iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დონა-ეუზებია

დონა-ეუზებია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 222 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 001 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 85,45 კმ²-ზე. ფართობი 70 231 კმ²-ია.
ესტრელა-დალვა

ესტრელა-დალვა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 210 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 470 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,8 კმ²-ზე. ფართობი 131 365 კმ²-ია.
იტამარატი-დი-მინასი

იტამარატი-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 079 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43,13 კმ²-ზე. ფართობი 94 568 კმ²-ია.
ლარანჟალი (მინას-ჟერაისი)

ლარანჟალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 175 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 465 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,55 კმ²-ზე. ფართობი 204 882 კმ²-ია.
ლეოპოლდინა (მინას-ჟერაისი)

ლეოპოლდინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 225 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 51 130 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 54,22 კმ²-ზე. ფართობი 943 076 კმ²-ია.
პალმა (მინას-ჟერაისი)

პალმა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 160 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 545 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,68 კმ²-ზე. ფართობი 316 486 კმ²-ია.
პირაპეტინგა

პირაპეტინგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 160 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 364 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 54,35 კმ²-ზე. ფართობი 190 677 კმ²-ია.
რეკრეიუ

რეკრეიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 797 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 299 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43,96 კმ²-ზე. ფართობი 234 296 კმ²-ია.
სანტანა-დი-კატაგუაზისი

სანტანა-დი-კატაგუაზისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 622 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,43 კმ²-ზე. ფართობი 161 486 კმ²-ია.
სან-ანტონიუ-დუ-ავენტურეირუ

სან-ანტონიუ-დუ-ავენტურეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 630 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 538 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17,51 კმ²-ზე. ფართობი 202 033 კმ²-ია.
ვოლტა-გრანდი

ვოლტა-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 210 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 070 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,36 კმ²-ზე. ფართობი 208 131 კმ²-ია.
სინტ-ნიკლასი

სინტ-ნიკლასი — ქალაქი ბელგიაში, აღმოსავლეთ ფლანდრიაში. მას ვასლანდის მხარის დედაქალაქადაც მოიაზრებენ და ითვლის 75208 მაცხოვრებელს. ქალაქი ცნობილია თავისი სავაჭრო მოედნით, რომელიც ყველაზე დიდია ბელგიაში (3,19 ჰექტარი).

სახელი სინტ-ნიკლასი წარმოიშვა წმინდა ნიკოლოზისაგან, რომელიც ქალაქის მფარველ წმინდანად ითვლება. საუკუნეში მის პატივსაცემად დაარსდა სამრევლო და აშენდა წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი.

ისტორია
სინტ-ნიკლასის დაარსებას საფუძვლად რომაული პერიოდის აქტივობები უდევს, როდესაც ამ ტერიტორიაზე, პროვინცია ვასმუნსტერის ახლოს რომაული ოლქის ცენტრი მდებარეობდა. მისი ისტორია იწყება 1217 წლიდან, როდესაც ბელგიის ქალაქ დორნიკის ეპისკოპოსმა ადგილობრივი სასულიერო პირების რჩევით იქ წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი ააშენა. სამრევლო საუკუნემდე დორნიკის ეპარქიის გავლენის ქვეშ რჩებოდა. პოლიტიკურად კი ფლანდრიის საგრაფო მართავდა, რომელმაც ქალაქში სწრაფ ეკონომიკურ ზრდას მიაღწია.

1241 წელს ფლანდრიის გრაფი ბუდევეინ მეცხრეს უფროსი შვილის, იოჰანა ვან კონსტანტინოპელის მიერ რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრის სტატუსი მიენიჭა. დაინიშნა მთავარი გამგებელი და შვიდი საერო მოსამართლე ბეილიფებად და თავმჯდომარეებად. ეს მოხდა იმიტომ რომ რეგიონი ყოფილიყო ისე კარგად ორგანიზებული, რომ კონკურენცია გაეწია ქალაქ ბევერენისთვის.

1248 წლის დოკუმენტი აღწერს, რომ მარგარიტა დამატებით ექვსი ჰეკტარი მიწა უსახსოვრა წმინდა ნიკოლოზის ტაძრის ტერიტორიას იმ პირობით, რომ ეს ტერიტორია დაუყოფელი დარჩებოდა და მის ადგილას არაფერს ააშენებდნენ. ზუსტად ეს დადებული პირობა ამტკიცებს თანამედროვე სინტ-ნიკლასის მოედნის განსხვავებულობას, რაც მის სიდიდეში გამოიხატება.

დაძმობილებული ქალაქები
, აბინგდონი
, კოლმარი
, ბრესტი
, გორკუმი
, ლუკა
, შონგაუ
, თაბორი
წითელი ვენახი

წითელი ვენახი ან წითელი ვენახი არლთან ახლოს — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული 1888 წლის ნოემბრის დასაწყისში, ზეთის საღებავებით. ითვლება, რომ ნახატი ერთადერთია, რომლის გაყიდვაც ვინსენტმა სიცოცხლეში შეძლო.

ისტორია
ნახატი პირველად წარადგინეს ბრიუსელის გამოფენაზე 1890 წელს, სადაც ის 400 ფრანკად (დღევანდელი ფულით დაახლოებით $1000) ანა ბოხმა, ბელგიელმა იმპრესიონისტმა მხატვარმა და კოლექციონერმა, იყიდა. ანა ბოხი ეჟენ ბოხის, ასევე იმპრესიონისტი მხატვრისა და ვან გოგის მეგობრის, და იყო, რომლის პორტრეტიც ვინსენტმა, ასევე, 1888 წლის შემოდგომაზე დახატა.

ღამის კაფის მსგავსად, ნახატი ცნობილმა რუსმა კოლექციონერმა, სერგეი შჩუკინმა შეიძინა, რომელიც შემდგომ ბოლშევიკების მიერ იქნა ნაცინალიზებული და პუშკინის მუზეუმში მოათავსეს მოსკოვში.
შუცშტაფელის რაიხსფიურერი

შუცშტაფელის რაიხსფიურერი — 1925-1945 წლებში არსებული სპეციალური თანამდებობა, რომელიც შექმნილი იყო შუცშტაფელის („სს/“) ლიდერისთვის. 1925-1933 წლებში ეს ჩვეულებრივი ტიტული, 1934-1945 წლებში კი შუცშტაფელის უმაღლესი თანამდებობა. ყველაზე დიდხანს ამ თანამდებობას ჰაინრიხ ჰიმლერი იკავებდა.

რაიხსფიურერები
შუცშტაფელს მთლიანობაში 5 რაიხსფიურერი ჰყავდა, სამი მათგანისთვის ეს უბრალოდ ტიტული აღმოჩნდა, ორისთვის კი უმაღლესი თანამდებობა.
იულიუს შრეკი (1925-1926)
იოზეფ ბერთჰოლდი (1926-1927)
ერნარდ ჰაიდენი (1927-1929)
ჰაინრიხ ჰიმლერი (1929-1945)
კარლ ჰანკე (1945)
ობერფიურერი

ობერფიურერი — ნაცისტურ პარტიაში ჯერ კიდევ 1921 წელს შექმნილი თანამდებობა. შუცშტაფელის ორგანიზაციაში შევიდა 1932 წელს, სადაც ობერფიურერი აკონტროლებდა სს-ის ერთეულს „აბშნიტს“ . სს-ში და პოლიციურ სტრუქტურებში ისინი „ობერსტის“ (, პოლკოვნიკი) სამხრეულებს ატარებდნენ, ისევე როგორც სს-ის შტანდარტენფიურერები, თუმცა, მათი თანამდებობა პოლკოვნიკის ჩინს არ შეესაბამებოდა.
სამეფო საზოგადოების წევრი

სამეფო საზოგადოების წევრი (სსწ) — ჯილდო და წევრობა, რომელსაც ლონდონის სამეფო საზოგადოება სხვადასხვა პიროვნებებს ანიჭებს, რომლებმაც, ჟიურის აზრით
საზოგადოების წევრობა არის უძველესი სამეცნიერო აკადემია, მისი წევრობა კი დიდი პატივია. ამგვარი პატივის ღირსნი გახდნენ ისეთი მეცნიერები, როგორებიც არიან ისააკ ნიუტონი (1672), ჩარლზ დარვინი (1839), და ა.შ. 2016 წლისთვის ცოცხალია 1600 წევრი, მათ შორის საპატიო და უცხოელი წევრები.

 -მა სამეფო საზოგადოების წევრობა „ოსკარის სიცოცხლის დროს მიღების ეკვივალენტად“ მიიჩნია.
ჰაიბახი

ჰაიბახი — სოფელი ჩეჩნეთში, გალანჩოჟის რაიონში, რომელიც თავისი მოსახლეობიანად 1944 წლის ვაინახთა დეპორტაციის დროს სრულიად გაანადგურეს.

1936-1944 წლებში შედიოდა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის შემადგენლობაში, 1944-1957 წლებში — საქართველოს სსრ-ის შემადგენლობაში, ხოლო 1957 წლის სსრკ-ის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის დადგენილების შედეგად, რომელიც მოიცავდა დეპორტირებული ხალხების რეაბილიტაციასა და ავტონომიური რესპუბლიკის აღდგენას, დაუბრუნდა ჩეჩნეთს.

ისტორია
1944 წლის 23 თებერვალს სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი იწყებს ოპერაციას სახელად „ოსპი“ ( — ეთიმოლოგია, სავარაუდოდ, უკავშირდება ჩეჩეთა ეთნონიმს), რომელიც მოიცავს ჩრდილოეთ კავკასიიდან ჩეჩენთა და ინგუშთა მასობრივ გადასახლებას ცენტრალური აზიის რესპუბლიკებში. პირველი ორი დღის განმავლობაში დეპორტირებული მოსახლეობის რაოდენობამ გადააჭარბა 330 ათას. ადამიანს, ხოლო ჯამში გადასახლებულ იქნა 478 479 ჩეჩენი და ინგუში.

დიდთოვლობიდან გამომდინარე ოპერაციის ჩატარება შეუძლებელი იყო მაღალმთიან რაიონებში, რის შედეგადაც ნკვდ-ის მე-3 რანგის კომისარმა მიხეილ გვიშიანმა მიიღო გადაწყვეტილება ჰაიბახის რკინიგზის სადგურზე შეკრებილი ადამიანების ცოცხლად დაწვისა შესახებ. 1994 წლის ჩეჩენი ჟურნალისტების მიერ გამოცემულ წიგნში მოჰყავთ გვიშიანის ტელეგრამის ტექსტს:

მიუხედავად იმისა, რომ პუბლიცისტთა და ჟურნალისტთა დიდი ნაწილი მიიჩნევს, რომ მოცემული ტელეგრამა ფალსიფიცირებულია 1980-იან წლებში, თითქმის ყველა დარწმუნებულია, რომ ჰაიბახის მოვლენებს ნამდვილად ჰქონდა ადგილი. ამაზე საუბრობდნენ გადარჩენილი თვითმხილველები, მეზობელი სოფლების მკვიდრნი და რიგითი ჯარისკაცები, რომლებიც აღუდგნენ ნკვდ-ის მითითებებს.
არასიტაბა

არასიტაბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 570 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 058 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,3 კმ²-ზე. ფართობი 106 608 კმ²-ია.
ბელმირუ-ბრაგა

ბელმირუ-ბრაგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 403 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,66 კმ²-ზე. ფართობი 393 130 კმ²-ია.
ბიას-ფორტისი

ბიას-ფორტისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 793 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,38 კმ²-ზე. ფართობი 283 535 კმ²-ია.
ბიკასი

ბიკასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 600 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 653 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97,46 კმ²-ზე. ფართობი 140 082 კმ²-ია.
დესკობერტუ

დესკობერტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 340 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 768 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,37 კმ²-ზე. ფართობი 213 168 კმ²-ია.
იუბანკ-და-კამარა

იუბანკ-და-კამარა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 783 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 914 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37,69 კმ²-ზე. ფართობი 103 834 კმ²-ია.
გოიანა

გოიანა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 391 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 659 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,07 კმ²-ზე. ფართობი 152 039 კმ²-ია.
გუარარა

გუარარა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 587 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 929 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44,32 კმ²-ზე. ფართობი 88 655 კმ²-ია.
ლიმა-დუარტი (მინას-ჟერაისი)

ლიმა-დუარტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 149 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,03 კმ²-ზე. ფართობი 848 564 კმ²-ია.
პანკრატი ტავრომენელი

ეპისკოპოსი პანკრატი ტავრომენელი, პანკრატი ანტიოქიელი ( — „წმინდა მღვდელმოწამე პანკრატი, ტავრომენელი ეპისკოპოსი“; საუკუნე) — მღვდელმოწამე, წმინდა პეტრე მოციქულის მოწაფე, ტავრომენელი ეპისკოპოსი. მართლმადიდებელ ეკლესიაში, მისი ხსენების დღეებია: 22 თებერვალი და 22 ივლისი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
პანკრატის მშობლები იყვნენ ანტიოქიიდან. მამამისი ჯერ კიდევ იესო ქრისტეს ჯვარცმამდე იყო ქრისტეს მოძღვრების მიმდევარი, რომელიც მთელ თავის ოჯახთან ერთად ანტიოქიაში მოინათლა.

მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ეწეოდა განმარტოებით ცხოვრებას. კილიკიაში ტავრომენიის ეპისკოპოსად ხელდასხმულ იქნა პეტრე და პავლე მოციქულების მიერ.

მისი ცხოვრების აღწერის მიხედვით, მას ეკუთვნის ტაორმინაში პირველი ტაძრის აგება და ქალაქის ქრისტიანობაზე მოქცევა. განრისხებულმა კერპტთაყვანისმცემლებმა, რომლებმაც ვერ აიტანეს მის მიერ ქრისტიანობი გავრცელება ქვებით ჩაქოლეს.

მისი წმინდა ნაწილები ინახება რომში მისი სახელობის ეკლესიაში.

თანამედროვე ტაორმინაში არის მისი სახელობის ტაძარი.

„გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“ წმინდა პანკრატი მოხსენიებულია წმინდა ბაგრატად.
ნოდარ ტაბიძე

ნოდარ ტაბიძე (დ. 19 მარტი 1931 — გ. 17 სექტემბერი, 2016) — ქართველი მწერალი და პუბლიცისტი, თბილისის ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის პროფესორი, გალაკტიონ ტაბიძის ძმისშვილი და მისი შემოქმედების მკვლევარი. წლების განმავლობაში იყო თსუ-ს ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის დეკანი.

დაჯილდოებულია გალაკტიონ ტაბიძის, სერგეი მესხის, ვაჟა-ფშაველასა და საგურამოს (ჰუმანიტარული მეცნიერების ნომინაციაში) პრემიებით.
ფრადიკე დე მენეზეში

ფრადიკე დე მენეზეში (; დ. 21 მარტი, 1942) — სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი 2001-2011 წლებში.

ბიოგრაფია
ფრადიკე მენეზეში დაიბადა 1942 წლის 21 მარტს, სან-ტომეში, პორტუგალია. დაამთავრა პორტუგალიის ერთ-ერთი უმაღლესი სკოლა, ხოლო შემდეგ, ლისაბონში, -ში და ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში სწავლობდა. თანამდებობა დაიკავა 2001 წლის 3 სექტემბერს. მისი არჩევნებში მონაწილეობის უფლებამოსილება დავის საგანი გახდა, რადგან მენეზეში პორტუგალიის მოქალაქეც იყო, მაგრამ მან უარი თქვა ორმაგ მოქალაქეობაზე, რის შემდეგაც, მისი კანდიდატურა ოფიციალურად დამტკიცდა. 2003 წლის 16 ივლისს, როცა იგი ნიგერიაში იმყოფებოდა, ფერნანდო პერეირამ, სამხედრო პუტჩი მოაწყო, თუმცა, შეთანხმების მიხედვით, 2003 წლის 23 ივლისს, მენეზეშმა კვლავ დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.

2006 წლის 30 ივლისს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში, ფრადიკე მენეზეშმა, ხმათა 60.58 პროცენტი მოიპოვა, დაამარცხა მიგელ ტროვოადას შვილი — პატრის ტროვოადა და მეორედ გახდა სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი.
გულის ნისლეული

გულის ნისლეული, 1805, 2-190 — ემისიური ნისლეული დედამიწიდან 7500 სინათლის წლის მანძილზე, ირმის ნახტომის პერსევსის მკლავში, კასიოპეას თანავარსკვალვედის მიმართულებით. ნისლეულში ნათლად ჩანს მანათობელი აირები და შედარებით მუქი მტვრის ბილიკები. წარმოიქმნა იონიზირებული წყალბადის პლაზმით და თავისუფალი ელექტრონებით.

ნისლეულის ყველაზე მკაფიო ნაწილი (ზედა მარჯვენა კუთხეში), განცალკევებით კლასიფიცირებულია, როგორც 896, რადგან ის იყო ნისლეულის პირველი ნაწილი, რომელიც აღმოაჩინეს.

ვიზუალურად, გალაქტიკები 1 და 2, ნისლეულთან ახლოს მდებარეობენ, თუმცა, სინათლის ნაკლებობა ირმის ნახტომიდან, მათ რთულად შესამჩნევს ხდის. შემჩნევის შემთხვევაში, რთულია მათი მახასიათებელი ნიშნების განსაზღვრა. აღნიშნულ გალაქტიკებს, წარსულში, ადგილობრივ ჯგუფს მიაკუთვნებდნენ, მაგრამ ამჟამად, მათ 342/-ს, ადგილობრივ ჯგუფთან ყველაზე ახლოს არსებულ გალაქტიკათა ჯგუფის ნაწილებად მიიჩნევენ.

გულის ნისლეულის ფორმას და ინტენსიურად წითელ შეფერილობას, მის ცენტრთან ახლოს არსებულ ვარსკვლავთა მცირე ჯგუფისგან გამოსხივებული რადიაცია წარმოქმნის. გაფანტული ვარსკვლავთგროვა, ცნობილი, როგორც 15, მოიცავს რამდენიმე კაშკაშა ვარსკვლავს, რომელთა მასაც თითქმის 50 მზის მასის ტოლია და უფრო მეტ მკრთალ ვარსკვლავს, რომელთა მასაც, მზის მასის მხოლოდ ნაწილია. მილიონობით წლის წინ, ვარსკვლავთგროვა მიკროკვაზარს მოიცავდა.

გალერეა
პირველი ცენტრალური კომიტეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

პირველი ცენტრალური კომიტეტი — შეიძლება არნიშნავდეს შემდეგს ჩამოთვლილთაგან:
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1898–1903
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1919–1920
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1919–1920
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1921–1922
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1921–1922
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1919–1930
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1935–1951
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1948–1954
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1946–1947
პირველი ცენტრალური კომიტეტი - 1946–1948
პირველი კონგრესი (მრავალმნიშვნელოვანი)

პირველი კონგრესი — შეიძლება არნიშნავდეს შემდეგს ჩამოთვლილთაგან:
ფილიპინების პირველი კონგრესი
რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიის პირველი კონგრესი
ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესი
ჩინეთის კომუნისტური პარტიის პირველი ნაციონალური კონგრესი
ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის პირველი ნაციონალური კონგრესი
კუბის კომუნისტური პარტიის პირველი კონგრესი
ჩრდილოეთ კორეის მუშათა პარტიის პირველი კონგრესი
რიუ-ნოვუ (მინას-ჟერაისი)

რიუ-ნოვუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 418 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 712 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41,62 კმ²-ზე. ფართობი 209 310 კმ²-ია.
როშედუ-დი-მინასი

როშედუ-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 116 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,65 კმ²-ზე. ფართობი 79.402 კმ²-ია.
სანტა-ბარბარა-დუ-მონტი-ბერდი

სანტა-ბარბარა-დუ-მონტი-ბერდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 587 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 788 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,67 კმ²-ზე. ფართობი 417 830 კმ²-ია.
სანტა-რიტა-დი-იბიტიპოკა

სანტა-რიტა-დი-იბიტიპოკა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 583 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,05 კმ²-ზე. ფართობი 324 234 კმ²-ია.
სანტა-რიტა-დი-ჟაკუტინგა

სანტა-რიტა-დი-ჟაკუტინგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 993 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11,86 კმ²-ზე. ფართობი 420 940 კმ²-ია.
ნადია მურადი

ნადია მურად ბასი თაჰა (; დ. 1993) — ეზიდი ადამიანის უფლებათა დამცველი, ნობელის მშვიდობის ლაურეატი და 2016 წლის სექტემბრიდან გაეროს ადამიანით ვაჭრობისა და ღირსების გადარჩენის პირველი კეთილი ნების ელჩი. 2014 წლის აგვისტოში ის გაიტაცა და ტყვეობაში ჰყავდა ისლამურ სახელმწიფოს.

2018 წელს გახდა ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წარმომადგენელ დენი მუკვეგესთან ერთად. იგი პირველი ერაყელია, რომელმაც ეს ჯილდო დაიმსახურა.

ბიოგრაფია
2014 წლის აგვისტოში, 21 წლის ნადია მურადი სტუდენტი იყო და ცხოვრობდა სინჯარის პროვინციის სოფელ კოჭოში, ერაყის ჩრდილოეთში, როდესაც ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლები ეზიდთა სათვისტომოს სოფელს თავს დაესხნენ და მოკლეს 312 მამაკაცი (მათ შორის ნადიას ექვსი ძმა და ნათესავები), ხოლო ქალები მონად წაიყვანეს. იმ წელს ნადია მურადი ერთ-ერთი იყო 5000-ზე მეტი ეზიდ ქალთაგან, რომლებიც ისლამურმა სახელმწიფომ ერაყში გადაიყვანა ტყვედ. მას ექცეოდნენ როგორც მონას ქალაქ მოსულში, სცემდნენ და აუპატიურებდნენ, როდესაც იგი ცდილობდა გაქცევას. 2014 წლის ნოემბერში, ნადიამ შეძლო გაქცევა მას შემდეგ, რაც მისმა პატრონმა სახლი ღიად დატოვა. შემდეგ მას დაეხმარა ერთ-ერთი მეზობელი, რომელმაც შეძლო მისი გადაყვანა ისლამური სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიიდან ლტოლვილთა ბანაკში ქალაქ დაჰუკში, ჩრდილოეთ ერაყში, და შემდეგ იქიდან შტუტგარტში.

2016 წლის 5 იანვარს, ერაყის მთავრობამ წარადგინა მისი კანდიდატურა 2016 წლის ნობელის მშვიდობის პრემიაზე, მისი აქტიურობისთვის. ნორვეგიელმა დეპუტატმა მხარი დაუჭირა მის კანდიდატურას. 2016 წლის 15 სექტემბერს იგი ნომინირებული იყო სახაროვის პრემიაზე სიტყვის თავისუფლებისთვის.
ჩალით გადახურული სახლები და კოტეჯები

ჩალით გადახურული სახლები და კოტეჯები — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული 1890 წელს, ოვერ-სიურ-უაზში, სამხრეთ საფრანგეთში, ზეთის საღებავებით ტილოზე.

ვან გოგმა სიცოცხლის უკანასკნელი რამდენიმე თვე ოვერ-სიურ-უაზში, პარიზის სამხრეთით მდებარე პატარა ქალაქში გაატარა, სადაც ის სენ-რემი-დე-პროვანსის თავშესაფრის დატოვების შემდეგ, 1890 წელს ჩავიდა.

ჩალით გადახურული სახლები და კოტეჯების შესახებ ვან გიგი ოვერში ჩასვლისთანავე, 1890 წლის 21 მაისს, უგზავნის წერილს თავის ძმას თეოსა და მის მეუღლეს, ჯოანას:„მაშინ, როცა შენ მოგწერე, ჯერ არაფერი მქონდა დახატული, ახლა ვმუშაობ ტილოზე, რომელზეც გამოსახული იქნება ჩალის სახურავებიანი კოტეჯები, წინ გლეხის ხორბლის ყანით, ხოლო უკან გორაკებით, ტილოზე, რომელიც ვფიქრობ მოგეწონება.“

იან ჰულსკერის აზრით, ნახატი ერთ-ერთია იმ 20 ნახატიდან, რომელიც ვინსენტმა ოვერში ჩასვლისთანავე, 20 მაისიდან ამავე თვის ბოლომდე დახატა:„ჩვენ ერთი შეხედვით ვამჩნევთ ნახატში ნათელ ფერებს, რომელიც დამახასიათებელია ოვერში შესრულებული ტილოებისათვის და განასხვავებს მათ თუნდაც სენ-რემიში შესრულებული ტილოებისაგან. ასევე ეჭვგარეშეა განსხვავება და სტილისტური გარდატეხა ამ ნახატსა და მანამდე შესრულებულ ნამუშევრებს შორის.“

ნახატი ეკუთვნის ერმიტაჟის მუზეუმის კოლექციას, სანქტ-პეტერბურგში.
ლენსოის-მარანეინსისის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 1550 კმ²

მაცხოვრებლები
ადგილობრივი ხალხური თქმულებების თანახმად, რეგიონი კაეტეს ინდიელებით იყო დასახლებული, რომლებმაც ერთ დღესაც გაიღვიძეს და აღმოაჩინეს, რომ მათი ქალაქი ქვიშით დაფარულიყო.

ეროვნული პარკის სტატუსი არეალის ეკოლოგიის დაცვას გულისხმობს. ადგილობრივი მაცხოვრებლების ძირითადი საქმიანობა წვიმიანი სეზონის დროს თევზაობაა. ბევრი მათგანი მშრალი სეზონის დროს არეალს ტოვებს და ახლომდებარე რეგიონებში მიწის დასამუშავებლად მიდის.

დათვალიერება
ეროვნული პარკი მდებარეობს მარანიანის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, მდინარე პრეგუიკასის ნაპირებზე. შემოსაზღვრულია უმბერტუ-დი-კამპუსის, პრიმეირა-კრუსის, სანტუ-ამარუ-დუ-მარანიანისა და ბარეირინიასის მუნიციპალიტეტებით. შტატის დედაქალაქ სან-ლუისიდან ახლომდებარე ბარეირინიასის მუნიციპალიტეტისაკენ რეგულარულად სრულდება ავტობუსის რეისი; ასევე დადიან ტაქსები.

იქიდან გამომდინარე, რომ პარკი საკმაოდ ვრცელია, არ არსებობს პირდაპირ მისასვლელი გზები. იმის გამო, რომ მას დაცული ტერიტორიის სტატუსი აქვს, სატრანსპორტო საშუალებატა უმეტეს ნაწილს აკრძალული აქვს გადაადგილება.
ბილიკი არლთან ახლოს

ბილიკი არლთან ახლოს — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული ზეთის საღებავებით ტილოზე, 1888 წელს, მაშინ, როცა ვინსენტი არლში ცხოვრობდა. ნახატზე გამოსახულია ხეებით გარშემორტყმული საცალფეხო ბილიკი, რომლის ბოლოსაც ყვითელი სახლი მოჩანს და მინდვრები, რომლებიც არლს გარს არტყია. ნახატის შესრულების სტილი ზუსტად ემთხვევა მხატვრის იმ პერიოდში შესრულებული ტილოების სტილს, ფერები ნათელი და ცოცხალია, ნათელი ტილო იმაზე კარგად გვაწვდის ხედს, ვიდრე ის სინამდვილეში აღიქმება. იდეალურ მომენტში დანახული ბუნება ფერების სწორი გამოყენებითაა გადმოცემული.

ბილიკი არლთან ახლოს ეკუთვნის გრაიფსვალდის პომერანულ მუზეუმს, გერმანიაში.
ფერმა პროვანსში

ფერმა პროვანსში ან ფერმაში შესასვლელი ჭიშკარი თივის ძნებით — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული 1888 წელს არლში, პროვანსში, ზეთის საღებავებით ტილოზე. ვინსენტი ნაწილობრივ შთაგონებული იქნა მხატვარ ადოლფ მონტიცელისგან. ვან გოგმა პროვანსში ტილოების მთელი რიგი შექმნა, რომლებშიც აშკარად ჩანს მხატვრის განახლებული სტილი და მიდგომა, ის იყენებს რამდენიმე ახალ ფერს, რომელიც აქამედ მის ნამუშევრებში არ გვხვდება. ახალი ფერების კონტრასტი ამ და სხვა ტილოებში დაძაბულობის შეგრძნებას იწვევს. ფერმა პროვანსში ეკუთვნის ვაშინგტონის ხელოვნების ეროვნულ გალერეას.

არლი
იმ პერიოდში, როცა ეს ტილო დახატა, ვან გოგი 35 წლის იყო. არლში, სამხრეთ საფრანგეთში ცხოვრებისას მან კარიერის მწვერვალს მიაღწია, შექმნა გამორჩეული, საუკეთესო ტილოები, როგორებიცაა ყანების, ფერმებისა და ხალხის ნახატები, ნიმისა და ავინიონის ტერიტორიაზე.