სამხრეთი ილოკოსი

სამხრეთი ილოკოსი (ოფიცილუარად სამხრეთ ილოკოსის პროვინცია; ; ) ― ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს ილოკოსის რეგიონში, ლუსონში. პროვინციის დედაქალაქია ვიგანი, რომელიც მდინარე მესტისოს შესართავთანაა გაშენებული. სამხრეთ ილოკოსს ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი ილოკოსი და აბრის პროვინცია ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან ― მთის პროვინცია, სამხრეთიდან ― ლა-უნიონი და ბენგეტი, ხოლო დასავლეთიდან ― სამხრეთ ჩინეთის ზღვა.

სამხრეთი ილოკოსი 1572 წელს ესპანელმა კონკისტადორმა ხან დე სალსედომ დააარსა. პროვინცია ილოკოსის ჩრდილოეთ (ამჟამად ჩრდილოეთი ილოკოსი) და სამხრეთ ნაწილად გაყოფის შემდეგ ჩამოყალიბდა. ამ დროისთვის ის აბრის პროვინციის ნაწილსა და დღევანდელი ლა-უნიონის ზემო ნახევარსაც მოიცავდა. დღევანდელი საზღვარი 1917 წლის მარტში მიღებული კანონის მიხედვითაა გავლებული.

პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ორი ძეგლი: კულტურული მემკვიდრეობის ქალაქი ვიგანი და სანტა მარიას ტაძარი.

გეოგრაფია
სამხრეთი ილოკოსი ილოკოსის რეგიონის ცენტრალურ ნაწილში, ლუსონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი ილოკოსი ესაზღვრება, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ― აბრის პროვინცია, აღმოსავლეთიდან ― მთის პროვინცია, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― ბენგეტი, სამხრეთიდან ― ლა-უნიონი, ხოლო დასავლეთიდან ― სამხრეთ ჩინეთის ზღვა. პროვინციის ფართობი 2 596 კმ²-ია, რაც პირველი რეგიონის 20%-ს წარმოადგენს. ილოკოსის ტოპოგრაფია ზღვის დონიდან 10-1 700 მეტრის სიმაღლემდე მერყეობს.

კლიმატი
ერნანდესის კლიმატის კლასიფიკაციით, სამხრეთ ილოკოსის კლიმატი ძირითადად მშრალია. მშრალი თვეები ოქტომბრიდან მაისამდეა. სერვანტესის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილი ნალექიანია და მთელი წლის მანძილზე თანაბრადაა განაწილებული, ხოლო სუგპონის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი შედარებით ნაკლებ ნალექს იღებს. წვიმის სეზონი აგვისტოში იწყება, ხოლო ყველაზე მცირე ნალექი იანვარ-თებერვალში მოდის. საშუალო ტემპერატურა 27 °-ია.

ადმინისტრაციული დანაყოფები
სამხრეთი ილოკოსი 32 მუნიციპალიტეტსა და 2 შემადგენელ ქალაქს მოიცავს, რომლებიც 2 საკანონმდებლო რაიონშია დაჯგუფებული. პროვინციაში სულ 768 ბარანგაია. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით პირველ ადგილზე პუროა (მაგსინგალში), ხოლო ბოლოზე ― მონტერო (ბანაიოიო).

დემოგრაფია
2020 წლის აღწერის მიხედვით, სამხრეთ ილოკოსის მოსახლეობა 706 009 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 270 ადამიანი 1 კვ. კილომეტრზე.

ეკონომიკა
სამხრეთ ილოკოსის მოსახლეობა ფერმერობაშია ჩართული. აწარმოებენ მარცვლეულის, მეტწილად ბრინჯს, სიმინდს, ბოსტნეულსა და ხილს. არამარცვლეულებს შორის მოჰყავთ თამბაქო, ბაბა და შაქრის ლერწამი. განვითარებულია შინამრეწველობაც, მათ შორის, ზეწრების ქსოვა, ავეჯის კეთება, საიუველირო საქმე, კერამიკა, მჭედლობა და საკვების წარმოება.

სოფლის მეურნეობა
სამხრეთ ილოკოსის ეკონომიკა აგრარულია, მაგრამ 2 647 კმ² ფართობის უნაყოფო მიწა არ არის საკმარისი 338 579 ადამიანისთვის.

სოფლის მეურნეობის პროდუქტებს შორის წამყვანია: ბრინჯი, სიმინდი, თამბაქო და ხილი. პროვინციაში ასევე მოჰყავთ კამოტე და მანიოკი, შაქრის ლერწამი და ხახვი.

მოსახლეობის სწრაფი ზრდის, ნაყოფიერი ნიადაგის შემცირებისა და მოსავლის დარგვისა და აღების სეზონებს შორის ხანგრძლივი პერიოდის გამო მოსახლეობა იძულებულია მრეწველობასა და ვაჭრობაზე გადაერთოს. მოსახლეობის ნაწილი ილოკანური ნაქსოვი ტანსაცმლის გასაყიდად კაგაიანის ხეობაში, ცენტრალურ ვაკეებსა და მინდანაოში დადის.

მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები
სამხრეთ ილოკოსში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ორი ძეგლი მდებარეობს.
კულტურული მემკვიდრეობის ქალაქი ვიგანი, რომელიც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში 1999 წელს შეიტანეს. იუნესკო ძეგლს შემდეგნაირად აღწერს: „ საუკუნეში დაარსებული ვიგანი აზიაში დაგეგმარებული ესპანური კოლონიური ქალაქის საუკეთესოდ შემონახული მაგალითია. მისი არქიტექტურა ფილიპინების, ჩინეთისა და ევროპის კულტურული ელემენტების ნაზავს ირეკლავს, რის შედეგადაც ქალაქის კულტურასა და იერსახეს აღმოსავლეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ანალოგი არ აქვს“.

1993 წელს იუნესკომ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში ფილიპინების ბაროკოს სტილის ეკლესიები შეიტანა, რომელიც 4 ტაძარს მოიცავს. მათგან ერთ-ერთია სანტა-მარიას ტაძარი სამხრეთ ილოკოსში. იუნესკო ძეგლს შემდეგნაირად აღწერს: „[ტაძრების] უნიკალური არქიტექტურული სტილი ევროპული ჩინელი და ფილიპინელი ხელოსნების მიერ ევროპული ბაროკოს ახლებური წარმოდგენაა“.