iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლენქორანის დაბლობი

ლენქორანის დაბლობი — დაბლობი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვასა და თალიშის მთებს შორის.

ლენქორანის დაბლობი ამიერკავკასიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ადგილია. ეს არის მცირედ დაქანებული დაბლობი, რომელიც ოთხი ტერასით გადადის კასპიის ზღვისკენ.

დაბლობი ძირითადად შედგება თიხის, ქვიშისა და კენჭებისაგან. მისი სიგანე მერყეობს 5-6 კილომეტრიდან სამხრეთით და ჩრდილოეთით 25-30 კილომეტრით. მის ტერიტორიაზე და კასპიის ზღვის მიმდებარედ წყლის მიდამოებში მდებარეობს ყიზილაღაჯის ნაკრძალი და ყურე.

კასპიის ზღვის სანაპიროზე არის ჭაობიანი ადგილები. ნიადაგი არის სუბტროპიკული და ძლიერად იზოლირებულია ტყით. ლენქორანის დაბლობის ფერდობებზე შემორჩენილია წაბლის, ფოთლოვანი მუხისა და გაქვავებული ხეების უნიკალური რელიქტური „ჰირკანური“ ტყეები.

გეოგრაფიულად, ლენქორანის დაბლობი მიეკუთვნება ბუნებრივ პროვინციას. ეს პროვინცია მოიცავს 5 ადმინისტრაციულ ოლქს: ასტარა, ლენქორანი, მასალი, ლერიქი და იარდიმლი. ამავდროულად, ჯალილაბადის რაიონის ნაწილი შედის ამ პროვინციაში. ტერიტორიის საერთო ფართობი 4500 კმ²-ზე მეტია.

კლიმატი
კლიმატი სუბტროპიკული ოკეანეურია. წლის განმავლობაში ნალექები ეცემა 1225 მმ, ხოლო დაბალმთიან სარტყელში 1400-1700 მმ (მაქსიმუმ ზამთარში). ივნისი და ივლისი - ყველაზე მშრალი თვეებია, სწორედ ამ თვეებში ნალექები მინიმუმამდეა დაყვანილი. ზაფხული ცხელია, ხოლო ზამთარი მკვეთრად ზომიერი.

ეკონომიკა
ეკონომიკის ძირითადი დარგებია ტურიზმი, ვაჭრობა, ტრანსპორტი, საკვები, ხე-ტყის წარმოება, თამბაქო, ქაღალდის მრეწველობა, სოფლის მეურნეობა (ციტრუსები, ბრინჯი, ხორბალი, ჩაი, ბამბა, შაქარი, ყვავილები, ვაშლი, ატამი, კივი, კიტრი და ხახვი) თევზაობა; რეგიონში არის რკინისა და ქვანახშირის საბადოები.

ფაუნა
ლენქორანის დაბლობი საკმაოდ გამორჩეულია ამ კუთხით. ვხვდებით რამდენიმე ენდემური ჯიშის ფრინველს. ლენქორანის დაბლობზე გავრცელებული ფრინველებიდან აღსანიშნავია: ხონთქრის ქათამი, დურაჯი, ივეოსი, ფლამინგო, გედი, ბატი და მელოტა.

ფლორა
ლენქორანის დაბლობის ტერიტორია ძირითადად დაფარულია ლელით, ლერწმითა და სხვა მცენარეებით. ასევე საკმაოდ ხშირი ტყით. ჭაობებში შემონახულია მურყანის ხშირი ტყეები. ლანკარნის დაბლობის ჭაობში იზრდება ლოტუსი. ადგილობრივ მოსახლეობას, რომლებიც ძირითადად არიან აზერბაიჯანელები, გაშენებული აქვთ ჩაის პლანტაციები, ბრინჯის მინდვრები და ხეხილის ბაღები, რეგიონში განვითარებულია ბოსტნეულის მოშენება, რომელიც საკმაოდ მაღალ დონეზე დგას.
ჭამალალები

ჭამალალები — დაღესტნის ანდიური ჯგუფის ხალხთა ჯგუფში შედიან. აღსანიშნავია, რომ იოანე ბაგრატიონის მონაცემებით, საუკუნის ბოლოს მათი რაოდენობა დაახლოებით 1207 კომლი ყოფილა.

ჭამალალები ევროპეიდული რასის კავკასიურ ტიპს მიეკუთვნებიან, საკმაოდ მაღლები და გრძელსახიანები არიან. თმები, კანი და თვალები ღია ფერის აქვთ.

ენა
ჭამალალური ენა ჩრდილოეთ დაღესტნურ ენათა ოჯახის ნახურ-დაღესტნური ჯგუფის ანდიურ ქვეჯგუფში შედის. აქვს ორი დიალექტი.

საქმიანობა
ჭამალალებისათვის მესაქონლეობა და მიწათმოქმედება არის დამახასიათებელი, რომელშიც წამყვანია მომთაბარე მეცხვარეობა, მიწათმოქმედებას კი მეორეხარისხოვანი ადგილი უკავია. ნაწილობრივ განვითარებული იყო მებაღეობა და მევენახეობაც, ხელოსნობის დარგებიდან განვითარებული იყო მაუდის, ნაბდების, ფარდაგების, სპილენძის ჭურჭლის წარმოება, ხის ჭურჭლის დამზადება, ასევე ვერცხლის დამუშავება, მჭედლობა და ტყავის დამუშავება. ტანსაცმელზე ატარებდნენ სხვადასხვაგვარ სამკაულებს, ვერცხლის მონეტებს, საყურეებს, ვერცხლისა და სპილენძის ძეწკვებს. ძველად მამაკაცებისთვის აუცილებელი ატრიბუტი იყო ხანჯალი, ვერცხლის ან წვრილი სპილენძის სარტყელი. ხინკალი ჭამალალების ყოველდღიური საჭმელი იყო. აკეთებდნენ სხვადასხვაგვარ ფაფებს.

რელიგია
ჭამალალები მუსლიმი-სუნიტები არიან. მათ შემორჩენილი ჰქონდათ ზოგიერთი წარმართობის დროინდელი რწმენა-წარმოდგენა. წვიმის გამოწვევის მიზნით, გვალვის დროს სოფლის ყველა მცხოვრები მიდიოდა მთაში, კლავდნენ სამსხვერპლო კვიცს და მის სისხლს ტბაში ასხამდნენ, ხოლო ცხოველის ტყავს ტბაში აგდებდნენ, სწორედ ამ დროს კითხულობდნენ ლოცვას და მიმართავდნენ ღვთაებას, რომ მას წვიმა მიეცა მათთვის. ასეთი რწმენა წარმოდგენები არაერთია შემორჩენილი დღესაც ჭამალალებში.

ფოლკლორი
ჭამალალებს აქვთ მდიდარი სასიმღერო და საცეკვაო ფოლკლორი. სიმღერებს ძირითადად ხუნძურ ენაზე ასრულებენ. მათი ძირითადი მუსიკალური ინსტრუმენტია ფანდური, ზურნა და დაირა. კალენდარული დღესასწაულებიდან დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ პირველი ხნულის გავლებას. შემორჩენილია წინაპრების კულტი, მაგიის სხვადასხვა ფორმა.

დღევანდელი ვითარება
დღეისათვის ჭამალალებს არაერთი პრობლემა აქვთ, მათ შორის უმთავრესია, ეთნოსის გათიშვა, რადგან ჩაჩნეთის შატოის რაიონში მცხოვრებ ჭამალალებს წინაპრების თავდაპირველი განსახლების არეალთან ინტენსიური კავშირი თითქმის აღარ აქვთ. მძიმე სიტუაციაა ტერიტორიასთან ერთად ენის მხრივაც. ჭამალალური ენა მხოლოდ ოჯახში სალაპარაკო ენაა, მისი ლექსიკური ფონდი საკმაოდ სწრაფად ღარიბდება.
ერზის ნაკრძალი

ერზის ნაკრძალი — განსაკუთრებულად დაცული ნაკრძალი რუსეთში, რომელიც კავკასიონის ჩრდილოეთ ფერდობზე, ჯეირახი ასინსკის აუზში, კლდოვანი ქედის მახლობლად მდებარეობს. ნაკრძალის მდინარეები, ასა და არმხი თერგს უერთდებიან. ტერიტორიის ჩრდილოეთის მესსამედი ტყეებითაა დაფარული, ხოლო ქედების სივრცე ალპური მდელოებითა და მთის სტეპებითაა დაფარული. ნაკრძალში 160-ზე მეტი ისტორიული და კულტურული ღირსშესანიშნაობაა დაცული - საბრძოლო კოშკები, ტაძრები, ნეკროპოლისის ტრაქტატები, წმინდა სამარხები და ინგუშების ანტკური, შუა საუკუნეებისა და გვიანი კულტურის სტრუქტურები. ნაკრძალი ინგუშეთში, ჯეირახის რაიონში მდებარეობს.

ტოპოგრაფია
ერზის ნაკრძალი კავკასიონის ჩრდილოეთ ფერდობებზე მდებარეობს. ნაკრძალის ტერიტორიაზე სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ მდინარეები ასა და არმხი მიედინებიან. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ჩრდილოეთით ქვიშაქვის მთავარი ქედის პარალელურად მდებარეობს კარბონატული კლდე, რომელსაც „კლდოვანი ქედი“ ეწოდება. მთავარ ქედსა და კლდოვან ქედს შორის დეპრესიას „ჩრდილოეთ ჯურა“ ეწოდება. ნაკრძალის ლანდშაფტი მოიცავს ღრმა მდინარეების ველებისკენ განვრცობილ მთის ქედებს, სამხრეთით ციცაბო ფერდობებსა და ჩრდილოეთის ოდნავ დახრილ ფერდობებს. ნაკრძალის 2% კლდოვანი რელიეფითა და 3500 მეტრზე მაღალი მყინვარებითაა დაფარული.

ერზის ნაკრძალში ნოტიო კონტინენტური კლიმატია, გრილი ზაფფხულით (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია). ნაკრძალის კლიმატი გრძელი ცივი ზამთა და მოკლე, გრილი ზაფხულია დამახასიათებელი. ერზის ნაკრძალის კლიმატს მისი სიმაღლე განსაზღვრავს: 2 000 მეტრს ქვემოთ კლიმატი თბილი და მშრალია, ხოლო 2 000 მეტრზე მაღლა - ცივი და ნალექიანი. ნალქიანი დღეების რაოდენობა წელიწადში 113 დღეა. ზაფხულში ძლიერი წვიმებია მოდის. საშუალო ტემპერატურა იანვარში 1.4 °-ია (29.5 °), ივლისში — 26.4 ° (79.5 °).

ფლორა და ფაუნა
ნაკრძალის დაახლოებით მესამედი ტყეებითაა დაფარული, ძირითადად ჩრდილოეთის დაბალ ფერდობებზე. ტყეები ძირითადად მუხებითა (კლდოვან ქედსა და დეპრესიაზე, 800 მეტრამდე) და წიფლითაა (1500 მეტრამდე) დაფარული. ნაკრძალში ხარობს ქაცვი, ტირიფი და თხილი. სუბ-ალპურ ზონაში კავკასიური როდოდენდრონი გვხვდება. 2 000 მეტრზე მაღლა, მაგრამ ალპურ ზონაზე დაბლა მთის ტყე-სტეპების ზონაა.

ნაკრძალის ტერიტორიაზე ცხოველებს დღემდე შეისწავლიან, რადგანაც ნაკრძალი ერთ-ერთი უახლესი სისტემაა. 2016 წლის მონაცემებით, ნაკრძალის ტერიტორიაზე 115 სახეობის ფრინველი და 60 სახეობის ძუძუმწოვარი ბინადრობს.

ეკოგანათლება და წვდომა
რადგანაც ერზის ნაკრძალი მკაცრადაა დაცული, საზოგადოებისთვის უმეტესწილად დაკეტილია. მისი მონახულება მხოლოდ მეცნიერებისთვის და „გარემოსდაცვითი განათლების მიღების“ მიზნით მიწვეული სტუმრებისთვისაა შესაძლებელი. ნაკრძალში რამდენიმე „ეკოტურისტული მარშრუტია“ მოწყობილი, რომლებიც საზოგადოებისთვის ხელმწისაწვდომია. თავშესაფრები პარკის გარეთ, ბუფერულ ზონაშია მოწყობილი. მთავარი ოფისი ქალაქ ნაზრანში მდებარეობს.
დაღესტნის ნაკრძალი

დაღესტნის ნაკრძალი — განსაკუთრებულად დაცული ნაკრძალი რუსეთში. ნაკრძალში დაცულია რუსეთის ევროპული ნაწილის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, კასპიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ქვიშის დიუნები და ქედები. ნაკრძალი მიგრატორი ფრინველებისთვის გამოსაზამთრებელი ადგილია და რუსეთის უმდიდრესი ნაკრძალია სახეობათა რაოდენობის მხრივ — ნაკრძალის ტერიტორიაზე, მის ბუფერულ ზონასა და დაქვემდებარებულ ნაკრძალებში 300-ზე მეტი სახეობაა აღმოჩენილი. ნაკრძალი „ფრინველებისა და ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელოვანი სივრცის“ რამდენიმე ნაწილის შემადგენლობაში შედის. მის ტერიდოტიაზე მდებარეობს ევროპაში უმაღლესი ქვიშის დიუნი სარი-კუმი, რომლის სიმაღლეს 262 მეტრია. ნაკრძალი დაღესტანში, ტარუმოვსკის რაიონში მდებარეობს.

ტოპოგრაფია
დაღესტნის ნაკრძალი კასპიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს, მდინარე კუმას ნაპირებზე. ნაკრძალი მოიცავს მდინარე კუმას დელტის დაბალ, ჭაობიან ტერიტორიებს, ისევე როგორც მთლიანად ყიზლარის ყურეს. ნაკრძალის აღმოსავლეთით ტიულენის კუნძული მდებარეობს, რომელიც სანაპიროდან 43 კმ-ითაა დაშორებული. ჩრდილოეთით ნახევრად უდაბნოს ლადშაფტიაწარმოდგენილი.

დაღესტნის ნაკრძალში ნოტიო კონტინენტური კლიმატია (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია). აღნიშნული კლიმატი ტემპერატურის ცვლილებებით ხასიათდება, როგორც დღიური, ისე სეზონური თვალსაზრისით. ზამთარი მშრალია, ზაფხული კი გრილი. ზაფხულში სარიკუმის დიუნი ძლიერ თბება და ტემპერატურა 55–60 °-ს აღწევს. საშუალო ტემპერატურა იანვარში 1 °-ია, ხოლო აგვისტოში +31 °. საშუალო წლიური ნალექების რაოდენობა 336 მმ-ია.

ფლორა და ფაუნა
ჭარობიან ტერიტორიაზე ძირიდთადად 1.5-3 მეტრის სიმაღლის ლერწმები ხარობს, მშრალ მდელოებზე კი ბალახი და ისლისებრნი. ჭაობიან ტერიტორიაზე ძუძუმწოვრებიდან გარეული ღორი, ონდატრა და წყლის ვირთხა ბინადრობს. -ის განსაზღვრებით, მდინარე კუმას დელტის საზღვრეები ფრინველთა და ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელოვან სივრცეებს მოიცავს.

ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარეობს დაუცველი დალმაციური პელიკანი, ერთ-ერთი უდიდესი ფრინველი, რომელსაც 3 მეტრის სიგრძის ფრთები აქვს. მარილიან ჭაობებში იბისები, კრონშნეპი და ყანჩისებრნი ბინადრობენ.

ეკოგანათლება და წვდომა
ნაკრძალი განსაკუთრებით დაცულ ტერიტორიათა რიცხვს მიეუთვნება, რის გამოც საზოგადოებისთვის უმეტესწილად დაკეტილია. მისი მონახულება მხოლოდ მეცნიერებისთვის და „გარემოსდაცვითი განათლების მიღების“ მიზნით მიწვეული სტუმრებისთვისაა შესაძლებელი. მთავარი ოფისი ქალაქ მაჰაჩყალაში მდებარეობს.
ჰაჯიყაბული

ჰაჯიყაბული — ქალაქი აზერბაიჯანში და ჰაჯიყაბულის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ჰაჯიყაბული არის სარკინიგზო და საავტომობილო ძირითადი პუნქტი. იგი მდებარეობს ამავე სახელწოდების ტბის შემოგარენში, შირვანის დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილში. 1934 წელს ჰაჯიყაბულს მიენიჭა სოფლის სტატუსი, ხოლო 1938 წელს კი ქალაქის სტატუსი.
ყაბარდო-ბალყარეთის ნაკრძალი

ყაბარდო-ბალყარეთის ნაკრძალი — განსაკუთრებულად დაცული ნაკრძალი რუსეთში, კავკასიონის მთავარ ქედზე. მოიცავს ევროპის ყველა იმ მთას, რომელთა სიმაღლე 5 000 მეტრს აღემატება, გარდა იალბუზისა და მყინვარწვერსა. ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარეობს ცნობილი ბეზენგის კედელი, რომელიც გისტოლას (4859 მ.), კატინაუს (4858.8 მ.) ჯანღას (5058 მ.), აღმოსავლეთ ჯანღას (5033 მ.) და შხარა 5068 მ.) მოიცავს. ნაკრძალის საზღვარში 256 მყინვარი მდებარეობს. ნაკრძალი ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკაში, ჩერეკსკის რაიონში მდებარეობს. შეიქმნა 1976 წელს და მოიცავს 82 507 ჰექტარ ტერიტორიას.

ტოპოგრაფია
ნაკრძალის ტერიტორია მოიცავს მთებს, რომელთა სიმაღლე 1800-დან 5204 მეტრამდეა. ნაკრძალის 60% ალპურ ზონას მიეკუთვნება.

ყაბარდო ბალყარეთის ნაკრძალი ნოტიო კონტინენტური კლიმატის სარტყელშია (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია). ეს კლიმატი ტემპერატურის ცვლილებებით გამოირჩევა, როგორც დღიური, ისე სეზონური მახასიათებლებით: ზაფხული რბილია,ხოლო ზამთარი ცვიდი და თოვლიანი. ნაკრძალში კლიმატი დიდწილად განპირობებულია სიმაღლებრივი ამპლიტუდით: 2000 მეტრზე იანვარში მინიმალური ტემპერატურა -30 -ს აღწევს, ხოლო 4 000 მეტრის სიმაღლეზე მინიმალურმა ტემპერატურამ -50 -ს შეიძლება მიაღწიოს.

ნაკრძალის ტერიტორიაზე, ჩეგამისა და ბეზენგის ხეობებში საფრთხის ქვეშ მყოფი დასავლეთ კავკასიური თხა-ანტილოპის ორი სუბ-სახეობა ბინადრობს. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ბინადრობს მელა, ჯაკალი, გარეული კატა, კვერნა და მღრღნელების, ბიგასებრნთა და ღამურათა რამდენიმე სახეობა. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ერთადერთი სახეობის თევზი, კალმახი ბინადრობს.

ეკოტურიზმი
ყაბარდო-ბალყარეთის ნაკრძალი განსაკუთრებულად დაცული ნაკრძალების რიცხვს მიეკუთვნება და საზოგადოებისთვის დიდწილად დაკეტილია. მისი მონახულება მხოლოდ მეცნიერებისთვის და „გარემოსდაცვითი განათლების მიღების“ მიზნით მიწვეული სტუმრებისთვისაა შესაძლებელი. მთავარი ოფისი ქალაქ კაშხათაუში მდებარეობს.

ნაკრძალის ტერიტორიაზე რამდენიმე „ეკოტურისტული მარშრუტია“ მოწყობილი, რომელიც საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომია, თუმცა ნებართვის მიღება აუცილებელია. მთავარტურისტულ მარშრუტებს შორის ყველაზე პოპულარულია: ბეზენგის მყინვარისკენ მიმავალი ბილიკი, რომელზეც საინფორმაციო დაფებით და პლაკატებია განთავსებული. დაკვირვებისთვის სპეციალური კოშკებია აშენებული. ბილიკი ხუ ჩუხურის ჩანჩქერზე გადის. მიჯირღის ბილიკი სამკილომეტრიანი ბილიკია, რომელიც მიირღის მყინვარის ძირში მდებარე ტბისკენ მიდის. ნარზანის ბილიკის მეშვეობით ვიზიტორებს ჩეგამის ტყის გამოკვლევა და ბუნებრივი მინერალური წყლების ნახვა შეუძლიათ.
ვასილ ბარნოვის ქუჩა

ვასილ ბარნოვის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდისა და ვაკის რაიონებში (ვერა, ვაკე) ძმები კაკაბაძეების ქუჩიდან მრგვალ ბაღამდე (ყოფილ ვაკის სკვერამდე). წარმოიქმნა საუკუნის 80-იან წლებში. 1884 წელს მას ღუნიბის ქუჩა ეწოდა (სახელი დაერქვა ღუნიბის ციხესიმაგრის დაცემისა და შამილის დატყვევების 25 წლისთავთან დაკავშირებით). ადრე მხოლოდ ვერის უბანს მოიცავდა. ვაკის უბნის განაშენიანების შემდეგ ქუჩაც გაიზარდა და 1922 წელს ვასილ ბარნოვის სახელი დაერქვა (იგი ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა). გრძელდებოდა ვაკის პარკამდე. 1992 წელს მის ერთ მონაკვეთს, მრგვალი ბაღიდან არჩილ მიშველაძის ქუჩამდე ეწოდა ირაკლი აბაშიძის სახელი. ქუჩაზეა საუკუნის საცხოვრებელი სახლები. ყოფილი ლევანდოვსკის კერძო გიმნაზიის შენობა (№10, საუკუნის 90-იანი წლები). ბარნოვისა და ირაკლი აბაშიძის ქუჩების შესაყართან, მრგვალ ბაღში, დგას რაფიელ ერისთავის ბიუსტი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი, არქიტექტორი გ. მირიანაშვილი) და სკულპტურული კომპოზიცია „პატარა უფლისწული“ (მოქანდაკე ი. ჟვანია). აქვს 3 ჩიხი.
არტაკ დაშიანი

არტაკ დაშიანი (; დ. 20 ნოემბერი, 1989, ერევანი, სომხეთის სსრ, სსრკ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ნახევარმცველი. იგი ამჟამად თამაშობს სომხეთის ეროვნული პრემიერლიგის გუნდ ურარტუსა და სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.

საკლუბო კარიერა
არტაკ დაშიანს დამთავრებული აქვს საფეხბურთო სკოლა შენგავიტი. 2006 წელს მან მოწვევა მიიღო ბანანცი ერევანიდან, ხოლო 2007 წელს იგი უკვე თამაშობდა სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში. დაშიანის პოტენციალმა გამოჩენა ადრეულ ასაკში დაიწყო. მისმა თამაშმა ჯერ კლუბის მთავარი მწვრთნელის, ხოლო შემდეგ მთელი კლუბის ყურადღება მიიპყრო.

2009 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში, 24-ე რაუნდში, ბანანცსა და გიუმრის შორის ჩატარებულ შეხვედრაში მან მსაჯს შეურაცხყოფა მიაყენა, რის გამოც იგი დაისაჯა. სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციის სადისციპლინო კომიტეტმა მან 4 მატჩიანი დისკვალიფიკაცია და 150,000$ ჯარიმა დააკისრა.

მეტალურგ დონეცკთან შეხვედრის დასრულების შემდეგ (შეხვედრას ბანანცის ყოფილი მთავარი მწვრთნელი ნიკოლაი კოსტოვი ხელმძღვანელობდა), მან გუნდთან 3 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა.

იგი კლუბის თამაშებში თანდათან იშვიათად იღებდა მონაწილეობას და საბოლოოდ შემცვლელ მოთამაშედ გადაიქცა. შემდეგ მეტალურგმა მისი განათხოვრება გადაწყვიტა. მოთამაშისადმი დაინტერესება განსაკუთრებით მისმა ყოფილმა კლუბმა, ბანანცმა გამოიჩინა. ორივე კლუბის შეთანხმების შედეგად, დაშიანი ბანანცში იჯარით გადავიდა. სეზონის შუა პერიოდში, გუნდის კაპიტნის, არტურ ვოსკანიანის გადაყენების შემდეგ, ახალი გუნდის კაპიტანი გახდა არსენ ბალაბეკიანი, ხოლო დაშიანი კი ვიცე-კაპიტანი. სეზონის დასრულების შემდეგ, კლუბმა გადაწყვიტა, რომ ბალაბეკიანისთვის კონტრაქტი არ გაერგრელებინა, ამიტომ მან გუნდი დატოვა. ამგვარად, დაშიანი გუნდის კაპიტნად იქცა. 2013 წელს იგი გადავიდა კლუბ განძასარი კაპანში. 2016 წელს გადავიდა კლუბ ალაშკერტში

საერთაშორისო კარიერა
დაშიანი სომხეთის საფეხბურთო 21-წლამდელთა ახალგაზრდულ ნაკრებს 2008 წელს შეუერთდა. ერთი წლის შემდეგ, იგი სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში გადავიდა. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი გაიმართა 2009 წლის 11 თებერვალს, კვიპროსში ჩატარებულ ლატვიის ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში. თამაში ანგარიშით 0:0 დასრულდა. ამის შემდეგ, მან ითამაშა ფიფას მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპში: 2009 წლის 10 ოქტომბერს ესპანეთის ნაკრების წინააღმდეგ, ხოლო 2010 წლის 11 აგვისტოს ამხანაგურ შეხვედრაში ირანის ნაკრების წინააღმდეგ (1-3)

პირადი ცხოვრება
არტაკ დაშიანი დაქორწინდა 2011 წლის ნოემბერში.
ზრიხი

ზრიხი — დაღესტნის ახინსკის რაიონის მთის სოფელი. მდებარეობს სამურის მარცხენა ნაპირზე.

გეოგრაფია
ჩრდილოეთიდან მდინარის ხეობის გასწვრივ გადაჭიმულია სამურის ქედი. სოფლის მახლობლად მდებარეობს, იალკის მწვერვალი (3004 მეტრი). სოფელ ზრიხის მახლობლად სამურის ქედის ხეობებზე, მრავალი მდინარე ჩამოდის, მათ შორის ერთ-ერთი სოფელშიც მიედინება. სოფლის მახლობლად, ჰელმეტ-ახტინსკის ქედის ულამაზესი ხედი იშლება, სადაც წიწვოვანი მცენარეები ჭარბობს, ვიდრე სამურის ქედზე. ჰელმეტ-ახტინსკის ქედის უნიკალურობა მდგომარეობს, მის არეალზე გავრცელებულ უნიკალურ ფიჭვში, რომელიც ენდემური ჯიშისაა. ზრიხში მდინარეები არ არის ღრმა, მაგრამ ზაფხულში, როდესაც მყინვარების დნობა იწყება, ძლიერი წვიმისას შესაძლებელია ტალახის ნაკადმა წყალდიდობა გამოიწვიოს.

დაშორება ზრიხიდან ახტას რაიონის ცენტრამდე არის 16 კილომეტრი. სოფელი რუთული, სოფელ ზრიხიდან 17 კილომეტრში მდებარეობს. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელიძი 118 კილომეტრით. უახლოესი ქალაქი, დერბენტი, 116 კილომეტრით არის დაშორებული.

მოსახლეობა
სოფელში 553 კომლი ცხოვრობს, ხოლო მოსახლეობა 1871 ადამიანს შეადგენს. 2010 წლის მოსახლეობის მთლიანი რუსული აღწერის შედეგების თანახმად, სოფელში ცხოვრობდა 1839 ადამიანი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ზრიჰში 1,790 ადამიანი იყო. რელიგიით, სუნიტი მუსლიმები. 1869 წელს სოფელში ცხოვრობდა 485 ადამიანი, რომელთაგან კაცები - 255; ქალები კი 230 იყვნენ. 1886 წელს სოფელში ცხოვრობდა 768 ადამიანი.

ისტორია
1839 წელს ზრიხმა ანექსია განიცადა, გახდა დაღესტნის რეგიონის სამურის რაიონის ნაწილი. სოფელთან ერთად, ჩამოყალიბდა ზრიხის სოფლის საზოგადოება, როგორც რუსეთის ნაწილი. საუკუნეში ზრიხში სასამართლო პროცესები მიმდინარეობდა კადიებისა და უხუცესების მიერ შარიათისა საფუძველზე მთის წეს-ჩვეულების მიხედვით.
სოფელის ლეზგური სახელი „ცურგიარი“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ცური“, რომელიც სპილენძს ნიშნავს. სწორედ აქედან წარმოიშვა მისი რუსული სახელი „ზრიხ“.

ინფრასტრუქტურა
სოფელში არის კულტურის სახლი. ასევე, სოფელში მდებარეობს საუკუნით დათარიღებული მეჩეთი, სკოლა და ბიბლიოთეკა.

ეკონომიკა
სოფელში არ არსებობს კოლექტიური მეურნეობა ან სასოფლო-სამეურნეო ასოციაციების სხვა ფორმები, რის შედეგადაც კერძო საწარმოები სოფლის მთავარი ეკონომიკური ერთეულს წარმოადგენს. 90-იანი წლების დასაწყისში ადრე აყვავებული მებაღეობა გაფუჭდა. სოფლის მეურნეობა, რომელსაც ძირითადად კომბოსტო წარმოადგენდა, სოფელში ასევე არ არის განვითარებული. თუმცა, მეცხოველეობა ფართოდ არის განვითარებული: მოსახლეობა ფლობს 1,537 თავშესაქცევ პირუტყვს, ხოლო 700 მსხვილ პირუტყვს.
გუსარი

გუსარი — ქალაქი აზერბაიჯანში და გუსარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კავკასიონის მთისწინეთში, ხუდათის სარკინიგზო სადგურიდან სამხრეთ-დასავლეთით 35 კილომეტრში, დედაქალაქ ბაქოდან 180 კილომეტრში.

მოსახლეობა და რელიგია
გუსარი თავისი ისტორიის განმავლობაში საცხოვრებელი ადგილი იყო რუსებისთვის, ებრაელებისთვის, ლეზგებისთვისა და აზერბაიჯანელებისათვის. როდესაც ირანის სამხედრო ლიდერმა ნადირ შაჰ ავშარმა 1731 წელს გუსარი დაიპყრო აქ დარჩენილი ებრაელები ისლამზე გადაიყვანა. ებრაელთა ძირითადმა ნაწილმა კი საუკუნის ბოლოს გუსარი დატოვა, ხოლო საუკუნის დასაწყისში ისინი ყუბაში დასახლდნენ .

1897 წლის აღწერის შედეგებმა აჩვენა, რომ გუსარის მოსახლეობა 1595 ადამიანს შეადგენდა, რომელთაგანაც 936 მართლმადიდებელი იყო, 361 მუსლიმი და 211 ებრაელი . 1910, 1912, 1915 და 1916 წლების „კავკასიური კალენდრის“ თანახმად, მისი მოსახლეობა ძირითადად რუსებისგან შედგება. 1910 წლის ასევე „კავკასიური კალენდრის“ თანახმად, გუსარში 1908 წელს 1044 ადამიანი ცხოვრობდა, 1912 წელს 1047 ადამიანი, ხოლო 1915 და 1916 წლებში კი 1203 ადამიანი.

1921 წელს აზერბაიჯანის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობის 32,1%-ს შეადგენდნენ რუსები , 28,3%-ს ლეზგები, 27,6%-ს აზერბაიჯანელები, 4,1%-ს ებრაელები, 3,6%-ს სპარსელები, ხოლო 2,0%-ს მმთიელი ებრაელები.

1936 წელს, მოსახლეობა 3.4 ათას ადამიანს შეადგენდა , ხოლო 1959 წლის აღწერის მონაცემებით კი 7 366 ადამიანს .

ქალაქის 1979 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქ გუსარის მოსახლეობა იყო 12 225 ადამიანი იყო , ხოლო 1989 წელს მიაღწია 14 230 ადამიანს . 1970-80-იან წლებში, აქ მცხოვრებ ებრაელთა უმეტესი ნაწილი ისრაელში გაემგზავრა.

გეოგრაფია
ყველაზე მაღალი ტემპერატურა რაც დაფიქსირებულია შეადგენდა +39 ° -ს ( დაფიქსირდა 2014 წელს), ხოლო მინიმალური ტემპერატურა კი −31° -ს შეადგენდა (დაფიქსირდა 1943 წელს). საშუალო წლიური ნალექი დაახლოებით 498 მმ-ს ტოლია. როგორც წესი, რეგიონში პირველი თოვლი მოდის ოქტომბრის ბოლოდან ნოემბრის დასაწყისამდე პერიოდში. საშუალო თვიური ტემპერატურა ძალიან ახლოს არის ისეთი ქალაქებთან, როგორებიცაა: ვენა, ლიუბლიანა და ბუდაპეშტი.

ეკონომიკა
ქალაქში მდებარეობს საკონსერვო, რძის და ასფალტის ქარხნები.
კეზენოიამი

კეზენოიამი — ტბა რუსეთში, ჩეჩნეთის ვედენოს რაიონის და დაღესტნის ბოთლიხის რაიონის საზღვარზე. მიეკუთვნება მდინარე სულაკის აუზს. წარმოადგენს რეგიონული მნიშვნელობის ჰიდროლოგიურ ბუნების ძეგლს. მდებარეობს სუბალპური მდელოების სარტყელში. ზაფხულში ტბაში წყალი 17-18 გრადუსამდე თბება. ზამთარში კი ყინულის საფრის სისქე აღწევს 60–80 სმ-ს. წყლის მოცულობა 62 მილიონი მ³ შეადგენს. ზღვის დონიდან სიმაღლე 1854 მეტრია.

ბუნებრივი კაშხალი, რომელიც მდებარეობს ტბის დასავლეთ ნაწილში, 100 მეტრზე მეტ სიმაღლეს აღწევს. ტბის ქვაბულს ციცაბო ფერდობები და ბრტყელი ფსკერი აქვს. მაქსიმალური სიღრმე 74 მ. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 2 კმ-ზე, ხოლო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 2,7 კმ-ზე. მაქსიმალური სიგანე 735 მ. სანაპირო ზოლის სიგრძეა 10 კმ. ტბა იკვებება მდინარეებითა და მასში ჩამდინარე ნაკადულებით. წყლის დონე წლიდან წლამდე იცვლება.

არქეოლოგიური ძეგლებიდან მნიშვნელოვანია ნახის (ჩეჩნური) საბრძოლო და საცხოვრებელი კოშკები, შუა საუკუნეების ნახის ციხე, უძველესი სამარხები და ასევე ჩეჩნეთის ზოგიერთი ადრეული მეჩეთი.

2015 წლის 18 აპრილს ტბის სანაპიროზე გაიხსნა ტურისტულ-გამაჯანსაღებელი კომპლექსი „კეზენოი-ამი“. სპორტულ და ტურისტულ კომპლექსში შედის სასტუმრო, რომელსაც აქვს 58 ოთახი. ასევე ცალკეა განთავსებული კოტეჯები, სპორტული კომპლექსი ფართობით 1200 მ², სპორტული მოედანი, ნავსადგური, კაფე-ბარი, რესტორანი და სხვა ობიექტები.

1970-1980 წლებში ტბაზე განთავსებული იყო სსრკ ოლიმპიური სანაოსნო გუნდის ბაზა, თუმცა რესპუბლიკაში საომარი მოქმედებების დროს ბაზა მთლიანად განადგურდა.

2015 წელს, რუსეთის ნიჩბოსნობის ფედერაციის პრეზიდენტმა ვენიამინ ბუტმა განაცხადა, რომ აპირებს კეზენოიამზე განაახლოს რუსეთის ეროვნული ნაკრების ვარჯიშები ნიჩნოსნობაში. 2017 წლის ივლისში ტბაზე შედგა პირველი შეჯიბრება „კეზენოი-თასი 2017“, რომელშიც მონაწილეობდნენ 8 ქვეყნის სპორტსმენები.

ტბას რამდენიმე სახელი აქვს, მათგან გამოსარჩევია: კეზენოი-ამი, კაზენოი-ამი, კაზენოიამი, ეიზენამი, გოლუბოე და რეტლო.
ჩრდილოეთ ოსეთის ნაკრძალი

ჩრდილოეთ ოსეთის ნაკრძალი — განსაკუთრებულად დაცული ნაკრძალი რუსეთში, კავკასიონის მთიანეთის ჩრდილოეთ ფერდობებზე, რომელიც 650-დან 4249 მეტრამდე სიმაღლის ქედებს მოიცავს. ნაკრძალის ტერიტორიაზე 76 მყინვარი მდებარეობს, რომელთა ფართობი 37 კმ²-ია. ნაკრძალი მდინარე არდონის ტერიტორიაზე, ჩრდილოეთ ოსეთში, ალაგირსკის რაიონშია მოქცეული. ნაკრძალი ოფიციალურად 1967 წელს შეიქმნა და 29 000 ჰექტარი ფართობი უკავია.

ტოპოგრაფია
ჩრდილოეთი ოსეთის ნაკრძალი მოიცავს მთიან ციცაბო ფერდობებსა და ღრმა წყლების ველებს. მდინარე არდონის აუზს ხუთი პარალელური ქედი აქვს. ნაკრძალი ჩრდილოეთით ქალაქ ალაგირამდე ვრცელდება, აღმოსავლეთით მდინარის ველების ჩრდილოეთ ფერდობებს მოიცავს, სამხრეთით კავკასიონის მთიანეთის მთავარი ქედებია, ხოლო დასავლეთით ალანიის ეროვნული პარკი. ნაკრძალში 100-ზე მეტი მდინარეა. უმაღლესი მწვერვალია მთა უილპატა (4646 მ.)ნაკრძალში ოთხი სექტორია: (8685 ჰექტარი) — მყინვარებისა და ცირკების არეალი, რომელიც თოვლითა და ზვავებით ივსება. დღეისთვის მყინვართა უმრავლესობა ზომაში მცირდება. სექტორი 6820 ჰექტარ ტერიტორიას მოიცავს. (9152 ჰექტარი) - სექტორში მდებარეობს ნაკრძალის უდიდესი მყინვარი. შემორჩენილია არყის ტყის ნაშთები. სექტორი (4873 ჰექტარი) მდინარე არდონის ყველაზე დიდი შენაკადის ტერიტორიას მოიცავს.

ნაკრძალში ნოტიო კონტინენტური კლიმატია, გრილი ზაფხულით (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია). ნაკრძალის კლიმატი გრძელი ცივი ზამთა და მოკლე, გრილი ზაფხულია დამახასიათებელი. საშუალო ტემპერატურა თებერვალში (ყველაზე ცივი თვე) —8.8 °-ია, ხოლო ივლისში 12.1 °. საშუალო წლიური ნალექების რაოდენობა 800 მმ-ია.

ფლორა და ფაუნა
ნაკრძალის 70%-ზე მეტი კლდეებსა და მყინვარებს უკავია, ხოლო 30% ალპურ მდელოებსა და ტყეებს. ნაკრძალის ჩრდილოეთ ფერდობებზე ჩვეულებრივ წიფელი და რცხილა ხარობს, სამხრეთ ფერდობებზე მუხისა და თხილის კორომებია. ნაკრძალში ტრაქეოფიტების 1383 სახეობაა აღწერილი, რომელთაგანც 200 კავკასიის ენდემური სახეობაა.

ნაკრძალის ტერიტორიაზე ბიომრავალფეროვნების რამდენიმე ეკოზონაა. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ბინადრობს ბიზონების მცირე ჯოგი. მეცნიერებს 58 სახეობის ძუძუმწოვარი და 208 სახეობსი ფრინველი ჰყავთ შესწავლილი..

ეკოგანათლება და წვდომა
რადგანაც ერზის ნაკრძალი მკაცრადაა დაცული, საზოგადოებისთვის უმეტესწილად დაკეტილია. მისი მონახულება მხოლოდ მეცნიერებისთვის და „გარემოსდაცვითი განათლების მიღების“ მიზნით მიწვეული სტუმრებისთვისაა შესაძლებელი. ნაკრძალში რამდენიმე „ეკოტურისტული მარშრუტია“ მოწყობილი, რომლებიც საზოგადოებისთვის ხელმწისაწვდომია. ბილეთების შეძენა შესასვლებებშია შესაძლებელი. მნახველებმა ბილიკებს არ უნდა გადაუხვიონ და ნაკრძალის ტერიტორია იმავე დღეს უნდა დატოვონ. მთავარი ოფისი ქალაქ ალაგირში მდებარეობს.