iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სემიუელ კოლტი

სემიუელ კოლტი (; დ. 19 ივლისი 1814 — გ. 10 იანვარი 1862) — ამერიკელი გამომგონებელი, ცნობილი კოლტის პატენტის დამაარსებელი.

ბიოგრაფია
ახალგაზრდობისას მამისეული სახლიდან წავიდა და გაემგზავრა ინდოეთში. გზად მან გააკეთა ხის იარაღის მოდელი, რასაც დღეს რევოლვერს ეძახიან. შინ დაბრუნებისას მან შეისწავლა ქიმია, 1835 წელს კითხულობდა ლექციებს აშშ-სა და კანადაში. იმოგზაურა ევროპაში და აიღო პატენტი თავის გამოგონებაზე ლონდონსა და პარიზში. ასე ჩამოაყალიბა მან თავისი კომპანია, მაგრამ 1842 წელს ფირმა გაკოტრდა და 5 წლის მანძილზე რევოლვერები არ წარმოებულა.

როდესაც სახელმწიფომ გამომგონებელს 1000 ცალი რევოლვერი შეუკვეთა, მან დაიწყო ახალი იარაღის მოდელირება. ასე დაიწყო ახალი ერა, რადგანაც მანამდე სერიულად არავის არ ჰქონდა იარაღის წარმოება გახსნილი. ასე ამგვარად, 1852 წელს მან თავისი მცირე საწარმო ვიტნეისვილში შეცვალა დიდით გეტფორდში. მალე 1861 წელს მისი ფირმის ფარდობი გაორმაგდა. აქედან იარაღის დიდი პარტიები იგზავნებოდა ინგლისსა და რუსეთში. პოლკოვნიკ კოლტს არასოდეს არ უმსახურია ჯარში.

ის სახელთან არის დაკავშირებული: პირველი წყალქვეშა მინა; პირველი კოლტის ბარაბნიანი რევოლვერი „ “ (1836); შემდგომ „დრაგუნსკი“ (დიდი კოლტი); „ – “ (1851); „“ (1860); „ – “ (1861); პირველი პატრონიანი რევოლვერი „ “, ორიგინალი სახელით „მშვიდობისმყოფელი“, რადგანაც, სადაცის ისროდა მშვიდობა ჩქარა მყარდებოდა; ცნობილი განგსტერული ავტომატი „ “; ლეგენდარული „ 1191“, რომელიც ამერიკის შეიარაღებაში 70 წელი იყო (1911-1985); თანამედროვე ამერიკული იარაღი „-16“; ყველა ესენი სემიუელ კოლტის ფირმის „შვილები“ არიან, თუმცა ზოგიერთი მისი სიკვდილის შემდეგ შეიქმნა.
ოქროს სპილო

ოქროს სპილო - (1420) ესაა იმ განძის ნაწილი რომელიც სამარხში აღმაჩინეს მხოლოდ მას შემდეგ რაც 1957 წელს მარადიორები დაიჭირეს. თვლიან რომ ასეთი სპილო კიდევ მეორე უნდა ყოფილიყო, რადგანაც როგორც ცნობილია ორმა ძმამ ერთმანეთთან დუელი გამართა ტახტის გულისათვის სპილოებით. დუელს ორივე ძმა შეეწირა, თუმცაღა მესამე ძმა რომელმაც არც ერთის მხარეზე არ იყო უვნებლად გადარჩა,ხოლო ძმების სიკვდილის შემდეგ კი ის გამეფდა. სწორედ მან აღმართა ეს დიდებული ტაძარი - ვატრაქჩაბურა. სწორედ ამ ძეგლის ქვეშ აღმოაჩინეს ეს ოქროს ნივთები მათ შორის ოქროს სპილოც. ხელოვნების ეს არაჩვეულებრივი ნიმუში შემკულია ძვირფასი ქვებით და წარმოადგენს ტაილანდის მშვენებას.

ინფორმაციის წყარო
დოკუმენტური ფილმი „მსოფლიოს გარშემო ოთხმოცი საოცრებისთვის“, ეპიზოდი 3.
გრანადის პროვინცია

გრანადა — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში, ანდალუსიის აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ალბასეტე, მურსია, ალმერია, ხაენი, კორდობა და მალაგა. მას ასევე ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა. მისი დედაქალაქია გრანადა.

პროვინციის ფართობია 12,635 კმ². მოსახლეობა შეადგენს 876,184 კაცს (2006 წლის მონაცემებით), რომლის 30% ცხოვრობს მის დედაქალაქში. სიმჭიდროვე 64.82/კმ²-ია. პროვინციაში არის 168 მუნიციპალიტეტი.
კადისის პროვინცია

კადისი — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში, ანდალუსიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: უელვა, მალაგა და სევილია. მას ასევე ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა. მისი დედაქალაქია კადისი, რომლის მოსახლეობაა 109950 ადამიანი. კადისის პროვინციის ფართობია 7436 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 240 155 მაცხოვრებელს.

კადისის პროვინცია იყოფა 6 კომარკად: ბაია-დე-კადისი, კამპინია-დე-ხერესი, კოსტა-ნოროესტე-დე-კადისი, სიერა-დე-კადისი, ლა-ხანდა, კამპო-დე-გიბრალტარი.

პროვინცია შედგება 45 მუნიციპალიტეტისაგან. რომელიც ფართობის მიხედვით ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია დედაქალაქი კადისი (12,3 კმ²). მოსახლეობითა და ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ქალაქი ხერეს-დე-ლა-ფრონტერა (1188,3 კმ², მოსახლეობა 240 ათასი).
გიპუსკოა

გიპუსკოა — პროვინცია ჩრდილოეთ ესპანეთში, ბასკეთში. მას ესაზღვრება ბისკაიისა და ალავას პროვინციები, ავტონომიური გაერთიანება ნავარა, საფრანგეთის პროვინცია ლაბურდანი და ბისკაიის ყურე.

გიპუსკოის ფართობი შეადგენს 1,980 კმ2-ს, რის გამოც იგი ყველაზე პატარა პროვინციაა ესპანეთში. პროვინციაში არის 88 მუნიციპალიტეტი. მოსახლეობა შეადგენს 700,392 კაცს (2008 წლის მონაცემებით), რომლის მეოთხედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ სან-სებასტიანში.
ფერდინანდ II არაგონელი

ფერდინანდ (; დ. 10 მარტი, 1452 — გ. 23 იანვარი, 1516) — არაგონის (1479–1516) — სიცილიისა (1468–1516), ნეაპოლის მეფე (1504–1516), ასევე ვალენსიის, სარდინიის, ნავარის, ბარსელონის გრაფი. იგი ასევე იყო კასტილიისა და ლეონის სამეფოს მეფე.

ფერდინანდი დაიბადა სოს-დელ-რეი-კატოლიკოში. ხუან -ის შვილი მეორე ცოლის, კასტილიელი ხუანა ენრიკესისგან. ფერდინანდ დაქორწინდა ისაბელა -ზე, ენრიკე -ის ნახევარდასთან, 1469 წლის ოქტომბერს ვალიადოლიდში და გახდა კასტილიის მეფე, როდესაც იზაბელას გადაეცა მემკვიდრეობით დედოფლობა 1474 წელს.

ჰერალდიკა
კასტილიისა და ლეონის სამეფოს გერბები:
კასტელიონის პროვინცია

კასტელიონის პროვინცია — პროვინცია ესპანეთში, ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ჩრდილოეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ვალენსიის, ტერუელისა და ტარაგონის პროვინციები. აღმოსავლეთით კი — ხმელთაშუა ზღვა.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 501,237 კაცს (2002 წლის მოანაცემებით), რომლის 30% ცხოვრობს მის დედაქალაქ კასტელიონ-დე-ლა-პლანაში.

პროვინციაში არის 135 მუნიციპალიტეტი.
კორდობის პროვინცია

კორდობა — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში, ანდალუსიის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: მალაგა, სევილია, ბადახოსი, სიუდად რეალი, ხაენი და გრანადა.

მისი ფართობი შეადგენს 13,769 კმ²-ს. მოსახლეობა - 771,131 (2002 წლის მონაცემებით), რომლის 40 ცხოვრობს მის დედაქალაქ კორდობაში. პროვინცია მოიცავს 75 მუნიციპალიტეტს.
სტაფორდშირის განძი

სტაფორდშირის განძი — უდიდესი ანგლოსაქსური ოქროს განძი ნაპოვნი 2009 წლისთვის, აღმოჩენილი სტაფორდშირის ველზე, ინგლისში, 2009 წლის 5 ივლისს. განძი შედგება 5.1 კგ ოქროსა და 1.4 კგ ვერცხლისგან. განძში 1500-ზე მეტი ნივთია, რომელთა უმეტესი ნაწილი სამხედრო დანიშნულებისაა. ნაკეთობები წინასწარი შეფასებით, ან საუკუნეებით თარიღდება, რაც მათ წარმოშობას მერსიას სამეფოს მიაკუთვნებს. ჯერჯერობით გაურკვეველია წარმართულია ეს ნაკეთობები თუ ქრისტიანული.
ირანის დროშა

ირანის დროშა – ირანის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო (გერბთან და ჰიმნთან ერთად). მისი ამჟამინდელი ვარიანტი მოქმედებს 1980 წლის 29 ივლისიდან, ირანის 1979 წლის რევოლუციის შემდეგ.

დროშაზე გამოსახულია სამი სწორი ჰორიზონტალური ზოლი: მწვანე, თეთრი და წითელი. ფერები სომბოლურია. მწვანე ნიშნავს ნაყოფიერებას, წესრიგსა და სიხარულს, თეთრი – მშვიდობას, წითელი – გულადობას.

ეს ფერები ირანის დროშაზე ჯერ კიდევ საუკუნის დასაწყისში დომინირებდა, მას იყენებდნენ შაჰები. ცენტრში გამოსახული იყო ლომი მახვილით, ძველი სპარსეთის სიმბოლო.

ირანის რევოლუციის შემდეგ ლომი ჩაანაცვლეს ალაჰის სიტყვით, ის შედგება ოთხი ნახევარმთვარისა და შუაში მახვილისაგან.

ისტორიული დროშები
ლიგინუსის ბრძოლა

ლიგინუსის ბრძოლა (აგრეთვე ცნობილი როგორც მდინარე ლიგინუსის ბრძოლა) — შეტაკება ძვ. წ. 335 წელს ალექსანდრე მაკედონელსა და ტრიბალების მეფე სარმუსს შორის. ბრძოლა გაიმართა ლიგინუსის მდინარის ნაპირზე და მაკედონელების გამარჯვებით დამთავრდა. სირმუსმა გაქცევა მოახერხა და გადარჩენილებთან ერთად თავი კუნძულ პეუკეს შეაფარა.

წინაპირობები
ძვ. წ. 336 წელს ეგიაში ეპიროსის მეფის, ალექსანდრეს და ფილიპე მაკედონელის შვილის კლეოპატრას ქორწილში, ფილიპე მკვლელმა სიცოცხლეს გამოასალმა. მისი სიკვდილის შემდეგ ტახტი მისმა 20 წლის შვილმა ალექსანდრემ დაიკავა. მან თავისი მეფობა საბერძნეთში აჯანყებების ჩახშობით დაიწყო, შემდეგ კი თრაკიისკენ გამოემართა ბალკანეთზე კონტროლის აღსადგენად. მან ლაშქრობა ძვ. წ. 335 წლის გაზაფხულზე წამოიწყო. თავდაპირველად ის თრაკიაში შეიჭრა, რომ ტრიბალების და ილირიელების აჯანყება ჩაეხშო. აქ მას შეუერთდნენ ცოტაოდენი თრაკიელი მოკავშირეები. ალექსანდრეს პირველი შეტეკება, ჰემოსის მთაზე გამაგრებულ თრაკიელების გარნიზონთან მოუვიდა და დაამარცხა ისინი.

ბრძოლა
ჰემოსის მთაზე თრაკიელების დამარცხების შემდეგ, ალექსანდრე ტრიბალების ტერიტორიაზე შეიჭრა. მათი მეფე სარმუსი ალექსანდრეს შემოჭრას ელოდა და ამიტომ ქალები და ბავშვები კუნძულ პეუკეზე გახიზნა, თვითონ კი ალექსანდრეს წინააღმდეგ საბრძოლველად გაემზადა. ორი არმია ერთმანეთს მდინარე ლიგინუსთან დაუპირისპირდა. სარმუსმა თავისი არმია ტყეში განალაგა. ალექსანდრემ მშვილდოსნებს და მეშურდულეებს უბრძანა მოწინააღმდეგეს მიახლოებოდნენ და მათთვისმშვილდები და შურდულები დაეშინათ. ალექსანდრეს იმედი ჰქონდა, რომ ამ მანევრით ტრიბალებს ტყეებიდან გამოიტყუებდა. ასეც მოხდა. როდესაც ალექსანდრემ ეს შენიშნა, მაშინვე უბრძანა ფილოტას თავისი მაკედონელი მხედრებით ტრიბალების მარჯვენა ფრთისთვის შეეტია. მტრის მარცხენა ფლანგზე იერიში კი ჰერაკლიდესს და სოფოლისს მიანდო, რომელთა განკარგულებაშიც იყვნენ ბერძენი კავალერისტები. დანარჩენმა მხედრებმა და ფალანგებმა კი, რომელთაც თვითონ ალექსანდრე ჩაუდგა სათავეში მოწინააღმდეგის ცენტრს შეუტიეს. ტრიბალებმა მცირე ხნით შეძლეს წინააღმდეგობის გაწევა, თუმცა თითქმის მაშინვე, როდესაც ბრძოლაში ფალანგები ჩაებნენ, მათ გაქცევა დაიწყეს. 3,000 ტრიბალი დაიღუპა. მაკედონელების მხარეს დანაკარგები კი 11 მხედარი და 40 ქვეითი იყო.

ბრძოლის შემდეგ
სარმუსმა გაქცევა მოახერხა. ის გადარჩენილებთან ერთად პეუკეზე გადავიდა და გახიზნულებს შეუერთდა. სამი დღის შემდეგ ალექსანდრე კუნძულსაც მიადგა. მან არმიის იქ გადასხმა სცადა, თუმცა მალე დარწმუნდა, რომ საკმარისი გემები არ ჰყავდა და პეუკეზე გამაგრებულ ტრიბალებს თავი მიანება. ის გაემართა დუნაისკენ გეტების წინააღმდეგ საბრძოლველად. მათი დამარცხების შემდეგ მაკედონელებმა გეტების ქალაქი მიწასთან გაასწორეს და უკან გამოემართნენ. მაშინვე სარმუსმა ალექსანდრეს ზავი შესთავაზე, რომელიც მაკედონელმა დააკმაყოფილა.
ღმერთების დაღუპვა (ფილმი)

ღმერთების დაღუპვა — ლუკინო ვისკონტის გერმანული ტრილოგიის პირველი ფილმი. ერთობლივი გერმანულ-იტალიური ისტორიული ფილმი ეხება რიომის პუტჩის დროს მომხდარ ამბებს. სახელწოდება მოდის რიხარდ ვაგნერის ოპერიდან ღმერთების დაღუპვა, რომელიც ნიბელუნგების ბეჭდის ციკლის ბოლო ნაწილია. ფილმში ნაჩვენებია მეწარმეთა ოჯახის, ესენბაკების თანამშრომლობა ნაციონალ-სოციალისტებთან და მათი განადგურება.

სიუჟეტი
მოქმედება მიმდინარეობს 1933 წელს, გერმანიაში. ბარონი იოახიმ ფონ ესენბეკი, მეტალურგიული კონცერნის მფლობელი აღნიშნავს დაბადების დღეს ოჯახის წევრებისა და პარტნიორების გარემოცვაში. ნადიმის დროს ბარონი ვიცე-პრეზიდენტად დანიშნავს კონსტანტინს, ნაცისტური პარტიის წევრს, რომელსაც ასევე მაღალ თანამდებობაზეა მოიერიშეთა რაზმში. იოახიმი გადაწყვეტილებას ნაციზმის მზარდი აღმავლობით ხსნის. ამით უკმაყოფილო დარჩება ლიბერალური შეხედულებების მქონე ჰერბერტ ტალმანი, რომელიც აქამდე თავად იყო ვიცე-პრეზიდენტი. ტალმანი ხვდება, რომ გერმანიაში აღარ დაედგომება და გაქცევას გადაწყვეტს. ამით ისარგებლებს ფრიდრიხ ბრუკმანი, რომელიც ესენბაკთა საგვარეულოს წევრის, სოფის საყვარელია და მოკლავს იოახიმს. მას მხარს უჭერს აშენბახი, ესენბეკების შორეული ნათესავი და სს-ის მაღალი თანამდებობის პირი. მკვლელობაში ეჭვმიტანილი ტალმანი აღმოჩნდება, რომელიც გაიქცევა ქვეყნიდან, ხოლო საწარმო მემკვიდრეობით დარჩება სოფის შვილს, მარტინს. ეს უკანასკნელი დედის ჩაგონებით საწარმოს მმართველად ბრუკმანს დანიშნავს.

მარტინი, რომელიც პედოფილია, შეაცდენს ებრაელ ბავშვს, ლიზა კელერს, რომელიც თავ მოიკლავს. კონსტანტინი ამ ფაქტის გამო შანტაჟს მოუწყობს მარტინს, რომელიც იძულებული გახდება, რომ კონსტანტინი დანიშნოს საწარმოს მმართველად. სოფი და ბრუკმანი გადაწყვეტენ, თავიდან მოიცილონ კონსტანტინი. ამაში მათ კვლავ აშენბახი დაეხმარებათ. 1934 წლის 30 ივნისს, ვისზეესთან სს ჩახოცავს სა-ს მეთაურობას, მათ შორის კონსტანტინს, რომელსაც უშუალოდ ბრუკმანი მოკლავს.

აშენბახი, რომელიც ესენბეკების ოჯახის წევრებს მხოლოდ ნაციზმის ინტერესებისთვის იყენებდა, ახლა გადაწყვეტს სოფისა და ბრუკმანის წინააღმდეგ წასვლას. ის კარგად გამოიყენებს მარტინის სიძულვილს დედისადმი, ააამხედრებს მას სოფის წინააღმდეგ და შეიყვანს ნაცისტურ პარტიაში. მარტინი საწარმოს ერთადერთი მმართველი ხდება, მაგრამ ის მთლიანად ნაცისტური პარტიის კონტროლქვეშაა. ფილმის ბოლოს მარტინი საქორწილო რიტუალს მოუწყობს სოფისა და ბრუკმანს. ის ახალდაქორწინებულებს "საჩუქრად" კალიუმის ციანიდის ორ კაფსულას გადასცემს. ფილმი მთავრდება სცენით, როცა სს-ის მუნდირში გამოწყობილი მარტინი დგას გვამების წინ და იძლევა ნაცისტურ სალამს.

გამოხმაურება
ლუკინო ვისკონტის არცერთ ფილმს არ გამოუწვევია ასეთი დავა, როგორც "ღმერთების დაღუპვამ" გამოიწვია. მას ბრალს დებდნენ ნაციზმის თემის არასათანადო, მელოდრამატულ ასახვაში. მიუხედავად ამისა, ფილმმა 1970 წელს მიიღო პრიზები:

ვენეციის კინოფესტივალი - პრიზი "ვერცხლის ლომი" საუკეთესო რეჟისურისთვის
ოსკარი - ნომინაცია საუკეთესო ორიგინალური სცენარი

ჰელმუტ ბერბერმა (მარტინ ფონ ესენბაკი) პირველად ითამაშა დიდი როლი და საერთაშორისო ვარსკვლავი გახდა.
არქეული ერა

არქეული (არქეოზოური) ერა — დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის უძველესი ანუ სიცოცხლის დასაბამის ერა. მისი ხანგრძლივობა დაახლოებით 2,3 მილიარდი წელიწადია. არქეულ ერაში წარმოიქმნა არქეული ჯგუფის ქანები, რომლებიც წარმოდგენილია კონტინენტური ფარების გრანიტოიდული ინტრუზიებითა და ძლიერ მეტამორფული ქანებით — გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით, კვარციტებით. ამ წარმონაქმნებში ორგანიზმთა ნაშთები ძალზე იშვიათია. ზოგი მკვლევარი მათ არსებობას საეჭვოდაც კი მიიჩნევს.
საკრედიტო ბარათი

საკრედიტო ბარათი — პლასტიკური ფირფიტა, რომლის მაგნიტურ ლენტზე შეყვანილია მფლობელის მონაცემები. იგი ბანკის მიერ გამოშვებული სახელობით ფულად დოკუმენტს წარმოადგენს. საკრედიტო ბარათი არა მარტო ზღუდავს ქაღალდის ნიშნების (ბანკნოტების), ანუ ნაღდი ფულის მიმოქცევას მოსახლეობაში, არამედ სხვა დადებითი მხარეებიც აქვს. მაგალითად უსაფრთხო მოგზაურობა, ქურდებისა და ყაჩაღებისაგან დაცულობა და სხვა.
ინფორმაციული კონფლიქტი

ინფორმაციული კონფლიქტები, ინფორმაციის სიმცირე/სიჭარბესთანდაკავშირებული კონფლიქტებია. ინფორმაციის ხარისხი და რაოდენობა, მისი დამახინჯება იწვევს გაუგებრობას, დავასა და კონფლიქტს.

ინფორმაციული კონფლიქტი შეიძლება წარმოიშვას ჭორების გავრჩელების შდეგად, უნებლიე დეზინფორმაციით, საჯარო ინფორმაციის არასრული გადმოცემით, ინფორმაციის ნაადრევად ან დაგვიანებით მიწოდების შედეგად, ინფორმაციის დამახინჯებით.

ინფორმაციული კონფლიქტის გადაჭრა შესაძლებელია, თუ მხარეები იზრუნებენ ზუსთი ინფორმაციის შეგროვებაზე და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის გაადვილების მექანიზმებზე.
სააქიმო

სააქიმო, საექიმო — ძველ საქართველოში ექიმის გასამრჯელოდ და საერთოდ მკურნალობაზე გაწეული ხარჯის საზღაური, რომელიც სხეულის დაშავების შემთხვევაში ვნების მიმყენებელს ან მისთვის პასუხისმგებელ პირს დაზარალებულისათვის უნდა გადაეხადა. ვახტანგ -ის სამართალი (მმ. 92, 194, 197) სააქიმოს ითვალისწინებს ფათერაკისათვის ანდა „ათს წლამდის ყმაწვილის ნაქნარის საქმისათვის“.
სააჯო კარი

სააჯო კარი — სამსჯავრო, სასამართლო დაწესებულება და მისი შენობა ძველ საქართველოში. იხსენიება შიომღვიმის მონასტრის 893-918 საბუთსა (ე. წ. დაწერილი შიომღვიმისა ბეგრის დადების შესახებ) და ხელმწიფის კარის გარიგებაში ( საუკუნე). მართლმსაჯულების დარგში დავით აღმაშენებლის სარეფორმო მოღვაწეობის შედეგად სააჯო კარს უმაღლესი სასამართლოს ფუნქციები დაეკისრა (მანამდე უზენაეს მართლმსაჯულებას თვით მეფე ახორციელებდა). აქ განიხილებოდა ქვედა საფეხურის სასამართლოს გადაწყვეტილებით უკმაყოფილო მომჩივნის აჯა.

სააჯო კარს ექვემდებარებოდა როგორც სამოქალაქო, ისე სისხლისსამართლებრივი საქმეები, საჩივრები ფეოდალთა თუ მოხელეთა მოძალადეობის შესახებ. სააჯო კარი მართლმსაჯულების მუდმივმოქმედი და კოლეგიური ორგანო იყო, რომლის საერთო საქმიანობას საუკუნის ათიანი წლებიდან მეფის უპირველესი მოხელე მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი წარმართავდა. ორშაბათობით იგი პირადად იყო სააჯო კარში, თავისი უახლოესი ხელქვეითი მოხელეების — მეფის საწოლისა და ზარდახნის ანუ სამხედრო საწყობის მწიგნობრების თანხლებით საქმიანობდა, „ობოლთა და ქვრივთა და მიმძავრებულთა მოჩივართა“ განიკითხავდა. კვირის დანარჩენ დღეებში სააჯო კარი სხვა მსაჯულთა შემადგენლობით მოქმედებდა.
სტეფანე პირველმოწამე

} (ნაწილთა „მოყვანებისა“), კათოლიკურში — 26 დეკემბერი.

ცხოვრება და ამოღვაწეობა
სტეფანე იყო ერთი იმ შვიდ დიაკონთაგანი, რომლებიც მოციქულთა მიერ იყვნენ შერჩეულნი იერუსალიმის ქრისტიანულ ეკლესიაში სამოღვაწეოდ. სტეფანე გაბედულად ქადაგებდა ქრისტეს მოძღვრებას. ფანატიკოსებმა მას ღვთის მიმართ მკრეხელობა დასწამეს და ქვებით ჩაქოლეს. წმინდა პავლე მაშინ კი სავლე, იყო ქრისტიანების ერთ-ერთი მდევნელი, რომელიც წმინდა სტეფანეს წამებას გულმოდგინედ ადევნებდა თვალს. ნეტარ ავგუსტინეს ეკუთვნის სიტყვები, რომ სტეფანეს რომ არ ელოცა, ეკლესიას არ ეყოლებოდა პავლე.

წმინდა სტეფანეს ხსოვნა მოციქულთა დროიდანვე ფრიად პოპულარული იყო ქრისტიანებში. კონსტანტინე დიდმა სტეფანეს სახელზე ააშენა ტაძარი იერუსალიმში, ცნობილი წმ. სტეფანეს ბაზილიკა. იოანე ოქროპირმა, გრიგოლ ნოსელმა, ასტერიოსმა, ნეტარმა ავგუსტინემ და სხვებმა თხზულებები მიუძღვნეს წმინდა სტეფანეს.

წმინდა ნაწილები
ოთხი საუკუნის შემდეგ 415 წელს იერუსალიმის ახლოს მიაკვლიეს მის წმინდა ნაწილებს და გადაასვენეს იერუსალიმში, ხოლო 428 წელს — კონსტანტინოპოლში. მათი აღმოჩენის შესახებ ყველა ეკლესიას ამცნო პალესტინელმა მღვდელმა ლუკიანემ. წმინდა ნაწილების გადაბრძნებისას ნაწილი ესპანეთში მოღვაწე მღვდლმსახურ ავიტს გადასცა, რომელმაც პავლე ოროზის ხელთ ესპანეთში გაგზავნა. წმინდა ნაწილებმა ესპანეთში ომის გამო დანიშნულების ადგილამდე ვერ მიაღწია და მისი წმინდა ნაწილები ზოგი მენორკაში, ზოგი კი ჩრდილო აფრიკულ ქალაქ უზალისში აღმოჩნდა.

ქართული თარგმანები
სტეფანე პირველდიაკონისა და პირველმოწამის „წაამების“ კიმენური თხზულება ქართულად ადრევე ყოფილა თარგმნილი, ხოლო ჩვენამდე მოაღწია ორი საუკუნის ხელნაწერით ( 19, ს., 129-160; . 8, ს., 2-6; მხ. თავი) და უფრო გვიანდელი რამდენიმე ნუსხურით ( 341, ს. 542-551, 535, 43-75; შინ. 83, 59-67 და სხვები). სტეფანესადმი მიძღვნილი შესხმების ქართული თარგმანების რიცხვი გაცილებით დიდია: გრიგოლ ანტიოქიელის ორი შესხმა მიღწეულია ძველი ხელნაწერებით (1. 95, ს. 108-115; 2. . 8, ს. 21-25), ხოლო სხვა მამებისა თავმოყრილია ქუთ. 5. ( ს.) ხელნაწერში: სოფრონ იერუსალიმელის ორი შესხმა (გვ. 493-499 და 499-503); გრიგოლ ნოსელისა, რომელიც სტეფანე სანანოჲსძეს უთარგმნია (გვ. 503-514); იოანე ოქროპირისა, ეფრემ მცირის თარგმანი (გვ. 514-516). სხვა ხელნაწერშია (ქუთ. ) შემონახული სტეფანეს ნაწილთა „ამოყვანებაჲ“-ს შესხმა (გვ. 260-271), რომლის ავტორიცა და მთარგმნელიც უცნობია.
ვოიცეხ ბობოვსკი

ვოიცეხ ბობოვსკი ან ალი უფქი (ასევე ალბერტუს ბობოვიუსი, ალი ბეი, სანტური ალი უფქი; დ. 1610 – გ. 1675) — პოლონელი მუსიკოსი და დრაგომანი ოსმალეთის იმპერიაში. მისი თარგმნილია ბიბლია ოსმალეთის თურქულ ენაზე, დაწერილი აქვს ოსმალური ფსალმუნი და ოსმალეთის თურქული ენის გრამატიკა. მისი მუსიკალური ნამუშევრები საუკუნის ოსმალური მუსიკის უმნიშვნელოვანეს ნაწარმოებთა შორისაა მიჩნეული.
ლა-კორუნიის პროვინცია

ლა-კორუნია — პროვინცია ესპანეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს გალისიის ავტონომიურ გაერთიანებაში. იგი შემოსაზღვრულია პონტევედრისა და ლუგოს პროვინციებით, ხოლო დასავლეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 1,126,70 კაცს (2005 წლის მონაცემებით), რომლის დაახლ. 21% ცხოვრობს მის დედაქალაქ ლა-კორუნიაში.
ლუგოს პროვინცია

ლუგო — პროვინცია ჩრდილო-დასავლეთ ესპანეთში, გალისიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ორენსე, პონტევედრა, ლა-კორუნია, ასტურია და ლეონი.

მოსახლეობა შეადგენს 356.595 კაცს (2006 წლის მონაცემებით), რომლის მეოთხედი ნაწილი ცხოვრობს მის დედაქალაქ ლუგოში.

პროვინციაში არის 67 მუნიციპალიტეტი. იხ. ლუგოს მუნიციპალიტეტების სია
მარტივი და შედგენილი რიცხვები

ნატურალურ რიცხვს ეწოდება მარტივი, თუ მას მხოლოდ ორი გამყოფი(თავის თავი და ერთი) აქვს, ხოლო შედგენილი, თუ ორზე მეტი გამყოფი აქვს.

უდიდესი საერთო გამყოფი და უმცირესი საერთო ჯერადი
 ნატურალური რიცხვის გამყოფი ეწოდება ისეთ ნატურალურ რიცხვს, რომელზედაც იყოფა უნაშთოდ.

დავშალოთ რიცხვი მარტივ მამრავლებად:

რიცხვი იყოფა უმცირესს მარტივ გამყოფზე, მომდევნოც იგივე პრინციპით და ა.შ. ვიდრე არ მივიღებთ 1-ს. 420:2=210, 210:2=105, 105:3=35, 35:5=7, 7:7=1. მარტივ მამრავლებად დაშლის ალგორითმი უნდა ჩაიწეროს შემდეგნაირად:

სადაც, ვერტიკალური ხაზის მარჯვნივ გვაქვს საძიებელი მარტივი მამრავლები. ამრიგად დაშლას ექნება სახე: 420=2*2*3*5*7

რამდენიმე ნატურალური რიცხვის საერთო გამყოფი ეწოდება რიცხვს, რომელიც თითოეულ მათგანის გამყოფს წარმოადგენს.

, … ნატურალური რიცხვების უდიდესი საერთო გამყოფი ეწოდება მათ საერთო გამყოფებს შორის უდიდესს და (, … ) სიმბოლოთი აღინიშნება.

მაგალითად გამოვთვალოთ 36-სა და 24-ს საერთო უდიდესი გამოყოფილი:

უდიდესი საერთო გამყოფის მოსაძებნად საჭიროა ეს რიცხვები დავშალოთ მარტივ მამრავლებად

ე.ი. 24 = 2*2*2*3, ხოლო 36=2*2*3*3, ამიტომ (24, 36)=2*2*3=12. ასე იმიტომ რომ საერთო გამყოფებში ორივეში ერთად რიცხვი 2 ორჯერმეორდება ხოლო 3 ერთხელ.

ორ ნატურალურ რიცხვს ეწოდება ურთიერთ მარტივი თუ მათი უდიდესი საერთო გამყოფი 1-ს ტოლია.

 ნატურალური რიცხვის ჯერადი ეწოდება ისეთ ნატურალურ რიცხვს, რომელიც -ზე იყოფა უნაშთოდ.

მაგალითად 18-ის, 24-ისა და 36-ის საერთო ჯერადებია: 72, 144, 216…

, , … , ნატურალური რიცხვების უმცირესი საერთო ჯერადი ეწოდება მათ საერთო ჯერადთა შორის უმცირესს და =(, , .. ) სიმბოლოთი აღინიშნება.

უმცირესი საერთო ჯერადის პოვნა შემდეგნაირად ხდება:

დავშალოთ რიცხვი მარტივ მამრავლებად. შემდეგ ამ მამრავლების ნამრავლს მივუწეროთ შემდეგი რიცხვის ის მამრავლები, რომლებიც არ შედიან არსებულ მამრავლებში, შემდეგ მესამე და ა.შ. მოცემული რიცხვების უმცირესი საერთო ჯერადი უდრის ამოწერილი მამრავლების ნამრავლს.

შევნიშნოთ, რომ თუ , , მაშინ

* = *
ლაილაშის ბიბლია

ლაილაშის ბიბლია — საუკუნის უნიკალური ებრაულენოვანი ბიბლია. საუკუნის 40-იან წლებში აღმოაჩინეს ლეჩხუმის სოფელ ლაილაშში. 1957 წლიდან ლაილაშის ბიბლია საქართველოს ხელნაწერთა ინსტიტუტში ინახება.
ლაილაშის ბიბლია შესწავლილი აქვს ქართველ სემიტოლოგს — გიორგი წერეთელს.
ებრაელები ლაილაშში
ლაილაში ლეჩხუმის სოფელია, რომელიც ცაგერიდან 18 კილომეტრში მდებარეობს, სოფელში შემორჩენილია ებრაელთა სინაგოგა, სადაც ადრე ებრაელები ლოცულობდნენ. ლაილაშში ასევე არის ებრაელთა სასაფლაო. ებრაელები სოფელ ლაილაშშის ცენტრალურ ნაწილში ცხოვრობდნენ, ვინაიდან ლაილაში უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო ცენტრი იყო ლეჩხუმის, ებრაელებიც აქ ვაჭრობით იყვნენ დაკავებული. სავაჭრო ადგილს მათ „ბაზარი“ უწოდეს, ეს სახელი ამ ადგილმა დღემდე შემოინახა.
ლევან ბეჟაშვილი

ლევან ბეჟაშვილი (დ. 9 ნოემბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1996–1997 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტში. 1997 წლიდან 2003 წლამდე მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის აპარატში. 2003–2004 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე.

2004–2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
2008 წლის თებერვლიდან ივლისამდე იყო საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებული კახეთის რეგიონში. 2008 წლის 15 ივლისიდან 2012 წლის აგვისტომდე იყო საქართველოს კონტროლის პალატის თავმჯდომარე. 2012–2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში სიღნაღის მაჟორიტარობის კანდიდატი იყო („ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“), სადაც ხმათა 47% მიიღო (9774 ხმა) და მეორე ადგილი დაიკავა. მეორე ტურში დამარცხდა.

2016 წლიდან საქართველოს ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის პარტიის პოლიტიკური საბჭოს წევრია.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ გურჯაანი-საგარეჯო-დედოფლისწყარო-სიღნაღის საარჩევნო ოლქის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. მან ხმების 28,07% (23980) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზე უარი განაცხადა (პარტიასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.

2023 წლის 5 თებერვალს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ მე-10 ყრილობაზე ბეჟაშვილი პარტიის პოლიტიკური საბჭოს მდივნად დაამტკიცეს.
ლერიდის პროვინცია

ლერიდა, ასევე ლეიდა — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში, კატალონიის დასავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ხერონა, ბარსელონა, ტარაგონა, სარაგოსა და უესკა. ასევე მას ესაზღვრება საფრანგეთი და ანდორა.

პროვინციაში ცხოვრობს 414 015 ადამიანი (2007 წლის მონაცემებით), რომლის 30 % ცხოვრობს მის დედაქალაქ ლერიდაში. პროვინციაში არის 231 მუნიციპალიტეტი.
მალაგის პროვინცია

მალაგა — პროვინცია ესპანეთის სამხრეთ სანაპიროზე, ანდალუსიის ავტონომიურ გაერთიანებაში. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: კადისი, სევილია, კორდოა და გრანადა. სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 1.587.840 კაცს (2009 წლის მონაცემებით), რომლის ორი მეხუთედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ მალაგაში.