iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჭლოუს წარწერა

ჭლოუს წარწერა — ქართული ასომთავრული რელიეფური წარწერა, მოთავსებული დიდი ზომის (100788 სმ) ქვის ფილაზე, რომელიც აღმოჩნდა 1955 წელს სოფელ ჭლოუს ეკლესიის ნანგრევების გაწმენდისას.

ინახებოდა დ. გულიას სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმში. ფილას გვერდებიდან და ზემოდან მოუყვება რელიეფური ჩარჩო, ხოლო მის ორსავე ზედა კუთხეში თითო რელიეფური პალმეტია გამოყვანილი. როგორც ფილის ქვემოთ ღია, შეუკრავი ჩარჩოდან ჩანს, მას ქვემოდან სხვა ფილა ჰქონია მიდგმული და, შესაძლოა, ორივე ერთად საფლავის ქვა იყო. ჩვენამდე მოღწეული ზედა ნახევარი გაპობილია ორ, თითქმის თანაბარ ნაწილად, ჩამომტვრეულია მისი ქვედა მარჯვენა კუთხე. წარწერა შესრულებულია დიდი ზომის ასოებით (სიმაღლე — 13-14.5 სმ), მეორე სტრიქონის შუაში — ხვეული დამწერლობით. მისი ტექსტი ასეთია:

წარწერაში დასახელებული ოზბეგ დადიანი ერთი სვანური ისტორიული საბუთის მიხედვით, ალექსანდრე დიდის ძის დემეტრე მეფის თანამედროვეა. მისი მეფობა 1445-1452 წლებით განისაზღვრება და ჭლოუს წარწერაც ამავე პერიოდით უნდა დათარიღდეს. წარწერის მიხედვით, საუკუნის შუა ხანებში აფხაზეთი ეკუთვნის დადიანს, ერთიანი საქართველოს მეფის ერთ-ერთ დიდმოხელეს (ერისთავთ ერისთავს და მანდატურთუხუცესს), ხოლო სოფელ ჭლოუს ეკლესია მისი სამარხიცაა. ენობრივად წარწერა გაუმართავია — მოხსენიებული პირის სახელი და მისი თანამდებობის აღმნიშვნელი ტერმინები სხვადასხვა ბრუნვაშია წარმოდგენილი, რაც დასავლეთ-ქართულიწერილობითი ძეგლების გარკვეულ ნაწილში „მეგრელიზმების“ შემოჭრის ერთ-ერთ ადრინდელ დასტურად შეიძლება მივიჩნიოთ.
ნიბელუნგები

ნიბელუნგები (გერმანულად , სკანდინავიურად , ბნელი ნისლოვანი მხარე) — მიწაში დაფარული განძის მფლობელი მითოლოგიური ხალხი ჩრდილოურ მითოლოგიაში. ძველი რწმენით ამ განძისთვის იბრძოდნენ ჯუჯა ძმები — ალბები და ცვერგები. მათი დავის გადაწყვეტა მიენდო მითურ გმირს ზიგფრიდს. მასვე ერგო განძი, დამატებით ჯუჯებმა აჩუქეს ჯადოსნური ხმალი — ბალმუნგი და უჩინმაჩინის მოსასხამი ან ქუდი (ტარნაკაპპე). მეორე ვერსიით, განძს დარაჯობდა დრაკონი, რომელიც ზიგფრიდმა მოკლა. მესამე ვერსია ხალხური ზღაპრის მსგავსია: კლდეზე დგას ციხე, ციხეში ქალწული და იცავს დრაკონი. გერმანულ ვერსიებში ზიგფრიდი ტანს იბანს ურჩხულის სისხლში (ან ტყეშივე კლავს დრაკონს და მის ქონში განიბანება, ხდება უწყლვადი). მისი დაჭრა შეიძლება მხოლოდ მხარზე, სადაც დაეკრა ცაცხვის ფოთოლი და ურჩხულის სისხლი არ მოხვდა. სკანდინავიური თქმულებით ზიგფრიდმა დრაკონის გული შეიწვა.

მითურ დევგმირული ეპოსის ოსტატურად შეკრული სიუჟეტი გადმოცემულია 39 სიმღერაში და შეთხზულია უცნობი პოეტის მიერ 1190-1200 წლებში. ესაა ზიგფრიდის მითური ამბავი და შურისძიების ამბავი, რაც მისმა ერთგულმა ცოლმა კრიმჰილდემ განახორციელა ჰუნთა ქვეყანაში, ჰაგენის მახვილით ზიგფრიდის ვერაგულად მოკვლიდან 13 წლის შემდეგ. ზიგფრიდი ჯერ ნიბელუნგების მბრძანებელი იყო, მერე თავად ხდება ნიბელუნგი და ბოლოს ნიბელუნგებად იწოდებიან თვით ბურგუნდიელები, რომელთაც მისი საგანძური ჰაგენის მუხანათობის შედეგად ხელთ იგდეს. ამ ნიადაგზე მოხდა ბურგუნდიის მზის ჩასვენება ჰუნეთში. ამრიგად, საკრარული ნიბელუნგები — ჯუჯათა ტომია, რომლის განძი მეფეებს შელბუნგსა და ნიბელუნგს ერგოთ და გუშაგად ჯუჯა ალბერიხი დააყენეს, რომელიც „ნიბელუნგ ზიგფრიდის“ ერთგულ მსახურად იქცა. „სიმღერა ნიბელუნგებზე“ ანუ „ნიბელუნგების გასაჭირი“ მსოფლიო ლიტერატურის შედევრია.
პოეტურად სრულყოფილ ეპოსს ტრადიცია უწოდებს „სიმღერას“ (სიმღერა ნიბელუნგებზე), მაგრამ მისი ნამდვილი სახელია „დერ ნიბელუნგე ნოტ“ (ნიბელუნგების გასაჭირი).
ფურტიოს ხიდი

ფურტიოს ხიდი — შუა საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს შუახევის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აჭარისწყალზე, სოფლების, ზამლეთისა და ფურტიოს შორის, ოშოშმანად წოდებულ ადგილში.

ხიდის აღწერა
ხიდს ჩვენამდე საკმაო დაზიანებით მოუღწევია — მონგრეულია მისასვლელები. მარცხენა მისასვლელი 5 მ-ის სიგრძისა უნდა ყოფილიყო, ხოლო მარჯვენა — 6 მ-ის. დღემდე შერჩენილი ხიდის ძირითადი ნაწილის სიგრძეა 13,5 მ, სიგანე ცვალებადია: ნაპირებზე 2,33 მეტრია, ხოლო თავბანდთან 2,20 მ, მალი 9,80 მ-ია, ისარი — 4,40 მ.

ბურჯის სიმაღლეა 3 მ, სიგანე — 2,45 მ. ხიდს ორივე მხარეზე აქვს ორ-ორი ფოსო (3530 სმ). ხიდი ნაგებია ფლეთილი ქვებით. მას არ ემჩნევა არც მოაჯირი და არც ლავგარდანი. ეს კომპონენტები არც მახუნცეთის ხიდში არ შეინიშნება, რის გამოც აღნიშნული ორი ხიდი ერთმანეთს ძლიერ წააგავს. ფურტიოს ხიდი განსხვავდება მხოლოდ ფოსოებით რომელიც ამ უკანასკნელს არ გააჩნია. როგორც ჩანს ამისი საჭიროება არც ყოფილა, რადგანაც ხიდი მეტად შევიწროებულ ადგილასაა აგებული და მალი ერთობ მოკლეა.

დღესდღეობით ხიდი აღდგენილია.

ხიდს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
იულია უმცროსი (იულიუს კეისრის და)

იულია, აგრეთვე იულია უმცროსი (; დ. ძვ. წ. 101 — გ. ძვ. წ. 51) — გაიუს იულიუს კეისრის ქალიშვილი, იულიუს კეისრის და და ავგუსტუსის ბებია დედის მხრიდან.

და-ძმები
იულია და მისი და-ძმები რომში დაიბადნენ და აღიზარდნენ. რადგანაც რომაელები ქალიშვილებს, ჩვეულებრივ, პრანომენს მხოლოდ იმ შემთხვევაში აძლევდნენ, თუ მათ რამდენიმე უფროსი და ჰყავდათ, უფროსი და მოიხსენიებოდა სახელით „იულია უფროსი“, უმცროსი კი — „იულია უმცროსი“, როდესაც მათი ერთმანეთისაგან გარჩევა იყო საჭირო.

უცნობია კეისრის უფროსი და იყო თუ უმცროსი, რომელმაც პუბლიუს კლოდიუს პულქერის წინააღმდეგ მტკიცებულება წარადგინა, როდესაც ძვ. წ. 61 წელს ეს უკანასკნელი რწმენის არქონის გამო გადააყენეს. იულიამ და დედამისმა სასამართლოს მიაწოდეს დეტალური ანგრიში მის პომპეასთან, კეისრის ცოლთან ურთიერთობასთან დაკავშირებით. სკანდალის გამო, კეისარი პომპეას გაშორდა.

ქორწინება და შთამომავლობა
იულია დაქორწინებული იყო მარკუს ატიუს ბალბუსზე, პრეტორსა და კომისიის წევრზე, რომელიც პლებეური სტატუსის მქონე სენატორული ოჯახიდან იყო. იულიამ მას სამი (ან სხვა წყაროების მიხედვით, ორი) ქალიშვილი გაუჩინა. მათგან მეორე, ატია ბალბა ცეზონია ოქტავია უმცროსისა (ტრიუმვირ მარკუს ანტონიუსის მეოთხე ცოლი) და პირველი იმპერატორის, ავგუსტუსის დედა იყო. მისი და, ატია ბალბა პრიმა (ან ატია ბალბა ცერცია) ლუციუს მარციუს ფილიპუსის ცოლი იყო.

კიდევ ერთი ატია, რომელიც იულიას ან მისი ქმრის ქალიშვილი უნდა ყოფილიყო სხვა ქალისგან, დაქორწინებული იყო გაიუს იუნიუს სილანუსზე. მათი ვაჟი, რომელსაც ასევე გაიუს იუნიუს სილანუსი ერქვა, ახ. წ. 10 წელს კონსული გახდა. თუმცა, შესაძლებელია, ატია „აპიას“ შეცვლილი ფორმა ყოფილიყო. ახ. წ. 10 წლის კონსულის ვაჟები იყვნენ აპიუს იუნიუს სილანუსი (კონსული 28 წელს, დეციმუს იუნიუს სილანუსი, რომელიც იულია უფროსის შერცხვენასთან იყო დაკავშირებული და მარკუს იუნიუს სილანუსი, კონსულ-სუფექტი 15 წელს.

გარდაცვალება
მისი ქმარი, ბალბუსი ძვ. წ. 52 წელს გარდაიცვალა, იულია კი მომდევნო წელს, როდესაც მისი შვილიშვილი ოქტავიანე, მომავალი იმპერატორი ავგუსტუსი, თორმეტი წლის იყო. ამ უკანასკნელმა ბებიას სამგლოვიარო სიტყვა მიუძღვნა მის დაკრძალვაზე.
მიწის ხიდი

მიწის ხიდი — შუა საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ საღორეთში, აგარისწყლის მარჯვენა შენაკადზე, მდინარე ჭანჭახეთზე, ვიწრო და კლდოვან ადგილზე.

ხიდის აღწერა
ხიდს მოსახლეობა მიწის ხიდს ეძახის. ეტყობა, ეს სახელწოდება წარმომდგარა იმისგან, რომ ხიდზე კირის ხსნარი ნიაღვრისეულ მიწით არის დაფარული და ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს თითქოს ტალახით იყოს ნაგები.

ხიდის სიმაღლესთან შედარებით (2,30 მ) მალი მცირეა: იგი შეადგენს 7 მეტრს, ხოლო ისარი 3,5 მეტრს. მისასვლელებიანად ხიდის სიგრძე 16 მეტრია, ხოლო სიგანე 2,6 მეტრი.

ბუნებრივ კლდეზე, რომლის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან 4,64 მეტრია, დაშენებულია ბურჯი სიმაღლით 1,16 მ, ხოლო სიგანე 2,62 მ.

ბურჯებს ეყრდნობა წრიული ფორმის თაღი, რომელიც ნაშენია სუფთა და გათლილი ქვით. თაღის კონსტრუქცია როგორც თავბანდში, ასევე ქუსლში ტოლია და უდრის 0,5 მ. თაღი ორი ნაწილისაგან შედგება: თვით კონსტრუქციისაგან (36 სმ) და ლავგარდნისაგან (სისქეა 13-14 სმ). ლავგარდნის გადმოწევა 4-5 სმ.

მისასვლელები ნაგებია ფლეთილი ქვით. ხიდს მალის ქვეშ ფოსოები არ აქვს. ხიდს ჰქონდა თუ არა მოაჯირი ვერ დგინდება, რადგან იგი მიწითა და მცენარეულობით არის ზემოდან დაფარული.

მიწის ხიდის სამშენებლო ტექნიკა სხვა ხიდებისაგან განსხვევაბით უფრო დახვეწილია. ამ თვალსაზრისით მასთან ახლოს დგას მახოს ხიდი.
ოთახი (2015 წლის ფილმი)

„ოთახი“ — 2015 წლის ბრიტანულ-ამერიკელ-კანადურ-ირლანდიური დამოუკიდებელი კინოფილმი, რომლის რეჟისორია ლენი აბრაჰამსონი. ფილმის სცენარი დაწერა ემა დონიხიუმ იმავე სახელწოდების ნოველის მიხედვით. ფილმის ვარსკვლავები არიან: ბრი ლარსონი, ჯეიკობ ტრემბლი, ჯოან ალენი, შონ ბრიჯერსი და უილიამ მეისი.

დახურულ სივრცეში შვიდწლიანი ტყვეობის შემდეგ ქალი (ლარსონი) და მისი 5 წლის ბიჭი (ტრემბლი) საბოლოოდ მოიპოვებენ თავისუფლებას, მას შემდეგ რაც მის ვაჟი პირველად ნახავს გარესამყაროს. „ოთახის“ პრემიერა შედგა 2015 წლის 4 სექტემბერს ტელურაიდის კინოფესტივალზე და შეზღუდულად იყო გამოშვებული აშშ-ში 2015 წლის 16 ოქტომებრს. ლარსონმა მოიგო სხვადასხვა ჯილდო, მათ შორის ოსკარი, , ოქროს გლობუსი და გილდიის ჯილდო.

„ოთახი“ ასევე წარდგენილი იყო ოსკარის 3 ნომინაციაზე, მათ შორის: საუკეთესო სურათისთვის და საუკეთესო რეჟისორისთვის.

სიუჟეტი
24 წლის ჯოი და მისი 5 წლის ვაჟი ჯეკი ცხოვრობენ საცოდავ ფარდულში აკრონში (ოჰაიო), რომელსაც ეძახიან ოთახს. ისინი იზიარებენ ერთ საწოლს, საპირფარეშოს, აბაზანას, ტელევიზორს და ღარიბულ სამზარეულოს. ერთადერთი ფანჯარა ოთახში მინის სახურავია, ყველაფერს ჯეკი თავის სახელს ეძახის. ისინი არიან კაცის ტყვეები, რომელსაც მოხუც ნიკს ეძახიან და ის ჯეკის ბიოლოგიური მამაა. მან ჯოი გაიტაცა 7 წლის წინ და აუპატიურებს მას, როცა ჯეკს კარადაში სძინავს. ჯოი ცდილობს ოპტიმისტურად იყოს განწყობილი მისი შვილისთვის მაგრამ იტანჯება ცუდი კვების გამო და ხანდახან სძლევს დეპრესია. ის არწმუნებს ჯეკს რომ მხოლოდ ოთახი და მისი შემადგენელი ნაწილებია ნამდვილი. და დანარჩენი სამყარო მხოლოდ ტელევიზორში არსებობს.

მოხუცი ნიკი ეუბნება ჯოის, რომ დაკარგა სამსახური და ემუქრება, რომ შეიძლება ვეღარ შეძლოს მათი მომარაგება მომავალში. ერთ ღამეს, ჯეკი დაძლია ცნობისმოყვარეობამ, გამოვიდა თავისი კარადიდან, როცა მოხუც ნიკს ეძინა დედამისთან ერთად საწოლში. ჯოი შეშინებული იყო როცა გაიღვიძა და დაინახა მისი რეაქცია. ის ნიკს დაარტყამს, ნიკი კი დასასჯელად გათბობას გამოურთავს მათ. ჯოი გადაწყვეტს, რომ მოუყვეს ჯეკს გარესამყაროს შესახებ. ჯეკს თავიდან არ სჯერა და თან ცნობისმოყვარეობა იპყრობს. ჯოი ცდილობს ნიკის მოტყუებას, არწმუნებს მას, რომ ჯეკს ცხელება აქვს, იმ იმედით რომ წაიყვანს საავადმყოფოში, სადაც ჯეკს შესაძლებლობა ექნება შეატყობინოს სხვებს მათი მდგომარეობა. მაგრამ მოხუცი ნიკი დაპირდება მომდევნო დღეს ანტიბიოტიკების მოტანას.

ჯოი გაახვევს ჯეკს ხალიჩაში და თხოვს მას ითამაშოს მკვდრის როლი იმ იმედით, რომ ნიკი გაიყვანს მას ოთახიდან. ნიკი მოათავსებს ჯეკს სატვირთო მანქანაში. ჯეკი თავდაპირველად შეძრწუნებულია, შემდეგ გადმოხტება და გამვლელის ყურადღებას მიიპყრობს. პოლიცია გადაარჩენს მას და ჯოის და წაიყვანს მათ საავადმყოფოში.

ოჯახში დაბრუნების შემდეგ ჯოი გაარკვევს, რომ მისი მშობლები დაშორდნენ და დედამის ახალი პარტნიორი ჰყავს ლეო. კეკი და ჯოი მისი ბავშვობის სახლში დაბრუნდებიან. ჯოის მამა ვერ მიიღებს ჯეკს და დატოვებს მათ. ჯეკს უჭირს ახალ გარემოსთან შეგუება და გამოხატავს ოთახში დაბრუნების სურვილს. ჯოი იტანჯება შფოთვით და დეპრესიით, ის არ მიდის ექიმთან და დედამისზე არის გაბრაზებული.
უჩხოს ხიდი

უჩხოს ხიდი — - საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს უჩხოსწყალზე (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი), დაბა ხულოდან 7 კილომეტრის დაშორებით, სოფელ უჩხოში, ზღვის დონიდან 900 მეტრის სიმაღლეზე.

ძეგლის აღწერა
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს უჩხოს ხევის ორ ნაპირს. ხიდის სიგრძე შეადგენს 7.5 მეტრს, შუა წელის სიგანე 2,5 მ, მარჯვენა მისასვლელის — 2,8 მ, მარცხენა მისასვლელის — 2,7 მ. ხიდის მაქსიმალური სიმაღლე წყლის დონიდან ხიდის თავამდე 4,6 მეტრია. თაღის სისქე შუა წელში 40 სმ-ია.
მურმან ლომთათიძე

მურმან ალექსანდრეს-ძე ლომთათიძე (დ. 2 დეკემბერი, 1929, ქუთაისი, საქართველოს სსრ — გ. 27 სექტემბერი, 2006, საქართველო) — საბჭოთა და ქართველი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1980).

ბიოგრაფია
1945-1949 წლებში ქუთაისის ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში, ხოლო 1949-1955 წლებში კი საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო დამსახურებულ ანსამბლში გამოდიოდა როგორც სოლისტი-მოცეკვავე. 1955-1962 წლებში იგი ხელმძღვანელობდა საქართველოს ლენინური კომკავშირის სახელობის ქუთაისის ახალგაზრდობის ხალხური ცეკვის ანსამბლს. 1962-1968 წლებში იყო თბილისის მაუდ-კამვოლის კომბინატის, „საბჭოთა საქართველოს“ ქორეოგრაფიულ ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1968-1974 წლებში თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსების სამმართველოს სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლ „სინათლის“ მთავარი ქორეოგრაფი. 1974-2000 წლებში საქართველოს პროფკავშირების კულტურის სახლის მთავარი ქორეოგრაფი და სახელმწიფო ქორეოგრაფიული ანსამბლ „თბილისის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი.

მურმან ლომთათიძეს დადგმული აქვს ცეკვები ოპერებში „დაისი“ და „ქეთო და კოტე“ (ქუთაისის ოპერის თეატრი), „მინდია“ (მინსკის ოპერისა და ბალეტის თეატრი და ტარტუს „ვანემუინეს“ აკადემიურ თეატრი), მულტფილმებში „საზამთრო“, „კომბლე“ და სხვა. ასევე დადგმული აქვს ერთმოქმედებიანი სპექტაკლი-კონცერტი „საგალობელი თბილისს“.

მის ანსამბლებს, სხვადასხვა დროს, მიღებული აქვთ მონაწილეობა მრავალ ქართულ მხატვრულ ფილმებში. თვითონ მურმან ლომთათიძე, როგორც მსახიობი გადაღებულია ლერი სიხარულიძის ორ მხატვრულ ფილმში - „უსასრულობა“ (1971) და „ინდი-მინდი“ (1977).

საქართველოს ქორეოგრაფთა კავშირის შექმნის დღიდან მის გარდაცვალებამდე იყო ქორეოგრაფთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე.

მურმან ლომთათიძე 2006 წლის 27 სექტემბერს გარდაიცვალა. 2016 წელს, ქუთაისში, მისი საცხოვრებელი სახლის კედელზე მემორიალური დაფა გაიხსნა.

ჯილდოები და აღიარება
1967 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
1970 — საქართველოს კომკავშირის პრემია
1972 — მონღოლეთის რევოლუციის ორდენი
1980 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
1994 — ღირსების მედალი
1997 — ღირსების ორდენი
მირვეთის ხიდი

მირვეთის ხიდი — - საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მირვეთში, გარეუბან ძიგურესთან ახლოს, მირვეთის წყლის ჭოროხთან შესართავში, აჭარისწყლის გადასახვევიდან 3460 მეტრში. აქ გადიოდა ზღვისპირეთიდან ჭოროხის მარცხენა მხარეს ტაო-კლარჯეთისაკენ მიმავალი გზა.

არქიტექტურა
ხიდის სავალი ნაწილის სიგრძე 15,5 მ-ია. თავბოლოში სიგანე ორივე მხარეს თანაბარია და 3,80 მ-ია. მისი სიგანე შუა ნაწილში — 2 მ-ია. სიმაღლე წყლის დონემდე — 5 მ. სავალი ნაწილი დაფარულია საშუალო ზომის ბრტყელი ქვებით. ბურჯები ორივე მხარეს კლდეზეა დაშენებული.

ციხე და ეკლესია
ხიდთან შემორჩენილია ძეგლი მოიცავს ციხისა და ეკლესიის ნანგრევები. შემორჩენილია ციხის გალავნის რამდენიმე ფრაგმენტი და კარგად თლილი ქვის კვადრებით ამოყვანილი ეკლესიის კედლის ნაშთი. ეკლესია თითქმის საძირკვლამდეა მორღვეული.
გაერთიანებული სამეფოს გასვლა ევროკავშირიდან

გაერთიანებული სამეფოს ევროკავშირიდან გასვლა (შემოკლებული ფორმით ხშირად ცნობილი როგორც ბრექსიტი) — პოლიტიკური მიზანი, რომელიც გაერთიანებული სამეფოს ევროპის კავშირში შესვლის დღიდან, გარკვეული ადამიანების და პოლიტიკური პარტიების ინტერესებს წარმოადგენდა. ევროკავშირის 50-ე მუხლის თანახმად, ევროკავშირიდან გასვლის უფლება არის ევროკავშირის წევრი თითოეული ქვეყნის უფლება.

1975 წელს რეფერენდუმი ჩატარდა ქვეყნის ევროპულ ეკონომიკურ თამაეგობრობაში წევრობის შესახებ. ევროპული თანამეგობრობა, მოგვიანებით ცნობილი გახდა, როგორც ევროკავშირი. რეფერენდუმის შედეგების თანახმად ქვეყანა განაგრძობდა ევროპული თანამეგობრობის წევრობას.

2016 წლის 23 ივნისს, ბრიტანელი ამომრჩევლები ამ კითხვის ქვეშ ისევ დიდი ბრიტანეთის ევროკავშირის წევრობაზე გამართულ რეფერენდუმში აღმოჩდნენ. რეფერენდუმი პარლამენტის მიერ იყო ორგანიზებული. მისი შედეგების თანახმად ბრიტანეთს უნდა დაეტოვებინა ევროკავშირი, თუმცა შედეგები ისევ პარლამენტის მიერ უნდა იქნეს რატიფიცირებული.

წინარეისტორია
ბრიტანეთს ხელი არ მოუწერია რომის ხელშეკრულებისთვის, რომლის თანახმადაც 1957 წელს საფუძველი დაედო ევროპის ეკონომიკური გაერთიანების შექმნას. ქვეყანამ წევრობის უფლების მოთხოვნა 1963 და 1967 წლებში გააგზავნა, თუმცა ორივე განაცხადს ვეტო საფრანგეთის პრეზიდენტმა, შარლ დე გოლმა დაადო. მისი აზრით, ბრიტანეთი შეუთავსებელი იყო ევროპის კავშირთან თავისი ეკონომიკის რიგი ასპექტების გამო.

მას შემდეგ, რაც დე გოლმა დატოვა საფრანგეთის პრეზიდენტის თანამდებობა, ბრიტანეთმა ისევ გაგზავნა წევრობის მესამე მოთხოვნა, რომელიც წარმატებული აღმოჩნდა. 1973 წლის 1 იანვარს დიდი ბრიტანეთი გაწევრიანდა ევროპის ეკონომიკურ კავშირში.

1975 წლის რეფერენდუმი
1975 წლის 6 იანვარს ამომრჩეველების კითხვაზე: „ფიქრობთ თუ არა, რომ დიდი ბრიტანეთი უნდა დარჩეს ევროპის ეკონომიკურ გაერთიანებაში?“ - ბრიტანეთის საარჩევნო ოლქებში პასუხის უმრავლესობა გაერთიანებაში დარჩენის მომხრე იყო. წევრობას ასევე მხარს უჭერდა ბრიტანეთის ძირითადი პოლიტიკური პარტიები და წამყვანი პრესა.

2016 წლის რეფერენდუმი
2012 წელს, პრემიერ-მინისტრმა დეივიდ კამერონმა უარი განაცხადა ბრიტანეთის ევროკავშირიდან გასვლის შესახებ ჩასატარებელ რეფერენდუმზე, მაგრამ შესთავაზა შესაძლო სამომავლო რეფერენდუმის იდეა, იმისათვის რომ გაეზომათ საზოგადოების მხარდაჭერა.

საზოგადოებრივი აზრი
საზოგადოებირვი აზრი, დიდი ბრიტანეთის ევროკავშირში დარჩენის ან გასვლის შესახებ მუდმივად იცვლებოდა. 2015 წლის ანალიზით ახალგაზრდა ამომრჩევლების უმრავლესობა მხარს უჭერდა ევროკავშირის წევრობას, ხოლო უფროსი თაობის წარმომადგენლები კი გასვლის მხარდაჭერები იყვნენ.
გივი მიქაძე

გივი მიქაძე (დ. 1924 — გ. 2008) — ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
გივი მიქაძე დაიბადა 1924 წელს. იყო ქართული ლიტერატურის გამორჩეული მკვლევარი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი.

პროფესორი გივი მიქაძე 20-მდე წიგნისა და 300-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. მისი მეუღლე იყო ლალი პატარაია, დიმიტრი ყიფიანის მე-5 თაობის შთამომავალი.

გივი მიქაძე გარდაიცვალა 2008 წელს, დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე.
ელისაბედ ყიფიანი

ელისაბედ (ვეტა) ყიფიანი (დ. 1876 — გ. 1943) — ქართველი პედაგოგი, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწის დიმიტრი ყიფიანის შვილიშვილი.

ბიოგრაფია
ელისაბედ (ვეტა) ნიკოლოზის ასული ყიფიანი დაიბადა 1876 წელს ნიკოლოზ ყიფიანისა და ანასტასია (ტასო) ერისთავის ოჯახში. იგი მათი უფროსი ქალიშვილი იყო. ვეტასა და მის დებზე (ნინო ყიფიანი და ბარბარე ყიფიანი) ერთხანს მზრულველობა ითავა პაპამ, დიმიტრი ყიფიანმა, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწემ.

ელისაბედ ყიფიანი ღვაწლმოსილი პედაგოგი იყო. იგი რუსულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა თბილისის სკოლებში. მისი მეუღლე იყო ბოქაული გაბრიელ სულხანიშვილი.
დრაკონი

დრაკონი , გველეშაპი, ურჩხული — მითოლოგიური საშინელი ცეცხლისმფრქვეველი და სისხლისმღვრელი არსება, რომელიც ზღვაში ან ხმელეთზე ცხოვრობდა, ჩვეულებრივ ადამიანის მსხვერპლს ითხოვდა და იცავდა რაიმე განძს (მაგ., ოქროს საწმისს არესის ჭალაში, კოლხეთში). არესის დრაკონად ითვლებოდა კადმოსის მოკლული ურჩხულიც თებეში.

დრაკონის კბილები — თებეს ციკლის თქმულებებში კადმოსის მიერ მოკლული დრაკონის კბილები, რომლებიც გმირმა დათესა, მიწიდან ამოსულ ბუმბერაზებს შეება და დახოცა, გადარჩა მხოლოდ ხუთი, რომელთა დახმარებითაც სახელოვანი ქალაქი თებე ააშენა. ამბავი მეორდება არგონავტების თქმულებაში, სადაც კბილებს იასონი თესავს არესის ველზე, კოლხიდაში.

საბერძნეთის შემდეგ დრაკონი განსაკუთრებით დიდ როლს თამაშობს ჩინურ მითოლოგიაში და ყოველდღიურ ცხოვრებაში. იქაც უზარმაზარი ცეცხლისმფრქვეველი ღია პირი აქვს, ბასრი კბილები, 2 რქა, ღამურისებური ფრთები ან მხოლოდ კლანჭებიანი ფეხები, ზრდა-დაკლებისა და გაუჩინარების უნარი. ცხოვრობს წყალში (საბერძნეთშიც უფრო წყალს, ჭაობს, ზღვას უკავშირდება). ამოდის ხშირად ხმელეთზე, მეტადრე გაზაფხულზე, ადის ცაში.

ჩინელთა დრაკონი იმით განსხვავდება, რომ ადამიანებს კეთილი თვალით უყურებს ხოლმე, უგზავნის წვიმას, თუმცა მეხსა და ქარიშხალსაც, რითაც ღვთაების რანგში ადის. გვიანდელ მითოლოგიაში გარჩეულია ცისა და მიწის, წყალთა ქვესკნელის, ღმერთთა სასახლის გუშაგის და სხვა სახეობის დრაკონები. საერთოდ იმპერატორთა ძალაუფლების სიმბოლოა, და როგორც ასეთი, ჩინელ მხატვართა მუდმივი თემა. წარმოშობა უცნობია, ვარაუდობენ, რომ შვა გველმა ან ნიანგმა.
ზაქირ კარალოვი

ზაქირ ბაქირ ოღლუ კარალოვი (; დ. 13 იანვარი 1956, ორმაშენი, დმანისი, საქართველო) — საქართველოში დაბადებული აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2000-2020 წლებში აზერბაიჯანის მთავარი პროკურორი იყო. კარალოვი არის პარტია ახალი აზერბაიჯანი წევრი, რომელიც აზერბაიჯანის მმართველი პარტიაა. მთავარი პროკურორის თანამდებობაზე 20 წელი გაატარა. მანამდე მუშაობდა განჯის მთავარ პროკურორად.

ბიოგრაფია
კარალოვი დაიბადა 1956 წლის 13 იანვარსს დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორმაშენში. დაწყებითი განათლება მიიღო ქალაქ დმანისის რუსულენოვან საჯარო სკოლაში. 1979 წელს დაასრულა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და დაიწყო მუშაობა პროკურატურაში. 1981 წელს ბაქოს საბაილის რაიონის პროკურორის თანაშემწედ და 1981-2000 წლებში აზერბაიჯანის მთავარ პროკურატურაში მუშაობდა. 2000 წლის 25 აპრილიდან 2020 წლის 1 მაისამდე აზერბაიჯანის მთავარი პროკურორი. პროკურორთა საერთაშორისო ასოციაციის წევრია.

დაოჯახებულია და ჰყავს ორი შვილი.

კარიერა
2005 წელს, კარალოვმა მან დაადანაშაულა საპარლამენტო ოპოზიცია შეთქმულებაში, რა დროსაც იგი განაცხადა და გააფრთხილა, რომ სომხეთის მიერ მხარდაჭერილი მთავრობის ოპონენტები ამზადებენ შეთქმულებას აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის წინააღმდეგ.

2007 წელს, მთავარი პროკურორის რანგში, კარალოვი თავისი განცხადებებით იცავდა ჟურნალისტ ეინულა ფატულაევის დაპატიმრებას. ის აცხადებდა, რომ იგი ირანის დაფინანსებით ტერორისტულ საქმიანობას ეწეოდა აზერბაიჯანის მთავრობის წინააღმდეგ. მან განაცხადა, რომ ფატულაევის დაკავება და დაპატიმრება არ უნდა იყოს აღქმული, როგორც ნიშანი იმისა, რომ აზერბაიჯანი არ იცავს პრესის თავისუფლებას.

კარალოვი, 2009 წლის საკანონმდებლო ცვლილებით ისარგებლა, რომელიც მოხსნა შეზღუდვები მთავარი პროკურორის ვადებთან დაკავშირებული.

2011 წელს, კარალოვმა განაცხადა, რომ მისი უწყება მიიღებს ზომებს ხელისუფლების წარმომადგენლების წინააღმდეგ, რომლებიც ეჭვმიტანილნი არიან კორუფციასა და მექრთამეობაში. "იმისათვის, რომ მოვითხოვოთ იგივე დამოკიდებულება სხვებისგან და გვქონდეს მორალური უფლება კორუმპირებული ჩინოვნიკების საქმიანობის გამოძიების, ჩვენ უნდა დავიწყოთ ბრძოლა კორუფციის წინააღმდეგ საკუთარი თავიდან" – დასძინა მან, რა დროსაც გააკრიტიკა "მდიდრული ცხოვრება" ზოგიერთი აზერბაიჯანელი ჩინოვნიკის.

მას შემდეგ, რაც 2011 წელს დაიწყო პროტესტები აზერბაიჯანის მთავრობის წინააღმდეგ, კარალოვმა პირობა დადო, რომ "ჩაახშობდა" აქციებს და არ მისცემდა უფლებას იმისა, რაც მოხდა "სხვა ქვეყნებში". სავარაუდოდ მან ამით მიანიშნა ეგვიპტის, ლიბიის და ტუნისის მოვლენებზე. აპრილის დაგეგმილი აქციის წინ, კარალოვმა დაადანაშაულა ოპოზიციის ლიდერები ალი ქარიმლი და ისა გამბარი, რომლებიც მისი (კარალოვის) განცხადებით ასრულებდნენ უცხო ქვეყნების მითითებებს და დაიბარა ორივე ლიდერი დაკითხვაზე, რის შემდეგაც ისინი გაათავისუფლა.
იფექ სოილუ

იფექ სოილუ (; დ. 15 აპრილი, 1996, ადანა, თურქეთი) — თურქი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი 151-ე ჩოგანი.

სოილუს წყვილებში -ის 3 ტურნირი აქვს კარიერაში მოგებული, მათ შორის -ის ელიტ ტროფი 2016 წელს. 2014 წელს შვეიცარიელ ჯილ ტაიხმანთან ერთად, თურქმა ჩოგბურთელმა აშშ-ის ღია პირველობის ახალგაზრდული ტურნირი მოიგო წყვილებში. ერთეულებში სოილუს საუკეთესო შედეგია -ის 8 ტურნირის მოგება. 2016 წლის 31 ოქტომბერს, მან ერთეულთა რეიტინგში 151-ე ადგილი დაიკავა და კარიერაში საუკეთესო შედეგს მიაღწია.

სოილუ თურქეთის ფედერაციის თასის ნაკრების წევრია, სადაც მას 13 მოგება და 8 წაგება აქვს.

-ის ტურნირების ფინალები
წყვილები (3–0)
-ის 125 სერიების ფინალები
წყვილები (0–1)
-ის ქალთა ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 16 (8–8)
წყვილები: 24 (14–10)
ახალგაზრდული დიდი სლემის ფინალები
გოგონათა წყვილები
სახელმწიფო ხალხისთვის

სახელმწიფო ხალხისთვის — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომლის დამაარსებელი არის ცნობილი საოპერო ბანი პაატა ბურჭულაძე.

2016 წელს პარტია მონაწილეობდა იმავე წლის საპარლამენტო არჩევნებში. არჩევნებში პარტიამ ვერ გადალახა 5%-იანი ბარიერი და პარლამენტის მიღმა დარჩა.

2018 წლის 15 ივლისს პარტიამ ერთიან ნაციონალურ მოძრაობასთან, ახალ საქართველოსთან, ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიასთან, ევროპელ დემოკრატებთან, ახალი საქართველოსთვისთან, ქრისტიან-კონსერვატიულ პარტიასთან, სამოქალაქო ალიანსი თავისუფლებისთვისთან და საქართველო ლიდერთა შორისთან ერთად დააფუძნა კოალიცია ძალა ერთობაშია, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო იმავე წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. კოალიციის კანდიდატი „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი გრიგოლ ვაშაძე იყო, რომელმაც მეორე ადგილი დაიკავა.

კოალიციამ მიიღო მონაწილეობა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებშიც, სადაც მონაწილეობდა, როგორც საერთო ბლოკი. კოალიციამ პარლამენტში 36 დეპუტატი გაიყვანა, მათ შორის არიან „სახელმწიფო ხალხისთვის“ წევრებიც. 2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.

შედეგები არჩევნებში
საპარლამენტო
ადგილობრივი
სალთუკიდები

სალთუკიდები ან სალთუქიდები — დინასტია, რომელიც დღევანდელი ერზურუმის ტერიტორიაზე, 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ ანატოლიის ერთ-ერთ ბეილიქს განაგებდა. ბეილიქი თურქმანული წარმოშობის ემირ სალთუკმა შექმნა, რომელიც თურქ-სელჩუკების ლიდერის, ალფ-არსლანის მხედართმთავარი იყო. ბეილიქი ხშირად საქართველოს სამეფოს წინააღმდეგ ყარსის რეგიონის დასაპყრობად იბრძოდა. ბეილიქის ცენტრი, ქალაქი ერზურუმი 1077-1079 წლებში ბიზანტიის იმპერიას ჰქონდა დაპყრობილი, 1184 წელს კი საქართველოს სამეფოს ლაშქარმა, გიორგი -ის მეთაურობით ალყა შეამოარტყა მას. თავისი ძლიერების პერიოდში, ბეილიქი დღევადნელი ერზურუმისა და ბაიბურთის მთლიან ტერიტორიას, ერზინჯანის აღმოსავლეთ მხარეს, ყარსის დიდ ნაწილს და ასევე, აღრისა და მუშის ჩრდილოეთ მხარეს მოიცავდა.