iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შრი-ლანკის პრეზიდენტი

შრი-ლანკის პრეზიდენტი — შრი-ლანკის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლით.

ისტორია
პრეზიდენტის თანამდებობა დაარსდა 1972 წელს, მას შემდეგ, რაც სირიმავო ბანდარანაიკეს მთავრობის ინიციატივით გამოქვეყნდა ახალი კონსტიტუცია, რომლის ძალითაც დასრულდა დიდი ბრიტანეთის გვირგვინის კონდომინიუმი და გამოცხადდა რესპუბლიკა.

შრი-ლანკის პრეზიდენტების სია
კლავესინი

კლავესინი — ძველებური კლავიშებიანი საკრავი. ფორტეპიანოს „წინაპარი“. კლავესინის ნაირსახეობებია: სპინეტი და ვირჯინალი. კლავესინი ძალიან ხშირად გამოიყენებოდა ბაროკოს ეპოქაში. მე-18 საუკუნის ნახევარში შეწყვიტეს კლავესინის ხმარება და გადავიდნენ მის „შთამომავალ“ ფორტეპიანოზე. პატარა კლავესინს ვირჯინალი ჰქვია.
ციპი ლივნი

ციპორა მალკა „ციპი“ ლივნი (, დ. 5 ივლისი, 1958, თელ-ავივი, ისრაელი) — ებრაელი პოლიტიკოსი და ადვოკატი. ისრაელის ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი და პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი. 2008 წლის 17 სექტემბერს იგი აირჩიეს კადიმას ლიდერად, რაც მას აძლევდა საშუალებას შეექმნა მთავრობა, რომელიც კნესეტს უნდა დაემტკიცებინა. სხვადასხვა პარტიებს შორის შეთანხმების მიუღწევლობის შემდეგ, მან 2009 წლის თებერვალში დანიშნა ახალი არჩევნები. არჩევნებამდელ პერიოდში ისრაელის მთავრობას ხელმძღვანელობდა ისრაელის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი და კადიმას ყოფილი ლიდერი ეჰუდ ოლმერტი.
მაჰინდა რაჯაპაქსა

მაჰინდა რაჯაპაქსა (, დ. 18 ნოემბერი 1945, ვირაკეტია, შრი-ლანკა) — შრი-ლანკის პრეზიდენტი 2005-2015 წლებში, პრემიერ-მინისტრი 2004-2005 და 2019-2022 წლებში. თავისუფლების პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი (პარტია შედის სახალხო ალიანსში).

ბიოგრაფია
დაიბადა შრი-ლანკის სამხრეთ პროვინციაში. იურისტის ოჯახში, მამამისი იყო პარლამენტის წევრი 1947-1960 წლებში. იურისტის განათლება მიიღო გერმანიის ქალაქ ჰალეს კოლეჯში და შემდეგ კოლომბოს უნივერსიტეტში. 1970 წელს გახდა შრი-ლანკის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა დეპუტატი. არის მემარცხენე-ცენტრისტი. 1994-2001 წლებში მუშაობდა მთავრობაში. ჯერ ეკავა შრომის მინისტრის თანამდებობა, შემდეგ კი მეთევზეობისა. 2001-2004 წლებში იყო საპარლამენტო ოპოზიციის ლიდერი.

2004 წლის ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში სახალხო ალიანსის გამარჯვების შემდეგ დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. პრეზიდენტად აირჩიეს 2005 წელს, მას შემდეგ, რაც შრი-ლანკის უზენაესმა სასამართლომ მოქმედი პრეზიდენტის ჩანდრიკა კუმარატუნგას საპრეზიდენტო ვადა დასრულებულად გამოაცხადა 2005 წელს. 2015 წელს არჩევნებში დამარცხდა მაითრიპალა სირისენასთან.
იუდა ისკარიოტელი

იუდა ისკარიოტელი — ბიბლიური (სახარების) პერსონაჟი. ქრისტიანული ტრადიციის მიხედვით, ქრისტეს 12 მოწაფეთაგან (მოციქულთაგან) ერთ-ერთი. იუდა ისკარიოტელმა 30 ვერცხლის ფასად გასცა იესო ქრისტე და შეაპყრობინა იუდეველთა მღვდელთმთავრებს, რომელთაც რომაელების დახმარებით იგი ჯვარს აცვეს. შუა საუკუნეების და აღორძინების ხანის ხელოვნებაში წარმოსახავდნენ: ღალატის სცენას (იუდა ისკარიოტელი კოცნის იესო ქრისტეს და ამით მიანიშნებს მასზე. აქედან გამოთქმა - იუდას ამბორი) და საიდუმლო სერობას. ქრისტეს შეპყრობის შემდეგ იუდა ისკარიოტელმა თავი ჩამოიხრჩო (მათე, თ. 26-27). ძველი აღთქმის წინასწარმატყველებათა შესაბამისად (ზაქარია, თ. 11, 13) იუდამ იესო 30 ვერცხლად გაყიდა. იუდა ისკარიოტელის სახელი მოღალატის, გამცემის სინონიმად იქცა.

ცხოვრება
იუდას ცხოვრებასთან დაკავშირებით სხვადასხვა მასალამ მოაღწია ჩვენამდე.
პოლონელების გადმოცემით იუდა დაიბადა 1 აპრილს რომელიც მათი რწმენით უბედური თარიღია.
იუდას ბავშვობაზე იწერება ასევე იერონიმე - «იერონიმეს მოთხრობა იუდა გამცემელზე». ლეგენდის თანახმად მშობლები ნახულობენ სიზმარს, რომელიც აუწყებს რომ მათი შვილი იქნება მათთვის დამღუპველი. მშობლები კიდობანში სვამენ პატარა იუდას და უშვებენ ზღვაში. მრავალი წლის შემდგომ კუნძულ ისკარიოტიდან ბრუნდება იუდა და შურს ძიებს მშობლებზე. სინანულის შემდგომ მიღებული იქნა მოციქულთა რიგში. (ლეგენდის თანახმად, წლების მანძილზე პირში დაგუბებული წყლით ადიოდა მთის წვერზე და იქ უსხამდა ხის გამხმარ ჯოხს, სანამ არ აყვავდა იგი).
აპოკრიფის «უფლის ბავშვობის არაბული სახარება» თანახმად, ეშმაკისგან შეპყრობილი იუდა ცხოვრობდა ერთ სოფელში სადაც ცხოვრობდა იესო.როცა მოიყვანე იესოსთან რათა მას განეკურნა იგი იუდამ გვერდზე უკბინა, რის შედეგადაც კრუნჩხვებში ჩავარდა მაგრამ განკურნებულ იქნა. ეს ის გვერდია სადაც შემდგომ ჯვარცმისას ლახვარი ჩასცეს ქრისტეს.

ისკარიოტელი
მრავალი მკვლევარი სხვადასხვანაირად აღიქვამს იუდას მეტსახელ - ისკარიოტელს. ერთნი ფიქრობენ რომ ებრაული სიტყვა "ეშკარ" ნიშნავს საქონელს ვიყიდი. რომლისაგანაც წარმოიშვა იუდას მეტსახელი. მეორენი კი იძახიან რომ ძველ ებრაულ სახელმწიფოში იყო დასახლება ”კარიოტი” ხოლო კარიოტის მკვიდრს კი დაერქმეოდა ისკარიოტელი.
მოციქულად ყოფნის პერიოდზე თითქმის არ არსებობს არანაირი ხალხური გადმოცემა, მხოლოდ სახარებისეული ინფორმაცია.

იუდას სახელი ახალ აღთქმაში
იუდა ისკარიოტელზე ინფორმაცია ძირითადად ახალ აღთქმაში მოგვეპოვება. ცნობილია რომ ის იყო სიმონის ძე. (იოან.6:70-71).

სიკვდილი
იუდას სიკვდილის კანონიკური ვერსია
მათე მოციქული თავის სახარებაში წერს: (მათ.27:1-5)
ლუკა მახარებელი სამოციქულოში კი: (საქ.1:18)
ხოლო მარკოზ მახარებელი და იოანე ღვთისმეტყველი კი არაფერს წერენ იუდას სიკვდილის შესახებ.
იუდას სიკვდილის არაკანონიკური ვერსია
ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზია

ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზია (, აბრევიატურა ; ჩინ. ) — ძირითადი სახელმწიფო ტელემაუწყებელი კონტინენტურ ჩინეთში.

ისტორია
-ის პირველი ეთერი 1958 წლის 2 სექტემბერს პეკინის ტელევიიზის სახელით შედგა, მანამდე საცდელი მაუწყებლობით იყო გაშვებული იმავე წლის 1 მაისიდან. სახელი დაერქვა 1978 წლის 1 მაისს. 2008 წელს გაიხსნა ახალი სათავო ოფისის შენობა, რომელიც აშენდა ცნობილი ჰოლანდიელი არქიტექტორის რემ კულჰაასის პროექტით. 2009 წლის 9 თებრვალს ახალი კორპუსის გვერდით მდგომი 159-მეტრიანი სასტუმრო, რომელიც ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზიის ახალ კომპლექსში შედის, მთლიანად დაიწვა.
ლიკუდი

ლიკუდი ( ჰალიქუდ) - მემარჯვენე-ცენტრისტული პოლიტიკური მოძრაობა და პარტია ისრაელში. დაარსდა 1973 წელს. 2005 წელს პარტიას გამოეყო არიელ შარონის ფრთა და დააარსეს ახალი პარტია კადიმა.

ლიკუდის ხელმძღვანელები
მენახემ ბეგინი (1973-1983)
იცხაკ შამირი (1983-1993)
ბინიამინ ნეთანიაჰუ (1993-1999)
არიელ შარონი (1999-2005)
ბინიამინ ნეთანიაჰუ (2005-დღემდე)

მანდატები
ლიქუდის მანდატები (120-დან)
რანასინგჰე პრემადასა

რანასინგჰე პრემადასა (ტამილურ ენაზე ி் ிோா, დ. 23 ივნისი, 1923, კოლომბო — გ. 1 მაისი, 1993, კოლომბო) — შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის პრეზიდენტი (1989-1993) და პრემიერ-მინისტრი (1978-1989). დაქორწინებული იყო ჰემა პრემადასაზე, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი: საჯითი და დულანჯალი. მისი ვაჟი არის პარლამენტის წევრი ჰამბანტოტას რაიონიდან.

იგი თავდაპირველად გეგმავდა ჟურნალისტის პროფესიას დაუფლებოდა, თარგმნა კიდეც სინჰალურ ენაზე ჯავაჰარლალ ნერუს ავტობიოგრაფია. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო ლეიბორისტული პარტიის რიგებში, მაგრამ მალევე შეუერთდა გაერთიანებულ ეროვნულ პარტიას, რადგანაც ლეიბორისტებს არ ჰქონდათ წარმატების არავითარი შანსები. დადლი სენანაიაკეს მთავრობაში ეკავა რადიომაუწყებლობის მინისტრის თანამდებობა. ამ პერიოდში მან ჩამოაყალიბა რადიოსადგური „რადიო ცეილონი“, ერთ-ერთი ყველაზე ძველი სადგური სამხრეთ აზიაში. მისი პრეზიდენტობის დროს გაერთიანებული ეროვნული პარტიის რიგებიდან განდევნეს მისი ორი კონკურენტი ლალით ათულათმუდალი და გამინი დისანაიაკე, რომლებიც შეუერთდნენ ოპოზიციურ გაერთიანებულ დემოკრატიულ ეროვნულ განმათავისუფლებელ ფრონტს.

გარდაცვალება
რანასიგჰე პრემადასა მოკლა „თამილ-ელამის განთავისუფლების ვეფხვების“ კამიკაძე-ტერორისტმა 1993 წლის 1 მაისს კოლომბოში, საპირველმაისო აღლუმზე.
ისააკი

ისააკი, ბიბლიური პერსონაჟი, აბრაამისა და სარას ძე. ებრაელთა ერთ-ერთი მითიური მამამთავარი. იაჰვეს ბრძანებით, აბრაამს ისააკი უნდა შეეწირა მსხვერპლად, მაგრამ მსხვერპლშეწირვის დროს ღმერთმა ისააკის ნაცვლად მას სამსხვერპლო ვერძი მიუვლინა (დაბადება, თ. 22). ისააკის თქმულება განეკუთვნება ბიბლიური პატრიარქების ლეგენდათა ციკლს. თავდაპირველად ისააკი სავარაუდოდ ისრაელთა ერთ-ერთი ტომის „წინაპარ-ღმერთად“ ითვლებოდა. პირმშო ძის მსხვერპლად შეწირვა გამოძახილია პირველყოფილი რელიგიის კულტებისათვის დამახასიათებელი წესისა. მსხვერპლშეწირვის სცენა აისახა ხელოვნებაშიც (დონატელოს რელიეფი, რემბრანდტის სურათი და სხვა).
სოლომონ ბანდარანაიკე

სოლომონ ბანდარანაიკე (დ. 8 იანვარი, 1899, კოლომბო, ცეილონი — გ. 26 სექტემბერი, 1959) — ცეილონის (ახლანდელი შრი-ლანკა) პრემიერ-მინისტრი 1956–1959 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1899 წლის 8 იანვარს კოლომბოში. სწავლობდა ადგილობრივ წმინდა ტომასის კოლეჯში, ხოლო შემდეგ ოქსფორდის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო იურისტის პროფესია. მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1925 წელს, მას შემდეგ, რაც გახდა ერთიანი ეროვნული პარტიის წევრი. ეკავა სხვადასხვა პოსტები კოლონიურ ადმინისტრაციაში. 1947–1951 წლებში იყო ჯანდაცვის მინისტრი, 1956 წლიდან კი პრემიერ-მინისტრი. საგარეო პოლიტიკაში სოლომონ ბანდარანაიკე ხელმძღვანელობდა მიუმხრობლობის პოლიტიკით, ხოლო საშინაო პოლიტიკას წარმართავდა ბუდისტურ-სინჰალური იდეოლოგიის საფუძველზე. 1959 წელს ბუდისტმა ბერმა ტალდუვე სომარამამ 60 წლის პრემიერ-მინისტრი მძიმედ დაჭრა. მეორე დღეს მიღებული ჭრილობების შედეგად სოლომონ ბანდარანაიკე გარდაიცვალა.

ოჯახი
მისი მეუღლე იყო სირიმავო ბანდარანაიკე, რომელიც გახდა მსოფლიოში პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი მისი მკვლელობის შემდეგ. მისი შვილებია ჩანდრიკა კუმარატუნგა, შრი-ლანკის პრემიერ-მინისტრი და პრეზიდენტი; ანურა ბანდარანაიკე შრი-ლანკის პარლამენტის სპიკერი 2000–2001 წლებში და სუნეთრა ბანდარანაიკე ცნობილი შრი-ლანკელი ფილანთროპი და პოლიტიკოსი.
ნოტოუნგულატები

ნოტოუნგულატები — ნამარხი ძუძუმწოვრების რიგი. ხშირად სამხრეთ ამერიკის ჩლიქოსნებსაც უწოდებენ. აგებულებით მკვეთრად გამოირჩევიან სხვა დანარჩენი ჩლიქოსნებისაგან. ტანადაც ნაირგვარებია — არიან ბოცვერის ზომისანიც და მარტოორქისაც. ნოტოუნგულატების ზოგ წარმომადგენელს ერთდროულად ახასიათებს ჩლიქოსნებისა და მღრღნელების ნიშნები, ზოგი მარტორქას ან ტაპირს წააგავს. ცნობილი არიან სამხრეთ ამერიკაში პალეოცენიდან მოყოლებული პლეისტოცენამდე, ჩრდილოეთ ამერიკაში — ქვედაეოცენური და აზიის ზედაპალეოცენური ნალექებიდან.
ხაიმ ნახმან ბიალიკი

ხაიმ ნახმან ბიალიკი (ივრ. ; ‎ დ. 6 იანვარი, 1873, სოფელი რადი, ყოფილი ვოლინის გუბერნია, ამჟამად უკრაინა – გ. 4 ივლისი, 1934, ვენა) — ებრაელი პოეტი, ესეისტი, მწერალი, ჟურნალისტი და მთარგმნელი. მან მრავალი თხზულება დაუტოვა თანამედროვე ებრაულ კულტურას. იგი ებრაელების ეროვნული პოეტია.

ბიოგრაფია
ბიალიკი დაიბადა სოფელ რადში (ვოლნი, რუსეთის იმპერია (ახლანდელი უკრაინა)). მამამისი, იცხაკ იოსეფ ბიალიკი, განსწავლული ბიზნესმენი იყო; იგი გარდაიცვალა 1880 წელს, როცა ხაიმი იყო 7 წლის. ბიალიკმა თავის პოემებში გააიდეალა თავის უბედური ბავშვობა. ჰყვებოდა შვიდ ობოლზე, თუმცა თანამედროვე ბიოგრაფები ამ რიცხვს გადამეტებულად მიიჩნევენ იმ მოზრდილ და-ძმათა ჩათვლით, რომლებსაც დახმარება არ სჭირდებოდათ. ასეა თუ ისე, 7 წლიდან ბიალიკი იზრდებოდა ჟიტომირში მის მართლმადიდებელ პაპასთან რაბი იაკობ მოშე ბიალიკთან. 15 წლის ასაკში დაიწყო სწავლა იეშივაში ვოლოჟინში (́) ბელარუსში. იქ დაწერა ცნობილი პოეზია “ელ ჰაციპორ”. მაგრამ ის არ დარჩა იეშიბაში და დატოვა. 1892 წელს, ოდესაში ყოფნის დროს შეხვდა ეხად ჰაამ. მან დიდი გავლენა მოახდინა ბიალიკზე.

ნაწარმოებები
პოემა „ამბავი რბევისა“ (1904)
„უდაბნოს მკვდრები“ (1902)
„ცეცხლოვანი ქარტია“ (1905)
„არიე-კულაკი“
„ღობის გადაღმა“

ი. რავნიცკისთან ერთად გადაამუშავა და გამოსცა 4-ტომიანი შრომა „ებრაელთა ლეგენდები“ (მე-2 გამოც., ბერლინი, 1922).
როვერანდომი

როვერანდომი — ჯ. რ. რ. ტოლკინის 1925 წლის მოთხრობა, რომელსაც იგი თავის შვილს, მაიკლს უამბობდა. მასში საუბარია პატარა ძაღლ როვერზე. სიუჟეტის მიხედვით, განრისხებული მაგი მას სათამაშოდ აქცევს. როვერი მოგზაურობს მთვარეზე და წყალქვეშ, რათა მოძებნოს მაგი, პატიება სთხოვოს და თავი ჩვეულებრივ ძაღლად გადააქცევინოს.

ავტორმა ეს ისტორია მიუძღვნა შვილ მაიკლ ტოლკინს, რათა გაემხნევებინა იგი, როდესაც მან დაკარგა საყვარელი სათამაშო - ტყვიისგან ჩამოსხმული პატარა ძაღლი. წიგნში თხრობა მიმდინარეობს, როგორც ჩვეულებრივ ზღაპარში, მაგრამ მასში ბევრი ალუზია და სურეალისტური ფრაგმენტია.

პერსონაჟები
მთავარი
როვერ(ანდომი) - მთავარი პერსონაჟი - პატარა, უხეში ძაღლი, რომელსაც აქცევენ სათამაშოდ.
არტაქსერქსი - სპარსელი მაგი, რომელიც როვერს სათამაშოდ აქცევს.
პსამათოს პსამათიდესი - პსამათისტების მეთაური.
მიუ - თოლია, რომელსაც როვერანდომი მიჰყავს მთვარეზე.
ადამიანი მთვარიდან - უდიდესი მაგი. სწორედ იგი არქმევს როვერს როვერანდომს, რადგან მასაც ჰყავს ძაღლი, სახელად როვერი.
როვერი - მთვარის ძაღლი.
მეორეხარისხოვანი
ტინკერი - კატა, რომელთანაც როვერი ცხოვრობდა სათამაშოდ გადაქცევამდე.
ბიჭუნა - როვერანდომის პატრონი.

ადგილები
მთვარე
ყურე
ძაღლების კუნძული
წყალქვეშ
ქორეთი (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)

ქორეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ქორეთი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 610 მეტრი, საჩხერიდან 5 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1348 ადამიანი.

ეკლესია
სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები - ორი ეკლესია. ერთი დგას ბორცვზე, როგორც ჩანს, წინაქრისტიანული სალოცავის ადგილზე, ხოლო მეორე არის ღვთაების ეკლესია. ეკლესიაზე არის სამშენებლო ხასიათის წარწერა, შესრულებულია ასომთავრულით 1000 წელს.

სამაროვანი
1945 და 1955 წლებში ქორეთის ერთ-ერთ უბანში, პასიეთში, გაითხარა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის 2 ყორღანული სამაროვანი. აქ აღმოჩენილ ინვენტარს დიდი კავშირი აქვს მტკვარ-არაქსის კულტურასთან. სამაროვანზე მიცვალებულები იმარხებოდნენ ძვ.წ. ათასწლეულში.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა მწერალი აკაკი ბელიაშვილი.
ქვემო ქარზმანი

ქვემო ქარზმანი, ქვემო ქარძმანი — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ჭალის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ყვირილის ზემო დინების ხეობაში, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, საჩხერიდან 30 კმ-ში. 1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონის სინაგურის სასოფლო საბჭოში. ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ, 1991 წლის აპრილში სინაგურის სასოფლო საბჭოს სხვა სოფლებთან ერთად გადაეცა საჩხერის რაიონს. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომამდე ქვემო ქარზმანს აკონტროლებდა საქართველოს ხელისუფლება.

დემოგრაფია
ჩიხა

ჩიხა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დუნთა, ზედა ორღული, სხვიტორი, ქვედა ორღული). მდებარეობს ჩიხის მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, საჩხერიდან 6 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1981 ადამიანი.

ისტორია
 საუკუნეში აფხაზთა (დასავლეთ საქართველოს) მეფე გიორგი -მა ჩიხაში მიუჩინა რეზიდენცია ერისთავს, რომელსაც ქართლის გამგებლობა ევალებოდა. სოფელში დგას საუკუნის ციხე და ეკლესია.
ცხამი

ცხამი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტში, არგვეთის თემში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე იზვარის ზემოთში. ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. საჩხერიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. სოფელში არის საჯარო სკოლა, ქვანახშირის და გიშერის საბადოები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 503 ადამიანი.
ცხომარეთი

ცხომარეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: მოხვა). მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჯრუჭულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი. სოფელთან მდებარეობს ჯრუჭის მონასტერი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 126 ადამიანი.
ივანწმინდა

ივანწმინდა (ყოფილი წითელსოფელი) — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში. მერჯევის თემის ცენტრი (სოფლები: ივანწმინდა, მერჯევი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 510 მეტრი, საჩხერიდან 6 კილომეტრი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 623 ადამიანი.
ხახეთი

ხახეთი — ყოფილი სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს.

სოფელი 1991 წლის 29 აპრილს 13 საათსა და 13 წუთამდე მდებარეობდა მდინარე ყვირილის მარჯვენა შენაკადის ხახიეთისწყლის ხეობაში, აგრეთვე თედელეთისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1090 მ-ზე, საჩხერიდან 21 კილომეტრში.

2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს. შემორჩენილია ნაეკლესიარი.
ჯალაბეთი

ჯალაბეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, საჩხერიდან 33 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 კაცი.
ჯალაურთა

ჯალაურთა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: მოძვი). სოფელში მოქმედებს საექიმო ამბულატორია.

გეოგრაფია
მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ფრონის (ყვირილის აუზი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, საჩხერიდან 21 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1609 კაცი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1144 ადამიანი.

ჯალაურთა საჩხერის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სოფელია. აქ კომპაქტურად ცხოვრობენ: კაპანაძეები, ნეფარიძეები, დოღაძეები, ძინძიბაძეები, ასანიძეები, ბრეგვაძეები, ხვედელიძეები, ბუღაძეები, ღამბაშიძეები, ცარციძეები, შეყლაშვილები და პაპიძეები.

ღირსშესანიშნაობები
ჯალაურთაში არის საუკუნის დარბაზული ეკლესია, რომელიც ძლიერ დაზიანებული და უმოქმედოა. მასთან ახლოს მდებარეობს მეორე ეკლესია, რომელიც გარედან დარბაზულს წააგავს, თუმცა სამნავიანი ბაზილიკაა, რომლის სახურავიც სვეტებს ეყრდნობა.
შირაქის ვაკე

შირაქის ვაკე, დიდი შირაქის ვაკე — ივრის ზეგანის უდიდესი ბრტყელი აკუმულაციური ვაკე, ალაზან-ივრის შუამდინარეთში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 35 კილომეტრი, სიგანე 15 კილომეტრი. აბსოლუტური სიმაღლე 500-700 მეტრს შორის მერყეობს. წარმოადგენს ნეოგენური წყებების სინკლინურ ჩაზნექილობას, რომელიც ამოვსებულია მეოთხეული ნაფენებით. ეს უკანასკნელი უხვად შეიცავს არტეზიულ წყლებს. ჰავა ზომიერად კონტინენტურია. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10°, იანვრისა -3,8°, ივლისისა - 22,8. აბსოლუტური მაქსიმუმია 38, ხოლო აბსოლუტური მინიმუმია -32. წელიწადში 490 მმ ნალექი მოდის. მაქსიმალური გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისშია. გავრცელებულია შავმიწა და წაბლა ნიადაგები. შირაქის ვაკეზე ბუნებრივი მცენარეულობა სტეპურია (ბალახეული). ამჟამად მთლიანად სახნავადაა გადაქცეული (უმთავრესად მარცვლეული კულტურებისათვის). შირაქის ვაკე საქართველოს პურის ბეღელია.
ფშავლის განძი

ფშავლის განძი — თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფშაველის მახლობლად 1937 წელს ნაპოვნი განძი. შედგება სასანური, ომაიანური, აბასიანური და ესპანელი ომაიანების მონეტებისაგან (127 ცალი). აქ არის ამიერკავკასიის, ჩრდილოეთ აფრიკის, შუა აზიისა და ცენტრალური (ბაღდადი, ქუფა) ზარაფხანების პროდუქცია. განძი ჩაფლული უნდა იყოს საუკუნის მეოთხედში.
ისრაელის გეოგრაფია

ისრაელის გეოგრაფია — ისრაელი მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე (სანაპირო ზოლი - 230 კმ.). ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლიბანი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - სირია, აღმოსავლეთით - იორდანია, სამხრეთ დასავლეთით - ეგვიპტე. ისრაელს სამხრეთით ესაზღვრება წითელი ზღვა.

ისრაელი ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 470 კილომეტრზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ - 135 კილომეტრზე. საზღვრის საერთო სიგრძეა - 1017 კილომეტრი (მათ შორის: პალესტინასთან 307 კმ, ეგვიპტესთან - 266 კმ, იორდანიასთან - 238 კმ, ლიბანთან - 79 კმ, სირიასთან - 76 კმ და ღაზის სექტორთან - 51 კმ)..

ისრაელის ფართობია 22,77 კმ2. უმაღლესი მწვერვალია მერონი (1208 მეტრი).

რელიეფი
ნეგევის უდაბნოს უკავია ისრაელის ტერიტორიის ნახევარი და გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან (იუდეის უდაბნო) სამხრეთისაკენ (აკაბის ყურე). აგებულია კირქვებით. განირჩევა დენუდაციური ფორმები.

ჰიდროლოგია
ქვეყნის უდიდესი მდინარეა იორდანე, რომელიც მიედინაება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. გაივლის კინერეთის ტბას და ჩაედინება მკვდარ ზღვაში.

სხვა მდინარეებს აქვთ მცირე სიგრძე და ჩვეულებისამებრ შრებიან ზაფხულობით. გამონაკლისს შეადგენენ მდინარე კიშონი (სიგრძე 13 კილომეტრი), იარკონი (26 კმ), რომლებიც უერთდებიან ხმელთაშუა ზღვას ხაიფასთან და თელ-ავივთან, და მდინარე ლახიში (70 კმ).

მკვდარი ზღვა - მარილიანი ტბა ისრაელისა და იორდანიის საზღვარზე. იგი მსოფლიოში ყველაზე მარილიანი ტბაა. გარდა ამისა იგი ყველაზე დაბალი წერტილია მსოფლიოს მასშტაბით და მდებარეობს ზღვის დონიდან ქვემოთ 417 მეტრზე. ზღვას ერთვის რამდენიმე მშრალი ხევი და მდინარე იორდანე.

კინერეთი - მტკნარი წყლის უდიდესი რეზერვუარი ისრაელში.

ფაუნა
ისრაელი სამი კონტინენტის შესაყარზე მდებარეობს და ამითაა განპირობებული ის, რომ უხვადაა წარმოდგენილი ფლორისა და ფაუნის არაერთი უნიკალური სახეობა.

ისრაელის ფაუნა მოიცავს 100 სახეობის ძუძუმწოვარს. 500 სახეობის ფრინველს (რომელთა ნახევარზე მეტი მუდმივად ცხოვრობს ქვეყნის ტერიტორიაზე, დანარჩენი კი გადამფრენია), 100 სახეობის ქვეწარმავალი, მათ შორის 30 სახეობის გველი და 7 სახეობის ამფიბია.

მტაცებლებიდან გავრცელებულია ლეოპარდი, გეპარდი, ლელქაშის კატა, მგელი, ტურა და სხვა.

გვხვდება კუს ორი სახეობა: ხმელეთისა და ჭაობის. ობობების 17 სახეობა, რომელთა შორის აღსანიშნავია სკორპიონი და კარაკურტი.

ფლორა
ისრაელში გავრცელებულია სამი სახეობის მცენარეულობა: ხმელთაშუაზღვიური, ირან-თურანისა და საჰარა-სინდური, რომელიც წარმოდგენილია 2600 სახეობის მცენარით. ამათგან 150 სახეობა გვხვდება მხოლოდ ისრაელის ტერიტორიაზე.

ისრაელთი არის ეროვნული პარკი, 160 ნაკრძალი და აღკვეთილი.

თანამედროვე ისრაელის ტყეების 70 % გაშენებულია საუკუნის მეორე ნახევარში. 1948 წელს ქვეყანაში იყო 4,5 მილიონი ხე, ხოლო 1990-იანი წლების ბოლოს მათი რიცხვი 200 მილიონს აჭარბებდა.
ჰურინის შვილები

„ჰურინის შვილები“ — ჯ. რ. რ. ტოლკინის ეპიკური ფენტეზის ჟანრის რომანი, რომელიც გამოიცა 2007 წელს. თავდაპირველად იგი დაიწერა 1910 წელს, დამუშავდა რამდენიმე წლის შემდეგ, მაგრამ არ იქნა დასრულებული 1973 წლამდე. მწერლის შვილმა, კრისტოფერ ტოლკინმა, თავად შეძლო მამის ნაშრომის რედაქტირება და აქცია იგი პროზად - იმ დროს, როდესაც ორიგინალი წარმოდგენილი იყო პოემის სახით. 2007 წლის გამოცემა, მიუხედავად იმისა, რომ „ჰურინის შვილების“ წინა ვერსიები სხვადასხვა წლებში შეტანილი იყო სხვა წიგნებშიც, არის რომანის ყველაზე სრულყოფილი ვარიანტი.

2017 წლის 1 აგვისტოს წიგნი პირველად გამოიცა ქართულ ენაზე.

წინარეისტორია
მთავარი პერსონაჟების ისტორია და წარმომავლობა მოცემულია წიგნის შესავალში. წინარეისტორიის დიდი ნაწილი წარმოდგენილია სილმარილიონის ქრონიკებში. ყველაფერი იწყება წიგნის მოვლენებამდე 500 წლით ადრე. მორგოთი, ვალა, გარბის ვალინორიდან და სახლდება შუახმელეთში. ანგბანდის ციხესიმაგრიდან იგი ცდილობს შუახმელეთის მართვას და იწყებს ბელერიანდის ელფებთან ბრძოლას.

თუმცა, ელფთა სამეფოების დიდი ნაწილი მყარად დგას. მათ შორის არის დორიათი, რომელსაც მეფე თინგოლი მართავს. გარკვეული დროის შემდეგ ნოლდორელი ელფები მოხვდებიან ბელერიანდში, შემდეგ კი, სინდარელ ელფებთან ერთად ანგბანდზე იერიშით მიდიან. შუახმელეთში ყალიბდება ახალი სამეფოები. ასეთებია ჰითლუმი (ფინგონის სამეფო), ნარგოთრონდი (ფინროდ ფელაგუნდის სამეფო) და გონდოლინი (ტურგონის სამეფო).

გადის სამი საუკუნე. ამ პერიოდში ბელერიანდში ადამიანები ჩნდებიან. ისინი არიან ედაინები, დასავლეთში გაქცეულთა შთამომავლები. ბეორის საგვარეულო ლადროსის მიწას მართავს, ჰალეთის ხალხი ბრეთილის - ტყეს, ხოლო ჰადორის საგვარეულოს ძალაუფლება ვრცელდება დორ-ლომინის ტერიტორიაზე. მოგვიანებით ბელერიანდში ჩნდებიან სხვა ადამიანებიც, კერძოდ - აღმოსავლელები, რომელთა ნაწილი მორგოთთან კავშირშია.

ანგბანდის ალყის, უეცარი ცეცხლის ბრძოლის დროს მორგოთი იმარჯვებს. ბეორის საგვარეულო განადგურებულია, ელფთა და ედაინთა რიგებში დიდი დანაკარგია, თუმცა მრავალი სამეფო კვლავ გადარჩენილია, მათ შორის - დორ-ლომინი, სადაც მეფობა ჰურინ თალიონის ხელში გადადის.
ჰობიტის ისტორია

ჰობიტის ისტორია — ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის „ჰობიტის“ მიხედვით შედგენილი, ორ წიგნიანი კვლევა, რომელშიც შეტანილია წიგნის გამოუცემელი ფრაგმენტები, ორიგინალური რუკები და ტოლკინის მიერ დახატული ილუსტრაციები, ისევე, როგორც სხვა იშვიათი მასალა „ჰობიტის“ თემაზე. კვლევის ავტორია ჯონ რეიტლიფი.

პირველ წიგნს ეწოდება „მისტერ ბეგინსი“. აქ შეტანილია „ჰობიტის“ შავი ვარიანტი, კომენტარების თანხლებით. წიგნი გამოვიდა 2007 წლის 4 მაისს.

მეორე წიგნს ეწოდება „დაბრუნება ბეგ-ენდში“. აქ შეტანილია ტოლკინის ორიგინალური ხელნაწერები, კომენტარები და დამატებები. ეს წიგნი გამოვიდა 2007 წლის ივლისში.

2011 წელს გამოვიდა ორივე ნაწილი ერთი წიგნის სახით გამოიცა.