iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სხვილისი

სხვილისი (ყოფ. ქვემო სხვილისი) — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე), სხვილისის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზემო სხვილისი, ივლიტა, სხვილისი).

მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ფოცხოვისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1020 მ-ზე, ახალციხიდან 5 კმ-ში.

ისტორია
ქვემო სხვილისი დასახელებულია „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (1595) ახალციხის ლივის ჩილდირის ნაჰიეს სოფლებს შორის. დოკუმენტში ქვემო სხვილისი ზემო სხვილისთან ერთადაა აღრიცხული და იქ მცხოვრები 30 კომლია ჩამოთვლილი (ანდრიასძე, გოგიჩასძე, ივანესძე, მაცაცასძე, წამალასძე და სხვ.). მოსახლეობა ძირითადად მიწათმოქმედებას მისდევდა, ჰყავდათ საქონელი და ფუტკარი, ჰქონდათ წისქვილები. მინაწერში ნახსენებია ვენახი და ბაღი პაპუნა უზუნასძისა, „აწ ახალციხის ციხის მცველის იბრაჰიმის მფლობელობაში მყოფი“. აქვეა ნახსენები სამეფო კარის ჩავუშის ალის მფლობელობაში მყოფი ვენახი, საყანე მიწა და წისქვილი. ასევე ნათქვამია, რომ მდ. ბორბალადან მომდინარე წყლის მესამედი ძველთაგანვე სხვილისის საზღვარზე მდებარე მიწების, ვენახისა და ბაღის სარწყავი ყოფილა. სოფლის წლიური გამოსაღები 26200 ახჩას შეადგენდა. 1694–1732 „ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარში“ სხვილისი აღარ ჩანს.

 საუკუნეში გამოიყენებოდა სახელწოდება „სუფლისი“. 1830 წელს სოფელში ჩაასახლეს ერზურუმიდან ლტოლვილი კათოლიკური აღმსარებლობის სომხები. 1890-იან წლებში აქ აშენდა სომხურ-კათოლიკური ეკლესია, რომელიც განაგრძობდა ფუნქციონირებას საბჭოთა პერიოდშიც.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1033 ადამიანი.
საყულია

საყულია — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 45 მეტრი, წყალტუბოდან 40 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1869 ადამიანი.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში. სოფლის ტერიტორიაზე მიკვლეულია გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის, ადრინდელი ანტიკური და ელინისტური ხანის არქეოლოგიური მასალა. დგას საუკუნის დასაწყისის ეკლესია. 1926 წლისთვის საყულიას თემი შედგებოდა ორი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 3884 ადამიანს, ხოლო ფართობი 59,0 კმ²-ს.
სამტრედია (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

სამტრედია — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (საწირის თემი). მდებარეობს ტყიბულის წყალსაცავის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ტყიბულიდან 3 კილომეტრი.

სოფელში მდებარეობს ტყიბულის ჩაის ფაბრიკა. სოფელში გადის ქუთაისი-ტყიბულის საავტომობილო გზა და სარკინიგზო მონაკვეთი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 212 ადამიანი.
საწირე

საწირე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, ბზიაური, დაბაძველი, ზედუბანი, სამტრედია, ძიროვანი).

მდებარეობს ტყიბულის წყალსაცავის ჩრდილოეთით. ზღვის დონიდან 550 მეტრი, ტყიბულიდან 6 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 626 ადამიანი.

ისტორია
წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. საწირე გელათის მონასტრის კუთვნილი სოფელი იყო. საწირელები იღებდნენ რკინის მადანს და ამუშავებდნენ. შუა საუკუნეებში ცნობილი იყო საწირის ციხე, რომელიც ამჟამად საწირის ყოფილი უბნის, ზედუბნის, ტერიტორიაზეა.
სოჩხეთი

სოჩხეთი — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ძმუისი, წყნორი). მდებარეობს ნაქერალის ქედის სამხრეთ–დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ტყიბულიდან 12 კილომეტრი. სოფელში დგას 1500 წლოვანი ხე და მოედინება მინერალური წყალი.

სოფელი დასახლებული იყო ანტიკურ ხანაში. წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში. სოფელში გადის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ტყიბული-ქუთაისი. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი. სოფელში დაიბადა რაჟდენ არსენიძე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 346 ადამიანი.
რაჭისუბანი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)

რაჭისუბანი (ყოფ. სავანეთი) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: რაჭისუბანი, სამტრედო, ვანათი, ხატისსოფელი).

მდებარეობს მარნეულის ვაკის დასავლეთ კიდეში. მდინარე მაშავერის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 597 კაცი.

ისტორია
სოფელში მდინარე მაშავერაზე შემორჩენილია 1651 წლის ხიდი.. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ბოლნისის საქალაქო საბჭოში. მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა. 1960-იან წლებში სოფლის განაპირას აღმოაჩინეს სამკურნალო მინერალური წყალი „ბოლნისი“. წყაროსთან დასასვენებელი პუნქტია მოწყობილი. „ბოლნისის“ წყლის ჩამოსასხმელი ქარხანა 1984 წლის მონაცემებით წელიწადში უშვებდა 10 მლნ. ბოთლს. მინერალური წყლის გასწვრივ, გზიდან ჩრდილოეთით მდებარე კლდოვან მასივზე, 2005 წელს დაიდგა საქართველოს მთლიანობისათვის ბრძოლაში დაღუპულ და დაკარგულ ბოლნისელ მეომართა ხსოვნის მემორიალი, რომელიც არწივის კლანჭებიანი დაჩეხილსხეულიანი მებრძოლის სახითაა წარმოდგენილი.

დემოგრაფია
რიო-ბერმეხო

რიო-ბერმეხო — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, უმთავრესად არგენტინაში, გარკვეული ნაწილი მოქცეულია ბოლივიის შემადგენლობაში. მდინარე პარაგვაის მარჯვენა შენაკადი, სიგრძე 1450 კმ. აუზის ფართობი 133 ათ კმ². სათავე აქვს ცენტრალური ანდების აღმოსავლეთ კალთაზე. გადაკვეთს გრან-ჩაკოს ვაკეს, შუა წელში მიედინება თავისი ყოფილი შენაკადის ტეუკოს კალაპოტში. ახასიათებს წყლის ხარჯის მკვეთრი რყევა. წყალმოვარდნები იცის ზაფხულობით. წყლის საშუალო ხარჯი მთიდან გამოსვლის ადგილას 340 მ³/წმ. სანაოსნოა პატარა გემებისათვის ქალაქ პრესიდენსია-როკამდე.
რომის კურია

რომის კურია — დაწესებულებათა ერთობლიობა, რომელიც ექვემდებარება რომის პაპს, როგორც კათოლიკური ეკლესიის და ვატიკანის სახელმწიფოს მეთაურს. შეიქმნა პაპის კარის სხვადასხვა დაწესებულებების ბაზაზე საუკუნეში. მოიცავს სხვადასხვაგვარ კონგრეგაციას (საეკლესიო სამინისტროებს), უმაღლეს საეკლესიო სასამართლოებსა და კანცელარიებს.
ვახტანგ ბოჭორიშვილი

ვახტანგ ბოჭორიშვილი (დ. 25 მარტი, 1924, გიორგეთი, ახლანდ. ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი, — გ. 11 სექტემბერი, 2002, თბილისი) — ქართველი ინფექციონისტი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის და ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.

მამამისი — გაბრიელ ბოჭორიშვილი იყო ქართველთა შორის წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ალაგირის განყოფილების გამგეობის თავმჯდომარე და ალაგირის ქართული სამრევლოს მღვდელი. 1919 წელს ის იძულებული გახდა სხვა ქართველებთან დაეტოვებინა ალაგირი.

ვახტანგ ბოჭორიშვილი თავდაპირველად სწავლობდა თბილისის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტზე და სხვადასხვა თეატრში მუშაობდა რეჟისორის ასისტენტად. 1951 წელს დაამთავრა ხარკოვის სამედიცინო ინსტიტუტი და მუშაობდა სამხედრო ექიმად, შემდეგ ლენინგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის ინფექციურ სნეულებათა კათედრაზე. 1969 წლიდან თბილისში გადმოვიდა და სათავეში ჩაუდგა ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ინფექციურ სნეულებათა კათედრას. 1970 წელს, ქოლერის ეპიდემიის დროს, ინფექციის საწინააღმდეგოდ პირველმა გამოიყენა ფილიპსის ხსნარი. 1970–1973 წლებში იყო საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს მინისტრი. შექმნა სეფსისის რესპუბლიკური ცენტრი, რისთვისაც 1985 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. შეიმუშავა და დანერგა ადრეული ასაკის ბავშვთა სალმონელოზის კლინიკური დიაგნოსტიკის კრიტერიუმები, რამაც უზრუნველყო სიკვდილიანობის შემცირება. 1981–1989 წლებში იყო სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 1990 წლიდან იყო ექიმთა დიპლომის შემდგომი განათლების აკადემიის ინფექციურ დაავადებათა კათედრის გამგე. 1999 -2002 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.

ვახტანგ ბოჭორიშვილი აქტიურად უჭერდა მხარს ეროვნული მოძრაობის 80-იანი წლების ტალღას და მონაწილეობდა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. 1999 წელს გახდა საქართველოს პარლამენტის წევრი. აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 6 მონოგრაფია.

თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა და კლინიკა.
პიშინის აფეთქება

პიშინის აფეთქება მოხდა 2009 წლის 18 ოქტომბერს ირანში. თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა დეტონირებული ფეთქებადი ნივთიერებებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ ირანის ქალაქ პიშინში, სისტანი და ბელუჯისტანის პროვინციაში. აფეთქებამ იმსხვერპლა 43 ადამიანი, მათ შორის რამდენიმე გამოჩენილი ისლამური რევოლუციის მეურვეების არმიის წევრი მეთაური. დაშავდა დაახლოებით 150 ადამიანი. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღო სუნიტურმა მეამბოხე ორგანიზაციამ -მა.
ოლიმპი

ოლიმპი, ოლიმპო — საბერძნეთის უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 2917,727 მ. ოლიმპის სამი ყველაზე მაღალი მწვერვალია: მიტიკასი (2917,727 მ), სკოლიო (2912 მ) და სტეფანი (2905 მ). უმთავრესად აგებულია მარმარილოსებრი კირქვებითა და კრისტალური ფიქლებით. კალთები ციცაბოა, დასერილია ხეობებით, აქვს კდლოვანი მწვერვალები. შემოსილია მარადმწვანე ბუჩქნარით, ფართოფოთლოვანი და ფიჭვის ტყით. ოლიმპი ღმერთების მიერ ტიტანების ომში ტიტანების დამარცხების შემდეგ გახდა ღმერთების სამყოფელი. იგი უამრავ ბერძნულ მითურ ამბებშია მოხსენიებული. ჰომეროსის „ოდისეის“ თანახმად, „ოლიმპის სიმშვიდეს ქარები არ არღვევენ, ასევე იქ არ მოდის არც წვიმა და არც თოვლი თუმცა ჰაერი საოცრად წმინდა და უღრუბლოა“.
მერკანტილიზმი

მერკანტილიზმი ( < ) — პოლიტიკური ეკონომიის პირველი სკოლა; – საუკუნეების ევროპული სახელმწიფოებისა და იმ დროის ეკონომიკური ლიტერატურის ძირითადი ნაწილის ეკონომიკური პოლიტიკის პრაქტიკის რეტროსპექტული განზოგადება; ეკონომიკური პოლიტიკა, რომელიც გამოიხატებოდა სახელმწიფოს მხრიდან ვაჭრების სასარგებლოდ სამეურნეო საქმიანობაში აქტიურ ჩარევაში. ადამ სმითმა მერკანტილიზმი მის ორ მთავარ დებულებამდე დაიყვანა: სიმდიდრე შედგება ოქროსა და ვერცხლისგან; ამ ლითონების ისეთ ქვეყანაში შედინება, რომელიც საბადოებს არ ფლობს, შესაძლებელია მხოლოდ აქტიური სავაჭრო ბალანსით, ე.ი. იმპორტზე ექსპორტის სიჭარბით. სმითმა 6 ძირითადი რეკომენდაცია ჩამოაყალიბა: 1) იმ ქვეყნებიდან შემოტანის შეზღუდვა, რომელთან მიმართებაშიც სავაჭრო ბალანსი არახელსაყრელად ითვლება; 2) იმ პროდუქტების იმპორტის შეზღუდვა (შიდა მოხმარებისთვის), რომელთა წარმოება ქვეყნის შიგნით შესაძლებელია; 3) ბაჟის (აქციზის) დაბრუნება იმ ეროვნული კომპანიებისათვის, რომლებიც ახორციელებენ თავისი პროდუქციის საზღვარგარეთ გატანას; 4) ახალი ეროვნული მანუფაქტურების წახალისება პრემიებით; 5) რამდენიმე ქვეყანასთან (და მათ ტერიტორიაზე) ცალკეული ქვეყნის ვაჭრობისას ამ უკანასკნელის ვაჭრებისა და საქონლისათვის პრივილეგიების მინიჭების მოთხოვნა სხვა ქვეყნის ვაჭრებსა და საქონელთან შედარებით; 6) შორეულ ქვეყნებში კოლონიების დაარსებისას სავაჭრო კომპანიებისათვის მონოპოლიის მინიჭება.

 საუკუნის 70-იანი წლებიდან საუკუნის მეორე ნახევრამდე ადრინდელი მერიკანტილიზმი წარმოადგენდა მონეტარულ სისტემას, რომელშიც მთავარი იყო ფულადი ბალანსის თეორია. ადრინდელი მერკანტილისტები (უ. სტეფორდი, დე სანტისი, გ. სკარუფი) ითხოვდნენ ექსპორტის გადიდებას, იმპორტის შეზღუდვას, ქვეყნიდან ოქრო-ვერცხლის გატანის შეზღუდვას. გვიანდელი მერკანტილიზმი საუკუნის მეორე ნახევრიდან საუკუნის ჩათვლითფულადი ბალანსის მონეტარულ თეორიას ცვლის აქტიური სავაჭრო ბალანსის თეორიით, რაც გამოიხატებოდა ქვეყნის ექსპორტის ზრდაში და მოცემულ ქვეყანაში ძვირფასი ლითონების დაგროვებაში. გვიანდელი მერკანტილისტები იყვნენ ტ. მენი (ინგლისი), ა. მონკრეტიენი, კოლბერი, (საფრანგეთი), ა. სერა (იტალია), ა. ორდინ-ნაშჩოკინი, ი. პოსოშკოვი (რუსეთი), ა. ციციშვილი (საქართველო). გვიანდელი მერკანტილისტები ითხოვდნენ ფულის ბრუნვის დაჩქარებას, ისინი მთლიანად არ უარყოფდნენ ფულის საზღვარგარეთ გატანას. მერკანტილისტებმა გაატარეს წამახასებელი ღონისძიებები მრეწველობის იმ დარგებში, რომლებიც პროდუქციაც საექსპორტო იყო. ამან გამოიწვია მანუფაქტურის განვითარება.
ნიკოლო მიწიშვილი

ნიკოლო მიწიშვილი (ნამდვილი სახელი და გვარი — სირბილაძე ნიკოლოზ იოსების ძე; დ. 8 ნოემბერი, 1896, ჯვარისა, ახლანდელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 ივლისი, 1937) — ქართველი პოეტი, „ცისფერყანწელთა“ წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ ჯვარისაში (დღეს — ტყიბულის მუნიციპალიტეტი). 1903 წელს, შვიდი წლის ასაკში, შეიყვანეს ქუთაისის სამოქალაქო სასწავლებელში, რომლის დამატებითი კლასის გავლის შემდეგ სწავლა გააგრძელა ქუთაისის რეალურ სასწავლებელში. დაამთავრა ორწლიანი სამასწავლებლო კურსები. პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ვანის რაიონის სოფლებში — ტობანიერსა და საჩინოში. თექვსმეტი წლის ჭაბუკმა, 1912 წელს, ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებაში“ პირველად გამოაქვეყნა ლექსი „მთებში“. შემდეგ პერიოდულად იბეჭდებოდა მისი მინიატურები და სტატიები.

1917 წელს რედაქტორობდა ქუთაისის მუშათა და ჯარისკაცთა გაზეთს „გოლოს სალდატა“. 1918 წელს ნიკოლო მიწიშვილი შეუერთდა ცისფერყანწელთა ორდენს და მისი ერთ-ერთი აქტიური წევრი გახდა. სისტემატურად თანამშრომლობდა სიმბოლისტთა ბეჭვდით ორგანოებთან („მეოცნებე ნიამორები“, „პოეზიის დღე“, „ბახტრიონი“, „ბარიკადი“, „რუბიკონი“). 1921 წელს, ნიკოლოს რედაქტორობით, თბილისში დაარსდა გაზეთი „ფიგარო“. იმავე წელს გამოიცა კრებული „პოეტი გრუზიი“, რომლის შემდგენელი და რედაქტორი მიწიშვილი იყო. 1922 წელს, თბილისში გამოიცა პოეტის პირველი წიგნი „წმინდანიანი“. იმავე წელს ნიკოლო მიწიშვილი საზღვარგარეთ გაემგზავრა. მან რამდენიმე ხანი დაჰყო სტამბოლში, სადაც დაიბეჭდა მისი მეორე წიგნი „შავი ვარსკვლავი“.

1922-25 წლებში ნიკოლო მიწიშვილი საზღვარგარეთ ცხოვრობდა და აქტიურ ლიტერატურულ საქმიანობაში იყო ჩაბმული. 1924 წელს მან პარიზში ჩამოაყალიბა „ქართველ ხელოვანთა კავშირი“, ნიკოლო მიწიშვილი პარიზში თანამშრომლობდა გრიგოლ ვეშაპელის რედაქტორობით გამომავალ გაზეთ „ახალ საქართველოსთან“.

სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, ნიკოლო მიწიშვილი აქტიურად მონაწილეობს ლიტერატურულ-საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. იყო სახელმწიფო გამომცემლობის სამხატვრო განყოფილების ხელმძღვანელი, 1926-28 წლებში რედაქტორობდა მწერალთა კავშირის ჟურნალ „ქართულ მწერლობას“, იყო ლიტფონდის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და პირველი დირექტორი. ხელმძღვანელობდა სახელგამს.

საგამომცემლო საქმიანობისთვის გუნდში შემოიკრიბა საუკეთესო მხატვრები, მწერლები, სტილისტები, კორექტორები: მხატვარი ლადო გუდიაშვილი, გრაფიკოსი ლადო ქუთათელაძე, კორექტორი ალექსანდრე ლორდელი, ძველი სტამბის მუშა ასოთამწყობი, ალექსანდრე ყაზბეგის მეგობარი ლუარსაბ ხელაძე. მისი ინიციატივით შეიქმნა სახელგამთან არსებული სემინარი სტილისტებისთვის, რედაქტორებისთვის და კორექტორებისთვის, სადაც ლექციებს კითხულობდნენ არნოლდ ჩიქობავა, ვარლამ თოფურია და სხვები. ეს იყო უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი იმდროინდელი ქართული გამომცემლობების და შეიძლება ითქვას, წიგნიერების განვითარების საქმეში.

უკანასკნელ წლებში რედაქტორობდა „ზარია ვოსტოკას“. ცდილობდა შუამავლის როლი ეთამაშა საბჭოთა ხელისუფლებასა და ქართულ ინტელიგენციას შორის.

1937 წლის 2 ივნისს ნიკოლო მიწიშვილი დააპატიმრეს, 13 ივლისს დახვრიტეს.
Victorinox

ვიქტორინოქსი — შვეიცარიული დანების უდიდესი ფირმა და ორიგინალური შვეიცარიული ჯიბის დანების ორი მწარმოებელი კომპანიიდან ერთ-ერთი. სახელწოდება შედგება დამაარსებლის დედის ვიქტორიას და უჟანგავი ფოლადის საერთაშორისო სახელწოდების შეერთებისგან. ორიგინალური შვეიცარიული დანების მეორე კომპანია ვენგერი 2005 წელს შეიძინა ვიქტორინოქსმა, თუმცა იგი კვლავ რჩება დამოუკიდებელ მწარმოებლად.

ფირმა მდებარეობს იბახში, შვიცის კანტონაში, სადაც დაარსებულ იქნა 1884 წელს კარლ ელსენერის მიერ. კომპანიაში დასაქმებულია 910 კაცი, ხოლო ვენგერში 150.

ისტორია
მე-19 საუკუნის ბოლოს შვეიცარიის ჯარმა გადაწყვიტა თავისი ჯარისკაცებისთვის შეეძინა დანები, რომლებსაც ჯარისკაცები საჭმლის ჭამის დროსაც და იარაღის გაწმენდაშიც დაიხმარებდნენ.

იმ დროს შვეიცარიაში დანების წარმოება სუსტად იყო განვითარებული. ამიტომაც 1884 წელს მჭედელმა კარლ ელსენერმა დააარსა „შვეიცარიული დანების სამჭედლოს გაერთიანება“, რათა ჯარისკაცებისთვის დანები საკუთარ სამშობლოში ეწარმოებინა. შვეიცარიის არმიისთვის პირველი მიწოდება 1891 წელს მოხერხდა.

პროდუქცია
ვიქტორინოქსი დღეში საშუალოდ 100 000 ერთეულ დანას უშვებს. ცნობილი ჯიბის დანების გარდა იგი აწარმოებს სამზარეულო და სხვა სპეციალურ სამუშო დანებსაც.

გალერეა
ირანის გეოგრაფია

ირანის გეოგრაფია - ირანი სახელმწიფოა აზიაში. ფართობი 1,648,195 კმ².
ირანის სახმელოთო მეზობლებთა ყველაზე გრძელი საზღვარი აქვს , ერაყთან 1458 კილომეტრი,ყველაზე მოკლე კი სომხეთთან 35 კილომეტრი

ირანის უმაღლესი მწვერვალია - დემავენდი (სიმაღლე 5.604 მეტრი), რომელიც მდებარეობს მაზანდარანის ოსტანში,

უდიდესი მდინარეა — ქარუნი 830 კმ. ირანის უდიდესი ტბებია კასპიის ზღვა (ფართობი 371.000 კმ2.) და ურმია (ფართობი 5.800 კმ2.)

ქვეყნის უდიდესი ნაწილი მთიანი რელიეფით ხასიათდება, ტერიტორიის მნიშვნელოვან ნაწილზე გაშლილია ზაგროსის და კუხუდის მთათა სისტემები . კასპიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროს გაუყვება ელბურსის მთები . ტერიტორიის ცენტრალურ და ღმოსავლეთ რეგიონებს იკავებს ირანის მთიანეთი . დაბლობებს უკავია ქვეყნის 7 % . ირანი განსაკუთრებით მდიდარია ნავთობით და გაზით . ირანის შიგა რაიონებში ბატონობს მშრალი სუბტროპიკული და ტროპიკული კონტინენტური კლიმატი , კასპიის ზღვისპირეთსი - ტენიანი სუბტროპიკული . ნალექების სიუხვით გამოირჩევა ელბრუსის მთების ჩრდილოეთი კალთები . ირანი ჰიდროგრაფიული ქსელით ღარიბი ქვეყანაა .

ირანის მთები
დემავენდი (5610 მ)
ალამ-კუხი (4850 მ)
საბალანი (4811 მ)
დენა (4450 მ)
ზარდ-კუხი (4250 მ)
შირ-კუხი (4050 მ)
ტაფტანი (4025 მ)
ტოჩალი (3964 მ)
ეზვა (3810 მ)
სახანდი (3700 მ)
რკინის ჭიშკარი

რკინის ჭიშკარი (; ; ; ; ; ; ) — დუნაის ხეობის ვიწრობი სერბეთისა და რუმინეთის საზღვარზე, ქალაქ ორშოვის ქვემოთ. მოქცეულია სამხრეთ კარპატებსა და აღმოსავლეთ სერბეთის მთებს შორის. გარშემორტყმულია კლდეებით. სიგრძე დაახლოებით 3 კმ, სიგანე 162 მ. კალაპოტში ნაოსნობის შემაფერხებელი ჩქერები და ჭორომებია. ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე წარმტაცი ადგილი. მარჯვენა სანაპიროზე მდებარეობს ჯერდალის ეროვნული პარკი. ძველი რომაელი ავტორების თხზულებებში ამ ჭორომიან ვიწრობს „კატარაქტები“ ეწოდებოდა. საუკუნის ბოლოდან წყაროებში ეწოდებოდა „რკინის კარი“. სიტყვათშეწყობაში „რკინის ჭიშკარს“ აქვს მყარი ხასიათი და ფართო არეალი: ეს ტერმინი გვხვდება კავკასიაში, ყირიმში, შუა აზიაში, სტარა-პლანინის ქედზე და სხვა. ყველა შემთხვევაში სლავური გეოგრაფიული ტერმინი „ჭიშკარი“ აღნიშნავს „მთის გასასვლელს“, „ღრმა ხეობას, რომელშიც იჭრება მდინარე“, „ზღვის სრუტეს“. თუმცა „რკინის“ აზრის განსაზღვრა სადავოდ რჩება. კალაპოტში არსებული ჭორომი შემომვლები არხის აშენებამდე ხელს უშლიდა ნაოსნობას. 1898 წელს ააშენეს 2,5 კმ სიგრძის შემომვლები არხი. 1972 წელს იუგოსლავიამ და რუმინეთმა ააგო სანაოსნო სისტემა და მძლავრი ჰესი.
ქილენდარის მონასტერი

ქილენდარი — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე, რომელსაც იერარქიულად მეოთხე ადგილი უკავია. ექვემდებარება სერბეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიას და წარმოადგენს სერბეთის ერთ-ერთ წმინდა ადგილს. მონასტერი მდებარეობს ათონის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დაფუძნებულია 1198 წელს წმინდა საბასა და მისი მამის სტეფანე ნემანის მიერ.
ბუნ კარლაილი

ბუნ კარლაილი არის სერიალ დაკარგულების ერთ-ერთი მოქმედი პირი მის როლს ასრულებს იან სომერჰალდერი.

ბიოგრაფია
მის როლს ასრულებს იან სომერჰალდერი .ბუნი ისევე როგორც სხვა 47 მგზარი გადაურჩა დაღუპვას და აღმოჩნდა იდუმალებით მოცულ კუნძულზევე. ბუნი დაიბადა 1981 წლის ოქტომბერში. 6 წლის ასაკში უვლიდა ძიძა სახელად ტერეზა, რადგან დედამისი თითქმის მოუცლელი იყო. ბუნი ძალიან ცელქი ბავშვი იყო და სულ კიბეზე დაარბენინებდა ტერეზას. ერთხელ ტერეზას (მაშინ ბუნი 6 წლის იყო) ფეხი დაუცდა კიბეზე დაგორდა და კისერი მოიტეხა. როცა ბუნი იყო 10 წლის, დედამისი, საბრინა კარლაილი ცოლად გაჰყვა ადამ რუტერფორდს. ადამს ბუნის მამინაცვალს ჰყავდა 8 წლის ქალიშვილი შენონი ბუნს შეუყვარდა თავისი მამინაცვლის შვილი ბუნი და შენონი ისხდნენ სიდნეი-ლოს-ანჯელესის რეისზე ბუნი ისევე როგორც სხვა 47 მგზარი გადაურჩა დაღუპვას და აღმოჩნდა იდუმალებით მოცულ კუნძულზე. კუნძულზემან გაიცნო და დაუახლოვდა ჯონ ლოკს კუნძულზე მოხვედრის 44-ე დღეს მან და ლოკმა მცირე ზომის თვითმფრინავი დაინახეს ლოკმა უთხრა რომ უნდა ზემოთ ასულიყო და სიგნალი გადაეცა თვითმფრინავი ჩამოვარდა და ბუნიც დაიღუპა ამ დროს ბუნი 22 წლის იყო (მე-20 სერიაში) ეს იყო პირველი მსხვერპლი მთავარ მოქმედ პირთა შორის

: #
კუტლუმუსიუს მონასტერი

კუტლუმუსიუს მონასტერი — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე, იერარქიით უკავია მეექვსე ადგილი.
მდებარეობა
მონასტერი მდებარეობს ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ადგილი რომელზეც ეს წმინდა მონასტერი იმყოფება ჰქვია კამეგრა და ივერიონისგან აღმოსავლეთით აშორებს ნახევარი საათის სავალი გზით. კამაგრა ეს ერთგვარი პორტია რომელზეც ჩერდებიან ათონზე მიმავალი გემები. მონასტერი მართკუთხა ფორმისაა და გარემოცულია სამი სართული კელიებით. ზედა იარუსის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს სატრაპეზო. მონასტრის ჯვარგუმბათოვანი ტაძარი ფერისცვალების სახელობისაა.
პანტოკრატორის მონასტერი

პანტოკრატორის მონასტერი — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე, იერარქიით მეშვიდე ადგილზე წმინდა მონასტრებს შორის. მონასტრის სახელწოდება მომდინარეობს მაცხოვრის ხატის სახელწოდებისაგან — პანტოკრატორი (ბერძნ. ), რომელიც მონასტერს დაარსებისას შესწირეს. ამჟამად ეს ხატი სანქტ-პეტერბურგის მუზეუმში ინახება.

აღწერა
პანტოკრატორის მონასტერი იმყოფება ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ძველი ქალაქის ნანგრევების მახლობლად. მდებარეობს ზღვის დონიდან 50 მეტრში. მონასტერი მართხკუთხა ფორმისაა და გამაგრებულია გალავნით. ეზო ორად არის გაყოფილი: პირველში სასტუმრო კელიებია, ასევე სხვადასხვა სახელოსნოები; მეორეში კი განთავსებულია ფერიცვალების ტაძარი, სამრეკლო და სატრაპეზო.

ისტორია
მონასტერი დაარსებულია ორი ძმის მიერ - ალექსი (სამხედრო წოდებით - სტრატოპედარქი) და მისი ძმა იოანე (მოსამართლე ჩინოვნიკი წოდებით - პრიმმიცერიუსი), რომლებმაც თავიანთი ცხოვრება ბერ-მონაზვნურ ცხოვრების წესით გავლეს და აქ ამ მონასტერში აღასრულნენ. თუმცაღა არსებობს ლეგენდა რომ მონასტერი იმპერატორ ალექსანდრე კომინის მიერ არის დაარსებულიო. პირველად მონასტერი მოიხსენიება 1358 წელს. 1362 წელს კონსტანტინოპოლის პატრიარქის კალისტე მიერ მოხდა მონასტრის რეკონსტრუქცია. შემდგომ აქ ცხოვრობდა პატრიარქი კალისტე , ასევე თესალონიკელი არქიეპისკოპოსები ფეონა და სიმონი.

მთავარი ტაძარი მაცხოვრის ფერისცვალების სახელობისაა, რომელიც მინასტერთან ერთად აშენდა. ტაძარმა სახეცვლილება განიცადა საუკუნის პირველ ნახევარსა და 1854 წელში. სამრეკლო საუკუნისაა. მონასტრის ტერიტორიაზე დღესდღეობით შვიდი ტაძარი მოქმედებს ხოლო მონასტრის გარეთ კიდევ სხვა შვიდი. მონასტერს ხუთი კელია უდგას კარეის რაიონში, ეკუთვნის ელია წინასწარმეტყველის სკიტა ასევე მის დაქვემდებარებაში არის მრავალი ტაძარი რომლებიც სხვადასხვა ქვეყნებში მდებარეობს.

მონასტრის ბიბლიოთეკა 350-ზე მეტ ხელნაწერს ინახავს და დაახლოებით 3500 წიგნს. მონასტრის საძმო 15 ბერისაგან შედგება.

სიწმინდეები
მონასტრის მფარველი გერონტისსას ღვთისმშობლის ხატი - თავად ხატი ისტორიით .
თევდორე სტრატილატის წმინდა ნაწილები.
უვერცხლო მკურნალთა კოზმა და დამინეს წმინდა ნაწილები.
ცხოველსმყოფელი ჯვრის წმინდა ნაწილები.
წმინდა მოწამე მერკურის ფარის ნაწილი.
 საუკუნის ხატები .
ფილოთეის მონასტერი

ფილოთეის მონასტერი (ბერძ. ) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. იერარქიით იმყოფება მეთორმეტე ადგილას. მდებარეობს ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ათანასეს ლავრასა და ივერიის მონასტერს შორის. დღესდღეობით მონასტერში 60 ბერია. დაარსებულია საუკუნეში.

1539–1540 წლებში მონასტერი განახლდა საქართველოს მეფეების, კახეთის მეფე ლევანისა და მისი ვაჟის, კახეთის მეფე ალექსანდრე -ის სახსრებით, რომელთა ფრესკები სატრაპეზოშია გამოსახული.
სერგო კლდიაშვილი

სერგო დავითის ძე კლდიაშვილი (დ. 6 ოქტომბერი, 1893, ზედა სიმონეთი, ახლანდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი — გ. 14 ოქტომბერი, 1986, თბილისი) — ქართველი პოეტი, მწერალი, ნოველისტი. იყო ქართველი სიმბოლისტების ლიტერატურული ჯგუფის „ცისფერყანწელთა“ წევრი.

ბიოგრაფია
დაიბადა დავით კლდიაშვილის ოჯახში. 1913 წელს დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია, შემდეგ სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, მაგრამ მოუსწრო რევოლუციამ და იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო სამშობლოში. მისი პირველი ლიტერატურული მინიატურა ჯერ კიდევ 1911 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „სინათლეში“. იგი ქართველ მწერალთა იმ თაობას ეკუთვნის, რომლებმაც დააარსეს ცისფერყანწელთა ლიტერატურული ორდენი და უძველესი ქართული ლიტერატურული ტრადიცია ახალი შინაარსითა და ფორმებით გაამდიდრეს.

მკითხველი დიდი ინტერესით შეხვდა მწერლის 2 რომანს „ფერფლს“ და „მყუდრო სავანეს“. ს. კლდიაშვილის სახელს უშუალოდ დაუკავშირდა ქართული ნოველის შექმნა, იგი სამართლიანად ითვლება ამ ჟანრის ერთ-ერთ გამოჩენილ ოსტატად. მისი ნოველები და მინიატურბი — „ჭინკა ბიჭები“, „გორგასლის თასი“, „შემოდგომის წვიმა“, „ჯორდანო ბრუნო“, „სოფლის გზაზე საქართველოში“, „შორეული ციალი“, „სვანური მოთხრობების“ მთელი ციკლი, სამართლიანად დამკვიდრდა ქართული ლიტერატურის ოქროს ფონდში.

განსაკუთრენბით უნდა აღინიშნოს სერგო კლდიაშვილის როგორც დრამატურგის ღვაწლი. მისი პიესები „გმირთა თაობა“, „ირმის ხევი“, „დაბრუნება“ წარმატებით იდგმებოდა რუსთაველისა და მარჯანიშვილის თეატრების სცენაზე. მან დაგვიტოვა აგრეთვე საგულისხმო კრიტიკული და პუბლიცისტური წერილები ჩვენი ლიტერატურისა და საზოგადოებრივი ცხოვრების აქტუალურ საკითხებზე. ფასდაუდებელია მწერლის მოგონებები დავით კლდიაშვილზე, აკაკი წერეთელზე, ვაჟა-ფშაველაზე, პაოლო იაშვილზე, ტიციან ტაბიძეზე, ვ. გაფრინდაშვილზე და სხვა. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია ფრანგულ, ინგლისურ, რუსულ, გერმანულ, სომხურ, უკრაინულ, პოლონურ და სხვა ენებზე. დაჯილდოებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით.

სოფელ ზედა სიმონეთში არის დავით და სერგო კლდიაშვილების სახლ-მუზეუმი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.