iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კლარიჩე დე’ მედიჩი

კლარიჩე დე’ მედიჩი (; დ. 14 სექტემბერი, 1489 — გ. 3 მაისი, 1528) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. ფლორენციის სენიორ პიერო მედიჩისა და ალფონსინა ორსინის ასული. ურბინოს ჰერცოგ ლორენცო -ის უმცროსი და და საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე მედიჩის გამზრდელი მამიდა.

ბიოგრაფია
კლარიჩე დაიბადა 1489 წლის 14 სექტემბერს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის უფროსი ვაჟის, პიერო მედიჩისა და მისი ცოლის, ალფონსინა ორსინის პირველი ასული, თუმცა ამასთან მეორე და ნაბოლარა შვილი. 1492 წელს მამამისი ფლორენციის სენიორი გახდა, თუმცა 1494 წელს დაამხეს, რის გამოც ცოლ-შვილთან ერთად რომში გადასახლდა. პიერო აქ 1503 წელს დაიღუპა, რის შემდეგაც ალფონსინა მეორედ აღარც გათხოვილა.

1508 წელს მოკავშირეთა შეძენის მიზნით ალფონსინამ კლარიჩე ცოლად ძლევამოსილ რომაელ დიდებულს, ფილიპო სტროზის მიათხოვა, რომელთანაც ბედნიერი ოჯახი შექმნა. მათ ათი საერთო შვილი შეეძინათ. 1512 წელს ფლორენციაში მედიჩების რესტავრაცია განხორციელდა და ტახტზე ბიძამისი ავიდა, რომელიც 1516 წელს უშვილოდ მოკვდა, რის გამოც ფლორენციის სენიორი კლარიჩეს ძმა, ლორენცო ხდება. 1519 წელს ლორენცო -ც და მისი ცოლი მადლენიც გარდაიცვალნენ და მემკვიდრედ მხოლოდ ერთი ასული დარჩათ, სახელად ეკატერინე.

1520 წლამდე ეკატერინეს ალფონსინა ორსინი ზრდიდა, რის შემდეგაც იგი გარდაიცვალა. ამის შემდეგ, უპატრონოდ დარჩენილი ეკატერინეს აღზრდა კლარიჩემ ითავა, ცნობილია, რომ იგი მას საკუთარი შვილებისგან არ ანსხვავებდა. ამასთან მან და მისმა ქმარმა მომენტით ისარგებლეს და ფლორენციის ხელისუფლება ხელში ჩაიგდეს. ისინი მეტად ტირანი მმართველები აღმოჩნდნენ, რის გამოც 1527 წელს ფლორენციის მოსახლეობა აჯანყდა და დაამხო მედიჩების მმართველობა. ამ დროს მათ სამეფო ოჯახი ტყვედ ჩაიგდეს. 1528 წლის 3 მაისს ყელი გამოსჭრეს კლარიჩესა და მის ქმარს, პატარა ეკატერინე კი მძევლად დაიტოვეს და მედიჩების დასამცირებლად მის ბორდელში გაყიდვას აპირებდნენ, თუმცა იგი პაპმა კლემენტ -მ გადაარჩინა. შემდეგში პაპის თაოსნობით კვლავ განხორციელდა მედიჩების რესტავრაცია, ეკატერინე კი საფრანგეთის მეფე ანრი -ს მიათხოვეს 1533 წელს.

შვილები
პიერო (1510-1558), კონდიტიერი და საფრანგეთის მარშალი;
რობერტო (?-1566), ცოლად შეირთო მადალენა მედიჩი;
მარია (?-?), ცოლად გაჰყვა ჯაკომო რიდოლფის;
ლეონი (1515-1554), კონდიტიერი და მალტის ორდერის დიდი მაგისტრი;
ჯულიო (?-1537);
ვინჩენცო (?-1537);
ალესანდრო (?-1541);
ლუიჯია (?-1534), ცოლად გაჰყვა სენატორ ლუიჯი კაპონის;
მადალენა (?-?), ცოლად გაჰყვა გრაფ ფლამინიო დელ'ალგუილარას;
ლორენცო (151-1571), აბატი და კარდინალი;
ზემო ყარაბაღის არხი

ზემო ყარაბაღის არხი — 1958 წელს გამოყენებაში ჩაშვებული სარწყავი არხი აზერბაიჯანში, რომელიც სათავეს იღებს მინგეჩაურის წყალსაცავსა და მტკვრიდან და საერთო სიგრძე შეადგენს 172,4 კილომეტრს.

ისტორია
არხის პროექტირება და მშენებლობა 1951 წელს დაიწყო და უკვე 1958 წლისთვის არხი ექსპლუატაციაში შევიდა. არხი ქვეყანაში სიგრძით მეორე ადგილს იკავებს, სამურ-აფშერონის არხის (182 კმ) შემდეგ. არხი სათავეს მინგეჩაურის წყალსაცავსა და მტკვრიდან იღებს, მილის ველისა და ბაჰრამთაფას გავლით არაქსში ჩაედინება.
პოინტერი (კომპიუტერული პროგრამირება)

პოინტერი ინფორმატიკაში — მისამართის ტიპის ცვლადი. დაპროგრამების ენებში არსებული ცვლადები შენახულია ოპერატიულ მეხსიერებაში, პოინტერი კი მიუთითებს მისამართს ოპერატიულ მეხსიერებაში.

ზოგადად, პოინტერი არის ცვლადი, რომელსაც გააჩნია ოთხი მახასიათებელი: სახელი, მისამართი (ეს ორი აუცილებლად), აგრეთვე მნიშვნელობა და ირიბი მნიშვნელობა. ტიპი განსაზღვრავს თუ რა ტიპის მონაცემზე მიუთითებს ის. პოინტერს, რომელიც მეხსიერებაში ტიპის რიცხვზე მიუთითებს „ ტიპის პოინტერი“ ეწოდება. პოინტერების ერთ-ერთ თავისებურებას ის წარმოადგენს, რომ ყველა ტიპის პოინტერი მეხსიერებაში, ჩვეულებრივ, 4 ბაიტს იკავებს.
ჯულიანო მედიჩი (1479-1516)

ჯულიანო დე’ მედიჩი (; დ. 12 მარტი, 1479 — გ. 17 მარტი, 1516) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩისა და კლარისა ორსინის უმცროსი ვაჟი. ნემურის ჰერცოგი და ფლორენციის სენიორი 1513-16 წლებში.

ბიოგრაფია
ჯულიანო დაიბადა 1479 წლის 12 მარტს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩისა და მისი ცოლის, სენიორა კლარისა ორსინის ნაბოლარა ვაჟი. იგი თავის უფროს ძმებთან, პიეროსა და ჯოვანისთან (შემდგომში პაპი ლეო ) ერთად იზრდებოდა.

1492 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ მისი ძმა პიერო ფლორენციის მმართველი გახდა, თუმცა მედიჩების მმართველობა 1494 წელს დაამხეს, რის შემდეგაც პიერო თავის ცოლ-შვილთან ერთად რომში, ხოლო ჯულიანო ვენეციაში გაიქცა. მედიჩების ძალაუფლების ფლორენციაში აღდგენა მხოლოდ საღვთო ლიგისა და საფრანგეთის სამხედრო ძალების დახმარებით მოხერხდა. ეს ყოველივე 1512 წელს მოხდა, რა დროსაც ფლორენციის ახალი მმართველი ჯულიანო გახდა (რადგან პიერო ამ დროს უკვე გარდაცვლილი იყო).

1515 წლის 22 თებერვალს ჯულიანომ ცოლად შეირთო სავოიის ჰერცოგ ფილიპო -ის ასული ფილიბერტა სავოიელი. ეს ყოველივე საფრანგეთის სამეფო კარზე მოხდა და წყვილს ჯვარი ჯულიანოს ძმამ, ჯოვანიმ დასწერა. ამ ამბიდან ერთ წელიწადში საფრანგეთის მეფე ფრანსუა -მა ჯულიანოს ნემურის ჰერცოგის წოდება უბოძა. ამის სანაცვლოდ, ფრანსუამ მედიჩებისა და ფლორენციის მხარდაჭერა მიიღო ნეაპოლის სამეფოსთვის ბრძოლაში. მიუხედავად ამის, ჯულიანო სულ მალე, 1516 წლის 17 მარტს გარდაიცვალა, 37 წლის ასაკში. მას ცოლთან შვილი არ დარჩენია, თუმცა საყვარლისგან ჰყავდა ერთი არალეგიტიმური ვაჟი, იპოლიტო, რომელიც კარდინალი გახდა.

მისი გარდაცვალების შემდეგ, ფლორენციის ტახტზე მისი ძმის შვილი ლორენცო ავიდა. იგი დაკრძალეს მედიჩების მავზოლეუმში, ფლორენციაში. აღსანიშნავია, რომ ჯულიანოს ქანდაკება დგას რომში, სანტ'ანჯელოს კოშკზე.
პიერო სოდერინი

პიერო სოდერინი (; დ. 18 მაისი, 1450 — გ. 13 ივნისი, 1522) — იტალიელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი. ფლორენციის რესპუბლიკის მმართველი 1498-1512 წლებში. მისი მმართველობა საღვთო ლიგამ დაამხო, რის შემდეგაც ფლორენციაში აღდგა მედიჩების ბატონობა, პიერო კი რომში გადასახლდა და იქცე გარდაიცვალა.

ბიოგრაფია
პიერო სოდერინი დაიბადა 1450 წლის 18 მაისს ფლორენციაში. იგი იყო ადგილობრივი, ცნობილი ექიმის ვაჟი, რის წყალობითაც მან კარგი განათლების მიღება შეძლო. მისი უფროსი ძმა, პაოლო ანტონიო სოდერინი ჯიროლამო სავონაროლას მმართველობის პერიოდში ფლორენციის მეთაური იყო. მისი მესამე ძმა, ფრანჩესკო სოდერინი კი კათოლიკე კარდინალი და ვოლტერას ეპისკოპოსი გახდა. 1481 წლიდან პიერო სოდერინი ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის ვაჟის, პიერო მედიჩის ახლო მეგობარი გახდა, რომელიც სენიორი 1492 წელს გახდა. 1493 წელს მან სოდერინი საფრანგეთში ელჩად გაუშვა. 1494 წელს, მედიჩების დამხობის შემდეგ ფლორენციაში დარჩა, 1498 წელს სავონაროლას დაწვის შემდეგ კი ფლორენციის სენიორიამ იგი ქალაქის მმართველად დანიშნა. გადატანილი არეულობების შემდეგ, ფლორენციელებმა იგი სტაბილური მომავლის იმედით აირჩიეს.

სოდერინის მმართველობა შედარებით სტაბილური და გონივრული იყო, თუმცა მან დაამტკიცა, რომ დიდად არ გააჩნდა სახელმწიფოს მართვისთვის საჭირო თვისებები. მან წესრიგის დაცვის მიზნით მუდმივი პატრულირების სისტემა შემოიღო, სადაც ძირითადად დაქირავებული უცხოელები მუშაობდნენ. მისი მმართველობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მომენტია 1509 წლის ომი მეზობელ პიზასთან, რომელთაც ფლორენციის დაპყრობა სცადეს. ამ პერიოდში მის ელჩად მუშაობდა ნიკოლო მაკიაველი, რომელიც რომში, ჩეზარე ბორჯიასა და საფრანგეთის სამეფო კართან თანამშრომლობდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მაკიაველის სოდერინისადმი დიდი პატივისცემის გრძნობა ჰქონდა, დროთა განმავლობაში ეს შეიცალა, რაც პიეროს შეცდომებით იყო განპირობებული.

მის დროს ფლორენციაში ფრანგების გავლენა დიდად გაიზარდა, რომლებიც მას მმართველობას უნარჩუნებდნენ, თუმცა მოსახლეობა უკმაყოფილო იყო. 1512 წელს ესპანეთის ჯარების დახმარებით დაამხეს სოდერინის მმართველობა და აღდგა მედიჩების ბატონობა, რა დროსაც სათავეში ჯულიანო მედიჩი მოდის. პიერო სოდერინი ფლორენციიდან იქნა განდევნილი, რის გამოც იგი რომში დასახლდა, სადაც პაპ ლეო -ის მფარველობით უამრავი პრივილეგიით სარგებლობდა. ამის შემდეგ, მთელი დარჩენილი ცხოვრება იგი მუშაობდა ფლორენციაში დაბრუნებისთვის, რაც ვერ მოახერხა.

იგი გარდაიცვალა 1522 წლის 13 ივნისს რომში, 70 წლის ასაკში.
იპოლიტო მედიჩი

იპოლიტო დე’ მედიჩი (; დ. 1511 — გ. 10 აგვისტო, 1535) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ფლორენციის სენიორ ჯულიანო მედიჩის არალეგიტიმური და ერთადერთი შვილი. ფლორენციის სენიორი 1523-27 წლებში. კარდინალად გახდომის გამო ტახტიდან გადადგა თავისი ბიძაშვილის სასარგებლოდ.

ბიოგრაფია
იპოლიტო დაიბადა 1511 წელს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ ჯულიანო მედიჩისა და მისი საყვარლის, პაჩიფიკა ბრანდანოს ერთადერთი საერთო და უკანონო ვაჟი. 1516 წელს იპოლიტოს მამა დაიღუპა, რის გამოც სენიორი მისი ბიძაშვილი ლორენცო გახდა, რომელიც 1519 წელს უვაჟოდ გარდაიცვალა. ამის გამო ფლორენციის სენიორი ბიძამისი, ჯულიო მედიჩი ხდება, რომელიც 1523 წელს რომის პაპად აირჩიეს კლემენტ -ის სახელით, ამიტომაც ფლორენციის ახალი სენიორი იპოლიტო გახდა. 1527 წელს, საღვთო რომის იმპერატორმა კარლ -მ რომი აიღო და პაპი ტყვედ ჩაიგდო. ამით ისარგებლეს ფლორენციელებმა და მედიჩების ტირანული მმართველობა დაამხეს. ამის გამო ლორენცო -ის უკანონო ვაჟი, ალესანდრო მედიჩი და იპოლიტო ქალაქიდან გაიქცნენ.

1529 წლის 10 იანვარს იპოლიტო ბერად აღიკვეცა და პაპმა მას ავინიონის არქიეპისკოპოსის წოდება უბოძა.

1530 წელს, კარლ -მ კლემენტ გაათავისუფლა და ფლორენციაც აიღო, რის შემდეგაც მან აქ ჰერცოგად ალესანდრო მედიჩი დასვა, რომელსაც თავისი ასული, მარგარეტ პარმელიც კი მიათხოვა. ამის შემდეგ იპოლიტო ფლორენციის არქიეპისკოპოსიც გახდა. ამავე წელს, პაპმა მას კარდინალის ხარისხი უბოძა. მალე იგი კლემენტეს ნდობით აღჭურვილ პირად იქცა და მისი ელჩიც იყო უნგრეთში.

1535 წელს პაპმა იგი ელჩად გააგზავნა ნეაპოლის სამეფოში, კარლ -თან მოსალაპარაკებლად, თუმცა მოულოდნელად, გზაში, ქალაქ იტრში, 10 აგვისტოს იგი გარდაიცვალა, 24 წლის ასაკში. ითვლება, რომ იგი მისი ბიძაშვილის, ალესანდრო მედიჩის ბრძანებით მოწამლეს, რომელიც მას კონკურენტად აღიქვამდა.
ჯოვანი მედიჩი (1467-1498)

ჯოვანი დე’ მედიჩი , მეტსახელად მდაბიო (; დ. 21 ოქტომბერი, 1467 — გ. 14 სექტემბერი, 1498) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. მედიჩების დინასტიის დამაარსებელ ჯოვანი დი ბიჩი დე’ მედიჩის შვილიშვილი. კატერინა სფორცას მესამე მეუღლე და ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო -ის პაპა.

ბიოგრაფია
ჯოვანი დაიბადა 1467 წლის 21 ოქტომბერს ფლორენციაში. ის და მისი ძმა, ლორენცო იყვნენ მედიჩთა დინასტიის დამაარსებელ ჯოვანი დი ბიჩის უმცროსი ვაჟის შვილიშვილები. ისინი ფლორენციაში კლასიკურ განათლებას იღებდნენ.

მოგვიანებით მათი ურთიერთობა მათ ბიძაშვილთან, ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩისთან დაიძაბა, რაც ძირითადად ფულის ბრალი იყო, ვინაიდან ჯოვანი თავის მემკვიდრეობას ითხოვდა, ლორენცო კი არ აძლევდა. ლორენცოს დაღუპვის შემდეგ, ტახტზე მისი ვაჟი პიერო მედიჩი ავიდა. ჯოვანი და მისი ძმა პიეროს ოპონენტებს შორის იყვნენ, რომელთაც იგი 1494 წელს ჩამოაგდეს და ქალაქიდან გააძევეს.

მომდევნო წლის ნოემბერში, მას შემდეგ რაც ფლორენციაში ფანატიკოს ჯიროლამო სავონაროლას მმართველობა დამყარდა, ჯოვანი და მისი ძმა დაბრუნდნენ ქალაქში და მისი მფარველობა მიიღო, რის გამოც განრისხებულმა არისტოკრატებმა მას მეტსახელად მდაბიო შეარქვეს.

ჯოვანი თავდაპირველად თავის ბიძაშვილ ლუიზა მედიჩიზე აპირებდა დაქორწინებას, თუმცა იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა 11 წლის ასაკში. ამის შემდეგ, 1497 წელს იგი ორჯერ დაქვრივებულ ქალზე, ფორლის გრაფინია კატერინა სფორცაზე დაქორწინდა. სულ მალე, 1498 წელს მას კატერინასთან ვაჟი გაუჩნდა, რომელსაც ლუდოვიკო დაარქვეს და სასწრაფოდ მონათლეს. ამ ამბიდან მალე, 1498 წლის 14 სექტემბერს ჯოვანი გარდაიცვალა, 30 წლის ასაკში. ამის გამო, კატერინამ თავისი ვაჟი ხელმეორედ მონათლა და განსვენებული მეუღლის პატივსაცემად ჯოვანი დაარქვა.
ჯოვანი მედიჩი (1498-1526)

ლუდოვიკო დე’ მედიჩი , შემდგომში ჯოვანი დე’ მედიჩი , მეტსახელად შავი ბანდის მეთაური (; დ. 5 აპრილი, 1498 — გ. 30 ნოემბერი, 1526) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. ჯოვანი მედიჩისა და კატერინა სფორცას ვაჟი. იტალიელი კონდოტიერი. ცოლად ჰყავდა თავისი ბიძაშვილი მარია სალვიატი, რომლისგანა მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინა, შემდეგში ტოსკანის ჰერცოგი კოზიმო .

ბიოგრაფია
ჯოვანი დაიბადა 1498 წლის 5 აპრილს ფორლიში. იგი იყო ფორლისა და იმოლას გრაფინია კატერინა სფორცასა და მისი მესამე ქმრის, ჯოვანი დე მედიჩის ერთადერთი ვაჟი. დაბადებიდან მალევე იგი მონათლეს როგორც ლუდოვიკო, თუმცა ამავე წლის სექტემბერში მამამისი გარდაიცვალა, რის გამოც დედამისმა იგი ხელმეორედ მონათლა და განსვენებული მამის პატივსაცემად ჯოვანი დაარქვა. ჯოვანი მედიჩიმ ადრეულ ასაკშივე გამოავლინა ლტოლვა საბრძოლო და ფიზიკური მოქმედებებისკენ. ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობაში ისწავლა ფარიკაობა და ცხენოსნობა. 12 წლის ასაკში მან თავისი პირველი მკვლელობა ჩაიდინა, რის გამოც იგი სამუდამოდ იქნა გაძევებული ფლორენციიდან.

ჯოვანი მედიჩიმ ცოლად თავისი გარე ბიძაშვილი, მარია სალვიატი შეირთო, რომელთანაც მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინა, სახელად კოზიმო (1519-1574), რომელიც მომავალში ტოსკანის პირველი ჰერცოგი გახდა.

იგი მალე კონდოტიერი გახდა და რომის პაპ ლეო -თან თანამშრომლობდა, რომელის ბრძანებითაც იგი ებრძოდა ურბინოს ჰერცოგ ფრანჩესკო მარია დელა როვერეს, რომელიც ტახტიდან ჩამოაგდო და თავისი ბიძაშვილი ლორენცო მედიჩი დასვა.

1521 წელს ლეო გარდაიცვალა, რის გამოც ჯოვანიმ მფარველი დაკარგა. უამრავი მტრის წინაშე დარჩენილმა ჯოვანიმ უამრავი მეომარი დაიქირავა თავის დასაცავად, თუმცა უმეტესწილად მათ თავდასასხმელად უფრო იყენებდა ხოლმე. მისი სისასტიკის გამო, მტრებმა შავი ბანდების მეთაური შეარქვეს.

ხანმოკლე, მაგრამ გამოჩენილი სამხედრო ცხოვრების შემდეგ, ჯოვანი მედიჩი 1526 წლის 30 ნოემბერს მოკლეს გერმანელებმა, მანტუას ბრძოლაში. იგი იმპერატორ კარლ -ის ჯარებს შეებრძოლა, რომლებმაც ამის შემდეგ, 1527 წელს აიღეს რომი და დაატყვევეს პაპი კლემენტ , რასაც ამავე წელს ფლორენციაში მედიჩების მმართველობის დამხობა მოჰყვა.
სანდრა ტორესი

სანდრა ხულიეტა ტორეს კასანოვა (; დ. 5 ოქტომბერი, 1955) — გვატემალელი პოლიტიკოსი. გვატემალის პირველი ლედი 2008-2011 წლებში. იმედის ეროვნული კავშირის გენერალური მდივანი. 2019 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი. მონაწილეობდა ასევე 2015 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ჯიმი მორალესის წინააღმდეგ.

ბიოგრაფია
სანდრა ხულიეტა ტორეს კასანოვა დაიბადა მელჩორ-დე-მენკოსში ენრიკე ტორესისა და ტერეზა კასანოვას ოჯახში. დაამთავრა სან-კარლოსის უნივერსიტეტი, აქვს კომუნიკაციის მეცნიერებების ხარისხი. გარდა ამისა მიიღო მაგისტრის ხარისხი რაფაელ ლანდივარის უნივერსიტეტში საზოგადოებრივი პოლიტიკის მიმართულებით.

პოლიტიკური კარიერა
გეგმავდა მონაწილეობას 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ რეგისტრაციაზე უარი უთხრეს. 2015 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა და პირველ ტურში 19,76 %-ით დაიკავა მეორე ადგილი. მეორე ტურში მიიღო ხმების 32,56 % და დამარცხდა ჯიმი მორალესთან.

მონაწილეობდა 2019 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებშიც, სადაც მეორე ტურში მიიღო ხმების 42,05 % და დამარცხდა ალეხანდრო ჯამატეისთან.
მარია სალვიატი

მარია სალვიატი (; დ. 17 ივლისი, 1499 — გ. 12 დეკემბერი, 1543) — იტალიელი არისტოკრატი. ლუკრეცია დე’ მედიჩისა და ჯაკოპო სალვიატის ასული. ჯოვანი მედიჩის მეუღლე. იგი 27 წლის ასაკში დაქვრივდა, თუმცა მეორედ აღარ გათხოვილა. მისი ვაჟი იყო ტოსკანის ჰერცოგი კოზიმო , მისი ხაზით კი უამრავი ევროპელი მონარქის წინაპარი.

ბიოგრაფია
მარია სალვიატი დაიბადა 1499 წლის 17 ივლისს ფლორენციაში. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნის, ჯაკომო სალვიატისა და მისი ცოლის, ლუკრეცია მედიჩის ასული. იგი დედ-მამის მხრიდან წარმოადგენდა ორ უმძლავრეს და უმდიდრეს იტალიელი ბანკირების ოჯახს. დედის ხაზით იგი ასევე იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის შვილიშვილი.

მარია ცოლად შერთეს დედამისის გარე ბიძაშვილის შვილ ჯოვანი მედიჩის, რომელთანაც 1519 წელს თავისი პირველი და უკანასკნელი ვაჟი, კოზიმო შეეძინა. 1526 წელს ჯოვანი გერმანელებმა მოკლეს ბრძოლაში, მარია კი მეორედ აღარ გათხოვილა. ამის შემდეგ ფლორენციის ტახტზე უამრავი მონარქი შეიცვალა, რომლებიც ყველა უვაჟოდ კვდებოდნენ. 1537 წელს გარდაიცვალა ალესანდრო მედიჩი, ფლორენციის ჰეცოგი, რომელსაც კანონიერი შვილები არ დარჩენია. ვინაიდან მედიჩის დინასტიის უფროსი შტოდან ამ დროს უკვე აღარავინ იყო ცოცხალი, ფლორენციის ჰერცოგი მარიას ვაჟი კოზიმო გახდა.

კოზიმომ ცოლად ესპანელი დიდგვაროვანი ელეანორა ტოლედოელი შეირთო, რომელთანაც შეეძინა შვილები, რომელთა ხაზითად მარია უამრავი ევროპელი მონარქის წინაპარი გახდა. მაგალითად, კოზიმოს ვაჟმა ფრანჩესკო -მა ცოლად იოჰანა ავსტრიელი შეირთო, რომლისგანაც ორი ასული: მარია და ელეონორა შეეძინა. ელეონორა ცოლად მანტუას ჰერცოგ ვინჩენცო -ს გაჰყვა, რომელთანაც შეეძინა მანტუას სამი ჰერცოგი და ამასთან ორი ასული — ლოთარინგიის ჰერცოგინია მარგერიტა გონძაგა და საღვთო რომის იმპერატრიცა ელეონორა გონძაგა. რაც შეეხება მარიას, იგი ცოლად საფრანგეთის მეფე ანრი -ს გაჰყვა, რომელთანაც შეეძინა საფრანგეთის მეფე ლუი , ესპანეთის დედოფალი ელიზაბეტი, ორლეანის ჰერცოგი გასტონი, სავოიის ჰერცოგინია კრისტინა მარია და ინგლისის დედოფალი ანრიეტა მარია, რომლის ვაჟებიც იყვნენ მეფე ჩარლზ და ჯეიმზ , ასევე მისი შთამომავლები იყვნენ ბურბონთა, სტიუარტთა და სავოიელთა დინასტიების ყველა შემდეგი წარმომადგენელი.

თავისი ვაჟის ტახტზე ასვლის შემდეგ მარია ფლორენციის ჩრდილოეთით, კასტელოს სასახლეში დაბინავდა და თავისი შვილიშვილების აღზრდას თვალ-ყურს ადევნებდა. აღსანიშნავია, რომ მთლიანად მან აღზარდა თავისი ვაჟის უკანონო ასული ბია მედიჩი. ამის მიზეზი შემდეგია: როდესაც კოზიმომ ცოლად ელეანორა ტოლედოელი შეირთო, მან უარი განაცხადა ბიას ატანაზე სამეფო სასახლეში, რის გამოც კოზიმო იძულებული გახდა ბია დედამისთან გაეგზავნა, რომელიც სასახლიდან შორს ცხოვრობდა. ეს ინფორმაცია არც ისე ზუსტია, რადგან ზოგიერთ წყაროს თუ დავეყრდნობით, ელეანორამ ძალიან თბილად მიიღო ბია. აღსანიშნავია, რომ მარია სალვიატმა იცოდა თუ ვინ იყო ბიას ნამდვილი დედა, თუმცა სიცოცხლის ბოლომდე ატყუებდა და სხვა ქალის სახელს ეუბნებოდა. ბია მედიჩი 1542 წელს ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა, 5 წლის ასაკში.

საყვარელი შვილიშვილის დაკარგვამ კატასტროფული გავლენა იქონია მარიაზე. იგი ბიას გარდაცვალებიდან ერთ წელიწადში, 1543 წლის 12 დეკემბერს გარდაიცვალა, 44 წლის ასაკში.
კამილა მარტელი

კამილა მარტელი (; დ. 1545 — გ. 30 მაისი, 1590) — იტალიელი არისტოკრატი. იყო საყვარელი და მეორე ცოლი ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო -სა. ასევე იყო დედა, მოდენასა და ფერარას ჰერცოგინია ვირჯინია მედიჩისა.

ბიოგრაფია
კამილა დაიბადა 1545 წელს, ფლორენციელი პატრიციის, ანტონიო მარტელისა და მისი ცოლის, ელიზაბეტა სოდერინის ოჯახში. იგი თავიდანვე ძალიან ახლოს იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო -თან, რომელიც მასზე 26 წლით უფროსი და ცოლ-შვილიანი კაცი იყო. მას შემდეგ, რაც მისი პირველი ცოლი, ელეონორა ტოლედოელი გარდაიცვალა, კოზიმომ რომანი გააბა ელეონორა ალბიცისთან, რომელიც მალევე მობეზრდა. სწორედ ამის შემდეგ ხდება კამილა კოზიმოს სამეფო საყვარელი. კოზიმო კამილასთან ერთად კასტელოს ვილაში ცხოვრობდა, სამეფო კარიდან შორს, ვინაიდანაც იგი ხანში შესული კაცი იყო და ჯანმრთელობის პრობლემებიც ჰქონდა. ამ დროის მანძილზე ტოსკანას მისი ფავორიტი ვაჟი, ფრანჩესკო მართავდა.

1568 წელს კამილას კოზიმოსგან გოგონა შეეძინა, რომელსაც ვირჯინია დაარქვეს. ამ ყოველივეთი დიდად უკმაყოფილონი იყვნენ კოზიმოს შვილები, რომლებიც პირველი ქორწინებიდან ჰყავდა. მიუხედავად მათი პოზიციისა, 1570 წელს კოზიმო კამილა მარტელზე დაქორწინდა, თვით პაპ პიუს -ის ნებართვით. ეს ქორწინება მორგანიკული იყო, რის გამოც კამილას არ მიუღია ტოსკანის ჰერცოგინიის ტიტული. ეს ქორწინება კოზიმოს ვაჟებმა პაპთან გაასაჩივრეს და მისი ანულირება მოსთხოვეს, რაზეც კოზიმომ განუცხადა:

ამის შემდეგ, კოზიმომ ბევრის თვალში დაკარგა პატივისცემა და ზოგი თავის ჰერცოგად აღარც სცნობდა. მათი ქალიშვილი ვირჯინია ლეგიტიმირებული და ინტეგრირებული აღმოჩნდა ტოსკანური მემკვიდრეობის სიაში.

კამილა კოზიმოსა და მის შვილებს შორის დაპირისპირების ეპიცენტრში აღმოჩნდა. ისინი გამუდმებით მწარე რეპლიკებს ისროდნენ ახალი დედინაცვლის მიმართულებით. ამასთან, არა მხოლოდ კამილას გერები, არამედ სრულიად არისტოკრატია იყო აღშფოთებული მისი უცნაური ფუფუნებით, რომელიც ელეონორ ტოლედოელის დროინდელი დახვეწილი და ელეგანტური გემოვნების შემდეგ, ცოტა ვულგარული ჩანდა. დიდი ჰერცოგი ამ ყველაფერს ყურადღებას არც კი აქცევდა და ჩვეულებრივად აგრძელებდა ცხოვრებას.

1574 წელს კოზიმო -ს ინსულტმა დაარტყა, რის შემდეგაც დროებით ყველაფრის მგრძნობელობა დაკარგა, საბოლოოდ კი სისხლის მიმოქცევა შეუჩერდა და 30 აპრილს გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალებისთანავე, ახალმა ჰერცოგმა, ფრანჩესკო -მა კამილა გააძევა სამეფო კარიდან. იგი იძულებული გახდა ფლორენციის გარეუბანში მდებარე სანტა-მონიკას მონასტერში დასახლებულიყო. მას სამეფო კარზე შესვლის ნება მხოლოდ 1586 წლის 6 თებერვალს, ვირჯინიასა და მოდენას ჰერცოგის ქორწილში დართეს. 1587 წელს, ფრანჩესკოს გარდაცვალების შემდეგ კამილა უფრო მეტი თავისუფლებით სარგებლობდა. ახალმა ჰერცოგმა ფერდინანდო -მა მას სამეფო კარზე დროებით დაბრუნების ნება დართო, რასაც არისტოკრატების მხრიდან დიდი პროტესტი მოჰყვა, ამიტომაც კამილა მალევე ისევ უკან, მონასტერში დააბრუნა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1590 წლის 30 მაისს.
ლიმფური სისტემა

ლიმფური სისტემა — ორგანიზმში არსებული და კარგად განვითარებული სისტემა,ეგრეთ წოდებული ლიმფური კაპილარები. სხეულის კაპილარებში სისხლის მიმოქცევის დროს მისი თხევადი ნაწილის გარკვეული რაოდენობა არ გადადის ვენებში, არამედ გამოჟონავს კაპილარის კედელში და გადადის მის ირგვლივ მდებარე შემაერთებელ ქსოვილში, რომლითაც შეერთებულია ყველა ორგანო და ქსოვილის უჯრედები. ამ კაპილარების თხელ კედლებში შედის სისხლისა და ქსოვილის შორის არსებული გარშემო ქსოვილთა სითხე, რომელსაც აქ უკვე ლიმფა ეწოდება.

ლიმფური სისტემის შემადგენლობა
ლიმფური ნაპრალები 

ლიმფური კაპილარები 

ლიმფური მილები 

გულმკერდის ლიმფური სადინარი 

მარჯვენა ლიმფური სადინარი 

ლიმფური კვანძები 

ლიმფა
იგი მკრთალი, მოყვითალო, თითქმის უფერული სითხეა, რომელიც პლაზმისა და უჯრედების სხვადასხვა ელემენტებისაგან შედგება. ლიმფის ფორმიანი ელემენტები კი ძირითადად უბირთვო ლეიკოციტებია, რომელიც ლიმფაში განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით გვხვდება ლიმფურ კვანძებში გადასვლისას. გარდა ამისა ლიმფაში შეიძლება შეგვხვდეს ასევე ბირთვიანი ლეიკოციტები და ერითროციტები, თუმცა ისინი ლიმფასთვის დამახასიათებლებნი არ არიან.

სხვადასხვა ქსოვილის და ორგანოს ლიმფა თავისი შემადგენლობით შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხავდებოდეს ერთმანეთისაგან, რადგან ის უჯრედების დესიმილაციის პროდუქტებს შეიცავს.

ლიმფის გამოტანა უჯრედთა შორის ლიმფური ნაპრალებიდან ენდოთელით მოფენილი ლიმფური ძარღვების გზით ხდება. ამ ძარღვებს გულმკერდის სადინარისა და მარჯვენა ლიმფური სადინარის დახმარებით ლიმფა ვენურ სისხლში გადააქვს. ამრიგად, სისხლიდან ლიმფურ კაპილარებში გადასული სითხე კვლავ უბრუნდება სისხლს და მასში უჯრედების დაშლილი მთელი რიგი პროდუქტები შეაქვს.

ლიმფური სივრცეები
ლიმფური სივრცეები უჯრედშუა ნაპრალებია, რომლებშიც სისხლძარღვთა კაპილარებიდან გამოჟონავს ლიმფას. ასეთ სივრცეებს ეკუთვნის: პერიტონეუმის, პლევრისა და გულის პერანგის, სეროზული ღრუები, ტვინის პარკუჭების ღრუები, ზურგის ტვინის ცენტრალური არხი, თავისა და ზურგის ტვინის გარსთაშუა სივრცეები, შიგნიტა ყურის სივრცე, თვალის კამერები, პერივასკულარული და პერინევრალური სიბრცეები, სახსრების და მყესების ბუდეების სინოვიალური ღრუები და სხვა.

ლიმფური კაპილარები
ლიმფური კაპილარები უწვრილესი სისხლძარღვებია, რომლებსაც ლიმფა გამოაქვს უჯრედშუა ნაპრალებიდან. ლიმფური კაპილარების კედელი, სისხლძარღვთა კაპილარების მგავსად, შედგება ერთ შრედ განლაგებული ენდოთელის უჯრედებიდან, რომელთა დიამეტრიც გაცილებით დიდია ვიდრე სისხლძარღვთა კაპილარების.
მარია მედიჩი (1540-1557)

მარია დე’ მედიჩი (; დ. 3 აპრილი, 1540 — გ. 19 ნოემბერი, 1557) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო -ისა და ელეონორ ტოლედოელის უფროსი ასული. დანიშნული იყო მოდენას ჰერცოგ ალფონსო -ზე, თუმცა ქორწინებამდე გარდაიცვალა.

ბიოგრაფია
მარია დაიბადა 1540 წლის 3 აპრილს ფლორენციაში. იგი იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო -ისა და მისი პირველი მეუღლის, ელეონორ ტოლედოელის პირველი შვილი. მას მხოლოდ ერთი უფროსი ნახევარ-და ჰყავდა მამის ხაზით, სახელად ბია, რომელიც 1542 წელს გარდაიცვალა. მის მშობლებს მის შემდეგ კიდევ ათი საერთო შვილი ეყოლათ, მამამისს კი მათ გარდა კიდევ სამი არალეგიტიმური შვილი ჰყავდა.

კოზიმო -სა და ელეონორ ტოლედოელს მართალია მრავალი შვილი ჰყავდათ, თუმცა თითქმის ყველა ან ჩვილობაში დაიღუპა, ან უბრალოდ ძალიან ადრე. მაგალითად: სამი ბავშვი ჩვილობაშივე გარდაიცვალა, თავად მარიაც არასრულწლოვანი იყო როცა დაიღუპა, მისი და, ლუკრეციაც ადრეულ ასაკში მოწამლეს, 34 წლის იზაბელა მოკლეს, ფრანჩესკო იდუმალ პირობებში, ასევე ახალგაზრდა გარდაიცვალა და ა.შ. მხოლოდ ფერდინანდო იყო, რომელმაც შედარებით დიდხანს იცოცხლა და ისეთი შთამომავლობაც დატოვა, რომლებმაც გააგრძელეს დინასტია.

მარია თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე განათლებული გოგონა იყო. იგი განათლებას თავის ძმებთან ერთად იღებდა ვეჩოს ვილაში. მათ მასწავლებლებს შორის აღსანიშნავია ფრანჩესკო რიჩო და ანტონიო და ბარგა. მარიას თავისუფლად შეეძლო ლათინურად, ფრანგულად, ესპანურად და ბერძნულად საუბარი.
1557 წელს, როდესაც იგი სულ ჩვიდმეტი წლის იყო, დანიშნეს ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო -ზე. როდესაც მარია ალფონსოსთან ჩასასვლელად დაიძრა, გზად დიდი ჭაობების გავლა მოუწია, სადაც მალარია შეეყარა და ამავე წლის 19 ნოემბერს, გზაში, ქალაქ ლივორნოში გარდაიცვალა და აქვე დაკრძალეს. ამის შემდეგ ალფონსომ მის მეორე დაზე, ლუკრეცია მედიჩიზე იქორწინა, რომელიც მალევე მოაწამვლინა და ავსტრიელ ერცჰერცოგინიაზე იქორწინა. მისმა ძმამ, ფრანჩესკო -მა მის პატივსაცემად დაარქვა სახელი თავის ასულ მარიას, რომელიც შემდგომში საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი გახდა.