iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
BAFTA საუკეთესო გრიმისა და ვარცხნილობისთვის

საუკეთესო გრიმისა და ვარცხნილობისთვის — ბრიტანული კინოაკადემიის ჯილდო. პრიზი გაიცემა 1982 წლიდან.

ლაურეატები
1983: დოროთი ჯ. პერლი, ჯორჯ მასტერსი, რომანია ფორდი, ალენ ალენი ფილმისთვის „ტუტსი“
1985: პოლ ბებლანი, დიკ სმითი ფილმისთვის „ამადეუსი“
1986: შიკორიკო მედა, ტამეიუკი აიმი, ჩიჰაკო ნაიტო, ნორიკო ტაკემიზავა ფილმისთვის „რანი“
1987: ჰასო ფონ ჰუგო ფილმისთვის „ვარდის სახელი“
1989: მეგი უესტონი, ფაბრიციო სფორცა, პემ მეგერი ფილმისთვის „ბარონ მიუნჰაუზენის თავგადასავალი“
1998: ჯენი შირკორი ფილმისთვის „ელისაბედი“
2002: ჯუდი ჩინი, ბეატრის დე ალბა, ჯონ ჯეკსონი, რეჯინა რეიესი ფილმისთვის „ფრიდა“
2004: კეთრინ ბლონდელი, სიან გრიგი, მორაგ როსი ფილმისთვის „ავიატორი“
2007: ჟან არჩიბალდი, დიდიე ლორენი ფილმისთვის „ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში“
2010: ვალი ო'რილი, პოლ გუხი ფილმისთვის „ალისა საოცრებათა ქვეყანაში“
2011: მარის ლანგანი ფილმისთვის „რკინის ლედი“
2012: ლიზა ვესტკოტი ფილმისთვის „საბრალონი“
2013: ეველინ ნორაზი, კათრინ გორდონი ფილმისთვის „ამერიკული აფერა“
ტაჰირიდები

ტაჰირიდები — დინასტია ხორასნის ფეოდალურ სახელმწიფოში 821-873 წწ. ტაჰირიდების სახელმწიფოსა და დინასტიის დამაარსებელია აბასიანთა ნაცვალი ხორასანში ფეოდალი ტაჰირ იბნ ჰუსეინი (821-822 წწ.). მისმა ვაჟებმა ტალჰამ (822-828 წწ.), შემდეგ აბდალაჰმა (828-844 წწ.) განამტკიცეს სახელმწიფოს ფაქტობრივი დამოუკიდებლობა. ტაჰირიდები ნომინალურად აბასიანთა ხალიფის ვასალებად ითვლებოდნენ, მაგრამ ხალიფას საშინაო საქმეში ჩარევის უფლებას არ აძლევდნენ. ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით აბდალაჰმა შეზღუდა გადასახადები, ცდილობდა გლეხობა დაეცვა ფეოდალთა თვითნებობისაგან. ტაჰირიდების სახელმწიფო საფარიდებმა დაიპყრეს.
ენისკორტი

ენისკორტი  — ქალაქი ირლანდიაში, უექსფორდის საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია).

დემოგრაფია
მოსახლეობა — 9 538 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 8 964 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
თერლესი

თერლესი  — ქალაქი ირლანდიაში, ტიპერარის საგრაფოში (მანსტერის პროვინცია).

დემოგრაფია
მოსახლეობა — 7682 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 7425 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
იოლი

იოლი  — ქალაქი ირლანდიაში, კორკის საგრაფოში (მანსტერის პროვინცია).

დემოგრაფია
მოსახლეობა — 6 785 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 6 597 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
კერიკ-ონ-შური

კერიკ-ონ-შური  — ქალაქი ირლანდიაში, ტიპერარის საგრაფოში (მანსტერის პროვინცია).

დემოგრაფია
მოსახლეობა — 5906 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 5586 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
მოზამბიკის სამოქალაქო ომი

მოზამბიკის სამოქალაქო ომი — სამოქალაქო ომი მოზამბიკში, დაიწყო 1977 წელს, ორი წლის შემდეგ, რაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადა ქვეყანამ პორტუგალიისაგან. გაგრძელდა 1992 წლამდე.

1974 წლის 25 აპრილს პორტუგალიაში დიქტატორული რეჟიმი დაემხო. ხელისუფლებაში მოსულმა მემარცხენე ძალებმა დამოუკიდებლობა მიანიჭეს კოლონიებს. მოზამბიკში მმართველი პარტია გახდა ფრელიმო (მოზამბიკის განმათავისუფლებელი ფრონტი), რომელმაც სოციალიზმის მშენებლობისა და სსრკ-სთან თანამშრომლობის კურსი აიღო. ამ გადაწყვეტილებას ბევრი მოწინააღმდეგე ჰყავდა. ისინი გაერთიანდნენ რენამოს გარშემო, რომელმაც დაიწყო ანტისამთავრობო პარტიზანული ომები ქვეყნის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ რაიონებში. რენამოს მხარს უჭერდა სამხრეთი როდეზია, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა და მალავი. 1980 წელს, მას შემდეგ, რაც როდეზიაში ხელისუფლების სათავეში მოვიდა ადგილობრივი მოსახლეობისაგან შემდგარი მთავრობა, პრემიერ-მინისტრმა რობერტ მუგაბემ მხარი დაუჭირა ფრელიმოს. მოზამბიკის მთავრობას ასევე დახმარებას უწევდა ტანზანია და სსრკ.

80-იანი წლების მეორე ნახევარში საომარი ოპერაციების უმრავლესობაში მხოლოდ მოზამბიკის არმია იღებდა მონაწილეობას. 1984 წელს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკამ ფორმალურად უარი განაცხადა რენამოს დახმარებაზე, გაიყვანა ბაზები მოზამბიკიდან, მიიღო სავაჭრო შეღავათები, თუმცა ფარულად კვლავ განაგრძობდა მათ დახმარებას. 1986 წლის 19 ოქტომბერს ავიაკატასტროფაში დაიღუპა მოზამბიკის პრეზიდენტი სამორა მაშელი, რომლის დაღუპვაშიც სავარაუდოდ იკვეთება ამ ქვეყნის სპეცსამსახურების კვალი.

მაშელის გარდაცვალების შემდეგ ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა ჟოაკიმ ჩისანო, რომელმაც დაიწყო საზოგადოებრივი ცხოვრების ლიბერალიზაცია და მოლაპარაკება ოპოზიციასთან. რეგიონის პოლიტიკური რუკის შეცვლამ და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ახალი მთავრობის უარმა რენამოს მხარდაჭერაზე, 1992 წელს გამოიწვია სამშვიდობო ხელშეკრულების დადება.
დაკოტა ფენინგი

ჰანა დაკოტა ფენინგი (; ცნობილი როგორც დაკოტა ფენინგი; დ. 23 თებერვალი, 1994, კონიერსი) — ამერიკელი მსახიობი რომლის კარიერაზე დიდი მნიშვნელობა იქონია როლმა რომელიც ითამაშა შვიდი წლის ასაკში ფილმში „მე სემი ვარ“. ამ როლმა მას მიაღებინა ნომინაცია მსახიობთა გილდიის დაჯილდოებაზე და იგი გახდა ყველაზე მცირეასაკოვანი ნომინანტი კინემატოგრაფიის ისტორიაში. როგორც ბავშვი მსახიობი მონაწილეობდა უფრო პოპულარულ ფილმებში, როგორიცაა „კაცი ცეცხლზე“ (2004), „მსოფლიოს ომები“ (2005) და „შარლოტის ქსელი“ (2006). შემდგომ ფენინგი გადავიდა უფრო დიდ როლებზე, ფილმებში „მონადირის ძაღლი“ (2007) და „ფუტკრების საიდუმლო ცხოვრება“ (2008). მისი ბოლო როლები მოიცავს ტიტულოვან პერსონაჟებს ფანტასტიკურ საშინელებათა ანიმაციურ საბავშვო ფილმში „კორალინი“ (2009), შერი კური დრამაში „გაქცეული“ (2010) და ჯეინ ვოლტური ბინდის საგაში (2009-12).

ფილმოგრაფია
შაჰ-ჯაჰანი

შაჰ-ჯაჰანი სამყაროს მმართველი, 1628 წლამდე უფლისწული ხურამი (დ. 5 იანვარი, 1592, ლაჰორი — გ. 22 იანვარი 1666, აგრა) — დიდ მოგოლთა მე-5 იმპერატორი 1628-1658 წლებში, განადიდა საკუთარი სახელი თაჯ-მაჰალის აგებით.

ბიოგრაფია
შაჰ-ჯაჰანი იყო თემურ ლენგის (1336-1405) შთამომავალი, იმპერატორ ჯაჰანგირის მესამე ვაჟი. 1612 წელს დაქორწინდა მუმთაზ-მაჰალზე, რომელიც იმპერატორ ჯაჰანგირის მეუღლის დედოფალ ნურ ჯაჰანის ძმის შვილი იყო. ამ ქორწინებამ შაჰ ჯაჰანს მოუტანა სამეფო ტახტისათვის ბრძოლის მეტი შანსები. 1622-1625 წლებში უფლისწული ხურამი აუჯანყდა საკუთარ მამას, ჯაჰანგირს. უფლისწული დამარცხდა, მაგრამ მამამ შეიწყალა იგი. ჯაჰანგირის სიკვდილის შემდეგ, უფლისწულმა მიიღო ნურ-ჯაჰანის ძმის მხარდაჭერა და 1628 წელს სათავეში ჩაუდგა დიდ მოგოლთა იმპერიას. მან თავი იმპერატორად გამოაცხადა აგრაში და მიიღო სამეფო სახელი შაჰ-ჯაჰანი.

შაჰ ჯაჰანის მეფობა გამოირჩეოდა დეკანის რაჯების წინააღმდეგ დიდ მოგოლთა იმპერატორების ბრძოლებში ყველაზე თვალსაჩინო წარმატებებით. 1636 წელს მისი სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა აჰმადნაგარი, ხოლო გოლკონდამ და ბიჯაპურმა იკისრეს მდიდარი ხარკი. შაჰ ჯაჰანმა შეძლო საზღვრების გაფართოება ჩრდილო-დასავლეთითაც, სადაც 1638 წელს მოგოლები დაეუფლნენ სეფიანთა ირანის ციხე-სიმაგრე ყანდაარს. 1646 წელს შაჰ ჯაჰანის ძალებმა მიაღწიეს ბალხას და ბადახშანს თანამედროვე ტაჯიკეთში. ძლიერების მწვერვალზე შაჰ ჯაჰანმა თავისი ქვეყნის დედაქალაქი გადაიტანა აგრადან დელიში, სადაც მან ააგო ახალი ქალაქი შაჰჯაჰანაბადი.

მმართველობის დასასრულს შაჰ ჯაჰანს სეფიანებთან ბრძოლებში მარცხის გადატანა და ტერიტორიების დაკარგვა მოუწია. 1649 წელს ყანდაარი აბას -ის სარდლობით დაიბრუნეს სპარსელებმა.

1658 წელს გავრცელდა ხმები შაჰ ჯაჰანის გარდაცვალების შესახებ. მის ვაჟებს შორის დაიწყო ბრძოლა პირველობისთვის, რომელთა შორის გაიმარჯვა აურანგზებმა. მან საკუთარი მამა ციხეში გამოჰკეტა (ლეგენდის თანახმად — განძსაცავში), სადაგ იგი გარდაიცვალა 1666 წელს.

ისტორიკოსთა შორის არ არსებობს ერთიანობა შაჰ ჯაჰანის მოღვაწეობის შეფასებაში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სასახლე და ქმნილებანი ყველაზე მეტად აოცებდა ევროპელებს და მიუხედავად იმისა, რომ სწორედ შაჰ ჯაჰანს ეკუთვნოდა ისეთი ძვირფასეულობა, როგორიცაა ცნობილი კოჰინური და თემურის ლალი, არ შეიძლება უარვყოთ, რომ სპარსეთთან მისმა წარუმატებელმა ომებმა შეარყია იმპერიის სიძლიერე და დააყენა ფინანსური კრახის წინაშე.

შვილები
ფარ ფარხიზ ბეგუმ საჰიბა (1611–1675)
ფადიშაჰზადე სულთან მუჰამად დარა შიკოჰი (1612–1659)
შაჰზადა სულთან მუჰამად შაჰ-შუჯა ბაჰადური (1616–1660)
აურანგზები (1618–1707)
შაჰზადა სულთან აჰმად ბაქში (1619–1622)
სახელი უცნობია (1622–1622)
შაჰზადა მურად ბაქში (1624–1661)
შაჰზადა სულთან ლუთფულაჰ მირზა (1626–1628)
შაჰზადა სულთან დაულათ მირზა (1628–1629)
შაჰზადა ჯაჰან აფრუზი (1619–1621)
ფოსტალიონი ყოველთვის ორჯერ რეკავს (1981 წლის ფილმი)

ფოსტალიონი ყოველთვის ორჯერ რეკავს — 1981 წლის ფილმი, რომელიც წარმოადგენს ამავე სახელწოდების მეოთხე ადაპტაციას. კრიტიკოსებმა ფილმი დაიწუნეს. განსაკუთრებით კი მისი დასასრული გააკრიტიკეს და ის სუსტად მიიჩნიეს.

როლებში
ჯეკ ნიკოლსონი — ფრენკ ჩემბერსი
ჯესიკა ლანჟი — კორა სმითი
ანჯელიკა ჰიუსტონი — მაჯ გორლანდი
რობინ ჰუდი: ქურდების უფლისწული

„რობინ ჰუდი“ — 1991 წლის ამერიკული სათავგადასავლო ფილმი. ის მოგვითხრობს ინგლისელი ყაჩაღის რობინ ჰუდის ისტორიას. რობინის როლს კევინ კოსტნერი ასრულებს. ალან რიკმენმა მიიღო ბაფტა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

როლებში
კევინ კოსტნერი — რობინ ჰუდი
მორგან ფრიმენი — აზიმი
კრისტიან სლეიტერი — უილ სკარლეტი
მერი ელიზაბეთ მასტრანტონიო — ლედი მარიანი
ალან რიკმენი — ნოტინჰემის შერიფი
შონ კონერი — რიჩარდ ლომგული
ამაოების კოცონი

} ) — რელიგიური რეფორმატორის ჯიროლამო სავონაროლას წაქეზებით ფლორენციის მოსახლეობისათვის ჩამორთმეული გარკვეული სახის წიგნების („დეკამერონი“, ოვიდიუსი და სხვ.), მუსიკალური ინსტრუმენტების, სათამაშო ქაღალდისა და კოჭების, ინანთეულის, მდიდრული სამოსისა და სარკეების დაწვა.

ამ თვალსაზრისით ყველაზე მსუყე ცერემონია 1497 წლის 7 თებერვალს ჩატარდა ქალაქის მოედანზე. გადმოცემის თანახმად, მხატვარმა სანდრო ბოტიჩელიმ თავისი ნებით ჩაყარა კოცონში მითოლოგიურ თემატიკაზე შექმნილი თავისი რამდენიმე საუკეთესო ტილო.
იოანე ოქროპირის ცხოვრება (H-2124)

წმიდა იოანე ოქროპირის ცხოვრება (-2124) — საუკუნის ქართული ხელნაწერი წიგნი, რომელიც წარმოადგენს გიორგი ალექსანდრიელისეული ტექსტის ქართულ თარგმანს. თარგმანი შესრულებულია პალესტინაში ტაო-კლარჯეთიდან წასული მოღვაწეების მიერ. წიგნი საგანგებოდაა გადაწერილი ხარიტონის ლავრაში 968 წელს კალიგრაფ იოვანე საფარელის მიერ მომგებელი მიქაელ ფანასკერტელისათვის.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 257 ფურცელს, რომელთა ზომებია 1512 სანტიმეტრი. ნაწერია კალიგრაფიული ნუსხური დამწერლობით, ყავისფერი მელნით; სათაური შესრულებულია სინგურითა და ასომთავრულით. რვეულებრივი სათვალავისათვის გამოყენებულია ქართული და ბერძნული ასოები, რომლებიც შავი და წითელი მელნითაა დეკორირებული. ტექსტს ახლავს იოანე ოქროპირის მინიატიურა.

წმინდა იოანე ოქროპირის ცხოვრების ეს ხელნაწერი დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-2124)
სძლისპირნი და ღვთისმშობლისანი (A-603)

სძლისპირნი და ღვთისმშობლისანი (-603) — საუკუნის ქართული ხელნაწერი წიგნი. შინაარსობრივად წარმოადგენს ჰიმნოგრაფიულ კრებულს. მასში მკვეთრადაა აღნიშნული სადეკლამაციო-ლიტურგიკული ნიშნები, რომლებიც, თანამედროვე თვალსაზრისით, სანოტო სისტემის ადრეულ ეკვივალენტად ითვლება. ხელნაწერში არსებული ეს ნიშნები საუკუნეში ქართული საეკლესიო მუსიკის განვითარების მყარ სისტემაზე მიუთითებს.

ხელნაწერი გადაწერილია კალიგრაფ იორდანეს მიერ. საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 229 ფურცელს, რომელთა ზომებია 17,211,3 სანტიმეტრი. ნაწერია ნუსხური დამწერლობით; დასაწყისი ასოები, სათაურები, ძლისპირთა გარკვეული ჯგუფის სახელწოდებები შესრულებულია სინგურით.

ძლისპირნი და ღვთისმშობლისანი ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-603)
შერეული კრებული (A-65)

შერეული კრებული (-65) — - საუკუნეების ქართული ხელნაწერი წიგნი. შერეული კრებული ქაღალდზე დაცული პირველი თარიღიანი ქართული ხელნაწერია, რომელიც საყურადღებოა თავისი შედგენილობით. საეკლესიო ცხოვრებისათვის მნიშვნელოვან ტექსტებთან ერთად მასში ჩართულია არაბულიდან ნათარგმნი ასტროლოგიური თხზულება.

არაბულიდან ნათარგმნ თხზულებას თან ახლავს ილუსტრაციებიც: დისკოში ჩახატული მთვარე მისი ფაზებითურთ, ვარსკვლავთა სიდიდე-სიმცირის ამსახველი დიაგრამა, ზოდიაქოთა გამოსახულებები. ეს გამოსახულებები ტექსტზე არა მისი მხატვრული შემკობის მიზნითაა დართული, არამედ ასტროლოგიური ცოდნისათვის საჭირო თვალსაჩინოების შესაქმნელად. ზოდიაქოებს ორნამენტის სახით წინ უზის მხატვრული გემოვნებით შესრულებული ქუფური შრიფტი. ხელნაწერში აგრეთვე წარმოდგენილია ჯვარცმის კომპოზიცია.

ხელნაწერი გადაწერილია 1188-1210 წლებში. წიგნის ერთი ნაწილის გადამწერია ესაია. საწერ მასალად ქაღალდია გამოყენებული. შეიცავს 214 ფურცელს, რომელთა ზომებია 2330,5 სანტიმეტრი.

მოგვიანებით ხელნაწერი ქართლის მეფე ვახტანგ -ს ეკუთვნოდა. დღეს დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-65).
ოთხთავი (S-962)

ოთხთავი (-962) — საუკუნის ქართული ხელნაწერი სახარება, ოთხთავი. გადაწერილია 1054 წელს კალიგრაფი მიქაელ მწერლის მიერ.

საწერ მასალად გამოყენებულია მაღალი ხარისხის ეტრატი. შეიცავს 266 ფურცელს, რომელთა ზომებია 14,5911,4 სანტიმეტრი. ნაწერია კალიგრაფიული ასომთავრულით, ყავისფერი მელნით, საზედაო ასოები შესრულებულია სინგურით.

წიგნი შემკულია კამარებით, ფერადოვანი საზედაო ასოებითა და თავსამკაულებით. ბოლოსამკაულად გამოყენებულია მოხატული ჯვარი ბერძნული წარწერით. ახლავს წმიდა მარკოზ და ლუკა მახარებლის მინიატიურები. მოხატულობა, სავარაუდოდ, შავი მთის სალიტერატურო სკოლისათვის დამახასიათებელი ხელწერითაა შესრულებული.

ოთხთავი ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-962).
რეიჩელ ვაისი

რეიჩელ ვაისი (; 7 მარტი, 1970) — ინგლისელი კინოსა და თეატრის მსახიობი ქალი.

ბიოგრაფია
თავდაპირველად ვაისი მოღვაწეობდა როგორც მოდელი. შესრულებული აქვს როლები ფილმებში მუმიას შესახებ.

2005 წელს ვაისმა ითამაშა ფერნანდო მეიერელეშის ფილმში „ერთგული მებაღე“. ვაისმა შეასრულა ინგლისელი დიპლომატის ცოლის როლი. ფილმი კიბერაში გადაირეს. მან კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა. ვაისმა მიიღო ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოები ქალის მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებისთვის. -მა დაწერა, რომ ამ ფილმმა ვაისს დაუმკვიდრა ადგილი წამყვან ბრიტანელ მსახიობთა შორის.

2011 წელს ითამაშა პიესის „ღრმა ლურჯი ზღვა“ ეკრანიზაციაში და მიიღო ოქროს გლობუსის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.

ფილმოგრაფია
ჯესიკა ლანგი

ჯესიკა ლანგი ( ; 20 აპრილი, 1949) — ამერიკელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი ქალი. მას კარიერის მანძილზე 35 ჯილდო აქვს მოპოვებული 67 ნომინაციიდან და ამ მაჩვენებლით ერთ-ერთ ყველაზე ხშირად დაჯილდოებულ მსახიობებს მიეკუთვნება. ის ამავდროულად არის ფოტოგრაფი, და იუნისეფის კეთილი ნების ელჩი.

ფილმოგრაფია
მრისხანების მტევნები (ფილმი)

მრისხანების მტევნები — 1940 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. გადაღებულია ჯონ სტეინბეკის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.

სიუჟეტი
ფილმი ასახავს ოკლაჰომაში მცხოვრები ოჯახის ისტორიას, რომელიც 1930-იანი წლების დიდი დეპრესიის გამო შრომით მიგრანტებად იქცევა და კალიფორნიისკენ მიემართება მას შემდეგ, რაც მდიდარმა მიწათმფლობელმა ადგილობრივ ღარიბ ფერმერებს სახლებისა და მიწის ნაკვეთების დაცლა მოსთხოვა. 12-სულიანი ოჯახი იძულებულია ძველი სატვირთო მანქანით გაუყვენ გზას კალიფორნიისკენ, ახალი ცხოვრების დასაწყებად. მოხუცი ბაბუა და ბებია ხანგრძლივ მგზავრობას ვერ უძლებენ და გზაში კვდებიან. ოჯახის დარჩენილი წევრები იძულებული არიან მოხუცები გზადაგზა დამარხონ. კალიფორნიაში ჩასვლის შემდეგ, ოჯახი ხვდება რომ მათთვის აქ სამუშაო არ მოიპოვება. შტატის პოლიციის მუქარის შემდეგ, ოჯახის წევრები ბანაკში ბინავდებიან, სადაც მრავალი მათსავით „ამერიკულ ოცნებას“ დადევნებული ემიგრანტია თავმოყრილი. შეძლებული დამსაქმებლები ცდილობენ იაფად დაიქირავონ მუშახელი და ამისათვის პროვოცირებას არ ერიდებიან, რაშიც მოსყიდული პოლიციელები ეხმარებიან. ახალგაზრდა ჰენრი ფონდას გმირი იძულებული ხდება პოლიციის ძალადობას ძალაობითვე უპასუხოს, რის შემდეგაც მისი ოჯახი ბანაკს ტოვებს. ოჯახი ახალი ბანაკისკენ მიემართება, სადაც უკეთესი პირობები და სამუშაოს პერსპექტივაა. შტატის პოლიცია ჰენრი ფონდას გმირს უნებლიე დანაშაულის გამო ეძებს და ბანაკში მის კვალს მიაგნებს. ახალგაზრდა კაცი გასაქცევად ემზადება. წასვლამდე მხოლოდ დედას ემშვიდობება და ეუბნება რომ სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ ბრძოლა აქვს გადაწყვეტილი. დედამისი წუხილს გამოთქვამს რომ, ვეღარასოდეს ვერ ნახავს შვილს, რაზეც შვილი პასუხობს: „მე სიბნელეში ვიქნები, სადაც არ უნდა გაიხედო. ყველგან ვიქნები სადაც ჩხუბია, რათა მშიერმა ჭამოს. იქ ვიქნები, სადაც პოლიციელი უბრალო კაცს სცემს. დამინახავთ დაჩაგრულების ტირილში და მშიერი ბავშვების სიცილში, რომლებიც ვახშამს ელოდებიან და იციან რომ გაძღებიან. მე ვიქნები იქ, სადაც ხალხი შეჭამს მათ მოსავალს და იცხოვრებს სახლებში, რომლებიც თავად ააშენეს“.

ჯილდოები
1940 — კინოკრიტიკოსთა ეროვნული საბჭოს ჯილდო საუკეთესო ფილმისთვის
1941 — ოსკარის ხუთი ნომინაცია
საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ ფორდი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: ჯეინ დარველი
1989 — ფილმი შეიტანეს ეროვნულ კინორეესტრში
1998 — 21-ე ადგილი 100 საუკეთესო ამერიკული ფილმის სიაში ამერიკული კინოს ინსტიტუტის მიხედვით.
2007 — განახლებულ სიაში ფილმმა 23-ე ადგილი დაიკავა.
კაცი, რომელიც შეეშალათ

კაცი, რომელიც შეეშალათ — ალფრედ ჰიჩკოკის 1956 წლის შავ-თეთრი დრამატული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ ჰენრი ფონდა და ვერა მაილზი. ის დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე, რომელიც აღწერილია მაქსველ ანდერსონის წიგნში „კრისტოფერ ემანუელ ბალესტეროს ნამდვილი ამბავი“. ისტორია ეხება კაცს, რომელიც პოლიციამ შეცდომით მიიჩნია დამნაშავედ.
ჰემუ

სამრატ ჰემ ჩანდრა ვიკრამადიტია (ცნობილია აგრეთვე, როგორც ჰემუ ვიკრამადიტია, რაჯა ვიკრამადიტია ან უბრალოდ ჰემუ) (1505 — 1556 წელი, 5 ნოემბერი) — ინდოელთა იმპერატორი ს., როდესაც მოგოლები და ავღანელები ერთმანეთს ეცილებოდნენ ხელისუფლებას ჩრდილოეთ ინდოეთში.

ბიოგრაფია
ჰემუ დაიბადა 1501 წელს პატარა სოფელ ალუარში, თანამედროვე რაჯასტანის რეგიონში. მისი მამა იყო ბრაჰმანი და ხშირად ასრულებდა რელიგიურ ცერემონიებს, თუმცა იმის გამო, რომ მოგოლები დევნიდნენ ინდუსთა რელიგიას, იძულებული გახდა მიეტოვებინა სოფელი. გადასახლდა სოფლის მახლობლად რევარში დღევანდელი ჰარიანა და დაიწყო საკვები მარილით ვაჭრობა.

მამა დიდად ზრუნავდა ჰემუს განათლებაზე. ჰემუმ შეისწავლა სანსკრიტი და ჰინდუ, სპარსული და არაბული ენები, აგრეთვე, დაეუფლა არითმეტიკას. ბავშვობიდან უყვარდა ჭიდაობა და ვარჯიშობდა სხვადასხვა ილეთების დასწავლაში, გატაცებული იყო ცხენების გაწვრთნით და ცხენოსნნობით. ხშირად სეირნობდა მეგობრებთან ერთად მეზობელ სოფლებში ცხენზე ამხედრებული. ის აღიზარდა რელიგიურ გარემოში და კარგად იცნობდა ინდუსთა წმინდა ადგილებს. თავისი განათლებით და გონებამახვილური ჭკუის წყალობით მიაღწია პრემიერ-მინისტრის და მთავარსარდლის თანამდებობებს. წლების მანძილზე იყო რამდენიმე სხვადასხვა შაჰის (კერძოდ, შერ შაჰ სურის, ისლამ შაჰის, ადილ შაჰ სურის) მრჩეველი სავაჭრო და დიპლომატიურ საკითხებში.
ადილ შაჰ სური განსაკუთრებით სუსტი მმართველი აღმოჩნდა. მას ერთდროულად აუჯანყდა რამდენიმე დიდებული და უარი განუცხადა გადასახადების გადახდაზე. მისი სისუსტის გამო ქვეყნის დე - ფაქტო მმართველი და ხალხის პატრონი ჰემუ გახდა. ჰემუმ გადაწყვიტა, რომ ხელში აიღო რეალური ძალაუფლება, რადგან იმპერატორი ქვეყანას ვერ მართავდა. ამის შემდეგ მიიღო მან ტიტული ვიკრამადიტია. ამ ტიტულით ძველად ინდოელ მეფეებს მოიხსენიებდნენ.

ჰემუ იყო პირველი ინდოელი იმპერატორი ჩრდილოეთ ინდოეთში 350 წლის შემდეგ. მან გადააყენა კორუმპირებული მოხელეები, გაატარა რეფორმები, ფართო გზა გაუხსნა ვაჭრობის განვითარებას ქვეყანაში, გააფართოვა სამეფოს საზღვრები. მიღწეული წარმატებების წყალობით ის ხალხში ძალიან პოპულარული გახდა. მწერალმა კ.კ. ბჰვარდვაიმ ჰემუს უწოდა შუა საუკუნეების ინდოელი ნაპოლეონი...

პანიპატის 1556 წ. ბრძოლის შემდეგ იგი შეიპყრეს ავღანელებმა და თავი მოჰკვეთეს. მისი მოკვეთილი თავი გააგზავნეს ქაბულში იმის ნიშნად, რომ ჰემუ მკვდარია, ხოლო ტანი გადმოჰკიდეს დელის ერთ-ერთ ციხეზე ინდუსთა შესაშინებლად. მისი სიკვდილის შემდეგ დაიწყო ინდუსთა მიმართ საშინელი ტერორი, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე გაგრძელდა...
დასავლეთ ციმბირის ვაკე

დასავლეთ ციმბირის ვაკე, დასავლეთ ციმბირის დაბლობი — მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი აკუმულაციური ვაკე-დაბლობი რუსეთსა და ყაზახეთში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 2500 კილომეტრზე, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 1000-იდან 1900 კილომეტრამდე.

წარმოიქმნა ეპიჰერცინული დასავლეთ ციმბირის ფილის ფარგლებში, რომლის საფუძველი აგებულია ინტენსიურად დისლოცირებული პალეოზოური დანალექებით, რომლებიც დაფარულია ფხვიერი ზღვიური და კონტინენტური მეზო-კაინოზოური ქანებით, რომელთა საერთო სიმძლავრე 1000 მ-ზეა მეტია (საფუძველის ღრმულებში 3000–4000 მ).

დასავლეთ ციმბირის ვაკის კლიმატი კონტინენტურია, მკაცრი. ტერიტორია დრენირებულია დაახლოებით 2000 მდინარით, რომელთა საერთო სიგრძე 250 ათას კილომეტრს აღემატება. ყველაზე დიდი მდინარეებია ობი, ენისეი და ირტიში. მდინარეები მეტწილად საზრდოობენ თოვლისა და წვიმის წყლით. ბევრია ტბა და ჭაობი. ტბებიდან აღსანიშნავია ჩანის ტბა, უბინსკოე და სხვა. დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე კარგად არის გამოსახული ლანდშაფტების განედური ზონალურობა. არის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის რეზერვუარები, ცხელი მიწისქვეშა წყლები. 1970–80-იან წლებში დასავლეთ ციმბირის ვაკის ტერიტორიებიდან დიდი რაოდენობით იქნა ამოღებული ნავთობი და ბუნებრივი აირი.
ტოპოგრაფიული რუკა

ტოპოგრაფიული რუკა — უნივერსალური დანიშნულების ზოგადგეოგრაფიული რუკა ადგილის დეტალური გამოსახულებით. დაწვრილებითაა მოცემული დედამიწის ზედაპირის ბუნებრივი და ხელოვნური რელიეფი, ასევე ზოგიერთი სხვა ბუნებრივი, სამეურნეო და კულტურული ობიექტი. ხშირად სხვა რუკების საფუძველია. განკუთვნილია მრავალმიზნობრივი სამეურნეო, სამეცნიერო-საგანმანათლებლო და თავდაცვითი მიზნებისათვის. ტოპოგრაფიული რუკები იქმნება სიბრტყეზე ფიზიკური სხეულების პროექტირების კანონებზე. აქვს საყრდენი გეოდეზიური ქსელი და აღნიშვნების სტანდარტული სისტემა.

ხმელეთის ტოპოგრაფიული რუკების შინაარსის ელემენტებია: საყრდენი გეოდეზიური პუნქტები, რელიეფი, ჰიდროგრაფია, მცენარეული საფარი, გზები, საზღვრები, სამეურნეო და კულტურის ობიექტები. ტოპოგრაფიულ რუკებს იყენებენ როგორც საფუძველს, თემატური რუკების, რელიეფის ციფრული მოდელის, -ების ციფრული რუკების შესადგენად.

ტოპოგრაფიული რუკები მასშტაბის შესაბამისად იყოფა შემდეგ ტიპებად:
მსხვილმასშტაბიანი ტოპოგრაფიული რუკები — 1:50 000 და მსხვილი;
საშუალომასშტაბიანი ტოპოგრაფიული რუკები — 1:100 000 – 1:500 000;
წვრილმასშტაბიანი ტოპოგრაფიული რუკები — 1:500 000-ზე წვრილი.
სპოკი

სპოკი — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს ორიგინალურ სერიალში, ანიმაციურ სერიალში და ფილმებში.

ბიოგრაფია
სპოკი დაიბადა 2230 წელს პლანეტა ვულკანზე. მამამისი — სარეკი იყო ვულკანელი, დედა — ამანდა გრეისონი ადამიანი. მას აგრეთვე ჰყავდა ძმა — სიბოკი.

სპოკი 2267 წელს ჩაირიცხა ვულკანის სამეცნიერო ლეგიონში და მიიღო კომპიუტერის სპეციალისტის კვალიფიკაცია 7.

მიუხედავად იმისა რომ მამამისს სურდა რომ სპოკი ენახა ვულკანის სამეცნიერო აკადემიაში, იგი შევიდა ვარსკვლავურ ფლოტში. კაპიტანმა კრისტოფერ პაიკმა შესთავაზა მას ადგილი ხომალდზე „ენტერპრაიზ -1701“. კაპიტან პაიკთან მან იმსახურა 11 წელი. სპოკმა მუშაობა განაგრძო შემდეგი კაპიტნის — ჯეიმზ კირკის მეთაურობისას. 2267 წელს მან მიიღო კომანდერის წოდება, ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდე ვულკანზე, რათა შეესწავლა კოლინარი .

2271 წელს სპოკი დაბრუნდა ვარსკვლავურ ფლოტში. რამდენიმე წლის შემდეგ იგი დააწინაურეს კაპიტნობამდე და დაინიშნა „ენტერპრაიზის“ მეთაურად (კაპიტანი კირკი დაწინაურდა ადმირლობამდე). 2285 წელს სპოკმა დროებით დაუთმო კაპიტნის სავარძელი ადმირალ კირკს ხანთან ბრძოლისას. ამ ბრძოლაში სპოკი დაიღუპა. სიკვდილის წინ მან ვულკანური ცოდნის გამოყენებით გადასცა თავისი „კატრა“ ექიმ მაკკოის. კირკმა გაიტაცა „ენტერპრაიზი“ რათა დაებრუნებინა სპოკი ვულკანზე და სპეციალური რიტუალის საშუალებით დაებრუნებინამისთვის „კატრა“. გაცოცხლების შემდეგ სპოკმა დაიბრუნა კომანდერის წოდება.

2286 წელს სპოკი გადავიდა ახალ ხომალდზე „ენტერპრაიზ -1701-“. 2291 წელს, როცა კაპიტანი კირკი და ექიმი მაკკოი დაადანაშაულეს კლინგონთა კანცლერის მკვლელობაში, სპოკმა მიიღო ხომალდის მეთაურობა და გაათავისუფლა ისინი პატიმრობიდან.

„ენტერპრაიზ -1701-“-ის ჩამოწერის შემდეგ სპოკი წავიდა ფლოტიდან. 2368 წელს სპოკი იყო ფედერაციის ელჩი რომულზე.

ალტერნატიული რეალობა
2009 წელს გადაღებულ ფილმშივარსკვლავური გზა სპოკის როლს ასრულებს ზაქარი ქუინტო.

2009 წლის ფილმში მოცემულია რომ სპოკი ცდილობდა გადაერჩინა რომულანების მშობლიური პლანეტა კატასტროფისგან, თუმცა უშედეგოდ. ამის გამო რომულანელი კაპიტანი ნერო გადაწყვეტს შურისძიებას. ისინი ხვდებიან წარსულში.

ნეროს ხომალდი ხვდება 2233 წელს, რითაც იქმნება „ალტერნატიული რელობა“. სპოკი ეხმარება თავის „ახალგაზრდა ვერსიას“ და ჯეიმზ კირკს რათა ხელი შეუშალონ ნეროს ფედერაციის განადგურებაში.