iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აბრაამის ტბა

აბრაამის ტბა — ხელოვნური ტბა ალბერტაში, კანადაში. ალბერტას უდიდესი ხელოვნური წყალსაცავი. მდებარეობს კოტენეის დაბლობზე, კანადის კლდოვან მთებში.

აღწერა
აბრაამის ტბის ფართობია 53,7 კმ², სიგრძე კი 32 კმ. მიუხედავად იმისა, რომ ტბა ხელოვნურია, მას გააჩნია კლდოვან მთებში მდებარე სხვა მყინვარული ტბების მსგავსი ლურჯი შეფერილობა, რაც „მყინვარული რძითაა“ გამოწვეული.
ტბის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს აბრაამის მთა და ელიოტ პიკი. მიჩენერის მთა მდებარეობს აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ერნესტ როსის მთა კი ტბის სამხრეთ კიდეზე.

ფენომენი
ყინულის ქვეშ ჩაფლული მეთანი ტბის ზედაპირზე გაყინულ ბუშტებს წარმოქმნის. ფენომენი გამოწვეულია წყალმცენარეების გახრწნის შედეგად გამოყოფილი ჟანგბადისა და მეთანის ბუშტებით, რომლებიც ტბის გაყინვის დროს ზედაპირამდე ვეღარ აღწევენ და შთამბეჭდავ სანახაობას წარმოქმნიან. ამის გამო, ტბა საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებსა და ფოტოგრაფებს შორის. ტბის ყინულოვანი საფარი მთელი ზამთრის განმავლობაში იცვლება. აბრაამის ტბა, ჩვეულებრივ, დეკემბრის ბოლოს იყინება, ყინულის ბუშტების სანახავად საუკეთესო დრო კი იანვრის შუა რიცხვებიდან, თებერვლის შუა რიცხვებამდეა.
აბრაამის მთა

აბრაამის მთა — 2 820 მ სიმაღლის მწვერვალი ალბერტაში, კანადაში

აბრაამის მთა შედგება დანალექი ქანებისგან, რომელიც პრეკამბრიული პერიოდიდან, იურულ პერიოდამდე ყალიბდებოდა.

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის თანახმად, აბრაამის მთა სუბარქტიკულ კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს, შესაბამისად, მისი კლიმატი ცივი ზამთრითა და რბილი ზაფხულით ხასიათდება.
მარია კორინა მაჩადო

მარია კორინა მაჩადო (; დ. 7 ოქტომბერი, 1967, კარაკასი) — ვენესუელელი ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი და ფილანთროპი. ვენესუელის ეროვნულია ასამბლეის დეპუტატი 2011-2014 წლებში. მაჩადო პოლიტიკურ კარიერას იწყებს ალეხანდრო პლასსთან ერთად 2002 წელს, როგორც ხმის მონიტორინგის ჯგუფ „-ს“ დამფუძნებელი და ლიდერი. 2018 წელს შევიდა -ის 100 გავლენიანი ქალის სიაში. მაჩადო განიხილება ვენესუელის ოპოზიციის წამყვან ფიგურად. ნიკოლას მადუროს მთავრობამ მაჩადოს ვენესუელის დატოვება აუკრძალა.

მაჩადო იყო 2012 წლის ვენესუელის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი, მაგრამ ოპოზიციის პრაიმერი წააგო ენრიკე კაპრილესთან. 2014 წლის ვენესუელის საპროტესტო აქციების დროს, მაჩადო იყო ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა ნიკოლას მადუროს მთავრობის წინააღმდეგ საპროტესტო აქციების ორგანიზებაში.

მაჩადო იყო ვენესუელის პრეკანდიდატი 2023 წლის საპრეზიდენტო პარაიმერში, თუმცა 2023 წლის 30 ივნისს პოლიტიკიდან 15 წლით დისკვალიფიკაცია მიუსაჯეს. მისი დისკვალიფიკაცია დაადასტურა ვენესუელის იუსტიციის უზენაესმა სასამართლომ 2024 წლის იანვარში. პრაიმერის არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, მაჩადო გამოაცხადეს ოპოზიციის კანდიდატად 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა იგი შეცვალა კორინა იორისმა 2024 წლის 22 მარტს. იორისიც არ დაარეგისტრირეს კანდიდატად და იგი ჩაანაცვლა ედმუნდო გონსალესმა.

2024 წლის 24 ოქტომბერს ედმუნდო გონსალესთან ერთად გადაეცა სახაროვის პრემია.
დაკარგული უფლისწული

„დაკარგული უფლისწული“ — ბრიტანული სატელევიზიო დრამა, რომლის რეჟისორია სტივენ პოლიაკოფი. მინი სერიალი 2003 წელს გამოვიდა. უამრავი მაყურებელი მიიზიდა, გამოვიდა მისი და ვერსიები. -მ კი 2004 წლის იანვარში განმეორებით აჩვენა.

სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს უფლისწულ ჯონის ცხოვრებაზე - ბრიტანეთის მეფის ჯორჯ -ისა და დედოფალ მერის უმცროს შვილზე, რომელიც 1919 წელს, 13 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ჯონს ეპილეფსიური კრუნჩხვები და აუტიზმის მსგავსი განვითარების აშლილობა ჰქონდა და სამეფო ოჯახი ცდილობდა დაემალა იგი საზოგადოების თვალისგან; სცენარი არ წარმოაჩენდა სამეფო ოჯახს, როგორც არასიმპატიურს, სამაგიეროდ, აჩვენებდა, თუ რამდენად დაუჯდათ ეს მათ ემოციურად (განსაკუთრებით ჯონის დედას, დედოფალ მარიამს). პოლიაკოფი იკვლევს ჯონის ამბავს, მის ურთიერთობას ოჯახთან და ძმასთან, პრინც ჯორჯთან, იმ დროს მიმდინარე პოლიტიკურ მოვლენებს (როგორიცაა რომანოვების სახლის დაცემა 1917 წელს) და მისი ძიძის, შარლოტა ბილის (ლალა) სიყვარულსა და ერთგულებას.

ჯილდოები
ფილმის სცენარისტი და რეჟისორი სტივენ პოლიაკოფია, ის თავდაპირველად ეთერში 2003 წლის იანვარში გავიდა. ფილმმა სამი ემის ჯილდო მოიგო 2005 წელს.

როლებში
დენიელ უილიამსი - უფლისწული ჯონი (პატარა)
მეთიუ თომასი - უფლისწული ჯონი (მოზარდი)
ბროკ ევერიტ-ელვიკი - უფლისწული ჯორჯი (პატარა)
როლო უიკსი - უფლისწული ჯორჯი (მოზარდი)
სამუელ პეიჯი - უფლისწული ალექსეი (პატარა)
კოსტია სევეროვი - უფლისწული ალექსეი (მოზარდი)
მირანდა რიჩარდსონი - დედოფალი მერი
მერი ნაი - პრინცესა მერი
ჯინა მაკკი - ლალა
ტომ ჰოლანდი – მეფე ჯორჯ 
ბილ ნაი - არტურ ბიგი, პირველი ბარონი სტემფორდჰემი
ბიბი ანდერსონი - დედოფალი ალექსანდრა
რონ კუკი - დევიდ ლოიდ ჯორჯ
როზ მაკკაჩეონი - პრინცესა მერი ადელაიდა
ჯონ სესენსი – ჰენრი ჰანსელი
მაიკლ გამბონი - მეფე ედუარდ 
დევიდ ბარასი – კაიზერი ვილჰელმ 
ივან მარევიჩი - მეფე ნიკოლოზ 
ინგებორგა დაპკუნაიტე – დედოფალი ალექსანდრა თედორეს ასული
ვანესა აკერმანი - დიდი ჰერცოგინია ოლგა
ჰოლი ბოიდი - დიდი ჰერცოგინია ტატიანა
ნასტია რაზდუხოვა - დიდი ჰერცოგინია მარია
ალგინა ლიპსკისი - დიდი ჰერცოგინია ანასტასია
იუპიტერ LV

იუპიტერ , /2003 18 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ანანკეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

ის აღმოაჩინა ასტრონომთა ჯგუფმა ბრეტ ჯ. გლადმანის ხელმძღვანელობით 2003 წელს.

იუპიტერი დიამეტრით დაახლოებით 2 კილომეტრია და ბრუნავს იუპიტერზე საშუალოდ 20.220 გმ მანძილზე 604.99 დღეში, ეკლიპტიკისკენ 143° დახრილობით (იუპიტერის ეკვატორისკენ 145°), რეტროგრადული მიმართულებით და ექსცენტრიულობით 0.0509.

ის მიეკუთვნება ანანკეს ჯგუფს, რეტროგრადულ არარეგულარულ თანამგზავრებს, რომლებიც ბრუნავს იუპიტერზე 22,8-დან 24,1 გმ-მდე, დაახლოებით 150-155° დახრილობით.

თანამგზავრი დაიკარგა 2003 წელს აღმოჩენისთანავე. იგი თავიდან აღმოაჩინეს 2017 წელს და მიენიჭა მისი მუდმივი აღნიშვნა „იუპიტერ “.
ალეხანდრო გარნაჩო

ალეხანდრო გარნაჩო ფერეირა (დ. 2004, 1 ივლისი, მადრიდი, ესპანეთი) — პროფესიონალი ფეხბურთელი, თამაშობს პრემიერ ლიგის კლუბ მანჩესტერ იუნაიტედსა და არგენტინის ეროვნულ გუნდში.

ბიოგრაფია
ალეხანდრო გარნაჩო დაიბადა 2004 წლის 1 ივლისს, ესპანეთში, მადრიდში. იგი ხეტაფედან, მადრიდის „ატლეტიკოს“ ახალგაზრდულ სისტემას 2015 წელს შეუერთდა , ხოლო 2020 წლის ოქტომბერში გადავიდა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ აკადემიაში, რომლის სანაცვლოდაც „იუნაიტედმა“ „ატლეტიკოს“ 420,000 ფუნტი გადაუხადა. პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი კლუბთან მან 2021 წლის ივლისში გააფორმა.

გარნაჩო ყურადღების ცენტრში მოექცა მისი სოლო გოლით ახალგაზრდულ თასზე „ევერტონთან“ გამარჯვებაში, რომელიც 2022 წლის თებერვალში ნომინირებული იყო „იუნაიტედის“ თვის საუკეთესო გოლის ჯილდოზე. პრემიერ ლიგის რამდენიმე მატჩში გამოუყენებელ შემცვლელად დასახელების შემდეგ, პირველი გუნდის დებიუტი მან 2022 წლის 28 აპრილს ჩელსის წინააღმდეგ მოახდინა, როცა 91-ე წუთზე ენტონი ელანგა შეცვალა და შეხვედრა ფრედ 1-1 დასრულდა. 2022 წლის მაისში გარნაჩომ მოიგო ჯიმი მერფის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშის ჯილდო და ორჯერ გაიტანა ასოციაციის ახალგაზრდული თასის ფინალში „ნოტინგემ ფორესტის“ წინააღმდეგ 11 მაისს, რაც დაეხმარა „იუნაიტედს“ 2011 წლის შემდეგ პირველად მოეგო ტურნირი.

გარნაჩოს უფლება ჰქონდა ეთამაშა როგორც ესპანეთის, ისე არგენტინის ნაკრებში, რადგან მისი დედა არგენტინელია. 2021 წელს მან სამჯერ ითამაშა ესპანეთის 18-წლამდელთა ნაკრებში. 2022 წლის 7 მარტს იგი არგენტინის ეროვნული ნაკრების გაფართოებულ 44-კაციან შემადგენლობაში გამოიძახეს მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი მატჩებისთვის. საბოლოო 33-კაციან შემადგენლობაშიც მოხვდა, თუმცა არცერთ შეხვედრაში არ გამოჩენილა.

მისი დებიუტი არგენტინის 20-წლამდელთა ნაკრებში შედგა 2022 წლის 26 მარტს, აშშ-ის წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ მატჩში. მან ოთხ მატჩში ოთხი გოლი გაიტანა „მორის რეველოს“ ტურნირზე, სადაც ასევე მოიგო „ტურნირის აღმოჩენის“ და „ტურნირის გოლის“ ჯილდოები.

2023 წლის მარტში გარნაჩო კვლავ გამოიძახეს არგენტინის ნაკრებში პანამასთან და კიურასაოსთან ამხანაგური მატჩებისთვის, მაგრამ ტერფის ტრავმის გამო იძულებული გახდა დაეტოვებინა გუნდი. საბოლოოდ, მისი დებიუტი უფროს ნაკრებში შედგა 2023 წლის 15 ივნისს „მუშათა სტადიონზე“, ავსტრალიის წინააღმდეგ ამხანაგურ შეხვედრაში, სადაც მეორე ტაიმში ნიკოლას გონსალესის შემცვლელად შევიდა მოედანზე.

2024 წლის ივნისში გარნაჩო შევიდა ლიონელ სკალონის არგენტინის საბოლოო 26-კაციან შემადგენლობაში კოპა ამერიკისთვის და გახდა გუნდის წევრი, რომელმაც ტურნირი მოიგო.
დალი ცაავა

დალი ცაავა (დ. 1947, სენაკი —გ. 2003) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრაფია
ბავშვობა სოხუმში გაატარა, იქვე დაიწყო ლექსების წერა. სოხუმში საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სასწავლებლად გაემგზავრა სანქტ-პეტერბურგში. მოგვიანებით დაბრუნდა თბილისში და მე-6 გერმანულ სკოლაში რუსული ენის მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. გამოცემული აქვს ლექსების კრებული "პონტოს ევქსინოსი".
ზურაბ ღამბაშიძე

ზურაბ ღამბაშიძე (დ. 8 აგვისტო, 1917, ქუთაისი — გ. 25 მაისი, 1981) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი 1940 წელს.

მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა საპროექტო და სამშენებლო ორგანიზაციებში. 1971 წელს საქართველოს სარწყავი სისტემების მშენებლობის ინდუსტრიალიზაციისათვის სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია. ინჟინერ მშენებელი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ჯილდოები
1971 - საქართველოს სახელმწიფო პრემია (ერთობლივი გამარჯვება)
1963 - საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
საპატიო ნიშნის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი (2 ორდენი)
ექტორ ფორტი

ექტორ ფორტ გარსია (დაბადების თარიღი 2 აგვისტო, 2006, ესპანეთი, ბარსელონა ) — ესპანელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, თამაშობს საფეხბურთო კლუბ ბარსელონას მარჯვენა მცველად.

ბიოგრაფია
ექტორ ფორტ გარსია დაიბადა 2006 წლის 2 აგვისტოს, ესპანეთში, ბარსელონაში. კატალონიის ბარსელონაში დაბადებულმა ფორტმა ხელი მოაწერა ლა მასიას -დან, რომელიც წარმოადგენს კლუბის -ს 2022–2023 სეზონში, ითამაშა ექვსივე მატჩი ახალგაზრდული ლიგის კამპანიაში. მომდევნო წელს, ბარსელონას წინა სეზონში, 2023–2024 სეზონის წინ, ფორტმა შეასრულა თავისი არაკონკურენტული დებიუტი პირველ გუნდში ვისელ კობესთან ამხანაგურ მატჩში, 2023 წლის 6 ივნისს. ის იყო ერთ-ერთი იმ ექვსი მოთამაშიდან, რომლებმაც დებიუტი შეასრულეს პირველ გუნდში. ბარსელონას სარეზერვო გუნდში დაწინაურებულმა ფორტმა დებიუტი შეასრულა 2023 წლის 28 აგვისტოს 1–0 დამარცხებით –თან პრიმერა ფედერაციის სეზონის გახსნისას. ფორტმა თავისი დებიუტი პირველ გუნდში შეასრულა 2023 წლის 13 დეკემბერს, ჩემპიონთა ლიგაზე სამეფო ანტვერპენთან სტუმრად 3-2 დამარცხებით.2024 წლის 28 მაისს, ბარსელონამ გამოაცხადა, რომ მათ მიაღწიეს შეთანხმებას ფორტთან მისი კონტრაქტის გახანგრძლივებასთან დაკავშირებით, როცა კლუბს 2026 წლის 30 ივნისამდე შეუერთდა. ახალგაზრდა ესპანელი ფეხბურთელი წარმოადგენდა ესპანეთის 16 და 17 გუნდებს. ის დასახელდა 17-წლამდელთა ნაკრებში, რომელმაც უნგრეთში 2023 წლის ევროპის ჩემპიონატზე ითამაშა.
დემეტრე თბილელი

დემეტრე თბილელი (დ.უცნობი — გ. 9 აპრილი, 1321) — საუკუნის ქართველი ფრანცისკანელი ბერი და მოწამე.
ბიოგრაფია
დემეტრე თბილელის ვინაობა უცნობია ქართული წყაროებისთვის, სამაგიეროდ მასზე მოგვითხრობენ ცნობილი ევროპელი მოგზაურები ოდორიკო პარდენონე და ჟურდენ სევერაკი. მათი თხზულებები ძალზედ პოპულარული იყო შუა საუკუნეების ევროპაში. სხვათა შორის, ჟურდენი საქართველოშიც იყო ნამყოფი.

ცნობილია, რომ დემეტრე თბილელი წარმოშობით თბილისელი ქართველი იყო. ისტორიული წყაროები მოგვითხრობენ, რომ იგი კარგად ფლობდა აღმოსავლურ ენებს. შესაძლებელია, რომ მან სასულიერო გზა აირჩია 1233 წლიდან ტფილისში მყოფი ფრანცისკელი მისიონერების წყალობით, შემდგომ კი თავრიზში გადავიდა, რათა ესწავლა მონასტერში, სადაც ევროპიდან წამოსული ბერები საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწეოდნენ, ისინი ლინგვისტურ-კულტურულ კურსებს გადიოდნენ აღმოსავლეთში მისიონერული საქმეების განხორციელების მიზნით. მიხეილ თამარაშვილი მჭიდროდ აკავშირებს დემეტრეს სიკვდილს პაპ იოანე -ის გადაწყვეტილებასთან, რათა ცნობილი სამოციქულო ტახტი სმირნიდან, რომელიც მაშინ მონღოლური საფრთხის წინაშე იდგა ტფილისში გადაეტანათ და ასე დაეარსებინათ ტფილისის ეპარქია. მისიონერებმა მალე მონასტერი დააარსეს თბილისში, სწავლობდნენ ქართულ ენას, ეცნობოდნენ ქართულ კულტურას, ხელს უწყობდნენ საქართველოს კონტაქტს დასავლეთ ევროპასთან.

1320 წელს ჟურდენთან ერთად ჩავიდნენ ჰორმუზში ფანცისკანელი მისიონერები: თომაზო ტოლენტინო, ჯაკომი პადუელი, პიეტრო სიენელი და დემეტრე თბილელი. მოგზაურებმა ჰორმუზიდან ჩინეთისკენ აიღეს გეზი, მაგრამ ქარიშხალმა მათი ხომალდი სხვა მხარეს მიაგდო და იძულებულნი იყვნენ ნაპირზე გადასულიყვნენ ინდოეთის ქალაქ თჰქნში, ქალაქის მოსახლეობის მცირე ნაწილი ქრისტიანულ სარწმუნოებას აღიარებდა. მისიონერებმა ერთი ქრისტიანის სახლში იპოვეს დროებითი თავშესაფარი და გზის გასაგრძელებლად ემზადებოდნენ, მაგრამ ბრმა შემთხვევამ მათი ბედი სამუდამოდ შეცვალა. სახლის პატრონმა ჩხუბი აუტეხა ცოლს და მაგრადაც სცემა, მეორე დილითვე ქალი საჩივრით მიადგა ქალაქის ყადის (მსაჯულს). ყადიმ მომჩივანს ინციდენტის მოწმე მოსთხოვა, ქალმა უყოყმანოდ დაასახელა თავისი მდგმურები და დემეტრე და მისი იტალიელი თანამგზავრები სასამართლოში იხმეს. მისიონერებსა და მუსლიმ მსაჯულს შორის მალე რელიგიურმა დისპუტმა იფეთქა. მისიონერები თავგამოდებით იცავდნენ თავიანთ სარწმუნოებას. ყადი აყვირდა „მაჰმადზე რაღას იტყვით?!“ ოპონენტები თავს იკავებდნენ, მაგრამ ყადი არ ცხრებოდა და თომაზო ტოლენტინომ დაივიწყა დიპლომატია და მოკლედ მოუჭრა მსაჯულს, რომ მაჰმადი შვილია ეშმაკისა და მისი ადგილი არის ჯოჯოხეთში ყველა მაჰმადიანთან ერთად.

დისპუტი ამით დამთავრდა, მისიონერები გათოკეს და ქალაქის მოედანზე დაყარეს მცხუნვარე მზის ქვეშ. 1321 წლის 9 აპრილს ყადის ბრძანებითა და ქალაქის მელიქის (გამგებლის) თანხმობით კოცონი დაანთეს და საჯაროდ დაწვეს „ურჯულოები“.

დემეტრე თბილელის ცალკე იკონორაფული გამოსახულება ჩვენამდე მოღწეული არ არის, იგი მხოლოდ მეგობრებთან ერთად არის გამოსახული.
მიჩენერის მთა

მიჩენერის მთა — 2 545 მეტრის სიმაღლის მთა ალბერტაში, კანადაში. მდებარეობს კანადის კლდოვანი მთების აღმოსავლეთ საზღვარზე, აბრაამის ტბის ჩრდილოეთით. იგი რამის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილს წარმოქმნის.

1982 წელს, მთას სახელი დანიელ რომან მიჩენერის პატივსაცემად ეწოდა. მიჩენერი, 1967-1974 წლებში, კანადის გენერალ-გუბერნატორი იყო. მანამდე კი, მიჩენერის მთას „თვალის გამხელ მთას“ეძახდნენ.

კლდოვანი მთის ფორმირება გვიან ცარცულ პერიოდში დაიწყო და დასრულდა ადრეულ მესამეულ პერიოდში. მთაში, დიდი ალბათობით, კირქვის გამოქვაბულთა სისტემაა, მაგრამ მათი არსებობა ჯერ კიდევ გამოუკვლევი და დაუდასტურებულია.
ედმუნდო გონსალესი

ედმუნდო გონსალესი (; დ. 29 აგვისტო, 1949, ლა-ვიქტორია) — ვენესუელელი პოლიტიკოსი, ანალიტიკოსი და დიპლომატი, რომელიც იყო 2024 წლის ვენესუელის საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის ერთიანი პლატფორმის პოლიტიკური ალიანსის საპრეზიდენტო კანდიდატი. ვენესუელის მთავრობის მიერ არჩევნების შედეგების გამოცხადების შემდეგ, რომელიც ანალიტიკოსების თქმით, არ იყო დაფუძნებული რეალურ ხმებზე, განვითარდა ეროვნული და საერთაშორისო პოლიტიკური კრიზისი. ევროპულმა ქვეყნებმა და ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უარყვეს ოფიციალური შედეგები და გონსალესი ცნეს არჩევნებში გამარჯვებულად, ხოლო რამდენიმე ქვეყანა, მათ შორის რუსეთი, ჩინეთი, ირანი, ჩრდილოეთი კორეა და კუბა, გამარჯვებულად აღიარებს ნიკოლას მადუროს.

მადურომ არ დათმო ძალაუფლება და სამაგიეროდ სთხოვა იუსტიციის უზენაეს ტრიბუნალს, რომელიც შედგება მადუროს ერთგული მოსამართლეებისგან, დაამტკიცოს შედეგები, რომელიც მათ „დაადასტურეს“. გონსალესზე დაპატიმრების ორდერი გამიცა, რომელსაც ბრალად ედებოდა „ფუნქციების უზურპაცია, საჯარო დოკუმენტების გაყალბება, კანონის დაუმორჩილებლობის წაქეზება და შეთქმულება“. მას თავშესაფარი ესპანეთმა მისცა და ვენესუელა 2024 წლის 7 სექტემბერს დატოვა.

2024 წლის 24 ოქტომბერს მარია კორინა მაჩადოსთან ერთად გადაეცა სახაროვის პრემია.
ვახტანგ ვახვახიშვილი

ვახტანგ ვახვახიშვილი (დ. 10 მაისი, 1937, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სატყეო ფაკულტეტი 1961 წელს.

1961-1967 წლებში. მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება "თბილქალაქმშენის" ხე-ტყის დამამუშავებელ კომბინატში 1967-1969 წლებში. საქართველოს საშენ მასალათა მრეწველობის სამინისტროს სამეურნეო ინვენტარის ფაბრიკის საამქროში ოსტატად 1969-1975 წლებში. სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმოებისა და მშენებლობის სამმართველოს მთავარ ინჟინრად 1975-1995 წლებში. საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს საწარმოო გაერთიანება "მშენდეტალის" მთავარ ინჟინრად, მმართველად 1995 წლიდან სს "საქსოფმშენდეტალის" სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ; დიდი წვლილი აქვს შეტანილი სასოფლო დანიშნულების ობიექტების მშენებლობაში, ხე-ტყის დამამუშავებელ საწარმოებში უახლესი და პროგრესული ტექნოლოგიური მეთოდების ათვისებისა და დანერგვის საქმეში.
ედირნეს მუზეუმი

ედირნეს მუზეუმი — მუზეუმი თურქეთში, ედირნეში.

მდებარეობა
მუზეუმი მდებარეობს ედირნეს ცენტრში, ქადირფაშა მექთეპის ქუჩაზე. ცნობილი სელიმიეს მეჩეთის გვერდით.

ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1925 წელს სელიმიეს მეჩეთის მედრესეში დოქტორ რიფათ ოსმანის, არიფ დაღდევირენისა და ნეჯმი იღეს ინსტრუქციით ათათურქის მიერ. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად იგი არქეოლოგიური მუზეუმი უნდა ყოფილიყო, ის ასევე შეიცავდა ბევრ ეთნოგრაფიულ ნივთს. 1936 წლის 25 ნოემბერს (თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის შემდეგ ედირნეს განთავისუფლების 13 წლისთავი) მუზეუმს მეორე მედრესეს შენობა დაემატა. 1971 წლის 13 ივნისს მუზეუმი გადაიტანეს ახალ შენობაში, რომელიც აშენდა ყოფილი შენობის გვერდით. ახალი შენობის არქიტექტორი იყო იჰსან კიგი. მედრესეს შენობა გადაკეთდა ისლამური ხელოვნების მუზეუმად.

არქეოლოგიის განყოფილება
პირველი გამოფენა ეხება პალეონტოლოგიას. გამოფენილია სპილოს, მარტორქის და ცხენის ძვლები (ამჟამად სპილო და მარტორქა აღარ ბინადროსბ თურქეთში). არქეოლოგიურ გამოფენებს შორის არის ენეოლითის ხანის ნაშთები. მაგრამ ნივთების უმრავლესობა ელინისტური, რომის და ბიზანტიის იმპერიის ხანიდანაა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია აფროდიტეს ტერაკოტას ფიგურები. ასევე არის თრაკიელების საფლავის სტელები.

ეთნოგრაფიული განყოფილება
ამ განყოფილებაში შედის ძირითადად თურქული ეპოქის ნივთები, მათ შორისაა პატარძლისა და წინადაცვეთის ოთახების ხალიჩები, კარადები და სხვადასხვა ტანსაცმელი. არის სპეციალური განყოფილებები ჰამამისთვის („თურქული აბანო“) და ტიპიური ძველი ედირნული სახლის მისაღები ოთახისთვის.
მისისის მოზაიკის მუზეუმი

მისისის მოზაიკის მუზეუმი — მუზეუმი ადანაში, თურქეთი. გამოფენილია ნამუშევრები, რომლებიც აღმოაჩინეს მისის-თუმულუსში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მოზაიკა, რომელიც იყო საუკუნის ტაძრის იატაკზე ძველ ქალაქ მისისში. მუზეუმი დაარსდა 1959 წელს სოფელ იაქაფინარში, ადანის შორეულ აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ჯეიჰანის დასავლეთ ნაპირზე.

მუზეუმში ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით შეგიძლიათ იხილოთ სხვადასხვა პერიოდების და ადგილზე გამოფენილი იატაკის მოზაიკა, რომელიც მდებარეობს მისისის უძველესი ქალაქის საზღვრებში. იგი აღმოაჩინეს 1956 წელს და გამოავლინეს თეოდორ ბოსეტმა და ლუდვიგ ბუდემ, გერმანელმა არქეოლოგებმა, რომლებიც იმ დროს აწარმოებდნენ გათხრებს მისისის ბორცვზე. კომპოზიციის ცენტრშია საქათამე, იგი გარშემორტყმულია ნოეს მიერ გემზე გადაყვანილი 23 ფრინველით და ამ ჯგუფის უკან დგას სხვადასხვა გარეული და შინაური ცხოველები. ეს მოზაიკა არის საუკუნის.

მისისის მოზაიკის მუზეუმი გამდიდრდა მოზაიკის ნამუშევრებით, რომლებიც გადასცა ადანის არქეოლოგიურმა მუზეუმმა. აღნიშნული ექსპონატები მისისის ბორცვის გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს და ინახებოდა მუზეუმში.
ეროვნულ სოციალისტური საქართველოს მშრომელთა პარტია

ეროვნულ სოციალისტური საქართველოს მშრომელთა პარტია — ულტრამემარჯვენე პარტია საქართველოში. მოძრაობა თავდაპირველად დაარსდა, როგორც საქართველოს ეროვნული ერთობა და დარეგისტრირდა არასამთავრობო ორგანიზაციად 2016 წლის 2 ნოემბერს. ესსმპ-ს მთავარი იდეოლოეგიებია ქართული ნაციონალიზმი, ნაციონალ სოციალიზმი და მილიტარიზმი. ისინი ეწინააღმდეგებიან „საერთაშორისო ებრაელობას“, კულტურულ მარქსიზმს და ლიბერალიზმს .

ჯგუფი თეთრი რასის შენარჩუნების მომხრეა, რომელიც, მათი თქმით, საქართველოში წარმოიშვა. მათი ერთ-ერთი უპირველესი მიზანია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღდგენა 1919 წლის საზღვრებით. პარტია ასევე მიზნად ისახავს ეთნიკური ქართველების გაერთიანებას, ასევე მათ, ვინც ეთანხმება პარტიის იდეოლოგიას და განიხილავს საქართველოს როგორც საკუთარ სამშობლოს.

მოძრაობა დააარსა თორნიკე კივილაძემ, რომელიც პირველი ორი თვის განმავლობაში იყო ჯგუფის მეთაური. შემდეგ ეს თანამდებობა გიორგი ჭელიძემ აიღო.

აქტივიზმი
ესსმპ ცნობილია პროპაგანდისტული ძალისხმევით, რაც მოიცავს ადოლფ ჰიტლერის წიგნის, " "- ის ქართულ ენაზე თარგმნას. პარტია ადრე ეკონტაქტებოდა მხარდამჭერებს -ზე, პირდაპირი ეთერის სახით.
არჩილ ფილიპაშვილი

არჩილ ფილიპაშვილი (დ. 29 ივნისი, 1914, თბილისი — გ. 5 მარტი, 1996) — ქართველი რეჟისორი, ხელოვნების მუშაკი.

ბიოგრაფია
1936 წლიდან იყო კინოსტუდია "ქართული ფილმის" კინოოპერატორი. 1941-1942 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1942-1952 წლებში მუშაობდა კინოდოკუმენტალისტად, ხოლო 1952 წლიდან მხატვრულ ფილმებზე: "მარინე", "ჯადოსნური სალარო", "ჩრდილი გზაზე", "მე ვიტყვი სიმართლეს", "ზვიგენის კბილი", "კარდაკარ", "ენგურის ნაპირებზე", "არდადეგები", "ჯარისკაცის მამა", "შაბათი, კვირა", "ქოჩორა", "ღიმილის ბიჭები", "ბებიები და შვილიშვილები", "გელა", "ბებერი მეზურნეები", "ჩემი ქალაქის ვარსკვლავი", "თეთრი ქვები", "ანარეკლი", "დაბრუნება", "ბაკულას ღორები", "გზა შინისაკენ" და სხვ.
ლუიზის ტბა (ალბერტა)

ლუიზის ტბა — მყინვარული ტბა ბანფის ეროვნულ პარკში, ალბერტაში, კანადაში. მდებარეობს ბრიტანეთის კოლუმბიის საზღვრის აღმოსავლეთით, 11 კმ-ში.

1880-იან წლებში კანადის წყნარი ოკეანის რკინიგზის კვლევის ეკიპაჟის მოსვლამდე, ლუიზის ტბა კარგად ნაცნობი იყო ადგილობრივი მოსახლეობისთვის. თომას უილსონი იყო პირველი არამკვიდრი ადამიანი, რომელმაც ტბა 1882 წელს ნახა, მისი გიდი კი, ნაკოდელი ედვინ ჰანტერი იყო. უილსონმა ტბას "ზურმუხტის ტბა" დაარქვა, თუმცა მოგვიანებით, ტბა თანამედროვე სახელით გახდა ცნობილი.

ტბას სახელი დედოფალ ვიქტორიას მეოთხე ქალიშვილის, პრინცესა ლუიზა კაროლინა ალბერტას (1848–1939 წ) პატივსაცემად დაერქვა.
ევფემე (თანამგზავრი)

ევფემე , იუპიტერ , /2003 3 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ანანკეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
ევფემე აღმოაჩინა 2003 წლის 5 თებერვალს ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით. აღმოჩენა გამოცხადდა 2003 წლის 4 მარტს. გახსნისთანავე მან მიიღო დროებითი აღნიშვნა /2003 3. მოგვიანო დაკვირვებებმა ვერ იპოვეს თანამგზავრი და ის დაკარგულად ჩაითვალა. მხოლოდ 2017 წელს შეპარდის ჯგუფმა შეძლო მისი ხელახლა დაფიქსირება.

2017 წლის 5 ოქტომბერს აღმოჩენა აღიარა ასტრონომიის საერთაშორისო კავშირმა და თანამგზავრს მიანიჭა მუდმივი ნომერი „იუპიტერ “, მაგრამ უსახელო დარჩა. 2019 წლის თებერვალში აღმომჩენებმა -ზე მოაწყვეს კონკურსი მათ მიერ აღმოჩენილი თანამგზავრების სახელებისთვის.

2019 წლის 20 აგვისტოს თანამგზავრს დაარქვეს ევფემე, ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟის, ევფემის — ჰეფესტოსისა და აგლაიას ქალიშვილის პატივსაცემად.

ორბიტა
ევფემა იუპიტერის ირგვლივ სრულ ბრუნვას აკეთებს საშუალოდ 20 224 000 კმ მანძილზე 583.88 დღეში. ორბიტას აქვს ექსცენტრისიტეტი 0.1969. რეტროგრადული ორბიტის დახრილობა ადგილობრივი ლაპლასის სიბრტყისკენ არის 147.5°. ეკუთვნის ანანკეს ჯგუფს.

ფიზიკური მახასიათებლები
ევფემის დიამეტრი დაახლოებით 2 კმ-ია. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ზე, ვინაიდან თანამგზავრი სავარაუდოდ შედგება ძირითადად სილიკატური ქანებისგან. ძალიან ბნელ ზედაპირს აქვს ალბედო 0.04, ვარსკვლავიერი სიდიდე — 23.4 მ.
S/2021 J 3

/2021 3 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ანანკეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
რომელიც აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2021 წლის 12 აგვისტოს 6,5 მეტრიანი მაგელან-ბაადეს ტელესკოპის გამოყენებით ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში, ჩილე. ეს გამოაცხადა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 19 იანვარს, მას შემდეგ, რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაადასტუროს თანამგზავრის ორბიტა.

ორბიტა
/2021 3 არის ანანკეს ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის რეტროგრადული არარეგულარული თანამგზავრების გროვა, რომელიც მიჰყვება ანანკეს მსგავს ორბიტას დიდ ნახევარღერძებზე 19-22 მლნ კმ შორის, ორბიტალური ექსცენტრისტები 0.1-0.4 შორის და დახრილობები 139-155° შორის. მას აქვს დიამეტრი დაახლოებით 2 კმ, ვარსკვლავიერი სიდიდე 17.2.
ევას მთა

ევას მთა — 1 530 მეტრი სიმაღლის მწვერვალი ქალაქ სეუარდში, ალასკაში, აშშ-ში.

მდებარეობს კენაის მთებში, სეუარდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 11 კმ-ში, ჩუგაჩის ეროვნულ ტყეში. მთის ნადნობი წყალი აღდგომის ყურეში ჩაედინება, რომელიც ევას მთის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს.

მთის ტოპონიმი ოფიციალურად შემოიღო -მა, 2003 წლის 13 დეკემბერს. სახელწოდება ევა ლოუელის საპატივსაცემოდ დაერქვა, რომლის ოჯახიც სეუარდის მკვიდრი იყო.
ალბანელის ტბა

ალბანელის ტბა — ტბა კანადა-ში. მდებარეობს კვებეკში, მისტასინის აღმოსავლეთით.

ალბანელის ტბა, სავარაუდოდ, მისტასინის ტბასთან ერთად წარმოიქმნა 2.1 მილიარდი წლის წინ, მეტეორის შეჯახების შედეგად. მეტეორმა უზარმაზარი, 500 კმ დიამეტრის მქონე, კრატერი წარმოქმნა, რომლის უმეტესი ნაწილი ეროზიის გამო გაქრა. შეჯახების კვალი მეცნიერებმა ტბის ქვებში აღმოაჩინეს 2016 წელს.

ტბის სახელი უკავშირდება ჩარლზ ალბანელს, მკვლევარს, რომელმაც ტბა 1672 წელს აღმოაჩინა.
მერის მთა (ალასკა)

მერის მთა — 1 469 მეტრი სიმაღლის მწვერვალი ალასკაში, აშშ-ში.

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის თანახმად, მერის მთა ტუნდრის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს. შესაბამისად, მისი კლიმატი გრძელი, ცივი და თოვლიანი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით ხასიათდება. მთის ჰავაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ალასკის ყურიდან მომავალი ტენიანობა, რომელიც კენაის მთებს ლახავს და მერის მთაზე დიდი რაოდენობით ნალექს წარმოქმნის, წვიმისა და თოვლის სახით. ზამთარში ტემპერატურა -17 °-მდე ეცემა.