iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტრირის რომაული ხიდი

ტრირის რომაული ხიდი, მოზელის ხიდი — უძველესი ხიდი გერმანიის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ქალაქ ტრირში მდინარე მოზელზე.

ისტორია
პირველი რომაული ხიდი მოზელზე იყო ხისა. იგი აუშენებიათ ძვ. წელთაღრიცხით დაახლ. საუკუნეში და წარმოადგენდა ე.წ. ხიმინჯებიან ნაგებობას. ხიდის თარიღის დადგენა 1963 წელს მოხერხდა დენდროქრონოლოგიური გამოკვლევის საფუძველზე.

პირველი ქვის ხიდი კი 45 წელს აუგიათ. ხიდის ხიმინჯების ფრაგმენტების დანახვა დღესაც შესაძლებელია.
სარა ჯესიკა პარკერი

სარა ჯესიკა პარკერი (; დ. 25 მარტი 1965, ნელსონვილი, ოჰაიო, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. უმუშავია ტელევიზიაში, კინოში და თეატრში. ყველაზე უკეთ ცნობილია მის მიერ განსახიერებული გაზეთის ავტორის — კერი ბრედშოუს როლისთვის, -ს ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“ (1998—2004), რომელმაც მას ოთხი ოქროს გლობუსის, ორი კინომსახიობთა გილდიის და ორი ემის ჯილდო მოუტანა. ამავე როლს პარკერი განასახიერებს სერიალის სრულმეტრაჟიან ვერსიაში, რომელიც აშშ-ს კინოთეატრებში 2008 წლის 30 მაისს გამოვიდა.
კონსტანტინეს ბაზილიკა

ტრირის კონსტანტინეს ბაზილიკა წარმოადგენდა რომაულ სასახლე–დარბაზს. დარბაზი მოიცავს ანტიკური ხანიდან მემორჩენილ დიდ სივრცეს. ნაგებობის შიდა სივრცის განზომილებები ასეთია; 33 მ. სიმაღლე, სიგრძე 67 მ., სიგანე 27,2.

ბაზილიკა შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურის საგანძურის სიაში. 1856 წელს ევანგელისტურ საეკლესიო საზოგადოებას გადაეცა „სამარადჟამოდ“ და მას შემდეგ გამოიყენება ეკლესიად.

გალერეა
კიმ კეტროლი

კიმ ვიქტორია კეტროლი (; დ. 21 აგვისტო, 1956. უიდნესი, ჩეშირი, ინგლისი) — ანგლო-კანადელი მსახიობი. ქართველი მაყურებლისთვის ყველაზე უკეთ ცნობილია მის მიერ განსახიერებული სამანტა ჯონსის როლისთვის, -ს ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“ (1998—2004) და სერიალის სრულმეტრაჟიან ვერსიაში (2008). მრავალჯერ არის ნომინირებული სხვადასხვა პრესტიჟულ ჯილდოზე. კეტროლის მიერ მოგებულ პრემიებს შორის, არის ორი კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო და ერთი ოქროს გლობუსი.
კრის ნოთი

კრისტოფერ დევიდ (კრის) ნოთი (; დ. 13 ნოემბერი, 1954. მედისონი, უისკონსინი, აშშ) — ამერიკელი კინო-, ტელე- და თეატრის მსახიობი. ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსის ჯილდოზე. ცნობილია ორი ყველაზე ხანგრძლივი სატელევიზიო როლისთვის: მაიკ ლოგანი ტელესერიალში „კანონი და წესრიგი“ და მისტერ ბიგი „სექსი დიდ ქალაქში“.
უილი გარსონი

უილი გარსონი (; დ. 20 თებერვალი, 1964, ჰაილენდ პარკი, ნიუ ჯერსი, აშშ – გ. 21 სექტემბერი, 2021, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი მსახიობი. უთამაშია 50-ზე მეტ ფილმში. ძირითადად ეპიზოდურ როლებში. ყველაზე უკეთ ცნობილია მის მიერ განსახიერებული სტენფორდ ბლეჩის როლისთვის -ს ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“. მიღებული აქვს თეატრალური ხარისხი უესლიანის უნივერსიტეტში და აგრეთვე სწავლობდა იელის დრამის სკოლაში.
ჯონ კორბეტი

ჯონ ჯოსეფ კორბეტ, უმცრ. (; დ. 9 მაისი, 1961, უილინგი, დასავლეთი ვირჯინია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და ქანთრი-მომღერალი. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველი პოპულარობა მას მოუტანა მის მიერ განსახიერებულმა კრის სტივენსის როლმა ტელესერიალში , იგი აგრეთვე ცნობილია თავისი როლისთვის -ს კომედიურ ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“, სადაც იგი კერი ბრედშოუს საყვარელს — აიდენს განასახიერებდა. ასევე ცნობილია მისი როლი ფილმში „ჩემი დიდი ბერძნული ქორწილი“, სადაც იგი ჯერ ნია ვარდალოსის მეგობარ ბიჭს, ხოლო შემდეგ — მის მეუღლეს თამაშობს.
კაილ მაკლაქლენი

კაილ მერიტ მაკლაქლენი (; დ. 22 თებერვალი, 1959. იაკიმა, ვაშინგტონი, აშშ) — ოქროს გლობუსის მფლობელი ამერიკელი მსახიობი.

1982 წელს დაამთავრა ვაშინგტონის უნივერსიტეტი და მალევე, კარიერის გასაგრძელებლად, საცხოვრებლად ჰოლივუდში, კალიფორნია გადავიდა. ცნობილია მის მიერ განსახიერებული როლებისთვის: ჯეფ ბიუმონტი საკულტო ფილმში „ლურჯი ხავერდი“ და პაულ ატრეიდესი ფილმში „დიუნი“. პოპულარობა მან ტელესერიალების წყალობითაც მოიხვეჭა: დეილ კუპერი სერიალში „ტვინ პიქსი“, ტრეი მაკდუგლი — „სექსი დიდ ქალაქში“ და ორსონ ჰოჯი სერიალში „სასოწარკვეთილი დიასახლისები“. მას აგრეთვე უთამაშია რამდენიმე მთავარი როლი რეჟისორ დევიდ ლინჩის ფილმებში.
კენდეს ბუშნელი

კენდეს ბუშნელი (; დ. 1 დეკემბერი, 1958. გლასტონბერი, კონექტიკუტი, აშშ) — ამერიკელი ავტორი და მესვეტე, რომელიც ნიუ-იორკში მოღვაწეობს. სახელი გაითქვა თავისი სვეტით სექსის შესახებ, რომელიც შემდგომში წიგნად — „სექსი დიდ ქალაქში“ — გამოიცა. ამ წიგნის მიხედვით მოგვიანებით პოპულარული ტელესერიალი „სექსი დიდ ქალაქში“ და გაგრძელება იმავე სახელწოდების სრულმეტრაჟიანი ფილმით — გადაიღეს.
სექსი დიდ ქალაქში (ფილმი)

სექსი დიდ ქალაქში — 2008 წლის რომანტიკული კომედიური ფილმი. იგი არის ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სერიალის გაგრძელება, რომელიც, თავის მხრივ დაფუძნებულია კენდეს ბუშნელის ამავე სახელწოდების 1997 წლის რომანზე. „სექსი დიდ ქალაქში“ რეჟისორ მაიკლ პატრიკ კინგის სადებიუტო ფილმია, მონაწილეობენ სარა ჯესიკა პარკერი, კიმ კეტროლი, კრისტინ დეივისი, სინთია ნიქსონი,კრის ნოთი, ჯენიფერ ჰადსონი, კენდის ბერგენი.

ფილმში, ისევე როგორც სერიალში, ნაჩვენებია ოთხი მეგობრის, კერი ბრედშოუს, სამანტა ჯონსის, შარლოტ იორკისა და მირანდა ჰობსის ცხოვრება.

მსოფლიო პრემიერა შედგა ლესტერის მოედანზე, ლონდონში 2008 წლის 15 მაისს, დიდ ბრიტანეთში 2008 წლის 28 მაისს, აშშ-ში იმავე წლის 30 მაისს. ფილმი წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულად; ბიუჯეტმა შეადგინა 65 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო შემოსავალი — 415.2 მილიონი.

2010 წელს გამოვიდა ფილმის პირდაპირი გაგრძელება „სექსი დიდ ქალაქში 2“. 2016 წელს დაანონსდა ფილმის მესამე ნაწილის გადაღება, თუმცა მასზე მუშაობა შეწყდა.
მეტი (ფილმი)

„მეტი“ — 1969 წლის ინგლისურენოვანი მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ბარბეტ შროდერი. ფილმი ყველაზე მეტად ცნობილია პინკ ფლოიდის თანმხლები მუსიკით, რომელიც შეტანილია ჯგუფის ალბომში „“.

სიუჟეტი
გერმანელი სტუდენტი, შტეფანი სწავლის დამთავრების შემდეგ მოგზაურობას გადაწყვიტავს. იგი ჩადის პარიზში და გაიცნობს თავისუფალ ამერიკელ გოგონას, ესტელას. ესტელა მას შეუყვარდება და ივისაზე აკითხავს. აღმოაჩენს რა, რომ გოგონა დაკავშირებულია ვინმე ვოლფთან, აგრეთვე დაადგენს, რომ ესტელა ჰეროინის მოყვარულიც არის და ამ ნარკოტიკს შტეფანსაც გაასინჯებს. შტეფანი აღმოაჩენს, რომ ესტელამ ჰეროინი ვოლფისგან მოიპარა. როდესაც უკანასკნელის ხალხი პოულობს ორივეს ქალაქისგან მოშორებით, ეს ორი იძულებული გახდება, იმუშავოს ვოლფის ბარში, რათა აანაზღაუროს დანაკარგი. მაგრამ ამასობაში შტეფანიც ნარკოდამოკიდებული ხდება, ფილმის ბოლოს კი ტრაგიკულად იღუპება ჰეროინის მიღების შედეგად.

წარმოება
1969 წელს, ფილმის გამოცემამდე, საფრანგეთში არსებული ცენზურის გამო, ფილმი შეამოკლეს 81 წუთამდე. გახმოვანებიდან ამოღებული იქნა იმ ინგრედიენტების დასახელებებიც, რომლებიც ჰალუცინოგენების შემადგენლობაში შედის. დისკზე ეს სახელწოდებები ნახსენებია სუბტიტრებში.

ფილმის დიდი ნაწილი გადაღებულია ივისაზე. ის ადგილი, სადაც შტეფანი იღუპება, მას შემდეგ მოგზაურების ერთ-ერთ საყვარელ ადგილად იქცა.

პრემიერა და გამოცემები
ფილმის პრემიერა გაიმართა კანში, 1969 წლის 13 მაისს. აშშ-ში პრემიერის დღე იყო 1969 წლის 4 აგვისტო. მიუხედავად ამისა, წლების განმავლობაში ფილმი დისკებზე არაოფიციალურად ვრცელდებოდა (სანამ ევროპასა თუ ამერიკაში მისი ოფიციალური გამოცემები არ გამოჩნდა).

საბოლოოდ, ბრიტანეთში გამოვიდა ვერსია, რომელშიც გაერთიანებულია როგორც -, ასევე დისკი. მსგავსი სახით აგრეთვე გამოიცა ფილმი „ველი“. ორივე ფილმი ოფიციალურად შევიდა ბოქს-სეტის  1965–1972 შემადგენლობაში.
ტელევიზია

ტელევიზია ( — შორს და  — ვხედავ) — კავშირგაბმულობის საშუალება, მოძრავი შავ-თეთრი ან ფერადი ხმოვანი გამოსახულებების შორ მანძილზე ტრანსლირებისთვის.

სატელევიზიო მაუწყებლობები სათავეს იღებს გვიანი 1920-იანი წლებიდან. ტელევიზია გხდა აქტუალური ყველა სფეროში, თუმცა ძირითადად სანახაობრივი და საინფორმაციო ფუნქცია მიიღო. ბოლო წლებში ინტერნეტის განვითარებასთან აქტუალური გახდა ინტერნეტ ტელევიზია.
სექსი დიდ ქალაქში

„სექსი დიდ ქალაქში“  — მრავალი ემის ჯილდოს, ოქროს გლობუსის მფლობელი პოპულარული ამერიკული საკაბელო ტელესერიალი. ორიგინალში სერიალი გადაიცემოდა -ს არხზე 1998—2004 წლებში და მთლიანობაში ექვსი სეზონი შეადგინა. სერიალის რამდენიმე სეზონი საქართველოში ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ეთერში გადიოდა.

ეპიზოდები
ფილმი
უენტუორთ მილერი

უენტუორთ მილერი (ინგლ. ) — ოქროს გლობუსის ნომინანტი ამერიკელი მსახიობი, რომელმაც სახელი გაითქვა ტელესერიალში „ციხიდან გაქცევა“ მაიკლ სკოფილდის როლის თამაშით.

უენტუორთ მილერმა 2013 წლის აგვისტოში საჯაროდ განაცხადა, რომ გეია, როდესაც რუსეთში ჰომოსექსუალიზმის პროპაგანდის წინააღმდეგ მიღებული კანონის საპასუხოდ უარი თქვა სანქტ-პეტერბურგის ფილმების საერთაშორისო ფესტივალზე დასწრებაზე.
ციხიდან გაქცევა (ეპიზოდების სია)

ამერიკული ტელესერიალის, ციხიდან გაქცევის ეპიზოდების ჩამონათვალი. შოუს პრემიერა გაიმართა ამერიკაში, –ზე, 2005 წლის 29 აგვისტოს.

დღესდღეობით გადაღებულია 57 ეპიზოდი (3 სეზონი).

სეზონების ჩამონათვალი
სეზონი 1
ციხიდან გაქცევის პირველი სეზონი შეიცავს 22 ეპიზოდს. მათი გადაღება გრძელდებოდა 2005 წლის 29 აგვისტოდან 2006 წლის 15 მაისამდე.

სეზონი 2
ციხიდან გაქცევის მეორე სეზონი შეიცავს 22 ეპიზოდს. მათი გადაღება გრძელდებოდა 2006 წლის 21 აგვისტოდან 2007 წლის 2 აპრილამდე.

სეზონი 3
ციხიდან გაქცევის პირველი სეზონი შეიცავს 13 ეპიზოდს. მათი გადაღება გრძელდებოდა 2007 წლის 17 სექტემბრიდან 2008 წლის 18 თებერვლამდე.

სეზონი 4
სპეციალური
ხანტი-მანსიისკი

ხანტი-მანსიისკი (რუს. -) (1940-მდე ოსტიაკო-ვოგულსკი) — ქალაქი (1980 წლიდან), რუსეთის ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ირტიშის ნაპირზე. სამდინარო ნავსადგური. დაარსდა 1930 წელს როგორც მუშათა დაბა 3 კმ-ზე სოფელ სამაროვოდან, რომელიც ცნობილი იყო 1582 წლიდან. 1950 წელს მან მიიღო ქალაქის სტატუსი და მის შემადგენლობაში შევიდა სოფელი სამაროვო - სამაროვოს რაიონული ცენტრი. 1992 წლიდან ქალაქს აქვს ავტონომიური ოკრუგის ცენტრის სტატუსი.

მრეწველობის მთავარი დარგია თევზის მრეწველობა. არის თევზსაკონსერვო კომბინატი, გაერთიანება „ხანტიმანსიისკლესი“. მეფრინველეობის ფაბრიკა, სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის საცდელი სადგური. პედაგოგიური და სამედიცინო სასწავლებლები, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.
დანი გარსია

დანი გარსია (ინგლ. ; დ. 5 ივლისი, 1984) — კუბელი მსახიობი, რომელმაც სახელი გაითქვა სოფია ლუგოს როლის შესრულებით, ტელესერიალ „ციხიდან გაქცევაში“. დაიბადა ქალაქ ჰავანაში. 10 წლიდან ცეკვავს. ფლობს ბალეტს, სალსას, აფრიკულ ცეკვას, მუცლის ცეკვასა და ფლამენკოს. დანი გარსია მოღვაწეობს აგრეთვე როგორც მოდელი. დღეისათვის მომთხოვნია ძირითადად როგორც მსახიობი. ამჟამად ცხოვრობს აშშ-ში, ქალაქ ლოს-ანჯელესში.
მოქვი

მოქვი — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 47 კმ, აუზის ფართობი 336 კმ². სათავე აქვს კოდორის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2560 მ-ზე. ერთვის შავ ზღვას სოფელ ჯუყმურის მახლობლად. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში, წლის დანარჩენ დროს — წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი 18 მ³/წმ.
დარენ სტარი

დარენ ბენეტ სტარი (; დ. 25 ივლისი, 1961, პოტომაკი, მერილენდი, აშშ) — ამერიკელი ტელე და კინოპროდიუსერი. ცნობილია ისეთი პოპულარული ტელესერიალების შექმნისთვის, როგორებიცაა „ბევერლი-ჰილზი, 90210“, „მელროუზ-პლეისი“ (ორივე სერიალში იგი აარონ სპელინგთან ერთად თანაპროდიუსერიც იყო) და „სექსი დიდ ქალაქში“, რომელიც იგივე სახელწოდების მქონე კენდეს ბაშნელის წიგნზეა დაფუძნებული. ამასთან ერთად, იგი ცნობილია ამ სერიალების ზოგიერთი სერიის სცენარის შექმნისთვის და რეჟისურისთვის.
მაიკლ პატრიკ კინგი

მაიკლ პატრიკ კინგი (; დ. 14 სექტემბერი, 1954. სკრენტონი, პენსილვანია, აშშ) — ემის ჯილდოს მფლობელი ამერიკელი ტელერეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი.

დაიბადა სკრენტონში, პენსილვანიის შტატში, კათოლიკურ ოჯახში. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია ტელესერიალი „სექსი დიდ ქალაქში“, სადაც მან ყველა სეზონის ფინალი და მეორე სეზონიდან დაწყებული, ყველა პრემიერა დაწერა. კინგს ასევე ეკუთვნის, სერიალის სრულმეტრაჟიანი ვერსიის სცენარიც. 2010 წელს გადაიღო „სექსი დიდ ქალაქში 2“.
ეთნოლოგია

ეთნოლოგია (, ეთნოსი — ხალხი + ლოგოს — სწავლება, მეცნიერება) — ანთროპოლოგიის განშტოება აანალიზებს და ადარებს კაცობრიობის ეთნიკური, რასობრივი და/ან ეროვნული თავისებურების წარმოშობას, გავრცელებას, ტექნოლოგიებს, ისევე როგორც, მათ რელიგიებს, ენებს და სოციალურ სტრუქტურას.

ეთნოლოგიური დისციპლინის მიზანია საველე მონაცემების საფუძველზე ხალხთა კულტურული და სოციალური განსხვავებულობის შესწავლა. ეთნოლოგიას მჭიდრო კავშირები აქვს სხვა ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებებთან (ისტორია, არქეოლოგია, ენათმეცნიერება, ფოლკლორისტიკა, გეოგრაფია, დემოგრაფია, პოლიტიკის მეცნიერება, სოციოლოგია, ფსიქოლოგია, ეკოლოგია და სხვა) და რიგ შემთხვევებში მხოლოდ ეთნოლოგიური ცოდნის გათვალისწინებით ხერხდება ზოგიერთი საკითხის ახსნა და შესწავლა (მაგ. ეთნოსის ფსიქოლოგიის — ეროვნული ხასიათის, შესწავლა წარმოუდგენელია ეთნოლოგიური მონაცემების გამოყენების გარეშე).
მაიკლ სკოფილდი

მაიკლ სკოფილდი (ინგლ. ) — ციხიდან გაქცევის მთავარი პერსონაჟი, რომელსაც განასახიერებს უენტორტ მილერი. პირველად იგი გამოჩნდა სერიალის პირველ ეპიზოდ, პილოტში. იგი დარწმუნებულია თავისი ძმის უდანაშაულობაში, ამიტომ მან შეიმუშავა ციხიდან გაპარვის გეგმას და შევიდა ციხეში მის ძმასთან, ლინკოლნ ბაროუსთან (დომინიკ პარსელი). პირველი სერიალიდან დაწყებული, იგი გამოჩნდა ყველა სერიაში. მაიკლი და ლინკოლნი ორივე სერიალის მთავარი გმირები არიან, თუმცა პირველ და მესამე სეზონში მაიკლი უფრო ხშირად გვხვდება ეკრანზე.
მოჩვენებისებრნი

მოჩვენებისებრნი, ჩხირულები — მწერების რიგი. აქვთ წაგრძელებული ან ბრტყელი სხეული, რომლის სიგრძე 30-35 სმ აღწევს. არასრული გარდაქცევის მწერებია. ფრთები არ გააჩნიათ. გვხვდებიან ბალახოვან მცენარეებზე, ხეებსა და ბუჩქებზე. რიგში 2500-მდე სახეობაა, ძირითადად გავრცელებულია ტროპიკებში, აქედან 6 (გვარი ) გვხვდება ამიერკავკასიაში, შუა აზიაში, სამხრეთ ყაზახეთში, ერთი — შორეულ აღმოსავლეთში. მოჩვენებისებრნი მცენარეული საკვებით იკვებებიან. ზოგი მავნებელია.
მოცვი

მოცვი — მცენარეთა გვარი მანანასებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ნახევრად ბუჩქები ან ბუჩქებია.

აერთიანებს 100-მდე სახეობას. საქართველოში ამ გვარის 4 სახეობა გვხვდება. მათგან სამი — მთის მოცვი , ლურჯი მოცვი და წითელი მოცვი ბორეალური ელემენტებია და გავრცელებულია ჰოლარქტიკული სამყაროს სუბალპურ და ალპურ სარტყელში ერთი კი — კავკასიური მოცვი (ანუ მაღალი მოცვი) იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლების კოლხური ტიპის ტყეებში და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ანატოლიაში.

მთის მოცვი მეტად დაბალი ბუჩქია. ჩვენში იზრდება სუბალპურ ტყეებში, გვხვდება უფრო მაღლაც — დეკიანებში. ბევრია მთათუშეთში, წითელ მოცვთან და შქერთან ერთად ქმნის მოცვიანებს. ყვავის მაის-ივნისში, ნაყოფი უმწიფდება ივლის-აგვისტოში.

მოცვის ნაყოფი მომჟავო ტკბილია. იჭმება ნედლად, ამზადებენ მურაბასაც, შეიცავს ვიტამინს, მთრიმლავ ნივთიერებებს. გამხმარ ნაყოფს ხმარობენ მედიცინაში კუჭის შემკვრელ საშუალებად. ნორჩი ფოთლების ნახარში საუკეთესო ოფლმდენი საშუალებაა. კარგი თაფლოვანი მცენარეა.
სემიტოლოგია

სემიტოლოგია შედარებითი ენათმეცნიერების დარგია, რომელიც დაკავებულია სემიტურ ენათა შესწავლით, რომლებიც თავის მხრივ აფროაზიული ენების შტოს წარმოადგენს.
სემიტოლოგია ძველი საუნივერსიტეტო და აკადემიური დისციპლინაა, რომლის დამფუძნებლები იყვნენ თეოდორ ნელდეკე და კარლ ბროკელმანი. სემიტოლოგიას დღეს მსოფლიო მრავალი ქვეყნის უნივერსიტეტებში შეისწავლიან.

სემიტოლოგიის მომიჯნავე დისციპლინებია:

ძველორიენტალისტიკა,
არაბისტიკა,
ასირიოლოგია,
ისლამოლოგია,
ძველი აღთქმის შემსწავლელი მეცნიერება,
იუდაისტიკა,
ქრისტიანული აღმოსავლეთის შემსწავლელი მეცნიერება და ენათმეცნიერება
ებრაისტიკა

ებრაისტიკა დაკავებულია ებრაული ენისა და კულტურის შესწავლით.

ისტორია
ებრაისტიკის დამფუძნებლად მიიჩნევენ გერმანელ ჰუმანისტს იოჰანეს როიხლინს (1455 - 1522), რომელიც 1480 წლიდან კაბალის შესწავლით იყო დაკავებული. მან შეისწავლა ებრაული ენა და 1506 „ძველი ებრაული ენის გრამატიკა“ გამოსცა.

ძველებრაისტიკა
ძველებრაისტიკა იკვლევს ე.წ. კლასიკურ ებრაულს როგორც ძველი ისრაელის ენას და ძველ აღთქმას ძველი წელთაღრიცხვის ათასწლეულიდან ვიდრე დაახლ. ჩვ. წელთაღრიცხვის 200-მდე.

სამარიტანისტიკა
სამარიტანისტიკა არის ებრაისტიკის ერთ-ერთი დარგი, რომელიც სამარიტანელთა ენისა და კულტურის შესწავლითაა დაკავებული.
ატლანტა

ატლანტა — ქალაქი აშშ-ში, ჯორჯიის შტატის უდიდესი ქალაქი და დედაქალაქი. ფულტონის საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა (2010) — 420 003 კაცი (33-ე აშშ-ში), მეტროპოლიაში 5 268 860 კაცი. ფართობი 343 კმ².

ატლანტა არის აშშ-ს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის როგორც სახმელეთო ისე საჰაერო სატრანსპორტო ცენტრი.
ქალაქი განიხილება როგორც ბიზნეს ქალაქი.
ატლანტა არის კოკა-კოლასა და &-ის სამშობლო
ატლანტას მეტროპოლიის ეკონომიკა შეადგენს 270 მილიარდ აშშ დოლარს. 1998 წლიდან მოყოლებული დღემდე ჯექსტონ-ატლანტას სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი არის ყველაზე დაკავებული აეროპორტი მსოფლიოში. 2010 წლის მონაცემებით აეროპორტს წელიწადში გადაყავს 90 მილიონამდე ადამიანი და ახდენს 717,001 თვითმფრინავის აფრენა-დაჯდომას.

ატლანტა ასევე არის ბიოტექნოლოგიის სამშობლო, ქალაქი ცდილობს სახელი მოიხვეჭოს ისეთი მოვლენებით როგორიცაა "2009 წლის საერთაშორისო ბიო კონვენცია", რომელიც 2009 წელს ჩატარდა ატლანტაში სადაც მეცნიერებმა იმსჯელეს ბიოტექნოლოგიის გამოყენებაზე
დაძმობილებულია მსოფლიოს 19 ქალაქთან, მათ შორის თბილისთან.

ისტორია
1836 წელს ჯორჯიის შტატმა ჩეროკების საცხოვრებელ ტერიტორიაზე დაიწყო რკინიგზის გაყვანა ქალაქ ტენესიმდე და შენობების მშენებლობა. 1837 წელს დაარსდა დასახლება ტერმინუსი, რომელიც ჯერ სოფლად იქცა, შემდეგ კი რკინიგზის მშენებლობასთან ერთად გაფართოვდა და იქცა სარკინიგზო ქალაქად, სადაც რკინიგზის რამდნეიმე მიმართულება იყრიდა თავს. სახელი ატლანტა ეწოდა 1847 წლის 29 დეკემბერს. 1860-იან წლებში მისი მოსახლეობა უკვე ათი ათასს აღემატებოდა. აშშ-ის სამოქალაქო ომის დროს ატლანტამ შეიძინა სტრატეგიული მნიშნელობა კონფედერაციის შეიარაღებული ძალების მომარაგებისთვის. აქ გაჩნდა სამხედრო-სამრეწველო ცენტრი, იარაღის და სურსათის საწყობები, ასევე ლაზარეთები და სამხედრო საავადმყოფოები. ომის დროს ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა გაორმაგდა. ომის მსვლელობის დროს აიღეს და გადაწვეს ჩრდილოეთის შტატების ჯარებმა.

1885 წელს ატლანტაში დაარსდა პირველი ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი ჯორჯიის ტექნიკური ინსტიტუტი. 1917 წლის 21 მაისს ქალაქში გაჩნდა დიდი ხანძარი რომელმაც 1,938 შენობა გაანადგურა, დაახლოებით 10,000 ადამიანი უსახლკაროდ დარჩა, გარდაიცვალა 1 ადამიანი (გულის შეტევით), შენობების აღდგენა დიდი შრომის ფასად მალევე მოხერხდა და ქალაქი ძველებურად სიცოცხლის უნარიანი გახდა. 1939 წლის 15 დეკემბერს ქალაქმა ფილმის პრემიერას უმასპინძლა.

2000-იან წლებში ქალქმა დაასრულა ჩამოყალიბება როგორც კოსმოპოლიტურმა ქალაქმა. ქალაქმა მალევე გაითქვა სახელი თავის ჯანსაღი კულტურის წყალობით. 2000-იან წლებში ყველაზე დიდი ცვლილება წინა ათწლეულთან შედარებით იყო ახალგაზრდობა, აქ საცხოვრებლად ჩამოვიდა ათასობით კოლეჯ დამთავრებული ახალგაზრდა.
2000 წლიდან 2009-მდე ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში მცხოვრებს დაემატა 9,722 ახალი მოსახლე რომელთა ასაკი 25-დან 34-მდეა, უმეტესობას მიღებული აქვს 4 წლიანი უმაღლესი განათლება. 2008 წლიდან სულ რაღაც 2 წელიწადში კრიზისის პერიოდში ქალაქში 45 რესტორანზე მეტი გაიხსნა.
მოცურალასებრნი

მოცურალასებრნი — წყლის ხოჭოების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 1,5-50 მმ აღწევს, მოგრძო-ოვალური ფორმა აქვთ. უკანა ფეხები საცურაოა, წინა — სატაცი. მოცურალასებრნი ცხნოვრობენ მტკნარ, იშვიათად ნაკლებად მლაშე წყლებში. ღამით ხოჭოები გამოდიან წყლიდან და ფრენენ. მოცურალასებრთა მატლები მტაცებელია, იკვებებიან წყლის უხერხემლოებით. მსხვილი ფორმები თავს ესხმიან თავკომბალებს და ლიფსიტებს. ზოგი სახეობა სისხლმწოვ კოღოებს ანადგურებს. მოცურალასებრთა ოჯახი იყოფა რამდენიმე ქვეოჯახად. ცნობილია 2500 სახეობა. საქართველოში 80-მდე სახეობაა გავრცელებული.
ფოქს რივერის გამოსასწორებელი ციხე

ფოქს რივერის გამოსასწორებელი ციხე — გამოგონილი ციხე ტელესერიალ ციხიდან გაქცევის პირველ სეზონში. იგი მდებარეობს ჯოლიეტში, ილინოისი. სინამდვილეში ეს ციხე არის ჯოლიეტის ციხე.

გაქცეულები
ციხიდან გაქცევა მოახერხა სერიალის რვა პერსონაჟმა. ესენი არიან:

მაიკლ სკოფილდი (უენტორტ მილერი)
ლინკოლნ ბაროუსი (დომინიკ პარსელი)
ფერნანდო სუკრე (ამორი ნოლასკო)
ჯონ აბრუცი (პიტერ სტორმეირი)
თეოდორ "თ-ბეგ" ბეგვილი (რობერტ ნეპერი)
ბენჟამინ მაილს "კ-ნოუტ" ფრენკლინი (როკმონდ დანბარი)
დავიდ "ტვინერი" აპოლსკისი (ლეინ გარისონი)
ჩარლზ "ჰეივაირი" პატოშიკი (სილას ვირ მიჩელი)
მოწაფე

„მოწაფე“ — ყოველდღიური პედაგოგიური ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში 1908–1909 წლებში, № 3 და № 4 გამოვიდა „მოწაფის ჩანგის“ (რედაქტორი - ბ. კაპანაძე), ხოლო № 5 და № 6 — „პირველი ნაბიჯის“ (რედაქტორი — კ. კაპანაძე) სახელწოდებით. ჟურნალის ფურცლებზე წინა პლანზეა წამოწეული ბრძოლა ეროვნული სკოლისათვის, აღზრდისა და პედაგოგიური თეორიის მნიშვნელოვანი საკითხები. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ დ. თურდოსპირელი, ვ. თამროშვილი, ი. მჭედლიშვილი, ა. შანშიაშვილი, ნ. წინამძღვრიშვილი და სხვები. რედაქტორ-გამომცემელი — ა. კაპანაძე.
კუნგ-ფუ პანდა

კუნგ-ფუ პანდა — სტუდია -ის 2008 წლის ამერიკული ანიმაციური ფილმი პანდა პოზე, რომელიც ოცნებობს, კუნგ-ფუს მებრძოლად იქცეს. ფილმის რეჟისორები არიან ჯონ სტივენსონი და მარკ ოსბორნი, ხოლო პროდიუსერი — მელისა გობი. ფილმის პრემიერა მსოფლიო მასშტაბით მოხდა 2008 წლის 6 ივნისს.

სიუჟეტი
მსუქანი და მოუხერხებელი პანდა პო მამას ეხმარება ოჯახური წვნიანის მომზადებასა და გაყიდვაში, ამასთან ოცნებობს, რომ დიდი კუნგ-ფუს მებრძოლი გამოვიდეს. კუნგ-ფუს მასწავლებელი, კუ უგვეი, აცხადებს, რომ დადგა დრო დრაკონთან მებრძოლის შესარჩევად, რომელიც დრაკონის გრაგნილის მფლობელი და ამგვარად უდიდესი ძალის მფლობელი და ქვეყნის დამცველი გახდება. ქალაქის მცხოვრებლები, მათ შორის პოც, მიემართებიან შერჩევის ცერემონიაზე დასასწრებად. ეჭვი არავის ეპარება, რომ დრაკონის მერბძოლი ოსტატი შიფუს ხუთ მოსწავლეთაგან ერთ-ერთი გახდება.
პოლითეიზმი

პოლითეიზმი (ბერძნ. — ბევრი; — ღმერთი) — რელიგიური მოძღვრება, რომელიც მრავალღმერთიანობას აღიარებს. პოლითეისტურ რელიგიებში ღმერთები ძირითადად გამოსახავენ ბუნების ძალებს ან სახელოვან წინაპრებს, რომლებიც შექმნილია ერთი აბსოლუტური ღმერთისგან (მონისტიკურ რელიგიებში) ან წარმოადგენენ ერთიანი სამყაროს განუყოფელ ნაწილებს (პანთეისტურ რელიგიებში).
მოწაფის ხმა

„მოწაფის ხმა“ — ყოველკვირეული გაზეთი, გამოდიოდა 1924–1925 წლებში თბილისში. თანამშრომლობდნენ მ. ორახელაშვილი, ა. გაწერელია, მ. გველესიანი, ს. ლორთქიფანიძე, დ. წერეთელი, შ. ღამბაშიძე და სხვები. გამოსცემდა მოსწავლეთა სარედაქციო კოლეგია (მ. გველესიანი, მ. მდივანი, ნ. აღნიაშვილი) და განათლების სახალხო კომისარიატის სოციალური აღზრდის მთავარმმართველობა. ტირაჟი 3 ათასი ცალი.
მოწინავე

მოწინავე — ხორბლის სელექციური ჯიში. შექმნილია საქართველოს სასელექციო სადგურში ჩრდილოეთ ოსეთის ჰიბრიდული ფონდიდან მასობრივი გადარჩევის გზით. რბილი ხორბლის სახესხვაობაა (ერითროსპერმუმი).

საშუალო-საადრეო და მაღალმოსავლიანია. აქვს სწორმდგომი ღერო. მარცვალი შეიცავს 12-14% ცილას. გამოირჩევა შეუნაცვლელი ამინმჟავის — ტრიფტოპანის გადიდებული შემცველობით და ჯიშთწარმოქმნის მაღალი უნარით.

ავადდება მტვრიანა გუდაფშუტით. გამძლეა ყვითელი და მურა ჟანგას, აგრეთვე მაგარი გუდაფშუტას მიმართ.
Chanel

შანელი  — პარიზული მოდის სახლი საფრანგეთში, რომელიც კოკო შანელმა დააარსა.

ისტორია
ფრანგული კომპანია შანელის ისტორია იწყება მე– საუკუნის დასაწყისიდან. (გაბრიელ კოკო შანელის ბიოგრაფია)
მისი სახელი დაკავშირებულია რეალური პიროვნების, კომპანიის დამაარსებლის – გაბრიელ ბონხეერ „კოკო“ შანელის სახელთან.

1910 წელს პარიზში კამბონის ქუჩაზე გაიხსნა პატარა ქუდების ატელიე წარწერით „შანელის მოდები“.

ატელიე გახსნა 27 წლის, იმ დროისთვის უცნობმა ახალგაზრდა გოგონამ. ქუდები იყო იმდენად ლამაზი და დახვეწილი, რომ ძალიან მალე მოიპოვა პოპულარობა და სულ რაღაც 3 წელში 1913 წელს შანელმა მოახერხა მეორე მაღაზიის გახსნა დოვილში. მაგრამ გოგონა ოცნებობდა ტანსაცმლის მოდელების შექმნაზე. იმ დროისთვის საფრანგეთში აკრძალული იყო არაპროფესიონალი მკერავის მიერ შეკერილი კაბების გაყიდვა. კანონი ითვალისწინებდა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას უკანონო კონკურენციისთვის. მიუხედავად ამისა კოკომ მოახერხა გამოსავლის მოძებნა და დაიწყო კაბების მოდელების შექმნა ჯერსის ნაჭრისგან, რომელიც მანამდე გამოიყენებოდა მხოლოდ მამაკაცის სამოსისთვის.

კოკო შანელი მოდის ისტორიაში შევიდა როგორც ქალის ტანისამოსში მამაკაცის სტილის შემომტანი. მან პირველმა შემოიტანა ქალებისთვის ტანისამოსის თავისუფალი სტილი, რითაც გაათავისუფლა ქალები მკვეთრად შემოჭერილი ტანისამოსისგან, შექმნა შარვლის მოდელები მანდილოსნებისთვის. მას მოსწონდა ეს სტილი. 1917 წელს მოკლედ შეიჭრა თმები და ამით საფუძველი დაუდო ქალის მოკლე ვარცხნილობების მიმართულებას.

1919 წლიდან, კოკოს ცხოვრებაში მომხდარი ტრაგედიის გამო დიზაინერის მოდელებში დაიწყო შანელის ცნობილი მოკლე შავი კაბების პერიოდი.

1922 წელს კოკო შანელის და გენიალური ქიმიკოს–პარფიუმერის ერნესტ ბოს დაძაბული ერთობლივი მუშაობის შედეგად შეიქმნა 80 კომპონენტისგან შემდგარი ცნობილი „სუნამო ქალებისთვის ქალის სურნელით“ №5.

1924 წელს შანელის პარტნიორი იყო პიერ ვარტეიმერი (70% იანი წილის მფლობელი კომპანიაში). კოკო შანელი იყო მხოლოდ 10% წილის მფლობელი, ხოლო 20% წილი ეკუთვნოდა მის მეგობარ ქალს ბადერს. ვარტეიმერის შთამომავლები ამჟამადაც არიან კომპანიის მმართველები.

მოგვიანებით, 30–იან წლებში მსოფლიოში ცნობილი კრიზისის გამო ბიზნესის აქტივები დაეცა. ამიტომ 1939 წელს შანელმა დაითხოვა თანამშრომლები და დროებით შეაჩერა კომპანიის საქმიანობა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1954 წელს 70 წელს მიტანებულმა კოკო შანელმა გადაწყვიტა მოდის სამყაროში დაბრუნება და გახსნა ახალი ბუტიკი , რომლის საშუალებითაც ძალიან მალე მან დაიბრუნა თავისი სახელი. სწორედ შანელის ცნობილი ვარდისფერი კოსტიუმი ეცვა ჟაკლინ კენედის მეუღლეზე მომხდარი თავდასხმის დღეს.

კომპანიას 2019 წლის 19 თებერვლამდე ხელმძღვანელობდა კარლ ლაგერფელდი, შანელის სტილის ღირსეული გამგრძელებელი. მისი გარდაცვალების შემდეგ ხელმძღვანელობა მისმა თანაშემწემ ითავა, რომელმაც ლაგერფელდთან ერთად მოდის სახლში 30 წელიწადზე მეტი იმუშავა. 2024 წლის ივნისში ვირჯინი ვიარდმა დატოვა კომპანიის კრეატიული დირექტორის პოსტი. 2025 წლის აპრილში შანელის გუნდს ახალი კრეატიული დირექტორი - მატიე ბლაზი შეუერთდა, რომელიც მანამდე იტალიური კომპანიის „ “-ის კრეატიული დირექტორი იყო.

2021 წელს მთავარ აღმასრულებელ დირექტორად ლინა ნაირი დასახელდა.