საიმონ ჰარისი

საიმონ ჰარისი (; დ. 17 ოქტომბერი, 1986, გრეისტოუნსი, უიკლოუს საგრაფო, ირლანდია) — ირლანდიელი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკოსი.

ფინანსთა სახელმწიფო მინისტრი (2014-2016); ჯანდაცვის მინისტრი (2016-2020); უმაღლესი განათლების, კვლევის, ინოვაციებისა და მეცნიერების მინისტრი (2020-2024); იუსტიციის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი (2022-2023); „ფინე გელის“ ლიდერი (2024 წლის მარტიდან); ირლანდიის პრემიერ-მინისტრი (2024 წლის 9 აპრილიდან).

ბიოგრაფია
საიმონ ჰარისი დაიბადა 1986 წელს გრეისტოუნსში, საგრაფო ვიკლოუში. ბარტ და მერი ჰარისების ოჯახში. მისი დიდი ბიძა იყო ფინე გელის საბჭოს წევრი დუნ-ლეარეში.

განათლება მიიღო გრეისტოუნის წმინდა დევიდის წმინდა რწმენის საშუალო სკოლაში, ის პირველად ჩაერთო პოლიტიკაში თხუთმეტი წლის ასაკში, როდესაც დააარსა „ჩრდილოეთ უიკლოუს სამმაგი ალიანსი“, რომლის ფარგლებშიც ეხმარებოდა აუტიზმის სპექტრის აშლილობისა და ყურადღების დეფიციტის ჰიპერაქტიურობის აშლილობის მქონე ბავშვების ოჯახებს. როგორც სტუდენტი, ის ლობირებდა იმ პოლიტიკოსებს რომლებიც სთავაზობდნენ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებს ზოგადსაგანმანათლებლო სისტემაში ინტეგრაციას. იყო პარტია „ფიანა ფაილის“ წევრი და აწარმოებდა დიკ როშის მხარდამჭერ კამპანიას ირლანდიის 2002 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, მაგრამ მოგვიანებით შეუერთდა პარტია „ფინე გელის“ ახალგაზრდულ გუნდს, სადაც 2003 წელს არჩეულ იქნა ნაციონალურ აღმასრულებელ თანამდებობაზე.

ჰარისი თავდაპირველად სწავლობდა ჟურნალისტიკასა და ფრანგულს დუბლინის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, მაგრამ მიატოვა სწავლა პირველ წელს. როგორც 31-ე მოწვევის ყველაზე ახალგაზრდა დეპუტატი, ფინე გელში აირჩიეს ირლანდიის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ენდა კენის წარდგენის მიზნით, ეს იყო მისი პირველი სიტყვით გამოსვლა. ის მუშაობდა კონგრესის საჯარო ანგარიშების კომიტეტში და სენატის გაერთიანებულ კომიტეტში ფინანსების, სახელმწიფო ხარჯებისა და რეფორმების შესახებ. ის ასევე იყო სენატის ფსიქიკური ჯანმრთელობის პარტიათაშორისი ჯგუფის წევრი, სადაც მან 2013 წლის ივნისში წარადგინა ფსიქიკური ჯანმრთელობის (ანტიდისკრიმინაციის) კანონპროექტი.

2014 წელს ჰარისმა წარუმატებლად იყარა კენჭი სამხრეთ ოლქის ფინე გელის კანდიდატად ევროპარლამენტის არჩევნებში.

2015 და 2016 წლის ზამთარში ქვეყნის მასშტაბით ძლიერი წყალდიდობის პერიოდში, ის იძულებული გახდა უარეყო ბრალდებები, თითქოს მთავრობამ ბიუჯეტში გამოუყენებლად დატოვა 13 მილიონი ევრო, რომელიც გამოყოფილი იყო წყალდიდობის შედეგების ლიკვიდაციისათვის. მან ასევე უზრუნველყო თავის საარჩევნო ოლქში წყალდიდობისგან დასაცავი დაფინანსება.

ჯანდაცვის მინისტრი
2016 წლის 6 მაისს დაინიშნა ჯანდაცვის მინისტრად. მისი მოღვაწეობის პირველ წელს, ის იდგა 30,000 ჯანდაცვის მუშაკისა და 40,000 ექთნის გაეფიცვების საფრთხის წინაშე.

2017 წელს იგი თვალთმაქცობაში დაადანაშაულეს დუბლინის სამშობიარო სახლის „მოწყალების დების“ საკამათო საკუთრებასთან დაკავშირებით მისი პოზიციის გამო. საკამათო ვითარებამ გამოიწვია საავადმყოფოს საბჭოდან დოქტორ პიტერ ბოილაინისა და პროფესორ კრის ფიცპატრიკის გადადგომა. მოწყალების დებმა მოგვიანებით უარი თქვეს სამ საავადმყოფოზე: დუბლინის წმინდა ვინსენტის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოზე, წმინდა ვინსენტის კერძო საავადმყოფოსა და წმინდა მაიკლის საავადმყოფოზე. საიმონ ჰარისი თავიდან დაინიშნა, როდესაც 2017 წლის ივნისში ლეო ვარადკარმა პრემიერ მინისტრი ენდა კენი შეცვალა.

2018 წლის 26 აპრილს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ 206 ქალს განუვითარდა საშვილოსნოს ყელის კიბო სკრინინგ ტესტის გავლის შემდეგ, რომელიც მოგვიანებით აღმოჩნდა, რომ პოტენციურად არაზუსტი იყო. საშვილოსნოს ყელის კობოს სკანდალის დროს საიმონ ჰარისი არაერთხელ გააკრიტიკეს ამ საკითხისადმი მისი არაერთგვაროვანი პოზიციის გამო.

2019 წლის 20 თებერვალს მან უნდობლობის პერიოდი გადაიტანა ახალ საბავშვო ნაციონალურ საავადმყოფოს მზარდ ხარჯებთან დაკავშირებით (2 მილიარდ ევროზე მეტი). წინადადება უარყო 58 ხმით 53 წინააღმდეგ, 37-მა თავი შეიკავა.

ირლანდიაში -19-ის პანდემიის საპასუხოდ 2020 წლის კანონი შემოიღო ჯანდაცვის (შენარჩუნების, დაცვის და სხვა გადაუდებელი ზომების შესახებ საზოგადოებრივი ინტერესებისთვის), რომელიც ძალაში შევიდა 2020 წლის 20 მარტს.

შემდგომი და უმაღლესი განათლების, კვლევების, ინოვაციებისა და მეცნიერების მინისტრი
2020 წლის 27 ივნისს იგი დაინიშნა შემდგომი და უმაღლესი განათლების, კვლევების, ინოვაციებისა და მეცნიერების მინისტრად, ხელმძღვანელობდა რა მიხალ მარტინის მთავრობაში ახლადშექმნილ დეპარტამენტს. 2022 წლის 4 მაისს გამოქვეყნდა პროგრამა „ჩვენი მომავლის დაფინანსება“, ახალი პოლიტიკა უმაღლესი განათლების მდგრადი დაფინანსებისა და სტუდენტებისა და ოჯახებისთვის მესამე დონის განათლების ხარჯების შემცირებისთვის.

2021 წელს ის იყო ფინე გელის საარჩევნო განყოფილების დირექტორი ჯეიმს გეოგეგანის საარჩევნო კამპანიისთვის სამხრეთ დუბლინის ყურეში. 2022 წლის 17 დეკემბერს პრემიერ-მინისტრად ლეო ვარადკარის დანიშვნის შემდეგ იგი ხელახლა დაინიშნა იმავე თანამდებობაზე, ასევე იუსტიციის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობაზე დეკრეტულ შვებულებაში ყოფნის დროს.

პარტია „ფინე გელის“ ხელმძღვანელობა
2024 წლის 20 მარტს ლეო ვარადკარი გადადგა ფინე გელის ლიდერის თანამდებობიდან, რამაც გამოიწვია ხელმძღვანელობის არჩევნები. ლეო ვარადკარმა განაცხადა, რომ ის ასევე დატოვებდა პრემიერ-მინისტრის პოსტს ფინე გელის ახალი ლიდერის არჩევის შემდეგ. ფინე გელის საპარლამენტო პარტიის ნახევარზე მეტმა პირობა დადო, რომ მხარს უჭერდა საიმონ ჰარისს, როგორც მომავალ ლიდერს, ხოლო მინისტრთა კაბინეტის დანარჩენმა წევრებმა თავი შეიკავეს კენჭისყრაში მონაწილეობისაგან. საიმონ ჰარისმა დაადასტურა თავისი განზრახვა იყაროს კენჭი ფინე გელის ლიდერის პოსტზე 2024 წლის 21 მარტს. როდესაც ნომინაციის ვადა ამოიწურა 2024 წლის 24 მარტს, საიმონ ჰარისი გახდა ერთადერთი კანდიდატი და დადასტურდა ლიდერად პარტიის შეხვედრაზე ატლონში იმავე დღეს. სხვა ირლანდიურმა პარტიებმა განაცხადეს, რომ მათ სურთ მთავრობამ გააგრძელოს სრული ვადით, მიუხედავად ხელმძღვანელობის ცვლილებისა. წარმომადგენელთა პალატა ხელახლა შეიკრიბება 2024 წლის 9 აპრილს აღდგომის შესვენების შემდეგ, როდესაც ლეო ვარადკარი სავარაუდოდ გადადგება პრემიერ მინისტრის პოსტზე, რაც საშუალებას მისცემს საიმონ ჰარისს დასახელდეს პოსტზე.

ირლანდიის პრემიერ-მინისტრი
2024 წლის 9 აპრილს ირლანდიის პარლამენტმა უმრავლესობით 88 ხმით 69 წინააღმდეგ დაამტკიცა საიმონ ჰარისი პრემიერ-მინისტრად. ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრი ირლანდიის ისტორიაში.

პირადი ცხოვრება
2017 წელს ის დაქორწინდა მედდა კაოიმჰა უეიდზე, წარმოშობით ვექსფორდიდან. წყვილს ჰყავს ქალიშვილი, სირშა, დაბადებული 2019 წელს და ვაჟი, კილიანი, დაბადებული 2021 წელს. საიმონ ჰარისი დასნეულებულია კრონის დაავადებით, თუმცა თვლის, რომ აღნიშნული მის ყოველდღიურ საქმიანობაზე გავლენას არ ახდენს.