გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2720

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2720, მიღებულია 2023 წლის 22 დეკემბერს, რეზოლუციაში მოწოდებული იყო ღაზაში მიმდინარე ჰუმანიტარული კრიზისის დასაძლევად დახმარების გაზრდა, მათ შორის საწვავის, საკვებისა და სამედიცინო მარაგების მიწოდება. რეზოლუცია ასევე კატეგორიულად მოითხოვდა ღაზას ყველა სასაზღვრო გამშვები პუნქტის გახსნას ჰუმანიტარული დახმარებისთვის, მათ შორის კერემ შალომის სასაზღვრო გამშვები პუნქტის და შემოთავაზებული იყო ღაზას უფროსი ჰუმანიტარული და რეკონსტრუქციის კოორდინატორის დაუყოვნებლივ დანიშვნა. რეზოლუციამ 13 წევრმა დაამტკიცა, ხოლო რუსეთმა და შეერთებულმა შტატებმა ხმის მიცემისგან თავი შეიკავეს.

ფონი
ღაზას სექტორი 2005 წელს ღაზას სექტორის ბლოკადის შემდეგ ჰუმანიტარულ კრიზისს განიცდის, რომელიც ღაზას ომის შედეგად კიდევ უფრო გამწვავდა. ომის დაწყებისას ისრაელმა ღაზას სექტორი სრული ბლოკადა დააწესა, რამაც საწვავის, საკვების, მედიკამენტების, წყლისა და აუცილებელი სამედიცინო მარაგების მნიშვნელოვანი დეფიციტი გამოიწვია. ამ ალყამ ელექტროენერგიის ხელმისაწვდომობის 90%-ით შემცირება გამოიწვია, რამაც გავლენა მოახდინა საავადმყოფოების ელექტრომომარაგებაზე, კანალიზაციის ქარხნებზე და სასმელი წყლის მომწოდებელი გამტკნარების ქარხნების დახურვაზე. ღაზაში ფართოდ გავრცელდა დაავადებების აფეთქებები.

ისრაელის საჰაერო დარტყმების ძლიერმა დაბომბვამ ღაზას ინფრასტრუქტურას კატასტროფული ზიანი მიაყენა, რამაც კრიზისი კიდევ უფრო გაამწვავა. ღაზას ჯანდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ომის პირველ თვეში 4000-ზე მეტი ბავშვი დაიღუპა. გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტიერეშმა განაცხადა, რომ ღაზა „ბავშვთა სასაფლაოდ იქცა“.

პროცედურები
უშიშროების საბჭოს 2712 რეზოლუცია 2023 წლის 15 ნოემბერს იქნა მიღებული, რომელიც საბრძოლო მოქმედებების ჰუმანიტარული პაუზებისკენ მოუწოდებდა, ხოლო 2023 წლის ღაზას ომის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება 24-დან 30 ნოემბრამდე ამოქმედდა.

გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ (2023 წლის 12 დეკემბერს) მიიღო არასავალდებულო რეზოლუცია, რომელშიც განმეორებით იყო მოწოდებული „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტის“ შესახებ 153 ხმით მომხრე, 23-მა თავი შეიკავა და 10-მა წინააღმდეგ მისცა ხმა.

არაბთა გაერთიანებული საამიროების მიერ შემოთავაზებული 2720 რეზოლუციის კენჭისყრა თავდაპირველად 18 დეკემბერს, ორშაბათს იყო დაგეგმილი; თუმცა, ის რამდენჯერმე გადაიდო, რათა შეერთებულ შტატებთან მოლაპარაკებები გამართულიყო, რაც აშშ-ს საშუალებას მისცემდა, რეზოლუციისთვის ვეტო არ დაედო. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გადადების მიზეზი სახელმწიფო დეპარტამენტსა და თეთრ სახლს შორის არსებული უთანხმოება იყო. შეერთებულმა შტატებმა გამოთქვა ეჭვები დახმარების მიწოდების გაეროს მონიტორინგის მექანიზმების წინადადებასთან დაკავშირებით, მაშინ როდესაც გაერთიანებულმა სამეფომ აშკარად დაუჭირა მხარი რეზოლუციას.

რუსეთის მიერ წარდგენილმა შესწორებამ, რომელიც რეზოლუციის წინა პროექტს აღადგენდა, რომელიც „საომარი მოქმედებების სასწრაფოდ შეჩერებას“ მოითხოვდა, 10 ხმა მიიღო მომხრედ და 4-მა თავი შეიკავა, თუმცა შეერთებულმა შტატებმა ვეტო დაადო.

ხმის მიცემის ჩანაწერი
უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტით არის მონიშნული.

რეაქციები
ეროვნული წარმომადგენლები
გაეროში ჩინეთის ელჩმა დაი ბინგი მიესალმა რეზოლუციის მიღებას, თუმცა გააკრიტიკა მისი ნაკლოვანებები და მხარი დაუჭირა „კარემ შალომის სრული გამოყენებისა და სხვა გამშვები პუნქტების გახსნის“ მოწოდებას.
გაეროში ეგვიპტის ელჩმა, ოსამა მაჰმუდ აბდელხალეკ მაჰმუდმა, რეზოლუციას „სწორი მიმართულებით გადადგმულ ნაბიჯად“ შეაფასა.
ისრაელის მთავრობამ გაეროში კენჭისყრამდე მადლობა გადაუხადა აშშ-ის მთავრობას მხარდაჭერისთვის, ხოლო საგარეო საქმეთა მინისტრმა ელი კოენმა განაცხადა, რომ „ისრაელი გააგრძელებს ღაზასთვის გაწეული ყველა ჰუმანიტარული დახმარების შემოწმებას“. გაეროში ისრაელის ელჩმა გააკრიტიკა რეზოლუცია და მას „რეალობისგან მოწყვეტილად“ უწოდა, და კიდევ ერთხელ გამოთქვა შეშფოთება იმის შესახებ, რომ გაერომ ჯერ კიდევ არ „გამოუქვეყნებია არც ერთი განცხადება, რომელშიც დაგმობილი იქნება ჰამასი და მათი სისასტიკეები“.
გაეროში პალესტინელმა მუდმივმა დამკვირვებელმა რიად მანსურმა განაცხადა, რომ „რეზოლუცია სწორი მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯია. ის უნდა განხორციელდეს და მას თან უნდა ახლდეს მასიური ზეწოლა დაუყოვნებლივი ცეცხლის შეწყვეტის მიზნით“.
გაეროში რუსეთის ელჩმა ვასილი ნებენზიამ გააკრიტიკა რეზოლუცია და განაცხადა, რომ აშშ „შანტაჟში“ იყო ჩართული და რეზოლუცია „უკბილო“ გახადა. მან ასევე განაცხადა, რომ ეს იყო „მკვლელობის ლიცენზია“ და ვინც მხარს დაუჭერდა, სიტუაციის თანამონაწილე იქნებოდა და რომ რუსეთი ვეტოს დაადებდა რეზოლუციას, არაბული სახელმწიფოების მხარდაჭერის გარეშე.
აშშ-ის ელჩმა გაეროში, ლინდა თომას-გრინფილდმა განაცხადა, რომ ეს პასაჟი „იმედის სხივად“ იქცა და რომ ეს „ძალიან ძლიერი რეზოლუცია“ იყო, ამასთანავე, აღნიშნა, რომ აშშ „შეძრწუნებული“ იყო ჰამასის დაგმობის არარსებობით.

სხვა რეაქციები
ბევრმა ორგანიზაციამ, მათ შორის საერთაშორისო სამაშველო კომიტეტმა, გააკრიტიკა რეზოლუცია დაუყოვნებლივი ცეცხლის შეწყვეტის მოწოდების არარსებობის გამო, ხოლო „ექიმები საზღვრებს გარეშე“-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა ავრილ ბენუამ განაცხადა, რომ რეზოლუცია „იმდენად შესუსტებულია, რომ მისი გავლენა ღაზაში მშვიდობიანი მოსახლეობის ცხოვრებაზე თითქმის უაზრო იქნება“. სამხრეთ აფრიკამ ისრაელის საერთაშორისო სასამართლოში გენოციდის ჩადენისა და გენოციდის კონვენციის დარღვევისთვის გაგზავნილ განცხადებაში რეზოლუცია „არაეფექტური“ უწოდა და ვერ შეძლო ღაზაში „ადგილზე არსებული სიტუაციის სათანადოდ მოგვარება“.

გავლენა
29 დეკემბერს, „ალ ჯაზირამ“ გაავრცელა ინფორმაცია რეზოლუციის მიღების შემდეგ ღაზაში „იმედგაცრუების განცდის“ შესახებ და განაცხადა, რომ „ხალხი ახლა მეტ ბომბს, ნაკლებ საკვებს და ნაკლებ ჰუმანიტარულ დახმარებას ხედავს“. 2024 წლის მარტში, პალესტინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა: „უშიშროების საბჭოს მიერ 2720-ე რეზოლუციის შეუსრულებლობას და მის უუნარობას, უზრუნველყოს ღაზას სექტორში მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული და სამედიცინო დახმარების მუდმივი მიწოდება, გამართლება არ აქვს“.