შენჭენი

შენჭენი — სუბპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქი სამხრეთ ჩინეთში, გუანდუნის პროვინციაში. ესაზღვრება ჰონგ-კონგს. 2014 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 10 778 900 ადამიანი.

მასშტაბური უცხოური და სახელმწიფო ინვესტიციების ხარჯზე საკმაოდ მოკლე ხანში ქალაქი იქცა მარგალიტის მდინარის დელტის ეკონომიკური რეგიონისა და საერთოდ, მთელი ქვეყნის მსხვილ სამრეწველო, საფინანსო და სატრანსპორტო ცენტრად. დღესდღეობით შენჭენი წარმოადგენს ჩინეთის ერთ-ერთ ყველაზე დინამიურად განვითარებად ქალაქს. ფაქტობრივად ქალაქი 1979 წელს დაარსდა ბაოანის მაზრის ადგილას, რომელსაც შენჭენი უწოდეს, თუმცა საქალაქო მოსახლეობა ამ ტერიტორიაზე საუკუნიდან შეინიშნება. 2008 წელს იუნესკომ შენჭენი აირჩია დიზაინის შემოქმედებით ქალაქად, ხოლო 2011 წელს შენჭენში ჩატარდა მსოფლიოს საზაფხულო უნივერსიადა, რომლის ხარჯზე ქალაქმა არსებითად განაახლა და გააფართოვა თავისი ინფრასტრუქტურა. შენჭენი, უპირველეს ყოვლისა, ცნობილია თავისი მაღლივი არქიტექტურით, თემატური პარკებით, დარგობრივი გამოფენებით. იგი ელქტრონული და ელექტროტექნიკური მრეწველობის ერთ-ერთი უმსხვლესი ცენტრია, მაგალითად, -ისა და -ის დიდი ნაწილი სწორედ შენჭენში იწარმოება. საიტ -ის რეიტინგის თანახმად, შენჭენი შედის მსოფლიოს ყველაზე ტექნოლოგიური ქალაქების სიაში.

ქალაქის სახელწოდება წარმოსდგება ორი იეროგლიფის — „შენ“ და „ჭენ“ შეხამებით, რაც თარგმანში ნიშნავს „ღრმა საზღვარს“, „ღრმა დრენაჟს“, „ღრმა თხრილს“ ან „ღრმა ჩამონადენს“. იეროგლიფი „შენ“ მხოლოდ სამხრეთ ჩინეთში გვხვდება, ჩრდილოეთით ჯეძიანის პროვინციამდე და სავარაუდოდ აქაურ ადგილებში გავრცელდა სამხრეთი სუნის დინასტიის დროს. სახელწოდება „შენჭენი“ პირველად გვხვდება მინის იმპერიის დროს 1410 წელს. ადგილობრივი მოსახლეობის წარმოდგენაში სახელწოდება „შენჭენი“ მიეკუთვნება ქალაქის ძველ ნაწილს, კერძოდ, დუნმენის ქუჩის ოლქს, რომელიც წარმოიქმნა პოლდერის ადგილას. 2010 წლის ივლისამდე შენჭენის ქვეშ გულისმობდნენ ორ სხვა სახელწოდებას — უშუალოდ შენჭენის სპეციალურ ეკონომიკურ ზონას, რომელიც მოიცავდა მხოლოდ ოთხ საქალაქო რაიონს და სუბპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქ შენჭენს, რომლის შემადგენლობაში შედიოდა გარეუბნებიც. ამჟამად სპეციალური ეკონომიკური ზონა იკავებს სუბპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქის მთელ ტერიტორიას.

შენჭენი განფენილია მარგალიტის მდინარის დელტაში, სამხრეთით ჰონგ-კონგს ესაზღვრება, ჩრდილო-დასავლეთით — ქალაქ დუნგუანს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქალაქ ხოიჯოუს. მარგალიტის მდინარის ესტუარის საპირისპირო ნაპირზე, შენჭენიდან სამხრეთ-დასავლეთით 60 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქები ჯუხაი და მაკაო. ჰონგ-კონგთან არსებული საზღვარი გადის მდინარეების შენჭენისა და შატოუძაოს გასწვრივ.

შენჭენი განლაგებულია ჩინეთის სუბტროპიკულ ზონაში, ჩრდილოეთ ტროპიკზე, სადაც ნიშანდობლივია ცხელი და ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი. სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ზეგავლენით ამ რეგიონში ზამთარი რბილია და შედარებით მშრალი, ხოლო სუსხი მეტად იშვიათაა. გაზაფხულის დასაწყისი და შემოდგომის დასასრული, როგორც წესი, მშრალია, თუმცა აპრილიდან დაწყებული ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა მკვეთრად მატულობს და წვიმის სეზონები გრძელდება ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე.

ზაფხულის პერიოდში მუსონების პიკია; გარდა ამისა, ზაფხულსა და შემოდგომის დასაწყისში შენჭენი ხშირად ხდება ხოლმე ტაიფუნების მსხვერპლი, რომელიც აღმოსავლეთიდან მოდის. წლის ყველაზე ხელსაყრელი დრო შენჭენის მონახულებისათვის ოქტომბრიდან დეკემბრამდეა, როდესაც დგება გრილი და მშრალი ამინდი. ნალექების წლიური რაოდენობა საშუალოდ შეადგენს 1933-2214 მმ-ს. ზამთარში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა უდრის 15-17 °-ს, გაზაფხულზე 18-26 °, ზაფხულში 28-30 °, შემოდგომაზე 27-21 °. 2016 წლის იანვარში ქალაქის სამხრეთ რაიონებში თერმომეტრის სვეტი დავარდა 0 °-ის ნიშნულზე. პირველად 60 წლის განმავლობაში მოვიდა მცირე თოვლი.

შენჭენის ცენტრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 32 კილომეტრში არის შენჭენის საერთაშორისო აეროპორტი ბაოანი. ქალაქშია შენჭენის მეტროპოლიტენი, რომელიც 2004 წლის 28 დეკემბერს გაიხსნა. სულ არის 137 სადგური.