iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გეიმპადი

გეიმპადი (; ასევე ეწოდება ჯოიპადი ან კონტროლერი) — სათამაშო კონტროლერის სახეობა, დისტანციური მართვის პულტი, რომელსაც ადამიანი მოიხმარს ორივე ხელის საშუალებით. მის სამართავად საჭიროა ხელის ცერა თითების გამოყენება (თანამედროვე გეიმპადების შემთხვევაში, აგრეთვე გამოიყენება საჩვენებელი და შუანა თითები).

1962 წელს გამოსული ერთ-ერთი ადრეული ვიდეო თამაში „!“, თავდაპირველად სამართვად გამოიყენებდა ტუმბლერებს, რომელიც ჩაშენებული იყო სისტემაში. ეს გადამრთველები გამოსაყენებლად არაკომფორტული და მოუხერხებელი იყო, ამიტომაც ალან კოტოკმა და ბობ სონდერსმა შექმნეს კონტროლის სადენიანი მოხსნადი მოწყობილობა, რომელიც მიიჩნევა ყველაზე ადრეულ გეიმპადათ.

გეიმპადი უზრუნველყოფს ადამიანისა და ვიდეო თამაშების კონსოლის ურთიერთქმედებას. გეიმპადები აგრეთვე გამოიყენება პერსონალურ კომპიუტერებზეც, კლავიატურისა და მაუსის ჩასანაცვლებლად. სტანდარტული გეიმპადის განლაგება ამგვარია: მარცხენა ხელის მხარეს განლაგებულია მიმართულების ღილაკები (წინ-უკან-მარცხნივ-მარჯვნივ), მარჯვენა მხარეს — მოქმედების ღილაკები (ახტომა, სროლა და ა.შ.)

უმეტეს თანამედროვე კონტროლერებში, მიმართულების ღილაკების პარალელურად, დატანებულია ანალოგური ჩხირები, რომელიც პირველად გამოყენებული იქნა 1982 წელს გამოსულ სათამაშო კონსოლ 2001-ზე, თუმცა პოპულარობა მოთამაშეებში მხოლოდ 64, და -ის გამოსვლის შემდეგ მოიპოვა.

გალერეა
თაგვფრინველისებრნი

თაგვფრინველისებრნი — ფრინველთა ოჯახი თაგვფრინველისნაირთა რიგისა. მოიცავს 2 გვარის 6 თანამედროვე სახეობას და რამდენიმე ამომწყდარ გვარს. ცნობილია ეოცენიდან. აფრიკის ენდემები არიან. მათი სხეულის სიგრძეა 30–38 სმ, წონა 42–56 გ. გააჩნიათ გრძელი კუდის ბუმბული. ბინადრობენ სავანებში, ტყეებსა და უდაბნოებში. ბუდობენ ხეებზე. დებენ 2–4, ზოგჯერ 6 კვერცხს. იკვებებიან კენკრით, ნაყოფებით, მწერებით, ზოგჯერ სხვა ფრინველების კვერცხებით.

გვარები
ნინო გამრეკელ-თორელი

ნინო გამრეკელ-თორელი (დ. 23 იანვარი, 1882, ქუთაისი, — გ. 27 მარტი, 1935, თბილისი) — პირველი ქართველი რეჟისორი ქალი.

ბიოგრაფია
ნინო გამრეკელ-თორელმა დაწყებითი განათლება მიიღო ოჯახში, შემდეგ კი სწავლა განაგრძო ქუთაისის ქალთა გიმნაზიაში. 1898 წელს გამრეკელების ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ბაქოში და იქ გააგრძელა განათლების მიღება. 1900 წელს მან პირველად მიიღო მონაწილეობა ბაქოს სცენისმოყვარეთა წარმოდგენაში. ამის შემდეგ იგი ხშირად მონაწილეობდა სხვადასხვა სპექტაკლში. 1904 წელს სწავლა გააგრძელა მოსკოვში მსახიობ პოლონსკაიას დრამატულ კურსებზე. აქ მან ითამაშა ალექსანდრე ოსტროვსკის კომედიაში „ბალზამინოვის ქორწინება“, სადაც შეასრულა ხიმკას როლი. 1905 წელს ნინო გამრეკელი დაბრუნდა ბაქოში და მუშაობა დაიწყო ბაქოს ქართულ დრამატულ წრეში მსახიობად, შემდეგ კი რეჟისორად. 1910 წელს ჩამოვიდა თბილისში და მუშაობა დაიწყო ზუბალაშვილების სახალხო სახლთან არსებულ დრამწრეში მსახიობად. 1911 წელს მიწვეულ იქნა მსახიობად და რეჟისორად ქუთაისის თეატრში. 1915 წელს კვლავ მოსკოვში გაემგზავრა და რამდენიმე წელი მუშაობდა მსახიობად. 1920–1921 წლების სეზონში ნინო გამრეკელი იყო თბილისის დრამატული თეატრის მსახიობი. 1922–1924 წლებში სწავლობდა აკაკი ფაღავას დრამატულ სტუდიაში. 1924 წელს მუშაობდა მსახიობად და რეჟისორად ბათუმში, ქუთაისში, ჭიათურაში. უმთავრესად დრამატული ხასიათის მსახიობი იყო. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ შესრულებული პატარა კახის როლი აკაკი წერეთლის ისტორიულ დრამაში „პატარა კახი“. მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია ნინო ნაკაშიძის „კოტეს დანაშაული“, ბორის ლავრენიოვის „რღვვევა“, „სტუმარ-მასპინძელი“ (ვაჟა-ფშაველას მიხედვით) და სხვა.

ნინო გამრეკელ-თორელი პირველი ქალია, რომელმაც დაიწყო მოღვაწეობა სარეჟისორო ასპარეზე.
ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში

ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში — კონსტიტუციურად გათვალისწინებული თანაბარი უფლებები მამაკაცების მსგავსად, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, კულტურულ და სოფიალურ სფეროებში, ასევე ოჯახში. მიუხედავად ამისა, ქალები იღებენ შედარებით დაბალ ხელფასებს და აქვთ შეზღუდული ხელშეწყობა კარიერული წინსვლის საკითხში.

უკრაინის მოსახლეობის 45%, რომლებიც განიცდიან ფიზიკურ, სექსუალურ და ფსიქიკურ ძალადობას - არიან ქალები.

ფემინიზმის ისტორია უკრაინაში
ბოლო ორი საუკუნის განმავლობაში უკრაინის ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული რუსეთის იმპერიის ისტორიისა და შემდეგ საბჭოთა კავშირის ისტორიასთან. უკრაინამ 1991 წელს დამოუკიდებლობა მიიღო და ამჟამად 40 მილიონზე მეტი მოსახლე ჰყავს, რომელთაგან უმრავლესობა მართლმადიდებელია. და 70% მოსახლეობა ქალაქშია დასახლებული.

ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ფემინისტური ორგანიზაცია დაფუძნდა 1920-იან წლებში, თანამედროვე დასავლეთ უკრაინაში ან გალიციაში. ორგანიზაციას ეწოდა უკრაინის ქალთა კავშირი და ხელმძღვანელობდა მილენა რუდნიცკაია. საბჭოთა ეპოქის დროს ფემინიზმი კლასიფიცირებული იყო, როგორც ბურჟუაზიული იდეოლოგია, კონტრრევოლუციური და ანტისაბჭოური. საბჭოთა პერიოდში პრაქტიკულად არ არსებობდა სამოქალაქო საზოგადოება და ფემინიზმი. უკრაინის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, 1991 წელს დაიწყო ფემინისტური მოძრაობის ჩამოყალიბება.

ამჟამად, რამდენიმე ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია მუშაობს უკრაინაში, მათ შორის: ფემინისტური ოფენჯივა და უკრაინის ქალთა კავშირი. 2013 წელს კიევში ყველაზე აქტიური ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია დაიხურა. ორგანიზაციამ დატოვა უკრაინა.
ავთანდილ ქორიძე

ავთანდილ გიორგის ძე ქორიძე (დ. 15 აპრილი, 1935, თბილისი, — გ. 12 აპრილი, 1966, თერჯოლა) — ქართველი სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე (67 კგ). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1960).

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1960 წელს. ჭიდაობა დაიწყო 1949 წლიდან. სსრკ-ის ჩემპიონატზე მისი დებიუტი შედგა 1954 წელს, სადაც მე-7 ადგილი დაიკავა. ავთანდილ ქორიძე იყო რომის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1960), მსოფლიოს ჩემპიონი (1961), სსრკ-ის ჩემპიონატის ორგზის მეორე (1957,1960) და მესამე (1958) პრიზიორი, ადრიატიკის თასის მფლობელი (1959), საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი. მწვრთნელი — პეტრე იორდანიშვილი. გამოირჩეოდა დახვეწილი ტექნიკით. 1966 წლის 12 აპრილს დაიღუპა ავტოკატასტროფაში თერჯოლის სიახლოვეს ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორ რომან ძნელაძესთან ერთად. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

ძირითადი შედეგები
იდილ ბირეტი

იდილ ბირეტი (; დ. 21 ნოემბერი, 1941, ანკარა, თურქეთი) — თურქი საკონცერტო პიანისტი, რომელიც ცნობილია რომანტიკული რეპერტუარების ინტერპრეტაციებით.

განათლება
ბირეტი თავისი მუსიკალური განათლება ხუთი წლის ასაკში, მიტათ ფენმენთან დაიწყო, რომელიც თავის დროზე სწავლობდა ნადია ბულანჟესა და ალფრედ კორტოტთან. როდესაც ბირეტი შვიდი წლის იყო, თურქეთის პარლამენტმა სპეციალური კანონი შეიმუშავა და მიიღო, რომელმაც ბირეტს საშუალება მისცა სწავლა საზღვარგარეთ განეგრძო, რის შემდეგ ის საფრანგეთში, პარიზის კონსერვატორიაში, ნადია ბულანჟეს ზედამხედველობის ქვეშ სწავლობდა. მან ასევე სწავლობს მედელეინ დე ვალმალიეტესთან, რომელმაც ის გააცნო ისეთ კომპოზიტორებს, როგორიცაა ბრამსი, რომლის კომპოზიციაც მოგვიანებით ჩაიწერა. დაამთავრა სწავლა 15 წლის ასაკში, სამ პრიზთან ერთად. შემდგომი განათლება განაგრძო ალფრედ კორტოტთან და ვილჰელმ კემფთან.

მუსიკალური კარიერა
16 წლის ასაკიდან ბირეტი მსოფლიოს ყველაზე გამორჩეულ ორკესტრებში სოლისტობდა, მათ შორისაა ლონდონის სიმფონია, ლონდონის ფილარმონიული ორკესტრი, ბოსტონის სიმფონია, ლენინგრადის ფილარმონიული ორკესტრი, ლეიფციგ გევანდჰაუსი, დრეზდენის სტაცკაპელა, რომანული შვეიცარიის ორკესტრი, ტოკიოს ფილარმონიული ორკესტრი, ვარშავის ფილარმონიული ორკესტრი და სიდნეის სიმფონია. თანამშრომლობდა გამოჩენილ დირიჟორებთან, როგორიცაა ჰერმან შერხენი, პიერ მონტექსი, ერიხ ლეინსდორფი, რუდოლფ კემპი, გენადი როჟდესტვენსკი, აარონ კოპლანდი, რაფაელ ფრუბეკ დე ბურგოსი, ჩარლზ მაკერასი, ჟან ფოურნეტი, ხოსე სერებრიერი, მოშე ატმონი, ენტონი ვიტი და ჰიროიუკი ივაკი. ბირეტმა ასევე კონცერტები გამართა ბერლინში, მონრეალში, სტამბოლში, დუბროვნიკში, მონპელიეში, ნოჰანტში, პერსეპოლისში, როიანსა და ათენში. პარასკევს, 1963 წლის 22 ნოემბერს, ერიკ ლეინსდორფის ხელმძღვანელობით, ბოსტონის სიმფონიურ დარბაზში ბირეტის ამერიკული კონცერტის პრემიერა შედგა. კონცერტის დაწყებამდე, მაესტრო ლეინსდორფმა მიმართა აუდიტორიას და განაცხადა, რომ „ჩვენ ახლა უსადენო კავშირით გავიგეთ, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი მკვლელობის მსხვერპლი გახდა!“. მას შემდეგ, რაც აუდიტორია შოკში ჩავარდა, საორკესტრო მენეჯმენტი და მოთამაშეები შეთანხმდნენ გააგრძელონ მის ბირეტის კონცერტი.

მან რამდენიმე საფორტეპიანო კონკურსში ჟიურის წევრი იყო: ვან კლიბურნი (აშშ), დედოფალი ელისაბედი (ბელგია), მონრეალი (კანადა), ლისტი (ვაიმარი, გერმანია) და ბუზონი (იტალია).

ჯილდოები და აღიარება
ბირეტი 1971 წლიდან სახელმწიფო არტისტია, რომელიც მას თურქეთის მთავრობამ მიანიჭა, მის მიერ თურქეთის კულტურაში შეტანილი წვლილისთვის.

ბირეტმა ასევე მიიღო შემდეგი ჯილდოები: ლილი ბულანჟეს საპატიო ჯილდო ბოსტონში (აშშ), ჰარიეტ კოენის/დინუ ლიპატის ოქროს მედალი ლონდონში (დიდი ბრიტანეთი), პოლონეთის სამხატვრო პრემია, საფრანგეთის ეროვნული ორდენი, ადელაიდა რისტორის ჯილდო (იტალია). 2007 წელს, პოლონეთის პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ, პოლონეთის კულტურაში შეტანილი წვლილისა და შოპენის მუსიკის პოპულარიზებისთვის, მას საპატიო ორდენით დააჯილდოვა.
გიულსუნ საღლამერი

გიულსუნ საღლამერი (; დ. 1945, ტრაპიზონი, თურქეთი) — თურქი არქიტექტორი, აკადემიკოსი.

ბიოგრაფია
საღლამერი დაიბადა 1945 წელს, ტრაპიზონში. მის მშობლიურ ქალაქში დაწყებითი და საშუალო განათლების მიღების შემდეგ, მან სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის სკოლაში ჩააბარა. თავისი სადოქტორო კვლევები, 1975-1976 წლებში, დიდ ბრიტანეთში, კემბრიჯის უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე, მარტინის ცენტში ჩაატარა.

შემდგომში, ის დაბრუნდა სტამბოლში. 1978 წელს, იგი სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი და 1988 წელს სრული პროფესორი გახდა. 1993-1995 წლებში, ჩრდილოეთ ირლანდიის ბელფასტის დედოფლის უნივერსიტეტში მოწვეული პროფესორი იყო.

1996-2004 წლებში, ის აირჩიეს სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორად. ასე, იგი თურქეთში პირველი ქალი რექტორი გახდა. არის ევროპის ქალ-რექტორთა ასოციაციის პრეზიდენტი. 2005-2009 წლებში, აირჩიეს ევროპის უნივერსიტეტთა ასოციაციის მმართველთა საბჭოში. მოგვიანებით, იგი აირჩიეს ქადირ ჰასის უნივერსიტეტის სამეურვეო საბჭოში და თურქეთის ტექნოლოგიისა და ტექნოპარკების პრეზიდენტად. ამჟამად იგი გაზეთ „ღია სახლის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრია.
სანქტ-პეტერბურგის აღდგომის ეკლესია (სმოლენსკის სასაფლაო)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = ვ. დემიანოვსკი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ნარიშკინების ბაროკო
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.946528
| გრძედი = 30.252889
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სანქტ-პეტერბურგის აღდგომის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. მიწერილია სანქტ-პეტერბურგის სმოლენსკის ეკლესიაზე. ეკლესია შენდებოდა 1901-1903 წლებში. ეკლესია ღიაა მხოლოდ კვირაობით. მიეკუთვნება მოსკოვური ანუ ნარიშკინების ბაროკოს სტილს.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
1857 წელს სმოლენსკის მართლმადიდებლური სასაფლაოს გაფართოებასთან დაკავშირებით, მიირეს გადაწყვეტილება აეშენებნათ მიძინების ტაძარი. მისი პროექტი შექმნა არქიტექტორმა დავიდ გრიმმა ბიზანტიურ სტილში კონსტანტინოპოლის აია-სოფიას ტაძრის იმიტირებით. პროექტი მხოლოდ 1884 წელს დაამტკიცეს, მაგრამ მშენებლობისათვის ფინანსები არ ჩანდა. თხუთმეტი წლის შემედეგ არქიტექტორმა ვ. დემიანოვსკმა შექმნა ეკლესიის ახალი პროექტი, ამ დროს მას უკვე აღდგომის სახელი ერქვა და გადაწყვეტილი იყო ნარიშკინების ბაროკოს სტილში, რომელიც რუსეთში გავრცელებული იყო საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისში. პროექტი დაამტკიცეს და ეკლესიას საფუძველი ჩაუყარეს 1901 წლის 16 ივნისს. ეკლესიის სამშენებლო სამუშაოებისა და ტაძრის მოწყობის საფასური იყო 200 000 რუბლი.

1903 წლის 16 ივნისს გდოვის ეპისკოპოსმა კონსტანტინე ბულიჩევმა აკურთხა ეკლესიის კუთხის ეგვტერი ღვთისმშობლის ხატის „გააქრე ჩემი მწუხარების“ სახელზე. ამავე წლის 30 ივნისს ნარვის ეპისკოპოსმა ანტონინ გრანოვსკიმ აკურთხა მარცხენა ეგვტერი ყველა წმინდანის სახელზე.

1904 წლის 2 მაისს ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს უფლის აღდგომის სახელზე. საკურთხეველი შეამკეს ბაროკოს სტილში შესრულებული, მოოქროვილი კანკელით, რომელიც დაამზადეს ვიქტორ ვასნეცოვის ესკიზის მიხედვით.

1921 წლის 10 აგვისტოს ტაძარში დაკრძალეს ალექსანდრე ბლოკი.

1930 წლის იანვარში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა და გადააკეთეს საერთო საცხოვრებლად. საეკლესიო ფასეულობები და ინტერიერი გაანადგურეს. სამივე გუმბათი დაანგრიეს. 1977 წელს ეკლესიის შენობაში განათავსეს სატუმბი სადგური. სამუშაოების დროს დაამონტაჟეს რკინის კონსტრუქციები. 1989 წელს სამუშაოები შეწყდა.

1991 წელს ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. დაიწყო ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. 2010-იანი წლების პირველ ნახევარში აღადგინეს გუმბათი. 2016 წელს ბეტონის ღობე შეცვალეს მეტალის მოაჯირებით.

აკლდამა
ტაძრის სარდაფში მოაწყვეს ორიარუსიანი აკლდამა 176 ადგილზე გათვლილი. იატაკქვეშა აკლდამაში დამონტაჟებული იყო სავენტილაციო სისტემა.
გიოვჰარ აღას ზედა მეჩეთი

გიოვჰარ აღას ზედა მეჩეთი , ასევე გიოვჰარ აღას ჯუმა მეჩეთი — მეჩეთი აზერბაიჯანის ქალაქ შუშას რვიდან ერთ-ერთ უბანში.

როგორც აღნიშნავს მეშედიხანუმ ნეიმეთი, მეჩეთი, „ყარაბაღნამეს“ ავტორი, საუკუნის აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი მირზა ჯამალი, აშენდა იბრაჰიმ ხანის ბრძანებით „1182 წელს (1663–1769)“. მეჩეთი განაახლა აზერბაიჯანელმა არქიტექტორმა ქერბალაი სეფი-ხან ყარაბაღიმ, იბრაჰიმ ხანის ქალიშვილის გევარი-აღას განკარგულებით 1883–1885 წლებში.

ა. სალიმოვას მონაცემებით, გიოვჰარ აღას მეჩეთს გააჩნია ყარაბაღის რეგიონის მეჩეთებისთვის დამახასიათებელი შიდა სივრცე — ქვის კოლონებით ორსართულიან გალერეებად დაყოფა და გუმბათოვანი გადახურვის გამოყენება.

გალერეა
რენე შმერლინგი

}

რენე შმერლინგი ცნობილი იყო როგორც ექსლიბრისის კოლექციონერი. 2013 წელს თბილისში შედგა რენე შმერლინგის ექსლიბრისის უნიკალური კოლექციის გამოფენა, რომელიც მოიცავს ორ ასეულზე მეტ ქართული, სომხური, რუსული და ევროპული ექსლიბრისის საუკეთესო, უნიკალურ ნიმუშებს — საუკუნიდან საუკუნის 30-იანი წლების ჩათვლით.

ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი, აკადემიკოსი გიორგი ჩუბინაშვილი ასე ახასიათებდა შმერლინგის მოღვაწეობას:
აიშე ერზანი

აიშე ერზანი (; დ. 1949, ანკარა, თურქეთი) — თურქი ფიზიკოს-თეორეტიკოსი.

ბიოგრაფია
აიშე ერზანი დაიბადა 1949 წელს, ანკარაში. სტამბოლში მიღებული განათლების შემდეგ, ერზანი აშშ-ში გაემგზავრა, სადაც 1970 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ბრინ-მარის კოლეჯში, ხოლო 1976 წელს დოქტორის ხარისხი სტოუნი-ბრუკის უნივერსიტეტში.

შემდგომში, ერზანი ანკარაში დაბრუნდა და ერთი წელი ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე დაჰყო, შემდეგ კი, 1977 წელს სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის პერსონალს შეუერთდა. ამ პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო მშვიდობიან და ქალთა მოძრაობებში. 1980 წლის თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, ქვეყანა დატოვა. 1981-1990 წლებში ერზანი მუშაობდა და ასწავლიდა სხვადასხვა სამეცნიერო დაწესებულებებსა და უნივერსიტეტებში. 1981-1982 წლებში მუშაობდა ჟენევის უნივერსიტეტის თეორიული ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1982-1985 წლებში იყო პორტუს უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი, 1985-1987 წლებში ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტის ფონდის თანაშემწე მარბურგის თეორიული ფიზიკის დეპარტამენტში. 1987-1990 წლებში მუშაობდა გრონინგენის უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომლად. ასევე იყო ტრიესტის თეორიული ფიზიკის საერთაშორისო ცენტრის მკვლევარი. 1990 წელს დაბრუნდა სტამბოლში და მუშაობა დაიწყო სტამბოლის ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ასევე განაგრძო კვლევა ფეზა გიურსეის ინსტიტუტში.
ინგებორგ დანიელი

ინგებორგ დანიელი (დან. ; ფრანგ. ) (დ. 1174 - გ. 29 ივლისი 1237) — დანიის მეფე ვალდემარ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ სოფია მინსკელის ასული. საფრანგეთის დედოფალი ორჯერ, პირველად 1193 წელს სულ 10 დღით, ხოლო მეორედ 1200-1223 წლებში როგორც ფილიპ -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ინგებორგი იყო დანიის მეფე ვალდემარ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ სოფია მინსკელის ასული. 1193 წელს ინგებორგი მიათხოვეს საფრანგეთის ახლად დაქვრივებულ მეფე ფილიპ -ს, რომელიც მასზე 10 წლით უფროსი იყო. ფილიპის პირველი ცოლი, დედოფალი იზაბელა ენოელი 19 წლის ასაკში გადაჰყვა ტყუპ ვაჟებზე ქორწინებას, რომელთაგან უფროსი საფრანგეთის მეფე ლუი გახდა. მათი ქორწინება კატასტროფულად დაიწყო, რის გამოც სულ ათ დღეში ფილიპი მას გასცილდა და მისი დანიაში დაბრუნება განიზრახა. ამ დროს ისინი ოფიციალურად კვლავ ცოლ-ქმარი იყვნენ, რის გამოც ინგებორგი სუასონის სასახლეში გადავიდა. ამ ამბიდან სამ თვეში რომის პაპმა ისინი ოფიციალურად გაჰყარა ერთმანეთს, რის შემდეგაც ინგებორგი დანიაში დაბრუნდა, ფილიპმა კი ცოლად აგნეს მერანიელი შეირთო.

ინგებორგი ამ ამბით უკმაყოფილო იყო და თავიდანვე არ სურდა გაყრა. ფილიპის მესამე ქორწინებიდან მალევე მან მიმდინარე მოვლენები გააპროტესტა და დანიიდან კვლავ საფრანგეთში დაბრუნდა. ინგებორგმა რომის პაპთან დელეგაცია გააგზავნა და ფილიპისთვის ცოლის გაცილება მოსთხოვა. რომის პაპი დანიის მეფის ასულს დათანხმდა და ფილიპს აგნესთან განქორწინებისკენ მოუწოდა, თუმცა ფილიპმა პაპი დააიგნორა. ინგებორგის ასეთმა ქმედებამ ფილიპი განარისხა. ვინაიდან ინგებორგი საფრანგეთში იყო, ფილიპმა ის დააპატიმრა და ეტამპის ციხესიმაგრეში გამოკეტა მრავალი წლის მანძილზე, საიდანაც ინგებორგი ძლივს გამოვიდა.

ინგებორგის განთავისუფლების შემდეგ, ფილიპმა მასზე ხელახალა დაქორწინება მოისურვა. ფილიპი და აგნეს მერანიელი 1196 წელს დაქორწინდნენ და ორი შვილი შეეძინათ - ფილიპი და მარი. როცა ფილიპმა კვლავ ინგებორგზე დაქორწინება მოისურვა, იგი 1200 წელს აგნესს გასცილდა, რომელიც ერთ წელიწადში გარდაიცვალა კიდეც. ცხადია ფილიპს ინგებორგზე ქორწინება მხოლოდ პოლიტიკური მიზნების გამო სურდა, ვინაიდან იგი დანიის პრინცესა იყო, დანია კი ევროპის ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფო. 1200 წელს ისინი ხელ მეორედ დაქორწინდნენ და ინგებორგი კვლავ დედოფალი გახდა. 1213 წლამდე ისინი თითქმის არ კონტაქტობდნენ, რის შემდეგაც სამუდამოდ შერიგდნენ. 1223 წელს კი ფილიპ გარდაიცვალა. სიკვდილის წინ მან თავის შვილებს დაუბარათ, რომ ინგებორგისთვის ეპატრონათ და მასზე ეზრუნათ. სიცოცხლის ბოლო წლები დედოფალმა ინგებორგმა ფუფუნებაში, უზრუნველობასა და ფუჭ დროის კარგვაში გაატარა. რაც უფრო ხანში შედიოდა, მით უფრო ცილდებოდა რელიგიურ ცხოვრებას. 1237 წლის 29 ივლისს ინგებორგ დანიელი გარდაიცვალა.
ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის აღდგომის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.898611
| გრძედი = 30.320556
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის აღდგომის ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს მოსკოვის პროსპექტზე, სანქტ-პეტერბურგის მოსკოვის რაიონში, ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის ტერიტორიაზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
ხუთთავიანი, ორსართულიანი აღდგომის ტაძარი ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის არქიტექტურული დომინანტია. ტაძრის სიმაღლეა დაახლოებით 50 მეტრი.

ტაძარი შენდებოდა 1849-1861 წლებში არქიტექტორების ნიკოლაი ეფიმოვისა და ნიკოლაი სიჩიოვის პროექტის მიხედვით რუსულ-ბიზანტიურ სტილში და ჩამოჰგავს საუკუნის ვლადიმირ-სუზდალის ტაძრებს. ტაძარში შესასვლელი მდებარეობს მაღალ თაღოვან კარიბჭეში, რომელიც გადის მოსკოვის პროსპექტზე. ტაძრის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ფასადები გაფორმებულია დეკორაციული თაღებით. ტაძარს ამშვენებს მოოქროვილი ხახვისებური ხუთი გუმბათი. ოთხ პატარა გუმბათზე განთავსებულია ზარები.

ტაძრის შიგნით განთავსებულია ხუთი საკურთხეველი: ცენტრალური საკურთხეველი ნაკურთხია ქრისტეს აღდგომის სახელზე, მარჯვენა ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, მარცხენა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, ქოროს მარჯვენა ყველაწმინდის სახელზე, ხოლო მარცხენა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.

1874-1875 წლებში არქიტექტორ გ. კარპოვის პროექტის მიხედვით ტაძრის სარდაფში ამოაშენეს კიდევ ერთი საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს თეოდოსი იღუმენისა და გრიგოლ საკვირველთმოქმედის სახელზე. მოხატულობა შეასრულეს მონასტრის მხატვრებმა და მონაზვნებმა. ღვთისმშობლის მიძინების ეგვტერში დაცულია სმოლენსკის ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც მოხატა იღუმენია თეოფანიამ და ითვლება სასწაულმოქმედად.

ტაძარი დახურეს 1932 წელს. 1996 წელს ტაძარი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ამჟამად მიმდინარეობს ტაძრის რეკონსტრუქცია.
მარტინა ჰინგისი

მარტინა ჰინგისი ( ; დ. 30 სექტემბერი, 1980, კოშიცე, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხოსლოვაკური წარმოშობის შვეიცარიელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი.

ჰინგისს ერთეულებში 5 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 3 ავსტრალიის ღია პირველობა, 1 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 უიმბლდონი. 1990-იან წლებში, ჰინგისმა რამდენიმე რეკორდი დაამყარა. 1997 წელს ავსტრალიის ღია პირველობის მოგებით, მარტინა გახდა დიდი სლემის ტურნირების ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული 16 წლის და 3 თვის ასაკში. ორ თვეში იგი გახდა ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა პირველი ჩოგანი ერთეულთა რეიტინგში. 2002 წელს 22 წლის ასაკში, მარტინას ტრავმების გამო ჩოგბურთისთვის თავის დანებება მოუწია. ამ დროისთვის მას უკვე -ის 40 ტიტული ჰქონდა მოგებული, 1997-დან 2001 წლამდე, იგი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ქალი ჩოგბურთელი იყო. ჰინგისი 2006 წელს დაუბრუნდა ჩოგბურთს, მოიგო რამდენიმე ტურნირი და რეიტინგში მეექვსე ადგილამდე ავიდა, თუმცა მას კვლავ დაეწყო ტრავმები. ასევე 2007 წელს იგი უიმბლდონის სამედიცინო შემოწმებაზე ჩავარდა ორგანიზმში კოკაინის არსებობის გამო, რის გამოც მარტინა ორი წლით იქნა დისკვალიფიცირებული. მან მეორედ გამოაცხადა კარიერის დასრულება, თუმცა 2013 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა ჩოგბურთს. ჰინგისი კარიერის ბოლომდე მხოლოდ წყვილთა და შერეულ წყვილთა მატჩებში იღებდა მონაწილეობას.

საბოლოოდ ერთეულებში მარტინა ჰინგისმა -ის 43 ტურნირი მოიგო, აქედან 2 წლის შემაჯამებელი ტურნირი. იგი 209 კვირის განმავლობაში ლიდერობდა ერთეულთა მსოფლიო რეიტინგში. წყვილებში მან 13 დიდი სლემის ტურნირზე გაიმარჯვა. მარტინამ კარიერაში 64 წყვილთა ტურნირი მოიგო და წყვილთა რეიტინგში 90 კვირის განმავლობაში იკავებდა პირველ ადგილს. ჰინგისმა ასევე 7 დიდი სლემის ტიტული მოიგო შერეულ წყვილებში.

ოლიმპიურ თამაშებზე, მას ერთი ვერცხლის მედალი აქვს წყვილთა თანრიგში მოპოვებული. სანაკრებო დონეზე, ჰინგისმა ერთხელ მოიგო ჰოპმანის თასი შვეიცარიის ნაკრებთან ერთად.

მესამედ და საბოლოოდ მარტინა ჰინგისმა კარიერა 2017 წლის ბოლოს დაასრულა. 2013 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.

სტატისტიკა და მიღწევები
დიდი სლემის ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 12 (5–7)
წყვილები: 16 (13–3)
შერეული წყვილები: 7 (7–0)
წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები
ერთეულები: 4 (2–2)
(დ) – დახურული კორტი

წყვილები: 3 (3–0)
ოლიმპიური ფინალები: 1 (0–1)
ვაჯია სამედოვა

ვაჯია ალის ასული სამედოვა (; დ. 24 ნოემბერი, 1924, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 24 ოქტომბერი, 1965, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მხატვარი, აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული ხელოვანი (1965), რომელიც ცნობილია ძირითადად თავისი პორტრეტებით, ასევე პეიზაჟებით, ნატურმორტებით და თემატური ტაბლოებით. მოსკოვის ვ. ი. სურიკოვის სახელობის სამხატვრო ინსტიტუტის კურსდამთავრებული. სამედოვას მიერ შექმნილი პორტრეტები გამოირჩევა იმით, რომ ფიგურები მასზე არ არის გაყინული, არამედ თითქოს მოძრაობაშია. სამედოვას სახელს ატარებს ბაქოში მდებარე საგამოფენო სალონი.

ბიოგრაფია
ვაჯია ალის ასული სამედოვა დაიბადა 1924 წლის 24 ნოემბერს ბაქოში, კონდიტერ ქერბალაი აღასა და დიასახლის რუბაბა სამედოვას ოჯახში. სამედოვას მამა, ქერბალაი აღა ყარსელი აზერბაიჯანელი იყო, რომელიც თავის ძმასთან ერთად ჯერ ირევანში გადავიდა, შემდეგ კი ბაქოში, სადაც იჩერი-შეჰერის კვარტალში რუბაბა გაიცნო, რომელიც ოჯახთან ერთად, ირანის ქალაქ ყუმიდან ჩამოვიდა. წყვილს სხვა შვილებიც ჰყავდა, თუმცა, ცოცხალი მარტო ვაჯია და მისი და სოლმაზი დარჩა. 1966 წლის ბოლოს, ბაქოში, აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირშირის სამხატვრო სალონში გაიხსნა მხატვრის ნახატების სიკვდილშემდგომი გამოფენა. გამოფენაზე გამოიტანეს მხატვრის 200-მდე ნამუშევარი: პორტრეტები, საჟანრო ნახატები, პეიზაჟები, ნატურმორტები, ზეთით, აკვარელით, პასტელით და ფანქრით შესრულებული ნამუშევრები.

სამედოვას ნამუშევრები ინახება აზერბაიჯანის სამხატვრო ეროვნულ მუზეუმში, ბაქოში, ასევე რესპუბლიკის სხვა მუზეუმებშიც. ბაქოში არსებობს მისი სახელობის საგამოფენო სალონიც.

პირადი ცხოვრება
1944 წელს, ვაჯია სამედოვა დაქორწინდა მხატვარ ლითიფ ფაიზულაევზე. 1945 წელს, წყვილს ვაჟი შეეძინა, სახელად ნიჯათი, რომელიც შემდგომში კინორეჟისორი გახდა. 1955 წელს კი, წყვილს ქალიშვილი შეეიძინათ, სახელად ფატიმა.