iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ამბასა

ამბასა — რძეზე დამზადებული გამაგრილებელი სასმელი, რომელსაც კოკა-კოლას კომპანია აწარმოებს. ის იაპონიაში 1982 წელს და სამხრეთ კორეაში 1984 წელს გამოჩნდა. იაპონიაში ამ სასმელის ვარიანტები იყიდება, როგორიცაა არაგაზიანი ან ხილის (ნესვის და მარწყვის) არომატის მქონე ვერსიები. კორეული ვერსია შეიცავს წყალს, თხევად ფრუქტოზას, შაქარს, უცხიმო რძის ფხვნილს, ნახშირორჟანგს და ლიმონმჟავას.
რასელი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რასელი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჰენრი ნორის რასელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 103,37 კმ, სიღრმე — 2,87 კმ.

სატელიტური კრატერები
რეგიომონტანუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეგიომონტანუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რეგიომონტანუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 126.64 კმ, სიღრმე — 2.93 კმ.

სატელიტური კრატერები
ბიკლი (სასმელი)

ბიკლი — იაპონური იოგურტის ბაზაზე დამზადებული სასმელი. წარმოებულია იაპონური სასმელის -ს მიერ. მისი შეძენა შესაძლებელია აპარატებში 100-120 იენად, ასევე მაღაზიებსა და სუპერმარკეტებში. ის იყიდება პატარა შუშის ბოთლში, თუმცა 2007 წლიდან „დიდი ბიკლი“ ასევე ხელმისაწვდომია უფრო დიდი, 500 მლ პლასტმასის ბოთლში.

ბიკლი პოპულარული სასმელია როგორც იაპონელებში, ასევე იაპონიაში მცხოვრებ ემიგრანტებში, რომლებთანაც მან ერთგვარი კულტის სტატუსი მოიპოვა საინტერესო სახელწოდებისა და უნიკალური გემოს გამო.
რეზერფორდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეზერფორდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ერნესტ რეზერფორდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 15.98 კმ, სიღრმე — 2.56 კმ.

სატელიტური კრატერები
რეზერფორდის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რეზნიკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რეზნიკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, ჯუდით რეზნიკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1988 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 22,16 კმ, სიღრმე — 1,83 კმ.

სატელიტური კრატერები
რეზნიკის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რენტგენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რენტგენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ვილჰელმ რენტგენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 128.42 კმ, სიღრმე — 2.93 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიმანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიმანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბერნჰარდ რიმანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 117,85 კმ, სიღრმე — 2,9 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიტერი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიტერი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი გეოგრაფის, კარლ რიტერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 29,52 კმ, სიღრმე — 2 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიჩარდსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიჩარდსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა თეოდორ უილიამ რიჩარდსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 16.8 კმ, სიღრმე — 2.69 კმ.

სატელიტური კრატერები
რიჩარდსის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
რიჩარდსონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რიჩარდსონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ოუენ რიჩარდსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 162.56 კმ, სიღრმე — 3 კმ.

სატელიტური კრატერები
როჟდესტვენსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი როჟდესტვენსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა დიმიტრი როჟდესტვენსკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 181,15 კმ, სიღრმე — 3,03 კმ.

სატელიტური კრატერები
როსი (ჯეიმზ, მთვარის კრატერი)

კრატერი როსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯეიმზ კლარკ როსისა და ფრენკ ელმორ როსი პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 24,49 კმ, სიღრმე — 1,89 კმ.

სატელიტური კრატერები
რელეი (მთვარის კრატერი)

კრატერი რელეი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რელეის მესამე გრაფის ჯონ უილიამ სტრეტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 113.77 კმ, სიღრმე — 2.89 კმ.

სატელიტური კრატერები
მარია ტრუბნიკოვა

მარია ტრუბნიკოვა (, ქალიშვილობის გვარით ივაშევა; დ. 6 (18) იანვარი, 1835, ირკუტსკის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 28 აპრილი (10 მაისი), 1897, ტამბოვი) — რუსი მწერალი და ქალთა განათლების თვალსაჩინო მებრძოლი (დამცველი). გადასახლებული დეკაბრისტის, ვასილი ივაშევისა და კამილა ლე დანტიუს ქალიშვილი.

ბიოგრაფია
ის გადასახლებაში დაიბადა. 1841 წელს, მშობლების გარდაცვალების და გადასახლების ადგილის დატოვების შესახებ უმაღლესი ნებართვის მიღების შემდეგ, ბებიის, დის — ვერას და ძმის — პეტრეს თანხლებით გადავიდა სიმბირის გუბერნიის სოფელ არხანგელსკოე-რეპიევკაში, სადაც ბავშვები მამის დის — ეკატერინა პეტრეს ასულის (ქორწინებაში თავადი კოვანსკაიას) — მეთვალყურეობით იზრდებოდნენ ვასილიევების გვარით (მამის სახელი). 1856 წლის დადგენილებით, დეკაბრისტ ივაშევის ოჯახს გვარი და აზნაურობა დაუბრუნდა.

1854 წელს, გამომცემელ-რედაქტორზე, გაზეთ „ბირჟევიე ვედომოსტი“-ის („ “) ხელმძღვანელ კონსტანტინ ტრუბნიკოვზე დაქორწინების შემდეგ, ის პეტერბურგში გადავიდა. მისი სალონი პეტერბურგში ლიბერალებისა და რადიკალების შეხვედრის ადგილად იქცა. ნადეჟდა სტასოვასთან დაახლოების შემდეგ, 1860 წელს დააარსა „იაფი ბინების საზოგადოება“, ხოლო 1862 წელს — „მთარგმნელ ქალთა საზოგადოება“, რომელშიც იმ დროის ქალთა მოძრაობის გამოჩენილი წარმომადგენლები გაერთიანდნენ. საზოგადოების მიზანი იყო, რუს ქალებს მიეღოთ შესაძლებლობა, თავი მხოლოდ ინტელექტუალური შრომით ერჩინათ, ასევე რუსეთში ქალთა უმაღლესი განათლების სისტემის შექმნა. ტრუბნიკოვა და სტასოვა ამ საქმეში მეცნიერების წარმომადგენლებსა და ლიტერატურის დიდ მოღვაწეებს იზიდავდნენ.

ქორწინებაში მას ოთხი ქალიშვილი შეეძინა: ოლგა (ქორწინებაში ბულანოვა-ტრუბნიკოვა), მარია (ქორწინებაში ვირუბოვა), ეკატერინა (ქორწინებაში რეშკო) და ელენა (ქორწინებაში ნიკონოვა).

1861 წელს, ევროპაში მოგზაურობის შემდეგ, ტრუბნიკოვა მიმოწერას აწარმოებდა ჟენი დ’ერიკურთან, რომელმაც მას საშუალება მისცა დაემყარებინა კონტაქტები ცნობილ ევროპელ ფემინისტებთან — ჟოზეფინ ბატლერთან და მარია ჰეგთან. მას შემდეგ ტრუბნიკოვას არ შეუწყვეტია კავშირი ქალთა მოძრაობის გამოჩენილ მოღვაწეებთან საფრანგეთში, ინგლისში, შვეიცარიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, რათა მათთვის ეცნობებინა რუსეთში ქალთა საკითხის მდგომარეობა. ის მონაწილეობდა ზოგიერთ უცხოურ გამოცემაში, როგორიცაა, მაგალითად, „ “. ჯონ სტიუარტ მილიმ 1868 წელს მას გაუგზავნა თავისი ცნობილი წერილი „რუს ქალებს“.

მარია ტრუბნიკოვა გარდაიცვალა 1897 წლის 28 აპრილს (10 მაისს) ტამბოვში. იგი დაკრძალულია პეტერბურგში, ვოსკრესენსკოეს ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტერის სასაფლაოზე (მარჯვენა ნაწილი, ბილიკი 10, ნაკვეთი 31).

ლიტერატურულ-შემოქმედებითი საქმიანობა
ტრუბნიკოვა თანამშრომლობდა ქმრის მიერ გამოცემულ ჟურნალ „ჟურნალი აქციონერებისთვის“ (1858) და გაზეთ „ბირჟევიე ვედომოსტი“ (1863-1869) ლიტერატურული განყოფილების, თარგმანებისა და ბიბლიოგრაფიის ხელმძღვანელის რანგში. ასევე „სანკტ-პეტერბურგსკიე ვედომოსტი“-ში (1869), სადაც, მაგალითად, ქალთა საკითხზე ნიკოლაი ლესკოვს დაუპირისპირდა; „ვესტნიკ ევროპი“-ში (1871-1884; არაერთი თარგმანი), „ნოვოე ვრემია“-ში (1876; უცხოური ჟურნალისტიკის მიმოხილვები და მხატვრული ნაწარმოებების თარგმანები) და, ბოლოს, ე. ლვოვას გამოცემაში „ცალკეული უცხოური რომანების თარგმანები“. მისი და მისი რედაქტორობით ითარგმნა არაერთი ნაშრომი ბუნებისმეტყველების, ისტორიის, პუბლიცისტიკისა და საბავშვო ლიტერატურის შესახებ.
საბატიე (მთვარის კრატერი)

კრატერი საბატიე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა პოლ საბატიეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 9.6 კმ, სიღრმე — 1.59 კმ.

სატელიტური კრატერები
საბატიეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სამირი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სამირი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მამაკაცის არაბული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.86 კმ, სიღრმე — 0.34 კმ.

სატელიტური კრატერები
სამირის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სარაბჰაი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სარაბჰაი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ვიკრამ სარაბჰაის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 7.38 კმ, სიღრმე — 1.24 კმ.

სატელიტური კრატერები
სარაბჰაის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
საჰა (მთვარის კრატერი)

კრატერი საჰა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მეგნად საჰას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 103,34 კმ, სიღრმე — 2,87 კმ.

სატელიტური კრატერები
სვედბერგი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სვედბერგი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა თეოდორ სვედბერგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2009 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 15.34 კმ, სიღრმე — 2.47 კმ.

სატელიტური კრატერები
სვედბერგის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სეკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სეკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი ასტრონომი, ანჯელო სეკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 22.13 კმ, სიღრმე — 1.83 კმ.

სატელიტური კრატერები
სენეკა (მთვარის კრატერი)

კრატერი სენეკა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლუციუს ანეუს სენეკას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47.57 კმ, სიღრმე — 2.31 კმ.

სატელიტური კრატერები
სიერპინსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სიერპინსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ვაცლავ სიერპინსკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 66.94 კმ, სიღრმე — 2.74 კმ.

სატელიტური კრატერები
სეჩენოვი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სეჩენოვი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ივანე სეჩენოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 63.8 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
სიკორსკი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სიკორსკი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა იგორ სიკორსკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 97.67 კმ, სიღრმე — 2.85 კმ.

სატელიტური კრატერები
სკლოდოვსკა (მთვარის კრატერი)

კრატერი სკლოდოვსკა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მარი სკლოდოვსკა-კიურის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 125.55 კმ, სიღრმე — 2.92 კმ.

სატელიტური კრატერები
სკოტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სკოტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა რობერტ სკოტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 107.82 კმ, სიღრმე — 2.88 კმ.

სატელიტური კრატერები
სოდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სოდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრედერიკ სოდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.79 კმ, სიღრმე — 2.21 კმ.

სატელიტური კრატერები
ზილარდი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ზილარდი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ლეო ზილარდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 127.22 კმ, სიღრმე — 2.93 კმ.

სატელიტური კრატერები
სუზანი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სუზანი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ინგლისური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0.95 კმ, სიღრმე — 0.12 კმ.

სატელიტური კრატერები
სუზანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სტელა (მთვარის კრატერი)

კრატერი სტელა — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ლათინური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0.42 კმ, სიღრმე — 0.06 კმ.

სატელიტური კრატერები
სტელას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სომერვილი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სომერვილი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა მერი სომერვილის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 17.08 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

სატელიტური კრატერები
სომერვილის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
სოსიური (მთვარის კრატერი)

კრატერი სოსიური — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ორას ბენედიქტ დე სოსიურის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 54,56 კმ, სიღრმე — 2,41 კმ.

სატელიტური კრატერები
სოზიგენე (მთვარის კრატერი)

კრატერი სოზიგენე — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სოზიგენე ალექსანდრიელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 16,99 კმ, სიღრმე — 2,71 კმ.

სატელიტური კრატერები
სტოლეტოვი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სტოლეტოვი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რუსი ფიზიკოსის, ალექსანდრე სტოლეტოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 42,43 კმ, სიღრმე — 2,23 კმ.

სატელიტური კრატერები
სტონი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სტონი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჯორჯ სტონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 47,51 კმ, სიღრმე — 2,31 კმ.

სატელიტური კრატერები
სტონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გაააჩნია.
სტრემგრენი (მთვარის კრატერი)

კრატერი სტრემგრენი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სვანტე სტრემგრენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.17 კმ, სიღრმე — 2.72 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტალბოტი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტალბოტი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა უილიამ ჰენრი ფოქს ტალბოტის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 12,36 კმ, სიღრმე — 2,01 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტალბოტის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.
ტამი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტამი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იგორ ტამის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს).

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40,54 კმ, სიღრმე — 2,2 კმ.

სატელიტური კრატერები
ტაციტუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ტაციტუსი — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა პუბლიუს კორნელიუს ტაციტუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 39,81 კმ, სიღრმე — 2,19 კმ.

სატელიტური კრატერები
საპროტესტო გამოსვლები საფრანგეთში (1968)

საპროტესტო გამოსვლები საფრანგეთში (1968) — 1968 წლის მაისში საფრანგეთში მომხდარი საპროტესტო გამოსვლები, რომელიც ნაწილი იყო 1960-იანი წლების კონტრკულტურული მოძრაობებისა. საპროტესტო მოძრაობაქვეყნის პოლიტიკურ, სოციალურ და კულტურულ განვითარებაში გარდამტეხ მოვლენად იქცა. სტუდენტური გამოსვლები ნანტერისა და სორბონის უნივერსიტეტებში დაიწყო და მალე ეროვნული მასშტაბის საყოველთაო გაფიცვაში გადაიზარდა, რომელშიც მილიონობით მუშა მონაწილეიბდა, რის შედეგადაც ქვეყნის ეკონომიკა ფაქტობრივად პარალიზებული გახდა. პროტესტების მიზანი განათლების სისტემის დემოკრატიზაცია, შრომითი პირობების გაუმჯობესა და საზოგადოების ტრადიციული იერარქიების გადახედვა იყო. კრიზისმა სერიოზულად შეარყია შარლ დე გოლის ხელისუფლება, რამაც საბოლოოდ ვადამდელი არჩევნები და რეფორმები გამოიწვია. 1968 წლის მაისის მოვლენები შემდგომში ფრანგული და გლობალური სოციალური მოძრაობების სიმბოლოდ იქცა, განსაკუთრებით ახალგაზრდული და მემარცხენე პროტესტის კონტექსტში.
დოლის კოშკი (ჩინური ბუდიზმი)

დოლის კოშკი — ჩინური ბუდისტური ტაძრების შემადგენელი მნიშვნელოვანი ნაგებობა. სამრეკლოსთან ერთად, კოშკი, ძირითადად, ოთხი ზეციური მეფის დარბაზის ორივე მხარესაა განთავსებული. ის, როგორც წესი, მარჯვენა მხარეს მდებარეობს, ხოლო სამრეკლო - მარცხენა მხარეს. ხშირად, ეს არის სამსართულიანი პავილიონი, რომელზეც დიდი დოლი დგას. დოლის კვრა გრანდიოზულ ხმას გამოსცემს. ბუდისტურ ტაძრებში დოლებზე რეკვის დროა დადგენილი, რათა ხალხიც გააღვიძოს და დრო ამცნოს.

დოლის კოშკები გვხვდება ჩინეთსა და სინოსფეროს რეგიონის სხვა ქვეყნებში.
დოლის კოშკი (აზია)

დოლის კოშკი ან კულოუ — კოშკი ძველი აზიური ქალაქის ან სოფლის ცენტრში, ძირითადად ჩინეთში, სადაც განთავსებულია სასიგნალო დოლები. როგორც წესი, ახლოს ასევე იყო სამრეკლო.

ერთ დროს ისინი მთელ ჩინეთში, მათ შორის სოფლებშიც გვხვდებოდა, როგორც დასახლების სიმბოლური ცენტრის აღმნიშვნელი შენობები. ასევე გამოიყენებოდა ღამის დადგომის აღსანიშნავად და სამოქალაქო ცერემონიებსა და მნიშვნელოვან ღონისძიებებზე, მაგალითად, ჩინურ ახალ წელს, ხალხის შეკრების მიზნით.

რადგან დოლის კოშკი ხშირად ქალაქის სიმბოლურ ცენტრში მდებარეობს, ჩინეთის რამდენიმე ქალაქის ცენტრალური უბნები კოშკის („კულოუს“) სახელს ატარებს.
პეკინის დოლის კოშკი და სამრეკლო

პეკინის დოლის კოშკი, ანუ კულოუ , მდებარეობს პეკინის ცენტრალური ღერძის ჩრდილოეთ ბოლოში, თიენმენის ქუჩის ჩრდილოეთით. თავდაპირველად მუსიკალური მიზნებისთვის აშენდა, მოგვიანებით კი შეიძინა დროის გამოცხადების ფუნქცია და ამჟამად ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა.

პეკინის სამრეკლო, ანუ ჭუნგლოუ , დოლის კოშკის უკან დგას. სამრეკლოსა და დოლის კოშკებიდან პეკინის ცენტრის პანორამული ხედები იშლება.

ფუნქცია
ძველ ჩინეთში ზარები და დოლები მუსიკალურ ინსტრუმენტებად გამოიყენებოდა. მოგვიანებით, მათ მთავრობა და თემები დროის გამოსაცხადებლად იყენებდნენ. სამრეკლოსა და დოლის კოშკები ჩინეთში იუანის, მინგის და ცინგის დინასტიების დროს ოფიციალური დროის აღრიცხვის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა.

ზარებისა და დოლების კოშკები პეკინის ოფიციალურ საათად 1924 წლამდე ფუნქციონირებდა. იმავე წელს პეკინის გადატრიალების შედეგად აკრძალული ქალაქიდან ცინგის დინასტიის უკანასკნელი იმპერატორი პუ ი განდევნეს და დროის ოფიციალურად აღრიცხვისთვის დასავლური სტილის საათების გამოყენება დაიწყეს.

ისტორია
პეკინის დოლის კოშკი 1272 წელს იუანის დინასტიის დროს აშენდა. იმ დროს ქალაქს ხანბალიკი ერქვა, კოშკს კი - მოწესრიგებული ადმინისტრაციის კოშკი .

1980-იან წლებში, ხანგრძლივი სარემონტო სამუშაოების შემდეგ, ზარებისა და დოლების კოშკები ტურისტებისთვის გაიხსნა.

2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დროს, რომელიც პეკინში გაიმართა, დოლის კოშკში სამი ადამიანი დანით დაჭრეს, რის შედეგადაც ერთი ადამიანი დაიღუპა.

არქიტექტურა
დოლის კოშკი 47 მეტრის სიმაღლისაა, ორსართულიანია და ხისგან არის ნაშენი. შენობის ზედა სართულზე განთავსებული იყო ერთი მთავარი დოლი და 24 პატარა დოლი, რომელთაგან მხოლოდ მთავარი დოლია შემორჩენილი. მათ ნაცვლად ახალი დოლები დაამზადეს. ახლოს დგას სამრეკლო, 33 მეტრი სიმაღლის შენობა ნაცრისფერი კედლებითა და მწვანე მინის სახურავით.
ნანკინის დოლის კოშკი

ნანკინის დოლის კოშკი — ისტორიული შენობა-ნაგებობა, რომელიც მდებარეობს კულოუს მთაზე, ქალაქი ნანკინის ცენტრში, კულოუს რაიონში. პირველად აშენდა მინგის დინასტიის ხონგვუს მეფობის მე-15 წელს, 1382 წელს.

დოლის კოშკი, რომელიც დოლის კოშკის პარკის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს, 44 მეტრის სიგრძის, 22 მეტრის სიგანისა და 30 მეტრის სიმაღლისაა. მისი ფორმა ჩინური ტრადიციული ქალაქის კარიბჭეს წააგავს, ქვის კვადრატული საძირკვლის კვარცხლბეკით. კვარცხლბეკზე სამი თაღია: ერთი დიდი თაღი შუაში და ორი უფრო პატარა გვერდებზე. გვერდით კარიბჭეებში ოთხი ოთახია, რომლებსაც უძველესი დინასტიის დროს იმპერატორის დოლის მკვრელი ოფიცრები ასობით ჯარისკაცთან ერთად იცავდნენ. კვარცხლბეკზე დგას წითელი ორსართულიანი საგუშაგო კოშკი, რომელიც ხისა და აგურისგან არის ნაგები და რომელიც წმინდა ადგილი იყო ისეთი მნიშვნელოვანი ცერემონიების ჩასატარებლად, როგორიცაა ზუსტი დროის მითითება, საპატიო სტუმრების მიღება, მსხვერპლშეწირვა და სხვა.