iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბნავისის ნასახლარი და ქვაყუთი

ბნავისის ნასახლარი და ქვაყუთი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბნავისის ცენტრში, კ. პავლიაშვილის სახლის უკან, ვიწრო ტერასაზე. აღმოჩნდა 1960 წელს შემთხვევით, მიწის დამუშავების დროს. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. ნასახლარზე გამოვლინდა ნაცრისა და დამწვარი მიწის ფენა ნაცრისფრად და აგურის ფრად გამომწვარი კერამიკული ჭურჭლის ორნამენტიანი ფრაგმენტები და ქვაყუთი, რომელიც შედგენილი იყო დიდი ზომის ფილა ქვებისაგან და ყუთში აღმოჩნდა უხეშად გამომწვარი თიხის კეცი ან რამდენიმე თიხის ჭურჭელი ბრინჯაოს გოლები და სხვა მასალა დაცულია გორის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში
მამაცაშვილის სახლი

მამაცაშვილის სახლი — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდ ხურვალეთში. ამჟამად საცხოვრებელი სახლია. 1905 წლის 15 აგვისტოს მამაცაშვილის სახლს ალყა შემოარტყეს წითელრაზმელებმა და შეეცადნენ განეიარაღებინათ იქ დამალული შავრაზმელები. შეტაკების დროს მოკლეს ერთ-ერთი წითელრაზმელი. შავრაზმელებმა გაქცევით უშველეს თავს.
ვარიანის ნასოფლარი

ვარიანის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარიანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1 კმ-ზე, ადგილ წყაროსთავებში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე შემორჩენილია რამდენიმე სახლის ნანგრევი. საძირკვლის ნაშთები ნაგებია რიყის ქვით.გვიანდელი ფეოდალური ხანისათვის დამახასიათებელი წითლად გამომწვარი თიხის უხეშკეციანი ჭურჭლის ნამტვრევები, დიდი პოვრები და სხვა. გადმოცემით, მოსახლეობა აქედან ლეკთა შემოსევის დროს ( ს.) აყრილა. საუკუნის ნახევარში ამ ადგილებშიდასახლდნენ რაჭიდან წამოსული კერესელიძეები, რომლებიც შემდეგ სოფელ ვარიანში გადავიდნენ საცხოვრებლად.
შოთა აბასაშვილი

შოთა გიორგის ძე აბასაშვილი (დ. 1922, ხაშური) — საქართველოს სსრ-ის მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი კომკავშირის № 10 სარჩევნო ოლქიდან. სკკპ წევრი 1948 წლიდან.

დიდი სამამულო ომის დროს გამოჩენილი გმირობისა და მამაცობისთვის დაჯილდოვებულია „წითელი დროშის“, „წითელი ვარსკვლავის“ ორდენებით, დიდების და ხარისხის ორდენით და მედლით.
ქერცლოვანი ფირფიტკბილა

ქერცლოვანი ფირფიტკბილა — სოკოს სახეობა გლეოფილუმისებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში.

მეცნიერთა ერთი ნაწილი მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე ნაწილი — არასაჭმელად.

სოკო პირველად აღწერა შვედმა მიკოლოგმა და ბოტანიკოსმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1815 წელს როგორც .

აღწერა
ქუდის დიამეტრი 4-12 სმ-მდე აღწევს, თავდაპირველად ამოზნექილი, შემდგომში ბრტყელი და ზოგჯერ, მცირედ ჩაღრმავებული, ხორციანი. ქუდის ზედაპირი თეთრი, მონაცრისფრო ან მოყავისფრო, ხშირად უფრო მუქი ფანტელებით, განსაკუთრებით შუა ნაწილში.

რბილობი — უხეში, თეთრი, გაჭრისას ზოგჯერ წითური ხდება. სუსტად გამოხატული სასიამოვნო სუნითა და მტკნარი გემოთი.

ჰიმენოფორი ფირფიტოვანი, ხშირი, ფეხთან დაშვებული, დაკბილული კიდეებით, მოთეთრო.

ფეხის სიგრძე 2,5-7 სმ, სისქე — 1-3 სმ, ცენტრალურია ან ექსცენტრული, ძირისკენ გაწვრილებული, გახევებული; ქუდისკენ სადა, ძირისკენ დაფარულია მოწითალო მურა ქერცლებით.

სპორების ფხვნილი თეთრი, სპორები ცილინდრული ან ელიფსისებური, უფერული, 8-12,5×3,5-5 მკმ.

ბაზიდიუმი გურზისებრი, ოთხსპორიანი, 23-35×5-7 მკმ.

გავრცელება და ეკოლოგია
საპროტროფია. ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, იზრდება გამხმარ და წიწვიან ხეებზე, უპირატესად ფიჭვზე, ხშირად რკინიგზის შპალებზე, ბაღებში და სხვა სახის გადამუშავებულ მერქანზე, ასევე ბნელ ქვანახშირს შახტებში, იშვიათად ფოთლოვან ხეებზე.

სეზონი — ზაფხულიდან — შემოდგომამდე.

კვებითი ღირებულება
საჭმელად ვარგისია ნორჩობაში, მხოლოდ ქუდი, სანამ რბილობი ჯერ კიდევ რბილია. მეცნიერთა ერთი ნაწილი მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე ნაწილი — არასაჭმელად, სოკოს ნაყოფსხეული ხშირად იზრდება ადამიანის მიერ შექმნილ კონსტეუქციებზე, მაგალითად, როგორიცაა რკინიგზის შპალი, რომელიც გაჟღენთილია ადამიანისთვის საშიში ქიმიური ნივთიერება კრეოზოტით. მიუხედავად ამისა, დღემდე მოწამვლის არცერთი კლინიკური შემთხვევა არაა დაფიქსირებული.

სინონიმები

გალერეა
ხარის გორა

ხარის გორა — ყორღანულ სამაროვანთა კომპლექსი, არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყვიავის საჯარო სკოლის დასავლეთით, ყოფილი ზოლოტნიცკის მამულში, ე. წ. ხარის გორაზე, მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება ადრინდელი ბრინჯაოს ხანით, ძვ.წ. 2500 წლით.

კომპლექსი შეისწავლა გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის 1938-1940 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ს. მაკალათია). გაითხარა 3 ყორღანული სამარხი. ყველა სამარხი ქვაყრილიანია, მხოლოდ მეორე და მესამე სამარხი გაერთიანებული ერთიანი ქართული. თამაშების ზომები განსხვავებულია: პირველი ყორღანის დიამეტრი 20 მ-ია, ქვაყრილის ცენტრალური ნაწილის სიმაღლე — 1,1 მ; მეორე ყორღანი პირველთან შედარებით ოდნავ პატარაა; მესამე ყორღანის დიამეტრი 12 მ-ს უდრის, ქვაყრილის ცენტრალური ნაწილის სიმაღლე 0,4 მ. პირველ ყორღანში, ქვაყრილის სხვადასხვა დონეზე, 42 ორმოსამარხია, მეორე და მესამეში — თითო. მიცვალებულები დაკრძალულია სხვადასხვა წესით: გულაღმა, გაშოტილი, გვერდზე, მოკუნტული. ზოგ სამარხში მხოლოდ თავის ქალაა დამარხული. ერთ-ერთ სამარხში აღმოჩნდა ომაიანების დინასტიის 741-742 წწ. ვერცხლის ფული. სამარხებში გამოვლინდა თიხის ჭურჭელი: უმეტესად შავზედაპირიანი და წითელსარჩულიანი, სქელკედლიანი, უორნამენტო ორყურა ჯამები; ლითონის ნივთები: ორმაგი ხვეული ბოლოებგახსნილი სასაფეთქლე ხვიები (3 ცალი), ჯვარედინი ხაზებით შემკული მავთულის რგოლისებრი ბეჭედი და სხვა, ოფსიდიანისა და კავის საჭრისები, საფხეკები, ყუნწიანი ისრის პირები და სხვა. მასალა დაცულია გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში.
ვახტანგ ცუხიშვილი

ვახტანგ ცუხიშვილი (დ. 16 ივლისი, 1928, ცხამი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1979).

ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მისი მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის (1965, თ. თოდრაძესთან და გ. ლეჟავასთან ერთად) და საქართველოს მათემატიკის ინსტიტუტის (1972, გ. ლეჟავასთან ერთად) შენობები (ორივე თბილისი), „კომკავშირული ქალაქი — ბორის ძნელაძე“, ბრინჯაოს ძეგლების სერია საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ეზო-სავანეში (1984–1989).

ჯილდოები
1979 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არქიტექტორი
1980 — საქართველოს კომკავშირის პრემია (კომკავშირული ქალაქი — ბორის ძნელაძე)
2012 — არქიტექტურის რაინდის წოდება
2018 — საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის საპატიო დიპლომი
2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
გიორგი ცქიმანაური

გიორგი ცქიმანაური (დ. 5 აპრილი, 1887, თბილისი — გ. 1 მარტი, 1975) — ქართველი ფამრაკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1936), პროფესორი (1939), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961).

ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1931-1935 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის საბრძოლო მომწამვლელ ნივთიერებათა ტოქსიკოლოგიის კურსის ხელმძღვანელი. 1935-1941 წლებში განაგებდა სტომატოლოგიური ინსტიტუტის, ხოლო 1941-1973 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაკოლოგიის კათედრას; 1973 წლიდან იყო ამავე კათედრის კონსულტანტი. შეისწავლიდა ცთომილი ნერვის ორფაზოვან მოქმედებას, ტრამვული შოკის ბუნებას, სინთეზურ ანტიმალარიულ და საანესთეზიო საშუალებებს. ავტორია ნამუშევრებისა „პლაზმოქინინს ფარმაკოლოგიისთვის“ (1934) და „ფარმაკოლოგია“ (1966).
ეთერ ცქიტიშვილი

ეთერ ცქიტიშვილი (დ. 20 სექტემბერი, 1913, თბილისი — გ. 1999) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1976).

ბიოგრაფია
დაამთავრა შრომის 15-ე სკოლა. 1931 წლიდან გამოდიოდა დუშეთის სცენისმოყვარეთა სპექტაკლებში. 1935 წლიდან იყო თოჯინების სახელმწიფო თეატრის მსახიობი. დიდი წვლილი შეიტანა რუსთავის თოჯინების სახელმწიფო თეატრის მსახიობთა ახალგაზრდული დასის ფორმირებასა და თოჯინური ხელოვნების დაუფლების საქმეში. აქტიურად მონაწილეობდა სხვადასხვა დროს გამართულ ყველა საკავშირო თუ საერთაშორისო ფესტივალებში თბილისის თოჯინების თეატრის მონაწილეობით.

მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ძიძა (აკ. ბელიაშვილის „თეთრი ფინია“), გოშა (კ. მაჭარაძის „ხაფანგი“), მკითხავი (ნ. ლომოურის „ქაჯანა“), ქიტო, ლამაზისეული (ი. ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“), ჯემალი (გ. როსებას „ყაითარი“), ივანიკა, ვირი (გ. ჩიქოვანის „ორი ქოსატყუილა“), მინისტრი მშენებელი (ს. პრეობრაჟენსკის „გაზაფხულის ყვავილი“), ამპარტავანი კურდღელი (ს. მიხალკოვის „ამპარტავანი კურდღელი“), პრინცესა (ლ. ბრამესევიჩის „ჩექმებიანი კატა“), ვაჟა (ვ. ნიკოლაიშვილის „შვლის ნუკრი“), ბურატინო (დ. ძიგუას „ბურატინოს თავგადასავალი“), ბუტია (მ. სუბონინის „ბუტია“), თხუპნია (ტ. ხავთასის „თხუპნია“), ჯადოქარი ჩარამარა (ვ. ცინიბულვის „ცისფერი მარგალიტი“), ბიჭი (ო. იოსელიანის „დაჩის ზღაპარი“), დედა (ნ. გერნეტის „ალადინის ჯადოსნური ლამპარი“), ყეფია (ნ. ღვინეფაძის „ჩვენი აიბოლიტი“) და სხვა.
ცქრიალა ღვინოები

ცქრიალა ღვინოები — სუფრის ღვინო, რომელიც გაჯერებულია ნახშირორჟანგით. ცქრიალა ღვინოში ნახშირორჟანგი წარმოიქმნება ღვინის მასალაში დამატებული შაქრის ხსნარის ან ყურძნის ბადაგის მეორეული დუღილის შედეგად. ცქრიალა ღვინოს ახასიათებს აქაფება, ზედაპირზე ქაფის დიდი ხნის განმავლობაში შენარჩუნება, თანაბარი და ინტენსიური წვრილი ბუშტების გამოყოფა, საცობის გამოტყორცნის ეფექტი. ცქრიალა ღვნოებს ამზადებენ სპეციალური ჯიშის წითელი ან თეთრი ყურძნისგან: ციცქა, ალიგოტე, ჩინური, ცოლიკოური, გორული მწვანე, რქაწითელი, ძელშავი. კატეეგორიების მიხედვით არსებობს ქაფისებრი (მსუბუქი, ნახევრად შემაგრებული, შემაგრებული), ნახევრად ქაფისებრი (ნახევრად შემაგრებული, ნახევრად ცქრიალა, მსუბუქი) და ნახევრად დაჟანგული (მსუბუქი, ნახევრად შემაგრებული) ღვინოები. საქართველოს სსრ-ში იწარმოებოდა ცქრიალა ღვინოები „ჩხავერი“ და „ატენური“.
წაღვლის ნამოსახლარი

ტერმინი წაღვლის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:

წაღვლის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მესამე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეოთხე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეხუთე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეექვსე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეშვიდე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მერვე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეცხრე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
შალვა ცხადაძე

შალვა ცხადაძე (დ. 4 მარტი, 1916, კრასნოვოდსკი — გ. 16 ივნისი, 1975) — ქართველი გრაფკოსი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1963).

ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ვ. სიდამონ-ერისთავისა და ი. შარლემანის მოწაფე. მისი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებებია: ლითოგრაფიების სერია „ძველი თბილისი“ (1947-1948), „სვანეთი“ (1957, დაზგური გრაფიკა „ქართლის დედა“, „მწყემსი“, „ჩინელი გოგონა“, ილუსტრაციები ნიკოლოზ ბარათაშვილის პოემისა „ბედი ქართლისა“ (1944), მან მხატვრულად გააფორმა ზღაპრები: „წითელქუდა“ (1954), „კომბლე“ (1950), „ირმისა“, „რწყილი და ჭიანჭველა“ და სხვა.
ალექსანდრე ცხაკაია

ალექსანდრე ცხაკაია (დ. 9 სექტემბერი, 1902, კოკი — გ. 21 დეკემბერი, 1970) — ქართველი გეოფიზიკოსი, სეისმოლოგი.

ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1933 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტში, 1951 წლიდან იყო რეგიონული სეისმოლოგიის განყოფილების გამგე. იყო არის საქართველოში თანამედროვე სეისმოლოგიური კვლევისა და სეისმოლოგიური სამსახურის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა საქართველოში რეგიონული სეისმოლოგიური სადგურების ქსელი.
მიხეილ ცხაკაია

მიხეილ ცხაკაია (დ. 10 დეკემბერი, 1890, ქუთაისი — გ. 23 მარტი, 1952, თბილისი) — ქართველი ორთოპედ-ტრავმატოლოგი, მეცნიერული ორთოპედიის ფუძემდებელი საქართველოში; პროფესორი (1935); საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ექიმი (1943), მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1949).

ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1932-1946 წლებში ერთდროულად იყო თბილისის სამედიცინო და ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის სამხედრო-საველე კათედრის გამგე; 1944 წლიდან გარდაცვალებამდე განაგებდა ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ორთოპედიის კათედრას; სსრკ-გერმანიის ომის პერიოდში იყო სპეციალიზებული ევაკოჰოსპიტლების კონსულტანტი; 1932 წელს რესპუბლიკურ ცენტრალურ კლინიკურ საავადმყოფოში მისი ხელმძღვანელობით გაიხსნა საქართველოში პირველი ორთოპედიულ-ტრავმატოლოგიური კათედრა, რომლის ბაზაზე 1946 წელს დაარსდა ორთოპედიისა და აღდგენითი ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი სამამულო ომის ინვალიდებისათვის, რომლის დირექტორი იყო 1950 წლამდე; შეისწავლა თეორიული და კლინიკური ქირურგიის ორთოპედიისა და ტრავმატოლოგიის , აგრეთვე დესმურგიისა და სხვა საკითხებს, შემოიღო პოლიომიელიტის ნარჩენი მოვლენების ოპერაციული მკურნალობის ორიგინალური მეთოდები. 1949 წელს დაიცვა სადისერტაციო თემა „ქუსლის ძვლის დახურული მოტეხილობა“.
ქსენია ცხაკაია

ქსენია ცხაკაია (დ. 28 სექტემბერი, 1900, სოჭი, შავიზღვისპირეთის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 17 ივნისი, 1982, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მცენარეთა ფიზიოლოგი, მცენარეთა ფიზიოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, პროფესორი (1962) მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1965). 1936 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს სასოფლო სამეურნეო ინსტიტუტის მცენარეთა ანატომიისა და ფიზიოლოგიის კათედრის გამგე. მისი ძირითადი შრომები ეხება მცენარეთა ანატომიის, ფიზიოლოგიისა და მიკრობიოლოგიის საკითხებს.
მილან რადინი

მილან რადინი (დ. 25 ივნისი, 1991, ნოვი-სადი) — სერბი ფეხბურთელი. თამაშობს საყრდენი ნახევარმცველი პოზიციაზე. კარიერის მანძილზე უთამაშია ათ გუნდში. 2021 წლის 23 იანვარს შეუერთდა თბილისის „დინამოს“.

ტიტულები
მლადოსტ ლუჩანი
სერბეთის პირველი ლიგა: 2013–14
პარტიზანი
სერბეთის სუპერლიგა: 2016–17
სერბეთის საფეხბურთო თასი: 2016–17
წაღვლის ნამოსახლარი და სამაროვანი

ტერმინი წაღვლის ნამოსახლარი და სამაროვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:

წაღვლის პირველი ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეორე ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მესამე ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის სამაროვანი

ტერმინი წაღვლის სამაროვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:

წაღვლის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მესამე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
გორის საცხოვრებელი სახლი (მ. მამარდაშვილის 1)

გორის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ გორში, მდებარეობს მ. მამარდაშვილის (ყოფ. ბუდიონის) ქ. 1. აგებულია - საუკუნეების მიჯნაზე.

სახლი (1811,4 მ) ერთსართულიანია, ნაშენია აგურით, გამოყენებულია თლილი ქვიშაქვაც. შესასვლელი ორი ჰქონდა: მთავარი ფასადის (მამარდაშვილის ქ.) ცენტრში (ამჟამად გაუქმებულია, მის წინ კიბეები მორღვეულია) და გვერდითი ფასადის ბოლოში (მოგვიანებით ამ მხარეს სახლს ერთი ოთახი მიაშენეს). ეზოს ფასადზე მიდგმულია ხის აივანი (შემინულია, სიგ. 2,8 მ). მთავარი შესასვლელით ვხვდებოდით ვიწრო, მცირე ჰოლში, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთახი იყო.გრძივი მზიდი კედლის ეზოსკენ მიმართულ მონაკვეთშიც ორი ოთახი იყო, ერთი — საკმაოდ მოზრდილი, მეორე — მცირე. ახლა მარცხენა წინა ოთახი და დიდი ოთახი ტიხრებითაა გაყოფილი. ოთახები ნათდება ფართო, მაღალი სარკმლებით, თბებოდა ბუხრებით. მთავარი ფასადის ცენტრში, შესასვლელი კარის ორივე მხარეს, რუსტებიან პილასტრების მოწყობილ ჯვრის მსგავსს შეღრმავებებში ჩადგმული არაპროფესიონალი ხელოსნის მიერ გამოქანდაკებული თითო ჰორელიეფი — სასულიერო პირისა (დაზიანებულია — მოტეხილია თავი) და მოხელის. რუსტირებული პილასტრებია აგრეთვე შენობის კუთხეებშიც.მთავარ ფასადზე 6, გვერდით ქუჩის ფასადზე კი ოთხი სარკმელია. სარკმლების ქვეშ სწორკუთხა შეღრმავებებია.ნაგებობა დასრულებულია აგურის საფეხურებიანი მარტივი ლავგარდნით. სახურავი ოთხფერდაა, გამართულია ხის ნივნივებზე. სახლის ქვეშ სარდაფებია.

გალერეა
დარქი (ყუბის რაიონი)

დარქი — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.

2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 186 კაცი. სოფელს უძველესი ისტორია აქვს. ადრე საძოვრები იყო. გზების აშენებამ შეუწყო ხელი მოსახლეობის დასახლებას. მოსახლეობა მისდევს მესაქონლეობით, მეცხვარეობით და მეფუტკრეობით. სოფელში 1 სკოლა, 1 ბიბლიოთეკა და კულტურის სახლი არის.

2018 წლის 2 თებერვლის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით სოფელში 40 ადგილიანი მოსწავლის მოდული ტიპის საშუალო სკოლის მშენებლობისთვის მიიღო დაფინანსება 285 000 მანეთი..
ალიქი

ალიქი — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. მდებარეობს სოფელ ჯექის სამხრეთით 4 კმ-ით დაშორებით. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 372 კაცი. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა მეცხვარეობაა.

სოფელში არის პირველადი სამედიცინო დახმარების პუნქტი, საფოსტო განყოფილება, სკოლა ცხრაწლიანი განათლებით, სადაც აზერბაიჯანულ ენაზეა სწავლა (მუნიციპალიტეტის სხვა სოფლებში მხოლოდ ოთხი კლასის განათლებაა). ამასთან, ბევრი ბავშვი (განსაკუთრებით გოგონები) მხოლოდ 4 კლასის განათლებას ღებულობს.
ნუგზარ სხირელი

ნუგზარ სხირელი (დ. 13 ნოემბერი, 1945, თბილისი — გ. 24 იანვარი, 2021) — ქართველი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე, მწვრთნელი. სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი. ღირსების ორდენისა და ღირსების მედლის კავალერი.

იყო საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების უფროსი მწვრთნელი (1992, 1994-იდან) და საქართველოს ეროვნული გუნდის მწვრთნელი (1983-იდან). მისი აღზრდილები არიან: დავით პოღოსიანი, ვლადიმერ მოდოსიანი, ზაზა ზოზიროვი, ოთარ თუშიშვილი, ბესარიონ გოჩაშვილი, ლადო ხინჩეგაშვილი, გენო პეტრიაშვილი და სხვ.

2018 წლის ივნისში ლადო ხინჩეგაშვილის თაოსნობით გორის თავისუფალი ჭიდაობის სკოლის წინ ნუგზარ სხირელის ბიუსტი დაიდგა. იგი სკოლას დაარსებიდან ხელმძღვანელობდა; დღეს სკოლა ნუგზარ სხირელის სახელს ატარებს.
ემენტალი

ემენტალი — ძროხის რძისგან დამზადებული ტრადიციული ყვითელი შვეიცარიული ყველი. ამზადებენ ემენტალის ხეობაში, ბერნის კანტონში, შვეიცარიაში. ნახევრად მყარია. თავი ყველი საშუალოდ იწონის 75 კგ-ს. წერილობით წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1293 წელს. სახელწოდება წარმოსდგა მდინარე ემეს ხეობიდან. პირველად ემენტალის სახელწოდებით მოხსენიებულია 1542 წელს. ემენტალი სხვადასხვა ქვეყნებში მზადდება, ვინაიდან სახელწოდება არ არის დარეგისტრირებული სავაჭრო მარკით. დამახასიათებელია პიკანტური, სანელებლიანი მოტკბო გემო; დამზადების განსაკუთრებული პროცესის გამო ახასიათებს მსხვილი ნახვრეტები. ზოგიერთ ქვეყანაში სწორედ მას უწოდებენ შცეიცარიულ ყველს. დარეგისტრირებულია სახელწოდებით .
ვაშაყმაძე

საკუთარი სახელი ვაშაყმაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიორგი ვაშაყმაძე — ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი
დიანა ვაშაყმაძე-ვერონეზე — ოპერის მომღერალი, თეორეტიკოს-ფიზიკოსი
თამაზ ვაშაყმაძე — მათემატიკოსი
ივანე ვაშაყმაძე — ფილოსოფოსი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე
სერგო ვაშაყმაძე — პედაგოგი, მათემატიკოსი
ჯულიეტა ვაშაყმაძე — მსახიობი, ტელეწამყვანი
რივნეს ატომური ელექტროსადგური

რივნეს აესი — პირველი აესი უკრაინაში წყალ-წყლიანი რეაქტორებით და ერთადერთი -440 (-213) სერიის რეაქტორებით.
რივნეს აესი მდებარეობს ვოლინის პოლესიეში, მდინარე სტირის ნაპირზე, ქალაქ ვარაშიდან 4 კმ-ის დაშორებით.
აეს-ის ისტორია იწყება 1971 წლიდან, როცა დაიწყო დასავლეთ უკრაინის აეს-ის პროექტირება და მშენებლობისას დაერქვა რივნეს აესი. მშენებლობა დაიწყო 1973 წელს. 1 და მე-2 ენერგობლოკები რეაქტორებით -440 ექსპლუატაციაში შევიდა 1980-1981 წწ, ხოლო 1000 მგვტ-იანი მე-3 ენერგობლოკი 1986 წელს.

გალერეა
რიკ ვაუტერსი

რიკ ვაუტერსი (; დ. 21 აგვისტო, 1882, მეხელენი — გ. 11 ივლისი, 1916, ამსტერდამი) — ბელგიელი ფერმწერი და მოქანდაკე. მისი შემოქმედება გამოირჩევა ფერადოვანი, ექსპრესიული ტექნიკით, რომელიც ნათლად გამოხატავს მის ემოციურ და მხატვრულ ხედვას. მისი ფერწერა მჭიდროდ უკავშირდება ფოვიზმს — მოძრაობას, რომელიც ხაზს უსვამს ინტენსიურ ფერებს და თავისუფალ, ენერგიულ ფუნჯის მონასმებს. მუშაობდა ბელგიასა და ჰოლანდიაში. მისი მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია „უგუნური ქალწული“ (1911), „გაკვეთილი“ (1912), „ოჯახური საზრუნავი“ (1913). რაც შეეხება ქანდაკებას, მისი ნამუშევრები გამოირჩევა დინამიკური და ექსპრესიული ფორმებით. ერთ-ერთი გამორჩეული ქანდაკებაა „მოაზროვნე ქალი“, რომელიც ამჟამად ბრიუსელშია განთავსებული.

ბიოგრაფია
ჰენდრიკ ემილ (რიკ) ვაუტერსი დაიბადა 1882 წლის 21 აგვისტოს ანტვერპენის პროვინციის ქალაქ მეხელენში. მისი მამა, ემილ ვაუტერსი, მოქანდაკე-ორნამენტალისტი იყო, რასაც არ შეეძლო გავლენა არ მოეხდინა მომავალი პროფესიის არჩევაზე. დედა — მელანია დამსი — დიასახლისი, გარდაიცვალა, როდესაც რიკი ექვსი წლის იყო.

სკოლის დატოვების შემდეგ თორმეტი წლის ასაკში მან დაიწყო მუშაობა ხის სკულპტურებზე და ავეჯის დეკორაციებზე მამის სახელოსნოში და დაინტერესდა ამ ხელობით. სწორედ აქ გაიცნო და დაუმეგობრდა მასავით მეხელენში დაბადებულ მოქანდაკე ერნესტ ვეინანტსს, რომელიც მთელი მისი ცხოვრების განმავლობაში მის მეგობრად დარჩა. 1912 წელს ვაუტერსმა დახატა თავისი მეგობრის პორტრეტი („ერნესტ ვეინანტსის პორტრეტი“). ამავე პერიოდში გაუჩნდა ფერწერისადმი ინტერესი და თავისუფალ დროს ხატვით იყო გატაცებული.

1897 წელს, თხუთმეტი წლის ასაკში, რიკ ვაუტერსმა დატოვა მამის სახელოსნო, რათა გაეგრძელებინა მხატვრისა და მოქანდაკის კარიერა. იმავე წელს ჩაირიცხა მეხელენის აკადემიაში, სადაც ოთხი წლის განმავლობაში სწავლობდა. შემდეგ კი ჩაირიცხა ბრიუსელის სახვითი ხელოვნების სამეფო აკადემიაში, სადაც მისი პედაგოგი იყო პიერ შარლ ვან დერ სტაპენი.

თავისი საუკეთესო ნამუშევრები ვაუტერსმა 1912–1913 წლებში შექმნა.

გალერეა
ვაფდი

ვაფდი — პოლიტიკური პარტია ეგვიპტეში 1919-1952 წლებში. დააარსა საად ზაღლულმა 1918 წლის ნოემბერში. 1927 წლიდან მისი თავმჯდომარე იყო მუსტაფა ნაჰას-ფაშა. წარმოადგენდა მემარჯვენე ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულების პარტიას, მასში შედიოდნენ ინტელიგენციის, მემამულეების, წვრილი ბურჟუაზიის წარმომადგენლები. პარტიის მიზანი იყო ეგვიპტის დამოუკიდებლობის მიღწევა. სათავეში ედგა ეგვიპტის ხელისუფლებას 1924, 1928-1930, 1936-1937, 1942-1944, 1950-1952 წლებში. არ მიიღო მონაწილეობა 1952 წლის რევოლუციაში და გაუქმდა. „ვაფდის“ წევრების ნაწილი უშედეგოდ იბრძოდა გამალ აბდელ ნასერის მთავრობის წინააღმდეგ 1954, 1957 და 1961 წლებში.
ვალერიან ვაშაკიძე (რევოლუციონერი)

ვალერიან ათანასეს ძე ვაშაკიძე (ფსევდონიმი — ლაზი) (დ. 5 დეკემბერი, 1882, სოფ. დიდი ჯიხაიში, — გ. 1938) — ქართველი რევოლუციონერი, ბოლშევიკი.

ბიოგრაფია
მუშაობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარ სახელოსნოში. 1905-1907 წლებში მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში. რეაქციის (1908-1910) დროს იყო თბილისის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. იბრძოდა მენშევიკების წინააღმდეგ. 1911 წელს დააპატიმრეს და ჩასვეს მეტეხის ციხეში. 1913 წელს გადაასახლეს ირკუტსკის გუბერნიაში, საიდანაც 1915 წელს გაიქცა; არალეგალურად მუშაობდა ირკუტსკის მაღაროს მუშებში, მონაწილეობდა ჩერემხოვოს მუშათა დეპუტატების საბჭოს შექმნაში. 1917 წელს დაბრუნდა თბილისში, სადაც აირჩიეს ამიერკავკასიის რკინიგზელთა პროფკავშირის ცკ-ის, 1918 წელს რსდმპ(ბ) თბილისის საგუბერნიო კომიტეტის, 1919 წელს რკპ(ბ) ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტის წევრად. 1920 წელს იყო კომინტერნის კონგრესის დელეგატი საქართველოდან. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვების შემდეგ ხელმძღვანელი თანამდებობები ეკავა. იყო ამიერკავკასიის სფსრ და საქართველოს სსრ ცაკის წევრი, საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის სახალხო კომისარი. 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს. გარდაიცვალა დაკითხვის დროს.