iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მრავალნაირობა

მრავალნაირობა — ტოპოლოგიური სივრცე, რომელიც ლოკალურად მოწყობილია როგორც ევკლიდური სივრცე, თუმცა გლობალურად შეიძლება გაცილებით რთული სტრუქტურა ჰქონდეს. ის წარმოადგენს თანამედროვე გეომეტრიისა და ტოპოლოგიის ერთ-ერთ ცენტრალურ ობიექტს.

მარტივი მაგალითისთვის, დედამიწის ზედაპირი გლობალურად სფეროს წარმოადგენს, თუმცა დამკვირვებლისთვის ლოკალურად (მცირე მასშტაბებში) ის ბრტყელია. სწორედ ეს არის მრავალნაირობის ინტუიციური არსი.

ფორმალური განსაზღვრება
ტოპოლოგიური სივრცეს ეწოდება -განზომილებიანი ტოპოლოგიური მრავალნაირობა, თუ ის არის ჰაუსდორფის სივრცე, აკმაყოფილებს თვლის მეორე აქსიომას და მისი ყოველი წერტილისთვის არსებობს მიდამო, რომელიც ჰომეომორფულია -განზომილებიანი ევკლიდური სივრცის (\{}^) ღია სიმრავლისა.

ასეთ ჰომეომორფიზმებს ლოკალური კოორდინატები, ანუ რუკები ეწოდებათ, ხოლო რუკების ერთობლიობას, რომელიც ფარავს მთელ მრავალნაირობას — ატლასი.

მრავალნაირობათა ტიპები
დამატებითი სტრუქტურების შემოღებით მიიღება მრავალნაირობათა სხვადასხვა კლასი, რომლებიც მათემატიკის სხვადასხვა დარგში შეისწავლება:
გლუვი (დიფერენცირებადი) მრავალნაირობა: სადაც შესაძლებელია კალკულუსის (დიფერენციალური და ინტეგრალური აღრიცხვის) მეთოდების გამოყენება.
კომპლექსური მრავალნაირობა: მოდელირებულია \{}^ სივრცეზე და გადასვლის ფუნქციები ჰოლომორფულია.
სიმპლექტური მრავალნაირობა: გლუვი მრავალნაირობა, რომელიც აღჭურვილია დახურული, არაგადაგვარებული 2-ფორმით.
რიმანის მრავალნაირობა: გლუვი მრავალნაირობა, რომელზეც განისაზღვრება მანძილები და კუთხეები რიმანის მეტრიკის საშუალებით.

მნიშვნელობა ალგებრულ ტოპოლოგიაში
ალგებრულ ტოპოლოგიაში მრავალნაირობები უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობენ. ისინი წარმოადგენენ ძირითად ობიექტებს ისეთი თეორიების აგებისას, როგორიცაა კობორდიზმების თეორია (მაგალითად, კომპლექსური ან სიმპლექტური კობორდიზმი). მრავალნაირობის გლობალური ინვარიანტების შესასწავლად ფართოდ გამოიყენება კოჰომოლოგიების თეორია და მახასიათებელი კლასები.
ხუან ნეპომუსენო მორენო

ხუან ნეპომუსენო მორენო (დ. მე-18 საუკუნის ბოლო, პას-დე-არიპორო - 31 დეკემბერი, 1839) — კოლუმბიელი სამხედრო მეთაური და პოლიტიკოსი. ის იყო ახალი გრანადის დროებითი პრეზიდენტი 1818 წლის 18 დეკემბრიდან 1819 წლის 10 სექტემბრის დეკრეტის გამოცხადებამდე.

ცხოვრება
ხუან ნეპომუსენო მორენო მე-18 საუკუნის ბოლოს დაიბადა ლა ფრაგუას სახელით ცნობილ ადგილას, თანამედროვე პას-დე-არიპოროს ტერიტორიაზე, კასანარეში, კოლუმბიაში. ის იბრძოდა ახალი გრანადის დამოუკიდებლობის ომში დამოუკიდებლობის მომხრეთა მხარეს.

აღმოსავლეთ ლიანოსში დაბრუნება
1814 წელს ხუან ნეპომუსენო მორენო არაუკაში როიალისტების წინააღმდეგ იბრძოდა და ამის შემდეგ, 1815 წელს გუასდუალიტოს ბრძოლაშიც მიიღო მონაწილეობა. 1816 წელს თვითგამოცხადების შემდეგ იგი კასანარეს პროვინციის გუბერნატორი გახდა. იმავე წელს მან კასანარეში პატრიოტი გენერლები მანუელ სერვიესი და ფრანსისკო დე პაულა სანტანდერი, ასევე პატრიოტული არმიის გადარჩენილი ჯარები მიიღო. 1816 წლის 16 ივლისს მან არაუკას ადგილობრივი ხუნტის რეზოლუცია მიიღო, რომლის მიხედვითაც გენერალი სანტანდერი არმიის მთავარსარდლად დაინიშნა. იმავე წლის ოქტომბერში ხუან ნეპომუსენო მორენო გენერალ ხოსე ანტონიო პაესის მეთაურობით ელ იაგუალისა და აჩაგუასის ბრძოლებში იბრძოდა.

ახალი გრანადის განთავისუფლების კამპანია
1818 წელს გენერალმა პაესმა მორენო კასანარეს ოფიციალურ გუბერნატორად დანიშნა. 1818 წლის 18 დეკემბერს, პორეს პროკლამაციის მიხედვით, მას დროებითი საპრეზიდენტო უფლებამოსილებები გადაეცა. 1819 წლის 15 ივნისს მას კავალერიის გენერალ-მეთაურის წოდება მიენიჭა. 1819 წლის 11 ივნისს, კავალერიის გენერალ-მეთაურის რანგში, ის ბოიაკას ბრძოლაში იბრძოდა. ამის შემდეგ ხუან ნეპომუსენო კასანარეში პენსიაზე გავიდა.

სამხედრო კამპანია დიდ კოლუმბიაში
1821 წლის თებერვალში ხუან ნეპომუსენო მორენომ უარი თქვა კავალერიის მეთაურის თანამდებობაზე და გადაწყვიტა, შეერთებოდა გენერალ ხოსე ანტონიო პაესს, რათა მონაწილეობა მიეღო კარაბობოს ბრძოლაში. ის ასევე იბრძოდა პუერტო კაბელიოს ალყის დროს 1823 წლის ნოემბერში.

რესპუბლიკური პერიოდი
1832 წელს ის გახდა ერთ-ერთი გენერალი, რომელიც ახალი გრანადის რესპუბლიკის სამხედრო უმაღლესი სარდლობის ნაწილი იყო.

1831 წლის აპრილში ის პორიდან 300 კავალერისტითა და 400 ქვეითი ჯარისკაცით გაემართა, რათა ვენესუელელი გენერალი რაფაელ ურდანეტა იძულებული გაეხადა, დაეტოვებინა ახალი გრანადის ტერიტორია.

ამ ქმედებითა და აპულოს შეთანხმებების პატივისცემით, ხუან ნეპომუსენო მორენომ გარანტია მისცა ადრე გადასახლებული გენერალ სანტანდერის ახალ გრანადაში დაბრუნებას.

პენსიაზე გასვლა და გარდაცვალება
კოლუმბიელი პოლიტიკოსი ხუან ნეპომუსენო მორენო გარდაიცვალა 1839 წლის 31 დეკემბერს, თავის ჰასიენდაში, ლა ფრაგუას ქალაქთან ახლოს.

მორენოს მიეძღვნა მისივე სახელობის დამსახურების ორდენი „ხუან ნეპომუსენო მორენო“.
სტეფან კრიჩინსკი

სტეფან სამოილის ძე კრიჩინსკი (; დ. 20 იანვარი, 1874, კასკევიჩის მამული, ახლანდ. ოშმიანის რაიონი, ბელარუსი, — გ. 9 აგვისტო, 1923, პეტროგრადი) — რუსეთში მოღვაწე არქიტექტორი, ეროვნებით პოლონელ-ლიტველი თათარი. მოღვაწეობდა ეკლექტიკისა და მოდერნის პერიოდში.

დაამთავრა პეტერბურგის იმპერატორ ნიკოლოზ -ის სახელობის სამოქალაქო ინჟინრების ინსტიტუტი (1897). ძირითადად პეტერბურგში მოღვაწეობდა. 1918–1920 წლებში იყო ყუბანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის, 1921 წლიდან — პეტროგრადის სამოქალაქო ინჟინრების ინსტიტუტის პროფესორი. 1922 წელს დაინიშნა პეტროგრადის არქიტექტურულ-სამშენებლო სამმართველოს უფროსად.

1907 წელს კრიჩინსკიმ შეადგინა თბილისის „სახალხო სახლის“ (ახლანდ. მარჯანიშვილის თეატრი) პროექტი, რომელიც ალექსანდრე როგოისკის ხელმძღვანელობით განხორციელდა. 1910 წელს ნ. ვასილევის პროექტით და ა. გოგენის თანამონაწილეობით ააგო სანქტ-პეტერბურგის მეჩეთი. სხვა ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია: ღვთისმშობლის ფიოდოროვის ხატის ტაძრის კომპლექსი (პეტერბურგი, 1911–1914), ბუხარის ამირას სახლი (პეტერბურგი, 1913) და სხვ.
ხოსე მარია როხას გარიდო

ხოსე მარია როხას გარიდო (დ. 7 ივნისი, 1824 – გ. 18 ივლისი, 1883) — კოლუმბიელი სენატორი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც, როგორც პირველი პრეზიდენტის ნომინანტი, 1866 წელს, ახლადარჩეული პრეზიდენტის, ტომას სიპრიანო დე მოსკერას არყოფნის დროს კოლუმბიის შეერთებული შტატების (ახლანდელი კოლუმბიის რესპუბლიკა) მოვალეობის შემსრულებელი პრეზიდენტი გახდა. ის იყო ლიბერალური პარტიის რამდენიმე გაზეთის ცნობილი ჟურნალისტი და კოლუმბიის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ორატორად ითვლება.

პოლიტიკური კარიერა
ხოსე მარია როხას გარიდოს ფართო და ვრცელი პოლიტიკური კარიერა ჰქონდა, რომელიც მსახურობდა ადგილობრივ, დეპარტამენტურ და ეროვნულ დონეზე, ასევე ეროვნული მთავრობის საკანონმდებლო, აღმასრულებელ და სასამართლო შტოებში.

ადრეული პოლიტიკური კარიერა
როხას გარიდომ იურისპრუდენციის დოქტორის ხარისხი 1847 წელს სან ბარტოლომეს კოლეჯში მიიღო. 1851 წელს მისმა ახლო მეგობარმა, პრეზიდენტმა ხოსე ილარიო ლოპესმა, ნეივაზე პროვინციის გუბერნატორად დანიშნა. 1856 წელს იგი ანტიოკიის შტატის წარმომადგენელთა პალატაში აირჩიეს, ხოლო მალევე პრეზიდენტმა ხოსე მარია ობანდომ ვენესუელაში საქმეთა დროებით რწმუნებულად დანიშნა. როხას გარიდოს გენერალ მოსკერასთან ძალიან ახლო ურთიერთობა ჰქონდა, ისინი ახლო მეგობრები იყვნენ და როხას გარიდო ოთხჯერ დაინიშნა საგარეო საქმეთა სამინისტროში მოსკერას სხვადასხვა ადმინისტრაციის დროს. 1861 წელს ის ბოგოტას პროვინციის გუბერნატორის თანამდებობას იკავებს, ხოლო 1862 წელს ანტიოკიის შტატის ასამბლეის მოადგილის, ხოლო 1862 წლიდან 1863 წლამდე კვლავ დაიბრუნა საგარეო საქმეთა მდივნის თანამდებობა, საპრეზიდენტო დელეგატები იყვნენ ისინი, ვინც ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობის გაუქმების გამო, პრეზიდენტის არყოფნის შემთხვევაში მის შემცვლელად იყვნენ დანიშნულნი. ტიტული ოფიციალურ თანამდებობას არ ატარებდა, მაგრამ რადგან გენერალი მოსკერა იმ დროს ევროპაში იმყოფებოდა, როხას გარიდომ პრეზიდენტის თანამდებობა 1866 წლის 1 აპრილს დაიკავა და ახლადარჩეული პრეზიდენტის არყოფნის დროს კოლუმბიის შეერთებული შტატების მესამე პრეზიდენტის თანამდებობა შეასრულა 1866 წლის 22 მაისამდე. გენერალი მოსკერა ქვეყანაში დაბრუნდა და ფიცი დადო.

პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი
ძალაუფლების დათმობის შემდეგ, ხოსე მარია როხას გარიდო პრეზიდენტის აქტიური მრჩევლის პოზიციაზე დარჩა და ბოლოჯერ დაინიშნა საგარეო საქმეთა მდივნად. ხოსე მარია როხას გარიდო უზენაეს სასამართლოში ფილტვების შეგუბების გამო გარდაცვალებამდე, 1883 წლის 18 ივლისს, ბოგოტაში დარჩა.
ალექსანდრე როგოისკი

ალექსანდრე სტანისლავის ძე როგოისკი (, ; დ. წ. უცნობია — გ. 1912) — რუსეთის იმპერიაში მოღვაწე პოლონელი არქიტექტორი.

დაბადების ადგილი და წელი უცნობია. განათლება, სავარაუდოდ, სანქტ-პეტერბურგში მიიღო. ხანგრძლივად მუშაობდა თბილისში, სადაც კავკასიის საიმპერატორო ტექნიკური საზოგადოების აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად იყო არჩეული. მისი ხელმძღვანელობით ააგეს ბათუმის ღვთისმშობლის ეკლესია, თბილისის ქაშუეთის ეკლესიის ეზოში მდებარე სამლოცველო, პრინც კონსტანტინე ოლდენბურგელის სასახლის (ახლანდ. საქართველოს ხელოვნების სასახლე) ინტერიერი, თბილისის სასულიერო სემინარიის ყოფილი შენობა (შემდგომში თბილისის მე-9 კლინიკური საავადმყოფო), ამიერკავკასიის ოლღას სახელობის მეანობის ინსტიტუტის (შემდგომში ჩაჩავას კლინიკა), კავკასიის ოფიცერთა ეკონომიკური საზოგადოების (ახლანდ. „თიბისი ბანკის“ სათავო შენობა), თბილისის „სახალხო სახლის“ (ახლანდ. მარჯანიშვილის თეატრი, სტეფან კრიჩინსკის პროექტით) შენობები და სხვ.
კურტ ფურგლერი

კურტ ფურგლერი (დ. 24 ივნისი, 1924 – გ. 23 ივლისი, 2008) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის წევრი. იგი თხუთმეტი წლის განმავლობაში (1972-1986) იყო ფედერალური საბჭოს წევრი და სამჯერ ეკავა შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობა (1977, 1981 და 1985 წლებში). ამ მაჩვენებლით იგი ომისშემდგომი პერიოდის მეორე ყველაზე ხანგრძლივი ვადით მოღვაწე მმართველია მაქს პეტიპიერის (1945-1961) შემდეგ.

ბიოგრაფია
ფურგლერი სანქტ-გალენელი ტექსტილით მოვაჭრის ვაჟი იყო. იგი სამართალს სწავლობდა ფრიბურის, ციურიხისა და ჟენევის უნივერსიტეტებში. 1948 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი, გაწევრიანდა ადვოკატთა ასოციაციაში და საადვოკატო საქმიანობას ეწეოდა სანქტ-გალენში.

პოლიტიკური კარიერა
მან პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო როგორც სანქტ-გალენის სოციალ-ქრისტიანების (-ის პროგრესული ფრთა) მდივანმა. იგი განსაკუთრებით ცნობილი გახდა „ფურგლერის კანონით“, რომელმაც შეზღუდა უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მიერ უძრავი ქონების შეძენა. გარდა ამისა, მან გაატარა რეფორმები უცხოელი მუშახელის რაოდენობის სტაბილიზაციის, თავშესაფრის კონტროლისა და მოქალაქეობის მიღების გამარტივების მიზნით. როგორც ღრმად მორწმუნე კათოლიკემ, 1974 წელს მან სინდისის მოტივით უარი თქვა პარლამენტში აბორტის შესახებ სისხლის სამართლის კანონმდებლობის ლიბერალიზაციის პროექტის დაცვაზე.

1983 წელს ფურგლერმა გადაინაცვლა საზოგადოებრივი ეკონომიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. 1984 წელს მან ხელი მოაწერა ლუქსემბურგის დეკლარაციას, სადაც თავისუფალი ვაჭრობის ევროპული ასოციაცია და ევროპული ეკონომიკური თანამეგობრობა გამოხატავდნენ მზადყოფნას თანამშრომლობისთვის.

ფურგლერი იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი 1977, 1981 და 1985 წლებში. 1985 წლის ნოემბერში, თავისი ბოლო პრეზიდენტობისას, მან უმასპინძლა მიხეილ გორბაჩოვსა და რონალდ რეგანს ჟენევის სამიტზე, რომელიც ბირთვულ განიარაღებას ეხებოდა.

გადადგომის შემდეგ
1986 წლის 31 დეკემბერს ფედერალური საბჭოდან გადადგომის შემდეგ, კურტ ფურგლერი იყო რამდენიმე დირექტორთა საბჭოს წევრი, -ის (ყოფილი სახელმწიფო მეთაურების ასოციაცია) წევრი, სპორტის მხარდაჭერის შვეიცარიული ფონდის პრეზიდენტი და რომის კლუბის ვიცე-პრეზიდენტი.

იგი იყო ბოსტონისა და სანქტ-გალენის უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი, ხოლო 1989 წელს მიიღო რობერტ შუმანის პრემია ევროპული ინტეგრაციის საქმეში გაწეული ღვაწლისთვის.

2000 წელს იგი დასახელდა საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის საპატიო წევრად.[13] 2002 წელს ოთხ სხვა ყოფილ ფედერალურ მრჩეველთან ერთად ხელმძღვანელობდა კომიტეტს, რომელიც მხარს უჭერდა შვეიცარიის გაწევრიანებას გაეროში.

1950 წელს იგი დაქორწინდა ურსულა შტაუფენეგერზე (1927–2015), ტექსტილის მწარმოებლის ქალიშვილზე; მათ შეეძინათ ოთხი ქალიშვილი და ორი ვაჟი.

იგი გარდაიცვალა 2008 წლის 23 ივლისს მშობლიურ ქალაქში. მისი დაკრძალვა გაიმართა 29 ივლისს სანქტ-გალენის საკათედრო ტაძარში, რომელსაც მრავალი ყოფილი ფედერალური მრჩეველი დაესწრო. იგი დაკრძალულია სანქტ-გალენის აღმოსავლეთ სასაფლაოზე .
ხოსე მანუელ მაროკინი

ხოსე მანუელ კაიეტანო მაროკინ რიკაურტე ( დ. 6 აგვისტო, 1827 — გ. 19 სექტემბერი, 1908) — კოლომბიელი პოლიტიკური მოღვაწე და კოლომბიის 44-ე პრეზიდენტი.

ცხოვრება
ხოსე მანუელ მაროკინი დაიბადა ბოგოტაში, 1827 წლის 6 აგვისტოს. იგი ლიტერატურასა და ფილოსოფიას ბოგოტას სემინარიაში სწავლობდა.

კარიერა
მაროკინი გახდა ლიტერატურისა და ფილოსოფიის პროფესორი -ში, სადაც საბოლოოდ რექტორად დაინიშნა. მოგვიანებით, იგი ასევე იყო კოლომბიის ენის აკადემიის თანადამფუძნებელი მიგელ ანტონიო კაროსთან და ხოსე მარია ვერგარასთან ერთად. მაროკინი აირჩიეს აკადემიის პირველ რექტორად.

სამოქალაქო ომის დასრულების მცდელობისას, 1902 წლის 12 ივნისს პრეზიდენტმა მაროკინმა ლიბერალებს დაზავება შესთავაზა. ლიბერალებმა უარყვეს მისი შეთავაზება და ომი გამწვავდა. სამწლიანი სისხლისმღვრელი ბრძოლების შემდეგ ომი დასრულდა. ხელი მოეწერა სამ სამშვიდობო ხელშეკრულებას. პირველი იყო „ნერლანდიის“ ხელშეკრულება 1902 წლის 24 ოქტომბერს, რომელმაც დაასრულა ბრძოლები ბოლივარისა და მაგდალენას პროვინციებში; მას ხელი მოაწერეს გენერალმა ხუან ბ. ტოვარმა მთავრობის მხრიდან და გენერალმა რაფაელ ურიბე ურიბემ, როგორც ამბოხებულთა მთავარსარდალმა.

ერი ჯერ კიდევ არ იყო გამოსული სამოქალაქო ომის ტრაგიკული მოვლენებისა და ნგრევისგან, როდესაც კიდევ ერთმა კრიზისმა იფეთქა. 1903 წლის 3 ნოემბერს პანამამ, ამერიკის შეერთებული შტატების ინტერესების ხელშეწყობითა და წაქეზებით, კოლომბიისგან გამოყოფა გამოაცხადა. პროვინციულმა ჯარებმა და სამოქალაქო ლიდერებმა პანამა კოლომბიისგან დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადეს, რასაც ხელი შეუწყვეს პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტის სამხედრო ძალებმა და დიპლომატიურმა აგენტებმა. შეთქმულების ფარგლებში, რამდენიმე დღეში რუზველტმა აღიარა პანამის დამოუკიდებლობა და მკაცრი და არალეგიტიმური გაფრთხილებით განაცხადა, რომ იგი არ დაუშვებდა კოლომბიის ჯარების ყოფნას პანამის ტერიტორიაზე. ამ სეპარატისტული მოძრაობისა და მოქმედების მიღმა იდგა რუზველტის ადმინისტრაციის სურვილი, აეშენებინა, ემართა და გაეკონტროლებინა ოკეანეებსშორისი არხი.

კოლომბიისგან პანამის გამოყოფამდე მიყვანილი მოვლენები მომდინარეობს იმ ბიზნეს და სტრატეგიული ინტერესებიდან, რომელთაც სურდათ ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს შორის ოკეანეებსშორისი არხის აგება. პანამის გავლით ასეთი არხის იდეა მე-16 საუკუნის დასაწყისიდან იღებს სათავეს. პანამის არხის მშენებლობის პირველი მცდელობა 1880 წელს დაიწყო კოლომბიის კონტროლისა და საფრანგეთის ხელმძღვანელობის ქვეშ. თუმცა ეს მცდელობა ჩავარდა და განიხილებოდა სხვა პროექტი ნიკარაგუას გავლით. პრეზიდენტი მაროკინი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა ასეთ იდეას და აჟღერებდა გეგმას არხის პანამის გავლით მშენებლობის შესახებ. შესაბამისად, მაროკინისა და რუზველტის ადმინისტრაციებმა 1903 წლის იანვარში ხელი მოაწერეს „ტომას ერან-ჯონ ჰეის“ ხელშეკრულებას. ხელშეკრულება ნაწილობრივ ითვალისწინებდა, რომ ფრანგული კომპანია მშენებლობის უფლებებს გადასცემდა აშშ-ს; აშშ ააშენებდა, ამუშავებდა და გამოიყენებდა არხს 99 წლის განმავლობაში და შეეძლო მისი გაგრძელება ამ ვადის მიღმაც; კოლომბია მიიღებდა წინასწარ გადახდილ 10 მილიონ აშშ დოლარს და ყოველწლიურ ჰონორარს 250 ათასი დოლარის ოდენობით კონტრაქტის დასრულებამდე; ხოლო კოლომბიის კონგრესი მოახდენდა ხელშეკრულების რატიფიცირებას რვა თვის ვადაში. პრეზიდენტმა მაროკინმა ხელშეკრულება კონგრესს განსახილველად და რატიფიცირებისთვის წარუდგინა. კოლომბიის კონგრესმა ხელშეკრულება უარყო, რის შემდეგაც პანამამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
კალპულალპანის მუნიციპალიტეტი

კალპულალპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51,172 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 253.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 201.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კალპულაპანი. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „სასახლეებში“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29006.
ჩიაუტემპანის მუნიციპალიტეტი

ჩიაუტემპანის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 73,215 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 77.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 948.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-ანა-ჩიაუტემპანი. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ჭანჭრობის კიდეზე“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29010.
კონტლა-დე-ხუან-კუამაცი

კონტლა-დე-ხუან-კუამაცის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38,579 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 26.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1,478.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1831 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კონტლა. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ჭურჭლების ადგილი“. სახელი ასევე ეწოდა რევოლუციონერ ხუან კუამაცი ლოპესის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29018.
კუაპიასტლა

კუაპიასტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16,222 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 18.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 82.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 196.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1831 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კუაპიასტლა. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „მთების ადგილი“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29008.
კუასომულკო

კუასომულკოს მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,928 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 17 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 16.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 355 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1936 წლის 1-ელ იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კუასომულკო. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ხეთა კუთხეში“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29009.
ელ-კარმენ-ტეკესკიტლა

ელ-კარმენ-ტეკესკიტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17,332 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 58.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 296.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1857 წლის 11 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-კარმენ-ტეკესკიტლა. სახელი ეწოდა წმინდან კარმენის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29007.
ემილიანო-საპატის მუნიციპალიტეტი (ტლასკალა)

ემილიანო-საპატის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4,951 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.4 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 50.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 98.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1995 წლის 27 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ემილიანო-საპატა. სახელი ეწოდა ემილიანო საპატას პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29046.
უამანტლის მუნიციპალიტეტი

უამანტლის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 98,764 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 16.2 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 348.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 283.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1832 წლის 14 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უამანტლა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29013.
ესპანიტა

ესპანიტის მუნიციპალიტეტი ― მუნიციპალიტეტი ტლასკალის შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9,416 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 139.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 67.4 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტლასკალის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 4 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ესპანიტა. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „პატარა ესპანეთი“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 29012.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 681

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 681, მიიღეს 1990 წლის 20 დეკემბერს, გენერალური მდივნის ხავიერ პერეს დე კუელიარის მოხსენების მიღების შემდეგ, რომელიც ავტორიზებული იყო რეზოლუცია 672 (1990)-ით და ეხებოდა არეულობებს ტაძრის მთაზე, საბჭომ გამოხატა შეშფოთება ისრაელის მიერ რეზოლუციების 672 (1990) და 673 (1990) უარყოფის გამო.

საბჭომ შემდგომ დაგმო ისრაელის ოკუპირებული ტერიტორიებიდან პალესტინელების გაძევების განახლების გადაწყვეტილების გამო და მოუწოდა ისრაელის მთავრობას მიეღო 1949 წლის ჟენევის მეოთხე კონვენციის დე იურე გამოყენებადობა და დაემორჩილებოდა მას. ისრაელმა განაცხადა, რომ ისინი გააძევეს „ძალადობის წაქეზებისთვის".

რეზოლუცია 681 ასევე ითხოვდა გენერალური მდივნისგან, მისი მოხსენების რეკომენდაციების შესაბამისად, შეესწავლა შესაძლო ღონისძიებები, რომლებიც შეიძლება მიეღო მან, მეოთხე კონვენციის მაღალი ხელშემკვრელი მხარეების მიერ და საერთაშორისო წითელი ჯვრის კომიტეტის მიერ, კონვენციის ფარგლებში, და საბჭოს ეცნობებინა განხილვების მიმდინარეობის შესახებ. ასევე მოეთხოვა გენერალურ მდივანს გაეგრძელებინა სიტუაციის მონიტორინგი რეგიონში და ეცნობებინა 1991 წლის მარტის პირველ კვირაში და ყოველ ოთხ კვირაში შემდეგ.

რეზოლუცია მიიღეს კუვეიტზე ერაყის შეჭრასთან დაკავშირებული დაძაბულობის ფონზე, რომელთანაც სადამ ჰუსეინი ცდილობდა კუვეიტის პრობლემის გადაწყვეტა პალესტინური საკითხის მოგვარებასთან დაეკავშირებინა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 682

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 682, მიიღეს 1990 წლის 21 დეკემბერს, რეზოლუცია 186 (1964) და კვიპროსის შესახებ ყველა რეზოლუციის გახსენების შემდეგ, უახლესი რეზოლუცია 680 (1990) ჩათვლით, საბჭომ გამოხატა შეშფოთება კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების წინაშე მდგარი „ქრონიკული და სულ უფრო მძაფრი ფინანსური კრიზისის" გამო.

ამასთან დაკავშირებით, მიმდინარე რეზოლუციამ გადაწყვიტა განეხილა ძალების დაფინანსების პრობლემები და 1991 წლის 1 ივნისამდე წარედგინა ანგარიში აღნიშნულ საკითხზე, მიზნით განეხორციელებინა ძალების დაფინანსების ალტერნატიული მეთოდი. საბჭოს წევრებმა არ განიხილეს ძალების კუნძულიდან გაყვანის საკითხი და აღნიშნეს მისი აუცილებლობა, როგორც ღირებული სამშვიდობო მისიისა.
ეზეკიელ ურტადო

ეზეკიელ ურტადო — პოლიტიკოსი, სამხედრო გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც კოლომბიის მე-17 პრეზიდენტი გახდა.

ბიოგრაფია
იგი დაიბადა სილვიაში, კაუკის დეპარტამენტში, 1825 წლის 14 დეკემბერს და გარდაიცვალა პოპაიანში, 1890 წლის 4 სექტემბერს. მისი მშობლები იყვნენ ნიკოლას ჰურტადო და მარია ტრინიდად ჰურტადო. იგი სწავლობდა სან-ხოსეს კოლეჯში, შემდეგ კი სამართალი შეისწავლა კაუკას უნივერსიტეტში, რომელიც 1852 წლის 27 იანვარს დაამთავრა. შემდგომში იგი ამავე უნივერსიტეტის სამართლის ლექტორი გახდა.

მისი პირველი სამხედრო ჩართულობა 1851 წელს მოხდა სამართლებრივი ინსტიტუტების დასაცავად. ორი წლის შემდეგ, მისი სამხედრო და პოლიტიკური კარიერა სერიოზულად დაიწყო კოლომბიის ლიბერალურ პარტიაში დიქტატორ ხოსე მარია მელოს წინააღმდეგ ბრძოლაში.

1860 წლიდან ურტადო მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობებში მარიანო ოსპინა როდრიგესის კონსერვატიული მთავრობის წინააღმდეგ. იგი შეუერთდა გენერალ ტომას სიპრიანო დე მოსკერას არმიას, რომელმაც 1861 წელს წარმატებას მიაღწია, და მას გენერლის წოდება მიენიჭა.

მოგვიანებით იგი იყო კაუკას შტატის ასამბლეის წევრი და არაერთხელ მსახურობდა მთავრობის მინისტრად. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო რიონეგროს კონვენციაში, რომელმაც 1863 წლის კონსტიტუცია შეიმუშავა.

1883 წელს თანამდებობის დატოვების შემდეგ, კონგრესმა ეზეკიელ ურტადო რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად აირჩია, ხოლო იუსტიციის უმაღლესმა სასამართლომ — თავმჯდომარე მოსამართლედ. მან საპრეზიდენტო ძალაუფლება 1884 წლის აპრილიდან აგვისტომდე განახორციელა, რადგან რაფაელ ნუნიესის მიერ ძალაუფლების ჩაბარება დაგვიანდა. თავისი მოვალეობის ფარგლებში მან საბინაო, ფინანსთა, საზოგადოებრივი სამუშაოების, საგარეო ურთიერთობების, საჯარო განათლებისა და ომის მინისტრებად შემდეგი პირები დანიშნა: მანუელ მ. კასტრო, ფელიპე ანგულო, მარიანო ტანკო ი ხოსე მარია კარო, ხოსე ხ. ვარგასი, ეუსტორგიო სალგარი, ნაპოლეონ ბორერო და ხოსე მარია კამპო სერანო.

მისი ნეშტი ამჟამად პოპაიანის (კაუკა) „ “-ის სასაფლაოზეა. ეს პანთეონი 1940 წელს გილერმო ლეონ ვალენსიამ გახსნა.