iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბელარუსის ჩართულობა რუსეთის უკრაინაში შეჭრა

ბელარუსი, რუსეთის ახლო მოკავშირე, მხარს უჭერს მის ფართომასშტაბიან შეჭრას უკრაინაში. მისი აღმოსავლელი მეზობლის უკრაინაზე თავდასხმის დაწყებამდე, ბელარუსმა რუსეთის არმიას საშუალება მისცა, მის ტერიტორიაზე რამდენიმეკვირიანი სამხედრო წვრთნები ჩაეტარებინათ; თუმცა, რუსეთის ჯარები არ გავიდნენ ქვეყანიდან, როგორც ეს შეთანხმებით იყო გათვალისწინებული. ბელარუსმა რუსეთს ნება დართო, რომ უკრაინაში შეჭრა ნაწილობრივ მისი ტერიტორიიდან მომხდარიყო, რაც რუსეთს უკრაინის დედაქალაქ კიევამდე ყველაზე მოკლე სახმელეთო მარშრუტის გამოყენების საშუალებას მისცემდა. თუმცა, რუსული ძალები ორი თვის შემდეგ გაიყვანეს, რის შედეგადაც შეწყდა ბელარუსიდან განხორციელებული სახმელეთო სამხედრო ოპერაციები და უკრაინამ აღადგინა კონტროლი თავის მხარეზე საზღვრის რეგიონში. მიუხედავად ამისა, საზღვრის გასწვრივ სიტუაცია კვლავ დაძაბულია, უკრაინამ კი ჩაკეტა ბელარუსში შესასვლელი სასაზღვრო პუნქტები, გარდა სპეციალური შემთხვევებისა.

ბელარუსმა ასევე დაუშვა თავის ტერიტორიაზე რუსეთის სარაკეტო ძალების განთავსება და უკრაინულ სამიზნეებზე სროლა. ბელარუსული ოპოზიციისა და უკრაინელი სამხედროების რამდენიმე ანგარიშში აისახა, რომ ბელარუსი ჯარისკაცები რუსებთან ერთად იბრძოდნენ უკრაინაში, მაგრამ ქვეყნის ლიდერმა, ალექსანდრე ლუკაშენკომ, უარყო ეს ინფორმაცია და განაცხადა, რომ ბელარუსის შეიარაღებული ძალები არ მიიღებდნენ პირდაპირ მონაწილეობას კონფლიქტში. 2023 წლის დასაწყისის მდგომარეობით, ბელარუსის შეიარაღებულმა ძალები ოფიციალურად არ ჩართულან უკრაინაში მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებებში და მთელი კონფლიქტის განმავლობაში ბელარუსის ტერიტორიაზე იყვნენ. ლუკაშენკომ განაცხადა, რომ „არავითარ შემთხვევაში“ არ გაგზავნიდა ჯარისკაცებს უკრაინაში, თუ უკრაინელები თავად არ დაესხმოდნენ ბელარუსს თავს.

უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, რუსეთის უკრაინაში შეჭრის საწყის ეტაპზე ლუკაშენკომ უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის უთხრა, რომ მისი არმია არ ჩაებმებოდა კონფლიქტში რუსეთის მხარეს. 2023 წლის დასაწყისში უკრაინამ ბელარუსს ამ შეთანხმების ფორმალიზება თავდაუსხმელობის პაქტის დადებით შესთავაზა.

ბელარუსის რუსეთთან თანამშრომლობა დაგმეს დასავლეთის ქვეყნებმა. აშშ-მ, გაერთიანებულმა სამეფომ, კანადამ, იაპონიამ და ევროკავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა ბელარუსს სანქციები დაუწესეს. ჩეთემ ჰაუსის კვლევის თანახმად, ბელარუსის სამხედრო კონფლიქტში მონაწილეობას ქვეყნის საერთო მოსახლეობა უარყოფითად აფასებს. 27 თებერვალს, საკონსტრიტუცია რეფერენდუმის დღეს, რომელიც ბელარუსისთვის არაბირთვული ქვეყნის სტატუსის აღდგენას მოითხოვდა, გაიმართა საპროტესტო გამოსვლები, თუმცა დემონსტრანტები მალევე დაშალეს. რუსეთის ომში ბელარუსის გაწეული ძალისხმევის შესაფერხებლად ჰაკერებმა შეტევა განახორციელეს ქვეყნის სახელმწიფო უწყებებსა და კრიტიკულ ინფრასტრუქტურასზე.

კონფლიქტის დაწყების პირველ დღეებში, ბელარუსი ასევე ჩართული იყო სამშვიდობო ინიციატივებში, მოეწყო რუსეთ-უკრაინის მოლაპარაკებები საკუთარ საზღვარზე. თუმცა, გარკვეული წინასწარი შეთანხმებების მიუხედავად, ვერ შედგა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიღწევა.
G7-ის 48-ე სამიტი

7-ის 48-ე სამიტი, დიდი შვიდიანის ორმოცდამერვე სამიტი (; 26-28 ივნისი, 2022) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა გერმანიაში, კრუნის მუნიციპალიტეტში, ელმაუს სასახლეში. 2015 წელს ელმაუს სასახლემ 7-ის 41-ე სამიტს უმასპინძლა.

დიდი შვიდიანის (7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს) და რუსეთი (1997 წლიდან 2014 წლის მარტამდე). როდესაც შვიდმა დამფუძნებელმა ქვეყანამ გადაწყვიტა მე-40 სამიტის ჩატარება რუსეთის გარეშე, მაშინ ის გახდა „დიდი შვიდეულის მე-40 სამიტი“. ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

ლიდერები სამიტზე
7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

7-ის 47-ე სამიტი პირველი იყო გერმანიის კანცელრის ოლაფ შოლცისა და იაპონიის პრემიერ-მინისტრის ფუმიო კიშდასათვის და ბოლო — გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის ბორის ჯონსონისა და იტალიის პრემიერ-მინისტრის მარიო დრაგისათვის.

დიდი შვიდიანის ორმოცდამეშვიდე არაოფიციალური სამიტის ძირითადი წევრები იყვნენ:

განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

გალერეა
მოწვეული სტუმრები (სახელმწიფოები)

მოწვეული სტუმრები (საერთაშორისო ორგანიზაციები)
მიმი კარლსენი

მიმი კარლსენი (; დ. 23 იანვარი, 1957, მანიიტსოკი, კეკატა) — გრენლანდიის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. „ინუიტ ათაკვატიგიის“ პარტიის წევრი. გრენლანდიის პარლამენტის თავმჯდომარე 2023 წლის 22 სექტემბრიდან. წარსულში იყო გრენლანდიის სოციალურ საქმეთა და შრომის მინისტრი (2021-2022 წწ.), გრენლანდიის სოციალურ საქმეთა, კულტურის, ეკლესიისა და გენდერული თანასწორობის მინისტრი (2011-2013 წწ.), გრენლანდიის კულტურის, განათლების, კვლევებისა და ეკლესიის მინისტრი (2009-2011 წწ.). გრენლანდიის პარლამენტის წევრი 2009 წლის 6 ივნისიდან.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1957 წლის 23 იანვარს მანიიტსოკში.

1984-1987 წლებში იყო კომპანია -69-ის გამგეობის წევრი მანიიტსოკში, რომელიც სათხილამურო კურორტ აპუსეში საქმიანობდა. 2002-2008 წლებში იყო კაიაკების ასოციაცია -ის გამგეობის წევრი. 2021 წლის 27 აგვისტოდან 27 სექტემბრამდე ასევე ასრულებდა გრენლანდიის ბავშვთა, ახალგაზრდობის და საოჯახო საქმეთა მინისტრის მოვალეობებს. 2022 წლის 5 აპრილიდან 30 მაისამდე იყო ბავშვთა, ახალგაზრდობის, ოჯახის და ჯანდაცვის მინისტრი მომდევნო კოალიციურ მთავრობაში. 2022 წლის 30 მაისიდან 2023 წლის 22 სექტემბრამდე იყო ჯანდაცვის მინისტრი. 2023 წლის 22 სექტემბერს აირჩიეს გრენლანდიის პარლამენტის თავმჯდომარედ.

დაოჯახებულია და ჰყავს 4 შვილი.
კირსტი კოვენტრი

კირსტი ლი კოვენტრი სიუარდი (დ. 16 სექტემბერი, 1983) — ზიმბაბველი მოცურავე, პოლიტიკოსი და სპორტის ადმინისტრატორი. ყოფილი ოლიმპიური მოცურავე და მსოფლიო რეკორდსმენი, იგი არის აფრიკის ყველაზე წარჩინებული ოლიმპიელი. იგი გახდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მე-10 პრეზიდენტი 2025 წლის ივნისში, იქნება პირველი ქალი და პირველი აფრიკელი პრეზიდენტი ამ პოზიციაზე, რომელიც შეცვლის თომას ბახს. კოვენტრი ამჟამად მუშაობს ზიმბაბვეს მთავრობაში როგორც ახალგაზრდობის, სპორტის, ხელოვნებისა და რეკრეაციის მინისტრი 2018 წლის სექტემბრიდან.

დაიბადა ჰარარეში, კოვენტრი სწავლობდა ოლბურნის უნივერსიტეტში ალაბამა, აშშ. 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ათენში, კოვენტრიმ მოიპოვა სამი ოლიმპიური მედალი: ერთი ოქრო, ერთი ვერცხლი და ერთი ბრინჯაო, ხოლო 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პეკინში - ოთხი მედალი: ერთი ოქრო და სამი ვერცხლი. ზიმბაბვის ოლიმპიური კომიტეტის ხელმძღვანელმა პაულ ჩინგოკამ, მას უწოდა „ეროვნული საგანძური". ზიმბაბვის პრეზიდენტმა რობერტ მუგაბემ კი უწოდა „ოქროს გოგო“ და პირადად გადასცა 100 000 აშშ დოლარი 2008 წლის ოლიმპიადაში წარმატებისთვის. 2016 წელს კოვენტრიმ დაასრულა კარიერა თავის მეხუთე ოლიმპიურ თამაშებზე, რის შედეგადაც გახდა ქალთა ცურვის ისტორიაში ყველაზე მეტი ინდივიდუალური მედლის მფლობელი. იგი საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის წევრია და 2018 წლის დასაწყისში აირჩიეს -ის სპორტსმენთა კომისიის თავმჯდომარედ, რომელიც წარმოადგენს ყველა ოლიმპიელ სპორტსმენს მსოფლიოში.
ყალათეფე

ყალათეფე – უძველესი და შუასაუკუნეების ქალაქი აზერბაიჯანის აღჯაბედის რაიონში, უტიკის ისტორიულ ტერიტორიაზე. სოფელ სალმანბეილიდან 4 კმ ჩრდილო-დასავლეთით, ბარდიდან 45 კმ და ბაილაქანიდან 35 კმ დაშორებით მდებარეობს. 26 ჰექტარიანი დასახლების ჩრდილო-აღმოსავლეთით გადის ძველი სარწყავი არხი გიავურარხი.

ქალაქი ძვ.წ. საუკუნიდან საუკუნის დასაწყისამდე არსებობდა. სტრაბონი მას ბერძნულ გამაგრებულ ქალაქ აიიანას (ენიანა) უწოდებს. არაბული წყაროები (ალ-კუფი, ალ-ისტახრი) მას იუნანს („ბერძნულს“) ასახელებენ. მკვლევარები (ნ. ადონცი, კ. ტრევერი, რ. მელიკოვი) მის დაარსებას ალბანურ ხანჰანის ტომს უკავშირებენ. საუკუნეში მონღოლებმა გაანადგურეს.

არქეოლოგიური კვლევები
1927 წელს ალესკერ ალეკპეროვმა აღმოაჩინა ანტიკური დასახლების ნაშთები.

1974 წელს ფაზილ ოსმანოვმა გამოვლინა შუასაუკუნეების კერამიკული ღუმელი.

1979 წელს ყარა ახმედოვმა დაადასტურა ქალაქის იდენტურობა აიიანა-იუნანთან.

2008-დან თავაკული ალიევის ექსპედიციამ ზედა ფენები - სს., ქვედა – ძვ.წ. -ახ.წ. საუკუნეებით დაათარიღა. - საუკუნეებში ნაგებობები, ქვის იარაღები და კერამიკაა აღმოჩენილია.

ნეკროპოლისი 14 დოქისა და 3 მიწისქვეშა სამარხს (ძვ.წ. – ახ.წ. სს.) შეიცავს. პირველი აღმოჩენები 1895 წელს გერმანელმა მასწავლებელმა ემილ როსლერმა ჩაატარა ექსპედიცია.
ქიშ-დოხის ნეკროპოლისი

ქიშ-დოხის ნეკროპოლისი — უძველესი სასაფლაო, რომელიც მდებარეობს მდინარე ქიშის მარჯვენა ნაპირზე, შაქის სოფლებს ქიშსა და ოხუდს შორის. ძეგლი ნაწილობრივ დაზიანდა მდინარის პერიოდული ადიდების შედეგად, თუმცა დღესაც დაახლოებით 0,5 ჰექტარ ფართობს მოიცავს.

გეოგრაფია და მდებარეობა
ნეკროპოლისი შაქის რაიონში, მდინარე ქიშის მარჯვენა ნაპირზეა განლაგებული. ჩრდილოეთით მას ქიშ-ოხუდის მთის გზა ესაზღვრება, სამხრეთით კი – მდინარე ქიში და დიდი ფერდობი. სამარხი ორ ფერდობზეა განლაგებული, თუმცა ძირითადი ნაწილი დანგრეულია.

ქიშ-დოხის ნეკროპოლისი პირველად 1982 წელს არქეოლოგმა ნასიბ მუხტაროვმა აღწერა. 1983 წელს აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის ექსპედიციამ, ვ. მამედოვის ხელმძღვანელობით, ადგილზე საველე კვლევები ჩაატარა. 1990-იან წლებში მუხტაროვმა ძეგლზე რამდენიმე სამაშველო ოპერაცია განახორციელა, რის შედეგადაც გამოვლინდა ანტიკური და ადრეული შუა საუკუნეების სამარხები, მათ შორის ცნობილი „მეომრის საფლავები“.

2020 წელს არქეოლოგების ზაურ გასანოვისა და ყაზახი მკვლევრის, ზაინოლა სამაშევის ხელმძღვანელობით, ნეკროპოლისში საერთაშორისო მასშტაბის გათხრები დაიწყეს. კვლევამ შესაძლებელი გახადა კოლექტიური საფლავებისა და რიტუალური ადგილების დეტალური შესწავლა.

არქეოლოგიური აღმოჩენები
გათხრების შედეგად გამოვლინდა ნეკროპოლისის უნიკალური სამარხი სტრუქტურები. ყველა აღმოჩენილი სამარხი კოლექტიურია – თითოეულში 2 ან მეტი ადამიანია დაკრძალული. ერთ-ერთ საფლავში 18 ადამიანის თავის ქალა და სხვადასხვა ანთროპოლოგიური ნაშთები აღმოაჩინეს.

სამარხების ფორმა ძირითადად ოთხკუთხაა, ხოლო შიდა და გარე სივრცეებში აღმოჩნდა სხვადასხვა იარაღისა და ორნამენტის ნიმუშები, მათ შორის:

შუბის პირები და სარმატული ტიპის ხანჯალი
მგლის კბილებისა და ირმის რქისგან დამზადებული ამულეტები
ბრინჯაოს ყელსაბამები
ძვლისა და ბრინჯაოს ღილები
მატერიალური კულტურის სხვა საინტერესო ნიმუშები

აღნიშნული არტეფაქტები მიეკუთვნება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე - საუკუნეებს, რაც ქიშ-დოხს ნეკროპოლისს ანტიკური ხანის მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლის სტატუსს ანიჭებს.
იონჯალის ძეგლი

იონჯალის ძეგლი — რკინისა და კლასიკური პერიოდის დასახლება და ნეკროპოლისი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის შეკის რაიონის სოფელ ფაზილში, ეირიჩაის მიდამოებში. ძეგლი 10 ჰექტარზე მეტ ფართობზეა გაშლილი და მაღალ გორაზეა განლაგებული.

გეოგრაფიული მდებარეობა
იონჯალის ძეგლი მდებარეობს სოფელ ფაზილის სამხრეთ-დასავლეთით, შაქის რაიონში. იგი ორ ძირითად ნაწილად იყოფა:

იონჯალი – ცენტრალური ნაწილი, რომელსაც ზოგჯერ „გაბირუსტუს“ ანუ საფლავის ადგილს უწოდებენ.
იონჯალი – ზედა ნაწილი.

ეს ტერიტორია ერთ მხარეს ეირიჩაის ესაზღვრება, ხოლო დასავლეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან – ჭაობიანი მიწითაა გარშემორტყმული.

არქეოლოგიური კვლევები
იონჯალის ძეგლი პირველად 1990-იან წლებში არქეოლოგმა ნასიბ მუხტაროვმა აღწერა. 2013-2015 წლებში აქ აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის არქეოლოგიისა და ფოლკლორის ინსტიტუტის მიერ ორგანიზებული ექსპედიცია ჩატარდა. კვლევებმა დაადასტურა, რომ ცენტრალური ტერიტორია ანტიკური ხანიდან ისლამის გავრცელებამდე არსებული პერიოდის სამარხებს მოიცავს. ჩრდილოეთი ნაწილი ანტიკურ ხანამდელ პერიოდს მიეკუთვნება.

2013 წელს სამარხების შესწავლისას აღმოჩენილ იქნა სამი სკვითური ტიპის ისრისპირი, მათ შორის ერთი – ადამიანის ბარძაყის ძვალზე მიმაგრებული. ეს ფაქტი იმაზე მიუთითებს, რომ დაკრძალული მამაკაცი ბრძოლაში დაიჭრა. ეს აღმოჩენა სკვითების ამ მხარეში არსებობის მტკიცებულებად მიიჩნევა.

სამარხების მახასიათებლები
იონჯალის ნეკროპოლისში დაკრძალვის ტრადიციები ძირითადად თიხის სამარხებში წარმოდგენილი იყო. საფლავები დედამიწის ზედაპირიდან 150-200 სმ სიღრმეზე მდებარეობდა, მათი ზომები კი 50-120 სმ სიგანისა და 150-180 სმ სიგრძის ფარგლებში მერყეობდა.

ჩონჩხები შეფუთული სახით დაკრძალული იყო. ნეკროპოლისის ზოგიერთ ნაწილში ორფენიანი სამარხები აღმოჩნდა:

ქვედა ფენა – „ღარიბთა“ საფლავები, რომელშიც მხოლოდ მძივები ან რკინის იარაღის ფრაგმენტები გვხვდება.
ზედა ფენა – „მდიდართა“ საფლავები, სადაც მთლიანად შემონახული კერამიკა აღმოჩნდა.

ორივე ფენაში ნახშირისა და ფერფლის ნარჩენები დაფიქსირდა. შესაძლოა, დაკრძალვის წინ ადგილობრივი მოსახლეობა ცეცხლს ანთებდა, როგორც რიტუალურ ქმედებას, ხოლო დარჩენილი ფერფლი საფლავებში მოათავსეს.

იონჯალის ძეგლი მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური მტკიცებულებაა რეგიონის ისტორიის, დაკრძალვის რიტუალებისა და კულტურული ტრადიციების შესასწავლად.
აზერბაიჯან-ბოსნია და ჰერცეგოვინის ურთიერთობები

აზერბაიჯანსა და ბოსნია-ჰერცეგოვინას ურთიერთობები — ქვეყნებს შორის ორმხრივი ურთიერთობები პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და სხვა სფეროებში.

დიპლომატიური ურთიერთობები
ბოსნია და ჰერცეგოვინამ აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა 1995 წლის 9 თებერვალს აღიარა, იმავე დღეს დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა. ბოსნია და ჰერცეგოვინის საელჩო თურქეთში აკრედიტირებულია აზერბაიჯანშიც, ხოლო აზერბაიჯანის საელჩო ბოსნია და ჰერცეგოვინაში 2021 წლის 14 ივნისს გაიხსნა.

ორივე ქვეყნის პარლამენტებში ფუნქციონირებს თანამშრომლობის ჯგუფები. ქვეყნებს შორის ექვს შეთანხმებას მოეწერა ხელი, მათ შორის 2012 წელს ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების კონვენციას. თანამშრომლობა მოიცავს ეკონომიკას, განათლებას, კულტურას, ჯანდაცვას, ინვესტიციებს, ენერგეტიკას, ტურიზმს, ტელეკომუნიკაციებს, ინფრასტრუქტურას და ფარმაცევტულ პროდუქტებს.

ბოსნია და ჰერცეგოვინის მთავრობა მხარს უჭერს აზერბაიჯანს მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტში. 2013 წელს ბოსნია და ჰერცეგოვინის პარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია აზერბაიჯანის წინააღმდეგ სომხეთის აგრესიასა და ხოჯალის გენოციდის შესახებ.

ბოსნია და ჰერცეგოვინა მხარს უჭერდა ქვეყანას ყარაბაღის მეორე ომის დროს.

2025 წლის 17 მარტს მხარეებმა განიხილეს ორმხრივი სამხედრო თანამშრომლობის, გამოცდილების გაცვლის საკითხები და ერთობლივი საქმიანობის პერსპექტივები. ასევე სამუშაო ჯგუფის შექმნა სამხედრო სფეროში თანამშრომლობის გასაფართოებლად.

ეკონომიკური თანამშრომლობა
2013 წელს ბანია-ლუკაში გაიმართა აზერბაიჯანულ-ბოსნიური ბიზნეს ფორუმი, სადაც მეწარმეები განიხილავდნენ ინვესტიციებს სხვადასხვა სექტორში.

2014 წელს ბოსნია და ჰერცეგოვინამ გააუქმა სავიზო რეჟიმი აზერბაიჯანის მოქალაქეებისთვის.

2017 წელს გაიმართა საქმიანი შეხვედრა, რომელსაც 60-ზე მეტი მეწარმე ესწრებოდა. იმავე წელს ხელი მოეწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს სავაჭრო პალატებს შორის. აზერბაიჯანიდან ექსპორტირდება ზეთები, ხოლო ბოსნია და ჰერცეგოვინიდან – მედიკამენტები და კოსმეტიკა.

ჰუმანიტარული დახმარება
2018 წელს ჰეიდარ ალიევის ფონდის მხარდაჭერით ბოსნიაშ გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების ცენტრი გაიხსნა.

2020 წელს აზერბაიჯანმა ბოსნია და ჰერცეგოვინას ჰუმანიტარული დახმარება გაუგზავნა კორონავირუსის წინააღმდეგ საბრძოლველად.

2020 წლის მაისში ბოსნია და ჰერცეგოვინას უშიშროების სამინისტრომ მიიღო ფინანსური დახმარება -19 პანდემიის დასაძლევად.

კულტურული კავშირები
1970-იან წლებში ბაქო და სარაევო დაძმობილებულ ქალაქებად გამოცხადდნენ.

2018 წელს აზერბაიჯანის დელეგაცია ოფიციალური ვიზიტით ეწვია ბოსნია-ჰერცეგოვინას, სადაც დაიგეგმა თანამშრომლობა სრებრენიცას მემორიალურ კომპლექსთან.
აზერბაიჯან-დანიის ურთიერთობები

აზერბაიჯანი-დანიის ურთიერთობები მოიცავს ორმხრივ კავშირებს პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, კულტურულ და სხვა სფეროებში.

დიპლომატიური ურთიერთობები
დანიამ აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა 1991 წლის 31 დეკემბერს აღიარა, ხოლო დიპლომატიური ურთიერთობები ოფიციალურად 1992 წლის 2 აპრილს დამყარდა.

აზერბაიჯანის არარეზიდენტი საელჩო დანიაში ლონდონში, გაერთიანებულ სამეფოში მდებარეობს. დანიის საელჩო თურქეთში ასრულებს ასევე დანიის დიპლომატიურ ფუნქციებს აზერბაიჯანში. ბაქოში მოქმედებს დანიის საკონსულო.

აზერბაიჯანის პარლამენტში ფუნქციონირებს დანიასთან ურთიერთობის სამუშაო ჯგუფი, რომელსაც სევინჯ ფატალიევა ხელმძღვანელობს.

ორმხრივი თანამშრომლობის ფარგლებში, ქვეყნებს შორის ორი ოფიციალური დოკუმენტია გაფორმებული.

დანია და აზერბაიჯანი ასევე მონაწილეობენ საერთაშორისო ორგანიზაციებში, როგორიცაა ეუთო და ევროპის საბჭო.

2017 წლის 16-17 თებერვალს ბაქოში დანიის საგადასახადო მინისტრის, კარსტენ ლაურიცენის ვიზიტისას, გაფორმდა ხელშეკრულება ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ.

დანიის ინვესტიციები ჩადებულია სოფლის მეურნეობისა და სარწყავი სისტემების განვითარების პროექტებში.

დანიური ფარმაცევტული კომპანია აზერბაიჯანში საკუთარი წარმომადგენლობით საქმიანობს.

2017 წელს აზერბაიჯანსა და დანიას შორის სავაჭრო ბრუნვის მოცულობამ 30 მილიონი დოლარი შეადგინა.

დიასპორა
დანიაში ფუნქციონირებს საზოგადოება „“ („სამშობლო“). აზერბაიჯანის დიასპორასთან მუშაობის სახელმწიფო კომიტეტისა და გაერთიანებულ სამეფოში აზერბაიჯანის საელჩოს ფინანსური მხარდაჭერით, კოპენჰაგენში მოქმედებს „აზერბაიჯანის სახლი“.

ასევე არსებობს სკოლა „მშობლიური ენა“, რომელიც დანიაში მცხოვრები აზერბაიჯანელი ბავშვებისთვის განათლების მიღების შესაძლებლობას უზრუნველყოფს.
აზერბაიჯან-ესპანეთის ურთიერთობები

აზერბაიჯანსა და ესპანეთს შორის ურთიერთობები მრავალ სფეროს მოიცავს, მათ შორის პოლიტიკას, ეკონომიკას, კულტურასა და საერთაშორისო თანამშრომლობას.

დიპლომატიური ურთიერთობები
ესპანეთმა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა ოფიციალურად 1991 წლის 31 დეკემბერს აღიარა, ხოლო დიპლომატიური კავშირები 1992 წლის 11 თებერვალს დამყარდა.

2005 წლის 11 მარტს ბაქოში აზერბაიჯანის საელჩო ესპანეთში გაიხსნა. მსგავსი სამუშაო ჯგუფი ესპანეთის პარლამენტშიც არსებობს.

პირველი მაღალი დონის შეხვედრა ორი ქვეყნის ლიდერებს შორის 1995 წელს ნიუ-იორკში გაიმართა, როდესაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ჰეიდარ ალიევი და ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი ფელიპე გონსალესი ერთმანეთს შეხვდნენ. 1995-1996 წლებში კი საგარეო საქმეთა სამინისტროების წარმომადგენლების შეხვედრები გაიმართა.

2024 წლის ნოემბერში ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი პედრო სანჩესი ბაქოში ეწვია 29 სამიტს. ვიზიტის დროს ის შეხვდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევს, სადაც განიხილეს ორმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავების საკითხები, მათ შორის ესპანეთის უნივერსიტეტების ფილიალების გახსნის პერსპექტივა ბაქოში.

ამ დრომდე ქვეყნებს შორის გაფორმებულია ათი ოფიციალური დოკუმენტი, მათ შორის:

კონვენცია ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და ფისკალური გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ.
თანამშრომლობის შეთანხმება კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების სფეროში.
ორი ქვეყანა აქტიურად თანამშრომლობს საერთაშორისოდ. ესპანეთი აზერბაიჯანის პოზიციას ევროკავშირის აღმოსავლეთ პარტნიორობის პროგრამის ფარგლებში მხარს უჭერს. გარდა ამისა, დაგეგმილია თანამშრომლობის გაძლიერება ნატოს „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“ პროგრამის ფარგლებში.

ეკონომიკური ურთიერთობები
1990-იანი წლების ბოლოს ესპანური ინვესტიციები აზერბაიჯანის ნავთობის სექტორში შევიდა. კომპანია აქტიურად ეძებს ნავთობს აზერბაიჯანში და ფლობს 5%-იან წილს ქურდაშის ნავთობის საბადოს საერთაშორისო კონსორციუმში.

აზერბაიჯანის ექსპორტში ესპანეთში საპოხი ზეთები ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. გარდა ამისა, პარტნიორობა მოიცავს ისეთ დარგებს, როგორიცაა არქიტექტურა, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა, ენერგეტიკა, მანქანათმშენებლობა, ვაჭრობა და განათლება.

კულტურული კავშირები
აზერბაიჯანსა და ესპანეთს შორის კულტურული თანამშრომლობის საფუძველი საუკუნის 70-80-იან წლებში ჩაიყარა. 1980 წელს მადრიდში აზერბაიჯანული ხელოვნების გამოფენა „აზერბაიჯანის მხატვრობა და გამოყენებითი ხელოვნება“ გაიმართა. 1987 წელს აზერბაიჯანის საზღვარგარეთ თანამემამულეებთან ურთიერთობის საზოგადოება „“ შეიქმნა.

ესპანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, ქვეყანაში დაახლოებით 300 აზერბაიჯანელი ცხოვრობს. მათგან უმეტესობა მადრიდში, ბარსელონაში, ალიკანტესა და ვალენსიაში არსებული ოთხი ორგანიზაციის წევრია.
ადამიანის უფლებები ლატვიაში

ადამიანის უფლებები ლატვიაში დაცულია ხელისუფლების მიერ, როგორც აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი და თავიანთ მოხსენებებში აღნიშნავენ. მსოფლიოს სუვერენულ ქვეყნებს შორის ლატვია საშუალოზე მაღალ დონეზეა დემოკრატიის, პრესის თავისუფლების, კონფიდენციალურობის დაცვისა და ადამიანის განვითარების კუთხით. ქვეყანაში საკმაო ბევრ ეთნიკურად რუსი მოსახლეა, რომელთა ძირითადი უფლებები გარანტირებულია კონსტიტუციით და ლატვიის მთავრობის მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო ადამიანის უფლებების კანონებით. და სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა პაქტით გათვალისწინებული ზოგიერთი ვალდებულება.

უფლებადამცველი ორგანიზაციების შეფასებები
საერთაშორისო ამნისტია
საერთაშორისო ამნისტიის განცხადების მიხედვით, მოქალაქეების არმქონე, მათ შორის ქვეყანაში უვიზოდ მყოფი პირები განიცდიან ნაწილობრივ ან სრულ შეზღუდას უფლებათა ფართო სპექტრზე, მათ შორის პოლიტიკურ პროცესებში მონაწილეობის, საჯარო და კერძო სექტორში დასაქმების და ქონების ფლობის უფლებებზე. მათი უმრავლესობა დაიბადა ან თითქმის მთელი ცხოვრება გაატარა ლატვიაში.

ორგანიზაციის ანგარიშში საუბარია რასობრივად მოტივირებულ თავდასხმებზე ბოშების წინააღმდეგ. ლატვიას არ გააჩნია ყოვლისმომცველი ეროვნული კანონმდებლობა, რომელიც დისკრიმინაციის ყველა ფორმას ეწინააღმდეგება. ლგბტ თემის წარმომადგენლები განიცდიან შევიწროებას სიტყვიერი შეურაცხყოფის სახით. აგრეთვე, ანგარიშში აღნიშნულია ციხის პერსონალის მიერ დაკავებულების მიზანმიმართული წამების სავარაუდო შემთხვევები.

 
 -მა 2006 წლის ანგარიშში 28 ივლისს რიგაში მშვიდობიან ქვიარ აქტივისტებზე განხორციელებული თავდასხმების შესახებ განაცხადა. მანამდე, რიგის მუნიციპალიტეტის საბჭომ უარი უთხრა ლგბტ ორგანიზაციებს „რიგა პრაიდი 2006“-ის განაცხადზე. აკრძალული მარში ანტი-გეი პროტესტანტების სამიზნედ იქცა. 2009 წელს რიგის ადმინისტრაციულმა სასამართლომ დაუშვა გეი მარშის ჩატარება.

 
" "-ის მიხედვით, ლატვიაში ადამიანები ფართო სამოქალაქო თავისუფლებებებით სარგებლობენ. ამასთანავე, 2007 წლის კორუფციის სკანდალის მიუხედავად, მაღალ დონეზეა პოლიტიკური უფლებები. ხელისუფლება სცემს პატივს სიტყვის, პრესისა და რელიგიის თავისუფლებას. აკადემიური თავისუფლება დაცულია, როგორც სამართლებრივ, ასევე პრაქტიკულ დონეზე. აგრეთვე პრაქტიკაში ხორციელდება კანონით უზრუნველყოფილი შეკრება-გაერთიანების თავისუფლებების დაცვა. ლატვიის მასობრივი მედია ასრულებს ინფორმაციის სანდო წყაროს ფუნქციას და აშუქებს მთავრობის მიერ ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებას ყოველ შემთხვევას.
ზურაბ წერეთლის სამხატვრო გალერეა

ზურაბ წერეთლის სამხატვრო გალერეა − რუსეთის სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი და საგამოფენო კომპლექსი მოსკოვში. გალერეა 2001 წელს დააარსა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის პრეზიდენტმა, სსრკ სახალხო მხატვარმა, აკადემიკოსმა ზურაბ წერეთელმა. მუდმივ გამოფენაზე წარმოდგენილია მხატვრის ფერწერული ნამუშევრები, გრაფიკული ნამუშევრები და ქანდაკებები, ასევე მისი პერსონალური კოლექცია, რომელიც მოიცავს — საუკუნეების რუსი მხატვრების ნამუშევრებს. გალერეა ასევე მასპინძლობს რუსეთის სამხატვრო აკადემიის წევრების და სხვა მხატვრების გამოფენებს რუსეთიდან, დსთ-დან და ევროპიდან. გალერეა მდებარეობს საუკუნის შენობაში, რომელიც ადრე დოლგორუკოვების ოჯახის საკუთრებაში არსებულ საკარმიდამო მამულს წარმოადგენდა.

შენობა
კარ-მიდამოს შენობა აშენდა 1788 წელს გენერალ მიხეილ კრეჩეტნიკოვის ინიციატივით. სამკვიდრო კომპლექსმა დასრულებული იერსახე შეიძინა 1793 წლისთვის, როდესაც მთავარი შენობის ფასადი მონუმენტური იონიური პორტიკით იყო მორთული. აშენდა გვერდითი ნაგებობები და დაპროექტდა წინა ეზო. 1795 წელს საკარმიდამო იყიდა დოლგორუკოვების ოჯახმა. მათი მმართველობის დროს ტერიტორიაზე აშენდა რამდენიმე სამეურნეო შენობა, ხოლო 1812 წლის ხანძრის შემდეგ მთავარი შენობის ფასადი გადაკეთდა ამპირის სტილში.

1868 წელს ქონება დაიქირავა ალექსანდრო-მარიინსკის სკოლის პრეჩისტენსკის განყოფილებამ ღარიბთა მეურვეობის განყოფილების მოსკოვში, რომელიც მოგვიანებით გადაკეთდა ალექსანდრე-მარიინსკის სახელობის კეთილშობილ ქალწულთა ინსტიტუტად. მანამდე მთავარი შენობა გარემონტდა და გადაკეთდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მფარველობის სახელობის სახლის ეკლესიად.

1917 წლის რევოლუციის შემდეგ, ქონება ნაციონალიზებულ იქნა. მასში განათავსეს სამხედრო განყოფილების დაწესებულებები, ყოფილი დარბაზები დაიყო ტიხრებით და გადაკეთდა მთავარი კიბეები.

1998 წლიდან 2001 წლამდე სამხატვრო აკადემიამ ზურაბ წერეთლის ხელმძღვანელობით წამოიწყო შენობის ფართომასშტაბიანი რესტავრაცია, რის შედეგადაც აღდგა ყოფილი სახლის ეკლესია და საუკუნის ორიგინალური ინტერიერი.

მუზეუმი
2001 წელს შენობაში გაიხსნა ზურაბ წერეთლის სამხატვრო გალერეა. გამოფენის საფუძველია წერეთლის კერძო კოლექცია: თავად მოქანდაკისა და – საუკუნეების სამხატვრო აკადემიის სხვა წევრების 2000-ზე მეტი ნამუშევარი.

მუდმივი გამოფენა შედგება ორი ძირითადი განყოფილებისგან. პირველში წარმოდგენილია ფერწერა, მონუმენტური და დაზგური სკულპტურები, გრაფიკა, მინანქრის პანელები და მინიატურები, დეკორატიული და გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშები, ასევე დიზაინური ნამუშევრები. წერეთლის ნამუშევრებს შორის გალერეაში წარმოდგენილია პუერტო რიკოში არსებული ქრისტოფერ კოლუმბის ძეგლის ასლი, იური ლუჟკოვის, ნიკიტა მიხალკოვისა და ჩარლი ჩაპლინის ქანდაკებები. ასევე ერთ-ერთ დარბაზში (სიკეთისა და ბოროტების შემეცნების დარბაზში) გამოფენილია ორსართულიანი არქიტექტურული ინსტალაცია სახელწოდებით „ვაშლი“. მეორე განყოფილებაში მოცემულია ანტიკური ქანდაკებების ასლები, რომლებიც შექმნილია პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის ნიმუშების საფუძველზე.