iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გიორგი გიორგიძე

გიორგი გრიგოლის ძე გიორგიძე (დ. 17 ოქტომბერი, 1889, თბილისი — გ. 26 თებერვალი, 1974, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი, ფილოლოგი, ბიბლიოთეკარი.

ბიოგრაფია
1915 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორიულ–ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1916-1937 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ და საბიბლიოთეკო მოღვაწეობას. 1938 წელს მუშაობა დაიწყო ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, სადაც სხვადასხვა დროს იყო ბიბლიოთეკათმცოდნეობის კათედრის პირველი გამგე და ბიბლიოთეკის გამგე; 1970 წელს შეადგინა და გამოსცა სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის – „საბავშვო ლიტერატურის ბიბლიოგრაფია“; მონაწილეობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური ბიბლიოთეკის დაარსებაში, როგორც პირველი ფონდის დამკომპლექტებელი და დირექტორი. ამავე ბიბლიოთეკას გადასცა საკმაოდ მდიდარი პირადი ბიბლიოთეკა.
ეთერ გიორგიძე

ეთერ გიორგის ასული გიორგიძე (დ. 14 მაისი, 1919, თბილისი — გ. 27 ივლისი, 2009, იქვე) — ქართველი ინჟინერ–მექანიკოსი, პროფესორი (1972).

ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის მექანიკის ფაკულტეტი. 1941–1943 წლებში მუშაობდა ზაჰესში. 1945 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო–პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ლითონმცოდნეობისა და ლითონთა ტექნოლოგიის კათედრაზე; 1984–2005 წლებში იყო ამავე კათედრის კონსულტანტი.

1998 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს ღირსების ორდენით.
გიორგი გოზალიშვილი

გიორგი კონსტანტინეს ძე გოზალიშვილი (დ. 15 ნოემბერი, 1900, სიღნაღის რაიონი, სოფელი ბოდბისხევი — გ. 30 ივლისი, 1988, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1931), პროფესორი (1936).

ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი ისტორიის განხრით. 1930 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში; 1943-1947 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის ისტორიის და ფილოლოგიის გაერთიანებული ფაკულტეტის დეკანი, იმავდროულად განაგებდა ძველი ისტორიის და ბიზანტიოლოგიის კათედრებს; 1930-1954 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა პედაგოგიურ ინსტიტუტში; იკვლევდა ბიზანტია-საქართველოს ურთიერთობის საკითხებს, ტრაპიზონის იმპერიის ისტორიის ცალკეულ მომენტებს, პონტო-კაპადოკიაში მოსახლე ქართველი ტომების ეთნოგენეზის პრობლემებს და მათ წვლილს ბიზანტიის ისტორიაში; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

1962 წელს მიანიჭეს საქართველოს მეცნიერებიათა დამსახურებული მოღვაწის წოდება.
გიორგი გოლეთიანი

გიორგი ივანეს ძე გოლეთიანი (დ. 16 იანვარი, 1903, ცაგერის რაიონი, სოფელი ნაკურალეში — გ. 21 ივლისი, 1975, სოხუმი) — ქართველი აგროქიმიკოსი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქრტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა მოსკოვის კ. ტიმირიაზევის სახელობის სასოფლო–სამეურნეო აკადემია. 1952–1957 წლებში იყო ქუთაისის სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის დირექტორი. 1954–1959 წლებში აგროქიმიისა და ზოგადი მიწათმოქმედების კათდრის გამგე; 1959–1975 წლებში საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის აგროქიმიისა და ზოგადი მიწათმოქმედების კათდრის გამგე; იკვლევდა დასავლეთ საქართველოს წითელმიწა ნიადაგის მჟავიანობის საკითხებს; ამ ნიადაგის გავლენას ჩაის კულტურაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

მონაწილეობდა მსოფლიო ომში.

1974 წელს მიიღო საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწის წოდება.
როგნედა

როგნედა როგვოლოდის ასული (962–1002) — პოლოცკის სამთავროს პრინცესა, რომლის მამა როგვოლოდიც სკანდინავიიდან მოვიდა და საუკუნის შუა წლებში პოლოცკის სამთავრო დააარსა. არსებობს მოსაზრება, რომ როგვოლოდი მიეკუთვნებოდა ნორვეგიული ინგლინგების სამეფო ოჯახს.

980 წელს როდესაც ვლადიმირ –მა შეიტყო, რომ როგნედა დანიშნული იყო მის ნახევარ ძმაზე იაროპოლკ –ის. ვლადიმირმა აიღო პოლოცკი და როგენდა აიძულა მასზე დაქორწინებულიყო. მან როგენდა ჯერ მშობლების თვალწინ გააუპატიურა, ხოლო შემდეგ ისინი და მისი ორი ძმა სიკვდილით დასაჯა.

როგნედამ მას 4 ვაჟი და 2 გოგო გაუჩინა. მისი შვილებია: იზიასლავი, იაროსლავ ბრძენი, მსტისლავ მამაცი, პრედსლავა, პრემისლავა და მსტისლავა. ნესტორ მემატიანეს მიხედვით ერთ–ერთ ქალიშვილს ერქვა პრედსლავა, რომელიც შემდეგ გალუს ანონიმუსის მიხედვით ბოლესლავ მამაცის ხარჭა გახდა. მისი უფროსი ვაჟის იზიასლავის შთამომავლობა პოლოცკს მონღოლების შემოსევამდე განაგებდა, ასევე მან დააარსა ახალი ქალაქი ზასლავი.

მას შემდეგ რაც ვლადიმერმა ქრისტიანობა მიიღო და შეირთო ანა პორფიროგენიტა ის გაშორდა ყველა ცოლს რომელიც მანამდე ჰყავდა, მათ შორის როგნედასაც. ამის შემდეგ როგნედა მონასტერში აღიკვეცა და ანასტასიად იწოდებოდა.

დაახლოებით 1825 წელს კონდრატი რილეევმა დაწერა პოემა – როგნედა. ამ პოემის მიხედვით ალეკსანდრე სეროვმა შექმნა ოპერა როგნედა, რომლის პრემიერაც 1865 წელს შედგა.
გიორგი ეკიზაშვილი

გიორგი (ჟორჟ) ეკიზაშვილი (დ. 13 მარტი, 1943, ბათუმი) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, პოეტი, ფილოლოგი, მთარგნელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.

ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ფრანგული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით.

არის ფრანგული ლიტერატურის სპეციალისტი, პედაგოგი, მრავალი თარგმანის ავტორი. უნივერსიტეტის დამთავრებიდან დღემდე მუშაობს დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტთან არსებულ საზღვარგარეთის ლიტერატურის კათედრაზე პედაგოგად. ნათარგმნი აქვს მოლიერის, გი დე მოპასანის, ჟან პოლ სარტრის, შარლ ბოდლერის, ფრანსუაზ საგანის, ალენ რობ გრიეს, ალბერ კამიუს, მორის მეტერლინკის, პიერ პეჟუს, მიშელ უელბეკის, ანდრე მორუას, არტურ რემბოს, გიიომ აპოლინერის, ნატალი საროტის, სამუელ ბეკეტის, ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერის, პიერ ბომარშეს, ალექსანდრე დიუმას და სხვათა ნაწარმოებები.

გამოქვეყნებული აქვს ლექსების ორი კრებული: „ტრამალები“ (2002) და „ბილიკები“ (2006); ნოველების ორი კრებული ფრანგულ ენაზე: „თოვლი“ და „კითხვა“ (2003), ლექსების და პოეტური თარგმანების კრებული „შორეული ჰანგები“ (2019).

2009 წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო თარგმანის ნომინაციაში (დანიელ პენაკი, „ძაღლი, ძაღლი“). 2001 წელს მიიღო საფრანგეთის სახელმწიფო ორდენი — „აკადემიური პალმის ოფიცერი“, ფრანგული კულტურის წინაშე დამსახურებისათვის.
გიორგი იოსელიანი

გიორგი იოსელიანი (დ. 1847, წყალტუბო, გ. 1919) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი.

დაამთავრა მოსკოვის სასულიერო აკადემია. მუშაობდა თბილისის სემინარიაში. 1873-1889 წლებში მუშაობდა თბილისის სამასწავლებლო ინსტიტუტში მასწავლებლად, ხოლო შემდეგ სათავადაზნაურო სასწავლებელსა და თბილისის პირველ გიმნაზიაში. რამდენიმე წელი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის თანამშრომელი იყო. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ხაშურის გიმნაზიაში მუშაობდა. აქტიუად მოღვაწეობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. „წყალტუბელის“ ფსევდონიმით იბეჭდებოდა მისი წერილები. პირადად ხელმძღვანელობდა განჯიდან თბილისში ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნეშტის გადმოსვენებას.
დავით გამეზარდაშვილი

დავით გამეზარდაშვილი (დ. 21 ივლისი, 1920, სოფელი კაცხი, ჭიათურის რაიონი — გ. 21 დეკემბერი, 1985) — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, ჟურნალისტიკის ისტორიკოსი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1944 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ახალი ქართული ლიტერატურის კათედრის ასისტენტი. 1947–1951 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ასპირანტურის გამგე. 1953–1954 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი.1955 წელს ახალი ქართული ლიტერატურის კათედრის გამგე. 1956–1957 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორი. 1959 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის კათედრის გამგე.

1973 წელს მიანიჭეს საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება.
რთველი

რთველი — ყურძნის მასობრივი კრეფა. ტარდება სრული ან ტექნიკური სიმწიფის დროს. რთველის დაწყებამდე ყოველ 5 დღეში საზღვრავენ ყურძნის შაქრიანობასა და მჟავიანობას. სუფრის ღვინის დასამზადებლად ყურძნის შაქრიანობა უნდა იყოს 17—22%, მჟავიანობა 6-7 გ/ლ, შამპანიური ღვინისათვის, შესაბამისად, — 16—19%, 7—10 გ/ლ, ტკბილი სადესერტო ღვინისათვის 25—27%, 5—6 გ/ლ, სუფრის ყურძნისა — 14—19%, 8 გ/ლ და ა. შ. ყურძენს კრეფენ მშრალ ამინდში ვაზის მაკრატლით ან დანით, არსებობს ყურძნის საკრეფი მანქანაც.

ყურძნის ჩასაყრელად იყენებენ სხვადასხვა ჭურჭელს: გოდორს, კალათას, ხოკს და ა.შ. მოკრეფილ ყურძენს უპირველესად ფერის მიხედვით არჩევენ, რადგან თეთრი ან მწვანე და შავ-წითელი ყურძენი ცალ-ცალკე იწურება.

რთველის დღესასწაული საქართველოში ხშირად მუსიკისა და სხვადასხვა სამხიარულო ღონისძიებების თანხლებით მიმდინარეობს. რთველი იწყება სექტემბრის პირველი რიცხვებიდან, დასავლეთ საქართველოში — ოქტომბრის შუა რიცხვებში.

ძველად რთველის დროს აუცილებელი იყო ცხოველების მსხვერპლთშეწირვა, თუმცა დღეს-დღეობით ეს ტრადიცია დავიწყებულია.

საქართველოში, სადაც ღვინოს უდიდესი დანიშნულება აქვს, რთველის ტრადიცია ჯერ კიდევ უძველეს ხანაში იღებს სათავეს და უკავშირდება შუა შემოდგომის დოვლათს. რთველი რამდენიმე საათს გრძელდება — ტრადიციულად, ადამიანები დილით ადრე იწყებენ მუშაობას და დღეს მეღვინეობასთან დაკავშრებული ხალხური სიმღერებითა და სუფრით ასრულებენ.
თამარ ტივაძე

თამარ ტივაძე (დ. 27 სექტემბერი, 1934, თბილისი — გ. 1995) — ქართველი ისტორიკოსი.

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1970–2004 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი; 1970–1977 წლებში კავკასიის ხალხთა ისტორიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1977–1985 წლებში სსრკ ხალხებთან საქართველოს ურთიერთობის ისტორიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1985-2004 წლებში ამავე განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ირანის საკითხი მოსკოვის სახელმწიფოს საგარეო პოლიტიკაში საუკუნის დასასრულს და საუკუნის დასაწყისში“, დაიცვა 1966 წელს. სადოქტორო დისერტაცის თემა — „საქართველო და რუსეთ-ირანის პოლიტიკური ურთიერთობები ს-ის მეორე ნახევარში“, დაიცვა 1980 წელს.
მაყვალა ზურაბაშვილი

მაყვალა ზურაბაშვილი (დ. 25 მაისი, 1925, სოფ. ბოდბისხევი, სიღნაღის რაიონი, სოფელი ბოდბისხევი — გ. 2002) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პროფილაქტიკური მედიცინის ფაკულტეტი. 1957–1959 წლებში იყო კვების ჰიგიენის სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი; 1959–1975 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კვების ჰიგიენის კათედრის დოცენტი; 1975 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორი; 1977 წლიდან აღნიშნული კათედრის გამგე. ავტორია 85 სამეცნიერო ნაშრომისა, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები და წიგნი–სახელმძღვანელო „კვების ჰიგიენა“.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „, , 6 ვიტამინის ცვლის მაჩვენებელი შინაგანი სეკრეციის ჯირკვალთა ფუნქციის მოშლილობის დროს“ დაიცვა 1972 წელს.

1994 წლიდან იყო პროფილაქტიკური მედიცინის ადამიანის ეკოლოგიის აკადემიის წევრი.
ზურაბ კუხიანიძე

ზურაბ კუხიანიძე (დ. 30 სექტემბერი, 1930, ქუთაისი — გ. 28 ივლისი, 2003) — ქართველი მწერალი, პოეტი. ღირსების ორდენის კავალერი (2000).

დაამთავრა ა. წულუკიძის სახელობის ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1954-1977 წლებში იყო ქუთაისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის დირექტორი, ხოლო 1977 წლიდან — გამომცემლობა „საქართველოს“ ქუთაისის ფილიალის „უქიმერონის“ დირექტორი. მისი პირველი ლექსი გამოქვეყნდა 1951 წელს, ხოლო 1958 წელს გამოიცა მისი პირველი კრებული. არის 40-მდე წიგნის ავტორი.

გარდაიცვალა 2003 წლის 28 ივლისს. დაკრძალულია მწვანეყვავილას პანთეონში, ქუთაისში.
ზურაბ სარჯველაძე

ზურაბ სარჯველაძე (დ. 12 მარტი, 1939, სოფელი ჯუნეწერი, ლანჩხუთის რაიონი — გ. 2002) — ქართველი ფილოლოგი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1997 წლიდან იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი ქართული ენის კათედრის გამგე. იყო სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტის პრორექტორი სამეცნიერო დარგში.

მისი სადისერტაციო თემა იყო „ქართული ენის ისტორიული ფონეტიკისა და გრამატიკის ძირითადი საკითხები“.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2000 — გეორგ როზენის სახელობის პრემია
2000 — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრემია
1994 — ალექსანდრე ჰუმბოლდტის სახელობის პრემია
1993 — აკაკი შანიძის სახელობის პრემია
1987 — საქართველოს განათლების სამინისტროს პირველი პრემია
ლალი ეზუგბაია

ლალი ეზუგბაია (დ. 3 ოქტომბერი, 1965, ქალაქი გალი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი, ენათმეცნერების ინსტიტუტის ყოფილი დირექტორი.

1988 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1988-1995 წლებში იყო გალის პირველი საშუალო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. 1995-2006 წლებში იყო არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2006-2013 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გრამატიკული რიცხვის გამოხატვის სისტემა ზანურში“, დაიცვა 1999 წელს.
ფარნაოზ ერთელიშვილი

ფარნაოზ გიორგის ძე ერთელიშვილი (დ. 27 თებერვალი, 1923, თბილისი — გ. 6 ივლისი, 1972, იქვე) — ქართველი ენათმეცნიერი, მწერალი, პედაგოგი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1969).

ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრაზე. იყო ერთ-ერთი ინიციატორი თსუ-ში ტოპონიმიკური ცენტრის — ტოპონიმიკის ლაბორატორიის შექმნისა.

ავტორია მონოგრაფიებისა: „რთული წინადადების ისტორიისათვის ქართულში“ (1963), „ზმნის ფუძეთა ფონემატური სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხები ქართულში“ (1970), „სახელურ ფუძეთა ფონემატური სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხები ქართულში“ (1980). მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ქართული ენის ფონეტიკის, მორფოლოგია-სინტაქსისა და ლექსიკა-ფრაზეოლოგიის საკვანძო საკითხებზე.

მისი იგავ-არაკების კრებული „ძალა და აღმართი“ ქართული ანდაზების თემაზეა დაწერილი.
ჟუჟუნა ერიაშვილი

ჟუჟუნა ერიაშვილი (დ. 1939, თბილისი; გ. 2008) — ქართველი ეთნოლოგი, პოეტი, ისტორიკოს-ეთნოგრაფი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.

1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი .

ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემა: „უძველესი სოციალურ-რელიგიური ინსტიტუტები საქართველოს მთიანეთში“, დაიცვა 1983 წელს.
კონსტანტინე ერისთავი

კონსტანტინე დავითის ძე ერისთავი (დ. 3 თებერვალი, [ ძვ. სტ. 22 იანვარი], 1889, სალომინაო — გ. 12 მარტი, 1975, თბილისი) — ქართველი ქირურგი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1950), სოციალისტური შრომის გმირი, იყო საქართველოს ქირურგიული საზოგადოების, საპატიო თავმჯდომარე და ჯანდაცვის სამინისტროს სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
კონსტანტინე (კოწია) ერისთავი 1889 წლის 22 იანვარს დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ სალომინაოში (ახლანდელი ვანის მუნიციპალიტეტი), ადრიანად დაობლდა და მისი გაზრდა უფროსმა ძმამ, ცნობილმა სახალხო მთქმელმა, ვანის, ქუთაისის და თბილისის კოლორიტმა სერგია ერისთავმა ითავა, რომელმაც საკუთარ განათლებაზე თქვა უარი და მთლიანად ძმის აღზრდას მიუძღვნა თავი.

1908 წელს დაამთავრა ქუთაისის ქართული გიმნაზია. 1914 წელს დაამთავრა იურიევის (ახლანდელი ტარტუ) უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1914-1918 წლებში პირველი მსოფლიო ომის დროს ის იბრძოდა მოქმედ არმიაში. 1918 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1941 წლამდე ის ჯერ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შემდეგ კი თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში განაგებდა ზოგადი ქირურგიის, 1941–1950 წლებში საფაკულტეტო ქირურგიის, ხოლო 1949–1960 წლებში ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრებს. სხვადასხვა დროს იყო თბილისის რკინიგზის საავადმყოფოს უფროსი, თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის დირექტორი, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს სისხლის გადასხმის ინსტიტუტის დირექტორი, ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ბიოლოგიისა და მედიცინის განყოფილებას. კონსტანტინე ერისთავმა დანერგა საქართველოში გულის, სისხლძარღვების, ფილტვების, საყლაპავი მილის, თავის ტვინისა და სხვა ოპერაციები. დიდი წვლილი მიუძღვის ტრავმატოლოგიისა და ონკოლოგიის განვითარების საქმეში.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან ერთად პანთეონში დასაფლავებული არიან:
მეუღლე — ოლღა გიორგის ასული ბებურიშვილი (დ. 1892, ოზურგეთი — გ. 9 მაისი, თბილისი).
ვაჟიშვილი — დავით კონსტანტინეს ძე ერისთავი (დ. 6 მარტი, 1922, თბილისი — 3 აპრილი, 1942, იქვე).
ქალიშვილი — მარიკა კონსტანტინეს ასული ერისთავი-გორდეზიანი (დ. 10 მაისი, 1920, თბილისი — 22 ნოემბერი, 1990, იქვე).

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
საპატიო ნიშნის ორდენი
წითელი ვარსკვლავის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
ლენინის ორდენი
საქართველოს სახელმწიფო პრემია
საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
ვლადიმერ ბახუტაშვილი

ვლადიმერ ბახუტაშვილი (დ. 23 მარტი, 1931, თბილისი — გ. 2005) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1957 წლიდან დაიწყო მისი პროფესიული მოღვაწეობა პრაქტიკოსი ექიმ-ინფექციონისტის თანამდებობაზე. 1966 წელს საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს სანიტარიისა და ჰიგიენის ინსტიტუტში ჩამოაყალიბა ვირუსული და ბაქტერიული ინფექციების განყოფილება, რომელსაც 1972 წლემდე ხელმძღვანელობდა. 1978 წლიდან მუშაობდა ჯერ ალექსანდრე ნათიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტში ბიოტექნოლოგიის განყოფილების გამგედ, ხოლო 1980 წლიდან ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო დარგში. ვლადიმერ ბახუტაშვილის სამეცნიერო-პრაქტიკული ინტერესების სფერო მრავალმხრივი იყო, მოიცავდა შერეული ინფექციებისა და დიზენტერიის პათოგენეზის, ვირუსულ ინფექციათა გავრცელების, გნოტობიოლოგიის, ორგანოსა და ქსოვილის კულტურების გამოყენების ტრანსპლანტაციური იმუნიტეტის შესწავლას და სხვას. სიცოცხლის ბოლო წლებში მუშაობდა აპოპტოზისა და ღეროვანი უჯრედების პრობლემებზე. იგი სამასზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, რამდენიმე სახის მედიკამენტის, მათ შორის საყოველთაოდ ცნობილი პლაფერონის ავტორია.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტოქსოპლაზმოზი“, დაიცვა 1962 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „შიგელების უჯრედშიდა პარაზიტირების მნიშვნელობა და ვირუსული ინფექციების როლი დიზენტერიის პათოგენეზში“, დაიცვა 1968 წელს.

იყო ხარისხების მიმნიჭებელი სპეციალიზებული საბჭოს წევრი.

2001 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

მუშაობდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროში.

გარდაიცვალა 2005 წელს, 73 წლის ასაკში, დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს პანთეონში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
აკადემიკოს ნ. ვავილოვის სახელობის ორდენი
ღირსების ორდენი
სსრკ საპატიო ნიშნის ორდენი
გურამ ბედოშვილი

გურამ ბედოშვილი (დ. 4 იანვარი, 1932, დუშეთის რაიონი, სოფელი ანანური — გ. 8 იანვარი, 2010) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, ფილოლოგი.

1960 წელს დაამთავრა ა.ს. პუშკინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1961 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ქართველურ ენათა განყოფილებაში უფროსი ლაბორანტის თანამდებობაზე. 1962-65 წლებში იყო აღნიშნული განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1965-72 წლებში ასრულებდა ინსტიტუტის სწავლული მდივნის მოვალეობას, საიდანაც პირადი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა სადისერტაციო ნაშრომის მომზადებისა და დაცვის მიზნით; ხოლო 1975 წელს იგი არჩეულ იქნა ინსტიტუტის სწავლულ მდივნად და 1982 წლამდე მუშაობდა ამ თანამდებობაზე.

1982 წლიდან არის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1993-2006 წლებში — ონომასტიკური კვლევის პრობლემური ლაბორატორიის გამგე, 2006-2009 წლებში — ამავე ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი.

მისი სამეცნიერო ინტერესის საგანი იყო ქართული ისტორიული ტოპონიმიკა, გეოგრაფიულ სახელთა სისტემა. საკანდიდატო დისერტაცის თემა — „ერწო-თიანეთის ტოპონიმიკის ძირითადი საკითხები“, დაიცვა 1975 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 2002 წელს, თემა — „ქართული ტოპონიმიკის ისტორიულ-ეტიმოლოგიური კვლევის ძირითადი საკითხები“.

იყო ასოციაცია „არაგველის“ წევრი.
თამაზ ბერაძე

თამაზ ბერაძე (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი — გ. 2012) — ქართველი ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1960 წელს. ამავე წლიდან მუშაობდა იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში. იყო უფროსი ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1987 წელს გახდა ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. სადისერტაციო თემა — „ზღვაოსნობა და საზღვაო ვაჭრობა შუა საუკუნეების საქართველოში“. გარდაიცვალა 2012 წლის მაისში. დაკრძალულია თბილისში.

ავტორია 4 მონოგრაფიისა და 40-ზე მეტი სტატიისა.
დევი ბერძენიშვილი

დევი ბერძენიშვილი (დ. 20 ნოემბერი, 1934, თბილისი — გ. 2008) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

მუშაობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის შუა საუკუნეთა სექტორის გამგედ. ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას, არის 44 ნაბეჭდი ნაშრომის ავტორი საქართველოს ისტორიასა და ისტორიულ გეოგრაფიაში. სადისერტაციო თემა — „სამხრეთ საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია“, დაიცვა 1985 წელს.

მიღებული აქვს ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის პრემია.

გარდაიცვალა 2008 წლის აგვისტოში, 73 წლის ასაკში.
ნელი ბრეგაძე

ნელი ბრეგაძე (დ. 11 ნოემბერი, 1932, თბილისი — გ. 2012) — ქართველი ეთნოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1955-1958 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტი, 1958–1965 წლებში უმცროსი მეცნიერ- თანამშრომელი, 1965-1986 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1986 წლიდან წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1970-1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოცენტი, გამოქვეყნებული აქვს 128 სამეცნიერო ნაშრომი.

სადისერტაციო თემა —– „ნარკვევები საქართველოს აგროეთნოგრაფიიდან“, დაიცვა 1983 წელს.

მიღებული აქვს საინსტიტუტო პრემიები.
თენგიზ ბურჭულაძე

თენგიზ ბურჭულაძე (დ. 12 მარტი, 1929, თბილისი — გ. 2000) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი.

1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

1955–1957 წლებში იყო რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის ასისტენტი, 1957-1958 წლებში — მათემატიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1958-1977 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1977-1989 წლებში — დირექტორის მოადგილე, 1989 წლიდან — მათემატიკური ფიზიკის განყოფილების გამგე, 1965 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის პროფესორი. არის 130-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.

1993 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1987 — ილია ვეკუას სახელობის პრემია
1985 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
1971 — საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში
გიზო გაბესკირია

გურამ (გიზო) გაბესკირია (დ. 12 აპრილი, 1936, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 26 დეკემბერი, 2024) — ქართველი რეჟისორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1980). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2024).

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი, 1971 წელს საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1971 წელს კონოსტუდია „მოსფილმში“ თავისივე სცენარით გადაიღო სამნაწილიანი სადიპლომო მხატვრული ფილმი „პირველი გზა“. 1972 წლიდან მუშაობს კონცერნ „ქართულ ფილმში“. არის შემდეგი ფილმების დამდგმელი რეჟისორი: „დათა თუთაშხია“ (1977 წელი, გიგა ლორთქიფანიძესთან ერთად), „ვასილ კიკვიძე“ (1980 წელი გ. კალატოზიშვილთან ერთად), „ზღვის მაშვრალნი“ (1986 წელი, „ქართული ფილმისა“ და საფრანგეთის „პატესინემას“ ერთობლივი ნამუშევარი ე. საშენთან ერთად). 1987 წელს სახელმწიფო კინოკომიტეტის სატარიფიკაციო საბჭომ მიანიჭა მხატვრული ფილმების რეჟისორის უმაღლესი კატეგორიის კვალიფიკაცია; 1991 წელს დაინიშნა „ქართული ფილმის“ მე-2 შემოქმედებითი გაერთიანების სამხატვრო ხელმძღვანელად; 1992 წელს აირჩიეს კინოკორპორაცია „ქართული ფილმის“ კინოსტუდია „ფრესკას“ სამხატვრო ხელმძღვანელად; 1997 წლიდან მუშაობს სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში; 2001–2004 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ ფაკულტეტზე; 2006 წლიდან არის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის საპატიო პროფესორი.

1979 წლიდან იყო საკავშირო კინემატოგრაფისტთა კავშირის, ხოლო 1991 წლიდან არის საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.

ჯილდოები
1980 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1981 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე