iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვალერია ბარსოვას სახლ-მუზეუმი

ვალერია ბარსოვას აგარაკი-მუზეუმი — კულტურული და საგანმანათლებლო დაწესებულება ქალაქ სოჭის ხოსტინსკის რაიონში (კრასნოდარის მხარე, რუსეთი), საკურორტო ქალაქ სოჭის ისტორიის მუზეუმის ფილიალი, რეგიონალური მნიშვნელობის რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

აგარაკი აშენდა ცნობილი რუსი მომღერლის, სსრკ სახალხო არტისტის, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის ვალერია ვლადიმერის ასულ ბარსოვას ხარჯზე 1947 წელს მავრიტანიულ სტილში. გარდა საცხოვრებელი ფართებისა, შენობას აქვს 50 ადგილიანი აუდიტორია და სცენა.

მომღერალი აქ ცხოვრობდა 1947 წლიდან 1967 წლამდე. ანდერძის თანახმად, მან აგარაკის პირველი სართული ქალაქ სოჭს გადასცა. 1968 წლიდან 1985 წლამდე აქ ფუნქციონირებდა საბავშვო სამხატვრო სკოლა. 1988 წლის 9 იანვარს კი მუზეუმი გაიხსნა. შენობას აქვს 4 ოთახი, საერთო ფართით 94 მ². ექსპონატების საერთო რაოდენობა დაახლოებით ათასს შეადგენს. მუზეუმი მოგვითხრობს ვალერია ბარსოვას ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე, წარმოდგენილია 1940-1950-იანი წლების საყოფაცხოვრებო ნივთები.

მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში. 1919 წელს ბარსოვა გახდა მოსკოვის სამხატვრო თეატრის საოპერო სტუდიის სოლისტი, ხოლო ერთი წლის შემდეგ იგი გახდა მოსკოვის დიდი თეატრის სოლისტი. მუსიკის კრიტიკოსებმა ბარსოვას „რუსი ბულბული“ უწოდეს.
იოსებ თუმანიშვილი

იოსებ მიხელის ძე თუმანიშვილი (თუმანოვი) (; დ. 2 (15) იანვარი, 1909, თბილისი — გ. 8 ივლისი, 1981, მოსკოვი) — საბჭოთა მსახიობი, თეატრისა და სახალხო წარმოდგენების რეჟისორი, პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1964). მეორე ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1950).

ბიოგრაფია
იოსებ თუმანიშვილი დაიბადა 2 (15) იანვარი 1909 ტფილისში (ახლანდელი თბილისი, საქართველო).

1923 წლიდან თბილისში დაიწყო სასცენო მოღვაწეობა.

1929 წელს დაამთავრა დრამის კურსები ი. ზავადსკის ხელმძღვანელობით. 1925-1932 წლებში იყო ი. ზავადსკის თეატრ-სტუდიის მსახიობი, სადაც მან მრავალი მთავარი როლი შეასრულა. 1933-1934 წლებში მოსკოვის მუშათა მხატვრული თეატრის მთავარი რეჟისორია; 1934-1936 წლებში - ახალი თეატრის დირექტორი.

1936 წლიდან რეჟისორი, 1938-1946 წლებში კი - მთავარი რეჟისორი კ. ს. სტანისლავსკის სახელობის მოსკოვის ოპერის თეატრში (1941 წლიდან - კ. სტანისლავსკის და ვლ. ნემიროვიჩ-დანჩენკოს სახელობის მოსკოვის მუსიკალური თეატრი). 1946-1953 წლებში - მოსკოვის ოპერეტის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი.

1953-1960 წლებში - მოსკოვის პუშკინის სახელობის დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორი. 1961 წლიდან - კრემლის ყრილობათა სასახლის და პარალელურად 1964-1970 წლებში - დიდი თეატრის მთავარი რეჟისორი.

იოსებ თუმანიშვილი იყო მოსკოვში მრავალი ეროვნული დეკადების საკონცერტო წარმოდგენების სამხატვრო ხელმძღვანელი და დამდგმელი. მთავარი რეჟისორი იყო „ოლიმპიადა-80“-ის (მოსკოვი) გახსნისა და დახურვის ცერემონიების, სპორტული ფესტივალი „მეგობრობა-84“-ის შეჯიბრის ოფიციალური გახსნის ცერემონიის; ახალგაზრდობისა და სტუდენტების და მსოფლიო ფესტივალების გახსნისა და დახურვის ცერემონიების; მოსკოვში კეთილი ნების თამაშების გახსნის ცერემონისა (ბოლო სამი მის მიერ შეიქმნა გარდაცვალებამდე ერთი თვით ადრე და მიეძღვნა მის ხსოვნას).

1928 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. ასწავლიდა სამსახიობო ოსტატობას გლაზუნოვის სახელობის თეატალურ-მუსიკალურ სასწავლებელში (1951 წელს სასწავლებელი -ის შემადგენლობაში შევიდა ). 1951 წლიდან ასწავლიდა - ში (1965 წლიდან - პროფესორი). 1970 წლიდან - მუსიკალური თეატრის მსახიობებისა და რეჟისორების კურსების სამხატვრო ხელმძღვანელი, -ის სარეჟისორო განყოფილების ხელმძღვანელი. იყო სკკპ წევრი 1956 წლიდან.

1946 წელს ნიკოლოზ სანიშვილთან ერთად აქვს გადაღებული ფილმი დავით გურამიშვილი.

იოსებ თუმანიშვილი გარდაიცვალა მოსკოვში, 1981 წლის 8 ივლისს. დაკრძალულია ვაგანკოვოს სასაფლაოზე (ნაკვეთი №50).

ოჯახი
მეუღლე — ვალენტინა მიხეილის ასული იუნაკოვსკაია (1909-1998), მოსკოვის ოპერეტის თეატრის მსახიობი.
ვაჟი — მიხეილ იოსების ძე თუმანიშვილი (1935-2010), მსახიობი, კინორეჟისორი. რსფსრ დამსახურებული არტისტი (1991).

ჯილდოები და აღიარება
1941 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი
1950 — მეორე ხარისხის სტალინური პრემია
1954 — რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1955 — ორდენი საპატიო ნიშანი
1958 — რსფსრ სახალხო არტისტი
1958 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
1964 — სსრკ სახალხო არტისტი
1940, 1947, 1967 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
1976, 1980 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
ქარაალი (ფინდიქლის რაიონი)

ქარაალი — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 32 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის ძველი სახელი ლაზურად იყო ქარალიშიავლა, რაც ნიშნავს „ქარაალის უბანი/მაჰალე“. თავდაპირველად ის მეივალის სოფლის შემადგენელი უბანი იყო, შემდეგ კი მიიღო სახელი „ქარაალი“ და გახდა დამოუკიდებელი სოფელი.
ქიიჯიქი (ფინდიქლის რაიონი)

ქიიჯიქი — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 250 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის ძველი სახელი ლაზურად იყო მოსხორა, შემდეგ კი მიიღო სახელი „ქიიჯიქი“ და გახდა სოფლის სტატუსის მქონე დასახლება.
ვლადიმირ ვიდრიჩი

ვლადიმირ ვიდრიჩი (, დ. 20 აპრილი, 1875, ზაგრები — გ. 29 სექტემბერი, 1909, ვრაპჩე) — ხორვატი პოეტი, იურისტი, სამართლის დოქტორი (1903).

ბიოგრაფია
დაიბადა სლოვენური წარმოშობის მდიდარ ოჯახში. სწავლობდა სამართალს პრაღასა და ზაგრებში. სტუდენტობის წლებში იყო სერბეთის თანამეგობრობის წევრი, ერთ-ერთი ორგანიზატორი და აქტიური მონაწილე ანტისამთავრობო დემონსტრაციის დროს, ფრანც ჯოზეფის ზაგრებში ვიზიტისას (1895). 6 თვიანი პატიმრობის შემდეგ იგი გაათავისუფლეს, მაგრამ მთელი ცხოვრება პოლიტიკურად არასანდო პერსონად დარჩა.

1903 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი და მუშაობდა იურისტად.

ის გაურკვეველ ვითარებაში, ზაგრების გარეუბანში, ფსიქიურად დაავადებულთა საავადმყოფოში გარდაიცვალა. დაკრძალეს მიროგოჯის სასაფლაოზე.

შემოქმედება
ლექსების წერა სკოლის წლებში დაიწყო და პირველი აღიარება მიიღო პოემისთვის „ “, რომელიც 1897 წელს გამოიცა.

ვ.ვიდრიხი — ავტორია პოეზიისა, რომელიც სიმბოლიზმისა და იმპრესიონიზმის ელემენტების ერთობლიობას წარმოადგენს, ელეგანტური ფორმით, მომხიბვლელი თავისი გულწრფელობით, ლირიკული პოეზიით. გამორჩეული ელემენტებით პოეტმა შეძლო ხელახლა შეექმნა შორეული ანტიკურობის გარემო და საგნები, შორეული ქვეყნების კლასიკური ანტიკურობის სურათები და ლეგენდები. მას ეკუთვნის ლექსები „ “ და „ “. ნაადრევ სიკვდილამდე მან დაწერა მხოლოდ 40-მდე ლექსი, რომელთა უმეტესობა მან თავად გამოაქვეყნა 1907 წლის კრებულში, უბრალო სახელწოდებით — (ლექსები).

ხორვატი ლიტერატურის ისტორიკოსი ივო ფრანგეში წერდა:
ნიკოლოზ დინიკი

ნიკოლოზ იაკობის ძე დინიკი (დ. 23 ივნისი, 1847, სტავროპოლი, — გ. 21 სექტემბერი, 1917) — რუსი მოგზაური, გეოგრაფი, კავკასიის მკვლევარი.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილება 1873 წელს. სწავლის პერიოდში, ერთხანს გარიცხული იყო უნივერსიტეტიდან სტუდენტთა რევოლუციური ორგანიზაციის წევრობის გამო. შემდეგ ასწავლიდა სტავროპოლის ქალთა გიმნაზიაში, დიდხანს იყო სტავროპოლის ქალაქის დუმის ხმოსანი. მოგზაურობდა კავკასიის სხვადასხვა რეგიონში. 30 წლის განმავლობაში დინიკმა შეისწავლა ჩერქეზეთი, ყარაჩაი, აფხაზეთი, სვანეთი, ბალყარეთი, დიგორის ქვაბული (ჩრდილოეთ ოსეთი), დვალეთი, ყელის ზეგანი, ფშავი, თუშეთი, დაღესტანი და მცირე კავკასიონის დიდი ნაწილი.

მოგზაურობის ამსახველი მასალა ქვეყნდებოდა რუსეთის საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილების პერიოდულ გამოცემებში. მათგან აღსანიშნავია შრომები: „ოსეთი და რიონის ზემოთი“ (1884), „მოგზაურობა ფშავსა და თუშეთში“ (1893), „კოდორის ხეობა“ (1903) და სხვ. კავკასიონის მაღალმთიან რაიონებში ჩატარებული გლაციოლოგიური დაკვირვებების საფუძველზე გამოაქვეყნა შრომა „კავკასიონის თანამედროვე და ძველი მყინვარები“ (1890). დინიკმა ასევე შეისწავლა და მონოგრაფიულად აღწერა კავკასიის ბინადარი ცხოველები.
სათაფლიის დინოზავრების ნაკვალევი

სათაფლიის დინოზავრების ნაკვალევი — ცარცული პერიოდის ქვეწარმავლების – დინოზავრების განამარხებული ნაკვალევი დასავლეთ საქართველოში, სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალის ტერიტორიაზე. აღმოაჩინა 1933 წელს მხარეთმცოდნემ და პედაგოგმა პეტრე ჭაბუკიანმა.

სათაფლიის მერგელოვანი კირქვების შრეებზე მიკვლეული ნაფეხურები ადრეცარცულ პერიოდს ეკუთვნის და მისი ასაკი განისაზღვრება დაახლ. 135 მილიონი წლით. დინოზავრების ნაკვალევი აღმოჩენილია ორ შრეზე.

ქვედა შრეზე წარმოდგენილი ნაფეხურების ფორმის მიხედვით მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ისინი შედარებით მცირე ზომის (სხეულის სიგრძე დაახლ. 2–3 მ) მტაცებელ და ბალახისმჭამელ ორფეხა და უმეტესად სამთითა (იშვიათად ოთხთითა) დინოზავრებს ეკუთვნის. ზედა შრეზე აღბეჭდილ ნაკვალევს მიაკუთვნებენ დიდი ზომის (სიგრძე 5–6 მ) ბალახისმჭამელ ცხოველებს, რომლებიც სიარულის დროს მხოლოდ უკანა კიდურებს ეყრდნობოდნენ.

დინოზავრების ნაკვალევი აღმოსავლეთ ევროპაში ჯერჯერობით სხვაგან არსადაა ცნობილი.
ოთარ დიოგიძე

ოთარ შუქრის ძე დიოგიძე (დ. 13 აპრილი, 1954, ბათუმი) — ქართველი ქიმიკოსი. ტექნიკის მეცნიერების დოქტორი (2003), პროფესორი (2004).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიის ფაკულტეტი (1977). მუშაობდა სოფ. ურავის (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი) სამთო-ქიმიურ ქარხანაში მთავარ ტექნოლოგად (1977-1986), ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პედაგოგად (1986-1996). 1996-2005 წლებში იყო ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის რექტორი, 2004 წლიდან — ამავე აკადემიის პროფესორი. მისი შრომები შეეხება ზესუფთა დარიშხანისა და მისი ნაერთების მიღების ტექნოლოგიას.
დიონისე პერიეგეტე

დიონისე პერიეგეტე — საუკუნის ნახევრის ბერძენი პოეტი, გეოგრაფი. წარმოშობით ქ. ალექსანდრიიდან (ეგვიპტე).

სრულად არის მოღწეული მისი 1187 ტაეპისაგან შემდგარი ჰეგზამეტრით დაწერილი პოემა „მსოფლიოს აღწერილობა“, რომელიც რომაულ და ბიზანტიურ ხანაში მიჩნეული იყო გეოგრაფიის ძირითად სახელმძღვანელოდ. თხზულება ლათინურად თარგმნეს ავენიუსმა ( ს.) და პრისციანმა ( ს.), ევსტათი თესალონიკელმა ( ს.) კი მას კომენტარები დაურთო.

დიონისეს თხზულებაში არის ცნობები კავკასიის გეოგრაფიასა და იქ მცხოვრებ ხალხებზე. წყაროს მიხედვით კოლხიდაში კირკეს დაბლობზე მოედინება მდ. ფასისი; აფსირტეს კუნძულებს შეაფარეს თავი არგონავტებს დადევნებულმა კოლხებმა; მიდიელები მედეას შთამომავლები არიან, რის გამოც მათ ქვეყანაში მედიცინა დიდად განვითარდა.

კოლხებისა და ფასისის დასავლეთით დიონისე მოიხსენიებს პონტოელ ტომებს, მ. შ., ბიძერებს, ბექირებს, მაკრონებს, ფილირებს, ტიბარენებს, ხალიბებს. შავი ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე სახლობენ სინდები (ზიკხები), კერკეტიები, აქაველები (დიონისეს მიხედვით მოსული ბერძნები არიან), ჰენიოხები, ძიგიები (პელაზგიდების ქვეყნიდან მოსულან). კოლხებს დიონისე ეგვიპტიდან მოსულებად მიიჩნევს, აღმოსავლეთ იბერები კი თითქოს პირენედან მოსულან და დამხვდურ ჰირკანიელებთან ომი გადაუხდიათ. იბერთა მეზობელ, აღმოსავლეთით მცხოვრებ ტომს დიონისე კამარიტებს უწოდებს (სხვა წყაროებით უცნობია), ამ მხარეს კი — ღვინის ქვეყანას. დიონისე ასევე იცნობს „მამაც ალბანებს“ (კასპიის ზღვის დასავლეთით) და სარმატებს (მეოტისის ტბის აღმოსავლეთით, თუ სარმატიის დაბლობზე).
დავით ერისთავი (გენერალი)

დავით ესტატეს ძე ერისთავი (დ. 3 ივლისი, 1842, სოფ. მეჯვრისხევი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 29 ივნისი, 1910, სანქტ-პეტერბურგი) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, რუსეთის იმპერიის არმიის კავალერიის გენერალი (1906).

დავით ერისთავი დაიბადა სოფელ მეჯვრისხევში პრაპორშჩიკ ესტატე (ევსტაფი) მირმანოზის ძე ერისთავისა და ეკატერინე ლუარსაბის ასულ სუმბათაშვილის ოჯახში. დაამთავრა ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი პეტერბურგში. მსახურობდა კიევის ჰუსართა (1862) და მისი უდიდებულესობის ლაიბგვარდიის ჰუსართა (1864) პოლკებში. 1875 წელს მიანიჭეს პოლკოვნიკის წოდება და მიავლინეს თურქესტანში, სადაც მონაწილეობა მიიღო კოკანდის სახანოს წინააღმდეგ კამპანიაში. 1876 წლიდან მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქში, მეთაურობდა ყუბანის კაზაკთა ჯარის პოლტავის 1-ლ ცხენოსანთა პოლკს და მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომში.

1879-1881 წლებში პოლკოვნიკი ერისთავი იბრძოდა თურქმენების წინააღმდეგ იმიერკასპიის ოლქში, განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი გეოქ-თეფეს ალყისას. 1886 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება და დაინიშნა მე-6 საკავალერიო დივიზიის ბრიგადის, 1891 წელს — მე-13 საკავალერიო დივიზიის ბრიგადის მეთაურად. 1895 წლიდან სარდლობდა მე-5 საკავალერიო დივიზიას. 1896 წელს მიანიჭეს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1901 წელს გადადგა და ალექსანდრეს დაჭრილებზე მზრუნველობის კომიტეტის წევრად დაინიშნა. 1906 მიიღო კავალერიის გენერლის ჩინი. ცხოვრობდა პეტერბურგში. გარდაიცვალა იქვე 1910 წელს. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის მონასტრის ტერიტორიაზე. ერისთავის მეუღლე იყო სალომე აგაფონის ასული აკიმოვა (დ. 1847 — გ. 1920), კავალერიის გენერალ ნიკოლოზ აკიმოვის და. წყვილს ოთხი ქალიშვილი ჰყავდა: ეკატერინე, ნინა, ბარბარე და სუსანა.

დავით ერისთავი დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (1876) და (1890) ხარისხის, წმ. ანას (მახვილებით, 1877) და (1894) ხარისხის, წმ. ვლადიმერის (მახვილებით, 1878), (მახვილებით, 1878) და (1901) ხარისხის, წმ. გიორგის ხარისხის (1881), თეთრი არწივის (1904) და წმ. ალექსანდრე ნეველის (1909) ორდენებით, ოქროს დაშნით წარწერით „სიმამაცისათვის“ (1878).
ხალხის ძალა

ხალხის ძალა — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. თავდაპირველად მოძრაობის სახით დააფუძნეს „ქართული ოცნებიდან“ წასულმა დეპუტატებმა. 2024 წლის 18 მარტს დაფუძნდა როგორც პარტია, რომლის თავმჯდომარედაც სოზარ სუბარი იქნა არჩეული.

ისტორია
2022 წლის 28 ივნისს მიხეილ ყაველაშვილმა, სოზარ სუბარმა და დიმიტრი ხუნდაძემ „ქართული ოცნება“ დატოვეს, რაც პარტიის ინფორმაციით, საჯარო ინფორმაციის საკითხზე უთანხმოებამ გამოიწვია. 2022 წლის 2 აგვისტოს „ქართულ ოცნებას“ გამოყოფილმა დეპუტატებმა (მათ შეუერთდა გურამ მაჭარაშვილიც) მოძრაობა „ხალხის ძალა“ დააფუძნეს.

2022 წლის 2 აგვისტოს ღია წერილი გაავრცელეს „ქართული ოცნებიდან“ წასულმა დეპუტატებმა, სოზარ სუბარმა, დიმიტრი ხუნდაძემ, მიხეილ ყაველაშვილმა და გურამ მაჭარაშვილმა, სადაც მათ საზოგადოებრივი მოძრაობა „ხალხის ძალის“ დაფუძნების შესახებ განაცხადეს, რომლის უმთავრეს მიზნადაც „საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად საზოგადოების სიმართლის აღჭურვა“ დაასახელეს.

2022 წლის 4 ოქტომბერს ცნობილი გახდა რომ მოძრაობა „ხალხის ძალის“ წევრმა და საქართველოს პარლამენტის დეპუტატმა ვიქტორ ჯაფარიძემ ტელეკომპანია „პოს ტვ“-ის წილების 52% შეიძინა.

2022 წლის 4 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ რიგებიდან „ხალხის ძალას“ კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა (ეკა სეფაშვილი, ვიქტორ ჯაფარიძე, დავით კაჭარავა, დაჩი ბერაია და ზაალ მიქელაძე), რის შედეგადაც „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო უმრავლესობა დაკარგა. სოზარ სუბარის თქმით „ხალხის ძალის“ გარეშე, ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“ 75 დეპუტატი დარჩა და დამოუკიდებლად უმრავლესობა აღარ აქვს, თუმცა ისინი საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში რჩებიან.

2022 წლის 29 დეკემბერს „ხალხის ძალის“ წევრებმა განაცხადეს რომ უცხოური დაფინანსებით მოქმედი არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და „მედიაში სიცრუის გავრცელების რეგლამენტაციის“ შესახებ კანონპროექტებს დაარეგისტრირებენ, რომლებიც „საუკეთესო დასავლურ პრაქტიკას“ ეფუძნება.

2024 წლის 17 იანვარს მოძრაობის წევრმა გურამ მაჭარაშვილმა განაცხადა რომ მოძრაობა განიხილავდა პოლიტიკურ პარტიად ჩამოყალიბებას.

2024 წლის 18 მარტს დაფუძნდა პარტია „ხალხის ძალა“. 2024 წლის 20 მარტს პარტიის მთავარმა კომიტეტმა მმართველი რგოლი დაამტკიცა.

2024 წელს პარტიის დეპუტატებმა მხარი დაუჭირეს კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.

შედეგები არჩევნებში
საპარლამენტო
ფიერი

ფიერი — სიდიდით მეშვიდე ქალაქი ალბანეთში, და ფიერის ოლქისა და ფიერის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მუნიციპალიტეტის ფართობია 619,9 კმ². მოსახლეობა 120 655 ადამიანი (2011 წ. აღწერა). ფიერის მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 190 კაცი/კმ²-ს.

ისტორია
პირველად იხსენიება საუკუნის შუა ხანებიდან. ოფიციალურად ქალაქად ჩამოყალიბდა საუკუნეში საუკუნეში ვრიონების გვარის მიერ (ქალაქის სტატუსი 1864 წლიდან).

გეოგრაფია
ფიერს ახასიათებს ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი, ცხელი ზაფხულითა და ცივი ზამთრით. მდებარეობს მიზეკეს ვაკეზე. დასავლეთიდან აკრავს მდინარე გიანიცა, ჩრდილოეთიდან მდინარე სემანი, სამხრეთით მდინარე ვიოსა და აღმოსავლეთიდან მორავის მთები.

კულტურა
ფიერის ოლქში მდებარეობს აპოლონია, ანტიკური ილირიული ძეგლი, რომელიც ქალაქიდან 25 კმ-ით არის დაშორებული.

სპორტი
ფიერის საფეხბურთო კლუბია „აპოლონია“, რომელიც დაარსდა 1925 წელს.
შერგილ სუხიტაშვილი

შერგილ სუხიტაშვილი (დ. 4 აგვისტო, 1936, სოფელი კურდღელაური, თელავის რაიონი, საქართველოს სსრ — გ. 2015, საქართველო) — ქართველი პოეტი, მასწავლებელი და საჭადრაკო კომპოზიტორი.

შერგილ სუხიტაშვილი მოღვაწეობდა საჭადრაკო კომპოზიციის ყველა ჟანრში (ეტიუდის გარდა). მოპოვებული აქვს პრიზები: „რევისტა დე შახ“ (1981, პრიზი), „იაკობი - 150“ (1992, პრიზი) და სხვა. იყო ჟურნალ "შამათის" რედაქტორი.

საჭადრაკო კომპოზიცია
ამოხსნა:
1. ლ4
გივი მოსიაშვილი

გივი მოსიაშვილი (დ. 1 მაისი, 1948, სოფელი ვაყა, ხაშურის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მასწავლებელი, ქიმიკოსი და საჭადრაკო კომპოზიტორი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. 1973 წლიდან ცხოვრობს რუსთავში, სადაც მოღვაწეობდა განათლების სისტემაში (იყო სკოლის დირექტორის მოადგილე, მარაბდის საშუალო სკოლის დირექტორი, სასწავლო-საწარმოო კომბინატის დირექტორი, განათლების განყოფილების გამგის მოადგილე). ამჟამად ქიმიის მასწავლებელია.

პირადი ცხოვრება
გივი მოსიაშვილი დაქორწინებულია პედაგოგ ნანა ბელიძეზე. მათ ჰყავთ ორი შვილი, გია მოსიაშვილი (ექიმი-ქირურგი) და ლაშა მოსიაშვილი (ექიმი-კარდიოლოგი). გივი მოსიაშვილი ოთხი შვილიშვილის და ორი შვილთაშვილის პაპაა.

საჭადრაკო კომპოზიცია
საჭადრაკო კომპოზიციაში 1964 წლიდან მუშაობს ძირითადად ორსვლიან ამოცანებში. შედგენილი აქვს 500-ზე მეტი ამოცანა, რომელთაგან ათამდე შესულია "ფიდეს ალბომში". მისი ნაწარმოებები გამოირჩევა ღრმა შინაარსით, ჰარმონიული მექანიზმითა და შედგენის მაღალი ტექნიკით. ის არის საქართველოს საჭადრაკო კომპოზიტორთა ნაკრები გუნდის წევრი. მსოფლიოს პირად პირველობებზე საჭადრაკო კომპოზიტორთა შორის ადგილს იკავებს პირველ ათეულში. 2010 წელს მიიღო ფიდეს ოსტატის წოდება. 2016 წელს — საერთაშორისო ოსტატისა და საერთაშორისო არბიტრის წოდება.
გივი მოსიაშვილს აქვს მრავალი ორიგინალური იდეა საჭადრაკო კომპოზიციაში. მის მიერ დამუშავებული ახალი კომბინაცია „ბარნსისა თემისა და თეთრების სვლების ფუნქციის ცვლილების შერწყმა“ საჭადრაკო კომპოზიციის თეორიაში შევიდა „მოსიაშვილის სინთეზის“ სახელწოდებით. მოპოვებული აქვს ჯილდოები: პრიზი - „სოფლის ცხოვრება“ (1977), „იაკობი - 150“ (1990), „შახმატი ვ სსსრ“ (1991) და სხვ.
ის აქტიურად მონაწილეობს საჭადრაკო კომპოზიტორთა საერთაშორისო კონგრესების მუშაობაში და ხელმძღვანელობდა საჭადრაკო განყოფილებას არაერთ ქართულ პერიოდულ გამოცემაში, როგორიცაა „კვირის პალიტრა“, „დილის გაზეთი“ და სხვ.

რჩეული ამოცანები
ამოხსნა:

1. ლ8!
(1.ე4? მ5!; 1. ლ2? 5; 1. ლ6? მ5; 1.4 5)
დიონიჯო კარლი და პიაჩენცა

დიონიჯო კარლი და პიაჩენცა (; დ. 1635, ქ. პიაჩენცა, — გ. 21 აპრილი, 1695, ვენეცია) — იტალიელი ქრისტიანი მისიონერი, კაპუცინთა ორდენის წევრი (1652 წლიდან).

დიონიჯომ მისიონერობა დაიწყო 1667-1671 წლებში კონგოში, შემდეგ იყო ბრაზილიაში, ხოლო 1678 წელს გააგრძელა მისიონერობა მცირე აზიასა და სპარსეთში. 1681 წელს, როგორც კაპუცინთა მისიის ვიცე-პრეფექტი, ჩამოვიდა თბილისში და ექვს თვეს დარჩა. შემდეგ წინამძღვრად იყო გორის კათოლიკეთა ჰოსპიტალში. საქართველოში დიონიჯომ 1684 წლამდე დაჰყო. სიცოცხლის ბოლო წლები დიონიჯომ ვენეციაში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა 1695 წელს.

მისი რელაციონი (დაიბეჭდა 1687 წელს) საყურადღებო წყაროა საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედის აღმოსავლეთ საქართველოს საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ცხოვრების შესასწავლად. მასში საკმაოდ ვრცლადაა აღწერილი თბილისელთა და, საერთოდ, ქართველთა ყოფა (ჩაცმა-დახურვა, ქორწილი, გლოვის წესი, ყაბახი, ჩოგანბურთი და სხვ.), აგრეთვე ქართველების ურთიერთობა ირანთან.
ბეგო ბეჟუაშვილი

ბეგლარ (ბეგო) ბეჟუაშვილი (დ. 18 ნოემბერი, 1940, სამტრედია, — გ. 2 მარტი, 2022) — ქართველი ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1960). მუშაობდა თსუ-ის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტზე. 1970-იანი წლებში ჩაბმული იყო დისიდენტურ მოძრაობაში, მონაწილეობდა საქართველოს ჰელსინკის ჯგუფის (ბეგო ბეჟუაშვილი, ზვიად გამსახურდია, გრიგოლ და ისაია გოლდშტეინები, თეიმურაზ ჯანელიძე, ვიქტორ რცხილაძე) ჩამოყალიბებასა და მუშაობაში, იყო ჟურნალ „საქართველოს მოამბის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი.

1985-1993 წლებში ბეგო ბეჟუაშვილი იყო თსუ-ის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე, 1993 წლიდან — დეკანი. ბეჟუაშვილის თაოსნობით ფაკულტეტზე ჩამოყალიბდა კულტურისა და ხელოვნების ინტერდისციპლინარული სამეცნიერო კვლევის ლაბორატორია, ტექნიკური ბაზა აღიჭურვა თანამედროვე ციფრული ტექნიკით. ბეჟუაშვილი ასევე არის რამდენიმე წიგნის შემდგენელი და მთავარი რედაქტორი, მ.შ., „მსოფლიო ლიტერატურა“, „რჩეული მოთხრობები“ (12 ტომეული), „დიმიტრი ყიფიანი – თხზულებანი 10 ტომად“ და სხვ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).
მოსკოვის თავისუფალი თეატრი

მოსკოვის თავისუფალი თეატრი — თეატრი მოსკოვში, რომელიც კოტე მარჯანიშვილმა 1913 წელს დააარსა მოსკოვში, როგორც თეატრი, რომელიც აერთიანებდა სხვადასხვა სასცენო ხელოვნებას. თეატრი გაიხსნა ვ. პ. და ე. მ. სუხოდოლსკების სახსრებით და ფუნქციონირებდა ბაღში „ერმიტაჟი“. მან მხოლოდ ერთი სეზონი იარსება — 1913 წლის 21 ოქტომბრიდან 1914 წლის 2 მაისამდე. თეატრის დახურვის მიზეზების ძირითად ვერსიად მიიჩნევა ფინანსური პრობლემები და მარჯანიშვილისა და კომერციულად განწყობილი ანტრეპრენიორის - ვ. ვ. სუხოდოლსკის კონფლიქტი.

თეატრის შემადგენლობა
თეატრში თამაშობდნენ მსახიობები: ა. კოონენი, ო. გოლუბევა, ნ. მონახოვი, ნ. ასლანოვი, ტ. პავლოვა. მუსიკალური განყოფილების ხელმძღვანელი და დირიჟორი იყო კ. სარაჯევი, მხატვრები: კ. ა. სომოვი, ვ. ა. სომოვი, ა. ა. არაპოვი
ვერა (ფეფიკო) ვარაზაშვილი

ვერა (ფეფიკო) ივანეს ასული ვარაზაშვილი (დ. 1918, ბორჯომი — გ. 14 აგვისტო, 1937) — ქართველი ჰუმანიტარი.

ბიოგრაფია
ვერა ვარაზაშვილი დაიბადა ბორჯომში 1918 წელს. იგი იყო ასული ივანე ვარაზაშვილისა და ელისაბედ მიროტაძის.

მამა, ივანე ვარაზაშვილი ცნობილი ინჟინერი იყო, რომელიც საბჭოთა რეჟიმის მიერ აქტიურად იდევნებოდა. იგი 1928 წელს, სპარსეთის შაჰის, რეზა–შაჰ ფეჰლევის მიწვევითა და საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლკების კავშირის მთავრობის ნებართვით, ირანში გაემგზავრა და სათავეში ჩაუდგა ირანიდან ინდოეთის საზღვრამდე რკინიგზის გაყვანას. მოგვიანებით, 1930-იან წლებში, საზღვრების ჩაკეტვისა და საბჭოთა კავშირში აგორებული რეპრესიების გამო, ივანე ვარაზაშვილს მოუწია თეირანში დარჩენა. იგი თეირანიდან უწევდა ოჯახს ფულად დახმარებას. ივანეს სამი ვაჟი ჰყავდა, მაგრამ ფულს ვერას სახელზე აგზავნიდა იმ იმედით, რომ მას ხელს არ ახლდებდნენ.

ამის მიუხედავად, 19 წლის ვერა ვარაზაშვილი დააპატიმრეს. 1937 წლის 11 აგვისტოს საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის სამეულმა მას ბრალად ქართული ნაციონალ-სოციალისტურ-ფაშისტური ორგანიზაციის აქტიური წევრობა წაუყენა და უმაღლესი ზომა - დახვრეტა მიუსაჯა. ტყუილი ბრალდების საფუძველზე, უდანაშაულო 19 წლის ვერა 1937 წლის 14 აგვისტოს დახვრიტეს.

1951 წელს ვერას დედა და ივანეს ცოლი ელისაბედ მიროტაძე, მის სამ ვაჟთან ერთად შუა აზიაში გადაასახლეს. 1953 წელს იოსებ სტალინის გარდაცვალების შემდეგ ისინი სამშობლოში დაბრუნდნენ.

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივის ინფორმაციით, 1937-1938 წლებში ათიათასობით ადამიანი დახვრიტეს ან გადაასახლეს საქართველოდან. ამ ორი წლის განმავლობაში 163 ქალს მიესაჯა სიკვდილით დასჯა, მათგან ყველაზე ახალგაზრდა 19 წლის ვერა ვარაზაშვილი იყო. ვერა ვარაზაშვილი მიჩნეულია საბჭოთა რეპრესიების ყველაზე ახალგაზრდა მსხვერპლად.
დისპანსერი

დისპანსერი ( < – ვანაწილებ) — სამკურნალო-პროფილაქტიკური დაწესებულება, რომლის ამოცანაა მოსახლეობაში დაავადების სკრინინგი, გამოვლენა ადრეულ სტადიაზე, ავადმყოფთა აღრიცხვა, მკურნალობა და მეთვალყურეობა; თავდაპირველი და ვიწრო მნიშვნელობით — დაწესებულება, რომელიც გასცემს მედიკამენტებს ან სამედიცინო დანიშნულების მომარაგების საგნებს.

 საუკუნეში ჩამოყალიბებულ საქველმოქმედო აფთიაქებსა ( – საფრანგეთში) და ღარიბებისთვის განკუთვნილ სამკურნალოებში ( – ინგლისში) არიგებდნენ წამლებს, რითაც ცდილობდნენ დახმარება აღმოეჩინათ ავადმყოფებისთვის. მოგვიანებით, 1887 წელს, ედინბურგში (შოტლანდია) ჩამოყალიბდა სპეციალიზებული დისპანსერი, რომელიც განკუთვნილი იყო ტუბერკულოზით დაავადებულთათვის.

 საუკუნის დასასრულსა და საუკუნის დასაწყისში მსგავსი სამედიცინო დაწესებულებები ამოქმედდა საფრანგეთში, გერმანიაში, ბელგიასა და სხვა ევროპულ ქვეყნებში, 1910 წელს — რუსეთის იმპერიაშიც. შემდგომ საბჭოთა კავშირში თანდათან გაფართოვდა დისპანსერული ქსელი და მას განსაკუთრებული ადგილი დაეთმო ჯანდაცვის სისტემაში.

თანამედროვე გაგებით, დისპანსერი არის სპეციალიზებული სამედიცინო დაწესებულებაა, რომელიც ახორციელებს მოსახლეობის განსაზღვრულ კონტინგენტზე დინამიკურ მეთვალყურეობასა და კომპლექსურ სამკურნალო-პროფილაქტიკურ ღონისძიებებს.

საქართველოში არსებობდა სხვადასხვა პროფილის დისპანსერები: ტუბერკულოზის, კანისა და ვენერიულ სნეულებათა, ფსიქო-ნევროლოგიური, ნარკოლოგიური, ენდოკრინოლოგიური, ონკოლოგიური და სხვ.
დისტანცია

დისტანცია ( < – მანძილი) — სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეული რუსეთის იმპერიაში, ძირითადად ამიერკავკასიისა და ახლანდ. ყაზახეთის ტერიტორიაზე. დისტაცია იყო მცირე ოლქი ან რამდენიმე სოფლის გაერთიანება. მართავდა ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ დანიშნული მოხელე ბოქაული, რომელიც მაზრის უფროსს ექვემდებარებოდა. მმართველობის დისტანციური სისტემა საბოლოოდ 1860-იან წლებში გაუქმდა.

საქართველოს ტერიტორიაზე დისტანციები შემოღებული იყო ყოფილი ქართლ-კახეთის სამეფოს იმ რაიონებში, სადაც თურქმანული მოდგმის ხალხი ცხოვრობდა. არსებობდა ბორჩალოს, ყაზახის, შამშადილის და ბამბაკ-შურაღელის დისტანციები.