მიხეილ მეუნარგია

მიხეილ პეპუს ძე მეუნარგია (დ. 11 თებერვალი, 1827, ცაიში — გ. 28 მარტი, 1904, ცაიში) — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, დეკანოზი.

ბიოგრაფია
მიხეილ მეუნარგია დაიბადა სოფელ ცაიშში, ცნობილი ხატმწერის და ოქრომჭედლის, აზნაურ პეპუ მეუნარგიას ოჯახში. 17 წლის ასაკში მიხეილი მარტვილის სასულიერო სასწავლებელს მიაბარეს, სადაც ორი კლასი გაიარა. საღმრთო ისტორია, გალობა და საეკლესიო ტიპიკონი საირმის მონასტერში შეისწავლა.

სასულიერო მოღვაწეობა
1846 წელს სამეგრელოს ეპისკოპოსმა ანტონმა (დადიანი) მიხეილ მეუნარგია დიაკვნად აკურთხა, ხოლო 1850 წელს მღვდლად დაასხა ხელი და ცაიშის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის საკათედრო ტაძარში განაწესა. 1851 წელს ზუგდიდის ოლქის მთავარხუცესის თანაშემწედ დაინიშნა, ხოლო 1855 წლიდან ამავე ოლქის მთავარხუცესად დაადგინეს.

1880 წელს დეკანოზის წოდება მიენიჭა, ხოლო 1892 წელს ეკლესიაში ერთგული და დამსახურებული მოღვაწეობისათვის ენქერის ტარების უფლება მიენიჭა.

ეპისკოპოს თეოფანეს (გაბუნია) მმართველობის დროს მამა მიხეილს დაევალა ცაიშის მონასტერში დაცული ისტორიული სიგელები და წიგნები გადაეტანა მარტვილის საკათედრო ტაძარში. მან დოკუმენტები გადაწერა, რითაც დიდი საქმე გასწია, რადგან შემდგომში ამ დოკუმენტების ნაწილი დაიკარგა.

მნიშვნელოვანია დეკანოზ მიხეილის როლი მეგრულ ენაზე წირვა-ლოცვის შემოღების მცდელობის წინააღმდეგ ბრძოლაში. როდესაც რუსეთის ხელისუფლების წაქეზებით ზოგიერთმა სასულიერო და საერო პირმა მოინდომა სამეგრელოში წირვა-ლოცვის მეგრულ ენაზე შემოღება, მამა მიხეილმა საჯაროდ დაგმო და გაკიცხა ამ საქმის მოთავენი.

საზოგადოებრივი საქმიანობა
1879 წელს მიხეილ მეუნარგია ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი გახდა.

80-იან წლებში დეკანოზი მიხეილი ზუგდიდის მაზრის სასოფლო და საეკლესიო სკოლებისათვის აარსებდა სახელმძღვანელო წიგნების საწყობს, საიდანაც წიგნების გაცემა ხდებოდა პირვანდელი ღირებულებით. მისი დიდი ღვაწლისა და მეცადინეობის შედეგად ცაიშში დაფუძნდა ახალი სკოლა. წლების განმავლობაში ასრულებდა ცაიშის წერა-კითხვის შემსწავლელი სკოლის მმართველის მოვალეობას.

1881 წელს თბილისის სასულიერო სემინარიაში ღარიბ მოსწავლეთა დამხმარე ძმობის კომიტეტში ჩაირიცხა. 1894 წლიდან ქუთაისის სასულიერო სემინარიას ყოველწლიურად ეხმარებოდა ფინანსურად და მატერიალურად.

1893 წელს ცაიშის საკათედრო ტაძარს ათასი მანეთი შესწირა, რის გამოც წმინდა სინოდმა მადლობა გამოუცხადა.

1853-1856 წლების ყირიმის ომში დეკანოზმა მიხეილმა განსაკუთრებული ყურადღება და მზრუნველობა გამოიჩინა დაჭრილებზე, რისთვისაც 1859 წელს ბრინჯაოს ჯვარი უბოძეს. 1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომის დროს დაჭრილთა მომსახურებისათვის 1883 წელს წითელი ჯვრის მედლით დააჯილდოვეს.

ილია ჭავჭავაძესთან შეხვედრა
1885 წელს სამეგრელოს მთავრის მემკვიდრემ, ნიკო დავითის ძე დადიანმა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას შესწირა უმდიდრესი ბიბლიოთეკა. ხელნაწერების ჩასაბარებლად სოფელ გორდში ილია ჭავჭავაძე ჩავიდა, რომელმაც მთელი თვე გაატარა სამეგრელოში. ამ მგზავრობაში ილიას თან ახლდა დეკანოზ მიხეილის ვაჟი იონა, რომელმაც ქართველი მგოსანი სოფელ ცაიშშიც მიიწვია, სადაც მიხეილმა ღირსეული მასპინძლობა გაუწია. ილიამ მოილოცა ცაიშის უძველესი ტაძარი და აღფრთოვანებული დარჩა ტაძარში დასვენებული ძველი ნივთებითა და ხატებით. გადმოცემით, მეორე დილას ეზოში გაშლილ ტრაპეზზე ილიას უთქვამს: სამეგრელოში მოვედი და საქართველო ვნახე. ამ სტუმრობის შემდეგ დეკანოზ მიხეილ მეუნარგიას ოჯახში მუდამ ეკიდა ილია ჭავჭავაძის სურათი.

გარდაცვალება
დეკანოზი მიხეილი ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა 1904 წლის 28 მარტს. იგი დიდი პატივით დაკრძალეს ცაიშის საკათედრო ტაძარში, სადაც მან 54 წელი ღირსეულად იღვაწა. მის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით გაზეთი "ივერია" წერდა: თავისი პატიოსნებით და სიმართლის მოყვარეობით დაიმსახურა სამღვდელოებაში იმისთანა ავტორიტეტი, რომ ისე ეთაყვანებოდნენ და ეპყრობოდნენ, როგორც მღვდელ-მთავარს. დიდად პატივსცემდნენ მას სამეგრელოს მღვდელ მთავრებიც, ყველა დიდ მნიშვნელოვან საქმეებს ეპარქიაში ანდობდნენ მამა მიხეილს. ნეკროლოგის თანახმად მან ცაიშის ტაძარს ათასი მანეთი უანდერძა.

ოჯახი
მიხეილ მეუნარგია 1846 წელს დაქორწინდა სუსანა ეგნატეს ასულ გაწერელიაზე. მათ ჰყავდათ ოთხი შვილი: მარიამი, მართა, იონა და ბარბარე.

ჯილდოები
1859 წელი — ბრინჯაოს ჯვარი (ყირიმის ომში გამოჩენილი ქველმოქმედებისთვის)
1859 წელი — საგვერდული და წმინდა სინოდის მადლობის სიგელი
1861 წელი — სკუფია
1866 წელი — კამილავკა
1871 წელი — წმინდა ანას ხარისხის ორდენი
1876 წელი — სამკერდე ოქროს ჯვარი
1883 წელი — წითელი ჯვრის მედალი (რუსეთ-თურქეთის ომში დაჭრილთა მომსახურებისთვის)
1884 წელი — წმინდა ანას ხარისხის ორდენი
1888 წელი — წმინდა ვლადიმერის ხარისხის ორდენი
1896 წელი — წმინდა სინოდის სიგელი
1897 წელი — ვერცხლის მედალი (იმპერატორ ალექსანდრე -ის ხსენებასთან დაკავშირებით)
1898 წელი — წმინდა ვლადიმერის ხარისხის ორდენი