iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბუსირისი

ბუსირისი (ძველ ბერძნულად: ) — ეგვიპტის მეფე, პოსეიდონის (ან ეგვიპტოსის) ძე.

როდესაც ეგვიპტის თებეს მეუფე იყო ბუსირისი, ქვეყანაში 9 წლის განმავლობაში მძვინვარებდა გვალვა. კვიპროსიდან მოსულმა მისანმა, თრასიასმა, უწინასწარმეტყველა მეფეს, რომ შეწყდებოდა ეს უბედობა, თუკი ყოველწლიურად ზევსს შესწირავდნენ თითო უცხოელს. ბუსირისმა ეს მსხვერპლშეწირვა თრასიასით დაიწყო და გააგრძელა მანამ, ვიდრე მის ქვეყანას არ ეწვია ჰერაკლე, რომელიც ჰესპერიდების ბაღისკენ მიეშურებოდა. სხვა უცხოელთა მსგავსად იგიც შეიპყრეს და ზევსის საკურთხეველთან მიიყვანეს. ჰერაკლემ თავი გაითავისუფლა, იქვე განგმირა ბუსირისი, მისი ძეცა და ყველა ქურუმი, ვინც კი მსხვერპლშეწირვას უნდა დასწრებოდა.

ამ მითოსში აისახა უძველეს წარსულში არსებულ ადამიანთა მსხვერპლად შეწირვის ადათი.
დარდანოსი

დარდანოსი — ზევსისა და პლეადა ელექტრას ძე, დარდანიდების მამამთავარი.

დარდანოსი ფრიგიაში, იდას მთის მისადგომებთან მოსახლე ხალხს განაგებდა. მოგვიანებით ამ ადგილს რამდენიმე სახელით მოიხსენიებდნენ: დარდანია, ტროა, ილიონი. ასე შეერქვა მას დარდანოსის ჩამომავალ მეფეთა სახელების მიხედვით (დარდანოსი, ტროსი, ილოსი) და რამდენადაც რომაელთა მოდგმის ფუძემდებლად ენეასს მიიჩნევდნენ, დარდანოსს რომშიც სცემდნენ პატივს, როგორც შორეულ წინაპარს.

დარდანიდები: დარდანოსი — ერიხთონიოსი — ტროსი — ილოსი — ანქისესი — ენეასი.
კონსტანტინე ლუკიტი

კონსტანტინე ლუკიტი , ასევე ცნობილი როგორც ლიკიტისი — საუკუნის ბიზანტიელი პოეტი და ტრაპიზონის იმპერიის პოლიტიკური მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ლუკიტის დაბადების თარიღი უცნობია. ისტორიკოსი ე. ბრაიერის მოსაზრებით ის წარმოშობით ხალდიიდან იყო, თუმცა არსებობს სხვა მოსაზრებაც, რომლის თანახმადაც ის მაკედონიიდან უნდა ყოფილიყო. ცხოვრების ადრეული პერიოდი კონსტანტინეპოლში გაატარა, აქვე მიიღო უმაღლესი განათლება; მისი მასწავლებელი თეოდორე ჰირტაკენოსი იყო. 1301 წელს დაბრუნდა ტრაპიზონში და იმავე წელს იმპერატორი ალექსი -ის (მმართ. 1297–1330) მიერ ამიტიოტების (თურქმანები — დიარბაქირის, იგივე ამიდის საამირო) წინააღმდეგ ორგანიზებულ ლაშქრობაში მიიღო მონაწილეობა, რომლებიც ტრაპიზონის იმპერიის საზღვრებში შემოიჭრნენ და იმპერიის მეორე უმნიშვნელოვანესი ქალაქი კერასუნტი (თანამედროვე გირესუნი) მოარბიეს.

ტრაპიზონში ის დაუახლოვდა კომნენოსებთან დაკავშირებულ ადგილობრივ სამეცნიერო ელიტას, რაც აისახება იმ ფაქტზეც რომ ე.წ. „ტრაპიზონის ჰოროსკოპში“ მისი სახელი მოიხსენიება იმპერატორის სახელის შემდგომ. იმპერატორმა ლუკიტეს პროტონოტარიოსის და პროვესტარიოსის თანამდებობა უწყალობა. ტრაპიზონში ყოფნისას კონტაქტებს ინარჩუნებდა იოანე ლაზაროპულოსთან და ნიკიფორე გრიგორასთან. აღსანიშნავია მისი მიმოწერები თეოდორე ჰირტაკენოსთან და ასტრონომ გიორგი ხონიადესთან, რომელმაც საკუთარი ბიბლიოთეკის ნაწილი ნიკეტას უანდერძა.
ტრაპიზონში ასწავლიდა მათემატიკას და ასტრონომიას. არსებული წყაროების თანახმად ლუკიტესი ასტრონომიას ასწავლიდა წმ. ევგენიოსის და წმ. სოფიას მონასტერებში. გარდაიცვალა 1340 წელს. დაკრძალულია წმინდა სოფიას ტაძარში,
ახალსოფლის წმინდა გიორგის ეკლესია

ახალსოფლის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელში. აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია კარგად გათლილი, რუხი ფერის ბაზალტის ქვის ფოროვანი კვადრებით. დეკორატიული აქცენტები ძირითადად გადატანილია ნაგებობის ფასადზე. გვხვდება სამ და ორ ფიგურიანი სიუჟეტური კომპოზიციები. ადამიანთა ფიგურების გამოსახულებასთან ერთად არის ცხოველთა, ფრინველთა და მცენარეთა გამოსახულებანი. ფასადები დასრულებულია ჩუქურთმიანი ლავგარდნით. ეკლესია გამოირჩევა თავისი აზიდული პროპორციებით, ლაპიდარული წარწერებითა და რელიეფებით. სამხრეთ ფასადზე მტრედებისა და ქტიტორთა რელიეფური გამოსახულებებია. დასავლეთ ფასადიც მორთულია ცხოველთა და ადამიანთა ფიგურებით. კარნიზი გეომეტრიულორნამენტიანია.

ეკლესიის გარშემო ბევრი ძველი საფლავის ქვაა. ეკლესიის იატაკი მოჩუქურთმებულია. ეკლესიას ეტყობა საუკუნის შეკეთების კვალი. იატაკზე დაგებულია ქვის ფილები, რომელთა შორის ჩუქურთმიანი ქვებია ჩაყოლებული. ინტერიერის კედლები შელესილია.
გიორგი ყრუაშვილი

გიორგი ყრუაშვილი (დ. 29 მაისი, 1986) — ქართველი საფეხბურთო მსაჯი.

კარიერა
ყრუაშვილი დაიბადა 1986 წლის 29 მაისს. 2012 წელს იმსაჯა პირველი ოფიციალური შეხვედრა. 2015 წლიდან არის ფიფას მიერ ლიცენზირებული მსაჯი. კარიერის მანძილზე იმსაჯა 117 შეხვედრა. ნამსაჯები აქვს 2019 წლის საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი და 2015—16 წლის საქართველოს თასის ფინალი. 2 შეხვედრა იმსაჯა ევროტურნირებზე.
ამონიუმის ქრომატი

ამონიუმის ქრომატი — მარილი ქიმიური ფორმულით (4)24. არის ყვითელი ფერის და აქვს მონოკლინური კრისტალური ფორმა. მიიღება ამონიუმის ჰიდროქსიდისა და ამონიუმის დიქრომატისგან. იგი წყალში ხსნადია. შეიძლება გამოიწვიოს თვალის ლორწოვანი გარსის გაღიზიანება, ასევე სასუნთქი გზების. ხანგრძლივი შეხების შემდეგ კი კანის გაღიზიანება. ასევე ცნობილია, რომ ის არის კანცეროგენული (კიბოს გამომწვევი) ნივთიერება, შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლისა და თირკმელების დაზიანება.
ნანული სარაჯიშვილი

ნანული სარაჯიშვილი (დ. 13 იანვარი, 1948, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1990), საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2003).

დაიბადა 1948 წლის 13 იანვარს თბილისში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1971 წელს.

1971 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის აკადემიური თეატრის მსახიობი იყო. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია მანანა („მანანა““, 1958), ტურფა („ვერის უბნის მელოდიები“, 1973), ვარდო („უჩინმაჩინის ქუდი“, 1976), მარო („გარიგება", 1993) და სხვა. 1993 წელს შავი ზღვის აუზის ქვეყნების საერთაშორისო კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა „ოქროს არწივით“ ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის.

ფილმოგრაფია
ახალსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია

ახალსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელში. აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რუხი ფერის ბაზალტის ქვის უხეშად გათლილი კვადრები. აღმოსავლეთი სარკმლის სათაური შემკულია გეომეტრიული ხასიათის რომბისებრი დეკორატიული მოტივით. დასავლეთი სარკმლის სათაური ორმაგია, შუა აღმართული გოლგოთის მცირე ჯვარი. იატაკზე ქვის ფილებია დაგებული.საკურთხეველში დგას მოჩუქურთმებული ქვის ტრაპეზი. ნაგებობა საინტერესოა თავისი ხუროთმოძღვრული გადაწყვეტით და მხატვრული მიდგომით. ეკლესია აღდგენილია 2010 წელს.
შაპურ II

შაპურ (ახალი სპარსული : , ), ცნობილი როგორც შაპურ დიდი — ირანის მეათე სასანური მეფე (შაჰი). მისი მმართველობა ირანის ისტორიაში შესულია, როგორც ყველაზე გრძელვადიანი მმართველი, იგი მეფობდა მთელი 70 წლის განმავლობაში 309 წლიდან 379 წლამდე. ის იყო ჰორმზდ -ის ვაჟი (დაბ. 302–309).

მისი მეფობის დროს დაიწყო ქვეყნის სამხედრო აღორძინება და ტერიტორიის გაფართოება, რაც აღნიშნა, როგორც პირველი სასანური ოქროს ხანის დასაწყისი. ამრიგად, იგი შაპურ - სთან, კავად - თან და ხოსრო - სთან ერთად ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო სასანური მეფეა. თავის მხრივ, მისი სამი პირდაპირი მემკვიდრე ნაკლებად წარმატებული იყო.

შაპურ ატარებდა მკაცრ რელიგიურ პოლიტიკას. მისი მეფობის პერიოდში შეიკრიბა ავესტას უძველესი წიგნები, ზოროასტრიზმის წმინდა ტექსტები. ერეტიკოსებს სასტიკად სჯიდა, ხოლო ქრისტიანებს დევნიდა. ეს უკანასკნელი იყო რეაქცია კონსტანტინე დიდის მიერ რომის იმპერიაში ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადების წინააღმდეგ. შაპურ , ისევე როგორც შაპურ , იყო გულმოწყალე ებრაელების მიმართ, რომლებიც ცხოვრობდნენ შედარებით თავისუფლებაში და სარგებლობდნენ ბევრი პრივილეგიებით. შაპურის გარდაცვალების დროს სასანური იმპერია იყო ძლიერი , ვიდრე ოდესმე, მისი მტრები აღმოსავლეთით სრულად დამარცხებულნი იყვნენ, ხოლო სომხეთი სრულად ემორჩილებოდა ირანს.
ზირბითის ღვთისმშობლის ეკლესია

ზირბითის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზირბითში. აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადების ნაწილი კარგად გათლილი კვადრებით იყო დაფარული. შესასვლელი სამხრეთიდან, კედლის შუაში აქვს. კარი გარედან სწორკუთხაა დიდი არქიტრავის ქვით დასრულებული, შიგნიდან კი თაღოვანია. არქიტრავზე კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარია გამოსახული, რომლის მარცხნივ მხედარია გამოსახული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის სამხრეთ ნაწილში თაღოვანი ნიშია. სარკმლის ქვეშ ქვის ტრაპეზია. ტრაპეზის წინა მხარეს დადაბლებულ არეში წრეებით მოჩარჩოებული ჯვარია მოცემული. აფსიდა დარბაზისგან მხრებითაა გამოყოფილი, რომელიც კაპიტელებითაა დასრულებული. კაპიტელები რელიეფური ორნამენტითაა დაფარული.

გრძივი კედლების შუაში ნახევარწრიული კამარის საბჯენი შეკიდული თარის საბჯენი რელიეფური კრონშტეინებია ჩასმული. ტაძრის აღმოსავლეთი სარკმლის თავსართი რელიეფითაა შემკული - გამოსახულია გოლგოთის სამი ჯვარი, რომელთაგან ქრისტეს ჯვარი აყვავებულია. სამხრეთის მინაშენი გალერეა ყოფილა. სამხრეთით ორმაიანი თაღით გახსნილი. თაღების საბჯენი სვეტის თავი ერთიან ქვაშია გამოკვეთილი და შემკულია რელიეფით. მინაშენის კამაროვანი გადახურვა სამხრეთი კედლის შვერილს ებჯინებოდა. ტაძარი შემკული ყოფილა სხვადასხვა სახის რელიეფით. კედელში უნდა ყოფილიყო ჩართული ტახტზე დაბრძანებული ღვთისმშობლის ყრმით რელიეფური გამოსახულებაც.
ანტონიო ალვეს დოს სანტუსი

ანტონიო ალვეს დოს სანტუსი (პორტ. ) იგივე ვოლტა სეკა (დ. წელი უცნობია, სოფ. საკო ტორტო, იტაბაიანა, სერჟიპი — გ. 2 თებერვალი, 1997, ლეოპოლდინა) — ბრაზილიელი ყაჩაღი და მუსიკოსი.

ბიოგრაფია
ანტონიო ალვეს დოს სანტუსის ადრეული ბიოგრაფია ბურუსითაა მოცული, რასაც, მოგვიანებით, თავადაც უწყობდა ხელს სხვადასხვა მითების გავრცელების მეშვეობით. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია. ერთი ვერსიით, იგი 1911 წელს, ხოლო სხვა ცნობებით-1918 წელს დაიბადა, სერჟიპის შტატში. ბავშვობა სოფელში გაატარა. 11-12 (სხვა ვერსით-14) წლის ასაკში, დედინაცვლის მხრიდან სასტიკი მოპყრობის გამო, სახლიდან გაიქცა და შეუერთდა კანგასეირუების ბანდას, ლამპიანის მეთაურობით. არსებობს ვერსია, რომ იგი რაზმში თავად ლამპიანმა მიიწვია, კარგად სიმღერის გამო. სანტუსი რაზმის ყველაზე პატარა წევრი იყო. ერთხანს მას მხოლოდ ცხენების მოვლა და მსუბუქი საქმეები ებარა, მაგრამ, სულ რაღაც 1 წელიწადში სრულუფლებიანი კანგასეირუ გახდა-საკუთარი ცხენით, იარაღით და ამუნიციით.

უცნობია, თუ როდის, ან რატომ მიიღო სანტუსმა მეტსახელი "ვოლტა სეკა", რაც პორტუგალიურად "ხმელზურგას" ან "გაძვალტყავებულს" ნიშნავს. მუსიკალური ნიჭის და კარგად სიმღერის გამო იგი გუნდში პოპულარობით სარგებლობდა. სიმღერების ნაწილს სანტუსი თავადვე თხზავდა-როგორც მელოდიას, ისე-ტექსტს, ხან კი, უკვე არსებულს აკეთებდა თავისი გემოვნების შესაბამისად.

1932 წელს, ლამპიანთან უთანმოების გამო, სანტუსმა რაზმი მიატოვა, მაგრამ, ქალაქ გლორიასთან ახლოს, ჩასაფრებაში მოჰყვა და დააპატიმრეს. სასამართლომ თავდაპირველად 145 წელი მიუსაჯა, მაგრამ, შემდეგ შეუმოკლეს 30 წლამდე. 20 წლიანი პატიმრობის შემდეგ იგი პრეზიდენტმა ჟეტულიუ ვარგასმა შეიწყალა.

ციხიდან გამოსვლის შემდეგ სანტუსი დაოჯახდა. ჰყავდა 7 შვილი. 1953 წელს კონსულტაცია გაუწია რეჟისორ ლიმა ბარეტუს, ფილმისათვის "კანგასუები". შემდეგ ლეოპოლდინაში გადასახლდა და რკინიგზაზე მუშაობდა. გარდაიცვალა 1997 წლის 2 თებერვალს, იქვე. დასაფლავებულია ესტრელა დალვაში.

მუსიკალური მოღვაწეობა
1957 წელს ხმის ჩამწერმა სტუდიამ გამოსცა სანტუსის სიმღერების ფირფიტა (ლამპიანის სიმღერები), რომელშიც ლამპიანის რაზმის 8 სიმღერა შევიდა, მათ შორის " " და კანგასეირუების ჰიმნად აღიარებული " ". მისმა შემოქმედებამ გავლენა მოახდინა სხვა მუსიკოსებზე, მათ შორის, ლუის გონზაგაზეც.

ვოლტა სეკა პოპულარულ კულტურაში
ექსცენტრული ბიოგრაფიის წყალობით, სანტუსმა ჯერ კიდევ დაპატიმრებისთანავე მიიპყრო საზოგადოების ყურადღება. იგი გახდა იგივე მეტსახელის მქონე პერსონაჟის პროტოტიპი ჟორჟი ამადუს რომანში "ქვიშის კაპიტნები". მოგვიანებით ჟურნალისტმა რობერიო სანტუსმა გამოსცა მისი ბიოგრაფიული წიგნი "ვოლტა სეკას ოთხი ცხოვრება".
საგარეჯოს კოშკი

საგარეჯოს კოშკი — არქიტექტურის ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით შვიდიოდე კილომეტრზე, კოშკისგორად წოდებულ პატარა გორაკზე. თარიღდება საუკუნით.

კოშკი გეგმით კვადრატულია. გარედან ყველა კუთხეში ჩართული აქვს მომრგვალებული, ზემოთ თანდათან შევიწროებული შვერილები, კოშკი მთლიანად რიყის ქვითა და დუღაბითაა ნაშენები. კოშკის სართულებშუა გადახურვა ხისა ყოფილა, შემორჩენილია ძელების ბუდეები. შენობის პირველი სართულის შემორჩენილ კედლებს არავითარი ღიობის კვალი არ ეტყობა. დანამდვილებით მხოლოდ იმის თქმაა შესაძლებელი, რომ მას აღმოსავლეთიდან კარი არ ჰქონია. კოშკის მეორე სართულის აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში სარკმელია. მესამე სართულის შემორჩენილ კედლებს კი რაიმე საბრძოლო ელემენტის კვალი არ ემჩნევა.
კუსთაფას ნამოსახლარი

კუსთაფას ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს სამხრეთით 2 კილომეტრზე. მდინარე თვალთხევის ორ ტოტს შორის, რკინიგზის მახლობლად, გორაზე. ნამოსახლარი ამ რეგიონის ძვ. წ. და ათასწლეულების მიჯნის ნამოსახლარების მსგავსია და სავარაუდოდ სწორედ ამ პერიოდს მიეკუთვნება.

ძეგლი აღმოჩნდა შემთხვევით, მაღალი ძაბვის ანძის დადგმის დროს. ნამოსახლარი განლაგებულია თხემმოსწორებულ, მაღალ ბორცვზე, რომელსაც ტერასა შემოსდევს. ტერასას გარშემო მცირე შემაღლება აქვს, რომელიც გალავნის ნაშთის შთაბეჭდილებას ტოვებს. ბორცვი დაუზიანებელია, რის გამოც ზედაპირული მასალის შეკრება არ მოხერხდა.
ლაშარის ჯვარი (საგარეჯო)

ლაშარის ჯვარი — ეკლესია ქალაქ საგარეჯოს ჩრდილო-დასავლეთით 2 კილომეტრზე. მდინარე თვალთხევის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით. წყობაში ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმის ქვა. გარეთა კუთხეების მოგვიანებით განახლებული ნაწილები აგურისგანაა ამოყვანილი.

ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა. აფსიდში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო პატარა, ოთხკუთხა ნიშაა. მსგავსი სარკმელია დასავლეთის კედელშიც. საკურთხეველში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. საკურთხეველი კონქითაა გადახურული. დარბაზი კი — ცილინდრული კამარით.
ადელაიდა დე ლუვენი

ადელაიდა დე ლუვენი , აგრეთვე ცნობილია როგორც ადელიზა დე ლუვენი და ადელა (; დ. 1103 — გ. 23 აპრილი, 1151) — ინგლისის დედოფალი 1121-1135 წლებში როგორც მეფე ჰენრი -ის მეორე ცოლი. გრაფ გოდფრუა ლუვენელის ქალიშვილი. ინგლისის დედოფალ მატილდას დედინაცვალი.

ბიოგრაფია
ადელაიდა დაიბადა 1103 წელს ლუვენში, ბრაბანტის საჰერცოგოში, თანამედროვე ბელგიის ტერიტორიაზე. იგი იყო ფრანგი დიდებულის, ლუვენის გრაფ გოდფრუა -ისა და მისი მეუღლის, იდა ნემურელის ქალიშვილი.

1121 წლის 24 იანვარს, სილამაზით ცნობილი ადელაიდა უესტმინსტერის სააბატოში დაქორწინდა ინგლისის მეფე ჰენრი -ზე. მეფე ამ დროს უკვე დაქვრივებული იყო, რადგანაც მისი მეუღლე, დედოფალი მატილდა შოტლანდიელი 1118 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მისგან მხოლოდ ერთი ქალიშვილი დარჩა და ვაჟის გასაჩენად მეორედ იქორწინა. რეალურად, ადელაიდას მთავარ მოვალეობას ვაჟის გაჩენა წარმოადგენდა, თუმცა ეს ვერ მოახერხა. მეფე ჰენრის დედოფალ მატილდასგან ერთი ვაჟი ჰყავდა, რომელიც 1120 წელს უშვილოდ დაიღუპა. მისი და ადელაიდას 13 წლიანი ქორწინებიდან ბავშვი არ დაბადებულა. მეფე 1135 წლის 1 დეკემბერს გარდაიცვალა საფრანგეთში, ქალაქ რუანის მახლობლად.

ჰენრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა დისწულმა სტეფან ბლუელმა დაიკავა, დაქვრივებული ადელაიდა კი სამეფო კარს გაეცალა. იგი ლონდონიდან შორს, სალისბურის სააბატოში გადასახლდა, რა დროსაც იგი ჯერ კიდევ ახალგაზრდა და ლამაზი ქალი იყო. 1139 წელს, ადელაიდა მეორედ დაქორწინდა არუნდელის ერლ უილიამ დ'ობინიზე. ბედის ირონიით, ადელაიდას სწორედ მასთან შეეძინა შვიდი შვილი, მათ შორის მომავალი ერლიც. აღსანიშნავია, რომ დედოფალ ადელაიდას შთამომავლები იყვნენ ინგლისის ორი დედოფალი: ანა ბოლეინი და კათრინ ჰოვარდი, რომლებმაც მეტად ტრაგიკულად დაასრულეს ცხოვრება.

სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში ადელაიდამ დატოვა ინგლისი და მშობლიურ ბრაბანტში გადასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1151 წელს, 48 წლის ასაკში.
94 (რიცხვი)

ოთხმოცდათოთხმეტი — ოთხმოცდამეცთოთხმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაცამეტის მომდევნო და ოთხმოცდათხუთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 94. 94 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათოთხმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და თოთხმეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ოთხი ერთეულით მეტი).
ჯოან ინგლისელი

ჯოან ინგლისელი შეიძლება იყოს:

ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ჰენრი -ის ასული, სიცილიის მეფე გულიელმო -ის მეუღლე;
ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლოს ასული, შოტლანდიის მეფე ალექსანდრე -ის მეუღლე;
ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ედუარდ -ის ასული, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჯოან აკრელი, გლოსტერის გრაფ გილბერტ დე კლარის მეუღლე;
ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ედუარდ -ის ასული, შოტლანდიის მეფე დეივიდ -ის მეუღლე;
ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ედუარდ -ის ასული;
ჯოან ინგლისელი (1210-1238)

ჯოან ინგლისელი (, ; დ. 22 ივლისი, 1210 — გ. 4 მარტი, 1238) — პლანტაგენეტთა დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლოსა და დედოფალ იზაბელა ანჟულიმელის ასული. შოტლანდიის დედოფალი 1221-1238 წლებში როგორც ალექსანდრე -ის პირველი მეუღლე.

ბიოგრაფია
ჯოანი დაიბადა 1210 წლის 22 ივლისს. იგი იყო ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლოსა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ანჟულიმელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. თავდაპირველად იგი დანიშნული იყო საფრანგეთის მეფე ფილიპ -ის უფროს ვაჟ ლუიზე. 1214 წელს მამამისმა ჩაშალა საფრანგეთის მეფესთან არსებული მოლაპარაკებები და ჯოანის ხელს დაჰპირდა ლა მარკის გრაფ უგო ლუზინიანელს. ახალგაზრდა ჯოანის მზითვს შეადგენდა სენტი, სენტოჟი და ოლერონის კუნძული. ყველაფერი კარგად მიდიოდა, მაგრამ უეცრად უგომ მისი მზითვის გადაცემა ქორწილამდე მოითხოვა, რაც ინგლისელებმა არ შეასრულეს, რასაც მოჰყვა ნიშნობის ჩაშლა.

1216 წელსვე, მეფე ჯონის გარდაცვალების შემდეგ, უგო ლუზინიანელს თავად ჯოანის დედა, იზაბელა ანჟულიმელი გაჰყვა ცოლად. აღსანიშნავია, რომ დედამისმა ქორწინების შემდეგ ჯოანი თან წაიყვანა ახალი ქმრის სასახლეში, საიდანაც იგი მხოლოდ რომის პაპის სერიოზული ჩარევის შემდეგ დააბრუნეს უკან, ინგლისში. 1212 წლიდან ინგლისის კარზე იმყოფებოდა შოტლანდიის მეფე ალექსანდრე , რომელთანაც 1220 წლის 15 მაისს ჯოანის ძმამ, მეფე ჰენრი -მ დაიწყო მოლაპარაკებები. ჰენრი ალექსანდრე -ს მის დაზე, ჯოანზე დაქორწინების სანაცვლოდ დაჰპირდა ჩრდილო ნორთუმბრიის მზითვად გატანებას, რაც შოტლანდიელთათვის ოცნება იყო.

1221 წლის 18 ივნისს ალექსანდრემ ოფიციალურად გადააფორმა ჰასენდენის, ჯედბურგის, კინგჰონისა და კრეილის მიწები ჯოანის სახელზე, რაც ჰენრის ერთ-ერთი მთავარი მოთხოვნა იყო. 21 ივნისს ჯოანი და ალექსანდრე იორკის კათედრალში დაქორწინდნენ. ამ დროს ალექსანდრე 23 წლის იყო, ჯოანი კი მხოლოდ 11-ის. ამის გამო, მეფეს არ შეეძლო დედოფალთან სარეცელის გაზიარება და არც მემკვიდრის იმედი უნდა ჰქონოდა. ასეთი სარისკო მდგომარეობის გამო, ალექსანდრე განქორწინებაზეც კი ფიქრობდა, მაგრამ ეშინოდა, რომ ეს ინგლისელთა მხრიდან ომის პროვოცირებას გამოიწვევდა. დედოფალ ჯოანს შოტლანდიაში არც ისე მყარი პოზიცია ჰქონდა, რომლის სამეფო კარზეც მისი დედამთილი, დედოფალი ერმენგრადა დომინირებდა. მიუხედავად მისი პიროვნული თვისებებისა, მისმა ინგლისელმა მოკავშირეებმა იგი მაინც მნიშვნელოვან პირად აქციეს. 1236-1237 წლებში ჯოანი თან ახლდა ალექსანდრეს ინგლისში ვიზიტისას, სადაც იგი იორკში თავის ძმასთან მოლაპარაკებებს აწარმოებდა სადავო ჩრდილოეთის მიწების გამო. როგორც ფრანგი მემატიანე მოგვითხრობს, ამ ვიზიტის შემდეგ ჯოანმა ინგლისში დარჩენა მოინდომა, მისმა ძმამ კი ნება დართო იორკში დარჩენილიყო და იქ ეცხოვრა. იორკში ყოფნისას ჯოანი და მისი რძალი, დედოფალი ელეანორ პროვანსელი ერთმანეთს შეხვდნენ და წმინდა თომას ბეკეტის საფლავზეც იყვნენ მოსალოცად.

ამ ამბიდან მალევე, 1238 წელს ჯოან ინგლისელი გარდაიცვალა. იგი თავის ძმებს, ჰენრი -სა და რიჩარდ კორნუოლელს ჩააკვდა ხელებში და მისივე სურვილის მიხედვით დაკრძალეს კროუფორდის სააბატოში.
წვერის წმინდა გიორგის ეკლესია

წვერის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. ეკლესია აგებულია საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია. დგას კლდოვან კონცხზე. ნაგებია შერეული სამშენებლო წყობით. სამშენებლო მასალას აგური, ქვა და დუღაბი წარმოადგენს. საბურველი თუნუქისაა. აფსიდი ნახევარწრიულია, ერთი ან ორი საფეხურით ამაღლებული. მასში განთავსებულია ტრაპეზეს ქვა. საკურთხევლის ნიშა თაღოვანია. კედლებზე შემორჩენილია ფრესკა. შიდა გადახურვა ცილინდრულია, აფსიდისა კი - კონქი. იატაკი კერამიკულია.

ფასადის მორთულობას ერთსაფეხურიანი ცოკოლი და აგურის ლავგარდანი წარმოადგენს. ნაოთხალიანი კარი სწორკუთხა ანუ არქიტრავულია. სარკმელი - თაღოვანი.
დიდი კლდეისის ღვთისმშობლის ეკლესია

დიდი კლდეისის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდ კლდეისში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში. აგებულია - საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. აქვს ორი მინაშენი. ეკლესია ძალზე დაზიანებულია. კედლები და სახურავი ჩამოშლილია. სამხრეთის მინაშენი მთლიანად დანგრეულია, მთავარი ეკლესიის კედლებია შემორჩენილი. ორივე მინაშენს ჩაქცეული აქვს კამარა. კედლები ზოგან კარნიზამდეა. სამხრეთ კარის ტიმპანში გეომეტრიული და მცენარეული ორნამენტებია გამოსახული. კომპოზიციის ცენტრში არწივის თავზე აღმართულია აყვავებული ჯვარი, რომლის გარშემოც ასომთავრული წარწერებია. ჩრდილოეთის მინაშენიც დანგრეულია და მცენარეებითაა დაფარული. აღმოსავლეთის ფასადზეც ასომთავრული წარწერებია.
ლუიზა მეი ოლკოტი

ლუიზა მეი ოლკოტი ( დ. 29 ნოემბერი, 1832 — გ. 6 მარტი, 1888) — ამერიკელი ავტორი, რომანისტი, მოთხრობების ავტორი და პოეტი, ცნობილი გახდა როგორც ავტორი რომანისა პატარა ქალები (1868), ასევე შემდგომი რომანის პატარა კაცების (1871) და ჯოს ბიჭების (1886). იგი გაიზარდა ახალ ინგლისში, ტრანსენდენტალისტი მშობლების აბიგაელ ოლკოტის და ამოს ბრონსონ ოლკოტის ოჯახში. ის აღიზარდა იმ დროისათვის ცნობილ მოაზროვნესთა წრეში.

ოლკოტების ოჯახი ფინასურად მძიმე მდგომარეობაში იმყოფებოდა, ამიტომ ლუიზას ადრეული ასაკიდან უწევდა მუშაობა ოჯახის დასახმარებლად. მუშაობის პარალელურად ის მაინც წერდა და გამოსავალს მწერლობაში ეძებდა. მისმა ერთ-ერთმა პირველმა ნამუშევარმა 1860 წელს, კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა. თავდაპირელად იგი ა. მ. ბერნანდის ფსევდონიმით წერდა.

1868 წელს პატარა ქალების გამოქვეყნებამ დიდი წარმატება მოუტანა მწერალს. წიგნი დაფუძნებული იყო ლუიზას ოჯახის რეალურ ამბებზე, მისი და მისი სამი დის ბავშვობის ისტორიებზე. წიგნი კარგად მიიღო იმ დროინდელმა საზოგადოებამ და დღესაც საკმაოდ პოპულარული საბავშვო რომანია.

ოლკოტი იყო ფემინისტი, აბოლიტანისტი მწერალი. იგი არასოდეს გათხოვილა. ლუიზა მამის გარდაცაებიდან ორი დღის შემდეგ გარდაიცვალა დამბლისგან ბოსტონში, 1888 წელის 6 მარტს.
ეროვნულ ანგარიშთა სისტემა

ეროვნულ ანგარიშთა სისტემა (ეას) — ეკონომიკური სტატისტიკის წარმოების, ეკონომიკურ-სტატისტიკური და საერთაშორისო შედარებითი ანალიზის მიზნით გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, ევროპის გაერთიანების კომისიის, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის და მსოფლიო ბანკის მიერ შემუშავებული საერთაშორისო სტანდარტი.
პირველი საერთაშორისო სტანდარტი გამოქვეყნდა 1953 წელს. ის გადაისინჯა 1968, 1993 და 2008 წლებში. ეროვნულ ანგარიშთა სისტემას, საკუთარი არაერთ კონკრეტულ ქვეყანაზე მორგებული ვერსიით, მსოფლიოს მრავალი სახელმწიფო გამოიყენებს.
საფუძველი, საგანი, მიზანი და ამოცანები
ეროვნულ ანგარიშიანობას საფუძვლად უდევს ეროვნული შემოსავლის წარმოების, განაწილებისა და მოხმარების პროცესი ეკონომიკური სისტემის ფუნქციონირების განსაზღვრული კანონზომიერებისა და სტრუქტურის ფარგლებში. ეას-ში ხდება ერთიანი მეთოდოლოგიური პრინციპების საფუძველზე მიღებული აღრიცხვის (ოპერატიული, საბუღალტრო, საბანკო, სტატისტიკა) მონაცემების შეჯამება მთელი ეკონომიკის მასშტაბით.
ეას წარმოადგენს საერთაშორისო სტანდარტულ სტატისტიკურ მეთოდოლოგიას, შესაბამისად, მისი გამოყენებით მიიღწევა ქვეყნების ოფიციალურ სტატისტიკაში ინფორმაციის მოპოვების ხერხებისა და ეკონომიკური საქმიანობისა და მისი შედეგების აღრიცხვის მეთოდების ერთიანობა, რაც განაპირობებს ყველა ქვეყნის მაჩვენებელთა შესადარისობას და მნიშვნელოვნად ამარტივებს საერთაშორისო შედარებების მექანიზმსა და საიმედოობას მსოფლიოს მასშტაბით.

ეროვნულ ანგარიშთა სისტემის საგანს წარმოადგენს კონკრეტული ქვეყნის შიდა ეკონომიკისა და „დანარჩენი მსოფლიოსათვის“ ეროვნულ ანგარიშთა სისტემის შედგენის მეთოდოლოგია (მოიცავს ანგარიშების აგების პრინციპებისა და მეთოდების, მათი არსის, ეროვნულ ანგარიშთა სისტემის მაჩვენებელების, მათი ურთიერთკავშირისა და გაანგარიშების მეთოდების, სექტორული ანგარიშების დანიშნულებისა და შედგენის თავისებურებების გაშუქებას).
ეროვნული ანგარიშიანობის მიზანია იმ მაკროეკონომიკური პროცესებისა და მათი შედეგების რაოდენობრივი დახასიათება, რომლებიც დაკავშირებულია საქონლისა და მომსახურების წარმოებასთან, შემოსავლების წარმოქმნასთან, განაწილებასთან, გადანაწილებასა და მოხმარებასთან, საერთაშორისო ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
ეროვნულ ანგარიშთა სისტემის შესწავლის ობიექტია ქვეყნისა და მისი ცალკეული რეგიონების ეკონომიკა, სექტორები, საქმიანობის სფეროები, ცალკეული ეკონომიკური პროცესები.
ძირითადი ამოცანები
ეროვნულ ანგარიშთა სიტემის ძირითადი ამოცანებია:
საერთაშორისო სტატისტიკურ პრაქტიკაში მიღებული ცნებებისა და კატეგორიების გამოყენება ეკონომიკის დახასიათებისათვის;
ეას-ში გამოყენებული ძირითადი კლასიფიკაციებისა და დაჯგუფებების განხილვა;
მაკროეკონომიკური მაჩვენებლების სისტემისა და მათი გაანგარიშების მეთოდების გაშუქება;
ეას-ის შედგენის ძირითადი პრინციპებისა და მეთოდოლოგიის დაუფლება;
ცალკეული ანგარიშების შედგენის მეთოდოლოგიის შესწავლა;
ეროვნული სიმდიდრის გაანგარიშების მეთოდოლოგიის შესწავლა;
ეას-ის ანალიზის ძირითადი მიმართულებებისა და მეთოდების განხილვა.