iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სასილოსე კულტურები

სასილოსე კულტურები — სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, რომლებიც მოჰყავთ სილოსის დასამზადებლად. სასილოსე კულტურებს განეკუთვნება სიმინდი, სორგო, მზესუმზირა, შვრია, ცერცველა, ბარდა, გულისპირა და სხვა. სასილოსედ იყენებენ აგრეთვე მარცვლოვანი და პარკოსანი მცენარეების ნარევს: შვრია:ცერცველას, შვრია-ბარდას, შვრია-ცულისპირას და სხვა.

ნორმალურ აგრო-ტექნიკურ პირობებში სასილოსე კულტურებს უხვად უვითარდებათ მწვანე მასა. მოსავლის აღება და დასილოსება მექანიზებული წესით ტარდება. მთავარი სასილოსე კულტურები არის სიმინდი. საკვებად საუკეთესოა მისი საშუალო და საგვიანო ჯიშები და ჰიბრიდები. სასილოსე მასას იღებენ სიმინდის დაბაზებისას (ცვილისებრ სიმწიფეში).
სასილოსე ნაგებობები

სასილოსე ნაგებობები — სილოსის ჩასაყრელი და შესანახი ნაგებობები. მათი ძირითადი დანიშნულებაა სილოსის დაცვა ჰაერის, წყლის მოქმედებისა და გაყინვისაგან. სასილოსე ნაგებობები არის ტრანშეის, კოშკისა და ორმოს სახისა. ტრანშეის სასილოსე ნაგებობებს აწყობენ ამაღლებულ ადგილებზე, ბაქნებზე, რომელთაც აქვთ ზედაპირული წყლების ჩასადენი და სატრანსპორტო საშუალების მისასვლელი ქანობები. განასხვავებენ მიწისზედა, ნახევრად ჩაღრმავებული და ჩაღრმავებულ ტრანშეებს.

მიწისზედა ტრანშეებს აგებენ ისეთ ადგილებში, სადაც რელიეფი სწორია და გრუნტის წყლების დონე მაღალია.

ჩაღრმავებულ და ნახევრად ჩაღრმავებულ ტრანშეებს აწყობენ თიხის და თიხნარ ნიადაგებში. ამგვარი ტრანშეების სიგანე ორჯერ მაინც უნდა აღემატებოდეს სატრანსპორტო, სატკეპნი აან განმტვირთავი მანქანების სიგრძეს.

მიწისზედა სასილოსე ნაგებობების სიმაღლეა არაუმეტეს 3 მ-ისა, ჩაღრმავებულისა და ნახევრად ჩაღრმავებულისა — არანაკლები 3 მ-ისა. ტრანშეების მინიმალური სიგრძეა — არანაკლები 2 სიგანისა, ტევადობა — 250÷ 3000 ტ სილოსი. მათი კედლებისა და ძროს ასაგებად იყენებენ ბეტონს, რკინაბეტონს, აგურს, ქვაყორეს, აგრეთვე ასაწყობ რკინაბეტონის ელემენტებს. მიწისზედა ტრანშეებში სილოსის ჩაწყობის დამთავრების შემდეგ მათ ტორსებს ფარავენ ხის ფარებითან ნამჯის ბარდანებით. კედლებს გრუნტით ათბუნებენ. ნახევრად ჩაღრმავებული ტრანშეების მიწისზედა კედლების შემოსაზვინად იყენებენ ამოღებულ გრუნტს. სასილოსე ნაგებობებთან აკეთებენ წყლის ჩასადენ თხრილებს, ხისტსაფარიან გზებსა და პანდუსებს.
მარიანო რახოი

მარიანო რახოი ბრეი (; დ. 27 მარტი, 1955, სანტიაგო-დე-კომპოსტელა, ესპანეთი) — ესპანელი პოლიტიკოსი. ესპანეთის არჩეული პრემიერ-მინისტრი 2011 წლის 20 ნოემბრიდან. თანამდებობა დაიკავა 2011 წლის 21 დეკემბერს. ოპოზიციის ლიდერი 2004-2011 წლებში. 2004 წლიდან ესპანეთის დეპუტატთა კონგრესის წევრია.

1999-2004 წწ. რამდენიმეჯერ ფლობდა სხვადასხვა სამინისტროს მინისტრთა პორტფელებს.
როჟე ბრიუნე

როჟე ბრიუნე ( დ. 30 მარტი, 1931) — ფრანგი გეოგრაფი. დაიბადა ქალაქ ტულუზაში. 1965 წელს ტულუზის უნივერსიტეტში მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. მოგვიანებით 1966-1976 წლებში იყო რეიმსის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც დააარსა ინსტიტუტი. 1976-1981 წლებში იყო საფრანგეთის სამეცნიერო გამოკვლევების ეროვნული ცენტრის განყოფილების დირექტორი, ხოლო 1981-1984 წლებში საფრანგეთის სხვადასხვა სამინისტროებში ეჭირა სამეცნიერო გამოკვლევების საკითხებში კონსულტანტის თანამდებობა.

როჟე ბრიუნე დიდ ყურადღებას უთმობდა აკადემიური გეოგრაფიის საკითხების გაშუქებას პრაქტიკული ამოცანების დასაჭრელად. 1972 წელს დააარსა სამეცნიერო ჟურნალი სახელწოდებით „გეოგრაფიული ზონა“ (' ; იარსება 2003 წლამდე) ხოლო 1986 წელს ჟურნალი „გლობუსი“ (; იარსება 2004 წლამდე), რომელიც იყო ივ ლაკოსტის თაოსნობით გამოცემული ჟურნალის – „ჰეროდოტეს“ კონკურენტი. როჟე ბრიუნე განსაკუთრებით ცნობილია ახალი მეთოდის შემუშავებით, რომელიც მიეძღვნა სივრცის სქემატურ გამოსახულებას.
რომის პროვინცია

რომის პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში, რომელიც არსებობდა 1870 წლიდან 2014 წლის 31 დეკემბრამდე. 2015 წლის 1 იანვრიდან შეიქმნა ახალი ადმინისტრაციული ერთეული — რომის მეტროპოლიური ქალაქი.

გეოგრაფია
რომის პროვინციას ლაციოს რეგიონის თითქმის ერთი მესამედი ეჭირა. იგი გადაჭიმული იყო რომის ბრტყელ არეალსა და ტიბრის ხეობაში. მის ჩრდილო-დასავლეთით ვრცელდებოდა ტოლფისა და მონტი-საბატინის მთიანი რეგიონები, აღმოსავლეთით — ტიბურტინი-პრენესტინი-სიმბრუინის მთიანი არეალები და ალბანის მთიანეთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ლეპინე სასკოს ხეობა. პროვინციას დასავლეთით ტირენიის ზღვა ესაზღვრებოდა დაახლოებით 130 კმ სიგრძეზე. პროვინციაში მდებარეობს რამდენიმე ტბა, თითქმის ყველა ვულკანური წარმოშობის, რომლებიც თავს იყრის ჩრდოლო-დასავლეთში.

კომუნები
პროვინცია შედგებოდა 121 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია უდიდესი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
ვიტერბოს პროვინცია

ვიტერბოს პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია ვიტერბო. ჩრდილოეთით ესაზღვრება გროესტოსა და სიენის პროვინციები, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ტერნისა და რიეტის პროვინციები, დასავლეთით — ტირენიის ზღვა, სამხრეთით კი რომის პროვინცია.

პროვინციის ფართობი 3 612 კმ²-ია, მოსახლეობა 299 830 (2005). შედგება 60 კომუნისგან.

კომუნები
ცხრილში მოცემულია პროვინციის უდიდესი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით (2005):

გალერეა
ყველისციხე

ყველისციხე, ყუელისციხე — ციხესიმაგრე შუა საუკუნეების სამხრეთ საქართველოში. ამჟამად მდებარეობს თურქეთში, არტაანის პროვინციის პოსოფის რაიონში, სოფელ ქოლქიოისთან, მდინარე ფოცხოვისწყლის სათავეებთან, მდინარის მარცხენა სანაპიროზე.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 914 წელს აბუ ლ-კასიმის ლაშქრობასთან დაკავშირებით, როდესაც მტერმა აიღო ყველისციხე და აწამა ციხისთავი, წარჩინებული გობრონი. ეს ამბავი აღწერა სტეფანე მტბევარმა ნაწარმოებში „წამებაჲ წმიდისა მოწამისა გობრონისი“. ციხესიმაგრე უფრო ადრე უნდა იყოს აგებული. იგი სტრატეგიულად მნიშვნელოვან გზასაყარზე მდებარეობდა და აკონტროლებდა ერთი მხრივ სამცხე-შავშეთის დამაკავშირებელ გზას, მეორე მხრივ - აჭარასა და არტაანში (ერუშეთში) გარდამავალს. - სს-ში ტაო-კლარჯეთში ბაგრატიონთა სამთავროების ჩამოყალიბების შემდეგ, ყველისციხე საერისთავოს ცენტრი და სამცხის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ციხესიმაგრე გახდა. ს. ნახევარში გურგენ ერისთავთერისთავის სამფლობელო იყო, საუკუნეში — ლიპარიტ ბაღვაშისა. 1059 წ. მეფე ბაგრატ -მ ყველისციხე ჩამოართვა ბაღვაშებს და კვლავ საერისთავოს ცენტრად აქცია. ს. 60-იან წლებში ყველის ერისთავი იყო მურვან ჯაყელი. 1065 წელს სელჩუკთა ლაშქარი ალფ-არსლანის სარდლობით ყველისციხის გავლით გადავიდა შავშეთში. 1080 წელს ყველისციხესთან სელჩუკებმა დაამარცხეს მეფე გიორგი . უფრო გვიანაც ყველისციხე არაერთხელ ყოფილა ბრძოლის ასპარეზი. ს. ბოლოს ყველისციხე სამხრეთ საქართველოს სხვა ტერიტორიის ნაწილთან ერთად ოსმალებმა დაიპყრეს.
ივ ლაკოსტი

ივ ლაკოსტი ( დ. 7 სექტემბერი, 1929, ფესი) — ფრანგი გეოგრაფი და გეოპოლიტიკოსი. პარიზი – უნივერსიტეტის ყოფილი პროფესორი. 1976 წელს დააარსა გეოგრაფიული და გეოპოლიტიკური ხასიათის ჟურნალი სახელწოდებით „ჰეროდოტე“ . ივ ლაკოსტი არაერთი წიგნისა და პუბლიკაციის ავტორია, მათ შორის აღსანიშნავია „გეოპოლიტიკური ლექსიკონი“ (1993). მისი შრომები ეხება გულაგის, სსრკ-ის ინდუსტრიალიზაციისა და სხვა საკითხებს. ლაკოსტი ფრანგი გეოგრაფის როჟე ბრიუნეს არაერთი თეორიის კრიტიკოსია. არის საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი.
სიღნაღის მუნიციპალიტეტის დროშა

სიღნაღის მუნიციპალიტეტის დროშა — სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია სიღნაღის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურად, ორ თანაბარ ნაწილებად არის გაყოფილი, ლურჯ და მეწამულ ველებად. ლურჯ ველზე გამოსახულია წმინდა ნინოს ოქროს ჯვარი. დროშის პროპორციაა 2:3.
სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გერბი

სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გერბი — სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია სიღნაღის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაკვეთილი და გადაკვეთილია, იყოფა 4 ნაწილად.
 ნაწილი — ლურჯი ველი გაკვეთილია და იყოფა 2 ნაწილად:
ლურჯ და ვერცხლის ველებად; ლურჯ ველს უჭირავს 2/3. მასზე მოთავსებულია წმინდა ნინოს ოქროს ჯვარი. წმინდა ნინოს ჯვარს შემოხვეული აქვს ოქროს ვაზი სამი ოქროს ფოთლითა და სამი ოქროს მტევანით. ვერცხლის ველს რომელსაც უჭირავს 1/3, კვეთს სამი შემცირებული და ტალღისებური ლურჯი სარტყელი.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ფრთოსანი ცხენი.
 ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ქვევრი (ჭური).
 ნაწილი — ლურჯ ველს კვეთს ერთკოშკიანი ციხე-სიმაგრის მსგავსი ოქროს სარტყელი, რომლის ზემოთ მოთავსებულია ოქროს გასაღები.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია — „სიღნაღი“.
გენუის პროვინცია

გენუის პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია გენუა.

პროვინციის ფართობი 1 838 კმ²-ია, მოსახლეობა 900 000 (2009). შედგება 67 კომუნისგან.

სახელი ეწოდა მითური, ორთავიანი ბერძნული ღმერთის — გემების მფარველი იანუსისგან. რომელიც ლიგურიულში შევიდა როგორც "" (გენუ).

პროვინციაში მრავალი მწვერვალია, რომელთა შორისაც უმაღლესია მაჯორასკა (1804 მ). 67-დან 16 კომუნას გასასვლელი აქვს ზღვაზე.

გენუის პროვინცია 1860 წლის 1 მარტს, სამეფო დეკრეტის საფუძველზე შეიქმნა.

ეკონომიკის ერთ-ერთი ძირითადი დარგი აგრარული სექტორია, მოყავთ ყურძენი, ზეთისხილი, ატამი, ლიმონი, გარგარი. მრეწველობა ძირითადად თავს იყრის ქალაქ გენუაში.

კომუნები
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები:
ულისე ალდროვანდი

ულისე ალდროვანდი ( ულის ალდროვანდუსი; დ. 11 სექტემბერი, 1522, ბოლონია — გ. 4 მაისი, 1605, ბოლონია) — იტალიელი ბუნებისმეტყველი. იყო ნატურალისტი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ენტომოლოგი, ზოოლოგი და ჰუმანისტი. ბოლონიაში დააარსა ბოტანიკური ბაღი და მუზეუმი. კარლ ლინე და გრაფი ბიუფონი ალდროვანდის ბუნებისმეტყველების მამად მიიჩნევდნენ.

ბიოგრაფია
ულისე ალდროვანდი დაიბადა ქალაქ ბოლონიაში, თავადაზნაურთა ოჯახში. მის მშობლებს სურდათ, რომ ულისეს ნოტარიუსის პროფესია აერჩია, შესაბამისად ბოლონიის უნივერსიტეტში დაიწყო ჰუმანიტარული მეცნიერების, ლოგიკის, ფილოსოფიის, იურისპრუდენციის, მათემატიკისა და მედიცინის შესწავლა. სწავლა განაგრძო პადუაში. 1549 წლის ივნისში ულისე ალდროვანდის ბრალი დასდეს ერესში. სასჯელის თავის არიდების მიზნით იმავე წლის სექტემბერში მეცნიერმა საჯაროდ მოინანია დანაშაული, თუმცა იგი მაინც დააპატიმრეს და დაიბარეს პაპთან ქალაქ რომში. 1950 წლის აპრილამდე იმყოფებოდა შინაპატიმრობაში. ალდროვანდი რომში ყოფნის დროს დაუახლოვდა ადგილობრივ მეცნიერებს. ხელი მოჰკიდა ბოტანიკის, ზოოლოგიისა და გეოლოგიის შესწავლას.

1551 წლიდან ხელმძღვანელობდა მის მიერვე მოწყობილ რამდენიმე ექსპედიციას იტალიის პროვინციებში. აღწერა მრავალი ცხოველი, უმეტესად ეგზოტიკური სახეობები. 1553 წელს მედიცინისა და ფილოსოფიის სფეროში მიენიჭა მეცნიერის ხარისხი, ხოლო 1554 წლიდან ბოლონიის უნივერსიტეტში ასწავლიდა ლოგიკასა და ფილოსოფიას. 1559 წელს გახდა ფილოსოფიის პროფესორი, ხოლო 1561 წლიდან ბოლონიაში საბუნებისმეტყველო მეცნიერების პირველი პროფესორი. 1568 წელს ალდროვანდის ძალისხმევით ჩამოყალიბდა ბოტანიკური ბაღი, რომელიც დღემდეა შემორჩენილი. ბაღის კოლექციაში ამჟამად 5000 მცენარეების სახეობაა შემონახული. ასობით წიგნისა და სტატიის ავტორია, რომელთაგან გარკვეული ნაწილი მის სიცოცხლეშივე გამოქვეყნდა. მისი შრომებიდან აღსანიშნავია: „ორნითოლოგია“ (ტ. 1–3, 1599-1603), „მწერების შესახებ“ (1602).

ულისე ალდროვანდის სახელობიისაა მცენარის სახეობა, მთვარეზე არის მისი სახელობის ქედი.
იმპერიის პროვინცია

იმპერია პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია იმპერია. მდებარეობს ზღვისპირა ალპების აღმოსავლეთით, პიემონტის პროვინციის სამხრეთით.

პროვინციის მოსახლეობა 220 217 ადამიანს შეადგენს (2008). ტერიტორია მთიანია, ძირითადად ზღვისპირეთში. მოიცავს პატარა ფართობს, ალპებსა და ზღვას შორის. მთავარი ქალაქებია იმპერია, სან-რემო და ვენტიმილია.

ქალაქი იმპერია შეიქმნა ბენიტო მუსოლინის დროს, ორი ქალაქის — პორტო მაურიციოსა და ინელიის შეერთებით და შემდეგ პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა.

კომუნები
იმპერიის პროვინცია 67 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძრითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

დემოგრაფია
2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით არა იტალიელი მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი მოდიოდა შემდეგ ქვეყნებზე:
ალბანეთი 3423
რუმინეთი 2862
მაროკო 2434
თურქეთი 1717
საფრანგეთი 1349
გერმანია 1049
ფრიდრიხ I ბარბაროსა

ფრიდრიხ ბარბაროსა (; დ. 1122, ვაინგარტენის მონასტერი, ბადენ-ვიურტემბერგი — გ. 10 ივნისი, მდინარე სალეფი) — გერმანიის მეფე 1152 წლიდან, საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1155 წლიდან. მიეკუთვნებოდა შტაუფენების დინასტიას. ფრიდრიხ ცდილობდა სამეფო ხელისუფლების განმტკიცებას. მას სურდა საკუთარი გავლენა აღედგინა იტალიაზე, ამიტომ 5-ჯერ ილაშქრა იტალიაში (1154-1155; 1158-1162; 1163-1164; 1166-1168; 1174-1178 წწ.). იტალიის ქალაქებს სათავეში ჩაუყენა იმპერატორის მოხელე - პოდესტა და დააკისრა გადასახადი, მაგრამ 1167 წელს იტალიურმა ქალაქებმა შექმნეს ლომბარდიის ლიგა, კავშირი დადეს პაპთან და 1176 წელს ლენიანოსთან ბრძოლაში სასტიკად დაამარცხეს ფრიდრიხ ბარბაროსა.

მის დროს საღვთო რომის იმპერიამ უმაღლეს გარეგნულ ბრწყინვალებას მიაღწია, მაგრამ ფრიდრიხ -ის ლავირების პოლიტიკა (გერმანელ მოქიშპე ფეოდალებს შორის) მთავრებს აძლიერებდა და სამეფო ხელისუფლებას ასუსტებდა.

1189 წელს ის შეუერთდა მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობას, თუმცა მდინარე სალეფზე (ახლანდელი გოქსუ, თურქეთი) გადასვლის დროს ცხენი ვერ დაიმორჩილა და დაიხრჩო.
სპეციის პროვინცია

სპეციის პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია სპეცია.

პროვინციის ფართობი 881 კმ²-ია, მოსახლეობა 223 606 (2010). შედგება 32 კომუნისგან.

სპეციის პროვინცია ცნობილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებით — ჩინკვე-ტერე, პორტოვენერე და პალმარიის, ტინოსა და ტინეტოს კუნძულებით.

აღმოსავლეთით ესაზღვრება გენუის პროვინცია, ჩრდილოეთით — ემილია-რომანიის რეგიონი (პარმის პროვინცია), დასავლეთით — ტოსკანის რეგიონი, სამხრეთით კი გასასვლელი აქვს ტირენიის ზღვაზე.

173 წლიდან ეს ტერიტორია მიეკუთვნებოდა რომაულ პროვინცია ლიგურიას, რომლის ცენტრიც იყო ქალაქი ლუნი. 773 წელს კი კარლოს დიდმა დაიპყრო.

კომუნები
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები:
თინა კანდელაკი

თინათინ (თინა) კანდელაკი ( დ. 10 ნოემბერი, 1975, თბილისი) — ქართული წარმოშობის რუსი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და პროდიუსერი. კომპანია „აპოსტოლ მედიის“, ერთ-ერთი თანამფლობელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში, 1975 წლის 10 ნოემბერს. მამა — გივი შალვის ძე კანდელაკი (1942-2009) პროფესიით ეკონომისტი იყო, მუშაობდა დირექტორად თბილისის ბოსტნეულის ბაზაში, პენსიაზე გასვლის შემდეგ ცხოვრობდა მეუღლესთან ერთად მოსკოვში. თინას დედა — ელვირა გიორგის ასული კანდელაკი (დაბ. ალახვერდოვა) ნახევრად თურქი და სომეხია. იყო ექიმი-ნარკოლოგი.

თინამ თბილისის 64-ე საჯარო სკოლა დაამთავრა. 1993 წელს სწავლობდა პლასტიკურ კოსმეტოლოგიას, შემდეგ ჩაირიცხა თბილისის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. 2008 წელს დაამთავრა რუსეთის სახელმწიფო ჰუმანიტარული უნივერსიტეტი.

მუშაობა რადიოში და ტელევიზიაში
1990-იან წლებში თინა მუშაობდა რადიოსადურ „რადიო 105“-სა და საქართველოს ტელევიზიაში (მეორე არხზე). 1995 წელს საცხოვრებლად რუსეთში, მოსკოვში გადავიდა, სადაც დაიწყო მუშაობა სტანისლავ სადალსკისთან ერთად სხვადასხვა რადიოსადგურებსა და ტელევიზიებში: „ “, „“, „ “, „ “, „ “ და სხვა.

2002 წლის სექტემბრიდან მიჰყავს პროგრამა „დეტალები“ -ზე, სადაც იღებდა ინტერვიუებს შოუ-ბიზნესის წარმომადგენლებთან. 2006-2007 წლებში ტელეგადაცემების „“ და „ “ წამყვანი რადიო „ “-ზე. 2008 წლიდან მიჰყავდა ტელეპროგრამა „არარეალური პოლიტიკა“, რომელიც 2011 წელს დაიხურა. 2009 წელს წამყვანის სახით მონაწილეობა მიიღო ტელეპროექტ „ორ ვარსკვლავში“. ამავე წელს თინა პროდიუსერი და წამყვანი იყო ისეთი გადაცემების, როგორიცაა „ინფორმანია“ ტელეარხ -ზე, ასევე იყო გადაცემა „ფორტ ბოიარდის“ სომხური ვერსიის წამყვანი. 2010 წელს იყო „კვნ“-ის უმაღლესი ლიგის ჟიურის წევრი, გადაცემა „იდეალური მამაკაცის“ წამყვანი. 2012 წელს დაიხურა ტელეგადაცემა „ყველაზე ჭკვიანი“, რომლის წამყვანი თინა წლების განმავლობაში იყო და პროგრამის დაწყებიდან (2003 წლიდან) გადაცემამ სამჯერ აიღო „“-ის (2004, 2009) პრემია. 2013 წლის ივნისიდან თინა პოლიტიკური შოუს „რკინის ლედების“ თანაწამყვანია.

ბიზნესი
თინა კანდელაკი კომპანია „აპოსტოლის“ პარტნიორი და თანამფლობელია. 2010 წლიდან ქართული რესტორნების „თინათინის“ ქსელის დამფუძნებელი და მფლობელია. 2012 წლის იანვრიდან ვიოდეობლოგერ დიმა კამიკაძესთან ერთად ეთერში გაუშვა პოლიტიკური თოქ-შოუ „ფრენა კამიკაძესთან“. იმავე წლის მარტში ხელი მოაწერა კონტრაქტს კომპანია -თან, რის შედეგადაც ის ამ კომპანიის სახე 2 წლის მანძილზე იყო.

პოლიტიკური შეხედულებები
2007 წლიდან თინა კანდელაკი აკრიტიკებდა საქართველოს პრეზიდენტ (2004-2013) მიხეილ სააკაშვილის პოლიტიკას.

2022 წლის თებერვალში კანდელაკმა მხარი დაუჭირა რუსეთის შეჭრას უკრაინაში.
სასიცოცხლო ციკლი (ბიოლოგია)

სასიცოცხლო ციკლი, განვითარების ციკლი — განვითარების ფაზათა ერთობლიობა, რომელთა გავლის შემდეგ ინდივიდი ზრდასრულ ფორმას აღწევს და ახალი თაობის მოცემის უნარი აქვს. სასიცოცხლო ციკლში ერთმანეთს ენაცვლება ჰაპლოიდური და დიპლოიდური ფაზები. მრავალუჯრედიან ცხოველებში დიპლოფაზა მეტად ხანგრძლივია, ჰაპლოფაზა კი — ხანმოკლე (წარმოდგენილია სპერმატოზოიდითა და კვერცხუჯრედით). დიპლოფაზის განვითარება შეიძლება იყოს მარტივი ან რთული (მეტაფოზიანი). მეტამორფოზული განვითარებისას ინდივიდი გაივლის ნაირგვარ სტადიას (მაგ., პეპლები — კვერცხის, ლარვის, ჭუპრის, იმაგოს სტადიებს). ყვავილოვან მცენარეებში ასევე ძალზე რედუცირებულია ჰაპლოფაზის ხანგრძლივობა. დიპლოფაზას (სპოროფიტს) კი მთელი მცენარე წარმოადგენს. უმდაბლეს მცენარეებსა და მიკროორგანიზმებში, პირიქით, სასიცოცხლო ციკლის დიდი ნაწილი ჰაპლოფაზას უჭირავს. სასიცოცხლო ციკლი რთულია იმ ინდივიდებში, სადაც სქესობრივი გამრავლება უსქესო და პართენოგენეზულ გამრავლებას ენაცვლება. სასიცოცხლო ციკლი ჩამოყალიბდა ევოლუციურ პროცესში როგორც უმნიშვნელოვანესი შეგუება.
როდრიგო დე ხერესი

როდრიგო დე ხერესი — ქრისტეფორე კოლუმბის კარაველა „სანტა-მარიას“ ეკიპაჟის ესპანელი წევრი. კოლუმბის ეკიპაჟს გაჰყვა ამერიკაში პირველი მოგზაურობის დროს 1492 წელს. იგი ითვლება პირველ ევროპელ სიგარეტის მწეველად.

1492 წლის 12 ოქტომბერს კოლუმბი ბაჰამის კუნძულ სან-სალვადორს მიადგა. ის და მისი თანამგზავრები უჩვეულო სანახაობის მოწმენი გახდნენ: კუნძულის წითელკანიანი მკვიდრნი პირიდან და ნესტოებიდან კვამლის ბოლქვებს უშვებდნენ. საქმე ის იყო, რომ ინდიელებს რელიგიური დღესასწაული ჰქონდათ, რომლის დროსაც ისინი განსაკუთრებულ ბალახს ეწეოდნენ გონების დაკარგვამდე. ხერესმა სწრაფად აიტაცა ეს მავნე ჩვევა და გემ „ნინიას“ საშუალებით ევროპაში დაბრუნდა, ევროპაში ჩამოსულმა ხერესმა აღნიშნული მავნე ჩვევის შესახებ მოუთხრო მშობლიურ ქალაქ აიამონტეს მოსახლეობას. როდესაც პორტუგალიის სამღვდელოებამ დაინახა, როგორ უშვებდა კვამლს როდრიგო ცხვირ-პირიდან, ეშმაკეულად ჩათვალა. ის დააპატიმრეს და მხოლოდ შვიდი წლის შემდეგ გაათავისუფლეს. ამ ხნის განმავლობაში მას ბევრმა მიბაძა, თუმცა ოფიციალურად თამბაქოს წევა კიდევ დიდხანს იყო აკრძალული.
სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლები

სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლები — ცხოველები, რომლებიც აზიანებენ ან ანადგურებენ კულტურულ მცენარეებს. მათ რიცხვს განეკუთვნება ხერხემლიან და უხერხემლო ცხოველთა მრავალი კლასის წარმომადგენელი, რომელთაგანაც რაოდენობითა და უარყოფითი მოქმედებით გამოირჩევა მწერებისა და ობობასებრთა კლასში შემავალი სახეობები.

კვების მიხედვით მავნებლები პირობით იყოფა პოლიფაგებად (კალიები, მდელოს ფარვანა, მავთულა ჭიები, შემოდგომის პურეულის ხვატარი და სხვა), რომლებიც თითქმის ყველა სახის საკვებით იკვებებიან;

განსაზღვრულჭამიებადანუ ოლიგოფაგებად (შვედური ბუზი, მწვანეთვალა ბუზი, ჰესენის ბუზი და სხვა), რომლებიც ერთი ოჯახის სხვადასხვა მცენარეებს აზიანებენ;

მონოფაგებად (ფილოქსერა, აბრეშუმის ჭია, ბამბუკის შავი ცრუფარიანა და სხვა), რომლებიც ერთი სახის საკვებით იკვებებიან.

იმის მიხედვით, თუ როგორია მწერების პირის ორგანოების აგებულება, ისინი მცენარეს სხვადასხვაგვარად აზიქნებენ:
ღრღნიან ფოთლებს, კვირტებს, კოკრებს, ბურღავენ ყლორტებსა და ტოტებს, აჭიანებენ ნაყოფსა და თესლს;
წუწნიან ფოთლებს, კვირტებს, ყლორტებს, ტოტებსა და ნაყოფს, რომელზედაც ზოგჯერ კიბოსებრი გამონაზარდები წარმოიშობა; აზიანებენ აგრეთვე მცენარეთა მიწისქვეშა ორგანოებს.

სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლებს ყოფენ ძირითადი საკვები კულტურების მიხედვითაც, მაგ., განასხვავებენ:
კონტინენტური ხეხილის მავლებლებს, რომელთაგან მნიშვნელოვანი ზიანი მოაქვს ბუგრებს, ჩრჩილებს, ოქროკუდას, რინქიტებს, ნაყოფჭამიებს (ვაშლის, ქლიავის, აღმოსავლურს), ფარიანებს, ტკიპებს, მინაფრთიანებსა და სხვა;
ვაზის მავნებლებს — ფილოქსერას, ცრუფარიანებს, ყურძნის ჭიას, ბუკნას ანუ კვირტის ჭიას, ტკიპებსა და სხვა;
ციტრუსოვანთა მავნებლებს — ფრთათეთრას, ბუგრებს, ცრუფარიანებს, ფარიანებს, ტკიპებს;
ბოსტნეული კულტურების და პურეული მარცვლოვანების მავნებლებს და ა. შ.

სოფლის მეურნეობაში მავნებლებით გამოწვეული ზარალი დიდია. მათ გასანადგურებლად იყენებენ ბრძოლის აგროტექნიკურ, ფიზიკურ-მექანიკურ, ბიოლოგიურ, ქიმიურ და ინტეგრირებულ მეთოდებს.

აგროტექნიკური მეთოდი ითვალისწინებს ნიადაგის შერჩევას, მცენარეთა გამძლე (იმუნური) ჯიშების გამოყვანას, სარეველების მოსპობას, სწორი თესლბრუნვის დაცვას, ნიადაგის დამუშავებას.
ფიზიკურ-მექანიკური მეთოდი გულისხმობს მავნებლებით მცენარის ძლიერ დაზიანებული ნაწილების მოცილებასა და მოსპობას, მისატყუებელი ორმოებისა და საჭერი სარტყლების (ნაყოფჭამიებისათვის) გამოყენებას, სინათლით მიზიდვას და განადგურებას და სხვა.
ბიოლოგიური მეთოდი ითვალისწინებს მავნებლების წინააღმდეგ ბუნებრივი მტრების (აკარიფაგები, ენტომოფაგები), ნიკრობიოლოგიური საშუალებების (ენტომოპათოგენური სოკოები, ბაქტერიები, ვირუსები), მწერიჭამია ცხოველების გამრავლებასა და გამოყენებას (საქართველოში ფართოდ იყენებენ აფელინუსს-ბურტლა ბუგრის, კრიპტოლემუსს — ფქვილისებრი ცრუფარიანების, ტრიქოგრამას ნაყოფჭამიების, ლინდორუსს — ციტრუსოვანთა ფარიანების წინააღმდეგ და ა. შ.).
ქიმიური მეთოდი მოიცავს მავნებლების საწინააღმდეგო სხვადასხვა ქიმიური ნივთიერების (პესტიციდების) გამოყენებას. იმის მიხედვით, თუ რომელი ჯგუფის მავნებლებთან გვაქვს საქმე, პესტიციდები იყოფა: ინსექტიციდებად, ზოოციდებად, ნემატოციდებად, აკარიციდებად და სხვა.
ბიოფიზიკურ და ბიოქიმიურ მეთოდებს განეკუთვნება გამა-გამოსხივების და ქიმიური პრეპარატების გამოყენება მწერებსა და ტკიპების სქესობრივი სტერილიზაციისათვის და სხვა.
უილფათა

უილფათა — მწვერვალი კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდებარეობს რუსეთის ჩრდილოეთი ოსეთის ტერიტორიაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4648 მ. მდებარეობს მდინარე არდონის მარცხენა შენაკადების სათავეებში. დამახასიათებელია ციცაბო ფერდობები. მოქცეულია კავკასიონის მძლავრი გამყინვარების ოლქში. მწვერვალ ადაი-ხოხისა და უილფათას შორის იწყება კავკასიონის ერთ-ერთი უგრძესი მყინვარი — წეა.
ბერგამოს პროვინცია

ბერგამოს პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ბერგამო. პროვინციის ფართობი 2 722,86 კმ²-ია, მოსახლეობა 1 098 740 (2010). შედგება 244 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით ესაზღვრება სონდრიოს პროვინცია, აღმოსავლეთით — ბრეშის, სამხრეთით — კრემონის, დასავლეთით კი მილანისა და ლეკოს პროვინციები. ჩრდილოეთი ნაწილი წარმოდგენილია ბერგამოს ალპებით (3 052 მ). სამხრეთ ნაწილის რელიეფი კი ძირითადად ბრტყელია. მთავარი მდინარეებია სერიო, ბრემბო და ადა.

დასავლეთით, პროვინციის საზღვარს აყალიბებს იზეოს ტბა. მოიპოვება ზოგიერთი სახის მინერალი.

კომუნები
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:
შაჰდაღი

შაჰდაღი — მწვერვალი აღმოსავლეთ კავკასიონზე, გვერდით ქედზე, აზერბაიჯანში. რუსეთის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. სიმაღლე 4243 მ. აგებულია კირქვებითა და დოლომიტებით. შემოსილია მაღალმთიანი მდელოს ბალახეულით. არის პატარა მყინვარები. 2007 წლის თებერვალში მწვერვალზე ასვლა აზერბაიჯანელმა ალპინისტებმა განახორციელეს, თუმცა უშედეგოდ. შაჰდაღის კალთები მეტად ციცაბო და კლდოვანია. აგრეთვე, ამ უბანში განვითარებულია ძლიერი ქარები, რის გამოც შაჰდაღი აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ყველაზე ძნელად მისადგომი მწვერვალია. ზამთარში ჰაერის ტემპერატურა საშუალოდ უდრის -20 °. კავკასიონის აღმოსავლეთ ნაწილში უკანასკნელი მყინვარები მხოლოდ შაჰდაღის მასივზეა შემორჩენილი.
ბრეშის პროვინცია

ბრეშის პროვინცია — პროვინცია ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ბრეშა. პროვინციის ფართობი 4 784 კმ²-ია და ამ მხრივ ყველაზე დიდია ლომბარდიის რეგიონში. მოსახლეობა 1 234 468 (2009). შედგება 206 კომუნისგან.

პროვინცია გადაშლილია ალპების მთებიდან აღმოსავლეთით, გარდას ტბამდე, დასავლეთით — იზეოს ტბამდე.

ისტორიულად, ეს ტერიტორია დასახლებული იყო გალური ხალხით — სენომანებით.

კომუნები
ცხრილში მოცემულია მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
კომოს პროვინცია

კომოს პროვინცია — პროვინცია ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია კომო. პროვინციის ფართობი 1 288 კმ²-ია, მოსახლეობა 582 736 (2008). შედგება 160 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით ესაზღვრება შვეიცარია, აღმოსავლეთით — სონდრიოს და ლეკოს პროვინციები, სამხრეთით — მილანის, დასავლეთით კი ვარეზეს პროვინცია. კომოს პორვინციას მიეკუთვნება ასევე კომუნა კამპიონე-დ’იტალია, რომელიც იტალიის ანკლავს წარმოადგენს შვეიცარიის ტერიტორიაზე, ტიჩინოს კანტონში.

პროვინციის ტერიტორიას ფარავენ ბერგამის ალპები და გორაკ-ბორცვები, წყლის ყველაზე მნიშვნელოვანი მარაგია მყინვარული წარმოშობის კომოს ტბა. ეს პროვინცია ასევე იმითაა ცნობილი, რომ აქ ცხოვრობდა ალესანდრო ვოლტა, რომელმაც 1800 წელს ელექტრო-ბატარეა გამოიგონა.

კომუნები
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:
ფშიში

ფშიში — მთა დასავლეთ კავკასიონზე, რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში. მდებარეობს საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. ფშიშის კალთებიდან სათავეს იღებენ მდინარე დიდი ზელენჩუკის შენაკადები. სიმაღლე 3790 მ. მწვერვალი მოქცეულია მუდმივი თოვლის ზონაში. კალთების ქვედა ნაწილში არის რელიქტური ტყე, სადაც იზრდება კაკვასიური ფიჭვი, ნაძვი, ურთხელი. ტყის საზღვარს კეტავს დაბალტანიანი არყის ხე. საშუალომთიანეთში განვითარებულია სუბალპური მდელოები, ხოლო უფრო ზემოთ მარადთოვლიან ზონაში გაბატონებულია ალპური მდელოები.