iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტომას რეგალადო

ტომას ერკულანო დე ხესუს რეგალადო რომერო (დ. 7 ნოემბერი, 1861 — 11 ივლისი, 1906) — ელ-სალვადორის სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც ელ-სალვადორის პრეზიდენტის თანამდებობას 1898 წლის 14 ნოემბრიდან 1903 წლის 1 მარტამდე იკავებდა. მან ძალაუფლება გენერალ რაფაელ ანტონიო გუტიერესის დამხობის გზით მოიპოვა. აღსანიშნავია, რომ ოთხი წლით ადრე რეგალადო თავად დაეხმარა გუტიერესს ქვეყნის მართვის სადავეების ხელში ჩაგდებაში, როდესაც მონაწილეობა მიიღო „ორმოცდაოთხთა რევოლუციაში“. 1899 წელს რეგალადო პრეზიდენტად ოთხი წლის ვადით აირჩიეს. იგი ხელს უწყობდა რკინიგზის მშენებლობას, გამოაცხადა ამნისტია პოლიტიკური დევნილებისთვის და დაიწყო სანტა-ანას თეატრის მშენებლობა.

ადრეული წლები
ტომას ერკულანო დე ხესუს რეგალადო რომერო დაიბადა 1861 წლის 7 ნოემბერს სანტა-ანაში, ელ-სალვადორში. იგი მეორე დღესვე მონათლეს. მისი მშობლები იყვნენ ტომას რეგალადო და პეტრონა რომერო დე რეგალადო. ტომასს შვიდი და-ძმა ჰყავდა. 1894 წლის 8 ოქტომბერს, ნუევა სან-სალვადორში, რეგალადომ ცოლად შეირთო კონსეფსიონ გონსალეს ფორტისი, ელ-სალვადორის ყოფილი პრეზიდენტის, მარშალ სანტიაგო გონსალესის ქალიშვილი. მათ ორი შვილი შეეძინათ: ტომასი და მარისა.

პოლიტიკური კარიერა
1886 და 1889 წლებში რეგალადო სანტა-ანას მუნიციპალური საბჭოს წევრი იყო.

პრეზიდენტის თანამდებობის დატოვების შემდეგ, რეგალადომ საქმიანობა ელ-სალვადორის არმიაში განაგრძო. მისმა მემკვიდრემ, გენერალმა პედრო ხოსე ესკალონმა, რომელიც თავად რეგალადოს მიერ იყო შერჩეული, იგი სამხედრო მინისტრად დანიშნა. 1906 წელს, გვატემალის წინააღმდეგ ომის დროს, იგი სათავეში ჩაუდგა ელ-სალვადორის საინვაზიო ძალებს და თავად ჩაება ბრძოლაში. მძიმედ დაჭრილი რეგალადო მალევე, 11 ივლისს გარდაიცვალა.

რეგალადო იყო უკანასკნელი იმ პრეზიდენტების რიგში, რომლებიც საუკუნეში ხელისუფლებაში ძალისმიერი გზით მოვიდნენ. 1903 წელს მის მიერ ძალაუფლების მშვიდობიანმა გადაცემამ ესკალონისთვის, საფუძველი ჩაუყარა პოლიტიკურ სტაბილურობას, რომელიც 1931 წლის სახელმწიფო გადატრიალებამდე გაგრძელდა.
პედრო ხოსე ესკალონი

პედრო ხოსე ესკალონი (დ. 25 მარტი, 1847, სანტა-ანა, ელ-სალვადორი — გ. 6 სექტემბერი, 1923) — ელ-სალვადორის პოლიტიკოსი და რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1903–1907 წლებში).

იგი ელ-სალვადორის პრეზიდენტის თანამდებობას 1903 წლის 1 მარტიდან 1907 წლის 1 მარტამდე იკავებდა. იგი სამხედრო მმართველი იყო. პედრო ხოსე ესკალონი გარდაიცვალა სანტა-ანაში, 1923 წლის 6 სექტემბერს, 76 წლის ასაკში. მისი მოსვლა პრეზიდენტის თანამდებობაზე მრავალი წლის განმავლობაში ხელისუფლების პირველი მშვიდობიანი გადაცემა იყო, რამაც სათავე დაუდო პოლიტიკური სტაბილურობის ეპოქას, რომელიც 1931-1932 წლების მოვლენებით დასრულდა.

ისტორიული ფონი
1865 წელს მან ცოლად შეირთო ელენა როდრიგესი (გ. 3 დეკემბერი, 1921) და მათ სამი შვილი შეეძინათ: დოლორესი, ფედერიკო და პედრო.

ესკალონი იყო მიწათმფლობელი, რომელიც ფლობდა ვრცელ მამულებს. მის პრეზიდენტობას გზა გენერალმა ტომას რეგალადომ გაუკვალა, რომელმაც 1903 წელს, ძალაუფლების მოპოვებისა და ცენტრალიზაციის შემდეგ, მართვის სადავეები სწორედ მას გადასცა. ესკალონის პრეზიდენტობამ ასევე საფუძველი ჩაუყარა ქვეყანაში დემოკრატიულ პროცესებს. სწორედ მისი მმართველობის პერიოდში შევიდა ძალაში კანონი, რომლის მიხედვითაც, თითოეულ პრეზიდენტს თანამდებობაზე ყოფნის უფლება მაქსიმუმ ოთხი წლის ვადით ეძლეოდა.
მარკოს ანტონიო კაბრალი

მარკოს ეზეკიელ ანტონიო კაბრალ ი ფიგერედო (დ. 10 აპრილი, 1842 — გ. 3 მარტი, 1903) — დომინიკელი სამხედრო ოფიცერი, აღიარებული მწერალი, ორატორი და დომინიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.

ოჯახი
იგი დაიბადა ოჯახში, რომლის საგვარეულო ხაზი პორტუგალიას, კასტილიასა და კანარის კუნძულებს უკავშირდება. მისი დიდი პაპა (პაპის მამა), მარკოს კაბრალ მალდონადო, 1760 წლისთვის ინჩას მერი იყო. მარკოსის მამა იყო მელქორ მარია კაბრალ ი ლუნა, ხოლო დედა აგედა ფიგერედო რივერა. იგი იყო გენერალ დიონისიო კაბრალ ი ლუნას ძმისშვილი და დომინიკის რესპუბლიკის მრავალგზის პრეზიდენტის, ხოსე მარია კაბრალის ნათესავი. კაბრალმა ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი (მეორე თაობის), ალტაგრასია ამელია ბაეს ანდუხარი, პრეზიდენტ ბუენავენტურა ბაესის ქალიშვილი. მათ 7 შვილი შეეძინათ: ხოსე მარია, რამონა ანტონია, კასილდა, პაბლო, ბუენავენტურა, მარიო ფერმინი და ალტაგრასია ამელია კაბრალ ი ბაესი.

დროებითი პრეზიდენტობა
დომინიკის რესტავრაციის ომის დროს, კაბრალ ფიგერედო გენერალ პედრო ფლორენტინოს პირადი მდივანი იყო. იგი იქ იმყოფებოდა 1863 წლის სექტემბერში, როდესაც ბანიში ესპანეთის წინააღმდეგ აჯანყება დაიწყო. თავისი აქტიური სამხედრო მოქმედებების გამო, იგი გენერალ დომინგო ლასალას დაქვემდებარებაში მოხვდა, იმავე გენერლის, რომელმაც რამდენიმე წლით ადრე, 1861 წელს, სიკვდილით დასაჯა სამშობლოს ერთ-ერთი მამა, ფრანსისკო დელ როსარიო სანჩესი. მისი ყოფნა სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობაზე ხანმოკლე აღმოჩნდა. მან დროებითი სამთავრობო ხუნტის პრეზიდენტის თანამდებობა 1876 წლის 10 დეკემბერს დაიკავა და ჩაანაცვლა პრეზიდენტი იგნასიო მარია გონსალესი, რომელმაც ძალაუფლებაზე უარი თქვა. სულ რაღაც ჩვიდმეტი დღის შემდეგ, 1876 წლის 27 დეკემბერს, კაბრალ ფიგერედომ ქვეყნის მართვის სადავეები თავის სიმამრს, ბუენავენტურა ბაესს გადასცა.

გარდაცვალება
ფიგერედო კაბრალი გარდაიცვალა 1903 წლის 3 მარტს სანტო-დომინგოში, მას შემდეგ, რაც პუერტა-დელ-კონდესთან მგზნებარე სიტყვა წარმოთქვა.
გამცილებელი (რკინიგზა)

გამცილებელი — რკინიგზის თანამშრომელი, რომელიც მიაცილებს სამგზავრო ვაგონს გზაში და ემსახურება მგზავრებს.

გამცილებლის ფუნქციონალური მოვალეობაა — ვაგონის, მისი სასიცოცხლო უზრუნველყოფის სისტემების, საექსპლოატაციო მდგომარეობის მოვლა, სატრანსპორტო უსაფრთხოების ნორმების დაცვა და გზაში მგზავრების მომსახურება.

სამგზავრო ვაგონის გამცილებლის ძირითადი მოვალეობებია:

მგზავრების ჩაჯდომა/ჩამოსვლის განხორციელება;
მონაცემთა, სამგზავრო და პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების შემოწმება;
ლოგინის თეთრეულის გაცემა/გაყიდვა და მათი შეკრება;
ჩაის სავაჭრო პროდუქციის, ასევე არასაკვები საქონლის რეალიზაცია;
მგზავრების ინფორმირება დანიშნულების სადგურთან მიახლოების შესახებ;
საერთაშორისო მიმოსვლის მატარებლებში — მგზავრთა ორგანიზაცია სასაზღვრო კონტროლის გასავლელად;
ვაგონის დასუფთავება გზაში და ბრუნვის პუნქტში.
მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენების შეკრება და გატანა;
ყინულის მოცილება სამგზავრო ვაგონის სავალი ნაწილებიდან ზამთრის პერიოდში;
ვაგონში კომფორტული ტემპერატურის შენარჩუნება.

გამცილებელი მატერიალურად პასუხისმგებელია ვაგონის მთელი ქონების შენარჩუნებაზე. ესაა ლოგინის თეთრეული, ჭურჭელი, სამუშაო ინვენტარი და მოწყობილობა.
კარლოს მორალეს ლანგუასკო

კარლოს ფელიპე მორალეს ლანგუასკო (დ. 23 აგვისტო, 1867 — გ. 1 მარტი, 1914) — დომინიკელი მღვდელი, პოლიტიკოსი და სამხედრო ფიგურა. იგი დომინიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობას 1903 წლიდან 1905 წლამდე იკავებდა.

ადრეული ცხოვრება
კარლოს მორალეს ლანგუასკო დაიბადა პუერტო-პლატაში, დომინიკის რესპუბლიკაში, 1867 წლის 23 აგვისტოს. იგი იყო იზაბელ ლანგუასკო შევალიეს (დ. 1832 — გ. 1905) წარმოშობით პუერტო-პლატელის, და აგუსტინ მორალეს რობაინის (დ. 1839 — გ. 1893), დანიის ვესტ-ინდოეთის მკვიდრის, ვაჟი. ლანგუასკო იყო ნიკოლასა შევალიე ბონეს, ფრანგული წარმოშობის პუერტო-პლატელისა და აგუსტინ ლანგუასკოს, ჩრდილოეთ იტალიელი იმიგრანტის (სარდინია-პიემონტის სამეფოდან) ქალიშვილი. მავდროულად, აგუსტინ მორალესი იყო როვიზა როზეტა რობაინის (დ. 1803 — გ. 1957) სენტ-ტომასის (დანიის ვესტ-ინდოეთი) მკვიდრისა და აგუსტინ მორალეს ბრიტოს (დ. 1806 — გ. 1869), ლანსაროტელი ესპანელის ვაჟი.

მორალეს ლანგუასკო 1891 წელს მღვდლად აკურთხა მონსინიორმა ფერნანდო არტურო დე მერინიომ.

პოლიტიკური კარიერა
მორალესი ჩამოშორდა სამღვდელო მოღვაწეობას, რათა ჩართულიყო პოლიტიკაში. 1901 წელს იგი იყო დომინიკის რესპუბლიკის დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარე.

იგი მსახურობდა პუერტო-პლატას გუბერნატორად პრეზიდენტ ალეხანდრო ვოს-ი-ხილის მმართველობის დროს, რომლის წინააღმდეგაც 1903 წლის 23 ნოემბერს სახელმწიფო გადატრიალებას ჩაუდგა სათავეში.

იგი იყო დომინიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1903 წლის 24 ნოემბრიდან 1905 წლის 29 დეკემბრამდე, როდესაც მან თანამდებობა დატოვა. პრეზიდენტის პოსტზე ყოფნისას იგი ცდილობდა, რომ დომინიკის რესპუბლიკას ამერიკის შეერთებული შტატების პროტექტორატის სტატუსი მიეღო. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მმართველობის პერიოდში ქვეყანა აშშ-ის პროტექტორატი არ გამხდარა, ამერიკა ძალიან აქტიურად ჩაერია დომინიკის შიდა საქმეებში. მან ამერიკის შეერთებულ შტატებს გადასცა საბაჟოების მართვის უფლება, რათა დაეფარათ ის ვალები, რომლებშიც დომინიკის მთავრობა ჯერ კიდევ ულისეს ეროს პრეზიდენტობის დროიდან იყო ჩაფლული.

კარლოს მორალეს ლანგუასკო გარდაიცვალა პარიზში, საფრანგეთში, 1914 წლის 1 მარტს.
როტუმეროოგი

როტუმეროოგი — დაუსახლებელი კუნძული ვადენის ზღვაში ,რომელიც ნიდერლანდების ნაწილს წარმოადგენს. კუნძული გრონინგენის პროვინციაში მდებარე სამი დასავლეთ ფრიზიული კუნძულიდან ერთ-ერთია. ის როტუმერპლატსა და ბორკუმის კუნძულებს შორის მდებარეობს.

კუნძულის ისტორია - საუკუნეებით თარიღდება. თავდაპირველად კუნძულს სოფლის მეურნეობისთვის როტუმის წმინდა იულიანას სააბატო იყენებდა. ამჟამად როტუმეროოგი როტუმის ბუნებრივი ნაკრძალის ნაწილია და მასზე შესვლა აკრძალულია, გარდა სპეციალური ნებართვის მქონე პირებისა.

გეოგრაფია
როტუმეროოგი მდებარეობს ნიდერლანდების ჩრდილოეთით, გრონინგენის პროვინციაში, ჰეტ-ჰოგელანდის მუნიციპალიტეტში, კოორდინატებზე. ის მდებარეობს გრონინგენის მატერიკული ნაწილის სანაპიროსთან და წარმოადგენს დასავლეთ ფრიზიის კუნძულების ყველაზე აღმოსავლეთ წერტილს ვადენის
ზღვაში — როტუმერპლატის აღმოსავლეთით, ზუიდერდუინტიეს ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთ ფრიზიის კუნძულ ბორკუმის (გერმანია) დასავლეთით.
როტუმეროოგის ფართობი 1995 წელს 205 ჰექტარს შეადგენდა, ხოლო 2007 წლისთვის მან 265 ჰექტარს მიაღწია.

ისტორია
1400-დან 1540 წლამდე პერიოდში კუნძული მონიკენლანგენოოგი გაიყო ბოშისა და როტუმეროოგის კუნძულებად. ბოში საუკუნეში გაქრა, თუმცა როტუმეროოგი დღემდე არსებობს.

სახელწოდება „როტუმეროოგი“ სიტყვასიტყვით „როტუმის კუნძულს“ ნიშნავს, რაც უკავშირდება გრონინგენის მატერიკზე მდებარე სოფელ როტუმს. როტუმში მდებარე ბენედიქტელთა წმინდა იულიანას სააბატო კუნძულის ორ მესამედს ფლობდა და მას პირუტყვის საძოვრად იყენებდა. პროტესტანტული რეფორმაციის შემდეგ კუნძულზე უფლებები გრონინგენის პროვინციას გადაეცა, სანამ საუკუნეში კერძო პირებზე გაიყიდებოდა. 1706-დან 1717 წლამდე კუნძული კლანკარტის მე-4 გრაფს, ირლანდიიდან გაძევებულ დონატ მაკკარტის ეკუთვნოდა, რომელიც იქ ცხოვრობდა კიდეც.

პროვინციამ კუნძული 1738 წელს დაიბრუნა, საბოლოოდ კი მმართველობა ცენტრალურმა მთავრობამ გადაიბარა. 1965 წლამდე კუნძულზე ზედამხედველი(ვოგტი) და მისი ოჯახი ცხოვრობდნენ, მას შემდეგ კი ტერიტორია დაუსახლებელია.
კუნძულზე რამდენიმე შენობა იყო აღმართული. საუკუნეში აშენდა სანავიგაციო შუქურა „ზიკააპ როტუმეროოგი“. ნაგებობა 1988 წლიდან ეროვნული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია და 1999 წელს სამხრეთისკენ გადაიტანეს. ვოგტის სახლი 1998 წელს ჩრდილოეთის ზღვის შემოჭრის საფრთხის გამო დაანგრიეს.

ბუნებრივი ნაკრძალი
ვადენის ზღვა, რომელზეც როტუმეროოგი მდებარეობს, 2009 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია. როტუმერპლატთან და ზუიდერდუინტიესთან ერთად ის როტუმის ბუნებრივ ნაკრძალს ქმნის. კუნძულზე ადამიანის ჩარევა მინიმალურია და მისი ფორმირება ბუნებრივ პროცესებზეა მიტოვებული. წვდომა მკაცრად შეზღუდულია, თუმცა ყოველწლიურად რამდენიმე სასწავლო ექსკურსია მაინც იმართება.
პრიკლი-პირი(კუნძულები)

} ), რომლებსაც ზოგჯერ პრიკლი-პირის ყურეებსაც უწოდებენ — დაუსახლებელი კუნძულების წყვილი კარიბის ზღვაში, ანგილიას შტატში, როუდ-ბეიდან დაახლოებით ექვსი მილის დაშორებით.ვიწრო არხი ყოფს კუნძულებს პრიკლი-პირის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად. კუნძულები „აღმოსავლეთ კარიბის ზღვის ბუნებრივი ტერიტორიის მართვის პროგრამის“ მიერ „ველურ მიწებად“ იყო კლასიფიცირებული. გარდა ამისა, პრიკლი-პირი ანგილიას ექვსი საზღვაო დაცული ტერიტორიიდან ერთ-ერთია.

გეოგრაფია
დოგის, სკრაბის, ლითლ სკრაბის, ზღვის ლომი და სომბრეროს კუნძულებთან ერთად,პრიკლი-პირი მდებარეობს ანგილიას სანაპიროზე.კუნძულები განლაგებულია ეოცენ-ოლიგოცენის ვულკანურ ქანებზე. ორი კუნძული ერთმანეთთან ახლოს მდებარეობს განედზე. მათზე მოხვედრა შესაძლებელია ანგილიას როუდ-ბეიდან (6 მილი (9.7 კმ) ჩრდილოეთით) და სენტ-მარტენიდან კატამარანით ან იალქნიანი ნავით. დასავლეთ კუნძული უფრო გრძელია, ვიდრე აღმოსავლეთ კუნძული. ჩრდილოეთ კუნძული, 2 მეტრის (6 ფუტი 7 ინჩი) სიმაღლის კლდოვანი გამონაზარდია და მდებარეობს აღმოსავლეთ ყურის ჩრდილოეთით. ასევე არსებობს კლდოვანი გამონაზარდი პრიკლი-პირის და ბუშის ყურის,შორის. ეკლიანი რიფი წყალქვეშა კანიონია კლდეებითა და გამოქვაბულებით, რომელთა სიღრმე მერყეობს 12 მ-დან 21 მ-მდე და მოიცავს წყალქვეშა,წარმონაქმნს.

გეოლოგია
ორივე ყურეში გეოლოგიური წარმონაქმნი ლამინირებული კირქვიანი ქვიშაქვისგან შედგება. ფენოვანი სტრატიგრაფიული წარმონაქმნი, სავარაუდოდ,მოქცევის ან მღელვარე ზღვის ადიდების შედეგად წარმოქმნილი დანალექების შედეგია. ხანგრძლივი ექსპოზიციის შემდეგ ამ წარმონაქმნებმა ლამინირებული მდგომარეობა განავითარეს 25 მმ-დან 100 მმ-მდე სისქის ლამინირების ფენებით. ფენები რამდენიმე მონაკვეთშია დარღვეული. ორივე კუნძულზე დაფიქსირდა მრავალი სახეობის მცენარე, ფრინველი და ქვეწარმავალი.
მცენარეები
ორივე კუნძული დაფარულია ბუჩქნარით.ორივე ყურე -ის მიერ მნიშვნელოვან ფრინველთა ტერიტორიად არის აღიარებული. მათ შორის არიან წითელნისკარტა ტროპიკული ფრინველები, ყავისფერი პელიკანები, ყავისფერი კუები და მოცინარი თოლიები . ხმელეთის ფრინველებს შორის გვხვდება კარიბის ზღვის ელაენიები და ყვითელი ვოჭავლები. აღსანიშნავია ქვეწარმავლების მრავალი სახეობა, როგორიცაა ანგუილა ბენკის ანოლი და ანგუილა ბენკის ამეივა. სანაპიროებზე ასევე ხშირად ბინადრობენ ზღვის კუები. აღმოსავლეთ ყურეს აქვს სადესანტო ზონა, რომელიც მოითხოვს ფრთხილად მანევრირებას.
ხოსე იგნასიო პავონი

ხოსე იგნასიო მარია დელ კორასონ დე ხესუს დე სანტა კლარა ფრანსისკო ხავიერ ხუან ნეპომუსენო ანტონიო დე პადუა პავონ ხიმენესი (დ. 11 აგვისტო, 1791 – გ. 25 მაისი, 1866) ასევე ცნობილი როგორც ხოსე იგნასიო პავონი — მექსიკელი სახელმწიფო მოხელე და მცირე ხნით, ორი დღის განმავლობაში, მექსიკის დროებითი პრეზიდენტი სამოქალაქო ომის, ე.წ. რეფორმის ომის დასკვნით თვეებში. ეს ომი მიმდინარეობდა კონსერვატორებსა და ლიბერალებს შორის; იგი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა კონსერვატორების მხარეს, ლიბერალების მეთაურის, პრეზიდენტ ბენიტო ხუარესის საპირისპიროდ.

ბიოგრაფია
პავონი დაიბადა ვერაკრუსში, სადაც დაიწყო სწავლა. მან განათლება განაგრძო მეხიკოს სან-ილდეფონსოს კოლეჯში, სადაც სწავლობდა ფილოსოფიასა და სამართალს (საეკლესიო და სამოქალაქო სამართალი).

1818 წელს იგი იყო მეხიკოს საპატიო მრჩეველი, ხოლო 1820 წელს ცენზურის კომიტეტის მდივანი. მას შემდეგ, რაც მექსიკამ 1821 წელს დამოუკიდებლობა მოიპოვა და ჩამოყალიბდა პოლიტიკური პარტიები, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ან რესპუბლიკას, ან მონარქიას, იგნასიო ცდილობდა დისტანცია დაეჭირა ორივე ფრაქციისგან, თუმცა რესპუბლიკელებისკენ იხრებოდა.

1822 წელს, მექსიკის პირველი იმპერიის დამხობისას, იგი მიესალმა მონარქიის დაცემას და აქტიური როლი ითამაშა პოლიტიკაში იმ იმედით, რომ ახალი კონგრესის ჩამოყალიბება სწრაფად მოხდებოდა. მმართველმა ხუნტამ, რომელმაც ხელში ჩაიგდო ძალაუფლება, მას სისხლის სამართლის კოდექსის დაწერა დაავალა. იგი იყო ეკონომიკური საზოგადოების, („ქვეყნის მეგობრები“), წევრი, ხელმძღვანელობდა იურისპრუდენციის აკადემიის ხაზინას და იყო ბავშვთა დაცვის ორგანიზაციის საპატიო წევრი. ასევე იყო მექსიკის ათენეუმის წევრი. 1822 წლიდან 1823 წლამდე იგი იყო (სამართლის ექსპერტი) ბეჭდვითი სიტყვის შესახებ კანონმდებლობის საკითხებში მეხიკოს მუნიციპალური მთავრობისთვის.

1823 წლის აპრილში უმაღლესმა აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ მას დაუნიშნა მაღალი თანამდებობა ფინანსთა დეპარტამენტში და ასევე დანიშნა ტაბასკოს შტატის დროებით გუბერნატორად. 1825 წელს იგი სათავეში ჩაუდგა საგარეო ურთიერთობათა დეპარტამენტს და აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ბრიტანეთის მიერ მექსიკის დამოუკიდებლობის აღიარებაზე.

იგი მონაწილეობდა მექსიკის ფედერალისტურ ომში და 1839 წლის 3 ოქტომბერს ალკანტრას ბრძოლაში ანტონიო როსილიოსთან დამარცხდა.

1841 წელს იგი დაინიშნა მექსიკის უზენაეს სასამართლოში.

მისი დანიშვნა პრეზიდენტად რეფორმის ომის დროს, 1860 წლის აგვისტოში, უბრალო ბიუროკრატიული ფორმალობა იყო. როდესაც ომის ბედი კონსერვატორების საზიანოდ შეტრიალდა, მირამონმა კონსერვატორულ მთავრობას ნდობის ვოტუმი სთხოვა. იგი გადადგა და ამ პერიოდში იგნასიო პავონს, როგორც უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტს, დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობა დაეკისრა. მთავრობამ მხარი დაუჭირა მირამონს და იგნასიო პავონის ერთადერთი საპრეზიდენტო აქტი ამ არჩევნების შედეგების გამოქვეყნება იყო.
ფრედერიკ რამდატ მისირი

ფრედერიკ რამდატ მისირი (დ. 28 ოქტომბერი, 1926 — გ. 25 ივნისი, 2004) — სურინამის მე-3 პრეზიდენტი 1982-1988 წლებში.

ადრეული ცხოვრება
იგი დაიბადა 1926 წლის 28 ოქტომბერს პარამარიბოში, სურინამში. მისი მშობლები იყვნენ რამპარგას რამდატ მისირი და რამკალი დურგადულარე.

მოგვიანებით მისერმა გაიცნო ჰილდა დურგადეი დევანჩანდი (1924–2021), რომელიც ონვერვახტიდან იყო. ისინი 1953 წლის 28 იანვარს დაქორწინდნენ. 1958 წელს წყვილი საცხოვრებლად ნიდერლანდებში გადავიდა, სადაც მისერმა უტრეხტის უნივერსიტეტში სამართალი შეისწავლა.

პოლიტიკური კარიერა
პრეზიდენტობამდე რამდატ მისირი მუშაობდა მასწავლებლად, ადვოკატად და იუსტიციის სასამართლოს პრეზიდენტად. სამხედრო მმართველმა დეზი ბაუტერსემ რამდატ მისირი სურინამის მესამე პრეზიდენტად 1982 წლის 8 თებერვალს დანიშნა. თუმცა, იგი ბაუტერსეს ხელში მხოლოდ „მარიონეტი“ იყო, რადგან რეალურ ძალაუფლებას ეს უკანასკნელი ფლობდა. პრეზიდენტის რანგში მან ზედამხედველობა გაუწია 1987 წლის ნოემბრის დემოკრატიულ არჩევნებს, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტად რამსევაკ შანკარი აირჩიეს. რამდატ მისირი შანკარმა 1988 წლის თებერვალში შეცვალა.

გარდაცვალება
რამდატ მისირი 2004 წლის 25 ივნისს, 77 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი ქვეყნის დედაქალაქ პარამარიბოში დაიღუპა. ყოფილმა პრეზიდენტმა ჟიულ ვეიდენბოსმა რამდატ მისირის პოლიტიკური კარიერის შეფასებისას აღნიშნა: „მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა სურინამის ახალ დემოკრატიულ ჩამოყალიბებაში. მან ქვეყანას უპრეცედენტო განვითარება მოუტანა“.

მას დარჩა მეუღლე, ჰილდა დურგადეი დევანჩანდი. რამდატ მისირის კრემაცია 30 ივლისს გაიმართა, რომელსაც მრავალი მაღალჩინოსანი დაესწრო, მათ შორის ვეიდენბოსი და იმდროინდელი პრეზიდენტი რონალდ ვენეტიანი.
კუნძული ერნსტ ტელმანი

}: -) ეწოდა.

1975 წლის მარტში აღმოსავლეთ გერმანიის მთავრობამ მომღერალი ფრანკ შობელი კუბაში მუსიკალური ვიდეოების გადასაღებად გაგზავნა. გადაღებული იქნა კუნძულის კადრებიც, რომლებიც მოგვიანებით შევიდა დოკუმენტურ ფილმში, სადაც კუნძული აღმოსავლეთ გერმანიისა და კუბის მეგობრობის სიმბოლოდ იყო წარმოჩენილი.

1990 წელს ცივი ომის დასრულებამ გამოიწვია აღმოსავლეთ გერმანიის მთავრობის დაშლა და მისი ტერიტორიის შეერთება დასავლეთ გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკასთან. თუმცა, გაერთიანების ხელშეკრულებაში არ იყო ნახსენები კუნძული ერნსტ ტელმანი, როგორც გაერთიანებული ქვეყნის ტერიტორია, რამაც გამოიწვია კამათი მის სტატუსთან დაკავშირებით. გაერთიანების დროს ან მას შემდეგ არცერთ გერმანულ სახელმწიფოს კუნძული არ უმართავს.
ჯოვანი ჯოკონდო

ფრა ჯოვანი ჯოკონდო (, სხვა სახელი — ჯოვანი და ვერონა; დ. დაახლ. 1433, ვერონა — გ. 1 ივლისი, 1515, რომი) — იტალიელი ჰუმანისტი და ერუდიტი, არქიტექტორი, ინჟინერი, არქეოლოგი, მწერალი და ანტიკვარიუსი. მისი პროექტები და თეორიული ნაშრომები ასახავს არქიტექტურის გარდამავალ ეტაპს ადრეულიდან მაღალ რენესანსამდე. იგი იტალიის მრავალი მნიშვნელოვანი ნაგებობის ავტორია.

ბიოგრაფია
ჯოვანი ჯოკონდო თვრამეტი წლის ასაკში დომინიკელთა ორდენის ბერი გახდა. არქიტექტურასა და ანტიკური ხელოვნების ძეგლებს რომში სწავლობდა, იქვე დაინტერესდა ძველი რომაელი ხუროთმოძღვრის, ვიტრუვიუსის ნაშრომით — „ათი წიგნი არქიტექტურის შესახებ“.

1489 წელს კალაბრიის ჰერცოგმა, ალფონსო ნეაპოლელმა, ჯოვანი ნეაპოლში მიიწვია და ჰერკულანუმში არქეოლოგიური გათხრების ჩატარება დაავალა. ფრა ჯოვანი ჯოკონდო კონსულტაციებს უწევდა ადგილობრივ მშენებლებს ფორტიფიკაციებისა და გზების გაყვანის საკითხებში, ასევე მონაწილეობდა ნეაპოლში მდებარე პოჯო რეალეს ( — „სამეფო ბორცვი“) ვილის ბაღების დაგეგმარებაში. აღნიშნული ვილა ჯულიანო და მაიანოს მიერ იყო აგებული (ნაგებობას ჩვენამდე არ მოუღწევია).

1496 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი -მ ფრა ჯოვანი პარიზში მიიწვია. საფრანგეთში იტალიელმა არქიტექტორმა ხელი შეუწყო რენესანსული არქიტექტურის გავრცელებას და სხვა ნაგებობებთან ერთად, მდინარე სენაზე ორი ხიდი ააგო (მათ შორის ერთ-ერთია ნოტრ-დამის ხიდი, 1500-1504). ფრა ჯოვანიმ შეიმუშავა ნორმანდიაში მდებარე გაიონის ციხესიმაგრის გეგმები და სახელი გაითქვა ფრანგული ფორმით — ჟან ჟოკონდი.

იტალიაში დაბრუნების შემდეგ, არქიტექტორი ვენეციაში მუშაობდა დიდ არხზე მდებარე ფონდაკო-დეი-ტედესკისა (გერმანული ეზო) და ხანძრის შედეგად დაზიანებული რიალტოს ხიდის რეკონსტრუქციის პროექტებზე, თუმცა სახსრების სიმცირის გამო მათი განხორციელება ვერ მოხერხდა. ადრე ფრა ჯოკონდოს ერთ-ერთ მთავარ ნამუშევრად შეცდომით მიიჩნეოდა ვერონაში მდებარე საბჭოს ლოჯია — ჩრდილოიტალიური რენესანსის სტილის ბრწყინვალე და დამახასიათებელი ნაგებობა, რომელიც ამჟამად კომოელ ოსტატებს მიეკუთვნება.

ფრა ჯოკონდო ჰიდრავლიკური ნაგებობების სპეციალისტი იყო; არხის მშენებლობის მეშვეობით მან ვენეციის მახლობლად მდინარე ბრენტას, ხოლო ქალაქ ტრევიზოსთან მდინარე პიევეს დინება დაარეგულირა. ამასთანავე, მან ქალაქი ტრევიზო სიმაგრეებით შემოზღუდა. რომის პაპმა ლეო -მ ფრა ჯოკონდო ჯულიანო და სანგალოსა და რაფაელ სანტის დასახმარებლად მიიწვია წმინდა პეტრეს ტაძრის მშენებლობაზე. მას, როგორც სტატიკური დაძაბულობის სპეციალისტს, უნდა აღმოეფხვრა პრობლემები, რომლებიც ნაგებობის საძირკველში ჩაყრილი ხიმინჯების დეფორმაციამ გამოიწვია.

პუბლიკაციები
1508 წელს ჯოვანი ჯოკონდომ გამოსცა პლინიუს უმცროსის წერილების კრებული, პარიზის ბიბლიოთეკაში აღმოჩენილი ხელნაწერის საფუძველზე. 1511 წელს ვენეციაში მან გამოაქვეყნა ძველი რომაელი არქიტექტორის, ვიტრუვიუსის ტრაქტატის — „ათი წიგნი არქიტექტურის შესახებ“ — პირველი იტალიური თარგმანი, ხოლო 1517 წელს — კომენტარები გაიუს იულიუს კეისრის ჩანაწერების შესახებ.
ვინსენტ ფურკადი

ვინსენტ გაბრიელ ფორკადი (დ. 27 თებერვალი, 1934 – გ. 23 დეკემბერი, 1992) — ფრანგი ინტერიერის დიზაინერი და რობერტ დენინგის საქმიანი და ცხოვრებისეული პარტნიორი.

ოჯახი და ახალგაზრდობა
„ფრანგი ესთეტების გამორჩეულ ოჯახში დაბადებულმა დიზაინერმა ჩამოყალიბების წლების დიდი ნაწილი ოცსაძინებლიან სახლში გაატარა, რომელიც მაჟორელის შეკვეთით დამზადებული ავეჯით იყო გაწყობილი“. „ჩემი ხელობა ახალგაზრდობაში, ყოველ საღამოს გარეთ გასვლით ვისწავლე“, — განუცხადა მან ხელოვნების ისტორიკოს როზამონდ ბერნიეს. „მე ვესტუმრე ყველა ლამაზ სახლს საფრანგეთში, იტალიასა და სხვა ქვეყნებშიც. ყველა მათგანი დამამახსოვრდა, თვით ისიც კი, თუ რა იდო თითოეულ პატარა მაგიდაზე“. ვინსენტმა განათლება ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში მიიღო.

ფორკადი იყო ფრანგული ბანკირების ოჯახის შვილი, რომელიც როტშილდების ოჯახთან ერთად გაიზარდა.

ნიუ-იორკი
ფურკადმა სცადა კარიერა საბანკო სფეროში აეწყო — საქმეში, რომელსაც მისი მამა და ბაბუა პარიზში ეწეოდნენ. 1959 წელს მან რობერტ დენინგი გაიცნო. დენინგს, რომელიც ედგარ დე ევიას პროტეჟე იყო, დიზაინისა და ეფექტების აღქმის ნიჭი ამ ფოტოგრაფთან ერთად მუშაობისას განუვითარდა (ისინი ქსოვილებისა და ავეჯის მრავალ სარეკლამო გადაღებაზე მუშაობდნენ). დენინგი დე ევიასთან ერთად ცხოვრობდა მანჰეტენის ერთ-ერთ ყველაზე ბრწყინვალე აპარტამენტში, რომელიც რაინლენდერის სასახლის ზედა სამ სართულს იკავებდა.

მოგვიანებით ფორკადმა და დენინგმა შეიძინეს წითელი აგურის სასახლე მანჰეტენზე, აღმოსავლეთის 73-ე ქუჩაზე, და სახლი, რომელიც მათ ბრიჯჰემპტონში (ლონგ-აილენდი) ააშენეს. ორივე სახლი მსოფლიოს წამყვანი დიზაინერული ჟურნალების სტატიების მთავარი თემა გახდა.

დენინგი & ფურკადი
წყვილი თანდათან ცნობილი გახდა უკიდურესი ფუფუნებით, რომელიც „როტშილდების გემოვნებასაც“ კი აჭარბებდა. ერთ-ერთ ადრეულ წვეულებაზე, რომელიც მათ გააფორმეს, იატაკი ასობით ძველი ენოტის ქურქით დაფარეს. 1960 წელს მათ დააფუძნეს ფირმა „დენინგი & ფურკადი“, რომელიც ორმოცდახუთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ადგენდა სტანდარტს იმ კლიენტებისთვის, რომელთა სია „ელიტარულ რეესტრს“ ჰგავდა. ჟურნალმა „ “-მა მათ „უცნაური წყვილი“ უწოდა: „ბიჭური იერის მქონე, მიწაზე მყარად მდგომი დენინგი ყველაზე თავდაუზოგავი მშრომელია, ხოლო ფორკადი მანამ არ გადადგამს გადამწყვეტ ნაბიჯს, სანამ კლიენტის სოციალურ სტატუსს არ შეამოწმებს, რათა დარწმუნდეს, რომ ის მაღალ საზოგადოებას ეკუთვნის“. მათ ადრეულ კლიენტებს შორის იყვნენ ძველი მეგობრები, რომლებსაც ფორკადი სოციალური წრეებიდან იცნობდა, მაგალითად, მიშელ დავიდ-ვეილი.

შიდსით ცხოვრება
1980-იანი წლების დასაწყისში ფორკადს შიდსი დაუდგინეს. ათწლეულის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში მან შეინარჩუნა თავისი გარეგნობა და ძალები, დენინგი და ფორკადი კი დროს ნიუ-იორკსა და პარიზს შორის ანაწილებდნენ და ატლანტის ოკეანეს „კონკორდით“ კვეთდნენ. მისი უფროსი ძმა, ქსავიე ფორკადი, საერთაშორისო დონეზე აღიარებული თანამედროვე ხელოვნების დილერი, ამავე დაავადებით 1987 წელს ნიუ-იორკში, სენტ-ლუკას-რუზველტის საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

1990 წლისთვის დაავადებამ სრულად დაიმორჩილა მისი ცხოვრება. 1992 წლის დასაწყისში დენინგმა და ფორკადმა უკანასკნელად იმგზავრეს „კონკორდით“ პარიზში. მან სიცოცხლის დარჩენილი დღეები მათ აპარტამენტში გაატარა, რომელიც შაზელის ქუჩის 16 ნომერში მდებარეობდა — სულ რამდენიმე სახლის მოშორებით მოქანდაკე ფრედერიკ ბარტოლდის სახელოსნოდან, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია როგორც „თავისუფლების ქანდაკების“ ავტორი.