iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე

„რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ — რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის 1978 წლის ქართული დრამატული მხატვრული ფილმი.

სიუჟეტი
ფილმი ეძღვნება ქალების ცხოვრებას — მათ როლს ოჯახსა და საზოგადოებაში, პროფესიისა და ოჯახის შეთავსების საკითხს. მთავარი პერსონაჟი — სოფიკო — ჟურნალისტია და გაზეთში მოქალაქეთა წერილების განყოფილებას განაგებს. მას არაერთი ადამიანი წერს და უამბობს თავისი ცხოვრების, პირადი, თუ საზოგადო პრობლემების შესახებ. თავის წერილებში სოფიკოს სააშკარაოზე გამოაქვს ეს საჭირბოროტო საკითხები და ამასთანავე, მოქალაქეებს პრობლემების გადაწყვეტაშიც ეხმარება. მას უყვარს თავისი პროფესია და თავს ბედნიერად გრძნობს, როცა მორიგ სირთულეს დააძლევინებს ადამიანებს და მათგან მადლობას და ნდობას დაიმსახურებს, მაგრამ, მუდმივად სხვის დახმარებაში გართული სოფიკო ერთხელ აღმოაჩენს, რომ საკუთარი ოჯახისა და უახლოესი ადამიანებისათვის ვეღარ იცლის და მათი პრობლემები და ცხოვრება შეუმჩნეველი რჩება. შედეგად, იგი მოულოდნელად დადგება რამდენიმე დრამატული ფაქტის წინაშე — სასოწარკვეთილებაში აგდებს მასზე შეყვარებულ თანამშრომელს, რომლის გრძნობებს ვერც ამჩნევდა, ეღუპება დედა, მოზარდ ვაჟს სკოლაში პრობლემები აქვს, ერთთავად სოფიკოს ლოდინით დაღლილ მეუღლეს კი, თურმე, სხვა ქალთან გაუბამს რომანი, რის შედეგადაც, ოჯახი ინგრევა. სოფიკო ძლიერ განიცდის ამ ყველაფერს, მაგრამ იძულებულია, დარდი გულში ჩაიკლას და შვება ისევ პროფესიაში ეძიოს.

როლებში
სოფიკო ჭიაურელი — სოფიკო
გია ბადრიძე — არჩილი
ჟანრი ლოლაშვილი — ირაკლი
ქეთევან ორახელაშვილი — ანა, სოფიკოს დედა
სალომე ყანჩელი — მამიდა მარო
ქეთევან ბოჭორიშვილი — მამიდა ქეთო
სალომე ალექსი-მესხიშვილი — ეკა
ლევან აბაშიძე — სანდრო
ნანა ჯორჯაძე

პრიზები
სან-რემოს საავტორო ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრი, 1979
საკავშირო კინოფესტივალის პრემია საუკეთესო ფილმისთვის, 1979
საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია ფილმისთვის, 1980
ცინი

ცინი — იმპერატორთა დინასტია ჩინეთში, ძვ. წ. 221-207 წწ. დინასტიის დამაარსებელია ცინ შიხუანდი. დედაქალაქი — ქალაქი სიანიანი. ცინის განმგებლობის პერიოდში შეიქმნა ჩინეთის ისტორიაში პირველი ცენტრალიზებული სახელმწიფო. ქვეყანა დაიყო 36 მხარედ, რომელთაც იმპერატორის მიერ დანიშნული მოხელეები განაგებდნენ. გამუდმებულმა ომებმა ქვეყნის ჩრდილოეთით და სამხრეთით, ჩინეთის დიდი კედლისა და მრავალრიცხოვანი სასახლეების მშენებლობამ საგადასახადო უღლის გაძლიერება გამოიწია. ძვ. წ. 209 წლის დასასრულსა და 208 წლის დასაწყისში, ქვეყანაში იფეთქა სახალხო აჯანყებებმა. ოქტომბრის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელის ლიუ ბანის არმიამ ქალაქი სიანიანი მიიტაცა და ცინის დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა.
ხონდემირი

ყიას ალ-დინ იბნ ჰუმამ ალ-დინ ალ-ჰუსეინ ხონდემირი ან უბრალოდ ხონდემირი (დ. 1475, ჰერათი — გ. 1535 დელი) — სპარსელი ისტორიკოსი. დაიბადა სწავლულთა და დიდმოხელეთა ოჯახში. იზრდებოდა მირხონდთან, ერთი პერიოდი ალიშერ ნავოი (1441-1501 წწ.) მფარველობდა. ეჭირა სხვადასხვა საერო თანამდებობა. თემურიდების დაცემის შემდეგ (1507 წელს) მსახურობდა სეფიანთა შაჰ ისმაილთან. 1528 წელს გადავიდა დიდ მოგოლთა კარზე. ხონდემირის მთავარი ნაშრომია მსოფლიო ისტორიის ტიპის სამტომეული „ცხოვრებათა მეგობარი“ („ჰაბიბ ალ-სიჲარ“), რომელიც ძვირფასი წყაროა - საუკუნეების (1524 წლამდე) ირანისა და მისი მეზობელი ქვეყნების შესასწავლად, ხონდემირს ეკუთვნის ასევე თხზულებები: „ცნობილი ვაზირების ბიოგრაფიების კრებული“ („დასთურ ალ-ვუზარა“), „ჰუმაიუნის ბრძანებების კრებული“ („ჰუმაიუნნამე“ ანუ „კანუნი ჰუმაიუნი“). წერდა ლექსებსაც ლიტერატურული ფსევდონიმით მუვარიხი.
ნადირა ხოშარაული

ნადირა საღირის-ძე ხოშარაული – ხევსური სახალხო გმირი, სოფელ ბაცალიგოს თემიდან. 1659 წლის კახეთის აჯანყების მონაწილე, ხევსურთა ჯარის წინამძღოლი. გადმოცემის მიხედვით, აჯანყების სხვა მეთაურებთან ერთად შეუპყრიათ და შაჰისათვის მიუგვრიათ სპარსეთში, სადაც წამებით მოუკლავთ, ვაჟა-ფშაველას პოემა „ბახტრიონის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის (ხოშარეულის) პროტოტიპია.
ჰელვეციის რესპუბლიკა

ჰელვეციის რესპუბლიკა — 1798–1803 წწ. შვეიცარიის ტერიტორიაზე არსებული რესპუბლიკა. სახელწოდება წარმოსდგება შვეიცარიის ლათინური სახელისაგან – ჰელვეცია. 1798 წლის 5 მარტს საფრანგეთის ჯარებმა აიღეს ბერნი, 12 აპრილს გამოაცხადეს „ერთიანი, განუყოფელი ჰელვეციის რესპუბლიკა“, შემოიღეს საფრანგეთის 1795 წლის კონსტიტუციის მიხედვით შედგენილი კონსტიტუცია. გაუქმდა ყოველგვარი წოდებრივი განსხვავება და ფეოდალური უფლებები. გამოცხადდა სინდისის, ბეჭდვის, ვაჭრობის, ხელოსნობისა და სხვ. თავისუფლება. ძალაუფლება ცენტრალიზებული იყო და გადაეცა საფრანგეთის მიერ დანიშნულ პირებს. ჟენევა და ბაზელი შეუერთდა საფრანგეთს. 1798 წლის 18 აგვისტოს ჰელვეციის რესპუბლიკამ თავდაცვა-შეტევის კავშირი დადო საფრანგეთთან და ანტიფრანგულ კოალიციასთან ომში ჩაება. 1802 წელს ჰელვეციის რესპუბლიკაში აჯანყებები დაიწყო. ამან აიძულა ნაპოლეონ 1803 წლის 19 თებერვალს, ე. წ. მედიაციის აქტის თანახმად, აღედგინა ჰელვეციის რესპუბლიკაში 1798 წლამდე არსებული სახელმწიფოებრივი წესწყობილება.
აბუ ლ-კასიმი

იუსუფ იბნ აბუ ლ-საჯი (საქართველოში ცნობილი, როგორც აბუ ლ-კასიმი) (გ. 928) — აზერბაიჯანის ამირა საჯიდების დინასტიიდან. დინასტიის დამაარსებლის აბუ-საჯის ძე. 908-914 წწ. ლაშქრობდა სამხრეთ კავკასიაში. თავდაპირველად თავს დაესხა სომხეთს და მის მეფე სმბატ -ს, რომელმაც ვერ გაუწია წინააღმდეგობა აბულ კასიმის ლაშქარს თავი ჯერ აფხაზეთის სამეფოს შეაფარა, 914 წელს კი აბულ კასიმმა სიკვდილით დასაჯა ქალაქ დვინში. 914 წელს აბულ კასიმმა თბილისში ილაშქრა, იქიდან კი კახეთში გაილაშქრა და აიღო უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეები. შემდეგ დაუზავდა კახეთის ქორეპისკოპოს კვირიკეს და უჯარმა დაუბრუნა. კახეთიდან აბულ კასიმი ქართლში გადავიდა და მოაოხრა. ქართველებმა თვითონვე „მოარღუივნეს ზღუდენი უფლისციხისანი“, რათა მტერი იქ ვერ გამაგრებულიყო. არაბებმა დაარბიეს სამცხე და ჯავახეთი, მაგრამ კარგად გამაგრებული თმოგვის ციხე ვერ აიღეს. შემდეგ ყველისციხეს შემოარტყეს ალყა. მეციხოვნეებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს უკეთ შეიარაღებულ და მრავალრიცხოვან მტერს, მაგრამ დამარცხდნენ.

აბულ კასიმმა შეიპყრო ციხისთავი გობრონი და სიკვდილით დასაჯა. სამხედრო წარმატების მიუხედავად აბულ კასიმმა დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია. ხალხის შეუპოვარმა ბრძოლამ აიძულა საქართველოს გასცლოდა.
იბნ ალ-ასირი

იზ-ალ-დინ აბუ ლ-ჰასან ალი იბნ ალ-ასირი, ან უბრალოდ იბნ ალ-ასირი (; დ. 12 მაისი, 1160, ჯაზირათ-იბნ-უმარი — გ. 1234, მოსული) — არაბი ისტორიკოსი. მისი მთავარი ნაშრომია „სრული ისტორია“ 12 ტომად. შრომის პირველ ნაწილში (სამყაროს შექმნიდან 922/923 წლამდე) მოთხრობილია ალ-ტაბარის ისტორია შემოკლებით (ჩართულია დამატებითი წყაროები). ნაწილი (1231 წლამდე) ორიგინალური ნაწარმოებია. მასში დაცულია მრავალი მნიშვნელოვანი ცნობა ამიერკავკასიისა და კერძოდ საქართველოს შესახებ. იბნ ალ-ასირს ეკუთვნის აგრეთვე მაჰმადის თანამოაზრეთა ბიოგრაფიული ლექსიკონი და მოსულის ათაბაგების ისტორია.
ალ-ტაბარი

აბუ ჯაფარ მუჰამად იბნ ჯარირ ატ-ტაბარი ან უბრალოდ ატ-ტაბარი (დ. 839, ამოლი, ტაბარისტანის ოლქი, ახლანდელი ირანი — გ. 923, ტაბარისტანი) — არაბი ისტორიკოსი და ღვთისმეტყველი. ავტორი შრომისა „დესპანებისა და მეფეების ისტორია“, რომელიც ფაქტების სიმრავლითა და გადმოცემის სიზუსტით ახლო აღმოსავლეთის ძველი და შუა საუკუნეების განსაკუთრებით ომაიანთა და აბასიანთა (915 წლამდე) დროის, არაბთა სახალიფოს ისტორიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წყაროს წარმოადგენს. ატ-ტაბარი იყენებს როგორც ზეპირ ტრადიციას, ისე ჩვენამდე მოუღწეველ ადრინდელ არაბი ავტორების ნაშრომებს. იგი ავტორია ასევე ყურანის მრავალტომიანი კომენტარებისა. ისტორიისა და თეოლოგიის გარდა ტაბარი წავლობდა არაბულ პოეზიას, ლექსიკოგრაფიას, გრამატიკას, მათემატიკას, მედიცინას. აქვს ცნობები თბილისის მოსახლეობის რაოდენობის შესახებ ბუღა თურქის ლაშქრობის დროს (853 წელი).
როცა აყვავდა ნუში

როცა აყვავდა ნუში — 1972 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ლანა ღოღობერიძე. ფილმი მეათეკლასელების ცხოვრებას ეხება.

სიუჟეტი
ზურა მამის მეგობარს მანქანას მოპარავს და ამხანაგებს მცხეთაში გაასეირნებს. ამის გამო, სკოლის დირექტორი მას ველოსიპედისტთა შეჯიბრიდან მოხსნის. ზურას მამა დირექტორს გადაწყვეტილებას შეაცვლევინებს და შეჯიბრში ისევ ჩაასმევინებს თავის შვილს. ზურა შეჯიბრს წააგებს, თუმცა მამა ამ საკითხსაც მოუგვარებს და გამარჯვებულად გამოიყვანს. ამხანაგებმა იციან, რომ გამარჯვება სხვას ეკუთვნის, თუმცა არაფერს ამბობენ. ხათუნა-ზურას თანაკლასელი და შეყვარებული-ვაჟს ამ საქციელის გამო დაუპირისპირდება და შეეცდება, რომ გამოიყვანოს მამის ზეგავლენიდან, რომელიც შვილს ყველა ახირებას უსრულებს, მაგრამ, ამასთანავე, უსიტყვო მორჩილებასაც მოითხოვს მისგან. ხათუნა ზურას სიყვარულში უტყდება, მაგრამ, ბიჭი უხეშად იცილებს მას და იმედგაცრუებულსა და შეურაცხყოფილს ტოვებს. მათი თანაკლასელი ლექსო, რომელიც ხათუნას მეზობელია და ამავდროულად, ჩუმად უყვარს კიდეც იგი, ყველაფერს შეიტყობს და გადაწყვეტს, დაიცვას მეგობარი.

ლექსო ზურას ხვდება, რომ ხათუნასათვის ბოდიშის მოხდა მოსთხოვოს. ბიჭების საუბარი მანქანაში შედგება და სიტყვიერ დაპირისპირებაში გადაიზრდება. ზურა, რომელიც ლექსოს შესაშინებლად, თავბრუდამხვევი სისწრაფით მიაქროლებს მანქანას, საჭეს ვერ დაიმორჩილებს და მანქანა გადავარდება, რის შედეგად ლექსო იღუპება. ზურას მამა ისევ შეეცდება, რომ ეს პრობლემაც ააცილოს შვილს და მის ამხანაგებს სთხოვს, თქვან, რომ ლექსო იჯდა საჭესთან. ბავშვებისაგან თანხმობის მიღების შემდეგ, ცოლის წინააღმდეგობის მიუხედავად, იგი ლექსოს ბებიასთან-ქალბატონ ვაროსთანაც მივა და მასაც დაურცხვენლად სთხოვს იგივეს. შვილიშვილის სიკვდილით განადგურებული მოხუცი თანხმდება. ზურას მამა კმაყოფილია, რაკი ისევ შეძლო "საქმის მოგვარება", მაგრამ, დედასთან და კლასის დამრიგებელთან საუბრის შემდეგ, ზურა გადაწყვეტს რომ დანაშაული აღიაროს.

სცენარს საფუძვლად დაედო იმხანად მომხდარი რეალური ამბავი - ავტოავარია დაბრალდა ახალგაზრდას, რომელიც ამ ავარიის შედეგად დაიღუპა.

როლებში
ზურაბ ყიფშიძე - ზურა
გოგა ფიფია - ლექსო
თინათინ ვარდანაშვილი - ხათუნა
სესილია თაყაიშვილი - ვარო, ლექსოს ბებია
დოდო აბაშიძე - ნიკო, ზურას მამა
ლია კაპანაძე - თალიკო, ზურას დედა
დიმიტრი თაყაიშვილი - თორნიკე მასწავლებელი
ჭაბუა ამირეჯიბი - გიორგი, ხათუნას მამა
შოთა დაუშვილი - ვატა
მარინა თბილელი - სკოლის დირექტორი
ეკა მაღალაშვილი - ეკა, თანაკლასელი
კახა ჩიტაია - კახა, თანაკლასელი
კოკი გაწერელია
გოგი ჩიტაია
მერაბ აბრამიშვილი
მერაბ ჯაფარიძე
ნინო კალანდარიშვილი
ნოდარ მგალობლიშვილი
ეკატერინე ვერულეიშვილი - მეზობელი
ლიკა ქავჟარაძე - გოგონა აყვავებული ნუშის რტოთი (ეპიზოდში)

პრიზები
1973 - საკავშირო კინოფესტივალის პრემია საუკეთესო რეჟისორული ნამუშევრისთვის
ურბანული გეოგრაფია

ურბანული გეოგრაფია, გეოურბანისტიკა — ეკონომიკური გეოგრაფიის დარგი, რომელიც შეისწავლის საქალაქო ცენტრებთან დაკავშირებულ კომპლექსურ ანალიზებსა და პრობლემებს. როგორც საზოგადოებრივი გეოგრაფიის გამოყენებითმა დარგმა განიცადა რამდენიმე ცვლილება თავისი პარადიგმების მდგომარეობის მიხედვით.

პირველი პარადიგმა „ნაკვეთი“, რომელიც საკუთრივ ურბანული გეოგრაფიის ჩამოყალიბებით დასრულდა — წარმოიშვა ქალაქის ტრადიციული გაგებით „დიდი ქარხანის“ სახით, რომელშიც შესაძლებელია გამოითვალოს ცხოვრებისუნარიანობის ძირითადი პარამეტრები და შემდგომ სისტემურ პრობლემებზე დაფუძნებული მოვლენების პროგნოზირებისა და წინსვლითი რეაქციების საკითხები. ასეთმა მიდგომამ საქმე იქამდე მიიყვანა, რომ საუკუნის 60-70-იან წლებში საზოგადოებრივი გეოგრაფიის ამ დარგმა — ურბანულმა გეოგრაფიამ მეთოდოლოგიური საფუძვლების ცვლილება განიცადა.

პირველი ცნობები ურბანული გეოგრაფიის შესახებ მოცემულია ძველი ბერძენი ფილოსოფოსების შრომებში. პლატონი (ძვ.წ. 428/427 — 348/347) აღწერდა ქალაქის იდეალურ მოდელს, არისტოტელე (ძვ. წ. 384 ― 322) იკვლევდა პოლისების ორგანიზაციას. აღორძინების ეპოქაში მოღვაწე ანტონიო ფილარეტე (დაახლ. 1400 ― 1469) თავის შრომებში აღწერს ქუჩებისა და არხების სისტემას, საცხოვრებელი ადგილების ნორმებს, ვაჭრობის ორგანიზაციის წესებს. საუკუნის დასაწყისში ურბანული გეოგრაფია განიცდიდა დიფერენციაციას. 1909 წელს ქალაქ ლონდონში დაფუძნდა მსოფლიოში პირველი ურბანული დიზაინი.
პირველადი ჯანდაცვა

პირველადი ჯანდაცვა — პირველადი ჯანდაცვა თავისი ფუნქციით წარმოადგენს მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობისა და შემდგომი გაუმჯობესების ძირითად რგოლს, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს მისი სამსახურებისადმი მაქსიმალური ხელმისაწვდომობა საზოგადოების ყველა ჯგუფისთვის. მოიცავს დაავადებათა პროფილაქტიკას, ჯანმრთელობის ხელშეწყობასა და გაუმჯობესებაზე მიმართულ ღონისძიებებს, მოსახლეობის განათლებას, დაავადების პროფილაქტიკისა და ზოგადად ჯანმრთელობის შენარჩუნების შესახებ.
პირველადი ჯანდაცვის სამსახური უფრო დაბალტექნოლოგიური და აქედან გამომდინარე, მომსახურების უფრო იაფიანი ფორმაა, ვიდრე მეორეული ჯანდაცვის დონე და მესამეული ჯანდაცვის დონე.

ძირითადი ამოცანები
პირველადი დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
ფსიქოლოგიური დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
პაციენტის პერსონალური მხარდაჭერა დაავადების ყველა სტადიაზე
პაციენტის და მისი ახლობლების ინფორმირება დიაგნოზის, მკურნალობის, პროფილაქტიკისა და პროგნოზის შესახებ
ქრონიკული ავადობისა და ინვალიდობის პროფილაქტიკა დაავადების დროული გამოვლენისა და მკურნალობის, მოსახლეობის განათლებისა და ქცევის შეცვლის გზით
უსაფრთხო გარემოს შექმნა და შენარჩუნება
სერგეი კაპიცა

სერგეი პეტრეს ძე კაპიცა (; დ. 14 თებერვალი 1928, კემბრიჯი — გ. 14 აგვისტო 2012, მოსკოვი) — რუსი და საბჭოთა მეცნიერი, ტელეწამყვანი, ჟურნალ „მეცნირების სამყაროში“ («») მთავარი რედაქტორი.

სერგეი კაპიცა მიეკუთვნებოდა რუსი მეცნიერების დინასტიას. მისი მამა, პეტრე კაპიცა, იყო ნობელის პრემიის ლაურეატი; პაპა, ალექსეი კრილოვი, რუსი მათემატიკოსი და გემთმშენებელი. სერგეი ასევე იყო გამოჩენილი ფრანგი ბიოქიმიკოსის, ვ. ანრისა და ცნობილი გეოგრაფის, იერონიმ სტებნიცკის შვილიშვილი და ანდრეი კაპიცას უფროსი ძმა. .

ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პეტრე კაპიცას სახელობის ფიზიკის პრობლემების ინსტიტუტის მთავარი სამეცნიერო თანამშრომელი, პროფესორი, 4 წიგნის, ათობით სტატიის, 14 გამოგონებისა და 1 აღმოჩენის ავტორი. დედამიწის მოსახლეობის ჰიპერბოლური ზრდის ფენომენოლოგიური მათემატიკური მოდელის შემქმნელი. პირველმა დაასაბუთა და დაამტკიცა დედამიწის მოსახლეობის ჰიპერბოლური ზრდა 1 ს. ჩვ. წ.-მდე. კლიოდინამიკის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

ევრაზიის ფიზიკური საზოგადოების, ევროპის მეცნიერებათა აკადემიის, რუსეთის საბუნებისმეტყველო აკადემიის წევრი, რუსეთის პრეზიდენტთან არსებული კულტურისა და ხელოვნების საბჭოსა და რომის კლუბის წევრი. ევრაზიის ტელევიზიისა და რადიოს აკადემიის საპატიო პრეზიდენტი. დაჯილდოებულია რუსეთის პატივის ორდენით (2006). კალინგის პრემიისა (იუნესკო) და სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.. ტელეგადაცემა «»-ს მრავალწლიანი წამყვანი. პაგუოშის მოძრაობის საბჭოს წევრი 1987—1997 წლებში.
გარეული ცხენი

გარეული ცხენი — ცხენების გვარის ბალახისმჭამელი კენტჩლიქოსანთა ძუძუმწოვარი ცხოველი ცხენისებრთა ოჯახისა. თანამედროვე ცხენის წინაპარი. აღმოაჩინა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ 1879 წელს ცენტრალურ აზიის დასავლეთი ნაწილის მთიან უდაბნოებში. ამჟამად ეს სახეობა შემორჩენილია მხოლოდ ზოოპარკებში (დაახლოებით 600 ცხოველი).
რუსუდან ბოლქვაძე

რუსუდან ბოლქვაძე (დ. 6 ნოემბერი, 1959, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი.

1980 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის დრამისა და კინოს მსახიობის ფაკულტეტი აღიარებულ (ღვაწლმოსილ) პედაგოგთან პროფესორ ლილი იოსელიანთან.

1980 წელს დიდმა ქართველმა რეჟისორმა და პედაგოგმა მიხეილ თუმანიშვილმა მიიწვია თავის ახლად შექმნილ კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ თეატრალურ სახელოსნოში, სადაც გამოცდილი ხელოვანი თავის მოწაფეებთან ერთად ახალ შემოქმედებით გზებს ეძიებდა. მოგვიანებით „სახელოსნო“ ჩამოყალიბდა როგორც „კინომსახიობთა თეატრი“, რომელმაც ეპოქა შექმნა თანამედროვე ქართული თეატრის ისტორიაში. თეატრმა წარმატებით იმოგზაურა მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში . განსაკუთრებით აღსანიშნავია თუმანიშვილის დადგმები „დონ ჟუანი“, „ბაკულას ღორები“, „ზაფხულის ღამის სიზმარი“, „ჩვენი პატარა ქალაქი“, სადაც რუსუდან ბოლქვაძე წამყვან როლებს ასრულებდა.

თუმანიშვილის გარდაცვალების შემდეგ თეატრი მის სახელს ატარებს და რუსუდან ბოლქვაძე 1980 წლიდან დღემდე ამ თეატრის („თუმანიშვილის თეატრის“) წევრია, თუმცა პარალელურად საქართველოს სხვადასხვა თეატრებშიც თამაშობს.

იღებს მონაწილეობას კინოფილმებში და სატელევიზიო პროგრამებში:
2000 წელს თუმანიშვილის თეატრში ჩატარდა(„ “ ,ბენეფისი, შემოქმედებითი საღამო).
2005 წელს გალერეა ტმს.ში და თუმანიშვილის თეატრში მოეწყო მისი ფოტონამუშევრების პერსონალური გამოფენა.

ჩაბმულია საზოგადოებრივ და საგანმანათლებლო საქმიანობაში 2008,2010 და 2011 წლებში დადგა სასკოლო სპექტაკლები „მევიოლინე სახურავზე“, „ენი“ და „კავკასიური ცაცრის წრე“
2010 წელს დადგა სპექტაკლები ომის შედეგად დევნილ ბავშვებთან.
2012 წელს თუმანიშვილის თეატრის სცენაზე დადგა სპექტაკლი „ზვავი“ (თუნჯერ ჯუჯენოღლუს პიესა)

ფილმოგრაფია
1982: „ბანაკი“ რეჟ. ნიკოლოზ წულაძე
1982: „არაჩვეულებრივი რეისი“ რეჟ. ბიძინა ჩხეიძე
1984: „აქედანა და შენამდე“ (თალიკო) რეჟ. ლეილა გორდელაძე
1985: „მეჯლისი გაყიდულ სახლში“ (ნელი) რეჟ. მიხეილ ანთაძე
1986: „სიზმარა“ (ახმოვანებს — ანიმაციური) რეჟ. მერაბ სარალიძე
1986: „მოდი, ვილაპარაკოთ“ (ნონა) რეჟ. რამაზ გიორგობიანი
1986: „რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა“ (ლიზი), რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
1988: „ვამეხი მოდის“ (მამიდა), რეჟისორები ოთარ შამათავა, ოთარ ლითანიშვილი
1989: „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“ (მოლინელა) რეჟ. რეზო ჩხეიძე
1993: „ლეონარდო“ (ქეთო) რეჟ. დავით ნაცვლიშვილი
1996: „რა გაცინებს?“ (მდივანი ქალი) რეჟ. თეიმურაზ ბუტიკაშვილი
2003: „მას შემდეგ, რაც ოთარი წავიდა“ რეჟ. ჟული ბერტუჩელი
2003: „ღმერთო, რისი გულისთვის... უმადური“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
2009: „ბედნიერება“ რეჟ. სალომე (ნუცა) ალექსი-მესხიშვილი
2009: კონფლიქტის ზონა (გასეირნება ყარაბაღში 2) (გოგლიკოს დედა) რეჟ. ვანო ბურდული
აგაჯა

აგაჯა — დაგომელთა სახელმწიფოს მმართველი 1708-1740 წწ. აკაბას ერთადერთი შვილი. მისი მმართველობის პერიოდი ხასიათდება მუდმივი ომებით. აგაჯა თავისი მეომრებით თავს ესხმოდა მეზობელ ტომებს (განსაკუთრებით იორუბას), ატყვევებდა მათ და მონებად ყიდდა არაბ და ევროპელ ვაჭრებზე. მის შემდეგ მეფობდა თეგბეზუ (1740-1774).
აგვისტოს რევოლუცია

აგვისტოს რევოლუცია — ეროვნული სახალხო-დემოკრატიული რევოლუცია, რომელმაც დაამხო იმპერიალისტების ბატონობა ვიეტნამში და დაამყარა სახალხო დემოკრატიული წყობილება. რევოლუცია იყო ფრანგი კოლონიზატორებისა და იაპონელი ოკუპანტების წინააღმდეგ მიმართული ეროვნულ განმათავისუფლებელი მოძრაობის განვითარების შედეგი.

ისტორია
1941 წლის 19 მაისს ინდოჩინეთის კომპარტიის ცკ პლენუმის გადაწყვეტილების შესაბამისად შეიქმნა ერთიანი ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი ვიეტმინი, რომელშიც გაერთიანდნენ ქვეყნის პატრიოტული ძალები. იჩკპ-მ ვიეტნამის საშუალებით 1941-1944 წლებში ფართო პროპაგანდისტული მუშაობა გააჩაღა და დაიწყო დასაყრდენი ბაზებისა და შეიარაღებული რაზმების შექმნა. 1944 წლის 22 დეკემბერს კაობანგის პროვინციაში ჩამოყალიბდა ვიეტნამის განმათავისუფლებელი არმიის პირველი რაზმები. 1945 წლის 9 მარტის გადატრიალების შემდეგ ვიეტმინმა დაიწყო პარტიზანული ომი იაპონური ოკუპანტების წინააღმდეგ. 1945 წლის აპრილში შედგა ვიეტმინის სამხედრო-რევოლუციური კონფერენცია, რომელმაც შეიმუშავა საყოველთაო აჯანყების მომზადების გეგმა. 4 ივნისს ჩრდილოეთ ვიეტნამის 6 პროვინციაში შეიქმნა განთავისუფლებული რაიონი, რომლის ცენტრი იყო სოფ. ტანჩაო. 1945 წლის 13-15 აგვისტოს იჩკპ ეროვნულმა კონფერენციამ მიიღო საყოველთაო აჯანყების დაწყების გადაწყვეტილება. შეიქმნა აჯანყების კომიტეტი. 16 აგვისტოს ტანჩაოში შედგა ვიეტმინის სრულიად ვიეტნამის ეროვნული კონგრესი, რომელმაც მოიწონა საყოველთაო აჯანყების დაწყების გადაწყვეტილება, აირჩია ვიეტნამის განთავისუფლების ეროვნული კომიტეტი ხო ში მინის მეთაურობით და დააკისრა მას დროებითი მთავრობის ფუნქციები. იჩკპ მოწოდებით 16-26 აგვისტოს აჯანყება მთელ ქვეყანას მოედო. 19 აგვისტოს შეიარაღებულმა მასებმა აიღეს ჰანოი, სადაც 20 აგვისტოს შეიქმნა ჩრდილოეთ ვიეტნამის სახალხო-რევოლუციური კომიტეტი, 24 აგვისტოს იმპერატორი ბაო-დაი გადადგა. 1945 წლის 2 სექტემბერს ხო ში მინმა დროებითი მთავრობის სახელით საზეიმოდ გამოაქვეყნა ვიეტნამის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია და გამოაცხადა ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნა. რევოლუცია განხორციელდა მუშათა კლასის ჰეგემონიით გლეხობასთან, ეროვნულ ბურჟუაზიასა და სხვა პატრიოტულ ძალებთან მჭიდრო კავშირში. მოძრაობას ხელმძღვანელობდა იჩკპ. საბჭოთა კავშირის მიერ ფაშსტური გერმანიის განადგურებამ და იაპონიის წინააღმდეგ ძლევამოსილმა ომმა ხელი შეუწყო ვიეტნამელი ხალხის გამარჯვებას. აგვისტოს რევოლუციამ დიდი გავლენა მოახდინა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის განვითარებაზე სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, პირველ რიგში — მეზობელ კამბოჯასა და ლაოსში. რევოლუციის შედეგად დაარსდა ჩრდილოეთი ვიეტნამი, რომელიც არსებობდა 1976 წლამდე.
ემილიო აგინალდო

ემილიო აგინალდო (; დ. 22 მარტი, 1869 — გ. 6 თებერვალი, 1964) — ფილიპინელი პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი 1899-1901 წლებში.

მეთაურობდა ესპანელთა წინააღმდეგ წარმოებულ ბრძოლებს 1896–1897 წლებში. 1896 წელს ხელისუფლების ხელში ჩაგდების მიზნით მიემხრო შეიარაღებულ ფილიპინელ აჯანყებულებს. 1899 წელს გახდა ფილიპინების რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. 1899–1901წლებში ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს ჩავარდა ტყვედ. ტყვეობის შემდეგ შეერთებულ შტატებთან კომპრომისული გზა აირჩია. 1935 წელს შეეცადა პრეზიდენტის პოსტის დაბრუნებას. მცდელობა უშედეგო გამოდგა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დაიკავა იაპონელთა მხარე.
ფარნაოზ ჩიკვილაძე

ფარნაოზ ჩიკვილაძე (დ. 14 აპრილი, 1941, ჩაბინაანი, ახმეტის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 14 ივნისი, 1966, მოსკოვი) — ქართველი ძიუდოისტი. 1964 წლის ტოკიოს ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი. ევროპის ჩემპიონი გუნდურ (1964) და პირად შეჯიბრებაში (1965), 3-გზის მეორე პრიზიორი (1964, 1965, 1966). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1965).

დაიღუპა 1966 წლის 14 ივნისს ავტოკატასტროფაში, მოსკოვში

ფარნაოზ ჩიკვილაძის შედეგები 1964 წელს, ტოკიოს ოლიმპიადაზე
 წრე, ჯგუფი: ჯორჯ ჰარისი (აშშ) - მოგება

 წრე, ჯგუფი: ენტონი სვინი (დიდი ბრიტანეთი) - მოგება

1/4-ფინალი: თავისუფალი იყო

1/2-ფინალი: დაგ როჯერსი (კანადა) - წაგება

ძირითადი შედეგები
გივი ონაშვილი

გივი ონაშვილი (დ. 27 ივლისი, 1947, პატარძეული, საგარეჯოს რაიონი) — ქართველი და საბჭოთა ძიუდოისტი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1976). ღირსების ორდენის კავალერი.

1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი. მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1969). ევროპის ჩემპიონი გუნდურ (1970) და პირად შეჯიბრში (1974, 1975), 3-გზის მეორე (1969, 1972, 1976) და მესამე (1971) პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1973) და ბრინჯაოს პრიზიორი (1975), ასევე საბჭოთა კავშირის 2-გზის ჩემპიონი სამბოში (1970, 1972).

ძირითადი შედეგები
ქართველოლოგია

ქართველოლოგია ან ქართველთმცოდნეობა — ფართო გაგებით მოიცავს ქართველებისა და საქართველოს შემსწავლელ ყველა ჰუმანიტარულ დარგს: ენათმეცნიერებას, ლიტერატურათმცოდნეობას, ხელოვნებას, არქეოლოგიას, ფოლკლორისტიკას, ეთნოგრაფიას, ნუმიზმატიკას, სფრაგისტიკას, ისტორიას, ეკონომიკას, სამართალმცოდნეობას, ეპიგრაფიკას, პალეოგრაფიას, წყაროთმცოდნეობას და ა.შ. ამ დარგებს ძველად ჩვენში ( საუკუნის ბოლომდე) კომლექსურად სწავლობდნენ. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსებისა და განსაკუთრებით საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჩამოყალიბების შემდეგ საქართველოში ფართოდ გაიშალა გეგმაზომიერი და სისტემური კვლევა ქართველოლოგიაში შემავალ ცალკეულ დარგებში.

საკვლევი მასალის დიდი სიუხვის, სხვადასხვა კვლევის თანამედროვე მეთოდების დარგობრივი ნაირგვარობისა და თავისებურებათა პირობებში თანდათან გაღრმავდა ქართველოლოგიური ციკლის დარგთა სპეციალიზაცია. სამეცნიერო სიტყვახმარებაში სადღეისოდ „ქართველოლოგია“ მეტწილად საზღვარგარეთ მიმდინარე სათანადო კვლევას გულისხმობს. ქართველოლოგია, როგორც საქართველოს ისტორიის, ქართული ენის, ქართული ლიტერატურის, ხელოვნებისა და კულტურის სხვა დარგების შემსწავლელ დისციპლინათა კომპლექსი შედარებით ახალგაზრდა მეცნიერებაა.

ისტორია
საზღვარგარეთული ქართველოლოგიის საწყისები ანტიკურ ხანას განეკუთვნება. პირველი ცნობები საქართველოს შესახებ ეკუთვნით ძველ ბერძენ და რომაელ ავტორებს (ჰეროდოტე, ქსენოფონტი, ჰიპოკრატე, არისტოტელე, სკილაკ კარიანდელი, ფლავიუს არიანე, სტრაბონი, პლინიუს უფროსი, პლუტარქე, აპიანე, ამიანე მარცელინუსი, ტაციტუსი და სხვ.). ეს ცნობები აღწერითი ხასიათისაა; მათში გადმოცემულია ქართველ ტომთა ყოფა-ცხოვრება და წეს-ჩვეულებები, აგრეთვე ცნობები საქართველოს ბუნების შესახებ. გარკვეული თვალსაზრისით ამ ცნობებს დღესაც არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა. მრავალფეროვანია აგრეთვე და ქრონოლოგიურად ფართო დიაპაზონს (- საუკუნეები) მოიცავს მრავალრიცხოვან ბიზანტიელ ავტორთა ცნობები.