iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ამარინკევსი

ამარინკევსი — ონესიმაქეს ძე, ეპრის მეფე, ავგეასის თანამებრძოლი და ტახტის მოზიარე. ეს პატივი იმისთვის მიიღო, რომ ჰერაკლესთან ბრძოლაში დაეხმარა. მისი მამაცი ვაჟი დიორესი ბერძნებს 12 გემით მიეშველა და ილიონის კედლებთან ქვით მოკლა თრაკიელმა პეიროოსმა, იმბრასოს ძემ. მის სამარეზე გამართულ ასპარეზობაზე პილოსელი ნესტორი მონაწილეობდა და დამარცხდა.
ანთიმოზ ივერიელის მონასტერი

ანთიმოზ ივერიელის მონასტერი — მდებარეობს რუმინეთის დედაქალაქ ბუქარესტში, ანთიმოზ ივერიელის ქუჩაზე. იგი 1713-1714 წლებში დააარსა ვლახეთის მიტროპოლიტმა ანთიმოზ ივერიელმა. მონასტერი 1950-იან წლებში სრულიად რუმინეთის პატრიარქმა იუსტინიანე მარინამ აღადგინა. 2005 წლიდან მონასტერში ცხოვრობს 7 ბერი. მონასტერში შედის ანთიმოზ ივერიელის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი მუზეუმი, აგრეთვე დაცულია რელიგიური ნივთები.

გალერეა
ჯადარონი

ჯადარონ ბაგრატიონი — ალანიის მეფე საუკუნეში, ბაგრატიონთა ოსური შტოს წარმომადგენელი, დემეტრე უფლისწულის შვილთაშვილი. ვახუშტი ბატონიშვილისა და კირილ თუმანოვის მიხედვით, მან მამამისი, ათონი ჩაანაცვლა ტახტზე. სავარაუდოდ ცოლად უნდა ჰყოლოდა ქართველი პრინცესა, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი და ერთადერთი მემკვიდრე — დავით სოსლანი, რომელმაც საქართველოს მეფეზე — თამარზე იქორწინა.
კადეში

კადეში, ქადეში, ქინზა — ქალაქ-სახელმწიფო ძველ სირიაში, მდინარე ორონტესის ნაპირზე, ახლანდელი თელ-ნები-მენდის ადგილას. ამავე სახელწოდების ქალღმერთის კულტის ცენტრი. წერილობით წყაროებში ასევე მოიხსენიება ქინზას სახელწოდებით.

მოსახლეობა ძირითადად შედგებოდა დასავლეთ სემიტური და ხურიტული, ნაწილობრივ ინდოარიული ეთნიკური ჯგუფებისაგან. წერილობით წყაროებში კადეში იხსენიება ძვ. წ. ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ძვ. წ. საუკუნეში დაიპყრო ეგვიპტემ, ხოლო მოგვიანებით ხეთების ვასალი გახდა.

სირიაში ეგვიპტისა და ხეთების მეტოქეობას მოჰყვა ბრძოლა, რომელიც გაიმართა კადეშის მისადგომებთან რამზეს -სა და ხეთების მეფე მუვათალს შორის. ბრძოლამ გამარჯვებული ვერ გამოავლინა. კადეში ხეტების ვასალად დარჩა ზღვის ხალხების შემოსევამდე.
ქართული დამატება (უნიკოდის ჯგუფი)

ქართული დამატება — ჯგუფი უნიკოდში, რომელშიც წარმოდგენილია სასულიერო ხასიათის ტექსტებისთვის განკუთვნილი (ძველქართული) ასონიშნები სახელწოდებით ნუსხური. საეკლესიო ე.წ. ხუცური დაწერილობის სრულყოფილად გამოყენებისთვის საჭირო, ნუსხურის შესაბამისი დიდი, ანუ ასომთავრული ნიშნები, მოცემულია ჯგუფში ქართული.

ნუსხური ასონიშნების მისი წინამორბედი მრგლოვანი ასონიშნებისგან განცალკევებულად დამატების მიზეზია 90-იან წლებში უნიკოდსა და ქართულ მხარეს შორის არასაკმარისი კომუნიკაცია. სრული ინფორმაციის არქონის გამო უნიკოდის კონსორციუმში გადაწყდა, რომ ლათინურისა თუ ბერძნულის მსგავსად ქართულ ჯგუფში წარმოდგენილი მხოლოდ უნდა ყოფილიყო ქვაზე კვეთისას გამოყენებული ასომთავრულის დიდი სიმბოლოებისა და ხელწერის განვითარების შედეგად ჩამოყალიბებული მხედრულის პატარა ასონიშნების წყვილი — ხოლო ნუსხური მიიჩნიეს მხედრულის შემნაცვლებლად და მისთვის ცხრილში გამოსაყოფი ადგილი აღარ დაუტოვებიათ.

ათი წლის დაგვიანებით, როცა ქართულმა მხარემ მიმართა კონსორციუმს ნუსხურის ასახვის მოთხოვნით და წარუდგინა დასაბუთება, რომ მხედრულის სანაცვლოდ არასდროს გამოიყენებოდა და დამოუკიდებელ სახეობას წარმოადგენდა, ასომთავრული-მხედრულის ჯგუფის მომდევნო ადგილები უკვე დაკავებული იყო სხვა დამწერლობების ასონიშნებით და ამიტომ საჭირო გახდა ცალკე სივრცის გამოყოფა.

აღსანიშნავია, რომ დაზუსტებული ინფორმაციის საფუძველზე, უნიკოდში თავდაპირველად ასახული ასომთავრული და მოგვიანებით დამატებული ნუსხური განისაზღვრა ძველქართული ბიკამერული ხუცური დამწერლობის დიდ და პატარა ასონიშნებად, შედეგად, ციფრულ პროგრამებსა და ხელსაწყოებში ასომთავრულის გამოყენება შესაძლებელია ნუსხურით დაწერილი ტექსტის სასათაუროდ, წერტილის შემდეგ წინადადების დასაწყებად, საკუთარი სახელების გამოსაყოფად და ა. შ.

ჯგუფი
ისტორია
უნიკოდთან დაკავშირებულ მოცემულ ჩანაწერებში აღნიშნულია ცალკეული ასონიშნების ქართულის დამატებით ჯგუფში ასახვის საფუძველი და მიმდინარეობა: :
შინაური ინდაური

შინაური ინდაური — შინაური ფრინველი, ჩვეულებრივი ინდაურის მოშინაურებული ფორმა. თავისი გარეული ნათესავებისაგან დიდი ზომითა და წონით განსხვავდება. შინაურ ფრინველთა შორის ინდაური ყველაზე დიდია და მას ხორცისათვის ამრავლებენ. მოზრდილი ინდაური იწონის 12-16 კგ, ყველაზე დიდი - 20 კგ-მდე. კვერცხს დება მე-10, მე-11 თვიდან, ჩვეულებრივ იანვარ-მარტში (წელიწადში დაახლოებით 90 კვერცხი, ყველაზე მეტო 150-მდე). კვერცხის მასაა 80-88 გრამი. კვერცხის ინკუბაცია 28 დღე-ღამეს გრძელდება (რეჟიმი ქათმის კვერცხის მსგავსია). შემოდგომაზე თითო ინდაურისგან შეიძლება გამოვზარდოთ 40-60 და მეტი ფრთა მოზარდული, რაც 3-4 თვეში 160-200 კგ ხორცს მოგვცემს. ნასუქი ინდაურის ნაკლავის გამოსავალი 85-90%-ს აღწევს. სანაშენე ინდაურებს იყენებენ 3 წლამდე. ინდაურის ხორცი დიეტური პროდუქტია, გემრიელი, ორგანიზმიც კარგად ითვისებს. კუნთოვანი ქსოვილი ნაკლავის მასის დაახლოებით 50%-ს შეადგენს.

მეინდაურეობა კარგად არის განვითარებული ინგლისში, აშშ-ში, კანადაში, სადაც ინდაურის ხორცის წარმოება ძირითადად სამრეწველო საფუძველზე ხდება.

საქართველოში რუსეთიდან შემოიყვანეს საუკუნეში და ფართოდ გავრცელდა ყველა მხარეში. ბევრია შინაური ინდაურის პოპულაცია — შავი, ბრინჯაოსფერი, ნაცარა, ჩალისფერი და სხვა.
ტარიელ შარიფაშვილი

ტარიელ ვალერიანის ძე შარიფაშვილი (დ. 20 დეკემბერი, 1960, სოფ. ზემო ხანდაკი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 სექტემბერი, 1993, სოხუმი) — ქართველი სამხედრო მეთაური, აფხაზეთის ომის (1992-1993) მონაწილე.

1992–1993 წლებში იყო კასპის რაიონის (ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი) გამგებელი. აფხაზეთში საბრძოლო მოქმედებების დროს მეთაურობდა ძირითადად მოხალისეებისგან დაკომპლექტებულ ეროვნული გვარდიის კასპის ბატალიონს; ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება. დაიღუპა 1993 წლის სექტემბერში სოხუმისთვის უკანასკნელი ბრძოლების დროს ქალაქის სადგურის მიდამოებში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენით. შარიფაშვილის სახელი ეწოდა ზემო ხანდაკის საჯარო სკოლას, რომლის ეზოშიც დგას მისი ბიუსტი. მისი სახელობის სკვერი და ბიუსტი არის ასევე ქ. კასპში.
ლევ გოლოვნია

ლევ ვასილის ძე გოლოვნია (; დ. 26 იანვარი, 1893, ქუთაისი — გ. 22 სექტემბერი, 1969, თბილისი) — საქართველოში სპორტული ფარიკაობის პიონერი, ეთნიკური უკრაინელი. სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1943), საქართველოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი (1961), სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი (1957), სპორტის საპატიო მსაჯი (1955). ასევე იყო სამონადირეო ძაღლების მსაჯი და ექსპერტი.

ბიოგრაფია
1912 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. 1919–23 წლებში ვოკალის განხრით სწავლობდა თბილისის კონსერვატორიაში. 1919–22 წლებში იყო თბილისის „სკაუტის“ ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, 1922 წელს – პირველი ქართული დივიზიის ფიზაღზრდის ინსტრუქტორი. 1932 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის ფიზკულტურის ინსტიტუტი. 1935–36 წლებში იქვე განაგებდა ფარიკაობის კათედრას. 1937–1964 წლებში იყო თბილისის ფიზკულტურის ინსტიტუტის ფარიკაობის კათედრის გამგე. მისი მრავალრიცხოვანი გამოკვლევებიდან აღსანიშნავია საფარიკაო ფაზის ჩაწერის გრაფიკული მეთოდი (რუსულ ენაზე, 1938).
მოაბელები

მოაბელები, იგივე მოაბი — ბიბლიის მიხედვით, მკვდარი ზღვის აღმოსავლეთით მცხოვრები ისრაელთა მონათესავე ხალხი ერთ-ერთი ქანაანელი ტომი. ბიბლიის მიხედვით მოაბელები აბრაამის ძმისშვილის, ლოტის შთამომავლები იყვნენ. მათ აგრეთვე ვხვდებით იოსებ ფლავიუსის ასირიულ მატიანეებში, აგრეთვე მოაბურ ძეგლებზე, როგორიცაა მეფე მეშას წარწერა.
მოაბური ენა

მოაბური ენა — სემიტური ენების ჯგუფის დასავლური შტოს ენა. ბგერათა სისტემის, მორფოლოგიის, სინტაქსისა და ლექსიკის მიხედვით იგი ძალიან ახლოა ბიბლიის ებრაულთან; მისგან განსხვავდება მრავლობითი რიცხვისა და უკუქცევითი ფორმების წარმოებით, რითაც იგი უფრო არამეულსა და აქადურს უახლოვდება. მოაბურ ენაზე ძველ აღმოსავლეთში მეტყველებდა სემიტური ტომი, რომელიც ცხოვრობდა მკვდარი ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირზე. მოაბურ ენაზე შექმნილი ერთადერთი ძეგლია სემიტურენოვანი ეპიგრაფიკის უძველესი ნიმუში — მოაბელთა მეფის მეშას წარწერა (დაახლ. ძვ. წ. 840).
ელენა ახმილოვსკაია

ელენა ახმილოვსკაია (დ. 11 მარტი, 1957, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 18 ნოემბერი, 2012, კირკლენდი, აშშ) — რუსი მოჭადრაკე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1987). 1977 წელს მოიპოვა საერთაშორისო დიდოსტატის წოდება. 1986 წელს მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის მატჩში შეხვდა მაია ჩიბურდანიძეს, მაგრამ დამარცხდა. არის საჭადრაკო ოლიმპიადებში ორგზის გამარჯვებული 1978, 1986 წლებში. არის სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი. 1981-1988 წლებში ცხოვრობდა თბილისში. 1988 წლის საჭადრაკო ოლიმპიადის დროს ცოლად გაჰყვა აშშ-ის კაცთა გუნდის კაპიტანს ჯონ დონალდსონს და შეჯიბრი მიატოვა, მას შემდეგ აშშ ცხოვრობდა და იყო ამ ქვეყნის სამგზის ჩემპიონი 1990, 1993, 1994 წლებში.
თამაზ გიორგაძე

თამაზ ვასილის ძე გიორგაძე (დ. 9 ნოემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1977). სტუდენტთა მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1969). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (1978, 1980), „ბურევესტნიკის“ შემადგენლობაში ევროპის საკლუბო ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული (1977, 1979). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1978), მსოფლიოს ექს-ჩემპიონის — ანატოლი კარპოვის მწვრთნელი (1980-1986), ესპანეთის ოლიმპიური ნაკრების მწვრთნელი (1985-1992). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. მრავალი საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2003).
გიორგი გიორგაძე

გიორგი გელას ძე გიორგაძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1993). სსრკ სპორტის ოსტატი (1982), საერთაშორისო ოსტატი (1989).

1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. გიორგაძის პირველი მწვრთნელი იყო დავით ჩირაძე (ქუთაისი). 1982 და 1988 წლებში მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონობა. იყო სსრკ ჩემპიონატის ფინალისტი (1989), მსოფლიოს ვაჟთა საჭადრაკო ოლიმპიადებისა (1992, 1994, 1998, 2000) და ევროპის გუნდური პირველობების (1992, 1997) მონაწილე საქართველოს ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში. იყო გარი კასპაროვის სეკუნდანტი მსოფლიო პირველობის მატჩში (1990). მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადაზე მეორე დაფაზე მოიპოვა ბრინჯაოს მცირე მედალი (1996). 2008 წლიდან არჩეულია საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტად. მინიჭებული აქვს ღირსების ორდენი (2001), „სპორტის რაინდის” საპატიო წოდება (2014). გიორგაძე ავტორია წიგნისა „ცხოვრება ჭადრაკით” (თბილისი, 2014).
მერაბ გაგუნაშვილი

მერაბ გაგუნაშვილი (დ. 3 იანვარი, 1985, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (2002). ჭაბუკთა მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადის მეორე პრიზიორი (1999). მსოფლიოს ვიცეჩემპიონი 20 წლამდე ასაკის ჭაბუკთა შორის (2001). შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (2002). ანალოგიურ შეჯიბრებაზე 2003 წელს - ადგილები გაიყო. ევროპის გუნდური ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (2003 თავის დაფაზე მოიპოვა მცირე ვერცხლის მედალი). მსოფლიოს საჭადრაკო ოლიმპიადების მონაწილე (2000-2004; 2000 წელს თავის დაფაზე მოაგროვა 8-დან 6,5 ქულა).
კომპიუტერული ინჟინერია

კომპიუტერული ინჟინერია — დისციპლინა, რომელიც გარკვეულწილად უკავშირდება კომპიუტერულ მეცნიერებასა და ელექტრო ინჟინერიას. კომპიუტერული ინჟინერები უმეტესად სწავლობენ ელექტრო და პროგრამულ ინჟინერიას. მათი მთავარი საქმიანობაა მიკროპროცესორების, მიკროკონტროლერებისა და ელექტრო მოწყობილობებისთის საჭირო ნაწილების აწყობა.

კომპიუტერული ინჟინრები ძირითადად წერენ პროგრამებს მიკროკონტროლერებისა და მიკროპროცესორებისთვის, ქმნიან ჩიპებს, პლატებს და ოპერაციულ სისტემებს შესაბამისი მოწყობილებისთვის. რობოტოტექნიკაც კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის ნაწილია, რომელიც აწყობილია ელექტრო სისტემებზე, როგორიციაა ელექტრო მოტორი, , და სენსორები.

ისტორია
კომპიუტერულ ინჟინერიას საფუძველი ჩაეყარა 1939 წელს, როდესაც ჯონ ვინსენტ ატანასოვმა და კლიფორდ ბერმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი ელექტრო ციფრული კომპიუტერის აწყობა ფიზიკის, მათემატიკისა და ელექტრო ინჟინერიის მეშვეობით. ჯონ ვინსენტ ატანასოვი ერთ დროს იყო ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებელი აიოვას უნივერსიტეტში, კლიფორდ ბერი კი ფიზიკისა და ელექტრო ინჟინერიის ყოფილი კურსდამთავრებული. ერთად მათ შექმნეს – , ცნობილია, როგორც , რომლის შესაქმნელადაც მათ 5 წელი დასჭირდათ.

კომპიუტერული ინჟინერიის პირველი სასწავლო პროგრამა 1972 წელს აშშ-ში, კლივლენდის ერთ-ერთ უნივერსიტეტში დამკვიდრდა. 2015 წლის მონაცემებით 250 აკრედიტებული კომპიუტერული ინჟინერიის პროგრამა იყო ამერიკაში. ევროპაში კი კომპიუტერული ინჟინერიის სკოლების აკრედიტაცია კეთდება -ს აგენტების მიერ. ორივე, კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის პროგრამები კურიკულუმში შეიცავენ ანალოგური და ციფრული სქემების დიზაინს. როგორც საინჟინრო დისციპლინებში, კომპიუტერული ინჟინრებისთვის მათემატიკისა და ფიზიკის ცოდნა აუცილებელია.
არშაველ შენგელია

არშაველ (არიკ) ფილიპეს ძე შენგელია (დ. 1938 — გ. 27 სექტემბერი, 1993) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის, ჟიული შარტავას მოადგილე და მინისტრთა საბჭოს სამდივნოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა ტყვედ აიყვანეს მინისტრთა საბჭოს შენობიდან და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და თბილისში გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენით (2018).
ვახტანგ გეგელაშვილი

ვახტანგ ვახტანგის ძე გეგელაშვილი (დ. 10 დეკემბერი, 1937, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო მოხელე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ მოკლეს აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა.

1962 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო ფიზიკა-ტექნიკურ ინსტიტუტში. 1976–1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივნის თანაშემწედ. 1992 წლიდან იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე და პრეს-ცენტრის წევრი. აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, 1993 წლის 27 სექტემბერს, ჟიული შარტავასთან ერთად აიყვანეს ტყვედ და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და აფხაზეთიდან გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. დაკრძალულია ქ. რუსთავში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენით.
გარნიზონი

გარნიზონი — სამხედრო ნაწილები და დაწესებულებები, რომლებიც დროებით ან მუდმივად არიან განლაგებული ამა თუ იმ დასახლებლი პუნქტის ან რაიონის საზღვრებში. გარნიზონის უფროსად ინიშნება ის, ვისაც გარნიზონში ყველაზე მაღალი თანამდებობა უკავია, მაგრამ თუ ასეთი თანამდებობის პირი რამდენიმეა, მაშინ უფროსობა ეკისრება მათ შორის ყველაზე მაღალი წოდების მქონეს.
კენტის საგრაფო

კენტის საგრაფო – გაერთიანებული სამეფოს ადმინისტრაციული, ისტორიული და გეოგრაფიული ერთეული. მდებარეობს ინგლისის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის რეგიონის ნაწილი. ესაზღვრება ლონდონს ჩრდილო-დასავლეთით, სარის საგრაფოს დასავლეთით და აღმოსავლეთით, სასექსის საგრაფოს სამხრეთ დასავლეთით, ესექსის საგრაფოს მდინარე თემზის ესტუარის მხრიდან და საფრანგეთის პა-დე-კალეს მონაკვეთს ლა-მანშის გვირაბის საშუალებით.

კენტის საგრაფოს მთავარი ქალაქია მეიდსტონი. მოსახლეობა 1 875 893 ადამიანი. (2022 წ.).

კენტერბერში მთავარეპისკოპოსის სამყოფელი და ინგლისის მთავარი საკათედრო ტაძარი ფუნქციონირებს საუკუნიდან მოყოლებული დღემდე, მას შემდეგ, რაც ინგლისი წმინდა ავგუსტინემ გააქრისტიანა. კენტში, მედუეიში ასევე მდებარეობს როჩესტერის საკათედრო ტაძარი. ეს არის მეორე უძველესი ტაძარი ინგლისში კენტერბერის შემდეგ.

კენტის საგრაფოს "ინგლისის ბაღს" უწოდებენ, რადგანაც აქ მეხილეობა კარგადაა განვითარებული.

კენტის საგრაფოს ეკონომიკა საკმაოდ დივერსიფიცირებულია. მრეწველობის ძირითადი დარგები: ავტოგადაზიდვა, საბაზრო ლოგისტიკა და ტურიზმი. ჩრდილო-დასავლეთ კენტის მრეწველობაში შედის სამშენებლო მასალების მოპოვება, ბეჭდური და სამეცნიერო კვლევები. ქვანახშირის მოპოვება ქვეყნის სამრეწველო მემკვიდრეობაა.
უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი

უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი (; 1929-1945 და 1992-2002 წლებში ლვივის ღვთისმეტყველების აკადემია) — რელიგიური პედაგოგიური სასწავლებელი უკრაინის ქალაქ ლვივში. პირველი კათოლიკური უნივერსიტეტი ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე და პირველი უნივერსიტეტი, რომელიც დაფუძნდა უკრაინის ბერძნული კათოლიკური ეკლესიის მიერ.

ისტორია
1929 წელს შედგა ლვოვის ღვთისმეტყველების აკადემიის საზეიმო გახსნის ცერემონია. აკადემიის პირველ რექტორად დაინიშნა იოსიფ სლიპი. აკადემიამ თავის გარშემო შემოიკრიბა დასავლეთ უკრაინის ინტელიგენცია და გახდა ღვთისმეტყველეფისა და ფილოსოფიის ცენტრი. მაშინდელი პოლონეთის ტერიტორიაზე ეს იყო პირველი უკრაინული უმაღლესი სასწავლებელი. დაარსებიდან ათი წლის თავზე აკადემია საკმაოდ გაიზარდა: გაიხსნა ახალი ფაკულტეტები, კათედრები, პროფესორების შემადგენლობა გაიზარდა 40-მდე.

1945 წელს აკადემია დახურეს, ხოლო პედაგოგები ან ემიგრაციაში წავიდნენ, ან მოხდა მათი რეპრესირება ან საერთოდ შეწყვიტეს პედაგოგიური საქმიანობა.

1992 წელს უკრინის ბერძნული კათოლიკური ეკლესიის მეთაურის მიროსლავ ლიუბაჩივსკის კურთხევით შეიქმნა კომისია, რომელიც მსჯელობდა აკადემიის აღდგენის შესახებ. 1994 წელს ლვივის სინოდმა ხმა მისცა ლვოივის ღვთისმეტყველების აკადემიის აღდგენას. ამავე წლის სექტემბერში მოხდა აკადემიის ოფიციალური გახსნა. 1997 წელს აღდგა ჟურნალ „ღვთისმეტყველების“ გამოცემა. 1999 წელს მიიღო საერთაშორისო აკრედიტაცია. ამავე წელს გამოუშვა სტუდენტების პირველი ნაკადი. აკადემიის პირველი რექტორი გახდა მიხაილ დიმიდი. 2000 წელს იგი შეცვალა ბორის გუძიაკმა.

2002 წელს ლვივის ღვთისმეტყველების აკადემიას ეწოდა უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი, რომლის რექტორიც კვლავ ბორის გუძიაკი გახდა. 2013 წელს უნივერსიტეტის ლექტორი გახდა ბორის პრახი, ხოლო ბორის გუძიაკი უნივერსიტეტის პრეზიდენტად აირჩიეს.

სპეციალობები
უკრაინის კათოლიკურ უნივერსიტეტში ასწავლიან: თეოლოგიას, ისტორიას, კომპიუტერულ მეცნიერებებს, პოლიტოლოგიას, ფსიქოლოგიას, სოციალურ პოედაგოგიკას, სოციოლოგიას, კულტუროლოგიას, ფილოლოგიასა (ინგლისური ენა) და ბიზნეს-ანალიტიკას.
შარლ დე ვალუა

შარლ დე ვალუა შეიძლება იყოს:

შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე ფილიპ -ისა და ისაბელა არაგონელის ვაჟი, ვალუას გრაფი და ვალუას დინასტიის დამაარსებელი;
შარლ დე ვალუა — ორლეანის ჰერცოგ ლუი -ისა და ვალენტინა ვისკონტის ვაჟი, ორლეანის ჰერცოგი და საფრანგეთის მეფე ლუი -ის მამა;
შარლ დე ვალუა — ანგულემის გრაფ ჟან ორლეანელისა და მარგარიტა დე როანის ვაჟი, ანგულემის გრაფი და საფრანგეთის მეფე ფრანსუა -ის მამა;
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მარია ანჟუელის ვაჟი, ბერის, ნორმანდიისა და აკვიტანიის ჰერცოგი;
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე ფრანსუა -ისა და კლაუდია ვალუას ვაჟი, ორლეანის ჰერცოგი;
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მარი ტუშეს უკანონო ვაჟი, ანჟულემის ჰერცოგი;
ანჟუ

ანჟუ (< — ერთ-ერთი გალური ტომის სახელწოდება) — ისტორიული ოლქი ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთში, ქვემო ლუარის აუზში. მთავარი ქალაქი — ანჟე. ამჟამად ანჟუს ტერიტორიის დიდი ნაწილი შედინ მენისა და ლუარის დეპარტამენტში. ანჟუში მოჰყავთ ხორბალი, კანაფი. განვითარებულია მებაღეობა, მეცხოველეობა, მეღვინეობა, კვების მრეწველობა.

ისტორია
 საუკუნის ნახევარში ანჟუ იხსენიება როგორც ანჟეს სავიკონტო, რომელსაც რობერტინგების წარმომადგენელმა რობერმა ჩაუყარა საფუძველი. 929 წელს ანჟუ საგრაფოა. შემდგომში მას ტურენი (1044) მენი (1110) შეუერთდა. ანჟუს საგრაფომ უდიდეს ძლიერებას საუკუნეში მიაღწია. 1131 წელს ანჟუს გრაფი ფულკ იერუსალიმის მეფე გახდა. მისმა ძემ ჟოფრუა პლანტაგენეტმა შემოიმატა ნორმანდია (1135), უკანასკნელის შვილიშვილმა ანრიმ ალიენორ აკვიტანელზე ქორწინებით მიიღო აკვიტანია (1152), ხოლო დედისაგან მემკვიდრეობით — ნორმანდია და ინგლისის ტახტზე ავიდა ჰენრი -ის სახელით. ანჟუ პლანტაგენეტების სახელმწიფოს ნაწილად იქცა. 1204 წელს ანჟუ შეუერთდა საფრანგეთის სამეფოს. 1246 წელს გადაეცა საუფლისწულოდ ლუი -ის ძმას შარლ ანჟუელს, რომელმაც ანჟუს მიწებს შეჰმატა პროვანსი (1246) და სიცილიის სამეფო (1266); 1297 წელს ანჟუ საჰერცოგოდ იქცა. მისი უკანასკნელი ჰერცოგის შარლ -ის (მენისთვის — შარლ ) გარდაცვალების შემდეგ (1481) ანჟუს სამემკვიდრეო (საჰერცოგოს მიწები, პროვანსი და პრეტენზიები ნეაპოლის სამეფოზე) საფრანგეთის მეფეს გადაეცა.
ანგუმუა

ანგუმუა — ისტორიული ოლქი დასავლეთ საფრანგეთში. 1790 წლიდან შარანტისა და დორდონის დეპარტამენტების შემადგენლობაშია. მთავარი ქალაქი — ანგულემი. ანგუმუა განვითარებული სასოფლო-სამეურნეო რაიონია. განვითარებულია მეღვინეობა, სპირტისა და კონიაკის (ქ. კონიაკი) წარმოება, მანქანათმშენებლობა, ქაღალდის (ანგულემი) და სამხედრო (რიუელი) მრეწველობა.
არტუა

არტუა — ისტორიული ოლქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. ამჟამად მისი ტერიტორიის დიდი ნაწილი პა-დე-კალეს დეპარტამენტში შედის. მთავარი ქალაქი — არასი. არტუა მნიშვნელოვანი სამრეწველო რაიონია. განვითარებულია ქვანახშირის მოპოვება, მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა, საფეიქრო, კვების მრეწველობა.

ისტორია
 საუკუნის დამლევამდე არტუა ფლანდრიის საგრაფოში შედიოდა. 1180 წელს საფრანგეთის მეფემ ფილიპ -მ იგი მეუღლის მზითევში მიიღო. 1191 წელს აპანაჟად გადაეცა საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრეს, 1223 წელს შეუერთდა სამეფო დომენს. 1237 წელს არტუა საგრაფო გახდა. 1382 წელს მემკვიდრეობით გადაეცა ფლანდრიის გრაფ ლუი დე მალს, მისი სიკვდილის შემდეგ 1384 წელს — მის სიძეს ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპე გულადს და არტუა ბურგუნდიის ჰერცოგთა სამფლობელოს (1384–1477) შეუერთდა. ბურგუნდიის უკანასკნელი ჰერცოგის შარლ გულადის დაღუპვის შემდეგ, 1477 წელს, არტუა დაიპყრო საფრანგეთმა, 1493 წელს სანლისის ზავით (1526) დაუთმო ავსტრიას, თუმცა საფრანგეთის მეფემ მაინც შეინარჩუნა არტუაზე სიუზერენიტეტი, რომელიც გაუქმდა მადრიდის ზავით (1526). არტუა გადავიდა ჰაბსბურგების სრულ საკუთრებაში, შეუერთდა ნიდერლანდებს და შევიდა კარლ -ის იმპერიაში. 1556 წელს ნიდერლანდების სხვა პროვინციებთან ერთად არტუას განაგებდა ესპანეთი. ნიდერლანდების ბურჟუაზიული რევოლუციის დროს არტუასა და ენოს რეაქციული კათოლიკე თავადაზნაურობა აჯანყდა (1578 წლის ოქტომბერი) და ქ. არასში დაიდო არასის უნია (1579). ოცდაათწლიანი ომის დროს არტუა დაიპყრო საფრანგეთმა.

პირველი მსოფლიო ომის დროს არტუა დიდი ბრძლების (1914 წლის სექტემბერ-დეკემბერი, 1915 წლის მაისი, სექტემბერ-ოქტომბერი, 1917 წლის აპრილ-მაისი) ასპარეზად გადაიქცა.
ნელი ნენოვა

ნელი ნენოვა (, დ. 26 აპრილი, 1929 — გ. 15 ივლისი, 2016) — ბულგარული წარმოშობის ქართველი კინორეჟისორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1976).

ნინელ ნენოვა დაიბადა 1929 წლის 26 აპრილს სოფიაში, ბულგარეთი. 1949 წელს, სოფიის მეორე ქალთა გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, სწავლობდა მოსკოვის კინემატოგრაფიის საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტში სარეჟისორო ფაკულტეტზე, რომელიც 1955 წელს დაასრულა. 1957 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია ქართულ ფილმში.

დაქორწინებული იყო კინორეჟისორ გენო წულაიაზე.

ნენოვას რეჟისორული ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია: „ლადო გუდიაშვილი“ (1957), „წარსული ზაფხული“ (1959), „ცეროდენა რაინდები“ (1964), „დრო იწურება განთიადისას“ (1966), „ორერა-რერო“ (1969), „მოვდივართ და მოვიმღერით“ (1973), „ბიჭები იასამნის ქუჩიდან“ (1974), „პეპელა“ (1979), „ქორწინება იმერულად“ (1981), „ყოჩაღად პაპებო“ (1981), „ჩიორა“ (1984). ყველა თავისი ფილმი ნენოვამ გადაიღო მეუღლესთან — გენო წულაიასთან ერთად, გარდა ფილმისა „ბიჭები იასამნის ქუჩიდან“.

მიღებული აქვს პრიზები და პრემიები ტაშკენტის (1973), ბათუმის (1975), ბაქოს (1979), სოხუმის (1981), ერევნის (1981), მინსკის (1985) საკავშირო კინოფესტივალებზე.

ნელი ნენოვა 2016 წლის 15 ივლისს, ბულგარეთში გარდაიცვალა.

ჯილდოები და აღიარება
1976 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
ზღვის მგელი (წიგნი)

ზღვის მგელი — ჯეკ ლონდონის 1904 წლის რომანი.

წიგნის მთავარი გმირი, ჰამფრეი ვან ეიდენი არის ოკეანეში გადარჩენილი, რომელიც ვულფ ლარსენის, ამორალური კაპიტნის და გადამრჩენელის მფარველობაში ექცევა.

მას შემდეგ, რა ჯეკ ლონდონის „წინაპართა ძახილი“ გაიცნო მკითხველმა, „ზღვის მგელის“ პირველი გამოცემის ორმოცი ათასი ეგზემპლარი ძალიან მალე გაიყიდა.

ამბროსი ბიერსმა დაწერა:

„ვოლფ ლარსენის“ ანტიპოდი კაპიტანი ალექს მაკლეინი იყო. მაკლეინი, დაიბადა 15 მაისს, 1858 წელს, ქვეყნის აღმოსავლეთში, ნოვა შოტლანდიაში. ის ძირითადად, წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთით დაცურავდა თავის ძმასთან, კაპიტან დენ მაკლეინთან ერთად. ძმები ინარჩუნებდნენ კავშირს კუნძულ კეიპ-ბრეტონთან, სადაც მათ ნათესავები ჰყავდათ. ლონდონი, რომელსაც მისი ახლობლები მგელს ეძახდნენ, უბის წიგნაკით მგლის გამოსახულებას ატარებდა და თავის სასახლესაც „მგლის სახლს“ უწოდებდა. ლონდონი თავის მოთხრობაში მიზნად ისახავდა იერიში მიეტანა ნიცშეს სუპერ ადამიანის ფილოსოფიაზე. ნიცშე და შოპენჰაუერი რომანის მეორე წინადადებაშივეა მოხსენიებული, როგორც საყვარელი ავტორები ერთი პერსონაჟისა, რომელიც ვულფმა მოინახულა გემის კატასტროფამდე.

რომანში ასევე გვხვდება ჰერბერტ სპენსერი თავი: 8, 10; ჩარლზ დარვინი, თავი: 5, 6, 10, 13, ომარ ხიაიამი თავი 11, 17, 26, თავი 5, შაკიევი და ჯონ მილტონი თავი 26.