iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მორიც ლოენბერგერი

მორიც ლოენბერგერი (დ. 21 სექტემბერი, 1946) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც 1995 წლიდან 2010 წლამდე შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი იყო. მორიცი სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრია და შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის პოსტი ეკავა 2001 და 2006 წლებში. ლოენბერგერი ფედერალური საბჭოს წევრობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა გარემოს დაცვის, ტრანსპორტის, ენერგეტიკისა და კომუნიკაციების ფედერალურ სამინისტროებს.

კარიერა
პროფესიული თვალსაზრისით ლოენბერგერი არის იურისტი, 1991 წლამდე ციურიხში მართავდა საკუთარ იურიდიულ ფირმას. მორიც ლოენბერგერი ეტაპობრივად იქნა არჩეული ციურიხის საქალაქო საბჭოში (1974–1983), შვეიცარიის ეროვნულ საბჭოში (1979–1995) და ციურიხის კანტონის მთავრობაში (1991–1995), სადაც ხელმძღვანელობდა შინაგან საქმეთა და იუსტიციის სამინისტროებს. 1972 წლიდან 1991 წლამდე ლოენბერგერი იყო შვეიცარიის მოიჯარეთა ასოციაციის — მიტერვერბანდის — პრეზიდენტი.

ლოენბერგერი 1995 წლის 27 სექტემბერს აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენლად, სადაც მორიც ლოენბერგერმა ჩაანაცვლა ოტო შტიხი. მორიცი გახდა გარემოს დაცვის, ტრანსპორტის, ენერგეტიკისა და კომუნიკაციების ფედერალური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, 1998 წელს დეპარტამენტის სახელწოდება შეიცვალა და დაემატა ტერმინი „გარემო“.

ბრიუსელში გამართულ ცერემონიაზე, 2009 წლის 20 იანვარს, ევროპული რკინიგზების თანამეგობრობამ და ევროპული სარკინიგზო მრეწველობის კავშირმა გადასცეს 2009 წლის ევროპული სარკინიგზო ჯილდოები. ლოენბერგერს გადაეცა პოლიტიკური ჯილდო მდგრადი სატრანსპორტო პოლიტიკის შექმნასა და შენარჩუნებაში შეტანილი წვლილისთვის.

2010 წლის 9 ივლისს ლოენბერგერმა განაცხადა, რომ ამავე წლის 31 დეკემბრიდან დატოვებდა ფედერალურ საბჭოს. ამ პერიოდში ასევე მოელოდნენ ჰანს-რუდოლფ მერცის გადადგომას და მათ შორის მიმდინარეობდა საუბარი ერთდროულ თანამდებობის დატოვებაზე. თუმცა ლოენბერგერის გადაწყვეტილება მოულოდნელი აღმოჩნდა. ერთი თვის შემდეგ, 2010 წლის 6 აგვისტოს, მერცმაც გამოაცხადა, რომ ოქტომბერში გადადგებოდა.

შედეგად შეიქმნა ვითარება, პარლამენტს ახალი ფედერალური საბჭოს წევრის არჩევა როგორც სექტემბერში, ისე ნოემბერში მოუწევდა. რთული სიტუაციის თავიდან ასაცილებლად ლოენბერგერმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ შეცვლიდა გადადგომის თარიღს, რათა ორივე ახალი ფედერალური საბჭოს წევრის არჩევა ერთდროულად ჩატარებულიყო.

პირადი ცხოვრება
მორიც ლოენბერგერი თეოლოგ რობერტ ლოენბერგერის ვაჟია. 2003 წლიდან ლოენბერგერი დაქორწინებულია არქიტექტორ გრეტ ლოენსბერგზე და ჰყავს ორი ვაჟი.

ნაშრომები
ვარდი და ქვა: ძირითადი ღირებულებები ყოველდღიურ პოლიტიკაში — გამოსვლები და ტექსტები, ციურიხი, 2002. 3-85791-399-1
ოცნებები და დღის წესრიგი — გამოსვლები და ტექსტები, მე-6 გამოცემა, ციურიხი, 2002. 3-85791-348-7
გზაგამტარი

გზაგამტარი — ხიდების ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც ატარებს ერთ ან რამდენიმე საავტომობილო ან სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებებს მეორე გზის ან რამდენიმე გზების თავზე. გზაგამტარები უზრუნველყოფენ ტრანსპორტის და ფეხით მოსიარულეთა მოძრაობას გაუჩერებლივ გზების გადაკვეთის ადგილზე და შედეგად მნიშვნელოვნად ზრდიან ახლომდებარე სატრანსპორტო არტერიების და უსაფრთხო მოძრაობის გამტარუნარიანობას. ჩვეულებრივ გზაგამტარებს აგებენ ტრანსპორტის და/ან ფეხით მოსიარულეთა ყველაზე უფრო ინტენსიური მოძრაობის ადგილებში, ისინი სატრანსპორტო კვანძების შეუცვლელი ნაწილია.

ისტორია
სავარაუდოდ პირველი გზაგამტარი აშენდა 1829 წელს აშშ-ის არმიის პოლკოვნიკ სტივენ ლონგის მიერ ვაშინგტონი — ბალტიმორის სარკინიგზო ლიანდაგებზე.

მშენებლობა
გზაგამტარის პროექტირებისას მის სიმაღლეს განსაზღვრავენ იმ ტრანსპორტის გაბარიტებზე დამოკიდებულებით, რომელიც უნდა გავიდეს მის ქვეშ. გზაგამტარების ასაშენებლად ჩვეულებრივ იყენებენ მალურ და ჩარჩო კონსტრუქციებს, არკული გამოიყენება იშვიათად. შეიძლება გამოყენებული იქნეს როგორც კვეთებიანი მალური სისტემები (ბურჯებზე წყვეტით), ასევე არაკვეთებიანიც. ჩარჩოიან გზაგამტარებში მალური ნაშენი და ნაგებობის ბურჯები კონსტრუქციულად გაერთიანებულია, რის გამოც არსებობს ბურჯის სიგანის შემცირების შესაძლებლობა, რომელიც თავის მხრივ აუმჯობესებს გზაგამტარის ქვეშ მიმავალ სატრანსპორტო საშუალებების მძღოლთა მხედველობას. გზაგამტარების მალები მზადდება ლითონისგან ან ასაწყობი რკინა-ბეტონის კონსტრუქციებისგან, ხოლო ბურჯები — ბეტონისაგან ან რკინა-ბეტონისაგან. ბეტონის ხარჯის შესამცირებლად გამოიყენება მიწის ყრილები, რომლებიც შემოღობილია შემაკავებელი კედლებით. ჩარჩო გზაგამტარებში ზემოდან სვლის მალური ნაშენის გამოყენება ზრდის ყრილის სიმაღლეს, მაგრამ ამასთან ერთად მცირდება ბეტონის ხარჯი ქვედა სვლის ჩარჩო გზაგამტარების მალურ ნაკეთობებთან შედარებით. გეგმაში გზაგამტარები არსებობენ პირდაპირი და მოხვეულები. ზოგჯერ ისინი შეიძლება იყვნენ აშენებულები კუთხით ქვემოთ გამავალ გზასთან მიმართებაში — ასეთ გზაგამტარებს უწოდებენ ირიბებს. როგორც წესი გზაგამტარებზე საფეხმავლო გასასვლელები სატრანსპორტო ნაკადებისაგან გამოყოფილია ღობით. გზაგამტარებს ჩვეულებრივ აქვთ არაუმეტესი 2—4 მალი, რომელთაგან თითოეულს აქვს სიგრძე 10-დან 30 მეტრამდე. გზაგამტარების ბურჯები განთავსებულია ისე, რომ ისინი მინიმალურად უშლიდნენ ხელს გამავალ ტრანსპორტს. გზაგამტარებს მალების რაოდენობით 4—5-ზე მეტი ეწოდებათ ესტაკადები.
ხოაკინ კრესპო

ხოაკინ სინფორიანო დე ხესუს კრესპო ტორესი — (დ.22 აგვისტო 1841 – გ.16 აპრილი 1898) — ვენესუელელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. ვენესუელის დიდი ლიბერალური პარტიის წევრი, იგი მსახურობდა ვენესუელის პრეზიდენტად 1884-დან 1886 წლამდე და კვლავ 1892-დან 1898 წლამდე. მან კარიერა დაიწყო როგორც ჯარისკაცმა ფედერალური ომის დროს.

პრეზიდენტობა
ხოაკინ კრესპო პრეზიდენტი პირველად 1884 წელს გახდა. 1886 წელს გუსმან ბლანკო პრეზიდენტად დაბრუნდა. კრესპო ემიგრაციაში წავიდა ხუან პაბლო როხას პაულის პრეზიდენტობის დროს, რაც გუსმან ბლანკოს პოლიტიკასთან დაშორებით იყო ნიშანდობლივი.

1888 წელს, ტრინიდადში დევნილობაში მყოფი ვენესუელელი რევოლუციონერების ჯგუფი ავიდა ორთქლმავალ „ბოლივარზე“, რომელიც პორტ-ოვ-სპეინში იყო ღუზაჩაშვებული, მის ხელში ჩასაგდებად, მაგრამ ისინი აღმოაჩინეს და აიძულეს ნაპირზე გადასულიყვნენ. მეორე ჯგუფმა, რომელიც ხმელეთზე ელოდა, დაიწყო თავდასხმა და ბრძოლა ეკიპაჟის წინააღმდეგ. ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა, მომართული ხმლებით, დაიკავეს გემი და დაიმორჩილეს ვენესუელელი რევოლუციონერები. ტრინიდადიდან კრესპო გაიქცა სენტ-ტომასში, დანიის კოლონიაში ვირჯინიის კუნძულების არქიპელაგზე. შარლოტ ამალიაში კრესპო შეეცადა ვენესუელაში შეჭრას შხუნა „ანა ხასინტათი“. მთავრობის მიერ დამარცხებული, იგი დააპატიმრეს ლა როტუნდას ციხეში, მოგვიანებით კი პრეზიდენტმა როხას პაულმა შეიწყალა პოლიტიკიდან დროებითი წასვლის პირობით. იგი თავისი რანჩოს მოვლას მიეცა, სანამ პერუში ემიგრაციაში წავიდოდა.

ხოაკინ კრესპოს მეორე რეჟიმის დროს, რომელიც 1892 წელს დაიწყო, ახალმა კონსტიტუციამ გაზარდა საპრეზიდენტო ვადა. 1895 წლის ვენესუელის კრიზისის დროს ვენესუელის ხანგრძლივმა ტერიტორიულმა დავამ დიდ ბრიტანეთთან კულმინაციას მიაღწია, სადაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ვენესუელას დიპლომატიური მხარდაჭერა გაუწია. ბრიტანეთი ამტკიცებდა, რომ ტერიტორია ბრიტანეთის გვიანის ნაწილი იყო, ხოლო ვენესუელა მას თავის ტერიტორიად მიიჩნევდა. სადავო საზღვარი საერთაშორისო არბიტრაჟს გადაეცა. საარბიტრაჟო კომისიამ ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ბრიტანეთს მიაკუთვნა 1899 წელს, კრესპოს გარდაცვალების შემდეგ.

შემდგომი კარიერა
1897 წელს კრესპოს მესამე საპრეზიდენტო ვადისთვის კამპანია არ უწარმოებია, მაგრამ მხარი დაუჭირა იგნასიო ანდრადეს მთავარი ოპონენტის, ხოსე მანუელ ერნანდესის წინააღმდეგ. ანდრადემ გაიმარჯვა არჩევნებში და თავისი ვადა 1898 წლის 28 თებერვალს დაიწყო. ერნანდესმა შედეგები გაყალბებულად გამოაცხადა და იარაღს მიჰყო ხელი. ერნანდესი სწრაფად დამარცხდა, რასაც პოლიტიკური არეულობა მოჰყვა.

სიკვდილი
კრესპო, რომელიც მთავრობის სამხედრო საყრდენად რჩებოდა, მოკლეს ბრძოლაში 1898 წლის 16 აპრილს, მატა კარმელერას შეტაკებისას, როდესაც ის ანდრადეს მთავრობას იცავდა.

იგი დაკრძალეს სამხრეთის ზოგად სასაფლაოზე. 2018 წელს ვენესუელაში არსებული კრიზისის დროს კრესპოსა და მისი მეუღლის, ხასინტას საფლავი გაძარცვეს და ვანდალიზმი მოაწყვეს, რის შედეგადაც მათი ცხედრები ღია ცის ქვეშ დარჩა.
კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა

კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა — კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობაა. 1534 წელს მსოფლიოს უძველესი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა მეფე ჰენრი -ის წერილობითი პატენტით დაარსდა. 2021 წლის აგვისტოში, დედოფალ ელისაბედ -ის თანხმობით, კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა კემბრიჯის შეფასებასთან გაერთიანდა და ჩამოაყალიბა კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა და შეფასება. გამომცემლობა ინარჩუნებს დამოუკიდებელ სტატუსს უფრო დიდი ერთეულის ფარგლებში გაერთიანების მიუხედავად.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 668

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 668 მიღებულია 1990 წლის 20 სექტემბერს. კამბოჯაში მშვიდობის დამყარების შემდეგ, საბჭომ დაამტკიცა პოლიტიკური ჩარჩო, რომელიც კამბოჯელ ხალხს საშუალებას მისცემდა გაეროს მიერ ორგანიზებული არჩევნების გზით გამოეყენებინათ თვითგამორკვევის უფლება.

საბჭო თითქმის ათი წლის განმავლობაში განიხილავდა კამბოჯის საკითხს, თუმცა, საბჭოს მუდმივ წევრობს შორის შეუთანხმებლობის გამო საბჭოს ქმედებები არ განუხორციელებია. საკითხი გენერალურმა ასამბლეამ განიხილა. 1979 წელს წითელი ქმერების დაცემის შემდეგ, ვიეტნამში მარიონეტული მთავრობა მოვიდა, რასაც ქვეყანაში რამდენიმე ჯგუფი ეწინააღმდეგებოდა, მათ შორის ერთიანი ეროვნული ფრონტი დამოუკიდებელისთვის, ნეიტრალური, მშვიდობიანი და თანამშრომლობითი კამბოჯისთვის, ქმერების სახალხო განმათავისუფლებელი ფრონტი და დემოკრატიული კამპუჩიის პარტია. მათ მხარს უჭერდნენ როგორც ვიეტნამი, ასევე საბჭოთა კავშირი. თითოეული პარტიის წარმომადგენლები 1989 წელს პარიზის კონფერენციაზე შეიკრიბნენ, მაგრამ შეთანხმებას ვერ მიაღწიეს.

1990 წლის სექტემბერში ჩინეთ-ვიეტნამის ჩენგდუს კონფერენციამ პეკინის მიერ შემოთავაზებულ 13 წევრის დიალოგს მხარი დაუჭირა. 1990 წლის ოქტომბერში ინდონეზიასა და იაპონიაში გამართული დისკუსიების შემდეგ, მხარეები შეთანხმდნენ გეგმაზე, რომლის მიხედვითაც კამბოჯის პრობლემის გადასაჭრელად ისინი გარკვეული პრინციპებით იხელმძღვანელებდნენ. უშიშროების საბჭომ რეზოლუციით შეთანხმება აღიარა და მხარი დაუჭირა უზენაესი ეროვნული საბჭოს შექმნას.
დიდიე ბურკჰალტერი

დიდიე ერიკ ბურკჰალტერი (დ. 1960 წლის, 17 აპრილს) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, რომელმაც 2009–2017 წლებში იკავა შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრის თანამდებობა. .ლიბერალების წარმომადგენელი, 2014 წელს იყო შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტი.

2009 წლის, 16 სექტემბერს ბურკჰალტერი აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში; 2009 წლის, 1 ნოემბერს მან შეცვალა პასკალ კუშპენი და ჩაუდგა სათავეში შინაგან საქმეთა ფედერალურ დეპარტამენტს. 2012 წლის, 1 იანვრიდან 2017 წლის, 31 ოქტომბრამდე იგი ხელმძღვანელობდა საგარეო საქმეთა ფედერალურ დეპარტამენტს. პრეზიდენტობის პერიოდში იგი ამავე დროს ასრულებდა ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის მოქმედი თავმჯდომარის ფუნქციას. მან ფედერალური საბჭო 2017 წლის, 31 ოქტომბერს დატოვა.

ბიოგრაფია
ბურკჰალტერი ოვერნიეს მკვიდრია. იგი 1990–2001 წლებში იყო ნოშატელის დიდი საბჭოს წევრი. 1991–2005 წლებში შედიოდა ნოშატელის საქალაქო ხელისუფლებაში და რამდენჯერმე იყო ქალაქის მერი (1994/1995, 1998/1999, 2001/2002). 2003–2007 წლებში მუშაობდა შვეიცარიის ეროვნული საბჭოს წევრად. 2009 წლამდე იყო შვეიცარიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წევრი; .ლიბერალების შექმნის შემდეგ შეუერთდა ახალ გაერთიანებას.

2007 წლის, 11 ნოემბერს ბურკჰალტერი აირჩიეს შტატების საბჭოში, სოციალ-დემოკრატ კანდიდატ ჟიზელ ორისთან ერთად, რომელმაც მეორე ვადით გაიმეორა არჩევა. საარჩევნო კამპანიის დროს მას მხარს უჭერდნენ ლიბერალური პარტია და შვეიცარიის სახალხო პარტია. ორი წლის შემდეგ ბურკჰალტერი აირჩიეს შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში.

2013 წლის, 4 დეკემბერს ბურკჰალტერი აირჩიეს შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტად 2014 წლის ვადით — ფედერალური კრების 222 შესაძლო ხმიდან მან 183 მიიღო.
2014 წლის, 1 იანვრიდან იგი შეუდგა პრეზიდენტის მოვალეობების შესრულებას. შვეიცარიაში პრეზიდენტი ფედერალური საბჭოს სხდომებს უძღვება და ასრულებს წარმომადგენლობით ფუნქციებს, რომლებიც სხვა დემოკრატიებში ხშირად სახელმწიფოს მეთაურს ეკისრება; თუმცა შვეიცარიაში სახელმწიფოს მეთაურად კოლექტიურად სწორედ ფედერალური საბჭო მიიჩნევა.

ასევე, პრეზიდენტი უმაღლესი თანამდებობის პირია ქვეყნის პროტოკოლურ იერარქიაში და საგანგებო ვითარებაში შეუძლია ფედერალური საბჭოს სახელით მოქმედება; მიუხედავად ამისა, ჩვეულებრივ პირობებში იგი მხოლოდ -ია და უფლებამოსილებით არ აღემატება დანარჩენ ექვს კოლეგას.

ბურკჰალტერს ეკონომიკის დიპლომი აქვს, დაქორწინებულია ავსტრიელზე და სამი შვილის მამაა.

2017 წლის, 14 ივნისს ბურკჰალტერმა გამოაქვეყნა წერილი, სადაც განაცხადა, რომ ფედერალური საბჭოს წევრის თანამდებობას 2017 წლის, 31 ოქტომბერს დატოვებდა. მის ნაცვლად აირჩიეს იგნაციო კასისი. 2018 წლის, აპრილში ბურკჰალტერმა აღნიშნა, რომ არ ეთანხმებოდა კოლეგებს ომის ზონებში იარაღის ექსპორტისა და ქალებისა და კაცების თანაბარი ანაზღაურების საკითხებში, რასაც „ფუნდამენტურ ღირებულებებს“ უწოდებდა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 669

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 669 მიიღეს 1990 წლის 24 სექტემბერს. რეზოლუცია 661-ის (1990) და გაეროს წესდების თავის 50-ე მუხლის მითითების შემდეგ, საბჭომ გაითვალისწინა 50-ე მუხლის შესაბამისად დახმარების მიღების მიზნით მოთხოვნათა მზარდი რაოდენობა, რომელიც ეხებოდა ქუვეითში შეჭრის შემდეგ ერაყის წინააღმდეგ საერთაშორისო სანქციებს.

50-ე მუხლი ითვალისწინებს, რომ თუ უშიშროების საბჭო სანქციებს აწესებს გაეროს წევრ თუ არა წევრ სახელმწიფოს წინააღმდეგ, რის შედეგადაც სახელმწიფოს შეექმნება ეკონომიკური პრობლემები, მას შეუძლია მიმართოს საბჭოს კონსულტაციისთვის. 21 სახელმწიფომ, მათ შორის იორდანიამ, რომლებიც სანქციების უარყოფით შედეგებს განიცდიდნენ, ამ გზით შეიტანეს მოთხოვნები.

საბჭომ მიმართა რეზოლუცია 661-ით (1990) შექმნილ უშიშროების საბჭოს კომიტეტს, განეხილა დახმარების მოთხოვნა 50-ე მუხლის შესაბამისად, რათა დახმარებოდნენ ერაყის სანქციებით დაზარალებულ სახელმწიფოებს.
ჟოზე მენდეზ კაბესადას

ჟოზე მენდეშ კაბესადას ჟუნიორი (დ.19 აგვისტო,1883 – გ.11 ივნისი, 1965) —პორტუგალიელი საზღვაო ძალების ოფიცერი, მასონი და რესპუბლიკელი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა იმ რევოლუციური მოძრაობების მომზადებაში, რომლებმაც შექმნეს და დაასრულეს პორტუგალიის პირველი რესპუბლიკა: 1910 წლის 5 ოქტომბრის რევოლუცია და 1926 წლის 28 მაისის სახელმწიფო გადატრიალება.

ამის შედეგად გახდა ფინანსთა მინისტრი მხოლოდ ერთი დღით — 1926 წლის 30 მაისს, შემდეგ კი დაინიშნა საგარეო საქმეთა მინისტრად ორი დღით, 30 მაისიდან 1 ივნისამდე, რის შემდეგაც იმავე დღეს კვლავ გახდა ფინანსთა მინისტრი.

მსახურობდა პორტუგალიის პრეზიდენტად (სამხედრო დიქტატურის პირველი პრეზიდენტი) და პრემიერ-მინისტრად მოკლე პერიოდის განმავლობაში.

კარიერა
ერთ-ერთი პასუხისმგებელი 1910 წლის რესპუბლიკური რევოლუციის დროს გემ -ზე მომხდარ აჯანყებაზე. თუმცა მალევე იმედგაცრუებული დარჩა იმ რეჟიმით, რომლის შექმნაშიც თავად ჰქონდა მონაწილეობა მიღებული. 1926 წელს მან ლისაბონში უხელმძღვანელა რევოლუციას პირველი რესპუბლიკის წინააღმდეგ მას შემდეგ, რაც გომეშ და კოშტამ ბრაგაში დაიწყო. პრემიერ-მინისტრი ანტონიუ მარია და სილვა გადადგა და რამდენიმე დღეში (31 მაისს) პრეზიდენტმა ბერნარდინუ მაჩადუმ პრემიერ-მინისტრად დანიშნა. იმავე დღეს პრეზიდენტიც გადადგა და მენდეზ კაბესადასმა რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობა იკისრა.

როგორც ზომიერი ტენდენციების მქონე რევოლუციონერს, მენდეზ კაბესადასს მიაჩნდა, რომ შესაძლებელი იყო ისეთი მთავრობის ჩამოყალიბება, რომელიც კონსტიტუციურ რეჟიმს ეჭვქვეშ არ დააყენებდა, თუმცა დემოკრატიულ პარტიას გავლენა არ ექნებოდა. თუმცა სხვა რევოლუციონერებმა (მათ შორის გომეზ და კოშტამ და ოსკარ კარმონამ) უუნაროდ მიიჩნიეს და 1926 წლის 17 ივნისს საკავენში გამართულ შეხვედრაზე მენდეზ კაბესადასი იძულებული გახდა უარი ეთქვა რესპუბლიკის პრეზიდენტისა და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის (პრემიერ-მინისტრის) თანამდებობებზე გომეზ და კოშტას სასარგებლოდ., იმ პერიოდში, რომელიც ცნობილია როგორც (ახალი სახელმწიფო), რომელსაც ხელმძღვანელობდა ანტონიუ დე ოლივეირა სალაზარი.

პირადი ცხოვრება
მენდეშ კაბესადასმა 1911 წლის მარტში, ლისაბონის სანტა იზაბელის ეკლესიაში იქორწინა მარია დას დორეს ფორმოზინიუ ვიეირაზე (სილვესი, დ.6 იანვარი 1880 –გ. 22 დეკემბერი 1949). წყვილს ოთხი ქალიშვილი ჰყავდა.
ლაურინას სტუოკა-გუციავიჩიუსი

ლაურინას სტუოკა-გუციავიჩიუსი (; დ. 1753 — გ. 1798, ვილნიუსი) — ლიეტუველი არქიტექტორი, კლასიცისტი. 1773 წლიდან სწავლობდა ვილნიუსის უნივერსიტეტში მ. კნაკფუსთან, შემდეგ სწავლობდა რომსა (1776-1777) და პარიზში (1778-1780). 17993-1794 და 1797-1798 წლებში იყო ვილნიუსის მთავარი სკოლის პროფესორი. მონაწილეობდა. ტადეუშ კოსციუშკოს აჯანყებაში. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა მკაცრი კომპოციზიით და მონუმენტური ფორმებით: საკათედრო ტაძარი (1777-1801) და რატუშა (1786-1799), ვერკიაის სასახლე-ანსამბლი (1780-ის შემდეგ განხორციელდა ნაწილობრივ.
ბენდის ჰეტეროტოპია

ბენდის ჰეტეროტოპია (ასევე ცნობილი, როგორც ზოლის ჰეტეროტოპია ან ორმაგი ქერქის სინდრომი) — რუხი ნივთიერების ჰეტეროტოპიის სახე, რომელიც ძირითადად მხოლოდ მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებში გვხვდება. ბენდის ჰეტეროტოპიის დროს აღინიშნება რუხი ნივთიერების დამატებითი შრე ქერქის პარალელურად, მის ქვეშ. გამომწვევი მიზეზია ნეირონული მიგრაციის დარღვევა ემბრიონული განვითარების პერიოდში. ძირითად კლინიკურ გამოვლინებებს წარმოადგენს მედიკამენტ-რეზისტენტული ეპილეფსია და განვითარების ჩამორჩენა. დაავადების გენეტიკური საფუძველია მუტაცია ქრომოსომის გენში, რომელიც აკოდირებს ნეირონულ მიგრაციაში მონაწილე ცილა დაბლკორტინს (ინგ. ). დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, კომპიუტერული ტომოგრაფია) საფუძველზე.
ბაზილარული არტერიის სტენოზი

ბაზილარული არტერიის სტენოზი — ბაზილარული არტერიის სანათურის შევიწროება, გამოწვეული ათეროსკლეროზით, ემბოლიით, ანთებითი დაავადებებით ან თანდაყოლილი სტრუქტურული ანომალიით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავბრუსხვევას, მხედველობის გაორებას (დიპლოპია), დაბუჟების შეგრძნებას პირის გარშემო, დისფაგიას (ყლაპვის გაძნელება), სისუსტეს, ცნობიერების დათრგუნვას, ატაქსიას. დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, კომპიუტერული ტომოგრაფია) საფუძველზე.
სტუპინო (მოსკოვის ოლქი)

სტუპინო — ქალაქი რუსეთში, მოსკოვის ოლქში. არის სტუპინოს რაიონის ცენტრი. მდებარეობს მოსკოვიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 99 კილომეტრში, მდინარე ოკაზე, რომელიც გამოჰყოფს მას კაშირასგან. ქალაქის სტატუსი აქვს 1938 წლიდან. განვითარებულია მრეწველბა, მათ შორის მეტალურგია, ბეტონის, ელექტროსაქონლის, ბამბის წარმოება.
სტუპორი

სტუპორი (ლათ. გაშეშება, გაშტერება) — ფსიქოლოგიური დაავადების სიმპტომი, უძრაობის და უმოქმედობის მდგომარეობა. ახასიათებს სრული მოტორული შეკავება, გარეშე გაღიზიანებაზე რეაქციის უქონლობა. ფსიქომოტორული დათრგუნვის გამო ავადმყოფი უძრავ მდგომარეობაშია, არ რეაგირებს ტკივილზე, გარე სამყაროს მოვლენებზე, არ პასუხობს კითხვებზე, არ ჭამს, გაშეშებულია ერთ პოზაში. ხშირად აღინიშნება კატატონიის , იშვიათად დეპრესიის დროს.
ნიკოლოზ სტურუა

ნიკოლოზ სტურუა (დ. 14 დეკემბერი, 1913, კულაში — გ. 10 აპრილი, 1984, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1967), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982).

ბიოგრაფია
1936 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი ჰიდროტექნიკოსის სპეციალობით. 1937-1939 წლებში მუშაობდა ინჟინერ-დამპროექტებლად. 1940-1942 წლებში სწავლობდა უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. 1951-1953 წლებშიიყო მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის თანამშრომელი. 1954 წლიდან მუშაობდა ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში ჯერ თანამშრომლად, ხოლო 2962 წლიდან დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო დარგში. გამოცემული აქვს წიგნები საქართველოში კომუნისტური პარტიის ისტორიაზე რუსულ ენაზე.
ალექსანდრ-ფერდინანდ ნგუენდე

ალექსანდრ-ფერდინანდ ნგუენდე (დ. 23 მაისი, 1972) — ცენტრალური აფრიკელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2013 წლის 15 აპრილიდან 2016 წლის 6 მაისამდე ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ეროვნული გარდამავალი საბჭოს პრეზიდენტი იყო. 2014 წლის იანვარში იგი მცირე ხნით ასრულებდა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობას.

პოლიტიკური კარიერა
როგორც „ცენტრალური აფრიკის დემოკრატიული გაერთიანების“ წევრი, ნგვენდე გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იყო ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი და წარმოადგენდა დედაქალაქ ბანგის მეხუთე რაიონს. ეს იყო 105 წევრისგან შემდგარი დროებითი პარლამენტი, რომელმაც 2013 წლის 13 აპრილს ჯოტოდია პრეზიდენტად აირჩია დაგეგმილი 18-თვიანი გარდამავალი პერიოდის განმავლობაში სამსახურისთვის. შემდგომში, 2013 წლის 15 აპრილს, საბჭომ ნგვენდე ეროვნული გარდამავალი საბჭოს პრეზიდენტად აირჩია; მან ამ თანამდებობაზე ოთხი სხვა კანდიდატი დაამარცხა და 48 ხმა მოიპოვა, რითაც მნიშვნელოვნად გაუსწრო მეორე ადგილზე გასულ კანდიდატს (28 ხმა). 20 იანვარს ეროვნულმა გარდამავალმა საბჭომ პრეზიდენტად კატრინ სამბა-პანზა აირჩია.

2015 წლის აგვისტოში, ახალი კონსტიტუციის პროექტის მიღების შემდეგ, ნგვენდემ მოუწოდა ხალხს, მხარი დაეჭირათ შემოთავაზებული კონსტიტუციისთვის რეფერენდუმზე, „რათა ჩვენს ქვეყანას ნორმალურ კონსტიტუციურ წესრიგში დაბრუნების საშუალება მიეცეს“.
ოპტიკური ნევრიტი

ოპტიკური ნევრიტი — თავის ტვინის წყვილი - მხედველობის ნერვის - ანთება. გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს აუტოიმუნური დაავადება (მაგ. გაფანტული სკლეროზი, ოპტიკური ნეირომიელიტი, ), ინფექცია ან იდიოპათიური. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ტკივილის შეგრძნებას თვალბუდის არეში (განსაკუთრებით თვალის მოძრაობისას), მხედველობის დაქვეითებასა და ფოტოფობიას. დიაგნოზის დასასმელად გამოიყენება მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, რაზეც შეინიშნება პათოლოგიური სიგნალი მხედველობის ნერვის/ნერვების მიდამოში.
ფრანჩესკო ბიანკინი

ფრანჩესკო ბიანკინი (; დ. 13 დეკემბერი, 1662, ვერონა — გ. 2 მარტი, 1729, რომი) — იტალიელი ფილოსოფოსი, ასტრონომი და არქეოლოგი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1713), პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1706; კორესპონდენტი 1699 წლიდან).

ბიოგრაფია
ფრანჩესკო ბიანკინი დაიბადა 1662 წლის 13 დეკემბერს, ვერონაში, დიდგვაროვან ოჯახში, ჯუზეპე ბიანკინისა და კორნელია ვაილეტის ოჯახში. განათლება ბოლონიის იეზუიტებთან და პადუელი ასტრონომის, ჯემინიანო მონტანარისთან მიიღო. უნივერსიტეტის წლების უმეტესი ნაწილი პადუაში გაატარა კომეტების შესწავლაში, თეოლოგიის ფაკულტეტზე სწავლის პარალელურად. ასტრონომიის ამ ადრეულმა მომზადებამ ბიანკინის ერთგულება ექსპერიმენტული და ფიზიკური მეცნიერებებისადმი განაპირობა. 1684 წელს ის რომში გაემგზავრა და კარდინალ ოტობონის ბიბლიოთეკარი გახდა, რომელმაც, როგორც პაპმა ალექსანდრე -მ, ის პაპის კამერდინერისა და სანტა-მარია-მაჯორეს კანონიკოსის თანამდებობებზე დააწინაურა. კლემენტ -მ ის 1712 წელს პარიზში მისიით გაგზავნა და ქრისტიანული სიძველეთა მუზეუმის შესაქმნელად დაიქირავა. მის მიერ დაწერილი ნაშრომი ჯოვანი დომენიკო კასინის პარალაქსის ახალი მეთოდის შესახებ 1685 წელს ლაიფციგის „ “-ში შეიტანეს. ხოლო 1706 წლის 9 იანვარს — პარიზის საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად.

ვენერას ბრუნვის პერიოდის შესახებ მისი დასკვნა მისი ზედაპირის დაკვირვებას ეფუძნებოდა 2.6" (66 მმ) 100 ფუტის ფოკუსური სიგრძის საჰაერო ტელესკოპის გამოყენებით. დღეს ჩვენ ვიცით, რომ ეს შეუძლებელია ამ პლანეტაზე სქელი ღრუბლის საფარის გამო. ის ასევე მუშაობდა ვენერას პარალაქსზე და გაზომა დედამიწის ბრუნვის ღერძის პრეცესია.

კალენდრის სიზუსტის გაუმჯობესების მცდელობის ფარგლებში, ბიანკინის კლემენტ -მ დაავალა რომში, სანტა მარია დელლი ანჯელე ე დეი მარტირის ბაზილიკაში (ანგელოზებისა და მოწამეთა წმინდა მარიამის ბაზილიკა) მნიშვნელოვანი მერიდიანული ხაზის აგება, რომელიც მზისა და ვარსკვლავების პოზიციის გამოსათვლელად გამოიყენებოდა.

ის ასევე მუშაობდა ძველი რომის ტოპოგრაფად და არქეოლოგად, ასევე კოლექციონერად. 1726 წელს, აპიას გზატკეცილის მახლობლად აღმოაჩინეს და გათხარეს სტრუქტურა (ლივიას კოლუმბარიუმი), რომელიც შედგებოდა ავგუსტუსისა და მისი მეუღლის ლივიას რამდენიმე მსახურისა და გათავისუფლებულის სამი სამარხისგან. ბიანკინიმ შეისწავლა ეს ოთახები და გამოაქვეყნა აღწერა. 1727 წელს, პალატინის ბორცვზე (დომიციანეს სასახლე) კეისრების სასახლის ნანგრევების შესწავლისას, ის სარდაფის ჭერიდან ჩავარდა და მძიმედ დაშავდა.

ის გარდაიცვალა რომში 1729 წლის 2 მარტს, და დაკრძალეს სანტა მარია მაჯორეში.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად,
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბიანკინი;
მარსის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბიანკინი;
მთავარი სარტყლის ერთ ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (42775) ბიანკინი.
თავის ტვინის აბსცესი

თავის ტვინის აბსცესი — თავის ტვინის ინფექციის გართულების შედეგად წარმოქმნილი ანთებითი უჯრედების, მკვდარი უჯრედებისა და პათოგენური ორგანიზმების გროვა, გარშემორტყმული მემბრანით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომებსა (თავის ტკივილი, გულყრა, ღებინება, ცნობიერების დათრგუნვა) და ფოკალურ ნევროლოგიურ დეფიციტებს, გამომდინარე აბსცესის მდებარეობიდან. რადიოლოგიურ კვლევებზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება 1 რეჟიმში, კონტრასტით) ახასიათებს ცენტრალურად ბნელი (ჰიპოდენსური/ჰიპოინტენსიური) შეფერილობა და პერიფერიულად კონტრასტის ჩართვა (ნათელი შეფერილობა).