iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანა (დიდი ბრიტანეთი)

ანა (ინგლ. ; დ. 6 თებერვალი, 1665 – გ. 1 აგვისტო, 1714), ინგლისის და შოტლანდიის დედოფალი სტუარტების დინასტიიდან 1702–1707 წლებში და დიდი ბრიტანეთის დედოფალი 1707–1714 წლებში. ჯეიმზ -სა და ანა ჰაიდის ასული. 1683 წელს იქორწინა დანიის მეფის ფრედერიკ -ის ვაჟზე გეორგზე.

ანა სტიუარტი ტორიელი დედოფალი იყო. თავისი შეხედულებებიდან გამომდინარე იგი ყოველთვის ამ პარტიას უჭერდა მხარს და ყოველთვის ერთგული იყო ანგლიკანური ეკლესიის. იგი გამოირჩეოდა კარგი ხასიათით და ზრდილობით, მაგრამ არ იყო ჭკვიანი, იყო გაუბედავი და მრჩეველებზე ძლიერ დამოკიდებული. პირველ ხანებში მასზე დიდი გავლენა ჰქონდა ჰერცოგ მალბოროს და მის მეუღლეს, სარას. ესპანეთთან წარმატებული ომი, რომელმაც ანას მმართველობის მთელ პერიოდს გასტანა, ჰერცოგ მალბოროს დამსახურება იყო. მიუხედავად პოლიტიკის წარმატებისა, ანა წუხდებოდა ვიგების ბატონობით. დროთა განმავლობაში დედოფალსა და სარა მალბოროს შორის ურთიერთობები გაცივდა. მისი ადგილი ახალგაზრდა აბიგალ მეშემმა დაიკავა. მისი გავლენით, დედოფალმა მთავრობიდან დაითხოვა რამდენიმე ვიგი და მმართველობა ლორდ ბლინგბროკს გადასცა. 1713 წელს მან მოახერხა საფრანგეთთან ძალიან მომგებიანი ზავის დადება. ინგლისმა გიბრალტარის და მინორკის გარდა მიიღო ფრანგული მიწები ამერიკაში — ახალი შოტლანდია, გუდზონის ყურის მიწები, ნიუფაუნდლენდი და სან-კრისტოვი.

1707 წელს მოხდა სხვა მნიშვნელოვანი მოვლენა — ინგლისის და შოტლანდიის ერთ სახელმწიფოდ გაერთიანება, რომელსაც დიდი ბრიტანეთი ეწოდა. ამიერიდან პარლამეტში შოტლანდიელი დეპუტატბიც ირჩეოდნენ.

ანას 13 შვილი ჰყავდა, მაგრამ ყველა მათგანი ჩვილობაში მოკვდა. მისი სიკვდილის შემდეგ შეწყდა სტიუარტების დინასტიაც, რომელიც 100 წელიწადზე მეტი მმართველობდა ინგლისში.
ბეატრიქსი

მისი სამეფო უდიდებულესობა დედოფალი ბეატრიქსი (; დ. 31 იანვარი 1938) — ნიდერლანდების დედოფალი ორანულ-ნასაური დინასტიიდან 1980 წლიდან. 1966 წელს იქორწინა კლაუს ფონ ამსბერგზე.

ბეატრიქსმა განათლება ლეიდენის უნივერსიტეტში მიიღო, სადაც სწავლობდა სოციოლოგიას, ეკონომიკას და სახელმწიფო სამართალს. არის იურიდიული მეცნიერებების დოქტორი.

2013 წლის 28 იანვარს განაცხადა, რომ სამეფო ტახტს დატოვებს 2013 წლის 30 აპრილს უფროსი შვილის, ვილემ-ალექსანდრეს სასარგებლოდ.
ბერენგარ I (იტალია)

ბერენგარ (; დ. 845 — გ. 7 აპრილი, 924) — იტალიის მეფე 888–924 წლებში.

ბერენგარის მამა, ებერგატი დაქორწინებული იყო გიზლაზე, ლუი ღვთისმოსავის ასულზე. ბერენგარი იტალიაში დაიბადა და მამისგან მემკვიდრეობით მიიღო ფრიულის მარკგრაფის ტიტული. კარლ სიკვდილის შემდეგ, დიდებულებმა პავიაში იგი იტალიის მეფედ აღიარეს. შემდეგ წლებში ბერენგარს მოუწია ომი გვიდო სპოლეტოსთან, რომელმაც თავი ასევე მეფედ გამოაცხადა. საბოლოოდ ბერენგარი დასავლეთ ლომბარდიიდან გააგდეს და მან დახმარება იმპერატორ არნულფს სთხოვა, რომელმაც ალპები 894 წელს გადმოკვეთა. მაგრამ უკვე 895 წელს ბერენგარი შეუერთდა გარდაცვლილი გვიდოს ვაჟს, ლამბერტს და მასთან ერთად არნულის წინააღმდეგ იბრძოდა.

გერმანელების გაძევების შემდეგ, მათ გაიყვეს ჩრდილო იტალია. 899 წელს ლამბერტი უეცრად ნადირობისას დაიღუპა. ბერენგარი პავიისკენ გაეშურა და დაიკავა ლომბარდიის სამეფო. იმავე წელს იტალიას ველური უნგრელები შემოესივნენ, ისინი ყველაფერს ანადგურებდნენ თავის გზაზე.

უნგრელებმა ბერენგარის ჯარი დაამარცხეს ბრენტთან და მათ იტალიაში თარეში დაიწყეს. ამ სავალალო მდგომარეობაში, იტალიის საერო და სასულიერო დიდებულებმა მოიწვიეს პროვანსის მეფე ლუი და ჯერ მეფედ, შემდეგ იმპერატორად აღიარეს.

905 წელს ბერენგარმა ისევ დაიწყო ბრძოლა, ვერონაში შეიპყრო ლუი, დააბრმავა და გააძევა ქვეყნიდან. 916 წელს პაპმა იოანე -მ იგი იმპერატორად აკურთხა. 924 წელს დიდებულებმა მოიწვიეს ბურგუნდიის მეფე რუდოლფ . სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, ბერენგარი მოღალატეებმა ვერონაში მოკლეს.
სერვერ-ბეგ ათაბაგი

ოსმან სერვერ-ბეგ ათაბაგი, სერვერ-ბეი ათაბეკოვ-ქვაბლიანსკი (დ. 20 აგვისტო, 1886 — გ. 13 დეკემბერი, 1962) — სამცხის ძველ მთავართა — გამაჰმადიანებულ ჯაყელთა შთამომავალი და მესხეთის მუსლიმთა პოლიტიკური და სამხედრო ლიდერი.

დაიბადა ახალციხეში, გავლენიანი მიწათმფლობლისა და რუსეთის იმპერიის არმიის გენერლის ოჯახში, რომლის მამულშიც სტუმრობდა და გარდაიცვალა იმპერატორ ნიკოლოზ -ის უმცროსი ძმა, დიდი მთავარი გიორგი. სერვერ-ბეგმა ევროპული განათლება მიიღო: გერმანიაში სამიწათმოქმედო და საბადოების ინჟინერიას, პეტერბურგში კი — სამართალს დაეუფლა. საქართველოში მისი დაბრუნება პირველი მსოფლიო ომის წლებს დაემთხვა. 1918 წელს მან მესხეთის მუსლიმთა ეროვნული საბჭო ჩამოაყალიბა და სათავეში ჩაუდგა პან-თურქისტულ და სეპარატისტულ მოძრაობას, რომელიც მიზნად ისახავდა მესხეთის საქართველოსგან ჩამოშორებას და ე.წ. სამხრეთ-დასავლეთ კავკასიის (ყარსის) რესპუბლიკაში გაერთიანებას. გამოსვლებს თან სდევდა სისხლიანი შეტაკებები მუსულმანებსა და ქრისტიანებს შორის. საბოლოოდ, 1919 წელს, საქართველოს არმიამ გენერალ გიორგი კვინიტაძის მეთაურობით გაანადგურა ამბოხებულთა რაზმები და ახალციხე და ართვინი საქართველოს შემოუმტკიცა. დამარცხებული სერვერ-ბეგი დედასთან და დებთან ერთად თურქეთში გაიქცა. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციისა და რუსეთ-თურქეთის 1921 წ. გარიგების შემდეგ ისტორიული მესხეთის დიდი ნაწილი, მ.შ. ართვინი და არტაანი (არდაჰანი) თურქეთის შემადგენლობაში აღმოჩნდა. სერვერ-ბეგი თურქეთის პარლამენტში აირჩიეს არდაჰანიდან. 1923 წელს, თურქეთში გვარების შემოღებასთან დაკავშირებით, მან ათაბეგის გვარი მიიღო. ამავე დროიდან იგი პოლიტიკას ჩამოშორდა და ინჟინრად მუშაობდა. დაიღუპა ავტოავარიაში, ქ. იზმირში.
მოლდავეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

მოლდავეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, მოლდავეთის სსრ (, , ) — საბჭოთა კავშირის მოკავშირე რესპუბლიკა 1940 წლიდან 1991 წლამდე. მასში შედიოდა მოლდავეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ტერიტორიის ნახევარი, რომელიც 1940 წლამდე როგორც ავტონომიური რეგიონი უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაში იყო, ასევე ბესარაბიის უდიდესი ნაწილი, რომელიც 1940 წლიდან საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შევიდა და უკრაინისა და მოლდავეთის საბჭოთა რესპუბლიკებს შორის გაიყო.

1991 წლის 27 აგვისტოს მოლდავეთის სსრ დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა და ქვეყანას ეწოდა მოლდოვა.

მოსახლეობა
რუსიფიცირება
მოლდავეთის სსრ-ის მოსახლეობამ, რომელიც მეტწილად რუმინელებისგან შედგებოდა, საბჭოთა პერიოდში ძლიერი რუსიფიკაცია განიცადა. ეს მოხერხდა რესპუბლიკაში დაახლ. 600.000 უკრაინელისა და დაახლ. 562.000 რუსის გადმოსახლებით. იმიგრაციის ძლიერი ტალღა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ წამოვიდა.

ურთიერთობები რუმინეთთან
საბჭოთა პერიოდში რესპუბლიკის მოსახლეობის დედაენა რუმინული გადაირქვა მოლდავურად, დამწერლობა ლათინურიდან გადავიდა კირილიცაზე. ამით მოსკოვი ცდილობდა მოლდავეთის სსრ-ის რუმინეთთან ურთიერთობების შეზღუდვას. ამ ორ პოლიტიკურ რეგიონზე გაპობილ რუმინელი მოსახლეობისთვის, გახლეჩილი ოჯახების წევრებისთვის ერთმანეთთან მიმოსვლა ნებადართული არ იყო და მათი მიმოწერა მკაცრ ცენზურას ექვემდებარებოდა.

1989–1990 წლებში 45 წლის შემდეგ ამ ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები აღდგა.
ბაზილ ბერნსტაინი

ბაზილ ბერნსტაინი (ინგლ. , დ. 1 ნოემბერი, 1924 — გ. 24 სექტემბერი, 2000) — ბრიტანელი სოციოლოგი და ენათმეცნიერი. განსაკუთრებით ცნობილია თავისი ნამუშევრებით აღზრდის სოციოლოგიაში.

„დეფიციტის თეორია“
ბერნსტაინის ნაშრომებში დაყენებულია ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით ბავშვების სოციალური მდგომარეობა გადამწყვეტ როლს თამაშობს: დაბალი ფენებიდან გამოსული მოსწავლეები სოციოკულტურულ და ამასთან ერთად ლინგვისტურ დეფიციტს განიცდიან, რაც საფუძვლად უდევს სწავლაში ჩამორჩენილობას. და პირიქით, უფრო მაღალი წრის ბავშვები, რომელთა ენობრივი რესურსები შედარებით ფართოა, უფრო მეტად ადაპტირებულნი არიან სოციალურ კონტექსტთან. აქედან გამომდინარე, ამ სოციალურ პოზიციებს შეესაბამება ლინგვისტური პროდუქციის ტიპები, რომლებიც იყოფა ერთი მხრივ „შეზღუდულ“, მეორე მხრივ „დახვეწილ“ „სოციოლინგვისტურ კოდებად“ და ერთმანეთისგან განსხვავდება დისკურსიული აგებულების, სინტაქსისა და ლექსიკის პლანში, იმპლიციტურისა და ექსპლიციტურის დამაპირისპირებელი ძირითადი დიქოტომიის მიხედვით.

ნაშრომები
თეორიული კვლევები მეტყველების სოციოლოგიაში (1971)
დამატებითი კვლევები მეტყველების სოციოლოგიაში (1973)
სელექცია და კონტროლი (1974) ვალტერ ლანდისთან თანაავტორობით.
აღმზრდელობითი ტრანსმისიის თეორიისკენ (1975)
პედაგოგიური დისკურსის აგებულება (1990)
სოციალური კლასი, მეტყველება და კომუნიკაცია დოროთი ჰენდელსონთან თანაავტორობით.
პედაგოგიკა, სიმბოლური კონტროლი და იდენტობა (1996 / 2000 მეორე გამოცემა)
სერპიკო (ფილმი)

სერპიკო — 1973 წლის ამერიკული კრიმინალური ფილმი, რომლის შინაარსი დაფუძნებულია ნიუ-იორკის პოლიციელის, ფრენკ სერპიკოს ნამდვილ ისტორიაზე. ფილმში ასახულია პოლიციაში გამეფებული კორუფცია. ფილმში მონაწილეობენ ალ პაჩინო, ჯონ რენდოლფი, ტონი რობერტსი, ბერნანდ ბაროუ და სხვ. ალ პაჩინომ შესრულებული როლისთვის მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში.
ათობითი ფულადი სისტემა

ათობითი ფულადი სისტემა - ფულადი სისტემა, სადაც ვალუტის ძირითადი ერთეული იყოფა 10, 100, 1000 და ა.შ. შემადგენელ (ხურდა) ერთეულად. პრაქტიკაში როგორც წესი გავრცელებულია 100 შემადგენელი ერთეული, თუმცა არსებობს ვალუტები რომელიც შეიცავს 1000 შემადგენელ ერთეულს, რაც ძირითადად არაბულ სამყაროშია გავრცელებული. მაგალითად: 1 ლარი იყოფა 100 თეთრად, ასევე 1 აშშ დოლარი იყოფა 100 ცენტად, ხოლო 1 ტუნისური დინარი — 1000 მილიმად.

დღესდღეობით მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანა იყენებს ათობით ფულად სისტემას, ან საერთოდ არ იყენებს შემადგენელ ერთეულებს. მხოლოდ ორი ქვეყნის ვალუტა არ არის ათობითი: მავრიტანია, სადაც 1 უგია იყოფა 5 ჰუმად და მადაგასკარი, სადაც 1 არიარი უდირს 5 ფრანკს.
ბერენგარ II (იტალია)

ბერენგარ (; დ. ? — გ. 966) — იტალიის მეფე 950—962 წლებში. ბერენგარი, ივრეის მარკგრაფი დიდი გავლენით სარგელობდა ლომბარდიაში. მეფე ჰუგოს ეშინოდა მისი ხრიკების და სურდა მისი მოკვლა, მაგრამ, ბერენგარი გერმანიაში გაიქცა და ოტო -თან ცხოვრობდა. 945 წელს მან გაიგო, რომ იტალიაში ჰუგოთი ბევრია უკმაყოილო, მან გერმანელებისგან შეკრიბა ლაშქარი და გადაკვეთა ალპები. მილანმა მას კარიბჭე გაუღო. ბევრმა საერო და სასულიერო დიდებულმა მას მხარი დაუჭირა. 946 წელს ჰუგო პროვანში გაიქცა და განძი წაიყოლა, იტალიაში კი თავისი ვაჟი ლოტარი დაროვა. ლოტარი იტალიის მეფე გახდა. ბევრმა ლომბარდიელმა მიატოვეს ბერენგარი და ლოტარს დაუჭირეს მხარი. შემდეგი ოთხი წლის მანძილზე ბურგუნდიული პარტია წარმატებით ებრძოდა ბერენგარს და იტალიურ ეროვნულ პარტიას. 950 წლის ნოემბერში ლოტარი უეცრად მოკვდა.

რამდენიმე კვირის შემდეგ ბერენგარი იტალიის მეფედ ეკურთხა და თავისი ვაჟი ადალბერტი. სასურველის მიღწევის შემდეგ ბერენგარმა სრულად გამოავლინა თავისი ხასიათი. ადრე თუ იგი კეთილგანწყობილი იყო დიდებულებისადმი, ახლა ხარბ დესპოტად იქცა. ხალხს იგი მალე შესძულდა, ჭორი გავრცელდა, რომ ლოტარი მოწამლული იყო; ბურგუნდიულმა პარტიამ იტალიის ტახტის მემკვიდრედ ლოტარის ქვრივი ადელაიდა გამოაცხადა. ამ მხრიდან საშიშროების ასაცილებლად, ბერენგარმა სცადა ადელაიდას ძალდატანებით ადალბერტზე გათხოვება, მაგრამ მან უარი თქვა და მოიმიზეზა, რომ ჯერ გლოვის ვადა არ გასულა. მაშინ იგი დაამწყვრიეს გარდუს ციხეში, სადაც მან 4 თვე დაჰყო. შემდეგ, მღვდლის დახმარებით იგი რეჯოში გაიქცა.

ამ მოვლენებმა საბაბი მისცეს გერმანიის მეფეს, ოტოს, ჩარეულიყო იტალიის საქმეებში. მან განაცხადა რომ უნდა დაეხმაროდ ბურგუნდიის მეფის დას. 951 წელს მან გადმოლახა ალპები და წინააღმდეგობის გარეშე დაიკავა ლომბარდია. შემდეგ ცოლად შეირთო ადელაიდა. შემდეგ წელს ბერენგარი შეურიგდა ოტოს. იგი მაგდებურგში ჩავიდა, თავი ოტოს ვასალად სცნო და იტალია მისი ხელიდან მიიღო. მალე ოტო გადაერთო შიდა არეულობებზე. პირველივე ხელსაყრელი შემთხვევის შემდეგ ბერენგარმა უარყო ოტოსთვის მიცემული ფიცი და დაუწყო მის მომხრეებს ლომბარდიაში დევნა. ოტომ მხოლოდ 961 წელს შეძლო იტალიისთვის მიხედვა. მან დიდი ლაშქრით გადმოკვეთა ალპები. ბერენგარს მისთვის გზის ჩაკეტვა უნდოდა, მაგრამ ლაშქარმა იგი მიატოვა და მან ციხესიმაგრეს შეაფარა თავი. ყველა ქალაქმა გაუღო ოტოს კარიბჭე. 963 წელს კი აღებულ იქნა ბერენგარის უკანასკნელი თავშესაფარი — სან-ლეონეს ციხე, ბერენგარი დანებდა და გადაიხვეწა ვილაში, სადაც დაჰყო სიკვდილამდე.
Lonesome Crow

— გერმანული როკ ჯგუფ სკორპიონსის სადებიუტო ალბომი, რომლის პროდიუსერი კონი პლანკი იყო. ყველა მუსიკა შექმნილია რუდოლფ შენკერისა და მიხაელ შენკერის მიერ. მუსიკის ტექსტები კი ეკუთვნის კლაუს მაინეს, ვოლფგანგ ძიონისა და ლოთარ ჰაიმბერგს.

სიმღერების სია
პერსონალი
კლაუს მაინე — მთავარი ვოკალი;
მიხაელ შენკერი — მთავარი გიტარა;
რუდოლფ შენკერი — რიტმური გიტარა;
ლოთარ ჰაიმბერგი — ბას გიტარა;
ვოლფგანგ ძიონი — დრამები.
ნუში

}
| სექციის სახელი = სინონიმები
| სექციის ტექსტი = *

ნუში — მცენარეთა ქვეგვარი ვარდისებრთა ოჯახის ქლიავისებრთა ქვეოჯახისა. ცნობილია 40-მდე სახეობა, რომელიც გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთიდან ცენტრალურ აზიამდე. კავკასიაში იზრდება 7 სახეობამდე, საქართველოში კი მხოლოდ 2. მათგან ერთი — ჩვეულებრივი ნუში კულტივირებულია. მისი სიმაღლე 10 მ აღწევს. აქვს თეთრი ან მოვარდისფრო ყვავილი. არჩევენ მის ტკბილ და მწარეთესლიან, თხელ და სქელნაჭუჭა ფორმებს. თესლი შეიცავს გლუკოზიდ ამიგდალინს, რომელიც ტკბილ ფორმებში ოდნავ შეიმჩნევა. გავრცელებულია მთის შუა სარტყლამდე. მისი გაველურებული ფორმები ქმნის რაყას. მეორე სახეობა, ენდემური ქართული ნუში , ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 1-1,5 მ აღწევს. გამოირჩევა კაშკაშა ვარდისფერი ყვავილებით. იზრდება აღმოსავლეთ საქართველოში, ქმნის რაყას, მისი დიდი მასივებია გარეკახეთში, სოფელ სათაფლესთან (წარსულში მალხაზიანი, კრასნოგორსკი, აზამბური) და ქოჩორას მთის დასავლეთ კალთებზე ხევებში. გვხვდება ქართლშიც — ქარელთან, ტირიფონის ველზე სოფელ ხურვალეთთან, სამთავისთან, კასპთან. მისი გამოყენება შეიძლება ფერდობების გასამაგრებლად, ატმის, ტკბილი ნუშის, ქლიავისა სხვა კურკოვანი მცენარეების საძირედ.

ნუში სინათლის მოყვარული, გვალვა- და შედარებით ყინვაგამძლეა. კარგად ხარობს ფხვიერ კირიან ნიადაგზე. იზრდება ქვიან და კლდოვან დამრეც ზედაპირზე ზღვის დონიდან 800-1600 მ (ბუხარის ნუში 2500 მ-მდე ადის), ამჯობინებს კალციუმით მდიდარ ნიადაგს. იზრდება მცირე ჯგუფებად (3-4 წამონაზარდიდან), რომლებიც ერთმანეთისგან 5-7 მეტრითაა დაშორებული. მზისმოყვარულია და ადვილად იტანს სიმშრალეს კარგად განვითარებული ფესვების სისტემის წყალობითა და ეკონომიური ტრანსპირაციით. ყვავილობს მარტ-აპრილში, ზოგან თებერვალშიც, ნაყოფი ივნის-ივლისში მწიფდება. მსხმოიარობას იწყებს 4-5 წლის ასაკიდან და 30-50 წლამდე აგრძელებს. ცოცხლობს 130 წლამდე. მრავლდება თესლებითა და ფესვების წამონაზარდებით. იტანს −25° ყინვას, თუმცა ვეგეტაციის დაწყების შემდეგ ადვილად ზიანდება გაზაფხულის ყინვებისგან. იზრდება ბუჩქის ან მცირე ზომის ხის სახით მოწითალო ფერის ტოტებით. აღწევს 3-8 მეტრს, ლანცეტისმაგვარი ფოთლებით, რითაც ალუბალს ემსგავსება. მშრალი თესლი (ნუშის გული) შეიცავს 54% ცხიმს, 21% აზოტოვან ნივთიერებებს, 13% უაზოტო ნივთიერებებს, 4% უჯრედის, 6% წყალს და 2% ნაცარს.

2010 წლის მონაცემებით მსოფლიოში იწარმოება 2.51 მილიონი ტონა, მათ შორის ყველაზე დიდი მწარმოებელია ამერიკის შეერთებული შტატები — 1.41 მილიონი ტონა წელიწადში. ნაყოფი გამოიყენება საკონდიტრო მრეწველობაში ნუშის ზეთის გამოსახდელად — ღვინის შესაფერავად, კონიაკის წარმოებაში. ნუშის ზეთს ხმარობენ კულინარიაში, პარფიუმერიასა და მედიცინაში, ნუშის ქატოს - კოსმეტიკაში.
ბერმუდო I

ბერმუდო (; დ. დაახლ. 750 — გ. 797) — ასტურიის მეფე 789–791 წლებში.

ბერმუდო მეფე აურელიუსის უმცროსი ძმა და ქრონიკების მიხედვით დიაკვანი იყო. 789 წელს მეფე მაურეგატო გარდაიცვალა, ასტურიელი თავადების თხოვნით ბერმუდომ მონასტერი დატოვა და მეფე გახდა. ეს იყო გოთური სამართლის დარღვევის პირველი შემთხვევა, რომელიც უკრძალავდა სასულიერო პირებს მეფობას.

ბერმუდომ, უპირველეს ყოვლისა, ალავაში გადახვეწილი ალფონსო, ფრუელა -ის ვაჟი დაიბარა და არმიის მხედარმთავრად დანიშნა. ალფონსოს მიერ არაბების რამდენიმეჯერ დამარცხების შემდეგ, ბერმუდომ 791 წელს მის სასარგებლოდ უარი თქვა ტახტზე და მინისტრი გახდა.

გარდაიცვალა 797 წელს, დაკრძალულია ოვიედოში.
ბერმუდო II (ლეონი)

ბერმუდო (ესპ. ) (956 - 999) — ლეონის მეფე 982 - 999 წლებში. რამირო -ს ვაჟი.

ბერმუდო გამეფთა თავისი ძმის შვილის, რამირო -ს ტახტიდან ჩამოგდების შედეგად. მას პადაგრა ჰქონდა და არც სიარული, არც ჯირითი შეეძლო. ლაშქრობებში იგი ეტლით დაყავდათ. იგი ჭკვიანი კაცი იყო და მზრუნველი მმართველი. მაგრამ ეს თვისებები არ იყო საკმარისი იმ ქვეყანაში წესრიგის დასამყარებლად, სადაც ხალხი მხოლოდ იმას ემორჩილება, ვისაც ხმალი კარგად უჭირავს. ბერმუდოს მმართველობისას არ წყდებოდა დიდებულთა აჯანყებები, რომლებიც არაბებს იშველიებდნენ.
ბერმუდო III (ლეონი)

ბერმუდო ( დ. 1010 — გ. 4 სექტემბერი, 1037) — ლეონის მეფე 1028–1037 წლებში. ალფონსო -ის ვაჟი.

1034 წელს ნავარის მეფემ სანჩო დიდმა დაიწყო ბერმუდოსთან ომი სასაზღვრო რეგიონებისთვის, დაამარცხა და მოკლე ხანში ლეონი მთლიანად დაიპყრო, გალისიის გარდა. 1037 წელს, სანჩოს სიკვდილის შემდეგ, ბერმუდომ დაიწყო ომი მის ვაჟებთან — ფერდინანდთან და გარსიასთან. სისხლისმღვრელი ბრძოლა მოხდა მდინარე კარიონესთან. ბერმუდო წინა რიგებში იბრძოდა და შუბით მოკლეს. მისი სიკვდილით დასრულდა ლეონის დინასტია.
ბერნარდო (იტალია)

ბერნარდო (; დ. 797 — გ. 17 აპრილი, 818) — იტალიის მეფე 813–818 წლებში. პიპინოს ვაჟი.

როდესაც 817 წელს, ბერნარდოს ბიძამ, იმპერატორმა ლუი -მა, თავის თანამმართველად და მემკვიდრედ თავისი ვაჟი ლოტარი აღიარა, ბერნარდო აღშფოთდა და დაიწყო ომისთვის მზადება. მაგრამ მან ვერ შეძლო ფრანკებთან ომისთვის საკმარისი ძალების შეკრება. 818 წელს ბერნარდო, უსაფრთხოების გარანტიების მიღების შემდეგ, მეგობრებთან ერთად, გაემგზავრა იმპერატორთან შალონში. ლუიმ თავის ვასალებს უბრძანა ძმის შვილის გასამართლება. მათ ბერნარდო მეამბოხედ გამოაცხადეს და სიკვდილი მიუსაჯეს. ლუიმ ვერ გაბედა ამ განაჩეის დამტკიცება, მაგრამ დათანხმდა ბერნარდოს დაბრმავებაზე. დაბრმავების შემდეგ ბერნარდო ორ დღეში მოკვდა.
ალბერტ I (ბელგია)

ალბერტ სრული სახელი ალბერტ ლეოპოლდ კლემენტ მარია მეინრადი (8 აპრილი 1875 - 17 თებერვალი 1934) ბელგიის მეფე საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან, 1909 - 1934 წლებში. 1900 იქორწინა ელისაბედზე, ბავარიის ჰერცოგის კარლ ფრიდრიხის ასულზე.

ალბერტი იყო ლეოპოლდ -ს უმცროსი ძმის უმცროსი ვაჟი და არ იყო მეფობისთვის დაბადებული. ახალგაზრდობაში იგი გატაცებული იყო სპორტით, ჯირითით, ალპინიზმით და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებით. იგი პირდაპირი გაგებით წიგნის ჭია იყო, დღეში არანაკლებ ორი წიგნს კითხულობდა, ლიტერატურაზე, სამხედრო საქმეზე, მედიცინაზე, ავიაციაზე. იგი თვითონ ატარებდა მოტოციკლეტს და ისწავლა თვითმფრინავის პილოტობა. თავისი თვისებების გამო, ალბერტი პოპულარული გახდა ბელგიაში, სადაც არ უყვარდათ ლეოპოლდი. გამეფების შემდეგაც მას არ შეუცვლია ცხოვრების სტილი. იგი გაურბოდა ფუფუნებას, უბრალოდ იღებდა სტუმრებს, უყვარდა მოგზაურობა და იყო კარგი ოჯახის მამა. იგი გატაცებული იყო ალპინიზმით და დაიღუპა 1934 წელს მარშ-ლე-დამის მახლობლად მთაზე ასვლისას.
ალბერტ II (ბელგია)

ალბერტ (, , ; დ. 6 ივნისი, 1934, ბრიუსელი, ბელგია) — ბელგიის მეფე 1993-2013 წლებში საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან. ლეოპოლდ -ს ვაჟი. იქორწინა 1959 წლის 2 ივნისს პაოლა რუფო დი კალაბრიაზე.

ალბერტმა ბრიუგეში დაამთავრა სამხედრო - საზღვაო სასწავლებელი. აქვს გენერალ-ლენტენანტის და ბელგიის შეიარაღებული საზღვაო ძალების ვიცე-ადმირალის წოდება. 1962 წლიდან ბელგიის საგარეო ვაჭრობის ბიუროს საპატიო პრეზიდენტი.
ბოდუენი (ბელგია)

ბოდუენი (, ; დ. 7 სექტემბერი, 1930 — გ. 31 ივლისი, 1993) — ბელგიის მეფე საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან, 1951-1993 წლებში. ლეოპოლდ -ის ვაჟი. იქორწინა 1960 ფაბიოლა დე მორა ი არაგონზე, გონსალეს ფერნანდესის, კასა-რიერას მარკიზის ასულზე.

მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, როდესაც გერმანელებმა ბელგია დაიკავეს, ბოდუენი საფრანგეთში გაქცა და იქიდან ესპანეთში. 1940 წლის აგვისტოში იგი ოკუპირებულ ბრიუსელში დაბრუნდა და სწავლა განაგრძო 1944 წლამდე. ივნისში იგი და მამამისი გერმანიაში გადაიყვანეს. ბოდუენი ამერიკელმა ჯარისკაცებმა გაათავისუფლეს 1945 წლის მაისში. შემდეგ 1950 წლამდე სამეფო ოჯახი შვეიცარიაში ცხოვრობდა. ამ პერიოდში ბოდუენი ჟენევის კოლეჯში სწავლობდა. 1951 წლის აგვისტოში, ლეოპოლდის გადადგომის შემდეგ, ბოდუენი მეფე გახდა.

მისი მმართველობის დროს ბევრი მნიშვნელოვანი მოვლენა მოხდა: „სკოლის პაქტის“ მიღება, დეკოლონიზაცია, ადმინისტრაციული რეფორმა, რომელმაც ბელგია ფედერაციად აქცია. იგი გამეფდა მაშინ, როდესაც ქვეყანაში აღარ იყო მონარქიის ნდობა, მან შეძლო სიტუაციის გაუმჯობესება, იგი როგორც წესი გაბედულად და მტკიცედ მოქმედებდა. ურთიერთობაში იგი უბრალო, რბილი და ტაქტიანი იყო, შეეძლო კომპრომისების გამონახვა. ამ ყველაფრის წყალობით მოხდა ბელგიის უნიტარული სახელმწიფოდან ფედერაციად ქცევა, ისე რომ იგი არ დაიშალა.
ვიტორიო ემანუელე II

ვიტორიო ემანუელე (იტალ. ) (დ. 14 მარტი, 1820 — გ. 9 იანვარი, 1878) — სავოის დინასტიიდან, სარდინიის მეფე 1849–1878 წლებში, იტალიის მეფე 1861–1878 წლებში. კარლო ალბერტოსა და ტერეზა ტოსკანელის ვაჟი. იქორწინა 1842 წელს ადელაიდაზე, ავსტრიის ერცჰერცოგის, რენეს ასულზე და 1869 წელს, როზაზე, მირიფიორის გრაფზე.

ვიტორიო ემანუელე გამეფდა მამამისის გადადგომისა და პიემონტის ჯარების ავსტრიასთან დამარცხების შემდეგ. გამეფების შემდეგ მან უპირველეს ყოვლისა ზვი დადო ავსტრიელებთან. ამით მან ისეთი უკმაყოფილება გამოიწვია, რომ დეპუტატებმა ზავის რატიფიკაციაზე უარი თქვეს. ვიტორიო ემანუელემ დაითხოვა პარლამენტი და ახალი არჩევნები დანიშნა, თან დაიმუქრა, რომ თუ ზომიერი პარტიები არ იქნა არჩეული, საერთოდ გააუქმებდა კონსტიტუციას. არჩევნებმა გაამართლეს მეფის იმედები. პარლამენტშიც და კარზეც დამკვიდრდნენ ზომიერები, რომლებსაც შეეძლოთ სარდინიის მიმართვა მთელი იტალიისთვის მნიშვნელოვანი მიზნებისკენ.

მეფე, მიუხედავად ნადირობით გატაცებისა და სასიყვარულო თავგადასალებისა, მამაცი ადამიანი იყო. იგი არ იყო განსაკუთრებული ჭკუის პატრონი და ჯარისკაცული უხეშობის მიუხედავად ფლობდა მალავდა საღ აზრს და გამჭრიახობას. მას ესმოდა რომ ალპებით დაცული და საფრანგეთის მიერ მხარდაჭერილი პიემონტი შესაძლოა გამხდარიყო იტალიელი პატრიოტების ცენტრი. ამისთვის საჭირო იყო შიდა პოლიტიკაში ლიბერალიზმი, ხოლო საგარეო ურთიერთობებში ავსტრიისადმი სიმკაცრის შენარჩუნება. ამ ორი პრინციპით იგი მმართველობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა და ამაში მდგომარეობდა მისი ისტორიული როლი იტალიის გაერთიანების საქმეში. დანარჩენი კი სხვებმა გააკეთეს.

1852 წლიდან სარდინიის მთავრობის სათავეში გრაფი კამილიო კავური მოვიდა, რომელმაც იტალიაში იგივე როლი შეასრულა, რაც გერმანიაში ბისმარკმა. მისი ხელმძღვანელობით ხორციალდებოდა ლიბერალური რეფორმები. საგარეო პოლიტიკაში, კავური საფრანგეთზე იყო ორიენტირებული, რომელთან ერთადაც 1859 წელს ავსტრიის წინააღმდეგ დაიწყო ომი. სამ ბრძოლაში ავსტრიის არმია დამარცხდა. ნოემბერში ციურიხში ზავს მოეწერა ხელი. ზავის თანახმად ლომბარდია სავოის დინასტიას გადაეცა. 1860 წელს შემოერთებულ იქნა პარმის, მოდენის და ტოსკანის საჰერცოგოები, სადაც ამბოხებების შეგედად ჩამოაგდეს უცხოური დინასტიები. აპრილში დაიწყო აჯანყება პალერმოში. მაისში, სიცილიაში თავისი რაზმით გადავიდა ცნობილი პატრიოტი ჯუზეპე გარიბალდი. ნოემბერში ნეაპოლის არმია დამარცხდა ვოლტურნოსთან. იტალიის სამხრეთმა ნაწილმა აღიარა სავოიდ დინასტიის ძალაუფლება. 1861 წლის მარტში ვიტორიო ემანუელე გამოცხადდა იტალიის მეფედ.

საბოლოო გაერთიანებისთვის საჭირო იყო ავსტრიისთვის ვენეციის წართმევა და პაპის ოლქის რომით ურთ დაკავება. მეფეს იმედი ჰქონდა ამის პრუსიის დახმარებით გაკეთება და 1866 წელს სამხედრო კავშირი დადო მასთან. ომი იმავე წლის ზაფხულში დაიწყო და წარუმატებელი იყო იტალიის არმიისთვის. მიუხედავად ამისა, პრუსიის წარმატებამ და ავსტრიის არმიის დამარცხებამ ვიტორიო ემანუელეს სასურველი შედეგი მოუტანეს - ვენეციის ოლქი იტალიის შემადგენლობაში შევიდა. 1870 წელს, საფრანგეთის პრუსიის მიერ დამარცხების შემდეგ, მან რომიც შემოიერთა.