iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვიტოლდ პილეცკი

ვიტოლდ პილეცკი (13 მაისი, 1901 — გ. 25 მაისი, 1948) იყო პოლონელი კავალერიის ოფიცერი, დაზვერვის აგენტი და ოკუპაციის წინააღმდეგ მებრძოლი.

1940 წელს იგი საკუთარი ინციატივით მოხვდა ოსვცენციმის საკონცენტრაციო ბანაკში, სადაც მან მოახდინა რამდენიმე ასეული ტყვესგან შემდგარი წინააღმდეგობის მოძრაობის ორგანიზება. ოსვენციმში ყოფნისას პოლეცკიმ საიდუმლოდ შეადგინა ანგარიში, სადაც აღწერილი იყო საკონცენტრაციო ბანაკში მიმდინარე დანაშაულები და იგი მოკავშირეებს მიაწოდა. ოსვენციმიდან თავის დაღწევის შემდეგ პილეცკიმ მონაწილოება მიიღო ვარშავის აჯანყებაში.

1947 წელს იგი პოლონეთის კომუნისტურმა მთავრობამ „უცხოური იმერიალიზმის“ მხარდაჭერის ბრალდებით დააკავა და საჩვენებელი სასამართლოს შემდეგ სიკვდილით დასაჯა.
ვიოლანტე არაგონელი (1273-1302)

ვიოლანტე არაგონელი (; დ. 1273 ― გ. აგვისტო, 1302) ― ბარსელონის დინასტიის წარმომადგენელი. არაგონის მეფე პედრო -ის ასული. კალაბრიის ჰერცოგინია, როგორც რობერტო ანჟუელის მეუღლე. ნეაპოლის დედოფალ ჯოვანა -ის ბებია.

ბიოგრაფია
ვიოლანტე დაიბადა 1273 წელს. იგი იყო არაგონის მეფე პედრო -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ კონსტანცია სიცილიელის შუათანა ქალიშვილი. მისი ბავშვობის შესახებ ცნობები ფაქტობრივად არ არსებობს.

1297 წლის 23 მარტს რომში იგი დააქორწინეს ნეაპოლის მეფე კარლო -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია უნგრელის ვაჟზე, კალაბრიის ჰერცოგ რობერტო ანჟუელზე, რომელიც ტახტის პირველი მემკვიდრე იყო. შეიძლება ითქვას, რომ ამ პოლიტიკურ თამაშში ვიოლანტე უბრალო გაცვლის ობიექტს წარმოადგენდა, რომლის სანაცვლოდაც მისმა ძმამ, მეფე ხაიმე -მ ცოლად კარლო -ის ასული, ბლანკა შეირთო ცოლად, რასაც შედეგად უნდა მოჰყოლოდა არაგონ-ნეაპოლის დაზავება და სიცილიისათვის ატეხილი ომის დასრულება.

ქორწინების შემდეგ ვიოლანტე ნეაპოლში დიდი ესკორტით შევიდა, რამონ ბერენგარ ანდრიელის ხელმძღვანელობით.

ვიოლანტესა და რობერტოს ქორწინებაში სულ ორი ვაჟი შეეძინათ:

კარლო (1298-1328), კალაბრიის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო კათარინა ჰაბსბურგი, თუმცა მისი დაღუპვის შემდეგ იქორწინა მარი დე ვალუაზე, რომელთანაც შეეძინა ნეაპოლის მომავალი დედოფალი ჯოვანა ;
ლუიჯი (1301-1310), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;

ვიოლანტე არაგონელი გარდაიცვალა მეორე ბავშვის გაჩენიდან რამდენიმე თვეში, 1302 წლის აგვისტოში. მის შემდეგ მისმა ქმარმა ცოლად პრინცესა სანჩია მაიორკელი შეირთო, თუმცა მასთან შვილები აღარ ჰყოლია. ვიოლანტეს გარდაცვალებიდან შვიდ წელიწადში რობერტო ნეაპოლის მეფე გახდა.
გაბრიელ მენინო

გაბრიელ ვინისიუს მენინო, უფრო მეტად ცნობილი როგორც გაბრიელ მენინო (; დ. 29 სექტემბერი, 2000) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. „პალმეირასის“ მოთამაშე. თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე, აგრეთვე შეუძლია ითამაშოს მარჯვენა მცველად.

მიღწევები
საკლუბო
პალმეირასი
პაულისტას ჩემპიონატი: 2020
ბრაზილიის თასი: 2020
ლიბერტადორესის თასი: 2020, 2021

ინდივიდუალური
ლიბერტადორესის თასის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2020
ჟვანია

საკუთარი სახელი ჟვანია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

არველოდი ჟვანია — უშიშროების გენერალ-მაიორი
არნოლდ ჟვანია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
ანზორ ჟვანია — მსახიობი
გივი ჟვანია — ქირურგი
გიორგი ჟვანია — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
გრიგოლ ჟვანია — საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი
გრიგოლ ჟვანია — ისტორიკოსი
გურამ ჟვანია — რეჟისორი, მსახიობი
ევტიხი ჟვანია — ფოტოგრაფი
ზურაბ ჟვანია — პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე
თალიკო ჟვანია — ინჟინერი
თამარ ჟვანია — სოციოლოგი
თეიმურაზ ჟვანია — ქირურგი
ირაკლი ჟვანია — მოქანდაკე
ისაკ ჟვანია — პოლიტიკოსი
კახაბერ ჟვანია — სპორტსმენი
კონსტანტინე ჟვანია — სამხედრო პირი, წმ. გიორგის ორდენის კავალერი
ლაშა ჟვანია — პოლიტიკოსი, დიპლომატი
ლეონიდე (ჟვანია) — სასულიერო პირი
მალხაზ ჟვანია — მწვრთნელი
მანანა ჟვანია — ექიმი
ნოდარ ჟვანია — მუსიკოსი
რევაზ ჟვანია — ინჟინერი
სანჩია მაიორკელი

სანჩია მაიორკელი (, ; დ. 1281 ― გ. 28 ივლისი, 1345) ― ბარსელონის დინასტიის წარმომადგენელი. ნეაპოლის დედოფალი 1309-1343 წლებში, როგორც მეფე რობერტოს მეუღლე. თავისი გერის ასულის, დედოფალ ჯოვანა -ის დროს, იგი ნეაპოლის რეგენტი იყო 1343-1344 წლებში.

ბიოგრაფია
სანჩია დაიბადა 1281 წელს. იგი იყო მაიორკის მეფე ხაიმე -ისა და მისი ფრანგი მეუღლის, დედოფალ ესკლარამუნდა დე ფუას ქალიშვილი და მაიორკის მომდევნო მეფის, სანჩო -ის და. მამის ხაზით იგი არაგონის მეფე ხაიმე დამპყრობლისა და დედოფალ ვიოლანტე უნგრელის, ხოლო დედის მხრიდან გრაფ როჟერ დე ფუასა და ბრუნისენდა დე კარდონას შვილიშვილი იყო.

გარდა მაიორკის მეფე სანჩო -ისა, იგი იყო პრინც ხაიმე მაიორკელისა და პრინცესა ისაბელ მაიორკელის და.

1304 წლის 5 მაისს საფრანგეთის ქალაქ კოლიურში სანჩია დააქორწინეს საფრანგეთის მეფის ბიძაშვილზე, ნეაპოლის მომავალ მეფე რობერტო ანჟუელზე, რომელიც თავის მხრივ მეფე კარლო -ისა და დედოფალ მარია უნგრელის ძე იყო. სანჩია მისთვის მეორე ცოლი იყო, რამეთუ რობერტოს პირველი მეუღლე, პრინცესა ვიოლანტე არაგონელი მშობიარობას გადაჰყვა ამ ქორწინებამდე ორი წლით ადრე.

1309 წლის 5 მაისს, მათი ქორწინებიდან ხუთი წლის თავზე, რობერტო მამის გარდაცვალების შემდეგ ნეაპოლის მეფე გახდა, სანჩია კი დედოფალი. მართალია რობერტოს პირველი ცოლისაგან დარჩა ტახტის მემკვიდრეები, თუმცა იქიდან გამომდინარე, რომ მეფის ვაჟები ადრე გარდაიცვალნენ და შვილი მხოლოდ ერთ მათგანს დარჩა, თანაც გოგონა, მემკვიდრეობა მაინც საფრთხეში იყო, დედოფალ სანჩიას კი ბავშვი არ უჩნდებოდა. შესაბამისად, იგი სამეფო კარზე გავლენით ვერ სარგებლობდა, თუმცა გერებზე ყოველთვის ზრუნავდა.

მას შემდეგ, რაც 1343 წლის 20 იანვარს მეფე რობერტო გარდაიცვალა, ტახტი მისმა ერთადერთმა შვილიშვილმა, დედოფალმა ჯოვანა -მა დაიკავა, რომლის არასრულწლოვანობის გამოც სამეფოს რეგენტად დედოფალი სანჩია დაინიშნა. ამ ძალაუფლებით იგი ზუსტად ერთ წელს სარგებლობდა, 1344 წლის 20 იანვრამდე, რის შემდეგაც ჯოვანამ დამოუკიდებლად დაიწყო ქვეყნის მართვა. ამ ამბიდან წელიწადნახევარში, 1345 წლის 28 ივლისს დედოფალი სანჩია 64 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ნეაპოლში.
რევოლუცია პოლონეთის სამეფოში (1905–1907)

1905 წლის რუსეთის რევოლუციის ძირითადი ნაწილი მოხდა დანაწევრებულ პოლონეთში, რომელიც გაგრძელდა 1907 წლამდე. ამ პერიოდის ერთ-ერთი მთავარი მოვლენა იყო ლოდში აჯანყება 1905 წლის ივნისში. მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, ერთ მხარეს გლეხებსა და მუშებს შორის სხვა მცირე მანიფესტაციები, დემონსტრაციები და შეიარაღებული ბრძოლები, მეორე მხარეს კი მთავრობა. დემონსტრანტების მოთხოვნებში შედიოდა როგორც მშრომელთა საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება, ასევე პოლიტიკური თავისუფლება, განსაკუთრებით პოლონეთის ავტონომიის გაზრდასთან დაკავშირებით. 1905 წელს პოლონეთი ახალი აჯანყების, რევოლუციის და სამოქალაქო ომის პირას იყო. ზოგიერთი პოლონელი ისტორიკოსი იმ პერიოდის მოვლენებს პოლონეთის მეოთხე აჯანყებადაც კი მიიჩნევს რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ.

რევოლუციის უკანა ფონი
ეკონომიკური პირობების გაუარესებამ (1901-1903 წლების რეცესია) ამასობაში პოლონეთის პოლიტიკურ ლიდერებს შორის ორი დაჯგუფება დაუპირისპირდა ერთმანეთს. პოლონეთის სოციალისტური პარტიის ფრთა , რომელიც ერთგული იყო იოზეფ პიუსუდსკისადმი, თვლიდა, რომ პოლონელებმა უნდა გამოავლინონ თავიანთი გადაწყვეტილება დამოუკიდებლობის აღსადგენად რუსების წინააღმდეგ აქტიური, ძალადობრივი პროტესტით. ეს მოსაზრება არ გაიზიარა რომან დმოვსკის ეროვნულ-დემოკრატიულმა პარტიამ და არც – ის საკუთარმა „მემარცხენე“ (ან „ახალგაზრდა“) ფრთამ. ნაციონალურ დემოკრატებს სჯეროდათ, რომ პოლონელებმა უნდა იმუშაონ რუსეთის ხელისუფლებასთან ერთად და გაზარდონ თავიანთი წარმომადგენლობა დუმაში (რუსეთის პარლამენტი), სოციალისტური საზოგადოება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე პოლონეთის დამოუკიდებლობა.

რევოლუცია
28 იანვარს – მა და პოლონეთის სამეფოს სოციალ – დემოკრატიამ გამოაცხადა საყოველთაო გაფიცვა. 400000-ზე მეტი მუშა ჩაერთო გაფიცვებში პოლონეთის მასშტაბით, ოთხი კვირის განმავლობაში. ეს იყო მხოლოდ პრელუდია გაფიცვების კიდევ უფრო დიდი სერიისა, რომელიც მომავალი წლის განმავლობაში განვითარდა პოლონეთში. 1905-1906 წლებში მოხდა 7000-მდე გაფიცვა და სხვა სამუშაო შეჩერებები, რომელშიც მონაწილეობდა 1.3 მილიონი პოლონელი. მომიტინგეები მოითხოვდნენ როგორც მუშათა გაუმჯობესებულ პირობებს, ასევე პოლონელებისთვის მეტ პოლიტიკურ თავისუფლებას. თებერვლისთვის პოლონეთის უნივერსიტეტების სტუდენტები შეუერთდნენ დემონსტრანტებს, რომლებიც აპროტესტებდნენ რუსიფიკაციას და მოითხოვდნენ პოლონურ ენაზე სწავლის უფლებას. მათ შეუერთდნენ საშუალო სკოლის მოსწავლეები და დაწყებითი სკოლების ნაწილიც კი. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის მთავრობა ნებდებოდა და ეთანხმებოდა გარკვეულ დათმობებს პოლონური ნაციონალისტური მოძრაობის მიმართ (მოხსნა გარკვეული შეზღუდვები საკლასო ოთახებში პოლონური ენის გამოყენებასთან დაკავშირებით), ბევრი - განსაკუთრებით მუშები - კვლავ უკმაყოფილონი იყვნენ. პოლონეთის ზოგიერთ ადგილას სასკოლო გაფიცვა სამ წლამდე გაგრძელდა. ძირითადი დემონსტრაციები მოხდა 1 მაისს (შრომის დღე) და ვარშავაში ჩატარებული დემონსტრაციების დროს 30 ადამიანი დახვრიტეს. იმავე თვის ბოლოს, ვარშავაში საზოგადოებრივი წესრიგი დაიშალა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სპონტანური კამპანიის დროს, როგორც კრიმინალური ელემენტების, ასევე რუსი თანამშრომლების წინააღმდეგ.

1905 წლის რევოლუცია პოლონურ ნახატებში
იბერიული ფოცხვერი

იბერიული ფოცხვერი, ესპანური ფოცხვერი, პირენეული ფოცხვერი — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. ძლიერ ჰგავს ევრაზიულ ფოცხვერს, თუმცა მას ზომაში ჩამორჩება, განსხვავდება აგრეთვე მოკლე კუდის მუქი ბოლოთი და წვერისმაგვარი ბეწვით ნიკაპის ქვემოთ. ზრდასრული იწონის 10–15 კილოგრამს, სიგრძეში 80–130 სანტიმეტრს აღწევს, სიმაღლე მხრებში 45–70 სანტიმეტრია. საუკუნეში იბერიული ფოცხვერის გავრცელების არეალი იყო ესპანეთი, პორტუგალია და სამხრეთ საფრანგეთის ზოგიერთი ნაწილი. დღეისათვის იგი წარმოდგენილია რამდენიმე ადგილას სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში. ფოცხვერის რაოდენობა მნიშვნელოვნად შეამცირა მთავარი საკბილოს — ბოცვრის — დაავადებების, მიქსომატოზისა (1950-იან წლებიდან) და ჰემორაგიული დაავადების (1980-იანი წლების ბოლოდან) გავრცელებამ. საბინადრო გარემოს დაკარგვამ, სატრანსპორტო საშუალებების დაჯახებებმა და ნადირობამ აგრეთვე იქონია გავლენა 1960-იანი წლებიდან რიცხოვნობის 80%-ით შემცირებაზე. საუკუნის დასაწყისიდან მიმდინარეობს ტყვეობაში გამრავლებისა და მონიტორინგის პროგრამები, რამაც გარკვეული შედეგი მოიტანა. 2002 წლიდან ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის მიერ მიჩნეული იყო კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად , 2014 წლიდან საფრთხეში მყოფი სახეობაა .
სვენტეი-ანი

სვენტეი-ანი ან წმინდა ანას მთა — მთა (ანაბერგი) ზემო სილეზიაში, პოლონეთი. ეს არის ფრანცისკანის მონასტრის ადგილმდებარეობა წმინდა ანას სასწაულებრივი ქანდაკებით, რომელიც მნიშვნელოვანი ლოკაციაა რომის კათოლიკური პილიგრიმობისთვის. ეს იყო სტრატეგიული ადგილმდებარეობა, რომელიც მნიშვნელოვანი იყო როგორც გერმანელი, ასევე პოლონელი ნაციონალისტებისთვის და 1921 წელს იგი იყო ანაბერგის ბრძოლის ადგილი, რომელსაც მესამე რაიხში პატივი მიაგეს თინგშტეტის (ამფითეატრი) და მავზოლეუმის მშენებლობით. თეატრი რჩება, მაგრამ ნაცისტური მავზოლეუმი განადგურდა და შეიცვალა ძეგლით. სვენტეი-ანის პოლონეთის ეროვნული მემკვიდრეობის საბჭომ და პოლონეთის პრეზიდენტმა გამოაცხადეს პოლონეთის ერთ-ერთ ოფიციალურ ისტორიულ ძეგლად.
გეოლოგია
მთა არის მესამეული ბაზალტის ვულკანური კონუსი, სილეზიის ვულკანური სარტყლის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე. მისი სიმაღლეა 406 მეტრი (1,332 ფუტი).

ისტორია
გორა სალოცავებს წარმოადგენდა წინაქრისტიანულ ხანაში.

იგი ადრე ჩელმბერგის სახელით იყო ცნობილი; დაახლოებით 1100 წელს გორაზე აშენდა წმინდა სამლოცველო და იგი გახდა ცნობილი როგორც გეორგენბერგი (წმინდა გიორგის გორა);

1561 წლის სილეზიის რუკაზე ასახულია ". ”, 1712 წლის რუკა” ”. 1516 წელს ფონ გასჩინის კეთილშობილმა ოჯახმა, რომელიც საუკუნის შუა წლებში პოლონეთიდან გადავიდა სილეზიაში, ჩელბერგზე აღმართა წმინდა ანასადმი მიძღვნილი ეკლესია. გრაფმა ააშენა ხის მონასტერი, შემდეგ ის ჩაანაცვლეს ქვით ნაგები ეკლესიით, რომელიც 1656 წლის 6 აგვისტოს დაიწყო. ეკლესიამ მოიზიდა მომლოცველთა რიცხვი და გამოიწვია ის, რომ გორაკი ცნობილი გახდა, როგორც წმინდა ანას გორა. მომლოცველთა საერთო საცხოვრებლებისა და სხვა ინფრასტრუქტურის გარდა, მე -19 საუკუნეში სამი გამომცემლობა დაარსდა მომლოცველთა საჭიროებების შესასრულებლად, ფრანც ჯელნიკის, მაიკლ როგიერისა და ადოლფ მარციაგოს მიერ. 1864 წელს 400 000მა მომლოცველმა მოინახულა ეკლესია.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, 1921 წლის 20 მარტს ჩატარდა ხმის მიცემა იმის დასადგენად, დარჩებოდა თუ არა სილეზიის ნაწილები, რომლებიც პრუსიას ეკუთვნოდა გერმანიის იმპერიას თუ შეუერთდებოდა აღდგენილი პოლონეთს. ანაბერგის სამრევლოში, ისევე როგორც ზემო სილეზიის უმეტეს ნაწილში, უმრავლესობამ ხმა მისცა გერმანიას, მაგრამ ადგილობრივი ადმინისტრაციული ოლქი ერთ-ერთი იყო იმ რეგიონებში, სადაც უმრავლესობა ემხრობოდა პოლონეთთან კავშირის დამყარებას. მაისის დასაწყისში დაიწყო სილეზიის მესამე აჯანყება, ვაველბერგის ჯგუფის პოლონური შენაერთებით, პოლონეთის მთავრობის სურვილის საწინააღმდეგოდ, ცდილობდნენ გაერთიანებულიყვნენ პოლონეთთან იმ რეგიონებისათვის, რომლებმაც მისცეს ხმა. 4 მაისს მათ აიღეს ანაბერგი, რომელსაც გარდა გერმანული სილეზიელებისათვის მონასტრის კულტურული მნიშვნელობისა, სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან იგი დომინირებდა ოდერის ხეობაში. 21–23 მაისს, ანაბერგის ბრძოლაში, ზემო სილეზიის – ისა და ბავარიელი – ის არაოფიციალური გერმანიის ძალებმა, გენერალ-ლეიტენანტის, ბერნჰარდ ფონ ჰულსენის მეთაურობით, აღადგინეს გორა. ორივე მხარემ დიდი დანაკარგები განიცადა.

ბრძოლას დაემატა მისი არსებული როლი, რომელიც განასახიერებს სილეზიის კათოლიკურ იდენტობას ძირითადად პროტესტანტულ პრუსიაში, ანაბერგი გახდა გერმანიის რეგიონალური ნაციონალიზმის მძლავრი სიმბოლო; ამ როლში ის მონაწილეობს 1927 წლის პროპაგანდისტულ ფილმში .

გალერეა
დიმიტრი ყიფიანი (მსახიობი)

დიმიტრი მიხეილის ძე ყიფიანი (დ. 3 იანვარი, 1900, ტეზერი — გ. 1978, თბილისი) — ქართველი კინოს მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967).

ბიოგრაფია
დაიაბადა 1900 წლის 3 იანვარს სოფელ სოფელ ტეზერში მსოფლიო ომის დროს იყო კავკასიელი თავადაზნაურობისაგან შემდგარი კავალერიის მებრძოლი.

მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1924 წელს, მას შემდეგ, რაც თბილისის ცირკში ერთ-ერთი წარმოდგენის დროს კინორეჟისორმა ივანე პერესტიანმა, რომელიც ფილმისთვის „სამი სიცოცხლე“ იერემია წარბას როლის შემსრულებელს ეძებდა, მაყურებელთა შორის ჩოხა-ახალუხში გამოწყობილი ახალგაზრდა მამაკაცი შენიშნა და როლზე მიიწვია.

მას შემდეგ მსახიობმა შეასრულა მთავარი და მეორეხარისხოვანი როლები ფილმებში: „დაკარგული საუნჯე“ (ამო ბეკ-ნაზაროვი, 1924, მეფის არმიის ოფიცერი), „ათასის ფასად“ (ვლადიმერ ბარსკი, 1925), „ვინ არის დამნაშავე?“ (ალექსანდრე წუწუნავა, 1925, ბესია), „ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე“ (ივანე პერესტიანი, 1925, ტარიელის ამხანაგი), „ნათელა“ (ამო ბეკ-ნაზაროვი, 1926, თავადი ჩაჩუა), „ხანუმა“ (ალექსანდრე წუწუნავა, 1926, კინტო), „გიული“ (ნიკოლოზ შენგელაია, ლ. პუში, 1927, ფარი), „ორი ცელქი“ (ნ. კახიძე, 1927), „შეხვედრა“ (გ. გომართელი, 1930, ეფენდიევი), „ნამდვილი კავკასიელი“ (მიხეილ გელოვანი 1931), „დიადი განთიადი“ (მიხეილ ჭიაურელი, 1938), „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე…“ (კონსტანტინე პიპინაშვილი, 1958, თავადი ჭავჭავაძე), „მაია წყნეთელი“ (რეზო ჩხეიძე, 1958, ხანი), „გლახის ნაამბობი“ (ლეონარდ ესაკია, 1961, ყარაჩოხელი), „გენერალი და ზიზილები“ (მიხეილ ჭიაურელი, 1963, ოფიცერი), „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“ (მიხეილ ჭიაურელი, 1965, თავადი), „ვედრება“ (თენგიზ აბულაძე, 1967, თავადი), „დიდოსტატის მარჯვენა“ (ვ. ტაბლიაშვილი, შ. გედევანიშვილი, 1970, მანდატურთუხუცესი), „სინემა“ (ლიანა ელიავა, 1977).
ბოცვერი

ბოცვერი — ძუძუმწოვარი ცხოველი კურდღლისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 31–45 სმ-ია, კუდისა — 5–6 სმ, ყურებისა — 7 სმ; მასა 1–2 კგ. უკანა კიდურები წინებზე გრძელია. აქვს რბილი, ხშირი, ზურგზე ღია რუხი ან მოწითურო, მუცელზე კი ღია ფერის ბეწვი. კუდი ზემოდან მუქი ან ზურგის ფერისაა, ქვემოდან — თეთრი. გვხვდება რუხი, შავი ან ამლაყი ინდივიდები.
წითური ფოცხვერი

წითური ფოცხვერი — ძუძუმწოვარი ცხოველი კატისებრთა ოჯახისა. შეფერილობით ყვითელ-რუხიდან მოწითალო-ყავისფრამდეა, ბევრად მუქი ფერისაა ზაფხულობით. აქვს მუქი ზოლები და ლაქები, მოკლე კუდი, რომელიც მუქი ბოლოთია. ზომით დაახლოებით მოზრდილი შინაური კატის ხელაა — ყველაზე პატარაა ფოცხვრებს შორს. მასა 9–12 კგ-ია, სიმაღლე მინდაოში 45–58 სმ, სიგრძეში ძირითადად 65–70 სმ-ია, თუმცა ცნობილია 47 სმ და 125 სმ სიგრძის ინდივიდებიც. გავრცელებულია ძირითადად ამერიკის შეერთებული შტატების კონტინენტურ ნაწილში, შუა დასავლეთის სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიისა და აღმოსავლეთი სანაპიროს ზოგიერთი ადგილის გამოკლებით, სადაც მასზე აქტიურად ნადირობდნენ საუკუნის პირველ ნახევარში. აგრეთვე გვხვდება მექსიკაში, უკიდურესი სამხრეთით აღწევს ოახაკისა და ქვემო კალიფორნიის შტატებს, ჩრდილოეთით ვრცელდება სამხრეთ კანადამდე. იმის მიუხედავად, რომ აშშ-ში ყოველწლიურად ბეწვით კომერციული ვაჭრობისათვის ათასობით ფოცხვერს კლავენ, ცხოველის რიცხოვნობა არსებითად არ შემცირებულა. ითვლება, რომ აქ მისი რაოდენობა რამდენიმე ასეული ათასია. ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის მიერ მიკუთვნებული აქვს ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფის კატეგორია.
ქალაკოდა

ქალაკოდა — მრავალწლოვანი ტუბერიანი ბალახოვანი მცენარე ნიუკასებრთა ოჯახისა. აქვს დიდი ზომის, შუბისებური ან ისრისებური ფოთლები, საყვავილე ღერო უფრო მოკლეა, ვიდრე ფოთლის ყუნწი. საბურველი ფართოკვერცხისებური, წაწვეტებული, თეთრი, ზურგზე – მომწვანო. ნაყოფი მუქი წითელია, ნარინჯისფერი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს აპრილ-ივნისში. გავრცელებულია თითქმის მთელ კავკასიაში, ევროპასა და მცირე აზიაში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება ტყეებში, ტყისპირებში, ბუჩქნარებში, ნაკადულების პირებზე. მცენარე აღწერილია საქართველოდან.
სტეფანია ლიბერაკაკისი

სტეფანია ლიბერაკაკისი (; დ. 17 დეკემბერი, 2002), ან უბრალოდ სტეფანია — ბერძენი-ნიდერლანდელი მომღერალი და იუთუბერი. იყო ჯგუფ „“-ს წევრი რომელმაც წარადგინა ნიდერლანდები 2016 წლის ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსზე. 2020 წელს უნდა წარედგინა საბერძნეთი ევროვიზიაზე, სიმღერით „“, მაგრამ კორონავირუსის პანდემიის გამო კონკურსი 2020 წელს არ ჩატარდა. საბერძნეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ლიბერაკაკისი საბერძნეთის ევროვიზიაზე 2021 წელს წარადგენს.
დეივ ფილონი

დევიდ ფილონი (დ. 7 ივნისი, 1974) — ამერიკელი კინო- და სატელევიზიო რეჟისორი, გამხმოვანებელი, სცენარისტი, სატელევიზიო მწერალი, სატელევიზიო პროდიუსერი და ანიმატორი. იგი მუშაობდა ანიმაციურ სერიალზე „ავატარი: ლეგენდა აანგზე“, „მანდალორელზე“, კლონების ომების ანიმაციურ სერიალსა და ფილმზე. ოთხი სეზონის განმავლობაში იყო „ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულების“ შემქმნელი და აღმასრულებელი პროდიუსერი, აგრეთვე დამკვირვებელი რეჟისორი ყველა სეზონისათვის, გარდა მესამისა. ფილონი ასევე ითვლება ვებსერიალის „ვარსკვლავური ომები: ბედისწერის ძალები“ ერთ-ერთი სცენარისტად და აღმასრულებელ პროდიუსერად.
გიორგაძეები

გიორგაძეები — ქართული გვარი. საქართველოში ცხოვრობს 14 193 გიორგაძე (7415 ქალი და 6778 კაცი). ნაწარმოებია საკუთარი სახელისაგან „გიორგი“. გვარი გავრცელებულია იმერეთში. 2008 წლის მონაცემებით იმერეთის სამ ყველაზე გავრცელებულ გვარს შორისაა. ამავე წლის მონაცემებით გვარი შედის თბილისის შვიდ ყველაზე გავრცელებულ გვარს შორის. 1997 წლის მონაცემებით გვარი საქართველოში გავრცელების მიხედვით მეხუთე ადგილს იკავებდა. გვარი გავრცელებულია არგვეთაში, ბზვანში, ვაკისუბანში, ვანში, ზედა საზანოში, ზოდში, კლდეეთში, კურსებში, მანდიკორში, მირონწმინდაში, გომმუხაყრუაში, რუფოთში, საჯავახოში, სვირში, სიმონეთში, სპეთში, ტობანიერში, ქუთაისში, ღარიხევში, ყუმურში, ძევრში, ჭოგნარში, ასპინძაში, ნიჯგორში, საროსა და ტოლოშში.
ედუარ მენდი

ედუარ ოსოკ მენდი (დ. 1 მარტი, 1992) — სენეგალელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს საფეხბურთო კლუბ „ჩელსისა“ და სენეგალის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. თამაშობს მეკარის პოზიციაზე.

ტიტულები
ჩელსი: (3)
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2020–21
უეფა-ს სუპერთასი (1): 2021
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2022
კამერუნის სენატი

სენატი — კამერუნის თანამედროვე პარლამენტის ზედა პალატა და საკანონმდებლო ხელისუფლების ერთ-ერთი განშტოება. შედგება 100 წევრისგან, რომელთაგანაც 70 არჩევნების გზით ირჩევა, ხოლო 30 ინიშნება პრეზიდენტის მიერ. სენატის შემადგენლობა 5 წელიწადში ერთხელ ირჩევა. სენატი 1996 წელს შეიქმნა. 2013 წლიდან ორგანოს ხელმძღვანელობს მარსელ ნიატ ნჯიფენჯი.
კლდის ნიუკა

კლდის ნიუკა  — მრავალწლოვანი ტუბერიანი ბალახოვანი მცენარე ნიუკასებრთა ოჯახისა. აქვს მოგრძოშუბისებური ფოთლები, ფოთლის ყუნწზე გრძელი საყვავილე ღერო. ლანცეტისებური საბურველი, გარედან — იისფერი, მეწამული ან მოთეთრო-მოყვითალო. ყვითელი ნაყოფი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს აპრილ-ივნისში. გავრცელებულია თითქმის მთელ კავკასიაში, ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და ახლო აღმოსავლეთში. საქართველოს ტერიტორიაზე ძირითადად აღმოსავლეთ ნაწილსა და აჭარაში გვხვდება. იზრდება ბუჩქნარებში, ტენიან და ქვიან ადგილებში.
ჩვეულებრივი სურო

ჩვეულებრივი სურო — მცენარე არალიისებრთა ოჯახისა. მიწაზე გართხმული და მცოცავი ლიანა ბუჩქია. უნაყოფო ყლორტების ფოთლები სამკუთხა-კვერცხისებური ფორმისაა, 3–7-ნაკვთიანი. ნაკვთები-ისრისებურია, შეფერილობით — მუქი მწვანე, ზედა მხარეზე მოხატული ძარღვების შეფერილობის გამო ზოგჯერ მოთეთრო. სანაყოფე ყლორტების ფოთლები მთლიანი, კვერცხისებური ან რომბისებურია. ყვავილედი წარმოადგენს სწორადმდგომ ქოლგას. გვირგვინი მწვანე ფერისაა. ყვავის სექტემბერ-თებერვალში, ნაყოფმსხმოიარობს აპრილ-ივლისში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიასა და ირანში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება დაბლობიდან მთის შუა სარტყლამდე — ტყეებსა და ბუჩქნარებში.
ქართული ძირმწარა

ქართული ძირმწარა — მეტ-ნაკლებად დაკლაკნილი მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ძირმწარასებრთა ოჯახისა. ქვედა ფოთლები ქერცლოვანია, მისი მომდევნო ფოთლები მოკლეყუნწიანი და მცირე ზომისაა, ზედები კი — დიდი ზომისა და გრძელყუნწიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მკრთალია, მოფენილია ბეწვებით; ზედა მხარე თითქმის შიშველია. მოყვანილობით ფართოკვერცხისებურია ან ფართოგულისებური, ძირში ღრმა ამონაკვეთით. აქვს იღლიური და მარტოული ყვავილები. ყვავილსაფრის გაფართოებული ნაწილი ცილინდრული ფორმისაა. ყვავილსაფრის მილი ძლიერაა მოხრილი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს აპრილ-მაისში. გავრცელებულია სამხრეთ კავკასიასა და მცირე აზიაში. გვხვდება კახეთსა და დასავლეთ საქართველოში. იზრდება მუხნარებში, რცხილნარებში, ჭალის ტყეებში, ბუჩქნარებში, ძირითადად — ქვედა სარტყელში.
კობახიძეები

კობახიძე — ეპონიმური წარმომავლობის გვარი, რომლის პირველსაცხოვრისი არის დასავლეთ საქართველოს მთიანეთი, კონრეტულად რაჭა. ასევე გვხვდება იმერეთსა და სამეგრელოში. გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი „კობა“ — იაკობის შემოკლებული ფორმა. -ხ სუფიქსი წარმომავლობა-განკუთვნილების ფუნქციას ასრულებს. სამეგრელოში გვარის ლოკალური ვარიანტია კობახია.

დახასიათება
გვარის თავდაპირველი ფორმა კობახი უნდა ყოფილიყო, საიდანაც „კობა“ სავარაუდოდ პატრონიმია, ხოლო -ხ სუფიქსია. როგორც ჩანს ის მოგვიანებით, გვარის მეორადი წარმოებით შეიცვალა — კობახ(ე)თ, კობახის-ძე, კობახ-ია — რაც ეპოქისთვის დამახასიათებელმა გვარის მაწარმოებელმა განაპირობა. არსებობს მოსაზრება, რომ „ტბეთის სულთა მატიანეში“ მოხსენიებული „კობახთ“ სავარაუდოდ კობახიძის ერთ-ერთი ფორმა უნდა ყოფილიყო.

სოციალური მდგომარეობით კობახიძეები იყვნენ როგორც გლეხები, ისე აზნაურები. 1904 წ. აბასთუმანში მცხოვრები კობახიძეები თავადები იყვნენ, ხოლო ხეთაში მცხოვრები კობახიძეები — აზნაურები.

1544 წლის ბაგრატ ნიკორწმინდისადმი შეწირულობის წიგნის მიხედვით, კობახიძეების ხოტევის პარტახტი მამული შესწირა ნიკორწმინდის ტაძარს. ამავე წიგნის მიხედვით რაჭის სოფელ ზემო თლუღისა (1 კომლი) და ხოტევის (4 კომლი) კობახიძენი ნიკორწმინდის ტაძრის მსახურნი გახდნენ.

1633 წელს როსტომ მეფემ ქაიხოსრო მაჩაბელს განუახლა კობახიძის წყალობის წიგნი.

კობახიძეები (ჯოღორია, არზაყან და გიორგი) იხსენიებიან ასევე განჩინებაში, რომელიც შედგენილია ცაიშის ეკლესიის ყმა-მამულის საქმეზე 1777-1778 წლებში.

კობახიძეები დასახელებულნი არიან ს.-ის შუა წლების თბილისის კათოლიკური ეკლესიის „კონდაკში“ საქართველოს პირველ და მეორე ხარისხის ვაჭრებს შორის.

ზემო იმერეთში რაჭველი კობახიძეები ადრევე დამკვირდნენ. იოანე ბატონიშვილი შიდა ქართლში — ქსნის ერისთავის აზნაურ კობახიძეებსა და ქვემო ქართლში — თავად ჯამბაკურ-ორბელიანის აზნაურ კობახიშვილებს იმერეთიდან გადმოსულ აზნაურ კობახიძეებად მიიჩნევს, რაც მიანიშნებს, რომ იმერეთში მანამდე უკვე უცხოვრიათ კობახიძეებს.
საქინა ხანუმის მეჩეთი

საქინა ხანუმის მეჩეთი — საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი აზერბაიჯანის ქალაქ ყუბაში.

მეჩეთის შესახებ
საქინა ხანუმის მეჩეთი საუკუნეს განეკუთვნება. მეჩეთის მშენებლობის ინიციატორი იყო საქინა ხანუმ ბაქიხანოვა. მოცემული მეჩეთის მშენებლობის მიზანი იყო თავისი მეუღლის, აზერბაიჯანელი მწერლისა და ისტორიკოსის აბასყული-აღა ბაქიხანოვის ხსოვნის უკვდავყოფა. მშენებლობა 1854 წელს დასრულდა. მეჩეთი შესრულებულია უნიკალურ არქიტექტურულ სტილში და რეგიონის ყველა სხვა მეჩეთებისაგან განსხვავდება. გეგმით აქვს დაწახნაგებული ცილინდრის ფორმა. აშენებულია წითელი აგურით. სიმაღლე 27 მეტრია. სახურავი და გუმბათი გადახურულია რკინის საფარით და სიმაღლით 4,5 მეტრს უტოლდება. გუმბათის წვერი დასრულებულია ელეგანტურად დამუშავებული შპილით. მეჩეთის ინტერიერი ძალიან დახვეწილია. შიგთავსი მოიცავს ერთ დიდ დარბაზს. მეჩეთის ცენტრალურ ნაწილში ოთხი საყრდენი სვეტია განლაგებული. ნაგებობაში მდებარეობს კაკლის ხის მასალისაგან დამზადებული რვასაფეხურიანი მინბარი. 1920 წელს აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ბოლშევიკების მიერ რელიგიასთან ბრძოლა დაიწყო. 30-იან წლებში, ისევე როგორც ბევრი სხვა რელიგიური დაწესებულებები, საქინა ხანუმის მეჩეთიც უფუნქციოდ დარჩა. ამ პერიოდში დაანგრიეს მეჩეთის კომპლექსში შემავალი მიმდებარე ნაგებობები და მედრესე, ხოლო თვითონ მეჩეთის შენობა გამოიყენებოდა როგორც ბეღელი. 1992 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლისა და აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, ხელახლა აშენდა დანგრეული ნაგებობები და მედრესე, საქინა ხანუმის მეჩეთი კი გარემონტდა. 1994 წლიდან მედრესმა დაიწყო ფუნქციონირება.