iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გერმანიის კომუნისტური პარტია

გერმანიის კომუნისტური პარტია — 1918–1933 წლებში ვაიმარის რესპუბლიკაში მოღვაწე პოლიტიკური პარტია. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ასევე მოღვაწეობდა დასავლეთ გერმანიაში, თუმცა, 1956 წლის აკრძალვის შემდეგ არსებობა შეწყვიტა. 1920-იან წლებში პარტიის წევრებს სპარტაკისტებს უწოდებდნენ.

პარტია დაფუძნდა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. მისი პირველი წევრები იყვნენ სოციალისტები, რომელთაც როზა ლუქსემბურგი ხელმძღვანელობდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ პარტია ხელმძღვანელობდა ჯერ ლენინიზმით, შემდეგ კი სტალინიზმით. ვაიმარის რესპუბლიკის არსებობის დროს, პარტია იღებდა ხმების 10-15%, ჰყავდა წარმომადგენლები რაიხსტაგში და სხვა ორგანოებში. თავის მთავარ მოწინააღმდეგედ კომუნისტები სოციალ-დემოკრატებს განიხილავდნენ. 1933 წელს, მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებასი ადოლფ ჰიტლერი მოვიდა, გერმანიის კომპარტია აიკრძალა. მისი წევრები იატაკქვეშა მოღვაწეობას შეუდგნენ, თუმცა, ძლიერი დანაკარგი განაცადეს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, პარტიამ მოღვაწეობა განაგრძო და 1949 წელს, დასავლეთი გერმანიის ბუნდესტაგის პირველ არჩევნებში გამარჯვებაც მოიპოვა, თუმცა, გერმანიის ტერიტორიაზე საბჭოთა ოკუპაციის სექტორზე საბჭოთა სახელმწიფოს შექმნის შემდეგ, მათ მხარდაჭერა დაკარგეს. 1956 წელს პარტია სასამართლომ არაკანონიეერად აღიერა. მისმა ზოგიერთმა წევრმა 1969 წელს ჩამოაყალიბა გერმანული კომუნისტური პარტია, რომელიც დღემდე მოქმედებს. გარდა ამისა, სხვა წარმოქმნილი პატარა ჯგუფები ასევე აცხადებდნენ პრეტენზიას გერმანიის კომუნისტური პარტიის მემკვიდრეობაზე.

აღმოსავლეთ გერმანიაში, საბჭოთა ზეწოლის შედეგად, კომუნისტების და სოციალ-დემოკრატების შეერთებით ჩამოყალიბდა გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტია, რომელიც სათავეში ედგა აღმოსავლეთ გერმანიას 1989–1990 წლებამდე. ბერლინის კედლის დაცემის შემდეგ, პარტიამ დაირქვა „დემოკრატიული სოციალიზმის პარტია, 2007 წელს კი სხვა მემარცხენე პარტიებთან ერთად ჩამოაყალიბა მემარცხენე პარტია.
შუა ოგოუე

შუა ოგოუე  — პროვინცია გაბონის ცენტრში. პროვინციის ფართობი შეადგენს 18 535 კმ²-ს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლამბარენე.

გეოგრაფია
ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ვოლო-ნტემის პროვინციას, აღმოსავლეთიდან ოგოუე-ივინდოს პროვინციას, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ნგუნიეს პროვინციას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ოგოუე-მარიტიმის პროვინციას, ჩრდილო-დასავლეთიდან ესტუარის პროვინციას.

სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ მთელ პროვინციას კვეთს მდინარე ოგოუე. აქ მას უერთდება შენაკადები ოკანო და ნგუნი. პროვინციას ჩრდილოეთ ნაწილში კვეთს ეკვატორი.

მოსახლეობა
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 69 287 ადამიანს.

პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

დეპარტამენტები
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 2 დეპარტამენტად:

აბანგა-ბიგნე (ადმ. ცენტრი — ნჯოლე) (-)
ოგოუე და დე-ლაკი (ადმ. ცენტრი — ლამბარენე)
გინოფობია

გინოფობია ან გინეფობია — ქალების არანორმალური შიში, სპეციფიკური სოციალური ფობიის ტიპი. წარსულში იყენებდნენ ლათინურ ტერმინს გინოფობიას.

გინოფობია არ არის ქალთმეძულეობა, სიძულვილი, უპატივცემულობა და გამოუსწორებელ შეხედულებასთან ქალის წინააღმდეგ, სხვებმა ტერმინი გამოიყენონ ტოლფასი მნიშვნელობით, სოციალურ ფობიის თაობაზე, ვიდრე პათოლოგიური ასპექტი ქალებთან ნეგატიური დამოკიდებულების მიმართ.

მისი ანტონიმია ფილოგინია, სიყვარული, პატივის და აღტაცების გრძნობა ქალთა მიმართ.

ეტიმოლოგია
ტერმინი გინოფობია მომდინარეობს ბერძნული სიტყვადან გინო , რაც ნიშნავს ქალს და ფობოს , რაც ნიშნავს შიშს.

ტერმინი გინოფობიას ჰიპონიმი შეიცავს ფემინოფობიას.

ისტორია
ჯინოფობია ადრე ითვლებოდა ჰომოსექსუალიზმისაკენ მისწრაფებად, რაც 1896 წელს ჰაველოკ ელისმა აღწერა თავის კვლევებში სქესის ფსიქოლოგია . თავის წიგნში „სადიზმში და მაზოხიში“ : ზიზღის და სისასტიკის ფსიქოლოგი, ვილჰელმ სტეკელი ლაპარაკობს კაცი მაზოხისტის გინოფობიის შესახებ.
პროფესორი ევა კეულსი საუბრობს, რომ სასტიკი ამაზონლები არიან ანტიკურ ათენში ქალების შიშის მტკიცებულება.
ალექსანდრე საჩინოელი

ალექსანდრე საჩინოელი (ნამდვილი გვარი ჩახუნაშვილი; დ. 1885 — გ. 1975) — ქართველი საბავშვო მწერალი.

დაიბადა 1885 წელს ვანში, ხელმოკლე აზნაურ კონსტანტინე ჩახუნაშვილის ოჯახში, მიუხედავად ხელმოკლეობისა ალექსანდრემ მოახერხა ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზიის დასრულება.

1917-1918 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ბაქოში, მოგვიანებით დაბრუნდა საქართველოში, სადაც ჯერ ვანის უბნის სახალხო გამომძიებლად, შემდეგ კი სახალხო მოსამართლედ მუშაობდა. 1924 წელს მონაწილეობდა მენშევიკური ავანტიურის ლიკვიდაციაში. ასევე იყო ხრესილის უბნის სახალხო მოსამართლე და ზესტაფონის უბნის ნოტარიუსი, რის შემდეგაც პენსიაზე გავიდა და თბილისში დამკვიდრდა, მთლიან დროს კი ღრმა მოხუცებულობამდე საბაშვო ლიტერატურას უთმობდა.

ლექსების წერა ადრე ახალგაზრდობიდან დაიწყო, თავდაპირველად წერდა მებრძოლი ხასიათის ლექსებს, პირველი რევოლუციისას 1905 წელს გამოსცა კრებული „განთიადი“. ასევე წერდა გამოცანებს, საჩინოელი გამოცანებს ჟურნალ-გაზეთებში აქვეყნებდა, შემდეგ კი სასკოლო სახელმძღვანელოებში შეჰქონდათ, გამოსცა რამდენიმე გამოცანების კრებული.
გრიგოლ ხურციძე

გრიგოლ ხურციძე (დ. 25 დეკემბერი, 1911 — გ. ივლისი,1942) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1911 წელს ქუთაისის მაზრის სოფელ საპრასიაში. საშუალო შეძლების გლეხის, სერგო ხურციძის ოჯახში, 1927 წელს დაამთავრა ცხრაწლედი ქუთაისში, ხოლო 1931 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედადოგიური ფაკულტეტი. ამავე წლის სექტემბრიდან 1941 წლის სექტემბრამდე მსახურობდა ვანის რაიონის სკოლებში მასწავლებლად და ერთხანს დირექტორად.

გრიგოლ ხურციძე ლიტერატურულ ასპარეზზე 20-იანი წლების ბოლოს გამოჩნდა, აქტიური ურთიერთობა ჰქონდა თბილისელ მწერლებთან, მის არქივში დაცულია მიმოწერა კონსტანტინე გამსახურდიასთან, მიხეილ ჯავახიშვილთან, ლეო ქიაჩელთან და დემნა შენგელაიასთან, რომელიც გრიგოლის უპირველესი ქომაგი იყო. 1934 წელს სალიტერატურო გაზეთში გამოაქვეყნა მოთხრობა „ყანები და ხალხი“, რომელსაც რეცენზია დემნა შენგელაიამ დაურთო. ამას მოჰყვა თარგმანები, ნოველები და რომანი „ჩვენი დღე და სოფელი“, რომელიც ფრონტზე წასვლამდე ლეო ქიაჩელს დაუტოვა და დღის სინათლე მისი გარდაცვალებიდან დიდი ხნის შემდეგ, ვანო წულუკიძის მეოხებით იხილა.

1941 წლის 10 სექტემბერს, დიდი სამამულო ომის დაწყებიდან მალევე, გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში. მასთან ერთად ფრონტზე წავიდა მისი უახლოესი მეგობარი პოეტი გიორგი ნაფეტვარიძე, რომელთან ერთადაც ხურციძე სკოლაში მუშაობდა. ისინი ჯერ თბილისის სამხედრო სასწავლებელში გაგზავნეს, სამთვიანი სწავლების შემდეგ კი, 1941 წლის 29 დეკემბერს, ყირიმის ფრონტზე გადაისროლეს. 1942 წლის ივლისში, სევასტოპოლის მისადგომებთან მდებარე საპუნ-გორას ციხესიმაგრესთან მოქმედებების დროს, გრიგოლ ხურციძე გმირულად დაიღუპა, რამდენიმე ხნით ადრე დაიღუპა გიორგი ნაფეტვარიძეც. მათი საფლავები ცნობილი არ არის.
კალემიე

კალემიე  — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტანგანიიკის პროვინციაში, ამავე პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ბელგიის კოლონიური მმართველობის დროს ეწოდებოდა ალბერვილი.

მდებარეობს ტანგანიიკის ტბის დასავლეთ ნაპირზე. ზღვის დონიდან 763 მეტრზე . ქალაქთან ახლოს ტანგანიიკის ტბიდან სათავეს იღებს მდინარე ლუკუგა, მდინარე ლუალაბის შენაკადი.

ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზარალდა 2005 წლის 5 დეკემბრის მიწისძვრის შედეგად.
ვოლო-ნტემი

ვოლო-ნტემი  — პროვინცია გაბონის ჩრდილოეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ოემი.

გეოგრაფია
პროვინციის ფართობი შეადგენს 38 465 კმ²-ს.

სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ოგოუე-ივინდოს პროვინციას, სამხრეთიდან შუა ოგოუეს პროვინციას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ესტუარის პროვინციას, ჩრდილოეთიდან კამერუნს, დასავლეთიდან ეკვატორულ გვინეას, აღმოსავლეთიდან კონგოს რესპუბლიკას.

ისტორია
 საუკუნის ბოლოდან და 1912 წლამდე ვოლო-ნტემის პროვინციის ტერიტორია ეკუთვნოდა საფრანგეთს. 1911 წელს, აგადირის კრიზისის შემდეგ, «მაროკო-კამერუნის» შეთანხმების საფუძველზე, ვოლო-ნტემის პროვინცია გადაეცა გერმანიას და შევიდა გერმანიის კამერუნის კოლონიის შემადგენლობაში. პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ პროვინცია კვლავ შევიდა საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის შემადგენლობაში.

მოსახლეობა
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 154 986 ადამიანს.

პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

დეპარტამენტები
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 5 დეპარტამენტად:

ზემო კომო (ადმ. ცენტრი — მედუნო) (-)
ზემო ნტემი (ადმ. ცენტრი — მინვული) (-)
ნტემი (ადმ. ცენტრი — ბიტამი) 
ოკანო (ადმ. ცენტრი — მიტსიკი) 
ვოლო (ადმ. ცენტრი — ოემი)
ოგოუე-მარიტიმი

ოგოუე-მარიტიმი  — პროვინცია გაბონის დასავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პორტ-ჟანტილი.

გეოგრაფია
პროვინციის ფართობი შეადგენს 22 890 კმ²-ს.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ესტუარის პროვინციას, აღმოსავლეთიდან შუა ოგოუეს და ნგუნიეს პროვინციებს, სამხრეთიდან ნიანგის პროვინციას. დასავლეთიდან პროვინციას გარს ერტყმის ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურის წყლები.

მოსახლეობა
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 157 562 ადამიანს.

პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

დეპარტამენტები
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 3 დეპარტამენტად:

ბენჯე (ადმ. ცენტრი — პორტ-ჟანტილი) 
ეტიმბუე (ადმ. ცენტრი — ომბუე) 
ნდუგუ (ადმ. ცენტრი — გამბა)
მოჰაჩის ბრძოლა (1687)

მოჰაჩის მეორე ბრძოლა — ბრძოლა ოსმალეთისა და საღვთო რომის იმპერიის არმიებს შორის, გაიმართა 1687 წლის 12 აგვისტოს, მოჰაჩის ველზე. დასრულდა ოსმალეთის არმიის სრული მარცხით.

მოჰაჩის ბრძოლის წინაპირობა იყო 1683 წელს დაწყებული დიდი თურქული ომი, რომელიც ოსმალეთის იმპერიამ ვენაში შეჭრით წამოიწყო. 1683 წლის 12 სექტემბერს გამართულ ვენის ბრძოლაში ოსმალეთის არმია სასტიკად დამარცხდა. ამის შემდეგ, პაპ ინოკენტი -ის ინიციატივით შეიქმნა ანტიოსმალური კოალიცია „საღვთო ლიგა“, რომლის შემადგენლობაშიც შევიდნენ ავსტრია, ვენეცია და პოლონეთი. ოსმალეთის არმია აგრეთვე დამარცხდა 1686 წელს გამართულ ბუდის ბრძოლაში.

მოჰაჩის ბრძოლის დროს ოსმალეთის არმიის მთავარი მეთაური იყო მეჰმედ -ის დიდი ვეზირი სარი სულეიმან-ფაშა, ხოლო ავსტრიელთა ჯარებს კარლ ლოთარანგიელი მეთაურობდა. 1687 წლის 12 აგვისტოს დილით ავსტრიის ჯარების მარჯვენა ფლანგმა დასავლეთისკენ იწყო სვლა. სულეიმან-ფაშამ იფიქრა, რომ ეს მისი შანსი იყო და ბრძანება გასცა, რომ არმიას მთელი ძალებით შეეტია ჰაბსბურგთა მარცხენა ფლანგისთვის, რომელიც ადრინდელ პოზიციაზე რჩებოდა და მას პირადად ბავარიის მმართველი მაქსიმილიან მეთაურობდა. ოსმალეთის არმია ფლობდა რიცხობრივ უპირატესობას მაქსიმილიან -ის არმიასთან შედარებით, ამიტომ მაქსიმილიანმა სასწრაფოდ გაუგზავნა კურიერი კარლ ლოთარინგიელს და აცნობა, რომ საფრთხეში იყვნენ. კარლმა მაშინვე გამოგზავნა დამხმარე ძალა. დიდი ვეზირი გაოცებული იყო ოპონენტის ასეთი წინააღმდეგობით. იგი იძულებული გახდა, შეტევის შეწყვეტის ბრძანება გაეცა.

ინიციატივა უკვე ჰაბსბურგების ხელთ იყო. მათ მოახერხეს თავდაპირველ პოზიციებში დაბრუნება და გადავიდნენ კონტრშეტევაზე, რითაც მოწინააღმდეგეს დიდი დანაკარგი მიაყენეს. ეს ყველაფერი იმით დასრულდა, რომ ოსმალეთის არმიამ უკან დაიხია. ბრძოლაში გამარჯვება ჰაბსბურგებმა მოიპოვეს, თანაც ისე, რომ მხოლოდ 800 მეომარი დაკარგეს, ხოლო ოსმალებს 10,000-იანი დანაკარგი მიაყენეს. მოჰაჩის ბრძოლაში გამარჯვების შედეგად, ავსტრიამ დაიკავა სამხრეთ უნგრეთი და ტრანსილვანიის სათავადო.
ოგოუე-ივინდო

ოგოუე-ივინდო  — პროვინცია გაბონის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მაკოკუ.

გეოგრაფია
პროვინციის ფართობი შეადგენს 46 075 კმ²-ს.

სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ზემო ოგოუეს პროვინციას, სამხრეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან ოგოუე-ლოლოს პროვინციას, დასავლეთიდან შუა ოგოუეს პროვინციას, ჩრდილოეთიდან ოგოუე-მარიტიმის პროვინციას, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან და აღმოსავლეთიდან კონგოს რესპუბლიკას. პროვინცია მდებარეობს ეკვატორზე. პროვინციის სამხრეთ ნაწილში მიედინება მდინარე ოგოუე, აქ მასში ჩაედინება შენაკადი ივინდო.

მოსახლეობა
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 63 293 ადამიანს.

პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

დეპარტამენტები
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 4 დეპარტამენტად:

ივენდო (ადმ. ცენტრი — მაკოკუ) 
ლოპე (ადმ. ცენტრი — ბოუე) 
მვუნგი (ადმ. ცენტრი — ოვანი) 
ზადიე (ადმ. ცენტრი — მეკამბო)
ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია

ქუთაისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია — 1880 წელს ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მცდელობით ქუთაისში გაიხსნა პირველი ქართული სკოლა. 1905 წელს იგი გიმნაზიად გადაკეთდა.

1901 წლიდან მას სათავეში ჩაუდგა გამოჩენილი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე იოსებ ოცხელი. მის სახლთანაა დაკავშირებული გიმნაზიისთვის შენობის აგების იდეა. ქუთაისის გუბერნიის თავადაზნაურთა მარშლის, დ. ნიჟარაძისა, და ცნობილი საზოგადო მოღვაწის, კ. ლორთქიფანიძის, დახმარებით შესყიდულ იქნა მიწის მოზრდილი ნაკვეთი, სადაც აშენდა შესანიშნავი შენობა გიმნაზიისათვის.1913 წლის 21 თებერვალს შენობა საზეიმოდ გაიხსნა და მასში ფუნქციონირება განაგრძო ქართულმა გიმნაზიამ.

რუსეთის საიმპერიო რეჟიმის დროს გიმნაზია ეროვნული მიმართულებით წარმართავდა იმდროინდელ ახალგაზრდობას. იოსებ ოცხელი, სილოვან ხუნდაძე და სხვა პედაგოგები აქტიურად იბრძოდნენ მოსწავლეებში ეროვნული იდეალების დამკვიდრებისთვის. ამიტომ იყო, რომ გიმნაზიის აღმზრდელები და აღსაზრდელები იცავდნენ ქართველი ერის ღირსებას. გიმნაზიის მოსწავლის, კონსტანტინე გამსახურდიას, თაოსნობით მე-20 საუკუნის 10-იან წლებში გიმნაზიაში შეიქმნა ახალგაზრდული ორგანიზაცია „ცხრა მუხა“, რომელშიც ეროვნული თავისუფლებისათვის მებრძოლი ახალგაზრდები იყვნენ გაერთიანებული.

გიმნაზიის პედაგოგებმა დიდი როლი შეასრულეს ეროვნული სკოლისათვის სახელმძღვანელოების გამოცემის საქმეში. იოსებ ოცხელის ინიციატივით შექმნილ გამომცემლობა „განათლებაში“ დაიბეჭდა სილოვან ხუნდაძის „ქართული ქრესტომათია“, „ქართული ენის გრამატიკა“, დიმიტრი უზნაძის „ძველი საბერძნეთი“, „ძველი რომი“, იოსებ ოცხელის „არითმეტიკა“ და სხვა. მე-20 საუკუნის დასაწყისში სკოლას სტუმრობდნენ ვაჟა-ფშაველა, იაკობ გოგებაშვილი, მოგვიანებით — კონსტანტინე გამსახურდია. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ გიმნაზიის სტატუსი რამდენიმეჯერ შეიცვალა. 1954 წლიდან მას ეწოდა აკაკი წერეთლის სახელობის მე-2 საშუალო სკოლა, 1995 წლიდან — ეროვნული გიმნაზია, 2007 წლიდან კი ეწოდა იოსებ ოცხელის სახელობის ქუთაისის მე-2 საჯარო სკოლა.
რაგნარ ლოდბროკი

რაგნარ ლოდბროკი, რაგნარ ტყავის შარვალი — ნახევრადმითური დანიელი კონუნგი, სკანდინავიური დინასტიის, ინგლინგების წარმომადგენელი, მუნსოს დინასტიის დამაარსებლის, ბიორნ რკინისგვერდას მამა.

სანდო წყაროები, რომლებიც რაგნარის არსებობას ამტკიცებენ, არაა. მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ძირითადი დეტალები სკანდინავიური საგებიდანაა ცნობილი. ვარაუდობენ, რომ ისტორიული რაგნარი (თუ არსებობდა) საუკუნის პირველ ნახევარში მოღვაწეობდა და დანიის ერთ-ერთი გავლენიანი სამხედრო ლიდერი იყო. დიდი ალბათობით, ის სიგურდ ბეჭედის შვილი იყო.

ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა, რომელიც რაგნარს მიეწერება - 845 წელს ფრანკიის დედაქალაქ, პარიზსა და 865 წელს, ნორთუმბრიაზე თავდასხმაა. პარიზზე ლაშქრობის დროს ის 120 ხომალდსა და 5000 მეომარს მეთაურობდა. ქალაქი ვიკინგებმა დაიპყრეს, დასავლეთ-ფრანკიის იმპერატორმა, შარლ მელოტმა კი დანიელებს ვერცხლის სახით 7000 ფუნტი გადაუხადა, რათა პარიზი განადგურებისგან გადაერჩინა. მიუხედავად იმისა, რომ რაგნარმა სიტყვა შეასრულა და პარიზი აოხრების გარეშე დატოვა, უკანა გზაზე, ჩრდილოეთ ფრანკიის გავლით მან ყველა დასახლება გაანადგურა, რომლებიც გადაკვეთა. ითვლება, რომ ლოდბროკის მიერ პარიზზე გალაშქრება 845 წლის 28 მარტს შედგა.

865 წელს, ნორთუმბრიაში, ჩრდილოეთ ინგლისში, რაგნარი ბრძოლაში დამარცხდა. მისი ჯარი სრულად გაანადგურეს, თავად კი ტყვეობაში მოხვდა და ნორთუმბრიის მეფე, ელა -ის ბრძანებით გველებით სავსე ორმოში ჩააგდეს, სადაც მტანჯველი სიკვდილით მოკვდა. ლეგენდების მიხედვით, მომაკვდავმა რაგნარმა მეფე ელას მიანიშნა, რომ მისი შვილები, რომლებიც შვედეთში იმყოფებოდნენ, მამის სიკვდილის გამო შურს იძიებდნენ.

საგების თანახმად, რაგნარის შვილებმა (ივარ უძვლო, ბიორნ რკინისგევრდა, ჰალფდანი, უბა, სიგურდ გველისთვალა) ვიკინგების ისტორიაში ყველაზე დიდი ჯარი შეკრიბეს, რომელსაც დიდი წარმართული ჯარი ეწოდა და 867 წელს ინგლისში შეიჭრნენ. მათ მამის სიკვდილის გამო მეფე ელა დაატყვევეს და სისხლიანი არწივის მეთოდით სიკვდილით დასაჯეს. დანიელები ინგლისში 14 წელი თარეშობდნენ და ამ დროის განმავლობაში მათ უესექსის გარდა ყველა სამეფო დაიპყრეს. საბოლოოდ, რაგნარის მემკვიდრეები ალფრედ დიდმა შეაჩერა, რომელმაც ვიკინგები 878 წელს დაამარცხა.

პოპულარულ კულტურაში
 -ის ისტორიულ ტელესერიალში „ვიკინგები“, რაგნარ ლოდბროკის როლს ასრულებს ავსტრალიელი მსახიობი, ტრევის ფიმელი.
ლოპესის კონცხი

ლოპესის კონცხი  — 55 კმ-ის სიგრძის ნახევარკუნძული გაბონში. მდებარეობს ცენტრალური აფრიკის დასავლეთ სანაპიროზე, რომლის კოორდინატებია — სამხრეთის განედის 0° 38' და აღმოსავლეთის გრძედის 8° 42'. ის გამოჰყოფს გვინეის ყურეს ატლანტის ოკეანისაგან. კონცხი მდებარეობს მდინარე ოგოუეს დელტაში, რომლის მახლობლად მდებარეობს ქალაქი პორტ-ჟანტილი. 1897 წლიდან კონცხზე ფუნქციონირებს შუქურა, თანამედროვე შენობა აშენდა 1911 წელს, მაგრამ რამდენიმე წლის განმავლობაში ის უყურადღებოდ არსებობდა და შესაძლებელია ეროზიისაგან დაინგრეს.

თავისი სახელწოდება კონცხმა მიიღო პორტუგალიელი მკვლევარის ლოპეს გონსალვესის პატივსაცემად, რომელმაც კონცხს მიაღწია 1474 წელს. — საუკუნეებში ლოპესის კონცხი იყო მონათა ვაჭრობის ერთ-ერთი ცენტრი. 1862 წელს, საფრანგეთის ადგილობრივი ტომების წარმომადგენლებთან შეთანხმების საფუძველზე, ლოპესის კონცხი გადავიდა საფრანგეთის სუვერენიტეტის ქვეშ. დღეისათვის კონცხი იმყოფება გაბონის პროვინცია ოგოუე-მარიტიმის შემადგენლობაში. აქ მდებარეობს ნავთობის ტერმინალი, რომელიც უზრუნველყოფს გაბონის ნავთობის მნიშვნელოვანი ნაწილის ექსპორტს.
მბანზა-ნგუნგუ

მბანზა-ნგუნგუ  — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ცენტრალური კონგოს პროვინციაში. ქალაქს ადრე ერქვა ტისვილი, ბელგიელი ბიზნესმენის ალბერტ ტისის პატივისცემის ნიშნად.

მდებარეობს კინშასიდან სამხრეთ-დასავლეთით 154 კმ-ის დაშორებით. ზღვის დონიდან 604 მეტრზე.

2012 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 101 336 კაცი.

ქალაქში განთავსებულია კონგოს უნივერსიტეტის რამდენიმე ფაკულტეტი.
ოგოუე

ოგოუე  — მდინარე გაბონში და კონგოს რესპუბლიკაში. წყლის საშუალო ხარჯი — 4706 მ³/წმ.

გეოგრაფია
ოგოუე — დასავლეთი აფრიკის ერთ-ერთი დიდი მდინარე. მისი სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 1200 კმ-ს, აუზის მოცულობა შეადგენს 223 856 კმ² ფართობს გაბონის, კონგოს რესპუბლიკის, ეკვატორული გვინეის და კამერუნის ტერიტორიებზე; აქედან 173 000 კმ² მოდის გაბონის წილზე (73 %).

მდინარის სათავეები მდებარეობენ კენგუეში, ბატეკეს პლატოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, კონგოს რესპუბლიკაში. ბუმანგოს მახლობლად ოგოუე გადაჰკვეთს კონგოს რესპუბლიკა-გაბონის სახელმწიფო საზღვარს და მიედინება გაბონის პროვინციებში: ზემო ოგოუე, ოგოუე-ლოლო, ოგოუე-ივინდო, შუა ოგოუე და ოგოუე-მარიტიმი, რომლებსაც სახელები ამ მდინარის გამო დაერქვათ. მულონგოს რაიონში მდინარეზე მდებარეობენ პუბარას ჩანჩქერები. მდინარე სანაოსნოა ქალაქ ნჯოლედან მის შესართავამდე გვინეის ყურეში, ქალაქ პორტ-ჟანტილის სამხრეთით, სადაც ოგოუე ქმნის უზარმაზარ დელტას, სიგრძით 100 კმ და სიგანით 100 კმ.

ევროპელთაგან პირველმა მდინარე ოგოუე საუკუნის 70-იან წლებში გამოიკვლია ფრანგმა მოგზაურმა პიერ სავორნიან დე ბრაზამ.

ყველაზე უფრო დიდი შენაკადები
ივინდო
მპასა
ლოლო
ოკანო
ნგუნი
სებე
ივინდო

ივინდო — მდინარე გაბონში, მდინარე ოგოუეს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი შენაკადი. მიედინება ქვეყნის ტერიტორიაზე ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ. მდინარე ივინდოზე მდებარეობს ქალაქი მაკოკუ. შესართავთან მდებარეობენ ჩანჩქერები.

ივინდოსა და ოგოუეს შეერთების ადგილას გადის რკინიგზა. მდინარის ირგვლივ არსებული ტერიტორიის დიდმა ნაწილმა მიიღო ეროვნული პარკის სტატუსი.

გეოგრაფია
ივინდოს სიგრძეა — 500 კმ, მისი სათავე იწყება გაბონის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, კონგოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საზღვართან. ჩაედინება მდინარე ოგოუეში ქალაქ კანკანთან.

მდინარის აუზი დაფარულია ვრცელი ტროპიკული ტყეებით. ქვედა დინება შედის ივინდოს ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. ზედა დინება შესულია მინკებეს ეროვნული პარკის შემადგენლობაში.

მდინარეული ჩამონადენი შეიმჩნევა რამდენიმე წლის განმავლობაში ლოა ლოას სადგურზე, რომელიც მდებარეობს რამდენიმე კილომეტრით დინების ქვემოთ ქალაქ მაკოკუდან. წყლის ხარჯი საშუალოდ შეადგენს 778 მ³/წმ-ს. აუზის ფართობი — 59 000 კმ².

შენაკადები
ბოუინაჯე.
ჯუოა — მიედინება გაბონსა და კონგოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საზღვარზე.
ჯადიე — მიედინება პატარა ქალაქ მეკამბოზე.
კარანგვა.
ლიბუმბა — მდინარე ლოდიეს ძირითადი შენაკადი.
მვანგი — მდინარე კუეს ძირითადი შენაკადი.
ოუა.
აქტინოიდები

აქტინოიდები, აქტინიდები — 15 ქიმიური ელემენტისაგან შემდგარი ოჯახი, ატომური ნომრით 89—103-მდე, რომლებიც განლაგებული არიან მენდელეევის ელემენტთა პერიოდული სისტემის მე-7 პერიოდში აქტინიუმიდან ლოურენსიუმის ჩათვლით.

აქტინიუმის მსგავსად აქტინოიდები განეკუთვნებიან პერიოდული სისტემის ჯგუფს. აქტინოიდს განეკუთვნება თორიუმი (=90), პროტაქტინიუმი (91), ურანი (92), ნეპტუნიუმი (93), პლუტონიუმი (94), ამერიციუმი (95), კიურიუმი (96), ბერკელიუმი (97), კალიფორნიუმი (98), აინშტაინიუმი (99), ფერმიუმი (100), მენდელევიუმი (101), ნობელიუმი (102), ლოურენსიუმი (103).

აქტინოიდები რადიოაქტიურია. ბუნებაში მხოლოდ თორიუმი, პროტაქტინიუმი და ურანი გვხვდება, დანარჩენები კი, რომლებსაც ხშირად ტრანსურანულ ანუ ურანისიქითა ელემენტებსაც უწოდებენ, ხელოვნურადაა მიღებული. აქტინოიდების შესწავლის საქმეში დიდი ღვაწლი მიუძღვის გლენ სიბორგს. მისი ხელმძღვანელობით კალიფორნიის უნივერსიტეტის რადიაციულ ლაბორატორიაში პირველად მიიღეს ცხრა აქტინოიდი.

გლენ სიბორგმა გამოიყენა დიმიტრი მენდელეევის პრინციპი ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში თვისებათა პერიოდული ცვლის შესახებ და იწინასწარმეტყველა აქტინოიდების ჯგუფის არსებობა, მაგრამ ამ ოჯახის შემადგენლობა საბოლოოდ მას შემდეგ დადგინდა, რაც დუბნას ბირთვულ გამოკვლევათა გაერთიანებულ ინსტიტუტში გიორგი ფლიოროვის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინეს 104-ე ელემენტი — კურჩატოვიუმი. ჩეხმა მეცნიერმა ი. ზვარამ ამ ელემენტის თვისებების შესწავლის საფუძველზე დაადგინა, რომ ჯგუფის ქიმიური ელემენტია და ელემენტ ჰაფნიუმის ანალოგს წარმოადგენს. ამრიგად, დამტკიცდა, რომ ლორენსიუმი აქტინოიდების ჯგუფის უკანასკნელი ელემენტია. ატომების ელექტრონული გარსების აგებულებით აქტინოიდების ოჯახი ემსგავსება ლანთანოიდების ოჯახს, რომლებიც პერიოდული სისტემის მე-6 პერიოდის ჯგუფშია. ლანთანოიდებისა და აქტინოიდების ქიმიური თვისებების მსგავსებას განაპირობებს ელექტრონების ერთნაირი რაოდენობა გარე გარსზე და ატომებისა და იონების დაახლოებით ერთნაირი სიდიდის რადიუსები. მათი მსგავსება განსაკუთრებით მაშინ იჩენს თავს, როცა ელემენტები ერთნაირ სავალენტო მდგომარეობაშია. მაგალითად 3-ვალენტოვანი აქტინოიდები წარმოქმნიან ისეთსავე უხსნად ნაერთებს (ჰიდროჟანგები, ფთორიდები, ოქსალატები, კარბონატები და სხვა), როგორსაც 3-ვალენტოვანი ლანთანოიდები. დიდი მსგავსების გარდა აქტინოიდებსა და ლანთანოიდებს შორის არსებითი განსხვავებებიც არის. აქტინოიდების დაჟანგულობის რიცხვი ხშირად 3-ზე მაღალია, რაც ლანთანოიდებს არ ახასიათებს. თავის ნაერთებში აქტინოიდები იჩენენ შემდეგ ვალენტოვნებას (უფრო ტიპობრივი შავად არის აღნიშნული): (3, 4), (3, 4, 5), (3, 4, 5, 6), (3, 4, 5, 6, 7), (3, 4, 5, 6, 7), (3, 4, 5, 6), (3, 4), (3, 4), (2, 3), (3), (3), (2, 3), 0 (2, 3). ამგვარად, 3-ის ტოლი ვალენტოვნება დამახასიათებელია მხოლოდ -ის მომდევნო ელემენტებისათვის. აქტინოიდების ოჯახის ელემენტების პირველ წევრებს , , ნაერთებში შესაბამისად უმეტესად 4, 5, 6-ვალენტოოვანი მდგომარეობა აქვთ.

აქტინოიდების ოჯახის ელემენტთა შორის თვისებათა განსხვავება უფრო მკვეთრია, ვიდრე ლანთანოიდების ოჯახის წევრები 95-იდან 103-მდე ძლიერ ჰგვანან ერთმანეთს.

აქტინოიდებიდან უმთავრესად , და იყენებენ. 233, 235 და 239 ატომურ რეაქტორებში ხმარობენ ბირთვულ საწვავად. ისინი ფეთქებადი ნივთიერებების როლს ასრულებენ ატომურ ყუმბარებში. აქტინოიდების ზოგიერთ იზოტოპს 238, 242 და სხვ. იყენებნ დენის წყაროს შესაქმნელად (ასეთი დენის წყაროს მუშაობის ხანგრძლივობა 10 წ.-ს აღემატება).
ქასიმი (შეჰზადე)

შეჰზადე ქასიმი (; დ. 1614, სტამბოლი — გ. 17 თებერვალი, 1638) — აჰმედ -ისა და მისი მეუღლის, ქიოსემ სულთნის ვაჟი. ითვლებოდა ოსმალეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრედ 1635–1638 წლებში.

ბიოგრაფია
შეჰზადე ქასიმი დაიბადა სტამბოლში, სულთან აჰმედ -ისა და ქიოსემ სულთნის ოჯახში. მისი ბაბუის, მეჰმედ -ის მიერ შემოღებული ტრადიციის მიხედვით, ქასიმი სხვა შეჰზადეებთან ერთად ჰარამხანაში იყო გამოკეტილი.

სულთან აჰმედის სიკვდილის შემდეგ, 1617 წელს ტახტზე უნდა ასულიყო შეჰზადე ქასიმის ნახევარძმა, ოსმან , მისი ყველა ძმა კი კანონის მიხედვით, სიკვდილს ელოდა. თუმცა გარკვეული ხნის წინ სულთან აჰმედმა ეს ტრადიცია დაარღვია და მისი ძმა, მუსტაფა ტახტზე ასვლის შემდეგ არ მოკლა, ეს კი ოსმანის ძმებისთვის ერთგვარი იმედი იყო. აჰმედის სიკვდილის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი ძმა, მუსტაფა, რომელიც გონებრივად სუსტი იყო.

სულთან მუსტაფას მმართველობა ხანმოკლე აღმოჩნდა, იგი ოსმალეთის იმპერიის თახტზე ოსმან -მ ჩაანაცვლა, მაგრამ მალე ის მოკლეს და ისევ მუსტაფა გახდა სულთან. 1623 წელს ქიოსემ სულთანმა მუსტაფას მმართველობა დაასრულა და ტახტზე ავიდა შეჰზადე ქასიმის ძმა, მურად . 1635 წელს მურადის ბრძანებით სიკვდილით დაისაჯნენ ქასიმის ძმები — იმპერიის ტახტის მემკვიდრე შეჰზადე ბაიაზიდი და შეჰზადე სულეიმანი. ამის შემდეგ იგი იქცა ტახტის მემკვიდრედ, მაგრამ 1638 წელის 17 თებერვალს შეჰზადე ქასიმიც სიკვდილით დაისაჯა სულთნის ბრძანებით. იგი დაკრძალულია მეჩეთ აია-სოფიაში.
ჰიპნოფობია

ჰიპნოფობია, აგრეთვე ცნობილი როგორც კლინოფობია ან სომნიფობია — ხშირი ირაციონული და გადაჭარბებული ძილის შიში. იგი შეიძლება გამოიწვიოს კონტროლის დაკარგვის შეგრძნებამ, განმეორებადმა კოშმარებმა და შიშმა დაკარგული დროის მიმართ, რომელიც შეიძლება დახარჯულიყო დავალებების შესასრულებლად. პრეფიქსი ჰიპნო — მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან — ჰიპნოს, რაც ნიშნავს ძილს. სომნიფობია შეიძლება გამოიწვიოს კოშმარების შიშმა ან ძილის პარალიზმა.
აბატია

აბატია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 620 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კორნელიუ-პროკოპიუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 764 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33,95 კმ²-ზე. ფართობი 228 717 კმ²-ია.