სამუხრუჭე ბუნიკი

სამუხრუჭე ბუნიკი — ხელსაწყო მოძრავი ჩახსნილი ვაგონების ჯგუფის და რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის სხვა სახეობების სიჩქარის შესამცირებლად ან გასაჩერებლად, ასევე გაჩერებული მოძრავი შემადგენლობის დასამაგრებლად თვითნებური და არასანქცირებული მოძრაობისაგან (დაგორებისაგან). ბუნიკები მკაცრი აღრიცხვის ინვენტარია, აქვთ ნომრები და ინახება ადგილებში, რომელიც განსაზღვრულია სადგურის ტექნიკურ-განმკარგულებელი აქტით.

სამუხრუჭე ბუნიკი
გამოყენება
სამუხრუჭე ბუნიკი გამოიყენება სამუხრუჭე საშუალების სახით დამხარისხებელი სადგურის დამახარისხებელი გორაკის ლიანდაგებზე და ვაგონების დასამაგრებლად სადგურის და მისასვლელ ლიანდაგებზე. ვაგონების დახარისხების დროს მათი ჩახსნის შემდეგ დამუხრუჭებისას გოგორწყვილების ქვეშ სამუხრუჭე ბუნიკების დასალაგებლად გამოიყენება სპეციალური ჩანგალი, რომლის დახმარებითაც უზრუნველყოფილია უსაფრთხოება და მუშაობის მოხერხებულობა ნებისმიერი სავაგონე ურიკის დამუხრუჭების დროს. გოგორწყვილებიდან სამუხრუჭე ბუნიკების გამოღება ხორციელდება ბუნიკგადამგდების მიერ, რომელიც შედგება კონტრრელსისგან, ულვაშა-რელსისგან და მასზე მიმაგრებულ კალამ-რელსისგან. სამუხრუჭე ბუნიკებს ალაგებენ ხელის სამუხრუჭე პოზიციებზე: გორაკის ლიანდაგების დასაწყისში (სიჩქარის დასარეგულირებლად), ისრული გადამყვანების წინ გორაკის ლიანდაგების განშტოებების დამხარისხებელი პარკის ლიანდაგებზე (სიჩქარის დასარეგულირებლად) და დამხარისხებელი პარკის ლიანდაგებზე (სრული გაჩწეწბისთვის შემადგენლობის ფორმირებისას). გორაკის მექანიზაციისას სამუხრუჭე ბუნიკები სამუხრუჭე პოზიციებზე ცვლიან ვაგონის შემანელებლები ან ბუნიკგადამგდებები, რომლებიც იმართებიან დამახარისხებელი გორაკის ოპერატორების მიერ ან დამახარისხებელი გორაკის მორიგის მიერ.

მოძრავი შემადგენლობის დამაგრებისას ბუნიკებს დებენ მათი გოგორწყვილების ქვეშ და ნელ-ნელა აწვებიან მოძრავ შემადგენლობას რათა მათი გოგორწყვილები მყარად შეჯდეს ბუნიკის ბრტყელ ნაწილზე (სხვა შემთხვევაში ბუნიკები შეიძლება შემთხვევით აღებული იქნას ლიანდაგიდან ან იყვნენ მოპარულები). ბუნიკების გოგორწყვილების ქვეშ მყარად ვერ დადების შემთხვევებში ბუნიკებს დებენ მოწყობილობით, რომელიც მას ამაგრებს რელსზე, რაც არ იძლევა იმის საშუალებას, რომ ბუნიკი აღებული იქნეს სპეციალური (ტორცული) გასაღების გარეშე.

მუშაობის პრინციპი
დამუხრუჭების ეფექტი დაფუძნებულია ვაგონის მოძრავი ხახუნის რელსის მიხედვით სამუხრუჭე ბუნიკის სრიალის ხახუნის ძალით და დამუხრუჭებული გოგორწყვილის მეორე ბორბლის მეორე რელსით შეცვლაზე. ვაგონის სრიალს სამუხრუჭე ბუნიკზე ეწოდება „იუზი“, რომლის სიგრძე დამოკიდებულია:
წყვილის „ბუნიკი — რელსი“ და „რელსი — ვაგონის ბორბალი“ ზედაპირული ხახუნის მდგომარეობაზე
ვაგონის მასაზე
ვაგონის ღერძულ დატვირთვაზე
ბუნიკზე ვაგონის ასვლის სიჩქარეზე
ამინდის პირობებზე.

სამუხრუჭე ბუნიკების სახეობები
სამუხრუჭე ბუნიკზე განასხვავებენ შემდეგ ძირითად ნაწილებს: სიბრტყე, ზედი, ბორტი, სახელური.

განასხვავებენ ორბორტიან და ერთბორტიან სამუხრუჭე ბუნიკებს. ორბორტიანი სამუხრუჭე ბუნიკები უფრო მდგრადია და შეიძლება გამოყენებული იქნეს რკინიგზის სადგურებში მოძრაობის ნებისმიერი მიმართულებით ჩახსნილი ვაგონების სარელსო ძაფზე დამუხრუჭებისთვის.

ასევე შეიძლება არსებობდეს რელსზე ფიქსატორიანი სამუხრუჭე ბუნიკები, ორმხრივი სამუხრუჭე ბუნიკები.

სტაციონარული სამუხრუჭე საბჯენი
მექანიზმი, რომელიც გამოიყენება სამუხრუჭე ბუნიკების ნაცვლად მოძრავი შემადგენლობის მუდმივი დამაგრების ადგილებში, ჩვეულებრივ მატარებლის გასვლის პარკებში. საბჯენის მართვა ხორციელდება დისტანციურად საწევარის დახმარებით, რომელიც გავს ისრული გადამყვანისას. აქვს პირობითი აღნიშვნა -380.

გადამგდები ბუნიკი (გოგორწყვილგადამგდები)
გადამგდები ბუნიკი (გოგორწყვილგადამგდები, გოგორწყვილგადამგდები ბუნიკი) გამოიყენება ლიანდაგის გადასაკეტად შემადგენლობის რელსებიდან აცდენის გზით უკონტროლო მოვლის შემთხვევაში. ძირითადად ყენდება ჩიხებში ან მისასვლელი ლიანდაგიდან საერთო სარგებლობის რკინიგზის ლიანდაგზე გამოსასვლელში. ბუნიკი მაგრდება რელსზე, შედგება: ხრახნიანი სამაგრებისგან, ჩამგდები კალმისგან, გოგორწყვილების კალამზე ამოსაყვანი ენისაგან. არსებობენ ხელის და დისტანციური მართვის ელექტრო გადამყვან მექანიზმიანი.

--ს პირველ რიგში აყენებენ პირდაპირ ლიანდაგებში ან 300 მეტრიანი ან უფრო მეტი რადიუსის მქონე მოხვეულებში. ლიანდაგები არ უნდა იყვნენ ცენტრალიზირებულები. ჩვეულებრივ მათ იყენებენ არა საერთო სარგებლობის და საწარმოო სარკინიგზო ლიანდაგებზე. როგორც წესი, მათ აყენებენ ვაგონების გასაჩერებელ ადგილებში, სატვირთო ფრონტებში, ვაგონების და ლოკომოტივების გაწმენდის და რემონტის ადგილებში. იშვიათად - იმ საავტომობილო გადასასვლელებთან სიახლოვეს, რომლებიც არ არიან აღჭურვილები სიგნალიზაციით, სადგურიდან ან გამყოფი პუნქტიდან გამოსასვლელი ლიანდაგის წინ.

--ს მომსახურებისთვის (ხელის გადამყვანიანი მექანიზმის გოგორწყვილგადამგდები) დაიშვება სადგურის და სალიანდაგო დისტანციის თანამშრომლები, რომლებიც გაცნობილები არიან - ტიპის ხელის გადამყვანიანი მექანიზმის ბუნიკგადამგდების (გოგორწყვილგადამგდების) ექსპლოატაციის ინსტრუქციას. - ტიპის თითოეულ დამცავ მოწყობილობას უნდა ქონდეს ტექნიკური პასპორტი, რომელშიც მითითებულია ძირითადი ტექნიკური პარამეტრები.

მეორე მსოფლიო ომის დროს მსგავსი კუსტარულად დამზადებული მოწყობილობები გამოიყენებოდა პარტიზანული ბრიგადების მიერ, რომ ლიანდაგიდან ჩაეგდოთ მოწინააღმდეგის სარკინიგზო შემადგენლობა, იხ. თენგიზ შავგულიძე.

გაფართოებული ბუნიკი
ლიანდაგში ჩავარდნილი მოძრავი შემადგენლობის ვაგონების ხელახლა ლიანდაგზე დასაყენებელი ამოსაწევი გადამტანი მოწყობილობა. არსებობს ორი სახის: „ბაყაყი“ და „კეხიანი“ („ნიჟარა“). ბაყაყი გამოიყენება ვაგონების უფრო ძლიერი ჩავარდნის დროს, ვიდრე კეხიანი.