გუსტავო ნობოა

გუსტავო ხოსე ხოაკინ ნობოა ბეხარანო (დ. 21 აგვისტო, 1937 – გ. 16 თებერვალი, 2021 ) — ეკვადორელი პოლიტიკოსი, რომელიც ეკვადორის 42-ე პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა 2000 წლის 22 იანვრიდან 2003 წლის 15 იანვრამდე. მანამდე, 1998 წლიდან 2000 წლამდე, იგი იყო ქვეყნის 42-ე ვიცე-პრეზიდენტი პრეზიდენტ ჯამილ მაჰუადის ადმინისტრაციაში. 1983-დან 1984 წლამდე იგი ასევე იკავებდა გუაიასის პროვინციის გუბერნატორის თანამდებობას.

გუაიაკილში დაბადებული ნობოას პოლიტიკური კარიერა 1983 წელს დაიწყო, როდესაც პრეზიდენტმა ოსვალდო ურტადომ იგი გუაიასის პროვინციის გუბერნატორად დანიშნა; ეს პოსტი მან მომდევნო წელს დატოვა. 1998 წელს ნობოა ჯამილ მაჰუადის თანაგუნდელი იყო საპრეზიდენტო არჩევნებში; მათმა კანდიდატურამ გაიმარჯვა და ნობოა ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.

2000 წლის 21 იანვარს, ეკვადორელი ხალხის, განსაკუთრებით კი მკვიდრი მოსახლეობის მზარდი უკმაყოფილების ფონზე, რაც გამოწვეული იყო პრეზიდენტ მაჰუადის მიერ მძიმე ეკონომიკური კრიზისის მართვის სტილით, პრეზიდენტი პოლკოვნიკ ლუის გუტიერესის მიერ მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად გადააყენეს. საბოლოოდ, პრეზიდენტი ნობოა გახდა და ოფიციალურად ფიცი მეორე დღეს დადო. მისმა მთავრობამ სცადა ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობის გაჯანსაღება.

ნობოამ პოსტი 2003 წლის იანვარში დატოვა და მისი მემკვიდრე ლუის გუტიერესი გახდა — სწორედ იმ გადატრიალების ლიდერი, რომელმაც ჯამილ მაჰუადი დაამხო. თანამდებობის დატოვებიდან მალევე, ნობოას ბრალი წაუყენეს, რის გამოც მან ქვეყანა დატოვა და თავშესაფარი დომინიკელთა რესპუბლიკაში მიიღო. თუმცა, 2005 წელს იგი შინაპატიმრობაში აიყვანეს, რომელიც მომდევნო წელს გაუუქმდა.

პოლიტიკური კარიერა
ნობოა გუაიასის პროვინციის გუბერნატორი იყო 1983 წლის მარტიდან 1984 წლის აგვისტომდე. 1998 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იგი ჯამილ მაჰუადის თანაგუნდელი (ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი) იყო, რომელმაც გაიმარჯვა. 1998 წლის 10 აგვისტოს მან ეკვადორის ვიცე-პრეზიდენტის ფიცი დადო.

პრეზიდენტობის პერიოდი (2000–2003)
2000 წლის 21 იანვარს სამხედრო გადატრიალებამ მაჰუადის მთავრობა დაამხო, მომდევნო დღეს კი, კონსტიტუციური რიგის შესაბამისად, ნობოა ეკვადორის პრეზიდენტი გახდა. ნობოას პრეზიდენტობა აღინიშნა ეკვადორის ეკონომიკის გაჯანსაღების მცდელობებით, რომელიც იმ დროს რეცესიაში იმყოფებოდა; მათ შორის იყო წინა მთავრობის მიერ გაყინული 400 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების აქტივების გათავისუფლება. მან პოსტი 2003 წელს დატოვა, მას შემდეგ, რაც 2002 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პრეზიდენტად ლუის გუტიერესი აირჩიეს.

პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი
ყოფილმა ეკვადორის პრეზიდენტმა, ლეონ ფებრეს-კორდერომ, ნობოა ქვეყნის საგარეო ვალის არასწორ მართვაში დაადანაშაულა. ვადის ამოწურვის შემდეგ, ყოფილ პრეზიდენტს ბრალად დასდეს საგარეო ვალის მოლაპარაკებებისას დაშვებული დარღვევები, რაც ქვეყანას 9 მილიარდი დოლარი დაუჯდა. მან ბრალდებები კატეგორიულად უარყო და დომინიკელთა რესპუბლიკას პოლიტიკური თავშესაფარი სთხოვა, რაც 2003 წლის 11 აგვისტოს დაუკმაყოფილდა.

უზენაესმა სასამართლომ მის წინააღმდეგ არსებული საქმე გააუქმა (თუმცა თავად სასამართლო იმ დროს არაკონსტიტუციურად, მაგრამ მოქმედებად ითვლებოდა) იმ საბაბით, რომ საქმე არ იყო აღძრული კონგრესის ხმების ორი მესამედით, როგორც ამას კონსტიტუცია მოითხოვდა. მიუხედავად ამისა, 2005 წლის მაისში იგი შინაპატიმრობაში აიყვანეს და ეკვადორის შინაგან საქმეთა მინისტრი მის გასამართლებას გეგმავდა. 2006 წლის 16 მარტს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლემ დაკავების ორდერი გააუქმა და ნობოას ბრალი დანაშაულის დაფარვაში (თანამონაწილეობაში) შეუმცირა.

პირადი ცხოვრება
ნობოა დაიბადა გუაიაკილში. მან შეისწავლა პოლიტიკური და სოციალური მეცნიერებები და გუაიაკილის უნივერსიტეტში სამართლის დოქტორის ხარისხი მოიპოვა. 1986 წლიდან 1996 წლამდე იგი ამავე უნივერსიტეტის რექტორი (კანცლერი) იყო, სადაც ასევე ასწავლიდა სამართალს.

ნობოა 2021 წლის 16 თებერვალს გარდაიცვალა გულის შეტევით, ფლორიდაში, მაიამის „ჯექსონ მემორიალ ჰოსპიტალში“ , სადაც ტვინის სიმსივნის ოპერაციის შემდგომ რეაბილიტაციას გადიოდა. იგი 83 წლის იყო.