iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გოხნარის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = ქვემო ქართლის მხარე
| რაიონი = თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა = მანგლისისა და წალკის ეპარქია
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნის მეორე ნახევარი
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები = დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.665833
| გრძედი = 44.310556
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა =

გოხნარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ გოხნარში. ეკლესია დგას წალკისაკენ მიმავალი გზის პირას.

დარბაზული ეკლესია სამხრეთის მინაშენით აგებულია საუკუნის მეორე ნახევარში. შემოსილია ბაზალტის თლილი ფილებით. აქა-იქ შეინიშნება კედლის მხატვრობის კვალიც. სამხრ. კარის ბალავრის ქვაზე ამოკვეთილ სამშენებლო წარწერაში მოიხსენიება ლიპარიტ ერისთავთერისთავი და მისი შვილები რატი და იოანე. მის ირგვლივ სასაფლაოა. საფლავის მოზრდილ ქვებზე გამოსახულია ადამიანის ფიგურები, მშვილდები, სახნისები და სხვ.
ლეწურწუმე

ლეწურწუმე (ლერწუმე) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაგვაზუ, ჯუმითი). მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, მუნიციპალიტეტის ცენტრიდან დასავლეთით 4,8 კმ–ის დაშორებით. ზღვის დონიდან 246 მეტრის სიმაღლეზე. ლეწურწუმე მოქცეულია სოფლების: ნაკიფუს, ჯაღირას, სარაქონის, ქვედა ჩხოროწყუს და ჯუმითს შორის. ლეწურწუმე განფენილია ყალიჩონას, საპერტაიოს, ლეცანეს, ნაკათის მაღლობებზე. სოფელის შემადგენლობაში შედის შემდეგი უბნები: ჯუმითი, საპერტაიო, საკვინჩიო, ლეჟა, ეგიარზენი, ნაკათი, საესართიო, ლეჯობე, ჭალე, საახალაიო, როკონა, ნაკოპერატუ, მიკოხი, ენწერი. მთავარი ქუჩაა შოთა ესართიას ქუჩა.

სოფელი მდებარეობს ლეწურწუმის გორაკ–ბორცვებზე, რომელიც ძირითადად აგებულია კირქვებით, ამიტომაც სოფელში ბევრი მღვიმე (მაგ. საპერტაიო, ლეწურწუმე, ყალიჩონა) და კირქვული წარმონაქმნია.

გარდა მდინარე ხობისწყლისა, სოფელში ჩამოედინება მდინარეები: სქურჩა, ქორთუ და ჯაღრაფონი.

სოფლიში არის ლეწურწუმის საშუალო სკოლა და ნაკათის პირველდაწყებითი საშუალო სკოლა. სოფლის ცენტრში კომუნისტური ეპოქისთვის დამახასიათებელი არქიტექტურული ნიმუშებია: საბავშვო ბაღი, ე.წ. ლეწურწუმის კანტორა, სოფლის გამგეობა, მაღაზიები, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული ლეწურწუმელების მემორიალი, სამეგრელოს გლეხთა აჯანყების (1856–1858) სიმბოლური მემორიალი, რომლის ერთ–ერთ შეტაკება სწორედ სოფლის ცენტრში მოხდა. სოფლის ცენტრში აღმართულია სატელევიზიო ანძა, რომელიც ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის რადიოფიცირებას ახდენს.

სოფელი დასახლებულია გვარებით: წურწუმია, ესართია, პერტაია, კვინჩია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 801 ადამიანი.
ელ-მინია

ელ-მინია — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს მდინარე ნილოსის ნაპირზე. 2005 წლის მონაცემებით ელ-მინიას მოსახლეობა 235 733 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი უძველესი დროიდან უმნიშვნლოვანეს როლს ასრულებდა ეგვიპტის ცხოვრებაში. ელ-მინია ელ-მინიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია.

დაძმობილებული ქალაქები
ჰილდესჰაიმი, გერმანია (1975 წლიდან)
მარსა-მატრუჰი

მარსა-მატრუჰი — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ჩრდილოეთ ეგვიპტეში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. მარსა-მატრუჰი 240 კილომეტრითაა დაცილებული ალექსანდრიას. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 68 339 ადამიანს შეადგენდა. სიახლოვეს მდებარეობს მარსა-მატრუჰის საერთაშორის აეროპორტი. მარსა-მატრუჰი მატრუჰი მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია.

კლიმატი
ჰასან II-ის მეჩეთი

ჰასან -ის მეჩეთი , მდებარეობს კასაბლანკაში, უდიდესი მეჩეთია მაროკოშო და მესამე სიდიდით მსოფლიოში მასჯიდ ალ-ჰარამის (დიდი მეჩეთი) მექაში და ალ-მასჯიდ ალ-ნაბავის მედინაში შემდეგ. ფრანგი არქიტექტორი მიშელ პინსოს პროექტით შექმნილი მეჩეთი მაროკოს მეფე ჰასან -ის მმართველობის პერიოდში, 1989 წელს, აშენდა. მისი მინარეთი 210 მეტრია და მსოფლიოში ყველაზე მაღალია.
მასჯიდ ალ-ჰარამი

ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამი (არაბ.: ‎‎, აკრძალული მეჩეთი) — მთავარი მეჩეთი, რომლის შიდა ეზოში ქააბა მდებარეობს. მდებარეობს მექაში, საუდის არაბეთი.

პირველი მეჩეთის მშენებლობა ქააბას სიახლოვეს დაახ. 638 წელს უნდა დაწყებულიყო. ამჟამად არსებული მეჩეთი 1570 წლიდან არის ცნობილი. არსებობის მანძილზე მეჩეთი მრავალჯერ გადაუკეთებიათ, შედეგად პირველი ნაგებობისგან მცირე რამ არის დარჩენილი. თავდაპირველად აკრძალულ მეჩეთს ექვსი მინარეთი ჰქონდა, მაგრამ როდესაც სტამბოლის ცისფერ მეჩეთსაც ექვსი მინარეთი აუგეს, მექის იმამმა ეს მკრეხელობად გამოაცხადა, ვინაიდან მსოფლიოს არც ერთი მეჩეთი არ უნდა შედარებოდა ქააბას. ამის გამო სულთანმა აჰმედმა მეჩეთში მეშვიდე მინარეთის აგება ბრძანა.

ამჟამად მეჩეთს 9 მინარეთი აქვს, რომელთა სიმაღლეც 89 მეტრია.
მასჯიდ ალ-ნაბავი

ალ-მასჯიდ ალ-ნაბავი ( „წინასწარმეტყველის მეჩეთი“) — მეჩეთი მედინაში, ისლამის მეორე სიწმინდე მექის მეჩეთის შემდეგ. წინასწარმეტყველი მუჰამედის ბოლო განსასვენებელი მეორე უწმინდეს ადგილად მიიჩნევა, როგორც შია, ისე სუნი მუსლიმთა მიერ. ეს ასევე სიდიდით მეორე მეჩეთია მსოფლიოში.

ნაგებობის ყველაზე გამორჩეული ადგილია მწვანე გუმბათი მეჩეთის ცენტრში, სადაც მუჰამედის აკლდამა მდებარეობს. მწვანე გუმბათის აგების ზუსტი თარიღი უცნობია, მაგრამ უკვე ადრეული საუკუნის ხელნაწერებში გუმბათის აღწერაა მოყვანილი.

ამ ადგილას მეჩეთის აგებამდე მუჰამედის სახლი იდგა. ის აქ დასახლდა მედინაში ჰიჯრას (ემიგრაციის) შემდეგ. შემდეგ აქვე დაიწყო მეჩეთის აგება. მუჰამედი თავად მონაწილეობდა მშენებლობის სამუშაოებში. პირველ მეჩეთს სახურავი არ ჰქონდა. ამ მარტივი გეგმით იქნა შემდგომში აგებული მეჩეთები მთელ მსოფლიოში.
ელ-მანსურა

ელ-მანსურა — ქალაქი ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში, დაკაჰლიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში. 2008 წლის მონაცემებით ელ-მანსურის მოსახლეობა 420 000 ადამიანს შეადგენდა. შედგება 2 დიდი რაიონისგან. ქალაქში არის მანსურის უნივერსიტეტი. ელ-მანსურა დააარსა სალადინის ძმამ ალ-აბილ -მა 1219 წელს.
ვარკეთილი (თბილისის მეტრო)

ვარკეთილი — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც სამგორის სადგურის შემდეგ მდებარეობს. გაიხსნა 1985 წლის ნოემბერში. არქიტექტორები ვ. ბახტაძე, ა. სურვილაძე.

ამ ხაზზე ჯერჯერობით უკანასკნელი სადგურია, მდებარეობს ჯავახეთის და ხომლელის ქუჩების გადაკვეთაზე. მიწისზედა ვესტიბიული არა აქვს, ქუჩებს უკავშირდება მიწისქვეშა გადასასვლელებითა და ესკალატორით. აგებულია ღია წესით. მიწისქვეშა დარბაზი კამარით გადახურული ერთიანი სივრცეა. იატაკზე კურსების გრანიტის ფილებია დაგებული. კედლები მოპირკეთებულია ლითონის ფურცლებით.

2007 წელს სადგურის რეკონსტრუქცია განხორციელდა. განახლდა კომუნიკაციები, ინტერიერის დიზაინი. დამონტაჟდა სარეკლამო ბილბორდები და მონიტორები.

2016 წელს დაიწყო ვარკეთილის მეტროს რეაბილიტაცია. მეტრო 2017 წლის სექტემბერში გაიხსნა, თუმცა, რამდენიმე თვეში, 2018 წლის 30 იანვარს ბაქანზე ე.წ. შეკიდული ჭერი ჩამოიშალა. ნანგრევების ქვეშ მოყვნენ ადამიანები, რომლებიც მატარებელს ელოდებოდნენ. შემთხვევის შედეგად 14 ადამიანი დაშავდა. ვარკეთილის რეკონსტრუქცია-რემონტისთვის თბილისის მერიამ ახალი ტენდერი 2022 წელს გამოაცხადა. ტენდერში გამარჯვებულ კომპანია „მამისონთან“ მერიამ ხელშეკრულება გაფორმებიდან 6 თვეში გაწყვიტა.

მეორე ხელშეკრულება მერიამ უკვე უტენდეროდ, გამარტივებული წესით გაუფორმა შპს „ბადა ქონსთრაქშენს“. ხელშეკრულების ღირებულება დაახლოებით 13.4 მილიონი ლარია, ხოლო კომპანიის დამფუძნებელი ქართული ოცნების დამფინანსებელია. 2026 წლისთვის მეტროს რეაბილიტაცია დასრულებული არ არის.
ისნა

ისნა — ქალაქი ეგვიპტეში. კენის მუჰაფაზის მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. გაშენებულია მდინარე ნილოსის ნაპირებზე. ქალაქი 55 კილომეტრითაა დაცილებული ლუქსორს. ისნა საკმაოდ მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია. 2005 წლის მონაცემებით აქ დაახლოებით 30 000 ადამიანი ცხოვრობდა.

გალერეა
ზაზა ფაჩულია

ზაზა ფაჩულია (დ. 10 თებერვალი, 1984, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი კალათბურთელი, რომელიც ბოლოს -ის კლუბ „დეტროიტ პისტონსის“ ღირსებას იცავდა. 2003-04 წლების სეზონში ქართველი ცენტრი „ორლანდო მეჯიკში“ ირიცხებოდა, 2004-05 წლების სეზონი კი „მილუოკი ბაქსში“ გაატარა. შემდეგ ის „ატლანტა ჰოუკსში“ გადაბარგდა, სადაც 8 სეზონი იასპარეზა. 2013 წლის სეზონის დასაწყისში „მილუოკი ბაქსში“ დაბრუნდა, ხოლო 2015 წლის ზაფხულიდან „დალას მავერიქსის“ ღირსებას იცავდა. 2016 წლის 5 ივნისს ზაზა თავისუფალი აგენტის სტატუსით „გოლდენ სტეიტს“ შეურთდა. მან „გოლდენ სტეიტ უორიორსში“ ორი სეზონი გაატარა და ორივე სეზონში -ის ჩემპიონი და ბეჭდის მფლობელი გახდა. 2018 წელს ხელი მოაწერა კონტრაქტს „დეტროიტ პისტონსთან“. 2019 წელს კვლავ „გოლდენ-სტეიტში“ დაბრუნდა. საქართველოს ნაკრების წევრია 2000 წლიდან. თურქეთის ჩემპიონი (2001) და თასის მფლობელი (2003), თურქეთის პრეზიდენტის თასის ორგზის მფლობელი (2002, 03). 2017 წელს, 12 ივნისს ფაჩულია გახდა პირველი ქართველი კალათბურთელი, რომელმაც ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია მოიგო.

რეგულარული სეზონი
ფლეი ოფები
ევროლიგა
სტატისტიკა ეროვნულ ნაკრებში
კარიერის მიღწევები
-ს ჩემპიონი (2017, 2018)
თურქეთის ჩემპიონი (2001)
თურქეთის თასის მფლობელი (2003)
3 გზის თურქეთის პრეზიდენტის თასის მფლობელი (2001-2003)
საზამთრა

საზამთრა — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ცაგერისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ეგრისის ქედზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადის — ჯონოულის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2915 მ. საზამთრა აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებით. შემოსილია ალპური მდელოებით.
ელენა ბლავატსკაია

ელენა ბლავატსკაია (ქალიშვილობის გვარი ; დ. 12 აგვისტო [ძვ. სტ. 31 ივლისი], 1831, ეკატერინოსლავში (რუსეთის იმპერია) — გ. 8 მაისი [ძვ, სტ. 26 აპრილი], 1891, ლონდონი) — თეოსოფოსი, მწერალი და მოგზაური.

ზოგიერთ (ძირითადად დასავლურ) ავტორიტეტულ წყაროზე დაყრდნობით, ელენა ბლავატსკაია იყო ოკულტისტი და სპირიტუალისტი; სხვა წყაროები კი (ძირითადად რუსული) მას რუსს ფილოსოფოსად და სწავლულ რელიგიათმცოდნედ მოიხსენიებენ.

1848-დან 1875 წლამდე მან სამჯერ იმოგზაურა მსოფლიოს გარშემო.

1875 წელს ბლავატსკაიამ პოლკოვნიკ ოლკოტთან ერთად ნიუ-იორკში დააარსა თეოსოფოსთა საზოგადოება, რომლის ერთ–ერთი მთავარი მიზანი იყო „შეექმნა მსოფლიო საძმოს ბირთვი რასობრივი, კანის ფერის, სქესის, კასტისა და სარწმუნოებრივი განსხვავებულობის გარეშე“.

ელენა ბლავატსკაია ძირითადად მოღვაწეობდა აშშ-ში, ინგლისში, ინდოეთში. მის მიერ შექმნილ ნაწარმოებთა უმეტესობა ინგლისურენოვანია.
დენდერა

დენდერა — ქალაქი ეგვიპტეში. კენის მუჰაფაზის მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. დენდერა გაშენებულია მდინარე ნილოსის ნაპირებზე. ქალაქი 5 კილომეტრითაა დაცილებული კენას, 70 კილომეტრით კი ლუქსორს. აქ მდებარეობს უძველესი დენდერას ტაძრის კომპლექსი, რომელიც აგებულია ფარაონთა მეოთხრე დინასტიის მმართველობის პერიოდში, ძვ.წ 2613-2494 წლებში.

გალერეა
დუმიატი

დუმიატი — ქალაქი ეგვიპტეში. დუმიატის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ნილოსის ნაპირზე, რომელიც ამ ქალაქიდან 15 კილომეტრში ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში. დუმიატის ნავსადგური დიდ როლს თამაშობს ეგვიპტის ეკონომიკაში. ქალაქიდან სამხრეთით 200 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი კაირო. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 203.187 ადამიანი.
დამანჰური

დამანჰური — ქალაქი ეგვიპტეში. ბეჰეირის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში.

დამანჰური 160 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს, ხოლო 70 კილომეტრით კი ალექსანდრიას. 2011 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 242,700 ადამიანს.
დახლა

დახლა — ქალაქი ეგვიპტეში. ახალი ველის მუჰაფაზის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი. წარმოადგენს ოაზისების ჯგუფს ლიბიის უდაბნოს სამხრეთ ნაწილში, ეგვიპტის ტერიტორიაზე.

ქალაქი 350 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის უმთავრეს მდინარე ნილოსს. მოსახლეობის რაოდენობა 2002 წლის მიხედვით 75 000 ადამიანს შეადგენდა, ფართობი — 2 000 კმ²-ს.
ჩეროკი (ენა)

ჩეროკი ( [ცალაგი]) — იროკეზული ენა, რომლეზეც ლაპარაკობენ ჩეროკის ტომის ინდიელები. სამხრეთ იროკეზული შტოდან ერთადერთია, რომელიც იხმარება. ენას აქვს თავისებური მარცვლოვანი დამწერლობა, რომელიც სეკვოიამ მოიგონა.

დამწერლობის ტიპი
1812 წლიდან ენას აქვს თავისებური მარცვლოვანი დამწერლობა, რომელიც 85 სიმბოლოსგან შედგება. ზოგი ლათინურ ასოს ჰგავს, მაგრამ სულ სხვა მნიშვნელობა აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ მოლაპარაკეთა რაოდენობა მცირეა, ენას დიალექტი ოტალი გააჩნია. მისი დამწერლობა უფრო დახვეწილია და შედგება 122 მარცვლისაგან.
ქსანი

ქსანი — მდინარე საქართველოში. მიედინება ახალგორის, კასპისა და მცხეთის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიებზე. ქსანი მდინარე მტკვრის მარცხენა შენაკადია. სიგრძე 84 კილომეტრი, აუზის ფართობი 885 კმ². სათავე აქვს ყელის ვულკანურ ზეგანზე, ყელის ტბიდან, ზღვის დონიდან 2914 მ სიმაღლეზე, ზემო და შუა დინებაში ვიწრო ხეობა აქვს, მუხრანის ვაკეზე — ფართო. შესართავთან კვეთს სხალტბის სერს და ისევ ვიწრო ხეობას აჩენს. მთავარი შენაკადებია: ცხრაძმულა, ჭურთა, ალეურა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა — გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზამთარში. ზაფხულსა და შემოდგომაზე იცის წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნები.

საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 15 მ³/წმ. მყარი ნატანის საშუალო წლიური ხარჯი 6,6 კგ/წმ. იყენებენ სარწყავად.

ქსნის ხეობა მთიან მონაკვეთში წარმოდგენილია მორფოლოგიურად განსხვავებული უბნებით. ყელის მთიანეთის ფარგლებში იგი შედარებით მცირე სიღრმეზეა ჩაჭრილი. ჟამუსუს ხეობაში ჩადინების შემდეგ ქსანი მიედინება უკვე ღრმა ხეობაში. უფრო ვიწროა ამ ხეობის ზემონაწილი სოფელ ელოიანის ზემოთ, ხოლო ქვემოთ, სოფელ ლარგვისამდე ხეობა რამდენადმე განიერდება და მჭიდროდ არის დასახლებული. ლარგვისიდან დაწყებული, ქსნის ხეობას საკმაოდ განიერი ბრტყელი ჭალა აქვს, სადაც გვხვდება აკუმულაციური ტერასები, რომლებიც კარგად არიან განვითარებული იკოთისა და ახალგორის ქვემოთ. ახალგორის ქვაბულში დაგროვილი ალუვიური კენჭნარები დაძირულია ქსნის ტალვეგზე დაბლა, რაც ზედა მეოთხეულ ჩაღუნვაზე მიუთითებს.

ჯერ კიდევ 1930-იან წლებში ალექსანდრე ჯანელიძემ გამოთქვა ვარაუდი, რომ მდინარე ქსანი წარსულში მიედინებოდა აღმოსავლეთისაკენ მუხრანის ხეობით, ერთვოდა არა მტკვარს, არამედ არაგვს. პეტრე გამყრელიძის აზრით, მდინარეები ქსანი და რეხულა აღმოსავლეთისკენ მიედინებოდნენ და ერთვოდნენ მდინარე არაგვს.

გალერეა
ბანჰა

ბანჰა — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. კალიუბიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში.

ქალაქში მდებარეობს ბანჰის უნივერსიტეტი. ბაჰნა 48 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. 2008 წლის მიხედვით მოსახლეობა 2 479 347 ადამიანს შეადგენდა.
სამოქალაქო ავიაცია

სამოქალაქო ავიაცია — ავიაცია, რომელიც გამოყენების მიზნის მიხედვით იყოფა სატრანსპორტო და საერთო დანიშნულების ავიაციად. სამოქალაქო ავიაცია,რომელიც გამოიყენება საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვების განსახორციელებლად, მიეკუთვნება სატრანსპორტო ავიაციას. სამოქალაქო ავიაცია, რომელიც არ გამოიყენება სატრანსპორტო ავიაციის მიზნებისათვის, მიეკუთვნება საერთო დანიშნულების ავიაციას.სამოქალაქო ავიაცია, რომელიც ჩვენს დროში გახდა არა მარტო შიდა, არამედ საერთაშორისო მიმოსვლის მნიშვნელოვანი საშუალებაც, ქვეყნებსა და ხალხებს შორის პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული და სხვა კავშირების განმტკიცებაში არსებით როლს ასრულებს. სამოქალაქო ავიაციის საშუალებით ჩამოყალიბდა საერთაშორისო საჰაერო მომოსვლის მსოფლიო ქსელი, რომელიც სახელმწიფოთა შორის მშვიდობიანი ურთიერთობის განუყოფელ ელემენტად იქცა. ამიტომ საერთაშორისო საჰაერო მიმოსვლის შემდგომი განვითარებისათვის ხელშეწყობა მჭიდროდ არის დაკავშირებული თანამედროვეობის მნიშვნელოვან ამოცანასთან — საერთაშორისო მშვიდობის დაცვასა და განმტკიცებასთან. სამოქალაქო ავიაცია გვევლინება როგორც საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტი. ამ საქმიანობის შედეგად, სახელმწიფოთა შორის მათი ტერიტორიის თავზე რეგულარული და არარეგულარული საერთაშორისო ფრენების ორგანიზაციის გამო, აღმოცენდება სპეციფიკური სახელმწიფოთაშორისი საავიაციო ურთიერთობები. ასეთი ფრენების შესრულება რეგულირდება სპეციალური აერსანავიგაციო წესებით, რომლებიც ქმნის საერთაშორისო ფრენების რეჟიმს.
საერთაშორისო აეროპორტი

საერთაშორისო აეროპორტი — აეროპორტი, რომელიც ახორციელებს საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვების მომსახურებას და უზრუნველყოფილია საბაჟო, სასაზღვრო და სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლით. თანამედროვე აეროპორტი ტექნიკური თავალსაზრისით წარმოადგენს საინჟინრო-ტექნიკური მოწყობილობების რთულ კომპლექსს, რომელიც შეიცავს აეროდრომს, სამგზავრო ტერმინალს, რომელიც განკუთვნილია გაფრენამდე და გაფრენის შემდეგი მომსახურებისათვის, სატვირთო ტერმინალი, სამოსამსახურეო ტექნიკური ტერიტორია, აეროდრომის წინა ტერიტორია და სხვა. იურიდიული თვალსაზრისით „აეროპორტი“ განისაზღვრება, როგორც ავიასაწარმო, რომელიც ახორციელებს მგზავრების, ხელბარგის, ტვირთების მიღებას და გაგზავნას და საჰაერო ხომალდების მომსახურებას. სხვა სახელმწიფოების კანონმდებლობაში „აეროპორტის“ განსაზღვრება არ არის მოცემული, თუმცა მასში თვით ეს ტერმინი ზოგჯერ გამოყენებულია. აეროპორტში საერთაშორისო რეისების მგზავრებთან დაკავშირებით ეროვნული წესები ითვალისწინებს საბაჟო – ადმინისტრაციული ფორმალობის დაცვას, რომელსაც წარმოადგენს საბაჟო შემოწმება; სანიტარული – საკარანტინო კონტროლი, საპასპორტო კონტროლი; სპეციალური კონტროლი. საბაჟო კონტროლი შედგება საბაჟო დეკლარაციის შევსებისაგან და საკუთარი ტვირთის წარმოდგენისაგან საბაჟო დეკლარაციაში და პასპორტის შემოწმება საბაჟო ინსპექტორის მიერ. სანიტარული-საკარანტინო კონტროლი შედგება პირად შემოწმებისაგან, ჩამოფრენილი და გასაფრენი მგზავრების შემოწმებას (სამედიცინო სერტიფიკატი, რომელიც აუცილებელია ქვეყანაში ტრანზიტის შეტანისათვის). აცრების დამადასტურებელი სერტიფიკატის გარეშე მგზავრი შეიძლება არ დაიშვას გაფრენისთვის. საპასპორტო კონტროლი გულისხმობს, ჩამოსასვლელი და წამსვლელი ვიზების სინამდვილესთან შემოწმებას და ასევე ტრანზიტული ვიზის არსებობას განსაკუთრებულ შემთხვევაში. სპეციალური კონტროლი გულისხმობს იმას, რომ მგზავრები გადიან ფრენის უსაფრთხოებისათვის შემოწმებას, რომელიც შედგება მგზავრის ნივთების შემოწმებით, არის თუ არა ფრენისათვის დაშვებული ნივთები საჰაერო ტრანსპორტში. მასში ნაგულისხმევია ცეცხლსასროლი და ცივი იარაღი, საბრძოლო და არაფეთქებადი ხელსაწყოები, საწამლავი, შხამიანი, ფეთქებად საშიში და ა.შ.
სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია

სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია არსებობს 1947 წლის 4 აპრილიდან. მისი ამოცანებისა და მიზნების, სტრუქტურისა და კომპეტენციის საწესდებო დებულებები მოცემულია ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მეორე ნაწილის გათვალისწინებით. ამასთან იკაო-ს ნორმები გვხვდება ჩიკაგოს 1944 წლის კონვეციის და ნაწილებში. ესაა იკაოს წესდების თავისებურება. საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის სწრაფმა განვითარებამ ანუ სახელმწიფოთა სამოქალაქო ავიაციამ, რომლებიც დაკავებული იყვნენ საერთაშორისო საჰაერო მიმოსვლით, განაპირობა 1944 წლის ნოემბერში ჩიკაგოს კონფერენციაზე საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ კონვენციის დადება (1944 წლის ჩიკაგოს კონვენცია) და სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (იკაო) დაარსება. ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციისა და იკაო-ს საქმიანობის ძირითადი მიზანია საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხო და მოწესრიგებულ განვითარება, თანაბარი შესაძლებლობის საფუძველზე საერთაშორისო საჰაერო მიმოსვლის გონივრულად და მომჭირნედ განხორციელება (1944 წლის ჩიკაგოს კონვენციის პრეამბულა). იკაოს მიერ შემუშავებული და მიღებული ტექნიკურ-იურიდიული მოთხოვნების მთავარი თავისებურებაა ის, რომ ისინი ტექნიკურ-იურიდიული ეტალონებია, რომლებსაც აქვს მორალურ-პოლიტიკური, მაგრამ არა იურიდიული მნიშვნელობა. სახელმწიფო, რომელიც ეთანხმება ამა თუ იმ სტანდარტს, რეკომენდებულ პრაქტიკას ან წესებს, ნებისმიერ დროს შეუძლია მათი უარყოფა, თუკი ამას საჭიროდ ჩათვლის. მაგრამ ვინაიდან იკაოს ბევრი ტექნიკურ-იურიდიული მითითება იძლევა საერთაშორისო ფრენების უსაფრთხოების საჭირო დონის გარანტიას, სახელმწიფოები ცდილობენ ზედმიწევნით შეასრულონ ისინი. მათი შესრულებისაგან თავის არიდება გარდაუვალად გამოიწვევს საერთაშორისო ფრენების უსაფრთხოების დონის შემცირებას. აი, ამიტომ ანიჭებენ სახელმწიფოები უპირატესობას იკაოს სტანდარტების შესრულებას.

რეგიონები და რეგიონული ოფისები
სასო-ს აქვს შვიდი რეგიონული ოფისი, რომელიც ცხრა რეგიონს განაგებს.
1. აზია და წყნარი ოკეანე, ბანგკოკი, ტაილანდი
2. ახლო აღმოსავლეთი, კაირო, ეგვიპტე
3. დასავლეთ და ცენტრალური აფრიკა, დაკარი, სენეგალი
4. სამხრეთ ამერიკა, ლიმა, პერუ
5. ჩრდილოეთ ამერიკა, ცენტრალური ამერიკა და კარიბის ზღვა, მეხიკო, მექსიკა
6. აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკა, ნაირობი, კენია
7. ევროპა და ჩრდილოეთ ატლანტის ოკეანე, პარიზი, საფრანგეთი

ლიდერები
გენერალური მდივნების სია
ალბერტ როპერი (1944-1951)
კარლ ლიუნგბერგი (1952-1959)
რონალდ მაკალისტერ მაკდონელი (1959-1964)
ბერნარდუს ტილმან ტვაითი (1964-1970)
ასად კოტაიტე (1970-1976)
ივ ლამბერი (1976-1988)
შივინდერ სინგ სიდუ (1988-1991)
ფილიპე როშატი (1991-1997)
რენატო კლაუდიო კოსტა პერეირა (1997-2003)
ტაიებ შერიფი (2003-2009)
რეიმონდ ბენჯამინი (2009-დღემდე)

საბჭოს პრეზიდენტების სია
ედვარდ პირსონ ვორნერი (1947-1957)
ვალტერ ბინაგი (1957-1976)
ასად კოტაიტე (1976-2006)
რობერტო კობე გონსალესი (2006-დღემდე)
ელ-არიში

ელ-არიში — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, სინის ნახევარკუნძულზე. ჩრდილოეთ სინის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი.

გაშენებულია ხმელთაშუა ზღვის ნაპირებზე. ელ-არიში 344 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. 2006 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 141 595 ადამიანს შეადგენდა.
აბიდოსი (ეგვიპტე)

აბიდოსი — ძველი ეგვიპტის „საღვთო ქალაქი“ და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი არქეოლოგიური ძეგლი თანამედროვე ეგვიპტის სუჰაგის პროვინციაში, უდაბნოში, მდინარე ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე, ქალაქ ელ-ბალუანის მახლობლად.

აბიდოსი წარმოადგენდა ევიპტის პირველი ორი დინასტიის ფარაონთა განსასვენებელს და მოგვიანებით ოსირისის კულტის ცენტრს. ოსირისის ტაძარზე აბიდოსში განსაკუთრებით თუთმოს და რამსეს ზრუნავდნენ. ზოგიერთ ფარაონს აქ კენოტაფიც ჰქონდა. აღსანიშნავია აბიდოსის ერთ-ერთი ულამაზესი ძეგლი — სეთი -ის ტაძარი, რომელშიც აღმოჩნდა ე.წ. აბიდოსის მეფეთა სია, ვრცელი რელიეფი, რომელზეც სეთი და მისი ვაჟი რამსეს ძღვენს სწირავენ 76 გარდაცვლილი წინამორბედის კარტუშს.
ოსვალდ შპენგლერი

ოსვალდ არნოლდ გოტფრიდ შპენგლერი (; დ. 29 მაისი, 1880, ბლანკენბურგი — გ. 8 მაისი, 1936, მიუნხენი) — გერმანელი ისტორიკოსი და ფილოსოფოსი. ავტორი გახმაურებული ნაშრომისა ევროპის დაისი , რომელიც მან 1918—1923 წლებში გამოაქვეყნა.

სწავლობდა მიუნხენის და ბერლინის უნივერსიტეტებში. 1904 წელს მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. მუშაობდა მასწავლებლად ჰამბურგში.

ოსვალდ შპენგლერი დასავლური ცივილიზაციის ისტორიას ყოფს ორ ნაწილად; ქრისტიანობის ხანა - შუა საუკუნეებიდან მეთვრამეტე საუკუნემდე და თანამედროვეობა - (მოდერნი) - სადაც რელიგია მეცნიერებამ, ინტუსტრიალიზაციამ და დემოკრატიამ ჩაანაცვლა.

პირველი მსოფლიო ომის დამთავრებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1918 წლის ზაფხულში, გერმანიის წიგნის მაღაზიებში გამოჩნდა ყველასათვის უცნობი ავტორის, ოსვალდ შპენგლერის წიგნი " " ( „ევროპის დაისი“), რომელიც ძალიან სწრაფად გაიყიდა. მალე იგი მეორედ და მესამედ გამოიცა, კიდევ ცოტა ხნის შემდეგ, გერმანიის გარდა, წიგნზე დანარჩენი ევროპაც ალაპარაკდა. ყველასათვის უცნობი მასწავლებელი ერთბაშად იქცა ცნობილ პიროვნებად. იშვიათია წიგნი და ავტორი ასეთი წინააღმდეგობრივი საინტერესო ბიოგრაფიით.

თავის ნაშრომში ,,დასავლეთის დაისი” შპენგლერი აღნიშნავდა, რომ არ არსებობს ისტორიის ლინეალური პროგრესი. შპენგლერი მიუთითებდა ,,მაღალი კულტურების” (ეგვიპტური, ბაბილონური, ინდური, ბერძნულ-რომაული, ჩინური და ა.შ.) ბედს, და ამბობდა, რომ ისინი იბადებიან (მცენარეებივით - განსაზღვრულ მიწაზე), და კვდებიან, როდესაც სრულად ახორციელებენ თავიანთ შესაძლებლობებს. ისტორია ასეთი კულტურების ,,კოლექტიური ბიოგრაფიაა”.

ოსვალდ შპენგლერის ნააზრევის პოპულარიზაციას კონსტანტინე გამსახურდია ეწეოდა საუკუნის პირველი ნახევარში ქართულ პრესის ფურცლებზე.

თავის ნამუშევარში შპლენგლერი ამბობს:
ევროპის დაისი

ევროპის დაისი — ოსვალდ შპენგლერის ორტომიანი ფილოსოფიური შრომა, რომლის პირველი ტომი გამოქვეყნდა 1918 წელს. შპენგლერმა გადახედა ნაშრომს 1922 წელს და გამოაქვეყნა მეორე ტომი სახელწოდებით „მსოფლიო ისტორიის პერსპექტივები“ 1923 წელს. თავის ნაშრომში შპენგლერი აღნიშნავდა, რომ არ არსებობს ისტორიის ლინეალური პროგრესი. შპენგლერი მიუთითებდა „მაღალი კულტურების“ (ეგვიპტური, ბაბილონური, ინდური, ბერძნულ-რომაული, ჩინური და ა.შ.) ბედს, და ამბობდა, რომ ისინი იბადებიან (მცენარეებივით — განსაზღვრულ მიწაზე), და კვდებიან, როდესაც სრულად ახორციელებენ თავიანთ შესაძლებლობებს. ისტორია ასეთი კულტურების „კოლექტიური ბიოგრაფიაა“.
ელ-ალამაინი

ელ-ალამაინი — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში და გაშენებულია ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. მატრუჰის მუჰაფაზის მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. ელ-ალამაინიდან 106 კილომეტრში მდებარეობს ალექსანდრია, 240 კილომეტრში კი ქვეყნის დედაქალაქი კაირო. 2007 წლის მონაცემებით ქალაქში 7 397 ადამიანი ცხოვრობდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ელ-ალამაინის ტერიტორიაზე მნიშვნელოვანი ბრძოლები იმართებოდა, რომელთაგანაც აღსანიშნავია 1942 წლის 1-27 ივლისის ბრძოლები.
საზანდარი

საზანდარი (სპარს. საზანდე მუსიკოსი) — ხალხურ საკრავთა ანსამბლი აზერბაიჯანში, სომხეთსა და საქართველოში, აგრეთვე ირანსა და სხვა აღმოსავლეთ ქვეყნებში. შედგება თარისაგან, ქამანჩისა და დოლისაგან (დოლზე დამკვრელი ამასთანავე მომღერალიცაა — ხანენდე). საზანდარი,აგრეთვე საზის დამკვრელსაც ჰქვია. „საქართველოს მეფის საზანდარი ვარ“ (საიათნოვა)