iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დომენიკო გირლანდაიო

დომენიიკო გირლანდაიო (; დ. 2 ივნისი, 1448, ფლორენცია — გ. 11 იანვარი, 1494, ფლორენცია) — იტალიელი ფერმწერი. ადრეული რენესანსის ერთ-ერთი წამყვანი ფლორენციელი მხატვარი.

ბიოგრაფია
იყო იუველირის შვილი. სწავლობდა ა. ბალდოვინეტისთან. მისი პირველი ფერწერული ნამუშევრები იყო ჩერჩინის სანტ-ანდრეას ეკლესიის ფრესკები. 1470–1472 წლებში მოხატა ფლორენციის ონიისანტის ეკლესია, 1473–1474 წლებში ბროცის სანტ-ანდრეას ეკლესია, 1475 წელს სან-ჯიმინიანოს ეკლესია. მის ადრინდელ ნამუშევრებში იგრძოდა საუკუნის ფლორენციელ და ნიდერლანდელ მხატვართა გავლენა. 1481–1482 წლებში მუშაობდა რომი, სადაც ვატიკანის სიქსეს კაპელაში დახატა ფრესკა „პეტრე და ანდრია მოციქულების მოწოდება“. ამ პერიოდში შეისწავლა ანტიკური ძეგლები, რამაც გაამდიდრა მისი ფერწერული სტილი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფლორენციაში სანტა-ტირინიტას ეკლესიის სასეტის კაპელისა (1483–1486) და სანტა-მარია-ნოველას ეკლესიის (1485–1490) ფრესკები. თავის ფრესკებში ხშირად ხატვდა თანამედროვეთა პორტრეტებს (ლორენცო მედიჩი, ა. პოლიციანო და სხვები). აქვს დაზგური სურათები და პორტრეტებიც.
სტრატეგია აღმაშენებელი

„სტრატეგია აღმაშენებელი“ (ოფიც. მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „გიორგი ვაშაძე-სტრატეგია აღმაშენებელი“) — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. დაფუძნდა 2016 წლის 5 ივნისს როგორც მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება სამოქალაქო პლატფორმა „ახალი საქართველო“. პარტიის თავმჯდომარედ ყრილობის დელეგატებმა აირჩიეს გიორგი ვაშაძე. პარტიის მმართველობითი ორგანოა 12 წევრისაგან შემდგარი პოლიტსაბჭო. პარტიას ჰყავს არჩეული გენერალური მდივანი, რომელსაც გააჩნია აღმასრულებელი და საორგანიზაციო ფუნქციები. არის მემარჯვენე-ცენტრისტული მიმართულების და მხარს უჭერს ქვეყნის ნატოსა და ევროკავშირში გაწევრიანებას.

პარტია მონაწილეობდა 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „სახელმწიფო ხალხისთვის“ ბლოკში. პარტია მონაწილეობდა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში. რომელიც 2020 წლის ივლისის ბოლოს „კანონი და სამართალთან“ ერთად დატოვა.

2020 წლის 30 ივლისს პარტიის მესამე ყრილობის გადაწყვეტილებით პარტიამ შეიცვალა სახელი და „ახალი საქართველოს“ ნაცვლად ეწოდა „სტრატეგია აღმაშენებელი“.

2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.

შედეგები არჩევნებში
საპარლამენტო
ადგილობრივი
ერიტრეის სამზარეულო

ერიტრეის სამზარეულო — ტრაიდიციული ერიტრეული კერძების ერთობლიობა, რომელთა უმეტესობის ფესვებიც ადგილობრივი აბორიგენების გასტრონომიებიდან იღებს სათავეს. აღსანიშნავია ისიც, რომ იგი ძალიან ჰგავს ეთიოპიურ და სხვა აფრიკულ სამზარეულოებს.

მიმოხილვა
ერიტრეული სამზარეულო ძალიან ჰგავს მეზობელი ქვეყნების გასტრონომიებს. მიუხედავად მრავალი საზიარო მახასიათებლისა, მას მაინც აქვს თავისი უნიკალური კერძები და მზადების ტექნიკები.

ყველაზე ცნობილი ტრადიციული ერიტრეული კერძია ცებჰი, რომელსაც ინჯერასთან (ხორბლის ან სხვა მარცვლეული კულტურისაგან მომზადებული ტრადიციული პური) ერთად მიირთმევენ. არსებობს კიდევ ერტი ტიპური ადგილობრივი კერძი, რომელიც ინჯერასთან ერთად მიირთმევა და მზადდება ცხარე ხახვითა და ძროხის, თხის, ცხვრის ან თევზის ხორცისაგან. საერთო ჯამში, ამით იგი ძალიან ჰგავს ეთიოპიურ სამზარეულოს, თუმცა მისგან განსხვავებით, ერიტრეის გეოგრაფიული მდებარეობის გამო აქვს ზღვის პროდუქტების კერძებიც, რის ნაკლებობასაც ეთიოპია აშკარად უჩივის, რამეთუ მას არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. ამასთან, ერიტრეული კერძები თავიანთი ტექსტურით უფრო მსუბუქებია, ვიდრე ეთიოპიურები, რადგან მათ არ აქვთ ბევრი სანელებელი და ძირითადად მათ პომიდვრით ანაცვლებენ.

გარდა ამისა, თავისი კოლონიური წარსულის გამო, ერიტრეული გასტრონომია აშკარად განიცდის იტალიური სამზარეულოს ძლიერ გავლენას. ეთიოპიელებისაგან განსხვავებით ერიტრეელებში უფრო მარტივად მოიკიდა ფეხი იტალიურმა გასტრონომიამ, რაც იმაშიც გამოიხატება, რომ აქ ერთობ პოპულარულია პასტის ყველა სახეობა. ამასთან, აქ ერთობ პოპულარულია ყავაც. ქრისტიანი ერიტრეელები სოვას (ქერისაგან გამოხდილი მწარე, ალკოჰოლური სასმელი) და მიესს (თაფლის ალკოჰოლური სასმელი) მიირთმევენ, მუსლიმი ერიტრეელები კი უარს ამბობენ ამ ალკოჰოლურ სასმელებზე.

მთავარი კერძები
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ერიტრეული საკვები მაინც იჯერაა, რომელსაც ჭამის თავისებური ტრადიცია აქვს. იგი ძალიან თხელი და განიერია, რის გამოც მას დიდ ლანგარზე რამდენიმე ფენად ფენენ, ზემოდან კი აწყობენ სხვადასხვა საკვებს, ან ერთ მთავარ კერძს და მასთან მისატანებ დამხმარე პროდუქტებს.

ინჯერასთან მისართმევი საკვები, როგორც წესი, მზადდება საქონლის, ქათმის, ცხვრის, ან თხის ხორცისგან, ან სულაც ბოსტნეულისაგან. როგორც ცნობილია, ერიტრეელებს ცხარე და ცხელი კერძები მოსწონთ. ამის გამო მათ სამზარეულოში ვხვდებით ბერბერს, ძალიან ცხარე სანელებელს, რომელსაც იღებენ რამდენიმე მწვანილისა და სუნელის შერევით. როგორც წესი, ბერბერს ისინი თითქმის ყველა კერძში იყენებენ. სხვა მთავარი კერძებიდან აღსანიშნავია ზინგი (მზადდება საქონლის ხორცით), დორო (მზადდება ქათმის ხორცით), ალიჩა (მზადდება ბოსტნეულით, ბერბერის გარეშე), შირო და მრავალი სახის პიურე.

ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და პოპულარული კერძია აკელეტი, იგივე გაატი, რომლის მომზადებისასაც იყენებენ არაჟანს, რომელსაც ერთგვარი კედლის ფუნქცია აქვს, მის შიგნით ცარიელ სივრცეს კი ავსებენ ბერბერისა და მდნარი კარაქის, ან სულაც რძისა და იოგურტის ნარევით. როგორც წესი გაატს საუზმეზე, ან სადილზე მიირთმევენ ხოლმე.

იტალიელთა კოლონიობის პერიოდში ერიტრეის სამზარეულომ ბევრი რამ შეითვისა იტალიური გასტრონომიიდან, რასაც შემდეგში თავისი უნიკალური ინტერპრეტაცია მისცა. ასეთ კერძებს შორის აღსანიშნავია პასტის სოუსი, რომელიც სუნელდება ბერბერით.
ავთანდილ ჩხაიძე

ავთანდილ ჩხაიძე (დ. 14 თებერვალი, 1953, სოფ. ბახვი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპეციალობა — ბუღალტრული აღრიცხვა, სპეცბუღალტრული აღრიცხვა მშენებლობაში. 1999-2000 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ოზურგეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2000–2003 წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენით (1996). პოლიციის გენერალ-მაიორი (1997).
პალმის ღვინო

პალმის ღვინო — ცნობილი, როგორც ტოდდი, ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც იქმნება სხვადასხვა სახეობის პალმის ხის წვენისგან, მაგალითად პალმირასა და ქოქოსის პალმებისგან. იგი ცნობილია სხვადასხვა სახელით სხვადასხვა რეგიონში და გავრცელებულია აზიის, აფრიკის, კარიბის ზღვის აუზის, სამხრეთ ამერიკისა და მიკრონეზიის სხვადასხვა ნაწილში.

მცირე მეწარმეებისა და ცალკეული ფერმერების მიერ პალმის ღვინის წარმოებამ შესაძლოა ხელი შეუწყოს მცენარის კონსერვაციას, რადგან პალმები ხდებიან რეგულარული საყოფაცხოვრებო შემოსავლის წყარო, რაც შეიძლება ეკონომიკურად აღემატებოდეს გაყიდული მერქნის ღირებულებას.

პალმის ღვინო კამერუნში ცნობილია, როგორც მატანგო, მბუჰ, ტუმბუს ალკოჰოლური სასმელი და თეთრი სასმელი. ემუ, ნკვუ - ნიგერიაში; პოიო - სიერა-ლეონეში, ნსამბა - კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში; „მანჯენვო“ ანგოლაში; ნსაფუფუო განაში; „ტაადი“ ჩრდილოეთ ინდოეთში, „თჰატი კალუ“ (్ు) ტელუგუს ენაზე, „კალ“ (்) ტამილურ ენაზე და „კალუ“ (്്) მალაიალამურ ენაზე; ჰტან იეი (်း ်) მიანმარში; და ტოდი მალაიზიასა და შრი-ლანკას ინგლისურ ენაზე; მნაზი კენიაში; გორიბონი საბაჰი, კალიმანტანში; ვინო დე კოიოლი ცენტრალურ ამერიკაში; ტუბა მარიანას კუნძულებზე; და ტუბა ფილიპინებსა და მექსიკაში, ასევე ბორნეოში. ტოდი ასევე მოიხმარება შრი-ლანკასა და მიანმარში.

აფრიკაში, პალმის ღვინის შესაქმნელად ყველაზე ხშირად იყენებენ ვერცხლის ფინიკის წვენს . პალმის ღვინის ტუმბვის პროცესი აღწერილია ნიგერიელი მწერლის ჩინუა აჩებეს რომანში „ყველაფერი ნაცარტუტად იქცევა ბოლოს“, ასევე, ის წარმოადგენს ნიგერიელი მწერლის ამოს ტუტუოლას რომანის „პალმის ღვინის სასმელის“ სიუჟეტს. პალმის ღვინო მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნიგერიის ზოგიერთ ცერემონიაში, მაგალითად იგბოს ხალხებში და სხვაგან ცენტრალურ თუ დასავლეთ აფრიკაში. სტუმრებს ქორწილებში, დაბადების დღეებზე, დღესასწაულებსა და დაკრძალვის დროს თავაზობენ უხვად. პალმის ღვინო ხშირად სამკურნალო მცენარეებით არის გაჟღენთილი, სხვადასხვა ფიზიკური ტკივილების სამკურნალოდ.

ამოტუმბვა
წვენს მოიპოვებს და აგროვებს მტუმბავი. როგორც წესი, წვენს აგროვებენ პალმის ხის მოჭრილი ყვავილიდან. წვნიანის შესაგროვებლად კონტეინერი მაგრდება ყვავილის ღეროზე. თეთრი სითხე, რომელიც თავდაპირველად მოედინება, ძალიან ტკბილი და არაალკოჰოლურია იქამდე სანამ არ ადუღდება. ალტერნატიული მეთოდია მთელი ხის მოჭრა. იქ სადაც ეს ხდება, ზოგჯერ ცეცხლს უკიდებენ მოჭრილ ბოლოში, რათა წვენის გამოდინებას შეუწყონ ხელი.

პალმის წვენი დუღილს იწყებს შეგროვების შემდეგ დაუყოვნებლივ, ჰაერში არსებული ბუნებრივი საფუარის გამო (ხშირად პალმის წვენის ჭურჭელშიც ამატებენ საფუარს). ორსაათიანი დუღილის შედეგად მიიღება არომატული ღვინო 4 %-მდე ალკოჰოლის შემცველობით, მსუბუქად დამათრობელი და ტკბილი. შეიძლება გახანგრძლივდეს ღვინის დუღილის პროცესი ერთ დღემდე, უფრო ძლიერი და მჟავე გემოს მისაღებად. ზედმეტად გრძელი დუღილი ღვინის ნაცვლად ძმარს წარმოქმნის.

დისტილაცია
პალმის ღვინის დისტილაცა შესაძლებელია უფრო ძლიერი სასმელის შესაქმნელად, რომელიც რეგიონის მიხედვით სხვადასხვა სახელს ატარებს (მაგ., არრაკი, სოფლის ჯინი, ჩარაამი და ქანთრის ვისკი ).

ფილიპინებში პალმისგან დამზადებულ ალკოჰოლურ სასმელს ლამბანოგი ეწოდება, რომელიც მზადდება დაძველებული ტუბასგან. მას აქვს ძალიან მაღალი ალკოჰოლი შემცველობა, 40–45 %.
სერგო დემჩინელი

სერგო ვასილის ძე დემჩინელი (ნამდვილი გვარი — დემჩინსკი) (დ. 24 სექტემბერი, 1906, ჭიათურა, — გ. 12 დეკემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967).

დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1933). 1936 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა „თბილქალაქპროექტში“. მისი ძირითადი ნამუშევრებია: საცხოვრებელი სახლები თბილისში — დავით აღმაშენებლის გამზირზე (1936), ბარათაშვილის ქუჩაზე (თანაავტორი, 1939), თამარ მეფის გამზირზე (1945), გ. მელიქიშვილის ქუჩაზე (1949), მოსწავლე–ახალგაზრდობის სახლის რეკონსტრუქცია (თანაავტორი 1938-1939), მეტეხის ხიდი (1951), კინოთეატრები — „საქართველო“ (1955) და „გაზაფხული“ (1956).
დენარი

დენარი ( — ათნაწილიანი) — ვერცხლის მონეტა, რომაული სამონეტო სისტემის ძირითადი ნომინალი ძვ. წ. -ახ. წ. საუკუნეებში.

ემისია დაიწყო ძვ. წ. 269 წელს. ადრეულ ხანაში შუბლზე უმთავრესად გამოსახული იყო სხვადასხვა ღვთაება, შემდგომ კი — იმპერატორის ან დედოფლის დაფნისგვირგვინიანი პროფილი; ზურგზე — სხვადასხვა მითოლოგიური ან ისტორიული სცენა და სხვ. თავდაპირველი მასა — 4,55 გ. დროთა განმავლობაში ჩატარებული რეფორმების შედეგად დენარის მასა და სინჯი თანდათან შემცირდა. საუკუნის ბოლოს კი დენარის შემადგენლობაში 50% სპილენძი იყო. დენარის დანაყოფებია კვინარიუსი (2,275 გ) და სესტერციუსი (1,137 გ). საუკუნეში იმპერატორ კარაკალის სამონეტო რეფორმის შემდეგ დენარის ნაცვლად მოჭრა ანტონინიანი. საქართველოში რომის რესპუბლიკის დროინდელი დენარი მცირე რაოდენობითაა აღმოჩენილი (თბილისი, აბისი, კავთისხევი, ნაზოდელავო და სხვ.). – საუკუნეებში მოჭრილი დენარი კი წამყვან როლს თამაშობდა ანტიკური საქართველოს ეკონომიკურ ცხოვრებაში და უხვადაა აღმოჩენილი მცხეთაში, ზღუდერში, სეფიეთში, ეკში და სხვ.
გრაპა

გრაპა — იტალიური წარმოშობის ალკოჰოლური სასმელი. ის არომატული, ყურძნის ჭაჭისგან დამზადებული სასმელია. გრაპას ალკოჰოლური შემცველობა 35-დან 60 პროცენტამდე მერყეობს. ის ტრადიციულად ჩრდილოეთ იტალიაშია წარმოებული, ხოლო მისი ფართო მოხმარების არეალს შეადგენს არგენტინა, ბულგარეთი, ურუგვაი და გალისია.

გრაპას გემო და არომატი გამოყენებული ყურძნის ტიპსა და ხარისხზეა დამოკიდებული, ისევე როგორც მისი გამოხდის სპეციფიკაზე. ის ყურძნის დაწურვის შემდეგ მორჩენილი კანის, თესლის, კლერტებისა და რბილობისგან იხდება.

გრაპა დღესდღეობით ევროკავშირის მიერ დაცული სახელწოდებაა. იმისათვის, რომ სასმელს გრაპა ერქვას, შემდეგ კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს:

წარმოებულია იტალიაში, შვეიცარიის იტალიურ ნაწილში ან სან-მარინოში
დამზადებულია ჭაჭისგან
დუღილისა და გამოხდის პროცესები ხდება ჭაჭაზე — არ ემატება წყალი

მეორე პუნქტი სუფთა ყურძნის წვენის ფერმენტაციას გამორიცხავს, მეთოდს რომლითაც მზადდება ბრენდი.

იტალიაში გრაპა ძირითადად მორთმეულია როგორც დიჯესტივო, ანუ სადილის შემდეგ დასალევი. მისი ძირითადი დანიშნულება მსუყე სადილის მონელებაში დახმარებაა, აქედან მოდის ამ ჯგუფის სასმელთა ზოგადი სახელწოდებაც (იტალ. — , ქართ. — მომნელებელი). გრაპა შესაძლოა ყავა ესპრესოშიც შეგხვდეთ, რასაც კაფე კორეტო ჰქვია და ქართულად გასწორებულ, შესწორებულ ყავას ნიშნავს (იტალ. ). კიდევ ერთი სახესხვაობა არის ამაცაკაფე (იტალ. ) ანუ „მკვლელი ყავა“, როცა ჯერ მიირთმევენ ესპრესოს ხოლო შემდეგ რამდენიმე უნცია ცალკე ჭიქით მორთმეულ გრაპას. ვენეტოს რეგიონში შეხვდებით რესენტის (პატარა მრეცხავი/მწურავი). ადგილობრივები შაქრიანი ესპრესოს დალევის შემდეგ, მის თითქმის ცარიელ ჭიქაში რამდენიმე უნცია გრაპას ასხამენ, ჭიქის შიგნითა ზედაპირზე მოავლებენ და ერთ ყლუპად სვამენ.

ისტორია
დისტილაცია უძველესი ჩვეულებაა, რომელიც სათავეს ჩვ.წ საუკუნეში იღებს. მე-12 საუკუნეში, ალკოჰოლის გამოხდა საიმედოდ შეიძლებოდა სალერნოს სამედიცინო სკოლის მიერ, ტადეო ალდეროტიმ კი მე-13 საუკუნეში ე.წ დანაწევრებული ანუ ფრაქციული გამოხდის მეთოდი შემოიღო. არსებობს ლეგენდა რომაელ ჯარისკაცზე, რომელმაც ჩვ.წ მე-2 საუკუნეში პირველმა გამოხადა გრაპა ეგვიპტიდან მოპარული გამოსახდელი აღჭურვილობით ჩრდილოეთ იტალიის ქალაქ ბასანო დელ გრაპაში. თუმცა ეს ისტორია არ შეიძლება სარწმუნოდ მივიჩნიოთ, რადგან იმ დროინდელი აღჭურვილობით გრაპას გამოხდა შეუძლებელი იყო. სასმელების გამოხდის ტექნოლოგია მხოლოდ მე-8 საუკუნეში გამოიგონეს და მას დაახლოებით ორი საუკუნე დასჭირდა მშობლიური ლევანტიდან და სპარსეთიდან იტალიაში ჩასაღწევად (ეს სავარაუდოდ ჯვაროსნების ხელით მოხდა).

დაახლოებით 1600 წელს, ესპანეთში, იტალიასა და გერმანიაში მყოფმა იეზუიტებმა შეისწავლეს ბრენდის ან/და გრაპას წარმოების ტექნიკა და მათი მეთოდები ბოლო დრომდე გამოიყენებოდა.

დეგუსტაცია
პროფესიონალი დეგუსტატორები გრაპას ოთხ სახეობას განასხვავებენ: ადრეული, კასრში დაძველებული, არომატული და არომატიზირებული. გრაპათა დაგემოვნება ახალგაზრდებით (ადრეული) იწყება, რასაც კასრში დაძველებული მოჰყვება, შემდეგ მოდის არომატული და მთავრდება არომატიზირებულით.

როდესაც დეგუსტაცია ერთი კატეგორიის ერთზე მეტ გრაპას მოიცავს, დაგემოვნება იწყება იმით რომელსაც ალკოჰოლის ყველაზე დაბალი შემცველობა აქვს და ყველაზე ძლიერ ალკოჰოლურით მთავრდება.

გრაპას „დაგემოვნების“ კიდევ ერთი გზა ასეთია: ხელის გარეთა ზედაპირზე სასმელის მცირე რაოდენობის წაისმევენ და დაყნოსავენ. თუ სუნი კარგი აქვს, მაშინ გრაპაც კარგი უნდა იყოს.
ბენგალური სამზარეულო

ბენგალური სამზარეულო - კულინარიული სტილი, რომელიც წარმოიშვა ბენგალის რეგიონში, ინდოეთის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც დაყოფილია ბანგლადეშსა და ინდოეთის დასავლეთ ბენგალის, ტრიპურასა და ასამის ბარაკის ხეობებს შორის. აქ აქცენტი გაკეთებულია თევზზე, ბოსტნეულზე და ოსპზე, რომელსაც ძირითადი ბრინჯთან ერთად მიირთმევენ.

ბენგალური სამზარეულო ცნობილია როგორც არომატის მრავალფეროვანი გამოყენებით, ასევე საკონდიტრო ნაწარმისა და დესერტების გავრცელებით. მას აქვს ერთადერთი ტრადიციულად განვითარებული სამზარეულო ინდოეთის ნახევარკუნძულის სამზარეულოდან განსხვავებით, რომელიც სტრუქტურული ანალოგია ფრანგული სამზარეულოსა, თანამედროვე სერვისითა და სტილით.

ისტორია
ქვრივების გავლენა
ინდუისტური პატრიარქალური ტრადიციით ქვრივებს არ აქვთ უფლება ჭამონ ისეთი საკვები, რომელიც არ იქნება კლასიფიცირებული როგორც „მწარე“, რაც ექსპერიმენტსა და ინოვაციებს საჭიროებს. მიუხედავად იმისა, რომ ბენგალური კასტების უმეტესობა ხორცსა და თევზს ჭამდა, ეს ქვრივებს ეკრძალებოდათ. ქვრივებს ასევე არ შეეძლოთ "გასაცხელებელი" საკვების გამოყენება, რომლებშიც გამოიყენებოდა ხახვი და ნიორი, მაგრამ საბოლოოდ კოჭა დაუშვეს. ამ სტილმა ძირითადი ადგილი იპოვა ზოგადად ბენგალურ კერებში. ვეგეტარიანული, ასევე არა ვეგეტერიანული ძვირადღირებული სანელებლები, როგორიცაა ზაფრანა, დარიჩინი ან მიხაკი ძალიან იშვიათად გამოიყენებოდა. კაკალი, მშრალი ხილი, რძე და რძის პროდუქტები (როგორიცაა ნაღები, ერბო ან ხაჭო) ანალოგიურად მწირად გამოიყენებოდა. ამ ეკონომიკურმა და სოციალურმა შეზღუდვებმა გავლენა მოახდინა ბენგალელ ქვრივებზე. მათ შექმნეს ახალი კვება, რომელშიც მხოლოდ ბოსტნეული და იაფი სანელებლები გამოიყენებოდა.

კულტურა
ადდა
ადდა სამუშაო დღის განმავლობაში საკვების საშუალებით სოციალიზაციის ტრადიციული ბენგალური საშუალებაა. კვების დროს შემდგარი ადდა როგორც წესი ერთიანდება, ან , ჩაისთან და ყავასთან ერთად. .

ადდამ მზის სუქი პირველად იხილა კოლონიური ეპოქის დროს, როდესაც კლანის წევრები შეხვდნენ ერთმანეთს და ისაუბრეს სხვადასხვა თემებზე: ”ამ მომენტში შეიძლება განიხილოთ ჩარლზისა და კამილას ქორწინება, შემდეგ მომენტში თქვენ გადახვალთ კრიკეტის უახლესი სერიის განხილვაზე ინდოეთსა და პაკისტანს შორის, შემდეგ კი თაგორის იდეების გაზიარებაზე.”

მეზბანი
მეზბანი (ადგილობრივად ცნობილი როგორც მეჯჯანი) არის ბანგლადეშში, ჩიტაგონგის რეგიონის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სოციალური ფესტივალი. სიტყვა "" სპარსულად ნიშნავს მასპინძელს და "" ნიშნავს დღესასწაულის მოწყობას და სტუმრების მასპინძლობას. ისტორიულად არის ტრადიციული რეგიონალური დღესასწაული, სადაც მიწვეული ხალხი იკვებება თეთრი ბრინჯითა და ხორცით. მეზბანი ტარდება ისეთ შემთხვევებში, როგორიცაა სიკვდილთან დაკავშირებით მიძღვნილი წლისთავი, საკუთარი წარმატებებისა, ახალი ბიზნესის დაწყების, ახალ სახლში შესვლის, ოჯახში ნანატრი ბავშვის დაბადების, ქორწინებისა და წინადაცვეთის დროს. გოგონების ყურის გახვრეტა და ახალშობილის დასახელებაც მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული მომენტებია. მეზბანის ცერემონიალის მოწვევა ზოგადად ღიაა ყველასათვის. მოსაწვევი ბარათები იბეჭდება და სტუმრებს შორის ნაწილდება მხოლოდ ქალაქებში. ჩვეულებრივ, მეზბანის საკვების მოხმარება ხდება დილიდან შუადღემდე.

გალერეა
სევიჩე

სევიჩე როგორც წესი, მზადდება ახალი უმი თევზისგან, რომელიც ციტრუსის წვენებითაა შეზავებული. განსაკუთრებით გამოიყენება ლიმონი და ლაიმი. სუნელებიდან მოიცავს აჯის, ცხარე წიწაკას და სეზონურ კულტურებს, როგორიცაა: დაკეპილი ნიორი მარილით და ქინძი.

იმის გამო, რომ კერძს უმად მიირთმევენ და მას არანაირ ტემპერატურამდე არ აცხელებენ, აუცილებელია სევიჩე ახალმომზადებული მიირთვან, რათა თავიდან აიცილონ საკვებით ინტოქსიკაცია. ცებიჩე უმეტეს შემთხვევაში აპეტაიზერის ფუნქციას ასრულებს. მთავარი კერძის შემთხვევაში მას თან ახლავს გვერდითი კერძები, რომლებიც ავსებს მის არომატს. ასეთი კერძებია ტკბილი კარტოფილი, სალათის ფოთოლი, ავოკადო ან მომზადებული ბანანი.

კერძი პოპულარულია ლათინური ამერიკის დასავლეთ, წყნარი ოკეანის სანაპირო რაიონებში. სევიჩეს წარმოშობა პერუს უკავშირდება, სადაც მას ეროვნული კერძის სტატუსი აქვს მინიჭებული. ძმარში, ციტრუსებსა და სანელებლებში ნედლი თევზისა და ხორცის მარინაციის ტექნიკა (ესკაბეჩე), სამხრეთ ამერიკის კონტინეტზე ესპანეთიდან ჩამოიტანეს, რომელიც თავის მხრივ ესპანეთის მუსლიმანურ მემკვიდრეობას უკავშირდება. არქეოლოგიური ჩანაწერებიდან ირკვევა, რომ პერუში ჩევიცეს მაგვარი კერძი დაახლოებით 2000 წლის წინაც არსებობდა.

ეტიმოლოგია
ტერმინი სევიჩე პირველად 1820 წელს იქნა გამოყენებული პერუელი ჯარისჯაცების სიმღერაში, სახელწოდებით ,,ლა ჩიქა" .

ესპანეთის სამეფო აკადემიის თანახმად, ესპანური ტერმინი ესკაბეჩე კლასიკური არაბული სიტყვიდან საკბაჯ მოდის, რაც სიტყვასიტყვით ძმარში მომზადებულ ხორცს ნიშნავს. სხვა ჰიპოთეზების თანახმად ტერიმინი ესპანური სიტყვისგან, ესკაბეჩედან მოდის, რაც კიტრის მწნილს ნიშნავს.

კერძის სახელწოდება სხვადასხვანაირად გამოითქმის. სევიჩე, ცებიჩე, სევიჩე ან სებიჩე. პერუში სახელწოდება სევიჩეა, რომელიც ესპანეთის სამეფო აკადემიის მიერაა დამტკიცებული. მსოფლიოში კერძის სხვადასხვა ვარიაციისთვის გამოიყენებენ ტერმინებს: ცერბიჩე და სერვიჩე. 210

ისტორია
სევიჩეს წარმოშობის შესახებ სხვადასხვა აზრი არსებობს. პერუს ზოგიერთი ისტორიული წყაროს თანახმად, ცებიჩე წარმოიქმნა მოჩეს, სანაპირო ცივილიზაციის დროს, რომელმაც აყვავება დაიწყო ახლანდელი ჩრდილოეთ პერუს მიდამოებში თითქმის 2000 წლის წინ. ბოლოდროინდელი გამოკვლევების თანახმად, ინკების იმპერიის დროს თევზს ციჩას მარინადში დებდნენ, რომელიც ახლა სასმელს წარმოადგენს. სხვადასხვა ქრონიკებში ასევე ნათქვამია, რომ პერუს სანაპიროზე ესპანელების ჩამოსვლამდე თევზს მარილით და აჯიით უკვე მოიხმარდნენ.

ამის მიუხედავად, ისტორიკოსების უმრავლესობა თანხმდება იმაზე, რომ სევიჩე კოლონიალური პერიოდის დროს წარმოიქმნა დღევანდელი პერუს ტერიტორიაზე. მეცნიერთა აზრით კერძი პირველად მოამზადეს ანდალუსიელმა ქალებმა, რომლებიც თან ახლდნენ კონკისტადორებს.

კერძის პერუში წარმოშობაზე დღესდღეობით ყველა შეთანხმებულია. მათ შორისაა ჩილელი კრისტოფერ კარპენტიე და ესპანელი ფერან ადრია, რომლებმაც ერთ- ერთ ინტერვიუში განაცხადეს, რომ სევიჩე პერუში დაიბადა და ეს კერძი ნამდვილად აქაურიაო.

მომზადება
სევიჩე ციტრუსის წვენების ნარევში მარინადდება. განსაკუთრებით პოპულარულია ლიმონისა და ლაიმის მარინადი. არომატის დამატების გარდა, ციტრუსი ზღვის პროდუქტებში პროტეინს ანეიტრალებს. ტრადიციული სტილის სევიჩეს მარინადში 3-4 საათი ტოვებენ. თამანედროვე სევიჩე 1970-იან წლებში შეიქმნა და ის შედარებით მცირე ხანს რჩება სპეციალურ სითხეში.
გიორგი ზედგენიძე

გიორგი ზედგენიძე (დ. 21 თებერვალი, 1902, თბილისი — გ. 24 აგვისტო, 1994, მოსკოვი) — ქართველი რენტგენოლოგი და რადიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937), პროფესორი (1939). რენტგენოლოგიისა და რადიოლოგიის ერთ–ერთი ფუძემდებელი სსრკ–ში.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1927 წელს. 1939–1941 წლებში იყო სამხედრო საზღვაო სამედიცინო აკადემიის რენტგენოლოგიის აკადემიის უფროსი; 1958–1973 წლებში იყო სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის სამედიცინო რადიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1973 წლიდან მოსკოვის კლინიკური და ექსპერიმენტული ონკოლოგიის ინსტიტუტის კონსულტანტი. 1958 წლიდან ჟურნალ „მედიცინსკაია რადიოლოგიას“ რედაქტორი. დამუშავებული აქვს მაიონიზებელი გამოსხივების ბიოლოგიური მოქმედების, სხივური თერაპიის, ავთვისებიანი სიმსივნეების, ძვლებისა და სახსრების, აგრეთვე კუჭ–ნაწლავის და სხვა დაზიანებათა რენტგენოდიაგნოსტიკის საკითხები და სხვა. ავტორია წიგნისა „რენტგენოლოგია ოდონტოლოგიაში სოციალურ ჰიგიენის თვალსაზრისით“ (1929)
გიორგი ზედგინიძე

გიორგი ზედგინიძე (დ. 10 ივლისი, 1922, ბალანთა, ბორჯომის მუნიციპალიტეტი — გ. 1 დეკემბერი, 1994) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ლიტერატურის ფაკულტეტიტი 1953 წელს. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1940 წლიდან აქვეყნებდა წერილებსა და ნარკვევებს ჟურნალ-გაზეთებში. მისი მთავარი ნაწარმოებია ისტორიული რომანი „დედის ტაძარი“ (1969, 1981), რომელშიც ასახულია საუკუნის სამცხე-ჯავახეთის ვითარება. გიორგი ზედგენიძე ავტორია აგრეთვე კრებულისა „მოთხრობები“ (1976), ისტორიული პიესისა „მანუჩარ ჯაყელი“, „გატეხილი ხიდი“ (1984) და სხვა. მისი სამეცნიერო ნაშრომები სამხრეთ საქართველოს ისტორიულ მოვლენებზე სისტემატურად ქვეყნდებოდა სამეცნიერო ჟურნალებში.
გლინტვეინი

გლინტვეინი (გლუვაინი) — ცნობილი როგორც სანელებლის ღვინო, სასმელი, რომელიც ჩვეულებრივ მზადდება წითელი ღვინოს, სხვადასხვა გამომშრალი სუნელებისა და ზოგჯერ ქიშმიშის საშუალებით. მიირთმევენ ცხელს ან თბილს და არსებობს მისი როგორც ალკოჰოლური, ასევე არაალკოჰოლური ვარიანტები. არის ტრადიციული სასმელი ზამთარში, განსაკუთრებით შობის პერიოდში. იყიდება საშობაო ბაზრობებზე ევროპაში.

წარმოშობა
გაცხელებული და სანელებლებში შერეული ღვინის შესახებ პირველი ჩანაწერი გვხვდება საუკუნეში, პლავტუსის ნამუშევარში. რომაელებმა იმოგზაურეს ევროპაში, დაიპყრეს მისი დიდი ნაწილი და ვაჭრობდნენ ადგილობრივ მაცხოვრებლებთან. ლეგიონებს ნავაჭრთან ერთად ჩაჰქონდათ ღვინო და სხვადასხვა რეცეპტები, დაიწყეს მევენახეობა რაინისა და დუნაის მდინარეებთან და შოტლანდიის საზღვართან.

შუა საუკუნეების ინგლისურენოვანი კულინარიული წიგნის თანახმად, რომელიც შედგენილია 1390 წელს, დარიჩინს, ჯანჯაფილს, გალანგალს, მიხაკის ხეს, გრძელ წიწაკას, ჯავზის ხეს, მარჯორამს, ილის, და სამოთხის მარცვლებს (როზმარინით შეიძლება შეიცვალოს) ურევენ წითელ ღვინოს და უმატებენ შაქარს (ფორმა და რაოდენობა დაუზუსტებელია), რის შედეგადაც მიიღება გლინტვეინი.

ბრიტანეთი
გლინტვეინი დიდი პოპულარობით სარგებლობს გაერთიანებულ სამეფოში შობის დღესასწაულზე და ნაკლებად გვხვდება დარჩენილი ზამთრის განმავლობაში. ასევე შესაძლებელია არსებობდეს ღვინიანი სიდრი (ზოგჯერ, ღვინიანი ელი) და შეზავებული ვაშლის წვენი, როგორც არაალკოჰოლური ალტერნატივაა.

სხვა ქვეყნები
ხორვატიაში, ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, მონტენეგროში, სლოვენიასა და სერბეთში გლინტვეინი ( / / - „მოხარშული ღვინო“) მზადდება წითელი ან თეთრი ღვინისგან, მუსკატის კაკლის, მიხაკის, დარიჩინის, შაქრისა და ფორთოხლის ცედრის სხვადასხვა კომბინაციიდან, ხშირად ემატება ფორთოხლის ან ლიმნის ნაჭრები.

ბრაზილიის სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც ევროპელების შთამომავლები მრავლად ცხოვრობენ, მას ვინო კენტეს ან კენტაოს უწოდებენ. ის, როგორც წესი, მზადდება წითელი ღვინით, დარიჩინის ჩხირებით და მიხაკით. მას ამზადებენ ზამთარში, კერძოდ ივნისში.

ბულგარეთში მას გრეიანო ვინოს უწოდებენ („ცხარე ღვინო“), და შედგება წითელი ღვინისგან, თაფლისგან და წიწაკისგან. ზოგჯერ შეიძლება დაემატოს ვაშლი ან ციტრუსის ხილი, მაგალითად ლიმონი ან ფორთოხალი

საფრანგეთში, ვინ შო („ცხელი ღვინო“) როგორც წესი, შედგება წითელი ღვინისგან, რომელიც შერეულია თაფლში, დარიჩინსა და ფორთოხალში. ეს არ უნდა იყოს ძალიან ტკბილი.

უნგრეთში ფორალტ ბორს („მოხარშულ ღვინოს“) ამზადებენ ქვეყნის პოპულარული სასმელი ეგრის ბიკავერისგან და უმატებენ სუნელებს: დარიჩინს, მიხაკსა და შაქარს. ზოგჯერ ამარეტოც ემატება დამატებითი გემოვნებისთვის.

ლატვიაში მას კარსტვინს („ცხელ ღვინოს“) უწოდებენ. როდესაც ღვინო არ არის, იგი მზადდება ყურძნის (ან მოცხარის) წვენისა და რიგის შავი ბალზამის გამოყენებით.

პოლონეთში, გრზანე ვინო („ცხარე ღვინო“) ძალიან ჰგავს ჩეხურ ვარიანტს, განსაკუთრებით სამხრეთ რეგიონებში. ასევე არსებობს გლინტვეინიანი ლუდის მსგავსი მეთოდი „გრზანე პივოს“ მოსამზადებლად, რომელიც ბელგიურ ლუდში პოპულარულია ამ კონკრეტული ლუდის ტიპის ტკბილი არომატის გამო, რომელიც იგივე სუნელებს იყენებს, როგორც გლინტვეინში და არის თბილი.