iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვესტურლანდი

ვესტურლენდი  — რეგიონი ისლანდიაში.

ვესტურლენდის რეგიონი ერთ-ერთია ისლანდიის 8 რეგიონიდან და მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. მისგან ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს ვესტფირდირის რეგიონი, აღმოსავლეთით — ნორდურლენდ ვესტრას რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — სუდურლენდის რეგიონი, სამხრეთით — ჰიოვიუდბორგარსვაიდიდის რეგიონი. ვესტულენდის რეგიონს დასავლეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე. რეგიონის ფართობი შეადგენს 9 554 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 15 720 ადამიანს (1.12. 2008 წლის მონ.). მოსახლეობის სიმჭიდროვე ტოლია 1,65 ადამ./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრია — ბორგარნესი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ვესტურლენდი იყოფა 4 სისლად და 1 «თავისუფალ თემად».
«თავისუფალი თემი»
აკრანესი. ფართობი შეადგენს 9 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 5.955 ადამიანი. ცენრტი — აკრანესი.

სისლები:
ბორგარფიარდარსისლა. ფართობი შეადგენს — 698 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 672 ადამიანი. ცენრტი — ბორგარნესი
მირასისლა. ფართობი შეადგენს — 4 926 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 3 713 ადამიანი. ცენრტი — ბორგარნესი
სნეაფელლსნეს-ოგ ჰნაპპადალსსისლა. ფართობი შეადგენს — 1.468 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 4 003 ადამიანი. ცენრტი — სტიკკისჰოულმური
დალასისლა. ფართობი შეადგენს — 2 421 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 682 ადამიანი.

მოსახლეობა
ნორდურლენდ-ვესტრა

ნორდურლენდ ვესტრა — რეგიონი ისლანდიაში.

ნორდურლენდ ვესტრა — ერთ-ერთი რეგიონია ისლანდიის 8 რეგიონიდან და მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება გრენლანდიის ზღვა,დასავლეთით ვესტფირდირის რეგიონი, სამხრეთით — ვესტურლენდის და სუდურლენდის რეგიონები, აღმოსავლეთით — ნორდურლენდ ისტრა. რეგიონის ფართობი შეადგენს 12 592 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 7 395 ადამიანს (1.12. 2008 წლის მონ.). მოსახლეობის სიმჭიდროვე უდრის 0,587 ადამ./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრია — საუდარკროუკური.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ნორდურლენდ ვესტრა ადმინისტრაციულად იყოფა 3 სისლად და 1 «თავისუფალ თემად».
«თავისუფალი თემი»:
სკაგაფიორდური. ფართობი 4 180 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა - 4 078 ადამიანი. ცენტრი - საუდარკროუკური.

სისლა:
ვესტურ-ჰუნავატნი. ფართობი - 2 506 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა - 1 167 ადამიანი. ცენტრი - ბლიონდუოუსი
აუსტურ-ჰუნავატნი. ფართობი - 4 542 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა - 1 985 ადამიანი. ცენტრი - ბლიონდუოუსი
სკაგაფიორდური. ფართობი - 1 364 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა - 222 ადამიანი. ცენტრი - საუდარკროუკური.

მოსახლეობა
ნორდურლანდ-ისტრა

ნორდურლენდ ისტრა  — რეგიონი ისლანდიაში.

ნორდურლენდ ისტრა მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. რეგიონის ფართობი შეადგენს . მოსახლეობის რაოდენობა — ადამიანს ( 1 დეკემბერი 2008 წლის მონ.). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 1,281 ადამ./კმ². 2006 წლის ადმინისტრაციული რეფორმების შედეგად ნორდურლენდ ისტრას შემადგენლობაში შევიდა ქალაქი სიგლუფიორდური.

ჩრდილოეთიდან ნორდურლენდ ისტრას ესაზღვრება გრენლანდიის ზღვა, აღმოსავლეთით აუსტურლენდი, სამხრეთით — სუდურლენდი, დასავლეთით — ნორდურლენდ ვესტრა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ნორდურლენდ ისტრას რეგიონი ადმინისტრაციულად იყოფა 3 სისლად და 4 «თავისუფალ თემად».

«თავისუფალი თემი»:
აკურეირი. ფართობი — 3729 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 3023 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — აკურეირი.
ნორდურპინგი. ფართობი — 3729 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 3023 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ჰუსავიკი.
ფიალაბიგდი. ფართობი — 364 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 2261 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ოულაფსფიორდური.
დალვიკი. ფართობი — 598 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 1966 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — დალვიკი.

სისლა:
ეიაფიარდარსისლა. ფართობი — 2674 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 1684 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — აკურეირი.
სუდურ-პინგეიარსისლა. ფართობი — . მოსახლეობის რაოდენობა — 2175 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ჰუსავიკი.
ნორდურ-პინგეიარსისლა. ფართობი — 2488 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 624 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ჰუსავიკი.

მოსახლეობა
ტანიტა ფენიქსი

ტანიტა ფენიქსი (ინგლ. დ. 24 სექტემბერი 1984) — სამხრეთაფრიკელი მოდელი და მსახიობი.

ბიოგრაფია
ტანიტა ფენიქსი დაიბადა დურბანში, კვაზულუ-ნატალი, სამხრეთი აფრიკა, ირლანდიური და ნიდერლანდური წარმოშობის ოჯახში. მამამისი არის შთამომავალი საუკუნის იმიგრანტებისა ტულილიშიდან, ირლანდია. პროფესიით კვანტური მექანიკის მასწავლებელი და ყოფილი პარაშუტისტი. ტანიტა პატარაობიდან წარმატებას აღწევდა სხვადასხვა ღონისძიებებში, მათ შორის ცეკვა, მსუბუქი მძლეოსნობა და მუსიკა. ადრეულ ასაკში დედის თხოვნით იგი ჩაირიცხა საბალეტო კლასში, 10 წლით.

ფილმოგრაფია
ტელევიზია
ნინგალუს სანაპირო

ნინგალუს სანაპირო — 604 500 ჰა ფართობის საზღვაო და სახმელეთო ტერიტორია ავსტრალიის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მოიცავს მსოფლიოში ერთ-ერთ უგრძეს, სანაპიროსთან ყველაზე ახლოს მდებარე რიფებს. ტერიტორიის სახმელეთო ნაწილი ხასიათდება ფართო კარსტული სისტემითა, მიწისქევშა გამოქვაბულებისა და წყლის დინებების ქსელით, რაც ხელს უწყობს უიშვიათესი სახეობის მცენარეთა და ცხოველთა გავრცელებას, რის შედეგადაც ნინგალუს სანაპირო წარმოადგენს განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნების, როგორც საზღვაო, ისე სახმელეთო ძეგლს. სანაპიროსთან ხდება ვეშაპისებრი ზვიგენების ყოველწლიური თავყრილობები. ეს წყლები მრავალი სახეობის გავრცელების არეალია, მათ შორისაა ზღვის კუ.

2011 წლის 24 ივნისს, ნინგალუს სანაპირო იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
ხანჯოუს დასავლეთის ტბის კულტურული ლანდშაფტი

ხანჯოუს დასავლეთის ტბის კულტურული ლანდშაფტი — არეალი ჩინეთში, რომელიც მოიცავს დასავლეთის ტბის შემოგარენს მისი სამი მხრიდან. ეს პეიზაჟი ჯერ კიდევ საუკუნიდან შთაგონების წყარო ოყო მრავალი პოეტის, მეცნიერისა თუ მხატვრისთვის. მოიცავს მრავალ ტაძარს, პაგოდას, პავილიონს, ბაღსა და ორნამენტულ ხეს, ისევე როგორც ქვაფენილებსა და ხელოვნურ კუნძულებს.

ყოველივე ზემოთ ჩამოთვლილი, მდინარე იანძის სამხრეთით მდებარე ქალაქ ხანჯოუს ლანდშაფტის გაუმჯობესების მიზნით შეიქმნა. დასავლეთის ტბა მრავალი საუკუნის განმავლობაში ახდენდა გავლენას ბაღების დაგეგმარებაზე დანარჩენ ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაში. ამავე დროს წარმოადგენს ლანდშაფტის გადაკეთების გზით ადამიანისა და ბუნების ნამოქმედარის იდეალური შერწყმის კულტურული ტრადიციის განსაკუთრებულ მტკიცებულებას.

2011 წლის 24 ივნისს, ტერიტორია იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
ოგასავარის კუნძულები

ოგასავარის კუნძულები, აგრეთვე ცნობილი როგორც ბონინის კუნძულები — ოცდაათზე მეტი კუნძულისგან შემდგარი კუნძულთა სამი ჯგუფი იაპონიის შემადგენლობაში. მათი მთლიანი ფართობი 7 393 ჰა-ს შეადგენს. გამოირჩევიან ლანდშაფტის მრავალფეროვნებითა და მდიდარი ფაუნით, რომელიც შეიცავს ბონინის მფრინავ მელას — ერთ-ერთ ყველაზე მეტად საფრთხის ქვეშ მყოფ ღამურას; ასევე 195 სახეობის საფრთხის ქვეშ მყოფ ფრინველს. კუნძულებზე აღნუსხულია 441 სახეობის ადგილობრივი მცენარე. მათ შემოგარენ წყლებში გავრცელებული არიან ვეშაპისებრნი, მრავალი სახეობის თევზები და მარჯნის პოლიპები. ოგასარავას კუნძულების ეკოსისტემა ირეკლავს ევოლუციური პროცესების გავრცელების არეალს, რომელიც წარმოდგენილია ენდემური მცენარეების გვერდით არსებული სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ აზიის მცენარეულობით.

2011 წლის 24 ივნისს, ოგასავარის კუნძულები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
სანაპირო ხაზი

სანაპირო ხაზი — საზღვარი ხმელეთსა და წყალს შორის წყალსატევის ირგვლივ (ზღვა, ტბა, წყალსაცავი).
რამეთუ მსხვილი წყალსატევების წყლის დონე ცვალებადია თვით მოკლე დროშიც, ასეთ შემთხვევაში სანაპირო ხაზი წარმოადგენს პირობით გაგებას, რომელიც მიღებულია წყლის ობიექტის დონის საშუალო მრავალწლიური მდგომარეობის შეფარდებით.

სანაპიროს ზონებში გვხვდება ასევე უძველესი სანაპირო ხაზი, რომელიც დგინდება უძველესი სანაპირო რელიეფის ფორმების გავრცელების გათვალისწინებით.

უძველესი სანაპირო ხაზის შესწავლა გვაწვდის მასალას ადრე არსებული სანაპიროსა და მთლიანობაში წყალსატევის ისტორიის გასარკვევად.
რელიქტური სანაპირო ხაზის შესწავლა ასევე გვაძლევს დასკვნის გამოტანას, იმის შესახებ, თუ როგორ ტემპსა და ვერტიკალურ მოძრაობას განიცდის დედამიწის ქერქი.
ტალვეგი

ტალვეგი — სწორხაზოვანი ან დაკლაკნლი ეგრეთ წოდებული ხაზი, რომელიც გეგმაში, როგორც წესი, აერთებს მდინარის ყველაზე დადაბლებულ ნაწილებს — ხეობებს, ხევებს და სხვა. წარმოადგენს ხეობის, ხევის, ხრამის ყველაზე ღრმა, ღერძულ ნაწილს. უფრო ფართო გაგებით ტალვეგი ეწოდება ხეობის ძირს.

პოლიტიკურ მნიშვნელობაში ტალვეგის პრინციპია ორ სახელმწიფოს შორის საზღვრის დადგენა. ასევე საერთაშორისო საზღვრების დადგენა შესაძლებელია შუამავალი ხაზით, მარცხენა სანაპიროზე, ან მარჯვენა სანაპიროზე და სხვა.
ეგილსტადირი

ეგილსტადირი  — ქალაქი ისლანდიაში.
ეგილსტადირი მდებარეობს აუსტურლენდის რეგიონში, ისლანდიის აღმოსავლეთ ნაწილში. მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2.226 ადამიანს.

უმსხვილესი სავაჭრო ცენტრია რეგიონში. ქალაქს გააჩნია კოლეჯი, რეგიონული ბიბლიოთეკა და არქივი.

ქალაქთან ახლოს მდებარეობს ტბა ლაგარფლოუთი, რომელშიც ლეგენდის თანახმად ცხოვრობს ლაგარფლოუთის გველი.
სეიდისფიორდური

სეიდისფიორდური  — საპორტო ქალაქი ისლანდიაში. მდებარეობს აუსტურლენდის რეგიონში. მოსახლეობა — 802 ადამიანი (2005).

გზა მთის უღელტეხილზე ფიარდარჰეიდი სეიდისფიორდურს აკავშირებს დანარჩენ ისლანდიასთან;

გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ სანაპიროზე.

სეიდისფიორდური გარშემორტყმულია მთებით, რომელთაგან ყველაზე ცნობილია ბიოვულფი , რომელიც მდებარეობს ქალაქიდან დასავლეთით.
ტურიზმი
ქალაქი ცნობილია თავისი უძველესი ხის შენობებით. ქალაქში არის ბანაკი ავტოტურისტებისათვის, სასტუმროები, საცურაო აუზი, ბიბლიოთეკა, ფოსტა, საავადმყოფო, ღვინის მაღაზიები და ასევე სტუდიები დამწყები მხატვრებისათვის.

სეიდისფიორდური არის აქტიური კულტურული ცენტრი, სატელეკომუნიკაციო მუზეუმით და მხოლოდ ორი კინოთეატრით აღმოსავლეთ ისლანდიაში. ყოველ წლის ივლისის თვეში ქალაქში ტარდება მუსიკის ფესტივალი.აქ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მსოფლიოში ცნობილი მხატვარი დიტერ როტი.

ქალაქში არის რამდენიმე ჩანჩქერი.

ზამთარში ფიარდარჰეიდის უღელტეხილი გამოიყენება სათხილამურო ტრასად.

ისტორია
სახვა საპორტო ქალაქების მსგავსად სეიდისფიორდურის ისტორია იწყება ქალაქის ტერიტორიაზე დანიელი ვაჭრების გამოჩენით 1800 წელს. პირველი დასახლება წარმოიქმნა 1848წელს. 1870 1900 წლებში აქ დასახლდნენ ნორვეგიელი მეთევზეები, რომლებიც აშენებდნენ ხის სახლებს, თევზის მაღაზიებს, საზოგადოებრივ შენობებს, რომელთაგან ზოგიერთი ქალაქში ჯერ კიდევ შემორჩა . ნორვეგიელებმა დიდი წვლილი შეიტანეს ქალაქის განვითარებაში.

1895 წელს დასახლებამ მიიღო ქალაქის სტატუსი.

პირველი სატელეფონო ხაზები ისლანდიაში გაყვანილი იქნა ქალაქ სეიდისფიორდური გავლით 1906 წელს, რამაც ის აქცია ტელეკომუნიკაციების ცენტრად გასული საუკუნის მეორე ნახევრამდე . ქალაქის მთავარ მდინარეზე 1913 წელს ააშენეს ჰიდროელექტროსადგური, რომელმაც მისცა ქალაქს ახალი სტატუსი, ყველაზე პირველი ქალაქი ისლანდიაში, რომელშიც გამოჩნდა ელექტროენერგია.

მეორე მსოფლიო ომის დროს სეიდისფიორდური გამოყენებული იქნა როგორც ბაზა ბრიტანული და ამერიკული ჯარებისათვის.

მოსახლეობა
ელ კლასიკო

ელ კლასიკო — საფეხბურთო მატჩი, რომელშიც ერთმანეთს „ბარსელონა“ და მადრიდის „რეალი“ ხვდებიან.

1902 წელს გაიმართა პირველი ელ კლასიკო „სანტიაგო ბერნაბეუზე“, სადაც კატალონიელებმა მადრიდის რეალის ფეხბურთელები დაამარცხეს ანგარიშით 3-1. დღემდე, სულ ჩატარდა 264 ოფიციალური მატჩი, საიდანაც 106 „რეალმა“ მოიგო, 106 – „ბარსელონამ“, ხოლო 52 შეხვედრაში საყაიმო ანგარიში დაფიქსირდა. არაოფიციალურ შეხვედრებში ეს გუნდები ერთმანეთს სულ 34-ჯერ დაუპირისპირდნენ, საიდანაც „ბარსელონამ“ 20 შეხვედრაში იმარჯვა, 4-ში „რეალმა“, ხოლო 10 შეხვედრაში საყაიმო ანგარიში დაფიქსირდა.

შედეგები
2017 წლის 23 დეკემბრის მდგომარეობით
სოლიფლუქცია

სოლიფლუქცია — დანესტიანებული ნიადაგისა და წვრილდისპერსიული გრუნტის ნელი ბლანტ-პლასტიკური გადაადგილება ფერდობზე მათი შენაცვლებითი ჩაყინვის, გალღობისა და სიმძიმის ძალის მოქმედებით. იწყება დამრეც ფერდობზე 2–3°-დან, მეტად აქტიურია ციცაბო კალთებზე 8–15°-მდე, დიდ დახრილობაზე ზოგჯერ გადადის მეწყრულ პროცესებში. გადაადგილება მიმდინარეობს ჯერ კიდევ გაულღობელი საფუძველის, ყინულით შეცემენტებულ მზრალ ზედაპირზე. სოლიფლუქციას ხელს უწყობს აქტიური თოვლდნობა და ძლიერი თავსხმა, რასაც მოჰყვება კალთებზე ნიადაგისა და გრუნტის მდგრადობის შემცირება. მასალის გადაადგილების სიჩქარე რამდენიმე სმ-იდან რამდენიმე მ-მდეა წელიწადში.

სოლიფლუქცია ვითარდება უმეტესწილად ტყის ზედა საზღვრის ზემოთ და წარმოშობს მზრალი რელიეფის სპეციფიკურ ფორმებს — ტერასებს, ზვინულებს, სერებსა და სხვა, რომლებსაც გეგმაში ხშირად ენისებრი ფორმა აქვთ.

კალთებზე ტექნოგენური მოქმედებების შედეგად სოლიფლუქცია ჩვეულებრივ აქტიურდება, ნელი ფორმიდან სწრაფ ფორმაში გადადის ან ხელახლა წარმოიქმნება. სოლიფლუქციის შესაძლებლობა აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნას მშენებლობის დროს და ამ რეგიონებში მიწების სამეურნეო გამოყენებისას. ტერმინი „სოლიფლუქცია“ შემოიტანა იოჰან გუნარ ანდერსონმა 1906 წელს.
ესტებან გრანერო

ესტებან ფელიქს გრანერო მოლინა (; დ. 2 ივლისი, 1987, ბასა, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, „რეალ სოსიედადის“ ნახევარმცველი.

ტიტულები
საკლუბო
ხეტაფე
ესპანეთის თასის ფინალისტი: 2007/08

რეალ მადრიდი
ესპანეთის ჩემპიონი: 2011/12
ესპანეთის თასის მფლობელი: 2010/11
ესპანეთის სუპერთასის მფლობელი: 2012

სანაკრებო
ესპანეთი 19 წლ.
ევროპის ჩემპიონი: 2006
კასბა

კასბა (არაბ. , ციტადელი) — ციტადელი და მის გარშემო განვითარებული ტრადიციული უბანი ალჟირის დედაქალაქ ალჟირში. ზოგადად, კასბა ჩრდილოეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ქალაქების კედელშომორტყმულ ციტადელს ეწოდება. ალჟირის კასაბა 1992 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

ალჟირის კასბა უძველეს ქალაქ იკოსიუმის ადგილას დაარსდა. წარმოადგენს გორაკზე მდებარე პატარა ქალაქს, რომელიც ზღვისკენ ეშვება და ორ ნაწილად იყოფა: მაღალი ქალაქი და დაბალი ქალაქი. განლაგებულია რამდენიმე - საუკუნეების რამდენიმე მეჩეთი, მათ შორის კეტშავას მეჩეთი (1794 წ) ორი მინარეთით, ელ-ჯედიდის მეჩეთი (1660 წ), რომელიც გამოირჩევა ერთი დიდი, კვერცხისებური გუმბათით სხვა ოთხ პატარა გუმბათს შორის, ასევე ელ-კებირისა და ალი-ბეტშნინის მეჩეთები.

კასბა გადამწყვეტ როლს თამაშობდა ალჟირის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში (1954–1962). ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტის მიერ აქ ისახებოდა სამოქმედო გეგმები და ამბოხებები, მათთვის ასევე ის იყო ყველაზე მშვიდობიანი ადგილი, სადაც გეგმავდნენ და ახორციელებდნენ ტერორისტულ აქტებს ფრანგი მოქალაქეებისა და ალჟირში მყოფი აგენტების წინააღმდეგ.
მზაბი

მზაბი (არაბ. ‎) — რეგიონი ჩრდილოეთ საჰარაში, ალჟირის ადმინისტრაციულ ერთეულ გარდაიის ვილაიეთში. მდებარეობს დედაქალაქ ალჟირიდან 500 კმ-ით სამხრეთით. 2005 წელს , მისი მოსახლეობა 360 000 ადამიანს შეადგენდა. გეოლოგიურად მზაბი კირქვის პლატოს წარმოადგენს, რომელიც ვადი-მზაბის ხეობის გარშემოა განფენილი.

ამ არეალში ცხოვრობდნენ ბერბერების ერთ-ერთი შტოს, ზენატას განშტოება - მოზაბიტის ხალხი. მზაბის ხეობასა და მის გარშემო აღმოჩენილია მათი დამწერლობის არაერთი გრავირებული ნიმუში.

ისლამური დაპყორბის შემდეგ, მოზაბიტები მუსლიმანები, მუტაზილის სკოლის მიმდევრები გახდნენ. რუსტამიდის სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ, მისმა სამეფო ოჯახმა ზოგეირთ თავიანთ მოქალაქესთან ერთად თავშესაფრად მზაბის ხეობა აირჩია. რუსტემიდები იბადის ისლამის მიმდევრები იყვნენ, ამიტომ მათ მოქადაგე გამოიყენეს, რომელმაც წარმატებით მოაქცია ადგილობრივი მოზაბიტები მათ მიმდინარეობაზე.

1830 წელს, ოსმალეთის იმპერიას ალჟირი საფრანგეთმა წაართვა, მაგრამ მზაბის ანექსია მხოლოდ 1882 წელს შეძლო. საფრანგეთის შემადგენლობაში ის 1962 წლამდე, ალჟირის დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე რჩებოდა. მზაბის მთავარი ქალაქი და დედაქალაქია ღარდაია. ასევე აქ მდებარეობს ბერბერული ისლამის ყველაზე წმინდა ქალაქი ბენო-ისგუენე.

მზაბის დასახლებების არქიტექტურა დაპროექტებულია თანასწორუფლებიანი კომუნალური ცხოვრების გათვალისწინებით. შენობები ლიბიურ-ფინიკიური სტილისაა, რაც ზოგადად ბერბერული სტილისთვისაა დამახასიათებელი და გავრცელებულია საჰარის სხვა ნაწილებშიც.

1982 წელს მზაბის ხეობა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, როგორც ხელუხლებელი მაგალითი ადამიანთა ტრადიციული საცხოვრებლისა, რომელიც იდეალურადაა მორგებული ბუნებრივ გარემოს.
ჰუსავიკი

ჰუსავიკი  — საპორტო ქალაქი ისლანდიაში.

გეოგრაფია
ჰუსავიკი მდებარეობს ისლანდიის ჩრდილოეთ ნაწილში, ნორდურპინგის სათემოში და ნორდურლენდ ისტრას რეგიონში. თავისი თემის ადმინისტრაციული ცენტრია. ქალაქს გააჩნია ნავსადგური სათევზაო ნავებისათვის და მდებარეობს ისლანდიის ერთ-ერთ მთავარ ავტომაგისტრალზე (№ 85);ჰუსავიკიდან დედაქალაქამდე მანძილი არის 480კმ. ქალაქში ცხოვრობს 2 253 ადამიანი (1.12. 2007 წლის მონ.).

ისტორია
იმ ტერიტორიაზე სადაც დღეს არის ქალაქი ჰუსავიკი 875 წელს ბანაკი ააშენა და გამოიზამთრა შვედმა ვიკინგმა გარდარ სვავარსსონმა — ისლანდიის პირველმა მკვლევარმა. მისი მემორიალი დგას მოედანზე ადგილობრივი სკოლი გვერდით.

მუზეუმი
ჰუსავიკში, ნავსადგურის რაიონში, მდებარეობს ვეშაპების მუზეუმი. ჰუსავიკიდან შეიძლება ექსკურსიით წასვლა მიუვატნის რაიონში — ვულკანურად აქტიურ რეგიონში. ჰუსავიკში მდებარეობს აგრეთვე მსოფლიოში ერთადერთი სასქესო ასოების მუზეუმი, რომელშიც ინახება ცხოველების სასქესო ორგანოები.
ადგილი მზეზე (ფილმი)

ადგილი მზეზე (ინგლ. ) — 1951 წლის ამერიკული დრამატული ჟანრის ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია თეოდორ დრაიზერის რომანზე "ამერიკული ტრაგედია" და ამავე სახელწოდების პიესაზე, რომელიც რომანიდან პატრიკ კირნის მიერაა ადაპტირებული. ეს არის ახალგაზრდა მუშა-კლასის მამაკაცის ამბავი, რომელსაც ორ ქალთან აკავშირებს რომანტიკული ურთიერთობა - ერთი, რომელიც მისი მდიდარი ბიძის ქარხანაში მუშაობს და მეორე, რომელიც მშვენიერი საზოგადოებრივი ელიტის წარმომადგენელია. ფილმის რეჟისორია ჯორჯ სტივენზი, სცენარის ავტორები - ჰარი ბრაუნი და მაიკლ უილსონი.

როლებში
მონტგომერი კლიფტი — ჯორჯ ისტმენი
ელიზაბეთ ტეილორი — ანჟელა ვიკერსი
შელი უინტერსი — ელის ტრიპი
ენ რივერი — ჰანა ისტმენი
რეიმონდ ბერი — ფრენკ მარლოუ

ჯილდოები და ნომინაციები
ფილმი კრიტიკულად და კომერციულად აღიარებული გამოდგა. მან 6 ოსკარი მოიპოვა. 1991 წელს "ადგილი მზეზე" იყო არჩეული კონგრესის ბიბლიოთეკის მიერ და შესანახად შევიდა ამერიკის შეერთებული შტატების ნაციონალური ფილმების რეესტრში, რათა მიჩნეულია, როგორც "კულტურულად, ისტორიულად და ესთეტიკურად მნიშვნელოვანი".

ოსკარი
მოგებები
საუკეთესო შავ-თეთრი ოპერატურა: უილიამ ს. მელორი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ედიტ ჰედი
საუკეთესო რეჟისორი: ჯორჯ სტივენზი
საუკეთესო მონტაჟი: უილიამ ჰორნბეკი
საუკეთესო მუსიკა: ფრანც ვაქსმანი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: მაიკლ უილსონი და ჰარი ბრაუნი

ნომინაციები

საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი: მონტგომერი კლიფტი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: შელი უინტერსი
საუკეთესო ფილმი

სხვა ჯილდოები
ოქროს გლობუსი

საუკეთესო ფილმი (დრამა)

ამერიკის რეჟისორთა გილდიის ჯილდო

საუკეთესო რეჟისორი

კანის კინოფესტივალი

ფესტივალის გრანპრის კანდიდატთა სიაში (1951)

ამერიკული კინოს ინსტიტუტის სიებში:
-ის 100 წელი...100 ფილმი - #92 (' 100 ...100 #92)
-ის 100 წელი...100 ვნება - #53 (' 100 ...100 #53)
ედომა

ედომა — ორგანოგენულად მდიდარი (დაახლოებით 2% ნახშირბადის მასის) პლეისტოცენური ასაკის ლიოს მრავალწლოვან მზრალობასთან დაკავშირებული მცირედ ამაღლებული რელიეფის ფორმა, რომელიც შეიცავს 50–90% მოცულობის ყინულს.

ფართოდ არის გავრცელებული ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ციმბირის სუბარქტიკული დაბლობის ზონაში, სადაც უკავია 1 მლნ. კვ. კმ-ზე მეტი ფართობი. წარმოადგენს რელიეფის მცირე ამაღლებას, რომელიც შეიცავს მცირედ ამობურცული ფორმის ნამარხ ყინულს. განეკუთვნება მრავალწლოვანი მზრალობის ტიპის რელიეფს.

ედომა მიიჩნევა სათბურის აირების წყაროდ. სათბურის აირების საერთო რაოდენობა, რომელიც წარმოდგენილია ედომაში (ძირითადად მეთანის სახით) განისაზღვრება 500 გტ-ით. მეთანის თანადროული გამოსავალი, რომელიც გალღობის შედეგად ათავისუფლებს ედომას, ფასდება 4 ტგ-ით წელიწადში.
პერიგლაციალი

პერიგლაციალი ( — ირგვლივ და — ყინული) — გეომორფოლოგიური პროცესები, რომელიც წარმოიქმნება მრავალწლოვანი მზრალობის ზონებში თოვლის სეზონური ლღობის შედეგად, საიდანაც ჩამონადენი იყინება მყინვარულ ძარღვებსა და სხვა სტრუქტურებში.

პერიგლაციალი ძველი მყინვარების კიდეზე განლაგებულ გარემოს მოგვაგონებს. თუმცა, გაყინვისა და ლღობის ციკლი გავლენას ახდენს ძველი მყინვარების არეალის მიღმა არსებულ ლადშაფტებზეც. მაშასადამე, პერიგლაციალური გარემო გავრცელებულია ყველგან, სადაც კი გაყინვისა და ლღობის შედეგად შესაძლებელია ლანდშაფტის სახეცვლილება.

ტერმინი „პერიგლაციალი“ შემოიღო პოლონელმა გეოგრაფმა და ნიადაგთმცოდნემ ვალერი ლოზინსკიმ 1909 წელს, რომელიც ეყრდნობოდა იოჰან გუნარ ანდერსონის ადრინდელ ნაშრომებს. პოლონელი გეოგრაფის ალფრედ იანის მიხედვით, 1910 წლის სტოკჰოლმის საერთაშორისო გეოლოგიურ კონგრესზე წარდგენილმა ანდერსონის ნაშრომმა საყურადღებო დისკუსია გამოიწვია. ლოზინსკიმ თავისი ნაშრომი კონგრესზე 1912 წელს წარადგინა.

1950–70 წლებში პერიგლაციალური გეომორფოლოგია უმთავრესად განვითარდა როგორც კლიმატური გეომორფოლოგიის ქვედარგი, რომელიც იმდროინდელ ევროპაში იყო აქტუალური. პოლონელი გეოგრაფის იან დილიკის მიერ დაარსებული ჟურნალი „ “ მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა დისციპლინის განმტკიცების საქმეში.

მყინვარისპირა ზონები ანუ პერიგლაციალური ზონები ხმელეთის ისეთი ზოლებია, რომელიც უშუალოდ ებჯინება პლეისტოცენურ მყინვარულ საფარს ან განლაგებულია თანამედროვე საფრების გასწვრივ და მთა-ხეობური მყინვარების ბოლოებთან. პერიგლაციალური ზონები მყინვარების ძლიერ გავლენას განიცდის და ჩვეულებრივ, ცივ მშრალ ქარებთან ერთად მკაცრი კლიმატით გამოირჩევა. მის ფარგლებში ხშირად განლაგებულია მრავალწლოვანი ან სეზონური მზრალობა და რელიეფის მზრალი ფორმები.
მორფომეტრია

} — ფორმა და — ვზომავ) — დედამიწის ზედაპირის რელიეფის რაოდენობრივი მახასიათებელი. მორფომეტრიის ძირითადი მაჩვენებელია რელიეფის ფორმების რიცხობრივი მახასიათებელი: ხაზობრივი, ფართობითი, მოცულობითი; გეომორფოლოგიური მოცემული რაიონების აბსოლუტური და შეფარდებითი სიმაღლეები, დანაწევრების სიღრმე და სიხშირე, ასევე განყენებული მახასიათებელი (მდინარის კალაპოტის კლაკნილობის კოეფიციენტი, სანაპირო ხაზისა და სხვა).

მორფომეტრიული მონაცემები უფრო ხშირად იღებენ ტოპოგრაფიული რუკების შემუშავების გზით, შესაძლებელია ასევე აეროფოტომასალების გამოყენება
(სტერეოგრაფიული მეთოდების გამოყენებით).

გაზომვებისა და გამოთვლების საფუძველზე იქმნება სპეციალური მორფომეტრიული რუკები ან რუკების ალბომები. მორფომეტრიული მონაცემები აუცილებელია კონსტრუქციების, გზების, ეროზიასთან ბრძოლის მეთოდებისა და სხვა პროექტირების დროს.
მარჩხობი

მარჩხობი — ზღვის ფსკერის მონაკვეთი, რომელიც უფრო ნაკლებ სიღრმეზეა, ვიდრე მის ირგვლივ მდებარე ფსკერი. ტრანსგრესიის შედეგად გაჩენილ ზღვაში მარჩხობი ხმელეთის შთენილი რელიეფის ელემენტია, ოკეანეში — ვულკანური ან მარჯნული წარმოშობისაა. თუკი ატოლი იძირება წყლის ქვეშ, წარმოიქმნება წყალქვეშა მარჩხობი (ესე იგი თავთხელი), რომელსაც ეწოდება გაიოტი ანუ ჩაძირული ატოლი. გრუნტის ხასიათის შესაბამისად, მარჩხობი შეიძლება იყოს ქვიური, ქვიშიანი, მარჯნული და სხვა. არსებობს კარბონატული და ტერიგენული მარჩხობი; პირველი ჩვეულებრივ, პლატფორმებია, რომელიც აზევებულია ოკეანის სიღრმიდან, ხოლო მეორე, აწეული დანალექებია. მარჩხობი წარმოადგენს ზღვის ბიორესურსების თავმოყრის ადგილს. ამის შესაბამისად, ზღვებისა და ოკეანეების ამგვარი რაიონები წარმოადგენს ზღვის თევზჭერის მნიშვნელოვან ობიექტს. ჩვეულებრივ მარჩხობი თევზისა და მოლუსკების სარეწი რაიონია (მაგ., დოგერ-ბენკი ჩრდილოეთის ზღვაში). მცირე სიღრმის მარჩხობი სახიფათოა გემებისათვის. მსოფლიოს უდიდესი მარჩხობია ნიუფაუნდლენდის დიდი მარჩხობი (280,000 კმ²), მნიშვნელოვანია ასევე აგულიასის მარჩხობი (116,000 კმ²) და ბაჰამის მარჩხობი (95,798.12 კმ²).
ტასილინ-აჯერი

ტასილინ-აჯერი (არაბ. ) — მთათა სისტემა საჰარის უდაბნოში. წარმოადგენს ალჟირის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ლიბიის, მალის და ნიგერის საზღვართან მდებარე ვრცელ პლატოს, რომლის ფართობიც 72 000 კმ²-ს შეადგენს. ტერიტორია გამოირჩევა მხატვრობების, გრავიურების და სხვა პრეისტორიული ნაშთების განსაკუთრებული სიმრავლით. ძვ. წ. 10 000 წლიდან ახალი წელთაღრციხვის დასაწყისამდე ამ ტერიტორიაზე მცხოვრებმა ხალხებმა დატოვეს უამრავი არქეოლოგიური ნაშთი - საცხოვრებლები, სამარხები და ზღუდეები, რომლებიც უხვადაა შემკული ქვისა და კერამიკის მასალებით. აქ ასევე ხშირია კლდის მხატვორბა, რომელთა აღმოჩენამას 1933 წელს, ტასილი მთელს მსოფლიოს გააცნო. ნაპოვნია ასევე 15 000 გრავიურა.

მასივის უახლოესი ქალაქია მისგან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ჯანეტი. მთის მასივის უდიდესი ნაწილი, რომელიც კვიპაროზებსა და არქეოლოგიურ ძეგლებს მოიცავს, დაცულია ეროვნული პარკის, ბიოსფერული ნაკრძალისა და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსით, მას ტასილინ-აჯერის ეროვნულ პარკს უწოდებენ.

არეალი გეოლოგიისა და ესთეტიკის დიდი ინტერესის საგანია: სხვადასხვა გეოლოგიური ფორმაციებისა და ეროზირებულ ქვიშაქვის „კლდის ტყეების" პანორამა მთვარის ზედაპირს წააგავს.