iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ცვინგერის სასახლე (დრეზდენი)

დრეზდენის ცვინგერი (გერმ.: ) — ბაროკოს სტილში აგებული სასახლე ქალაქ დრეზდენში; გერმანიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კულტურულ-ისტორიული ძეგლი.

ცვინგერის მუდმივი გამოფენები
ფიზიკა-მათემატიკური სალონი
ცხოველთმცოდნეობის მუზეუმი
პორცელანის ნაკეთობათა კოლექცია
ზარდახანა
ძველ ოსტატთა ნახატების გალერეა

ცვინგერის კომპლექსი
გვირგვინიანი კარიბჭე
მსოფლიოში სახელგანთქმული და «ცვინგერის» ყველაზე პოპულარული ნაწილია «გვირგვინიანი კარიბჭე» , რომლის წვერს ამშვენებს პოლონეთის სამეფო გვირგვინი. კარიბჭის მოპირდაპირე მხარეს მეორე პორტალია მხედრის ქანდაკებისა და თეატრის მოედნაზე ხედით.

ნიმფების აუზი
«ნიმფების აუზი» (გერმ.: ) მდებარეობს «ცვინგერის» ციხესიმაგრის კედლების შიგნით ფრანგული პავილიონის უკანა მხარეს. ბალთაზარ პერმოზერის მიერ შექმნილი შადრევა ერთ-ერთი ულამაზესეთაგანია ბაროკოს შადრევნებს შორის.

ზარების პავილიონი
«ცვინგერის» კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობაა "ზარებიანი საათი", რომელიც დამზადებულია მაისნერის პორცელანისაგან.

ისტორია
«ცვინგერი» აშენებულ იქნა 1711 - 1722 წლებში მათეუს დანიელ პიოპელმანისა და ბალთაზარ პერმოზერის მიერ დრეზდენის ძველი ბასტიონის კედლების ნანგზევებზე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობა საგრძნობლად იქნა დაზიანებული ინგლისისა და აშშ-ს ავიაციის მიერ 1945 წლის თებერვალს. იმავე წელს დაიწყო შესაკეთებელი სამუშაოები. 1951 წელს აღდგენილ იქნა «გვირგვინიანი კარიბჭე», 1952 - «ფიზიკა-მათემატიკური სალონი», 1953 - «ზარების პავილიონი» და 1954 წელს «კედლის პავილიონი» და «ფრანგული პავილიონი». 1963 წელს სამუშაოები დასრულებულ იქნა.

დღეისათვის «ცვინგერი» თითქმის იმ ფორმაშია აღდგენილი, როგორიც ის ომამდე იყო.
ჯეკ ანდერსონი

ჯეკ ანდერსონი (დ. 19 ოქტომბერი, 1922, ლონგ ბიჩი, კალიფორნია — გ. 17 დეკემბერი, 2005, ბეთესდა, მერილენდი) — ამერიკელი ჟურნალისტი, მაქრეკერი და პულიცერის პრემიის ლაურეატი. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ჯონ ედგარ ჰუვერის მაფიასთან კავშირის გამოძიებაში. გარდაიცვალა 2005 წელს პარკინსონის დაავადების შედეგად.
ჯერი სტილერი

ჯერალდ „ჯერი“ სტილერი ( დ. 8 ივნისი, 1927, ნიუ-იორკი — გ. 11 მაისი, 2020 ) — ამერიკელი კომედიანტი და კინომსახიობი.

ბიოგრაფია
ჯერი სტილერის მამა უილიამ სტილერი წარმოშობით ავსტრიელი ებრაელი იყო, ხოლო დედა ბელა სიტრინი — რუსი ებრაელი. მან პოპულარობა მოიპოვა ისეთ ცნობილ სიტკომებში თამაშით, როგორებიცაა „სეინფელდი“ , რომელშიც ის ფრენკ კონსტანცას როლს ასრულებს და „ქუინსის მეფე“ , რომელშიც ექსცენტრიკი ართურ სპუნერი განასახიერა.

ჯერი სტილერის მეუღლეა მსახიობი ენ მირა, შვილები: ასევე მსახიობები ბენ სტილერი და ემი სტილერი.
ემი სტილერი

ემი სტილერი ( დ. 9 აგვისტო, 1961) — ამერიკელი მსახიობი. ბენ სტილერის და. დაიბადა ნიუ-იორკში, მამამისის — ჯერი სტილერისა და დედამისის — ენ მირას ოჯახში. იღებენ სერიალებსა და კინოფილმებში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში: „სამაგალითო მამრი“ (2001 ), „დოჯბოლი: წაგებულის ნამდვილი ისტორია“ (2004), „უიღბლო ჯარისკაცები“ (2008) და სხვა.
ლუდვიგ ბეკი

ლუდვიგ აუგუსტ თეოდორ ბეკი (გერმ.: ) (დ. 29 ივნისი 1880, ვისბადენი — გ. 20 ივლისი 1944, ბერლინი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალ-პოლკოვნიკი, „ვიდერშტანდის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი.

ბიოგრაფია
1880 — 29 ივნისი: გერმანელ მრეწველ ლუდვიგ ბეკსა და მის მეუღლეს ბერთა დრაუტს (გერმ. ) შეეძინათ ვაჟი ლუდვიგი.
1898 — სკოლის დამთავრების შემდგომ ლუდვიგ ბეკი პრუსიის არმიაში შევიდა ეფრეიტორის სამხედრო წოდებით.
1899 — მას მიენიჭა ლეიტენანტის წოდება.
1908 – 1911 — სწავლობდა ბერლინის სამხედრო აკადემიაში.
1913 — ბეკს მიენიჭა კაპიტნის წოდება და გადაყვანილ იქნა დიდ გენერალურ შტაბში სამუშაოდ.
1914–1918 — პირველი მსოფლიო ომის დროს იგი დასავლეთის ფრონტის სხვადასხვა მონაკვეთებზე გენშტაბის ოფიცრად მსახურობდა.
1916 — ლუდვიგ ბეკმა იქორწინა ამალი პაგენშტეხერზე (გერმ. ), რომელიც ქორწინებიდან ერთი წლის შემდგომ მოულოდნელად გარდაიცვალა.
1918 — მიენიჭა მაიოორის სამხედრო წოდება.
1919 — ლუდვიგ ბეკი შევიდა „რაიხსვერში“, რომელშიც გენერლის წოდებამდე იმსახურა.
1933 — დანიშნულ იქნა რაიხსვერის სამინისტროს ჯარების განყოფილების უფროსად.
1935 — დაწინაურებულ იქნა ახლადჩამოყალიბებულ „ვერმახტში“ „ჰეერის“ გენშტაბის შეფის თანამდებობაზე. იმავე წელს მიენიჭა არტილერიის გენერლის სამხედრო წოდება.
1937 — თავის მემორანდუმში გააკრიტიკა ჰიტლერის ჩეხოსლოვაკიაზე თავდასხმის გეგმა. იგი ქვეყნის დაპყრობას არ გამორიცხავდა, მაგრამ ამას 1940 წლამდე მიზანშეუწონლად მიიჩნევდა.
1938 — თებერვალი — ფრიჩ-ბლომბერგის სკანდალის შემდგომ მან ჰიტლერის დაპყრობითი გეგმების ჩაშლის მიზნით გენშტაბის გენერლების მობილიზირებას მოახდიანა.
აგვისტო — ჩეხოსლოვაკიის დაპყრობის გეგმის ჩაშლისა და ომის დაწყების შემთხვევაში ბეკის გეგმა ითვალისწინებდა ჰიტლერის ძალაუფლებიდან ჩამოშორებას. მიუნხენის შეთანხმებამ პუტჩის გეგმა ჩაშალა. ლუდვიგ ბეკი თანამდებობიდან გადადგა და პენსიაზე გავიდა.
1939 – 1944 — ბეკი ძირითადად დაკავებული იყო ჰიტლერის ხელისუფლების მოწინააღმდეგე ელემენტების კონსოლიდაციის საქმით. კარლ ფრიდრიხ გიორდელერთან ერთად იგი „ვიდერშტანდის“ მეთაური გახდა და ჰიტლერზე პუტჩის რამდენიმე გეგმა შეიმუშავა.
1944 — 20 ივლისი: პიტლერზე მოწყობილი წარუმატებელი პუტჩის შემდგომ ბოკის მიერ ორგანიზირებული სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა ასევე წარუმატებლად დასრულდა. იგი დაპატიმრებულ იქნა „ვერმახტის“ ჯარისკეცების მიერ. თვითკვლელობის ორი წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ ლუდვიგ ბეკი «ვერმახტის» ერთ-ერთი ფელდვებელის მიერ იქნა მოკლული.
ზაქარია ჭიჭინაძე

ზაქარია ეგნატეს ძე ჭიჭინაძე (დ. 1853, თბილისი ― გ. 27 დეკემბერი, 1931, იქვე) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, გამომცემელი, ლიტერატურისა და ისტორიის მკვლევარ-პოპულარიზატორი.

ბიოგრაფია
განათლება
ზაქარია ჭიჭინაძე ეგნატე ჭიჭინაძის ოჯახში მეთხუთმეტე შვილი იყო. დაწყებით განათლება მიიღო თბილისში, ჯერ მთაწმინდის სკოლაში, შემდეგ კი ერეკლე ბატონიშვილის სახელობის სასწავლებელში.

13 წლიდან იწყება მისი შრომითი საქმიანობა, მუშაობს თამბაქოს ფაბრიკაში, სასტუმროში. ერთხანს საცენზურო კომიტეტში მოხელედ. თავიდანვე გატაცებით კითხულობს ისტორიულ და გეოგრაფიულ ლიტერატურას, აგროვებს ძველ ხელნაწერებს.

1869 წელს დაუახლოვდა ცნობილ ქართველ პუბლიცისტსა და საზოგადო მოღვაწეს სერგეი მესხს, რომელმაც ზაქარია მიიწვია გაზეთ “დროების” თანამშრომლად. 1872 წლიდან ამ გაზეთის ფურცლებზე სისტემატურად იბეჭდებოდა ზ. ჭიჭინაძის წერილები “მთაწმინდელის” ფსევდონიმით.

1875-1878 წლებში ზაქარიამ შეკრიბა 500-ზე მეტი ძველი ხელნაწერი, პერგამენტი და კომენტარებით გამოსცა. ზაქარია წიგნებს წერდა, საკუთარ სტამბაში აწყობდა, ბეჭდავდა, კინძავდა და თვითონვე გაჰქონდა ბაზარზე გასაყიდად. ჭიჭინაძემ გამოსცა „ქართლის ცხოვრება” (რამდენიმე ტომად). მის მიერაა შედგენილი და გამოცემული მრავალი ისტორიული, ბიბლიოგრაფიული, ეთნოგრაფიული, სამეცნიერო-პოპულარული და სხვა ხასიათის წიგნი. ზაქარიამ შექმნა ქართველ მოღვაწეთა ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი მონოგრაფიული შრომები, რომლებიც დღესაც დიდ დახმარებას უწევენ მკვლევართ.

იყო თვითნასწავლი. იდეური მიმართულებით ხალხოსანი. გამოაქვეყნა ოუენის, ფურიეს, პრუდონის, ლასალისა და ბლანის ბიოგრაფიები, დაწერა ნეკროლოგი კარლ მარქსზე. გამოსცა „პარიზის ქრონიკა“ (1910), მეორედ გამოსცა ბროსე-ჩუბინაშვილისეული „ქართლის ცხოვრება" (1913, ორ ნაწილად), ავრცელებდა არალეგალურ სოციალისტურ ლიტერატურას, ხელმძღვანელობდა მუშა-ხელოსანთა წრეს. გამოაქვეყნა საქართველოში ბატონყმობის ფაქტობრივი მდგომარეობის მასალები (დოკუმენტები). გამოცემები არ იყო კრიტიკული, მაგრამ აკმაყოფილებდა ისტორიულ-დოკუმენტური ძეგლების პოპულარიზაციის ინტერესებს. ამავე ინტერესებს ემსახურებოდა ჭიჭინაძის მრავალრიცხოვანი (120-ზე მეტი) ნარკვევი და წერილი საქართველოს პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკურისა და კულტურის ისტორიის საკითხებზე.

1922 წლის თებერვალში მხცოვან მწიგნობარს მოღვაწეობის 50 წლის იუბილე გადაუხადეს, რომელიც მიჩნეული იქნა ქართული წიგნის იუბილედაც, რადგან ქართული წიგნის შედგენა-გამოცემასთან იყო დაკავშირებული ზაქარია ჭიჭინაძის მთელი სიცოცხლე. იგი ამ საქმის პიონერი იყო. გაზეთი ,,კომუნისტი’’ 1922 წლის 19 თებერვალს წერდა: ,,ის ცოცხალი მატიანეა ჩვენი მწერლობის და ვისაც სურს გაიგოს ჩვენი აზრის განვითარების ისტორია, ის ზაქარიას ვერ ასცდება.“

დიდი დამსახურება მიუძღვის ჭიჭინაძეს ქართულ ხელნაწერთა შეგროვებასა და წიგნების გავრცელებაში, განსაკუთრებით აჭარასა და სამხრეთ საქართველოში.

ზაქარია ჭიჭინაძე გარდაიცვალა 1931 წლის 27 დეკემბერს. დასაფლავებულია მთაწმინდის პანთეონში.
კოლინ პაუელი

კოლინ ლუთერ პაუელი ( დ. 5 აპრილი 1937, ნიუ-იორკი – გ. 18 ოქტომბერი, 2021) — ამერიკელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტ რეიგანის მრჩეველი უსაფრთხოების საკითხებში (1987-89), აშშ-ის შეიარაღებული ძალების გენშტაბის შეფი (1989-93) და აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი (2001-05).

ყოფილი სახელმწიფო მდივანი კორონავირუსული ინფექციით გამოწვეული გართულებების შედეგად 2021 წლის 18 ოქტომბერს 84 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
მონოკლი (ოპტიკა)

მონოკლი ( ფრანგ. < ბერძნ. - ერთი და ლათ. - თვალი) — კორექციული ლინზის ერთ-ერთი ნაირსახეობა, რომელიც გამოიყენებოდა ერთ თვალში მხედველობის კორექციისთვის. ის შედგება ცირკულარული ლინზისაგან, გარს ლითონის მავთული (ჩარჩო) აქვს შემოვლებული და დაკარგვის თავიდან ასაცილებლად მოკლე თოკით ტანსაცმელზე მაგრდება.

მონოკლის სამი ვარიანტი არსებობს.

პირველი შედგებოდა მარტივი მეტალის გარსში ჩადგმული ლინზისაგან, რომელსაც თვალის ორბიტში ისვამდნენ. ეს სტილი ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო და მას 1830-იანი წლებიდან იყენებდნენ.

მეორე სტილი, რომელიც 1890-იანებში გამოჩნდა, უფრო კომპლექსური მოდელი იყო და ჩარჩოზე ჰქონდა კუთხის მსგავსი გაფართოება, რომლის დანიშნულება იყო მონოკლის თვალის ორბიტაზე დამაგრება ისე, რომ მას წამწამები არ შეხებოდნენ. ასეთი მონოკლები ყველაზე ძვირი იყო. შეძლებული ადამიანები ასეთ ჩარჩოებს უკვეთავდნენ საკუთარი თვალის ჭრილის ზომისთვის. ამ ზომას იღებდნენ სახის ნაწილის პლასტირის ფორმის აღებით, რომელზეც შემდგომ ჩარჩოსთვის ზომებს ადგენდენ.

მონოკლის მესამე სტილს ჩარჩო არ ჰქონდა. ეს იყო შუშის ნაჭერი, პერიმეტრზე ბლაგვი დაბოლოებით და ერთ ბოლოში მცირე ნახვრეტით, რომელზეც თოკი მაგრდებოდა. თუმცა ხშირად ამგვარ მონოკლს თოკი არ ჰქონდა და მას თავისუფლად ჭრილში ჩადგმულს ატარებდნენ. ეს სტილი პოპულარული გახდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში, როცა ლინზის ჭრის ტექნიკა განვითარდა ისე, რომ მისი ნაბისმიერი ჭრილით დამუშავება შესაძლებელი გახდა შედარებით იაფად, სპეციალური ჩარჩოს დამზადების აუცილებლობის გარეშე.
სტივ ჯობსი

სტივენ პოლ ჯობსი (, დ. 24 თებერვალი, 1955, სან-ფრანცისკო — გ. 5 ოქტომბერი, 2011, პალო-ალტო), ცნობილი როგორც სტივ ჯობსი  — ამერიკელი ბიზნესმენი და გამომგონებელი, კომპიუტერული ინდუსტრიის წამყვანი ფიგურა. ის იყო -ის თანადამფუძნებელი, თავმჯდომარე და მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი . 1986–2006 წლებში ის ასევე იყო პიქსარის ანიმაციური სტუდიის აღმასრულებელი დირექტორი. პიქსარის პირველ სრულმეტრაჟიან ფილმზე სათამაშოების ისტორია, მან იმუშავა, როგორც აღმასრულებელმა პროდიუსერმა. როდესაც სტუდია უოლტ დისნეის კომპანიამ შეიძინა 2006 წელს, ჯობსი გახდა დისნეის დირექტორთა საბჭოს წევრი და კომპანიის უმსხვილესი მეწილე.

1976 წელს ეპლის თანადამფუძნებელ, სტივ უოზნიაკთან, ერთად მან პოპულარიზაცია გაუწია პერსონალური კომპიუტერის იდეას -ით. მოგვიანებით, ის ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო, რომელმაც კომერციული პოტენციალი დაინახა მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისსა და თაგუნაში, რომელიც ქსეროქსის პალო-ალტოს კვლევით ცენტრში დამუშავდა, ეს ინოვაციები შემოიტანა ეპლ მაკინტოშის კომპიუტერებში. 1985 წელს ჯობსი -იდან გაათავისუფლეს, რის შემდეგაც მან დააარსა კომპიუტერული კომპანია . 1996 წელს -ის მიერ -ის შესყიდვის შემდეგ, ჯობსი დაბრუნდა თავისივე თანადაარსებულ კომპანიაში ამჯერად მთავარი აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე და ეს ადგილი 2011 წლის 24 აგვისტომდე ეკავა. გადადგომიდან რამდენიმე თვეში, 2011 წლის 5 ოქტომბერს, სტივ ჯობსი პანკრეატული სიმსივნისგან გარდაიცვალა 56 წლის ასაკში.

რესურსები ინტერენეტში
სტივ ჯობსის პროფილი -ის ოფიციალურ საიტზე
ნოიშვანშტაინის სასახლე

ნოიშვანშტაინის სასახლე მდებარეობს გერმანიაში, ბავარიაში, შვანგაუს მახლობლად. სასახლე ბავარიის შეშლილი მეფის ლუდვიგ -ის ფანტაზიის ნაყოფია. არქიტექტურული თვალსაზრისით იგი საუკუნის რომანტიკული ჰისტორიზმის და ეკლექტიზმის მწვერვალს წარმოადგენს, რის გამოც მას „ზღაპრულ სასახლესაც“ უწოდებენ. ნოიშვანშტაინის სასახლე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული ადგილია გერმანიაში.

ისტორია
სასახლის ადგილზე თავდაპირველად არსებობდა 2 ციხესიმაგრე: წინა და უკანა ჰოენშვანგაუ, რომლებიც ლუდვიგ -ის მეფობის დროისათვის მხოლოდ ნანგრევების სახით იყო შემორჩენილი. ეს ნანგრევები სასახლის შენების დასაწყისისათვის მთლიანად იქნა აღებული. დღევანდელი ჰოენშვანგაუს სასახლის ადგილზე არსებობდა ციხესიმაგრე „შვანშტაინი“. ამ ორი ადგილის სახელები არეულ იქნა საუკუნის დასაწყისში.

როგორც 1868 წლის 15 მაისს რიხარდ ვაგნერისადმი მიწერილი წერილიდან ირკვევა, ლუდვიგ -ს ჩაფიქრებული ჰქონდა სასახლე აეშენებინა გერმანული რაინდული ციხესიმაგრეების სტილში. ნიმუშად მას ვარტბურგის ციხესიმაგრე მიაჩნდა, რომლითაც ის მოიხიბლა 1867 წელს აიზენახში მოგზაუდობის დროს. მას სურდა გერმანული შუა საუკუნეების სტილის, ესპანური მავრული და ვაგნერის თქმულების ზღაპრული სასახლეების ელემენტების ერთმანეთში შერწყმა. რაც მოახერხეს კიდეც არქიტექტორებმა ედუარდ რიდელმა და კრისტიან იანკმა.

სასახლის საძირკველში პირველი ქვა დაიდო 1869 წლის 5 სექტემბერს. 1884 წლისთვის იქ უკვე ცხოვრება შეიძლებოდა, თუმცა ჯერ კიდევ ლუდვიგ -სიკვდილის დროს 1886 წელს სასახლე არ იყო ბოლომდე დასრულებული. ლუდვიგმა აქ მხოლოდ 172 დღე იცხოვრა. ნოიშვანშტაინის სასახლის მშენებლობა მისი სიკვდილის შემდეგ სრულად არ დასრულებულა, რაზეც მეტყველებს სამეფო ტახტის არარსებობა სატახტო დარბაზში.

მეორე მსოფლიო ომის მიწურულში აქ ინახებოდა გერმანიის რაიხსბანკის ოქროს მარაგი, რომელიც ომის ბოლო დღეებში უცნობ ადგილზე გადაიტანეს. გადმოცემის თანახმად იქვე ახლომდებარე ალატის ტბაში ჩაძირეს, თუმცა ამ ოქროს ვერ მიაკვლიეს.
ჰოენშვანგაუს სასახლე

ჰოენშვანგაუს სასახლე მდებარეობს გერმანიაში, ბავარიაში, შვანგაუს მახლობლად, ნოიშვანშტაინის სასხლის მოპირდაპირე მხარეს

ისტორია
სასახლის ადგილზე საუკუნიდან არსებობდა „შვანშტაინის ციხესიმაგრე“, რომელიც რამდენიმეჯერ იქნა დანგრეული და აღდგენილი. 1832 წელს ციხესიმაგრის ნანგრევები შეიძინა შემდგომში ბავარიის მეფემ მაქსიმილიან -ემ და მის ადგილზე 1837 წელს არქიტექტორ დომენიკო ქუალიოს ააშენებინა ნეოგოთიკის სტილის სასახლე.

 საუკუნის დასაწყისში შვანშტაინისა და წინა და უკანა ჰოენშვანგაუს ციხესამგრეების სახელები არეულ იქნა. ამრიგად ეწოდა შვანშტაინის ციხესიმაგრის ადგილზე აშენებულ სასახლეს ჰოენშვანგაუ და ჰოენშვანგაუს ციხესიმაგრის ნანგრევებზე ასენებულ სასახლეს ნოიშვანშტაინი.

ჰოენშვანგაუს სასახლე ბავარიის სამეფო ოჯახის ვიტელსბახების საზაფხულო რეზიდენცია იყო. აქ გაატარა ბავშვობა ლუდვიგ -ემ და სიცოცხლის ბოლო წლები დედამისმა მარიემ.

2005 წლის 6 ნოემბერს სასახლე გაქურდულ იქნა. მოპარულ იქნა ბავარიის მეფეთა ორდენების კოლექცია (80 ცალი).
ნიუ-იორკერი (კრაისლერი)

ნიუ-იორკერი კრაისლერის ერთ-ერთი წამყვანი მოდელი იყო 1939–1996 წლებში. მხოლოდ კრაისლერ იმპერიალი იდგა ფასისა და ზომის რანგით უფრო მაღლა ნიუ-იორკერზე.

1951–1971 წლებში ნიუ-იორკერს კრაისლერის ბიგ-ბლოკ ფაიაპაუა 8 ძრავი, ხოლო მოგვიანებით კი 400 დ3 (6.6 ლ) ძრავი ჰქონდა.

კრაისლერის იმპერიალის მოდელის 1975 წელს წარმოებიდან მოხსნის შემდეგ მას სახელი გადაერქვა "კრაისლერ ნიუ-იორკერ ბრუგამი" და წარმოებაში 1978 წლამდე დარჩა.

1979 წელს პლატფორმაზე გადასვლის შემდეგ კრაისლერი უშვებს ნიუ-იორკერის სუბ-მოდელს სახელით „მე-5 ავენიუ“. 1982 წელს ნიუ-იორკერი და მისი სუბ-მოდელი გადადის ლებარონის -ძარაზე.

1983 წელს, ნიუ-იორკერი გადადის წინა წამყვან კრაისლერ პლატფორმაზე, რაც დასაწყისი გახდა -მანქანათა წლებისა. 1988 წელს ნიუ-იორკერი გადადის წინა-წამყვან პლატფორმაზე, თუმცა ნიუ-იორკერ ტურბო -ძარაზე რჩება. ნიუ-იორკერ ტურბო ბოლო ნიუ-იორკერია რომელსაც ტურბოჩარჯერი ჰქონდა. მე-5 ავენიუ გაგრძელდა -ძარაზე, შეუერთდა რა ნიუ-იორკერს ისევ 1990 წელს.

ნიუ-იორკერის ბოლო თაობა წარმოებაში დარჩა წინა-წამყვანი ხიდით და 1994 წელს სერია გახდა. ნიუ-იორკერის გამოშვების ბოლო წელი იყო 1996, როდესაც მისი ლუქს კლასის ვერსია გამოვიდა, დამატებითი ქრომირებით, ტყავის სავარძლებითა და რბილი სუსპენზიით.
კაპიტანი მარველი (DC Comics)

კაპიტანი მარველი , მოგვიანებით ეწოდა „შაზამი“ — კომიქსების წიგნის გამოგონილი სუპერგმირი, პირველად დაიბეჭდა -ის მიერ და ამჟამად -ის საკუთრებაა. შეიქმნა რა 1939 წელს მხატვარ ს.ს. ბეკის და მწერალ ბილ პარკერის მიერ, პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა #2-ში (თებერვალი, 1940). მისი სიყმაწვილის ფანტაზიის განსახიერება, კაპიტანი მარველი ბილი ბეტსონის ალტერ ეგოა — ახალგაზრდა ჭაბუკის, რომელიც რადიოს ახალი ამბების რეპორტიორად მუშაობს და ჯადოქარ „შაზამის“ მიერ არჩეულ იქნა სიკეთის ჩემპიონად. როგორც კი ჯადოქრის სახელს ახსენებს, ბილი ჯადოსნური ელვის ბურთის დარტყმას იღებს, რომელიც მას მყისიერად ჭარმაგ სუპერგმირად აქცევს და ექვსი უძლეველი მითოლოგიური არსების შესაძლებლობებს ანიჭებს. ბილის ძალას იზიარებს და თავად მარველი ხდება მისი რამდენიმე მეგობარი და ოჯახის წევრი, განსაკუთრებით მარველის ოჯახური კოჰორტა — მერი მარველი და კაპიტანი მარველი, უმც.
ჰერენკიმზეეს სასახლე

ახალი ჰერენკიმზეეს სასახლე მდებარეობს ბავარიაში, ხიმის ტბის კუნძულ ჰერენკიმზეეზე. იგი აგებულ იქნა ბავარიის მეფე ლუდვიგ -ის ბრძანებით 1878-1886 წლებში.

სასახლე აბსოლუტიზმის სტილშია აგებული. მას გარს ერტყმის დიდებული ლაბირინთებიანი ბაღები, უზარმაზარი და მდიდრულად მოჩუქურთმებული შადრევნები, ტალავრები და საკუთარი ნავთსაყუდელი.

სასახლე თავდაპირველად ჩაფიქრებული იყო როგორც ვერსალის სასახლის ასლი, მაგრამ უსახსრობის და ლუდვიგ -ის სიკვდილის შემდგომ ეს ჩანაფიქრი აუსრულებელი დარჩა. ამიტომ აქ თვალისმომჭრელად მდიდრული ოთახების, სამეფო საძინებელსა და სარკეებიანი დარბაზის გვერდით გვხვდება უფულობის გამო დაუსრულებული სრულიად ცარიელი დარბაზები. დღეს ამ ოთახებში „მეფე ლუდვიგ -ის მუზეუმია“ განთავსებული.

ლუდვიგ -ეს ჰერენკიმზეეს სასახლე პირად რეზიდენციად სურდა, რომლის იდილიურ გარემოშიც იგი ყოველდღიურობას გაერიდებოდა.
ლინდერჰოფის სასახლე

ლინდერჰოფის სასახლე (გერმ. ) მდებარეობს ბავარიაში, ობერამერგაუს მახლობლად. იგი აშენებულ იქნა ბავარიის მეფის ლუდვიგ -ის ბრძანებით 1874-1878 წლებში.

ისტორია
უწინ სასახლის ადგილზე მდებარეობდა ბავარიის მეფეთა სანადირო სახლი, რომლის აღმოსავლეთ ფლიგელი ლუდვიგმა ჯერ კიდევ 1869 წელს შეაკეთებინა. 1871 წელს რესტავრაცია გაუკეთდა დასავლეთ ფლიგელსაც. 1874 წელს ლუდვიგმა სანადირო სახლი დღევანდელ სასახლის ადგილზე გადაატანინა და გენერალური რესტავრაციის შემდგომ სასახლედ გადააკეთებინა. სასახლის კომპლექსი შევსებულ იქნა ბაღით, შადრევნით, მავრიტანიული კიოსკით, მაროკოული სახლით, ვენერას მღვიმით და საძაღლეთი.

ლინდერჰოფის სასახლე ლუდვიგ -ის სასახლეებიდან ყველაზე პატარაა და ერთადერთია, რომელიც დასრულებულ იქნა.

გალერეა
ჰანს-იურგენ ფონ არნიმი

ჰანს-იურგენ ფონ არნიმი ; დ. 4 აპრილი, 1889, ერნსდორფი, სილეზია — გ. 1 სექტემბერი, 1967, ბად ვილდუნგენი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ვერმახტის გენერალ-პოლკოვნიკი და არმიათა ჯგუფის მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს.

ბიოგრაფია
1935 - 1938 - 68-ე პოლკის სარდალი
1938 - 1939 - მე-4 არმიის მომარაგების უფროსი გენერალი
1939 - 1940 - 52-ე დივიზიის სარდალი
1940 - 1941 - მე-17 სატანკო დივიზიის სარდალი
1941 - 1942 - დასავლეთის ფრონტის 39-ე სატანკო არმიის მთავარსარდალი
1942 - 1943 - მე-5 სატანკო არმიის მტავარსარდალი ჩრ. აფრიკაში
1943 - არმიათა ჯგუფი „აფრიკა“-ს მთავარსარდალი ტუნისში
1943 - 1947 - მოკავშირეთა სამხედრო ტყვეობა
ერთაწმინდის ტაძარი

ერთაწმინდა — წმინდა ევსტათის (ესტატეს) სახელობის საუკუნის პირველი ნახევრის ჯვარგუმბათოვანი ტაძარი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ერთაწმინდის ცენტრში. დღევანდელი სახელწოდება „ესტატე წმინდის“ შეცვლილი ფორმაა. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

თლილი ქვით ნაგები დიდი ეკლესიის გუმბათი ორ თავისუფლად მდგარ ბურჯსა და ბემის კუთხეებს ეყრდნობა. საკურთხევლის ორივე მხარეს ორ სართულად განლაგებული კუთხის ოთახებია. ტაძარს აქვს მხატვრობაც, მაგრამ იგი განსაკუთრებით ფასადებით გამოირჩევა. მას ოთხივე მხარეს დიდი მოჩუქურთმებული ჯვარი ამშვენებს. ისინი მკლავების ფრონტონებიდან იწყება. განსაკუთრებით დასამახსოვრებელია აღმოსავლეთის ფასადი, ხსენებული ჯვრით, ღრმა, მდიდრულად მორთული ნიშებით და დიდი თუ მცირე სარკმლის საპირეებით. საგრძნობლად გვიანდელია ტაძრის გუმბათი, რომელიც რამდენადმე ამოვარდნილია პროპორციებიდან. მდიდრულად არის მორთული ეკლესიის პორტალები, რომლებიც მას სამი მხრიდან აქვს.

ტაძრის გუმბათი დასავლეთით ეყრდნობა ორ თავისუფალ სვეტს, აღმოსავლეთით კი საკურთხევლის ბემის კედელთან შერწყმულ ბურჯებს. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა ხდება აფრების საშუალებით. ტაძრის მკლავის კედლებზე შემორჩენილია მოხატულობა, რომელიც ასახავს წმ. ესტატეს ცხოვრების სცენებს. შემორჩენილი ფრესკული საქტიტორო წარწერის მიხედვით, მოხატულობა შესრულებულია 1654 წელს იერუსალიმის „ჯვრის მამის“ მელეტიოსის მიერ იორამ სააკაძის მატერიალური მხარდაჭერით.

ერთაწმინდის ტაძარი სტილისტიკით იმეორებს – საუკუნეების ძეგლებს იკორთას, ფიტარეთს, ბეთანიას, ქვათახევს, წუღრუღაშენს და სხვებს. ეკლესია რამდენჯერმეა შეკეთებული და გადაკეთებული. ს. ნახევარში ტაძარი კაპიტალურად შეაკეთეს. 1951 წელს ძეგლის სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაატარა სპეციალურმა სამეცნიერო-სარესტავრაციო საწარმო-სახელოსნომ — აღდგენილ იქნა გუმბათი. გალავანი განვითარებულ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება. ნაგებია ძირითადად ბრტყელი ნატეხი ქვით. დატანებული ჰქონდა 7 კოშკი. სამხრეთი კედლის გასწვრივ სამეურნეო და სამონასტრო შენობების ნაშთია. ორსართულიანი სამრეკლო საფუძვლიანადაა გადაკეთებული.

 საუკუნის დასაწყისიდან ტაძარი სააკაძეების და მათი შთამომავლების — თარხნიშვილების — საძვალე იყო. ეკლესიაში დღემდეა დაცული მათი საფლავის ქვები. გადმოცემის მიხედვით, ერთ-ერთი მათგანი გიორგი სააკაძის ირანში დაღუპული შვილის — პაატას — საფლავის ქვაა. ეკლესიის დღეობა — ერთაწმინდობა — აღინიშნება ძვ. სტ. 20 სექტემბერს.
არმიათა ჯგუფი „კურლანდია“

არმიათა ჯგუფი „კურლანდია“ — გერმანულ არმიათა დიდი შენაერთი მეორე მსოფლიო ომის დროს.

დაარსება
არმიათა ჯგუფი „კურლანდია“ შეიქმნა 1945 წლის 25 იანვარს კურლანდიაში, მას შემდეგ რაც არმიათა ჯგუფი „ჩრდილოეთი“ გაუქმებულ იქნა.

მათავარსარდლები
29 იანვარი 1945 - გენერალ-პოლკოვნიკი ჰაინრიხ გოტფრიდ ფონ ფიტინგჰოფი
10 მარტი 1945 - გენერალ-პოლკოვნიკი ლოთარ რენდულიჩი
6 აპრილი 1945 - გენერალ-პოლკოვნიკი კარლ ჰილპერტი

სახმელეთი არმიების შემადგენლობა
სახმელეთო არმიების ჯგუფები
639-ე სადაზვერვო პოლკი

დაქვემდებარებული შენაერთები
ფილიპ II (ბურგუნდია)

ფილიპ გულადი (ფრანგ.: , ; დ. 17 იანვარი, 1342, პონტუაზი, საფრანგეთი — გ. 27 აპრილი, 1404, ჰალე, ბელგია) — ბურგუნდიის ჰერცოგი და დინასტიის დამაარსებელი, საფრანგეთის მეფის ჟან კეთილის მეოთხე ვაჟი.

ბიოგრაფია
მეტსახელი „მამაცი“ ფილიპმა ჯერ კიდევ 14 წლის ასაკში 1356 წელს პუატიეს ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცისათვის მოიპოვა, თუმცა იმავე ბრძოლაში იგი მამასთნ ერთად ტყვედ ჩაუვარდა ინგლისელებს და 1360 წლამდე ტყვეობაში იმყოფებოდა ლონდონში. 1360 წელს საფრანგეთში დაბრუნებულ ფილიპს მამამისმა უბოძა საჰერცოგოს რანგში აყვანილი ტურენის საგრაფო, ხოლო 1363 წელს ბურგუნდიის საჰერცოგო და მიანიჭა საფრანგეთის პირველი პარის ტიტული. იმავე წელს იმპერატორმა კარლ -ემ მას მიუბოძა ზემო ბურგუნდიის (იგივე ფრანშ-კონტე) გერმანული მიწები.

1384 წელს მან ფლანდრიის გრაფინია მარგარიტა -ზე ქორწინებით ფლანდრიის მიწებიც მიიერთა. ფლანდრიის ქალაქებმა გენტმა, ბრიუგემ და იპრმა ფილიპ ვან ერტეველდეს მეთაურობით ფილიპს წინააღმდეგობა გაუწიეს, თუმცა საბოლოოდ დამარცხდნენ 1382 წლის 27 ნოემბერს როოსებეკეს ბრძოლაში.

საფრანგეთის მეფე შარლ -ის გარდაცვალების შემდგომ ფილიპი ძმებთან, ჰერცოგებთან ლუი დ’ანჟუსა და ჟან დე ბერისთან ერთად საფრანგეთის მეფის შარლ -ეს რეგენტი იყო. 1388 წელს იგი რეგენტობას ჩამოაშორა შარლ მინისტრმა მარმუსემ, თუმცა შარლის გაგიჟების შემდგომ 1392 წელს იგი კვალავ რეგენტი გახდა.

ოჯახი
ფილიპს მარგარიტა ფლანდრიელთან ქორწინებაში შეეძინა შვილები:

ჟან უშიში — ბურგუნდიის ჰერცოგი (1371–1419)
შარლი (1372–1373)
მარგარეტი (1374–1441) — გრაფინია დე მორტენი, ჰოლანდიის, ენოს გრაფისა და ბავარია-შტაუბინგის ჰერცოგის ვილჰელმის მეუღლე
კატრინი (1378–1425) — ავსტრიის ჰერცოგის ლეოპოლდ -ის მეუღლე.
მარი (1384–1422) — სავოიის გრაფის ამადეო -ს მეუღლე
ანტუანი (1384–1415) — ბრაბანტისა და ლიმბურგის ჰერცოგი.
ფილიპ (1388–1419) — ნევერის გრაფი.
ბონი (1379–1399)
ლუი (1377–1378)