iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
NBA-ის ყველა-ვარსკვლავის კვირა

ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია ატარებს ყველა ვარსკვლავის კვირას ყოველი წლის თებერვალში, სადაც შესულია საკალათბურთო ღონისძიებები, ხოლო კვირის კულმინაცია კი -ის ყველა-ვარსკვლავის მატჩია, რომელიც კვირას საღამოს იმართება ხოლმე.

ყველა-ვარსკვლავის მატჩი
ყველა-ვარსკვლავის მატჩი ტარდება კვირას, რაც კვირის მთავარ ღონისძიებად ითვლება. 2012 წლის მატჩი ჩატარდა ორლანდოში, ფლორიდის შტატში, -ის წევრ ორლანდო მეჯიკის საშინაო არენაზე.

კვირეულის ღონისძიებები
პარასკევი
 ყველა-ვარსკვლავის კვირეულის ცნობილების მატჩი: პირველად 2004 წელს ჩატარდა, სადაც მონაწილეობას იღებენ ყოფილი -ის მოთამაშეები, -ის მოთამაშეები, მსახიობები, მუსიკოსები და სხვა სპორტის სახეობის ათლეტები.
ამომავალი ვარსკვლავის გამოწვევა: 1995-1999 წლების პერიოდში, ღონისძიებას „ახალბედების მატჩი“ ეწოდებოდა, სადაც მონაწილეობას იღებდნენ ის მოთამაშეები, რომლებიც -ში პირველ წელს ატარებდნენ. 2000-2011 წლების პერიოდში, ამ მატჩს „ახალბედას გამოწვევა“ ერქვა, სადაც პორველ წელს მყოფი მოთამაშეები (ახალბედები) ეთამაშებოდნენ მეორე წელს მყოფ მოთამაშეებს (სოფომორებს). 2012 წელს მატჩი წარდგა როგორც „ამომავალი ვარსკვლავის გამოწვევა“, რომელიც ახალი ფორმატით იყო. პირველი და მეორე წელს მოასპარეზე მოთამაშეები დარჩნენ, მაგრამ ამჯერად გუნდები ფენტეზი დრაფტის სახით იყო ორ გუნდად ორი კაპიტნის მიხედვით (ჩარლზ ბარკლი და შაკილ ო'ნილი 2012 წელს).
-ლიგის ოცნების პარასკევი საღამო: პირველად 2008 წელს ჩატარდა, სადაც სლემ დანკის შეჯიბრი და 3-ქულიანი შეჯიბრსაც მოიცავდა. ეს ღონისძიება მოდელირებული ყველა-ვარსკვლავის შაბათი საღამოს ღონისძიებაა.

შაბათი
-ლიგის ყველა-ვარსკვლავის მატჩი:პირველად 2007 წელს ჩატარდა, სადაც -ლიგის საუკეთესო მოთამაშეები იღებდნენ მონაწილეობას. პირველი გამარჯვებული იყო აღმოსავლეთი, რომელმაც 114-100 მოიგო. -ლიგის ყველა-ვარსკვლავის მატჩი არ ჩატარდა იგივე არენაში, რომელშიც შაბათი საღამოს სხვა ღონისძიებები ჩატარდა. ის ჩატარებული იქნა ჯემ სესიონის პრაქტიკის პარკეტზე.
ჩატენვის კონკურსი: ეს შეჯიბრი აჩვენებს ათლეტების კრეატიულობას და შესაძლებლობას საუკეთესო ახალგაზრდა -ს ჩატენვის მოთამაშეებს. შეჯიბრის კონკრეტული წესები ყოველწლიურად ახლიდან წყდება, მაგრამ მონაწილეებში გამარჯვებული ყოველთვის ობიექტურად წყდება. ყოველი ჩატენვისა, ან ჩატენვის მცდელობისა, მონაწილეს ეძლება 10 ქულიდან კონკრეტული ქულა, მაქსიმალური ქულა კი 50-ია.
სამ-ქულიანის შეჯიბრი: ირჩევა ლიგის საუკეთესო 3-ქულიანის მსროლელები, სადაც ყოველ მონაწილეს ეძლევა 5 სხვადასხვა ადგილი, საიდანაც უნდა ჩააგდოს. ყოველი ჩაგდებისას, მონაწილეს 1 ქულა ეძლევა გარდა უკანასკნელისა (რომელიც ასევე ფულის ბურთად არის ცნობილი), რომელიც 2 ქულას ნიშნავს. ყველაზე მაქსიმუმი რაც მონაწილემ შეიძლება დააგროვოს ქულა არის 30. მონაწილეს 1 წუთი ეძლება ბურთების ჩასაგდებად.
შესაძლებლობების გამოწვევა: 2003 წლიდან მოყოლებული ტარდება, სადაც მოთამაშემ უნდა წარმოაჩინოს ბურთად ერთად სირბილის, სროლის და პასის შესაძლებლობები. ასევე ეს ყველაფერი დაკავშირებულია სისწრაფესთან.
ვარსკვლავების სროლის შეჯიბრი: ყოფილი -ის მოთამაშეები, ახლანდელი -ის და -ის მოთამაშეები, წარმოადგენენ მათ გუნდის ქალაქს ერთად სროლის შეჯიბრით.

კვირა
ყველა-ვარსკვლავის მატჩი

ყოფილი ღონისძიებები
2 ბურთის შეჯიბრი: ტარდებოდა 1998, 2000-2001
-- ყველა-ვარსკვლავის ტურნირი: ტარდებოდა 2002-2003 წლებში
–––– შეჯიბრი: ტარდებოდა 2009-2010 წლებში
ადაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ადაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ღორჯომის თემში. მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკად ღორჯომის სათავეებში. ზღვის დონიდან 1940 მ, ხულოდან 12 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა და მუსლიმური რელიგიური სკოლა-პანსიონი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 176 ადამიანი.
გოდგაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

გოდგაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს არსიანის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1000 მ, ხულოდან 5 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 91 ადამიანი.
გუდასახო

გუდასახო — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. უჩხოსწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1160 მ-ზე, ხულოდან 8 კმ-ის დაშორებით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 163 ადამიანი.
ზემო ვაშლოვანი

ზემო ვაშლოვანი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ვაშლოვანის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს, ბათუმი–ახალციხის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, ხულოდან 3,5 კმ-ში. სოფელს 1948 წლამდე ეწოდებოდა ზედა ალმე, შემდეგ — ვაშლოვანი, პოსტსაბჭოთა პერიოდში — ზემო ვაშლოვანი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 383 ადამიანი.
ქვემო ვაშლოვანი

ქვემო ვაშლოვანი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ვაშლოვანის ადმინისტრაციულ ერთეულში. პოსტსაბჭოთა პერიოდში — ქვემო ვაშლოვანი.

ქვემო ვაშლოვანში, ადგილ „ნახუცარში“ ნაპოვნია აჭარის ტერიტორიაზე ცნობილი ერთადერთი ქვის სარკოფაგი (- საუკუნეებს შორის), რომელიც 1938 წელს გიორგი ჩიტაიას ინიციატივით ბათუმში, აჭარის ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში გადაიტანეს. იქვე აღმოჩენილია - საუკუნეების ნაეკლესიარის ნაშთი, დარბაზული ეკლესიის ასაგებად მოწყობილი ცოკოლი, დარღვეული სამარხები, კერამიკის ნატეხები, ცუდად დაცული ვერცხლის მონეტები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1044 ადამიანი.
ფუშრუკაული

ფუშრუკაული — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ფუშრუკაული, ვერნები, მახალაკაური, ოშანახევი, რაქვთა).მდებარეობს მდინარე სხალთის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1180 მ., ხულოდან 24 კმ. საუკუნის დასაწყისში სოფელში ააგეს მეჩეთი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 135 ადამიანი.
ქურდული

ქურდული — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ღორჯომის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ღორჯომისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1360 მ., ხულოდან 13 კმ., ტუნაძეებიდან 4 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი.
ღორჯომელაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ღორჯომელაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, დიოკნისის თემში. მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1100 მ., ხულოდან 10,5 კმ. ღურტადან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 211 ადამიანი.
ანდრეს-იბანიესის პროვინცია

ანდრეს-იბანიესის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერა, რომელიც ამავე დროს დეპარტამენტის დედაქალაქიცაა.

პროვინცია შეიქმნა 1944 წლის 6 დეკემბერს, გალბერტო ვილიაროელის პრეზიდენტობის დროს.

მდებარეობს ბოლივიის დაბლობში. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 110 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 90 კმ-ზე.

მოსახლეობა
ბოლო ორი ათწლეულის მანძილზე, ადგილი ჰქონდა პროვინციის მოსახლეობის 130%-იან ზრდას.
99% ლაპარაკობს ესპანურად, 12.5 % ასევე კეჩუაზე, 3,4 % აიმარაზე, 0,8 გუარანიზე. (1992)
მოსახლეობის 15,7 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
6.7 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 1% მაღაროებში, 14.1 % მრეწველობაში, 78.2 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 86.1 % კათოლიკეა, 9.7 % პროტესტანტი.

დაყოფა
პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
შურმული

შურმული — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ვაშლოვანის თემში. მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 920 მ, ხულოდან 7 კმ, ზემო ვაშლოვანიდან 1,5 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 239 ადამიანი.
ჭერი (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

ჭერი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, სხალთის თემში. მდებარეობს მდინარე სხალთის ხეობაში, ზღვის დონიდან 800 მ., ხულოდან 20 კმ., ყინჩაურიდან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 217 ადამიანი.
ანხელ-სანდოვალის პროვინცია

ანხელ-სანდოვალის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში.

მდებარეობს ბოლივიის დაბლობში. აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბრაზილია. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 100-180 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 210 კმ-ზე.

მოსახლეობა
ბოლო ორი ათწლეულის მანძილზე, ადგილი ჰქონდა პროვინციის მოსახლეობის 40%-იან ზრდას.
98.4 % ლაპარაკობს ესპანურად, 2.1 % ასევე კეჩუაზე, 1.5 % აიმარაზე. (1992)
მორწმუნეთა 94.1 % კათოლიკეა, 5.3 % პროტესტანტი. (1992)

დაყოფა
პროვინცია შედგება ოთხი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
NBA-ის ლოკაუტები

ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ლოკაუტი — ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში მომხდარი გაფიცვები. ამ დროისთვის ასეთი 4 შემთხვევაა.

1995 წლის ლოკაუტი, რომელიც 1995-96 წლების სეზონის დაწყებამდე 3 თვით ადრე გამოცხადდა
1996 წლის ლოკაუტი, რომელიც 1996-97 წლების სეზონის დაწყებამდე რამდენიმე საათით ადრე გამოცხადდა
1998-99 წლების ლოკაუტი, რომელიც 1998-99 წლების სეზონში 6 თვის განმავლობაში იყო, რის გამოც რეგულარული სეზონი შემოკლრებული 50 მატჩიანი შედგა
2011 წლის ლოკაუტი, რომელიც 2011-12 წლების სეზონის დაწყებამდე რამდენიმე თვით ადრე გამოცხადდა, საბოლოოდ კი რეგულარული სეზონი შემოკლებული 66 მატჩით ჩატარდა
ჩიკიტოსის პროვინცია

ჩიკიტოსის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია სან-ხოსე-დე-ჩიკიტოსი.

პროვინცია შეიქმნა 1826 წლის 23 იანვარს, მარშალ ანტონიო ხოსე სუკრეს პრეზიდენტობის დროს.

მდებარეობს ბოლივიის დაბლობში. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 500 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 220 კმ-ზე.

მოსახლეობა
2001-2005 წლებს შორის, პროვინციის მოსახლეობა 15 %-ით გაიზარდა, 59 754 ადამიანიდან 68 445-მდე.

დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
დანაშაული და სასჯელი

„დანაშაული და სასჯელი“ — რუსი მწერლის ფიოდორ დოსტოევსკის რომანი, რომელიც პირველად 1866 წელს დაიბეჭდა ჟურნალ „რუსკი ვესტნიკში“ და მაშინვე დიდი გამოხმაურება და მსოფლიო აღიარება მოიპოვა. ეს ნაწარმოები ფსიქოლოგიური ისტორიაა დანაშაულისა და მისი ზნეობრივი შედეგებისა. რომანის დაბეჭდვას დაემთხვა გახმაურებული სასამართლო საქმემ. 19 წლის სტუდენტმა დანილოვმა 1866 წლის იანვარში მოსკოვში ჩაიდინა მკვლელობა ჩარჩი პოპოვის და მისი მოსამსახურე ნორდმანის გაძარცვის მიზნით. საქმის შემდგომ მოვლენებმა გამოხმაურება ჰპოვა დოსტოევკის შემდეგ რომანში „იდიოტი“.

სიუჟეტი
სიუჟეტი ვითარდება მთავარი გმირის როდიონ რასკოლნიკოვის ირგვლივ, რომლის გონებაშიც მწიფდება დანაშაულის თეორია. რასკოლნიკოვი უკიდურესად ხელმოკლეა, მას არა თუ უნივერსიტეტში სწავლის საფასურის, არამედ საცხოვრებლის ქირის გადახდაც კი არ შეუძლია. უღარიბესნი არიან მისი და და დედაც. მოულოდნელად ის შეიტყობს, რომ თავის და (დუნია რასკოლნიკოვა) აპირებს ცოლად გაჰყვეს კაცს, რომელიც სულაც არ აპირებს ფინანსურად დაეხმაროს მეუღლის ოჯახს. ეს ფაქტი უკანასკნელი წვეთი აღმოჩნდება, რის შემდეგაც რასკოლნიკოვი მოხუცი მევახშის მოკვლას გადაწყვეტს, თუმცა იძულებული გახდება მოკლას მოწმეც — მისი და. მაგრამ რასკოლნიკოვისთვის შეუძლებელი ხდება ისარგებლოს ნაქურდალით. ამის შემდეგ იწყება დამნაშავის საშინელი ცხოვრება. ნაწარმოებში ჩანს დოსტოევსკის ნატიფი ფსიქოლოგიზმი. რომანში ჩნდება უფრო და უფრო მეტი ახალი სახე. ბედი მას შეახვედრებს მარტოსულ, შეშინებულ, ღარიბ გოგონას, რომელშიც ის პოულობს მშობლიურ სულსა და დასაყრდენს — ეს იყო სონია მარმელადოვა, რომელიც ოჯახს პროსტიტუციის გზით არჩენდა. რასკოლნიკოვი მხარდაჭერას ასევე პოულობს უნივერსიტეტის მეგობარ რაზუმიხინში, რომელსაც მისი და — ავდოტია რომანოვნა რასკოლნიკოვა უყვარს.
ჩარლზ ბარკლი

ჩარლზ უეიდ ბარკლი ( დ. 20 თებერვალი 1963) — ამერიკელი ვეტერანი პროფესიონალი კალათბურთელი და ანალიტიკოსი სატელევიზიო პროგრამაში, „-ის შიგნით“, რომელიც ფილადელფია სევენთისიქსერსის რიგებში თამაშობდა ახალწვეულობისას, ხოლო კარიერის შემდგომი წლები ფინიქს სანსის და ჰიუსტონ როკეტსი-ს რიგებში გაატარა — ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში. ის მიიჩნევა -ის ერთ-ერთ ყველაზე დომინირებად მძიმე ფორვარდად. ჩარლზ ბარკლიმ 11-ჯერ მიიღო -ის ყველა ვარსკვლავის მატჩში მონაწილეობა და 1991 წელს ყველაზე ღირებული მოთამაშის (-ის) ტიტულიც მოიპოვა. ის ასევე არის 1993 წლის სეზონის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდოს მფლობელიც. „სერ“ ჩარლზ ბარკლი, როგორც მას -ში უწოდებენ, ამერიკის შეერთებული შტატების სახელით მონაწილეობდა 1992 და 1996 წლების ოლიმპიადებში, „ოცნების გუნდის“ -ის შემადგენლობაში და ორი ოქროს მედალი აქვს მოპოვებული. ის შედის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის 50 საუკეთესო მოთამაშეთა შორის. არის -ს დიდების დარბაზის წევრი, როგორც ინდივიდუალური კარიერით, ისე „ოცნების გუნდის“ შემადგენლობაში.
NBA-ის გუნდების მიმდინარე შემადგენლობები

ქვემოთ მოყვანილია ამჟამინდელი გუნდების შემადგენლობები ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში

აღმოსავლეთი კონფერენცია
აღმოსავლეთ კონფერენციაში სულ 15 გუნდია

ატლანტიკის დივიზიონი
ბოსტონ სელტიქსი
ბრუკლინ ნეტსი
ნიუ-იორკ ნიქსი
ფილადელფია სიქსერსი
ტორონტო რაპტორსი
ცენტრალური დივიზიონი
ჩიკაგო ბულზი
კლივლენდ კავალიერსი
დეტროიტ პისტონსი
ინდიანა პეისერსი
მილუოკი ბაქსი
სამხრეთ-აღმოსავლეთი
ატლანტა ჰოუქსი
შარლოტ ბობკეტსი
მაიამი ჰიტი
ორლანდო მეჯიკი
ვაშინგტონ უიზარდსი
დასავლეთ კონფერენცია
დასავლეთ კონფერენციაში სულ 15 გუნდია

სახმრეთ-დასავლეთი
დალას მევერიქსი
ჰიუსტონ როკეტსი
მემფის გრიზლი
ნიუ-ორლეან ჰორნეტსი
სან-ანტონიო სპურსი
ჩრდილო-დასავლეთი
დენვერ ნაგეტსი
მინესოტა ტიმბერვულვზი
პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი
ოკლაჰომა-სიტი თანდერი
იუტა ჯაზი
წყნარი ოკეანე
გოლდენ სტეიტ უორიორსი
ლოს-ანჯელეს კლიპერსი
ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი
ფინიქს სანსი
საკრამენტო კინგსი
ეროვნება და რასები NBA-ში

ეროვნებების და რასების შეხედულებები ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციის ისტორიაში არაერთხელ შეიცვალა. პირველი არა-თეთრი მოთამაშე ლიგას 1947 წელს შემოუერთდა. რასული აქტივისტების თანახმად, -ში 2011 წელს ტოტალური მაჩვენებლის 83% არა-თეთრი მოთამაშე იყო, მათ შორის 78% ფერად-კანიანი, 4% ლათინო და 1% აზიელი. მოთამაშეების 17% იყო თეთრ-კანიანი. ლიგას აქვს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ფერად-კანიანი მოთამაშეებისა ვიდრე სხვა ნებისმიერ მთავარ პროფესიონალურ სპორტულ ლიგაში აშშ-სა და კანადის ტერიტორიაზე.

ისტორია
უატარუ მისაკას დებიუტი 1947 წელს შედგა, რომელიც პირველი არა თეთრ-კანიანი და აზიელ-ამერიკელი მოთამაშე იყო ლიგაში. ჰენკ დეზონი ასევე თამაშობდა იმ წელს. 1960-იან წლებში ფერად-კანიანი მოთამაშეების გამოჩენამ ლიგაში, გამოიწვია -ის მატჩების უფრო სტილის შეცვლა და თამაში უფრო სწრაფი და ფარის ზემოთ დაიწყო. ბევრი ლიგის საუკეთესო მოთამაშე იყო ფერად-კანიანი. იმ დროს, ფერად-კანიანებს სჯეროდათ, რომ ლიგას არაოფიციალური წესი ჰქონდა თითო გუნდში არაუმეტეს 4 ფერად-კანიანი მოთამაშისა.

პუერტო-რიკოელი ბატჩ ლი 1978 წელს, იყო პირველი ლათინო მოთამაშე ლიგაში. უანგ ჟიჟი იყო პირველი ჩინელი მოთამაშე 2001 წელს.

დიდების დარბაზის წევრი მოთამაშე და ინდიანა პეისერსის პრეზიდენტი კალათბურთის ოპერაციების დარგში - ლარი ბირდი 2004 წელს განცხადებით გამოვიდა, რომ ლიგას უფრო მეტი თეთრ-კანიანიი მოთამაშე სჭირდებოდა, რადგან ლიგის გულშემატკივრები უმეტესწილად თეთრ-კანიანები არიან. „თუ შენ გყავს რამდენიმე თეთრი ბიჭი იქ, შენ შეიძლება ცოტატი უფრო გააოცო ისინი (გულშემატკივრები), მაგრამ ეს ფერად-კანიანი ხალხის თამაშია და ყოველთვის იქნება ესე. მე ვგულისხმობ, რომ საუკეთესო ათლეტები მსოფლიოში აფრიკელ-ამერიკელები არიან“. - განაცხადა ბირდმა.
ეინდჰოვენის აეროპორტი

ეინდჰოვენის აეროპორტი — რეგიონური (საერთაშორისო) მნიშვნელიბის აეროპორტი ნიდერლანდებში, ქალაქ ეინდჰოვენიდან დასავლეთით 7,4 კილომეტრში. მგზავრთა მომსახურების რაოდენობის მიხედვით ნიდერლანდების აეროპორტებს შორის მე-2 ადგილზეა. 2011 წლისათვის მოემსახურა 2,65 მლნ.-მდე მგზავრს. გამოიყენება სამოქალაქო და სამხედრო მიზნებში. მეორე მსოფლიო ომიდან დაწყებული 1998 წლამდე ეწოდებოდა ველსხაპი. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) მსვლელობისას აეროპორტზე არაერთხელ მიიტანეს იერიში. 1996 წლის 15 ივლისს ეინდჰოვენის აეროპორტში კატასტროფა განიცადა თვითმფრინავმა -130 . დაიღუპა 34 ადამიანი.
ორგანული ნივთიერებები

ორგანული ნივთიერებები — ნივთიერებები, რომლებსაც შეიცავს მხოლოდ ცოცხალი ორგანიზმები. ორგანული ნივთიერებებია: ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები.

ცილები ყოველი ცოცხალი ორგანიზმის უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ნივთიერებებია და ცხოველური ორგანიზმის მასის თითქმის ⅔-ს შეადგენს. მცენარეთაგან ცილებით მდიდარია პარკოსნები — ლობიო, სოია, ცერცვი, ბარდა, აგრეთვე კომბოსტო და სხვა.
ცილების როლი უჯრედებში მიმდინარე სასიცოცხლო პროცესებისათვის მეტად დიდი და მრავალფეროვანია.

ცხიმები როგორც ცხოველურ, ისე მცენარეულ ორგანიზმში გვხვდება. ცხიმებით განსაკუთრებით მდიდარია ზოგიერთი მცენარის — მაგ., კაკლის, თხილის, მზესუმზირას, არაქისის, ქოქოსის პალმის — ნაყოფები და თესლები.
კომუნიკატორი (გადაცემა)

კომუნიკატორი — ქართული სატელევიზიო ტოკ-შოუ. 1999-2001 წლებში გადიოდა საქართველოს ტელევიზიის პირველი არხის ეთერში. 2002 წელს გადიოდა რუსთავი 2-ის ეთერში. 2014 წლის 29 დეკემბრიდან კვლავ ეთერში გადის პირველ არხზე და ინტერნეტში.

გადაცემის კონცეფციის ავტორი და წამყვანია სერგი გვარჯალაძე. 2014 წლიდან მასთან ერთად გადაცემა მიჰყავთ მერი შიხაშვილს და ნასტასია არაბულს.

ფორმა
1999-2001 წლებში გადაცემა ეთერში გადიოდა სტუდიიდან, რომელიც გაფორმებული იყო სახლის სახურავის სახით. წამყვანი მასზე შემოდიოდა კარიდან და მაყურებლებს ესალმებოდა. რუსთავი 2-ზე წარმოდგენილი გადაცემა უკვე ტრადიციულად მოწყობილი სტუდიიდან გადიოდა.

ძირითადად, ყველა გადაცემა კონკრეტულ თემას ეძღვნება, თუმცა იყო თავისუფალი თემებიც. სტუდიას უკავშირდებიან მსმენელები, რომლებსაც მოგვიანებით აკავშირებენ წამყვანთან. სადისკუსიო თემებს შორის ძირითადად სოციალური საკითხებია.

როდესაც სტუდიაში რესპონდენტი ერთვება, წამყვანი წარმოთქვამს ფრაზას „არის კონტაქტი?“, რომელიც გადაცემის სიმბოლოდ იქცა.

რუბრიკები
' - გადაცემას დაემატა 2002 წელს. გადაცემაში მოწვეული ერთ-ერთი რიგითი მოქალაქე სერიოზული განწყობით ყვებოდა მსოფლიო ამბებს, რაც თავის მხრივ, სახუმარო ტონს იძენდა.

ფაქტები
2002 წლის 19 მაისს რუსთავი 2-ის ეთერში გასულ გადაცემაში ნაჩვენები იქნა მუსიკოს ნიკა მაჩაიძის ვიდეოკოლაჟი, რომელიც ინგა გრიგოლიას გადაცემისგან დამზადდა. გადაცემაში წამყვანი ესაუბრებოდა ედუარდ შევარდნაძეს. მათი ფრაზები ამოჭრილი და ერთმანეთში არეული იქნა, მუსიკალური ფონის თანხლებით.
კორდილიერის პროვინცია (ბოლივია)

კორდილიერის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. დედაქალაქია ლაგუნილიასი. 2001 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 108 843 ადამიანს.

გეოგრაფია
კორდილიერის პროვინცია მდებარეობს დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში და იგი ქვეყნის უდიდესი პროვინციაა. გეოგრაფიულად ემთხვევა გრან-ჩაკოს რეგიონს. ესაზღვრება პარაგვაისა და არგენტინას. ხასიათდება მშრალი კლიმატით. ცხელი დღითა და ცივი ღამით. ფართობი შეადგენს 86 245 კმ²–ს, რაც მთლიანი დეპარტამენტის 23.3%–ია.

დაყოფა
პროვინცია შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
ზვოლე

ზვოლე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდში, მდინარე ზვარტე-ვატერის ნაპირზე. ოვერეისელის დედაქალაქი. 2011 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა უდრის 120,000 ათ. ადამიანს. ფართობი 119 28 კმ².

წერილობით წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1040 წელს. როგორც ქალაქი დაარსდა 1230 წელს შემაღლებულ ჭაობიან ტერიტორიაზე. შუა საუკუნეებში იყო ჰანზის კავშირი წევრი და ციხესიმაგრე. ინგლისსა და ნიდერლანდს შორის არსებული ომის დროს 1674 წელს ციხესიმაგრე დაინგრია.

ამჟამად ზვოლე არის სავაჭრო ცენტრი და ნიდერლანდების ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ არხების სისტემის გადაკვეთის ადგილზე მდებარე მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძი. მრეწველობა შეიცავს გემთმშენებლობასა და ტრანსპორტს, ლითონის დამუშავებას. საქალაქო ტრანსპორტის სახეობებს ქმნის ავტობუსი და ტაქსი. მდიდარია არქიტექტურული ძეგლებით, არის ხიდები, მუზეუმები, ეკლესიები.

დაძმობილებული ქალაქები
ლიუნენი –
ვოლოგდა –
კალინინგრადი –
ბანდუნგის კონფერენცია

ბანდუნგის კონფერენცია – აზიისა და აფრიკის 29 ქვეყნის კონფერენცია, ჩატარდა 1955 წლის 18-24 აპრილს ინდონეზიის ქალაქ ბანდუნგში. გადაწყვეტილება მისი მოწვევის შესახებ მიიღო ინდოეთის, ბირმის, ინდონეზიის, პაკისტანისა და ცეილონის პრემიერ-მინისტრთა კოლომბოს თათბირმა 1954 წლის აპრილში.

კონფერენციის მონაწილეებმა დაგმეს კოლონიალიზმი, რასობრივი დისკრიმინაცია და სეგრეგაცია, მხარდაჭერა გამოუცხადეს დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ ხალხებს, თხოვნით მიმართეს გაეროს უშიშროების საბჭოს მიეღოთ გაეროში კამბოჯა, ცეილონი, იაპონია, იორდანია, ლაოსი, ლიბია, ნეპალი და გაერთიანებული ვიეტნამი.

ბანდუნგის კონფერენციამ მოითხოვა ატომური და ბირთვული იარაღის წარმოების, გამოცდისა და გამოყნების აკრძალვა, განიარაღება, მოუწოდა სახელმწიფოებს ეკონომიკური და კულტურული თანამშრომლობისაკენ, ყველა სადავო საკითხის მშვიდობიანი გადაწყვეტისაკენ.
ბავარიის მემკვიდრეობა

ბავარიის მემკვიდრეობა, ომი ბავარიის მემკვიდრობისათვის – ომი ავსტრიასა და პრუსია-საქსონიას შორის 1778-1779 წლებში. ბავარიის უშვილო კურფიურსტ მაქსიმილიან იოზეფის (ვიტელსბახების საგვარეულოდან) გარდაცვალების შემდეგ (1777), ავსტრიის მთავრობამ შეძლო მიეღო მისი მემკვიდრის პფალცის კურფიურსტის კარლ თეოდორის თანხმობა ავსტრიისათვის ბავარიის მიწა-წყლის დაახლოებით 40 %-ის გადაცემის შესახებ. გერმანიაში ავსტრიის ჰაბსბურგთა პოზიციების გაძლიერებისათვის ხელის შეშლის მიზნით პრუსიამ 1778 წლის 5 ივლისს საქსონიასთან ერთად (საქსონიას პრეტენზია ჰქონდა ბავარიის ნაწილზე) დაიწყო ომი ავსტრიის წინააღმდეგ. პრუსია-საქსონიის ჯარები ფრიდრიხ პრუსიელის და პრინც ჰაინრიხის მეთაურობით ჩეხეთის ტერიტორიაზე შეიჭრნენ, მაგრამ ვერ დაძლიეს ავსტრიის ჯარის წინააღმდეგობა და 1778 წლის სექტემბერში უკან დაიხიეს. რუსეთმა, საფრანგეთის მხარდაჭერით მეომარი მხარეები აიძულა საზავო მოლაპარაკება დაეწყოთ. 1779 წლის ტეშენის ზავით ავსტრიამ მიიღო ბავარიის ნაწილი – ინის ოლქი. დანარჩენი მიწები პფალცის კურფიურსტს დაუბრუნდა. ბავარიაში პფალცელი ვიტელსბახების შტო დამკვიდრდა.
ზელანდიის პროვინცია

ზელანდიის პროვინცია — პროვინცია სამხრეთ-დასავლეთ ნიდერლანდებში. უკავია მდინარეების შელდისა და მაასის დელტები. დედაქალაქი მიდელბურგი. მოიცავს მრავალრიცხოვან კუნძულებს. ტერიტორიის დიდი ნაწილი ზღვის დონეზე დაბლა მდებარეობს. უკანასკნელად დიდი წყალდიდობა 1953 წელს დაფიქსირდა. ეკონომიკა ძირითადად დაფუძნებულია ტურიზმზე. ზაფხულში განსაკუთრებით პუპულარულია პლაჟები.

ზელანდია იყო დავის საგანი ფლანდრიისა და ჰოლანდიის გრაფებს შორის; უკანასკნელმა 1323 წელს მოახერხდა და შემოიერთა ტერიტორია. უილიამ -ის (1672–1702) დროს იგი პროვინციებად გაერთიანდა. პროვინციის სანაპირო ზოლი მუდამ იცვლებოდა. კუნძულები ზრდას ალუვიური მოქმედების ხარჯზე განიცდიდნენ, ზოგჯერ იტბორებოდნენ. განსაკუთრებით ძლიერი წყალდიდობა დაფიქსირდა 1953 წლის 1 თებერვალს, რის შედეგადაც დაიღუპა 1800 ადამიანი. შედეგად დაიწყეს მასშტაბური წყალდიდობის საწინააღმდეგო სისტემის — დელტაპროექტის განხორცილება, რათა თავითად აეცილებინათ ტრაგედიის განმეორებითი შემთხვევები. ამასთანავე მოხდა კუნძულების დაკავშირება მატერიკთან. სოფლის მეურნეობა ამჟამად მაღალ დონეზეა მექანიზირებული და მეტად ეფექტურია. ნიადაგების დიდი ნაწილი სახნავად ვარგისიანია. მოჰყავთ კარტოფილი, შაქრის ჭარხალი და სხვ. განვითარებულია მებაღეობა. მნიშვნელოვანია აგრეთვე მსხვილი რქოსანი საქონლის მომრავლება. ზელანდია ცნობილია ხამანწკებისა და კრევეტების ტრადიციული კულტურით.

მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, ნიდერლანდების ერთ-ერთი ყველაზე პატარა პროვინციაა. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა უდრიდა 380,186 ადამიანს. დიდი ქალაქებია: ფლისინგენი, მიდელბურგი, გუსი, ტერნეზენი, სას-ვან-გენტი.
ნიდერლანდების დედაქალაქი

ნიდერლანდების დედაქალაქი — ამსტერდამი, მიუხედავად იმისა, რომ 1588 წლიდან ქვეყნის გენერალური შტატები და მთავრობა მდებარეობს ჰააგაში. 1815 წლის 24 აგვისტოს კონსტიტუციის მიხედვით, ამსტერდამის მიმდინარე ტიტულია ნიდერლანდების სამეფოს დედაქალაქი.

ისტორიის მანძილზე მხოლოდ ერთხელ 1808-1813 წლებში ჰოლანდიის სამეფოს არსებობის დროს მეფე ლუი ბონაპარტმა გამოაცხადა ამსტერდამი როგორც დედაქალაქად, ასევე მთავრობის რეზიდენციადაც. 1810 წელს საფრანგეთის პირველმა იმპერიამ მოახდინა ნიდერლანდების ანექსია და მეფე ჩაანაცვლა საფრანგეთის დანიშნულმა მთავრობამ. 1810-1813 წლებში ქალაქი გარკვეულწილად ინარჩუნებდა დედაქალაქის სტატუსს, რადგან ნაპოლეონმა იგი პარიზისა და რომის შემდეგ იმპერიის მესამე ქალაქად გამოაცხადა. 1813 წლის დეკემბერში ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ ნიდერლანდების ტახტზე ავიდა ვილიამ , რომელმაც მთავრობის რეზიდენცია ისევ ჰააგაში გადაიტანა.