iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბაჰიჯ ალ-ხათიბი

ბაჰიჯ ალ-ხათიბი ( დ.1895 - გ.1981) — საფრანგეთის მიერ დანიშნული სირიის პრეზიდენტი 1939 წლის 8 ივლისიდან 1941 წლის 4 აპრილამდე.

ადრეული ცხოვრება
ალ-ხათიბი დაიბადა 1895 წელს ოსმალეთის იმპერიის (თანამედროვე ლიბანი) შეჰემი, შოუფის რაიონში. განათლება მიიღო სირიის პროტესტანტულ კოლეჯში და პოლიტიკაში მოსვლამდე ბეირუთში ნავთობის ვაჭარი იყო.

კარიერა
ალ-ხატიბი მტკიცედ ერთგული იყო სირიაში ფრანგული მმართველობის გაგრძელების და ეწინააღმდეგებოდა დამოუკიდებლობისკენ მიმართულ ყველა მისწრაფებას. მან პოლიტიკური კარიერა დაიწყო მას შემდეგ, რაც 1920 წლის ივლისში საფრანგეთმა სირიასა და ლიბანზე ერთა ლიგის მანდატი დააწესა. საფრანგეთის ადმინისტრაციისადმი ერთგულების გამო, იგი პოლიციისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დირექტორად დაწინაურდა და ნაციონალისტური ლიდერებისა და ორგანიზაციების დაშინებისა და შევიწროების კამპანიას ხელმძღვანელობდა.
როდესაც ნაციონალისტმა ჰაშიმ ალ-ათასიმ, ახლად გამოცხადებული სირიის რესპუბლიკის პირველმა პრეზიდენტმა, სრული დამოუკიდებლობის საკითხზე საფრანგეთის მხრიდან გაგრძელებული დაყოვნების ნიშნად თანამდებობა დატოვა, ფრანგულმა ხელისუფლებამ მის ნაცვლად ალ-ხათიბი დანიშნა.

მისი უკიდურესი არაპოპულარობის გამო, საბოლოოდ 1941 წელს საფრანგეთის პრეზიდენტმა შარლ დე გოლმა მას გადადგომა მოსთხოვა.

მოგვიანებით, ალ-ხათიბი ორჯერ იყო შინაგან საქმეთა მინისტრი, ხოლო 1943 წელს დამასკოს გუბერნატორი. სირიაში ბაასის პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ იგი ლიბანში გადავიდა. გარდაიცვალა 1981 წელს.
მორონგა

მორონგა — სისხლისგან მომზადებული ძეხვის სახეობა. ის გავრცელებულია ურუგვაის, არგენტინის, კუბის, კოლომბიის, პუერტო-რიკოს, ცენტრალური ამერიკის (სალვადორი, ბელიზი, გვატემალა, ჰონდურასი, ნიკარაგუა, პანამა და კოსტა-რიკა), მექსიკისა და პარაგვაის სამზარეულოებში.

მორონგას მოსამზადებლად ღორის სისხლს, სანელებლებს, მწვანილს (როგორიცაა რუტა, ორეგანო და პიტნა), ხახვსა და ჩილის წიწაკას, შემდეგ კი რამდენიმე საათის განმავლობაში ხარშავენ ღორის მსხვილი ნაწლავებისგან დამზადებულ გარსში. მიირთმევენ საწებელთან, ჩილე როხოს ან ჩილე ვერდესთან ერთად. ცენტრალურ მექსიკაში იგი ზოგჯერ გორდიტასისა და ტაკოს შიგთავსიცაა, თუმცა ეს მას შემდეგ ხდება, რაც ძეხვს ტაფაზე წვავენ მწვანე ხახვთან და ხალაპენიოს წიწაკასთან ერთად. იუკატანის ნახევარკუნძულზე მორონგას მორსილიას უწოდებენ და თითქმის ყოველთვის მიირთმევენ სხვა ძეხვებთან (ბუჩე) და მწნილის, ხახვის, ქინძისა და სანელებლების ნაზავთან.
კარლოს ვილა ნოვა

კარლოს მანუელ ვილა ნოვა — (დ. ) სან-ტომეელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2021 წლის 2 ოქტომბრიდან სან-ტომე და პრინსიპის მეხუთე და მოქმედი პრეზიდენტია. აქამდე ის იყო საზოგადოებრივი სამუშაოებისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი, ინფრასტრუქტურის, ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს მინისტრი (2014–2018) პრემიერ-მინისტრ პატრის ტროვოადას თანმიმდევრულ მთავრობებში.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ვილა ნოვა დაიბადა ნევეში, ლემბას ოლქის ქალაქში, სან-ტომეს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. მან 1985 წელს ალჟირში, ორანის უნივერსიტეტში მიიღო ტელეკომუნიკაციების ინჟინრის დიპლომი. დაბრუნების შემდეგ ის გახდა მთავრობის სტატისტიკის დირექტორატის კომპიუტერული განყოფილების ხელმძღვანელი.

კარიერა
1988 წელს მან დატოვა საჯარო სამსახური და დაიწყო მუშაობა გაყიდვების მენეჯერად სასტუმრო „მირამარში“, რომელიც მაშინ ქვეყანაში ერთადერთი სასტუმრო იყო. 1992 წელს ის ამ სასტუმროს დირექტორად დაინიშნა.
1997 წელს გახდა სასტუმრო „პუსადა ბოა ვისტას“ დირექტორი და ასევე დააარსა საკუთარი ტურისტული სააგენტო „ “. ვილა ნოვა ტურიზმის სფეროში მუშაობდა 2010 წლამდე, სანამ პოლიტიკაში შევიდოდა.
ვილა ნოვა 2010 წლიდან 2012 წლამდე იყო საზოგადოებრივი სამუშაოებისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი პატრის ტროვოადას კაბინეტში, სანამ მთავრობამ უმრავლესობა არ დაკარგა.
2014 წელს, როდესაც ტროვოადას პარტიამ დამოუკიდებელი დემოკრატიული მოქმედება კვლავ მოიპოვა უმრავლესობა, ის დაინიშნა ინფრასტრუქტურის, ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს მინისტრად.
2018 წელს ვილა ნოვა აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში.

პრეზიდენტობა
2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ის იყო პარტია -ს კანდიდატი.
6 სექტემბერს იგი გამოცხადდა სან-ტომე და პრინსიპის არჩეულ პრეზიდენტად, ხმების 58%-ით, დაამარცხა რა გილერმე პოსერ და კოშტა (/).
14 სექტემბერს ის ოფიციალურად ცნო პრეზიდენტად საკონსტიტუციო სასამართლომ.
2025 წლის 6 იანვარს მან გადააყენა პრემიერ-მინისტრი პატრის ტროვოადა და მისი მთავრობა, მიზეზად დაასახელა ტროვოადას ხანგრძლივი არყოფნები და მთავრობის უუნარობა მრავალი პრობლემის გადაჭრაში.
ტროვოადამ ეს გადაწყვეტილება „უკანონო“ და „არაკონსტიტუციური“ უწოდა.
შემდეგ ვილა ნოვამ პრემიერ-მინისტრად დანიშნა იუსტიციის მინისტრი ილზა ამადო ვაზი, რომელმაც მოგვიანებით თანამდებობა დატოვა და განაცხადა, რომ მისი ხელმძღვანელობა „ვერ შეუწყობდა ხელს საჯარო პოლიტიკის წარმატებასა და ქვეყნის ჰარმონიულ და მშვიდობიან განვითარებას“.
ამის შემდეგ პრეზიდენტმა პრემიერ-მინისტრად შეარჩია ამერიკო რამოსი, რომელსაც არ უჭერდა მხარს, რის გამოც ის გააკრიტიკეს ეროვნული ასამბლეის უმრავლესობის უგულებელყოფისთვის.

პირადი ცხოვრება
ვილა ნოვა დაქორწინებულია მარია დე ფატიმა აფონსო ვილა ნოვაზე და ჰყავს ორი ქალიშვილი.
ტაიე აცკე სელასიე

ტაიე აცკე სელასიე ამდე — (დ.) ეთიოპიელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ეთიოპიის პრეზიდენტია. პრეზიდენტობამდე მან სხვადასხვა დიპლომატიურ თანამდებობაზე იმსახურა, მათ შორის იყო „ეთიოპიის ელჩი ეგვიპტეში“, „გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ეთიოპიის მუდმივი წარმომადგენელი“ და „საგარეო საქმეთა მინისტრი“.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ტაიე აცკე სელასიე ამდე დაიბადა დებარკში, გონდარში. მან დაამთავრა ადის-აბების უნივერსიტეტი და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებსა და საერთაშორისო ურთიერთობებში, ასევე მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო ურთიერთობებსა და სტრატეგიულ კვლევებში ლანკასტერის უნივერსიტეტში 1989 წელს.

კარიერა
საგარეო საქმეთა სამინისტროში ტაიე მუშაობდა კონსულტანტად ევროპის დეპარტამენტში, იყო დასავლეთ ევროპის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და ინფორმაციის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი.
ის ასევე იყო მინისტრ-კონსული ეთიოპიის საელჩოში ვაშინგტონში და გენერალური კონსული ლოს-ანჯელესში 2002 წლის ოქტომბრიდან 2010 წლის ნოემბრამდე.

2017–2018 წლებში იგი მსახურობდა ეთიოპიის ელჩად ეგვიპტეში.
2018 წელს ტაიე დაინიშნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ეთიოპიის მუდმივ წარმომადგენლად.

მან გააკრიტიკა ეთიოპიის საკითხებზე ადამიანის უფლებების საერთაშორისო ექსპერტთა კომისიის ანგარიში, რომელიც ეხებოდა ეთიოპიის მიერ ტიგრაის ომში ჩადენილ სისასტიკეს.

დემეკე მეკონენი, საგარეო საქმეთა მინისტრი, გადადგა 2024 წლის 26 იანვარს, ხოლო 8 თებერვალს ტაიე შეირჩა მის შემცვლელად.
მან თურქეთის მეშვეობით წარმართა არაპირდაპირი მოლაპარაკებები სომალისთან, რომლებიც შეეხებოდა ეთიოპიისთვის სომალილენდის სანაპიროს 20 კილომეტრის იჯარით აღებას დიპლომატიური აღიარების სანაცვლოდ.

პრეზიდენტობა
ტაიე აცკე სელასიე რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან ერთად, მოსკოვი, რუსეთი — 9 მაისი, 2025 წელი

პრეზიდენტი საჰლე-ვორკ ზევდე თანამდებობიდან გაათავისუფლეს მას შემდეგ, რაც, გავრცელებული ინფორმაციით, მან კონფლიქტი ჰქონდა პრემიერ-მინისტრ აბი აჰმედთან.
2024 წლის 7 ოქტომბერს ტაიე ოფიციალურად იქნა ფიცდადებული ეთიოპიის პრეზიდენტად. იგი ითვლება აბი აჰმედის მოკავშირედ.

2025 წლის მაისში ტაიე მოსკოვს ეწვია, სადაც დაესწრო გამარჯვების დღის 80 წლის იუბილეს, რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მიწვევით.
იენს ბიორნსენი

იენს ბიორნსენი (დ. 12 ივნისი, 1949) — გერმანელი პოლიტიკოსი სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან, რომელიც 2005 წლიდან 2015 წლამდე სენატის პრეზიდენტისა და ბრემენის მერის თანამდებობებს იკავებდა. 2009 წლის 1 ნოემბრიდან 2010 წლის 31 ოქტომბრამდე ის იყო ბუნდესრატის პრეზიდენტი. ამ თანამდებობაზე იგი გერმანიის სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელი იყო პრეზიდენტ ჰორსტ კელერის გადადგომიდან 2010 წლის 31 მაისამდე, კრისტიან ვულფის 2010 წლის 30 ივნისს არჩევამდე. ბიორნსენი თანამდებობიდან 2015 წელს გადადგა, მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ სახელმწიფო პარლამენტის არჩევნებში წააგო.

ბიორნსენი პროფესიით იურისტია და 1978 წლიდან 1995 წლამდე ბრემენში მოსამართლედ მუშაობდა, რის შემდეგაც სრულ განაკვეთზე პოლიტიკოსი გახდა.

წარსული
ბიორნსენი დაიბადა 1949 წლის 12 ივნისს, ბრემენის იმდროინდელ მუშათა რაიონში, გროპელინგენში, მშობლების ოჯახში, რომლებიც აქტიურად მონაწილეობდნენ გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში და პროფკავშირებში. მისი მამა, გუსტავ ბიორნსენი, კომუნისტი, რომელიც სოციალ-დემოკრატად იქცა, ასევე იყო -ის პოლიტიკოსი და 1968–1971 წლებში ბრემენის პარლამენტში -ის ჯგუფის თავმჯდომარე იყო. იენს ბიორნსენი -ს 1967 წელს შეუერთდა. ბუნდესრატის მეთაური გერმანიის პრეზიდენტის დანიშნული შემცვლელია. მემკვიდრე იყო კრისტიან ვულფი, რომელმაც თანამდებობა 2010 წლის 30 ივნისს არჩევის შემდეგ დაიკავა.

მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ 2015 წლის 10 მაისის სახელმწიფო არჩევნებში ხუთ პროცენტზე მეტი დაკარგა, ბიორნსენი მთავრობის მეთაურის თანამდებობიდან გადადგა. მისი მემკვიდრე კარსტენ ზილინგი გახდა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 666

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 666 მიღებულია 1990 წლის 13 სექტემბერს. ერაყსა და ქუვეითში ჰუმანიტარული მდგომარეობისა და უცხო ქვეყნების მოქალაქეების დაკავების შესახებ საბჭომ კომიტეტის 661-ს მიმართა, დაედგინა, წარმოიშვა თუ არა ჰუმანიტარული საჭიროებები და შეემოწმებინა სიტუაცია. საბჭო მოელოდა, რომ ერაყი შეასრულებდა საერთაშორისო სამართლის, მათ შორის ჟენევის მეოთხე კონვენციის ვალდებულებებს, რომლებიც ეხება მესამე სახელმწიფოების მოქალაქეების უსაფრთხოებას ერაყსა და ოკუპირებულ ქუვეითში.

საბჭომ გენერალურ მდივანს მიმართა, ერაყსა და ქუვეითში საკვების ხელმისაწვდომობის, ბავშვების, მოხუცების, ორსული ქალებისა და ავადმყოფების მდგომარეობის თაობაზე ინფორმაცია კომიტეტისთვის მიეწოდებინა. რეზოლუციაში რეკომენდირებულია მკაცრი ზედამხედველობა ერაყსა და ქუვეითში ექსპორტირებულ სამედიცინო მარაგებზე.

რეზოლუცია 666 მიღებულ იქნა 13 ხმით. კუბამ და იემენმა რეზოლუციის წინააღმდეგ მისცეს ხმა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 667

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 667 მიღებულია 1990 წლის 16 სექტემბერს. საბჭომ დაგმო ერაყის „აგრესიული ქმედებები“ ოკუპირებულ ქუვეითში დიპლომატიური მისიებისა და პერსონალის წინააღმდეგ, მათ შორის გატაცების ფაქტები, რაც დიპლომატიური და საკონსულო ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციის დარღვევას წარმოადგენს.

ერაყელმა ჯარისკაცებმა გაიტაცეს ევროპული და არაბული ქვეყნის დიპლომატიურ მისიიის წევრები. გაეროს წესდების თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ მოითხოვა უცხო ქვეყნის მოქალაქეების, ასევე რეზოლუციაში 664 ნახსენები ყველა მოქალაქის დაუყოვნებლივ გათავისუფლება, რითაც შეახსენა მას ვენის კონვენციების შესაბამისად ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებები. მან ასევე სთხოვა ერაყს, დაეცვა ქუვეითში დიპლომატიური და საკონსულო პერსონალისა და შენობების უსაფრთხოება და კეთილდღეობა და არ მიეღო რაიმე ქმედება, რაც შეაფერხებდა მათი დიპლომატიური მოვალეობის შესრულებას, მათ შორის მათი მოქალაქეების შენობაში შესვლას.

რეზოლუცია მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მკაცრად დაიცვან ერაყის წინააღმდეგ მიღებული ყველა რეზოლუცია. ამავდროულად, რეზოლუციამ 667 დაგმო სადამ ჰუსეინის ქმედებები. გაეროში ერაყის წარმომადგენლის მოადგილემ, საბაჰ ტალატ კადრატმა დაგმო რეზოლუცია და აღნიშნა, რომ საბჭომ მიიღო ზომები მისი ქვეყნის წინააღმდეგ, თუმცა სანქციები არ მიუღია არც ერთი ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტთან დაკავშირებით.
ჟან კაზიმირ-პერიე

ჟან პოლ პიერ კაზიმირ-პერიე (; დ. 8 ნოემბერი, 1847- გ. 11 მარტი, 1907)— ფრანგი პოლიტიკოსი. საფრანგეთის პრეზიდენტი 1894 წლის ივნისიდან 1895 წლის იანვრამდე.

ბიოგრაფია
ჟან კაზიმირ-პერიე დაიბადა პარიზში 1847 წლის 8 ნოემბერს, ოგიუსტ კაზიმირ-პერიეს ვაჟი, კაზიმირ პიერ პერიეს შვილიშვილი, ლუი ფილიპის პრემიერ-მინისტრი, და საფრანგეთის ბანკის ერთ-ერთი დამფუძნებლის კლოდ პერიეს შვილთაშვილი. საჯარო ცხოვრებაში შევიდა როგორც თავისი მამის მდივანი, რომელიც იყო შინაგან საქმეთა მინისტრი ტიერის პრეზიდენტობის დროს.

1874 წელს აირჩიეს ობის დეპარტამენტის გენერალურ საბჭოდ და იგივე დეპარტამენტმა გაგზავნა დეპუტატთა პალატაში 1876 წლის საყოველთაო არჩევნებზე, და ყოველთვის ხელახლა ირჩეოდა თავის პრეზიდენტობამდე. მიუხედავად თავისი ოჯახის ტრადიციებისა, კაზიმირ-პერიე შეუერთდა მარცხენა რესპუბლიკელთა ჯგუფს და იყო 363-დან ერთ-ერთი --ზე (1877). მან უარი თქვა "პრინცების განდევნაზე" ხმის მიცემაზე 1883 წელს და გადადგა დეპუტატის თანამდებობიდან კანონის მიღების შემდეგ (1886 წლის 26 ივნისი) ორლეანის ოჯახთან პირადი კავშირების გამო.

1883 წლის 17 აგვისტოს გახდა საომარ საქმეთა სახელმწიფო მდივნის მოადგილე, ეს თანამდებობა შეინარჩუნა 1885 წლის 7 იანვრამდე. 1890 წლიდან 1892 წლამდე იყო პალატის ვიცე-პრეზიდენტი, შემდეგ 1893 წელს პრეზიდენტი. 3 დეკემბერს გახდა საბჭოს პრეზიდენტი, ხელმძღვანელობდა საგარეო საქმეთა დეპარტამენტს, გადადგა 1894 წლის მაისში და ხელახლა აირჩიეს პალატის პრეზიდენტად.

1894 წლის 24 ივნისს, პრეზიდენტ კარნოს მკვლელობის შემდეგ, კაზიმირი აირჩიეს რესპუბლიკის პრეზიდენტად 451 ხმით ანრი ბრისონის 195 ხმისა და შარლ დიუპიის 97 ხმის წინააღმდეგ. კაზიმირ-პერიეს პრეზიდენტობა მხოლოდ ექვსი თვე გაგრძელდა. დიუპიის სამინისტროს გადადგომა 1895 წლის 14 იანვარს შემდეგ დღეს მოჰყვა პრეზიდენტის გადადგომა. კაზიმირ-პერიემ ახსნა თავისი ქმედება იმ ფაქტით, რომ თავი იგრძნო იგნორირებულად მინისტრების მიერ, რომლებიც არ კონსულტირდებოდნენ მასთან გადაწყვეტილებების მიღებამდე და არ აცნობებდნენ მას პოლიტიკურ მოვლენებზე, განსაკუთრებით საგარეო საქმეებში.

იმ დროიდან მან მთლიანად მიატოვა პოლიტიკა და მიუძღვნა თავი ბიზნესს – განსაკუთრებით სამთო მრეწველობას. ალფრედ დრეიფუსის სასამართლო პროცესზე რენში, კაზიმირ-პერიეს ჩვენებას, გენერალ მერსიეს ჩვენების საწინააღმდეგოდ, დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა დრეიფუსის საქმისთვის.

კაზიმირ-პერიე გარდაიცვალა 1907 წლის 11 მარტს პარიზში სტენოკარდიის გამო.

2024 წლის მდგომარეობით, საფრანგეთის პრეზიდენტების ისტორიის განმავლობაში, კაზიმირ-პერიეს ჰქონდა ყველაზე მოკლე პრეზიდენტობა.

კაზიმირ-პერიეს სამინისტრო, 1893 წლის 3 დეკემბერი – 1894 წლის 30 მაისი
ჟან კაზიმირ-პერიე – საბჭოს პრეზიდენტი და საგარეო საქმეთა მინისტრი
ოგიუსტ მერსიე – საომარ საქმეთა მინისტრი
დავიდ რენალი – შინაგან საქმეთა მინისტრი
ოგიუსტ ბურდო – ფინანსთა მინისტრი
ანტონენ დიუბოსტი – იუსტიციის მინისტრი
ჟან მარტი – ვაჭრობის, მრეწველობისა და კოლონიების მინისტრი
ოგიუსტ ალფრედ ლეფევრი – საზღვაო ძალების მინისტრი
ეჟენ სპიულერი – საჯარო განათლების, სახვითი ხელოვნებისა და რელიგიის მინისტრი
ალბერ ვიჟე – სოფლის მეურნეობის მინისტრი
შარლ ჟონარტი – საზოგადოებრივი სამუშაოების მინისტრი
ცვლილებები

ცვლილებები
1894 წლის 20 მარტი – ჟან მარტი ხდება ფოსტისა და ტელეგრაფის მინისტრი, ისევე როგორც ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრი. ერნესტ ბულანჟე ცვლის მარტის კოლონიების მინისტრის თანამდებობაზე.
მისაელ პასტრანა ბორერო

მისაელ პასტრანა ბორერო ( დ. 14 ნოემბერი, 1923 — გ. 21 აგვისტო, 1997) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც მსახურობდა კოლომბიის 24-ე პრეზიდენტად 1970 წლიდან 1974 წლამდე. იგი ასევე იყო 30-ე პრეზიდენტის, ანდრეს პასტრანა არანგოს მამა.

ბიოგრაფია
პირადი ცხოვრება
პასტრანა დაიბადა ნეივაში, უილა.

პასტრანა იყო კოლომბიელი კონსერვატორი პოლიტიკოსი, კოლომბიის პრეზიდენტი 1970–1974 წლების პერიოდში. დაიბადა მისაელ პასტრანა პასტრანასა და ელისა ბორერო პერდომოს ოჯახში, სწავლობდა სამართალს ბოგოტას ხავერიანას უნივერსიტეტსა და რომის ფერის ინსტიტუტში. იგი აფილირებული იყო კონსერვატიულ პარტიასთან (რომელსაც მოგვიანებით სოციალურ-კონსერვატიული პარტია უწოდა). ასევე იყო პრეზიდენტ მარიანო ოსპინა პერესის პირადი მდივანი (1949-1952) და სამჯერ მინისტრი ალბერტო ლერას კამარგოს მეორე ლიბერალური პრეზიდენტობის დროს (1958-1962).

კარლოს ლერას რესტრეპოს პრეზიდენტობის დროს, იგი იყო მთავრობის მინისტრი 1966–1968 წლებში, ხელმძღვანელობდა საკონსტიტუციო რეფორმას კონგრესში და იყო კოლომბიის ელჩი ვაშინგტონში 1968 წლიდან 1969 წლამდე, რის შემდეგაც დაბრუნდა საპრეზიდენტო კამპანიაში მონაწილეობის მისაღებად.

პრეზიდენტობა
თავისი ოთხწლიანი მმართველობის განმავლობაში, პასტრანა ფრთხილად პროგრესული იყო. იგი ცდილობდა დასაქმების შესაძლებლობების გაზრდას ცნობილი ოთხპუნქტიანი სტრატეგიით. ის ასევე ცდილობდა ეროვნული დანაზოგების სტიმულირებას, როგორც უცხოურ ინვესტიციებსა და კრედიტებზე დამოკიდებულებისგან თავის დაღწევის გზას, და გააფართოვა საპენსიო უფლებები მრავალი ადამიანისთვის. დაქორწინებული იყო მარია კრისტინა არანგო ვეგაზე, რომელთანაც სამი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი შეეძინა. მისი მეორე ვაჟი, ანდრეს პასტრანა არანგო, რომელიც ბოგოტას მერობისთვის კამპანიის დროს „მედელინის კარტელმა“ გაიტაცა, საბოლოოდ კოლომბიის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1998-დან 2002 წლამდე.
პროგრესირებადი მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათია

პროგრესირებადი მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათია (ინგ. - ) — ცენტრალური ნერვული სისტემის მძიმე მადემიელინებელი დაავადება, რომელიც ხასიათდება მაღალი სიკვდილიანობით და გამოწვეულია ადამიანის პოლიომავირუსის ტიპი 2-ით (ასევე ცნობილი, როგორც ჯონ კანინგემის ვირუსი ან პაპოავირუსი) იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში (აივ/შიდსი, თერაპიული იმუნოსუპრესია, ქიმიოთერაპია, აუტოიმუნური დაავადებები). კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მოძრაობის დარღვევებს, ატაქსიას, მხედველობის დაქვეითებას, გულყრას. პირველი თვეების განმავლობაში სიკვდილიანობა შეადგენს 30-50%-ს, თუმცა, გადარჩენილთა უმეტესი ნაწილი განიცდის ქრონიკულ ნევროლოგიურ დარღვევებს.

მექანიზმი
დასუსტებული იმუნური სისტემა ვერ ახერხებს ჯონ-კანინგემის ვირუსით ინფიცირებული უჯრედების (რაც ყველა ადამიანის ორგანიზმშია, თუმცა, ლატენტურად) კონტროლს, რის გამოც ისინი აქტივირდებიან, მრავლდებიან და სისხლის მიმოქცევის სისტემის საშუალებით ხვდებიან ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში, სადაც აზიანებენ გლიურ უჯრედებს და, შესაბამისად, ვითარდება დემიელინაცია.

რადიოლოგიური მახასიათებლები
-ით დაავადებულთა თავის ტვინის რადიოლოგიურ კვლევებზე (მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, კონპიუტერული ტომოგრაფია) აღინიშნება "რძიანი გზის ნიშანი" (მრავალი წერტილოვანი ნათელი უბნები 2 კვლევაზე), "შტანგის ნიშანი" (თხემ-კეფის უბნებში ორმხრივად ნათელი უბნები 2 კვლევაზე, დაკავშირებული კორძიანი სხეულის მორგვის ნათელი უბნით) და "კრევეტის ნიშანი" (ნათხემის ჰიპერინტენსიურობა 2 კვლევაზე, დაკბილული ბირთვის გამოკლებით).
აივი მაცეპე-კასაბური

აივი ფლორენს მაცეპე-კასაბური (; დ. 18 სექტემბერი, 1937 — გ. 6 აპრილი, 2009) — სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი. თავისუფალი შტატის მე-2 პრემიერი და სამხრეთ აფრიკის კომუნიკაციების მინისტრი 1999 წლიდან გარდაცვალებამდე.

აივი ფლორენს მაცეპე-კასაბური 2005 წელს მცირე ხნით ასრულებდა სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტის მოვალეობას, როდესაც პრეზიდენტი ტაბო მბეკი და ვიცე-პრეზიდენტი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ იმყოფებოდნენ. გარდა ამისა, 2008 წლის 25 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც ტაბო მბეკი გადადგა, ხოლო კგალემა მოტლანტეს ჯერ არ ჰქონდა დადებული ფიცი, მინისტრთა კაბინეტმა იგი 14 საათით აირჩია სახელმწიფოს კონსტიტუციურ და ოფიციალურ მეთაურად.

იგი იყო პირველი ქალი, რომელსაც ეკავა სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტის პოსტი და პირველი ქალი სახელმწიფოს მეთაური მას შემდეგ, რაც 1961 წელს დასრულდა ელისაბედ -ის მმართველობა, როგორც სამხრეთ აფრიკის დედოფლის. იგი რჩებოდა ერთადერთ ქალად ამ ისტორიული სტატუსით 2021 წლის ივლისამდე, როდესაც პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად ანჯი მოტშეკა დაინიშნა.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
აივი მაცეპე-კასაბური დაიბადა კროონსტადში, ორანჟის თავისუფალ შტატში. დაწყებითი განათლება მიიღო ადგილობრივ სკოლებში, რის შემდეგაც სწავლა განაგრძო კვაზულუ-ნატალის პროვინციაში. უმაღლესი განათლება მიიღო ფორტ-ჰეირის უნივერსიტეტში, სადაც დაეუფლა ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხს.

უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ იგი მუშაობდა პედაგოგად კვაზულუ-ნატალში, თუმცა მალევე იძულებული გახდა, ქვეყანა დაეტოვებინა აპარტეიდის რეჟიმის პოლიტიკური დევნის გამო. იგი 28 წლის განმავლობაში იმყოფებოდა ემიგრაციაში, ძირითადად აშშ-სა და ზამბიაში. აშშ-ში ყოფნისას მან დაასრულა რატგერსის უნივერსიტეტი, სადაც მიიღო მაგისტრის, მოგვიანებით კი დოქტორის ხარისხი (..) სოციოლოგიაში.

კარიერა
მაცეპე-კასაბური სამხრეთ აფრიკაში 1990 წელს დაბრუნდა. 1993 წელს იგი გახდა სამხრეთ აფრიკის ეკონომიკური კვლევების ინსტიტუტის დირექტორი. 1996 წელს მან ისტორია შეცვალა, როდესაც გახდა პირველი ქალი და პირველი შავკანიანი ადამიანი, რომელიც სამხრეთ აფრიკის სამაუწყებლო კორპორაციის თავმჯდომარედ დაინიშნა.

1996 წლის დეკემბერში იგი აირჩიეს თავისუფალი შტატის პროვინციის პრემიერად, რაც მას აქცევდა პირველ ქალ პრემიერად სამხრეთ აფრიკის ისტორიაში. ამ პოსტზე მან 1999 წლამდე იმუშავა.

მინისტრის პოსტი და პრეზიდენტობა
1999 წელს პრეზიდენტმა ტაბო მბეკიმ იგი კომუნიკაციების მინისტრად დანიშნა. ამ პოსტზე ყოფნისას მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სამხრეთ აფრიკის ტექნოლოგიურ განვითარებასა და ციფრულ სექტორში ქალთა ჩართულობის გაზრდაში.

2008 წლის 25 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტი ტაბო მბეკი ოფიციალურად გადადგა, ხოლო არჩეული პრეზიდენტი კგალემა მოტლანტე ჯერ არ იყო დანიშნული, მინისტრთა კაბინეტმა მაცეპე-კასაბური ერთხმად აირჩია პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მმართველობა მხოლოდ 14 საათს გაგრძელდა, ეს იყო სიმბოლური და ისტორიული მომენტი ქვეყნისთვის.

გარდაცვალება
აივი მაცეპე-კასაბური გარდაიცვალა 2009 წლის 6 აპრილს პრეტორიის საავადმყოფოში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. მისი გარდაცვალების გამო ქვეყანაში გამოცხადდა გლოვა, ხოლო დაკრძალვის ცერემონიას ესწრებოდნენ ქვეყნის უმაღლესი პირები, მათ შორის პრეზიდენტი კგალემა მოტლანტე.
აჰმედ ავად იბნ აუფი

აჰმედ ავად იბნ აუფი (დ. 1956) — სუდანელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2019 წლის 11 აპრილიდან 12 აპრილამდე, სულ რაღაც ერთი დღით, ქვეყნის დე ფაქტო მეთაურის თანამდებობას იკავებდა მას შემდეგ, რაც მონაწილეობა მიიღო 2019 წლის სამხედრო გადატრიალებაში. მანამდე აუფი იყო სუდანის თავდაცვის მინისტრი (2015 წლის 23 აგვისტოდან 2019 წლის 14 აპრილამდე ) და სუდანის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი 2019 წლის თებერვლიდან აპრილამდე.

სამხედრო და სახელმწიფოებრივი კარიერა
აუფი თავდაპირველად იყო სამხედრო დაზვერვის უფროსი და გაერთიანებული შტაბის თავმჯდომარე, სანამ 2010 წლის ივნისში სამხედრო სისტემის მასშტაბური რეორგანიზაციის ფარგლებში არ გაათავისუფლეს. სამხედრო სამსახურის შემდეგ მან დიპლომატიურ სფეროში გადაინაცვლა და იყო სუდანის ელჩი საუდის არაბეთსა და ომანში.

2007 წლის მაისში აუფი მოხვდა იმ პირთა სიაში, რომელთაც აშშ-მა სანქციები დააწესა. ამის მიზეზი გახდა მისი სავარაუდო როლი სუდანის მთავრობასა და „ჯანჯავიდის“ დაჯგუფებას შორის კავშირში დარფურის ომის დროს, ასევე მისი მჭიდრო ურთიერთობა ირანთან. არსებობს სარწმუნო ბრალდებები, რომ აუფი კოორდინაციას უწევდა „ჯანჯავიდის“ ოპერაციებს, რაც მოიცავდა მშვიდობიანი მოსახლეობის დაბომბვას „ანტონოვის“ ტიპის თვითმფრინავებით, თავდასხმებს სოფლებზე, მოსახლეობის იძულებით გადასახლებასა და მასობრივ გაუპატიურებებს (ტავილა, ჩრდილოეთ დარფური). თუმცა, აუფი არ ფიგურირებს იმ პირთა შორის, რომელთაც სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ დარფურში ჩადენილი დანაშაულებისთვის ბრალი წაუყენა.

2015 წლის 23 აგვისტოს პრეზიდენტმა ომარ ალ-ბაშირმა იგი სუდანის თავდაცვის მინისტრად დანიშნა.

ვიცე-პრეზიდენტი
2019 წლის თებერვალში, მასშტაბური საპროტესტო აქციების ფონზე პრეზიდენტ ალ-ბაშირის მიერ მინისტრთა კაბინეტის დათხოვნის შემდეგ, აუფი პირველ ვიცე-პრეზიდენტად დაინიშნა, რითაც მან ბაკრი ჰასან სალეჰი შეცვალა.
ბოლო

ბოლო ― პურის სახეობა, რომელიც გავრცელებულია ლათინურ ამერიკაში და მზადდება სიმინდის, იუკას ან კარტოფილისგან. მისი ვარიაციები გვხვდება კოლომბიის, ეკვადორის, კუბისა და პანამის სამზარეულოებში. სიმინდისა და იუკას ფოთლებში გახვეული და მოხარშული ბოლო კოლომბიისა და პანამის კარიბის ზღვასთან მდებარე სანაპიროებზე ადგილობრივი, ტრადიციული საკვებია. მათი ასე მომზადების ტექნიკა წააგავს ანდებში გავრცელებულ ჰუმიტას, ვენესუელურ ჰალაკიტასა და ბრაზილიურ პამონას.

კოლუმბიაში ამ კერძს ყიდიან როგორც ქუჩაში, ასევე მაღაზიებსა და სუპერმარკეტებში. მას ძირითადად საუზმეზე მიირთმევენ, როგორც ყველის გარნირს.

პანამური ბოლო ტამალეს სახეობაა.
გალერეა