ნოვი-იჩინი

ნოვი-იჩინი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. მდებარეობს ნოვი-იიჩინის რაიონში. ნოვი-იჩინი ექვსი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ნოვი-იჩინის გარდა მის მუნიციპალიტეტში ერთიანდება ბლუდოვიცე, კოიეტინი, ლოუჩკა, სტრანიკი და ჟილინა. ნოვი-იჩინის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

სახელწოდება
სახელწოდება „იჩინის" წარმოშობის შესახებ ორი ვერსია არსებობს. აქაური ლეგენდის მიხედვით, იგი მომდინარეობს ადგილობრივი ციხე-სიმაგრის ერთ-ერთი მფლობელის მამაცი ქალიშვილის - იტკას სახელიდან. მეორე თეორია კი სახელს სლავურ სიტყვა „დიჩინთან“ აკავშირებს, რაც „გარეულ ღორს“ ნიშნავს. სიტყვა „ნოვი" სლავურ ენებში ახალს ნიშნავს და ქალაქის სახელწოდებაში დროთა განმავლობაში გაჩნდა, რადგან ის მის მეზობლად მდებარე სოფელ სტარი-იჩინთან („ძველი იჩინი") ახლოს განვითარდა.

გეოგრაფია
ნოვი-იჩინი ქალაქ ოსტრავიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 30 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი მორავია-სილეზიის მთისწინეთშია გაშენებული. ნოვი-იჩინის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია დლოუჰის გორა, მისი სიმაღლე 585 მეტრია ზღვის დონიდან. ნოვი-იჩინაში მიედინება პატარა მდინარე იჩინკა.

ისტორია
ისტორიულ წყაროებში ნოვი-იჩინი პირველად 1313 წელს არის მოხსენიებული, თუმცა სავარაუდოდ ის 1280-იან წლებში დაარსდა. დაარსებისას ის სტარი-იჩინის ეკონომიკურ ცენტრად იყო გათვალისწინებული, აქაურ მამულებს თავდაპირველად კრავარჟელი, მოგვიანებით კი ჟეროტინელი დიდგვაროვნები ფლობდნენ.

1620 წელს ჩეხეთის მეფე ფრიდრიხ -მ ნოვი-იჩინს სამეფო ქალაქის წოდება უბოძა. საუკუნეში წარმოებულმა ოცდაათწლიანმა ომმა ის ძლიერ დააზარალა. მომდევნო საუკუნეში, კერძოდ 1768 და 1773 წლებში ორი დიდი ხანძარი გაჩნდა და ქალაქის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადაწვა.

ღირსშესანიშნაობები
ნოვი-იჩინის ისტორიული ცენტრი რენესანსულ-ბაროკოს სტილის უბანია, ქალაქის ცენტრი საუკუნის მეორე ნახევრის ურბანიზაციის შესანიშნავი ნიმუშია. ისტორიულ უბანში თაღებით შემოსაზღვრული მოედანია. ქალაქში თაღოვანი შენობები საუკუნეში აშენდა.

ნოვი-იჩინის ერთ-ერთი გამორჩეული კულტურული ძეგლია ძველი ფოსტის ორსართულიანი შენობა, რომელიც აგრეთვე რენესანსის არქიტექტურის ნიმუშია და 1563 წელს არის აგებული. დღეს ამ შენობაში ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრი და ქუდების წარმოების მცირე მუზეუმია განთავსებული.

ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია ისტორიული ცენტრის ღირსშესანიშნაობაა. მას აქვს რენესანსის სტილის 66 მეტრი სიმაღლის გუმბათი. ეკლესია 1587 წელს აშენდა. თავდაპირველად ნოვი-იჩინში გოტიკური ციხესიმაგრე იდგა, 1732–1740 წლებში ის იეზუიტმა ბერებმა გადააკეთეს.

ნოვი-იჩინის უძველესი ქვის ნაგებობა 1380-იან წლებში აგებული ჟეროტინის ციხეა. დღეს მასში რეგიონალური მუზეუმია განთავსებული.

ცნობილი ადამიანები
ერნსტ გიდეონ ფონ ლაუდონი (1717–1790) - გენერალისიმუსი
პიტერ ფონ რიტინგერი (1811–1872) - ინჟინერი და გამომგონებელი
ედუარდ ვეიტი (1858–1925) - მხატვარი
ოტაკარ ბისტრჟინა (1861–1931) - მწერალი
ადოლფ ჰერცი (1862–1947) - ინჟინერი და გამომგონებელი
ჰუგო ბაარი (1873–1912) - ლანდშაფტების მხატვარი
ბოჟენა ბენეშოვა (1873–1936) - მწერალი
ალფრედ ნოიბაუერი (1891–1980) - ფორმულა 1-ის მწვრთნელი
ფრედ ლივეერი (1909–1993) - მსახიობი
ფრედერიკ ტინტნერი (1912–2015) - სამხედრო პირი
მაქს მანჰაიმერი (1920–2016) - ჰოლოკოსტის დროს გადარჩენილი მწერალი
ვლადიმირ ვალეკი (1935–2025) - დირიჟორი
ჰარუნ ფაროცკი (1944–2014) - მწერალი და რეჟისორი
ფრანტიშეკ ჩერნიკი (დაბ. 1953) - ჰოკეისტი
სტანისლავ მოშა (დაბ. 1956) - თეატრისა და კინოს რეჟისორი
კარელ სტრომშიკი (დაბ. 1958) - ფეხბურთელი
ვლასტა რედლი (დაბ. 1959) - მუსიკოსი
კატერჟინა კონეჩნა (დაბ. 1981) - პოლიტიკოსი
როსტისლავ კლესლა (დაბ. 1982) - ჰოკეისტი
ტომაშ სკლენაკი (დაბ. 1982) - ხელბურთელი
ლენკა მასნა (დაბ. 1985) - ძალოსანი
კაროლინა ჰუვაროვა (დაბ. 1986) - მოდელი
პეტრა კლოსოვა (დაბ. 1986) - მოცურავე

დაძმობილებული ქალაქები
ეპინალი, საფრანგეთი
გორლიცი, გერმანია
კრემნიცა, სლოვაკეთი
ლუდვიგსბურგი, გერმანია
ნოველარა, იტალია
შვიენტოხლოვიცე, პოლონეთი

ფოტოგალერეა