iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იუპიტერ LXX

იუპიტერ , /2017 9 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა და მისმა გუნდმა 2017 წელს. მცირე პლანეტების ცენტრმა 2018 წლის 17 ივლისს აღიარა და შეიყვანა თანამგზავრთა სიაში.

ორბიტა
მისი დიამეტრი დაახლოებით 3 კილომეტრია და ორბიტაზე მოძრაობს დაახლოებით 21 487 000 კმ დიდი ნახევარღერძის გარშემო 152,7° დახრილობით. ეკუთვნის ანანკეს ჯგუფს.
S/2016 J 4

/2016 4 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2016 წლის 9 მარტს 6.5 მეტრიანი მაგელან-ბაადეს ტელესკოპის გამოყენებით ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში, ჩილე. აღმოჩენა გამოაცხადა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 24 იანვარს, მას შემდეგ რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაადასტუროს თანამგზავრის ორბიტა.

ორბიტა
/2016 4 არის პასიფაეს ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის შორეული რეტროგრადული არარეგულარული მთვარეების დისპერსიული გროვა, რომელიც მიჰყვება პასიფაეს მსგავს ორბიტას დიდი ნახევარღერძზე 22-25 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისტები 0.2-0.6 და დახრილობა 140–160°.

ფიზიკური მახასიათებლები
მისი დიამეტრია დაახლოებით 1 კმ, აბსოლუტური სიდიდისთვის 17,3.
იუპიტერ LXVII

იუპიტერ , /2017 6 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა და მისმა გუნდმა 2017 წელს. აღმოჩენა მცირე პლანეტების ცენტრმა გამოაქვეყნა 2018 წლის 17 ივლისს.

ორბიტა
ორბიტაზე მოძრაობს დაახლოებით 22 455 000 კმ ნახევრად მთავარი ღერძის გარშემო 155,2° დახრილობით. მიეკუთვნება პასიფაეს ჯგუფს.

ფიზიკური მახასიათებლები
მისი დიამეტრი დაახლოებით 2 კილომეტრია.
მალეს პარასკევის მეჩეთი

მალეს პარასკევის მეჩეთი ასევე ცნობილია, როგორც ძველი პარასკევის მეჩეთი — ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ორნამენტირებული მეჩეთი ქალაქ მალეში, კააფუს ატოლი, მალდივები. -ის გვარის მარჯნის ლოდები, რომლებიც გვხვდება მთელ არქიპელაგში, არის ძირითადი მასალა, რომელიც გამოიყენება ქვეყანაში ამ და სხვა მეჩეთების ასაშენებლად, რადგან იგი საკმაოდ ვარგისიანია მშენებლობისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ მარჯანი რბილია და ადვილად იჭრება ზომაში როცა სველია, ის ქმნის გამძლე სამშენებლო ბლოკებს როდესაც მშრალია. მეჩეთი 2008 წელს დაემატა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში, როგორც ზღვის კულტურის არქიტექტურის უნიკალური ნიმუში.

კალიგრაფი იყო მთავარი მოსამართლე ალ ფახ ალ-ქაზი ჯამაალუდჰენი.

პარასკევის მეჩეთი და მალდივის სხვა მარჯნის მეჩეთები იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში შეიიტანეს 2008 წელს მეორე, სამი, მეოთხე და მეექვსე კრიტერიუმების გათვალისწინებით. იუნესკოს შეფასების მიხედვით, „მეჩეთისა და მისი სხვა სტრუქტურების არქიტექტურა, მშენებლობა და თანმხლები მხატვრობა წარმოადგენს მალდიველი ხალხის შემოქმედებით ბრწყინვალებას და მიღწევას“.
ანანკე (თანამგზავრი)

ანანკე , იუპიტერ — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ანანკეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სეთ ბარნს ნიკოლსონმა მაუნტ უილსონის ობსერვატორიაში 1951 წელს. სახელი ეწოდა ბერძნული მითოლოგიური პერსონაჟის ანანკეს პატივსაცემად.

ანანკეს ახლანდელი სახელი არ მიუღია 1975 წლამდე; მანამდე იგი უბრალოდ ცნობილი იყო როგორც იუპიტერი . 1955-1975 წლებში მას ხანდახან „ადრასტეას“ უწოდებდნენ (ადრასტეა ამჟამად იუპიტერის სხვა თანამგზავრის სახელია).

ორბიტა
ანანკეს სახელს ატარებს ანანკეს ჯგუფი, რეტროგრადულ არარეგულარულ თანამგზავრებს, რომლებიც იუპიტერის გარშემო ბრუნავენ 19.3-22.7 გმ, დახრილობით 150°.

ანანკე ბრუნავს იუპიტერის გარშემო მაღალი ექსცენტრიულობის და მაღალი დახრილობის რეტროგრადულ ორბიტაზე. იუპიტერის გარშემო მოძრავი თხუთმეტი არარეგულარული თანამგზავრი აღმოაჩინეს 2000 წლიდან მსგავსი ორბიტების შემდეგ.
კარმე (თანამგზავრი)

კარმე , იუპიტერ — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის კარმეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
კარმემ ახლანდელი სახელი არ მიიღო 1975 წლამდე; მანამდე იგი უბრალოდ ცნობილი იყო როგორც იუპიტერი . 1955-1975 წლებში მას ხანდახან „პანს“ ეძახდნენ (პანი ახლა სატურნის თანამგზავრის სახელია).

ორბიტა
მის სახელს ატარებს კარმეს ჯგუფი, რომელიც შედგება არარეგულარული რეტროგრადული მთვარეებისგან, რომლებიც ბრუნავენ იუპიტერის გარშემო 23-24 გმ-მდე მანძილზე და დაახლოებით 165°-ის დახრილობით. მისი ორბიტალური ელემენტები მოცემულია 2020 წლის 17 დეკემბრისთვის. ისინი მუდმივად იცვლება მზის და პლანეტარული აშლილობის გამო.
იუპიტერ LXIX

იუპიტერ , /2017 8 — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის კარმეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა და მისმა გუნდმა 2017 წელს. მცირე პლანეტების ცენტრმა გამოაცხადა 2018 წლის 17 ივლისს.

ორბიტა
იგი მოძრაობს ორბიტაზე, რომლის დიდი ნახევარღერძი დაახლოებით 23,232,700 კმ-ია, დახრილობა დაახლოებით 164,7°. ის ეკუთვნის კარმეს ჯგუფს.

ფიზიკური მახასიათებლები
მისი დიამეტრი დაახლოებით 1 კილომეტრია.
ვახტანგ დანელია

ვახტანგ დანელია (დ. 1950, გაგრა — გ. 2 ივლისი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი. დაკრძალულია სოხუმში, კურჩენკოს სახელობის პარკში.

ბიოგრაფია
ვახტანგ დანელია დაიბადა ქალაქ გაგრაში. 1993 წლის თებერვალში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით მოახერხეს კვიტოულის მეურნეობის შესასვლელთან მტრის უკუგდება. 2 ივლისს, დესანტის გადმოსხმის დღეს, ბევრი ახალგაზრდის სიცოცხლე იხსნა, თვითონ კი ორივე ფეხში დაიჭრა, ამ დროს მას ექვსიოდე მოწინააღმდეგე მიუახლოვდა, ვახტანგ დანელიამ ორი ხელყუმბარა გახსნა ერთდროულად და ექვსივენი ააფეთქა. იგი იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
გოჩა დანელია

გოჩა დანელია (დ. 21 ოქტომბერი, 1970) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
გოჩა დანელია დაიბადა სოფელი დრანდაში, გულრიფშის რაიონში. სამხედრო-სავალდებულო სამსახური მოიხადა კამჩატკაზე, წყნარი ოკეანის საზღვაო ფლოტში. დემობილიზაციის შემდეგ სწავლა განაგრძო უკრაინის სამოქალაქო ავიაციის ინსტიტუტში. აფხაზეთში დაწყებული საომარი მოქმედებების დროს, გოჩა დანელია ირიცხებოდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს მე-2 სააარმიო კორპუსის 23-ე ბრიგადის მე-6 სატანკო ბატალიონის მე-4 ასეულში. ის აქტიურად მონაწილეობდა ბატალიონის მიერ მდინარე გუმისთის მიმდებარედ, ქვემო ეშერაში განხორციელებულ საბრძოლო ოპერაციაში. 1993 წლის 17 სექტემბერს, ბატალიონის მე-4 ასეულის პოზიციებთან, ერთ-ერთი საბრძოლო დავალების შესრულებისას გოჩა დანელია უგზო-უკვლოდ დაიკარგა. იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
დავით აბაშიშვილი

დავით აბაშიშვილი (დ. 17 თებერვალი, 1971 — გ. 16 მარტი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
დავით აბაშიშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იყო „ელექტროაპარატში“ ხელოსანი, რომელიც მუშაობდა ლითონის სხვადასხვა ნაკეთობის დამზადებაზე, აწყობასა და შეკეთებაზე. სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ ჩააბარა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტზე. ომის დროს დათო აბაშიშვილი ჩაირიცხა „შავნაბადას“ ბატალიონში. 16 მარტს სოხუმზე შტურმის დროს გუმისთის მისადგომებთან გამართულ სამკვდრო-სასიცოცხლო ბრძოლის დროს გმირულად დაეცა. იგი მიყენებული ჭრილობებით სისხლდენისგან საავადმყოფოში გარდაიცვალა. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).
გივი აბაშიძე

გივი აბაშიძე (დ. 6 ივლისი, 1960 — გ. 16 მაისი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
გივი აბაშიძე დაიბადა აფხაზეთში, სოფელ კოჩარაში, ოჩამჩირის რაიონი. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მოიხადა სამხედრო სავალდებულო სამსახური. მშობლიურ სოფელში მუშაობდა ტრაქტორისტად. აფხაზეთის ომის დაწყების დღიდანვე ჩაება საქართველოს მთლიანობისათვის ბრძოლაში. ირიცხებოდა 242-ე ბატალიონში რიგითად. მან არაერთ შეტაკებაში გამოიჩინა თავი, როგორც მამაცმა მებრძოლმა. 1993 წლის 30 მარტს ბრძანება 70-ის საფუძველზე ჩაირიცხა 24-ე ბრიგადის 242-ე ბატალიონში რიგით მებრძოლად. ოცეული, რომელშიც ის ირიცხებოდა, მამაცურად იბრძოდა, მტრის წინააღნდეგ კოჩარის ფრონტზე. 1993 წლის 16 მაისს, მტრის ერთ-ერთ შემოტევის დროს დაიღუპა სოფელ ცაგერაში, ჭურვზე აფეთქების შედეგად. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
მალხაზ აბაშიძე

მალხაზ აბაშიძე (დ. 12 იანვარი, 1975 — გ. 8 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მალხაზ აბაშიძე დაიბადა სოფელი ვერნებში, ხულოს მუნიციპალიტეტში. 2005 წლიდან კონტრაქტით მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. იყო კაპრალი, სენაკის სამხედრო ბაზის მეორე ქვეითი ბრიგადის გამანაწილებელ ასეულში. 2008 წლის 8 აგვისტოს დაიღუპა ცხინვალში, ცხელ ხაზზე საავიაციო დაბომბვისას.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2008 - მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).
მინდია აბაშიძე

მინდია აბაშიძე (დ. 27 ოქტომბერი, 1989 — გ. 12 ოქტომბერი, 2012) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მინდია აბაშიძე დაიბადა სოფელი თხილნარში, ხელვაჩაურის რაიონში. დაამთავრა მახინჯაურის საზღვაო კოლეჯი მექანიკოსის კვალიფიკაციით. იყო მესამე ქვეითი ბრიგადის 32-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის საცეცხლე ჯგუფის მეთაური. 2008 წლის 4 აგვისტოდან მსახურობდა შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა 2008 წლის აგვისტოს ომში, საბრძოლო მოქმედებების დროს რამდენიმე თანამემამულე იხსნა სიკვდილისგან. 2011 წელს სამშვიდობო მისიით ავღანეთში იმყოფებოდა, ორჯერ გადაურჩა სიკვდილს. ერთხელ თალიბების ნაღმზე აფეთქდა, მეორედ, მოწინააღმდეგის ალყაში მოხვდა და ძლივს გამოაღწია. ავღანეთის სამშვიდობო მისიაში 2012 წელსაც მონაწილეობდა, 10 ოქტომბერს, საბრძოლო ამოცანების შესრულების დროს, ჯავშანტრანსპორტიორში თალიბების შემოგდებულ ნაღმს გადაეფარება და მისმა უკანასკნელმა გმირულმა თავგანწირვამ სამი ქართველი ჯარისკაცი იხსნა სიკვდილისგან.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2012 - ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
ლევან აბესაძე

ლევან აბესაძე (დ. 29 ოქტომბერი, 1973 — გ. 1 იანვარი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ლევან აბესაძე დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1992 წლის 6 ნოემბერს გაიწვიეს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, ჩაირიცხა მე-11 ბრიგადის 110-ე სატანკო ბატალიონის პირად შემადგენლობაში რიგითად. თავის ბატალიონთან ერთად იბრძოდა აფხაზეთში საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის. 1993 წლის 1 იანვარს ოჩამჩირის რაიონის სოფელ მერკულაში ერთ-ერთი საბრძოლო ოპერაციის დროს გმირულად დაიღუპა.
ფარუხრუ ფარსა

ფარუხრუ ფარსა (, დ. 21 მარტი, 1922, ყუმი, ირანი — გ. 8 მაისი, 1980, თეირანი) — ირანელი პოლიტიკოსი, ექიმი, მასწავლებელი, განათლების მინისტრი 1968–1971 წლებში და ირანის პირველი ქალი მინისტრი.

ბიოგრაფია
ფარუხრუ ფარსა დაიბადა 1922 წელს ყუმში. დედამისი, ფახრე-აფაგ ფარსა, იყო პირველი ირანული ქალთა ჟურნალის „- “ („ქალების სამყარო“) რედაქტორი და ქალთა განათლების უფლებისთვის მებრძოლი. ამ მიზეზით, 1921 წელს, მეუღლესთან ფარუხდინ ფარსასთან ერთად, იგი აჰმედ კავამის მთავრობამ შინაპატიმრობით გადაასახლა ქალაქ ყუმში, სადაც დაიბადა ფარუხრუ ფარსა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ, ახალმა პრემიერ-მინისტრმა ჰასან მოსტუფიმ, ფარუხრუ ფარსას ოჯახს თეირანში დაბრუნების უფლება მისცა. ფარუხრუ ფარსამ მიიღო სამედიცინო განათლება. სამედიცინო განათლების მიღების შემდეგ ფარსა გახდა ბიოლოგიის მასწავლებელი თეირანის ჟანა დ'არკის საშუალო სკოლაში. სკოლაში მან გაიცნო ფარაჰ დიბა, ამ სკოლის ერთ-ერთი მისი მოსწავლე, რომელიც მოგვიანებით გახდა მეფე მოჰამად რეზა ფეჰლავის ცოლი და ირანის დედოფალი. ფარაჰ დიბას.

1963 წელს ფარუხრუ ფარსა აირჩიეს ირანის პარლამენტში და თითქმის ერთდროულად დაიწყო პეტიციების წერა შაჰ მოჰამად რეზა ფეჰლავისადმი და სთხოვდა, რომ ირანელ ქალებს ხმის მიცემის უფლება ჰქონოდათ, რაც იმავე წელს დადებითად გადაწყდა სახალხო საკონსტიტუციო რეფერენდუმის შედეგად.
ზურაბ აბრამაშვილი

ზურაბ აბრამაშვილი (დ. 1987 — გ. 8 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ზურაბ აბრამაშვილი დაიბადა სოფელ ვარიანში, გორის რაიონში. მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში კონტრაქტით, მეოთხე ბრიგადის 42-ე ბატალიონში. ბრძოლით გაიარა ცხრა სოფელი ცხინვალამდე, ბოლოს სოფელ ხეთაგუროვში იყო ჩასაფრებული, თანამებრძოლებთან ერთად, როცა ტყვია-წამალი შემოელიათ, ზურა ტყვია-წამლის მოსატანად გავარდა იქვე ახლოს, ზემოთ, ნაძვებთან და ის-ის იყო, უნდა წამოეღო, რომ პირველი საავიაციო დაბომბვა დაიწყო. საძილე არტერიაში დაიჭრა და დაიღუპა. იყო კაპრალი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2008 - ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
მარტა კოსი

მარტა კოსი (, დ. 28 ივნისი, 1965 წელი) - სლოვენიელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი, გაფართოების საკითხებში ევროკომისარი. კოსი გერმანიაში ელჩად 2013 - 2017 წლებში, შვეიცარიაში - 2017 - 2020 წლებში მსახურობდა. 2024 წლის 1 დეკემბერიდან მეორე ფონ დერ ლაიენის კომისიაში გაფართოების საკითხებში ევროკომისრის თანამდებობას იკავებს.

2022 წლის აპრილიდან სექტემბრამდე კოსი თავისუფლების მოძრაობის ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი იყო. 2022 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ ის სლოვენიის პრეზიდენტის არჩევნებში თავისუფლების მოძრაობის კანდიდატი იყო. კანდიდატობა აგვისტოში მოხსნა. კანდიდატობის მოხსნის შემდეგ კოსმა ასევე დატოვა თავისუფლების მოძრაობის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. ტატიანა ბობნარის შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ, მან ასევე დატოვა თავისუფლების მოძრაობა და განაცხადა, რომ ეს მისი პარტია აღარ არის.
კახაბერ აბრამიშვილი

კახაბერ აბრამიშვილი (დ. 6 იანვარი, 1972 — გ. 2 ივლისი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
კახაბერ აბრამიშვილი დაიბადა სოფელ სარეკში, საჩხერის რაიონში. დაამთავრა ჭიათურის ტექნიკური სასწავლებელი მემანქანის სპეციალობით. გაიწვიეს საქართველოს ეროვნული გვარდიის საარმიო კორპუსის „შავნაბადას“ ბატალიონში, 1992 წლის ნოემბერში. მონაწილეობდა ბატალიონის მიერ განხორციელებულ ბრძოლებში აფხაზეთში. დაიღუპა 1993 წლის 2 ივლისს აფხაზეთის ომში. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
ბესიკ აბულაძე

ბესიკ აბულაძე (დ. 25 აპრილი, 1971 — გ. 16 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ბესიკ აბულაძე დაიბადა ქალაქ სოხუმში. 1991 წელს ჩაირიცხა დონის-როსტოვის საინჟინრო ინსტიტუტში. 1992 წლის 14 აგვისტოს, როდესაც ბრძოლები დაიწყო აფხაზეთში საქართველოს ერთიანობის აღსადგენად, ბესიკ აბულაძემ მუშაობა დაიწყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 23-ე ბრიგადის ოცეულში. 1993 წლის 16 სექტემბერს მოწინააღმდეგემ სამშვიდობო შეთანხმება დაარღვია და ურიცხვი საბრძოლო ტექნიკით და ჯარით მდინარე გუმისთა გადმოლახა. იმავე დღეს, პირველივე შეტაკების დროს მტრის მიერ გასროლილი ჭურვის აფეთქების შედეგად ბესიკი სასიკვდილოდ დაიჭრა. დაკრძალულია სოფელ ბირცხის სასაფლაოზე, აფხაზეთში. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
ანკუო

ანკუო (，), მეტსახელად „მედიცინის დედაქალაქი“ — ოლქის დონის ქალაქი ჩინეთში. მდებარეობს ქალაქი პაოტინგის სამხრეთით, ცენტრალურ ხეპეის პროვინციაში, ჩინეთში. ექვემდებარება ამავე ქალაქს.

ქალაქში მდებარეობს პროვინციულად დაცული მედიცინის ღმერთის ტაძარი , რომელიც დაარსდა დაახლოებით ახ.წ. 100 წელს.

პრემოდერნულ ჩინეთში ანკუოს უწოდებდნენ ციჭოუს . 1991 წელს ანკუო ოლქიდან ქალაქად გადაკეთდა. მართავს ქალაქის დონის 20 ერთეულს, რომლის საერთო ფართობია 486 კმ², ხოლო მისი ცენტრია იაოჩენგი . აქ დაიბადა ჩინელი დრამატურგი კუან ხანცინგი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ქვერაიონები:
ციჭოუიაოშის ქვერაიონი 

ქალაქები:
ციჭოუ , ურენციაო , შიფო , ჭენგჭანგი , სიფოლუო , ტაუნიუ 

ქალაქები:
მინკუანტიენი , ნანლოუტი , სი'ანკუოჩენგი , პეიტუანცუნი 

ცნობილი ადამიანები
მო მენჩუანი, ჩინელი პოლიტიკოსი და აკადემიკოსი
კახა აბულიძე

კახა აბულიძე (დ. 11 მარტი, 1973 — გ. 22 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
კახა აბულიძე დაიბადა სოფელ ქვემო ალვანში, ახმეტის რაიონში. მსახურობდა ეროვნულ გვარდიაში 1991-1992 წლებში. გმირულად დაიღუპა 1993 წლის 22 სექტემბერს, აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, ბაბუშერას აეროპორტში ავიაკატასტროფის შედეგად. 2015 წლის თებერვალში კახა აბულიძის ნეშტი დიღმის ძმათა სასაფლაოზე სამხედრო პატივით დაკრძალეს.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2008 - ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი
ზურაბ აბშილავა

ზურაბ აბშილავა (დ. 1958 — გ. 30 სექტემბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ზურაბ აბშილავა დაიბადა სოფელ ოხურეში, ოჩამჩირის რაიონში, აფხაზეთში. სამხედრო სავალდებულო სამსახური მოიხადა ქალაქ ვორონეჟში. დემობილიზაციის შემდეგ სწავლა განაგრძო აჩიგვარის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმში, პარალელურად მუშაობდა რეკის ციტრუსების მეურნეობაში ბრიგადირად, 1987 წლიდან კი ოხურეის სასათბურე კომბინატში სათბურის ხელმძღვანელად. აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს ზურაბ აბშილავა ირიცხებოდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს მე-2 საარმიო კორპუსის 24-ე მექანიზირებული ბრიგადის 240-ე ბატალიონში რიგით მებრძოლად. დაიღუპა 1992 წლის 30 სექტემბერს აფხაზ სეპარატრისტებთან შეტაკების დროს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
ილია ადამაშვილი

ილია ადამაშვილი (დ. 9 ივლისი, 1970 — გ. 29 ივნისი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ილია ადამაშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. სწავლობდა ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტში. 1992 წლის ნოემბერში ჩაეწერა საქართველოს ეროვნული გვარდიის „თეთრი არწივის“ ბატალიონში. დაიღუპა 1993 წლის 29 ივნისს აფხაზეთში, სოფელ დრანდასთან. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
გიორგი ავალიანი

გიორგი ავალიანი (დ. 4 აპრილი, 1981 — გ. 21 თებერვალი, 2011) — ქართველი სამხედრო პირი.

ბიოგრფია
გიორგი ავალიანი დაიბადა სოფელ ციხესულორში, ვანის რაიონში. სწავლობდა ქუთაისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. მესამე ქვეითი ბატალიონის 32-ე ბატალიონის ასეულის ჯარისკაცი. მონაწილეობდა 2008 წლის აგვისტოს ომში, როდესაც ოკუპანტებმა მორიგი შეტევა განახორციელეს გიორგი და მისი განუყრელი მეგობარი დავით გაფრინდაშვილი ერთ ხაზზე იბრძოდნენ. შეტევის შედეგად გაფრინდაშვილი მძიმედ დაიჭრა, რამდენიმე წუთში კი მის გვერდით კასეტური ბომბი აფეთქდა და გიორგი დაშავდა. ამის მიუხედავად ქართველმა სამხედრომ უგონო მდგომარეობაში მყოფი მისი მეგობარი ბრძოლის ველზე არ დატოვა, დაჭრილი ფეხი გადაიხვია და მხრებით ატარა. სამშვიდობოზე გამოსულმა გონება დაკარგა, მაგრამ დავით გაფრინდაშვილის სიცოცხლე იხსნა. იყო პროფესიონალი მებრძოლი. სამშვიდობო მისიით მონაწილეობას ღებულობდა - ის ოპერაციაში ავღანეთში. სამხედრო დავალების შესრულების დროს ნაღმზე აფეთქების შედეგადა დაიღუპა ჰილმენდის პროვინციაში. იყო კაპრალი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2011 - ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ)
მამუკა ავდოევი

მამუკა ავდოევი (დ. 1970 — გ. 19 მარტი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
მამუკა ავდოევი დაიბადა ქალაქ თბილისში. ჩარიცხული იყო 23-ე ბრიგადის მე-3 მექანიზებული ბატალიონის ასეულის ოცეულის ათეულის მსროლელ-ყუმბარმტყორცნელის თანაშემწედ. 1993 წლის 19 მარტს მდინარე გუმისთას მისადგომებთან საბრძოლო მოქმედების დროს დაიღუპა ჭურვის ნამსხვრევის მოხვედრის შედეგად. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
გიორგი აკობიძე

გიორგი აკობიძე (დ. 22 ივნისი, 1956 — გ. 19 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
გიორგი აკობიძე დაიბადა სოფელ ახალდაბაში, ოჩამჩირის რაიონში. მუშაობდა წყურგილის არამადნეული მასალების ქარხანაში მთავარ ინჟინრად. აფხაზეთში კონფლიქტის დაწყებისთანავე დაინიშნა 23-ე ბრიგადის მე-5 ბატალიონის ახალდაბის ასეულის ოცეულის მეთაურად. მიენიჭა უფროსი ლეიტენანტის წოდება 1993 წლის თებერვალში. 1993 წლის 16 სექტემბერს, ომის განახლების დროს, ის იცავდა სოფელს დასავლეთის მხრიდან, სოფელ აძიუბჟის საზღვრიდან. 19 სექტემბერს სოფელ ახალდაბიდან მშვიდობიანი მოსახლეობის ევაკუაციას ახდენდა, სწორედ ამ დროს მტერმა მოახერხა მისი ტყვედ აყვანა და დაუმორჩილებლობის გამო სოფელ ახალდაბის ცენტრში, სკოლის გვერდით დახვრიტეს. იყო უფროსი ლეიტენანტი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
თენგიზ აკოფაშვილი

თენგიზ აკოფაშვილი (დ. 26 მაისი, 1968 — გ. 3 ნოემბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
თენგიზ აკოფაშვილი დაიბადა სოფელ არალში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. სამხედრო სავალდებულო სამსახურის მოხდის შემდეგ სწავლა განაგრძო ახალციხის საფერშლო სასწავლებელში. 1992 წლის სექტემბერში გაწვეული იყო 22-ე ბრიგადაში, მსახურობდა საარტილერიო დივიზიონში. დაიღუპა 1992 წლის 3 ნოემბერს, სოხუმის რაიონის სოფელ შრომასთან. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
რეზო ალავერდაშვილი

რეზო ალავერდაშვილი (დ. 19 მაისი, 1987 — გ. 9 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
რეზო ალავერდაშვილი დაიბადა სოფელი ნიჩბისში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში. საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში 2007 წლიდან ქვეით ბრიგადაში მსახურობდა. დაიღუპა 9 აგვისტოს ცხინვალთან „შანხაის“ მიმართულებით, მოწინააღმდეგესთან შეტაკების დროს. იყო კაპრალი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2012 - მედალი „სამშობლოსათვის თავდადებული“ (გარდაცვალების შემდეგ).
2012 - ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
ანქანგი

ანქანგი — პრეფექტურის დონის ქალაქი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის შაანსის პროვინციის სამხრეთით. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ხუპეის პროვინციას, სამხრეთით ჩონგცინგის მუნიციპალიტეტს და სამხრეთ-დასავლეთით სიჩუანის პროვინციას. ქალაქის ფართობია 23391 კმ² და მოიცავს სუნიანგს, ოლქის დონის ქალაქს, ერთი ურბანულ ცენტრს და რვა ნაწილს. 2020 წლის ჩინეთის აღწერის მიხედვით, მისი საერთო მოსახლეობა იყო 2,493,436 ადამიანი, რომლისგანაც 1,244,784 ცხოვრობდა ურბანულ ნაწილში.

ისტორია
ანქანგის დასახლება ქვის ხანით თარიღდება, მას 3000 წელზე ხანგრძლივი ისტორია აქვს.[საჭიროა ციტირება] დასახლება თავდაპირველად ცნობილი იყო როგორც სიჩენგი. ანქანგის ოლქი დაარსდა დასავლეთ ძინის დინასტიის პირველ თაიქანგის წელს (ახ.წ. 280). მოგვიანებით იგი შეადგენდა აღმოსავლეთ ლიანგის პრეფექტურის ნაწილს, რომელიც რეორგანიზებული იყო ძინის პრეფექტურად დასავლეთ ვეის მე-3 ფეიტის წელს (ახ.წ. 554) სუის დინასტიის ქვეშ, მას ეწოდა სიჩენგის სამთავრო და თანგის ქვეშ - ანქანგის სამთავრო .

კლიმატი
ანქანგს აქვს მუსონის გავლენით ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი გრილი, მშრალი ზამთრით და ცხელი, ნოტიო ზაფხულით. ყოველთვიური 24-საათიანი საშუალო ტემპერატურა მერყეობს 3,7°-დან იანვარში 27.0°-მდე ივლისში, ხოლო წლიური საშუალო ტემპერატურაა 15,7°. წლიური ნალექების უმეტესობა მოდის ივნისიდან სექტემბრამდე.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ანქანგი ჯამში მოიცავს 109 ქალაქს, 88 დაბას და 3 ქვერაიონს.
თეიმურაზ ბაბლიძე

ვასო ამაშუკელი (დ. 1969 — გ. 2 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
თეიმურაზ ბაბლიძე დაიბადა სოფელ ჯაფარეულში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. სწავლობდა თბილისის №32 პროფტექნიკურ სასწავლებელში 1984 წლიდან. 1987 წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის ვაგონშემკეთებელ ქარხანაში. 1987-1989 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში უკრაინაში. 1992 წლის 2 ოქტომბერს გაგრაში დაიკარგა უგზო-უკვლოდ. წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტისა და შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო აპარატის ერთობლივი ძალისხმევით, აფხაზეთის ოკუპირებული ტერიტორიიდან, 1990-იან წლებში შეიარაღებული მოქმედებების დროს აფხაზეთის ომში საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი თეიმურაზ ბაბლიძე 2024 წლის 6 აგვისტოს გადმოასვენეს.
პაატა ბაიაშვილი

პაატა ბაიაშვილი (დ. 30 დეკემბერი, 1961 — გ. 3 დეკემბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
პაატა ბაიაშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. მუშაობდა ხელოსნად მე-13 ტრესტის მე-7 სამმართველოში. დაუსწრებლად სწავლობდა ვორონეჟის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტში. 1992 წლის 5 სექტემბრიდან ჩაირიცხა „თეთრი არწივის“ ბატალიონში. იყო ოცმეთაური. დაიღუპა ტამიშის მისადგომებთან 1992 წლის 3 დეკემბერს. იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
ლერი ბაინდურაშვილი

ლერი ბაინდურაშვილი (დ. 26 იანვარი, 1964 — გ. 24 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ლერი ბაინდურაშვილმა დაამთავრა სავაჭრო ტექნიკუმი. მონაწილეობდა სამაჩაბლოსა და აფხაზეთის ტერიტორიებზე გამართულ ბრძოლებში. იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის სახელობის ლეგიონის ოცმეთაური, ბატალიონის შტაბის უფროსი. დაიღუპა 1993 წლის 24 სექტემბერს სოხუმში, ახალდაბის მისადგომებთან, მტრის მორიგი შემოტევის დროს. მაიორი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.
არტემ ბალახაშვილი

არტემ ბალახაშვილი (ალიკა) (დ. 30 ივნისი, 1986 — გ. 11 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
არტემ ბალახაშვილი დაიბადა სოფელი უდეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. სწავლობდა ახალციხის უნივერსიტეტის ეკოლოგიის ფაკულტეტზე 2004-2008 წლებში. საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში ქუთაისის მესამე ბრიგადის 31–ე ბატალიონში კონტრაქტით მსახურობდა. 11 აგვისტოს ცხინვალთან ახლოს, ბროწლეთში, ღამით კასეტური ბომბით დაიღუპა. მის მშობლიურ სოფელში ყოველ წელს ფეხბურთში „ალიკას“ სახელობის ტურნირი ტარდება. კაპრალი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2008 - მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ)