გილერმო ბილინგურსტი

გილერმო ენრიკე ბილინგურსტ ანგულო (დ. 27 ივლისი, 1851, არიკა — გ. 28 ივნისი, 1915, იკიკე) —ინგლისური წარმოშობის პერუელი პოლიტიკოსი, პერუს 37-ე პრეზიდენტი. მან აუგუსტო ლეგია შეცვალა და პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1912 წლიდან 1914 წლამდე. ანგლო-პერუელი ბილინგჰერსტის გვარი ლოკაციური სახელია; ბილინგურსტი არის პატარა ქალაქი და სამოქალაქო სამრევლო სასექსში.

პრეზიდენტობის დროს ბილინგურსტი კონგრესთან სულ უფრო მწვავე კონფლიქტების სერიაში გაეხვა. როგორც ლიბერალმა, მან წამოაყენა და სცადა მუშათა კლასების სასარგებლოდ პროგრესული სოციალური კანონმდებლობის მიღება. ეს ინიციატივა პერუს კონგრესში კონსერვატიულმა და ოლიგარქიულმა ფრაქციებმა დაბლოკეს. მათ გვერდის ასავლელად ბილინგურსტმა ახალი არჩევნების დანიშვნა სცადა, რამაც უბიძგა იმავე კონსერვატიულ ფრაქციებს, მოეწვიათ პერუელი სამხედროები, ოსკარ ბენავიდესის ხელმძღვანელობით, სახელმწიფო გადატრიალების განსახორციელებლად. გადატრიალების შედეგად, რომლის შედეგადაც ბენავიდესი პრეზიდენტად აირჩიეს, ბილინგურსტი ჩილეში გადაასახლეს, სადაც მალევე გარდაიცვალა.

ცივილისტა პარტიის წევრობა
ბილინგურსტი ინგლისური წარმოშობის შეძლებულ ოჯახში დაიბადა და კომფორტულ გარემოში გაიზარდა. იგი ეკუთვნოდა სამოქალაქო პარტიას — პოლიტიკურ ძალას, რომლის წევრებს ქვეყანაში უპრეცედენტო პოლიტიკური სტაბილურობისა და ეკონომიკური ზრდის არქიტექტორებად მიიჩნევდნენ, თუმცა მათვე ჩაუყარეს საფუძველი ღრმა სოციალურ ცვლილებებს, რომლებმაც დროთა განმავლობაში პერუს პოლიტიკური პანორამა გარდაქმნა. პრეზიდენტობის პერიოდში ბილინგურსტი კონგრესთან სულ უფრო გამწვავებულ კონფლიქტებში ჩაერთო, რომლებიც მოიცავდა როგორც წინადადებულ პროგრესულ სოციალურ კანონმდებლობას, ასევე ტაკნა-არიკის დავის მოგვარების საკითხს. ამან გამოიწვია სამხედრო აჯანყება, რომელიც მისი რეჟიმის სამოქალაქო მოწინააღმდეგეებმა მოაწყვეს და სამხედრო ძალები გადატრიალების განსახორციელებლად გამოიყენეს. აჯანყების შედეგად ბილინგურსტი ჩილეში გადაასახლეს, სადაც მალევე გარდაიცვალა.

პიეროლას ადმინისტრაციის (1895–1899) დროს პერუს პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე ყოფნისას, ბილინგურსტი მონაწილეობდა ჩილესთან ტაკნასა და არიკას ტერიტორიული დავის მოგვარების რამდენიმე მცდელობაში. 1898 წლის 9 აპრილს ჩილეს საგარეო საქმეთა მინისტრ რაიმუნდო სილვა კრუსსა და ბილინგურსტს შორის მემორანდუმი გაფორმდა. დადგინდა, რომ სანამ ორ ქვეყანას შორის პლებისციტი გაიმართებოდა, კენჭისყრის პირობების განსასაზღვრად ჯერ არბიტრაჟი უნდა ეთხოვათ ესპანეთის დედოფლისთვის, მარია კრისტინა ჰაბსბურგ-ლორენელისათვის (1858–1929). მომდევნო მოვლენებმა გამოიწვია ის, რომ ბილინგჰერსტ–ლატორეს პროტოკოლი ჩილეს დეპუტატთა პალატამ არ დაამტკიცა. ამ წარუმატებლობის პირდაპირი შედეგი იყო პერუსა და ჩილეს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტა 1901 წელს.

ბილინგურსტი სენატის პრეზიდენტის თანამდებობას 1896 წლიდან 1897 წლამდე იკავებდა.

1912 წლის არჩევნები
1912 წლის არჩევნები იყო ყველაზე მძაფრი ეგრეთ წოდებულ არისტოკრატიულ რესპუბლიკაში. ცივილისტა პარტიამ მხარი დაუჭირა პარტიის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან და კონსერვატიულ წევრს, ანტერო ასპილაგას კანდიდატურას. მისმა ოპონენტებმა ის ჩილეში დაბადებულ პერუელად დაადანაშაულეს, რომელიც თანამდებობისთვის უვარგისი იყო.

თუმცა ცივილისტებმა ვერ შეძლეს იმ ახალი სოციალური ძალების მართვა, რომლებიც მათი პოლიტიკის შედეგად წარმოიშვა. ეს პირველად 1912 წელს გამოჩნდა, როდესაც მილიონერმა ბიზნესმენმა გილერმო ბილინგურსტმა შეძლო ზოგადი გაფიცვის ორგანიზება ოფიციალური საპრეზიდენტო კანდიდატის არჩევის დაბლოკვისა და საკუთარი თავის კონგრესის მიერ არჩევის უზრუნველყოფისთვის.

პრეზიდენტობა
ბილინგურსტის ადმინისტრაციის ერთ-ერთი მთავარი მიღწევა იყო მნიშვნელოვანი კანონმდებლობის დამკვიდრება, რომელმაც პერუში რვასაათიანი სამუშაო დღე დააწესა.
როდესაც 1914 წელს კონგრესმა ბილინგურსტის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის პროცედურები დაიწყო, იგი მუშათა შეიარაღებითა და კონგრესის ძალით დაშლით იმუქრებოდა.

ბილინგურსტი 1914 წლის 4 თებერვალს ჩამოაგდეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ პოლკოვნიკი ოსკარ ბენავიდესი, ხორხე პრადო, მანუელ პრადო და ცივილისტთა პარტიის კონსერვატიული წევრები. პრეზიდენტი ბენავიდესი გახდა.