iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ინჰალაცია

ინჰალაცია ( — „შევისუნთქავ“) — ორგანიზმში სამკურნალო ნივთიერებათა (ორთქლის, აირის და აეროზოლის სახით) შესუნთქვით შეყვანის მეთოდი. ამ ნივთიერებათა დაქუცმაცება ხდება სპეციალურ აპარატში — ინჰალატორში, საიდანაც შემდგომ სასუნთქ გზებში ხვდება (შესუნთქული ორთქლის ტემპერატურა 45° უნდა აღწევდეს). არსებობს სტაციონარული და გადასატანი ინჰალატორები. ინჰალაციის მეთოდით ორგანიზმში შეჰყავთ ტუტეები, ხსნადი სულფანილამიდური პრეპარატები, ანტიბიოტიკები და სხვ. ინჰალაციას ძირითადად იყენებენ სასუნთქი გზების ანთებითი დაავადებების დროს. ზეთოვანი ინჰალაცია მზადდება მცენარეული ზეთისა და მენთოლისაგან; მის დროს ზემო სასუნთქი გზების ლორწოვან გარსზე თხელი ზეთოვანი აპკი ჩნდება, რომელიც სხვადასხვა ტოქსიკური ნივთიერების შესრუტვას უშლის ხელს და აადვილებს ნახველის ამოღებას. ქიმიურ და ცემენტის ქარხნებში მასობრივი საინჰალაციო პროცედურა ტარდება ინჰალატორიუმებში. სამკურნალო ნივთიერებათა შესუნთქვას უწოდებენ ხელოვნურ ინჰალაციას, ხოლო ბუნებრივ პირობებში ზღვის, მთისა ან ტყის ჰაერით სუნთქვას – ბუნებრივ ინჰალაციას.
ცუკატი

ცუკატი — ციტრუსის დაშაქრული კანი, განსაკუთრებით გავრცელებულია ლიმონისა და სქელკანიანი ციტრუსების ცუკატი. ეს იმიტომ, რომ მათი კანის შიდა მხარე ნაკლებად მწარეა, ვიდრე სხვების. ამასთან, ტერმინი ცუკატი ხშირად გამოიყენება ოხრახუშის, ცერეცოს, ან გოგრის კანის ან ფესვის შაქრიანი ნადუღის აღსანიშნავადაც, რომელსაც „ტკბილ-მჟავე გემო“ აქვს.

ჩვეულებრივ, ციტრუსის გარდა ცუკატებს ამზადებენ ისეთი ხილისაგან, როგორებიცაა: ფინიკი, საზამთრო, ჯინჯერი, ანანასი და ალუბალი.

ეტიმოლოგია
ივარაუდება, რომ სიტყვა ცუკატი ლათინური -იდან მომდინარეობს, თუმცა ასევე არსებობს ვერსია, რომლის მიხედვითაც იგი ებრაული სიტყვა -იდან წარმოიშვა. ციტრუსი, რომელსაც ებრაელები ამ დღესასწაულისათვის ამზადებენ ეტროგი ეწოდება. სუკოტის დღესასწაულზე ებრაელები ეტროგისაგან კანფეტებსა და მარმელადებს აკეთებენ,

მიუხედავად იმისა, რომ სიტყვა გერმანულ ენაშიცაა დამკვიდრებული, გერმანელები ცუკატს ციტრონატს უწოდებენ. ფრანგებმა მას „ხილის კანფეტი“ უწოდეს, თუმცა საფრანგეთში იგი ასევე ცნობილია, როგორც კარამელიზირებული ხილი. ივარაუდება, რომ ცუკატი საუკუნის ევროპაში შეიქმნა.

წარმოება
ცუკატის მომზადება ერთობ ხანგრძლივი პროცესია. ჯერ ციტრუსი იფრცქვნება, შემდეგ მისი კანი იჭრება და მარილიან წყალში 40 დღის განმავლობაში ინახება ფერმენტაციისთვის. თავად მარილწყალი ყოველ ორ კვირაში ერთხელ იცვლება. ამ პროცესისა და დუღილის შემდეგ, რომელიც კანს უფრო არბილებს, იგი იშაქრება. უკვე დაშაქრული კანი ხმება და შემდეგ ქილებში ინახავენ მომავალი გამოყენებისათვის. მიიჩნევა, რომ ეს პროცესი კორსიკელმა იტალიელებმა გამოიგონეს. შემდეგში, როდესაც კუნძული ლიგურიელების დაქვემდებარებაში გადავიდა, გენუელებს კორსიკული ციტრუსი აქტიურად გაჰქონდათ გასაყიდად ნეაპოლში, კალაბრიასა და სიცილიაში. ასეთივე პოპულარული იყო ბერძნული ციტრუსი.

კანის დიდი ხნით შაქრიან ტკბილ სიროპში გაჩერება იწვევს ცუკატების დატკბობას და აფერხებს მასში მაფუჭებელი მიკროორგანიზმების ზრდას.

აღმოსავლეთის ისეთ ქვეყნებში, სადაც ციტრუსი არ ხარობს, ცუკატების მოსამზადებლად ციტრუსს პომიდვრითა და სტაფილოთი ანაცვლებენ.

გამოყენება
ცუკატი ხშირად გამოიყენება ისეთ დესერტებში, როგორებიცაა: ფაუნდქეიქი, ოლიებოლი, საშობაო პუდინგი, ფლორენციული ბისკვიტი, სფოლიატელა, ხილის ნამცხვარი და წიწაკის ნამცხვარი. ხანდახან მას პურშიც კი იყენებენ. ცუკატს ხშირად აკომბინირებენ მოცხარის, ქიშმიშის, ალუბლის და თხილის საშუალებით. აღსანიშნავია, რომ დაშაქრულ ცუკატებს ხშირად იყენებენ შოკოლადსა და სხვა საკონდიტრო ნაწარმში. დაჭრილი ცუკატი გამოიყენება იტალიურ კანოლიშიც.

რეცეპტები
რადგანაც ცუკატის მიღება და ხილის ქერქის მოხარშვა ბევრნაირად შეიძლება, მსოფლიოს ბევრ რეგიონს მისი მომზადების თავისი მეთოდები აქვს. განსაკუთრებით ცნობილია ქერქის მარილწყლის ნაცვლად პირდაპირ შაქარწყალში ყრიან კვირების განმავლობაში და შემდეგ აშრობენ.

შაქრის მაღალი შემცველობის მქონე წყალში ხილის გაჩერება ქერქში ხოცავს მიკროორგანიზმებს და აფერხებს მათ გავრცელებას, რის გამოც ცუკატის შენახვა წლების განმავლობაშია შესაძლებელი ისე, რომ არ ფუჭდება.

ხილი, რომელიც კარგად ინარჩუნებს ვარგისიანობას და მარტივი მოსამზადებელიცაა არის: ალუბალი, ქლიავი, ატამი, გარგარი, მსხალი, ანანასი, ვაშლი, ფორთოხალი, ლიმონი, ცაცხვი და მანდარინი. იშვიათად, თუმცა მაინც, დასავლეთ ევროპაში ცუკატის მოსამზადებლად -საც იყენებენ.
თამარ მეფის ხიდი

თამარ მეფის ხიდი (ყოფ. ჩელიუსკინელების ხიდი) — ხიდი თბილისში, მდინარე მტკვარზე. ექსპლუატაციაშია 1935 წლის 6 აგვისტოდან.

სახელწოდება
1934 წელს, ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში საბჭოთა თბომავალი „ჩელიუსკინი“ ჩაიძირა. ექსპედიციის მონაწილეთა გადარჩენას საბჭოთა პროპაგანდამ ჰეროიკული ეპოპეის ხასიათი შესძინა. ამიტომ ახალ ხიდს ქუჩასთან ერთად „ჩელიუსკინელების“ სახელი ეწოდა (1933 წელს დანიაში აგებულ გემს სახელი ეწოდა საუკუნის პოლარეთის რუსი მკვლევარის ს. ჩელიუსკინის პატივსაცემად). 1989 წელს, ქუჩასაც და ხიდსაც თამარ მეფის სახელი მიენიჭა.

ისტორია
ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1932-1933 წლებში.
1934 წლის 16 აპრილს თბილისში, სტალინის სახელობის მუშათა კლუბში გაიხსნა თბილისის საბჭოს გაერთიანებული პლენუმი, რომელმაც დაამტკიცა ახალი მშენებარე ხიდისათვის და რკინიგზის ქუჩისათვის ჩელუსკინელების სახელის მინიჭება. ხიდის მშენებლობის დასრულება დაგეგმილი იყო 1934 წლის 7 ნოემბერს, ოქტომბრის რევოლუციის 17 წლისთავისთვის. მოგვიანებით გახდა ცნობილი, რომ გახსნის თარიღი გადიწევდა — საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების წლისთავისკენ — 1935 წლის 25 თებერვლისკენ. 1935 წლის 27 თებერვლისთვის ჩელუსკინელების ხიდზე ჯერ კიდევ მშენებლობის პროცესი მიმდინარეობდა, დგამდნენ კალინინის ქარხანაში ჩამოსხმულ თუჯის მოაჯირებს. 11 მარტისთვის — გაჰყავდათ ტრამვაის რკინიგზა (იგეგმებოდა მოძრაობის გახსნა მაისში). 3 ივნისს ჩელუსკინელების ხიდის გახსნა წლის ბოლომდე დასასრულებელ მშენებლობის სიაში იყო. 5 აგვისტოს მოხდა ჩელუსკინელების ხიდის სალიანდაგო ხაზის გამოცდა ტრამვაის საშუალებით, ხოლო 6 აგვისტოს ოფიციალურად გაიხსნა საექსპლუატაციოდ.

ქალაქის გაფართოებასთან ერთად მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ახლანდელი გმირთა მოედნის მიმდებარე ტერიტორიამ. 1935 წელს მოედნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით არსებული კლდოვანი ბორცვის გაჭრის შემდეგ გაიჭრა ჩელიუსკინელების ქუჩა. ამავე წელს აშენდა ხიდი (პროექტის ავტორები კ. ზავრიევი, ა. პატალეევი, ნ. სლოვინსკი; არქიტექტორი ნ. სევეროვი; ინჟინრები ვ. სალუქვაძე, ნ. სლოვინსკი), რომელიც კიდევ ერთ მძლავრ სატრანსპორტო არტერიად იქცა დედაქალაქისთვის.

არქიტექტურა
რკინაბეტონის ბურჯები უხეშად გათლილი გრანიტითაა მოპირკეთებული, დანარჩენი ნაწილები კი — ბაზალტის ფილებით. ხიდი ზუსტი პროპორციებით, კარგად შესრულებული დეტალებითა და მონუმენტურობით გამოირჩევა.
შოჩუ

შოჩუ — იაპონური გამოხდილი სასმელი, 45%-ზე დაბალი ალკოჰოლის შემცველობით. მისი დისტილაცია ბრინჯისგან , სათესი ქერისგან , ბატატისგან (-), წიწიბურასგან და ყავისფერი შაქრისგან ხდება, მაგრამ ხანდახან უმატებენ სხვა ინგრედიენტებსაც წაბლს, სეზამის თესლს, კარტოფილს ან სტაფილოს.

როგორც წესი, შოჩუ შეიცავს 25% ალკოჰოლს, რომელიც უფრო სუსტია ვიდრე ბაიჯიუ, ვისკი ან არაყი, მაგრამ უფრო ძლიერია ვიდრე ჰუანგჯიუ, საკე ან ღვინო. იშვიათი არ არის, რომ მრავალჯერადად გამოხდილი შოჩუ, რომელიც უფრო ხშირად გამოიყენება შერეულ სასმელებში, შეიცავს 35%-მდე ალკოჰოლს.

ეტიმოლოგია
სიტყვა მომდინარეობს ჩინური სიტყვისგან შაოჯიუ, რაც ნიშნავს "დამწვარ სასმელს", რაც ეხება დისტილაციის დროს გაცხელების პროცესს. თანამედროვე იაპონურ ენაში შაოჯიუს დაწერის ჩინური მეთოდი არქაულად და მოძველებულად ითვლება. ორივე სიტყვა ნიშნავს "ალკოჰოლურ სასმელს".

კულტურა
სმის პროცესი
შოჩუ არ უნდა გაიგივდეს საკესთან, რომელიც მოხარშული ბრინჯის ღვინოა . მისი გემო, როგორც წესი, გაცილებით ნაკლებ ხილს შეიცავს და მკაცრად არის დამოკიდებული გამოხდის პროცესში გამოყენებული სახამებლის ხასიათზე. მისი არომატი ხშირად აღწერილია, როგორც "პიკანტური" ან "უხეში".
შოჩუს სვამენ მრავალი გზით სეზონის ან პირადი გემოვნების შესაბამისად:

სუფთა შოჩუ, რომელსაც არაფერი ემატება.

ყინულის კუბებით ანუ, ყინულში შერეული.

განზავებული ოთახის ტემპერატურის წყლით ან ცხელი წყლით.

ულონგის ჩაის ან ხილის წვენთან შერეული.

ჩუჰაი , შერეული სასმელი, რომელიც შედგება შოჩუსგან, ემატება სოდა, ყინული და ზოგიერთი არომატიზატორი, ხშირად ლიმონი, გრეიფრუტი, ვაშლი ან უმე (აღმოსავლეთ აზიის ქლიავი).

ცივი ლუდის ინგრედიენტი სვიით.

ისტორია
გაურკვეველია შოჩუს ზუსტი წარმოშობა. მას თავდაპირველად უწოდებდნენ არაკი-ს ( არაბულად ) ან რამბიკის ( ალემბიკ ინგლისურ ენაზე) იაპონიაში; არაკი ზოგადი ტერმინია სხვადასხვა გამოხდილი ალკოჰოლური სასმელების აღსანიშნად მთელ შუა აღმოსავლეთში. შოჩუ წარმოიშვა სპარსეთში, გავრცელდა დასავლეთით ევროპაში და აღმოსავლეთით ინდოეთში, ტაილანდსა და ოკინავაში. საუკუნის შუა ხანებში დამზადების ტექნიკა გავრცელდა კაგოშიმაში, სადაც დაიბადა შოჩუ. გამოხდილი ალკოჰოლური სასმელი ოკინავაში ცნობილია როგორც ავამორი .

კლასიფიკაცია
2006 წლის აპრილში გადაისინჯა იაპონიის კანონი ალკოჰოლის დაბეგვრის შესახებ და განისაზღვრა შოჩუს ორ კატეგორია (რომელსაც ასევე უწოდებენ თეთრ სასმელს).

მრავალჯერ გამოხდილი შოჩუ
მრავალჯერადად გამოხდილი შოჩუ ალკოჰოლის 36% -ზე ნაკლები მოცულობით არის.

2006 წლის გადასინჯვამდე კანონი ამ კატეგორიას მოიხსენიებდა როგორც კორულ შოჩუს, ზოგჯერ შემოკლებით "კოშუ" .

ერთხელ გამოხდილი შოჩუ
ერთხელ გამოხდილი შოჩუ, ალკოჰოლის მოცულობით არა უმეტეს 45%-ია.
ოჰაიოს სამზარეულო

ოჰაიოს სამზარეულო აშშ-ის შუადასავლეთის ფართო რეგიონული სამზარეულოს ნაწილია.

ისტორია
ეს რეგიონი მდიდარი იყო ბუნებრივი რესურსებით, მათ შორის გარეული ინდაურებით, დათვებით, ირმებით და მტრედებით. კამეჩების პოპულაცია შემცირდა, რადგან დასახლებები გაიზარდა, მაგრამ სამხრეთ ოჰაიოში კამეჩებზე ნადირობდნენ ჯერ კიდევ 1792 წლამდე. 1785 წელს რიჩარდ ბატლერმა ოჰაიოს ვახშმის დეტალები განმარტა, რომელშიც შედიოდა "წვრილ შემწვარი კამეჩის ხორცი, კამეჩის, ძროხისა და ინდაურის სუპი, შემწვარი ინდაურები, ახალი დაჭერილი შემწვარი თევზი, შემწვარი იხვები, მადირა, კლერტი, გროგი და ტოდი".

ვენისონი და ინდაური იყო ყველაზე პოპულარული ნადირობისთვის. თევზები, როგორიცაა ქარიყლაპია, წყლის კატა, ზუთხი, ბასი და პერჩი, მრავლად იჭირებოდა. ცუდ დროში ენოტის, ციყვის, ოპოსუმისა და სხვა ნაკლებად სასურველი ცხოველის სანადიროდ გამოყენება შეიძლებოდა. რევოლუციური ეპოქის ერთმა მწერალმა დაწერა, რომ მონადირეს შეეძლო დღეში ექვსიდან რვამდე ირემის მოკვლა.

ხორბალს არ ეკავა დიდი ადგილი ოჰაიოს მიმდებარე ტერიტორიაზე, ამიტომ ხორბლის პური იშვიათ ფუფუნებად რჩებოდა. როდესაც დასახლდა მარიეტაში 1788 წლის გაზაფხულზე მათ დარგეს კარტოფილი, ტურნეფსი, გოგრა, სიმინდი, ნესვი, ლობიო და კიტრი. 1789 წელს მოულოდნელად მკაცრმა ამინდმა გაანადგურა მოსავალი, რამაც იმ წელს გამოიწვია საკვების მწვავე უკმარისობა, რასაც შემდგომ "მშიერი წელი" უწოდეს. ზამთრის ბოლოს ბევრ ოჯახში სიმინდის ხორბალი ამოიწურებოდა ხოლმე და უმდიდრეს ოჯახებსაც კი მხოლოდ რამდენიმე შეკვრა კარტოფილის მეტი არ რჩებოდათ. გაზაფხულის პირველივე ნიშნებზე აგროვებდნენ ჭინჭარსა და ხურმას, მაგრამ მხოლოდ ივლისიდან ახალი სიმინდის, ლობიოს და ყაბაყის მოსავალს იღებდნენ.

სპეციალიზაცია
 ადგილობრივი სპეციალობაა, პოპულარულია ოჰაიოს შტატში. საკონდიტრო არის არაქისის კარაქის სტანდარტული ჭიქების ვარიაცია, რომელიც ცნობილია როგორც ' '. დაფარულია შოკოლადში, არაქისის კარაქის ცენტრში. კანფეტი განასახიერებს კაკალს, რომელიც იზრდება სახელმწიფო ხეზე, რომელსაც უფრო ხშირად უწოდებენ -ს.

ცინცინატის სტილის ჩილი ბერძნულად შთაგონებული ხორცის სოუსია, (ძროხის ხორცი, რომელიც დარიჩინით, ჯავზით, მიხაკით, დაფნის ფოთოლით, კომინით, ჩილის ფხვნილით და ზოგიერთ საშინაო რეცეპტებში შოკოლადით მდიდრდება) რომელიც გამოიყენება სპაგეტის ან ცხელი საცხობისთვის. გარდა ამისა, წითელი ლობიო, დაჭრილი ხახვი და გახეხილი ყველი წარმოდგენილია დამატებით ტოპინგების სახით, რომლებსაც "გზებს" უწოდებენ.

ოჰაიოში პოპულარული საჭმელია , ხორცის ბურთულის ზომის შემწვარი და კომბინირებული ლორთან, ბეკონთან ან ღორის ხორცთან. რეცეპტი გამოიგონეს 1950-იანი წლების ბოლოს ორმა ძმამ, მაქსმა და რომან გრუბერმა მათი ხუთი ვარსკვლავიანი რესტორნის - გრუბერისთვის, რომელიც მდებარეობს ოჰაიოს შტატში, შაკერ ჰაიტსში. ეს წარმოადგენდა ჩრდილო – აღმოსავლეთის ოჰაიოს სხვადასხვა ეთნიკური კულტურის წარმოშობის ადგილს, რომელიც მოიცავს აკრონსა და დიდ კლივლენდს. უაინსვილიში, ოჰაიოს შტატში, ყოველწლიურად ტარდება - ის ფესტივალი.

მანსფილდი, ოჰაიო არის სტიუარტის რესტორნების, ' -ის სახლი.
ელიზბარ ჯაველიძე

ელიზბარ ჯაველიძე (დ. 5 აგვისტო, 1937, თბილისი) — ქართველი აღმოსავლეთმცოდნე-თურქოლოგი, ფილოლოგი, კრიტიკოსი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1975), პროფესორი (1988), საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი, აკადემიკოსი (2013).

1961 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. სკკპ წევრი 1971 წლიდან. პირველი კრიტიკული წერილი გამოაქვეყნა 1962 წელს, 1968 წელს — პირველი წიგნი „რუჰი ბაღდადი“. ავტორია მრავალი მონოგრაფიისა. აგრეთვე იკვლევდა ქართული ლიტერატურის აქტუალურ საკითხებს.

1991 წელს იყო საქართველოს რესპუბლიკის განათლების მინისტრი. 1999-2003 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“.

ჯილდოები
„აზერბაიჯანის სსრ კულტურის დამსახურებული მუშაკის“ საპატიო წოდება (აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით, 1989)
დავით აღმაშენებლის სრულიად საქართველოს ისტორიულ-ლიტერატურული პრემია (2010)
ლიტერატურული პრემია „საგურამო“ (2013)
ქაქუცა ჩოლოყაშვილის სახელობის ორდენი (2018)
გაზაფხულის როლი

გაზაფხულის როლი (გაზაფხულის რულეტი, კვერცხის რულეტი, სპრინგ როლი) — რულეტის აზიური სახეობა სხვადასხვანაირი შიგთავსით. გავრცელებულია შუა, ჩრდილოეთ, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში როგორც აპეტაიზერი ან წასახემსებელი. შიგთავსი, შესახვევი და მომზადებისს წესი განსხვავდება კერძის გავრცელების ფართო სფეროში, მაგრამ ზოგადად მზადდება ბოსტნეულის ან ხორცის ცომში შეხვევით და ხანდახან შეწვით.

რეგიონების მიხედვით
აზია
კვერცხის რულეტის სამშობლოდ ჩინეთი ითვლება. კერძს ამზადებდნენ გაზაფხულობით - ბლინის მსგავს პურში ახვევდნენ ახალ ბოსტნეულს, როგორც გაზსფხულის მოსვლის სიმბოლო და უარის თქმა ზამთრის გადანახულ საკვებზეჩინურად კერძის სახელი ითარგმნება როგორც "გაზაფხულის რულეტი", ამ სახელწოდებით ის რამდენიმე სხვა ენაშიც არის ცნობილი. დღეს ჩინეთში რულეტს თხელი ხომით და კომბოსტოს და სხვა ბოსტნეულის ან ხორცის შიგთავსით გაზაგხულის ფესტივალისთვის და სხვა დღესასწაულებისთვის ამზადებენ. შემწვარი რულეტები ჩინეთში ჩვეულებრივაფ უგრო პატარა და ხრაშუნაა. არსებობს ტკბილი ვარიაციებიც. შესახვევი ცომი მზადდენა ფქვილით ან კარაქით. ჰონგ-კონგში ჩვეულებრივად შემწვარი რულეტები მზადდება დაჭრილი ლორის, ლობიოს და სტაფილოს შიგთავსით ვორჩესტერშირის სოუზით. ტაივანში ინგრედიენტებს ჩვეულებრივად ხარშავენ, რულეტს არ წვავენ, ამატებენ სხვადასხვა სუნელს. ინდოეთის სუბკონტინეტზე გაზაფხულის როლი პოპულარული წასახემსებელია, განსაკუთრებით დღესასწაულებზე, მაგ. რამადანის დღესასწაულზე პაკისტანში. ფილიპინებში, ინდონეზიაში და მალაიზიაში კერძი ლუმპიას სახელით არის ცნობილი [://...//-/----7710. რეგიონში ის პირველად საუკუნეში გაჩნდა. შიგთავსში შედის სხვადასხვა ბოსტნეული, ბანანის და ბამბუკის გული ან ხორცი, ქათამი, კრებეტი შეიძლება იყოს შემწვარი.

რულეტის პოპულარული სახეობით გამოირჩევა ვიეტნამი. დასავლეთის ქვეყნებში ვიეტნამური რულეტი და შედეგად ზოგადად აზიური რულეტი კვერცხის რულეტის სახელითაა ცნობილი, რაც არასწორი თარგმანის შედეგია. ვიეტნამურ გაზაფხულის რულეტს იმპერიულ ან ზაფხულის რულეტსაც უწოდებენ. მზადდება როგორც სახლებში, ასევე რესტორნებშიც. ჩინური რულეტისგან ის ზომით და შიგთავსით განსხვავდება, რომელიც შეიცავს ხორცს, მათ შორის ზღვის პროდუქტს - კრაბს, კრევეტს, ქათამს, ლორს, თევზს და სხვა. ცენტრალურ ვიეტნამში როლი იწვება და შეიცავს კრევეტს. შესახვევად გამოიყენება "ბრინჯის ქაღალდი" - ბრინჯის თხელი ცომი, მაგრამ სხვა ქვეყნებში ის არ არის ხელმისაწვდომი და რესტორნებში ჩვეულებრივ ცომს გამოიყენებენ ხოლმე. პოლონეთში ვიეტნამური რულეტი ცნობილია "საიგონურის" სახელით, რადგან კერძი შემოიტანეს ვიეტნამელმა ემიგრანტებმა საიგონიდან.

ევროპა და ამერიკა
კერძი პოპულარულია ევროპის ქვეყნებშიც. ითვლება, რომ ის შემოიტანეს ემიგრანტებმა აზიის სხვადასხვა ქვეყნიდან, განსაკუთრებით ჩინეთიდან, იაპონიიდან და ვიეტნამიდან ან, ნიდერლანდების შემთხვევაში, ინდონეზიიდან - ნიდერლანდების ყოფილი კოლონიიდან. შიგთავსი მზადდება რაიმე ხორცით, ხშირად კრაბით ან კრევეტით, დაჭრილი შემწვარი კვერცხით და სხვადასხვა ბოსტნეულით, ხანდახან ტკბილი, მწარე, სოიოს ან ტკბილმწარე სოუზით, შიგნით ან ჩასაწობად. ამერიკებში იგი პოპულარულია აზიურ - ჩინურ და იაპონურ - და სწრაფი კვების რესტორნებში, იყიდებს სუპერმარკეტებშიც გაყინულის სახით. მექსიკის საზღვართან ხშირად გაიცემა შემწვარი რულეტი ჩასაწობი კეტჩუპით და ცხელი მდოგვით.
თეიმურაზ ჯანაშია (პოლიტიკოსი)

თეიმურაზ ჯანაშია (დ. 4 იანვარი, 1953, ზუგდიდი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.

1974 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით, ხოლო 1981 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
ლეონიდე ჯაფარიძე

ლეონიდე ჯაფარიძე (დ. 22 აპრილი, 1958, გარდაბანი) — ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სააღრიცხვო-ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გარდაბნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
როსტომ ჯაფარიძე

როსტომ ჯაფარიძე (დ. 5 მაისი, 1948, სოფელი კვირიკე, ქობულეთის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1975 წელს დაამთავრა ქ. სვერდლოვსკის იურიდიული ინსტიტუტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქობულეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. იყო პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე.
ლევანტური სამზარეულო

ლევანტური სამზარეულო - ლევანტის ტრადიციული სამზარეულო, რომელიც არაბულად ცნობილია როგორც - და მაშრიყი, რომელიც მოიცავს აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის დიდ ტერიტორიას. დღეს იგი აგრძელებს გავლენის მოხდენას მეინსტრიმული ხასიათის საკვების უმეტეს ნაწილში. იგი გვხვდება კვიპროსის, იორდანიის, ლიბანის, ისრაელის, პალესტინის, სირიის და სამხრეთ თურქეთის ზოგიერთ ნაწილში ადანასთან, გაზიანთეპთან და ანთაქიასთან ( ალეპოს ყოფილი ვილაიეთი). ქვემოთ ჩამოთვლილ ზოგიერთ კერძს შეიძლება ადრეული წარმოშობა ჰქონდეს მეზობელ რეგიონებში, მაგრამ უკვე დიდი ხანია ტრადიციად იქცა და დამკვიდრდა ლევანტში.

ალბათ ყველაზე გამორჩეული ასპექტი ლევანტური სამზარეულოსა არის მეზე რომელშიც სედის ტაბულეჰი, ჰუმუსი და ბაბა განუში .

ლევანტური კერძები
ლევანტური სალათი : სალათი შედგება დაჭრილი პამიდვრის, კიტრისა და ხახვისგან. ზოგჯერ ზემოდან ერთვის ლიმონის წვენი და ზეითუნის ზეთი. სხვა ცნობილ სალათებში შედის: არტიშოკის სალათი, ავოკადოს სალათი, ფატუში და ტაბული.

არაკი : სუფთა, უფერული ალკოჰოლური სასმელი.

ავამეჰი : არის ერთგვარი შემწვარი ცომი, რომელიც ფორმით ჰგავს ცნობილ დონატს. ამოვლებულია სიროფში არ თფლში და ერთვის სეზამის მარცვლები.

ბაბა განუში : ბადრიჯანი შერეული ლიმონთან, ნიორთან, ზეითუნის ზეთთან და სხვადასხვა სეზონურ მწვანილებთან.

ფახლავა : დესერტი

ბამია : ცხვრის ხორცი პომიდვრის სოუსში, მიირთმევენ ბრინჯთან ერთად.

დოლმა : სხვადასხვა ბოსტნეულში გახვეული ხორცი და ბრინჯი.

ფალაფელი : დაჭეჭყილი მუხუდო, რომელსაც ეძლება მრგვალი ბურთიებური ფორმა, შემდეგ ხდება მისი შეწვა. როგორც წესი, მიირთმევენ პიტასთან ან ჰუმუსთან ერთად.

ფასოლადა : თეთრი ლობიო და ხორცი, ბრინჯთან ერთად.

ფატეჰი (ّ): ქათამი ბრინჯით, მიირთმევენ იოგურტთან და პურთან ერთად.

კაბსა : ბრინჯზე დაფუძნებული კერძი, რომელსაც მიირთმევენ ცხვრის ან ქათმის ხორცთან ერთად. აცხობენ სხვადასხვა ტიპის სუნელებთან ერთად და ბრინჯს ზემოდან აყრიან თხილს.

კანაფეჰი : დესერტი, რომელიც ფილოსგან მზადდება. ასევე ერთვის მდნარი ყველი და შაქრის სიროფი.

ქაბაბი : საქონლის ან ცხვრის ხორცისგან დამზადებული საჭმელი.

ზალაბია : შემწვარი ცომი, ამოვლებული ტკბილ სიროფში.

ზიბდიეჰი : წითელ წიწაკაში მომზადებული კრევეტი, რომელსაც თან ერთვის ნიორი და დაჭრილი პომიდორი.

ლევანტური სამზარეულოს გეოგრაფიული ვარიაციები
სირიული სამზარეულო
ერაყული სამზარეულო
ლიბანის სამზარეულო
ეგვიპტური სამზარეულო
ებრაული სამზარეულო
იორდანიული სამზარეულო
თურქული სამზარეულო
კვიპროსის სამზარეულო
სოჯუ

სოჯუ (კორ.  [.]) — კორეული წარმოშობის სუფთა, უფერო გამოხდილი სასმელი. როგორც წესი, იგი არ შეიცავს მინარევებს და მისი ალკოჰოლის შემცველობა დაახლოებით 16,8% -დან 53%-მდე მერყეობს. სოჯუს ბრენდების უმეტესობა სამხრეთ კორეაში მზადდება. მიუხედავად იმისა, რომ სოჯუ ტრადიციულად მზადდება ბრინჯის, ხორბლის ან ქერისგან, თანამედროვე მწარმოებლები ხშირად ბრინჯს ანაცვლებენ კარტოფილით და ბატატით.

ეტიმოლოგია
სოჯუ ნიშნავს „დამწვარ სასმელს“, რაც გულისხმობს მაღალ ტემპერატურაზე დისტილაციას. 2008 წელს „სოჯუ“ შეიტანეს მერიამ-ვებსტერის ლექსიკონიში . მერიამ-ვებსტერი ამ სიტყვის გამოჩენას ამერიკულ ინგლისურ ლექსიკონში 1951 წელს მის გამოჩენას უკავშირებს. ჩინური შაოჯიუ, უფრო ხშირად ცნობილი როგორც ბაიჯიუ და იაპონური შოჩუ . სოჯუს კიდევ ერთი სახელია ნოჯუ.

ისტორია და წარმოება
სოჯუს წარმოშობა თარიღდება საუკუნით. კორიო ითვლება წარმოშობის ადგილად, სადაც ლევანტური სამზარეულოდან გამოხდის ტექნიკა გააცნეს კორეელებს კორეის ნახევარკუნძულზე მონღოლთა შემოსევების დროს (1231-1259). იუანის დინასტიამ შეიძინა ტექნიკა სპარსული არაკის გამოსახდელად სპარსეთის შემოსევების დროს. დისტილაციის ცენტრი შეიქმნა ქალაქ კესონი ირგვლივ. კესონის მიმდებარე ტერიტორიებზე სოჯუს კვლავ არაკ-ჯუ-ს უწოდებენ. ანდონის სოჯუ სახლში ანადუღარი სასმელი იყო ქალაქ ანდონში, სადაც იყო განთავსებული იმ ეპოქაში არსებული იუანის დინასტიის მონღოლთა ლოგისტიკური ბაზა.

სოჯუს ტრადიციულად ამზადებენ დადუღებული მარცვლებიდან ალკოჰოლის გამოხდით. გამოხდილი სოჯუსთვის ბრინჯის ღვინოს ჩვეულებრივ ადუღებენ დაახლოებით 15 დღის განმავლობაში, ხოლო დისტილაციის პროცესში გაფილტრულ, მომწიფებულ ბრინჯის ღვინოს ადუღებენ სოტში (ქვაბი), რომელსაც ასხამენ სოჯუ გორით (ორსართულიანი გამოხდის მოწყობილობა მილით). 1920-იან წლებში კორეის ნახევარკუნძულზე 3200-ზე მეტი სოჯუს სახარში არსებობდა.

1965 წლამდე სოჯუ შეიცვადა 35% ალკოჰოლს, შემდეგ კი სამხრეთ კორეის მთავრობამ აკრძალა 30 %-ზე მეტის წარმოება ბრინჯის დეფიციტის გამო. ამის ნაცვლად, სოჯუს ამზადებდნენ ტკბილი კარტოფილისა და ბატატისგან ძლიერად გამოხდილი ეთანოლის (95% ალკოჰოლის დონე) გამოყენებით, რომელიც გაზავებული იყო არომატიზატორებით, ტკბილეულებით და წყლით.

განზავებულ სოჯუში ალკოჰოლის დონე შემცირდა. 30% ალკოჰოლის შემცველობა 1973 წლისთვის 25% -მდე დაეცა, 1998 წლისთვის კი 23%. ამჟამად, სოჯუ 17% –ზე ნაკლები ალკოჰოლის შემცველობით ფართოდ არის ხელმისაწვდომი. 2017 წელს ტიპური 375 მლ. ბოთლი დაახლოებით $ 1.69 ღირს სუპერმარკეტებში და დაახლოებით $ 3.99 - 4.98 რესტორნებში.

რამდენიმე რეგიონმა 1999 წლიდან განაახლა მარცვლეულისგან სოჯუს გამოხდა. ტრადიციული ხელით დამუშავებულ ანდონის სოჯუს აქვს დაახლოებით 45% ალკოჰოლის შემცველობა. ჰვაიო არის ბრენდი, რომელიც შეიცავს ხუთ განსხვავებულ მიქსს და წარმოადგენს მასში ალკოჰოლის დიაპაზონი არის 17 %-დან 53 %-მდე.

2000-იან წლებში სოჯუმ დაიწყო დომინირება მსოფლიო ბაზარზე. ჯინრო სოჯუ ათწლეულზე მეტია რაც ყველაზე გაყიდვადი სპირტია მსოფლიოში. სოჯუს ორი სხვა ბრენდი, ჩუმ ჩურუმი და გუდ დეი მოწინავე 10-ეულში მოხვდნენ და კიდევ სოჯუს სამი ბრენდი წარმოდგენილია 2016 წლის საუკეთესო 100 გლობალური სპირტის ბრენდში.
ხილის სოჯუ მზადდება 2015 წლიდან. როდესაც კოქტეილი პირველად შემოვიდა კორეაში, მას პირველად სოჯუ დაუმატეს. ამის შემდეგ სოჯუ საყოველთაოდ პოპულარული გახდა.
ამილკარე ჩიპრიანი

ამილკარე ჩიპრიანი (დ. 18 ოქტომბერი, 1844, ანციო — გ. 2 მაისი, 1918, პარიზი) — იტალიელი რევოლუციონერი, სოციალისტი.

ბიოგრაფია
იყო იტალიაში 1859-1860 წელს მიმდინარე რევოლუციის, ჯუზეპე გარიბალდის ლაშქრობის და კუნძულ კრეტაზე 1866-1869 წლების ანტიოსმალური აჯანყების მონაწილე. 1871 წელს იყო პარიზის კომუნის არმიის პოლკოვნიკი. პარიზის კომუნის დამხობის შემდეგ სიკვდილი მიუსაჯეს, მაგრამ შემდეგ მუდმივი კატორღით შეუცვალეს. 1881 წელს ამნისტიით გაათავისუფლეს. მონაწილეობდა მეორე ინტერნაციონალის ციურიხის (1893) და ლონდონის (1896) კონგრესების მუშაობაში. 1897 წელს მოხალისედ მონაწილეობდა საბერძნეთ-ოსმალეთის ომში საბერძნეთის მხარეს.
ნიკოლოზ ჩიჟევსკი

ნიკოლოზ ჩიჟევსკი (დ. 27 მარტი, 1873, ყაზანი — გ. 22 აპრილი, 1952, პარიზი) — რუსი საბჭოთა პეტალურგი, ქიმიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებთა აკადემიის აკადემიკოსი (1939).

ბიოგრაფია
1899 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1902 წელს დაამთავრა ავსტრიის ლეობენის სამთო აკადემიის მეტალურგიული ფაკულტეტი და 1904 წელს კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ფაკულტეტი. 1910-1923 წლებში იყო ტომსკის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის კათედრის გამგე. 1923 წლიდან იყო მოსკოვის სამთო აკადმეიის პროფესორი, ხოლო 1930 წლიდან მოსკოვის ფოლადის ინსტიტუტის პროფესორი.

მისი შრომები ეხებოდა ფოლადის და რკინის მეტალურგიას, რკინის პირდაპირ მიღებას, მეტალის სათბობი ბაზის გაფართოებას და სხვა.
გიორგი აბულაძე

გიორგი აბულაძე (დ. 18 ივლისი, 1978, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

2000 წელს დაამთავრა თბილისის ბიზნესისა და მარკეტინგის ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები“.