iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბერძნული ღვინო

ბერძნული ღვინო — საბერძნეთში წარმოებული ღვინო. საბერძნეთი მიიჩნევა ერთ–ერთ უძველეს ღვინის მწარმოებელ ქვეყნად მსოფლიოსა და ევროპაში. საბერძნეთში ვენახების ფართობები შეადგენს 64 ათას ჰექატრს და წლიურად იწარმოება დაახლოებით 1,4 მილიონი ჰექტოლიტრი ღვინო. ბერძნული ღვინის ყველაზე ადრეული მტკიცებულებები თარიღდება 6 500 წლის წინ, როდესაც ღვინო იწარმოებოდა საყოფაცხოვრებო ან კომუნალური წესით. ძველად ღვინით ვაჭრობა ფართო მასშტაბით მიმდინარეობდა და ხმელთაშუა ზღვის ბოლოდან გაჰქონდათ გასაყიდად. ბერძნულ ღვინოს განსაკუთრებით მაღალი პრესტიჟი ჰქონდა იტალიაში რომის იმპერიის დროს. შუა საუკუნეების პერიოდში კრეტადან, მონემვაზიიდან და სხვა ბერძნული პორტებიდან ექსპორტირებულ ღვინოებს მაღალი ფასი ჰქონდათ ჩრდილოეთ ევროპაში. თბილი კლიმატის გამო საბერძნეთში ფართოდ გავრცელებულია ქიშმიშის და შემჭკნარი ყურძნის წარმოება ვაზის კორინთული ჯიშისაგან.

ისტორია
საბერძნეთში ღვინის დაყენების ისტორია 6 500 წელს ითვლის და ღვინის წარმოების დამადასტურებელი საბუთები მოწმობს, რომ საბერძნეთში ნაპოვნია ყურძნის ღვინის მეორე ყველაზე ძველი ნაშთი და დაქუცმაცებული ყურძნის ადრეული მტკიცებულებები მსოფლიოს მასშტაბით. ბერძნულმა ცივილიზაციამ გაავრცელა ღვინის კულტურა ხმელთაშუაზღვისპირეთში, სადაც ღვინის სხვადასხვა კულტურები ჩამოყალიბდა. ძველმა ბერძნებმა შემოიტანეს ისეთი ვაზები, როგორიცაა ევროპული ვაზი და აყენებდნენ ღვინოს მათ მრავალრიცხოვან კოლონიებში: იტალიაში, სიცილიაში, სამხრეთ საფრანგეთში, და ესპანეთში .

1937 წელს სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ დააარსა ღვინის ინსტიტუტი. 1960-იანი წლების განმავლობაში, რეცინა მოულოდნელად გახდა ეროვნული სასმელი. სწრაფად მზარდი ტურიზმის შედეგად, რეცინა მსოფლიოში ასოცირდება საბერძნეთთან და ბერძნულ ღვინოსთან. საბერძნეთის პირველი კაბერნე სოვინიონის ვენახი 1963 წელს გაშენდა. 1971 და 1972 წლებში კანონმდებლობამ დაადგინა ღვინის დასახელების შესახებ კანონები.

დასახელების სისტემა
დასახელების სისტემა შემდეგ კატეგორიებად ჩამოყალიბდა:

დაცული გეოგრაფიული ადგილწარმოშობის , ანუ უმაღლესი ხარისხის ადგილწარმოშობის დასახლება.

დაცული გეოგრაფიული იდენტიფიკაცია , ანუ ადგილწარმოშობის ხარისხიანი ღვინოები.

სუფრის ღვინო , ანუ - არა სერტიფიცირებული ღვინო ბერძნული რეგიონიდან (რომელსაც არ აქვს რეალური ღვინის ხარისხი). სუფრის ღვინო იყოფა სამ ქვეკატეგორიად: 1. ჩვეულებრივი სუფრის ღვინო, რომელიც ჩვეულებრივ მოდის ხრახნიანი კონტეინერებით. 2. უფრო პრესტიჟული, დაძველების მქონე „რეზერვის“ ნაზავები (მინიმალური დაძველება: ერთი წელი თეთრებისთვის; ორი წელი წითლებისთვის). 3. რეცინა, ტრადიციული ბერძნული ღვინო, ფიჭვის ფისის არომატით.
ნაკა

ნაკა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდ. მაგანის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ვაკე ადგილას (სვანურად „ნაკა“ — „ვაკე“), ქალაქ ჯვარის ჩრდილოეთით. 2010-იან წლებში დასახლებამ მიიღო სოფლის სტატუსი ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში.
დემოგრაფია
2025 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 75 ადამიანი.
დურმიშხან ჟურული

დურმიშხან შალვას ძე ჟურული (დ. 11 ივნისი, 1830, სოფ. არბო, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 მარტი, 1901, თბილისი, დაკრძალულია არბოს წმ. გიორგის ეკლესიაში) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოხელე.

გორის მაზრის აზნაურთა ოჯახიდან. 1860-იანი წლებიდან დურმიშხან ჟურული იყო ქალაქ გორის ბოქაული, შემდეგ მოურავი. საქართველოში მოგზაურობისას გორში მასთან სტუმრობდა კავკასიის სიძველეების მკვლევარი გრაფინია პრასკოვია უვაროვა. 1878 წელს ჟურული დაინიშნა ახლადშემოერთებული ბათუმის პოლიცმაისტერად. დურმიშხან ჟურულისა და მისი მეუღლის, ქეთევან ლუარსაბის ას. ნამორაძის (დ. 30 ნოემბერი, 1842 — გ. 8 ივლისი, 1913) ოჯახი ბათუმის ქართული საზოგადოების თავშეყრის ადგილი იყო. ორივე იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, დახმარებას უწევდა ბათუმის ქართულ სკოლას და სცენას. ჟურული მფაარველობდა ქართველ მაჰმადიანებს და ცდილობდა წინ აღდგომოდა მუჰაჯირობის პროცესს. ოჯახის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის შესახებ მოგონებებში წერდნენ ბათუმის ბინადარი და სტუმარი იმდროინდელი ქართველი მოღვაწეები (დავით კლდიაშვილი, აქვსენტი ცაგარელი). დურმიშხან ჟურულის დღიურებზე დაყრდნობით მასალები ბათუმის მხარის ისტორიიდან (სახელწოდებით „ფურცლები რვეულიდან“) გაზეთ „დამოუკიდებელ საქართველოში“ გამოაქვეყნა ემიგრაციაში მყოფმა მისმა შვილმა, სახელმწიფო და პოლიტიკურმა მოღვაწე გიორგი ჟურულმა. დურმიშხან ჟურულს ჰყავდა ასევე ქალიშვილი ნინო, გენერალ ილია მაკარაშვილის მეუღლე.
გიორგი ჟურული (პოლკოვნიკი)

გიორგი ანდრიას ძე ჟურული (დ. 28 დეკემბერი, 1857 — ?) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1915).

თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა თბილისის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1871 წლის ნოემბრიდან სამხედრო სამსახურში იყო კავკასიის მე-2 სახაზო ბატალიონში. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). მიიღო პრაპორშჩიკის (1877), პოდპორუჩიკის (1884), პორუჩიკის (1888), შტაბს-კაპიტნის (1890), კაპიტნის (1898) და პოდპოლკოვნიკის (1904) წოდებები. 1901-1910 წლებში, სხვადასხვა დროს მსახურობდა ანაპის 252-ე სარეზერვო ბატალიონში, თემირხანშურინის 254-ე სარეზერვო ბატალიონში, ფოთის 257-ე ქვეით პოლკში. 1910 წელს გადადგა. მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს არმიაში სამხედრო სამსახურში გამოიძახეს და დაინიშნა სახელმწიფო ლაშქრის დონის 233-ე ქვეითი დრუჟინის მე-3 ასეულის მეთაურად, 1915 წელს — სამარის 247-ე ქვეითი დრუჟინის მეთაურად. დაჯილდოებულია წმ. გიორგის ორდენის წარჩინების ხარისხის ნიშნით (1877, ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის), წმ. სტანისლავის ხარისხის (1893) და წმ. ვლადიმერის ხარისხის (ბაბთით, 1905) ორდენებით.
ილია ჟურული

ილია მიხეილის ძე ჟურული (დ. 2 ოქტომბერი, 1856 — ?) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1913).

თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა თბილისის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1878 წლიდან ოფიცრის ჩინით მსახურობდა (პრაპორშჩიკი, 1878; პოდპორუჩიკი, 1882; პორუჩიკი, 1886; შტაბს-კაპიტანი, 1900; კაპიტანი, 1900). 1905 წელს წარჩინებისთვის მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1905-1911 წლებში მსახურობდა სალიანის 262-ე (1910 წლიდან 206-ე) ქვეით პოლკში. 1913 წლის დეკემბერში თადარიგში გავიდა პოლკოვნიკის წოდების მინიჭებით, მუნდირითა და პენსიით. მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს არმიაში სამხედრო სამსახურში დაბრუნდა თავის პოლკში. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის (1894) და (1906) და წმ. ანას (1902) ხარისხის ორდენებით.
რევაზ ნოდარიშვილი

რევაზ ნოდარიშვილი (დ. 16 აპრილი, 1936, სოფელი პიპილეთი, ონის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1960 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი. 1980 წელს მოსკოვის საზოგადოებრივი მეცნიერებათა აკადემია. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ონის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
ენსელ ელგორტი

ენსელ ელგორტი (დ. 14 მარტი, 1994) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და დიჯეი (სახელწოდებით ).

ადრეული წლები
ელგორტი დაიბადა ნიუ-იორკში, ფოტოგრაფ არტურ ელგორტისა და ოპერის რეჟისორ გრეტ ბარეტ ჰოლბის ოჯახში. ჰყავს ძმა უორენი და და სოფი.

კარიერა
ელგორტის, როგორც მსახიობის კარიერა 2013 წელს დაიწყო. მისი სადებიუტო ფილმი იყო „“, სტივენ კინგის წიგნის რიგით მესამე კინოადაპტაციაში ელგორტმა ითამაშა ტომი როსის მეორეხარისხოვანი როლი. გადასაღებ მოედანზე მისი კოლეგები იყვნენ ქლოი გრეის მორეცი და ჯულიანა მური. ფილმის მსოფლიო პრემიერა შედგა 2013 წლის ოქტომბერში. მისი რიგით მეორე ფილმი იყო „დივერგენტი“ (2014), სადაც ენსელმა ითამაშა კალებ პრიორის ბეატრისის ძმის (მთავარ როლს შაილენ ვუდლი ასრულებს) როლი. 2014 წელს ელგორტმა ითამაშა მამაკაცის მთავარი როლი ფილმში „ბედის ვარსკვლავის ბრალია“, რომელშიც მას პარტნიორობა კვლავ შაილენ ვუდლიმ გაუწია. ფილმი დაფუძნებულია ჯონ გრინის იგივე სახელწოდების წიგნზე. 2014 წელს ელგორტმა ითამაშა ასევე ტიმ მუნის როლი ფილმში „მამაკაცები, ქალები და ბავშვები“.

2015 წლის 19 მარტს შედგა ფილმის „დივერგენტი, თავი 2: ინსურგენტი“ პრემიერა. მსახიობმა ასევე ითამაშა „ “-სა და „ “-ში, რომლებიც მსოფლიომ იხილა, 2017 და 2018 წლებში. 2018 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ ენსელ ელგორტი შეასრულებს მთავარ როლს ფილმში, რომელსაც საფუძვლად უდევს ბროდვეის მიუზიკლი „ “. ფილმის რეჟისორი იქნებოდა სტივენ სპილბერგი და გადაღებები დაიწყებოდა 2019 წლის გაზაფხულზე.

2019 წლის სექტემბერში ეკრანზე გამოვიდა ფილმი „ჩიტბატონა“ დონა ტარტის რომანის მიხედვით, სადაც ენსელ ელგორტი მთავარ როლს ასრულებს.

პირადი ცხოვრება
2012 წელს ელგორტმა რომანი გააბა ბალერინა ვაიოლეტ კომიშანთან, რომელსაც ის სკოლაში სწავლის პერიოდში შეხვდა. ისინი დაშორდნენ 2014 წლის აგვისტოში, მაგრამ 2015 წლის იანვარში აღადგინეს ურთიერთობა.

ფილმოგრაფია
დონა ტარტი

დონა ლუიზა ტარტი (; დ. 23 დეკემბერი, 1963) — ამერიკელი მწერალი, პულიცერის პრემიის ლაურეატი (2014) რომანისთვის „ჩიტბატონა“ .

ცხოვრება და კარიერა
დონა ტარტი დაიბადა 1963 წელს 23 დეკემბერს ქალაქ გრინვუდში (მისისიპი, აშშ) და გაიზარდა პატარა ქალაქ გრინეიდაში. ხუთი წლის ასაკში დაწერა თავისი პირველი ლექსი, პირველად გამოქვეყნდა „მისისიპის ლიტერატურულ მიმოხილვაში“, როდესაც დონა ცამეტი წლის იყო.

1981 წელს იგი მისისიპის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა და გახდა გაერთიანება „კაპა კაპა გამას“ წევრი, 1982 წელს კი ლექტორის რჩევით დონა გადავიდა ბენინგტონის კოლეჯში (ვერმონტი, აშშ), რომელიც სპეციალიზებული იყო „თავისუფალ ხელოვნებაზე“. კოლეჯში სწავლის პერიოდში მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი იყო მწერალი და ჟურნალისტი ჯო მაკ-გინისი. 1986 წელს დაამთავრა კოლეჯი კლასიკური ფილოლოგიის სპეციალობით.

1992 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი, „საიდუმლო ისტორია“ , რომელიც გახდა ბესტსელერი და ითარგმნა 24 უცხო ენაზე.

2002 წელს მეორე რომანი გამოქვეყნდა სახელწოდებით „პატარა მეგობარი“ .

2013 წელს გამოდის მისი რიგით მესამე რომანი „ჩიტბატონა“ . შემდეგ წელს ამ რომანს მიენიჭა პულიცერის პრემია. .-მა და -მა წიგნის გადაღების უფლებები მოიპოვეს. 2019 წელს გამოვიდა ფილმი „ჩიტბატონა“.

2014 წლის აპრილში ჟურნალმა დონა ტარტი შეიყვანა „მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის“ სიაში.
ბაულოი

ბაულოი — სოფელი იტუმ-კალის რაიონში, ჩეჩნეთი, რუსეთის ფედერაცია. ბაულოის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. 34 მცოვრები (2010).

2020 წლის სექტემბერში სოფლის ტერიტორიაზე, მეჩეთის ნანგრევების დათვალიერებისას, აღმოაჩინეს შუა საუკუნეების დამწერლობის იშვიათი ძეგლი, რომელზეც დატანილია 24 ასოსგან შემდგარი ტექსტი. წარწერიანი ქვა გროზნოს არქეოლოგიური კვლევების ცენტრშია გადატანილი და ქართველ კოლეგებთან ერთად დაწყებულია კვლევა. წარწერა შესრულებულია ასომთავრულით.
ოდიშას სამზარეულო

ოდიას სამზარეულო - ოდიშის შტატის სამზარეულო. დროთა განმავლობაში იგი განვითარდა ადგილობრივი კულტურისა და სოფლის მეურნეობის სფეროებში, შესაბამისად, მას აქვს თავისი განსხვავებული აღქმები და პრაქტიკა. ოდიშა ესაზღვრება ინდოეთის ჩრდილოეთ და სამხრეთ შტატებს და ასევე, მსგავსებები აქვს ჩრდილოეთ ინდოეთის, ბენგალისა და ასამის სამზარეულოსთან.

სხვა რეგიონულ ინდურ სამზარეულოსთან შედარებით, ოდიას სამზარეულო ნაკლებად იყენებს ზეთს და ნაკლებად ცხარეა, თუმცა არომატული რჩება. ბრინჯი ამ რეგიონის ძირითადი საკვებია. მდოგვის ზეთი ზოგიერთ კერძში გამოიყენება, როგორც საცხობი საშუალება, მაგრამ ტაძრებში სასურველია ერბო (ძროხის რძისგან დამზადებული). ძველად, ტრადიციულად საჭმელს მიირთმევდნენ ბანანის ფოთლებზე ან სალი ფოთლებისგან დამზადებულ ერთჯერად ფირფიტებზე.

მე -19 საუკუნის განმავლობაში ოდიის მრავალი მზარეული იყო დასაქმებული ბენგალში და მათ თან წაიღეს ოდიის მრავალი რეცეპტი. ამ პერიოდმა ასევე დიდი მოთხოვნილება გამოიწვია ბრაჰამინელ მზარეულებზე, რამაც ოდიის ბევრ მზარეულს უბიძგა საკუთარი იდენტობის გაყალბებისკენ.

იოგურტს იყენებენ კერძებში. რეგიონში უმეტესი ტკბილეული ეფუძვნება ჩენას (ყველი).

ინგრედიენტები
ბრინჯი მთავარი ინგრედიენტია. საუკეთესოა ოდიშის ბუმინის მოსავალი. ოსპი, როგორიცაა მტრედის ბარდა და ნუნის ლობიო, კიდევ ერთი მთავარი ინგრედიენტია.

ადგილობრივი ბოსტნეული, რომელიც გამოიყენება ოდიშას სამზარეულოში არის გოგრა, კალებასი, პლანტაინები, ჯეკფრუტი და პაპაია. ცოტა ხნის წინ შემოტანილი ბოსტნეული, როგორიცაა ჩილი, კარტოფილი, ყვავილოვანი კომბოსტო და კომბოსტო ასევე გამოიყენება ადგილობრივი ბოსტნეულის გვერდით.

 არიან შემკული გამხმარი ნედლეული მანგოს .

 ხუთი სანელებლის ნაზავია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ოდიშას სამზარეულოში. იგი შეიცავს მდოგვი, ძირას, ანისულს, ფენუგრიკს, და კალონჯის. ნიორი, ხახვი და კოჭა საკვების უმეტეს ნაწილში გამოიყენება. ტაძრის საკვების მომზადება არ იძლევა ნივრის ან ხახვის გამოყენების საშუალებას. რეგულარულად იყენებენ კურკუმას და წითელ წიწაკას

ტაძრის საკვები
რეგიონის ტაძრები შესაწირავებს სთავაზობენ ღვთაებებს. პრასადამი და იაგანას ტაძარი კარგად არის ცნობილი საკუთარი კერძებით. იგი შედგება 56 რეცეპტისგან, ამიტომ მას ეწოდება. იგი ეფუძნება ლეგენდას, რომ კრიშნას შვიდი დღის განმავლობაში რვა კერძი გამოტოვა, როდესაც ცდილობდა სოფელი გადაერჩინა ქარიშხლისგან. იგი იცავდა თავშესაფრად ქცეულ გოვარდჰანის გორას .

თევზი და ზღვის პროდუქტები
თევზს და სხვა ზღვის პროდუქტებს ძირითადად სანაპირო ზონებში მიირთმევენ. სხვადასხვა ტიპის კარი მზადდება კრევეტისგან და ორაგულისგან, სანელებლებით. მტკნარი წყლის თევზის მოპოვება მდინარეებიდან და სარწყავი არხებიდან არის შესაძლებელი. , და არის ცნობილი მტკნარი წყლის თევზები, რომლებიც გამოიყენება კარიში.
Aperol Spritz

ან , ასევე ცნობილი როგორც უბრალოდ , არის იტალიური ღვინით დამზადებული კოქტეილი, რომელსაც ძირითადად ჭამის წინ მიირთმევენ ჩრდილო-აღმოსავლეთ იტალიაში. ის პროსეკოს, აპეროლისა და გაზიანი წყლისგან შედგება. აპეროლი კლასიკური იტალიური აპერიტივოა. აპერიტივოთა ჯგუფში შედის ალკოჰოლური სასმელები, რომელთაც სადილობის დაწყებამდე მადის აღსაძვრელად მიირთმევენ. მათი საპირისპორო ჯგუფია დიჯესტივო, მათ უკვე სადილის დასრულების შემდეგ სვამენ, ნოყიერი ულუფების ადვილად მონელების მიზნით.

აპეროლ სპრიცმა იტალიის საზღვრებს მიღმა ფართო პოპულარობა დაახლოებით 2018 წლისთვის მოიპოვა და 2019 წელს ის ვებსაიტ -მა მსოფლიოს ყველაზე გაყიდვად კოქტეილებში მე-9 ადგილზე განათავსა.

ისტორია
სპრიცი ვენეტოზე ჰაბსბურგთა დინასტიის დომინირების პერიოდში დაიბადა, ანუ 1800-იან წლებში, როცა აქ ლომბარდო-ვენეციის სამეფო იყო. ჯარისკაცები, სხვადასხვა სახის ვაჭრები, დიპლომატები და ვენეტოში მყოფი ჰაბსბურგთა იმპერიის მოხელეები სწრაფად მოერგნენ ტავერნებში ადგილობრივი ღვინის სმის ჩვეულებას. თუმცა მათვის უცხო იყო ვენეტოში არსებული ღვინოთა ფართო სპექტრი და ამ ღვინოებში ალკოჰოლის შემცველობაც მეტი იყო იმაზე ვიდრე ისინი იყვნენ მიჩვეულნი. ახალმოსულები მასპინძლებს სთხოვდნენ, რომ ღვინოში ცოტაოდენი წყალი ჩაემატებინათ, რათა ღვინო უფრო მსუბუქი გამხდარიყო. თავდაპირველი სპრიცი სწორედ წყალში გაზავებული წითელი ან თეთრი ცქრიალა ღვინისგან შედგებოდა.

იტალიური აპერიტივო აპეროლი 1919 წელს, პადუაში, ძმები ბარბიერების მიერ შეიქმნა. მისი თავდაპირველი რეცეპტი არ შეცვლილა იქამდე, სანამ 1950-იან წლებში აპეროლ სპრიცმა ჩვეული ვენეციური თეთრი ღვინისა და გაზიანი სასმელის ნარევი არ ჩაანაცვლა.

2003 წელს, სავაჭრო მარკა აპეროლი -მა იყიდა. ამ უკანასკნელმა აპეროლ სპრიცი გახადა "იდეალური სასმელი სოციალური თავყრილობებისთვის", რის შემდეგაც აპეროლის გაყიდვები გაოთხმაგდა.

2011 წელს, კომპანიამ აპეროლ სპრიცის ბოთლებში გამზადებული ვარიანტი გამოუშვა, რომელშიც ალკოჰოლის შემცველობა მხოლოდ 8% იყო. ეს ჩაფიქრებული იყო იმისთვის, რომ მომხმარებლებს სასმელი სახლის პირობებში მინიმალური ძალისხმევით, მხოლოდ ყინულისა და ფორთხოლის ნაჭრის დამატებით დაელიათ.

2019 წელს, რებეკა პეპლერმა, ნიუ-იორკ თაიმსისთვის საკამთო სტატია "აპეროლ სპრიცი არ არის კარგი სასმელი" დაწერა. ის აკრიტიკებდა დაბალხარისხიანი პროსეკოს გამოყენებას, აპეროლის შაქრისებრ გემოს და წყლით (ყინულებით) ზედმეტად გაჯერებას, ადარებდა რა სასმელს "კაპრი სან"-ს (გერმანული სასმელი). ამან დიდი აღფოთება გამოიწვია. ბრუკლინში მოეწყო "აქცია აპეროლისთვის".

რეცეპტი
აპეროლ სპრიცი, იგივე ვენეციური სპრიცი პოპულარული აპერიტივოა ჩრდილოეთ იტალიაში. ის პროსეკოს, გაზიანი წყლისა და აპეროლისგან შედგება. აპეროლი ნაღველათი, რევანდითა და ქინაქინით მზადდება სხვა ინგრედიენტებთან ერთად. მას სიცოცხლით აღსავსე ფორთოხლისფერი შესახედაობა აქვს, რის გამოც მას ხშირად ზაფხულობით მიირთმევენ. მისი სახელი მოდის იტალიური სლენგიდან , რაც აპერიტივოსა და ფორთოხლის ნაჭერს ნიშნავს. აპეროლ სპრიცი ყინულებით სავსე ჭიქითაა მორთმეული. ის აერთიანებს 3 წილ პროსეკოსა და 2 წილ აპეროლს, ამას ცოტაოდენი გაზიანი წყალი ემატება და ფორთხოლის ნაჭრითაა გაფორმებული.

აპეროლ სპრიცის ჭიქა
აპეროლ სპრიცი როგორც წესი უნიკალური ღვინის ჭიქითაა მორთმეული. მისი ფორმა, რომელიც ამოტრიალებულ აპეროლის ბოთლს მოგვაგონებს, 2016 წელს ვენეციელი დიზაინერის ლუკა ტრაცის მიერაა შექმნილი.
ქარუმიძე

საკუთარი სახელი ქარუმიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ზურაბ ქარუმიძე — მწერალი
ზურაბ ქარუმიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
იოანე (ქარუმიძე) — საეკლესიო მოღვაწე
ლევან ქარუმიძე — პოლიტიკოსი
ონისიფორე (ქარუმიძე) — გარეჯელი ბერი
სიმონ ქარუმიძე — აგრონომი
შალვა ქარუმიძე — პოლიტიკოსი, ეკონომისტი
ოჭანე

ოჭანე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეული).

წარმოიშვა, როგორც დასახლება ჯვარზენს (ახლანდ. ქ. ჯვარის ერთ-ერთი უბანი) და ეწერს შორის, მდ. ლებოხაღალის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) სათავეებთან. 2010-იან წლებში მიიღო სოფლის სტატუსი ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.
ჰირაკოდონისებრნი

ჰირაკოდონისებრნი — ნამარხი ძუძუმწოვრების ოჯახი. ენათესავებოდნენ თანამედროვე მარტორქებს. გავრცელებული იყვნენ ეოცენ-ოლიგოცენის ეპოქაში, დაახლ. 48,6–26,3 მლნ. წლის წინ. აერთიანებს მრავალი გვარის წარმომადგენლებს. მათი ნაშთები აღმოჩენილია ჩინეთში, მონღოლეთში, ყაზახეთში, საქართველოში (ბენარათერიუმი), აგრეთვე ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ცალკეულ ადგილებში.

ჰქონდათ გრძელი კიდურები, რქები არ გააჩნდათ. თავდაპირველი მცირე ზომის და სწრაფად მოძრავი სახეობები გვიან ეოცენსა და ადრეულ ოლიგოცენში გიგანტურ ფორმებად (მაგ., ინდრიკოთერიუმი) გარდაიქმნენ.
ანტონ ნაცვლიშვილი

ანტონ რომანის ძე ნაცვლიშვილი (ნაცვალოვი; დ. 14 დეკემბერი, 1883 — ?) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი. რუსეთ-იაპონიისა და მსოფლიო ომების მონაწილე. 1918-1921 წლებში იყო საქართველოს არმიის გენერალური შტაბის ოფიცერი, შემდეგ წითელ არმიაში ირიცხებოდა. 1930-იან წლებში რეპრესირებული იყო.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, პავლეს სამხედრო სასწავლებელი (1903) და ნიკოლოზის საიმპერატორო სამხედრო აკადემია ( თანრიგით, 1912). სამხედრო სამსახურში 1901 წლიდან ირიცხებოდა. აღმოსავლეთ ციმბირის მე-18 მსროლელი პოლკის რიგებში მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-1905), შემდეგ მსახურობდა სამეგრელოს მე-16 გრენადერთა პოლკში. მსოფლიო ომის დროს კაპიტნის ჩინით გადაიყვანეს გენერალურ შტაბში. მსახურობდა 52-ე ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროს ადიუტანტად (1914-1915), მე-9 საარმიო კორპუსის შტაბის დავალებათა შტაბ-ოფიცრად (1915-1917), 168-ე ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლად (1917). 1916 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის, 1917 წელს — პოლკოვნიკის წოდება. 1917 წლიდან იყო ჯერ მე-2 ქართული მსროლელი დივიზიის, შემდეგ — ქართული ცხენოსანი ბრიგადის შტაბის უფროსი.

1918 წლიდან მსახურობდა ქართულ ჯარში, ასრულებდა არმიის შტაბის საველე გენერალ-კვარტიმაისტერის მოვალეობას, შემდეგ დაინიშნა სამხედრო სამინისტროს ოპერაციული-სამობილიზაციო განყოფილების უფროსად. 1919-1920 წლებში იყო საქართველოს სამხედრო ატაშე ბაქოში (აზერბაიჯანის გასაბჭოების დროს მცირე ხნით პატიმრობაში იყო), 1920-1921 წლებში — ჯერ ბათუმის ციხესიმაგრის შტაბის უფროსი, შემდეგ რუსეთის სფსრ-ში საქართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენლის სამხედრო მრჩეველი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ წითელ არმიაში განაგრძო სამსახური. ირიცხებოდა წითელი არმიის გენერალური შტაბის აკადემიის განკარგულებაში. 1922-1923 წლებში იყო სტრატეგიასა და ტაქტიკაში პრაქტიკული მეცადინეობების ხელმძღვანელი. 1930 წელს დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით. 1933 წლამდე იმყოფებოდა „შრომით გამოსასწორებელ ბანაკებში“ მორდვეთში, შემდეგ კომის ოლქში. 1940-იან წლებში გადასახლებაში ცხოვრობდა პერმის ოლქში, სადაც სკოლაში ასწავლიდა მათემატიკას.

დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1905), (1912; ბაბთითა და ხმლით, 1915) და (ხმლებით, 1916), წმ. სტანისლავის (ხმლებითა და ბაბთით, 1905) და (ხმლებით, 1915), წმინდა ვლადიმერის (ხმლებითა და ბაბთით, 1915), გიორგის იარაღით (1917, ქ. იასლოსთან 1915 წლის 21 აპრილის ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის).
დავით ნაცვლიშვილი (სამხედრო)

დავით მალაქიას ძე ნაცვლიშვილი (ნაცვალოვი; დ. 8 ნოემბერი, 1859 — გ. 20 სექტემბერი, 1915) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (სიკვდილის შემდეგ, 1916). დაიღუპა მსოფლიო ომში.
ბიოგრაფია
წარმომავლობით თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. სამხედრო სამსახურში იყო 1878 წლის აგვისტოდან. დაამთავრა პავლეს სამხედრო სასწავლებელი (1879), შემდეგ ოფიცერთა საარტილერიო სკოლა. სხვადასხვა დროს მსახურობდა 38-ე საარტილერიო ბრიგადაში, კავკასიის სარეზერვო საარტილერიო ბრიგადაში, 21-ე საარტილერიო ბრიგადაში. 1912 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა 21-ე საარტილერიო ბრიგადის მე-2 დივიზიონს. სასიკვდილოდ დაიჭრა ბრძოლის ველზე. 1916 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება (სიკვდილის შემდეგ).

დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (1904), წმ. ანას (1909), წმ. ვლადიმერის (ხმლებითა და ბაბთით) და (ხმლებით, ორივე 1915), წმ. გიორგის (სიკვდილის შემდეგ, 1916; 1915 წლის 13 მაისს სოფ. ვილევთან გამოჩენილი თავდადებისთვის) ხარისხის ორდენებით, გიორგის იარაღით (1915; 1914 წლის ნოემბერში სოფ. ლგოტ-მურავანთან ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის). ცოლად ჰყავდა (1884) თამარ (თალალა) გიორგის ასული ქსნის ერისთავი (დ. 20 ივნისი, 1863 — გ. 1920).
მარტინი (კოქტეილი)

მარტინი კოქტეილია რომელიც ჯინისა და ვერმუტისგან მზადდება. ის გაფორმებულია ზეთისხილით ან დახვეული ლიმონის ქერქით. წლების განმავლობაში მარტინი ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ შერეული ტიპის ალკოჰოლურ სასმელელად იქცა.

ჰენრი ლუის მენკენმა მარტინის "ერთადერთი ამერიკული გამოგონება, რომელიც ისევე უნაკლოა როგორც სონეტი" უწოდა, ხოლო ელვინ ბრუქს ვაითმა "სიმშვიდის ელექსირი".

მომზადება
1922 წლისთვის, მარტინიმ მის ყველაზე ცნობილ ფორმას მიაღწია. ეს არის ლონდონური მშრალი ჯინისა და მშრალი ვერმუტის ნაზავი შეფარდებით 2:1. ეს ყინულის კუბიკებთან ერთად მოსარევ ჭიქაში ირევა და შემდეგ წინასწარ გაგრილებულ კოქტეილის ჭიქაში ისხმება. დროთა განმავლობაში მოსალოდნელ გაფორმებად, კლიენტის სურვილის მიხედვით, მწვანე ზეთისხილი ან ლიმონის დახვეული ქერქი იქცა.

მშრალი მარტინი
მშრალი, თეთრი ვერმუტისგან მზადდება. "ხმაურიანი 20-იანი წლებისთვის" მშრალი მარტინი ჩვეულ სასმელად იქცა. მე-20 საუკუნის განმავლობაში, კოქტეილში ვერმუტის შემცველობა მუდმივად კლებულობდა. 1930-იანი წლებისთვის შეფარდება 3:1 იყო (ჯინი ვერმუტთან), 1940-იანი წლებისთვის კი 4:1. მე-20 საუკუნის მეორე ნახევრიდან კი ისეთი შეფარდებები, როგორებიცაა 6:1, 8:1, 12:1, 15:1 ("მონტგომერი", დაერქვა ბრიტანელი მარშალის ბერნარდ მონტგომერის გამო, რომელიც შეტევას მხოლოდ დიდი რიცხობრივი უპირატესობის დროს ახორციელებდა), 50:1 და 100:1 ნორმად იქცა.

ასევე არსებობს შემდეგი სახეობები:

• სველი მარტინი - მეტი ვერმუტისგან შედგება

• 50-50 მარტინი - ჯინისა და ვერმუტის თანაბარი რაოდენობისგან შედგება

• ამოტრიალებული მარტინი - მას მეტი ვერმუტი აქვს ვიდრე ჯინი

• იდეალური მარტინი - ტკბილი და მშრალი ვერმუტის თანაბარი ოდენობით მზადდება

ვარიაციები
ტრადიციული მარტინის მრავალი ნაირსახეობა გვხვდება. ჯეიმზ ბონდი წიგნებსა და ფილმებში ზოგჯერ ითხოვს ვოდკა მარტინის, რომელშიც ჯინის ნაცვლად არაყი გამოიყენება.

პორნოვარსკვლავი მარტინი ვოდკა მარტინის პოპულარული ვარიაციაა. ტრადიციულად არაყი ვანილის არომატისაა და შერეულია პასოასთან (ვნების ხილისგან დამზადებული ფრანგული ლიქიორი) და ვნების ხილის წვენთან. მორთმეულია მარტინის ჭიქით, რომელსაც გვერდს პატარა ჭიქით პროსეკო უმშვენებს.

მარტინი ასევე შესაძლოა ყინულის კუბიკებით იყოს მორთმეული. ამ შემთხვევაში ინგრედიენტები ყინულებზე "ოლდ ფეშენ" ჭიქაშია დასხმული.

გიბსონი სტანდარტული მშრალი მარტინია, რომელსაც ზეთისხილების ნაცვლად ე.წ კოქტეილის ხახვები აფორმებს. გიბსონი 1907 წელს, სან-ფრანცისკოს -ში დაიბადა.

წარმოშობა
მარტინის ზუსტი წარმოშობის დრო და ადგილი უცნობია. მისი სახელი შესაძლოა ვერმუტის ბრენდ მარტინისგან მოდიოდეს. ერთ-ერთი პოპულარული თეორიის მიხედვით მარტინი კოქტეილ მარტინესისგან წარმოიშვა. მარტინესი ქალაქია კალიფორნიაში, სადაც სან-ფრანცისკოს სასტუმრო "ოქსიდენტალის" სტუმრები საღამოობით ბორნებით მიემგზავრებოდნენ. 1860-იანი წლების დასაწყისში, სწორედ ამ სასტუმროში მიირთმევდნენ სტუმრები კოქტეილს სახელად მარტინესს. ამის საპასუხოდ მარტინესის მცხოვრებლები ირწმუნებიან, რომ სასმელი მათი ქალაქში მცხოვრებმა ბარმენმა შექმნა.

ზოგიერთი ახალი სასმელი სახელში შეიცავს სუფიქს "ტინი"-ს ან სიტყვა მარტინის. მაგალითად: აპლეტინი, ატმის მარტინი, შოკოლადის მარტინი, ესპრესო მარტინი და ა.შ . მათ როგორც წესი, მარტინისთან ძალიან ცოტა აქვთ საერთო და ეს სახელები ჰქვიათ იმიტომ, რომ მარტინის ჭიქით არიან მორთმეულნი.
ნიკოლოზ ნაცვალოვი

ნიკოლოზ გიორგის ძე ნაცვალოვი (დ. 1884 — გ. 25 მაისი, 1919, ქ. ვლადივოსტოკი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1918). პირველი მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე.

წარმოშობით ქართველი (ნაცვლიშვილი). დაამთავრა ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი. 1910 წლიდან მსახურობდა ტვერის მე-16 დრაგუნთა პოლკის, 1913 წლიდან — ჩიტის 1-ლ კაზაკთა პოლკში. 1914 წელს მიიღო პოდიესაულის წოდება, 1917 წელს — პოლკოვნიკობა. პირველი მსოფლიო ომში თავის გამოჩენისთვის დაჯილდოებული იყო გიორგის იარაღით (1914) და წმ. გიორგის ხარისხის ორდენით (1916), ასევე წმ. ანას და წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს იყო ატამან გრიგორი სემიონოვის განსაკუთრებული მანჯურიული რაზმის შტაბის უფროსი, მეთაურობდა ატამან სემიონოვის 1-ლ მანჯურიულ დივიზიას, შემდეგ ამურის მე-5 საარმიო კორპუსს. ოფიციალური ვერსიით, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.