iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ინდონეზიური სამზარეულო

ინდონეზიური სამზარეულო — ერთ-ერთი გამორჩეული აზიური სამზარეულო. ინდონეზიის ეროვნული სამზარეულო წარმოადგენს ამ ქვეყნის მცხოვრებ ხალხთა კულინარიული ტრადიციების ერთობლიობას. იგი შედგება რამდენიმე მიმართულებით, რომლებიც გარკვეულ ეროვნულობაში იყო თანდაყოლილი, მაგრამ თანდათანობით ნაციონალური აღმოჩნდა.

ნასი გორენგი ინდონეზიურ სამზარეულოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ინდონეზიური საჭმელია, ძირითადად შეხვდებით როგორც ქუჩის საჭმელების ბაზრობებზე, ასევე ხუთ ვარსკვლავინი რესტორნების მენიუებში. ნასი გორენგს ამზადებენ, როგორც ბოსტნეულით, ასევე ზღვის პროდუქტეებითა და ქათმით. ინდონეზიური სამზარეულოე ერთ-ერთი გამორჩეული სამზარეულოა, უგემრიელესი კერძების ფართო არჩევანია ამ ქვეყნის სამზარეულოში, მათ შორის ასევე გამორჩეულია: გადო-გადო (მიწის თხილის სოუსის სალათი) - ეს არის რამდენიმე სახით მოთუშული ბოსტნეული. ძირითადად კვერცხთან, ტოფუსთან და ფერმენტირებული სოიოს ორცხობილასთან ერთადაც. ევროპული სამზარეულოს ნაირსახეობას წარმოადგენს პილმენი შიმეი, რომელიც არის თევზის შიგთავსით. ინდონეზიური სამზარეულოს მთავარ და გამორჩეულ კერძს წარმოადგენს კალიო უდანგ დან ქუმი, მის უმთავრესს ინგრედიენტს კრევეტები და კალმარი წარმოადგენს. ძირითადად მომზადებულია ლიმონის ფოთლებით, ჯინჯერითა და ქოქოსის რძით. ეს უკანასკნელი კერძს განსაკუთრებულ არომატსა და გემოს ანიჭებს.

ინდონეზიური სამზარეულო სიცხარითაც ძალზედ გამორჩეულია, აქ ჩვენ ვხვდებით სამბალს, ჩილის სოუსს. ინდონეზიური კეტჩუპი, რომელიც სიცხარეში ჩინურ წიწაკას არ ჩამოუვარდება.

ინდონეზიური სამზარეულოს კერძები ხშირად წარმოდგენილია საკმაოდ რთული არომატებით, რომელიც შეიძინა გარკვეული ინგრედიენტების და სანელებლების ნარევიდან. ინდონეზიურ კერძებს აქვთ მდიდარი არომატი; ყველაზე ხშირად გამოყენებულია ქონდარი. ინდონეზიელთა უმეტესობა უპირატესობას ანიჭებს ცხელ და ცხარე საჭმელს.

ინდონეზიური საკვები არის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი და ფერადი სამზარეულო, მსოფლიოში თავისი ინტენსიური არომატით.

ვეგეტარიანელობა ინდონეზიაში კარგად არის წარმოდგენილი, რადგან არსებობს ვეგეტარიანული კერძები, ხორცის შემცვლელების ფართო არჩევანით წარმოდგენილი.

არქიპელაგიურ ერში, ზღვის პროდუქტები უხვად არის, მას ჩვეულებრივ იყენებენ ინდონეზიელი მაცხოვრებლები სანაპირო რაიონებში. თევზი განსაკუთრებით პოპულარულია აღმოსავლეთ ინდონეზიის რეგიონებში, სადაც ადამიანების უმეტესობა მეთევზეობით არის დაკავებული.

ბრინჯი თანამედროვე ინდონეზიის ყველა კლასისთვის არის და ის ცენტრალურ ადგილს იკავებს ინდონეზიურ კულტურაში. ინდონეზიურ სამზარეულოში ვხვდებით: ქოქოსის რძეში მოხარშული ბრინჯი; მოხარშული ბრინჯი ქოქოსის რძით და ცედრათი; ბრინჯის კრეკერი; ბრინჯის ღვინო და შემწვარი ბრინჯი.

როგორც მაჰმადიანური უმრავლესობის ქვეყანა, ინდონეზიელი მუსულმანები იზიარებენ ისლამურ კანონებს, რომლებიც კრძალავს ალკოჰოლურ სასმელებს. თუმცა, უძველესი დროიდან, არქიპელაგში ადგილობრივი ალკოჰოლური სასმელები მაინც იყო ცნობილი. აქ ჩვენ ვხვდებით პალმის ღვინოს, ასევე ინდონეზიაში პოპულარულია ბალიზიური ბრინჯის ღვინო.
სპორტი ბაჰრეინში

ბაჰრეინში სპორტის მრავალი სახეობაა გავრცელებული. ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა ფეხბურთია. სხვა ტრადიციული-პოპულარული სპორტის სახეობებში შედის: კალათბურთი, ხელბურთი და ფრენბურთი. სპორტის ისეთმა სახეობებმა, როგორებიც არიან: ცხენით ჯირითი, შერეული საბრძოლო ხელოვნება და რაგბი, პოპულარობა ბოლო რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში მოიპოვეს.

ფეხბურთი
ბაჰრეინს აქვს საკუთარი საშინაო პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა, სახელად ბაჰრეინის პრემიერ ლიგა. მასში წარმოდგენილია 10 საფეხბურთო კლუბი, რომლებიც თრომლებიც ერთმანეთს სეზონში 2 ჯერ უპირისპირდებიან, ამგვარად თითოეულ გუნდს სულ 18 თამაში აქვს სეზონში. საშინაო ჩემპიონატის გამარჯვებულები კვალიფიკაციას იღებენ თასის გათამაშებაში.

ლიგა იყენებს დაწინაურებისა და დაქვეითების სისტემას ბაჰრეინის კლასიფიკაციის ლიგასთან (ბაჰრეინის მეორე საფეხურის საფეხბურთო ლიგასთან). ისევე როგორც სხვა საფეხბურთო ლიგებში, სეზონი ჩვეულებრივ სექტემბერში იწყება და მთავრდება მაისში. ლიგის პირველი სეზონი ჩატარდა 1952 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ თამაშები ტარდება საშინაო და გასვლითი წესით, თითქმის ყველა თამაში ბაჰრეინის ეროვნულ სტადიონზე ტარდება.

ბოლო ადგილზე გასული კლუბი ბოლოდან მეორე ადგილზე გასულ კლიბთან პლეიოფ/დაქვეითების მატჩს მართავს. ლიგის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბი არის ალ-მუჰარაკ . 2011-12 წლების ჩემპიონია კლუბი რიფა.

კალათბურთი
ბაჰრეინს აქვს პროფესიონალური საკალათბურთო ლიგა, რომელიც 11 კლუბისაგან შედგება.

ლიგის გარდა ქვეყანაში ტარდება საკალათბურთო თასი (ზაინ ბაჰრეინის საკალათბურთო თასი), რომელშიც მონაწილეობას ორი საუკეთესო გუნდი იღებს. თასის გამარჯვებული წარადგენს ბაჰრეინს აზიის კლუბების საკალათბურთო ჩემპიონატში.

ლიგასა და თასს სპონსორია ზაინი.

რაგბი
ბაიჰრეინში შვიდკაცა და სრულ რაგბის თამაშობენ. ქვეყანას ჰყავს ეროვნული შვიდკაცა რაგბის ნაკრები. ბაჰრეინის რაგბის საფეხბურთო კლუბი პირველად 1970 წელს, როგორც ადგილობრივი ბრიტანული კლუბის ფილიალი, დაარსდა. ქვეყანას აქვს საკუთარი რაგბის ლიგა. ბაჰრეინს ასევე ჰყავს საკუთარი ეროვნული შვიდკაცა რაგბის გუნდი.

კრიკეტი
ქვეყანაში პროფესიონალურ კრიკეტს მართავს ბაჰრეინის კრიკეტის ასოციაცია. სპორტი განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობს სამხრეთ აზიიდან დასახლებულ ხალხში. ბაჰრეინს ჰყავს ეროვნული კრიკეტის ნაკრები, რომელიც პირველად საერთაშორისო ტურნირზე გამოჩნდა „ “-ში, 2004 წელს, სადაც ისინი პირველ რაუნდს ვერ გაცდნენ. 2006 წლის აგვისტოში მათ კვლავ მიიღეს აღნიშნულ ტურნირში მონაწილეობა, სადაც გაცილებით შედეგი დააფიქსირეს (ტურნირი მე-6 ადგილით დაასრულეს). ფინალში ავღანეთის დამარცხებით, წლის დასაწყისში მათ ახლო აღმოსავლეთის თასი მოიპოვეს.

ქვეყანას აქვს საკუთარი კრიკეტის ლიგა - ბაჰრეინის კრიკეტის ლიგა; მასში 48 გუნდი და 750 კრიკეტის მოთამაშეა ჩართული. ლიგა დაარსდა 1981 წელს "უმცროსი კრიკეტის ლიგის" სახელწოდებით და თავდაპირველად მასში 4 გუნდი შედიოდა. 2010 წლისთვის გუნდების რაოდენობამ 46-ს მიაღწია.
დიმიტრი ცქიტიშვილი

დიმიტრი ცქიტიშვილი (დ. 24 ივლისი, 1975, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 24 ივლისს, დაამთავრა ეკონომიკურ ურთიერთობათა თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტი, შემდეგ კი — ვაიომინგის უნივერსიტეტი, საგარეო ურთიერთობათა სპეციალისტის სპეციალობით. 1990-1991 წლებში იყო ა/კ რკინიგზის თბილისის განყოფილების აკად ე. კ. ფიფიას სახელობის კლინიკური საავადმყოფოს ახალშობილთა პალატის სანიტარი. 1998-2012 წლებში — საქართველოს ახალგაზრდა სოციალისტების საერთაშორისო მდივანი, პრეზიდენტი და სამეთვალყურეო კომისიის პრეზიდენტი. 1998-2004 წლებში იყო დსთ-ს და მშვიდობიანი კავკასიის საქმეთა სახელმწიფო ბიუროს ორმხრივი და რეგიონული თანამშრომლობის განყოფილების მრჩეველი. 2005 წელს — საგარეო საქმეთა სამინისტროს რეგიონული თანამშრომლობის დეპარტამენტის, დსთ-ს სამმართველოს მესამე მდივანი. 2005-2006 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს რუსეთის დეპარტამენტის მეორე მდივანი. 2008-2012 წლებში იყო ახალგაზრდა სოციალისტების საერთაშორისო გაერთიანების საერთაშორისო ვიცე-პრეზიდენტი და პრეზიდიუმის წევრი. 2012 წელს — პოლიტიკურ-სამხედრო ანალიზის ცენტრ ჰადსონის ინსტიტუტის დირექტორის ასისტენტი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2016 წლიდან 2019 წლამდე იყო საერთაშორისო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ჯანმრთელობის დაცვის და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის და გენდერული თანასწორობის საბჭოს წევრი.2019 წლის ნოემბერში დატოვა „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ და საპარლამენტო საქმიანობა დამოუკიდებელი დეპუტატის რანგში განაგრძო.
ებრაული სამზარეულო

ებრაული სამზარეულო — ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული სამზარეულო მსოფლიოში. ებრაული სამზარეულო გამორჩეულია და მდიდარია ბევრი ტრადიციული რეცეპტებით. ისრაელში სამზარეულო ისეთივე მრავალფეროვანია, როგორიც მისი მოსახლეობა.

ერთმანეთს შერწყმულია ე. წ. აშკენაზური (აღმოსავლეთ ევროპული) და სეფარდული ტრადიციული სამზარეულო.

ებრაული კულინარიული კულტურა მჭიდროდ არის გადაჯაჭვული რელიგიურ წეს-ჩვეულებებთან და ათასწლეულების მანძილზე გადაეცემოდა თაობიდან თაობას. სწორედ კულტურათა შერწყმის პროცესში ყალიბდებოდა შედარებით განსხვავებული, მაგრამ მაინც ებრაულ ტრადიციებზე დაქვემდებარებული და დამახასიათებელი კულინარიული რეცეპტები. ასევე შეიძლება ითქვას, რომ ებრაული კულინარია განიცდიდა სხვადასხვა ქვეყნის კულტურის ზეგავლენას, მაგრამ ეს სულაც არ უშლიდა ხელს, რომ შეენარჩუნებინა ტრადიციულობა და გამორჩეული დამახასიათებელი სახე.

ებრაულ კერძებში საკმაო ადგილი უკავია იხვითა და ბატით მომზადებულ კერძებს. ფარშირებული ბატის კისერი, ფარშირებული იხვი და ინდაური ებრაული სადღესასწაულო სუფრის უმთავრესი შემადგენელი ნაწილია. ებრაულ კერძებში, სადაც წარმოდგენილია ფარში, სწორედ მის შემადგენლობაში ხშირად გვხვდება: ბრინჯი, ქიშმიში, სხვადასხვა ჩირი, სტაფილო და სხვა პროდუქტები.

ებრაულ კულინარიაში ძალიან პოპულარულია თევზეულიც. ამ მხრივ გამორჩეულია და ებრაელები კერძებში ძირითადად იყენებენ კობრს, საზანს და ქარიყლაპიას. ებრაელებში განსაკუთრებული მოწონებით სარგებლობს ფარშირებული თევზიც, რომელსაც ყველა ებრაელი დიასახლისი თავისებურად ამზადებს. სხვადასხვანაირად ფარშირებულ თევზს ზოგი ხარშავს, ზოგი წვავს და ზოგიც კი ღუმელში აცხობს.

რაც შეეხება ბოსტნეულისგან დამზადებულ კერძებში გამოირჩევა ციმსი, იგი არის სხვადასხვა ბოსტნეულით, ჩირითა და ფქვილით მომზადებული ბრაწულა, რომელსაც ზოგჯერ მსხალსა და ვაშლსაც უმატებენ. ეს კერძი საკმაოდ სპეციფიკური გემოსია. ხილის, ჩირისა და ბოსტნეულის შერევით მიღებული გემო შედარებით უცხოა.

ებრაული კერძები ძირითადად ოხრახუშით, კამით, ქინძითა და მწვანე ხახვით ზავდება. მოიხმარნენ სხვადასხვა სანელებელსაც, როგორიცაა დარიჩინი, შავი პილპილი და დაფნის ფოთოლი.

ებრაული სამზარეულოს თავისებურებას წარმოადგენს ცომეულისგან მომზადებული მარაგი, რომელიც დიდხანს ძლებს. ცომეულში ებრაელები ხშირად იყენებენ მანანის ბურღულს.

ცალკე განხილვის საგანია მაცა. უმარილოდ, ხორბლის ფქვილისა და წყლისაგან მომზადებული თხელი ხმელი ფირფიტები, რომელსაც მაცას უწოდებენ და მაცასგან დამზადებული ფქვილი - მაცამელი ებრაული სარიტუალო პურობის განუყოფელი ნაწილია. მათ ებრაელები მიირთმევენ პასექის დღესასწაულზე, ვინაიდან ამ დროს აკრძალულია საფუარზე დამზადებული პროდუქტების მიღება. მაცას ფირფიტებს დანამავენ მდუღარე წყლით, მოასხამენ კვერცხს, გამოაცხობენ და ასე მომზადებულ მაცას მიირთმევენ პურის ნაცვლად.

ებრაული სადღესასწაულო კერძია ყალია, რომელსაც საგულდაგულოდ ამზადებენ, ძირითადად იხვის ხორცისგან. მსხვილად დაჭრილ ნაჭრებს თავისსავე ცხიმში თუშავენ, ამატებენ წყალს, აყრიან ბლომად გარჩეულ ბროწეულს, ხახვს და ხორცი რომ მომზადდება, კერძი მზადაა. საქართველოში მცხოვრები ებრაელები ამ კერძს ხშირად უმატებენ დაფნის ფოთოლს.
სპორტი თურქეთში

თურქეთში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა ფეხბურთია. ქვეყნის ტოპ გუნდებს შორის არიან: ფენერბახჩე, გალათასარაი და ბეშიქთაში. 2000 წელს გალათასარაიმ მოიგო უეფა-ს თასი და უეფა-ს სუპერთასი. ორი წლის შემდეგ, იაპონიასა და სამხრეთ კორეაში გამართულ 2002 წლის მსოფლიო თასის ფინალებში თურქეთის ეროვნულმა ნაკრებმა მესამე ადგილი დაიკავა. 2008 წელს, ამავე წლის უეფას ეურო 2008-ის ტურნირში ნაკრებმა ნახევარფინალამდე მიაღწია. სტამბოლის ათათურქის ოლიმპიურ სტადიონზე უეფას 2005 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალი ფინალი გაიმართა, ხოლო სტამბოლში სუკრუ სარასოღლუს სტადიონმა 2009 წლის უეფას თსის ფინალს უმასპინძლა.

სხვა ძირითას სპორტის სახეობებში შედის კალათბურთი და ფრენბურთი. თურქეთმა უმასპინძლა ევრობასკეტ 2001-სა და 2010 წლის მსოფლიო თასის ფინალებს, სადაც მამაკაცთა ეროვნული გუნდი ორივე შემთხვევაში მეორე ადგილზე გავიდა. ქვეყნის ეროვნულმა ნაკრებმა აგრეთვე მიაღწია 2006 წლის ფიბას მსოფლიო თასისა და 2014 წლის ფიბას მსოფლიო თასის მეოთხედფინალებს. კლუბის დონეზე, ანადოლუ ეფესმა (მაშინ ცნობილი როგორც ეფეს პილსენი) 1996 წელს მოიგო „ თასი“, 1993 წელს მეორე ადგილი დაიკავა „ თასში“, ხოლო 2000 და 2001 წლებში იგი ევროლიგის „საბოლოო ოთხში“ (იგულისხმება გუნდი) მოხვდა. აგრეთვე, ტურნირის ყველა ეტაში მხოლოდ ერთი მარცხით, ბეშიქთაში 2011-2012 წლის სეზონში ფიბას ევროგამოწვევის გამარჯვებული გახდა. 2016-2017 წლების სეზონში ფენერბახჩემ მოიგო პრესტიჟული ტურნირი ევროლიგა და ამ გამარჯვებით გახდა პირველი და უკანასკნელი კლუბი, რომელმაც აღნიშნული შედეგი დააფიქსირა. ისეთი თურქეთის მოთამაშეები როგორებიც არიან: მეჰმეთ ოკური, ჰადაეტ თურქოღლუ და ერსან ილიასოვა წარმატებით თამაშობენ (თამაშობდნენ) -ში.

ქალთა ფრენბურთის გუნდებმა, კერძოდ კი ფენერბახჩემ, ეკაზაკბასიმ და ვაკიფბანკმა, მოიპოვეს ევროპის მრავალი ჩემპიონატის ტიტული და მედალი. 2010 წელს ფენერბახჩემ მოიგო მსოფლო საკლუბო ჩემპიონატი და აღნიშული შედეგით გარხა პირველი და ჯერჯერობით უკანასკნელი კლუბი, რომელმაც მსგავსი შედეგი დააფიქსირა. თურქეთის ქალთა საკალათბურთო ნაკრებმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა 2011 წელს ევროპის ჩემპიონატში, ხოლო ქალთა ფრენბურთის ეროვნულმა ნაკრებმა 2010 წელს მსოფლიო ჩემპიონატში მე-6 ადგილი დაიკავეს, ხოლო 2011 წლის ევროპის ჩემპიონატში ბრუნჯაოს მედალი მოიპოვეს.

ფეხბურთი
ბოლო ათწლეულების განმავლობაში თურქეთში მრავალი სპორტის სახეობა გავრცელდა. ქვეყნის საფეხბურთო ტოპ გუნდებში დომონირებენ: ფენერბახჩე, გალათასარაი და ბეშიქთაში. მათგან, ფენერბახჩეს ევროპული ტრიუმფი მოვიდა დღეისთვის დაშლილ ბალკანეთის თასზე, 1968 წელს მოვიდა. გალათასარაი კლუბებს შორის ყველაზე წარმატებულია: მოიგო 2000 წლის უეფას თასი და უეფა-ს სუპერთასი. თურქეთის ამჟამინდელი პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ახალგაზრდობაში პროფესიონალი ფეხბურთელი იყო. მსოფლიო დონის მოთამაშეები, როგორებიცაა: პიერ ვან ჰუიჯდონკი, მარიო ჯარდელი, ნიკოლას ანელკა, ჯონ კარვეი, მილან ბაროზი, რადომირ ანტიჩი, ოსკარ კადობა, ლინკოლნი, მატეჯა კეზმანი, კლებერსონი, რობერტო კარლოსი, ზორან სიმოვიჩი, ფრანკ დე ბუერი, გიოვანი დოს სანტო, ფრანკი, ჰარი კუელი, დანი გიაზა, გუტი, კვარესმა, გეორგ ჰაგი, ჯო, აბდულ კადერ კიტა, შაბიანი ნონდა, ლუკას ნიილი, ლორკ კანა, გიგა პოპესკუ, ჯერომ როტენი და მრავალმა სხვა მოთამაშემ უკვე ითამაშეს ან თამაშობდნენ თურქეთის ლიგებში ან ნაკრებში.
სპორტი იაპონიაში

სპორტი იაპონიაში იაპონური კულტურის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ქვეყანაში პოპულარულია როგორც ტრადიციული, (სუმო და საბრძოლო ხელოვნებები) ისე დასავლეთიდან შემოსული (ბეისბოლი და ფეხბურთი) სპორტის სახეობები.

ქვეყნის ეროვნულ სპორტად მიჩნეულია სუმო. ქვეყანას კალათბურთი ამერიკელებმა, საუკუნეში გააცნეს. სატელევიზიო რეიტინგისა და მაყურებლის გათვალისწინებით, ქვეყნის უდიდესი პროფესიონალური სპორტული ლიგაა ნიპონის პროფესიონალური ბეისბოლის ლიგა. ქვეყანაში აგრეთვე გავრცელებულია საბრძოლო ხელოვნების შემდეგი სახეობები: ძიუდო, კარატე და თანამედროვე კენდო. ქვეყანაში ფეხბურთმა განსაკუთრებული პოპულარობა 1992 წელს იაპონიის პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგის დაარსების დღიდან მოიპოვა. სხვა პოპულარული სპორტის სახეობებია: ფიგურული სრიალი, რაგბი, გოლფი, რბოლა, განსაკუთრებით კი ავტორბოლა.

პოპულარული სპორტის სახეობები
ქვეყანაში ბევრი პოპულარული სპორტის სახეობაა უცხოეთიდან შემოსული. ძნელია იპოვოთ სპორტი, რომელსაც იაპონიაში არ თამაშობენ. იმპორტირებული სპორტის ელემენტებით მათ რამდენიმე ახალი სპორტის სახეობაც კი შექმნეს.

ბეისბოლი
ბეისბოლი ისტორიულად , ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობაა. იაპონიაში სპორტის ეს სახეობა 1872 წელს ჰორაც ვილსონმა დანერგა (იგი ტოკიოში, კაისეის სკოლაში ასწავლიდა). პირველი ბეისბოლის გუნდი დაარსდა 1878 წელს და სახელად ეწოდა „ “. მას შემდეგ იგი პოპულარულ სპორტის სახეობას წარმოადგენს. იაპონურად ითქმის როგორც .

ფეხბურთი
იაპონიაში ფეხბურთი ერთ-ერთი პოპულარული სპორტის სახეობაა. იაპონური ფეხბურთის მმართველი ორგანოა იაპონიის ფეხბურთის ასოციაცია . აღნიშნული ორგანიზაცია მართავს ქალთა, კაცთა და ფუტსალის ეროვნულ ნაკრებებს.

ფეხბურთი იაპონიაში მეიძის ეპოქაში, ო-იატოი გაიკოკუჯინმა შემოიტანა და გაავრცელა. იაპონიის პირველ საფეხბურთო კლუბად მიიჩნევა 1917 წელს დაარსებული ტოკიო შუკუ-დანი, რომელიც ამჟამად ტოკიოს პრეფექტურ სამოყვარულო ლიგაში ასპარეზობს.

1920-იან წლებში ქვეყანაში ჩამოყალიბდა საფეხბურთო ასოციაციები, რეგიონალური ტურნირები უნივერსიტეტებსა და სკოლებში (განსაკუთრებით ტოკიოში). 1930-იან წლებში ჩამოყალიბდა იაპონიის ეროვნული საფეხბურთ ნაკრები. ნაკრებმა ჩინეთის წინააღმდეგ მატჩის ანგარიშით 3:3 დასრულებით, მოიგო მათი პირველი ტიტული შორეული აღმოსავლეთის ჩემპიონატის თამაშებში. იაპონიის ეროვნული ნაკრები აგრეთე ასპარეზობდა 1936 წელს ბერლინში გამართლ ოლიმპიადაში, სადაც გუნდმა საკუთარი ოლიმპიურ თამაშებში პირველი გამარჯვება, შვედეთის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში მოიპოვეს (3:2).

იაპონიის ეროვნული საფეხბურთ ნაკრები საერთაშორისო დონეზე ძალიან წარმატებულია: აზპარეზობდა 1998, 2002, 2006, 2010, 2014 და 2018 წლების მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატებში. მათ საუკეთესო შედეგი 2002, 2010 და 2018 წლების ჩემპიონატებში, მეორე რაუნდში გასვლაა. იაპონიის ეროვნული ნაკრები აგრეთე ასპარეზობდა ექვს აზიის თასში; გუნდმა ჩემპიონობა 1992, 2000, 2004 და 2011 წლებში გამართულ ჩემპიონატებში მოიპოვა. გუნდის უმაღლესი რეიტინგი მსოფლიოში 1998 წლის თებერვალში დაფიქსირდა (მე-9 ადგილი). იაპონია ასპარეზობს ბევრ სხვა საფეხბურთო ღონისძიებაში, მათ შორისაა: კონფედერაციების თასი, აღმოსავლეთ აზიის საფეხბურთო ჩემპიონატი და კოპა ამერიკა.
ისრაელის ალმასების ბირჟა

ისრაელის ალმასების ბირჟა — მსოფლიოს ერთ-ერთი გამორჩეული და ყველაზე მსხვილი, მოწინავე ცენტრია ალმასების დამუშავებისა და ბრილიანტებით ვაჭრობის სფეროში. აღნიშნული ალმასების ბირჟა განთავსებულია 4 შენობის კომპლექსში, რამათ განში. ისრაელი ალმასებით ვაჭრობის და ბრილიანტების წარმოების ერთ-ერთი წამყვანი მსოფლიო ცენტრია, ამ მხრივ ის ერთ-ერთ წამყვან ქვეყნად ითვლება.

ისრაელის ალმასების კომპანიები ძვირფასი ხარისხის ალმასის ნედლეულის მსოფლიო მოცულობის მნიშვნელოვან წილს ამუშავებენ. ამ ძვირფასი ქვის დაწახნაგებისა და გაპრიალების აქაურ საწარმოებში, რომლებიც მსოფლიოში მოწინავეებად მიიჩნევა, ალმასის დამუშავების ურთულეს ტექნოლოგიებს იყენებენ, რომელთა დიდი ნაწილი გასაკვირი არა, რომ სწორედ ისრაელშია შექმნილი.

ისრაელშია დიამანტერების ტექნოლოგიური მიღწევები, როგორიცაა: დაწახნაგების ლაზერული დანადგარები, გაპრიალების ავტომატიზებული მოწყობილობები, ავტომატიზებული პროექტირების კომპიუტერული სისტემები და მრავალი სხვა, ეს ყველა მეთოდი დღეისათვის ყველგან გამოიყენება მსოფლიოში.

ისრაელის ალმასების ბირჟა 1937 წელს დაარსდა და ამჟამად 3000-მდე წევრს ითვლის, რომლებიც ალმასის ნედლეულის და ბრილიანტების წარმოებას, იმპორტს, ექსპორტს და ვაჭრობას მისდევენ. ბირჟა თავისი წევრებისთვის ქმნის საქმიანობის ისეთ პირობებს, რომ გამყიდველებსაც და მყიდველებსაც საშუალება ჰქონდეთ, მაქსიმალურად კომფორტულ და უსაფრთხო გარემოში განახორციელონ გარიგებები; ეს ეხება როგორც სავაჭრო დარბაზებს, ისე ბირჟის წევრების კერძო ოფისებს.

ალმასების ინდუსტრიიდან ისრაელის ბიუჯეტი მაქსიმალურ შემოსავალს იღებს. ისრაელის ბრილიანტების ბირჟის წლიური ბრუნვა დაახლოებით 10 მილიარდ დოლარს აღწევს. ამ დარგში რა თქმა უნდა ისრაელი ერთ-ერთი მსოფლიო ლიდერია და გარიგებების წლიური რაოდენობა განუხრელად იზრდება.

ბრილიანტები ისრაელის ერთ-ერთი წამყვანი საექსპორტო პროდუქტია. დღეს ეს ქვეყანა არა მარტო ბრილიანტების ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია მსოფლიოში, არამედ ალმასის ნედლეულით ვაჭრობის ერთ-ერთი უდიდესი ცენტრიცაა.

ისრაელის ბრილიანტების ბირჟა თავის კლიენტებს ყველანაირ გარანტიას აძლევს ძვირფასი ქვების გაყიდვასა თუ ყიდვასთან დაკავშირებით; მოქმედებს მნიშვნელოვანი ფასდაკლებებიც კომპანიების მხრიდან პოტენციური კლიენტების მოსაზიდად.

აქ შესაძლებელია ნებისმიერი ზომის, ფორმისა და ხარისხის ბრილიანტის შეძენა, იქნება ეს წვრილი, საშუალო, მსხვილი, მრგვალი, ექსტრავაგანტურად ორიგინალური ფორმის თუ სპეციალური დაწახნაგების.

ალმასების ყიდვა-გაყიდვის გარიგება მთელ მსოფლიოში მთავრდება ხელის ჩამორთმევით და ორი სიტყვით ივრითზე:
„მაზალ უბრახა“. ამ სიტყვებით გარიგების მონაწილეები ერთმანეთს ლოცავენ და წარმატებას უსურვებენ.

-ს უზარმაზარი სავაჭრო მოედანი 2 დარბაზისგან შედგება (პირველი განკუთვნილია ალმასებისთვის, მეორე კი ბრილიანტებისთვის). მისი საერთო ფართობი 2,5 ათას კვადრატულ მეტრს უტოლდება. სავაჭრო დარბაზებში ყოველდღიურად ასობით დიამანტერი დებს გარიგებებს ურიცხვ უცხოელ მყიდველთან, რომლებიც ალმასებისა და ბრილიანტების შესაძენად მსოფლიოს ყველა კუთხიდან ჩამოდიან სწორედ ისრაელში.
ებრაული სამოსი

ებრაული სამოსი — საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა ქვეყანაში მცხოვრები ებრაელები იძულებულნი იყვნენ, ჩაეცვათ ან ჰქონოდათ რაიმე აქსესუარი, რომელიც მათ მოსახლეობის დანარჩენი ნაწილისაგან გამოარჩევდა. ჩაცმის თაობაზე თავად ებრაელების მიერ შექმნილ ნორმებს ჰალახის კოდექსი და „ცნიუტის“ წესი არეგულირებს. ებრაელებში განირჩევა ტანისამოსის სადა ფერი, სიგრძე, ქამრის ადგილი, თმის საბურავი მამაკაცებისა და ქალებისთვის. დაშვებულია და მკაცრად აკონტროლებენ სხეულის კანის დაფარვას გარკვეულ ადგილებში. მიზანშეწონილია ნაკლები სამკაული და ა. შ. სწორედ ყველაფერი აქედან გამომდინარე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეს ყველაფერი ებრაელთა მოკრძალებულობასა და სისადავეს უსვამს ხაზს და განურჩევლად სქესისა, ამ წესს ყველა ორთოდოქსი ებრაელი იცავს.

საინტერესოა ებრაული ქუდი, ამ პატარა, მრგვალ ქუდს, რომელიც კეფის ზედა ნაწილს ფარავს, კიპას ეძახიან.თავდაპირველად, თავსაბურავი ღმერთთან კონტაქტის სიმბოლოდ მიაჩნდათ. უფლის მსახურება (ლოცვა, კურთხევა, თორას შესწავლა) მხოლოდ თავსაბურავით ხდებოდა. მოგვიანებით, ზოგიერთმა ებრაელმა საერთოდ უარი თქვა კიპას მოხსნაზე. ამით ებრაელები იმის დემონსტრირებას ახდენენ, რომ მათი ყოველი ქმედება ღვთის მსახურებისკენაა მიმართული, რომ უფლის არსებობას აღიარებენ და მას საკუთარ თავზე მეტად აფასებენ. კიპა მამაკაცის ტრადიციული ქუდია, თუმცა მას თანამედროვე, კონსერვატიული იუდაიზმის მიმდევარი ქალებიც ატარებენ.

ებრაული წესის - ჰალახის მიხედვით, დაქორწინებულმა ქალმა თმა უნდა დაიფაროს, რათა გარშემომყოფმა მამაკაცებმა იცოდნენ, რომ მას ქმარი ჰყავს. ტრადიციის მიმდევარი დაქორწინებული ქალები კი ატარებენ ქუდებს, ბერეტებსა და პარიკებს განსხვავებული ორნამენტებითა და ფერებით.

ძირითადად უნდა აღინიშნოს, რომ ქალები იცვამენ ზედა სამოსს, რომლის მკლავებიც იდაყვის ქვემოთ მთავრდება. ეს სამოსი ტანზე მომდგარი არ უნდა იყოს და მას ქამარიც ხალვათად უნდა ერტყას. სისადავის კანონი ფერებზეც ვრცელდება. კაბები და ქვედატანები, რომლებსაც ტრადიციის დამცველი იცვამენ, მუხლს ქვემოთ სიგრძისაა. ზოგიერთი ქალი მამაკაცებს საზოგადოებაში შარვალს არ ატარებს.

შაბათობით ტრადიციის მიმდევარი ქალები თეთრ წინსაფარს ატარებენ (რეპროდუქციული ორგანოების სიწმინდის დასაცავად), სინაგოგაში კი კონსერვაციულად აცვიათ.

ტრადიციული ებრაელების უმეტესობა არ ატარებს ღია ფეხსაცმელს, სანდალში კი წინდას იცვამს.

საინტერესოა ასევე, აბრეშუმის გრძელი პალტო ბეკიშესხასიდი ებრაელები მას ატარებენ ძირითადად შაბათობით, ებრაულ დღესასწაულებზე, ქორწილებზე.

მას შემდეგ, რაც საუკუნეში ბეწვი მოდიდან გადავიდა, ისრაელში თახვის ტყავის ქუდმა სახეცვლილება განიცადა და ჰომბურგად გადაკეთდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას ბეწვის საბურველი აღარ ჰქონდა. ჰომბურგის ქვეშ ტრადიციული ებრაელები კულულებს ატარებენ.
სიაოცუანჩენგი

იმპერატორის მეუღლე სიაოცუანჩენგი (; დ. 24 მარტი, 1808 — გ. 13 თებერვალი, 1840) — ჩინეთის იმპერატორ დაოგუანგის მეუღლე და მისი ოფიციალური კონსორტი 1834-1840 წლებში. იმპერატორ სიანფენგის დედა.

ბიოგრაფია
სიაოცუანჩენგი დაიბადა მთვარის კალენდრის მეორე თვის 28-ე დღეს, იმპერატორ ჯიაცინგის მმართველობის მე-13 წელს, რაც ითარგმნება როგორც 1808 წლის 24 მარტს, გრიგორიანული კალენდრით. მან თავისი ბავშვობა სუჟოუს პროვინციაში გაატარა მშობლებთან და ძმასთან ერთად. ამ პერიოდში იგი ცნობილი იყო როგორც ქალბატონი ნიოჰურუ.

მამამისი, ილინგი, იყო მესამე ხარისხის დიდებული და პირველი რანკის სამხედრო ოფიცერი. რაც შეეხება დედამისს, მას უია ერქვა და მანჩუს არისტოკრატიული საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო, რომელთაც დიდი გავლენა ჰქონდათ ჩინეთში.

სიაოცუანჩენგი მას მხოლოდ ქორწინების შემდეგ დაერქვა, მისი დაბადების სახელი კი ისტორიაში ცნობილი არაა.

1821 წელს, სიაოცუანჩენგი ახალგაზრდა იმპერატორის, დაოგუანგის საცოლედ გამოცხადდა. აკრძალულ ქალაქში გადასვლის შემდეგ, მას „კეთილშობილი ქალბატონი ცუანი“ დაარქვეს. 1822 წლის 28 დეკემბერს ის და იმპერატორი დაქორწინდნენ, თუმცა რადგან იმპერატორს უკვე ჰყავდა პირველი ცოლი, იგი მისი კონსორტი არ ყოფილა.

1824 წლის 2 იანვარს მას მუცელი მოეშალა. ეს სიაოცუანჩენგისთვის პირველი ორსულობა იყო. 1825 წლის 8 აპრილს მან იმპერატორს მესამე ქალიშვილი გაუჩინა (თუმცა მისთვის პირველი შვილი იყო), რომელსაც დუანშუნი დაარქვეს და პირველი რანკის პრინცესობა უბოძეს, თუმცა იგი 1835 წლის 27 დეკემბერს გარდაიცვალა ნაადრევად.

1826 წლის 12 მაისს, მან იმპერატორს მეოთხე ქალიშვილი გაუჩინა. ეს იყო პირველი რანკის პრინცესა შოუანი, რომელიც მოგვიანებით ცოლად გაჰყვა ბორჯიგიტთა კლანის წარმომადგენელს. ამას მოჰყვა 1831 წლის 17 ივლისს მომავალი იმპერატორის, სიანფენგის გაჩენა. როგორც ცნობილია, მესამე ორსულობისას მშობიარობა ვადას ხუთი კვირით გადასცდა, რის გამოც მთელი ეს დრო მან ბებიაქალისა და ექიმების გარემოცვაში გაატარა, მშობიარობის მოლოდინში.

1833 წლის 16 ივნისს იმპერატორის პირველი ცოლი, სიაოშენჩენგი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც დაიწყო მზადება სიაოცუანჩენგის კონსორტად გამოცხადებისთვის მზადება. მას ეს წოდება მხოლოდ 1834 წლის 18 ნოემბერს მიენიჭა. ამის შემდეგ მასზე ცნობები თითქმის აღარ არსებობს.

იმპერატორის მეუღლე სიაოცუანჩენგი გარდაიცვალა 1840 წლის 13 თებერვალს, აკრძალულ ქალაქში, 31 წლის ასაკში. მისი დაღუპვის მიზეზი უცნობია. 1840 წლის 20 ნოემბერს, იგი დაკრძალეს დასავლეთ ცინის მავზოლეუმში. 1850 წელს, მისი ვაჟი ჩინეთის იმპერატორი გახდა.