iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბუკა

ბუკა — მარჯნის კუნძული წყნარ ოკეანეში, სოლომონის არქიპელაგში. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება აილენდსის რეგიონის ბუგენვილის ავტონომიურ რეგიონს. ფართობი შეადგენს 682,3 კმ²-ს. კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 50 000 კაცს. სიმჭიდროვე — 73,282 კაცი/კმ²-ზე. დასახლებულია მელანეზიელებით.

გეოგრაფია
ბუკა — შედარებით ბრტყელი კუნძულია დაახლოებით 52 კმ ჩრდილოეთ-სამხრეთის მიმართულებით, და 18 კმ-მდე სიგანით დასავლეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. ის გამოყოფილია ბუგენვილის კუნძულიდან ვიწრო, ღრმა და სწრაფი დინების მქონე სრუტით, რომლის სიგანეა დაახლოებით 200 მეტრი. დასავლეთის სანაპიროს გასწვრივ არსებობს პატარა მთის ქედი. ყველაზე მაღალი წერტილი ზღვის დონიდან არის მთა ბეი, სიმაღლით — 498 მეტრი.

ისტორია
აღმოჩენილია 1767 წლის 25 აგვისტოს ინგლისელი კაპიტნის ფილიპ კარტერეტის მიერ. მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძულზე მიმდინარეობდა ბრძოლები ავსტრალიას, აშშ-სა და იაპონიას შორის.

ეკონომიკა
კუნძულ ბუკის ეკონომიკა შეიძლება დაიყოს ქალაქის და სოფლის სექტორებად. სოფლის სექტორი ხასიათდება ნატურალური მეურნეობით, ძირითადად მოჰყავთ ბატატი. აწარმოებენ კოპრას და კაკაოს.

ქალაქის სექტორი განვითარების სტადიაშია. არსებობს რამდენიმე მცირე ბიზნესის საწარმო.
ფერგუსონი

ფერგუსონი — ერთ-ერთი ვულკანური, უდიდესი კუნძული დ’ანტრკასტოს კუნძულებში, სოლომონის ზღვაში. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. კუნძულზე წარმოდგენილია სამი დიდი ვულკანი. კუნძულის ფართობი შეადგენს 1436,7 კმ²-ს. 1971 წლის აღწერის მონაცემებით კუნძულის მოსახლეობა 13 000 კაცს შეადგენდა. სიმჭიდროვე — 9,049 კაცი/კმ². ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის. კუნძულზე მთავარი დასახლებული პუნქტია სალამო.

გეოგრაფია
კუნძული მდებარეობს დ’ანტრკასტოს კუნძულების ცენტრალურ ნაწილში. კუნძული წაგრძელებულია სიგრძეში მიმართულებით ჩრდილო-დასავლეთი — სამხრეთ-აღმოსავლეთი 64 კმ-ზე, სიგანით 7 — 30 კმ, სანაპირო ზოლის სიგრძე — 225 კმ. უახლოესი კუნძულია გუდენაფი (მისგან გამოყოფილია მორზბის სრუტით, სიგანით დაახლოებით 4 კმ), ნორმანბი, დობუ (მისგან გამოყოფილია დოუსონის სრუტით, სიგანით დაახლოებით 3 კმ), სანაროა, ამფლეტის კუნძულები (10 კმ-ით ჩრდილოეთით). სანაპირო ზოლი საკმაოდ დაკლაკნილია. ყველაზე დიდი ყურეებია — ჰიუზი (კუნძულის ჩრდილოეთით), სეიმური (დასავლეთით), გომვა და ნუმანუმა (სამხრეთით). კუნძულის რელიეფი უმეტესად მთიანია. კარგადაა განვითარებული ჰიდროგრაფიული ქსელი: ბევრი მდინარეები (ყველაზე დიდებია ბამაი, სალამო და ასაპოი) და ტბები (ყველაზე დიდია ლავუ, ფართობი 1600 ჰა. ტბის გარშემო მიდამო, ფართობით 5000 ჰა ნაკრძალია. გეოლოგიური თვალსაზრისით ის წარმოადგენს დიდ ნატეხს, ჩამოყალიბებულს ცარცული სისტემის პერიოდის დროინდელი ქანებით, გარღვეული პლიოცენური გრანოდიორიტული ინტრუზიით. დიდ ნატეხის წიბოებზე მდებარეობს სამი პლეისტოცენ-ჰოლოცენური ვულკანი. კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთით, სეიმურის სრუტის ნაპირზე — ვულკანი კაკულა, დიამეტრით დაახლოებით 5 კმ და სიმაღლით 610 მ. ქმნის ლიპარიტებით და ობსიდიანებით ჩამოყალიბებულ პლატოს, ჯამელელეს სოლფატარული ველით. კუნძულის აღმოსავლეთით — ვულკანური კრატერი ლამონაი, სიმაღლით 490 მ და დიამეტრით დაახლოებით 2 კმ. ავლენს ფუმაროლურ აქტიურობას. კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთში — კრატერი ოიუა, სიმაღლით 370 მ და დიამეტრით დაახლოებით 1 კმ. ბოლო ამოფრქვევა მოხდა დაახლოებით 1350 წელს. სამხრეთით არსებობს დეიდეის სოლფატარები. ვულკანი ავლენს ფუმაროლურ აქტიურობას. კუნძულის ყველაზე მაღალი წერტილია მთა კილკერანი, სიმაღლით 2073 მ, რომელიც მდებარეობს ჰიუზის სრუტის ნაპირზე

კუნძულის კლიმატი სუბეკვატორული მუსონურია ნალექების დიდი რაოდენობით (წვიმიანი პერიოდი — მარტი—ოქტომბერი) და წლის განმავლობაში ტემპერატურის უმნიშვნელო ცვალებადობით. კუნძული დაფარულია ტროპიკული ტყეებით. ფლორა და ფაუნა საკმაოდ მრავალფეროვანია, არსებობს რამდენიმე ენდემური სახეობა ( — კუნძულ ფერგუსონის ზოლიანი ოპოსუმი და სხვები).

ისტორია
პირველი ევროპელი, რომელიც ესტუმრა კუნძულს იყო ინგლისელი კაპიტანი ჯონ მორზბი. იგი კუნძულს ესტუმრა 1873 წელს და სახელი მას ჯეიმზ ფერგუსონის პატივსაცემად დაარქვა, რომელიც 1873—74 წლებში იყო ახალი ზელანდიის გენერალ-გუბერნატორი.

მოსახლეობა
1971 წლის აღწერის მიხედვით.
საკარი

საკარი — კუნძული წყნარ ოკეანეში. მდებარეობს პაპუა-ახალ გვინეაში. ადმინისტრაციულად შედის მომასეს რეგიონის მორობეს პროვინციაში. კუნძულის ფართობი შეადგენს 30 კმ²-ს.

გეოგრაფია
ელიპტიკური ფორმის კუნძული (9 კმ 7 კმ-ზე). კუნძული ამოწეულია ზღვის ფსკერიდან 2500 მეტრით და 200 მეტრ სიღრმეზე მიერთებულია წყალქვეშა კედლით კუნძულ უმბოისთან. კუნძულის საფუძველი აგებულია ავგიტური ბაზალტებით, ხოლო მისი ზედა ნაწილი — ლაბრადორიტული ბაზალტებით. ვულკანური კრატერი, დიამეტრით 1,5 კმ, შევსებულია ტბით, კუნძულის სამხრეთ ნაპირზე არსებობს ცხელი წყაროები. ვულკანური კუნძული ჩამოყალიბდა იმავე დასახელების ვულკანისაგან, ბისმარკის ზღვაში. ჩამოყალიბების სავარაუდო დროა — ჰოლოცენის ეპოქა.
ბაჰრეინის მარგალიტების ბილიკი

ბაჰრეინის მარგალიტების ბილიკი — 3,5 კილომეტრის სიგრძის ბილიკი, რომელიც მდებარეობს ბაჰრეინის კუნძულ მუჰარაქზე. ბაჰრეინის ისტორიის უდიდესი პერიოდი ის გამოიყენებოდა მარგალიტის გადამზიდთა მიერ ადრეულ 1930-იან წლებამდე. ეს პროცესი შეწყდა მას შემდეგ, რაც იაპონიასთან კონკურენციის გამო ბაჰრეინის მარგალიტების სავაჭრო ორგანიზაცია გაკოტრდა.

მარგალიტების მოპოვება ბაჰრეინში ძვ. წ. 2000 წლიდან წარმოებდა. მის შესახებ პირველად ასირიულ წყაროებშია მოხსენიებული. ბილიკი მოიცავდა კუნძულის 17 შენობას, მოლუსკების ზღვის პირას მდებარე სამ ადგილს, სანაპიროს ნაწილს და ბუ მაჰირის ციხესიმაგრის ბულვარს მუჰარაქის სამხრეთ ნაწილში. 2012 წლის 30 ივნისს ბილიკი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში. ის გახდა ბაჰრეინისთვის მეორე მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი კალათ-ალ-ბაჰრეინის (ბაჰრეინის ციხესიმაგრის) შემდეგ.

დღეისთვის ბაჰრეინში აკრძალულია ამ მარგალიტებით ვაჭრობა, თუმცა მარგალიტის გადამზიდთა მცირე ნაწილი კვლავაც არის შემორჩენილი.
კრისტიან საპატა

კრისტიან ედუარდო საპატა ვალენსია (; დ. 30 სექტემბერი, 1986; პადილია, კოლუმბია) — კოლუმბიელი ფეხბურთელი. თამაშობს იტალიის სერია -ს კლუბ „მილანში“ ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. ასევე შუეძლია თამაში უკანა მცველის პოზიციაზე. 2013 წლის მაისში გააფორმა კონტრაქტი „მილანთან“ 2016 წლამდე.

საკლუბო კარიერა
უდინეზე
2005 წლის 31 აგვისტოს საპატა გადავიდა სერია -ს კლუბ „უდინეზეში“ „დეპორტივო კალიდან“ თანაგუნდელ აბელ აგილართან ერთად, რომელთან ერთადაც მონაწილეობა მიიღო 20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატში. 2006 წლის 18 სექტემბერს მან გააფორმა ახალი, ხუთწლიანი კონტრაქტი, მისი ანაზღაურება შეადგენდა 389 000 ევროს (220 000 ევრო გადასახადების შემდეგ). იმ სეზონში მან სერია ა-ში 35 მატჩი ჩაატარა სასტარტო შემადგენლობაში და მისმა ანაზღაურებამ შეადგინა 572 719,11 ევრო (320 000 გადასახადების შემდეგ).

2008 წლის ინვისში საპატა დაშავდა და გაუცდა 6 თვე.

ვილიარეალი
2010-2011 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ საპატა აცხადებდა, რომ მისით დაინტერესებული იყო რამდენიმე ევროპული კლუბი. 2011 წლის 12 ივლისს მან გააფორმა კონტრაქტი ლა ლიგის კლუბ „ვილიარეალთან“. 17 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი ახალ კლუბში ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპის მატჩში.

მილანი
„ვილიარეალმა“ განაცხადა, რომ საპატამ დატოვა კლუბი და იჯარით გადავიდა „მილანში“. მანამდე „როსონერიმ“ განაცხადა, რომ მათ ჰქონდათ კონტრაქტის გაფორმების უფლება 2012-2013 წლების სეზონის შემდეგ. საპატამ ახალ კლუბში აირჩია 17-ნომრიანი მაისური.

საპატას დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაზე შედგა ესპანურ გრანდ „ბარსელონასთან“ მატჩში.

2013 წლის მაისში გახდა ცნობილი, რომ „მილანი“ საპატასთან აფორმებდა კონტრაქტს. 2013 წლის 23 მაისს, საპატამ გააფორმა კონტრაქტი 2016 წლამდე.

სანაკრებო კარიერა
საპატამ მონაწილეობა მიიღო სამხრეთ ამერიკის 2005 წლის 20 წლამდელთა ჩემპიონატში კოლუმბიის ნაკრების შემადგენლობაში. ასევე მიიღო მონაწილეობა მსოფლიოს 2005 წლის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში, სადაც მისი გუნდმა მე-16 ფინალში წააგო არგენტინასთან.

2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის პირველ მატჩში 26-ე წუთზე საპატამ მიიღო ტრავმა.

ტიტულები
საკლუბო
დეპორტივო კალი
კოლუმბიის ჩემპიონატი: (1): 2005

სანაკრებო
სამხრეთ ამერიკის ახალგაზრდული ჩემპიონატი: (1): 2005
ზუბარაჰი

ზუბარაჰი, ალ-ზუბარაჰი, აზ-ზუბარაჰი — დანგრეული და მიტოვებული ქალაქი კატარის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, აშ-შამალის მუნიციპალიტეტში, კატარის დედაქალაქ დოჰადან 105 კილომეტრში. ზუბარაჰი არის კატარის ყველაზე მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლი.

ქალაქი ოდესღაც ყვაოდა მარგალიტების რეწვის გამო, ამას ხელს უწყობდა ის, რომ სავაჭრო პორტი მდებარეობდა ჰორმუზის სრუტესა და სპარსეთის ყურის დასავლეთ ნაწილს შორის. ზუბარაჰი არის ყურეში მდებარე - საუკუნეების სავაჭრო ქალაქების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და საუკეთესოდ შემონახული მაგალითი.

ქალაქის ფართობი დაახლოებით 400 ჰა-ს შეადგენს (60 ჰა მოქცეულია ძველი ქალაქის კედლებს შიგნით). არქეოლოგიური ძეგლი შედგება ადრეული შიდა და მოგვიანო გარე კედლებისაგან, ნავსადგურისაგან, ზღვის არხისაგან, მურაირის და უფრო გვიანდელი ზუბარაჰის ციხესიმაგრეებისაგან.

2013 წელს არქეოლოგიური ძეგლი ალ-ზუბარაჰი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების ნუსხაში.
ჯუზეპე მეაცა

ჯუზეპე მეაცა (; დ. 23 აგვისტო, 1910 — გ. 21 აგვისტო, 1979) — იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის ნაკრების და მილანური საფეხბურთო კლუბ ინტერნაციონალეს ლეგენდა. მის სახელს ატარებს სან სიროს სტადიონი მილანში, რომელიც ერთ-ერთი უდიდესია ევროპაში და მასზე საშინაო მატჩებს მართავს ქალაქის ორივე გრანდი — ინტერი და მილანი.

1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 86-ე ადგილზე დასახელდა.

მიღწევები
საკლუბო
ინტერი მილანი:(4)
იტალიის სერია (3): 1929–30, 1937–38, 1939–40
იტალიის თასი (1): 1938–39

სანაკრებო
იტალიის ეროვნული ნაკრები:(2)
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი (2): 1934, 1938
კარლის გოპერსი

გენერალი კარლის გოპერსი (დ. 2 აპრილი, 1876, პლენი — გ. 25 მარტი, 1941, ულბროკა) — ლატვიელი სამხედრო ოფიცერი, ლატვიის სკაუტური ორგანიზაციის დამაარსებელი. იგი იყო პირველი მსოფლიო ომის დროს ლატვიელ მსროლელთა პოლკის მეთაური და ლატვიის არმიის ვიძემეს დივიზიის მეთაური 1924 წლიდან 1934 წლის აპრილამდე, როდესაც ის პენსიაზე გავიდა.
პლას-დე-ლა-კარერი

პლას-დე-ლა-კარერი — უძველესი მოედანი საფრანგეთის ქალაქ ნანსიში. 1983 წლიდან იგი პლას-სტანისლასთან და პლას-დ’ალიანსთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.

ისტორია
ახალი მოედანი დაარსდა საუკუნეში, შუა საუკუნეების ქალაქის გაფართოებისა და განმტკიცების პერიოდში. მოედანზე იმართებოდა რაინდთა ტურნირები და სხვადასხვა საცხენოსნო ღონისძიებები. საუკუნის დასასრულს ძველი და ახალი ქალაქის დასაკავშირებლად, შუა საუკუნეების ციხის სამხრეთ კედელში გააკეთეს კარიბჭე ე. წ. პორტ-როიალი. მოედნის ჩრდილოეთით განთავსებული იყო ლოთარინგიის ჰერცოგის სასახლის ფრთა, რომელიც დაანგრია ჰერცოგმა ლეოპოლდ ლოთარინგიელმა, რომელიც გეგმავდა აქ აეშენებინა ახალი ლუვრი. მოედნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს საუკუნის დასაწყისში აგებული ბოვოს დარბაზი (ამჟამად სააპელაციო სასამართლოს შენობა), რომელიც აგებულია ფრანგი არქიტექტორის ჟერმან ბოფრანის მიერ.
პლას-დ’ალიანსი

პლას-დ’ალიანსი — მოედანი საფრანგეთის ქალაქ ნანსის ცენტრში. მდებარეობს პლას-სტანისლასთან ახლოს. 1983 წლიდან იგი პლას-სტანისლასთან და პლას-დე-ლა-კარერთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.

ისტორია
ლოთარინგიის ჰერცოგ სტანისლავ ლეშჩინსკის ბრძანებით ფრანგმა არქიტექტორმა ემანუელ ერემ დააპროექტა მოედანი სან-სტანისლასი. მოედანმა მიიღო კვადრატის ფორმა.

1756 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი -მ და იმპერატრიცა მარია ტერეზამ (საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ და ლოთარინგიის ყოფილ ჰერცოგ ფრანც შტეფანის მეუღლე) ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ალიანსის შესახებ საფრანგეთსა და ავსტრიას შორის. ძალიან მალე ამის შემდეგ მოედანს ეწოდა თანამედროვე სახელი. სტანისლავის ბრძანებით მოედანზე აღიმართა პოლ-ლუი სიფლეს მიერ შექმნილი ფანტანი ალიანსის პატივისაცემად.
კრომველი (ახალი ზელანდია)

კრომველი — ქალაქი ცენტრალურ ოტაგოში, ახალ ზელანდიაში. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 4143 კაცს. ქალაქს სახელი ეწოდა, ინგლისელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწის, ოლივერ კრომველის პატივსაცემად. კრომველში არის განვითარებული მიწათმოქმედება, მებაღეობა, მევენახეობა და ტურიზმი, რის გამოც ქალაქს უწოდებენ „სამხრეთის ხილის თასს“.
ტიმარუ

ტიმარუ — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, კენტერბერის რეგიონში.

2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 43 929 კაცს შეადგენს.

გეოგრაფია
ქალაქი ტიმარუ მდებარეობს ახალი ზელანდიის აღმოსავლეთ ნაწილში, წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. სამხრეთ კუნძულზე. ქალაქიდან 200 კილომეტრში, მდებარეობს ქალაქი დანიდინი, ხოლო 160 კილომეტრში ქალაქი კრაისტჩერჩი.
ალექსანდრა (ახალი ზელანდია)

ალექსანდრა — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ცენტრალურ ოტაგოში. მდინარე კლუთის სანაპიროზე. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 4800 კაცს. ქალაქ დანიდინიდან დაშორებულია 188 კილომეტრით და ქალაქ კრომველიდან 33 კილომეტრით. ალექსანდრა დაარსდა 1860 წელს. სახელი ეწოდა ალექსანდრა დანიელის პატივსაცემად.
ლენგონგის ხეობა

ლენგონგის ხეობა — წყლით დაფარული ხეობა, რომელიც აერთიანებს რეგიონის ოთხ არქეოლოგიურ მხარეს და შეიცავს 2 მილიონი წლის სიძველის ნაშთებს. ხეობამ დიდი ხნის განმავლობაში შემოინახა ადამიანის საცხოვრებელი და მსოფლიოში უძველესია აფრიკის კონტინენტზე აღმოჩენილი სამარხების შემდეგ. ამ რეგიონის ღია ადგილებსა და გამოქვაბულებში აღმოჩენილია პალეოლითის ხანის სახელოსნო იარაღები, რაც კიდევ ერთხელ ამტკიცებს ადრეული ტექნოლოგიების განვითარების შესახებ.

ლენგონგის ხეობა 2012 წლის 30 ივნისს შეიყვანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.
შავწვერა

ედუარდ ტიჩი (; უფრო უკეთ ცნობილი, როგორც შავწვერა დ. 1680 — გ. 22 ნოემბერი, 1718) — ინგლისელი მეკობრე, რომელიც თავის საქმიანობას ეწეოდა ვესტ-ინდოეთსა და ამერიკის კოლონიების აღმოსავლეთ სანაპიროებზე. ცოტა რამაა ცნობილი მისი ადრეული ცხოვრების შესახებ. სავარაუდოდ დაიბადა ინგლისის ქალაქ ბრისტოლში. შესაძლოა იგი კეპერი გემების მეზღვაური იყო დედოფალ ანას ომის დროს, სანამ ბაჰამების კუნძულ ნიუ-პროვიდენსზე დასახლდებოდა, რომელიც კაპიტან ბენჯამინ ჰორნიგოლდის ბაზას წარმოადგენდა. მის ეკიპაჟს შავწვერა დაახლოებით 1716 წელს შეუერთდა. მავალ მეკობრულ აქტში გამოჩენილ სიმამაცისათვის ჰორნიგოლდმა ის თავის მიერ დატყვევებული კარპაჭის მეთაურად დანიშნა. შემდეგში მათი ფლოტი კიდევ რამდენიმე გემით გაიზარდა, რომელთაგან ერთ-ერთს ხელმძღვანელობდა სტიდ ბონეტი, მაგრამ 1717 წლის ბოლოსთვის, ჰორნიგოლდი მეკობრეობას შეეშვა და თან ორი ხომალდი წაიყვანა.

ტიჩმა შეიპყრო ფრანგი ვაჭრების გემი, რომელსაც სახელი შეუცვალა, ' უწოდა და 40 ქვემეხით აღჭურვა. ამის შემდეგ ის სახელგანთქმული მეკობრე გახდა, მისი მეტსახელი კი მომდინარეობს მისი თხელი შავი წვერისა და საზარელი სილუეტისგან. როგორც მონაცემებშია აღნიშნული, მტრების შესაშინებლად ქუდის ქვეშ მას აალებადი პატრუქი ეყენა. მან მეკობრეთა ალიანსი ჩამოაყალიბა და სამხრეთ კაროლინის პორტის — ჩარლსტონის ბლოკირება მოახდინა. მას შემდეგ, რაც ' -ის მგზავრები გამოისყიდეს, მან გემი ჩრდილოეთ კაროლინის ქალაქ ბოფოტრის მახლობლად მეჩეჩზე შესვა. ამის შემდეგ ის ჩრდილოეთ კაროლინის ქალაქ ბატში დასახლდა და სამეფო პატიებას დათანხმდა. თუმცა, სულ მალე ის კვლავ ზღვაში დაბრუნდა და ვირჯინიის გუბერნატორ ალექსანდრ სპოტსვუდის ყურადღება მიიპყრო. სპოტსვუდმა მეკობრის შესაპყრობად ჯარისკაცებისა და მეზღვარუების მოპილიზება მოახდინა, რაც მათ 1718 წლის 22 ნოემბერს შეძლეს კიდეც. მძვინვარე ბრძოლის დროს, ტიჩი და მისი ეკიპაჟის რამდენიმე წევრი მოკლა მეზღვაურთა მცირე შენაერთმა, რომელსაც მეთაურობდა ლეიტენანტი რობერტ მეინარდი.

ტიჩი საშინელ ზემოქმედებას ახდენდა და საკუთარი თავის საზარელ სურათს ხატავდა იმ ხალხზე, რომელთაც ის აყაჩაღებდა. მიუხედავად ასეთი ტირანული სურათისა, დღესდღეობით არ არსებობს არანაირი ცნობა იმის შესახებ, რომ მას ოდესმე მოეკლას ან დაესახიჩრებინოს მის მიერ შეპყრობილნი. სიკვდილის შემდეგ, შავწვერა მეკობრული თემატიკის მრავალი ლიტერატურული მიმდინარეობის შთაგონების წყაროდ იქცა.
ლი ჯ. კობი

ლი ჯ. კობი (; დ. 8 დეკემბერი, 1911 — გ. 11 თებერვალი, 1976) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. დაიბადა ებრაული წარმოშობის ოჯახში. მაკარტიზმის პერიოდში მიჩნეული იყო სავარაუდო კომუნისტად.

ფილმოგრაფია
თეატრალური როლები
1935 - დანაშაული და სასჯელი
1949 - კომივოიაჟორის სიკვდილი, ვილი ლომენი
1968 - მეფე ლირი
შაიოს სასახლე

შაიოს სასახლე — სასახლე პარიზში, მდინარე სენის სანაპიროზე, აგებულია ლუის ბუალოს, ჟაკ კარლუს და ლეონ აზემას პროექტის მიხედვით 1937 წლის მსოფლიო გამოფენისთვის. ადრე აქ იდგა ტროკადეროს სასახლე. შაიოს სასახლეში განთავსებულია რამდენიმე მუზეუმი: ადამიანის მუზეუმი, ფლოტის მუზეუმი და არქიტექტურის მუზეუმი.

შაიოს სასახლე მდებარეობს ეიფელის კოშკის პირდაპირ მდინარე სენის მეორე სანაპიროზე და შედგება ორი პავილიონისაგან.

1991 წელს მდინარე სენის სანაპიროზე მდებარე სხვა ძეგლებთან ერთად შაიოს სასახლე შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
მარსის ველი (პარიზი)

მარსის ველი — საზოგადოებრივი პარკი პარიზის მეშვიდე ოლქში. მდებარეობს ეიფელის კოშკსა და პარიზის სამხედრო სკოლას შორის, ქალაქის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე სენის მარცხენა ნაპირზე.

ისტორია
1751 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი -მ გადაწყვიტა დაეარსებინა სამხედრო სკოლა ხელმოკლე არისტოკრატიული ოჯახის ბიჭებისათვის. სკოლის წინ მდებარე ტერიტორიას ეწოდა მარსის ველი ომის ღმერთის მარსის პატივსაცემად. აღნიშნული ველი გამოიყენებოდა სამხედრო აღლუმებისთვის. სწორედ აქ საზეიმო ვითარებაში შევიდა ძალაში საფრანგეთის პირველი კონსტიტუცია 1790 წლის 14 ივლისს და აქ გაიმართა სახალხო აჯანყება 1791 წლის 17 ივლისს. 1867 წლიდან აქ რეგულარულად იმართება მსოფლიო ექსპოზიციის გამოფენები.

1991 წელს მდინარე სენის სანაპიროზე მდებარე სხვა ძეგლებთან ერთად მარსის ველი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ბურბონის სასახლე

ბურბონის სასახლე — საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეის სხდომათა დარბაზი პარიზში, მდინარე სენის მარცხენა ნაპირზე. მდებარეობს მადლენის ეკლესიისა და თანხმობის მოედნის პირდაპირ, რომლებთანაც დაკავშირებულია თანხმობის ხიდით.

ისტორია
სასახლე ააგეს 1722-1728 წლებში ლორენცო ჯარდინის პროექტის მიხედვით. საფრანგეთის რევოლუციის დროს იგი ჩამოერთვათ ბურბონებს და 1798 წლიდან გამოიყენებოდა ხუთასთა საბჭოს სხდომებისათვის. ბურბონების რესტავრაციის პერიოდში სასახლე დაუბრუნდა ძველ მფლობელებს, მაგრამ 1827 წელს სახელმწიფომ ასტრონომიულ ფასად იყიდა, რათა შენობაში პარლამენტი განეთავსებინათ.

1991 წელს მდინარე სენის სანაპიროზე მდებარე სხვა ძეგლებთან ერთად ბურბონების სასახლე შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ნედ კელი (1970 წლის ფილმი)

ნედ კელი — 1970 წლის ინგლისური ბიოგრაფიული და ნაწილობრივ მუსიკალური ფილმი. მასში გამოყენებულია მე-19 საუკუნის ავსტრალიური ფოლკლორული ბალადები. დაფუძნებულია ავსტრალიელი ყაჩაღის, ნედ კელის ისტორიაზე.

სიუჟეტი
ნედ კელი ცნობილი ავსტრალიელი ყაჩარი და ცხენების გამტაცებელი იყო. 20 წლის ასაკში სამწლიანი კატორღა ჰქონდა მისჯილი. როდესაც მის დედას იჭერენ, ნედი სთავაზობს დანებებას დედის ატავისუფლების სანაცვლოდ. მას შემდეგ, რაც ხელისუფლება უარს იტყვის, ძმები კელები გააფრთებით გააგრძელებენ ყაჩაღობას. ნედის ძმა, რომელსაც ალყაში მოაქცევენ, თავს იკლავს, რათა ცოცხლად არ დაიჭირონ. ნედს რკინიგზის ლიანდაგებზე ბრძოლისას იჭერენ და სიკვდილს მიუსჯიან.
მალარანი

მალარანი — ზღვისპირა სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

პიროვნებები
მალარანი იყო მეორე სახლი ცნობილ ბიოქიმიკოს და ნობელის პრემიის ლაურეატ ერნერტ ო’ჰიგინსისთვის.
მალარანში სახლს ფლობდა, ასევე, უელსელი მსახიობი დესმონდ ლეველინი, მეტად ცნობილია -ს როლისთვის ჯეიმზ ბონდის ფილმებიდან.
მურისკი

მურისკი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. უესტპორტიდან დაშორებულია 8 კმ-ით დასავლეთით.

მურისკი მდებარეობს კროხ-პატრიკის ძირში და წარმოადგენს მარშრუტის საწყის წერტილს მომლოცველბისთვის, რომლებიც სტუმრობენ მთას. ყოველი წლის ივლისის ბოლო კვირას ათასობით ადამიანი თავს იყრის სოფელში, რათა მოილოცონ მთა.

ღირსშესანიშნაობები
მურისკში მდებარეობს ნანგრევებად ქცეული მონასტერი, რომელიც დაარსდა 1457 წელს ავგუსტიანელების მიერ. რეფორმაციის პერიოდში ის დახურეს, თუმცა გარკვეული პერიოდი მაინც შემორჩა.

სოფელში ასევე მდებარეობს ირლანდიის დიდი შიმშილობის მემორიალი, რომლის ავტორია ირლანდიელი ხელოვანი ჯონ ბეჰენი და აბსტრაქტულად განასახიერებს კუბო-გემს, რომელიც სავსეა გარდაცვლილთა გვამებით. მემორიალი საზეიმოდ გახსნა პრეზიდენტმა მერი რობინსონმა 1997 წლის ივლისში.
ჰენრიხ მხითარიანი

ჰენრიხ მხითარიანი (; დ. 21 იანვარი, 1989) — სომეხი ფეხბურთელი. მილანის „ინტერის“ შემტევი ნახევარმცველი. სომხეთის ეროვნული ნაკრების ყოფილი კაპიტანი და ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი. სომხეთისა და უკრაინის მრავალგზის ჩემპიონი, ათჯერ იყო აღიარებული სომხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. 2017 წელს დაჯილდოვდა სამშობლოს წინაშე დამსახურებისათვის პირველი ხარისხის ორდენით.

კარიერა
მხითარიანი თავდაპირველად მშობლიური „პიუნიკის“ ღირსებას იცავდა, რომელშიც კლუბის ახალგაზრდული აკადემიიდან მოხვდა, შემდეგ კი უკრაინაში, დონეცკის „მეტალურგში“ გადავიდა, სადაც თანაქალაქური „შახტარის“, თანამედროვე უკრაინული ფეხბურთის ფლაგმანის ყურადღება მიიპყრო. სწორედ „შახტარში“ ასპარეზობისას მიიქცია ჰენრიხმა ფართო მასების ყურადღება და გერმანული ფეხბურთის ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი კლუბის — „დორტმუნდის ბორუსიის“ რიგებში აღმოჩნდა, „შახტარმა“ კი მის სანაცვლოდ 30 მილიონი ევრო მიიღო.

პირადი ცხოვრება
მამამისი ჰამლეტ მხითარიანი 1980–1987 წლებში ერევნის „არარატის“ წამყვანი ფეხბურთელი იყო.

ჰენრიხ მხითარიანი პოლიგლოტია, მშობლიური სომხურის გარდა ფლობს: ინგლისურ, ფრანგულ, რუსულ, უკრაინულ, პორტუგალიურ, იტალიურ და გერმანულ ენებს. 2012 წელს ერევნის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა. 2020 წლის 4 მარტს შეეძინა ვაჟი, რომელსაც ჰამლეტი დაარქვეს.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
პიუნიკი
სომხეთის პრემიერლიგა: 2006, 2007, 2008, 2009
სომხეთის თასი: 2009
სომხეთის სუპერთასი: 2007, 2008

შახტარი
უკრაინის პრემიერლიგა: 2010–11, 2011–12, 2012–13
უკრაინის თასი: 2010–11, 2011–12, 2012–13
უკრაინის სუპერთასი: 2012

ბორუსია დორტმუნდი
გერმანიის სუპერთასი: 2013, 2014

მანჩესტერ იუნაიტედი
ინგლისის ლიგის თასი: 2016–17
ინგლისის სუპერთასი: 2016
უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2016–17

რომა
უეფა-ს კონფერენს ლიგა: 2021–22

ინტერი მილანი
სერია : 2023–24
იტალიის თასი: 2022–23
იტალიის სუპერთასი: 2022, 2023
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 2022–23

ინდივიდუალური
სომხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2023, 2024
უკრაინის პრემიერლიგის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2012–13
უკრაინის პრემიერლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2012–13
უკრაინის პრემიერლიგის წლის ფეხბურთელი: 2012–13
უკრაინის პრემიერლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: ოქტომბერი 2009
დონეცკის „შახტარის“ საუკეთესო ფეხბურთელი: 2012
უკრაინის პრემიერლიგის რეკორდსმენი ერთ სეზონში გოლების რაოდენობით: 25 გოლი
მაქსიმ შაცკიხის ბომბარდირთა კლუბის წევრი: 61 გოლი
დსთ-სა და ბალტიისპირეთის ქვეყნების საუკეთესო ფეხბურთელი: 2012, 2013
ბუნდესლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: აპრილი 2016
ბუნდესლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2015–16
ბუნდესლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2015–16
გერმანიის თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 2015–16
ბუნდესლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე -ის ვერსიით: 2015–16
ინგლისის პრემიერლიგის თვის გოლის ავტორი: დეკემბერი 2016
ინგლისის ლიგის თასის საუკეთესო ასისტენტი: 2016–17
„მანჩესტერ იუნაიტედის“ სეზონის გოლის ავტორი: 2016–17 („სანდერლენდის“ წინააღმდეგ, 27 დეკემბერი, 2016)
უეფას ევროპა ლიგის სეზონის სიმბოლური გუნდის წევრი: 2016–17
სომხეთის ეროვნული ნაკრების ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი
გაეროს ბავშვთა ფონდის კეთილი ნების ელჩი: 2016 წლის 9 ნოემბრიდან
მადლენის ეკლესია

მადლენის ეკლესია — მარიამ მაგდალინელის სახელობის ეკლესია პარიზში, ამავე სახელწოდების მოედანზე. მოედნის სხვა ნაგებობებთან ერთად წარმოადგენს ფრანგული არქიტექტურის კლასიციზმის ეტალონს.

ეკლესია ბერძნულ-რომაული სტილისაა. სიგრძე 108 მეტრი, ხოლო სიგანე - 43 მეტრი. ეკლესიის მთელ პერიმეტრზე დგას 52 კორინთული სვეტი.

1991 წელს მდინარე სენის სანაპიროზე მდებარე სხვა ძეგლებთან ერთად მადლენის ეკლესია შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ხაშურის მუნიციპალიტეტის ბიბლიოთეკა

ხაშურის მუნიციპალიტეტის ბიბლიოთეკა — ბიბლიოთეკა ხაშურში. იგი თავის ისტორიას იწყებს 1937 წლიდან. არსებობიდან დღემდე მრავალჯერ იცვალა იურიდიული ფორმა და სახელწოდება. დღეს ის წარმოადგენს არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირს სახელწოდებით ,,ხაშურის მუნიციპალიტეტის ბიბლიოთეკა“.

მთავარ ბიბლიოთეკა კოორდინაციას უწევს მასში შემავალ საბავშვო და სურამის განყოფილებებს.

არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი დამფუძნებელი – ხაშურის მუნიციპალიტეტის გამგეობა (გამგებლის სახით)
ორგანიზაციის ძირითადი მიზანებია:
ა) ინტელექტუალური დონის ამაღლების ხელშეწყობა მოსახლეობაში
ბ) საბიბლიოთეკო ქსელის მოწყობა-ფუნქციონირება და განვითარება.
გ) სხვადასხვა კულტურული და შემოქმედებითი პროგრამების დანერგვა და განხორციელება.
დ) საინფორმაციო ბაზის შექმნა და საინფორმაციო სახის მომსახურების უზრუნველყოფა.
რაიმონდს სტაპრანსი

რაიმონდს სტაპრანსი — ამერიკაში მცხოვრები ლატვიელი მხატვარი და დრამატურგი. მეუღლესა და ორ შვილთან ერთად ცხოვრობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია. ის ამერიკაში ლატვიის ოკუპაციის შემდეგ 1947 წელს გადასახლდა. სწავლობდა ხელოვნებაზე, ვაშინგტონის უნივერსიტეტში ალექსანდრე არჩიპენკოსა და მარკ ტობეის ხელმძღვანელობით სწავლობდა ხელოვნებას. შემდეგ ის გადავიდა კალიფორნიაში და დაასრულა კალიფორნიის უნივერსიტეტი, სადაც ის ჰანს ჰოფმანთან და კარლ კასტენთან ერთად სწავლობდა და მიიღო ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი.