iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კამარუ უსმანი

კამარუდინ უსმანი (დ. 11 მაისი, 1987) – ნიგერიელ-ამერიკელი შერეული საბრძლო ხელოვნების მებრძოლი და ყოფილი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე. იგი ამჟამად ასპარეზობს საშუალო წონით დივიზონში, სადაც ამავე წონაში ყოფილი ქამრის მფლობელია.

ბიოგრაფია
დაიბადა 11 მაისს, 1987 წელს, ქალაქ აუჩში, ედო, ნიგერია. მისი მამა ნიგერიის არმიის მაიორი იყო, დედა კი პედაგოგი. მას ყავს ორი ძმა კაშეტუ და მუჰამედი. უსმანი მოკრძალებულად იზრდებოდა მთელი თავისი ბავშვობა. უსმანის მამა მუჰამედ ნასირუ უსმანი, გახდა ფარმაცევტი შეერთებულ შტატებში და მოუწია ოჯახი გადაეყვანა დალასში, ტეხასი, როდესაც უსმანი 8 წლის იყო.

 კარიერა
უსმანის დებიუტი 2015 წლის 19 დეკემბერს, 17-ზე, ლეონ ედვარდსის წინააღმდეგ შედგა. მან ეს ბრძოლა მსაჯთა გადაწყვეტილებით მოიგო. მას დღესდღეობით -ის ორგანიზაციაში 18 ბრძოლა აქვს ჩანატარები, სადაც 3-ჯერ დამარცხდა, 15-ჯერ კი მოიგო. ბოლო ბრძოლა მან -294-ზე, 2021 წლის 21 ოქტომბერს, ხამზატ ჩიმაევის წინააღმდეგ გამართა, სადაც ბრძოლა მსაჯთა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით წააგო.

რესირსები ინტერნეტში
მანანა გაბუნია

მანანა გაბუნია (დ. 12 თებერვალი, 1937, საქართველო — გ. 25 აპრილი, 2025) — ქართველი არქეოლოგი.

ბიოგრაფია
1994 წლიდან ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი და არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის წამყვანი მეცნიერ თანამშრომელი. 1961 წლიდან მუშაობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტში.

1963 წლიდან თრიალეთში მისი ხელმძღვანელობით მიმდინარეობდა მეზოლითური ხანის ძეგლების შესწავლა.

1994 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თსუ-ს ახალციხის ფილიალში. წალკასთან პატარა ხრამის ხეობაში, პირველად საქართველოში გამოავლინდა ძველი ადამიანის მიერ შესრულებული ნაკაწრი ნახატები — პეტროგლიფები. ბოლო პერიოდში იკვლევდა სამცხე ჯავახეთში არსებულ ძველი ქვის ხანის ძეგლებს.
ტენკოს პრემია

ტენკოს პრემია — იტალიური მუსიკალური პრიზი.

აღწერა
ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი იტალიური მუსიკალური ჯილდო, რომელიც ორგანიზებულია ტენკოს კლუბის მიერ და 1974 წლიდან ყოველწლიურად ენიჭება სანრემოს სიმღერების ავტორ-შემსრულებლებს. ჯილდოს სახელი დაერქვა ავტორ-შემსრულებელ ლუიჯი ტენკოს პატივისცემის ნიშნად.

ტენკოს პრემია აღიარებს იმ შემსრულებლების კარიერას, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს სიმღერების შექმნაში იტალიაში და, განსაკუთრებით პირველ გამოცემებში, საზღვარგარეთ. არსებობს ორი ტიპი, ერთი სიმღერების ავტორებისთვის და ერთი „კულტურის მუშაკებისთვის“. 1997 წლიდან 2010 წლამდე ასევე შეიქმნა პრემია „ / “ დამწყები ავტორებისთვის, ახალგაზრდა ნიჭის დასაფასებლად, ხოლო 2006 წლიდან 2010 წლამდე - პრემია „სიმღერის ხმები“, რომელიც გადაეცემა ინსტრუმენტალისტებს და არანჟირების სპეციალისტებს.

ღონისძიების ფარგლებში (2011 წლიდან 2014 წლამდე), გაიცემა სპეციალური ჟიურის პრესტიჟული პრემია „ “, რომელიც ყველაზე დიდი და წარმომადგენლობითია იტალიის მსგავს ღონისძიებებში (200-ზე მეტი ჟიურის წევრი).
„ბუზოვნანეფთის“ შენობა

„ბუზოვნანეფთის“ შენობა — შენობა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში.

1945 წელს აშენებული სახლის პროექტის ავტორები არიან სადიქ დადაშოვი და მიქაილ ჰუსეინოვი. ეს არის დადაშოვისა და ჰუსეინოვის ერთ-ერთი ბოლო ერთობლივი ქმნილება.

არქიტექტურა
„ბუზოვნანეფთის“ შენობა 1945 წელს დაპროექტდა. იგი სულ რაღაც ორ წელიწადში აშენდა. შენობის წინ მოედანი იყო. ამ მოედნის ცენტრში მდებარეობდა პარკი შადრევანით (შადრევანის ადგილას 1980 წელს დაიდგა ნასიმის ძეგლი). მოედნის ორივე მხარეს მხოლოდ ორი საცხოვრებელი კორპუსი აშენდა. ანსამბლის შემადგენლობის ცენტრალური ნაწილი იყო ბუზოვნინეფტის საცხოვრებელი კორპუსი. ამას სახლის ხუროთმოძღვრული და მოცულობითი დიზაინი ხაზს უსვამდა.

ხუთსართულიანი შენობის გეგმა ძირითადად ფორმისაა. სახლის ცენტრალური ნაწილი მოედნისკენ არის მიმართული. ეს ნაწილი ექვს სართულამდეა აყვანილი. საცხოვრებელი კორპუსის ფასადები მდიდრულად არის დაპროექტებული. ფასადის განმავითარებელი ორი კოშკი დაგვირგვინებულია სამრეკლოებით, რომლებიც ნაკარნახევია ურბანული დაგეგმარების პირობებით. შენობის არქიტექტურაში ფართოდ გამოიყენებოდა ლოჯიები, სარკმლები და აივნები.
აზერბაიჯანის ფრენბურთის ფედერაცია

აზერბაიჯანის ფრენბურთის ფედერაცია — ორგანიზაცია, რომელიც ფრენბურთის შეჯიბრებებს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე აწყობს.

1997-2000 წლებში აზერბაიჯანის ფრენბურთის გუნდებს ევროპის ფრენბურთის კონფედერაციის გადაწყვეტილებით ჩამოერთვათ ოფიციალურ საერთაშორისო შეჯიბრებებში მონაწილეობის სტატუსი. მხოლოდ 4-წლიანი შესვენების შემდეგ - 2001-ლი წლიდან, გუნდებს ხელახლა მიეცათ საერთაშორისო შეჯიბრებებში მონაწილეობის უფლება.

საერთაშორისო შეჯიბრებების გარდა, ფედერაციამ შესაბამისი აქტივობები აზერბაიჯანის ჩემპიონატის ჩატარების მიმართულებითაც გაატარა.

ამრიგად, 2001 წლიდან იმართება აზერბაიჯანის ჩემპიონატი ქალთა და მამაკაცთა ლიგებში.

ამ პერიოდში აზერბაიჯანში ბავშვთა ფრენბურთის განვითარებაზე ზრუნავდნენ და ლიგებში მონაწილე კლუბებისა და გუნდების ქვეშ საბავშვო სექციები შეიქმნა.

ასევე, აზერბაიჯანის წარმომადგენელი კლუბების რაოდენობა ევროთასების შეჯიბრებებში იზრდება.

ამჟამად, ევროპის ფრენბურთის კონფედერაციის გადაწყვეტილებით, აზერბაიჯანში ფრენბურთის აკადემიის დაარსების მიმართულებით შესაბამისი სამუშაოები მიმდინარეობს.
აზერბაიჯანის ჭიდაობის ფედერაცია

აზერბაიჯანის ჭიდაობის ფედერაცია — ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს ჭიდაობის, როგორც სპორტის განვითარებასა და რეგულირებას აზერბაიჯანში. ფედერაცია 1993 წელს დაარსდა.

ფედერაციის შესახებ
აზერბაიჯანის ჭიდაობის ფედერაცია არის არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც ქვეყანაში ჭიდაობის სპორტის განვითარებას უზრუნველყოფს. შექმნილია მოხალისეობის პრინციპებისა და ჭიდაობის სპორტული კლუბებისა და საზოგადოებების წევრების თანაბარი უფლებების საფუძველზე. მისი საქმიანობა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთელ ტერიტორიაზე ვრცელდება.

1993 წელს ფედერაცია გახდა ჭიდაობის ფედერაციების საერთაშორისო ასოციაციის წევრი.

აქტივობები და ორგანიზებული შეჯიბრებები
2002 წელი - ბაქოში მოეწყო ევროპის ჩემპიონატი თავისუფალ ჭიდაობაში მამაკაცთა შორის.
2004 წელი - აზერბაიჯანში ჩატარდა მსოფლიო თასი თავისუფალ ჭიდაობაში.
2007 წელი - აზერბაიჯანში გაიმართა ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატი. ჩემპიონატში 92 ქვეყნის 797 სპორტსმენი მონაწილეობდა.
2010 წელი - აზერბაიჯანში გაიმართა ევროპის ჩემპიონატი ჭიდაობაში.
2012 წელი - აზერბაიჯანში ჩატარდა მსოფლიო თასი თავისუფალ ჭიდაობაში.
2012 წელი - ბაქოში ჩატარდა მსოფლიო ჩემპიონატი ახალგაზრდა მოჭიდავეთა შორის.
2022 წელი - აზერბაიჯანში პირველად მოეწყო მსოფლიო თასი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში.
ტიხონ მოლარდი

მიტროპოლიტი ტიხონი (საერო სახელი — მარკ რაიმონდ მოლარდი ; დაბ.15 ივლისი, 1966, ბოსტონში, მასაჩუსეტსი) — მართლმადიდებელი ეპისკოპოსი და მართლმადიდებლური ეკლესიის წინამძღვარი ამერიკაში, რომელსაც აქვს სრულიად ამერიკისა და კანადის მიტროპოლიტის წოდება. მანამდე ის იყო ფილადელფიისა და აღმოსავლეთ პენსილვანიის ეპისკოპოსი . იგი აირჩიეს ამერიკის მართლმადიდებლური ეკლესიის მიტროპოლიტად 2012 წლის 13 ნოემბერს პარმაში, ოჰაიოში, ამერიკის მე-17 საეკლესიო კრებაზე.

ბიოგრაფია
მარკ რაიმონდ მოლარდი დაიბადა ბოსტონში, მასაჩუსეტსი 1966 წლის 15 ივლისს, ფრანსუა და ელიზაბეტ მოლარდების სამი შვილიდან ყველაზე უფროსი. იგი აღიზარდა ანგლიკანურ ოჯახში.

1989 წელს იგი მიიღეს მართლმადიდებლურ ეკლესიაში. იმავე წლის შემოდგომაზე მან სწავლა დაიწყო პენსილვანიის სამხრეთ ქანაანში, წმინდა ტიხონის სემინარიაში . ერთი წლის შემდეგ იგი მორჩილად შევიდა წმინდა ტიხონის მონასტრის სამონასტრო თემში.

1993 წელს წმინდა ტიხონში ღვთისმეტყველების მაგისტრის ხარისხის მიღების შემდეგ, მოლარდი დაინიშნა იქ ძველი აღთქმის შემსწავლელ ინსტრუქტორად.

1995 წელს მოლარდს არქიეპისკოპოსმა ჰერმანმა დაარქვა სახელი ტიხონი წმინდა ტიხონ მოსკოველის პატივსაცემად და აკურთხეს წმინდა ტიხონის მონასტერში დიაკვნად . 1998 წელს აყვანილ იქნა იღუმენის, ხოლო 2000 წელს არქიმანდრიტის ხარისხში.

2002 წლის დეკემბერში ტიხონი მიტროპოლიტმა ჰერმანმა დანიშნა წმინდა ტიხონის მონასტრის წინამძღვრის მოადგილედ.

2003 წელს ამერიკის სინოდის საშემოდგომო სესიაზე არქიმანდრიტი ტიხონი აირჩიეს სამხრეთ ქანაანის ეპისკოპოსად და მიტროპოლიტ ჰერმანის დამხმარედ. ტიხონი 2004 წლის 14 თებერვალს მონასტერში იკურთხა ეპისკოპოსად და გახდა სამხრეთ ქანაანის ეპისკოპოსი.

2005 წლის 27 მაისს ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსთა წმინდა სინოდის საგანგებო სხდომაზე სამხრეთ ქანაანის ეპისკოპოსი ტიხონი აირჩიეს ფილადელფიისა და აღმოსავლეთ პენსილვანიის ეპისკოპოსად. 2005 წლის 29 ოქტომბერს ეპისკოპოსი ტიხონი ოფიციალურად დანიშნეს ფილადელფიისა და აღმოსავლეთ პენსილვანიის ეპარქიის მმართველ იერარქად წმინდა სტეფანეს საკათედრო ტაძარში საღმრთო ლიტურგიის დროს.

2012 წლის 9 მაისს აყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში.

2012 წლის 13 ნოემბერს მთავარეპისკოპოსი ტიხონი აირჩიეს ამერიკის მართლმადიდებლური ეკლესიის წინამძღვრად ანუ სრულიად ამერიკისა და კანადის მიტროპოლიტად. ის მეორე მოქცეულია, რომელიც აირჩიეს ამ თანამდებობაზე, მისი წინამორბედის შემდეგ.
აზერბაიჯანის ბადმინტონის ფედერაცია

აზერბაიჯანის ბადმინტონის ფედერაცია — ორგანიზაცია, რომელიც აწყობს ბადმინტონის შეჯიბრებებს აზერბაიჯანში.

ისტორია
1962 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ში შეიქმნა ბადმინტონის ფედერაცია. იმავე წელს ბაქოში პირველი ბადმინტონის შეჯიბრებები და ჩემპიონატები ჩატარდა.

1963 წელს გაიმართა აზერბაიჯანის ჩემპიონატი ბადმინტონში.

1969 წელს კლაიპედაში გამართულ სსრკ ბადმინტონის ჩემპიონატზე გ.ხადიევი ბადმინტონის ჩემპიონი გახდა. 1976 წელს მოგილევის ჩემპიონატზე მ.ორუჟევიც ჩემპიონი გახდა.

1996 წელს აზერბაიჯანის ბადმინტონის ფედერაცია დაარსდა. 1997 წლიდან ბადმინტონის მსოფლიო ფედერაციის და ევროპის ბადმინტონის კავშირის წევრი გახდა.

1997 წელს ისლამურ სპორტულ თამაშებზე ქალთა შორის ნ. მეჰდიევამ მე-3 ადგილი დაიკავა.

1998 წელს აზერბაიჯანელმა ბადმინტონის მოთამაშეებმა დამოუკიდებლობის შემდეგ ბადმინტონის მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატებში პირველად მიიღეს მონაწილეობა.

2010 წელს ირანში გამართულ საერთაშორისო ტურნირზე აზერბაიჯანელმა სპორტსმენებმა წყვილთა შეჯიბრებაში ბრინჯაოს მედლები მოიპოვეს.

2021 წელს, ისტორიაში პირველად, აზერბაიჯანელმა ბადმინტონის მოთამაშეებმა ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საგზური მოიპოვა. ქვეყანა 2020 წლის თამაშებზე ედი რესკი დვიკაომ წარადგინა.

ფედერაციის უმაღლესი მმართველი ორგანოა აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც შედგება 12 ადამიანისგან.
ტორუნის მეორე ზავი

ტორუნის მეორე მშვიდობა — სამშვიდობო ხელშეკრულება ტევტონთა ორდენსა და პოლონეთის სამეფოს შორის, რომელიც 1466 წლის 19 ოქტომბერს ქალაქ ტორუნში გაფორმდა. ამით 1454-1466 წლების ცამეტწლიანი ომი დაასრულა, რომელიც პრუსიის კონფედერაციის აჯანყებით ჯვაროსნების ძალაუფლების წინააღმდეგ დაიწყო.

დოკუმენტი 3 პერგამენტის ფურცლისგან (12 გვერდი) შედგება, ზომით 456296 მმ. ტექსტი ლათინურადაა დაწერილი. დოკუმენტს 55 ბეჭედი ადევს. რომის პაპის ლეგატის რუდოლფ რუდეშეიმის ხელნაწერ ნახატებსა და სანოტარო ნიშნებს შეიცავს, აგრეთვე ნოტარიუსების: იან ევიჰ დე ატენდორნისა და სტანისლავ ფრანკო რედკოვიჩსკის ნახატებს.

ორივე მხარე დათანხმდა პაპ პავლე -სა და საღვთო რომის იმპერატორ ფრედერიკ -ის მიერ სამშვიდობო პირობების დადასტურებას, მაგრამ პოლონური მხარე დაჟინებით ამტკიცებდა, რომ მშვიდობა დადასტურების გარეშეც ძალაში იყო.

ტორუნის მშვიდობის თანახმად, ორდენის დასავლეთი ნაწილი გადავიდა პოლონეთში - გდანსკის პომერანიაში, ჩელმინსკასა და მიჩალოვსკის მიწებზე, მევეზე, მალბორკში, ელბლაგში და ვარმიის სამთავრო-ეპისკოპოსში. შემდგომში ორდენის საკუთრების ამ ნაწილს პოლონური ან სამეფო პრუსია ეწოდა. ორდენმა, რომლის დედაქალაქი მალბორკის (მარიენბურგის) დაკარგვის შემდეგ გახდა კონიგსბერგი, თავი პოლონეთის მეფის ვასალად აღიარა.
სიღარიბის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე

„სიღარიბის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე“ — ყოველწლიურად 1993 წლიდან 17 ოქტომბერს აღინიშნება. ეს დღე გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 1992 წლის 22 დეკემბერს გამოაცხადა.

გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ თავის რეზოლუციაში, მიესალმა იმ ფაქტს, რომ ამ დღეს, ერთ-ერთი სამთავრობათაშორისო ორგანიზაციის ინიციატივით, აღინიშნა „უკიდურესი სიღარიბის აღმოფხვრის დღე“ და ყველა სახელმწიფოს მოუწოდა, განახორციელონ პროპაგანდა ეს დღე სიღარიბისა და სიღარიბის აღმოფხვრის ღონისძიებებისთვის.

1987 წლის 17 ოქტომბერს პარიზში, ტროკადეროს მოედანზე 100 ათასამდე სხვადასხვა სოციალური კლასის ადამიანი მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყნიდან შეიკრიბა. მათ სიღარიბის წინააღმდეგ პროტესტი გამოთქვეს. ადამიანის უფლებების პატივისცემის მოთხოვნით, უფლებადამცველებმა მამა ჯოზეფ ვრესინსკის საერთაშორისო მოძრაობა „მეოთხე სამყაროს“ დამფუძნებლის სლოგანს მხარი დაუჭირეს: „სადაც ადამიანს აიძულებენ იცხოვროს სიღარიბეში, ადამიანის უფლებები ირღვევა. ამ უფლებების პატივისცემისთვის ბრძოლაში გაერთიანება ყველას წმინდა მოვალეობაა“.

ამ დღეს ტროკადეროს მოედანზე მემორიალური ქვა დააგეს.

შემდგომში, გაჭირვებული მოსახლეობის ჯგუფების დახმარების საერთაშორისო მოძრაობის - „მეოთხე სამყაროს“ ინიციატივით, ყოველწლიურად არასამთავრობო ორგანიზაციები „უკიდურესი სიღარიბის დასაძლევად ბრძოლის დღეს“ აღნიშნავდნენ, სანამ გაერო აღნიშნულ რეზოლუციას მიიღებდა.
აზერბაიჯანის ტანვარჯიშის ფედერაცია

აზერბაიჯანის ტანვარჯიშის ფედერაცია — მხატვრული ტანვარჯიშის მმართველი ორგანო აზერბაიჯანში.

ისტორია
ფედერაცია 1994 წელს შეიქმნა და ტანვარჯიშის საერთაშორისო ფედერაციის ნაწილი გახდა. 1996 წელს ევროპის ტანვარჯიშის კავშირს შეუერთდა.

2002 წლის 7 ოქტომბერს ფედერაცია გარდაიქმნა. დამფუძნებელ კონფერენციაზე აზერბაიჯანის პირველი ლედი და პირველი ვიცე-პრეზიდენტი მეჰრიბან ალიევა ფედერაციის პრეზიდენტად აირჩიეს.

2006 წელს აზერბაიჯანის პირველი ლედი და პირველი ვიცე-პრეზიდენტი მეჰრიბან ალიევა ხელახლა აირჩიეს ფედერაციის პრეზიდენტად.

ფედერაცია თავის საქმიანობაში ოლიმპიური მოძრაობის პრინციპებსა და მიზნებს იცავს, თანამშრომლობს აზერბაიჯანის ეროვნულ ოლიმპიურ კომიტეტთან, აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროსთან და სპორტულ ორგანიზაციებთან. ფედერაცია ასევე თანამშრომლობს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან.

2024 წლის 6 აპრილს ფედერაციის ახალი თილისმები - ქურციკი და მელა დამტკიცდა.

სტრუქტურა
ფედერაციის უმაღლესი მმართველი ორგანოა საერთო კრება. ფედერაციის საქმიანობის მართავს აღმასრულებელი კომიტეტი. აღმასრულებელი კომიტეტის წევრებს საერთო კრება ხუთი წლის ვადით ირჩევს.

აღმასრულებელი კომიტეტი პრეზიდენტის, აღმასკომის თავმჯდომარის, ვიცე პრეზიდენტის, აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგილისა და აღმასკომის 3 წევრისაგან შედგება.

აზერბაიჯანის ტანვარჯიშის ფედერაცია მოიცავს შემდეგ კლუბებს:

რიტმული ტანვარჯიში
მამაკაცთა მხატვრული ტანვარჯიში
ქალთა მხატვრული ტანვარჯიში
ბატუტი და ტუმბლინგი
აკრობატული ტანვარჯიში
აერობული ტანვარჯიში
ტუკუმანის კონგრესი

ტუკუმანის კონგრესი — სამხრეთ ამერიკის გაერთიანებული პროვინციების საკანონმდებლო დამფუძნებელი ასამბლეა (ამჟამად ჩრდილოეთ არგენტინა, ურუგვაი და ბოლივიის ნაწილი), რომელიც ჯერ ქალაქ ტუკუმანში, შემდეგ კი ბუენოს-აირესში 1816 წლიდან 1820 წლამდე მოქმედებდა. ტუკუმანის კონგრესმა არგენტინის დამოუკიდებლობა 1816 წლის 9 ივლისს გამოაცხადა და არგენტინის 1819 წლის კონსტიტუცია მიიღო.

კონგრესი პირველი ხუნტას ბრძანების შესაბამისად წარმოიშვა, რომელმაც დაამხო ლა პლატას ვიცე-მეფის ძალაუფლება 1810 წელს, 1815 წლის 15 აპრილს, რომლის მიხედვითაც დამფუძნებელი კრების პირველი სხდომა უნდა გახსნილიყო 1816 წლის 24 მარტს. ყოფილი ვიცე-სამეფოს ყველა პროვინციიდან დელეგატების მონაწილეობით 15000 მოსახლეზე ერთი წარმომადგენლის გაანგარიშებით. კონგრესის პირველი შეხვედრა ქალაქ ტუკუმანში გაიმართა, ფრანსისკო ბასან დე ლაგუნას სახლში.

ყრილობის პირველი თვეები უკიდურესად დაძაბული იყო, მისი თავმჯდომარეები გამუდმებით იცვლებოდნენ და რაიმე გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელი იყო. საბოლოოდ, 9 ივლისს, ფრანსისკო ნარცისო დე ლაპრიდას მიერ კონგრესის თავმჯდომარეობის დროს, არგენტინის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია მიიღეს. 1817 წელს კონგრესი ბუენოს აირესში გადავიდა, სადაც 1820 წლის 11 თებერვლამდე გაგრძელდა. 1817 წლის დასაწყისში კონგრესმა გადაწყვიტა ურუგვაი არგენტინის ნაწილად განეხილა, რამაც მონტევიდეოს ოკუპაცია მოხდა. 1819 წლის 22 აპრილს კონგრესის მიერ მიღებული არგენტინის კონსტიტუციის ტექსტი ოფიციალურად გამოქვეყნდა.

კონგრესმა არსებობა შეწყვიტა ფედერალისტებსა და უნიტარებს შორის სეპედას ბრძოლის შემდეგ, რომელმაც სამოქალაქო ომი გამოიწვია.
ზაგულბა

ზაგულბა — ყოფილი სოფელი აფშერონის ნახევარკუნძულზე, აზერბაიჯანში. ბაქოს აზიზბეიოვსკის რაიონს ეკუთვნოდა.

ზაგულბა იყო ზღვისპირა კლიმატური კურორტი კასპიის ზღვის სანაპიროზე. აქ სანატორიუმები, პანსიონატები, ბანაკები, დასასვენებელი სახლები და სამკურნალო პლაჟები მდებარეობდა.

2000 წელს სოფელი, რომელიც სოფელ ბუზოვნას ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ოლქში შედიოდა, გაუქმდა.
აზერბაიჯანის ჭადრაკის ფედერაცია

აზერბაიჯანის ჭადრაკის ფედერაცია — ორგანიზაცია, რომელიც საჭადრაკო შეჯიბრებებს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე აწყობს.

ფედერაცია 1992 წლის 1-ლ ივლისს დაარსდა. ევროპის საჭადრაკო კავშირის წევრია.

2009 წლის 5 მაისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, რესპუბლიკის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ხელმძღვანელმა ილჰამ ალიევმა ჭადრაკის სახელმწიფო მხარდაჭერის შესახებ ბრძანებას მოაწერა ხელი. სახელმწიფო პროგრამა ჭადრაკის განვითარებას 2009-2014 წლებში მოიცავდა.

ფედერაციის ხელმძღვანელობა
ფედერაციის პრეზიდენტი - მაჰირ მამედოვი
ვიცე პრეზიდენტი - ფაიკ ჰასანოვი
საკვალიფიკაციო კომისიის მდივანი - ვიტალი საფრონოვი
პრესმდივანი - თურალ ბახიშოვი
კინოცენტრი „ნიზამი“

კინოცენტრი „ნიზამი“ — კინოთეატრი, რომელიც აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარეობს, ბულბულის გამზირზე და გამოჩენილი პოეტის ნიზამი განჯევის სახელს ატარებს. თეატრის შენობა 1934 წელს აშენდა. შენობის არქიტექტორები არიან სადიქ დადაშევი და მიქაელ ჰუსეინოვი.

2011 წლის ნოემბერში კინოთეატრ „ნიზამის“ შენობა კაპიტალური რემონტისა და რეკონსტრუქციის შემდეგ გაიხსნა. გახსნის ცერემონიას აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და მისი მეუღლე მეჰრიბან ალიევა დაესწრნენ.

შენობის ფოიეში განთავსებულია სტენდები კინოს ისტორიის ამსახველი ფოტოებით.

პირველ სართულზე განთავსებულია ორი კინოდარბაზი 50 და 80 ადგილიანი, მეორე სართულზე არის დიდი კინოდარბაზი 500 ადგილიანი, ხოლო მეხუთე სართულზე არის კინოდარბაზი 24 ადგილიანი. ასევე კინოთეატრის პირველ სართულზე არის საცალო ვაჭრობის ჯიხურები, მეორეზე კაფე, მეოთხეზე კაფე-კლუბი და პრესცენტრი, მეხუთე და მეექვსე სართულებზე 250 ადგილიანი რესტორანი და ადმინისტრაციული ფართი.

რესტორნის ჭერი მექანიკურად იხსნება და იხურება წელიწადის დროის მიხედვით. კინოს შენობის ფრონტონზე ნიზამი განჯავის ძეგლია დამონტაჟებული.
აზერბაიჯანის პლაჟის ფეხბურთის ფედერაცია

აზერბაიჯანის პლაჟის ფეხბურთის ფედერაცია — დაარსდა 2003 წელს.

2008 წლის თებერვალში აზერბაიჯანის პლაჟის ფეხბურთის ფედერაციამ -სთან ერთად აზერბაიჯანში პლაჟის ფეხბურთის განვითარებისა და პოპულარიზაციის პროექტი მოამზადა.

პლაჟის ფეხბურთის აზერბაიჯანელი მსაჯი, აფგან გამზაევი, არის ფიფას ოფიციალური მსაჯი და აზერბაიჯანს საერთაშორისო შეჯიბრებებში წარმოადგენს, რომლებიც ტარდება ფიფას ეგიდით.
შაქის ციხე

შაქის ციხე — ადრე ცნობილი როგორც ნუხას ციხე — ციხე აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, ქალაქ შაქიში.

დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია აღნიშნავს, რომ შაქის ხანების სასახლე და ციხე ერთდროულად 1765 წელს აშენდა. 1890 წლის -ს გამოცემა წერს, რომ 1765 წელს, მუჰამედ ჰუსეინ ხანის მეფობის დროს, ციხე და სასახლე აშენდა ამ თარიღზე ოდნავ გვიან აშენდა.

ციხის აღწერა
შაქის ციხე-სიმაგრეში აღმართული და რამდენიმე ნაგებობისგან შემდგარი კომპლექსიდან დღემდე მხოლოდ ორსართულიანი სასახლეა შემორჩენილი. შაქის სახანოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ სასახლე ადგილობრივი ადმინისტრაციის იურისდიქციაში შედიოდა და რამდენჯერმე აღადგინეს.

1853 წელს შედგენილია ციტადელის გეგმა, რომლის მიხედვითაც მასში განთავსებული სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობები ხანის თავადაზნაურთა ოჯახებისთვის განკუთვნილი იყო. სასახლის გარდა, ციხესიმაგრეში ყაზარმები, ხაზინა, ციხე იყო და 1828 წელს ხანის მეჩეთიდან გადაკეთებული მართლმადიდებლური ეკლესია აიგო. 1896 წელს ღვარცოფმა რამდენიმე ადგილას ნუხის ციხის კედელი გაარღვია. 1958-1963 წლებში ციხის დაზიანებული გალავანი აღდგა.

შაქის ციხე, რომელიც ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილისგან დასაცავად აშენდა. ციხის გალავანი დაახლოებით 1,3 კმ სიგრძისაა, ჩრდილოეთ ნაწილში კედლების სიმაღლე დაახლოებით 4, სამხრეთში - დაახლოებით 8 მეტრია. ხოლო მისი სისქე დაახლოებით 2.2 მეტრია. კედლის მთელ სიგრძეზე 21 თავდაცვითი კოშკია. ციხე ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან თაღოვანი კარიბჭეებით იკეტება. ციხის სიმაღლე ზღვის დონიდან ჩრდილოეთით 750 მეტრია, სამხრეთით 710 მეტრი.
ვირშელ I ქვენიფნეველი

ვირშელ ქვენიფნეველი (გ. დაახლ. 1270) — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი საუკუნის 50-60-იან წლებში, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი.

ცნობილია ერისთავთა საგვარეულო მატიანიდან — „ძეგლი ერისთავთა“. ვირშელი, როგორც ჩანს, ცხრაზმის პირველი ერისთავი ყოფილა. მატიანის მიერ გადმოცემული ცნობები მისი წინამორბედების შესახებ უფრო ლეგენდარული ხასიათისაა. ამავე წყაროს ცნობით ვირშელი გარდაცვლილა „ადარნასეს“ გამეფების ახლო ხანებში. ასეთი მეფე იმ დროის საქართველოში არ ყოფილა, მასში უნდა იგულისხმებოდეს დემეტრე , რომელიც ტახტზე 1270 წელს ავიდა. ვირშელს დარჩა 3 წლის ძე შალვა, რომელიც სამეფო კარზე აღიზარდა.
ვირშელ II ქვენიფნეველი

ვირშელ ქვენიფნეველი — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი საუკუნის ნახევარში, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ერისთავ ლარგველის ძე.

ცნობილია ერისთავთა საგვარეულო მატიანიდან — „ძეგლი ერისთავთა“. 1320-იან წლებში გიორგი ბრწყინვალესთან ერთად ებრძოდა „ოვსთა, გორს მყოფთა“. გორის გათავისუფლების შემდეგ უთანხმოება მოხდა ქსნის ხეველებსა და არაგვის მთიულებს შორის. უფლისწულ დავით გიორგის ძის წინააღმდეგობის მიუხედავად შეტაკება მაინც მოხდა. არაგვისხეველები დამარცხდნენ.

ვირშელის დროს ქვენიფნევში ერისთავის ხარჯზე საზრდოობდა „უძლურთა და დავრდომილთა“ 55 სახლი. მასვე დიდი შესაწირი გაუღია ლომისის სასარგებლოდ. ვირშელის ერისთავობაში გიორგი მეფემ მისი ბიძა (შალვა ცხრაზმისხევის ერისთავის ძე) პიპაჲ ძღვენით გაგზავნა ეგვიპტის სულთანთან ქრისტიანული სიწმინდეების („კლიტენი იერუსალემისანი“) გამოხსნის მიზნით. ვირშელის გარდაცვალებიდან სამ დღეში გარდაცვლილა მისი მეუღლე გვანცა. დარჩათ სამი ვაჟი: ქუენიფნეველი, იოვანე და გიორგი, რომელთა მცირეწლოვნების ჟამს საერისთავოს ვირშელის ძმა — წითლოსანი განაგებდა („წინამძღვრობდა“).
ვირშელ III ქვენიფნეველი

ვირშელ ქვენიფნეველი (დ. 1376 — გ. დაახლ. 1420) — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი საუკუნის 90-იანი წლებიდან საუკუნის 20-იანი წლების დასაწყისამდე, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ერისთავ იოვანეს ძე.

ერისთავთა საგვარეულო მატიანის — „ძეგლი ერისთავთას“ ერთ-ერთი ქრონიკალური მინაწერით ვირშელი დაბადებულა 1376 წელს. ამავე ძეგლის მიხედვით, მამის ერისთავობის დროს ახალგაზრდა ვირშელმა წარმატებით გაილაშქრა დვალების წინააღმდეგ. ვირშელი ერისთავთერისთავად ჩანს მცხეთის 1398 წლის გუჯარში (დაწერილი ამირათ-ამირა ლომი სუნღულისძისა სვეტიცხოვლისადმი), რომელსაც ის ერისთავ შაბურის ძე მიქაისთან და სხვებთან ერთად ამოწმებს. ერისთავთა მატიანის გადმოცემით, ვირშელმა ერისთავობის პირველსავე წელს ააშენა წმინდა ნიკოლოზის ქვითკირის ეკლესია. შემოიმტკიცა მნაველები, თრუსოსხეველები, მოხევეები, ხადელ-ცხავატელნი.

თემურლენგის 1400 წლის შემოსევის დროს, მეფე გიორგი -ის ლიხთ-იმერეთს გადასვლის შემდეგ, ვირშელი დედაწულით ბეხუშის ციხეში შეიხიზნა. თემურლენგს ვინმე ბურდიასშვილი ვირშელი გამოუძღვა და მტრის ლაშქარმა „შემუსრა ყოველი ციხენი და დააქცივნა ყოველნი საყდარნი, მონასტერნი და ეკლესიანი“. მაშინ ვირშელმა ხიზნები ქნოღოს ციხეში გადაიყვანა, თვითონ ბეხუშის ციხესთან შეება მტერს და ხეობის ვიწროებში დაამარცხა იგი. მტრის შემოსევით ისარგებლეს დვალებმა და ვირშელს განუდგნენ. ლიხთ-იმერეთიდან გადმოსულმა გიორგი მეფემ და ერისთავმა ამის გამო დვალებზე გაილაშქრეს, დაამარცხეს და ხელთ იგდეს დიდი ალაფი. ამ ამბების თხრობით წყდება „ძეგლი ერისთავთას“ ხელნაწერის ტექსტიც. ყანჩაეთის სვინაქსარის ერთ-ერთ აღაპის მიხედვით, 1422 წელს ერისთავად უკვე ვირშელის ძე ქვენიფნეველი ჩანს, რაც მიუთითებს, რომ ამ დროისთვის ვირშელი უკვე გარდაცვლილი უნდა ყოფილიყო.
შალვა II ქვენიფნეველი

შალვა ქვენიფნეველი — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი საუკუნის 50-70-იან წლებში, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ერისთავ ქვენიფნეველის ძე.

ცნობილია ჩვენამდე მოღწეული რამდენიმე ისტორიული საბუთიდან. მეჯუდისხევში რამდენიმე სოფელი ააშენა და შესწირა ქვენიფნეველთა საგვარეულო მონასტერს ლარგვისში. მისი ბრძანებით და ცხრაზმისხევის მამასახლისებისა და კრებულის გადაწყვეტილებთ, სამთავნელს დაუდგინეს სარგო და მიანიჭეს უფლება დამოუკიდებლად დაეურვებინა დანაშაული (1459).
ლარგველ ქვენიფნეველი

ლარგველ ქვენიფნეველი — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი საუკუნის 10-იან წლებში, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ერისთავ შალვა ქვენიფნეველის ძე და მემკვიდრე.

ერისთავთა საგვარეულო მატიანის — „ძეგლი ერისთავთას“ მიხედვით ლარგველს ისროლისხევის თავში აუგია უკანციხე, ქვენიფნევში კი — ერისთავთა დარბაზი „ტფილური წესით“. მანვე მოაჭედინა მაცხოვრის დიდი ხატი და შეამკობინა წმ. თევდორეს ხატი. ლარგველის ერისთავობაში მოხდა ქსნის ადიდება, რამაც ნგრევა გამოიწვია. ლარგველს ჰყოლია სამი ვაჟი. მისი გარდაცვალების შემდეგ ერისთავად უფროსი ძე ვირშელ დაჯდა. ლარგველის ძმა იყო პიპა, გიორგი მეფის ელჩი ეგვიპტის სულთანთან. ლარგველ (ლარგუელ) ქვენიფნეველი სხვა ქვენიფნეველების გვერდით ასევე იხსენიება „ლარგვისის სულთა მოსახსენებელში“.