პოლინ ლეონი

პოლინ ლეონი (დ. 28 სექტემბერი, 1768 — გ. 5 ოქტომბერი, 1838) — ფრანგი ფემინისტი აქტივისტი და რევოლუციონერი პოლიტიკოსი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდში. იგი გამოირჩეოდა ძლიერი ფემინისტური და ანტიროიალისტური შეხედულებებით.

ლეონი იყო ქალ სანს-კიულოტთა ( -) ერთ-ერთი თვალსაჩინო ლიდერი. 1793 წლის მაისში მან კლერ ლაკომბთან, კიდევ ერთ ცნობილ რევოლუციონერ ქალთან ერთად, დააარსა რევოლუციონერ რესპუბლიკელ ქალთა საზოგადოება ( -).

ბიოგრაფია
პოლინ ლეონი დაიბადა პარიზში, 1768 წლის 28 სექტემბერს, შოკოლადის მწარმოებლების — პიერ-პოლ ლეონისა და მატიურინ ტელოანის ოჯახში. იგი ექვსი შვილიდან ერთ-ერთი იყო.

მას შემდეგ, რაც 1784 წელს მამა გარდაეცვალა, ლეონმა დედასთან ერთად დაიწყო საოჯახო შოკოლადის საწარმოში მუშაობა საცხოვრებლისა და სარჩოს სანაცვლოდ. ამავე დროს, იგი მონაწილეობდა თავისი და-ძმების აღზრდასა და მატერიალურ უზრუნველყოფაში, ვიდრე თავად დაქორწინდებოდა.
ლეონის ცხოვრების განმავლობაში იგი უფრო და უფრო აქტიურად ერთვებოდა საფრანგეთის რევოლუციის პოლიტიკურ პროცესებში. იგი დაკავშირებული იყო რადიკალურ ანტიმონარქისტულ ჯგუფებთან, როგორიც იყვნენ კორდელიერთა კლუბი და ენრაჟეები — რევოლუციური მოძრაობის ყველაზე მებრძოლი და რადიკალური ფრთა.

სწორედ ამ კავშირების მეშვეობით გაიცნო მან თეოფილ ლეკლერკი, ენრაჟეების ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც ძალადობრივი მეთოდებით იბრძოდა საფრანგეთში პირდაპირი დემოკრატიის დამყარებისთვის.
ისინი 1793 წელს დაქორწინდნენ, როდესაც პოლინა 25 წლის იყო.
მომდევნო წლის აპრილში, მათი რადიკალური რევოლუციური საქმიანობის გამო, საერთო უსაფრთხოების კომიტეტიმ მათი დაპატიმრების ორდერი გასცა. ისინი ერთად დააკავეს, თუმცა ცალ-ცალკე ჰყავდათ მოთავსებული ლუქსემბურგის სასახლეში, რომელიც იმ დროისთვის საპყრობილედ იყო გადაკეთებული. ვინაიდან მათ მძიმე დანაშაულები არ ჰქონდათ ჩადენილი, რობესპიერის სიკვდილიდან სამი თვის შემდეგ გაათავისუფლეს.

ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ ლეონი თანდათან ჩამოშორდა პოლიტიკურ საქმიანობას და ყურადღება ოჯახურ ცხოვრებასა და სკოლაში მასწავლებლად მუშაობაზე გადაიტანა.

ლეონი 70 წლის ასაკში, 1838 წლის 5 ოქტომბერს, გარდაიცვალა ქალაქ ბურბონ-ვანდეში, რომელიც დღეს ცნობილია სახელწოდებით ლა როშ-სიურ-იონი.
როლი
საფრანგეთის რევოლუციამ პოლიტიკური აღმაფრენა და, ზოგ შემთხვევაში, ძალადობრივი არეულობაც წარმოშვა. ამ მოვლენების ხილვამ ლეონი მოქმედებისკენ უბიძგა და იგი რევოლუციური მოძრაობის რადიკალურ მხარდამჭერად ჩამოყალიბდა.

1789 წელს, რევოლუციის დასაწყისში, იგი მონაწილეობდა ცნობილ ბასტილიის აღებაში და საკუთარი შუბიც კი თან დაჰქონდა.

1791 წელს ლეონი კვლავ შეუერთდა აღელვებულ პოლიტიკურ მასას და სიცოცხლის საფრთხის მიუხედავად, ხელი მოაწერა კორდელიერების რესპუბლიკურ პეტიციას მარსის ველზე. აღნიშნული პეტიცია საფრანგეთის რესპუბლიკის შექმნას მოითხოვდა, ხოლო მისი ხელმოწერა ფართომასშტაბიან საპროტესტო გამოსვლას დაემთხვა. დემონსტრაცია ძალადობრივად დაარბიეს, რასაც შედეგად მოჰყვა მარსის ველის ჟლეტა, რომლის დროსაც დაახლოებით ათიდან ორმოცდაათამდე ადამიანი დაიღუპა.
მისი პოლიტიკური შეხედულებები საიდუმლო არ ყოფილა. მრავალი წლის განმავლობაში ლეონი ღიად გამოდიოდა ლაფაიეტის და მისი როიალისტური სამხედრო შეხედულებების წინააღმდეგ, აგრეთვე ლუი -ისა და საფრანგეთის მონარქიული სისტემის, ასევე ყველა იმ პირის წინააღმდეგ, ვინც ღიად უჭერდა მხარს კონტრრევოლუციურ მოძრაობას.

როგორც ზემოთ აღინიშნა, ლეონის ოფიციალური პოლიტიკური ერთგულება კორდელიერების კლუბისა და ენრაჟეების მიმართ იყო. ამ ჯგუფების წევრობამ კიდევ უფრო განამტკიცა მისი რევოლუციური სულისკვეთება, და ლეონი მათ გვერდით დარჩა მაშინაც კი, როდესაც ამის გამო რამდენიმე თვით საპყრობილეში აღმოჩნდა.

ლეონის პოლიტიკური მონაწილეობა საფრანგეთის რევოლუციაში განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რადგან იგი პარიზელი ხელოსნების ფენიდან წარმოშობით იყო, მაშინ როდესაც იმ პერიოდის პოლიტიკურად აქტიური ქალების უმეტესობა არისტოკრატიულ წრეებს ეკუთვნოდა.
ფემინიზმი
რევოლუციის პერიოდი ფართო დებატების ხანა იყო, რომელიც ქალთა სტატუსსა და ქალთა უფლებებს შეეხებოდა, მიუხედავად მათი სოციალური წარმომავლობისა. იმ დროს მთლიანად კითხვის ნიშნის ქვეშ იდგა სახელმწიფო მმართველობის არსებული სისტემა, ხოლო საფრანგეთის სხვადასხვა კუთხეში მამაკაცები აქტიურად განიხილავდნენ ბუნებრივი უფლებების იდეას.

ამ განსაკუთრებულ ისტორიულ გარემოში ბევრმა ფრანგმა ქალმა შესაძლებლობა გამოიყენა, რათა კითხვის ნიშნის ქვეშ დაეყენებინა ქალთა უფლებრივი მდგომარეობა და ის, თუ რა ადგილი უნდა სჭეროდათ მათ საზოგადოებაში.

იმ დროს, როდესაც ისეთი მოაზროვნეები, როგორებიც იყვნენ ჟან-ჟაკ რუსო, ცდილობდნენ ქალის შეზღუდული, საოჯახო როლის ჩამოყალიბებას, სხვები, მაგალითად ოლიმპ დე გუჟი, ქალთა უფლებების დამკვიდრებისათვის იბრძოდნენ. ლეონი ყურადღებით აკვირდებოდა ამ პროცესებს და მზარდ ფემინისტურ მოძრაობაში დიდი ენთუზიაზმით ჩაერთო.

1791 წლის 6 მარტს ლეონმა საკანონმდებლო ასამბლეას პარიზელი ქალების სახელით მიმართა და მოითხოვა მხოლოდ ქალებისაგან დაკომპლექტებული მილიციის შექმნა, რათა ქალებს კონტრრევოლუციური თავდასხმებისგან საკუთარი სახლების დაცვა შეძლებოდათ. მის მიერ წარდგენილ პეტიციას 300-ზე მეტი პარიზელი ქალი აწერდა ხელს. ქალთა მილიციის იდეა განსაკუთრებულად რადიკალურად მიიჩნეოდა, რადგან იგი ქალებისთვის იარაღის ტარების უფლების მინიჭებასაც გულისხმობდა. ეს უფლება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული სრულფასოვან მოქალაქეობასთან და იმ დროისთვის თითქმის არასოდეს მიიჩნეოდა ქალებისთვის არც შესაფერისად და არც აუცილებლობად.

მიუხედავად იმისა, რომ ლეონის მიერ შეთავაზებული მილიცია არასოდეს ჩამოყალიბებულა, მრავალი ფრანგი ქალი მაინც მონაწილეობდა საფრანგეთის რევოლუციასთან დაკავშირებულ კონფლიქტებში და სხვადასხვა გზით იბრძოდა.

ლეონმა, თავის მეგობარ კლერ ლაკომბთან ერთად, დააარსა რევოლუციონერ რესპუბლიკელ ქალთა საზოგადოება ( -) და 1793 წლის 9 ივლისს მისი პრეზიდენტი გახდა. იმავე წელს იგი ასევე ქალ სანსკიულოტთა ( -) ერთ-ერთ გამორჩეულ ლიდერად ითვლებოდა.

თუმცა, -ს პრეზიდენტის თანამდებობაზე ლეონი მხოლოდ რვა თვის განმავლობაში დარჩა. ორგანიზაცია ხელისუფლებამ დახურა, რადგან როგორც ჟირონდისტები, ისე იაკობინელები მას „სათანადო ქალურობის“ წინააღმდეგ მიმართულ საშიშ გაერთიანებად მიიჩნევდნენ. მიუხედავად ამისა, საზოგადოების აღმავლობის პერიოდში მის შეკრებებს 200-მდე ადამიანი ესწრებოდა.
ნაშრომები
მიუხედავად იმისა, რომ ლეონი საჯარო სფეროში მეტად აქტიური ფიგურა იყო, ან ძალიან ცოტას წერდა, ან მისი წერილობითი მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დღემდე არ შემორჩენილა. ამის მიუხედავად, არსებობს რამდენიმე გამონაკლისი.

მის შემორჩენილ ტექსტებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაშრომია „პეტიცია ეროვნული ასამბლეისადმი ქალთა იარაღის ტარების უფლების შესახებ“, რომელიც მან 1791 წლის 6 მარტს წარადგინა. პეტიციაში აღნიშნული იყო, რომ ახალი ფრანგული კონსტიტუცია როგორც მამაკაცებისთვის, ისე ქალებისთვისაც იყო განკუთვნილი, რის გამოც ქალებსაც სჭირდებოდათ მისი დასაცავად აუცილებელი იარაღი. ლეონი ამავე დროს ამტკიცებდა, რომ ფრანგ ქალებს კვლავაც ძვირფასად მიაჩნდათ მეუღლისა და დედის ტრადიციული როლი, ხოლო იარაღის ტარების უფლება ამ მოვალეობებს ხელს არ შეუშლიდა. პეტიცია ფრანგი ქალების პატრიოტიზმის დეკლარაციით სრულდებოდა.
1794 წლის 4 ივლისს, როდესაც ლეონი ლუქსემბურგის საპყრობილეში იყო დატყვევებული, მან დაწერა განცხადება, რომელმაც დღემდე მოაღწია. ამ ტექსტში იგი განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებდა საკუთარ მონაწილეობაზე საფრანგეთის რევოლუციაში და იმაზე, თუ როგორ იზიდავდა მრავალ ადამიანს რევოლუციური საქმის მხარდასაჭერად. ლეონი ხაზგასმით აღნიშნავდა თავის სიძულვილს ლაფაიეტის მიმართ და ასევე ადასტურებდა გავრცელებულ ხმას, რომლის თანახმადაც ერთხელ ერთ-ერთ მამაკაცს სახლში შეუჭრა, რათა ლაფაიეტის ბიუსტი ფანჯრიდან გადაეგდო.

იგი დიდი პატივისცემით მოიხსენიებდა სანსკიულოტებსა და კორდელიერების კლუბს. განცხადების დასასრულს ლეონი ამტკიცებდა, რომ იგი და მისი მეუღლე უდანაშაულოები იყვნენ და არ ჩაუდენიათ ისეთი ქმედება, რომელიც მათ დაპატიმრებას გაამართლებდა.