iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბრაიტონ-ბიჩი

ბრაიტონ-ბიჩი — რაიონი ბრუკლინის სამხრეთში, ქალაქ ნიუ-იორკში. სახელი გაითქვა 1970-იან წლებში, როგორც ყოფილი საბჭოთა კავშირიდან (მეტწილად უკრაინა და რუსეთი) ემიგრირებულთა კომპაქტურად დასახლებულთა ადგილმა. უბნის მოსახლეობა 350 ათასს შეადგენს.

რაიონი ამჟამად ცნობილია ეთნიკური რესტორნებით, კაფეებითა და საკონცერტო (საბანკეტო) დარბაზებით. აქ მდებარეობს რუსულენოვანი საზოგადოების მრავალი კულტურული და საგანმანათლებლო ცენტრი — რადიოსადგურები, ტელესტუდიები, გაზეთის რედაქციები, სკოლები და სკოლამდელი დაწესებულებები, ასევე გასართობი ცენტრები. ამავე უბანში ცხოვრობს ნიუ-იორკის ქართველ ემიგრანტთა დიდი ნაწილიც.
ალ კაპონე

ალფონს გაბრიელ „ალ“კაპონე ( ; მეტსახელად დადაღული სახე; დ. 17 იანვარი, 1899 — გ. 25 იანვარი, 1947) — ამერიკელი განგსტერი, რომელიც 1920-1930-იან წლებში ჩიკაგოს ტერიტორიას აკონტროლებდა. ავეჯის ბიზნესის საფარით დაკავებული იყო ბუტლეგერობით, სათამაშო ბიზნესითა და პროსტიტუციით. დროთა განმავლობაში აშშ-ის ორგანიზებულ დამნაშავეთა იტალიურ მაფიაში ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი წარმომადგენელი გახდა.

ალ კაპონე დაიბადა ნიუ იორკში იტალიელ ემიგრანტთა ოჯახში. კაპონე ადრეული ასაკიდანვე ჩაერთო კრიმინალური ბანდის საქმიანობაში, მას შემდეგ, რაც 14 წლის ასაკში სკოლიდან გარიცხეს. 1920-იანი წლების დასაწყისში ის გადავიდა ჩიკაგოში, რათა გამოეყენებინა ფულის შოვნის ახალი შესაძლებლობები, მშრალი კანონის დროს არალეგალური ალკოჰოლური სასმელით ვაჭრობის გზით. ამასთანავე ჩართული იყო სხვა სახის კრიმინალურ საქმიანობაშიც, მოხელეთა მოქრთამვასა და პროსტიტუციის ორგანიზებაში.

უკანონო საქმიანობის გარდა, კაპონე იყო საჯარო ფიგურაც. ის ეხმარებოდა სხვადასხვა საქველმოქმედო ორგანიზაციებს იმ ფულით, რომელსაც თავისი საქმიანობით შოულობდა, ამიტომაც ზოგჯერ მას მოიხსენიებდნენ "თანამედროვეობის რობინ ჰუდად". კაპონეს რეპუტაცია მას შემდეგ შეილახა, რაც მონაწილეობა მიიღო "წმინდა ვალენტინის დღის ხოცვა-ჟლეტაში", სადაც მოწინააღმდეგე დაჯგუფების შვიდი განგსტერი სიკვდილით დასაჯეს.

გარდაიცვალა 1947 წლის 25 იანვარს გულის შეტევით.
შირაკის პროვინცია

შირაკი — სომხეთის პროვინცია (მარზი) ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთიდან ესაზღვრება თურქეთი, ხოლო ჩრდილოეთიდან — საქართველო; აღმოსავლეთითა და სამხრეთით ლორესა და არაგაწოტნის სომხური პროვინციებითაა შემოსაზღვრული. დედაქალაქია გიუმრი. შირაკი ხაშის სამშობლოდ ითვლება. მისი უდიდესი ნაწილი ნახევრად-უდაბნოა. შირაკს ემსახურება შირაკის აეროპორტი, რომელიც გიუმრთან მდებარეობს.
სისიანი

სისიანი — ქალაქი სომხეთში სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ვოროტანის ორივე ნაპირზე, ერევნიდან 217 კილომეტრი, კაპანიდან 115 კილომეტრი.

დამეგობრებული ქალაქები
ნეა-სმირნა, საბერძნეთი
სლუცკი, ბელარუსი
მონტელიმარი, საფრანგეთი

ცნობილი ადამიანები სასიანიდან
სტეფანოს ორბელიანი - საეკლესიო-პოლიტიკური მოღვაწე.
კაპანი

კაპანი — ქალაქი (1938 წლამდე დაბა) სომხეთში. სიუნიქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ვოღჯის ხეობაში, ზანგეზურის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთი განშტოებების — ბარგუშატისა და მეღრის ქედებს შორის. ზღვის დონიდან 800 მეტრ სიმაღლეზე, ერევნიდან 320 კილომეტრი, აზერბაიჯანის საზღვრიდან 1 კილომეტრი. ქალაქიდან სამხრეთით მდებარეობს ხუსტუპის მთა (3 201 მეტრი).
ალან პინკერტონი

ალან პინკერტონი (; დ. 25 აგვისტო, 1819 — გ. 1 ივლისი, 1884) — შოტლანდიური წარმოშობის ამერიკელი დეტექტივი და ჯაშუში, ცნობილი როგორც „ალან პინკერტონის დეტექტიური სააგენტოს“ დამფუძნებელი.

პინკერტონის სააგენტოს დაფუძნების ისტორია
პინკერტონი დაიბადა გლაზგოში, პოლიციის სერჟანტის ოჯახში, სადაც შეისწავლა კუპერის პროფესია და 1842 წელს აშშ-ში გადასახლდა. ქალაქ დანდიში (ჩიკაგოს მახლობლად) დასახლებისას მან გახსნა კუპერული მაღაზია. ერთხელ ის გადაეყარა ყალბი ფულის მჭრელებს, რომლებიც თვითონვე დაიჭირა. ასეთივე საქმეების გამო 1846 წელს იგი აირჩიეს დანდის შერიფად. მისმა სააგენტომ მალევე გაითქვა სახელი ბალტიმორში პრეზიდენტ ლინკოლნზე ტერატის გაუნებელყოფის შემდეგ და -იდან მოპარული 700 000 დოლარის დაბრუნებით.

პინკერტონის კრიმინალისტური გამოგონებები
სააგენტომ პირველმა შეომიღო კრიმინალური ელემენტების ფოტოსურათების და დეტალური აღწერილობის გამოყენება. ფურცლები, რომლებზეც აღწერილობა იყო ჩაწერილი ვრცელდებოდა აშშ-ის ქალაქებში, ხოლო ფოტოსურათებთან ერთად ვრცელდებოდა ჯილდოს დაპირებაც.

პინკერტონის სააგენტო თანამედროვე ხანაში
დღეს პინკერტონის სააგენტო ეკუთვნის შვედურ ფირმას .

ალან პინკერტონი ლიტერატურაში
ალან პინკერტონი გახდა ცნობილი პერსონაჟის „დეტექტივთა მეფის“ ნატ პინკერტონის პროტოტიპი, წიგნები, რომელზეც ისტორიაში შევიდნენ როგორც „პინკერტოვნობა“.
თალინი

თალინი — ქალაქი სომხეთში, არაგაწოტნის ოლქში. მდებარეობს ერევნიდან ჩრდილო-დასავლეთით 74 კილომეტრზე. ქალაქში მდებარეობს თალინის ცნობილი საკათედრო ტაძარი, რომელიც ააშენა სომეხმა თავადმა კამსარაკანმა საუკუნეში. 1840 წლის მიწისძვრამ დაანგრია ტაძრის სამხრეთისა და დასავლეთის კედლის უდიდესი ნაწილი და გუმბათი.

დაძმობილებული ქალაქი
, ბურგ-ლე-ვალანსი
ტაშირი (ქალაქი)

ტაშირი — ქალაქი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციის ჩრდილოეთით, ერევნიდან 172 კილომეტრში.

მდებარეობა
ქალაქი მდებარეობს სტეფანავანი-თბილისის საავტომობილო გზაზე, ხეობაში, ზღვის დონიდან 1 500 მ-ზე.

ისტორია
თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე ძვ. წ. ათასწლეულში არსებობდა დასახლება. ქალაქი დააარსეს რუსეთიდან გადმოსახლებულმა მალაკნებმა და გრაფ ვორონცოვის პატივსაცემად დაარქვეს ვორონცოვკა. 1937 წელს უწოდეს კალინინო. 1961 წლიდან არის დაბა, ხოლო 1983 წლიდან რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქია. 1991 წელს უწოდეს ტაშირი, ლორეს პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარე უძველესი პროვინციის ტაშირის მიხედვით.

მოსახლეობა
1886 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 2284 კაცს, 1897 წელს — 3076, 1926 წელს — 4042, 1939 წელს — 4245, 1959 წელს — 4766, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენდნენ. 1988-1989 წლებამდე აქ ცხოვრობდნენ ასევე აზერბაიჯანელები, რომლებმაც საცხოვრებელი ადგილები მიატოვეს ყარაბაღის კონფლიქტის პერიოდში.

ქალაქის მოსახლეობის დინამიკა ცხრილში.

ეროვნული სტატისტიკის სამსახურის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 2005 წლისათვის შეადგენდა 9 100 კაცს, რომელთაგან 43 % კაცი იყო, ხოლო 57 % ქალი.

კულტურა და განათლება
ქალაქში არის სამი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, ბიბლიოთეკა, კულტურის სახლი, საბავშვო ბაღი, სპორტული მოედანი, სპორტსკოლა და მუსიკალური სკოლა.
ლეონ მელიქსეთ-ბეგი

ლეონ მელიქსეთის ძე მელიქსეთ-ბეგი (; დ. 26 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 14 სექტემბერი], 1890, თბილისი, საქართველო — გ. 3 სექტემბერი, 1963, იქვე) — სომხური წარმოშობის საქართველოში მოღვაწე მეცნიერი, არმენოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1928), პროფესორი (1930), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1941), სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1945).

ბიოგრაფია
დაიბადა მოსამსახურის ოჯახში. ოდესის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა სამეცნიერო საზოგადოებაში. 1918 წელს მიიწვიეს თბილისის უნივერსიტეტში. 1922 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო თსუ-ის არმენოლოგიის კათედრის გამგე. მუშაობდა ლიტმცოდნეობის, არქეოლოგიის, ხელოვნებათმცოდნეობის, ეთნოგრაფიის, ეპიგრაფიკის, სამართლის, ბიბლიოგრაფიის და სხვა საკითხებზე. მისი შრომები, გარდა მეცნიერული მიზნებისა, ემსახურება ქართველთა და სომეხთა შორის ისტორიულად ჩამოყალიბებული მეგობრობის განმტკიცებას. ავტორია შრომებისა:„ქართველების ნათესაობა ესპანელებთან ძველი წყაროების მიხედვით“ (1911, რუსულ ენაზე), „მეგალითური კულტურა საქართველოში“ (1938, ქართულ ენაზე), „საქართველოს ისტორიის წერილობითი წყაროების პუბლიკაციები“ (ტ. 1, 1949, ქართულ ენაზე), „ქართული წყაროები სომხეთისა და სომხების შესახებ“ (1-3, 1934-1955, სომხურ ენაზე), „სომეხი მწერლები და საქართველო“ (ტ. 1, 1963, სომხურ ენაზე) და სხვა შრომები. ლეონ მელიქსეთ-ბეგი ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობასაც (თარგმნიდა სომხურიდან ქართულზე და პირიქით). ავტორია რამდენიმე სახელმძღვანელოსი. ლეონ მელიქსეთ-ბეგის პირად არქივში დაცულია მრავალი გამოუქვეყნებელი ნაშრომი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
გოშავანქი

გოშავანქი , ნორ-გეტიკი — შუა საუკუნეთა სამონასტრო კომპლექსი სომხეთში, სოფელ გოშში. საუკუნეში დაუარსებია იგავმწერალ მხითარ გოშს. კომპლექსში შედის კუპელჰალეს ტიპის ეკლესიები: ასტვაწაწინი (1191-1196) გავითით (სტოა; 1197-1203) გრიგოლისა (1208-1241); ლუსავორიჩის (1237-1241) მომცრო ეკლესია, ორსართულიანი შენობა წიგნსაცავით (1231 წლამდე), რამდენიმე სამლოცველო და სხვა ძირითადი შენობები აგებულია ხუროთმოძღვარ მხითარის მიერ.
მელარენის ტბა

მელარენის ტბა — ტბა შვედეთში. ქვეყანაში სიდიდით მესამე ტბაა ვენერნისა და ვეტერნის შემდეგ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 0,3 მ-ზე, სტოკჰოლმთან ახლოს. ფართობი 1140 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 61 მეტრი.

აღმოსავლეთ სანაპიროზე, სტოკჰოლმთან ბალტიის ზღვაში გაედინება სიოდერტელეს არხით. ტბა სვეალანდის პროვინციაში, უპლანდის, სედერმანლანდის, ნერკესი და ვესტმანლანდის საზღვარზე მდებარეობს.
მელარენზე ორი მსხვილი კუნძულია: სელაიონი (, 91 კმ²) და სვარტშიოლანდეტი (, 79 კმ²).

სკანდინავიური მითოლოგიის თანახმად, ტბა ქალღმერთმა ჰეფიუნმა შექმნა, რომელსაც შვედეთის ძველი მეფე გულფი იმდენ მიწას დაპირდა, რამდენის წაღებასაც მოახერხებდა ერთ ღამეში ქალღმერთი. ჰეფიუნიმ თავისი ოთხი ვაჟი ხარებად აქცია და მათი დახმარებით მიწა დანიაში გადაიტანა, სადაც კუნძული ზელანდია ჩამოყალიბდა. ამ მიწის ადგილას კი, შვედეთში, ტბა მელარენი დაგუბდა.

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებს ადრეულშუასაუკუნეობრივი პოლიტიკური ცენტრი ბირკა და ერთ-ერთ კუნძულზე განლაგებული ციხესიმაგრე დროტნინგჰოლმი წარმოადგენს.
არარატი (ქალაქი)

არარატი — ქალაქი სომხეთში, არარატის პროვინციაში, ერევნიდან სამხრეთ–აღმოსავლეთით 42 კმ–ში. სამრეწველო ცენტრი. ქალაქში არის რკინიგზის სადგური.

1929 წელს ცემენტის ქარხანასთან გაშენდა დაბა. 1935 წელს ის გაერთიანდა სოფელ დუვალუსთან. 1957 წელს ქალაქში გაიხსნა ცემენტ-შიფერის კომბინატი. დღეისათვის ქალაქში მუშაობს ერთი შიფერის და ორი ცემენტის ქარხანა. სამშენებლო მასალების საწარმოების გარდა ქალაქში არის ოქროს ფაბრიკა.

ქალაქის ეკოლოგია ცუდ მდგომარეობაშია, ცემენტის მტვრის და ციანიდების გამო. ატმოსფეროს დაბინძურება 9,6-ჯერ აჭარბებს დასაშვებ ნორმას (2005 წლის ზაფხული).

დამეგობრებული ქალაქები
ბუსი-სანტ-ჯორჯესი, 2009 წლის 7 აგვისტოდან

ცნობილი ადამიანები არარატიდან
ვაზგენ სარქისიანი - სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი.
ფანტაზია (ფილმი)

ფანტაზია — 1940 წლის მუსიკალური ანიმაციური ფილმი, გადაღებული უოლტ დისნეის პროდიუსერობით და გამოშვებული -ის მიერ. სცენარის ავტორები არიან ჯო გრანტი და დიკ ჰუმერი, ხოლო მეთვალყურე პროდიუსერი — ბენ შარპსტინი. ეს არის მესამე დისნეის სრულმეტრაჟიან ანიმაციურ ფილმებს შორის. „ფანტაზია“ შედგება ცხრა დამოუკიდებელი ანიმაციური ჩანახატისგან, რომლის მუსიკალურ თანხლებას ასრულებს ფილადელფიის ორკესტრი ლეოპოლდ სტოკოვსკის ხელმძღვანელობით. ყოველი ამ ცხრა ნაწილისგან შესრულებულია საკუთარ სტილისტიკაში და დამოუკიდებელია სიუჟეტურად, ხოლო მათი მაკავშირებელია კრიტიკოს და კომპოზიტორ დიმზ ტეილორის, როგორც კონფერანსიეს, კომენტარები და ორკესტრის რეპეტიცია ყოველი ეპიზოდის წინ.

დისნეიმ ფილმის კონცეფცია შეიმუშავა, როდესაც თითქმის დაასრულეს მუშაობა ანიმაციურ ეპიზოდზე „ჯადოქრის შეგირდი“. იგი განკუთვნილი იყო „სულელური სიმფონიებისთვის“ და უნდა აღენიშნა მიკი მაუსის დაბრუნება, ვინაიდან მანამდე მისმა პოპულარობამ იკლო. წარმოება უფრო ძვირი ღირდა, ვიდრე სავარაუდო შემოსავალი, ამიტომ დისნეიმ გადაწყვიტა, ეს ეპიზოდი შეეტანა ფილმში, რომელშიც სხვა ეპიზოდებიც მოხვდებოდა. საუნდტრეკი იწერებოდა მრავალარხიან სისტემაზე და წარმოდგენილი იყო -ის ფორმატით, საპილოტო ჟღერადობით, რომელმაც „ფანტაზია“ აქცია სტერეო აუდიოს თანხლებით ნაჩვენებ პირველ კომერციულ ფილმად.

„ფანტაზია“ პირველად გამოვიდა შეზღუდული რაოდენობის კინოთეატრებში, აშშ-ის ცამეტ ქალაქში, 1940 წლის 13 ნოემბრიდან. მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსებმა მაღალი შეფასება მიანიჭეს, მეორე მსოფლიო ომის ფონზე მიმდინარე მოვლენების გამო, ევროპაში ფილმი არ გამოსულა. ამ მიზეზით, ფილმის წარმოების დიდი ხარჯით, სპეციალური ხმოვანი სისტემის კინოთეატრებში მონტაჟთან დაკავშირებული პრობლემების გამო, „ფანტაზიას“ შემოსავალი არ ჰქონია. შემდგომში „ფანტაზია“ არაერთხელ გამოვიდა ხელმეორედ, ამა თუ იმ ვერსიაში შეცვლილი ორიგინალური კადრებით, აღდგენილი თუ ამოშლილი აუდიოთანხლებით. 2012 წლისთვის აშშ-ში ფილმის შემოსავალმა 76.4 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ამ ქვეყნის ტერიტორიაზე იგი ყველა დროის რიგით 22-ე შემოსავლიანი ფილმი იყო (ინფლაციის გათვალისწინებით). „ფანტაზია“ იქცა ფრენჩაიზად, რომელშიც შედის მთელი რიგი ვიდეო თამაშები, დისნეილენდის ატრაქციონები, კონცერტები და კინოთეატრებში გამოსული „ფანტაზია 2000“, შექმნილი როი ედვარდ დისნეის მიერ. „ფანტაზიის“ რეპუტაცია წლების განმავლობაში გაიზარდა, იგი ამჟამად ფართოდ არის აღიარებული. 1998 წელს ამერიკის კინოინსტიტუტმა იგი შეიტანა თავისი 100 საუკეთესო ფილმის სიაში, 58-ე ადგილზე. ამავე გაერთიანების საუკეთესო ანიმაციური ფილმების ათეულში იგი მეხუთე ადგილს იკავებს.

პროგრამა
იოჰან სებასტიან ბახი — „ტოკატა და ფუგა რე მინორი“
პეტრე ჩაიკოვსკი — სიუიტა „მაკნატუნადან“
პოლ დიუკა — „ჯადოქრის შეგირდი“
იგორ სტრავინსკი — „კურთხეული გაზაფხული“
ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი — „პასტორალური სიმფონია“
ამილკარე პონკიელი — „საათების ცეკვა“ ოპერიდან „ჯოკონდა“
მოდესტ მუსორგსკი — „ღამე მოტიტვლებულ მთაზე“ / ფრანც შუბერტი — „ავე მარია“
სხვა მასალა
მოდესტ მუსორგსკი — ნაწყვეტი ციკლიდან „სურათები გამოფენიდან“
კლოდ დებიუსი - „მთვარის ნათება“ (არ არის შეტანილი ფილმში)
საკურა ჰარუნო

საკურა ჰარუნო — ანიმესა და მანგას სერიალ ნარუტოს გმირი. იგი არის მანგაკა მასაში კიშიმოტოს მიერ შექნილი პერსონაჟი, უზუმაკი ნარუტოს გუნდის წევრი.

„ჰარუნო“ აღნიშნავს „გაზაფხულის მინდორს“, ხოლო საკურა იაპონური ალუბალის ხეა. ალუბლის ყვავილები ასევე ასოცირდებოდა სამურაიებთან.

საკურა, ოდნავ მორიდებული, იტანჯება თავისი ულამაზობის გამო. სერიალის დასაწყისში იგი ხდება გენინი. მას უყვარდება მისი თანაგუნდელი სასკე უჩიჰა და მუდმივად ცდილობს მისი ყურადღება მიიქციოს. ანიმე და მანგა ბორუტოში ის ხდება სასკეს ცოლი. მათი შვილია სარადა უჩიჰა.
კაკაში ჰატაკე

ჰატაკე კაკაში — ანიმე-სერიალ ნარუტოს ერთ-ერთი პერსონაჟი. 30 წლის, დაიბადა 15/09, სიმაღლე 181 სმ, წონა 67.5 კგ. შესრულებული აქვს რანგის 197, რანგის 190, რანგის 414, რანგის 298 და რანგის 42 მისია. ჯოუნინი გახდა 13 წლის ასაკში. არის მე-4 ჰოკაგეს მოსწავლე. როდესაც კაკაში იყო გენინი იგი იყო მე-4 ჰოკაგის გუნდში უჩიჰა ობიტოსა და რინთან ერთად. როდესაც უჩიჰა ობიტო დაიღუპა, რინის ჯუცუს გამოყენებით კაკაშის გადაუნერგეს ობიტოს თვალი, რის შემდეგაც კაკაშის აქვს შარინგანი. მას დაავალეს №7 გუნდზე ზრუნვა, რომელშიც შედის უზუმაკი ნარუტო, სასკე უჩიჰა და ჰარუნო საკურა. მის გუნდში ნარუტო ყველაზე ძლიერი იყო მას მეოთხე ჰოკაგემ ანუ მამამისმა მინატომ პატარა ნარუტოს საშინელი დემონის ცხრაკუდიანი მელას ძალა რომელიც მთელ სოფელს აზანზარებადა მის მუცელში ჩაკეტა. სასკე კი უჩიას კლანიდან ერთადერთი იყო ვინც გადარჩა, მართალია მისი ძმაც იტაჩიც გადარჩა. მას ყოველთვის აწუხებდა მისი მშობლების სიკვდილი,მას გაუჩნდა იმედი რომ ის ძლიერი ნინძა გაიზრდება და შურს იძიებს მისი მშობლების გამო და თავის ძმას მოკლავს.

კაკაში არის ძალიან ძლიერი ნინძა მან დააკოპირა 1000-ზე მეტი ტექნიკა მან შექმნა საკუთარი ტექნიკა სახელად ელვის სტიქია ჩიდორი რომლის გაკეთებისთვისაც მას შარინგანი სჭირდება და ეს ტექნიკა მან სასკე უჩიჰას მის მოსწავლეს ასწავლა მან ძალიან ბევრი გუნდი აიყვანა მაგრამ ვერც ერთმა ვერ შეძლო მისი გამოცდის ჩაბარება №7 გუნდის გარდა. კაკაში არის ძალიან ცნობილი ნინძა ის სახელგანთქმულია როგორც მაკოპირებელი ნინძა კაკაში ის იყო მეექვსე ჰოკაგე. კაკაშიმ პირობა დადო რომ მის მეგობრებს დაიცავს და ყველანაირი საფრთხისგან გადაარჩენს მან ეს პირობა დადო მისი საუკეთესო მეგობრის გარდაცვალების შემდეგ. მას რცხვენოდა რადგან მამამისმა მისია არ შეასრულა და მეგობრის გამო თავი გაწირა მაგრამ მან ყველაფერი გაათვითცნობიერა როდესაც ობიტო გარდაიცვალა მაგრამ ვეღარაფერს შეცვლიდა და გული დასწყდა. მან იბრძოლა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ ნინძასთან კაგუია ოცუცუკისთან მის გუნდთან ერთად, მან ასევე იბრძოლა რანენგანის მქონე პეინთან მაგრამ ამ ბრძოლაში უფრო სუსტი იყო და გარდაიცვალა. ის გააცოცხლა ნაგატო უზუმაკიმ.

:: #
ნარ ჰოვანისიანი

ნარ მიქაელის ძე ჰოვანისიანი (დ. 12 აპრილი [ ძვ. სტ. 30 მარტი], 1913, თბილისი — გ. 25 დეკემბერი, 1995, ერევანი) — სომეხი საოპერო მომღერალი (ბანი). სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1964).

ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია. 1931–1937 წლებში მღეროდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის გუნდში; 1945–1951 წლებში კი ამავე თატრის სოლისტი-მომღერალი იყო. 1951 წლიდან ერევნის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი მომღერალია. პარტიები: დავით-ბეგი (ტიგრანიანის „დავით-ბეგი“), ნადირ-შაჰი (სპენდიაროვის „ალმასტი“), კოჩუბეი (ჩაიკოვსკის „მაზეპა“), კონჩაკი (ბოროდინის „თავადი იგორი“), მეწისქვილე (დარგომიჟსკის „ალი“), მეფისტოფელი (გუნოს „ფაუსტი“), დონ ბაზილიო (როსინის „სევილიელი დალაქი“), ცანგალა (ფალიაშვილის „დაისი“), მაკარი (დოლიძის „ქეთო და კოტე“) და სხვა სპექტაკლებში. გამოდის საკონცერტო პროგრამითაც. 1954–1963 წლებში ერევნის კონსერვატორიის პედაგოგი იყო. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით.
დროტნინგჰოლმი

დროტნინგჰოლმი (, რაც „დედოფლის კუნძულს“ ნიშნავს) — შვედეთის სამეფო ოჯახის ადრებაროკოსეული რეზიდენცია, განლაგებული მელარენის ტბაში, კუნძულ ლოვიონზე, სტოკჰოლმის დასავლეთით.

1981 წლიდან სამეფო ოჯახი დედაქალაქიდან დროტნინგჰოლის მამულშია გადასული.

ისტორია
 საუკუნეში შვედეთის მეფე იუჰან -მ კუნძულ ლოვიონზე თავი ცოლის კატერინა იაგელონკასთვის ააგო ციხესიმაგრე.
თუმცა, 1662 წელს დროტნინგჰოლმი დაიწვა. ერთი წლის თავზე დედოფალმა ჰედვიგა ელეონორამ რეკონსტრუქცია გადაწყვიტა და ახალი სასახლის აგება ბრძანა, რომელიც მყუდრო, ზედმეტი მორთულობების გარეშე, მაგრამ, ელეგანტური და თანაზომიერი იქნებოდა.

სასახლის ხუროთმოძღვარი ნიკომედუს ტესინი იყო, ხოლო მისი გარდაცვლებიდან (1682 წელი) ვაჟი მისი ტესინი. ჩრდილოეთ ევროპაში ეს პირველი ქალაქგარე რეზიდენცია იყო, რომელიც ვერსალის სტილში აიგო, თუმც, მყარი კედლების, გოდოლებისა და მსგავსი ატრიბუტების გარეშე, რაც ერთობ დამახასიათებელი იყო შუასაუკუნეების ციხესასახლეებისთვის.
ფრიდა

ფრიდა — 2002 წლის ბიოგრაფიული ფილმი მექსიკელ მხატვარ ფრიდა კალოზე. ფილმი დაფუძნებულია ფრიდა კალოს შესახებ ბიოგრაფიულ წიგნზე. გადაღებულია რეჟისორ ჯული ტეიმორის მიერ. ფრიდა კალოს განსახიერებს სალმა ჰაიეკი.

როლებში
სელმა ჰაიეკი - ფრიდა კალო
ალფრედ მოლინა - დიეგო რივერა
მია მაესტრო - კრისტინა კალო
ეშლი ჯადი - ტინა მოდოტი
ანტონიო ბანდერასი - დავიდ ალვარო სიკერიოსი
ჯეფრი რაში - ლევ ტროცკი
ედვარდ ნორტონი - ნელსონ როკფელერი
დიეგო ლუნა - ალეხანდრო გონსალეს არია

ჯილდოები
ოსკარი საუკეთესო გრიმისთვის: ჯონ ჯეკსონი, ბეატრის დე ალბა
ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის: ელიოტ გოლდენთალი
ოქროს გლობუსი საუკეთესო ორიგინალური საუნდტრეკისთვის: ელიოტ გოლდენთალი
 საუკეთესო გრიმისა და ვარცხნილობისთვის: ჯონ ჯეკსონი, ბეატრის დე ალბა, ჯუდი ჩინი, რეჯინა რეიესი
სომხური დიასპორა

სომხური დიასპორა — სომეხთა სათვისტომოები, რომლებიც ცხოვრობენ სომხეთის გარეთ, მათ შორის, მთიან ყარაბაღში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკა. მსოფლიოში მცხოვრებ სომეხთა საერთო რაოდენობა დაახლოებით 11 მილიონია, აქედან სომხეთში ცხოვრობს 3,3 მილიონი, ხოლო მთიან ყარაბაღში - 140 ათასი (2005).

ისტორია
სომხური დიასპორა არსებობდა იმ მომენტიდან, როდესაც 1375 წელს კილიკიის სამეფო დაეცა მამლუქებთნ) ომში. დიასპორა ძალზე გაიზარდა ე. წ. სომხების გენოციდის შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ სომხების დიდი ნაწილი დაიღუპა, ზოგმა გაქცევა შეძლო. ისინი, ძირითადად, დასახლდნენ აღმოსავლეთ ევროპის, ბალკანეთისა და ახლო აღმოსავლეთის სხვადასხვა ქალაქებში, მათ შორის, ალეპოში (სირია), ათენში (საბერძნეთი), თბილისსა და ბათუმში (საქართველო), ბეირუთში (ლიბანი), პლოვდივში (ბულგარეთი), ოდესასა და სევასტოპოლში (უკრაინა), მოსკოვსა და სოჭში (რუსეთი) და სხვა.

სომხური დიასპორა ქვეყნების მიხედვით
მეწამორი

მეწამორი — ქალაქი სომხეთში, არმავირის ოლქში. ქალაქის ტერიტორია ყოველთვის დასახლებული იყო ძვ. წ. ათასწლეულიდან ჩვ.წ. საუკუნემდე. 1965 წელს დაიწყო გათხრები მეწამორის ძველ ციხესიმაგრეში.

მეწამორის თანამედროვე დასახლება 1969 წელს ბირთვული სადგურის მუშახელისთვის აშენდა. მეწამორში იწარმოება სომხეთის ენერგო მოხმარების 40%.
აჭიმი

აჭიმი — ელასტიური ბაფთა, რომელიც იჭერს შარვალს, იშვიათად ქვედა ბოლოს. როგორც წესი გადაკიდულია მხრებზე, ხოლო უკნიდან გადაჯვარედინებულია ან შებმული. ფართოდ იყო გავრცელებული ს. ბოლოსა და ს. დასაწყისში, ტარებისას აუცილებლად იმალებოდა პიჯაკით, ან
სხვა მოსასხამით.

ძველად აჭიმი ერქვა ცხენის აღკაზმულობის ნაწილს, კერძოდ ლაგამის რგოლებზე მობმულ თოკს, რომლითაც ლაგამი იყო აჭიმული ყურებისკენ.
უძუმაკი ნარუტო

— მანგა და ანიმე სერიალ „ნარუტოს“ პერსონაჟი, რომლის შემქმნელიცაა მასაში კიშიმოტო. იგი სერიალის მთავარი გმირია, მოზარდი ნინძა გამოგონილ სოფელ კონოჰაგაკურედან (დამალული ფოთლების სოფელი). თანასოფლელები მას დასცინიან ცხრაკუდიანი დემონი მელას გამო, რომელიც სოფელს თავს დაესხა. თავდასხმის დროს, მეოთხე ჰოკაგემ სიკვდილის წინ დემონი ნარუტოს სხეულში ჩაბეჭდა, სწორედ მამამისის ამ გადაწყვეტილებამ წაართვა ბავშვობა ნარუტოს, სწორედ ამიტომ აღიქვამდნენ მას მონსტრად თანასოფლელები, რადგან მასში დემონი ცოცხლობდა, დემონი რომელმაც სცადა სოფლის განადგურება. ამის მიუხედავად, ის აღიარებისთვის იბრძვის, რათა ჰოკაგე გახდეს - სოფლის ბელადი. მისი უდარდელი, ოპტიმისტური და მშვიდი ხასიათი აძლევს მას იმის უფლებას, რომ საერთო ენა გამონახოს კიდევ ერთ ნინძასთან როგორც თავისი სოფლიდან, ასევე სხვა სოფლებიდან. ნარუტო ჩნდება სერიალის მიხედვით გადაღებულ ფილმებში და სხვა მედიაში - ვიდეო თამაშებში და ორიგინალურ ანიმაციურ ვიდეოებში , ასევე ნარუტოს ვხედავთ მის გაგრძელებაში, უკიო კოდაჩის ბორუტო: ნარუტოს შემდეგ თაობაში, სადაც ნარუტო უკვე ზრდასრულია ხოლო მთავარი გმირი კი არის მისი შვილი, ბორუტო.
სმბატ I

სმბატ ბაგრატუნი (გ. 914) — სომხეთის მეფე 891-914 წლებში. იბრძოდა სომხეთის გათავისუფლებისათვის სახალიფოს ბატონობისაგან. სმბატ მოქმედებდა საქართველოსთან კავშირში და კარგად იყენებდა არაბეთისა და ბიზანტიის უთანხმოებას. განსაკუთრებით მძიმე იყო მისი ბრძოლა ატროპატენას მმართველ იუსუფ იბნ აბუ-ლ-საჯთან, რომელიც თვითონ იბრძოდა დამოუკიდებლობისათვის. როდესაც სომხეთის მთავრები (მათ შორის ვასპურაკანის მფლობები გაგიკი) იუსუფის მხარეზე გადავიდნენ, სმბატ დამარცხდა და იუსუფმა სიკვდილით დასაჯა ქალაქ დვინში
სმბატ II

სმბატ — ანისის სომხური სამეფოს მეფე 977-989 წწ. მჭიდრო პოლიტიკური ურთიერთობა ჰქონდა ტაოს ქართველ მეფესთან - დავით კურაპალატთან, რომლის პოლიტიკური გავლენა იმ დროს სხვა სომხურ სამეფო-სამთავროებსაც სწვდებოდა. მემატიანის ცნობით სმბატ დავით კურაპალატთან ერთად მონაწილეობდა 978 წლის ბაგრატ -ის აფხაზთა და ქართველთა მეფედ კურთხევის საქმეში.
გიუმრი

გიუმრი (; ყოფილი ალექსანდროპოლი, ლენინაკანი) — სიდიდით მეორე ქალაქი სომხეთში; მდებარეობს ერევნიდან 126 კილომეტრში. გიუმრის ყოფილი სახელწოდები: კუმარი 1840 წლამდე, 1840-1924 წლებში ალექსანდროპოლი, 1924-1991 წლებში ლენინაკანი. განთავსებულია შირაქის პლატოზე, შირაკის ოლქის ცენტრი.

ისტორია
1841 წელს გახდა საქართველო-იმერეთის გუბერნიის, სამაზრო ქალაქი. მანამდე ის წარმოადგენდა მცირერიცხოვან დასახლება სახელად — გიუმრის, რომელიც შედიოდა ბამბაკი-შუაღელის დისტანციაში. 1830 წელს მოსახლეობა გაიზარდა თურქეთიდან გადმოსახლებული ქრისტიანების ხარჯზე. აღნიშნულმა დასახლებამ ქალაქის სტატუსი მოგვიანებით მიიღო. 1837 წელს რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ პავლეს ძე რომანოვის მიერ აღნიშნულ ადგილებში მიმოსვლისას საფუძველი დაედო ციხის მშენებლობას, რომელსაც შემდგომში ისევე როგორც ქალაქსაც „ალექსანდროპოლის“ სახელი ეწოდა.

ცნობილი ადამიანები
სერგეი მერკუროვი — მოქანდაკე

დაძმობილებული ქალაქები
ალექსანდრია, ეგვიპტე
ალექსანდრია, აშშ
ქუთაისი, საქართველო
კალინინგრადი, რუსეთი
ნარდო, იტალია
ოზასკუ, ბრაზილია
პლოვდივი, ბულგარეთი
დოესი

დოესი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, დოესის ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: დოესი, გრაკალი) ცენტრი.

მდებარეობს მტკვრის შუა ხეობის ვაკეზე, მეტეხი–გორის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 580 მეტრზე. კასპიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.

დოესელთა მთავარი სამეურნეო ბაზაა დოესის მინდორი. სოფელში მდებარეობს საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის ეფრემ -ის (სიდამონიძე) (1960-1972) სახლ-მუზეუმი. ასევე სამებისა და ღვთისმშობლის ბაზილიკური ეკლესიები.

ისტორია
1957 წელს ხოვლის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ დოესის მინდორში გათხარა ბრინჯაოს ხანის ყორღანული სამარხი. სოფელი დოესი ისტორიულ წყაროებში ცნობილია საუკუნიდან. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, „თეზმიდან დასავლით არს ხევი ხოვლესი... თეზმიდან ატენის წყლამდე მინდორი დოესისა, რომელი ირწყვის თეზის რუთი“. წყაროებში იხსენიება „დოეზი“, „დოვეზი“, „დუესი“-ს ფორმებითაც.

თავდაპირველად თავად ჯავახიშვილებს ეკუთვნოდა, 1615 წელს კი მეფე ლუარსაბ -მ იგი მერაბ და ქაიხოსრო ციციშვილებს უბოძა. 1638 წელს დოესის მინდორზე ერთმანეთს შეებრძოლნენ თეიმურაზ -ისა (1605-1648) და როსტომ მეფის (1633-1658) მომხრეები.

1904 წლის 16 აგვისტოს, სოფლის მოედანზე შეიკრიბა გლეხობა. მათ უარი განაცხადეს თავად ციციშვილისთვის მაღალი გადასახადის გადახდაზე. აჯანყებულთა დასაწყნარებლად მოიწვიეს გორის მაზრის უფროსი ცხენოსანთა რაზმით. დააპატიმრა 5 მოთავე გლეხი.

დოესში შემორჩენილია ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევები (შუა საუკუნეები). სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, 2,5 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს წეროაანთ წმ. გიორგის ეკლესიის (გვიანდელი შუა საუკუნეები) ნანგრევები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2323 ადამიანი.
ჰოვანეს ჰოვანისიანი

ჰოვანეს მკრტიჩის ძე ჰოვანისიანი (დ. 26 აპრილი [ ძვ. სტ. 14 აპრილი], 1864, ვაღარშაპატი — გ. 29 სექტემბერი, 1929, ერევანი), სომეხი პოეტი, პედაგოგი. პირველი ლექსი გამოაქვეყნა ჟურნალ „ტარაზში“ („მოდა“), ლექსების პირველი კრებული მოსკოვში (1887). ჰოვანეს ჰოვანისიანის პოეზიის საფუძველი სომხური ფოლკლორია. ჰოვანეს თუმანიანთან და ავეტიქ ისააკიანთან ერთად ჰოვანისიანმა საფუძველი ჩაუყარა ახალ სომხურ რეალისტურ პოეზიას. მისი ლექსები ფილოსოფიური ხასიათისაა. ძირითადი თემებია სიყვარული, სომეხი ხალხის ისტორიული ბედი — საუკუნის დასასრულს სულთან ჰამიდის მიერ მოწყობილი სომხების ბარბაროსული ხოცვა-ჟლეტა, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლა, გლეხობის ცხოვრება.