ოლგა ლუბატოვიჩი

ოლგა სპირიდონის ასული ლუბატოვიჩი (, დ. 1853, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 28 დეკემბერი, 1917, თბილისი, რუსეთის რესპუბლიკა) — რუსი რევოლუციონერი-ნაროდნიკი, პარტია „ნაროდნაია ვოლიას“ აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. ვერას, ტატიანას, კლავდიას და ანას და.

ბიოგრაფია
ოლგა ლუბატოვიჩი დაიბადა 1853 წელს. იგი ჩერნოგორიიდან წარმოშობილი აზნაურის, კოლეგიის ასესორის, მოსკოვის სასაზღვრო ინსტიტუტის ყოფილი ინჟინრისა და მოსკოვში აგურის ქარხნის მფლობელის ქალიშვილი იყო. სწავლობდა მოსკოვის მე-2 ქალთა გიმნაზიაში.

1871 წელს გაემგზავრა შვეიცარიაში, სადაც ციურიხის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. იქ გაიცნო ვერა ფიგნერი, რომელმაც ის სოფია ბარდინას ქალთა რევოლუციურ წრეში მიიყვანა. მონაწილეობდა რუსი ემიგრანტების საქმიანობაში, შედიოდა „ფრიჩების“ წრეში. ცხოვრობდა ციურიხსა და პარიზში. იმყოფებოდა დასთან, ვერასთან ერთად, ჩერნოგორიაში. რუსეთში დაბრუნების შემდეგ ის მოსკოვისა და ტულის მიდამოებში არსებულ ბამბის საფეიქრო ფაბრიკაში მუშად მუშაობდა და მუშებში სოციალისტურ იდეებს ავრცელებდა.

1875 წელს დაპპატიმრეს და მან სამი წელი გაატარა ციხეში. 1877 წელს „50-ის პროცესზე“ მიუსაჯეს კატორღა, რომელიც შეცვალეს იალუტოროვსკში (ტობოლსკის გუბერნია) გადასახლებით. 1878 წლის 22 ივლისს გადასახლებიდან გაიქცა, ჯერ რუსეთის ევროპულ ნაწილში, შემდეგ კი საზღვარგარეთ. ვორონეჟის კონგრესზე, სადაც ორგანიზაცია „ზემლია და ვოლია“ გაიყო „ნაროდნაია ვოლიად“ და „შავ გადანაწილებად“, ის არ იმყოფებოდა, თუმცა ამ საზოგადოების წევრი იყო. ის მაშინ საზღვარგარეთ იყო, სადაც მეგობრების თხოვნით გაემგზავრა ნიკოლაი მეზენცოვის მკვლელობის შემდეგ (1878 წლის 4 აგვისტო). 1879 წელს შეუერთდა პარტია „ნაროდნაია ვოლიას“. პარტიის დაარსებიდან მალევე, მიიღეს „ნაროდნაია ვოლიას“ აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად.

1880 წლის დასაწყისში, ორსულმა, მეუღლესთან, ნიკოლოზ მოროზოვთან ერთად, რომელმაც „უვადო შვებულება“ აიღო, გაემგზავრა ჟენევაში (შვეიცარია). 1880 წლის ოქტომბერში მას ქალიშვილი შეეძინა, რომელიც მოგვიანებით (1881 წლის ზაფხულში) მენინგიტით გარდაიცვალა. 1880 წლის შემოდგომაზე ქმართან ერთად სანქტ-პეტერბურგში, ხიტროვოების სახელით, ცხოვრობდა ერთ-ერთ ბინაში, მაგრამ პოლიციას ეჭვი გაუჩნდა და 1880 წლის ნოემბერში მოროზოვთან ერთად შინა პატიმრობაში იმყოფებოდა, თუმცა 1880 წლის 26 ნოემბრის ღამეს ორივემ მოახერხა მიმალვა.

1881 წლის 23 იანვარს რუსეთში არალეგალური დაბრუნების შემდეგ მოროზოვი დააკავეს სუვალსკის პროვინციის რაიონის სოფელ სტოშკში. 1881 წლის მაისში, ოლგამ ახალშობილი გოგონა მეგობრებს დაუტოვა და საზღვარგარეთიდან სანქტ-პეტერბურგში დაბრუნდა მოროზოვის გასათავისუფლებლად. ცხოვრობდა სოფელ ისაკოვკაში, ოლგა დოროშენკოს სახელით.

1881 წლის ოქტომბრის შუა რიცხვებში გაემგზავრა მოსკოვში, სადაც 1881 წლის 6 ნოემბერს, -ში, მარია სვიატსკაიას სახელით დააპატიმრეს. 1882 წლის ნოემბრიდან 1888 წლამდე იმყოფებოდა გადასახლებაში ტობოლსკის გუბერნიაში. გადასახლების ვადის ამოწურვის შემდეგ ის დაშორდა საზოგადაობრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას და გაემგზავრა მეორე მეუღლის, ივანე ჯაბადარის სამშობლოში — საქართველოში.

გარდაიცვალა თბილისში. დაკრძალულია კუკიის წმინდა ნინოს სასაფლაოზე.

ოჯახი
ოლგა ლუბატოვიჩი ორჯერ იყო გათხოვილი. პირველად 1878 წელს ალექსანდრე მოროზოვზე, ხოლო მეორედ 1883 წელს — ივანე ჯაბადარზე.

მას ჰყავდა ოთხი და: ვერა ლუბატოვიჩი (1855-1907) — რუსი რევოლუციონერი, ნაროდნიკი. ტატიანა ლუბატოვიჩი (1859-1932) — რუსი ოპერის მომღერალი (მეცო-სოპრანო და კონტრალტო) და ვოკალური პედაგოგი. კლავდია ლიუბატოვიჩი (ქორწინებით ვინტერი) (1860-1924) — თეატრალური მოღვაწე, თეატრალური კოლექტივების ორგანიზატორი და ხელმძღვანელი, ანტრეპრენიორი, რუსული კერძო ოპერის (მოსკოვი, 1896-1899) ოფიციალური ხელმძღვანელი, რომელსაც ფინანსურად უჭერდა მხარს სავა მამონტოვი. თეატრის წარუმატებელი ხელმძღვანელობის შემდეგ, ის გაკოტრდა და 1904 წელს დაიხურა, რეკვიზიტები და კოსტიუმები გაიყიდა, მსახიობები კი ზიმინის თეატრში გადავიდნენ. მისი მეოთხე და ანა ლუბატოვიჩი (ქორწინებით მალინინა) (1882—1954 წლის შემდეგ) — გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ 1905 წლიდან 1932 წლამდე მუშაობდა უცხოური ენების მასწავლებლად საშუალო სკოლებში ტორჟოკში, ვიაზმასა და მოსკოვში. ავადმყოფობისა და სტაჟის გამო პენსიაზე გასვლის შემდეგ, ცხოვრობდა ქალიშვილის — მარინა რასკოვას ოჯახში. იგი წიგნის „მარინას ცხოვრების გზა“ ავტორია. — მ.-ლ. გამომცემლობა „დეტსკაია ლიტერატურა“, 1950 (პირველი გამოცემა).