iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვულკანური სარტყელი

ვულკანური სარტყელი, ვულკანოგენური სარტყელი — ვეებერთელა ვულკანური რეგიონი. წარმოადგენს დედამიწის აქტიური ზონის ნაწილს, რომელიც ვულკანების წარმოშობის ტენდენციას ამჟღავნებს. მის შემადგენლობაში კონტინენტური კიდის განსაზღვრულ ზონებსა და ოკეანეების ფარგლებში განლაგებულია ვულკანები და მათი მოქმედების პროდუქტები. გეგმაში თითქმის სწორხაზოვანი ან რკალისებრი ტერიტორია გადაჭიმულია ასეულ და ათასეულ კმ-ზე. გავრცელებულია უჩვეულოდ მაღალი ტემპერატურების (700–1400°) ზონების თავზე, სადაც მაგმა წარმოიქმნება მყარი მასალის ნაწილობრივი დნობის შედეგად დედამიწის ქერქსა და ზედა მანტიაში. ასეთი არეები ჩვეულებრივ ყალიბდება ტექტონიკური ფილების გასწვრივ 10–50 კმ-ის სიღრმეში.

გამოიყოფა ახალგაზრდა ვულკანური სარტყელი მოქმედი და კარგად შენახული ახლახან ჩამქრალი ვულკანებითა და ძველი ვულკანური სარტყელი ვულკანური ქანების განვითარების მარკირებული ფართობებით, რომელიც დანგრეული ვულკანების ნარჩენს წარმოადგენს. ეროზირებულ ვულკანურ სარტყლებში ვულკანურ ქანებთან მჭიდროდაა ასოცირებული გრანიტები, დიორიტები, მონცონიტები და სხვა ამგები ინტრუზიული მასივები, რის შედეგადაც ვულკანურ სარტყელს უწოდებენ ვულკანურ-პლუტონურს. ვულკანური სარტყელი ჩვეულებრივ მიბჯენილია სხვადასხვა სახისა და ასაკის მსხვილი გეოლოგიური სტრუქტურების შეერთების ზონებს. წარმოიქმნება სუბდუქციურ და კოლიზიურ გარემოებაში.

სუბდუქციურ გარემოებაში ჩამოყალიბებულ ვულკანურ სარტყლებს შორის გამოიყოფა აქტიური კონტინენტური კიდის სტრუქტურული ელემენტები — კიდურ-კონტინენტური და კუნძულრკალური. კიდურ-კონტინენტურ ვულკანურ სარტყლებს მიეკუთვნება ახალგაზრდა აღმოსავლეთ კამჩატკისა და ანდების სარტყელი, გვიანმეზოზოური ოხოტ-ჩუკოტკის, აღმოსავლეთ სიხოტე-ალინის, აღმოსავლეთ აზიის სარტყლები და სხვა; კუნძულრკალურს — კურილისა და ალეუტის კუნძულთა რკალების ვულკანური სარტყლები და სხვა. ხოლო სიგანე დაახლოებით 500 კმ. კოლიზიური ვულკანური სარტყლის მაგალითია სომხეთის კაინოზოური სარტყელი და გვიანდელმეზოზოური სვიატოინოს-ოლოის სარტყელი ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიაში.

საბჭოთა გეოლოგიურ ლიტერატურაში „ვულკანური სარტყელი“ საყოველთაო ფორმულირების არარსებობის გამო ფართო გაგების ტერმინი იყო. პროფესორმა ალექსეი ბოგდანოვმა გამოყო კიდური ვულკანური სარტყელი. ჰენრი უილიამ მენარდის მიხედვით, ვულკანური სარტყელი წარმოადგენს შიგაოკეანური ბაზალტური შედგენილობის ვულკანური კუნძულების ხაზობრივად გაჭიმულ არქიპელაგს. ცხელი ლაქების გარემოებაში წარმოქმნილი ვულკანური სარტყელი ხანგრძლივი დროს განმავლობაში აქტიური ვულკანიზმის ზეგავლენის ქვეშაა, რომელსაც ვულკანურ ჯაჭვს უწოდებენ. კანადელმა გეოლოგმა ჯონ ტუზო უილსონმა 1963 წელს წამოაყენა მოსაზრება, რომ ჰავაის კუნძულების მსგავსი ვულკანური ჯაჭვები ტექტონიკური ფილების ნელი მოძრაობის შედეგია.

რეგიონის ვულკანური აქტივობა დამოკიდებულია ენერგოგადატანის მასშტაბზე. ვულკანური სარტყლების განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე ყალიბდება ვულკანური წარმონაქმნების განსაზღვრული გენეტიკური ტიპი. ამასთან, წარმოიქმნება ვულკანურ-ტექტონიკური სტრუქტურები, რომლებიც განპირობებულია, როგორც პროგრესული, ისე რეგრესული თბომასაგადატანით. თანამედროვე ვულკანები წარმოქმნილია სწორედ ვულკანური სარტყლების ფარგლებში.

ვულკანური სარტყლის მაგალითებია: ენაჰაიმის ვულკანური სარტყელი, განივი ვულკანური სიერა, ანდების ვულკანური სარტყელი და სხვა. ვულკანური მოქმედების შედარებით მცირე ტერიტორიას ეწოდება ვულკანური მინდორი.
ცხელი ლაქები

ცხელი ლაქები, ცხელი წერტილები, ჰოტსპოტები — შედარებით უძრავი მაგმის ლოკალური წყარო, რომელიც იმყოფება დედამიწის მანტიაში და რომელიც მისსავე ზედაპირზე განმეორებადი ვულკანური ამოფრქვევებითაა გამოვლინებული. ტერმინი შემოიღო კანადელმა გეოფიზიკოსმა ჯონ ტუზო უილსონმა 1963 წელს. ამერიკელმა გეოფიზიკოსმა უილიამ ჯეისონ მორგანმა 1971 წელს ივარაუდა, რომ ცხელი ლაქები წარმოიქმნება მანტიური მასალის აღმავალ ჭავლებზე. ზოგიერთი ცხელი ლაქის სიღრმული „ფესვები“ გამოვლინებულია სეისმური ტომოგრაფიით, რომელთა მონაცემებით დედამიწის ბირთვში არსებობს შემცირებული სიმკვრივის ქანების მონაკვეთები და მომატებული ტემპერატურები, რომლებიც განმარტებულია როგორც აღმავალი მანტიური ჭავლები. ბაზალტურ ლავებს, რომლებიც ამოდიან ცხელი ლაქების ზედაპირზე ახასიათებთ , , , -ის მაღალი შემცველობა, აგრეთვე გააჩნიათ განსაზღვრული იზოტოპური შედგენილობა — , , -ის სახით, რაც მიუთითებს მანტიის ღრმა ჰორიზონტებიდან ამომავალ მასალის ლღობაზე. ლითოსფერული ფილების ჰორიზონტული სხლეტისას ცხელი ლაქების თავზე ვულკანები ჩანაცვლებულია გადაადგილებულ ფილასთან ერთად, წყდებიან საკუთარ სიღრმულ ფესვებსა და განიცდიან მოსპობას, ხოლო ცხელი ლაქების თავზე წარმოიქმნება ახალი ვულკანები. ამრიგად, იქმნება ვულკანური ნაგებობების ჯაჭვი. ცხელი ლაქების ევოლუციის ხანგრძლივობა რამდენიმე ათეულიდან რამდენიმე ასეულ მლნ. წლამდე მერყეობს.
ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო

ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო (, ; მანამდე ცნობილი, როგორც უბრალოდ გაფართოებული სამყარო ) — -ის მიერ გამოშვებული ან ლიცენზირებული „ვარსკვლავური ომების“ მასალის კრებითი სახელი. ამ სამყაროში შედის „ვარსკვლავურ ომებთან“ დაკავშირებული ნამუშევრები – ორიგინალური ტრილოგია (1977–1983), წინარეისტორიის ტრილოგია (1999–2005), გაგრძელების ტრილოგია (2015–დღემდე), ანთოლოგიური ფილმების სერია, წიგნები, კომიქსები, ვიდეო თამაშები და ტელესერიალები. ჩაფიქრებული, როგორც ჯორჯ ლუკასის „ვარსკვლავური ომების“ ფილმების გაგრძელება, „გაფართოებული სამყაროს“ განუწყვეტლობა იმართებოდა -ის მიერ და ლუკასმა დაიტოვა უფლება, თავადაც შეექმნა მასზე დაფუძნებული ნამუშევრები და ასახული მოვლენების საკუთარი ინტერპრეტაციები.

ჰოლოკრონი
1996 წლისათვის შეიკრიბა კანონთან დაკავშირებული იმდენად ვრცელი მასალა, რომ საჭირო გახდა მისი ერთგვარი მოწესრიგება. შეიქმნა სისტემა, რომლის ფარგლებშიც ეს განხორციელდა. 2000 წელს ლელან ჩიმ, რეჟისორ ჯორჯ ლუკასის კომპანიის მითითებით შეიმუშავა მონაცემთა ბაზა ჰოლოკრონი. მისი მიხედვით, გამოიკვეთა შემდეგი კანონები:

კანონი : აბსოლუტური კანონი. მასში შეტანილია: ფილმები, სცენარები, წიგნები, რადიოდადგმები და თავად ლუკასის მიერ წარმოებული სხვა დაკავშირებული პროდუქცია.

კანონი : სატელევიზიო სერიალი, „კლონების ომები“.

კანონი : მასში ძირითადად შეტანილია სამყაროს ვრცელი ისტორიის წიგნები, კომიქსები და თამაშები.

კანონი : მეორეხარისხოვანი კანონი. მასში მოქცეულია შეზღუდული ხანგრძლივობის მქონე მრავალი ელემენტი, რომელიც მიუხედავად ამისა, საერთოდ ქრონოლოგიასთან პირდაპირ კავშირშია.

კანონი : ეს კანონი ყველა კანონს გარეთ დგას. მასში შეტანილია სამყაროს პარალელური რეალობის ვერსიები, თამაშების სტატისტიკა და ყოველივე, რაც საერთოდ არ არის ვარსკვლავური ომების ქრონოლოგიასთან კავშირში. ფილმის - ეპიზოდების გამოსვლის შემდეგ, ფანების მიერ გამოგონილი ისტორიებმა, რომლებიც -კანონში იყო შეტანილი, გადაინაცვლეს -კანონში.

2014 წლის გადატვირთვა
2014 წლის 25 აპრილს -ის განცხადების თანახმად, კანონების კატალოგიზაცია გაუქმდა — კანონად უკვე ითვლება მხოლოდ აქამდე გამოშვებული ფილმები (ეპიზოდები -, ანიმაციური ფილმი „ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები“, სერიალები „ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები“ და „ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები“) და კომიქსი „დართ მოლი — დათომირის ძე“. ხოლო გაფართოებული სამყარო ამიერიდან ითვლება ლეგენდებად, იგი არ უქმდება. ზემოთხსენებული თარიღის შემდეგ ოფიციალურად გამოშვებული მასალა (ფილმები, წიგნები, კომიქსები, თამაშები) ითვლება კანონად, მაგრამ ლეგენდებთან დაკავშირებული მასალა გაფართოებას აგრძელებს.
ვარსკვლავური ომების მუსიკა

„ვარსკვლავური ომებისთვის“ შექმნილი ძირითადი მუსიკალური თემების ავტორია კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი, რომელიც 1977-1983 წლებში ორიგინალური კინოტრილოგიის, 1999-2005 წლებში - წინარეისტორიის ტრილოგიის, მოგვიანებით კი გაგრძელების ტრილოგიის მუსიკაზე მუშაობდა. პროექტში აგრეთვე მნიშვნელოვანი როლი აქვს კომპოზიტორ კევინ კინერს, რომელმაც შექმნა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმ „კლონების ომების“ მუსიკა. აქვე ითვლება „ვარსკვლავურ ომებთან“ დაკავშირებული სხვა პროდუქციისათვის შექმნილი მუსიკაც. მიუხედავად ამისა, ძირითად ბირთვს წარმოადგენს ჯონ უილიამსის მუსიკალური თემები.

ფილმების საუნდტრეკები
ვარსკვლავური ომები (1977)
იმპერიის საპასუხო დარტყმა (1980)
ჯედაის დაბრუნება (1983)
ფარული საფრთხე (1999)
კლონების თავდასხმა (2002)
სითების შურისძიება (2005)
ძალის გამოღვიძება (2015)
უკანასკნელი ჯედაი (2017)
ტრაპი

ტრაპი (შვედ. – კიბე) — კონტინენტური მაგმატიზმის განსაკუთრებული ტიპი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია დიდი მოცულობით ბაზალტის ამოღვრა გეოლოგიურად მოკლე დროში (პირველ მილიონ წლებში). იკავებს დიდ სივრცეებს. ოკეანურ ქერქში ტრაპის ანალოგიურია — ოკეანური პლატო.

ტრაპული მაგმატიზმის რაიონებში იქმნება დამახასიათებელი რელიეფი: ბაზალტური ფენა მას ცუდად ექვემდებარება, ხოლო დანალექი ქანები ადვილად იმსხვრევა. შედეგად ტრაპული მაგმატიზმის არეები იძენენ ბრტყელი ვაკე ტერიტორიების იერს, რომლებიც განლაგებულია ბაზალტური საფრის ან ინტრუზიის თავზე, რომლებიც საფეხურებით არიან გამოყოფილნი. ტრაპულ პროვინციებში ხშირად განთავსებულია წყალვარდნილები.

მაგმატიზმი
ტრაპული მაგმატიზმის მთავარი კომპონენტია ტოლეიტური ბაზალტი. შედარებით მცირე რაოდენობით გვხვდება კიმბერლიტები, ტუტე ქანები და სხვ.
ტრაპული მაგმატიზმისათვის დამახასიათებელია ინტრუზიული სხეულები და მსხვილი ბაზალტური საფარი. ლავური ნაკადები, რომლებიც ზედაპირზე იღვრებიან, აწარმოებენ ბუნებრივად წარმოშობილი ჩანაზნექების ამოვსებას (მდინარეთა ხეობები და სხვ.), რის შემდეგაც ბაზალტები იღვრებიან ბრტყელ გაშლილ ტერიტორიებზე. ტრაპული ამოფრქვევებისას არ გამოიხატება მკვეთრად გამოყოფილი კრატერი, ამასთანავე არ ჩანს მუდმივი ამოფრქვევის ცენტრი. ლავა ამოიღვრება მრავალრიცხოვანი ნაპრალებიდან და იქცევა უდიდეს სივრცეებზე, რომლის ფართობი ზოგჯერ ევროპის კონტინენტის ტოლია.

მეტამორფიზმი
ტრაპულ მეტამორფიზმს მივყავართ სპეციფიკურ ტიპთან, როგორიცაა კონტაქტური მეტამორფიზმი. ბაზალტური ძალები ახურებენ ინტრუზიის ძირსა და საფარს. მისგან იწევა მაგმური ემანაციის ნაკადი; დანალექი ქანებიდან — წყალი, ბუნებრივი აირი და ნავთობი, ხურდებიან ინტრუზიებიდან და ცვლიან როგორც გვერდით ქანებს, ისე ბაზალტებს. ასეთ შემთხვევაში, ვილუიზე წარმოქმნილ ქანებს შეუქმნიათ უმშვენიერესი გროსულარების, აქტარანდიტისა და სხვათა მინერალების კრისტალები. ტრაპული ინტრუზიის შექმნისას კუთხის ფენა მაგმატური მდნარის სითბოთი კუთხის მეტამორფიზირებას განიცდის და გარდაიქმნება გრაფიტათ. ასეთი წარმოქმნა აქვს აღმოსავლეთ-ციმბირის ბაქნის მრავალრიცხოვან გრაფიტულ წიაღისეულს.

უმსხვილესი ტრაპული პროვინციები
ტრაპული მაგმატიზმი სხვადასხვა დროს წარმოიქმნება ყველა ბაქანზე. ტრაპული ამოფრქვევები ხშირად დაკავშირებულია სხვა დიდ გეოლოგიურ მოვლენებთან, როგორებიცაა: კონტინენტების დანაწევრება, სახეობების მასობრივი ამოწყვეტა და დედამიწის მაგნიტური ველის შეცვლა. ტრაპული ამოფრქვევები ფიქსირდება პლანეტისგან მეტად მოშორებულ რაიონებში. მასშტაბური ამოღვრები გვხვდება პლანეტა ვენერაზე.

კონტინენტური ტრაპები
მსხვილი ტრაპული პროვინცია განლაგებულია ინდოსტანის ნახევარკუნძულზე და ქმნის დეკანის ზეგანს. ბაზალტური ფენის საერთო სიმძლავრე პროვინციის ცენტრში უტოლდება 2000 მ-ზე მეტს. ისინი განვითარებული არიან 1,5 მლნ. კმ²-ზე. ბაზალტის მოცულობა ეთანასწორება 512 000 კმ³-ს. დეკანურმა ტრაპებმა ამოღვრა დაიწყეს ცარცულისა და პალეოგენის მოჯნაზე.

ბაზალტური ტრაპები ფართოდ არის ცნობილი ასევე სამხრეთ ამერიკის ტერიტორიაზე (არგენტინა, ვენესუელა, კოლუმბია და სხვ.). ტრაპებთანაა დაკავშირებულია სპილენძ-ნიკლის სულფიდური (ნორილსკთან), პლატინის (სამხრეთი აფრიკა), ისლანდიური შპატისა (ციმბირი) და სხვა საბადოები.
უტრეხტის ზავი

უტრეხტის ზავი — საერთო სახელწოდება ორმხრივი სამშვიდობო ხელშეკრულებისა, რომლებითაც დასრულდა დამთავრდა ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის (1701-1714 წწ.), ზავი დაიდო 1713 წლის 11 აპრილს უტრეხტში და მას ხელი მოაწერეს ერთი მხრივ საფრანგეთსაა და ყველა მის მოწინააღმდეგეს (ინგლისს, ესპანეთსა და სხვა, საღვთო რომის იმპერიის გამოკლებით) შორის; 1713 წლის 13 ივლისს - ესპანეთსა და ინგლისს, ესპანეთსა და სავოიას შორის მოგვიანებით, 1714 წ. 26 ივლისს ესპანეთსა და ჰოლანდიის რესპუბლიკასა და 1715 წ. 6 თებერვალს ესპანეთსა და პორტუგალიას შორის).

უტრეხტის ზავმა დაადასტურა ესპანეთის იმპერიის ნაწილობრივი დაყოფა და დიდი ხნით უზრუნველყო ინგლისის საზღვაო და კოლონიური უპირატესობა. ინგლისმა ესპანეთისაგან მიიღო გიბრალტარი, მაონი (მენორკის კუნძულზე), ასიენტოს უფლება და საფრანგეთის მთელი რიგი სამფლობელოები ჩრდილოეთ ამერიკაში. ესპანეთის სამეფო ტახტზე აღიარეს ბურბონთა უფლება. 1714 წლის მარტში უტრეხტის ზავის დამატების სახით დაიდო რაშტატის ზავი.
რაშტატის ზავი

რაშტატის ზავი – საერთაშორისო ხელშეკრულება. დაიდო საფრანგეთსა და საღვთო რომის იმპერიას შორის 1714 წლის 7 მარტს, წარმოადგენდა 1713 წლის უტრეხტის ზავის დამატებას, აღნიშნული ზავების შედეგად დამთავრდა ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის (1701-1714). 1713-1714 წლების განმავლობაში ეს ზავი მომზადდა საფრანგეთის მარშალის კლოდ ლუი ჰექტორ ვილარისა და ავსტრიელი პრინცის ევგენი სავოიელის მიერ.

კარლ ჰაბსბურგმა სცნო საფრანგეთის მეფე ფილიპე ბურბონის უფლება ესპანეთის სამეფო ტახტზე, სამაგიეროდ ავსტრიის ხელში გადავიდა ესპანეთის მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი: ესპანეთის ნიდერლანდი, ჩრდილოეთ იტალია მილანითურთ, ნეაპოლის სამეფო, ტოსკანის ნაწილი, სარდინია. საფრანგეთს უნდა დაებრუნებინა რაინის მარჯვენა ნაპირზე მის მიერ ხელში ჩაგდებული ბრაიზახი და სხვა ქალაქები და დაენგრია თავისი ციხესიმაგრეები რაინისპირეთში. რაშტატის ზავის პირობები დაამტკიცეს გერმანელ თავადთა ბადენის კონგრესზე (1714 წლის ბადენის ზავი).
ატაკამის სასაზღვრო დავა

ატაკამის სასაზღვრო დავა — დავა ბოლივიასა და ჩილეს შორის საუკუნეში. დასრულდა იმით, რომ ჩილეს გადაეცა ბოლივიის მთელი სანაპირო ზოლი და ამ უკანასკნელის მოკავშირის, პერუს სამხრეთი ნაწილი (ტარაპაკის რეგიონი). ბოლივიასთან ეს მოხდა მშვიდობისა და მეგობრობის ხელშეკრულებით და პერუსთან ანკონის ხელშეკრულებით. ზოგჯერ მიიჩნევენ, რომ ეს კონფლიქტი დღემდე გრძელდება, რადგან ბოლივია დღემდე მოითხოვს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე გასასვლელს. კონფლიქტს სახელი ეწოდა ატაკამის უდაბნოდან, რომელიც ამ სადავო ტერიტორიაზე მდებარეობს.
ინგავის ბრძოლა

ინგავის ბრძოლა — შეტაკება 1841 წლის 18 ნოემბერს ბოლივიის ქალაქ ინგავიში, სადაც ბოლივიის არმიამ, ხოსე ბალივიანის მეთაურობით დაამარცხა პერუს არმია, რომელსაც აგუსტინ გამარა ხელმძღვანელობდა. იგი ამ ბრძოლაში დაიღუპა.

ბრძოლა პერუ-ბოლივიის 1841 - 1842 წლებში მიმდინარე ომის ნაწილად მიიჩნევა.

ისტორია
პერუ-ბოლივიის კონფედერაციის დაშილის შემდეგ, პერუს პრეზიდენტმა აგუსტინ გამარამ მიიღო ბოლივიის დაპყრობის გადაწყვეტილება, უნდოდა რა გამოეყენებინა ბოლივიის მთავრობაში არსებული ქაოსი. აქ ქვეყნის სათავეების მართვის ხელში ჩასაგდებად სამი ადამიანი იბრძოდა: ხოსე მარიანო სერანო, ხოსე-მიგელ დე ველასკო და ხოსე ბალივიანი. პერუდან მომდინარე საფრთხის გაცნობიერებისას, ისინი ბალივიანის გარშემო გაერთიანდნენ.

შედგი
1841 წლის 18 ნოემბერს, აგუსტინ გამარას სიკვდილის შემდეგ, პერუს არმიამ ბოლივია დატოვა. ამ ამბავმა ლიმაში დიდი ქაოსი გამოიწვია, სადაც ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი, მანუელ მენენდესი იბრძოდა. ის მალე დაამარცხა ხუან კრისოსტომო ტორიკო გონსალესმა. ეს იყო პერუს მხრიდან ბოლივიაზე კონტროლის დამყარების უკანასკნელი მცდელობა.
ზემო პერუ

ზემო პერუ — წარმოადგენდა რეგიონს პერუს, ხოლო 1776 წლიდან რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოებში. მოიცავდა პოტოსის, ლა-პასის, კოჩაბამბის, ჩიკიტანის, მოხოსისა და ჩარკასის (სუკრეს) საგუბერნატოროებს. იმართებოდა ჩარკასის აუდიენციის მიერ.

ბოლივიის დამოუკიდებლობის ბრძოლისას, რეგიონმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა და სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად, ახალ ქვეყანას ბოლივია ეწოდა.
თქმულებები ჯედაებზე: სითების იმპერიის დაცემა

„თქმულებები ჯედაებზე: სითების იმპერიის დაცემა“ — ხუთნაწილიანი სიუჟეტური თაღი კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია კევინ ჯ. ანდერსონი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ გაყიდვაში 1997 წლის 18 ივნისს გამოუშვა. კომიქსის ამ სერიაში მოთხრობილი ამბები მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ვარსკვლავური ომები : ახალი იმედი-ს მოვლენებამდე 5.000 წლით ადრე.

სიუჟეტი
ამ გამოცემებში მოთხრობილია სითთა იმპერიის დამხობის შესახებ. ვარსკვლავური ომების ეს სეგმენტი მთავრდება ნაგა სადოუს პლანეტა იავინ 4-ზე გადახვეწით. გადარჩენი იორი დარაგონისათვის იმპერატორ ტეტას საჩუქარია ხომალდების შემკეთებელი სახელოსნოს გახსნა.

ბრძოლები
კორუსანტი

ბრძოლას კორუსანტზე უწოდებენ გალაქტიკურ რესპუბლიკასა და ნაგა სადოუს სითთა იმპერიას შორის მომხდარ პირველ ბრძოლას. სითთა აჯანყება იმპერიის წინააღმდეგ ამ ბრძოლაში დამხობილი იქნა.

კოროსის ბრძოლა

კოროსის ბრძოლა მოხდა კოროსის არმიისა და სითთა იმპერიის ძალებს შორის. ვინაიდან ნაგა სადოუ ამ პერიოდში კორუსანტის ბრძოლაში მონაწილეობდა, მან კოროსზე გააგზავნა გავ დარაგონი. გავისგან დამოუკიდებლად სითთა ძალებმა მოკლეს ჰატი აარბა, ხოლო გავის და იორიმ ჩათვალა, რომ ეს სითთა მხარეს გადასული გავის ნამოქმედარი იყო. გავი გაიქცა და დატოვა პლანეტა, მაგრამ იორი მას გაჰყვა.

კირეკელთა ბრძოლა

გაიმართა კოროსზე, კირეკელთა და სითთა იმპერიის ძალებს შორის. წინაპირობას წარმოადგენდა ერთ-ერთ ძველ ბრძოლაში კირეკის სითთა მხარეს ბრძოლა. ამიტომ სითებთან ბრძოლამდე მოღალატეებმა მოინანიეს, რის გამოც მოგვიანებით იმპერატორ ტეტასგან პატიება მიიღეს.

პრიმუს გოლუუდი

სადოუსგან მოტყუებული გავი ამ ბრძოლაში დაიღუპა, გამოკეტილი სამედიტაციო სფეროში. თავად ბრძოლა მოხდა წითელ სუპერგიგანტ პლანეტა პრიმუს გოლუუდთან, იმპერატორ ტეტასა და სითთა იმპერიის ძალებს შორის.

კორიბანი

მას შემდეგ, რაც პრიმუს გოლუუდის ბრძოლა სადოუს სითების მიერ წაგებული იქნა, მათ ლუდო კრესში დაუპირისპირდა, რომელმაც თავი სითთა ახალ მბრძანებლად გამოაცხადა. სასტიკ ბრძოლაში სადოუმ იგი გაანადგურა.

ამის შემდეგ მოხდა კორიბანის მეორე ბრძოლა. ტეტანელთა ძალები, გავ დარაგონის მიერ მოცემული კოორდინატებით მოულოდნელად გამოჩნდნენ ჰიპერსივრციდან. საბოლოოდ ეს ბრძოლა იმით დასრულდა, რომ სადოუ დაიმალა ჯერჯერობით აუთვისებელ პლანეტა იავინ 4-ზე.

გამოცემები
სითების იმპერიის დაცემა: უიმედო ძიება
სითების იმპერიის დაცემა: ძალების წინააღმდეგობა
სითების იმპერიის დაცემა: პირველი შეხვედრა
სითების იმპერიის დაცემა: ომის ქოფაკები
სითების იმპერიის დაცემა: იმპერიის დასასრული
თქმულებები ჯედაებზე: ძველი რესპუბლიკის რაინდები

„თქმულებები ჯედაებზე: ძველი რესპუბლიკის რაინდები“ — ხუთნაწილიანი სიუჟეტური თაღი კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია ტომ ვეიტჩი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ გაყიდვაში 1993 წლის 1 ოქტომბერს გამოუშვა. კომიქსის ამ სერიაში მოთხრობილი ამბები მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ვარსკვლავური ომები : ახალი იმედი-ს მოვლენებამდე 3,998 წლით ადრე.

სიუჟეტი
ამ ნომრებში წარმოდგენილ სიუჟეტებს შორის ორი ძირითადი იკვეთება:

ულიკ ქელ-დრომა

დამწყები ჯედაის რთული გზა და არჩევანი. ჯედაების მონაწილეობა პრინცესა გალიას გათავისუფლებაში. პირველად არის ნახსენები ფრიდონ ნადი, რომელსაც პლანეტა ონდერონის მოსახლეობის ერთი ნაწილი, მიუხედავად იმისა, რომ იგი ბნელ მხარეს ემხრობოდა, პატივს სცემს.

ნომი სანრაიდერი

ამბავი ნომისა და მის გოგონა ვიმაზე. ნომის ქმარი, ანდური, ოჯახთან ერთად მიემგზავრება გალაქტიკის ერთ კუთხეში, სადაც თავის მასწავლებელ ტონს უნდა შეხვდეს. გზად ანდურს კლავენ და ნომი რთული არჩევანის წინაშე დგება. ტონი მას ჯედაის ხელოვნებას ასწავლის. ნომი, მიუხედავად იმისა, რომ სინათლის მახვილი ქმრის დაღუპვის ამბებს ახსენებს, დიდი ხნის ყოყმანის შემდეგ ჯედაების ცნობილ იარაღს ხელში იღებს.

გამოცემები
ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ულიკ ქელ-დრომა და ონდერონის მხეცური ომები, ნაწილი 1
ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ულიკ ქელ-დრომა და ონდერონის მხეცური ომები, ნაწილი 2
ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ნომი სანრაიდერის საგა, ნაწილი 1
ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ნომი სანრაიდერის საგა, ნაწილი 2
ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ნომი სანრაიდერის საგა, ნაწილი 3
თქმულებები ჯედაებზე: ფრიდონ ნადის ამბოხება

„თქმულებები ჯედაებზე: ფრიდონ ნადის ამბოხება“ — ორნაწილიანი სიუჟეტური თაღი კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია ტომ ვეიტჩი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ გაყიდვაში 1997 წლის 17 დეკემბერს გამოუშვა. კომიქსის ამ სერიაში მოთხრობილი ამბები მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ვარსკვლავური ომები : ახალი იმედი-ს მოვლენებამდე 3,998 წლით ადრე.

სიუჟეტი
ფრიდონ ნადისა და დედოფალ ამანოას სარკოფაგის გადასვენებისას ჯედაებს თავს ესხმიან ნადისტები ვარბ ნულის მეთაურობით. ისინი იტაცებენ სარკოფაგებს. ჯედაები და დედოფალი გალია დახმარებისათვის გალიას მამას, მეფე ომინს მიმართავენ. მაგრამ აღმოჩნდება, რომ მთელი ეს დრო მას ფრიდონ ნადის სული მართავდა. ჯედაი არკა უგონოდ ეცემა. ვარბ ნული თავს ესხმის ულიკ ქელ-დრომას, მაგრამ ახალგაზრდა ჯედაი მას კლავს. ომინი იტაცებს არკას.

პლანეტა ოსუსზე ჯედაის სახით ახლადჩამოყალიბებული ნომი სანრაიდერი სხვებთან ერთად მონაწილეობს ონდერონის მეორე ბრძოლაში. კორუსანტზე ამასობაში სტუმრად არიან სატალ და ალიმა კეტოები, და-ძმა, იმპერატორ ტეტას მემკვიდრეები, რომლებიც დაინტერესებულნი არიან ბნელი ხელოვნებით. გალაქტიკური მუზეუმიდან ისინი იპარავენ სითთა შესახებ საინტერესო წიგნს. ისინი ბრუნდებიან ონდერონზე. მეფე ომინი სატალს წიგნის მოძიების სანაცვლოდ აძლევს ამულეტს, რომლითაც შესაძლოა წიგნში წარმოდგენილი ძველი ნაწერების ამოკითხვა. არკას გასათავისუფლებლად მოსული ჯედაები ონდერონზე შეტევას იწყებენ. ფრიდონ ნადის სულს ომინი თავად მიჰყავს. ნადის, ამანოასა და ომინის სარკოფაგები სამუდამოდ არის დასვენებული პლანეტა დკსანზე.

გამოცემები
ფრიდონ ნადის ამბოხება
ფრიდონ ნადის ამბოხება: დამწყები სითები
ტრიქლორფტორმეთანი

ტრიქლორფტორმეთანი (ფტორტრიქლორმეთანი, ფრეონი 11, ფრეონი-11, მაცივარ აგენტი-11, -11, -11) — ფრეონი. მისი ქიმიური ფორმულაა 3. უფერო თითქმის უსუნო სითხე, რომელიც დუღილს იწყებს ოთახის ტემპერატურაზე (დუღ = 23.77 °). აიროვან მდგომარეობაში ჰაერზე 4,7-ჯერ უფრო მძიმეა.

გამოყენება
პირველი ფართოდ გამოყენებული მაცივარ აგენტი. თავისი შედარებითი დუღილის მაღალი ტემპერატურის გამო შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნაკლებ წნევიათ მაცივარ აგრეგატებში, რაც ამარტივებს მის კონსტრუქციას.

რადგანაც ტრიქლორფტორმეთანის მოლეკულა შეიცავს ქლორის სამ ატომს, ეს ნივთიერება წარმოადგენს ოზონის დამშლელ ყველაზე აქტიურ ნივთიერებას. ამიტომაც მისი წარმოება და გამოყენება შეზღუდულია მონრეალის ოქმის მიხედვით. მას ანაცვლებენ შემდეგი მაცივარ აგენტებით: -141, -123 და -200 (-227).

ფიზიკური თვისებები
დიფტორდიქლორმეთანი

დიფტორდიქლორმეთანი (დიქლორდიფტორმეთანი, ფრეონი 12, ფრეონ-12, მაცივარ აგენტი-12, -12, -12) — ფრეონი 22. უფერო თითქმის უსუნო სითხე. იხსნება ორგანული გამხსნელების უმრავლესობაში.

გამოყენება
გამოიყენება როგორც მაცივარ აგენტი და პროპელენტი აეროზოლის ბალონებში.

დიფტორდიქლორმეთანი ხასიათდება ოზონის ფენის დაშლის მაღალი აქტივობით. ამიტომაც მისი წარმოება და გამოყენება შეზღუდულია მონრეალის ოქმის მიხედვით.

ფიზიკური თვისებები
ლეო ესაკია

ლეონარდ (ლეო) დიმიტრის ძე ესაკია (დ. 27 თებერვალი 1899, ქუთაისი, — გ. 27 ივნისი, 1969, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და კინორეჟისორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1966).

ბიოგრაფია
1916 წელს გაიწვიეს ჯარში. ომის დამთავრების შემდეგ თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, აქვეყნებდა ლექსებს, კრიტიკულ წერილებს, რეცენზიებს. 1927 წლიდან მუშაობა დაიწყო ქართულ კინოში სცენარისტად, ამავე წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „სახკინმრეწვში“. 1929 წლიდან რეჟისორია. ნოვატორული ფილმებით — „ჰოლტზე“ (1928) და „ამერიკანკა“ (1930) ერთგვარი პროტესტი გამოხატა ეთნოგრაფიულ-ორიენტალისტური კინემატოგრაფიის მიმართ, იღვწოდა რეალისტური მხატვრული მეთოდის გასამტკიცებლად. 1932 წელს დადგა პირველი ქართული მხატვრული ხმოვანი ფილმი „შაქირი“. პარალელურად ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობასაც, წერდა წიგნებს, მასვე ეკუთვნის ალექსანდრე ბუკიას ოპერის „დაუპატიჟებელი სტუმრების" ლიბრეტო.

1941–1955 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის კინემატოგრაფიის მინისტრის მოადგილე და თბილისის კინოსტუდიის გენერალური დირექტორი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ფილმოგრაფია
დამდგმელი რეჟისორია ფილმებისა
1928: „ჰოლტზე“
1930: „ამერიკანკა“
1932: „შაქირი (როტე ფანე)“
1937: „ფრთოსანი მღებავი“
1941: „ქალიშვილი გაღმიდან“
1956: „ბაში-აჩუკი“
1959: „ნინო“
1961: „გლახის ნაამბობი“
1967: „აბესალომ და ეთერი“

სცენარის ავტორია ფილმების
1928: „ჰოლტზე“
1937: „ფრთოსანი მღებავი“
1941: „ქალიშვილი გაღმიდან“
1956: „ბაში-აჩუკი“
1961: „გლახის ნაამბობი“
1967: „აბესალომ და ეთერი“

ჯილდოები და აღიარება
1946 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
1966 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
გვანდრა (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

გვანდრა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ეშერის თემი), შავი ზღვის ტერასაზე, მდინარე ძითას მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 60 მ, სოხუმიდან 15 კმ, ეშერის რკინიგზის სადგურიდან 2 კმ., ზემო ეშერადან 1,5 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეციტრუსეობა. ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ