iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მეტასტაბილური მდგომარეობა

მეტასტაბილური მდგომარეობა ( «საშუალებით, გზით» და  «მდგრადი»), არის ფიზიკური სისტემის არამდგრადი წონასწორობის მდგომარეობა, რაშიც სისტემა შეიძლება იყოს დიდი ხნის განმავლობაში.

მეტასტაბილური მდგომარეობა ფართოდაა გავრცელებული ბუნებაში და გამოიყენება მეცნიერებაში და ტექნიკაში. მეტასტაბილურ მდგომარეობასთანაა დაკავშირებული, მაგალითად, მაგნიტური, ელექტრული და დრეკადი გისტერეზისის მოვლენები, გადაჯერებული ხსნარების შექმნა, ფოლადის წრთობა, მინის წარმოება და სხვა.

თერმოდინამიკაში
მეტასტაბილური მდგომარეობა შეესაბამება სისტემის თერმოდინამიკური პოტენციალის ერთ-ერთ მინიმუმს მოცემული გარე პირობებში. მდგრად (სტაბილურ) მდგომარეობას პასუხობს ყველაზე მინიმუმი. ერთსახოვანი სისტემა მეტასტაბილურ მდგომარეობაში აკმაყოფილებს თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგრადობის პირობებს _>_>0, (/)_, ფიზიკური პარამეტრების მცირე ცვლილებებში, (თერმოდინამიკური ენტროპია, სიმკვრივე და სხვა). მცირე ცვლილებებისას სისტემა გადადის აბსოლუტურად მდგრად მდგომარეობაში. მეტასტაბილური მდგომარეობის დიდი კლასი დაკავშირებულია 1-ი სახის ფაზურ გადასვლასთან (კრისტალი \ სითხე \ აირი).

კვანტურ სისტემებში
მეტასტაბილური მდგომარეობა კვანტურ სისტემებში — არის მდგომარეობა არსებობის დროით (\), აღზნებული მდგომარეოაბ ატომური სისტემის უფრო მეტი არსებობის დროით (~10^{-8} ). ჩვეულებრივ მეტასტაბილურად თვლიან აღზენბულ მდგომარეობას, გამოსხივებას (რადიაცია).
ხუანლუნი

ხუანლუნი (ჩინ. , ყვითელი დრაკონი) — სანახაობრივი პეიზაჟების მქონე ტერიტორია ჩინეთის სიჩუანის პროვინციაში. მდებარეობს მინშანის მთათა სისტემის სამხრეთით. არეალი ცნობილია მრავალფერი გარემოთი, რომელიც ძირითადად კალციტის დეპოზიტებისგან შედგება, განსხვავებული ტყის ეკოსისტემებით, თოვლით დაფარული მწვერვალებით, ჩანჩქერებითა და ცხელი წყაროებით.

ხუანლუნში ბინადრობს მრავალი საფრთხის ქვეშ მყოფი ცხოველი, მათ შორისაა გიგანტური პანდა და ოქროსცხვირიანი მაიმუნი.

მრავალათასწლოვანი გეოლოგიური ევოლუციის წყალობით, ხუანლონგი მოიცავს მრავალ უნიკალურ ლანდშაფტსა და გეოლოგიურ ფორმაციას.

1992 წელს, იუნესკომ ხუანლუნი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

გალერეა
მუსიკალური თეატრი (ბათუმი)

ახალგაზრდული მუსიკალური თეატრი ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალური ცენტრის შემადგენელი ნაწილია და მასთან ერთად დაარსდა. მისი მესვეურები იმთავითვე ცდილობდნენ თეატრი ჟანრობრივი მრავალფეროვნების გზით წაეყვანათ. მართლაც თეატრის რეპერტუარში ნახავთ კლასიკურ საოპერო მუსიკასაც, თანამედროვე მიუზიკლებსაც, როკ-ოპერას, პოპულარულ თუ როკ-მუსიკის საუკეთესო ნიმუშებსაც.

თეატრის შემოქმედებითი ჯგუფი
მთავარი ქორმაისტერი და ვოკალის პედაგოგი — მანანა ჩაუშბა

გაორკესტრებისა და არანჟირების სპეციალისტი, კომპოზიტორი — მინდია ხითარიშვილი
ქორმაისტერი — ჟუჟუნა კილაძე
პედაგოგ-ორგანიზატორი და პლასტიკის პედაგოგი — გოჩა არობელიძე
კონცერტმაისტერი — ევგენია ღოღელიანი
თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი — თენგიზ შამილაძე

სოლისტები და დასი
თეა გელოვანი, რამაზ ვარშანიძე, მარიამ ძნელაძე, ირაკლი გოგიტიძე, მამუკა ჩაუშბა, პაატა ფაცია, პაატა აბესლამიძე, მარიამ ხითარიშვილი, მარიანა ჩაუშბა, ნატო ფრუიძე, გივი გიგინეიშვილი, თეონა ჩიტაიშვილი, ნინო ხალვაში, თაკო ბარათაშვილი, ნინო კონცელიძე, პაატა მოისწრაფიშვილი, ირაკლი გვარჯალაძე, გიორგი ნაკაშიძე, ომარ სურმანიძე.

შემოქმედებითი ისტორია
თეატრში არაერთი თეატრალიზებული შოუ,კონცერტი თუ სპექტაკლი დაიდგა.მაყურებელს ახსოვს თეატრალიზებული შოუ-კონცერტი „ჩემი გზა“ (2005), რომლის პროგრამა მოიცავდა როგორც ნეაპოლურ სიმღერებსა და რომანსებს, ისე პოპ და როკ-მუსიკის ნიმუშებს.

მუსიკალურმა თეატრმა ერთ-ერთ თეატრალიზებულ შოუ-კონცერტში სანახაობრივად და ვოკკალურად შესანიშნავი ფრაგმენტები წარმოადგინა რიშარ კოჩიანტის მიუზიკლიდან „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“ (2006) მაყურებელმა ეს წარმოდგენა ძალიან კარგად მიიღო. თეატრმა იგი დედაქალაქის მაყურებელსაც წარმოუდგინა კოტე მარჯანიშვილის თეატრის სცენაზე საფრანგეთის ეროვნული დღესასწაულის ,ბასტილიის დაცემის დღის (14 ივლისი) აღსანიშნავად. ამ თეატრალიზებულ კონცერტს საქართველოში საფრანგეთის საელჩოს წარმომადგენლებიც დაესწრნენ და წარმოდგენის ბოლოს დიდი მადლიერება გამოხატეს ახალგაზრდული მუსიკალური თეატრის მისამართით და მათი ხელოვნებისათვის,აღიარებული მიუზიკლის საინტერესოდ და პროფესიულად შესრულებისათვის.

თანამედროვე მიუზიკლს კლასიკური ოპერა — ვინჩენცო ბელინის „მონტეკები და კაპულეტები“ მოჰყვა. იგი რეჟისორმა გიორგი თავაძემ განახორციელა და კლასიკური მუსიკის მოყვარულთა მოწონება დაიმსახურა.

2010 წლის 22 და 23 დეკემბერს თეატრმა მაყურებელს თავის შემოქმედებით ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური, სრულფასოვანი მუსიკალური სპექტაკლი — როკ-ოპერა „თავფარავნელის ბალადა“ შესთავაზა, რომელიც ქართველმა კომპოზიტორმა მინდია ხითარიშვილმა დაწერა. როკ-ოპერის ლიბრეტო თამაზ ჭილაძის პიესის მიხედვით პოეტ ირმა გურიელს ეკუთვნის. დამდგმელი რეჟისორი გიორგი (გოგა) თავაძე. სცენოგრაფია გოგლა გოგიბერიძის და ლუკა ბესელიას. როკ-ოპერა მაყურებელმა დიდი აღფრთოვანებით მიიღო.
მენანდრე პროტიქტორი

მენანდრე პროტიქტორი – საუკუნის ნახევრის ბიზანტიელი ისტორიკოსი და დიპლომატი.

დაიბადა საუკუნის შუა წლებში კონსტანტინოპოლში. მისი მამა, ევრფატასი, იყო უსწავლელი ადამიანი, მაგრამ შვილებს მიაღებინა იურიდიული განათლება. მენანდრემ დაამთავრა უმაღლესი სკოლა, თუმცა არ მოისურვა სამოსამართლეო პრაქტიკის გაგრძელება. ამის ნაცვლად მუდმივად იპოდრომსა და პანტომიმების თეატრში სტუმრობით ერთობოდა. მის ცხოვრებაში გარდატეხა მოახდინა სავსებით გაღარიბებამ. ამ დროს ბიზანტიის ტახტზე ავიდა მავრიკიოსი, რომელიც მფარველობდა პოეზიასა და ისტორიას. მენანდრემაც გააგრძელა აგათია სქოლასტიკოსის ისტორიული შრომა.

მისმა თხზულებამ მხოლოდ გვიანდელი ფრაგმენტების სახით მოაღწია. შემორჩენილია მისი ისტორიის 77 დიდი და პატარა ფრაგმენტი. 15 ფრაგმენტი შემორჩენილია სვიდას ლექსიკონის ციცტატების სახით, დანარჩენი კი კონსტანტინე -ის თაოსნობით შედგენილ კრებულებში. უცნობია, რა წყაროებს იყენებდა მენანდრე თავისი ისტორიისთვის.

მენანდრე აღწერს 558-582 წლების მოვლენებს, ძირითადად ბიზანტიასა და ირანს შორის ომებსა და მათ შორის დადებულ საზავო ხელშეკრულებებს, აგრეთვე ბიზანტიელთა ურთიერთობებს ხუნძებთან, ლანგობარდებთან და სხვ. მენანდრე პროტიქტორის ისტორია შეიცავს ცნობებს საუკუნის საქართველოს ისტორიის – ბიზანტიასა და ირანთან ლაზიკისა და ქართლის ურთიერთობის, სვანეთის გარშემო ატეხილი დავის გარშემო და სხვ.
ხერხეულიძეები

ხერხეულიძეები — ქართლის თავადები, ისტორიულ წყაროებში საუკუნეში, თამარ მეფის დროს მოიხსენებიან:

ისტორიული წყაროების მიხედვით, ხერხეულიძეები მესხეთის წარჩინებულ ფეოდალურ საგვარეულოს მიეკუთვნებიან. იოანე ბატონიშვილის ნაშრომის, „შემოკლებით აღწერა საქართველოსა შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა“ მიხედვით, ხერხეულიძეები თავადთა შორის მე-15 ადგილზე არიან. ერისა და ქვეყნის წინაშე დამსახურებისათვის, მეფე ერეკლე მეორეს ხერხეულიძეებისათვის 1783 წლის ქართლ-კახეთის თავად-აზნაურთა სიაში, რომელიც დაერთო გეორგიევსკის ტრაქტატს, მუხრანბატონის შემდეგ, მეექვსე ადგილი მიუჩენია. ხოლო 1850 წლის საქართველოს თავადების სიაში, რომელიც შედგენილია და დამტკიცებულია სანქტ-პეტერბურგში, ხერხეულიძეებს მე-5 ადგილი უკავიათ.

ხერხეულიძეებს ჰქონდათ საგვარეულო გერბი — გაკვეთილი ფრანგული ფარის მარჯვენა ნაწილში ზღვაში მცურავი შებრუნებული აფრებაშვებული ხომალდი, ხოლო მარცხენაში კი ნახევარმთვარე და ყვავილი, როგორც მზის ნიშანი.

საქართველოს ისტორიულ წყაროებში ამ გვარის ცნობილ ადამიანთა შორის მოიხსენებიან:
აღათანგ ხერხეულიძე — ქართლის სამეფოს სახლთუხუცესი მეფე ლუარსაბ მეორის დროს, განაგებდა არაგვის საერისთავოს. 1625 წელს მარაბდის ბრძოლაში ხელმძღვანელობდა ერთ-ერთ მეწინავე რაზმს და ამ ბრძოლაში დაიღუპა;

ბააკა (კახაბერ) ხერხეულიძე — ქართლის სამეფოს ფარეშთუხუცესი, გიორგი სააკაძის მომხრეთა დასის წევრი. 1612 წელს მან წავკისში გიორგის აცნობა მის წინააღმდეგ მოწყობილი შეთქმულების ამბავი და გიორგი აშკარა სიკვდილს გადაარჩინა, რისთვისაც შეთქმულებმა ცხვირი მოჰკვეთეს. შესაძლოა, კახაბერი 1625 წელს თავის სახლიკაცებთან ერთად მარაბდის ბრძოლაში დაიღუპა;

ნიკოლოზ ხერხეულიძე — აღმოსავლეთ საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი 1741-1744 წლებში. დომენტი კათალიკოსის გარდაცვალების შემდეგ, მისივე სურვილის გათვალისწინებით, კათალიკოსად დადგენილ იქნა ნიკოლოზ ხერხეულიძე. ვახუშტის ცნობით, 1744 წელს ნიკოლოზ ვინმე „უკეთურმან მაჰმადიანყოფილმან თაზისშვილმან ტარიელ მახვუილითა მოკლა“;

ომან ხერხეულიძე — მე-18 საუკუნის მეორე ნახევრის ცნობილი ქართველი მემატიანე, ქართლ-კახეთის მსხვილი ფეოდალური საგვარეულოს წარმომადგენელი, მდივანბეგი. მას ეკუთვნის ისტორიული თხზულება „მეფობა ირაკლი მეორისა, მეფის თეიმურაზის ძისა“.

ამ საგვარეულოდან აღსანიშნავია ცხრა ძმა ხერხეულიძე თავიანთი დედითა და დით, რომლებიც მარაბდის ველზე გმირულად დაეცნენ. ისინი მარაბდის ბრძოლაში გორგასლიან-დავითიან-თამარიანი დროშის დარაჯები იყვნენ. სამშობლოსადმი მათი თავგანწირვისთვის, ეკლესიამ ცხრა ძმა ხერხეულიძე დედითა და დით წმინდანებად შერაცხა.

ამჟამად საქართველოს ტერიტორიასა და მის ფარგლებს გარეთ ცხოვრობს ამ გვარის 141 მატარებელი.
ალასკის დროშა

ალასკის დროშა — ამერიკის შტატ ალასკის ერთ-ერთი სიმბოლო. დროშა შეიმუშავა 1926 წელს 13 წლის ბენი ბენსონმა, ხოლო 1927 წელს იგი ოფიციალურად გამოცხადდა ალასკის ტერიტორიის სიმბოლოდ, რომელიც 1959 წლის 3 იანვარს გახდა ამერიკის ერთ-ერთი შტატი. ლაჟვარდისფერ ფონზე გამოსახულია 8 ოქროსფერი ვარსკვლავი - 7 არის დიდი დათვის თანავარსკვლავედის სიმბოლო, ხოლო ერთი - პოლარულ ვარსკვლავისა. ირმის ნახტომი არის სიძლიერის სიმბოლო, ხოლო პოლარული დათვი - ჩრდილოეთის (რადგანაც ალასკა აშშ-ის ყველაზე ჩრდილოეთი შტატია).
კრეტინიზმი

კრეტინიზმი ( - ჭკუასუსტი) — ავადმყოფური მდგომარეობა, რომელსაც ახასიათებს გონებრივი და ფიზიკური განვითარების შეჩერება და ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის პათოლოგიური დაქვეითება. კრეტინიზმი ძირითადად გავრცელებულია მთიან რეგიონებში, იქ, სადაც არსებობს ენდემური ჩიყვის კერები და სადაც სასმელ წყალსა და საკვებში იოდის ბუნებრივი დეფიციტია. კრეტინიზმით დაავადებული მამაკაცის საშუალო სიმაღლე აღწევს 146,7 სმ–ს, ხოლო ქალისა 140 სმ–ს. დამახასიათებელია არაპროპორციულად დიდი და მრგვალი თავი, მოკლე კიდურები, დიდი ყურები და ენა, რომელიც ვერ ეტევა პირის ღრუში, გამობერილი მუცელი, მეჩხერი კბილები, განუვითარებელი სასქესო ორგანოები, მშრალი კანი; ხშირია ჭიპისა და საზარდულის თიაქარი, ფარისებრი ჯირკვალი გადიდებულია, ნივთიერებათა ცვლა დარღვეული და სხვ. მკურნალობისას იყენებენ ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონებს და პრეპარატებს. პროფილაქტიკისთვის კი – იოდით მდიდარ წყალსა და სხვა საკვები ნივთიერებებს.
ჩენდეს კურორტული ზონა

ჩენდეს კურორტული ზონა (ჩინ. ) — ცინის იმპერიის ზაფხულის სასახლე ჩინეთის ხებეის პროვინციაში, ქალაქ ჩენდეში. შენდებოდა 1703 - 1792 წლებში. კომპლექსის ფართობი 5.6 კმ²-ია და ჩენდეს ურბანული ზონის თითქმის ნახევარს მოიცავს. ეს საკმაოდ ვრცელი კომპლექსი შედგება ადმინისტრაციული და საცერემონიო შენობებისგან. სხვადასხვა არქიტექტურული სტილის ტაძრები და ბაღები ჰარმონიულად ერწყმის ტბების, მდელოების და ტყეების ლანდშაფტს.

პეკინის ზაფხულის სიცხის დროს, იმპერატორები ჩენდეში აფარებდნენ თავს. სასახლეების ზონა მიმსგავსებულია პეკინის აკრძალულ ქალაქს. იგი ორი ნაწილისგან შედგება: სამეფო ნაწილი შესასვლელში,სადაც იმპერატორები ოფიციალურ პირებს, არისტოკრატებსა და სხვადასხვა ქვეყნების დესპანებს იღებდნენ და მეორე - იმპერატორის ოჯახის საცხოვრებელი ნაწილი.

კომპლექსში ყოფნის დროს, ჩინეთის ორი იმპერატორი - ციაცინგი და ხიანფენი გარდაიცვალნენ 1820 და 1861 წლებში.

1994 წელს, იუნესკომ ჩენდეს კურორტული ზონა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
სუჯოუს ბაღები

სუჯოუს კლასიკური ბაღები — ბაღების ჯგუფი ჩინეთის ცზიანსუს პროვინციაში, ქალაქ სუჯოუში. 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

ბაღები მოიცავს ტრადიციული ჩინური ბაღების მთავარ ელემენტებს. მიმსგავსებულია ბუნებრივ პეიზაჟს, წარმოდგენილია რა ხელოვნური კლდეები, ბორცვები, მდინარეები, რომელთა გვერდითაც პაგოდები მდებარეობს.

ამ ტიპის ბაღების მშენებლობა სუჩჟოუში - საუკუნეში იყო პოპულარული. ამ პერიოდში 200 კერძო ბაღი აშენდა.

1997 წელს, იუნესკომ მხოლოდ ოთხი ყველაზე გამორჩეული ბაღი შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, ხოლო 2000 წელს კიდევ ხუთი დაამატა.
პინიაო

პინიაო (ჩინ. ) — ქალაქი ჩინეთში, შანსის პროვინციაში. პეკინიდან დაშორებული 715 კმ-ით, ხოლო პროვინციის დედაქალაქ ტაიუანიდან 80 კმ-ით. ცინის იმპერიის ზეობისას, პინიაო ჩინეთის ფინანსური ცენტრი იყო. დღეს კი იგი ცნობილია საუკეთესოდ შემონახული ძველი ქალაქის კედლებით, ამავე დროს, 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. პინიაო შუა საუკუნეების ჩინეთის ერთადერთი ქალაქია, რომელმაც სრულად შეინარჩუნა ისტორიული და არქიტექტურული მხარე.

2002 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 490 000 ადამიანს შეადგენდა.
ციუიფუ

ციუიფუ — ქალაქი ჩინეთში, შანდუნის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ ძინანიდან 130 კმ-ით სამხრეთით. ბოლო მონაცემებით, ქალაქის ურბანული მოსახლეობა 60 000 ადამიანია, ხოლო მთლიანი მისი ადმინისტრაციული რეგიონის 650 000.

ციუიფუ კონფუცის მშობლიური ქალაქია. მიჩნეულია, რომ ის ნის მთის სიახლოვეს დაიბადა. ქალაქში მდებარეობს არაერთი ისტორიული სასახლე, ტაძარი და სასაფლაო. ციუიფუს სამი ყველაზე ცნობილი კულტურული ძეგლია: კონფუცის ტაძარი, კონფუცის საფლავი და კონგის ოჯახის სახლი. აღნიშნული სამი ძეგლი 1994 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ეგვიპტის თავისუფლებისა და სამართლიანობის პარტია

თავისუფლებისა და სამართლიანობის პარტია — პოლიტიკური პარტი ეგვიპტეში. მუსლიმანთა საძმომ ეგვიპტის რევოლუციის შემდეგ, 2011 წლის 21 თებერვალს, გამოაცხადა მისი შექმნის შესახებ. პარტია ოფიციალურად დაარსდა ამავე წლის 30 აპრილს და მონაწილეობას იღებს 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, სადაც მათი კანდიდატია პარტიის თავმჯდომარე მოჰამედ მურსი.
( )

— ისლანდიური პოსტ-როკ ჯგუფ -ის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2002 წელს. ალბომში შეტანილია რვა უსათაურო კომპოზიცია. დისკი ორ ნაწილად იყოფა. პირველი ოთხი კომპოზიცია უფრო მსუბუქ განწყობას ატარებს, ხოლო დანარჩენი ოთხი უფრო მელანქოლიური და ცივია. ალბომს შუაზე ჰყოფს 36 წუთიანი პაუზა. დისკი იწყება და სრულდება მრუდი ჟღერადობის მქონე ეფექტით.

 მოხვდა ბილბორდის 200 საუკეთესო ალბომის ჩარტის #51 ადგილზე და დადებითად იქნება შეფასებული კრიტიკოსების მიერ, თუმცა მათმა ნაწილმა აღნიშნა, რომ ნამუშევარი იყო უფრო სუსტი, ვიდრე მისი წინამორბედი, .

სიმღერების სია
ლუნმენი

ლუნმენის მღვიმეები (ჩინ. ) — ბუდისტური მღვიმე-ტაძრების კომპლექსი ჩინეთის ხენანის პროვინციაში, ქალაქ ლოიანიდან 12 კმ-ით სამხრეთით. მღვიმეები მასიურადაა მოხატული და დეკორირებული ბუდისტური თემატიკით და განლაგებულია ორი მთის გასწვრივ. მათ შორის გაედინება მდინარე ი. მღვიმეებით დაფარული ტერიტორიის სიგრძე ერთი კმ-ია. მოგაოსა და იუნგანის მღვიმეებთან ერთად, ლუნმენი ჩინეთის ყველაზე ცნობილ, უძველეს სკულპტურულ ძეგლს წარმოადგენს.

ლუნმენის მღვიმეებში მდებარეობს 2100 ნიში, 100 000 სკულპტურა, 40 პაგოდა და 3600 სტელა.

მღვიმეების მშენებლობა 493 წლიდან, ჩრდილოეთ ვეის დინასტიის ზეობის დროს დაიწყო, მაგრამ მათი 60% მოგვიანებით, ტანის დინასტიის დროსაა შექმნილი (— სკ).

2000 წელს, იუნესკომ ლუნმენის მღვიმეები მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ვულინგიუანი

ვულინგიუანი (ჩინ. ) – ისტორიული, პეიზაჟური არეალი ჩინეთის ხუნანის პროვინციაში. ტერიტორია გამოირჩევა 3 100 მაღალი, კვარციტის სვეტით, რომელთაგან ზოგიერთის სიმაღლე 800 მეტრია, გარეგნულად კი კარსტული ფორმაციისაა. არეალი ქალაქ ჩჟზანძიაძეს შემადგენლობაში შედის და მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ ჩანშადან 270 კმ-ის მოშორებით.

1992 წელს, იუნესკომ ვულინგიუანი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
დიაოლოუ

დიაოლოუ (ჩინ. ) – თავდაცვითი, მრავალსართულიანი კოშკები ჩინეთში, გუანდუნის პროვინციაში. ძირითადად ნაგებია ბეტონით.

კოშკების აშენების მიზიზი ძირითადად ყაჩაღების შემოსევებისგან თავის დაცვა იყო, მაგრამ ზოგიერთი მათგანი საცხოვრებლადაც გამოიყენებოდა.

კოშკების მშენებლობა ცინის იმპერიის ადრეულ წლებში დაიწყო და მოდაში კვლავ დაბრუნდა 1920–1930–იან წლებში, როდესაც ქვეყანაში საზღვარგარეთიდან ჩინურმა დიასპორამ დაიწყო დაბრუნება. ამ პერიოდში სტრუქტურების რიცხვმა რამდენიმე ათასს მიაღწია.

2007 წელს, იუნესკომ დიაოლოუს კოშკები და სოფლები მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
მოხუცი და ზღვა

მოხუცი და ზღვა — ერნესტ ჰემინგუეის მოთხრობა, რომელიც დაიწერა კუბაში, 1951 წელს, ხოლო გამოქვეყნდა — 1952 წელს. ეს არის ავტორის უკანასკნელი მნიშვნელოვანი ნაწარმოები. მოთხრობისთვის ჰემინგუეის ნობელის პრემია მიენიჭა.

სიუჟეტი
ეს ალეგორიული ნაწარმოებია. მოთხრობის მთავარი გმირი, მოხუცი სანტიაგო, თითქოს მართლაც განიცდის მარცხს, მთელი ოთხმოცდახუთი დღის ტანჯვისა და წანწალის შემდეგ უშველებელ თევზს გადაეყრება, რის ვაივაგლახით დაიჭერს, მაგრამ საბოლოოდ ზვიგენები წაართმევენ, თვითონ კვლავ ხელცარიელი ბრუნდება შინ, მშიერი და გაწამებული. ამის მიუხედავად, ეს მოთხრობა მაინც ადამიანის უძლეველობასა და სულის გაუტეხლობაზეა. მისი ფინალი მაინც საოცრად ოპტიმისტურია და ამით განსხვავდება ავტორის სხვა ნაწარმოებებისაგან.

კრიტიკა
მოთხრობამ სხვადასხვაგვარი შეფასება დაიმსახურა. ზოგი მას მარტოობის, ტანჯვისა და ტრაგედიის სიმბოლოდ მიიჩნევდა, ზოგს კი — გმირობისა და მამაცობის საწყისად. თვითონ ჰემინგუეიმ მოთხრობაზე შემდეგი რამ თქვა:
პატარა ხანჩალი

პატარა ხანჩალი — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, დიდი ხანჩალის თემში. მდებარეობს ჯავხეთის ზეგანზე, ხანჩალის ტბის სამხრეთ-დასავლეთით. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
ყვავილების დღესასწაული
სოფელში ივნისის პირველ კვირას ყვავილების დღესასწაულს აღნიშნავენ, რომელიც ზაფხულის დადგომასთან ასოცირდება. ამ დღეს ახალგაზრდები ჯგუფ-ჯგუფად მიდიან მინდორში ყვავილების დასაკრეფად. ისინი ყვავილებით კრავენ სიყვარულის გვირგვინებს, რომლებსაც ახალგაზრდებს და სოფელში ამ დღის აღსანიშნავად მოწვეულ სტუმრებს ურიგებენ.
ყაურმა (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი)

ყაურმა — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ეშტიის თემში. მდებარეობს ჯავხეთის ზეგანზე, მდინარე ფარავნის ნაპირებზე, ნინოწმინდიდან 5 კმ, ახალქალაქიდან 10 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში მდინარე ფარავანზე გადებულია საუკუნის ხუთთაღიანი ტონთიოს ხიდი, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს. გადმოცემის მიხედვით ხიდზე იყო ქართული წარწერა. სოფელში არის საუკუნის 30-იანი წლებით დათარიღებული ეკლესია. მისი სამხრეთ კარის თავზე დევს გრძელი ქვა, რომელზეც ლაპიდარული წარწერაა. ასევე წარწერაა ეკლესიის დასავლეთ კედელზე, ფანჯრის ქვეში. წარწერებზე მოხსენიებულნი არიან საქართველოს მეფე გიორგი და კათალიკოს-პატრიარქები მელქისედეკ და იოანე ოქროპირი.

ფოტოგალერეა
საღამო (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი)

საღამო — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, განძანის თემში. მდებარეობს საღამოს ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. სოფელ საღამოში 2004 წლიდან ფუნქციონირებს თამარ მეფის სახელობის დედათა მონასტერი და ეკლესია.

საღამოს ეკლესიები
საღამოს ტბის გასწვრივ, საავტომობილო გზის გაყოლებით, მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები – 3 ეკლესია, ხოლო მეოთხე მაღალ მთაზეა აღმართული.

3 ეკლესიიდან ყველაზე ადრინდელი და გამორჩეულია უკიდურეს ჩრდილოეთით მდებარე საუკუნის მოზრდილი დარბაზული ეკლესია, მისი შესასვლელი მოწყობილია შედარებით მოგვიანო ხანის სამხრეთის მინაშენიდან, რომლის ერთი მხარე შუა სვეტზე დაყრდნობილი ორი თაღითაა გახსნილი. ნაგებობა თავდაპირველად კამარით იყო გადახურული, ახლა ხის ბრტყელი სახურავი აქვს. კედლები შემოსილია კარგად გათლილი, სწორად ნაწყობი კვადრებით, ხოლო კარ–სარკმელთა სათაურები შემკულია ოსტატურად შესრულებული ჩუქურთმებით, სიუჟეტური სტელებისა და ადამიანთა ფიგურების გამოსახულებებით.

თლილი ქვით ნაგები მეორე ეკლესიაც დარბაზულია. მიეკუთვნება საუკუნეს. აქაც კამარა ხის ბანური გადახურვითაა შეცვლილი. მორთულობა ძუნწია.

მესამე სამხრეთის ეკლესიაც საუკუნეს მიეკუთვნება. იგი თითქმის თავდაპირველი სახითაა შემონახული.

მთაზე აღმართული ეკლესია განვითარებული შუა ხანებისაა. იგი ძლიერ დანგრეულია.

დავით მეფეთა მეფის (1247-1270) წარწერა საღამოს ტბის ერთ–ერთი სტელიდან გვამცნობს:
დანსია

დანსიას რელიეფი — ლანდშაფტის უნიკალური ტიპი ჩინეთის ხუნანის პროვინციაში. წარმოქმნილია კირქვებისაგან და ხასიათდება ფრიალო კლდეებით.

ტერიტორია შედგება გეოლოგიურად და გეოგრაფიულად ერთმანეთთან დაკავშირებული დანსიას რელიეფის ექვსი არეალისაგან. მათ შორისაა ლანშანის მთა, ვანფოშანის მთა, დანისას მთა.

2010 წელს, იუნესკომ დანსია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
კაბუსკორპი

კაბუსკორპი — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ლუანდაში, ანგოლაში. 2008 წელს გუნდი ჟირაბოლაში გავიდა მე-10 ადგილზე. კლუბი დაარსდა 1994 წელს. ჟირაბოლას ლიგაში მისი დებიუტი შედგა 2008 წელს. კაბუსკორპის ყველაზე დიდი მიღწევა იყო ანგოლის ჩემპიონატში მე-2 ადგილის დაკავება 2011 წლის სეზონში. 2013 წელს გახდა ანგოლის ჩემპიონი. 2012 წლის 15 იანვარს კლუბთან ერთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა ბრაზილიელმა ფეხბურთელმა რივალდომ.
ადიგენის მუნიციპალიტეტის გერბი

ადიგენის მუნიციპალიტეტის გერბი — ადიგენის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ადიგენის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
გერბის ფარის მწვანე ველზე გამოსახულია ვერცხლისქობიანი ლაჟვარდის წმინდა ანდრიას ირიბი ჯვარი, რომლის მკლავები ეხება ფარის კიდეებს. წმიდა ანდრიას ჯვარზე, გერბის ფარის ცენტრში, მოთავსებულია მცირე ფარი. მცირე ფარის ლაჟვარდის ველზე მოთავსებულია ოქროს ტელესკოპი, რომლის ზემოთ გამოსახულია შვიდი მნათობი. მესამე მნათობი წარმოადგენს ცხრასხივიან ოქროს მზეს და მეხუთე მნათობი — ცხრასხივიან ვერცხლის რკალს, რომელშიც ვერცხლის ნახევარმთვარეა გამოსახული; ორივე მნათობი ოდნავ დიდი ზომისაა.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭე.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მწვანე ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ადიგენი“.
უიშანი

უიშანი (ჩინ. ) — მთათა სისტემა ჩინეთის ფუძიანისა და ძიანსის პროვინციებში. მისი ფართობი 60 კმ²-ია. 1999 წელს, იუნესკომ იგი ბუნებრივი და კულტურული ღირებულებების გამო მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. წარმოადგენს სამხრეთ ჩინეთის ერთ-ერთ ყველაზე ბიომრავალფეროვან რეგიონს. მთებში ხარობს ბევრი რელიქტური მცენარე, რომელიც ჩინეთისთვის ენდემურია,მათ შორისაა ჩაის მრავალი სახეობა.

აქ ასევე მდებარეობს მრავალი ტაძარი და მონასტერი, რომელთაგან ზოგიერთი დღეს დანგრეულია. ამ მონასტრებში ჩამოყალიბდა ნეო-კონფუციანური დოქტრინა, რომლის გავლენასაც საუკუნეში მთელი აღმოსავლეთ აზია განიცდიდა.
სინანთროპი

სინანთროპი ( — „პეკინელი ადამიანი“) – -ს სახეობა, ახლოს დგას პითეკანთროპთან, მაგრამ უფრო ახალგაზრდაა და უფრო თანამედროვე. აღმოჩენილია ჩინეთში საიდანაც მიიღო სახელწოდება. ცხოვრობდა დაახლ. 600-400 ათასი წლის წინ, გამყინვარების პერიოდში. მისი ტვინის მოცულობაა 800-1200 სმ³. ტვინის მარცხენა ნაწილი, სადაც მდებარეობს მარჯვენა მხარის მამოძრავებელი სისტემა, რამდენადმე დიდია ტვინის მარჯვენა ნაწილთან შედარებით. შესაბამისად, სინანთროპის მარჯვენა მკლავი იყო უფრო განვითარებული, ვიდრე მარცხენა. სიმაღლე - 1,55-1,6 მ. გარდა მცენარეული საკვებისა, ჭამდა ხორცსაც.

სინანთროპი იუნესკომ 1987 წელს აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობად.
ემეიშანი

ემეიშანი (ჩინ. ) — მთა ჩინეთის დასავლეთ ნაწილში, სიჩუანის პროვინციაში. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 3 099 მეტრია და უმაღლესია ჩინეთის ოთხ ბუდისტურ წმინდა მთას შორის. ემეიშანის მფარველი ბოდჰისატვა სამანტაბჰადრა, რომელსაც ჩინეთში პუხიანს უწოდებენ. - საუკუნეების წყაროები, ემეიშანის მონასტრებში სამხედრო ხელოვნების გავრცელებას ადასტურებენ, მათ შორისაა შაოლინის მონასტერიც, როგორც ჩინური კრივის ჩასახვის ადგილი.

მთის მიმდებარე ტერიტორია დაფარულია ვულკანური კლდეებით, რომლებიც პერმის ერაში, ვულკანების ამოფრქვევის შედეგად წარმოიქმნა.

ლეგენდის თანახმად, ბოდჰისატვა სამანტაბჰადრა ემეიშანის მთიდან სამთავიანი სპილოთი გაფრინდა. ძვ. წ. საუკუნეში, აქ პირველი ბუდისტური ტაძარი აშენდა მთელი ჩინეთის მასშტაბით. დღეისათვის შემონახული უძველესი ნაშთია - საუკუნეების ბოდჰისტავას სპილოზე ამხედრებული ქანდაკება.

უკვე საუკუნის შუა წლებში, მთაზე ასზე მეტი ტაძარი მდებარეობდა. დღეს ზოგიერთი მათგანი უმძიმეს პირობებშია და რეკონსტრუქციისათვის თანხების შესაგროვებლად, ოთახებს ტურისტებზე აქირავებენ, ასევე სთავაზობენ კვებას.

1996 წელს, იუნესკომ ემეიშანი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
დაძუს კლდის რელიეფები

დაძუს კლდის რელიეფები (ჩინ. ) — ჩინური რელიგიური სკულპტურებისა და ორნამენტების სერია, რომელიც ახ.წ. საუკუნით თარიღდება, განიცდის ბუდისტური, კონფუციანური და დაოსისტური შეხედულებების გავლენას. 1999 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. შედგება 75 დაცული ძეგლისგან, რომლებიც მოიცავს 50 000 სკულპტურასა და 100 000 ჩინურ წარწერას. მდებარეობს ქალაქ ჩუნცინის დასავლეთით, გორაკების ფერდებზე.

უძველესი ორნამენტები ახ. წ. 650 წელს მიეკუთვნება, ტანის დინასტიის ადრეულ ეპოქას, მაგრამ მათი ძირითადი ნაწილი საუკუნეშია შექმნილი.

მრავალი წლის განმავლობაში, რელიეფები მნახველთათვის დახურული იყო. ჩინელებისთვის ის 1961 წელს გაიხსნა, ხოლო უცხოელი დამთვალიერებლისთვის 1980 წელს. იზოლაციის წყალობით, ხელოვნების ეს ნიმუშები საუკუნის 60-იანი წლებში ჩინეთში მიმდინარე ანტი-რელიგიური ვანდალიზმის ხასიათის კულტურული რევოლიციის დროს ხელშეუხებელი დარჩა.

გალერეა
ცინშენშანი

ცინშენშანი (ჩინ. ) — მთა ჩინეთში, სიჩუანის პროვინციის ქალაქ დუძიანუანში. მთა შედგება 36 მწვერვალისაგან. წარმოადგენს დაოსიზმის უმნიშვნელოვანეს ცენტრს ჩინეთში. დაოსისტური მითოლოგიის თანახმად, ამ ადგილას სწავლობდა ყვითელი იმპერატორი (ხუან-დი). აქ მდებარეობს აღნიშნული რელიგიის მრავალი ტაძარი. საუკუნის დასაწყისში, ამ მონასტრებში 500-მდე ბერი ცხოვრობდა. 60-იან წლებში კომუნისტებმა ტაძრები დახურეს, მაგრამ მრავალი ბერი კვლავ განაგრძობდა მრავალსაუკუნოვანი დაოსისტური ტრადიციების შესრულებას.

1980-იან წლებში, ჩინეთის იმჟამინდელმა ხელისუფლებამ, მონასტრები ოფიციალურად გახსნა, ხოლო 2000 წელს, იუნესკომ ისინი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.