iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური ენები

ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური ენები — ავსტრონეზიული ენების განყოფილება, რომლის შესახებაც თეორია წარმოადგინეს ვოუკმა და როსმა 2002 წელს. მიიჩნევა, რომ ამ ენების წარმოშობის ადგილია სულავესი. მათ ეწოდებათ ბირთვული რადგან ისისნი წარმოადგენენ მალაიურ-პოლინეზიური ენების კონცეპტუალურ გულს. ამ ჯგუფის ენები გავრცელებულია ინდონეზიაში.
კარიმუნჯავის ეროვნული პარკი

კარიმუნჯავა — ეროვნული საზღვაო პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კარიმუნჯავის არქიპელაგზე; ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ცენტრალური იავის პროვინციას. ეროვნული პარკი 2001 წელს ოფიციალურად გამოცხადდა საზღვაო დაცულ ტერიტორიად.

კარიმუნჯავა საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებს შორის, რომლებსაც იზიდავს თეთრქვიშიანი პლაჟები, სუფთა მარჯნის რიფები, ბორცვიან რელიეფში გამავალი ბილიკები და ადგილობრივი საზოგადოების ტრადიციები.

არქიპელაგის ზღვის ბიომრავალფეროვნება, ძველი, უნიკალური ტყეები მრავალ მკვლევარს იზიდავს. ჰოლანდიურ კოლონიურ ხანაში კვლევებს აწარმოებდა ბევრი ჰოლანდიელი ბოტანიკოსი.
კენკეშა

კენკეშა — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა, დიდი ზომის 50-150 სმ-მდე სიმაღლისა, ღეროს ზედა ნაწილში დატოტვილია. ქვედა ფოთლები კვერცხისებრი ან მოგრძო-კვერცხისებრია, ღეროსეული კვერცხისებრ-ლანცეტაა, პატარა ზომის, მჯდომარე ყვავილები შეკრებილია საგველა ყვავილედში. გვირგვინი ფართო ზარისებრია, მოთეთროა ან ღია ცისფერი, იზრდება ტყის ზედა და სუბალპურ სარტყლებში, 600 მ-დან 2300 მ-მდე ზღვის დონიდან.

გალერეა
ერიკ ლამელა

ერიკ მანუელ ლამელა (: დ. 25 მარტი, 1992; ბუენოს აირესი) — არგენტინელი ფეხბურთელი, ათენის აეკ-ის შემტევი ნახევარმცველი.

საკლუბო კარიერა
ლამელას პროფესიონალური დებიუტი შედგა „რივერ პლეიტის“ შემადგენლობაში 2009 წლის 14 ივნისს „ტიგრესთან“ მატჩში, 2009 წლის კლაუსურას სეზონში. ის მატჩში ჩაერთო მე-80 წუთიდან, რობერტ ფოლრესის ნაცვლად.

2011 წლის 6 აგვისტოს ლამელა შეუერთდა სერია -ს კლუბ „რომას“ 12 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.

2013 წლის 30 აგვისტოს ლამელა, 25.8 მილიონი გირვანქა სტერლინგად შეიძინა პრემიერ ლიგის კლუბ „ტოტენჰემმა“.

სანაკრებო კარიერა
ლამელამ მონაწილეობა მიიღო 2011 წლის მსოფლიოს 20 წლამდე ნაკრებთა ჩემპიონატზე არგენტინის ნაკრების შემადგენლობაში.

არგენტინის ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 25 მაისს, პარაგვაისთან ამხანაგურ მატჩში.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
რომა
იტალიის თასი: მეორე ადგილი, 2012–13

ტოტენჰემი
ინგლისის ლიგის თასი: მეორე ადგილი, 2014–15

სანაკრებო
არგენტინა
კოპა ამერიკა: მეორე ადგილი, 2015, 2016
როდრიგო ტადეი

როდრიგო ფერანტე ტადეი (; დ. 6 მარტი, 1980) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, პოზიციით შემტევი ნახევარმცველი და უკანა მცველი. მიუხედავად იმისა, რომ ის არის შემტევი ნახევარმცველი, მას კარიერის განმავლობაში უთამაშია ყველა პოზიციაზე, გარდა ცენტრალური მცველის პოზციისა.

ის ასევე არის იტალიის მოქალაქე.

ტიტულები
რომა
სერია :
მეორე ადგილი: 2005-06, 2006-07, 2007-2008, 2009-2010

იტალიის თასი:
გამარჯვებული: 2007, 2008
ფინალისტი: 2005, 2006, 2010

იტალიის სუპერთასი:
გამარჯვებული: 2007
ფინალისტი: 2006, 2008, 2010

იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი:
გამარჯვებული: 2007
მეორე ადგილი: 2006, 2008, 2010
მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკი

მერუ-ბეტირი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვიინციაში. ფართობი 580 კმ²-ს შეადგენს, საიდანაც 8,45 კმ² საზღვაო ტერიტორიაა. პარკის პლაჟებზე ბინადრობენ ტყავისბაკნიანი ზღვის კუები, უკიდურესად საფრთხის ქვეშ მყოფი კუ , მწვანე კუები და ზეთისხილისფერი კუები.

მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკის ტოპოგრაფია მერყეობს ზღვისპირა დაბლობებიდან 1 200 მ სიმაღლის მაღლობებამდე. ასეთი მრავალფერი ტოპოგრაფიის გამო, გავრცელებულია ვეგეტაციათა ხუთი განსხვავებული ტიპი. ფაუნის წარმომადგენელთაგან გავრცელებულია 29 სახეობის ძუძუმწოვარი და 180 სახეობის ფრინველი.
ბეტუნგ-კერიჰუნის ეროვნული პარკი

ბეტუნგ-კერიჰუნი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, კუნძულ ბორნეოზე, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. მდებარეობს შიდა ნაწილში, მალაიზიის საზღვრის გასწვრივ. შეიქმნა 1995 წელს. მოიცავს 8 000 კმ²-ს. მალაიზიის მხარეს მდებარე ლანჯაგ-ენტიმაუს ველური ბუნების ნაკრძალთან ერთად, შეთავაზებულ იქნა იუნესკოსთვის, რათა შეიტანოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში სახელით „ბორნეოს ტრანსსასაზღვრო წვიმის ტყეების მემკვიდრეობა“.

ეროვნული პარკი გორაკ–ბორცვიანი და მთიანია. სიმაღლე 150 მეტრიდან 1 800 მეტრამდე მერყეობს. ტოპოგრაფია ხასიათდება ციცაბო მწვერვალებით, უმაღლესი მწვერვალია კერიჰუნის მთა (1 790 მ). პარკში მდებარეობს მდინარე კაპუასის სათავე.

პარკის მემკვიდრეობა მოიცავს ორ ეკორეგიონს — ბორნეოს წვიმის ტყეებს, რომელიც ტერიტორიის 2/3-ს ფარავს და ბორნეოს დაბლობის წვიმის ტყეებს.
დანაუ-სენტარუმის ეროვნული პარკი

დანაუ-სენტარუმი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, რომელშიც დაცულია მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე ბიომრავალფეროვანი ტბების სისტემა. მდებარეობს კუნძლ ბორნეოს შუაგულში, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. გადაჭიმულია მდინარე კაპუასის ზემო ტქქტონიკურ აუზზე, შესართავიდან 700 კმ-ის მოშორებით. აუზი ვრცელ ჭაობიან ჭალას წარმოადგენს, რომელიც 20 სეზონური ტბისგან, მტკნარი ტბის ჭაობის ტყისგან შედგება. ეროვნული პარკი აუზის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, სადაც სეზონური ტბების სამი მეოთხედია განაგებული. პარკის დაახლოებით ნახევრაი ტბებისგან შედგება, ნახევარი კი მტკნარი წყლის ჭაობის ტყეებისგან.

800 კმ² ტერიტორია ველური ბუნების ნაკრძალად პირველად 1982 წელს გამოცხადდა; 1994 წელს მას კიდევ 1320 კმ² დაემატა და რამსარის ძეგლი გახდა. 1999 წელს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა, თუმცა ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია მხოლოდ 2006 წელს შეიქმნა.

დანაუ-სენტარუმის ეროვნული პარკი მდიდარია თევზებით, სულ აღწერილია მათი 240 სახეობა. დადგენილია ფრინველთა 237 სახეობა, ძუძუმწოვართა 143 სახეობიდან კი 23 ბორნეოს ენდემია; მათ შორისაა ცხვირა მაიმუნი. შედარებით ფართოდაა წარმოდგენილი საფრთხის ქვეშ მყოფი ორანგუტანები. წარმოდგენილია რეპტილიების 26 სახეობა.

ტბები ხელს უწყობს ტრადიციულ მეთევზეობას. კაპუასის ზემო ჭალის დასავლეთ ნაწილში სახლობს 20 000 ადამიანი, რომელთა 88% მალაიელი მეთევზეა. პარკის ტრეიტორიაზე არსებულ 20 სოფელში სახლობს 3 000 ადამიანი.
გუნუნგ-პალუნგის ეროვნული პარკი

გუნუნგ-პალუნგი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში.

ისტორია
გუნუნგ-პალუნგს ეროვნული პარკის სტატუსი თავიდანვე არ ჰქონია.

გეოგრაფია
პარკი გამოირჩევა გავრცელებულუ სახეობების მრავალფეროვნებით, დაწყებული მანგროსა და ჭალის ტყეებით, დამთავრებული დაბლობის ალუვიური ტყეებით, მთის ტყეებითა და ველური ბუნებით. იგი ერთ-ერთია მსოფლიოში არსებული სულ რამდენიმე პარკიდან, სადაც შესაძლებელია ველურად მობინადრე ორანგუტანების ხილვა.

1985 წელს გუნუნგ-პალუნგის მთებში დაარსსდა კვლევითი სადგური.
კაიან-მენტარანგის ეროვნული პარკი

კაიან–მენტარანგი — გაუვალი ტყეებიანი ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, აღმოსავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. სახელი ეწოდა მენტერანგის მთების პლატოებისგან, რომელიც მისი ტერიტორიის დიდ ნაწილს მოიცავს.

გეოგრაფია
ეროვნული პარკი მდებარეობს ინდონეზია–მალაიზიის საზღვარზე. შექმნილია მსოფლიოს ველური ბუნების ფონდთან დადებული ხელშეკრულება „ბორნეოს გულის“ თანახმად, რომელიც მოითხოვს ბორნეოს ტრანსსასაზღვრო მთიანეთის დაცვას, ინდონეზიას, მალაიზიასა და ბრუნეის შორის.

ბოლო წლებამდე, ეროვნულ პარკში შესვლა საკმაოდ რთული იყო ტურისტებისათვის. სირთულეს ძირითადად მალაიზიაი–ნდონეზიის საზღვარზე მცხოვრები ადგილობრივები ქმნიდნენ. თუმცა ბორნეოს გულის შეთანხმების წყალობით, ეს პრობლემა გარკვეულწილად მოგვარდა და შესვლა შესაძლებელია მალაიზიის მხრიდან.

ადამიანთა დასახლებები
პარკის ტერიტორიაზე აღმოჩენლი ქვის იარაღები და სამარხები მიუთითებენ, რომ ეს ტერიტორია ბოლო 350 წლის მანძილზე დასახლებულია. ამჟამად, აქ სახლობს დაახლოებით 20 000 - 25 000 დაიაკი.
კაშკატაშის მყინვარი

კაშკატაშის მყინვარი — ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკაში. მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ადილსუს ხეობაში. საზრდოობს ფირნული ველითა და ულუყარის, ბჟედუხისა და თავისუფალი ესპანეთის პიკიდან ჩამომავალი ზვავით. აღმოსავლეთით ერთვის მწვერვალ ულუყარიდან ჩამოცოცებულ მნიშვნელოვან ყინულოვან ნაკადს. მყინვარის ბოლო მოქცეულია მაღალ რიგელზე.

სხვადასხვა წყაროებში კაშკატაში განსხვავებული სახელწოდებით მოიხსენიება. პოდოზერსკის მიერ შედგენილ კავკასიის მყინვართა პირველ კატალოგში იგი აღნიშნულია როგორც კაშკათაუ.
წურუნგალა

წურუნგალა — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ყორულდაშის (ცხენისწყლის მდგენელი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4222 მ. აგებულია ქვედა იურული თიხაფიქლებით. წურუნგალის ქვედა კალთებზე სუბალპური და ალპური მდელოებია, ზედაზე — სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტი. სამხრეთ კალთის ძირას არის ალპინისტური ბანაკი „აილამა“.
მაურო გოიკოეჩეა

მაურო დანიელ გოიკოეჩეა ფურია (; დ. 27 მარტი, 1989; მონტევიდეო, ურუგვაი) — ურუგვაელი ფეხბურთელი, საფრანგეთის ლიგა 1-ის კლუბ „ტულუზას“ მეკარე.

საკლუბო კარიერა
2012 წლის აგვიტოსში გოიკოეჩეა გადავიდა სერია -ს კლუბ „რომაში“ იჯარით სეზონის ბოლომდე. მისი დებიუტი შედგა „პარმასთან“ 3-2 წაგებულ მატჩში, სადაც მეორე ტაიმში შევიდა მოედანზე ტრავმირებული მაარტენ სტეკელენბურგის ნაცვლად. მან მონაწილეობა მიიღო „პალერმოსთან“ 4-1 მოგებულ მატჩში. მან ასევე ითამაშა სასტარტოში „ლაციოს“, „ტორინოს“, „პესკარას“, „სიენას“ და „ფიორენტინას“ წინააღმდეგ მატჩებში.

სანაკრებო კარიერა
გოიკოეჩეამ მონაწილეობა მიიღო 2005 წლის მსოფლიოს 17 წლამდელთა და 2007 წლის მსოფლიოს 20 წლამდელთა ჩემპიონატებზე.

ტიტულები
ურუგვაის ჩემპიონატი: 2006/07
რიჩარდ ჯენკინსი

რიჩარდ დეილ ჯენკინსი ( დ. 4 მაისი 1947, დე-კალბი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

ბიოგრაფია
დაიბადა და გაიზარდა ილინოისის შტატის ქალაქ დე-კალბიში, დედამისის დიასახლისის — მერი ელიზაბეთისა და მამამისის სტომატოლოგის — დეილ სტივენ ჯენკინსის ოჯახში. სწავლობდა დე-კალბის უმაღლეს სკოლაში. მანამ სანამ მსახიობი გახდებოდა სატვირთოს მძღოლად მუშაობდა. ილინოისის უესლიანის უნივერსიტეტში სწავლისას მიიღო ხარისხი დრამის სფეროში. -ის ჯგუფის ერთ-ერთი მსახიობი იყო, სადაც ითამაშა მრავალ სპექტაკლში. 1990-1994 წლებში იყო ამავე თეატრის მხატვრული ხელმძღვანელი. მისი კინოდებიუტი შედგა 1974 წელს.

1980-იან და 1990-იან წლებში კინოში მეორეხარისხოვან როლებს იღებდა. ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ რაც ითამაშა სატელევიზიო სერიალში „ექვსი ფუტი მიწის ქვეშ“. მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე შესრულებული როლები ფილმებში „ვიზიტორი“ და „ქოხი ტყეში“. უოლტერ ვეილის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ვიზიტორი“ ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის.

ფილმოგრაფია
პირადი და ოჯახური ცხოვრება
1969 წლის 23 აგვისტოდან ქორწინებაში იმყოფება შერონ ფრიდრიკთან. წყვილს ჰყავს ორი შვილი.
ბოგდან ლობონტი

}
|დაბადების ადგილი = ჰუნედოარა რუმინეთი
|გარდაცვალების თარიღი =
|გარდაცვალების ადგილი =
|სიმაღლე = 184 სმ
|პოზიცია = მეკარე
|მიმდინარე კლუბი =
|ახალგაზრდული წელი1 = 1991–1995
|ახალგაზრდული კლუბი1 = კორვინული
|წელი1 = 1995–1997
|კლუბი1 = კორვინული
|მატჩი1 = 40
|გოლი1 = 0
|წელი2 = 1997–2000
|კლუბი2 = რაპიდი ბუქ.
|მატჩი2 = 80
|გოლი2 = 0
|წელი3 = 2000–2006
|კლუბი3 = აიაქსი
|მატჩი3 = 49
|გოლი3 = 0
|წელი4 = 2001–2002
|კლუბი4 =

ბოგდან ლონუტ ლობონტი (; დ. 18 იანვარი, 1978; ჰუნედოარა; რუმინეთი) — რუმინელი ფეხბურთელი, მეკარე. 2009–2018 წლებში იცავდა „რომას“, ხოლო 1998–2018 წლებში რუმინეთის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 2018 წლის დეკემბრიდან რუმინული საფეხბურთო კლუბის, ქ. კლუჟ-ნაპოკას „უნივერსიტატიას“ მთავარი მწვრთნელია.

საკლუბო კარიერა
ლობონტმა კარიერა დაიწყო „კორვინულ ჰუნედოარაში“. ის კლუბში დარჩა 1997 წლამდე, შემდეგ გადავიდა ბუქარესტის „რაპიდში“. 2000 წელს გადავიდა ჰოლანდიის ერედივიზიის კლუბ „აიაქსში“. 2001–2002 წლებში განათხოვრებული იყო ბუქარესტის „დინამოში“.

„აიაქსში“ დაბრუნების შემდეგ ის რეგულარულად ხვდებოდა სასტარტო შემადგენლობაში და კლუბთან ერთად ითამაშა ჩემპიონთა ლიგაზეც.

2006 წლის იანვარში ლობონტი გადავიდა სერია -ს კლუბ „ფიორენტინაში“.

2009 წლის 31 აგვისტოს სერია -ს კლუბმა „რომამ“ ფეხბურთელთან გააფორმა კონტრაქტი.

სანაკრებო კარიერა
ლობონტის დებიუტი რუმინეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 1998 წელს. ის ნაკრების შემადგენლობაში იყო ევროპის 2000 და 2008 წლების ჩემპიონატებზე.

ტიტულები
საკლუბო
რაპიდი ბუქარესტი
რუმინეთის ჩემპიონატი: 1998–99
რუმინეთის თასი: 1998
რუმინეთის სუპერთასი: 1999

აიაქსი
ერედივიზია: 2003–04

დინამო ბუქარესტი
რუმინეთის ჩემპიონატი: 2001–02, 2006–07
ალესანდრო ფლორენცი

ალესანდრო ფლორენცი (; დ. 11 მარტი, 1991; რომი) — იტალიელი ფეხბურთელი, „მილანისა“ (იჯარით სერია -ს კლუბ „რომადან“) და იტალიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

ფლორენცი არის „რომას“ აღზრდილი, მისი დებიუტი კლუბში შედგა „სამპდორიასთან“ 3–1 მოგებულ მატჩში, 2011 წლის 22 მაისს, როდესაც მოედანზე შევიდა ფრანჩესკო ტოტის ნაცვლად.

2011 წლის ზაფხულში ის გაანათხოვრეს სერია -ს კლუბ „კროტონეში“.

„რომაში“ დაბრუნების შემდეგ, პირველი გოლი გაიტანა „ინტერნთან“ 3–1 მოგებულ მატჩში, 2012 წლის 2 სექტემბერს.

ტიტულები
ინდივიდუალური
პარი სენ-ჟერმენი
საფრანგეთის საფეხბურთო სუპერთასი: 2020
ალვარო რაფაელ გონსალესი

ალვარო რაფაელ გონსალეს ლუენგო (; დ. 29 ოქტომბერი, 1984; მონტევიდეო, ურუგვაი) — ურუგვაელი ფეხბურთელი, თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

საკლუბო კარიერა
გონსალესმა კარიერა დაიწყო „დეფენსორ სპორტინგში“, 2003 წელს. კლუბში მან 2007 წლამდე დაჰყო და 122 მატჩში გაიტანა 8 გოლი.

2007 წლის აგვისტოში გადავიდა არგენტინულ „ბოკა ხუნიორსში“.

2009 წელს დაბრუნდა ურუგვაიში, კლუბ „ნასიონალში“.

2010 წლის აგვისტოში სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა იტალიის სერია -ს კლუბ „ლაციოსთან“.

სანაკრებო კარიერა
ურუგვაის ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 72 მატჩი.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
ბოკა ხუნიორსი
პრიმერა დივიზიონი: 2008
რეკოპა სუდამერიკანა: 2008

სანაკრებო
ურუგვაი
კოპა ამერიკა: 2011
ხუან პაბლო კარისო

ხუან პაბლო კარისო (; დ. 6 მაისი, 1984; ვილია-კონსტიტუსიონი, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, პარაგვაის პრიმერა დივიზიონის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ „სერო პორტენიოს“ მეკარე.

კარისოს დებიუტი შედგა „რივერ პლეიტის“ შემადგენლობაში 2006 წლის 9 იანვარს „ტირო ფედერალთან“ მატჩში, სადაც მისი კლუბი დამარცხდა 0–6.

2007 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრის დროს გადავიდა იტალიის სერია -ს კლუბ „ლაციოში“. 2013 წელს შეუერთდა „ინტერს“, სადაც 2017 წლამდე დაჰყო.

სანაკრებო კარიერა
მისი დებიუტი არგენტინის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2007 წლის 18 აპრილს. მთლიანობაში ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 12 მატჩი.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
რივერ პლეიტი
არგენტინის პრიმერა დივიზიონი: 2008

ლაციო
იტალიის საფეხბურთო თასი: 2008–09

მონტერეი
მექსიკის საფეხბურთო თასი: 2017
კუტაის ეროვნული პარკი

კუტაი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოს აღმოსავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. გადაჭიმულია ეკვატორიდან 10 – 50 კმ-ით ჩრილოეთით.

პარკი შეიქმნა 1982 წელს. კუტაის ტეიროტიაზე არსებობს ბუგისის ხალხის რამდენიმე დასახლება.

ეროვნული პარკის მცენარეულობას შორის ძირითადად მანგროსა და ჭალის ტყეებია. ფაუნის წარმომადგენლებს შორისაა ორანგუტანი, მალაიური დათვი, ინდური ზამბარი, ბანტენგი, ცხვირა მაიმუნი, წინწკლებიანი ლეოპარდი, მიულერის გიბონი, მარმარილოს კატა და ა. შ. 2010 წლის მონაცემებით, პარკში მობინადრე ორანგუტანების რაოდენობა 2 000-ზე მეტია. სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს ტყის უკანონო ჩეხვა.
ინდო-მელანეზიური ენები

ინდო-მელანეზიური ენები — მალაის არქიპელაგსა და წყნარი ოკეანის აუზში მცხოვრები ავსტრონეზიელების ენათა ჯგუფი.

2008 წელს ლექსიკოსტატისტიკური ანალიზით გამოავლინეს ინდო-მელანეზიური ენებთან ყველაზე ახლო მდგარი ენები. მას აქვს შედრებით მცირე კავშირი კალიმანტანურ ენებთან და ზომიერი კავშირი ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური ენებთან:

ინდო-მელანეზიური (98 %)
კალიმანტანური (65 %)
ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური (75 %)
საბანგაუს ეროვნული პარკი

საბანგაუ — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, ცენტრალური კალიმანტანის პროვინციაში; შეიქმნა 2004 წელს. 1980–1995 წლებში ამ ტერიტორიაზე ნებადართული იყო ტყის ჭრა, რის შედეგადაც 568 700 ჰექტარიდან თითქმის 85 % განადგურებულია. 2012 წლისთვის, პარკის ტერიტორიის 1%-ზე ნაკლები იქნა ხელახლა ტყით დაფარული და სრულიად აღდგენას რამდენიმე საუკუნე სჭირდება.

ეროვნული პარკის შუაგულში გაედინება მდინარე საბანგაუ, რომლის წყალიც შავია.

ტყეებში ბინადრობს ორანგუტანი, რომელთა რაოდენობა 2003 წლის მონაცემებით დაახლოებით 6 910 ერთეულია. ასევე გავრცელებულია სხვა უიშვიათესი ან უნიკალური სახეობა.
ტანჯუნგ-პუტინგის ეროვნული პარკი

ტანჯუნგ-პუტინგი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, ცენტრალური კალიმანტანის პროვინციაში; პარკი ცნობილია ორანგუტანთა კონსერვაციით.

ეროვნული პარკი მოიცავს 415 040 ჰექტარ ტროპიკულ, მანგროს, სანაპირო და მეორეულ ტყეებს. შეიქმნა 1930 წელს, ჰოლანდიელი კოლონისტების მიერ, ორანგუტანებისა და ცხვირა მაიმუნების გადარჩენის მიზნით. 1977 წელს იუნესკოს მიერ გაფორდა ბიოსფერულ ნაკრძალად, 1982 წელს კი ეროვნულ პარკად. გარდა ორანგუტანებისა და ცხვირა მაიმუნებისა, პარკში ბინადრობენ გიბონები, მაკაკები, წინწკლებიანი ლეოპარდები, მალაიური დათვები, გარეული ტახები, მაჩვზღარბები და ინდური ზამბარი. ასევე მრავლადაა წარმოდგენილი რეპტილიები — ნიანგები, ვარანები, პითონები, ფრინველებიდან — რქაცხვირასებრნი და ა. შ.

ტანჯუნგ-პუტინგი პოპულარულია ეკოტურიზმში. მიუხედავად დაცულის სტატუსისა, პარკის ბუნება გარკვეულწილად დაზიანებულია ხე-ტყის უკანონო ჭრითა და მიწის გამოთავისუფლებით სასოფლო–სამეურნეო მიზნებისთვის. 1997–1998 წლებში პარკს დიდი ზზიანი მიაყენა ხანძრებმა.
აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო

აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო  — ანგლოსაქსთა მიერ ჰეპტარქიის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო საუკუნის დამლევს დააარსეს გერმანული წარმოშობის ტომებმა ანგლებმა, რომლებიც იუტლანდიიდან შემოიჭრნენ და დასახლდნენ დიდი ბრიტანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში.

616 წელს ნორთუმბრიაზე გამარჯვების შემდეგ აღმოსავლეთი ინგლისი მცირე ხნით რჩებოდა ანგლოსაქსების ყველაზე ძლიერ სახელმწიფოდ. თუმცა შემდეგ სამეფო ექცევა მერსიის გავლენის ქვეშ, 794 წელს მერსიის მეფე ოფამ მოკლა აღმოსავლეთ ინგლისის მეფე ეთელბერტი და პრაქტიკულად თვითონ მართავდა სახელმწიფოს. აღმოსავლეთმა ინგლისმა დამოუკიდებლობა დაიბრუნა მერსიასთან ორწლიანი ომის შემდეგ (825-827 წწ.), რომლის დროსაც ბრძოლაში დაიღუპა მერსიის ორი მეფე.

870 წელს სამეფოს თავს დაესხნენ დანიელი ვიკინგები, მათ მოკლეს მეფე ედმუნდი, რომელიც მოგვიანებით შერაცხეს წმინდანად. დანიელების ბატონობა გაგრძელდა 920 წლამდე, როდესაც მისი ტერიტორია გაათავისუფლა უესექსის სამეფოს არმიამ. თუმცა 1015-1017 წლებში იგი კვლავ დაიპყრო დანიის მეფე კნუდ დიდმა.
ნორთუმბრია

ნორთუმბრია — ანგლოსაქსების მიერ ბრიტანეთის დაპყრობის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. შეიქმნა საუკუნის დამდეგს ბერნიციისა და დეირის ანგლების სამეფოთა გაერთიანების შედეგად. საუკუნეში ნორთუმბრიის ტერიტორია დაიპყრო უესექსის სამეფომ, შემდეგ დანიელებმა. დაახლ 924 წელს ნორთუმბრიის ტერიტორია საბოლოოდ შეუერთდა უესექსს.
ესექსი

ესექსის სამეფო  — ანგლოსაქსთა მიერ ჰეპტარქიის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო.

ესექსი დაარსდა საუკუნის დასაწყისში, თანამედროვე ესექსის, ჰარტფორდშირისა და მიდლსექსის საგრაფოების ტერიტორიაზე. ესექსის მეფეები ხშირად სხვა მმართველების ვასალები იყვნენ. უკანასკნელმა მეფემ სიგერიდმა, სამეფო გადასცა უესექსის მეფე ეგბერტს.

ესექსის დედაქალაქი იყო ლონდონი.
ბალი-ბარატის ეროვნული პარკი

}
| ფართობი = 190,02 კმ²
| დაარსდა = 1995
| სტუმრების რაოდენობა = 5 592 ეს ბალის ხმელეთის დაახლოებით 5%-ია. ჩრდილოეთით მოიცავს 1000 მ სიგრძის პლაჟს, რივებსა და მომცრო კუნძულებს. პარკის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს გილიმანუკის ნავსადგაური, აღმოსავლეთით კი სოფელი გორისი. მიღწევა შესაძლებელია გილიმანუკიდან და სინგარაჯიდან მიმავალი გზებით, ასევე კუნძულ იავის ქალაქ კატეპანგიდან მიმავალი ბორნით.

ეროვნულ პარკში წარმოდგენილია სავანა, მანგროს ტყეები, მთისა და შერეული მუსონური ტყეები, მარჯნის კუნძულები. ცენტრში დომინირებს პლეისტოცენის ხანის ოთხი ვულკანის ნარჩენი.

პარკში გავრცელებულია ფაუნის 200 სახეობა. განვითარებულია ტურისტული სერვისი.
დიეგო ბოუნანოტე

დიეგო მარიო ბოუნანოტე რენდე (; დ. 19 აპრილი, 1988; ტეოდელინა, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, ჩილეურ კლუბ „უნივერსიდად კათოლიკას“ ნახევარმცველი.

ბოუნანოტეს დებიუტი პროფესიონალურ კარიერაში შედგა „რივერ პლეიტის“ შემადგენლობაში, 17 წლის ასაკში, 2006 წლის 9 აპრილს, „ინსტიტუტოსთან“ 3–1 მოგებულ მატჩში. დებიუტიდან ერთ კვირაში მან გაიტანა პირველი გოლი.

2011 წლის 21 იანვარს ბოუნანოტემ ესპანეთის ლა ლიგის კლუბ „მალაგასთან“ გააფორმა ხუთწლიანი კონტრაქტი, მაგრამ გაანათხოვრეს „რივერ პლეიტში“ 2011 წლამდე. 2013 წელს დიეგომ დატოვა „მალაგა“ და შეუერთდა „გრანადა“, სადაც დაჰყო 2015 წლამდე. გრანადაში ყოფნის პერიოდში იჯარით თამაშობდა „პაჩუკასა“ და „კილმესში“. 2015 წელს გადავიდა საბერძნეთის კლუბ ათენის „აეკში“, ხოლო 2016 წელს შეუერთდა ჩილეურ კლუბ „უნივერსიდად კათოლიკაში“, სადაც ასპარეზობს დღემდე.

2008 წელს ბოუნანოტომ არგენტინის 23 წლამდე ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, ვისთან ერთადაც შეძლო ოქროს მედლის მოპოვება.

მიღწევები
საკლუბო
რივერ პლეიტი
პრიმერა დივიზიონი (1): 2008 კლაუსურა

აეკი
საბერძნეთის თასი (1): 2015–16

უნივერსიდად კათოლიკა
ჩილეს პრიმერა დივიზიონი (3): 2016 აპერტურა, 2018, 2019
ჩილეს საფეხბურთო სუპერთასი (2): 2016, 2019

სანაკრებო
არგენტინა 23 წლ.
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოქროს მედალი: 1
2008
სოკოჭამიასებრნი

სოკოჭამიასებრნი — წვრილი ხოჭოების ოჯახი. აქვთ რამდენიმე მილიმეტრი სიგრძის ოდნავ ამობურცული ოვალური სხეული, რომელიც წვრილი ბუსუსებითაა დაფარული. სოკოჭამიასებრთა მატლები წაგრძელებულია, წინა ნაწილში გაბრტყელებული. საკმაოდ დიდი თავი და მოკლე ფეხები აქვთ. სხეული ბოლოზე კაუჭისმაგვარი, ზემოთ აშვერილი გამონაზარდებია. ოჯახში 20-მდე გვარის 186 სახეობაა. საქართველოში 13 სახეობა გვხვდება. ხოჭო ბინადრობს დამპალ სკოებსა და მერქანში. იკვებება უმთავრესად მიცელიუმით.
სოციოლოგიის სქემა

სოციოლოგიის სქემა — მოკლე მიმოხილვა და თემატური გზამკვლევი სოციოლოგიის დისციპლინაში:

სოციოლოგია შეისწავლის სოციუმს და გამოიყენებს ემპირიული კვლევებისა და კრიტიკული ანალიზის სხვადასხვა მეთოდებს, რათა გაიგოს ადამიანის სოციალური მოქმედებები, ინდივიდუალური აგეტნებისა და ინტერაქციის მიკრო დონიდან, სისტემებისა და სოციალური სტრუქტურის მაკრო დონემდე.

სოციოლოგიის ბუნება
სოციოლოგიის არსი
პოზიტივიზმი
ანტიპოზიტივიზმი
სტრუქტურული ფუნქციონალიზმი
კონფლიქტის თეორია
საზოგადოებრივი სოციოლოგია
სოციალური კვლევა
სოციალური თეორია
ფემინიზმი

განშტოებები
ანალიტიკური სოციოლოგია
არქიტექტურული სოციოლოგია
გამოთვლითი სოციოლოგია
გამოყენებითი სოციოლოგია
დრამატურგიული სოციოლოგია
ეკონომიკური სოციოლოგია
ემპირიული სოციოლოგია
ეკოლოგიური სოციოლოგია
ევოლუციური სოციოლოგია
ეჭვიანობის სოციოლოგია
ინდუსტრიული სოციოლოგია
ისტორიული სოციოლოგია
ინტერნეტ-სოციოლოგია
ინტეპრეტაციული სოციოლოგია
კრიტიკული სოციოლოგია
კულტურის სოციოლოგია
კოლექტიური ქცევა
მაკროსოციოლოგია
მარქსისტული სოციოლოგია
მათემატიკური სოციოლოგია
მეზოსოციოლოგია
მიკროსოციოლოგია
საგანმანათლებლო სოციოლოგია
სამედიცინო სოციოლოგია
სამხედრო სოციოლოგია
ფემინისტური სოციოლოგია
ქცევითი სოციოლოგია
ჩინური სოციოლოგია
შედარებითი სოციოლოგია
ჰუმანისტური სოციოლოგია
სოციოლოგიური თეორია

სოციოლოგიური თეორიები, ასევე სოციოლოგიური პერსპექტივები ან პარადიგმები — თეორიული და მეთოდოლოგიური სტრუქტურების კომპლექსი სოციოლოგიაში, რომელნიც გამოიყენებიან სოციალური კვლევის ობიექტების გასაანალიზებლად და განსამარტად, აგრეთვე სოციოლოგიური ცოდნის ორგანიზების გასაადვილებლად. სოციოლოგიური თეორია მუდმივად ვითარდება, ამიტომ ის შეიძლება არასდროს ჩაითვალოს დამთავრებულად
სოლონგოი

სოლონგოი — ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 31 სმ, კუდისა —15 სმ, მასა 400 გ აღწევს. აქვს მოქნილი, დაბალი სხეული, მოკლე ბეწვი. ფერად მოყვითალო-ქარცია, თავი — მომურორუხი. გვხვდება აზიაში (ჩრდილოეთ ნაწილის გარდა). ყაზახეთში, შუა აზიაში, ალთაიზე და სამხრეთ ზღვისპირეთში, იკვებება პატარ-პატარა ხერხემლიანებით და მწერებით. ზოგან ზიანი მოაქვს ონდატრების მეურნეობისათვის. სოლონგოის სარეწაო მნიშვნელობა მცირეა.
მოკავშირეთა ომი (ძვ. წ. 357-355)

მოკავშირეთა ომი — ათენის მეორე საზღვაო კავშირის აჯანყებული ქალაქების (ქიოსი, როდოსი, ბიზანტიონი და სხვ.) ბრძოლა ათენის ჰეგემონიის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 357-355 წლებში. ემბატონთან გამართულ ბრძოლაში ათენის ყოფილმა მოკავშირეებმა 100-ზე მეტი ტრიერისაგან შემდგარი ფლოტით დაამარცხეს ათენელები. ძვ. წ. 355 წელს ათენი იძულებული გახდა ეცნო აჯანყებულთა სრული ავტონომია და კავშირი ფაქტობრივად დაიშალა.
ბაგრატ სოლოღაშვილი

ბაგრატ სოლოღაშვილი — — საუკუნეების ქართველი მწიგნობარი, მთარგმნელი. მოღვაწეობდა მოსკოვში, არჩილ -ის კარზე, სადაც 1692-1706 წლებში ბერძნულიდან ქართულ ენაზე გადმოიღო „ხრონოღრაფი“ ანუ მსოფლიო ისტორია დასაბამიდან კონსტანტინოპოლის დაცემამდე (1453-მდე). 1706 წელს არჩილ მეფემ ბაგრატ სოლოღაშვილი გაგზავნა შვედებთან ომში ტყვედ ჩავარდნილ ბატონიშვილ ალექსანდრესთან სტოკჰოლმში.