iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტყისთავი

ტყისთავი — გამქრალი სოფელი ისტორიულად არტაანის მხარეში მდებარეობდა, დღევანდელი არდაჰანის ოლქის ცენტრალურ რაიონის სოფელ დაღევის (თებათი) საზღვრებში.

ისტორია
ქართული ტოპონიმი ტყისთავი შედგება ორი სიტყვისაგან „ტყე“ ტყის მნიშვნელობის და „თავი“ თავის მნიშვნელობის სიტყვებისგან. სოფლის სახელი შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ტყისდასაწყისი“.

სოფელი ტყისთავი მდებარეობდა ისტორიულად არტაანის მხარეში, რომელიც შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეთაგან ერთ-ერთი იყო. ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი საუკუნის შუა წლებში ქართველებისაგან დაიპყრეს. ტყისთავის დასახლების არეალი მდებარეობს სოფელ დაღევის დღევანდელ საზღვრებში.

ტყისთავი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დეფთერშიც „დიღისთავის“ სახელით ერთი დასახლებად იყო აღწერილი და ინარჩუნებდა იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას. ჰიჯრი 1126 (1714-1715) წლის ჩანაწერების მიხედვით, სოფელი მუსა სახელის მქონე პიროვნებაზე იყო მინიჭებული და 6.500 აქჩე გადასახადი ჰქონდა დაწესებული.

ოსმალურ მუფასალ დეფთერის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგ სერგი ჯიქია მიცემული ინფორმაციის თანახმად, დეფთერში მითითებულია, რომ სოფელი დიდი ტყისთავი და პატარა ტყისთავი თებათის მახლობლად მდებარეობდნენ. ამ ჩანაწერებიდან ასეთი დასკვნა გამომდინარეობს, რომ ტყისთავი ამ თარიღამდე უკვე აღარ არსებობდა.
ლანსის ბრძოლა

ლანსის ბრძოლა — ოცდაათწლიანი ომის ბოლო მნიშვნელოვანი დაპირისპირება. გაიმართა 1648 წლის 20 აგვისტოს. ბრძოლაში ფრანგულმა ჯარმა ლუი ბურბონის, კონდეს პრინცის მეთაურობით, დაამარცხა ესპანური არმია, ავსტრიის ერცჰერცოგ ლეოპოლდ ვილჰელმის მეთაურობით. ამ გამარჯვებამ კონდეს პრინცს მოუპოვა თავისი ეპოქის ერთ-ერთი უდიდესი გენერლის რეპუტაცია.

1643 წელს როკრუის ბრძოლაში საფრნაგეთმა მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა. ფრანგებმა განაგრძეს წინსვლა და მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში მოახერხეს ჩრდილოეთ საფრანგეთისა და ესპანეთის ნიდერლანდების ათობით ქალაქის დაპყრობა. 1647 წელს ერცჰერცოგი ლეოპოლდ ვილჰელმი ესპანეთის ნიდერლანდების გუბერნატორად დაინიშნა, ესპანელი და ავსტრიელი ჰაბსბურგების ალიანსის გასაძლიერებლად. იმავე წელს ლეოპოლდმა წამოიწყო მასშტაბური კონტრშეტევა. თავდაპირველად, მისმა არმიამ დიდ წარმატებას მიაღწია და ჩრდილოეთ საფრანგეთის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე დაიკავა.

ამ დროს კონდეს პრინცი კატალონიაში ესპანელების წინააღმდეგ იბრძოდა. ის ამ კამპანიიდან გაიწვიეს და დანიშნეს მეთაურად 16 000 კაციანი არმიისა, რომელიც ერცჰერცოგ ლეოპოლდისა და ლუქსემბურგის გუბერნატორის, გენერალ ჟან დე ბეკის ალიანსს უნდა დაპირისპირებოდა. კონდემ მოახერხა იპრის აღება, მაგრამ 18 000 კაციანმა ესპანურ-გერმანულმა არმიამ იგი ლანსთან ალყაში მოაქცია. თუმცა, კონდემ მაინც განაგრძო წინსვალა.

მომდევნო შეტაკებაში კონდეს პრინცმა მოწინააღმდეგეები აიძულა მათთვის ხელსაყრელი შემაღლებული ადგილი დაეტოვებინათ და ახლომდებარე ღია ველზე გადასულიყვნენ, სადაც ფრანგმა გენერალმა შესანიშნავად გამოიყენა თავისი კავალერიის უპირატესობა და ფლანგებზე განლაგებული ესპანურ-გერმანული ცხენოსანი არმია დაამარცხა. თუმცა, ცენტრში მდგომ ფრანგ ქვეითებსა და კავალერიას თავს დაესხა ესპანელთა ძირითადი არმიის ცენტრი. ფრანგული არმია რთულ მდგომარეობაში აღმოჩნდნა, მაგრამ მათ თანამებრძოლებს უკვე მოპოვებული ჰქონდათ გამარჯვება ფლანგებზე, მოახერხეს პოზიციების გადაწყობა, ცენტრის მიხმარება და მოწინააღმდეგეთა ჯარების ალყაში მოქცევა. ესპანელები იძულებულნი გახდნენ მალევე დანებებულიყვნენ.

ესპანელებმა ამ ბრძოლაში დაკარგეს არმიის ნახევარი, დაახლოებით 9 000 მეომარი. თითქმის 6 000 ტყვედ ჩავარდა. ფრანგების დანაკარგი 1 500 ჯარისკაცი იყო.

საფრანგეთის გამარჯვებამ ხელი შეუწყო ვესტფალიის საზავო მოლაპარაკებების აქტიურ ფაზაზე გადასვლას და საბოლოო ხელშეკრულების გაფორმებას. ლანსის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ, ფრანგული არმიას შეეძლო წინსვლა გაეგრძელებინა და ესპანეთი საბოლოოდ დაემარცხებინა. თუმცა, ეს გეგმა 1648 წელს პარიზში დაწყებული ფრონდას აჯანყების გამო ვერ განხორციელდა.
გისენის უნივერსიტეტი

გისენის უნივერსიტეტი, ოფიციალური სახელწოდება იუსტუს ლიბიგის სახელობის გისენის უნივერსიტეტი — საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი გისენში, ჰესენი, გერმანია. ერთ-ერთი უძველესი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება გერმანულენოვან სამყაროში. დაარსდა 1607 წელს. უნივესიტეტი გახლავთ იუსტუს ფონ ლიბიგის, თანამედროვე სასოფლო-სამეურნეო ქიმიის ფუძემდებლისა და ხელოვნური სასუქის გამომგონებლის, სახელობის. უნივერსიტეტის სასწავლო პროგრამა მოიცავს ხელოვნების/ჰუმანიტარულ მეცნიერებებს, ბიზნესს, სტომატოლოგიას, ეკონომიკას, სამართალს, მედიცინას, მეცნიერებას, სოციალურ მეცნიერებებსა და ვეტერინარიას.

გისენის უნივერსიტეტს აქვს საკუთარი საავადმყოფო გისენსა და მარბურგში (ეს უკანასკნელი მარბურგის უნივერსიტეტის სასწავლო საავადმყოფოა), რომელიც ერთადერთი კერძო საუნივერსიტეტო საავადმყოფოა გერმანიაში.

ისტორია
გისენის უნივერსიტეტი გერმანულენოვან სამყაროში ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტია. დაარსდა 1607 წელს გისენში, როგორც ლუთერანული საგანმანათლებლო დაწესებულება მას შემდეგ, რაც მარბურგის უნივერსიტეტი კალვინისტური გახდა. დაარსდა ლანდგრაფ ლუი -ის მიერ.

უნივერსიტეტის თავდაპირველ მიზანს წარმოადგენდა მღვდლებისა და საჯარო მოხელეების მომზადება. ოცდაათწლიანი ომის დროს უნივერსიტეტი ცოტა ხნით გადავიდა მარბურგში (1624–1650). მე-17 და მე-18 საუკუნეებში უნივერსიტეტში ისწავლებოდა თეოლოგია, სამართალი, მედიცინა და ფილოსოფია, მოგვიანებით კი დაემატა ეკონომიკა, ვეტერინარია, სატყეო მეურნეობა და კამერალური მეცნიერებები.

მე-19 საუკუნეში გისენი ცნობილი გახდა პოლიტიკური აქტივიზმითა და სამეცნიერო ინოვაციებით, განსაკუთრებით ქიმიკოს იუსტუს ფონ ლიბიგის ხელმძღვანელობით.

მე-20 საუკუნის დასაწყისისთვის უნივერსიტეტი გაფართოვდა და დაემატა ახალი სამედიცინო კლინიკები, სამეცნიერო შენობები და ბიბლიოთეკა, ხოლო ქალებს 1900 წლიდან (სრულად 1908 წლიდან) ჰქონდათ უნივერსიტეტში სწავლის უფლება.

დღეს უნივერსიტეტს დაახლოებით 25 000 სტუდენტი და თითქმის 6000 თანამშრომელი ჰყავს, რითაც გისენი მოსახლეობაში სტუდენტების წილით გერმანიის ქალაქებს შორის პირველ ადგილზე დგას.

რეიტინგი
2024 წლის -ის კვლევაში უნივერსიტეტმა მსოფლიო მასშტაბით 396-ე და ეროვნულ დონეზე 22-ე ადგილი დაიკავა. -ის 2023 წლის -ში ის საერთაშორისო რეიტინგში 351–400 ადგილებს შორის იყო, ეროვნულ დონეზე კი 34-დან 36-ე ადგილებს შორის. 2023 წლის -ის მიხედვით, უნივერსიტეტი გლობალურად 601–700 ადგილებს შორის, ეროვნულ დონეზე კი 37-დან 40-ე ადგილებს შორის იყო.

ფაკულტეტები
ფაკულტეტი 01 – სამართალი
ფაკულტეტი 02 – ეკონომიკა და ბიზნესის კვლევების ფაკულტეტი
ფაკულტეტი 03 – სოციალურ მეცნიერებათა და კულტურის კვლევების ფაკულტეტი
ფაკულტეტი 04 – ისტორიისა და კულტურის კვლევების ფაკულტეტი
ფაკულტეტი 05 – ენა, ლიტერატურა, კულტურა
ფაკულტეტი 06 – ფსიქოლოგია და სპორტული მეცნიერებები
ფაკულტეტი 07 – მათემატიკა და კომპიუტერული მეცნიერებები, ფიზიკა, გეოგრაფია
ფაკულტეტი 08 – ბიოლოგია და ქიმია
ფაკულტეტი 09 – სოფლის მეურნეობის მეცნიერებები, კვების მეცნიერებები და გარემოს მენეჯმენტი
ფაკულტეტი 10 – ვეტერინარია ფაკულტეტი
ფაკულტეტი 11 – მედიცინა

კამპუსი
დოლნი-ბენეშოვი

დოლნი-ბენეშოვი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ოპავის რაიონში მდებარეობს. ქალაქი 2 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. დოლნი-ბენეშოვის გარდა მის მუნიციპალიტეტში შედის ზაბრჟეჰი. ქალაქი ისტორიული ჰლუჩინის რეგიონის ნაწილია.

გეოგრაფია
დოლნი-ბენეშოვი რაიონულ ცენტრ ოპავიდან აღმოსავლეთით დაახლოებით 14 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი ვაკე რელიეფზეა გაშენებული და მდინარე ოპავის მახლობლად მდებარეობს. ეს მდინარე დოლნი-ბენეშოვის ჩრდილოეთ მუნიციპალურ საზღვარს წარმოადგებს. ქალაქის ტერიტორიაზე ორი მოზრდილი სათევზაო ტბორია მოწყობილი.

ისტორია
ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1312 წელსაა მოხსენიებული. ის ბენეშოვიცეს დიდგაროვანთა ოჯახის საკუთრება იყო. ქალაქმა რამდენიმე მფლობელი გამოიცვალა და 1493 წელს მეფე ვლადისლავ -ესგან ქალაქის პრივილეგიები მიიღო.

მეორე მსოფლიო ომის დროს დოლნი-ბენეშოვში ნაცისტური გერმანიის მიერ დატყვევებული მოკავშირეთა ძალების სამხედრო ტყვეთა ბანაკი იყო. 1945 წლის იანვარში, როდესაც საბჭოთა არმიამ დასავლეთით გადაინაცვლა, ამ ბანაკში მყოფი ტყვეები „გრძელი მარშის“ სახელით ცნობილი მსვლელობით დასავლეთისკენ გადაიყვანეს. ბევრი მათგანი ძლიერი სიცივისა და დაღლილობისგან დაიღუპა. მცირე რაოდენობით გადარჩენილები ბოლოს მოკავშირეთა ძალებმა გაათავისუფლეს.

ღირსშესანიშნაობები
დოლნი-ბენეშოვის ციხე საუკუნეში ააგეს. ის - საუკუნეების მიჯნაზე რენესანსის სტილის სასახლედ გადაკეთდა. საუკუნეში ნაგებობას ბაროკოს ელემენტები დაუმატეს. დღეს დოლნი-ბენეშოვის ციხესიმაგრეში ადგილობრივი გამგეობაა განთავსებული. ციხესიმაგრე გარშემორტყმულია 1.7 ჰექტარზე გაშენებული ინგლისური სტილის პარკით, რომლის მონახულებაც თავისუფლად არის შესაძლებელი.

წმინდა მარტინის ეკლესია საუკუნის მეორე ნახევრით თარიღდება. ეკლესიას სამრეკლო 1862–1863 წლებში დაემატა.

ცნობილი ადამიანები
ციპრიან ლელეკი - (1812–1883), მორავიელი მღვდელი და განმანათლებელი
ევჟენ ჰადამჩიკი (1939–1984) - ფეხბურთის მწვრთნელი

დაძმობილებული ქალაქები
რაიეცკე-ტეპლიცე, სლოვაკეთი
ვილამოვიცეს გმინა, პოლონეთი
გოჩა ბარბაქაძე

გოჩა ბარბაქაძე (დ. 1964) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
გოჩა ბარბაქაძე დაიბადა 1964 წელს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1987 წელს. 1988 წელს - ინტერნატურა თბილისის ნ. კახიანის სახელობის რკინიგზის საავადმყოფოს თერაპიულ კლინიკაში (გასტროენტეროლოგია).

1989-1991 წლებში - ხაშურის რაიონში საექიმო ამბულატორიის გამგე. 1991-1995 წლებში - ასპირანტურა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის შინაგან დაავადებათა კათედრაზე (გასტროენტეროლოგია). 1993-1995 წლებში - თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის უცხოეთთან ურთიერთობის განყოფილების ინსტრუქტორი. 1997-2011 თორაკო-აბდომინალური კლინიკა-გასტროენტეროლოგია და ექოსკოპიის კაბინეტის გამგე. 2011 წლიდან - შპს ამტელ ჰოსპიტალ კლინიკური საავადმყოფო, გასტროენტეროლოგი და რადიოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი. 2008-2010 წლებში - სამკურნალო-დიაგნოსტიკური ცენტრი (ვაკის „ლეჩკომბინატი“), კონსულტანტი, გასტროენტეროლოგია და ჰეპატოლოგია. 2010 წლიდან - შპს „ჯანმრთელობის ცენტრის“ ექიმი-გასტროენტეროლოგი-ჰეპატოლოგი; 2005-2006წწ. - თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკუნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 2004 წლიდან - თბილისის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი „გორგასალი“, შინაგან დაავადებათა კათედრის სრული პროფესორი. 2005-2008 წლებში - თბილის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი „გორგასალი“, ჯანდაცვის ფაკულტეტის დეკანი. 45 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. ექიმი-გასტროენტეროლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2005).
ვილა-სან-ჯოვანი

ვილა-სან-ჯოვანი (სამხრეთ კალაბრიულად: ) — საპორტო ქალაქი და მუნიციპალიტეტი იტალიაში, კალაბრიის რეგიონის მეტროპოლიტენ ქალაქ რეჯიო-კალაბრიაში. 2010 წელს მისი მოსახლეობა 13 747 ადამიანი იყო, რაც 2016 წლამდე 2,5%-ით შემცირდა, ხოლო 2020 წელს 3,7%-ით გაიზარდა. ის სიცილიასთან დამაკავშირებელი მნიშვნელოვანი ტერმინალია და ასევე ცნობილია, როგორც რამდენიმე საპოლიციო ფილმის გადაღების ადგილი.
ალტოლია

ალტოლია — სოფელი მესინას რაიონში, სიცილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სამხრეთ იტალიაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 282 მეტრზე. 2021 წლის -ის აღწერის დროს მასში 180-ზე ნაკლები მოსახლე ცხოვრობდა.

სოფელი მდებარეობს სკალეტა ზანკლეას უბნის საზღვარზე, მაღალ ბორცვებზე, რომლებიც გადაჰყურებენ ჯამპილიერის ნაკადულის ხეობას.
კანეტო, კარონია

კანეტო — სოფელი და სამოქალაქო სამრევლო (ფრაქცია) იტალიის მუნიციპალიტეტ კარონიაში, მესინის პროვინციაში, სიცილიაში. იტალიურად მისი სახელი ლერწმის საწოლს ნიშნავს.

გეოგრაფია
სოფელი, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც კანეტო დი კარონია, მდებარეობს ტირენიის სანაპიროზე, სახელმწიფო გზატკეცილზე 113 (მესინა-პალერმო-ტრაპანი), მარინა დი კარონიასა და სანტო სტეფანო დი კამასტრას შორის. კარონიიდან დაშორებულია 10, პალერმოდან 105, ხოლო მესინიდან 125 კილომეტრით.

სოფელს ჰკვეთს მესინა-პალერმოს სარკინიგზო მაგისტრალი, მაგრამ არ გააჩნია საკუთარი სადგური (ახლოს არის კარონია და სანტო სტეფანო დი კამასტრა-მისტრეტა).
თეთრი ციხე (ჰანაქის რაიონი)

თეთრი ციხე — გამქრალი სოფელი ისტორიულად ერუშეთის მხარეში, არდაჰანის ოლქის ჰანაქის რაიონის სოფელ დელიქდერეს (ჰოშურეთი) საზღვრებში მდებარეობდა.

ისტორია
თეთრი ციხე შედგება ორი სიტყვისგან „თეთრი“ თეთრის მნიშვნელობის და „ციხე“ ციხის მნიშვნელობის სიტყვებისგან. „თეთრი ციხის“ მნიშვნელობის ეს ტოპონიმი 1595 წლის ოსმალურ მუფასალ დეფთერში მოიხსენიება იგივე მნიშვნელობით როგორც „აღჯა ყალა“ . ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ ჩილდირის რაიონის აჩაქალეს მსგავსად, ეს ტოპონიმიც შესაძლოა ქართულიდან თურქულად ყოფილიყო თარგმნილი.

თეთრი ციხის ანუ აღჯა ყალას სოფელი მდებარეობდა ერუშეთის მხარეში, რომელიც ისტორიულაფ საქართველოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი საუკუნის შუა წლებში ქართველებისაგან დაიპყრეს. ერთ-ერთი ცნობილი ძველი ეკლესიაც ამ პერიოდიდან უნდა იყოს შემორჩენილი.

თეთრი ციხე ან აღჯა ყალა 1595 წლის ოსმალურ მუფასალ დეფთერში დარეგისტრირებულია როგორც სოფელი საქართველოს ვილაიეთში, არდაჰან-ი ბუზურღის ლივის მეშეს ნაჰიაში. ამ დროისთვის ეს დასახლება მთლიანად დაცარიელებული იყო. მიუხედავად ამისა, მისთვის 8499 აქჩე გადასახადი იყო გათვალისწინებული.

სოფელი თეთრი ციხე ან აღჯა ყალა ილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დეფთერში აღჯა ყალას სახელით არის აღწერილი. იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობაში მყოფი სოფელი ჰიჯრი 1137 (1724/1725) წელს 2500 აქჩე გადასახადის სანაცვლოდ სულეიმანის სახელის მქონე პიროვნებაზე იყო მინიჭებული, ხოლო ჰიჯრი 1140 (1727/1728) წელს კი, კვლავ იგივე რაოდენობის გადასახადის სანაცვლოდ აჰმედის სახელის მქონე პიროვნებაზე იყო მინიჭებული.

ოსმალურ მუფასალ დეფთერს გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ სოფლის სახელი გვიან პერიოდში რუსულ რუპაზე მოიხსენიება „აგჯაქალას“ ფორმით, რომლის ქვედა ნაწილში ხაროსმანი იყო მონიშნული. ამ ჩანაწერებიდან ასეთი დასკვნა გამომდინარეობს, რომ სოფელი თეთრი ციხე ან აღჯა ყალა ამ თარიღამდე მთლიანად გაქრა. ფაქტობრივად, 1917 წელს ქართველმა ჟურნალისტმა და ისტორიკოსმა კონსტანტინე მარტვილელმა დაწერა, რომ სოფელი მიტოვებული იყო და სოფელში ძველი ეკლესიის ნანგრევები მდებარეობდა. მარტვილელის მიცემული ინფორმაციით ისიც ირკვევა, რომ თეთრი ციხე სოფელ დელიქდერესა და სევიმლის შორის მდებარეობდა.
ოხორა

ოხორა — ისტორიულ სოფელი ჯავახეთის მხარეში, დღეს არტაანის ვილაიეთის ჩილდირის რაიონს მიკუთვნებული სოფელ ქურთქალეს (მგელციხე) საზღვრებში.

ისტორია
ოხორა ისტორიულ ქართულ გეოგრაფიაში გვხვდება როგორც ადგილის სახელი. ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ სახელი ოხორა წარმოდგება ლაზურ-მეგრული ენებიდან სიტყვისგან „ოხორი“ ან „ოხორე“ რაც ნიშნავს სახლს, თავშესაფარს ან დასახლებას. ეს ადგილის სახელი 1595 წლის ოსმალურ დავთარშიც გვხვდება სახით „ოხორა“ . იმავე დავთარში ახალციხის ლივას ჩაჩარაკის ნაჰიეში იყო სოფელი სახელით „ოხერა“ . იუსუფელის რაიონს მიკუთვნებული ფამუქჩილარის სოფლის ძველი სახელი ასევე „ოხორი“ იყო.

ისტორიული ჯავახეთის მხარე, სადაც სოფელი ოხორა მდებარეობდა, გარკვეული ნაწილის გამოკლებით, დღესაც საქართველოს საზღვრებშია.

სოფელი ოხორა ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დავთარში აღრიცხული იყო სახელით „ოქორა“ და იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ფლობდა. სოფელი ჰიჯრით 1115 (1703/1704) წელს ისმაილის სახელის მქონე პირს ჰქონდა გადაცემული და 22.500 აქჩეს ოდენოის გადასახადი ჰქონდა დაწესებული. 1886 წლის მოსახლეობის აღწერაში ჩილდირის ყაზაში სოფლად აღარ გვხვდება, რაც ნიშნავს, რომ ოხორამ სოფლის სტატუსი დაკარგა. ქართველი ისტორიკოსი ექვთიმე თაყაიშვილი 1909 წელს გამოქვეყნებულ რუსულენოვან ნაშრომში სოფლის სახელს წერს სახით „ოხერა“ და აღნიშნავს, რომ ეს სოფელი ქურთქალეს ქვედა მხარეს მდებარეობდა.
მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეული საბრძოლო ხელოვნების მძიმეწონითი კატეგორია, როგორც წესი აერთიანებს მებრძოლებს 93.4 -120.2 კგ-მდე (206 - 265 ფუნტი).

შერეული საბრძოლო ხელოვნების სხვადასხვა ორგანიზაციაში სხვა უფრო მსუბუქ წონით კატეგორიებს განსხვავებული სახელები ჰქვია და განსხვავებული წონის ლიმიტებია, მძიმეწონითი კატეგორია კი უმეტესად ერთნაირია, როგორც დასახელება ასევე წონის ლიმიტი. აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატი და ჩრდილოეთ ამერიკის შერეული საბრძოლო ხელოვნების სხვა ორგანიზაციების უმეტესობა, როგორიცაა ბელატორი, და მძიმეწონით კატეგორიის ლიმიტს 206 - 265 ფუნტით (93.4 - 120.2 კგ) განსაზღვრავენ. აზიური ორგანიზაცია -ის მძიმეწონითი კატეგორია 226 - 265 ფუნტია.
სანტიაგო-დე-ანაია

სანტიაგო-დე-ანაიის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 329 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 256.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 71.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1870 წლის 28 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტიაგო-დე-ანაია. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13055.
ტულანტეპეკ-დე-ლუგო-გერერო

სანტიაგო-ტულანტეპეკის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 561 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 18.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 64.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 615.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1944 წლის 1-ელ აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტიაგო-ტულანტეპეკი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13056.
სინგილუკანი

სინგილუკანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 142 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 420.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 36 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1827 წლის 6 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სინგილუკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13057.
ტასკილიო

ტასკილიოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 441 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 240 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 72.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1861 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტასკილიო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13058.
ტეკოსაუტლა

ტეკოსაუტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 010 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 535.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 71 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1865 წლის 31 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეკოსაუტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13059.
ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში ქვემძიმეწონითი კატეგორია სხვადასხვა ლიმიტებს მოიცავს ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში და პროფესიონალ მებრძოლთა ლიგაში ქვემძიმეწონითი კატეგორია 84 - 93 (186 - 205 ფუნტი) კილოგრამით განისაზღვრება.
აზიური ორგანიზაცია -ის ქვემძიმეწონითი კატეგორია 93 - 102 (205 - 225 ფუნტი) კილოგრამია.

ქვემძიმეწონითი კატეგორია უმეტესად სწორედ 84 - 93 კილოგრამით განისაზღვრება. აღნიშნული ლიმიტები თავდაპირველად აშშ-ში გამოჩნდა როდესაც კრივის და სხვა საბრძოლო ხელოვნებების როგორც სპორტის რეგისტრაცია გადაწყვიტეს. ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით ქვემძიმე წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 93 კილოგრამია (205 ფუნტი).
ყარაბაღი (არდაჰანის რაიონი)

ყარაბაღი — ისტორიული სოფელი არტანის ოლქში, დღეს არდაჰანის მხარის ცენტრალურ რაიონში გამქრალი სოფელია. დასახლების ტერიტორია ალაგოზის სოფლის საზღვრებს შორისაა.

ისტორია
ყარაბაღის ოსმალეთის პერიოდამდელი სახელწოდების შესახებ არსებულ ჩანაწერებში ინფორმაცია არ მოიპოვება. 1574 წლის აღწერილობითი დეფტერსა და ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის მომცველ ჯებე დეფტერში მოხსენიებულია ყარაბაღის სახით.

სოფელი ყარაბაღის მდებარე არტანის ოლქი შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელ ოლქთაგანი იყო. აღსანიშნავია, რომ ოსმალებმა ეს ოლქი საუკუნეში, 1549 წლის საქართველოს ლაშქრობის შემდეგ პერიოდში ქართველებისგან დაიპყრეს. სოფლის ძველი მცხოვრებლების - ქრისტიანი მოსახლეობის საიბადათო ყარაბაღის ეკლესია ამ პერიოდიდან უნდა რჩებოდეს.

სოფელი ყარაბაღი ძველ რუსულ რუკაზე „კარაბაჰ“ სახით არის აღნიშნული. შესაბამისად, ქართველი ჟურნალისტი და მკვლევარი კონსტანტინე მარტვილელი 1917 წელს წერდა, რომ სოფელი მიტოვებული იყო, სოფლიდან ნახევრად მთელი მდგომარეობით მხოლოდ ყარაბაღის ეკლესია რჩებოდა.
ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში ქვესაშუალო წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტური საბრძლო ჩემპიონატის ქვესაშუალო წონითი დივიზიონი 71 - 77 კილოგრამამდე (156 - 170 ფუნტი) მებრძლებს აერთიანებს.
აზიური -ის ქვესაშუალო წონით კატეგორიაში კი  77.1 - 83.9 კილოგრამამდე (170 - 185 ფუნტი) მებრძლები ასპარეზობენ.

ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით ქვესაშუალო წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 77 კილოგრამია (170 ფუნტი).
მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში მსუბუქი წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტური საბრძლო ჩემპიონატის მსუბუქი წონითი დივიზიონი 66 - 70 კილოგრამამდე (146 - 155 ფუნტი) მებრძლებს აერთიანებს.
აზიური -ის მსუბუქი წონით კატეგორიაში კი  70.3 - 77.1 კილოგრამამდე (155 - 170 ფუნტი) მებრძლები ასპარეზობენ.

ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით მსუბუქი წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 70 კილოგრამია (155 ფუნტი).
ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტური საბრძლო ჩემპიონატის ქვემსუბუქი წონითი დივიზიონი 61,7 - 65,8 კილოგრამამდე (136 - 145 ფუნტი) მებრძლებს აერთიანებს.
აზიური -ის ქვემსუბუქი წონით კატეგორიაში კი  65.8 - 70.3 კილოგრამამდე (145 - 155 ფუნტი) მებრძლები ასპარეზობენ.

ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით ქვემსუბუქი წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 66 კილოგრამია (145 ფუნტი).
სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით:

აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის სუპერმსუბუქი წონითი დივიზიონი 57-61 კილოგრამამდე (126-135 ფუნტი) მებრძლებს აერთიანებს.
აზიური -ის სუპერმსუბუქი წონით კატეგორიაში კი 65.8 კილოგრამამდე (145.2 ფუნტი) მებრძლები ასპარეზობენ.

ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 61.36 კილოგრამია (135 ფუნტი).
უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)

შერეულ საბრძოლო ხელოვნებაში უმსუბუქესი წონითი კატეგორია განსხვავდება ორგანიზაციების მიხედვით.

აბსოლუტური საბრძლო ჩემპიონატის უმსუბუქესი წონითი დივიზიონი 54 - 57 კილოგრამამდე (115 - 125 ფუნტი) მებრძლებს აერთიანებს.
აზიური -ის უმსუბუქესი წონით კატეგორიაში კი  56.7 - 61.2 კილოგრამამდე (125 - 135 ფუნტი) მებრძლები ასპარეზობენ.

ნევადის შტატის სპორტული კომისიის და კრივის ასოციაციის კომისიის ოფიციალური დადგენილებით უმსუბუქესი წონითი კატეგორიის ზედა ლიმიტი 57 კილოგრამია (125 ფუნტი).
ვიტკოვი

ვიტკოვი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ოპავის რაიონში მდებარეობს. ქალაქი 8 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ვიტკოვის გარდა მის შემადგენლობაშია იელენიცე, კლოკოჩოვი, ლჰოტკა, ნოვე-ტეხანოვიცე, პოდჰრადი, პროსტრჟედნი-დვური და ზალუჟნე.

გეოგრაფია
ვიტკოვი რაიონულ ცენტრ ოპავიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 20 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი ნიზკი-იესენიკის ქედის ფერდობებზეა გაშენებული. ჰორკას გორა ყველაზე მაღალი წერტილია ქალაქის მუნიციპალურ ტერიტორიაზე, მისი სიმაღლე 603 მეტრია ზღვის დონიდან. ვიტკოვის ჩრდილოეთ საზღვარს ქმნის მდინარე მორავიცე.

ისტორია
ვიტკოვი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1301 წელსაა ნახსენები. საუკუნის მეორე ნახევარში კრავარჟელმა დიდგვაროვანმა ვიტეკმა აქ ვიკშტეინის ციხე დააარსა. მომდევნო საუკუნეების მანძილზე ქალაქმა რამდენიმე მფლობელი გამოიცვალა.

1713–1714 წლებში ვიტკოვის მამულის მაშინდელმა მფლობელმა, ულშიცელმა ვიპლარმა ბაროკოს სტილის სასახლე ააშენა. ვიკშტეინის ციხესიმაგრე (დღეს ვიტკოვის მუნიციპალური ტერიტორიის გარეთ) 1776 წელს მიატოვეს და დღეს ნანგრევებია შემორჩენილი.

საუკუნეების განმავლობაში ვიტკოვის მოსახლეობა ძირითადად სელის ქსოვილების წარმოებით და სოფლის მეურნეობით ირჩენდა თავს. საუკუნის მეორე ნახევარში, ინდუსტრიული რევოლუციის დროს რამდენიმე ქსოვილების ფაბრიკა დაარსდა. აქ ხელთათმანები, ტანსაცმლის ბაფთები და აბრეშუმის ნაწარმი მზადდებოდა.

1918 წელს ვიტკოვი ახლადშექმნილი ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკის ნაწილი გახდა. 1938 წელს ქალაქი ნაცისტურმა გერმანიამ დაიპყრო. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ გამოცემული პრეზიდენტ ბენეშის ბრძანებულებების თანახმად, გერმანულენოვანი მოსახლეობა რეგიონიდან განდევნეს.