მერი კენერი

მერი ბეატრის დევიდსონ კენერი (დ.1912, 17 მაისი – გ.2006, 13 იანვარი) იყო აფროამერიკელი გამომგონებელი, რომელმაც შექმნა რეგულირებადი ჰიგიენური ქამარი მენსტრუალური საფენების საიმედოდ დასაფიქსირებლად. 1956 წლიდან 1987 წლამდე პერიოდში მოიპოვა ხუთი პატენტი, რაც აფროამერიკელ ქალ გამომგონებელთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. ყველა გამოგონება მიზნად ისახავდა საყოფაცხოვრებო და პირადი ჰიგიენის გავრცელებული პრობლემების გადაჭრას, მათ შორის მენსტრუალური ჰიგიენის პროდუქტების გაუმჯობესებას.

ადრეული ცხოვრება, განათლება და კარიერა
კენერი დაიბადა მონროში, ჩრდილოეთ კაროლინაში. მამამ, სიდნი ნათანიელ დევისონმა, 1914 წელს დააპატენტა ტანსაცმლის კომპაქტური საპრესი მოწყობილობა. დედის მხრიდან ბაბუა, რობერტ ფრომბერგერი, ფლობდა პატენტებს მატარებლების სამფერიანი შუქნიშნებისა და ბორბლებიანი სასწრაფო დახმარების საკაცისთვის. კენერის დამ, მილდრედ დევიდსონ ოსტინ სმიტმა, მოგვიანებით, 1980 წელს, მოიპოვა პატენტი ოჯახური სამაგიდო თამაშისთვის. ექვსი წლის ასაკში კენერი შეეცადა შეექმნა კარის თვითშეზეთვადი ანჯამა, რადგან ყოველ დილით ესმოდა წინა კარის ჭრიალი. 1924 წელს, ვაშინგტონში გადასვლის შემდეგ, გაეცნო აშშ-ის პატენტებისა და სასაქონლო ნიშნების უწყების მუშაობას და საპატენტო განაცხადების წარდგენის პროცესს.

კენერმა დაამთავრა დანბარის უმაღლესი სკოლა ვაშინგტონში 1931 წელს. ჩაირიცხა ჰოვარდის უნივერსიტეტში, თუმცა ფინანსური მიზეზების გამო, 18 თვის სწავლის შემდეგ, სწავლა მიატოვა. კენერს არასოდეს მიუღია უმაღლესი განათლება ან ფორმალური მომზადება თავის პროფესიაში.

ჰოვარდის უნივერსიტეტის დატოვების შემდეგ, მუშაობდა სხვადასხვა სამუშაოზე, ვიდრე მეორე მსოფლიო ომის დროს ფედერალურ მთავრობაში უმუშევარი დარჩებოდა. 1950 წლისთვის გახდა პროფესიონალი ფლორისტი და დაახლოებით 20 წლის განმავლობაში მართავდა რამდენიმე ყვავილების მაღაზიას ვაშინგტონის ტერიტორიაზე. ამ პერიოდშიც აგრძელებდა ახალი გამოგონებების შექმნას.

გამოგონებები
მენსტრუაციის მართვის ძველი დიზაინები მოიცავდა ნაჭრის საფენებსა და ადრეულ ერთჯერად პროდუქტებს. თუმცა, ბევრ დიზაინს აკლდა საიმედო შესაკრავები, რაც იწვევდა საფენის გადაადგილებასა და გაჟონვას. ერთჯერადი წებოვანი საფენები ფართოდ ხელმისაწვდომი არ იყო 1970-იან წლებამდე. თავდაპირველად, კენერმა ჰიგიენური ქამარი 1920-იან წლებში შექმნა, თუმცა პატენტის მოთხოვნის საფასურის გადახდა ვერ შეძლო. საპატენტო განაცხადი წარადგინა 1954 წელს, ხოლო დამტკიცება მოხდა 1956 წელს. მოწყობილობა შედგებოდა რეგულირებადი წელის ქამრისგან, რომელზეც დამაგრებული იყო თასმები ჰიგიენური საფენის დასაფიქსირებლად. ეს მომხმარებლებს საშუალებას აძლევდა თავისუფლად გადაადგილებულიყვნენ საფენის საიმედო განლაგების შენარჩუნებით და ამცირებდა წინა პროდუქტებით გამოწვეულ გაჟონვასა და გაღიზიანებას. მომდევნო მოდიფიკაციამ შეცვალა დიზაინი და დაამატა ტენიანობის მიმართ მდგრადი ჯიბე შემდგომი გაჟონვის მინიმუმამდე დასაყვანად.

კომპანია „-- .“ დაუკავშირდა კენერს პროდუქტის გაყიდვის მიზნით სალიცენზიო შეთანხმების თაობაზე. როდესაც შეიტყვეს, რომ გამომგონებელი შავკანიანი იყო, შეთავაზება გააუქმეს. კენერმა ამ ინციდენტის შესახებ აღნიშნა: „ძალიან გახარებული ვიყავი... თვალწინ მიდგებოდა სახლები, მანქანები და ყველაფერი, რაც ჩემკენ მოდიოდა. სამწუხაროდ, როდესაც გაიგეს, რომ შავკანიანი ვიყავი, ინტერესი დაკარგეს“. იმის გამო, რომ პატენტს ვადა გაუვიდა და საზოგადოებრივ საკუთრებაში გადავიდა, კენერმა დაკარგა ყველა უფლება, მიეღო მოგება ამ დიზაინიდან.

1976 წელს კენერმა შეიტანა განაცხადი და მიიღო პატენტი გადასაადგილებელი ჩარჩოებისა (ვოლკერების) და ინვალიდის ეტლებისთვის განკუთვნილ აქსესუარზე, რომელიც შეიცავდა მყარ ლანგარსა და რბილ სათავსო ჯიბეს. ეს გამოგონება ნაწილობრივ შთაგონებული იყო დის, მილდრედის გამოცდილებით, რომელსაც გაფანტული სკლეროზის დიაგნოზი დაუსვეს. 1982 წელს, დასთან ერთად, დააპატენტა სააბაზანოს ქაღალდის დამჭერი. 1987 წლის 29 სექტემბერს კენერმა მიიღო თავისი უკანასკნელი პატენტი ზურგის დასაბანი მოწყობილობისთვის, რომელიც შეიძლება დამონტაჟდეს საშხაპის ან აბაზანის კედელზე.

მემკვიდრეობა
კენერის ჰიგიენურმა ქამარმა მენსტრუალური პროდუქტების დიზაინში შემოიტანა რეგულირებადი დამაგრების მექანიზმები და ტენიანობისადმი მდგრადობა. თავად ქამარი მოძველდა 1970-იან წლებში წებოვანი ჰიგიენური საფენების ფართო გავრცელების შემდეგ, თუმცა ძირითადი მახასიათებლები — რეგულირებადობა, საფენის საიმედო ფიქსაცია და ტენიანობის კონტროლი — გადატანილ იქნა თანამედროვე მენსტრუალურ პროდუქტებში. ერთჯერადი საფენები წებოვანი ფუძით, რომელიც მენსტრუალური ჰიგიენის გლობალურ სტანდარტად იქცა, ასახავს იმ განვითარებას, რომლის ჩამოყალიბებასაც კენერის დიზაინმა შეუწყო ხელი. კენერს სიცოცხლეში არ მიუღია ოფიციალური ჯილდო ან საზოგადოებრივი აღიარება. გარდაიცვალა 2006 წლის 13 იანვარს ვაშინგტონში, 93 წლის ასაკში.