საცხოვრებელი სახლის ჩამონგრევა ბათუმში (2021)

საცხოვრებელი სახლის ჩამონგრევა ბათუმში — უბედური შემთხვევა საქართველოს ქალაქ ბათუმში, რა დროსაც საცხოვრებელი კორპუსის ნაწილი ჩამოიშალა და თან მოიყოლა რამდენიმე მცხოვრები და მიმდებარე ტერიტორიაზე მყოფი ადამიანი. სამაშველო სამსახურმა ყველა ადამიანის ამოყვანა შეძლო, რომელთაგან 9 გარდაიცვალა მაშინვე ან შემდგომ, მათ შორის 3 მცირეწლოვანი.

მოვლენათა განვითარება
2021 წლის 8 ოქტომბერს ბათუმში (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა), 26 მაისის ქუჩაზე, დაახლოებით შუადღის 12:00 საათზე მთლიანად ჩამოიქცა საცხოვრებელი კორპუსის ერთ-ერთი სადარბაზო და მიმდებარე საცხოვრებელი ოთახები. მალევე ადგილზე გამოჩნდნენ სასწრაფო დახმარების, სამაშველო სამსახურებისა და პოლიციის ჯგუფები. დაიწყო სამაშველო სამუშაოები. შენობიდან დაიწყეს მოსახლეობის ევაკუაცია. თვითმხილველთა ინფორმაციით, ნანგრევებში 10-მდე ავტომანქანა იყო მოყოლილი.

მალევე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ადგილზე მისვლისთანავე, მეხანძრე-მაშველებმა ჩამონგრეული სადარბაზოს მეზობელი ბინებიდან, ასევე, ნანგრევებში მოყოლილი ავტომობილებიდან მოსახლეობის ევაკუაცია განახორციელეს. დაიწყო ტერიტორიის ნანგრევებისგან გაწმენდა და აქტიური საძიებო-სამაშველო ღონისძიებები, ასევე გამოძიება. მეხანძრე-მაშველებთან ერთად, ადგილზე გამოჩნდა სპეციალური ტექნიკა, მათ შორის ავტოკიბე. დამატებით, ასევე, მობილიზებული იყვნენ შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის და საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის თანამშრომლები. მიმდინარეობდა აჭარის მეზობელი რეგიონებიდან დამატებითი ცოცხალი ძალის მობილიზება.

შინაგან საქმეთა მინისტრის, ვახტანგ გომელაურის განცხადებით, საცხოვრებელი კორპუსის ნანგრევებში მოყოლილი ორი ადამიანი მაშველებთან ტელეფონით კონტაქტზე გავიდა, თუმცა ისინი ვერ უხსნიდნენ რომელ სართულზე იმყოფებოდნენ, სულ დაბლა იყვნენ ჩავარდნილები თუ მაღლა. ამის პარალელურად, აქტიურად მიმდინარეობდა მათი ძიება. შემთხვევიდან დაახლოებით ორ საათში, გავრცელდა ვიდეომასალა, რომელიც კორპუსის ნაწილის ჩამონგრევიდან რამდენიმე წუთშია გადაღებული. კადრებში ჩანდა ნგრევით გამოწვეული ძლიერი მტვერი და ისმის მოსახლეობის ყვირილი. დღის მეორე ნახევარში კიდევ ერთი ვიდეო გავრცელდა, რომელზეც ასახული იყო საცხოვრებელი კორპუსის ჩამონგრევის კადრები და ადამიანი, რომელიც ნანგრევებში მოყოლას გაქცევით გადაურჩა.

ტრაგედიის ადგილზე ჩავიდნენ პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი, შს მინისტრი ვახტანგ გომელაური და აჭარის მთავრობის მეთაური თორნიკე რიჟვაძე. ამის თაობაზე კადრები საქართველოს მთავრობამ გაავრცელა.

დაახლოებით 20:00 საათზე მაშველებმა მიაკვლიეს ქალს, რომლისთვისაც დახმარების გაწევა ადგილზევე დაიწყეს, შემდეგ კი, ნანგრევებიდან ამოიყვანეს. 35 წლის ქალი ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში კრიტიკულად მძიმე მდგომარეობაში შეიყვანეს. იგი ბათუმის კლინიკა „მედცენტრში“ გადაიყვანეს და მართვით სუნთქვაზე მოათავსეს. დაშავებულის მდგომარეობა მძიმე იყო. მას მრავლობითი მოტეხილობები ჰქონდა და აღენიშნებოდა ხანგრძლივი ზეწოლის სინდრომი.

დაახლოებით 23:00 საათზე შს მინისტრმა გაავრცელა ინფორმაცია ნანგრევებში მოყოლილი სავარაუდოდ გარდაცვლილი ადამიანის შესახებ. ინფორმაცია სიმართლე გამოდგა, პირველი დადასტურებული მსხვერპლი აღმოჩნდა ასაკოვანი ქალი, რომელიც მცირე ხანში, 01:00 საათისთვის ამოიყვანეს. ღამის 03:00 საათისთვის გავრცელდა ინფორმაცია კიდეც სამი ცხედრის აღმოჩენის შესახებ. მათ შორის იყო ორი მამაკაცი და ერთი ბავშვი. კორპუსის ნანგრევებში მაშველებმა 9 ოქტომბერს დილით მეხუთე გარდაცვლილი იპოვეს, ის მცირეწლოვანი აღმოჩნდა.

დილით ცნობილი გახდა, რომ მაშველების მიერ ნაპოვნი 5 გარდაცვლილიდან 2 მცირეწლოვანი — 1 და 9 წლის ბავშვები, საავადმყოფოში გადაყვანილი ქალის შვილები იყვნენ. ამას გარდა, ერთ-ერთი მამაკაცი ბავშვების ბიძა აღმოჩნდა. მალევე გავრცელდა ინფორმაცია ქალის გარდაცვალების შესახებ. ექიმების განცხადებით, პაციენტს ღამის განმავლობაში გული 4-ჯერ გაუჩერდა, მეორე დილით, დაახლოებით 10:00 საათისთვის, კლინიკაში გარდაიცვალა.

სამძებრო-სამაშველო სამუშაოები გრძელდებოდა კიდევ სამი ადამიანის პოვნის მიზნით. დაახლოებით 13:00 საათისთვის, მაშველებმა ორი ადამიანი იპოვეს, ორივე დაღუპული — დედა და შვილი. მოგვიანებით კიდევ ერთი ადამიანის ცხედარს მიაგნეს. ჯამში ნანგრევებიდან ამოიყვანეს 9 ცხედარი, მათ შორის 3 ბავშვი. ამის შემდეგ სამაშველო სამუშაოები შეწყდა. გადარჩენილ ბინებში სპეციალისტები შევიდნენ და დაიწყეს ყველა მათგანის შემოწმება. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საგანგებო სიტუაციების მართვის მთავარი სამმართველოს უფროსის ჯუმბერ ბათაძის განცხადებით, სამძებრო-სამაშველო ღონისძიებებში 400-მდე მეხანძრე-მაშველი მონაწილეობდა.

მიზეზები
ზოგიერთი წყაროს თანახმად, შესაძლოა ჩამონგრევას წინ არ უძღოდა აფეთქების ხმა. მერის მოვალეობის შემსრულებელი, ლელა სურმანიძე აცხადებდა, რომ ბოლო 5–6 წლის განმავლობაში ამ კორპუსზე ახალი მიშენება არ განხორციელებულა. შინაგან საქმეთა მინისტრის, ვახტანგ გომელაურის თქმით, კორპუსის ნგრევის მიზეზი, შეიძლება, ქვედა სართულზე მიმდინარე სამუშაოები (შესაძლო — საყრდენი კედლის გამოცლა) ყოფილიყო, რომელსაც მესაკუთრეები ახორციელებდნენ, თუმცა გამოძიება მიმდინარეობდა და ზუსტი ინფორმაცია არ ჰქონდათ. განიხილებოდა ბუნებრივი აირის აფეთქების ვერსიაც. 9 ოქტომბერს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, კორპუსი ჩამონგრევის მიზეზი პირველ სართულზე მიმდინარე სარემონტო სამუშაოები იყო. საინფორმაციო გადაცემაში „ქრონიკა“ გამოაქვეყნეს ნგრევამდე 48 საათით ადრე ბინაში გადაღებული ფოტოები, სადაც, მათივე თქმით, ჩანს, რომ ბინას საყრდენი კედლები გამოცლილი აქვს. აჭარის მთავრობის მეთაურმა, თორნიკე რიჟვაძემ განაცხადა, რომ სამაშველო ოპერაციის დასრულების შემდეგ გეოლოგები ირგვლივ მდგომი ყველა შენობის მდგრადობას შეისწავლიდნენ.

გამოძიება
საცხოვრებელი კორპუსის ჩამონგრევის საქმეზე გამოძიება შემთხვევიდან მალევე დაიწყო. 9 ოქტომბერს შსს-მა დაადასტურა ერთ-ერთი თავდაპირველი ვერსია, რომ ნგრევა პირველ სართულზე მიმდინარე სარემონტო სამუშაოებმა გამოიწვია.

სამშენებლო ან სხვა სამუშაოს წარმოებისას უსაფრთხოების წესის დარღვევის და სხვისი ნივთის დაზიანების ან განადგურების ფაქტებზე, რომელსაც ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა და მძიმე შედეგი მოჰყვა, გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 240-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და 187-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დაიწყო. დანაშაულები 2-დან 10 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

ხსოვნა
საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ბრძანებით, 11 ოქტომბერი ქვეყანაში გლოვის დღედ გამოცხადდა.

საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის განცხადებით, 9 ოქტომბერს, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში, პრეზიდენტის სალომე ზურაბიშვილის თხოვნით, ლიტურგიის შემდეგ ბათუმში საცხოვრებელი კორპუსის ჩამონგრევის შედეგად დაღუპულთა სულებისთვის პანაშვიდი ჩატარდებოდა.

საარჩევნო კამპანიები დროებით შეაჩერეს „ქართულმა ოცნებამ“ და „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“. ბათუმში, 26 მაისის ქუჩაზე, სახლის ნანგრევებთან მოქალაქეებმა გარდაცვლილთა ხსოვნის პატივსაცემად ყვავილები და სათამაშოები მიიტანეს. თბილისის მერის კახა კალაძის გადაწყვეტილებით, ღონისძიება, რომელიც სატელევიზიო ფორმატით თბილისობის აღსანიშნავად უნდა ჩატარებულიყო, გაუქმდა. გამოყოფილი თანხა კი გადაირიცხებოდა ბათუმში მომხდარი ტრაგედიის დროს გარდაცვლილთა ოჯახებისა და დაზარალებულთა დახმარების ფონდში. უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით, 9 ოქტომბრის საქართველო-საბერძნეთის საფეხბურთო მატჩი მაყურებლის გარეშე გაიმართა. ზუგდიდში „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა“ და „დროას“ მიერ ადრედაანონსებული აქცია, რომელიც ადგილობრივი საარჩევნო კომისიის მიერ ერთ-ერთ უბანზე ხმების გადათვლას და მის შედეგად გამარჯვებულად „ქართული ოცნების“ კანდიდატის გამოცხადებას უკავშირდებოდა, მდუმარედ ჩატარდა.

გამოხმაურება
საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი:
საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი:
საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე კახა კუჭავა:

ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო საქართველოში:
გაერთიანებული სამეფოს საელჩო საქართველოში:
რომის პაპის სადესპანო:
ისრაელის საელჩო საქართველოში:
ესტონეთის საელჩო საქართველოში:
სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო:
უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრო: