iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბოგდან გურჯიცკი

ბოგდან გურჯიცკი (; გ. 12 აპრილი, 1700, მოსკოვი) — წარმოშობით ქართველი დიპლომატი. მოღვაწეობდა პოლონეთის სამეფო კარზე საუკუნის მეორე ნახევარში. იგი იყო პოლონეთის ელჩი ირანში, სეფიანთა კარზე.

წარმოშობით ქართლის აზნაურთა ოჯახიდან იყო. მიხეილ თამარაშვილის მოსაზრებით გურჯიცკის ნამდვილი გვარი ალავერდიშვილი ყოფილა. ქართულ და უცხოურ წყაროებში ცნობილია ბუგდან, ბუღდან, ბუღდან-ბეგის სახელით. საუკუნის 40–50-იანი წლებში ქართლის მეფის როსტომის ქვეშევრდომი იყო. შემდეგ პოლონეთში მოხვდა, შესაძლოა დიპლომატიური დავალებით. საუკუნის 50-იანი წლების ბოლოს მონაწილეობდა პოლონეთ-შვედეთის ომებში, როგორც პოლონეთის არმიის უცხოელთა ნაწილის ერთ-ერთი მეთაური, მიიღო როტმისტრის წოდება. 1668 წელს საგანგებო მისიით გაგზავნეს ირანში. ელჩობის მიზანი იყო პოლონეთის, რუსეთის და ირანის კავშირის შექმნა ოსმალეთის წინააღმდეგ, აგრეთვე ვაჭრობის გაფართოება და სხვ. გ. იმავე წლის სექტემბერში მოსკოვში შეხვდა მეფე ალექსი მიხეილის ძეს, ქართველ ბატონიშვილ ნიკოლოზს (შემდგომში ერეკლე ), მის დედას — დედოფალ ელენეს და სხვა ქართველ წარჩინებულებს. მისიის დასრულების შემდეგ პოლონეთის სეიმმა მას აზნაურობა (შლიახტიჩობა) უბოძა გერბითა და მამულებითურთ ლენჩიცის მაზრაში. 1676 წელს პოლონეთის მთავრობამ გურჯიცკი ირანში თავის მუდმივ რეზიდენტად დანიშნა. აქ მან 23 წელი დაჰყო, კავშირი ჰქონდა ქართველ მეფეებთან — ვახტანგ -თან და გიორგი -თან, მონაწილეობდა პოლონეთსა და საქართველოს შორის სავაჭრო კონტაქტების დამყარების მცდელობაში. მოსკოვიდან გურჯიცკი და მისმა ძმებმა (ფარსადანი, ნაზარი და მერაბი) საქართველოში ჩამოიტანეს საეკლესიო ინვენტარი. მათ შორის, ერთ-ერთი ზარი საჩუქრად მიართვეს კათოლიკოს-პატრიარქ დომენტი -ს, რომელმაც იგი ანჩისხატის ახალ სამრეკლოზე დაკიდა. მეფე გიორგი -მ ძმებს თბილისში სასახლე უბოძა. 1699 წელს შაჰ ჰუსეინის დავალებით გურჯიცკი პოლონეთში გაემგზავრა, მაგრამ გზაში გარდაიცვალა. დაკრძალულია მოსკოვში.
დაბალი დონის პროგრამირების ენა

დაბალი დონის პროგრამირების ენა — პროგრამირების ენა, რომელიც ძალიან ახლოსაა მანქანურ კოდებთან. აქვს თავისი მნემონიკა ანუ განსაზღვრება, რაც საშუალებას აძლევს ნულიანები და ერთიანები წარმოადგინოს ადამიანური ენით (როგორც წესი, ინგლისური). ძირითადად ერთი სიტყვა შეესაბამება ერთ მანქანურ ბრძანებას, იშვიათად გამოიყენება დირექტივები და მაკროსები.
ნოდარ ციციშვილი

ნოდარ ციციშვილი (დ. უცნობია — გ. 1658) — საუკუნის პირველი ნახევრის მწერალი, „ბარამგურიანის“ ავტორი. ქართლის დიდი ფეოდალის ფარსადან ციციშვილის ძე.

მამამისი დიდ როლს თამაშობდა საუკუნის ირან-საქართველოს პოლიტიკურ ურთიერთობაში. ნოდარ ციციშვილი ერთხანს ირანში მოხვედრილა, სადაც გასცნობია სპარსული მწერლობის საუკეთესო ნიმუშებს. 1640 წელს მონაწილეობდა როსტომ მეფის საწინააღმდეგო შეთქმულებაში, რომლის დამარცხების შემდეგ პატიება მიიღო როსტომის მეუღლის, დიდი მეცენატის მარიამ დედოფლის შემწეობით. სწორედ მას მიუძღვნა ვრცელი პოემა „ბარამგურიანი“, რომელიც აღმოსავლეთში ფართოდ გავრცელებული სიუჟეტის (სასანიანთა მეფის ბაჰრამ გურისა და შვიდი მზეთუნახავის თავგადასავალი) ქართული ვერსიაა აღწერილი.
შინჯი კაგავა

}; დ. 17 მარტი, 1989) — იაპონიის ეროვნული ნაკრებისა და გერმანულ კლუბ „ ბორუსია დორტმუნდის“ ფეხბურთელი, რომელიც შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაშობს.

პროფესიონალური კარიერა დაიწყო სერესო ოსაკაში, შემდეგ გადავიდა გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ დორტმუნდის „ბორუსიაში“ 2010 წელს. დორტმუნდში ორი წლის ასპარეზობის შემდეგ, კაგავამ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „მანჩესტერ იუნაიტედთან.“ 2014 წლიდან კვლავ ბორუსია დორტმუნდში ასპარეზობს.
ფრიბურის კანტონი

ფრიბური — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ფრიბური. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 278 493 ადამიანს შეადგენს, რომელთა ორი მესამედიც ფრანგულენოვანია. ადმინისტრაციულად კანტონი 7 რაიონად იყოფა.

ისტორია
ნევშატელისა და მურატის ტბების ნაპირებზე გათხრილია მნიშვნელოვანი პრეისტორიული დასახლებების კვალი.

ფრიბურის კანტონი შვეიცარიის კონფედერაციას 1481 წელს შეუერთდა. თანამედროვე საზღვრები 1803 წელს ჩამოყალიბდა, როდესაც მას ქალაქი მურტენი შეუერთდა. 1846 წელს კანტონი კათოლიკურ სეპარატისტულ კანტონთა ლიგას შეუერთდა. თუმცა, მომდევნო წლებში მისი ძალები ფედერალურ არმიას დანებდა.

გეოგრაფია
ფრიბურის კანტონი შვეიცარიის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. დასავლეთით გადაჭიმულია ნევშატელის ტბა. სამხრეთით და დასავლეთით ესაზღვრება ვოს კანტონი, აღმოსავლეთით — ბერნის კანტონი. ფართობი 1 669 კმ²-ს შეადგენს.

კანტონი შვეიცარიის ზეგანზე მდებარეობს. დასავლეთით, რელიეფი ბრტყელია, მაგრამ სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით ნელ-ნელა მთიან ბორცვიან იზრდება, რომელიც ბერნის ალპებს მიეკუთვნება.

ეკონომიკა
კანტონის ეკონომიკისთვის მნიშვნელოვანია სოფლის მეურნეობა. მისდევენ მესაქონლეობას; აწარმოებენ ყველს. კარგადაა განვითარებული შოკოლადის წარმოებაც. დედაქალაქ ფრიბურის ირგვლივ თავმოყრილია მსუბუქი მრეწველების საწარმოები.
შაფჰაუზენის კანტონი

შაფჰაუზენი — კანტონი შვეიცარიაში. დედაქალაქი და მთავარი ქალაქია შაფჰაუზენი.

ისტორია
შუა საუკუნეებში შაფჰაუზენი ქალაქი-სახელმწიფო იყო. ამ დროს მას ვილა-შაფჰაუზენი ერქვა. დოკუმენტურად დადასტურებულია, რომ 1045 წლიდან ის საკუთარ მონეტებს ჭრიდა. დაახლოებით 1049 წელს, გრაფმა ედერჰარდ ვონ ნელენბურგმა ბენედიქტური მონასტერი დააარსა, რომელმაც საზოგადოების შემდგომი განვითარება გამოიწვია. ამ საზოგადოებამ 1190 წელს დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 1330 წელს ქალაქს ჰაბსბურგებმა არა მარტო ტერიტორია, არამედ დამოუკიდებლობაც წაართვეს. შემდეგ, 1415 წელს ფრიდრიხ ავსტრიელი კონსტანცის კრებაზე ანტიპაპ იოანე -ს მიემხრო, რის შემდეგაც იმპერატორმა სიგიზმუნდმა მისი დევნა დაიწყო. 1418 წელს შაფჰაუზენმა ჰაბსბურგებისგან დამოუკიდებლობა ფულით გამოისყიდა. 1454 წელს ქალაქი შვეიცარიის ექვსი კონფედერაციის მოკავშირე გახდა. ძველი შვეიცარიის კონფედერაციის სრული წევრი ის 1501 წელს გახდა. 1857 წელს გაიხსნა პირველი რკინიგზა. 1944 წელს შაფჰაუზენი აშშ-ის საჰაერო ძალების მიერ იბომბებოდა, რათა შვეიცარია გაენეიტრალებინათ.

1876 წელს მიიღეს კანტონის კონსტიტუცია, რომელიც 1895 წელს გადაიხედა.

გეოგრაფია
შაფჰაუზენი შვეიცარიის უკიდურეის ჩრდილოეთი კანტონია. მდებარეობს კონსტანცის ტბის დასავლეთით, ფართობი 298 კმ²-ს შეადგენს. მიწის უდიდესი ნაწილი სოფლის მეურნეობისათვის გამოსადეგია.

ტერიტორიის დიდი ნაწილი თითქმის მთლიანად გერმანიითაა შემოსაზღვრული, რომელიც მას ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან აკრავს.

დემოგრაფია
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 76 356 ადამიანს შეადგენს და მათი უდიდესი ნაწილი გერმანულენოვანია; 50% პროტესტანტია, 24% კათოლიკე.

ეკონომიკა
შაფჰაუზენი მიეკუთვნება ციურიხის ეკონომიკურ რეგიონს და მისი ეკონომიკა კარგადაა ინტეგრირებული ამ უფრო მსხვილ რეგიონთან.

აწარმოებენ თეთრ ღვონოს. მრეწველობის მთავარი მიმართულებებია მანქანის ნაწილებისა და მეტალის საქონლის წარმოება. ასევე აწარმოებენ საათებსა და იუვილერიას. მრეწველობის მცირე მიმართულებებს შორისაა ტექსტილი, ტყავი, მინა, ცემენტი, ქაღალდი და ქიმიკატები.
ფილ ჯონსი

ფილიპ ენტონი ჯონსი (; დ. 21 თებერვალი, 1992) — ინგლისელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ინგლისის ეროვნულ ნაკრებსა და პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედში“ ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. მანჩესტერში გადასვლამდე, 2009–2011 წლებში, ჯონსი ასპარეზობდა „ბლექბერნ როვერსში“.

ჯონსის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2011 წლის 7 ოქტომბერს, მონტენეგროს ნაკრების წინააღმდეგ 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო მატჩში. გარდა ევროპის ჩემპიონატისა, მიღებული აქვს მონაწილეობა 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში.

ტიტულები
საკლუბო
მანჩესტერ იუნაიტედი
პრემიერ ლიგა: 2012–13
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2015–16
ინგლისის სუპერთასი: 2011, 2013
უეფა-ს ევროპის ლიგა: 2016–17
ამირან ტოტიკაშვილი

ამირან მიხეილის ძე ტოტიკაშვილი (დ. 21 ივლისი, 1969, მარტყოფი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი და საბჭოთა ძიუდოისტი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1990).

ბიოგრაფია
1988 წლის სეულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი 60 კგ. წონით კატეგორიაში. მსოფლიოს ჩემპიონი (1989), ევროპის 2-გზის ჩემპიონი (1988, 1989) და მესამე პრიზიორი (1990). საბჭოთა კავშირის 2-გზის ჩემპიონი (1988, 1989). მსოფლიოს ჩემპიონი სტუდენტთა შორის (1988). „კეთილი ნების თამაშების“ ჩემპიონი (1990). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1991 (მინსკი; 60კგ),საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი: პოტსდამი (1989; 65კგ), პარიზი (1990; 65კგ), თბილისი (1990; 60კგ), ვარშავა (1992; 65კგ); საერთაშორისო ტურნირების ვიცე-ჩემპიონი: ბუდაპეშტი (1996; 65კგ), ვარშავა (1996; 65კგ).

ძირითადი შედეგები
საინტერესო ფაქტები
1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ამირან ტოტიკაშვილი საქართველოს მეექვსე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.
შვაბიური ომი

შვაბიური ომი — ჰაბსბურგებსა და შვეიცარიის კავშირს შორის 1499 წელს მომხდარი ბოლო დიდი შეიარაღებული კონფლიქტი. კონფლიქტი გრაუბიუნდენის კანტონში ვალ-მუსტარისა და უმბრაილის უღელტეხილის კონტროლისათვის დაიწყო. მალევე მხარეებმა კონფლიქტში ჩართეს ალიანსები: ჰაბსბურგების მხარეს იბრძოდა შვაბიის ლიგა, ხოლო სამი ლიგის მხარეს — მთელი შვეიცარიის კონფედერაცია . მტრობა გრაუბიუნდენიდან გავრცელდა რაინის ხეობაში ბოდენის ტბამდე, ელზასამდე და ჰაბსბურგთა ყველაზე დასავლეთ სამფლობელოში, — წინა ავსტრიაშიც, — კი.

ბრძოლების უმეტესობა იანვრიდან ივლისის თვემდე მოხდა, რომლებშიც უმეტესად შვეიცარიელებმა იმარჯვეს. შვეიცარიას ბურგუნდიულ ომებში საკმაოდ გამოცდილი ჯარი ჰყავდა, შვაბიურ ჯარში კი შეუთანხმებლობა იყო და გენერლები არ იბრძოდნენ საღვთო რომის იმპერიის ინტერესების გაძლიერებისათვის. გადამწყვეტ დორნახის ბრძოლაში შვეიცარიელებმა გაიმარჯვეს, რის შემდეგაც მაქსიმილიან -მა 1499 წლის 22 სექტემბერს ბაზელში ხელი მოაწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას. ხელშეკრულების თანახმად, იმპერიამ აღიარა კონფედერაციის დამოუკიდებლობა, თუმცა ოფიციალურად, ის იმპერიის შემადგენლობაში 1648 წლის ვესტფალიის ზავამდე რჩებოდა. ბაზელის ხელშეკრულება კონფედერაციას ათავისუფლებდა იმპერიის გადასახადებისგან და ანიჭებდა დე-ფაქტო პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას.
ხავიერ ერნანდესი

ხავიერ „ჩიჩარიტო“ ერნანდეს ბალკასარი (; დ. 1 ივნისი, 1988) — მექსიკელი ფეხბურთელი, ლევერკუზენის „ბაიერისა“ და მექსიკის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

მისი კარიერა დაიწყო 2006 წელს, მექსიკურ კლუბ „გუადალახარაში“, სადაც იგი თამაშობდა მანამ, სანამ გახდებოდა პირველი მექსიკელი ფეხბურთელი, რომელიც მაჩესტერ იუნაიტედს შეუერთდა, 2010 წლის ივლისში. მანჩესტერში მცირე სათამაშო დროის გამო 2014-2015 წლების სეზონი იჯარით „მადრიდის რეალში“ გაატარა. 2015 წლის აგვისტოში ის ბუნდესლიგის კლუბ „ლევერკუზენში“ გადავიდა.

ერნანდესის დებიუტი მექსიკის ნაკრებში 2009 წლის სექტემბერში კოლუმბიის წინააღმდეგ შედგა. მან ეროვნულ ნაკრებში ითამაშა ორ მსოფლიო ჩემპიონატზე. ის მექსიკის ნაკრებში გატანილი ბურთების რაოდენობით მეორე ადგილს იკავებს.
შვიცის კანტონი

შვიცი — კანტონი ცენტრალურ შვეიცარიაში, ალპებს (სამხრეთით), ლუცერნისა (დასავლეთით) და ციურიხის (ჩრდილოეთით) ტბებს შორის. დედაქალაქ შვიცში გამოფენილია შვეიცარიის ფედერალური ქარტია.

შვიცი შვეიცარიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი კანტონია. შვეიცარიის კონფედერაციას 1291 წელს შეუერთდა.

ტერიტორიის ფართობი 908,2 კმ²-ია, საიდანაც 41% სოფლის მეურნეობისათვის გამოსადეგია. მთავარი მდინარეებია ზილი და მუოტათალი. მოიცავს ლუცერნისა და ციურიხის ტბების ნაწილებს. ადმინისტრაციულად კანტონი ექვს რაიონად და 30 მუნიციპალიტეტად იყოფა.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 146 730 ადამიანს შეადგენს და მათი უდიდესი ნაწილი გერმანულენოვანია.

კანტონი ძირითადად სოფლის მეურნეობასთანაა დაკავშირებული. მისდევენ მესაქონლეობას; აქ არის გამოყვანილი საქონლის შვიცური ჯიში. წარსულში დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა საფეიქრო მრეწველობას, რომელიც დღეისათვის შეჩერებულია. რამდენიმე რეგიონში მნიშვნელოვანია ტურიზმის როლი.
ცუგის კანტონი

ცუგი — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ცუგი. მისი ფართობი 239 კმ²-ს შეადგენს, რა მხრივაც ის შვეიცარიის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა კანტონია. არ იყოფა რაიონებად.

კანტონის ადრეული ისტორია პრაქტიკულად მის დედაქალაქ ცუგთანაა დაკავშირებული. შვეიცარიის კონფედერაციის შემადგენლობაში 1352 წელს შევიდა.

ცუგის კანტონის მიწების უდიდესი ნაწილი პროდუქტიულად მიიჩნევა. მდებარეობს ბორცვიან პლატოზე. ფართობის საკმაოდ დიდ ნაწილს იკავებს ცუგისა და აგერის ტბები. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 1 205 მეტრითაა დაცილებული.

2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 113 597 ადამიანს შეადგენს და მათი უდიდესი ნაწილი გერმანულენოვანია; 62% კათოლიკეა, 18% პროტესტანტი.

მრავალი კომპანიას კანტონის დედაქალაქ ცუგში მხოლოდ სათავო ოფისი აქვს განთავსებული, რაც იმითაა განპირობებული, რომ ქალაქში ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი გადასახადებია მთელ შვეიცარიაში. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ვაჭრობას. ეკონომიკურ არეალებში მრავლადაა საშუალო და მცირე ბიზნესი.
ციურიხის კანტონი

ციურიხი — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ციურიხი. ოფიციალური ენა გერმანულია, თუმცა ხალხი ადგილობრივ შვეიცარიულ გერმანულ დიალქეტზე საუბრობს.

შვეიცარიის კონფედერაციას ციურიხის კანტონი 1351 წელს შეუერთდა.

კანტონი ალპების ჩრდილოეთით მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება შაფჰაუზენის კანტონი, დასავლეთით — აარგაუს, სამხრეთით — ცუგისა და შვიცის, აღმოსავლეთით კი თურგაუსა და სანქტ-გალენის კანტონები. მის ტერიტორიაზეა მოქცეული ციურიხის ტბის უდიდესი ნაწილი.

კანტონის ფართობი 1 728,8 კმ²-ია, საიდანაც 43,4% სოფლის მეურნეობისათვის გამოსადეგია, 30,7% ტყიანია. ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს შეადგენს წყალმარჩხ მდინარეთა ხეობები, რომლებიც რაინისკენ ეშვებიან.

2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 390 124 ადამიანს შეადგენს და მათი უდიდესი ნაწილი (83,4%) გერმანულენოვანია.

კანტონის მიწების უდიდესი ნაწილი დამუშავებულია, თუმცა იგი მაინც არ მიიჩნევა სასოფლო-სამეურნეო მხარედ. ყველგანაა განვითარებული მანუფაქტურა. წარსულში მნიშვნელოვანი იყო აბრეშუმისა და ბამბის წარმოება, თუმცა დღეს მთავარი აქცენტი გადატანილია მანქანა-დანადგარებისა და ქაღალდის წარმოებაზე. ეკონომიკაში დიდი წვლილი შეაქვთ მცირე და საშუალო ზომის კომპანიებს. ქალაქი ციურიხი ერთ-ერთი უმთავრესი საბანკო-სადაზღვევო ცენტრია.

კანტონის საბჭო 180 წევრისაგან შედგება, რომელთაც 4 წლიანი ვადით ირჩევენ. კანტონი 12 რაიონად და 171 მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
პარკ-ელა

პარკ-ელა (რეტორომ. ) — ბუნების პარკი შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში. შექმნილია რეგიონული ბიოტიპის დაცვისა და მისი მდგრადი გამოყენების მიზნით, რათა დაეხმაროს ამ პეიზაჟურ და კლუტურული აქტივებით მდიდარ არეალს. ფართობი 600 კმ²-ს შეადგენს.

შვეიცარიის ერთადერთი ეროვნული პარკისგან განსხვავებით, რომელიც მხოლოდ ბუნებას იცავს, ელის ბუნების პარკი მოიცავს კულტივირებულ და დასახლებულ ტერიტორიას 21 მუნიციპალიტეტის გარშემო. პარკმა სახელი მიიღო მის ცენტრში მდებარე 3 338 მ სიმაღლის პიც-ელის მთისგან.

პარკი ორგანიზებულია როგორც ადგილობრივი აქტივობების კერძო ასოციაცია; ფინანსდება ადგილობრივი მუნიციპალიტეტების, გრაუბიუნდენისა და ციურიხის კანტონებისგან, საკონსერვაციო ჯგუფ -სგან, ისევე როგორც შვეიცარიის ფედერალური მთავრობისგან. გარდა საგზაო ნიშნებისა, მნახველებს სხვა რამდენიმე ნიშანიც მიუთითებს, რომ ისინი პარკში შედიან. აქტივობები ძირითადად ფოკუსირდება ეკოლოგიურ, კულტურულ, ტურისტულ და ეკონომიკურ განვითარებასა და კოოპერაციაზე.

პარკის სამართლებრივი აღიარება ემყარება შვეიცარიის კანონს ბუნების დაცვის შესახებ.
ლეტიცია კასტა

ლეტიცია კასტა ( დ. 11 მაისი, 1978) — ფრანგი მსახიობი და მოდელი.

ლეტიცია კასტა დაიბადა საფრანგეთის ქალაქ პონტ-ოდემეში. დედამისი ლაინ ბლინი წარმოშობით ნორმანდიელია, ხოლო მამამისი — დომინიკ კასტა კორსიკელი. ჰყავს უფროსი ძმა და უმცროსი და. ბავშვობა გაატარა ზემო ნორმანდიაში და კუნძულ კორსიკაზე.

სამოდელო კარიერა კასტამ 15 წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც იგი კორსიკაზე ერთ-ერთმა ფოტოგრაფმა შენიშნა. 1998-2000 წლებში იყო ' -ის „ანგელოზი“. სხვადასხვა დროს 100-მდე ჟურნალის გარეკანზე გამოჩნდა, მათ შორის იყო , და სხვა.

2010 წლის 10 მარტს კასტამ გახსნა -ს ფეშენ-შოუ, ხოლო 2010 წლის 27 სექტემბერს დახურა რობერტო კავალის ფეშენ-შოუს პრეზენტაცია ქალაქ მილანში. კინოში პირველი როლი მიიღო 1999 წელს, სადაც განასახიერა „ფალბალას“ როლი ფილმში „ასტერიქსი და ობელიქსი კეისრის წინააღმდეგ“. 2001 წელს ითამაშა რაულ რუისის ფილმში „ძლიერი სულები“.

2008 წელს ფილმში „ჰენსბური“ განასახასიერა ბრიჟიტ ბარდოს სახე, რისთვისაც კინოკარიერაში პირველად წარადგინეს სეზარის ნომინაციაზე. კასტა 2012 წელს იყო ვენეციის 69-ე საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის წევრი.

2001 წლის 19 ოქტომბერს სტეფან სედნაუისგან შვილი შეეძინა. ამჟამად კასტა დანიშნულია იტალიელ მსახიობზე სტეფანო აკორსიზე. წყვილს 2 შვილი ჰყავს.
ცუგის ტბა

ცუგის ტბა — ტბა ცენტრალურ შვეიცარიაში, ალპების ჩრდილოეთ მთისწინეთში, ცუგის, შვიცისა და ლუცერნის კანტონების ტერიტორიაზე. მოქცეუილია ძველმყინვარულ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 413 მ სიმაღლეზე. ფართობი 38 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 197 მ. ჩრდილოეთი ნაპირები დაბალია, სამხრეთ-დასავლეთი მონაკვეთი — ამაღლებული, სადაც იჭრება რიგის მთის ფერდობები. სანაპიროს სიახლოვეს გადის 3 რკინიგზის ხაზი. მდიდარია თევზით, მათ შორის მოიპოვება კალმახის ენდემური ფორმა. ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქი ცუგი. არის კურორტები, განვითარებულია ტურიზმი. სანაოსნოა. 1852 წელს ტბაზე პირველად გაუშვეს გემი. ტბაზე გაედინება მდინარე ლორცე.
ცენტრალური შვეიცარია

ცენტრალური შვეიცარია — ალპების მთისწინეთში მდებარე რეგიონი — ქვეყნის გეოგრაფიული ცენტრი და ისტორიული ტერიტორია. მის ფარგლებში მოქცეულია შვეიცარიის 6 კანტონი: ური, შვიცი, ობვალდენი, ნიდვალდენი, ლუცერნი და ცუგი. ცენტრალური შვეიცარია ვრცელდება ალპების ჩრდილოეთით. ცენტრი ქალაქი ლუცერნი. წარმოადგენს შვეიცარიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს რეგიონს.
ალბულის ალპები

ალბულის ალპები — ქედი ალპებში, აღმოსავლეთ შვეიცარიაში. მიეკუთვნება ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ალპებს. მაქსიმალური სიმაღლე 3418 მ (პიც-კეში). სახელი ეწოდა მდინარე ალბულისგან. დასავლეთის მხრიდან, ობერჰალბშტაინის ალპებისგან გამოყოფილია სეპტიმერის უღელტეხილითა და მდინარე იულიას ხეობით; ჩრდილო-დასავლეთიდან, პლესურის ალპებისგან — მდინარე ლანდვასერის ხეობით; ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან, სილვრეტის ალპებისგან — ფლიუელის უღელტეხილით; ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან, ბერნინის ალპებისგან კი მალოიის უღელტეხილითა და მდინარე ინის ხეობით.

ალბულის ალპებიდან მოედინება მდინარეები: ალბულა, იულია, ლანდვასერი და ინი.
ალბულის უღელტეხილი

ალბულის უღელტეხილი (რეტორომ. '; ) — უღელტეხილი შვეიცარიაში, ალბულის ალპებში, გრაუბიუნდენის კანტონში. მასზე გაივლის თუზისიდან ბერგიუნში, ვალტელინის ხეობაზე, მდინარე ადის ზემო წელში გამავალი გზა.

წარსულში, იგი მთავარი ალპური უღელტეხილი იყო ლომბარდიასა და ავსტრიას შორის. სამხრეთ მისადგომთან, ძალიან მნიშვნელოვანი იყო ვალტელინის კონტროლი, განსაკუთრებით ოცდაათწლიანი ომის დროს. ჩრდილოეთ მისადგომთან კი ტარასპა და მისი ტყეები, ასევე ტარასპის ციხესიმაგრე სადავო იყო კურის ეპარქიასა და ტიროლის გრაფებს შორის.

გალერეა
ობერჰალბშტაინის ალპები

ობერჰალბშტაინის ალპები — ქედი ალპებში, აღმოსავლეთ შვეიცარიასა და ჩრდილოეთ იტალიაში. მიეკუთვნება ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ალპებს. დასავლეთის მხრიდან, ლეპონტის ალპებისგან გამოყოფილია შპლიუგენის უღელტეხილით; ჩრდილოეთიდან, პლესურის ალპებისგან — მდინარე ალბულით; აღმოსავლეთიდან, ალბულის ალპებისგან — სეპტიმერის უღელტეხილითა და მდინარე ჯულიათი; სამხრეთიდან, ბერნინის ქედისგან — ბრეგალიის ხეობით.

ობერჰალბშტაინის ალპებიდან მოედინება მდინარეები: რაინი, იულია, ლირო და მერა.

გალერეა
არაკანის მთები

არაკანის მთები ( რაქაინი, არაკან-იომა) — ქედი დასავლეთ მიანმარში, ნაწილობრივ ინდოეთში. გადაჭიმულია სამხრეთით მოდინის კონცხიდან ჩრდილოეთით მანიპურის შტატამდე დაახლოებით 800 კმ-ზე. სიმაღლე 3053 მ-მდე (მწვერვალი ვიქტორია). არაკანის მთები ალპების ასაკის რთული აგებულების ანტიკლინორიუმია. ძირითადი ქედების ბირთვი აგებულია ტრიასული და ცარცული თიხა-ფიქლებით, ქვიშაქვებით და კვარციტებით; ფრთებზე პალეოგენური დანალექი ქანებია.

არაკანის მთები უმთავრესად საშუალო სიმაღლისაა, უახლესი ტექტონიკური მოძრაობების შედეგად დანაწევრებულია და აზევებული. ჩრდილოეთით პარარელულ ქედებში მოქცეულია ღრმა ეროზიულ-ტექტონიკური ხეობები. სამხრეთისაკენ მთათა სისტემა ვიწროვდება და დაბალ (150-200 მ) ბორცვიან მწკრივად იქცევა. გამოიყოფა ნაგის ბორცვები, ჩინის მთები და პატკაის ქედი. დასავლეთი ქარპირა ფერდობები შემოსილია ტენიანი სუბტროპიკული ტყით, აღმოსავლეთ ფერდობებზე 1000 მ ზემოთ მარადმწვანე მუხა და ფიჭვია. არაკანის მთების აღმოსავლეთ კალთაზე არის ქრომიტების საბადო.
მეშახტე ტყიბული (საფეხბურთო კლუბი)

მეშახტე — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ტყიბულიდან. კლუბი არის საქართველოს თასის მფლობელი საბჭოთა კავშირის პერიოდში 1964 და 1976 წელს, ასევე ქვეყნის ჩემპიონი 1980, 1981 წლებში.

მეშახტის წარმატება საუკუნის 60-80-იან წლებში უკავშირდებოდა იმ დროისთვის საკმაოდ ძლიერ ქალაქს, ტყიბულს. მისი ქვანახშირის შახტებიც სსრკ-ის ცენტრალური ბიუჯეტის დოტაციაზე იყო და სწორედ აქედან ნაწილდებოდა თანხები სპორტის განვითარებაზეც, მათ შორის - ფეხბურთზეც. სსრკ-ის დაშლის შემდეგ, როდესაც ეს დაფინანსება შეწყდა, ქალაქ ტყიბულსაც მძიმე პერიოდი დაუდგა და ფეხბურთისთვისაც აღარავის ეცალა.

მეშახტის წარმატება ასევე უკავშირდება 70-იან წლებში ქალაქის რაიკომის მდივანს კარლო ლომაძეს, რომლის ინიციატივითაც ქალაქში აშენდა იმ პერიოდისათვის საუკეთესო სტანდარტების სტადიონი.

სსრკ-ს დაშლის შემდეგ კლუბი მცირე ხნით გამოდიოდა „ოკრიბის“ სახელით, ამ პერიოდისათვის ქალაქში არსებობდა მეორე საფეხბურთო კლუბი „ცხრაჯვარი“.

1965-1967 წლებში გუნდს ანდრო ჟორდანია წვრთნიდა.

სამწვრთნელო შტაბი

ტიტულები
საქართველოს სსრ ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1980, 1981
საქართველოს სსრ თასი
ჩემპიონი: 1964, 1976
პირველი ლიგა
მეორე ადგილი: 2008
მესამე ადგილი: 1991, 1994, 1995
ტორონტო რაპტორსის სეზონები

ტორონტო რაპტორსი — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. რაპტორსი თამაშობს ატლანტიკის დივიზიონში და არის წევრი აღმოსავლეთ კონფერენციის. გუნდის ბაზა მდებარეობს ტორონტოში, (ონტარიო, კანადა). გუნდი დაარსებული იქნა 1995 წელს, და იმ დროიდან ვანკუვერ გრიზლისთან ერთად იყო იმ 2 კანადულ გუნდს შორის, რომელიც მონაწილეობდნენ. ოდნავ მოგვიანებით გრიზლიმ ვანკუვერი დატოვა და მემფისში გადაბარგდა და სახელიც შესაბამისად მემფის გრიზლი დაირქვა 2001 წელს, აქედან მოყოლებული კი რაპტორები არიან ერთადერთი კანადური გუნდი -ში.

მნიშვნელობები
სეზონის შედეგები
ყველა დროის შედეგი
შენიშვნა: სტატისტიკის ბოლო შესწორების თარიღი 2011-12 წლის სეზონის დასრულება
ტორონტო რაპტორსის მთავარი მწვრთნელები

ტორონტო რაპტორსი — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. რაპტორსი თამაშობს ატლანტიკის დივიზიონში და არის წევრი აღმოსავლეთ კონფერენციის. გუნდის ბაზა მდებარეობს ტორონტოში, (ონტარიო, კანადა). გუნდი დაარსებული იქნა 1995 წელს, და იმ დროიდან ვანკუვერ გრიზლისთან ერთად იყო იმ 2 კანადულ გუნდს შორის, რომელიც მონაწილეობდნენ. ოდნავ მოგვიანებით გრიზლიმ ვანკუვერი დატოვა და მემფისში გადაბარგდა და სახელიც შესაბამისად მემფის გრიზლი დაირქვა 2001 წელს, აქედან მოყოლებული კი რაპტორები არიან ერთადერთი კანადური გუნდი -ში.

მნიშვნელობები
მწვრთნელები
შენიშვნა: სტატისტიკა შესწორებულია 2010-11 წლების დასრულების შემდეგ.

აღნიშვნა
რაპტორსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც სეზონი.
პლესურის ალპები

პლესურის ალპები — ქედი ალპებში, აღმოსავლეთ შვეიცარიაში. მიეკუთვნება ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ალპებს. სახელი ეწოდა მდინარე პლესურისგან, რომელიც ქედს ცენტრიდან იღებს სათავეს. დასავლეთის მხრიდან, გლარნის ალპებისგან გამოყოფილია მდინარე რაინის ხეობით, ჩრდილოეთიდან, რეტიკონის ქედისგან — მდინარე პრეტიგაუს ხეობით, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან, ალბულის ალპებისგან — მდინარე ლანდვასერის ხეობით, სამხრეთიდან, ობერჰალბშტაინის ალპებისგან — მდინარე ალბულის ხეობით.

ქედის შუა ნაწილში მდებარეობს სათხილამური კურორტი აროზა.

უმალღესი მწვერვალებია აროზერ-როთორნი (2985 მ) და შტეცერჰორნი (2576 მ).

პლესურის ალპებში არსებული უღელტეხილია შტრელა, 2377 მ სიმაღლეზე, დავოსსა და ლანგვისს შორის.

გალერეა
მარმორერის ტბა

მარმორერა — წყალსაცავი შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში. მიეკუთვნება პარკ-ელის ბუნებრივ პარკს.

ტბის ფართობი 1,41 კმ²-ია და წარმოქმნილია მარმორერის დამბის აშენების შედეგად, მას შემდეგ რაც 1954 წელს სოფელი მარმორერა დაიტბორა. სოფელი ხელახლა ააშენეს ტბის ზემოთ.

ტბის ერთ მხარეს გაივლის ჯულიერის უღელტეხილისკენ მიმავალი გზა.
მალოიის უღელტეხილი

მალოიის უღელტეხილი — უღელტეხილი შვეიცარიის ალპებში, გრაუბიუნდენის კანტონში. ენგალდინის ხეობას აკავშირებს იტალიაში მდებარე ბრეგალიის ხეობასთან და ქალაქ კიავენასთან. წარმოადგენს გამყოფს მდინარე დუნაისა და პოს აუზებს შორის.

უღელტეხილი ზამთარში ღიაა, თუმცა, დიდთოვლობის დროს შესაძლოა რამდენიმე საათი ან მთელი დღეც ჩაიკეტოს.
პლესური

პლესური — მდინარე შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში, რაინის შენაკადი. სიგრძე 33 კმ-ია. სათავეს იღებს აროზის მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს, პლესურის ალპებში. შემდეგ გადაკვეთს პლესურის რაიონს და ქალაქ კურთან ერწყმის რაინს.

1914 წელს, მდინარეზე გაიხსნა ლანგვისერ-ვიადუქტის სარკინიგზო ხიდი, რომელიც პლესურს ახლომდებარე ლანგვისის მუნიციპალიტეტთან აკავშირებს.
რეტიკონი

რეტიკონი — ქედი ალპებში, მიეკუთვნება ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ალპებს. მდებარეობს ფორარლბერგის, ლიხტენშტაინისა და გრაუბიუნდენის საზღვარზე. წარმოადგენს გეოლოგიურ საზღვარს აღმოსავლეთ და დასავლეთ ალპებს შორის; გადაჭიმულია მონტაფონის ხეობიდან მდინარე რაინამდე. მისი სამხრეთი საზღვარია პრეტიგაუს ხეობა, ჩრდილოეთით — ვალგაუ. აღმოსავლეთით ესაზღვრება სილვრეტის ალპებს.
შტეცერჰორნი

შტეცერჰორნი — მთა შვეიცარიაში, პლესურის ალპებში. გადაჰყურებს გრაუბიუნდენის კანტონის ქალაქ ლენცერჰაიდეს. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 575 მეტრია და შედეგად, შტეცერჰორნი ლენცერჰაიდეს უღელტეხილის დასავლეთით მდებარე ქედის უმაღლესი წერტილია. მთის მწვერვალისკენ ორივე მხირდან მიემართება რამდენიმე ბილიკი. სამთარში შტეცერჰორნი თხილამურებით სასრიალოდ გამოიყენება.