ხოსე დე ობალდია

ხოსე დე ობალდია (დ. 19 ივლისი, 1806 - გ. 28 დეკემბერი, 1889) — ახალი გრანადის მე-7 ვიცე-პრეზიდენტი და როგორც ასეთი იყო პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ორჯერ.

პირადი ცხოვრება
ხოსე არსენიო დაიბადა 1806 წლის 19 ივლისს სანტიაგო-დე-ვერაგუასში (მაშინდელი ახალი გრანადის ვიცე-სამეფო). მისი მამა, დომინგო ბლას დე ობალდია ი ლატატუ, წარმოშობით ესპანელი (ალავადან) იყო, ხოლო დედა, ხუანა მარია დე ორეხუელა კორდერო — ესპანური წარმოშობის კრიოლო. 1842 წელს მან ცოლად შეირთო ანა მარია გალიეგოს კანდანედო, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა: ხოსე არისტიდესი, ხოსე დომინგო, ხოსე ლორენსო და ანა ხოსეფა (უკანასკნელი ორი გარდაიცვალა სქესობრივ მომწიფებამდე).

ვიცე-პრეზიდენტი (1851—1855)
ობალდია 1851 წელს აირჩიეს ახალი გრანადას მე-7 ვიცე-პრეზიდენტად, რუფინო კუერვო ი ბარეტოს შემცვლელად; მან თანამდებობა 1851 წლის 1 აპრილს დაიკავა, როგორც პრეზიდენტ ხოსე ილარიო ლოპეს ვალდესის მეორე ვიცე-პრეზიდენტმა. 1851 წლის 14 ოქტომბრიდან 1852 წლის 21 იანვრამდე ვიცე-პრეზიდენტი ობალდია აღმასრულებელი ხელისუფლების მოვალეობის შემსრულებელი პრეზიდენტი გახდა, სანამ პრეზიდენტი ლოპესი დედაქალაქში არ იმყოფებოდა მის დაბრუნებამდე. 1853 წლის 1 აპრილს ლოპესი პრეზიდენტობის თანამდებობაზე ხოსე მარია ობანდო დელ კამპომ შეცვალა, ობალდია ვიცე-პრეზიდენტად დარჩა, რადგან პრეზიდენტისა და ვიცე-პრეზიდენტის არჩევნები ორი წლის ინტერვალით ჩატარდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ობანდო და ობალდია ახლადშექმნილ ლიბერალურ პარტიას ეკუთვნოდნენ, ისინი სხვადასხვა იდეოლოგიურ ბანაკს მიეკუთვნებოდნენ; ობანდო დრაკონული ფრაქციის წარმომადგენელი იყო (პრაგმატიკოსი, მაგრამ სიკვდილით დასჯის დამცველები), ხოლო ობალდია გოლგოთის ფრაქციის (რადიკალური ლიბერალი რეფორმატორები) წარმომადგენელი. ამან თავიდანვე კონფლიქტში ჩააგდო ისინი, რადგან გოლგოთელები თავიდანვე ეწინააღმდეგებოდნენ ობანდოს ნომინაციას.

1854 წლის აპრილში კონგრესში გოლგოთელებმა შეიარაღებული ძალების ზომისა და გავლენის შესამცირებლად იბრძოლეს, რითაც ბოგოტას გარნიზონის მეთაურის, გენერალ ხოსე მარია მელო ი ორტისის გადატრიალება გამოიწვია. გენერალ მელო იმედოვნებდა, რომ ობანდო აჯანყებას მიესალმებოდა და კონგრესის შეჩერებას მოითხოვდა, მაგრამ როდესაც პრეზიდენტმა ობანდომ უარი თქვა, მელომ თავად აიღო პრეზიდენტის თანამდებობა, დაამყარა დიქტატურა და დააპატიმრა ობანდო. ვიცე-პრეზიდენტმა ობალდიამ გაქცევა მოახერხა ბოგოტაში აშშ-ის საელჩოში თავშესაფრის პოვნით, რომელსაც ჯეიმს ს. გრინი, აშშ-ის ელჩის მოვალეობის შემსრულებელი ახალ გრანადაში ხელმძღვანელობდა.

ობალდიამ და მელოს ოპოზიციის დანარჩენმა წევრებმა ხელახლა შეიკრიბნენ იბაგუეში, სადაც ისინი ემიგრაციაში მყოფ მთავრობას ხელმძღვანელობდნენ და მელოს ხელისუფლებიდან ჩამოსაშორებლად სამხედრო კამპანია დაიწყეს. 22 სექტემბერს იბაგეში შეიკრიბა კონგრესი, რომელმაც პრეზიდენტი ობანდო იმპიჩმენტის ნიშნად გადატრიალების თავიდან აცილების უპასუხისმგებლო დაუდევრობისთვის იმპიჩმენტი გამოაცხადა და ოფიციალურად თანამდებობიდან გადააყენა. 5 აგვისტოს ვიცე-პრეზიდენტი ობანდო, რომელმაც კონგრესის წინაშე სასამართლო პროცესზე ობანდოს წინააღმდეგ მისცა ჩვენება, აღმასრულებელი ხელისუფლების მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა, მელოს დიქტატურის წინააღმდეგ წინააღმდეგობას ხელმძღვანელობდა. 4 დეკემბერს კონსტიტუციური ძალები ბოგოტაში შევიდნენ, მელო გადააყენეს და ვიცე-პრეზიდენტი ობალდია ხელისუფლებაში მყოფი კონსტიტუციური მთავრობის მოვალეობის შემსრულებლად დატოვეს.

1855 წლის 1 აპრილს ობალდიას ვადა ამოიწურა და კონგრესმა კონსერვატორი კონგრესმენი მანუელ მარია მალიარინო იბარგუენი ობალდიას ვიცე-პრეზიდენტად შეცვალა და ობანდოს ვადა მოვალეობის შემსრულებლად პრეზიდენტის თანამდებობაზე დაასრულა. შემდეგი პრეზიდენტი, მარიანო ოსპინა როდრიგესი, 1857 წელს აირჩიეს და ისიც კონსერვატორი იყო.