iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იან-მაიენი

იან-მაიენი — კუნძული ნორვეგიის ზღვისიქითა ტერიტორიებში. მდებარეობს ისლანდიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, გრენლადიის ზღვასა და ნორვეგიის ზღვას შორის. ნატოს სამხედრო-საზღვაო ძალების ბაზა.

ისტორია
ამ მიგდებულ კუნძულს ნიდერლანდელი ვეშაპმჭერი კაპიტნის სახელი ეწოდა, რომელმაც კუნძული 1614 წელს აღმოაჩინა (უფრო ადრეული პრეტენზიები ჰენრი ჰუდსონს ჰქონდა (1607 წ.); ჟან ფლორიკს (1612 წ.); მომდევნო საუკუნეებში კუნძულზე მხოლოდ ვეშაპებზე მონადირეები თუ ხვდებოდნენ, ისიც იშვიათად. კუნძული ნორვეგიის მმართველობის ქვეშ არის 1929 წლიდან. დიდი ხნის მანძილზე მთვლემარე ვულკანმა ბირენბერგმა, რომელიც ზღვის დონიდან 2277 მეტრზე იმყოფება, 1970 წელს მორიგი ამოფრქვევა განახორციელა. ეს არის დედამიწაზე ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე აქტიური ვულკანი.

გეოგრაფია
კლიმატი: პოლარული ზღვაური ხშირი შტორმებითა და მდგრადი ნისლით.

რელიეფი: ვულკანური წარმოშობის კუნძული. ნაწილობრივ ყინულით არის დაფარული. სანაპირო ზოლის სიგრძე: 124,1 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე: ბარენბერგი (მეფე ჰოკონ -ს მთა) — ზღვის დონიდან 2277,3 მეტრი.

მოსახლეობა
ადგილობრივი მოსახლეობა არ არსებობს. კუნძულზე პერიოდულად შორეული ნავიგაციის (-) სადგურის მომსახურე პერსონალის 0-35 წევრი ცხოვრობს.

ენა: ნორვეგიული.
ქნოღო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარიუ სახელი ქნოღო შეიძლება აღნიშნავდეს:

ქნოღო — მთა საქართველოში, შიდა ქართლისა და მცხეთა-მთიანეთის მხარეების ადმინისტრაციულ საზღვარზე, ხარულის ქედზე;
ქნოღო — ვულკანური მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, გერმუხის ქედზე;
ქნოღო — სოფელი ერედვის მუნიციპალიტეტში;
ქნოღოს ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის ცხინვალის რეგიონში.
ქნოღო (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

ქნოღო, გნუღი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბელოთის თემში.

გეოგრაფია
მდებარეობს ქნოღოს მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ზემოთში. ზღვის დონიდან 2000–2100 მეტრი, ერედვიდან 54 კმ, ცხინვალიდან 61 კმ.

ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება .

მოსახლეობა
1989 წლის აღწერით მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
ფელიქს უფუე-ბუანი

ფელიქს უფუე-ბუანი (დ. 18 ოქტომბერი, 1905, იამუსუკრო, კოტ-დ’ივუარი — გ. 7 დეკემბერი, 1993, კოტ-დ’ივუარი) — კოტ-დ’ივუარის პირველი პრეზიდენტი. თავდაპირველად იყო სოფლის მოხელე. მუშაობდა ექიმად, პლანტაციების ადმინისტრატორად და პროფკავშირების ლიდერად, შემდეგ აირჩიეს საფრანგეთის პარლამენტში. 1940-იანი წლებიდან გარდაცვალებამდე დიდ როლს ასრულებდა აფრიკის დეკოლონიზაციის საქმეში და საკუთარი ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში.

ბიოგრაფია
ფელიქს უფუე-ბუანი მისი ოფიციალური ბიოგრაფიის თანახმად დაიბადა 1905 წლის 18 ოქტომბერს, იამუსუკროში, ბაულეს ტომის ბელადის ოჯახში, რომლებიც ანიმისტები იყვნენ და დაარქვეს დია უფუე. მისი პირველი სახელი ითარგმნებოდა როგორც "წინასწარმეტყველი", ხოლო გვარი მიიღო მამისაგან ნ'დოლი უფუესაგან. ფელიქსს ჰყავდა ორი უფროსი და და ერთი ძმა. დაწყებითი განათლება მიიღო ქალაქ ბინგევილის სკოლაში, რომელშიც შევიდა 1915 წელს და ამავე წელს მიიღო ქრისტიანობა. 1926 წლის 26 ოქტომბერს დაიწყო ექთნად მუშაობა აბიჯანის საავადმყოფოში.

კარიერა
ფელიქს უფუე-ბუანმა 1944 წელს დააარსა აფრიკის სოფლის მეურნეობის პროფკავშირი, რომლის ბაზაზეც შექმნა კოტ-დ’ივუარის დემოკრატიული პარტია. უფუე-ბუანი არის აფრიკის დემოკრატიული გაერთიანების შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი, რომლის საკოორდინაციო საბჭოს წევრიც იყო შემდგომში. 1945 წელს აირჩიეს საფრანგეთის დამფუძნებელი კრების დეპუტატად, 1959 წლამდე იყო საფრანგეთის ეროვნული კრების დეპუტატი. 1956-1959 წლებში ეკავა სხვადასხვა თანამდებობები საფრანგეთის მთავრობაში. უფუე-ბუანი კოტ-დ’ივუარის პრემიერ-მინისტრი ოფიციალურად გახდა 1959 წლის 1 მაისს. 1960 წლის 7 აგვისტოს გამოაცხადა სრული დამოუკიდებლობა საფრანგეთისაგან და დაიწყო ახალ კონსტიტუციაზე მუშაობა. აღნიშნული კონსტიტუცია იყო ნაზავი აშშ-ს და საფრანგეთის კონსტიტუციებისა (აღმასრულებელი ხელისუფლება მოაწყო აშშ-ს კონსტიტუციის, ხოლო საკანონმდებლო საფრანგეთის კონსტიტუციის საფუძველზე). 1960 წლის 27 ნოემბერს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. გარდაცვალებამდე, 1993 წლის 7 დეკემბრამდე იყო ქვეყნის პრეზიდენტი. იუნესკომ დააწესა მისი სახელობის მშვიდობის პრიზი (1989), რომლის პირველი ნომინანტებიც გახდნენ სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტები ნელსონ მანდელა და ფრედერიკ დე კლერკი.

ოჯახი
1930 წელს დაქორწინდა კედი რასინ კოიზე, რომელიც იყო მდიდარი მუსლიმანი სენეგალელის შვილი. მათ შეეძინათ 5 შვილი. ფელიქსის პირველი მეუღლე გარდაიცვალა 1952 წელს. 1962 წელს კი დაქორწინდა ახალგაზრდა მარია-ტერეზა უფუე-ბუანზე, რომელთანაც შეეძინა 2 შვილი.
მალე გაზაფხული მოვა

„მალე გაზაფხული მოვა“ — სს „ქართული ფილმის“ 1967 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. რეჟისორი —ოთარ აბესაძე.

სიუჟეტი
ხანდაზმული გლეხი მინაგო ირემაძე და მისი მეუღლე ოჯახის დაცარიელებას მწვავედ განიცდიან. უფროს შვილს ქალაქელი ქალი შეურთავს, უმცროსი — უმაღლესში სწავლობს. მინაგო გადაწყვეტს შვილები მშობლიურ კერას დაუბრუნოს, ქალაქში ჩააკითხავს და დაცარიელებული სოფლისა და მიტოვებული მშობლების სატკივარს გაუზიარებს. მამის გულისწყრომა საგონებელში ჩააგდებს შვილებს, სოფელში დაბრუნების აუცილებლობას მიხვდებიან, მაგრამ არაფრის შეცვლა არ შეუძლიათ. მათი ცხოვრება მჭიდროდ დაკავშირებია ქალაქს.

როლებში
სერგო ზაქარიაძე (მინაგო)
სესილია თაყაიშვილი (მარიამი)
თენგიზ არჩვაძე (ბიძინა)
ნუგზარ მაჭავარიანი (გიო)
ლია ელიავა (ნატო)
ქეთევან ჯორჯაძე (ფოთოლა)
კარლო საკანდელიძე (სავლე)
დიმიტრი კაპკა (თომა კუზმიჩი)
იპოლიტე ხვიჩია
დოდო აბაშიძე
მიხეილ ვაშაძე
ვალერიან გვენცაძე
ელენე ყიფშიძე
ეკატერინე ვერულეიშვილი
ლალი მესხი
ეთერი ბეჟუაშვილი
მარლენ ეგუტია
მამაკაცი

მამაკაცი — მამრობითი სქესის ადამიანი. ტერმინი როგორც წესი, ზრდასრული ასაკის ადამიანზე ითქმის, მაშინ როდესაც ვაჟი მამრობითი სქესის ბავშვზე ან მოზარდზე მიანიშნებს. ტერმინი მამაკაცი ან კაცი ხშირად გამოიყენება ზოგადი მნიშვნელობით. სხვა მამრი ძუძუმწოვრების მსგავსად, მამაკაცების გენომი ჩვეულებრივ ქრომოსომას იღებს დედისგან, ხოლო ქრომოსომას ― მამისგან.
შპიცბერგენი

შპიცბერგენი იგივე სვალბარდი (, , ) — ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში მდებარე ფართო პოლარული არქიპელაგი ჩრდილოეთის განედის 76° 26' და 80° 50' და გრინვიჩიდან აღმოსავლეთის გრძედს შორის 10° და 32°. წარმოადგენს ნორვეგიის სამეფოს ზღვისიქითა ტერიტორიას და ყველაზე ჩრდილოეთ მხარეს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ლონგირი. არქიპელაგი და მიმდებარე წყლები დემილიტარიზებული ზონაა.

შპიცბერგენი ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორიაა, სადაც მუდმივი მოსახლეობა ცხოვრობს, რაც 2012 წლის მონაცემებით 2642 ადამიანს შეადგენდა, რომლებიც ქვეყნის ორ ქალაქში არიან გადანაწილებული: ლონგირსა (~2000) და ბარენცბურგში (~500), სხვა დასახლებულ პუნქტებში მუდმივი მოსახლეობა ან არ არის, ან რამდენიმე ადამიანითაა წარმოდგენილი.

ეთნიკური შემადგენლობის მხრივ შპიცპერგენი არაერთეროვანია, ლონგირში ძირითადად ნორვეგიელები (ქვეყნის მოსახლეობის 72 %) და მცირე ოდენობით შვედები, დანიელები, გერმანელები და ტაილანდელები, ხოლო ბარენცბურგში რუსები და რუსულენოვანი უკრაინელები და პოლონელები ცხოვრობენ (საერთო რაოდენობით 449 ადამიანი, ქვეყნის მოსახლეობის 17 %).

გეოგრაფია
სვალბარდი 1920 წლის ხელშეკრულების თანახმად მოიცავს ყველა იმ კუნძულს, რაც მოქცეულია ჩრდილოეთის განედის 74° და 81° შორის და გრინვიჩიდან აღმოსავლეთის გრძედს 10° და 32° შორის. ეს ტერიტორია 93-ზე მეტ კუნძულს მოიცავს, რომელთა საერთო ფართობი 61 723 კმ²-ია.

ყველაზე მსხვილი კუნძულები:
დასავლეთი შპიცბერგენი — 37 673 კმ²
ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიწა (ნორდაუსტლანდეტი) — 14 443 კმ²
ეჯი (ეჯეია) — 5074 კმ²
ბარენცის კუნძული (ბარენცეია) — 1288 კმ²
თეთრი კუნძული (კვიტეია) — 682 კმ²
პრინც კარლის მიწა — 615 კმ²
კონგსეია — 191 კმ²
დათვის კუნძული (ბიერნეია) — 178 კმ²
სვენსკეია — 137 კმ²
ვილჰელმეია — 120 კმ²
ყველა სხვა — 621 კმ²

სურათები
შამსი (იეზიდიზმი)

შამსი (, შამს – მზე) - ეზიდური მითოლოგიის მზის ღვთაება, ეზიდების არქანგელოზი, მზის (შუქისა და სიმშვიდის) მომტანი წმინდანი. ბევრ რიტუალსა და დღესასწაულებისთვის სპეციალურად განკუთვნილ ლოცვებში ხშირად ჟღერს სიტყვა "შამს" ან "შამსანი". სწორედ ამ შეცდომის გამო სსრკ–ის დროს ბევრ ენციკლოპედიასა და გამოცემაში ეზიდიზმი მზისთაყვანისმცემლობად იყო მოხსენიებული.
ფერბენქსი

ფერბენქსი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს ალასკის ცენტრალურ ნაწილში. სიდიდით მეორე ქალაქი ალასკაზე ანკორიჯის შემდეგ. 2010 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა 31 535 კაცს შეადგენდა. ქალაქში მდებარეობს ალასკა ფერბენკსის უნივერსიტეტი, რომელიც უძველესია ალასკაზე.

ფერბენქსი დაარსდა საუკუნის დასაწყისში ალასკის ოქროს ციებ-ცხელებასთან დაკავშირებით და სახელი ეწოდა რესპუბლიკელი სენატორის ინდიანადან და შემდგომში აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტის ჩარლზ ფერბენკსის პატივსაცემად.

დაძმობილებული ქალაქები
ერდენეტი, ორხონის აიმაკი, მონღოლეთი
ფენანო, მოდენა, ემილია-რომანია, იტალია
მუ-ი-რანა, ნორვეგია
მონბეცუ, ჰოკაიდო, იაპონია
ტაინანი, ტაივანი
რიჩლენდი, ვაშინგტონი, აშშ
იელოუნაიფი, ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორიები, კანადა
ლონგირი

ლონგირი, ლონგიირი ან ლონგიირბიუენი — ნორვეგიის ზღვისიქითა ტერიტორიის სვალბარდის ანუ შპიცბერგენის უმსხვილესი დაბა და დასახლებული პუნქტი. ლონგირი მსოფლიოში ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე დასახლებაა ათასზე მეტი მცხოვრებით. დაბასთან ახლოს მსოფლიოში ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე აეროპორტია განლაგებული რეგულარული რეისებით. აქვეა სვალბორდის საერთაშორისო უნივერსიტეტი (თავის მხრივ, ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე უნივერსიტეტი).

ისტორია
ქალაქი 1906 წელს ამერიკელმა მეწარმე-ინჟინერმა ჯონ მონრო ლონგიირმა (1850-1922) დააარსა. მან ამ ადგილას ნახშირის საბადო გახსნა. 1916 წელს დასახლება ნორვეგიულ კომპანია -ს მიჰყიდეს.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას, ნორვეგიის ოკუპაციის დროს, დასახლების (იმხანად) 765 მკვიდრმა დიდ ბრიტანეთს მიაშურა ევაკუაციისთვის. დაბაც და ბევრი მაღაროც 1943 წლის 8 სექტემბერს გერმანული ლინკორის შარნჰორსტიდან და ნაღმმზიდებიდან გახორციელებული დაცხრილვების შედეგად განადგურდა, თუმცა ომის დასრულებისთანავე, მალევე აღადგინეს.

1970-იანი წლების შუახანებიდან ნორვეგიის მთავრობამ დაბაში სოციალური ცხოვრების ნორმალიზაციისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების კურსი აიღო. 1990-იანი წლებისთვის ნახშირმოპოვება თითქმის გაჩერდა. დღეისათვის ერთადერთი მაღარო მოქმედებს, ისიც მხოლოდ დაბის ელექტროენერგიით მოსამარაგებლად. იმავე წლებში იწყება ტურიზმის მნიშვნელოვანი განვითარება და სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა.

გეოგრაფია და კლიმატი
ლონგირი კუნძულ დასავლეთ შპიცბერგენზე მდებარეობს, ადვენტ-ფიორდის ნაპირზე სანაპირო ზოლში. ორივე ნაპირზე ზამთრობით აშრობადი მდინარეები ჩამოუდის.

კლიმატი დაბაში არქტიკულია, ლონგირის უმეტეს ნაწილში ტემპერატურა ნულს ქვემოთ ეცემა. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა −6 °-ია, იანვრის საშუალო ტემპერატურა −14,6 °, ივლისისა — 6,5 °. ოდესმე დაფიქსირებული ყველაზე მაღალი ტემპერატურა 1979 წლის ივლისში 21,3 °-ია, ყველაზე დაბალი ტემპერატურა კი 1986 წლის მარტში -46,3 ° დაიჭირა.

ნალექების საშუალო წლიური დონე 210 მმ-ს შეადგენს.

პოლარული ღამე ოთხ თვემდე გრძელდება, ოქტომბრის დასასრულიდან თებერვლის შუა რიცხვებამდე. პოლარული დღე კი აპრილის შუა რიცხვებიდან 15 აგვისტომდე.

კლიმატი
ეკონომიკა
1990-იანი წლების დასაწყისამდე დაბის თითქმის ყველა მკვიდრის ცხოვრება ნახშირის მოპოვებაზე იყო კონცენტრირებული; ამ დარგში დღესდღეობითაც ბევრია დაკავებული, მაგრამ ნახშირის მოპოვება უკვე მხოლოდ სვეაგრუვში წარმოებს. მართალია კუნძულზე ნახშირის მოპოვებას არასდროს მოუტანია დიდი მოგება, მაგრამ ნორვეგიის მთავრობა ყველაფერს აკეთებდა და აკეთებს იმისათვის, რომ ლონგირში მოსახლეობა შეინარჩუნოს.

მედია
გაზეთები
ლონგირში ყოველკვირეული ადგილობრივი გაზეთი „“ გამოდის, რომელიც 1948 წლის ნოემბერში დაარსდა. 2004 წელს გაზეთს 3271 ხელმომწერი ჰყავდა, რაც შპიცბერგენის საერთო მოსახლეობას აღემატება კიდეც.
ოდიშის ვაკე

ოდიშის ვაკე, ოდიშის პლატო — ნახევრად ვაკე, სამეგრელოს შუა ნაწილი ეგრისის ქედის ძირიდან კოლხეთის დაბლობის ჩრდილოეთ კიდემდე. სამხრეთიდან შემოზღუდულია ურთა-ბიისა და უნაგირის სერების შემადგენელი, ნაწილობრივ კირქვული, ბრაქიანტიკლინური, გორაკ-ბორცვებით. სიმაღლე 150-450 მ. დანაწევრებულია მდინარეთა ხშირი ქსელით. დაუნაწევრებელი უბნები ცოტაა და დაკავშირებულია წყალგამყოფებთან და ხეობათა ფართო მონაკვეთებთან. ჰავა ნესტიანი სუბტროპიკულია. ვაკეზე ჭარბობს კულტურული ლანდშაფტი. არის ფოთლოვანი ტყე-ბუჩქნარი.

მოიცავს კოლხეთის დაბლობის ლანდშაფტური ოლქის ცენტრალურ, ყველაზე დაბალ ნაწილს, რომელიც თავისი დასავლეთი გვერდით შავ ზღვაზეა მიკრული. იგი ხასიათდება მეოთხეული ასაკისა და თანამედროვე მდინარეული ტრიურ-ჭაობური, სანაპირო-ზღვიური ნალექებით აგებული ბრტყელი ზედაპირის მქონე რელიეფით, ნესტიანი სუბტროპიკული ჰავით, მჭიდრო ჰიდროგრაფიული ქსელით, ჭარბტენიანი ნიადაგებით, მეზოფილური და ჰიდროფილური მცენარეულობის განვითარებით. ზედაპირი, განსაკუთრებით მის ზღვისპირა ნაწილში გამოირჩევა ინტენსიური დაჭაობებით.

აბსოლუტური ნიშნულები 20-22 მ-ს არ აღემატება. იგი დაქსელილია ტრანზიტული (ენგური, ხობი, რიონი, ტეხური, აბაშა) და ადგილობრივი (თიქორი, ჭურია, ცია, ცივი, ფიჩორი და სხვა) მდინარეების კალაპოტებით. ნაშალი მასალის ჭარბი აკუმულაციის შედეგად ამ მდინარეთა კალაპოტები ზოგ ადგილზე შედარებით მაღლაა აწეული მათთან მიმდებარე ჭალების ზედაპირიდან. ვაკე-დაბლობის დასავლეთ ნაწილში და მდინარე რიონის მარჯვენა მხარის გასწვრივ ზოგიერთი მდინარის კალაპოტი (ჯუმი, ხობი, ცია, ცივი, ტეხური, აბაშა, ფიჩორი და სხვა) სხვადასხვა ინტენსივობით არის დაკლაკნილი და მეანდრების განვითარებით გამოირჩევა.

არის ტბები. ზოგიერთი მათგანის ქვაბული ზღვის ყოფილ უბეს წარმოადგენს და მცირე სიღრმეებით გამოირჩევა (პალიასტომი, ფართო წყალი, მალთაყვა, ხარკალუ), ზოგი კი მდინარეთა მიერ მიტოვებული მეანდრებშია ჩამდგარი. ასეთ ტბებს ადგილობრივი მოსახლეობა „ნარიონალებს“ უწოდებს.

მცენარეულობა რამდენიმე ტიპად იყოფა. ზღვის სანაპირო ხაზის გასწვრივ გაჭიმული ქვიშიანი დიუნების შედარებით მშრალ, კარგად, გამთბარ და დამლაშებულ ზედაპირზე, სადაც ძირითად მდელოს კორდიან-ქვიშიანი ნიადაგებია განვითარებული, გვხვდება მეტად თავისებური, გლორისტული შემადგენლობით კოლხეთის დაბლობის სხვა მცენარეულობისაგან მკვეთრად განსხვავებული დაჯგუფებები. ისი წარმოდგენილნი არიან ლიტოტალური ფსამოფიტების (რძიანა, ლურჯი ნარი და სხვა), ბოლქვიანების (ზღვის შროშანი და სხვა), კოლხური ისლის, იმერული მაწაქის, გლერტას, მრავალწლიანი ქსეროფიტული ბუჩქნარების (მაყვალი, კუნელი, ქაცვი) მცენარეული დაჯგუფებებით. ადამიანის სამეურნეო ზემოქმედების შედეგად ამ დაჯგუფებების ბუნებრივი სტრუქტურა დიუნების ზოლის მნიშვნელოვან ნაწილზე ძლიერ დეგრადირებულია და ალაგ-ალაგ ხელოვნური ტყეებით არის შეცვლილი.
ნორვეგიის ეროვნული თეატრი

ნორვეგიის ეროვნული თეატრი — ოსლოში მდებარე ნორვეგიის ერთ-ერთი უდიდესი და ყველაზე ცნობილი დრამატული ხელოვნების წარმოდგენის ადგილი.

ისტორია
თეატრმა პირველი წარმოდგენა მაყურებელს 1899 წლის სეტქემბერში შესთავაზა,. თუმცა, დასაბამი ჯერ კიდევ ქრისტიანიას თეატრიდან აქვს, რომელიც 1829 წელს დაარსდა. იმხანად სამი ოფიციალური ღია წარმოდგენა იმართებოდა სექტემბრის დამდეგს: ლუდვიგ ჰოლბერგის რჩეული პიესები, ჰენრიკ იბსენის „ხალხის მტერი“ და მესამე დღეს სიგურდ იორსალფარის ბიორნსტერნ ბიორნსონი.

თეატრი თავდაპირველად დაფუძნდა როგორც კერძო ინსტიტუცია და 1929 წლამდე, სანამ ნორვეგიის მთავრობა დაიწყებდა ცოტაოდენი დახმარების გაწევას, რამდენიმეჯერ სერიოზული ფინანსური სიძნელეების პირისპირ აღმოჩნდა. თეატრს არაერთი გამოჩენილი ნორვეგიელი სდგომია სათავეში, მაგრამ, 1911 წელს ვილჰელმ კრაგის გამოჩენამ, ეროვნული თეატრის „ოქროს ხანას“ მისცა დასაბამი.

თეატრს ხშირად იბსენის ნამუშევრების ბინადაც მიიჩნევენ, რადგან მისი პიესების უდიდესი ნაწილი აქვეა დადგმული. აღსანიშნავია აგრეთვე ბავშვების უსაყვარლესი პიესა „გამგზავრება საშობაო ვარსკვლავთან“, რომელიც თეატრის ფინანსურმა დირექტორმა სვერ ბრანდტმა 1924 წელს დადგა პირველად.

თეატრს ოთხი დიდი დარბაზი აქვს: მთავარი დარბაზი „“, ამფითეატრი „“, ფერწერული ტილოების დარბაზი „“ და ტორშოვის თეატრი „“ ოსლოს ტორშოვის უბანში.

მიმდინარე დირექტორია ჰანე ტიომტა (2009-დღმდე). თეატრის მთავარი შენობა განთავსებულია სამეფო სასახლესა და პარლამენტის შენობას შორის. დიზაინერი ჰენრიკ ბული.
ოვისტები

ოვისტები (ლათ. — კვერცხი) — - საუკუნეების ბიოლოგები, რომელთაც მიაჩნდათ, რომ მდედრობით სასქესო უჯრედში — კვერცხში — წინასწარაა ჩასახული მიკროსკოპული ზრდასრული ორგანიზმი (შეადარეთ ანიმალკულისტები). ორგანიზმის განვითარება ოვისტებს დაჰყავდათ უბრალო ზრდის პროცესამდე (პრეფორმიზმი). ოვისტებს ეკუთვნოდნენ მარჩელო მალპიგი, შარლ ბონე, ი. გალერი და სხვები.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი

ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი ნორვეგიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პარკი, რომელიც 1907-1942 წლებში სკულპტორმა გუსტავ ვიგერლანდმა შექმნა ოსლოში, თუმცა, პარკის გახსნას ვერ მოესწრო. პარკი 30 ჰექტარზეა გაშლილი და ვიგერლნადის 227 სკულპტურას მოიცავს, რომლებიც, მეტწილად, კაცობრიობის ბედ-იღბლის თემებზეა შექმნილი.

პარკის მთავარი თემა "ადამიანის მდგომარეობაა". ქანდაკებების დიდი ნაწილი ადამიანებს გამოხატავს სხვადასხვა მოქმედების დროს, მაგ: სირბილი, ვარჯიში, ცეკვა და ა.შ.

მთავარი კარიბჭე
რკინისა და გრანიტისგან გამოჭედილი ჭიშკარი პარკის უმთავრესი შესასვლელია. კარიბჭე ხუთი ჭიშკრისგან შედგება, აქედან ორი მცირე ზომისა ფეხით მოსიარულეთათვის, ორი მოზრდილი კარი სპილენძით არის გაფორმებული და საკონტროლო-გამშვები პუნქტის ფუნცია აქვს და ორივე ფლუგერებითაა მორთული. მთავარი კარიბჭე ნორვეგიის ბანკის დაფინანსებით 1926 წელს დააყენეს.

ხიდი
პარკის ქანდაკებებიდან 58 ხიდის გასწვრივ არის განლაგებული. ხიდი 100 მეტრია სიგრძით და 15 მეტრი სიგანით და შადრევნიდან მთავარ კარიბჭემდე მიდის. ყველა სკულპტურა ბრინჯაოთია მოპირკეთებული და პარკის ძირითადფ ჩანაფიქრს: "ადამიანის ტემპერამენტს" შეესაბამება. მნახველს აქ შეუძლია სახელგანთქმული ქანდაკი და "გაბრაზებული ბიჭუნა" ნახოს. 1940 წელს ხიდი პირველი ნაწილი იყო პარკისა, რომელიც დამთვალიერებლებისთვის გაიხსნა.

საბავშვო მოედანი
ხიდის ბოლოს საბავშვო მოედანია - რვა ბრინჯაოს ქანდაკება, რომლებიც ბავშვებს გამოსახავს თამაშის დროს.

შადრევანი
თავდაპირველი პროექტის მიხედვით, ბრინჯაოში ჩამოსხმული სამოცი ბრინჯაოსივე რელიეფით მოკაზმული შადრევანი პარლამენტის შენობის წინ უნდა მდგარიყო. შადრევნის ნაგებობაზე ჩონჩხები და ბავშვებია გამოსახული, რაც სიკვდილის შემდეგ ახალი სიცოცხლის ჩასახვას უსვამს ხაზს.

პლატო მონოლითი
პლატო მონოლითი - ქვის პლატფორმაა, რომელიც საფეხურებიოთ არის გარშემორტყმული და პარკის ცენტრალური ფიგურის აზრს ატარებს. მონოლითი "ცხოვრების მორევს" გამოხატავს. მონოლითზე ასასვლელი 8 ჭიშკრით არის, რომლებიც რკინითაა კვეთილი. კარები 1933 და 1937 წლებში დააპროექტეს, ხოლო 1943 წელს, ვიგელანდის გარდაცვალებიდან მოკლე ხანში, დაამონტაჟეს.

ცხოვრების ბორბალი
პარკის 850 მეტრი გრძივი კორდინატების დასარულ 1930 წელს ამოკვეთილი მზის საათია აღმართული და ბოლოს "ცხოვრების ბორბალი", რომელიც ხელით არის გაკეთებული 1933-34 წლებში. ბორბალი გვირგვინს გვახსენებს, რომელიც თავიანთ ჰარმონიაში უსასრულოდ ბედნიერ ოთხ ადამიანს და ბავშვს გამოსახავს. მარადიულობის ეს სიმბოლო პარკის ძირითად იდეას ესიტყვება: "ადამიანის მოგზაურობა აკვნიდან დაკრძალვამდე".
რვაფეხა (ბონდიანა)

რვაფეხა — მეცამეტე ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ და რიგით მეექვსე ფილმი ამ სერიალიდან, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო როჯერ მურმა. გამოვიდა 1983 წელს.

ფილმის სახელწოდება მომდინარეობს იენ ფლემინგის მოთხრობიდან „რვაფეხა“. ამასთან, ფილმის სიუჟეტი ორიგინალურია და ისტორია მოთხრობილია ბონდის მთავარი ქალის, რვაფეხას მიერ. ფილმში ბონდი იკვლევს რუსეთიდან ძვირფასეულობებისა და რელიკვიების გატაცების საქმეს. ამ გამოძიებისას, იგი ავღანელ პრინცის, კამალ ხანს და მის პარტნიორ რვაფეხას მიაკვლევს. აღმოჩნდება, რომ მზად არის ევროპის სრული განიარაღების გეგმა.

რვაფეხა გამოვიდა იმავე წელს, რაც არაოფიციალური სერია აღარასოდეს თქვა არასოდეს.

მუსიკა
ოვოსკოპი

ოვოსკოპი (ლათ. - კვერცხი და - ვუყურებ, ვათვალიერებ), ხელსაწყო, რომელსაც იყენებენ კვერცხის ხარისხის დასადგენად და ინკუბაციის პროცესში კვერცხში ჩანასახის განვითარების კონტროლისათვის. ოვოსკოპი კვერცხის ფორმის ბუდეა, რომლის შიგნით მოთავსებულია სინათლის წყარო - ელექტრონათურა. ოპერატორს კვერცხი მიაქვს ოვოსკოპის ნახვრეტთან, ხოლო სინათლის ნაკადი მას გაჭვირავს და უზრუნველყოფს კვერცხის ხარისხიან დათვალიერებას.
სპეცრაზმი (ტელესერიალი)

სპეცრაზმი — ამერიკული ტელესერიალი, რომლის პრემიერა 2000 წელს შედგა, ტელეარხ -ზე.

სიუჟეტი
სერიალი ეხება სპეცრაზმის "დელტა"–ს დავალებებს. სერიალში მოქმედება ხდება "ფორტ გრიფიტში". სპეცრაზმის წევრები არიან: ჯონას ბლეინი, ბობ ბრაუნი, მაკ გრეგჰარტი. მათი უფროსი კი არის ტომ რაიანი. ყოველ სერიაში ჯონასი ბობი და მაკი საზღვარგარეთ მიდიან, რადგან დაიცვან ამერიკის შეერთებული შტატების უსაფრთხოება. სერიალი არ განეკუთვნება ე.წ. –ს. სერიალს აქვს მეორე მხარე. ყველა ზემოთ ჩამოთვლილ სპეცრაზმელს ჰყავს ცოლი. სერიალში არის აღწერილი მათი ცოლების ცხოვრება. ამან გაზარდა სერიალის რეიტინგი, რადგან იგი იზიდავს როგორც მამაკაცების ასევე ქალბატონების ყურადღებას.
მულენ რუჟი

მულენ რუჟი ( „წითელი წისქვილი“; ასევე გვხვდება როგორც მულენ-რუჟი, მულინ რუჟი) — პარიზის კლასიკური კაბარე, აშენებულია 1889 წელს. მდებარეობს პარიზის მე-18 ოლქში, კლიშის ხეივანზე, "წითელი ფარანების" რაიონში, მოედან პიგალის გვერდით.

მეტრო: მე-2 ხაზი, სადგური .

ისტორია
1889 წლის 5 ოქტომბერს, ჟოსეფ ოლერმა და მისმა კომპანიონმა შარლ ზიდერმა პარიზის ცენტრში, ბლანშის მოედანზე, კაბარე გახსნეს, რაც დააკავშირეს მსოფლიო ექსპოზიციისა და ეიფელის კოშკის გახსნას.

მულენ რუჟში იკრიბებოდნენ როგორც საშუალო ფენის წარმომადგენლები, ისე არისტოკრატები, ხელოვანები (პიკასო, უაილდი), სამეფო ოჯახის წარმომადგენლები, მაგალითად, უელსის პრინცი.

ყველაზე მეტად კი ხალხს ცეკვა კანკანი იზიდავდა.

მულენ რუჟის კულტი
ცნობილ კაბარეზე გადაღებულია უამრავი ფილმი, მათ შორის:
მულენ რუჟი (1928)
მულენ რუჟი (1934)
მულენ რუჟი (1939)
მულენ რუჟი (1944)
მულენ რუჟი (1952)
მულენ რუჟი (2001)

გარდა ამისა, მულენ რუჟის შესახებ დაწერილია ბევრი სიმღერა და მუსიკა. მათ შორის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილია 'საუნდტრეკი' ფილმისთვის „მულენ რუჟი!“, რომელსაც კრისტინა აგილერა, პინკი, ლილ კიმი და მია ასრულებენ.
ედიტ კელერ-ჰერმანი

ედიტ კელერ-ჰერმანი (; დ.17 ნოემბერი, 1921, დრეზდენი — გ. 12 მაისი, 2010, ინგოლშტადტი) — გერმანელი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1978). გერმანიის (1942, 1947, 1951, 1952 და 1953) და გდრ-ს (1950, 1952, 1956,1957 და 1960) ჩემპიონატების გამარჯვებული. 1950-იან წლებში წარმატებით გამოდიოდა მსოფლიოს ჩემპიონატებში ქალთა შორის:

1949/50 — ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის — -

1952 — პრედენდენტთა ტურნირი — -
1955 — პრედენდენტთა ტურნირი — 
1959 — პრედენდენტთა ტურნირი — -

სათვეში ედგა გდრ-ს ნაკრებს პირველ სამ საჭადრაკო ოლიმპიადაზე, სადაც პირველ დაფაზე დაიკავა (1957 — 10,5 ქულა 14-დან) და (1963-11,5 ქულა 14-დან) ადგილები.

წარმატებით თამაშობდა სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირებში:

1954/55 ჰასტნგსი — (მამაკაცთა ბ ტურინირი)
1957 ვენა — 
1960 ბუდაპეშტი — 
1967 ჰალე — .
რობერტ გეი

რობერტ გეი (დ. 16 მარტი 1945, კაბაკუმა, კოტ-დ’ივუარი — გ. 19 სექტემბერი, 2002, აბიჯანი, კოტ-დ’ივუარი) — კოტ-დ’ივუარის სამხედრო ხელმძღვანელი, სახელმწიფოს მეთაური 1999 წლის 24 დეკემბრიდან 2000 წლის 26 ოქტომბრამდე.

ბიოგრაფია
რობერტ გეი დაიბადა სოფელ კაბაკუმაში, მენის დეპარტამენტის დასავლეთ ნაწილში. ეკუთვნის იაკუბას ტომს. იგი პროფესიით სამხედროა, განათლება მიიღო უაგადუგუს და სენ-სირის (საფრანგეთი) სამხედრო სკოლაში. იყო პრეზიდენტ ფელიქს უფუე-ბუანის მხურვალე მხარდამჭერი. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი საკმაოდ დაშორდა პრეზიდენტ ჰენრი კონან ბედის. მან უარი თქვა 1995 წლის ოქტომბერში საკუთარი არმიის მობილიზებაზე, რათა დაერეგულირებინა პოლიტიკური ბრძოლა პრეზიდენტ ბედისა და ოპოზიციის ლიდერ ალასან უატარას შორის, რის გამოც 1997 წელს გააძევეს არმიიდან.

1999 წელს შობის ღამეს, 24 დეკემბერს ჰენრი კონან ბედის ხელისუფლება დამხობილ იქნა სამხედრო გაატრიალების შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რობერტ გეი. 2000 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში რობერტ გეი დამარცხდა სახალხო ფრონტის ლიდერ ლორან გბაგბოსთან (მიიღო ხმების 32,7%), მაგრამ მან უარი თქვა არჩევნების რეზულტატის ცნობაზე და პასუხად მიიღო ქუჩის აქციების დიდი ტალღა. გეი იძულებული გახდა გაქცეულიყო ლიბერიაში.

რობერტ გეი მოკლეს 2002 წლის 19 სექტემბერს, ქალაქ აბიჯანის კოკოდის რაიონში, რამდენიმე საათში, რაც დაიწყო კოტ-დ’ივუარის სამოქალაქო ომი. მისი მკვლელობის გარემოება დღემდე ბურუსითაა მოფენილი. მასთან ერთად მოკლეს მისი მეუღლე, ოჯახის რამდენიმე წევრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი ემილ ბოგა დუდუ.

რობერტ გეის ცხედარი დაკრძალვამდე, 2006 წლის 18 აგვისტომდე, გარდაცვალებიდან 4 წლის მანძილზე ინახებოდა აბიჯანის საცხედრეში.