კატო-აკურდალია

კატო-აკურდალია — სოფელი კვიპროსში, პაფოსის რაიონში, რომელიც მილიუდან ჩრდილო-დასავლეთით 2 კილომეტრში მდებარეობს.

სახელწოდება „აკურდალიას“ წარმოშობის რამდენიმე ვერსია არსებობს. პირველი ვერსია ფრანგული ენიდან მომდინარეობს: „ '“ ნიშნავს „წყლის დინებაზე“, „ '“ არის მნიშვნელობით „წყლის გულში“, ხოლო „ “ მნიშვნელობით „ლომის გულით“. ეს ვერსიები კვიპროსის სამეფოს ხანას უკავშირდება, როდესაც კუნძულზე კვიპროსულ ბერძნულთან ერთად პროვანსული ენაც გამოიყენებოდა. სხვა ინტერპრეტაცია უკავშირდება ადგილობრივი დიალექტის სიტყვას „კორდა“ , რომელსაც ორი შესაძლო მნიშვნელობა აქვს: პირველი არის გრძელი, მტკიცე თოკი, რომელიც სოფელში მზადდებოდა, ხოლო მეორე ველური ნიორი, რომელიც უხვად იზრდება გარემო მინდვრებში. ნეარხოს კლერიდისი, რომელიც კვიპროსის ქალაქებისა და სოფლების სახელების წარმომავლობას იკვლევდა, მხარს უჭერდა „კორდას“ განმარტებას, როგორც სპეციალურ ქამარს (თოკს), რომელსაც წელზე სოფლის მცხოვრებლები ან ლუზინიანთა ბატალიონის წევრები ატარებდნენ. კიდევ ერთი ვერსიით, სახელწოდება ორი ბერძნული სიტყვის კომბინაციაა და ითარგმნება როგორც „უსმინე ჩიტებს“. აღსანიშნავია ისიც, რომ კვიპროსში ვენეციელთა მმართველობის დროს (1489–1571) სოფელი მოხსენიებულია სახელით „“ (რაც გარნიზონს ან გუშაგს ნიშნავს).

კატო-აკურდალიის განაპირას მდებარეობს ბილიკი, რომელიც მიემართება ახლახან რესტავრირებულ წმინდა პარასკევას ეკლესიისკენ, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, საუკუნით თარიღდება. თავდაპირველად ტაძარი სავსე იყო ფრესკებით, თუმცა ახლა მათი უმეტესობა გახუნებულია ან სრულად გამქრალი. შიგნით დგას ქვის საკურთხეველი ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი ძველი ხატის ნარჩენებით.

ნუშის ხეებს შორის მოქცეულ ტრადიციული სტილის თეთრად შეღებილ სახლებს შორის, კატო-აკურდალიაში პატარა ყავის მაღაზიაც მდებარეობს. აქ ასევე ნახავთ სოფლის ყოფილ მამულს, რომელსაც ას წელზე მეტი ხნის მდიდარი ისტორია აქვს. მას შემდეგ შენობა განახლდა და გადაკეთდა დასასვენებელ აპარტამენტებად ტურისტებისთვის, ქვედა სართულზე კი განთავსებულია რესტორანი, რომელიც ტრადიციულ კვიპროსულ სამზარეულოს სთავაზობს სტუმრებს.

ხალხური ხელოვნების მუზეუმი მაღლა, ბორცვზე, სკოლის ძველ შენობაშია განთავსებული. მუზეუმში დაცულია წარსული წლების სხვადასხვა საინტერესო არტეფაქტი, რომელთაგან ბევრი გამოიყენებოდა ხორბლის, მუხუდოსა და ქერის მცირე ნაკვეთების დასამუშავებლად. აქ ნახავთ ხელის გუთნებს მტკიცე ხის ტარით და ნიადაგის გასაცრელ რამდენიმე დიდ ლითონის საცერს. აქვეა ტრადიციული კოსტიუმებიც და სოფლის მცხოვრებთა ძველი, გახუნებული ფოტოები რომლებშიც მამაკაცები დიდებულად გამოიყურებიან თავიანთი რაკებით და მტკიცე ტყავის ჩექმებით, ხოლო ქალები, ხელით ნაქსოვი ზოლიანი ბამბის კაბებით, შესაბამისი თავსაფრებითა და დიდი დამცავი წინსაფრებით. სოფლის მცხოვრებლები ამ სამოსს ყველა დიდ დღესასწაულზე ატარებდნენ. ქსოვილს დიდ ხის დაზგებზე ქსოვდნენ, როგორიც ის ერთ-ერთი დაზგაა, მუზეუმის კუთხეში ამაყად რომ დგას. ამავე დაზგებზე ამზადებდნენ ფერად ხალიჩებს სახლების კედლებისა და იატაკისთვის.

მუზეუმის გარეთ ნახავთ ტრადიციულ თიხის პურის ღუმელს თავისი მცირე გვერდითი ღუმელით, რომელიც პოპულარული ადგილობრივი კერძის, კლეფტიკოს მოსამზადებლად გამოიყენება. კლეფტიკო წარმოადგენს ბატკნის ხორცის ნაჭრებს, რომლებიც მარჟორამთან ერთად ტერაკოტის ქოთნებში ნელა იხარშება. იქვე დგას ზივანიას გამოსახდელი აპარატი, რომელსაც ყურძნის მოსავლის აღების ბოლოს ადგილობრივი არაყის დასამზადებლად იყენებდნენ. გარდა იმისა, რომ თავბრუს გახვევს, ზივანია თავისი სამკურნალო თვისებებითაცაა ცნობილი. ასე რომ, შეგიძლიათ ან დალიოთ იგი ტკივილის დასავიწყებლად ან მტკივან ადგილებზე წაისვათ, შედეგი ორივე შემთხვევაში ერთი და იგივეა.

რუპერტ განისი, რომელიც სოფელს 1936 წელს აღწერდა, აღნიშნავდა:

„ქვედა სოფელში... არის პანაგიას სახელობის დანგრეული სამლოცველო. იგი ასევე ცნობილია, როგორც ბუჩქნარით დაფარული ბორცვის ეკლესია. სოფელში შემორჩენილია უცნაური ლეგენდა მდიდარი და ექსცენტრიკული ინგლისელის შესახებ, რომელიც აქ მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში ცხოვრობდა. მის სახლს სოფლის მცხოვრებლები დღესაც მიგითითებენ“.