iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მაილი საირუსის დისკოგრაფია

მაილი საირუსი არის ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი, მან სახელი გაითქვა დისნეის სერიალ ჰანა მონტანას შემდეგ. მაილის აქვს 3 სტუდიური ალბომი, 2 რემიქსების, 1 დისკი, 6 საუნდტრეკი და 2 ცოცხალი ჩანაწერი.

მისი პირველი ალბომი გამოვიდა 2006 წლის 24 ოქტომბერს (სერიალ ჰანა მონტანას საუნდტრეკი),საუნდტრეკი პირველ ადგილზე მოხვდა ბილბორდ 200-ში. 2007 წლის 26 ივნისს გამოუშვა თავისი პირველი სტუდიური ალბომი ოღონდ მასში შედიოდა მხოლოდ ჰანა მონტანას სიმღერები, ეს ალბომი მოხვდა ასევე პირველ ადგილზე ბილბორდ 200-ში, გაიყიდა 326 ათასი ასლი პირველ კვირაში, სულ გაყიდულია 3,226,000..ამ უკანასკნელმა დიდი პოპულარობა მოუტანა.იგი მუსიკალურ კარიერას დღესაც დიდი წარმატებით აგრძელებს და მსოფლიო ტოპ 10-ეულებშიც მისი სიმღერები წინა ადგილებს იკავებს. მაილიმ 2008 წლის 22 ივლისს გამოუშვა ალბომი-" ასევე ეს ალბომიც მოხვდა ბილბორდ 200-ში პირველ ადგილზე, 2010 წლის ივლისში გაიყიდა ამ ალბომის 1.5 მილიონი ასლი აშშ-ში .2009 წლის 31 აგვისტოს- " ",ეს ალბომი კი მოხვდა მე-2 ადგილზე ბილბორდში,ასევე ბილბორდში ოღონდ პირველ ადგილზე მოხვდა ფილმ ჰანა მონტანას საუნდტრეკი 2009 წელს და სერიალის ჰანა მონტანა 3-ის მე-2-ეზე.2010 წლის 18 ივნისს-"' ",ასევე ესეც მოხვდა ბილბორდ 200-ში,მაგრამ მე-3 ადგილზე,ალბომმა გაამართლა და მას უკვე აქვს "ოქროს ალბომის" წოდება,ამ ალბომმა გაყიდვების რაოდენობით მაილის ალბომების ისტორიაში რეკორდი მოხსნა.

ალბომები
სტუდიური ალბომები
საკონცერტო ალბომები
 დისკები
საუნდტრეკები
რემიქსების ალბომი
სინგლები
ჩარტებში სინგლები ჰანა მონტანადან
სხვა მომღერლებთან ერთად
სხვა სიმღერები ჩარტებში
მუსიკალური ვიდეოები
მუსიკალური ვიდეოები ჰანა მონტანას
მურად V

მეჰმედ მურად (, ; დ. 21 სექტემბერი, 1840 — გ. 29 აგვისტო, 1904) — ოსმალეთის 33-ე სულთანი. მეფობდა 1876 წლის 30 მაისიდან 31 აგვისტომდე.

იგი იყო სულთან აბდულმეჯიდ -ისა და მისი ქართველი მეუღლის შევქეფზა სულთნის შვილი. ტახტზე ავიდა 1876 წლის 30 მაისს, მას შემდეგ რაც მისი ბიძა აბდულაზიზი ტახტიდან გადააყენეს. სულთანი იყო სულ სამი თვის განმავლობაში. 31 აგვისტოს გამოაცხადეს შეშლილად და ციხეში ჩასვეს. გარდაიცვალა პატიმრობაში 1904 წლის 29 აგვისტოს.

ოჯახი
ცოლები და ხარჭები
ელურუ (მევჰიბე) ქადინეფენდი
რეფთარიდილ ჰანიმეფენდი
შაჰ ჯიჰან ჰანიმეფენდი
მეილისერვეთ ქადინეფენდი
რესან ჰანიმეფენდი
ჯევჰერრიზ ჰანიმეფენდი
ნევდიურ ჰანიმეფენდი
შაიან ქიოსემ ქადინეფენდი
რამიშენაზ ჰანიმეფენდი
ფილიზთენ ჰანიმეფენდი
ვისალინურ ჰანიმეფენდი
თარანიდილ ჰანიმეფენდი

ვაჟები
შეჰზადე მეჰმედ სელაჰადინ ეფენდი (1861–1915), რეფთარიდილ ქადინეფენდისგან
შეჰზადე სულეიმან ეფენდი (დაიბადა და გარდაიცვალა 1866), რეფთარიდილ ქადინეფენდისგან
შეჰზადე სეიფედინ ეფენდი (დაიბადა და გარდაიცვალა 1872), ვისალინურ ჰანიმეფენდისგან

ქალიშვილები
ჰატიჯე სულთანი (1870–1938), შაიან ქიოსემ ქადინეფენდისგან
ფეჰიმე სულთანი (1875–1929), მეილისერვეთ ქადინეფენდისგან
ფატმა სულთანი (1879–1932), რესან ჰანიმეფენდისგან
ალიე სულთანი (1880–1903), რესან ჰანიმეფენდისგან
მეჰმედ V

მეჰმედ რეშდი (ოსმალური: , ; დ. 2 ნოემბერი, 1844, სტამბოლი — გ. 3 ივლისი, 1918, სტამბოლი) — ოსმალეთის 35-ე სულთანი. იყო სულთან აბდულმეჯიდ -ის შვილი.

დაიბადა 1844 წელს 2 ნოემბერს თოფქაფის სასახლეში.

ტახტზე ავიდა 1909 წლის 27 აპრილს. თუმცა მას რეალური პოლიტიკური ძალაუფლება არ ჰქონდა. რეალურ გადაწყვეტილებებს იღებდნენ მთავრობაში მყოფი ფაშები.

გარდაიცვალა 73 წლის ასაკში, 1918 წლის 3 ივლისს, ილდიზის სასახლეში.

ჯილდოები და ორდენები
ოსმალეთის ორდენები:
ნახევარმთვარის ორდენის დიდი მასტერი.
დიდების ორდენის დიდი მასტერი.
მეჯიდის ორდენის დიდი მასტერი.
ოსმანიეს ორდენის დიდი მასტერი.

უცხოური ორდენები:
მაქს იოზეფის სამხედრო ორდენის რაინდი (ბავარია)
სინაბუნგი

სინაბუნგი — მოქმედი სტრატოვულკანი. მდებარეობს კუნძულ სუმატრის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქალაქ მედანიდან სამხრეთ-დასავლეთით 60 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 2460 მეტრ სიმაღლეზე.

ერთ-ერთი ბოლო ამოფრქვევა დაიწყო 2010 წლის 29 აგვისტოს გვიან ღამით, განმეორებით ამოიფრქვა 30 აგვისტოს. მანამდე ვულკანს 400 წელზე მეტი ეძინა. დაფიქსირდა კვამლისა და ფერფლის 1,5 კმ სიმაღლეზე ამოტყორცნა. ვულკანიდან 6 კმ-ის რადისუში 12 სოფელია განთავსებული. ამოფრქვევამ ათობით ათასი მოსახლე აიძულა გახიზნულიყო. წითელი ჯვრის მონაცემებით, სპეციალურ ბანაკებში 18 000 ადამიანი გადაიყვანეს.
წელიწადის დრონი

წელიწადის დრონი — იტალიელი კომპოზიტორის ანტონიო ვივალდის ოთხი სავიოლინო კონცერტი ნაკრები. ითვლება ვივალდის ყველაზე ცნობილ და ბაროკოს ტიპის მუსიკის ყველაზე პოპულარულ ნაწარმოებად. შეიქმნა 1723 წელს და პირველად გამოქვეყნდა ორი წლის შემდეგ. თითოეული კონცერტი ეძღვნება წელიწადის დროს, რომელიც თავის მხრივ, სამი ნაწილისაგან შედგება: მათგან თითოეული თითოეულ თვეზეა. ყოველ ნაწილს შეესაბამება თითო სონეტი, რომელიც, სავარაუდოდ, თავად ანტონიო ვივალდის მიერაა დაწერილი.

მედია
კასპის ცემენტის ქარხანა

კასპის ცემენტის ქარხანა წარმოადგენს, საქართველოს მნიშვნელოვან სამრეწველო ცენტრს. ქარხნის მშენებლობა დაიწყო 1926 წელს ქალაქ კასპში, 1931 წლის 25 თებერვალს კი საზეიმოდ გაიხსნა. პირველი დირექტორი იყო ალექსანდრე ქებაძე, რომელიც 1937 წელს დახვრიტეს.

წარმოება
საწარმოში მოქმედებს სამი ღუმელი. ცემენტის ქარხანას კარიერთან აკავშირებს საბაგირო გზა. მზა პროდოქციის გადაზიდვა ხდება სარკინიგზო და საავტომობილო ტრანსპორტის მეშვეობით.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში

2013 წლის მონაცემებით პორტუგალიაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 15 ძეგლია.

სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1007 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 1 % პორტუგალიის ძეგლებია.

მათ შორის:
14 კულტურული ობიექტი
1 ბუნების ძეგლი

ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
რეზოლუცია

რეზოლუცია ( - გადაწყვეტილება) — კოლეგიური ორგანოს სხდომაზე (კონფერენციაზე, სესიაზე, კრებაზე) ამა თუ იმ საკითხის განხილვის შედეგად მიღებული გადაწყვეტილება.

კონსტიტუციურ წესდებაში რეზოლუცია ეწოდება აქტს, რომელსაც პარლამენტი იღებს. რეზოლუციის განხილვა განსხვავდება კანონპროექტის განხილვისაგან.

რეზოლუცია ასევე ეწოდება თანამდებობის პირის მიერ შედგენილ წერილობით დასკვნას ან განკარგულებას, წარწერილს საქმიან ქაღალდზე ან დოკუმენტზე.
ალენტეჟუ

ალენტეჟუ (; //) - პორტუგალიის სამხრეთ ცენტრალური რეგიონი. ორიგინალში მისი სახელი არის "-" რაც ითარგმნება როგორც "ტეჟუს გარეთ". რეგიონი დანარჩენი პორტუგალიისგან გამოყოფილია მდინარე ტეჟუს მიერ და გრძელდება სამხრეთით ალგარვიმდე. ეს რეგიონი ცნობილია მისი პოლიფონიური სიმღრებით, დაახლოებით ისეთი სიმღრებით როგორსაც მღერიან კორსიკაზე ან სარდინიაზე.

გეოგრაფია
რეგიონს ესაზღვრება:
ჩრდილოეთით — ცენტრალური რეგიონი, ლისაბონის რეგიონი
აღმოსავლეთით — ესპანეთი
სამხრეთით — ალგარვი
დასავლეთით — ლისაბონის რეგიონი, ატლანტის ოკეანე

სუბრეგიონები
რეგიონი მოიცავს 5 ეკონომიკურ-სტატისტიკურ სუბრეგიონს:
ალენტეჟუ-სენტრალი
ალენტეჟუ-ლიტორალი
ალტუ-ალენტეჟუ
ბაიშუ-ალენტეჟუ
ლეზირია-დუ-ტეჟუ

მსხვილი ქალაქები
სანტარენი
ევორა
ბეჟა
პორტალეგრე
პორტუგალიის გერბი

პორტუგალიის გერბი - ოფიციალურად მიიღეს 30 ივნისს 1911 წელს. პორტუგალიის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლოა, დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. ის შექმნილია იმ გერბის ბაზაზე რომელსაც, შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული, იყენებდა პორტუგალიის სამეფო.

ისტორია და მნიშვნელობა
პორტუგალიის დღევანდელი გერბი არის მრავალი წლის განმავლობაში, ცვლილებებისა და მოდიფიკაციის შედეგი. ჰენრი ბურგუნდიელიდან მოყოლებული არის ცისფერი ჯვარი ვერცხლისფერ ფონზე რომელსაც სხვადასხვა ელეემენტები ხან ემატებოდა ხან აკლდებიდა. საბოლოო ოფიციალური ვერსია შეიქმნა 1911 წელს (რესპუბლიკური რევოლუციის 1910 შემდეგ)

პორტუგალიის გერბის სახეცვლილება წლების მანძილზე
ნირვანა

ნირვანა (, „დასასრული/ნეტარება“) — ბუდიზმში სულიერი განვითარების ბოლო (უმაღლესი) საფეხური ანუ სამსარა, ტანჯვისგან (სანსკრიტი ुः) თავისუფალ მდგომარეობაში ყოფნა. ინდუიზმში ეს არის მოკშას საშუალებით ბრაჰმანთან ერთობა. სიტყვის ლიტერატურული თარგმანი ნიშნავს გამოსვლას, აორთქლებას — შესაბამისად ბუდისტურ კონტექსტში ესაა სიხარბის, სიძულვილისა და ილუზიისგან განთავისუფლება..
ფიჭვნი

ფიჭვნი – სოფელი ხევსურეთში, სადავო ტერიტორია საქართველოსა და რუსეთს შორის. მოიცავს 200 ჰექტარ ფართობს. 2000 წლის 6 თებერვლიდან სოფელში რუსი სამხედროები დგანან, ამის მიზეზად კი ისინი ასახელებენ 1999 წლის 19–21 მაისს გაფორმებულ ოქმს, რომელზეც სადელიმიტაციო კომისიის ქართველმა ექსპერტებმა რუსებს „ბრმად“ მოუწერეს ხელი. (2003 წელს იმდროინდელი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო დავალებათა ელჩი აცხადებდა, რომ ამ დოკუმენტს იურიდიული ძალა არ ჰქონდა). სოფლის დაკავებას წინ უძღოდა 1999 წლის 22 დეკემბერს რუსეთის ფედერაციიდან ორი ნაღმის სროლა, რის შემდეგაც ქართველმა მესაზღვრეებმა უკან დაიხიეს. 2000 წლის 31 იანვარს ქართველებმა ფიჭვნში საგუშაგო აღადგინეს, მაგრამ 3 თებერვალს თბილისიდან გაცემული ბრძანებით პოსტი გაუქმდა. ამის შემდეგ რუსები ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე დაეუფლნენ სოფელს და ხევსურების სალოცავ ნიშს. მათ იქ ააგეს ყაზარმები და საფორტიფიკაციო ნაგებობები.
პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)

}
|სტადიონი = აზადი, თეირანი, ირანი
|ტევადობა = 78 116 მაყურებელი
|პრეზიდენტი = რეზა დარვიში
|მწვრთნელი =
პერსეპოლისი — ირანული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თეირანიდან. ასპარეზობს სპარსეთის ყურის პრო ლიგაში და ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ძლიერ, ტიტულოვან და პოპულარულ გუნდად ირანული ფეხბურთის ისტორიაში.

ისტორია
საფეხბურთო კლუბ „პერსეპოლისის“ ისტორია სათავეს 1963 წლის დეკემბრიდან იღებს. მისი დამფუძნებელი იყო ირანელი მოკრივე ალი აბდო , რომელიც კლუბს 1963–1975 წლებში ედგა სათავეში. 1968 წლიდან „პერსეპოლისი“ ირანის უმაღლეს საფეხბურთო დივიზიონში ასპარეზობს და ერთ-ერთ ყველაზე უფრო წარმატებულ კლუბად ითვლება: არის ქვეყნის ცამეტგზის ჩემპიონი და ცხრაგზის ვიცე-ჩემპიონი, ჰაზფის თასის ექვსგზის მფლობელი და ორგზის ფინალისტი, აზიის თასების მფლობელთა თასის მფლობელი და ფინალისტი, ასევე აზიის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგის ორგზის ფინალისტი.

მიღწევები
ირანის ჩემპიონატი
ჩემპიონი (15): 1971–72, 1973–74, 1975–76, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2001–02, 2007–08, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020/21, 2022/23
ვიცე-ჩემპიონი (10): 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1989–90, 1992–93, 1993–94, 2000–01, 2013–14, 2015–16, 2021–22

ჰაზფის თასი
თასის მფლობელი (6): 1987–88, 1991–92, 1998–99, 2009–10, 2010–11, 2018–19
ფინალისტი (2): 2005–06, 2012–13

ირანის სუპერთასი
თასის მფლობელი (3): 2017, 2018, 2019

აზიის თასების მფლობელთა თასი
თასის მფლობელი (1): 1990–91
ფინალისტი (1): 1992–93

აზიის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგა
ფინალისტი (2): 2018, 2020
ალგარვი

ალგარვი (; [] , ალ გარბ, ნიშნავს „დასავლეთს“) — პორტუგალიის უკიდურესი სამხრეთი რეგიონი. რეგიონის ფართობია 5,412 კვ.კმ ხოლო მოსახლეობა დაახლოებით 458,734 ადამიანი 2010 წლის მონაცემების მიხედვით. რეგიონი შეიცავს 16 მუნიციპალიტეტს. რეგიონის ადმინისტრატიული ცენტრია ქალაქი ფარუ, სადაც განთავსებულია ფარუს საერთაშორისო აეროპორტი და სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ალგარვის უნივერსიტეტი). ზუსტად იგივე საზღვრებში მდებარეობდა პორტუგალიის ისტორიული პროვინცია ალგარვიც.

ალგარვის ეკონომიკაში დიდი ადგილი უკავია ტურიზმს და მასთან დაკავშირებულ საქმიანობებს, რეგიონში წელიწადში დაახლოებით 8 მილიონი უცხოელი ტურისტი ჩადის. მეთევზეობა და მეხილეობა არის რეგიონის ეკონომიკის მეორე მნიშვნელოვანი დარგი. რეგიონში დიდი რაოდენობით მოყავთ ფორთოხალი, კაკაო, ლეღვი და ნუში.

მუნიციპალიტეტები
რეგიონები დაყოფილია 16 მუნიციპალიტეტად:
ალბუფეირა
ალკოუტიმ
ალჯეზურ
ვილა-რეალ-დე-სანტუ-ანტონიუ
ვილა-დუ-ბიშპუ
კაშტრუ-მარინ
ლაგოა
ლაგოსი
ლოლე
მონშიკე
ოლიო
პორტიმან
საო-ბრაშ-დე-ალპორტელ
სილვესი
ტავირა
ფარუ

შენიშვნა: ალგარვის რეგიონი და ფაროს რაიონი განლაგებულია ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე .
ფარუ

ფარუ ( //) — ქალაქი ფარუს მუნიციპალიტეტში, პორტუგალიის სამხრეთ ნაწილში. ქალაქს ჰყავს 41,934 მაცხოვრებელი. ხოლო მთლიან მუნიციპალიტეტში სახლობს 58,305 ადამიანი. ფარუ ასევე არის ალგარვის რეგიონის დედაქალაქი. ალგარვის რეგიონი და ფარუს რაიონი ერთი და იგივე ტერიტორიებს მოიცავს.

ფოტოგალერეა
დაძმობილებული ქალაქები
უელვა,
მალაგა,
ტრიპოლი,
ტანგირი, (1954 წლიდან)
ბოლამა,
ტილიგულის ლიმანი

ტილიგულის ლიმანი — ლიმანი სამხრეთ უკრაინაში (ოდესის ოლქისა და მიკოლაევის (ნიკოლაევის) ოლქის ტერიტორიაზე), შავი ზღვის სანაპიროზე.

სიგრძე 80 კმ, სიგანე 0,2–3,5 კმ, სიღრმე — 19 მ-მდე; ფართობი 170 კმ². ზღვიდან გამოყოფილია ქვიშის 4 კმ სიგანის ნაყარით. ლიმანის ფსკერი ზოგან დაფარულია შავი ტალახით, რომელსაც სამკურნალო თვისებებიც აქვს.

გალერეა
სექსი დიდ ქალაქში 2

სექსი დიდ ქალაქში 2 — 2010 წლის ამერიკული რომანტიკული კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორი, სცენარის ავტორი და თანაპორდიუსერია მაიკლ პატრიკ კინგი. წარმოადგენს 2008 წელს გამოსული ფილმის „სექსი დიდ ქალაქში“ პირდაპირ გაგრძელებას, დაფუძნებული -ს ამავე სახელწოდების კომედიურ-დრამატულ ტელესერიალზე (რომელიც, თავის მხრივ დაფუძნებულია კენდეს ბუშნელის ამავე სახელწოდების 1997 წლის რომანზე). ფილმში, ისევე როგორც სერიალში და მის წინამორბედში, ნაჩვენებია ოთხი მეგობრის, კერი ბრედშოუს, სამანტა ჯოუნსის, შარლოტ გოლდენბლატისა და მირანდა ჰობზის ცხოვრება. სიუჟეტი მიმდინარეობს წინა მოვლენებიდან 2 წლის შემდეგ.

ფილმში მონაწილეობენ: სარა ჯესიკა პარკერი (კერი ბრედშოუ), კიმ კეტროლი (სამანტა ჯოუნსი), კრისტინ დეივისი (შარლოტ გოლდენბლატი), სინთია ნიქსონი (მირანდა ჰობზი) და კრის ნოთი (ჯონ პრესტონი). ფილმში კამეო როლებით ჩნდებიან ლაიზა მინელი, მაილი საირუსი, ტიმ განი, რონ უაიტი, ომიდ დჯალილი, პენელოპე კრუსი, ნორმ ლუისი, კელი ო’ჰარა და რაიან სილვერმანი.

„სექსი დიდ ქალაქში 2“-ის პრემიერა შედგა 2010 წლის 27 ივლისს, აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთში კი იმავე წლის 28 მაისს. ფილმის ბიუჯეტმა შეადგინა 95 მილიონი აშშ დოლარი, -ზე — 27/100. ფილმმა მიიღო ოქროს ჟოლოს 7 ნომინაცია: ყველაზე ცუდი მსახიობი ქალი, ყველაზე ცუდი გაგრძელება, ყველაზე ცუდი სურათი, ყველაზე ცუდი სცენარი, ყველაზე ცუდი რეჟისორი და ყველაზე ცუდი მეორხარისხოვანი მსახიობი ქალი. 2010 წლის ოქტომბერში გამოვიდა ფილმის და - ვერსია. 2010 წლის 25 მაისს გამოსცეს ფილმის საუნდტრეკი, სადაც შედის 18 კომპოზიცია. 2016 წელს დაანონსდა ფილმის მესამე ნაწილი, თუმცა მასზე მუშაობა შეწყდა.
ტყვია

ტყვია (; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, მეთოთხმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეოთხე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, ა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 82, ატომური მასა — 207.2, დნ — 327.46 °, დუღ — 1749 °, სიმკვრივე — 11.34 გ/სმ3. ძლიერ პლასტიკური, რბილი, მონაცისფრო-მოცისფრო მძიმე ლითონი. ბუნებრივი ტყვია ოთხი სტაბილური იზოტოპის ნარევია ^{204} (1.40 %), ^{206} (24.1 %), ^{207} (22.1 %) და ^{208} (52.4 %). ტყვიას აქვს ყველაზე დიდი ატომური ნომერი მდგრად ელემენტებს შორის, თუმცა მომდევნო უმძიმეს ელემენტს, ბისმუტს, გააჩნია ნახევრად დაშლის პერიოდი, რომელიც ისეთი ხანგრძლივია, რომ შეიძლება ჩაითვალოს მდგადად. ტყვიის ოთხ მდგრად იზოტოპს გააჩნია 82 პროტონი, "მაგიური რიცხვი" ატომის ბირთვის ღრუბელისებურ მოდელში.

ტყვია რბილი და ძლიერ პლასტიკური მძიმე ლითონია. მყარ მდგომარეობაში მონაცრისფრო-მოცისფრო ფერი აქვს, გამდნარი ტყვია ელვარებს მოვერცხლისფრო-ქრომის ფრად, ხოლო აირად მდგომარეობაში გადასვლისას იგი ბუნდოვან ნაცრისფერ ნისლად იქცევა. ტყვიას ფართო გამოყენება აქვს სხვადასხვა სფეროში. მისგან მზადდება აკუმულიატორები, ვაზნები, გირები, ტოლჩები და სხვა. გამომდინარე იქიდან, რომ ტყვია რადიაციას არ ატარებს, მისგან მზადდება რადიაციასაწინააღმდეგო ფენები. კალისა და ტყვიის შენადნობი ადვილად ლღვება დაბალ ტემპერატურაზე და გამოიყენება სადენების ერთმანეთზე მისარჩილავად.

ორგანიზმში მოხვედრისას ტყვია მომწამვლელია ცხოველებისთვის. იგი აზიანებს ნერვულ სისტემას და იწვევს უწესრიგობას ტვინში. მეტისმეტად მაღალი კონცენტრაცია იწვევს ასევე სისხლის მიმოქცევის დარღვევას ძუძუმწოვრებში. ისევე როგორც ვერცხლისწყალი, კიდევ ერთი მძიმე ლითონი, ტყვიაც ძლიერი ნეიროტოქსინია და აზიანებს როგორც კან-კუნთოვან, ასევე ძვლოვან ქსოვილებს. ტყვიისგან მოწამვლა დოკუმენტირებულია ჯერ კიდევ ძველი რომის, ძველი საბერძნეთისა და ძველი ჩინეთის პერიოდიდან. მოწამვლა, ჩვეულებრივ, ტყვიის შემცველი საკვებისა და წყლის მიღებით ხდება, მაგრამ შესაძლოა ასევე გრუნტის, მტვერისა და ტყვიაზე დაფუძნებული საღებავის შემთხვევითი შესუნთქვითაც მოხდეს.
ანგრა-დუ-ეროიჟმუ

ანგრა-დუ-ეროიჟმუ — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პორტუგალიაში. მდებარეობს აზორის კუნძულების შემადგენლობაში მდებარე კუნძულ ტერსეირაზე. 2001 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 35 581 ადამიანი.

ქალაქის მფარველად ითვლება იესო ქრისტე . ქალაქის დღესასწაულია 24 ივნისი. 1983 წლიდან ქალაქის ცენტრალური ნაწილი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ილტოს აღკვეთილი

ილტოს აღკვეთილი – აღკვეთილი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ილტოს სათავეში. შედის ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში.

ილტოს აღკვეთილი 2003 წლის 22 აპრილს შეიქმნა. მისი მიზანია წიფლის ტყეებისა და ძვირფასი ჯიშების: ურთხელის, მაღალმთის ბოყვის, ცაცხვის, ნეკერჩხლის, იფნის კორომებისა და ამ ტყისათვის დამახასიათებელი ფაუნის დაცვა და აღდგენა. აღკვეთილის საერთო ფართობია 7591 ჰა. მდებარეობს მდ. ილტოს ხეობის ზემო წელში. აღკვეთილს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მდ. ილტოსა და მდ. ივრის წყალგამყოფი კახეთის ქედი, სამხრეთიდან – მდ. კიტარისხევისა და მდ. ქაშანთხევის წყალგამყოფი და მდ. ჭირისხევის სამხრეთით მდებარე წყალგამყოფი, აღმოსავლეთიდან კი – ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი.

ილტოს აღკვეთილში შემორჩენილია მდიდარი და მრავალფეროვანი ფლორა და ფაუნა. აქ დომინირებს წიფელი, შერეულია რცხილა, ნეკერჩხალი, იფანი, თელა, ბალამწარა და სხვა ფოთლოვანი ჯიშები. ტერიტორიაზე მცენარეთა მრავალფეროვნებაა. მსხვილი ძუძუმწოვრებიდან გვხვდება: შველი, არჩვი, დათვი და ღორი. მტაცებელი ძუძუმწოვრებიდან: მგელი, ფოცხვერი, ტყის კატა, კვერნა და სხვა. ალპურ ზონაში მრავლად არიან იშვიათი და ლეშიჭამია ფრინველები: ორბი, სვავი, ბატკანძერი, მთის არწივი და სხვა.
დაცული ტერიტორია

დაცული ტერიტორია — ბიოლოგიური მრავალფეროვნების, ბუნებრივი რესურსების, ბუნებრივი და ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტების, თვითმყოფადი ბუნებრივ-კულტურული გარემოს, ბუნებრივ გარემოში ჩართული კულტურული ფენომენებისა და კულტურული მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად განსაკუთრებული მნიშვნელობისა და სპეციალური სტატუსის მქონე სახმელეთო ტერიტორია ან/და აკვატორია, რომლის დაცვა და მართვა ხორციელდება გრძელვადიან და მყარ სამართლებრივ საფუძველზე. დაცული ტერიტორია შეიძლება იყოს სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, აღკვეთილი, ბუნების ძეგლი, დაცული ლანდშაფტი, მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია. საქართველოში დასაშვებია არსებობდეს დაცული ტერიტორიების საერთაშორისო ქსელში ჩართული კატეგორიები — ბიოსფერული რეზერვატი, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი, საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორია.

2003 წლის 22 აპრილს გლობალური გარემოსდაცვითი ფონდისა და მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერით, საქართველოს დაცული ტერიტორიების განვითარების პროექტის ხელშეწყობით საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი „თუშეთის, ბაწარა-ბაბანეურის, ლაგოდეხისა და ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“.

ამ კანონის მიხედვით საქართველოში შეიძლება არსებობდეს შემდეგი სახის დაცული ტერიტორიები:

დაცული ტერიტორიები საქართველოში
საქართველოში დაცული ტერიტორიების დაარსებას დიდი ხნის ისტორია აქვს. პირველი დაცული ტერიტორია — ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი შეიქმნა ჯერ კიდევ 1912 წელს. ამჟამად კი დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობი 495 892 ჰა, რაც ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 7 %-ია. დაცული ტერიტორიების დაახლოებით 75 % ტყით არის დაფარული. საქართველოში 14 სახელმწიფო ნაკრძალი, 8 ეროვნული პარკი, 12 აღკვეთილი, 14 ბუნების ძეგლი და 2 დაცული ლანდშაფტია.
ცენტრალური რეგიონი (პორტუგალია)

ცენტრის რეგიონი (, [̃̃ ]) — რეგიონი ცენტრალურ პორტუგალიაში. დედაქალაქით კოიმბრა. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქება: ავეირო, ვისეუ, ლეირია, კოვილა, კასტელუ-ბრანკუ, ფიგუეირა-და-ფუზი, გუარდა, პინელი, მეალჰადა, პომბალი, ტომარი, აბრანტესი, ტორეს-ვერდასი, ტორეს-ნოვასი, პენიჩი, აგუედა და კალდას-და-რაინა. ეს ასევე არის ევროპის ერთრთი რეგიონი, რომელიც გამოიყენება ევროკავშირის სტატიკისთვის. 2005 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 2,376,609 მაცხოვრებელს, ხოლო ფართობი 28,462 კვ.კმ-ს. შესაბამისად სიმჭიდროვე არის 83 ადამიანი/კვ.კმ-ზე.

ისტორია
ლუზიტანიის მაცხოვრებლები და ინდოევროპული რასის ადამიანები რომლებიც ცხოვრობდნენ იბერიის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში დაიპყრეს რომაელებმა და დააარსეს კოლონია რომელსაც უწოდეს ლუზიტანია. რომაული დასახლება კონიმბრიგა, კოიმბრას მახლობლად, არის იმ პერიოდიდან ყველაზე კარგად შემონახული და ცნობილი ქალაქი. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ ვესტგუთებმა დაიპყრეს ეს ტერიტორია და მართავდნენ საუკუნიდან საუკუნებდე. საუკუნეში მთელი იბერიის ნახევარკუნძული დაიპყრეს მუსლიმებმა. რეკონკისტას დასაწყისიდანვე ტერიტორია ქრისტიან ჯვაროსნებსა და მუსლიმებს შორის ბრძოლის ველად იქცა. მუსლიმების დამარცხების შემდეგ ქრისტიანმა მეფეებმა შექმნეს ქვეყანა, კოიმბრის ქვეყანა. რაც დღევანდელი პორტუგალიური ნაციის წარმოშობის დასაწყისი გახდა.

გეოგრაფია
ეკონომიკა
მტკნარი წყლის მარაგით პორტუგაიის უმდიდრესი რეგიონი, ასევე ტყეებით, სახნავი მიწებითა და დიდი სანაპირო ზოლით. ცენტრალურ რეგიონს პორტუგალიის მასშტაბით აქვს ყველაზე დინამიკური ეკონომიკა და მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტები. კარგი საკომუნიკაციო საშუალებები ლისაბონთან და პორტოსთან, ხოლო ჩრდილოეთით ოკეანესთან. რაც აძლევს საშუალებას მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ განვითარებას. მნიშვნელოვან ინდუსტრიებს წარმოადგენს: მანქანათმშენებლობა, კვების მრეწველობა, ელექტრო ხელსაწყოები, ქიმიური მრეწველობა და ქაღალდის წარმოება. ამ რეგიონის ღვინოები საუკეთესო რეპუტაციით სარგებლობენ პორტუგალიაში.

განათლება
ქვერეგიონები
რეგიონი დაყოფიია 12 ქვერეგიონად:

ბაიშუ-მონდეგო
ბაიშუ-ვოუგა
ბაირა-ინტერიორ-ნორტე
ბეირა-ინტერიორ-სულა
კოვა-და-ბეირა
დაუ-ლაფონში
მედიუ-ტეჟუ
ოეშტე
პინიალ-ინტერიორ-ნორტე
პინიალ-ინტერიორ-სულა
პინიალ-ლიტორალ
სერა-და-ეშტრელა
ზურაბ არსოშვილი

ზურაბ არსოშვილი (დ. 21 იანვარი, 1978, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

2005 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი და იურიდიულ-ფსიქოლოგიური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი.

2008-2009 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2010–2011 წლებში — საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებული (გუბერნატორი) შიდა ქართლის მხარეში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს შსს-ში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციაში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში, ქ. თბილისის მერის მოადგილედ, ეროვნული გვარდიის დეპარტამენტში (უფროსი). ჰყავს მეუღლე და შვილი. ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
გენერალი კვინიტაძე (მედალი)

მედალი „გენერალი კვინიტაძე“ — საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს უწყებრივი მედალი.

მედლით „გენერალი კვინიტაძე“ ჯილდოვდება საქართველოს შეიარაღებული ძალების ბრიგადებისა და ბატალიონების (დივიზიონების, ესკადრილიების) მმართველობისა და შტაბების ოფიცრები, გენერალური შტაბის ოფიცრები, შეიარაღებული ძალების სახეობების მმართველობი და შტაბების ოფიცრები, საბრძოლო მომზადებაში მიღწეული წარმატებისა და ჯარების მაღალი საბრძოლო მზადყოფნის შენარჩუნებისათვის.

მედალზე გამოსახულია გენერალ გიორგი კვინიტაძის განზოგადებული პორტრეტი — პროფილე. გარშემორტყმულია კანტით ზომა 30 მმ, მასალა — ვერცხლი, გენერლის პორტრეტი — პრიალა, ფონი — მქრქალი.

მედლის ლენტი წარმოადგენს აბრეშუმის შავი ფერის ქსოვილის, ხუთი გრძივი ზოლით. შუა წითელი ზოლის სიგანე შეადგენს 5 მმ-ს, ნაპირა ოქროსფერი ზოლების სიგანეა 5 მმ და 1,5 მმ. სიგანე 22 მმ, სიგრძე (სიმაღლე) 34 მმ.

მედლის თამასა არის ბამბა ნარევი აბრეშუმის ქსოვილი შავი ფერის, ხუთი გრძივი ზოლით. შუა წითელი ზოლის სიგანე 5მმ, ნაპირა ზოლების სიგანე 5 მმ და 1,5 მმ. სიგანე 22 მმ, სიგრძე (სიმაღლე) 10 მმ.
მუსლიმი

მუსლიმი, მუსლიმანი, მაჰმადიანი ( - მორჩილი, ერთგული, თავდადებული) — პიროვნება, რომელიც თავის რელიგიად აღიარებს ისლამს. ისლამის მიმდევრებს (მუსლიმებს) სწამთ ერთადერთი ღმერთის - ალაჰის, აგრეთვე სწამთ, ალაჰის მიერ გაჩენილი ანგელოზების, შუამავლების, რომელთა საშუალებით ალაჰმა კაცობრიობას თავისი მოძღვრება გადასცა, განკითხვის დღის, უფლის სამსჯავროს წინაშე წარსდგომისა და იმქვეყნიური ცხოვრების. მათ მიაჩნიათ, რომ ადამიანის ბედ იღბალის სრული განმკარგავი ალაჰია.

მუსლიმანებს სწამთ შუამავლების – ადამის, ნოესი, აბრაამის, ისმაელის, ისააკის, იაკობის, იოსების, იობის, მოსესი, აარონის, დავითის, სოლომონის, ელიასი, იოანე ნათლისმცემელისა, ისა–იესოსა და მათი მიჩნევით ალაჰის უკანასკნელი შუამავლის, მუჰამედის, რომელსაც მუსლიმანთა მოსაზრებით, მთავარანგელოზ ჯებრაილის (გაბრიელის) საშუალებით, ალაჰმა თავისი მოძღვრება გადასცა.
ქააბა

ქააბა ( — „კუბი“) — კუბური ფორმის მუსლიმური სიწმინდე (შენობა). დღესდღეობით ჰაჯის დროს უამრავი პილიგრიმი მოდის და ქააბას წინ შემდეგ სიტყვებს წარმოთქვამს: „უფლის სამსახურში ვართ აბრაამის მოწოდების საპასუხოდ“ ირგვლივ ტარდება ტავაფის რიტუალი. მუსლიმებისთვის კააბა არის ქიბლა - ორიენტირი, რომლისკენაც იყურება ყველა მუსლიმი ლოცვის დროს.

ქააბას აგებულება
ქააბის სიმაღლე შეადგენს 15 მეტრს. მისი სიგრძე და სიგანე არის 10 და 12 მეტრი. ქააბის კუთხეები შეესაბამება მსოფლიოს ოთხ მხარეს და შემდეგ სახელებს ატარებენ: „იემენის“ (სამხრეთი), „ერაყის“ (ჩრდილოეთი), „ლევანტისა“ (დასავლეთი) და „ქვის“ (აღმოსავლეთი), სადაც ჩამონტაჟებულია შავი ქვა. ქააბა ნაშენია გრანიტისგან და დაფარულია ქსოვილით. შიგნით არსებობს ოთახი.

გალერეა
ნამაზი

ნამაზი ან სალათი — ისლამში სავალდებულო ლოცვის სახელწოდება, რომელიც დღეში ხუთჯერ უნდა შესრულდეს მუსლიმების მიერ. ისლამის მიმდევრების მოსაზრებით ნამაზი არის ღმერთსა და მლოცველს შორის პირდაპირ კავშირის დამყარების საშუალება. ხუთი ლოცვა შეიცავს ციტატებს ყურანიდან, რომლებიც არაბულ ენაზეა, ხოლო ლოცვების ძირითად ნაწილს ისლამის მიმდევარი თავის საკუთარ ენაზე კითხულობს.

ლოცვები წარმოითქმება გამთენიისას, შუადღისას, საღამოს, მზის ჩასვლისას და ღამით. მუსლიმი დღის ძირითად ნაწილს ლოცვაში ატარებს. ისლამში მიიჩნევენ, რომ ლოცვის მეჩეთში შესრულება უკეთესია.