iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უნარ-ჩვევა

უნარ-ჩვევა — ადამიანის მიერ სათანადო მოქმედებით ნაწარმოები, თანდაყოლილი უნარიდან განვითარებული შესაძლებლობა.

თუ ადამიანი აწარმოებს სათანადო მოქმედებას, მას თანდაყოლილი უნარიდან გარკვეული უნარ-ჩვევა განუვითარდება, ხოლო თუ მას არ ექნება სათანადო პირობები, თუ არ ისწავლის, არ იმუშავებს სათანადო მიმართულებით, მაშინ მას ეს უნარ-ჩვევა აღარ განუვითარდება. უნარ-ჩვევა
იგივე უნარია, რომელიც ძირითადად ნასწავლია და წვრთნის შედეგადაა განვითარებული. იგი მოიცავს ისეთი ქმედებების განხორციელებას, რომლებიც მიზნად ისახავს სასურველი შედეგის მიღწევას.

განასხვავებენ შემდეგ უნარ-ჩვევებს:

აკადემიური - კითხვა, წერა, კრიტიკული აზროვნება, შემოქმედებითი აზროვნება და სხვა
პიროვნული ურთიერთობის - მოსმენა, საუბარი, ვერბალური და არავერბალური კომუნიკაცია, სხვა)
მოტორული - ძერწვა, ხატვა, ჭიდაობა, მიზანში სროლა და სხვა;

დიმიტრი უზნაძე უნარ-ჩვევას უწოდებს ნიჭს.
უნარი

უნარი — ადამიანის თანდაყოლილი (ფიზიკური და ფსიქიკური) შესაძლებლობა, პოტენციალი.

ადამიანის უნარების საფუძველს ქმნის გარკვეული თანდაყოლილი ნასახები, კერძოდ, ანატომიურ-ფიზიოლოგიური თავისებურებები, ნერვული სისტემა, მემკვიდრეობითი თავისებურებები და ა.შ.;

უნარი მხოლოდ შესაძლებლობის, მხოლოდ პოტენციის სახითაა მოცემული. ხოლო უნარის შემდგომი განვითარება დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად მიეცემა ადამიანს ამ უნარის განვითარების შესაძლებლობა (მაგ. შესაბამისი წვრთნა, ცხოვრების პირობები და მოთხოვნები და სხვა);
ნანოტექნოლოგია

ნანოტექნოლოგია — ფუნდამენტური და გამოყენებითი მეცნიერებისა და ტექნიკის დისციპლინათშორისი სფერო, რომელიც საგნების ატომურ და მოლეკულურ დონეზე მანიპულირების მეთოდებსა და ხერხებს შეისწავლის. ზოგადად ნანოტექნოლოგია იკვლევს სტრუქტურებს, რომელთა ზომა 100 ნანომეტრს არ აღემატება და მოიცავს მასალებისა და მოწყობილობების შემუშავებას ამ ზომის ფარგლებში. ნანოტექნოლოგია უკიდურესად მრავალფეროვანია და მოიცავს, როგორც არსებული მოწყობილობების ახლებურად აწყობის საშუალებებს, ისე სრულიად ახალი მასალების შექმნას ნანოსკალის დონეზე.

ნანოტექნოლოგიას აქვს პოტენციალი შექმნას მრავალი ახალი მოწყობილობა, რომელთა გამოყენება შესაძლებელი იქნება მედიცინაში, ელექტრონიკასა და ენერგეტიკაში. თუმცა ამასთან ნანოტექნოლოგია ბადებს კითხვებს მის შესაძლო უარყოფით გავლენაზე ეკოლოგიაზე ან/და გლობალურ ეკონომიკაზე. შესაბამისად, მიმდინარეობს დებატები იმაზე, თუ რამდენად მიზანშეწონილია ამ სფეროს სპეციალური რეგულირება.

ნანოტექნოლოგია — მეცნიერების ახალი მიმართულებაა, რომელიც განსაზღვრული რაოდენობის ატომების და მოლეკულების მანიპულაციით აწყობს და ქმნის სასურველი სტრუქტურის მასალებს და ხელსაწყოებს. მას შეუდძლია მიიღოს სასურველი ნანოობიექტები და ნანოსტრუქტურები ხელოვნური სინთეზით, რომელთა მსგავსები არ არსებობენ საერთოდ ბუნებაში, შექმნას ჯერ არნახული სიმძლავრის და სისწრაფის კომპიუტერები და საინფორმაციო საშუალებების სხვა ხელსაწყოები. უახლოეს ათწლეულში მისი სამეცნიერო-ტექნიკური განვითარების ტემპი მოახდენს ნანორევოლუციას და კოორდინალურად შეიცვლება ადამიანის მოღვაწეობის ყველა სფერო. ნანოტექნოლოგია, რომელსაც ხშირად უწოდებენ „მაღალ ტექნოლოგიებს“, ემყარება სამეცნიერო და ექსპერიმენტულ საფუძვლებს. ის წარმოადგენს დისწიპლინათაშორისო მეცნიერებას და აერთიანებს ფიზიკას, ქიმიას, ბიოლოგიას, ელექტრონიკას, მედიცინას და სხვა დარგებს. მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში ის აღიარებულია სახელმწიფოს განვითარების პრიორიტეტულ მიმართულებად.
ცერერა

1 ცერერა (1 — მცპ-ის კატალოგის მიხედვით; სიმბოლო: ), ადრე 801 — მზის სისტემის ჯუჯა პლანეტა. მდებარეობს ასტეროიდთა სარტყელში. ცერერა აღმოაჩინა იტალიელმა ასტრონომმა ჯუზეპე პიაციმ 1801 წლის 1 იანვარს. ეს არის ყველაზე მასიური სხეული. დიდი ხნის განმავლობაში ცერერა ითვლებოდა სრულყოფილ პლანეტად, თუმცა შემდგომ მოხდა მისი კლასიფიკაცია როგორც ასტეროიდის, ხოლო საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის 2006 წლის 24 აგვისტოს საკ-ის გენერალური ასამბლეის გადაწყვეტილებით ცერერა ჩაითვალა ჯუჯა პლანეტად. მისი ეკვატორული დიამეტრია დაახლოებით 980 კმ-ია, ხოლო პოლარული დიამეტრი 910 კმ. მზის ირგვლივ ორბიტაზე 17 882 მ/წმ სიჩქარით მოძრაობს. მზის მხარეს (პერიფელიუმში) ზედაპირის მაქსიმალური ტემპერატურაა -34 ° (239 °).
კოხათი

კოხათი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ცხინვალიდან 11 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
კულბითი

კულბითი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ კალთაზე. მდინარე ჭარებულის (აძურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 980 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
კუსირეთი

კუსირეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ხეთაგუროვის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 950 მეტრი, ცხინვალიდან 2 კილომეტრი.

ღირსშესანიშნაობები
სოფლის განაპირას მინდორში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი - საუკუნის ეკლესიის ნანგრევები. კულბითის ეკლესია ქრონოლოგიურად ახლოს დგას შიდა ქართლის, კერძოდ, ქსნის ხეობის სხვა ძეგლებთან. დარბაზული ტიპის ნაგებობას სამი მხრიდან გარსშემოსასვლელი ეკვროდა, აღმოსავლეთ მხარეს ჰქონდა წახნაგოვანი შვერილი აფსიდა. კამარა ეყრდნობოდა პილასტრებზე ამოყვანილ საბჯენ თაღებს. შემონახულია მოჩუქურთმებული კანკელის მცირე ფრაგმენტები (- სს.). ეკლესიის მახლობლად აღმართულია გეგმით ოთკუთხა კოშკი ( საუკუნე).
ლული

ლული — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (საყავრის თემი) თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ვიცხის (თეძმის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, გორიდან 37 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
მარმაზეთი

მარმაზეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების დიდი ლიახვისა და პატარა ლიახვის წყალგამყოფი გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ცხინვალიდან 20 კილომეტრი.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .
ტიბეტური ბუდიზმი

ტიბეტური ბუდიზმი — მიმდევრობა ბუდიზმში, რომელიც გავრცელებულია ტიბეტში, ჰიმალაების მიმდებარე რეგიონებში, ნეპალის და ბჰუტანის ჩათვლით, მონღოლეთში და რუსეთის რეგიონებში, ყალმუხეთში, ტუვაში და ბურიატეთში, ასევე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ტიბეტური ბუდიზმი შეიცავს ჰინაიანას, მაჰაიანას და ვაჯრაიანასთვის დამახასიათებელ მედიტაციურ პრაქტიკებს.
ვედრება

ვედრება — სოფელი საქართველოში (შიდა ქართლის მხარე), ქარელის მუნიციპალიტეტში (კეხიჯვრის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე ძამის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 720 მ-ზე, ქარელიდან 8 კმ-ში.

სოფლის დასავლეთით, სასაფლაოზე, დგას – საუკუნეების ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია (აღდგენილია 2001-2007 წლებში). სოფლის ჩრდილოეთით შემორჩნილია ფეოდალური ხანის 2 ნასოფლარი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 182 ადამიანი.

სოფელში ცხოვრობენ: მწარიაშვილები, გაგლოშვილები, მძინარაშვილები, ფილიშვილები და ელბაქიძეები.
თათანაანთუბანი

თათანაანთუბანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტის კეხიჯვრის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს მტკვრის შუა ხეობის ვაკეზე, მდ. ძამის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან მ-ზე, ქარელიდან 3 კმ-ის დაშორებით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 166 ადამიანი.
თრეხვი

თრეხვი — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხვედურეთის თემი). მდებარეობს მდინარე ხვედრულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1040 მეტრი, ქარელიდან 12 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის 70 %-ს წარმოადგენდნენ ოსები, 30 %-ს კი ქართველები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს.
თამარაშენი (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

თამარაშენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტის ფცის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს დოღლაურის ვაკეზე, მდ. შუა ფრონის (ფცის მდგენელი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 696 მ-ზე, ქარელიდან 19 კმ-ში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 401 ადამიანი.

ისტორია
თამარაშენის შესახებ პირველი ცნობები გვხვდება რუისის საეპისკოპოსოს 1715 წ. აღწერის დავთარში. იგი ასევე მოხსენიებულია 1784 წ. 6 სექტემბრით დათარიღებულ ერთ განაჩენში, რომლის მიხედვით ფალავანდიშვილებს აქ 14 კომლი ყმა ჰყოლიათ. 1715 წ. თამარაშენში 17 კომლი მცხოვრები ყოფილა. ამ დროს სოფელში უცხოვრიათ შემდეგ გვარებს:

ახალკაცი მახარა
კავაძე თამაზა
კავაძე ივანა
სკლიკაშვილი გოგია
ჭამპურიძე გიორგი
ოქუტაშვილი დათუნა
ფოფხაძე ზუბიტა
სვიმონიშვილი გურგენა
იაღიტაშვილი ბერი
კვირიაშვილი დემეტრე
კვირიაშვილი ივანე
კვირიაშვილი ოთია
კვირიაშვილი ზაზუტა
ანდუაშვილი თამაზა
კობახიძე ბერი
ქველაძე დათუნა
ზუბიტაშვილი ბარნაბე.

მომხდურთა თარეშის გამო ფრონის ხეობის მრავალი სოფელი, მათ შორის თამარაშენი უკვე 1794-1799 წწ. აღწერის მასალებში მოხსენებულია, როგორც ნასოფლარი. გაუქმებული თამარაშენი აღდგა 1804 წლის შემდეგ, როდესაც რუსეთმა საბოლოოდ დაიმორჩილა აღმოსავლეთ საქართველო. 1818 წლიდან აქ ირიცხება 6 კომლი (27 კაცი). სოფელი ახალმოსახლეებს აღუდგენიათ. მოსახლეთა შორის ძველი გვარი აღარ მოიხსენება. 1818 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდნენ: ჭეღელიძე, სიმონიშვილი, მაჭარაშვილი, ჯოღერდიშვილი, ბარჯაძე (ბარჯაძეები იმერეთიდან ქართლში გადმოსულან 1790 წლის ახლო ხანებში). 1818-1830 წწ. დასახლებულან სოფელში: ბიწაძე, ფარქოსაძე. 1839-1859 წწ. მოსულან სოფელში: კაჟაშვილი (სოფელ ცერონისიდან), მეტრეველი (სოფელ ფციდან), სიდამონიძე (სოფელ ფციდან), ნებიერიძე, პაპელიშვილი, ხუციშვილი, თხელიძე, კეხოშვილი, ქოქოშვილი. 1859-1873 წწ. მოსულან: ცოტნიაშვილი, ჯამბრიშვილი.

 საუკუნის მასალებში სოფელი ზოგჯერ იხსენიება პატარა თამარაშენად (დიდ თამარაშენად იგულისხმებოდა ცხინვალის რეგიონში მდებარე თამარაშენი).

ღირსშესანიშნაობები
სოფლის სასაფლაოზე მიკვლეულია ანტიკური ხანის სამარხი. სოფელში დგას საუკუნის სამების დარბაზული ეკლესია.
ზემო ძაღინა

ზემო ძაღინა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტის ახალშენის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე). მდებარეობს მდ. შუა ფრონის (მტკვრის აუზი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 920 მ-ზე, თიღვიდან 2 კმ-ში, დაბა ყორნისიდან 5,5 კმ-ში.

ზემო ძაღინა ისტორიული ძაღინის ნაწილია. 1990 წლამდე ზემო ძაღინა შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის (ყორნისის) რაიონში (თერეგვანის სასოფლო საბჭო). 1991 წელს ოფიციალურად გადაეცა ქარელის რაიონს, 2006 წელს — თიღვის მუნიციპალიტეტს. საქართველოს ხელისუფლების მიერ სოფელი ვერ კონტროლდებოდა. ამავე პერიოდში „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის“ სეპარატისტული რეჟიმმა სოფლები ზემო ძაღინა და ქვემო ძაღინა ადმინისტრაციულად გააერთიანა ძაღინას სახელწოდებით.

სოფლის მახლობლად შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხე და ფალავანდიშვილების კუთვნილი – საუკუნეების დაზიანებული კოშკები, ასევე ამაღლების ეკლესია ზემო ძაღინის სოფლის სასაფლაოზე.

დემოგრაფია
თანდიწყარო (თიღვის მუნიციპალიტეტი)

თანდიწყარო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში ახალშენის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს მდინარე თანდიწყაროს (შუა ფრონის შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 900 მ-ზე, თიღვიდან 8 კმ-ში. 1922-1991 წლებში შედიოდა ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის რაიონში. 1989 წლის აღწერით სოფელში იყო 76 მცხოვრები, ძირითადად ოსები.
თებოთა

თებოთა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში თერეგვანის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 900 მ-ზე, მდინარე ოჟორულის (შუა ფრონის მდგენელი) მარცხენა მხარეს, თიღვიდან 68 კმ-ში. 1922-1991 წლებში შედიოდა ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის რაიონში. 1989 წლის აღწერით სოფელში იყო 66 მცხოვრები, ძირითადად ოსები.
ზემო შაქშაქეთი

ზემო შაქშაქეთი — სოფელი საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტის მოხისის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს დოღლაურის ვაკეზე, მდინარე ფცის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, ქარელიდან 16 კმ-ში, აგარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 6 კმ-ში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 127 ადამიანი.
ბეყმარი

ბეყმარი — სოფელი საქართველოში, მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 960 მეტრი, ყორნისიდან 17 კილომეტრი.

ისტორია
სოფელი მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში.1847 წლის მონაცემებით შედიოდა ყორნისის ხეობის სოფლებში და დასახლებული იყო ეთნიკური ოსებით. 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, ყორნისის თემის ცენტრი.

მოსახლეობა
სოკრატესეული მეთოდი

სოკრატესეული მეთოდი, სხვაგვარად სოკრატული მეთოდი — სწავლების მეთოდი, რომელიც გულისხმობს მოსწავლეების აქტიურად ჩართვას, კითხვა-პასუხის გზით, საკუთარი ცოდნის აგებაში. მეთოდის სახელწოდება მომდინარეობს ბერძენ ფილოსოფოს სოკრატესგან, რომელიც საკუთარ მოსწავლეებს სწორედ ამ გზით ასწავლიდა ფილოსოფიას.

სწავლებისას, სოკრატული მეთოდის გამოყენების დროს მასწავლებელი სვამს მხოლოდ პრობლემურ (და არა ინფორმაციულ) კითხვებს (მაგ.: რას ფიქრობთ ამაზე? რა განმარტებები გვჭირდება ამისთვის?) და არ აწვდის არანაირ ინფორმაციას მოსწავლეებს. ამ დროს მასწავლებელი განიხილავს გამონაკლისებს და მარტივ იდეას ეჭვქვეშ აყენებს. იგი არ აძლევს მოსწავლეებს ინფორმაციას, არამედ მათ სთხოვს აზროვნებას, რათა ისინი დამოუკიდებლად მივიდნენ პრობლემის გადაწყვეტამდე. სოკრატული მეთოდის გამოყენება შესაძლებელია დისკუსიით, დებატებით, პრობლემური კითხვების დასმით და სხვა. ზოგჯერ მასწავლებელს მოჰყავს ფაქტები მოსწავლეთა მიერ გამოთქმული მოსაზრებების საწინააღმდეგოდ, მაგრამ არ აფიქსირებს საკუთარ პოზიციას, ხელს უწყობს იმ პასუხების ეჭვქვეშ დაყენებას, რომელთაც გვაძლევენ სხვადასხვა ავტორიტეტები და სხვა. მოსწავლეები თავისუფლად გამოთქვამენ საკუთარ მოსაზრებებს დასმულ პრობლემასთან დაკავშირებით, თამამად თხზავენ ჰიპოთეზებს და ვერსიებს, აანალიზებენ ერთმანეთის არგუმენტებს. ქვემოთ მოყვანილია ამ მეთოდის გამოყენების მაგალითები გაკვეთილზე:
მასწავლებელი სვამს პრობლემურ შეკითხვებს, რათა წაახალისოს მოსწავლეთა აზროვნება მოცემულ საკითხებზე;
მასწავლებელს მოჰყავს დამხმარე და საწინააღმდეგო მაგალითები მოცემული მოვლენის საილუსტრაციოდ;
მასწავლებელი კრიტიკულად განიხილავს მოსწავლის არგუმენტებს;
მასწავლებელი ხელს უწყობს კლასის დისკუსიაში ჩაბმას;
მასწავლებელი ახალისებს საკუთარი და სხვების აზრების კრიტიკული შეფასების უნარის განვითარებას;
მასწავლებელი მოსწავლეს სთხოვს, ფაქტებისა და ცნებების ანალიზს, მასალაში მოცემული ფარული არსის გაგებას და ა. შ.;
მასწავლებელი სთხოვს მოსწავლეს, რომ დააკავშიროს სხვადასხვა წყაროდან მიღებული ცოდნა, სხვადასხვა ელემენტისაგან შექმნას ახალი სტრუქტურა;
მასწავლებელი სთხოვს მოსწავლეს, რომ გამოიტანოს დასკვნა (გააკეთოს შეფასება) საკუთარ არგუმენტაციაზე დაყრდნობით.
თურქები გერმანიაში

გერმანიის თურქები — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკაში მცხოვრები თურქული ეროვნების პირები, რომლებიც ამ ფედერაციული რესპულიკის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ, ან აქვთ ამ ქვეყნის მოქალაქის ოფიციალური სტატუსი, ან პირადი, ან სხვადასხვა ოჯახური პირობების გამო წლების განმავლობაში ცხოვრობენ ე.წ. დროებითი სტატუსით.

გერმანიის თურქობა ყველაზე დიდ ეთნო-კულტურულ ჯგუფს წარმოადგენენ გერმანიაში. ეკონომიკური სასწაულის წლებში გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში მუშა ხელის ნაკლებობა შეიქნა. გერმანიამ დაქირავების შეთანხმებათა საფუძველზე ხელშეკრულებები გააფორმა იტალიასთან (1955 წელს), ესპანეთთან და საბერძნეთთან (1960 წელს), ხოლო ბოლოს მსგავსსავე ხელშეკრულებაზე 1961 წელს მოაწერა ხელი თურქეთის რესპუბლიკასთან. თავდაპირველად არ იყო ჯეროვნად გააზრებული, რომ ეს მუშები გერმანიაში მოგვიანებით თავიანთ ცოლ-შვილს ჩამოიყვანდნენ და საცხოვრებლად საბოლოოდაც აქვე დარჩებოდნენ. დღესდღეობით ისეთი სიტუაციაა შექმნილი, რომ არათუ ოჯახები, არამედ ახლო ნათესავებიც ჩამოდიან აქ და ქორწინდებიან ძირითადად თავიანთი ეროვნების ხალხზე და ამგვარად ამგვარად მრავლდებიან თავიანთ მიკრო-კულტურულ გარემოში. სწორედ ამ მიზეზის გამო გერმანიის თურქობა ერთ-ერთ ყველაზე საყურადღებო დემოგრაფიულ ფაქტორადაა ქცეული.

ტერმინი „გერმანიის თურქობა“
ბოლო 40 წლის განმავლობაში, თურქეთიდან გერმანიაში დაახლოებით 3 მილიონი ადამიანი გადასახლდა. ამ უმცირესობას, რომელიც თავს იჩენს როგორც კულტურის, ასევე ეკონომიკურ სფეროში, უწოდებენ გერმანელ თურქებს, ემიგრანტებს ან გერმანელებს, რომელთა გამოყენება აღარ არის ჩვეულებრივი. ევროპაში თურქები ან ზოგადად ევროპელი თურქები არიან ადამიანები, რომლებიც თურქეთიდან ევროპაში გადასახლდნენ.
სოციალური კონსტრუქტივიზმი

ქმედების თეორია — განათლების სფეროში ქმედების თეორია განსაკუთრებულ ხაზს უსვამს სწავლას სოციალურ კონტექსტში და სხვებთან ურთიერთობით.

ქმედების თეორიის ერთ-ერთი წარმომადგენელია საბჭოთა ფსიქოლოგი ლევ ვიგოტსკი (1896-1934). ვიგოტსკი მოსწავლეებს მარტოხელა მეცნიერებს უწოდებდა. იგი ფიქრობდა, რომ მოსწავლე არის პატარა შეგირდი, რომელსაც მასწავლებელი ან/და სხვა მოზრდილი ეხმარება გამოცდილებების მიღებაში. ვიგოტსკის თეორია არის იმის დამტკიცების მცდელობა, რომ შემეცნება - ესაა სოციალიზაციის ანუ საზოგადოებრივი ურთიერთობის პროდუქტი. მაგ: რომელიმე ენის სწავლებისას ჩვენ ენას ვიყენებთ, როგორც საკომუნიკაციო საშუალებას, ანუ ვცდილობთ მისი საშუალებით დავამყაროთ ურთიერთობა სხვებთან. მხოლოდ ენის სრულყოფილი შესწავლის შემდეგაა შესაძლებელი მისი, როგორც “შინაგანი მონოლოგის”, საშუალებად გამოყენება.

ვიგოტსკი საუბრობს განვითარების უახლოეს და აქტუალურ ზონებზე. განვითარების აქტუალური ზონა არის ის ზონა, რომელშიც იმყოფება მოსწავლე სწავლის მომენტში. ხოლო უახლოესი ზონა არის ის, რომელსაც ადვილად მიაღწევს იგი, თუ მისი სასწავლო პროცესი სწორად იქნება აგებული. მასწავლებელი სწავლების პროცესში აქცენტს უნდა აკეთებდეს სწორედ განვითარების უახლოეს ზონაზე. ეს კი შესაძლებელია მოსწავლის მიერ პრობლემის გადაწყვეტით სხვებთან (მასწავლებელი, თანატოლი, მშობელი) ურთიერთობის პროცესში. მოსწავლის მიმართ ასეთ დახმარებას შეიძლება სხვადასხვა ფორმა ჰქონდეს:
ახსნა
დისკუსია
ჯგუფური მუშაობა

ვიგოტსკი ასევე საუბრობს სოციალურ და კულტურულ ფაქტორებზე. ეს გავლენა იწყება დაბადებიდან. პატარები ითვისებენ თავიანთ კულტურას, ენას და ქცევებს მშობლებთან და ახლობლებთან ურთიერთობით. შესაბამისად, მასწავლებელმა უნდა გაითვალისწინოს ის სოციალური და კულტურული
ფაქტორები, რომლებიც მოსწავლის სწავლაზე გადამწყვეტ ზეგავლენას ახდენენ. შესაბამისად, მასწავლებელმა უნდა გაითვალისწინოს მოსწავლის ინდივიდუალიზმი და შეძლოს მისი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილება ისე, რომ ეს იყოს სასწავლო მიზნებთან შესატყვისობაშიც და ყველა მოსწავლეს მიეცეს შესაძლებლობა, მიაღწიოს განვითარების უახლოეს ზონას.

სწავლების ამ მიდგომის მიხედვით, უმცროს კლასელებს შეიძლება შევთავაზოთ რთული და უფრო სააზროვნო ამოცანების გადაჭრა ჯგუფებში, რათა ხელი შეეწყოს მათი აზროვნების თვისებრივ განვითარებას და განვითარების უახლოესი ზონის მიღწევას. თუმცა, მასწავლებელმა მოსწავლეს არ უნდა მისცეს ისეთი ამოცანები, რომელიც თვისებრივად არ შეესაბამება მისი განვითარების შესაძლებლობებს.

ვიგოტსკის თეორიის მიხედვით, სწავლების ძირითადი პრინციპებია:
შემეცნებითი აზროვნება განვითარების ეტაპების მიხედვით ცვლილებას ანუ ევოლუციას განიცდის.
სრულყოფილი შემეცნებითი აზროვნების ჩამოყალიბებისათვის გადამწყვეტი პირობაა პიროვნებებს შორის ურთიერთობა.
კატის ფუგა

ფუგა ლა მინორში . 30 (აგრეთვე ცნობილი როგორც „კატის ფუგა“) — ერთმოქმედებიანი საკლავესინო სონატა დაწერილი დომენიკო სკარლატის მიერ.

მეტსახელის ისტორია
სახელი „კატის ფუგა“ გამოყენებული იყო მე-19 საუკუნის დასაწყისში, თვით კომპოზიტორს ეს სახელი არ დაურქმევია. არსებობს ლეგენდა, რომ სკარლატის ჰყავდა კატა, სახელად პულჩინელა, რომელსაც, კომპოზიტორის აღწერით, ძალიან უყვარდა კლავესინის ნოტებზე სიარული.

ერთხელ სკარლატის მოეწონა გამა, რომელიც კატამ შემთხვევით „აიღო“. სკარლატი მიუჯდა კლავესინს და იმპროვიზაციით დაწერა ნაწარმოები.

გავლენა
. 30 გამოქვეყნდა ლონდონში, 1739 წელს. კომპოზიტორმა გეორგ ფრიდრიხ ჰენდელმა, განთქმულმა სხვა მუსიკის „არებისთვის“ და გადაკეთებისთვის იხმარა თავის კონცერტში (ოპ.6) — 1739 წელს სექტემბრიდან ოქტომბის თვემდე დაწერილ ნაწარმოებში.
დიდი ციხიათა

დიდი ციხიათა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ნულის ტერიტორიული ორგანო).

მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ნაპირას, ზღვის დონიდან 960 მ-ზე, ყორნისიდან 11 კმ-ში, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 18 კმ-ში.

1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ, 1990-2006 წლებში — ქარელის რაიონში, 2006 წლიდან — თიღვის მუნიციპალიტეტში. ცხინვალის რეგიონში 1990-იანი წლების კონფლიქტის შედეგად სოფელზე არ ვრცელდება საქართველოს ხელისუფლების კონტროლი. 2008 წლიდან საქართველოს კანონმდებლობით რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიაა.

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ხერხეულიძეების კოშკის ნანგრევები.
ზემო ამბრეთი

ზემო ამბრეთი — სოფელი საქართველოში, ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე.

1991 წლამდე შედიოდა ყორნისის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1160 მ-ზე, ყორნისიდან 15 კმ-ში.

2008 წლიდან სოფელი ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი.
ზემო ყორნისი

ზემო ყორნისი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტის ნულის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს მდ. ტილიანის (აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 980 მ-ზე, სოფელ თიღვიდან 15 კმ-ის და დაბა ყორნისიდან 14 კმ-ის დაშორებით.
ისტორია
საბჭოთა პერიოდში, 1922–1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის (ყორნისის) რაიონში. 1991 წელს ოფიციალურად გადაეცა ქარელის რაიონს, 2006 წელს — თიღვის მუნიციპალიტეტს. საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ სოფელი ვერ კონტროლდებოდა.

დემოგრაფია
ზემო წორბისი

ზემო წორბისი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტის ნულის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 980 მ-ზე, თიღვიდან 16 კმ-ის და ყორნისიდან 14 კმ-ის დაშორებით.
ისტორია
სოფელი ისტორიული წორბისის ნაწილია. ცალკე სოფლად 1970-იანი წლების ბოლოს გამოიყო. 1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის (ყორნისის) რაიონის ყორნისის სასოფლო საბჭოში. ოლქის (1990) და ყორნისის რაიონის (1991) გაუქმების შემდეგ სოფელი ოფიციალურად მიეკუთვნა ქარელის რაიონს, 2006 წელს კი — ახალშექმნილ თიღვის მუნიციპალიტეტს. 1990-იანი წლების დასაწყისიდან სოფელზე საქართველოს ხელისუფლების კონტროლი ვერ ხორციელდება. 1989 წლის საბჭოთა აღწერით სოფელში იყო 107 მცხოვრები (ოსები), 2015 წელს „სამხრეთ ოსეთის“ დე-ფაქტო რეჟიმის მიერ ჩატარებული აღწერით — 92 მცხოვრები.
თორმანეული

თორმანეული — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ხეობაში. ზღვის დონიდან 870 მეტრი, ყორნისიდან 15 კილომეტრი.

ისტორია
სოფელი მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში. 1847 წლის მონაცემებით შედიოდა ყორნისის ხეობის სოფლებში და დასახლებული იყო ეთნიკური ოსებით. ჯონდო გვასალიას მოხსენიებული აქვს როგორ გორმანევი. შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ თორმანეულში მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას.

1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, ყორნისის თემში, ხარისჯინის სახელწოდებით, მოსახლეობა 114 ადამიანი.
გვირგვინა (ძვილეთის თემი)

გვირგვინა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი).

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მ-ზე, ქარელიდან 27 კმ, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგ.) 15 კმ დაშორებით.

1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში, 1990-2006 წლებში — ქარელის რაიონში, 2006 წლიდან — თიღვის მუნიციპალიტეტში. ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ამჟამად მუდმივი მოსახლე არ არის.
ველეები

ველეები, ველები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ავნევის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 890 მ-ზე, თიღვიდან 9 კმ-ში.

1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქში (ზნაურის რაიონი). 1989 წლის აღწერით იყო 185 მცხოვრები (ოსები). 1990-იანი წლების დასაწყისის კონფლიქტის შემდეგ სოფელი საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს მიღმა დარჩა. საქართველოს დე-იურე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით ვახტანა შედიოდა ქარელის, 2006 წლიდან — თიღვის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლის კანონით სოფელი მოქცეული ოკუპირებულ ტერიტორიაზე.