iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ექს-ან-პროვანსი

ექს-ან-პროვანსი — ქალაქი სამხრეთ საფრანგეთში მდებარეობს პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირის რეგიონის, ბუშ-დიუ-რონის დეპარტამენტში. ქალაქი გაშენებულია ხმელთაშუა ზღვის ნაპირებზე. დასახლებული პუნქტიდან 30 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი მარსელი. ქალაქის ფართობი შეადგენს 186.08 კმ²-ს.

მოსახლეობა
2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 141,200 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას ოცდამესამე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 759 ადამიანს.

ისტორია
ქალაქი ექს-ან-პროვანსი დაარსდა ძვ.წ 123 წელს. მოგვიანებით შედიოდა რომის იმპერიის შემადგენლობაში. ძველი წელთაღრიცხვის 4 საუკუნეში კი რომის იმპერიის პროივინცია ნარბონის გალიაში. რომის იმპერიის კრიზისის პერიოდში ამ ადგილებს უკვე აკონტროლებდნენ ვესტგუთები. ფრანკების გაძლიერების შემდეგ ეს ტერიტორიები უკვე ფრანკთა სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა.

კლიმატი
ექს-ან-პროვანსის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებრევალი. ქალაქის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 586.7 მმ-ს.

დაძმობილებული ქალაქები
აშკელონი, ისრაელი, 1995 წლიდან
ბატი, დიდი ბრიტანეთი, 1977 წლიდან
კართაგენი, ტუნისი, 1993 წლიდან
კოიმბრა, პორტუგალია, 1982 წლიდან
გრანადა, ესპანეთი, 1978 წლიდან
პორუჯა, იტალია, 1970 წლიდან
ტიუბინგენი, გერმანია, 1960 წლიდან
გუგუნავა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი გუგუნავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ალექსანდრე გუგუნავა — პოლიტიკოსი, ფილოლოგი
დავით გუგუნავა — ლოტბარი, სამხედრო პირი
ვალერიან გუგუნავა — ეკონომისტი, თანამდებობის პირი
ივანე გუგუნავა — მხატვარი
ნანი გუგუნავა — პედაგოგი, სახელმწიფო მოხელე
ნიკოლოზ გუგუნავა — ექიმი
სიმონ გუგუნავა — პოეტი
ხელოსანი (მოხელე)

ხელოსანი (მოხელე, სახელოს მფლობელი) — გვიანფეოდალურ საქართველოში სახელოს სახელმწიფო სამსახურში მყოფი მოხელე. ხელოსნები იყვნენ მსხვილი სოფლების გამგებლები. მე-19 საუკუნის საქართველოში ამ პოსტს შეესაბამებოდა მამასახლისის თანამდებობა. ამ სახელოს მფლობელი იყო ან აზნაური, ან მსახური. მსახურები გლეხთა შორის ყველაზე მაღლა იდგნენ და მნიშვნელოვანი პრივილეგიებით სარგებლობდნენ (მათ ევალებოდათ საპატიო სამსახური — მოლაშქრეობა, ქეშიკობა და ა.შ. სანიმუშო სამსახურისათვის ბევრი მათგანი აზნაურის წოდებას იღებდა).
ნიმი

ნიმი — ქალაქი სამხრეთ საფრანგეთში მდებარეობს ლანგედოკი-რუსილონის რეგიონის, გარის დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 144,600 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას ოცდამეხუთე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 893 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 161.85 კმ²-ს. ქალაქის მერია ჟან პოლ ფურნი. ნიმის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.

ისტორია
ამ ადგილებში აღმოჩენია ადამიანის უძველესი ნასახლარები და სანადირო იარაღები. ბრინჯაოს ხანიდან ამ ტერიტორიაზე ინტენსიურად დაიწყო დასახლება. აქ უძველესი დროიდან სახლობდნენ გალები. ძვ. წ 121 წლიდან ეს ტერიტორია შევიდა რომის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, იმპერატორმა ავგუსტუსმა ამ ადგილებში დააარსა ახალი ქალაქი. რომაელების მიერ ამ ადგილებში აშენებული იქნა ამფითეატრი და სხვა ბევრი ანტიკური ხანის ხუროთმოძღვრების ძეგლები. რომის იმპერიის კრიზისის პერიოდში ამ ქალაქს აკონტროლებდნენ ვესტგუთები. საუკუნეში არაბებმა დაიპყრეს პირენეს ნახევარკუნძული, მათ სამხრეთ საფრანგეთის დაპყრობაც სცადეს მაგრამ უშედეგოდ.

1229 წლიდან ეს ქალაქი უკვე ემორჩილება საფრანგეთის მეფეს. საუკუნიდან ნიმში დაიწყო გავრცელება პროტესტანტიზმა. ნანტის ედიქტის გამოცემის შემდეგ ამ ტერიტორიაზე ფართოდ დაიწყეს დასახლება ჰუგენოტებმა.

დაძმობილებული ქალაქები
პრესტონი, დიდი ბრიტანეთი, 1955 წლიდან.
ვერონა, იტალია, 1960 წლიდან.
ბრაუნშვაიგი, გერმანია, 1962 წლიდან.
პრაღა, ჩეხეთი, 1967 წლიდან.
ოდერის ფრანკფურტი, გერმანია, 1976 წლიდან.
სალამანკა, ესპანეთი, 1979 წლიდან.
რიშონ ლე ციონი, ისრაელი, 1986 წლიდან.
მექნესი, მაროკო, 2005 წლიდან.
ტური (საფრანგეთი)

ტური — ქალაქი დასავლეთ საფრანგეთში. მდებარეობს ცენტრის რეგიონის, ენდრი და ლუარას დეპარტამენტში. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 136,942 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას ოცდამეექვსე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 3,986 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 34.36 კმ²-ს. ტურის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.

დაძმობილებული ქალაქები
მიულხეინ ნა-რუდე, გერმანია, 1962 წლიდან
სეგოვია, ესპანეთი, 1972 წლიდან
პარმა, იტალია, 1976 წლიდან
ლოიანი, ჩინეთი, 1982 წლიდან
სპრინფილდი, აშშ, 1984 წლიდან
ტრუა-რივერი, კანადა, 1987 წლიდან
ტაკამაცუ, იაპონია, 1988 წლიდან
ბრაშოვი, რუმინეთი, 1990 წლიდან
მინეაპოლისი, აშშ, 1991 წლიდან
სარატოვი, რუსეთი
მარიბორი, სლოვენია
ვილერბანი

ვილერბანი — ქალაქი აღმოსავლეთ საფრანგეთში, მდებარეობს ოვერნი-რონა-ალპების რეგიონის რონას დეპარტამენტში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 139,596 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას ოცდამერვე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 9,614 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 14.52 კმ²-ს. ვილერბანის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.

დაძმობილებული ქალაქები
აბანილია, ესპანეთი
მოგილიოვი, ბელარუსი
აბოვიანი, სომხეთი
ხაბაროვსკი, რუსეთი
ბათ-იამი, ისრაელი
ალჟირის დროშა

ალჟირის სახელმწიფო დროშა (არაბულად: , ფრანგულად: ') შედგება ორი ტოლი - მწვანე და თეთრი ვერტიკალური ზოლისაგან, რომლის ცენტრშიც მოთავსებულია წითელი ვარსკვლავი და ნახევარმთვარე. თეთრი ფერი აღნიშნავს სიმშვიდეს; მწვანე - ბუნების სილამაზეს; წითელი კი იმ ადამიანთა სისხლს, რომლებიც იბრძოდნენ ალჟირის დამოუკიდებლობისათვის (1954 წლიდან 1962 წლამდე), ვარსკვლავი და ნახევარმთვარე კი ისლამს აღნიშნავს.
ალამი ალჟირის სახელმწიფო დროშად არჩეულ იქნა 1962 წლის 3 ივლისს. დროშის ეს ვერსია გამოყენებული იყო ალჟირის დევნილი მთავრობის მიერ 1958 წლიდან 1962 წლამდე.
დროშის დიზაინი მოდის ამირა აბდელ კადირის დროშისაგან ( საუკუნე), რომელიც შედგებოდა ორი ერთნაირი - მწვანე და თეთრი ზოლისაგან, რომლის შექმნაზეც გავლენა მოახდინა ალჟირის რეგენტობის დროშამ (- საუკუნეები), რომელიც შედგებოდა წითელ ფონზე თეთრი ნახევარმთვარისა და ვარსკვლავისაგან (იგივენაირი, როგორიც დღევანდელი თურქეთის დროშა; ალჟირის რეგენტობა ავტონომიური ოლქი იყო თურქეთის იმპერიაში). დროშის წარმოშობის ისტორია ბუნდოვანია - ფიქრობენ, რომ იგი შექმნა მესალი ჰაჰიმ (ნაციონალისტი ლიდერი) 1928 წელს.
ალჟირული ფლოტი ალმად იყენებს ნაციონალურ დროშას წითელი გადაჯვარედინებული ღუზების ემბლემით მარცხენა კუთხეში.

წყაროები ინტერნეტში
ალჟირის სახელმწიფო დროშა
ჰომეოპათია

ჰომეოპათია ( — „მსგავსი“ და — „ტანჯვა“) — ცრუმეცნიერული (ფსევდომეცნიერული) ალტერნატიული მედიცინის სისტემა, რომლის მიხედვითაც დაავადების სამკურნალოდ საჭიროა ხშირად და მცირე დოზით ისეთი წამლების მიღება, რომელთა დიდი დოზა ჯანმრთელ ადამიანში გამოიწვევდა ამ დაავადების მსგავს სიმპტომებს. მისი ფუძემდებელია, გერმანელი ექიმი სამუელ ჰანემანი.

„ჰომეოპათია“ იყენებს მცენარეულ, მინერალურ და ცხოველურ სამკურნალო საშუალებებს უმცირესი დოზით და „მსგავსების პრინციპით“ („მსგავსების პრინციპი“ ნიშნავს მკურნალობა „მსგავსისა მსგავსით“: იმ პათოგენეზს, რომელსაც პრეპარატი იწვევს დიდ დოზაში, მკურნალობს უმცირესი დოზით). ანუ თავისი არსით ჰომეოპათია ეს არის ბიომარეგულირებელი თერაპია, რომელიც არ სტიმულირებს ან არ თრგუნავს ამა თუ იმ პათოლოგიურ პროცესს.

იგი მართავს და აწესრიგებს ორგანიზმის ადაპტაციურ მექანიზმებს და ხელს უწყობს ორგანიზმის თვითგანკურნების მექანიზმს თითოეული ადამიანის ინდივიდუალური თავისებურებების გათვალისწინებით. ჰომეოპათია არ არის მარტო მკურნალობის მეთოდი, ის ახალი მიმართულებაა, მკურნალობის ახალი, სრულიად განსხვავებული სისტემაა მედიცინაში. იგი ადამიანის ორგანიზმს და მასში არსებულ პათოლოგიებს განიხილავს არა ცალ-ცალკე სისტემების მიხედვით, არამედ მთლიანობაში და ერთ ადამიანში არსებულ რამდენიმე პათოლოგიას ლოგიკურად უკავშირებს ერთმანეთს, აღწერს ზოგად პათოლოგიურ კანონებს და გვიხსნის, თუ რატომ უვითარდება ამა თუ იმ ადამიანს ესა თუ ის პათოლოგია.
ზაზა ბურჭულაძე

ზაზა ბურჭულაძე (დ. 9 სექტემბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი მწერალი, სცენარისტი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის 55-ე საშუალო სკოლა და თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია — მონუმენტურ-დეკორატიული მოხატვის ფაკულტეტი. 1998 წლიდან წერს ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში: „არილი“, „ალტერნატივა“, „ანაბეჭდი“, „ცხელი შოკოლადი“, „ტაბულა“. იყო „რადიო თავისუფლების“ საავტორო ბლოგის ავტორი. არის კავკასიის მედია სკოლის ლექტორი, სადაც კითხულობს კურსს „პოპ-მექანიკა“. 2001 წლამდე იბეჭდებოდა გრეგორ ზამზას ფსევდონიმით. ქართულ ენაზე თარგმნილი აქვს ფ. მ. დოსტოევსკის, დ. ხარმსის, ვ. სოროკინის, მ. ელიზაროვის, ა. ბიტოვის პროზა. 2007 წელს შეასრულა მთავარი როლი მხატვრულ ფილმში „ჯაყოს ხიზნები“ (ფილმი გადაღებულია მიხეილ ჯავახიშვილის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით). 2011 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტმა რომანისთვის „გასაბერი ანგელოზი“ მიანიჭა პრემია „წლის საუკეთესო რომანი“.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1912)

1912 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები 5 ნოემბერს გაიმართა და სამ ძირითად კანდიდატს შორის დაძაბული ბრძოლით აღინიშნა, რომელთაგან ორ კანდიდატს პრეზიდენტობის გამოცდილება ჰქონდა. მოქმედი პრეზიდენტი უილიამ ჰოვარდ ტაფტი ნომინირებულ იქნა რესპუბლიკელების მიერ პარტიის კონსერვატიული ფრთის მხარდაჭერით. ყოფილმა პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა რესპუბლიკელთა ნომინაცია ვერ მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი კონვენცია მოიწვია და პროგრესული პარტია დააარსა. ახალმა პარტიამ რუზველტი პრეზიდენტობის კანდიდატად წამოაყენა და ასევე დიდი შტატების ადგილობრივ არჩევნებში თავისი კანდიდატები დაასახელა. დემოკრატი ვუდრო უილსონი მხოლოდ 46-ე კენჭისყრის შემდეგ იქნა პარტიის მიერ ნომინირებული გავლენიანი დემოკრატის უილიამ ბრაიანის მხარდაჭერის წყალობით.

უილსონმა არჩევნებში ორივე ძირითადი კონკურენტი დაამარცხა, მოიპოვა ამომრჩეველთა კოლეგიის ხმების დიდი უმრავლესობა და მოსახლეობის ხმების 42%. ამ გამარჯვებით იგი 1892 წლის შემდეგ პირველი დემოკრატი გახდა, ვინც არჩევნებში გაიმარჯვა. ეს არჩევნები ბოლო იყო, სადაც მეორე ადგილზე გასული კანდიდატი დემოკრატებს ან რესპუბლიკელებს არ წარმოადგენდა და პირველი, სადაც კონტინენტური აშშ-ის 48-ვე შტატი მონაწილეობდა.
რაფ-2203

-2203 ლატვია — სერიულად გამოშვებული მიკროავტობუსი, რომელიც ჩვეულებრივ, გამოიყენებოდა სამარშრუტო ტაქსად.

ისტორია
-2203 შეიქმნა რიგაში, ახლად აშენებულ ქარხანაში, რომელსაც უკვე ჰქონდა გამოშვებული -977 მოდელის მიკროავტობუსები. მისი სერიული წარმოება მიმდინარეობდა 1976–1997 წლების შუალედში და სულ დაგეგმილი იყო 17 000 მიკროავტობუსის გამოშვება, მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით. -2203-ს ჰქონდა 11 დასაჯდომი ადგილი, შიდა დეტალები სრულად იყო გადმოტანილი „ვოლგის“ -24 მოდელიდან, ხოლო კარი, მისი წინამორბედის — -977-ის მსგავსად 4 ჰქონდა: ერთი მძღოლის, ორი მგზავრებისთვის და ერთიც საბარგულთან.

სულ მალე გამოვიდა მისი ახალი მოდიფიკაცია გაზრდილი კომფორტით, ჰქონდა რვა დასაჯდომი ადგილი და იყო ლუქსის კლასის. იგი მრავალშვილიანი ოჯახებისთვის იყო განკუთვნილი, თუმცა ამ სახის ვარიანტი ძალიან მცირე ოდენობით გამოვიდა. 1987 წელს კი მოდერნიზაციის შედეგად დაუყენეს -24-10-ის ახალი ძრავა -402 და ახალი მუხრუჭები. აღნიშნულ მოდიფიკაციას ეწოდა -22038.

უარყოფითი მხარეები
-2203-ს აქვს ბევრი ტექნიკური პრობლემა, თუმცა მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანი სამია: 1. არაკომფორტულია, ვინაიდან მისი ძრავა ახლოსაა განთავსებული სამგზავრო სივრცესთან, ამასთან ვერ ერევა ავტომობილის სიმძიმეს და მეტად ხმაურობს. 2. არ უვარგა საჭე. 3. უჭირს სველ გზებზე მოძრაობა, რაც ხშირად ავარიის მიზეზიც ხდება.

მოდიფიკაციები
-22038 — მოდერნიზებული ვარიანტი რომელსაც ჰქონდა -24-10-ის ახალი ძრავა -402
-2203 ლიუქსი — ეს მოდელი იყო მეტად კომფორტული, ასევე გააჩნდა 8 დასაჯდომი ადგილი და გათვლილი იყო მრავალშვილიანი ოჯახებისთვის
-2203 სასწრაფო — გადაკეთებული იყო სასწრაფო დახმარების მანქანად, რომელსაც დღემდე იყენებენ
-2203 პოლიციის — განკუთვნილი იყო პოლიციის ქვედანაყოფებისთვის
-2203 სამხედრო — განკუთვნილი იყო სამხედროებითვის
ბალფურის დეკლარაცია

ბალფურის დეკლარაცია — 1917 წლის 2 ნოემბერს გამოქვეყნებული დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც ბრიტანეთის იმპერია მხარს უჭერდა ისრაელის მიწაზე (პალესტინაში) „ებრაელი ხალხისათვის ეროვნული კერის“ ჩამოყალიბებას.

პალესტინაში ებრაელთა ლეგალურად დასახლების უფლებაზე 1917 წლიდან დაიწყო მოლაპარაკება დიდი ბრიტანეთის მთავრობასა და სიონისტურ ფედერაციას შორის, რომელსაც ძალიან აქტიურად წარმოადგენდა ამ ფედერაციის პრეზიდენტი, შემდგომში ისრაელის სახელმწიფო პირველი პრეზიდენტი ხაიმ ვაიცმანი. 1917 წლის 2 ნოემბერს, დიდი ბრიტანეტის მთავრობის სახელით, საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლორდმა ბალფურმა სიონისტური ფედერაციისათვის გასაცნობი საბოლოოდ შეთანხმებული ტექსტი გაუგზავნა ცნობილი ბანკირების, როტშილდების ბრიტანული შტოს წარმომადგენელს, ლორდ როტშილდს.

დეკლარაციის ტექსტი
აღსანიშნავია, რომ 1917 წლის 4 ივნისს, საფრანგეთის მთავრობამაც მისცა წერილობითი დაპირება სიონისტებს, რომელთაც ნაჰუმ სოკოლოვი წარმოადგენდა, რომ იგი მხარს დაუჭერდა ებრაელი ერის აღორძინებას იმ მიწაზე, საიდანაც ისრაელის ხალხი განიდევნა მრავალი საუკუნის წინ. ამ დოკუმენტმა, თუმცა ის ბუნდოვანი იყო (განსაკუთრებით გეოგრაფიულად: კონკრეტულად არ ზუსტდებოდა ის მიწა, რომელსაც გულისხმობდნენ ტექსტის ავტორები), გარკვეული იმპულსი მისცა დიდი ბრიტანეთის მთავრობას, საკუთარი გარანტიები (ასევე საკმაოდ ბუნდოვანი) მიეცა სიონისტებისათვის.

„ბალფურის დეკლარაციის“ გამოქვეყნებით, ლონდონი ცდილობდა დაესწრო ბერლინისათვის, რომელიც ასევე ცდილობდა ებრაელობის მხარდაჭერის მოპოვებას. გერმანიის მთავრობამაც გამოაქვეყნა ანალოგიური დეკლარაცია 1918 წლის 5 იანვარს, რომელსაც ისრაელში გამოცემული ენციკლოპედია „ნელთბილს“ უწოდებს ( 1999,160)

ბრიტანულ დოკუმენტს მეტი მნიშვნელობა ენიჭება, ვინაიდან სწორედ ბრიტანელებმა დაიპყრეს პალესტინა და „ბალფურის დეკლარაცია“ პრაქტიკაში მათ განახორციელეს.

ბრიტანეთის მთავრობამ ეს დოკუმენტი გამოაქვეყნა იმ იმედით, რომ ამერიკის ებრაელობის მხარდაჭერას მოიპოვებდა აშშ-ის მსოფლიო ომში ჩასაბმელად. გარდა ამისა, ლონდონი მიიჩნევდა, რომ ამით დააჯერებდა რუსეთის ებრაელობას, გავლენა მოეხდინათ რუსეთის მთავრობაზე ომში მონაწილეობის გასაგრძელებლად.

რაც შეეხება შორს მიმავალ გეოპოლიტიკურ გეგმებს, ბრიტანეთის მთავრობა, როგორც ჩანს, მიიჩნევდა, პალესტინაში ებრაული კერის შექმნა გაზრდიდა ლონდონის გავლენას ამ სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ტერიტორიაზე. უნდა ითქვას, რომ „ბალფურის დეკლარაციამ“ თავიდანვე არაერთგვაროვანი დამოკიდებულება გამოიწვია. ის სიხარულით მიიღო მსოფლიო ებრაელობამ, მაგრამ არ ცნო არც ერთი არაბული ქვეყნის მთავრობამ. ზოგიერთი არაბი მოღვაწე იმასაც კი ამბობდა, რომ „ბალფურმა მისცა მიწა, რომელიც მას არ ეკუთვნოდა, ხალხს, რომელსაც მასზე უფლება არ ჰქონდა“. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ ბევინს უთქვამს, რომ „ბალფურის დეკლარაცია იყო ბრიტანული საგარეო პოლიტიკის უდიდესი შეცდომა მეოცე საუკუნეში“.

1918 წელს, „ბალფურის დეკლარაცია“ საფრანგეთმა და იტალიამ ცნეს. ის შეიტანეს სევრის ხელშეკრულებაში (1920 წ). 1922 წელს მას დაეთანხმა აშშ-ის კონგრესი. 1922 წელსვე ის აისახა ერთა ლიგის მიერ რატიფიცირებულ დოკუმენტში, რომლის ძალითაც, პალესტინის მართვის მანდატი მიეცა დიდ ბრიტანეთს. ამრიგად, „ბალფურის დეკლარაციამ“ საერთაშორისო ვალდებულების ხასიათი შეიძინა.
უნივერსალური დიზაინი

უნივერსალური დიზაინი ან უნივერსალური გეგმარება (იგივე ინკლუზიური დიზაინი) — ისეთი შენობების, ნაწარმის და გარემოს ფართო სპექტრის იდეები, რომლებიც ხელმისაწვდომია ასაკოვანი პირებისთვის და პირებისთვის შეზღუდული შესაძლებლობებით და მათ გარეშე. გარემოს შემუშავებაში იგულისხმება ისეთი შენობების აგება, რომლებშიც გათვალისწინებულია უსაფრთხოების წესები.

ხელმისაწვდომი გარემოს კონცეფცია წარმოიშვა საუკუნის მეორე ნახევარში. იგი პირველად ჩამოყალიბდა სელვინ გოლდსმითის მიერ წიგნში „პროექტირება ინვალიდებისთვის“. მაგალითად, მის მიერ შემოთავაზებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი იდეა, რომელიც დღეს სტანდარტად არის ქცეულია, დაბალი ბორდიურია, საარქიტექტურო გარემოს აუცილებელი ნაწილი. თავად ტერმინი უნივერსალური დიზაინი, ესთეტიკისა და ხელმისაწვდომი მოხმარების პროდუქტების თუ გარემოს პროექტირების დახასიათებისთვის პირველად გამოიყენა რონალდ მეისმა.

უნივერსალური დიზაინი ნიშნავს დიზაინის მიმართულების ისეთ განვითარებას, რათა შემუშავდეს გარემო და ნაწარმი, რომლის გამოყენებისთვის არ არის აუცილებელი სპეციალური ადაპტირება. მიმართულების ყველა ძირითადი მდგომარეობა ეფუძნება უფრო ადრეულ ბარიერულ კონცეფციას, რომელიც უზრუნველყოფს მოძრაობის ისეთ ხელმისაწვდომობას, რომელიც გულისხმობს შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების მიერ ადაპტირებული და სარეაბილიტაციო ტექნიკის გამოყენებას. ტერმინის ავტორი აგრეთვე გულისხმობს ესთეტიურ შემადგენელს. ამჟამად ინტერესი უნივერსალური დიზაინისადმი იზრდება, ვინაიდან დაბადებიდან თანდაყოლილი ტრავმების ან შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებსაც საზოგადოების ცხოვრებაში აქტიური მონაწილეობის მიღების საშუალებათა არჩევანი გაეზარდათ.

გარემო, შექმნილი დიზაინის ასეთი მიმართულების გათვალისწინებით, ხელსაყრელია არა მხოლოდ შშმ პირებისთვის, არამედ საზოგადოების დანარჩენი წევრებისთვისაც. ასეთი ნაწარმის მაგალითია პანდუსები თუ ავტობუსები, რომელთა სალონი თუ კარი ადაპტირებულია ყველასთვის.

პრინციპები
ჩრდილოეთ კაროლინის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჩამოყალიბდა მიმართულების შემდეგი პრინციპები:
საზოგადოებრივი თანასწორობა
მოქნილობა გამოყენებისას
მარტივი და ინტუიციური დიზაინი
მარტივად აღსაქმელი ინფორმაცია
მისაღები შეცდომა (ტექნიკური პრობლემების მინიმუმამდე დაყვანა)
მინიმალური ფიზიკური ძალის გამოყენება
ზომა და სივრცე წვდომისთვის და გამოყენებისთვის
აბანკაი

აბანკაი — ქალაქი ცენტრალურ პერუში, აპურიმაკის რეგიონისა და აბანკაის პროვინციის დედაქალაქი. ცნობილია, რომ დღევანდელი აბანკაის ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ ინკების მოსვლამდე. კეჩუას ტომის მოსვლამდე ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობდა ჩანკას ტომი. ესპანელმა კონკისტადორებმა ქალაქს ამანკაი, მეფეთა ქალაქი უწოდეს. შემდგომში სახელი ამანკაი გარდაიქმნა თანამედროვე სახელად ამანკაი.
ევროპის ავტომაგისტრალი E70

ევროპის ავტომაგისტრალი 70 — ევროპის ავტომაგისტრალი, რომელიც ათ ევროპულ ქვეყანას და ერთ საბორნე გადასასვლელს გადის, ბულგარეთის ქალაქ ვარნასა და თურქეთის ქალაქ სამსუნს შორის. იგი იწყება ესპანეთის ქალაქ ლა-კორუნიაში და მთავრდება საქართველოს ქალაქ ფოთში. მარშრუტის სიგრძე — 5114 კმ.

ავტომაგისტრალი გადის შემდეგ ქვეყნებზე:

საბორნე გადასასვლელი შავ ზღვაზე

სარფი – ბათუმი – ქობულეთი – ფოთი
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში — 2014 წლის მონაცემებით პერუში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 12 ძეგლია.

სია
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

მდებარეობა
მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატები
2009 წელს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატების სიაში კიდევ 5 პერუს ძეგლი იყო:
ქალაქ ტრუხილიოს ისტორიული ცენტრი
პაჩაკამაკის არქეოლოგიური კომპლექსი
ქალაქ კახამარკის ისტორიული ცენტრი
ტბა ტიტიკაკა
ჰორაციუსთა ფიცი

ჰორაციუსთა ფიცი — 1784 წელს ჟაკ-ლუი დავიდის მიერ შექმნილი ნახატი, რომლის შესასრულებლად იგი საგანგებოდ ჩავიდა რომში და თავისი შედევრი პირველად გამოფინა. მომდევნო წელს „ჰორაციუსთა ფიცი“ უკვე პარიზელებმა ნახეს. ტილოზე ძველი რომის რესპუბლიკის დამცველი სამი ძმა ჰორაციუსია გამოსახული. ფიგურები სამი თაღის ჩაბრუნებულად, მუქ ფონზეა გამოსახული, განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს სურათის ცენტრალურ ნაწილში მდგომი ცეცხლისფერმოსასხამიანი მამა ჰორაციუსი. მას ხელთ უპყრია სამი მახვილი, რომლებიც რომის რესპუბლიკის მტრების წინააღმდეგ საბრძოლველად გულანთებულ სამ შვილს უნდა გადასცეს. ვაჟებს მამისკენ ერთსულოვნად გადაუდგამთ გაბედული ნაბიჯი და მახვილებისაკენ მტკიცედ შეუმართავთ ხელი. მეომრების ვაჟკაცურ თავგანწირვას მამა ჰორაციუსის უკან მსხდომი ქალების მწუხარება უპირისპირდება.

ტილოზე ასახულია მოქალაქეობრივი ღირსება, რესპუბლიკური იდეალები და სამშობლოს დასაცავად სიცოცხლის გაწირვის მოწოდება.
ფიცი ბურთაობის სათამაშო დარბაზში

„ფიცი ბურთაობის სათამაშო დარბაზში„ — ჟაკ-ლუი დავიდის სურათი, რომელიც შექმნა 1792 წელს. ეს ნახატი ერთ-ერთი ცნობილი ნაშრომია დავიდის შემოქმედებაში. ეს ისტორიული მოვლენა წინ უძღვოდა საფრანგეთის რევოლუციას.

20 ივნისს დეპუტატები სამუშაოდ მივიდნენ, მესამე წოდების სხდომათა დარბაზი ჩარაზული დახვდათ. დახურული კრების წინ, კოკისპირულ წვიმაში შეკრებილმა დეპუტატებმა ბურთაობის სათამაშო დარბაზს შეაფარეს თავი. სურათზე ასახულია ბურთის სათამაშო დარბაზში ერთგულების ფიცის დადება. ისინი დებდნენ ფიცს რომ არ დაიშლებოდნენ სანამ კონსტიტუციას არ შეიმუშავებდნენ. იაკობინთა კლუბმა ამ მოვლენის ასახვა დავიდს ანდო. სურათზე ასახულია ორატორის აღმართული მარჯვენა, ფეხზე მდგარი დეპუტატების აწვდილი ხელები, ზედმიწევნით გადმოგვცემს დაძაბული ატმოსფეროს სულისკვეთებას.
პერუს კოლუმბამდელი ისტორია

პერუს კულტურათა და ანდების რეგიონის განვითარების ცხრილი შედგენილია ედვარდ ლენინგის მიერ და მას იყენებს არქეოლოგთა სხვადასხვა ჯგუფი. დათარიღების ალტერნატიული სისტემა შეიმუშავა ლუის ლუმბრერასმა. გვიანდელი ჰორიზონტის კულტურათა უმეტესობა და გვიანდელი შუალედური პერიოდის ზოგიერთი კულტურა 1493 წ. შეუერთდა ინკას იმპერიას, მაგრამ პერიოდი სრულდება 1534 წ., როდესაც ინკების იმპერია დაეცა ესპანური კოლონიალური ომების შედეგად. პერიოდთა შორის ქრონოლოგიური საზღვრების უმრავლესობა დაკავშირებულია გვალვების დაწყებასთან, ან დამთავრებასთან, რის შედეგადაც მეურნეობა გადადიოდა დაბლობიდან მაღალმთიან რეგიონებში, ან პირიქით; შესაბამისად ხდებოდა სხვადასხვა კულტურათა დასასრული და დასაწყისი.

ცხრილი არ შეიცავს უკანასკნელი წლების აღმოჩენებს, როგორიც არის მაგ. ნორტე-ჩიკოს კულტურა.

ლუის ლუმბრერასის ალტერნატიული ქრონოლოგიური ცხრილი:
მარატის სიკვდილი

„მარატის სიკვდილი“ — ჟაკ-ლუი დავიდის ნახატი, რომელიც შეიქმნა 1793 წელს. „მარატის სიკვდილში“ ასახულია ფრანგი რევოლუციონერის მარატის სიკვდილის სცენა. რევოლუციის მოწინააღმდეგეებმა ავადმყოფ მარატთან შეაგზავნეს მკვლელი, რომელმაც სამკურნალო აბაზანაში მყოფი იაკობინთა ბელადი სიცოცხლეს გამოასალმა. მარატის ვერაგულმა მკვლელობამ შეაძრწუნა დავიდი. იგი მაშინვე თავის მეგობრის ბინაში გაეშურა. ნახევრად ჩაბნელებულ სააბაზანოში გადახატა მიცვალებულის სახე, სამი თვის დაძაბული მუშაობის შემდეგ კი შექმნა „მარატის სიკვდილი“. ეს სურათი დავიდმა ეროვნულ კონვენტს გადასცა საჩუქრად.

მუქ ფონზე გამოსახული მარატის სხეული ქანდაკებას მოგვაგონებს, დაჭრილს თავი უკან აქვს გადაგდებული, ჭრილობიდან კი სისხლი ჟონავს. მარცხენა ხელში უჭირავს ბარათი, რომელიც მკვლელს მის სახლში შესაღწევად დაეხმარა, მარცხენა ხელი უღონოდ აქვს დაშვებული იატაკისკენ, თუმცა ხელში კალამი უჭირავს. იატაკზე გდია მკვლელის დანა. ამით დავიდი ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ მკვლელმა მარატი სასიკვდილოდ სწორედ მისი კალმის გამო გაიმეტა, მაგრამ ამით მკვლელმა მას მხოლოდ სიცოცხლე წაართვა, ხოლო მისი აზრები უკვდავად დარჩა.
ფრანსისკო ხავიერ დე ლუნა პისარო

ფრანსისკო ხავიერ დე ლუნა პისარო — (3 ნოემბერი 1780, არეკიპა – 9 თებერვალი 1855, ლიმა) — პერუელი მღვდელი და პოლიტიკური მოღვაწე. ორჯერ 1822 და 1833 წწ. მცირე ხნით ეკავა პერუს დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობა.

ბიოგრაფია
განათლება მიიღო მშობლიურ ქალაქში. კუსკოს უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ გახდა ღვთისმეტყველებისა და სამართლის მასწავლებელი არეკიპის სემინარიაში. შემდეგ გაემგზავრა ესპანეთში სადაც გამოვიდა ნაპოლეონის შეჭრის საწინააღმდეგოდ. პერუში დაბრუნების შემდეგ გახდა სან-ფერნანდოს სამედიცინო კოლეჯის რექტორი.

აქტიურად უჭერდა მხარს პერუს დამოუკიდებლობას.

1846 წელს გახდა ლიმის არქიეპისკოპოსი.