iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გლდანის დევნილი ეპარქია

„გლდანის დევნილი ეპარქია“ — მართლმადიდებლური დაჯგუფება საქართველოში, რომელიც სქიზმაში იმყოფება საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიასთან. ჩამოყალიბდა 1994 წელს. ეკლესიის წინამძღვარია დეკანოზი ბასილ მკალავიშვილი, რის გამოც მას მკალავიშვილის მრევლის ან მკალავიშვილის ჯგუფის სახელთაც იხსენიებენ. ჯგუფის თვითდასახელებაა „გლდანის დევნილი ეპარქია“. გლდანის დევნილი ეპარქია ზვიად გამსახურდიას მომხრეთა მიერ შექმნილი ანტიეკუმენური გაერთიანებაა, რომელიც რადიკალიზმით გამოირჩეოდა. ცნობილია იეჰოვას მოწმეების მიმართ განხორციელებული თავდასხმებით. 2008 წლისთვის მისი მიდევრების რიცხვი დაახლოებით 2 ათას ადამიანს შეადგენდა.

ისტორია
1991-1995 წლებში ზვიად გამსახურდიას მომხრე სასულიერო პირთა ნაწილი დაუპირისპირდა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია -ს და დაადანაშაულა ის ეკუმენიზმში. მათ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მონაწილეობას ეკუმენისტურ მოძრაობაში ერესის კვალიფიკაცია მისცეს და პატრიარქს მოუწოდეს მონანიებისკენ. განსაკუთრებით აქტიურობდა დეკანოზი ბასილ მკალავიშვილი. 1994 წელს მისი საქციელი დაგომა საქართველოს ეკლესიის სინოდმა და მკალავიშვილს სინანულისკენ მოუწოდა.

მკალავიშვილი არ დაემორჩილა სინოდს, რის გამოც განკვეთილ იქნა მღვდლობისგან. საპასუხოდ, მკალავიშვილმა გაწყვიტა ზიარებითი კავშირი საქართველოს ეკლესიასთან. ის და მისი მრევლი დაუკავშირდა ერთ-ერთ ბერძნულ სქიზმატურ ეკლესიას, ე.წ. კვიპრიანეს ფრთას და მისი იურისდიქციის ფარგლებში შექმნა გლდანის ეპარქია. ისინი თავდაპირველად იკრიბებოდნენ გლდანში, საბავშვო ბაღის ეზოში, შემდგომში კი ააშენეს წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი. ეპარქია გამოსცემდა გაზეთს „ლომისა“ და რელიგიურ-პოლიტიკურ ლიტერატურას. 1997 წელს გლდანის ეპარქიამ წამოაყენა ლოზუნგი „მართლმადიდებლბა ან სიკვდილი“ და ფართოდ გაშალა სხვა აღმსარებლობების საწინააღმდეგო კამპანია, რაც გადაიზარდა თავდასხმებში, დარბევებში, რელიგიური ლიტერატურის საჯარო განადგურებაში.

1999-2003 წლებში მისი მიმდევრების რაოდენობა ათი ათას ადამიანს აღწევდა. 2003 წლის 24 იანვარს ეპარქიის მრევლმა ძალადობრივად დაშალა ეკუმენური ლოცვა თბილისის ევანგელურ-ბაპტისტურ ეკლესიაში. ლოცვას ესწრებოდნენ საქართველოში მყოფი უცხოელი დიპლომატებიც, რის გამოც ინციდენტის შესახებ ინფორმაცია მთელ მსოფლიოში გავრცელდა. მომხდარის გამო დაიწყო გამოძიება და 2003 წლის 4 ივნისს თბილისის სასამართლომ მკალავიშვილს და მის რამდენიმე მომხრეს პატიმრობა შეფარდა, თუმცა განაჩენი არ აღსრულებულა. მკალავიშვილი და მისი მიმდევრები დაპატიმრებულ იქნენ მხოლოდ 2004 წლის 12 მარტს, სამართლდამცავი ორგანოების მიერ გლდანის წმინდა გიორგის ეკლესიის შეტევით აღების და მრევლის ფიზიკური წინააღმდეგობის გადალახვის შემდგომ.

მკალავიშვილის და ზოგიერთი აქტივისტის დაპატიმრების შემდეგ გლდანის ეპარქიის რადიკალიზმი შენელდა. მკალავიშილი გათავისუფლდა 2008 წლის 25 ივლისს.
იოსებ ხეიფიცი

იოსებ ხეიფიცი (; დ. 4 დეკემბერი, 1905, მინსკი — გ. 24 მარტი, 1995, სანქტ-პეტერბურგი) — საბჭოთა კინორეჟისორი და კინოდრამატურგი, სსრკ-ის სასახლო არტისტი (1964).

ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა ლენინგრადის საეკრანო ხელოვნების ტექნიკუმი, ხოლო 1928 წელს ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის კინოფაკულტეტი. კინოში მოღვაწეობა დაიწყო 1928 წლიდან. შემდეგ, 1950 წლამდე მუშაობდა რეჟისორ ალექსანდრე ზარხისთან ერთად. მის ფილმებში გადაღებული არიან ქართველი მსახიობები აკაკი ხორავა და მიხეილ გელოვანი.

ფილმოგრაფია
„ქარის პირისპირ“, 1930, ა. ზარხისთან ერთად
„შუადღე“, 1931, ა. ზარხისთან ერთად
„ცხელი დღეები“, 1935, ა. ზარხისთან ერთად
„ბალტიკის დეპუტატი“, 1937, ა. ზარხისთან ერთად
„მთავრობის წევრი“, 1940, ა. ზარხისთან ერთად
„მას ქვია სუხე-ბატორი“, 1942
„მალახოვის ყორღანი“, 1944, ა. ზარხისთან ერთად
„იაპონიის განადგურება“, 1946, დოკუმენტური
„ბაქოს ჩირაღდნები“, 1950, ა. ზარხისთან ერთად
„დიდი ოჯახი“, 1954
„რუმიანცევის საქმე“, 1956
„ჩემი ძვირფასი ადამიანი“, 1958
„მანდილოსანი ფინიით“, 1960
„ცუდი კარგი კაცი“, 1973
„ერთადერთი“, 1976
„შუროჩკა“, 1983
ანა კარინა

ანა კარინა (; დაბადებით ჰანა კარინ ბეიერი; დ. 22 სექტემბერი, 1940, ფრედერიკსბერგი, დანია — გ. 14 დეკემბერი, 2019, პარიზი, საფრანგეთი) — დანიელ-ფრანგი ავანგარდისტი მსახიობი, რეჟისორი, მწერალი და მომღერალი. ფრანგული ახალი ტალღის რეჟისორის, ჟან-ლუკ გოდარის მუზა 1960-იან წლებში. მონაწილეობდა მის ფილმებში, მათ შორის „პატარა ჯარისკაცი“, „ქალი ქალია“, „ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით“, „გიჟი პიერო“ და სხვ.

ადრეული ცხოვრება
კარინა ჯერ კიდევ პატარა იყო, როცა გემის კაპიტანმა მამამისმა ის და დედამისი მიატოვა. 4 წლამდე მას ბებია და ბაბუა ზრდიდნენ, ხოლო შემდეგ კი ბავშვთა თავშესაფარს მიაბარეს. 9 წლის ასაკში ის დედას დაუბრუნდა. კარინა მალევე სახლიდან გაიქცა.

რამდენიმე წლის განმავლობაში იგი ცეკვას შეისწავლიდა და მოდის ჟურნალებისთვის მოდელად მუშაობდა. გამოჩნდა რამდენიმე დამოუკიდებელ ფილმშიც, მათ შორის არის მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „გოგო და ფეხსაცმელები“ (1959; ), რომელიც კანის კინოფესტივალზე წარადგინეს. იმავე წელს პარიზში გადავიდა, სადაც ფრანგული ახალი ტალღის რეჟისორს, ჟან-ლუკ გოდარს შეხვდა.

კინო-კარიერა
მიუხედავად იმისა, რომ კარინამ ფილმში „უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე“ (1960) როლი ვერ მიიღო, ის მალევე გამოჩნდა „პატარა ჯარისკაცში“ (1960).

1961 წელს კარინა ჟან-ლუკ გოდარზე დაქორწინდა. მთლიანობაში მათ ერთად შვიდი ფილმი გადაიღეს.

მიუხედავად იმისა, რომ კარინას უმუშავია სხვა მნიშვნელოვან რეჟისორებთან, როგორებიც არიან ლუკინო ვისკონტი (1967; „უცხო“) რეინერ ვერნერ ფასბინდერი (1976; „ჩინური რულეტი“), ფართო საზოგადოებამ ის მაინც გოდართან მუშაობის გამო დაიმახსოვრა.

1973 წელს მან თავისი სარეჟისორო დებიუტი, „ერთად ცხოვრება“ ( , 1973) გამოუშვა, რომელშიც თავად იღებდა მონაწილეობას. ფილმის ჩვენება კანის კინოფესტივალის 26-ე დაჯილდოებაზე გაიმართა. იგი ავტორია ფილმისა „ბოლო სიმღერა“ (1987), რომელშიც ერთ-ერთ როლს თავად ასრულებს. იმღერა ფილმებში „სიმართლე ჩარლის შესახებ“ (2002) და „შარადა“ (1963).

მუსიკალური და სამწერლო კარიერა
1960 გამოშვებულ სატელევიზიო კომედიურ მიუზიკლში, „ანა“ (1967) კარინა შვიდ სიმღერას ასრულებს სერჟ გენსბურთან და ჟან-კლოდ ბრიალისთან ერთად. კარინამ ჩაწერა ალბომი, სახელად „სიყვარულის ისტორია“, ფილიპ კატერინთან ერთად, რომელსაც საკონცერტო ტური მოჰყვა. 2005 წელს გამოუშვა „სიმღერები ფილმებიდან“, რომელიც მის მიერ სხვადასხვა ფილმებში შესრულებული სიმღერების კოლექციაა.

კარინამ ოთხი რომანი დაწერა.

ფილმოგრაფია
თეიმურაზ ხელაშვილი

თეიმურაზ ხელაშვილი (დ. 22 ივნისი, 1919, თელავი — გ. 4 იანვარი, 1985, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და მომღერალი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1979).

ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა თბილისის კინომსახიობთა სტუდიის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1946-1948 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში მსახიობ-კონფერანსიედ; 1948 წლიდან იყო კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მსახიობი. 1949 წლიდან მუშაობდა თბილისის ვასო აბაშიძის სახელობის მუსიკალური კომედიის თეატრში მსახიობად; ჰქონდა ხავერდოვანი ლამაზი ტემბრის ხმა, შესანიშნავი სცენური გარეგნობა, ასევე გამოდიოდა როგორც საესტრადო მომღერალი. შესრულებული აქვს კინოროლები ფილმებში „ბედნიერი შეხვედრა“ (1949), მაცივარში ვიღაც იჯდა (1983).
ისგანდარლი (მასალი)

ისგანდარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის მასალის რაიონში.

2013 წლის 5 მარტს, მასალის რაიონში მდებარე სოფელი ისგანდარლი გაუქმებულია და ამოღებულია სახელმწიფო რეესტრიდან. გაუქმების შემდეგ, სოფლის საკუთრებაში არსებული 438.00 ჰექტარი მიწა შეუერთდა მასალის ქალაქ მასალის ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულში.
თებრო კიკილაშვილი

თებრო კიკილაშვილი (დ. 29 დეკემბერი, 1907 — გ. 7 ნოემბერი, 1991) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1942), დოცენტი (1943). საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი.

ბიოგრაფია
თებრო კიკილაშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ჰიდროლოგის სპეციალობით 1936 წელს. 1936–39 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი ჰიდროლოგიისა და კლიმატოლოგიის სპეციალობით. 1939–44 წლებში იყო პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფიის დაუსწრებელი ფაკულტეტის დეკანი. ამავე დროს კითხულობდა ლექციებს სსრკ ფიზიკურ გეოგრაფიაში. 1942–47 წლებში მუშაობდა თელავის იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, იქვე იყო გეოგრაფიის კათედრის გამგე; 1947–85 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხმელეთის ჰიდროლოგიისა და ნიადაგთმცოდნეობის კათედრაზე.
ჯესი ტაილერ ფერგიუსონი

ჯესი ტაილერ ფერგიუსონი (; დ. 22 ოქტომბერი, 1975, მიზულა, მონტანა, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, სახელი გაითქვა სერიალში „ამერიკული ოჯახი“ (2009-2020) შესრულებული მიჩელ პრიჩეტის როლით. ამ როლისათვის იგი ხუთჯერ იყო ნომინირებული ემის ჯილდოზე და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოზე.

ადრეული ცხოვრება
ჯესი ტაილერ ფერგიუსონი დაიბადა 1975 წლის 22 ოქტომბერს მონტანას შტატის ქალაქ მიზულაში. მისი მშობლები მაშინ განქორწინდნენ, როდესაც იგი 18 წლის იყო. მას ასევე ჰყავს და-ძმა: ბენ და კელი ფერგიუსონები.

მას სახელი ბებიის, ჯესი აპრეკა ფერგიუსონის პატივსაცემად დაარქვეს, რომელსაც დიდი წვლილი მიუძღვის მისი აღზრდის საქმეში. აღსანიშნავია, რომ მის დიდ ბაბუასაც ჯესი ერქვა.

როდესაც იგი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო მისი ოჯახი საცხოვრებლად ნიუ-მექსიკოს შტატის ქალაქ ალბუკერკეში გადავიდა საცხოვრებლად. მან რვა წლის ასაკში გადაწყვიტა, რომ მსახიობი უნდა გამხდარიყო, ამიტომაც ალბუკერკეს ბავშვთა თეატრს შეუერთდა, სადაც იგი შემდეგი ექვსი წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა.

ალბუკერკეს სკოლაში სწავლისას მან მიუზიკლში „ნახვამდის ჩიტუნია“ შეასრულა ალბერტ პეტერსონის, ხოლო პიესაში „პატარა აბნერი“ გენერალ ბალმუზის როლი შეასრულა. 1998 წელს მან სკოლა დაამთავრა და ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც სწავლა ამერიკის მუსიკალურ და დრამატულ აკადემიაში განაგრძო.

კარიერა
ნიუ-იორკში გადასვლის შემდეგ ჯესი ბროდუეის თეატრში მუშაობდა, სადაც სპექტაკლში „პუნთამის ოლქის წლიური 25-ე ფუტკრის ორთოგრაფია“ მიიღო ტონის ჯილდო. 2007 წლიდან იგი მუშაობდა საჯარო თეატრში, სადაც მან თავისი ყველაზე დიდი როლი შეასრულა უილიამ შექსპირის პიესაში „ზაფხულის ღამის სიზმარი“.

2009 წელს სერიალში „ამერიკული ოჯახი“ იგი დაამტკიცეს ერთ-ერთ მთავარ, მიჩელ პრიჩეტის როლზე, რომელსაც იგი 2020 წლამდე ასრულებდა. მისთვის ეს როლი განსაკუთრებული პოპულარობისა და წარმატების მომტანი აღმოჩნდა, რამეთუ მიჩელის როლისათვის იგი არაერთხელ იყო ნომინირებული ემის, კინომსახიობთა გილდიისა და სხვა პრესტიჟულ ჯილდოებზე. აქედან მოგებული აქვს კინომსახიობთა ოთხი ჯილდო.

„ამერიკული ოჯახის“ პარალელურად, იგი სერიალში „ანუ შენი აზრით ცეკვა შეგიძლია“ 2011-13 წლებში თავისი თავის როლს ასრულებდა. 2013-24 წლებში თამაშობდა სერიალში „ვებ-თერაპია“. 2013 წლიდან დღემდე, მას შვიდ სერიალში აქვს შესრულებული თავისი თავის როლი.

პირადი ცხოვრება
მოწოდებით ფილანთროპი ჯესი ტაილერ ფერგიუსონი თავის ადვოკატ ქმართან, ჯასტინ მიკიტასთან ერთად 2012 წლიდან აქტიურად იბრძვის ლგბტ თემის უფლებებისათვის. ცნობილია, რომ მან 10,000 ამერიკული დოლარი გაიღო გრანტის სახით ნიუ-მექსიკოში ერთსქესიანი ქორწინების უფლების მომხრეთა დასახმარებლად. იგი თავადაც აქტიურად იბრძოდა მასშტაბით ერთსქესიანი ქორწინებისა და ბავშვის აყვანის უფლების მოსაპოვებლად.

2012 წლის სექტემბერში ფერგიუსონმა მისი და ჯასტინ მიკიტას ნიშნობის შესახებ დააანონსა. ორწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ის და ჯასტინი 2013 წლის 20 ივლისს, მანჰეტენზე დაქორწინდნენ. 2020 წლის 7 ივლისს დაიბადა მათი პირველი ვაჟი, სახელად ბეკეტ მერკერ ფერგიუსონ-მიკიტა.

ცნობილია, რომ თავად ფერგიუსონს ძალიან გაუჭირდა ოჯახის წევრებისათვის თავისი ორიენტაციის შესახებ თქმა. როგორც თავად განაცხადა, განსაკუთრებით მამას გაუჭირდა ამასთან შეგუება, ამიტომ მას სამჯერ მოუხდა მისთვის თქმა და ახსნა-განმარტების გაკეთება (17, 19 და 21 წლის ასაკში).

ფერგიუსონს ასევე ჰყავს ძაღლი, სახელად ლეფი.
ნადეჟდა ჯიბუტი

ნადეჟდა ჯიბუტი (დ. 8 აგვისტო, 1914 — გ. 19 ივნისი, 2003) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1949). სახალხო განათლების წარჩინებული მუშაკი.

ბიოგრაფია
ნადეჟდა ჯიბუტმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1936 წელს. 1937 წლიდან მუშაობდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გეოგრაფიის კათედრაზე. 1942–49 წლებში არჩეული იყო საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის დეკანად; 1949–63 წლებში გეოგრაფიის კათედრის გამგედ. კითხულობდა ლექციებს ზოგად დედამიწისმცოდნეობაში, ლანდშაფტმცოდნეობაში, ჰიდროლოგიაში, საქართველოს ფიზიკურ გეოგრაფიაში და სხვა.
ელენე სოხაძე

ელენე სოხაძე (დ. 5 ოქტომბერი, 1918 — გ. 26 აპრილი, 1997) — ქართველი ბიოლოგი, გეოგრაფი და პედაგოგი. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1971).

ბიოგრაფია
ელენე სოხაძემ დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი გეობოტანიკის სპეციალობით 1941 წელს. მუშაობდა ქალაქ ბაქოს ქიმიურ-ბაქტერიოლოგიურ ლაბორატორიაში; 1942 წლიდან არმიის რიგებში, ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის შორსმსროლელ საზენიტო არტილერიის ბატარეაში იმყოფებოდა; 1945 წელს ჩაირიცხა ვილიამსის სახელობის კვების საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 1948 წლიდან ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში უფროსი მასწავლებელია. 1953 წელს მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
თამარ თენეიშვილი

თამარ თენეიშვილი (დ. 16 მარტი, 1919, სოფ. ბახვი, ოზურგეთის რაიონი — გ. 5 დეკემბერი, 1991) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი (1973).

ბიოგრაფია
თამარ თენეიშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის პედაგოგიური ფაკულტეტის საორგანიზაციო მეთოდური დარგი 1932 წელს.
ნიკოლოზ იაშვილი (ბიოლოგი)

ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე იაშვილი (დ. 13 ივლისი, 1936 — გ. 29 ივნისი, 2005) — ქართველი ბიოლოგი და ნიადაგმცოდნე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), საქართველოს ეროვნული (2000) და ეკოლოგიურ მეცნიერებათა (2000) აკადემიების ნამდვილი წევრი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
ნიკოლოზ იაშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი 1959 წელს, ხოლო 1975 წელს ამავე უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1959–91 წლებში იყო საქართველოს ნიადაგმცოდნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი, ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, სექტორის გამგე, 1976–91 წლებში მიხეილ საბაშვილის სახელობის ნიადაგმცოდნეობის, აგროქიმიისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო მუშაობის დარგში.

1991 წელს — საქართველოს რესპუბლიკის სოფლისა და სატყეო მეურნეობის მინისტრი, 1991–96 წლებში — კონცერნ „საქართველოს“ ვიცე-პრეზიდენტი, 1996–2002 წლებში — საქართველოს პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის უფროსი და წამყვანი სპეციალისტი, 2002-2005 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი კომისიის განყოფილების გამგე.

ნიკოლოზ იაშვილი ავტორია მრავა­ლი სამეცნიერო ნა­შრო­მისა და 4 მონოგრაფიის.

მიღებული აქვს თეოფანე დავითაიას სახელობის პრემია (1983). 2002 წელს გადაეცა საქართველოს სახელმწიფო პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში. ღირსების ორდენისა (2001) და საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი (1986).
ჯანსუღ კეკელია

ჯანსუღ კეკელია (დ. 14 თებერვალი, 1935 — გ. 25 სექტემბერი, 2013) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1996). საქართველოს კარტოგრაფთა ასოციაციის პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
ჯანსუღ კეკელიამ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი 1961 წელს. 1962 წელს მუშაობა დაიწყო ამავე ფაკულტეტის გეომორფოლოგიის კათედრის ტექნიკოს კარტოგრაფად; 1973 წლიდან კარტოგრაფია-გეოდეზიის კათედრაზე ჯერ დოცენტად, შემდეგ პროფესორად; 1976–77 წლებში ფაკულტეტის დეკანის მოადგილეა; 1964–67 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი; 1996 წლიდან მუშაობდა აგრეთვე, ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში კარტოგრაფიისა და აეროკოსმოსური კვლევის მეთოდების განყოფილების გამგედ. წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გეოდეზიაში, მათემატიკურ კარტოგრაფიაში, კარტომეტრიაში.
ნინო კლოპოტოვსკაია

ნინო კლოპოტოვსკაია (დ. 31 დეკემბერი, 1941 — გ. 30 აპრილი, 1995) — გეოგრაფი და გეოლოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1973).

ბიოგრაფია
ნინო კლოპოტოვსკაიამ დაამთავრა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი გეოგრაფიის სპეციალობით 1963 წელს. 1958–61 წლებში მუშაობდა რაიონის ექსპედიციაში (მოსკოვის ფილიალი); 1961–80 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის მეოთხეული გეოლოგიის განყოფილების თანამშრომელი, 1974 წლიდან უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი.
ლიდა კოღოშვილი

ლიდა კოღოშვილი (დ. 26 აპრილი, 1912 — გ. 23 იანვარი, 1996) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
ლიდა კოღოშვილი 15 წლის ასაკიდან მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა საწარმოებისა და მშენებლობის ობიექტებზე. 1929 წელს განათლების მისაღებად გაემგზავრა ქალაქ ლენინგრადში. აქ იგი იწყებს მუშაობას ქარხანა „წითელ პუტილოვეც“-ში. ამავე დროს საღამოს მუშათა ფაკულტეტისა და უმაღლესი კომუნისტური სკოლის მსმენელია.
მეტ ლებლანკი

მეტ ლებლანკი , სრული სახელია მეთიუ სტივენ ლებლანკი (; დ. 25 ივლისი, 1967, ნიუტონი, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და კომიკოსი. ცნობილი გახდა სერიალში „მეგობრები“ შესრულებული ჯოუი ტრიბიანის როლით. ამ პერსონაჟზე დაყრდნობით შეიქმნა სერიალი „ჯოუი“, ამ როლისათვის კი იგი სამჯერ იყო ნომინირებული ემის ჯილდოზე და მოგებული აქვს ოქროს გლობუსი.

ადრეული ცხოვრება
მეტ ლებლანკი დაიბადა 1967 წლის 25 ივლისს მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ ნიუტონში. მისი მშობლები არიან მექანიკოსი პოლ ლებლანკი და მისი ცოლი, ოფის-მენეჯერი პატრიცია დი ჩილო. მამამისი წარმოშობით კანადელი ფრანგია, ხოლო დედამისი იტალიელია. ნიუტონის საჯარო სკოლის დასრულების შემდეგ, 17 წლის ასაკში იგი ნიუ-იორკში გადადის საცხოვრებლად, სადაც მოდელად დაიწყო მუშაობა.

კარიერა
ლებლანკი ეკრანებზე პირველად 1987 წელს გამოჩნდა, რა დროსაც იგი ჰეინცის პომიდვრის კეტჩუპის კომერციულ რეკლამაში გამოდიოდა. 1988 წელს იგი უკვე ტელესერიალში „-101“ გამოჩნდა, ოღონდ მხოლოდ ერთი სეზონით. 1991 წელს ეპიზოდური როლი ჰქონდა სიტკომში „ბავშვზე დაქორწინებული“. იგი ასევე მონაწილეობდა ისეთ ტელესერიალებში, როგორებიცაა: „გროვის მწვერვალი“ (1991) და „ვინი და ბობი“ (1992).

უკვე 1994 წელს იგი ტელესერიალში „მეგობრები“ დაამტკიცეს ექვსი მთავარი როლიდან ერთ-ერთის, კერძოდ კი ჯოუი ტრიბიანის როლზე, რომელსაც იგი 2004 წლამდე აქტიურად ასრულებდა. ეს როლი მისთვის განსაკუთრებული წარმატებისა და პოპულარობის მომტანი აღმოჩნდა. სერიალში მასთან ერთად მონაწილეობდნენ ისეთი ცნობილი მსახიობები, როგორებიც არიან: ჯენიფერ ენისტონი, მეთიუ პერი, დევიდ შვიმერი, ლიზა კუდროუ, კორტნი კოქსი, ბრედ პიტი და ა.შ. ვინაიდან ჯოუის პერსონაჟი ხალხში განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა, „მეგობრების“ დასრულების შემდეგ, 2004-2006 წლებში რეჟისორებმა გადაიღეს ორსეზონიანი სერიალი, სახელად „ჯოუი“, სადაც მთავარი პერსონაჟი ჯოუი ტრიბიანია. ჯოუის როლისათვის მეტ ლებლანკი სამჯერ იყო ნომინირებული ემის, ასევე სამჯერ ოქროს გლობუსის და ერთხელ კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოზე.

2011 წელს სერიალში „ეპიზოდები“ დაამტკიცეს საკუთარი თავის როლზე, რომელსაც იგი რეგულარულად, 2017 წლამდე ასრულებდა. იგი ასევე თავისი თავის როლს ასრულებს 2016-2019 წლებში გამოსულ სერიალში „ “. 2016-2020 წლებში სერიალში „კაცი გეგმებით“ ასრულებდა ადამ ბარნსის როლს. უკვე 2020 წელს კი საკუთარი თავის როლი შეასრულა სერიალში „დაბრუნება“, რომელის სერიალ „მეგობრების“ გაგრძელებას წარმოადგენს.

პირადი ცხოვრება
2003 წლის მაისში ლებლანკი დაქორწინდა ბრიტანეთში დაბადებულ ამერიკელ მოდელ მელისა მაკნაითზე. 2004 წელს დაიბადა მათი ერთადერთი ქალიშვილი, მარინა. რვა თვის ასაკში მას კრუნჩხვითი შეტევები დაეწყო, უკვე ორი წლის ასაკში კი მას დისპლაზიის დიაგნოზი დაუსვეს. ლებლანკი და მაკნაითი 2006 წლის ოქტომბერში განქორწინდნენ. ამის შემდეგ ლებლანკს 2006 წლიდან ურთიერთობა ჰქონდა მსახიობ ანდრეა ანდერსთან, რომელსაც იგი 2015 წელს დაშორდა. 2016 წლიდან კი ურთიერთობა დაიწყო ასევე მსახიობ ავრორა მალიგანთან, რომელთანაც დღემდე ურთიერთობაშია.
ზადენი (ნასოფლარი)

ზადენი — ნასოფლარი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბენარის ჩრდილოეთით, მაღალ გორაზე. მდინარე ოცხის მარცხენა ნაპირზე.

ლეონტი მროველის ტექსტში ჩანართის სახით შეტანილი ცნობით, ანდრია მოციქულმა „...შთავლო ხევი ოძრახისა და მოვიდა საზღუართა სამცხისათა, დაივანა სოფელსა, რომელსა ეწოდების ზადენ-გორა. მიხედნა მოციქულმან და იხილნა კაცნი მის ადგილისანი რამეთუ უზორვიდეს კერპთა ყრუთა, და ილოცა მოციქულმან წმიდისა მის ხატისა მიმართ. და ყოველნი იგი კერპნი დაემხუნეს და შეიმუსრნეს”. 1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით გორა და ზადენი ცალკეული სოფლებია, რომლებიც ირიცხებიან ახალციხის ლივაში, ოძრხის ნაჰიეში.

ამ პერიოდისათვის ზადენში 20 კომლი ქართველი ცხოვრობდა. მათ მოსავალს შეადგენდა ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი და ბოსტნეული. ჰყავდათ ღორი, ცხვარი, ფუტკარი. სოფელი ყოველწლიურად იხდიდა 7 000 ახჩას. ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარში სოფელი აღარ გვხვდება. სავარაუდოდ 1694-1732 წლებში იგი უკვე გაუკაცრიელებული იყო. 1932–1933 წლებში ზადენის ნასოფლარზე კარგად ჩანდა ერთმანეთის მახლობლად მდებარე ორი უზარმაზარი ქვა, იქვე იყო ოთხ-ოთხი ქვისაგან შედგენილი აკლდამები, ნასახლარები, დიდი ლოდებით დახურული დერეფნები.
ჟებოტის მეორე ეკლესია

ჟებოტის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტის აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე, სოლოსმანად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კედლის ნაწილი და ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილოეთ ნახევარი პატარა სწორკუთხა ნიშით, აგრეთვე ეკლესიის ჩრდილოეთ მინაშენის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კედლების ფრაგმენტები. ეკლესიის ჩრდილოეთით 15 მეტრზე გაურკვეველი ნაგებობის ნაშთია.
პაველ პავლიკოვსკი

პაველ ალექსანდერ პავლიკოვსკი (პოლ. ; დ. 15 სექტემბერი, 1957, ვარშავა, პოლონეთი) — პოლონელი კინორეჟისორი. ცხოვრობს და მუშაობს გაერთიანებულ სამეფოში. აღიარება მოიპოვა დოკუმენტური (1990-იანები) და მხატვრული ფილმებით, მათ შორის „ჩემი სიყვარულის ზაფხული“. მისმა ფილმმა, „იდა“, 2015 წელს ოსკარი მოიპოვა საუკეთესო უცხოური ფილმის კატეგორიაში. 2018 წელს პავლიკოვსკიმ კანის კინოფესტივალზე საუკეთესო რეჟისორის პრიზი დაიმსახურა თავისი ფილმისთვის „ცივი ომი“.

ადრეული ცხოვრება
პავლიკოვსკი 1957 წლის 15 სექტემბერს ნახევრად ებრაელების ოჯახში დაიბადა (მამის მხრიდან მისი ბებია აუშვიცის საკონცენტრაციო ბანაკში დაიღუპა). მან თავისი ბავშვობის უმეტესი ნაწილი ვარშავაში გაატარა. 1971 წელს, მისი მშობლების განქორწინების შემდეგ, პავლიკოვსკიმ პოლონეთი დატოვა და დედამისთან ერთად ინგლისში გადავიდა. ოქსფორდის უნივერსიტეტში ლიტერატურისა და ფილოსოფიის სწავლის შემდგომ პავლიკოვსკი კინემატოგრაფით დაინტერესდა.

კინო-კარიერა
1980-იანებში პავლიკოვსკიმ ბრიტანულ სატელევიზიო სივრცეში დაიწყო მუშაობა. მისი ადრეული დოკუმენტური ფილმებიდან რამდენიმე -ს მიერ იყო დაფინანსებული, მათ შორის არის „მოსკოვიდან პიეტუშკამდე“ (1990), რომელიც რუსი მწერლისა და სატირიკოსის, ვენედიქტ იეროფიევის შესახებ მოგვითხობს.

პავლიკოვსკიმ 2000 წელს თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი გამოუშვა, სახელწოდებით „ბოლო იმედი“. 2004 წელს მან შემდეგი ფილმი „ჩემი სიყვარულის ზაფხული“ იორკშირში მცხოვრებ ორ გოგოს შორის არსებულ რომანტიკულ ურთიერთობაზე გადაიღო. ფილმს 2005 წელს ალექსანდერ კორდას ჯილდო გადაეცა საუკეთესო ბრიტანული ფილმისთვის.

2006 წელს მის ცოლს სიმსივნის დიაგნოზი დაუსვეს. რამდენიმე თვეში ის გარდაიცვალა, ხოლო პავლიკოვსკი კინემატოგრაფს ხუთი წლის განმავლობაში არ დაბრუნებია. დაბრუნების შემდეგ მან ფსიქოლოგიური თრილერი გადაიღო, სახელწოდებით „ქალი მეხუთე რაიონიდან“ (2011). ფილმმა პოზიტიური შეფასებები დაიმსახურა. 2013 წელს გამოუშვა „იდა“, ფილმი გვიყვება კათოლიკე მონაზვნის ისტორიას, რომელიც იგებს, რომ იგი ებრაელია. „იდა“ პირველი პოლონური ფილმია, რომელმაც ოსკარი მოიპოვა საუკეთესო უცხოური ფილმის კატეგორიაში (2015).

2018 წელს გამოვიდა „ცივი ომი“, რომელიც შთაგონებული იყო მისი მშობლების ურთიერთობით. ფილმი საზოგადოებამ და კრიტიკოსებმა კარგად მიიღეს, ხოლო პავლიკოვსკი კანის კინოფესტივალზე საუკეთესო რეჟისორად დაასახელეს.

ფილმოგრაფია
საჯინიბოს კოშკი

საჯინიბოს კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჯინიბოს სამხრეთ-დასავლეთით, საყდრების ხევში. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით თითქმის კვადრატულია (8.57,8 მ), შემორჩენილია ორი სართულის სიმაღლეზე (კედლების სისქე 1,5 მეტრია). ნაგებია რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. კუთხეების წყობაში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა, მეორე სართულის დონეზე. კარი თაღოვანია. კარს თაღის ნაწილი და სამხრეთ წირთხლი ჩამოშლილი აქვს. კოშკის პირველი სართულის დიდი ნაწილი კედლებიდან ჩამონაშალი ქვებით და მიწითაა ამოვსებული. სართულის აღმოსავლეთით კედლის შუაში ფართო სწორკუთხა სარკმელია, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში. დანარჩენი კედლები ყრუა. მეორე სართულის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი დანგრეულია. სართულის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ორ-ორი, ხოლო აღმოსავლეთით ერთი სწორკუთხა ნიშია. მათგან ჩრდილოეთის ერთ-ერთ ნიშში სარკმელია გაჭრილი. კოშკს ხის კოჭებზე დაყრდნობილი სართულშუა გადახურვა ჰქონია (შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები). კოშკის შემორჩენილი კედლები გარედან სადაა.