iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დრისის ჯავახაანთ ციხე

დრისის ჯავახაანთ ციხე – ციხესიმაგრე კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭყოპიანის დასავლეთით 400 მეტრზე. მდინარე თეძმის მარცხენა ნაპირზე, კლდის თავზე. კომპლექსი შედგება ციხე-გალავნის, ეკლესიის, კოშკის და სასახლისაგან. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. საბუთებში იხსენიება ქვენადრისის ციხის სახელწოდებითაც, რადგან მდებარეობს ყოფილი სოფლის ქვენადრისის მახლობლად.
ისტორია
 საუკუნეში დრისის „ციხე და ნახევარი ჭალა“ ეკუთვნოდათ ზურაბ და შერმაზან ჯავახიშვილებს. 1624 წელს ზაქარია და იესე ჯავახიშვილებმა გიორგი სააკაძეს გაერთიანების პირობა დაუდეს, რომლის თანახმად დიდ მოურავს სხვა მამულებთან ერთად მიართვეს „ქვენადრის სახასო ციხე და სასახლე მისის ქვევრითა და გარეშემოთი“. ქვენადრისში მანგლისის ღვთისმშობლის ეკლესიის საკუთარი ყმები სახლობდნენ, რომლებიც თავისუფალი იყვნენ სამეფო გადასახადებისაგან.

1721 წელს მანგლელმა ეპისკოპოსმა ძამუტაშვილებს განუახლა საყდრის ყმების სამკვიდროდ ნაქონი მოურავობა საჯავახიანოს სოფლებში, მ. შ. ქვენადრისშიც. საუკუნის ნახევარში სოფ. ქვენადრისი აოხრებულა. ამჟამად მხოლოდ სოფ. ზენადრისია შემორჩენილი.
არქიტექტურა
კომპლექსს შემოვლებული ჰქონდა რთული მოხაზულობის გალავანი. მშენებლებს კლდოვანი კონცხის ყველა ადგილი გამოუყენებიათ. ყველა ნაგებობა, გარდა ეკლესიისა, ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. ჩრდილოეთით კოშკი დგას, ხოლო სამხრეთით სასახლე მდგარა, რომელიც ამჟამად საკმაოდ დანგრეულია. ეკლესია, რომელიც ციხის ზედა იარუსზე დგას, დარბაზულია და ნაგებია კარგად გათლილი მწვანე ტუფის კვადრებით. ტაძარი წმ. გიორგის სახელობისაა. შესასვლელი დასავლეთის კედელშია. საკურთხევლის იატაკში ამოჭრილია წრიული ფორმის ღრმა, ჭურისებრი სათავსი. კომპლექსში ასევე შესულია სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები, რომლებიც დაზიანებული სახითაა შემორჩენილი.

დრისის ციხეზე ასვლა შესაძლებელია აღმოსავლეთის მხრიდან ტყეში მიმავალი ბილიკის საშუალებით, ასევე დასავლეთიდან, თუმცა ეს გზა გაცილებით რთულია. ციხის აღმოსავლეთით, ხევის გადაღმა ცოტა მოშორებით, სოფ. ჭყოპიანის მოპირდაპირე მხარეს დგას პატარა ეკლესია, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთის მხრიდან აქვს.

დრისის ჯავახაანთ ციხეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ივანე ჯავახიშვილი (გენერალ-მაიორი)

ივანე სიმონის ძე ჯავახიშვილი, რუსეთში ცნობილი, როგორც ივან სემიონოვიჩ ჟევახოვი (; დ. 1763; გ. 1837) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1813). პირველი საბრძოლო წრთობა 1787-1791 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომში მიიღო. 1800 მიენიჭა პოლკოვნიკობა. მონაწილეობდა რუსეთ-ავსტრია-საფრანგეთის 1805 წლისა და რუსეთ-პრუსია-საფრანგეთის 1806-1807 წლების ომებში. 1812 წელს სამამულო ომის დროს მეთაურობდა მე-3 არმიაში (სარდალი გენერალი ა. ტორმასოვი, 1812 სექტემბრიდან — ადმირალი პ. ჩიჩაგოვი) შემავალ სერპუხოვის დრაგუნთა პოლკს. პოლკმა და მისმა მეთაურმა თავი ისახელეს 15 ივლისს/27 ივლისს კობრინისა და 31 ივლისს/12 აგვისტოს გოროდეჩნის ბრძოლებში, რამაც მნიშვნელოვნად შეაფერხა მტრის აქტიური მოძრაობა კიევის მიმართულებით. 1812 სექტემბრიდან ომის დამთავრებამდე ჯავახიშვილი მონაწილეობდა ყველა მნიშვნელოვან ოპერაციაში, რომელსაც დუნაის არმიასთან გაერთიანებული მე-3 არმია აწარმოებდა ჩრდილოეთ უკრაინასა და ბელორუსიის ტერიტორიაზე. რუსეთიდან ნაპოლეონის არმიის განდევნის შემდეგ მონაწილეობდა 1813-1814 რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობაში. 1817 ავადმყოფობის გამო სამხედრო სამსახურიდან გადადგა.
ისააკის ტაძარი

წმინდა ისააკის საკათედრო ტაძარი (რუს. ́ ) — უდიდესი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთი, მისი აგების პერიოდში წარმოადგენდა უდიდეს ქრისტიანულ ეკლესიას რუსეთში (101.5 მ. სიმაღლით). ტაძარი აგებულია ნეოკლასიკურ სტილში ბიზანტიური ჯვრის ეკლესიის ნიმუშზე და მიეძღვნა წმ. ისააკ დალმაციელს, პეტრე დიდის მფარველ წმინდანს.

ტაძრის მშენებლობა ბრძანა იმპერატორმა ალექსანდრე -მა ადრინდელი რინალდისეული სტრუქტურის ადგილას. სპეციალურად შექმნილმა კომისიამ რამდენიმე პროექტი განიხილა, მათ შორის იყო ფრანგი ოგიუსტ დე მონფერანის (1786 - 1858) ნამუშევარიც, რომელიც ნაპოლეონის დიზაინერი შარლ პერსიეს ატელიეში იყო განსწავლული. მონფერანის პროექტი კომისიის ზოგიერთმა წევრმა დაიწუნა მისი ოთხი იდენტური კოლონადის მშრალი ცივი რიტმულობის გამო. თუმცა იმპერატორმა, რომელიც არქიტექტურის პომპეზურ იმპერიულ სტილს ამჯობინებდა, კომისიის გადაწყვეტილება მონფერანის სასარგებლოდ შეცვალა.

ტაძრის მშენებლობა 40 წელს (1818-1858) გაგრძელდა მონფერანის ზედამხედველობის ქვეშ. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში შენობა ჯერ მიტოვებული იყო, შემდეგ კი ათეიზმის მუზეუმად გადაკეთდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს გუმბათი ნაცრისფრად შეიღება მტრის ბომბდამშენებისგან დასაცავად. ამჟამად ტაძარში ლოცვის უფლება ნებადართულია მხოლოდ მის მარცხენა კაპელაში, მთავარ ნაწილში კი დღესასწაულების დროს.
კახორის წმინდა გიორგის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია = იმერეთის მხარე
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა = მარგვეთისა და უბისის ეპარქია
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 41.988620
| გრძედი = 43.181204
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
კახორის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური სალოცავი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფლებს — ვანსა და ფარცხნალს შორის, კახორის მთაზე. აშენებულია 2006-2007 წლებში გვიანდელი შუა საუკუნეების ნაეკლესიარზე.

ისტორიული ნაგებობა იყო წმ. გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია, ნაშენი შირიმნის თლილი ქვით. ინტერიერი მოხატული იყო; გამოსახული იყო რელიგიური სიუჟეტები, ასევე ისტორიული სასულიერო და საერო პირების პორტრეტები. ფრესკებს ახლდა ასომთავრული წარწერები. კახორის ეკლესია სავარაუდოდ აგებული იყო ძველი წარმართული საკურთხევლის ადგილზე. ეკლესიაში აღმართული ყოფილა ხავერდის მოსასხამით შემოსილი ხის დიდი ჯვარი წმ. გიორგის გამოსახულებით. აქ იმართებოდა საეკლესიო დღესასწაული „კახორობა“. კახორის ეკლესიას იხსენიებს ლევან გოთუა რომანში „გმირთა ვარამი“ (1958-1962).

საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ, 1923 წელს ეკლესია დაარბიეს, მისი სიძველეების ნაწილი განადგურდა, ნაწილი ქუთაისის მუზეუმში გადაიტანეს. 1930-იან წლებში, როდესაც კახორი აღწერა ისტორიკოსმა გ. ბოჭორიძემ, ეკლესია დაზიანებული სახით იყო შემორჩენილი.

2006-2007 წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ძველი ნაგებობის ნაშთები ჯერ კიდევ შემორჩენილი ფრესკებით მთლიანად დაანგრია და მის ნაცვლად ახალი დარბაზული ტიპის ეკლესია ააშენა. ძველი ეკლესიის ქვები მხოლოდ ინტერიერშია გამოყენებული ძირითადად აფსიდსა და ჩრდილოეთ კედელზე. დანგრევის წინ არ მომხდარა ძველი ეკლესიის შემორჩენილი ნაგებობების ფოტოდოკუმენტირება. 2016 წელს ეკლესია ეკურთხა წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელზე. განახლებულია „კახორობის“ ტრადიცია, რომელიც ყოველწლიურად, 28 ივლისს, წმ. კვირიკესა და ივლიტას ხსენების დღეს აღინიშნება.
ოსტაშკოვი

ოსტაშკოვი — ქალაქი რუსეთში, ტვერის ოლქში, 199 კმ-ში ტვერიდან. მდებარეობს ტბა სელიგერის სამხრეთ სანაპიროზე. 2017 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 16,318 ადამიანს.

კლიხენის კუნძული პირველად ნახსენებია ლიტვის დიდი ჰერცოგი ალგირდასის წერილში კონსტანტინოპოლის პატრიარქთან 1371 წელს. რამდენიმე წლით გვიან კუნძული ნოვგოროდელმა ყაჩაღებმა დაარბიეს. კლიხენის გადარჩენილი ორი მცხოვრები ოსტაშკო და ტიმოფეი მთავარ ნაპირზე გადავიდნენ და სოფლები ოსტაშკოვო და ფიმოფეევო დააფუძნეს, შესაბამისად. პირველი ეკუთვნოდა მოსკოვის პატრიარქს, მეორე კი - ვოლოკოლამსკის მონასტერს. 1770 წელს ორივე სოფელი გაერთიანდა ერთ ქალაქ ოსტაშკოვში.

ამჟამად ოსტაშკოვი რუსეთის ერთ-ერთი ულამაზეს პროვინციულ ქალაქად მიიჩნევა. მისი მთავარი ქუჩები ნეოკლასიკურ სტილშია განლაგებული ივან სტაროვის გეგმის მიხედვით (1772). ადგილობრივ ღირშსესანიშნაობათა შორისაა ამაღლების ეკლესია (1689), სამების საკათედრო ტაძარი (1697), ზეციური ნიშნის მონასტერი (1673-1880) და მე-18 საუკუნის შუა წლების ჟიტნის მამათა საკნები. ქალაქის სასიამოვნო არქიტექტურისა და ტბის ნაპირას მიმზიდველი მდებარეობის გამო ოსტაშკოვო დასავლეთ რუსეთში ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარული დასასვენებელი და დასათვალიერებელი ადგილია.

განთქმული ნილოვის მონასტერი მდებარეობს სტოლბნის კუნძულზე, ოსტაშკოვიდან ჩრდილოეთით 10 კმ-ში. ამ ადგილას მდებარეობდა ნკვდ-ს სპეციალური ბანაკი, სადაც დაახლოებით 6300 პოლონელი ტყვე ჰყავდა დამწყვდეული ტვერში მათი წამებით სიკვდილით დასჯამდე (ცნობილი როგორც კატინის ხოცვა-ჟლეტა).
ჯვართამაღლება

ჯვართამაღლება — ერთ-ერთი ქრისტიანული საეკლესიო დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველი წლის 27 სექტემბერს (ძველი სტილით 14 სექტემბერს). მისი წარმოშობის შესახებ არსებობს სხვადასხვა გადმოცემა. ამათგან უფრო მიღებულის მიხედვით, ჯვართამაღლება აღნიშნავს იმ დღეს, როდესაც რომის იმპერატორ კონსტანტინეს დედის, ელენე დედოფლის ბრძანებით – იერუსალიმის მახლობლად, დაახლოებით 335 წელს, იპოვეს იესო ქრისტეს ჯვარი. ყველასათვის შესაძლებელი რომ ყოფილიყო ჯვრის ხილვა, იერუსალიმის პატრიარქმა მაკარიოსმა აღმართა ანუ აღამაღლა იგი. აქედან წარმოდგება დღესასწაულის სახელწოდება „ჯვართამაღლება“.

ჯვართამაღლების დღესასწაული ორ დღეს მოიცავს: „წინადღე პატიოსანი და ცხოველმყოფელი ჯვრის ამაღლებისა“ – როდესაც დაწესებულია მკაცრი მარხვა (26 სექტემბერი) და „მსოფლიო ამაღლება პატიოსანი და ცხოველმყოფელი ჯვარისა“.

ტროპარი
კონდაკი
ბილბაო

ბილბაო  — ბასკეთის ქვეყნის უდიდესი ქალაქი ჩრდილოეთ ესპანეთში და ბისკაის პროვინციის დედაქალაქი . ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 350 000 ადამიანს (2004) და ის დიდი ბილბაოს ზონის ეკონომიკურად და ინდუსტრიულად ყველაზე აქტიური ნაწილია, რომელშიც ბასკეთის ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარი ცხოვრობს. გრან ბილბაოს დაახ. ერთი მილიონი მოსახლეობა გაშლილია მდ. ნერვიონის ნაპირების გასწვრივ. ამ მიდამოებში განლაგებულმა მრავალმა ბიზნესმა თუ საწარმომ ინდუსტრიული რევოლუციის დროს რეგიონის სწრაფი გამდიდრება განაპირობა.

ბილბაო 1989 წლიდან თბილისის დაძმობილებული ქალაქია.
ლეოპოლდ კრონეკერი

ლეოპოლდ კრონეკერი (დ. 7 დეკემბერი, 1823, ლიგნიცი,პრუსია (ახლანდელი ლეგნიცა, პოლონეთი) — გ. 29 დეკემბერი, 1891, ბერლინი) — გერმანელი მათემატიკოსი და ლოგიკოსი. ეკუთვნის შრომები რიცხვთა თეორიაში და ალგებრაში.

ლეოპოლდ კრონეკერი მიიჩნევდა, რომ მათემატიკური ანალიზისა და არითმეტიკის ბაზისად მთელი რიცხვები უნდა ყოფილიყო აღებული. მას ეკუთვნის გახმაურებული ფრაზა: „ღმერთმა შექმნა ნატურალური რიცხვები, ადამიანმა კი ყოველივე დანარჩენი“.
რიხარდ კურანტი

რიხარდ კურანტი (დ. 8 იანვარი, 1888, ლიუბლინიცი, პოლონეთი — გ. 27 იანვარი, 1972, ნიუ-იორკი) — გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მათემატიკოსი.

1905 წელს მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად ბერლინში გადავიდა და ბერლინი იყო ის ქალაქი, სადაც მან უნივერსიტეტში საბუთები შეიტანა. შემდგომში სწავლა გეტინგენსა და ციურიხში განაგრძო. საბოლოოდ იგი გეტინგენში დევიდ ჰილბერტის ასისტენტი გახდა და დოქტორის ხარისხიც იქვე მოიპოვა. იბრძოდა პირველ მსოფლიო ომში, თუმცა მიღებული ჭრილობის გამო იძულებული გახდა შინ დაბრუნებულიყო და სამეცნიერო კარიერა გაეგრძელებინა. 1928–1933 წლებში ხელმძღვანელობდა მათემატიკის ინსტიტუტს ქალაქ მიუნსტერში.

გერმანიის სათავეში ნაციონალ–სოციალისტების მოსვლის შემდეგ, რიხარდ კურანტი იძულებული გახდა გერმანია დაეტოვებინა და 1933 წელს კემბრიჯში გაემართა, სადაც მან ერთი წელიწადი დაჰყო, რის შემდეგაც იგი ნიუ-იორკში გაემგზავრა და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა 1936 წელს.

რიხარდ კურანტი რამდენიმე სახელმძღვანელოს ავტორია, მათ შორის მათემატიკური ფიზიკისა, რომელიც დღემდე გამოიყენება მსოფლიო მასშტაბით, დაწერიდან 80 წლის შემდეგ. გარდა სამეცნიერო მოღვაწეობისა რიხარდ კურანტი მათემატიკის პოპულარიზაციასაც ეწეოდა, მან ჰერბერტ რობინსთან ერთად დაწერა წიგნი "რა არის მათემატიკა", სადაც ავტორები შეეცადნენ მათემატიკის არსი მიეტანათ ფართო მკითხველამდე. მათემატიკის პოპულარიზაციის ჟანრში ეს წიგნი ჟანრის კლასიკად არის მიჩნეული.
ჟარგონი

ჟარგონი — ვიწრო სოციალური ჯგუფის (მეცნიერების, სამხედრო პირებისა და სხვ.) მეტყველება. საერთო ენისაგან განსხვავებულია მხოლოდ ლექსიკით. ჟარგონს არ ახასიათებს ზუსტი ტერმინოლოგია, რითაც განსხვავდება პროფესიონალური ენისაგან და არ არის საიდუმლო ენა (ქურდული ჟარგონისაგან განსხვავებით).

მეორე მნიშვნელობით ჟარგონი ეწოდება ნაირენოვანი მოსახლეობის საურთიერთო მეტყველებას (მაგ., პიჯინ-ინგლიში).
ედვარდ მუნკი

ედვარდ მუნკი ( დ. 12 დეკემბერი, 1863, ლეტენი — გ. 23 იანვარი, 1944, ეკელი, ოსლოს მახლობლად) — ნორვეგიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. დიდი გავლენა იქონია გერმანულ და ზოგადად ცენტრალური ევროპის ექსპრესიონიზმზე. მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია: „კივილი“, „ავადმყოფი ბავშვი“, „მადონა“, „ვამპირი“.

ბიოგრაფია
მუნკი აღიზარდა ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში. მამამისი, ქრისტიან მუნკი - ისტორიკოს პეტერ ანდრეას მუნკის ძმა - იყო ღრმად მორწმუნე სამხედრო ექიმი მოკრძალებული შემოსავლით. 44 წლის ასაკში იქორწინა ვაჭრის ქალიშვილზე, რომელიც მასზე 20 წლით უმცროსი იყო და რომელიც 33 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა. ედვარდი ამ დროს 5 წლის იყო. თავად ედვარდსაც სუსტი ჯანმრთელობა ჰქონდა. მისი უფროსი და სოფიაც ტუბერკულოზის მსხვერპლი გახდა. ედვარდის უმცროსი და ლაურა კი „მელანქოლიის“ (დღეს დეპრესიის) გამო მკურნალობდა. 5 და-ძმისგან მხოლოდ ედვარდის ძმამ ანდრეასმა იქორწინა. იგი ქორწინებიდან რამდენიმე თვეში გარდაიცვალა.

შემოქმედება
მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „კივილი“, უფრო ზუსტად, ესაა მსგავსი ნახატების სერია. თავდაპირველად ტილოს „სასოწარკვეთილება“ ერქვა. ამ სურათზე გამოსახული საშინელების სახე, რომელსაც მუნკი მთელი ცხოვრება ჰქმნიდა, დღესდღეობით კონცეპტუალური ხელოვნების სიმბოლოა.

მუზეუმი
ოსლოში მდებარე ნაციონალური გალერეიდან 2004 წლის 22 აგვისტოს შეიარაღებულმა პირებმა მუნკის ორი ცნობილი ტილო „კივილი“ და „მადონა“ გაიტაცეს. 2006 წლის მაისში ძარცვაში სამ ბრალდებულს სასამართლომ თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. იმავე წლის აგვისტოში პოლიციამ ნამუშევრების პოვნა მოახერხა. მთელი ეს პერიოდი ორივე ტილო დაზიანდა: ნახატებზე ნაკაწრები და სინესტე იქნა აღმოჩენილი; ტილოები ალაგ-ალაგ დაიხია კიდეც.

მუზეუმის წარმომადგენლის განცხადებით, „კივილის“ კუთხეში გაჩენილი ლაქის მოშორება შეუძლებელია, რადგან რესტავრატორებმა რაიმე შეუქცევადი სამუშაოს ჩატარება არ ისურვეს.

მუნკის პატივსაცემად მერკურიზე ერთ-ერთ კრატერს მისი სახელი ეწოდა.

კივილი
ედვარდ მუნკის ყველაზე ცნობილი ნახატია „კივილი“, რომლის 4 ეგზემპლარია შექმნილი 1893 და 1910 წლებს შორის. ორი მათგანი შესრულებულია პასტელებით (1893 და 1895) ხოლო დანარჩენი ზეთის საღებავებში (1893 და 1910). თავდაპირველად ნახატის სახელწოდება იყო „სასოწარკვეთა“. საშინელებით შეპყრობილი ადამიანი, რომელიც გამოსახულია ამ სურათზე, გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი ხასიათი მთელს ხელოვნებაში. კერძო კოლექციაში შემორჩენილია ნახატის მხოლოდ ერთი ვარიანტი (1895) პასტელებით შესრულებული ვერსია, რომელიც გაიყიდა 2012 წლის 2 მარტს ' აუქციონზე 119,9 მილიონ დოლარად, რის გამოც დაიკავა ყველაზე ძვირადღირებული ხელოვნების ექსპონატის სტატუსი, იმ ნამუშევრებს შორის, რომლებიც გაყიდულა ღია აუქციონზე.
კაიზერი

კაიზერი — საღვთო რომის იმპერიის (962-1806), ავსტრიის იმპერიის (1804–1918) და გერმანიის იმპერიის (1871-1918) იმპერატორთა სახელწოდება. სიტყვა კაიზერი, ისევე როგორც სლავური ცარი, ნაწარმოებია რომაული კეისარიდან.

გერმანულ ენაში კაიზერი არის იმპერატორის სინონიმი. უმრავლეს სხვა ენებში კი კაიზერი უფრო ხშირად იხმარება გაერთიანებული გერმანიის იმპერიის (1871 - 1918) („მეორე რაიხი“) იმპერატორების მისამართით.
ნორბერტ ვინერი

ნორბერტ ვინერი (; დ. 26 ნოემბერი, 1894, კოლუმბია, მისური — გ. 18 მარტი, 1964, სტოკჰოლმი) — ამერიკელი მათემატიკოსი. ფუნდამენტურ ნაშრომ „კიბერნეტიკაში“ მოახდინა ახალი მეცნიერების, კიბერნეტიკის ძირითადი ამოცანების ფორმულირება. იგი არის ავტორი სამეცნიერო შრომებისა მათემატიკურ ანალიზში, ალბათობის თეორიაში, ელექტრულ წრედებში და გამოთვლით ტექნიკაში.

საწვლობდა ტაფტს–კოლეჯში, კორნუელის, ჰარვარდის, კემბრიჯის, გეტინგენისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში. იყო გამორჩეული ნიჭით დაჯილდოებული მათემატიკოსი, 1919 წელს გახდა პროფესორის ასისტენტი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, 1932-1960 წლებში კი იქვე ეკავა პროფესორის თანამდებობა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს დაკავებული იყო კვლევებით საჰაერო თავდაცვის სფეროში, იგი დაინტერესდა ავტომატური გათვლებით და უკუკავშირის თეორიით. საბოლოოდ ნორბერტ ვინერმა ჩამოაყალიბა ახალი მეცნიერების, კიბერნეტიკის ამოსავალი დებულებები, რომლის შესწავლის საგნადაც იგი განიხილავდა მართვას, კავშირს, ინფორმაციის გადაცემასა და დამუშავებას ტექნიკაში, ცოცხალ ორგანიზმებსა და ადამიანთა საზოგადოებაში.
ბიატლონი

ბიატლონი, ბიათლონი (ლათ. - < „ორჯერ“ და ბერძნ. „შეჯიბრება“) — სპორტის ზამთრის სახეობა. ბიატლონი ორი სპორტის ნაზავია. იგი შედგება თხილამურებით რბოლისა და შაშხანის სროლისაგან. მიზანი მდებარეობს 50 მ-ში. წოლითი რეჟიმის დროს მიზნის დიამეტრი 45 მმ-ია, ხოლო დგომისას 115 მმ-ია.

დისციპლინები
ინდივიდუალური რბოლა
ბიატლონი შედგება რამდენიმე დისციპლინისგან, რომელთაგანაც ყველაზე ძველი ინდივიდუალური რბოლაა. კაცები გადიან 20 კმ-ს, 5 წრე 4 კმ. ხოლო ქალები 15 კმ-ს, 5 წრე 3 კმ. პირველ და მესამე წრეზე სპორტსმენები ისვრიან წოლით რეჟიმში, ხოლო მეორე და მეოთხე წრეზე დგომით რეჟიმში. სპორტსმენები 4-ჯერ მიდიან მიზანთან და 5-5-ჯერ ისვრიან. ყოველი აცდენა ჯარიმდება 1 წთ-ის დამატებით სპორტსმენის მიერ ნაჩვენებ დროზე.

სპრინტი
სპრინტში კაცები გადიან 10 კმ-ს, ხოლო ქალები 7,5 კმ-ს. დისტანციის მანძილზე სპორტსმენები ისვრიან 2-ჯერ, წოლით და დგომით რეჟიმებში. სპორტსმენები სამიზნესთან მიდიან 2-ჯერ და 5-5-ჯერ ისვრიან. ყოველი აცდენისთვის სპორტსმენი გადის დამატებით 150 მ-ს.

დადევნების რბოლა
დადევნების რბოლაში კაცები გადიან 12,5 კმ-ს, ხოლო ქალები 10 კმ-ს. რბოლაში მონაწილეობს ის 60 სპორტსმენი, რომლებმაც სპრინტში დაიკავა 60 საუკეთესო ადგილი. არაზუსტი სროლისთვის ჯარიმა დამატებით 150 მ-ის გავლა.

მას-სტარტი
მას-სტარტი ბიატლონის ახალი სახეობაა. მასში მონაწილეობს ჩემპიონატის 30 საუკეთესო სპორტსმენი.

გუნდური ესტაფეტა
ყოველი გუნდიდან ესტაფეტაში მონაწილეობს 4-4 სპორტსმენი. იგი სპრინტის წესებს ეფუძნება. თითოეული კაცი სპორტსმენი გადის 10 კმ და ისვრის ორჯერ, წოლით და დგომით რეჟიმებში, ხოლო ქალები დაგიან 7,5-7,5 კმ ასევე შესაბამისად 2-2 სროლით იგივე მდგომარეობაში.სპრინტისგან ისაა განსხვავება რომ სპორტსმენებს აქვთ 3 დამატებითი ტყვია. თუ სპორტსმენი 8 სროლითაც ვერ დახურავს 5 ნიშნულს მაშინ იგი გადის 150 მეტრის საჯარიმო წრეს, ყოველი აცდენისთვის

მიქსი (შერეული ესტაფეტა)
ყოველი გუნდიდან მონაწილეობს ორი ქალი და ორი მამაკაცი სპორტსმენი. სტარტს იღებენ ქალები და ასრულებენ მამაკაცები. სხვა მხრივ ყველა წესი ისევეა როგორც გუნდურ ესტაფეტაში.
ბევერლი-ჰილზი

ბევერლი-ჰილზი — ქალაქი ლოს-ანჯელესის საგრაფოს დასავლეთ ნაწილში, კალიფორნიაში, თითქმის მთლიანად ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ე.წ. ოქროს სამკუთხედის ნაწილია, რომელსაც ქმნიან: ბევერლი-ჰილზი, ბელ-ეარი და ჰოლმბი-ჰილზი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება სანტა მონიკას მთები, აღმოსავლეთით — ვესტ-ჰოლივუდი და ლოს-ანჯელესის უბანი ფეარფაქსი, სამხრეთით ლოს-ანჯელესის ცენტრალური უბანი, დასავლეთით კი ვესტვუდ-ვილიჯი და სენჩური სიტი, რომლებიც ასევე ლოს-ანჯელესის უბნებია.

ტერიტორია, რომელზედაც განლაგებულია თანამედროვე ბევერლი-ჰილზი ცნობილი იყო თავისი რბილი კლიმატითა და ნოყიერი ნიადაგებით, რის გამოც ამ მიწებზე მცხოვრები ინდიელი ტომი ტონგვა მას „შემოვლითი წყლის გზას“ უწოდებდა. ბევერლი-ჰილზი ცნობილია 1769 წლიდან. 1838 წელს კალიფორნიის გუბერნატორმა ესპანელი ჯარისკაცის ქვრივს, მარია რიტა ვალდეს ვილას „შემოვლითი წყლის გზის“ მიწები აჩუქა, რომელმაც თანამედროვე ბევერლი-ჰილზის ტერიტორიაზე ააშენა დიდი რანჩო, რომელიც თავის მხრივ, ყვავოდა 1852 წლამდე. მოგვიანებით რანჩოზე ინდიელებმა თავდასხმა განახორციელეს. მარია რიტა გადარჩა, თუმცა რანჩოს გაყიდვა გადაწყვიტა. 1868 წელს სამოქალაქო ომის შემდეგ, რანჩო შეისყიდა ედვარდ პროისმა, რომელსაც ჩაფიქრებული ჰქონდა გერმანელი იმიგრანტებისათვის საფერმო დასახლების შექმნა.
კალიმაქე

კალიმაქე (დ. დაახლ. ძვ. წ. 315, კირენე, ჩრდ. აფრიკა — გ. დაახლ. ძვ. წ. 240, ალექსანდრია) — ელინიზმის ეპოქის ბერძენი პოეტი და მეცნიერი, ალექსანდრიის პოეტთა წრისა და ბიბლიოთეკის მეთაური. შეადგინა ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში დაცულ თხზულებათა კომენტირებული 15-წიგნიანი კატალოგი, ე. წ. პინაკები. შექმნა მცირე მოცულობის პოემის ჟანრი — ეპილიონი, რის გამოც დავა ჰქონდა აპოლონიოს როდოსელთან. ჩვენამდე მოღწეულია კალიმაქეს 60 ეპიგრამა, 6 ჰიმნი, კრებულ „მიზეზების“ ფრაგმენტები, ეპილიონის „ჰეკალესა“ და იამბების ნაწყვეტები. მცირე მოცულობის პოემა „იბისი“ დაკარგულია.
კალიდასა

კალიდასა (- სს.) ინდოელი პოეტი და დრამატურგი. გადმოცემით, იგი მდაბიო წარმოშობის ბრძენი კაცი იყო. მკვლევართა ვარაუდით, მოღვაწეობდა ინდური კულტურის ე. წ. „ოქროს ხანაში“, გუპტების დინასტიის მეფის ჩანდრაგუპტა ვიკრამადიტიას კარზე. 30–ზე მეტი თხზულებიდან, რომლებსაც კალიდასას მიაწერენ, მეცნიერული კრიტიკა მას აკუთვნებს ეპიკურ პოემებს „რაგჰუს მოდგმას“ („რაგჰუვანშა“) და „ომის ღმერთის კუმარას დაბადებას“ („კუმარასამბჰავა“), ლირიკულ პოემას „ღრუბელი მაცნე“ („მეგჰადუტა“) და დრამებს „შაკუნტალა“ (ქართულად თარგმნილია 1966 წელს), რომლის სიუჟეტი აღებულია „მაჰაბჰარატიდან“, და „ვაჟკაცობით დაბრუნებული ურვაში“ („ვიკრამორვაში“), რომლის თემა ვედებიდან მომდინარეობს, რომანტიკული, ზღაპრულ–ფანტასტიკური შინაარსისაა. „მალავიკა და აგნიმიტრა“ (ქართულად თარგმნილია 1973 წელს), რომლის თემა აღებულის ინდოელ მეფეთა ცხოვრებიდან, მოგვაგონებს რთულ ინტრიგებზე აგებულ ახალ პიესებს. ეს ერთადერთი ნაწარმოებია, რომელშიც არ მოქმედებს ღვთიური და დემონური ძალები – მისი გმირები ისტორიული პირები არიან. წინა პლანზეა წამოწეული უბრალო ხალხი. იგი ავტორის სიცოცხლეშივე დაუდგამთ ქალაქ უჯაინში.

კალიდასას თხზულებები დაწერილია კლასიკურ სანსკრიტზე, რომელშიც ჩართულია პრაკრიტები – ხალხური სალაპარაკო ენები. კალიდასა დჰვანის ოსტატია, მისი პოეტური სახეებით აღძრული ასოციაციები და წარმოდგენები იწვევენ იდუმალ ფიქრებს, დაფარულ გრძნობებს. იგი იყენებს პოეტიკის სხვა ხერხებსაც (ალანკარა, რასა). კალიდასას შემოქმედებაში აისახა ინდური ადათები და ზნე–ჩვეულებანი. იგი აგებულია ინდურ ტრადიციულ რელიგიურ–ფილოსოფიურ მოძღვრებაზე (თეორიები მუდმივი ცხოვრებისეული ციკლისა და ცოცხალ არსებათა დაუსრულებელი გარდასახვისა, მიზეზისა და აუცილებელი შედეგისა), რომლის თანახმად, ადამიანისათვის არაფერი არ უნდა იყოს მოულოდნელი. ამიტომაც კალიდასას დრამებში ყველა განცდა წყნარი და მელანქოლიურია, არსად არ ირღვევა პოეტური ჰარმონია, არ იგრძნობა კონტრასტულობა, ბერძნული ტრაგედიისათვის დამახასიათებელი გრძნობებისა და განცდების ქარიშხალი. კალიდასას მთელი შემოქმედება მშვენიერებისა და ზომიერების გრძნობითაა გამსჭვალული. ევროპელი მკითხველი კალიდასას შემოქმედებას საუკუნეში გაეცნო.
კამიკაძე

კამიკაძე ( — სიტყვასიტყვით „ღმერთების ქარი“) — სასიკვდილოდ გამიზნული მფრინავი იაპონიის შეიარაღებულ ძალებში მეორე მსოფლიო ომის დროს. კამიკაძე ერთჯერადი მოქმედების თვითმფრინავით ებრძოდა მოწინააღმდეგის ხომალდებს. 1945 წელს იაპონიის შეიარაღებულ ძალებში 5 ათასამდე ერთჯერადი მოქმედების თვითმფრინავი იყო. მას ჰქონდა მცირე რეაქტიული ძრავა და მოქმედების შეზღუდული რადიუსი. თვითმფრინავის თავში მოთავსებული იყო 1 ტონამდე ფეთქებადი ნივთიერება. კამიკაძის მიერ პილოტირებული თვითმფრინავი მიზანში შეჭრისთანავე ფეთქდებოდა. წყნარ ოკეანეში საომარი მოქმედების დროს 1944–1945 წლებში დაიღუპა დაახლოებით 2500–ზე მეტი კამიკაძე.