iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ევრინომე (ოკეანიდი)

ევრინომე — ძველი ბერძნული რელიგიური ღვთაება, ერთ-ერთი ოკეანიდი, რომელსაც თაყვანს სცემდნენ საკურთხეელთან მდინარეების — ნედასა და ლიმაქსის შესართავის მახლობლად, დღევანდელ პელოპონესში. მისი აღმნიშვნელი იყო ქალთევზას მსგავსი ქანდაკება. როგორც ბერძენი მოგზაურის, პავსანიას ცნობით, ძირითადად მას მოიხსენიებდნენ როგორც ოკეანეს ასულს. ჰესიოდეს მიხედვით — მას ზევსისგან ეყოლა ქარიტების (გრაციები).

ეტიმოლოგია
სახელი „ევრინომე“ ჩვეულებრივ იყოფა, როგორც ევრი-ნომე (-), სადაც ევრი „ფართოს“ ნიშნავს. დაბოლოება „ნომე“ არ გვხვდება არცერთი მიკენელი ქალის გვარში. ამავე დაბოლოების ფესვი არის პროტო-ინდო-ევროპული სიტყვა „“, ან ბერძნული „“ — განაწილება. ამ დაბოლოებაში აგრეთვე უამრავი თვისება შედიოდა. ევრინომეს შემთხვევაში ეს იყო „მოხეტიალე“ და „მმართველი“.

რობერტ გრეივზი ევრინომეში ხედავდა მთვარის ქალღმერთს, რომელიც წინარებერძნული ნეოლითურ ევროპაში დედა ქალღმერთი იყო. ამ შემთხვევაში, მისი სახელის დაბოლოება მომთაბარეს ნიშნავს, მომთაბარეს, რომელიც დახეტიალობს და ეძებს საძოვარ მიწებს შინაური ცხოველების გამოყენებისთვის დანაწილებადი იქნება. მთვარე მოხეტიალედ უნდა ჩაითვალოს. სხვა განმარტებით, არის მმართველი.

მითოლოგია
ჰესიოდეს განმარტებით, ათენა და არტემიდა აფასებდნენ მის პიროვნებას, რადგან გამოირჩეოდა დიდი ჭკუით და სიწმინდით, თუმცა აფროდიტეს სძულდა. ამან ღმერთების სამყაროში არეულობა და უამრავი უსიამოვნება გამოიწვია: აფროდიტემ ევრინომე ზევსს შეაყვარა, რათა ეჭვიან ჰერას მისთვის სიცოცხლე გაემწარებინა. ჰერამ კი ადონისს შერთო. ამის გაგების შემდეგ ზევსი განრისხდა და ადონისი მეხით განგმირა. არტემიდამ ევრინომე ფარშავანგად აქცია და მერე ისევ ადამიანის სახე მისცა. ზევსი მუდამ მფარველობდა ოკეანიდას.

ევრინომე საკმაოდ ძველი ღვთებაა. იგი ასოპოსის, წყლის ღმერთის დედაა, დაღუპვას გადაარჩინა ყრმა ჰეფესტო, ხოლო აპოლოდორეს მიხედვით, ცოტა ხნის განმავლობაში ოფიონთან ერთად ოლიმპოს ტახტსაც განაგებდა, სანამ კრონოსმა და რეამ არ სძლიეს. როგორც ოფიონის მეუღლე, ორფიკული მოძღვრობით მსოფლიო წარღვნასაც განასახიერებს. მას და ოფიონს შვილები არ ეყოლათ, თუმცა ზევსს ქარიტები გაუჩინა.

თაყვანისცემა
ღვთება ევრინომეს თაყვანს სცემდნენ მდინარეების — ნედასა და ლიმაქსის შესართავთან არსებულ საკურთხეელთან. მისი ქსოანონი, რომლის ნახვა მხოლოდ მაშინ შეიძლებოდა, როდესაც მისი საკურთხევლი წელიწადში ერთხელ იხსნებოდა, იყო ხის ქანდაკება, რომელიც შემკული იყო ოქროს ჯაჭვებით. ამ ქანდაკების ზედა ნაწილი ქალს, ხოლო ქვედა ნაწილი თევზს გამოხატავდა. [ მისი შვილი, ასოპოსი, წყლის და სიკონიის ერთ-ერთი დინების ღმერთი იყო. თევზისკუდა ქალღმერთ ევრინომეს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ არკადიელები.
ანა ვარდიაშვილი

ანა დიმიტრის ვარდიაშვილი (დ. 31 მაისი, 1900, სოფ. საბუე, ახლანდ. ყვარლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 ოქტომბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი ხალხური მომღერალი, პედაგოგი.

მამამისი იყო მომღერალი (იოსებ რატილის მიერ დაარსებული ქართული ხალხური სიმღერის გუნდის წევრი) და დეკანოზი დიმიტრი (ტიტე) ვარდიაშვილი, რომელიც 1924 წელს დახვრიტეს. დაამთავრა თბილისის რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სტუდია (1931). ერთხანს ირიცხებოდა ამ თეატრის მუდმივ დასში (ასრულებდა სახასიათო როლებს). 1939 წელს შედგა მისი, როგორც მომღერლის, დებიუტი მედუდუკეთა ანსამბლთან ერთად (ხელმძღვანელი ხაჩიკ ტალგაუკოვი). 1939–1947 წლებში იყო საქართველოს რადიოკომიტეტის სოლისტი. 1940-50-იან წლებში იყო თბილისის სხვადასხვა სკოლის მასწავლებელი. ამ პერიოდში მეტად პოპულარული გახდა მის მიერ შესრულებული სიმღერები: „იავნანა”, „არწივი”, „გუთნური”, „ციცინათელა”, „სალამი, ჩიტუნებო”, „სიზმარი”, „მოხევის ქალო თინაო”, „მშვენიერო, შენ გეტრფი”, „კეკელა და მარო”, „მუხამბაზი”, „თამარ ქალის სიმღერა”, („ჩემი გმირი გიწოდე”) და სხვ.

ვარდიაშვილი ძირითადად აღმოსავლური ტიპის ანსამბლის, ე. წ. დასტის თანხლებით მღეროდა (სიმღერებს ასრულებდა ჩონგურის, დუდუკის, გიტარის თანხლებითაც). გააქართულა დასტის აღმოსავლური რეპერტუარი, ქართული სიმღერების სამხმიანი ბუნების გათვალისწინებით დაუმატა მესამე დუდუკი. ანსამბლმა დიდი პოპულარობა მოუპოვა მომღერალს საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ.
ნათელა ვასაძე

ნათელა შალვას ასული ვასაძე (დ. 1 აგვისტო, 1930, ქუთაისი) — ქართველი ფილოლოგი, პედაგოგი, საბჭოთა პარტიული მოხელე. პედაგოგიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1979), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1986).

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1954 წელს. 1950 წლიდან დაკავებული იყო კომკავშირული საქმიანობით. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს ალკკ თბილისის ორჯონიკიძის რაიკომის პირველ მდივნად (1952–1954), საქართველოს ალკკ ცკ-ის მდივნად (1954–1960), საქართველოს ალკკ ცკ-ის მდივნად (1960–1962). 1962 წლიდან პარტიულ სამუშაოზე იყო საქართველოს კომპარტიის ცკ-ის აპარატში (1962–1969), საიდანაც გადაიყვანეს საქართველოს პროფსაბჭოს მდივნად (1962–1972). 1972–1985 წლებში იყო თბილისის ა. პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი, 1986–1988 წლებში — საქართველოს სსრ განათლების მინისტრი.

1990 წლიდან ვასაძე იყო საქართველოს პედაგოგიური საზოგადოების თავმჯდომარე, 1995 წლიდან — საქართველოს პედაგოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი, 2015 წლიდან — იმავე აკადემიის საპატიო პრეზიდენტი. აქვს შრომები პედაგოგიკის თეორიისა და ქართული პედაგოგიური აზროვნების ისტორიის საკითხების შესახებ. არის „საქართველოს პედაგოგიური აზრის ანთოლოგიის“ (რუს. ენაზე, მ., 1987) სარედაქციო კოლეგიის წევრი და რედაქტორი, აგრეთვე „პედაგოგიკის ისტორიის“ სახელმძღვანელოს (თბ., 1988) რედაქტორი და თანაავტორი.

ჯილდოები
ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი (2)
1986 — საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე
1998 — ღირსების ორდენი
2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
მაია თომაძე

მაია თომაძე (დ. 26 ივნისი, 1954, თბილისი — გ. 18 დეკემბერი, 1994) — ქართველი მომღერალი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ თბილისში. მაია თომაძემ დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1976 წელს.

მას ადრეული ასაკიდანვე ეტყობოდა, აბსოლუტური სმენა და უნიკალური ხმის ტემბრი. აღსანიშნავია ასევე ისიც, რომ პატარაობაში სიმღერას უშლიდნენ და ფუნდამენტურ მუსიკალურ განათლებას აძლევდნენ: 5 წლისა ვიოლინოზე მიაბარეს, 8 წლისა კი უკვე იგორ სტრავინსკის ისმენდა. მუსიკალური ტექნიკუმიც ვიოლინოს დიპლომით დაასრულა. კონსერვატორიაში კი უკვე ვოკალურ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. 1976 წლიდან იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი (სოპრანო).

1980–1983 წლებში სტაჟირება გაიარა მოსკოვის დიდი თეატრის სცენაზე. 1983 წლიდან კვლავ ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო. 1986 წლის ნოემბერში, ბარსელონაში, მომღერალთა საერთაშორისო კონკურსზე, წარმატებით გაიარა სამივე ტური, პირველ ტურში, მისმა ნამღერმა ესპანურმა რომანსმა მარტო მაყურებლის კი არა, მუდამ თავშეკავებული ჟიურის მქუხარე ტაშიც კი დაიმსახურა ჟიურიში კი იყვნენ, ისეთები როგორებიც არიან: მონსერატ კაბალიე, ირინა არხიპოვა, ჯუზეპე დისტეფანო, რენტა კუპერი, მაგდა ალივიერო).

გამარჯვებულთა კონცერტზე შეასრულა ლეონორასა და აიდას არიები, მერე კი მსმენელის დაჟინებული თხოვნით დიმიტრი არაყიშვილის „ქალის ურმული“ და უკვდავი „სულიკო“.

მის აფიშას მიეწერა, ბარსელონას ფრანსისკო ვინიასის სახელობის ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი, პირველი პრემიისა და გრან პრის მფლობელი; წარმატებით ასრულებდა სოპრანოს ყველა წამყვან პარტიას ქართულ და საზღვარგარეთულ ოპერებში, რომელთაგანაც განსაკუთრებით აღსანიშნავია ეთერის პარტია (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“), იგი აღიარებულ იქნა წლის საუკეთესო როლად (1977 წელი, 1987 წელი), თამარი (ოთარ თაქთაქიშვილის „მთვარის მოტაცება“), სილვანა (გია ყანჩელის „და არს მუსიკა“), იოლანტა (პეტრე ჩაიკოვსკის „იოლანტა“), დონა ანა (ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის „დონ ჯოვანი“), აიდა, ელისაბედი (ჯუზეპე ვერდის „აიდა“, „დონ კარლოსი“), ფატა მორგანა (სერგეი პროკოფიევის „სამი ფორთოხლის სიყვარული“).

მაია თომაძეს ჰქონდა იშვიათი სილამაზის რბილი ტემბრის ხმა. 1992 წლიდან სამუშაოდ გადავიდა ფინეთში, ქალაქ ჰელსინკიში. გასტროლებს მართავდა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში, თანამშრომლობდა მსოფლიოს წამყვან დირიჟორებთან; „გედის სიმღერად“ იქცა მის მიერ შესრულებული ეთერის პარტია ბათუმის საოპერო თეატრის სცენაზე (1994 წელი).

1987 წელს მაია თომაძეს მიენიჭა საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის წოდება. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ლილიანა მითაიშვილი

ლილიანა მითაიშვილი (დ. 17 სექტემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი ბალერინა. საქართველოს სახალხო არტისტი (1972).

ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში. 5 წლის იქ­ნე­ბო­და ლი­ლი­ა­ნა, რო­ცა სა­ბა­ლე­ტო სტუ­დი­ა­ში მი­იყ­ვა­ნეს, მაგ­რამ ვი­ნა­ი­დან პა­ტა­რა და სუს­ტი აგე­ბუ­ლე­ბი­სა იყო, გო­გო­ნა მაშნვე და­ი­წუ­ნეს.

1954 წელს დაამთავრა ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სასწავლებელი (პედაგოგები ვიხოდცევა, მარგარიტა გრიშკევიჩი და ჭაბუკიანი).

1954-1979 წლებში თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის წამყვანი სოლისტი იყო. მის რეპერტუარში ბევრი გამორჩეული როლია, მათ შორის: ოდეტა-ოდილია („გედების ტბა“), ჟიზელი („ჟიზელი“), კიტრი („დონ კიხოტი“), ნიკეა („ბაიადერა“), მანიჟე („მთების გული“), ჯავარა („გორდა“), მარი („მაკნატუნა“), ლიზა („ამაო სიფრთხილე“), მზეთუნახავი („სინათლე“),ავრორა („მძინარე მზეთუნახავი“), ლაურენსია („ლაურენსია“), დეზდემონა, ემილია („ოტელო“), გალია, ნატაშა („მშვიდობისათვის“), ქალიშვილი („პოემა“) და მანიჟე („მთე­ბის გულ­ში“).

ლილიანა მითაიშვილს აქვს შესრულებული წამყვანი პარტიები ცინცაძის ბალეტში „პოემა“ (1966 წელი) და ღლონტის ბალეტში „განთიადი“ (1970 წელი).

1956 წელს ლილიანა მითაიშვილმა კლასიკური ბალეტის საკავშირო (ყოფილი სსრკ) კონკურსზე ლაურეატის პირველი ხარისხის დიპლომი და ოქროს მედალი მოიპოვა. ასევე იღებდა ხშირად მონაწილეობას საგასტროლო სპექტაკლებში საზღვარგარეთ. მითაიშვილის დრამატურგია ექსპრესიით აღსავსე იყო, უნდა აღინიშნოს, რომ იგი მდიდარია გმირულ-რომატიკული სულისკვეთებითაც.

1979 წლიდან ლილიანა მითაიშვილი თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის პედაგოგ-რეპეტიტორია.

1983-1984 წლებში მუშაობდა ულან-ბატორის (მონღოლეთი) ოპერისა და ბალეტის თეატრის პედაგოგ-რეპეტიტორად.

უნდა აღინიშნოს, რომ ხელოვნებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის 1961 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის, ხოლო 1972 წელს კი – სახალხო არტისტის წოდება. ლილიანა მითაიშვილი ასევე დაჯილდოებულია კამბოჯის სამეფოს საპატიო ორდენით.

საქართველოს პრეზიდენტის ედუარდ შევარდნაძის 1997 წლის დადგენილებით ქართული ხელოვნების განვითარების საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის პედაგოგ-რეპეტიტორი, საქართველოს სახალხო არტისტი, ლილიანა მითაიშვილი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

2014 წელს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს დადგენილებით თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრი ახალ სეზონზე დავით თორაძის „გორდას“ აღდგენით შეხვდა. ამ პროექტში აქტიურად მონაწილეობდა სწორედ ლილიანა მითაიშვილი. ცნობილი ქართველი კომპოზიტორის — დავით თორაძის ბალეტი „გორდა“ ვახტანგ ჭაბუკიანმა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში 1949 წელს დადგა. სპექტაკლში მთავარ როლს ლეგენდური მოცეკვავე და ქორეოგრაფი თავად ასრულებდა. „გორდა“ ათეული წლების განმავლობაში იყო წარმოდგენილი თეატრის რეპერტუარში. ის ბოლოს 1996 წელს აღადგინა ზურაბ კიკალეიშვილმა.
სელენე

სელენე ( < ) — მთვარის ქალღმერთი ბერძნულ მითოლოგიაში, ტიტან ჰიპერიონის და თეას სევდიანი ასული, ჰელიოსის და ეოსის (მზის და განთიადის) და, იმავე ჰელიოსის ცოლი, ხშირად ეძახდნენ ფებეს, რადგან აპოლონ ფებოსის დად ითვლებოდა. ჰყავს მთვარის ეტლი, რომელსაც სამოთხისკენ მიაბრუნებს. მის შესახებ მითებში მოხსენიებულია მისი რამდენიმე საყვარელი, მათ შორის ზევსი, პანი და მოკვდავი ენდიმიონი. კლასიკურ დროში სელენს ხშირად აკავშირებდნენ არტემიდასთან, ისევე, როგორც მისი ძმა, ჰელიოსი, აპოლონთან იყო დაკავშირებული. სელენი და არტემიდაც ასოცირებულნი იყვნენ ჰეკატთან და ერთად სამივე მთვარის ქალღმერთებად ითვლებოდნენ, მაგრამ მხოლოდ სელენი განიხილებოდა როგორც თავად მთვარე. მისი რომაული ეკვივალენტია ლუნა.

მითოლოგია
ჰომეროსი თავის პოემებში ჯერ არ თვლის ქალღმერთად, მაგრამ ერთ ჰიმნში მას მარად სხივოსან, ბრძენ, „თეთრკულულებიან ქალღმერთს“ უწოდებს, გრძელი ფრთებითა და ოქროს შარავანდედით დამშვენებულს. თავისი ძმის, ჰელიოსისგან განსხვავებით, რომელიც ეტლით დაფრინავს ცაში და ყველას თვალს სჭრის თავისი ნათებით, სელენე ბევრად უფრო წყნარია. მისი ეტლი, რომელშიც არის შებმული ორი ცხენი, ჯორი ან ხარი (ამ უკანასკნელის რქები ნახევარმთვარის სიმბოლოა), სიბნელეში მშვიდად მოძრაობს და მკრთალი შუქით ახარებს ადამიანებს.

ჰომეროსისვე ცნობით, სელენე ზევსმა შეიყვარა და მალევე მასთან პანდეია ეყოლა. ათენელთა ზევსის დღესასწაულებზე პანდეიაც შედიოდა. სელენეს შეუყვარდა ახალგაზრდა მოკვდავი ენდიმიონი და ზევსს მისთვის უკვდავება სთხოვა, მაგრამ დაავიწყდა მარადიული სიჭაბუკეც ეთხოვა, ამიტომ ენდიმიონი დაბერდა და გამოქვაბულში წავიდა, სადაც სელენე ღამით ეტლს შეაჩერებს, ჩადის და დასქცერის მწუხარებით. სწორედ ესაა მისი სევდის მიზეზი. ყველაფრის მიუხედავად ენდიმიონთან ეყოლა 50 ასული, რომელიც ოლიმპოს კალენდრის 50 თვეს შეესაბამება.

ხელოვნება
სელენეს სიმბოლიზმის გამომხატველი უამრავი ხელოვნების ნიმუში არსებობს ბერძნულ ხელოვნებაში: ქანდაკებები, პოეზიის ნიმუშები, ვაზის მოხატულობები, მონეტები და ძვირფასი ქვები. საბერძნეთში მისი კულტის არსებობა სადავოა, რომში კი ლუნას ნამდვილად ჰქონდა ტაძარი ავენტინის გორაკზე, კაპიტოლიუმში და პალატინზე.

ძირითადად სელენე ეტლში ზის, ან ცხენზე. გარეგნულად ჰგავს არტემიდეს.
მისი მთავარი ატრიბუტი მთვარის ნამგალია. ძვ.წ. საუკუნიდან ლარნაკებზე ხშირად ვხედავთ სელენეს გამოსახულებას, ასევე შენობების წინა მხარეს.

ჰეკატესთან სელენეს მაგიურ უნარებს ხაზს უსვამდა და ამბობდა, რომ თაყვანს სცემდნენ, როგორც ჯადოქარს (თესალიური ვაზა). საერთოდ, სხვადასხვა დროს შერეული იყო ჰეკატე, არტემიდას, პერსეფონეს, ელენეს სახეებთან. ხშირია სიახლოვე დიანასთან.
მარინა ალექსიძე

მარინა ალექსიძე (დ. 22 ივნისი, 1949) — ქართველი ბალერინა, პედაგოგი, ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი.

ბიოგრაფია
1967 წელს დაამთავრა ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სასწავლებელი. (პედაგოგები ვიხოდცევა და ჭაბუკიანი). 1975 წელს კი – ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა ინსტიტუტის ფრანგული ენის ფაკულტეტი.

1967-1994 წლებში წლებში თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის წამყვანი სოლისტი იყო. მისი რეპერტუარი აღსანიშნავი და გამოსარჩევია: კიტრი („დონ კიხოტი“), ოდეტა-ოდილია („გედების ტბა“), მირტა („ჟიზელი“), გრან პა („რაიმონდა“), ბესი („პორგი და ბესი“, ლავროვსკის ქორეოგრაფია), დეზდემონა, ემილია („მავრის პავანა“ ხ. ლიმონის ქორეოგრაფია), კარმენი („კარმენ-სიუიტა“ ალონსოს ქორეოგრაფია), სოლო პარტიები ჯორჯ ბალანჩინის ბალეტში „სერენადა“, ალექსიძის ბალეტებში: კლიტემენსტრა („ორესტეა“), მედეა („მედეა“), ბახის „ჩაკონა“.

მარინა ალექსიძე 1988-1990 წლებში მუშაობდა თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებლის პედაგოგად, ხოლო 1992-1994 წლებში იყო ბალეტმაისტერ გიორგი ალექსიძის ასისტენტი. შესრულებული აქვს სოლო და წამყვანი პარტიები საბალეტო დასის რეპერტუარის ყველა კლასიკურ და ნეოკლასიკურ დადგმაში. მონაწილეობდა გიორგი ალექსიძის ყველა საავტორო სპექტაკლში.

1994-2004 წლებში იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის გამგე.

უნდა აღინიშნოს, რომ 1980 წელს მიენიჭა ხელოვნებაში შეტანილი წვლილითვის საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება.

1987-1997 წლებში მიწვეული იყო ტალინის, ეკატერინბურგის, ნოვოსიბირსკის, ალმა-ატის, ერევნის, კიშინოვის, დუშანბეს, კრასნოდარის ოპერისა და ბალეტის თეატრებში ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორად.

2004 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის პედაგოგ-რეპეტიტორია, აღზარდა არაერთი თაობა.

აღსანიშნავია, რომ მარინა ალექსიძე არის მემკვიდრე გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიისა, რომელიც დაახლოებით სამასამდე ქორეოგრაფიულ დადგმას მოიცავს. სწორედ მასვე უნდა ვუმადლოდეთ გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიის ვიდეოარქივის შენარჩუნება, რომელმაც ჩვენამდე თითქმის სრულად მოაღწია.

2011 წელს ალექსიძეების ოჯახმა დააფუძნა გიორგი ალექსიძის სახელობის „თანამედროვე ქორეოგრაფიის განვითარების ფონდი“. მარინა ალექსიძე კი ამ ფონდის მიერ განხორციელებული ყველა პროექტის მთავარი კონსულტანტია. ეს ფონდი ეხმარება ახალგაზრდა ბალერინებს, განვითარებაში. გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიული მემკვიდრეობის შენარჩუნება, მომავალი თაობებისათვის მისი გაზიარება და პოპულარიზაცია ფონდის მნიშვნელოვანი ამოცანაა. ასევე ამ ფონდის მიზანია საქართველოში თანამედროვე ბალეტის განვითარება და პოპულარიზაცია; ისეთი პროექტების განხორციელება, რომელიც მოქმედ ქორეოგრაფებს და შემსრულებლებს საკუთარი შესაძლებლობების წარმოჩენაში ხელს შეუწყობს.

2016 წლიდან მარინა ალექსიძე გიორგი ალექსიძის სახელობის „თბილისის თანამედროვე ბალეტის“ კამერული დასის მმართველი და მთავარი ბალეტმაისტერია.
კლიტია (ოკეანიდი)

კლიტია, კლიტიე — ერთ-ერთი ოკეანიდი და წყლის სტიქიის ნიმფა ბერძნულ მითოლოგიაში. ოკეანისა და ტეთისის ასული, ამაოდ უყვარდა მზის ღმერთი ჰელიოსი, რომლის სიმხურვალემაც იგი დაადნო და ყვავილად აქცია. კლიტია ლივკოთეასთან ერთად ხალხურ თქმულებებში იღებს სათავეს, სადაც კლიტია გაზაფხულის, ხოლო ლივკოთეა ზღვის ქალღმერთია.

ნარატივი
ჰელიოსმა, მიუხედავად მისდამი სიყვარულისა, გაცვალა კლიტია ლევკოთეაზე და იგი მარტო დატოვა. მზის ღმერთის ასეთმა საქციელმა ისე განარისხა კლიტია, რომ იგი ლევკოთეას მამასთნ, ორქამუსთან მივიდა და მომხდარის შესახებ ყველაფერი უამბო. რადგან ჰელიოსთნ ყოფნის გამო ქალი ჩამომდნარი იყო, მან საკუთარი ქალიშვილი ცოცხლად დამარხა ქვიშაში. კლიტიას გადაწყვეტილი ჰქონდა ჰელიოსის დაბრუნება კონკურენტის გზიდან ჩამოცილებით, თუმცა, მისმა საქციელმა მისდამი მზის ღმერთი უფრო გულგრილი გახადა. შემდეგ მან ღმერთკაცის ცდუნება სცადა: იგი გაშიშვლდა, იცეკვა და დაჯდა საჭმლის და სასმლის გარეშე. ეს პროცესი ცხრა დღის განმავლობაში გრძელდებოდა. კლიტეა იჯდა ცხელ ქვებზე და ჰელიოსის დაბრუნების მოლოდინში მიშტერებოდა მზეს. ამ ხნის შემდეგ იგი ჰელიოტროპად გადაიქცა (იზრდება მზიან ბორცვებზე), რომელსაც თავი ყოველთვის ჰელიოსისკენ აქვს შებრუნებული. ეს მოვლენა სრულად განხილულია ოვიდიუსთან („მეტამორფოზები“ 204, 234–56.)

ახლანდელ განხილვებში ჰელიოტროპი შეცვლილია მზესუმზირით.

ხელოვნება
ბიუსტი (თაუნლის კოლექცია)
კლიტიას ერთ-ერთი ქანდაკება, რომელიც მდიდარი ინგლისელი კოლექციონერის ჩარლზ თაუნლის კოლექციაში მოიძებნებოდა, იყო ან რომაული ან საუკუნის ყალბი მარმარილოს ნამუშევარი.

სავარაუდოდ, ბიუსტი შექმნილია ჩვ.წ. 40-50 წლებში. თაუნლიმ ხელოვნების ამ ნიმუშის მოპოვება მოახერხა ლორენცანოს ოჯახისგან, ნეაპოლში, თავისი მეორე გახანგრძლივებული მოგზაურობისას იტალიაში (1771-1774). იგი დაჟინებით ამბობდა, რომ ბიუსტი ადგილობრივად დამზადდა. ეს ნამუშევარი და იოჰან ცოფანის ცნობილი გამოსახულება (მასზე თაუნლი და კლიტიეს ბიუსტი იყო დახატული), რომელიც თაუნლის ბიბლიოთეკაში ინახებოდა (ილუსტრაცია მარჯვენა მხარეს), ერთად ქმნიდა ჩარლზის ნამუშევრების ფავორიტ წყვილს. მისი სახლი დაწვეს 1780 წელს. მას მუდამ აწუხებდა იმის დარდი, რომ ვერ მოახერხა კლიტიეს ბიუსტის და ნახატის გადარჩენა.

ნამუშევრის რეალურ იდენტობას აქტიურად განიხილავდნენ თაუნლის წრის წარმომადგენელი კოლექციონერები. პირველად იგი აგრიპინას მიაკუთვნეს, შემდეგ ისიდას ლოტუსის ყვავილში, ბოლოს მაინც კლიტიაზე შეჩერდნენ.

ბიუსტი (ჯორჯ ფრედერიკ უოტსი)
კლიტიას კიდევ ერთი ცნობილი ბიუსტი დაამზადა მოქანდაკემ — ჯორჯ ფრედერიკ უოტსმა. განსხვავებით თაუნლის წყნარი, მშვიდი კლიტიასგან, ოუტსის ნამუშევარზე ოკეანიდს უფრო დასტრესილი და მკაცრი სახე აქვს მიღებული, რომელიც მზეს შესცქერის.
ქეთევანი (იმერეთის დედოფალი)

ქეთევანი დავითის ასული, ქეთეონ, (დ. 1648 — გ. 16 აპრილი, 1719, მოსკოვი) — დათუნა კახთ ბატონიშვილის ქალიშვილი. ცოლად ჰყავდა ჯერ იმერეთის მეფე ბაგრატ -ს, შემდეგ კი — არჩილს. ამ უკანასკნელთან ერთად 1684 წელს გადასახლდა რუსეთში, სადაც ცნობილი იყო ეკატერინე დავითის ასულის სახელით.

ქეთევანი იყო მეფე თეიმურაზ -ის ძის, დავით (დათუნა) ბატონიშვილის და მისი მეუღლის, ელენე დიასამიძის ქალიშვილი. დათუნა ყიზილბაშებთან და მათ მოკავშირე ქართველებთან ბრძოლაში დაიღუპა 1648 წელს. ქეთევანის აღზრდა მისმა მამიდამ და იმერეთის დედოფალმა დარეჯანმა იკისრა. 1660 წელს დარეჯანმა ქეთევანი საკუთარ გერს, მისი ახალგარდაცვლილი მეუღლის, ალექსანდრე -ის შვილსა და მემკვიდრეს — ბაგრატ -ს შერთო ცოლად. დარეჯანის სწრაფვამ ძალაუფლებისაკენ იმერეთის სამეფო ოჯახში ურთიერთობები გაამწვავა. იგი ცდილობდა ბაგრატი დაეყოლიებინა გაშორებოდა ქეთევანს და თავად დარეჯანი შეერთო ცოლად. როდესაც ბაგრატმა დედინაცვლის შეთავაზება უარყო, დარეჯანმა მას შეთქმულება მოუწყო, დაატყვევა და დააბრმავებინა, თვით კი აზნაურ ვახტანგ ჭუჭუნიაშვილზე იქორწინა და იმერეთის მმართველობა ხელში ჩაიგდო. იმერეთი მრავალწლიან სამოქალაქო ომში გაეხვა. 1661 წელს მტრებისგან შევიწროებულმა დარეჯანმა დახმარება ქართლის მეფე შაჰნავაზს სთხოვა და ქეთევანის შაჰნავაზის ვაჟზე, არჩილ ბატონიშვილზე დაქორწინება შესთავაზა. შეთანხმება ჩაშალა იმერეთში მორიგმა არეულობამ, რომლის დროსაც დარეჯანიც და ქეთევანიც ახალციხის ფაშის ტყვეობაში აღმოჩნდნენ ოლთისში. ვახტანგმა არჩილის დაჟინებული თხოვნით ქეთევანი დიდი თანხის სანაცვლოდ დაიხსნა. 1668 წელის 22 მარტს მათ სამეფო ქორწილი გადაიხადეს თბილისში. არჩილი კახეთის ტახტზე იჯდა და კახთა მეფის შვილიშვილზე ქორწინებას მისთვის პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა. 1675 წელს არჩილს უთანხმოება მოუვიდა სპარსეთის დიდ ვეზირთან, კახეთი მიატოვა და იმერეთის ტახტზე დამკვიდრება გადაწყვიტა. მრავალჯერადი მცდელობების, გადატრიალებებისა და შინაომების შემდეგ არჩილმა იმერეთის ტახტის დაუფლების იმედი დაკარგა და 1684 რუსეთში თავშესაფარი ითხოვა, 1699 წელს კი იქ საბოლოოდ დასახლდა.

ემიგრაციაში სამეფო წყვილის ცხოვრებას დაღი დაასვა მათი ერთადერთი ცოცხლად დარჩენილი ვაჟიშვილის, რუსეთის არმიის არტილერიის უფროსის — ალექსანდრე ბატონიშვილის ტყვეობამ შვედეთში და მისმა გარდაცვალებამ 1711 წელს. ორი წლის შემდეგ აღესრულა არჩილ მეფეც და ქეთევანი რუსეთის მთავრობის მიერ არჩილისადმი ბოძებული მამულების მემკვიდრე გახდა. ეს მამულები მდებარეობდა სოფელ ვსეხსვიატსკოეში (მოსკოვის გუბერნია) და ლისკოვოში (ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნია). ქეთევანი 71 წლის ასაკში, 1719 წლის 16 აპრილს გარდაიცვალა მოსკოვში. ძლიერი წყალდიდობის გამო ის რამდენიმე კვირის შემდეგ, 1719 წლის 5 მაისს დაკრძალეს არჩილის გვერდით დონის მონასტერში. ვსეხსვიატსკოეში ცხოვრებას მათი ქალიშვილი დარეჯან ბატონიშვილი განაგრძობდა, საბოლოოდ კი ბაგრატიონთა მამულები რუსეთში კიდევ ერთ ქართველ გვირგვინოსან ემიგრანტს, ვახტანგ -ს გადაეცა.
გეომედი

სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც დაარსდა 1998 წელს. მისი დამფუძნებელია – პროფესორი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი მარინა ფირცხალავა. უნივერსიტეტი მდებარეობს ქალაქ თბილისში.

სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი ლიცენზირებული და აკრედიტირებულია. სტუდენტთა სწავლება და მათი ცოდნის შეფასება რეგულირდება ევროპული კრედიტების სატრანსფერო სისტემით . უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს ოთხი ფაკულტეტი:

სტომატოლოგია
ჯანდაცვის ეკონომიკა და მენეჯმენტი;
ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია;
მედიცინა

სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი აღჭურვილია კეთილმოწყობილი აუდიტორიებით, ლაბორატორიებით და თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი სტომატოლოგიური კლინიკით.