iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ანდრეევო-მელენტევოს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია

ანდრეევო-მელენტევოს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ნეკლინოვის რაიონის სოფელ ანდრეევო-მელენტევოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

მისამართი: 346841, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი ანდრეევო-მელენტევო, გამარჯვების ქუჩა № 9.

ისტორია
 საუკუნის 20-იან წლებში სოფელ ანდრეევო-მელენტევოში ააგეს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია. ეკლესიის მშენებლობა წარიმართა ინფანტერიის გადამდგარი გენერლის ანდრია მელენტევის სახსრებით, რომელიც მონაწილეობდა ნაპოლეონის წინააღმდეგ ბრძოლაში და დააჯილდოეს წმინდა გიორგის მეოთხე ხარისხის ორდენით.

აგურის შენობა შენდებოდა ათი წლის განმავლობაში. დასრულების შემდეგ აკურთხეს მარიამ მაგდალინელის სახელზე - ანდრეი მელენტევის ქალიშვილი ატარებდა ამ წმინდანის სახელს.

ღვთისმსახურება ეკლესიაში მიმდინარეობდა 1930 -იან წლამდე. შემდეგ ეკლესია დახურეს, მის სარდაფში ცხოვრობდნენ ტაგანროგის ერთ-ერთი მონასტრის ბერები.

ეკლესია კვლავ გაიხსნა 1948 წელს და მოქმედებდა 1960 წლამდე. ეკლესიების დევნის პერიოდში ეკლესია დახურეს და მასში განათავსეს სამშენებლო მასალების საწყობი. 1980-იან წლებში ეკლესიაში შემთხვევით გაჩნდა ხანძარი, რის შემდეგაც ეკლესიისაგან მხოლოდ შიშველი კედლებიღა დარჩა. განადგურდა ფრესკებიც. გადარჩენილი ნარჩენები მრევლმა შეინახა თეოდორა და ანდრეი მელენტევების აკლდამაში.

1992 წელს სოფელში ოფიციალურად დარეგისტრირდა საეკლესიო საზოგადოება. დაიწყო ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. ეკლესიის აღორძინებაში მრავალი ადამიანი იღებდა მონაწილეობას. მატერიალური დახმარება გაუწია კოლმეურნეობა „სარმატმა“, რაიონის ადმინისტრაციამ ა. გერაშჩენკოს სახით. ღვთისმსახურება აღდგენილ ეკლესიაში დაიწყო ოთხი თვის შემდეგ - 1993 წლის 7 იანვარს.

1994 წელს ეკლესიაში აღადგინეს სამრეკლო. ზარები ეკლესიისათვის ჩამოასხეს ვორონეჟში. 2000 წელს ტაგანროგელმა მეწარმეებმა ეკლესიას გადასცეს მარმარილოს ფილები იატაკისათვის და მარმარილოს კანკელი.

ამჟამად ეკლესია აღდგენილია, მასთან მუშაობს საკვირაო სკოლა. 1992 წლიდან ელესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ნიკოლოზი (ბანდურინი).
ისლამ II გირეი

ისლამ გირეი (‎; დ. 1539, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1588, ჯანკოი) — ყირიმის ხანი 1584–1588 წლებში, დევლეთ გირეის ვაჟი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სტამბოლში, ოსმალეთის იმპერიაში. ყირიმში პირველად მოხვდა 1551 წელს, როდესაც მამამისი, დევლეთ გირეი გახდა ხანი. ისლამი 1572-1584 წლებში იყო მძევალი სულთნების, სელიმ -ისა და მურად -ის კარზე. 1584 წელს სათავეში ჩაუდგა 30 000-მდე იანიჩარს და დაიძრა ყირიმისკენ, მისი ძმის, მეჰმედ გირეის ტახტიდან ჩამოსაგდებად. მეჰმედ გირეი მისმა მეორე ძმამ, ყაფლანმა შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა. მალევე ყაფლანზე შური იძია მეჰმედის ვაჟმა, ყირიმის ახალმა ხანმა, საადეთ გირეიმ.

დამარცხებული ისლამ გირეი სულთნისგან მეომრების დამატებას ითხოვდა. ოსმალთა ჯარის ახალი ფრთა კავკასიიდან მიეშველა მას, 7 ივლისს შევიდა ბახჩისარაიში და ყირიმის სახანოს უპრობლემოდ ტახტზე ავიდა. მისი ძმისშვილი, საადეთ გირეი კი ასტრახანში გაიქცა.

1585 წელს საადეთ გირეიმ ნოღაის ურდოს 15 000 კაციანი არმიით გაილაშქრა ყირიმზე, თუმცა ისლამ გირეიმ 28 000 ყირიმელი თათრითა და 13 000 ოსმალო ჯარისკაცით მარტივად დაამარცხა მდინარე დნეპრთან.

ამის შემდეგ ისლამ გირეიმ დაიწყო ცენტრალური ხელისუფლების გამტკიცება. გარკვეული რეფორმები გაატარა, გაიყვანა საირიგაციო სისტემა და მოაწესრიგა გადასახადის აკრეფვა მთელს სახანოში. 1588 წლის დასაწყისში ყირიმს თავს დაესხნენ პოლონელები და ლიტველები. ისლამ გირეიმ საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა, სულთანს დახმარების სათხოვნელი წერილი გაუგზავნა.

1588 წლის 15 მარტს პოლონეთ-ლიტვის წინააღმდეგ სალაშქროდ წასული 49 წლის ისლამ გირეი გარდაიცვალა ქალაქ ჯანკოიში. მის შემდეგ ყირიმის ტახტი მიითვისა მისმა უმცროსმა ძმამ, სისასტიკით ცნობილმა, გაზი გირეიმ.
ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას.

მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ხარკოვის ქუჩა № 177.

ისტორია
ტაძრის მშენებლობაში პირველი ქვის ჩადება საძირკველში გაიმართა 1992 წლის მარტში. ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია შენდებოოდა დაახლოებით 12 წელი. ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები გრძელდებოდა 2002 წლის გაზაფხულამდე. ეკლესია აშენდა მოქალაქეებისა და საქალაქო ორგანიზაციების სახსრებით. შედეგად ქალაქში აშენდა აგურის, ორიარუსიანი ეკლესია, რომელსაც აქვს ცხრა გუმბათი და ორი საკურთხეველი ჰქონდა. ცენტრალური საკურთხეველი აკურთხეს დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ხოლო ქვედა საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე.

2003 წელს გაიმართა გუმბათების კურთხევა, რომელიც მოახდინა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 2004 წლის 31 აგვისტოს აკუთხეს ქვედა ეკლესიის საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე.

2014 წლის 29 მაისს ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიას მიანიჭეს სამთავარეპისკოპოსო მონასტრის სტატუსი. 2014 წელს შახტინისა და მილეროვსკის ეპისკოპოსმა სიმონმა აკურთხა ცენტრალური საკურთხეველი და სრულიად ტაძარი.

ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა ბავშვებისათვის, ბიბლიის წრე მოზარდებისათვის და ახალგაზრდა მართლმადიდებლების კლუბი.

დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი რომანი (ამპლეევი).
ნოვოშახტინსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია

ნოვოშახტინსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას.

მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ბაჟენოვის ქუჩა № 1.

ისტორია
1858 წელს სოფელ სოკოლოვი-კუნდრიუჩენსკში ააგეს ერთსაკურთხევლიანი ხის ეკლესია. ეკლესია ააშენეს მრევლის შემოწირულობით. იგი აკურთხეს 1859 წლის 25 იანვარს ათონის ლავრის დამაარსებლის, ათანასე ათნელის მასწავლებლის, კიმინის მთის მონასტრის დამაარსებლის მიქაელ მალეინის სახელზე. 1890 წელს ეკლესია გააფორმეს აგურებით. 1893 წელს ეკლესია გადახურეს თუნუქის ფირფიტებით. ეკლესია საბჭოთა მმართველობის პერიოდში დაანგრიეს.

1998 წელს იწყება ეკლესიის აღორძინება. ამ საქმეში მრევლს დახმარება გაუწია „სოკოლოვსკის სასოფლო-სამეურნეო საწარმომ“ მისი ხელმძღვანელის ვლადიმირ ვიქტორის ძე ზდოროვცის სახით. როსტოვის ოლქის ყოფილ დაბა სოკოლოვი-კუნდრიუჩენსკში (ამჟამად ქალაქი ნოვოშახტინსკი) ააგეს ახალი აგურის, ერთსაკურთხევლიანი ეკლესია. 2001 წლის 4 ივნისს ეკლესია აკურთხა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპიკოპოსმა პანტელეიმონმა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე.

მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია ემსახურება ახლომდებარე სოფლების და ხუტორების (ნოვაია-სოკოლოვკა, ზარეჩნი, ვლასოვკა, გრეს-ნესვეტაი, კისელოვა, ვლაიმიროვკა, ტოპოლევი, პავლოვკა, ბოშკოვკა, ბოლშაია-ფიოდოროვკა, მალაია-ფიოდოროვკა, ობუხოვი-4, ობუხოვი-7, პროლეტარკა, პროხოროვკა, ქალაქი კრასნი-სულინი) მრევლსაც.
იენაშის ოთხთავი

იენაშის ოთხთავი, იანეშის ოთხთავი — საუკუნეში გადაწერილი და მოხატული ეპიფანე კათოლიკოსის დაკვეთით. გადამწერი: იონა. მომხატველები იონა და თევდორე.

ოთხთავის სახელწოდება მომდინარეობს იენაშის ეკლესიის სახელწოდებიდან სადაც იქ მუზეუმში გადმოტანამდე ინახებოდა. ამჟამად ხელნაწერი დაცულია სვანეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში.

ხელნაწერის აღწერა
იენაშის ოთხთავი შეიცავს 252 ფ., ზომით 2721 სმ., დაწერილია ეტრატზე ნუსხურით, ორ სვეტად. ხელნაწერი აკინძულია ტყავგადაკრულ ხის ტვიფრულ ყდაში, რომელიც თავის მხრივ ჩასმულია ორნამენტებითა და გამოსახულებებით შემკულ ვერცხლის ჭედურ ბუდეში. ხელნაწერი მდიდრულადაა მოხატული კამარებით, მახარებელთა მინიატურებით, თავსარტებითა და საზედაო ასოებით. იენაშის ოთხთავის შესახებ ცნობებს გვაწვდის დიმიტრი ბაქრაძე, პრასკოვია უვაროვა, ალექსანდრე ხახანაშვილი, ექვთიმე თაყაიშვილი. მათ ძირითადად აინტერესებდათ ხელნაწერის ანდერძ-მინაწერები. ხელნაწერის მხატვრობას კი გაკვრით ეხებიან. მოხატული საზედაო ასოებისა და მონოგრამების ფერადი ასლები დაბეჭდილია „ქართულ ხელნაწერებში“

ვერცხლის ჭედური ყდის წინა პირზე წარმოდგენილია ჯვარცმის კომპოზიცია, ხოლო ზურგის მხარეს —ხელნაწერის მომგებელი ეპიფანე ქართლის კათალიკოსი. ფონი დაფარულია სტილიზებული სახის მცენარეული ორნამენტით. ე. თაყაიშვილის ცნობების მიხედვით ჯვარცმის კომპოზიციას აკლდა ქრისტესა და მარიამის ფიგურები, ყდის კუთხეებში მახარებელტა წელზევიტა გამოსახულებანი (მათეს გარდა) და მათ შორის წარმოდგენილი ანგელოზის ფიგურები მედალიონებში. ზურგის მხარეს შემორჩენილია ეპიფანე კათალიკოსის ტანისამოსის ნაწილები და ასომთავრულით შესრულებული წარწერა, სადაც ეპიფანე კათალიკოსი მოხსენიებულია როგორც დამკვეთი.

ე. თაყაიშვილის აღწერით ეპიფანე კათალიკოსი ვედრების პოზაში ყოფილა გამოხატული: ფეხზე მდგომი, კათალიკოსის სამოსში და მიმართული კვარცხლბეკზე შედგმული სვეტისადმი. ასომთავრულით შესრულებული თერთმეტსტრიქონიანი წარწერა იკითხება შემდეგნაირად:

მინაწერიდან ჩანს რომ სახარება ეპიფანე კათალიკოსს მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძრისთვის შეუწირავს.

ეპიფანე ქართლის კათალიკოსი მოხსენიებულია 1218 წლით დათარიღებულ ანისის ქართული ტაძრის წარწერებში, რომელიც წარმოადგენს იურიდიული დოკუმენტის ტიპს. ხელნაწერიც თავისი გაფორმების ტექნიკით ძალიან მიესადაგება აღნიშნული ეპოქის ქართულ ხელოვნებას რაც იძლევა იმის მტკიცებულებას რომ იენაშის ოთხთავი ანისის 1218 წლის წარწერის თანადროულია.

ეპიფანე კათალიკოსის გარდა გადამწერის ერთ-ერთ ანდერძში მოხსენიებულია გადამწერი და მხატვარი — იონა. ასევე იქვე გვხვდება მეორე ოსტატის — თეოდორეს სახელიც:
ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = სომხეთის სამოციქულო ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი = კლასიციზმი
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1860-1867
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 47.283296
| გრძედი =39.500995
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია — სომხური ეკლესია სოფელ ჩალტირში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ჩალტირი, მე-6 ხაზის ქუჩა.

ისტორია
სურბ-ამბარცუმის ეკლესია სოფელ ჩალტირში დააარსეს 1790 წელს დედოფალ ეკატერინე -ის 1779 წლის 14 ნოემბრის ბრძანებით ყირიმიდან გადასახლებულმა სომხებმა.

მათ მიერ აგებულ ქვის ტაძარს, ჰქონდა ხის სამრეკლო. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაინგრა, ხოლო მისი სამრეკლო გადაიხარა. სოფელ ჩალტირის მრევლმა შუამდგომლობა გაუგზავნა სომხეთის სამოციქულო ეკლესიიის ნოვო-ნახიჩევანისა და ბესარაბიის ეპარქიას, რათა აეშენებინათ ახალი ეკლესია.

გადაწყვეტილება მიიღეს და 1860 წელს დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააშენეს ტაგანროგელი არქიტექტორის ნ. მურატოვის ტიპური პროექტის მიხედვით და მრევლის სახსრებით. ეკლესია აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ძველი ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს საეკლესიო-სამრევლო სკოლის შენობა.

1883 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის შედეგად დაამატეს სამი ახალი კარი სხვადასხვაფერი ვიტრაჟებით. ეკლესიის ეზო შემოღობეს რკინის მესრით.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია დახურეს. მისი შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა მიზნით. 1944 წელს ეკლესია კვლავ გახსნეს. 1990 წელს მის ეზოში დადგეს სომხებისათვის წმინდა სიმბოლო ხაჩქარი, რომელიც არის ეჩმიაძინის მონასტერში მდგარი 1279 წლის ხაჩქარის ასლი. ხაჩქარის კვარცხლბეკზე არსებული წარწერა გვამცნობს, რომ იგი დადგეს 1915 წლის სომხების გენოციდის აღსანიშნავად.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელი ტერ-თადეოსი (ლუსეგენ ჰაიბარიანი).

არქიტექტურა
სურბ-ამბარცუმის ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. ეკლესიას ადგას რვაკუთხა გუმბათი, რომლის თითოეულ გვერდზე 2-2 მაღალი ფანჯარაა.

ეკლესიის სამრეკლო ოთხიარუსიანია.
ლაკედემონოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

ლაკედემონოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ლაკედემონოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი ლაკედემონოვკა, ოქტომბრის ქუჩა № 39.

ისტორია
 საუკუნის დასასრულს, როდესაც დაარსდა სოფელი ლაკედემონოვკა, აუცილებელი გახდა სოფელში ეკლესიის აშენება. ამ საკიტხში აქტიურად მონაწილეობდა დიმიტრი ალფერაკი. გადაწყვიტეს ეკლესია აეშენებინათ დიმიტრი თესალონიკელის სახელზე. აღნიშნული წმინდანი იყო დიმიტრი ალფერაკის მფარველი ანგელოზი. სოფლის მოსახლეობამ მოითხოვა ეკლესიის მშენებლობა. 1794 წლის 19 ოქტომბერს ეკატერინოსლავის მიტროპოლიტ გავრილისაგან მიიღეს თანხმობა მშენებლობაზე. ამავე წლის 13 ნოემბერს მღვდელმონაზონმა იოანე ანდრეევმა აკურთხა მშენებლობის ადგილი. მშენებლობის ადგილზე გათხარეს საძირკველი, ჩადეს ფუნდამენტის ქვა და აღმართეს ჯვარი.

1795 წელს დიმიტრი ალფერაკმა მისწერა ეკატერინოსლავის მიტროპოლიტ გავრილს, რომ ეკურთხებინა ეკლესია. წერილში ასევე მოითხოვდა გამოეგზავნათ მღვდელი. გავრილისაგან მიღებული წეილით ნება დართეს იოანე ანდრეევს ეკურთხებინა ეკლესია.

აგურის ეკლესია მოქმედი იყო დიდი ხნის განმავლობაში, 1937 წელს კი დახურეს. ეკლესია ტაგანროგის სტალინის სახელობის კოლმეურნეობამ შეისყიდა და მასში ხორბლის საწყობი გახსნა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, გერმანელების ოკუპაციის დროს ეკლესიაში მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება. 1961 წლის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით ეკლესია კვლავ დახურეს. 1990-იან წლებამდე ეკლესია გამოიყენებოდა სამეურნეო დანიშნულებით. 1980-იან წლებში აქ განთავსებული იყო სამეურნეო საწყობი.

1991 წელს ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა, იგი კვლავ გაიხსნა მრევლისათვის და აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 2000-იანი წლების დასაწყისამდე ეკლესიაში აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარეობდა, ასევე მოხატეს კედლები. ამჟამად ეკლესია მოქმედია, ადგას ლურჯად შეღებილი გუმბათი, მიშენებული აქვს სამრეკლო და შეღებილია ვარდისფრად.

ეკლესიის წინამძღვარია ნიკოლოზ (კრავჩენკო).
დილავერ-ფაშა

დილავერ-ფაშა ( გ. 19 მაისი, 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი 1621–1622 წლებში. დილავერ-ფაშა წარმოშობით იყო სერბი. 1621 წელს, სულთან ოსმან -მ დილავერი ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშას ნაცვლად დანიშნა დიდ ვეზირად. იქამდე დილავერი განაგებდა დიარბაქირს და საბჭოს სხდომაშიც კი არ ჰქონდა მონაწილეობა მიღებული. 1622 წლის მაისში, დაიწყო იანიჩარების აჯანყება. ისინი მოითხოვდნენ დიდი ვეზირის, ჰარამხანის მთავარი საჭურისის სულეიმან აღასა და სულთნის აღმზრდელის, ლალა ომერ ეფენდის გადმოცემას. სულთან ოსმანმა მათი მოთხოვნილებები დააკმაყოფილა და დილავერ-ფაშა და სულეიმან-აღა იანიჩრებს გადასცა. 19 მაისს, იანიჩრებმა დილავერ-ფაშა და სულეიმან-აღა მოკლეს. დაკრძალულია უსქუდარში.

პოპულარულ კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში — დიდებული საუკუნე: ქიოსემში, დილავერ-ფაშას როლს ასრულებს თურქი მსახიობი ოღუზ ოქული.
ბედის საზღვარი

„ბედის საზღვარი“ — მიხო მოსულიშვილის 1995 წლის ტრაგიკომედია ორ მოქმედებად და თოთხმეტ სურათად.

სათაური
პიესის სათაური აღებულია ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსიდან „მერანი“:

ანოტაცია
მოქმედება მიმდინარეობს სიცილიის ქალაქ მესინაში, 1924 წლის შემოდგომაზე, ვთქვათ, ოქტომბერში. სამშობლოდან ბოლშევიკურ რეჟიმს გამოქცეული, შეფიცულთა რაზმის გადარჩენილი წევრები უპირისპირდებიან ადგილობრივ მაფიას იქაური სასტუმრო „პარიზის“ მფლობელის, ანრიეტა სარდუს ღირსების გადრჩენის მიზნით.

სიუჟეტი
1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში დამარცხებული, ბოლშევიკური რეჟიმისგან დევნილი ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შეფიცულლთა რაზმის გადარჩენილი წევრები პარიზისკენ მიიჩქარიან, სადაც რუსეთ-საქართველოს 1921 წლის ომის შედეგად საქართველოდან გაძევებული საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობაა გაქცეული. მათი ბერძნული სამგზავრო გემი „პოსეიდონი“ რამდენიმე დღით დაყოვნდება მესინას პორტში. შეფიცულები ნაპირზე გადადიან და სასტუმრო „პარიზში“ დაბინავდებიან.

საშა სულხანიშვილის შეფიცულებთან მოყავს ყოფილი ბერი გაბრიელი, მას ხელში საკვოიაჟი უჭირავს, რომელშიც ორმოცდა ათი ათასი დოლარია. გაბრიელი დაკითხვისას ამბობს, რომ ეს ის თანხაა, რომელიც ქაქუცას მოკვლისათვის უნდა აეღო ადგილობრივ მაფიას ბოლშევიკებისგან, რადგან ამ მიზნით საბჭოთა საიდუმლო პოლიციის, „ჩეკას“ მიერ რაზში შეგზავნილმა გაბრიელმა ვერ შეასრულა რუსეთის კომუნისტური პარტიის ამიერკავკასიის პირველი მდივნის, სერგო ორჯონიკიძის პირადი დავალება და ქაქუცა ვერ მოკლა.

აღმოჩნდება, რომ კახაბერ ამილახვარი პარიზიდან იცნობს ამ სასტუმროს მეპატრონეს, ანრიეტა სარდუს. მათი საუბრიდან ირკვევა, რომ ანრიეტას ჯერ ქმარი მოუკლა ადგილობრივმა მაფიამ; ახლა კი იძულებული გახადეს, რომ მაფიის შეფთან, დონ ჯოტო დი მაჯიოსთან ქორწინებაზეც დათანხმდეს, რითაც მაფია სასტუმროსაც ჩაიგდებს ხელში და მას ნარკოტიკების ტრანსპორტირებისთვის გამოიყენებს.

სამშობლოდან ლტოლვილებს ახსენდებათ თავიანთი დახვრეტილი და ციხეებში გამომწყვდეული თუ გადასახლებული ოჯახის წევრები და გადაწყვეტენ, ანრიეტა სარდუს დაეხმარონ, თუმცა მოსალოდნელი სისხლისღვრით დამფრთხალი ანრიეტა მაფიასთან დაპირისპირების წინააღმდეგია.

ქაქუცამ და მისმა შეფიცულებმა იციან, რომ თუ ქალაქიდან არ გაიქცევიან, მაფიის შეფი, დი მაჯიო არ შეეგუება დიდი თანხის დაკარგვას და მათთან დაპირისპირება გარდაუვალია.

შეფიცულთა რაზმი ქალაქში დარჩება და ებრძვის მესინური მაფიის საშიშ და იმავდროულად სასაცილო წევრებს.

პერსონაჟები
ანრიეტა სარდუ — ოტელ „პარიზის“ მეპატრონე
ფრანსუა — მადამ სარდუს ადმინისტრატორი, მამინაცვალი
ქაქუცა ჩოლოყაშვილი — მეამბოხე მეთაური, ყოფილი პოლკოვნიკი
კახაბერ ამილახვარი — იურისტი
არჩილ ანდრონიკაშვილი — ყოფილი პოდპოლკოვნიკი
საშა სულხანიშვილი — ჩოლოყაშვილის თანაშემწე
გაბრიელ ბერიაშვილი — „ჩეკას“ აგენტი, ყოფილი ბერი დავით გარეჯის მონასტრიდან
დონ ჯოტო დი მაჯიო — მაფიის შეფი
გვიდო მალტანი — „პადრე“, კათოლიკური ეკლესიის ყოფილი მსახური
ლუკა კორაჯო — „კოჭლი სატანა“, ყოფილი ქურდი
ანჯელო მალტანი — „ყასაბი“, ყოფილი მეზღვაური, „პადრეს“ ძმისწული
პასკუალა სელინესკუ — „კობრა“, მოლდოველი ბოშა, „პადრეს“ საყვარელი
ჯოვანი-დანა — დი მაჯიოს მცველი.

გამოცემები
2010 წ. — თბ., გამომცემლობა „საარი“.
რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი

რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი — სათავგადასავლო, ანიმაციური, ზღაპრული, საოჯახო და კომედიური ჟანრის ამერიკული ანიმაციური სერიალი. გამოშვებულია 2017 წელს.

მსახიობები
მენდი მური
ზაჰარი ლევი
ედენ ესპიანო
კლენსი ბრაუნი
ჯული ბაუენი
აღწერა
რაპუნცელს არ სურს იქორწინოს და კოშკის კედლებში გაატაროს ცხოვრება. იგი სასახლიდან წავა და ახალ თავგადასავალში გაეხვევა.
მარინ გეტალდიჩი

მარინ გეტალდიჩი (; ; დ. 2 ოქტომბერი, 1568 — გ. 11 აპრილი, 1626) — ხორვატი მეცნიერი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი, რომელიც სწავლობდა იტალიაში, ინგლისსა და ბელგიაში. წარმატებას მიაღწია ფიზიკაში, კერძოდ, ოპტიკაში და მათემატიკაში. იგი, ფრანსუა ვიეტის რამდენიმე სტუდენტიდან ერთ-ერთი იყო.

ბიოგრაფია
მარინ გეტალდიჩი დაიბადა 1568 წლის 2 ოქტომბერს, დუბროვნიკში, გეტალდიჩების დიდგვაროვან ოჯახში. იგი, ექვსი შვილიდან ერთ-ერთი იყო. დაწყებითი განათლება, მშობლიურ ქალაქში მიიღო. 1588 წელს, იგი დუბროვნიკის რესპუბლიკის დიდი საბჭოს წევრი გახდა. 1595 წელს, გეტალდიჩი, მეგობართან ერთად ლონდონში გაემგზავრა. 1597-1599 წლებში, იგი ანტვერპენში ცხოვრობდა, სადაც, ფრანგ მათემატიკოს მიშელ კოგნეტთან ერთად სწავლობდა. ანტვერპენში, მან პირველი ნაბიჯები გადადგა მეცნიერულ კვლევებში. გარკვეული ხნის შემდეგ, გეტალდიჩი, საფრანგეთში დაბრუნდა და პარიზში, ფრანსუა ვიეტს შეხვდა, რომელმაც საკმაოდ ძლიერი გავლენა იქონია მის შემდგომ მათემატიკურ კვლევაზე.

იტალიაში, კერძოდ, პადუაში დროებით ყოფნის დროს, იგი გალილეო გალილეის შეხვდა. ამ პერიოდში, გეტალდიჩმა, საკუთარი სამეცნიერო ნაშრომები პირველად გამოაქვეყნა. 1606 წელს, იგი დუბროვნიკში დაბრუნდა, სადაც, შეისწავლა ოპტიკა და ჩაატარა ექსპერიმენტები პარაბოლურ სარკეებზე ბეთის მღვიმეში.

იგი ცნობილია ალგებრის გეომეტრიასა და საკუთარ კვლევებში — გეომეტრიული ოპტიკის სფეროში გამოყენებით, რომლის მეშვეობითაც, შვიდი ნამუშევარი შექმნა, მათ შორის, (1603) და (1630). ამასთანავე, 1607 წელს, მან შექმნა ბროშურა — , რომელშიც მოცემული იყო 42 გეომეტრიული ამოცანის ამოხსნა და ამით, საფუძველი ჩაუყარა გეომეტრიის ალგებრაიზაციას. მისი ნამუშევრები გეომეტრიის სფეროში, გამოიყენეს გერმანელმა ფიზიკოსმა კრისტიან ჰიუიგენსმა და ინგლისელმა ფიზიკოსმა და ასტრონომმა — ედმუნდ ჰალეიმ, რომელმაც, ჰალეის კომეტის ორბიტა გამოიანგარიშა.

მარინ გეტალდიჩი, პარაბოლური სარკის (დიამეტრით 66 სმ) კონსტრუქტორი იყო, რომელიც ამჟამად, ლონდონში, ეროვნულ საზღვაო მუზეუმში ინახება. ამასთანავე, იგი კონუსური ლინზის შექმნის ნოვატორი იყო. იმ დროისთვის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ ევროპულ საუნივერსიტეტო ცენტში, ბელგიის ქალაქ ლიოვენში, მას მათემატიკის პროფესორის თანამდებობა შესთავაზეს.

ამასთანავე, მარინ გეტალდიჩი, აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკაში. 1606 წელს, იგი, კონსტანტინოპოლში, რაგუსას რესპუბლიკის დიპლომატიური წარმომადგენელი და დიდი და მცირე საბჭოს, აგრეთვე, რესპუბლიკის სხვადასხვა პოლიტიკური ორგანოს წევრი იყო. გეტალდიჩი ქორწინებაში იყო მარია სორკოჩევიჩთან, რომელიც მათი მესამე გოგონას დაბადებისას გარდაიცვალა. მათ სამი ქალიშვილი ჰყავდათ: ანიკა, ფრანიკა და მარია გეტალდიჩები.

მემკვირეობა
დუბროვნიკში, ორი თვალსაჩინო ტერიტორია, გეტალდიჩის სახელთან ასოცირდება: ბეთის მღვიმე, სადაც, მან არაერთი ექსპერიმენტი ჩაატარა, მარინის ზედმეტსახელს ატარებს და პოზვიზდი, კოშკი, რომლის აშენებაც, 1604 წელს, დუბროვნიკის რესპუბლიკის ხელისუფლებამ, მას შეუკვეთა.
ყირიმის სურბ-ამენაფრკიჩის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = სომხეთის სამოციქულო ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = - საუკუნეების მიჯნა
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 47.304444
| გრძედი =39.510556
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
ყირიმის სურბ-ამენაფრკიჩის ეკლესია — სომხური ეკლესია სოფელ ყირიმში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას.

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ყირიმი, მიასნიკიანის ქუჩა 51.

ისტორია
სურბ-ამენაფრკიჩის ეკლესია სოფელ ყირიმში ააგეს 1902 წელს. ეკლესიის მშენებლობას წინ უძღოდა სამშენებლო პროექტის შექმნა. 1892 წელს პროექტი გადასცეს ნახიჩევანისა და ბესარაბიის კონსისტერიას. მშენებლობა უნდა წარმართულიყო ეპარქიის მრევლის შემოწირულობით.

სურბ-ამენაფრკიჩის ეკლესიის მშენებლობა გადაწყდა 1895 წლის 23 აგვისტოს იმპერატორ ნიკოლოზ -ის ბრძანების საფუძველზე. მშენებლობა დასრულდა 1902 წელს. ეკლესიაში ააგეს ხის საკურთხეველი. 1902 წელს მრევლის დახმარებით ააგეს, ახალი ქვის საკურთხეველი.

1904 წელს სურბ-ამენაფრკიჩის ეკლესიასთან გაიხსნა ქალთა საკვირაო სკოლა. 1912-1913 წლებში სკოლაში სწავლობდა 149 მოსწავლე. ვაჟთა საკვირაო სკოლა დაარსდა 1910 წელს. ამავე წელს აქ სწავლობდა 174 მოსწავლე. სკოლასთან არსებობდა ბიბლიოთეკა რომლის წიგნადი ფონდიც შეადგენდა 318 წიგნს.

1930-იან წლებში სურბ-ამენაფრკიჩის ეკლესია დახურეს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიაში კვლავ აღსდგა ღვთისმსახურება. 1960 წელს ეკლესია „მრევლის სიმცირის გამო“ დახურეს, გადააკეთეს სასწავლო-საწარმო სახელოსნოდ, ხოლო შემდეგ ააშენეს ხორბლის საცავი.

1982 წელს ლუკაშინის სახელობის კოლექტივმა დაიწყო ეკლესიის სარესტავრაციო სამუშაოები. ამჟამად ეკლესია სახელმწიფოს მიერ არის დაცული, როგორც რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული ძეგლი. 1996 წლის 21 სექტემბერს ეკლესია აკურთხეს და მასში დაიწყო ღვთისმსახურება.

არქიტექტურა
ეკლესია აგებულია სომხურ არქიტექტურულ სტილში. სომხური არქიტექტურის გავლენა იგრძნობა მთელ რიგ კონსტრუქციულ დეტალებში.

ეკლესიის სამრეკლო ოთხკუთხაა. ეკლესიის ფანჯრები მეტალო-პლასტმასისგან არის დამზადებული.