iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰუაიჰახენგის ველური ბუნების ნაკრძალი

ჰუაიჰახენგის ველური ბუნების ნაკრძალი  — დაცული ტერიტორია ტაილანდის დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს კანჩანაბურის, ტაკისა და უტჰაიტჰანგის პროვინციების ტერიტორიაზე. უჭირავს 257 464 ჰა ფართობი.

დაცული ტერიტორია თავდაპირველად მცირე ფართობზე შეიქმნა 1972 წლის 4 სექტემბერს, ხოლო მოგვიანებით ორჯერ გაფართოვდა: 1986 წლის 21 მაისს და 1992 წლის 30 დეკემბერს. 1991 წელს ველური ბუნების ნაკრძალი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში ტჰუნგიაის ველური ბუნების ნაკრძალთან ერთად.
დენთი

დენთი — მტყორცნი თვისებების მქონე ფეთქებადი ნივთიერება. დენთის წვა განპირობებულია სითბოს გადაცემით შრიდან შრეზე და მდგრადია გარე წნევის ფართო ინტერვალში (1—10⁴ კგძ/სმ²). განასხვავებენ დენთის ორ სახეობას: უკვამლო და ნარევიან (შედგება საწვავისა და დამჟანგველისაგან) დენთს. ნარევიანი დენთის ერთ-ერთი სახეა კვამლიანი ანუ შავი დენთი. შავი დენთი გოგირდის (10%), ხის ნახშირის (15%) და კალიუმის გვარჯილის (75%) მექანიკის ნარევია. ვარაუდობენ, რომ იგი პირველად ჩინეთში მიიღეს, საიდანაც შემდეგ დასავლეთში გავრცელდა საუკუნეში, შავ დენთთან არის უშუალოდ დაკავშირებული არტილერიის განვითარება. მას იყენებენ ცეცხლგამთარი (ბიკფორდის) ზონრის დასამზადებლად, სანადირო თოფების ვაზნებში, სამთო სამუშაოებზე და სხვა სამხედრო საქმეში შავი დენთი უკვამლო დენთმა შეცვალა.

უკვამლო დენთი, რომლის ძირითადი კომპონენტია ნიტროცელულოზი, იყოფა შემდეგ ტიპებად:
ბალისტიკური - რომლის შედგენილობაში შედის 50—60% ნიტროგლიცერინი, დიეთილენგლიკოლდინიტრატი ან მათი ნარევი. გარდა ამისა მათ შემადგენლობაში შეყავთ არომატული ნიტრონაერთები, სტაბილიზატორები, აგრეთვე ბაზელინი, ქაფური და სხვა დანამატი, ბალისტიკურ დენთს იყენებენ ძირითადად ცეცხლსასროლ იარაღებში და მყარ რაკეტულ საწვავად;
კორდიტული - ნიტროგლიცერინის უკვამლო დენთის ერთ-ერთი სახეობა, რომლის შემადგენლობაშიც შედის 57,64% ნიტროგლიცერინი, 37,23% პიროქსილინი, 5,14% ვაზელინი.
პროქსილინური - რომლის შედგენილობაში შედის 91—96% ნიტროლულოზა, 1,2—5,0% აქროლადი ნაერთები (სპირტი, ეთერი და წყალი), 1,0—1,5% სტაბილიზატორი, 2—6% ფლეგმატიზატორი, 0,2—0,3% გრაფიტი და ალჩამქრობი დანამატები. იყენებენ ძირითადად ცეცხლსასროლ იარაღებში. ეს სახეობები ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან წარმოების ტექნოლოგიით. უკვამლო დენთს, შავ დენთთან შედარებით ახასიათებს უფრო მდგრადი წვა და მეტი მუშაობის უნარიანობა.
ნინო ჩხობაძე

ნინო ჩხობაძე (დ. 28 იანვარი 1961, ქუთაისი) — ქართველი ბიოლოგი და სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
1978 - 1980 წლებში იყო ქუთაისის 4 პოლიკლინიკის სანიტარი; 1984 - 1985 წლებში პედაგოგიური ინსტიტუტის კომკავშირის კომიტეტის მდივნის მოადგილე; 1985 - 1888 წლებში მდივანი; 1991 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტის ეკოლოგიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი; 1993 - 1995 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის მოადგილე; 1995 წლის 21 დეკემბრიდან - 2004 წლის 17 თებერვლამდე არჩეულ იქნა საქართველოს რესპუბლიკის გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის თანამდებობაზე.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
მწვანეთა მოძრაობის ეკოლოგიური ასოციაცია, სწავლული მდივანი (1989-)
საქართველოს მწვანეების ცენტრალური საბჭო, წევრი (1995-)
საქართველოს მწვანეთა დარბაზი, წევრი (1989-)
საქართველოს მწვანეთა პარტია, წევრი (1994-)
მარკ რიუტე

მარკ რიუტე (; დ. 14 თებერვალი, 1967, ჰააგა) — ნიდერლანდელი პოლიტიკოსი. ნატოს გენერალური მდივანი 2024 წლის 1 ოქტომბრიდან. ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრი 2010 წლის 14 ოქტომბრიდან 2024 წლის 2 ივლისამდე.

2010 წლის 14 ოქტომბერს, მარკ რიუტე დაინიშნა ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრად დედოფალ ბეატრიქსის მიერ.
მარის კუჩინსკისი

მარის კუჩინსკისი (; დ. 28 ნოემბერი, 1961, ვალმიერა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი. ვალმიერის საკრებულოს რეგიონული განვითარებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის საქმეთა სეიმის ყოფილი წევრი. ლიეპაიის პარტიის წევრი (2014 წლიდან), სახალხო პარტიის წევრი (1998-2011).

ბიოგრაფია
1980 წელს დაამთავრა ვალმიერის №4 საშუალო სკოლა, 1988 წელს ლატვიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი.

პოლიტიკური საქმიანობა დაიწყო 1994 წელს, როდესაც აირჩიეს ვალმიერის საკრებულოში. 1998 წელს იგი გახდა სახალხო პარტიის წევრი, 1998-2000 წლებში კუჩინსკისი იყო ვალმიერის რაიონული საბჭოს თავმჯდომარე. მალე ის ვალმიერის საკრებულოს თავმჯდომარედ დანიშნეს. ეს პოსტი მან შეინარჩუნა 2003 წლამდე.

2002 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ლატვიის საპარლამენტო არჩევნებში. 2006 წლის ნოემბერში, ლატვიის მინისტრმა რეგიონული მართვის საკითხებში. 2005 წლის 7 დეკემბერს მიენიჭა ხარისხის ჯვრის ორდენი. მისი მუშაობა ლატვიის მინისტრმა რეგიონული მართვის საკითხებში. 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებში იგი აირჩიეს სეიმში და გლეხთა კავშირის წევრად მწვანეთა სიაში. მას ეკუთვნის ლიეპაიის პარტია. 1998-2011 წლებში იყო სახალხო პარტიის წევრი. 2016 წლის 13 იანვარს ლატვიის პრეზიდენტმა რაიმონდს ვეიონისმა წარადგინა პრემიერ-მინისტრად.
ძიუნკო ტაბეი

ძიუნკო ტაბეი (; დ. 22 სექტემბერი, 1939 — გ. 20 ოქტომბერი, 2016) — იაპონელი ალპინისტი.

1975 წლის 16 მაისს, იგი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ევერესტის მწვერვალს მიაღწია.

ბიოგრაფია
ძიუნკო ტაბეი სიოვას უნივერსიტეტში სწავლობდა, ინგლისური ლიტერატურის ფაკულტეტზე. 1969 წელს, მან, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, სადაც იგი ალპინისტთა კლუბის წევრი იყო, „ქალბატონ ალპინისტთა კლუბი: იაპონია “ დააარსა. მან დალაშქრა ფუძიამა და მატერჰორნი შვეიცარიის ალპებში. 1972 წლისთვის, ძიუნკო იაპონელ მთამსვლელთა შორის ერთ-ერთი საუკეთესო იყო.

ევერესტის ექსპედიცია
„იაპონელი ქალების ევერესტის ექსპედიცია “ 15 ალპინისტისგან შედგებოდა. ასობით მსურველთა შორის, 15 ალპინისტი შეირჩა, მათ შორის — ძიუნკო ტაბეი. ექსპედიცია 1969 წელს შეიქმნა და „ქალბატონ ალპინისტთა კლუბი: იაპონია “-ის ნაწილი იყო. მას ეიკო ჰისანო ხელმძღვანელობდა. 1970 წლის 19 მაისს, ტაბეის და ჰიროკო ჰირაკავას მიერ ანაპურნა -ის წარმატებულად დაპყრობის შემდეგ, -მ ევერესტის დაპყრობა გადაწყვიტა.

ხანგრძლივი მომზადებისა და წვრთნის შემდეგ, 1975 წლის გაზაფხულზე ექსპედიცია კატმანდუში გაემგზავრა. ექსპედიციის წევრები იგივე მარშრუტით მოძრაობდნენ, რითაც ედმუნდ ჰილარი და თენცინგ ნორგეი. მაისის დასაწყისში, ისინი ზღვის დონიდან 6 300 მ-ზე დაბანაკდნენ, სადაც მათი ბანაკი ზვავმა დაფარა. ზვავის ჩამოწოლიდან 12 დღის შემდეგ, 1975 წლის 16 მაისს, ძიუნკო ტაბეი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ევერესტის მწვერვალს მიაღწია და დაიპყრო.

ბოლო აქტივობები
1992 წლის 28 ივნისს, ტაბეიმ დაასრულა ჯაიას დალაშქვრა, რომ გამხდარიყო პირველი ქალი, რომელმაც შვიდი მწვერვალი დაიპყრო. მას ჰქონდა მიზანი, რომ მსოფლიოს ყველა ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალი დაელაშქრა. იგი აგრძელებს მუშაობას ეკოლოგიური პრობლემების აღმოფხვრაზე. ძიუნკო ტაბეი ამჟამად „ “-ის დირექტორია. არის ორგანიზაცია, რომელიც მუშაობს გლობალურ დონეზე, მთის გარემოების შესანარჩუნებლად.

2012 წელს, ტაბეის სიმსივნე დაუდგინდა, თუმცა, იგი კვლავ განაგრძობდა ალპინისტურ აქტივობებში მონაწილეობას. 2016 წლის 20 ოქტომბერს, ძიუნკო ტაბეი საავადმყოფოში გარდაიცვალა.
ქამიტები

ქამიტები — დღეისათვის მოძველბული ტერმინი, რომელიც ლინგვისტიკასა და აფრიკანისტიკაში გამოიყენებოდა ხალხების აღსანიშნავად რომლებიც საუბრობდნენ „ქამიტურ ენებზე“ (თანამედროვე აფრაზიული ენები). სახელწოდება მომდინარეობს ბიბლიის მიხედვით ნოეს სამ შვილთაგან ერთ-ერთის, ქამის სახელიდან.

ტერმინის წარმოშობა და ინტერპრეტაცია
დაბადების მე-9 თავის მიხედვით, ერთხელ როდესაც ნოე ღვინით დათვრა და სრულიად შიშველმა ჩათვლიმა თავის კარავში, მისმა შვილმა ქამმა იხილა რა მამის სიშიშვლე, გაიქცა თავის ორ ძმასთან ამ ამბის საამბობად. სემმა და იაფეტმა მოიტანეს ტანისამოსი, მიაფარეს მას მხრებზე და ზურგზე და ამით დაფარეს მამის სიშიშვლე, თუმცა ისე რომ არ დაუნახავთ იგი — თავები მიბრუნებული ჰქონდათ. უპატივცემულობის გამო ნოემ დასწყევლა საკუთარი ძე ქამი, ქამის შვილი ქანაანი და სრულიად მათი შთამომავლობა. აქვე იწინასწარმეტყველა, რომ ისინი მომავალში იაფეტისა და სემის მონებად იქცეოდნენ.

ერთ-ერთი ქრისტიანული აპოკრიფული წიგნის, იუბილეების წიგნის მიხედვით, ქამისა და მისი შთამომავლობის დასახლების თავდაპირველი ადგილი მდებარეობდა გიგონას გაღმა, სამხრეთით, ედემის ბაღისგან მარჯვნივ და იქიდან სამხრეთისაკენ.

წარმოდგენა ქამისა და მისი შთამომავლობის შესახებ, პირველად ჩაიწერა ბიბლიაზე დაფუძნებულ ისტორიულ ლეგენდებში, ქრონიკებსა და ტრაქტატებში. შუა საუკუნეების ევროპისთვის ცნობილი იყო მოსაზრება, რომ ქამიტები ცხოვრობდნენ ქანაანის სამხრეთშიც, რაც კარგად აისახა ამ ეპოქის რუკებზე. გამომდინარე იქიდან, რომ ევროპელებს აფრიკელები ქამის შთამომავლებად მიაჩნდათ, ქამის წყევლა და წინასწარმეტყველება რომ მისი ჩამომავლები იაფეტისა და სემის მონები იქნებოდნენ, გამოყენებულ იქნა მათ მიერ შავკანიანთა დამონების ერთ-ერთ იდეოლოგიურ გამართლებად.

ქამის შთამომავლობა
ძველი აღთქმის საისტორიო ტრადიციის მიხედვით წარღვნის შემდეგ ქამს ეყოლა 4 ვაჟი.
ქუში: (ეთიოპიელები, ქუშიტები, შესაძლებელია ჰიმიარიტები და საბეელებიც).
მიზრაიმი: კოპტები
ფუტი: ბერბერები
ქანაანი: პალესტინის ებრაელებამდელი მოსახლეობა
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2018

2018 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები (ასევე ზამთრის ოლიმპიადა, , ) — საერთაშორისო ასპარეზობა ზამთრის სპორტის მრავალ სახეობაში, რომელიც 2018 წლის 9-25 თებერვალს შედგა. მასპინძელი ქალაქი ფიონგჩანგი, კორეის რესპუბლიკა, 2009 წლის 15 ოქტომბერს შეარჩია 123-ე საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ქალაქ დურბანში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა. ეს კორეისთვის რიგირთ მეორე ოლიმპიური თამაშები იქნება. პირველი ოლიმპიური თამაშები კორეამ 1988 წელს სეულში მიიღო. რამდენიმე წლის განმავლობაში ფიონგჩანგი იბრძოდა ოლიმპიური თამაშების მასპინძლობისთვის, თუმცა კომიტეტის არჩევნების მიხედვით 2010 წლის ზამთრის თამაშები მან ვანკუვერს, ხოლო 2014 წლის თამაშები კი სოჭის დაუთმო.
ანტონ I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი ანტონ (; ერისკაცობაში კონსტანტინე კასიმატა, ; დ. უცნობია — გ. 837) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 821-837 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა ფეხსაცმლის მკერავის ოჯახში, როგორც ჩანს მიიღო კარგი განათლება და დაახლოებით 800 წელს დაიწყო სამართლის სწავლება კონსტანტინოპოლში. მოგვიანებით აღიკვეცა ბერად და დაიწყო სამონასტრო ცხოვრება. 814 წელს შეუერთდა ხატმებრძოლებს.

პატრიარქად აირჩიეს 821 წელს იმპერატორ მიხეილ -ის დროს. რომის პაპი არ აღიარებდა მის არჩევას. გარდაიცვალა 837 წელს. ხატთაყვანისცემის აღდგენის შემდეგ 843 წლის კონსტანტინოპოლის კრებაზე გადასცეს ანათემას.
იოანე VII (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი იოანე გრამატიკოსი (; დ. ? — გ. არაუგვიანეს 867) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 837-843 წლებში.

იოანე -ის ბიოგრაფიული მონაცემები ურთიერთსაწინააღმდეგოა. მისი ხატმებრძოლური მოღვაწეობის გამო ბიზანტიური ისტორიოგრაფია მასზე დამახინჯებულ ცნობებს გვაწვდის. მიიჩნევა, რომ იგი წარმოშობით სომეხი იყო. წყაროების უდიდესი ნაწილი მას კონსტანტინოპოლის მაცხოვრებლად მიიჩნევს, თუმცა მისი მოღვაწეობიდან გამომდინარე ფიქრობენ, რომ იგი სომხური წარმომავლობისაა, რადგან საუკუნეში ხატმებრძოლთა უმეტესობა სომხები იყვნენ.

814 წლიდან ხდება ბიზანტიის იმპერატორ ლეონ -ის ნდობით აღჭურვილი პირი. მას შემდეგ, რაც 815 წელს პატრიარქი ნიკიფორე ხატთაყვანისცემის გამო გადაასახლეს, იმპერატორი ცდილობდა პატრიარქის ტახტზე დაესვა იოანე, მაგრამ სინკლიტიკებმა უარი უთხრეს მისი ახალგაზრდა ასაკის გამო. 837 წელს აირჩიეს პატრიარქად. 842 წელს იმპერატორ თეოფილეს გარდაცვალების შემდეგ მის წინააღმდეგ, როგორც ხატმებრძოლთა მოკავშირე, დაიწყო გამოძიება. დედოფალმა თეოდორამ შესთავაზა ხატთაყვანისცემის აღიარება ან წინააღმდეგ შემთხვევაში დაეტოვებინა პატრიარქის ტახტი. იოანემ უარი განაცხადა, რის გამოც გადაასახლეს.

იოანეს გარდაცვალების თარიღი უცნობია. მისი მემკვიდრე გახდა მეთოდე , რომელიც სასტიკად აკრიტიკებდა იოანეს 843-844 წწ. დაწერილ ნაწარმოებში „მართლმადიდებლობის ტრიუმფი“.
ანა კორძაია-სამადაშვილი

ანა კორძაია-სამადაშვილი (დ. 26 თებერვალი, 1968) — ქართველი პოსტმოდერნისტი მწერალი და ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1989 წელს.

1989–1993წწ. იყო გამომცემლობების: „“, 1993–1999წწ. „სომაპრეს“ რედაქტორი; საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტექსტის ლინგვო-სტილისტური ანალიზი“, დაიცვა 1997 წელს.
1998 წელს ბერლინის საერთაშორისო წიგნის სააგენტო -ისა და 2001–2004წწ. გაზეთ „24 საათის“ ჟურნალისტი. 2005 წლიდან არის ჟურნალ „ცხელი შოკოლადის“ ჟურნალისტი. არის ავტორი მოთხრობებისა: „ბერიკაობა“(2004), „მე მარგარიტა“(2005). მისი მოთხრობები ასევე შესულია სხვადასხვა ანთოლოგიებში.

ქართულად ნათარგმნი აქვს ელფრიდე იელინეკის, რაინალდ გეცის და სხვათა ნაწარმოებები.

გამოცემები
ბერიკაობა (2004)
ვინ მოკლა ჩაიკა : რომანი (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2013. - 160გვ.. - 978-9941-15-808-7
მარიეტას გზა : მოთხრობები - თბ. : პალიტრა , 2012. - 304 გვ. ; 20 სმ.. - (სერია: ახალი ქართული ლიტერატურა) 978-9941-19-681-2
შუშანიკის შვილები : ერთი რომანის სცენარი (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2011. - 119გვ.. - 978-9941-15-312-9
მე, მარგარიტა : მოთხრობები (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2005. - 184გვ.. - 99940-30-34-5
ზინკა ადამიანი : რომანი (ავტორი). — თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2019.

ჯილდოები
გოეთეს ინსტიტუტის პრემია საუკეთესო თარგმანისთვის (1999 წ., ელფრიდე იელინეკის „საყვარლები“)
ლიტერატურული პრემია „საბა“ საუკეთესო დებიუტისთვის (2003 წ.)
წიგნის მაღაზიათა ქსელ „პარნასის“ პრემია „წლის ბესტსელერისთვის“ (2005 წ.)
მესამე ადგილი „წლის საუკეთესო მოთხრობისთვის“ (2005 წ., „ისტორიული მეხსიერება“)
არჩილ ხაბაძე

არჩილ ხაბაძე (დ. 11 მარტი, 1981, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე 2012 წლის 30 ოქტომბრიდან 2016 წლის 6 ივლისამდე.

ბიოგრაფია
1998–2002 წლებში სწავლობდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და საბანკო საქმის ფაკულტეტზე, 2002–2004 წლებში კი თბილისის სასოფლო–სამეურნეო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და საბანკო საქმის ფაკულტეტზე. არის ეკონომიკურ მეცნიერებათა მაგისტრი.

2002 წლიდან მუშაობდა საბანკო-საფინანსო სექტორში სხვადასხვა პოზიციებზე, მათ შორის 2008-2012 წლებში იყო „ქართუ ბანკის“ ბათუმის ფილიალის დირექტორი.

2012 წლის საპარლამენტო და უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შემდეგ, კოალიცია „ქართული ოცნების“ მიერ დასახელდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეობის კანდიდატად. 2012 წლის 30 ოქტომბერს უმაღლესმა საბჭომ არჩილ ხაბაძეს და ახალ მთავრობას ნდობა გამოუცხადა. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
ტაილანდის ადმინისტრაციული დაყოფა

ტაილანდი იყოფა 77 პრივინციად , ტაილანდის დედაქალაქის ჩათვლით, რომელიც 1972 - 2013 წლებში იყო მუნიციპალიტეტი.

შემდეგ, ყოველი პროვინცია იყოფა რაიონებად — 2011 წლის მონაცემებით 878 რაიონია და ასევე 50 დედაქალაქ ბანგკოკის რაიონი. ყოველ პროვინციაში არის ერთი ცენტრალური რაიონი . გამონაკლისია პროვინცია აიუთთჰაია, სადაც პროვინციას და ცენტრალურ რაიონს ერთად ჰქვია „ “. 2007 წლამდე არსებობდა 81 მცირე რაიონი , რომელიც შემდეგ გადაკეთდა ჩვეულებრივ რაიონად.

ბანგკოკში ქალაქის რაიონებს ეწოდება — „ქჰეთ“-ი , რომლებიც შემდეგში იყოფებიან „ქვენგ“-ებად . თითქმის ზუსტად ასე იყოფებიან რაიონები („თამბონ“-ებად) სხვა პროვინციებშიც.

თამბონ შემდეგ იყოფა „მუბან“-ებად , ანუ სოფლებად.

საქალაქო (მუნიციპალური) გაერთიანებები
ზემოთ აღნიშნული ადმინისტრაციული დაყოფის გარდა ტაილანდში დასახლებული პუნქტები კიდევ იყოფებიან დიდ და საშუალო ქალაქებად, დასახლებებად და სოფლებად, რომლებსაც აქვთ მინიჭებული გარკვეული ფუნქციები რაიონების და მუნიციპალიტეტების.

საქალაქო (მუნიციპალური) ადმინისტრაციული დაყოფის სამი დონე:

დიდი ქალაქი — 50 ათასზე მეტი მოსახლე, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ათასზე მეტი ადამიანი თითო 1 კმ²-ზე.
საშუალო ქალაქი ან პროვინციის ცენტრი — 10 ათასზე მეტი ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ათასზე მეტი ადამიანი თითო 1 კმ²-ზე.
დასახლება (პატარა ქალაქი) — 5 ათასზე მეტი ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე მაღალია 1.5 ათას ადამიანზე თითო 1 კმ²-ზე.
უფლისციხე (ნასოფლარი)

უფლისციხის ნასოფლარი — ნასოფლარი გორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თბილისიდან 85 კმ-ში, ისტორიული ციხე-ქალაქის, უფლისციხის კომპლექსის დასავლეთით, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირას.

სოფელი საუკუნის 70-იან წლებამდე არსებობდა, რომელმაც ნასახლარის სახე კლიმატის ცვლილების გამო მიიღო. ეს ადგილი, დიდი ხნის განმავლობაში, დასახლებული პუნქტი იყო. ამ სოფლის არსებობა, 1957 წლის შედგენილ ტოპოგრაფიულ რუკაზეცაა დადასტურებული, აქ ცხოვრობდა 200 ოჯახზე მეტი.

გორის 1920 წლის მიწისძვრა
დიდი ზიანი მოუტანა სოფელ უფლისციხეს გორის 1920 წლის მიწისძვრამაც. კერძოდ ძველ ფოტოებზე სოფელის სასაფლაოზე არსებული სამსართულიანი კოშკი-სამრეკლო და ორი დარბაზული ეკლესია შემდგომ ფოტოებზე აღარ შეიმჩნევა. ძველი უფლისციხის სოფლის ფოტოები სულ რამდენიმეა შემორჩენილი.

კლიმატური ცვლილებები
ადრე, მდინარე მტკვარი, სოფელ ქვახვრელის მიმდებარე ტერიტორიაზე მიედინებოდა. გეოგრაფიის დოქტორის, ასისტენტ პროფესორ გიორგი დვალაშვილის სიტყვებით, ასისტენტ პროფესორი დვალაშვილი განმარტავს, რომ გარდა კლიმატური ცვლილებებისა, სოფლის სახნავ–სათესი სავარგულების მდინარის მიერ გადარეცხვა–ეროზია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში გავრცელებულ ბუნებრივ კანონზომიერებას უკავშირდება. მდინარე მტკვარმა უფლისციხის კომპლექსაც საფრთხე შეუქმნა. 2007 წლამდე გვირაბში წყალი შედიოდა. შემდეგ კი, მდინარემ ძველ კალაპოტში გადაინაცვლა და დინება იქ დაიწყო, სადაც ადრე მოედინებოდა. მანამდე, კი ახალი სოფელი გაჩნდა მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს.

ტოპოგრაფიული რუკის მიხედვით 1977 წელს, მდინარის მარჯვენა მხარეს, ძველი უფლისციხიდან ახალ სოფელ უფლისციხეში გადასახლებული 76 ოჯახი ირიცხებოდა. ახალ დასახლებაში სახლები მდინარის სანაპირო ზოლში გააშენეს. – ამბობს გიორგი დვალაშვილი და იქვე ამატებს, რომ

ფოტოალბომი
ილია წინამძღვრიშვილი

}, იქვე) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი და პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
16 წლის ილია პირველ კლასიკურ გიმნაზიაში მიაბარეს, სადაც გაიცნო და დაუმეგობრდა ილია ჭავჭავაძეს. 1858 წელს ილია დანიშნეს შტატგარეშე მოხელედ თბილისის გუბერნიის მმართველობაში, სადაც 10 წელი დაჰყო სხვადასხვა პოზიციაზე. 1868 წელს ილია წინამძღვრიშვილი აირჩიეს თბილისის მესამე განყოფილების მომრიგებელ მოსამართლედ. ილიამ ცოლად შეირთო ოლღა მიხეილის ასული არღუთაშვილი, რომელიც მალე დასნეულდა. იგი ილიამ საზღვარგარეთ წაიყვანა სამკურნალოდ, თუმცა მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა. შვილი არ ჰყოლიათ, რასაც განსაკუთრებით განიცდიდა წინამძღვრიშვილი. ოლღას ძალიან უნდოდა სოფლის გლეხებისთვის სკოლის გახსნა. ილიამ გადაწყვიტა თავისი და მეუღლის სურვილი განეხორციელებინა და სკოლა გაეხსნა, ვინაიდან იმ დროისთვის საგურამოს მხარეში არცერთი სკოლა არ არსებობდა. ილია წინამძღვიშვილის აზრით, „მამულის გაკეთება და ნივთიერის ცხოვრების წინ წასვლა შეიძლება მხოლოდ წერა-კითხვის, სოფლის სამეურნეო და სახელოსნო ცოდნის გავცელებით მცხოვრებთა შორის“. წინამძღვრიშვილმა მიიჩნია, რომ მხოლოდ წერა-კითხვის ცოდნა საკმარისი არ იქნებოდა, მოსწავლეებს უნდა შეესწავლათ ოჯახში საჭირო ყველა საქმე: მევენახეობა, ღვინის დაყენება, მებაღეობა, მებოსტნეობა, ფუტკრის და აბრეშუმი ჭიის მოვლა, ხვნა-თესვა, საქონლის მოვლა-მოშენება, დურგლობა, მჭედლობა.

— წერდა ი. წინამძღვრიშვილი 1883 წელს გაზეთ „დროებაში“.

წინამძღვრიშვილმა საკუთარ სახლში მიიწვია თორმეტი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე სკოლის წესდების, სასწავლო გეგმის და პროგრამების შესამუშავებლად. 1883 წლის 4 სექტემბერს ილია წინამძღვრიშვილის დიდი ძალისხმევით და მოწინავე ქართველი ინტელიგენციის მხარდაჭერითა და დახმარებით, წინამძღვრიანთკარში გაიხსნა საქართველოში პირველი სასოფლო-სამეურნეო სკოლა. სკოლაში სწავლა იაკობ გოგებაშვილის მიერ შედგენილი წესდებით და ნიკო ცხვედაძის მიერ შემუშავებული პროგრამებით მიმდინარეობდა. აღსანიშნავია, რომ სკოლაში სწავლება ქართულ ენაზე მიმდინარეობდა. ილიამ მთელი თავისი ქონება სასწავლებელს გადასცა. სასწავლებლის გახსნაზე სიტყვა წარმოთქვა ილია ჭავჭავაძემ. ჭავჭავაძემ პოემა „აჩრდილი“ სწორედ ილია წინამძღვრიშვილს მიუძღვნა. 1889 წელს კავკასიის სოფლის მეურნეობის საზოგადოების დაფინანსებით გამოსცა წიგნი „ვაზის მოშენება“
მეთოდე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი მეთოდე (; დ. 788/800, სირაკუზა, სიცილია — გ. 14 ივნისი, 847, კონსტანტინოპოლი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 843–847 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა სირაკუზაში მდიდარი სიცილიელის ოჯახში. ჯერ კიდევ ახალგაზრდა გაემგზავრა ქიოსის მონასტერში. ხატმბრძოლი იმპერატორის, ლეონ სომეხის (813–820) მეფობაში, ნიკიფორე პატრიარქის მღვდელმთავრობისას მეთოდეს იმპერატორის კარზე მაღალი თანამდებობა ეკავა. ერთხელ პატრიარქმა იგი რომში გაგზავნა, პაპთან შესახვედრად. წმიდანს მობრუნება დაუგვიანდა, ამასობაში კი იმპერატორმა ნიკიფორე ტახტიდან ჩამოაგდო და მწყემსმთავრად ხატმბრძოლი თეოდოტე მილისინელი (815–821) დაადგინა. ახალი იმპერატორი კი მიხეილ გამხდარიყო. მწვალებელთა წინააღმდეგ ბრძოლის გამო აკრიტის საპყრობილეში გამოამწყვდიეს. თეოფილეს მმართველობის პერიოდში მიიღო დროებითი თავისუფლება. სამშვიდობოს გამოსულმა მამამ კვლავ დაიწყო ერეტიკოსთა წინააღმდეგ ბრძოლა. არაბებთან ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, თეოფილემ მეთოდეს რისხვა დაატეხა თავს, ის ამტკიცებდა, რომ „კერპთაყვანისმცემლებთან“ (ასე უწოდებდნენ მწვალებლები ხატთაყვანისმცემლებს) დაახლოებისთვის სჯიდა ღმერთი. მეთოდე ჯერ აწამეს და შემდეგ კუნძულ ატიგონზე გადაასახლეს.

თეოფილეს გარდაცვალებისა და დედოფალ თეოდორას რეგენტობის პერიოდში მეთოდე გაათავისუფლეს და 843 წლის 4 მარტს პატრიარქად აირჩიეს.

გარდაიცვალა 847 წლის 14 ივნისს.
ანტონ II (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი ანტონ (; დ. უცნობია — გ. 12 თებერვალი, 901, კონსტანტინოპოლი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 893–901 წლებში.

ბიოგრაფია
20 წლის ასაკში აღიკვეცა ბერად. მოგვიანებით ხელი დაასხეს მღვდლად და შემდეგ აირჩიეს კონსტანტინოპოლის ერთ-ერთი ტაძრის იღუმენად. ანტონმა დაიკავა იმპერატორ ლეონ -ის მხარე მასსა და პატრიარქ ფოტიოს -ს შორის ბრძოლის დროს. 893 წელს მადლიერმა იმპერატორმა თავისი ძმის, პატრიარქ სტეფანე -ის გარდაცვალების შემდეგ ანტონი მის შემცვლელად დანიშნა.

პატრიარქობის დროს იმპერატორის მხარდაჭერით დააარსა კავლიის მონასტერი. რომელ მონასტერშიც იგია დაკრძალული. გარდაიცვალა 901 წელს. გარდაცვალების შემდეგ შერაცხეს წმინდანად. პატივს სცემს როგორც კათოლიკური, ასევე მართლმადიდებლური ეკლესია. მისი ხსენების დღეა ახ. სტილთ 25 თებერვალი.
ვინ მოკლა ჩაიკა

ვინ მოკლა ჩაიკა — ანა კორძაია-სამადაშვილის 2013 წლის მაგიური რომანი.

რომანის შესახებ
ნაწარმოებში მოთხრობილია მარტოხელა ქალის ისტორია, რომელსაც ერთ დღეს მოკლულს იპოვიან. საკვირველია, მაგრამ ამ მკვლელობის შესახებ ყველამ ყველაფერი იცის, გარდა ერთი ადამიანისა - მხოლოდ გამომძიებლისთვის არის საიდუმლო, თუ ვინ მოკლა ჩაიკა.

ვინ მოკლა ჩაიკა მწერლის მეორე რომანია. ის ბაკურ სულაკაურმა გამოსცა. იგი პირველზე უფრო დიდია მოცულობით და ანა პირველზე უფრო მაგრად ხლართავს აქ ამბებს. იმ რომანს, რომელსაც „შუშანიკის შვილები“ ერქვა აქვს მინაწერი: „ერთი რომანის სცენარი“. კრიტიკოსების თქმით, ეს უკვე რომანია, რომელსაც ზოგი დეტექტივს უწოდებს.

თანამედროვე ქართველი მწერლის, ჯაბა ზარქუას თქმით, თხრობა არითმიულია, ტექსტი კი ტაქიკარდიული, რასაც ბევრი ამოვარდნები აქვს. მისი აზრით, მწერლის გაფანტული თხრობა შეიძლება ტექსტის ერთგვარ ნაკლადაც ჩათვლილიყო, თუმცა რომანში ეს ზედმეტად არ ჩანს. ამ ტექსტისთვის არითმია ორგანული და ბუნებრივი რამაა, ეს ასეც უნდა ყოფილიყო.

მწერლის რომანის ჟანრზე წერს:"როგორც თვითონ ავტორს აქვს ნათქვამი, ეს წიგნი გადის დეტექტივში, მაგრამ ასე მიდგომა ამ წიგნისადმი, როგორც რაღაცა უბრალო დეტექტივისადმი, ჩემი აზრით, არაა მართებული, იმიტომ რომ დეტექტივის გარდა, პრინციპში, უფრო სხვა რამეა, იმიტომ რომ დეტექტივისთვის დამახასიათებელი ბოლოს ასეთი კვანძის მკაფიო გახსნა და ყველაფრის დახურვა და ლოგიკური წერტილის დასმა აქ არ არის. აქ ცოტა სხვა აქცენტებია დასმული“
ჰებრიდის კუნძულები

}
| მდებარეობა =
| კუნძულთა რაოდენობა = დაახლოებით 500
| მთავარი კუნძული = ლევის ენდ ჰარისი
| ფართობი_კმ2 = 7200
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა =
| სიმაღლე_მ =
| ქვეყნის სახელი =
| ქვეყანა =
| ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფის სათაური =
| ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფა =

ჰებრიდის კუნძულები, ჰებრიდი — არქიპელაგი ატლანტის ოკეანეში, შოტლანდიის დასავლეთ ნაპირებთან. ეკუთვნის დიდ ბრიტანეთს. აერთიანებს 500-მდე კუნძულს, აქედან 100 — დასახლებულია. არქიპელაგის საერთო ფართობი 7200 კმ²-ია. განასხვავებენ შიგა და გარე ჰებრიდის კუნძულებს, რომლების ერთმანეთისაგან გამოყოფილია ნორთ-მინჩისა და ლიტლ-მინჩის სრუტეებით და ჰებრიდის ზღვით. შიგა ჰებრიდის კუნძულებზე ძლიერ დანაწევრებული ბორცვიანი და დაბალმთიანი რელიეფია (სიმაღლე 200–600 მ). აგებულია კაინოზოური ეფუზივებით. ლავურ პლატოებზე აღმართულია კონუსური მწვერვალები, რომელთა სიმაღლე 1009 მ-დეა. გარე ჰებრიდის კუნძულებზე ცოკოლიანი დაბლობიებია (სიმაღლე 100–150 მ), რომლებიც აგებულია არქეული გნაისებით. არქიპელაგზე გვხვდება მთის მასივები, რომელთა სიმაღლე 799 მეტრს აღწევს. პლეისტოცენური გამყინვარების ნიშნები. ჰავა ნოტიო ზღვისაა. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 12–14 °-ია, იანვრის — 4 – 6 °. ნალექები 1000–2000 მმ წელიწადში. კუნძულებზე არის მდელოები, ტორფნარი, იშვიათად არყის ხის რაყები. ჰებრიდზე განვითარებულია თევზჭერა, მეცხოველეობა, შალის ქსოვილების (ტვიდის) წარმოება.
მონტალვანია

მონტალვანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 806 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 862 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,55 კმ²-ზე. ფართობი 1 503 786 კმ²-ია.
პედრას-დი-მარია-და-კრუსი

პედრას-დი-მარია-და-კრუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 776 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 315 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,76 კმ²-ზე. ფართობი 1 525 493 კმ²-ია.