ალექსი ანტონოვი

ალექსი ინოკენტის ძე ანტონოვი (დ. 27 სექტემბერი [ძვ. სტ. 15 სექტემბერი], გროდნო — გ. 18 ივნისი, 1962, მოსკოვი, დაკრძ. წითელ მოედანზე) — საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, არმიის გენერალი (1943), უმაღლესი მთავარსარდლობის შტაბის წევრი (1945), წითელი არმიის გენერალური შტაბის უფროსი (1945–1946), ვარშავის პაქტის ქვეყნების გაერთიანებული შეიარაღებული ძალების შტაბის პირველი უფროსი (1955–1962).

ბიოგრაფია
ოფიცრის ოჯახიდან. 1916 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. დაამთავრა მ. ვ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიის სამეთაურო (1931) და ოპერატიული (1933) ფაკულტეტები, გენშტაბის სამხედრო აკადემია (1937). 1941 წლის ივნისიდან იყო კიევის საგანგებო სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი. 1941 წლის აგვისტოდან — სამხრეთის ფრონტის შტაბის უფროსი (მონაწილეობდა გეგმის შემუშავებაში და 1941 წლის როსტოვის შეტევითი ოპერაციის განხორციელებაში), 1942 წელს — ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტისა, შემდეგ ამიერკავკასიის ფრონტის შავი ზღვის მეომართა ჯგუფისა და თავად ფრონტის უფროსი. 1942 წლის დეკემბრიდან ოპერატიული სამმართველოს უფროსი (1943 წლის მაისამდე) და გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე. გენშტაბის უფროსის პირველი მოადგილე (1943–1945, 1946–1948, 1954–1955). ფრონტის ხაზზე ა. მ. ვასილევსკის ხშირი მგზავრობების დროს ფაქტობრივად ასრულებდა მის მოვალეობას; აკეთებდა ყოველდღიურ მოხსენებებს ფრონტის ვითარებაზე უმაღლესი მთავარსარდლის ბანაკში, იყო ი. ბ. სტალინის ერთ-ერთი მთავარი მრჩეველი სამხედრო საკითხებში.

გენერალური შტაბის სათავეში
გენშტაბის უფროსი (18 თებერვალი, 1945 – 25 მარტი, 1946), 1945 წლის 17 თებერვლიდან უმაღლესი მთავარსარდლის ბანაკის წევრი. თავი გამოიჩინა როგორც ანალიტიკური აზროვნების მქონე მხედართმთავარმა, რომელსაც შეეძლო მოწინააღმდეგის განზრახვის განჭრეტვა (1944 წლის ზაფხულ-შემოდგომის კამპანიების დროს ისე დაგეგმა დარტყმების მიყენების თანმიმდევრობა, რომ საბჭოთა მებრძოლების შეტევა ყოველ ჯერზე იწყებოდა იმ სტრატეგიული მიმართულებით, საიდანაც გერმანულ სარდლობას მხოლოდ გადაჰყავდა თავისი რეზერვები). განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებდა მოულოდნელი დარტყმების მონოპოვრებზე. ანტონოვის მონაწილეობით დაიგეგმა ყველა მნიშვნელოვანი შეტევითი ოპერაცია, მათ შორის: ბელორუსიის ოპერაცია (1944), აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1945), ვისლა-ოდერის ოპერაცია (1945), ბერლინის ოპერაცია (1945). სსრ კავშირის სამხედრო წარმომადგენელი იალტისა და პოტსდამის კონფერენციებზე.

1948–1949 წლებში იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლის პირველი მოადგილე, 1950–1954 წლებში — სარდალი. 1955–1962 წლებში ვარშავის ხელშეკრულების ორგანიზაციის გაერთიანებული შეიარაღებული ძალების შტაბის უფროსი.

სამხედრო წოდებები
პრაპორშჩიკი — 1917
პოლკოვნიკი — 2 დეკემბერი, 1935
ბრიგადის მეთაური — 16 ივლისი, 1937
გენერალ-მაიორი — 4 ივნისი, 1940
გენერალ-ლეიტენანტი — 27 დეკემბერი, 1941
გენერალ-პოლკოვნიკი — 4 აპრილი, 1943
არმიის გენერალი — 7 აგვისტო, 1943

ჯილდოები
რუსეთის იმპერიის ჯილდო
წმინდა ანას ხარისხის ორდენი წარწერით „მამაცობისთვის“ (1917)

სსრ კავშირის ჯილდოები
გამარჯვების ორდენი (№ 12 — 04.06.1945)
ლენინის ორდენის სამგზის კავალერი (21.02.1945, 14.09.1946, 22.09.1956)
წითელი დროშის ორდენის ოთხგზის კავალერი (13.12.1941, 27.03.1942, 3.11.1944, 20.07.1949)
სუვოროვის ხარისხის ორდენის ორგზის კავალერი (22.02.1943, 29.07.1944)
კუტუზოვის ხარისხის ორდენი (22.02.1944)
სამამულო ომის ხარისხის ორდენი (17.05.1943)
მედალი „კავკასიის დაცვისთვის“ (1942)
მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის“
მედალი „იაპონიაზე გამარჯვებისთვის“ (1945)
საიუბილეო მედალი „საბჭოთა არმიისა და საზღვაო ძალების 30 წელი“ (1948)
საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებული ძალების 40 წელი“ (1958)
რესპუბლიკის რევოლუციური სამხედრო საბჭოს საპატიო იარაღი

უცხოური ჯილდოები
დიდი ჯვრის კავალერი „სამხედრო მამაცობისთვის“ („ “, პოლონეთი)
საპატიო ლეგიონის ორდენის მეთაურის ჯვარი (1944, საფრანგეთი)
თეთრი ლომის პირველი ხარისხის ორდენის დიდი ჯვარი (1945, ჩეხოსლოვაკია)
1939 წლის სამხედრო ჯვარი (1945, ჩეხოსლოვაკია)
პარტიზანული ვარსკვლავის პირველი ხარისხის ორდენი (იუგოსლავია)
„ხალხის წინაშე დამსახურებისთვის“ პირველი ხარისხის ორდენი (იუგოსლავია)
წითელი დროშის ორდენი (მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა)
მედალი „მონღოლეთის სახალხო რევოლუციის 50 წელი“ (მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა)
მედალი „იაპონიაზე გამარჯვებისთვის“ (მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა)
წმინდა ალექსანდრეს ორდენის დიდი ჯვარი ხმლებით (1946, ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკა)
„კორეის განთავისუფლებისთვის“ (1948, ჩრდილოეთი კორეა)