iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლუიზ ანრიეტა დე ბურბონი

ლუიზ ანრიეტა დე ბურბონი (; დ. 20 ივნისი, 1726 — გ. 9 თებერვალი, 1759) — ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს წარმომადგენელი. კონტის პრინც ლუი არმან -ისა და ლუიზ ელიზაბეტ დე ბურბონის ქალიშვილი. ეტამპისა და შარტრის ჰერცოგინია 1743-52 და ორლეანის ჰერცოგინია 1752-59 წლებში როგორც ლუი ფილიპ -ის მეუღლე. ორლეანის ჰერცოგ ლუი ფილიპ -ისა და კონდეს უკანასკნელი პრინცესა ბატილდა ორლეანელის დედა. მისი შთამომავლები შემდგომში მეფობდნენ საფრანგეთში, ბელგიაში, იტალიასა და ესპანეთში.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ლუიზ ანრიეტა დაიბადა 1726 წლის 20 ივნისს პარიზში. იგი იყო კონტის პრინც ლუი არმან -ისა და ლუიზ ელიზაბეტ დე ბურბონის ერთადერთი ქალიშვილი და მეორე შვილი. მამამისი იყო კონტის პრინც ფრანსუა ლუისა და მისი ცოლის, მარი ტერეზ დე ბურბონის ვაჟი. ხოლო დედამისი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი -ისა და მადამ დე მონტესპანის ქალიშვილ ლუიზ ფრანსუაზისა და კონდეს პრინც ლუი -ის უფროსი ასული. ახალგაზრდობაში, სამეფო კარზე იგი ატარებდა მადმუაზელ დე კონტის წოდებას.

1727 წელს გარდაიცვალა ლუიზ ანრიეტის მამა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ძმა ლუი ფრანსუა ადის.

ქორწინება
თავდაპირველად ლუიზ ანრიეტას საქმროდ განიხილებოდა ლუი -ის შვილიშვილი, ტულუზის გრაფ ლუი ალექსანდრის ვაჟი, პენტიევრის ჰერცოგი ლუი ჟან მარი, თუმცა საბოლოოდ მასთან საქორწინო მოლაპარაკებები ჩაშალეს, რადგანაც ლუიზ ანრიეტას დედამ მისი გათხოვება ორლეანის ჰერცოგზე მოისურვა. ლუიზ ანრიეტისა და ლუი ფილიპ ორლეანელის ქორწინება 1743 წლის 17 დეკემბერს შედგა ვერსალის სასახლეში.

მანამდე, 1731 წელს დაქორწინდნენ ლუიზ ანრიეტის ძმა, კონტის პრინცი ლუი ფრანსუა და ლუი ფილიპის და, ლუიზ დიანა, თუმცა რამდენიმე წელიწადში ლუიზ დიანა მშობიარობას გადაჰყვა და ამ ორ დინასტიას შორის კავშირის კვლავ აღსადგენად შედგა მეორე ქორწინება. ქორწინება სიძის დედამ, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონმა და ასევე პატარძლის დედამ, ლუიზ ელიზაბეტ დე ბურბონმა მოაწყვეს.

1747 წელს, თავისი პირველი ვაჟის გაჩენის შემდეგ ცოტა ხანში იგი შატო დე სენ-კლოდში შეხვდა მელფორტის გრაფს, რომელთანაც რომანი გააბა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ თავად ლუიზ ანრიეტა სრულიად თავისუფლად და ღიად საუბრობდა თავისი რომანის შესახებ. მისი რომანის დასრულების შემდეგ რამდენიმე წელიწადში ქმართან შეეძინა ქალიშვილი, რომელსაც სახელად ბატილდა დაარქვეს.

გარდაცვალება
ლუიზ ანრიეტა გარდაიცვალა 1759 წლის 9 თებერვალს, 32 წლის ასაკში. ამ დროს მისი ვაჟი თერთმეტის, ხოლო ქალიშვილი ცხრა წლის იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, მისმა ქმარმა უამრავი საყვარელი გაიჩინა, რომელთაგან ერთ-ერთი, კერძოდ კი მადამ დე მონტესონი ცოლადაც შეირთო.

შვილები
გოგონა (1745), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
ლუი ფილიპ (1747-1793), ორლეანის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო მარი ადელაიდა დე ბურბონი, რომელთანაც შეეძინა საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ ;
ბატილდა (1750-1822), თავდაპირველად იყო პარმის ჰერცოგის საცოლე, თუმცა შემდეგ ცოლად გაჰყვა კონდეს უკანასკნელ პრინც ლუი ანრი -ს, რომელთანაც შეეძინა ენგიენის ჰერცოგი ლუი ანტუანი.

წინაპრები
ლუი ფრანსუა II (კონტის პრინცი)

ლუი ფრანსუა დე ბურბონ-კონტი (; დ. 1 სექტემბერი, 1734 — გ. 13 მარტი, 1814) — ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. კონტის პრინც ლუი ფრანსუა -ისა და ლუიზ დიანა ორლეანელის ერთადერთი ვაჟი. კონტის უკანასკნელი პრინცი 1776-1814 წლებში. გარდაიცვალა უშვილო, რის გამოც კონტის შტო შეწყდა და კონტის პრინცის თანამდებობაც გაუქმდა.

ბიოგრაფია
ლუი ფრანსუა დაიბადა 1734 წლის 1 სექტემბერს პარიზში. იგი იყო კონტის პრინც ლუი ფრანსუა -ისა და მისი მეუღლის, ლუიზ დიანა ორლეანელის ერთადერთი ვაჟი. 1736 წელს დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მან მკვდარი ბავშვი გააჩინა, ამის შემდეგ კი მამამისს მეორე ცოლი აღარ შეურთავს. 1776 წელს გარდაიცვალა მამამისიც, კონტის ახალი პრინცი კი ლუი ფრანსუა ხდება.

1759 წელს იგი ცოლად ირთავს მოდენის ჰერცოგის ასულ მარია ფორტუნატა დ'ესტეს, რომლის დაც, მარია ფელიჩიტა ცოლად პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონს ჰყავდა. ლუი ფრანსუასა და მარია ფორტუნატას მრავალწლიანი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, თუმცა მათ შვილი არასდროს ჰყოლიათ.

1789 წელს საფრანგეთში სისხლისმღვრელი რევოლუცია დაიწყო, რა დროსაც არა მხოლოდ დაბალი ფენის, არამედ სამეფო ოჯახის წარმომადგენლებიც კი დაიღუპნენ. ასეთი მძიმე ვითარების გამო ფრანგი არისტოკრატების უმეტესობამ საზღვარგარეთ გაქცევით უშველა თავს. ასე მოიქცა ლუი ფრანსუაც, რომელმაც ცოლთან ერთად თავი ესპანეთის მეფე კარლ -ს შეაფარა. კარლმა გულთბილად მიიღო ფრანგი არისტოკრატები და ისინი ბარსელონაში დააბინავა. კონტის პრინცმა და პრინცესამ თავიანთი უკანასკნელი წლები ბარსელონაში, დევნილობაში გაატარეს და ვერ შესძლეს მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნებულიყვნენ. მარია ფორტუნატა 1803 წელს გარდაიცვალა, რასაც 1814 წელს ლუი ფრანსუას გარდაცვალებაც მოჰყვა. მისი გარდაცვალებით სამუდამოდ შეწყდა ბურბონთა დინასტიის კონტის შტო.
მარია ფორტუნატა დ’ესტე

მარია ფორტუნატა დ’ესტე (, ; დ. 24 ნოემბერი, 1731 — გ. 21 სექტემბერი, 1803) — ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო -ის უმცროსი ასული. პენტიევრის ჰერცოგინია მარია ტერეზა ფელიჩიტა დ'ესტეს უმცროსი და. კონტის უკანასკნელი პრინცესა 1776-1803 წლებში როგორც ლუი ფრანსუა -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარია ფორტუნატა დაიბადა 1731 წლის 24 ნოემბერს მოდენაში, იტალიაში. იგი იყო მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო -ისა და მისი მეუღლის, შარლოტ აგლაე ორლეანელის უმცროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ მოდენას ჰერცოგი რინალდო და კარლოტა ბრაუნშვაიგელი, ხოლო დედის მხრიდან ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ და მისი ცოლი, ლუი -ის ასული ფრანსუაზ მარი დე ბურბონი. მისი დეიდა იყო ესპანეთის დედოფალი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელი.

1740 წლიდან მისი დედ-მამა ერთმანეთს გაცილდნენ, თუმცა არაოფიციალურად, რაც იმის ბრალი იყო, რომ მოდენას სამეფო კარზე ჰერცოგი დე რიშელიე ჩავიდა, რომელიც შემდგომში შარლოტ აგლაეს საყვარელი გახდა. ფრანჩესკომ გააძევა მოღალატე მეუღლე, რომელიც მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნდა, სადაც თავისი ქალიშვილებიც წაიყვანა. მალევე მან თავისი უფროსი ასული მარია ტერეზა ფელიჩიტა ცოლად შერთო ლუი -ის შვილიშვილს, პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონს.

1759 წლის 7 თებერვალს მარია ფორტუნატა ცოლად გაჰყვა თავის დეიდაშვილს, კონტის მომავალ პრინც ლუი ფრანსუას. მიუხედავად იმისა, რომ წყვილს მრავალწლიანი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდა, მათ შვილები არასდროს ჰყოლიათ. ბევრი ამის მიზეზად ლუი ფრანსუას ახალგაზრდობის რომანს ასახელებს მადამ დე კორალინთან, რომლისგანაც მან ვენერიული დაავადება აიკიდა.

1770 წლიდან მარია ფორტუნატა საფრანგეთის მომავალი მეფის, ლუი -ის მეუღლის, დოფინ მარია ანტუანეტა ავსტრიელის ფრეილინა ხდება. სამეფო წყვილთან ერთად მარია ფორტუნატა ხშირად დადიოდა პარიზის ოპერაში და ესწრებოდა სამეფო ბანკეტებს. ასევე მან გაუწია ორგანიზება დოფინების ქორწილს.

1776 წელს მისი მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ კონტის პრინცი ლუი ფრანსუა ხდება, მარია ფორტუნატა კი კონტის პრინცესად გვევლინება. ღვთისმოშიში და ძალიან ფრთხილი მარია ფორტუნატა ცდილობდა თავი დაეღწია დედოფალ მარია ანტუანეტასთან მსახურობისგან, რომელიც ხალხში განსაკუთრებული ზიზღის ობიექტი იყო. იგი ძალიან კარგ ურთიერთობას ინარჩუნებს თავის სიძესთან, პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მართან, რომლის ცოლიც, ანუ მარია ფორტუნატას დაც ქორწინებიდან მალევე გარდაიცვალა, თუმცა მას მეორე ცოლი აღარ შეურთავს. გარდა ამისა, იგი ახლოს იყო პრინცესა დე ლამბალთან და ორლეანის ჰერცოგინიასთან.

1789 წელს საფრანგეთის რევოლუციის დაწყების გამო მარია ფორტუნატამ და მისმა ქმარმა დატოვეს საფრანგეთი და ესპანეთის მეფე კარლ -ს შეაფარეს თავი, რომელმაც ისინი ბარსელონაში დააბინავა. აქ ისინი მრავალი წელი ცხოვრობდნენ, თუმცა მას შემდეგ რაც ფრანგები ესპანეთშიც შეიჭრნენ, კონტის პრინცი და პრინცესა იტალიაში, ჯერ მილანში შემდეგ კი ვენეციაში გაიქცნენ, სადაც 1803 წლის 21 სექტემბერს გარდაიცვალა მარია ფორტუნატა, 71 წლის ასაკში.
ლუის ესპანელი

ლუის ესპანელი (; დ. 25 ივლისი, 1727 — გ. 7 აგვისტო, 1785) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ფილიპე -ისა და ისაბელ ფარნეზეს უმცროსი ვაჟი. ჩიჩონის გრაფი 1761-85 წლებში. ესპანეთის ინფანტი, რომის სანტა მარია დელა სკალას საკათედრო ტაძრის კარდინალ-დიაკვანი, ტოლედოს არქიეპისკოპოსი და ესპანეთის პრიმატი.

ბიოგრაფია
ლუისი დაიბადა 1727 წლის 25 ივლისს სევილიაში, ესპანეთში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე -ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ ისაბელ ფარნეზეს უმცროსი ვაჟი. ვინაიდან მას ოთხი უფროსი ძმა ჰყავდა და ტახტზე ასვლის შანსი არ ჰქონდა, მშობლებმა მისი რელიგიური კუთხით აღზრდა დაიწყეს. 1735 წელს, შვიდი წლის ასაკში იგი უკვე ტოლედოს არქიეპისკოპოსი გახდა, ამავე წლის სექტემბერში კი იგი ესპანეთის პრიმატიც ხდება. ამას მალევე მოჰყვა მისი იტალიაში გამგზავრება და კარდინალ-დიაკვანად დანიშნვა, თუმცა როდესაც დავაჟკაცდა უარი თქვა ეკლესიურ ცხოვრებაზე და საერო ცხოვრებას მიჰყო ხელი.

1761 წელს იგი ჩიჩონის გრაფი გახდა, რომელსაც მანამდე მისი ძმა, ახლა უკვე პარმის ჰერცოგი ფილიპე ატარებდა. 1724 წელს მისი ძმის, ლუის -ის, ხოლო 1759 წელს მეორე ძმის, ფერდინანდ -ის უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ, ლუისი ესპანეთის რიგით მესამე ტახტის მემკვიდრე გახდა. თუმცაღა მას ორი უფროსი და მრავალშვილიანი ძმა ჰყავდა, რის გამოც იგი შესაძლოა ითქვას, რომ კვლავ უშანსოდ იყო. ფერდინანდის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი კიდევ ერთი ძმა კარლ ავიდა, რომლის ვაჟიც, ფერდინანდ სიცილიისა და ნეაპოლის მეფედ იჯდა.

ლუისი ხელოვნებისა და კულტურის დიდი მფარველი იყო. იგი პატრონობდა უამრავ მხატვარსა და მუსიკოსს. ლუისი გარდაიცვალა 1785 წლის 7 აგვისტოს მადრიდში, 58 წლის ასაკში, დაკრძალეს ქალაქ მადრიდის ესკორიალის სამეფო აკლდამაში.

ქორწინება და შვილები
1776 წლის 27 ივნისს ცოლად შეირთო მარია ტერეზა დე ვალაბრიგა, რომელთანაც შეეძინა შემდეგი შვილები:
ლუის მარია (1777-1823), კათოლიკე კარდინალი და ჩიჩონის გრაფი, გარდაიცვალა უცოლ-შვილო;
მკვდარშობილი ბავშვი (1778);
მარია ტერეზა (1779-1828), ჩიჩონის გრაფინია, ცოლად გაჰყვა პიასეს პრინც მანუელ გოდოის, რომელთანაც ერთი ქალიშვილი შეეძინა;
მარია ლუისა (1780-1846), ცოლად გაჰყვა სან ფერნანდოს ჰერცოგს;
მარია ტერეზა დე ვალაბრიგა

მარია ტერეზა დე ვალაბრიგა (; დ. 5 სექტემბერი, 1758 — გ. 26 თებერვალი, 1820) — ესპანელი არისტოკრატი. ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის უმცროსი ვაჟის, ჩიჩონის გრაფ ლუის ესპანელის მეუღლე და მისი სამი შვილის დედა.

ბიოგრაფია
მარია ტერეზა დაიბადა 1758 წლის 5 სექტემბერს სარაგოსაში. იგი იყო სოლივეტას სენიორ ხოსე იგნასიო დე ვალაბრიგასა და მისი მეუღლის, ხოსეფა დე როსას ქალიშვილი. როგორც გამოჩენილი არისტოკრატი, ბავშვობიდანვე მადრიდის სამეფო კარზე იზრდებოდა. მან დედა ძალიან ადრე დაკარგა, თუმცა მისგან დარჩა უზარმაზარი მემკვიდრეობა, რომელიც მისმა ბაბუამ, წარსულში გავლენიანმა ჰერცგოგმა დე როსამ დააგროვა. აღსანიშნავია, რომ მამამისი მის გათხოვებას შოტლანდიელ დიდგვაროვან ფრანცისკ დრუმონდზე აპრირებდა, რომელზე ქორწინების შემთხვევაშიც მარია ტერეზა დედოფლის ფრეილინა გახდებოდა.

1776 წელს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე ფილიპე -ისა და დედოფალ ისაბელ ფარნეზეს უმცროს ვაჟს, ჩიჩონის გრაფ ლუისს, რომელთანაც 4 შვილი შეეძინა. ლუისი ქორწინებიდან სულ რამდენიმე წელიწადში, 1785 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მარია ტერეზას დიდი ქონება და სოციალური სტატუსი დაუტოვა.

შემდგომში, როდესაც ესპანეთში ნაპოლეონის ჯარები შეიჭრა, მეფე კარლის მმართველობა დაამხო და იქ თავისი ძმა გაამეფა, მარია ტერეზა აქტიურად თანამშრომლობდა დევნილ სამეფო ოჯახის წევრებთან. იგი რეგულარულად აწვდიდა საჭირო ინფორმაციას ესპანეთში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით, რაც შემდგომში ფერდინანდ -ს დაეხმარა 1813 წელს ბონაპარტეს ჩამოგდებასა და ტახტის დაბრუნებაში.

მარია ტერეზა გარდაიცვალა 1820 წლის 26 თებერვალს, 60 წლის ასაკში.

შვილები
ლუის მარია (1777-1823), კათოლიკე კარდინალი და ჩიჩონის გრაფი, გარდაიცვალა უცოლ-შვილო;
მკვდარშობილი ბავშვი (1778);
მარია ტერეზა (1779-1828), ჩიჩონის გრაფინია, ცოლად გაჰყვა პიასეს პრინც მანუელ გოდოის, რომელთანაც ერთი ქალიშვილი შეეძინა;
მარია ლუისა (1780-1846), ცოლად გაჰყვა სან ფერნანდოს ჰერცოგს;
ლუის მარია დე ბურბონი

ლუის მარია დე ბურბონ ი ვალაბრიგა (; დ. 22 მაისი, 1777 — გ. 19 მარტი, 1823) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას ვაჟი. ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის შვილიშვილი. ჩიჩონის გრაფი, ესპანეთის ინფანტი და რეგენტი და სან მარტინ დე ლა ვეგას მარკიზი.

ბიოგრაფია
ლუის მარია დაიბადა 1777 წლის 22 მაისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის უმცროსი ვაჟის, ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მისი მეუღლის, მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას პირველი შვილი. იგი დაბადებიდანვე იზრდებოდა საეკლესიო ცხოვრებისათვის. 1785 წლიდან იგი ჩიჩონის გრაფი და ტოლედოს არქიეპისკოპოსი ხდება. მას შემდეგ რაც მამამისი გარდაიცვალა, იგი საცხოვრებლად ტოლედოში გადავიდა.

1793 წელს იგი სევილიის არქიეპისკოპოსი, ამავე წელს კარლ -ის ორდენის რაინდი, 1800 წელს კი სანტა მარია დელა სკალას ეკლესიის კარდინალ-დიაკვანი გახდა, რის გამოც იგი დროებით რომში გადასახლდა.

1820-23 წლებში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ესპანეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მან განაახლა ქვეყანაში აბსოლუტური მონარქია, მიუხედავად იმისა, რომ მან დაინახა რა შედეგები მოიტანა ამან მეზობელ საფრანგეთსა და ინგლისში.

45 წლის ასაკში, გახდა ესპანეთის მცირეწლოვანი მეფე ფერდინანდ -ის რეგენტი. სწორედ მისი დამსახურება იყო ესპანეთში სახალხო აჯანყების დაწყება და ფრანგების ბატონობიდან ქვეყნის განთავისუფლება.

მიუხედავად ყველაფრისაა, იგი არ დაოჯახებულა და შესაბამისად არც შვილები ჰყოლია. იგი გარდაიცვალა 1823 წლის 19 მარტს, 45 წლის ასაკში. მის შემდეგ ჩიჩონის საგრაფო მის დას, მარია ტერეზას დარჩა.
მარია ტერეზა დე ბურბონი

მარია ტერეზა დე ბურბონი (; დ. 6 მარტი, 1779 — გ. 23 ნოემბერი, 1828) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის შვილიშვილი. ჩიჩონის გრაფინია 1823-28 წლებში.

ბიოგრაფია და ტიტულები
მარია ტერეზა დაიბადა 1779 წლის 6 მარტს ტოლედოში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის უმცროსი ვაჟის, ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მისი მეუღლის, არაგონელი არისტოკრატის მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი.

დონა მარია ტერეზა კაროლინა დე ბურბონ ი ვალაბრიგა იყო: ბოადილასა დელ მონტეს პირველი მარკიზა, დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის დამაარსებელი, აგრეთვე ძმის, ლუის მარიას გარდაცვალების შემდეგ ჩიჩონის რიგით მეთხუთმეტე გრაფინია, ესპანეთის გრანდე და სუეკას პირველი ჰერცოგინია.

1797 წლის 2 ოქტომბერს, ესკორიალში დაქორწინდა პეასის პრინც დონ მანუელ დე გოდოი ი ალვარეს დე ფარიაზე, რომელთან ქორწინებითაც იგი პეასის პრინცესა, ალკუდიას ჰერცოგინია და კუედას ჰერცოგინია. მრავალწლიანი ქორწინებიდან მხოლოდ ერთი ქალიშვილი შეეძინა, სახელად კარლოტა, რომელიც სუეკას ჰერცოგინია გახდა.

1803 წელს ესპანეთში ფრანგების შემოჭრის გამო იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამშობლო და ჯერ იტალიაში, შემდეგ კი საფრანგეთში გაქცეულიყო, სადაც 1828 წელს გარდაიცვალა 49 წლის ასაკში.
მარია ხოსეფა ესპანელი

მარია ხოსეფა ესპანელი (; დ. 6 ივლისი, 1744 — გ. 8 დეკემბერი, 1801) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ -ისა და დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის უფროსი და. გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო.

ბიოგრაფია
მარია ხოსეფა ესპანელი დაიბადა 1744 წლის 6 ივლისს ნეაპოლში, ნეაპოლის სამეფოში. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ ესპანეთის მეფე ფილიპე და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი ისაბელ ფარნეზე, ხოლო დედის მხრიდან საქსონიის, ლიტვისა და პოლონეთის მეფე ავგუსტ და მისი ცოლი, დედოფალი მარია იოზეფა ავსტრიელი. მარია ხოსეფა მათი ცამეტი შვილიდან მეოთხე იყო, თუმცა მანამდე დაბადებული სამი ბავშვი ჩვილობაში დაიღუპა, რის გამოც იგი უფროს ქალიშვილად ითვლებოდა.

მისი დაბადებიდან სულ ერთ წელიწადში დაიბადა მისი უმცროსი დაც, სახელად მარია ლუისა, რომელიც შემდგომში იმპერატრიცა მარია ტერეზიას ვაჟზე, ლეოპოლდ -ზე დაქორწინდა. თავდაპირველად ლეოპოლდს მარია ხოსეფაზე უნდა ექორწინა, თუმცა ავსტრიელებმა არჩევანი შეცვალეს და მის ნაცვლად მარია ლუისა აირჩიეს.

1759 წლიდან მამამისი ესპანეთის მეფე ხდება, სიცილიისა და ნეაპოლის მეფედ კი თავის ვაჟ ფერდინანდს სვამს. ამის შემდეგ კარლი თავის ცოლთან და დანარჩენ შვილებთან ერთად ესპანეთში გადასახლდა, რომლის ხალხსა და კლიმატსაც დედოფალი მარია ამალია საქსონიელი ვერაფრით შეეგუა და სულ ერთ წელიწადში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მალევე, კარლმა საფრანგეთის მეფე ლუი -ის ასულ მარია ადელაიდაზე მოისურვა დაქორწინება, თუმცა კარლის გარეგნობის გამო მარია ადელაიდამ მასზე ქორწინებაზე უარი განაცხადა. ამის შემდეგ მეფე კარლი აღარ დაოჯახებულა და იგი 1788 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ესპანეთის მეფე მარია ხოსეფას ძმა, კარლ ხდება, რომელსაც ცოლად მარია ლუიზა პარმელი ჰყავდა.

მას შემდეგ, რაც 1768 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი -ის მეუღლე, დედოფალი მარია ლეშჩინსკა გარდაიცვალა, მარია ხოსეფა მის საცოლედ განიხილებოდა, თუმცა ლუიმ უარი თქვა მარია ხოსეფას ასაკის გამო, რომელიც მასზე ბევრად უმცროსი იყო. ყოველივე ამის გამო, მარია ხოსეფა გასათხოვარი დარჩა და ასეც გარდაიცვალა. იგი თავის ძმასთან, კარლ -თან ცხოვრობდა სამეფო სასახლეში, თუმცა პოლიტიკაში იგი საერთოდ არ ერეოდა. იგი ასევე ეხმარებოდა მადრიდში მდებარე მონასტრების მონაზვნებს.

მარია ხოსეფა ესპანელი გარდაიცვალა 1801 წლის 8 დეკემბერს, 57 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალებიდან სულ ორ წელიწადში ესპანეთში საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონის ჯარები შეიჭრნენ და კარლ -ის მმართველობა დაამხეს, რომელიც ოჯახთან ერთად იტალიაში გაიქცა.

წინაპრები
მარია ხოსეფა ესპანელის წინაპრები
ტყის ვირზაზუნა

ტყის ვირზაზუნა — ძუძუმწოვარი ცხოველი ციყვისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 41,8–66,5 სმ, მასა — 3–5 კგ. მამლები ზომით მცირედ აღემატებიან დედლებს. აღნაგობა მკვრივია, აქვს მოკლე და ძლიერი თათები, რაც მიწის თხრაში ეხმარება. კიდურები ხუთთითიანია, წინა კიდურებზე პირველი თითები რუდიმენტირებულია. კუდის სიგრძეა 10–15 სმ, იგი გაბრტყელებული, ფაფუკი და შავი ან მუქი მურა-ბეწვით დაფარულია. ყურები პატარა და მომრგვალებულია. ბეწვი მოუხეშოა, ფერად მოწითურო ან მოწითალო-ყავისფერი. გვხვდება ალბინოსი და მელანისტი ინდივიდები. განგური მამალს მაისის ბოლოს–აგვისტოში ახასიათებს. ტყის ვირზაზუნა უმთავრესად ბინადრობს ღია სივრცეებსა და ტყეები განაპირა მხარეებში. გავრცელებულია აშშ-ის ცენტრალურ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ შტატებში, ლაბრადორის ნახევარკუნძულზე, ალასკიდან მონების დიდ ტბამდე, ჰუდსონის ყურის სამხრეთ სანაპიროზე და სხვ. იკვებება მცენარეთა ვეგეტატიური ნაწილებით. მრავლდება წელიწადში ერთხელ. მაკეობა 31–32 დღე-ღამე გრძელდება. შობს საშუალოდ 4 (საერთოდ 2–7) ნაშიერს, ისინი 26–27 გ-ს იწონიან და 10 სმ-მდე სიგრძის არიან, 26–28 დღეში თვალები ეხილებათ. რძით კვება 44 დღე გრძელდება. ბუნებაში ცოცხლობენ 4–6 წელი, ტყვეობაში — 10 წლამდე, მაქსიმალური ასაკი — 14 წელი.
ბაგრაშკიოლი

ბაგრაშკიოლი, ბოსტენ-ხუ — ტბა ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში, სინძიანში, ქალაქ კორლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 57 კმ-ში. გაწოლილია აღმოსავლეთ ტიან-შანში, მთათაშუა ქვაბულში, ტარიმის აუზის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეზე, რომელიც დიდ გაუდინარ არეს წარმოადგენს და რომელიც ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია ტიან-შანით, ხოლო სამხრეთიდან კუნლუნით. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1044,2 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 985-1070 კმ².

აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 65 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 15 კმ-ზე. ტბის ფართობი მერყეობს წლიდან წლამდე, ისევე როგორც ტბის დონის ნიშნული. ტბის დონე თავის მხრივ, იცვლება მდნარი წყლის ხარჯის ცვლილებით, ადგილობრივი ნალექებისა და აორთქლების ბალანსის ცვალებადობით. ცნობილია, რომ ტბის დონე 3 მ-ით არის შემცირებული. ყველაზე მაღალი დარეგისტრირებული დონე შეადგენდა 1048,75 მ ზღვის დონიდან (1958 წელს), ხოლო 1986 წლისათვის ეს მაჩვენებელი 1044,2 მ-ით განისაზღვრებოდა. ტბა წააგავს სამკუთხედს. რომელიც ხან ლობნორის ტბაში ჩაედინება, ხან ტარიმს უერთდება.

ტბის რაიონის საშუალოწლიური ტემპერატურაა 7,9°, ზაფხულში 22,1°, ზამთარში –22°. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 64,7 მმ, ზაფხულში 39,5 მმ, რაც შეადგენს ნალექების წლიური რაოდენობის 60 %-ს. დეკემბრიდან მარტამდე იყინება.

ტბის რაიონის ჭაობებში ყოველწიურად აგროვებენ მაღალი ხარისხის ლელქაშის მდიდარ მოსავალს. წლიური გამოშვება 300 ათას ტონაზე მეტი. აქვეა ლელქაშის წარმოების ერთ-ერთი უმსხვილესი ბაზა.

მდიდარია თევზით. 1970-იან წლებამდე კობრისებრთა ორი სახეობა და წლიური თევზჭერის 80 %-ს შეადგენდა. 1962-1965 წლებში ტბაში მოამრავლეს კობრისებრთა სხვადასხვა სახეობა, მათ შორის: ჭრელი სქელშუბლა, შავი ამური, სქელშუბლა, თეთრი ამური, კობრი და ოქროსფერი კარჩხანა. 1970-იან წლებში ეს სახეობები საწარმოო საქმიანობის მთავარ სამიზნედ იქცნენ. 1978 წლიდან თევზჭერის მთავარი წილი ქორჭილაზე მოდის.

გალერეა
ყურმოკლე თეთრი ღორი

ყურმოკლე თეთრი ღორი — ღორის სახორცე მიმართულების ადრეული ჯიში. გამოყვანილია გერმანიაში საუკუნის ბოლოს ადგილობრივი გრძელყურიანი ღორებისა და მსხვილი თეთრი და საშუალო თეთრი ინგლისური ჯიშის ღორებთან შეჯვარების გზით, ხოლო შემდეგ ნაჯვარი ცხოველების გადარჩევითა და შერჩევით. მოზრდილი ნეზვის ცოცხალი მასაა 200–250 კგ, კერატისა 250–300 კგ. ნაყოფიერება — 9–10 გოჭი დაყრაზე. მერძეულობა 60–70 კგ. გავრცელებულია როსტოვის ოლქში, კრასნოდარის მხარეში, ყაზახეთში, უკრაინაში და სხვ. გამოიყენეს ესტონური საბეკონე, ჩრდილოკავკასიური, ლიტვური და ლატვიური ჯიშების ჩამოყალიბება-გაუმჯობესებაში.
გაბრიელ ესპანელი

გაბრიელ ესპანელი (; დ. 12 მაისი, 1752 — გ. 23 ნოემბერი, 1788) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ -ისა და დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უმცროსი ვაჟი.

ბიოგრაფია
გაბრიელი დაიბადა 1752 წლის 12 მაისს პორტიჩის სასახლეში, ნეაპოლში. მისი სრული სახელია გაბრიელ ანტონიო ფრანსისკო ხავიერ ხუან ნეპომუჩენო ხოსე სერაფინ პასკალ სალვადორ დე ბურბონ ი ვეტინი. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უმცროსი ვაჟი.

კარლ -ის მრავალი შვილიდან, გაბრიელი ყველაზე შრომისმოყვარე და ინტელიგენტი იყო. მას ძალიან უყვარდა კულტურა და ცნობილი იყო თავისი შესანიშნავი თარგმანებით. იგი თარგმნიდა სალუსტისა და მაეცენას პოემებს. მისი მუსიკის მასწავლებელი ანტონიო სოლერი იყო, რომელმაც გაბრიელს საოცრად დაკვრა ასწავლა კლავესინზე. კლავესინის გარდა, გაბრიელი კარგად უკრავდა ორღანზეც. შემდგომში, იგი სასახლის საზოგადოებისათვის უკრავდა ხოლმე.

გაბრიელმა თავისი ბავშვობა ნეაპოლში გაატარა. 1759 წელს მამამისი ესპანეთის მეფე ხდება და ცოლ-შვილთან ერთად ესპანეთში გადასახლდა. ყოველივე ეს ვერ აიტანა დედოფალმა მარია ამალია საქსონიელმა, რომელიც ესპანეთში ღრმა დეპრესიაში ჩავარდა და 1760 წელს გარდაიცვალა, როდესაც გაბრიელი სულ რვა წლისა იყო. გაბრიელთან ერთად იზრდებოდნენ მისი უფროსი და-ძმებიც: მარია ხოსეფა, კარლი და მარია ლუისა. მათ გარდა გაბრიელს კიდევ ორი უფროსი ძმა ჰყავდა: ფილიპე და ფერდინანდი, რომლებიც ნეაპოლში დარჩნენ სამართავად.

1765 წელს მისი ძმა კარლი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ მარია ლუიზა პარმელზე, თუმცა წყვილს 1771 წლამდე არ უჩნდებოდათ ბავშვები. ამ პერიოდის მანძილზე გაბრიელი ესპანეთის ტახტის რიგით მესამე მემკვიდრე მოჰყვა.

1785 წლიდან დაიწყო მოლაპარაკებები გაბრიელისა და მარია ანა ვიქტორია პორტუგალიელის ქორწინებასთან დაკავშირებით, რომელიც პორტუგალიის მეფე პედრუ -ისა და დედოფალ მარია -ის ქალიშვილი იყო. 1785 წლის 12 აპრილს, ლისაბონში შედგა გაბრიელისა და მარია ანა ვიქტორიას მარიონეტული ქორწინება, თუმცა ისინი ერთმანეთს პირველად 23 მაისს შეხვდნენ არანხუესში. წყვილს სულ სამი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ორი ჩვილობაშივე დაიღუპა.

როდესაც მათი მესამე შვილი, კარლოს ხოსე დაიბადა, გაბრიელი ცოლ-შვილის სანახავად ესკორიალში წავიდა, სადაც იგი ყვავილით დაავადდა და 1788 წლის 23 ნოემბერს, 36 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

შვილები
პედრო კარლოსი (1786-1812), ცოლად შეირთო ბეირას პრინცესა მარია ტერეზა პორტუგალიელი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი;
მარია კარლოტა (1787), გარდაიცვალა ჩვილი;
კარლოს ხოსე (1788), გარდაიცვალა ჩვილი;

წინაპრები
გაბრიელ ესპანელის წინაპრები
პედრო კარლოს ესპანელი

პედრო კარლოს ესპანელი (; დ. 18 ივნისი, 1786 — გ. 4 ივლისი, 1812) — ბურბონ-ბრაგანსას დინასტიის წარმომადგენელი. გაბრიელ ესპანელისა და მარია ანა ვიქტორია პორტუგალიელის უფროსი ვაჟი.

ბიოგრაფია
პედრო კარლოსი დაიბადა 1786 წლის 18 ივნისს. იგი იყო გაბრიელ ესპანელისა და მარია ანა ვიქტორია პორტუგალიელის უფროსი ვაჟი. მამის მხრიდან ბებია-ბაბუად ესპანეთის მეფე კარლ და დედოფალი მარია ამალია საქსონიელი ერგებოდნენ, ხოლო დედის მხრიდან პორტუგალიის მეფე პედრუ და დედოფალი მარია .

პედრო კარლოსის მამა მეფე კარლის ფავორიტი, თუმცა უმცროსი ვაჟი იყო, რომელიც მისი დაბადებიდან ორ წელიწადში, 1788 წელს გარდაიცვალა ყვავილით. რამდენიმე წელიწადში თავად მეფე კარლიც გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ვაჟი კარლ ავიდა, რომელმაც პედრო პასკალი დედამისთან ერთად პორტუგალიის დედოფალ მარია გაუგზავნა მისივე თხოვნით. დედოფალი მარია დიდად დარდობდა და ზრუნავდა პედროზე, როგორც ბრაგანსას დინასტიის ჯერჯერობით ერთადერთ მემკვიდრეზე. დედოფალ მარიას ხელშეწყობით იგი პორტუგალიაში გაიზარდა და პორტუგალიის ინფანტის წოდებაც მიენიჭა.

მიუხედავად მამის ესპანური წარმომავლობისა, პედრო კარლოსი პორტუგალიელებმა დიდი სიხარულით მიიღეს და იგი როგორც პორტუგალიელი ისე აღზარდეს. 1792 წელს მარია -მა გამოსცა დეკლარაცია, რომლის მიხედვითაც თავისი ვაჟის, მეფე ჟუან -ის ვაჟების შემდეგ, პედრო პორტუგალიის ტახტის პირველი მემკვიდრედ ცხადდებოდა.

1807 წელს როდესაც პორტუგალიაში საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის ჯარები შევიდა, სამეფო ოჯახის წევრები, მათ შორის პედრო კარლოსიც ბრაზილიაში გაიქცნენ. სწორედ ბრაზილიაში დაქორწინდა პედრო კარლოსი და აქვე გარდაიცვალა 1812 წლის 4 ივლისს, 26 წლის ასაკში.

ქორწინება და შვილები
1810 წლის 13 მაისს რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში, პედრო კარლოსი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილზე, პორტუგალიის მეფე ჟუან -ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ასულ მარია ტერეზა პორტუგალიელზე, რომელთანაც ორწლიანი ქორწინების შედეგად შეეძინა ერთი ვაჟი:
სებასტიანი (1811-1875), პირველად იქორწინა მარია ამალია დე ბურბონ-სიცილიელზე, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც ცოლად შეირთო მარია კრისტინა ესპანელი. სულ ორივე ცოლთან შეეძინა ხუთი შვილი;

წინაპრები