ტატიანა ლუბატოვიჩი

ტატიანა სპირიდონის ასული ლიუბატოვიჩი (, დ. 1 იანვარი, 1859, სარანსკის მაზრა, პენზის გუბერნია — გ. 19 აგვისტო (ზოგიერთ წყაროში — 11 მაისი), 1932, მოსკოვი) — რუსი ოპერის მომღერალი (მეცო-სოპრანო და კონტრალტო) და ვოკალის პედაგოგი.

ოლგა, ვერა, ანა და კლავდია ლუბატოვიჩების და.

ბიოგრაფია
ტატიანა ლუბატოვიჩი ჩერნოგორიიდან წარმოშობილი აზნაურის, კოლეგიის ასესორის, მოსკოვის სასაზღვრო ინსტიტუტის ყოფილი ინჟინრისა და მოსკოვში აგურის ქარხნის მფლობელის ქალიშვილია. ბავშვობიდან ცხოვრობდა მოსკოვში.

11 წლის ასაკში ჩაირიცხა მოსკოვის კონსერვატორიაში (ლეოპოლდ ლანგერის ფორტეპიანოს კლასში. 1878—1883 წლებში ვოკალს სწავლობდა მ. მილორადოვიჩის კლასში, ხოლო სცენურ ოსტატობას — ივანე სამარინის ხელმძღვანელობით). მუდმივად აუმჯობესებდა ვოკალურ ოსტატობას იტალიაში --თან (1886), შემდეგ მილანში — მარტინ პეცისა და იზაბელა გალეტისთან, პარიზში დ. არტოსთან (მისი ხელმძღვანელობით მოამზადა დალილას პარტია — კ. სენ-სანსის „სამსონი და დალილა“) და პროფესორ ბერტრამთან.

მისი პირველი დებიუტი შედგა 1883 წელს ზიბელის პარტიაში (შ. გუნოს „ფაუსტი“) ხარკოვის ოპერის სცენაზე (პეტრე მედვედევის ანტრეპრიზა).

20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში გამოდიოდა კერძო ოპერის თეტრებში: ოდესაში (1884-1885, 1887, 1890, 1893-1894, 1896-1897, 1901-1902), კიევში (1888, 1892-1893, 1900, 1903). დებიუტი შედგა 1885 წლის 9 იანვარს, მოსკოვში, სავა მამონტოვის კერძო რუსულ ოპერაში, კნიაგინიას პარტიაში — ალექსანდრე დარგომიჟსკის „რუსალკა“, სადაც მღეროდა 1887 წლამდე და 1890, 1895, 1896, 1898 წლებში. კერძო რუსული ოპერის გაკოტრების შემდეგ გამოდიოდა რუსული კერძო ოპერის თანამეგობრობის სცენაზე, 1899—1900 წლებში).

ტატიანა ლუბატოვიჩი წარმატებით გამოდიოდა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის ქალაქევში: თბილისში (1889, 1890-1891 წლების სეზონი. 1899. იტალიური ოპერა, 1902), პეტერბურგში (იტალიური ოპერა, 1889-1890 წლების სეზონი. კონსერვატორიის თეატრი, 18941895. პანაევის თეატრი, 1897-1898), ხარკოვში (1886 და 1887 წლების ზაფხული), ვარშავაში, ეკატერინბურგში (1894 წლის ოქტომბერი), ნიჟნი-ნოვგოროდში (1895 წლის ზაფხული, 1896 წლის მაისი—აგვისტო, 1899). 1898 წლის ზაფხულში, ყირიმში, ტატიანას ანტონ სეკარ-როჟანსკისა და ფიოდორ შალიპინთან ერთად, აკომპანემენტს უწევდა სერგეი რახმანინოვი.

1905—1906 წლებში საოპერო დასი დააფუძნა, რომელთან ერთად გასტროლებზე დადიოდა ორლში, ტამბოვში, კურსკში, ვორონეჟში, ნიჟნი- ნოვგოროდში, რიგაში, ფსკოვში, სმოლენსკში, ვიტებსკში.

ტატიანა ლუბატოვიჩი დიდი წარმატებით გამოდიოდა საზღვარგარეთ: ლონდონში (1886 წლის ზაფხულის სეზონი, 1889 წლის გაზაფხულის სეზონი, 1892-1893 წლების სეზონი, იტალიური სამეფო ოპერა, თეატრი „კოვენტ-გარდენი“), ფლორენციაში (თეატრი „პალჯანო“, 1888-1889 წლების სეზონი), ესპანეთში (ვალენსია, თეატრი „პრინციპალე“, 1891-1892. ბილბაო, გაიარეს სახელობის თეატრი, 1895), იტალიაში (კომოს ქალაქი, 1895-1896), პარიზში (1894 წლის შემოდგომა, მიხეილ გლინკას „ცხოვრება მეფისთვის“ ფრანგულ ენაზე).

1898—1899 წლებში კონცერტებით იმოგზაურა ურალსა და დასავლეთ ციმბირში, ხოლო 1906—1907 წლებში — რიგაში, ფსკოვში, მიტავაში (ახლანდელი ელგავა), ლიბავაში (ახლანდელი ლიეპაია).

1918 წელს შეასრულა სოლო პარტია ჯაკომო როსინის „ “-ში მხატვრული თეატრის საზეიმო საღამოზე, ს.მამონტოვის გარდაცვალებიდან მეორმოცე დღეს (სხვა შემსრულებლებს შორის იყვნენ მ. მალინინი და ნადეჟდა სალინა).

მომღერალმა ოპერის სცენა 1910 წელს დატოვა და პედაგოგიურ მოღვაწეობას მიჰყო ხელი. 1917 წლის შემდეგ ასწავლიდა მუსიკალურ სექციაში „ვ. პოლენოვის სახლში“ (მოსკოვი).

პუტიატინოს მამულში (ვლადიმირის გუბერნია) ხშირად სტუმრობდნენ მიხეილ ვრუბელი, კონსტანტინ კოროვინი, ს. მამონტოვი, სერგეი რახმანინოვი, ვალენტინ სეროვი და ფიოდორ შალიპინი. აქ, 1898 წლის ზაფხულში, მიმდინარეოდა მოდესტ მუსორგსკის ოპერის „ბორის გოდუნოვის“ დადგმაზე მუშაობა (სერგეი რახმანინოვის მონაწილეობით).

მას ჰქონდა მკაფიო, ნათელი ხმა ლამაზი ტემბრით (განსაკუთრებით შუა რეგისტრში) და სუფთა ნოტებით. მისი სპექტაკლი გამოირჩეოდა სულიერებით, გულწრფელობით და დრამატული ტემპერამენტით.

გარდაიცვალა 1932 წლის 19 აგვისტოს (სხვა წყაროებით 11 მაისს) მოსკოვში. დაკრძალულია ვაგანკოვის სასაფლაოზე (6-ე უბანი).

დები
მას ოთხი და ჰყავდა: ოლგა ლუბატოვიჩი — რუსი რევოლუციონერი-ნაროდნიკი, პარტია „ნაროდნაია ვოლიას“ აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. ვერა ლუბოტოვიჩი — რუსი რევოლუციონერი, ნაროდნიკი. კლავდია ლუბატოვიჩი (ქორწინებით ვინტერი) (1860-1924) — თეატრალური მოღვაწე, თეატრალური კოლექტივების ორგანიზატორი და ხელმძღვანელი, ანტრეპრენიორი, რუსული კერძო ოპერის (მოსკოვი, 1896-1899) ოფიციალური ხელმძღვანელი, რომელსაც ფინანსურად უჭერდა მხარს სავა მამონტოვი. თეატრის წარუმატებელი ხელმძღვანელობის შემდეგ, ის გაკოტრდა და 1904 წელს დაიხურა, რეკვიზიტები და კოსტიუმები გაიყიდა, მსახიობები კი ზიმინის თეატრში გადავიდნენ. ანა ლუბატოვიჩი (ქორწინებით მალინინა) (1882-1954 წლის შემდეგ) — გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ 1905 წლიდან 1932 წლამდე მუშაობდა უცხოური ენების მასწავლებლად საშუალო სკოლებში ტორჟოკში, ვიაზმასა და მოსკოვში. ავადმყოფობისა და სტაჟის გამო პენსიაზე გასვლის შემდეგ, ცხოვრობდა ქალიშვილის — მარინა რასკოვას ოჯახში. იგი წიგნის „მარინას ცხოვრების გზა“ ავტორია. — მ.ლ. გამომცემლობა „დეტსკაია ლიტერატურა“, 1950 (პირველი გამოცემა).