ბერებმა წმინდა გიორგის ხატი დამალეს. ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, წმინდანი მწყემსს გამოეცხადა და ხატის სამალავი აჩვენა. ხატი ზარებით იყო მორთული და მონასტრის ბერძნული სახელიც ზარს უკავშირდება. ნაგებობა აღადგინეს 1751–1752 წლებში.

1781 წელს მონასტერი გადავიდა კალარიტების ლავრის დაქვემდებარებაში. 1806 წელს მთაზე რამდენიმე „ძველი კელია“ აშენდა. 1821 წელს, საბერძნეთის რევოლუციის დროს, თურქებმა, რომლებსაც ჰქონდათ ინფორმაცია ბერების კეთილგანწყობის შესახებ საბერძნეთის მიმართ, თავს დაესხნენ მონასტერს და დახოცეს იქ მყოფი პირები. მხოლოდ ორმა გადაცმულმა ბერმა მოახერხა გაქცევა. გარკვეული დროის შემდეგ, სირთულეების მიუხედავად, მონასტერი ხელახლა გაიხსნა. 1884 წელს აშენდა ორსართულიანი ქვის შენობა, ხოლო 1908 წელს არქიმანდრიტმა დიონისემ ეკლესია ააგო. 1922 წელს მონასტრის ქონების ექსპოპრიაცია მოახდინა თურქეთის სახელმწიფომ.

დიონისეს გარდაცვალების შემდეგ მონასტერში ერთი ბერი დარჩა, რომელიც 1969 წლამდე —გარდაცვალებამდე მსახურობდა. მისი ადგილი კონსტანტინე პაიკოპულოსმა დაიკავა. 1986 წელს ხანძრის შედეგად განადგურდა ისტორიული კელიები და მონასტერმა დაკარგა ისტორიული იერსახე.

 საუკუნის ბოლოს მონასტერი გახდა თურქეთის მუსლიმების პოპულარული მომლოცველობის ადგილი: წმინდა გიორგის დღეს, 23 აპრილს, მონასტრისკენ ქრისტიანების გარდა უამრავი არაქრისტიანი მიემართება.

გალერეა
ულენსაკერის ეკლესია

ულენსაკერის ეკლესია — ეკლესია ულენსაკერში, ნორვეგიაში, მდებარეობს ოსლოს აეროპორტის, გარდერმუენის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 10 კმ-ში (6.21 მილი). არის მეოთხე ეკლესია, რომელიც იმავე ადგილას მდებარეობს მე-12 საუკუნიდან. ამჟამინდელი ეკლესია აშენებულია ბეტონისგან 1958 წელს და მას ადგილობრივად მიენიჭა მეტსახელი “რომერიკსდომენ” (“რომერიკეს ტაძარი”) მისი მონუმენტური ხასიათის გამო.
ისტორია
პირველი ეკლესია, დაახლოებით 1190 წლიდან, იყო ქვის ეკლესია, რომელიც მდებარეობდა დაახლოებით 200 მეტრით უფრო ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დაარსდა პრესტიჟულ ულინსჰოფში, ქრისტიანობამდელ კულტურულ ცენტრში. დაახლოებით 1940 ეკლესიის უმეტესი ნაწილი თიხის მეწყერმა წაიღო, მაგრამ ოთხი კარი და სხვა რამდენიმე ნაწილი შემორჩა.

დაახლოებით 1525 წელს მარტივი ხის ეკლესია აშენდა ამჟამინდელი ეკლესიის ადგილზე. როგორც ჩანს, სასაფლაოს სახელი იმ დროს შეიცვალა ულენსაკერის სასაფლაოდ. ხის ეკლესია დაახლოებით 1640 წელს გაფართოვდა ჯვრისებრივ ეკლესიად.

1768 წელს ხის ეკლესია დაიშალა და შეიცვალა სხვა ხის ეკლესიით, თეთრად შეღებილი ხის ეკლესიით. ეკლესია 1952 წელს მეხის შემდეგ დაშავდა და დაიწვა, მაგრამ ძველი ეკლესიების ღირებული ნივთების უმეტესობა გადარჩა.

ამჟამინდელი ეკლესია აკურთხეს 1958 წლის 12 ოქტომბერს.

ინტერიერი
მნახველებს შესასვლელზე მთავარანგელოზ მიქაელის მონუმენტი ხვდება, რომელიც შექმნილია რაგნჰილდ ბუტენშონის მიერ. ეკლესიის დარბაზის დეკორაციების უმეტესობა შექმნილია მხატვარ ალფ როლფსენის მიერ. საკურთხეველი, ამბიონი და ნათლობის შადრევანი ყოფილი ეკლესიიდანაა, რომელიც 1952 წელს დაიწვა. საკურთხეველი შექმნა ხის კვეთის ოსტატმა იოჰან რაინჰოლტმა ოსლოში 1633 წელს. მას აქვს რამდენიმე ველი, რომლებიც ასახავს სხვადასხვა სახარებისეულ სცენებს, ზიარებით დიდ ცენტრალურ ველში. ამბიონი რენესანსის სტილშია და აქვს ხუთი ველი, რომლებიც გამოსახავს ოთხ მახარობელსა და იესო ქრისტეს. საპნის ქვისგან დამზადებული საკურთხევლის შრიფტი შეიქმნა გუდბრანდსდალენში მე-12 საუკუნის შუა პერიოდში.

ეკლესიას აქვს ორი სარკმელი სამრეკლოში, რომლებიც დამზადებულია ოლსენ ნაუენის ზარების საამქროში, გარდა ამისა, შემორჩენილი შუა საუკუნეების სარკმელი შეიძლება ნახოთ შესასვლელში.

ულენსაკერის ეკლესიის ტერიტორია ჩამოთვლილია და დაცულია ნორვეგიის კულტურული მემკვიდრეობის დირექტორატის მიერ.
სინოფილი

სინოფილი (; ფინინი: ) — ადამიანი, რომელიც ავლენს სიყვარულს ან ძლიერ ინტერესს ჩინეთის, ჩინური კულტურის, ჩინეთის ისტორიის, ჩინეთის პოლიტიკის, და/ან ჩინელი ხალხის მიმართ.

ცნობილი სინოფილები
ევროპა
საფრანგეთი
ლუი , მე-17 საუკუნის ფრანგი მონარქი, რომლის დიდი ტრიანონი, ჩინური კულტურის გავრცელება, საუკუნოვანი ახალი წლის აღნიშვნა და კონფუციანური თარგმანები ჩინური კულტურის გავლენის მიზეზი იყო.
ვოლტერი, საუკუნის ფრანგი ფილოსოფოსი, აღფრთოვანებული იყო ჩინური კულტურითა და კონფუციანური აზროვნებით.

გერმანია
გოტფრიდ ვილჰელმ ლაიბნიცი, მე-17 საუკუნის გერმანელი პოლიმათი, რომელსაც უყვარდა ჩინური კულტურა და სწავლობდა მის მრავალ ასპექტს.

იტალია
მარკო პოლო (დაახლ. 1254–1324), იტალიელი მკვლევარი, ერთ-ერთი პირველი ევროპელი, რომელმაც ჩინეთი მოინახულა და ამ ქვეყნის შესახებ თავის მოგზაურობის წიგნში „მარკო პოლოს მოგზაურობა“ მოგვითხრობს.
მატეო რიჩი (1552–1610), იტალიელი იეზუიტი, რომელმაც პირველმა თარგმნა კონფუცის კლასიკური ნაწარმოებები ლათინურად და ასწავლა ევროპული მეცნიერება იმპერატორსა და ჩინელ ლიტერატორებს.

რუსეთი
დიმიტრი მენდელეევი (1834–1907), რუსი ქიმიკოსი და გამომგონებელი

ოკეანეთი
ავსტრალია
პოლ კიტინგი (დ. 1944), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი 1991 წლიდან 1996 წლამდე
კევინ რადი (დ. 1957), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი 2007 წლიდან 2010 წლამდე და 2013 წელს. მისი ეს დახასიათება სადავოა.

ჩრდილოეთ ამერიკა
ამერიკის შეერთებული შტატები
ალენ აივერსონი (დ. 1975), ყოფილი -ს კალათბურთელი, რომელმაც გამოხატა სიმპათია ქვეყნის მიმართ
სტეფონ მარბერი (დ. 1977), ყოფილი -ს კალათბურთელი, რომელიც შეუერთდა პეკინის იხვებს და გამოხატა თავისი სიმპათია ქვეყნის მიმართ
ჯეიმს ვენერისი (1922–2004), ამერიკელი ჯარისკაცი, რომელიც კორეის ომის შემდეგ ჩინეთში გადავიდა, ქვეყანაში დარჩა და დადებით გრძნობებს გამოხატავდა 2004 წლამდე, გარდაცვალებამდე

აზია
ტაილანდი
სირინდჰორნი (დაიბადა 1955 წელს), ტაილანდის პრინცესა, რომელმაც ჩინეთში ორ ქვეყანას შორის მეგობრობის ხელშეწყობისთვის ჯილდოები მიიღო.
1973 წელი პაკისტანში

1973 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — ზულფიკარ ალი ბჰუტო (13 აგვისტოდან), ფაზალ ილაჰი ჩოუჰური
პრემიერ-მინისტრი — ზულფიკარ ალი ბჰუტო (14 აგვისტოდან)
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: ღაუს ბახშ ბიზენჯო (15 თებერვლამდე); ნავაბ აქბარ ხან ბუგტი (15 თებერვლიდან)
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: არბაბ სიკანდარ ხანი (15 თებერვლამდე); ასლამ ხატაკი (15 თებერვლიდან)
პენჯაბის გუბერნატორი: გულამ მუსტაფა ხარი (12 ნოემბრამდე); სადიკ ჰუსეინ ყურეში (12 ნოემბრიდან)
სინდის გუბერნატორი: მირ რასულ ბაქს თალპური (15 თებერვლამდე); ბეგუმ რაანა ლიაქათ ალი ხანი (15 თებერვლიდან)

მოვლენები
თებერვალი – 1973 წლის რეიდი ერაყის საელჩოზე პაკისტანში.
მარტი – ბანგლადეშის განმათავისუფლებელი ომი (კონტექსტში იგულისხმება ომისშემდგომი პროცესები და აღიარება).
10 აპრილი – მიღებულია პაკისტანის 1973 წლის კონსტიტუცია.
14 აგვისტო – ზულფიკარ ალი ბჰუტო არჩეულია პაკისტანის პრემიერ-მინისტრად.
ოქტომბერი – 1973 წლის არაბეთ-ისრაელის ომი (იომ-ქიფურის ომი).

დაბადებულები
15 აგვისტო – ადნან სამი, კომპოზიტორი, მომღერალი, პიანისტი.
7 ნოემბერი – ადნან ასლამი, მწერალი.
1974 წელი პაკისტანში

1974 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: ფაზალ ილაჰი ჩოუჰური
პრემიერ-მინისტრი: ზულფიკარ ალი ბჰუტო
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: ჰამუდურ რაჰმანი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: ნავაბ აქბარ ხან ბუგტი (2 იანვრამდე); აჰმად იარ ხანი (2 იანვრიდან)
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: ასლამ ხატაკი (24 მაისამდე); სიედ ღავასი (24 მაისიდან)
პენჯაბის გუბერნატორი: სადიქ ჰუსეინ ქურეში
სინდის გუბერნატორი: რაანა ლიაქათ ალი ხანი

მოვლენები
1974 წელს, ნიშთარის სამედიცინო კოლეჯის სტუდენტებსა და აჰმადიას თემის წარმომადგენლებს შორის, რაბვას რკინიგზის სადგურზე, დაპირისპირება მოხდა. ეს შემთხვევა მასშტაბურ და ძალადობრივ ანტი-აჰმადიურ მოძრაობაში გადაიზარდა, რასაც აჰმადიას თემის წევრთა შორის მრავალი მსხვერპლი და მათი ქონების განადგურება მოჰყვა.

აღმოსავლეთ პაკისტანის გამოყოფიდან სამი წლის შემდეგ, პაკისტანმა ბანგლადეში აღიარა.

დაბადებულები
1 თებერვალი: ავალ ხანი, კრიკეტის მოთამაშე
1975 წელი პაკისტანში

1975 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი — ფაზალ ილაჰი ჩოუჰური
პრემიერ-მინისტრი — ზულფიკარ ალი ბჰუტო
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი (1 ნოემბრამდე), მუჰამედ იაკუბ ალი (1 ნოემბრიდან)

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: აჰმად იარ ხანი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: სიდ ღავასი

პენჯაბის გუბერნატორი:
14 მარტამდე: სადიკ ჰუსეინ ყურეში
14 მარტიდან 31 ივლისამდე: გულამ მუსტაფა ხარი
31 ივლისიდან: მოჰამედ აბას აბასი

სინდის გუბერნატორი: ბეგუმ რაანა ლიაქათ ალი ხანი

მოვლენები
სექტემბერი
პაკისტანი ჰოკეის სატიტულო მატჩში ინდოეთთან მარცხდება.

დაბადებულები
2 თებერვალი – ნიგჰათ იასმინ ხანი.
12 თებერვალი – შაჰზადა დავუდი (გარდაიცვალა 2023 წელს).
13 აგვისტო – შოაიბ ახტარი, ლეგენდარული კრიკეტის მოთამაშე (ბოულერი).

გარდაცვლილები
8 თებერვალი – ჰაიათ შერპაო, ხაიბერ-პახტუნხვას ყოფილი გუბერნატორი (დაიბადა 1937 წელს).
12 ივლისი – ზულფიკარ ალი ბუხარი, ცნობილი რადიომაუწყებელი (დაიბადა 1904 წელს).