მესტიის მუნიციპალიტეტი

მესტიის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში. მუნიციპალიტეტი 2014 წლის 30 ოქტომბრიდან. ადმინისტრაციული ცენტრი — დაბა მესტია.

ისტორია
მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1917 წლამდე შედიოდა ქუთაისის გუბერნიაში სვანეთის საბოქაულოს სახელით, 1921 წლიდან — ზემო სვანეთის მაზრა, 1930 წლიდან — ზემო სვანეთის რაიონი, 1953 წლიდან — მესტიის რაიონი.

საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „მესტიის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 235895046) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2013 წლის 1 მაისი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2014 წლის 30 ოქტომბერი.

ბუნება
მესტიის მუნიციპალიტეტი მაღალმთიანია. მის ტერიტორიაზე არსებული მსხვილი ოროგრაფიული ერთეულებია: კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედი, სვანეთის ქედი, ეგრისის ქედი, კოდორის ქედის ნაწილი და მდინარე ენგურის ხეობა. ტერიტორია — 3045 კვ.კმ., მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 1010 კვ.კმ. მუნიციპალიტეტში 200-მდე მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 285 კვ.კმ. მთავარი მდინარეა ენგური, მისი შენაკადები — ადიშჭალა, მულხრა, დოლრა, ნენსკრა, იფარი, ხაიშურა და სხვა. მთავარი წიაღისეული სიმდიდრეა ბარიტი, მარმარილო, ტყვია-თუთია, მინერალური წყლები.

მოსახლეობა
მოსახლეობის რიცხოვნობა — 9316 კაცი (2014 წ.); სიმჭიდროვე — 3,06 კაცი კვ.კმ-ზე. მუნიციპალიტეტში 153 დასახლებული პუნქტია: 1 დაბა და 152 სოფელი.

მმართველობა
საკრებულო
ადმინისტრაციული ერთეულები
მუნიციპალიტეტის ადგილობრივი თვითმმართველობის უმაღლესი ორგანოა საკრებულო, აღმასრულებელი თანამდებობის პირი — გამგებელი. მმართველობის ტერიტორიული ორგანოებია:

ადმინისტრაციული ერთეული მესტია — დაბა მესტია;
ადმინისტრაციული ერთეული ბეჩო — ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი;
ადმინისტრაციული ერთეული ეცერი — ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი;
ადმინისტრაციული ერთეული იდლიანი — იდლიანი, ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე;
ადმინისტრაციული ერთეული იფარი — ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი;
ადმინისტრაციული ერთეული კალა — დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ლალხორალი, ხალდე, ხე;
ადმინისტრაციული ერთეული ლატალი — იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი;
ადმინისტრაციული ერთეული ლახამულა — გენწვიში, დიზი, თოთელეში, ლახამულა, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში;
ადმინისტრაციული ერთეული ლენჯერი — კაერი, ლაშთხვერი, ლემსია, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი;
ადმინისტრაციული ერთეული მულახი — არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში;
ადმინისტრაციული ერთეული ნაკრა — ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ცალერი, ხერხვაში;
ადმინისტრაციული ერთეული უშგული — ლამჯურიში, მურყმელი, ჟიბიანი, ჩაჟაში, ჩვიბიანი;
ადმინისტრაციული ერთეული ფარი — ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი;
ადმინისტრაციული ერთეული ცხუმარი — ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი;
ადმინისტრაციული ერთეული წვირმი — ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი;
ადმინისტრაციული ერთეული ჭუბერი — დევრა, ზედა მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახე, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი;
ადმინისტრაციული ერთეული ხაიში — ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშერა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი.

ეკონომიკა
მკაცრი კლიმატისა და მთიანი რელიეფის გამო უპირატესად განვითარებულია მეცხოველეობა, რომელიც საკვები ბაზაა ბუნებრივი სათიბ-საძოვრები მნიშვნელოვანი. მცირე რაოდენობით ითესება მარცვლეული კულტურები და კარტოფილი. მესტიის მუნიციპალიტეტი ტურიზმისა და ალპინიზმის კერაა — აქ გადის მაღალმთიანი ტურისტული მარშრუტები ნაკრის, ბეჩოს, ლეხზირისა და ლატფარის უღელტეხილებზე.

კულტურა
მუნიციპალიტეტში 51 სახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 43 ბიბლიოთეკა, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

ღირსშესანიშნაობები
მესტიის მუნიციპალიტეტის ხუროთმოძღვრებისა და ეთნოგრაფიის ღირსშესანიშნავი ძეგლებია შუა საუკუნეების საკულტო, საერო და თავდაცვითი ნაგებობები. აღსანიშნავია ადიშის, იელის, სვიფის, იფარის, წვირმის, ჟაბეშის ეკლესიები, მონასტრები, სვანური კოშკები.