iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მოსკოვის ხელშეკრულება

ტერმინი მოსკოვის ხელშეკრულება შეიძლება აღნიშნავდეს:

მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთის იმპერიასა და ცინის იმპერიას შორის.
მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთსა და საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის.
მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთსა და ლიტვას შორის.
მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთსა და სომხეთს შორის.
მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთსა და თურქეთს შორის.
მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთსა და ფინეთს შორის.
მოსკოვის ხელშეკრულება — რუსეთსა და გფრ-ს შორის.
სიუ

სიუ (დაკოტა; თვითწოდება , , — მშვიდობის დამყარებელნი, გაერთიანებულები) — სიუს ჯგუფის ინდიელები აშშ-ის ჩრდილოეთსა (ნებრასკა, მინესოტა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ დაკოტა, მონტანა) და კანადის სამხრეთში (სასკაჩევანი და მანიტობა). აშშ-ში მათი რაოდენობა აღწევს 113,7 ათას ადამიანს (2002 წლის აღწერით), კანადაში კი — 3 ათასი (2001 წლის აღწერით). საუბრობენ სიუს ენაზე (ლაკოტა), ახალგაზრდები ფლობენ ასევე ინგლისურ ენასაც. 70 %-ზე მეტი არის ქრისტიანი (კათოლიკები, ანგლიკანელები, ინდეპენდეტები და ა. შ.), შემონახულია ასევე ტრადიციული რწმენებიც.

სიუს ტომის ცნობილი ინდიელები არიან: ბახალა — სანტის ბელადი, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა სიუს აჯანყებაში; მჯდომარე ხარი — ჰუნკპაპის ბელადი, ლითლ-ბიგჰორნის ბრძოლის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურა, დიდი ფეხი — მინეკონჟუს ბელადი, გარდაიცვალა ვუნდედ-ნის წყაროს ბრძოლაში, შეშლილი ცხენი — ოგლალას ბელადი, გამოირჩეოდა ბრძოლებში განსაკუთრებული სიმამაცით, წითელი ცა — ოგლალას ბელადი, წითელი ცის ბრძოლის მთავარი ფიგურა, ჩარლზ ისტმენი — ექიმი და მწერალი.
სამი სახალხო პრინციპი

სამი სახალხო პრინციპი (სანმინის დოქტრინა, ჩინ. ) — პოლიტიკური დოქტრინა, რომელიც შეიმუშავა ჩინელმა პოლიტიკოსმა და ფილოსოფოსმა სუნ იატსენმა. პოლიტიკური ფილოსოფიის ნაწილი, რომელიც მიმართული იყო ჩინეთის დამოუკიდებელ და ძლიერ სახელმწიფოდ ქცევისკენ.

„სამი სახალხო პრინციპის“ იდეა სუნ იატსენს აშშ-ში ყოფნის დროს მოაფიქრდა და შეიცავს ამერიკული პოლიტიკური აზროვნების ელემენტებს. სუნ იატსენი ამბობდა, რომ შთაგონებული იყო აბრაამ ლინკოლნის გეტისბურგის მიმართვით. ასევე სუნ იატსენზე დიდი გავლენა იქონია კონფიციანელობის იდეოლოგიამ.
დარეჯან თვალთვაძე

დარეჯან თვალთვაძე (დ. 20 მაისი 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფილოლოგი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროფესორი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
დარეჯან თვალთვაძე 2004-2006 წლებში იყო თსუ-ის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ძველი ქართული ენის კათედრის დოცენტი. 2006-2010 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებელი. 2006-2012 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი. 2010-2015 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი; 2015-2016 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილე.

კვლევების ძირითადი მიმართულებებია: ქართული ენა, ძველი ქართული ენა და შუა საუკუნეების ძველი ქართული თარგმანები, ქართული სალიტერატურო ენის ისტორია, ქართული პალეოგრაფია, კოდიკოლოგია, ტექსტოლოგია, ახალი აღთქმის ქართული თარგმანის ტექსტისა და ენის საკითხები ბიზანტიურ-ქართული ურთიერთობები.

დარეჯან თვალთვაძე არის მრავალი პროფესიული ასოციაციისა და სარედაქციო საბჭოს წევრი: პატრისტიკული კვლევების საერთაშორისო ასოციაციის, გიორგი ახვლედიანის სახელობის ენათმეცნიერების ისტორიის საზოგადოებისა და ქართველოლოგიის მხარდამჭერთა საერთაშორისო ასოციაციის დამფუძნებელი წევრი, ათენის ჰუმანიტარული ქსელის დამფუძნებელი წევრი, თსუ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სამეცნიერო ჟურნალის „ჰუმანიტრაული კვლევების წელიწდეული“ სარედაქციო კოლეგიის, თსუ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ორენოვანი ელექტრონული სამეცნიერო რეცენზირებადი ჟურნალის „სპეკალის“ სარედაქციო კოლეგიის, ჟურნალ „ენათმეცნიერების საკითხების“ რედკოლეგიის, საქართველოს მულტილინგვური ასოციაციის ჟურნალის „ “ სარედაქციო საბჭოს, სამეცნიერო ჟურნალ „ & “ სარედაქციო საბჭოს წევრი და თსუ ქართული ენის ინსტიტუტის სამეცნიერო შრომების კრებულის რედაქტორი.

დარეჯან თვალთვაძე არის 1 მონოგრაფიის, 5 სახელმძღვანელოს, 70-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, ასევე მრავალი საერთაშორისო და ლოკალური სამეცნიერო და სასწავლო გრანტების, პროექტების და პროგრამების შემსრულებელი და ხელმძღვანელი.
ჟან რასინი

ჟან-ბატისტ რასინი (; დ. 21 დეკემბერი, 1639 — გ. 21 აპრილი, 1699) — საუკუნის ფრანგი დრამატურგი. ავტორი ტრაგედიებისა „ანდრომაქე“, „ბრიტანიკი“, „იფიგენია“.

ბიოგრაფია
რასინი დაიბადა 1639 წლის 21 დეკემბერს გადასახადების ჩინოვნიკის — ჟან რასინის (1615–1643 წწ.) ოჯახში. 1641 წელს მეორე მშობიარობას გადაყვა რასინის დედა. ორი წლის შემდეგ გარდაიცვალა მამაც და პატარა ჟანი ბებიის ხელში რჩება.

1649 წელს ჟან-ბატისტი აბარებს ბოვეს სკოლაში. 1660 წელს გაიცნობს ჟან ლაფონტენს, მოლიერსა და ბუალოს. 1661 წელს გადადის საცხოვრებლად ბიძასთან.

შემდეგი ორი წელი რასინი დაუახლოვდა სამეფო კარს, მოიპოვა რა ლუი -ის საყვარლის — მადამ დე მონტესპანის მფარველობა.

დრამატურგი გარდაიცვალა 1699 წლის 21 აპრილს. დაკრძალულია პარიზში, სენტ-ეტიენ-დიუ-მონტის ეკლესიის სასაფლაოზე.

შემოქმედება
რასინი, როგორც კლასიკური ტრადიციის მემკვიდრე, თემებს იღებდა ისტორიიდან და ანტიკური მითოლოგიიდან. მის დრამებს, როგორც წესი, ნეოკლასიკურ ტრაგედიებს მიაკუთვნებენ, რადგან დაცულია ხუთი მოქმედების წესი და ადგილისა და დროის ერთიანობა.

თავის პიესებში რასინი საშუალოდ 4 000 სიტყვას იყენებდა (შედარებისთვის, შექსპირი 30 000 სიტყვამდე იყენებდა)..

პიესები
1663 — დიდება მუზებს
1664 — თებე, ანუ მოძმე-მტრები
1665 — ალექსანდრე დიდი
1667 — ანდრომაქე
1668 — მოსარჩელენი
1669 — ბრიტანიკი
1670 — ბერენიკე
1672 — ბაიაზეტი
1673 — მითრიდატე
1674 — იფიგენია
1677 — ფედრა
1689 — ესთერი
1691 — ატალია
ჰენრიეტ სეთი

ჰენრიეტ სეთი ( ., ნამდვილი სახელი ჰენრიეტა ფაიჩაკი ; დ. 27 ოქტომბერი, 1980, ეგერი, უნგრეთი) — უნგრელი აუტიზმის მქონე მწერალი, მხატვარი და პოეტი.

ბიოგრაფია
ფაიჩაკ ჰენრიეტა დაიბადა 1980 წლის 27 ოქტომბერს უნგრეთის ქალაქ ეგერში. ბავშვობაში უჭირდა კომუნიკაცია და თვალით კონტაქტიც კი. როცა მისმა მშობლებმა შეიტანეს განაცხადი მის სკოლაში მიღებაზე 1987 წელს, მის ქალაქში არსებულმა ყველა სკოლამ უარი თქვა მის მიღებაზე, ჰენრიეტის მწირი კომუნიკაციური უნარების გამო. მიუხედავად ამისა, ჰენრიეტმა ისწავლა საკუთარი თავის გამოხატვა ხელოვნების მეშვეობით.

მან 7 წლის ასაკში დაიწყო ფლეიტაზე დაკვრა, ხოლო 11 წლის ასაკში დაინტერესდა კონტრბასით. 13 წლის ჰენრიეტი უკვე მსოფლიოში სახელგანთქმული იყო, თავისი აბსტრაქტული და სიურრეალისტური ნახატებითა და პოეზიით. 18 წლის ჰენრიეტმა აიღო გეზა გარდონის პრიზი მისი ხელოვნებისა და პოეზიისათვის. მას შემდეგ მან შეისწავლა ფსიქოლოგია და დაწერა თავისი სახელგანთქმული წიგნი „ჩაკეტილი ჩემს თავში აუტიზმთან ერთად“.
შოთა დარბუაშვილი

შოთა დარბუაშვილი (დ. 8 მაისი, 1955, ცხინვალი) — ქართველი პოეტი, მუსიკოსი, ჟურნალისტი, საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი, საქართველოს ჟურნალისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.

ბიოგრაფია
შოთა დარბუაშვილი დაიბადა 1955 წლის 8 მაისს, ცხინვალში. 1979 წელს დაამთავრა ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. შემოქმედებითი მოღვაწეობა დაიწყო 1970-იან წლებში. თანამოაზრეებთან ერთად შექმნა როკ ჯგუფი ბონვარონი (ცისკრის ვარსკვლავი). იყო ამავე ჯგუფის დრამერი – სოლისტი. 1974 წელს ანსამბლს მიენიჭა სახელმწიფო სტატუსი. 1988-1990-იან წლებში იყო ,,ბონვარონის” სამხატვრო ხელმძღვანელი.

იგი 1981 წელს მიიწვიეს ვაჟთა ფოლკლორულ ანსამბლ ,,ლიახვში" (დღეს უკვე სახელმწიფო სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლი ,,ნართები") და დღემდე ამ ანსამბლის სოლისტია. წლების მანძილზე იგი გახდა რესპუბლიკური თუ მსოფლიო მუსიკალური ფესტივალების არა ერთგზის ლაურეატი. ლიტერატურულ-ჟურნალისტური საზოგადოებრივი მოღვაწეობა დაიწყო 1980-იანი წლების მეორე ნახევრიდან. მისი ლექსები, წერილები იბეჭდებოდა ადგილობრივ და რესპუბლიკურ ჟურალ-გაზეთებში: ,,ლიტერატურული საქართველო”, ,,კლდეკარი”, ,,ნობათი” ,,საქართველოს რესპუბლიკა”, ,,თბილისი”, ,, ახალი ივერია”, ,,ლიტერატურული ცხინვალი”, ,,შიდა ქართლი” და სხვა. 1994 წელს მიღებული აქვს ჟურნალ ,,ნობათის” პრემია. იგი იყო ,,ლიტერატურული ცხინვალის" სარედაქციო საბჭოს წევრი. ივანე მაჩაბელის საზოგადოების დამაარსებელი და ვიცე თავმჯდომარე, მისი თავმჯდომარე კი გურამ შარაძე იყო.

გამოცემული აქვს ოთხი პოეტური კრებული:
,,სამაჩაბლოში ქართლის ცრემლია”, გამომცემლობა ,,მერანი” 1992 წ;
,,ლტოლვილი მქვია”, გამომცემლობა ,,ვედა", 1994 წ;
,,წარსულის ნაამბორალი”, თბილისი, 2000 წ;
,,მივიწყებული წალკოტი”, გამომცემლობა ,,ქართული წიგნი", 2007 წ;

შოთა დარბუაშვილი არის საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი, საქართველოს ჟურნალისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. ამჟამად მუშაობს დიმიტრი ყიფიანის სახლ-მუზეუმში.
ქემერა

„ქემერა“ — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის 2014 წელს გამოცემული წიგნი.

აღწერა
„მაზავშიკი“ ქემერა — ერთი ჩვეულებრივი „ნახალოვკელი“ ბიჭია, რომლის შემოსავლის მთავარი წყარო ტოტალიზატორია. ის თავად გიამბობთ თავის ცხოვრებასა და საქმიანობაზე; გაგაცნობთ თავის ოჯახსა და მეგობრებს; გიამბობთ ალალად და მოურიდებლად, ისე დაწვრილებით, რომ თავი კინოში გეგონებათ, სადაც ყველა პასაჟი თუ კადრი მნიშვნელოვანია.
ეირიკსიეკუდლი

ეირიკსიეკუდლი — მცირე მყინვარი ისლანდიაში. მოქცეულია ისლანდიის პლატოს დასავლეთ ნაწილში, ვესტურლანდის რეგიონის ტერიტორიაზე. სიახლოვეს მდებარეობს მყინვარი ლაუნგიეკუდლი, რომელიც გარს ახვევია ეირიკსიეკუდლს ჩრდილო (≈ 4 კმ მანძილზე) და აღმოსავლეთ (≈ 10 კმ) მხრიდან. ეირიკსიეკუდლის ფართობია 22 კმ², სიგრძე და სიგანე — ≈ 5 კმ. მყინვარი ფარავს ამავე სახელწოდების მაგიდა მთას, რომელიც ვულკანური ტუფითაა აგებული. მთა წარმოიქმნა მაგმის ყინულქვეშა ამოფრქვევის შედეგად, ხოლო შემდგომ ამ ადგილზე წარმოიქმნა გამყარებული ლავის მძლავრი ფარი. მყინვარის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 1675 მ სიმაღლეზეა.
ტაიძინ კიოფუშო

ტაიძინ კიოფუშო (იაპ. - „ პირადი ურთიერთობების შიშის დაავადება“) — იაპონიისთვის დამახასიათებელი კულტურა-სპეციფიკური სინდრომი. პირველად აღწერა იაპონელმა ფსიქიატრმა სომა მორიტამ 1920-იან წლებში.

აღწერა
სინდრომით დაავადებულს ძლიერ ეშინია გარშემომყოფების და კარგავს პოზიტიურ დამოკიდებულებას საკუთარი თავისადმი. შიში შეიძლება გამოწვეული იყოს მათ ქცევასა ან ნებისმიერ ფიზიკური ნაკლზე სხვების მხრიდან უარყოფითი, უხეში დამოკიდებულების შიში. სახეზეა ოფლიანობა ან სიწითლე. დაავადების სიმპტომები მოიცავს სოციალური აქტივობის დაქვეითებას, გულის აჩქარებას, ქოშინს, კანკალსა და პანიკური შეტევებს.
ადამიანი ამ სინდრომით ცდილობს კონტროლი გაუწიოს თავის რეაქციებს, მათ შორის უნებლიესაც, ეშინია ოფლიანობის და გაწითლების, მაგრამ ეს ყოველთვის არ გამოსდის, რასაც მიჰყავს სოციალური იზოლაციისკენ.
ამ სინდრომით დაავადებულები შეიძლება უჩიოდნენ ტკივილს შინაგან ორგანოებში, უძილობას, დაღლილობას, აპათიას.
ტაიძინ კიოფუშოს აქვს ორი ფორმა: „შემაწუხებელი ტიპს“ - ეშინია თავისი გარეგნობით, სუნითა ან ქცევით სხვა არ შეაწუხოს, და „სენსიტიური“ - რომლის დროსაც შეინიშნება პერსონებს შორის ურთიერთობების ძლიერი შიში.

ეპიდემიოლოგია
იაპონიაში ტაიძინ კიოფუშო მესამე ყველაზე გავრცელებული ფსიქიატრიული დიაგნოზია და საერთო მოსახლეობის 7—46 % შეადგენს. ტაიძინ კიოფუშოს მკურნალობის იაპონური სტანდარტი არის მორიტა-თერაპია, რომელიც შემუშავდა შომა მორიტას მიერ 1910-იან წლებში, ფსიქიკური აშლილობების, ტაიძინ კიოფუშოს და შინკეიშიცუს სამკურნალოდ. მკურნალობის თავდაპირველი რეჟიმი მოიცავდა პაციენტის იზოლაციას, ფიზიკურ სამუშაოებს, დღიურების წარმოებას და სხვა. 1930-იანი წლებიდან მკურნალობა შეიცვალა ჯგუფური მკურნალობის მეთოდით, არაჩაკეტლ გარემოში. ეს მოდიფიცირებული ვერსია ცნობილია ნეო-მორიტა-თერაპიის სახელწოდებით.

სამკურნალოდ მოწოდებულია ანტიდეპრესანტები, მაგალითად მილნაციპრანი, რომელიც კარგად მოქმედებს სოციოპათიაზე.
ამოკი

ამოკი ან მორბენალი ამოკი — მალაური კულტურა-სპეციფიკური სინდრომი. ფსიქიკური მდგომარეობა, ფსიქიატრების მიერ ყველაზე ხშირად განსაზღვრული როგორც ეთნოსპეციფიკური სინდრომი, რომელიც ახასიათებთ მალაიზიის, ფილიპინების და მეზობელ რეგიონებში მცხოვრებლებს. ახასიათებს მკვეთრი მოძრაობითი აგზნებადობა (როგორც წესი, სირბილი) და აგრესიული ქმედებები, დაუნდობელი და ხშირად მასობრივი თავდასხმები სხვა ადამიანებზე.
გერმანული ენაში სიტყვა „ამოკმა“ მიიღო ფართო მნიშვნელობა და იხმარება ძალადობრივი, ბრმა, არამოტივირებული აგრესიის გამოსახატავად, ყოველგვარი ეთნიკური ან გეოგრაფიული არეალის გარეშე.
ისტორია
- საუკუნეებში ამოკის კონცეფციამ დასავლურ კულტურას მიაღწია. ეს ევროპელი მოგზაურების, მათ შორის კაპიტან კუკის საშუალებით მოხდა.
 საუკუნის დასაწყისში ამოკის გულყრები მხოლოდ ნარკოტიკული ინტოქსიკაციას უკავშირებდნენ.
ემილ კრეპელინი ამოკს ეპილეპტიურ ფსიქოზად თვლიდა, ხოლო ოიგენ ბლოილერი კი -— ფსიქოგენურ ფსიქოზად.
გამომწვევი მიზეზები
ამოკის გამოწვევ ერთ-ერთ მიზეზად ითვლება აუტანელი სირცხვილი, რომელიც დაკავშირებულია პარტნიორის ღალატთან. ავადმყოფი გრძნობს მისი სექსუალური არაადეკვატურობას, ეშინია გარშემომყოფების დაცინვის. ეს განცდა იწვევს სხვების სიძულვილს, რაც შემდეგ გამოიხატება აგრესიულ ქცევაში, როგორც საკომპენსაციო მექანიზმი. აგრესიის დაგროვებას იწვევს მისი ერთბაშად აფეთქებას, რაც გამოვლინდება დიდი რაოდენობის ხალხის დაზიანებაში.

ამოკი შტეფან ცვაიგმა 1922 წელს ამავე სახელწოდების ნაწარმოებში ასახა.
ბრონისლავ ვინოგროდსკი

ბრონისლავ ვინოგროდსკი (; დ. 19 აპრილი, 1957, ხაბაროვსკის მხარეში, კომსომოლსკის რაიონის სოფელ ხურმულიში) — აღმოსავლეთმცოდნე-სინოლოგი, ჩინური ცივილიზაციის საფუძველმდები ტექსტების - „ჯუან-ძი“-ს, „დაო დე ძინ“-ის, „ცვლილებათა წიგნის“ მთარგმნელი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე.

ცხოვრების გზა
ბრონისლავ ვინოგროდსკიმ 1979 წელს დაამთავრა რუსეთის შორეული აღმოსავლეთის უნივერსიტეტის დიდი ისტორიის და ტრადიციების მქონე აღმოსავლური ფაკულტეტი, რომელიც აღმოსავლური უნივერსიტეტის დაარსებამდე ცალკე ინსტიტუტს წარმოადგენდა და ერქვა ვლადივოსტოკის აღმოსავლური ინსტიტუტი.

ფართო საზოგადოებრიობაში ბრონისლავ ვინოგროდსკის სახელი ცნობილი გახდა სამწერლო და მთარგმნელობითი საქმიანობით. მის კალამს ეკუთვნის 40-ზე მეტი ძველი ჩინური ტექსტის თარგმანი: «ცვლილებათა წიგნი», «დაოდეძინი», «ჭუან-წი», კონფუცის «ლუნ იუი», «ყვითელი იმპერატორის ტრაქტატი შინაგანზე», აგრეთვე ტექსტები წინასწარმეტყველების, კალენდრის, ფენშუის, სამხედრო ხელოვნების, მართვის ხელოვნების, გაჯანსაღების დაოსური ტექნიკების შესახებ.

ფლობს 9 ენას, რომელთა შორისაა ძველი ჩინური ენა.
კონსტანტინე ანოხინი

კონსტანტინე ანოხინი ( დ. 3 ოქტომბერი 1957) — რუსი მეცნიერი, ნეირობიოლოგი, პროფესორი, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიისა და მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის „კურჩატოვის ინსტიტუტის“ ნეირომეცნიერებათა განყოფილების ხელმძღვანელი.

ლენინური კომკავშირის, ნიდერლანდების მეცნიერებათა აკადემიის დე ვიდის სახელობის რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიისა პრემიების ლაურეატი, ასევე ეროვნული პრემიის „წლის ადამიანი“ ნომინაციაში „პოტენციალი და პერსპექტივა მეცნიერებაში“. კ. ანოხინს ეკუთვნის იდეა ცნება კოგნიტომის შემოსაღებად, რომელიც აღნიშნავდა კვლევით მიმართულებას გონიერების საერთო თეორიას შესამუშავებლად.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე ანოხინი არის პეტრე ანოხინის შვილიშვილი. კონსტანტინე ანოხინმა 1980 წელს დაამთავრა მოსკოვის სეჩენოვის სახელობის პირველი სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1984 წელს დაასრულა რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის პეტრე ანოხინის სახელობის ნორმალური ფიზიოლოგიის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტთან არსებული ასპირანტურა და დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ქოლეცისტოკინინის როლი კვებითი დატვირთვის მექანიზმებში“.

1992 წელს შედგა სადოქტორო დისერტაციის დაცვა თემაზე „სწავლისა და მეხსიერების ადრეული გენები“. მიენიჭა პროფესორის წოდება.

2002 წელს არჩეულ იქნა რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად ნეირობილოგიის სპეციალობით, ხოლო 2008 წელს კი გახდა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი სპეციალობით „ნანობიოტექნოლოგია“.

ლექციები
ტვინის კოდები — აზროვნების მექანიზმების, მათ შორის ადამიანისა და ცხოველების ტვინში სააზროვნო პროცესების გაშიფრვის, აზრების დეკოდირებისა და მათი სიგნალების სახით გადმოსაცემ მოწყობილობათა შექმნის მიზნით კვლევების შესახებ;
შეიძლო გაიხსენო ყველაფერი : ვიდეოლექცია თემაზე, თუ რას წარმოადგენს ადამიანის მეხსიერება და როგორ ინახება ინფორმაცია.)
ტვინის და გონი: ვიდეოლექცია, სტენოგრამა. — ნაწილი 1.
ტვინის და გონი: ვიდეოლექცია, სტენოგრამა. — ნაწილი 2.
ალექსანდრე ნევზოროვი

ალექსანდრე ნევზოროვი ( დ. 3 აგვისტო 1958, ლენინგრადი, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი, პუბლიცისტი. დოკუმენტური ფილმების რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. რუსეთის სახელმწიფო დუმის ოთხი მოწვევის დეპუტატი (1993-2007).

დაიბადა 1958 წლის 3 აგვისტოს ლენინგრადში. ზრდიდნენ დედა და ბებია. პაპა დედის მხრიდან იყო სსრკ-ის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროს გენერალი, გიორგი ვლადიმერის ძე ნევზოროვი, დედა — გალინა გიორგი ასული ნევზოროვა (1936-2001). მამის ვინაობა უცნობია.

არ გაუვლია სამხედრო სამსახური (კერძოდ, ნევზოროვმა თავის თავს მიაყენა ჭრილობები ცივი იარაღით, ასევე სცადა თავის მოწამვლა, ჰქონდა მიდრეკილება ნარკოტიკებისკენ). სამედიცინო კომისიის დასკვნით, აღენიშნებოდა შიზოფრენია და ფსიქოფატია..
ქაფპლასტი

ქაფპლასტი — აქაფებული (უჯრედოვანი) პლასტიკური მასების (აირით სავსე პლასტმასების) მასალების კლასი.

რაკი ქაფპლასტის ძირითად მოცულობას აირი წარმოადგენს, მისი სიმკვრივე არსებითად დაბალია, ვიდრე საწყისი მასალისა (პოლიმერი). ეს განაპირობებს შედარებით მაღალ თბოსაიზოლაციო და ბგერათსაიზოლაციო თვისებებს მოცემული კლასის მასალებში.

გამოიყენება როგორც: ნაკვეთურების მსუბუქი შემავსებელი, რომელიც ხომალდებში წყლის შეღწევას გამორიცხავს; ტივტივების, სამაშველო ჟილეტებისა და გულსაფრების დასამზადებელი მასალა; სამედიცინო ტარის დასამზადებელი მასალა, რომლითაც დონოროის ორგანოების ტრანსპორტირება ხდება. გამოიყენება როგორც თბოიზოლატორი და ბგერათიზოლატორი მშენებლობისას; საკონსტრუქციო სამშენებლო და მოსაპირკეთებელი მასალა (ფორმაწარმომქმნელი და დეკორატიული ელემენტი); თბოიზოლატორი საყოფაცხოვრებო ხელსაწყოებში (მაგალითად, მაცივრებში); შესაფუთი სხვადასხვა საქონლისთვის (მტვრევადი საგნები), მათ შორის, საკვები პროდუქტებისთვის; გამოიყენება ლითონის ჩამოსხმისას ყალიბების სახით.
ავგუსტუსის მავზოლეუმი

ავგუსტუსის მავზოლეუმი — რომის იმპერატორ ავგუსტუსის მიერ ძვ. წ. 28 წელს მარსის ველზე აგებული გრანდიოზული სამარხი რომში, იტალია. მავზოლეუმი მდებარეობს აუგუსტო იმპერატორეს მოედანზე, ვია დი რიპეტას კუთხესთან, რომელიც ტიბრს მიუყვება. იგი ქალაქის რამდენიმე ბლოკის ტოლ ფართობს მოიცავს და სან-კარლო-ალ-კორსოს ეკლესიასა და მშვიდობის საკურთხევლის მუზეუმს შორის მდებარეობს. მავზოლეუმის ინტერიერი ტურისტებისათვის დახურულია.

აღწერილობა
მავზოლეუმი ერთ-ერთი იმ პირველ პროექტთაგანი იყო, რომლების განხორციელებაც ავგუსტუსმა რომში ძვ. წ. 31 წელს აქციუმის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ დაიწყო. გეგმაში ნაგებობას წრის ფორმა აქვს და შედგება მიწისა და აგურის რამდენიმე კონცენტრული რგოლისაგან. შენობა გადახურული იყო კონუსური სახურავით, რომელზეც კვიპაროზები იყო დარგული და გვირგვინდებოდა ავგუსტუსის ქანდაკებით. ჭერი კამარებს ეკავათ, მათ ქვეშ კი დასაკრძალავი სივრცე იშლებოდა. თაღოვანი შესასვლელის ორივე მხარეს ვარდისფერი გრანიტის ორი ობელისკი იყო აღმართული. ამჟამად, ერთი მათგანი ესკვილინის მოედანზე, მეორე კი კვირინალის შადრევანთანაა აღმართული. დასრულებული მავზოლეუმის დიამეტრი 90 მეტრს, სიმაღლე კი 42 მეტრს შეადგენდა.

კორიდორი შესასვლელს მავზოლეუმის გულთან აკავშირებდა, სადაც მდებარეობდა პალატი სამი ნიშით, რომლებშიც განთავსებული იყო ოქროს ურნები საიმპერატორო ოჯახის წევრების ფერფლითურთ.

კლასიკური პერიოდის შემდეგ
შუა საუკუნეებში ავგუსტუსის მავზოლეუმი, ადრიანეს მავზოლეუმის მსგავსად, გამაგრებული იყო და ციხესიმაგრის ფუნქციას ასრულებდა. მას კოლონას ოჯახი ფლობდა. 1167 წელს ტუსკულუმის გრაფის მიერ რომის კომუნის განადგურების შემდეგ, კოლონები ქალაქიდან გააძევეს, მათი ფორტიფიკაციები კი დაანგრიეს. მავზოლეუმი ნანგრევებად იქცა.

ეს 1930-იან წლებამდე გაგრძელდა, როდესაც ნაგებობა გაიხსნა, როგორც დაკონსერვებული არქეოლოგიური ღირსშესანიშნაობა ახლად გადატანილ და რეკონსტრუირებულ მშვიდობის საკურთხეველთან ერთად, რომელიც მის მახლობლად მდებარეობდა. ავგუსტუსის მავზოლეუმის აღდგენამ მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა ბენიტო მუსოლინის ქალაქ რომის აღორძინების ამბიციურ გეგმაში, რომელიც ცდილობდა ერთმანეთთან დაეკავშირებინა იტალიური ფაშიზმის მისწრაფებები და რომის იმპერიის წარსული დიდება. მუსოლინი საკუთარ თავს, განსაკუთრებით, ავგუსტუსს უკავშირებდა. მას თავი „ხელახლა დაბადებულ ავგუსტუსად“ მიაჩნდა, რომელიც მზად იყო იტალიას მისი დომინირების ახალ ერაში გასძღოლოდა.

მავზოლეუმში დაკრძალულები
მათ შორის, ვინც ავგუსტუსის სიკვდილამდე დაკრძალეს მავზოლეუმში არიან:
მარკუს კლავდიუს მარცელუსი (პირველი აქ დაკრძალულთაგან, ძვ. წ. 23 წ.)
მარკუს ვიფსანიუს აგრიპა (ძვ. წ. 12 წ.)
ნერონ კლავდიუს დრუზუსი (ძვ. წ. 9 წ.)
ოქტავია უმცროსი (ავგუსტუსის და, ძვ. წ. 9 ან 11 წელს)
გაიუსი და ლუციუსი (ავგუსტუსის შვილიშვილები და მემკვიდრეები)

ავგუსტუსის გარდაცვალების შემდეგ, მავზოლეუმში განისვენებს შემდეგი პიროვნებების ფერფლი:
ლივია (ავგუსტუსის ცოლი)
გერმანიკუსი
აგრიპინა უფროსი
აგრიპინას ქალიშვილი იულია ლივილა
ნერონ იულიუს კეისარი
დრუზუს კეისარი (გერმანიკუსის ვაჟი)
კალიგულა
ტიბერიუსი
დრუზუს იულიუს კეისარი (ტიბერიუსის ვაჟი)
ანტონია უმცროსი (კლავდიუსის დედა)
კლავდიუსი
ბრიტანიკუსი (კლავდიუსის ვაჟი)
პოპეა საბინას, ნერონის ცოლის დაბალზამებული ცხედარი
იულია დომნა (მოგვიანებით გადაასვენეს ადრიანეს მავზოლეუმში)
ნერვა (უკანასკნელი იმპერატორი, ვისთვისაც მავზოლეუმი გაიღო)
ბუთიის ნახევარკუნძული

ბუთიის ნახევარკუნძული — დიდი ნახევარკუნძული ნუნავუტის პროვინციაში (კანადა), კუნძულ სომერსეტის სამხრთით. ნახევარკუნძულის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილი მერჩინსონის კონცხი ჩრდილოეთ ამერიკის კონინენტის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილია.

ბუთიის ნახევარკუნძული 32 300 კმ² ფართობს მოიცავს, მის ჩრდილოეთით კი კანადის არქტიკული არქიპელაგი მდებარეობს. ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთით დიდი ზომის კუნძული ბაფინის მიწაა.

ნახევარკუნძული 1829 წელს ცნობილმა პოლარულმა მკვლევარმა ჯონ როსმა აღმოაჩინა. ეს უკანასკნელი ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელს ეძებდა. ნახევარკუნძულს სახელი როსმა ზემოთხსენებული ექსპედიციის დამფინანსებლის ფელიქს ბუთის პატივსაცემად დაარქვა.
ლუციუს ანტონიუსი

ლუციუს ანტონიუსი (ძვ. წ. ს.) — ძველრომაელი პოლიტიკოსი, კონსული ძვ. წ. 41 წელს; მარკუს ანტონიუსის უმცროსი ძმა და მხარდამჭერი.

ლუციუსი იყო ძვ. წ. 86 წელს გაიუს მარიუსის მომხრეთა მიერ მოკლული ორატორის, მარკუს ანტონიუსის ვაჟის, მარკუს ანტონიუს კრეტიკუსისა და იულიუს კეისრის ბიძაშვილის, იულია ანტონიას შვილი. თავის უფროს ძმებთან, მარკუსსა და გაიუსთან ერთად, მან თავისი ცხოვრების ადრეული წლები რომში ხეტიალსა და ცუდ გარემოცვაში გაატარა. პლუტარქე, რომელიც ამ ახალგაზრდების მოუთვინიერებელ ცხოვრებას ეხება, აღნიშნავს, რომ ისინი ხშირად სტუმრობდნენ სათამაშო სახლებს და ძალიან ბევრს სვამდნენ.

ლუციუსი ყოველთვის იყო ძმის, მარკუს ანტონიუსის ძლიერი მხარდამჭერი. ძვ. წ. 44 წელს, ანტონიუსის კონსულობისა და კეისრის მკვლელობის წელს, ლუციუსმა, როგორც სახალხო ტრიბუნმა, მიიღო კანონი, რომელიც კეისარს უფლებას აძლევდა რომში არყოფნის დროსაც წარედგინა მთავარი მაგისტრატები. კეისრის მკვლელობის შემდეგ, იგი მხარს უჭერდა თავის ძმას, მარკუსს. იგი გამოვიდა ხალხისა და კეისრის ვეტერანების სასარგებლო აგრარული კანონის შეთავაზებით და მონაწილეობა მიიღო ძვ. წ. 43 წლის მუტინის მოვლენებში. ძვ. წ. 41 წელს, ლუციუსი იყო კონსული პუბლიუს სერვილიუს ვატიასთან, თავის უფროს პარტნიორთან ერთად. ამავე წელს იგი დაეხმარა მარკუსის ცოლს, ფულვიას, რომელიც დაინტერესებული იყო კლეოპატრას სამეფო კარიდან ქმრის გამოხმობით, ოქტავიანეს არაპოპულარული პოლიტიკის წინააღმდეგ რვა ლეგიონის ამხედრებაში. მოგვიანებით, იმ მწარე განცდების ყურებისას, რაც მიწის კეისრის ვეტერანებს შორის განაწილებამ გამოიწვია, ლუციუსმა და ფულვიამ თავიანთი დამოკიდებულება შეცვალეს და მათი მხარდაჭერა დაიწყეს, რომლებიც ამ ოპერაციებით დაზარალდნენ. ანტონიუსი რომისაკენ გაემართა, ლეპიდუსი განდევნა და ხალხს პირობა მისცა, რომ ტრიუმვირატი დაიშლებოდა. ოქტავიანესთან დაპირისპირებისას, ლუციუსმა პერუზიაში დაიხია, სადაც მას სამმა არმიამ შემოარტყა ალყა და დანებება აიძულა (ძვ. წ. 41 წლის ზამთარი). ქალაქი განადგურდა, თუმცა ლუციუსი შეიწყალეს და ოქტავიანემ ის ესპანეთის გუბერნატორად გაგზავნა. მისი გარდაცვალების გარემოებების ან თარიღის შესახებ არაფერია ცნობილი. ციცერონი თავის ფილიპიკებში, დიდი პირადი შუღლის ფონზე, ლუციუსის პიროვნებას უაღრესად უარყოფითად წარმოაჩენს.
სითბო

სითბო — სხეულის წარმომქნელი ნაწილაკების (ატომები, მოლეკულები) უწესრიგო (სითბური) მოძრაობის ფორმა. სითბოს რაოდენობითი ფორმაა სითბოს რაოდენობა, ესე იგი ენერგიის რაოდენობა, რომელსაც იღებს ან გასცემს სისტემა თბოგადაცემის პროცესში (როდესაც სისტემის მდგომარეობის მახასიეთებელი გარე პარამეტრები: მოცულობა და სხვ. უცვლელი რჩება). მუშაობის მსგავსად სითბოს რაოდენობა სისტემის შინაგანი ენერგიის ცვლილების ზომაა. თბოგადაცემის პროცესში სისტემის შინაგანი ენერგია იცვლება თავისი მოლეკულებისა და გარემომცველ სხეულთა მოლეკულების უშუალო ურთიერთქმედების (დაჯახების) შედეგად.

განსხვავებით შინაგანი ენერგიისგან, რომელიც მდგომარეობის მახასიეთებელი ცალსახა ფუნქციაა, სითბოს რაოდენობა (ფიზიკურ პროცესებში შინაგანი ენერგიის ცვლილების ერთ-ერთი მდგენელია) არ შეიძლება წარმოდგინდეს როგორც მდგომარეობის პარამეტრების რომელიმე ფუნქციის მნიშვნელობათა სხვაობა. სისტემისათვის გადაცემული სითბოს რაოდენობა, ისევე როგორც მუშაობა, დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა გზით გადადის სისტემა საწყისი მდგომარეობიდან საბოლოო მდგომარეობაში.

შექცევადი პროცესებისათვის, თერმოდინამიკის მეორე საწყისის თანახმად, ელემენტარული სითბოს რაოდენობა {\ }=, სადაც აბსოლუტური ტემპერატურაა, ხოლო — სისტემის ენტროპიის ცვლილება. ამგვარად, სისტემისათვის სითბოს გადაცემა მისთვის გარკვეული რაოდენობის ენტროპიის გადაცემის ეკვივალენტურია. ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში სითბოს ერთეულია ჯოული.