iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბელებეევის რაიონი

ბელებეევის რაიონი — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელებეი.

გეოგრაფია
ბელებეევის რაიონი მდებარეობს ბუგულმინ-ბელებეის მაღლობზე. რაიონის ფართობია 1869 კმ².

ისტორია
რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.

მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები — 45,6 %, თათრები — 22,9 %, ჩუვაშები — 13,5 %, ბაშკირები — 12 %, უკრაინელები — 1,7 %, მორდველები — 1,6 %, სხვა ეროვნების პირები — 2,7  %.

ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელებეევის რაიონში არის 90 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 15 სასოფლო დასახლებაში.
ვასილ ცაბაძე

ვასილ (ვასო) ზაქარიას ძე ცაბაძე (დ. 1870 — გ. 30 აგვისტო, 1924) — საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან.

დაიბადა 1870 წელს გორის მაზრის სოფელ საციხურში (ამჟამად ქარელის მუნიციპალიტეტი), ზაქარია დიმიტრის ძე ცაბაძის ოჯახში. ვასილ ცაბაძე იყო „მესამედასელი“, იგი ერთ-ერთი პირველი შევიდა სოციალ-დემოკრატიულ კომიტეტში 1898 წელს. მოგვიანებით იგი იყო აღნიშნული პარტიის მემარჯვენე ფრთის, მენშევიკური მიმართულების წევრი. საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტზე (1918 წელი) ვასილ ცაბაძის ხელმოწერაც არის აღნიშნული.

ვასილ ცაბაძე 1916 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი.

ვასილ ცაბაძე 1924 წელს გაურკვეველ ვითარებაში მოკლეს თბილისში.
რაფაელ ალკანტარა

რაფაელ ალკანტარა დო ნასიმენტო ( დ. 12 თებერვალი, 1993, სან-პაულუ, ბრაზილია), უფრო მეტად ცნობილია როგორც რაფინია — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, „პარი სენ-ჟერმენის“ შემტევი ნახევარმცველი. იცავდა ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 2016 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი ბრაზილიის ოლიმპიური ნაკრების შემადგენლობაში.

ადრეული წლები
ძმებ ალკანტარებს შორის უმცროსი, 1993 წლის 12 მარტს, ბრაზილიის ქალაქ სან-პაულუში დაიბადა. ამის მიუხედავად, ის ესპანეთის მოქალაქეა. ყოფილი ფეხბურთელის, მაზინიოს შვილი რაფინია ალკანტარა ესპანეთში ადრეულ ასაკში გადმოვიდა, რადგან მისი მამა „ვალენსიაში“, „სელტასა“ და „ელჩეში“ თამაშობდა. 2006 წელს, 13 წლის ასაკში, ის „ბარსელონას“ აკადემიას შეუერთდა, სადაც მისი ძმა ტიაგო უკვე ირიცხებოდა.

კარიერა
საკლუბო
რაფინია შემტევი ნახევარმცველია, რომელიც მეტოქის საჯარიმოში ძალიან სახიფათოა. მიუხედავად იმისა, რომ რაფინია ბევრი გოლის გატანით არაა ცნობილი, „ბარსელონას“ ახალგაზრდულ გუნდებში გამოსვლის დროს, მას რეგულარულად გაჰქონდა და საგოლე გადაცემებსაც აკეთებდა.
„ბარსა ბ“-ში გამოსვლის დროს, რაფინიას პეპ გვარდიოლას მიერ გაწვრთნილ პირველ გუნდში დებიუტი ჰქონდა. ეს 2011 წლის 10 ნოემბერს, ესპანეთის თასზე, „ოსპიტალეტის“ წინააღმდეგ გამართულ მატჩში მოხდა. ერთი თვის შემდეგ, 6 დეკემბერს, რაფინიამ თავის ძმასთან, ტიაგოსთან ერთად ოფიციალურ მატჩში პირველად ითამაშა. ეს ჩემპიონთა ლიგაზე, ბატე-სთან გამართულ მატჩში მოხდა, რომელიც „ბარსამ“ 4:0 მოიგო.

სანაკრებო
რაფინიამ ესპანეთის 16, 17 და 19-წლამდელთა ნაკრებში ითამაშა, მაგრამ სამხრეთ ამერიკის 20-წლამდელთა ჩემპიონატზე ის ბრაზილიის სახელით გამოვიდა.

მიღწევები
ბარსელონა
ესპანეთის ლა ლიგა: 2014–15, 2015–16, 2018–19
ესპანეთის თასი: 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18
ესპანეთის სუპერთასი: 2016, 2018
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2014–15
უეფა-ს სუპერთასი: 2015
ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2015

პარი სენ-ჟერმენი
საფრანგეთის თასი: 2020–21

სანაკრებო
ბრაზილია 23
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები: 2016

ინდივიდუალური
ლა ლიგის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2013–14
მთებმა მთებს უთხრეს

„მთებმა მთებს უთხრეს“ — ხალედ ჰოსეინის 2013 წლის რომანი.

ნაწარმოები ცდება ავღანეთსა და ამერიკას, რამდენიმე ქვეყანაში მიმდინარეობს და ცდილობს აჩვენოს ადამიანის წინააღმდეგობრივი სახე, ორი ბუნება. ხალედ ჰოსეინი მრავალრიცხოვან პერსონაჟებთან ერთად საუკუნის ჭრელ, თუმცა, ზუსტ სურათს ხატავს. ოჯახის წევრებს შორის პაექრობა, ახალი ურთიერთობები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ადამიანთა და მათზე მზუნველთა ყოფა, ლტოლვილთა, ემიგრანტთა და მოგზაურთა ისტორიები. ხალიდ ჰოსეინის „მთებმა მთებს უთხრეს“ დიდ ადამიანურ დანაკარგსა და მისი ამოვსების რთულ გზას აღწერს და თანამედროვე ადამიანის ვნებებზე, ინტერესებსა და ბედზე გვიყვება.
გერმანიის საფეხბურთო თასი

გერმანიის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება გერმანიის საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს გერმანიის ფეხბურთის ფედერაცია.

გათამაშება პირველად ჩატარდა 1935 წელს. ტარდება აგვისტოდან მაისის ჩათვლით და მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის გერმანიის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია მიუნხენის „ბაიერნი“, რომელსაც 19-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული, ის ასევე გათამაშების მოქმედი გამარჯვებულია.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ბუტილაცეტატი

ბუტილაცეტატი — ძმარმჟავას ბუტილის ეთერი. სამი სტრუქტურული იზომერიდან გავრცელებულია ნორმალური ბუტილაცეტატი 3(2)33 და იზობუტილაცეტატი (3)223; უფერო სითხეები ეთერის დამახასიეთებელი სუნით. ბუტილაცეტატის დუღილის ტემპერატურაა 126.1°, დნობისა კი — −78°. წყალში მცირედ იხსნება, ერევა ორგანულ გამხსნელებსა და მცენარეულ ზეთებს. ახასიათებთ რთული ეთერების ყველა თვისება. კარგი გამხსნელია ქლორკაუჩუკების, ნიტროცელულოზის, გლიფთალური ფისებისა და სხვა აფსკწარმომქმნელი ნივთიერებებისა, რომლებსაც ფართოდ იყენებენ ლაქსაღებავების მრეწველობაში.
ვარკაუსი

ვარკაუსი — ფინეთის სიდიდით 51-ე ქალაქი

დემოგრაფია
ადრეულ 2000-იან წლებში ხე-ტყის და ლითონის გადამუშავების ინდუსტრიის შემცირების შედეგად ვარკაუსის მოსახლეობის რაოდენობა წლიდან-წლამდე იკლებს. 2017 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 21 441-ს შეადგენს.

დაძმობილებული ქალაქები
ვარკაუსის დაძმობილებული ქალაქები:
ზალაეგერსეგი, უნგრეთი
ლუ'ანი, ჩინეთი
მაინის რიუსელსჰაიმი, გერმანია
ნაკსკოვი, დანია
პეტროზავოდსკი, რუსეთი
პირნა, გერმანია
რიუკანი, ნორვეგია
სანდვიკენი, შვედეთი
საუთჰემპტონი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი „საუთჰემპტონი“ — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1885 წელს. ასპარეზობს ინგლისის პრემიერლიგაში.

2001 წლიდან საშინაო მატჩებს ატარებს სენტ-მერისის სტადიონზე. ვინაიდან საფეხბურთო კლუბი „საუთჰემპტონი“ დაარსდა როგორც ეკლესიის საფეხბურთო კლუბი, წმიდა მარიამის ეკლესიასთან არსებული ახალგაზრდული ასოციაციის წევრების მიერ , კლუბის ზედმეტსახელია „წმინდანები“ და თამაშობს ტრადიციული წითელი და თეთრ ზოლიანი მაისურით.

„საუთჰემპტონს“ ერთხელ, 1976 წელს აქვს მოგებული ასოციაციის თასი. კლუბის საუკეთესო შედეგი ჩემპიონატში იყო 1983-84 წლების სეზონში, როდესაც „წმინდანებმა“ უმაღლეს ლიგაში დაიკავეს მე-2 ადგილი. პრემიერლიგაში გატარებული 27 სეზონის შემდეგ, 2005 წლის 15 მაისს „საუთჰემპტონი“ დაქვეითდა ინგლისის უმაღლესი ლიგიდან. 7 წლიანი პაუზის შემდეგ კი ისევ აღზევდა პრემიერლიგაში, სადაც დღემდე აგრძელებს ასპარეზობას.

მიმდინარე შემადგენლობა
ტიტულები
პირველი დივიზიონი / პრემიერლიგა
მეორე ადგილი (1): 1983/84
მეორე დივიზიონი / ჩემპიონშიფი
მეორე ადგილი (3): 1965/66, 1977/78, 2011/12
მესამე დივიზიონი / პირველი ლიგა
ჩემპიონი (1): 1959/60
მეორე ადგილი (1): 2010/11
სამხრეთის მესამე დივიზიონი
ჩემპიონი (1): 1921/22
სამხრეთის საფეხბურთო ლიგა
ჩემპიონი (6): 1896/97, 1897/98, 1898/99, 1900/01, 1902/03, 1903/04
ასოციაციის თასი
გამარჯვებული (1): 1976
ფინალისტი (3): 1900, 1902, 2003
ლიგის თასი
ფინალისტი (1): 1979, 2017
ინგლისის სუპერთასი
ფინალისტი (1): 1976
ინგლისის საფეხბურთო ლიგის თასი
გამარჯვებული (1): 2010
სრული შემადგენლობის თასი
ფინალისტი (1): 1992
ორუჩუბან ებიჩუ

ორუჩუბან ებიჩუ ( — ებიჩუ სახლზე ზრუნავს) — იაპონური კომპანია გეინიქსი -ის მიერ 1990 წელს გამოშვებული მანგა და ანიმაციური სერიალი. ავტორი რიზა იტო.

სიუჟეტი
ანიმაციურ სერიალში სიუჟეტი ვითარდება ზაზუნას სახელად ებიჩუსა და მისი მეპატრონე გოგოს გარშემო. ებიჩუს მთავარი „საზრუნავი“ — მის პატრონის ბედნიერებაზე ზრუნვაა, მაგრამ მისი არაერთი მცდელობა სულ პრობლემებით თავდება.

პერსონაჟები
ებიჩუ — ზაზუნა, რომელიც სახლს უვლის და ზრუნავს მისი მეპატრონის პირად ცხოვრებაზე. უყვარს ყველი (კამამბერი), ნაყინი და კარგად თამაშობს მაჯონგს.

ებიჩუს პატრონი — ახალგაზრდა 25 წლის იაპონელი ოფის-ლედი. მარტოხელაა და მეორე ნახევრის მოძებნის იმედია ქავს გადაწურული. მას ჰყავს მეგობარი-მამაკაცი კაისენატი, რომელსაც ხვდება ხოლმე.

კაისენატი — ებიჩუს პატრონის მეგობარი მამაკაცი. უყვარს აზარტული თამაშები, განსაკუთრებით პატინკო. საშინლად ვერ იტანს ებიჩუს.

მა-ა — კაისენატის მეგობარი, შეყვარებულია ებიჩუზე.
ლიტანიობა

ლიტანიობა — ქრისტიანობაში მღვდელთმსახურთა და მორწმუნეთა საზეიმო მსვლელობა ჯვრით, ხატებითა და ბაირაღებით, გალობისა და ზარების რეკვის თანხლებით. ლიტანიობა ტაძრის ირგვლივ სრულდება პასექის ღამესა და მთელ ბრწყინვალე შვიდეულში ლიტურგიის შემდეგ, ასევე ტაძრის დღესასწაულზე. ლიტანიობა ასევე ეწყობა დასახლებული პუნქტის ირგვლივ და სხვა შემთხვევებშიც. ლიტანიობა სრულდება ნათლისღების დღესასწაულზე წყლის კურთხევის დროს და იმართება წყალსატევებზე (სადაც ეს შესაძლებელია), რასაც „იორდანეზე სვლა“ ეწოდება.
ლოცვა ეფრემ ასურისა

ლოცვა წმინდა ეფრემ ასურისა — ლოცვა ქრისტიანულ ეკლესიაში, ძირითადად დიდმარხვის განმავლობაში „დილისა“ და “ძილის წინ“ ლოცვების შემდეგ იკითხება. ეს ლოცვა იკითხება ყველიერის კვირის სამშაბათ საღამოს, ოთხშაბათ დილას, ხუთშაბათ საღამოს და პარასკევ დილას, შემდეგ კი შენდობის კვირის საღამოდან მთელი დიდმარხვის განმავლობაში ვნების კვირის ოთხშაბათ დილის ჩათვლით.

ტექსტი
დიდმარხვა

დიდმარხვა, დიდი მარხვა, დიდი ორმოცეული — ქრისტიანობაში განსაკუთრებული თავშეკავების დრო, რომელიც მორწმუნეებს პასექის დღესასწაულის სათანადოდ შესახვედრად ამზადებს. დიდი მარხვა დადგენილია უდაბნოში იესო ქრისტეს ორმოცდღიანი მარხვის მოსახსენებლად და ვნების კვირის ჩათვლით გრძელდება 7 კვირა (49 დღე). დიდი მარხვის ტიპიკონურ მოთხოვნათა გასათვალისწინებლად ქრისტიანს განსაკუთრებული ყურადღება ჰმართებს, რადგან ეს პერიოდი საეკლესიო წესთა და ღმრთისმსახურებათა თავისებურებებით გამოირჩევა.

მოსამზადებელი პერიოდი
დიდი მარხვისათვის მოსამზადებელი შვიდეულებია:
მეზვერისა და ფარისევლის კვირა — რომლის დროსაც ღვთისმსახურებაზე იკითხება მაცხოვრის იგავი მეზვერესა და ფარისეველზე (ლკ. 18:9-14)
უძღები შვილის კვირა (ლკ. 15:11-32)
ხორციელის კვირა — საშინელი სამსჯავროს ხსენება.
ყველიერის კვირა — სამოთხიდან ადამის განდევნის ხსენება.
პეტრე-პავლობის მარხვა

პეტრე-პავლობის მარხვა — გრძელი მარხვა ქრისტიანობაში. იწყება სულთმოფენობიდან ერთი კვირის შემდეგ და მთავრდება 12 ივლისს — პეტრე-პავლობის დღესასწაულზე. პეტრე-პავლობის მარხვა ხსნილია თევზით.

სულთმოფენობის მეორე შვიდეული ყოველთა წმიდათა კვირიაკედ იწოდება, შემდეგი ორშაბათიდან კი წმინდა მოციქულთა მარხვა იწყება. ეს მარხვა მოციქულთა პეტრესა და პავლეს ხსენებით გვირგვინდება, ამიტომ სახელიც მათი ჰქვია — პეტრე-პავლობის მარხვა.

პეტრე-პავლობის მარხვა სულთმოფენობიდან ერთი კვირის შემდეგ იწყება. სულთმოფენობის დღესასწაული, თავის მხრივ, ბრწყინვალე აღდგომის მოძრავი თარიღის მიხედვით გამოითვლება. ასე რომ, პეტრე-პავლობის მარხვის ხანგრძლივობა აღდგომის თარიღზეა დამოკიდებული. ის ყველაზე დიდი ექვსი კვირა გასტანს, ხოლო ყველაზე მცირე — 7 დღე.

ამ მრავალდღიან მარხვას ძველად „ერგასის შემდგომს“ უწოდებდნენ. ამჟამად მას ზაფხულის მარხვადაც იხსენიებენ. საეკლესიო გადმოცემით, იგი ჯერ კიდევ მოციქულებს დაუწესებიათ.

სულთმოფენობის შემდეგ მოციქულები მარხვითა და ლოცვით ემზადებოდნენ სახარების საყოველთაო ქადაგებისთვის; დააარსეს ეკლესიები და ხელი დაასხეს ხუცებს. „საქმე მოციქულთა“ მოგვითხრობს: „და უკურთხნეს მათ ეკლესიად-ეკლესიად ხუცესნი და ლოცვითა და მარხვით შეჰვედრეს იგინი უფალსა, რომლისაცა მიმართ ჰრწმენა“ (საქმე 14, 23).

პეტრე-პავლობის მარხვას „მოციქულთა განწესებაც“ იხსენიებს: „სულთმოფენობის შემდგომ იზეიმეთ ერთი შვიდეული და შემდგომ იმარხულეთ“.

პეტრე-პავლობის მარხვის შესახებ საინტერესო ცნობებია დაცული ათანასე დიდთან, ამბროსი მედიოლანელთან ( ს.) და ლეონ დიდთან ( ს.). წმინდა ათანასე დიდი იმპერატორ კონსტანტინესადმი მიძღვნილ სიტყვაში, რომელშიც არიანელებს ამხელს, წერს: „წმინდა ორმოცდამეათე დღის შემდგომ, მარხვაში, ერი სალოცავად გავიდა სასაფლაოზე“; წმინდა ამბროსი მედიოლანელი ამბობს: „ღმერთმა ისე განაგო, რომ მონაწილეობა მიგვეღო მის ვნებებში, ორმოცდღიან მარხვაში; ასევე ბედნიერგვყო თავისი აღდგომითა და სულთმოფენით... ხოლო ამ მხიარულ დღეთა შემდეგ ჩვენ ისევ ვმარხულობთ“; ლეონ დიდი კი წერს: „საეკლესიო მარხვები წელიწადის დროთა შესაბამისად ისეა განაწილებული, რომ წელიწადის ყოველ დროს შესაბამისი თავშეკავებული მოღვაწეობაც ახლავს“.

ანტიოქიის პატრიარქი თეოდორე ბალსამონი მიუთითებს: „პეტრეპავლობის დღესასაწულამდე შვიდი და უფრო მეტი დღით ადრე ყოველი ქრისტიანი, ერისკაცნიცა და მონაზვნებიც, ვალდებულნი არიან, იმარხულონ, თორემ განყენებულნი იქნებიან კრებულიდან“.

ცნობილია, რომ ეს მარხვა სულთმოფენობის შემდგომ ესპანეთის 517 წლისა და ტრულის 582 წლის საეკლესიო კრებაზე განაწესეს. წყაროებიდან ჩანს, რომ პეტრეპავლობის მარხვა თავდაპირველად მხოლოდ ერთი კვირა გრძელდებოდა. მერე კი, როდესაც მთელ მსოფლიოში ერთსა და იმავე დღეს დაიწყეს მოციქულების პეტრესა და პავლეს ხსენება, მარხვის ხანგრძლივობაც გაიზარდა - დადგინდა, მათი ხსენების დღემდე, ე.ი. 12 ივლისამდე ემარხულათ. კანონები მოციქულთა მარხვის შესახებ დაცულია იოანე მმარხველთან ( ს.), საბა იერუსალიმელისა და სტუდიელთა მონასტრის ტიპიკონებში. ამ მარხვას თავიანთ ეპისტოლეებში იხსენიებენ პატრიარქი ნიკიფორე და თეოდორე ბალსამონიც.

პეტრეპავლობის მარხვა დიდმარხვასა და ვნების შვიდეულთან შედარებით მსუბუქი მარხვაა.
მარიამობის მარხვა

მარიამობის მარხვა — ორკვირიანი მარხვა ქრისტიანულ ეკლესიაში, რომელიც 14აგვისტოდან 28 აგვისტომდე გრძელდება.

ისტორია
ეკლესიის ისტორიაში ამ მარხვის დაწყების ზუსტი თარიღი უცნობია, უცნობია აგრეთვე, როდის დაწესდა ღვთისმშობლის მიძინების დღესასწაული.

წმინდა მამათა ნაშრომები, სადაც ღვთისმშობლის მიძინებაზეა საუბარი, საუკუნის ბოლოს არ სცილდება. ამ უკანასკნელთაგან ერთ-ერთი ნეტარ იერონიმეს მიეწერება. სხვა ცნობა, რომელიც საუკუნით თარიღდება, იერუსალიმის ეპისკოპოს მოდესტის ეკუთვნის. მიძინების დღესასწაულისადმია მიძღვნილი საეკლესიო საგალობლები, რომლებიც კოზმა მაიუმელსა ( ს.) და იოანე დამასკელს ( ს.) მიეკუთვნება. შემორჩენილია საუკუნეში მოღვაწე ანატოლი პატრიარქის ერთი საგალობელიც.

საეკლესიო მოღვაწე ნიკიფორე კალისტას ცნობით, მიძინების დღესასწაულის აღნიშვნა მავრიკიოსის მეფობის დროს დაწესებულა (უნდა ვიგულისხმოთ, რომ იმ დროს უკვე არსებული დღესასწაულის აღნიშვნა დაკანონდა).

როგორც საისტორიო წყაროები და სამართლებრივი ძეგლები გვაუწყებენ, საუკუნეების მანძილზე მარიამობის მარხვის შენახვა ყველა ავტოკეფალური ეკლესიის ტრადიცაის არ წარმოადგენდა. მსოფლიო მართლმადიდებელმა სამყარომ დღესასწაულის საყოველთაო აღნიშვნა მოგვიანებით, დაახლოებით - საუკუნეებიდან დაიწყო. სამეცნიერო ლიტერატურაში მითითებულია, რომ ანტიოქიის ეკლესიაში მიძინების მარხვა 1060 წელს პატრიარქ იოანესა და იმპერატორ კონსტატინე დუკას გადაწყვეტილებით დადგინდა.

ჯერ კიდევ საუკუნეში კონსტანტინოპოლის ცნობილი პატრიარქი ბალსამონი სამწყსოსადმი მიძღვნილ ეპისტოლეში მიძინების მარხვის შენახვის აუცილებლობის შესახებ წერდა.

ანასტასი კესარიელის ცნობით კი, მარიამობის მარხვა საყოველთაო მას შემდეგ გამხდარა, რაც საყოველთაოდ იქცა მიძინების დღესასწაულის აღნიშვნა (ეს დაახლოებით საუკუნეში, ლეონ ფილოსოფოსის მეფობის დროს მომხდარა), ე.ი. რაც ამ დღესასწაულმა საეკლესიო კალენდრებში კუთვნილი ადგილი დაიკავა.

უფრო ადრე ქრისტიანულ ეკლესიაში, მათ შორის ანტიოქიაშიც, ამ მარხვას კი ინახავდნენ, მაგრამ იგი სავალდებულო არ იყო, ამასთან, ხშირად განსაზღვრული არც მარხვის აღნიშვნის ზუსტი კალენდარული დრო იყო — იგი ინდივიდუალურად, მწყემსმთავართა ლოცვა-კურთხევით აღესრულებოდა. იერუსალიმის კანონში მარიამობის მარხვა რვა დღით შემოიფარგლება, სტუდიის მონასტრის ტიპიკონით კი ოთხი დღე გრძელდებოდა.

რაც შეეხება დღეისათვის მართლმადიდებელ ეკლესიაში დაწესებულ მარხვას, იგი 1166 წელს კონსტანტინოპოლის საეკლესიო კრებაზე „ძველ განწესებათა თანახმად“ დაკანონდა. კრების თავმჯდომარე პატრიარქი ლუკა იყო. ამ კრების შესახებ ბალსამონი წერს: „იმ დროისათვის ორჭოფობდნენ, თუ რამდენი დღე უნდა გაგრძელებულიყო მიძინებისა და შობის მარხვები, რაზეც წმიდა პატრიარქმა დაამოწმა: „მართალია, წერილობით არსადაა დაფიქსირებული ამ მარხვების ხანგრძლივობა, მაგრამ გადმოცემის საფუძველზე ერთი — პირველ (15) აგვისტოს, მეორე კი თხუთმეტ (28) ნოემბერს უნდა დაიწყოს“.
ფრანით მორბენალი

„ფრანით მორბენალი “ — ხალედ ჰოსეინის სადებიუტო რომანი, რომელმაც ავტორს წარმატება მოუტანა. გაყიდული ეგზემპლარების რაოდენობამ აშშ-სა და მის ფარგლებს გარეთ 21 მილიონს მიაღწია. რომანზე უამრავი რეცენზია დაიწერა, გაიხსნა კლუბები, 2007 წელს გადაიღეს ფილმი. ნაწარმოები დამამთავრებელ კლასებში სავალდებულო საკითხავ ლიტერატურად გამოცხადდა. ბევრისთვის რომანი სამაგიდო წიგნად იქცა.

ნაწარმოებში ავტორი ეხება რელიგიურ, ფილოსოფიურ, ლიტერატურულ საკითხებს. გვაცნობს ავღანელთა ცხოვრების წესს, ტრადიციებს, ჩვეულებებს. ამერიკელი კრიტიკოსების აზრით, რომანის თავბრუდამხვევი წარმატების ერთ-ერთი მიზეზი ისიც იყო, რომ 2003 წელს, როდესაც წიგნი გამოვიდა, ამერიკულ საზოგადოებაში ავღანეთის მიმართ უდიდესი ინტერესი არსებობდა.

სიუჟეტი
წიგნში მოთხრობილი ამბავი 1970-იანი წლების ავღანეთში ვითარდება. 12 წლის ამირს ძალიან უნდა, რომ ფრანებით შეჯიბრებაში გაიმარჯვოს. ამაში მას ერთგული მეგობარი და ჰაზარი მსახური ჰასანი ეხმარება. ორივე ბიჭის ცხოვრება სამუდამოდ იცვლება იმავე საღამოს მომხდარი მოვლენის გამო. მოგვიანებით, ავღანეთში საბჭოთა კავშირის შეჭრა მშვიდობიანი ცხოვრების დასასრულია. .

ოჯახი იძულებულია აშშ-ში გაიქცეს. ამირი ერთ დღეს გააცნობიერებს, რომ ის იძულებულია დაბრუნდეს ავღანეთში, სადაც ერთი უბედურება მეორეთი იცვლება. თალიბანი ავღანელებისთვის კიდევ უფრო სასტიკი მტერი აღმოჩნდა. განუკითხაობა, სექსუალური ძალადობა, ობოლი ბავშვები, მათხოვრებით მოფენილი ქუჩები – ასეთია ავტორის მიერ დახატული ავღანეთი. აქ ის ეძებს იმას, რაც ახალმა სამყარომ ვერ მისცა ― ცოდვების გამოსყიდვას.
ათასი მოელვარე მზე

„ათასი მოელვარე მზე “ — ხალედ ჰოსეინის რომანი, რომელიც მწერალმა ავღანელ ქალებს მიუძღვნა.

წიგნი მოგვითხრობს უფლებაწართმეული ქალების ყოველდღიურობაზე, ოჯახში ძალადობაზე, „თალიბანის“ სისასტიკეზე, ლტოლვილთა გაუსაძლის ყოფასა და ქვეყანაზე, რომელსაც გამუდმებით ომშია ჩართული , მაგრამ შაჰრ-ე ზოჰაქის დაზიანებული კედლებივით ისევ მყარად დგას. ქალები აქ განათლებისა და თავისუფლებისაკენ ისწრაფვიან, ჩამოყრილ ჭურვებში კი ყვავილებს ახარებენ.
სელიმი (შეჰზადე)

შეჰზადე სელიმი (; დ. 1585 — გ. 20 აპრილი, 1597) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, მეჰმედ -სა და ჰანდან სულთნის ვაჟი.

ბიოგრაფია
შეჰზადე სელიმი დაიბადა 1585 წელს მანისაში. მისი მამა იყო ოსმალეთის ტახტის მემკვიდრე შეჰზადე მეჰმედი, ხოლო დედა წარმოშობით ბოსნიელი ჰანდან სულთანი. მისი დაბადების დროს, ოსმალეთის სულთანი იყო მისი პაპა, მურად . სელიმს ჰყავდა უფროსი ძმა, მაჰმუდი.

1595 წელს, როდესაც სელიმი 10 წლის იყო, მისი პაპა გარდაიცვალა და ტახტი მამამისმა დაიკავა. მეჰმედმა ტახტის მემკვიდრედ სწორედ შეჰზადე სელიმი გამოაცხადა.

1597 წლის 20 აპრილს, 12 წლის შეჰზადე სელიმი დაავადების შედეგად გარდაიცვალა.
სულთან რუსტემი

სულთან რუსტემი (; გ. 1497, საქართველო) — აყ-ყოიუნლუს სახელმწიფოს მეხუთე სულთანი 1492–1497 წლებში. ასევე ცნობილია როგორც აბულ მუზაფარ სულთან რუსტემი .

ბიოგრაფია
რუსტემის დაბადების თარიღი და ადგილი ცნობილი არ არის. ის იყო უზუნ-ჰასანის შვილიშვილი და მაქსუდ-ბეის ვაჟი. 1490 წელს, სულთან ბაისუნქურის ბრძანებით რუსტემი ციხეში ჩასვეს, მაგრამ 2 წლის შემდეგ, ბაისუნქური რუსტემის მომხრეებმა ტახტიდან ჩამოაგდეს და მისი ადგილი მან დაიკავა.

1494 წელს, შეიხ ჰეიდარის ვაჟი, შეიხ ალი სიკვდილით დასაჯა.

1497 წელს, რუსტემი ტახტიდან ჩამოაგდეს და მის ნაცვლად ტახტზე მისი ნათესავი, აჰმად გოდე აიყვანეს. რუსტემი საქართველოში გაიქცა და იქვე გარდაიცვალა.
ჰააგა-ჰელიის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი

ჰააგა-ჰელიის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი —
ფინეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი, რომელიც შეიქმნა 2007 წელს ორი პოლიტექნიკის, ჰელსინკის ბიზნეს პოლიტექნიკის და ჰელიის გაერთიანების შედეგად. ჰააგა-ჰელია არის კერძო ფონდის მფლობელობაში, თუმცა უნივერსიტეტის დაფინანსების ძირითადი წყარო ფინეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროა. უნივერსიტეტის ხუთი კამპუსიდან სამი განლაგებულია ჰელსინკიში (პასილა, ჰააგა და მალმი), ერთი პორვოოში და ერთიც ვიერუმიაკიში. უნივერსიტეტში ამჟამად სწავლობს 10500 სტუდენტი. ჰააგა-ჰელიას სასწავლო პროგრამები მოიცავს ბიზნესის მართვას, ბიზნეს-ინფორმაციულ ტექნოლოგიებს, ტურიზმს, ჟურნალიზმს და სპორტს. უნივერსიტეტში სწავლის პროცესი მიმდინარეობს ინგლისურ და ფინურ ენებზე.

ჰააგა-ჰელიის მთავარი მიმართულება ბიზნესის მართვა და მეწარმეობაა. უნივერსიტეტის ჰელსინკის კამპუსებში განთავსებულია ბიზნესის, ინფორმაციული ტექნოლოგიების და მასპინძლობის ბიზნესის მართვის პროგრამები. პორვოოს კამპუსში განთავსებულია ბიზნესის მართვის და ტურიზმის პროგრამები, ხოლო სპორტის პროგრამა განთავსებულია ვიერუმიაკიში.

ჰააგა-ჰელია მჭირდოდ თანამშრომლობს კომპანიებთან. უნივერსიტეტის საბაკალავრო პროგრამები მოიცავენ ერთსემესტრიან სტაჟირებას.
მოსკოვის სასულიერო აკადემია

მოსკოვის სასულიერო აკადემია — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება. ამზადებს მღვდელმსახურებს, მასწავლებლებს, ღვთისმეტყველებსა და მსახურებს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის. დაარსდა 1814 წელს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, 1919 წელს დაიხურა. კვლავ ამოქმედდა 1946 წელს. აკადემიის სტრუქტურაში შედის აგრეთვე რეგენტული და ხატწერის სკოლები.
იეროდიაკონი

იეროდიაკონი, ბერდიაკვანი ( — წმინდა და  — მსახური) — უფროსი დიაკონი. ბერმონაზონი დიაკვნის ხარისხში. უფროს იეროდიაკონს ეწოდება არქიდიაკონი. იეროდიაკვნებად ბერები ხდებიან ბერად აღკვეცისა და ქიროტონიის საიდუმლოს შესრულების შემდეგ. იეროდიაკონის სრული სამოსელის განმასხვავებელი თავისებურებაა შავი კამილავკის ტარება. იეროდიაკვნები შავი სამღვდელოების წარმომადგენლები არიან.
ირჟი ტრნკა

ირჟი ტრნკა (; დ. 24 თებერვალი 1912, პლზენი — გ. 30 დეკემბერი, 1969) — ჩეხი მხატვარი, წიგნების ილუსტრატორი, სცენარისტი და რეჟისორი-ანიმატორი.

ცხოვრება და შემოქმედება
ფერწერას ეუფლებოდა იაროსლავ ბენდასთან, შემდეგ მუშაობდა იოსეფ სკუპას სახელობის პლზენის თოჯინების ტეატრში. თავდაპირველად თავს წარადგენდა, როგორც სასცენო მხატვარს, თუმცა, გარდა ამისა, დაკავებული იყო ქანდაკებით და გრაფიკით. მისი ნამუშევრები ამ სფეროებში ნაკლებად ცნობილია, ვიდრე ანიმაციური ფილმები და ილუსტრაციები. 1940-იანი წლების დასაწყისში მან დაიწყო თანამშრომლობა ადოლფ ზაბრანსკისთან საბავშვო ლიტერატურის ილუსტრირების სფეროში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში პრაღაში სასცენო და კოსტიუმების მხატვრის საქმიანობით დაკავდა. დააარსა სტუდია , რომელშიც შექმნა თოჯინური და ნახატი ანიმაციური ფილმები და მოიპოვა მსოფლიო აღიარება. ცხოვრების უკანასკნელ წლებში მუშაობდა ექსპო-67-ისთვის (მონრეალი) და ხშირად ქმნიდა ქანდაკებებს თუ ილუსტრაციებს.

მნიშვნელობა
ირჟი ტრნკა ითვლება ჩეხური და ჩეხოსლოვაკური ანიმაციის დამაარსებლად. კინოს მრავალი მკვლევარი თუ ისტორიკოსი მას თოჯინური ფილმების სფეროში უდიდეს პიროვნებად თვლის. მის მიერ დაგროვებული მხატვრის და რეჟისორის გამოცდილება, გადაწყვეტილებების ორიგინალურობა და სახეების მრავალფეროვნება ჩეხურ ანიმაციას სპეციფიკურ სახეს ანიჭებს. რეჟისორის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია „ძველი ჩეხური თქმულებანი“, „ყოჩაღი ჯარისკაცი შვეიკი“ და „ზაფხულის ღამის სიზმარი“. 1983 წელს გამოსული „ყოჩაღი ჯარისკაცი შვეიკი“, რადკო პიტლიკის, ჩეხი ლიტერატურის ისტორიკოსის აზრით, არის იაროსლავ ჰაშეკის ნაწარმოებების საუკეთესო ეკრანიზაცია..

წიგნების ილუსტრირებისთვის 1968 წელს ტრნკას გადაეცა „ჰანს კრისტიან ანდერსენის სახელობის პრემია“. 1963 წელს მას მიენიჭა ჩეხოსლოვაკეთის სახალხო არტისტის წოდება.
ბარამიძე

საკუთარი სახელი ბარამიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აბესალომ ბარამიძე — მხატვარ-კერამიკოსი
ალექსანდრე ბარამიძე — ლიტერატურათმცოდნე
გიგლა ბარამიძე — არმენოლოგი, პოლიტიკოსი
გიორგი ბარამიძე — პოლიტიკოსი
დავით ბარამიძე — მოჭადრაკე
ევსევი ბარამიძე — ტოპოგრაფ-კარტოგრაფი
თენგიზ ბარამიძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
იური ბარამიძე — კინოოპერატორი
კონსტანტინე ბარამიძე — მეცნიერ-ინჟინერი
მალხაზ ბარამიძე — არქეოლოგი, პოლიტიკოსი
ნოდარ ბარამიძე — ფსიქოლოგი
რევაზ ბარამიძე — ლიტერატურათმცოდნე
ცირა ბარამიძე — ენათმეცნიერი
მცხეთის სასულიერო სემინარია

მცხეთის სასულიერო სემინარია — ერთადერთი სასულიერო სასწავლებელი საბჭოთა საქართველოში, თბილისის სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის წინამორბედი. ექვემდებარებოდა საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას.

ისტორია
1963 წელს საქართველოს ეკლესიამ საბჭოთა მთავრობისაგან მცხეთაში სამოძღვრო კურსების გახსნის ნებართვა მიიღო; კურსების პირველ რექტორად დაინიშნა მიტროპოლიტი ილია (შემდგომში კათოლიკოს-პატრიარქი ილია ). კურსებს საუკუნის მღვდელმთავრის გაბრიელ ეპისკოპოსის სახელი მიენიჭა. რამდენიმე წელიწადში კურსები 3-წლიან სასულიერო სემინარიად გადაკეთდა. პირველი სასულიერო სასწავლებელი მცხეთაში სამთავროს დედათა მონასტრის ეზოში მდებარეობდა.

1972 წელს რამდენიმე თვის განმავლობაში, სემინარიის რექტორი იყო კათოლიკოს-პატრიარქი დავით (დევდარიანი), 1972–1977 წლებში — წილკნელი მიტროპოლიტი გაიოზი (კერატიშვილი), 1978–1979 წლებში — დეკანოზი (შემდგომში მიტროპოლიტი) გიორგი (შალამბერიძე), 1979–1980 წლებში — მთავარეპისკოპოსი (შემდგომში მიტროპოლიტი) თადეოზი, 1980–1983 წლებში — მიტროპოლიტი დავითი (ჭკადუა), 1984–1988 წლებში — წილკნელი ეპისკოპოსი (შემდგომში მიტროპოლიტი) ზოსიმე (შიოშვილი).

1988 წელს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის ძალისხმევით სასულიერო სემინარია მცხეთიდან თბილისში გადმოვიდა და მის ბაზაზე დაფუძნდა თბილისის სასულიერო აკადემია და სემინარია, რაც საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის დამაგვირგვინებელ ეტაპადაა მიჩნეული.