iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სამიე

სამიე (ჩინ. ; პინ ; ტიბ. ་་, ვაილი ;) ან სამიე-გომპა — ბუდისტური მონასტერი ტიბეტის ავტონომიურ რაონში ჩსრ, შანიანის ოლქის უეზდ ჯანანგში. ის აიგო 770-ანი წლების მეორე ნახევარში ტიბეტის მეფის ტრისონგ დეცენას ბრძანებით, რომელმაც სონგცენ გამპოს ( სს) მმართველობის დროს ბუდიზმის დაცემის შემდეგ დიდი წვლილი შეიტანა მის აღდგენასა და განვითარებაში.
მონასტერი განლაგებულია მდინარე იარლუნგის (ბრაჰმაპუტრა) ჩრდილოეთ საპირზე, დედაქალაქ ლჰასადან 137 კმ.
არქიტექტურა
სამიეს მონასტრის შენობა ინდური მონასტრის ოდანტაპურის მსგავს, მანდალას ფორმით. მთელი სამონასტრო კომპლექსის არქიტექტურა შეიცავს ინდურ, ტიბეტურ და ჩინურ ელემენტებს. ძირითადი ტაძრის გარშემო განლაგებულია რვა მცირე ზომის ტაძარი. ოთხი მხარე ეძღვნება ბოდჰისატვებს ავალოკიტეშვარას, არიაპალეს, მანჯუშრის, მაიტრეას. ოთხივე მხარეს მდებარეობს, აგრეთვე, დიდი სტუპები. სამონასტრო კომპლექსის მრგვალი გალავნის გარშემო მდებარეობს 108 მცირე სტუპა. ტაძრის შიგნით ინახება მრავალრიცხოვანი რელიქვიები, მათ შორის ბუდას და ბოდჰისატვას სტატუები.
მონასტრის ისტორია
ტაძარი ზომით უზარმაზარია. ეს არის პირველი ბუდისტური მონასტერი ტიბეტში, რომლის ასაკი 1200 წელს აღწევს.
პირველი თარგმანების პერიოდი
 სს. სამიეს მონასტერში მიმდინარეობდა თავდადებული მუშაობა ბუდიზმის მრავალრიცხოვანი თხზულებების სანსკრიტიდან ტიბეტურ ენაზე გადასათარგმნად.

დისკუსია სამიეში
792—794 წწ. სამიეში შედგა დისკუსია ინდოელ ბუდისტ სწავლულებსა და მათ კოლეგებს შორის ჩინეთიდან. ინდოელებს მეთაურობდა ცნობილი კამალაშილა, ხოლო ჩინელებს ასევე ცნობილი ჰეშან მაჰაიანა. ინდოელები იყვნენ ფილოსოფიურ სკოლა სარვასტივადას მიმდევრები, ხოლო ჩინელები ჩან-ბუდიზმის (ჩინური ბუდიზმის სკოლის) წარმომადგენლები. რამდენიმედღიანი კამათის გამარჯვებულად ჩაითვალა კამალაშილა მისი თანამოაზრეებით. ტრისონგ დეცენამ ამ კამათის შემდეგ ტიბეტში ბუდიზმის ყველა მიმდინარეობის სკოლა აკრძალა, გარდა გამარჯვებულისა.

მედიცინის კონგრესი
 სს. დასაწყისში მეფე ტრისონგ დეცენამ მოახერხა მონასტერში პირველი სამედიცინო კონგრესის ჩატარება. აქ მოიწვიეს სახელმწიფოს ყველა ცნობილი მეცნიერი და ექიმი. კონგრესმა საფუძველი ჩაუყარა ტრადიციულ ტიბეტურ კლასიკურ მედიცინას. აქ წარმოდგენილი იყო მკურნალობის მრავალრიცხოვანი ხერხები და სამედიცინო სისტემები.

ლანდარმას პერიოდი
ლანდარმას მეფობის პერიოდში ბუდიზმი სასტიკად იდევნებოდა. ბერები იძულებულნი იყვნენ დაეტოვებინათ ტიბეტი ან საზღვრის მიმდებარე რეგიონებში დასახლებულიყვნენ. სამიეს მონასტერმაც და ბუდიზზმაც ამ დროს დაკარგა მნიშვნელობა და პოზიციები. ს დაიწყო ტიბეტში ბუდიზმის შემოღწევის ხელახალი ტალღა, რომელიც ახალ თარგმანებთან იყო დაკავშირებული.

კულტურული რევოლუცია
ჩინეთის კულტურული რევოლუციის დროს (1966—1976) სამიეს მონასტერი, ისევე, როგორც სხვა მონასტრები გაძარცვული და დანგრეული იქნა. განადგურდა მრავალრიცხოვანი ძვირფასი რელიქვია. მონასტერმა არსებობა შეწყვიტა.

მონასტერი დღეს
ნიინგმას სკოლის მოძღვარმა დილგო კიენცე რინპოჩემ (1910—1991) შეძლო მონასტრის მცირე ნაწილის აღდგენა და კურთხევა 1980-ანი წლებისათვის. ამჟამად, მონასტერი იმართება ნიინგმას და საკიას სკოლების მიერ ერთობლივად.

გალერეა
ჰიჩჰაიკერის გზამკვლევი გალაქტიკაში

ჰიჩჰაიკერის გზამკვლევი გალაქტიკაში — იუმორისტული სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის წიგნების სერია, რომელიც დაგლას ადამსმა შექმნა. თავდაპირველად, 1978 წელს, ის რადიოპრესა იყო და 4-ის ეთერში გადიოდა, შემდეგ კი სხვა ფორმატებშიც გადავიდა, როგორებიცაა სასცენო წარმოდგენები, ნოველები, იუმორისტული წიგნები, ტელესერიალი, ვიდეოთამაში და ფილმი.

„ჰიჩჰაიკერის გზამკვლევი გალაქტიკაში“ 2005 წლისთვის 30 ენაზე იყო ნათარგმნი. 2017 წელს 4-მა დააანონსა 40 წლისთავის აღნიშვნა დირკ მეგსთან ერთად, რომელიც ერთ-ერთი პროდიუსერი იყო. პირველი წიგნის გამოსვლიდან 30 წლის შემდეგ, 2009 წელს, ადამსის ხუთწიგნიან სერიას ოუენ კოლფერმა შემატა მეექვსე წიგნი „კიდევ ერთი რამ...“ .

პერსონაჟები
არტურ დენტი
ფორდ პრეფექტი
ზაფოდ ბიბლბროქსი
ტრილიანი
მარვინი
სლარტიბარტფასტი
კამალაშილა

კამალაშილა — ინდოელი ბუდისტი ფილოსოფოსი, წინასწარმეტყველი ტიბეტში, სს, შანტარაკშიტას მემკვიდრე.

კლასიკური ინდური მაჰაიანას თვალსაჩინო წარმომადგენლის, შანტარქშიტას მოძღვრებისა და თარგმანების შემდეგ ნათელი გახდა, რომ მის სწავლებებს — აჩარია-ბოდჰისატვას შესახებ და ჩინურ (და ზოგიერთ კორეულ) ჰეშანს შორის არსებობს სერიოზული და ზოგჯერ, შეურიგებელი წინააღმდეგობაც. კამალაშილას, როგორც შანტარაკშიტას მემკვიდრეს და ასევე, ჩინელ ბერებს ჰყავდა მრავალრიცხოვანი მიმდევარი ტიბეტური არისტოკრატიიდან — სასახლის დიდებულთა და სამეფო ოჯახის წევრთა შორის. აქედან გამომდინარე, საჭირო გახდა იმის გაგება, თუ ბუდიზმის რომელი ვერსიაა ჭეშმარიტი და უფრო თანმიმდევრული ბუდას სწავლებებთან.

ეს საკითხი მოაგვარეს ტრადიციულ ინდური მეთოდის დისპუტის ორგანიზებით. დისპუტზე ინდურ მხარეს წარმოადგენდა თავად კამალაშილა, ხოლო ჩინურს - ჰეშანი (აღნიშნული ტიტული ამ შემთხვევაში ტიბეტურ წყაროებში აღიქმება, როგორც სახელი) მაჰაიანა. დისპუტი (დისკუსია) შედგა სამიეს მონასტერში. მისი ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ ასახელებენ 790 წელს.

ტრადიციული ტიბეტური წყაროების მიხედვით, დისკუსია დასრულდა კამალაშილას სრული ტრიუმფით. მოწინააღმდეგე მხარემ დამარცხებას ვერ გაუძლო და ბევრმა მათგანმა თვითმკვლელობაც კი სცადა. ამ მოვლენის შემდეგ. მეფემ აკრძალა ჩინური ბუდიზმის ქადაგება და საბოლოოდ, ტიბეტი გადაიქცა კლასიკური ინდური ბუდიზმის მაგალითად.
ამირან ამირანაშვილი (II)

ამირან ამირანაშვილი (დ. 10 დეკემბერი, 1954) — ქართველი რეჟისორი. 1973 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის გერმანული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი, სწავლის პერიოდში ხელმძღვანელობდა ინსტიტუტის სტუდენტურ თეატრს. რეჟისორია 70-ზე მუსიკალური და სარეკლამო ვიდეო კლიპების. როგორც მსახიობი კინოში მონაწილეობს 1980 წლიდან.
საადმირალოს ხიდი (კოლპინო)

საადმირალოს ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგის კოლპინის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრ კოლპინოში, საბჭოეთის არხზე. ხიდის სიგრძეა - 50,4 მეტრი, სიგანე - 20 მ.

მდებარეობა
საადმირალოს ხიდი მდებარეობს საადმირალოს ქუჩისა და თავისუფლების ბულვარის გადაკვეთაზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს კოლპინოს საქალაქო ბაღი. დინების ქვემოთში მდებარეობს ამაღლების ხიდი.

სახელწოდება
1850-იანი წლებიდან მოყოლებული 1880-იან წლებამდე, ეწოდებოდა ჰოსპიტალის ხიდი, მის სიხალოვეს მდებარე ჰოსპიტალის გამო. 1882 წელს, მას შემდეგ, რაც ახლოს მდებარე ჩუხონის ქუჩას უწოდეს საადმირალოს ქუჩა, ხიდმაც შესაბამისი სახელი მიიღო. საბჭოთა პერიოდში ხიდს ოფიციალური სახელი არ ჰქონია. ხიდმა თანამედროვე სახელი მიიღო 2012 წლის 3 ივლისს ვოლოდარის ქუჩის ძველი სახელწოდების მიხედვით (ქუჩის სახელწოდება აღსდგა 2017 წელს).

ისტორია
1809 წელს არქიტექტორ დ. მაკლის დაკვირვების ქვეშ არხის სათავესთან ააგეს ხის ხიდი ბეტონის სამაგრებით. 1865 წელს კი გადააკეთეს ინჟინერ პავლოვის მეთვალყურეობით. 1928 წელს მორიგი რემონტი წარიმართა არტელ „“-ის მიერ. 1950-ია წლებში ხიდი გადააკეთეს ხუთმალიან მეტალის ხიდად.

მოქმედი რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1972 წლის ივლისიდან 1973 წლის ნოემბრამდე ინჟინერ ვ. ე. ედუარდოვის პროექტის მიხედვით. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა ტრესტი „“.
კალეიდოსკოპი

კალეიდოსკოპი ( — ლამაზი, — სახე და — ვუყურებ, ვაკვირდები) — 1. მილი, რომლის შიგნით (სიგრძის გასწვრივ) განლაგებულია სამი სარკული ფირფიტა ერთმანეთისადმი 60°-იანი კუთხით. მილის ერთი ბოლო დახურულია მქრქალი მინით, რომელზეც დაყრილია სხვადასხვა ფერის მინის ნამსხვრევები (ისინი მილის დანარჩენი სივრცისაგან გამოყოფილია გამჭვირვალე მინით), მეორე ბოლო კი - მრგვალხვრელიანია და სახურავი აქვს. კალეიდოსკოპი გამოიგონა ინგლისელმა ფიზიკოსმა დეივიდ ბრიუსტერმა 1817 წელს.

2. გადატანითი მნიშვნელობით — მოვლენის, შთაბეჭდილებების, სახეებისა და სხვა სწრაფი ცვლილება.
ალექსი კალედინი

ალექსი მაქსიმეს ძე კალედინი (დ. 24 ნოემბერი [ძვ. სტ. 12 ნოემბერი], 1861, სტანიცა უსტ-ხოპიორსკაია, ახლანდელი ვოლგოგრადის ოლქი — გ. 11 თებერვალი [ძვ. სტ. 29 იანვარი], 1918, ნოვოჩერკასკი) — დონის კაზაკთა კონტრრევოლუციის მეთაური 1917–1918 წლებში, კავალერიის გენერალი (1917). თავადაზნაურთა წრიდან იყო. 1889 დაამთავრა გენშტაბის აკადემია. პირველი მსოფლიო ომის დროს სარდლობდა მე-12 საარმიო კორპუსს, შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთი ფრონტის მე-8 არმიას. 1917 წლის 30 [17] ივნისს აირჩიეს დონის ჯარის ატამანად, სათავეში ჩაუდგა კონტრრევოლუციური ჯარის მთავრობას.
კალიკრატე

კალიკრატე — ძველი ბერძენი არქიტექტორი. ცხოვრობდა ძველი წელთაღრიცხვა|წელთაღრიცხვის საუკუნეში. მუშაობდა ათენში მონაწილეობდა ათენის ეგრეთ წოდებულ გრძელი კედლების შექმნაში ( ძვ. წ. 457–445 წლებში) და აკროპოლისის კედლების აღმოსავლეთ ნაწილის გამაგრებაში. მისი აგებულია პართენონი (ძვ. წ. 447–438 წლებში, იქტინესთან ერთად) და ნიკე აპტეროსის პატარა იონიური ტაძარი (დამთავრდა ძვ. წ. 420 წელს) აკროპოლისზე.
გეორგ იელინეკი

გეორგ იელინეკი (; დ. 16 ივნისი, 1851, ლაიფციგში — გ. 12 იანვარი, 1911 ჰაიდელბერგში) — გერმანელი მეცნიერ-იურისტი. ვენის (1883-დან), ბაზელის (1889) და ჰაიდელბერგის (1891-დან) უნივერსიტეტების პროფესორი. იურიდიული პოზიტივიზმის წარმომადგენელი. იკვლევდა სახელმწიფო და საერთაშორისო სამართლის ძირითად საკითხებს. ერთმანეთს უპირისპირებდა საზოგადოებრივ მოვლენათა „სოციალურ“ და „სამართლებრივ“ შესწავლას. იურისპრუდენციის მთავარ ამოცანად მიაჩნდა პრაქტიკული საქმიანობისათვის მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ნორმების ფორმალურ-დოგმატური ანალიზი. წამოაყენა ბურჟუაზიურ-ლიბერალური კონცეფცია, რაც ითვალისწინებდა სახელმწიფოს თვითშეზღუდვას მის მიერვე გამოცემული ნორმებით. სახელმწიფოს თვითშეზღუდვის იდეას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა გერმანული მონარქიული წყობილების პირობებში.
კალიფორნიის ველი

კალიფორნიის ველი — გაშლილი ხეობა აშშ–ის სამხრეთ–დასავლეთ ნაწილში, კალიფორნიის შტატში. აღმოსავლეთით ესაზღვრება სიერა–ნევადის ქედი, დასავლეთით — სანაპირო ქედები. მდებარეობს 20—160 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 800 კმ, სიგანე 80 კმ–მდე. კალიფორნიის ველი ცარცული და კაინოზური დანალექი ქანებით ამოვსებული ტექტონიკური ღრმულია. ზედაპირი სუსტად ტალღოვანი ვაკეა. ჰავა სუბტროპიკული, კონტინენტურია, ხმელთაშუა ზღვის ტიპისა. ნალექები ჩრდილოეთით 1000 მმ, სამხრეთით 150 მმ წელიწადში. მთავარი მდინარეებია საკრამენტო ჩრდილოეთით და სანხოაკინი სამხრეთით. კალიფორნიის ველის ჩრდილოეთ ნაწილში გავრცელებულია სუბტროპიკული სტეპი, სამხრეთით ნახევარუდაბნოა. მისდევენ სარწყავ მიწათმოქმედებას, მებაღეობას, მევენახეობას, სამხრეთით მესაქონლეობას. არის ნავთობის საბადოები. კალიფორნიის ველზეა ქალაქებიებ საკრამენტო, სტოქტონი, ფრესნო.
კალევიპოეგი

„კალევიპოეგი“ — ესტონური ეროვნული ეპოსი. შეიქმნა დევგმირ კალევიპოეგის შესახებ გავრცელებული უძველესი თქმულებების საფუძველზე. თქმულებების შეგროვება წამოიწყო მწერალმა ფ. ფელმანმა, თვით ეპოსი კი ერთიან სიუჟეტურ ქარგაზე ააგო და ესტონელი ხალხის სიმღერის სალექსო საზომით გააწყო მწერალმა ფ. კრეიცვალდმა (გამოქვეყნდა 1857–1861 წლებში). „კალევიპოეგის“ ბოლო ეპიზოდები მოიცავს საუკუნის დასაწყისის ამბებს, როცა ესტონეთში ჯვაროსნები შემოიჭრნენ. „კალევიპოეგმა“ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ესტონური ეროვნების ლიტერატურის ჩამოყალიბებაში.
კალიუმიანი სასუქი

კალიუმიანი სასუქი — მინერალური ნივთიერება რასაც იყენებენ ნიადაგის გასანოყიერებლად. კალიუმის სასუქის ძირითადი წყაროა კალიუმის მარილების ბუნებრივი საბადოები. ყოფილ სსრკ-ში კალიუმის წარმოება დაიწყო 1929 წლიდან — ჩრდილოეთ ურალში (სოლოკამსკი, ბერეზნიკი) კალიუმის საბადოების აღმოჩენის (1925) შემდეგ. კალიუმის სასუქი ორგვარია: კალიუმის ნედლი მარილები რასაც იღებენ ბუნებრივი კალიუმის მარილების — სილვინიტის, კაინტის და სხვა გადამუშავებით და სხვა. (დახარისხებით, დაფხვნით, დაფქვით) და კონცენტრილებული კალციუმ ქლორიდი, კალიუმ სულფატი 30%-იანი და 40%-იანი კალიუმის მარილები (კალიუმის, ქლორიდისა და წმინდად დაფხვნილი ბუნებრივი კაინიტის ამ სილვინიტის ნარევი), აგრეთვე პოტაში, კალიუმმაგნეზია, ნაცარი და სხვ.

კალიუმიანი სასუქებს ჩვეულებრივ ფოსფორიან ან აზოტიან და ფოსფორიან სასუქებთან ერთად იყენებენ ამით კალიუმი ღარიბ ნიადაგებზე მოსავლიანობა მნიშვნელოვნად იზრდება. მცენარისათვის კალიუმიანი სასუქის საჭიროება უფრო მეტად შეიმჩნევა ტყის რუხ-ყავიფერ, გაეწრებულ ნიადაგებს გამოტუტვილ შავმიწებზე, ტენიანის სუბტროპიკების წითელ მიწებზე, მეტადრე, როცა ჩაისა და ციტრუსების პლანტაციებზე ხანგრძლივად ანოყიერებენ მხოლოდ აზოტ-ფოსფორით. შედარები დიდი რაოდენობითაა საჭირო კალიუმი კარტოფილის, ბოსტნეულის, შაქრის ჭარხლის, ძირხვენების, თამბაქოსა და სხვ. გასანოყიერებლად უკეთეს შედეგს იძლევა კალიუმმაგნეზია, აგრეთვე კალიუმის სულფატი, კალიუმის გვარჯილა.

კალიუმიანი სასუქების დოზა დამოკიდებულია ნიადაგულ პირობებზე, მცენარის თავისებურებაზე, სასუქის ფორმაზე და მერყეობს 45 კილოგრამიდან 150 კილოგრამამდე ჰექტარზე. კალიუმიანი სასუქით განოყიერებისას იზრდება მოსავლიანობა (საშუალო ც/ჰა-ზე): შაქრის ჭარხლისა 35–40-ით კარტოფილისა, 20–33-ით, საშემოდგომო მარცვლეულის 3–5-ით, საგაზაფხულო მარცვლეულისა 2–3-ით, თივისა (ნათესი ბალახის) 20–33-ით, ბუნებრივი მდელოს თივისა 8–18-ით და სხვ. კალციუმიანი სასუქების შემდგომქმედება გრძელდება 3–4 წელი.

საქართველოს ნიადაგები კალიუმით უფრო მდიდარია ვიდრე აზოტით და ფოსფორით. საქართველოს სს რესპუბლიკური ზონალური აგრო ქიმიური ლაბორატორიების მონაცემებით, კალიუმით საშუალო და ძლიერ მდიდარ ნიადაგები შადგენენ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების მთელი ფართბის 43,4%, მაგრამ როცა ნიადაგს სისტემატურად მხოლოდ აზოტ-ფოსფორით ანოყიერებენ, დროთა განმავლობაში ნიადაგში ადვილადმოძრავი კალიუმის რაოდეონბა კლებულობს და საჭირო ხდება კალიუმიანი სასუქების დამატება. ამის შესახებ სათანადო ინფორმაციას იძლევა აგროქიმიური კარტოგრამა რომლის საფუძველზე ადგენენ ნიადაგის კალიუმით (ასევე ფოსფორით) განოყიერების დოზას. მაგალითად, თუ ნიადაგში გაცვლით კალიუმის შემცველობა 100 გრამზე 6–8 მილიგრამს უდრის, მაშინ ჩაის პლანტაცია აზოტ-ფოსფორთან ერთად კალიუმიანი სასუქითაც უნდა განოყიერდეს.
ზაალ უდუმაშვილი

ზაალ (ზალიკო) უდუმაშვილი (დ. 27 თებერვალი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს მოწვევის პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
ზაალ უდუმაშვილი დაიბადა 1971 წლის 27 თებერვალის, ქალაქ თბილისში. 1989–1994 წლებში სწავლობდა თბილისის ზოოვეტერინალურ ინსტიტუტში, ზოოინჟინერის ფაკულტეტზე. 1992–1998 წლებში იყო ტელეკომპანია „მეორე არხის“ წამყვანი, 1998–2001 წლებში ტელეკომპანია „იბერიას“ საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი, 2001–2003 წლებში „პირველი არხის“ ალიონის და მოამბის წამყვანი, 2003–2017 წლებში სამაუწყებლო კომპანია „რუსთავი 2“-ის საინფორაციო გამოშვება „კურიერის“ წამყვანი და ამავე კომპანიის გენერალური დირექტორის პირველი მოადგილე. 2017–2022 წლებში პოლიტიკაში იყო. იყო ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წევრი. ზაალ უდუმაშვილი იყო 2017 წლის თბილისის მერობის კანდიდატი, სადაც მესამე ადგილი დაიკავა. 2020–2022 წლებში იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.
მოჰამედ ჰუსეინ შაჰრიარი

მოჰამედ ჰუსეინ შაჰრიარი ( ; — დ 1906 , თავრიზი — გ. 18 სექტემბერი, 1988, თეირანი) — ირანელი აზერბაიჯანელი პოეტი, რომელიც წერდა აზერბაიჯანულ და სპარსულ ენებზე. ირანის ერთ-ერთი მთავარი ლირიკოსი.

ბიოგრაფია
მოჰამედ ჰუსეინ შაჰრიარი დაიბადა 1906 წელს ქალაქ თავრიზში. დაწყებითი განათლება მიიღო მამამისი ზედამხედველობის ქვეშ. იგი სწავლობდა მოტაჰარის სკოლაში, თავრიზში.  შემდგომში სწავლობდა „დარულ ფონუნის“ სკოლაში, თეირანში. იგი ასევე სწავლობდა მედიცინას კოლეჯში. ამის შემდეგ გაემგზავრა ხორასანში. იქ მუშაობდა ნოტარიუსში, შემდეგ კი „ქეშავარზის“ ბანკში. 1935 წელს ბრუნდება თეირანში და იწყებს მუშაობას ირანის სამეურნეო ბანკში.

თავდაპირველად პოეტი გამოსცემდა საკუთარ ლექსებს ფსევდონიმით ბეჰჯათი, შემდეგ კი შეცვალა შაჰრიარზე.

ის ერთ-ერთი გამოჩენილი ირანელი აზერბაიჯანელია. 1967 წელს მან მიიღო საპატიო დოქტორის წოდება ლიტერატურაში თავრიზის უნივერსიტეტში.

მან გამოაქვეყნა თავისი პირველი ლექსების წიგნი 1929 წელს. მის ლექსებზე გავლენა მოახდინეს ცნობილმა სპარსელმა პოეტმა ჰაფეზმა და აზერბაიჯანელმა პოეტმა ხასტა ქასიმმა.

პოეტი გარდაიცვალა 1988 წელს. დაკრძალულია თავრიზის პოეტთა მავზოლეუმში. იგი გახდა უკანასკნელი პოეტი, ვინც დამარხეს ამ მავზოლეუმში.

შაჰრიარის სიკვდილის დღე ირანში „პოემის ეროვნული დღედ“ დასახელდა. მისი ცხოვრების შესახებ, რეჟისორმა კამალ თაბრიზიმ სატელევიზიო სერიალი გადაიღო, რომელიც ერთ-ერთი ირანული არხის ეთერში გავიდა.

პოეტის სახლ-მუზეუმი თავრიზში მდებარეობს.

ოჯახი
შაჰრიარის მეუღლეს ერქვა აზიზა. იგი დაწყებითი კლასის მასწავლებელი იყო. მათ ჰყავდათ სამი შვილი - შაჰრაზადი,მარიამი და ჰადი.

შემოქმედება
თავისი პირველი ლექსი შაჰრიარმა 7 წლის ასაკში დაწერა აზერბაიჯანულად, ხოლო მეორე 9 წლის ასაკში სპარსულად. არსებობს მოსაზრება, რომ მან საკუთარი ავტობიოგრაფია დაწერა ლექსის ფორმით, რადგან მკითხველი მის ბიოგრაფიაზე იგებს მისი დივანების წაკითხვისას. მისი მოგონებების შესახებ მოგვითხრობს ნაწარმოებები „ხაზიან დელ“, „სალამი ჰეიდარ ბაბას“, „მუმიაი“ და „საღამოს იგავი“. მისი წიგნი „თახთა ჯამშიდი“ არის ეპიკური ლექსების კოლექცია, რომელიც ასახავს პოეტის წარმოსახვას. შაჰრიარმა შეადგინა პოეზიის სხვადასხვა ფორმები, რომლებიც მოიცავენ ლირიკას, ოთხტაეპიან და ორეტაპიან ლექსებს, ასევე ოდებსა და ელეგიას. იგი ძალზედ უბრალო ენაზე წერდა, ამიტომ დიდი პოპულარობა მოიპოვა საზოგადოებაში.

შაჰრიარი უკრავდა თარზე და სიტარზე. მუსიკისადმი დიდი ინტერესი ჰქონდა. ასევე კარგი კალიგრაფისტი იყო და თვითონ გადმოწერა ყურანის ასლი თავისთვის.

მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია „სალამი ჰეიდარ ბაბას“, რომელიც აზერბაიჯანულ ენაზეა დაწერილი. იგი გამოქვეყნდა 1954 წელს და დიდი წარმატება მოიპოვა თურქულენოვან ერებსა და ქვეყნებს შორის. გამოიცა ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა თურქეთი, თურქმენეთი, აზერბაიჯანი. ნაწარმოები გადათარგმნილ იქნა 30 ენაზე. ჰეიდარ ბაბა — მთის სახელწოდებაა, სადაც პოეტმა ბავშვობა გაატარა. პოემაში ნაჩვენებია აზერბაიჯანელი ხალხის გაყოფილი კულტურის ერთიანობის იდეა.
აზერბაიჯანის ეროვნული კინოს დღე

აზერბაიჯანის ეროვნული კინოს დღე  — კინემატოგრაფთა პროფესიული დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად 2 აგვისტოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში აღინიშნება.

ისტორია
ეროვნული კინოს დღე დაარსდა 2000 წლის 18 დეკემბერს აზერბაიჯანის ეროვნული ლიდერის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით.

საბჭოთა მმართველობის დროს აზერბაიჯანის სსრ აღნიშნავდა კინოს დღეს მთელს საბჭოთა კავშირთან ერთად 27 აგვისტოს.

1976 წელს, ეროვნული კინოს 60 წლის იუბილე პირველად აღინიშნა აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში. ეს თარიღი დაკავშირებული იყო 1916 წელს რუსეთის იმპერიაში შექმნილი მხატვრული ფილმის „ნავთობისა და მილიონების სამეფოში“ ეკრანებზე გამოსვლით. 21 ივნისს ფილმები „სეირნობა ქალაქის ბაღში“, „რკინიგზის სადგურზე მატარებლის ჩამოსვლა“, „კავკასიისა და მერკურის საზოგადოების საქმიანობა“, „პორტიდან გამგზავრება“ ნაჩვენები იყო ცირკის თეატრში. ეს ფილმები გადაიღო ფრანგი წარმოშობის ბაქოელმა ფოტოგრაფმა ალექსანდრე მიშონმა. 2 აგვისტოს, მან სამი საავტორო კინოქრონიკა და ერთი დოკუმენტური ფილმიდან აჩვენა: „ხანძარი ბიბი-ჰეიბათზე“, „ბალახანის ველის ნავთობის შადრევანი“, „კავკასიური ცეკვა“ და „გამოგიჭირე“. ზოგიერთი ეს ჩანაწერები პარიზის არქივიდან აზერბაიჯანს გადაეცა და ამჟამად ინახება აზერბაიჯანის სახელმწიფო კინოფონდში.

1998 წელს ბაქოში „ფესტივალების ფესტივალი“ გაიმართა, რომელიც აზერბაიჯანის კინემატოგრაფსს მიეძღვნა.

„აზერბაიჯანის ეროვნული კინოს დღე“ არ არის არასამუშაო დღე.
ტვერის ხიდი (კოლპინო)

ტვერის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგის კოლპინოს რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრ კოლპინოში, კომკავშირის არხზე. ხიდის სიგრძეა - 32,3 მეტრი, სიგანე - 18 მ.

მდებარეობა
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს ბანკის შესახვევსა და ტვერის ქუჩას.

დინების ზემოთ მდებარეობს დუმსკის ხიდი, ქვემოთ კი - ხარლამოვის ხიდი.

სახელწოდება
საბჭოთა პერიოდში ხიდს არ ჰქონდა ოფიციალური სახელწოდება, მოქმედებდა არაოფიციალური სახელი ბანკის ხიდი, რომელიც მიიღო ბანკიოს შესახვევის მიხედვით. ხიდმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო 2012 წლის 20 ივლისს ახლოს მდებარე ტვერის ქუჩის მიხედვით.

ისტორია
1898 წელს ამჟამინდელი ტვერის ქუჩის ცოტა ზემოთ ააგეს ხის საფეხმავლო ხიდი. მისი მშენებლობის თანხები შეაგროვეს შემოწირულობებით. ხიდი მოქმედებდა 1920-იან წლებამდე, 1934 წელს კი იგი აღადგინეს. 1951 წლის რუკაზე კი ხიდი საერთოდ არაა მონიშნული, როგორც ვარაუდობენ ხიდი ალბათ მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დაინგრა და ჯერ კიდევ არ იყო აღდგენილი.

ამჟამად მოქმედი რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1969 წელს ინჟინერ ა. დ. გუტცაიტის („“-ის ინსტიტუტის ინჟინერი) პროექტის მიხედვით. მშენებლობას აწარმოებდა „ლენხიდმშენის“ ტრესტი (მთავარი ინჟინერი ო. ა. როზოვი). ხიდის საზეიმო გახსნა გაიმართა 1969 წლის 6 ნოემბერს. ეს იყო ქალაქის პირველი რკინა-ბეტონის ხიდი.

კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია, რკინა-ბატონისაა. ხიდის სავალი ნაწილი მოასფალტებულია და შედგება ორი სავალი ზოლისაგან. მოაჯირები თუჯისგანაა დამზადებული.
ისლამური განვითარების ბანკი

ისლამური განვითარების ბანკი — საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაცია, რომელიც საუდის არაბეთში, ქალაქ ჯიდაში მდებარეობს.

ისტორია
ისლამური განვითარების ბანკი დაფუძნდა 1973 წლის 18 დეკემბერს ორგანიზაცია ისლამური კონფერენციის მონაწილე ქვეყნების ფინანსთა მინისტრების პირველი კონფერენციის დროს.

მისი საქმიანობა დაიწყო 1975 წლის 20 ოქტომბერს. ბანკის კაპიტალი შეიქმნა დამფუძნებელი ქვეყნების წარმომადგენლების მიერ, რომელთაგან ძირითადი შემდეგი ქვეყნებია: საუდის არაბეთი, სუდანი, ქუვეითი, ლიბია, თურქეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ირანი, ეგვიპტე, ინდონეზია, პაკისტანი.

ისლამური განვითარების ბანკს აქვს გაეროს გენერალური ასამბლეის დამკვირვებლის სტატუსი.

ამჟამად დაფუძნებულია ისლამური განვითარების ბანკის ჯგუფი, რომელიც მოიცავს შემდეგ ორგანიზაციებს:

ისლამური კორპორაცია კერძო სექტორის განვითარებისათვის 
ისლამური კორპორაცია საინვესტიციო და საექსპორტო კრედიტის დაზღვევაზე 
ისლამური კვლევებისა და სწავლების ინსტიტუტი 
საერთაშორისო ისლამური სავაჭრო ფინანსების კორპორაცია 

მიზნები და ამოცანები
ისლამური განვითარების ბანკის ჯგუფის ფუნქციებია წევრ ქვეყნებში ეკონომიკური და სოციალური განვითარების პროექტების დაფინანსება. ბანკი მოქმედებს შარიათის კანონებისა და პრინციპების საფუძველზე. ბანკის ვალუტა არის ისლამური დინარი. ოფიციალური ენა არაბულია, თუმცა ინგლისური და ფრანგული ენებიც გამოიყენება.

2013 წლის 22 მაისს -ს საწესდებო კაპიტალმა 150 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რათა მუსლიმებს, ორგანიზაციის წევრ და არაწევრ ქვეყნებში, უკეთ მოემსახურონ.

წევრობა
ამჟამად 57 სახელმწიფო ბანკის წევრია. ბანკში წევრობის ძირითადი მოთხოვნაა მონაწილეობა ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციაში, ბანკის კაპიტალში წევრობის საფასურის გადახდა და ბანკის დირექტორთა საბჭოს მიერ მიღებული წესების, პროცედურებისა და პირობების დაცვა.

ბანკის ყველაზე მსხვილი წილის მფლობელია საუდის არაბეთი (26,57 %), ასევე ალჟირი (10,66 %), ირანი (9,32 %), ეგვიპტე (9,22 %), თურქეთი (8,41 %), არაბთა გაერთიანებული საამიროები (7,54 %), ქუვეითი (7,11 %), პაკისტანი (3,31 %), ლიბია  (3,31 %), ინდონეზია (2,93 %).

წევრი ქვეყნები
გიორგი აბაშიშვილი

გიორგი აბაშიშვილი (დ. 11 აგვისტო, 1984) — ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორი, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2015 წლის 4 დეკემბერიდან 2018 წლის 16 დეკემბრამდე.

ბიოგრაფია
გიორგი აბაშიშვილი დაიბადა 1984 წლის 11 აგვისტოს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ბიზნესის ფაკულტეტი. 2007 წელს მიენიჭა მეცნიერების მაგისტრის აკადემიური ხარისხი (ეკონომიკისა და ბიზნესის პროგრამა). 2007-2013 წლებში მონაწილეობდა სხვადასხვა საგანმანათლებლო და კვალიფიკაციის ასამაღლებელ პროგრამაში: ნიდერლანდებში – მაასტრიხტის მენეჯმენტის სკოლაში, სტრასბურგში – ევროპის საბჭოს პოლიტიკურ სკოლაში, ბერლინში – ფრიდრიხ ებერტის ფონდში და ვარშავაში – რობერტ შუმანის ფონდში. 2013 წელს მიენიჭა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორის აკადემიური ხარისხი.

2004 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში (წევრი). იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლის დეკანის მოადგილე, ამავე უნივერსიტეტის ეკონომიკური კვლევებისა და კონსულტაციების ცენტრის კოორდინატორი და მკვლევარი. 2011 წელს დააფუძნა არასამთავრობო ორგანიზაცია „ეკონომიკური პოლიტიკის ინსტიტუტი“ და იყო მისი აღმასრულებელი დირექტორი. 2005-2012 წლებში, როგორც მოწვეული ექსპერტი, ტრენერი ან პროექტის კონსულტანტი, თანამშრომლობდა სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციასთან, მათ შორის იყო საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი , ფრიდრიხ ებერტის ფონდი , ფრიდრიხ ნაუმანის ფონდი , ჰაინრიხ ბიოლის ფონდი, კონრად ადენაუერის ფონდი , ნიდერლანდების ინსტიტუტი მრავალპარტიული დემოკრატიისათვის , ფონდი „ღია საზოგადოება საქართველო“ , და სხვ.

2005-2013 წლებში მონაწილეობდა ეკონომიკისა და ბიზნესის საკითხებზე გამართულ არაერთ საერთაშორისო ფორუმსა და კონფერენციაში ბრიტანეთში, ნიდერლანდებში, პოლონეთში, სლოვაკეთში, უკრაინასა და სომხეთში.

2014 წლის 30 მაისიდან გიორგი აბაშიშვილი დაინიშნა საქართველოს პრეზიდენტის მრჩევლად ეკონომიკურ საკითხებში, 2015 წლის 13 იანვრიდან – საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილედ, პარალელურად, 2015 წლის 5 ნოემბრიდან – საქართველოს პრეზიდენტის სამდივნოს უფროსად.

2015 წლის 4 დეკემბერიდან 2018 წლის 16 დეკემბრამდე გიორგი აბაშიშვილი იყო საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი.