iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლუკა გუგუჩია

ლუკა გუგუჩია (დ. 10 დეკემბერი, 1991) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ შემტევი ნახევარმცველი.

კარიერა
საკლუბო
კარიერა დაიწყო ზუგდიდის „ბაიაში“, რომელიც ახლა ზუგდიდის სახელით გამოდის. 2011 წლის იანვრიდან ნახევარი სეზონის განმავლობაში იჯარის წესით იმყოფებოდა ქუთაისის „ტორპედოში“. იჯარის დამთავრების შემდეგ ზუგდიდში დაბრუნდა, სადაც 2012 წლის იანვრამდე დარჩა, შემდეგ მან „ზესტაფონთან“ სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა, თუმცა იანვარში, შეკრებისთანავე ფეხბურთელმა ხერხემლის ტრავმა მიიღო, რის გამოც გუნდს შეკრებაზეც არ წაჰყოლია. 2012-13 წლების სეზონის დასაწყისში გუგუჩია „ზუგდიდში“ დაბრუნდა, სადაც 2013-14 წლების სეზონის ბოლომდე დარჩა, შემდეგ კი ფოთის „კოლხეთში“ გადავიდა. „კოლხეთში“ გატარებული ნახევარი სეზონის შემდეგ მშობლიური ქალაქის კლუბს დაუბრუნდა.

სანაკრებო
საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში ჩატარებული აქვს 3 მატჩი, თითო მატჩი ჩაატარა 19 და 21 წლამდელთა შორის. 19 წლამდელთა შემადგენლობაში ერთადერთი მატჩი ჩაატარა 2009 წლის 14 ოქტომბერს მონტენეგროელი თანატოლების წინააღმდეგ, სადაც 61 წუთზე შეცვალეს, მატჩი ფრედ (1-1) დასრულდა, საბოლოო ანგარიში ჯანო ანანიძემ დააფიქსირა, ხოლო 21 წლამდელთა შემადგენლობაში მისი ერთადერთი მატჩი ჩაატარა 2011 წლის 10 აგვისტოს ამხანაგურ მატჩში მოლდოვის წინააღმდეგ, სადაც მე-80 წუთზე ვალერი ყაზაიშვილი შეცვალა.

ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2011/2012
საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2010/2011, 2011/2012
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2011/2012
ქათამაძე

საკუთარი სახელი ქათამაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ამბროსი (ქათამაძე) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სასულიერო პირი
ნინო ქათამაძე — მომღერალი
გრიგოლ ქათამაძე — სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი
ზაურ ქათამაძე — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
ზურაბ ქათამაძე — ფეხბურთელი
თორნიკე ქათამაძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
ირაკლი ქათამაძე — ფეხბურთელი
ნინო ქათამაძე — ჯაზ-მუსიკოსი, მომღერალი
სიმონ ქათამაძე — ინჟინერი
ჯემალ ქათამაძე — მწერალი
ნიკოლოზ აფაქიძე

ნიკოლოზ აფაქიძე (დ. 4 აპრილი, 1992, ზუგდიდი) — ქართველი ფეხბურთელი, ლიეტუვის საფეხბურთო კლუბ „ტრაკაის“ ცენტრალური მცველი, ასევე შეუძლია დაცვის ფლანგზე თამაში.

აფაქიძე 2009 წლიდან „ზუგდიდის“ ღირსებას იცავს, 2013 წელს იგი პოლონურ ლოძის „ვიძევში“ ისინჯებოდა, მაგრამ ტრანსფერი არ შედგა და ნიკა ისევ მშობლიურ კლუბში დაბრუნდა.
პეგინგი

პეგინგი — ჰეტეროსექსუალური სექსის სახეობა, სადაც ქალი ათავსებს სტრაპონს ან ფალოიმიტატორს მამაკაცის ანუსში. 2001 წლის 21 ივნისს ტერმინი პირველად გამოიყენა დენ სევიჯმა , სტატიაში „ “ (უხეში სექსი) და წარდგენილ იქნა ამგვარი სექსუალური აქტივობის ფორმის ერთიან სახელწოდებად.

პეგინგის დროს ქალი ფიზიკურ სიამოვნებას შეიძლება იღებდეს გენიტალიის დილდოსთან კონტაქტისას, ან ვაგინალური შეღწევის სიამოვნებას ორმხრივი დილდოს შემთხვევაში. ქალს სიამოვნების მისაღებად ასევე შეუძლია გამოიყენოს დამხმარე ვიბრატორი სტრაპონსა და მის გენიტალიას შორის. კაცები სიამოვნებას იღებენ ანუსის, პროსტატის და მიმდებარე ორგანოების სტიმულაციით. ანალური სექსის დროს, მამაკაცის პროსტატა აქტიურად სტიმულირდება, რასაც ორგაზმის და ეაკულაციის გამოწვევა შეუძლია. ზოგიერთ კაცს პეგინგის დროს მასტურბირება სიამოვნებს.

პეგინგი, მისი მოყვარულთათვის უმეტესწილად ფსიქოლოგიური სიამოვნებაა. ორივე სქესი ამ ასპექტს დიდ ყურადღებას აქცევს — ქალის დომინირება, კაცის დაქვემდებარება. ამგვარად, პეგინგი ერთ-ერთ ბდსმ-ის სახეობად ითვლება.
სტრაპონი

სტრაპონი ( პირდაპირ თარგმანში: „ქამარზე“) — ქამრისმაგვარ ტრუსებზე დამაგრებული ფალოიმიტატორი, რომელიც გამოიყენება სექსუალურ აქტივობაში როგორც ქალების მიერ, რომლებსაც სურთ სექსში აქტიური როლის თამაში, ასევე კაცების მიერ — ერექციის პრობლემებისას. არსებობს სხვადასხვა ზომის და სახეობის სტრაპონი. ძირითადი ზომები არის 16-20 სმ სიგრძეში და 3-4 სმ სიგანეში. სტრაპონი გამოიყენება ნებისმიერი სექსუალური ორიენტაციის ადამიანების მიერ.

სტრაპონი გამოიყენება ისეთ სექსუალურ აქტივობებში, როგორებიცაა მაგალითად ანალური და ორალური სექსი. სტრაპონის შეღწევადობის გამარტივებისთვის, ხშირად ლუბრიკანტები გამოიყენება.
ირაკლი შალიკაშვილი

ირაკლი შალიკაშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1990) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ შემტევი ნახევარმცველი.

პროფესიონალური კარიერა დაიწყო ტყუპისცალთან ერთად საფეხბურთო კლუბ „გაგრაში“, შემდეგ იყო პირველი ლიგის კლუბებში, „სამტრედიაში“, წყალტუბოს „სამგურალში“ და „ჭიათურაში“. 2013 წლიდან, მას შემდეგ რაც „ზუგდიდის“ მთავარ მწვრთნელად გიორგი დარასელია დაინიშნა, შალიკაშვილი უმაღლესი ლიგის გუნდში გადავიდა და ძირითად შემადგენლობაში ადგილი დაიმკვირდა.
ემილი ბრონტე

ემილი ბრონტე (ინგლ. , დ. 30 ივლისი, 1818, თორნტონი, იორკშირის საგრაფო — გ.19 დეკემბერი, 1848, ჰაუორთი) — ინგლისელი პოეტი, რომან „ქარიშხლიანი უღელტეხილის“ ავტორი.

ბიოგრაფია
ემილი ბრონტე 1818 წლის 30 ივლისს მოევლინა ქვეყანას სოფელ თორნტონში, იორკშირის საგრაფოს აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ ინგლისში მარია ბრანუელისა და პატრიკ ბრონტეს ოჯახში. ექვსი დედმამიშვილიდან მეხუთე იყო. ორი უფროსი და მარია და ელიზაბეთი ბავშვობაშივე გარდაეცვალა. 1820 წელს ემილის უმცროსი დის, ენის, დაბადებიდან მოკლე ხანში ოჯახი რვა მილის მოშორებით, ჰაუორთში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც პატრიკი მუდმივ ვიკარად დაინიშნა. აქვე ეზიარნენ ბავშვები ლიტერატურის ხელოვნებას.
1821 წლის სექტემბერში დედის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც ემილი 3 წლის იყო, უფროსი დები მარია, ელიზაბეთი და შარლოტი პასტორ უილსონის ქალთა სკოლაში გაგზავნეს, სადაც გოგონებმა ის ძალადობა და სიდუხჭირე განიცადეს, რაც მოგვიანებით შარლოტმა თავის ჯეინ ეარში აღწერა.

ექვსი წლისა რომ შესრულდა, ემილიც დებს შეუერთდა, თუმცა მცირე ხნით. როდესააც სკოლას ტიფის ეპიდემია მოედო, მარია და ელიზაბეთი დაავადდნენ, მარიას სავარაუდოდ ტუბერკულოზიც ჰქონდა; ამიტომ ის შინ გაგზავნეს, სადაც აღესრულა კიდეც. მოგვიანებით, 1825 წლის ივნისში, ემილის შარლოტსა და ელიზაბეთთან ერთად სკოლის დატოვებამ მოუწიათ. შინ დაბრუნებიდან მოკლე ხანში ელიზაბეთი გარდაიცვალა.

ემილიმ და ენმა, ძმა ბრენდუელისა და უფროსი და შარლოტს მსგავსად, „ინგლისური ციკლის“ რომანტიკულ ნაწარმოებებს რომ ქმნიდნენ, საკუთარი წარმოსახვითი სამყარო, გონდალი შექმნეს, რომელიც მათი პოეტური შთაგონების წყაროდ იქცა.

ემილი 1848 წლის 19 დეკემბერს 30 წლის ასაკში ჯანმრთელობის გაუარესებული მდგომარეობის გამო გარდაიცვალა. მას ღრმად სწამდა, რომ სუსტი ჯანმრთელობა მათი ოჯახური პირობებით იყო გამოწვეული; სანიტარული ნორმების არარსებობამ და მკაცრმა კლიმატმა განაპირობა მისი დების დაავადმყოფება და ნაადრევი გარდაცვალებაც.

შემოქმედება
„ქარიშხლიანი უღელტეხილი“ 1847 წ. აღნიშნული რომანი ქართულ ენაზე თარგმნილია ორგზის: ასმათ ლეკიაშილისა 2008 წ. და ლევან ინასარიძის მიერ 2016 წ.
ლექსები
ელინგტონი (უისკონსინი)

ელინგტონი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 2 535 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28,1 კაცი/კმ².
ფართობი 90,7 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 90,7 კმ²-ს. აქედან, 90,3 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,4 კმ² წყალს უჭირავს.
ფრიდომი (აუტაგამის ოლქი)

ფრიდომი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 5 842 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 56,6 კაცი/კმ².
ფართობი 92,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 92,6 კმ²-ს. აქედან, ხმელეთს, ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
გრანდ-შუტი (უისკონსინი)

გრანდ-შუტი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 20 919 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 324,3 კაცი/კმ².
ფართობი 64,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 64,6 კმ²-ს. აქედან, 64,5 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,2 კმ² წყალს უჭირავს.
ჰორტონია (უისკონსინი)

ჰორტონია — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა1 063 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21,4 კაცი/კმ².
ფართობი 50,3 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 50,3 კმ²-ს. აქედან, 49,7 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,6 კმ² წყალს უჭირავს.
ლიბერტი (აუტაგამის ოლქი)

ლიბერტი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 867 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,5 კაცი/კმ².
ფართობი 79,7 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 79,7 კმ²-ს. აქედან, 79,3 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,3 კმ² წყალს უჭირავს.
ოსბორნი (უისკონსინი)

ოსბორნი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 029 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 23,5 კაცი/კმ².
ფართობი 43,8 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 43,8 კმ²-ს. აქედან, ხმელეთს, ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
ონეიდა (აუტაგამის ოლქი)

ონეიდა — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 4 001 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8,4 კაცი/კმ².
ფართობი 157,5 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 157,5 კმ²-ს. აქედან, 157,3 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,2 კმ² წყალს უჭირავს.
მეიპლ-კრიკი (უისკონსინი)

მეიპლ-კრიკი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 687 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12,3 კაცი/კმ².
ფართობი 56,2 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 56,2 კმ²-ს. აქედან, 55,9 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,3 კმ² წყალს უჭირავს.
სენტერი (აუტაგამის ოლქი)

სენტერი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 163 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 34.3 კაცი/კმ².
ფართობი 92,3 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 92,3 კმ²-ს. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
კაუკაუნა (უისკონსინი)

კაუკაუნა — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 15 462 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 779,3 კაცი/კმ².
ფართობი 20,88 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 20,88 კმ²-ს. აქედან, 19,84 კმ² ხმელეთს, ხოლო 1,04 კმ² წყალს უჭირავს.
ბლეკ-კრიკი (უისკონსინის ქალაქი)

ბლეკ-კრიკი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 259 ადამიანს შეადგენდა.
ფართობი 90 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 90 კმ²-ს. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
სეიმური (უისკონსინი)

სეიმური — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 451 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 499 კაცი/კმ². ფართობი 6,92 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 6,92 კმ²-ს. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი უჭირავს.
დირ-კრიკი (აუტაგამის ოლქი)

დირ-კრიკი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 682 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7,4 კაცი/კმ².
ფართობი 92,0 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 92 კმ²-ს. აქედან, 91,9 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,1 კმ² წყალს უჭირავს.
დეილი (უისკონსინი)

დეილი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 2 731ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29,0 კაცი/კმ².
ფართობი 78,9 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 78,9 კმ²-ს. აქედან, 78,8 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,1 კმ² წყალს უჭირავს.
ბიუკენენი (უისკონსინი)

ბიუკენენი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 5 827 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 135,6 კაცი/კმ².
ფართობი 43,8 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 43,8 კმ²-ს. აქედან, 43,0 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,8 კმ² წყალს უჭირავს.
სისერო (უისკონსინი)

სისერო — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 092 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11,9 კაცი/კმ².
ფართობი 91,9 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 91,9 კმ²-ს. აქედან, ხმელეთს, ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
მეინი (აუტაგამის ოლქი)

მეინი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 831 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8,8 კაცი/კმ².
ფართობი 96,9 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 96,9 კმ²-ს. აქედან, 94,8 კმ² ხმელეთს, ხოლო 2,0 კმ² წყალს უჭირავს.
ვანდენბროუკი (უისკონსინი)

ვანდენბროუკი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 474 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 55,0 კაცი/კმ².
ფართობი 24,6 კმ².

გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 24,6 კმ²-ს. აქედან,ხმელეთს, ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
შოტ-ელ-ჯერიდი

შოტ-ელ-ჯერიდი — ტბა სამხრეთ-დასავლეთ ტუნისში. მდებარეობს მლაშობ ღრმულში, ზღვის დონიდან 10-იდან 25 მ-მდე. საკუთრივ ღრმულის სიგრძეა 120 კმ, სიგანე 60 კმ. ზამთრის წვიმების დროს ხდება მარილიანი გაუდინარი ტბა; მაშინ მისი ფართობია 5-7 ათ. კმ². ზაფხულში, როდესაც ნალექები კლებულობს ტბა თითქმის მთლიანად შრება. ზაფხულში ჰაერის ტემპერატურა ზოგჯერ 50° აღწევს. მცენარეულობა ღარიბია, ჭარბობს ჰალოფიტები, უადების სიახლოვეს იალღუნისა და კურდღლისცოცხას რაყებია. ხშირია მირაჟი. ღრმულის კიდეებზე არის არტეზიული წყლები, რომელთა ირგვლივ ოზისებია, სადაც კულტივირებულია ფინიკის პალმა.
ფინიკის პალმა

ფინიკის პალმა — ორსახლიან ხისებრ მცენარეთა გვარი პალმების ოჯახისა. ღერო დაფარული აქვთ ფოთლის ყუნწების ნაშთებით, ნაყოფი კენკრაა.

15-მდე სახეობა ცნობილია აფრიკისა და აზიის ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. საკუთრივ ფინიკის პალმა ჩრდილოეთ აფრიკის, ავღანეთის, პაკისტანის მშრალი სუბტროპიკების უძველესი კულტურული მცენარეა. მისი ღეროს სიმაღლე 15—20 მ, დიამეტრი 80 სმ, ფოთლის სიგრძე 4—6 მ აღწევს, ნაყოფი ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საჭმელია.

ღეროს დასერვით მიღებული წვნიდან ამზადებენ ღვინოს და შაქარს. ფინიკის პალმის ბევრი სახეობა, როგორც დეკორატიული მცენარე ცნობილია სუბტროპიკებში, მათ შორის საქართველოს შავიზღვისპირეთის ბაღებსა და პარკებში. მათგან ყველაზე ხშირად გვხვდება კანარის ფინიკის პალმა და ტყის ფინიკის პალმა , ორანჟერეებში კი რობელინა .

სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით, ფინიკის პალმას შეესატყვისება დანაკისკუდი.
გურამ სამუშია

გურამ სამუშია (დ. 5 სექტემბერი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, ხობის „კოლხეთის“ შემტევი ნახევარმცველი.

კარიერა
საკლუბო კარიერა
საკლუბო კარიერის განმავლობაში იცავდა ზუგდიდის „ბაიას“, „ზესტაფონის“, „ზუგდიდის“, „სამტრედიას“, გორის „დილას“, „თელავის“, „გაგრასა“ და ხობის „კოლხეთის“ ღირსებას.

სანაკრებო კარიერა
2010–2011 წლებში იცავდა საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების ღირსებას, რომლის შემადგენლობაში 6 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.

2012–2013 წლებში საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში ჩატარებულ 10 შეხვედრაში ორჯერ აიღო მეტოქეთა კარი.

მიღწევები
საკლუბო
ზესტაფონი
ეროვნული ლიგა
ჩემპიონი: 2011–2012
საქართველოს თასი
ფინალისტი: 2011–2012
საქართველოს სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2012, 2013
სამტრედია
საქართველოს სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2017
დათო კირკიტაძე

დავით (დათო) კირკიტაძე (დ. 3 სექტემბერი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიას“ მარჯვენა გარემარბი. ასევე შეუძლია მარცხენა ფლანგზე თამაში.

კირკიტაძე საქართველოს ჩემპიონატში ერთ-ერთი საუკეთესო გარემარბია, იგი გამოირჩევა სისწრაფით და ბრძოლის ჟინით. 2013 წელს „.“-ს მკითხველებმა საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის საუკეთესო გარემარბად დავით კირკიტაძე დასახელდა, რომელიც იმჟამად საჩხერის „ჩიხურაში“ ასპარეზობდა (30.4%), მეორე ადგილი თბილისის „დინამოს“ ესპანელმა ფეხბურთელმა, მიკელ ალვარომ დაიკავა (24.5.3%).

ტიტულები
საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2010/2011, 2012/2013.
ფიფა-ს ფერენც პუშკაშის ჯილდო

ფიფა-ს ფერენც პუშკაშის ჯილდო დაარსდა 2009 წლის 20 ოქტომბერს ფიფა-ს მიერ, ფიფა-ს პრეზიდენტის, ზეპ ბლატერის მითითებით. ჯილდო გადაეცემა წლის საუკეთესო და ესთეტიკურად ყველაზე ლამაზი გოლის ავტორ მამაკაცს ან ქალ ფეხბურთელს.
ჯილდო ატარებს რეალ მადრიდის 1950-იანი წლების ბოლოს, 1960-იანი წლების შემადგენლობისა და „უნგრეთის ოქროს გუნდად” წოდებული ნაკრების თავდამსხმელის, ფერენც პუშკაშის სახელს. ბევრის აზრით, პუშკაში ითვლება ევროპის ყველა დროის, ყველაზე ძლიერ თავდამსხმელად. მას ეკუთვნის მსოფლიო რეკორდი: 84 გატანილი გოლი — 85 სანაკრებო მატჩში. პუშკაში არის საუკუნის საუკეთესო ბომბარდირი, 512 გატანილი გოლით, 528 მატში.

ფერენც პუშკაშის ჯილდოს პირველი პრეტედენტები 2008 წლის ივლისიდან, 2009 წლის ივლისამდე დროის პერიოდში შეირჩა. დაჯილდოების პირველი ცერემონიალი 2009 წლის 21 დეკემბერს, შვეიცარიაში გაიმართა და 2009 წლის საუკეთესო გოლის ავტორად პორტუგალიელი ფეხბურთელი კრიშტიანუ რონალდუ დასახელდა.

გამარჯვებულები და ნომინანტები
2009
2010
2011
2012
2013
ემი-კუსი

ემი-კუსი — ვულკანი ჩადის რესპუბლიკაში, ტიბესტის მთიანეთზე. სიმაღლე 3445 მ. წარმოადგენს ტიბესტისა და მთლიანად საჰარის უმაღლეს წერტილს. ჰოლოცენური ასაკისაა. მისი აქტიურობა გამოვლინდა საუკუნის 70-იან წლებში. ემი-კუსი წარმოქმნილ ვულკანურ მასივთან ერთად იკავებს დაახლოებით 4600 კმ²-ს. მის მწვერვალს წარმოქმნის ორი კრატერი: პირველის დიამეტრია 1215 კმ, მეორე — შედარებით მცირეა და აქვს ზომები 2-3 კმ, ხოლო სიღრმე 350 მ. უმაღლესი წერტილი განლაგებულია სამხრეთი კრატერის კიდეზე. პირველი ასვლა განხორციელდა 1938 წელს.

ტუბუ ენაზე „ემი“ ნიშნავს „მაღალ მთას“, ხოლო „კუსი“ შესაძლოა ეთნონიმია.
სუდეტები

სუდეტები — მთები დასავლეთ ევროპაში. ვრცელდება პოლონეთის, ჩეხეთისა და გერმანიის ტერიტორიებზე. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ დაახლოებით 310 კმ-ზე. შედგება ცალკეული ქედებისა და მასივებისაგან, რომლებიც დაყოფილია გასწვრივი ტექტონიკური დადაბლებებით. წარმოადგენს ჩეხეთის მასივის ამაღლებულ კიდეს. მაქსიმალური სიმაღლე 1602 მ (მთა სნეჟკა). მეტწილად აგებულია გრანიტებით, გნაისებით, პალეოზოური თიხაფიქლებით და ვულკანური ქანებით, ცარცული ქვიშაქვებითა და მერგელებით. მწვერვალები მოსწორებულია, კალთები — ციცაბო. თხემურ ნაწილში განვითარებულია ძველმყინვარული რელიეფი. სუდეტებზე სათავე აქვს მდინარეებს: ელბას, ოდერს, მორავას. ჰავა ზომიერია. ნალექები 700-1400 მმ წელიწადში. კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია მუხნარ-წიფლნარით, ზევით ნაძვნარ-ფიჭვნარია, 1200-1300 მ-ზე მაღლა — ბუჩქნარი, მდელო და ტორფნარი. კრკონოშეს მთებშია კრკონოშეს ეროვნული პარკი. არის კურორტები. ტურიზმისა და სათხილამური სპორტის რაიონია.
უკაცო სახლი

უკაცო სახლი — ჰაინრიხ ბიოლის 1954 წლის რომანი. რომანში ასახულია მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი დასავლეთი გერმანია, როდესაც წარსულ ჩაბარდა შიმშილის დრო, ქვეყანამ პირველი ნაბიჯები გადადგა ეკონომიკური სასწაულის გზაზე, მაგრამ დარჩნენ ტრავმირებული და დაბნეული ადამიანები. რომანში დიდი ადგილი უჭირავს პერსონაჟთა მოგონებებს.

სიუჟეტი
რომანის მთავარი გმირები არიან ბავშვები: მარტინ ბახი და ჰაინრიხ ბრილახი. ბავშვები სხვადასხვა სოციალურ გარემოში იზრდებიან. მარტინის დედაა ქვრივი ნელა ბახი, რომლის მეუღლე, პოეტი რაიმუნდი რუსეთში, სოფელ კალინოვკასთან დაიღუპა. ნელასთან ერთად ცხოვრობს რაიმუნდის მეგობარი ალბერტი, რომელიც მარტინზე ზრუნავს. მარტინის მამის სიკვდილში ვერნერ გეზელერია დამნაშავე, ათიოდე წლის შემდეგ კი იგივე გეზელერი კულტურისა და ლიტერატურის სფეროში მოღვაწეობს და რაიმუნდის შესახებ მოხსენების წაკითხვას აპირებს.
ელენე ჩიჯავაძე

ელენე ჩიჯავაძე (დ. 24 ნოემბერი, 1883 — გ. 20 მარტი, 1969) — პირველი ქართველი მიკრობიოლოგი ქალი.

ელენე დავითის ასული ჩიჯავაძე დაიბადა 1883 წელს სოფელ განჯალაში (ამჟამინდელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი). 1913 წელს დაამთავრა პეტერბურგის ქალთა სამედიცინო ინსტიტუტი. აკადემიკოს დ. ზაბალტონის მოწაფე.

ქუთაისში დააარსა ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია, ხოლო თბილისში დააარსა ჰიდრო-ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1925-1931 წლებში. თბილისის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის, შემდგომში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის მიკრობიოლოგიის კათედრის ასისტენტი.
ლიგა პაულისტა 2010

ლიგა პაულისტა 2010 — სან-პაულუს შტატის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის, ლიგა პაულისტას 109-ე სეზონი. ლიგის გამარჯვებული გახდა საფეხბურთო კლუბი „სანტოსი”, რომელიც ფინალურ სერიაში სანტუ-ანდრეს დაუპირისპირდა. შეხვედრები სტადიონ პაკაემბუზე გაიმართა. ორი მატჩის საერთოდ ანგარიში 5-5 (2-3, 3-2) იყო, თუმცა ტურნირის პირველ ეტაპზე ნაჩვენები უკეთესი შედეგის გამო, გამარჯვებულად „სანტოსი” დასახელდა.

პლეი-ოფი
ტურნირის პირველ ეტაპზე ნაჩვენები უკეთესი შედეგის გამო, გამარჯვებულად „სანტოსი” დასახელდა.

სტატისტიკა
საუკეთესო ბომბარდირები
წყარო: 

ჰეტ-ტრიკები
1 ფერნანდინიომ 4 გოლი გაიტანა.

ჯილდოები
წლის გუნდი
სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი
სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი ნეიმარი გახდა.

სეზონის საუკეთესო მწვრთნელი
სეზონის საუკეთესო მწვრთნელი დორივალ ჟუნიორი გახდა.

სეზონის საუკეთესო ბომბარდირი
სეზონის საუკეთესო ბომბარდირი, 16 გატანილი გოლით რიკარდო ბუენო გახდა.

სეზონის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი
სეზონის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა ბრუნო სეზარი.

სეზონის საუკეთესო მეკარე
სეზონის საუკეთესო მეკარე გახდა ფელიპე, რომელმაც 12 მატჩში 14 გოლი გაუშვა.
სამიუელ შამპლენი

სამიუელ შამპლენი (; დ. 3 ივლისი, 1567 — გ. 25 დეკემბერი, 1635) — ფრანგი კარტოგრაფი, კანადისა და აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთის მკვლევარი. 1603 წელს იმოგზაურა წმინდა ლავრენტის მდინარეზე და საგენეიზე. 1604-1606 წლებში კვლევას ხელმძღვანელობდა ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტიკური სანაპიროს გასწვრივ. გამოიკვლია ახალი შოტლანდიისა და კეიპ-კოდის ნახევარკუნძულები, ფანდისა და მასაჩუსეტსის ყურეები. აღმოაჩინა კუნძული ნანტაკეტი. 1608 წელს მიაღწია წმინდა ლავრენტის მდინარის შესართავს და დააარსა ქალაქი კვებეკი. 1609 წელს გამოიკვლია მდინარე რიშელიე — წმინდა ლავრენტის მდინარის მარჯვენა შენაკადი, აღმოაჩინა ტბა, რომელსაც მოგვიანებით მისი სახელი ეწოდა, ადირონდაკისა და გრინ-მაუნტინზის მთები. 1609-1615 წლებში იმოგზაურა წყნარი ოკეანისკენ მიმავალი საწყლოსნო გზების აღმოსაჩენად. 1633 წელს გახდა ახალი საფრანგეთის გუბერნატორი. თავისი მოგზაურობა აღწერა თხზულებებში.
აგასისი

აგასისი, აგასი — მტკნარწყლიანი მყინვარისპირა ტბა. არსებობდა დაახლოებით 10-12 ათასი წლის წინათ ჩრდილოეთ ამერიკაში, უკანდახევის პროცესში მყოფი მყინვარული ფარის კიდეზე. სიგრძე 1100 კმ, სიგანე 400 კმ, უდიდესი სიღრმე 200 მ-ზე მეტი. მაქსიმალური ტრანსგრესიის პერიოდში ტბის ფართობი სავარაუდოდ 440,000 კმ² აღწევდა. მდინარეების უორენისა და მინესოტის ხეობებით ჩაედინებოდა მდინარე მისისიპიში. ტბის გაჩენიდან დაახლოებით 1000 წლის შემდეგ აგასისიდან გამომდინარე მდინარე ნელსონმა ჰუდსონის ყურისაკენ გაიკვალა გზა და ტბა თანდათან დაიცალა. აგასისის ადგილზე დარჩა რამდენიმე ტბა, მათ შორის უინიპეგოსისი, უინიპეგი, მანიტობა, ტყის ტბა და სხვა და აგრეთვე ვრცელი ვაკეები. ამ თანამედროვე ტბათა მოხაზულობა და მოცულობა დღესაც იცვლება დიფერენციული იზოსტატიკური ნახტომის შედეგად. აგასისის ტბის არსებობის სხვა გეოლოგიური და გეომორფოლოგიური დამამტკიცებელი ფაქტების ხილვა დღესაც არის შესაძლებელი. სახელი დაერქვა შცვეიცარიელი ბუნებისმეტყველის ჟან ლუი რუდოლფ აგასისის პატივსაცემად.
უინიპეგოსისი

უინიპეგოსისი — ტბა სამხრეთ კანადაში, უინიპეგის ტბიდან დასავლეთით. ფართობი 5370 კმ². მყინვარისპირა ტბა აგასისის რელიქტია. წაგრძელებული ფორმისაა. მაქსიმალური სიღრმე 18 მ. ზედაპირი მდებარეობს ზღვის დონიდან 254 მ სიმაღლეზე. მდინარეების ხარჯზე უერთდება უინიპეგისა და მანიტობის ტბებს. მიეკუთვნება უინიპეგის ტბისა და მდინარე ნელსონის აუზსს და ჰუდსონის ყურეს. განვითარებულია თევზჭერა, იჭერენ სიგის, წერს და სხვა.