როი სალივანი

როი კლივლენდ სალივანი (დ. 7 თებერვალი, 1912 — გ. 28 სექტემბერი, 1983) — ამერიკელი რეინჯერი შენანდოას ეროვნულ პარკში, ვირჯინიაში. 1942-დან 1977 წლამდე პერიოდში, გავრცელებული ინფორმაციით, სალივანმა შვიდჯერ გადაიტანა მეხის დაცემა. ამ მიზეზით მან მიიღო მეტსახელი „ადამიანი ელვაგამტარი“. სალივანი გინესის მსოფლიო რეკორდების მიერ აღიარებულია, როგორც ადამიანი, რომელსაც მეხი იმაზე მეტჯერ დაეცა, ვიდრე ნებისმიერ სხვა ადამიანს.

პირადი ცხოვრება
როი დაიბადა ვირჯინიაში, 1912 წლის 7 თებერვალს. მან შენანდოას ეროვნულ პარკში დარაჯად მუშაობა 1936 წელს დაიწყო. სალივანი დახასიათებული იყო, როგორც ძლიერი აღნაგობის მქონე მამაკაცი, ფართო და უხეში ნაკვთებით, რომელიც მსახიობ ჯინ ჰეკმენს ჰგავდა.

ამბობდნენ, რომ სიცოცხლის ბოლო წლებში ადამიანები მასთან ურთიერთობას თავს არიდებდნენ მეხის დაცემის შიშის გამო, რაც მას ძალიან ამწუხრებდა. ერთხელ მან გაიხსენა: „ერთ დღეს მთავარ დარაჯთან ერთად მივდიოდი, როდესაც შორს მეხმა დაიგრიალა. მთავარმა დარაჯმა მითხრა: — მოგვიანებით შეგხვდები“.

1983 წლის 28 სექტემბრის დილას, სალივანი 71 წლის ასაკში გარდაიცვალა მიზეზი თავის არეში ცეცხლსასროლი იარაღით მიყენებული თვითდაზიანება იყო. მისი ორი ქუდი გამოფენილია გინესის მსოფლიო რეკორდების ორ საგამოფენო დარბაზში — ნიუ-იორკსა და სამხრეთ კაროლინაში.

შვიდი დარტყმა
სალივანმა დეტალურად აღწერა თითოეული შემთხვევა:

პირველი შემთხვევა მოხდა 1942 წლის აპრილში. ამბობდნენ, რომ ის ჭექა-ქუხილს სახანძრო-სამეთვალყურეო კოშკში იმალებოდა. კოშკი ახალი აშენებული იყო და იმ დროს მეხამრიდი არ ჰქონდა; ამბობდნენ, რომ მას მეხი შვიდჯერ თუ რვაჯერ დაეცა. სალივანმა აღწერა სცენა კოშკის შიგნიდან და თქვა, რომ „ცეცხლი ყველგან დახტოდა“. ამბობდნენ, რომ ამის შემდეგ სალივანი დამწვარი კოშკიდან გამოიქცა და სულ რამდენიმე ფუტის მოშორებით მეხი დაეცა. მან ნახევარგოჯიანი ზოლი დაუტოვა მის მარჯვენა ფეხზე, მოხვდა ფეხის თითზე და ხვრელი დატოვა მის ფეხსაცმელში.
ეს შემთხვევა კვლავ განმეორდა 1969 წლის ივლისში. უჩვეულო ის იყო, რომ მას მეხი დაეცა თავის სატვირთო მანქანაში ყოფნისას, როდესაც გზაზე მოძრაობდა — სატრანსპორტო საშუალების ლითონის კორპუსი, როგორც წესი, იცავს ადამიანებს მეხის დაცემისგან, რადგან მოქმედებს როგორც „ფარადეის გალია“. ელვა ჯერ ახლომდებარე ხეებს მოხვდა და იქიდან სატვირთოს ღია ფანჯარაში აისხლიტა. დარტყმამ სალივანი გონებაზე გადაიყვანა (გონება დააკარგვინა), წარბები და წამწამები დაუწვა და თმას ცეცხლი წაუკიდა. უმართავი სატვირთო მანქანა მოძრაობას მანამ აგრძელებდა, სანამ კლდის პირას არ გაჩერდა.
1970 წლის ივლისში სალივანს მეხი საკუთარ ეზოში ყოფნისას დაეცა. ელვა ახლომდებარე დენის ტრანსფორმატორს მოხვდა და იქიდან მის მარცხენა მხარზე გადახტა.
1972 წლის გაზაფხულზე სალივანი შენანდოას ეროვნულ პარკში, რეინჯერთა სადგურში მუშაობდა, როდესაც მას კვლავ დაეცა მეხი. რამაც მას თმაზე ცეცხლი წაუკიდა; ის შეეცადა ალი ქურთუკით ჩაეხშო. შემდეგ საპირფარეშოსკენ გაიქცა, მაგრამ წყლის ონკანის ქვეშ ვერ მოთავსდა და ამიტომ, ნაცვლად ამისა, სველი პირსახოცი გამოიყენა. მიუხედავად იმისა, რომ ის არასოდეს ყოფილა მხდალი ადამიანი, მეოთხე დარტყმის შემდეგ მან დაიჯერა, რომ რაღაც ძალა მის განადგურებას ცდილობდა და სიკვდილის შიში გაუჩნდა. თვეების განმავლობაში, როდესაც სატვირთოს მართვისას შტორმში მოყვებოდა, ის მანქანას გზის პირას აჩერებდა და წინა სავარძელზე მანამ იწვა, სანამ შტორმი არ გადაივლიდა. მან ასევე დაიწყო იმის რწმენა, რომ რატომღაც ელვას მაშინაც მიიზიდავდა, თუ ხალხის ბრბოში იდგებოდა, და თან წყლის ქილას ატარებდა იმ შემთხვევისთვის, თუ თმაზე ცეცხლი ჰქონდა წაკიდებული.
შემდეგმა დარტყმამ, 1976 წლის 5 ივნისს, მისი კოჭი დააზიანა. გავრცელებული ინფორმაციით, მან დაინახა ღრუბელი და ჩათვალა, რომ ის სდევნიდა; გაქცევა სცადა, მაგრამ მეხი მაინც დაეცა. მას თმაზე ცეცხლიც წაეკიდა.
1977 წლის 25 ივნისს, სალივანს მეხი მაშინ დაეცა, როდესაც მტკნარი წყლის აუზზე თევზაობდა. ელვა მას თავზე მოხვდა, თმაზე ცეცხლი წაუკიდა, ქვემოთ ჩაჰყვა და გულმკერდი და მუცელი დაუწვა. სალივანი თავისი მანქანისკენ შემობრუნდა, როდესაც მოულოდნელი რამ მოხდა — გუბურას დათვი მიუახლოვდა და მისი ანკესიდან კალმახის მოპარვა სცადა. სალივანს ეყო ძალა და გამბედაობა, რომ დათვისთვის ხის ტოტი ჩაერტყა, მიუხედავად იმისა, რომ თმაზე ცეცხლი ეკიდა. ის ამტკიცებდა, რომ ეს ოცდამეორედ იყო მის ცხოვრებაში, ის შენანდოას ეროვნულ პარკში მოქმედი ზედამხედველი არც ყოფილა. თავად სალივანი იხსენებდა, რომ პირველი შემთხვევა, როდესაც მას მეხი დაეცა, არა 1942 წელს, არამედ ბევრად უფრო ადრე მოხდა. როდესაც ის ბავშვი იყო და მამას მინდორში ხორბლის მკაში ეხმარებოდა, მეხი მისი ცელის პირს მოხვდა ისე, რომ ის არ დაუშავებია. მაგრამ რადგან მოგვიანებით ამ ფაქტის დამტკიცება არ შეეძლო, მასზე ეშინოდა.