iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ცხენისძუძუ აჭარული

ცხენისძუძუ აჭარული, ათმემე — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან. ჯიში სახელს ატარებს მარცვლების ცხენის ძუძუსტან მსგავსების გამო. ასეთი სახელწოდების ჯიშები გავრცელებულია საქართველოს სხვა კუთხეებშიც, თუმცა ისინი ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდებიან.

წარსულში ცხენისძუძუ ფართოდ იყო გავრცელებული მაღლარების სახით აჭარისწყლის ხეობაში, მაგრამ ფილოქსერას გამოჩენის შემდეგ საგრძნობლად განადგურდა. ამჟამად მცირეოდენი ნარგავებია შემორჩენილი აჭარასა და გურიაში, უმეტესად ქედის, შუახევისა და ოზურგეთის სოფლებში. თურქეთში აჭარულ ცხენისძუძუს „ათმემეს“ ( — ცხენი, — ძუძუ) ეძახიან. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, ეს სახელწოდება ართვინის ოლქის გამაჰმადიანების შემდეგ წარმოშობილა, რადგანაც ართვინის „ათმემე“ აჭარული ცხენისძუძუს იდენტურია.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, ოვალური ან მოგრძო. კანი სქელი აქვს, სიმწიფეში უხვად იფარება ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი მკვრივხორციანია, სასიამოვნო, მოტკბო-მომჟავო გემოთი.

ცხენისძუძუ აჭარული ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 199 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 125-130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.7 გ/ლ-ს.

ცხენისძუძუ აჭარული სასუფრე ვაზის ჯიშია. გამოირჩევა კარგი გემოთი, კარგად ინახება და იტანს ტრანსპორტირებას.
ცხენისძუძუ თეთრი მესხური

ცხენისძუძუ თეთრი მესხური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

მაღლარების სახითაა მესხეთის სოფლებში: აწყური, მარდა, სარო, ტოლოში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, გულისმაგვარი ფორმის, ხუთნაკვთიანი, გვხვდება სამნაკვთიანიც. ფოთლის ქვედა მხარე ოდნავაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი კონუ-სურია, ახასიათებს დატოტვა. თხელია. მარცვალი მოგრძო-კვერცხისმაგვარია, ქარვისფერი. კანი თხელი აქვს, სუსტად განვითარებული ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, საკმაოდ წვნიანი, სასიამოვნო გემოთი.

ცხენისძუძუ თეთრი ძლიერი ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამამდეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.5-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინო, იგი ღია ჩალისფერია, მოყვითალო იერით და არომატული. დაძველებულს ახასიათებს მსხლის კომპოტის სურნელი. შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს საშუალო ღირსების სასუფრე ყურძნად.
ცხენისძუძუ კახური

ცხენისძუძუ კახური, გრძელმარცვალა ქისი, ყვითელი ცხენისძუძუ — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალურისკენ გადახრილი. სამნაკვთიანია, იშვიათად კი ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სისქის აბლაბუდისებრი შებუსვით, რომელთაც ერთვის სქელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის დატოტვილი და მხრიანი მტევნებიც გვხვდება. საშუალო სიკუმსისაა, ზოგჯერ მეჩხერიც. მარცვალი მსხვილია, ოვალური, იშვიათად მოგრძო მომწვანო-მოყვითალო ელფერით, მზის მხარეზე მოყავისფრო ლაქებით. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, კრახუნა. სასიამოვნო და ჰარმონიული გემოთი და საკმაო ჯიშური არომატით.

ცხენისძუძუ კახური საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140-156 დღეა. მტევნის წონა 160-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-14 გ/ლ-ს.

ცხენისძუძუ კახურს ძირითადად სასუფრე ყურძნად იყენებენ. გარდა ამისა, გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად, რომელიც საკმაოდ კარგი ღირსებისაა.
ცხენისძუძუ შავი მესხური

ცხენისძუძუ შავი მესხური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

ერთეული ძირებია გავრცელებული მესხეთში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საშუალო ჯაგრისებრად და ძალიან თხელ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის და კუმსი. მარცვალი მსხვილია, ოვალური ან მოგრძო, შავი ფერის, იასამნისფერში გარდამავალი. კანი მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი ხორციანია, გემო — სასიამოვნო და ჰარმონიული.

ცხენისძუძუ შავი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. მტევნის წონა 100-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.0-5.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-10 გ/ლ-ს.

ძირითადად გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ძაღლიარჭამა

ძაღლიარჭამა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ასეთი უცნაური სახელწოდება ჯიშს მიღებული აქვს დაბალი ხარისხის გამო. კახეთში ამ სახელწოდებას სხვა დაბალი ხარისხის ვაზის ჯიშებისთვისაც იყენებენ, მაგალითად, დიდმარცვალა თავკვერსაც ძაღლიარჭამას ეძახიან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ხშირად ოდნავ ოვალური ფორმის. ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანია. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია, მის ქვეშ კი მოფენილია საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მისი ფორმა საგრძნობლად იცვლება. უფრო ხშირად კონუსური და უფორმო მტევნები გვხვდება, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური და დატოტვილი. ძირითადად საშუალო სიკუმსისაა, თუმცა კუმსი და თხელი მტევნებიც გვხვდება. ჯიშისთვის დამახასიათებელია მცირეოდენი წვრილმარცვლიანობა. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე უფრო მსხვილია. მომრგვალო ან ოდნავ შეზნექილი. მწიფე მარცვალი ღია ვარდისფერია. კანი — სქელი, თხელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული, ადვილად შორდება რბილობს. რბილობი ოდნავ მკვრივი და მდნარია, წვენი — უფერული.

ძაღლიარჭამა ძალიან სუსტი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 148 დღიდან 169 დღემდე გრძელდება. მტევნის წონა 250-800 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.8-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, მჟავიანობა — 9.2 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინო, გამოიყენება სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის ღვინის დასამზადებლად, ასევე ადგილობრივად სასუფრე ყურძნად.
ძელშავი ობჩური

ძელშავი ობჩური, ძველშავი, ძველშავი ობჩის — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

ივანე ჯავახიშვილი ძელშავს საქართველოს უძველეს ვაზთა ჯგუფს მიაკუთვნებდა და განმარტავდა, რომ საუკუნემდე სიტყვა „ძელი“ ფეხზე მდგომ მოუჭრელ ხეს ნიშნავდა, „შავი“ ერთწლიანი რქების მოყავისფრო შეფერვის გამო შეურქმევიათ. ხოლო სიტყვის მეორე ნაწილი მისი წარმომავლობის ადგილს მიუთითებს, სოფელი ობჩა.

ძირითადად მცირედ გავრცელებულია შუა და ზემო იმერეთში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო ან კვერცხისებური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, განივკონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. ზოგჯერ მეჩხერი. მტევანში მარცვლები არათანაბრადაა განვითარებული. მარცვალი საშუალო ზომისაა ან მსხვილი, მომრგვალო. მუქი წითელია, თითქმის შავი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — უფერული.

ობჩური ძელშავი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 167 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 144-190 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-13.0 ტონა. ყურძნის სრულსიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.

შუა იმერეთში მისგან ღია წითელი ან მოვარდისფრო ნაკლებსხეულიანი, მაგრამ ენერგიული და ხალისიანი ღვინო დგება. ზემო იმერეთსა და რაჭაში ის უფრო თხელი და ნაკლებშინაარსიანია. ამიტომ მიმართავენ კუპაჟს მგალობლიშვილთან, ოცხანურ საფერესთან და ა.შ. უკეთესი ხარისხის მასალას ძელშავი ცქრიალა ღვინისთვის იძლევა. ამ წესით დაყენებული ღვინო ღია ჩალისფერია, მსუბუქი და საკმაოდ ხალისიანი.
ძველი ალექსანდროული

ძველი ალექსანდროული — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ოვალური ფორმის, სამი ან ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად საშუალოდაა შებუსული, მაგრამ მწვანე პარენქიმა (ძირითადი ქსოვილი) მაინც მოუჩანს. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული, ხშირად კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი და ძლიერ კუმსი. არის თხელი და ძალიან თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ თითქმის კვერცხისებური, მუქი-წითელი, მოლურჯო ელფერით. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული, რბილობი — წვნიანი.

ძველი ალექსანდროული საშუალო ზრდით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 154 დღეა, სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის საშუალო წონა 138 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.5-9.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-9 გ/ლ-ს.

ძველი ალექსანდროული გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ძველშავი საჩხერის

ძველშავი საჩხერის, ძველშავი ადგილობრივი, ძველშავი ნამდვილი, ძველშავი გუდაძის — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

გავრცელებულია მხოლოდ ზემო იმერეთში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე დიდია, მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური, ხუთ, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, ფრთიანი და კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი საშუალო სისქის და უხეშია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია და მდნარი.

ძველშავი საჩხერის საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდის და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 185 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფ-ეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის წონა 120-190 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 13.5-15.4 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, მჟავიანობა — 6-8 გ/ლ-ს.

მიიღება, სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო. იგი ნაკლებექსტრაქტული და სუსტად შეფერილია, არასაკმარისი სხეულით.
ბატონი 420

ბატონი-420 — 1955 წლის ინდური კომედიურ-დრამატული ფილმი. რეჟისორი — რაჯ კაპური.

ფილმი გადაღებულია ხოჯა აჰმად აბასის ნაწარმოების მიხედვით. „420“-ში იგულისხმება ინდოეთის სისხლის სამართლის კოდექსის 420-ე მუხლი, რომელიც ითვალისწინებს სასჯელს თაღლითობისთვის. შესაბამისად „ბატონი-420“ თაღლითების დამამცირებელი ტერმინია.

სიუჟეტი
სოფლელი ობოლი, მაგრამ განათლებული ბიჭი — რაჯი (რაჯ კაპური) ალაჰაბადიდან ბომბეიში ფეხით მიემგზავრება, რათა პატიოსანი გზით იშოვოს ფული. მას ღარიბი, მაგრამ კეთილსინდისიერი ვიდია (ნარგიზ დათი) შეუყვარდება. მალე ცხოვრება დიდ გამოცდას მოუწყობს. აღმოაჩინა, რომ პატიოსნებით და კეთილსინდისიერებით წარმატებას მიღწევას ვერ შეძლებდა. ის თაღლითების გავლენის ქვეშ ექცევა და თვითონაც „420“ ხდება. ვიდია ცდილობს რაჯის გამოსწორებას, მაგრამ დიდ წინააღმდეგობებს აწყდება.

„ბატონი-420“ ყველაზე პოპულარული ფილმი იყო ინდური ფილმებიდან მისი გამოსვლის მომენტში. სიმღერა „ “ („ჩემი ფეხსაცმელები იაპონურია“), მუკეშის შესრულებით, პოპულარული და ახალი, დამოუკიდებელი ინდოეთის პარტიოტიზმის სიმბოლო გახდა.

მხოლოდ ინდოეთში 1955 წელს ფილმმა ₹39 მილიონი (2020 წლის 45 მილიონი აშშ დოლარის ექვივალენტი) შემოსავალი მოიტანა. აქედან სუფთა მოგება ₹20 მილიონი (2020 წლის 23 მილიონი აშშ დოლარის ექვივალენტი) იყო. ფილმმა „ბლოკბასტერის“ სტატუსი მიიღო და ყველაზე შემოსავლიანი ფილმის სტატუსს 2 წელი ინარჩუნებდა. ეს რეკორდი 1957 წელს „დედა ინდოეთმა“ მოხსნა.

ყოფილ საბჭოთა კავშირში „ბატონი-420“ 1956 წელს გამოვიდა (დუბლირებული გორკის სახელობის კინოსტუდიის მიერ) და იმ წელს მეორე ფილმი იყო კინოგაქირავებაში. იმის მიუხედავად, რომ უჩვეულოდ მაღალ ფასად იქნა შეძენილი, ფილმი ყველაზე პოპულარული უცხოური ფილმი გახდა, რომელმაც 35 მილიონზე მეტი მაყურებელი მოაგროვა.

ჯილდოები
საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი — რადხუ კარმაკარი
საუკეთესო მონტაჟი — გ. გ. მაიეკარი
ეროვნული კინოპრემია — საპატიო სიგელი საუკეთესო მხატვრული ფილმისთვის ჰინდის ენაზე

როლებში
რაჯ კაპური — რანბირ რაჯი
ნარგიზ დათი — ვიდია შასტრი
ნადირა — მაია
ნემო — სონაჩანდ დხარმანანდი
ლალიტა პავარი — განგა მაი
იფტეკარი — პოლიციის ინსპექტორი
ჰარი შიფდასანი — პხილაჩანდი
ნანა პალსიკარი — მოთამაშე
ბუდო ადვანი — ვიდიას მამა
მ. კუმარი — მაწანწალა
თელავის კარიბჭე

კარიბჭე/ალაყაფის კარი — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ თელავში.

კარიბჭე სამფრთიანია, ცენტრში დიდი და გვერდებზე მცირე ნალისებრი თაღებით. ცენტრალურ თაღში ხის ალაყაფის კარია ჩასმული. კედლის წყობა რეგულარულია, მასზე გამოყოფილია პილასტრების მოტივი, ხოლო გვერდითი ნიშების თავზე აგურისვე რომბისებრი ორნამენტია დატანილი. კარიბჭის ფრიზი შემკულია კვადრატებისაგან შემდგარი ორნამენტული მოტივით. გადახურულია კრამიტით.
თელავის მმაჩის ბიურო

მმაჩის ბიურო — არქიტექტურული ძეგლი, საქართველოში, კახეთის რეგიონში, თელავის მუნიციპალიტეტში. ორსართულიანი, ძველი აგურით ნაშენი სახლი, მრგვალი აგურის ბურჯებით. პირველ სართულზეღია ტერასა, კედელზე შემორჩენილი კედლის ბუხრის ნიშით, ოთახებში შესასვლელები ამოყვანილია აგურის თაღებით, მეორე სართულზე სწორკუთხა ფანჯრებია ზედ გადაყვანილი ნალისებრი თაღედის პროფილით, ხის აივნის მოაჯირისა და აფრების ნახატი რთულია, ოსტატურიკაპიტელები წახნაგოვანი. სახლის გადახურვა მეტალოკრამიტისაა. უკანა ფასადი ყრუ, „კახური“ წყობით ნაშენი. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის ფასადები მოწესრიგებულია, აივნის ხის მასალა გამოცვლილია იდენტური ნახატით, ხოლო კედლები გალესილი და დაფერილი ნეიტრალური ფერის საღებავით. მთავარ ფასადზე გამოკვეთილია ღიობების მომსაზღვრელი ნალესი ლილვები. აღსანიშნავია, რომშენობის საფასადე კომპოზიციის მთავარი მხატვრული ელემენტი -სვეტები გადაწყვეტილია შეულესავი აგურით, რაც არ არის დამახასიათებელი თელავის ისტორიული განაშენიანებისათვის და ავთენტური მდგომარეობიდან გადაცდენას წარმოადგენს (დასტურდება საარქივო ფოტომასალით).
იური კვაჭაძე

იური კვაჭაძე (დ. 2 იანვარი, 1947 — გ. 22 ივლისი 2007) — ქართველი ინჟინერი, მხატვარი, რეჟისორი, სცენარისტი.

1969 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტორის სპეციალობით და 1979 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინოფაკულტეტი.

მუშაობდა ზონალური პროექტირების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში და კინოსტუდია „ქართულ ფილმებში“ არქიტექტორად. გადაიღო მხატვრული ფილმები: „ყველაწმინდა“, „ევრიკა“, „აია კოლხეთი“, „ექვსი თოვლიანი დღე“, „წინამორბედი“. დოკუმენტური ფილმები: „არქიტექტორები“, „ალავერდი“, „უკანასკნელი წერილი შვილებს“. დამდგმელი მხატვარია ფილმებისა: „ბეღურების გადაფრენა“, „რად სტვენს ბულბული“, „თეთრი ცხენი უკეთესია?“ და სხვ.
რევაზ ჭარხალიშვილი

რევაზ ჭარხალაშვილი (დ. 17 თებერვალი, 1931 — გ. 9 თებერვალი 1980) — ქართველი მსახიობი,რეჟისორი,სცენარისტი.

1955 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1955-1958 წლებში მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში რეჟისორად. მუშაობა კინოში „ქართული ფილმი“ რეჟისორის ასისტენტობით დაიწყო. იყო მეორე რეჟისორი ფილმებზე: „ზღვის ბილიკი“, „დრო იწურება განთიადისას“, „დიდი მწვანე ველი“, „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“. როგორც დამდგმელმა რეჟისორმა გადაიღო ფილმები: „ბედის უკუღმართობა“, „მეზობლები“, „ზღვის მგელი“, „მე და ჩემი მეზობლები“, „კიბე“, „სოფლის აშიკი“, „სამი სასიძო“, „მეცამეტე გოჭი“. ვალერიან სულაკაურთან ერთად დაწერა სცენარი ფილმისთვის „ბილიკები ცაში“, გადაღებულია ფილმებში: „პასტორალი“, „ბენზინის ჩამომსხმელი“, „კაშხალი მთაში“.
ვლადიმირ მაკეი

ვლადიმირ მაკეი (დ. 5 აგვისტო, 1958 – 26 ნოემბერი, 2022) — ბელარუსი პოლიტიკოსი, ბელარუსის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2012-2022 წლებში, პოლკოვნიკი.

ბიოგრაფია
ვლადიმირ მაკეი დაიბადა 1958 წლის 5 აგვისტოს. 1980 წელს დაამთავრა მინსკის უცხოურ ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. მაკეი მსახურობდა როგორც საბჭოთა, ისე დამოუკიდებელი ბელარუსული არმიის შეიარაღებულ ძალებში. 1993 წელს სამხედრო მოღვაწეობა პოლკოვნიკის რანგში დაასრულა. ამავე წელს დაამთავრა ავსტრიის დიპლომატიური აკადემია. მაკეი სამინისტროს არაერთ დეპარტამენტში მუშაობდა მდივნის თანამდებობაზე (ინფორმაცია და ჰუმანიტარული კოოპერაცია, ანალიზი და პროგნოზი, მინისტრის ოფისი, სახელმწიფო პროტოკოლის სამსახური). 1996-1999 წლებში მუშაობდა კონსულად (ბელარუსის საელჩო საფრანგეთში), და პარალელურად იყო ბელარუსის წარმომადგენელი ევროპის საბჭოში.

გარდაიცვალა 2022 წლის 26 ნოემბერს, 64 წლის ასაკში.
სერგო არუთინოვი

სერგო არუთინოვი (დ. 29 მაისი, 1951) — სომეხი ექიმი, მეცნიერი.

1975 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო სტომატოლოგიური ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი.

1975 წელს ინტერნატურის კურსი გაიარა რესპუბლიკურ სტომატოლოგიურ პოლიკლინიკაში.1976–1982 წლებში მუშაობდა გორის სტომატოლოგიურ პოლიკლინიკაში. 1982–1995 წლებში რესპუბლიკურ სტომატოლოგიურ პოკლინიკაში. 1995 წლიდან ორთოპედიული სტომატოლოგიის კათედრის გამგედ. ავტორია 127 სამეცნიერო ნაშრომის. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია სამი საკანდიდატო დისერტაცია. აქვს 22 საავტორო მოწმობა და პატენტი. ექიმი–სტომატოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, რუსეთის ფედერაციის ჯანდაცვის სამინისტროს სტომატოლოგთა დახელოვნების ინსტიტუტის პროფესორი.

1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გართულებათა პროფილაქტიკა მეტალოკერამიკის პროტეზების გამოყენების დროს“.

1999 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „სახის ქვედა მესამედის შემცირების ორთოპედიული მკურნალობის პათოგენეტიკური საფუძვლები“.

ჯილდოები
1996 - ოქროს მედალი
წითელი ვაზი

წითელი ვაზი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, საშუალოდ დანაკვთული, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის ან შეზნექილი, მუქი-წითელი. კანი სქელი აქვს და ადვილად სცილდება რბილობს. ცვილისებრი ფიფქით ოდნავაა დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია.

წითელი ვაზი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.4-17.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.6-6 გ/ლ-ს.

წითელი ვაზი იძლევა სუფრის ნაკლებად შეფერილ, თხელ, წითელ, მშრალ ღვინოს.
ხარისთვალა მესხური

ხარისთვალა მესხური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

ერთეული ძირებია შემორჩენილი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო და გულისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია და მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ გასდევს ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ დატოტვილი. საშუალო სიმკვრივის ან თხელია. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოდნავ ოვალური, ყვითელი, ქარვისფერი ელფერით. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.

ხარისთვალა მესხური ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 135-156 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში ან სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 170-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. გამოირჩევა მტევნის ლამაზი აღნაგობით, დიდი და ქარვისფერი მარცვლებით, ტრანსპორტირების უნარითა და სასიამოვნო გემოთი.
დავით გურამიშვილი (ფილმი)

დავით გურამიშვილი — თბილისის კინოსტუდიაში 1946 წელს გადაღებული ისტორიულ-ბიოგრაფიული ფილმი. მისი დამდგმელი რეჟისორები არიან ნიკოლოზ სანიშვილი და იოსებ თუმანიშვილი.

სიუჟეტი
ფილმში გადმოცემულია საუკუნის ქართველი პოეტის, მეფე ვახტანგ -ის კარზე აღიარებული დავით გურამიშვილის ისტორია, რომელსაც ლეკები გაიტაცებენ. ხანგრძლივი ტყვეობის შემდეგ დავითი გაქცევას მოახერხებს და სამხედრო დახმარების სათხოვნელად რუსეთში ჩასული ვახტანგ მეფის ამალას შეუერთდება. აქ გაიგებს, რომ მისი სატრფო ქეთევანი რუსი ბარონისთვის მიუთხოვებიათ. უცხო ქვეყნის ომებში მრავალბრძოლაგამოვლილი, სამშობლოს გასაჭირით და პირადი უბედობით დამწუხრებული დავითი თავშესაფარს უკრაინის მიწაზე იპოვის.

როლებში
გიორგი შავგულიძე — დავით გურამიშვილი
კოხტა ყარალაშვილი — თავადი გიორგი – დავითის მამა
ალექსანდრე ომიაძე — ვახტანგ – ქართლის მეფე
დოდო ჭიჭინაძე — ქეთევანი
გიორგი დავითაშვილი — სულხან-საბა ორბელიანი
შალვა ღამბაშიძე — თავადი ელიზბარი – ქეთევანის მამა
ფაინა შევჩენკო — ანა იოანეს ასული – რუსეთის დედოფალი
ტატიანა ოკუნევსკაია — ელიზავეტა პეტროვნა – პეტრე დიდის ასული
ივანე პერესტიანი — ვოლინსკი – დედოფალ ანას მინისტრი
ივანე მალიუტინი — ჰერცოგი ბირონი
ოსიპ აბდულოვი — უშაკოვი – კანც–ის უფროსი
ვლადიმერ ლუკიანოვი — ეგორი – გრებენელი კაზაკი
ანატოლი სმირანინი — ფრიდრიხ მეორე – პრუსიის მეფე
მიხეილ მგელაძე — პოეტი ჯავახიშვილი
გიორგი გელოვანი — გიორგი, მეფე ვახტანგ -ის ვაჟი
წყობილა

წყობილა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის, იშვიათად კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი ან მომრგვალო, მუქი-ლურჯი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი — მოვარდისფრო.

წყობილა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-140 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.

წყობილა გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ინტენსიურადაა შეფერილი, ნაკლებად სასიამოვნო გემოთი. კარგი საკუპაჟე მასალაა სუსტად შეფერილი ღვინოების შეფერვის გასაუმჯობესებლად.
წირქვალის თეთრი

წირქვალის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

სახელი დაერქვა ჭიათურის პლატოზე მდებარე სოფელ წირქვლის მიხედვით, რომელშიც თავიდანვე იყო გავრცელებული.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი ფერის, მომწვანო ელფერით. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უმნიშვნელოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო — ტკბილი და სასიამოვნო.

წირქვალის თეთრი საშუალო ზრდისაა, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 148 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.8 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-21 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.

გამოიყენება ნაზი და ჰარმონიული სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ჭეჭიბერა

ჭეჭიბერა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. გავრცელებული იყო ჩაოსა და ფურტიოს მიდამოებში.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ განივოვალური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საშუალო აბლაბუდისებრია. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრული, გვხვდება ცილინდრულ-კონუსური, საშუალო სიკუმსის, ზოგჯერ თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღია მწვანე ელფერის. კანი თხელი და ნაკლებმკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია.

ჭეჭიბერა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 192-197 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10,5 გ/ლ-ს. ყურძენი არ ინახება და ვერ იტანს ტრანსპორტირებას. სუსტია სოკოვანი დაავადებების, განსაკუთრებით ნაცრის მიმართ.

ჭეჭიბერას ყურძენს სხვა ჯიშებთან ერთად წურავენ და სუფრის თეთრ, მშრალ ღვინოს ამზადებენ. ცალკე დაყენებული ღვინო დაბალი ხარისხისაა, არაჰარმონიული, მაღალმჟავიანი და ალკოჰოლის დაბალი შემცველობით. შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს ბრენდის სპირტის დასამზადებლად.