iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სამნაწილიანი ნისლეული

სამნაწილიანი ნისლეული (კატალოგში მესიე 20, 20 და 6514) — რეგიონი მშვილდოსნის თანავარსკვლავედის მიმართულებით. 1764 წლის 5 ივნისს აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა შარლ მესიემ. ობიექტი წარმოადგენს ღია ვარსკვლავთგროვების, ემისიონური ნისლეულის (ქვედა წითელი ნაწილი), ამრეკლავი ნისლეულისა (ზედა ლურჯი ნაწილი) და ბნელი ნისლეულის უჩვეულო კომბინაციას. სამნაწილიანი ნისლეული კაშკაშა და უჩვეულო ობიექტია, კარგად ჩანს პატარა ტელესკოპებშიც, რის გამოც, საკმაოდ პოპულარულია მოყვარულ ასტრონომებში.

სამნაწილიანი ნისლეული ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონია ირმის ნახტომის ფარი-კენტავრის სპირალურ მკლავში. ამ რეგიონში წარმოქმნილი ყველაზე მასიური ვარსკვლავია 164492 — -ტიპის ვარსკვლავი, რომელიც მზეზე 20-ჯერ მასიურია. ამ ვარსკვლავს გარს აკრავს დაახლოებით 3100 ახალგაზრდა ვარსკვლავისგან შემდგარი გროვა.

მახასიათებლები
1997 წელს სამნაწილიან ნისლეულს ასტრონომები ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპით იკვლევდნენ, იყენებდნენ სპეციალურ ფილტრებს. გადაღებული ფოტო შეურწყეს კომპოზიტურ ყალბ სურათს, რათა მიეღოთ ისეთი გამოსახულება, როგორსაც თვალი აღიქვამდა.

ახლო სურათებზე ჩანს გაზისა და მტვრის მჭიდრო ღრუბელი, რომელიც ჩანსახოვანი ვარსკვლავებისთვის ერთვარი საბავშვო ბაღივითაა. ეს ღრუბელი ნისლეულის ცენტრალური ვარსკვლავიდან დაახლოებით 8 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. გაზის ნაკადის წყაროა ღრუბლის სიღრმეში მდებარე ახალგაზრდა ვარსკვლავური ობიექტი.

ფოტოებზე ასევე ჩანს თითის მსგავსი ღერო ნაკადის მარჯვნივ. იგი მჭიდრო ღრუბლის თავში იწყება და მიემართება ვარსკვლავისკენ, რომელიც სამნაწილიანი ნისლეულს კვებავს. ეს ღერო ამოფრქვევადი გაზური გლობულას მაგალითია. იგი მხოლოდ იმიტომ გადარჩა, რომ მის წვერზე მდებარეობს გაზის კვანძი, რომელიც საკმარისად მჭიდროა იმისათვის, რათა ვარსკვლავის ძლევამოსილმა რადიაციამ ვერ შთანთქოს.

2005 წლის იანვარში, -ს სპიტცერის კოსმოსურმა ტელესკოპმა აღმოაჩინა 30 ემბრიონული და 120 ახლად დაბადებული ვარსკვლავი, რომლებიც ხილვადი შუქის ფოტოებზე არ ჩანდა.

სამნაწილიანი ნისლეული დედამიწიდან დაახლოებით 5000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეა 6.3.

გალერეა
უზბეკეთის გეოგრაფია

უზბეკეთი მდებარეობს ცენტრალურ აზიაში, თურქმენეთისა და ავღანეთისგან ჩრდილოეთით. მისი ფართობი შეადგენს 447,000 კმ²-ს (დაახლოებით ესპანეთის ან კალიფორნიის ზომის). უზბეკეთი გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 1,425 კილომეტრზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 930 კილომეტრით. სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება თურქმენეთი, ჩრდილოეთიდან ყაზახეთი, ტაჯიკეთი და ყირგიზეთი სამხრეთით და აღმოსავლეთით. ის არის ცენტრალური აზიის ერთ-ერთი დიდ ქვეყანა და ერთადერთი რომელიც ყველა სხვა ცენტრალური აზიის ქვეყნებს საზღვრება. მას სამხრეთით ასევე ავღანეთთანაც აქვს მცირე სასაზღვრო მონაკვეთი.

ტოპოგრაფია და დრენაჟი
უზბეკეთის ფიზიკური გეოგრაფია მრავალფეროვანია. ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 80% წარმოადგენს ბრტყელ უდაბნოს მაგვარ ტოპოგრაფიას. ქვეყნის აღმოსავლეთით მთიანი რეგიონის მწვერვალები აღწევს ზღვის დონიდან 4500 მეტრზე მეტს. უზბეკეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი წარმოადგენს ტიან-შანის მთისწინეთს. უზბეკეთის ჩრდილოეთ ნაწილს და ასევე ყაზახეთის ტერიტორიის ნაწილს მოიცავს ვრცელი ყიზილყუმის (თურქულიდან ითარგმნება როგორც - წითელი ქვიშა) უდაბნო. უზბეკეთის ყველაზე ნაყოფიელი ტერიტორია ფერღანის ხეობას, რომელიც 21,440 კმ²-ს შეადგენს. ფერღანის ხეობა წლის განმავლობაში ღებულობს 100-300 მილიმეტრ ნალექს.

წყლის რესურსები ქვეყნის ტერიტორიაზე არათანაბრადაა განაწილებული. უზბეკეთის ორი უდიდესი მდინარეა ამურდარია და სირდარია, რომლებიც სათავეს ტაჯიკეთის და ყირგიზეთის მთებიდან იღებენ. ეს მდინარეები აქტიურად გამოიყენება სარწყავად და მათი მეშვეობით მოწყობილია ვრცელი საირიგაციო სისტემა. საბჭოთა კავშირის დროა არსებული წყლის და ნავთობის გაცვლის სისტემები მოიშალა და ახლა ამას საერთაშორისო კრიზისული ჯგუფი კურირებს. ყაზახეთს და თურქმენეთს აქვთ საერთო სყალმარჩხი სარიყამიშის ტბა.

ყაზახეთის გეოგრაფიისთვის ასევე დამახასიათებელია სეისმური აქტივობა, რომელიც ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე ვრცელდება. 1966 წლის მიწისძვრამ ქვეყნის დედაქალაქი ტაშკენტი ძალიან დააზიან.

კლიმატი
უზბეკეთის კლიმატი კლასიფიცირდება როგორც კონტინენტური, ცხელი ზაფხულითა და ცივი ზამთრით. ზაფხულში ტემპერატურა ხშირად აღემატება 40 °-ს; ზამთარში საშუალო ტემპერატურაა −2 °, თუმცა შეიძლება −40 °-მდეც დაეცეს. ქვეყნის დიდი ნაწილი გვალვიანი და უნაყოფოა. წლის განმავლობაში საშუალოდ 100-200 მილიმეტრი ნალექი (ძირითადად გაზაფხულზე და შემოდგომით) მოდის.

ფართობი და საზღვრები
ფართობი
სულ: 447,400 კმ²
ხმელეთი: 425,400 კმ²
წყალი: 22,000 კმ²

შედარებითი-ფართობი: კალიფორნიაზე ოდნავდიდი, დაახლოებით მაროკოს ზომის, შვედეთზე ოდნავ მცირე.

სახმელეთო საზღვრები
სულ: 6,221 კმ
მოსაზღვრე ქვეყნები: ავღანეთი 137 კმ, ყაზახეთი 2,203 კმ, ყირგიზეთი 1,099 კმ, ტაჯიკეთი 1,161 კმ, თურქმენეთი 1,621 კმ

სანაპირო ზოლი: 0 კმ

შენიშვნა: უზბეკეთი მოიცავს არალის ზღვის სამხრეთ ნაწილს 420 კმ. სანაპირო ზოლით.

ექსტრემალური წერტილები
ყველაზე დაბალი წერტილი: სარიყამიშის ტბა ზღვის დონიდან მინუს - 12 მ.
უმაღლესი წერტილი: ხაზრეტ-სულტანი, 4,643 მ.
სერგეი ვიტე

სერგეი იულის ძე ვიტე (დ. 17 ივნისი, 1849, ტფილისი — გ. 28 თებერვალი, 1915, პეტროგრადი) — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე.

დაიბადა მდიდარი ჩინოვნიკის ოჯახში. 1870 წელს დაამთავრა ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტი. რკინიგზების მიმოსვლის უფროსად დაახლოებით ოცი წელი იმუშავა. აქტიურად მონაწილეობდა რუსეთის მთავრობის საქმიანობაში და დიდ გავლენას ახდენდა საშინაო და საგარეო პოლიტიკაში.
ჯუნგარის ალათაუ

ჯუნგარის ალათაუ ან ჯუნღარის ალათაუ (, , ) — მთათა სისტემა ყაზახეთსა და ჩინეთში. გაწოლილია ალაქოლის ტბასა და მდინარე ილის შორის. აღმოსავლეთით შემოზღუდულია ჯუნგარის ჭიშკრით. გადაჭიმულია თითქმის 450 კილომეტრზე, სიგანე 50-იდან 190 კმ-მდე. შედგება რამდენიმე პარალელური ქედისაგან. მაღალმთიანი ღერძული მთავარი ქედის სამხრეთით განლაგებულია რიგი საშუალომთიანი პარალელური ქედი: თოქსანბაი, ბეჯინთაუ და თიშქანთაუ. ჭარბობს 1500 მეტრიდან 3000 მეტრამდე სიმაღლის მასივები. მაქსიმალური სიმაღლეა 4562 მ (მთა სემიონოვ-ტიან-შანსკის პიკი). ქედს სახელი ეწოდა ჯუნგარის ვაკის სახელის მიხედვით.

ჯუნგარის ალათაუს ჩრდილოეთი ნაწილი აგებულია დევონური და კარბონული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით, სამხრეთი — კარბონული და პერმული ვულკანური ქანებით, ცენტრალური ნაწილი — უფრო ძველი კრისტალური ქანებით. ჯუნგარის ალათაუში არის პოლიმეტალების, სპილენძის, იშვიათი ლითონების საბადოები, თერმული მინერალური წყაროები. ჯუნგარის ალათაუს რელიეფი ჩამოყალიბდა კაინოზოური ტექტონიკური მოძრაობებით. დაბალ- და საშუალომთიან მასივებზე შემორჩენილია ძველი დენუდაციური ზედაპირები. ცენტრალურ ნაწილში არის მყინვარები. აღსანიშნავია აბაის მყინვარი, ჯამბულის მყინვარი და ბერგის მყინვარი. სულ ცნობილია 1350 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 1100 კმ².

აბაის მყინვარი წარმოადგენს ჯუნგარის ალათაუს უგრძეს მყინვარს, რომლის სიგრძეა 8,5 კმ, ფართობი 10,2 კმ², ხოლო სისქე 100 მ. ჯამბულის მყინვარი ვრცელდება ჯუნგარის ალათაუს ჩრდილო კალთაზე, მდინარე პატარა ბაქსანის ზემოთში. მყინვარის სიგრძეა 6 კილომეტრი, ფართობი 2 კმ², ხოლო აბლაციის ფართობი 5,7 კმ². ბერგის მყინვარი გაწოლილია ჯუნგარის ალათაუს ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე. მისი სიგრძეა 8 კილომეტრი, ფართობი 16,7 კმ², ხოლო სისქე 80 მ.

მოსწორების ზედაპირის ძველი ნარჩენები და უფრო ახალგაზრდა მაღალი პლატოები, რომლებიც 3000-4000 მეტრზე ვრცელდებიან გარე კალთებს აძლევენ საფეხურებრივ იერს. ჩრდილო და დასავლეთი მთისძირი გამოზიდვის კონუსების გაქვავებული ზოლითა წარმოდგენილი, სამხრეთით — ადირებით. მთისწინეთის კლიმატი მკვეთრად კონტინეტურ-გვალვიანია. დამახასიათებელია ცხელი ზაფხული და ცივი ზამთარი. იანვრის საშუალო ტემპერატურა უდრის -12°, ივლისის 20°-ზე მეტს. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 200-350 მმ წელიწადში. საშუალომთიანეთში ივლისის საშუალო ტემპერატურა უდრის 10-13°, ჩრდილო-დასავლეთ კალთებზე წელიწადში მოდის 600-800 მმ ატმოსფერული ნალექი.

თოვლის მიჯნა გადის 3200-3800 მეტრის სიმაღლეზე. სოფელ ლეფსის სამხრეთ-დასავლეთით 23 კილომეტრში ზღვის დონიდან 1630 მ სიმაღლეზე მდებარეობს თვალწარმტაცი ტბა ჟასილქოლი, რომლის ფართობია სულ რაღაც 912 ათ. მ², ხოლო სიღრმე 89 მეტრი.

ჯუნგარის ალათაუში კარგად არის გამოხატული ვერტიკალური სარტყლურობა. ნახევარუდაბნო და სტეპი 1200 მ სიმაღლეზე ტყემდელოს სარტყელში გადადის; 2600 მეტრის ზემოთ სუბალპური და ალპური მდელოს ლანდშაფტია, რომელიც შემდეგ ნივალურით იცვლება. ზღვის დონიდან 3200 მეტრის ზემოთ გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტია.
ჟიულ მიშლე

ჟიულ მიშლე (; დ. 21 აგვისტო, 1798 — გ. 9 თებერვალი, 1874) — ფრანგი ისტორიკოსი. დაიბადა პარიზში ჰუგენტონების ოჯახში.
ჟიულ მიშლე იყო პირველი ისტორიკოსი, რომელმაც გამოიყენა და განსაზღვრა სიტყვა რენესანსი, ანუ ევროპის კულტურის ახალი დასაწყისი, რომელიც წარმოდგენილია საუკუნის შუა წლებში. ისტორიკოსი ფრანსუა ფროტე წერდა, რომ მისი ისტორია საფრანგეთის რევოლუციის შესახებ, რჩება როგორც „რევოლუციური ისტორიოგრაფია და ლიტერატურული ძეგლი“.

ადრეული ცხოვრება
მისი მამა არც ისე პოპოლარული იყო, მაგრამ შემდგომში ჟიულს მამის აქტუალური მუშაობა ძალიან დაეხმარა. იგი თავიდან მუშაობდა პრესაში, მიუხედავად ამისა მამამისმა შეძლო მისი გაგზავნა ცნობილ ლიცეუმში, სადაც მან თავი გამოიჩინა. 1821 წელს, წარმატებით დაამთავრა უნივერსიტეტი და მალევე დაინიშნა ისტორიის პროფესორად კოლეჯში.

1824 წელს, დაქორწინდა. ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე კარგი პერიოდი მის ცხოვრებაში. მიშლეს ჰყავდა ძლიერი პარტნიორები აბელ ფრანსუა ვილემაინისა და ვიქტორ კუზენის სახით. მიუხედავად იმისა, რომ ჟიული აქტიური პოლიტიკოსი იყო, იგი შევიდა ისტორიაში თავისი მოღვაწეობით. მას შექმნილი აქვს აგრეთვე სასკოლო სახელმძღვანელო. ჟიულს ასევე დიდი უპირატესობა აქვს მწერლობაში.

ოჯახი
მისი მეორე ცოლი იყო ასენაის მიშლე, რომელიც იყო მასწავლებელი პეტერბურგში. იგი დაეხმარა ლეიბორისტებს და დაიწყო ახალი სამუშაოსათვის სამზადისი, სწორედ ამ პერიოდში იგი გარდაიცვალა.

შედევრი
1867 წელს, დიდი მუშაობის შედეგად დაასრულა მუშაობა „საფრანგეთის ისტორიაზე“, რომელიც ცხრამეტი ტომისგან შედგება. რომელშიც შესულია საფრანგეთის ადრეული ისტორია.
პერიარი

პერიარი (სიტყვასიტყვით „დიდი მდინარე“) — სიგრძით და პოტენციალური ჩამონადენით უდიდესი მდინარე ინდოეთის შტატ კერალაში. მდინარე ინდოეთის რამდენიმე დიდ ქალაქს მთელი წლის განმავლობაში სასმელი წყლით ამარაგებს. პერიარს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია კერალას ეკონომიკაშიც. ის იდუკის ჰიდროელექტროსადგურის მეშვეობით აწარმოებს შტატის ელექტროენერგიის უდიდეს ნაწილს და სამრეწველო რეგიონების უახლოესად მიედინება. გარდა იმისა, რომ მდინარის წყლის ნაწილი საყოფაცხოვრებოდ და სარწყავადაა განკუთვნილი, მას თევზჭერისათვისაც იყენებენ. ამ მიზეზების გამო მდინარეს კერალას „სიცოცხლის ხაზს“ უწოდებენ.

წარმოშობა და გზა
პერიარის მდინარის სიგრძეა 244 კილომეტრი, ხოლო ფართობი 5 398 კვადრატული კილომეტრი, აქედან 5 284 კმ² კერალაში მდებარეობს.
ბაშკირეთის ეროვნული ტანსაცმელი

ბაშკირეთის ეროვნული ტანსაცმელი — ბაშკირთა ხალხური სამოსი. ბაშკირები სახლში ამზადებდნენ შინაური ცხოველების ბეწვის, ტყავის და სხვა შესაბამისი მასალებისაგან. ხმარობდნენ აგრეთვე, ჭინჭრისა და კანაფის ძაფს. ფეხსაცმელს კერავდნენ ტყავისგან.

ბაშკირებისთვის დამახასიათებელი იყო ზედა ჩასაცმელის მრავალრიცხოვნება, განსაკუთრებით, სადღესასწაულო კოსტუმები. ისინი ქვედა ჩასაზმელზე ზემოდან რამდენიმე ფენას იცმევდნენ — რამდენიმე ხალათს ერთი მეორეზე წელიწადის ნებისმიერ დროს და მიუხედავად ამინდისა.

ბაშკირთა ტრადიციული ზედა ჩასაცმელია ელიანი — გრძელი კოსტუმი მკლავებით. არსებობდა როგორც ქალის, ასევე, მამაკაცის ელიანი. მამაკცის ელიანი იკერებოდა მუქი ბამბის ქსოვილებისაგან, ზოგჯერ ბარხატისაგან, შალისაგან, თეთრი ატლასისაგან. მას რთავდნენ ნაქარგებით, აპლიკაციებით. ქალის ელიანს კერდნენ ფერადი ბარხატის, შავი სატინის, აბრეშუმისაგან. მკლავებს გამოყოფდნენ მორთულობებით, ნაქარგებით, აპლიკაციებით, მონეტებით და სხვ.

გავრცელებული იყო, აგრეთვე, კაზაკინები.იყო ქალის და მამაკაცის კაზაკინები. მამაკცის კაზაკინს კერდნენ მუქი ბამბის ან შალის ქსოვილით მდგარი საყელოთი და გვერდით გაჭრილი ჯიბეებით. კაზაკინები გავრცელებული იყო ბაშკირთა შორის აგრეთვე, როგორც სამხედრო ფორმა.

ქალის ტანსაცმელი
 საუკუნემდე ბაშკირი ქალისა და მამაკაცის ჩასაცმელი გამოირჩეოდა მხოლოდ მხატვრულ-დეკორატიული გაფორმებით განსხვავდებოდა ერთმანეთისგან.

ქალები ატარებდნენ კაბას (კულდეკი), ფართო შარვალს (იშტანი), მოკლემკლავიან კამზოლს ან კოფთას (კეეკი). დღესასწაულებზე იცვამდნენ ატლასის ან ბარხატის ხალათს (იელენი). ზამთარში ატაებდნენ თბილ შუბას, მაუდის ჩასაცმელს.

ხალათები და შუბები ჩართული იყო სადღესასწაულო კომპლექტში. ხალათები იქარგებოდა ფერადი ნაყშებით. რთავდნენ სერდოლიკით, სადაფით და სხვა მძივევბით, მონეტებით, საიუველირო მასალებით.

სადღესასწაულო ტანსაცმელს (კაბას და წინსაფარს) კერავდნენ შინ დამზადებული მოქარგული ქსოვილით.

ფეხსაცმელს ამზადებდნენ ტყავისგან. მესაქონლეობის რაიონებში ტყავის ჩექმებს ატარებდა თითქმის მთელი სრულწლოვანი მოსახლეობა. ქალის ჩექმები იქარგებოდა ფერადი ხაზებით.

თავის მორთულობებით შეიძლებოდა ქალების გარჩევა სოციალური მდგომარეობის და ასაკის მიხედვით. თავსამკაულები იყო ნათელი, მონეტების და სხვა მასალისგან დამზადებული. გათხოვილი ქალები ატარებდნენ სპეციალურ თავსამკაულს (კაშმაუ). მოხუცი ქალები მეტწილად ატარებდნენ თეთრ თავსაბურავს. ასევე, ბუმბულის შალს.

ფეხებზე ქალები ატარებდნენ ჩულქებს. თითოეულ ქალს ჰქონდა სხვადასხვა მასალისაგან დამზადებული რამდენიმე ჩულქი. სადღესასწაულო ჩულქებს ქარგავდნენ
წითელი ფერის ძაფით.

მამაკაცის ტანსაცმელი
ბაშკირი მამაკაცები ატარებდნენ ვიწრო შარვალს, მაისურს, ზემოდან კამზოლს ან კაფტანს. სამხრეთ ურალში, ბაშკირი მამაკაცის მაისურებს არ ჰქონდა საყელო. ის იკვრებიდა ჩაჭრილ ადგილას შესაკრავი თოკით.

სადღესასწაულო კოფთები იქარგებოდა. აუცილებელი ატრიბუტი იყო მამაკაცის ქამარი. ატარებდნენ სადღესასწაულო ქამარს (კემერი). ეს იყო ფართო ქამარი, რომელსაც მსხვილი ლითონის ბალთა ჰქონდა. ქამრებს ქარგავდნენ, რთავდნენ სხვადასხვა სახის საიუველირო ქვებით. მაგ: აგატი, ფირუზი, მარგალიტი, სერდოლიკი. მას იკეთებდნენ ელიანზე ან კამზოლზე ზემოდან.

მამაკაცების ყოველდღიური აუცილებლობა იყო ქუდი. მოხუცებისთვის მუქი, ახალგაზრდებისთის ფერადი (მწვანე, წითელი, ლურჯი და სხვ). გავრცელებული იყო ცალმა.მას უმთავრესად ატარებდნენ ისლამის მსახურები.
ბალიმოტი

ბალიმოტი (; , „მიწაყრილის ქალაქი“) — სავაჭრო ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

ბალიმოტი ისტორიული ქალაქია თავისი ცნობილი ციხესიმაგრით, რომელიც უკანასკნელი და ყველაზე ძლევამოსილი ნორმანული სიმაგრე იყო კონაქტში. ციხე თარიღდება 1300 წლით და ის ააშენებინა რიჩარდ დე ბურგმა.

ბალიმოტში მდებარე რკინიგზის სადგური გაიხსნა 1862 წლის 3 დეკემბერს.

2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 539 ადამიანს შეადგენდა.
ერიკ ჰობსბაუმი

ერიკ ჯონ ერნესტ ჰობსბაუმი (, დ. 9 იანვარი, 1917, ალექსანდრია — გ. 1 ოქტომბერი, 2002, ლონდონი) — ბრიტანელი ისტორიკოსი-მარქსისტი. მას ეკუთვნის არცისე ცნობილი ნამუშევრები (რევოლუციის ეპოქა: ევროპა 1789-1848; კაპიტალიზმის ეპოქა: ევროპა 1848-1875; იმპერიის ეპოქა: ევროპა 1875-1914) — ნაციონალიზმის კრიტიკოსი და თეორეტიკოსი.

ბიოგრაფია
ერიკ ჰობსბაუმი დაიბადა ავსტრიელი ებრაელების ოჯახში. დედა წარმოშობით ვენიდან, მამა კი პოლონელი ებრაელი, რომელიც დაიბადა ლონდონში. იგი სწავლობდა ვენაში, შემდეგ ბერლინში (1931-1934). მშობლების გარდაცვალების შემდეგ კი თავის დასთან ერთად გაემგზავრა ლონდონში. ერიკ ჰობსბაუმი ემიგრაციაში მოხვდა მას შემდეგ რას ავსტრია შეუერთდა ნაცისტურ გერმანიას. 1936 წლიდან სწავლობდა სამეფო კოლეჯში - კემბრიჯის უნივერსიტეტიში, ისტორიის და ეკონომიკის ფაკულტეტზე.

გერმანიაში ერიკი დაინტერესდა მარქსიზმით. სტუდენტურ წლებში იგი იყო გაზეთ „გრანტის“ კულტურული მომომხილველი. აგრეთვე მუშაობდა კინოოპერატორად და დადიოდა გადაღებებზე საფრანგეთში, ალჟირში და ტუნისში.

1947 წელს ერიკ ჰობსბაუმი გახდა ისტორიის მასწავლებელი ლონდონის უნივერსიტეტში, სადაც ხელმძღვანელობდა ისტორიისა და ეკონომიკის კათედრას 1969-1984 წლებში. ამის გამო მას მიენიჭა პროფესორის საპატიო წოდება. იგი არამარტო ლონდონის უნივერსიტეტში არამედ საზღვარგარეთის უნივერსიტეტებშიც კითხულობდა ლექციებს.

მან იმოგზაურა ხმელთაშუა ზღვისა და ლათინური ამერიკის ქვეყნებში. 1957 წელს ლათინოამერიკაში მოგზაურობის შემდეგ მან დაწერა წიგნი „უბრალო მეამბოხე“ 1960 წელს იგი ჩამოყალიბდა როგორც მშრომელთა მოძრაობის ისტორიკოსი. იგი აყალიბებდა მშრომელთა მოძრაობებს და ყურადღებას ამახვილებდა მათ კულტურულ მოღვაწეობაზე. ჰობსბაუმი აქტიურად მონაწილეობდა დისკუსიებში მარქსისტებთან, მან დაწერა საპროტესტო წერილი ევროპელ ისტორიკოსებთან ერთად სსრკის შეჭრის შესახებ უნგრეთში, მაგრამ ამასთან ერთად ის რჩებოდა კომუნისტური პარტიის წევრად.

ბრიტანელი ჯაზის მოყვარულებისთვის ჰობსბაუმი ცნობილია, როგორც კრიტიკოსი და თანამედროვე მუსიკის მცოდნე.

წიგნები
1959 — უბრალო ამბოხებული“; „ჯაზის სცენა“
1962 — „რევოლუციის ერა“
1964 — „მშრომელები“
1968 — „ინდუსტრია და იმპერა“
1969 — „კაპიტანი სვინგი“; „ბანდიტები"
1973 — „რევოლუციონერები“
1975 — „კაპიტალიზმის ეპოქა“
1978 — „მარქსიზმის ისტორია“
1987 — „იმპერიის ეპოქა“
1990 — „მარსელიოზას გამოძახილი“
1997 — „წიგნი ისტორიის შესახებ“
1998 — „უცნაური ადამიანები“
1999 — „ახალი საუკუნე“
2002 — „საინტერესო დრო“
შავი თვალის გალაქტიკა

შავი თვალის გალაქტიკა (ასევე დემონის თვალის გალაქტიკა; კატალოგში მესიე 64, 64, ან 4826) — სპირალური გალაქტიკა ბერენიკეს თმების თანავარსკვლავედის მიმართულებით. იმის გამო, რომ საკმაოდ კაშკაშაა და კარგად ჩანს უბრალო ტელესკოპებშიც კი, განსაკუთრებით პოპულარულია მოყვარულ ასტრონომებში. 1779 წელს აღმოჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა ედუარდ პიგოტმა; მისგან დამოუკიდებლად, იმავე წელს აღმოაჩინა გერმანელმა იოჰან ელბერტ ბოდემ, 1780 წელს კი ფრანგმა შარლ მესიემ. კაშკაშა ბირთვის გარშემო, გალაქტიკას გარს აკრავს შთამნთქმელი მტვერი, რის გამოც მას „შავი თვალის გალაქტიკას“ უწოდებენ.

მახასიათებლები
მესიე 64-ის ვარსკვლავთშორისი სივრცე შედგება ერთმანეთის საწინააღმდეგოდ მოძრავი ორი დისკისგან, რომლებიც თითქმის თანაბარი მასისაა. შიდა დისკში დიდი რაოდენობითაა კოსმოსური მტვერი. ამ გალაქტიკის ირგვლივ განვითარებად შესაძლო სცენარებს შორისაა მის თანამგზავრ, გაზით მდიდარ გალაქტიკასთან შერწყმა და გალაქტიკათშორისი ღრუბლების შთანთქმა.
ალბერტ ბორმანი

ალბერტ ბორმანი (; დ. 2 სექტემბერი, 1902, გერმანიის იმპერია — გ. 8 აპრილი, 1989, მიუნხენი, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა) — გერმანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, მესამე რაიხის რაიხსკანცელარიის ერთ-ერთი მაღალი თანამდებობის თანამშრომელი, ნსდაპ-ს წევრი. მარტინ ბორმანის ძმა და ადოლფ ჰიტლერის ადიუტანტი.
მაგდა გებელსი

ჯოანა მარია მაგდალენა „მაგდა“ გებელსი (; დ. 11 ნოემბერი, 1901, ბერლინი, გერმანიის იმპერია — გ. 1 მაისი, 1945, ბერლინი, მესამე რაიხი) — მესამე რაიხის პროპაგანდის მინისტრის, იოზეფ გებელსის მეუღლე, ნსდაპ-ს ცნობილი წევრი, ადოლფ ჰიტლერის მხარდამჭერი. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, მესამე რაიხის არაოფიციალური „პირველი ლედი“ (თუმცა, მის გარდა არაოფიციალურ პირველ ლედიდ მოიხსენიებენ ჰერმან გერინგის ცოლ ემი გერინგსაც).
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები უზბეკეთში

იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები უზბეკეთში — უზბეკეთის ტერიტორიაზე არსებული განსაკუთრებული ისტორიული, კულტურული ან ეკოლოგიური მნიშვნელობის მქონე ბუნებრივი ან ხელქმნილი ობიექტები, რომელთაც პრიორიტეტი მიენიჭათ დაცვასა და პოპულარიზაციაში.

2016 წლის მონაცემებით უზბეკეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის 5 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია . ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის (1052) 0,5 %. 5 ძეგლიდან მხოლოდ ერთია (დასავლეთი ტიან-შანი) ბუნების ძეგლი, ხოლო დანარჩენი ოთხი კი კულტურული კრიტერიუმებით მოხვდა იუნესკოს სიაში.

უზბეკეთმა მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1993 წლის 13 იანვარს. უზბეკეთის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი (იჩან-ყალა) მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1990 წელს.

ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
იოჰანეს ვილჰელმ იენსენი

იოჰანეს ვილჰელმ იენსენი (; დ. 20 იანვარი, 1873 — გ. 25 ნოემბერი, 1950) — დანიელი მწერალი, რომელიც ხშირად განიხილება, როგორც მეოცე საუკუნის პირველი დანიელი მწერალი. 1944 წელს მას ნობელის პრემია გადაეცა ლიტერატურის დარგში. მისი ერთ-ერთი და, მარია კრისტინ იენესენი, ასევე, კარგად ცნობილი ავტორი და, ზოგჯერ საკამათოდ, ადრეული პერიოდის ფემინისტი იყო.

იენსენის რომანებია „დანიელები“ (1846), „ეინარ ელკერი“ (1898), „მადამ დ'ორა“ (1904), „ხელმწიფის დამხობა“ (1900-1901), „გრძელი გზა“ (1908-1922). ავტორია ლექსების კრებულებისა „ლექსები“ (1906) და „იუტლანდიური ქარი“ (1931).
მესიე 78

მესიე 78 (აგრეთვე ცნობილი როგორც 78 ან 2068) — ამრეკლავი ნისლეული ორიონის თანავარსკვლავედის მიმართულებით. 1780 წელს აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა პიერ მეშენმა და იმავე წელს, მისმა მეგობარმა ასტრონომმა შარლ მესიემ ის საკუთარ კატალოგში შეიტანა.

78 საკმაოდ კაშკაშა, დიფუზიურ-ამრეკლავი ნისლეულია, რომელიც მოიცავს სხვადასხვა ნისლეულებს, მათ შორის 2064-ს, 2067-სა და 2071-ს. თავის მხრივ, ეს ჯგუფი ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსს მიეკუთვნება და დედამიწიდან 1600 სინათლის წლით არის დაშორებული. 78 ცაზე საკმაოდ ადვილი საპოვნელია პატარა ტელესკოპებითაც კი, მოიცავს 10 ვარსკვლავიერი სიდიდის 2 ვარსკვლავს. სწორედ ამ ორი ვარსკვლავის — 38563-ისა და 38563-ის შუქის არეკვლის წყალობით ხდება ღრუბლის მტვერი ხილვადი.

ნისლეულში შეიმჩნევა -ტაურის ტიპის 45 ახალგაზრდა ვარსკვლავი, რომლებიც ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში არიან, ასევე მოიცავს 17 ჰერბიგის ობიექტს.

გალერეა
დიმიტრი პეტროვი

დიმიტრი პეტროვი ( დ. 16 ივლისი 1958, ნოვომოსკოვსკი, ტულის ოლქი) — რუსი პოლიგლოტი, მთარგმნელი-სინქრონისტი, პედაგოგი, ხოლო 2012 წლიდან მოყოლებული კი ტელეარხ „კულტურა“-ზე რეალითი შოუ „პოლიგლოტ“-ის ტელეწამყვანი და ლექტორი.

ბიოგრაფია
1975 წელს ჩააბარა მოსკოვის მორის ტორეზის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში. აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელში (2015 წლის მდგომარეობით) დიმიტრი პეტროვი ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.

პრესაში არსებული ინფორმაციით რუსი პოლიგლოტი დიმიტრი პეტროვი 30-ზე მეტ ენას იცნობს, თუმცა აქტიურად მხოლოდ 8 ენაზე მუშაობს: ინგლისური, ფრანგული, იტალიური, ესპანური, გერმანული, ჩეხური, ბერძნული და ჰინდი.

2012 წლის იანვრიდან დიმიტრი პეტროვი გამოდის საგანმანათლებლო პროგრამა "პოლიგლოტ"-ის ტელემოდერატორი რუსეთის ერთ-ერთი ყველაზე დიდსა და პოპულარულ სატელევიზიო არხზე "კულტურა". 2016 წლის ივნისის მდგომარეობით მერვედ წარმატებით გავიდა სატელევიზიო სეზონზე ინგლისური, იტალიური, ფრანგული, ესპანური, გერმანული, ჰინდი/ურდუ, პორტუგალიური და ჩინური ენების შემსწავლელი გადაცემები, რომელთა ავტორი და წამყვანი მასწავლებელი თავად იყო.

2011 წლის დეკემბერში დიმიტრი პეტროვმა ახალი სატელევიზიო ციკლი ჩაატარა სახელწოდებით «ტილაშარ ენტერ». აღნიშნული სატელევიზიო პროექტი ყაზახეთის რესპუბლიკის კულტურის სამინისტროს შეკვეთით იყო ორგანიზებული და მიზნად ისახავდა ყაზახური ენის გავრცელებასა და პოპულარიზაციას ამავე ქვეყნის მხოლოდ რუსულად მოლაპარაკე მოსახლეობაში.

დიმიტრი პეტროვი არის ობსცენური "ჩასტუშკების" სხვადასხვა ენებზე მთარგმნელი.

დიმიტრი პეტროვი იყო არაერთი რუსი პოლიტიკოსის მთარგმნელი და თარჯიმანი, რომელთა შორისაა მიხაილ გორბაჩოვი, ბორის ნემცოვი, ვლადიმირ პუტინი.

დიმიტრი პეტროვი დაოჯახებულია, ჰყავს მეუღლე — ანამიკა საქსენა (წარმოშობით ინდოეთიდან, მთარგმნელი) და ორი ვაჟი — დემიანე და ილიანე და ერთი ქალიშვილი — არინა.
ჩოქან ვალიხანოვი

ჩოქან ჩინგისის ძე ვალიხანოვი ( ნამდვილი სახელი და გვარია: მუჰამედ ქანაფია; დ. ნოემბერი 1835 — გ. 10 აპრილი, 1865) — პირველი ყაზახი მეცნიერ-განმანათლებელი, ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი, ფოლკლორისტი და მოგზაური. მონაწილეობდა ექსპედიციებში შუა აზიასა და ჩინეთში.

ბიოგრაფია
ჩოქან ჩინგისის ძე ვალიხანოვი დაიბადა 1835 წლის ნოემბერში. 1847 წლის შემოდგომაზე, 12 წლის ვალიხანოვმა მიატოვა მშობლიური სტეპი და მამის თანხლებით სწავლა დაიწყო ომსკის კადეტთა კორპუსში, რომლის დამთავრების შემდეგ (1853) მსახურობდა დასავლეთ ციმბირის გენერალ-საგუბერნატოროში. განსაკუთრებული ნიჭი გამოავლინა ისტორიის, გეოგრაფიისა და აღმოსავლური ფილოსოფიის სწავლებაში, რითაც მეტი ყურადღება მიიქცია. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ლიტერატორმა და ორიენტალისტმა ნიკოლოზ კოსტილეცკიმ და აგრეთვე ისტორიის მასწავლებელმა გონსევსკიმ. კადეტთა კორპუსში სწავლისას ვალიხანოვი დაუმეგობრდა ცნობილ მეცნიერს გრიგორ პოტანინს.

1853 წელს 18 წლის ასაკში ვალიხანოვმა დაამთავრა კადეტთა კორპუსი, რის შემდეგად ჯარის ვაკალერიის კორნეტის ჩინი მიიღო. ჩოქან ვალიხანოვმა საზოგადოებრივი და სალიტერატურო მოღვაწეობა სწავლის დამთავრებისთანავე დაიწყო. ფორმალურად იგი იყო ციმბირის კაზაკთა ჯარის მე-6 საკავალერიო პოლკის ოფიცერი, თუმცა ფაქტობრივად დატოვეს დასავლეთ ციმბირის გენერალ-საგუბერნატოროში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ დანიშნეს გენერალ გოსფორტის ადიუნქტად, რომელიც მაშინ დასავლეთ ციმბირსა და ყაზახეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილებს მართავდა.

1861 წლის გაზაფხულზე მძიმე ავადმყოფობამ აიძულა იგი პეტერბურგი დაეტოვებინა. ექიმების რჩევით მშობლიურ სტეპში გაემგზავრა. მალე იგი ომსკში გაემგზავრა, ხოლო 1864 წლის ივლისში დაბრუნდა ვერნიში. ჩოქან ვალიხანოვი გარდაიცვალა 1865 წლის 10 აპრილს ტუბერკულოზით, 29 წლის ასაკში.
ჩქარი თანიფი

ჩქარი თანიფი ან ზემოთში თანიფი — მდინარე რუსეთში, ბაშკირეთში. მდინარე ბელაიის მარჯვენა შენაკადი. სათავეს იღებს პერმის მხარეში არსებული ჭაობებიდან. სიგრძე 345 კილომეტრი, აუზის ფართობი 7560 კმ². საშუალო დახრილობა 0,5%. აუზის საშუალო სიმაღლე 159 მ, ჭაობიანობა 2%, ტყიანობა 25%, დაკარსტულობა 25%. ადგილის რელიეფი წარმოადგენს ბორცვიან-უვალებიან ვაკეს, ზემო წელი და მარცხენანაპირეთი მაღლდება 284 მ-მდე, ჭარბობს რუხი ნიადაგი. მდინარის აუზის ზედა და ქვედა ნაწილი იკავებს შერეულ ტყეებს, შუა ნაწილი — სასოფლო-სამეურნეო მიწებს. ძირითადად იკვებება თოვლის წყლით. შემოდგომაზე ჩამონადენი შეადგენს 66 %-ს, ზაფხულსა და შემოდგომაზე 20%-ს, ხოლო ზამთარში 14%-ს. იყინება ნოემბრის პირველ ნახევარში, ყინულისგან თავისუფლდება აპრილში. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 20 კილომეტრში 44,6 მ³/წმ. მარჯვენა შენაკადებიდან აღსანიშნავია: იუგი, ვერზი, გარეიკა, მარცხენა შენაკადებიდან: იარი, კიზგანი, სიბირგანი. ზემოთში მდინარეს უბრალოდ თანიფი ეწოდება.