iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გარსილასო დე ლა ვეგა

ინკა გარსილასო დე ლა ვეგა (; სახელი დაბადებისას: გომეს სუარეს დე ფიგეროა ; დ. 12 აპრილი, 1539, კუსკო, პერუ — გ. 23 აპრილი, 1616, კორდობა, ესპანეთი) — პერუელი ისტორიკოსი და მწერალი, ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი პირველი მნიშვნელოვანი ავტორი. ისტორიული ნაშრომის „უტყუარი კომენტარები ინკებზე“ ავტორი.

ბიოგრაფია
გარსილასო დე ლა ვეგა ესპანელი დიდგვაროვანისა და ინკი ქალის ოჯახში დაიბადა. მამამისი, სებასტიან გარსილასო დე ლა ვეგა, კუსკოს გუბერნატორი და უზენაესი მოსამართლე იყო, ხოლო დედა, პალა ჩიმპუ უკლუ (მონათლული დონია იზაბელი), ინკების უზენაესი მმართველის, უაინა კაპაკის დისშვილი იყო. რადგან ევროპელებსა და ინკ ინდიელებს შორის ქორწინება იმ დროს ოფიციალურად არ იყო აღიარებული, გომეს სუარეს დე ფიგეროა უკანონოდ ითვლებოდა. მოგვიანებით მან მამის გვარი მიიღო და თავის გვარს „ინკა“ დაამატა, რითაც ხაზი გაუსვა საკუთარ წარმომავლობას მმართველი დინასტიიდან.

სიცოცხლის პირველი ოცი წელი მან კუსკოში გაატარა, სადაც დედის მხრიდან ნათესავებისგან კეჩუას ენა, ტრადიციები, რელიგია და ინკების ისტორია შეისწავლა. 1560 წელს გარსილასო ესპანეთში გაემგზავრა, სადაც განათლების მიღება გააგრძელა და ლათინური ენა შეისწავლა. ის ცდილობდა სამეფო კარზე მამის დამსახურების აღიარების მიღებას, მაგრამ უშედეგოდ, რის შემდეგაც სამხედრო კარიერა აირჩია. 1570 წელს გარსილასო კაპიტნის წოდებამდე დააწინაურეს მორისკოების აჯანყების ჩახშობაში მონაწილეობისთვის. მოგვიანებით ის მონტილაში დასახლდა, ​​შემდეგ კი კორდობაში, სადაც ცხოვრების უმეტესი ნაწილი გაატარა. ზრდასრულ ასაკში მან წმინდანის წოდება მიიღო და ლიტერატურულ საქმიანობასა და ქველმოქმედებას მიუძღვნა თავი.

გარსილასოს ლიტერატურული კარიერა თარგმანებით დაიწყო. მისი პირველი გამოქვეყნებული ნაშრომი იყო ლეონ ებრეოს „დიალოგები სიყვარულზე“ (1590). მისი პირველი ორიგინალური ნაშრომი იყო „ინკების ფლორიდა“ (1605), რომელიც ესპანელი კონკისტადორების ექსპედიციებს ჩრდილოეთ ამერიკაში მიეძღვნა. მისი ძირითადი ნაშრომი იყო „უტყუარი კომენტარები ინკებზე“, რომლის პირველი ნაწილი 1609 წელს გამოიცა. ამ ნაშრომში ავტორმა დეტალურად აღწერა ინკების სახელმწიფოს, ტაჰუანტინსუიუს, ისტორია, მმართველობა და ადმინისტრაციული სისტემა, ასევე პერუს რელიგიური შეხედულებები, წეს-ჩვეულებები და ბუნებრივი პირობები. ამ ნაშრომის მეორე ნაწილი — „პერუს ზოგადი ისტორია“ 1617 წელს, ავტორის გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. იგი აღწერს ინკების იმპერიის ესპანელების მიერ დაპყრობას და შემდეგ კონკისტადორებს შორის წარმოშობილ სამოქალაქო ომებს.

გარსილასო დე ლა ვეგას ნაშრომებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ადრეული თანამედროვე პერიოდის ევროპულ ინტელექტუალურ ტრადიციაზე. ინკების სოციალური სტრუქტურის აღწერილობებმა მიიპყრო მოაზროვნეების, მათ შორის ტომას მორის და ტომასო კამპანელას ყურადღება. 1780 წელს ტუპაკ ამარუ -ის აჯანყების დროს, ესპანეთის ხელისუფლებამ აკრძალა კომენტარების გავრცელება, რადგან ისინი კოლონიური წესრიგისთვის საშიშად მიიჩნია. წიგნი ამერიკაში 1918 წლამდე არ გადაბეჭდილა.

ინკა გარსილასო დე ლა ვეგა გარდაიცვალა 1616 წლის 23 აპრილს, კორდობაში. იგი დაკრძალეს კორდობას საკათედრო ტაძარში. მის მშობლიურ ქალაქ კუსკოში მთავარი სტადიონი მის სახელს ატარებს. გარსილასო დე ლა ვეგას ძირითადი ნაშრომებია ლეონ ებრეოს „სიყვარულის დიალოგების“ (1590) თარგმანი იტალიური ენიდან, „ინკების ფლორიდა“ (1605), „უტყუარი კომენტარები ინკებზე“ (1609) და „პერუს ზოგადი ისტორია“ (1617).
სალიანდაგო პარკი

სალიანდაგო პარკი — ერთი დანიშნულების სადგურის ლიანდაგების ჯგუფი, რომლებიც სპეციალიზებურები არიან რკინიგზის სადგურის მუშაობის მოცულობასა და ხასიათზე დამოკიდებულებით.

ზოგადი მონაცემები
დიდ სადგურებში რამდენიმე სადგურის ლიანდაგი, რომლებიც სპეციალიზებურები არიან ერთი სახის მუშაობაზე, სალიანდაგო პარკში ერთიანდება ერთ საისრე ქუჩად ან საისრე ყელად. სალიანდაგო პარკებში ლიანდაგების რაოდენობა შუალედური სადგურებში შეადგენს არაუმეტეს 2—3-სა, დიდ დამხარისხებელ სადგურებში — 10 და უფრო მეტი. სალიანდაგო პარკების ურთიერთგანლაგების მიხედვით გამოიყოფა განივი, ნახევრადგანივი და გრძივი ტიპის სადგურები.

მოწყობა
სალიანდაგო პარკის ლიანდაგების დაკვალვისთვის მოითხოვება ორი ძირითადი პირობა: საისრე ქუჩებზე ყველა ისრული გადამყვანის ცენტრი უნდა იყოს განლაგებული ერთ პირდაპირ ხაზზე, პარკის ყველა ლიანდაგის ღერძი უნდა იყოს პარალელურები. საისრე ქუჩების დაკვალვისას ისრული გადამყვანის ცენტრის ზღვრული გადახრა საისრე ქუჩის ღერძის მიმართ (განივი შეცდომა) არ უნდა აჭარბებდეს ±1 სმ-ს.

პარკის ფორმა დამოკიდებულია მის ყელთან მიბმული რკინიგზის ლიანდაგების (მთავარი, შემაერთებელი, გამთრევი) რაოდენობაზე, თვითონ პარკში არსებული ლიანდაგების რაოდენობაზე და საისრე ქუჩების კონსტრუქციაზე. პარკების ელემენტარულ ფორმებს აქვთ ყელში შესასვლელი მხოლოდ ერთი ლიანდაგი და უბრალო საისრე ქუჩები. როდესაც პარკში ლიანდაგების რაოდენობა არ აღემატება 5-ს გამოიყენება ტრაპეციული ფორმის პარკი.

სადგურებში ასევე აწყობენ ლიანდაგების პარკებს ჯვარედინის ორმაგი კუთხის, კონისმსგავსი და ა.შ. საისრე ქუჩებით. პარკში ლიანდაგების მნიშვნელოვანი რაოდენობისას ირჩევა საისრე ქუჩების ისეთი შერწყმა, რომელიც უზრუნველყოფს შემავალი ისრული გადამყვანიდან ყველაზე უფრო შორს მდებარე სასაზღვრე ბოძკინტამდე არსებულ ყველაზე უფრო ნაკლებ მანძილს. თუ სალიანდაგო პარკის დანიშნულებაა მატარებლების მიღება-გაშვება, მაშინ ყველაზე უფრო მოკლე მანძილს უნდა ქონდეს მოცემული სადგურისთვის მითითებული ლიანდაგის სასარგებლო სიგრძე, ხოლო სხვა ლიანდაგებს აქვთ ზედმეტი სიგრძე.

სპეციალიზაცია
მოცემული სამუშაოს სპეციალიზაციაზე დამოკიდებულობით გამოყოფენ ლიანდაგების პარკებს:

მიმღებ-გამგზავნი — განსაზღვრული მატარებელთა მიღებისთვის და გაშვებისათვის;
დამხარისხებელი — ვაგონების გადამუშავებისთვის;
დასატვირთი — ვაგონების დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოთა ოპერაციების წარმოებისთვის;
ტრაქციული — ლოკომოტივების რემონტისათვის;
ეკიპირების — ლოკომოტივების წყლით და საწვავით ეკიპირებისთვის;
სარემონტო — სატვირთო პარკის ვაგონების რემონტისთვის;
ტექნიკური — სამგზავრო მატარებლების დამუშავებისთვის (დასუფთავება, დეზინფექცია, გარეცხვა, ვაგონების დაჯგუფება და სხვ.)
რანჟირების — სამგზავრო მატარებლების ფორმირებისთვის და გაჩერებისთვის;
ადგილობრივი — დიდი ვაგონნაკადების სადგურებზე, რომლებისთვისაც მოითხოვება ვაგონების არჩევა ჯგუფების ან დაცლის პუნქტების მიხედვით;
ტრანზიტული — გადამუშავების გარეშე მატარებლების მიღება-გაშვებისთვის.

ასევე, ერთი მიმართულების მატარებლებთან მუშაობის სპეციალიზაციაზე დამოკიდებულობით, გამოყოფენ წყვილ და კენტ პარკებს.
აიათოლა მაჰმუდ ჰაშემი შაჰრუდი

მაჰმუდ ჰაშემი შაჰრუდი (სპარს. ; დ. 15 აგვისტო, 1948 — გ. 24 დეკემბერი, 2018) — ირანელი და ერაყელი შიიტი სასულიერო პირი (აიათოლა) და პოლიტიკოსი. 2017 წლიდან გარდაცვალებამდე იკავებდა ირანის მიზანშეწონილობის საბჭოს თავმჯდომარის პოსტს, ხოლო 1999–2009 წლებში იყო ირანის სასამართლო ხელისუფლების მეთაური.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
მაჰმუდ ჰაშემი შაჰრუდი დაიბადა ერაყის ქალაქ ნაჯაფში, ეთნიკურად ირანელი მშობლების ოჯახში. მამამისი, ალი ჰოსეინი შაჰრუდი, ნაჯაფის სემინარიის სწავლული იყო. მაჰმუდმა განათლება ნაჯაფში მიიღო, სადაც მისი მასწავლებლები იყვნენ ისეთი გამოჩენილი ფიგურები, როგორებიც არიან აიათოლა ხომეინი და მუჰამედ ბაკირ ალ-სადრი.

მოგვიანებით, ირანში გადასვლის შემდეგ, იგი ასწავლიდა ყუმის სემინარიაში. აღსანიშნავია, რომ მისი ერთ-ერთი სტუდენტი იყო ლიბანური "ჰეზბოლას" მომავალი ლიდერი, ჰასან ნასრალა.

პოლიტიკური კარიერა
1974 წელს ბაასის პარტიამ შაჰრუდი დააპატიმრა პოლიტიკური აქტიურობის გამო. იგი იყო „ისლამური დავას პარტიის“ წევრი და აქტიურად უჭერდა მხარს ისლამურ მოძრაობას ერაყში.

ირანის ისლამური რევოლუციის შემდეგ შაჰრუდი ირანში გადავიდა. იგი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა, როგორც შუამავალი აიათოლა ხომეინისა და ნაჯაფის სასულიერო წრეებს შორის. 1995 წელს იგი გახდა გუშაგთა საბჭოს წევრი.

სახელმწიფო თანამდებობები
1999 წელს შაჰრუდი სასამართლო ხელისუფლების მეთაურად დაინიშნა. თანამდებობის დაკავებისას მან მკაცრად გააკრიტიკა თავისი წინამორბედი, მუჰამედ იაზდი და აღნიშნა, რომ მან „დანგრეული სასამართლო სისტემა“ ჩაიბარა.

მისი მმართველობის პერიოდში განხორციელდა რამდენიმე რეფორმა:

მომზადდა „დეკრიმინალიზაციის კანონპროექტი“, რომელიც მსუბუქი დანაშაულებისთვის პატიმრობის ნაცვლად სოციალურ სასჯელებს ითვალისწინებდა.

დაწესდა მორატორიუმი ჩაქოლვით სიკვდილით დასჯაზე.

მიუხედავად რეფორმისტული მცდელობებისა, მან პროკურორად დანიშნა კონსერვატორი საიდ მორთაზავი, რომელიც ცნობილი იყო დისიდენტების მიმართ რეპრესიული ქმედებებით.

პოლიტიკური გავლენა და კრიტიკა
შაჰრუდი ითვლებოდა ირანის უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის, ერთ-ერთ უახლოეს გარემოცვად და მის სავარაუდო მემკვიდრედაც კი. 2011 წელს ხამენეიმ იგი დანიშნა სპეციალური საარბიტრაჟო ორგანოს ხელმძღვანელად პრეზიდენტ მაჰმუდ აჰმადინეჟადსა და პარლამენტს შორის არსებული დავის გადასაჭრელად.

2018 წელს შაჰრუდი სამკურნალოდ იმყოფებოდა გერმანიაში, რასაც მოჰყვა პროტესტი ადამიანის უფლებათა დამცველების მხრიდან. გერმანელმა პოლიტიკოსმა ფოლკერ ბეკმა მის წინააღმდეგ სარჩელიც შეიტანა კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაულების ბრალდებით, სასამართლო სისტემის მეთაურობისას განხორციელებული სიკვდილით დასჯის შემთხვევების გამო.

გარდაცვალება
მაჰმუდ ჰაშემი შაჰრუდი გარდაიცვალა 2018 წლის 24 დეკემბერს, 70 წლის ასაკში, თეირანში. დაკრძალვის ცერემონიას უძღვებოდა ალი ხამენეი. დაკრძალულია ყუმში, ფატიმა მასუმეს მეჩეთში.
ვაგონშემაერთებელი

ვაგონშემაერთებელი — მოწყობილობა, რომლის ძირითადი დანიშნულებაა დიდ დამხარისხებელ სადგურებში ჩახსნილი ვაგონების შეერთება გორაკისწინა ლიანდაგებში. ასევე გამოიყენება ვაგონების ჯგუფების გადასაადგილებლად სამრეწველო საწარმოების მისასვლელ ლიანდაგებზე.

კარეტის ტიპის ვაგონშემაერთებელი
კარეტის ტიპის ვაგონშემაერთებლებს აქვთ ოთხა პატარა ბორბალი, რომლებიც გადაადგილდებიან წარმოქმნილ მოძრავ და დამხმარე რელსებზე მიმმართველი ღარის ფუძეზე. იმის შედეგად, რომ დამხმარე რელსი განლაგებულია ლიანდაგის ორი ძაფის შიგნით ან გარეთ, კარეტას შეუძლია იმოძრაოს როგორც დამხარისხებელი ლიანდაგის გასწვრივ, ასევე გამყოფი საისრე ზონის საზღვრებში. კარეტაზე მდებარეობს ამოსაწევი ბერკეტი, რომელიც ურთიერთმოქმედებს ვაგონების გოგორწყვილებთან. ელექტრომექანიკური გამწევი მექანიზმი ემსახურება ვაგონშემაერთებელს ერთ — ორ ლიანდაგზე. კარეტის მოქმედების ზონა 40—60 მეტრია, 10 მოწყობილობის შემაერთებელი ლიანდაგის საერთო სიგრძე აღწევს 600 მეტრს. კარეტა ექსპლოატაციის ნორმალურ პირობებში გადაადგილებს 8 ვაგონამდე რაოდენობას, მასით 600—700 ტონას, სიჩქარით 1,5 მ/წმ.

ურიკის ტიპის ვაგონშემაერთებელი
ურიკის ტიპის ვაგონშემაერთებელი ეყრდნობა ოთხ ბორბალს, რომელიც გადაადგილდება სარელსო ლიანდაგის ფუძის შიდა ნაწილის ზევიდან; აქვს ამოსაწევი ბერკეტები, ურთიერთმოქმედებს ვაგონების გოგორწყვილებთან. ურიკა გადაადგილებს ვაგონებს სიჩქარით 1,25—1,5 მ/წმ, საწყის მდგომარეობაში ბრუნდება ორჯერ უფრო სწრაფად. ვაგონების შეერთების ზონაა 400—500 მეტრი.

გამოყენება
ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებულია ბაგირის წევის კარეტის (რუსეთი, აშშ) და ურიკის ტიპის (გერმანია, შვედეთი, შვეიცარია) ვაგონშემაერთებლები. ვაგონშემაერთებლებს იყენებენ პარკის ვაგონის შემანელებლებთან კომბინაციაში, მათი თანმიმდევრობით დალაგებისას.
ხმა, რომელიც ჭაობში ჩაიკარგა

„ხმა, რომელიც ჭაობში ჩაიკარგა“ — ქართველი პედაგოგისა და ავტორის, კახა გალდავას დოკუმენტურ-მეთოდოლოგიური ხასიათის ნაწარმოები. წიგნი 2025 წელს გამომცემლობა „ტრიასმა“ დასტამბა. ნაწარმოები ეხება რთული ქცევის, ემოციური დარღვევებისა და კანონთან კონფლიქტში მყოფი მოზარდების რესოციალიზაციის პროცესს და აერთიანებს მხატვრულ თხრობას პრაქტიკულ პედაგოგიურ რეკომენდაციებთან.

შინაარსი
წიგნის ცენტრში არიან მოზარდები, რომლებსაც ქუჩაში ცხოვრების გამოცდილება აქვთ. სიუჟეტი ასახავს მათ ტრანსფორმაციას და სასკოლო გარემოში ინტეგრაციას. ავტორი ყურადღებას ამახვილებს იმ სირთულეებზე, რომლებსაც მასწავლებლები და საზოგადოება აწყდებიან ამ პროცესში.
ნაწარმოების სათაური - „ხმა, რომელიც ჭაობში ჩაიკარგა“ - სიმბოლურად გამოხატავს იმ მივიწყებულ მოზარდებს, რომელთა პრობლემები და პოტენციალი ხშირად სოციალური გულგრილობისა თუ სისტემური ხარვეზების გამო შეუმჩნეველი რჩება.

სტრუქტურა და მეთოდოლოგია
ნაწარმოები თავისი სტრუქტურით უნიკალურია, რადგან ის სამ ძირითად კომპონენტს აერთიანებს:

დოკუმენტური პროზა: რეალურ ისტორიებზე დაფუძნებული თხრობა მოზარდების ცხოვრების შესახებ.
დოკუმენტური ჩანართები: ფაქტობრივი მასალები, რომლებიც მკითხველს რეალურ სურათს უქმნის.
მეთოდოლოგიური ნაწილი: წიგნი შეიცავს პრაქტიკულ სახელმძღვანელოს პედაგოგებისთვის. მასში მოცემულია კონკრეტული სტრატეგიები და მიდგომები, რომლებიც მასწავლებელმა შეიძლება გამოიყენოს გაკვეთილზე რთული ქცევის მქონე მოსწავლეებთან მუშაობისას.

თემატიკა
წიგნში წამოჭრილია შემდეგი საკითხები:

მოზარდთა დევიანტური ქცევა და მისი სოციალური ფესვები;
პედაგოგის, როგორც ფასილიტატორისა და მენტორის როლი;
კანონთან კონფლიქტში მყოფი მოზარდების განათლების უფლება;
ემოციური და ქცევითი დარღვევების მართვა სასკოლო გარემოში.
ბელარუსის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ბელარუსის ჭადრაკის ჩემპიონატი — ყოველწლიური სპორტული შეჯიბრება, რომელსაც ატარებს სპორტისა და ტურიზმის სამინისტრო ბელარუსის ჭადრაკის ფედერაციასთან ერთად. წარმოადგენს ევროპის პირად ჩემპიონატზე გასასვლელ შესარჩევ ტურნირს (2021 წლამდე).

ისტორია
ბელარუსის პირველი ჩემპიონატი ჭადრაკში ჩატარდა 1924 წელს, სრულიად ბელარუსის მოჭადრაკეთა ყრილობის ფარგლებში. ტურნირის გამარჯვებული, რომელიც წრიული სისტემით ჩატარდა 12 მონაწილეს შორის, გახდა მინსკელი ექიმი სოლომონ როზენტალი, რომელმაც გაუსწრო მეორე ადგილზე გასულ ფიოდორ დუზ-ხოტიმირსკის. მეორე მსოფლიო ომამდე სულ თორმეტი ჩემპიონატი ჩატარდა.

პირველ ომისშემდგომ ჩემპიონატში, 1947 წელს, გაიმარჯვა ბელარუსში საცხოვრებლად გადასულმა ვლადიმერ საიგინმა. მესამე ადგილი დაიკავა კონკურსის გარეშე მოასპარეზე ვლადას მიკენასმა. მას შემდეგ ტურნირები ყოველწლიურად ტარდება.

ყველაზე მეტჯერ ტიტული მოპოვებული აქვს ვიაჩესლავ დიდიშკოს — 11-ჯერ. შვიდჯერ გაიმარჯვეს ვლადიმერ საიგინმა და ალბერტ კაპენგუტმა, ექვს-ექვსჯერ — გავრილ ვერესოვმა და ალექსეი სუეტინმა. ქალთა შორის ჩემპიონატებს ყველაზე მეტჯერ იგებდნენ რაჰილ ეიდელსონი (ათჯერ) და გალინა არჩაკოვა (ცხრაჯერ).

ბელარუსის სსრ-ის ჩემპიონატები 1924-1991 წლებში
ჩემპიონატები 1992 წლიდან
ბელგიის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ბელგიის საჭადრაკო ჩემპიონატი — ყოველწლიური ჩემპიონატი, რომელსაც ატარებს ბელგიის სამეფო საჭადრაკო ფედერაცია. ტურნირის გამარჯვებულს ენიჭება ბელგიის საჭადრაკო ჩემპიონის ტიტული.

პირველი არაოფიციალური ტურნირები ბრიუსელის საჭადრაკო კლუბის ორგანიზებით ჩატარდა. 1920 წელს ბელგიის მაშინდელი ოთხი უმსხვილესი საჭადრაკო კლუბის (ბრიუსელის, ანტვერპენის, გენტისა და ლიეჟის) ზედამხედველობით დაარსდა ბელგიის საჭადრაკო ფედერაცია. პირველი ოფიციალური ჩემპიონატი 1921 წელს გაიმართა. მაშინ გამარჯვებულს ორი ტიტული ენიჭებოდა: „ბელგიის ჩემპიონი“ და „ბელგიის საჭადრაკო ფედერაციის ჩემპიონი“. ბელგიის ჩემპიონის ტიტული მხოლოდ ბელგიის მოქალაქეებისთვის იყო განკუთვნილი, ხოლო ფედერაციის ჩემპიონატში გამარჯვება არაბელგიელებსაც შეეძლოთ. ქალთა ჩემპიონატი 1938 წელს დაარსდა. 1970 წელს ბელგიის საჭადრაკო ფედერაციას ეწოდა „ბელგიის სამეფო საჭადრაკო ფედერაცია“ და მას შემდეგ გაიცემა მხოლოდ ერთი — ბელგიის საჭადრაკო ჩემპიონის ტიტული.

1936 წელს ჩატარდა სამი ბელგიური ჩემპიონატი. ამის მიზეზი იყო ის, რომ მოთამაშეთა ნაწილი არ ეთანხმებოდა ფედერაციის მიერ ჩემპიონატის ორგანიზების წესს და გადაწყვიტეს საკუთარი ტურნირები ჩაეტარებინათ. ფაქტობრივად, მათ გამართეს ორი ტურნირი: ერთი, სადაც მხოლოდ ბელგიელი მოთამაშეები მონაწილეობდნენ და მეორე — საერთაშორისო ჩემპიონატი.

გამარჯვებულები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ბოსნია და ჰერცეგოვინის საჭადრაკო ჩემპიონატი — ეროვნული ჩემპიონატი ჭადრაკში, რომელსაც ატარებს ბოსნია და ჰერცეგოვინის საჭადრაკო კავშირი. პირველი გათამაშება შედგა 2005 წელს, იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ათ წელზე მეტი ხნის შემდეგ.

პირველ ჩემპიონატში მონაწილეობდა ექვსი მოთამაშე ბოსნია და ჰერცეგოვინიდან და ექვსი სერბეთიდან და მონტენეგროდან. ტურნირს აკლდა ისეთი წამყვანი მოთამაშეები, როგორებიც არიან ბორკი პრედოევიჩი, ბოიან კურაიცა და ემირ დიზდარევიჩი. მეორე გათამაშება ჩატარდა 10 ბოსნიელი და 2 სერბი და მონტენეგროელი მოთამაშის მონაწილეობით. მესამე ჩემპიონატი კი უკვე სრულად შედგებოდა ბოსნია და ჰერცეგოვინელი მოთამაშეებისგან. ბორკი პრედოევიჩისა და პრედრაგ ნიკოლიჩის მონაწილეობით ეს ტურნირი ყველაზე ძლიერი იყო ჩემპიონატის ისტორიაში.

გამარჯვებულები
ქალები
ბრაზილიის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ბრაზილიის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ეროვნული ჩემპიონატი ჭადრაკში, რომელსაც ატარებს ბრაზილიის ჭადრაკის კონფედერაცია. პირველი ტურნირი ჩატარდა 1927 წელს.

1998 წლის ჩემპიონატი გაიმართა 9–19 დეკემბერს იტაბირიტოში, მინას-ჟერაისის შტატში. ჩემპიონატში მონაწილეობდა 16 მოთამაშე, რომლებიც მონაწილეობდნენ "პლეი-ოფის" სისტემით. ფინალურ მატჩში რაფაელ ლეიტაომ დაამარცხა ჯოვანი ვესკოვი.

გამარჯვებულები
ბულგარეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში

ბულგარეთის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ყოველწლიური ეროვნული ტურნირი, რომელიც ტარდება ბულგარეთის საუკეთესო მოჭადრაკის გამოსავლენად. პირველი ჩემპიონატი ჩატარდა 1933 წელს და მას შემდეგ, მცირე გამონაკლისების გარდა, თითქმის ყოველ წელს იმართება.

უკანასკნელ წლებში ბულგარეთის ზოგიერთი წამყვანი მოჭადრაკე, მათ შორის მსოფლიო ჩემპიონები — ვესელინ ტოპალოვი და ანტოანეტა სტეფანოვა, ქვეყნის პირველობაზე აღარ მონაწილეობენ.

ისტორია
ბულგარეთის საჭადრაკო ცხოვრებაში ეს ტურნირი უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა. პირველი ოფიციალური ჩემპიონი 1933 წელს გახდა გეორგი გეშევი, რომელმაც ზედიზედ ოთხჯერ მოიპოვა ეს ტიტული. ყველაზე მეტჯერ (6-ჯერ) ქვეყნის ჩემპიონობა ალექსანდრე კოტულოვმა და კირილ გეორგიევმა შეძლეს.

ღია ჩემპიონატი
ქალთა ჩემპიონატი
შპალების ეპიურა

შპალების ეპიურა — შპლების რაოდენობა 1 კილომეტრი რკინიგზის ლიანდაგზე. ეს მნიშვნელობა სხვადასხვა ქვეყნებში მერყეობს 1000 ცალიდან 2200 ცალ შპალამდე ერთ კილომეტრში. პოსტსაბჭოთა სივრცეში სტანდარტული რაოდენობაა 2000, 1840, 1600 ან 1440 ცალი შპალი ერთ კილომეტრში. პირდაპირ ლიანდაგებში ძირითადად გამოიყენება ეპიურა 1840 ცალი შპალი ერთ კილომეტრში (46 ცალი შპალი 25 მეტრში) და 2000 ცალი შპალი ერთ კილომეტრში მოხვეულებში ან რკინიგზის დაკლაკნილ მონაკვეთებზე, ხიდებზე, გვირაბებში და უპირაპირო ლიანდაგების გამოყენებისას.

შპალების ეპიურა ამერიკის შეერთებულ შტატებში
ამერიკის შეერთებულ შტატებში დღეისათვის ძირითადად უპირაპირო ლიანდაგებზე შპალების ეპიურა შეადგენს 3250 ცალ შპალს ერთ მილზე (2019 ცალი შპალი კილომეტრზე). ამ ეპიურაში შპლების ღერძებს შორის მანძილი შეადგენს 19,5 დუიმს ან 495,3 მილიმეტრს.

მისასვლელ ლიანდაგებზე ან მცირეტონაჟიან მარშრუტებზე შეიძლება გამოყენებული იქნეს განსხვავებული ღერძებშორისი მანძილი: 22 დუიმი (558,8 მმ) – 2880 ცალი შპალი ერთ მილზე (1790 ცალი კილომეტრზე) ეპიურისათვის, ან 24 დუიმი (609,4 მმ) 2640 ცალი შპალი ერთ მილზე (1640 ცალი კილომეტრზე) ეპიურისათვის. 1960-იანი წლების შემდეგ ამერიკის შეერთებული შტატების რკინიგზაზე მეორე ეპიურა პრაქტიკულად არ გამოიყენება, მაგრამ მას ჯერ კიდევ ვხვდებით სამუზეუმო ტურისტულ რკინიგზის ტრანსპორტზე და ტრამვაის ხაზებზე.
1968 წლის ქალთა ევრობასკეტი

1968 წლის ქალთა ევრობასკეტი — ფიბა ევროპის მიერ ჩატარებული მე-11 რეგიონალური ჩემპიონატი. შეჯიბრი იტალიაში, მესინაში ჩატარდა. საბჭოთა კავშირმა (16 წლის 2.13 მეტრი სიმაღლის ულიანა სემიონოვასთან ერთად) ადვილად მოიპოვა ოქროს მედალი, იუგოსლავიამ ვერცხლის მედალი, ხოლო პოლონეთმა - ბრინჯაოს მედალი.

პირველი ეტაპი
ჯგუფი 
ჯგუფი 
 ჯგუფი
მეორე ეტაპი
ჩემპიონატის ჯგუფი
მე-8-დან მე-13 ადგილამდე ჯგუფი
საბოლოო რეიტინგი
დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში

დანიის ჩემპიონატი ჭადრაკში — ყოველწლიური ტურნირი, რომელსაც ატარებს დანიის ჭადრაკის კავშირი . პირველი ჩემპიონატი გაიმართა 1910 წელს, თუმცა ჭადრაკში დანიის ჩემპიონის ოფიციალური ტიტული 1922 წლიდან დაწესდა.

ისტორია
1949 წლის ჩემპიონატზე პოულ ჰაგემ და ბიორნ ნილსენმა თანაბარი ქულები დააგროვეს, თუმცა ნილსენი პლეი-ოფამდე გარდაიცვალა. 1950 წელს ჰაგემ კვლავ გაიყო პირველი ადგილი იენს ენევოლდსენთან, გამარჯვებული კი კენჭისყრით გამოვლინდა.
1997: ჩემპიონატი გაიმართა ესბიერგში (22–30 მარტი). გაიმარჯვა ლარს ბო ჰანსენმა (6/9).
1999: ჩემპიონატი ჩატარდა ორჰუსში. პეტერ ჰაინე ნილსენმა და სუნე ბერგ ჰანსენმა დააგროვეს 6½/9, ტიტული კი ტაი-ბრეიკით პეტერ ჰაინე ნილსენმა მოიპოვა.
2000: გაიმართა ალბორგში (15–24 აპრილი). გაიმარჯვა კურტ ჰანსენმა (6/8).
2001: გაიმართა ნიბორგში (7–16 აპრილი). გაიმარჯვა პეტერ ჰაინე ნილსენმა (7/9).
2002: გაიმართა გრევეში (23–31 მარტი). გაიმარჯვა სუნე ბერგ ჰანსენმა (6½/9).
2003: გაიმართა ჰორსენსში (12–20 აპრილი). გაიმარჯვა პეტერ ჰაინე ნილსენმა (7/9).
2004: გაიმართა კიოგეში (4–12 აპრილი). ფინალში სტეფენ პედერსენმა დაამარცხა ჰენრიკ ელ კერი.
2005: გაიმართა კიოგეში (20–28 მარტი). სუნე ბერგ ჰანსენმა ფინალში დაამარცხა კურტ ჰანსენი (2½/4).
2006: გაიმართა ალბორგში (8–17 აპრილი). გაიმარჯვა სუნე ბერგ ჰანსენმა.
2007: გაიმართა ალბორგში (31 მარტი–8 აპრილი). გაიმარჯვა სუნე ბერგ ჰანსენმა (6½/9).
2008: გაიმართა სილკებორგში (15–23 მარტი). გაიმარჯვა პეტერ ჰაინე ნილსენმა (7/9).

გამარჯვებულები
ჟიროვნიცე

ჟიროვნიცე — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი პელჰრჟიმოვის რაიონში მდებარეობს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ჟიროვნიცე 6 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება:

ჟიროვნიცე
ხოლუნა
ლიტკოვიცე
სტრანა
შტიტნე
ვლჩეტინი

გეოგრაფია
ჟიროვნიცე პელჰრჟიმოვიდან სამხრეთით, დაახლოებით 19 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო იჰლავიდან სამხრეთ-დასავლეთით, 32 კილომეტრითაა დაშორებული. ქალაქი გაშენებულია კრჟემეშნიკის მთიანეთში. მისი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე 648 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქში მიედინება პატარა მდინარე ჟიროვნიჩკა, ხოლო მიმდებარე ტერიტორიები მდიდარია პატარა გუვურებითა და სათევზაი ტბორებით.

კლიმატი ზომიერად კონტინენტურია, ზამთარი იცის ცივი და თოვლიანი, ხოლო ზაფხული თბილი და შედარებით ნოტიო. საშუალო წლიური ტემპერატურა დაახლოებით 8–9 °-ს შეადგენს, ხოლო ყველაზე ცხელი თვე ივლისია. წვიმები ძირითადად გაზაფხულსა და ზაფხულში მოდის.

ისტორია
ჟიროვნიცე ამავე სახელწოდების ციხესიმაგრის გარშემო შეიქმნა, ეს ციხესიმაგრე თავდაპირველად შუა საუკუნეების პერიოდში აშენდა და მოგვიანებით რენესანსულ‑ბაროკოს სტილში განაახლეს. ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1358 წელს არის მოხსენიებული, ამ დროს აქ მდებარე ციხესიმაგრე უკვე მნიშვნელოვანი სტრატეგიული ადგილი იყო.

ციხე საუკუნის შუახანებში ვიტკოვიცების დიდგვაროვანთა ოჯახის საკუთრება გახდა. მოგვიანებით მან რამდენიმე მფლობელი გამოიცვალა, მათ შორის ჰრადცელი ოლდრჟიხების ოჯახი. ისინი ხელს უწყობდნენ ტაძრებში ფრესკების მოხატვას და ქალაქის კულტურულ განვითარებას.

ოცდაათწლიან ომში ჟიროვნიცე ნაწილობრივ განადგურდა, თუმცა შემდეგ შტერნბერგების ოჯახმა ციხე აღადგინა და ქალაქის ინფრასტრუქტურა განაახლა.

1854 წელს ჟიროვნიცე ოფიციალურად გამოცხადდა ქალაქად. საუკუნის მეორე ნახევარში ქალაქი მცირე მრეწველობისა და ხელოსნობის მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა, რაც დაეხმარა მის ეკონომიკურ და კულტურულ განვითარებას.

 საუკუნის შუა პერიოდში, კერძოდ 1964 წელს ციხესიმაგრეში გაჩენილმა ხანძარმა ის გაანადგურა, თუმცა მოგვიანებით აღადგინეს და დღეს მასში ეთნოგრაფიული მუზეუმი და ისტორიული მემკვიდრეობის სახლია განთავსებული.

ღირსშესანიშნაობები
ჟიროვნიცეს მთავარ ღირსშესანიშნაობებია მისი ციხესიმაგრე და ეკლესია. ჟიროვნიცეს ციხესიმაგრე თავდაპირველად შუა საუკუნეების ნაგებობა იყო, რომელიც შემდეგ რენესანსის ეპოქის არისტოკრატულ რეზიდენციად გადაკეთდა. მისი ნაქარგი ფრესკები მთელი ქვეყნის მასშტაბით ყველაზე გრანდიოზულად ითვლება. ციხესიმაგრეში ასევე მდებარეობს ღილების წარმოებისა და მარგალიტის დამუშავების მუზეუმი.

წმინდა ჟილის ეკლესია არის პატარა სასაფლაოს ეკლესია, რომელიც ბაროკოს სტილში 1700 წელს აშენდა, თუმცა მასში ინტეგრირებულია ძველი გვიანი გოტიკური ეკლესიის ნაშთები.
წმინდა ბართლომეს ეკლესია მდებარეობს სტრანას ტერიტორიაზე. ეს ნეოკლასიკური შენობაა, რომელსაც გოტიკური საძირკველი აქვს.

ცნობილი ადამიანები
ტომაშ შტიტნი შტიტნელი (დაახლოებით 1333 – 1401/1409) — მწერალი და თეოლოგი
იოზეფ ბრდლიკი (1848–1932) — ქალაქის მერი, მეწარმე
ვლადისლავ ბრდლიკი (1879–1964) — ჩეხოსლოვაკი პოლიტიკოსი და მინისტრი
ივა იანჟუროვა (დაბ. 1941) — მსახიობი
იაროსლავ მაქსმილიან კაშპარი (დაბ. 1950) — მღვდელი, მასწავლებელი და მწერალი.
იაროსლავ დრობნი (დაბ. 1979) — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
პეტრ კონაში (დაბ. 1983) — მსახიობი

დაძმობილებული ქალაქები
ჟიროვნიცე დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
გროსჰოეშტეტენი, შვეიცარია
ტრსტენა, სლოვაკეთი