სანტიაგო პერეს დე მანოსალბასი

სანტიაგო პერეს დე მანოსალბასი (დ. 23 მარტი, 1830 – გ. 5 აგვისტო, 1900) — კოლომბიელი პედაგოგი, იურისტი, დიპლომატი, მწერალი, ჟურნალისტი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1874-1876 წლებში კოლომბიის მე-10 პრეზიდენტი.

ბიოგრაფიული მონაცემები
პერესი დაიბადა ზიპაკირაში, კუნდინამარკაში, 1830 წლის 23 მაისს, იმდროინდელი ახალი გრანადის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. დაიბადა ფერმერების ოჯახში, მისი მშობლები იყვნენ ფელიპე პერესი და როზა მანოსალბასი. სანტიაგო გარდაიცვალა პარიზში გადასახლების დროს, 1900 წლის 5 აგვისტოს, 70 წლის ასაკში. დაკრძალეს პარიზის ბატინიოლესის სასაფლაოზე და იქ დარჩა 1952 წლამდე, სანამ მისი ნეშთი არ გადაასვენეს ბოგოტას ცენტრალურ სასაფლაოზე.

ადრეული ცხოვრება
პერეს დე მანოსალბასების ოჯახი მდიდარი არ იყო და სანტიაგო და მისი ძმა, ფელიპე პერესი, ზიპაკირას ადგილობრივ საჯარო სკოლაში სწავლობდნენ. ორივე ძმა ძალიან გამოირჩეოდა ნიჭით. როდესაც საზოგადოებრივი სწავლების დირექტორი ლორენცო მარია ლიერასი ზიპაკირაში სკოლის სანახავად ჩავიდა, მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინეს ნიჭითა და პოტენციალით სანტიაგომ და ფელიპემ. ლიერასმა გადაწყვიტა მათ დახმარებოდა და თან წაიყვანა როზარის ღვთისმშობლის უნივერსიტეტში, სადაც თავად იყო რექტორი. მოგვიანებით მან ისინი ლიერასის მიერ დაარსებულ უმაღლეს სასწავლებელში „ “ წაიყვანა. იქ პერესმა იურისპრუდენცია შეისწავლა და 1830 წლის 23 მაისს მიიღო იურიდიული ხარისხი, თუმცა იურისტად არასოდეს არ უმუშავია.

პირადი ცხოვრება
პერესი დაქორწინებული იყო ტადეა ტრიანა სილვაზე; მათ ჰყავდათ ოთხი შვილი: სანტიაგო, პაულინა, ედუარდო და ამელია. ამელია დაქორწინდა კლიმაკო კალდერონზე, კოლომბიის მომავალ პრეზიდენტზე. ედუარდო დიპლომატი გახდა. სანტიაგო მამის კვალს გაჰყვა, მწერალი, პოლიტიკოსი, დიპლომატი და ჟურნალისტი იყო.

პედაგოგის კარიერა
პერესმა თავისი კარიერა დაიწყო, როგორც ესპანური ენისა და ესპანური ლიტერატურის მასწავლებელმა. 1857 წელს, ძმასთან, ფელიპესთან ერთად, მათ დააარსეს პერეს ჰერმანოსის კოლეჯი, სასწავლო დაწესებულება, სადაც სწავლობდნენ ისეთი ადამიანები, როგორიცაა ლინგვისტი რუფინო ხოსე კუერვო.

პრეზიდენტ მანუელ მურილიო ტოროს მეორე ადმინისტრაციის დროს პერესი დაინიშნა საზოგადოებრივი სწავლების დირექტორად, ამავდროულად მუშაობდა კოლუმბიის ეროვნული უნივერსიტეტის რექტორად. საზოგადოებრივი სწავლების დირექტორის, როგორც მისი მნიშვნელოვანი როლის შესრულებისას, მან ხელი შეუწყო განათლებას და ახალი სკოლების მშენებლობას.

პრეზიდენტობა
სანტიაგო პერეს დე მანოსალბასი, რომელიც მეტად პედაგოგი იყო, ვიდრე პოლიტიკოსი, განათლებას თავის უმაღლეს პრიორიტეტად ირჩევდა. მან გააძლიერა მასწავლებლების სასწავლო დაწესებულებები, ბრძანა სხვადასხვა დაწყებითი სკოლის მშენებლობა და გააერთიანა კოლომბიის ეროვნული უნივერსიტეტი. პრეზიდენტის რანგში ის და მისი თანამშრომლები ახალგაზრდა პროფესიონალების გამოსაშვებ ცერემონიებს დაესწრნენ მთავრობის მხარდაჭერის გამოსახატავად. მან ხელი შეუწყო ეროვნული რკინიგზის სისტემის გაფართოებას, მათ შორის „ფეროკარილ დელ ნორტეს“ მშენებლობას და „ფეროკარილ დე ბოლივარის“ შეძენას.

მისი მმართველობის დროს დაიწყო 1875-1876 წლების სამოქალაქო ომი.

პრეზიდენტობის შემდეგ
პრეზიდენტობის შემდეგ, 1877 წელს, სანტიაგო პერეს დე მანოსალბასი კოლუმბიის ეროვნული უნივერსიტეტის რექტორად დაინიშნა. 1885 წელს, ის ნიუ-იორკში გადასახლდა მას შემდეგ, რაც უარი თქვა ლიბერალების მიერ პრეზიდენტ რაფაელ ნუნიესისა და მისი პოლიტიკის წინააღმდეგ ორგანიზებულ შეთქმულებაში მონაწილეობაზე. შეერთებულ შტატებში ის იურისტად მუშაობდა და იყო ჟურნალ „ამერიკის“ რედაქტორი.
მოგვიანებით, ის კოლომბიის იურიდიულ წარმომადგენელად მუშაობდა გაერთიანებულ სამეფოში, წმინდა ჯეიმსის სასამართლოში.

1891 წელს სანტიაგო პერესი კოლომბიაში დაბრუნდა. მანოსალბასი კოლუმბიის უნივერსიტეტის რექტორად აირჩიეს, სადაც 1891 წლიდან 1892 წლამდე მუშაობდა.

1893 წლის აგვისტოში, კოლომბიის მაშინდელმა პრეზიდენტმა, მიგელ ანტონიო კარომ (მისმა ყოფილმა კოლეგამ კოლუმბიის ენის აკადემიაში), სანტიაგო პერესის გადასახლების ბრძანება გასცა, მას შემდეგ, რაც პერესმა თავის გაზეთში, „ელ რელატორში“, კონსერვატიული მთავრობისა და რეგენერაციის პროექტის წინააღმდეგ მკაცრი თავდასხმები განახორციელა. სანტიაგომ თავშესაფარი პარიზში იპოვა. მისი უახლოესი ოჯახი მთავრობის მიერ იდევნებოდა, მათ შორის მისი უმცროსი ვაჟი, რომელიც ქვეყნის დატოვებამდე დააპატიმრეს.

სანტიაგო პერეს მანოსალვა გადასახლებაში გარდაიცვალა 1900 წლის 5 აგვისტოს, 70 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს პარიზის ბატინიოლესის სასაფლაოზე. ათწლეულების შემდეგ, 1952 წელს, მისი ნეშთი კოლომბიაში გადაასვენეს და ბოგოტას ცენტრალურ სასაფლაოზე დაკრძალეს, სადაც დღემდე განისვენებს.

მემკვიდრეობა
სანტიაგო პერესმა დატოვა რამდენიმე ნაშრომი, რომლებიც უნიკალური ან გამოუქვეყნებელი გამოცემების გამო ნაკლებად ცნობილია: პირველი, „მოქალაქის სახელმძღვანელო“, რომელიც, მწერალ ბალდომერო სანინ კანოს თქმით, არის „1863 წლის კონსტიტუციაში გათვალისწინებული უნივერსალური სამართლისა და პოლიტიკური მიზანშეწონილობის პრინციპების მეთოდური, მჭევრმეტყველი და გასაოცრად ნათელი ახსნა“.

გარდა ამისა, სანინ კანოს თქმით, „მან ასევე დაწერა ტრაქტატი პოლიტიკურ ეკონომიკაზე, რომელიც დღემდე გამოუქვეყნებელია. დაზოგვის მიზანშეწონილობასა და ცივილიზებულ სარგებელზე მან დაწერა ამავე სახელწოდების დიალოგი, რომელშიც მისი სუფთა, ფხიზელი, ღირსეული და ღრმად შინაარსიანი სტილის ნათელი და მდგრადი ღირსებები ადვილად ჩანს“. მან ასევე დაწერა, დასძენს სანინ კანო, გამოუქვეყნებელი ესპანური გრამატიკა, „საგანი, რომელსაც ის რამდენიმე თაობას ასწავლიდა ისეთივე მონდომებით, როგორც კომპეტენციით“.