iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კარლი (ბადენის დიდი ჰერცოგი)

კარლ ლუდვიგ ფრიდრიხი (; დ. 8 ივნისი, 1786, კარლსრუე — გ. 8 დეკემბერი, 1818, რაშტატი) — ბადენის დიდი ჰერცოგი 1811 წლის 10 ივნისიდან. ცერინგენების გვარის უფროსი შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
კარლი იყო პრინც კარლ ლუდვიგ ფონ ბადენისა და ამალია ფონ ჰესენ-დამრშტადტის, კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენის შვილიშვილის შვილი. კარლი იყო რუსეთის იმპერატრისის, ელიზაბეთ ალექსეევნას ძმა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1801 წელს, ის ბადენის მემკვიდრე გახდა. ათი წლის შემდეგ კი კარლმა ტახტზე პაპა, კარლ ფრიდრიხი შეცვალა. მონაწილეობდა ვენის კონგრესში, სადაც ბადენს დაუმტკიცდა ის ტერიტორიები, რომლებიც ნაპოლეონის ომების დროს მიიღო. 1818 წელს მან გამოსცა ახალი კონსტიტუცია.

კარლი ემზადებოდა ბავარიის პრინცესასთან, ავგუსტასთან დასაქორწინებლად, რომელიც ბავარიის მეფის, მაქსიმილიანის შვილი იყო, მაგრამ ნაპოლეონის გეგმებმა ხელი შეუშალეს ქორწინებას. ნაპოლეონს სურდა, რომ ავგუსტა თავისი გერის, ეჟენ დე ბოარნეს ცოლი გამხდარიყო და კომპენსაციის სახით კარლს შესთავაზა თავის გარე ბიძაშვილზე, სტეფანიაზე დაქორწინება, რომელსაც ნაპოლეონმა ოფიციალურად უბოძა საფრანგეთის პრინცესის ტიტული. 1806 წლის აპრილში კარლი და სტეფანია დაქორწინდნენ. ქორწინების შედეგად დაიბადნენ:

ლუიზა (1811—1854), დაქორწინდა კრონპრინც გუსტავ ვაზზე (1799—1877), დამხობილი შვედი მეფის, გუსტავ -ის წინამორბედზე;
ვაჟი (1812—1812);
ჟოზეფინა (1813—1900), დაქორწინდა კარლ ანტონზე, მთავარ ჰოჰენცოლერნ-ზიგმარინჰენზე;
ალექსანდრე (1816—1816);
მარია (1817—1888), დაქორწინდა უილიამზე ჰამილტონის მე-11 ჰერცოგზე (1811—1863); მათი ქალიშვილი იყო მონაკოს მთავრის, ლუი -ის დედა.

გარდაცვალების შემდეგ, კარლს არ დარჩა მამრობითი სქესის მემკვიდრე, რის გამოც ბადენის ტახტი დაიკავა მისმა ბიძამ, ლუდვიგ -მა.
ნამჰანსანსონგი

ნამჰანსანსონგი (კორ. ; ჰანჯა ; სიტყვასიტყვით „ციხესიმაგრე ნამჰანის მთაზე“) — ისტორიული პარკი სეულის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 25 კმ-ზე, ნამჰანსანის მთაზე. პარკში მდებარეობს საუკუნის საფორტიფიკაციო ნაგებობები და რამდენიმე საკულტო ტაძარი. ქალაქი დაარსდა როგორც ჩოსონის დინასტიის საგანგებო დედაქალაქი და ასრულებდა მნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ და სამხედრო ფუნქციებს. იგი ააშენეს და იცავდნენ ბუდისტი ბერი-ჯარისკაცები. ერთდროულად შეეძლო თავშესაფარი მიეცა 4 000 ადამიანისათვის. ქალაქის ადრეული ნაშთები თარიღდება საუკუნით, თუმცა იგი აღადგინეს რამდენიმეჯერ, ყველაზე მნიშვნელოვანი რესტავრაცია მოხდა საუკუნეში, როდესაც უკვე მოსალოდნელი იყო ცინის დინასტიის თავდასხმა. ქალაქი დიდი ხნის განმავლობაში იყო დასახლებული და ითვლებოდა კორეის პროვინციულ დედაქალაქად, რასაც ადასტურებს აქ არსებული სამხედრო, სამოქალაქო და რელიგიურ ნაგებობების ნაშთები. ქალაქი კორეის სუვერენიტეტის სიბოლოდ იქცა.

ნამჰანსანსეონი 2014 წლის 22 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
კარლ III ვილჰელმი

კარლ ვილჰელმ ფონ ბადენ-დურლახი (; დ. 1679 წლის 27 იანვარი, დურლახი — 1738 წლის 12 მაისი, კარლსრუე) — ბადენის მარკგრაფი (1709—1738), ქალაქ კარლსრუეს დამაარსებელი (1715) და იმპერიის ფელდმარშალი (1715 წლის 14 ოქტომბერი).

ბიოგრაფია
კარლი დაიბადა 1679 წლის 27 იანვარს მარკგრაფ ფრიდრიხ -ის ოჯახში. განათლება უტრეხტში, ჟენევასა და ლოზანაში მიიღო. სწავლის დასრულების შემდეგ, გაემგზავრა ინგლისსა და შვედეთში. 1701 წლიდან 1709 წლამდე მონაწილეობდა ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომში: 1703 წლის 16 ნოემბერს მიიღო იმპერიის ფელდმარშალ-ლეიტენანტის წოდება, ხოლო 1708 წლის 12 აგვისტოს კი — ფელდცაიხმაისტერის ჩინი. 1709 წელს ერთ მფლობელობაში მოაქცია ბადენ-ბადენი და დურლახი, რის შემდეგაც ბადენის სამარკგრაფოს მართავდა 1738 წლამდე. 1715 წელს დააარსა ქალაქი კარლსრუე და ააშენა თავისი რეზიდენცია ამ ქალაქში.

დაკრძალული იქნა კარლსრუეს ეკლესიის საძვალეში. ეკლესია დაინგრა 1807 წელს, ხოლო 1823 წელს, მის ადგილზე არქიტექტორმა ფრიდრიხ ვაინბრენერმა კარლ ვილჰელმის საფლავზე ააშენა ქვიშაქვის პირამიდა, რომელიც კარლსრუეს სიმბოლოდ იქცა.

1738 წელს, კარლის მემკვიდრე გახდა მისი შვილიშვილი, კარლ ფრიდრიხი.

შვილები
კარლ მაგნუსი (1701 წლის 21 იანვარი — 1712 წლის 12 იანვარი); ბადენ-დურლახის მემკვიდრე პრინცი
ფრიდრიხი (1703 წლის 7 ოქტომბერი — 1732 წლის 26 მარტი); ბადენ-დურლახის მემკვიდრე პრინცი
ავგუსტა მაგდალენა (1706 წლის 13 ნოემბერი — 1709 წლის 25 აგვისტო)
შოტლანდიური ფოლდი

შოტლანდიური ფოლდი — კატის ერთ-ერთი ჯიში დომინანტური მუტაციით, რის გამოც მისი ყურის ხრტილები შეიცავენ ნაკეცს, შედეგად ყურები მიმართულია წინ და დაშვებულია ქვემოთკენ. ამის გამო ხშირად ამბობენ, რომ ამ ჯიშს ბუს მსგავსი გარეგნობა აქვს.

თავდაპირველად მათ ყურდაშვებულ კატებს ეძახდნენ, შოტლანდიური ფოლდი კი 1966 წელს ეწოდათ. რეგისტრაციის მიხედვით, გრძელბეწვიანი ფოლდები შეიძლება მოხსენიებული იყვნენ, როგორც ზეგნის ფოლდი, გრძელბეწვიანი შოტლანდიური ფოლდი, გრძელბეწვიანი ფოლდი და კუპარი.

ისტორია
წარმოშობა
ეს კატები თავიანთ წარმოშობას მუტაციას უნდა უმადლოდნენ, რაც 1961 წელს პერტშირის ერთ-ერთ ფერმაში დაბადებულ თეთრ კნუტ სუზიში გამოვლინდა. მისი კნუტებიდან ორს დედის მსგავსად ნაკეცები ჰქონდათ, რომელთაგან ერთ-ერთი მწყემსმა, სახელად უილიამ როსმა შეიძინა. მან ეს ჯიში 1966 წელს დაარეგისტრირა და გენეტიკოს პეტ ტერნერის დახმარებით გამრავლება დაიწყო. შეჯვარების პროგრამაში პირველი 3 წლის განმავლობაში გაჩნდა 76 კნუტი - 42 დაკეცილი და 34 სწორი ყურებით. შედეგად დაასკვნეს, რომ მუტაცია დომინანტურ გენში ხდებოდა.

სუზის შვილებიდან მხოლოდ სნუკსმა შეძლო კნუტების გაჩენა, მეორეს კი დაბადებიდან მალევე სტერილიზაცია გაუკეთეს. სნუკსის დაბადებიდან სამ თვეში სუზი მანქანამ გაიტანა. დღეს არსებული ნებისმიერი შოტლანდიური ყურებდაშვებული კატის გენეალოგია მისგან იწყება.
შაჰრი-სუჰტე

შაჰრი-სუჰტე (; „დამწვარი ქალაქი“) — ბრინჯაოს ხანის სავაჭრო გზების გადაკვეთაზე მდებარე ქალაქი. განეკუთვნება ჯიროფტის კულტურას. მდებარეობს ირანში, სისტანისა და ბელუჯისტანის ოსტანში, მდინარე ჰელმანდის ნაპირზე. ქალაქის დაარსების თარიღად მიიჩნევენ ძვ. წ. 3200 წელს. დასახლებული იყო ძვ. წ. 1800 წლამდე. ქალაქის მოულოდნელი დაწინაურების და დაცემის მიზეზები საიდუმლოებითაა მოცული.

ქალაქი მოიცავდა 151 ჰექტარს და ურბანული საზოგადოების ჩამოყალიბების საწყის ეტაპზე უდიდეს დასახლებას წარმოადგენდა. ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს სასაფლაო, რომლის ფართობია 25 ჰა და შეიცავს დაახლოებით 25-40 ათას საფლავს.

ქალაქი აღმოაჩინა და გამოიკვლია უნგრულ-ბრიტანული წარმოშობის არქეოლოგმა აურელ სტეინმა 1900-იან წლებში.

შაჰრი-სუჰტე 2014 წლის 22 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა

ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა — ბრიტანული შინაური კატის ჯიშიანი ვერსია მოკლე და მსხვილი სხეულით, ხავერდოვანი ბეწვითა და განიერი სახით. ყველაზე გავრცელებული ვარიანტია „ბრიტანული ლურჯი" - მოლურჯო-მონაცრისფრო ბეწვითა და სპილენძისფერი თვალებით. თუმცა არსებობს ჯიშის სხვა მრავალი ვარიაციაც ფერებისა და მოხატულობის მიხედვით, მათ შორის ჭრელი და კოლორ-პოინტიც.

ბრიტანული მოკლებეწვიანი ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია, მათი წინაპრები სავარაუდოდ ეგვიპტური შინაური კატები იყვნენ, რომლებიც პირველი საუკუნის რომაელმა დამპყრობლებმა ბრიტანეთში წაიყვანეს. თანამედროვე გაერთიანებულ სამეფოში ის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ჯიშია.
ჩანანი

ჩანანი ( „ხანგრძლივი მშვიდობა“) — ამჟამად უკვე არარსებული ძველი ქალაქი ჩინეთში. რამდენიმე ჩინური სახელმწიფოს ძველი დედაქალაქი. იყო იმ სავაჭრო ქარავანების თავშეყრის ადგილი, რომლებიც მოდიოდნენ დიდ აბრეშუმის გზაზე. დღესდღეობით ქალაქ ჩანანის ადგილზე მდებარეობს ქალაქი სიანი.

ქალაქ ჩანანის ტერიტორია დასახლებულია ნეოლითის ხანიდან. იგი იანშაოს არქეოლოგიური კულტურის ცენტრი იყო. ცინის დინასტიის მმართველობის პერიოდში ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში დაარსდა სიანი, სადაც იმპერატორ ცინ შიხუანდის სასახლე და მიწისქვეშა ტერაკოტის არმია მდებარეობდა. სიანი არსებობას განაგრძობდა ხანის დინასტიის მმართველობის პერიოდშიც.

ტანის დინასტიის მმართველობის პერიოდში ქალაქები გაერთიანდა. მათ ეწოდა ჩანანი და გახდა სახელმწიფოს დედაქალაქი. ქალაქის დაგეგმარება ოთხკუთხა იყო, კვარტალები განლაგებული იყო ჭადრაკის დაფის მსგავსად. საუკუნეში ქალაქის მოსახლეობა ერთ მილიონს აჭარბებდა. ქალაქი დაცული იყო მაღალი სქელი აგურის კედლებით.

მინის დინასტიის მმართველობის პერიოდში დედაქალაქი გადაიტანეს პეკინში, ჩანანს კი ეწოდა სიანი.

2014 წლის 22 ივნისს აბრეშუმის გზის ჩანანი-ტიან-შანის მონაკვეთი, რომელიც ეკუთვნის სამ სახელმწიფოს (ჩინეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი) შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენი

კარლ ფრიდრიხი (; 1728 წლის 22 ნოემბერი, კარლსრუე — 1811 წლის 10 ივნისი, იქვე) — ბადენ-დურლახის მარკგრაფი 1738 წლის 12 მაისიდან, ბადენის გაერთიანებული სამარკგრაფოს მარკგრაფი 1771 წლის 21 ოქტომბრიდან, ბადენის მარკგრაფი და კურფიურსტი 1803 წლის 27 აპრილიდან და ბადენის დიდი ჰერცოგი 1806 წლის 25 ივლისიდან. მისი მმართველობა ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი იყო ევროპისა და მსოფლიოს ისტორიაში.

მმართველობა
1738 წლის 12 მაისიდან კარლ ფრიდრიხი ბადენ-დურლახს მართავდა, როგორც მარკგრაფი (თვითმპყრობელური მმართველობა დაიწყო 1746 წლის 22 ნოემბრიდან, აქამდე რეგენტების მეურვეობის ქვეშ იმყოფებოდა).

1771 წლის 21 ოქტომბერს კარლ ფრიდრიხმა მემკვიდრეობით მიიღო ბადენ-ბადენის სამარკგრაფო და გააერთიანა ბადენის სამარკგრაფო. მისი მმართველობა ითვლება განათლებული აბსოლუტიზმის ნიმუშად; კარლ ფრიდრიხი მხარში ედგა სკოლებსა და უნივერსიტეტებს (მის სახელს ატარებს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტი), სასამართლო პრაქტიკას, ეკონომიკას, კულტურასა და ქალაქის მშენებლობებს.

1803 წელს, იმპერიის სეიმის გადაწყვეტილებით, კარლ ფრიდრიხი გახდა კურფიურსტი, ხოლო 1806 წელს — ახალი, გაძლიერებული ბადენის დიდი ჰერცოგი. იმავე წელს, ის შეუერთდა რაინის კავშირს.

ოჯახი
1751 წლის 28 იანვარს, კარლ ფრიდრიხი დაქორწინდა კაროლინა ლუიზა ფონ ჰესენ-დარმშტადტზე (1723—1783), ლუდვიგ -ის ქალიშვილზე. ამ ქორწინების შედეგად დაიბადნენ:
კარლ ლუდვიგი (1755—1801).
ფრიდრიხი (1756—1817),
ლუდვიგი (1763—1830), ბადენის დიდი ჰერცოგი 1818 წლიდან 1830 წლამდე.

1787 წელს, მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, კარლი დაქორწინდა ლუიზა კაროლინა ჰეიერზე (1768—1820). შვილები:
ლეოპოლდი (1790—1852), ბადენის დიდი ჰერცოგი,
ვილჰელმი (1792—1859),
ამალია (1795—1869),
მაქსიმილიანი (1796—1882).

ფაქტები
კარლ ფრიდრიხი 73 წელზე მეტ ხანს იყო მმართველი, ამიტომ ის ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივად მმართავ მონარქად ითვლება მსოფლიოში.
სახელმწიფო შედიოდა საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში.
კორვეის სააბატო

კორვეის სააბატო —ბენედიქტელების ორდენის ყოფილი საიმპერიო სააბატო გერმანიაში. მდებარეობს მდინარე ვეზერზე, ქალაქ ჰექსტერიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე.

კორვეის სააბატო და მისი ვესტვერკი აგებულია 822-885 წლებს შორის. კორვეის სააბატოს ვესტვერკი არის კაროლინგების ეპოქის დღემდე შემონახული ერთადერთი ნაგებობა და იმდროინდელი არქიტექტურის უნიკალური ნიმუში.

შუა საუკუნეებში კორვეი იქცა საგანმანათლებლო-კულტურულ ცენტრად, სადაც განათლება მიიღო საქსონიელმა ისტორიკოსმა ვიდუკინდ კორვეიელმა და სკანდინავიელების გამაქრისტიანებელმა მისიონერმა ანსგარმა. საუკუნიდან იწყება სააბატოს დაქვეითება. 1792 წელს კი საიმპერიო სააბატოდან საეპისკოპოსომდე ჩამოაქვეითეს.

კაროლინგების ეპოქის ვესტვერკი და კორვეის სააბატო 2014 წლის 21 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ნარუჰიტო

ნარუჰიტო ( დ. 23 თებერვალი 1960, ტოკიო) — იაპონიის იმპერატორ აკიჰიტოს უფროსი ვაჟი და იაპონიის 126-ე იმპერატორი.

ბავშვობა და განათლება
ნარუჰიტო დაიბადა 1960 წლის 23 თებერვალს ტოკიოში. ბავშვობაში ატარებდა პრინც ჰიროს ტიტულს.

ბაბუის, იმპერატორ ჰიროჰიტოს გარდაცვალების შემდეგ 1989 წლის 7 იანვრიდან 2019 წლის 1 მაისამდე გახდა ტახტის მემკვიდრე. დაკავებულია საქველმოქმედო საქმიანობით.

1983—85 წლებში სწავლობდა ინგლისში, ოქსფორდის მიორტონის კოლეჯში. აქვს ისტორიულ მეცნიერებათა მაგისტრის სამეცნიერო ხარისხი, რომელიც მიიღო გაკუსიუნის უნივერსიტეტში, 1988 წელს. თავისუფალ დროს პრინცი უკრავს ალტზე, უყვარს სირბილი სპორტულ ფორმაში, უყვარს ლაშქრობა და ასევე დაკავებულია ალპინიზმით. მან დაწერა რამდენიმე სტატია და მოგონება ოქსფორდის გატარებულ დღეებზე: „ტემზა და მე: ოქსფორდში გატარებული ორი წელი“.
ნაქშიდილ სულთანი

ნაქშიდილ სულთანი — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის აბდულჰამიდ -ის ხარჭა და სულთან მაჰმუდ -ის დედა, ვალიდე-სულთანი.

მისი წარმომავლობის საკითხი გაურკვეველია. ერთ-ერთი ვერსიით იგი არის ქართველი. იბრაჰიმ ფაზანი წერს, რომ ნაქშიდილ სულთანი წარმოშობით ქართველია, დაიბადა კავკასიაში, გაიზარდა ოსმალეთის სულთნების სასახლეში და მიიღო საფუძვლიანი ოსმალური განათლება.

თუმცა არსებობს ლეგენდა, რომლის თანახმად ნაქშიდილი და ემე დე რივერი ერთი და იგივე პიროვნებაა. ლეგენდის თანახმად იგი 11 წლის ასაკში დაიკარგა ზღვაში, მეკობრეებმა აიყვანეს და გაყიდეს სულთნის ჰარამხანაში.

ნაქშიდილ სულთანი გარდაიცვალა 1817 წელს დაკრძალულია კონსტანტინოპოლში.
ლუკა რაზმაძე

ლუკა რაზმაძე (დ. 30 დეკემბერი, 1983) — ქართველი ფეხბურთელი. თამაშობდა საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე. რაზმაძემ კარიერა 2019 წელს დაასრულა.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა, ჩემპიონი (1): 2008/2009
უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი (1): 2011/2012
საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010
საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (2): 2009/2010, 2010/2011
ბაჩანა არაბული

ბაჩანა არაბული (დ. 5 იანვარი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, „თელავის“ თავდამსხმელი.

საკლუბო კარიერა
სხვადასხვა დროს თამაშობდა „საბურთალოში“, გორის „დილაში“, ესპანურ „ალკორკონში“, „ცხინვალში“, თბილისის „დინამოში“, „სამტრედიაში“, უნგრულ „ბალმაზუივაროშსა“ და „პუშკაშ აკადემიაში“, ბერძნულ „პანიონიოსსა“ და „ლამიაში“, ავსტრალიურ „მაკარტურსა“ და უზბეკურ ფერგანის „ნეფთჩიში“, ასევე სამხრეთკორეულ „გიონგნამსა“ და რუმინულ „უნირეა სლობოციაში“.

2024 წლის 5 მაისს, სამხრეთ კორეის ლიგა 2-ში „ჩონამ დრეგონზი“ შინ „გიონგნამთან“ 1–3 დამარცხდა. გამარჯვებულთა ქართველმა ფორვარდმა ბაჩანა არაბულმა ჰეთ-თრიკი შეასრულა. არაბულმა ანგარიში 34-ე წუთზე სტანდარტული მდგომარეობის გათამაშების შემდეგ გახსნა, ხოლო 52-ე წუთზე მოპოვებული პენალტი უნაკლოდ შეასრულა და თავისი გუნდი ორი ბურთით დააწინაურა. მესამე გოლი არაბულმა 71-ე წუთზე თავური დარტყმით გაიტანა და საბოლოო ანგარიში დააფიქსირა. ბაჩანას მეოთხედაც შეეძლო „ჩონამის“ კარის აღება, მაგრამ მისი დარტყმული ბურთი მეკარემ მოიგერია.

სანაკრებო კარიერა
2010 წლიდან იცავდა საქართველოს სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2017 წლის 23 იანვარს უზბეკეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ დუბაიში, „სევენს სტეიდიუმზე“ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. არაბულმა შეხვედრის 57-ე წუთზე ლაშა პარუნაშვილი შეცვალა. მატჩი ფრედ 2–2 დასრულდა.

ეროვნული ნაკრების რიგებში ბოლოს 2019 წლის 19 ნოემბერს, ხორვატიის ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ შეხვედრაში ითამაშა. მატჩი სტუმრად, „ალდო დროზინას“ სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით 2–1 დასრულდა.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
დინამო თბილისი
საქართველოს ჩემპიონი: 2015–16
საქართველოს თასის მფლობელი: 2015–16
საქართველოს სუპერთასის მფლობელი: 2015
სამტრედია
საქართველოს ჩემპიონი: 2016
დილა გორი
საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი: 2012–13
საქართველოს თასის ფინალისტი: 2012–13
მაკარტური
ავსტრალიის თასის მფლობელი: 2022
თენგიზ წიქარიძე

თენგიზ (თენგო) წიქარიძე (დ. 21 დეკემბერი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ შემტევი ნახევარმცველი.

საკლუბო კარიერა
წიქარიძის დებიუტი „ტომ ტომსკის“ რიგებში 2021 წლის 27 თებერვალს ვლადიკავკაზის „ალანიას“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედა.

2021 წლის 30 ივლისს წიქარიძე ყაზახეთის პრემიერ ლიგის კლუბ „ჟიეტსუს“ შეუერთდა.

ტიტულები
საქართველოს ჩემპიონი: 2014/2015
უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი: 2012/2013
საქართველოს თასის ფინალისტი: 2012/2013, 2019
საქართველოს სუპერ თასი: 2018, 2019
დემოკრატიის ინდექსი

}
|=2]]

დემოკრატიის ინდექსი — ინდექსი, რომელსაც ადგენს ჟურნალ „ეკონომისტის“ კვლევითი ჯგუფი და ზომავს დემოკრატიის დონეს მსოფლიოს 167 ქვეყანაში, რომელთაგან 166 სუვერენული სახელმწიფოა და 165 — გაეროს წევრი. ინდექსი ეფუძნება 60 ინდიკატორს, რომლებიც ნაწილდებიან 5 სხვადასხვა კატეგორიაში: საარჩევნო პროცესი და პლურალიზმი, მოქალაქეთა თავისუფლება, მთავრობის ფუნქციონირება, პოლიტიკური აქტიურობა და პოლიტიკური კულტურა. რიცხვობრივ ქულასა და რანგთან ერთად ინდექსი ახარისხებს ქვეყნებს და ანაწილებს ოთხი რეჟიმიდან ერთ-ერთში: სრული დემოკრატია, არასრული დემოკრატია, ჰიბრიდული რეჟიმი და ავტორიტარული რეჟიმი. ინდექსი პირველად 2006 წელს შეადგინეს, შემდგომში გამოვიდა 2008, 2010, 2011 და 2012 წლების ანალიზიც.

მეთოდოლოგია
როგორც მოხსენებაშია აღნიშნული,

ცვლილებები 2010 წლის შემდეგ
2012 წლის კვლევის მიხედვით, ნორვეგიამ 9.93 ქულა დააგროვა და 2010 წლიდან მოყოლებული, სიაში პირველ ადგილს იკავებს. მანამდე მოწინავე ქვეყანა შვედეთი იყო. ჩრდილოეთ კორეას ყველაზე დაბალი, 1.08 ქულა აქვს და უკანასკნელ 167-ე ადგილზეა, ისევე როგორც 2010 და 2011 წლებში.

მსოფლიო მოსახლეობა გულისხმობს იმ 167 ქვეყნის ერთობლივ პოპულაციას, რომლებზეც კვლევა ჩატარდა. გამომდინარე იქიდან, რომ ქვეყნების მხოლოდ მცირე ნაწილია გამოტოვებული, ეს რიცხვი თითქმის უთანაბრდება მსოფლიო მოსახლეობის 2010 წლის მაჩვენებელს.

დემოკრატიის ინდექსი რეგიონების მიხედვით
მოცემული ცხრილი აჩვენებს საშუალო ინდექსს მსოფლიო რეგიონების მიხედვით და იმ ქვეყნების რაოდენობას, რომლებიც 2012 წლის კვლევაში შევიდა:

ქვეყნები დემოკრატიის ინდექსის მიხედვით
ლაშა ჯაფარიძე

ლაშა ჯაფარიძე (დ. 16 აპრილი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი, ასევე თამაშობდა დაცვის მარჯვენა ფლანგზე. არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი, საქართველოს თასის გამარჯვებული და საქართველოს სუპერთასის ორგზის გამარჯვებული.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2008/2009, 2014/2015
უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2011/2012
მოლდოვის ნაციონალური დივიზიონი მეორე ადგილი (1): 2013/2014
საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2009/2010, 2010/2011
ალბორზის ოსტანი

ალბორზის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. იგი 2010 წელს გამოეყო თეირანის ოსტანს და ცალკე ერთეულად ჩამოყალიბდა.

ალბორზის ოსტანის ფართობია 5 833 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა 2006 წლის მონაცემებით შეადგენს 1 375 450 კაცს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ქარაჯი. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მაზანდარანის ოსტანი, სამხრეთიდან მარკაზის ოსტანი, აღმოსავლეთიდან თეირანის ოსტანი, ხოლო დასავლეთიდან ყაზვინის ოსტანი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ალბორზის ოსტანი იყოფა 4 შაჰრესტანად:

იშტეჰარდი
თალეყანი
ნაზარაბადი
სავოჯბოლაღი
ლუდვიგ I (ბადენის დიდი ჰერცოგი)

ლუდვიგ (; დ. 1763 წლის 9 თებერვალი, კარლსრუე — გ. 1830 წლის 30 მარტი) — ბადენის დიდი საჰერცოგოს დიდი ჰერცოგი 1818 წლის 8 დეკემბრიდან. ჰერცოგ კარლ-ფრიდრიხისა და მისი მეუღლის, კაროლინა ლუიზა ფონ ჰესენ-დარმშტადტის მესამე შვილი. 1818 წელს მან მემკვიდრეობა მიიღო თავისი ნათესავისგან, კარლ-ლუდვიგისაგან, რადგან მას მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ დარჩენია.

ბიოგრაფია
ლუდვიგი, პრუსიის არმიის რიგებში ყოფნის დროს მონაწილეობდა 1792 წლის პირველი კოალიციის ომში.

1818 წელს, ლუდვიგი თავისი ნათესავის, კარლის მემკვიდრე გახდა და ტახტზე ასვლის თანავე დაკავდა ბადენის ფინანსების რეგულირებით, მოაწესრიგა ეკლესიასთან დამოკიდებულება, მაგრამ ძირითადად, ყურადღება არმიაზე გაამახვილა.

1825 წელს, ლუდვიგმა დააარსა კარლსრუეს უნივერსიტეტი (დღესდღეობით, კარლსრუეს ტექნოლოგიური ინსტიტუტი), რომელიც ითვლება უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლო დაწესებულებად გერმანიაში და მეოთხედ ევროპაში (პრაღის, პარიზისა და ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტების შემდეგ).

აგრეთვე ის თანამშრომლობდა არქიტეტქორ ფრიდრიხ ვაინბრენერთან, რომელმაც კარლსრუეში ააშენა მრავალი კლასიკური შენობა და ასევე კარლსრუეს პირამიდა.

1830 წელს, უშვილო ლუდვიგი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა თავისი ძმა — ლეოპოლდი.
რანი-კი-ვავი

რანი-კი-ვავი — რთული კონსტრუქციის მქონე მიწისქვეშა სასახლე ინდოეთის გუჯარათის შტატის ქალაქ პატანში. იგი აშენებულია სოლანკის დინასტიის მმართველობის პერიოდში (ქვეყანას მართავდა 960–1243 წლებში) საუკუნეში. ზოგადად მიჩნეულია, რომ იგი აგებულია სოლანკის დინასტიის მეფე ბჰიმდევ -ისა (1022-1063 წწ.) და მისი ცოლის უდაიმატის პატივსაცემად.

ძეგლი მოგვიანებით დატბორა მდინარე სარასვატიმ და შლამით იყო ამოვსებული 1980 წლამდე. 1980 წელს ინდოეთის არქეოლოგიური სამმართველოს ინიციატივით გაიწმინდა და მიიღო თანამედროვე სახე.

რანი-კი-ვავი 2014 წლის 22 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ჩინეთის დიდი არხი

ჩინეთის დიდი არხი — სანაოსნო არხი ჩინეთში. ერთ-ერთი უძველესი დღემდე მოქმედი ჰიდროტექნიკური ნაგებობა მსოფლიოში. შენდებოდა 2000 წლის განმავლობაში ძვ. წ. საუკუნიდან ახ. წ. საუკუნემდე. ამჟამად არხი ჩინეთის უმთავრესი შიდა წყლის არტერიაა. ერთმანეთთან აკავშირებს ქვეყნის ორ უდიდეს ნავსადგურს შანხაისა და ტიანძინს. არხის სიგრძე 1782 კილომეტრია, ხოლო პეკინის, ხანჯოუსა და ნანტუნის განშტოებების ჩათვლით - 2470 კმ. არხი ყველაზე ვიწროა შანდუნისა და ხებეის პროვინციებში - 40 მ, ხოლო ყველაზე განიერია შანხაისთან - 350 მ. ფარვატერის სიღრმე 2-3 მ. არხი აღჭურვილია 21 რაბით. ჩინეთის დიდი არხი ერთმანეთთან აკავშირებს ხუანხესა და იანძს, ასევე რამდენიმე ტბას.

2014 წლის 22 ივნისს არხი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
შმიდტის ნესტრის ტკივილის ინდექსი

შმიდტის ნესტრის ტკივილის ინდექსი — შკალა, რომელიც ზომავს მწერების, ძირითადად სიფრიფანაფრთიანების ნესტრისგან გამოწვეულ ტკივილს. ის უმეტესწილად ეფუძნება ენტომოლოგ ჯასტინ ორვენ შმიდტის კვლევებს. შმიდტმა ამ საკითხთან დაკავშირებით რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა და ირწმუნება, რომ 150 სხვადასხვა ნესტარი საკუთარ თავზე გამოსცადა.

ტკივილის შკალა
კუმამოტო

კუმამოტო — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ კიუსიუზე. კუმამოტოს პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე სირაკავის ნაპირზე. კუმამოტოს საზღვაო ჭიშკარია ნავსადგური მისუმი უტოს ნახევარკუნძულზე. სატრანსპორტო კვანძი. მებრინჯეობის მნიშვნელოვანი რაიონის სავაჭრო-განმანაწილებელი ცენტრი. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერით ქალაქში ცხოვრობდა 731,286 ადამიანი. არის უმაღლესი სამედიცინო სკოლა, უნივერსიტეტი და კულტურისა და დასვენების საქალაქო პარკი. ხანგრძლივი დროის განმავლობაში იყო ცენტრალური კიუსიუს ყველაზე დიდი და გავლენიანი ქალაქი. კუმამოტოშია ბუდისტური ტაძარი და საუკუნის ფეოდალური ციხე-სიმაგრე.
ბრესანონე

ბრესანონე, ბრიქსენი — ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ბოლცანოს პროვინციაში. მდებარეობს ალპურ ხეობაში, ბრენერის რკინიგზის ხაზზე, მდინარეების რიენცისა და იზარკოს შეერთების ადგილას, ზღვის დონიდან 559 მ სიმაღლეზე. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 20,286 ადამიანი. საუკუნეში ბრესანონე გახდა სასულიერო სამთავრო, რომელსაც მუდმივი კონფლიქტი ჰქონდა ტიროლის გრაფებთან. მოსახლეობა ძირითადად გერმანულენოვანია. ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია: ბაროკოს კათედრალი (აღდგენილი 1745-1754), ეპისკოპოსთა სასახლე ( საუკუნე), მრავალი ეკლესია-მონასტერი. აწარმოებენ მატყლს, არის ჰიდროელექტროსადგური. გაშენებულია ხეხილის ბაღები და ვენახები.
მარგველაშვილი

საკუთარი სახელი მარგველაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გაგი მარგველაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი
გენადი მარგველაშვილი — ქართველი მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი
გივი მარგველაშვილი — ქართველი გერმანულენოვანი მწერალი და ფილოსოფოსი
გიორგი მარგველაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი
გიორგი მარგველაშვილი — ქართველი კრიტიკოსი
გიორგი მარგველაშვილი — ქართველი მოჭადრაკე
გოგი მარგველაშვილი — ქართველი რეჟისორი
ვაჟა მარგველაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო)
თორნიკე მარგველაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (სამბო)
ლამარა მარგველაშვილი — ქართველი პედაგოგი
ნიკა მარგველაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
პარმენ მარგველაშვილი — ქართველი ფიზიკოსი
ტიტე მარგველაშვილი — ქართველი ფილოსოფოსი, მწერალი
შარლოტ ავგუსტა უელსელი

შარლოტ ავგუსტა უელსელი (; დ. 7 იანვარი, 1796, ლონდონი — გ. 6 ნოემბერი, 1817, სურეი) — გაერთიანებული სამეფოს პრინცესა და ტახტის მეორე მემკვიდრე (მამის, ჯორჯ -ის შემდეგ).

ბიოგრაფია
შარლოტი იყო გაერთიანებული სამეფოს მეფე ჯორჯ -ის და კაროლინა ბრაუნშვაიგელის ერთადერთი ქალიშვილი. დაბადებიდან მალევე მშობლების დაშორების შემდეგ ის დააცილეს დედას. 1811 წლიდან, როცა მისი პაპა, ჯორჯ ფსიქიკურად დაავადდა, ხოლო მამამისი რეგენტი პრინცი გახდა, 15 წლის შარლოტი ფაქტობრივად აირჩიეს ტახტის პირველი მემკვიდრედ. პრინცესას უთანხმოება ჰქონდა მამასთან და მხარს უჭერდა ვიგების პარტიას. შარლოტის მომავალ მეფობაზე იმედებს ამყარებდა ნაპოლეონ , რომელიც პრინცესას სიკვდილამდე იმედოვნებდა, რომ ის მას მიიწვევდა წმინდა ელენეს კუნძულიდან.

1813 წელს შარლოტს უპირებდნენ ვილემ -ზე დაქორწინებას, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ მან ჩაშალა ნიშნობა. 1816 წლის 2 მაისს შარლოტი ცოლად გაჰყვა ბელგიის პრინც ლეოპოლდ საქსენ-კობურგს, რომელიც შემდგომში მეფე გახდა. ქორწინებისას პრინცმა გამოაცხადა, რომ მისი სიძე მიიღებდა კენდალის ჰერცოგის ტიტულს, თუმცა ვერ მოასწრო ამ წოდების გაფორმება. 1817 წლის 6 ნოემბერს შარლოტ ავგუსტა უელსელი გარდაიცვალა მამისა და პაპის სიცოცხლეშივე, მშობიარობიდან მეორე დღეს (მისი ვაჟი მკვდარი დაიბადა).

პრინცესა შარლოტი დაკრძალულია სამეფო სამარხში, წმინდა გიორგის სახელობის უინძორის ციხე-სიმაგრეში.

ჯორჯ -ის ერთადერთი შვილიშვილის, შარლოტის სიკვდილმა დინასტიის არსებობა საფრთხის წინაშე დააყენა. 1817–1819 წლებში ჯორჯ -ის რამდენიმე ვაჟი (შარლოტის ბიძები) დასახელდა კანონიერ მემკვიდრედ, რათა გვარი გაგრძელებულიყო. ერთ-ერთი ასეთი ქორწინებისას დაიბადა ვიქტორია, რომელიც 1837 წელს გაერთიანებული სამეფოს დედოფალი გახდა.
ბელგიის პოლიტიკური სისტემა

ბელგიის პოლიტიკური სისტემა — წარმოადგენს ფედერალურ საპარლამენტო წარმომადგენლობით დემოკრატიას, კონსტიტუციური მონარქიის ფარგლებში, სადაც ბელგიის მეფე არის სახელმწიფოს, ხოლო პრემიერ-მინისტრი მრავალპარტიული მთავრობის მეთაური. აღმასრულებელი ხელისუფლება მთავრობის ხელშია, ფედერალური საკანონმდებლო ხელისუფლება მთავრობის, სენატის და წარმომადგენლობითი პალატის. ფედერაცია შედგება რეგიონებისა და ენობრივი გაერთიანებებისგან.