iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პოლაბები

პოლაბები, პოლაბელი სლავები — დასავლელ სლავთა ტომების დიდი ჯგუფი, ახ. წ. ათასწლეულის ბოლოს და ათასწლეულის დასაწყისში ცხოვრობდნენ მდინარე ლაბიდან და მის შენაკად სალიდან (დასავლეთით) მდინარე ოდრამდე (აღმოსავლეთით), მადნეულის მთებიდან (სამხრეთით) ბალტიის ზღვამდე (ჩრდილოეთით) გადაჭიმულ ტერიტორიაზე.

ცნობილია პოლაბების სამი ტომობრივი ჯგუფი: ლუჟიცელი სერბები, ლუტიჩები (ველეტები), ბოდრიჩები (ობოდრიტები). საუკუნეში პოლაბები გერმანელმა ფეოდალებმა დაიმორჩილეს. დაპყრობილ მიწა-წყალზე შექმნეს სამხედრო ოლქები (მარკები). მათ შორის კათოლიკე მისიონრებმა გაავრცელეს ქრისტიანობა. 983 და 1002 წლების დიდ აჯანყებათა შედეგად პოლაბების მეტი ნაწილი (გარდა ლუჟიცელი სერბებისა) გათავისუფლდა გერმანელთა ბატონობისაგან. საუკუნეში პოლაბების ბრძოლას გერმანული აგრესიის წინააღმდეგ სათავეში ედგა ბოდრიჩების მთავარი ნიკლოტი (გერმანული აგრესიის ორგანიზატორები იყვნენ ჰაინრიხ ლომი და ალბრეხტ დათვი). 1147 წელს ჯვაროსნული ლაშქრობა სლავთა წინააღმდეგ უშედეგოდ დამთავრდა, მაგრამ 50-60-იან წლებში გერმანელმა ფეოდალებმა ისარგებლეს პოლაბების დაქსაქსულობით და დაიპყრეს მათი უკანასკნელი თავისუფალი ტერიტორია. ლუტიჩების მიწა-წყალზე შეიქმნა ბრანდენბურგის სამარკგრაფო, ბოდრიჩებისაზე – მეკლენბურგის სამთავრო. შემდეგში პოლაბების უმეტესი ნაწილი გაგერმანელდა, ნაწილი განადგურდა. კულტურული და ეთნიკური თვითმყოფადობა მხოლოდ ლუჟიცელებმა შეინარჩუნეს.
ყველაფერი ევას შესახებ

„ყველაფერი ევას შესახებ“ — 1950 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. მას საფუძვლად უდევს 1946 წელს გამოცემული მერი ორის მოთხრობა „ევას სიბრძნე“. ფილმში ჯერ კიდევ უცნობი და ახალგაზრდა მერილინ მონრო მონაწილეობდა.

ჯილდოები
ფილმი ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა და ოსკარის 14 ნომინაცია დაიმსახურა. მათგან ფილმმა ექვსი ჯილდო მიიღო. „ყველაფერი ევას შესახებ“ ერთადერთი ფილმია, რომელმაც ოთხი ოსკარის ნომინაცია მიიღო ქალთა მიერ შესრულებული როლებისთვის.

ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯორჯ სანდერსი
საუკეთესო რეჟისურა: ჯოზეფ მანკევიჩი
კოსტუმების საუკეთესო დიზაინი შავ-თეთრ ფილმში: ედიტ ჰედი, შარლ ლა-მარი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ჯოზეფ მანკევიჩი
საუკეთესო ხმა: თომას მოულტონი

კანის კინოფესტივალის ჯილდოები
ჟიურის პრიზი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: ბეტი დეივისი

სხვა ჯილდოები
ბაფტა საუკეთესო ფილმისთვის
ოქროს გლობუსი საუკეთესო სცენარისთვის: ჯოზეფ მანკევიჩი

გალერეა
პროკოპი კესარიელი

პროკოპი კესარიელი (, ; დ. დაახლ. 507 — გ. 562 წლის შემდეგ) — ბიზანტიელი ჟამთააღმწერელი, იუსტინიანე -ის კარის ისტორიკოსი, იურისტი და დიპლომატი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
წარმოშობით ებრაელი, პალესტინის ქალაქ კესარეიდან, წარჩინებული და შეძლებული ოჯახიშვილი, მიიღო ბრწყინვალე განათლება. მალე დაწინაურდა სასახლის კარზე და 527 წლის შემდეგ იუსტინიანე -ის სარდალ ველისარიუსს ახლდა როგორც მისი პირადი მდივანი ჩრდილოეთ აფრიკის, იტალიისა და სპარსეთის ლაშქრობებში. პროკოპი კესარიელის მთავარი ნაშრომია „იუსტინიანეს ომების ისტორია“ 8 წიგნად, რომელშიც აღწერილია ბიზანტიელთა ომები ვანდალებთან, გუთებთან და სპარსელებთან, აგრეთვე საუკუნის ნახევრის პოლიტიკური მოვლენები. პროკოპი კესარიელი აგრეთვე ავტორია პანეგირიკისა „აღმშენებლობათა შესახებ“, რომელიც მოგვითხრობს იუსტინიანე -ის საამშენებლო საქმიანობაზე მთელი იმპერიის ფარგლებში.

მოგვიანებით დადგინდა რომ პროკოპი კესარიელს ეკუთვნის „საიდუმლო ისტორია“ ფარულად დაწერილი თხზულება, რომელშიც იუსტინიანესა და დედოფალ თეოდორას მძაფრი კრიტიკაა მოცემული, აგრეთვე აღწერილია მათი დანაშაულებრივი საქმიანობა. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, პროკოპიმ საიდუმლო ისტორია შეგნებულად შეადგინა, როგორც გაზვიადებული და დამადანაშაულებელი თხზულება, რადგან შიშობდა, რომ შესაძლო შეთქმულებას შეიძლება იუსტინიანეს მმართველობა დაემხო. ასეთ შემთხვევაში, როგორც კარის ისტორიკოსს, საფრთხე თავად მასაც შეიძლებოდა შეხებოდა. ამ კონტექსტში, გამოუქვეყნებელი ხელნაწერი ერთგვარ დაზღვევად შეიძლება ყოფილიყო გამიზნული, რომელიც ახალი ხელისუფლებისთვის სასჯელის თავიდან ასაცილებლად იქნებოდა შეთავაზებული. პროკოპი კესარიელმა ყველაზე უხვი და უმნიშვნელოვანესი ცნობები დაგვიტოვა საქართველოს შესახებ.
ვილსანდის ეროვნული პარკი

ვილსანდის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ესტონეთში, საარემაას მაზრაში. მოიცავს კუნძულ ვილსანდის ნაწილს, მიმდებარე პატარა კუნძულებს, კუნძულ საარემაას დასავლეთ ნაწილს და ჰარილაიდის ნახევარკუნძულის ნაწილს.

პარკი თავდაპირველად 1910 წელს შეიქმნა როგორც ფრინველთა ნაკრძალი. 1957 წელს მიენიჭა ეროვნული პარკის სტატუსი. მოიცავს საკმაოდ მგრძნობიარე ეკოსისტემას, რადგან ამ ადგილებს გამოიყენებენ გადამფრენი ფრინველები. აბსოლუტურად აკრძალულია ნადირობა. პარკი პოპულარულია როგორც ესტონელ, ისე უცხოელ, განსაკუთრებით ფინელ ტურისტებს შორის.
ლაჰემაის ეროვნული პარკი

ლაჰემაა — ეროვნული პარკი ჩრდილოეთ ესტონეთში, დედაქალაქ ტალინიდან 70 კმ-ით აღმოსავლეთით. მოიცავს 725 კმ² ტერიტორიას. შეიქმნა ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდში, 1971 წელს. ფართობის მხრივ უდიდესია ესტონეთში და ერთ-ერთი უდიდესი ევროპაში. ძირითადი დანიშნულებაა დაცვა, კვლევა და ჩრდილოეთევროპული ლანდშაფტის, ეკოსისტემების, ბიომრავალფეროვნებისა და ეროვნული საგანძურის ხელშეწყობა.

ლაჰემაა ესტონეთის ერთ-ერთი უმთავრესი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. მისი 70%-ზე მეტი ტყეებითაა დაფარული, მდიდარია ფლორა და ფაუნა; მრავლადაა ჭაობი. გაყვანილია ტურისტული ბილიკები.

გალერეა
პროტესტანტული უნია

პროტესტანტული უნია — გერმანიის პროტესტანტული სამთავროებისა და საიმპერიო ქალაქების კავშირი. შეიქმნა 1608 წლის 14 მაისს აუჰაუზენში კათოლიკეთა ხელყოფისაგან თავის დასაცავად. პროტესტანტულ უნიაში გაერთიანდნენ: ანჰალტი, პფალცის საკურფიურსტო, ვიურტემბერგი, ბადენი, კულმბახი, ანსბახი, ნოიბურგ-პფალცი, 1609 წლიდან – ქალაქები სტრასბურგი და ულმი, 1610 წლიდან – ბრანდებურგის საკურფიურსტო და ჰესენი. პროტესტანტული უნიის შექმნას უსწრებდა ლუთერანებისა და კალვინისტების ორი დამოუკიდებელი კავშირი (1605 წ.). პროტესტანტული უნიას საერთო ხაზინა ჰქონდა და ჰყავდა ჯარი. მას მეთაურობდა დირექტორი – პფალცის კურფიურსტი ფრიდრიხ , ხოლო 1615 წლიდან – მისი ძე ფრიდრიხ . პროტესტანტულ უნიას ემხრობოდნენ საფრანგეთი, შეერთებული პროვინციების რესპუბლიკა (ჰოლანდია) და ინგლისი. პროტესტანტული უნიის საპირისპიროდ შეიქმნა კათოლიკური ლიგა (1609 წ.). პროტესტანტული უნია დაიშალა შინაგანი წინააღმდეგობისა და ჰაბსბურგულ-კათოლიკური ბლოკის გამარჯვების შედეგად 1621 წელს.
მებრძოლი არწივები

მებრძოლი-არწივები (რაინდი-არწივები) — აცტეკების ჯარში შემავალი ქვეითი მებრძოლების ერთ-ერთი სახეობა. წარმოადგენდნენ მებრძოლი-იაგუარების ანალოგიურ ელიტურ საბრძოლო რაზმებს. ჩვენამდე მოაღწია ამ მებრძოლების მრავალმა ქანდაკებამ და გამოსახულებამ.

შეიარაღება
მებრძოლი-არწივები იბრძოდნენ ხის ხმლებით, რომლებსაც ობსიდიანის პირები ჰქონდა (მაკუავიტლი). აგრეთვე ისინი იყენებდნენ შუბებს, მშვილდებსა და შუბმსროლელებს (ატლატლი). დაცვითი აღჭურვილობის როლში ისინი იყენებდნენ ბამბის დალიანდაგებულ აბჯარს, ხის ფარსა და მუზარადს, რომელსაც არწივის თავის ფორმა ჰქონდა.

საინტერესო ფაქტები
კომპიუტერულ თამაშ : -ში მებრძოლი-არწივები მონაწილეობენ აცტეკებისა და მაიას სწრაფი სამხედრო ერთეულების როლში.
პრჟემისლ I ოტოკარი

პრჟემისლ ოტოკარი (, ; დ. უცნობია — გ. 15 დეკემბერი, 1230) — ჩეხეთის მთავარი 1192–1193 და 1197–1198 წლებში და მეფე 1198–1230 წლებში. პრჟემისლოვიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ვლადისლავ -ისა და იუდით ტიურინგიელის შვილი.

მიაღწია იმას, რომ 1212 წელს იმპერატორმა ფრიდრიხ შტაუფენმა სცნო ჩეხეთის დამოუკიდებლობა. პრჟემისლ ხელს უწყობდა გერმანულ ფეოდალურ კოლონიზაციას ჩეხეთში.
პრჟემისლ II ოტოკარი

პრჟემისლ ოტოკარი (, ; დ. 1233 — გ. 26 აგვისტო, 1278) — ჩეხეთის მეფე 1253–1278 წლებში. პრჟემისლოვიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ვაცლავ -ის ძე.

პრჟემისლ მონაწილეობდა ტევტონთა ორდენის ლაშქრობებში პრუსებისა და ლიტველების წინააღმდეგ (1254, 1267 ). იგი საღვთო რომის იმპერიის ტახტს ეცილებოდა რუდოლფ ჰაბსბურგს, ხოლო უკანასკნელის იმპერატორად არჩევის შემდეგ (1273 წ.) უარი განუცხადა სალენო ფიცზე. ამას მოჰყვა ომი ჰაბსბურგებთან და სხვა გერმანელ მთავრებთან, რომელთაც უნგრელი და გერმანელი მაგნატები მიემხრნენ. 1276 წელს პრჟემისლ -მ ავსტრია, შტირია და კრაინა დათმო. იგი სუხიე-კრუტის ბრძოლაში დაიღუპა.
პრუტის ლაშქრობა

პრუტის ლაშქრობა — რუსეთის ჯარების ოპერაცია რუსეთ-ოსმალეთის 1710-1713 წლების ომის დროს. გაიმართა 1711 წელს. პოლტავის ბრძოლაში შვედების დამარცხების შემდეგ კარლ -მ ავსტრიისა და საფრანგეთის დიპლომატიის დახმარებით შეძლო თურქთა ჩათრევა რუსეთთან ომში (1710 წლის 20 ნოემბერი). რუსეთის არმია პეტრე -ის სარდლობით ჩავიდა ქალაქ იასიში ოსმალეთის არმია და ყირიმელთა ცხენოსანი ჯარი პეტრე -ს შეხვდნენ მდინარე პრუტზე და 9 ივლისს ალყა შემოარტყეს. 12 ივლისს დაიდო ზავი. რუსეთის ჯარმა მიიღო თავისუფალი წასვლის უფლება. თურქებმა დაიბრუნეს აზოვი, ტაგანროგი. რუსეთმა დაკარგა შავ ზღვაზე ვაჭრობის უფლება. საომარი მდგომარეობა 1713 წლამდე გაგრძელდა, რადგან სულთანი არ დათანხმდა ამ პირობებს. 1713 წლის ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულება დაიდო 1711 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე.
მუჰუ

მუჰუ — ბალტიის ზღვაში მდებარე პატარა კუნძული. მისი ფართობი შეადგენს 198 კმ² და ესტონეთის სიდიდით მესამე კუნძულია.

მეზობელი მცირე კუნძულებთან: კესელაიდი, ვირელაიდი, ვოილაიდი და სუურლაიდი წარმოადგენ საარემაას მაზრის სასოფლო მუნიციპალიტეტს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენს 1697 (2010 წლის აღწერით) ადამიანს და მოიცავს 206,12 კმ²-ს. სიმჭიდროვე შეადგენს 8,6 მაცხოვრებელს ერთ კმ²-ზე.

მუჰუს ყველაზე მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: კუივასტუ, ლიივა და კოგუვა.

კუნძული ესტონეთის ძირითად ტერიტორიიდან გამოყოფილია სუურის სრუტით, ხოლო საარემაასგან ვეიკის სრუტით. ის ბორნით მატერიკზე უკავშირდება ვირტსუს, ხოლო საარემააზე ვეინატამს. ზამთარში კუნძულს მატერიკთან აკავშირებს ყინულის გზა.

გალერეა
წყაროსთავის I ოთხთავი

წყაროსთავის ოთხთავი ანუ სახარება — საუკუნის მიწურულის სახარების ქართულენოვანი ხელნაწერი, ტაოკლარჯული სალიტერატურო სკოლის ერთ–ერთი გამორჩეული წიგნი. ტექსტი ძველი ოპიზური რედაქციისაა. ხელნაწერი გაფორმებულია კამარიანი კანონებით და მინიატიურებით. მხატვრობა ე. წ. ხალხური ხელწერის სტილისაა და გრაფიკული ფორმებით უახლოვდება სვანეთში დაცულ ადრეულ ხატებს.

ხელნაწერი ტაო–კლარჯეთშია გადაწერილი. გადამწერია გაბრიელ პატარაი. საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცვს 216 ფურცელს, რომელთა ზომებია 2219 სანტიმეტრი.

ამჟამად წყაროსთავის ოთხთავი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში, ფონდში ( 98).
სოფლის ცხოვრება

სოფლის ცხოვრება — ქართული ყოველდღიური გაზეთი. საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1921 წლის 27 დეკემბერს. გამოდიოდა თბილისში. მისი წინამორბედი გაზეთებია „მიწის მუშა“ (1921–1924), „ახალი სოფელი“ (1925–1930), „კოლექტივიზაცია“ (1930–1935). 1960 წლიდან გამოდიოდა „სოფლის ცხოვრების“ სახელწოდებით. აშუქებდა სკკპ აგრარული პოლიტიკის, საქართველოს მრავალდარგოვანი სოფლის მეურნეობის პრობლემებს, მიწის ფონდებისა და ტექნიკის რაციონალურად გამოყენების, სახელმწიფო და შრომის დისციპლინის განმტკიცების, სოფლის სოციალურ-კულტურის განვითარების საკითხებს. გაზეთში აქტიურად თანამშრომლობდნენ მეცნიერებისა და სოფლის მეურნეობის პრაქტიკოსი მუშაკები, საზ. კორესპონდენტები.

„სოფლის ცხოვრება“ დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და სიგელებით. სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ პ. საყვარელიძე, ნ. მუშიშვილი, ა. ჭყონია; 1960 წლიდან — მ. დავითაშვილი. ტირაჟი — 424 ათასი ცალი.
წინაპართა ვალი

„წინაპართა ვალი“  — ტერი გუდკაინდის თხზულება. პირველად გამოიცა 1998 წელს ანტოლოგიაში „ლეგენდები“. მოგვიანებით, 2001 წელს, გამოიცა, როგორც ცალკე წიგნი მაგარი ყდით, ხოლო 2004 წელს რბილი ყდით. წარმოადგენს რომან „ჯადოქრის პირველი წესის“ პრიკველს, შედის სერიაში „ჭეშმარიტების მახვილი“.

მნიშვნელოვანი პერსონაჟები
ზედიკუს ზულ ზორანდერი — პირველი რანგის ჯადოქარი (ეიდინდრილი, შუამიწეთი)
პანიზ რალი — დაჰარის მაგისტრი, ძლიერი ჯადოქარი და დარკენ რალის მამა (დაჰარა)
ები (სრული სახელი აბიგაილი) — დედამისი გრძნეული იყო, მაგრამ მას ნიჭი არ ერგო. ზედიკუსის მამამ აბიგაილი და მისი დედა მშობიარობისას დიდი ძალისხმევის ფასად გადაარჩინა და ამის შემდეგ ზედსა და ების წმინდა მოვალეობა აკავშირებთ.
დელორა — ძლიერი გრძნეული, ზედის ნაცნობი (შუამიწეთი)

დანარჩენი პერსონაჟები:
დედა-აღმსარებელი — კალან ამნელის ბებია (ეიდინდრილი, შუამიწეთი)
ტომასი — მეორე რანგის ჯადოქარი (ეიდინდრილი, შუამიწეთი)
ანარგო — ძლიერი ჯადოქარი, რომელიც დაჰარის ლეგიონებს მართავდა
მარისკა — მოხუცი ქალი, მსახურობდა დაჰარაში
ერელინი — ზედიკუს ზორანდერის ცოლი
იანა — ების ერთადერთი ქალიშვილი
ფილიპი — ების ქმარი
მატსალუს ეროვნული პარკი

მატსალუს ეროვნული პარკი — ბუნების ნაკრძალი და ეროვნული პარკი ესტონეთში, ლიანემაას მაზრაში. მოიცავს 486,1 კმ² ტერიტორიას, მატსალუს უბეს, მდინარე კასარის დელტას და მიმდებარე არეალს.

მატსალუს უბე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ჭარბტენიანი ფრინველთა არეალია ევროპაში, რადგან აღმოსავლეთ ატლანტიკური ფრინველთა საფრენი გზის საუკეთესო ადგილას მდებარეობს. აქ ჩერდება უამრავი გადამფრენი ფრინველი. ყოველ გაზაფხულზე, მატსალუს დაახლოებით ორი მილიონი წყლის ფრინველი გაივლის, საიდანაც 1,6 მლნ გარეული იხვია.

მატსალუს ეროვნულ პარკში ბინადრობს საფრთხის ქვეშ მყოფი მრავალი სახეობა, რომელთანაგ ზოგიერთი წითელ წიგნშიცაა შეტანილი, მათ შორისაა თეთრკუდა არწივი, რომელიც კონსერვაციის უმაღლეს კატეგორიას მიეკუთვნება. ბევრი ფრინველი დაცვის მეორე და მესამე კატეგორიაშია. ასევე წარმოდგენილია 22 სახეობის ძლიერ დაცული მცენარე და დაცვის მეორე კატეგორიაში მყოფი ათი სახეობის ძუძუმწოვარი.

გალერეა
ლეგენდა მაძიებელზე

„ლეგენდა მაძიებელზე“  — ფანტასტიკური ჟანრის სათავგადასავლო ტელესერიალი, რომელიც დაფუძნებულია ტერი გუდკაინდის წიგნების სერიაზე „ჭეშმარიტების მახვილი“.

სიუჟეტი
რიჩარდ საიფერი — მაძიებელი, მებრძოლი, რომელმაც ლეგენდის თანახმად უნდა დაამარცხოს სასტიკი ტირანი დარკენ რალი. თავისი მისიის შესრულებაში მას ეხმარებიან კალან ამნელი (აღმსარებელი) და ჯადოქარი ზედიკუს ზულ ზორანდერი.

მეორე სეზონში, როცა დარკენ რალი დამარცხებულია, მაძიებელს ახალი მტერი გამოუჩნდება — ქვესკნელის მბრძანებელი. ამავე სეზონში მის გუნდს უერთდება მორდ-სითი, სახელად კარა, რომელიც ადრე დარკენ რალს ემსახურებოდა.

პერსონაჟები
მთავარი გმირები
რიჩარდ საიფერი (კრეიგ ჰორნერი) — ახალგაზრდა მეტყევე, რომელიც წინასწარმეტყველების თანახმად გახდა მაძიებელი და იბრძვის დარკენ რალის წინააღმდეგ. სერიალის მეორე სეზონში ირკვევა რომ დარკენ რალი მისი ძმაა და მას შეუძლია დაიკავოს სამეფო ტახტი, თუმცა იგი უარს ამბობს და აგრძელებს ბრძოლას ქვესკნელის მბრძანებლის წინააღმდეგ
კალან ამნელი (ბრიჯიტ რეგანი) — დედა-აღმსარებელი, რომელიც ეხმარება მაძიებელს თავის მისიაში. გააჩნია უნიკალური ძალა: თავისი შეხებით შეუძლია დაიმორჩილოს ნებისმიერი ადამიანი, გარდა ამისა მას შეუძლია ამოიცნოს, როცა ადამიანი ცრუობს.
ზედიკუს ზულ ზორანდერი იგივე ზედი (ბრიუს სპენსი) — რიჩარდის პაპა, პირველი რანგის ჯადოქარი.
კარა (ტაბრეტ ბეტჰელი) — მორდ-სითი, ლორდი რალის პირადი მცველი. დარკენ რალის სიკვდილის შემდეგ უერთდება მაძიებელს თავის მისიაში.
დარკენ რალი (კრეგ პარკერი) — დაჰარის მმართველი და მაძიებლის მთავარი მტერი პირველი სეზონის მანძილზე. იღუპება პირველი სეზონის ბოლოს, თუმცა მეორე სეზონში ბრუნდება როგორც სული და ქვესკნელის მბრძანებელს ემსახურება. მოგვიანებით წყვდიადის დების დახმარებით სიცოცხლეს იბრუნებს თავისი ორეულის სხეულში.

მეორეხარისხოვანი გმირები
დენი ამნელი (ტანია ნოლანი) — კალანის უმცროსი და. პირველ სერიაში საზღვრის კადაკვეთისას მძიმედ დაიჭრა და კალანი დარწმუნებული იყო რომ იგი დაიღუპა, თუმცა მოგვიანებით იგებს რომ დენი გადარჩა და ტყვეობაში იმყოფება. კალანი და რიჩარდი ანთავისუფლებენ მას ტყვეობიდან და იგებენ რომ იგი ორსულადაა. დენის შეეძინება ვაჟი. იგი შვილთან და დანარჩენ აღმსარებლებთან ერთად (კალანის გარდა) იმალება ვალერიაში, მაგრამ მორდ-სითები პოულობენ მათ და ყველას ხოცავენ. მეორე სეზონში დენა (მორდ-სითი) მაგიის დახმარებით აცოცხლებს მას სხვა ქალის სხეულში, რიც შემდეგაც იგი იმ ქალის ოჯახში იწყებს ცხოვრებას.
დელ ბრენდსტოუნი იგივე ჩეიზი (ჯეი ლაგაია)  — ყოფილი დაცვის უფროსი ჰართლენდში. რიჩარდის მეგობარი.
მაიკლ საიფერი (დევიდ დე ლატური)— რიჩარდის გერი ძმა და ჰართლენდის პირველი მრჩეველი. დაიღუპა დ'ჰარის ჯარისკაცებთან შეტაკებისას.
ჯენსენი (ბრუკ უილიამსი) — რიჩარდის და დარკენ რალის უმცროსი და. მასზე არ მოქმედებს არანაირი მაგია.
შოტა (დანიელ კორმაკი) — ჯადოქარი, არ არის მაძიებლის მოკავშირე და მოქმედებს საკუთარი ინტერესებიდან გამომდინარე, თუმცა ზოგჯერ ეხმარება მას. დარკენ რალის სიკვდილის შემდეგ იწინასწარმეტყველა რომ რიჩარდი დამარცხდება ქვესკნელის მბრძანებელთან და ცდილობს აიძულოს ზედი რათა მან აირჩიოს სხვა მაძიებელი.
ლეო დეინი (მეთიუ ლე ნევეზი) — მჭედელი, რომელსაც ზედი შოტას რჩევით ირჩევს მაძიებლად რიჩარდის არყოფნაში. გააჩნია ყველა თვისება რაც აუცილებელია მაძიებლისთვის. დაიღუპა ბრძოლაში კალანის დაცვისას.

სეზონები
ხესუს კოლადო

ხესუს ფერნანდეს კოლადო ( დ. 11 ივნისი 1988, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „მადრიდის რეალის“ მეკარე.

კარიერა
ხესუსმა თავისი კარიერა დაიწყო მცირე ბიუჯეტიან კლუბში „ადარვეში“, ამის შემდეგ ის „ვილიარეალის“ და „ხეტაფეს“ ახალგაზრდულ გუნდებში მოხვდა. 2007 წელს ის „ნუმანსიას“ შეუერთდა და მხოლოდ ხუთი შეხვედრა ჩაატარა. 2010 წელს ის „კასტილიაში“ წავიდა, რომლის რიგებშიც სეგუნდა ბ-ს გამარჯვებული გახდა. მისი მთავარ კლუბში დებიუტი 2011 წლის 21 მაისს შედგა, ის მოედანზე იერჟი დუდეკის ნაცვლად შევიდა, „ალმერიასთან“ შეხვედრაში (8:1), სეზონის უკანასკნელ მატჩში.

ტიტულები
სეგუნდა ბ-ს გამარჯვებული: 2011-2012
ესპანეთის თასის მფლობელი: 2010-2011
ესპანეთის სუპერთასის მფლობელი: 2012
კინტალი

კინტალი — სოფელი შვეიცარიის კანტონ ბერნში, ჰერშინგსა და ანდეკსს შორის.

ისტორია
1915 წლის სექტემბრის დასაწყისში კინტალიდან 50 კმ-ში ციმერვალდში, გაიმართა პირველი საერთაშორისო სოციალისტური კონფერენცია. ვლადიმერ ლენინმა ჩამოაყალიბა ციმერვალდის მემარცხენე დაჯგუფება და მოუწოდა კონფერენციის მონაწილეებს გადაედგათ პირველი ნაბიჯები ომის საწინააღმდეგო საერთაშორისო მოძრაობის განვითარებაში.

შემდეგი კონფერენცია გაიმართა კინტალში 1916 წლის 24-30 აპრილს. ლენინმა და ციმერვალდის მემარცხენეთა დაჯგუფებამ წარმოადგინეს რეზოლუცია, მაგრამ კონფერენცია შეთანხმდა ხელშეკრულების კომპრომისულ ვარიანტზე, რომელიც მიიღეს სხვადასხვა დაპირისპირებული ჯგუფების მოლაპარაკების შედეგად.

კინტალში მიღებული მანიფესტი იყო ციმერვალდის მანიფესტთან შედარებით წინ გადადგმული ნაბიჯი და დაეხმარა ინტერნაციონალურ ელემენტებს, რომელთაც მოგვიანებით ჩამოაყალიბეს მესამე კომუნისტური ინტერნაციონალი ანუ კომინტერნი.
მიჰკოატლი

მიჰკოატლი  — „ღრუბლისებური გველი“ ან ისტაკ მიჰკოატლი „თეთრი ღრუბლისებური გველი“. მესოამერიკის ხალხების მითოლოგიაში — ირმის ნახტომის, ვარსკვლავების, განსაკუთრებით კი პოლარული ვარსკვლავის, რომლის პერსონიფიკაციადაც ის ითვლებოდა, და ღრუბლების ღვთაება. თავდაპირველად ის ოთომის ტომის, ჩიჩიმეკებისა და ამავე წარმომავლობის სხვა ხალხების მფარველი ღვთაება იყო. ჩიჩიკემებისთვის მიჰკოატლი ნადირობის ღვთაება იყო და გამოისახებოდა ირმის სახით, ან — კურდღლის. მოგვიანებით აცტეკებში მას აკავშირებდნენ უიცილოპოჩტლისა და კეცალკოატლის კულტთან და განიხლიავდნენ, როგორც ნაუას ტომების შემქმნელს, რომელმაც ისინი ჩიკომოსტოკის გამოქვაბულებიდან გამოიყვანა. თუმცა მიჰკოატლის მნიშვნელობა შესამჩნევად ნაკლები იყო უიცილოპოჩტლისთან შედარებით. აგრეთვე მიჰკოატლს აიგივებდნენ ღმერთ კამაჰტლისთან, რომელსაც პატივს სცემდნენ ტლასკალასა და უეჰოცინგოში. მისთვის მიძღვნილი ჰორიზონტის მხარე იყო აღმოსავლეთ, სადაც ტლალოკი მბრძანებლობდა. როგორც ღმერთი-მონადირე, მიჰკოატლს აიგივებდნენ ქარბუქსა და ჭექა-ქუხილთან, სადაც ელვა მისი ისრები იყო.
ზალცბურგის ფესტივალი

ზალცბურგის ფესტივალი  — ზაფხულის ყოველწლიური მუსიკალური ფესტივალი ზალბურგში, ავსტრია. ფესტივალზეა საკონცერტო ნომრები, საოპერო და დრამატული სპექტაკლები.

ისტორია
ზალცბურგში 1877 წლიდან არასისტემატურად ტარდებოდა მუსიკალური ფესტივალები. ფესტივალის ისტორიაში ახალი ეპოქა დაიწყო 1920 წელს ფესტივალის წინსვლისა და განვითარებისთვის ბევრს მუშაობდნენ: მწერალი ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალი, კომპოზიტორი რიხარდ შტრაუსი, რეჟისორი მაქს რაინჰარდტი, არქიტექტორ-დეკორატორი ალფრედ როლერი, ვენის სახელმწიფო ოპერის დირექტორი ფრანც შალკი და სხვები). დასაწყისში ფესტივალზე წარმოადგენდნენ კამერულ და სიმფონიურ კონცერტებს, 1922 წლიდან პროგრამაში დაამატეს მოცარტის მეოთხე სიმფონია. შემდგომ რეპერტუარში გაჩნდა ავსტრო-გერმანელი კომპოზიტორების (მოცარტის, გლუჯის, შტრაუსის და სხვები) ნაწარმოებები. უკანასკნელ წლებში ფესტივალის რეპერტუარში გაჩნდა სხვა ავტორების ნაწარმოებებიც, შესრულდა მრავალი მსოფლიო პრემიერა.

ფესტივალში მონაწილეობდნენ საუკუნის დირიჟორები: არტურო ტოსკანინი, ბრუნო ვალტერი, ვილჰელმ ფურტვენგლერი, ჰერბერტ ფონ კარაიანი და სხვ. 1967 წელს კარაიანის ორგანიზებით, ზალცბურგში გაიმართა სააღდგომო ფესტივალები. სპექტაკლები და კონცერტები იმართება დიდ საფესტივალო სასახლეში და სხვ.

საფესტივალო წარმოდგენები
მსოფლიო პრემიერების ნაწილი ზალცბურგის ფესტივალის ფარგლებში გაიმართა: ორფის „ანტიგონა” (1952 წელს), გოტფირდ ფონ ეინემის „პროცესი”(1953 წელს). პირველად სწორედ ამ ფესტივალზე, 1965 წელს დაიდგა მ. მუსორგსკის ოპერა „ბორის გოდუნოვი” (დირიჟორი ჰერბერტ ფონ კარაიანი). ბოლო წლების ფესტივალებზე წარმოდგენილი ოპერებია: რიხარდ შტრაუსის „ქალი, ჩრდილის გარეშე”(1992 წ.), იგორ სტრავინსკის „ ' ” (1994 წ.), ლიგეტის „ ” (1997 წ.).
ელსუორთ ჰანტინგტონი

ელსუორთ ჰანტინგტონი ( დ. 16 სექტემბერი, 1876, გეილსბერგი — გ. 17 ოქტომბერი, 1947, ნიუ-ჰეივენი) — ამერიკელი გეოგრაფი. 1917-1945 წლებში იყო იელის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1917 წლიდან ამერიკის ეკოლოგიური საზოგადოების, ხოლო 1923 წლიდან ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაციის პრეზიდენტია. 1934-1938 წლებში ამერიკის ევგენიკის საზოგადოების დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე. იყო გეოგრაფიული დეტერმინიზმის, ეკონომიკური ზრდისა და გეოპოლიტიკის იდეების მომხრე. სტატისტიკის, პალეობოტანიკის, კლიმატოლოგიის, ისტორიის, დემოგრაფიის და სხვა მეცნიერებათა მეთოდებისა და მონაცემების გამოყენებით იგი კლიმატის ცვლილებებსა და ცივილიზაციების პროგრესს ან დაცემას შორის მჭიდრო კორელაციების არსებობის დასაბუთებას ესწრაფვოდა. 1901 წელს შეისწავლა მდინარე ევფრატის კანიონი. 1897-1901 წლებში ასწავლიდა თურქეთის ეფრატის კოლეჯში, 1903-1906 წლებში მონაწილეობდა ცენტრალურ აზიაში ჩატარებულ ექსპედიციაში. 1909 წელს იელის უნივერსიტეტის მიერ მოწყობილ ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა პალესტინაში და აზიაში. 1907-1915 წლებში იელის უნივერსიტეტში ასწავლიდა გეოგრაფიას. 1917 წლიდან იქვე როგორც მეცნიერ-მუშაკი უმთავრესად იკვლევდა კლიმატოლოგიისა და ანთროპოგეოგრაფიის საკითხებს, აგრეთვე ამერიკის შეერთებული შტატების, მექსიკისა და ცენტრალური ამერიკის კლიმატს.
სოომაის ეროვნული პარკი

სოომაის ეროვნული პარკი (; – ჭაობების მიწა) — ეროვნული პარკი სამხრეთ-დასავლეთ ესტონეთში. მოიცავს 390 კმ² ტერიტორიას და მიეკუთვნება რამსარის კონვენციით დაცულ ჭარბტენიენ ტერიტორიებს. შეიქმნა 1993 წელს.

პარკი შეიქმნა ფართოდ წარმოდგენილი ჭაობების, დაჭაობებული მდელოებისა და დაკლაკნილი მდინარეების დაცვის მიზნით. ძირითადად მოიცავს ვრცელ ჭაობებს, რომლებიც ერთმანეთისგან მდინარეებითაა გამოყოფილი. აღნუსხულია დაახლოებით 200 სახეობის მცენარე და უიშვიათესი სახეობის ცხოველები.
სილამიაე

სილამიაე — ქალაქი ჩრდილოეთ ესტონეთში, იდა-ვირუმაას მაზრაში, ფინეთის ყურის სამხრეთ სანაპიროზე, მდინარე სიტკეს შესართავთან. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 16 183 ადამიანია.

ისტორია
ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1502 წელს მოიხსენიება, როდესაც ეს ტერიტორია ლივონიის ორდენის კონტროლის ქვეშ იყო. 1700 წლის დოკუმენტებში დასტურდება წისქვილი და მდინარე სიტკეზე გადებული ხიდი.

ეკონომიკა
მას შემდეგ, რაც 1989 წელს ურანის დამუშავება შეწყდა და 1991 წელს ესტონეთმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა, სილამიაეში სამრეწველო საქმიანობა მნიშვნელოვნად დაეცა, რამაც მთელი 1990-იანი წლები გასტანა და ადგილობრივების უმუშევრობის დიდი მაჩვენებელი გამოიწვია. 1997 წელს მოხდა გარკვეული საწარმოების პირვატიზება, რომლებმაც მთავარი აქცენტი უიშვიათესი მეტალების დამუშავებაზე აიღეს.

დემოგრაფია
მოსახლეობა:
1940: 2 642
1965: 9 838
1994: 20 104
2004: 16 806

ეთნიკურობა (2000):
რუსები: 85.8%
ესტონელები: 4.2%
უკრაინელები: 3.0%
ბელარუსები: 2.8%
ფინელები: 1.0%
სხვები: 3.2%
წითელი ხემარწყვა

წითელი ხემარწყვა — მარადმწვანე მცენარე მანანასებრთა ოჯახისა. ბუნებაში მისი არეალი მოიცავს აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთს — შავი ზღვის სანაპიროს, მცირე აზიისა და სამხრეთ კავკასიის ჩათვლით.

იზრდება მშრალ ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 200-300 მ სიმაღლეზე. გვალვაგამძლეა; ძლიერი გვალვის დროს ფოთლები სცვივა. 12 მ სიმაღლისაა. ქერქი გლუვია, წითელი; ნორჩი ყლორტი შიშველია. ნაყოფი კენკრისებრი, მრავალთესლიანი კურკაა, დიამეტრი 1-1,5 სმ.

ველურად გვხვდება საქართველოში, მცირე რაოდენობითაა აფხაზეთსა და აჭარაში, კულტურაში იშვიათია.
პერიდიუმი

პერიდიუმი (ბერძნ. – ჩანთა) — სხვადასხვა სოკოს ნაყოფსხეულის გარსი ანუ კედელი; შედგება უჯრედთა ერთი ან რამდენიმე ფენისაგან. განასხვავებენ გარე — ეგზოპერიდიუმს და შიგა — ენდოპერიდიუმს. ეგზოპერიდიუმს აქვს კრიალა ზედაპირი ან დაფარულია მინაზარდის სხვადასხვა ფორმით — ქერცლითა და სხვა. ეგზოპერიდიუმი იცავს გლებას და სპორის მომტან მასას. უბრალო მიწისქვეშა ფორმებში პერიდიუმი დაკეტილი რჩება სპორის მომწიფებამდე. პერიდიუმის აგებულება ზოგიერთი ჩანთიანი სოკოს მნიშვნელოვანი ტაქსონომიური ნიშანია.
რადიმიჩები

რადიმიჩები — ძველი რუსული ტომობრივი გაერთიანება ახ. წ. პირველი ათასწლეულის ბოლოს. სახლობდნენ დნეპრის ზემო აუზის აღმოსავლეთ ნაწილში. არქეოლოგიური მონაცემებით რადიმიჩები თავისი ყოფითა და განვითარებით არ გამოირჩეოდნენ მეზობელი ტომებისაგან. - საუკუნეებში მათ მიწაზე გაჩნდა ფეოდალური ქალაქები (გომელი და სხვ.). საუკუნეში რადიმიჩები ხარკს უხდიდნენ ხაზარებს. 885 წელს მთავარმა ოლეგმა შეუერთა კიევის რუსეთს. უკანასკნელად მატიანეში იხსენიებიან 1169 წელს.