იაირ ლაპიდი

იაირ ლაპიდი (; დ. 5 ნოემბერი, 1963, თელ-ავივი, ისრაელი) — ებრაელი ჟურნალისტი, მწერალი, დრამატურგი, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე.  „ეშ-ატიდის“ პარტიის პირველი თავმჯდომარე და დამფუძნებელი, ფინანსთა მინისტრი 2013 წლის 15 მარტიდან 2014 წლის 2 დეკემბრამდე. ისრაელის პრემიერ-მინისტრი 2022 წლის 1 ივლისიდან.

ბიოგრაფია
იაირ ლაპიდი დაიბადა თელ-ავივში, სერბეთში დაბადებული მწერლისა და უნგრული წარმოშობის ჟურნალისტის, იოსეფ (ტომი) ლაპიდის (დაბ. ტომისლავ ლამპელი) და მწერალ-დრამატურგის, შულამიტ ლაპიდის (დაბ. გილადი) ოჯახში. იაირ  ლაპიდმა ბავშვობა გაატარა თელ- ავივსა და ლონდონში.

კარიერის დასაწყისში მუშაობდა სამხედრო რეპორტიორად შეიარაღებული ძალების გაზეთ - ში. 1988 წლიდან მუშაობდა ჟურნალისტად და მიმომხილველად, ისრაელის ორ უდიდეს გაზეთში, „ედიოტ აჰრონოტში“ და „მაარივში“.

1989 წლიდან 2010 წლამდე ლაპიდმა დაწერა და გამოსცა სხვადასხვა ჟანრის რამდენიმე წიგნი. მისი პირველი ნაწარმოები იყო თრილერი.  ასევე მას ეკუთვნის ორი საბავშვო წიგნი, ორი რომანი და  გაზეთის სვეტების კრებული. არის პუბლიკაციებისა და წიგნების ავტორი. 2006 წელს ფართო გამოხმაურება მოჰყვა მისი პიესის მიხედვით დადგმულ  სპექტაკლს „შესაფერისი ასაკი სიყვარულისათვს“. გარდა ამისა, მან დაწერა სცენარი დრამატული სერიალისათვის , რომელიც 2004 წელს  2 არხის ეთერში გავიდა.

იაირ ლაპიდი  დაკავებული იყო კრივით.  1991 და 1994 წლებში ბედი სცადა კინოში და ითამაშა ორ ებრაულ ფილმში . 1994 წლიდან მუშაობდა ტელეწამყვანად.

იგი მეორედ არის დაქორწინებული ჟურნალისტსა და მწერალზე ლეაჰ ლაპიდზე, რომელსაც იგი სარეზერვო სამსახურის დროს შეხვდა ჯარის გაზეთ „ბამაჰანის“ რედაქციაში. ამ ქორწინებიდან მას ჰყავს ვაჟი და ქალიშვილი. ლაპიდს ასევე ჰყავს ვაჟი თამარ ფრიდმანთან პირველი ქორწინებიდან. განქორწინების შემდეგ, ლაპიდი საცხოვრებლად გადავიდა ლოს-ანჯელესში და მუშაობდა ჰოლივუდში არნონ მილჩენის კომპანიაში.

იაირ ლაპიდის და, მიხალი, 1984 წელს ავტოკატასტროფაში დაიღუპა.

ლაპიდს არ აქვს ზოგადი განათლების დამადასტურებელი  სერთიფიკატი. 2011 წელს იგი დოქტორანტურაში მიიღეს ბარ-ილანის უნივერსიტეტში კულტუროლოგიის  კათედრაზე  წესის დარღვევით, ვინაიდან დოქტორანტურის ყველა კანდიდატს  მინიმუმ ბაკალავრის დიპლომი მოეთხოვება. ლაპიდმა, რომელმაც საშუალო სკოლის დასრულება ვერ შეძლო, უნივერსიტეტში ჩაირიცხა მიღწევებისათვის „ლიტერატურისა და ჟურნალისტიკის სფეროში“. მას შემდეგ, რაც ქნესეთის განათლების კომიტეტმა გამოძიება დაიწყო, უმაღლესი განათლების საბჭომ გააუქმა პროგრამა,  რომელზეც ბაკალავრის დიპლომის გარეშე მყოფ სტუდენტებს დოქტორანტურაში ჩაბარების უფლება მისცეს. აგორებული სკანდალის შემდეგ  ლაპიდი  იძულებული გახდა უარი ეთქვა სწავლის გაგრძელებაზე.

2013 წლის სექტემბერში ჟურნალ ებრაული გამოცემის მიხედვით,  ლაპიდის ქონება 22 მილიონ შეკელად შეფასდა.

პოლიტიკური საქმიანობა
პოლიტიკური საქმიანობის დაწყებასთან დაკავშირებით 2012 წლის 8 იანვარს, იაირ ლაპიდმა განცხადება გააკეთა -ის მეორე არხიდან წასვლის შესახებ . 2012 წლის 15 აპრილს ცნობილი გახდა იაირ ლაპიდის ახალი პოლიტიკური პარტიის სახელი: „ “ („არსებობს მომავალი“ ებრ.:  ‏ ) 29 აპრილს ლაპიდმა შეიტანა ოფიციალური განცხადება პარტიის რეგისტრაციის შესახებ.

2013 წლის 22 იანვარს ქნესეთის არჩევნებში ლაპიდის პარტიამ მიიღო 19 ადგილი 120-კაციან პარლამენტში და შექმნა სიდიდით მეორე ფრაქცია. შედეგად, 15 მარტს ლაპიდმა მიიღო ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა ბინიამინ ნეთანიაჰუს კოალიციურ მთავრობაში.

2014 წლის 2 დეკემბერს ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბინიამინ ნეთანიაჰუმ თანამდებობიდან გაათავისუფლა ფინანსთა მინისტრი იაირ ლაპიდი და იუსტიციის მინისტრი ციპი ლივნი.

2021 წლის 5 მაისს ისრაელის პრეზიდენტმა რუვენ რივლინმა მინისტრთა კაბინეტის ფორმირების მანდატი გადასცა „ეშ-ატიდის“ პარტიის ხელმძღვანელს, იაირ ლაპიდს.

2021 წლის 2 ივნისს ისრაელში ოპოზიციამ ხელი მოაწერა შეთანხმებას სამთავრობო კოალიციის შექმნის შესახებ. როტაციაში ისრაელის პირველი პრემიერ-მინისტრი იქნება პარტია „იამინა“თავმჯდომარე ნაფთალი ბენეთი, ხოლო „ეშ-ატიდის“ პარტიის თავმჯდომარე იაირ ლაპიდი  გახდება ალტერნატიული პრემიერ-მინისტრი.