iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
წყალჯომარდობა

წყალჯომარდობა (წყალი და ჯომარდი — „გულადი“, „ყოჩაღი“) — წყლის სპორტის სახეობა.

წყალჯომარდობისთვის, როგორც წესი გამოიყენება გასაბერი ნავი. დაშვება ხდება სხვადასხვა სირთულის მთის მდინარეებზე. ბოლო პერიოდში წყალჯომარდობა გვევლინება, როგორც ყველაზე გასართობი ჰობი.

სირთულის კატეგორიები
სირთულის მიხედვით იწყალჯომარდობა ყოფა შემდეგ კატეგორიებად:

პირველი კატეგორია — ადვილი მდინარე, ჩქერებისა და ნაკადების გარეშე. საჭიროა მხოლოდ მსუბუქი მანევრირება.

მეორე კატეგორია — სწრაფი მდინარე, სხვადასხვა წინააღმდეგობებით (საშუალო სიდიდის ქვები). საჭიროა მანევრირება.

მესამე კატეგორია — სწრაფი დინება, საშუალო სიდიდის ჩქერები და ორმოები. სჭირდება კარგი მანევრირება.

მეოთხე კატეგორია — მძლავრი და სწრაფი დინება, ჩქერები, ორმოები და სტოპერები შეიცავს გარკვეულ საფრთხეს, საჭიროა გამოცდილება მანევრირებისთვის.

მეხუთე კატეგორია — დიდი ჩქერები, ნაკადში შესაძლოა ლოდები და სხვა წინააღმდეგობები, შეიცავს გარკვეულ რისკს ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის. საჭიროა პროფესიული გამოცდილება.

მეექვსე კატეგორია — მდინარეებზე არის სიცოცხლისთვის მაღალი რისკი. ამ კატეგორიის რამდენიმე მდინარეა საქართველოში.

უსაფრთხოება
წყალჯომარდობა შეიცავს გარკვეულ რისკებს და შეიძლება საშიში იყოს თუ არ არის დაცული გარკვეული უსაფრთხოების ზომები. საფრთხე შეიძლება მოდიოდეს როგორც გარემო პირობებიდან, ასევე, მონაწილეების არასწორი ქცევის გამო. ყოველი ჯომარდობის წინ ტურის მონაწილეებს უტარდებათ ინსტრუქტაჟი, რომლის დროსაც ტურის მინაწილეებს განემარტებათ ნავში ჯდომისა და მოსმის წესები. ყველა მონაწილეს ურიგდება სამაშველო ჟილეტი და ჩაფხუტი. სასურველია, ჰიდროკოსტიუმისა და სპეციალური საჯომარდო ფეხსაცმლის ტარებაც.
მანჩი (ძაღლი)

მანჩი ( , დ. 1994, მიშკოლცი, უნგრეთი — გ. 22 ოქტომბერი, 2006, მიშკოლცი, უნგრეთი) — გერმანული ნაგაზი, "სპაიდერის" ,სამაშველო სამსახურის ძაღლი უნგრეთის ქალაქ მიშკოლციდან. "მანჩი" უნგრულ ენაზე ნიშნავს თათს.

ბიოგრაფია
მანჩი (ან როგორც მას უწოდებდნენ — მანჩი სატანა ) დაიბადა 1994 წელს ძვლოვანი ქსოვილის განვითარების პათოლოგიით, ამიტომ სხვა ძაღლებთან თამაში არ შეეძლო. ადრეული ასაკიდანვე ატარებდა სპეციალურ თასმებს. მანჩი გაგზავნეს სამძებრო-სამაშველო ძაღლების სკოლაში, სადაც ის თავის ოთხფეხა მეგობრებზე უკეთესად ასრულებდა სამძებრო სამუშაოებთან დაკავშირებულ დავალებებს. ცხოველს ჰქონდა უნარი ეპოვა ადამიანები, რომლებიც გადაურჩნენ მიწისძვრას ან აფეთქებას, მაგრამ ვერ გამოდიოდნენ ნამსხვრევების უზარმაზარი გროვიდან, რომლის ქვეშაც იმყოფებოდნენ; მას ასევე შეეძლო მაშველებისთვის სიგნალის მიცემა: თუ ადამიანი ცოცხალი იყო, კუდს აქიცინებდა და ყეფდა, თუ დაღუპული — მიწაზე წვებოდა.

მანჩის მფლობელი ლასლო ლეჰოცკი, ასევე მონაწილეობდა სამაშველო ოპერაციებში 2001 წელს მიწისძვრებით დაზარალებულ ელ სალვადორსა და ინდოეთში, ასევე ეგვიპტეში, კოლუმბიაში, ვენესუელასა და იტალიაში. 1999 წელს, მანჩიმ დიდი როლი შეასრულა სამი წლის გოგონას, ჰატირა კაპლანის პოვნასა და გადარჩენაში, რომელიც 82 საათის განმავლობაში დანგრეული იზმიტის ნანგრევების ქვეშ იმყოფებოდა. 2004 წლის დეკემბერში, ქალაქ მიშკოლცში, მდინარე სინვასა და სინვას მოედანს შორის, დაიდგა მაშველი მანჩის ძეგლი ბორბალა სანიას ავტორობით. ძეგლთან დღემდე ყვავილები მიაქვთ, ტურისტები კი ძაღლის სკულპტურას ცხვირზე ხელს უსვამენ წარმატების მოტანის იმედით.

2006 წლის 22 ოქტომბერს 12 წლის მანჩი დაიღუპა პნევმონიით. 2015 წელს მაშველებმა მიიღეს ჯილდო ევროპარლამენტისგან სიცოცხლის გადარჩენაში გაწეული 20 წლიანი მუშაობისთვის. 1999 წელს გადარჩენილი ხატირა კაპლანი დაესწრო დაჯილდოების ცერემონიას, შემდეგ ეწვია მიშკოლცს და მოინახულა მანჩის ქანდაკება.

მანჩი კულტურაში
ჟურნალში , მელინდა კოვაქსმა გააშუქა მაშველებისა და ნაგაზი ძაღლის მანჩის წარმატებული საქმიანობა, რითაც დაადასტურა უნგრეთის მზადყოფნას დაეხმაროს სხვა ქვეყნებს საგანგებო სიტუაციებში .2014 წელს გამოვიდა ფილმი "მანჩი", რეჟისორი რობერტ ადრიან პიუ. ფილმი მხოლოდ ნაწილობრივ იყო დაფუძნებული რეალურ მოვლენებზე, ამიტომ კრიტიკოსებმა არ მოიწონეს ფილმი ნაჩვენები მოვლენების არასანდოობის გამო, თუმცა მაინც აღნიშნეს, რომ შესანიშნავია ფილმია ოჯახურ გარემოში საყურებლად. 2015 წელს ფილმმა გაიმარჯვა შლინგელის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, გერმანიაში, კემნიცში. გერმანიაში ეკრანებზე გავიდა სათაურით "მიკა — შენი საუკეთესო მეგობარი, ნამდვილი გმირი" .
დიმიტრის ლიპერტისი

დიმიტრის ლიპერტისი ( (დ. 1866, ლარნაკა ― გ.1937 , კვიპროსი) ― კვიპროსელი პოეტი. შემდეგ სწავლა განაგრძო ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტში ( ლიბანი ) და იეზუიტურ სენტ-ჟოზეფის უნივერსიტეტში. ინგლისური და ფრანგული ენების განხრით.

1900 წელს კვიპროსიდან გაემგზავრა ნეაპოლში ( იტალია ), სადაც ერთი სემესტრის განმავლობაში დაესწრო ფილოსოფიის და ლიტერატურის კურსებს. შემდეგ წავიდა ათენში ( საბერძნეთი ) ღვთისმეტყველების შესასწავლად. ასევე წავიდა ეგვიპტეში სამუშაოს საძიებლად .

1901 წელს იგი დაბრუნდა სამშობლოში. მუშაობდა სახელმწიფო სამსახურში, მასწავლებლად ნიქოზიაში ნიუჰემის ინგლისურ სკოლაში (1904-1936), კვიპროსულ გიმნაზიასა და გოგონათა სკოლაში ფანერომენში (1910-1912) და მცირე ხნით (1912 წლის ოქტომბრიდან 1913 წლის თებერვლამდე) ლემიფის მიცის სკოლაში, სადაც ასევე იყო ადმინისტრატორი (1913-1916). იკავებდა სოფელ ლემიტუში მიტისის კომერციული აკადემიის პირველი დირექტორის თანამდებობას..

გარდაიცვალა ნიქოზიაში 1937 წელს.

შემოქმედება
ლიპერტისმა პირველი ლექსების კრებული "ხალარომენელი ლირა" გამოაქვეყნა 1891 წელს, მაგრამ მას ფართო აღიარება მოუტანა ოთხტომეულმა "კვიპროსელების სიმღერები" , რომელიც 1923 წელს გამოვიდა. კრებული გამოცემისთანავე შეიყვარა მკითხველმა.

გამოქვეყნებული აქვს სამი პოეტური კრებული:

1891 - მოშვებული არფა ( - )
1898 - ზაზუნები 
1923 - კვიპროსელთა სიმღერა (კვიპროსული ტრაგედია - ' )

გარდა ამისა, მისი სხვადასხვა ადამიანებისთვის მიწერილი პირადი წერილები გამოირჩეოდა ნათელი და ინტელექტუალური შინაარსით, დახვეწილი იუმორითა და ლიტერატურული ღირსებით.

ხსოვნა
1978 წელს დიმიტრი ლიპერტისის პორტრეტი გამოსახეს კვიპროსის საფოსტო მარკაზე კვიპროსელი პოეტებისადმი მიძღვნილ სამახსოვრო ნომერში.

სტროვოლოს მუნიციპალიტეტის თეატრის შესასვლელთან დგას პოეტის ბიუსტი.
წულაია

საკუთარი სახელი წულაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გენო წულაია — რეჟისორი, მსახიობი
გივი წულაია — ისტორიკოსი
გოგი წულაია — პოლიტიკოსი, ინჟინერი
დათა წულაია — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
ზაურ წულაია — კრიმინოლოგი, მწერალი
ივლიანე წულაია — პოლიტიკოსი, იურისტი
პავლე წულაია — პოლიტიკოსი
მიხეილ ჭკუასელი

მიხეილ ლომგულის ძე ჭკუასელი (დ. 10 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ბიზნესმენი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი (1992), საქართველოს მეცნიერებეთა აკადემიის პაატა გუგუშვილის სახელობის ეკონომიკის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1995) და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიზნესის და ეკონომიკის ფაკულტეტის დოქტურანტურა (2020).

1993–1995 წლებში იყო სს „თიბისი ბანკის“ გენერალური დირექტორი, 1995-1997 წლებში — სახელმწიფო რწმუნებული (გუბერნატორი) გურიის მხარეში, 1997-1998 წლებში — საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. 2001 წლიდან მოღვაწეობს კერძო ბიზნესში, მ. შ., 2010 წლიდან არის ჩაის ქართული ბრენდის „გურიელის“ მწარმოებელი კომპანია „გეოპლანტის“ გენერალური დირექტორი.
კონსტანტინე ჭკუასელი

კონსტანტინე (კოტე) ივანეს ძე ჭკუასელი (დ. 1902, სოფ. მამულარი, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 14 ნოემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი ბოლშევიკი, პედაგოგი.

დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. საშუალო განათლება მიიღო ქუთაისში. უფროსი ძმის ზეგავლენით ადრევე, 1919 წელს გაწევრიანდა ბოლშევიკურ პარტიაში და მონაწილეობდა არალეგალურ პროპაგანდისტულ საქმიანობაში, რის გამოც საქართველოს ხელისუფლების მიერ გარკვეული ხნით დაპატიმრებული იყო. საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა პარტიულ და სახელმწიფო თანამდებობაზე, მ. შ. იყო მე-3 ქართული პოლკის სამხედრო კომისარი, ქართული სამხედრო-პოლიტიკური სკოლის უფროსი, ქართული გაერთიანებული სამხედრო სკოლის კომისარი და სხვ. იმავდროულად სწავლობდა თბილისის უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკურ ფაკულტეტზე, შემდეგ — ლენინგრადის მეცნიერული პედაგოგიკის სახელმწიფო ინსტიტუტის ასპირანტურაში (დაამთავრა 1932 წელს).

მომდევნო წლები ე. წ. კომუნისტური განათლების სფეროში მოღვაწეობას მიუძღვნა: იყო საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარიატის კოლეგიის წევრი, თბილისის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ლიტერატურული ფაკულტეტის დეკანი და პრორექტორი სამეცნიერო ნაწილში, საქართველოს დაწყებითი და საშუალო სკოლების მუშაკთა პროფკავშირის თავმჯდომარე. 1936 წლის 23 დეკემბერს დაინიშნა საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისრად. იმავდროულად ხელმძღვანელობდა პედაგოგიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. 1937 წელს „მემარჯვენე კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით დააპატიმრეს, 13 ნოემბერს მიუსაჯეს სასჯელის უმაღლესი ზომა და მომდევნო დღეს დახვრიტეს.
ჭოხონელიძე

საკუთარი სახელი ჭოხონელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიული ჭოხონელიძე — მსახიობი, რეჟისორი
ევსევი (კუკური) ჭოხონელიძე — მუსიკოსი, კომპოზიტორი, პედაგოგი, ფოლკლორისტი
თამრიკო ჭოხონელიძე — მომღერალი, პიანისტი, მუსიკათმცოდნე
მამუკა ჭოხონელიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
რევაზ ჭოხონელიძე — მოცეკვავე, ქორეოგრაფი
რომან (რუბენ) ჭოხონელიძე — მოცეკვავე, პედაგოგი, ქორეოგრაფი
ხაბეიშვილი

საკუთარი სახელი ხაბეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ანზორ ხაბეიშვილი — ინჟინერი, პოეტი, სპორტსმენი (კლასიკური და თავისუფალი ჭიდაობა)
გიორგი ხაბეიშვილი — კარდიოლოგი
ზაურ ხაბეიშვილი — ფეხბურთელი
ლევან ხაბეიშვილი — პოლიტიკოსი
სოლიკო ხაბეიშვილი — პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე
ვერა ვეიცმანი

ვერა ვეიცმანი ( დაბ. ჰაცმანი, 1881—1966) — ექიმი და სიონისტური მოძრაობის ლიდერი, ისრაელის პირველი ლედი ( ისრაელის პირველი პრეზიდენტის, ხაიმ ვეიცმანის მეუღლე).

ბიოგრაფია
ვერა დაიბადა დონის როსტოვში, ესაია და ფეოდოსია ჰაცმანის ოჯახში. სამედიცინო განათლება მიიღო ჟენევის უნივერსიტეტში. ჟენევაში, უნივერსიტეტის სიონისტურ კლუბში, გაიცნო ხაიმ ვეიცმანი და 1906 წელს ცოლად გაჰყვა, ქორწილი გაიმართა სოპოტში (იმ დროს — გერმანიის იმპერიის ტერიტორია), შემდეგ ვაიცმანის ოჯახი მანჩესტერში (დიდი. ბრიტანეთი) გადავიდა, სადაც ოცდაათი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა.

ქორწინებაში ხაიმს და ვერას შეეძინათ ორი ვაჟი — ბენჯამინი (1907) და მიხეილი (1916). 1913 წელს ვერამ მიიღო სამედიცინო ლიცენზია და მუშაობდა პედიატრად .

1920 წელს ვერა ვეიცმანი ქალთა საერთაშორისო სიონისტური ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა და 40 წლის განმავლობაში ორგანიზაციაში იკავებდა ხელმძღვანელ თანამდებობებს. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, ვერა ვეიცმანმა შექმნა სიონისტური ორგანიზაცია "ახალგაზდრული ალია"-ს ფილიალი დიდ ბრიტანეთში და შემდგომში ხელმძღვანელობდა მას ისრაელში, როგორც საპატიო პრეზიდენტი. ვერას და ხაიმის უმცროსი ვაჟი, მაიკლი, მეორე მსოფლიო ომის დროს პილოტი იყო ბრიტანეთის საჰაერო ძალებში. დაიღუპა, როდესაც მისი თვითმფრინავი ჩამოაგდეს ბისკაის ყურეში .

ისრაელის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროს ვერა ვეიცმანი მონაწილეობდა დაჭრილების მკურნალობასა და რეაბილიტაციაში, ომის შემდეგ კი დააარსა და ხელმძღვანელობდა დამოუკიდებლობისათვის ომის ინვალიდთა ასოციაციას. მან დააარსა ორი ცენტრი დაჭრილების რეაბილიტაციისთვის — ბეიტ-კეი ნაჰარიაში და რეაბილიტაციის განყოფილება ჩაიმ შებას სამედიცინო ცენტრში, ასევე მხარს უჭერდა მაგენ დევიდ ადომს და ათეულობით საქველმოქმედო ორგანიზაციას.ისრაელის პირველი ლედის რანგში მონაწილეობა მიიღო ვეიცმანის სახლის ინტერიერის დაპროექტებაში. სახლში მდებარეობდა რეჰოვოტში, სადაც ვერა მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდა, მოგვიანებით ეს შენობა შეიტანეს ვეიცმანის ინსტიტუტის შენობების კომპლექსში. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო ხაიმ ვეიცმანის არქივის შექმნაში.
ნიკოლაი ეფიმოვი

ნიკოლაი ეფიმოვი (დ. 18 ( 31) მაისი , ორენბურგი — გ. 14 აგვისტო, 1982 წ მოსკოვი ) — საბჭოთა მათემატიკოსი საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი ( 1979 წ. ). ლენინის პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
ნიკოლაი ეფიმოვი დაიბადა 18 ( 31) მაისს ორენბურგში . 1932 წელს დაამთავრა ჩრდილოეთ კავკასიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ახლანდელი სამხრეთ ფედერალური უნივერსიტეტი ). 1934-1941 წლებში. მუშაობდა ვორონეჟის უნივერსიტეტში (1940 წლიდან იყო ინსტიტუტის პროფესორი), 1941— 1943 წლებში მუშაობდა ვორონეჟის საავიაციო ინსტიტუტში.

1934 წლიდან იყო ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (დაიცვა დისერტაცია თემაზე "ზედაპირების მოხრა პარაბოლური წერტილებით" ), 1940 წლიდან გახდა ფიზიკა—მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (სადისერტაციო თემა — "ზოგიერთი ქსელისა და ზედაპირის ინვარიანტული მახასიათებლები" ). 1946-1956 წლებში იკავებდა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის მათემატიკის კათედრის პროფესორის ადგილს.

1943-1962 წლებში მუშაობდა მოსკოვის სატყეო საინჟინრო ინსტიტუტის მათემატიკის განყოფილების გამგედ. ამავე დროს, 1946 წლიდან ასწავლიდა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში

1957-1982 წლებში ნიკოლაი ეფიმოვი ხელმძღვანელობდა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის მათემატიკური ანალიზის განყოფილებას. 1962-1969 წლებში იკავებდა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობას. მეცნიერი 1979 წელს აირჩიეს საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. ნიკოლაი ეფიმოვი იყო მათემატიკური ენციკლოპედიის სარედაქციო კოლეგიის წევრი .

სამეცნიერო საქმიანობა
ნიკოლაი ეფიმოვის სამეცნიერო ინტერესის სფეროებში შედიოდა დიფერენციალური გეომეტრია, გამოყენებითი მათემატიკა. ამავე დროს, მისი ძირითადი ნამუშევრები უკავშირდებოდა გეომეტრიას და კერძოდ, ზედაპირების დეფორმაციის თეორიას და უარყოფითი გამრუდების ზედაპირების თეორიას.

ნიკოლაი ეფიმოვმა შეისწავლა ზედაპირის დახრილობა ბრტყელ წერტილთან ახლოს და აჩვენა, რომ არსებობს ანალიტიკური ზედაპირები, რომლებიც არ იხრება ასეთი წერტილის არცერთ მიდამოში. ამოხსნა ჰილბერტის განზოგადებული პრობლემა ზედაპირების შესახებ, რომლებსაც აქვთ უარყოფითი გაუსის გამრუდება ყველა წერტილში. მან განზოგადა ჰილბერტის თეორემა ლობაჩევსკის სიბრტყის ჩაძირვის შესახებ, კერძოდ, დაამტკიცა, რომ სრულ რეგულარულ ზედაპირზე სამგანზომილებიან ევკლიდეს სივრცეში, გაუსის გამრუდება ყველგან უარყოფითია, მაშინ ზუსტი ზედა ზღვარი ნულის ტოლია. ნაწილობრივი დიფერენციალური განტოლებების თეორიაში მან შეიმუშავა არაწრფივი ჰიპერბოლური სისტემების შესწავლის მეთოდი .

ნიკოლაი ეფიმოვმა შექმნა და ხელმძღვანელობდა მოსკოვის გეომეტრების სკოლას, რომლის ძირითად საქმიანობას გეომეტრიის საკითხების შემუშავება წარმოადგენდა.

ჯილდოები და პრემიები
თავისი სამეცნიერო მიღწევებისთვის ნიკოლაი ეფიმოვს მიენიჭა მრავალი სახელმწიფო ჯილდო და პრიზი . მათ შორის: შრომის წითელი დროშის ორდენი ( 1953, 1971 ); ლენინის პრემია ( 1966 ) და ნიკოლაი.ლობაჩევსკის სახელობის პრემია ( 1951 წ. ).
ხაზარაძე

საკუთარი სახელი ხაზარაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ვიტალი ხაზარაძე — პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი
ილარიონ ხაზარაძე — კალათბურთელი
იოსებ ხაზარაძე — ინჟინერი
მამუკა ხაზარაძე — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
ნანა ხაზარაძე — ისტორიკოსი
ნანიკო ხაზარაძე — მსახიობი, ტელეწამყვანი
ოთარ ხაზარაძე — ფიზიკოსი, ალპინისტი
რევაზ ხაზარაძე — გეოლოგი, ალპინისტი
ხანთაძე

საკუთარი სახელი ხანთაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

არჩილ ხანთაძე — გეოფიზიკოსი
გიორგი ხანთაძე — ინჟინერი
დავით ხანთაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
ზურაბ ხანთაძე — ინჟინერი
ქეთი ხანთაძე (ქევსერ რუჰი) — მწერალი
შოთა ხანთაძე — ისტორიკოსი
ჯუმბერ ხანთაძე — ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი
ხაჩიძე

საკუთარი სახელი ხაჩიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გია ხაჩიძე — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
გოგა ხაჩიძე — ქართველი პოლიტიკოსი, პოპ-მუსიკოსი
დარეჯან ხაჩიძე — ქართველი მსახიობი
დიმიტრი ხაჩიძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
ზვიად ხაჩიძე — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
ზურაბ ხაჩიძე — ქართველი ეკონომისტი, იურისტი, პოლიტიკოსი
ლელა ხაჩიძე — ქართველი ფილოლოგი
მელქისედეკი (ხაჩიძე) — ქართველი საეკლესიო პირი
მიხეილ ხაჩიძე — ქართველი ჟურნალისტი
შალვა ხაჩიძე — ქართველი ჰიგიენისტი
შალვა ხაჩიძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
თურქეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (2023)

საპრეზიდენტო არჩევნები თურქეთში გაიმართა 2023 წლის 14 მაისს, საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად. ქვეყნის პრეზიდენტს ირჩევენ 5 წლის ვადით. შეფასებებით, არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება სულ 64 მილიონ ამომრჩეველს აქვს, საიდან თურქეთში 60,9 მილიონს და საზღვარგარეთ 3,2 მილიონს. 14 მაისის თარიღი სიმბოლურად აირჩიეს, რადგან 1950 წლის საპარლამენტო არჩევნები ზუსტად 14 მაისს გაიმართა, რომელიც თურქეთის პირველი დემოკრატიული არჩევნებია.
გიზო კაკაურიძე

ალექსანდრე (გიზო) კაკაურიძე (დ. 9 მაისი, 1948, სოფ. ბესიაური, ხონის რაიონი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი (1972-დან), საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1988), ღირსების ორდენის კავალერი (2000).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1948 წლის 9 მაისს. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი და ამავე წლიდან არის ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. სახასიათო და ლირიკული როლების პარალელურად, კომედიურ როლებსაც თამაშობდა. აკეთებდა სხვადასხვა ცნობილი პიროვნებების პაროდიებს. 1996 წელს დააარსა ქუთაისის სატირისა და იუმორის თეატრი.

2024 წლის 9 ივლისს ქუთაისის მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის წინ გიზო კაკაურიძის ვარსკვლავი გაიხსნა.

ფილმოგრაფია
1984 — „აქედანა და შენამდე“ — გუგუშა
1977 — „სამანიშვილის დედინაცვალი“

ჯილდოები და აღიარება
1988 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
2000 — ღირსების ორდენი
ვაჟა ოყრეშიძე

ვაჟა ოყრეშიძე (დ. 3 ოქტომბერი, 1941, ქუთაისი — 22 დეკემბერი, 2019, იქვე) — ქართველი თეატრის მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1980), ქუთაისის საპატიო მოქალაქე, ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
ვაჟა ოყრეშიძე 1941 წლის 3 ოქტომბერს დაიბადა ქუთაისში. 1970 წლიდან მოღვაწეობდა ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის დრამატულ თეატრში

ვაჟა ოყრეშიძეს თეატრში არაერთი როლი აქვს შესრულებული. ასევე გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „აქედანა და შენამდე“, „ვერსათრიელა“, „ბაკულას ღორები“.

ფილმოგრაფია
1976 — „ბაკულას ღორები“
1982 — „ვერსათრიელა“
1984 — „აქედანა და შენამდე“ — კუკური

ჯილდოები და აღიარება
1980 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
ღირსების ორდენი
ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
ანდროკლი კოსტალარი

ანდროკლი კოსტალარი (დ. 7 ნოემბერი, 1922 — გ. 23 მარტი, 1992) — ალბანელი ენათმეცნიერი. გეტებორგის უნივერსიტეტის ალბანური ენის შესწავლის ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი, ალბანეთის ისტორიისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დამფუძნებელი და დირექტორი, შემდეგ კი — ენათმეცნიერებისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის. კოსტალარი ცნობილია იმით, რომ იყო ალბანური ენის თანამედროვე ორთოგრაფიის ერთ-ერთი მთავარი ექსპერტი ავტორი, რომელსაც საფუძველი დაუდო 1972 წლის ორთოგრაფიულმა კონგრესმა.

ბიოგრაფია
კოსტალარი დაიბადა ალბანეთის სოფელ პეტრანში. სწავლობდა შკოდრაში, შემდეგ კი ტირანაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აქტიური მონაწილე, ჩართული იყო ომისშემდგომი საგამომცემლო ორგანოების საქმიანობაში, სადაც მცირე ასაკის მიუხედავად ეკავა ხელმძღვანელ თანამდებობები.

სწავლობდა მ.ვ. ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. ეუფლებოდა რუსულ ენასა და ლიტერატურას, ჟურნალისტის სპეციალობას. უმაღლესი სასწავლებელი დაამთავრა 1954 წელს. ალბანეთში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო მუშაობა ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წინამორბე მეცნიერებათა ინსტიტუტში, შემდეგ კი ახლად დაარსებული ტირანის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, სადაც მოგვიანებით გახდა დეკანი.

1958 წელს აირჩიეს ტირანის ისტორიისა და ლინგვისტიკის ინსტიტუტის დირექტორად, ხოლო მისი რესტრუქტურიზაციის შემდეგ ენათმეცნიერებისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორად. თანამდებობას იკავებდა 1990 წლამდე. 1964-1991 წლებში იყო - ის მთავარი რედაქტორი, ხოლო 1964-1980 წლებში - ში. 1972 წელს კოსტალარი იყო ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მისი პრეზიდიუმის წევრი.

მის სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობაში ძირითადი ყურადღება ექცეოდა ლექსიკოლოგიასა და ლექსიკოგრაფიას, სიტყვის ფორმირებას, ონომასტიკას, ზოგად ენათმეცნიერებას და ლიტერატურული ალბანური ენის ისტორიას. 1955-1990 წლებში მუშაობდა ტირანის უნივერსიტეტის ლექსიკოლოგიისა და ლექსიკოგრაფიის განყოფილების გამგედ. ის ასევე იყო ორი ალბანური ლექსიკონის მთავარი რედაქტორი: "თანამედროვე ალბანური ენის ლექსიკონი" (, 1980) და "ნამდვილი ალბანური ენის ლექსიკონი" (, 1984).

კიდევ ერთი სფერო, რომელშიც კოსტალარიმ თავისი წვლილი შეიტანა, იყო ალბანური ენის ლიტერატურული სტანდარტის ჩამოყალიბებისა და განვითარების ისტორია, მისი სტრუქტურული და ფუნქციური მახასიათებლები. შედიოდა კომიტეტში, რომელმაც მოამზადა "ალბანური ენის ორთოგრაფია" 1956 წელს, თავმჯდომარეობდა კომიტეტს "ალბანური მართლწერის წესების" პროექტისთვის 1967 წელს, ხოლო 1972 წელს იყო ორთოგრაფიის კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო 1973 წლიდან ხელმძღვანელობდა ორთოგრაფიის კომიტეტს და მეთვალყურეობდა ორთოგრაფიული ლექსიკონის გამოცემას 1976 წელს. ასევე იყო სხვადასხვა ტერმინოლოგიური ლექსიკონის თანაავტორი.

1960 წელს გახდა ონმასტიკურ მეცნიერებათა საერთაშორისო საბჭოს წევრი, 1963 წელს კი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის შემსწავლელი საერთაშორისო ასოციაციის წევრი, მოგვიანებით კი ორგანიზაციის ვიცე-პრეზიდენტი.

კოსტალარი ასევე იყო ახალი ალბანური სახელების ლექსიკონის ავტორი, რომელიც დღესაც დიდი პოპულარობით სარგებლობს.
ისოკირიო

ისოკირიო — მუნიციპალიტეტი სეინაიოკის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 395 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 356.91 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.41 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ილმაიოკი, კაუჰავა, ლაიჰია, სეინიაიოკი, ვაასა და ვიორე.
ალეკო მახარობლიშვილი

ალეკო მახარობლიშვილი (დ. 15 აპრილი, 1955, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

ალეკო მახარობლიშვილი დაიბადა 1955 წლის 15 აპრილს. თე­ატ­რა­ლურ უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში თე­მურ ჩხე­ი­ძის სა­ხე­ლოს­ნო­ში სწავ­ლობ­და. რამ­დე­ნი­მე წელი მოღ­ვა­წე­ობ­და თბილისის მო­ზარდ მა­ყუ­რე­ბელ­თა თე­ატ­რში. 1999 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრის სამსახიობო დასშია. თეატრში განასახიერა როლები ივანე (იასმინა რიზა „ - ხელოვნება“; რეჟ. თემურ ჩხეიძე), პოლინიუსი (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“; რეჟისორი თემურ კუპრავა), ფოცო, მოსე (გიზო ჟორდანია, ნანა ჟორდანია „თეთრი იასამანი“; რეჟ. გიზო ჟორდანია), ჯიმი ჯეკი (ბრაიან ფრილის „თარგმანები“; რეჟისორი თ. ჩხეიძე), ანტონიო (ედუარდო დე ფილიპოს „ცილინდრი“; რეჟ. თამაზ მესხი), ზურიკო (რეზო თაბუკაშვილის „რას იტყვის ხალხი“; რეჟ. ანზორ ქუთათელაძე), სოსოია (ნოდარ დუმბაძის „მე ვხედავ მზეს“, რეჟ. შალვა გაწერელია), ბიჭი (გურამ ბათიაშვილის „ორი ნოველა“, რეჟ. შ. გაწერელია), ბეგლარ ჯინჭარაძე (დავით კლდიაშვილის „ქამუშაძის გაჭირვება“; რეჟ. შ. გაწერელია), აბესალო (დავით კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება“, რეჟ. შ. გაწერელია), ქურდი აპო (ნოდარ დუმბაძის „კუკარაჩა“, რეჟ. შ. გაწერელია) და სხვა. გადაღებულია ფილმებსა და სერიალებში: „ძილის წინ“, „ყავა და ლუდი“, „ჩემი ცოლის დაქალები“, „მამაჩემის გერლფრენდი“ და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
1982 : კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია
1989 : საქართველოს სახელმწიფო პრემია
2000 : საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალის „ოქროს ნიღაბი“-ის ჯილდო
ხვედელიძე

საკუთარი სახელი ხვედელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ბესო ხვედელიძე — ქართველი მწერალი
ბორის ხვედელიძე — ქართველი მათემატიკოსი
გელა ხვედელიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
გივი ხვედელიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
მალხაზ ხვედელიძე — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
მანანა ხვედელიძე — მუსიკისმცოდნე-ისტორიკოსი, ჟურნალისტი
პეტრე ხვედელიძე — ქართველი სამხედრო პირი, ემიგრანტი, პუბლიცისტი
ხიდაშელი

საკუთარი სახელი ხიდაშელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აკაკი ხიდაშელი — ქართველი მსახიობი
ბესარიონ ხიდაშელი — ქართველი კინოს მხატვარი, ანიმატორი
გიორგი ხიდაშელი — ქართველი პოლიტიკოსი
თამარ ხიდაშელი — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
თინა ხიდაშელი — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
მანანა ხიდაშელი — ქართველი ისტორიკოსი
შალვა ხიდაშელი — ქართველი ფილოსოფოსი, ფილოლოგი