iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მანოკვარი

მანოკვარი — ქალაქი ინდონეზიაში, კუნძულ ახალ გვინეაზე, ინდონეზიის პროვინციის დასავლეთ პაპუის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს ჩენდრავასიჰის ნახევარკუნძულზე წყნარ ოკეანესთან, ჩენდრავასიჰის სრუტიდან დასავლეთით.

ისტორია
ქალაქი იმითაა ცნობილი, რომ მისგან დაიწყო კუნძულ ახალი გვინეის გაქრისტიანება. ზუსტად მანოკვარში 1855 წლის 5 თებერვალს გემ «ტერნატეთი» ჩამოვიდნენ ღვთისმეტყველები კარლ ოტო და იოჰან გეისლერი. ამ მოვლენის სამახსოვროდ ყოველწლიურად 5 თებერვალს ტარდება დიდი დღესასწაული, რომელზეც ჩამოდიან დელეგაციები მთელი პაპუიდან და მიმდებარე კუნძულებიდან.

კოლონიალურ ეპოქაში მანოკვარი იყო ახალი გვინეის დედაქალაქი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი დაიკავა იაპონიის ჯარმა (1942 წელი), ნიდერლანდელი ჯარისკაცები დაიმალნენ ტყეებში და აწარმოებდნენ პარტიზანულ ომს კიდევ ორ წელიწად ნახევარი.

2009 წლის დასაწყისში ქალაქის შემოგარენში მოხდა მიწისძვრა 7.6 ბალის სიმძლავრით, მაგრამ ცუნამის საფრთხე არ ყოფილა.

ეკონომიკა
ქალაქის შემოგარენში მოჰყავთ კაკაო, ხილი, ქოქოსი; მიმდინარეობს ხე-ტყის დამზადება, პორტის მეშვეობით გააქვთ კაკაო, კოპრა, ხე-ტყე. ქალაქს ემსახურება «რენდანის» აეროპორტი.

ქალაქს სტუმრობენ ტურისტები, ძირითადი ღირსშესანიშნაობებია — გუნუნგ მეჯა პარკი, ანგის ტბა, ამბანის საპლაჟო ზონა, არფაკის ბუნებრივი ნაკრძალი.

განათლება
ქალაქში არსებობს 2000 წელს დაარსებული ნეგერი პაპუას უნივერსიტეტი.
დუკლიის სახელმწიფო

დუკლია  — შუა საუკუნეების სახელმწიფო თანამედროვე ჩერნოგორიის ტერიტორიაზე. დუკლია მდებარეობდა მდინარე ზეტის, სკადარის ტბის და კოტორის ყურის გარშემო. ქალაქი კოტორი მდებარეობდა დუკლიისა და ტრავუნიის საზღვარზე.

დუკლიამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სერბეთის სახელმწიფოებრიობის საქმეში. იგი გახდა სერბეთის სამთავროს ცენტრი, მას შემდეგ, რაც ჩასლავ კლონიმიროვიჩის გარდაცვალების შემდეგ ქვეყანა ბიზანტიის პროვინციად იქცა. საუკუნის დასასრულიდან მას ეწოდა ზეტა, ხოლო საუკუნიდან — ჩერნოგორია.
ჩერნოგორიის აჯანყება

ჩერნოგორიის აჯანყება, 13 ივლისის აჯანყება — უმსხვილესი ანტიფაშისტური და ანტინაცისტური აჯანყება. დაიწყო ჩერნოგორიაში 1941 წლის 13 ივლისს. ორგანიზებული იყო ჩერნოგორიელი ანტიფაშისტებისა და კომუნისტების მიერ. 13 ივლისს ჩერნოგორიელმა პარტიზანებმა დაიწყეს ღია ბრძოლა იტალიელი ოკუპანტების წინააღმდეგ. ისტორიკოსების შეფასების თანახმად, აჯანყებაში ჩართული იყო 30 ათასი პარტიზანი.

აჯანყების მიზანი იყო მოწოდება ჩერნოგორიელი ხალხისადმი და იტალიისა და გერმანიის საოკუპაციო ძალების მიმართ წინააღმდეგობის მოძრაობის დაწყება, ასევე ბრძოლა ხორვატი და ალბანელი კოლაბორაციონისტების წინააღმდეგ. აჯანყება წარმატებით დაიწყო და პარტიზანული ძალების მოულოდნელი დარტყმის შედეგად გადაიზარდა ბრძოლაში ოკუპანტების წინააღმდეგ.

13 ივლისი ჩერნოგორიაში სადრესასწაულო დღეა. ისფრ-ის პერიოდში ეწოდებოდა „ჩერნოგორიის ხალხის აჯანყების დღე“, ამჟამად კი „ჩერნოგორიის დამუკიდებლობის დღე“ ეწოდება.
მაია პლისეცკაია

მაია პლისეცკაია (; დ. 20 ნოემბერი, 1925, მოსკოვი, სსრკ — გ. 2 მაისი, 2015, მიუნხენი, გერმანია) — საბჭოთა და რუსული ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, ბალეტმაისტერი, მსახიობი და მესერ-პლისეცკის თეატრალური დინასტიის წარმომადგენელი; აღიარებულია საუკუნის ერთ-ერთი საუკეთესო ბალერინად. იგი საბჭოთა პერიოდში მოღვაწეობდა სხვა ცნობილ რუს ბალერინასთან, გალინა ულანოვასთან ერთად და ამ უკანასკნელის სცენიდან წასვლის შემდეგ მოიპოვა დიდი თეატრის პრიმა-ბალერინას ტიტული.

პლისეცკაია ბალეტის ხელოვნების შესწავლას ცხრა წლის ასაკიდან შეუდგა, ხოლო მისი პირველი წარმოდგენა შედგა დიდ თეატრში თერთმეტი წლის ასაკში. თვრამეტი წლის ასაკში გაწევრიანდა დიდი თეატრის საბალეტო დასში, მალევე დაწინაურდა და ამ დასის წამყვანი სოლისტი გახდა. მისი მოღვაწეობის ადრეულ წლებს პოლიტიკური რეპრესიების გარეშე არ ჩაუვლია. დიდ თეატრში გაწევრიანებიდან თექვსმეტი წლის განმავლობაში მას აკრძალული ჰქონდა საზღვარგარეთ გასვლა. ამასთან, ცივი ომის პერიოდში მისი, როგორც ეროვნული ბალერინას წარმატება აქტიურად გამოიყენებოდა საბჭოთა კავშირის მიღწევების წარმოსაჩენად. 1959 წელს პირველმა მდივანმა ნიკიტა ხრუშჩოვმა მოუხსნა მაია პლისეცკაიას საზღვარგარეთ გასვლის აკრძალვა და მას „არა მხოლოდ საბჭოთა კავშირის საუკეთესო, არამედ მსოფლიოს საუკეთესო ბალერინა“ უწოდა.

1990 წლამდე დიდი თეატრის მოცეკვავის რანგში წარმოჩენილმა მისმა ცეკვის ოსტატობამ შეცვალა ბალეტის სამყარო, დააწესა რა ბალერინებისთვის მაღალი სტანდარტები როგორც ტექნიკური შესრულების თვალსაზრისით, ასევე დრამატული წარმოდგენის მხრივ. სოლისტის რანგში პლისეცკაიამ შექმნა მთელი რიგი წამყვანი როლებისა, მათ შორის მოისეევის სპარტაკი (1958), გრიგოროვიჩის ქვის ყვავილი(1959), ავრორა გრიგორევიჩის უძინარ მზეთუნახავში (1963), სპეციალურად მისთვის დაწერილი ალბერტო ალონსოს კარმენ-სიუიტა (1967) და მორის ბეჟარის აისიდორა. ასევე მის ყველაზე ცნობილ როლებს შორის არის ოდეტა-ოდილი გედების ტბაში (1947).

გარდაცვალება
მიუხედავად მაღალი სამედიცინო მეთვალყურეობისა მაია პლისეცკაია 89 წლის ასაკში გულის შეტევით გარდაიცვალა 2 მაისს, 2015, მიუნხენში, გერმანია.
ზურაბ კახაბრიშვილი

ზურაბ კახაბრიშვილი (დ. 15 მაისი, 1968, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პედაგოგი და სპორტსმენი.

ბიოგრაფია
1993 წელს ზურაბ კახაბრიშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის ფაკულტეტი. 2000–2004 წლებში კი, აგრარული ინსტიტუტის იურიდიულ-ეკონომიკური ფაკულტეტი. 2000 წლიდან არის საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური ნაკრების გუნდების მთავარი ექიმი.

2020 წლის 4 დეკემბრიდან საქართველოს სპორტული მედიცინის ასოციაციის პრეზიდენტი.

არის საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი ძიუდოსა და სამბოში. საერთაშორისო კატეგორიის არბიტრი ძიუდოში, სპორტის ოსტატი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

არის ღირსების ორდენის კავალერი (2000წ). მინიჭებული აქვს ღირსების ორი მედალი (2002, 2006 წწ), ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის 2 ოლიმპიური ორდენი (2008–2012 წწ.). 2009 წელს მიენიჭა სპორტის რაინდის წოდება. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2024).

1992–1993 წლებში იყო ბატალიონ „ავაზას“ ექიმი; 1993–1995 წლებში საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამედიცინო სამმართველოს სამკურნალო განყოფილების უფროსის მოადგილე, თბილისის გარნიზონის მთავარი ექიმი.

1995–2000 წწ. ძიუდოისტთა ნაკრები გუნდის ექიმი და მწვრთნელი; გამოქვეყნებული აქვს 78 სამეცნიერო ნაშრომი.

1997 მსოფლიოს სპორტული მედიცინის კონგრესის პრემიის ლაურეატი.

საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1998 წელს თემაზე: „სპორტული ტრავმების რეაბილიტაცია პლაზმური სკალპელითა და ელექტორმაგნიტური ველის გამოყენებით“.

სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 2003 წელს თემაზე: „მაღალი კვალიფიკაციის მოჭიდავეების საწვრთნო პროცესის მართვა და შრომისუნარიანობის გაუმჯობესება, ფუნქციური სინჯების, ფარმაკოლოგიური საშუალებებისა და ბიოლოგიურად აქტიური კვებითი დანამატების გამოყენებით“.

2004–2012 წლებში, საქართველოს სპორტული მედიცინის ასოციაციის პრეზიდენტი 2012–2020 წლებში, საქართველოს სპორტული მედიცინის ასოციაციის გენერალური მდივანი.

ძალოსნობის, ძიუდოსა და სამბოს ევროპისა და მსოფლიო სამედიცინო და ანტიდოპინგური კომიტეტების წევრი.

საქართველოს ეროვნული ანტიდოპინგური სააგენტოს ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

ავტორი წიგნებისა: „სპორტული შრომისუნარიანობის აღდგენის თანამედროვე პრინციპები და საშუალებები“, „სპორტული მედიცინა“, „სპორტული პათოლოგია“, თსსუ-ს სასწავლო-სახელმძღვანელო — „სპორტული მედიცინა და კინეზოთერაპია“, „რა უნდა ვიცოდეთ სპორტსმენთა ჯანმრთელობის შესახებ“,"სპორტული შრომისუნარიანობის აღდგენის საფუძვლები", „მაღალი კვალიფიკაციის მოჭიდავეების საწვრთნო პროცესის სამედიცინო საფუძვლები“.

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ფიზიკური მედიცინისა და სამედიცინო რეაბილიტაციის ფაკულტეტის პროფესორი და სადისერტაციო საბჭოს წევრი.

2004 წელს მიენიჭა შრომის, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ექსპერტის სტატუსი სპორტული მედიცინისა და სამედიცინო რეაბილიტაციის დარგში.
ჩიტიბუდა

ჩიტიბუდა — მცენარეთა გვარი ჯადვარისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია. ფესურა დაფარულია მრავალი მჭიდროდა მიჯრილი ხორცოვანი ფესვით, რომელიც ჩიტის ბუდის შთაბეჭდილებას ტოვებს.

ღერო და ქერქლისებრი ფოთოლი მოყვითალო-წაბლისფერი და უქროლოფილოა. ყვავილები მეჩხერ მტევნებადაა შეკრებილი.

საქართველოში მხოლოდ ერთი — ჩვეულებრივი ჩიტიბუდა გვხვდება, რომლის მურა ფერის ყვავილს თაფლის სუნი აქვს. გვხვდება ყველგან მთის შუა სარტყელამდე ტყეში.
ჩერნოგორიის სამეფო

ჩერნოგორიის სამეფო  — სახელმწიფო, რომელიც მდებარეობდა ევროპის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, თანამედროვე მონტენგროს ტერიტორიაზე. სამეფოს დედაქალაქი იყო ცეტინე. სახელმწიფო ფულის ერთეული იყო ჩერნოგორიული პერპერი.

ჩერნოგორიის სამეფო ჩამოყალიბდა 1910 წლის 28 აგვისტოს, ქალაქ ცეტინეში. მას შემდეგ, რაც მთავარმა ნიკოლა -მა მიიღო მეფის ტიტული.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ჩერნოგორიის სამეფო ანტანტის მხარეს იბრძოდა. 1916-1918 წლებში ოკუპირებული იყო ავსტრია-უნგრეთის ჯარების მიერ. 1917 წლის 20 ივლისს კორფუს დეკლარაციის მიხედვით გამოცხადდა სერბეთისა და ჩერნოგორიის გაერთიანება. 1918 წლის 26 ნოემბერს ჩერნოგორიის სამეფო ოფიციალურად შეუერთდა სერბეთს.
მილო ჯუკანოვიჩი

მილო ჯუკანოვიჩი (; დ. 15 თებერვალი, 1962, ნიკშიჩი, ჩსრ, ისფრ) — მონტენეგროს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. მონტენეგროს ოთხგზის პრემიერ-მინისტრი (1991-1998, 2003-2006, 2008-2010 წწ. და 2012-2016), მონტენეგროს პრეზიდენტი (1998-2002 წწ. და 2018 წლიდან), მონტენეგროს თავდაცვის მინისტრი (2006 წ.).

დაიბადა ქალაქ ნიკშიჩში, 1962 წელს. ახალგაზრდობაში იყო იუგოსლავიის კომუნისტთა კავშირის აქტივისტი. 1989 წელს, 26 წლის ასაკში აირჩიეს ცკ-ის რიგებში. პოლიტიკურ არენაზე გამოჩენისთანავე იგი სლობოდან მილოშევიჩის ახლო მოკავშირეა. თუმცა 1996 წელს მათ შორის დაპირისპირება მოხდა სერბეთისა და მონტენეგროს მომავალ ურთიერთობებთან დაკავშირებით. ჯუკანოვიჩი მონტენეგროს დამოუკიდებლობის მომხრე იყო.
ბაბა (მთა)

ბაბა ან ვარნოუსი ან ვარნოუნდასი — მთის მასივი ჩრდილოეთ მაკედონიისა და საბერძნეთის საზღვარზე. მთას გააჩნია რამდენიმე მწვერვალი, მათგან უმაღლესია — პელისტერის პიკი.

ბაბის მაკედონურ ნაწილში პელისტერის ფერდობებზე შექმნილია ეროვნული პარკი, სადაც ფლორისა და ფაუნის მრავალი იშვიათი წარმომადგენელი ბინადრობს, მათ შორის ბალკანეთის ენდემი - ბალკანური ან რუმელიის ფიჭვი .
ნიკო ბერუჩაშვილი

ნიკოლოზ (ნიკო) ლევანის ძე ბერუჩაშვილი (დ. 21 აგვისტო 1947, თბილისი — გ. 23 მარტი 2006, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი და მოგზაური. გამოჩენილი ლანდშაფტმცოდნე. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), პროფესორი (1983). საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ლანდშაფტური ანალიზის კომისიის პრეზიდენტი (2004‒06), ქართველ გეოგრაფთა ეროვნული კომიტეტის თავმჯდომარე, სოროსის ფონდის პროფესორი (1995‒2000), საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი (1996‒2006). მისი ინიციატივით ჩამოყალიბდა საერთაშორისო სამეცნიერო სკოლა „ინტერსტექსი“, რომლის
მიზანია მთიანი რეგიონების ლანდშაფტთა მდგომარეობის კვლევა და
კარტოგრაფირება-მოდელირება. ფიზიკურ გეოგრაფიულ მეცნიერებაში შემოიტანა ტერმინები: სტექსი, გეომასა და ლანდშაფტის ეთოლოგია.

ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1971 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1981 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1970-1982 მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური გეოგრაფიის კათედრაზე — დოცენტი, 1982-2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კარტოგრაფია-გეოინფორმატიკის კათედრის გამგე. 1970-2006 წლებში — იყო თსუ-ს მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარის გამგე და 1979-2006 წლებში აეროკოსმოსური მეთოდებით გარემოს მდგომარეობის შესწალის სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიის გამგე. 1995-2000 წლებში იყო სოროსის ფონდის პროფესორი, 1996-2006 წლებში — საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 2004-2006 საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის მსოფლიო კომისიის ლანდშაფტის ანალიზის პრეზიდენტი. ფრანგ გეოგრაფთან ჟან რადვანთან ერთად ავტორია ატლასისა — „კავკასიის გეოპოლიტიკური ატლასი“.

2017 წლის 4 ოქტომბერს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიმართა საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია „მდგრადი განვითარების ლანდშაფტური განზომილება: კვლევა, დაგეგმარება, მართვა“, რომელიც ნიკოლოზ ბერუჩაშვილის 70 წლის იუბილეს მიეძღვნა. აღნიშნული სამეცნიერო კონფერენციის ფარგლებში თსუ მუზეუმის საგამოფენო დარბაზში მოეწყო ექსპოზიცია. გამოფენაზე მოსულ დამთვალიერებელს საშუალება ჰქონდა გაცნობოდა ფოტოდოკუმენტურ მასალას, რომელიც ასახავდა მეცნიერის ცხოვრებასა და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას, ასევე წარმოდგენილი იყო, მეცნიერის მემორიალური ნივთები.
ნიდჟე

ნიდჟე ან ვორასი — მთიანეთი მაკედონიისა და საბერძნეთის საზღვარზე. მთის უმაღლესი წერტილია — მწვერვალი კაიმაკჩალანი (2521 მეტრი). უმაღლესი მწვერვალის გამო ხშირად თავად მთასაც კაიმაკჩალანს უწოდებენ, ეს სახელწოდება განსაკუთრებით საბერძნეთშია გავრცელებული. მდებარეობითა და გეოლოგიური აგებულებით მთა იაკუბიცისა და ბაბის მსგავსია. ნიდჟე ცნობილია მდიდარი ფაუნით.
ჯულიან ბაშირი

ჯულიან ბაშირი — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. სერიალის ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9 ერთ-ერთი მთავარი გმირი. როლს ასრულებდა მსახიობი ალექსანდრ სიდიგი. ბაშირი მთავარი ექიმია კოსმოსურ სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9 და ხომალდზე .

ბიოგრაფია
ჯულიან ბაშირი რიჩარდ და აშმა ბაშირების ერთადერთი შვილია. ბავშვობაში იგი ჩამორჩებოდა თანატოლებს განვითარებაში. ამის გამო 2348 წელს მშობლების გადაწყვეტილებით მას ჩაუტარდა გენეტიკური მოდიფიკაციები, გონებრივი და ფიზიკური შესაძლებლობების გაუმჯობეშების მიზნით. რადგან ფედერაციაში გენეტიკური ინჟინერია აკრძალულია, ჯულიანის მშობლები იძულებული იყვნენ შეენახათ ეს ფაქტი საიდუმლოდ. ჯულიანმა მხოლოდ 2356 წელს შეიტყო ამის შესახებ.

ჯულიანს ბავშვობაში ეშინოდა ექიმების, თუმცა მოგვიანებით აზრი შეიცვალა. ერთხელ ის მამასთან ერთად მოხვდა იონურ შტორმში და თავშესაფარში შეესწრო როგორ დაიღუპა ადამიანი, რომლის გადარჩენაც, როგორს მოგვიანებით გაირკვა შეიძლებოდა, იქ მყოფთაგან ვინმეს რომ სცოდნოდა ადგილობრივი სამკურნალო მცენარეების შესახებ. ამ შემთხვევამ დიდი გავლენა იქონია მის მიერ პროფესიის არჩევაზე. ერთი პერიოდი ჯულიანი ფიქრობდა პროფესიონალ ჩოგბურთელობაზე, თუმცა მოგვიანებით უარი თქვა ამ იდეაზე.

2368 წელს ჯულიანმა დაამთავრა ვარსკვლავური ფლოტის სამედიცინო აკადემია. იგი მეორე იყო კლასში რადგან გამოსაშვებ გამოცდაზე შეგნებულად დაუშვა ერთი შეცდომა. აკადემიის დამთავრების შემდეგ მან გადაწყვიტა მუშაობა კოსმოსურ სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9. აქ ის დაუმეგობრდა მაილზ ო’ბრაიენს, ელიმ გარეკს და ძაჯია დაქსს.

2370 წელს ჯულიანი გახდა ვარსკვლავური ფლოტის მეორე ოფიცერი (ჯეიმზ კირკის შემდეგ), რომელიც მოხვდა სარკისებურ სამყაროში, სადაც „ალტერნატიული“ ჯულიან ბაშირი აწყობდა აჯანყებას კლინგონ-კარდასიანთა ალიანსის წონააღმდეგ.

2373 წელს გამჟღავნდა ინფომაცია მისი გენეტიკური მოდიფიცირების შესახებ, რის გამოც მამამისი დააპატიმრეს, თუმცა მიუხედავად აკრძალვისა ვარსკვლავურმა ფლოტმა დაუშვა გამონაკლისი და ჯულიანს მუშაობის გაგრძელების ნება დართეს.

2373 წელს ჯულიანი მოხვდა დომინიონის ტყვეობაში, ხოლო ღრმა კოსმოს 9-ზე მისი მისი ორეული ეწეოდა დივერსიულ საქმიანობას. თუმცა მან მოახერხა გაქცევა.

სექცია 31 ცდილობდა ჯულიანის გადაბირებას, თუმცა უშედეგოდ.

როგორც სერიალის ბოლო ეპიზოდში ჩანს ჯულიანი დარჩა სამუშაოდ კოსმოსურ სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9 და აქვს რომანი ეზრი დაქსთან.

სარკისებური სამყარო
სარკისებურ სამყაროში „ალტერნატიული“ ჯულიან ბაშირი არის ტერანული აჯანყების ლიდერი.

საინტერესო ფაქტები
ჯულიან ბაშირი გამოჩნდა სერიალის ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა მეექვსე სეზონის მეთევქსმეტე სერიაში
სლოვინსკის ეროვნული პარკი

სლოვინსკის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი პოლონეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბალტიის ზღვის ნაპირზე, ქალაქებს ლებასა და როვის შორის.

ეროვნული პარკი შეიქმნა 1967 წელს და მისი ფართობი 186,18 კმ²-ია. 1997 წელს იუნესკომ თავისი პროგრამის მიხედვით ადამიანი და ბიოსფერო, პარკი ცნო ბიოსფერულ ნაკრძალად. 1995 წლიდან კი რამსარის კონვენციის ობიექტია.
კომრატი

კომრატი — ქალაქი მოლდოვის სამხრეთში. მდებარეობს კომრატის რაიონში. წარმოადგენს ავტონომიურ-ტერიტორიულ ერთეულ გაგაუზიის დედაქალაქს. 2015 წელს ქალაქის მოსახლეობა 26 000 კაცს შეადგენდა.

დაძმობილებული ქალაქები
სტამბოლი ფენდიქის რაიონი, თურქეთი;
ჰენდექი, თურქეთი;
საფანჯა, თურქეთი;
ქიუჩიუქუიუ, თურქეთი;
ისპარტა, თურქეთი;
/ ჩრდილოეთი ნიქოზია, კვიპროსი/ჩრდილოეთი კვიპროსი;
/ აკანთუ, კვიპროსი/ჩრდილოეთი კვიპროსი;
მოსკოვი სოკოლნიკის რაიონი, რუსეთი;
გროზნო, რუსეთი;
ბავლი, თათრეთი, რუსეთი;
ბოლჰრადი, უკრაინა;
ბუდაპეშტი ერჟებეტვაროშის რაიონი, უნგრეთი.
ბენდერი

ბენდერი — ქალაქი მოლდოვაში. მდებარეობს თვითგამოცხადებული დნესტრისპირეთის მოლდოვური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. 2014 წელს ქალაქის მოსახლეობა 91 882 კაცს შეადგენდა.

ბენდერი მდინარე დნესტრზე მდებარე უმთავრესი პორტი და უმსხვილესი სარკინიგზო კვანძია მოლდოვაში.

მოლდოვაში და განსაკუთრებით რუმინეთში ფართოდ გამოიყენება ქალაქის ძველი სახელწოდება ტიგინა.

დაძმობილებული ქალაქები
ბეირა, მოზამბიკი
კავრიაგო, იტალია
დუბესარი, მოლდოვა
მონტესილვანო, იტალია
ოჩამჩირე, საქართველო
ლეოპოლდ მანდიჩი

წმინდა ლეოპოლდ ბოგდან მანდიჩი (დ. 12 მაისი, 1866 — გ. 30 ივლისი, 1942) — დღევანდელ მონტენეგროს ქალაქ ჰერცეგ-ნოვიში დაბადებულლი ეთნიკური ხორვატი. გარდაიცვალა პადუაში, იტალიაში. ფიზიკურად იყო სუსტი, მისი სიმაღლე მხოლოდ 1,35 მეტრს შეადგენდა. სიარული ჰქონდა მოუქნელი და ენის ბორძიკით საუბრობდა. მიუხედავად ნაკლოვანებებისა მან შეძლო განევითარებინა ძლიერი ძლიერი სულიერი ძალა. მისი ხსენების დღე რომის კათოლიკურ ეკლესიაში აღინიშნება 12 მაისს.

მისი სურვილი იყო ყოფილიყო მისიონერი აღმოსავლეთ ევროპაში, თუმცა მან ცხოვრების უმეტესი ნაწილი პადუაში დაჰყო, სადაც ის 1906 წლიდან სიკვდილამდე ცხოვრობდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს მან ერთი წელი ციხეში ავსტრო-უნგრულ წარმომავლობაზე უარი არ თქმოს გამო გაატარა. ის მუდმივად ოცნებობდა კათოლიკური და მართლმადიდებლური ეკლესიების გაერთიანებაზე. ის ცნობილია როგორც გაერთიანების მოციქული. მან შექმნა ცნობილი ლოცვა, რომელიც ეკუმენიზმში გამოიყენება.
ჰადი

ჰადი — რეჟისორ მარიტინ რიტის 1963 წლის ამერიკული ფილმი

სიუჟეტი
ჰად ბენონი არის შეუბრალებელი ახალგაზრდა, რომელიც აფუჭებს ყველაფერს, რასაც ეხება. ის ყველაფრისადმი მტრულადაა განწყობილი.უგულო ჰადსა და მის მკაცრ და პრინციპულ მამას შორის კონფლიქტია. ჰადით მოხიბლულია მისი ძმისშვილი ლონი, მაგრამ ამლე ისიც შეიტყობს ჰადის უგულობის შესახებ. მიუხედავად ყველაფრისა, ჰადი გამარჯვებული რჩება.

როლებში
პოლ ნიუმენი - ჰად ბენონი
პატრისია ნილი - ალმა ბრაუნი
მელვინ დაგლასი - ჰომერ ბენონი
ბრენდონ დე უაილდი - ლონი ბენონი
უიტ ბისელი - მისტერ ბერისი
კრეჰან დენტონი - ჯესი

ჯილდოები
ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის: პატრისია ნილი
ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში: მელვინ დაგლასი
ოსკარი საუკეთესო ოპერატურისთვის: ჯეიმზ ვონგ ჰოუი
მერი პოპინსი (ფილმი)

მერი პოპინსი — 1964 წლის ამერიკული ფილმი. გადაღებულია პამელა ტრევერსის ამავე სახელწოდების საბავშვო წიგნების სერიის მიხედვით.

სიუჟეტი
მერი პოპინსი სუპერ ძიძაა, რომელიც დაფრინავს ქოლგით. ის ბენქსების ოჯახში ბავშვების თხოვნით მიფრინდება, რათა მათი ძიძა გახდეს.

როლებში
ჯულია ენდრიუსი - მერი პოპინსი
დიკ ვან დაიკი - ბერტი
დევიდ ტომლინსონი - ჯორჯ ბენქსი
გლინის ჯონსი - უინიფრიდ ბენქსი
ჰერმიონ ბადელეი - ელენი
რიტა შოუ - მისის ბრილი
არტურ მალეტი - მისტერ დეივისი
ჯეინ დარველი - ადამიანი ქალი
ელზა ლანჩესტერი - კეიტ ნანა

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: ჯულია ენდრიუსი
საუკეთესო ორიგინალური სიმღერა: რიჩარდ შერმანი, რობერტ შერმანი
საუკეთესო ორიგინალური საუნდტრეკი: რიჩარდ შერმანი, რობერტ შერმანი
საუკეთესო მონტაჟი: კოტონ ვარბარტონი
საუკეთესო ვიზუალური ეფექტები: პიტერ ილენშოუ, ჰამილტონ ლასკი, იუსტიც ლაიკეტი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მიუზიკლსა ან კომედიაში: ჯულია ენდრიუსი
თოფქაფი (ფილმი)

თოფქაფი — 1964 წლის ამერიკული ფილმი. პიტერ უსტინოვმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

სიუჟეტი
ელიზაბეთ ლიპი და უოლტერ ჰარპერი აპირებენ გაძარცვნონ თოფქაფის სასახლე სტამბოლში. ძარცვაში ჩართული აღმოჩნდება არტურ სიმფსონი, რომელსაც პასპორტის პრობლემები აქვს. თურქეთის დაზვერვა სიმფსონს საზღვარზე დააპატიმრებს და გადაიბირებს, რომ მან პარტნიორების წინააღმდეგ იჯაშუშოს. თუმცა თურქეთის დაზვერვას შეცდომით ჰგონია, რომ დამნაშავეები კომუნისტი აგენტები არიან და მკვლელობას გეგმავენ.

როლებში
მელინა მერკური - ელიზაბეთ ლიპი
მაქსიმილიან შელი - უოლტერ ჰერპერი
პიტერ უსტინოვი - არტურ სიმონ სიმფსონი
აკიმ ტამიროვი - ჟერვანი
რობერტ მორლი - სედრიკ პეიჯი
ჟილ სეგალი - ჟიული
ჯეს ჰანი - ჰანს ფიშერი
გოიანეზია

გოიანეზია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 640 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 59 549 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38,49 კმ²-ზე. ფართობი 1 547 კმ²-ია.
ბარუ-ალტუ (გოიასი)

ბარუ-ალტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 605 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 716 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,97 კმ²-ზე. ფართობი 1 093 კმ²-ია.
კარმუ-დი-რიუ-ვერდი

კარმუ-დი-რიუ-ვერდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 629 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 928 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21,33 კმ²-ზე. ფართობი 418 544 კმ²-ია.
სერისი (გოიასი)

სერისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 571 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 722 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 96,69 კმ²-ზე. ფართობი 214 322 კმ²-ია.
გუარაიტა

გუარაიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 669 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 376 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,57 კმ²-ზე. ფართობი 205 307 კმ²-ია.
გუარინუსი

გუარინუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 299 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,86 კმ²-ზე. ფართობი 595 866 კმ²-ია.
იდროლინა

იდროლინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 603 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 029 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,94 კმ²-ზე. ფართობი 580 391 კმ²-ია.
იპირანგა-დი-გოიასი

იპირანგა-დი-გოიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 623 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 844 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,79 კმ²-ზე. ფართობი 241 289 კმ²-ია.
იტაპასი

იტაპასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 670 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 458 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,31 კმ²-ზე. ფართობი 956 125 კმ²-ია.
იტაპურანგა

იტაპურანგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 651 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 125 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,47 კმ²-ზე. ფართობი 1 276 კმ²-ია.
მორუ-აგუდუ-დი-გოიასი

მორუ-აგუდუ-დი-გოიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 691 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 356 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,34 კმ²-ზე. ფართობი 282 616 კმ²-ია.
მონტენეგროს მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემია

მონტენეგროს მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემია — მონტენეგროს უმაღლესი სამეცნიერო-საგანმანათლებლო დაწესებულება. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ პოდგორიცაში.

აკადემია დაარსდა 1976 წელს. აკადემიის ასამბლეამ 2004 წლის 17 დეკემბრისა და 2005 წლის 27 მაისის სხდომებზე მიიღო აკადემიის ახალი წესდება.

ამჟამად აკადემიის შემადგენლობაში შედის 46 წევრი მონტენეგროდან და 37 საზღვარგარეთიდან.

აკადემიის პრეზიდენტები
ბრანკო პავიცევიჩი (1973-1981 წწ.)
ბრანისლავ შოშკიჩი (1981-1985 წწ.)
მირჩეტა ჯუროვიჩი (1985-1989 წწ.)
ვუკოტიჩ დრაგუტინი (1989-2002 წწ.)
მომირ ჯუროვიჩი (2002-დან)
მთის გვირგვინი

მთის გვირგვინი — ჩერნოგორიის მმართველის პეტრე პეტროვიჩ ნეგოშის რომანტიკული პოემა. პირველად გამოქვეყნდა ვენაში 1847 წელს სერბულ ენაზე. მოიცავს 2819 სტროფს.

ნაწარმებში გადმოცემულია საუკუნის დასაწყისის ამბები. პეტრე ნეგოში პოემაში აღწერს ჩერნოგორიის ისტორიის მოვლენებს, რომელსაც ადგილი ჰქონდა სტეფან ნემანიჩის მმართველობიდან საუკუნის დასაწყისამდე.