iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარიო მინიტი

მარიო მინიტი (დ. 8 დეკემბერი, 1577 — გ. 22 ნოემბერი, 1640) — იტალიელი მხატვარი, მოღვაწეობდა სიცილიაში 1606 წლის შემდეგ.

დაიბადა სირაკუზაში, სიცილიაში, რომში 1593 წელს ჩავიდა, სადაც ბაროკოს მხატვრის მიქელანჯელო მერისი და კარავაჯოს მეგობარი, კოლაბორაციონისტი და მოდელი გახდა (1571-1610). მისი პოპულარობა დღეს ძირითადად გამოიხატება მის იდენტიფიკაციაში, ან შემოთავაზებულ იდენტიფიკაციაში, როგორც კარავაჯოს ადრეული ნამუშევრების მოდელი, როგორებიცაა „ბიჭი ხილის კალათით“, „მკითხავი“, „მუსიკოსები“, „ბიჭი ხვლიკის ნაკბენით“ (სავარაუდო), „ბახუსი“, „მებარბითე“, „წმინდა მათეს ძახილი“ და „წმინდა მათეს წამება“.

იგი, როგორც მოდელი, აღარ ჩანს 1600 წლიდან, როდესაც გადმოცემის მიხედვით იგი დაქორწინდა, მაგრამ შესაძლოა კარავაჯოსთან და რამდენიმე სხვა ადამიანთან ერთად 1606 წელს მოხვდა ქუჩის ჩხუბში, რამაც რანუჩიო ტომასონის სიკვდილი გამოიწვია კარავაჯოს ხელებში — მისი ბიოგრაფი აღნიშნავს, რომ იგი სილიციაში დაედევნა მკვლელს, სადაც ან პატიება ითხოვა (რომელიც საბოლოოდ მიენიჭა), ამის შემდეგ ცნობილია, რომ მან შეიფარა კარავაჯო სანამ სიცილაში რჩებოდა 1608-1609 წლებში, როდესაც მისთვის მნიშვნელოვან შეკვეთას — „წმინდა ლუსის დაკრძალვას“ ღებულობდა. სიცილიაში მან დააარსა წარმატებული სახელოსნო, სადაც აწარმოებდა რელიგურ შეკვეთებს. საბოლოოდ, იგი პატივსაცემი ადგილობრივი ბიზნესმენი გახდა მისი ნამუშევრების ბუნების გამო, სადაც ნახატები ერთობლივი ძალისხმევით იყო წარმოებული მოსწავლეებისა და თანაშემწეების დახმარებით. ხშირად რთულია იმის განსაზღვრა, თუ კონკრეტულად რომელი ნამუშევარი, ან ნამუშევრის ნაწილია, მინიტის საკუთარი ხელითაა შესრულებული. ნათელია, რომ სიცილაში იგი იმ გაკვეთილებს ატარებდა, რომლებსაც კარავაჯოსგან სწვლობდა, კერძოდ, დრამატული შუქ-ჩრდილების გამოყენება და ინტენსიური სცენების გამოხატვით, მაგრამ მისი ნამუშევრები (ან მისი სახელოსნოს ნამუშევრები) გაკრიტიკებული იყო  „უსასრულოდ რეციკლირებული მოტივებისა“ და „მლიქვნელური რელიგიური სიუეტების“ გამო. მიუხედავად ამისა, მას დიდი სიმპათია აქვს დამსახურებული სიცილიაში და შესაძლებელია ვისაუბროთ „მინიტის სკოლაზე“ ამ კუნძულის ხელოვნების ისტორიაში.
ხელოვნების მიმდინარეობა

ხელოვნების მიმდინარეობა — ტენდენცია, ან ხელოვნების სტილი კონკრეტული საერთო ფილოსოფიით ან მიზნით, რომელსაც მიჰყვებოდა ხელოვანების ჯგუფი გარკვეულ დროის პერიოდში (როგორც წესი რამდენიმე თვის, წლის ან ათეული წლის განმავლობაში) ან, მინიმუმ, მიმდინარეობის უმაღლესი საფეხური გრძელდება რამდენიმე წლის განმავლობაში. ხელოვნების მიმდინარეობები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო თანამედროვე ხელოვნებაში, როდესაც ყოველი მომდევნო მიმდინარეობა ახალ ავანგარდად იყო მიჩნეული.

კონცეფცია
მოდერნიზმთან დაკავშირებული თეორიებისა და პოსტმოდერნიზმის კონცეფციის მიხედვით, ხელოვნების მიმდინარეობები, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია თანამედროვე ხელოვნების შესაბამისი პერიოდისთვის. მიჩნეულია, რომ დროის პერიოდი სახელად „თანამედროვე ხელოვნება“ დაახლოებით საუკუნის შუა წლებში შეიცვალა და მის შემდეგ შექმნილ ხელოვნებას ეწოდება თანამედროვე ხელოვნების ნიმუში. პოსტმოდერნიზმი ვეიზუალურ ხელოვნებაში იწყება, გვიანი მოდერნიზმის პარალელურად ფუნქციონირებს და ეხება შემდეგ პერიოდს, რომელსაც თანამედროვე ხელოვნებას უწოდებენ. პოსტმოდერნული პერიოდში დაიწყო დროს გვიანი მოდერნიზმის პერიოდში (რომელიც მოდერნიზმის გაგრძელებაა). ზოგიერთი თეორეტიკოსის თანახმად პოსტმოდერნიზმი დასრულდა საუკუნეში. პერიოდში შესაბამისი „თანამედროვე ხელოვნების“ დროს თითოეული მიმდინარეობა ხშირად ახალ ავანტგარდად განიხილებოდა.

ასევე „თანამედროვე ხელოვნების“ პერიოდში თითოეული მოძრაობა ჩანდა, როგორც გარკვეულწილად გრანდიოზული გააზრება იმისა, რაც მასზე ადრე მოდიოდა ვიზუალურ ხელოვნებასთან დაკავშირებით. საზოგადოდ, ხშირი იყო, რომ ვიზუალურ სტილს დაეკავშირებინა ნამუშევარი და მხატვრები, რომლებიც მიმდინარეობაში შედიოდნენ. მიმდინარეობის სიტყვიერი გამოხატვა და ახსნა თვითონ მხატვრებისგანაა მოსული, ზოგჯერ ხელოვნების მანიფესტის სახით, ზოგჯერ ხელოვნების კრიტიკოსებსა და სხვებისგან, ვისაც შეუძლია ახსნან თავიანთი გაგება და მნიშვნელობა ახალი ხელოვნების მიმართ.

ვიზუალურ ხელოვნებაში ბევრი მხატვარი, თეორეტიკოსი, ხელოვნების კრიტიკოსი, კოლექციონერი, ხელოვნების დილერი და სხვა ვინც ყურადღებიანია მოდერნიზმისა და თანამედროვე ხელოვნების უწყვეტი გაგრძელების მიმართ, იზიარებს და გამოჩენიდანვე მიესალმება ახალ ხელოვნების ფილოსოფიებს. პოსტმოდერნისტი თეორეტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ხელოვნების მიმდინარეობების იდეა აღარაა ისეთივე მოქმედი, ან აღარაა ისეთივე შესამჩნევი, როგორიც ხელოვნების მიმდინარეობების ცნება პოსტმოდერნული ეპოქის დროს იყო. თუმცა, არსობობენ თეორიტიკოსები, რომლებიც ეჭვობენ იმაზე, თუ რეალურად არსებობდა თუ არა ასეთი ეპოქა; თუ იყო მხოლოდ გამავალი ახირებულობა.

ტერმინი ეხება ტენდენციებს ვიზუალურ ხელოვნებაში, იდეებს და არქიტექტურასა და ზოგჯერ ლიტერატურაში. მუსიკაში უფრო ხშირია მიმდინარეობის მაგივრად ჟანრებსა და სტილზე საუბარი. გავრცელებული საუბარი ჟანრისა და სტილის ნაცვლად. ასევე იხილეთ კულტურული მიმდინარეობა, ტერმინი უფრო ვრცელი მნიშვნელობისა და მასზე ნიუანსებისთვის.

 და საუკუნის ხელოვნების მიმდინარეობები
 საუკუნე
 საუკუნე
1900–1921
1920–1945
ისტორიანი (ჟურნალი)

ისტორიანი — ყოველთვიური, ისტორიულ-შემეცნებითი ჟურნალი. გამოდის 2011 წლიდან. ისტორიანი არის ჰოლდინგ „კვირის პლიტრისა“ და ჯაბა სამუშიას (მთაავარი რედაქტორი) ერთობლივი პროექტი, რომლის ძირითადი მიზანია ისტორიის პოპულარიზაცია. ჟურნალის თემატიკაა: ცნობილი ისტორიული მოვლენების უცნობი ფაქტების გაშუქება, სტატიები ძველი და ახალი ისტორიის დეტალებზე, სიახლეები და აღმოჩენები საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ.
ჟურნალში იბეჭდება როგორც ცნობილ მეცნიერთა, ისე ახალგაზრდა მკვლევართა ნაშრომები. ჟურნალი გათვლილია სხვადასხვა სამიზნე აუდიტორიაზე. ვრცელდება მთელი საქართველოს მასშტაბით და გამოდის თვეში ერთხელ.

ჟურნალმა გამომცემლობა „პალიტრა “-თან ერთად განახორციელა შემდეგი პროექტები: საისტორიო რომანების გამოცემა, „საქართველოს ილუსტრირებული ისტორია“, ქართველი მეფეები და სხვა.
ვახტანგ ქარსელაძე

ვახტანგ ილიას ძე ქარსელაძე (დ. 21 იანვარი, 1919 — გ. 15 სექტემბერი, 1966) — ქართველი მოჭადრაკე, მწვრთნელი, საქართველოში ქალთა საჭადრაკო სკოლის მესაძირკვლე. სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი (1956), საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1957), საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი (1968).

ვახტანგ ქარსელაძე იყო პიონერთა და მოსწავლეთა რესპუბლიკის სასახლის ჭადრაკის კაბინეტის მასწავლებელი 1947-1966 წლებში. ქარსელაძის მოწაფეები იყვნენ ნონა გაფრინდაშვილი, ნანა ალექსანდრია, ელისო კაკაბაძე, მანანა ტოგონიძე, რომან ჯინჯიხაშვილი, თამაზ გიორგაძე, იური ჩიქოვანი, დავით ჯანოევი, ალექსანდრე ბოკუჩავა და სხვა.
ნაპოლეონ ქარქაშაძე

ნაპოლეონ ირაკლის ძე ქარქაშაძე (დ. 15 მაისი, 1935, სასირეთი, კასპის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი აგროეკონომისტი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერების აკადემიის ნამდვილი წევრი (1992), რუსეთის სოფლის მეურნეობის მეცნიერების აკადემიის აკადემიკოსი (1997), იუნესკოს მეცნიერთა საერთაშორისო აკადემიის (აშშ, კალიფორნია) ნამდვილი წევრი (1996). უმაღლესი სკოლის მეცნიერთა საერთაშორისო აკადემიის აკადემიკოსი (1995), ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1983), პროფესორი (1984).

ნაპოლეონ ქარქაშაძემ დაამთავრა საქართველოს სასწავლო-სამსახური ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი (1959). 1964 წლიდან ეწევა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას: 1975-1990 წლებში იყო საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის რექტორი (სოხუმი). 1984 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენითა (1985) და ღირსების ორდენით (1995).
ეკა ღაზაძე

ეკა ღაზაძე (დ. 13 თებერვალი, 1979) — ქართველი ფინანსისტი, საქართველოს გენერალური აუდიტორის მოადგილე 2017 წლის ოქტომბრიდან 2022 წლის ნოემბრამდე.

განათლება
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი (2001–2003).
მაგისტრი ინვესტიციების მართვაში (ბრიტიშ პეტროლიუმის და ჩუვენინგის სტიპენდიატი) კაასის ბიზნეს სკოლა, ლონდონის სითის უნივერსიტეტი (2007–2006) საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების მაგისტრი.

სამუშაო გამოცდილება
საქართველოს საფონდო ბირჟის ფინანსური და საოპერაციო დირექტორი (2017); პროექტის საინვესტიციო ექსპერტი (2016); თბილისის აბრეშუმის გზის ფორუმი პროექტის კოორდინატორი, აზიის განვითარების ბანკის კონსულტანტი (2015); საქართველოს ბანკის (შემდგომში გალთ & თაგარტი) კვლევების დეპარტამენტის უფროსი (2012–2015); რენესანს კაპიტალის აქციების ანალიტიკოსი ყაზახეთსა და ინგლისში (2007–2012); ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი — ასოცირებული ბანკირი სათაო ოფისი, 9 თვიანი როტაცია (2006–2007); ფინანსური ანალიტიკოსი (2002–2006); საერთაშორისო სავალუტო ფონდი — სავალუტო ფონდის მრჩეველის ასისტენტი ფინანსთა სამინისტროში (2001–2002); სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — საგადასახდელო ბალანსის დეპარტამენტის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი (2000–2001).

ქართულის გარდა ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
დავით გოგიჩაიშვილი (ეკონომისტი)

დავით გოგიჩაიშვილი (დ. 18 აგვისტო, 1981) — ქართველი ეკონომისტი, საქართველოს გენერალური აუდიტორის მოადგილე 2017 წლის ოქტომბრიდან 2023 წლის 10 მარტამდე.

განათლება
საქართველოს პროფესიონალ ბუღალტერთა და აუდიტორთა ფედერაცია — დიპლომირებულ, სერტიფიცირებულ ბუღალტერთა ასოციაციის პროგრამა (2003-2004);
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — მაგისტრი, ეკონომიკა (2002-2004); ბაკალავრი, ეკონომიკა (1998-2002); სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი — ბაკალავრი, კვების ტექნოლოგია (1998-2002 წლები).

სამუშაო გამოცდილება
შპს „ქართული ფერმერული ჰოლდინგი“, თანადამფუძნებელი და გენერალური დირექტორი (2017 წელი); შპს „ხარება” — დირექტორი (2017 წელი); ს/ს „თიბისი ბანკი“ — პრობლემური სესხებისა და აქტივების მართვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი (2011–2016 წლები); კორპორატიული სესხების რეაბილიტაციის განყოფილების უფროსი მენეჯერი (2009-2011 წლები); კორპორატიული ფინანსური ანალიტიკოსი (2008-2009 წლები) შპს „აგრიკომი“ — ფინანსური დირექტორი (2007-2008 წლები), დირექტორი (2005-2007 წლები); შპს „საქართველოს ინდისტრიული კომპანია“ — ფინანსური მრჩეველი (2006-2007 წლები); შპს „აგროსისტემები“ — მთავარი ბუღალტრის მოადგილე (2004-2005 წლები); შპს „საქართველოს რკინიგზა“ — ეკონომისტი (2004 წელი).

მშობლიური ქართულის გარდა ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
კრასნოდარის ყოველთა მწუხარეთა ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =დამაკმაყოფილებელი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = ამპირი
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 45.035412
| გრძედი = 38.972905
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
კრასნოდარის ყოველთა მწუხარეთა ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია კრასნოდარის მხარეში, ქალაქ კრასნოდარში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1842-1844 წლებში.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინოდარის ეპარქიას.

ისტორია
ღვთისმშობლის ხატის „ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის“ ეკლესია, ან უბრალოდ ყოველთა მწუხარეთა ეკლესია ააშენეს 1844 წელს ქალაქ ეკატერინოდარის ჩრდილოეთ გარეუბანში მდებარე სასაფლაოზე. ამ ადგილზე ადრე, 1816 წელს, აუგიათ ხის ეკლესია წმინდა მოციქულ თომას სახელზე.

ეკლესიის მახლობლად ააგეს თავშესაფარი დაჭრილი შავი ზღვის კაზაკებისათვის. ეკლესიის შენობა და თავშესაფარი დროთა განმავლობაში მოძველდა, მაგრამ შავი ზღვის კაზაკთა ატამანის გენერალ-მაიორ ზავოდოვსკის ინიციატივით აეშენებინათ ახალი, უფრო მოხერხებული ტაძრისა და თავშესაფრის შენობა.

ახალი ეკლესიის, თავშესაფრისა და საავადმყოფოს პროექტი 1833 წელს შეასრულა სამხედრო ინჟინერმა კაპიტანმა პეტროვმა. მისი პროექტით ააგეს ქვის ერთგუმბათიანი ეკლესია ამპირის სტილში. ეს იყო ქალაქში პირველი ქვის ეკლესია. 1843 წლის მარტში შესრულდა ტაძრის კურთხევის მცირე ცერემონია, 1844 წლის მაისში კი - კურთხევის დიდი ცერემონია.

ტაძრისათვის და თავშესაფრისთვის ბევრი სიკეთის გამკეთებელი შავი ზღვის კაზაკების ატამანი ზავოდოვსკი ტაძართან ახლოს დაკრძალეს 1853 წელს. აქვე დაასაფლავეს მისი მეუღლეც. მათ საფლავზე ააგეს ქვის სამლოცველო, მოოქროვილი ჯვრით. ამჟამად სამლოცველოს ადგილზე სალოცავი ჯვარი დგას. აქვე დაასაფლავეს 1833 წელს გარდაცვლილი შავი ზღვის კაზაკთა ატამანი გენერალ-მაიორი ალექსი ბეზკროვნი. გარდაცვალებამდე მან სერიოზული წვლილი შეიტანა ეკატერინოდარის თავშესაფრის მშენებლობის საქმეში.

გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ტაძრისა და თავშესაფრის გარშემო ააშენეს საავადმყოფო. 1914 წლის 24 ნოემბერს ტაძარში ილოცა იმპერატორმა ნიკოლოზ -მ. იგი ეწვია თავშესაფარს, ისადილა დაჭრილ ჯარისკაცებთან, დააჯილდოვა გამორჩეული ჯარისკაცები, ოფიცრები და მოწყალების დები.

1922 წელს „მოშიმშილე ვოლგისპირეთის გადასარჩენად“ ეკლესიიდან გაიტაცეს ვერცხლის საეკლესიო ჭურჭელი. ამის შემდეგ ძალიან მალევე საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა. მის შენობას გამოიყენებდნენ საწყობად, საავადმყოფოს სამეურნეო საჭიროებისათვის, ადგილობრივი სამედიცინო ინსტიტუტის სალექციო დარბაზად.

1999 წელს ეკლესია დაუბრუნდა მორწმუნეებს. პირველი ლოცვა აღევლინა 1994 წლის 17 ივლისს. 1999 წლის 5 დეკემბერს ეკატერინოდარისა და ყუბანის მიტროპოლიტმა ისიდორმა შეასრულა ტაძრის კურთხევის ცერემონია.
ჯონ ეტკინსონ გრიმშოუ

ჯონ ეტკინსონ გრიმშოუ (; დ. 6 სექტემბერი, 1836 — გ. 13 ოქტომბერი, 1893) — ვიქტორიანული ეპოქის ინგლისელი მხატვარი. ცნობილია, როგორც ქალაქის პეიზაჟების მხატვარი.

ბიოგრაფია
ჯონ ეტკინსონ გრიმშოუ დაიბადა 1836 წლის 6 სექტემბერს, ლიდზში. მან ოჯახის წინააღმდეგობის მიუხედავად აირჩია სამხატვრო კარიერა. ფერწერაში სახელი დაიმკვიდრა, როგორც ქალაქის ღამის პეიზაჟების მხატვარმა.

ჯონ ეტკინსონ გრიმშოუ გარდაიცვალა 1893 წლის 13 ოქტომბერს, ტუბერკულოზით და დაკრძალულია ლიდზში.

გალერეა
არტემიზია ჯენტილესკი

არემიზია ჯენტილესკი ან არტემიზია ლომი (დ. 8 ივლისი, 1593 — გ. 1656) — იტალიელი ბაროკოს მხატვარი, დღესდღეობით ითვლება კარავაჯოს შემდგომი თაობის ერთ-ერთ ყველაზე სრულყოფილ მხატვრად. ეპოქაში, როდესაც ქალი მხატვრები იოლად არ იყვნენ მიღებულნი საზოგადოების მიერ, იგი იყო პირველი ქალი  -ს წევრი ფლორენციაში და ჰყავდა საერთაშორისო კლიენტებიც.

იგი ცნობილი იყო ქალის ფიგურის დამაჯერებლად ასახვით: სრულად ჩაცმულისა თუ შიშველის. არტემიზი ასევე ფერების გამოყენებითაც იყო ცნობილი, როგორც სრული შემადგენლობით, ასევე სიღრმის მიცემით.

რამდენიმე ფაქტორმა( იგი ქალი მხატვარი იყო მეჩვიდმეტე საუკუნეში; აგოსტინო ტასიმ გააუპატიურა ახალგაზრდობაში და მოძალადის ბრალდებაში მიიღო მონაწილეობა), დიდი ხნით დაჩრდილა მისი მიღწევები. მრავალი წლის განმავლობაში იგი ცნობისმოყვარეობით განიხილებოდა, ხოლო დღეს იგი განიხილება, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე პროგრესული და ექსპრესიული მხატვარი თავისი თაობიდან.

თანამედროვე ქალი მხატვრები
მეჩვიდმეტე საუკუნის დასაწყისში ქალისთვის არტემიზია, როგორც მხატვარი წარმოდგენილია იშვიათ და რთულ არჩევნად,  მაგრამ არა გამონაკლისად. არტემიზიამდე, მეთექვსემეტე საუკუნის ბოლოსა და მეჩვიდმეტე საუკუნის დასაწყისში, სხვა ქალ მხატვრების წარმატებული კარიერები ჰქონდათ, მათ შორის სოფონისბა აგნისოლა (დაიბადა კრემონაში დაახლოებით 1530 წელს, პალერმოში 1625 წლის გარშემო), მიწვეული იყო ესპანეთში მეფე ფილიპე -ის მიერ და ლავინია ფონტანა (ბოლონია, 1552, რომში 1614) გაემგზავრა რომში პაპი კლემენტ -ს მოწვევით. მოგვიანებით, ფედე გალიციამ (მილანი ან ტრენტო, 1578, მილანი 1630) დახატა ნატურმორტები და „ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი“.

სხვა ქალმა მხატვრებმა დაიწყეს თავისი კარიერა, როდესაც არტემიზია ცოცხალი იყო. რობერტო ლონგი აფასებდა სხვა მხატვრების დამსახურებებს და მისი ნათქვამი, რომ არტემიზია იყო „ერთადერთი ქალი იტალიაში, რომელმაც იცოდა ფერწერა“ აშკარად არასწორი იყო. ეჭვგარეშეა, რომ არტემიზია აგრძელებს ქალ მხატვრებს შორის ყველაზე პრესტიჟულად და ამაყად დგომას. მან ასევე დაიკავა საკუთარი ადგილი ბაროკოს დიდ მხატვრებს შორის.

რჩეული ნამუშევრები
გივი ჩიქოვანი

გივი პეტრეს ძე ჩიქვანია (დ. 1939) — ქართველი სპორტსმენი (წყალბურთი), სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. გამოდიოდა თბილისისა და მოსკოვის „დინამოს“ გუნდებში. სსრკ ნაკრების წევრი (1959-1970 წწ.), ოლიმპიური თამაშების ორგზის მეორე პრიზიორი (1960, რომი; 1968 მეხიკო), ევროპის ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (1962 წ.), სსრკ ორგზის ჩემპიონი (1968, 1969) — მოსკოვის „დინამოს“ შემადგენლობაში.
ახშტირის მღვიმე

ახშტირის მღვიმე — მღვიმე ახშტირის ხეობის მარჯვენა ნაპირზე, მდინარე მზიმთის ხეობაში, ადლერის რაიონი, ქალაქი სოჭი, კრასნოდარის მხარე, რუსეთის ფედერაცია. მღვიმე აღმოაჩინა 1903 წლის 28 სექტემბერს ფრანგმა მეცნიერმა ედუარდ ალფრედ მარტელმა და მისმა გამყოლმა გავრილ რევინკომ, რომელიც იყო კაზაჩი-ბროდის მკვიდრი.

აღწერა
მღვიმეში შესასვლელი მდებარეობს მდინარის დონიდან 120 მეტრის სიმაღლეზე (ზღვის დონიდან 180 მეტრზე). გამოქვაბულში აღმოსავლური ექსპოზიციაა, რომელიც ვრცელდება 160 მეტრის სიღრმეში. დასაწყისში 20 მეტრიანი დარბაზია, ხოლო შემდეგ გასასვლელია ორ დარბაზში. დარბაზების სიმაღლე 10 მეტრს აღწევს, სიგანე - 8 მეტრი. შემდეგ იწყება მკვეთრი თიხიანი აღმართი და ორი ვიწრო გასასვლელი, რომელიც ჩიხით სრულდება. მღვიმის წინ განთავსებულია ორი მოედანი, რომელიც დაკავშირებულია 12-მეტრიანი კორიდორით.

1936 წელს არქეოლოგმა სერგეი ზამიატნინმა აღმოაჩინა პირველყოფილი ადამიანის საცხოვრებელი, მანვე 1937-1938 წლებში წარმოადგინა მღვიმის კვლევისა და გათხრების შედეგები. 1961-1965 წლებში არქეოლოგიური გათხრები გააგრძელა ლენინგრადელმა არქეოლოგებმა მ. ზ. პანიჩკინმა და ე. ა. ვეკილოვმა. კულტურული ფენის სისქემ შეადგინა 5 მეტრი და იგი ვრცელდებოდა შუა პალეოლითიდან ადრეულ შუა საუკუნეებამდე. სოჭის მღვიმეებისათვის ეს ყველაზე დიდი დანალექი ფენა იყო. მღვიმეში უკანასკნელი კვლევები მიმდინარეობდა 1999-2008 წლებში. გათხრების განმავლობაში სულ გამოვლინდა 6 000 ძვალი, რომელთა 90 % ეკუთვნოდა მღვიმის დათვს. ასევე მღვიმეში აღმოჩნდა ირმის, დომბის, თხის, მგლის, მელიისა და სხვა ცხოველების ძვლები.

დადგენილია, რომ პირველი ადამიანი ახშტირის მღვიმეში დასახლდა დაახლოებით 70 000 წლის წინ. ესენი იყვნენ ნეანდერტალელები. შემდეგ იყო შესვენება 20 ათასი წელი. დაახლოებით 30-35 ათასი წლის წინ მღვიმეში დასახლდნენ კრომანიონელები, რაზეც მიგვითითებს აღმოჩენლი ადამიანის ნაშთები ზედა მუსტიეს ეპოქის ფენებში. ეს ადამიანები არ არიან ნეანდერტალელები, აღნიშნულ ჩონჩხს აქვს თანამედროვე ადამიანისათვის დამახასიათებელი ფიზიკური ტიპი. ასევე აღმოჩენილია საფლავი ბავშვის ჩონჩხით.

1978 წელს მღვიმემ მიიღო „პირველყოფილი არქიტექტურის უნიკალური ძეგლის“ სტატუსი, მღვიმის შესასვლელი ჩაიკეტა, ხოლო კორიდორი გადატიხრეს რკინის ცხაურით. 1999 წლიდან მღვიმე სარეკრეაციო ობიექტი გახდა და ახლა გახსნილია ტურისტებისათვის.

გამოქვაბულის სახელი მომდინარეობს სოფელ ახშტირიდან. 2013 წელს მღვიმე გახდა მულტიმედიური პროექტ-კონკურსის „რუსეთის 10 ვიზუალური სიმბოლო“ ნომინანტი.

2017 წლის აგვისტოს მდგომარეობით შესვლა ფასიანია და ღირს 200 რუბლი მოზარდებისთვის, ხოლო 100 რუბლი - ბავშვებისთვის.
ვორონცოვის მღვიმე

ვორონცოვის მღვიმე — მღვიმე რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს ვორონცოვის ქედზე, მდინარე კუდეფსთის ზემო დინებაში, ქალაქ სოჭის ხოსტინის რაიონში. მღვიმე შედის ვორონცოვის მღვიმეთა სისტემის შემადგენლობაში. მღვიმის სახელი მომდინარეობს ახლოს მდებარე ამავე სახელწოდების სოფლის სახელიდან.

აღწერა
ვორონცოვის მღვიმე გამომუშავებულია ზედაცარცულ შრეებრივ კირქვებში, თუმცა რიგ მონაკვეთში შეჭრილია ქვეფენილ არაკარსტვად დანალექებში. აქვს 10-ზე მეტი შესასვლელი, მდებარეობს მდინარე კუდეფსთის ხეობის გვერდებზე, ზღვის დონიდან 419-720 მეტრზე.

ინტენსიური დანაპრალების ზონებში განვითარებულია ჩამონაზვავის ტიპის კამერები. ეს დარბაზებია: სიჩუმის, დათვის, ოვალური, პრომეთეს გროტის და სხვა. ამ დარბაზების ჭერი და იატაკები დანაწევრებულია ნაპრალებით. დიდ დარბაზში მიწისქვეშა მდინარეებში დევს 50 მ³ მოცულობის კირქვული ლოდები. ჩამონაზვავ დარბაზებს ცვლის დარბაზები, რომლებიც მოფარდაგებულია ნაღვენთი წარმონაქმნებით: სტალაქტიტებით, სტალაგმიტებითა და კოლონებით. ზოგიერთი სტალაქტიტის სიგრძე რამდენიმე მეტრია.

მღვიმის ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი დარბაზია საესტრადო (ან ჭაღოვანი) დარბაზი. მისი სიგანეა 8-9 მეტრი, სიგრძე კი — 20 მ. მასში მდებარეობს უცნაური ფორმის სტალაგმიტები, სტალაქტიტები და სხვა კარსტული წარმონაქმნები.

პრომეთეს მღვიმე ყველაზე გრძელი დარბაზია ვორონცოვის მღვიმეში, მისი სიგრძე აღწევს 120 მეტრს.

მღვიმეში აღმოჩენილია ძველი ადამიანის საცხოვრებელი, ხოლო დათვის დარბაზის რაიონში და კერიის დარბაზის ჩიხებში აღმოჩენილი მღვიმის დათვის ძვლები. მღვიმის ახლო ნაწილში ცნობილია გვიანი პალეოლითის, გვიანი ნეოლითისა და ენეოლითის მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური აღმოჩენები.

ოფიციალური ექსკურსიები მღვიმის ტერიტორიაზე დაიწყო 2000 წლიდან. ამჟამად მღვიმეში დაგებულია საექსკურსიო ბილიკები.

გალერეა
ავრორას ძეგლი (კრასნოდარი)

ავრორას ძეგლი — ავრორას ძეგლი ქალაქ კრასნოდარში, არის რწმენისა და ქვეყნის ნათელი მომავლის სიმბოლო.

ძეგლი მდებარეობს მისამართზე: ქალაქი კრასნოდარი, წითელი ქუჩა, 169.

ისტორია
კრასნოდარში მდებარე ავრორას ძეგლი მდებარეობს ამავე სახელწოდების კინოთეატრის სიახლოვეს. ადრე ამ ადგილზე მდებარეობდა ძველი ყორღანი. ქანდაკება გაიხსნა 1967 წელს, დაამზადეს კრასნოდარის მხატვარ-შემოქმედებითმა გაერთიანებამ, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით. ქანდაკება შეასრულა მოქანდაკე ივან შმაგუნმა, არქიტექტორმა ევგენი ლაშუკომ, მოქანდაკე ა. მოროვმა. კომპლექსის პროექტის ავტორია სოჭელი არქიტექტორი ე. სერდიუკოვი.

საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ძეგლის კვარცხლბეკზე იყო დღემდე შემოუნახავი წარწერა: „ხელისუფლება - საბჭოებს, მშვიდობა - ხალხს“. ძეგლის საზეიმო გახსნა გაიმართა 1967 წლის 7 მაისს.

ძეგლი წარმოადგენს საბჭოთა კავშირის წითელი არმიის მებრძოლ გოგონას, რომელიც შინელშია გამოწყობილი, წელზე ქამრით და შაშხანით, მაღლა აწეულ მარცხენა ხელში ავრორას უჭირავს ვარსკვლავი, რომელიც ითვლება რწმენისა და ქვეყნის ნათელი მომავლის სიმბოლოდ. გოგონას თმები ქარის მიმართულებითაა გაშლლილი. ძეგლის ახლოს ააშენეს შადრევანი.

სამხარეო აღმასრულებელი კომიტეტის 1975 წლის № 63 ბრძანების შესაბამისად ქანდაკება შეიტანეს ხელოვნების ძეგლების სიაში.

ტექნიკური მონაცემები
ალუმინისაგან დამზადებული ავრორას ძეგლის საერთო სიმაღლე შეადგენს 14 მეტრს, ხოლო კვარცხლბეკთან ერთად მისი საერთო სიმაღლეა - 16,8 მეტრი.
გიობექლი-თეფე

გიობექლი თეფე — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთის სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ქალაქ შანლიურფადან დაახლოებით 12 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ბორცვის სიმაღლე შეადგენს 15 მეტრს, ხოლო დიამეტრი დაახლოებით 300 მეტრს. მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 760 მ სიმაღლეზე.

ბორცვი გამოიყენებოდა ორ პერიოდში, რომელიც ითვლება სოციალური ან რიტუალური ბუნებით, რომელიც დათარიღებულია და ათასწლეულით ძვ. წ. პირველ ეტაპზე, კერამიკული ნეოლიტამდე ა პერიოდში, აღმართულია მასიური ფორმის ქვის სვეტები, რომელიც მსოფლიოს უძველესი ცნობილი მეგალითებია. გეოფიზიკური კვლევების მეშვეობით ცნობილია 20 წრეში 200-ზე მეტი სვეტი. თითოეული სვეტის სიმაღლე 6 მეტრია და იწონის 10 ტონას. მეორე ფაზაში, კერამიკული ნეოლიტამდე ბ პერიოდში, აღმართულია სვეტები უფრო პატარა ზომით. ადგილი მიტოვებულია შემდეგ. ახალი ძეგლი თარიღდება კლასიკური დროით.

ძეგლის ფუნქციის დეტალები საიდუმლოდ რჩება. გათხრილია გერმანული არქეოლოგიური ჯგუფის მიერ, კლაუს შმიდტის ხელმძღვანელობით, 1996 წლიდან მის გარდაცვალებამდე, 2014 წლამდე. შმიდტს სჯეროდა, რომ ძეგლი საკურთხევლის ადგილი იყო, სადაც ფართო რეგიონიდან ადამიანები პერიოდულად იკრიბებოდნენ.

2018 წელს, ძეგლი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანეს.