iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კილის არხი

კილის არხი , 1948 წლამდე ცნობილი იყო, როგორც იმპერატორ ვილჰელმის არხი — 98 კილომტრის სიგრძის არხი გერმანიის ფედერალურ მხარე შლეზვიგ-ჰოლშტაინში.

არხი ერთმანეთთან ჩრდილოეთის და ბალტიის ზღვებს აკავშირებს. არხი იუტლანდიის ნახევარკუნძულის ირგვლის გზას დაახლოებით 250 კილომეტრით ამოკლებს. 2007 წლის განმავლობაში არხით დაახლოებით 43,000-მა ხომალდმა ისარგებლა.

ორი ზღვის გარდა კილის არხი ასევ ოლდენბიუტელს და სანაოსნო მდინარე ელბას ერთმანეთთან გიეზელაუს მცირე არხით აკავშირებს.
დათო მარსაგიშვილი

დავით (დათო) მარსაგიშვილი (დ. 30 მარტი, 1991, ყაზბეგი, დღ. სტეფანწმინდა) — ქართველი მოჭიდავე (თავისუფალი სტილი) ევროპის 2-გზის ჩემპიონი (2012, 2013) და ვიცე-ჩემპიონი (2011) 84 კგ. წონით კატეგორიაში. 2011 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის და 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი. 2011 წლის მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის.

დავით მარსაგიშვილის მიერ საერთო ჯამში მოპოვებული სპორტული ტიტულები:

ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი: 2012 (ლონდონი)

მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2011 (სტამბოლი, თურქეთი)

ევროპის ვიცე-ჩემპიონი: 2011 (დორტმუნდი, გერმანია)

ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2016 (რიგა, ლატვია)

მსოფლიო თასის ვიცე-ჩემპიონი: 2012

მსოფლიო თასის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2016

ოქროს გრან პრის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2013, 2016

უკრაინის საერთაშორისო ტურნირი: 2011

იაშარ დოგუს სახელობის თასი: 2013

იაშარ დოგუს სახელობის თასის ვიცე-ჩემპიონი: 2015

დ.კუნაევის თასი: 2013

სტეფან სარქისიანის სახელობის თასის ვიცე-ჩემპიონი: 2013

ალექსანდრ მედვედის მემორიალის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2016

მსოფლიოს ჩემპიონი (ახალგაზრდები): 2011

მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (ახალგაზრდები): 2009

ევროპის ჩემპიონი (ახალგაზრდები): 2011

ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (ახალგაზრდები): 2009

ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (ჭაბუკები): 2007

ძირითადი შედეგები
ფარერის კუნძულების დემოგრაფია

მოცემულ სტატიაში წარმოდგენილია ფარერის კუნძულების დემოგრაფიული მახასიათებლები, მათ შორის მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნიკურობა და ა. შ.

მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა ეთნიკურად ფარერელია, სკანდინავიური წარმოშობით. ეთნიკურად ფარერელები, გენეტიკური თვალსაზრისით, მსოფლიოში ყველაზე ერთგვაროვანი ჯგუფია.

ბოლო დროს ჩატარებული დნმ-ის ანალიზებმა ცხადყო, რომ მამაკაცთა 87% სკანდინავიური წარმოშობისაა, ქალების 84% კი ირლანდიურ-შოტლანდიური.

ფარერის კუნძულების 48 000 მოსახლიდან 98% დანიის სამეფოს მოქალაქეა. 91,7% დაბადებულია ფარერის კუნძულებზე, 5,8% დანიაში და 0,3% გრენლანდიაში. უცხოელთა უმსხვილესი ჯგუფია ისლანდიელები, მოსახლეობის 0,4%. მათ მოსდევს ნორვეგიელები და პოლონელები 0,2%. თუმცა, ფარერის კუნძულებზე სულ 77 სხვადასხვა ეროვნების ხალხი სახლობს.

მთელს ქვეყანაში პირველადი ენაა ფარერული, რომელიც უმცირესი ენაა გერმანიკულ ენებს შორის. ყველაზე უფრო ახლოსაა ისლანდიურთან და ძველ ნორვეგიულთან.

სიცოცხლის სტატისტიკა 1900 წლიდან
როსკომონის საგრაფო

როსკომონის საგრაფო — საგრაფო ირლანდიაში, კონაქტის პროვინციაში.

სახელწოდება
საგრაფომ სახელი მიიღო ქალაქ როსკომონისგან.

გეოგრაფია
ფართობი
ლიტრიმის საგრაფოს ფართობი არის 2 547 კმ². იგი ამ მაჩვენებლით მესამე ადგილზეა კონაქტის პროვინციაში, ხოლო 11-ზე (32-დან) ირლანდიაში.

საზღვრები
როსკომონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სლაიგოს საგრაფო, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ლიტრიმი, აღმოსავლეთიდან — ლონგფორდი და უესტმითი, სამხრეთიდან — ოფალი, სამხრეთ-დასავლეთიდან — გოლუეი და მეიო — დასავლეთიდან.

ქალაქები
ბოილი
ბალიფარნანი
ბალინლოხი
ბალახადერინი
ათლონი
ათლიგი
ლეინსბორო-ბალილიგი
კასლრეი
სტროკსტაუნი
როსკომონი

ფიზიკური გეოგრაფია
როსკომონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ტბა — ლოხ კეი, რომელზეც 32 კუნძულია. ამ საგრაფოშია ასევე ირლანდიის გეოგრაფიული ცენტრი.

მოსახლეობა
როსკომონი მოსახლეობის რაოდენობით მეოთხე ადგილზეა კონაქტის პროვინციაში, ხოლო 27-ზე ირლანდიაში.
ირლანდიის დიდ შიმშილობამდე როსკომონის მოსახლეობა 253,591 ადამიანს შეადგენდა, დღეს კი — მხოლოდ 63,898-ია.
2008 წლის მონაცემებით როსკომონის საგრაფოში სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.

პიროვნებები
როსკომონის საგრაფოში დაიბადნენ:

დაგლას ჰაიდი — ირლანდიელი ენათმეცნიერი. ირლანდიის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი.
უილიამ პერსი ფრენჩი — ირლანდიელი კომპოზიტორი.
კრის ო'დაუდი — ირლანდიელი მსახიობი.
მორინ ო'სალივანი — პირველი ირლანდიელი საერთაშორისო მსახიობი ქალი.

დაძმობილებული ადგილები
როსკომონის დაძმობილებული ადგილები არიან:

ტუსონი, არიზონა, შეერთებული შტატები
კასლ პოინტი, ესექსი, გაერთიანებული სამეფო
წყაროსთავის II ოთხთავი

წყაროსთავის ოთხთავი ანუ სახარება — სახარების ქართული ხელნაწერი, რომელიც თამარის მეფობის დროს, 1195 წელსაა გადანუსხული და შემკული მღვდელთმთავარ იოანე საფარელ-მტბევარის დაკვეთით წყაროსთავის მონასტრისათვის. ინახებოდა ჯერ გელათში, ამჟამად კი — ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში, ფონდში ( 907).

ხელნაწერი (25,117,9 სმ) დათარიღებულია (1195 წ.). მინაწერები იხსენიებს გადამწერთ — იოვანე ფუკარალისძეს, მნათი და გიორგი სეთაისძეებს, ასევე შემკვეთს — იოანე საფარელ-მტბევარს, თამარ მეფესა და მის მეუღლეს, დავითს.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შედგება 277 ფურცლისაგან; ფურცლის ზომებია 2518 სანტიმეტრი. ხელნაწერი შესრულებულია კლასიკური ნუსხურით. თითოეული თავის დასაწყისში მახარებლების სურათებია ჩართული. ხელნაწერს კამარები და სხვა დეკორატიული სამკაული არ ახლავს. ხელნაწერის მოოქროვილი ვერცხლის მოჭედილი ყდა ბექა ოპიზარის ნამუშევარია. გარეკანის წინა მხარეს გამოსახულია „ჯვარცმის“, ხოლო უკანა მხარეს — „ვედრების“ სცენები. წარწერაში მოხსენიებულია „ოქრომჭედელი ბექაჲ ოპიზარი“.

მოჭედილობის ტექსტი
ზედა წარწერა: „ქ. რ(ომე)ლ(მა)ნ შეიწირ(ე)ნ მწ(ჳ)ლ(ი)ლნი ქვრ(ი)ვის(ა)ნი, შეიწირე წ(მი)დაიცა ესე | ს(ა)ხ(ა)რებაი წერით და მოჭედით სრ(უ)ლი, ქმნილი გლ(ა)ხაკისა | ი(ოვან)ე მტ(ბევარი)ს(ა)გ(ა)ნ, ღმერთო, მს(ა)ჯჳლო სიმ(ა)რთლისაო, ნჳ მ(ა)რცხვენ დღესა | გ(ა)ნკითხვ(ი)ს(ა)სა“.

შუა წარწერა: „ქ(რისტ)ე შ(ეიწყალ)ე ოქრომჭედელი ბექაჲ ოპიზარი“.

ქვედა წარწერა: „ქ. შენდა მომართ შევსწირავ, მეჳფეო | და ღ(მერთ)ო ყ(ოველ)თა არსთ(ა)ო, ონდოი ი(ოვან)ე მტ(ბევარ)ი“.
იერუსალიმის ოთხთავი (Geo.28)

იერუსალიმის ოთხთავი .28 — - საუკუნეების სახარების ქართული ხელნაწერი. ინახება პარიზში, საფრანგეთის ნაციონალურ ბიბლიოთეკაში.

ხელნაწერზე დართული ანდერძ-მინაწერების მიხედვით ოთხთავი გადაწერილია საქართველოში და შეწირულია იერუსალიმის ჯვრის მონასტრისათვის. ხელნაწერი შესრულებულია ნუსხურით მაღალი ხარისხის ეტრატზე ოქრომელნის გამოყენებით; შემკულია მახარებელთა მინიატურებით. გადამწერია მალ დავითისძე. ანდერძის თანახმად, ოთხთავს ჰქონია ოქრო-ვერცხლით შემკული ყდა. პალეოგრაფიული ნიშნით მკვლევრები (ექვთიმე თაყაიშვილი) ან (ელენე მეტრეველი) საუკუნეებით ათარიღებენ.

ხელნაწერი მნიშვნელოვანი წყაროა იერუსალიმში ქართველთა და ლათინთა ურთიერთობების საკითხის შესწავლისათვის. გადამწერისეულ მინაწერის თანახმად, ჯვარელ მოღვაწეებს შეეძლოთ ესარგებლათ როგორც კონსტანტინეპოლური, ასევე „ქართული“ (იერუსალიმის) კალენდრით. ხელნაწერს თან ერთვის იერუსალიმელ ჯვაროსანთა მოსახსენებლები; ამგვარ მოსახსენებლებს შეიცავს ასევე ჯვრის მონასტრის კიდევ ერთ ხელნაწერი (-1667).
ახშნის გორისჯვრის ეკლესია

ახშნის გორისჯვრის ეკლესია — კომპლექსი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახშნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 700 მ-ზე, მთის ერთ-ერთ ტოტზე. კომპლექსში შედის ეკლესია, სამლოცველო, ნანგრევებად ქცეული რამდენიმე ნაგებობა და გალავანი.

ე კ ლ ე ს ი ა სამნავიანი ბაზილიკაა (13,510,5 მ). განეკუთვნება საუკუნის ნახევარს. გვიანი გადაკეთებების შედეგად თავდაპირველი სახე მნიშვნელოვნად აქვს შეცვლილი. - საუკუნეების გადაკეთებების შედეგად მნიშვნელოვნადაა შეცვლილი, როგორც ბაზილიკის, ასევე აგებიდან მოგვიანებით მიშენებული გარშემოსავლელის ინტერიერი. ეკლესიაში შემორჩენილია მოხატულობის კვალი.

ს ა მ ლ ო ც ვ ე ლ ო (6,84,3 მ) ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხესთან დგას. განეკუთვნება - საუკუნეებს, ძლიერ დაზიანებულია. მოგვიანებით სამლოცველოს დასავლეთ ნაწილზე სამრეკლო დაუშენებიათ.

გ ა ლ ა ვ ა ნ ი გეგმით თითქმის სწორკუთხა მოხაზულობისაა, შემორჩენილია ფრაგმენტების სახით, გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში და სამხრეთის კედლის გასწვრივ შემორჩენილია ნაგებობათა ნაშთები.
აფხაზეთის ტურიზმი

ტურიზმი აფხაზეთში ტექნიკურად არალეგალურია, რასაც განსაზღვრავს საქართველოს კანონი, რომლითაც საქართველოს მთავრობა სადავო ტერიტორიაზე უცხოელებს შესვლას უკრძალავს. თუმცა, აფხაზეთის პლაჟები შავი ზღვის სანაპიროზე დღემდე იზიდავს უცხოელ ვიზიტორებს, რომელთაც ხიბლავთ ტრანსპორტირებისა და ბინადრობის დაბალი ფასები, აგრეთვე აფხაზეთის, როგორც ტურისტული ღირსშესანიშნაობის საბჭოთა მემკვიდრეობა.

წარსული
საბჭოთა პერიოდში, აფხაზეთის შავი ზღვის პლაჟები მრავალ ტურისტს იზიდავდა მიმდებარე ქვეყნებიდან, რაც საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ტურისტული ბაზრის 40 %-ს შეადგენდა. აფხაზეთის 1992-1993 წლების ომამდე, რეგიონს ყოველწლიურად 202 000 ტურისტი სტუმრობდა. აფხაზეთი ამჟამად სადავო ტერიტორიაა, რომელსაც დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ მხოლოდ რუსეთი, ნიკარაგუა, ვენესუელა და ნაურუ აღიარებენ. საქართველოს კანონის თანახმად, გარდა საქართველოს მოქალაქეებისა, აფხაზეთში შესვლა საქართველოს მთავრობის ნებართვის გარეშე ყველა დანარჩენისათვის არალეგალურია.

მიუხედავად რისკებისა, ყოველწლიურად აფხაზეთს დაახლოებით 300 000 ტურისტი სტუმრობს, ძირითადად რუსეთიდან. შავისზღვისპირეთის სხვა ქალაქებისგან, მაგალითად სოჭისგან განსხვავებით, აფხაზეთის მიმზიდველობის მთავარი ფაქტორი დაბალი ფასებია. მაგალითად, 2003 წელს გაგრაში ერთი ღამის გათევა 25 აშშ დოლარი ღირდა, რაც ყველაზე დაბალი ფასი იყო რეგიონში. ამავე წელს, რკინიგზით მგზავრობა სოჭიდან სოხუმში მხოლოდ 1 აშშ დოლარი ღირდა. მიუხედავად ამისა, აფხაზეთის ტურისტული შესაძლებლობანი ბევრად ჩამოუვარდება დასავლურ სტანდარტებს, რადგან მისი ინფრასტრუქტურის უდიდესი ნაწილი საბჭოთა პერიოდს მიეკუთვნება.

ღირსშესანიშნაობები
აფხაზეთი შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარეობს და შესაბამისად, ტურისტული მოთხოვნა ძირითადად სანაპირო ქალაქებზე მოდის. რუსი ტურისტებისათვის ადვილად ხელმისაწვდომია რამდენიმე იაფი კურორტი. ყველაზე პოპულარული ქალაქებია სოხუმი და გაგრა. ტურიზმი ყველაზე მეტად რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილშია განვითარებული.
ალბანეთის ტურიზმი

ალბანეთის ტურიზმი ხახიათდება ბერძნული, რომაული და ოსმალური პერიოდის არქეოლოგიური მემკვიდრეობით, თვალწარმტაცი პლაჟებით, მთებით, საუცხოო ალბანური სამზარეულოთი, ცივი ომის პერიოდის არტეფაქტებით, უნიკალური ტრადიციებითა და სტუმართმოყვარეობით. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ განვითარების სტადიაშია, ბოლო წლებში ტურიზმმა მნიშვნელოვანი ზრდა დაიწყო. ალბანეთს 2012 წლის მეოთხე ყველაზე ცხელ ღირსშესანიშნაობად მიიჩნევს. ასევე, ბრიტანელი ტურისტების მიერ ალბანეთი ერთ-ერთ მოწინავე დესტინაციად იქნა ამორჩეული 2012 წელს. 2011 წლის აგვისტოში, ქვეყანას ეწვია ალბანური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი ელაიზა დუშკუ, რომელმაც მამამისის ქვეყანაზე დოკუმენტური ფილმი გადაიღო. მთავარი ტურუსტული სარეკლამო მომენტები ფილმიდან მსოფლიოს წამყვან ახალი ამბების არხებზე დატრიალდა.

ტურისტების ძირითად ნაწილს შეადგენენ ალბანელები თავად ალბანეთიდან, კოსოვოდან, მაკედონიიდან, მონტენეგროდან, საბერძნეთსა და იტალიაში მცხოვრები ემიგრანტები. უცხოელი ტურისტები ძირითადად აღმოსავლეთ ევროპიდან მოდიან, განსაკუთრებით პოლონეთიდან და ჩეხეთიდან. თუმცა ტურისტები ასევე ჩამოდიან დასავლეთ ევროპიდან, მათ შორის შვეიცარიიდან, გერმანიიდან, ბელგიიდან, დიდი ბრიტანეთიდან, სკანდინავიის ქვეყნებიდან და ა. შ. ისინი გაჩერებას ძირითადად ტირანაში ამჯობენებენ ან კემპინგით მიდიან სოფლებსა და პლაჟებზე. ორგანიზებული ჯგუფები ძირითადად მრავალრიცხოვან არქეოლოგიურ ძეგლებსა და ქალაქებს სტუმრობენ. მნიშვნელოვნად იმატა კანიონებში მოგზაურობის, ველოსიპედით ხეტიალის და მთებზე ცოცვის ტენდენციამ. ბოლო დროს, ტურები შესაძლებელი გახდა ალბანეთის სარკინიგზო სისტემის საშუალებითაც. ასევე, მანქანის გამქირავებელმა სააგენტოებმა და ტურისტულმა საინფორმაციო ცენტრებმა ფილიალები გახსნეს ტირანის საერთაშორისო აეროპორტში, დედაქალაქსა და სხვა ქალაქებში. პოპულარული გახდა სამედიცინო ტურიზმი, რადგან ადგილობრივი მედიკოსები დასავლურ სტანდარტებს ბევრად დაბალ ფასად სთავაზობენ. ადგილობრივი საუცხოო სამზარეულოს დაგემოვნება შესაძლებელია ტრადიციულ ალბანურ რესტორნებში, რომლებიც პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობების გვერდითაა განთავსებული მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ალბანეთს ზედმეტსახელად „ხმელთაშუა ზღვის ახალ სიყვარულს“ უწოდებენ.

თუმცა, ტურიზმს ხელს უშლის ადგილობრივი მენეჯმენტის საკითხები, მათ შორის ცუდი გზები და საზოგადოებრივი ინფრასტრუქტურა, არალეგალური მშენებლობა და ნადირობა, გაურკვეველი მიწის საკუთრება და სტუმარ-მასპინძლობის სექტორის არაკვალიფიციურობა. მიუხედავად ასეთი ცუდი ვითარებისა, ბოლო წლებში სანაპირო და მთების გზების დიდი ნაწილი შერემონტდა, გაუმჯობესდა ელექტროენერგიითა და სასმელი წყლით მომარაგება. კერძო სექტორი და უცხოელი დონორები მასშტაბურ ინვესტიციებს ახორციელებენ მშენებლობის სექტორსა და ისტორიული ადგილების აღდგენით სამუშაოებში. ამავე დროს, ინვესტორთა გარკვეული ნაწილი ინვესტირებას ტურისტული კურორტების მშენებლობაში ახდენს.

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები
ალბანეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სამი ძეგლი მდებარეობს:
ბუტრინტი — ძველბერძნული და ძველრომაული ქალაქი.
გიროკასტრა — კარგად შემონახული შუა საუკუნეების ოსმალური ქალაქი.
ბერატი — „ათას ერთი ფანჯრის ქალაქი“.

გალერეა
გორ ვიდალი

იუჯინ ლუთერ გორ ვიდალი (; დ. 3 ოქტომბერი, 1925, ვესტ-პოინტი — გ. 31 ივლისი 2012, ჰოლივუდი) — ამერიკელი მწერალი, ესეისტი, კინო- და თეატრალური დრამატურგი, საუკუნის ამერიკული ლიტერატურის აღიარებული კლასიკოსი. ამერიკის შეერთებული შტატების კულტურული და პოლიტიკური ცხოვრების მნიშნვენლოვანი ფიგურა ბოლო 60 წლის განმავლობაში. სახელი გაითქვა ბესტსელერებით „ხმაური“, „ლინკოლნი,“ „მირა ბრეკენრიჯი“, ესეებით პოლიტიკაზე, ლიტერატურასა და რელიგიაზე, ასევე ჰოლივუდის ფილმებისათვის დაწერილი სცენარებით.
სომხეთის ტურიზმი

ტურიზმი სომხეთის ეკონომიკის ერთ-ერთი მთავარი სექტორი გახდა 1990-იანი წლებიდან. ყოველწლიურად ქვეყანას ნახევარი მილიონი მნახველი სტუმრობს, ძირითადად ეთნიკური სომხები დიასპორებიდან. როგორც სომხეთის ეკონომიკის სამინისტრო იუწყება, ტურისტების უდიდესი ნაწილი დსთ-ის ქვეყნებიდან მოდის, ძირითადად რუსეთიდან; ასევე საქართველოდან, ევროკავშირის ქვეყნებიდან, ირანიდან და აშშ-დან.

მიუხედავად იმისა, რომ რესურსები მწირია, ტურიზმის სექტორის ზრდის მიზნით, სომხეთი ინვესტირებას ახდენს ახალი სასტუმროების მშენებლობაში. ძირითადი ღირსშესანიშნაობებია ღია ცის ქვეშ აქტივობა და პეიზაჟები. პოპულარული საზაფხულო ტურისტული ადგილია მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მთის ტბა სევანი. ზამთარში, ღიაა სამთო-სათხილამურო კურორტი წაღკაძორი, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში ასევე ღიაა ფეხით ხეტიალისა და პიკნიკისათვის. სომხეთიდან მოჩანს თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე არარატის მთა, სადაც გაჩერდა ნოეს კიდობანი. დედაქალაქ ერევანში ფუნქციონირებს ოპერა, თეატრები და სხვა კულტურული დაწესებულებები. ტურისტებს შორის ასევე პოპულარობით სარგებლობს არგავანდის სამორინეები.

2000-იანი წლებიდან სომხეთში ტურიზმი თანდათანობით იზრდება. სომხეთის რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს ინფორმაციით, 2009 წელს ქვეყანას 575 281 ტურისტი ეწვია, 3%-ით მეტი ვიდრე წინა წელს, 2010 წლისთვის კი, მსოფლიო ეკონომიკის სტაბილიზაციასთან ერთად, ნავარაუდევი იყო ამ მაჩვენებლის 5%-იანი ზრდა. 2011 წლისთვის, სომხეთი 800 000 ტურისტს ელოდებოდა, წინა წლის მაჩვენებელზე 13%-ით მეტს. სომხეთი ტურისტებს თავგადასავლების შესაძლებლობითა და თავის ისტორიით იზიდავს. დედაქალაქ ერევანში აშენდა ახალი სასტუმროები, მათ შორის ჰილტონი, ინტერკონტინენტალი და კემპინსკი.

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები
სომხეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის რამდენიმე ძეგლი მდებარეობს:
ახპატისა და სანაინის მონასტრები — 1996 წლიდან.
ეჩმიაძინის საკათედრო ტაძარი და ეკლესიები, ზვართნოცის არქეოლოგიორი ძეგლი — 2000 წლიდან.
გეღარდის მონასტერი და მდინარე აზატის ზემო ხეობა — 2000 წლიდან.
ბზასაყდარი

ბზასაყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბის სამხრეთ-დასავლეთით, ტყეში. აქ ერთ ნაგებობადაა გაერთიანებული 2 ეკლესია, ეგვტერი, სამრეკლო და ერთი გაურკვეველი დანიშნულების სათავსი.

ე კ ლ ე ს ი ა დარბაზულია (6,84,7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან თანადროული ეგვტერი ეკვრის. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაშენია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. კედლები მობათქაშებულია ეკლესიის საკურთხეველში და დარბაზის დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების მხატვრობის ფრაგმენტები.

ე გ ვ ტ ე რ ი ეკლესიაზე ოდნავ მოკლეა (5,13 მ) და მას წყობის გადაბმით უკავშირდება. შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი.

ს ა მ რ ე კ ლ ო სამხრეთით მდგარ ეკლესიაზე დასავლეთიდანაა მიშენებული. იგი ორსართულიანი ყოფილა. გეგმით თითქმის კვადრატულია (4,54,7 მ).

ჩრდილოეთით მდგარი ე კ ლ ე ს ი ა დარბაზულია (8,85 მ), უაფსიდო, თავდაპირველ ეკლესიაზე ოდნავ გრძელია და სამრეკლოს ჩრდილოეთი კედლის ნაწილსაც ფარავს. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ეკლესიას ცალფერდა სახურავი ჰქონია.

ს ა თ ა ვ ს ი (4,63,1 მ) ჩრდილოეთით მდგარ ეკლესიასა და სამრეკლოს შორის შექმნილ კუთხეშია ჩადგმული. იგი ყველაზე გვიანაა აგებული. ნაშენია ნატეხი ქვით - ტლანქად. კედლები შემორჩენილია ნახევარი მეტრის სიმაღლეზე.

ასევე შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაგები, წრიული მოხაზულობის დაბალი გ ა ლ ა ვ ნ ი ს ფრაგმენტები. გალავანს შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია.
იბრაჰიმ ბაბანგიდა

იბრაჰიმ ბაბანგიდა (; 17 აგვისტო, 1941, მინა, ნიგერია) — ნიგერიის სახელმწიფო მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1985–1993 წწ.

მიეკუთვნება გბარის ეთნიკურ ჯგუფს. 1964 წელს დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი ინდოეთში. 1985 წელს ხელისუფლებაში მოვიდა უსისხლო გადატრიალების შედეგად. ხელისუფლებიდან წავიდა 1993 წელს, მასობრივი საპროტესტო აქციების ფონზე.
ზარდახნის მწიგნობარი

ზარდახნის მწიგნობარი — მოხელე ფეოდალურ საქართველოში, ექვემდებარებოდა მწიგნობართუხუცესს, აღასრულებდა მის განკარგულებებს. სულ მწიგნობართუხუცესს ჰყავდა 26 მწიგნობარი, მათ შორის ორი გამორჩეული პატივის: პირველი მოადგილე საწოლის მწიგნობარი, ხოლო მეორე მოადგილე ზარდახნის მწიგნობარი იყო. ისინი დარბაზობისას ცალკე იდგნენ, დანარჩენი 24 მწიგნობრისგან გამოცალკევებით. ყველა მწიგნობარს ჰქონდა საწერელნი და ყოველდღიურად ეძლეოდა თითო ფურცელი, ზარდახნის მწიგნობარს ორი ფურცელი, საწოლის მწიგნობარს სამი, ხოლო მწიგნობართუხუცესს ხუთი ფურცელი. მისი უმთავრესი მოვალეობა იყო წელიწადში ერთხელ ზარდახანაში შესვლა, სამეფო კარის ქონების აღრიცხვა (ჭურჭლის, ძვირფასეულობის) და ანგარიშის დაწერა.
კირიბატული ენა

კირიბატული ენა ან გილბერტული ენა — კირიბატის რესპუბლიკიც ოფიციალური ენა ,წარმოადგენს ავსტრონეზიული ენების ოჯახს.

სახელი
კირბატულს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც გილბერტულ ენას , ქვეყნის აღმომჩენის ტომას გილბერტის პატივსაცემად.

გავრცელების არეალი
კირიბატი, 98 000
ფიჯი, 5 300
ნაურუ, 1700
სოლომონის კუნძულები, 1 200
ტუვალუ, 870
ვანუატუ, 370

კილოები
ბანაბური კილო — გავრცელებულია კუნძულ ბანაბასა (კირიბატი) და ფიჯიზე
ჩრდილოგიბერტული კილო — გავრცელებულია კირიბატის ცენტრალურ და ჩრდილოეთ კუნძულებზე
ნიუური კილო — ტუვალუ (კუნძული ნიუ)
რაბიული კილო — ფიჯი
სამხრეთგიბერტული — გავრცელებულია კირიბატის სამხრეთ კუნძულებზე.

ფრაზები
გამარჯობა — 
როგორ ხარ? — ?
მადლობა — 
კარგად (დამშვიდობება) — 

დამწერლობა
დიეგო ბენალიო

დიეგო ორლანდო ბენალიო (დ. 8 სექტემბერი, 1983, ციურიხი) — შვეიცარიელი ფეხბურთელი, უკანასკნელად თამაშობდა საფრანგეთის ლიგა 1-ის „მონაკოში“ მეკარედ. კარიერა დაამთავრა 2020 წელს.

კარიერა
კარიერა დაიწყო მშობლიური ქალაქის კლუბ „გრასჰოპერში“. ახალგაზრდობაშივე გადავიდა გერმანიაში და შეუერთდა „შტუტგარტს“, მაგრამ სამი წლის განმავლობაში იყო სარეზერვო მეკარე.

2005-2006 წლებში თამაშობდა პორტუგალიურ „ნასიონალში“.

2008 წლის 22 იანვარს დაბრუნდა გერმანიაში და შეუერთდა „ვოლფსბურგს“.

შვეიცარიის ეროვნულ ნაკრებში ასპარეზობს 2006 წლიდან და გამოძახებული იყო 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, როგორც მესამე მეკარე. მონაწილეობა მიიღო 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მშობლიურ ქვეყანაში.

2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, სამხრეთ აფრიკაში ითამაშა ჯგუფური ეტაპის სამივე მატჩში, მათ შორის ესპანეთთან 1-0 მოგებულ მატჩში, რომელიც გახდა იმ გათამაშების ჩემპიონი. 2012 წელს ოლიმპიადაზე ითამაშა შვეიცარიის ოლიმპიურ (23-წლამდელთა) ნაკრებში, ჩაატარა 4 შეხვედრა.
ბელგიის ტურიზმი

ტურიზმი ბელგიაში ქვეყნის ინდუსტრიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დარგია და ხელმიწაწვდომია მთელი ევროპიდან, რაც ბელგიას პოპულარულ ტურისტულ დანიშნულებად აქცევს. ტურიზმის ინდუსტრია ბელგიის მთლიანი შიდა პროდუქტის 2,8 % აწარმოებს და ასაქმებს დასაქმებული მოსახლეობის 3,3 %-ს. 2005 წელს ბელგიას 6,7 ადამიანი ესტუმრა. მათი ორი მესამედი მეზობელი ქვეყნებიდან — საფრანგეთიდან, ნიდერლანდებიდან, გაერთიანებული სამეფოდან და გერმანიიდან ჩამოვიდა.

1993 წელს, ტურიზმში დასაქმებული იყო მთლიანი სამუშაო ძალის 2 %, ბევრად ნაკლები, ვიდრე მეზობელი ქვეყნების შემთხვევაში. ტურიზმის ინდუსტრიის უმეტესი ნაწილი განლაგებულია მაღალგანვითარებულ სანაპირო ზოლსა და არდენების რეგიონში. კულტურულ ტურიზმში მრავალ ადამიანს იზიდავს ქალაქები: ბრიუსელი, ბრიუგე, გენტი, ანტვერპენი, ლევენი, მეხელენი. 2005 წელს, ბელგიამ საერთაშორისო ტურიზმიდან 9,863 მლრდ აშშ დოლარი მიიღო.
კვიპროსის ტურიზმი

ტურიზმს კვიპროსის ეკონომიკაში დომინანტი როლი უკავია. 2006 წელს, ამ სექტორიდან მიღებულმა შემოსავლებმა მთლიანი შიდა პროდუქტის 10,7% შეადგინა. მასში დასაქმებული იყო 113 000 ადამიანი.

კვიპროსში, მსოფლიოში მე-40 ყველაზე პოპულარულ ტურისტულ ქვეყანაში ყოველწლიურად 2 მილიონი ადამიანი ჩადის.

1975 წელს, მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის შექმნისთანავე კვიპროსი მისი სრულუფლებიანი წევრი გახდა.

2011 წლის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მონაცემებით, მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით კვირპროსს 24-ე ადგილი უკავია. ტურისტული ინფრასტრუქტურის თვალსაზრისით, კვიპროსს მსოფლიოში 1-ლი ადდგილი უკავია.

ტურისტული ჩამოსვლები
მთლიანი ჩამოსვლები
ჩამოსვლები ქვეყნების მიხედვით
ქვეყანაჩამოსვლები (2009) % სულ (2009) ჩამოსვლები (2010)ჩამოსვლები (2011)
1დიდი ბრიტანეთი1 069 19049.93 %
2რუსეთი148 7346.95 %225 000334 000
3საბერძნეთი131 8716.16 %
4გერმანია131 1586.13 %
5შვედეთი108 2475.06 %
Mother (პინკ ფლოიდის სიმღერა)

„“ — მეექვსე სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომზე (1979). მისი ავტორია როჯერ უოტერსი.

სიუჟეტი
 არის ამბავი პინკის შესახებ, რომელიც არის საზოგადოებისგან გაუცხოებული როკ-ვარსკვლავი. იგი საზოგადოებისგან ფსიქოლოგიურ ბარიერს ქმნის, წარმოსახვითი კედლის სახით.

ავტორის თქმით, სიმღერაში საუბარია მშობლების მიერ შვილების ცხოვრების კონტროლზე. როჯერი ამბობდა, რომ ეს დედა არავითარ კავშირში არ იყო მის საკუთართან:

დედა ერთ რამეში შეიძლება დავადანაშაულოთ - ზოგიერთი საკუთარ შვილს ზედმეტად იცავს. ხანგრძლივი დროის განმავლობაში. ასე არის. ეს არ არის ჩემი დედის სახე, თუმცა, რამდენიმე რამ შეიძლება მასაც მივაწეროთ, ისევე, როგორც სხვების დედებს. სასაცილა, რომ ბევრმა იცის და სინამდვილეში ასეა - ქალბატონმა, რომელმაც ალბომი მოისმინა, დამირეკა და მითხრა, რომ მოეწონა. ამ სიმღერის მოსმენისას თავი დამნაშავედ იგრძნო, თავად კი სამი შვილი ჰყავს. ვერ ვიტყოდი, რომ იგი ბავშვებს განსაკუთრებით იცავდა. დამაინტერესა, რომ ამ ქალბატონამდე, რომელიც ჩემი ასაკის იყო, ამ ყველაფერმა მიაღწია. მოხარული ვარ, რომ ასე მოხდა.

საკონცერტო ვერსიები
სიმღერა შედიოდა ჯგუფის 1980-1981 წლების პროგრამაში და უოტერსის სოლო-გამოსვლებში (ამ დროს სცენაზე ჩნდებოდა დედის მარიონეტი), ხოლო ოდნავ სახეცვლილი ვერსია ჩაიწერა ფილმისთვის (ამ ვერსიაში საბოლოო სტრიქონია „, ?“).

უოტერსის 1999-2002/2006-2008 წლების ტურნეებში სიმღერა სრულდებოდა ბეკვოკალისტების დახმარებით. 2010-2013 წლებში როჯერ უოტერსი ამ სიმღერის შესრულებისას იყენებდა ერლს კორტის (1980-1981) კადრების ნაწყვეტებს და ამ ნომერს „საკუთარ თავთან ერთად“ მღეროდა, ორ ხმაში. აგრეთვე 2010-2013 წლებში ფრაზის „ვენდო მთავრობას“ (რასაც მქუხარე ოვაციები მოჰყვებოდა) შემდეგ კედელზე ჩნდებოდა წარწერა „ “ - ხოლმე თარგმნილი სხვა ენებზე, გამომდინარე იმ ქვეყნიდან, სადაც კონცერტი ტარდებოდა. 2016 წელს სიმღერა მოხვდა როჯერის ამერიკული კონცერტების სერიის პროგრამაშიც.

უოტერსის 1990 წლის კონცერტზე სიმღერა შეასრულა შინეიდ ო’კონორმა. გამოსვლისას მას საკუთარი ტექსტი დაავიწყდა და ვიდეოჩანაწერში შეტანილია მისი ვოკალური პარტია წინა დღის რეპეტიციებიდან.

ფილმის ვერსია
ფილმში „პინკ ფლოიდი: კედელი“ ჟღერს სიმღერის განსხვავებული ვერსია, რომელსაც ნახევრად აკლია დასარტყმელი საკრავებს და ახლავს თითქმის ემბიენტური მუსიკალური ფონი, თუმცა ტრადიციული ვერსია, ცნობილი ალბომიდან, მას მოგვიანებით უერთდება, იმ კადრების დროს, როდესაც ნაჩვენებია პინკის (ბობ გელდოფი) ქორწილი. საგულისხმოა, რომ ამ სცენაში ერთ-ერთ მეჯვარეს ასრულებს თავად როჯერი, რომელსაც თავდაპირველად პინკის როლი უნდა შეესრულებინა, მაგრამ მისი შესრულებით რეჟისორი უკმაყოფილო იყო.
რეტო ციგლერი

რეტო პირმინ ციგლერი (დ. 16 იანვარი, 1986) — შვეიცარიელი ფეხბურთელი. თამაშობს იტალიის სერია -ს კლუბ „იუვენტუსში“ და შვეიცარიის ეროვნულ ნაკრებში. თამაში შეუძლია როგორც მარცხენა მცველის, ასევე მარცხენა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

2004 წლის ზაფხულში კონტრაქტი გააფორმა „ტოტენჰემთან“, რომელიც ძალაში შევიდა 2005 წლის 1 იანვარს, როდესაც ამოიწურა მისი „გრასჰოპერსთან“ კონტრაქტის ვადა.

მიუხედავად იმისა, რომ ის იყო 18 წლის, მალე გახდა ჟაკ სანტინის გუნდის ძირითადი შემადგენლობის წევრი.

2011 წლის 26 მაისს ციგლერი შეუერთდა „იუვენტუსს“. კლუბს და ფეხბურთელს შორის გაფორმდა ოთხწლიანი კონტრაქტი.
ჰელვეტები

ჰელვეტები — კელტური ტომი ან ტომური კონფედერაცია, რომელთაც დაახლოებით ქრისტეს შობამდე საუკუნისთვის, რომაულ ხანაში შვეიცარიის ზეგანის უმეტესი ნაწილი ეკავათ. იულიუს კეისრის მიხედვით ჰელვეტები დაყოფილი იყო 4 პაგიდ, რომელთაგანაც ის მხოლოდ ვერბიგენის და ტიგურინის ასახელებს. პოსიდონის პერიოდში მოხსენებულია ტიგურინი და ტოიგენოი ('). ისინი გალიის ომზე ჩანაწერებში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებენ , სადაც მათი სამხრეთ დასავლეთ გალიაში მიგრაციის წარუმატებელი მცდელობა (ძვ. წ. აღ. 58) იქცა კეისრის მიერ გალიის დაპყრობის კატალიზატორად.