iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჯულიანის აკადემია

ჯულიანის აკადემია — პარიზის კერძო სამხატვრო აკადემია, რომელიც დააარსა მხატვარმა როდოლფ ჯულიანმა 1868 წელს და მოქმედებდა 1968 წლამდე. საუკუნის მეორე ნახევარში ის იყო პარიზის სახვითი ხელოვნების სკოლისა და კიდევ ერთი ცნობილი კერძო სკოლის, კოლაროსის აკადემიის, ყველაზე დიდი კონკურენტი. აკადემია დღემდე ცნობილი დარჩა თავისი მაღალი დონის მხატვრების რაოდენობით, რომელიც იქ სწავლობნენ მე-20 საუკუნის დასაწყისში ხელოვნების სწრაფი განვითარების დიდ პერიოდში. 1968 წლის შემდეგ იგი გაერთიანდა „ “-თან.

ისტორია
ჯულიანის აკადემია დაარსდა 1868 წელს [5][3] (სხვა წყაროების მიხედვით, 1873). მისი დამფუძნებელი, როდოლფ ჯულიანი, იყო საშუალო დონის ხელოვანი, მაგრამ ნიჭიერი ადმინისტრატორი. აკადემიის არსებობის დასაწყისიდანვე იქ ასწავლიდნენ ცნობილი მხატვრები, რომელთაგან ბევრი ასევე იყო სახვითი ხელოვნების სკოლის მასწავლებელი. გარდა ამისა, ჯულიანმა მოახერხა პარიზის სალონის ჟიურის ოთხი წევრის მასწავლებლად მოზიდვა: უილიამ ბუგერო, ტონი რობერ-ფლერი, ჟიულ ლეფევრი და გუსტავ ბულანჟე.

ჯულიანის აკადემიაში სწავლა შეიძლებოდა გამხდარიყო მოსამზადებელი ეტაპი სახვითი ხელოვნების სკოლაში შესასვლელად. მის პოპულარობას ისიც ზრდიდა, რომ სტუდენტებს ეძლეოდათ უფლება მონაწილეობა მიეღოთ პრესტიჟულ „რომის პრემიის“ კონკურსში.

აკადემიაში შესასვლელად წინასწარი გამოცდების ჩაბარება არ იყო საჭირო. იქ ირიცხებოდნენ არა მხოლოდ პროფესიონალი მხატვრები, არამედ მოყვარულებიც. მისი კარები დილის 8 საათიდან გვიან საღამომდე ღია იყო ყველასთვის. დროთა განმავლობაში აკადემიამ რამდენიმე ფილიალი გახსნა და 1880 წლისთვის იქ სწავლულ სტუდენტთა რაოდენობამ 600 ადამიანს მიაღწია.

ჯულიანის აკადემია ძალიან პოპულარული იყო როგორც ფრანგ, ასევე უცხოელ სტუდენტებში, განსაკუთრებით ამერიკელებში. აკადემიას ჰყავდა სტუდენტები კანადიდან, ბრაზილიიდან, პოლონეთიდან და სხვა ქვეყნებიდან.

1968 წელს ჯულიანის აკადემია გახდა „“ სახვითი ხელოვნების სკოლის ნაწილი. სკოლა აგრძელებს აკადემიის ტრადიციას გამოჩენილი მასწავლებლების მოწვევისა და სტუდენტების მოზიდვის მიმართულებით სხვადასხვა ქვეყნიდან.
მადრიდის ისტორიის მუზეუმი

მადრიდის ისტორიის მუზეუმი — ისტორიული მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ფუენკარალის ქუჩაზე მადრიდის ცენტრში, ესპანეთში და გადმოგვცემს ქალაქის ისტორიას. გაიხსნა 1929 წელს როგორც მუნიციპალური მუზეუმი და 2007 წელს დაერქვა მადრიდის ისტორიის მუზეუმი.

ისტორია
მუზეუმის შენობა ააგეს 1673 წელს და თავდაპირველად იყო სან ფერნანდოს სამეფო თავშესაფარი. ის დააპროექტა ესპანელმა არქიტექტორმა პედრო დე რიბერამ.

მუზეუმი გაიხსნა 1929 წელს როგორც მუნიციპალური მუზეუმი. 1955 წელს მუზეუმი დაიხურა სარემონტო სამუშაოებისთვის და საზოგადოებისთვის ხელახლა გაიხსნა 1978 წელს. 2007 წელს მას ეწოდა მადრიდის ისტორიის მუზეუმი.

კოლექცია
მუზეუმის მუდმივი კოლექცია გადმოგვცემს მადრიდის ისტორიას 1561 წლიდან (როდესაც მადრიდი გახდა ესპანეთის დედაქალაქი) მეოცე საუკუნის დასაწყისამდე.

კოლექცია დაყოფილია სამ ნაწილად:
მადრიდი, ქალაქი, სასამართლო და ორი სამყაროს დედაქალაქი: მოიცავს - საუკუნეებს და მადრიდის, როგორც ესპანეთის დედაქალაქის, პირველ ორ საუკუნეს
მადრიდი, ძალაუფლების განმანათლებლური ცენტრი: მოიცავს საუკუნეს დამოუკიდებლობის ომამდე, მათ შორის ბურბონების დინასტიასა და სამთავრობო ცვლილებებს
მადრიდი, ახალი ქალაქის ოცნება: მოიცავს საუკუნეს პირველ მსოფლიო ომამდე

გალერეა
ფუენკარალის ქუჩა

ფუენკარალის ქუჩა — ქუჩა მადრიდის ცენტრში, ესპანეთში. დღეს ის პოპულარული სავაჭრო ქუჩა და ტურისტული ზონაა. ის ასევე წარმოადგენს გამყოფ ხაზს მადრიდის ცენტრის ჩუეკასა და მალასანიას უბნებს შორის.

ქუჩა აღსანიშნავია იმით, რომ მადრიდში საცხოვრებლად მეოთხე ყველაზე ძვირადღირებული ქუჩაა.

ქუჩა კვეთს გრან-ვიას და პარალელურად მიუყვება ორტალეზას ქუჩასა და ვალვერდეს ქუჩას.

ისტორია
ქუჩამ სახელი მიიღო ძველი დასახლება ფუენკარალისგან, რომელიც ძველი მადრიდის ქალაქის გარეთ მდებარეობდა. სანამ მადრიდი ესპანეთის დედაქალაქად გამოცხადდებოდა, ქუჩის ჩრდილოეთი ნაწილი დაფარული იყო ნაკადულებითა და ტყეებით. ქუჩა აკავშირებდა მადრიდის ქალაქს ძველ დასახლება ფუენკარალთან, რომელიც 1950 წელს მადრიდს შეუერთდა.

2009 წელს ქუჩის ნაწილი გადაკეთდა მხოლოდ ფეხით მოსიარულეთათვის.

ღირსშესანიშნაობები
მადრიდის ისტორიის მუზეუმი მდებარეობს № 78-ში, ყოფილი სან-ფერნანდოს სამეფო თავშესაფრის შენობაში.
სან-ილდეფონსოს ბაზარი, ისტორიული ბაზარი, მდებარეობს № 57-ში
უმილიადერო-დე-ნუესტრა-სენიორა-დე-ლა-სოლედადის ეკლესია მდებარეობს № 48-ში
სინე-პროიექსიონესი მდებარეობს № 136-ში
გუსტავ ბულანჟე

გუსტავ კლარენს როდოლფ ბულანჟე (, დ. 25 აპრილი, 1824, პარიზი — გ. ოქტომბერი, 1888, პარიზი) — ფრანგი მხატვარი, სალონური მხატვრობის წარმომადგენელი და აღმოსავლეთმცოდნე.

ცხოვრება და შემოქმედება
გუსტავ ბულანჟე დაიბადა 1824 წლის 25 აპრილს პარიზში[5]. იგი დაობლდა 14 წლის ასაკში. სწავლობდა მხატვრობას პარიზის --ში პოლ დელაროშისა და პიერ-ჟულია ჟოლივიეს ხელმძღვანელობით. 1845 წელს იგი პირველად ეწვია ალჟირს, რამაც გამოიწვია მისი ინტერესი აღმოსავლური თემების მიმართ.

მიიღო რა პირველი ჯილდო ნახატისთვის „ოდისევსი ევრიკლეას მიერ აღიარებული“, 1854 წელს მთავრობის დაფინანსებით გაიგზავნა იტალიაში და ორწლიანი სასწავლო ტური მოაწყო სხვადასხვა ქვეყნაში[5]. მისი ნახატის „კეისარი რუბიკონზე“ წყალობით მან დიდ წარმატება მიაღწია რომში, რომელიც მან განავითარა პარიზში დაბრუნების შემდეგ თავისი ნახატებით „მაესტრო პალესტრინა“, „არაბი“ და „კაბილები გზაზე“.

ბულანჟეს მიერ იტალიაში მოგზაურობის დროს შექმნილი ესკიზები და ნახატები ეფუძნებოდა მის ნამუშევრებს ანტიკურ თემებზე, როგორიცაა „ლუკრეცია“, „ლესბია“, „პომპეის გვირგვინების გამყიდველები“ ​​და სხვა.

ბულანჟეს ნამუშევრები სტილით უახლოვდება მხატვარ ჟან-ლეონ ჟერომის სტილს და იმპერატორ ნაპოლეონ -ის აღფრთოვანებას იწვევდა, რომელმაც გუსტავ ბულანჟეს შეუკვეთა თავისი პარიზის სასახლე „პომპეის სტილში“ გაეფორმებინა. პარიზის ოპერა -ის კედლები ბულანჟეს ფუნჯითაა მოხატული.

მან 1882 წელს სწავლება დაიწყო საფრანგეთის ინსტიტუტში და გავლენიანი მასწავლებელი იყო, რომელიც ცნობილია იმპრესიონიზმისადმი სიძულვილით.

რჩეული ტილოები
„საჰარას მხედრები“ (1864)
„მონების ბაზარი“ (1882)
„ფრინი“ (1850)
„პოეზია“
„ოთხი სეზონი“ (1850)
„წმინდა სებასტიანე და იმპერატორი მაქსიმიანე“ (1877)
„მადამ ლამბინის პორტრეტი“ (1887)
თომას ლოურენსი (მხატვარი)

სერ თომას ლოურენსი (, დ. 13 აპრილი, 1769, ბრისტოლი — გ. 7 იანვარი, 1830, ლონდონი) — ინგლისელი მხატვარი, პორტრეტისტი და კოლექციონერი. დიდი ბრიტანეთის უდიდესი პორტრეტისტი მე-18 საუკუნის ბოლო მესამედიდან — მე-19 საუკუნის პირველ მესამედში, ადრეული რომანტიზმის ერთ-ერთი მთავარი წარმომადგენელი. ლონდონის სამეფო ხელოვნების აკადემიის აკადემიკოსი 1794 წლიდან, ასოცირებული წევრი 1791 წლიდან და მეხუთე პრეზიდენტი 1820 წლიდან.

ბიოგრაფია
თომას ლოურენსი დაიბადა 1769 წლის 13 აპრილს ბრისტოლში. ლოურენსის მამა პატარა სასტუმროს მართავდა, მაგრამ საბოლოოდ გაკოტრდა. აღმოჩნდა, რომ ლოურენსის ოჯახის მთავარი შემოსავლის წყარო იყო მათი ვაჟის, როგორც მხატვრის ნიჭი. 1782 წელს ლოურენსები დასახლდნენ საკურორტო ქალაქ ბატში, სადაც ახალგაზრდა მხატვარმა კარგად გამოიმუშავა ფული ფანქრით პორტრეტების ხატვით.

1787 წელს ლოურენსი გაემგზავრა ლონდონში, სადაც იგი თბილად მიიღო ჯოშუა რეინოლდზმა და სწავლა დაიწყო სამეფო ხელოვნების აკადემიაში, როგორც სტუდენტმა. 1790 წელს მან დახატა მისის ფარენის (მოგვიანებით ლედი დერბი) პორტრეტი, რამაც ლოურენსი კიდევ უფრო ცნობილი გახადა. იმავე წელს, მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლებოდა აკადემიკოსად არჩევა 24 წლის ასაკიდან, მისი კანდიდატურა წარადგინეს სამეფო აკადემიის კორესპონდენციის წევრად, მაგრამ ის არ იქნა არჩეული — სამი ხმა ექვსის წინააღმდეგ. ამ პოზიციაზე არჩეული იქნა ფრენსის უიტლი. მხოლოდ 1791 წელს იგი აირჩიეს წევრად, ხოლო 1794 წელს სრულ აკადემიკოსად.

1815 წელს ლოურენსს მიანიჭეს რაინდის წოდება.

1818–1820 წლებში ლოურენსი იმყოფებოდა ევროპაში და ხატავდა სხვადასხვა დიდებულებს ვენაში, რომში და აახენში (სადაც იმ დროს საერთაშორისო კონგრესი იმართებოდა). ლონდონში დაბრუნების შემდეგ იგი აირჩიეს სამხატვრო აკადემიის პრეზიდენტად.

გარდაიცვალა 1830 წლის 7 იანვარს ლონდონში. იგი დაკრძალულია წმინდა პავლეს საკათედრო ტაძრის საძვალეში.

მის სტუდენტებს შორის იყო თეოდორ ფონ ჰოლსტი.

გალერეა
აბკალთა

აბკალთა — ნასოფლარი გურჯისტანის ვილაიეთის ახალციხის ლივის აწყურის ნაჰიეში. სოფელი იხსენიება საუკუნის მიწურულს „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. ოსმალთა მიერ სამცხე-საათაბაგოს აღწერის დროს აბკალთა უკვე დაცარიელებული ყოფილა.

დავთრის მიხედვით წლიური გადასახადების ჯამი მარცვლეულსა და სხვაზე შეადგენდა 3500 ახჩას.
აბუზმეთი

აბუზმეთი — ნასოფლარი გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი არტაანის ლივის მზვარის ნაჰიეში. ახლოს იყო სოფელ ხავასთან. სოფელი იხსენიება 1574 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. შეესაბამება გურჯისტანის დავთარი 1595-ის სახელამოუკითხავ სოფელს.

თითოეული დავთრის მიხედვით წლიური გადასახადების ჯამი მარცვლეულსა და სხვაზე შეადგენდა 2000 ახჩას.
ავსტრალიის კონსტიტუცია

ავსტრალიის კონსტიტუცია (; ასევე ცნობილი როგორც თანამეგობრობის კონსტიტუცია; ) − ფუნდამენტური კანონი, რომელიც ავსტრალიის პოლიტიკურ სტრუქტურას არეგულირებს. იგი დაწერილი კონსტიტუციაა, რომელიც ქვეყანას ფედერაციად აცხადებს. კონსტიტუციის მიხედვით, ავსტრალია კონსტიტუციური მონარქიაა და საპარლამენტო სისტემას წარმოადგენს. შედგება რვა თავისგან, რომლებშიც სამი შტოს სტრუქტურა და ძალაუფლებაა დადგენილი: პარლამენტის, აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და სასამართლო ხელისუფლების.

კონსტიტუციის პროექტი 1891-1898 წლებში, ავსტრალიაში ბრიტანეთის ექვსი თვითმმართველი კოლონიის (ახალი სამხრეთი უელსი, ვიქტორია, ქვინზლენდი, დასავლეთი ავსტრალია, სამხრეთი ავსტრალია და ტასმანია) წარმომადგენლების საკონსტიტუციო ყრილობებზე შეიმუშვეს. 1898-1900 წლებში კონსტიტუციის საბოლოო პროექტი თითოეულ შტატში საკონსტიტუციო რეფერენდუმზე დაამტკიცეს. კონსტიტუცია ლონდონში გადაიგზავნა, სადაც მცირე ცვლილებები შეიტანეს და ბრიტანეთის პარლამენტის აქტის სახით ამოქმედდა. კონსტიტუცია ძალაში შევიდა 1901 წლის 1-ელ იანვარს. ავსტრალიის თანამეგობრობის ფარგლებში ექვსი კოლონია შტატებად გამოცხადდა.

კონსტიტუცია ავსტრალიის საკონსტიტუციო სამართლის მთავარი, მაგრამ არა ექსკლუზიური წყაროა. კონსტიტუცია მოქმედებს კონსტიტუციურ კანონებთან, შტატების კონსტიტუციებთან, უესტმინსტერის 1931 წლის სტატუტთან, ავსტრალიის 1986 წლის აქტებთან, პრეროგატიულ ინსტრუმენტებთან და ავსტრალიის უზენაესი სასამართლოს იურიდიულ ინტერპრეტაციებთან ერთად.

ავსტრალიის კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანა რეფერენდუმის მეშვეობითაა შესაძლებელი, რომელიც 128-ე სექციაშია გაწერილი. ეს ორმაგ უმრავლესობას მოითხოვს: ეროვნულ დონეზე უმრავლესობას და შტატების უმრავლესობაში ხმის მიმცემთა უმრავლესობას. შეთავაზებული 45 შესწორებიდან მხოლოდ რვა დამტკიცდა რეფერენდუმებზე. თანამედროვე დებატების საგანია შესწორებები აბორიგენი ავსტრალიელების ცნობისა და რესპუბლიკად გამოცხადების შესახებ. უახლესი რეფერენდუმი 2023 წლის 14 ოქტომბერს გაიმართა პარლამენტში აბორიგენთა სპიკერის დანიშვნასთან დაკავშირებით, მაგრამ რეფერენდუმზე შეთავაზება უარყვეს.
თომას ჰადსონი

თომას ჰადსონი (, დ. 1701 — გ. 26 იანვარი, დევონი — გ. 1779, ) — ინგლისელი მხატვარი-პორტრეტისტი.

ბიოგრაფია
თომას ჰადსონი დაიბადა დევონში 1701 წელს. მისი დაბადების ზუსტი ადგილი უცნობია.

იგი ლონდონში სწავლობდა მხატვრობას ჯონათან რიჩარდსონთან და მისი სურვილის საწინააღმდეგოდ ცოლად შეირთო მისი ქალიშვილი.

მხატვარი ყველაზე აქტიური იყო 1740-1760 წლებში. 1745 წლიდან 1755 წლამდე თომას ჰადსონი იყო ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული პორტრეტისტი ლონდონში.

მას ბევრი ასისტენტი და სტუდენტი ჰყავდა, რომლებიც მისი ნახატების გაფორმებით იყვნენ დაკავებულნი, ტილოზე მის მაგივრად მხატვარი ჯოზეფ ვან აკენი ხატავდა, გაფორმებით კი — ჯოშუა რეინოლდზმა, ჯოზეფ რაიტმა, ჯონ ჰამილტონ მორტიმერმა, პიტერ ტომსმა და სხვები აფორმებდნენ.

1748 წელს იგი ეწვია ნიდერლანდებს, შემდეგ 1752 წელს — იტალიას. 1753 წელს მან სახლი იყიდა ტვიკენჰემში და 1750-იანი წლების ბოლოს მხატვრობას თავი დაანება.

მისი ფართო კერძო ხელოვნების კოლექცია სამ აუქციონზე გაიყიდა.

გალერეა
რომან ზოიძე

რომან ზოიძე (დ. 9 ივნისი, 1988, ფიროსმანი — გ. 11 აგვისტო, 2008) — ქართველი მოდელი, სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
სავალდებულო სამხედრო სამსახურის შემდეგ კონტრაქტით მსახურობდა სენაკის მეორე ბრიგადაში. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს „აგვისტოს ომის“ დროს გმირულად დაიღუპა სოფელ შინდისთან. „შინდისის გმირი“. 2019 წელს გორში შინდისის გზატკეცილს „შინდისის გმირების“ სახელი მიენიჭა. კაპრალი.
მედეა კუჭუხიძე

მედეა კუჭუხიძე (დ. 10 ივლისი, 1937, თბილისი, საქართველო — გ. 10 თებერვალი, 2025) — ქართველი რეჟისორი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1987).

ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1999 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1964 წლიდან მუშაობს კოტე მარჯანიშვილის თეატრში დამდგმელ რეჟისორად. მის მიერ დადგმული სპექტაკლებიდან აღსანიშნავია: მარჯანიშვილის თეატრში: ვ.კანდელაკის „სოკრატე“, ლ.თაბუკაშვილის „ძველი ვალსი“, ჩ.დიკენსის „დიდი იმედები“, ლ.როსებას „პრემიერა“, და „პროვინციული ამბავი“, ჯ.იოსელიანის „ტაკიმასხარა“ და „საქართველოს უკანასკნელი დედოფალი“, გონძა მონ ჩიკამაცუს „შეყვარებულთა თვითმკვლელობა ციურ ბადეთა კუნძულზე“, ლ.ტოლსტოის „ანა კარენინა“, კ.ჩაპეკის „დედა“, გ.ხუხაშვილის „მთაწმინდის მთვარე“, ე.დე ფილიპოს „კომედიის ხელოვნება“, ა.მიუსეს „სიყვარული სახუმარო არ არის“, პ.კაკაბაძის „სამი ასული“, „ტყის ქალები“, „პორტოპოლოს ტუსაღები“, კ.გოცის „ლურჯი ურჩხული“, ტ.უილიამსის „იაგუნას ღამე“, ა.აფიონოგენოვის „შიში“, კ.ვოიტილას „ოქრომჭედლის სახელოსნოს წინ“, ძი-იუნის „დიადი მცირეში“ და სხვა. სოხუმის ქართულ თეატრში: ე.შვარცის „თოვლის დედოფალი“, ვ.კორასტილიოვის „მე მჯერა შენი“, ნ.დუმბაძის „მე ვხედავ მზეს“. სანკულტურის თეატრში: ბლაჟეკის „უხვი საღამო“. გრიბოედოვის თეატრში: გუდრიჩის, ჰაკეტის „ანა ფრანკის დღიური“. რუსთაველის თეატრში: ტ. უილიამსის „შუშის სამხეცე“. ავტორია პიესების: „ყბედი თუთიყუში“ და „ზღაპარ იყო“. მას ეკუთვნის სამეცნიერო შრომები: „მსახიობის ინდივიდუალურობა“, „თანამედროვე თეატრის სტანდარტიზაცია“, „თეატრალური მიმდინარეობა ანტიშექსპირიზმი“, „ საუკუნის დასაწყისის ავანგარდთან შერწყმული ევროპული პოსტმოდერნიზმის ეპიგონური გამოხმაურებები ქართულ თეატრში“, „ნიკო ჭავჭავაძის აქსიოლოგია“, „ერდემონოლოგია“, „ტანჯვის აზრი“, „წერილი ქაოსიდან“ (ილია პრიგოჟინისა და ი.სტენგერსის მიხედვით). 1987[წელს მისი ინიციატვით თბილისში მოეწყო „კაბუკის“ თეატრის გასტროლები. შესრულებული აქვს შემდეგი როლები: ნორა ბერკი - ჯ.სინგის „ბინდი ველზე“ (1957 წელი, თეატრალური ინსტიტუტი), კამილა - ა.მიუსეს „სიყვარული სახუმარო არ არის“ (მარჯანიშვილის თეატრი, 1969), მერეი -ა.კრონინის „იუპიტერი იცინის“ (საქართველოს ტელევიზია, 1970). 2000 წელს მიიღო ღირსების ორდენი.

ჯილდოები და აღიარება
1976 : საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1983 : კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია სპექტაკლისთვის „პროვინციული ამბავი“
1987 : საქართველოს სახალხო არტისტი
2000 : ღირსების ორდენი
პარიზის ხელშეკრულება (1763)

პარიზის ხელშეკრულება(1763)— პარიზის ხელშეკრულება,ასევე ცნობილი როგორც 1763 ხელშეკრულება,ხელი მოეწერა 1763 წლის 10 თებერვალს დიდი ბრიტანეთის,საფრანგეთისა და ესპანეთის სამეფოების მიერ,პორტუგალიის თანხმობით, შვიდწლიანი ომის დროს დიდი ბრიტანეთისა და პრუსიის მიერ საფრანგეთისა და ესპანეთის დამარცხების შემდეგტ

ხელშეკრულების ხელმოწერას ოფიციალურად დაასრულა კონფლიქტი საფრანგეთისა და დიდ ბრიტანეთს შორის ჩრდილოეთ ამერიკის კონტროლისთვის(შვიდწლიანი ომი,რომელიც აშშ-ში ცნობილია როგორც ფრანგულ-ინდოელთა ომი)და დასაბამი მისცა ბრიტანეთის დომინირების ერთად ევროპის გარეთ.დიდმა ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა დააბრუნა ომის დროს დაპყრობილი ტერიტორიების უმეტესობა,თუმცა დიდმა ბრიტანეთმა მიიღო საფრანგეთის ჩრდილოამერიკული სამფლობელოების დიდი ნაწილი.დამატებით,დიდი ბრიტანეთი დათანხმდა რომის კათოლიციზმის დაცვას ახალ სამყაროში .ხელშეკრულება არ ეხებოდა პრუსიასა და ავსტრია, რადგან მათ ხელი მოაწერეს ცალკე შეთანხმებას-ჰუბერტურსბურგის ხელშეკრულებას,ხუთი დღის შემდეგ.
ტიტუს ვიტრასიუს პოლიო (კონსული 137 წელს)

ტიტუს ვიტრასიუს პოლიო იყო რომაელი სენატორი, რომელსაც იმპერიულ სამსახურში ეკავა რამდენიმე თანამდებობა. დაახლოებით 137 წელს ის იყო კონსული.

პოლიოს ცნობილია სხვადასხვა წყაროებიდან. ლეგიო გემინას ერთ-ერთი ჯარისკაცის საფლავის ქვაზე, რომელიც მოიხსენიებს პოლიოს, როგორც ან ქვედანაყოფის მეთაურს, ასევე მოხსენიებულია კონსული მარკუს იუნიუს ჰომულუსი; მას შემდეგ, რაც ჰომულუსის ნუნდინიუმი, როგორც კონსული, დათარიღებულია 128 წლით, პოლიოს კომისია ლეგიონში ან იმავე წელს იყო ან მოგვიანებით. პოლიო ასევე ცნობილი იყო, როგორც იმპერიული პროვინციის, გალია ლუგდუნენსისის გუბერნატორი ადრიანეს მეფობის ბოლოს, თუმცა მას სავარაუდოდ ეს თანამდებობა ეკავა ლეგიო -ის მეთაურობამდე ან მის შემდეგ.

პოლიოს ცხოვრებაში ერთი განსაზღვრული თარიღი მოდის მისი საკონსულოს შემდეგ, როდესაც მას მიენიჭა აზიის პროკონსულის გუბერნატორობა. მას ეს თანამდებობა 151-152 წლებში ეკავა. მმართველობის დროს მას მოუწია ჩარეულიყო გაჭიანურებულ სასამართლო სარჩელში სოფისტ აელიუს არისტიდესა და სმირნის მცხოვრებლებს შორის, რომლებიც ასახელებდნენ მას სხვადასხვა სამოქალაქო თანამდებობებზე, რომლებსაც პროფესორი ბოუერსოკი უწოდებდა "პატივებით დატვირთულს, შრომატევადს და ძვირს". სპეციფიკური სამოქალაქო პატივი, რომელიც სმირნელებს სურდათ, რომ არისტიდეს მიეღო, იყო , რომელიც პასუხისმგებელი იყო გადასახადების დავალიანებაზე; აზიის გუბერნატორის თანაშემწემ დაადასტურა არისტიდეს დანიშვნა. არისტიდეს პასუხი იყო პოლიოსთან აპელაცია, რომელმაც დაინახა, რომ მისმა თანაშემწემ შეცვალა მისი დადასტურება, რითაც არისტიდეს მიეცა თავისი სამოქალაქო პასუხისმგებლობისათვის თავის კიდევ ერთხელ არიდების საშუალება.

პოლიო სავარაუდოდ დაქორწინებული იყო, თუმცა არ გვაქვს შემონახული ინფორმაცია მისი მეუღლის სახელის შესახებ. ტიტუს პომპონიუს პროკულუს ვიტრასიუს პოლიო (კონსული 176 წელს) ითვლება მის ვაჟად.
უკანასკნელი თოლია

უკანასკნელი თოლია — დრამა აფხაზეთის ომზე, ერთ მოქმედებად, დაწერილი 2018 წელს მიხო მოსულიშვილის მიერ, რომელიც მოგვითხრობს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსა და თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარის, გენერალ-მაიორ ჟიული შარტავასა და მისი თანამებრძოლების გმირულ თავგანწირვაზე.

პერსონაჟები
ჟიული, ჟიული შარტავა, 49 წლის. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსა და თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარე, გენერალ-მაიორი.
გურამი, გურამ გაბესკირია, სოხუმის მერი
ჯუმბერი, ჯუმბერ ბეთაშვილი, აფხაზეთის მთავრობის საქმეთა მმართველი
რაული, რაულ ეშბა, აფხაზეთის მრეწველობის მინისტრი
ჯანია, გურამ ჯანიაშვილი, 17 სექტემბერს დასახმარებლად გაგზავნილი 32 “ავღანელის” მეთაური
მერაბი, მერაბ კვინიკაძე, პირადი მცველების “იუპიტერის” დანაყოფის განყოფილების უფროსი, კავშირგაბმულბის სპეციალისტი
ირმელა, ირმელა შუტცე, 44 წლის, მეცნიერი სოხუმის ფიზიკო-ტექნიკური ინსტიტუტიდან
ჩინდიკოვი, ვალერი ავერკიევიჩ ჩინდიკოვი, 35 წლის. ჩუვაში. რუსეთის სპეცსამსახურის “კგბ”-ს პოლკოვნიკი.
ბუტბა, ვალმერ ბუტბა, სპეცდანიშნულების რაზმის მეთაური.
ჯოკერი, ოლეგ პაპასკირი. ბუტბას დანაყოფის მეთაური.
მულტიკი, თამაზ კვეკვესკირი, ბუტბას მარჯვენა ხელი
შოროვი, მუაედ შოროვი, ყაბარდოელების 77-ე ბატალიონის მეთაური, აფხაზეთის არმიის მაიორი.
კორესპონდენტი
გადამსვენებელი

შინაარსი
პიესის მოქმედება ხდება აფხაზეთის ომისას, 1993 წლის 27 სექტემბერს, ქალაქ სოხუმის დაცემის დღეს.

გენერალ-მაიორი ჟიული შარტავა აფხაზი სეპარატისტების და რუსი ოკუპანტების წინააღმდეგ იბრძვის სოხუმში 1993 წლის 27 სექტემბერს. იგი ბოლომდე რჩება ალყაშემორტყმულ ქალაქის მინისტრთა საბჭოს შენობაში, რათა მშვიდობიან მცხოვრებლებს ქალაქიდან უსაფრთხო გასვლის საშუალება მისცეს.

პიესის კულმინაციურ მომენტში ჟიული შარტავა უარს ამბობს რუსეთის სპეცსამსახურის „კგბ“-ს პოლკოვნიკის, ჩინდრიკოვის წინადადებაზე, რომ აფხაზი სეპარატისტებისგან იხსნიან, თუკი მერე ითანამშრომლებს მათთნ და მიაწვდის ხოლმე ინფორმაციებს საქართველოს მთავრობის საქმიანობის შესახებ, რაზეც ჟიული შარტავა უარს ამბობს. ამის მერე ჩინდრიკოვი აფხაზ სეპარატისტებს გადაულოცავს ტყვეებს, რომლებიც ქვიშის ერთ კარიერში დახვრეტენ როგორც ჟიული შარტავას, ასევე აფხაზეთის მინისტრთა საბჭოს წევრებსა და მათი დაცვას.

დადგმები
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თეატრი-სტუდია „მოდი-ნახე“ (სამხატვრო ხელმძღვანელი ნუგზარ ბუცხრიკიძე), რეჟისორი გიორგი ჭანტურია, 2024

პრემიები და ჯილდოები
სიღნაღის საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალის პირველი ადგილი და 20 000 ლარი საპრიზო თანხა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თეატრი-სტუდია „მოდი-ნახეს“ სპექტაკლისთვის „უკანასკნელი თოლია“, 2025

გამოცემები
ავტორის პიესების კრებულში „მიღმურისა და სააქაოსი“, გამომცემლობა საარი, 2024
მოხატული ჭურჭელი შაჰთახთიდან

მოხატული თიხის ჭურჭელი სოფელ შაჰთახთიდან — ძვ.წ. ათასწლეულის კერამიკული ნაწარმი, აღმოჩენილი1936 წელს აზერბაიჯანის ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფელ შაჰთახთის მახლობლად სამარხში. ჭურჭელი წითლად არის შეღებილი და დაფარულია სამი დეკორატიული სარტყლით. დღეს ის გამოფენილია ბაქოს აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმში.

აღმოჩენა
1936 წელს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის ფილიალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ნახიჩევანის ასსრ-ში გათხრები აწარმოა, მათ შორის სოფელ შაჰთახთის მიმდებარე ტერიტორიაზე. გიავურყალას ციხის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე სამარხში, რომელიც დაფარული იყო ფილებით ორ რიგად (ზომით 1,2 × 1 მ, სისქით 30-40 სმ), არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს 30 თიხის ჭურჭელი. სამარხი მდებარეობდა 7,7 მ დიამეტრის ქვის წრეში და შეიცავდა ცხენის ჩონჩხსაც. 30 ჭურჭლიდან მხოლოდ ერთი იყო მოხატული.

აღწერა
ჭურჭელი კარგად გამომწვარი წითელი თიხისგანაა დამზადებული. მას აქვს დაბალი კისერი, უკან შემობრუნებული რგოლი და ბრტყელი ძირი, სახელურების გარეშე. არქეოლოგ ოსმან აბიბულაევის მონაცემებით, ჭურჭლის სიმაღლეა 49,8 სმ, ფსკერის დიამეტრი 15 სმ, კორპუსი 55,6 სმ, რგოლი 19,2 სმ.

ჭურჭლის მთელი ზედაპირი წითლადაა შეღებილი, სადაც კისერი და ქვედა ნაწილი უფრო მუქია, ვიდრე შუა ნაწილი. შუა ნაწილი დაფარულია სამი დეკორატიული სარტყლით:

პირველი სარტყელი (7,5 სმ სიგანის) შეიცავს ბატებისა და გედების მუქ წითელ და შავ გამოსახულებებს
მეორე სარტყელი (16 სმ სიგანის) ასახავს „მებრძოლი ცხოველების“ სცენებს, სადაც მტაცებელი ცხოველები და ფრინველები თავს ესხმიან გარეულ თხებს, ვირს, ხარსა და ბიზონს
მესამე სარტყელი (3,5 სმ სიგანის) შედგება გადაკვეთილი ზოლებისგან შექმნილი გეომეტრიული ორნამენტისგან.

დათარიღება
სხვადასხვა მეცნიერი ჭურჭელს განსხვავებულად ათარიღებს:

ლეონიდ ბრეტანიცკი და ბორის ვაიმარნი - ძვ.წ. ათასწლეულის შუა წლები
ვლადიმერ შლეევი და ბორის პიოტროვსკი - ძვ.წ. ათასწლეულის ბოლო
ოსმან აბიბულაევი - ძვ.წ. - საუკუნეები
ნასირ რზაევი - ძვ.წ. - საუკუნეები

მნიშვნელობა
ხელოვნების ისტორიკოსების ლეონიდ ბრეტანიცკისა და ბორის ვაიმარნის აზრით, ეს კარგად შემონახული დიდი ჭურჭელი „ძველი აზერბაიჯანის კერამიკული ნაწარმის დამახასიათებელ და ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ნიმუშს“ წარმოადგენს. ჭურჭელზე დიზაინის ფორმა, შეღებვა და განლაგება მსგავსია ყიზილ-ვანგის სამარხში აღმოჩენილი ჭურჭლისა, თუმცა განსხვავდება ზომითა და დიზაინის დეტალებით.
ორენ-ყალა

ორენ-ყალა — - საუკუნეების შუა საუკუნეების ქალაქის ნანგრევებია, რომელიც აზერბაიჯანში, მილის სტეპზე, თანამედროვე ბეილაგანის ჩრდილო-დასავლეთით 15 კილომეტრში მდებარეობს.

ისტორია
ორენ-ყალა შუა საუკუნეების ქალაქ ბეილაგანის ნაშთებს წარმოადგენს. ქალაქი მდებარეობდა მნიშვნელოვან სავაჭრო გზაზე, რომელიც ამიერკავკასიიდან (ქალაქი ბარდა) არდებილის გავლით ახლო აღმოსავლეთისკენ მიემართებოდა. ეს მდებარეობა განაპირობებდა მის მნიშვნელობას, როგორც სავაჭრო და სტრატეგიული ცენტრისა.

არქეოლოგიური სამუშაოები ორენ-ყალაში 1933, 1951 და 1953 წლებში ჩატარდა. გათხრებმა გამოავლინა სამი სტრატიგრაფიული ფენა, რომელთაგან უძველესი სასანური პერიოდით თარიღდება.

- საუკუნეების მიჯნაზე აშენდა სწორკუთხა ციხესიმაგრე, რომელსაც გარს ერტყა 2,5 კმ სიგრძის კედელი, აგებული დიდი ზომის აგურით.

- საუკუნეებში ციხესიმაგრე შემცირდა და შემორჩა მხოლოდ თავდაპირველი ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, კედლების პერიმეტრით 1,5 კმ.

შემორჩენილი გალავანი აღწევს 8-9 მეტრის სიმაღლეს, მასზე აღმოჩენილია 30-ზე მეტი კოშკის ნაშთი.

ციხესიმაგრის შიგნით აღმოჩენილია:

მდიდრული საცხოვრებელი სახლების ნაშთები
აბანოების ნანგრევები
სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობები

ქალაქის გაუმაგრებელ ნაწილში - საუკუნეებში განლაგებული იყო საცხოვრებელი და სახელოსნო უბნები. განსაკუთრებით საყურადღებოა ადგილობრივი კერამიკული წარმოების ნაშთები.
ოღლანყალა (დასახლება)

ოღლანყალა — დასახლება, თავდაცვითი ნაგებობა და ციხესიმაგრე აზერბაიჯანში, რომელიც ძვ.წ. - ათასწლეულებით თარიღდება. მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, შარურის რაიონში, მდინარე არპას ნაპირზე, ყარატეფეს მთაზე. ფართობი დაახლოებით 40 ჰექტარია.

აღწერა
მთის ჩრდილოეთი კალთები ციცაბოა. სხვა ფერდობები გარშემორტყმულია ძლიერი თავდაცვითი კედლებით. კედლების სიგრძე 1,5-2,5 მ, სისქე - 1 მ. კედლები უხეშად თლილი ქვებითაა ნაგები, რის გამოც მას ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ციკლოპურ სტრუქტურას. კედლებზე ზოგან ქვის 4 რიგია შემორჩენილია. მთის სამხრეთ-დასავლეთით კოშკის ფორმის ნახევარწრიული ნაგებობებია შემორჩენილი.
ვიქტორ ჩერნოვი

ვიქტორ ჩერნოვი ( დ. 25 ნოემბერი, 1873, ხვალინსკი, სარატოვის გუბერნია — გ. 15 აპრილი, 1952, ნიუ-იორკი) — რუსი პოლიტიკოსი. იყო ესერების პარტიის დამფუძნებელი და პროგრამის ავტორი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ საფრანგეთიდან დაბრუნდა რუსეთში და დაიკავა სოფლის მეურნეობის მინისტრის პოსტი ალექსანდრე კერენსკის დროებით მთავრობაში. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ შეუერთდა ანტიბოლშევიკურ დროებით მთავრობას სამარაში. 1920 წელს წავიდა ემიგრაციაში.