iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ობლივსკაიის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

ობლივსკაიის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი როსტოვის ოლქის ობლივსკის რაიონის სოფელ ობლივსკაიაში. მდებარეობს ვაჭარ დემენტიევის ძველ სახლში.

მუზეუმი მდებარეობს შემდეგ მისამართზე: რუსეთის ფედერაცია, ობლივსკის რაიონი, სტანიცა ობლივსკაია, ლენინის ქუჩა № 21-ბ.

ისტორია
ობლივსკაიის მხარეთმცონეობის მუზეუმი დაარსდა 1994 წელს. მისი გახსნა მიუძღვნეს ქალაქის 250-ე წლის იუბილეს. მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის წინამორბედი იყო № 2 სკოლის მუზეუმი, რომელსაც წლების განმავლობაში ქმნიდა რსფსრ-ის დამსახურებული მასწავლებელი ვერა ფილეს ასული ავსეცინა. 1994 წელს სასკოლო მუზეუმის რამდენიმე ექსპონატი საჩუქრად გადაეცა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს.

მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში შეგიძლიათ გაეცნოთ სტანიცა ობლივსკაიის და ობლივსკის რაიონის ისტორიას, შეგიძლიათ ნახოთ ყოფა-ცხოვრების ამსახველი ძველი ნივთები და ფოტოები, ადგილობრივი მხატვრების ნახატები, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, გერბარიუმები, გარეული ცხოველებისა და ფრინველების ფიტულები და სხვადასხვა საგნები, რომლებიც შეგროვებულია ენთუზიასტების მიერ და გადაცემული მუზეუმზე. მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდი ამჟამად მოიცავს 2 000 ექსპონატს. ობლივსკის რაიონის მოსახლეობა ყოველწლიურად ავსებს მუზეუმის ფონდს, მათ მოაქვთ კაზაკების ცხოვრების ამსახველი ძველი ნივთები, ფოტოები, წიგნები, გაზეთები, ჟურნალები. მუზეუმის თანამშრომლბი მართავენ ექსკურსიებს, კითხულობენ ლექციებს მხარის ისტორიის შესახებ, აწყობენ გამოფენებსა და ფოტოგამოფენებს, რომლებიც ეძღვნება ობლივსკის რაიონს.
კასკადების რეგიონი

კასკადების რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბანფორა.
ფართობი — 18 406 კმ², მოსახლეობა — 524 956 ადამიანი (2006 წელი)
რეგიონი დაარსდა 2001 წელს.

გეოგრაფია
რეგიონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ზემო აუზების რეგიონი, აღმოსავლეთიდან დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთიდან კოტ-დ’ივუარი, დასავლეთიდან მალი.

ამ რეგიონის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს კარფიგუელას კასკადების განთქმული ჩანჩქერები.

მოსახლეობა
რეგიონი დასახლებულია სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფებით.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 2 პროვინციად:

ეკონომიკა
კასკადების რეგიონი ბურკინა-ფასოს ერთ-ერთი ყველაზე უფრო მეტად განვითარებული სამრეწველო რეგიონია.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოტსვანაში

2014 წლის მონაცემებით ბოტსვანაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 2 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით სულ 1073 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,2 % ბოტსვანის ძეგლებია. ერთი ობიექტი შეტანილია ბუნები ძეგლის კრიტერიუმებით, ხოლო მეორე კულტურული ძეგლის კრიტერიუმებით. მსოფლიო მემკვიდრეობისა და ბუნებრივი მემკვიდრეობის დაცვის კონვენციის რატიფიცირება ბოტსვანამ მოახდინა 1998 წლის 23 ნოემბერს. პირველი ობიექტი ბოტსვანიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 2001 წელს 25-ე სესიაზე.

გარდა ამისა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში შეტანილია ბოტსვანის შვიდი ძეგლი.

ცხრილი
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
საცდელი სია
ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

ცენტრალური რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს ცენტრში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი უაგადუგუ, რომელიც ასევე ბურკინა-ფასოს დედაქალაქიცაა.
ფართობი — 2805 კმ², მოსახლეობა — 1 523 980 ადამიანი (2006 წელი).
რეგიონი დაარსდა 1996 წელს.

გეოგრაფია
რეგიონს ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ცენტრალური პლატოს რეგიონი, სამხრეთიდან — სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი, დასავლეთიდან — დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი.

კლიმატი ტროპიკული და მშრალია, ხანმოკლე წვიმიანი პერიოდით.

მოსახლეობა
რეგიონი მოსის ხალხის ტრადიციული დასახლების ადგილია.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 1 პროვინციად, რომელიც 6 დეპარტამენტისაგან შედგება:

ეკონომიკა
რეგიონი ასევე ბურკინა-ფასოს სამეურნეო-ეკონომიკური ცენტრია, საშუალო და მცირე სამრეწველო საწარმოების მნიშვნელოვანი რაოდენობით. სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულია რეგიონის მოსახლეობის 25 %. ცენტრალური რეგიონის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს საერთაშორისო აეროპორტი; აქ გადის რკინიგზის ხაზი, რომელიც უაგადუგუს აბიჯანთან აკავშირებს.
აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს სამხრეთ-აღმოსავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტენკოდოგო.
ფართობი — 11 811 კმ², მოსახლეობა — 1 132 023 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს დასავლეთიდან ესაზღვრება სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთიდან — ცენტრალური პლატოს რეგიონი, ჩრდილოეთიდან — ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთი რეგიონი, სამხრეთიდან — ტოგო და განა.

მოსახლეობა
რეგიონი ძირითადად დასახლებულია მოსის და ბასას ხალხის წარმომადგენლებით.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი დაყოფილია 3 პროვინციად:
ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს ცენტრალურ ნაწილში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კაია.
ფართობი — 19 829 კმ², მოსახლეობა — 1 203 073 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება საჰელის რეგიონი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთის რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთიდან — ცენტრალური პლატოს რეგიონი, დასავლეთიდან — ჩრდილოეთის რეგიონი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი დაყოფილია 3 პროვინციად:
დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს ცენტრალურ ნაწილში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუდუგუ.
ფართობი — 21 722 კმ², მოსახლეობა — 1 183 473 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი, დასავლეთიდან — ბუკლე-დუ-მუჰუნის რეგიონი, ჩრდილოეთიდან — ჩრდილოეთის რეგიონი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — ცენტრალური პლატოს რეგიონი, აღმოსავლეთიდან — ცენტრალური და სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონები, სამხრეთიდან — განა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 4 პროვინციად:
სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს სამხრეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მანგა.
ფართობი — 11 321 კმ², მოსახლეობა — 638 379 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს დასავლეთიდან ესაზღვრება დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, ჩრდილოეთით — ცენტრალური და ცენტრალური პლატოს რეგიონები, აღმოსავლეთით — აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთით — განა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი დაყოფილია 3 პროვინციად:
აღმოსავლეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

აღმოსავლეთი რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს აღმოსავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ფადა-ნგურმა.
ფართობი — 46 256 კმ², მოსახლეობა — 1 209 399 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთიდან ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი, ჩრდილოეთიდან საჰელის რეგიონი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ნიგერი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ბენინი, სამხრეთიდან ტოგო.

აღმოსავლეთით მდებარე საკმაოდ მეჩხერად დასახლებულ რაიონში განლაგებულია ბურკინა-ფასოს დიდი ეროვნული პარკები და ბუნებრივი რეზერვატები, მათ შორის არლის ეროვნული პარკი. ქალაქ პამას დასავლეთით მდებარეობს კომპიენგას წყალსაცავი.

მოსახლეობა
მკვიდრი მოსახლეობა ძირითადად მიეკუთვნება გურმას ხალხს. დღეისათვის რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში ასევე ცხოვრობენ მოსის და ფულბეს ეთნიკური ჯგუფების მრავალრიცხოვანი მიგრანტები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 5 პროვინციად:

ეკონომიკა
მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონში მოიპოვება სასარგებლო წიაღისეული, მათ შორის ოქრო და სპილენძი, მოსახლეობის მთავარ საქმიანობად რჩება სოფლის მეურნეობა.
ზემო აუზების რეგიონი

ზემო აუზების რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს უკიდურეს დასავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბობო-დიულასო.
ფართობი — 25 344 კმ², მოსახლეობა — 1 410 284 ადამიანი (2006 წელი).
რეგიონი დაარსდა 2001 წელს.

გეოგრაფია
რეგიონს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ბუკლე-დუ-მუჰუნის რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი, სამხრეთიდან კასკადების რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთიდან მალი.

ზემო აუზების რეგიონში მდებარეობს მდინარე ვოლტის (შავი ვოლტის) სათავე. რეგიონის კლიმატი — ნოტიო, ტროპიკული, რომელიც მცენარეულობისთვის უზრუნველყოფს ხელსაყრელ პირობებს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ზემო აუზების რეგიონი დაყოფილია 3 პროვინციად:

ეკონომიკა
ზემო აუზების რეგიონი — ბურკინა-ფასოს ერთ-ერთი ყველაზე უფრო განვითარებული ინდუსტრიული რეგიონი. აქ არსებობენ ლითონგადამამუშავებელი, საფეიქრო და საკვები პროდუქტების მწარმოებელი საწარმოები.
ჩრდილოეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

ჩრდილოეთი რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს ჩრდილოეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი უაჰიგუია.
ფართობი — 16 207 კმ², მოსახლეობა — 1 182 770 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება საჰელის რეგიონი, აღმოსავლეთიდან — ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — ცენტრალური პლატოს რეგიონი, სამხრეთიდან — დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, დასავლეთიდან — ბუკლე-დუ-მუჰუნის რეგიონი, ჩრდილოეთიდან — მალი.

მოსახლეობა
რეგიონის ძირითადი მოსახლეობა შედგება მოსის ხალხის წარმომადგენლებისგან, ასევე ცხოვრობს ფულბეს ხალხიც.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ჩრდილოეთი რეგიონი დაყოფილია 4 პროვინციად:

ეკონომიკა
ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა — სოფლის მეურნეობა.
ცენტრალური პლატოს რეგიონი

ცენტრალური პლატოს რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს ჩრდილო-დასავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ზინიარი.
ფართობი — 8544 კმ², მოსახლეობა — 693 137 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთ-ცენტრალური და სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონები, სამხრეთ-დასავლეთიდან — ცენტრალური რეგიონი, აღმოსავლეთიდან — დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთიდან — ჩრდილოეთი რეგიონი.

გეოგრაფიულად რეგიონი მოიცავს ბურკინა-ფასოს ცენტრში მდებარე ცენტრალური პლატოს ზეგანს.

მოსახლეობა
რეგიონის მოსახლეობა ძირითადად შედგება მოსის ხალხისაგან. ადგილობრივი მაცხოვრებლების უმრავლესობის რელიგიაა — ისლამი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 3 პროვინციად:

ეკონომიკა
რეგიონის მოსახლეობის მთავარი საქმიანობაა — სოფლის მეურნეობა.

კულტურა
რეგიონში კულტურულ ფასეულობებს წარმოადგენენ ლაონგოს სკულპტურების პარკი და ეროვნული მანეგას მუზეუმი.
საჰელის რეგიონი

საჰელის რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს ჩრდილოეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დორი.
ფართობი — 35 350 კმ², მოსახლეობა — 969 881 ადამიანი (2006 წელი).

გეოგრაფია
რეგიონს სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება აღმოსავლეთი რეგიონი, სამხრეთით ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი, სამხრეთ-დასავლეთით ჩრდილოეთი რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთით მალი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნიგერი.

რეგიონის ტერიტორია მდებარეობს საჰელის ზონაში, ცხელი ტროპიკული კლიმატით და იშვიათი ნალექებით. რეგიონის ლანდშაფტი შედგება იშვიათი მცენარეულობის მშრალი სავანებისგან, ხოლო მის უკიდურეს ჩრდილოეთში ის გადადის ნახევრადუდაბნოებში. ამ ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი შესულია საჰელის ბუნების დამცავ რეზერვატში.

მოსახლეობა
რეგიონში ცხოვრობენ ტუარეგები, ფულბე და ბელა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 4 პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ 26 დეპარტამენტისგან შედგება:

ეკონომიკა
ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა სოფლის მეურნეობა, უპირატესად მესაქონლეობა. ტუარეგები ასევე ცნობილები არიან განთქმული ხელსაქმეობით.
სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი  — რეგიონი ბურკინა-ფასოს სამხრეთ-დასავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გაუა.
ფართობი — 16 202 კმ², მოსახლეობა — 624 056 ადამიანი (2006 წელი).
რეგიონი შეიქმნა 2001 წელს.

გეოგრაფია
რეგიონს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება კასკადების რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთით ზემო აუზების რეგიონი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი, აღმოსავლეთით განა, სამხრეთით კოტ-დ’ივუარი.

სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონის კლიმატი — ნოტიო, ტროპიკული; ლანდშაფტი — სავანა.

მოსახლეობა
რეგიონის მოსახლეობის უმრავლესობას წარმოადგენს ლობის ეთნიკური ჯგუფი. მოსახლეობის დაახლოებით 60 % ტრადიციული აფრიკული რელიგიის აღმსარებელია, 25 % — ქრისტიანია, 15 % — მუსლიმია.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 4 პროვინციად:

ეკონომიკა
რეგიონის მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა — სოფლის მეურნეობა.
ტაქტიკური შუტერი

ტაქტიკური შუტერი — ვიდეო თამაშების ჟანრი, შუტერის ქვეჟანრი, რომელიც მოიცავს როგორც პირველი პირის, ასევე მესამე პირის შუტერს. ზოგიერთი შუტერი ერთდროულად თავისთავში აერთიანებს პირველ და მესამე პირის ხედვას, რაც საშუალებას აძლევს მოთამაშეს თამაშის პროცესში გადაერთოს ერთიდან მეორეზე. ტაქტიკური შუტერის სხვა ჟანრებისგან განმასხვავებელი ძირითადი ნიშანია — საბრძოლო პირობების უფრო რეალისტური სიმულაცია, ამგვარი შუტერის თამაშის პროცესის მთავარ ასპექტს წარმოადგენს ჯგუფური მუშაობა, რომელიც შეიძლება შედგებოდეს, როგორც მოთამაშე პერსონაჟებისგან, ასევე ბოტებისგან.

ტაქტიკური შუტერის ტიპური სიუჟეტია — პოლიციის ბრძოლა ორგანიზაბულ დანაშაულთან, სპეცნაზის ბრძოლა ტერორისტებთან. მოქმედება შეიძლება ვითარდებოდეს როგორც რეალურ დროში, ასევე უახლოეს წარსულში ან მომავალში.

ძირითაი აქცენტი ამ ჟანრში კეთდება პერსონაჟის უნარჩვევებზე, იარაღისა და კონკრეტული რაიონის ტაქიტკური კუთხით გამოყენებაზე. ამის წყალობით, ჩვეულებრივი შუტერებისგან განსხვავებით, ამგვარი თამაში აიძულებს მოთამაშეს გამოიყენოს ტაქტიკური სვლები მიზნის მისაღწევად (მაგალითად, მატოხელა რეჟიმში ჩვეულებრივი პირდაპირი იერიშის მიტანის ნაცვლად, ჯგუფს ხელსაყრელი პოზიციების დაკავებით შეუძლია შეუმჩნევლად ალყაში მოაქციოს მტერი).

ამ ჟანრის მაგალითებია ვიდეო თამაშები: „ “-ის სერია, „ “-ის სერია, „ “-ის სერია, „ 2“, „ 3“ და სხვები.

ისეთ ტაქტიკურ შუტერებს, სადაც მიმდინარეობს სამხედრო შენაერთების ფართომასშტაბიანი საბროლო მოქმედებები, ხშირად უწოდებენ „ჯარისკაცის სიმულატორს .
UTC±00:00

±00:00 (მსოფლიო კოორდინირებული დრო, ზამთარში — დასავლეთევროპული დრო) — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებსა და ტერიტორიებზე:

სტანდარტული დრო (მთელი წელი)
:
გრენლანდიის ეროვნული პარკი:
დანმარკსჰავნი და მიმდებარე ტერიტორიები

ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (ნოემბერი—მარტი)

(აზორის კუნძულების გარდა)

ზაფხულში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (აპრილი—ოქტომბერი)
:
სერმერსოოკი:
იტოკორტოორმიიტი და მიმდებარე ტერიტორიები
ჰარმატანი

ჰარმატანი — მშრალი და მტვრიანი დასავლეთაფრიკული პასატები. ის ქრის საჰარიდან გვინეის ყურის მიმართულებით ნოემბრის ბოლოდან მარტის დასაწყისამდე პერიოდში. ჰაერის ტემპერატურა ამ დროს შეიძლება დაეცეს 3 °-მდე.

რადგანაც ქარი გაივლის უდაბნოზე, ის თან ხვეტავს მტვრის ბევრ ნაწილაკს ზომით 0,5-დან 10 მიკრომეტრამდე. ამიტომ მას მოაქვს მტვრის და ქვიშის დიდი რაოდენობა ატლანტის ოკეანის აკვატორიაში. ყველაზე უფრო ძლიერი ჰარმატანის პერიოდებში ამ მტვერის ნაწილი ჩრდილოეთ ამერიკასაც კი აღწევს. დასავლეთ აფრიკის ზოგიერთ ქვეყნებში ჰარმატანის მიერ გამოწვეული ჭვარტლი ხშირად მნიშვნელოვნად აფერხებს მხედველობას და ნისლის მსგავსად შეუძლია რამდენიმე დღით შეზღუდოს მზის სხივები. ამასთანავე ჰარმატანის ურთიერთქმედებას მუსონებთან შეიძლება გამოიწვიოს ტორნადოები.

ჰარმატანის დროს ტენიანობა ეცემა 15 %-დე, რასაც შეუძლია გამოიწვიოს ცხვირიდან სისხლდენა.
წითელი ვოლტა

წითელი ვოლტა  — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში. სიგრძე დაახლოებით 266 კმ, მისი აუზი მოიცავს 12 111 კმ² ფართობს. სანაოსნოდ გამოუსადეგარია. სათავე მდებარეობს ბურკინა-ფასოში, მდინარეების ზულუგუს და სიკუკას შეერთების ადგილას. ჩაედინება განის ტერიტორიაზე მიმდინარე მდინარე თეთრ ვოლტაში.

წითელი ვოლტის სათავის სიახლოვეს მდებარეობს ბურკინა-ფასოს დედაქალაქი — უაგადუგუ.
შავი ვოლტა

შავი ვოლტა  — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში. მიედინება ბურკინა-ფასოში, კოტ-დ’ივუარში და განაში. მისი სიგრძე 1352 კმ-ია, ხოლო აუზი მოიცავს 147 000 კმ² ფართობს.

მდინარის სათავე მდებარეობს ბურკინა-ფასოში, სოფელ ბანზოსთან მდინარეების პლანდის და დიენკოას შეერთების ადგილზე, შემდეგ ქმნის სახელმწიფო საზღვარს ბურკინა-ფასოსა და განას შორის, ხოლო შემდეგ კოტ-დ’ივუარსა და განას შორის. საბოლოოდ იგი განაში უერთდება მდინარე თეთრ ვოლტას, რითაც იქმნება მდინარე ვოლტა. სანაოსნოდ უვარგისია.
კომოე

კომოე  — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში.

გეოგრაფია და ჰიდროლოგია
მდინარე კომოეს სათავე მდებარეობს ბურკინა-ფასოში და კოტ-დ’ივუარის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მიედინება მისი სახელწოდების მქონე კომოეს ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მდინარის სიგრძეა — 900 კმ, მისი წყალშემკრები აუზი — 74 000 კმ². მდინარის დინების მიმართულებაა ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ; შესართავის რაიონში ის ჯერ უერთდება ლაგუნა ებრიეს და შემდეგ ქალაქ გრან-ბასამთან ჩაედინება გვინეის ყურეში.

კოტ-დ’ივუარის და ბურკინა-ფასოს შიდა რეგიონებში კომოე ერთადერთი მდინარეა (მდინარე ირინგუს გარდა), რომელიც არ შრება წლის გვალვიან პერიოდში. ამ პერიოდში ზოგჯერ აქ მდინარე აჩერებს თავის მოძრაობას და გადაიქცევა ნამდინარევების ქსელად.
იაგოდინკის სამების ეკლესია

იაგოდინკის სამების ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი ოქტომბრის რაიონის სოფელ იაგოდინკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინისა და მილეროვის ეპარქიას. აგებულია 2007-2008 წლებში.

ეკლესიის მისამართი:346478, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სოფელი იაგოდინკა, სკოლის ქუჩა № 24.

ისტორია
პირველი ხის ეკლესია ხუტორ იაგოდინკის ტერიტორიაზე ააგეს ჯერ კიდევ - საუკუნეების მიჯნაზე, როდესაც აქ გადმოიტანეს ძველი ხის ეკლესია სტანიცა ბესერგენევსკაიიდან. აღნიშნული ეკლესია მოქმედებდა 1937 წლამდე. ამ წელს ეკლესია საბჭოთა რეპრესიების შედეგად დახურეს და მასში გახსნეს ხორბლის საცავი საწყობი და სარემონტო სახელოსნო. 1970-იანი წლების ბოლოს ეკლესია დაწვეს.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ეკლესიის აღდგენის ინიციატორი გახდა როსტოვის ოლქის ყოფილი სოფლის მეურნეობის მინისტრი, 2008-2010 წლებში დონის სოფლის მეურნეობის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის დირექტორი ვაჩესლავ ვასილენკო, რომლის სამშობლოსაც წარმოადგენდა ოქტომბრის რაიონი.

ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2007 წელს, ხოლო მისი კურთხევა მოხდა მომდევნო, 2008 წელს .

ეკლესიის წინამძღვარია დეკანოზი ნიკოლაი ფილიმონოვი.
მარ-ო-ჰიპოპოტამი

მარ-ო-ჰიპოპოტამი  — ტბა ზემო აუზების რეგიონში, ბურკინა-ფასოს დასავლეთით. სახელწოდება სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც „ბეჰემოთების ტბა“.

ტბა მდებარეობს მოჰონის ხეობის მაღლობზე, ქალაქ ბობო-დიულასოდან 50 კმ-ით ჩრდილოეთში და შედის მდინარე შავი ვოლტის აუზში. წვიმების სეზონში ტბის ფართობი შეადგენს 6 კმ²-ს, მინიმალური ფართობი — 1,2 კმ²-ს. ტბა დაფარულია მცენარეულობით და ბეჰემოთების ბინადრობისთვის საყვარელი ადგილია, რის გამოც მიიღო ტბამ ეს სახელწოდება. ამას გარდა, ტბაში ბინადრობს ფრინველთა დაახლოებით 250 სახეობა, მათ შორის წყალში მცურავთა დიდი რაოდენობა.

ტბის დიდი მნიშვნელობა რეგიონის ბიომრავალფეროვნებისთვის მტკიცდება იმით, რომ მისი აუზი 1977 წელს შეყვანილი იქნა ბიოსფერული რეზერვატების მსოფლიო ქსელში, ხოლო 1990 წელს აღიარეს წყალ-ჭაობიან სავარგულად, რომელსაც რამსარის კონვენცია იცავს.
ჩვეულებრივი ყაპყაპი

ჩვეულებრივი ყაპყაპი ან უბრალოდ ყაპყაპი — ფრინველი ყაპყაპისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს მხოლოდ აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს სხვადასხვა ქვეყნებში.

გამრავლება
ყაპყაპის ბუდე მეტად მარტივია, იგი საქონლის განავლით არის ხოლმე შელესილი. დებს 3-6 თეთრ კვერცხს, რომლებზეც კრუხად რიგრიგობით ორივე მშობელი ზის. ინკუბაცია 18-19 დღე-ღამე გრძელდება.

კვება
ყაპყაპი იკვებება სხვადასხვა მწერით, განსაკუთრებით მსხვილი ხოჭოებითა და სწორფრთიანებით: კალიით, კუტკალიით და სხვ., აგრეთვე მცირე ზომის ხერხემლიანებითაც — ამფიბიებით, ხვლიკებით, ხან კი თაგვებით. ასეთი საკვების გამო ყაპყაპი სასარგებლო ფრინველად ითვლება.
წვიმების სეზონი

წვიმების სეზონი — წელიწადის დრო, როდესაც მოდის არაპროპორციულად დიდი რაოდენობის ატმოსფერული ნალექები. მას ყველაზე ხშირად ადგილი აქვს ტროპიკულ განედებში, უფრო ნაკლებ შემთხვევებში - ზომიერ განედებში.

წვიმების ზოლი გადაადგილდება წლის განმავლობაში, მიჰყვება მზის ზენიტს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ტროპიკს შორის. ასე რომ, ეკვატორის სიახლოვეს წელიწადში იცის ორი წვიმების სეზონი. რაც უფრო შორს ვიმყოფებით ეკვატორიდან, მით უფრო ნაკლებია დროში წყვეტა ორ წვიმების სეზონს შორის, ვიდრე ისინი არ გადავლენ ერთ სეზონში ნალექების ორი აპოგეით ან თვითონ ტროპიკებში არ დაიწყება ერთი მთლიანი წვიმების სეზონი.

ტროპიკების ჩრდილოეთით და სამხრეთით წვიმების სეზონი ჩვეულებრივ ერთხელ დგება წელიწადში. რაც უფრო მეტად შორდება განედი ეკვატორს, მით უფრო სუსტი ხდება წვიმების სეზონი. ზომიერ რეგიონებში 42-ე განედს ზემოთ წვიმა გადანაწილებულია საკმაოდ თანაბრად მთელ წელიწადზე და სხვა ფაქტორები, როგორებიცაა ქარი, სიმაღლე ზღვის დონიდან ან მცენარეულობა, უფრო ძლიერ გავლენას ახდენს ნალექების რაოდენობაზე, ვიდრე სეზონური მზის ზემოქმედება.

სეზონური ხასიათი წვიმებს ასევე აქვთ მუსონური კლიმატის დროს.
ჟუკოვსკაია 2

ჟუკოვსკაია 2 — გვიანი ნეოლითის სადგომი როსტოვის ოლქში. მდებარეობს მდინარე რასიპნაიას ნაპირზე, სოფელ ჟუკოვსკაიიდან ორ კილომეტრში, პესჩანოკოპსკის რაიონში.

ისტორია
როსტოვის ოლქის ტერიტორია ძველ დროში მჭიდროდ იყო დასახლებული. დასახლებების დიდი ნაწილი მდებარეობდა მდინარეების სანაპიროზე. ერთ-ერთ მათგანზე დასახლების კვალი ჩანს სხვადასხვა ისტორიული პერიოდის განმავლობაში.

გვიანი ნეოლითის სადგომი ჟუკოვსკაია 2 მდებარეობს მდინარე რასიპნაიას შემაღლებულ ნაპირზე როსტოვის ოლქის პესჩანოკოპის რაიონის სოფელ ჟუკოვსკაიიდან 2 კილომეტრში. სადგომი აღმოაჩინეს 2000 წელს.

ამ არქეოლოგიურ ძეგლის 80 კვადრატულ მეტრს იკვლევდა არქეოლოგი ა. ციბრიემი. მან გამოიკვლია კულტურული ფენა, რომელიც მდებარეობდა ზედაპირიდან 50 სმ-ში.

ძეგლისთვის, ისევე როგორც ამ პერიოდის სხვა სადგომებისთვის (რასიპნაია , ჟუკოვსკაია 1, შახაევის ლიმანი 2, კირპიჩნოე და სხვ.) დამახასიათებელია საფხეკების მცირე რაოდენობა.

არტეფაქტები
პირველყოფილი ადამიანის სადგომ ჟუკოვსკაია 2-ზე აღმოჩენილია 1 200-ზე მეტი საგანი. მათი უმეტესობა დამზადებულია კაჟისაგან. ასევე აღმოჩენილია ნაძერძი კერამიკის ნაშთები, შინაური და გარეული ცხოველების ძვლები, ძვლის ნახშირი. შინაური ცხოველების ძვლები შედგება ცხვრის, შინაური ხარისა და ცხენის ძვლებისაგან.

გათხრებისას აღმოაჩინეს სამეურნეო ორმოები, რომელიც სავსე იყო ცხოველების ძვლებითა და სამეურნეო ნარჩენებით.

კერამიკული ნაწარმი კი წარმოდგენილია ფრაგმენტების სახით. ერთ-ერთი მათგანი ორნამენტირებულია პარალელური წყვეტილი ხაზებით.
ტიუბიაკოვო (აურგაზის რაიონი)

ტიუბიაკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 176 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია დავლეკანოვო, რომელიც დაშორებულია 50 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (93 %),.
მშრალი სეზონი

მშრალი სეზონი — ანტიციკლონების გადაადგილების შედეგად ატმოსფერული ნალექების რამდენიმე თვის განმავლობაში ყოველწლიურად განმეორებადი შემცირება და შეწყვეტაც კი, რომელიც ხდება ეკვატორის სიბრტყეზე მზის გადაადგილებით.

ტიპური მშრალი სეზონი შეიმჩნევა სუბეკვატორულ და ტროპიკულ გეოგრაფიულ სარტყლებში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ მზის მოძრაობის მიხედვით ტროპიკულ დეპრესიას მოაქვს არაპროპორციულად მაღალი ნალექების რაოდენობა. მზის შესუსტების შემდეგ დგება ანტიციკლონი და ნალექები საერთოდ აღარ მოდის, ან მოდის საკმაოდ იშვიათად და ცოტა.

სუბტროპიკულ სარტყელში ასევე იცის მშრალი სეზონი, მას ადგილი აქვს ხმელთაშუაზღვის ტიპის კლიმატის დროს და გამოწვეულია მსგავსი მიზეზებით — ზაფხულში თითქმის ყოველთვის მზე, მაგრამ მაინც ზენიტში არმყოფი, ქმნის მდგრად ანტიციკლონს, ხოლო ზამთარში ინტენსიურად ქმნის ციკლონებს.

ზომიერ განედებში მშრალი სეზონი დგება მუსონური კლიმატის დროს, როდესაც ქარი დროდადრო იცვლება და ქრის ზოგჯერ მშრალი, ზოგჯერ კი ნოტიო (ხშირად ზამთარი მშრალია, ხოლო ზაფხული ნოტიო).

სუბარქტიკული და არქტიკული სარტყლების კლიმატში ნალექები მუდამ ცოტა მოდის, მაგრამ აორთქლებაც საკმაოდ დაბალია. ამიტომ ამ სარტყლებისთვის დაყოფა მშრალ და ნოტიო სეზონებად არ ხდება. შესაბამისად ცნება მშრალი სეზონი ძირითადად გამოიყენება სუბეკვატორული და ტროპიკული სარტყლების კლიმატისათვის.

ეკვატორის მიერ გაყოფილ დედამიწის ნახევარსფეროებში სეზონები სხვადასხვაა და დროდადრო იცვლება. ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ტროპიკულ სარტყელში მშრალი სეზონი გრძელდება ოქტომბრიდან მარტის ჩათვლით. ამ დროს წვიმები იშვიათობაა, ხოლო ამინდი — უფრო ცხელი და მზიანი. აპრილში მშრალ სეზონს ცვლის წვიმების სეზონი, რომელიც გრძელდება სექტემბრის ჩათვლით. სამხრეთ ტროპიკებში, პირიქით, დგება მშრალი სეზონი.

წყლის და საკვების მოსაძებნად გვალვა იძულებულს ხდის ცხოველებს მოახდინონ მიგრაცია. ესენია ზებრები, ანტილოპა გნუები, სპილოები. დაბალი სინოტივე ასევე ხელს უწყობს ხანძრების გავრცელებას ტყეებში და სავანებში. ამას გარდა, მშრალი სეზონი გავლენას ახდენს დაავადების გავრცელების ზრდაზე, სავარაუდოდ, იმ მიზეზით, რომ სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების დამთავრებას მოსდევს ადამიანების კონცენტრაციის ზრდა დასახლებულ პუნქტებში. 2008 წელს მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ წითელით დაავადების მაჩვენებელს მდინარე ნიგერის ხეობაში აქვს მნიშვნელოვანი სეზონური მერყეობა, რამდენიმეჯერ მეტი, ვიდრე ევროპაში ან ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც აღნიშნული მაჩვენებელი იყო სტაბილური.

მკვლევარების მეორე ჯგუფმა გამოავლინა, რომ ატმოსფეროს მდინარე ამაზონის აუზის თავზე ოზონის დიდი შემცველობა აქვს ზუსტად მშრალი სეზონის დროს და არა წვიმების სეზონის დროს.