iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სფაელოს სახლი

სფაელოს სახლი — სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. შენობა აგებულია საუკუნის მეორე ნახევარში.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 67.

ისტორია
 საუკუნის მეორე ნახევარში ქალაქ ტაგანროგში პეტროვის ქუჩა 67-ში ააშენეს სახლი 1862 წლის ნახაზების საფუძველზე. ამ უძრავი ქონების პირველი მფლობელები იყო ქალბატონი, რომლის გვარიც იყო ტრეტიაკოვი.

1873 წლიდან 1880 წლამდე სახლი ეკუთვნოდა პირველი გილდიის ვაჭარ ანტონ სფაელოს. იგი დაიბადა ვაჭრის ოჯახში. მისი მშობლები იყვნენ ევსტათი და ფოტინე. ანტონის გარდა ოჯახში იზრდებოდა კიდევ რამდენიმე ბავშვი - ნიკოლოზი, ანა და კონსტანტინე. 1886 წელს ანტონი დაქორწინდა აგლაის დალლაპორტეზე, მათ შეეძინათ რამდენიმე შვილი: ევსტათი, ივანე, კონსტანტინე, მარია, დიონისე, ანდრეი, ნიკოლოზი. არსებობს მოსაზრება, რომ ივან ანტონის ძე შესაძლებელია ყოფილიყო დიმიტრი სინოდი-პოპოვის ბიძაშვილი. 1890 წლიდან 1906 წლამდე სახლის მფლობელი იყო აგლაის სფაელო, ხოლო 1915 წელს უკე ეკუთვნოდა ნიკოლოზ ბარდაშევს. იგი ასევე ფლობდა სახლებს პეტროვის 11-ში და ჩეხოვის 88-ში.

სახლის ზედა სართულზე ცხოვრობდა (ზოგი ვარაუდით ასწავლიდა) მოცეკვავე ჯორჯინიო ვრონდი. ტაგანროგში ვრონდი ჩავიდა იტალიურ ოპერასთან ერთად და მის მიერ დაარსებულ ცეკვის გაკვეთილებზე დადიოდა მწერალი ანტონ ჩეხოვი. ვრონდი დაოჯახდა რუს გოგონაზე, შეიცვალა სახელი და გახდა ეგორ სემიონოვიჩი.

ამ სახლის პირველ სართულზე მუშაობდა მასაჟისტი ნ. ა. როვინსკი და ფოტოგრაფ ვ. ვიტჩენკო. საუკუნეში შენობაში განთავსებულია მაღაზია „გლობალ ელექტრონიკსი“.
წინაწარმეტყველება მიქიასი

წინაწარმეტყველება მიქიასი — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

მიქა საკუთარი თავის შესახებ მხოლოდ იმას ამბობს, რომ ის არის „მორეშეთიდან“. მას ღემრთის სიტყვა გამოეცხადა „იუდას მეფეების იოთამის, ახაზისა და ხიზკიას დროს“. წინასწარმეტყველი კარგად არის გაცნობილი სოფლის ცხოვრებას, რაც ნათლად ჩანს მის მაგალითებში, რომლებსაც თავისი ცნობის ხაზგასასმელად იყენებს.
ფისტინოის სახლი

ფისტინოის სახლი — ორსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის მეორე ნახევარში. როსტოვის ოლქის საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით სახლი განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 65.

ისტორია
ტაგანროგში, ბერძნების ქუჩა 65-ში მდებარე სახლი ააგეს საუკუნის მეორე ნახევარში.

ცნობილია მისი მფლობელები და მაცხოვრებლები. თავდაპირველად სახლს ფლობდა ვაჭარი ანა ფისტინოი, მისი გარდაცვალების შემდეგ სახლი მისი მემკვიდრეების ხელში გადავიდა. 1870-იან წლებში სახლი იყიდა შტაბს-კაპიტან ს. პეკუნევიჩის ცოლმა, შემდეგ მისგან კი კურსკელმა მეშჩანინმა ვასილი ტიჩინინმა. 1890-იანი წლების ბოლოს სახლი პეტრე ევგრაფოვიჩის ცოლის, ლუდმილა ლუკინას, კუთვნილებაა. მათ ჯვარი დაიწერეს 1891 წლის 27 იანვარს. 6 ოქტომბერს შეეძინათ ნიკოლოზი. შემდეგ გიორგი და 1899 წელს - ვალენტინი. რამდენიმე ხანი პეტრე ევგრაფოვიჩი მსახურობდა ტომსკის ჟანდარმერიის სამმართველოში. 1910 წელს გადადგა სამსახურიდან.

1910 წელს სახლი იყიდა ანტონინა დომიანოვნამ. 1910-იან წლებში სახლი იქირავა ადვოკატის თანაშემწემ, ტაგანროგის საქველმოქმედო საზოგადოების მდივანმა ჰერმან ემანუელის ძე შტეინფინკელმა.

სამოქალაქო ომის პერიოდში შენობა შეიძინა ბრულ გრეპერმა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ კი მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია.

არქიტექტურა
სახლს აქვს ხუთი ფანჯარა ფასადზე. პირველი სართული რუსტირებულია. სახურავი ოთხფერდაა. მეორე სართულის ფანჯრები გაფორმებულია სწორკუთხა სანდრიკებით.
ფატმა ბეთიულ საიან ქაია

ფატმა ბეთიულ საიან ქაია (; დ. 31 იანვარი 1981, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი ინჟინერი, ექიმი და პოლიტიკოსი. 2016 წლის 24 მაისიდან 2018 წლის 10 ივლისამდე, თურქეთის მთავრობაში იკავებდა თურქეთის რესპუბლიკის საოჯახო და სოციალურ პოლიტიკათა მინისტრის თანამდებობას, ამავე დროს იყო სგპ-ს დეპუტატი სტამბოლიდან თურქეთის პარლამენტში. თურქეთის საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ, ბეთიულ საიანის პროფესია დოქტორის ნაცვლად, ინჟინრად არის მითითებული.

ბიოგრაფია და კარიერა
წარმოშობით დენიზლელი ფატმა საიანი დაიბადა 1981 წლის 31 იანვარს სტამბოლში, ჰათიჯე და რამაზან საიანის მესამე შვილად. დაწყებითი განათლების დასრულების შემდეგ, საშუალო განათლება ბეიოღლუს ანატოლიის ლიცეუმში მიიღო. ეროვნულ გამოცდებზე მაღალი ქულა მიიღო და სწავლა სტიპენდიით გააგრძელა, რის შემდეგ, უმაღლესი განათლება წარჩინებულის დიპლომით დაასრულა. გარკვეული დროის განმავლობაში, სტამბოლში პროექტის ინჟინრად მუშაობდა. მაგისტრატურის საფეხური ექიმად ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში დაასრულა, სადაც მკერდის კიბოს იკვლევდა. ამის შემდეგ, სტამბოლის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტიც დაასრულა.

ფატმა საიანი დაოჯახებულია და ჰყავს ორი შვილი. ფლობს ინგლისურსა და გერმანულს. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების სამმართველოს თავმჯდომარის, იომერ ფათიჰ საიანის დაა.

პოლიტიკური კარიერა
2009 წელს, სგპ-ს მეხუთე კოგრესზე, პარტიის სტამბოლის ოფისის მმართველი საბჭოს წევრად აირჩიეს. 2009-2012 წლებში, პარტიის ლიდერისა თურქეთის პრემიერ-მინისტრის რეჯეფ თაიფ ერდოღანის მრჩევლად მუშაობდა.

2012 წლის პარტიის კონგრესზე, თავიდან აირჩიეს პარტიის სტამბოლის ოფისის მმართველი საბჭოს წევრად და გახდა პარტიის მედიასთან ურთიერთობების დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილე.

დეპუტატობა
2015 წლის ივნისის არჩევნებზე, საიანი სტამბოლის მე-3 საარჩევნო ოლქიდან, დეპუტატობის კანდიდატად დასახელდა, თუმცა ამ არჩევნებზე წააგო. მოგვიანებით, როდესაც ამ არჩევნებზე ვერცერთმა პარტიამ ვერ მიიღო ერთპარტიული მთავრობის ჩამოსაყალიბებად საჭირო ხმა და კოალიციური მთავრობაც ვერ შეიქმნა, დაინიშნა ხელახალი არჩევნები. 2015 წლის ნოემბერის არჩევნებზე, საიანი სტამბოლის მე-2 საარჩევნო ოლქიდან, დეპუტატობის კანდიდატად დასახელდა და შევიდა პარლამენტში.

მინისტრის თანამდებობაზე
აჰმეთ დავუთოღლუს გადადგომის შემდეგ, 2016 წლის 24 მაისს ბინალი ილდირიმის მიერ ჩამოყალიბებულ მთავრობაში, საოჯახო და სოციალურ პოლიტიკათა მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. მინისტრობის პერიოდში, შემოიარა დიარბაქირი, ვანი, მარდინი და შირნაქი, სადაც 186,777 ადამიანს შეხვდა და 4,737 ოჯახს დაეხმარა.

2017 წლის 11 მარტს, ნიდერლანდებში დაგეგმილ თურქეთის საკონსტიტუციო რეფერენდუმთან დაკავშირებულ მიტინგზე გამოსვლის მცდელობისას, ჰოლანდიის ძალოვანმა უწყებამ, მას ეს აუკრძალა. საიანს არ დაუშვეს როტერდამში განლაგებულ თურქეთის საკონსულოში შესვლა, რის შედეგად, ორქვეყანას შორის დიპლომატიური კრიზისი წარმოიშვა. ნიდერლანდებმა, ფატმა საიანი პერსონა ნონ გრატად გამოაცხადეს და გერმანიაში გადაიყვანეს. თურქეთმა დაგმო ეს ქმედება და საპასუხოდ ნიდერლანდების შვებულებაში მყოფი ელჩი თურქეთში, არასასურველ პირად გამოაცხადა და თურქეთში დაბრუნება აუკრძალა. აღსანიშნავია, რომ ამ ინციდენტამდე, ნიდერლანდებმა თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრს, მევლუთ ჩავუშოღლუს ქვეყანაში ჩამოსვლა აუკრძალეს.
აიშე სულთანი (აჰმედ I-ის ქალიშვილი)

აიშე სულთანი (; დ. 1605, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1657, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — აჰმედ -ისა და ქიოსემ სულთნის პირველი ქალიშვილი. მისი 3 ძმა იყო ოსმალეთის სულთანი:ოსმან , მურად და სულთან იბრაჰიმი. აიშე ცნობილია 8 პოლიტიკური ქორწინებით. მისი ქმრებიდან ოთხი იმპერიის დიდი ვეზირი იყო.

ბიოგრაფია
აიშე სულთანი დაიბადა 1605 წელს, სტამბოლში, აჰმედ -ისა და მისი ფავორიტი ხარჭის, (მოგვიანებით კანონიერი ცოლის) ქიოსემ სულთნის ოჯახში. 1612 წელს, მშობლებმა 7 წლის ასაკში დააქორწინეს დიდ ვეზირ, ნასუჰ-ფაშაზე, თუმცა 2 წლის შემდეგ ფაშა აჰმედ -მა სიკვდილით დასაჯა. 1615 წელს 10 წლის აიშე გაათხოვეს ბოსნიის ბეგლარბეგ, ქარაქაშ მეჰმედ-ფაშაზე, რომელთანაც ეყოლა 1 ვაჟი.

მუსტაფა -ისა და ოსმან -ის მმართველობის პერიოდში აიშე დედამისთან და უმცროს დებთან ერთად ძველ სასახლეში ცხოვრობდა. 1621 წელს ხოტინის ბრძოლაში დაიღუპა ქარაქაშ მეჰმედ-ფაშა.

2-ჯერ დაქვრივებული აიშე 1627 წელს ქიოსემ სულთანმა მესამედ გაათხოვა, ამჟამად უფრო ხანდაზმულ, მაგრამ ჭკვიან ვეზირ, ჰაფიზ აჰმედ-ფაშაზე. წყვილს 3 შვილი გაუჩნდა. 1632 წელს იანიჩარებმა აიღეს თოფქაფის სასახლე და მოკლეს ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა.

აიშე მეოთხედ, უკვე თავისივე სურვილით და მისი ძმის, მურად -ის ნებით, 1634 წელს დაქორწინდა დიარბაქირის მმართველ, მურთაზა-ფაშაზე. მათი ქორწინება დიდი ზარ-ზეიმით აიღნიშნა იმპერიის დედაქალაქში. თუმცა მალევე 1635 წელს, სეფიანების მიერ ერევანის აღების დროს მურთაზა-ფაშა სასიკვდილოდ დაიჭრა და აიშეც მეოთხედ დაქვრივდა.

ამის შემდეგ აიშე სულთანი მცირე ხნით ქ. კონიაში ცხოვრობდა და 1638 წელს მეხუთედ გათხოვდა ჯელებ აჰმედ-ფაშაზე. 1639 წელს აჰმედ-ფაშა დაინიშნა ალეპოს მმართველად. მათ შეეძინათ 2 ქალიშვილი. 1642 წელს აიშე ფაშას გაშორდა და იმპერიის ახალი სულთნის, იბრაჰიმის ნებართვით იქორწინა ვოინუქ აჰმედ-ფაშაზე. წყვილი უშვილო აღმოჩნდა. მალევე ის დაუპირისპირდა მისი ძმის კანონიერ ცოლს, ჰიუმა შაჰ ჰასეკი სულთანს.

1651 წელს ქიოსემ სულთნის მკვლელობის შემდეგ აიშე გადაემტერა თურჰან ჰატიჯე სულთანს. ის პირადი ინტერესების გამო კიდევ 2-ჯერ გათხოვდა. 1653 წელს ცოლად გაჰყვა იბშირ მუსტაფა-ფაშას, რომელიც გახდა დიდი ვეზირი. 1655 წელს აიშე მერვედ და უკანასკნელად, 50 წლის ასაკში მისთხოვდა ასევე დიდ ვეზირ ერმენი სულეიმან-ფაშას.

აიშე სულთანი გარდაიცვალა 1657 წელს, სტამბოლში. ის მისმა ძმისშვილმა, მეჰმედ -მ დაკრძალა სულთან აჰმედის მეჩეთის მავზოლეუმში.
ფრანკის სახლი

ფრანკის სახლი — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის მეორე ნახევარში, 1857 წელს. როსტოვის ოლქის საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით სახლი განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია ტაგანროგის ქალაქის თავის ოტო პფეილიცერ-ფრანკისთვის.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 38.

ისტორია
ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში ბერძნების ქუჩა 38-ში ააგეს 1857 წელს ქალაქის მეექვსე ხელმძღვანელის ოტო ვილჰელმ პფეილიცერ-ფრანკისათვის. ოტო ვილჰელმ პფეილიცერ-ფრანკი ფრანკონიული წარმოშობის იყო. სწავლობდა პირველ საიმპერატორო საზღვაო კადეტთა კორპუსში, რომელსაც 1794-1797 წლებში ხელმძღვანელობდა მიხეილ კუტუზოვი. 1812 წელს ბოროდინოს ბრძოლის დროს დაიჭრა. გმირობისთვის დააჯილდოეს წმინდა ვლადიმირის 4 ხარისხის ორდენით. ფრანკმა ასევე მონაწილეობა მიიღო რუსეთის არმის საზღვარგარეთულ ლაშქრობებში (ბრიენისა და ლა-როტერეს ბრძოლები). მან ასევე თავი გამოიჩინა „ხალხთა ბრძოლაში“(1813 წ.), სადაც სიმამაცისათვის დაჯილდოვდა წმინდა ანას მეორე ხარისხის ორდენით.

1900-იანი წლების დასაწყისში სახლი ეკუთვნოდა სახალხო მრცეველის ცოლს ანა არაკანცევას. შემდეგ სახლი გადავიდა პროკურორ მიხეილ არაკანცევის მფლობელობაში.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. 1919 წელს ამ სახლში მდებარეობდა სამხრეთ რუსეთის თეთრების არმიის მხედართმთავრის ანტონ დენიკინის ბინა. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სახლი გადააკეთეს და მასში გახსნეს საბავშვო ბაღი „“. ამჟამად ეს ადმინისტრაციული შენობაა.

არქიტექტურა
ტაგანროგში, ბერძნების ქუჩა ნომერ 38-ში მდებარე სახლი არქიტექტურის ძეგლია 1992 წლიდან. შენობას გააჩნია ოთხფერდა სახურავი, ათი ფანჯარა ფასადზე ბერძნების ქუჩიდან და ხუთი - ნეკრასოვის შესახვევის მხრიდან. შენობის ცენტრში ნახევრადწრიული ფრონტონია, ხოლო მის გვერდებზე სამკუთხა ფორმის ფრონტონებია. შენობის ფასადი შელესილია. შეღებილია ნაცრისფრად. მცირე არქიტეტურული დეტალები კი - თეთრად.

შენობის ცენტრში ფანჯრები ნახევარწრიული ღიობითაა, ხოლო ნაპირებში - სწორკუთხა ღიობით.
ხანჟონკოვის სახლი

ხანჟონკოვის სახლი — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის ბოლოს. როსტოვის ოლქის საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით სახლი განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 36.

ისტორია
ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში ბერძნების ქუჩა 38-ში ააშენეს საუკუნის ბოლოს. ცნობილია სახლის ყველა ძველი მფლობელი. მისი პირველი მფლობელი იყო თავადი მიხეილ პავლეს ძე ხანჟონკოვი. ხანჟონკოვები დონში საკმაოდ ცნობილი ადამიანები არიან. ამ გვარის მრავალი წარმომადგენელი დაკავებული იყვნენ სამხედრო საქმიანობით. თითქმის ყველა სამხედრო წოდებას ფლობდნენ: ესაული (კაპიტანი), ასისთავი, პოდპოლკოვნიკი, პოლკოვნიკი, გენერალი. 1895 წლის 14 აპრილს 26 წლის კანცელარიის მუშაკი მიხეილ პავლეს ძე ხანჟოკოვი და 18 წლის, ტაგანროგელი ვაჭრის შვილი, ეკატერინე მიხეილის ასული სოკოლოვა დაქორწინდნენ. 1910-იან წლებში სახლი მიყიდეს კაზაკ ევგენია ხოვანსკაიას. ოქტომბრის რევოლუციიდან მოყოლებული 1925 წლამდე სახლი ეკუთვნოდა ვ. ჩერევკოვს.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად ეს მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლია.

არქიტექტურა
ტაგანროგში, ბერძნების ქუჩა ნომერ 36-ში მდებარე ერთსართულიანი აგურის სახლი ყურადღებას იქცევს დეკორის ასიმეტრიულობით. შენობას გააჩნია ოთხფერდა სახურავი და ხუთი ფანჯარა ფასადზე. სახლში შესასვლელი მის მარცხენა ნაწილშია. სახლის ფასადი გვერდითა კედლებისაგან გასხვავებით შელესილია. შეღებილია ნაცრისფრად, გარკვეული არქიტექტურული ელემენტები კი - თეთრად.
მეზღვია იხვი

მეზღვია იხვი, ასევე გრძელკუდა იხვი — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. თავისი გვარიდან ერთადერთი გადარჩენილი წარმომადგენელია.

მამლებს აქვთ საკმაოდ გრძელი — 10-15 სმ-ის სიგრძის კუდი. მამლის სხეული ძირითადად თეთრია. კისრის უკანა ნაწილი, ფრთების ბოლოები და ზურგი ყავისფერი აქვს. დედალი მთლიანად მუქი ყავისფერია. საშუალო სიგრძე 44-60 სმ-ია, წონა 740 გ, ფრთების შლილი კი 71 სმ-მდე. წყვილდებიან ტუნდრასა და ჭაობებში, ზოგჯერ არქტიკის რეგიონის სანაპიროსა და ტბებში. ბინადრობენ ჩრდილოეთ კანადაში, ალასკაზე, ჩრდილოეთ ევროპასა და რუსეთში. ბუდეს აკეთებენ ზღვასთან ახლოს, ძირითადად მცენარეებით. ზამთარში გრძელკუდა იხვები მიგრირებენ დიდი ტბების, ბალტიის და შავი ზღვისკენ. იკვებებიან მოლუსკებით, კიბოსნაირებით და წვრილი თევზებით. შეუძლიათ 60 მ-ის სიღრმეზე ყვინთვა.
ბიზანტიურ-არაბული ომები (780-1180)

ბიზანტიურ-არაბული ომები — სამხედრო კონფლიქტი ერთის მხრივ, ბიზანტიასა და მის მოკავშირეებს და მეორეს მხრივ, აბასიანებსა და ფატიმიანებს შორის. მიმდინარეობდა აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონში 780-1180 წლებში. ხანგრძლივი და მერყევი სასაზღვრო ომების შემდეგ, საუკუნის ბოლოსა და საუკუნის დასაწყისში ბიზანტიელთა მნიშვნელოვანმა გამარჯვებებმა, სამ იმპერატორს, კერძოდ ნიკიფორე -ს, იოანე ციმისკეს და ბასილი ბულგართმმუსვრელს საშუალება მისცა დაებრუნებინა საუკუნეში არაბთა მიერ წართმეული ტერიტორიები.

სირიის დიდი ნაწილი

ამის მიუხედავად არაბები მაინც დარჩნენ ბიზანტიელების მთავარ მოწინააღმდეგედ და დაახლოებით 970 წლისთვის ფატიმიანებმა შეძლეს კვლავ აღზევება. ბიზანტიამ დაიკავა პალესტინის დიდი ტერიტორია, მაგრამ ვერ აიღო ქალაქი იერუსალიმი. ბიზანტიელთა მცდელობებს, რათა შეეჩერებინათ არაბთა მიერ სიცილიის ნელი, მაგრამ წარმატებული დაპყრობა შედეგი არ გამოუღია. სირიამ, როგორც ბიზანტიის პროვინციამ საბოლოოდ შეწყვიტა არსებობა 1084 წელს, როდესაც თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს ანტიოქია. ქალაქი ჯვაროსნებმა 1097 წელს იაღეს.
ჩერნოიაროვის სახლი

ჩერნოიაროვის სახლი — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია საუკუნის მეორე ნახევარში. როსტოვის ოლქის საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით სახლი განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 30.

ისტორია
ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში ბერძნების ქუჩა 30-ში ააშენეს საუკუნის მეორე ნახევარში. - საუკუნეების მიჯნაზე, დაწყებული ამ სახლიდან სასახლის შესახვევამდე ბერძნების ქუჩის მარჯვენა მხარეს დაიწყო კაპიტალური განაშენიანება.

ცნობილია სახლის მფლობელები და მაცხოვრებლები. ჩერნოიაროვის სახლი ოქტომბრის რევოლუციამდე იყო თავადის ცოლის ოლღა ჩერნოიაროვის კუთვნილება. მისი ქმარი ალექსი თევდორეს ძე, გადამდგარი გენერალ-მაიორი გარდაიცვალა 1910 წლის 20 მაისს, 80 წლის ასაკში ნაწლავის ანთებისაგან.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად სახლი გათავისუფლებულია მაცხოვრებლებისაგან და იყიდება.

არქიტექტურა
ბერძნების ქუჩა ნომერ 30-ში მდებარე სახლს ფასადზე აქვს ხუთი ფანჯარა. სახლი აგურისგანაა ნაგები და აქვს ასიმეტრიული კონსტრუქცია. აქვს ორფერდა სახურავი. გვერდით კედელზე აქვს ფანჯარა. შენობის ცოკოლი შეღებილია მუქ ყავისფრად, პირველი სართული ღია ყავისფრად. გარკვეული არქიტექტურული ელემენტები კი შეღებილია თეთრად. სამ მარჯვენა ფანჯარას აქვს პილასტრები და სწორკუთხა სანდრიკები.

მთავარ შესასვლელზე ასევე დამონტაჟებულია სანდრიკები. ეზოში შესასვლელი მეტალის ჭიშკრით, ფასადის მარცხენა მხარესაა.
ჩარლტონ ჰესტონი

ჩარლტონ ჰესტონი (, დაბადების სახელი ჯონ ჩარლზ კარტერი, ;დ. 4 ოქტომბერი, 1923 — გ. 5 აპრილი, 2008) — ამერიკელი მსახიობი და პოლიტიკური აქტივისტი, აკადემიის ჯილდოს ლაურეატი.

ჯონ ჩარლზ კარტერი დაიბადა ლილისა და რასელ უიტფორდ კარტერის ოჯახში, ქალაქ ევანსტონში, ილინოისის შტატში.

ჩარლტონის კარიერამ 60 წელს გასტანა და მიღებული აქვს მონაწილეობა ასამდე ფილმში. ის შვდიგზის იქნა არჩეული კინომსახიობთა გილდიის პრეზიდენტად და დიდი ხნის განმავლობაში მსახურობდა ამერიკის კინოინსტიტუტის თავმჯდომარედ. მას მონაწილეობა მიღებული აქვს ისეთ განთქმულ ფილმებში როგორებიც არის ბენ-ჰური, მაიმუნების პლანეტა, ბოროტების ბეჭედი, 10 მცნება და სხვა.

1960 წლის 8 თებერვალს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში გაიხსნა ჰესტონის ვარსკვლავი. იგი გარდაიცვალა 2008 წლის 5 აპრილს, 84 წლის ასაკში პნევმონიის შედეგად.

ფილმოგრაფია
ალიაბადის განძი

ალიაბადის განძი — 1988 წელს ისტორიული კახეთის სამეფოს ეკონომიკური ცენტრის, ზაგემის ნაქალაქარის სიახლოვეს აღმოჩენილი თიხის ქოთანი, რომელსაც ზემოდან სპილენძის თეფში ჰქონდა დაფარებული. ქოთანში მოთავსებული იყო 1921 ვერცხლის მონეტა და ზოდი. აღნიშნული მონეტების უმეტესობა მოჭრილია შემახას ზარაფხანაში ამავე პერიოდის შირვანშაჰების მიერ. გარდა ამისა, აქვეა წარმოდგენილი რამდენიმე სეფიანური მონეტაც.

ამჟამად ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

წყარო
საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში დაცულლი ექსპონატზე მინაწერი.
ტაგანროგის ცენტრალური პლაჟი

ტაგანროგის ცენტრალური პლაჟი — ყველაზე ძველი პლაჟი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. პლაჟი გაიხსნა 1934 წელს. პლაჟი მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ, ძველ ნაწილში.

ისტორია
ტაგანროგის ცენტრალური პარკის მშენებლობა მიმდიონარეობდა 1920-იანი წლების ბოლოს და 1930-იანი წლების დასაწყისში. მისი საზეიმო ოფიციალური გახსნა გაიმართა 1934 წლის 25 მაისს. პლაჟი მდებარეობს კომპანია „“-ის დაქვემდებარებაში და მის ტერიტორიაზე შესვლა ფასიანი არის. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ აქტიურად დაიწყო მუშაობა ქალაქის ცენტრალური პლაჟის კეთილმოწყობისათვის. 1962 წელს შესრულდა მთელი რიგი ღონისძიებები. სანაპირო კლდის ქვეშ აშენდა საყრდენი კედელი, რომლის სიგრძეც შეადგენდა 360 მეტრს, ხოლო სიმაღლე — 2,5 მეტრს. მოეწყო ტერასები, რომელთა სიგანეც იყო 10 მეტრი. ტერასები უნდა გამოეყენებინათ სოლარიუმისთვის, უნდა დაარსებულიყო სამედიცინო პუნქტი, ბუფეტი და შემნახველი საკანი. გაიზარდა დამონტაჟებული ტენტების, გრძელი სკამებისა და ქოლგების რაოდენობა. მოხდა პლაჟის მიმდებარე ტერიტორიის გამწვანება. 1980-იან წლებში მოეწყო ავტოსადგომი. მუშაობა დაიწყო სავაჭრო პავილიონმა და გაზიანი წყლის ავტომატურმა დანადგარებმა. პლაჟზე ფუნქციონირება დაიწყო საბავშვო ქალაქმა, გასაქირავებელმა პუნქტმა და სპორტულმა მოედანმა.

2014 წელს პლაჟი სერიოზულად დაზარალდა შტორმის შედეგად. 2015 წლის ივლისში როსტოვის გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებელმა ვასილი გოლუბევმა გასცა ბრძანება მისი კეთილმოწყობისათვის. ცენტრალური პლაჟი 2015 წელს გამოცხადდა ავარიულად და სახიფათო ზონად. გაუკეთდა შემოღობვა და დააყენეს საინფორმაციო დაფები მთელს ტერიტორიაზე. 2016 წლის მონაცემებით ცენტრალური პლაჟი იმყოფება კეთილმოწყობის სამსახურის ბალანსზე და მისი კეთილმოწყობისათვის ჯერ კიდევ არ არის ბიუჯეტიდან გამოყოფილი თანხა.
პავლე ტაგანროგელის ეგვტერი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = როსტოვის ოლქი
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1905
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 47.206831
| გრძედი =38.904086
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
პავლე ტაგანროგელის ეგვტერი — საკულტო ნაგებობა ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ეგვტერი პირველად აღიმართა 1905 წელს პავლე პავლეს ძე სტოჟკოვის დაკრძალვის ადგილზე. ეგვტერი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს. კონფესია - მართლმადიდებლობა.

მისამართი: ტაგანროგი, ბანაკის შესახვევი № 2.

ისტორია
ტაგანროგის ძველ სასაფლაოზე არის ადგილი, სადაც დაკრძალულია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი პავლე პავლეს ძე სტოჟკოვი, რომელიც ცნობილია პავლე ტაგანროგელის სახელით. მისი დაკრძალვა გაიმართა 1879 წლის მარტში, მისი დაკრძალვის ადგილი შემოღობილია. მისი საფლავის დაცვისა და შენახვისათვის 1905 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება საფლავზე აეშენებინათ ხის ეგვტერი. მისი სამშენებლო ზომები იყო 7 10 მ. ეგვტერს ჰქონდა 2 შესასვლელი და 7 ფანჯარა. ოვალურ სახურავზე განთავსებული იყო ჯვარი. ხის ეგვტერი დაიწვა 1912 წლის 12 ივლისს.

მორჩილი მარია ველიჩკო ცდილობდა აეშენებინა ქვის ეგვტერი, რაზეც თანხმობა მიიღო 1913 წელს. ეგვტერი ააგეს და მისი კურთხევა მოხდა 1914 წლის 29 ივნისს. ეკლესიას ჰქონდა ხუთი გუმბათი. ეგვტერის შიგნით განთავსებული იყო მარმარილოს კანკელი, რომელიც გაფორმებული იყო ბერძნულ-ბიზანტიურ სტილში. ეგვტერის მშენებლობა დაჯდა 20 000 რუბლი. თანხა შეაგროვეს საქველმოქმედო შემოწირულობებით. საბჭოთა ხელისუფელბის პერიოდში, 1925 წელს ეგვტერი დაანგრიეს. მისი აღდგენა მოხდა 1995 წელს კვლავ საქველმოქმედო შემოწირულობების დახმარებით. ამჟამად ეგვტერი დაგეგმარებით სწორკუთხაა შენობაა, რომელსაც აქვს კარვისებური გუმბათი.
კრასნოდონეცკაიის ეკატერინეს ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = როსტოვის ოლქი
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი = ოფიციალური საიტი
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1877-1879
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 48.025128
| გრძედი =40.907903
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
კრასნოდონეცკაიის ეკატერინეს ეკლესია — მართლმადიდებლური ტაძარი სტანიცა კრასნოდონეცკაიაში, ბელოკალიტვინის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. აგებულია 1879 წელს და მიეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.

ისტორია
სტანიცა ეკატერინსკაია (ამჟამად კრასნოდონეცკაია) დაარსდა 1775 წელს ეკატერინე -ის ბრძანების მიხედვით. სტანიცის დამაარსებელი იყო თავადი გრიგორ პოტიომკინი. სტანიცა დააარსეს დონის დაბალ ნაპირზე. ადგილმდებარეობა შემთხვევით შეარჩიეს და რადგან წყალდიდობის დროს წყლით იტბორებოდა ადგილი, მოგვიანებით გადაიტანეს ქვემო დინებაში, სადაც ააშენეს წმინდა ეკატერინეს ხის ეკლესია. სპეციალურად წმინდა ეკატერინეს ეკლესიისთვის დაიწერა დიდმოწამე ეკატერინეს ხატი. 1835 წელს სტანიცა გადაიტანეს მაღლობზე, 1840 წელს გადაიტანეს ეკლესიაც, რომელიც დადგეს ქვის ფუნდამენტზე. 1877 წელს ეკლესია მთლიანად დაიწვა, 1879 წელს ააგეს სრულიად ახალი ორი საკურთხევლით: სამხრეთისა იესო ქრისტეს ამაღლების, ხოლო ჩრდილოეთისა დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე. ეკლესია ხისგან იყო აგებული.

1886 წელს ეკლესიასთან ააშენეს სამრევლო სკოლა.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ სტანიცას უწოდეს კრასნოდონეცკაია.

1930-1940 წლებში ეკლესია დახურული იყო. ეკლესია გამოიყენებოდა როგორც ხორბლის საცავი. ოკუპაციამდე ადგილობრივმა ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ეკლესიის აფეთქება, რათა გერმანელებს ხორბალი არ გამოეყენებინათ, მაგრამ ადგილობრივმა მოსახლეობამ ხრობალი სახლებში გაზიდა და ეკლესია აფეთქებას გადაარჩინა. საომარო მოწქმედებების დროს ეკლესია არ დაზიანებულა. გერმანელთა ოკუპაციის დროს ეკლესია გაიხსნა ღვთისმსახურებისთვის. ომის შემდეგ ეკლესია კვლავ დაიხურა. ასე გაგრძელდა 1980-იან წლებამდე. 1985 წელს გადაეცა მრევლს და მოქმედია დღევანდელ დღემდე.

კრასნოდონეცკაიის ეკატერინეს ეკლესია არის ხის ორი ეკლესიიდან ერთ-ერთი ჩრდილოეთის დონეცის აუზში, რომელიც არის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.