iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირი

კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირი — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); გმირთა მოედნიდან გიორგი სააკაძის მოედნამდე. მერაბ კოსტავას ქუჩის მონაკვეთს კონსტანტინე გამსახურდიას სახელი ეწოდა 2006 წელს.

ქუჩაზე განლაგებულია საცხოვრებელი სახლები, სასწავლო და ადმინისტრაციულ-საზოგადოებრივი დანიშნულების მრავალი შენობა: (1939; არქიტექტორი ); საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სასწავლო კორპუსები ( აშენდა 1940–1956 წლებში. არქიტექტორი ; მთავარი ადმინისტრაციის კორპუსი — 1954. არქიტექტორი მიხეილ შავიშვილი); ენერგეტიკის ინსტიტუტი; საზოგადოებრივი მაუწყებლის, ყოფილი (1966; არქიტექტორი არჩილ ქურდიანი); სპორტის სასახლე (1961; არქიტექტორები: ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი, იური კასრაძე. კონსტრუქტორი დ. ქაჯაია), რომლის წინ დგას სკულპტურული კომპოზიცია „მზეჭაბუკი“ (მოქანდაკე დიმიტრი მიქატაძე. არქიტ. ვ. ალექსი-მესხიშვილი); ზოოლოგიური პარკი (დაარსდა 1927 წელს). ქუჩაზე გამოდის მეტროს სადგური „ტექნიკური უნივერსიტეტი“.
ტაილანდური სამზარეულო

ტაილანდური სამზარეულო — ერთ-ერთი გამორჩეული სამზარეულო მსოფლიოში. ტაილანდურ სამზარეულოში აქცენტი, ძირითადად, კეთდება მსუბუქად მომზადებულ კერძებზე ძლიერი და არომატული გამორჩეული კომპონენტებით. ტაილანდური კერძები გამოირჩევა თავისი სიცხარით. ბალანსი, დეტალები და მრავალფეროვნება ტაილანდურ სამზრეულოში ყველაზე მნიშვნელოვანია. ტაილანდური კერძები ასევე ცნობილია ხუთი ძირითადი გემოს: ცხარეს, მჟავეს, ტკბილის, მარილიანისა და მწარეს ბალანსით.

ძირითად კერძად შეგვიძლია ამოვირჩიოთ ყვითელი და წითელი ქარის კერძები, თევზის და ზღვის პროდუქტის, ხორცის, ქათმის ან ბოსტნეულის კომბინაციები და სურვილის შემთხვევაში მოვითხოვოთ საშუალოდ ცხარედ მომზადებული კერძი. იგივე შეიძლება ითქვას ბრინჯით და ატრიით მომზადებულ კერძებზე – მშვენიერია პოპულარული ტაილანდური კერძი – პად ტაი და სხვადასხვა ატრიის კომბინაცია.

ტაილანდური სამზარეულოს მრავალფეროვნება პიკანტური სანელებლების, სურნელოვანი ციტრუსისა და არომატული ბოსტნეულის ბალანსშია გამოვლინებული, სადაც ინგრედიენტების კონტრასტული ფაქტურები მოულოდნელ და, ამავე დროს, მარტივ ჰარმონიას ქმნის. არანაკლებ მნიშვნელობას ანიჭებენ ტაილანდელები კერძის გაწყობას, რასაც ხშირად ოსტატურად გამოჭრილი რთული კონსტრუქციის ბოსტნეული ასრულებს. ერთი სიტყვით, ტაილანდური კერძი მიმზიდველად უნდა გამოიყურებოდეს.

ტაილანდელებისთვის დღის პირველი კერძი ტიპურად მსუბუქი სუპია, ამ მხრივ წვნიანების ფართო არჩევანს გვთავაზობს ტაილანდური სამზარეულო. სადილისა თუ ვახშმისთვის უდავოდ კარგი დასაწყისია ტომ იამი – არომატული წვნიანი ზღვის პროდუქტით ან ქათმით.

ტაილანდურ სუფრას ამშვენებს წვნიანი, სალათა, მოხრაკული ხორცი, ბოსტნეული, კარრი და სხვადასხვა საწებელი. მაგიდაზე ყოველთვის დევს ცხელი ბრინჯი. დესერტი შეიძლება დამზადებული იყოს შაქრისა და კვერცხისგან; აგრეთვე ქოქოსის რძისა და ნაყოფისგან.

ყველასთვის ცნობილია, რომ გემრიელი საჭმლის მოსამზადებლად საჭიროა ახალი პროდუქტები, ტაილანდში კი ეს ყველაფერი ადვილი საშოვნელია. ქალაქების ბაზრებში იყიდება ახალი ხილი, ბოსტნეული, თევზეული და ისეთი სანელებლები, როგორიცაა ლიმონის ურო, ქინძი, ნიორი, ზარდანჩო, გალანგას ფესვები, კარდამონი, თამარჰინდი და ზირაკი. აგრეთვე უხვად ნახავთ მწარე წიწაკას და მჟავე ლაიმს, ტაილანდური სამზარეულოს ძირითად ინგრედიენტებს.

ტაილანდის ქვეყნის ზოგ ნაწილში ჩვეულებისამებრ ხელით ჭამენ, თითებით იღებენ წებოვან ბრინჯს, მომრგვალო ფორმას აძლევენ, საწებელში აწებენ და მადიანად შეექცევიან. ვერმიშელი შეგიძლიათ სპეციალური ჩხირებით ჭამოთ, მაგრამ თუ გაგიჭირდებათ, ჩანგლითა და კოვზით მიირთვით.

ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კერძი „ტომ იამ ქუნგი“ — კრევეტების წვნიანი მომჟავო-მომწარო გემოთი. შეგიძლიათ მიირთვათ აგრეთვე სანელებლებით შეკაზმული პაპაიას (ნესვის ხე) სალათა, ვერმიშელი შემწვარი ქათმის ან იხვის ხორცთან, ღორის დაკეპილ ხორცთან ან თევზთან ერთად. კიდევ ერთი გამორჩეული კერძია „მაჰო“, რომლის მნიშვნელობაცაა „ცხენები მიჰქრიან“. ამ კერძის მოსამზადებლად საჭიროა ღორის ხორცი, კრევეტები და მიწის თხილი, რასაც ანელებენ წითელი წიწაკითა და ქინძით და დებენ ანანასის ნაჭერზე. დესერტად შეგიძლიათ დააყოლოთ წებოვანი ბრინჯი, რომელსაც ქოქოსის რძესთან და მანგოსთან ერთად მიირთმევენ.
პეკინის გამზირი

პეკინის გამზირი — გამზირი თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). ოცდაექვსი მაისის მოედნიდან ზურაბ ჟვანიას მოედნამდე. თავდაპირველად იყო სოფელ ლისში მიმავალი შარაგზა. საუკუნის 20-იან წლებში ჩამოყალიბდა როგორც ქუჩა, რომელსაც 1959 წლამდე — ლისის, შემდეგ — პეკინის ქუჩა, 1981 წლიდან მშვიდობის გამზირი ერქვა. 1990 წელს კონსტანტინე გამსახურდიას სახელი ეწოდა. 2006 წელს პეკინის გამზირი დაერქვა. გამზირზეა არჩილ ელიაშვილის სახელობის მართვის სისტემების ინსტიტუტი, წმინდა მოწამეთა კვირიკესა და ივლიტას ტაძარი. აქვს 1 შესახვევი და 1 ჩიხი.
პეკინის ჩიხი
პეკინის ჩიხი — ჩიხი თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). დასაწყისი იყალთოს ქუჩიდან.
პეკინის აღმართი
პეკინის აღმართი — აღმართი თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). მდებარეობდა პეკინის ქუჩასა და იყალთოს შესახვევს შორის. ყოფილი კონსტანტინე გამსახურდიას აღმართი. ამჟამად აღარ არსებობს, ჩაიკარგა ახალ განაშენიანებაში.
მერაბ კოსტავას ქუჩა

მერაბ კოსტავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერა). შოთა რუსთაველის მოედნიდან გმირთა მოედნამდე. კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირის გამოყოფამდე (2006) გრძელდებოდა გიორგი სააკაძის მოედნამდე.

შუა საუკუნეებში აქ გადიოდა „დიღმის გზა“. საუკუნის ბოლოს ცნობილი გახდა როგორც „რუსეთისკენ მიმავალი გზა“. აღნიშნულია ალექსანდრე პიშჩევიჩის მიერ შედგენილ თბილისის 1785 წლის გეგმაზე. საუკუნის 60-იან წლებში მონაკვეთს ყოფდა ფოსტის მოედანი (მდებარეობდა ახლანდელი ვანო სარაჯიშვილისა და ალექსანდრე გრიბოედოვის ქუჩების შესაყარზე) წყნეთის (ახლანდელი პეტრე მელიქიშვილის) ქუჩამდე ოლღას (ოლღა თედორეს ასული, დაბ. ცეცილია ბადენელი (დ. 1839 – გ. 1891)) (მიხეილ რომანოვის მეუღლე) სახელი დაერქვა (დატანილია თბილისის 1867 წლის გეგმაზე). 1890-იან წლებში ქუჩის ბოლოში იდგა ღამის გასათევი სახლი და მსროლელთა ბატალიონის ყაზარმები. შემდგომ ქუჩა გაიზარდა ჯვრის დაღმართამდე.

1921 წლის 21 სექტემბერს ვლადიმერ ლენინის სახელი ეწოდა (თბილისი იყო ერთ-ერთი პირველი ქალაქი მთელ მსოფლიოში, რომლის ქუჩასაც ვ. ლენინის სახელი დაერქვა). ამავე დღეს ქუჩის დასაწყისში გაიხსნა ვლადიმერ ლენინის სკულპტურული მონუმენტი (მოქანდაკე ვ. სერგეევი). მერაბ კოსტავას ქუჩა თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ლენინის პროსპექტი. 1930-იან წლებში ქუჩა მთავრდებოდა ყოფილი აბრეშუმის საქსოვ ფაბრიკასთან, საიდანაც იწყებოდა საქართველოს სამხედრო გზა. 1932 წელს ლენინის ქუჩის გაგრძელებაზე, მდინარე ვერეზე ქვის ახალი ხიდი აიგო და ქუჩა გასწორდა, ამაღლდა. 1950-60-იან წლებში დამთავრდა ქუჩის გაფართოება გმირთა მოედნიდან გიორგი სააკაძის მოედნამდე. 1989 წელს ქუჩას მერაბ კოსტავას სახელი ეწოდა.

მერაბ კოსტავას ქუჩა ქალაქის ერთ-ერთი მძლავრი სატრანსპორტო მაგისტრალია. ქუჩის დასაწყისში, მარცხენა მხარეს, მაღალი საყრდენი კედლის ფონზე არის მეტროს სადგური „შოთა რუსთაველის მოედანი“. საუკუნის 80-იან წლებში მარცხენა მხარეს მდებარე – საუკუნეების საცხოვრებელ სახლებში გამოათავისუფლეს პირველი სართულები და მოაწყვეს გადახურული გალერეა-პასაჟი, რომელშიც შეიტანეს ტროტუარი, რის შედეგადაც გაგანიერდა საკმაოდ ვიწრო სატრანსპორტო გზა. ქუჩაზე განლაგებულია საცხოვრებელი სახლები, სასწავლო და ადმინისტრაციულ-საზოგადოებრივი დანიშნულების მრავალი შენობა: ყოფილი გამომცემლობა „სამშობლო“, ჭადრაკის სასახლე და ალპური კლუბი (ვერის ბაღი), კინოთეატრი „ამირანი“, შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის, იოსებ ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის, კონსტანტინე ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის ინსტიტუტები. ქუჩაზე მდებარე საუკუნის დასასრულის და საუკუნის დასაწყისის სახლები 13, 27, 35, 38, 41, 43 აყვანილია აღრიცხვაზე როგორც არქიტექტურული ძეგლები. დგას სკულპტურული კომპოზიცია „მუზა“ (მოქანდაკე მერაბ ბერძენიშვილი. არქიტექტორი ივანე ჩხენკელი), „სწრაფვა“ (მოქანდაკე გ. თვრინელი), ექვთიმე თაყაიშვილის ძეგლი (მოქანდაკე ბიძინა ავალიშვილი. არქიტექტორები: ა. გურული, მიხეილ ყრუაშვილი), მერაბ კოსტავას ბიუსტი (მოქანდაკე კ. არუნაშვილი. არქიტექტორი მ. იორდანიშვილი). 2007 წელს ქუჩის დასაწყისში გაშენდა ყვავილნარი, კეთილმოეწყო მიმდებარე ტერიტორია. აქვს 1 შესახვევი, სადაც განთავსებულია შპს „თბილისის წყალი“ და სააქციო საზოგადოება „ლაგუნა ვერე“.

სამგორის რაიონი
მერაბ კოსტავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში სამგორის რაიონში (ორხევის დასახლება). დასაწყისი კახეთის გზატკეცილიდან.
თურქული სამზარეულო

თურქული სამზარეულო — მიეკუთვნება ერთ-ერთ უმდიდრეს და მრავალფეროვან სამზარეულოს მსოფლიოში. ოტომანთა იმპერიის სამზარეულომ საუკუნეების განმავლობაში წარმატებით შეითვისა აზიური, ევროპული, კავკასიური, ბალკანური და მედიტერანული სამზარეულოების საუკეთესო ტრადიციები.

აღნიშნული სამზარეულოს ძირითადი პროდუქტებია: ხორცი (უმეტესად ცხვრის), ბრინჯი, ზეითუნის ზეთი, ზეთისხილი, ბადრიჯანი, წიწაკა, ხახვი, პამიდორი, ოსპი, იოგურტი, თეთრი ყველი (ე.წ. ბეიაზ პეინირი) და სხვ.

თურქული სამზარეულოდან ხორციანი კერძებიდან ყველაზე პოპულარულია ქაბაბი (კებაბ), რომლის უამრავი სახეობა არსებობს, მაგალითად ადანა კებაბი, ისლიმ კებაბი, დონერ კებაბი, შიშ კებაბი და ა.შ. ხორცს, ხშირ შემთხვევაში, ბოსტნეულთან ერთად ამზადებენ. თურქეთში ამზადებენ ფარშის გულსართიან ბადრიჯანს ან წიწაკას, კარტოფილსა და წიწაკასთან ერთად მოშუშული ფარშის ბურთულები (კოფტე) და ა.შ. თურქებში დიდი პოპულარობით სარგებლობს წვნიანები (ჩორბა), განსაკუთრებით კი წითელი ოსპის წვნიანი, იოგურტის წვნიანი და სხვ.

თურქეთს გარს ოთხი ზღვა აკრავს, ამიტომ ქვეყანაში უხვადაა თევზი და ზღვის პროდუქტი.

განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია თურქული ტკბილეული: ბაქლავა, კადაიფი, ჰალვა, რაჰათლუკუმი, სუთლაჩი და სხვ. დესერტების მომზადებისას გამოიყენება სხვადასხვა ხმელი ხილი და თხილეული: ლეღვის, გარგარის, ფინიკის ჩირი, ქიშმიში, თხილი, კაკალი, ფსტა, ნუში, არაქისი, ქეშიუ და ა.შ.

თურქული ყოფა წარმოუდგენელია ჩაისა და ყავის გარეშე. თურქეთში ძირითადად უგემრიელეს, არომატულ ჩაის სპეციალური, წელში გამოყვანილი მომცრო ჭიქებით სვამენ. სურნელოვან ყავას კი სპილენძის ჯეზვეში ადუღებენ. ტრადიციული თურქული სასმელია აირანი, რომელიც იოგურტისგან მზადდება და შესანიშნავად კლავს წყურვილს.

ალკოჰოლური სასმელებიდან ძალზე პოპულარულია რაკი - ანისულის არომატიანი არაყი, რომელსაც წყალში გაზავებულს ან გაუზავებელს მიირთმევენ.

თურქული სამზარეულოს კერძების მრავალფეროვნება და კერძების იდეალურად შეხამებული გემოები სანელებლების დამსახურებაცაა. თურქულ სამზარეულოში აქტიურად გამოიყენება ძირა, წიწაკა, ქონდარი, პიტნა, თუთუბო (სუმახი), მიხაკი, დარიჩინი, ზაფრანა, რეჰანი და სხვ.

პური და ცომეული კერძები ითვლება თურქული სამზარეულოს დედაბოძად, ისინი განუყოფელი ნაწილია ყველა ტრაპეზის. ეკმეკი – ჩვეულებრივი თეთრი პური, პიდე – ლავაში, სიმიტი –მრგვალი კვერები კუნჟუტის მარცვლებით. მანტი – გამომცხვარი ქადის მაგვარი სატენით და უთვალავი სახეობა ცომეულის, რომელსაც ეძახიან ბორეკს .

თურქული ეროვნული სამზარეულოს ყველაზე ცნობილი კერძი ალბათ ფლავია. ყველაზე ხშირად მას ამზადებენ ბრინჯისგან, თუმცა ზოგან ბრინჯის მაგივრობას ხორბლის ბურღული ბულგური წევს, ან განსაკუთრებული სახის ვერმიშელი სეჰრიე. თურქების თვალსაზრისით, ფლავის ხარისხის მთავარი განმსაზღვრელი დეტალია ბრინჯი.
ბაიჯიუ

ბაიჯიუ — ჩინური თეთრი ლიქიორი, რომელსაც ასევე უწოდებენ შაოჯიუს. მიეკუთვნება ერთ-ერთ გამორჩეულ და პოპულარულ ჩინურ სასმელს. ჩინური ლიქიორი მზადდება მარცვლეულისგან. ბაიჯიუ არის სუფთა სითხე, რომელიც ჩვეულებრივ გამოხდილია ფერმენტირებული სორგანდან, თუმცა შეიძლება გამოყენებულ იქნას სხვა მარცვლეული; ზოგიერთ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინურ დასახლებაში გამოიყენება ბრინჯი ან წებოვანი ბრინჯი. ასევე მის დასამზადებლად უმეტესად გამოიყენება ხორბალი, ქერი, ფეტვი და სხვადასხვა მარცვლეული. აღნიშნული ლიქიორი ჩვეულებრივ მზადდება მოოქროვილი ხორბლის მარცვლეულის ან ორთქლის ბრინჯისგან.

ბაიჯიუ არის მსოფლიოში ყველაზე გაყიდვადი სითხე, 2016 წელს ხუთი მილიარდი ლიტრი გაიყიდა. ეს რიცხვი 2018 წელს გაიზარდა, დაახლოებით 10,8 მილიარდ ლიტრამდე, რაც უფრო მეტია, ვიდრე ვისკის, არაყის, ჯინის, რომისა და ტეკილას გაყიდვა იყო. ბაიჯიუ მხოლოდ ჩინეთში არის უმეტესად პოპულარული მისი გაყიდვებიც ამიტომ არის ამხელა, ქვეყნის გარეთ კი ის იმდენად პოპულარულ სასმელად არ ითვლება.

ჩინეთში ბაიჯიუს მწარმოებელი არაერთი კომპანია, ხოლოდ მათგან ზოგიერთი მოსახლეობაში დიდი პოპულარობით სარგებლობს, ამ ბრენდებიდან კი აღსანიშნავია: , , და .

ისტორია
აღნიშნული ლიქიორის გამოხდა ჩინეთში, როგორც მინიმუმ იუანის დინასტიიდან იწყებ. ბაიჯიუ ხასიათდება მყარი მდგომარეობის დუღილისა და დისტილაციით, მარცვლეულის კულტურის გამოყენებით, რომელსაც ქუს უწოდებენ, რაც იძლევა ერთდროული დისტილაციისა და დუღილის საშუალებას. ეს აღმოსავლეთ აზიაში ლიქიორების ტიპური თვისებაა. ჩინური ბაიჯიუ ყოველთვის არის გამოხდილი მარცვლეულისგან, იწარმოება ჯგუფებად და არის შერეული სპირტების ნაზავი.

ჩინელები ინახავენ მას ოთახის ტემპერატურაზე. აღნიშნულ სასმელი ტიპებით, განსხვავდება რეგიონის მიხედვით. ტრადიციულია ბაიჯიუს დალევა საკვებთან ერთად. ეს ლიქიორი აქტიურად გამოიყენება კოქტეილებშიც, თავისი განსხვავებული და საინტერესო არომატის გამო, იგი ითვლება ერთ-ერთ გამორჩეულ და მოთხოვნად კოქტეილის ინგრედიენტად.

ბაიჯიუ საკმაოდ იაფასიანი სასმელია ჩინეთში, შესაძლებელია მისი პატარა ბოთლი დაახლოებით 250 მლ შეიძინოთ ლუდის ქილის ფასად. თუმცა არსებობს ამ სასმელის სხვადასხვა ტიპები, დაძველების და სპირტის შემადგენლობით განსხვავებული, რომლებიც უფრო მაღალი ფასის და კატეგორიისაა.

ბაიჯიუ ჩინეთის ჩრდილოეთ ნაწილში ერთ-ერთ პოპულარულ სასმელად ითვლება, რადგან ეს რეგიონი უმეტესად ცივია.

ჩინელები ადრე ბაიჯიუს სვამდნენ და იყენებდნენ საჭმლის მონელებაში. დღეისათვის ჩინეთში რეგიონების მიხედვით ვხვდებით სხვადასხვა ტიპის ბაიჯიუს, განსხვავებები მათ შორის არის არომატები, გემოვნური თვისებები, სპირტების ვარიაციები და რა თქმა უნდა ალკოჰოლის შემცველობა.
კამბოჯის სამზარეულო

კამბოჯის სამზარეულო — კამბოჯელი ხალხის ტრადიციული კერძების ერთობლიობა.

ისტორია
კამბოჯის სამზარეულოში კერძები ძირითადად წყლის, ბრინჯისა და მტკნარი წყლის თევზისგან მზადდება. მეკონგი, რომელიც თავისი სიგრძით მეთორმეტე მდინარეა მსოფლიოში მეტად მდიდარია მტკნარი წყლის თევზით, რის გამოც თევზეული ამ ქვეყნის სამზარეულოში უმთავრეს ადგილს იჭერს.

ბრინჯის საერთაშორისო ინსტიტუტის კვლევების თანახმად კამბოჯაში ბრინჯის კულტურის 2000 ჯიშია გავრცელებული.

კამბოჯის კულინარიაში, ბევრია ისეთი დეტალი, რომელიც ასევე გვხვდება სხვა აზიურ სამზარეულოში, ასე მაგალითად: ტაილანდში ხშირად იყენებენ ქოქოსის კრემს, ჩილისა და შაქარს გემოსთვის — სწორედ ამ მეთოდს მიმართავენ კამბოჯაშიც. ასევე ნათლად ჩანს კამბოჯის სამზარეულში ფრანგული გავლენა, ის ერთი პერიოდი საფრანგეთის კოლონია იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. კამბოჯის სამზარეულოში გარდა საფრანგეთის გავლენისა ჩანს ჩინური სამზარეულოს სხვადასხვა ვარიაციებიც. აქ სიამოვნებით მიირთმევენ ხოჭოებსა და მწერებს.

კამბოჯელები ხშირად მიირთმევე პურს პასტით. ახლადგამოწურული ბაგეტების დამზადება შესაძლებელია სენდვიჩებში და შეიძლება შევსებული იქნას ლორიანი ნაჭრებით ან ნებისმიერი რაოდენობის შემწვარი ხორცით ის არის ვიეტნამური ბანანის მსგავსი. ფრანგებმა კამბოჯელებს ასევე გააცნეს ლუდი, კარაქი, ყავა, შოკოლადი, ხახვი, სტაფილო, ბროკოლი, კარტოფილი და არაერთი სხვა სახის პროდუქტი.

ტრადიციულად, კამბოჯელები ჭამენ მინიმუმ სამ ან ოთხ კერძს. ჩვეულებრივ, საჭმლის შემადგენლობაში შედის წვნიანი ან სამორი. თითოეული ინდივიდუალური კერძი იქნება გემრიელი, მჟავე, მარილიანი ან მწარე გემოვნებით. თევზი მათი საყვარელი საჭმელია. ძირითად საჭმელთან ერთად კამბოჯელები მიირთმევენ ტკბილ, მჟავე და მარილიან კერძებსაც. ამდენი შემოტანილი საკვებისა და სხვადასხვა ქვეყნის სტილისა კამბოჯის სამზარეულოში მაინც ჩანს, აზიის ქვეყნის თავისი უნიკალური სამზარეულოს სტილი.

ერთ-ერთი გამორჩეული კერძი კამბოჯაში არის სამლარ მაჩუ - ეს არის ცნობილი "კამბოჯური მაწონი", ის არის წვნიანის სახეობა მაწონი, ტომატით. ამ წვნიანის მრავალი სახეობა არსებობს, მაგრამ ყველაზე პოპულარული ვარიანტია სამლარის მაჩუ მთვარე, მჟავე ქათმის წვნიანი.

კამბოჯის სამზარეულოში განასხვავებენ ფერმენტულ პასტზე დაფუძნებულ ინგრედიენტებსა და მწნილის ინგრედიენტებს.

კამბოჯაში ხილი ისეთი პოპულარულია, რომ მათ აქვთ საკუთარი სამეფო ბაღებიც. ხილს მიიღტმევენ ხშირად, დესერტად ასევე მისგან ამზადებენ სასმელებს, როგორც ალკოჰოლურ ასევე უალკოჰოლოს.
აბაიშვილები

აბაიშვილები (მხ. რ. აბაიშვილი) — ქართული გვარი. თავდაპირველად ძირითადად გავრცელებული იყო გორის, ონისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე; დღეისათვის — თბილისში, ქუთაისში. წარმოდგება საკუთარი სახელიდან „აბა“. ამავე ძირის გვარებია: აბაიაძე, აბაიძე, აბაშვილი.

1995 წლისთვის საქართველოში ცხოვრობდა 446 აბაიშვილი. 2019 წელს ფიქსირდება 401.
შამბიეთი

შამბიეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
აბალაკები

აბალაკები (მხ. რ. აბალაკი) — ქართული გვარი. ძირითადად გავრცელებულია გორის მუნიციპალიტეტის სოფლებში კირბალი და ბერბუკი, აგრეთვე თბილისში. გვარად ქცეული სახელია. კათალიკოსი აბრაამ აბალაკი მოხსენიებულია 1467 წლის მცხეთის შეწირულობის სიგელში.

1995 წლისთვის საქართველოში ცხოვრობდა 241 აბალაკი. 2019 წელს ფიქსირდება 286.
ვოლკ ჰანი

მაგომედხან ამანულას ძე გამზათხანოვი, ცნობილი როგორც ვოლკ ჰანი (, ; დ. 15 აპრილი, 1961, ანჩიჰი, დაღესტანის ასსრ, რუსეთის სფსრ, საბჭოთა კავშირი) — რუსი პროფესიონალი მოჭიდავე და შერეული საბრძოლო ხელოვანი; ცნობილი გახდა სამბოს ტექნიკური ოსტატობით. გამზათხანოვი რუსეთს წარმოადგენდა რუსულ კლუბ „ “-ს (ფედორ ემილიანენკოსათან, ანდრეი კოპილოვთან, ნიკოლაი ზუიევთან და მიხაილ ილუხინთან ერთად).

კარიერა სამბოში
ვოლკ ვანმა თავისუფლი სტილით ჭიდაობაში ვარჯიში კოლეჯში ყოფნის პერიოდში დაიწყო. რამდენიმე გუნდში სწავლის შემდეგ, მისმა მეგობარმა, აჰმედ შარიპოვმა ჰანი ხუთ გზის მსოფლიო ჩემპიონ ალი ალიევს წარუდგინა, რომელმაც მისი გაწვრთნის შეთავაზება მიიღო. მისი ზედამხედველობის ქვეშ, გამზათხანოვმა, 1979 წელს ნალჩიკის რეგიონალური ჩემპიონატი მოიგო. მან აგრეთვე ორჯერ მიყოლებით მოიგო სსრკ ახალგაზრდული ჩემპიონატი, ხოლო საერთაშორისო ალიევის თასზე მეხუთე ადგილი დაიკავა. 1981 წელს, სსრკ-ის ორწლიანი სამხედრო სამსახურის დაწყებისთანავე, ჰანმა თავისუფალი ჭიდაობის დატოვება და სამბოში გადასვლა გადაწყვიტა; ვიქტორ ლისენკომ იგი მალევე გამოიძახა საკუთარ გუნდში (ტულაში). 1984 წელს გამზათხანოვი მოსკოვში მდებარე პოლიციის აკადემიაში ჩაირიცხა. ერთი წლის შემდეგ, იგი ასპარეზობდა სსრკ სამბოს ჩემპიონატში და ტურნირი ფინალში ლეგენდარულ ალექსანდრე პუშნიტსასთან მარცხით, ვერცხლის მედლით დაასრულა. მან აგრეთვე მოიგო კალინინის საერთაშორისო ტურნირი. 1991 წელს, გამზათხანოვი დაბრუნდა სსრკ ჩემპიონატში, მაგრამ იგი კვლავ ფინალში დამარცხდა (ამჯერად მურატ ხასანოვის წინააღმდეგ). ამავე წელს, იგი აკირა მაედამ შეამჩნია და მიიწვია პროფესიონალური ჭიდაობის „ “-ში; სწორედ აქ დაერქვა მას რინგის სახელი ვოლკ ჰანი.

პროფესიონალური ჭიდაობის კარიერა
1992 წელს, ჰანი მონაწილეობდა ' -ში, თუმცა პირველივე რაუნდში აკირა მაედასთან დამარცხდა და ტურნირს გამოეთიშა. შემდეგ წელს, კრის დოლმანის, მიცუია ნაგაისა და ვილიე ვილიამსის მსგავსი სპორტსმენები დაამარცხა. 1994 წელს ჰანსისთვის პოპულარობის მომტანი წელი აღმოჩნდა: მან მოიგო მეგა საბრძოლო ტურნირი უილიამსის, მაედასა და ჰანს ნიჯმანის, აგრეთვე ზოუევის დამარცხებით.

1995 წლის ტურნირში იგი მეოთხედფინალში გავიდა, თუმცა მაედას წინააღმდეგ დამარცხდა; 1996 წელს ჰანსმა რეპუტაცია ნარუსეს, ჩუიოში კოჰსაკის, ტარიელ ბიჭაძისა და კიოში ტამურას დამარცხებით აიმაღლა. მისი უკანასკნელი პროფესიონალური ჭოდაობის მატჩი -ში 2001 წელს, ლეგენდალურ იოშიაკი ფუჯივარას წინააღმდეგ შედგა; აღნიშნული მატჩი ფრედ დასრულდა.

კარიერა შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში
წლების განმავლობაში პროფესიონალური ჭიდაობის ტურნირებში ასპარეზობის შემდეგ, ჰანი შერეულ საბრძოლო ხელოვნებისკენ გადაიხარა; აღნიშული ფორმატი -ს 2000 წელს დაემატა. მსოფლიო დონის სამბოს უნარების გამო, მისი შერეულ საბრძოლო ხელვნებაში გადასვლა მოსალოდნელი იყო. -ის ახალწვეულის, იასუჰუტო ნამაკავას წინააღმდეგ სადებიუტო შეხვედრაში გამარჯვების შემდეგ, ვოლკ ჰანმა საკუთარი უნარები ამერიკელი მოჭიდავის და მარკ კოლმენის თანაგუნდელის, ბრანდენ ლი ჰუნკლის წინააღმდეგ შეხვედრაში წარმოაჩინა.

მიღწევები
„ “-ში ჰანის მიღწევები შემდეგნაირია: იგი არის 1994 და 1996 წლის მეგა საბრძოლო ტურნირის გამარჯვებული; აგრეთვე 1995 და 1997 წლების მეგა საბრძოლო ტურნირების სახევარფინალისტი.
იონ კიკუ

იონ კიკუ (, დ. 24 მაისი, 1972, პირჟოლტენი, კელერაშის რაიონი, მოლდავეთის სსრ, სსრკ) — მოლდოველი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. მოლდოვის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 14 ნოემბრიდან. ფინანსთა მინისტრი 2018-2019 წლებში.

ბიოგრაფია
დაამთავრა მოლდოვის ეკონომიკურ მეცნიერებაათა აკადემიის მენეჯმენტის ფაკულტეტი.

2005 წელს მუშაობდა მოლდოვის ეკონომიკისა და ვაჭრობის სტრუქტურული რეფორმების სამმართველოს დირექტორის თანამდებობაზე. 2006-2008 წლებში მოლდოვის ფინანსთა მინისტრის მოადგილეა. 2008-2009 წლებში მოლდოვის პრემიერ-მინისტრის სახელმწიფო მრჩეველია ეკონომიკურ საკითხებში.

2018 წლიდან დანიშნეს ფინანსების სამინისტროს გენერალურ მდივნად, ხოლო ამავე წლის დეკემბერში ფინანსთა მინისტრად.

2019 წელს დაინიშნა მოლდოვის პრეზიდენტის მრჩევლად, ხოლო ამავე წლის 14 ნოემბრიდან პრემიერ-მინისტრია.

დაოჯახებულია, ჰყავს სამი შვილი.
შოთა გამცემლიძის ქუჩა

შოთა გამცემლიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); კოსტა ხეთაგუროვის ქუჩიდან მიხეილ ბუხაიძის შესახვევამდე. წარმოიქმნა საუკუნის 70-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც არსენალი გადმოვიდა ჩუღურეთის ტერიტორიაზე. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ახალარსენალის ქუჩა. 1900-იან წლებში არსენალის ქუჩა დაერქვა (ასეა შეტანილი თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში), 1940-იან წლებში — ახალჩუღურეთის ქუჩა. 1957 წელს შოთა გამცემლიძის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.
შოთა გამცემლიძის შესახვევი
შოთა გამცემლიძის შესახვევი — შესახვევი თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); კუმისის ქუჩიდან დოქის შესახვევამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ქოთნის შესახვევი.
სპორტი რუსეთში

რუსეთში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობაა ფეხბურთი. -ის კვლევითი ანალიზების შედეგების მიხედვით, ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა რუსებს შორის ფეხბურთია: 5-10 მილიონი ძიების მოთხოვნით, „რუსეთში, ფეხბურთი ყველაზე პოპულარული სპორტის სიის სათავეში მოხვდა“. მეორე ადგილს ყინულის ჰოკეი იკავებს, ხოლო 10-ეულში შედის სპორტის შემდეგი სხეობები: ხელბურთი, კალათბურთი, კრივი, აუტო რბოლა, ფრენბურთი, მძლეოსნობა, ჩოგბურთი და ჭადრაკი. სხვა პოპულარულ სპორტის სახებობებს შორის არის: ბანდი, ბიატლონი, ფიგურული სრიალი, ძალოსნობა, ტანვარჯიში, ჭიდაობა, საბრძოლო ხელოვნებები, რაგბი და თხილამურებით სრიალი.

საბჭოთა კავშირმა (სსრკ) ოლიმპიურ თამაშებში პირველად 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაში იასპარეზა. საბჭოთა, და შემდეგ რუს სპორტსმენებს არასოდეს დაუტოვებიათ ოლიმპიადა საერთო მედლების რაოდენობით მეოთხე ადგილზე ქვემოთ. „სერიოზული დოპინგის სკანდალის გამო“, რუსეთის ნაკრებმა 2016 წლის რიოს ოლიმპიადასა და 2018 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილეობა ვერ მიიღო.. სპორტსმენების გარკვეულმა ნაწილმა უფლება მიიღო 2018 წლის ოლიმპიადაში ნეიტრალური დროშის სახელით ეასპარეზა.

ფეხბურთი
ფეხბურთი ქვეყანაში ნომერ პირველი სპორტია. კაცების გარკვეულ ნაწილს სპორტის ეს სახეობა ძალიან აინტერესებს; როცა საქმე ნაკრების თამაშებს ეხება, გულშემატკივრობაში ქალებიც ერთვებიან. რუსეთის ლიგას კონკურენტუნარიანობის საკმაოდ მაღალი ხარისხი აქვს. რუსეთის ლიგებში არაერთი შესანიშნავი ნიჭიერი უცხოელი მოთამაშე თამაშობდა და ახლაც თამაშობს; ასევე ქვეყნის საფეხბურთო ლიგებში თამაშობენ ადგილობრივი ნიჭიერი ფეხბურთელები, რომლებსაც წამყვანი კლუბების ძირითად 11-ეულში ეკავათ ადგილი.

2018 წელს, ამავე წლის ფიფას მსოფლიო თასს რუსეთმა პირველად უმასპინძლა. ტურნირი 14 ივნისიდან 15 ივლისამდე მიმდინარეობდა; რუსეთის ნაკრებმა აღნიშნულ ჩემპიონატში 1966 წლის ტურნირის შემდეგ საუკეთესო შედეგი აჩვენა: საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, მათ პირველად მიაღწიეს მეოთხედფინალს, სადაც ხორვატიის წინააღმდეგ დამარცხდნენ.

ყინულის ჰოკეი
კონტინენტური ჰოკეის ლიგა ძირითადად რუსეთის გუნდებისგანაა შემდგარი და -ის შემდეგ, მსოფლიოში ფართოდ მიიჩნევა მეორე საუკეთესო ლიგად. -ს ყველა ჩემპიონატი რუსულ კლუბებს აქვთ მოგებული.

აღნიშნულ სპორტში რუსეთს მსოფლიო ჩემპიონატი რამდენჯერმე აქვს მოგებული.

კალათბურთი
კალათბურთი რუსეთში პოპულარული სპორტის სახეობაა. რუსეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები საბჭოთა კავშირის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების „მემკვიდრეა“ და მას მოგებული აქვს რამდენიმე საერთაშორისო ტიტული.

რუსეთი არის რამდენიმე საერთაშორისოდ ცნობილი კალათბურთელის სამშობლო: მათ შორის აღსანიშნავია 2016 წლის -ის ჩემპიონი ტიმოფეი მოზგოვი.

ევროპულ კლუბურ შეჯიბრებებში მოსკოვი მეორე ყველაზე წარმატებული გუნდია.
ჯარი და ერი

„ჯარი და ერი“ — ყოველკვირეული ქართული სამხედრო ჟურნალი. პირველი ნომერი გამოვიდა 1918 წლის 17 ნოემბერს, სულ დაიბეჭდა 4 ნომერი. ჟურნალს რედაქტორობდა ა. სვანიძე. ჟურნალთან თანამშრომლობდნენ გენერლები: ალექსანდრე ანდრონიკაშვილი, ანდრია ბენაშვილი, გიორგი კვინიტაძე, ზაქარია ყიფშიძე. პოლკოვნიკები: ნიკოლოზ გედევანიშვილი, ავქსენტი აბესაძე, ივანე ქუთათელაძე და სხვები. გამოცემის ფასი შეადგენდა 2 მანეთს. ჟურნალში ძირითადად იბეჭდებოდა სამხედრო-პოლიტიკური ხასიათის სტატიები და ისტორიული ნარკვევები, მაგ: რუსი ოფიცრობა და საქართველო; მსოფლიო ომი; ოფიცერთა საკითხი ჩვენს ჯარში; სამხედრო წყობილება საქართველოში მეფე ერეკლეს დროს; ქართველი ჯარისკაცის მოვალეობა; სამხედრო ცხენები საქართველოს რესპუბლიკაში; კავკასიის რესპუბლიკების კონფერენცია, არარატის რესპუბლიკა და სხვა.