iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თინათინ გონიაშვილი

თინათინ გონიაშვილი (დ. 10 სექტემბერი, 1913, თბილისი — გ. 1990) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი.

ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ენათმეცნიერების განხრით.

1932-1933 წლებში მუშაობდა კორექტორად, შემდეგ სტილისტად გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციაში. 1933 წელს ჩაირიცხა საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის კავკასიათმცოდნეობის ინსტიტუტის ასპირანტად თბილისში. 1936 წელს ლენინგრადში, საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის ენისა და აზროვნების ინსტიტუტში გაიარა ასპირანტურის ერთწლიანი კურსი. მუშაობდა ზოგადი ენათმეცნიერებისა და კავკასიურ ენათა საკითხებზე. მეცნიერ-მუშაკთა სრულიად საკავშირო კონკურსზე, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის-ნიკო მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის წარდგენის თანახმად თინათინ გონიაშვილის ნაშრომს, „ადიშის ოთხთავის დიალექტიზმებისათვის“ უმაღლესი შეფასება მისცეს და ავტორს სრულიად საკავშირო მეორე პრემია გადაეცა. ნაშრომი მოთავსებულია ნის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის მოამბე 1938.

თბილისში დაბრუნების შემდეგ უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად მუშაობდა საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის ნიკო მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში. 1938 წელს დაიცვა დისერტაცია ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიტატის ხარისხის მოსაპოვებლად თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1938 წელს ენიმკის სამეცნიერო საბჭომ თინათინ გონიაშვილი აირჩია უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად, ამავე წელს უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭომ იგი კავკასიურ ენათა კათედრის დოცენტად დაამტკიცა.

1939-1942 წლებში კითხულობდა ჩეჩნური ენისა და ზოგადი ენათმეცნიერების შესავლის კურსებს. იგი გაათავისუფლეს ვადამდე, 1957 წელს მიიღო რეაბილიტაცია. 1946 წლის სექტემბრიდან კვლავ დაიწყო მუშაობა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ასევე აღდგენილ იქნა ნიკო მარის სახელობის ენიმკში, ხოლო შემდეგ გარდაცვალების უკანასკნელ დღემდე მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში. იყო ამ ინსტიტუტის სამეცნიერო ტერმინოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერი-თანამშრომელი. მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა დარგის ტერმინოლოგიათა დამუშავებაში და იყო ამ ტერმინოლოგიათა განსახილველი სარედაქციო კომისიების მუდმივი წევრი. კერძოდ, 1957, 1960, 1977, 1982 წლებში მას მონაწილეობა აქვს მიღებული გამოქვეყნებული ტექნიკური ტერმინოლოგიების, მეტალურგიის, ფიზიკის, ქიმიის, ელექტროწევის, სატყეო-ტექნიკური, სტატისტიკისა და აღრიცხვის, გეოგრაფიის, ჰიდროტექნიკის, რადიოელექტრონიკის, სამრეწველო საწარმოს ორგანიზაციისა და დაგეგმვის, მეფუტკრეობის, მეფრინველეობის, მართვის ავტომატიზებული სისტემების, ვაჭრობის, ეკონომიკისა და საქონელმცოდნეობის, ავტოტრანსპორტის, გეოფიზიკისა და სხვა ტერმინოლოგიების დამუშავებაში.
1959 წელს გამოცემული სოფლის მეურნეობის ტერმინოლოგიური ლექსიკონის ერთ-ერთი რედაქტორია. მანვე რედაქცია გაუწია სამსონ აბაშიძისა და ლეილა აბაშიძის მიერ გამოცემულ სამედიცინო განმარტებით ლექსიკონს. თინათინ გონიაშვილი არის 20 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. ტერმინოლოგიის გარდა, იგი სწავლობდა და იკვლევდა ჩეჩნურ-ინგუშურ ენებს, რომლებსაც ეძღვნება მისი შრომების დიდი ნაწილი.
კოტის პრეფექტურა

კოტის პრეფექტურა — პრეფექტურა იაპონიაში, სიკოკუს რეგიონში, კუნძულ სიკოკუზე. ფართობი 7,103 კმ², მოსახლეობა 688 870 ადამიანი (2021 წლის 1 მარტის მდგომარეობით). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კოტი. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ეჰიმეს პრეფექტურა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ტოკუსიმის პრეფექტურა. მოსახლეობა კონცენტრირებულია ტოსის ვაკის ფარგლებში, რომელიც სამხრეთი ნაწილის გამოკლებით, მთებითა შემოსაზღვრული. არის რამდენიმე ეროვნული პარკი.
ტოკუსიმის პრეფექტურა

ტოკუსიმის პრეფექტურა — პრეფექტურა იაპონიაში, სიკოკუს რეგიონში, კუნძულ სიკოკუზე. ფართობი 4,146 კმ², მოსახლეობა 721 721 ადამიანი (2020 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით). ჩრდილოეთით ესაზღვრება კაგავის პრეფექტურა, დასავლეთით ეჰიმეს პრეფექტურა, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით კოტის პრეფექტურა. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტოკუსიმა. პრეფექტურა გარშემორტყმულია კიის არხით.
ფუკუოკის პრეფექტურა

ფუკუოკის პრეფექტურა — პრეფექტურა იაპონიაში, კიუსიუს რეგიონში, კუნძულ კიუსიუზე. ფართობი 4,986 კმ², მოსახლეობა 5 108 038 ადამიანი (2020 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით). სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება საგის პრეფექტურა, სამხრეთით კუმამოტოს პრეფექტურა, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ოიტის პრეფექტურა. ადმინისტრაციული ცენტრი ფუკუოკა. დასავლეთით გარშემორტყმულია ცუსიმის სრუტით, ჩრდილო-დასავლეთით იაპონიის შიგა ზღვით, ჩრდილოეთით კანმონის სრუტით, ხოლო სამხრეთით არიაკეს ზღვით. პრეფექტურის დასავლეთი სანაპირო შეჭრილ-შემოჭრილია.
მანანა კოპლატაძე

მანანა კოპლატაძე (დ. 5 მარტი, 1947, თბილისი — გ. 12 აპრილი, 2015) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

ლენიგრადში გატარებული ოთხი წლის განმავლობაში იგი მაღალი დონის ენდოკრინოლოგად ჩამოყალიბდა, რაც მის პედაგოგსაც არაერთხელ აღუნიშნავს. გამოთხოვებისას აკადემიკოსმა საყვარელ მოსწავლეს საკუთარი ფოტოც კი უსახსოვრა წარწერით: „ერთად მუშაობის წლებმა ორივე გაგვამდიდრა და თითოეული ჩვენგანი, განურჩევლად ასაკისა, ახალ ადამიანად აქცია“. ასპირანტურის დამთავრების შემდეგ, 1974 წელს, მანანა კოპლატაძე თბილისში დაბრუნდა და სამედიცინო ინსტიტუტის სუბორდინატორთა ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი გახდა, ორი წლის შემდეგ კი ამავე კათედრაზე ასისტენტის თანამდებობა დაიკავა. ინსტიტუტის რექტორის კონსტანტინე ვირსალაძის თაოსნობით იმხანად საფუძველი ჩაეყარა ენდოკრინოლოგიის კურსს, რომელიც მოგვიანებით კათედრად გადაკეთდა. იყო ამ კათედრის ერთ–ერთი დამაარსებელი პროფესორ კონსტანტინე ვირსალაძესთან, დოცენტ ივზირა ანდღულაძესა და დოცენტ ოქროპირ გოგიბერიძესთან ერთად. ენდოკრინოლოგიის კათედრაზე მან თავიდანვე მიიპყრო ყურადღება როგორც შესანიშნავმა კლინიცისტმა, პედაგოგმა და კეთილსინდისიერმა მეცნიერმა. ენდოკრინოლოგიის კათედრაზე მიმდინარეობდა სამეცნიერო, პედაგოგიური და, რასაკვირველია, სამკურნალო საქმიანობა.

მანანა კოპლატაძე გამოირჩეოდა ინოვაციური იდეებით და უსაზღვრო ენთუზიაზმით, მიზანსწრაფულობით. 1997 წლის შემოდგომაზე სტამბოლში შავი ზღვის აუზის დიაბეტოლოგთა ფორუმში კოლეგებთან ერთად მიიღო მონაწილეობა. 2001 წლის გაზაფხულზე, დაარსდა პროფესორ ვაჟა ივერიელის სახელობის საქართველოს ენდოკრინოლოგთა საზოგადოება, რომლის ხელმძღვანელიც პროფესორი დავით ვირსალაძე გახდა, ამ საქმის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი მანანა კოპლატაძე იყო. მისი ინიციატივით 5-6 ნოემბერს „ქორთიარდ მარიოტში“ გაიმართა საქართველოს ენდოკრინოლოგთა პირველი ყრილობა, რომელშიც სომხეთის, უკრაინის, აზერბაიჯანისა და რუსეთის წამყვანმა სპეციალისტებმა მიიღეს მონაწილეობა.

2005 წლის სექტემბერში კოლეგებთან ერთად გიოტებორგში გაემგზავრა, სადაც ევროპის ენდოკრინოლოგთა ყრილობაზე ქართველები ევროპის საზოგადოების წევრად მიიღეს. ქართველმა ენდოკრინოლოგებმა, დავით ვირსალაძის ხელმძღვანელობით და მანანა კოპლატაძის დიდი მონდომებით, საფუძველი ჩაუყარეს შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულთა სახელმწიფო პროგრამის განხორციელებას. რეგიონებში მისმა დანერგვამ არაერთ პაციენტს გამოკვლევის ჩატარებისა და სწორი მკურნალობის მიღების შესაძლებლობა მისცა, მანანა კოპლატაძემ დიდი წვლილი შეიტანა დიაბეტური ბანაკის შექმნაში.

1992 წელს ელიოტ ჯოსლინმა დიაბეტის სწავლების ახალი კონცეფცია შეიმუშავა და მალევე, პირველად ამიერკავკასიასა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში, საქართველოში დაინერგა დიაბეტის ინტენსიური ინსულინოთერაპიისა და ინტენსიური სწავლების სპეციალურად შერჩეული ფორმა. ეს იყო ბავშვებისთვის ფსიქოლოგიურად, კულტუროლოგიურად, ფიზიკურად, ემოციურად ყველაზე მისაღები ფორმა და ისეთ დონეზე განხორციელდა, რომ ამერიკელმა ექსპერტებმა ხმამაღლა განაცხადეს, ამ ბანაკმა საქართველოს საზოგადოება შეცვალაო. ისინი გულისხმობდნენ დიაბეტიან ბავშვთა მშობლებისა და ნათესავების დამოკიდებულების შეცვლას და თვით ექიმების მიერ ამ პროცესის ახლებურად გააზრება-შეფასებას. საქართველო მოხვდა ბავშვთა დიაბეტური ბანაკების საერთაშორისო ასოციაციის დირექტორთა საბჭოში და მეცნიერების კურირება დაევალა.
თამარ მახარობლიძე

თამარ მახარობლიძე (დ. 24 იანვარი, 1959, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, პედაგოგი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1981-1983 წლებში საქართველოს განათლების სამინისტროს მასწავლებელთა დახელოვნების ცენტრალური ინსტიტუტის სარედაქციო-საგამომცემლო განყოფილების რედაქტორი. 1984-1992 წლებში თამარ მახრობელიძეს საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიის უცხოეთის ქვეყნებზე მაუწყებლობის მთავარი რედაქციის საგარეო ურთიერთობათა ჯგუფის უფროსი რედაქტორი. 1988-2005 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტის ახალი ქართული ენის კათედრის დოცენტი. 1994 წლიდან საქართველოს რესპუბლიკის მწერალთა ცენტრი, მწერალი, ჟურნალისტი.

2004 წლიდან საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი („ჯიპა“) მიწვეული ლექტორი, საერთაშორისო მედია მენეჯმენტის ექსპერტი. 2018 წელს იენის ფრიდრიხ შილერის სახელობის უნივერსიტეტის კავკასიური ენების განყოფილება (გერმანია), მიწვეული პროფესორი. თამარ მახრობლიძეს 2005-2006 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრის პროფესორი. 2007-2008 წლებში სეულის სანგმიუნგის უნივერსიტეტის მიწვეული პროფესორი. 2008-2010 წლებში საქართველოს საპარტიარქოსთან არსებული წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. 2009, 2010, 2011 წლებშიკონსუტლანტი -. 2009-2017 წლებში. არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ქართველური ენების განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2011-2012 წლებში ლინგვისტი-მკვლევარი -ის პროექტებში. 2012-2013 წლებში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ცენტრი, მეცნიერ-მკვლევარი. 2013 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მეცნიერების ფაკულტეტის სრული პროფესორი.

2013 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ქართული ჟესტური ენის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 2014 წელს – ლაიდენის ლინგვისტთა საზაფხულო სკოლა (ნიდერლანდები), მიწვეული პროფესორი, ქართული ენის ლექტორი. 2014 წელს პარიზის უნივერსიტეტი , კავკასიოლოგიის განყოფილება, მიწვეული პროფესორი. 2015 წელს სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის ლინგვისტიკის განყოფილება (ჟესტური ენები), მიწვეული პროფესორი. 2017-2018 წლებში პარიზის სორბონას უნივერსიტეტის პროექტის მთავარი მეცნიერ-მკვლევარი (საფრანგეთი), პროექტი – ენათა დინამიკა კავკასიაში. 2018 წელს ამსტერდამის უნივერსიტეტის ლინგვისტიკის განყოფილება, ჟესტური ენები (ნიდერლანდები), მიწვეული პროფესორი. 2018 წელს ჰაიფას უნივერსიტეტის ჟესტური ენების ლაბორატორია (ისრაელი), მიწვეული პროფესორი. თამარ მახარობლიძეს 2017 წელს შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის კონკურსში მიღებული აქვს „წლის საუკეთესო მეცნიერის ჯილდო“ (საქართველოს შემსწავლელი მეცნიერებები).

1988 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადრესატობის კატეგორიის მორფოლოგიური სისტემა ბასკურში, მისი სინქრონიული ანალიზი და ტიპოლოგიური დახასიათება.“

2005 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ქართული და ბასკური დესტინაციური სისტემების ტიპოლოგია.“
ჯაჰანგირ ზეინალლი

ჯაჰანგირ ჰასანაღა ოღლუ ზეინალლი — აზერბაიჯანელი კინორეჟისორი და სცენარისტი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (2000).

ბიოგრაფია
ჯაჰანგირ ზეინალლი დაიბადა 1949 წლის 13 ოქტომბერს ბაქოში. სწავლობდა მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის დირექტორთა განყოფილებაში (1970-1975 წწ). 1975 წლიდან მუშაობს კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“.

2000 წლის 18 დეკემბერს მას მიენიჭა აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მუშაკის საპატიო წოდება აზერბაიჯანული კინოხელოვნების განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.

ფილმოგრაფია
20 იანვარი (1990);
ოცნებისკენ (1983);
მარადიული კვალი (1985)
გზა მარადისობისკენ (1987)
პირველი მწვერვალები (1988)
ლოდინი (1986) და სხვა.
ივანე ყანჩელი

ივანე (იაშა) სოლომონის ძე ყანჩელი (დ. 21 მაისი, 1878, ტფილისის გუბერნია, — გ. 1920, ქ. ახალქალაქი) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი (1917).

სამხედრო სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში 1898 წელს. დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. წლების განმავლობაში მსახურობდა გრენადერთა მე-14 ქართული პოლკში. მონაწილეობდა მსოფლიო ომში (1914-1918). 1917 წლის სექტემბრიდან ნოემბრამდე პოლკოვნიკი ყანჩელი მეთაურობდა გენერალ კოტლიარევსკის სახელობის გრენადერთა მე-14 ქართულ პოლკს. დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში იყო მე-11 ათასეულის უფროსი. 1920 წლის იანვარში ტრაგიკულად დაიღუპა ახალქალაქში. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (1907) და (ხმლებით, 1916), წმ. ანას (წარწერით „მამაცობისთვის“, 1916) და (ხმლებით, 1916), წმ. ვლადიმერის (ხმლებითა და ბაფთით, 1917) ხარისხის ორდენებით.
ნინო შვანგირაძე

ნინო შვანგირაძე (დ. 14 სექტემბერი, 1917, ქუთაისი — გ. 14 დეკემბერი, 1997, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონი) — ქართველი პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნე, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი.

1946-1948 წლებში იყო სათეატრო მუზეუმის მეცნიერ-თანამშრომელი. 1948-1951 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტი, უფროსი მასწავლებელი და თეატრის ისტორიის კაბინეტის ხელმძღვანელი. 1951-1960 წლებში რუსთაველის თეატრის მუზეუმის გამგე. 1960-1977 წლებში საქართველოს თეატრალური საზოგადოების სამეცნიერო-შემოქმედებითი განყოფილების ხელმძღვანელი და საზოგადოების პრეზიდიუმის უცვლელი წევრი. 1977 წლიდან - შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი. 1947 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. კითხულობდა ქართული თეატრის ისტორიის, ანტიკური თეატრის კურსს. მისი ინიციატივით დაიწყო აღმოსავლეთის ქვეყნების თეატრის ისტორიის კურსის სწავლება. კითხულობდა შოთა რუსთველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, თბილისის სამხატვრო აკადემიასა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1983 წელს არჩეულ იქნა თეატრისა და კინოს ისტორიისა და თეორიის კათედრის პროფესორად.

ნინო შვანგირაძე იყო საქართველოს უცხოეთთან კულტურულ ურთიერთობათა და მეგობრობის საზოგადოების გამგეობის წევრი და ამ საზოგადოების თეატრალური სექციის თავმჯდომარე, კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის მიმნიჭებელი მუდმივი კომიტეტის მდივანი, ჟურნალ „თეატრალური მოამბის“ კოლეგიის წევრი, მრავალი დათვალიერება-კონკურსების ჟიურის წევრი და სხვა. მისი გვარი შეტანილია „თეატრალურ ენციკლოპრდიაში“ და არის ამავე ენციკლოპედიის სამეცნიერო კონსულტანტი, აგრეთვე სტატიების ავტორი: რუსთაველის თეატრის, ვ. ტაბლიაშვილის, თ. წულუკიძის, ს. ჭელიძის, ჩხეიძის შესახებ. დიდი ღვაწლი მიუძღვის გამოჩენილი ქართველი რეჟისორის სანდრო ახმეტელის შემოქმედების რეაბლიტაციის, შესწავლისა და პუბლიკაციის საქმეში.

თეატრალური ხელოვნების საკითხებზე გამოქვეყნებული აქვს 300-ზე მეტი საჟურნალო და საგაზეთო სტატია. იბეჭდებოდა მოსკოვის, ლენინგრადისა და კიევის ჟურნალ-გაზეთებში. მონაწილეობდა: რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო მნიშვნელობის სამეცნიერო სესიებსა და კონფერენციებში, თეატრალური საზოგადაოებების ყრილობებსა, თუ ლიტერატურისა და კულტურის დეკადებში. იგი ავტორია წიგნების: „თბილისის სანკულტურის თეატრი“, „რუსთაველის თეატრი“, „სანდრო ახმეტელი“, „თეატრალური ეტიუდები“, ა„კაკი ხორავა“, „სანდრო ახმეტელი“, „ირაკლი გამრეკელი“, „აკაკი ფაღავა“, „ნინო დავითაშვილი“, „თამარ ჭავჭავაძე“, „კარლო კუკულაძე“, „სანდრო ახმეტელი“, „სანდრო ახმეტელი“, „სანდრო ახმეტელი. დოკუმენტები და ნარკვევები“, „ლევან აბუაშვილი“, „ალექსანდრე წუწუნავა“ და სხვა. მუზეუმის ხელნაწერთა ფონდში ერთ-ერთი უდიდესია ნინო შვანგირაძის არქივი, რომელიც 3204 ერთეულს შეიცავს. ამას გარდა, მისი ნაშრომის დედანი „ნინო დავითაშვილი“ დაცულია ნინო დავითაშვილის პირად არქივში. 1973-1989 წლებში იყო ახალგაზრდა შემოქმედთა რესპუბლიკური და საკავშირო დათვალიერებების ჟიურის მდივანი.

1975 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თამარ ჭავჭავაძე.“

ჯილდოები
1986 - საქართველოს თეატრალური საზოგადოების პრემია
შემოქმედ-ახალგაზრდობის დათვალიერება-კონკურსის ნაყოფიერ ჩატარებასთან დაკავშირებით გაწეული დამსახურებისთვის
1967 - საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
სკორპენისნაირნი

სკორპენისნაირნი — ძვლოვანი თევზების რიგი. ცნობილი არიან პალეოცენიდან. ქორჭილასნაირთა ნათესავები არიან. სხეულის სიგრძე 5–100 სმ-ია. საცურავი ბუშტი ან არ აქვთ, ან არ არის შეერთებული საყლაპავ მილთან. ფარფლები ეკლიანია, ზურგის ფარფლი, ჩვეულებრივ, 2 აქვთ, მუცლისა — 6 ცალი სხივით. სხეული დაფარულია ქტენოიდური ქერცლით; იშვიათად ციკლოიდურით, ძვლოვანი ფირფიტებით ან შიშველია. როგორც წესი, თავზე ეკლები აქვთ.

უმეტესობა ფართოდ გავრცელებული ზღვის თევზია; რამდენიმე ათეული მტკნარი წყლის სახეობა ბინადრობს ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. შავ ზღვაში გვხვდება ზღვისმამლისებრთა და სკორპენისებრთა ოჯახის წარმომადგენლები. უმეტესობა ფსკერის და ფსკერისპირეთის თევზია; არის ღრმა წყლის სახეობებიც, მაგალითად, . იკვებებიან უხერხემლოებით, უმეტესად — კიბოსნაირებით, და თევზით. ზოგიერთი სახეობა ცოცხლადმშობია (ზღვის ქორჭილა, ტლუ თევზი) ან ქვირითს იცავს (პინაგორი). რიგ სახეობებს ეკლების (ქიცვების) ძირში შხამიანი ჯირკვლები აქვთ, რომლებიც ადამიანისათვის საშიშ ტოქსინებს გამოყოფენ (მაგ., ლომთევზა). ზღვის ქორჭილები, ქლიბათევზები და ნახშირთევზი რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტებია.

კლასიფიკაცია
რიგში შედის შემდეგი ტაქსონები:
ქვერიგი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ქვერიგი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ქვერიგი
ოჯახი
ქვერიგი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ქვერიგი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ქვერიგი
ზეოჯახი
ოჯახი
ზეოჯახი
ოჯახი
ზეოჯახი
ოჯახი
ზეოჯახი
ოჯახი
ზეოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ზეოჯახი
ოჯახი
ოჯახი
ირაკლი ცაგურია

ირაკლი ბესარიონის ძე ცაგურია (დ. 1892 — გ. 11 ნოემბერი, 1969) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი (1919).

დაამთავრა ოდესის კადეტთა კორპუსი (1913) და მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი (1914). მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე და მონაწილეობდა გენერალ ნიკოლოზ ბარათოვის ექსპედიციაში ირანში, სადაც მეთაურობდა კავკასიის სამთო-საარტილერიო დივიზიონის ბატარეას შტაბს-კაპიტნის ჩინით. 1917 წლის ივლისში პეტროგრადში მივლინების პერიოდში მონაწილეობდა მიიღო ბოლშევიკთა გამოსვლების ჩახშობაში.

1918 წლიდან მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში ჯერ კაპიტნის, შემდეგ პოდპოლკოვნიკის და ბოლოს, პოლკოვნიკის წოდებით. თავი გამოიჩინა სადახლოს ბრძოლაში სომხეთთან ომის დროს (1918) და ნორიოსთან შეტაკებაში საბჭოთა რუსეთის თავდასხმის დროს (1921). მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში; გეგმის მიხედვით უნდა აეღო ვაზიანი, რაც ვერ განხორციელდა. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. ძირითადად ცხოვრობდა ბელგიაში. ერთხანს იყო საქართველოს ემიგრანტული მთავრობის წარმომადგენელი ამ ქვეყანაში. აქვეყნებდა სამხედრო-ისტორიული შინაარსის პუბლიცისტურ სტატიებს ემიგრანტულ პრესაში საკუთარი სახელით და სხვადასხვა ფსევდონიმით (იტრია სურამელი, . და სხვ.). დაჯილდოებული იყო გიორგის ოქროს იარაღით წარწერით „მამაცობისთვის“ (1917) და წმინდა გიორგის ხარისხის ორდენით (1918).
კონსტანტინე სურმავა

კონსტანტინე (კოტე) სურმავა (დ. 24 იანვარი, 1927, თბილისი, — გ. 23 თებერვალი, 2008) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (1952). მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ (1952-1960) და ა. გრიბოედოვის სახელობის რუსულ დრამატულ თეატრებში (1960-1968). 1968-1979 წლებში იყო მოზარდ-მაყურებელთა რუსული, 1970-1974 წლებში — გრიბოედოვის სახელობის თეატრების სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1975 წელს მიხეილ თუმანიშვილთან ერთად ჩამოაყალიბა „კინომსახიობთა თეატრი“. კინოში მოღვაწეობდა 1962 წლიდან. გადაიღო ფილმები: „ომარ ჯოხაძე“ (1963), „ბიჭი და ჩიტი“ (1968), „ზღაპარი“ (1980), „მიიღეთ გამოწვევა სენიორებო!“ (1982). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2002).
გიორგი სურმავა

გიორგი გივის ძე სურმავა (დ. 16 მაისი, 1958) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2014).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი (1980). 1992 წლიდან იყო საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში (1992-1993) და რუსეთ-საქართველოს ომში (2008). სხვადასხვა დროს მსახურობდა დაზვერვის ოფიცერად გენერალური შტაბის, სახმელეთო ჯარების, სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის სტრუქტურებში. 2012-2016 წლებში იყო გაერთიანებული შტაბის -3 ოპერატიული დაგეგმვის დეპარტამენტის უფროსი, 2016-2017 წლებში — საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, 2017-2018 წლებში — ეროვნული უშიშროების საბჭოს თავდაცვის და სამხედრო აღმშენებლობის დეპარტამენტის მთავარი მრჩეველი. 2017 წლიდან თადარიგშია. მუშაობს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ნაგებობების, სპეციალური სისტემების და საინჟინრო უზრუნველყოფის ინსტიტუტში (მეცნიერ-თანამშრომელი). დაჯილდოებულია მედლით „საბრძოლო დამსახურებისათვის“, მედლით „გენერალი მაზნიაშვილი“, ასევე უწყებრივი მედლებით.
ვიქტორ მგალობლიშვილი

ვიქტორ გიორგის ძე მგალობლიშვილი (დ. 29 სექტემბერი, 1890, სოფ. ბახვი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 ოქტომბერი, 1938) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი.

1911 წლიდან მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში (1914-1918). 1918-1921 წლებში მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში (პოდპოლკოვნიკი, შემდეგ პოლკოვნიკი). საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის არტილერიის შტაბის უფროსი. 1932 წელს გარკვეული ხნით დააპატიმრეს 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობის ბრალდებით. 1937 წელს კვლავ დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ხარისხის ორდენით (1917).
ედიტ დურჰემი

მერი ედიტ დურჰემი, (დ. 8 დეკემბერი, 1863 — გ. 15 ნოემბერი, 1944) — ბრიტანელი მხატვარი, ანთროპოლოგი და მწერალი, რომელიც ყველაზე ცნობილია მე-20 საუკუნის დასაწყისში ალბანეთში ცხოვრების ანთროპოლოგიური ცნობებით. მისმა ლობიზმმა ალბანური საქმის სახელით და მისმა ალბანოფილიამ მრავალი ადგილობრივის ერთგულება მოუტანა, რომლებიც ედიტს ეროვნულ გმირად თვლიან.

ადრეული წლები
დურჰემი ცხრა შვილიდან უფროსი იყო. მისი მამა, არტურ ედვარდ დურჰემი, ლონდონის გამორჩეული ქირურგი იყო. იგი სწავლობდა ბედფორდის კოლეჯში (1878-1882), რასაც მოჰყვა ხელოვნების სამეფო აკადემია,მხატვრობის უკეთ შესასწავლად. იგი ფართოდ აწყობდა გამოფენებს და მრავალი დეტალური ნახატი შეიტანა კემბრიჯის ბუნების ისტორიის ამფიბიებისა და ქვეწარმავლების ტომში (გამოქვეყნდა 1899 წელს).

ბალკანეთის ექსპედიციები
მამის გარდაცვალების შემდეგ დურჰემმა რამდენიმე წლის განმავლობაში აიღო ავადმყოფი დედის მოვლის პასუხისმგებლობა. ეს დამღლელი გამოცდილება აღმოჩნდა. როდესაც ის 37 წლის იყო, ექიმმა ურჩია, რომ გამოჯანმრთელებისთვის უცხოეთში წასულიყო. მან იმოგზაურა საზღვაო გზით დალმაციის სანაპიროზე, იმოგზაურა ტრიესტიდან კოტორამდე და შემდეგ ხმელეთზე მონტენეგროს დედაქალაქ ცეტინიეში. ამით იგი უკეთ გაეცნო ცხოვრებას სამხრეთ ბალკანეთში. ამ რეგიონის სიყვარული მას ცხოვრების ბოლომდე გაჰყვა. ლონდონში დაბრუნებისას შეისწავლა სერბული ენა და რეგიონის ისტორია. იგი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ სულ უფრო ანტისერბი გახდა.

სხვა, ბრიტანელი ინტელექტუალები, რომლებიც უფრო პროსერბები იყვნენ, მკვეთრად აკრიტიკებდნენ მის შეხედულებებს. სეტონ-უოტსონმა განაცხადა: „ფაქტია, რომ ყოველთვის გმობს „ბალკანურ მენტალიტეტს“, და თავად ზუსტად ის არის, რასაც გულისხმობს ამ სიტყვით“.

თავის მხრივ, ალბანელები დიდ პატივს სცემდნენ დურჰემს და შეარქვეს მას " " („მთიანეთის დედოფალი“). მთავრობამ აჩუქა ნაქარგი პალტო, რაც ერთგვარი სამადლობელი ჟესტი იყო ოკუპირებული ქალაქ კორჩის ლობირებისთვის. იგი კარგად მიიღეს ალბანეთის მთიანეთში, მიუხედავად იმისა, რომ მარტოდ მოგზაური ქალი იყო. ედიტი სარგებლობდა სტუმრის უსაფრთხოების დაცვის ალბანური ტრადიციით და უძველესი ალბანური ჩვეულებით - „შეფიცული ქალწულები“ (ქალები, რომლებიც ატარებდნენ მამაკაცის ტანსაცმელს და ითვლებოდნენ დაცულ პირებად).

როდესაც იგი გარდაიცვალა 1944 წელს, თავისი მოღვაწეობისთვის მაღალი შეფასება მიიღო გადასახლებული აჰმედ ზოგუსგან, რომელიც წერდა: „მან მოგვცა გული და ჩვენი მთიელთების ყური მოიგო“. მას კვლავ განიხილავენ როგორც ეროვნულ გმირად; 2004 წელს ალბანეთის პრეზიდენტმა ალფრედ მოისიუმ უწოდა „გასული საუკუნის ალბანური სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული პიროვნება.“

კოლექციები
დურჰამის ნამუშევრების დიდი ნაწილი მისი გარდაცვალების შემდეგ გადაეცა აკადემიურ კოლექციებს. მისი ნაშრომები ინახება სამეფო ანთროპოლოგიურ ინსტიტუტში, ლონდონში, დღიურები ბანკფილდის მუზეუმში, ჰალიფაქსში, ბალკანური კოსტუმებისა და სამკაულების კოლექციებთან ერთად, რომელიც ედიტს გადაეცა 1935 წელს. შემდგომი საჩუქრები ძირითადად ბალკანეთის არტეფაქტებიდან გადაეცა ბრიტანეთის მუზეუმს 1914 წელს, პიტ რივერსის მუზეუმს ოქსფორდში და ჰორნიმანის მუზეუმს, ლონდონში. მისი ტექსტილის კოლექციიდან ზოგიერთი ნივთი გამოიფინა 2020 წლის გამოფენაზე.
ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები

ლას-პალმასის პროვინცია შედის კანარის კუნძულების ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 34 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები მოიცავს 4 კუნძულს: გრან-კანარია, ფუერტევენტურა, ლანსაროტე და გრასიოსა. ასევე დაუსახლებელ კუნძულებს: ალეგრანსა, მონტანია-კლარა, ლობოსი, როკე-დელ-ესტე და როკე-დელ-ოესტე.

ლას-პალმასის პროვინციის ფართობია 4 066 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 120 406 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ლას-პალმასი, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია, ხოლო ფართობით ყველაზე დიდია პახარა (383,52 კმ²). 34 მუნიციპალიტეტიდან 21 მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე, 7 — ლანსაროტეზე და 6 — ფუერტევენტურაზე.

მუნიციპალიტეტების სია
რუკა
რუკის ლეგენდა:
1 — სანტა-ლუსია-დე-ტირახანა
2 — სანტა-მარია-დე-გია-დე-გრან-კანარია
3 — ვალსეკილიო-დე-გრან-კანარია
4 — ლა-ალდეა-დე-სან-ნიკოლასი
5 — სან-ბარტოლომე-დე-ტირახანა
6 — გალდარი
7 — ვეგა-დე-სან-მატეო
8 — სანტა-ბრიხიდა
9 — მოია
10 — ვალიესკო
11 — არუკასი
12 — ტეხედა
13 — ტერორი
14 — ფირგასი