iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალფრედ მოისიუ

ალფრედ სპირო მოისიუ (; დ. 1 დეკემბერი, 1929, შკოდერი) — ალბანელი პოლიტიკოსი. ალბანეთის პრეზიდენტი 2002-2007 წლებში.

1943-1945 წლებში მონაწილეობდა გერმანელი და იტალიელი აგრესორების წინააღმდეგ პარტიზანულ ომში. 1946 წელს სასწავლებლად მიემგზავრება სსრკ-ში. 1948 წელს დაასრულა ლენინგრადის სამხედრო-საინჟინრო სასწავლებელი. 1952-1958 წლებში დაასრულა მოსკოვის სამხედრო-საინჟინრო სასწავლებელი. 1971 წლიდან სათავეში ჩაუდგა საინჟინრო-თავდაცვით ბიუროს. ეს იყო საკმაოდ გავლენიანი თანამდებობა. ენვერ ხოჯას დიქტატურის პერიოდში ბიურომ ააშენა ბუნკერები და სხვა თავდაცვითი ნაგებობები. 1981-1982 წლებში თავდაცვის მინისტრის მოადგილეა. 1991-1992 წლებში თავდაცვის მინისტრია. 1995 წელს ხელი მოაწერა პროტოკოლს ნატოსთან თანამშრომლობის პროგრამაში „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“.

1997-2002 წლებში სოციალისტური პარტიის ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ დაკარგა თანამდებობები სამინისტროში, თუმცა აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 2002-2007 წლებში ქვეყნის პრეზიდენტია.

ამჟამად აქტიურად მონაწილეობს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. მშობლიურის გარდა ფლობს ინგლისურ, რუსულ და იტალიურ ენებს. იგი ალბანეთის პირველი პრეზიდენტია, რომელიც არ მიეკუთვნება ქვეყნის რელიგიური უმრავლესობის რიგებს, იგი მართლმადიდებელია (ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია).
იზმითი

იზმითი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, ქოჯაელის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაახლოებით 100 კილომეტრია იზმითიდან ქვეყნის უდიდეს ქალაქ სტამბოლამდე, რადგან ორივე ქალაქი ერთსა და იმავე რეგიონში მდებარეობს. იზმითი მდებარეობს 100 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2012 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 302,960 ადამიანს შეადგენს. ქალაქ იზმითს აქვს მერია და მისი მერი არის იბრაჰიმ ქარაოსმანოღლუ. ქალაქ იზმითის ისტორიული სახელია ნიკომედია.

იზმითს სამი მხრიდან — ჩრდილოეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით ესაზღვრება საკუთარი, ქოჯაელის პროვინციის ქალაქები. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქი ქანდირა, სამხრეთით — ქალაქები ქართეფე და ბაშისქელე, სამხრეთ-დასავლეთით — ქალაქი ქიორფეზი, ხოლო აღმოსავლეთით ესაზღვრება დერინჯე. იზმირს, საკუთარი პროვინციის ქალაქების გარდა, აღმოსავლეთით ესაზღვრება საქარიის პროვინცია.
ჰომომორფიზმი

ჰომომორფიზმი ( — ტოლი, მსგავსი და — სახე, ფორმა) — მათემატიკისა და ლოგიკის ცნება, რომელიც თავდაპირველად წარმოიქმნა ალგებრაში, მაგრამ შემდგომ ფართო გამოყენება პოვა მათემატიკის სხვა დარგებშიც.

ცნება „ჰომომორფიზმი“ შეეხება ისეთ ობიექტთა სისტემას, რომლებშიც მოცემულია გარკვეული ოპერაციები (ან მიმართებანი). მაგალითად, ჯგუფის ჰომომორფიზმი ან ჰომომორფული ასახვა ჯგუფზე არის ჯგუფის ისეთი ასახვა ჯგუფზე, რომლის დროსაც ყოველ ∈ ელემენტს ეთანადება გარკვეული ∈ ელემენტი (-ს სახე) ისეთი, რომ ყოველი ელემენტი -დან არის -ს რომელიმე ელემენტის სახე და -ს ორი ელემენტის ნამრავლს (ჯამს) შეესაბამება მათ სახეთა ნამრავლი (ჯამი). მაგალითად, თუ ყოველ მთელ რიცხვა შევუსაბამებთ მის ნაშთს მოცემულ ნატურალურ რიცხვზე გაყოფისას, მივიღებთ მთელ რიცხვთა ჯგუფის (შეკრების მიმართ) ჰომომორფულ ასახვას ნაშთთა ჯგუფზე მოფულით უკანასკნელი შედგება ელემენტისაგან, რომლებიც წარმოდგენილია ნაშთებით 0,1,..., -1. ამასთან, ორი ელემენტის ჯამი განისაზღვრება ან როგორც ორი ნაშთის ჯამი, ან როგორც იგივე ჯამი შემცირებული -ით.
კურტანიძეულის წმინდა მარინეს ეკლესია

კურტანიძეულის წმინდა მარინეს ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხევისჭალაში, მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 2,5 კილომეტრზე, თარიღდება - საუკუნეებით.

ეკლესია (10 6,7 მ) დარბაზულია, ნაგებია კარგად გათლილი, მოყვითალო შირიმის კვადრებით. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან აქვს. ორივე კარი შიგნით თაღოვანია, გარედან კი ბრტყლადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, პილასტრებით გამოყოფილი არაწესიერი ნახევარწრფის ფორმის ღრმა აფსიდაა, აბსიდის ღერძზე - თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო მაღალი, გეგმით ნახევარწრიული, თაღოვანი ნიშია. სარკმლის ზემოთ, ერთმანეთთან ახლოს, ორი პატარა, შიგნით თაღოვანი, გარედან მრგვალი სარკმელია. საკურთხეველი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომლის ორსაფეხურიან თაღს ნახევარწრიული ფორმა აქვს. ნახევარწრიულია კამარაც. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში თითო ვიწრო პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის ორსაფეხურიანი საბჯენი თაღი. დასავლეთ კუთხის პილასტრებზე კედლის მიმდებარე ორსაფეხურიანი საბჯენი თაღია გადაყვანილი. ყველა თაღის ქუსლებთან შირიმის რთულპროფილიანი იმპოსტებია. გრძივ კედლებზე, პილასტრებს შორის არეები, დასრულებულია კონსოლებზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღებით. დარბაზის დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია.

აღმოსავლეთ ფასადზე ჯვარ-სარკმლის კომპოზიციაა განთავსებული. საკურთხევლის თაღოვან სარკმელს შემოვლებული აქვს ოთხი ლილვისგან შედგენილი ჩარჩო, რომელთაგანაც ერთ-ერთი (შიგნიდან მეორე) ურთიერთმკვეთი ხაზებითაა გაფორმებული. ჩარჩოს გარეთა ორი ლილვი ებმის, სარკმლის ზემოთ მდებარე რელიეფური ჯვრის ჩარჩოს. ჯვრის სამი მკლავი და ქვედა მკლავის ზედა ნახევარი რვიანების მსგავსი ორნამენტითაა შემკული, ხოლო ქვედა მკლავის ქვედა ნახევარი - ღეროზე ჩამოცმული რგოლებით. ჯვრის ქვედა მკლავის გვერდით (სამხრეთით) ორსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა: ,,წ(მიდა)ო მ(ა)რ(ი)ნე, მ(ე)ოხ ეყ(ა)ვ კ(ა)ხ(ე)თსა“. წარწერის ქვემოთ, მკლავის ძირის დონეზე, გვერდებზე, თითო მრგვალი სარკმელია. ორივე სარკმელი ერთ ქვაშია გამოკვეთილი და ირგვლივ წრიული ჩარჩო ევლებათ, ღიობში კი ტოლმკვლავა, ბოლოებგაფართოებული ჯვარია გამოყვანილი. საკურთხევლის სარკმლის ძირის დონეზე, ორივე მხარეს, ორსაფეხურიან ბაზისზე დაყრდნობილი თითო პატარა რელიეფური ჯვარია, სარკმლის თაღის მარცხენა მხარეს კი, ერთ დონეზე, სამი პატარა რგოლია განლაგებული, რომელთაგანაც განაპირა მარცხენაზე, რელიეფურ თაღში ჩასმული მცირე ჯვარია ჩადგმული. დასავლეთ ფასადი თითქმის თავდაპირველი სახითაა მოღწეული.

შესასვლელს ევლება ოთხი ლილვისგან შედგენილი სწორკუთხა ჩარჩო, რომლის გარეთა ორი ლილვი, კარის თავზე, შეჯგუფებულია, მიემართება ზემოთ და ებმის სარკმლის თაღოვან ჩარჩოს. იგი შედგენილია შეწყვილებულ ლილვებს შორის მოქცეული ამოზნექილი ზედაპირით, რომელიც შემკულია რვიანების მსგავსი ორნამენტით. სარკმლის მოჩარჩოებაზე დადგმულია მცირე ზომის რელიეფური ჯვარი, რომლის ორივე მხარეს თითო ხვიაა. სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადების შუა ნაწილში ლილვებით მოჩარჩოებული თითო თაღოვანი სარკმელია. ჩრდილოეთ სარკმლის ქვემოთ სწორკუთხა კარია, რომელსაც ლილვებით შედგენილი ჩარჩო ევლებოდა. ეკლესიის შირიმის ლავგარდნის პროფილს შეადგენს თარო, გეომეტრიული ორნამენტით შემკული წრეთარგი და ლილვი.

კურტანიძეულის წმინდა მარინეს ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
წყაროთგორის წმინდა გიორგის ხატი

წყაროთგორის წმინდა გიორგის ხატი — კომპლექსი, სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ დანოს დასავლეთით 2 კილომეტრზე, მთაზე.

დარბაზი გეგმით ოთხკუთხა (3,2 2,2 მ) დაბალი ნაგებობაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. შიგნით ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილში ოთხთვლიანი თახჩაა. ერთი პატარა თახჩა სამხრეთ კედელშიცაა. აღმოსავლეთ კედლის მთელ სიგრძეზე, წყობიდან გამოშვერილი ფიქლებით თაროა მოწყობილი. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ფიქლით. მილიონა დარბაზს ჩრდილოეთიდან აკრავს. იგი ოთხკუთხა (1,7 1,7 მ) სვეტის ფორმის, მთლიანი მასის მაღალი ნაგებობაა. დასავლეთ მხარეს თასების შესანახი თაღოვანი თახჩა აქვს. მეორე მსგავსი თახჩა აღმოსავლეთის მხარესაა. მის ზემოთ და მარცხნივ წყობიდან გამოშვერილია თითო გახვრეტილი სიპი, რომლებსაც დროში ტარის ან ჯიხვის რქის ჩასადგმელად იყენებდნენ. ნაგებობა დასრულებულია ხუთსაფეხურიანი პირამიდისებრი სახურავით, რომელსაც წვერი წაკვეთილი აქვს და ზედ სამკუთხა ფორმის ფიქლის ფილაა დადგმული. გალავანი, რომელიც ნაგებობებს ირგვლივ ევლებოდა, თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლების მცირე ნაწილი. კომპლექსის გარშემო გაურკვეველი დანიშნულების ნაგებობათა ნაშთებია.
იახსრის ხატი (დართლო)

}
| რელიგიური_წევრობა =
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება =
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =დიახ
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 42.437778
| გრძედი =45.586389
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
იახსრის ხატი — კომპლექსი, სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ დართლოს აღმოსავლეთით, დართლოს მთის კალთაზე.

ძეგლის აღწერა
იახსარი წარმართული ღვთაებაა. საკულტო ცენტრი ფშავში იყო. ფშავ-ხევსურთა წარმოდგენით, იგი ავსულებთან (დევები, ქაჯები, ეშმაკები) შეურიგებელი მებრძოლია, საკუთარი საყმოს წევრებისა და მისი მავედრებელი უცხო მლოცველების მფარველი. იახსრის დროშით ხევისბერები ცდილობდნენ სულით ავადმყოფისგან ბოროტი ძალის განდევნას, არაბუნებრივი სიკვდილით გარდაცვლილის (ზვავში დაღუპული, მეხდაცემული, წყალში დამხრჩვალი) „სულის გამოხსნას“ და ასე შემდეგ.

ხატის კომპლექსში შედის: დარბაზი, საბრძანისი, სადროშე კოშკი, მილიონა, ხატის ტყე და ყანები, საქალებო მხარე, რომლისკენაც მიდის საქალებო ბილიკი; იგი ეყრება საკაცებო ბილიკს, რომელიც ხატის ნაგებობას უვლის დასავლეთ მხრიდან. დარბაზი, საბრძანისი და მილიონა ნაგებია ფიქლით, სადროშე კოშკი - ქვითკირით. ყველა ნაგებობის წყობა, გარდა სადროშე კოშკისა, მშრალია.

დარბაზი მოგრძო სათავსია. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. კარის თაღი შეისრულია. შიგნით, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო პატარა ნიშია. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ხის ძელებზე დაწყობილი ფიქლის მოზრდილი ფილებით.

საბრძანისი მოქცეულია დარბაზსა და სადროშე კოშკს შორის. ვიწრო და დაბალი შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. შესასვლელს აფარებული აქვს სიპი. სათავსში დაბრძანებული იყო დროშა.

სადროშე კოშკი უშუალოდ საბრძანისზეა მიდგმული. იგი ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის ყრუ ნაგებობაა. მის აღმოსავლეთ წახნაგში პატარა სასანთლე ნიშია. ნაგებობას პირამიდისებრი ექვსსაფეხურიანი სახურავი აქვს.

მილიონა სადროშე კოშკის მსგავსი ნაგებობაა, დგას სადროშე კოშკის აღმოსავლეთით რამდენიმე ნაბიჯზე. გადახურულია საფეხუროვანი პირამიდით.

გალერეა
კოპალეს ხატი

კოპალეს ხატი — სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ დოჭუს თავზე, სამხრეთით.

ხატი ფიქლით, მშრალად ნაშენი, ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის ყრუკედლებიანი ნაგებობაა. გადახურულია ფიქლის მოზრდილი ფილებით - ბრტყლად. შესასვლელი (ამოშენებულია) სამხრეთიდან ჰქონია. ნაგებობაში დროშებს ინახავდნენ, რომლებსაც შენობაში ათავსებდნენ ან ამოჰქონდათ სახურავის მოხსნის საშუალებით.
გარედან, ნაგებობის დასავლეთ კედელში ორი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ერთი ჯოხია ჩამაგრებული, რომლებზეც, როგორც ჩანს შესაწირავად მოყვანილ საკლავს აბამდნენ.
ჩაბინაანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია

ჩაბინაანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ხოდაშნისხევის (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ახმეტიდან 14 კილომეტრზე, სოფელ ჩაბინაანის განაპირას, აღმოსავლეთით, ხევის პირას, თელავი-ახმეტის საავტომობილო გზის მარჯვენა მხარეს, გზიდან 60 მეტრზე. განეკუთვნება - საუკუნეებს.
ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა. ნაგებია საგანგებოდ შერჩეული რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. გვიანდელი შეკეთების დროს გამოყენებულია კვადრატული აგური. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ამჟამად ნაგებობიდან მხოლოდ შუა ეკლესიის დასავლეთ ნაწილი დგას, მაგრამ მასაც კედლების ზედა ნაწილები და კამარა ჩამოშლილი აქვს. შუა ეკლესიას სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან ეკვროდა შედარებით ვიწრო და დაბალი ეკლესიები, ხოლო დასავლეთიდან - განივი ნავი, რომელიც გვერდის ეკლესიებს ერთმანეთთან აკავშირებდა. გვერდის ეკლესიებსა და დასავლეთ ნავის კამარის დასაყრდნობად, შუა ეკლესიის შესაბამისი კედლებიდან გამოშვერილი რიყის ქვებით მოწყობილია თარო. შუა ეკლესია მხოლოდ სამხრეთ ეკლესიასთან და დასავლეთ გარშემოსავლელთან იყო დაკავშირებული. ორივე კარი შუა ეკლესიის მხრიდან გადახურულია თაღით, ხოლო გარედან - არქიტრავით. სამხრეთ შესასვლელის ზემოთ მაღალი, ნალისებრი თაღით დასრულებული სარკმელია. მსგავსი სარკმელი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშიც ყოფილა (შემორჩენილია დასავლეთ წირთხლის ნაწილი). ჩრდილოეთ ეკლესიას აღმოსავლეთიდან სწორკუთხა გეგმის სამკვეთლო ეკვროდა (შემორჩენილია დასავლეთ კედლის და კამარის ქუსლის წყობის ნაწილი მთავარი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზე), რომელიც შუა ეკლესიას კარით უკავშირდებოდა. კარი სამკვეთლოს მხრიდან თაღოვანია, მთავარი ეკლესიის მხრიდან კი თარაზულად ყოფილა გადახურული.
ჰომრული

ჰომრული, ჰოუმრული ( — თვითმმართველობა, ავტონომია) — მოძრაობა ირლანდიის ავტონომიისათვის ( საუკუნის 70-იანი წლებიდან საუკუნის დასაწყისამდე). ჰომრულის პროგრამა ითვალისწინებდა ირლანდიის პარლამენტისა და მმართველობის ეროვნული ორგანოების შექმნას და ირლანდიაზე ბრიტანეთის უზენაესი ხელისუფლების შენარჩუნებას. ეს პროგრამა წამოაყენა ირლანდიელმა ლიბერალმა ისააკ ბატმა 1869 წელს. მანვე 1970 წელს დააარსა ირლანდიის თვითმართველობის ასოციაცია, რომელიც 1873 წელს გარდაიქმნა ჰომრულის ლიგად. 1874 წელს ინგლისის პარლამენტის არჩევნებში ჰომრულერებმა 60 დეპუტატი გაიყვანეს. მიზნის მისაღწევად ჰომრულერები თავიანთი ლიდერის ჩარლზ სტიუარტ პარნელის მეთაურობით პარლამენტში იყენებდნენ ობსტრუქციის ტაქტიკას, ცდილობდნენ უზრუნველყოთ მასების მხარდაჭერა, რისთვისაც მათ ხელი შეუწყვეს 1879 წლის გლეხთა მასობრივი საადგილმამულო ლიგის შექმნას. ირლანდიის პოზიციის გაძლიერებამ აიძულა ლიბერალები შეეტანათ პარლამენტში ბილი ჰომრულის შესახებ 1886 და 1893 წლებში, მაგრამ კონსერვატორებმა (ლიბერალთა ნაწილთან ერთად) რამდენიმეჯერ ჩაშალეს ბილის მიღება. 1890 წელს კი თვით ჰომრულის პარტიაში მოხდა განხეთქილება. იმპერიალიზმის ეპოქის დასაწყისიდან ირლანდიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა გასცდა ჰომრულის ფარგლებს. ბრძოლა გადაიზარდა ირლანდიის აჯანყებაში (1916). ეროვნულ მოძრაობაში უპირატესობა მოიპოვა შინფეინერების პარტიამ, რომელიც სათავეში ჩაუდგა ბრძოლას რესპუბლიკისათვის. 1921 წლის 6 დეკემბერს ინგლისის მთავრობამ მემარჯვენე შინფეინერებთან დადო ხელშეკრულება, რომლითაც დაადასტურა (სამხრეთის 26 საგრაფოს ტერიტორიაზე) ირლანდიის თავისუფალი სახელმწიფოს (ეირეს) შექმნა.
ჰომოლოგიური ჯგუფი

ჰომოლოგიური ჯგუფი — ტოპოლოგიური ცნება. უმარტივეს შემთხვევაში შეეხება მოცემულ ზედაპირზე ჩაკეტილი წირის თვისებას — იყოს ზედაპირის გარკვეული ნაწილის საზღვარი. ყოველი არაუარყოფითი მთელი _ რიცხვისათვის სივრცის (ზედაპირის) ჰომოლოგიის ჯგუფი _ განისაზღვრება როგორც _ ციკლთა ჯგუფის ფაქტორჯგუფი _-საზღვართა ჯგუფის მიმართ. ამასთან, ორ _-ციკლს, რომელთა სხვაობა _-საზღვარია, უწოდებენ ჰომოლოგიურს.
ჰომოლოგიური რიგები

ჰომოლოგიური რიგები — მონათესავე ორგანული ნაერთების (ერთი ტიპის სტრუქტურის მქონე) ჯგუფები, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ერთი ან რამდენიმე მეთილენის ჯგუფით —2—. —2— ჯგუფს ჰომოლოგიურ სხვაობას უწოდებენ. ცნობილია ნაჯერი ნახშირწყალბადების, უჯერი ნახშირწყალბადების, ერთატომიანი ნაჯერი სპირტების ჰომოლოგიური რიგები. პირველი ფორმულირება ჰომოლოგიური რიგების შესახებ ეკუთვნის შარლ ჟერარს 1844-1845 წლებში.
ჰომოლოგია (ბიოლოგია)

ჰომოლოგიური ( — მაგვარი, მსგავსი; — სიტყვა, კანონი) — ბიოლოგიაში უწოდებენ ცხოველებისა და მცენარეების ორგანოებს, რომლებსაც აგებულების საერთო გეგმა აქვთ, ერთიანი წარმოშობა ახასიათებთ და ანალოგიურ (მაგ., ტიტას ბოლქვი და კარტოფილის გორგილი სახეცვლილი ყლორტებია) ან განსხვავებულ (მაგ., ფრინველის ფრთა და ადამიანის ხელი) ფუნქციებს ასრულებენ. ერთი და იმავე ორგანიზმის ჰომოლოგიურ ორგანოებს მსგავსი ორგანოები ეწოდება. ისინი განლაგებული არიან სხეულის გრძივ ღერძზე სიმეტრიულად (მაგ., ხერხემლიანთა წინა და უკანა კიდურები, ფეხსახსრიანთა კიდურები და პირის დანამატები) ან რაიმე გარკვეული წესის გარეშე (ქერცლები, ბუმბული, თმა, ფოთლები).
ტოპიები

ტოპიები — გვიანი შუა საუკუნეების ყველაზე ძლიერი ალბანური ფეოდალური დინასტია. თავიდან ისინი შედიოდნენ ალბანეთის სამეფოს შემადგენლობაში. 1368 წელს კარლ ტოპიამ აიღო დურესი და შექმნა ალბანეთის სამთავრო, რომელიც წარმოადგენდა ისტორიის მანძილზე პირველ დამოუკიდებელ პოლიტიკურ ერთეულს რომელსაც ეთნიკური ალბანელი (მამის მხრიდან) განაგებდა.

წევრები
ჩამონათვალში მხოლოდ მამრობითი წევრების შთამომავლებს:

ტანუსიო ტოპია, მატიას გრაფი (1328–38)
დაქორწინდა ნეაპოლის მეფის რობერტის უკანონო ქალიშვილზე, რობერტმა ორივე მოკლა.
კარლი (ან კარლო), დაახ. 1370 წელს დაქორწინდა ვიოსლავა ბალშიჩზე. ჰყავდა სამი შვილი.
ჯიერჯი (დ. 1388 – გ. 1392), დურესის ლორდი. დაქორწინდა ტეოდორა ბრანკოვიჩზე.
ელენა (დ. 1388 – გ. 1403), პირველი ქორწინება ჰქონდა ვენეციელ გრაფ მარკო ბარბადიგოსთან, მეორე სერბ ლორდ კონსტანტინე ბლშიჩთან.
ვიოლავა, პირველი ქორწინება კურსაჩიოსთან, მეორე 1394 წელს ლეჟას ლორდ პროგონ დუკაგინთან
მარია, უცნობი დედისგან, დაქორწინდა ფილიპო დი მარამონტეზე.
ნიკიტა, უცნობი დედისგან, დაქორწინდა კომნენ არიანიტის ქალიშვილზე.
მარა, 1407 წელს დაქორწინდა ბალშა -ზე, განქორწინდა 1412 წელს.
უცნობი, სავარაუდოდ ჟიორჯიო.
ანდრეა.
უცნობი.
ტანუშ ტოპია.
ჰომოთეტია

ჰომოთეტია — ( — „მსგავსი“ და — „მდებარე“) — გარდაქმნა, რომლის დროსაც სიბრტყის ან სივრცის ნებისმიერ წერტილს ეთანადება -ზე ( არის ფიქსირებული წერტილი, ე.წ. ჰომოთეტიის ცენტრი, მდებარე ' წერტილი. ამასთან, '/= ყველა წერტილისაგან განსხვავებული წერტილისათვის (ფარდობა /' მიღებულია დადებითად, თუ და ' წერტილები წერტილიდან ერთ მხარესაა, და უარყოფითად — საწინააღმდეგო შემთხვევაში). რიცხვს ეწოდება ჰომოთეტიის კოეფიციენტი; როცა , ჰომოთეტიას შექცეულს უწოდებენ; თუ =-1, მაშინ ჰომოთეტია წერტილის მიმართ სიმეტრიის გარდაქმნაა. ჰომოთეტიის დროს წრფე გადადის წრფეში, შენარჩუნებულია წრფეთა და სიბრტყეთა პარალელურობა, უცვლელია კუთხეები (ხაზოვანი და ორწახნაგა); ყოველი ფიგურა გარდაიქმნება თავის მსგავს ფიგურად; მართებულია შებრუნებული დებულებაც. ჰომოთეტია შეიძლება განისაზღვროს როგორც აფინური გარდაქმნა, რომლის დროსაც ყველა წრფე, რომლებიც აერთებენ შესაბამის წერტილებს, გადის ერთ წერტილზე (ჰომოთეტიის ცენტრი). ჰომოთეტიას იყენებენ გამოსახულებათა გასადიდებლად (პროექციული აპარატი) და სხვა.
ჰომოზიგოტა

ჰომოზიგოტა ( — მსგავსი, ტოლი; — შეჯვარებული, გაორმაგებული) — უჯრედი ან ორგანიზმი, რომლის ჰომოლოგიური ქრომოსომები გენის ერთნაირ ფორმას (ალელი) შეიცავენ. ვინაიდან ჰომოზიგოტას ერთნაირი ალელები აქვს ( ან ) მათში ერთი სახის გამეტები წარმოიქმნება ( ან ). ჰომოზიგოტის ერთმანეთთან შეჯვარებით ყოველთვის ერთგვაროვანი ფენოტიპი წარმოიქმნება.
ჰომოზიგოტურობა

ჰომოზიგოტურობა — ორგანიზმის მემკვიდრული აპარატის ისეთი მდგომარეობა, როდესაც ჰომოლოგიური ქრომოსომები გენის ერთსა და იმავე ფორმას (ალელი) შეიცავენ. ტერმინი ჰომოზიგოტურობა შემოიღო ინგლისელმა მეცნიერმა უილიამ ბეტსონმა 1902 წელს. ჰომოზიგოტურობა ( ან ) მიიღება ერთნაირი ( ან ) ალელის მქონე გამეტების შერწყმით. ჰომოზიგოტურობა ორგანიზმის სტრუქტურასა და ფუნქციაში (ფენოტიპი) განაპირობებს რეცესიული გენების გამოვლენას, რომელთა მოქმედება ჰეტეროზიგოტულობისას ითრგუნება დომინანტური ალელების ზემოქმედებით. ჰომოზიგოტურობას ჰიბრიდოლოგიური ანალიზის სპეციფიკა, ე.წ. საანალიზო შეჯვარებით (საკვლევ ინდივიდს უჯვარებენ რეცესიულ ფორმას) ადგენენ. უკიდურესი ჰომოზიგოტურობა ვლინდება აგამიურ (მხოლოდ უსქესოდ მრავლდებიან) ფორმებში, თვითმტვერია მცენარეებსა და თვითდამთესლავ ჰერმაფროდიტულ ცხოველებში. ჰომოზიგოტურობა მცირე პოპულაციებში განაპირობებს გენთა დრეიფს.
ჰომოგენური სისტემა

ჰომოგენური სისტემა ( — ტოლი, მსგავსი; — დაბადება) — ფიზიკური სისტემა, რომელიც არ შეიცავს შედგენილობის ან თვისებების მიხედვით განსხვავებულ და ერთმანეთისგან გაყოფის ზედაპირებით განცალკევებულ ნაწილებს. განასხვავებენ ერთგვაროვან (ჰომოგენური სისტემის ყველა ფიზიკური მახასიათებელი ერთნაირია მის ყველა ნაწილში) და არაერთგვაროვან (ეს პარამეტრები უწყვეტად იცვლება წერტილიდან წერტილამდე) ჰომოგენურ სისტემას. არაერთგვაროვან ჰომოგენურ სისტემაში, განსხვავებით ჰეტეროგენული სისტემისაგან, არ არსებობს ისეთი გამყოფი ზედაპირებით შემოსაზღვრული არეები, სადაც პარამეტრები ნახტომისებურად იცვლება (სისტემა ერთფაზიანია). მიკროარაერთგვაროვნებანი (სიმკვრივისა, შედგენიობისა და სხვა, კერძოდ ფლუქტუაციური) არ არღვევენ ჰომოგენური სისტემის ზოგად ერთგვაროვნებას, თუ ისინი იმდენად მცირეა, რომ მათ მიმართ გამოუყენებელია ტემპერატურის, შედგენილობისა და სხვა ცნებები. ერთგვაროვანი ჰომოგენურ სისტემაა აირული ნარევი, მყარი ან თხევადი ხსნარები. არაერთგვაროვანი ჰომოგენური სისტემაა მაგ., აირი გრავიტაციულ ველში (მისი სიმკვრივე სიმაღლის მიხედვით უწყვეტად იცვლება).
ჰომოგენიზაცია

ჰომოგენიზაცია ( — ერთგვაროვანი) — ტექნოლოგიური პროცესი მეტალურგიაში, შენადნობებში ერთგვაროვანი (ჰომოგენური) სტრუქტურის შექმნა იმ კონცენტრაციული მიკროარაერთგვაროვნებების ლიკვიდაციით, რომლებიც შენადნობებში წარმოიქმნება, მაგ., ნადნობის უსწორმასწორო კრისტალიზაციისას. ჰომოგენიზაციისათვის შენადნობებს ამუშავებენ თერმულად (დიფუზური ან მაჰომოგენიზებელი მოწვა). ჰომოგენიზაციის შედეგად უმჯობესდება შენადნობის პლასტიკურობა, მექანიკური თვისებები, მცირდება ანიზოტროპიულობა.
ჰომოგენიზატორი

ჰომოგენიზატორი — კვების მრეწველობაში, მაღალი წნევის ტუმბო, რომელსაც იყენებენ დისპერსიული ემულსიების მისაღებად. სითხეს დიდი სიჩქარით ატარებენ ე.წ. მაჰომოგენიზებელი თავების კაპილარულ ხვრელებში ან 2-7 მკმ ზომის ჭვრიტეებში, ამ დროს ცხიმის ნაწილაკები დანაწილდება (0,1-1 მკმ-მდე). ჰომოგენიზატორს იყენებენ სტერილური რძის, რძის კონსერვების, ნაყინის, ნაღებისა და სხვა წარმოებაში, აგრეთვე ქიმიური და ბიოლოგიური კვლევის დროს.
ჰომოგამეტურობა

ჰომოგამეტურობა — ცალსქესიანი ცხოველებისა და ორსახლიანი მცენარეების (მდედრი ან მამრი) სქესი, რომელშიც სასქესო ქრომოსომების მიხედვით გენეტიკურად მსგავსი გამეტები წარმოიქმნება. ჰომოგამეტური სქესის ინდივიდებს ერთნაირი სასქესო ქრომოსომები აქვთ. ამდენად, მეიოზში მათი განრიდებისას გამეტები ერთნაირია. ჰომოგამეტურობა ახასიათებს ყველა ძუძუმწოვრის, მათ შორის ადამიანის, ზოგიერთი ქვეწარმავლის, ამფიბიების და თევზების, უხერხემლო ცხოველებისა და ორსახლიანი მცენარეების უმეტესი ნაწილის მხოლოდ მდედრობით სქესს. გამონაკლისის ფრინველები, ზოგიერთი ქვეწარმავალი, ამფიბია და თევზები, რომელშიც ჰომოგამეტურობა მხოლოდ მამრობითი სქესისათვის არის დამახასიათებელი.
ჰომილეტიკა

ჰომილეტიკა ( — საუბრის ხელოვნება) — რიტორიკის ნაწილი, საეკლესიო-საღვთისმეტყველო მწერლობის დარგი.

ეტიმოლოგია
სიტყვა „ჰომილეტიკის“ მონათესავე ძველბერძნული სიტყვებია: , ჰომილეტეს — მოსაუბრე, მსმენელი, მოწაფე და , ჰომილეო — ვსაუბრობ, ვასწავლი.

ჰომილეტიკის საგანი
ჰომილეტიკას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ქართული მჭერმეტყველების ისტორიისათვის, ის განსაზღვრავდა საეკლესიო ქადაგებათა შედგენის წესებს, ეხებოდა ქრისტიანული მორალისა და ზნეობის საკითხებს. ქართულ ენაზე არსებობს როგორც თარგმნილი, ისე ორიგინალური ქადაგებათა კრებულები, რომლებიც ცნობილია მრავალთავის სახელწოდებითაც. საუკუნემდე თარგმნილი იყო მსოფლიოს ჰომილეტიკის თითქმის ყველა მნიშვნელოვანი კრებული, მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია სინური მრავალთავი (864) — უძველესი თარიღიანი ქართული ხელნაწერი. საუკუნემდე ჰომილეტიკური თხზულებანი მარტივი და სადა ენით ითარგმნებოდა. საუკუნის ნახევრიდან, მეტაფრასული ჰაგიოგრაფიის კვალდაკვალ, განვითარდა მეტაფრასული ჰომილეტიკაც (დავით ტბელი, ექვთიმე მთაწმინდელი, გიორგი მთაწმინდელი, თეოფილე ხუცესმონაზონი, ეფრემ მცირე). ორიგინალური ქართული ჰომილეტიკის აღმოცენება სავარაუდებელია - საუკუნეებიდან. მისი უსაჩინოესი წარმომადგენელია იოანე ბოლნელი. - საუკუნეებში ორიგინალური ჰომილეტიკა კვლავ ააღორძინეს ნიკოლოზ რუსთველმა, სულხან-საბა ორბელიანმა, გაიოზ რექტორმა, ანტონ ცაგარელ-ჭყონდიდელმა და სხვებმა.
იალოვა

იალოვა — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, იალოვის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე. ქალაქი საკურორტოა და ზაფხულში სტუმრობს უამრავი ტურისი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, იალოვაში ცხოვრობს 102 874 ადამიანი. იალოვას აქვს მერია და მისი მერი არის ვეფა სალმანი.

იალოვას აღმოსავლეთითა და დასავლეთით ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები. დასავლეთით ესაზღვრება ქალაქი თერმალი, ხოლო აღმოსავლეთით — ჩიფთლიკქიოი. იალოვას, აგრეთვე, სამხრეთით ესაზღვრება ბურსის პროვინცია.