ფიფას საკონტინენტთაშორისო თასი

ფიფას საკონტინენტთაშორისო თასი — ყოველწლიური საფეხბურთო შეჯიბრი, რომელსაც ორგანიზებას უწევს ფიფა, სპორტის ამ სახეობის გლობალური მმართველი ორგანო. პირველად 2024 წელს ჩატარებული ტურნირი მოიცავს ფიფას ექვსი კონფედერაციის მოქმედ კლუბ ჩემპიონებს, რომლებიც ნოკაუტის ფორმატით იასპარეზებენ, სადაც ევროპის წარმომადგენელი ფინალში გასვლის უფლებას იღებს.

ტურნირის კონცეფცია მჭიდროდ არის მოდელირებული ფიფას საკლუბო მსოფლიო თასის ადრინდელ ვერსიაზე, რომელმაც 2025 წლის გამოცემიდან მნიშვნელოვანი გაფართოება და რესტრუქტურიზაცია განიცადა. მიუხედავად იმისა, რომ საკონტინენტთაშორისო თასი ყოველწლიურ მსოფლიო ჩემპიონებს საპატიო ტიტულს ანიჭებს, პრესტიჟითა და მნიშვნელობით ის მეორეხარისხოვანია გაფართოებულ საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატთან შედარებით. ამჟამინდელი მფლობელია „რეალ მადრიდი“, რომელმაც 2024 წელს გამართულ პირველ ფინალში „პაჩუკა“ 3–0 დაამარცხა.

ისტორია
2022 წლის 16 დეკემბერს, ფიფას საბჭომ დაამტკიცა ფიფას საკლუბო მსოფლიო თასის შვიდიდან ოცდათორმეტ გუნდამდე გაფართოება 2025 წლიდან. შესაბამისად, 2023 წლის ტურნირი იყო ბოლო, რომელიც წინა ფორმატით ჩატარდა. თუმცა ფიფას ინფორმაციით, კონფედერაციებმა გამოთქვეს სურვილი, რომ მათი წამყვანი საკლუბო ტურნირების ჩემპიონთა შორის ყოველწლიური მატჩები გაგრძელდეს, რათა „წახალისდეს კონკურენტუნარიანობა“. ამიტომ, 2023 წლის 14 მარტს, ფიფას საბჭომ დაამტკიცა 2024 წლიდან დაწყებული ყოველწლიური საკლუბო შეჯიბრის კონცეფცია, რომელსაც მოგვიანებით ფიფას საკონტინენტთაშორისო თასი ეწოდა. ფიფა ამ ტურნირს 2000 წლიდან 2023 წლამდე ჩატარებული ფიფას საკლუბო მსოფლიო თასის პირდაპირ გაგრძელებად მიიჩნევს.

მსგავსი სახელით ცნობილი საკონტინენტთაშორისო თასი (1960–2004) იყო უეფასა და კონმებოლის მიერ ორგანიზებული საკლუბო შეჯიბრი, რომელშიც, როგორც წესი, ორი შესაბამისი კონფედერაციის ჩემპიონი მონაწილეობდა. თუმცა, ფიფას მიერ ორგანიზებულ ახალ შეჯიბრში მონაწილეობენ ექვსი კონფედერაციის ტოპ საკლუბო შეჯიბრებების ჩემპიონები, კერძოდ, „“ ჩემპიონთა ლიგის ელიტური, „“ ჩემპიონთა ლიგა, „“ ჩემპიონთა თასი, კოპა ლიბერტადორესი, „“ პროფესიონალური ლიგა და უეფას ჩემპიონთა ლიგა, და ის ინარჩუნებს წინა ფიფას მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის მსოფლიო ტიტულს.

ტურნირის პირველად, 2024 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე გაიმართა, ფინალური ეტაპები კი ყატარში გაიმართა.

ფორმატი
შეჯიბრი მოიცავს კონტინენტთაშორისი პლეი-ოფების სერიას ყველა კონფედერაციის კლუბებს შორის, გარდა უეფასა, რომლის კლუბიც ფინალში მონაწილეობის უფლებას იღებს.

პირველი რაუნდი: „“-ის წარმომადგენელი მონაცვლეობით დაუპირისპირდება „“-ის ან „“-ის წარმომადგენელს (2024 წლის ჩემპიონატის წილისყრამ განსაზღვრა, რომ „“-ის წარმომადგენელი ლუწი რიცხვების მქონე წლების პირველ რაუნდში ითამაშებდა). მატჩს, რომელსაც „ფიფას აფრიკა-აზია-წყნარი ოკეანის თასის პლეი-ოფი“ ეწოდება, მასპინძლობს ფიფას მამაკაცთა მსოფლიო რეიტინგში უფრო მაღალი რეიტინგის მქონე ქვეყნის კლუბი.
მეორე რაუნდი: „“/„“-ის სხვა წარმომადგენელი (რომელმაც მიიღო შესვენება) პირველი რაუნდის გამარჯვებულს დაუპირისპირდება „ფიფას აფრიკა-აზია-წყნარი ოკეანის თასის“ მატჩში, რომელსაც ფიფას რეიტინგში უფრო მაღალი რეიტინგის მქონე ქვეყნის კლუბი მასპინძლობს. სხვა შემთხვევებში, „“-ისა და „“-ის წარმომადგენლები ნეიტრალურ მოედანზე „ფიფას ამერიკული დერბის“ მატჩში დაუპირისპირდებიან.
პლეი-ოფი: მეორე რაუნდის ორი გამარჯვებული ნეიტრალურ მოედანზე დაუპირისპირდება ერთმანეთს „ფიფას ჩელენჯერ თასის“ მატჩში.
ფინალი: პლეი-ოფის გამარჯვებულები ნეიტრალურ მოედანზე უეფას წარმომადგენელს დაუპირისპირდებიან „ფიფას საკონტინენტთაშორისო თასის“ მატჩში, ჩემპიონის გამოსავლენად.

თუ მატჩი ძირითადი დროის შემდეგ ფრედ დასრულდება, დაინიშნება დამატებითი დრო. თუ დამატებითი დროის შემდეგაც ფრედ ითამაშებს, გამარჯვებულის გამოსავლენად პენალტების სერია ტარდება.

თასები
ფიფას საკონტინენტთაშორისო თასის ჯილდო დიზაინით მსგავსია ფიფას საკლუბო მსოფლიო თასის ჯილდოსა, რომელიც გამოიყენებოდა 2005 წლიდან 2023 წლამდე. მას აქვს წრიული ბაზა, საიდანაც ზემოთაა გამოწეული ექვსი სვეტი, რომლებიც იჭერენ ფეხბურთის ფორმის გლობუსს. თასი ოქროსფერია და ბაზაზე აქვს დაფა ტურნირის სახელწოდებითა და წლით, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყოველწლიურად ახალი თასი გაიცემა. ბაზა უფრო მაღალია, ვიდრე აღნიშნული საკლუბო მსოფლიო თასის თასი.

ტურნირის ადრეული ეტაპებისთვის შექმნილი სამი თასი ვიზუალურად წარმოადგენს მთავარი ფიფას საკონტინენტთაშორისო თასის შემცირებულ ვერსიებს. თასები ძირითადად ვერცხლისფერია და ზედა ნაწილში გლობუსის დამჭერი ოთხი სვეტით გამოირჩევა. ბაზების სიმაღლე 2005–2023 წლების საკლუბო მსოფლიო თასის ჯილდოს მსგავსია. თასები ერთმანეთის იდენტურია, გარდა ძირზე არსებული დაფისა, რომელზეც თითოეული თასის სახელია მითითებული და აქცენტიანი ფერისაა: წითელი აფრიკა-აზია-წყნარი ოკეანის თასისთვის, ლურჯი ამერიკული დერბისთვის და თეთრი ჩელენჯერ თასისთვის.

შეჯიბრის გამარჯვებულებს ასევე აქვთ უფლება მიიღონ ფიფას ჩემპიონის სამკერდე ნიშანი; მასზე გამოსახულია თასის გამოსახულება, რომლის მოქმედ ჩემპიონს უფლება აქვს მხოლოდ თავისი პირველი გუნდის ფორმაზე მიამაგროს, მომდევნო ჩემპიონატის ფინალამდე და მათ შორის.