iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
სესიზდერე (პაზარის რაიონი)

სესიზრდერე — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 44 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 7 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 255 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფელი სესიზდერეს ძველი სახელია პაპილათი. პაპილათი არის ლაზური ტოპონიმი, რომელიც ნიშნავს „მღვდლის ადგილს“. ქართველი ისტორიკოსი იური სიხარულიძე აღნიშნავს, რომ ამ ტოპონიმში „-ათ“ არის ადგილის მაწარმოებელი სუფიქსი, ხოლო სიტყვა „პაპა“ ლაზურში ნიშნავს „მღვდელს“ ან „პაპს“, და გვარი „პაპილოღლუც“ ამ სიტყვიდან არის წარმოქმნილი.. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ბაპილათი“. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ის მოხსენიებულია როგორც ბაპილათი. პაპილათი ასევე არის არჰავის რაიონის სოფელ არილის ძველი სახელიც.

სოფელი პაპილათი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის დამხობის შემდეგ. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება ეკუთვნოდა ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას რაიონს. ის აღრიცხული იყო სოფელ საპოსთან ერთად და ამ ორ სოფელში ცხოვრობდა 250 ადამიანი 62 ოჯახში. შესაძლოა ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას აღნიშნავდა. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა იყო: 71 ცხვარი, 48 თხა, 120 ძროხა, 15 ხარი, 5 კამეჩი და 5 ცხენი.

ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში ჩატარებული კვლევითი ექსპედიციის ჩანაწერებში აღნიშნა, რომ პაპილათის სოფელში 46 ოჯახში 269 ადამიანი ცხოვრობდა.

პაპილათი ან ბაპილათი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ეკუთვნოდა რიზეს პროვინციის ათინას რაიონის ცენტრალურ ნაჰიეს. ვინაიდან პაპილათი ან პაპილათი არ იყო თურქული სახელი, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა სესიზდერედ.. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით სესიზდერეს სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 679 ადამიანს, რომელთაგან 216 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.
სივრიქალე (პაზარის რაიონი)

სივრიქალე — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 30 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 7 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 166 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სივრიქალეს სოფლის ძველი სახელია თორდოვათი. ლაზური ტოპონიმი თორდოვათი (თორდოვათი) წარმოშობილია პიროვნულ სახელ თორდოსგან და ნიშნავს „თორდოს ადგილს“. ვარაუდობენ, რომ სოფლის სახელი მომდინარეობს თორდოვათის ციხესიმაგრიდან, რომელმაც თავის მხრივ სახელი მიიღო ლაზიკის ომში მებრძოლი ლაზი მეთაურის თეოდორესგან. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც თორდივათი. 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის სალნამესა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში იგი მოხსენიებულია როგორც თორდივათი .

თორდოვათის სოფელი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის 1461 წელს განადგურების შემდეგ, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს.
1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის სალნამეს მიხედვით, სოფელი ეკუთვნოდა ტრაპიზონის ვილაეთის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას კაზას. მოსახლეობა შედგებოდა 41 კომლისგან, სადაც ცხოვრობდა 146 ადამიანი. თუმცა, სავარაუდოდ, ეს რიცხვი მხოლოდ მამრობითი სქესის მოსახლეობას მოიცავდა. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა შეადგენდა 38 ცხვარს, 21 თხას, 135 ძროხას და 15 ხარს.

კულტურის ისტორიკოსმა ნიკო მარმაც 1910 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი მოგზაურობისას დაწერა, რომ ათინას კაზაში იყო 69 სოფელი და ამ სოფლებიდან 64-ში ლაპარაკობდნენ ლაზურად. თორდოვათის სოფელიც დაასახელა ლაზურენოვან დასახლებებს შორის. მარის ინფორმაციით, თორდოვათის სოფელში ყველა მენავეობითა და მეზღვაურობით იყო დაკავებული. დასახლება სახელად კალეჯიკი იყო თორდოვათის ნავსადგური.

თორდოვათის ან თორდივათის სოფელი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი მოგზაურობის დროს ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი რუსულად დაწერა როგორც თორდევათი . ამ დროისთვის თორდოვათისა და კოქსოვათის სოფლების მოსახლეობა ერთად იყო მოცემული. ამ ორ დასახლებაში 86 კომლში 401 ადამიანი ცხოვრობდა.

თორდოვათის ან თორდივათის სოფელი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ეკუთვნოდა რიზეს ვილაეთის ათინას კაზას ცენტრალურ ნაჰიეს. 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში ართვინისა და რიზეს ვილაეთების გაერთიანებით შექმნილ ჩორუჰის ვილაეთში იმავე ადმინისტრაციულ პოზიციას ინარჩუნებდა და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 641 ადამიანს. თუმცა ათინას კაზას სახელი შეიცვალა პაზარად. რადგან თორდოვათი ან თორდივათი არ იყო თურქული, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და ეწოდა სივრიქალე. ჩანს, რომ სოფელს ახალი სახელი მიენიჭა თორდოვათის ციხესიმაგრის გამო. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით სივრიკალეს სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 449 ადამიანისგან, რომელთაგან 166 იცოდა წერა-კითხვა.

სოფლის მეჩეთი გაიხსნა 1856 წელს.
კლდის დამანი

კლდის ჰირაქსი — მცირე ზომის ძუძუმწოვარი ცხოველი ჰირაქსების ოჯახიდან. ის გავრცელებულია აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში და ცნობილია კლდოვან ტერიტორიებზე ცხოვრებით.

აღწერა
კლდის ჰირაქსი საშუალოდ 30–60 სმ სიგრძის ცხოველია, რომლის წონა 2–4 კგ-მდე აღწევს. მისი ბეწვი რბილი და მოკლეა, ფერი კი მონაცრისფრო-ყავისფერია, რაც კარგად ეხმარება მას კლდოვან გარემოში შენიღბვაში. კლდის ჰირაქსს აქვს მოკლე ფეხები და მძლავრი ბრჭყალები, რომლებიც კლდეზე მოჭიდებას უწყობს ხელს.

ქცევა და კვება
კლდის ჰირაქსები დღის ცხოველები არიან და ძირითადად ჯგუფებში ცხოვრობენ. მათი კვება მოიცავს ბალახებს, ფოთლებს, ხილისა და ქერქის ნაწილებს. ისინი მჭიდროდ არიან დაკავშირებული კლდოვან ტერიტორიებთან, სადაც თავს იგრძნობენ უსაფრთხოდ მტაცებლებისგან.

გავრცელება და ჰაბიტატი
კლდის ჰირაქსი გვხვდება სუბ-საჰარულ აფრიკაში და ახლო აღმოსავლეთის რეგიონებში. ის კლდოვან, მშრალ ჰაბიტატებში ცხოვრობს და ხშირად ჩანს მთა-კლდეებზე ან კლდოვან ბზარებში. მისი ჰაბიტატი მოიცავს მშრალ სავანებს და ნახევრადუდაბნოებს.

გამრავლება
კლდის ჰირაქსი მონოგამიური ცხოველია. მათი მაკეობა გრძელდება დაახლოებით 6-8 თვე, რის შემდეგაც დედალი შობს 1-4 ნაშიერს. ახალშობილები იბადებიან თვალებგახელილნი და სწრაფად ვითარდებიან.

საფრთხეები
კლდის ჰირაქსის პოპულაცია სტაბილურია, თუმცა მისი ჰაბიტატების შემცირება ადამიანის საქმიანობის გამო შესაძლოა საფრთხეს უქმნიდეს მას. ისინი ასევე არიან მტაცებლების, მაგალითად, არწივებისა და დიდი კატების საკვები.

საინტერესო ფაქტები
- კლდის ჰირაქსი გენეტიკურად ყველაზე ახლოს დგას სპილოსთან, მიუხედავად მათი ზომობრივი განსხვავებისა.
- მათ აქვთ უნარი სხეულის ტემპერატურის რეგულირებაში და ხშირად მზეზე წოლით თბებიან.
კეფალოსი

კეფალოსი – ჰერას ვაჟი, პროკრიდეს მეუღლე. იგი იყო მთელ საბერძნეთში სილამაზით განთქმული ყმაწვილი და უბადლო მონადირე.

ლეგენდა
ერთხელ, განთიადისას, კეფალოსი წასასვლელად ემზადებოდა. იგი შეამჩნია ეოსმა- განთიადის ქალღმერთმა; ამ უკანასკნელმა გაიტაცა კეფალოსი და თავისთან წაიყვანა. კეფალოსი ძლიერ დაღონებული იყო, რადგან მას მხოლოდ პროკრიდე უყვარდა, ამიტომ ის დიდხანს ევედრებოდა ეოსს უკან გაშვებას, მაგრამ ქალღმერთს ენანებოდა მშვენიერი ყმაწვილის გაშვება. ბოლოს ეოსმა თქვა: კარგი, გაგიშვებ, მაგრამ ადრე თუ გვიან, შენ დარწმუნდები პროკრიდეს ორგულობაში და ინანებ მისთვის ასეთ თავდადებასო. გაშვების წინ მან კეფალოსი დაითანხმა ცოლის ერთგულების გამოცდაზე. ეოსმა მას სახე შეუცვალა და გაუშვა ათენში.

იგი, ვითომ უცხო, მივიდა პროკრიდესთან და სიყვარული აუხსნა. თავიდან პროკრიდე დიდხანს არ იკარებდა უცხო მამაკაცს, თუმცა ბოლოს მისი ხასიათი მოტყდა და უცნობს გაუღიმა. მაშინ კეფალოსმა კვლავ საკუთარი სახე მიიღო და შესძახა: "შე უპირო, მე ხომ შენი ქმარი ვარ!" გაოგნებულმა ქალმა ხმა ვერ ამოიღო, თავი დახარა და ქმრის სახლიდან წავიდა. კეფალოსმა დიდხანს ვერ გაძლო პროკრიდეს გარეშე, წავიდა, მონახა და კვლავ დაიბრუნა საყვარელი ცოლი. მათ კიდევ დიდხანს იცხოვრეს ბედნიერად. კეფალოსი დილაადრიან მიდიოდა სანადიროდ და საღამოობით ბრუნდებოდა პროკრიდესთან. ერთხელ, ნადირობისას, ის ჩვეულებრივ მღეროდა :"ო, გრილო სიო, მოდი ჩემთან, მომეალერსე, შემოეხვიე ჩემს ღია გულ-მკერდს!" ერთ გამვლელს ეს სიმღერა შემოესმა და პროკრიდეს ამბავი მიუტანა- შენი ქმარი ნადირობისას ვიღაც ფერიას ეძახდა და მისვლას ევედრებოდაო. მეორე დღეს, დაეჭვებული პროკრიდე მალულად გაჰყვა ქმარს ტყეში და ბუჩქებს ამოეფარა. როცა კეფალოსმა იგივე სიმღერა გაიმეორა, პროკრიდე თითქოს დარწმუნდა ქმრის ორგულობაში, გული აუძგერდა და შეირხა. კეფალოსს ეგონა, რომ ბუჩქებს უკან ნადირი იყო, ჰკრა ხმალი და მოკლა. როდესაც მან ქალის კვნესა გაიგონა, კეფალოსი მივარდა, თუმცა უკვე გვიანი იყო- პროკრიდე კვდებოდა. ეს უკანასკნელი ევედრებოდა, რომ ის სიო მაინც არ შეერთო ცოლად, რომელსაც ის ეძახდა. კეფალოსმა გაიგო ცოლის მოსვლის მიზეზი და დაუწყო ფიცით მტკიცება, რომ არაფერი მსგავსი არ ხდებოდა, თუმცა პროკრიდეს აღარაფერი ესმოდა.

გადმოცემის თანახმად, კეფალოსი, როგორც ცოლის უნებლიე მკვლელი, არეოპაგის ბრძანებით გადაასახლეს ათენიდან და ის დასახლდა თებეში. ეს უკანასკნელი დიდხანს იგლოვდა დაკარგულ ცოლს. თებეში იგი დაეხმარა ამფიტრიონს ჯადოსნური მელას დაჭერაში- მან მელას მიუსია არტემიდეს მიერ ნაჩუქარი ძაღლი. ლეგენდის მიხედვით, სირბილის დროს ძაღლიც და მელაც ქვად იქცნენ. ნადირობის შემდეგ კეფალოსმა მიიღო მონაწილეობა ომში და ერთ-ერთი კუნძულის მეპატრონე, რომელზეც იგი გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა. კუნძულს შემდგომში მისი სახელი ეწოდა.
გაოსიუნი

გაოსიუნი (ოფიციალურად ქალაქი გაოსიუნი) ― სპეციალური მუნიციპალიტეტი ტაივანის სამხრეთ ნაწილში. გაშლილია სანაპირო ურბანული ცენტრიდან სასოფლო იუშანის ქედამდე. მუნიციპალიტეტი ფართობია 2 952 კმ²-ია. 2023 წლის ოქტომბრისთვის ქალაქის მოსახლეობა 2 730 000 ადამიანს შეადგენს და ყველაზე მრავალბინადრიანი ქალაქია სამხრეთ ტიავანში, ხოლო ქვეყნის მასშტაბით − მესამე ადგილზეა.

გაოსიუნი საუკუნეში დაარსდა როგორც პატარა სავაჭრო სოფელი და ტაკაუდ (ან ტაკოუ) იწოდებოდა. დროთა განმავლობაში ქალაქი სამხრეთ ტაივანის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ცენტრად გადაიქცა. მრეწველოის წამყვანი დარგებია: ქარხნული წარმოება, მეფოლადეობა, ნავთობის რეფინირება, ტვირთის გადაზიდვა და გემთმშენებლობა. გლობალიზაციისა და მსოფლიო ქალაქების კვლევის ქსელის მიხედვით, გაოსიუნი გამა დონის გლობალურ ქალაქადაა შეფასებული. გაოსიუნს ქვეყნისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობაც აქვს, რადგანაც ტაივანის მთავარი პორტია. გაოსიუნის პორტი ტაივანის უდიდესი და ყველაზე დატვირთული პორტია, რომელზეც ქვეყნის მასშტაბით კონტეინერების ექსპორტისა და იმპორტის 67% მოდის. გაოსიუნის საერთაშორისო აეროპორტი ტაივანის მასშტაბით მეორე ადგილზეა მგზავრთბრუნვის მიხედვით. ქალაქი სხვა მთავარ ქალაქებთან მაღალსიჩქარიანი და ტრადიციული რკინიგზითაა დაკავშირებული. ქალაქი ჩინეთის რესპუბლიკის სამხედრო საზღვაო ძალებისა და საზღვაო აკადემიის ცენტრია.
ტაივანის გეოგრაფია

ტაივანი, ოფიციალურად ჩინეთის რესპუბლიკა, კუნძულოვანი ქვეყანაა აღმოსავლეთ აზიაში. კუნძული ტაივანი, წარსულში ცნობილი როგორც ფორმოსა, ჩინეთის რესპუბლიკის კონტროლქვეშ არსებული ტერიტორიების თითქმის 99%-ს შეადგენს. მთვარი კუნძულის ფართობი 35 808 კმ²-ია. მდებარეობს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროდან 180 კმ-ის დაშორებით, ტაივანის სრუტის გასწვრივ. კუნძულის ჩრდილოეთით აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვაა გაშლილი, აღმოსავლეთით ― ფილიპინის ზღვა, სამხრეთით ― ლუსონის სრუტე, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით ― სამხრეთ ჩინეთის ზღვა. ჩინეთის რესპუბლიკის დაქვემდებარებაშია რამდენიმე პატრა კუნძული, მათ შორის, პენგჰუს არქიპელაგი ტაივანის სრუტეში, კინმენისა და მატსუს კუნძულები ფუცზიანში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სანაპიროს მახლობლად და რამდენიმე კუნძული სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში.
ამერიკული პარტია

}
პარტიის სახელწოდება
1843 წელს ქალაქ ნიუ-იორკში ჩამოყალიბდა პოლიტიკური გაერთიანება „ამერიკული რესპუბლიკური პარტია“. 1845 წელს გამოქვეყნდა კონვენცია, რომლითაც პოლიტიკურ გაერთიანებას „მკვიდრ ამერიკელთა პარტია“ დაერქვა. 1855 წელს პარტიას კვლავ შეეცვალა სახელი და „ამერიკული პარტია“ ეწოდა.

პარტიის მეტსახელი იყო „ “(„არაფერი ვიცი“). ეს მეტსახელი პარტიის საიდუმლო ორგანიზაციაში გაჩნდა. პარტიის ერთ-ერთ წევრს ჰკითხეს მის საქმიანობაზე, რაზეც მან უპასუხა: „მე არაფერი ვიცი“. მოწინააღმდეგეები ამერიკული პარტიის წევრებს დაცინვით „არაფრის მცოდნეებს“ ეძახდნენ.
ისტორია
1843 წელს ქალაქ ნიუ-იორკში ჩამოყალიბდა „ამერიკული რესპუბლიკური პარტია“, რომელიც მკაცრად დაუპირისპირდა ირლანდიელ და გერმანელ მიგრანტებს. 1844 წელს წარმომადგენელთა პალატაში ამერიკულმა პარტიამ მოიპოვა 6 მანდატი: ნიუ-იორკის შტატში 4 მანდატი, ხოლო პენსილვანიის შტატში – 2 მანდატი.

1852 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ამერიკული პარტიის სახელით კენჭს იყრიდა პენსილვანიელი კონგრესმენი ჯეიკობ ბრუმი. საპრეზიდენტო არჩევნებში ბრუმმა მიიღო 0.1 %. 1854 წლის არჩევნებში ამერიკულმა პარტიამ არსებობის ისტორიაში საუკეთესო შედეგი დააფიქსირა და წარმომადგენელთა პალატაში 51 მანდატი მოიპოვა. 1856 წელს ამერიკული პარტიის წევრი ნათანიელ ბენქსი წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი გახდა. 1856 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ამერიკულმა პარტიამ საპრეზიდენტო კანდიდატად დაასახელა აშშ-ის მე-13 პრეზიდენტი მილარდ ფილმორი. საპრეზიდენტო არჩევნებში ფილმორმა მიიღო 21.5 % და მესამე ადგილზე გავიდა.

აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს 1857 წელს მიღებული გადაწყვეტილების შემდეგ ამერიკული პარტიის მონობის მოწინააღმდეგეთა ფრაქციის წევრები შეუერთდნენ რესპუბლიკურ პარტიას, ხოლო ამერიკული პარტიის მონობის მომხრეთა ფრთამ ადგილობრივ და რეგიონულ დონეზე სამხრეთის რამდენიმე შტატში შეინარჩუნა გავლენები.

ამერიკული პარტიის წევრთა დარჩენილი ნაწილი 1860 წელს კონსტიტუციური კავშირის პარტიას შეუერთდა.

ამერიკული პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატები
ვიეტნამის დემილიტარიზებული ზონა

ვიეტნამის დემილიტარიზებული ზონა იყო დემილიტარიზებული ზონა მე-17 პარალელზე კუანგ ტრის პროვინციაში, რომელიც წარმოადგენდა გამყოფ ზოლს ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და სამხრეთ ვიეტნამს შორის 1954 წლის 21 ივლისიდან 1976 წლის 2 ივლისამდე, როდესაც ვიეტნამი ოფიციალურად გაიყო 2 დე-ფაქტო ქვეყნად. დემილიტარიზებული ზონა წარმოადგენდა დე-იურე სამხედრო თავშეყრის ორ ზონას, რომელიც უნდა ყოფილიყო შენარჩუნებული მოკლევადიან პერიოდში პირველი ინდოჩინეთის ომის შემდეგ.

ვიეტნამის მეორე ომის (1955-1975 წწ.) დროს, ის გახდა მნიშვნელოვანი სადემარკაციო ბრძოლის ველი კომუნისტურ ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და ანტიკომუნისტურ სამხრეთ ვიეტნამს შორის. ზონამ დე-იურედ შეწყვიტა არსებობა 1976 წელს (დე-ფაქტოდ, 1975 წელს) ვიეტნამის გაერთიანების შემდეგ.

გეოგრაფია
ჩრდილოეთ და სამხრეთ ვიეტნამს შორის საზღვარი არის 76.1 კილომეტრი (47.3 მილი) სიგრძეში და აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით, თანამედროვე ვიეტნამის შუა ნაწილში, კუანგ ტრის პროვინციის ახლოს მიუყვება. დაწყებული დასავლეთით, ლაოსის სამწერტილიდან, საზღვარი მიემართებოდა აღმოსავლეთისკენ სწორი ხაზით, სანამ არ მიაღწევდა მდინარე ბენ ჰაის სოფელ ბო ჰო სუს. შემდეგ, ხაზი ამ მდინარეს მიუყვებოდა, რადგან მდინარე მიედინებოდა ჩრდილო-აღმოსავლეთის ფართო მიმართულებით, ტონკინის ყურისკენ. ხაზის ორივე მხარეს იყო დემილიტარიზებული ზონა, რომელიც დაახლოებით 6.4-9.7 კილომეტრის (4-6 მილის) სიგანის ბუფერს ქმნიდა.

მას შემდეგ, რაც 1955 წელს დაიწყო ომი ჩრდილოეთ და სამხრეთ ვიეტნამს შორის - დაყოფიდან ერთი წლის შემდეგ - დემილიტარიზებული ზონა მყარად იქცა დე-ფაქტო საერთაშორისო საზღვრად. თუმცა, ომი გადაიზარდა ცივი ომის მარიონეტულ კონფლიქტად და მილიონობით ამერიკელი და მოკავშირე ჯარისკაცი გაიგზავნა ქვეყანაში, რათა 1965 წლიდან 1973 წლამდე დახმარება გაეწიათ სამხრეთი ვიეტნამის ანტიკომუნისტური მთავრობისთვის კომუნისტური ჩრდილოეთ ვიეტნამის წინააღმდეგ. -ის სავარაუდო სტატუსის მიუხედავად, მე-3 საზღვაო დივიზიის დაზვერვამ გაარკვია, რომ ჩრდილოეთი ვიეტნამის არმიისა და ვიეტკონგის (ნომინალურად, დამოუკიდებელი მებრძოლი ჯგუფი, რომელიც ჩრდილოეთ ვიეტნამთან გაერთიანდა სამხრეთ ვიეტნამის მთავრობის წინააღმდეგ) საბრძოლო სიძლიერე დემილიტარიზებული ზონის ტერიტორიაზე 1968 წლის იანვარში შეადგენდა 40 943 ჯარისკაცს.

ჩრდილოეთმა საბოლოოდ გაიმარჯვა ომში და ვიეტნამის რესპუბლიკის მთავრობა ჩამოიშალა 1975 წლის 30 აპრილს. დემილიტარიზებულმა ზონამ არსებობა შეწყვიტა ვიეტნამის კომუნისტური რეჟიმის ქვეშ გაერთიანების შემდეგ: ჯერ სამხრეთ ვიეტნამის რესპუბლიკა (დე-ფაქტო კონტროლირებადი ვიეტკონგი და ჩრდილოეთი) და ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკა, შემდეგ კი სრული გაერთიანება, როგორც კომუნისტური ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა 1976 წლის 2 ივლისს.

გალერეა
ალამგირ II

ალამგირ იგივე მირზა აზიზ უდ-დინ მუჰამადი (დ. 6 ივნისი, 1699, მურჰანპური — გ. 29 ნოემბერი, 1759 კოტლა ფატეჰ-შაჰი) — დიდ მოგოლთა იმპერიის მე-15 იმპერატორი 1754–1759 წლებში, ჯაჰანდარ-შაჰის ვაჟი.

საკუთარმა ვეზირებმა თანამდებობების დაკარგვის შიშით შეთქმულება მოუწყვეს და 1759 წლის 29 ნოემბერს მოკლეს. ალამგირ -ის შემდეგ დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტი დაიკავა მისმა ნათესავმა შაჰ-ჯაჰან -მ.
ლამია ვალიევა

ლამია ვალიევა (; დაიბადა 2002 წლის 5 აპრილი) — აზერბაიჯანელი პარაოლიმპიელი სპორტსმენი, რომელიც სპეციალიზირებულია სპრინტებში. მან წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2020 და 2024 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე.

კარიერა
ვალიევამ წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე და მოიპოვა ოქროს მედალი 400 მეტრზე 13 რბოლაში და ვერცხლის მედალი 100 მეტრზე 13 სპორტში.
მან იასპარეზა 2023 წლის პარამძლეოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე და მოიპოვა ოქროს მედლები 100 მეტრზე და 400 მეტრზე 13 შეჯიბრებებში. მან კვლავ იასპარეზა 2024 წლის მსოფლიო პარა მძლეოსნობის ჩემპიონატზე და მოიპოვა ოქროს მედლები 100 მეტრზე და 400 მეტრზე 13 შეჯიბრებებში.

მან წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2024 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე და მოიპოვა ოქროს მედალი 100 მეტრზე 13 რბოლაში. მან ასევე დაამყარა ახალი მსოფლიო რეკორდი 100 მეტრის სირბილით 11,76 წამში, აჯობა ლეილია აჯამეტოვას წინა საუკეთესო შედეგს (11,79 წამი), რომელიც მიღწეული იყო რიოს 2016 წლის პარაოლიმპიადაზე. მან ასევე მოიპოვა ვერცხლის მედალი 400 მეტრზე 13 55,09 წამით.

2024 წლის 10 სექტემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის მიერ დაჯილდოვდა შოჰრატის ორდენით, 2024 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე გამორჩეული მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის. პრეზიდენტის იმავე დღით დათარიღებული ბრძანებულებით, მას ასევე მიენიჭა ფულადი პრიზი 200 000 მანეთი ოქროს მოგებისთვის და 100 000 მანეთი პარაოლიმპიურ თამაშებზე ვერცხლის მოსაპოვებლად.
ველი ისრაფილოვი

ველი ისრაფილოვი (; დ. 18 ოქტომბერი, 2002, ტიუმენი) — აზერბაიჯანის წარმომადგენელი მოცურავე. 2020 წელს მან მოიგო ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშები.

ბიოგრაფია
ველი ისრაფილოვი დაიბადა 2002 წლის 18 ოქტომბერს ტიუმენში, რუსეთი. წარმოშობით მასალის რაიონიდან ველი ისრაფილოვი სპორტით 2008 წლიდან არის დაკავებული.

ველი ისრაფილოვმა 2019 წელს ლონდონში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 100 მეტრზე ბრასით რბოლაში.

2020 წელს ველი ისრაფილოვმა ფუნჩალში (პორტუგალია) ევროპის ჩემპიონატზე იასპარეზა და 100 მეტრზე ბრასის ტურნირი მოიგო.

ველი ისრაფილოვმა 2021 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე იასპარეზა. ველი ისრაფილოვი ასპარეზობდა ბრას ცურვის ტურნირზე 100 მეტრზე. ფინალურ ეტაპზე, სადაც 8 სპორტსმენი იბრძოდა, ველი ისრაფილოვმა აჩვენა შედეგი 1:04,86 წუთი და გახდა ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული. ველი ისრაფილოვმა ასევე მოხსნა პარაოლიმპიური რეკორდი (1:06.82) ბელორუსის ვლადიმერ იზოტუს მიერ 2016 წელს.>

აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებულებით, ველი რაშადათ ოღლუ ისრაფილოვს მიენიჭა 1-ლი ხარისხის ორდენი „სამშობლოს სამსახურისთვის“ ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებში მიღწევებისა და აზერბაიჯანულ სპორტში გაწეული სამსახურისთვის.

ველი ისრაფილოვმა 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მადეირაში (პორტუგალია) ოქროს მედალი მოიპოვა 100 მეტრზე ბრასით რბოლაში.

ისრაფილოვმა იასპარეზა 2024 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე პარიზში, რომელმაც ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 100 მეტრზე ბრასით 1:05:35 დროით. პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2024 წლის 10 სექტემბრის ბრძანებულებით მას მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის საპატიო სიგელი. პრეზიდენტის იმავე თარიღის სხვა განკარგულებით, 2024 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებში მესამე ადგილის დაკავებისთვის ასევე 50 000 მანეთი და მისი მწვრთნელი 25 000 მანეთი დაჯილდოვდა.
ნარინჯისფერი რძიანა

ნარინჯისფერი რძიანა — მისი ქუდი 2-6 სმ დიამეტრისაა და აქვს ჟანგისფერ-მოწითალო-ნარინჯისფერი შეფერილობა. ფორმით ის თავდაპირველად ამობურცულია, მოგვიანებით კი თანდათან გაშლილი, ოდნავ ჩაღრმავებული და შუაში პატარა ბორცვაკი აქვს. მისი ტექსტურა ხავერდოვანი და გლუვია კონცენტრული ხაზების გარეშე, ხოლო კიდეები ტალღოვანი და თხელი, რაც ზრდასთან ერთად შეკეცილიდან გაშლილ მდგომარეობამდე იცვლება.

ფეხი 3-6 სმ სიგრძისაა და 1-1.5 სმ სისქის. მისი ფერი ქუდის შეფერილობას ჰგავს ან ოდნავ უფრო ღიაა. ფორმით ცილინდრულია და ზოგჯერ ძირისკენ დავიწროებულია. ტექსტურა გლუვია, მაგარი და ფუყე.

ჰიმენოფორი წარმოდგენილია თხელ ფირფიტებად, რომლებიც ფეხთანაა შეზრდილი. მათი ფერი თავდაპირველად მოთეთრო-მონაცრისფროა, მაგრამ დროთა განმავლობაში მოყავისფრო ხდება.

სპორები სფეროსებრია და მათი დიამეტრი 89 მკმ-ია, ხოლო ანაბეჭდი მოთეთრო-მოვარდისფროა. რაც შეეხება რბილობს, ის თხელი და მყიფეა, მოყვითალო ფერის. გადატეხვისას გამოყოფს თეთრ, რძისმაგვარ სითხეს, რომელიც არც ცხარეა და არც ჰაერზე ფერს იცვლის.

ეს სოკო ზაფხულსა და შემოდგომაზე იზრდება ნიადაგზე, ძირითადად წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, უპირატესად ნაძვნარებში. გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში და გამოიყენება როგორც საკვები.
გიგანტური ნაოჭა სოკო

გიგანტური ნაოჭა სოკო — მოყვითალო-ყავისფერი სოკო, დანაოჭებული-ტალღოვანი, უსწორმასწორო, ქუდის დიამეტრი 8-20 სმ. მისი ტექსტურა მყიფე, ცვლილისებრი ფუყე, კიდე — შეზრდილი ფეხთან.

გიგანტური ნაოჭა სოკოს ფეხი მოთეთრო-მონაცრისფრო ფერისაა, კიდე — განიერი, უფორმო, — მთლიანად ჩაფლული სუბსტრატში, სოკოს ზომა 2-6 სმ. ფეხი — დანაოჭებული, ხრტილოვან-ცვილისებრი, ფუყე.

მისი სპორები ელიფსური, გლუვი, ორი ცხიმოვანი წვეთით 26-40 11-15 მკმ, ანაბეჭდი კი მოყვითალოა. რბილობი მონაცრისფროა, ხრტილოვან-ცვილისებრი, — მყიფე, ახასიათებს სასიამოვნო სუნი. იზრდება გაზაფხულზე, ხეების დამპალ, ხრწნად მერქანსა და მათ ახლოს ნიადაგზე, ჩამონაცვენზე. გავრცელებულია ევროპაში,ჩრდილოეთ ამერიკაში

გიგანტური ნაოჭა სოკო შეიცავს ტოქსიკურ ნივთიერებას, გირომიტრინს, შხამიანია. გიგანტური ნაოჭა სოკო ვიზუალურად ძალიან ჰგავს ნაოჭა სოკოს . მათ შორის განსხვავება ზომაშია, რომელსაც არ შეიძლება დავეყრდნოთ. ძირითადად კი, განსხვავდებიან სპორებით.
საიდ ნაჯაფზადე

საიდ ნაჯაფზადე (; დ. 14 იანვარი, 1999, სუმგაითი) — აზერბაიჯანელი პარასპორტსმენი, რომელიც მონაწილეობს 12 კატეგორიაში (მხედველობა დაქვეითებული), 2024 წლის პარიზში 2024 წლის ზაფხულის პარალიმპიური თამაშების გამარჯვებული. პარაოლიმპიური თამაშები ტოკიოში და მსოფლიო ჩემპიონატი პარაატლეტიკაში 2023 პარიზში, მსოფლიო ჩემპიონი 2024 და ევროპის ჩემპიონი 2021.

ბიოგრაფია
საიდ ალი ოღლუ ნაჯაფზადე დაიბადა 1999 წლის 14 იანვარს ქალაქ სუმგაითში. 10 წლის ასაკში მან მშობლიურ ქალაქში დაიწყო მძლეოსნობაში მონაწილეობა. ნაჯაფზადეს დედაც მძლეოსნობით იყო დაკავებული.
საიდ ნაჯაფზადემ დაამთავრა აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო აკადემია.
2016 წლის მაისში, უმიდის სპორტული სკოლის წარმომადგენლობით, მან მოიგო ბაქოს საქალაქო ჩემპიონატი სამმაგი ხტომაში.
2019 წლის ივლისში მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა სიგრძეზე ხტომაში ტუნისის გრან პრიზე, აჩვენა შედეგი 6,80 მ.
2021 წლის ივნისში 6,97 ქულით მოიგო ევროპის ჩემპიონატი პოლონეთის ქალაქ ბიდგოშჩში.
2021 წლის აგვისტოში, ტოკიოს ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე, საიდ ნაჯაფზადემ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი სიგრძეზე ხტომაში, აჩვენა შედეგი 7,03 მ.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებით, საიდ ნაჯაფზადე დაჯილდოვდა ორდენით „სამშობლოსათვის სამსახურისთვის ხარისხის“ ტოკიოს ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისა და განვითარების სფეროში გაწეული მომსახურებისთვის. აზერბაიჯანული სპორტის.

2023 წლის მაისში საიდ ნაჯაფზადე გახდა ჩემპიონი სიგრძეზე ხტომაში შვეიცარიის ნოტვილში გამართულ გრან პრიზე, აჩვენა შედეგი 7,06 მ.
2023 წლის ივლისში პარიზში, 7,11 მეტრის შედეგით, იგი გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი სიგრძეზე ხტომაში 12 კატეგორიაში, ასევე მოიპოვა ლიცენზია 2024 წლის პარალიმპიური თამაშებისთვის.

2024 წლის მაისში, იაპონიის ქალაქ კობეში, მან მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი სიგრძეზე ხტომაში 12 კატეგორიაში 7,30 მეტრით.
2024 წლის სექტემბერში, პარიზის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე, 12 კატეგორიის ფინალში, ნაჯაფზადემ გადახტა 7,27 მეტრი და მოიპოვა ოქროს მედალი და 0,11 მეტრით აჯობა თავის უახლოეს მდევარს, ამჟამინდელ მსოფლიო რეკორდს დონიოორ სალიევს უზბეკეთიდან.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2024 წლის 10 სექტემბრის ბრძანებით, საიდ ნაჯაფზადე დაჯილდოვდა 1-ლი ხარისხის ორდენით „სამშობლოს სამსახურისათვის“ პარიზში, საფრანგეთში, ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებში მაღალი მიღწევებისთვის. მისი მომსახურება აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში. პრეზიდენტის იმავე დღეს დათარიღებული ბრძანებულებით, მას ასევე დაჯილდოვდა ფულადი პრიზი 200 000 მანეთი პარაოლიმპიურ თამაშებზე პირველი ადგილისთვის, ხოლო მისმა მწვრთნელმა მიიღო პრემია 100 000 მანეთის ოდენობით.