iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
არამ პაჩიანი

არამ პაჩიანი (; დ. 19 მარტი, 1983), ნამდვილი სახელია სევაკ ჰაკობი ტამამიანი — სომეხი მწერალი. პოსტსაბჭოთა თაობის სომეხ ავტორებს შორის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ წარმომადგენლად ითვლება. 2021 წელს მოიგო ევროკავშირის ლიტერატურის პრემია თავისი წიგნისთვის „/“, რითაც გახდა პირველი სომეხი ავტორი ვინც მიიღო ეს პრიზი. პაჩიანის შემოქმედება ცნობილია ფრაგმენტული, ცნობიერების ნაკადის სტილითა და რთული თემატიკით. მისი წიგნები გამოიცა რამდენიმე ენაზე, მათ შორის, ინგლისურად.

ადრეული ცხოვრება
არამ პაჩიანი დაიბადა 1983 წლის 19 მარტს ვანაძორში, მედიკოსი მუშაკების ოჯახში. მისი მამა ცნობილი ქირურგი, ჰაკობ ღუკას ტამამიანია, რომელიც 1988-1994 წლებში მოხალისედ და მორიგედ მუშაობდა სომხეთსა და მთიან ყარაბაღში, მკურნალობდა ჯარისკაცებსა და მშვიდობიან მოსახლეობას. პაჩიანი ლიტერატურის სიყვარულს, რომელიც ბავშვობიდანვე გაუჩნდა მას, თავის ოჯახს მიაწერს. დენიელ დეფოს „რობინზონ კრუზოს“ მის ახალგაზრდობაში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან წიგნად მოიხსენიებს, განსაკუთრებით, იზოლაციასთან დაკავშირებული თემების გამო. რომანმა მოგვიანებით შთააგონა მისი პირველი მოთხრობების კრებულის, „რობინზონის“, სათაური. პაჩიანმა იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მაგრამ მალევე იმედგაცრუებული დარჩა სომხეთში იურისტად მუშაობის პერსპექტივებით. მან მოთხრობების წერა დაიწყო სომხეთის სამხედრო სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ მალევე, შთაგონებული იყო რა სავალდებულო სამსახურის დროს გამოვლილი და ნანახი მოვლენებით. თავის საყვარელ ავტორებს შორის ის ფიოდორ დოსტოევსკის, თომას ბერნჰარდს, სიუზენ სონტაგს და ჯეიმს ჯოისს მოიხსენიებს.

კარიერა
2010 წელს პაჩიანმა გამოაქვეყნა მოთხრობების პირველი კრებული სახელწოდებით „რობინსონი და 13 მოთხრობა“ . 2009 წელს, სრული კრებულის გამოცემამდე, მან მიიღო საპრეზიდენტო ახალგაზრდული პრიზი ლიტერატურაში რამდენიმე მოთხრობისთვის, რომელიც იმ დროისთვის უკვე გამოქვეყნებული იყო. წიგნის მეორე, სომხური გამოცემა 2019 წელს გამოიცა. მოთხრობები ეხება ისეთ თემებს, როგორებიცაა, მამაკაცურობა, ბავშვობის ტრავმა, მარტოობა და ალკოჰოლზე დამოკიდებულება.

2012 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი „ნახვამდის, ჩიტო“, რომლის გადამუშავებული და გაფართოებული მეორე გამოცემა სომხურ ენაზე 2017 წელს გამოიცა. წიგნი მოგვითხრობს მოგონებებს 28 წლის მამაკაცისა, რომელიც სავალდებულო ჯარიდან დაითხოვეს.2020 წელს პაჩიანმა გამოსცა თავისი მეორე რომანი „/“. რომანი წარმოადგენს ფრაგმენტულ, ექსპერიმენტულ ნაწარმოებს, რომელიც ერევნის წარსულსა და აწმყოს ეხება. რომანის გამოქვეყნებამდე, 2015 წლის 22 თებერვალს, „დილიჯანის კამერული მუსიკის“ ფარგლებში, შვეიცარიაში მოღვაწე კომპოზიტორის, არამ ჰოვანესიანის, მიერ ვოკალის, ვიოლინოსა და დასარტყამი ინსტრუმენტებისთვის დაწერილი ნაწარმოები „პაჩიანის ფრაგმენტები“ შესრულდა აშშ-ში, ლოს-ანჯელესში, „ “-ში. 2021 წელს რომანმა ევროკავშირის ლიტერატურული პრემია მოიპოვა.
შავი ჭირის ღამეები

შავი ჭირის ღამეები (თურქულად ) ორჰან ფამუქის 2021 წელს გამოცემული ნაწარმოებია. ეს მისი მე-11 და სიდიდით მეორე რომანია. ისტორიული მოვლენებით შთაგონებული ნაწარმოების მოქმედება ვითარდება გამოგონილ კუნძულ მინგერიზე, რომელიც აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში, კრეტასა და კვიპროსს შორის, მდებარეობს..

არაერთმა მიმომხილველმა აღნიშნა, რომ „შავი ჭირის ღამეების' სიუჟეტი ალბერ კამიუს რომან, „შავ ჭირს“, წააგავს.

ფონი
2016 წელს ფამუქმა დაიწყო ისტორიული რომანის წერა გამოგონილ კუნძულზე გავრცელებული ბუბონური ჭირის ეპიდემიის შესახებ. იგი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო იმით, თუ როგორ არის შავი ჭირი აღმოსავლურ სტერეოტიპად წარმოდგენილი ისეთ წიგნებში, როგორებიცაა დეფოს „შავი ჭირის წელიწადის დღიური“, მანძონის „საქმროები“ და კამიუს "შავი ჭირი". 2020 წლის სტატიაში მან დაწერა, რომ დასავლელი დამკვირვებლები, მაგალითად, დენიელ დეფო, მუსლიმურ მსოფლმხედველობაში ფატალისტურ ტენდენციას ხედავდნენ - რელიგიურ კონცეფციას, რომლის მიხედვითაც, „ყველა ადამიანის დასასრული განსაზღვრულია“.

სიუჟეტის შეჯამება
1901 წელს სტამბოლიდან გასული გემი მინგერის კუნძულზე ჩავიდა, სადაც ბუბონური ჭირი გავრცელდა. მინგერი დაშლის პროცესში მყოფი ოსმალეთის იმპერიის მიკროკოსმოსს წარმოადგენს, სადაც მრავალფეროვანი ჯგუფები თანაარსებობენ. ჭირი ასახავს იმპერიის მეტაფორულ დახასიათებას, ერთგვარად „ევროპის ავადმყოფს“. მასთან საბრძოლველად სულთან აბდულჰამიდ აგზავნის ბონკოვსკი ფაშას, იმპერიის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მთავარ ინსპექტორს და მუსლიმ ეპიდემიოლოგს, პრინც კონსორტს, ექიმ ნურის, და მის მეუღლეს, სულთნის დისშვილს, პრინცესა ფაქიზეს.

როდესაც ბონკოვსკის მოკლავენ, ფაქიზეს და ნური დაიწყებენ შერლოკ ჰოლმსის მსგავსი მეთოდების გამოყენებას დამნაშავის იდენტიფიცირებისთვის. ამავდროულად ცდილობენ ჭირის კონტროლის დასავლურ მეთოდებს მიმართონ, თუმცა კუნძულის მაცხოვრებლები ეწინააღმდეგებიან კარანტინის ზომებს, რაც იწვევს ინფექციებისა და სიკვდილიანობის ზრდას.

თემები და სტილი
„ “ -ის წარმომადგენელმა მეტ ჰენსონმა აღნიშნა, რომ „შავი ჭირის ღამეების“ მოტივები ოსმალეთის იმპერიის დაშლის ბოლო წლებში, განსაკუთრებით აბდულჰამიდ - ის კატასტროფული მმართველობის დროსაა ასახული. ფამუქი მხატვრულად აღწერს ფრაგმენტული, პოლიტიკური იდენტობების ჩამოყალიბებას, რამაც პირველი მსოფლიო ომი გამოიწვია და საბოლოოდ თურქეთის რესპუბლიკის საფუძვლები განამტკიცა. ჟურნალ „ “ -ში ჯუდიტ შულევიცმა დაწერა, რომ „შავი ჭირის ღამეები“ უბრალოდ სატირა და მეტაფორაა, რომელიც ათათურქის, ქემალიზმის და პრეზიდენტ ერდოღანის მთავრობის კრიტიკაში ოსმალეთის, რევოლუციური და ნაციონალისტური ლიდერობის სტილებს ეყრდნობა.

მიღება
„ნიუ იორკერისთვის“ მიცემულ რეცენზიაში ჯეიმს ვუდმა აღნიშნა, რომ ფამუქი, მიუხედავად იმისა, რომ აცნობიერებს, თუ როგორ უსამართლოდ იყო ორიენტალიზებული ჭირი ისტორიულად, როგორც ჩანს, სიამოვნებას იღებს მინგერის ორიენტალიზაციისგან, ოსმალური მაგიისა და მითოლოგიის გაჯერებით. წიგნის დასასრულს მთხრობელი ახსენებს ედვარდ საიდის ტერმინის, „ორიენტალიზმის“, „უარყოფითად შეცვლილ მნიშვნელობას“.
ალფრედ შნიტკე

ალფრედ შნიტკე (, ; დ. 24 ნოემბერი, 1934, ენგელსი, სარატოვის ოლქი — გ. 3 აგვისტო, 1998, გერმანია, დაკრძალულია მოსკოვში) — რუსი კომპოზიტორი. რუსეთის სახალხო არტისტი.

დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია (1958) და ასპირანტურა (1961) ე. გოლუბევის ხელმძღვანელობით. 1961-1972 წლებში ასწავლიდა კონსერვატორიაში, 90-იანი წლებიდან ცხოვრობდა გერმანიაში. ალფრედ შნიტკე საუკუნის მეორე ნახევრის გამოჩენილი კომპოზიტორია, რომლის შემოქმედებამ ფართო აღიარება მოიპოვა. მისი მუსიკა აერთიანებს კლასიკურ ტრადიციებსა და თანამედროვე საკომპოზიციო ტექნიკის ელემენტებს. მიმართავს პოლისტილისტიკას, კოლაჟს და სხვა. მუსიკა აღბეჭდილია კონცეფციურობით, კულტურის წარსულისა და თანამედროვეობის ერთიანობის შეგნებით. ძირითადი ნაწარმოებები: ბალეტები „ლაბირინთები“ (1971), „ესკიზები“ (1985), „პერ გიუნტი“ (1987), კანტატები – „დოქტორ იოჰან ფაუსტის ისტორია“ (1983), რეკვიემი (1975), 5 სიმფონია (1972-88), კონცერტები ორკესტრთან ერთად - 2 ფ-ნოსათვის (1960, 1979), 4 ვიოლინოსათვის (1957-84), 3 სიმებიანი კვარტეტი (1966-84), საფორტეპიანო კვინტეტი (1976), ტრიო (1975), სეპტეტი (1982), დიდი ფორმის საგუნდო ნაწარმოებები, მუსიკალური სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის და სხვები.
უიეზდ-უ-ბრნა

უიეზდ-უ-ბრნა — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. უიეზდ-უ-ბრნა ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს.

გეოგრაფია
უიეზდ-უ-ბრნა ქალაქ ბრნოდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 13 კილომეტრში მდებარეობს. მისი შემოგარენის სასოფლო-სამეურნეო ლანდშაფტებითაა წარმოდგენილი და ქალაქი დიე-სვრატკას ხეობაშია გაშენებული. უიეზდ-უ-ბრნაში მიედინება მდინარე ლიტავა.

ისტორია
უიეზდი წერილობით წყაროებში პირველად „უიეზდეცის“ სახელით ოლომოუცის ეპისკოპოს ინდრჟიხ ზდიკის 1141 წელს გამოცემულ სიგელშია ნახსენები.

უიეზდი 1805 წლის 2 დეკემბერს გამართული ცნობილი აუსტერლიცის ბრძოლის ერთ-ერთი ცხელი წერტილი იყო.

1909 წელს დასახლებას საბაზრო ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1952 წელს ერთ მუნიციპალიტეტად გაერთიანდა უიეზდი, რიხმანოვი და შტერნოვი. ამ წელსვე მას დღევანდელი სახელი უიეზდ-უ-ბრნა ეწოდა, რაც ბრნოსთან მდებარე უიეზდს ნიშნავს.

ღირსშესანიშნაობები
უიეზდ-უ-ბრნას მთავარი ღირსშესანიშნაობა წმინდა პეტრესა და პავლეს ეკლესიაა. იგი ნეოკლასიკურ სტილში 1845–1846 წლებში აშენდა. მანამდე აქ იდგა 1318 წელს აგებული რომანული სტილის ტაძარი. დღევანდელი ტაძრის ინტერიერი 1852 წელს დასრულდა.

ცნობილი ადამიანები
იაროსლავ კონეჩნი (1945–2017) — ხელბურთელი
შლაპანიცე

შლაპანიცე — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. შლაპანიცე ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. შლაპანიცეს მუნიციპალიტეტში გაერთიანებულია სოფელი ბედრჟიხოვიცე.

გეოგრაფია
შლაპანიცე ქალაქ ბრნოდან აღმოსავლეთით, დაახლოებით 4 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი დიე-სვრატკას ხეობაშია გაშენებული. შლაპანიცეში მიედინება პატარა მდინარე რჟიჩკა.

ისტორია
ისტორიულ წყაროებში შლაპანიცე პირველად 1235 წელს არის მოხსენიებული. ქალაქის სახელწოდება ძველი ჩეხური სიტყვა „“-იდან მომდინარეობს, რაც ფეხით სიარულს, ნაბიჯების გადადგმას ნიშნავს. არქეოლოგიური აღმოჩენები ადასტურებს, რომ დღევანდელი შლაპანიცეს ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ პალეოლითის ხანაში. დიდი მორავიის პერიოდში (- საუკუნეები) აქ სლავური დასახლება იყო.

 საუკუნეში შლაპანიცე საკმაოდ მდიდარი დასახლება იყო, რაც განპირობებული იყო მის შემოგარენში არსებული სავაჭრო გზებით. 1430 წლის 17 მაისს შლაპანიცეს მიდამოებში გამართულ ბრძოლაში დამარცხდა ჰუსიტების ლაშქარი.

1531 წელს საღვთო რომის იმპერატორმა ფერდინანდ -მა შლაპანიცეს რამდენიმე პრივილეგია მიანიჭა, მათ შორის იყო ყოველკვირეული ბაზრის გამართვისა და საკუთარი ბეჭდის ქონის უფლება. ამ უფლებებმა ქალაქის მომდევნო წლებში განვითარება და ზრდა განაპირობა.

 საუკუნის დასაწყისში შლაპანიცეში გამავალმა სავაჭრო გზებმა ქალაქ ბრნოში გადაინაცვლა, რითაც მან თავისი მნიშვნელობა დაკარგა.

 საუკუნეში შლაპანიცეში განვითარდა მრეწველობა. 1807 წელს ქალაქში დაარსდა იოზეფ შმალის შალის ქარხანა. 1814 წელს მეწარმე იოჰან რაიფმა და მისმა პარტნიორებმა აქ მანქანათმშენებლობის ქარხანა დააარსეს, ეს ქარხანა ორთქლზე მომუშავე ძრავებს აგებდა.

1932 წლიდან ქალაქში იმართება შლაპანიცეს ფესტივალი. 1937 წლიდან 1943 წლამდე შლაპანიცეს ჰქონდა საკუთარი ელექტროსადგური, რომელიც შეშაზე, ბუნებრივ აირსა და დიზელზე მუშაობდა. 1945 წლის 24 აპრილს შლაპანიცე გაათავისუფლა წითელმა არმიამ.

1965 წელს შლაპანიცეს თანამედროვე სტანდარტების ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1993 წელს დაარსდა გიმნაზია.

ღირსშესანიშნაობები
შლაპანიცეს მთავარი ღირსშესანიშნაობა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიაა. თავდაპირველად ის შუა საუკუნეების გოტიკური სტილის ეკლესია იყო, რომელიც საუკუნის შუა ხანებში ბაროკოს სტილში აღადგინეს.

მნიშვნელოვანი ისტორიული შენობაა სკოლასტერია თავისი სამრევლოთი. ამ შენობაზე არსებულ რელიეფურ დაფაზე 1613 წელია ამოტვიფრული.

შლაპანიცეს მერიის შენობა 1605 წელს არის აგებული. საუკუნის ბოლოს მასში განთავსებული იყო სასტუმრო სახელწოდებით („შავ არწივთან“), ხოლო 1869 წლიდან ქალაქის ფოსტა. 1867 წელს მერიის დღევანდელი შენობა შაქრის ქარხნის დირექტორმა ალოიზ ტაუშინსკიმ შეიძინა. შენობა მის ოჯახს ეკუთვნოდა 1945 წლამდე.

ცნობილი ადამიანები
ალოიზ კალვოდა (1875–1934) — მხატვარი
ფრანტიშეკ შტერცი (1912–1978) — ფეხბურთელი
ვრატისლავ შტეპანეკი (1930–2013) — სასულიერო მოღვაწე
ლიბუშე შაფრანკოვა (1953–2021) — მსახიობი
ლუკაშ დოსტალი (დაბ. 2000) — ჰოკეისტი

დაძმობილებული ქალაქები
ბრენ-ლ'ალიო, ბელგია
ანდერსის დედამიწის ამოსვლა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ანდერსის „დედამიწის ამოსვლა“ , პასტერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, კოსმოსური ხომალდის „აპოლო 8“-ის ეკიპაჟის წევრის უილიამ ანდერსის მიერ, გადაღებული ცნობილი ფოტოს „დედამიწის ამოსვლის“ პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2018 წელს).

კრატერის აღწერა
მის მეზობლად მდებარეობს კრატერი 8 ბრუნდება სახლში. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.15 კმ.

სატელიტური კრატერები
ანდერსის „დედამიწის ამოსვლის“ კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
8 ბრუნდება სახლში (მთვარის კრატერი)

კრატერი „8 ბრუნდება სახლში“ , განსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკული კოსმოსური ხომალდის, „აპოლო 8“-ის უკან დაბრუნების აღსაღნიშნავად, რომლის ხედი მოხვდა, ეკიპაჟის წევრის უილიამ ანდერსის მიერ გადაღებულ ცნობილ ფოტოზე — „დედამიწის ამოსვლა“ (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2018 წელს).

კრატერის აღწერა
მის მეზობლად მდებარეობს კრატერი ანდერსის დედამიწის ამოსვლა. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 12.52 კმ.

სატელიტური კრატერები
„8 ბრუნდება სახლში“-ს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ტიტე ქიქოძე

ეგნატე (ტიტე) სვიმონის ძე ქიქოძე (8 ნოემბერი, 1863 — 1939) — ქართველი ექიმი, თერაპევტი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ტიტე ქიქოძე დაიბადა ქუთაისში მღვდლის ოჯახში. პირველდაწყებითი განათლება ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში მიიღო, რომელიც 1861 წელს დაამთავრა. 1861-1886 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში სამედიცინო ფაკულტეტზე.

1887 წლიდან ტიტე ქიქოძე მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამედიცინო მოხელის თანამდებობაზე. ეს სამსახური მას არ აკმაყოფილებდა და პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში მივლინება მოითხოვა. მივლინებაში ყოფნის დროს დოქტორის ხარისხზე გამოცდების ჩასაბარებლად ემზადებოდა. 1889 წელს მან წარმატებით ჩააბარა გამოცდები და იმავე წელს ექიმ-ასისტენტად დაინიშნა პეტერბურგის ალექსანდრეს სახელობის საავადმყოფოში.

საავადმყოფოში პრაქტიკულ საქმიანობას ქართველი ექიმი ნაყოფიერად უთავსებდა მეცნიერულ მოღვაწეობას და ამ პერიოდში დაწერა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ “ (სისხლის პათოლოგიური ანატომია ფილტვების ანთების დროს), რომელიც 1890 წლის 14 აპრილს პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში დაიცვა.

ტიტე ქიქოძე თავდაუზოგავად მუშაობდა ჯერ რუსეთის, ხოლო შემდეგ საქართველოს სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებებში. მნიშვნელოვანია ქიქოძის თბილისში საქმიანობის პერიოდი. 1899 წელს იგი თბილისის გუბერნიის მთავარ ექიმად დაინიშნა და ამ საპატიო ადგილზე 21 წლის მანძილზე მოღვაწეობდა. ტიტე ქიქოძე დაუღალავად ზრუნავდა მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურების გაუმჯობესებაზე. მის მიერ თბილისის გუბერნიის სოფლებში 13 ქსენონი და 18 სახელმწიფო სასოფლო საავადმყოფო გაიხსნა, რომელიც იყო პირველი უფასო სამედიცინო დახმარების სასოფლო უბნები საქართველოში. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ტიტე ქიქოძის მიერ შექმნილი მალარიის საწინააღმდეგო ამბულატორიული ქსელი, რომელმაც ასობით მალარიით დაავადებული ადამიანი იხსნა სიკვდილისაგან.

1893 წლიდან ტიტე ქიქოძე გახლდათ ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. 1901 წლის 13 მარტს მან საზოგადოების წევრებს სთხოვა, მისთვის დროებით გადაეცათ „კარაბადინი“ და სხვა საექიმო წიგნები. ნიკოლოზ ცხვედაძემ მისი თხოვნა დააკმაყოფილა.

საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ქიქოძე მიიწვიეს ჯანმრთელობის დაცვის სახალხო კომისარიატის სანიტარულ-ეპიდემიური განყოფილების გამგის თანამდებობაზე. 1923 წლიდან იყო სახელმწიფო დაზღვევის თერაპევტ-კონსულტანტი.

მის კალამს ეკუთვნის რამდენიმე სამედიცინო ნაშრომი: „თბილისის გუბერნიის მედიკურ-ტოპოგრაფიული ნარკვევები“, „თბილისის გუბერნიის სოფლის მოსახლეობის სამედიცინო დახმარება“, „კერძო სასოფლო-საექიმო ქსენონები“, რომლებშიც აღწერილია საქართველოში სამედიცინო მომსახურების მდგომარეობა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამდე.

ეგნატე ქიქოძეს ჰყავდა მეუღლე — ნინო დავითის ასული ბარათაშვილი და სამი შვილი: ეკატერინე, გიორგი და ვანო.

ტიტე ქიქოძე გარდაიცვალა 1939 წელს 75 წლის ასაკში.
ნატაშა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ნატაშა , ეილერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის რუსული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 10,98 კმ-ია, სიღრმე — 1,80 კმ.

კრატერი წრიული და პრაქტიკულად დაუზიანებელია. რგოლი მკაფიოდ გამოკვეთილი, ბასრი კიდით და ვიწრო, გლუვი გარე და შიდა ფერდობებით. რგოლის ჩრდილოეთ ნაწილს პატარა კრატერების ჯგუფი აკრავს, ხოლო მის სამხრეთ ბოლოში პატარა, მარტოხელა კრატერია. რგოლი მიმდებარე რელიეფიდან 410 მეტრით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა 52.95 კმ³-ია. აუზის ფსკერი, სავარაუდოდ, ლავამ დატბორა და გაასწორა; აუზის ჩრდილოეთი ნაწილი მრავალი პატარა კრატერით არის დაფარული, რომელთაგან ზოგიერთი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენ მიმართულ ჯაჭვს ქმნის. კრატერის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიას კოპერნიკის კრატერიდან წამოსული სინათლის სხივები კვეთს.

1976 წელს სახელის შეცვლამდე კრატერი ცნობილი იყო, როგორც თანამგზავრული კრატერი ეილერი .

სატელიტური კრატერები
ნატაშას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 416

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 416 რომელიც მიღეს 1977 წლის 21 ოქტომბერს, განიხილავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დაშორების დამკვირვებელი ძალების შესახებ და აღნიშნა გენერალური მდივნის მიერ ახლო აღმოსავლეთის სიტუაციაში ყველა დაინტერესებულ მხარესთან გამართული განხილვები. საბჭომ გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში გაგრძელებული დაძაბულობის გამო და გადაწყვიტა:

განეახლებინა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დაშორების დამკვირვებელი ძალების მანდატი კიდევ ერთი წლით, 1978 წლის 24 ოქტომბრამდე;
მოეთხოვა გენერალურ მდივანს შემდგომი მოვლენების შესახებ უშიშროების საბჭო ინფორმირებული ყოფილიყო;
მოუწოდა ყველა მხარეს დაუყოვნებლივ განეხორციელებინათ რეზოლუცია 338 (1973).

რეზოლუცია მიღებულ იქნა 13 ხმით ნულის წინააღმდეგ; ჩინეთი და ლიბია არ მონაწილეობდნენ ხმის მიცემაში.
როზა (მთვარის კრატერი)

კრატერი როზა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ესპანური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 820 მ-ია, ხოლო სიღრმე 110 მ.

კრატერს აქვს წრიული, თასის ფორმის ფორმა. რგოლი მიმდებარე რელიეფიდან 30 მ-ით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა დაახლოებით 0,02 კმ³-ია.

სატელიტური კრატერები
როზას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ვახტანგ ჟვანია

ვახტანგ ჟვანია (დ. 2 აპრილი, 1987, თბილისი) — ქართველი იურისტი, კონსტიტუციური სამართლის სპეციალისტი, პროფესორი. 2025 წლიდან არის სსიპ იუსტიციის სახლის თავმჯდომარე.

განათლება
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელწიფო უნივერსიტეტის სამართლის პროგრამის მაგისტრი და ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის სამართლის, სოციალური მეცნიერებების და დიპლომატიის სკოლის სამართლის პროგრამის დოქტორანტი.

კარიერა
ვახტანგ ჟვანიას სხვადასხვა დროს ეკავა სხვადასხვა თანამდებობა. 2013-2015 წლებში იყო ა(ა)იპ „კონსტიტუციონალიზმის კვლევისა და ხელშეწყობის რეგიონული ცენტრის“ აღმასრულებელი დირექტორი. 2017 წლიდან 2021 წლამდე მუშაობდა განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის აკრედიტაციის ექსპერტად. ამავე პერიოდში, 2019-2021 წლებში, იყო საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტთან არსებული სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს წევრი.

2021-2022 წლებში იკავებდა საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სასწავლო ცენტრის ადმინისტრაციის უფროსის თანამდებობას. 2021 წლიდან დღემდე ეწევა აკადემიურ საქმიანობას და არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის პროფესორი.

2022 წელს დაინიშნა სსიპ საქართველოს იუსტიციის სასწავლო ცენტრის დირექტორად, 2025 წლიდან კი სსიპ იუსტიციის სახლის თავმჯდომარეა.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
ჯეჰანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ჯეჰანი , ეილერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის თურქული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 4,46 კმ-ია, სიღრმე — 0,77 კმ.

კრატერს აქვს წრიული თასის ფორმის ფორმა ბასრი კიდეებით. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 160 მ-ით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა დაახლოებით 3.55 კმ³-ია. მორფოლოგიური მახასიათებლების საფუძველზე, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც კრატერი (სახელი დაერქვა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ალ-ბატანი -ს მიხედვით).

სატელიტური კრატერები
ჯეჰანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ომარ ბარბაქაძე

ომარ ბარბაქაძე (დ. 23 ოქტომბერი, 1946, ტყიბული, საქართველო) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ინჟინერ-მშენებლის ფაკულტეტით.1969-1981 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო ქუთაისის ლითოფონის ქარხანაში მუშად. მუშაობდა ქუთაისის სახლსაშენ კომბინატში მოპირკეთების ოსტატად და სამუშაოთა მწარმოებლად. 1981-1982 წლებში იყო გაერთიანება „საქყოფრემმშენის“ მარტვილის უბნის მშენებელი ოსტატი. 1982-1985 წლებში მუშაობდა ქუთაისის სარაიონთაშორისო სამმართველოში, სამუშაოთა მწარმოებლად და მთავარი ინჟინრის მოადგილედ. აგრეთვე, გახლდათ საქართველოს ადგილმრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოში, ქუთაისის უბნის სამუშაოთა მწარმოებელი. 1985-1988 წლებში იყო ქუთაისის 21 სამშენებლო პროფტექნიკური სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე სასწავლო-საწარმოო სწავლების დარგში. 1988-2004 წლებში იყო სარემონტო-სამშენებლო ტრესტ „ავტორემმშენმონტაჟის“ სამუშაოთა მწარმოებელი, ამავე ტრესტის 2 სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. 2004 წლიდან არის „იბერია-21“ის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.
თურქეთის აერონავტიკის ასოციაციის მუზეუმი

თურქეთის აერონავტიკის ასოციაციის მუზეუმი — მოკლედ მუზეუმი, არის მუზეუმი, რომელიც ეკუთვნის თურქეთის საავიაციო ასოციაციას და მდებარეობს ალთინდაღში, ანკარაში, რომელიც ეძღვნება სამოქალაქო ავიაციას თურქეთში.

მდებარეობა და წვდომა
მუზეუმი მდებარეობს იპოდრომის ქუჩაზე, ულუსი, ანკარა. იგი ღიაა ყოველდღე, ორშაბათის გარდა, 9:00 სთ-დან 18:00 საათამდე ზამთრის თვეებში და 10:00 სთ-დან 19:00 საათამდე ზაფხულის პერიოდში, მუზეუმი წელიწადში დაახლოებით 15,000 ვიზიტორს იღებს.

მუზეუმი
2002 წლის 19 მაისს დაარსებული მუზეუმი მოიცავს ღია ცის ქვეშ გამოფენის 5,294 მ² (56,980 კვ. ფუტი) ფართობს და განთავსებულია 287 მ² (3,090 კვ. ფუტი) ფართობის შენობაში. ისტორიული პარაშუტის კოშკი მდებარეობს მუზეუმის ეზოში, სადაც გამოფენილია ორიგინალი და რეპლიკა თვითმფრინავები. მუზეუმის შენობა ინახავს სხვადასხვა დოკუმენტებს, ფოტოებსა და საგნებს, რომლებიც დაკავშირებულია სამოქალაქო ავიაციის ისტორიასთან თურქეთსა და მსოფლიოში.

მუზეუმში გამოფენილია თურქეთის პირველი თვითმფრინავების ქარხნის, -ის (რომელიც მოქმედებდა 1920-იან წლებში) ფოტოები, -ის (თურქ ჰავა კურუმუ) მიერ გამოყენებული სხვადასხვა უნიფორმები, მედლები და ორდენები, -სთვის დაბეჭდილი მარკები და -ის სასწავლო დაწესებულებების მაკეტები სხვა ქალაქებში. გარდა ამისა, მუზეუმი შეიცავს მაკეტებს, რომლებიც დაკავშირებულია საუკუნის ოსმალური ფიგურების, ლაგარი ჰასან ჩელებისა და ჰეზარფენ აჰმედ ჩელების მიერ განხორციელებულ საფრენ ექსპერიმენტებთან.

პარაშუტის კოშკი
პარაშუტის კოშკი აშენდა თურქი და რუსი ინჟინრების მიერ 1937 წელს. 41.10 მ (134.8 ფუტი) სიმაღლის კოშკი შეესაბამება საერთაშორისო საავიაციო ფედერაციის სტანდარტებს. იგი გთავაზობთ გასართობ პარაშუტით ხტომას მაისიდან ოქტომბრამდე. ხტომის პლატფორმა მდებარეობს მესამე სართულზე 37.90 მ (124.3 ფუტი) სიმაღლეზე, რომელზეც შესაძლებელია ასვლა კიბით ან ლიფტით. ხელმისაწვდომია ორი ამწე მხტუნელის პარაშუტის დასაჭერად. ჯანმრთელ ადამიანებს თექვსმეტი წლის ზემოთ, რომელთა წონა 45-90 კგ-ს (99-198 ფუნტი) შორის მერყეობს, ნებადართულია პარაშუტით ხტომა ინსტრუქტორების ზედამხედველობით.

იდენტური პარაშუტის კოშკი მდებარეობს იზმირში, თურქეთში.
ბჰაბჰა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ბჰაბჰა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინდოელი ბირთვული ფიზიკოსის, ჰომი ბჰაბჰას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 70.25 კმ, სიღრმე — 2.76 კმ.

სატელიტური კრატერები
ბჰაბჰას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ბაბაკინი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ბაბაკინი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა რაკეტულ-კოსმოსური სისტემების კონსტრუქტორ-ინჟინერის, გიორგი ბაბაკინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 19.15 კმ, სიღრმე — 1.75 კმ.

სატელიტური კრატერები
ბაბაკინის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
იშბანკის მუზეუმი (ანკარა)

იშბანკის მუზეუმი — მუზეუმი თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში. მუზეუმის ოფიციალური სახელი არის „ეკონომიკური დამოუკიდებლობის მუზეუმი“ .

მუზეუმი
მუზეუმი გაიხსნა 2 მაისს 2019 წელს. მუზეუმის შემქმნელები იყვნენ ბურჩაკ მადრან და ემრე სენან, ხოლო კონსულტანტი იყო პროფესორი ზაფერ ტოპრაკი. ფიუსუნ ტიუმსავაში, აღმასრულებელი დირექტორატის თავმჯდომარე და ადნან ბალი, ზოგადი დირექტორი, მსჯელობდნენ კულტურის და ტურიზმის მინისტრს გახსნის ცერემონიაზე. მუზეუმი ფოკუსირებულია თურქული ეკონომიკისთან. ორიგინალური უჯრედი საიდენტიფიკაციო ყუთები ნაჩვენებია სარდაფში, ხოლო ბანკის დეპოზიტარის ოფისები ნაჩვენებია ქვემო სართულზე. მაღაზია მდებარეობს მთავარი კარიბჭის გვერდით. ისტორიულ შეკრებილ ოთახებს, ასევე კურტ ბულენტის ზეთის ნახატს, პირველ სართულზე აქვს ადგილი. ერთ-ერთი შეკრებილი ოთახი არის ოთახი, რომელიც უმასპინძლა ქემალ ათათურქს, თურქეთის დამფუძნებელს, მისი ვიზიტის დროს ბანკში. მეორე სართულზე ნაჩვენებია სხვადსხვა დოკუმენტი და ადრეული ბანკის რეკლამები. მესამე სართული რეზერვირებულია ხელოვნების გამოფენებისთვის, ხოლო მეოთხე სართული, რომელსაც ეწოდება „სამუდამო გამოფენა“, რეზერვირებულია თურქეთის დამოუკიდებლობის ომისთვის. მეხუთე სართული დაგეგმილია მომავალი ღონისძიებებისთვის.

ვიზიტის საათები
მუზეუმი ღიაა ყოველდღე, გარდა ორშაბათისა, 10:00-დან 18:00-მდე.

გალერეა