iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ათათურქის ხიდი

ათათურქის ხიდი , ასევე ძველი სახელით უნქაფანის ხიდი — ხიდი სტამბოლში, რომელიც აკავშირებს ერთმანეთთან ქალაქის ისტორიულ ნახევარკუნძულს (ფათიჰის რაიონი) და ბეიოღლუს რაიონს. კერძოდ, ერთმანეთთან აკავშირებს ფათიჰის რაიონში მდებარე უნქაფანის ქიუჩიუქფაზარის და ბეიოღლუს რაიონში მდებარე აზაფქაფის კვარტალს. წარმოადგენს აქსარაის კვარტლიდან დაწყებული უნქაფანამდე გაგრძელებული ათათურქის ბულვარის ნაწილს.

ისტორია
უნქაფანის ხიდი თავდაპირველად 1836 წელს, მთლიანად ხის კონსტრუქციით, მაჰმუდ -ის მმართველობის დროს, მისი მეუღლის „ბეზმიალემ ვალიდე სულთანის“ მიერ აშენდა.

სხვა ხიდებისგან განსხვავებით, ხიდზე გადასვლა სრულად უფასოდ იყო, რაც იმ პერიოდში უჩვეულო ფაქტს წარმოადგენდა და ამიტომ ხალხი მას „ჰაირატიეს ხიდს“ უწოდებდა. კიდევ ერთი ალტენრატიული სახელი „ებრაული ხიდი“ იყო, რაც იმ კვარტლის მაცხოვრებლებთან დაკავშირებულია.

ისევ ხის პონტონებზე ასაშენებელ ხიდზე პასუხისმგებლობა მაშინდელ დიდ ადმირალ აჰმედ ფევზი ფაშას დაევალა. ოქროს რქის გემთსაშენ ქარხანაში ფევზი აჰმედ ფაშას ხელმძღვანელობით აშენებული „უნქაფანის ხიდი“ 400 მეტრის სიგრძისა და 10 მეტრის სიგანის იყო. ხიდი, ბოსფორიდან და მარმარილოს ზღვიდან შემოსულ გემებს ხელი რომ არ შეეშალა გადაკვეთაში, ასაწევი იყო. ხიდის გახსნის ცერემონიას პირადად სულთანი მაჰმუდ ხელმძღვანელობდა, რომელიც ხიდი თავიდან ბოლომდე ცხენზე ამხედრებული გადაკვეთა.

1875 წელს, 135 ათასი ოქროს მონეტის ღირებულების შეთანხმების შედეგად, ფრანგულმა კომპანიამ ხის ხიდის ნაცვლად ლითონის ხიდი ააგო. ახალი ხიდი, 780 მეტრი სიგრძისა და 18 მეტრი სიგანის იყო და 1912 წლამდე იმუშავა.

1912 წელს კი ლითონის ხიდი დაშალეს და მის ნაცვლად მესამე ემინენიუ-ქარაქიოის ხიდი ააგეს, რომელსაც „გალათას ხიდი“ ეწოდა. 1936 წელს მომხდარმა ძლიერმა ქარიშხალმა ეს ხიდიც დაანგრია და მის ადგილას დღეს არსებული „ათათურქის ხიდი“ აშენდა. აშენებული პირველი ხიდის მსგავსად, ათათურქის ხიდიც ხისგან არის დამზადებული და ლითონის კონსტრუქციით გამაგრებული. 24 პონტონზე აგებული ამ ხის ხიდის ზედაპირი 1954 წელს ასფალტით დაიგო. 470 მეტრი სიგრძისა და 25 მეტრი სიგანის ხიდი დღემდე ემსახურება მოსახლეობას.

ოქროს რქის ქვეშ დაგეგმილი გვირაბის პროექტის შემდეგ, რომლის დასრულებაც 2018 წელს იყო დაგეგმილი, გამოცხადებული იყო ხიდის დაინგრევა. თუმცა, ეს პროექტი არ განხორციელდა.
ბრალდების მოწმე და სხვა მოთხრობები

ბრალდების მოწმე და სხვა მოთხრობები − აგათა კრისტის მოთხრობების კრებული. პირველად გამოქვეყნდა აშშ-ში, 1948 წელს. პირველი გამოცემის ფასი 2.50$ იყო. მოთხრობა „მეორე გონგის“ პერსონაჟი ერკიულ პუარო ერთადერთია კრებულის პერსონაჟებს შორის, რომელიც მწერლის სხვა ნაწარმოებებშიც გვხვდება.

მოთხრობების სია
უბედური შემთხვევა
მეოთხე კაცი
ცისფერი დოქის საიდუმლო
ესპანური შალის საიდუმლო
კოტეჯი ფილომელი
წითელი სიგნალი
მეორე გონგი
სიმღერა 6 პენსზე

რა შეუძლია ნებულობას
ბრალდების მოწმე
შაკორნაკის ნაპრალები

შაკორნაკის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში (კვადრანტები -12, -43). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ შაკორნაკის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). შაკორნაკის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
ჟან შაკორნაკი

ჟან შაკორნაკი (; დ. 21 ივნისი, 1823, ლიონი — გ. 6 სექტემბერი, 1873, იქვე) — ფრანგი ასტრონომი და კომეტისა და რამდენიმე ასტეროიდის აღმომჩენი.

ის დაიბადა ლიონში და გარდაიცვალა სენ-ჟან-ან-რუანში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში. მარსელსა და პარიზში მუშაობისას მან აღმოაჩინა ექვსი ასტეროიდი ასტეროიდთა სარტყელში და /1852 1 (ჩაკორნაკი), პარაბოლური კომეტა 1852 წელს. ეს კომეტა ითვლება ამჟამინდელი ეტა ერიდანიდების მეტეორების წყაროდ. მან ასევე დამოუკიდებლად აღმოაჩინა (20) მასალია, რომლის აღმოჩენაც იტალიელ ასტრონომ ანიბალე დე გასპარისს მიეწერება.

ჟან ჩაკორნაკს მიენიჭა ლალანდის პრემია 1855, 1856 და 1863 წლებში.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად,
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს შაკორნაკი
მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (1622) შაკორნაკი.
დანიელის ნაპრალები

დანიელის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში (კვადრანტები -05, -26). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ დანიელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). დანიელის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
დარვინის ნაპრალები

დარვინის ნაპრალები — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში (კვადრანტები -18, -92). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ დარვინის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). დარვინის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .
მარკო მილანოვიჩი (პროფესორი)

მარკო მილანოვიჩი — არის საერთაშორისო საჯარო სამართლის პროფესორი რედინგის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში. 2025 წლიდან იგი არის რაულ ვალენბერგის მიწვეული კათედრის ხელმძღვანელი ადამიანის უფლებათა და საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართალში ლუნდის უნივერსიტეტის რაულ ვალენბერგის ადამიანის უფლებათა და ჰუმანიტარული სამართლის ინსტიტუტში. იგი არის ჟურნალ -ისა და მისი ბლოგის, : !, რედაქტორი.

მარკო მილანოვიჩი არის მიმდინარე პროექტის, 3.0-ის (რომელიც ეხება საერთაშორისო სამართლის გამოყენებას კიბერსივრცეში), ერთ-ერთი მთავარი რედაქტორი და უფროსი მკვლევარი ნატოს კიბერდაცვის ერთობლივი სავარჯიშო ცენტრში. კიბერსივრცეში საერთაშორისო სამართლის გამოყენების სფეროში გაწეული მუშაობისთვის მილანოვიჩი დაჯილდოვდა სერჟ ლაზარევის პრიზით იურიდიულ მომსახურებაში მიღწეული წარმატებისთვის ნატოს მოკავშირეთა ძალების ოპერატიული სარდლობის იურიდიულ საქმეთა ოფისის მიერ. იგი ასევე არის საერთაშორისო იურიდიული ფირმის, -ის, კონსულტანტი.

მარკო მილანოვიჩი კონსულტაციას უწევდა საერთაშორისო სამართლის ექსპერტთა ჯგუფს, რომელიც შეიკრიბა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორის თხოვნით, პალესტინის სახელმწიფოში არსებული ვითარების გამოძიების მხარდასაჭერად. 2024 წელს იგი სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორმა დანიშნა სპეციალურ მრჩევლად კიბერ-დანაშაულების საკითხებში, სადაც ხელმძღვანელობდა კიბერ-დანაშაულების პოლიტიკის პროექტზე მუშაობას.

ამჟამად იგი არის უკრაინაში ჩადენილი დანაშაულებისთვის პასუხისმგებლობის სამუშაო ჯგუფის წევრი, რომელიც კონსულტაციას უწევს უკრაინის გენერალურ პროკურორს. მანამდე იგი ეხმარებოდა გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლეს კომისარს 2020 წლის 1 მაისის შემდეგ ბელარუსში ჩადენილი ადამიანის უფლებების სავარაუდო დარღვევების ყოვლისმომცველ შესწავლაში.

ნაშრომები
სარელსო წნული

სარელსო წნული — უპირაპირო ლიანდაგში ჩაგებული რამდენიმე სტანდარტული, როგორც წესი, თერმულად დამუშავებული 50, 65 ან 75 ტიპის შედუღებული რელსები.

გადაზიდვა
სარელსო წნულების გადაზიდვა ხორციელდება რელსებმზიდი შემადგენლობით წნულების შპლებთან დამაგრების გარეშე.

გამოყენება
რკინიგზის ტრანსპორტზე სარელსო წნულების სიგრძე საბჭოთა კავშირში და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში მიღებულია არანაკლებ 250 და არაუმეტეს 800 მეტრისა. მაგრამ სარკინიგზო გვირაბებში და საესპლოატაციო პირობებიდან გამომდინარე ზოგიერთ უბანზე ტექნიკური დასაბუთებების გამო აგებენ შემოკლებულ სარელსო წნულებს (არანაკლებ 150 მეტრისა). ექსპერიმენტალურ უბნებზე ექსპლოატაციაში იმყოფება სიგრძით რამდენიმე კილომეტრიანი უპირაპირო ლიანდაგის სარელსო წნულები.
ზენის ციხე

ზენის ციხე, საჯიჯაოს ციხე (ჯიხა) — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზენში (საჯიჯაოს ადმინისტრაციული ერთეული). თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. ეკუთვნოდა თავად ჩიჩუების საგვარეულოს. 2018 წელს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი.

ძეგლი დგას შევაკებულ ადგილზე, ღელე პარტიკის მარჯვენა ნაპირზე, სოფლის ცენტრალური საავტომობილო გზიდან დაახლოებით 300 მეტრის დაშორებით მდებარეობს. ამჟამად მოქცეულია კერძო საკუთრების ეზოში. ციხე საკმაოდ დიდია, ნაგებია რიყის ქვებით. შიდა ეზოს ფართობი დაახლოებით 500 მ²-ია. გალავანში ორი კოშკია ჩართული. ჩრდილოეთის კოშკში ჭიშკარია მოწყობილი, მისი პირველი სართული თაღოვან გასასვლელს წარმოადგენს. შემოსასვლელის თავზე სალოდეა, მესამე სართულის ოთხივე კედელში თითო სათოფეა მოწყობილი. სამხრეთის კოშკი საბრძოლო-საცხოვრებელია, იგი ციხის მთავარი კოშკია, დიდია და მასიური, პირამიდული ფორმისაა. პირველი სართული მაღლაა, მის ქვემოთ შესაძლოა სარდაფი იყოს ჩამარხული. კოშკში ერთადერთი შესასვლელი ეზოდან 4 მეტრის სიმაღლეზეა. პირველ და მეორე სართულებში სათოფეებია. კოშკების ზედა ნაწილი გადანგრეულია. ციხის გალავანი 6-8 მეტრის სიმაღლისაა. მოგვიანებით ციხისათვის მიუშენებიათ სათავსები. ნაგებობათა კვალი ჩანს ციხის ეზოშიც. პარმენ ზაქარაიას აზრით ზენის ციხე საუკუნის ნახევარში უნდა იყოს აგებული.
აგუაპანელა

აგუაპანელა — სასმელი, რომელიც ფართოდ გავრცელებულია როგორც მთელ სამხრეთ, ასევე ცენტრალურ ამერიკასა და კარიბის ზღვის რამდენიმე ნაწილშიც. მისი სახელი „პანელას წყალს“ ნიშნავს, რადგან მზადდება პანელასგან, რომელიც თავის მხრივ მიიღება გამაგრებული შაქრის ლერწმის წვენისგან.

მიუხედავად იმისა, რომ რეცეპტის ვარიაციები არსებობს მთელ სამხრეთ ამერიკაში, ის ყველაზე ცნობილია კოლუმბიაში, სადაც მას ლიმონთან ერთად მიირთმევენ, ჩაის მსგავსად.

მომზადება
აგუაპანელას მოსამზადებლად პანელას ნაჭრებს წყალში ყრიან და იქამდე ურევენ, სანამ ეს ნაჭრები მთლიანად არ გაიხსნება სითხეში. სასმელს მიირთმევენ როგორც ცხელს, ისე ცივს, ხშირად ლიმონის ან ლაიმის გარნირით.

თუ აგუაპანელა ცხლად მიაქვთ სუფრასთან, ზოგჯერ რძეს ან ყველის ნაჭერს უმატებენ ხილის წვენის ნაცვლად. კოლუმბიაში შავი ყავა ხშირად აგუაპანელათი მზადდება.

კოსტა რიკაში პანელა ცნობილია, როგორც „ ”. მას ცხელ წყალში ან რძეში ხსნიან აგუა დულჩეს („ტკბილი წყალი“) მისაღებად, რომელიც გავრცელებული სასმელია და ძირითადად საუზმისას მიირთმევენ.
რელსებმზიდი შემადგენლობა

რელსებმზიდი შემადგენლობა — რკინიგზის ტრანსპორტზე უპირაპირო ლიანდაგების დასაგებად და სარემონტოდ გამოყენებული სპეციალური მატარებელი სარელსო წნულების ტრანსპორტირებისთვის და ჩამოცლისთვის.

ზოგადი მახასიათებლები
რელსებმზიდ შემადგენლობაში შედის 79 ოთხღერძიანი პლატფორმა (წინა, 77 შუალედი და ბოლო), რაც საშუალებას იძლევა ერთდროულად გადაიზიდოს 12 წნული სიგრძით თითო 800 მეტრი. ყველა პლატფორმა აღჭურვილია გორგოლაჭებიანი საყრდენებით ქიმებით. წინა პლატფორმაზე დაყენებულია ჯალამბარი დატვირთვისას სარელსო წნულების ახლოს მოსაწევად და მოწყობილობა, რომელიც შედგება ტრავერსისაგან, ყურებიანი ღეროებისაგან და ამორტიზატორების ზამბარებისაგან, რომლებთანაც მაგრდება წნულების ბოლოები. უკანა პლატფორმაზე მდებარეობს ჯიხური მომსახურე პერსონალისთვის, იატაკი, რომელიც აწეულია პლატფორმის ფენილის ზემოთ, რაც შესაძლებლობას იძლევა განხორციელდეს სარელსო წნულების დატვირთვა და გადმოტვირთვა. წნულების დატვირთვას ახორციელებენ ჯალამბარის მეშვეობით (ბიძგის მეთოდი) ან სატვირთო ამწის საშუალებით, რომელიც გადაადგილდება პორტალურ ჩარჩოზე. სარელსო წნულების გადმოტვირთვა რელსებმზიდ შემადგენლობიდან სარკინიგზო გადასარბენზე ხორციელდება წნულების ქვეშ შემადგენლობის ლოკომოტივით წინ სვლის მეთოდით, რომელთა ბოლოებს ტროსებით ამაგრებენ დასაცლელ ლიანდაგზე. დაცლის ბოლოს სარელსო წნულების გადმოვარდნის თავიდან ასაცილებლად ბოლო პლატფორმა აღჭურვილია აპარელით, რომელიც უზრუნველყოფს სარელსო წნულების გადმოტვირთვას (რელსების მობრუნებისა ან დახრის გარეშე).

ტექნიკური დახასიათება
რელსების ჩამოცლის სიჩქარე — 5 კმ/სთ
ტროსის გამქაჩი ძალა დატვირთვისას — 250 კილონიუტონი
სატრანსპორტო სიჩქარე — 70 კმ/სთ.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 634

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 634 მიღებულია 1989 წლის 9 ივნისს. იგი აღნიშნავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს, რომლის მიხედვითაც არსებული ვითარების გამო კვიპროსში გაეროს მშვიდობისმყოფელი ძალების ყოფნა კვლავ აუცილებელი იქნებოდა მშვიდობიანი მოწესრიგებისათვის.

საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველა მხარემ მხარი დაუჭიროს ათპუნქტიან შეთანხმებას საზოგადოებათაშორისი მოლაპარაკებების განახლების მიზნით. მან ასევე გენერალურ მდივანს სთხოვა, 1989 წლის 30 ნოემბრამდე კვლავ წარედგინა ანგარიში რეზოლუციის განხორციელების პროცესის მონიტორინგისათვის.

საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის რეზოლუცია 365 (1974) და გამოთქვა შეშფოთება არსებული ვითარების გამო. მან მოუწოდა ჩართულ მხარეებს მშვიდობის მისაღწევად ერთობლივი ძალისხმევისაკენ და კვლავ გაახანგრძლივა კვიპროსში განლაგებული ძალების ყოფნის ვადა, რომლებიც დაარსდა რეზოლუციით 186 (1964), 1989 წლის 15 დეკემბრამდე.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 635

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 635 მიღებულია 1989 წლის 14 ივნისს, მას შემდეგ რაც საბჭომ ყურადღება მიაქცია სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1989 წლის 16 თებერვლის რეზოლუციას და გამოთქვა შეშფოთება საერთაშორისო საჰაერო მიმოსვლაში ტერორიზმის ინციდენტებთან დაკავშირებით.

ამ რეზოლუციით საბჭომ დაგმო სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხოების წინააღმდეგ მიმართული ყველა სახის „უკანონო ჩარევა“ და მოუწოდა ყველა წევრ სახელმწიფოს ითანამშრომლონ ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის გზების შემუშავებასა და განხორციელებაში.

საბჭო შემდეგ მიესალმა -ს და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ გაწეულ მუშაობას საერთაშორისო ტერორიზმის, განსაკუთრებით კი სამოქალაქო ავიაციის წინააღმდეგ მიმართული ქმედებების, პრევენციის მიზნით.

მან ასევე მოუწოდა ამ ორგანიზაციებს, აგრეთვე წევრ სახელმწიფოებს და პლასტიკური ან ფურცლოვანი ასაფეთქებელი ნივთიერებების მწარმოებლებს, გააძლიერონ კვლევები, რათა ასეთი ასაფეთქებლები უფრო ადვილად აღმოჩენადი გახდეს და მთლიანობაში ხელი შეუწყონ საერთაშორისო ტერორიზმის პრევენციას, და დამატებით მოუწოდა ყველა სახელმწიფოსა და ორგანიზაციას კვლევის შედეგების გაზიარებისკენ.
ვლადისლავ ძიევულსკი

ვლადისლავ ძიევულსკი (; დ. 2 სექტემბერი, 1878, ვარშავა — გ. 6 თებერვალი, 1962, ტორუნი) — პოლონელი ასტრონომი.

ბიოგრაფია
ვლადისლავ ძიევულსკი დაიბადა 1878 წლის 2 სექტემბერს ქალაქ ვარშავაში, ცნობილი ნატურალისტის, ევგენიუს ძიევულსკის ოჯახში. მისი ძმები იყვნენ იურისტი და ეკონომისტი სტეფან ძიევულსკი და ფიზიკოსი ვაცლავ ძიევულსკი. 1901 წელს დაამთავრა ვარშავის უნივერსიტეტი დოქტორის ხარისხით. 1902-1903 წლებში (და შემდგომში 1907-1908 წლებში) სტაჟირება გაიარა გეტინგენის უნივერსიტეტის ობსერვატორიაში, სადაც კარლ შვარცშილდთან თანამშრომლობდა. 1903 წლიდან მუშაობდა იაგელონის უნივერსიტეტში, თავდაპირველად ასტრონომიის განყოფილებაში, შემდეგ (1909-1919) ასტრონომიულ ობსერვატორიაში. 1906 წელს იაგელონის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „მარსის საუკუნოვანი შეშფოთებები ეროსის გადაადგილებაში“. 1920 წლიდან მუშაობდა ვილნიუსის სტეფან ბატორის უნივერსიტეტში — ასოცირებული პროფესორი, პროფესორი, მათემატიკისა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების ფაკულტეტის დეკანი (1921-1922), რექტორი (1924-1925), პრორექტორი (1925-1928) და უნივერსიტეტის ობსერვატორიის დამფუძნებელი და დირექტორი. ნაცისტური ოკუპაციის დროს ის და მისი კოლეგები ხელმძღვანელობდნენ ვილნიუსში არსებულ იატაკქვეშა პოლონურ უნივერსიტეტს. მას შემდეგ, რაც ვილნიუსი წითელმა არმიამ 1944 წელს დაიკავა, ის პოლონელი მეცნიერების ჯგუფთან (მათ შორის ვილჰელმინა ივანოვსკასთან) ერთად ლოძში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც მათ გადაწყვიტეს ტორუნში ახალი კვლევითი ცენტრის დაარსება. ამრიგად, 1945 წელს ძიევულსკი გახდა ტორუნში ნიკოლაი კოპერნიკის უნივერსიტეტის (1945-1947 წლებში მისი პრორექტორი იყო), ასევე პივნიცას ასტრონომიული ობსერვატორიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

მისი ძირითადი ნაშრომები ციური მექანიკის, ვარსკვლავური დინამიკის, ცვლადი ვარსკვლავების ფოტომეტრიისა და ასტრონომიის ისტორიის სფეროებში იყო. მან 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი გამოაქვეყნა. ის იყო პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის (1952), ვარშავის სამეცნიერო საზოგადოების (1909), პოლონეთის ასტრონომიული საზოგადოების (ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მისი პირველი პრეზიდენტი 1923–1924 წლებში) და სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების წევრი.

ის დაქორწინებული იყო იადვიგაზე (ქალიშვილობის გვარი მალინოვსკა). მისი ერთ-ერთი ქალიშვილია ასტრონომი ანელა ძიევულსკა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად,
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ძიევულსკი;
მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (319636) ძიევულსკი.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 636

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 636 მიღებულია 1989 წლის 6 ივლისს, მას შემდეგ რაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა რეზოლუციები 608 (1988) და 609 (1988) და შეიტყო, რომ 1989 წლის 29 ივნისს ისრაელმა ოკუპირებულ ტერიტორიებზე რვა პალესტინელი გააძევა, საბჭომ დაგმო დეპორტაციების გაგრძელება და კვლავ დაადასტურა მეოთხე ჟენევის კონვენციის მოქმედება, რომელიც ომის დროს მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვას ეხება.

რეზოლუციამ ასევე მოუწოდა ისრაელს, უზრუნველეყო დეპორტირებული პირების უსაფრთხო და დაუყოვნებელი დაბრუნება და შეეწყვიტა მშვიდობიანი მოსახლეობის შემდგომი დეპორტაციები.

ვითარება უშიშროების საბჭოს ყურადღების ცენტრში მოექცა სირიისა და იმდროინდელი უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარის, იუგოსლავიის, მიერ.[1]

რეზოლუცია მიღებულია 14 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო შეერთებული შტატებმა თავი შეიკავა.
პარვა

პარვა — პატარა ზომის ტკბილეულის ან სხვა საკვების აღმნიშვნელი ტერმინი კოლუმბიაში, პაისას რეგიონში. ეს სახელი ჰქვია ყველა მომცრო კერძს – როგორც ტკბილს, ასევე მარილიანს. ამ ტიპის საკვებს ჩვეულებრივ თან ახლავს ყავა, ცხელი შოკოლადი ან უფრო ტკბილი სასმელები, როგორიცაა აგუაპანელა. მარილიანი პარვას მაგალითებია პან დე კესო, პანდეიუკა, ბუნიუელო და კრუასანები შიგთავსის გარეშე, ხოლო ტკბილი პარვაა წითელი ნამცხვარი გუიავათი, მოხიკონები, როსკონები და სხვა.

ისტორია
სახელი პარვა ჩამოყალიბდა არგენტინისა და ლათინური ამერიკის ისეთ რეგიონებში, რომლებიც 1492 წლიდან დასახლებული იყო სეფარდებით. ის აღნიშნავდა მცირე ზომის, ადვილად და სწრაფად მოსამზადებელ ნამცხვრებსა და სხვა კერძებს. ასეთი საკვების გავრცელების გამო, ტერმინი ცნობილია კოლუმბიის გარეთაც, სხვა ლათინური ამერიკის რეგიონებში.
ძიევულსკის ჯაჭვი

ძიევულსკის ჯაჭვი — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული ძიევულსკის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

ჯაჭვის აღწერა
ძიევულსკის ჯაჭვის სიგრძე 131.21 კმ-ია. იგი იწყება კრატერ ძიევულსკის სამხრეთით და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. ძიევულსკის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდილო-დასავლეთი და სამხრეთ-აღმოსავლთი .
სარკინიგზო გვირაბი

სარკინიგზო გვირაბი — მატარებლების მოძრაობისათვის განკუთვნილი გვირაბი. პირობითად გამოიყოფა მთიან მასივში გამავალი გვირაბები, წყლის ქვეშ გამავალი გვირაბები, შიდასაქალაქო გვირაბები, მეორენაირად ეწოდებათ ღრმა შესასვლელები. თავისი არსით მეტროპოლიტენის გვირაბები ასევე მიეკუთვნება სარკინიგზო გვირაბებს.

მსოფლიოში ყველაზე გრძელი სარკინიგზო გვირაბია გოთარდის საბაზო გვირაბი შვეიცარიაში. მისი სიგრძე შეადგენს 57 კილომეტრს, ის ექსპლოატაციაში შევიდა 2016 წლის ბოლოს.

საქართველოში ყველაზე გრძელი სარკინიგზო გვირაბის მშენებლობა დაიწყო 2015 წელს ზესტაფონი-ხაშურის უბანზე მოლითი-ქვიშხეთის გადასარბენზე და ექსპლოატაციაში შევიდა 2025 წლის ბოლოს. ორლიანდაგიან გადასარბენზე აშენდა ორი გვირაბი, თითო სიგრძით 8300 მეტრი, დაგებული რკინა-ბეტონის შპლებით და 65 ტიპის რელსებით ღორღის ბალასტზე.

რუსეთში ყველაზე გრძელი სარკინიგზო გვირაბია 2003 წლის 5 დეკემბერს გახსნილი სევერომუისკის გვირაბი — ბაიკალ-ამურის მაგისტრალის ნაწილი. გვირაბის სიგრძეა 15 343 მეტრი და გადის ჩრდილოეთ მუიის ქედის ქვეშ. გვირაბის მშენებლობა გაგრძელდა 27 წელი. 2006 წლის ივლისში რუსეთის რკინიგზების ქსელში ექსპლოატაციაში იმყოფებოდა 162 გვირაბი საერთო სიგრძით 119 კილომეტრი.

სარკინიგზო გვირაბების მართვის სისტემები
თითოეული დიდი და აქტიურ ექსპლოატაციაში მყოფი გვირაბი ითხოვს მართვის სისტემების მუშაობას, რომელიც მოიცავს ვენტილაციის, უსაფრთხოების, ტელემეტრიის სისტემას. განსაკუთრებით გრძელი სარკინიგზო გვირაბების მთელ მანძილზე დამონტაჟებულია ავარიული სადგურები, რომლებიც ხანძრის გაჩენის შემთხვევებში შესაძლებლობას იძლევა მგზავრების ევაკუაციისათვის.

გალერეა
სანტ-ანდრეას ეკლესია (პისტოია)

წმინდა ანდრიას სამრევლო ტაძარი — რომის კათოლიკური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს იტალიაში, ტოსკანის რეგიონის ქალაქ პისტოიის ისტორიულ ცენტრში. ტაძარი აგებულია საუკუნეში; იგი წარმოადგენს ამავე სახელწოდების სამრევლოს ცენტრს, რომელსაც პისტოიის ეპარქიის სამღვდელოება მართავს.

ეკლესია ცნობილია მოქანდაკე ჯოვანი პიზანოს მიერ შესრულებული უნიკალური კათედრით (ამბიონით).

ისტორია და არქიტექტურა
დაახლოებით საუკუნეში დაარსებულ ეკლესიას თავდაპირველად მცირე ზომები ჰქონდა, თუმცა საუკუნის მეორე ნახევარში მან ამჟამინდელი სახე არქიტექტორ ბუონოს წყალობით მიიღო. ტაძრის სიგანე არ შეცვლილა, მაგრამ სიმაღლის მატებამ შენობას ის განსაკუთრებული ვერტიკალურობა შესძინა, რაც დღემდე მის მახასიათებელს წარმოადგენს.

ფასადი გაფორმებულია ორფერიანი მარმარილოს მოპირკეთებით, რაც დამახასიათებელია ტოსკანის რომაული ეკლესიებისთვის, თუმცა პიზის გავლენით შესრულებულ ე.წ. „რომაულ-პიზურ სტილში“, რაც განსაკუთრებით შეიმჩნევა დეტალებში. მაგალითად, ცენტრალური პორტალის არქიტრავზე გამოსახულია „მოგვთა მსვლელობა“ — მსგავს კონტექსტში ეს საკმაოდ იშვიათი იკონოგრაფიაა და, შესაძლოა, აიხსნებოდეს იმ ფაქტით, რომ სამრევლო ტაძარი მდებარეობდა ვია ფრანჩიჯენაზე , რომელიც შუა საუკუნეების მომლოცველთა ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მარშრუტს წარმოადგენდა.

სვეტების კაპიტელები ოსტატ ენრიკოს ნამუშევარია, ხოლო ზედა ნაწილში, ლუნეტში განთავსებული წმინდა ანდრიას ქანდაკება უფრო გვიანდელ პერიოდს განეკუთვნება და შესრულებულია მოქანდაკის მიერ, რომელიც სრულყოფილად ფლობდა ცნობილი ჯოვანი პიზანოს მანერას.

 საუკუნის ბოლოს დასრულდა ფასადის ზედა ნაწილი და აიგო ცენტრალური ნავის კამარა. 1506 წელს ბერნარდინო დელ სინიორაჩომ მიიღო შეკვეთა აფსიდისა და კედლების ქვედა ნაწილის ფრესკულ მოხატულობაზე, საიდანაც ჩვენს დრომდე მხოლოდ ცენტრალური ნაწილია შემორჩენილი, სადაც გამოსახულია მამა ღმერთი მანდორლაში.

მარჯვენა საკურთხეველში განთავსებულია ნახატი „წმინდა ანდრიას წამება“, რომელიც დაუკვეთეს ჯოვანი ბატისტა ვოლპონის (ცნობილი როგორც „ “) ბერნარდინო დეტისთან თანამშრომლობით, თუმცა 1531-1532 წლებში სამუშაო მხოლოდ პირველმა მათგანმა შეასრულა. ნავის მარცხენა მხარეს მდებარეობს მელოკის საკურთხეველი, სადაც აღმართულია ჯოვანი პიზანოს „ჯვარცმა“. იგი განთავსებულია „მგლოვიარეებისა და აღდგომის“ ამსახველი ფრესკის ფონზე, რომელიც დაახლოებით 1507 წლით თარიღდება (მიეწერება ჯერინო ჯერინის ვოლპონისთან თანამშრომლობით).

 საუკუნეში, სამრევლო მღვდლის, ბარტოლომეო ჩელეზის ინიციატივით, ნავების გასწვრივ სხვა საკურთხევლებიც დაამატეს, ხოლო მათთვის ნახატები კრისტოფანო ალორისა და ლუკელ ჯიროლამო სკალიას დაუკვეთეს.

ტაძარში განთავსებულია ტრონჩის საორგანო სახელოსნოს მიერ დამზადებული ორღანი ( 316), რომელიც 1865 წელს კასტელინა-დი-სერავალე-პისტოიეზეს ეკლესიისთვის აიგო, მოგვიანებით კი ამჟამინდელ ადგილზე გადმოიტანეს. იგი განთავსებულია მარჯვენა გვერდითა ნავის იატაკზე, აქვს მექანიკური ტრაქტურა და 15 რეგისტრი.

გალერეა
ზენითის საწნახელი

ზენითის საწნახელი — მონოლითური ქვის საწნახელი აჭარაში, სოფ. ზენითის ტერიტორიაზე (ქობულეთის მუნიციპალიტეტი). თარიღდება დაახლ. ძვ. წ. საუკუნით.

საწნახელი მდებარეობს სოფელ ზენითის ჩრდილოეთ ნაწილში, ციტრუსების პლანტაციის ტერიტორიაზე. საწნახელი პირველად ხ. ახვლედიანმა აღწერა (1944). დ. ხახუტაიშვილმა ზენითის საწნახელი უფლისციხეში აღმოჩენილ მსგავს სტრუქტურებთან ანალოგიით ანტიკური ხანის ძეგლად მიიჩნია (1954). 1956 წელს საწნახელი შეისწავლა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის ქობულეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძ. ნ. ხოშტარია), 1960 წელს კი სადაზვერვო არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა ბათუმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ჯგუფმა (ხელმძ. ა. რამიშვილი), მაგრამ დამათარიღებელ არქეოლოგიურ მასალას ვერ მიაგნო.

საწნახელს კონუსის ფორმა აქვს. საერთო სიგრძე 8 მ, სიგანე — 3 მ, ზედა ნაწილის სიღრმე — 1 მ. ტიხართან 0,20 0,30 მ. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ ორიენტირებული საწნახელი ბერკეტისა და წნეხის საშუალებით მუშაობდა. ზენითის საწნახელის წნეხი (მასა 32 კგ) ამჟამად ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმში ინახება. საწნახელის აუზი, რომლშიც დაწურული წვენი ჩადიოდა ცალკეა ამოკვეთილი და თვით საწნახელს სპეციალური ღია სადინარი არხითა და ხვრელით უერთდება. საწნახლის ფსკერი უფრო მაღლა მდებარეობს, ვიდრე აუზის პირი, ამიტომ ყურძნის წურვის დროს ტკბილი თვითდინებით ჩადიოდა მასში. აუზი იმდენად დიდია, რომ საწნახლის წურვის დროს ტკბილის გადატანა ქვევრებში აუცილებელი არ იქნებოდა. ზენითის საწნახელის აუზი საკმაოდ დიდია: მისი სიგრძე 1,40 მ, სიგანე 1,20 მ, ხოლო შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 0,28 მ აღწევს.

ზენითის საწნახელს მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი (2007 წ.). მისი ფიზიკური მდგომარეობა უარესდება, საჭიროებს კონსერვაციას.