iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფიდიუაგ

ფიდიუაგ („მაცნე“) — ყოველთვიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. საქართველოს მწერალთა კავშირის სამხრეთ ოსეთის განყოფილების ორგანო, გამოდიოდა ცხინვალში ოსურ ენაზე. დაარსდა 1927 წელს. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ: ა. ფლითი (1924–1928), ს. პულათი (1929–1932), ჰ. ჯათიათი (1933), ჩ. ბეჯიტათი (1934–1936); ს. სანაკოევი (1938), რ. ოიევი (1934–19..), ი ფლითი (1950–1954), პ. გაგლოითი (1955), გ. ჯათიათი (1973); 1974 წლიდან რედაქტორი იყო ვლადიმერ გაგლოითი. ჟურნალში იბეჭდებოდა ოსი მწერლების ნაწარმოებები, აგრეთვე თარგმანები ქართულ, რუსულ და სხვა ენებიდან, პუბლიცისტური წერილები და სხვა. ტირაჟი 14 ათასი (1985).
სამხრეთი პემბა

სამხრეთი პემბა  — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ პემბაზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მკოანი.

მოსახლეობა — 195 116 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 332 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

ჩაკე-ჩაკე  — სამხრეთი პემბის ჩრდილოეთი (97 249 ადამიანი, 2012 წელი),
მკოანი  — სამხრეთი პემბის სამხრეთი (97 867 ადამიანი, 2012 წელი).
ცენტრალური სამხრეთის ზანზიბარი

ცენტრალური სამხრეთის ზანზიბარი  — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ ზანზიბარზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კოანი.

მოსახლეობა — 115 588 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 854 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

კატი ანუ ცენტრალური ზანზიბარი (76 346 ადამიანი, 2012 წელი),
კუსინი ანუ სამხრეთ ზანზიბარი (39 242 ადამიანი, 2012 წელი).
დასავლეთ ზანზიბარი

დასავლეთ ზანზიბარი  — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ ზანზიბარზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ზანზიბარი.

მოსახლეობა — 593 678 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 230 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

მაღარიბი ანუ დასავლეთ ზანზიბარი (370 645 ადამიანი, 2012 წელი),
მჯინი ანუ ზანზიბარი-ქალაქი (223 033 ადამიანი, 2012 წელი).
სოფრონ ვრაცელი

წმინდა სოფრონ ვრაცელი (დ. 1739 – გ. 1813) ნამდვილი სახელი სტოიკო ვლადისლავოვი — ბულგარელი მოძღვარი და ბულგარული აღორძინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი.

სტოიკო დაიბადა კოტელში, აღმოსავლეთ ბულგარეთში 1739 წელს საქონლით მოვაჭრეთა ოჯახში. მისი მამა, ვლადისლავი გარდაიცვალა 1750 წელს სტამბოლში შავი ჭირის შედეგად. სწავლობდა სამონასტრო სკოლაში სლავურ და ბერძნულ ლიტერატურას. მას ყოველთვის აინტერესებდა რელიგიური თემები რის შედეგადაც 1762 წელს გახდა მოძღვარი.

რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს მოუწოდებდა ბულგარელებს რუსებთან თანამშრომლობას.

სოფრონ ვრაცელი ბულგარეთის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა 1964 წლის 31 დეკემბერს.
დარ-ეს-სალამის ოლქი

დარ-ეს-სალამის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი დარ-ეს-სალამი, ტანზანიაში ყველაზე დიდი ქალაქი, რომელშიც ცხოვრობს ოლქის მოსახლეობის 93,9 %.

მოსახლეობა — 4 364 541 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 1393 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთით, აქვს ინდოეთის ოკეანესთან გასასვლელი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება სამი რაიონისაგან:
კინონდონი
ილალა
ტემეკე
სან-სიბრაო-დე-ლას მთის ციხე-სიმაგრე

სან-სიბრაო-დე-ლას მთის ციხე-სიმაგრე — არქეოლოგიური აგდგილი გალისიაში (ესპანეთი). წარმოადგენს კასტროს კულტურის მთაზე აშენებული ციხე-სიმაგრის ნიმუშს. ის არ იყო მხოლოდ ერთი ციხე, არამედ მთლიანად გამაგრებული დასახლებული პუნქტი. ადგილი დასახლებული იყო ძვ. წ. საუკუნიდან ახალი წელთაღრიცხვის საუკუნემდე. მისი აყვავების პერიოდი იყო პირველი საუკუნე, რაც გალისიის რომაელთა მმართველობის ხანას ემთხვევა.

ნანგრევები ზღვის დონიდან 473 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. დასახლების სიგანე იყო 314 მ. ხოლო სიგრძე 384 მ. რეგიონის სხვა გამაგრებული დასახლებებისგან განსხვავებით მისი კედლების უმეტესობას აქვს არა მომრგვალებული არამედ სწორი ფორმა.

გალერეა
დავით ვოლკოვი

დავით ვოლკოვი (დ. 3 ივნისი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. საქართველოს ჩემპიონი „საბურთალოს“ შემადგენლობაში (2018). საქართველოს თასისა (2014–2015) და საქართველოს სუპერთასის (2015) მფლობელი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 2024 წლიდან იცავს აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „ზირას“ ღირსებას. 2021 წლიდან არის საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.

კარიერა
საკლუბო კარიერა
2012–2013 წლებში თამაშობდა „გაგრაში“, სადაც 23 შეხვედრაში 10 ბურთი გაიტანა. 2013–2016 წლებში თბილისის „დინამოში“ ასპარეზობდა, საიდანაც იჯარით ჯერ „დინამოს“ მეორე გუნდის შემადგენლობაში, ხოლო შემდეგ საჩხერის „ჩიხურაში“ და ბოლნისის „სიონშიც“ გამოდიოდა. 2015 წელს „დინამოს“ შემადგენლობაში საქართველოს თასი და საქართველოს სუპერთასი მოიპოვა.

2017 წელს სერბეთის „ზემუნში“ გადაინაცვლა, სადაც ტრავმის გამო მხოლოდ ერთ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.

2017 წლიდან 2019 წლამდე „საბურთალოს“ ღირსებას იცავდა, რომლის რიგებშიც ეროვნული ლიგის 40 მატჩი ითამაშა და 16 ბურთი გაიტანა. 2018 წელს გუნდთან ერთად პირველად დაეუფლა საქართველოს ჩემპიონის ტიტულს.

2019 წელს აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „გაბალაში“ თამაშობდა, სადაც 27 ჩატარებულ შეხვედრაში 7 გოლი შეაგდო.

2020–2022 გამოდიოდა აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „ზირაში“.

2022–2024 წლებში გამოდიოდა აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „საბაჰის“ რიგებში.

საკლუბო სტატისტიკა
სანაკრებო კარიერა
საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში გამოიძახეს 2021 წლის 8 ნოემბერს. დებიუტი შედგა 11 ნოემბერს, შვედეთის საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. 70-ე წუთზე, თორნიკე ოქრიაშვილის ნაცვლად, მოედანზე დავით ვოლკოვი გამოჩნდა, რომელმაც დადებითი შთაბეჭდილება დატოვა, ითამაშა ყველა მაღალ ბურთზე. შეხვედრა საქართველოს გამარჯვებით დამთავრდა ანგარიშით 2–0. 15 ნოემბერს უზბეკეთის წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში დავით ვოლკოვმა საქართველოს ნაკრების რიგებში მეორე თამაში ჩაატარა და პირველი გოლი გაიტანა. საქართველომ ანგარიშით 1–0 გაიმარჯვა.

მიღწევები
საკლუბო
საბურთალო
ეროვნული ლიგა
ჩემპიონი: 2018
დინამო თბილისი
საქართველოს თასი
თასის მფლობელი: 2014–2015
საქართველოს სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2015
არბერის სამთავრო

არბერის სამთავრო ან ალბანონი (ალბანური: ან , გეგური ალბანური: ან , ) — შუა საუკუნეებში წარმოქმნილი პირველი ალბანური სახელმწიფო. სათავადო დაახლოებით 1190 წელს, კრუიას რეგიონში არხონმა (მაღალსაჩინო პირი ბიზანტიაში) პროგონმა დააარსა. პროგონი შემდგომში მისმა შვილებმა გიინმა (1198–1208) და დიმიტრმა (1208–1216) შეცვალეს. პროგონების ოჯახის ბოლო მამაკაცი წარმომადგენლის დიმიტრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა გიინის ქალიშვილის მეუღლე ბერძენი თავადი გრეგორი კამონასი (დაახ. 1216–1253). გრეგორის შემდგომი და სამთავროს ბოლო თავადი იყო მისი სიძე ალბანელი თავადი გოლემი (დაახ. 1252–1254). სათავადო 1255 წელს გაუქმდა.

თავისი არსებობის განმავლობაში სამთავრო ინარჩუნებდა ავტონომიას ჯერ ბიზანტიის იმპერიის და შემდეგ 1205-დან ეპირის დესპოტატის შემადგენლობაში. მას ასევე მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა სერბეთთანაც.

მმართველები
პროგონი (1190–1198)
გიინი პროგონი (1198–1208)
დიმიტრი პროგონი (1208–1216)
გრეგორი კამონასი (1216–1252)
გოლემი (1252–1255)
ზესოფლის ციხე

ზესოფლის ციხე, ზესოფლის კოშკი, გულების ციხე — შუა საუკუნეების საფორტიფიკაციო ნაგებობა ქედის მუნიციპალიტეტში, აჭარისწყლის ხეობაში. მდებარეობს სოფლების ზესოფელი და გულების დასავლეთით, დაახლ. 5-6 კმ-ზე. მისასვლელი აქვს ორივე სოფლის მხრიდან. 2007 წელს ზესოფლის კოშკს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ძეგლის აღწერა
ციხეს დასავლეთიდან ერთადერთი ვიწრო კლდოვანი მისასვლელი აქვს. ციხის ფართობი 70-80 მ²-ია. აქ მხოლოდ ერთი 14 მ² ნაგებობაა შემონახული, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთი მხრიდან აქვს. შესასვლელის სიგანე 0,95 მ-ია, სიმაღლე — 1,15 მ. შესასვლელის ღრიჭო 1,05 მ სიმაღლეზეა დატანებული. ზღუდარის ლოდის ზომებია 3,100,18 სმ. ზღუდარს ქვემოდან კარგად ემჩნევა საურდულე ფოსო. ყველაზე საინტერესოა დასავლეთის კედელი, რომელშიც დატანებულია სამი ლამაზად გამოკვეთილი სათოფური. მათგან ორი გარედან 1,10 მ სიმაღლეზე მდებარეობს, ხოლო მესამე 2,30 მ სიმაღლეზე.

კოშკი უდავოდ სართულებიანი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მისი დაზიანების გამო, ამის საბუთის მიკვლევა არ ხერხდება. ციხის ტერიტორიაზე სხვა რამ ნაგებობების კვალი არ შეიმჩნევა. ციხე ნაგებია ფლეთილი ქვებით კირის ხსნარზე. შეინიშნება უსწორმასწორო წყობა. ეს ქვები აქვე მახლობლადაა მოპოვებული. რაც შეეხება წყლის საკითხს, ეტყობა, მახლობელ წყაროებს იყენებდნენ. აქ შესანიშნავი წყაროებია სასვინტრიაში, ცივწყაროში, წუმპიაში. წყლის შესანახხად უნდა ჰქონოდათ წყალსაცავი, რომლის მიგნება ვერ მოხერხდა.

გულების ციხე მარჯვე ადგილას მდებარეობს. აქედან მხედველობის არეში ექცევა ვრცელი ტერიტორია ერთი მხრით დანდალომდე, ხოლო მეორე მხრით შავშეთის ქედამდე და აჭარის წყლის გადმოღმა ზენდიდის სერამდე. იგი ეტყობა ამ ტერიტორიის საბატონოდ იყო აშენებული.

მშენებლობის ტექნიკით (ფლეთილიქვების არასწორი წყობით, სათოფურებით და შემონახული ცნობების საფუძველზე იგი - საუკუნეებით თარიღდება.

აღსანიშნავია ასევე ის, რომ 1575-1756 წლებში ამ ციხეში ყოფილან შეხიზნულნი სამცხის ათაბაგი ყვარყვარე და მისი დედა დედისიმედი.
დოდომის ოლქი

დოდომის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი დოდომა, ქვეყნის დედაქალაქი.

მოსახლეობა — 2 083 588 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 41 311 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ტანზანიის ცენტრში და უკავია მისი მატერიკული ნაწილის დაახლოებით 5 %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
ბაჰი
ჩამვინო
ჩემბა
დოდომა
კონდოა
მპვაპვა
კონგვა

ეკონომიკა
ექსპორტის ძირითადი პროდუქტებია ხორბალი, პარკოსნები, არაქისი, თამბაქო, ყავა, ჩაი. უვლიან მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვს.
ტაბორის ოლქი

ტაბორის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ტაბორა.

მოსახლეობა — 2 291 623 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 76 150 კმ².

გეოგრაფია
ტაბორა მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება შინიანგის ოლქს, აღმოსავლეთით — სინგიდის ოლქს, სამხრეთით — მბეის ოლქს, სამხრეთ-დასავლეთით — რუკვის ოლქს, დასავლეთით — კიგომის ოლქს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
უიუი
ურამბო
სიკონგე
კალიუა
იგუნგა
ნზეგა
ტაბორა
ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა

ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა (, ; დ. 1644 — გ. 1702) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1697-1702 წლებში.

ჰუსეინ-ფაშა დაიბადა 1644 წელს, ალბანეთში. იგი იყო ქოფრიულიუს ცნობილი გვარის წარმომადგენელი. ქოფრიულის გვარის წარმომადგენელს 6-ჯერ ეკავა დიდი ვეზირის პოსტი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში. ის, აგრეთვე, იყო ჰასან აღა ქოფრიულიუს ვაჟი და ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშას ძმისშვილი.

აღმოჩნდა ოსმალეთის სამეფო კარზე. 1683 წელს მონაწილეობა მიიღო ჰაბსბურგების წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთის არმია დამარცხდა. 1684 წელს დაინიშნა გალიპოლის მმართველად. აგრეთვე, მონაწილეობა მიიღო სლანკამენის ბრძოლაში. შემდგომში, მალევე დაწინაურდა და დანიშნეს ვეზირად, ხოლო 1697 წელს, ოსმალეთის სულთანმა მუსტაფა -მ, დანიშნა დიდ ვეზირად, ელმას მეჰმედ-ფაშას ნაცვლად.

1699 წელს, ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშამ მონაწილეობა მიიღო ზენტას ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთი სასტიკად დამარცხდა და სულთან მუსტაფა იძულებული გახდა დაედო კარლოვიცის ზავი, რომლითად ოსმალეთმა დაკარგა უნგრეთი და იგი მიიღო ავსტრიამ.

1702 წელს, ჰუსეინმა ავადმყოფობის გამო დიდი ვეზირის პოსტი დატოვა, ხოლო მისი ქონება სულთნის ხელში გადავიდა. მან კი სტამბოლში
მშვიდად ცხოვრება დაიწყო. მაგრამ არ დასცალდა და ამა წლის ბოლოს გარდაიცვალა.
მოროგოროს ოლქი

მოროგოროს ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მოროგორო.

მოსახლეობა — 2 218 492 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 70 624 კმ².

გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრში. ოლქის ტერიტორიაზე განვითარებულია ადავის, ბამბის და შაქრის ლერწამის მოყვანა. მდებარეობს ულუგურუს მთები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
მვომერო
კილოზე
კილომბერო
ულანგა
მოროგორო
გაირო
ლინდის ოლქი

ლინდის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლინდი.

მოსახლეობა — 864 652 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 66 040 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანეში. ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს სპორტული ნადირობის ნაკრძალი სელუსის ეროვნული პარკი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
ლივალე
კილვა
რუანგვა
ნაჩინგვეა
ლინდი
რუვუმის ოლქი

რუვუმის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სონგეა.

მოსახლეობა — 1 376 891 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 63 669 კმ².

გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ირინგის ოლქს, ჩრდილოეთით მოროგოროს ოლქს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლინდის ოლქს და აღმოსავლეთით მტვარის ოლქს, ასევე მოზამბიკს სამხრეთიდან. დასავლეთიდან აქვს ნიასას ტბაზე გასასვლელი, რომლითაც ესაზღვრება მალავის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
მბინგა
ნამტუმბო
სონგეა
ნიასა
ტუნდურუ
მიხაი ჰორვატი

მიხაი ჰორვატი (; დ. 20 ნოემბერი, 1809, სენტეში — გ. 19 აგვისტო, 1878, კარლოვი-ვარი) — უნგრელი პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი, უნგრეთის 1848-1849 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე.

ბიოგრაფია
მიიღო სასულიერო განათლება, 1848 წლიდან იყო ეპისკოპოსი. 1849 წლის იანვრიდან დებრეცენის სახელმწიფო კრების დეპუტატი, იმავე წლის მაისიდან კულტურისა და განათლების მინისტრი. რევოლუციის დამარცხების შემდეგ იყო ემიგრაციაიში. 1851 წელს მთავრობამ დაუსწრებლად მიუსაჯა სიკვდილი, ხოლო 1866 წელს მიიღო ამინისტია. 1867 წლის იანვარს დაბრუნდა უნგრეთში. მისი ისტორიული თხზულებები მოიცავს უნგრეთის რევოლუციამდელ და რევოლუცის დროინდელ პოლიტიკურ ისტორიას.
ვოლფსბურგი (საფეხბურთო კლუბი)

ვოლფსბურგი — გერმანული საფეხბურთო კლუბი, სპორტული კლუბ „ვოლფსბურგის“ სისტემის ნაწილი. გერმანიის ბუნდესლიგის მონაწილე და ამავე ჩემპიონატის გამარჯვებული 2008\2009 წლების სეზონში .

«ვოლფსბურგი» შიდა ჩემპიონატებში
«ვოლფსბურგი» 21-ე საუკუნეში პირველ ბუდესლიგაში მონაწილეობს. მიუხედავად ამისა, კლუბს თავისი ისტორიის განმავლობაში რამდენიმე სეზონი სამოყვარულ ლიგაშიც აქვს გატარებული. კლუბის უმაღლესი მიღწევა შიდა ჩემპიონატებში არის გამარჯვება
პირველ ბუნდელიგაში 2008-09 წლების სეზონში. 2014-15 წლების სეზონში «ვოლფსბურგმა» ისტორიაში პირველად მოიგო ქვეყნის თასი, ფინალში ბორუსია «დორტმუნდზე» გამარჯვებით (3-1) .

«ვოლფსბურგის» სტატისტიკა შიდა ჩემპიონატებში :

«ვოლფსბურგი» საერთაშორისო არენზე
ევროტურნირები
თავისი დაფუძვნების დღიდან „ვოლფსბურგმა“ 9-ჯერ მიიღო მონაწილეობა ევროტურნირებში. მიუხედავად ამისა, „ვოლფსბურგს“ ჯერ არცერთი საერთაშორისო ჩემპიონატი არ მოუგია. 2015\2016 წლების სეზონში „ვოლფსბურგი“ უეფა-ს ჩამპიონთა ლიგის 1\4 ფინალში ასპარეზობდა, რაც კლუბის ისტორიაში საუკეთესო შედეგია.

„ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა ევროსარბიელზე (1999-2005)
„ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ევროპის ლიგაზე 2008-09 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი :

1\16 ფინალი

„ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე 2009-10 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი :

„ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ევროპის ლიგაზე 2009-10 წლის სეზონში
პლეი-ოფი:

„ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ევროპის ლიგაზე 2014-15 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი :

პლეი-ოფი:

„ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე 2015-16 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი:

პლეი-ოფი:

შენიშვნა : მუქი შრიფტით აღნიშნულია ის თამაშები,რომლებშიც «ვოლფსბურგმა» გაიმარჯვა.

სტადიონი
«ვოლფსბურგი» თავის საშინაო მატჩებს ,,ფოლკსვაგენ არენაზე" ატარებს.ეს სტადიონი აგებულია 2002 წელს.სტადიონი აგებაზე დახარჯული იყო 53 მილიონი ევრო.მოედანს ფლობს .«ვოლფსბურგმა» ამ სტადიონზე პირველი თამაში გამართა 2002 წლის 15 დეკემბერს «შტუტგარტის» წინააღმდეგ და დათმო 1:2.

მიმდინარე შემადგენლობა
ტიტულები
გერმანიის ჩემპიონატები
ბუნდესლიგა

ჩემპიონი (1) : 2008-09
ვიცე-ჩემპიონი (1) : 2014-15

მეორე ბუნდესლიგა

ვიცე-ჩემპიონი (1) : 1996-97

ჩრდილოეთ რეიონლიგა

ვიცე-ჩემპიონი (1) : 1969-70

ჩრდილოეთ ობერლიგა

ჩემპიონი (2) : 1990-91,1991-92
ვიცე-ჩემპიონი (2) : 1977-78,1987-88

სამოყვარულო ლიგა

ჩემპიონი (1) : 1962-63

გერმანიის თასი

ჩემპიონი (1) : 2014-15
ფინალისტი (1) : 1994-95
მუღლა

მუღლა — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. არის მუღლის პროვინიციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს 660 მეტრზე ზღვის დონიდან. მუღლას აქვს მერია და ჰყავს მერი — ოსმან გურუნი. ტურიტსულ სეზონზე ჰყავს საკმაოდ ბევრი ტურისტი. 2012 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 64,706 ადამინი.

მუღლას დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და სამხრეთით, ესაზღვრება აგრეთვე, საკუთარი პროვინციის ქალაქები. ჩრდილოეთით — იათაღანი და ქავაქლიდერე, სამხრეთით — ულა და კიოჩეგილი, ხოლო დასავლეთით — მილასი. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მუღლას ესაზღვრება დენიზლის პროვინცია.
ირმანდინო

ირმანდინოს ომები — გალისიის სამეფოში საუკუნეში გლეხობისა და ბურჟუაზიის ორი აჯანყება, რომელიც მიმართული იყო ადგილობრივი თავადების წინააღმდეგ. ეს მოვლენა წარმოადგენდა იმ პერიოდის ევროპაში მიმდინარე სახალხო აჯანყებების ნაწილს, რომელიც - საუკუნეებში მომხდარი ეკონომიკური კრიზისებით იყო გამოწვეული. მსგავს აჯანყებეს ჰქონდა ადგილი ესპანეთის სხვა სამეფოებშიც: რემენკა - კატალონიაში და ფორანეო - ბალეარის კუნძულებზე.

მიუხედავად გალისიის კასტილიისა და ლეონის სამეფოსთან მიერთებისა (რომელიც 1037 წელს კასტილიის და ლეონის დინასტიების გაერთიანებით შეიქმნა), ინარჩუნებდა განსხვავებულ ეკონომიკურ წყობას, რომელიც განსაკუთრებულად დამოკიდებული იყო ადგილობრივ ფეოდალებზე. ეკონომიკური ძალაუფლება მთლიანად მოქცეული იყო მიწისმფლობელთა ხელში. ასევე გალისია გეოგრაფიულადაც, მთიანი მასივებით გამოყოფილი იყო დანარჩენი სამეფოსგან. გლეხობის ჩაგვრით გამოირჩეოდნენ შემდეგი თავადები: ოსორიოსი - მონფორტე-დე-ლემოსის და სარიას თავადი, ანდრადე - პუენტედუემეს თავადი, ნოსკოსოსი - ვიმიანსოს თავადი. ამ შევიწროებამ გამოიწვია ორი აჯანყება: („ფუსქუენლას საძმო“) 1431 - 1435 წლებში და („საძმოს დიდი ომი“) 1467 - 1469 წლებში. ამ გამოსვლებმა საფუძველი ჩაუყარა გალისიისს პირდაპირ ესპანეთის გვირგვინის დაქვემდებარებაში გადასვლას, რასაც შემდგომში კათოლიკე მონარქები ეწოდა.
იოსეფ ჰორა

იოსეფ ჰორა (; დ. 8 ივლისი, 1891, დობრჟინი, რუდენიცეს ახლოს — გ. 21 ივნისი, 1945, პრაღა) — ჩეხი პოეტი, ჩეხოსლოვაკიის სახალხო არტისტი (1945, სიკვდილის შემდეგ).

ბიოგრაფია
იოსეფ ჰორა დაიბადა დობრჟინში, ლიტომერიში, ბოჰემია ფერმაში, სადაც ახლა მის სახელობის მუზეუმი მდებარეობს. მამამ მალე გაყიდა სოფელში არსებული სახლი და ოჯახი საცხოვრებლად პრაღაში გადავიდა. 1896 წელს მისი მშობლები გაშორდნენ და იოსეფი და დედამისი ჯერ დობრჟინში დაბრუნდნენ, შემდეგ კი რუდნიცაში, სადაც ის გიმნაზიაში შევიდა. სწავლის პერიოდში ის ლექსების წერას ცდილობდა და რამდენიმე მათგანიც კი გამოაქვეყნა ქალთა ჟურნალში. 1910 წელს ჩაირიცხა პრაღის ჩარლზის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1912 წელს იგი შეუერთდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას და დაიწყო წერა მისი გაზეთებისა და ჟურნალებისთვის. იგი გახდა ადგილობრივი გაზეთის რედაქტორი, სადაც გაიცნო მისი მომავალი მეუღლე, ზდენკა იანუშკოვა. წყვილი 1919 წელს დაქორწინდა და მალე ქალიშვილი შეეძინათ. 1925 წლის შემოდგომაზე ეწვია სსრკ-ს. მოგზაურობამ მას დაანახა არა მხოლოდ ახალი რეჟიმის წარმატებები, არამედ პრობლემები დემოკრატიასთან.

შემოქმედება
მისი პირველი კრებული იყო „ლექსები“ (1915). პოეტის სოციალისტური მრწამსი მომწიფდა პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში; იყო ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტიის წევრი (1921). ამ პერიოდის ლექსებისათვის დამახასიათებელია სოციალისტური პროტესტი („აყვავებული ხე“, 1920; „სამყაროს გული და ქაოსი“, 1922). ჰორა ეწეოდა პროლეტარული ხელოვნების პროპაგანდას. 20-იანი წლების ბოლოს განიცდიდა იდეურ კრიზისს. 30-იან წლებში შექმნა მისტიკური განწყობილების ლექსები. 1938-1945 წლებში წერდა პატრიოტულ ლექსებს (კრებული სამშობლო, 1938 და სხვა). ავტორია რომანებისა „სოციალისტური იმედი“, „თიხის ბაბილონი“ (ორივე 1922), „მშიერი წელი“ (1926), „სუნთქვა მიწაზე“ (1938) და სხვა.
ჰერიო

ჰერიო, ჰოპუნა — ქართლ-კახური ხალხური შრომის სიმღერა. მღერიან მკის დროს (ზოგან „მკურს“ უწოდებენ). ძირითადად ორხმიანია (იშვიათად სამხმიანიც). სახელწოდება მომდინარეობს ზუსტ სიმაღლეს მოკლებული რიტმული შეძახილებიდან (ჰერიო, ჰოპუნა, ჰერი-ეგა, ჰეპ-ჰოპ და ა. შ.) რომელიც სიმღერის პროცესში ენაცვლება სასიმღერო მონაკვეთებს. ჰერიო ხშირად პოეტური ტექსტის გარეშე, მხოლოდ გლოსოლალიების საშუალებით სრულდება.
მილასი

მილასი — უძველესი ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში, მუღლის პროვინციაში. არის საკუთარი პროვინციის ერთ-ერთი უდიდესი და ცნობილი ქალაქი. დღეს არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი ტურისტებისათვის და დიდ კონკურენციას უწევს ასევე მუღლის პროვინციის ქალაქ ბოდრუმს, რომელიც, აგრეთვე, არის კარგი საკურორტო ქალაქი. მილასში არის განვითარებული ეკონომიკა და მდიდარია შორეული ისტორიიდან შემორჩენილი ნაშთებით. აქვს მერია და ჰყავს მერი — მუჰამედ თოქათი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, მილასში ცხოვრობს 55,348 ადამიანი.

მიუხედავად იმისა, რომ არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი, ტურისტების უმრავლესობა მილასში ჩამოდის მისი უძველესი ისტორიის ნაშთების სანახავად, რაც საუკუნეების განმავლობაში მილასმა ძალიან კარგად შემოინახა. ზაფხულში ქალაქის ტურისტების რაოდენობა რამდენიმეჯერ იზრდება.

მილასს სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ბოდრუმი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქალაქი მუღლა, ხოლო აღმოსავლეთით — იათაღანი. აგრეთვე, მილასს ჩრდილოეთით ესაზღვრება აიდინის პროვინცია.
ფრედერიკ ჰოპკინზი

სერ ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინზი (; დ. 20 ივნისი, 1861, ისტბორნი — გ. 16 მაისი, 1947, კემბრიჯი) — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი. აღმოაჩინა ცხოველური ორგანიზმისთვის აუცილებელი დიეტური კომპონენტები, რომელსაც მოგვიანებით ვიტამინები ეწოდა. 1929 წელს კრისტიან ეიკმანთან მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.

დაამთავრა ლონდონის უნივერსიტეტი (ფილოსოფიის დოქტორი, 1894), სადაც მუშაობდა 1898 წლამდე. 1914 წლიდან იყო კემბრიჯის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის პროფესორი. მისი ძირითადი შრომები ეხება ორგანიზმში აზოტური ცვლის ბიოქიმიას. აღმოაჩინა ტრიფტოფანი (1901), გლუტათიონი (1921). 1906 წელს ჩამოაყალიბა დებულება კვების შეუცვლელი ფაქტორების შესახებ (შეუცვლელი ამინომჟავები). პირველმა დაადგინა კუნთში მუშაობისას რძემჟავას დაგროვება. ვიტამინოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. აღმოაჩინა რძის შემადგენლობაში ზრდის მასტიმულირებელი და ვიტამინები. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი საპატიო წევრი (1934). ნობელის პრემია (1929, კ. ეიკმანთან ერთად). ჰოპკინზი იყო ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1905-დან; 1930-1935 წლებში — პრეზიდენტი). 1925 მიანიჭეს ბრიტანეთის იმპერიის რაინდობა, 1935 წელს — ღირსების ორდენი.
ჰანს ჰოპი

ჰანს ჰოპი (; დ. 9 თებერვალი, 1890, ლიუბეკი — გ. 21 თებერვალი, 1971, ბერლინი) — გერმანელი არქიტექტორი.

სწავლობდა უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში კარლსრუესა და მიუნხენში (თ. ფიშერთან). 1952 წლიდან გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის არქიტექტორთა კავშირის პრეზიდენტი (1957 წლიდან საპატიო პრეზიდენტი). ჰოპის 1950-იანი წლების ნამუშევრებში კონსტრუქცივიზმის ტრადიციები შეხამებულია კლასიკურ არქიტექტურულ ფორმებთან: ტუბერკულიოზიანთა სანატორიუმი ბად-ბერკში (თიურინგია, 1951–1953), კარლ-მარქს-ალეს განაშენიანება ბერლინში (თანაავტორებთან ერთად). გდრ-ის ეროვნული პრემია (1952).
ალბანეთის სამეფო (შუა საუკუნეები)

ალბანეთის სამეფო — დააარსა შარლ ანჟუელმა დღევანდელი ალბანეთის ტერიტორიაზე, რომელიც მან ეპირის დესპოტატისგან 1271 წელს დაიპყრო. მან მიიღო ალბანეთის მეფის ტიტული 1272 წლის სექტემბერში. სამეფოს ტერიტორია ქალაქ დურესიდან სანაპიროს ზოლის გაყოლებით სამხრეთით ბუტრინტიმდე ვრცელდებოდა.კონსტანტინოპოლისკენ წაწევის მისი შემდგომი მცდელობები უშედეგოდ დამთავრდა (ბერატის ალყა). შარლის პოზიციები ასევე დაასუსტა სიცილიაში მის წინააღმდეგ მომხდარმა წარმატებულმა აჯანყებამ. ალბანეთის სამეფო შემდგომში ეპიროტებმა შეავიწროვეს და მის მფლობელობაში მხოლოდ ქალაქი დურესი და მისი შემოგარენი დარჩა. მიუხედავად ამისა ის 1368 წელს კარლ ტოპიას მიერ დაპყრობამდე ანჟუ-სიცილიის დინასტიის გამგებლობაში რჩებოდა. 1392 კარლ ტოპიას შვილმა ქალაქი ვენეციის რესპუბლიკას ჩააბარა.

მმართველები
მეფეები
შარლ ანჟუელი 1272–1285
შარლ ანჟუელი 1285–1294

შარლმა ალბანეთზე უფლებები თავის შვილ ფილიპს 1294 წელს გადასცა. ფილიპე ტახტზე ავიდა როგორც ალბანეთის სამეფოს ლორდი.

ლორდები
ფილიპე 1294–1332
რობერტი 1332

1332 წელს რობერტმა შეცვალა მამამისი ფილიპე. რობერტის ბიძამ მას ალბანეთის სამეფოს ნაცვლად შესთავაზა აქაიას სათავადო და 5,000 უნცია ოქრო. რაზეც რობერტი დათანხმდა და ალბანეთის მმართველი გახდა ჰერცოგი.

დურესის გრაფები
იოანე 1332–1336
შარლი 1336–1348
იოანა 1348–1368
ლუდოვიკო 1366–1368 და 1376, მისი მეუღლის უფლებით.

1368 წელს დურესი დაიპყრო კარლ ტოპიამ, მისი უფლებები აღიარა ვენევიის რესპუბლიკამ და უწოდა აბანეთის პრინცი.
ჰონინგება

ჰონინგება (, ალესვა) — მიხეხვა-მილესვა, ნამზადის გამოყანა სპეციალური იარაღით — ჰონით, რომელიც აღჭურვილია წვრილმარცვლოვანი აბრაზიული ძელაკებით. ჰონი ბრუნავს და ერთდროულად ასრულებს უკუქცევით-წინსვლით მოძრაობას. ჰონის ძირითადად იყენებენ ცილინდრული გამჭოლი ნახვრეტების, ყრუ და საფეხუროვანი ნახვრეტების სუფთად დასამუშავებლად.
აღრი

აღრი (, ყოფ. ყარაქილისა) — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, ირანის საზღვართან მდებარე აღრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წლის მონაცემების მიხედვით, აღრიში ცხოვრობს 146,007 ადამიანი. ქალაქ აღრიში მოსახლეობის დიდი ნაწილი არის ქურთი. ეს ასეა პროვინციის ყველა რაიონში.

აღრის აღმოსავლეთით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით ესაზღვრება, აგრეთვე, საკუთარი პროვინციის ქალაქები. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ელეშქირთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — თუთაკი, სამხრეთით — ჰამური, ხოლო დასავლეთით — ქალაქი თაშლიჩაი. ქალაქ აღრის ჩრდილოეთით ესაზღვრება ყარსის პროვინცია.
მბეის ოლქი

მბეის ოლქი  — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მბეა.

მოსახლეობა — 2 707 410 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 60 350 კმ².

გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, ესაზღვრება ზამბიას და მალავის, ასევე აქვს გასასვლელი ნიასას ტბასთან.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება რვა რაიონისაგან:
ჩუნია
მბარალი
მბოზი
რუნგვე
კიელა
ილეჯე
მბეა
მომბა