საიმონ კუზნეცი

საიმონ სმიტ კუზნეცი (; ; დ. 30 აპრილი, 1901, პინსკი — გ. 8 ივლისი, 1985, კემბრიჯი) — ამერიკელი ეკონომისტი, დემოგრაფი, სტატისტიკოსი და ეკონომიკის ისტორიკოსი. 1971 წელს მიანიჭეს ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში. მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ეკონომიკის, როგორც ემპირიულ მეცნიერებად გადაქცევის საკითხში და რაოდენობითი ეკონომიკური ისტორიის განვითარებაში.

ბიოგრაფია
კუზნეცი დაიბადა 1901 წლის 30 აპრილს პინსკში (ამჟამინდელი ბელარუსი), ებრაულ ოჯახში. პატარაობიდანვე საუბრობდა იდიშზე და რუსულ ენებზე. მისი ოჯახი გარკვეული ხანი მინსკში ცხოვრობდა, სადაც მისი პატარა ძმაც დაიბადა, 1909 წელს გადასახლდნენ როვნოში, საიმონმა უფროს ძმასთან ერთად სწავლა საქალაქო სასწავლებელში დაიწყო. საარქივო მასალების მიხედვით, შიმენ აბრამოვ კუზნეცი ამ სასწავლებლის მოსამზადებელ კლასში 1910 წლის 14 აგვისტოს ჩაირიცხა გამოცდების შედეგად, თავის ძმაზე ერთი წლით გვიან, ოთხი კლასი კი 1915 წელს დახურა.

1918-1921 წლებში ხარკოვის კომერციულ ინსტიტუტში სწავლობდა ეკონომიკურ დისციპლინებს, სტატისტიკას, ისტორიასა და მათემატიკას. ინსტიტუტის დასრულებისთანავე მუშაობა დაიწყო პროფკავშირების ცენტრალურ საკავშირო საბჭოს შრომის განყოფილებაში,ს ადაც გამოაქვეყნა თავისი პირველი ნაშრომი: „ქალაქ ხარკოვის ფაბრიკა-ქარხნების მრეწველობის მომუშავეთა და მოსამსახურეთა ფულადი სახელფასო გასამრჯელო 1920 წელს.“ იკვლევდა სხვადასხვა სახის ფულადი გასამრჯელოების სისტემებს. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ამ პერიოდში კუზნეცი ბუნდის (საყოველთაო ებრაული შრომითი კავშირი ლიტვაში, პოლონეთსა და რუსეთში) გავლენას განიცდიდა..

1922 წელს, უფრო ძმასთან ერთად, პოლონეთის გავლით ნიუ-ორკში ემიგრირდა, სადაც მამამისი - ბანკის თანამშრომელი, აბრამ კუზნეცი უკვე 12 წელი იყო, რაც ცხოვრობდა. დედამისი, პეშა (პოლია) ფრიდმანი გაფანტული სკლეროზით იტანჯებოდა და ვარშავაში გარდაიცვალა, მასთან ერთად საიმონის უმცროსი ძმა - გრიშა იყო, რომელიც მამასა და უფრო ძმებს 1926 წელს შეუერთდა.

ამერიკაში ცხოვრებისას სწავლა განაგრძო კოლუმბიის უნივერსიტეტში (ხელმძღვანელი უესლი კლერ მიტჩელი). ბაკალავრის ხარისხი 1923 წელს მიიღო, მაგისტრის - 1924 წელს, ფილოსოფიის დოქტორის - 1926 წელს.) მაგისტრის ხარისხის მისაღებად კუზნეცმა ხარკოვში დაწერილი საკუთარი ნაშრომი: „დოქტორ შუმპეტერის ეკონომიკური სისტემა, წარმოდგენილი და გაანალიზებული“ წარადგინა და დაიცვა. სადოქტორო ნაშრომად წარადგინა: „გრძელვადიანი ტენდენციები წარმოებასა და ფასებში“.

1927-1961 წლებში იყო ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ბიუროს წევრი. ამავდროულად, 1930-1954 წლებში ასწავლიდა პენსილვანიის უნივერსიტეტში ეკონომიკისა და სტატისტიკის ფაკულტეტზე, 1954-1960 წლებში ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტში, 1960-1971 წლებში კი ჰარვარდის უნივერსიტეტში.

საიმონ კუზნეცი თანამშრომლობდა მთელ რიგ კვლევით ორგანიზაციებსა და მმართველ უწყებებთან. მეორე მსოფლიო ომი დროს დაგეგმარებისა და სტატისტიკის ბიუროს სამხედრო წარმოების საბჭოს დირექტორის მოადგილე იყო. 1936 წელს მონაწილეობდა შემოსავლებისა და კეთილდღეობის შემსწავლელი კონფერენციის დაგეგმვაში, რომლის მიზანიც აშშ-ის ეროვნული ანგარიშების სისტემის განვითარება იყო.

ბოლო პერიოდში, თანამშრომლობდა ტაივანის, იაპონიის, ინდოეთის, სამხრეთი კორეისა და ისრაელის მთავრობებთან. აქტიურად თანამშრომლობდა იელის უნივერსიტეტი ზრდის ცენტრთან, ასევე მორის ფალკის ეკონომიკური კვლევების ინსტიტუტთან.

კუზნეცი გარდაიცვალა 1985 წლის 8 ივლისს, 84 წლის ასაკში.

ძირითადი ნაშრომები
„ეროვნული შემოსავალი და კაპიტალის ფორმირება, 1919–1935“. (1937)
„ეროვნული შემოსავალი და მისი კომპოზიცია, 1919–1938“. (1941)
„ეკონომიკური ზრდა და შემოსავლების უთანასწორობა“. „ “ 45 (მარტი): 1–28. (1955)
„თანამედროვე ეკონომიკური ზრდა: შეფასება, სტრუქტურა და განაწილება“ (1966)
„ერების ეკონომიკური ზრდა: წარმოების საერთო მოცულობა და საწარმოო“.(1971)
„მოსახლეობა, კაპიტალი და ზრდა“. (1973)