iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კრისტოფ მეცელდერი

კრისტოფ მეცელდერი (; დ. 1980 წლის 5 ნოემბერი) — ყოფილი გერმანელი ფეხბურთელი.

მეცელდერმა კარიერა საფეხბურთო კლუბ „მიუნსტერში“ დაიწყო, საიდანაც 2000 წლის ზაფხულში „დორტმუნდის ბორუსიაში“ გადაბარგდა. 2002 წელი კრისტოფისთვის ძალიან წარმატებული გამოდგა. მან გუნდთან ერთად მოიგო ბუნდესლიგა. გარდა ამისა, ეროვნულ გუნდთან ერთად მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალშიც იასპარეზა. მეცელდერი ტურინის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელადაც დაასახელეს.

თავისი სიმაღლიდან გამომდინარე(193 სმ), მეცელდერი ძლიერად ასპარეზობს მეორე სართულზე. მისი თამაშით მოხიბლული თვით ალექს ფერგიუსონიც დარჩა, რომელიც კრისტოფს გარი ნევილის საუკეთესო შემცვლელად მოიაზრებდა.

2007 წლის 18 აპრილს, მეცელდერმა „მადრიდის რეალთან“ გააფორმა წინასწარი ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, 2006-07 წ.წ სეზონის დასრულებისთანავე, ის სამეფო კლუბს შეუერთდებოდა.

კრისტოფის უმცროსი ძმა, მალტე, ასევე ფეხბურთელია, რომელიც მეორე ბუნდესლიგაში მოასპარეზე საფეხბურთო გუნდ „ინგოლშტადტის“ ღირსებას იცავს.

2008 წლის თებერვალში ცნობილი გახდა, რომ მეცელდერს ტრავმის გამო 2 თვის გამოტოვება მოუხდებოდა. შედეგად, მან ვერ იასპარეზა ჩემპიონთა ლიგის 1/8-ფინალურ მატჩებში „რომას“ წინააღმდეგ. იმავე წლის 11 მაისს კრისტოფმა ფორმა აღიდგინა და სრულად ითამაშა კიდეც „სარაგოსას“ წინააღმდეგ.

ტრავმის აღდგენის შემდეგ, მეცელდერმა ყველა მატჩი ჩაატარა გერმანიის ნაკრების რიგებში ევრო 2008-ზე, სადაც მისი ნაკრები ფინალში ესპანეთის ნაკრებთან დამარცხდა.

ტიტულები
ბუნდესლიგა: 2002
ლა ლიგა: 2007-08
ესპანეთის სუპერთასი: 2008-09
უეფას თასი ფინალში დამარცხებული: 2002
კონფედერაციის თასი ვერცხლის მედალოსანი: 2005
მსოფლიოს 2002 წლის ჩემპიონატი: ფინალში დამარცხებული
მსოფლიოს 2006 წლის ჩემპიონატი: მესამე ადგილოსანი
ევროპის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2002
ევრო 2008: ფინალში დამარცხებული

კლუბური კარიერის სტატისტიკა
მუსტიეს კულტურა

მუსტიეს კულტურა, მუსტიეური ეპოქა — ქვედა პალეოლითის ხანის ყველაზე გვიანდელი ხანა, რომელმაც შეცვალა აშელის კულტურა. მრავალი მეცნიერი მას „შუა პალეოლითს“ უწოდებს. საუკუნის 60-იან წლებში პირველად შეისწავლა გ. მორილიემ. სახელი ეწოდა სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში (დორდონის დეპარტამენტი) მდებარე გამოქვაბულის ლე-მუსტიეს მიხედვით. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, კავკასიაში, ახლო აღმოსავლეთსა და შუა აზიაში (ჩრდ. განედი 54° სამხრეთით).

გეოლოგიურად თარიღდება ზედა პლეისტოცენით, რისვიურმის გამყინვარებათა შორისი პერიოდის დასასრულით და ევროპის უკანასკნელი, ვიურმის გამყინვარების ნახევრით. რადიო-ნახშირბადის მეთოდით გვიანდელი მუსტიეს კულტურა ევროპაში დათარიღებულია ძვ. წ. 53-33 ათასწლეულით; მუსტიეს კულტურის წარმოშობა კი, ალბათ, 100-80 ათასწლეულს განეკუთვნება. ქვის დამუშავების ტექნიკისათვის დამახასიათებელია დისკოსებრი და ერთფუძიანი ნუკლეუსები (გულგულები), რომელთაგანაც მიღებულია საკმაოდ ფართო ანატკეცები. ამ ანატკეცებიდან ნაპირების რეტუშით მზადდებოდა სხვადასხვა იარაღი (სახოკები, წვეტანები, სახვრეტები, დანები და სხვა). ძვლის დამუშავება სუსტადაა განვითარებული.

ცნობილია მუსტიეს კულტურის მრავალი ნაირსახეობა, რომლებიც ხანდახან ერთსა და იმავე ტერიტორიაზეა გავრცელებული.

საქართველოში მუსტიეური ხანის 200-ზე მეტი ძეგლია. მათ შორის სტრატიფიცირებული, ძირითადად თავმოყრილია რიონ-ყვირილის აუზში და ისტორიულ შიდა ქართლის ტერიტორიაზე. გამოიყოფა 4 კულტურა:

წოფი;
ცუცხვათის მღვიმეთა ჯგუფი;
ჯრუჭულა, კუდაროს მუსტიეს კულტურა;
ცხინვალის მესტიეური ხანის ღია ტიპის ძეგლების ჯგუფი.

მუსტიეს კულტურის მატარებელი იყვნენ ნეანდერტალელები. ისინი ცხოვრობდნენ მღვიმეებში და ღია ცის ქვეშ, ზოგჯერ მამონტის ძვლისა და ტყავისაგან ნაგებ შენობებში. ნადირობდნენ მამონტზე, მღვიმის დათვზე და სხვა. ეწეოდნენ აგრეთვე შემგროვებლობას. ნეანდერტალელთა სამარხების გაჩენა პირველყოფილი რელიგიის ჩასახვაზე მეტყველებს.
მუტრიბი

მუტრიბი (არაბ.) — ამიერკავკასიის ხალხურ-პროფესიული მუსიკალური ხელოვნების წარმომადგენელი, მესაკრავე-მომღერალი. ქართულ ძეგლებში პირველად მოიხსენიება — საუკუნეებში, შემდეგ — — საუკუნეებში. მუტრიბი საკრავთა მწყობრშიც მონაწილეობდა. სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით, მუტრიბი მეჩანგე ქალია. ლიტერატურული ძეგლებიდან ირკვევა, რომ მუტრიბის საკრავი ჩანგია. მუტრიბი არისტოკრატიული წრეების მეჯლისებისა და ნადიმების აუცილებელი მონაწილე იყო. ქართული სოფლური ხალხური მუსიკის ნაცვლად ქალაქური მუსიკის ფოლკლორითა და აღმოსავლური მუსიკითა და პოეზიით გატაცება გარკვეულ პერიოდში ამ წრეებისათვის დამახასიათებელი მოვლენა იყო.
რაფაელ საბატინი

რაფაელ საბატინი (, დ. 29 აპრილი, 1875, ეზი, იტალია — გ. 13 თებერვალი, 1950, შვეიცარია) — იტალიელი მწერალი. წერდა სათავგადასავლო რომანებს.

ბიოგრაფია
იგი აპენინის მთების ძირას გაშენებულ პატარა ქალაქ ეზში დაიბადა. მამა ადგილობრივი მკვიდრი ჰყავდა, დედა კი ინგლისელი. მშობლიური ენა რაფაელ საბატინისთვის ინგლისური იყო. რაფაელ საბატინი ჯერ შვეიცარიაში სწავლობდა, შემდეგ კი პორტუგალიაში, სრული კურსი კი ინგლისში დაასრულა.

რაფაელ საბატინის პირველი რომანი 1904 წელს დაისტამბა.
ტარო ასო

ტარო ასო (დ. 20 სექტემბერი, 1940), იაპონელი პოლიტიკოსი, ვიცე პრემიერ-მინისტრი და ფინანსთა მინისტრი 2012 წლის დეკემბრიდან, იაპონიის პრემიერ-მინისტრი და ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი 2008-2009 წლებში. იგი არის იაპონიის წარმომადგენელთა პალატის წევრი 1979 წლიდან დღემდე.

2005-2007 წლებში იაპინიის საგარეო საქმეთა მინისტრი. 2012 წელს ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის გამარჯვების შემდეგ, სინძო აბეს მთავრობაში დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად და ფინანსური სამსახურების სახელმწიფო მინისტრად. ამ პოზიციას 2012 წლის 26 დეკემბრიდან იკავებს.
მუქიბი

მუქიბი, მუქიფი — სამეურნეო მოხელე ფეოდალურ საქართველოში. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, მუქიბი არის „ძღვენთა მნე“. ხელმწიფის კარის გარიგებაში გვხვდება საღვინოს მუქიბი (აწარმოებდა ღვინის შემოსავალ-გასავლის ანგარიშს), საჭურჭლის მუქიბი (განაგებდა საჭურჭლის ანგარიშის საქმეს) და განმგეოს მუქიბი (ემსახურებოდა წვეულების მონაწილეებს დარბაზობა-პურობის დროს) . მუქიბი იღებდა და გასცემდა საჩუქრებს. საუკუნის შემდეგ მუქიბი, როგორვ ჩანს ფეშქაშნივისმა შეცვალა.
მუღანის ვაკე

მუღანის ვაკე, მუღანის სტეპი — მტკვარ-არაქსის დაბლობის ნაწილი მტკვრისა და არაქსის შესართავის სამხრეთით, აზერბაიჯანში. სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი ირანშია. სამხრეთით თანდათანობით გადადის ლენქორანის დაბლობში. მუღანის ვაკე ალუვიური ვაკეა, რომლის დიდი ნაწილი ოკეანის დონეზე დაბლა მდებარეობს. ნიადაგი — მდელოსი, მდელოს რუხი, რუხ-ყავისფერი, ადგილ-ადგილ დამლაშებულია. მცენარეულობა — ნახევარუდაბნოსი. ბამბის ნათესები, საზამთრო საძოვრები.
მუშა (ჟურნალი)

მუშა — ქართული არალეგალური მუშათა ხელნაწერი ჟურნალი. გამოდიოდა 1889–1891 წლებში თბილისში. გამოიცა 10 ნომერი.

ჟურნალის პუბლიცისტურ წერილებში ასახულია მუშათა პოლიტიკური უუფლებობა და სოციალური უთანასწორობა; ავტორები ააშკარავებდნენ კაპიტალიზმის ნამდვილ ბუნებას, მოითხოვდნენ ექსპლუატატორებისა და თვითმპყრობელობის შეიარაღებული ბრძოლით დამხობას. „მუშაში“ დაბეჭდილი მხატვრული ნაწარმოებები სოციალურ და ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოტივებზეა აგებული. ჟურნალის ავტორები იყვნენ მ. ბოჭორიძე, ა. ოქუაშვილი, მ. თოიძე, ზ. ჭიჭინაძე, ვ. ცაბაძე, გ. ბასილაშვილი, ს.აზმაიფარაშვილი, ვ. ყულიჯანაშვილი, ტ. ბოქულაშვილი და სხვები. რედაქტორები — მ. ხომაზუროვი, მ. სიმონიძე. ჟურნალი დაცულია ბრიტანეთის მუზეუმის ბიბლიოთეკაში (ლონდონი).
მუშა (საღამოს გაზეთი)

მუშა — საქართველოს პროფესიულ კავშირთა საბჭოს ყოველდღიური საღამოს გაზეთი; გამოდიოდა 1922–1939 წლებში თბილისში. აშუქებდა მშრომელი ხალხის ცხოვრებასა და საქმიანობა, გამოხატავდა მათ პროფესიულ ინტერესებს. თანამშრომლობდნენ ქართველი მწერლები, ჟურნალისტები, მუშები და სხვა წარმომადგენლები. ჰქონდა სურათებიანი დამატებები — „მუშა“ (1923) და „ტარტაროზი (1924–1930)“. რედაქტორი — პ. საყვარელიძე. გამოსცემდა საქართველოს კპ (ბ) თბილისის კომიტეტი, საქართველოს პროფსაბჭო და თბილისის მუშების, გლეხებისა და წითლარმიელების დეპუტატთა საბჭო.
მუშა და გლეხი

„მუშა და გლეხი“ — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი, საქართველოს კპ (ბ) ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტისა და საგუბერნიო რევოლუციური კომის ორგანო; გამოდიოდა 1921 წლის აპრილიდან 1924 წლის 23 დეკემბრამდე [1921 წლის მაისიდან — საქართველოს კპ (ბ) ქუთაისის სამაზრო კომიტეტისა და სამაზრო რევოლუციური კომიტეტის ორგანო, 1923 წლიდან — ქუთაისის სამაზრო კომიტეტისა და აღმასრულებელი კომიტეტის ორგანო]. აშუქებდა მუშათა და გლეხთა ცხოვრებასა და საქმიანობას. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია.
კირილე და მეთოდე

კირილე და მეთოდე — ბერძენი ძმები, კირილე (საერო სახელი კონსტანტინე) (დ. 827, სალონიკი — გ. 14 თებერვალი, 869, რომი) და მეთოდე (დ. 815, სალონიკი — გ. 6 აპრილი, 885) — ბერები, ცხოვრების და მოღვაწეობის პერიოდი საუკუნის დასაწყისი, წარმოშობით თესალონიკიდან, რომელთაც მიუძღვით ღვაწლი სლავური ანბანის შექმნაში, ამ ანბანს სხვანაირად კირილიცასაც უწოდებენ.
ტეტრიკუს I

კაიუს პიუს ეზუვიუს ტეტრიკუსი , გალების იმპერატორი 270-273 წლებში, ვიქტორინუსის მკვლელობის შემდეგ. ტეტრიკუსი, რომელიც მის ვაჟთან, ტეტრიკუს -სთან ერთად მმართველობდა, გალების ბოლო იმპერატორი იყო.

ბიოგრაფია
ტეტრიკუსი კეთილშობილ ოჯახში დაიბადა და პროვინციული მმართველის ადმინისტრაციული რანგი ეჭირა აქიტანიაში ვიქტორინუსის სიკვდილის პერიოდში. ვიქტორინუსის დედამ, ვიქტორიამ, არმიას დიდძალი ფული გადაუხადა ტეტრიკუსის იმპერატორად გამოცხადების მხარდასაჭერად ბურდიგალიასთან (ბორდო, საფრანგეთი), რომელსაც ასევე მხარი დაუჭირეს გაულსა და ბრიტანეთში. მისი დანიშვნის შემდეგ, ტეტრიკუსმა უკუაგდო გერმანული ტომები, რომლებმაც ვიქტორინუსის გარდაცვალებით დრო იხელთეს და გალებს შემოესივნენ.

ტეტრიკუსმა სატახტო ქალაქად აუგუსტა ტრევერორუმი გამოაცხადა (ამჟამად ტრიერი, გერმანია) და საკუთარი ვაჟი, ტეტრიკუს , კეისრად დანიშნა. ტეტრიკუსს გალების იმპერიის გავრცობისთვის არ უზურუნია, გარდა სამხრეთით აქიტანიის შემოერთებისა (რომელიც რომის იმპერიას შეუერთდა კლაუდიუს გოთიკუსის მმართველობის პერიოდში). 273 წლის ბოლოს ან 274 წლის დასაწყისში, ფაუსტინუსი, გალია ბელგიკის პროვინციის მმართველი, მას აუგუსტა რევერორუმში აუჯანყდა.

273 წელს, იმპერატორი აურელიანე იწყებს დასავლეთ რომის იმპერიის ხელახლა დაპრყობას, აღმოსავლეთში გამარჯვებებით წაქეზებული. ტეტრიკუსსა და აურელიანეს ჯარებს შორის გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა შალონ-სურ-მარნთან, სადაც ტეტრიკუსი და მისი ვაჟი აურელიანეს ჩაბარდნენ.

ლიტერატურული წყაროების მიხედვით, აურელიანემ რომში ტეტრიკუსი და მისი ვაჟი ნადავლის სახით ჩაიყვანა, თუმცა შემდეგ მათ სიცოცხლე უბოძა და თანამდებობაც კი მისცა (სამხრეთ იტალიის ერთ-ერთი რეგიონის მმართველის). ტეტრიკუსი იტალიაში გარდაიცვალა, თუმცა თარიღი უცნობია. ისტორია აუგუსტაში ის დასახელებულია რომის ოცდაათ ტირანთა შორის.
იაპონიის პარლამენტი

იაპონიის პარლამენტი (პარლამენტი, კოკაი), იაპონიის ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო 1889 წლიდან; ორივე პალატაში წარმომადგენლები ირჩევა საყოველთაო არჩევნებით. წარმომადგენელთა (ქვედა) პალატა შედგება 480 დეპუტატისგან და აირჩევა 4 წლის ვადით. ასაკობრივი ცენზია 25 წელი. 180 დეპუტატის შერჩევა ხდება პარტიული სიებით. მრჩეველთა (ზედა) პალატა შედგება 252 დეპუტატისგან და აირჩევა 6 წლის ვადით. ასაკობრივი ცენზი ზედა პალატაში 30 წელია. 98 დეპუტატს ირჩევენ მმართველი პარტიიდან პრემიერ-მინისტრიის სიით.
ართურ ჯონსონი (მწვრთნელი)

არტურ ჯონსონი (; დ. 12 აპრილი, 1879 — გ. 23 მაისი, 1929) — ინგლისელი მწვრთნელი, რომელიც მადრიდის „რეალის“ პირველი თავკაცი იყო. ჯონსონის სახელი სამეფო კლუბის ისტორიაში ოქროს ასოებითაა ჩაწერილი. სწორედ მის სახელთანაა დაკავშირებული რეალის ისტორიაში პირველი გოლი. ეს 1902 წლის 13 მაისით თარიღდება, როდესაც „რეალმა“ მის მოწინააღმდეგე „ბარსელონასთან“ 3–1 წააგო. მადრიდელთაგან ერთადერთი გოლი ჯონსონს ეკუთვნოდა. წლების შემდეგ მან კლუბის სამწვრთნელო შტაბში გადაინაცვლა. ის „ბლანკოსს“ 10 წლის მანძილზე წვრთნიდა და ამ შედეგით მხოლოდ მიგელ მუნიოსს ჩამორჩება, რომელიც სამეფო კლუბს 14 სეზონის განმავლობაში თავკაცობდა.

10-წლიანი მოღვაწეობის დროს ჯონსონმა მადრიდის „რეალს“ 4 რეგიონული ჩემპიონატი და ესპანეთის თასი მოაგებინა, დაამარცხა რა ფინალში ბილბაოს „ატლეტიკი“.
მუშათა თეატრები

მუშათა თეატრები საქართველოში:
თბილისის მუშათა თეატრი (თმთ), დაარსდა 1926 წლის სექტემბერში პროლეტკულტის წითელი თეატრის ბაზაზე. დასი შეივსო პროფესიული მსახიობებით (ხელმძღვანელი მიხეილ ქორელი, რეჟისორი ვახტანგ გარიკი). იმავე წელს დეკემბერში, სამხატვრო ხელმძღვანელად და მთავარ რეჟისორად დაინიშნა მიხეილ ჭიაურელი. თეატრში მუშაობდნენ რეჟისორები — შოთა აღსაბაძე, გრიგოლ სულიაშვილი, გ. ჯავაშვილი, ვახტანგ აბაშიძე; მხატვრები — სიმონ ვირსალაძე, პეტრე ოცხელი, ვ. სიდამონ-ერისთავი. მუსიკალური ნაწილის გამგე იყო თამარ ვახვახიშვილი. თმთ-ში სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდნენ: ვ. ანჯაფარიძე, თ. კიკნაძე, ე. ციმაკურიძე, ა. ქიქოძე, მ. დავითაშვილი, ს. ვაჩნაძე, ნ. მაჭავარიანი, პ. იმედაშვილი, ბ. გამრეკელი, ი. რომანიშვილი, ა. ყიასაშვილი, დ. ძნელაძე, შ. გომელაური, ანდრია მურუსიძე, ა. კვანტალიანი, შ. ჩხეიძე, მ.სულთანიშვილი და სხვები. დაიდგა სპექტაკლები: გ. ერისთავის „გაყრა“, ა. ცაგარლის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“, ა. ლუნაჩარსკის „ამფეთქებელნი“, პროკოფიევის „პარიზი“ და „სისხლიანი დღესასწაული“, მოლიერის „დონ ჟუანი“ და სხვა. თეატრმა იარსება 1928 წლამდე.
თბილისის მუშათა თეატრთან მუშაობდა თბილისის რუსული მუშათა თეატრი, სამხატვრო ნაწილი გამგე რეჟისორი ა. შვეიცერი (პესიმისტი), რეჟისორი ვ. ლიუბოში. დასში შედიოდნენ: ბ. ბელეცკაია, ე. გალაქტიონოვა, ა. ჩარსკი და სხვები. დადგეს ვ. ივანოვის „ჯავშანი“, ა. ოსტროვსკის „უმზითვო“, ნ. გოგოლის „რევიზორი“ და სხვა.
პროფკავშირის მუშათა თეატრ-სტუდია 1928 წლის დეკემბერს დააარსა რეჟისორმა გ. ჯავაშვილმა. მისი მიზანი იყო მუშათა თეატრისათვის კადრების აღზრდა. სპექტკლებს დგამდა მუშათა რაიონებში. 1929 წლის 20 თებერვალს წარმოადგინა პირველი სპექტაკლი — ბესარიონ ჟღენტისა და ნიკოლოზ ჩაჩავას „გზები“. 1931 წლის მაისში პროფესიულ თეატრად გადაკეთდა და პროფსაბჭოს სახელი ეწოდა. აქ სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდნენ: კონსტანტინე დაუშვილი, ვ. მურღულია, ა. კუპრაძე, შ. გერმესაშვილი, ა. რამიშვილი და სხვები. დადგეს სპექტაკლები: კურდიუმოვის „რკალში“, ს. შანშიაშვილის „მიწა გვეძახის“, ლავრენიევის „მტრები“, გ. ბუხნიკაშვილის „ხანძარი“, ჰაშეკის „შვეიკი“ და სხვა. თეატრმა 1934 წლამდე იარსება.
ქუთაისის მუშა-ახალგაზრდობის თეატრი, ეს იყო მუშა-ახალგაზრდობის მეორე თეატრი სსრკ-ში (პირველი შეიქმნა ლენინგრადში), დაარსდა 1928 წელს ს. ცაგარეიშვილის ხელმძღვანელობით. 1930 წლიდან თეატრს ხელმძღვანელობდა ა. მიქელაძე, შემდეგ კი— შ. მანაგაძე და ვ. მურღულია. დასში ირიცხებოდნენ: დ. წულაძე, ნ. დევდარიანი, შ. კირკიტაძე, ვ. ინწკირველი, მ. კვიჟინაძე და სხვები. დაიდგა კორნეჩუკის „ესკადრის დაღუპვა“, მიკიტენკოს „ჩვენი ქვეყნის ქალიშვილები“ და სხვა. იარსება 1936 წლამდე.
თბილისის მუშა-ახალგაზრდობის თეატრი, დაარსდა 1929 წელს. დასში შედიოდნენ: გ. ურუშაძე, დ. ბაქრაძე, დ. ცხკაია, ბ. კრავეიშვილი, პ. ბალანჩივაძე და სხვები. თეატრის ხელმძღვანელი იყო გ. შავგულიძე, დადგეს შ. მანაგაძისა და ს. ჩიქოვანის „641“, ფ. კნორის „განგაში“ და სხვა სპექტაკლები. იარსება 1933 წლამდე.
მუშაითი

მუშაითს ორი მნიშვნელობა აქვს:
- და - საუკუნეებში საქართველოში ფართოდ ცნობილი ხალხური მომღერალ-მესაკრავე. მუშაითი მოხსენიებულია მხატვრულ ლიტერატურაში (მაგ., „ესე თქვა და სიხარულით თამაშობა ადიაადა, მგოსანი და უშაითი, უხმეს ჰპოვეს რაცა სადა“, ვეფხისტყაოსანი);
ჯამბაზი, საბელზე მოსიარულე. რომელსაც ლხინსა და დროსტარებაში მგოსნებთან ერთად საპატიო ადგილი ეჭირა. მაგ., „ცალი წვერი კლდესა ზედა იყო დაბმული მაგრითა თოკითა“, მას თოკსა ზედა უხმაურით ფერხითა გავიდა ვითა მოშაითი („ვისრამიანი“).
უოტ ტაილერი

უოტ ტაილერი (ინგ. , დ. 4 იანვარი, 1341 — გ. 15 ივნისი, 1381) — შუა საუკუნეების ინგლისელი მოღვაწე. 1381 წლის ინგლისის გლეხთა აჯანყების ხელმძღვანელი.

ადრეული წლები
უოტ ტაილერი დაიბადა ინგლისის სოფელ ბროკსლიში (კენტის საგრაფო).

ტაილერი უიღბლო რომანის შემდეგ გაემართა სამხედრო სამსახურში საფრანგეთში. იგი მონაწილეობას იღებდა ასწლიან ომში. თვით მეფე ედუარდიც კი გამოარჩევს მის ვაჟკაცობასა და სიმამაცეს. შემდეგ იგი ბრუნდება ინგლისში, მშობლიურ სოფელში. შემდეგ იგი ქორწინდება და მუშაობას იწყებს სოფლის მჭედელთან.

გლეხთა აჯანყება
ასწლიან ომთან დაკავშირებით ინგლისის ხელისუფლებამ გლეხებს ახალი გადასახადები დააკისრეს. ქალაქის მოსახლეობაც უკმაყოფილო იყო ომით. სახელმწიფო, საეკლესიო და ფეოდალური გადასახადებით გაწამებულმა გლეხებმა იარაღს მოჰკიდეს ხელი. მათ გამოცდილი ხელოსანი, უოტ ტაილერი ხელმძღვანელობდა.

აჯანყებულები კენტერბერს იკავებენ, შემდეგ კი ლონდონში შედიან, შტურმით იღებენ ტაუერის ციხეს და კლავენ კენტერბერის ლორდ-კანცლერს და არქიეპისკოპოსს სიმონ სადბერს. 1381 წლის 14 ივნისს აჯანყებულები და მეფე რიჩარდი შეხვდნენ. დაიწყო მოლაპარაკება აჯანყებულებსა და ხელისუფლებას შორის. გლეხები მოითხოვდნენ გადასახადები შემცირებას და ფეოდალური ჩაგვრის გაუქმებას. მომდევნო დღეს (15 ივნისს), ხელისუფლება და აჯანყებულები კვლავ შეხვდნენ ერთმანეთს. მოლაპარაკების პერიოდში აჯანყებულების ხელით კვდება ლონდონის მერი უილიამ უოლვორტი. ამით ისარგებლა ინგლისის ხელისუფლებამ და იმავე დღეს უოტ ტაილერი მოკლეს.
უოტ ტაილერის აჯანყება

უოტ ტაილერის აჯანყება, აგრეთვე ცნობილი როგორც გლეხთა აჯანყება — 1381 წლის გლეხთა აჯანყება შუა საუკუნეების ინგლისში. იგი იყო მნიშვნელოვანი მოვლენა, როგორც ინგლისის ისტორიის, ასევე შუა საუკუნეების ისტორიისათვის. აჯანყების ლიდერები იყვნენ სოფლის ხელოსანი უოტ ტაილერი, ღარიბი მღვდელი ჯონ ბოლი და ჯეკ სტროუ. ისინი გადასახადების შემცირებას და ფეოდალური ჩაგვრის გაუქმებას მოითხოვდნენ. აჯანყებულების მთავარი ლიდერის უოტ ტაილერის დაღუპვის შედეგად აჯანყება დამარცხდა.

სოციალური წინააღმდეგობები განსაკუთრებით გამწვავდა 1348-1349 წლებში შავი ჭირის („შავი სიკვდილი“) ეპიდემიის შემდეგ. აჯანყება დაიწყო 1381 წლის მაისში ესექსისა და კენტის საგრაფოებში და სწრაფად გავრცელდა ქვეყნის უდიდეს ნაწილში. აჯანყებულები არბევდნენ ფეოდალების მამულებს, უსწორდებოდნენ ლორდებს, მოსამართლეებს, გადასახადის ამკრეფებს, სპობდნენ დოკუმენტებს გლეხთა ფეოდალურ ვალდებულებათა შესახებ. 13 ივნისს აჯანყებულებმა აიღეს ლონდონი, 14 ივნისს ლონდონის გარეუბან მაილ-ენდში შეხვდნენ მეფე რიჩარდ -ს, რომელსაც წაუყენეს თავიანთი მოთხოვნები (ე. წ. მაილ-ენდის პროგრამა) ბატონყმური წესებისა და ფეოდალური ბეგარის გაუქმების, ერთგვაროვანი და ზომიერი ფულადი რენტის შემოღების, თავისუფალი ვაჭრობისა და აჯანყების ყველა მონაწილის ამნისტიის შესახებ. მეფე იძულებული გახდა მიეღო მოთხოვნები.

მაშინ როდესაც შეძლებული და საშუალო გლეხობის დიდმა ნაწილმა დატოვა ლონდონი, ღარიბი გლეხობის დიდმა ნაწილმა უოტ ტაილერისა და ჯონ ბოლის მეთაურობით მეფესთანა ახალი შეხვედრა მითხოვა. შეხვედრა 15 ივნისს სმითფილდის სავაჭრო მოედანზე მოხდა. სმითფილდის პროგრამა უფრო რადიკალური იყო. მოლაპარაკების დროს უოტ ტაილერი ვერაგულად მოკლეს, რის შემდეგაც დაიწყო გლეხობასთან ანგარიშსწორება. ხელმძღვანელები (მათ შორის ჯონ ბოლი) და ბევრი რიგითი მონაწილე სიკვდილით დასაჯეს. მიუხედავად დამარცხებისა, უოტ ტაილერის აჯანყებამ დააჩქარა გლეხთა პირადი გათავისუფლებისა და ბეგარის ფულადი რენტით შეცვლის პროცესი.
პოლ ნიუმენი

პოლ ლეონარდ ნიუმენი (; დ. 26 იანვარი, 1925 — გ. 26 სექტემბერი, 2008) — ამერიკელი მსახიობი, კინორეჟისორი, ქველმოქმედი, ჰუმანიტარი და ავტომრბოლელი. მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო, მათ შორის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარი, ორი ოქროს გლობუსი, კინომსახიობთა გილდიის პრემია, კანის კინოფესტივალის პრემია, ემი და მრავალი სხვა საპატიო ჯილდო. ის ასევე დამფუძნებელი იყო კომპანიისა "' ", საკვები პროდუქტების მწარმოებელი კომპანია, რომლის მთლიან მოგებას ნიუმენი ქველმოქმედებას ახმარდა. 2007 წლის მაისისთვის ამ სახით მას ქველმოქმედებისთვის $200 მილიონი დოლარი ჰქონდა გადარიცხული. 2008 წლის 26 სექტემბერს ნიუმენი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში ვესტპორტში, კონექტიკუტი, ფილტვის კიბოსთან დაკავშირებული გართულებების გამო.

ფილმოგრაფია
ჰაუმეა

ჰაუმეა (სიმბოლო: ) — ჯუჯა პლანეტა (ფორმალურად 136108 ) კოიპერის სარტყელში, მზის სისტემა. პლუტონის მასის დაახ. ერთ-მესამედს შეადგენს. აღმოჩენილ იქნა 2004 წელს კალიფორნიის ტექნიკური ინსტიტუტისა და მაუნა კეას ობსერვატორიის მკვლევართა ჯგუფის მიერ აშშ-ში. 2008 წლის 17 სექტემბერს საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა ჯუჯა პლანეტის კლასიფიკაცია მიანიჭა და ჰავაის ნაყოფიერების ქალღმერთის სახელი "ჰაუმეა" დაარქვა.
ტოლობა

ტოლობა — ობიექტთა ურთიერთშეცვლის მიმართება, რომლითაც მათი ურთიერთშეცვლის ძალით თვლიან ტოლად. ტოლობის ასეთი გაგება მომდინარეობს გოტფრიდ ლაიბნიციდან. ურთიერთშეცვლა შეიძლება იყოს მეტნაკლებად სრული (რაც დამოკიდებულია ტოლობის სიღრმეზე), მაგრამ საერთოდ ის ყოველთვის ფარდობითია, რადგანაც გასატოლებელი ობიექტები, იქნება ეს ობიექტური სამყაროს საგნები თუ ჩვენი აზრები (იდეები, ცნებები, გამონათქვამები და სხვა), ინდივიდუალური და განუმეორებელია. ურთიერთშეცვლის სისრულის ხარისხი ბუნებრივად იზრდება მსგავსებიდან იგივეობამდე.

ტოლობის მიმართების თვისებები: რეფლექსურობა (თითოეული ობიექტი თავის ტოლია); სიმეტრიულობა (თუ =, მაშინ =) და ტრანსიტიულობა (თუ =, ხოლო =, მაშინ =). ასოით ტოლობას, რომელიც მართებულია მასში შემავალი ასოების ყველა რიცხვითი მნიშვნელობისათვის, იგივეობას უწოდებენ.
იაპონიის ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია

იაპონიის ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია (იაპ. ძიუ: მინსიუტო:), ლდპ — იაპონიის კონსერვატიული პოლიტიკური პარტია, უმსხვილესი ქვეყანაში. 1955 წელს დაარსებიდან პარტიას უმეტესწილად მმართველი პოზიცია ეჭირა. ამჟამად პარტია აკონტროლებს იაპონიის დიეტის ზედა პალატის 240 ადგილიდან 83-ს (მეორე ადგილი) და 47.8%-ს ქვედა პალატაში (პირველი ადგილი). 2006 წლის სექტემბერში პარტიამ ჩამოაყალიბა კოალიციური მთავრობა სინძო აბეს მეთაურობით. ერთ წელიწადში აბეს უეცარი გადადგომის შემდეგ მთავრობას ხელმძღვანელობდა იასუო ფუკუდა, რომელიც კაბინეტის არაპოპულარობის გამო 2008 წლის სექტემბერში გადადგა. პარტიის ახალ ლიდერად არჩეულ იქნა ტარო ასო.
მუშთაიდი

მუშთაიდი, მირ-ფეთე-აღა სეიდ თავრიზელი (გ. 24 ოქტომბერი, 1892) — ირანის რელიგიური და პოლიტიკური მოღვაწე, შიიტების სექტის მეთაური. წარმოშობით აზერბაიჯანელი, თავრიზის მუჯთაჰიდი. თბილისში დასახლდა და მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე გააშენა ბაღი (ყოფილი სერგო ორჯინიკიძის სახელობის კულტურისა და დასავენების ცენტრალური პარკი, ამჟამად მუშთაიდის პარკი). 1845 წელს დაბრუნდა თავრიზში, სადაც გარდაიცვალა.
მუშის ბრძოლა

„მუშის ბრძოლა“ — ქართული არალეგალური ბოლშევიკური გაზეთი, რკპ (ბ) დასავლეთ ამიერკავკასიის ორგანიზაციების ორგანო; გამოიცა ერთადერთი ნომერი 1918 წლის 8 აპრილს. მენშევიკური მთავრობის მიერ აკრძალული გაზეთის „ჩვები ბრძოლის“ მაგიერ (გამოცემის ადგილად მიჩნეულია ქუთაისი). გაზეთში დაბეჭდილ სტატიებში სწორად არის დასმული ბოლშევიკური ტაქტიკური ამოცანები, სტატიები გამსჭვალულია მენშევიკური ხელისუფლების წინააღმდეგ შეურიგებელი ბრძოლის სულისკვეთებით.
Led Zeppelin II

— ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 1969 წელს.

ალბომი იწერებოდა ჯგუფში დაძაბული პერიოდის დროს, კონცერტებს შორის, თუმცა მისი დიდი ნაწილი ჩაწერილია ჩვეულებრივ სტუდიაში.

სიმღერების სია
დელუქს გამოცემის დამატებები
ჩარტი
ორიგინალური გამოცემა

2014 წლის გამოცემა

სერტიფიცირებები
შტატჰალტერი

შტატჰალტერი (გერმ. — ადგილნაცვალი; ნიდერლანდებში — სტატჰაუდერი, ნიდერლანდურად , ორივე ენაზე ეს სიტყვა „ერთ ადგილზე (ვიღაცის) შეკავებას“ ნიშნავს) — ევროპის რიგ სახელმწიფოებში თანამდებობის პირი, რომელიც სახელმწიფო პოლიტიკის გამტარებელია ქვეყნის კონკრეტულ ტერიტორიაზე.

ადგილნაცვლის პოსტი ისტორიის სიღრმეებიდან იღებს სათავეს. როდესაც სახელმწიფოს მმართველს ქვეყნის მასშტაბები ყოველ კუთხე-კუნჭულზე ოპერატიულად რეაგირების საშუალებას არ აძლევდა, ის ყოველთვის შტატჰალტერს ნიშნავდა. შტატჰალტერი ხშირად გუბერნატორთან იგივდება. შტატჰალტერის თანამდებობამ ყველაზე მეტი გავრცელება ნიდერლანდების გაერთიანებული პროვინციების რესპუბლიკაში ჰპოვა.