iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კონსტანტინე ჩოლოყაშვილი

კონსტანტინე (კოტე) ჩოლოყაშვილი (დ. 18 აგვისტო, 1922, თბილისი — გ. 14 ოქტომბერი, 2013) — ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, მუზეუმოლოგი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.

1945 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, დოცენტი. წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს ეთნოგრაფიასა და მუზეუმმცოდნეობაში სულხან საბა ორბელიანის სახ. პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ა. ქუთათელაძის სახ. სამხატვრო აკადემიაში, თეატრალურ და ფიზკულტურის ინსტიტუტებში. ხელმძღვანელობდა ეროვნულ ფასეულობათა სახელმწიფო ფონდს. იყო თბილისის საკრებულოს წევრი, საქართველოს თავადაზნაურთა და მათ თანამდგომთა საკრებულოს ხელმძღვანელი. მისი თაოსნობით დაარსდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმები ზესტაფონსა და რუსთავში, ბოლნისში კი განახლდა. თვითონ თავის ძირითად საქმედ ქართული საჭურვლის მოვლა-პატრონობა მიაჩნდა.

ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემა — „საბრძოლო იარაღის წარმოების ისტორიისათვის საქართველოში“, დაიცვა 1959 წელს.

იყო ეთნოლოგთა და მეიარაღეთა არაერთი (ტოკიოს, მოსკოვის, თბილისის, ბაქოს) საერთთაშორისო კონფერენციის მონაწილე. მიღებული აქვს დამსახურებული მუშაკის საპატიო წოდება. საქართველოს კულტურის სამინისტრომ მიანიჭა საქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 2006 წელს აირჩიეს თბილისის საპატიო მოქალაქედ.

მისი რედაქტორობით დაიბეჭდა
კატალოგი: საქართველოს ეთნოგრაფია. თბილისი. „საბჭოთა საქართველო“. 1964
ჰერთა ქვეყანა. თბილისი. მოლოდინი. 2008
ოგბაიძენი: საგვარეულო ისტორიისათვის. თბილისი. 2005
ცხოვრება და ღვაწლი დავით სარაჯიშვილისა. თბილისი. 2003
მერაბ ჩუხუა

მერაბ ჩუხუა (დ. 22 თებერვალი, 1964, ზუგდიდი) — ქართველი ფილოლოგი.

1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1986–1993 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელი, ისტორიულ–ეტიმოლოგიური ლაბორატორიის გამგე; 1990–1991 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველი მდივანი; 1992–1993 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის – ზვიად გამსახურდიას საგანგებო პოლიტიკური რწმუნებული საქართველოში; 1994–1995 წლებში ინგუშეთის რესპუბლიკის ქალაქ ნაზრანის სკოლის პედაგოგი; 2003–2006 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მთის იბერიულ–კავკასიურ ენათა განყოფილების მეცნიერ თანამშრომელი; 2006 წლიდან ქართველურ ენათა განყოფილების გამგე და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგი; 2008-2012 წლებში დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. ავტორია 3 მონოგრაფიის, წიგნების და 100–მდე სტატიისა.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ბგერათშესატყვისობათა სისტემა ქართველურ-ნახურ ენებში“, დაიცვა 2006 წელს.
კონსტანტინე ვაჩეიშვილი

კონსტანტინე (კოტე) ალექსანდრეს ძე ვაჩეიშვილი (დ. 22 ივლისი, 1928, თბილისი — გ. 21 ნოემბერი, 1964, იქვე) — ქართველი კრიმინალისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა გამოჩენილი ქართველი იურისტის ალექსანდრე ვაჩეიშვილის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ვაჟთა სკოლა. 1945-1950 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, 1952-1953 წლებში იყო თბილისის ვაკის რაიონის ადვოკატთა კოლეგიის წევრი. 1953-1956 წლებშიხარკოვის იურიდიული ინსტიტუტის ასპირანტია. სადაც მოამზადა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: მოწმის ჩვენების ფსიქოლოგია.

1957-1964 წლებში მუშაობდა საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში მეცნიერ თანამშრომლად. სწავლობდა საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს ნაშრომები როგორც იურისპრუდენციაში, ასევე ხელოვნების ისტორიის საკითხებზე.
პეტრე შოთაძე

პეტრე შოთაძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1948, თბილისი — გ. 1999) — ქართველი ექიმი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი 1970 წელს.

1970-1972 წლებში იყო უფროსი ლაბორანტი–ორდინატორი; 1972 წლიდან დიპლომისშემდგომი განათლების სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ასპირანტი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, დოცენტი, პროფესორი, კათედრის გამგე, პრორექტორი სასწავლო დარგში, პირველი პრორექტორი, რექტორი; ავტორია 129 სამეცნიერო ნაშრომის, ერთი გამოგონების, ექვსი რაციონალიზატორული წინადადების; გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები: „საზარდულის თიაქარი ბავშვთა ასაკში“ (1974), „ნარკვევები დიპლომისშემდგომი განათლების შესახებ“ (1986), „ჩვილ ბავშვთა ქირურგია“ (1999); მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 3 საკანდიდატო დისერტაცია; დაჯილდოებული იყო აშშ-ის, უნგრეთის, ჩეხეთის, სლოვაკეთის, საბერძნეთის და საქართველოს სამედიცინო საზოგადოებების მედლებითა და დიპლომებით.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფილტვის არტერიის ინფუზია ბავშვებში ფილტვების ბაქტერიალური დესტრუქციების დროს“.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ბავშვებში ფილტვის ქირურგიული პათოლოგიების იმუნოლოგია და იმუნორეაბილიტაცია“.

არის ორლეანის საპატიო მოქალაქე.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
აშშ პედიატრთა აკადემია, ნამდვილი წევრი
აშშ–საქართველოს სამედიცინო აკადემია, თანაპრეზიდენტი
ევროპის იმპლანტოლოგთა აკადემია, საპატიო წევრი
ევროპის ინფექციონისტთა და იმუნოდეფიციტის საერთაშორისო საზოგადოებია, წევრი
რუსეთის პედიტრთა კავშირი, წევრი
საქართველოს ბავშვთა ქირურგების ასოციაცია, ვიცე–პრეზიდენტი
საქართველოს მედიცინის აკადემია, დამაარსებელი
გივი ვაჩეიშვილი

გივი ალექსანდრეს ძე ვაჩეიშვილი (დ. 22 ნოემბერი, 1924, თბილისი — გ. 22 ნოემბერი, 1964, იქვე) — ქართველი კრიმინალისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა გამოჩენილი ქართველი იურისტის ალექსანდრე ვაჩეიშვილის ოჯახში. 1942 წელს დაამთავრა თბილისის მე-15 საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა თბილისის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1946 წელს ნიჭიერი ახალგაზრდა გაიგზავნა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან არსებულ უმაღლეს დიპლომატიურ სკოლაში. მან აქაც წარმატებით ჩააბარა მისაღები გამოცდები, გაიარა ორკლასიანი კურსი, მაგრამ ავადმყოფობის გამო თავი დაანება და საქართველოში დაბრუნდა. 1948-1952 წლებში დაინიშნა საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივნის ტანაშემწედ. მომდევნო წლებში მუშაობდა რესპუბლიკის იუსტიციის სამინისტროს სამეცნიერო კვლევით კრიმინალისტურ ლაბორატორიაში მთავარი ექსპერტის თანამდებობაზე. 1959 წელს წარჩინებით დაამთავრა მოსკოვის ექსპერტ-კრიმინალისტების უმაღლესი კურსები.

ტრაგიკულად დაიღუბა თავის ძმასთან კონსტანტინე ვაჩეიშვილთან ერთად. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რუსუდან ყენია

რუსუდან ყენია (დ. 1924, თბილისი — გ. 2012, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი, ფილოლოგი, ხელოვნების მუშაკი.

1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1963 წლიდან არის საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის ძველი ქართული ხელოვნების განყოფილების მეცნიერ თანამშრომელი, შემდგომში უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1963 წელს ასევე გახდა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის პედაგოგი, დოცენტი, პროფესორი, თბილისის სასულიერო აკადემიის პედაგოგი.

მის მიერ რესტავრირებულია: დავით აღმაშენებლის პინაკი (მოსკოვი, ისტორიის მუზეუმი, 1953); ჯახუნდერის მაცხოვრის ხატი (ქუთაისის მუზეუმი); ჩუკულის ტრიპტიქონი (ქუთაისის მუზეუმი); ჰადიშის, ლაბსყალდის, იენაშის ოთხთავების მოჭედილობა (მესტიის მუზეუმი, 1970); ალავერდის სახარების ყდის მოჭედილობა (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, თბილისი, 1972). არის ხელოვნებათმცოდნე, ოქრომჭედლობის რესტავატორი.

საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1961 წელს.

არის სულიერების, კულტურისა და მეცნიერების აღორძინებისა და განვითარების სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქის საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდის წევრი.

1963 წლიდან არის საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი.
ალექსანდრე ვასილიევი

ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ვასილიევი (დ. 1883, პეტერბურგი — გ. 1928, იქვე) — რუსი ინჟინერ-ჰიდროლოგი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა ტვერის გიმნაზია, ხოლო 1907 წელს პეტერბურგის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი და აქვე დაიწყო მუშაობა ტრამვაის ხაზის მშენებლობაზე.

1920 წლიდან თბილისშია და მოღვაწეობს წყალთა მეურნეობის სამმართველოში ინჟინრად. შეისწავლა მდინარე ხრამი და შეადგინა მისი გამოყენების სქემა, რითაც სათავე დაუდო ხრამჰესის მშენებლობას. ორი წლის შემდეგ ზაჰესის მშენებლობაზე ხელმძღვანელობს ელექტრომექანიკურ განყოფილებას. მშენებლობის დამთავრებისთანავე აწინაურებენ რიონჰესის მშენებლობის მთავარი ინჟინრის მოადგილედ. გამოცდილი სპეციალისტი პარალელურად ამიერკავკასიის საგეგმო კომიტეტის კონსულტანტია ელექტროფიკაციის საკითხებში.

1922 წლიდან ა. ვასილევი პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა უნივერსიტეტში და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1926 წელს აირჩიეს პროფესორად. იგი ელექტრონიკის დარგში რამდენიმე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — ვარვარა აბელის ასული ბაირამაშვილი (დ. 16 იანვარი, 1888, თბილისი — გ. 21 აგვისტო, 1982, იქვე).
გურამ ყიფიანი

გურამ ყიფიანი (დ. 17 მარტი, 1950, თბილისი) — ქართველი არქეოლოგი, არქიტექტორი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მცხეთის არქეოლოგიური ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე.

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

მუშაობდა არქეოლოგიურ კვლევით ცენტრში და პარალელურად რამდენიმე საპროექტო ინსტიტუტში.

საკანდიდატო თემა — „ძველი ვანის ხუროთმოძღვრება“, დაიცვა 1983 წელს, ხოლო 1992 წელს გახდა ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, სადოქტორო თემა — „კოლხეთისა და იბერიის წარმართული ტაძრები და ქრისტიანული არქიტექტურის გენეზისი“.
ვასაძე

საკუთარი სახელი ვასაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აკაკი ვასაძე — მსახიობი და რეჟისორი
აკაკი ვასაძე — მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე
გაიოზ ვასაძე — ექიმი
გიორგი ვასაძე — ფეხბურთელი
გიორგი ვასაძე — მსახიობი, რეჟისორი
თამაზ ვასაძე — ლიტერატურათმცოდნე
იუზა ვასაძე — აგრონომი, ინჟინერ-ტექნოლოგი
იური ვასაძე — მსახიობი
ლევან ვასაძე — ბიზნესმენი, პოლიტიკური აქტივისტი
ნათელა ვასაძე — პედაგოგი
როლანდ ვასაძე — გასტროენტეროლოგი
ტარიელ ვასაძე — მეწარმე, პოლიტიკოსი (უკრაინა)
მამია ყოლბაია

მამია ყოლბაია (დ. 1923, სოფ. ჭუბურხინჯი, ახლანდ. გალის მუნიციპალიტეტი — გ. 2011) — ქართველი ფსიქოლოგი. ფსიქოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი ფსიქოლოგიის სპეციალობით.

1954 წელს მუშაობდა გორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის უფროს მასწავლებლად, 1960 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ თანამშრომელად, 1974 წელს მასწავლებელთა დახელოვნების რესპუბლიკური ინსტიტუტის ფსიქოლოგიის კათედრის გამგედ, 1976 წელს თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის პედაგოგიური ფსიქოლოგიის კათედრის გამგედ, 1985 წლიდან სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტის კორექციული პედაგოგიკის კათედრის გამგედ.

სადისერტაციო თემა — „ოლიგოფრენ ბავშვთა ინტელექტუალური განვითარების თავისებურებანი“, დაიცვა 1970 წელს.

მიღებული აქვს ღირსების ორდენი და იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია.
ნანა ღამბაშიძე

ნანა ღამბაშიძე (დ. 1933, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი.

1956 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1956-1966 წლებში მუშაობდა უცხო ენათა ინსტიტუტში ინგლისური ენის მასწავლებლად. შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ლიტერატურის თეორიის განყოფილების უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი.

ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემა — „ნიკო ლორთქიფანიძის მხატვრული სტილის თავისებურებანი“, დაიცვა 1979 წელს.
დავით ღონღაძე

დავით ღონღაძე (დ. 8 სექტემბერი, 1920, თბილისი — გ. 2006) — ქართველი ფიზიკოსი.

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკის დეპარტამენტის პროფესორი.

წლების მანძილზე ეწეოდა სამეცნიერო მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკის დეპარტამენტში, 1971-1984 წლებში მუშაობდა ზოგადი და თეორიული ფიზიკი კათედრის გამგედ, 1994 წელს ფიზიკის კათედრის მეცნიერ-კონსულტანტად, 1972-1979 წლებში იყო სსრკ უმაღლესი სკოლების სამეცნიერო მეთოდ საბჭოს წევრად.

მიღებული აქვს ღირსების ორდენი.
სიმონ ქვარიანი

სიმონ ქვარიანი (დ. 13 აპრილი, 1868, ქუთაისი — გ. 14 იანვარი, 1946) — ქართველი ისტორიკოსი, მწერალი, პუბლიცისტი.

დაამთავრა მონპელიეს უმაღლესი აგრონომიული სასაწავლებელი.

1894–1896 წლებში მსახურობდა თბილისში ამიერკავკასიის რკინიგზის სამმართველოში; 1901 წლიდან მოღვაწეობდა სალიტერატურო სარბიელზე; ათავსებდა წერილებს ქართულ–რუსულ ჟურნალ–გაზეთებში; 1907–1912 წლებში მასწავლებლობდა ქუთაისში; 1918 წელს მენშევიკურმა მთავრობამ მიიწვია ფინანსთა სამინისტროში მდივნად; 1921–1923 წლებში მსახურობდა ბათუმში საგარეო ვაჭრობის განყოფილებაში საქმეთა მმართველად და სამხედრო საზღვაო სასწავლებელში ქართულ–ფრანგული ენის ლექტორად; 1923 წელს თბილისში ფინსახკომში სავალიუტო განყოფილების ინსპექტორად, შემდეგ მესამე შემნახველ სალაროს გამგედ; 1925-1930 წლებში შინვაჭრობის კომისარიატში, საქართველოს ფინსახკომში, საქართველოს წყალთა სამმართველოში, საქართველოს მიწსახკომში; ავტორია ისტორიული თხზულებებისა: „ქართველი ერის უძველესი კულტურა და როლი მსოფლიო ისტორიაში“ (1901), „ხეთი და ნაირი“ (1909), „საქართველოს ისტორია“ (1917); მას ეკუთვნის ასევე მოთხრობები: „ანჟელინა“, „ცაცინა“, „შოთა რუსთაველი“; პუბლიცისტური თხზულებები; წერილები ქართული ლიტერატურის და სოფლის მეურნეობის საკითხებზე; რომანი „დიდი მოურავი“ (1937, თბილისი).

1930 წელს მიიღო შრომის გმირის წოდება.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
ამხანაგობა "ზღვარი", დამაარსებელი (1900-)
კოოპერატიული გამგეობა "შრომა", თავმჯდომარე (1916-)
საქართველოს საბჭოთა მწერლების კავშირი, წევრი (1938-)
ქართველ მწერალთა კავშირი, წევრი
ქუთაისის ქალაქის გამგეობა, წევრი (1913-)
გური ოტობაია

გური ოტობაია, ნამდვილი სახელი და გვარი გულადი ფეტელავა (დ. 6 სექტემბერი, 1952, ოტობაია, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოეტი და ჟურნალისტი.

1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

წლების განმავლობაში იყო ჟურნალ-გაზეთების რედაქტორი. წერს ლექსებსა და რომანებს ქართულ და მეგრულ ენებზე. გამოსცემს ყოველკვარტარულ ჟურნალს „კირბისი“ (ოქროს საწმისი), ხუთტომეული ბელეტრისტული მატიანე „შეუთავსებელთა შეთავსების“ ავტორი. კინოსცენარისტი, რედაქტორი.
ალექსანდრე ფრანგიშვილი

ალექსანდრე ფრანგიშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1907, სამტრედია — გ. 16 იანვარი, 1991) — ქართველი მეცნიერი, ფსიქოლოგი.

1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1927 წელს დაიწყო მუშაობა ფსიქოლოგიისა და პედაგოგიკის მასწავლებლად ქალაქ თელავის პედაგოგიურ ტექნიკუმში. მალე გადაიყვანეს კახეთის რაიონის სახალხო განათლების ხელმძღვანელ მუშკად, შემდგომ კი ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში ფსიქოლოგიისა და პედაგოგიკის ლექტორად. 1937-1941 წლებში მუშაობდა განათლების კომისარიატთან არსებულ თბილისის პედაგოგიური მეცნიერების საკვლევო ინსტიტუტში, ხოლო 1943 წლიდან ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში. 1950 წელს აირჩიეს ინსტიტუტის დირექტორად, რომელსაც 35 წელი ხელმძღვანელობდა, 1976-1989 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე პრეზიდენტი.

თავისი მეცნიერული მუშაობის პროცესში მან დაამუშავა მეცნიერული გამოკვლევის რამდენიმე ციკლი, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს ადამიანის ფსიქოლოგიური აქტივობის გაგებისა და ახსნისათვის. მისი დახმარებით განწყობის თეორია იქცა საბჭოთა ფსიქოლოგიის ერთ-ერთ ძირითად მიმდინარეობად, რომლის მიღწევები დღეს ფართოდაა ცნობილი სხვადასხვა ქვეყნის ფსიქოლოგთა სამეცნიერო ცენტრებში.

1974 წლიდან იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1981 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
1979 — ლენინის ორდენი
1961 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
1954 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
გიორგი ვასაძე (რეჟისორი)

გიორგი აკაკის ძე ვასაძე (დ. 23 ივლისი, 1919, თბილისი, — გ. 25 მარტი, 1969, იქვე) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა აკაკი ვასაძის ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში. 1941 წლიდან რუსთაველის თეატრის მსახიობია. 1944 წელს შედის მოსკოვის ანატოლი ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში რეჟისურის შესასწავლად, რომლის დამთავრების შემდეგ მუშაობას იწყებს სოხუმის დრამატულ თეატრში, სადაც დიდი წარმატებით მიდიოდა მის მიერ დადგმული სპექტაკლები: „რღვევა“, „პირველი ნაბიჯი“, „უკანასკნელი მსხვერპლი“, „პლატონ კრეჩეტი“, „მისი ვარსკვლავი“ და სხვა.

1954 წელს გიორგი ვასაძე მიიწვიეს მოსკოვის დრამატულ თეატრში, სადაც ორი წელი დაჰყო, შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და მუშაობა დაიწყო საქართველოს რადიოკომიტეტში წამყვან რეჟისორად. მის მიერ შესრულებული რადიოდადგმები დღეს ჩვენი ეროვნული რადიოს ოქროს ფონდშია.

გ. ვასაძე ნაყოფიერად მოღვაწეობდა აგრეთვე საქართველოს ფილარმონიაში და ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, სადაც საოპერო სტუდიის სცენაზე განახორციელა დადგმები: „გლიუკის ორფეოსი“, „მოცარტის ფიგაროს ქორწინება“, ოთარ თაქთაქიშვილის „განაჩენი“. 1967 წლიდან იყო საქართველოს ტელევიზიის მუსიკალურ გადაცემათა მთავარი რეჟისორი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ნიკოლოზ უმიკაშვილი

ნიკოლოზ უმიკაშვილი (დ. 18 იანვარი, 1923, თბილისი — გ. 2013) — ქართველი ექიმი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1946 წელს.

1946–1948 წლებში იყო სოფელ დიცის საექიმო უბნის გამგე; 1949–1954 წლებში სამხედრო ჰოსპიტლის პედიატრი; 1954–1969 წლებში ქალაქის 1 საავადმყოფოს ორდინატორი, შემდგომ ბავშვთა თერაპიული განყოფილების გამგე; 1969 წლიდან პედიატრიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამკურნალო დარგში. 1964–1986 წლებში თბილისის ჯანმრთელობის დაცვის სამმართველოს მთავარი პედიატრი; 1986–1992 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს რესპუბლიკის მთავარი პედიატრი; ავტორია 100 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთაგან 76 გამოქვეყნებულია საზღვარგარეთისა და საქართველოს სამედიცინო ჟურნალებსა და სამეცნიერო შრომებში; გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე წიგნი–ბროშურა.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
ჟურნალ „საქართველოს პედიატრის“ სარედაქციო კოლეგია, წევრი
საქართველოს პედიატრთა სამეცნიერო საზოგადოება, მდივანი
საქართველოს სამედიცინო სოციალური აკადემია, საპატიო აკადემიკოსი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1989 — მედალი „ჯანმრთელობის დაცვის ფრიადოსანი“
1981 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
1970 — მედალი შრომითი მამაცობისათვის
1967 — საქართველოს დამსახურებული ექიმი
ხარიტონ ვარდოშვილი

ხარიტონ ივანეს ძე ვარდოშვილი (ნამდვილი გვარი — ნიკოლაიშვილი; დ. 7 ოქტომბერი, 1895, სოფ. ცხემლისხიდი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 ოქტომბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი პოეტი და მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა სოფლის ორკლასიანი სასწავლებელი და მუშაობა დაიწყო ფოთში გაზეთების გამავრცელებლად. 1914 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი გაზეთ „ახალ აზრში“. 1916 წლიდან მუშაობდა ქუთაისის გაზეთ „სამშობლოში“. 1918 წელს შევიდა თბილისის უნივერსიტეტში სიტყვიერების ფაკულტეტზე თავისუფალ მსმენელად, პარალელურად თანამშრომლობდა პრესაში „თეატრი და ცხოვრება“, „განათლება“, „ჯეჯილი“, „კვალი“ და სხვა. 1921 წლიდან მუშაობდა გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციაში. 1924 წელს გამოაქვეყნა ლექსების პირველი კრებული. სულ გამოცემული აქვს 10 პოეტური კრებული. 1959 წელს გამოვიდა მისი თხზულებების რჩეული.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

შემოქმედება
ვარდოშვილის ადრინდელი შემოქმედება დეკადენტური იყო. მისი მნიშვნელოვანი ლექსებია „სიკვდილის ამბორი“ (1918), „სათხოვარი სულისადმი“, „მუხრანის ხიდი“ „დინ-დან-დარიდან“ (1919), „ხალისის დასაფლავება ტფილისში“ (1920), „საუბარი უბედურ ლანდთან“ (1922). 1930-იანი წლებიდან მის ლექსებში გაძლიერდა სოციალისტური რეალიზმის თემატიკა: „ახალი კოლხეთი“ (1928), „შოთა რუსთაველს“ (1937), „ქართლის ზეცა“ (1939), „ფაზისს“ (1940). აქვს დიდი სამამულო ომისადმი მიძღვნილი ლექსები „გასტელოს ხსნოვას“ (1941), „წითელარმიელი“ (1942), „სტალინგრადს“ (1943).

თარგმნილი აქვს გოეთეს, შილერის, ჰაინეს რჩეული ლექსები და ბალადები. მან ქართულად თარგმნა პუშკინი, ფრანკო, მიცკევიჩი, პოლონსკი, ესენინი, ტიხონოვი, ისააკიანი, ბრიუსოვი და მრავალი სხვა.
გურამ ტატიშვილი

გურამ ტატიშვილი (დ. 18 სექტემბერი, 1929, თბილისი — გ. ოქტომბერი, 2016) — ქართველი ექიმი.

1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1954 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი, ასისტენტი, დოცენტი, კათედრის პროფესორი, კათედრის გამგე. 1960–1962 წლებში მუშაობდა ტრავმატოლოგიის და ორთოპედიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორად;1969–1974 წლებში ქირურგიის ინსტიტუტის ტრანსპლანტოლოგიის ლაბორატორიის გამგედ; 1980–1987 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარ ქირურგად. ავტორია 192 სამეცნიერო ნაშრომისა, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები; მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 6 სადოქტორო და 14 საკანდიდატო დისერტაცია. არის მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების დროს ინტრამურული ნერვული სისტემის მდგომარეობა“, დაიცვა 1957 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მთლიანი ძვალ–სახსროვანი ჰომოტრანსპლანტანტის გადანერგვა“, დაიცვა 1968 წელს.

არის საქართველოს ქირურგთა საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე და ქირურგთა ასოციაციის გამგეობის წევრი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
სსრკ სახელმწიფო პრემია
მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე
ნუგზარ ტატიშვილი

ნუგზარ ტატიშვილი (დ. 20 ივლისი, 1933, თბილისი — გ. 2004) — ქართველი ექიმი.

1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1957–1968 წლებში იყო სამედიცინო პარაზიტოლოგიის და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ–თანამშრომელი, განყოფილების გამგე; 1968 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის შინაგან სნეულებათა კათედრის დოცენტი, პროფესორი, კათედრის გამგე. ავტორია 200 სამეცნიერო ნაშრომისა, მათ შორისაა 8 მონოგრაფია და 2 სახელმძღვანელო. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 6 სადოქტორო და 22 საკანდიდატო დისერტაცია. ექიმი-თერაპევტი, პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1961 წელს; სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 1967 წელს ბრუცელიოზის იმუნოლოგიისა და ალერგიის საკითხებზე.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
ევროპის კარდიოლოგთა ასოციაცია, წევრი
საერთაშორისო ინტერნისტთა ასოციაცია, წევრი
საქართველოს თერაპევტთა სამეცნიერო საზოგადოება, ვიცე–პრეზიდენტი
საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
წმინდა ილარიონ ქართველის სახელობის პრემია
შინაგანი სნეულებები : სახელმძღვ. სამედ. უნ-ტისა და სამედ. ინ-ტების სტუდ./ნუგზარ ტატიშვილი. - თბილისი : ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 1998. - 783გვ.
აშშ ქალაქ მინიაპოლისის საპატიო მოქალაქე
დავით ტვილდიანი

დავით ტვილდიანი (დ. 14 თებერვალი, 1930,სოფელი რცხმელური, ლენტეხის რაიონი — გ. 23 ნოემბერი, 2010) — ქართველი ექიმი.

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1958–1961 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კარდიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი; 1963 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კარდიოლოგიური ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი; 1961–1969 წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს თერაპიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, კლინიკური ელექტროფიზიოლოგიის განყოფილების გამგე; 1969–1973 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო, 1973–1975 წლებში პედიატრიული ფაკულტეტებისა და საფაკულტეტო თერაპიის კათედრის პროფესორი; 1975–1989 წლებში პედიატრიული ფაკულტეტის შინაგან სნეულებათა კათედრის გამგე; 1989–2000 წლებში სამკურნალო ფაკულტეტის შინაგან სნეულებათა კათედრის გამგე; 1972–1975 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანი; 1989–1995 წლებში პრორექტორი სასწავლო დარგში. არის 200–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათ შორის — 3 გამოგონების, 12 მონოგრაფიისა და სახელმძღვანელოების.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კუჭისა და 12–გოჯა ნაწლავის მექანიკური გაღიზიანების გავლენა გულზე“, დაიცვა 1958 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „გვირგვინოვანი სისხლის მიმოქცევის მოშლის მოდელირება და მისი პათოგენეზის საკითხები“, დაიცვა 1965 წელს.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
ხარისხის მიმნიჭებელი კარდიოლოგიური სამეცნიერო საბჭო, თავმჯდომარე (1995–2000)
ჯანდაცვის სამინისტროს ექიმთა სასერტიფიკაციო კომისია, თავმჯდომარე (1998–2003)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2000 — ღირსების ორდენი
1990 — საქართველოს განათლების სამინისტროს პრემიის ლაურეატი
1989 — მილანის უნივერსიტეტის მედალი
1966 — სტოკჰოლმის მედიკო–ქირურგიული აკადემიის მედალი