აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო

აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო — პასუხისმგებელია ქვეყანაში საქმიანობის რეგულირებაზე, რომელიც ეხება ეკოლოგიას, გარემოს დაცვას და აზერბაიჯანის ბუნებრივი რესურსების გამოყენებას. სამინისტროს ხელმძღვანელობს მუხტარ ბაბაევი.

ისტორია
აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო დაარსდა 2001 წლის 23 მაისს, პრეზიდენტ ჰეიდარ ალიევის  ბრძანებულებით. სამინისტროს ამჟამინდელი საქმიანობა ხორციელდებოდა რამდენიმე სახელმწიფო უწყების მიერ, მაგალითად, ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების გამოყენების სახელმწიფო სამეთვალყურეო კომიტეტის, გეოლოგიისა და მინერალების რესურსების სახელმწიფო კომიტეტის, სახელმწიფო თევზის ინდუსტრიის და ჰიდრომეტეოროლოგიის სახელმწიფო კომიტეტის მიერ და მათი დებულებები დეცენტრალიზებულ იქნა. განკარგულებამ გააუქმა ყველა ეს ინსტიტუტი და მათი საქმიანობის ცენტრალიზებული სახელმწიფო რეგულირება მოახდინა. ისინი ახალმა სამინისტრო ჩაანაცვლა.

ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს დაარსების დღიდან ერთ – ერთი პრიორიტეტი იყო განათლება და საზოგადოების ინფორმირებულობა გარემოს დაცვის სფეროში, როგორც მისი მრავალმხრივი საქმიანობის ნაწილი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში გარემოსდაცვითი განათლების უზრუნველსაყოფად შეიქმნა ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროში გარემოსდაცვითი ადვოკატირების განყოფილება.

სტრუქტურა
სამინისტროს ხელმძღვანელობს მინისტრი, რომელსაც ჰყავს სამი  მოადგილე. სამინისტროს ძირითადი ფუნქციებია ბუნებრივი რესურსების შესახებ ინფორმაციის ბაზის გაძლიერება, ნოუ-ჰაუ, რესურსების გამოყენება და დაცვა, გარემოს დაცვა, რესურსების ბიოლოგიური მრავალფეროვნების დაცვა, შიდა წყლებში და კასპიის ზღვის აზერბაიჯანული ნაწილის ბიოლოგიური რესურსების გამოყენების რეგულირება, მათი დაცვა; ქვეყნის გეოლოგიის მონაცემთა ბაზის შექმნა, წიაღის დაცვა, ნორმატიული აქტების მომზადება ტყეების გამოყენების, გაფართოების, შექმნასა და დაცვაზე და ა.შ. სამინისტრო ასევე ავრცელებს ინფორმაციას აზერბაიჯანის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული გარემოსდაცვითი ვითარების შესახებ, მაგალითად, აზერბაიჯანის ფიზულის რეგიონში ტყის განადგურების შესახებ.

საქმიანობა
2017 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო მუშაობდა გარემოს დაცვის სფეროში, ასევე საერთაშორისო თანამშრომლობის სფეროში. გარემოსდაცვითი პრობლემები უნივერსალური ამოცანაა, გარემოს დაცვის სფეროში სხვა ქვეყნებთან და ორგანიზაციებთან ხელშეკრულებების გაფორმებას და საერთაშორისო კონვენციებთან შეერთებას დიდი მნიშვნელობა აქვს ამ სფეროში. 2017 წლის 20 ივნისს, ბაქოში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, „აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და ლატვიის რესპუბლიკას შორის ეკონომიკური, სამეცნიერო, ტექნიკური და კულტურული თანამშრომლობის მთავრობათაშორისი კომისიის ახალი შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ“, სამეცნიერო და ტექნიკური სამთავრობათაშორისი კომისიის მე-7 სხდომა გაიმართა. განხილულ იქნა  კულტურული თანამშრომლობის საკითხები ტრანსპორტის, კომუნიკაციების, ენერგეტიკის, სოფლის მეურნეობის, ტურიზმისა და ეკონომიკის, სავაჭრო და ინვესტიციების სფეროში და სხვა სფეროებში.

2017 წლის 14-16 ნოემბერს, ბაქოს საგამოფენო ცენტრში გაიმართა მე-8 საერთაშორისო გამოფება 2017, ბაქოს საგამოფენო ცენტრში. ღონისძიებას ესწრებოდნენ სამთავრობო უწყებები, აზერბაიჯანის, გერმანიის, ბრიტანეთის, ისრაელისა და სხვა ქვეყნების მონაწილეობით. გამოფენის ფარგლებში გაიმართა კონფერენცია „ფუნქციონალური ეკოლოგია და გარემო“. გარემოს დაცვის სფეროში მიღწეული პროგრესი ასევე ასახულია არაერთი საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ მომზადებულ მოხსენებებში. რეგულარულად წარედგინება ყველა გარემოსდაცვითი კონვენცია, რომლებშიც გაერთიანებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკა, და მიიღება შესაბამისი ზომები ამ კონვენციიდან გამომდინარე ვალდებულებების შესასრულებლად.

2017 წლის 24 აპრილს გაეროს ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციასთან თანამშრომლობის ფარგლებში ჩატარდა რეგიონალური სემინარი გარემოსდაცვითი და ბიოლოგიური მნიშვნელობის მქონე საზღვაო ტერიტორიებზე, მათ შორისაა შავი ზღვის დაბინძურების კონტროლის კომისიის სამდივნო და კასპიის ზღვის საზღვაო გარემოს დაცვის ჩარჩო კონვენციის სამდივნო. სემინარს ესწრებოდნენ ბულგარეთის, საქართველოს, ირანის, ყაზახეთის რესპუბლიკის, რუმინეთის, თურქეთის, თურქმენეთისა და უკრაინის წარმომადგენლები, და რუსეთის ფედერაციის, ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციები, შესაბამისი სამთავრობო უწყებები და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები.

2017 წლის 1-23 ნოემბერს გაიმართა კომისიის პირველი საკოორდინაციო მთავრობათაშორისი სხდომა კასპიის ზღვის ბიოლოგიური რესურსების კონსერვაციის, რაციონალური გამოყენებისა და მართვის შესახებ, კასპიის ხუთ ქვეყანას - აზერბაიჯანის რესპუბლიკას, ირანის ისლამურ რესპუბლიკას, ყაზახეთის რესპუბლიკას, რუსეთის ფედერაციასა და თურქმენეთს შორის. ამ მოვლენის შედეგად, ოქმების ორიგინალი, რომელსაც ხელს აწერენ კომისიის წარმომადგენლები კასპიის საავტომობილო სახელმწიფოებზე რუსულ და სპარსულ ენებზე, წარდგენილ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროში შეთანხმების მე-10 მუხლის შესაბამისი პუნქტის შესაბამისად.

2017 წელს მომზადდა ორმხრივი გარემოსდაცვითი დოკუმენტები უამრავ ქვეყანასთან, მათ შორის ესტონეთთან, კატართან, საფრანგეთთან, ისრაელთან, შვედეთთან, ჩრდილოეთ მაკედონიასთან, მოლდოვასთან, ეგვიპტესთან, არაბეთის რესპუბლიკასთან, ლიეტუვასთან, სლოვაკეთსა და თურქმენეთთან. ამავე წელს ხელი მოეწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და კატარის მთავრობას შორის ველური ბუნების დაცვისა და მისი გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ბუნებრივი გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ.

ორმხრივი თანამშრომლობა გარემოს დაცვის სფეროში
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობას შორის გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (1997 წლის 18 თებერვალი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და კანადის საჯარო ადმინისტრირების ინსტიტუტს შორის 2002-2005 წლებში მწვანე გაზების დაბინძურების შემცირების სასწავლო გეგმის შესახებ (2003 წლის 4 აპრილი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და ეუთოს ბაქოს ოფისს შორის თანამშრომლობის შესახებ (გარემოსდაცვითი სფეროში საზოგადოებრივი ინფორმაციის ცენტრის შექმნა) (2003 წლის 4 სექტემბერი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და დანიის სამეფოს მთავრობას შორის კლიმატის ცვლილების შესახებ იუნიორთა ასოციაციის ჩარჩო კონვენციის კიოტოს ოქმის განხორციელების შესახებ (2004 წლის 8 დეკემბერი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და თურქეთის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (2004 წლის 9 ივლისი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და უზბეკეთის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტთან ჰიდრომეტეოროლოგიის მთავარ დეპარტამენტს შორის სამეცნიერო და ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ (2004 წლის 19 ივლისი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და ირანის ისლამური რესპუბლიკის გარემოს დაცვის სააგენტოს შორის თანამშრომლობის შესახებ (2004 წლის 5 აგვისტო)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირს გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (2004 წლის 13 ოქტომბერი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და ) შორის სამხრეთ კავკასიაში ეკოლოგიური გარემოს დაცვის ფარგლებში თანამშრომლობის შესახებ (2004 წლის 25 ოქტომბერი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და მსოფლიო ფონდს შორის გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (2004 წლის 13 ნოემბერი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და მოლდოვას რესპუბლიკის მთავრობას შორის გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (2007 წლის 22 თებერვალი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და კორეის სარეზერვო კორპორაციასა და მინერალური რესურსების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტს შორის მინერალების ექსპლუატაციის სფეროში თანამშრომლობისათვის (2007 წლის 24 აპრილი)
ოქმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და არაბეთის რესპუბლიკის ეგვიპტის მინერალური რესურსების დეპარტამენტს შორის ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ (2007 წლის 7 მაისი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და უკრაინის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (2007 წლის 5 სექტემბერი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და გერმანიის გარემოს, ბუნების დაცვისა და ბირთვული უსაფრთხოების ფედერალურ სამინისტროს შორის სუფთა მექანიზმის პროექტების განხორციელებაში თანამშრომლობის შესახებ (2007 წლის 4 ოქტომბერი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და უზბეკეთის რესპუბლიკის გარემოს დაცვის სახელმწიფო კომიტეტს შორის გარემოს დაცვის სფეროში (2008 წლის 11 სექტემბერი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და გაეროს განვითარების პროგრამას შორის ათასწლეულის განვითარების ნახშირბადის საფუძველზე (2009 წლის 7 აპრილი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და ლატვიის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გარემოს დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (2007 წლის 25 ივნისი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტექნიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციას შორის ბუნებრივი რესურსების მდგრადი გამოყენების სფეროში (2009 წლის 17 ივლისი)
ურთიერთგაგების მემორანდუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და კორეის გარემოსა და გარემოსდაცვითი ტექნოლოგიების ინსტიტუტს შორის, ბუნებრივი რესურსების მართვისთვის სამაგისტრო გეგმის მომზადებაში თანამშრომლობის შესახებ (2009 წლის 16 სექტემბერი)
შეთანხმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და რუმინეთის გარემოს დაცვის სამინისტროს შორის გარემოს დაცვის სფეროში) (2009 წლის 28 სექტემბერი)