ედერი

ედერ ალეიშო დე ასისი ( დ. 25 მაისი, 1957, ვესპაზიანუ, მინას-ჟერაისი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის და თავდამსხმელის პოზიციაზე. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ედერი. 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

სანაკრებო კარიერა
1979–1986 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 52 შეხვედრას ატარებს და 8 ბურთი გააქვს.

მსოფლიო ჩემპიონატზე
ედერმა 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატის 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 2 ბურთი გაიტანა.

იგი ერთ-ერთი გამორჩეული ფიგურა იყო ბრაზილიელთა იმ ნაკრებში, რომელიც დღემდე არტისტული ფეხბურთის ეტალონად რჩება და რომლის გამოსვლამ 1982 წლის ესპანეთის მუნდიალზე იმდენად შთამბეჭდავი კვალი დატოვა ფეხბურთის ისტორიაში, რომ მათი თამაშის შეფასებისას საფეხბურთო ჟურნალისტიკამ სრულად აითვისა არა მხოლოდ სპორტული, არამედ ლიტერატურული ტერმინოლოგიის სრული არსენალი — ეპითეტებიდან და მეტაფორებიდან — ალეგორიამდე თუ ჰიპერბოლამდე.

ტელე სანტანას ამ ნაკრებს დღემდე ყველაზე ელეგანტურ გუნდს უწოდებენ, რომლის თამაშმა ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატი ნამდვილ ფიესტად აქცია. სწორედ ამ დროს მოდის ედერთან მისი, როგორც მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო შემტევი ნახევარმცველის საყოველთაო აღიარება.

ზიკოს, სოკრატესის, ფალკაოს, დირსეუს და მათი თანაგუნდელების შესრულებით წარმოდგენილი საფეხბურთო სპექტაკლების ერთ-ერთმა მთავარმა მოქმედმა გმირმა, ჩემპიონატის პირველი ჯგუფური ეტაპის გახსნით მატჩში, თამაშის დამთავრებამდე ორიოდე წუთით ადრე, შორეული და უძლიერესი დარტყმით თავისი პირველი გოლი საბჭოთა კავშირის ნაკრებს გაუტანა, როდესაც ბრაზილიელთა მორიგი შეტევის დამამთავრებელ ფაზაში, მეტოქის საჯარიმო ხაზიდან ათიოდე მეტრში მიღებული ბურთი ჯერ ეფექტურად აიგდო, ხოლო შემდეგ მის შესახვედრად წამოსულ მეტოქის ორ მცველს შორის, ისე, რომ ბურთი ძირს არ დაშვებულა — ზუსტი და მოჭრილი დარტყმით შანსი არ დაუტოვა დასაევს, რომელმაც მხოლოდ თვალი გააყოლა თუ როგორ მოხაზა ბურთმა ტრაექტორია და მისგან მარცხენა „ცხრიანში“ გაეხვა. აღსანიშნავია, რომ საბჭოთა ნაკრები ანდრეი ბალის გატანილი გოლით 76-ე წუთამდე იგებდა შეხვედრას. თუმცა ჯერ სოკრატესის გამათანაბრებელი გოლის და შემდეგ ჟანრის კლასიკად ქცეული ედერის „ხმელი ფოთლის“ წყალობით „სელესაომ“ პირველი გამარჯვება მოიპოვა ჩემპიონატზე — 2–1. -ის სპორტული მიმომხილველის სტივენ ფაის შეფასებით ედერის ეს გოლი საუკეთესო იყო იმ 15 გოლს შორის, რომლებიც ბრაზილიელებმა გაიტანეს ამ ჩემპიონატზე.

არანაკლებ სანახაობრივი გამოდგა ედერის მეორე გოლი შოტლანდიელთა წინააღმდეგ გამართულ მომდევნო შეხვედრაში. აღნიშნული მატჩი ბრაზილიელებმა — ზიკოს, ოსკარის, მისი და ფალკაოს გოლებით — 4–1 მოიგეს. ედერის მიერ გატანილი ორივე ბურთი ჩემპიონატის საუკეთესო გოლების სიაში შევიდა.

დასამახსოვრებელი იყო აგრეთვე, არგენტინელებთან გამართულ მეორე ჯგუფური ეტაპის მატჩში მის მიერ შესრულებული უძლიერესი საჯარიმო დარტყმა, როდესაც ბურთი კარის ზედა ძელმა მოიგერია, თუმცა სერჟინიომ და ზიკომ ერთდროულად მიუსწრეს ასხლეტილ ბურთს და ამ უკანასკნელმა არა მხოლოდ ფილოლს, სერჟინიოსაც დაასწრო და მეკარის მიერ თითქმის დაჭერილი ბურთი ფაქტობრივად ხელიდან აართვა — ისე სწრაფად მოახერხა ბურთის კარში შეგდება.

მიღწევები
საკლუბო
გრემიო
რეკონკისტა: 1977
გაუშუს ჩემპიონატი: 1979
მინეიროს ჩემპიონატი: 1978, 1979

ატლეტიკო მინეირო
მინეიროს ჩემპიონატი (6): 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1995

კრუზეირო
ბრაზილიის თასი: 1993

სანაკრებო
ბრაზილია
კოპა ამერიკა ვიცე-ჩემპიონი: 1983

ინდივიდუალური
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ბრინჯაოს ბურთი: 1983
ბრაზილიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ვერცხლის ბურთი: 1983