iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ირინა ჟილენკო

ირაიდა (ირინა) ჟილენკო (დ. 28 აპრილი, 1941, კიევი — გ. 3 აგვისტო, 2013, იქვე) — უკრაინელი პოეტი. უკრაინის მწერალთა ეროვნული კავშირის წევრი (1967). მთავრის ცოლ ოლღას ხარისხის ორდენის კავალერი (2001). 1964 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტი. მუშაობდა გაზეთებში „ლუ“, „მოლოდ უკრაინი“, ჟურნალებში „ნოვინი კინოეკრანა“, „რანოკ“ (ყველა — კიევში). დეიუტი შედგა გაზეთში „კიივსკა პრავდა“ (23 მაისი, 1958). ავტორია მხატვრულ ნარკვევთა კრებულისა „ბუკოვინური ბალადები“ (1964), პოეტური კრებულებისა „სოლო სოლფაში“ (1965), „ავტოპორტრეტი წითელში“ (1971), „ფანჯარა ბაღში“ (1978), „კონცერტი ვიოლინოსთვის, წვიმისა და ჭრიჭინასთვის“ (1979; რუსული თარგმანი — მოსკოვი, 1984), „სახლი წაბლის ხის ქვეშ“ (1981), „საოცრებათა ბაზრობა“ (1982), „აღსრულდა ზაფხული: რჩეული“ (1983), „უკანასკნელი ქუჩის მეარღნე“ (1985), „გოგონა სფეროზე“ (1987; სოსიურას სახელობის ლიტერატურული პრემია), „რჩეული“, „ჩაის ცერემონია (1990), „საღამო ძველ მარანში“ (1994; შევჩენკოს სახელობის სახელმწიფო პრემია), „წელიწადის დროები“ (1999), „სახარება მერცხლისგან“ (2002). ირინა ჟილენკო თავის შემოქმედებაში წარმოადგენს სიყვარული, სიხარულითა და სითბოთი სავსე მსოფლიოს, რომელიც ეყრდნობა გამონაგონს, ფანტაზიასა და მასში ყოველდღიურობისა და სიდიადის შერწყმას. სიტუაციური მიკრომსოფლიო, გასულიერებული საგნებითა და დეტალებით, ავტორს აქეზებს მისტიფიკაციებისა და პერსონიფიკაციებისკენ, ხშირად ირონიისა და თვითირონიის გამოყენებით. ირინა ჟილენკო ოსტატია ფსიქოლოგიური პორტრეტის, მედიტაციური რეფლექსიებისა, რაც ადასტურებს მსოფლიოს ასოციაციურ აღქმას. მისი შემოქმედების ცალკეული ფურცელია საბავშვო წიგნები: პოეტური კრებულები „მწიფდებიან თავთავები“ (1964), „ჩემი ბავშვობის ქუჩა“ (1979) და „ბუფეტის ჯუჯის ზღაპრები“ (1985) — მაღალი პოეტური ლირიკის მაგალითები, სადაც ორგანულადაა გადახლართული რეალობა და ზღაპარი; მოთხრობები „ორჯერ ორი უდრის ბაბუაწვერას“ (1983) და „საახალწლო ისტორია კარებზე, რომლებიც აღარ არსებობს, და იმაზე, თუ ზოგჯერ როგორაა სასარგებლო ნომრის შეშლა“ (1986; ყველა — კიევში). ცალკეული ნაწარმოებები თარგმნილია პოლონურ, ინგლისურ, იტალიურ, პორტუგალიურ და რუმინულ ენებზე. 1997 წლიდან ჟურნალ „სუჩასნისტში“ ბეჭდავდა ავტობიოგრაფიულ რომანს „ “.
ოქსანა მადარაში

ოქსანა მადარაში (დ. 12 სექტემბერი, 1969, ქ. ბუჩაჩი, ტერნოპილის ოლქი) — უკრაინელი დირიჟორი. უკრაინის სახალხო არტისტი (2019). ახალგაზრდა საგუნდო დირიჟორთა სრულიად საკავშირო კონკურსის ლაურეატი (მიკოლაივი, 1988, მე-2 პრემია). სტეფან ტურჩაკის სახელობის სიმფონიურ დირიჟორთა მე-2 ეროვნული კონკურსის სპეციალური პრიზის „იმედის ვარდი“ მფლობელი (კიევი, 1988). დაამთავრა უკრაინის ეროვნული მუსიკალური აკადემია (კიევი, 1994, საგუნდო დირიჟორობა, ვიქტორ პეტრიჩენკოს კლასი; 1999, საოპერო-სიმფონიური დირიჟორობა, ევჰენ დუშჩენკოს კლასი) და მასთან არსებული ასპირანტურა-სტაჟირება (2005). 1994–2002 წლებში მუშაობდა საგუნდო კაპელაში „დუმკა“ (კიევი). 2002 წლიდან — კიევის ოპერეტის თეატრის დირიჟორი, ამავდროულად კიევის საბავშვო ხელოვნების აკადემიის ახალგაზრდა სტუდენტთა კამერული ორკესტრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. იყო დირიჟორ-დამდგმელი: გაეტანო დონიცეტის კომიკური ოპერა „ზარი“, იოჰან-სებასტიან ბახის სპექტაკლი „ყავის კანტატა“, ჟორჟ ბიზეს ოპერა „კარმენი“, მიკოლა არკასის ოპერა „ეკატერინა“, იოჰან შტრაუსის ოპერეტა „ღამურა“, ფრედერიკ ლოუს „ჩემი მომხიბვლელი ლედი“, იმრე კალმანის „მონმარტის ია“, ყოველწლიური სიმფონიური კონცერტი „შტრაუსი ოპერეტაში“ (2012-დან), საერთაშორისო კონცერტები „ვივატ, ოფენბახ!“, „დუნაის მარგალიტი“, „სიმფონიური კოქტეილი ბლუზის სტილში“, „ფერენც ლეჰარი“. დირიჟორობდა სპექტაკლებს: სერგეი რახმანინოვის „ალეკო“, პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“, ჟაკ ოფენბახის „დაპატიჟებული ვახშამი იტალიელებთან“, იმრე კალმანის „მისტერ იქსი“, „სილვა“ („ცირკის პრინცესა“), ჯუზეპე ვერდის „რიგოლეტო“, ჯოაკინო როსინის „სევილიელი დალაქი“, იჰორ პოკლადის „ასეთია ევროპული ბედნიერება“, იოჰან შტრაუსის „ბოშათა ბარონი“ და სხვ. არის მუსიკალური კონკურსების ჟიურის წევრი.
ბაჰარლი (ტომი)

ბაჰარლი — აზერბაიჯანელთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ აზერბაიჯანში და ფარსის, კერმანისა და ხორასანის ოსტანებში ირანში. ისინი საუბრობენ აზერბაიჯანული ენის ერთ-ერთ სამხრეთ დიალექტზე.

ისტორია
ტომის სახელწოდება უკავშირდება ტოპონიმ „ბაჰარს“ ჰამადანის მახლობლად არებულ ადგილს. ეს იყო ოღუზ-ივების ტომის ცენტრი. ბაჰარლის ეთნიკური ჯგუფი წარმოიშვა ივეს ტომისგან, რომელიც წარმოადგენდა ოღუზურ-თურქმენულ ტომს. ბაჰარლი იყო ყიზილბაშთა ერთ-ერთი ტომი.

ყარა ყოიუნლუს დროს ბაჰარლის ტომი ცხოვრობდა ჰამადანის მიდამოებში. აღმოსავლეთმცოდნე ვლადიმერ მინორსკი გამოთქვამდა ვარაუდს, რომ ტომის სახელი მომდინარეობდა ბაჰარის ციხის სახელიდან, რომელიც მდებარეობს ჰამადანიდან ჩრდილო-დასავლეთით 14 კილომეტრში. მაგრამ ფაქტი, რომ ტომი სახელად ბაჰარლი არსებობდა ცენტრალურ ანატოლიაში მე-18 საუკუნეში, ვარაუდობს, რომ ტომის ის ნაწილი დარჩა, როცა ირანიდან ბაჰარლის წინაპრები ჰამადანში გადავიდნენ. შესაბამისად ტომის ეს სახელწოდება უკვე არსებობდა ამ მოვლენამდე.

არსებობს ვარაუდი, რომ ბაჰარლის ტომი შეუერთდა ყარა ყოიუნლუს ტომობრივ კონფედერაციას მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ეს უკანასკნელი უკვე ჩამოყალიბდა, სავარაუდოდ, 1408 წელს ყარა იუსუფის მიერ ჰამადანის დაპყრობის შემდეგ, ბაჰარლის ლიდერებმა მიაღწიეს გარკვეულ პოპულარობას. იმ დროს ტომის მეთაური იყო ალი შაქარ-ბეკი ბალალის კლანიდან.

ალი შაქარ-ბეკის ვაჟი, პირალი-ბეკი (შირალი ბეკსაც უწოდებენ), ბაჰარლის ტომის წინამძღოლი გახდა. ჯეჰანშაჰის ერთ-ერთი ოფიცერი იყო. ხოლო პირალი-ბეკის მემკვიდრე ხორასანში ბაჰარლის მეთაურად გახდა მისი ვაჟი ჯანალი ბეკი.

ყარა ყოიუნლუს იმპერიის დაშლის შემდგომ პერიოდში, დასავლეთ ირანში დარჩენილი ბაჰარლის ტომი ყარა ყოიუნლუს რამდენიმე სხვა ტომთან ერთად თანდათან აზერბაიჯანში დასახლდნენ. მათ შორის იყო ჰასან-ბეკ შაქაროღლუ, აყ-ყოიუნლუს მმართველის ალვენდ მირზას მოკავშირე. აღსანიშნავია, რომ ბაჰარლი არ თამაშობდა მნიშვნელოვან როლს სეფიანთა პერიოდში. ჰასან ბეკ რუმლუ ახსენებს იმ პერიოდის მხოლოდ ორ ცნობილ ბაჰარლის ტომის წარმომადგენელს, კერძოდ მუჰამედ ბაჰარლის, რომელიც იყო ბალხის ციხესიმაგრის მეთაური 1516 წელს, და ველი ბეკ ბაჰარლი, რომელიც სხვა მრავალ ყიზილბაშ ლიდერებთან ერთად მხარს უჭერდა ისმაილ -ს ტახტზე ასასვლელად შაჰ თამაზ -ის გარდაცვალების შემდეგ 1576 წელს.

განსახლება
ბაჰარლი ცხოვრობს ირანის გეოგრაფიული ოლქის სამხრეთ აზერბაიჯანის პროვინციებში ფარსში, კერმანსა და ხორასანში.

თურქეთში, დიარბაქირის პროვინციაში არის სოფელი ბაჰარლი. ბაჰარლი ცხოვრობდა შუშისა და ზანგეზურის რაიონებში.

1860-იან წლებამდე ფარსში დასახლებული ბაჰარლის ტომი სრულიად მომთაბარე იყო. 1912 წელს ბაჰარლის 2500 ოჯახი ცხოვრობდა, რომელთა ნახევარი ცხოვრობდა სამხრეთ აზერბაიჯანში, ხოლო მეორე ნახევარი ფარსში. 1933 წელს ფარსის ბაჰარლი შედგებოდა 8000 ოჯახისაგან, რომლებიც ქმნიდნენ ოც კლანს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ბაჰარლი სრულიად მკვიდრი მოსახლეობა გახდა და მთელი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა დარაბას რეგიონში, ფასარუდის, ჰოსუიასა და კარიატ ალ-ხაირის ქვერაიონებში. ოლივერ გაროდი, ბრიტანელი ექიმი, რომელიც ომის ბოლოს ეწვია ფარსს, აღნიშნა: „ბაჰარლი, ოდესღაც საუკეთესო მხედრები და აღმოსავლეთ ფარსის ყველაზე საშიში მეომრები და ბანდიტები იყვნენ. სამწუხაროდ, გადაგვარდნენ მალარიისა და დაგროვილი სიბინძურისგან გამოწვეული დაავადებების შედეგად“. 1957 წლისთვის ტომის მოსახლეობა 4000 კაცამდე შემცირდა.
იობიდაში

იობიდაში — გამომცხადებელი, რომელიც პროფესიონალ სუმოისტს (რიკიშის) მოუხმობს დოჰიოზე უშუალოდ ორთაბრძოლის წინ. ამას იგი ახორციელებს შემდეგი წესის დაცვით: ხელში უჭირავს ტრადიციული იაპონური დასაკეცი მარაო და რიგრიგობით, წამღერებით იძახის ორივე მებრძოლის სახელს და მხარეს, საიდანაც ისინი გამოდიან (დასავლეთი და აღმოსავლეთი).

იობიდაშს აცვია უნიფორმა, რომელიც სტილისტურად ეფუძნება იაპონელი მუშის ტრადიციულ სამოსს. კიმონოზე გამოსახული წარწერები სარეკლამო ხასიათისაა.

გამომდინარე მისი მუშური ჩაცმულობიდან, იობიდაში იაპონიის სუმოს ასოციაციის მუშაა, რომელსაც მრავალი ფუნქცია აქვს დაკისრებული. ორთაბრძოლების დღეს იგი გვის დოჰიოს, ამარაგებს სუმოისტებს რიტუალური მარილით, რომელიმე მებრძოლის გამოუცხადებლობის საფუძველზე დოჰიოზე გამოაქვს სპეციალური ბანერი, რითაც მაყურებელს აცნობებს, რომ მის მეტოქეს უბრძოლველად ჩაეთვალა მოგება. გარდა ამისა, უზრუნველყოფს სუმოისტთა უსაფრთხოებას, რომ დოჰიოდან გადმოვარდნის შემთხვევაში კუთხეში მდგარ ხის სათლს არ დაეცნენ და ტრავმა არ მიიღონ. ასევე, იობიდაშებს გამოაქვთ პოპულარული მებრძოლების სპონსორთა სარეკლამო ბანერები. სატურნირო დღეებში ისინი უკრავენ დოლებსაც არენის გარეთ, რითაც გულშემატკივრებს უხმობენ ორთაბრძოლების სანახავად.

იობიდაშები აშენებენ თიხისგან დოჰიოს ტურნირებისთვის, საჩვენებელი და საწვრთნელი ვარჯიშებისთვის. არსებობს ტრადიცია, რომლის იხედვითაც იობიდაშები თხზავენ და მღერიან სიმღერებს (ე.წ. "ჯინკუ") სუმოისტთა ცხოვრებაზე.
ჩრდილოეთი სატაკუნტა

ჩრდილოეთი სატაკუნტა ― ფინეთის სატაკუნტის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 17 989 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 60.3%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 12.5%
პაავო ვიაიურიუნენი — 9.2%
მატი ვანჰანენი — 7.4%
პეკა ჰაავისტო — 4.2%
ტუულა ჰაატაინენი — 3.1%
მერია კიულიონენი — 3.1%
ნილს ტორვალდსი — 0.2%
პორის ქვერეგიონი

პორტის ქვერეგიონი ― ფინეთის სატაკუნტის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 129 994 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 64.1%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 11%
პეკა ჰაავისტო — 7.8%
პაავო ვიაიურიუნენი — 5.7%
ტუულა ჰაატაინენი — 4.1%
მერია კიულიონენი — 3.9%
მატი ვანჰანენი — 3%
ნილს ტორვალდსი — 0.4%
რაუმის ქვერეგიონი

რაუმა ― ფინეთის სატაკუნტის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 66 298 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 66.2%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 7.7%
პეკა ჰაავისტო — 7.3%
პაავო ვიაიურიუნენი — 5.9%
ტუულა ჰაატაინენი — 5%
მატი ვანჰანენი — 5%
მერია კიულიონენი — 2.6%
ნილს ტორვალდსი — 0.3%
იიამსიის ქვერეგიონი

იიამსიის ― ფინეთის ცენტრალური ფინეთის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 19 767 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 65.3%
პაავო ვიაიურიუნენი — 8.2%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 7.9%
პეკა ჰაავისტო — 6.8%
მატი ვანჰანენი — 4.1%
ტუულა ჰაატაინენი — 4%
მერია კიულიონენი — 3.3%
ნილს ტორვალდსი — 0.4%
იოუტსის ქვერეგიონი

იოუტსის ქვერეგიონი ― ფინეთის ცენტრალური ფინეთის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 4 966 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 63.3%
პაავო ვიაიურიუნენი — 9.4%
მატი ვანჰანენი — 8.8%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 6.6%
პეკა ჰაავისტო — 6.6%
ტუულა ჰაატაინენი — 3%
მერია კიულიონენი — 1.9%
ნილს ტორვალდსი — 0.5%
იიუვიასკიულიის ქვერეგიონი

იიუვიასკიულიის ქვერეგიონი ― ფინეთის ცენტრალური ფინეთის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 188 069 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 60.5%
პეკა ჰაავისტო — 15%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 6.9%
პაავო ვიაიურიუნენი — 6.6%
მატი ვანჰანენი — 3.9%
ტუულა ჰაატაინენი — 3.4%
მერია კიულიონენი — 3.1%
ნილს ტორვალდსი — 0.5%
კეურუუს ქვერეგიონი

კეურუუს ქვერეგიონი ― ფინეთის ცენტრალური ფინეთის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 10 931 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 65%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 7.8%
პეკა ჰაავისტო — 7.8%
პაავო ვიაიურიუნენი — 7.1%
მატი ვანჰანენი — 6%
ტუულა ჰაატაინენი — 3.8%
მერია კიულიონენი — 2.2%
ნილს ტორვალდსი — 0.3%
საარიიარვი-ვიიტასაარის ქვერეგიონი

საარიიარვი-ვიიტასაარის ქვერეგიონი ― ფინეთის ცენტრალური ფინეთის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 28 046 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტები
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
საული ნიინისტე — 60.9%
მატი ვანჰანენი — 10.7%
პაავო ვიაიურიუნენი — 9.2%
ლაურა ჰუჰტასაარი — 6.9%
პეკა ჰაავისტო — 5.9%
ტუულა ჰაატაინენი — 4%
მერია კიულიონენი — 2.2%
ნილს ტორვალდსი — 0.3%
ნამორაძე

საკუთარი სახელი ნამორაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ალექსანდრე ნამორაძე — ისტორიკოსი, პედაგოგი
გიორგი ნამორაძე — მთარგმნელი, პოეტი
მედეა ნამორაძე — აშშ-ში მოღვაწე საოპერო მომღერალი (სოპრანო)
ნიკოლოზი (ნამორაძე) — საეკლესიო მოღვაწე
ნიკოლოზ ნამორაძე — უნგრეთში მოღვაწე პიანისტი, კომპოზიტორი
ალექსანდრე ნამორაძე

ალექსანდრე გიორგის ძე ნამორაძე (დ. 18 აგვისტო, 1891, დაბა თიანეთი — გ. 11 ივლისი, 1958, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1938), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (1939), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1946).

1910-1914 წლებში სწავლობდა კიევის უნივერსიტეტში. 1918 წლიდან მასწავლებლობდა თბილისში. 1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის ისტორიის განყოფილება. 1936 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო თსუ-ს ახალი ისტორიის კათედრის გამგე. სხვადასხვა დროს ლექციებს კითხულობდა აგრეთვე ა. პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, რესპუბლიკის პარტიულ სკოლაში, ი. გოგებაშვილის სახელობის პედაგოგიურ მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, წულუკიძის სახელობის ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. იკვლევდა დასავლეთ ევროპის ქვეყნების გენეზისის, საფრანგეთის რევოლუციამდელ და რევოლუციის ისტორიას, განმანათლებლობისა და ამერიკის აღმოჩენის ისტორიის საკითხებს. ითვლება ახალი და უახლესი ისტორიის კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელად საქართველოში.
საჩხერის მუნიციპალიტეტის გერბი

საჩხერის მუნიციპალიტეტის გერბი — საჩხერის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია საჩხერის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ, 2013 წლის 19 სექტემბერს №12 დადგენილებით.

აღწერილობა
გერბის ფარი გაკვეთილია და ტალღისებურად გადაკვეთილია ოთხ ნაწილად:
 ნაწილი — ოქროს ველზე მეწამული წიგნი, რომელზეც გამოსახულია ერთი დიდი და ოთხი მცირე ვერცხლის ჯვარი.
 ნაწილი — ლაჟვარდის ველზე ოქროს ქნარი.
 ნაწილი — ზურმუხტის ველი ცენტრში გადაკვეთილია სამი შემცირებული ოქროს სარტყლით.
 ნაწილი - ოქროს ველი ცენტრში გადაკვეთილია სამი შემცირებული ლაჟვარდის სარტყლით.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ზურმუხტოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „საჩხერე“.
საჩხერის მუნიციპალიტეტის დროშა

საჩხერის მუნიციპალიტეტის დროშა — საჩხერის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია საჩხერის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ, 2013 წლის 19 სექტემბერს №12 დადგენილებით.

აღწერილობა
დროშა ჰორიზონტალურად გაყოფილია ლაჟვარის და ზურმუხტის ველებად. დროშის ცენტრში მოთავსებულია მეწამული ჰერალდიკური ფარი, რომელზეც გამოსახულია ერთი დიდი და ოთხი მცირე ვერცხლის ჯვარი. ფარს გარშემოუყვება ვერცხლის არშია. დროშის პროპორციაა 2:3.
გიორგი ნამორაძე

გიორგი (გუცა) ანდრიას ძე ნამორაძე (დ. 14 ოქტომბერი, 1882, გორი, — გ. 16 თებერვალი, 1965, თბილისი) — ქართველი პუბლიცისტი, მთარგმნელი, პოეტი.

სწავლობდა თბილისის სემინარიაში, 1907 წლიდან — კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. სემინარიიდან და უნივერსიტეტიდანაც გარიცხული იყო სტუდენტების საპროტესტო გამოსვლებში მონაწილეობის გამო. მისი ლექსები და კორესპონდენციები უკრაინული კულტურის შესახებ იბეჭდებოდა იმდროინდელ ქართულ პრესაში. 1917 წლის იანვარში კიევში დააპატიმრეს ომის საწინააღმდეგო აგიტაციის გამო, მაგრამ გათავისუფლდა თებერვლის რევოლუციის შემდეგ. ერთხანს კიევის 1-ლი სარეზერვო კომუნისტური პოლკის სამედიცინო ნაწილის უფროსი ექიმი იყო. 1924 წლიდან ხარკივში მუშაობდა სახელმწიფო გამომცემლობის ლიტერატურულ რედაქტორად. 1936-1945 წლებში იდევნებოდა: რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული, შემდეგ გადასახლებული. გათავისუფლების შემდეგ საქართველოში ცხოვრობდა. მუშაობდა მასწავლებლად სოფ. სართიჭალაში. 1956 წელს რეაბილიტირებული იქნა.

ნამორაძემ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საუკუნის პირველი ნახევრის ქართულ-უკრაინულ ლიტერატურული ურთიერთობების განვითარებაში. თარგმნიდა უკრაინული ლიტერატურის ნიმუშებს ქართულად და პირიქით, ხელმძღვანელობდა ქართულ-უკრაინული ლექსიკონის შედგენას (ხელნაწერი დაკარგულია), უკრაინულ გამოცემებში აქვეყნებდა წერილებს და სტატიებს საქართველოს და ქართული კულტურის შესახებ, პოეტ მიკოლა ბაჟანს დაეხმარა შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ უკრაინულად თარგმნაში.
ცაგერის მუნიციპალიტეტის გერბი

ცაგერის მუნიციპალიტეტის გერბი — ცაგერის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ცაგერის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ, 2013 წლის 31 ოქტომბრის №60 დადგენილებით.

აღწერილობა
გერბის ფარი გადაკვეთილია და იყოფა ორ: ლაჟვარდისა და ვერცხლის ველებად. ზედა ლაჟვარდის ველზე გამოსახულია ვერცხლის მთა (კლდე), რომლის თავზეც განთავსებულია ვერცხლის ჰერალდიკური ჯვარი. ლაჟვარდის ველის ქვედა ნაწილზე ნატურალურ (მწვანე) ფერში გამოსახულია სამი მთა. ზურმუხტის მთებზე გამოსახულია სამი ოქროს მტევანი. გერბის ქვედა ვერცხლის ველი, მარჯვნივ და მარცხნივ გაკვეთილია სამ-სამი შემცირებული ტალღისებური ლაჟვარდის სარტყლით, რომელთა შორისაც გამოსახულია ორი ლაჟვარდის თევზი.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჟვარდის ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „ცაგერი“.
ზურაბ ნათიშვილი

ზურაბ გიორგის ძე ნათიშვილი, ნათიევი (დ. 20 აგვისტო, 1869, — გ. 30 ივლისი, 1937, პარიზი) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1915), მსოფლიო ომის (1914-1918) მონაწილე.

დაიბადა თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახში. სწავლობდა თბილისის კადეტთა კორპუსში (არ დაუმთავრებია), შემდეგ — ელიზავეტგრადის იუნკერთა საკავალერიო სასწავლებელსა და სანკტ-პეტერბურგის საოფიცრო-საკავალერიო სასწავლებელში. სამხედრო სამსახურში იყო 1886 წლიდან. მსახურობდა ტვერის მე-16 დრაგუნთა პოლკში, შემდეგ — ნიჟეგოროდის მე-17 დრაგუნთა პოლკში. 1912 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის, 1915 წელს — პოლკოვნიკის წოდება. მსოფლიო ომის ფრონტებზე თავის გამოჩენისთვის მიღებული ჰქონდა „გიორგის იარაღი“ (1918). დაჯილდოებული იყო ასევე წმ. სტანისლავის (1901) და (1914; მახვილებით, 1916), წმ. ანას (1910) და (მახვილებით, 1915), წმ. ვლადიმერის (მახვილებითა და ბაბთით, 1915) და (მახვილებით, 1916) ხარისხის ორდენებით. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო საფრანგეთში, სადაც არჩეული იყო ნეჟიგოროდის დრაგუნთა პოლკის ოფიცერთა კავშირის თავმჯდომარედ. გარდაიცვალა პარიზში.
თაზა უბნის მეჩეთი

თაზა უბნის მეჩეთი აშენდა მე-19 საუკუნეში შუშას თაზა მაჰალას უბანში, მდებარეობს შუშაში სამად ბეი მეჰმანდაროვის ქუჩაზე.
თაზას უბნის მეჩეთი არის აზერბაიჯანული მეჩეთი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შუშაში. მდებარეობს ბაქოდან დაახლოებით 350 კილომეტრში. მდებარეობს შუშას 17 უბნიდან შედარებით ახალ უბანში. მე-19 საუკუნე იყო შუშაში მოქმედი 17 მეჩეთიდან ერთ-ერთი.
ალექსანდრე ნათიშვილი (სამხედრო)

ალექსანდრე ვ. ნათიშვილი, ნათიევი (დ. 1873 — გ. 18 ივნისი, 1919, ბათუმი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე.
სამხედრო კარიერა
ალექსანდრე ნათიშვილი დაიბადა ბათუმის ოლქში, ქართულ აზნაურულ ოჯახში 1873 წელს. დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (1894) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია. ნათიშვილის და მისი თანამოგვარე სხვა სამხედრო პირების ბიოგრაფიის დეტალები ხშირად აღრეულია. ოფიცერთა 1910 წლის სიით მსახურობდა თურქესტანის 1-ლ საარტილერიო ბრიგადაში (ტაშკენტი), 1917 წლის ბოლოს კი მეთაურობდა მე-4 საარტილერიო ბრიგადას ან მე-6 მძიმე სამორტირო დივიზიონს. იმავე პერიოდში მე-6 საარმიო კორპუსი, რომლის შემადგენლობაშიც ნათიევის ქვედანაყოფი შედიოდა, გარდაიქმნა უკრაინულ ეროვნულ შენაერთად — ზაპოროჟიის სეჩის მე-2 კორპუსად. ნათიევი ერთხანს ამ კორპუსის არტილერიის ინსპექტორი იყო, შემდეგ იგივე პოზიცია ეჭირა უკრაინის ცენტრალური რადის შეიარაღებული ძალების ცალკე ზაპოროჟიულ დაჯგუფებაში. 1918 წელს მეთაურობდა უკრაინის ცალკე ზაპოროჟიულ ბრიგადას. იმავე წლის ოქტომბერში თადარიგში გავიდა გენერალ-ხორუნჟის წოდებით. 1918 წლის დეკემბერში ჰეტმან სკოროპადსკის ხელისუფლების დაცემის შემდეგ ერთხანს პატიმრობაში იყო. გათავისუფლების შემდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში წავიდა და შეუერთდა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებს, რომელსაც გენერალი ანტონ დენიკინი ედგა სათავეში.

ბათუმში
1919 წლის მარტში დენიკინმა ნათიევი იმხანად დიდი ბრიტანეთის მიერ ოკუპირებულ ბათუმის ოლქში მიავლინა „ამიერკავკასიის მკვიდრთა კორპუსის“ შესადგენად. ამავდროულად, დენიკინის წარმომადგენლების საქმიანობა ბათუმში ქართული გავლენის გავრცელების წინააღმდეგ ქმედებასაც გულისხმობდა, რის შესახებაც საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობამ მოიპოვა სადაზვერვო ინფორმაცია და ის პრესაშიც გამოაქვეყნა. ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში ნათიევს და მასთან ერთად ბათუმში დენიკის არმიაში მომსახურე სხვა ქართველ ოფიცრებს „საქართველოს უღირს შვილებს“, „იუდებს“, „მოღალატეებს“ უწოდებდნენ.

1919 წლის 18 ივნისის საღამოს ბათუმის ბულვარში მოსეირნე გენერალი ნათიევი და მისი ადიუტანტი ფილიპოვი რამდენიმე გასროლით მოკლეს. ბრიტანეთის სარდლობამ მკვლელობის ბრალდებით ქართველი სოციალ-დემოკრატი, 22 წლის ილია ალფესის ძე მიქელაიშვილი დააკავა. სამხედრო სასამართლომ მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. მიქელაიშვილი მოკლეს ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა წინააღმდეგობის გაწევის მცდელობისას 1920 წლის 15 ივლისს, ბათუმის ოლქის საქართველოსთვის ოფიციალური გადმოცემიდან რამდენიმე დღის შემდეგ.

ნათიევის უკრაინაში მოღვაწეობის აღსანიშნავად მის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ქუჩა ხარკივში.
დავით ნათიშვილი

დავით სოფრონის ძე ნათიშვილი, ნათიევი (დ. 13 დეკემბერი, 1859 — გ. 1940) — ქართველი სამხედრო მწერალი, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917).

დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი და ოფიცერთა სასროლო სკოლა. სამხედრო სამსახურში ირიცხებოდა 1877 წლიდან. ჰქონდა პრაპორშჩიკის (1878), პოდპორუჩიკის (1881), პორუჩიკის (1885), შტაბს-კაპიტნის (1891), კაპიტნის (1895), პოდპოლკოვნიკის (1903) წოდებები. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის (1877-1878), რუსეთ-იაპონიის (1904-1905) და მსოფლიო (1914-1918) ომებში. 1914 წელს ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1916 წელს იყო დერბენდის 154-ე ქვეითი პოლკის მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელი, შემდეგ — კავკასიის 26-ე მსროლელი პოლკის უფროსი, 1917 წელს — ახულგოს 261-ე ქვეითი პოლკის მეთაური. პენსიაზე გავიდა გენერალ-მაიორის წოდების მინიჭებით. შემდგომ აქტიურ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობა არ მიუღია. ცხოვრობდა საქართველოში. დაჯილდოებული იყო სამხედრო ორდენის ხარისხის წარჩინების ნიშნით („გიორგის ჯვარი“, 1879), წმ. ანას (1902; მახვილებით და ბაბთით, 1916) და (1913; მახვილებით, 1915), წმ. სტანისლავის (მახვილებით, 1905), წმ. ვლადიმერის (მახვილებით და ბაბთით, 1915) და (მახვილებით, 1916) ხარისხის ორდენებით, „გიორგის იარაღით“ (1917).

ნათიშვილს გამოქვეყნებული აქვს სამხედრო და ისტორიული შინაარსის რამდენიმე ნაშრომი (ყველა რუსულ ენაზე), მ. შ., კავკასიური მხედრული სიმღერების კრებული, ელიზავეტპოლის 156-ე ქვეითი პოლკის ისტორია, მთაწმინდის მამადავითის ეკლესიის და პანთეონის აღწერა. მისი პირადი ფონდი დაცულია თბილისში, საისტორიო ცენტრალურ არქივში (პ / წ: 1477).
ზაზა მიქაშავიძე

ზაზა მიქაშავიძე (დ. 8 სექტემბერი, 1954, თბილისი — გ. 31 მარტი, 2023, იქვე) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი.

ბიოგრაფია
დაარსების დღიდან მუშაობდა თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრში. იყო მიხეილ თუმანიშვილის საუკეთესო მოწაფე, მისი მუდმივი თანამოაზრე და ერთგული მეგობარი. თამაშობდა სპექტაკლებში: „ალუბლის ბაღი“ (ეპიხოდოვი), „ჩვენი პატარა ქალაქი“, „დედა კურაჟი“, „ბაკულას ღორები“, „მაცეკვე ტანგო“ და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „დათა თუთაშხია“, „სახლი ლესნაიაზე“, „ახალი არკადია“, „მარტოხელა მონადირე“ და სხვა.

მონაწილეობდა საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის რადიოთეატრის პროექტში „ლიტერატურული თეატრი“, რომელიც საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ თანადგომით განხორციელდა და რომლის მიზანია მსმენელებს გააცნოს გამოჩენილი ქართველი მწერლების ნაწარმოებების სრული აუდიო ვერსია.

ფილმოგრაფია
1978 — დათა თუთაშხია — კურუ
1979 — კარიერი
1980 — სახლი ლესნაიაზე — სტამბის მუშა
1982 — მარადისობის კანონი
1986 — ტერანგი
1986 — ახალი არკადია
1987 — ბრავო, ალბერ ლოლიშ!
1988 — ვამეხი მოდის (დაკარგული საგანძურის საძებნელად) — ცალთვალა
1988 — ქველი (კეთილისმყოფელი)
1989 — ტურანდოტი — ოლეგი
1989 — მარტოხელა მონადირე — მიხო
1991 — ვირთხა
1992 — ვალსი პეჩორაზე
1992 — ანას დაბადების დღე
2004 — დათქმულ დღეს
ცაგერის მუნიციპალიტეტის დროშა

ცაგერის მუნიციპალიტეტის დროშა — ცაგერის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ცაგერის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ, 2013 წლის 31 ოქტომბრის №60 დადგენილებით.

აღწერილობა
დროშა ჰორიზონტალურად გაყოფილია სამ ნაწილად:
 ნაწილი — ლაჟვარდის ველი, რომლის ცენტში მოთავსებულია ვერცხლის ჯვარი.
 ნაწილი — ვერცხლის ველი, რომელიც ზომით დროშის სიმაღლის 1/7-ია.
 ნაწილი — ზურმუხტის ველი, რომელზეც მოთავსებულია სამი ოქროს მტევანი.

დროშის პროპორცია 2:3.