iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბურნათი

ბურნათი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, კოხნარის თემში (სოფლები: ბურნათი, კოხნარი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთით, მდინარე ხევისწყლის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 8 კმ., საჯავახოდან 10 კმ., კოხნარიდან 3 კმ. სოფელში გადის საავტომობილო გზა საჯავახო-ჩოხატაური.

ისტორია
გურიის სამთავროს პერიოდში სოფელი შედიოდა საჯავახოში. რუსეთის იმპერიის პერიოდში შედიოდა ნანეიშვილისეულის სასოფლო საზოგადოებაში. 1870-იან წლებში მისი მოსახლეობა იყო 58 კომლი. სოფელში იდგა პეტრე და პავლე მოციქულების ეკლესია. 1809 წელს სოფელში გაიხსნა ბერძნისწყარო. 1958 წელს სოფელში გაიხსნა ბორის ძნელაძის სახლ-მუზეუმი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი.

ცნობილი ადამიანები
შალვა ძნელაძე (1892-1934) — ფერმწერი, გრაფიკოსი
გივი ძნელაძე (1927-2002) — პოეტი
წიფნარი

წიფნარი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, კოხნარის თემში (სოფლები: ბურნათი, კოხნარი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 220 მ., ჩოხატაურიდან 9 კმ, საჯავახოდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 15 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 281 ადამიანი.
საჭამიასერი

საჭამიასერი, სერი (ყოფ. საკურთხეველი) — თემი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, მოიცავს სოფლებს: ქვემო ხეთი (თემის ცენტრი), კალაგონი, მამულარი, ჩომეთი. მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 360 მ.

ისტორია
შეიქმნა 1920 წელს, როდესაც გამოეყო ზემო ხეთის თემს. საბჭოთა პერიოდში საჭამიასერის სასოფლო საბჭოში განვითარებული იყო მევენახეობა, სოფელ ქვემო ხეთში კი მოქმედებდა ღვინის ქარხანა. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

მოსახლეობა
კალაგონი

კალაგონი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, საჭამიასერის თემში (სოფლები: კალაგონი, მამულარი, ქვემო ხეთი, ჩომეთი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 360 მ. საჭამიასერიდან 1 კმ.

ისტორია
კალაგონის სახევისთავოს მდინარე ხევისწყლის მთელი ხეობა ეკავა. შემდგომ მას საჯავახოს ქვეყანა ეწოდებოდა. კალაგონი სვანური სიტყვაა და სახევისთაოს პატრონები სვანები იყვნენ.

ნაეკლესიარი
სოფელში იდგა წმინდა კვირიკესა და ივლიტას ეკლესია.

ეკლესია მდებარეობდა სასაფლაოზე. იყო შვერილაბსიდიანი. ნაგები იყო ფლეთილი ქვებით კირის დუღაბის ხსნარზე. შემორჩენილი კედლის მაქსიმალური სიმაღლე 1.75 მ-ია კედლის სისქე 65 სმ-ია. კედლის საპირე ქვები ჩამოცვენილია. შერჩენილი საპირე ქვა ჩრდილოეთ ფასადზე იკითხება. დასავლეთით შესასვლელთან მინაშენი იკითხება. ინტერიერი მიწით არის სავსე. ეკლესია დაანგრიეს საუკუნის 20-იან წლებში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 33 ადამიანი.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
რაჟდენ ხუნდაძე — ლოტბარი
სილოვან ხუნდაძე — ლიტერატორი, პუბლიცისტი
ტროფიმე ხუნდაძე — ისტორიკოსი
სიმონ ხუნდაძე — ლიტერატურათმცოდნე
მამულარი

მამულაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, საჭამიასერის თემში (სოფლები: კალაგონი, მამულარი, ქვემო ხეთი, ჩომეთი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 420 მ., ჩოხატაურიდან 15 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 14 კმ., ქვემო ხეთიდან 2 კმ. სოფელში შემორჩენილია მამულარის ეკლესიის ნანგრევი. სოფელში დაიბადა მომღერალი შერმადინ ჭკუასელი.

სახელწოდება
სოფლის ძველი სახელწოდებაა აბუთვანი. ამ სახელით არის მოხსენიებული 1910 წლის „კავკასიის კალენდარში“. სახელწოდება მამულარი აღნიშნავს ვაზით გაშენებულ ადგილს, მაღლარს.

ისტორია
სოფელი შედიოდა ზემო ხეთის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა საჭამიასერის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 126 ადამიანი.
ჩომეთი

ჩომეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, საჭამიასერის თემში (სოფლები: კალაგონი, მამულარი, ქვემო ხეთი, ჩომეთი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 18 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 15 კმ., ქვემო ხეთიდან 2 კმ.

ისტორია
1928 წელს სოფელ ჩომეთთან აღმოჩნდა ძვ. წ. - საუკუნეების კოლხური ტრიბოლების განძი, რომელიც თიხის ჭურჭელში იყო თავმოყრილი. განძი შედგებოდა 380 კოლხური ტრიბოლისა და დამტვრეული ვერცხლის სამაჯურისაგან. განძი ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

სოფელი შედიოდა საჯავახოს მხარეში. სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ეკლესია. სოფელში განვითარებული იყო მევენახეობა.

დემოგრაფია
ზემო ხეთი

ზემო ხეთი — თემი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში. მოიცავს სოფლებს: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი. ზემო ხეთი შედიოდა გურიის საჯავახოს შემადგენლობაში. 1907 წლის 1 მაისს სოფელში გაიმართა პირველი მაისისადმი მიძღვნილი ხალხმრავალი მიტინგი. 1920 წელს ზემო ხეთის თემი გაიყო ორად: ზემო ხეთისა და საჭამიასერის თემებად. თემის ტერიტორიაზე, ერთ ჰექტარ მიწის ფართობზე გაშენებულია ორკეს ტყე-პარკი, იდგა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესია. თემის მოსახლეობა, 2014 წლის აღწერით, შეადგენს 218 ადამიანს.

მოსახლეობა
განთიადი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

განთიადი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხეთის თემის ცენტრი (სოფლები: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზემო ხეთის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 300 მ., ჩოხატაურიდან 19 კმ., საჯავახოდან 20 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მეცხოველეობა, მევენახეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 130 ადამიანი.
გოგოური

გოგოური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი).

მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხევისწყლის ზემო ხეობაში, ზღვის დონიდან 220 მ., ჩოხატაურიდან 21 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 23 კმ. სოფელი შედიოდა ისტორიულ საჯავახოს მხარეში. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა საჭამიასერის მევენახეობის მეურნეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 50 ადამიანი.
თხილაგანი

თხილაგანი, თხილოვანი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხეთის თემში. მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 400 მ., ჩოხატაურიდან 23 კმ., საჯავახოდან 21 კმ., განთიადიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მევენახეობა. სოფელში დაიბადა თეატრის მხატვარი დიმიტრი თავაძე. სოფელში შემორჩენილია წმინდა გიორგის ნაეკლესიარი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.
მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაო

მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაო — საქართველოში 2008 წლის აგვისტოში რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის წინააღმდეგ ბრძოლაში დაღუპულ მეომართა ძმათა სასაფლაო მუხათგვერდში, თბილისი. სასაფლაო შეიქმნა საქართველოს მთავრობის ინიციატივით, რომელიც ამავდროულად ტერიტორიული მთლიანობისთვის დაღუპულ გმირთა მემორიალიცაა. მთავრობის შესაბამისი დადგენილების საფუძველზე, საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტრომ და საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ 2009 წლის 21 იანვარს გამოაცხადეს კონკურსი ძმათა სასაფლაოს მოწყობის კონცეფციისა და საფლავის ტიპური ფორმის პროექტზე., რომელშიც გამარჯვებული 25 თებერვალს გამოვლინდა, გაიმარჯვა არქიტექტორების მამა-შვილი ხმალაძეების პროექტმა. კონკურსში მონაწილეობის სურვილი თავიდან 38 პირმა გამოთქვა, ნამუშევარი კი მხოლოდ 24-მა კონკურსანტმა წარმოადგინა.

სასაფლაო მემორიალით გაიხსნა 2009 წლის 26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღის აღსანიშნავად. ცერემონიალს საქართველოს პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილთან ერთად ესწრებოდნენ თავდაცვის სამინისტროსა და შეიარაღებული ძალების მაღალჩინოსნები, ასევე რუსეთ-საქართველოს ომის დროს დაღუპული ჯარისკაცების მშობლები და ახლობლები.

2010 წლის 4 აგვისტოს სასაფლაოს მიმდებარედ გაიხსნა აგვისტოს ომის მსხვერპლთა სახელზე აგებული ეკლესია.

არქიტექტურა
სასაფლაოს ტერიტორია გეგმაში წაგრძელებულ მართკუთხა ტრაპეციას წარმოადგენს, რომელიც პროექტით ჯვრის სახით, ოთხ ნაწილად იყოფა ქვაფენილი ბილიკებით. საფლავებს, მხოლოდ ერთი მეოთხედი უკავიათ, ტერიტორიის დანარჩენი კი გაზონია. ცენტრში, წრიულ ფორმაში მარადიული ცეცხლია, რომელსაც ოთხი მხრიდან ხუთჯვრიანი კომპოზიციის, წრიული ვარჯის მქონე ხეები იცავენ. ტერიტორია გრძელი მხარებიდან შემოსაზღვრულია კვიპაროზების ხეივანით, ერთი ბოლო გახსნილი, ხოლო მერე ბოლოში (ტრაპეციის სწორ გვერდთან) მოთავსებულია უშუალოდ მემორიალი, ბრუტალური სამკუთხა პრიზმის სახით, რომელიც შუაზეა გაყოფილი ქართული ტაძრის სილუეტით და დგას მწვანე კვარცხლბეკზე. მემორიალთან აღმართულია 3 შტანდარტი სახელმწიფო დროშით ზედ. ტიპური საფლავები თეთრი ბეტონის კვადრების სიბრტყეში, გაზონის სწორკუთხედებათაა ჩაჭრილი. საფლავთა შავ ლაბრადორის ქვებს, თავზე მემორიალის ფორმის თეთრი ბეტონის ქუდები ადევთ, წმინდა ნინოს ჯვრის ფორმის ჭრილებით.
ცაჰიაგინ ელბეგდორჟი

ცაჰიაგინ ელბეგდორჟი (მონღ. ; დ. 30 მარტი 1963, ზერეგი, მონღოლეთი) — მონღოლეთის პრეზიდენტი 2009 წლის 18 ივნისიდან. 1990 წლის მშვიდობიანი რევოლუციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. მისი არჩევით შეწყდა სახალხო-რევოლუციური პარტიის თითქმის 75-წლიანი მმართველობა. ორჯერ ეკავა მონღოლეთის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, ერთხელ დიდი სახალხო ხურალის ვიცე-სპიკერის, იყო პარლამენტის უმრავლესობის ხელმძღვანელი, სამჯერ არჩეულ იქნა ხურალში. 2009 წლის 24 მაისის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო ხმების 51 % და დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი ნამბარინ ენხბაიარი. მონღოლეთის პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 24 ივნისს.
ბორნმუთი (საფეხბურთო კლუბი)

ბორნმუთი — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბორნმუთიდან. დაარსდა 1899 წელს. ისტორიაში პირველად, 2015–16 წლების სეზონში აღზევდა ინგლისის პრემიერლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ „დინ კორტზე“. „ბორნმუთის“ მეტსახელია ალუბლები. შექმნიდან გუნდი თამაშობდა წითელ და თეთრ ზოლებიან მაისურში. 1971 წელს კლუბმა ფორმა შავი და წითელი ზოლებით შეცვალა.
ზემო სურები

ზემო სურები — სოფელი საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში (გურიის მხარე), ზემო სურების ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზემო სურები, თავსურები, ტობახჩა, შველაურ-ციციბაური, ჩაკიტაური, წითელგორა, ჭალა-ქადაგაური).

მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე სუფსის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 640 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 25 კმ-ის და საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 44 კმ-ის დაშორებით. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

ისტორია
 საუკუნეში სოფელში იდგა ღვთისმშობლის ეკლესია. ზემო სურების თემი შეიქმნა 1920 წელს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
შველაურ-ციციბაური

შველაურ-ციციბაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო სურების თემში (სოფლები: ზემო სურები, თავსურები, ტობახჩა, შველაურ-ციციბაური, ჩაკიტაური, წითელგორა, ჭალა-ქადაგაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 600 მ., ჩოხატაურიდან 25 კმ, ზემო სურებიდან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 52 ადამიანი.
ჩაკიტაური

ჩაკიტაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო სურების თემში (სოფლები: ზემო სურები, თავსურები, ტობახჩა, შველაურ-ციციბაური, ჩაკიტაური, წითელგორა, ჭალა-ქადაგაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 460 მ, ჩოხატაურიდან 22 კმ., საჯავახოდან 42 კმ., ზემო სურებიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.
წითელგორა

წითელგორა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო სურების თემში (სოფლები: ზემო სურები, თავსურები, ტობახჩა, შველაურ-ციციბაური, ჩაკიტაური, წითელგორა, ჭალა-ქადაგაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 500 მ., ჩოხატაურიდან 26 კმ, საჯავახოდან 45 კმ, ზემო სურებიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 21 ადამიანი.
შუა სურები

შუა სურები — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი შუა სურები). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 440 მ., ჩოხატაურიდან 18 კმ, საჯავახოდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 38 კმ. სოფელში იდგა წმინდა გიორგის სახელობის ლომისკარელის ეკლესია. სოფელში არის საჯარო სკოლა. 1920 წელს გამოეყო სურების თემს და ჩამოყალიბდა ცალკე თემად.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 178 ადამიანი.

ეკლესია
შუა სურებში იდგა წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც ლომისკარელად იწოდებოდა. ტაძარი ერისთავ-შარვაშიძეების კუთვნილებას წარმოადგენდა. დავით შარვაშიძემ და მისმა ძმამ, ზაალმა წმინდა გიორგი ლომისკარელის სამწყსო უბოძა ტრაპაიძეებს. ანიზდარ ტრაპაიძეს განუახლებია ლომისკარელის ჯვარი. ტაძარში დაცული იყო ადგილობრივთა წარმოდგენით სასწაულმოქმედი ლომისკარელის ხატი. თუ ვინმე რაიმეს დაკარგავდა, ან მოჰპარავდნენ, დამნაშავეს ამ ხატზე გადასცემდა. შემდგომ ლომისკარელის ხატი სოფელ ბუკისციხეში იყო დასვენებული, საიდანაც ის გაიტაცეს 1905 წლის რევოლუციის დროს.

გალერეა
დიდივანი

დიდივანი, ვანი — თემი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი ქვემო სურები. მოიცავს სოფლებს: გაღმა დობირო, გამოღმა დობირო, გურისტყე. მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში. თემის სახელწოდება აღნიშნავს კარგ, ლამაზ ადგილს. თემის ტერიტორიაზე, გაღმა და გამოღმა დობიროს შორის მოედინება მდინარე ვანისწყალი.

ისტორია
თემის ტერიტორიაზე, ე. წ. რცხილის გორაზე 1985 წელს აღმოჩნდა ძვ. წ. საუკუნის ბრინჯაოს ნივთების განძი, რომელიც ცნობილია დიდი ვანის განძის სახელით. განძი დაცულია ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. სოფელში იდგა წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია.სოფელში დაიბადა და აქვე დაამთავრა სკოლა ნოე რამიშვილმა. ამავე სკოლაში 1897-1902 წლებში სწავლობდა ილია სიხარულიძე. დიდივანის თემი შეიქმნა 1920 წელს.

მოსახლეობა
გალერეა
გაღმა დობირო

გაღმა დობირო — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, დიდივანის თემში. მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 440 მ., ჩოხატაურიდან 16 კმ., გურისტყიდან 4 კმ. საჯავახოდან 36 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მესიმინდეობა, მეცხოველეობა. დობირო გურული დიალექტის მიხედვით ნიშნავს ვაკე ადგილს, სადაც ხეებია აშვებული.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 27 ადამიანი.
გამოღმა დობირო

გამოღმა დობირო — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, დიდივანის თემში (სოფლები: გამოღმა დობირო, გაღმა დობირო, გურისტყე). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 500 მ., ჩოხატაურიდან 16 კმ., საჯავახოდან 36 კმ., გურისტყიდან 4 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მესიმინდეობა, მეცხოველეობა. დობირო გურული დიალექტის მიხედვით ნიშნავს ვაკე ადგილს, სადაც ხეებია აშვებული.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი.
გურისტყე

გურისტყე — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, დიდივანის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: გამოღმა დობირო, გაღმა დობირო, გურისტყე).

მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, გურიის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 200 მ., ჩოხატაურიდან 12 კმ., საჯავახოდან 32 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მემინდვრეობა, მეცხოველეობა. სოფელში დგას დიდი ვანის საჯარო სკოლა. სოფლის ტერიტორიაზე არის გაბროს და ტუფის საბადოები.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.
დაბლაციხე

დაბლაციხე — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დაბლაციხე, საყვავისტყე).

მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვენა მხარეს, გურიის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 220 მ., ჩოხატაურიდან 4 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 24 კმ. სოფელში არის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, ნიკო მარის სახლ-მუზეუმი, საჯარო სკოლა.

ისტორია
დაბლაციხეს ადრე საყვავისტყე ეწოდებოდა, შემდეგ მის ერთ ნაწილს, რომელიც ბუკისციხის ქვემოთ მდებარეობს, დაბლაციხე უწოდეს. სოფელში ნაპოვნია ძვ. წ. ათასწლლეულის დასასრულის – ათასწლეულის დასაწყისის კოლხური ცული (დ. ქორიძისეული სახეობა), რომელიც დაცულია ჩოხატაურის მუზეუმში. გვიან შუა საუკუნეებში თავად გურიის ერისთავთა მფლობელობაში იყო.1820-იან წლებში გურიის ხელისუფლების მიწვევით სოფელში მეურნეობა მოაწყო შოტლანდიელმა იაკობ მარმა. შედიოდა ერკეთის სასოფლო საზოგადოებაში. 1899 წელს ძმებმა შარაშიძეებმა დააარსეს სამეურნეო სკოლა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მევენახეობა, მესიმინდეობა, მეცხოველეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 279 ადამიანი.

ცნობილი ადამიანები
იაკობ მარი
ერმილე შარაშიძე
თენგიზ ჟღენტი
ქეთევან ჯორჯაძე
იანეული

იანეული — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ბუკისციხის თემში (სოფლები: ბუკისციხე, იანეული). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 240 მ. ჩოხატაურიდან 9 კმ, საჯავახოდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 28 კმ. საუკუნეში სოფელი გამორჩეული იყო თამბაქოს უხვი პლანტაციებით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მევენახეობა, მესიმინდეობა. სოფელში არის საბავშვო ბაღი.
და საჯარო სკოლა.

მოსახლეობა
საყვავისტყე

საყვავისტყე საყვავიას ტყე — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, დაბლაციხის თემში (სოფლები: დაბლაციხე, საყვავისტყე). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 200 მ., ჩოხატაურიდან 3 კმ, საჯავახოდან 23 კმ, დაბლაციხიდან 1 კმ. სოფელში კომპანია „იბერიელს“ გაშენებული აქვს ჩხავერის ვენახები. სოფელში დაიბადა ქართველი პოლიტიკოსი ბენიამინ ჩხიკვიშვილი.

სოფლის სახელწოდება უკავშირდება ყვავს.

ისტორია
 საუკუნეში სოფელში იდგა ღვთისმშობლის ეკლესია. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი.
ზაზა გოროზია

ზაზა გოროზია (დ. 11 თებერვალი, 1975, ქ. მარტვილი) — საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2011 წლის 20 ოქტომბერიდან – 2012 წლის 25 ოქტომბრამდე.

ბიოგრაფია
ზაზა გოროზია დაიბადა მარტვილის რაიონში 1975 წლის 11 თებერვალს. დაამთავრა მარტვილის მე-2 საშუალო სკოლა. 1992-1999 წლებში სწავლობდა თბილისის სამედიცინო აკადემიაში. შემდეგ სწავლა განაგრძო ასპირანტურაში, ჯანდაცვის მართვისა და ორგანიზაციის სპეციალობით.

2000-2001 წლებში მუშაობდა იუსტიციის სამინისტროს ჯანდაცვის დეპარტამენტში სტაჟიორად, ხოლო შემდეგ გადაყვანილ იქნა კოლონიის მთავარ ექიმად. 2001-2002 წლებში გაიარა სამხედრო სავალდებულო სამსახური. 2003 წელს მუშაობდა ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში წევრად.

2003-2005 წლებში მუშაობდა თბილისის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური სამსახურის ჯერ უფროსის მოადგილედ, ხოლო შემდეგ უფროსად. 2005-2011 წლებში იყო სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებული — გუბერნატორი. 2011-2012 წლებში იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი. 2012 წლიდან კვლავ სამეგრელო-ზემო სვანეთის გუბერნატორია.

პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე — თამთა კობახიძე.
შტუტგარტის შტადტბანი

შტუტგარტის შტადტბანი — მსუბუქი მეტროს სისტემა გერმანიის ქალაქ შტუტგარტში. იმართება -ის მიერ. შტადტბანის ქსელი ქალაქის უმეტეს ნაწილსა და ახლომდებარე დაბებს ფელბახს, გერლინგენს, ლაინფოლდენ-ეხტენდინგენს, ოსტფილდერნს და ნეკარის რამსეკს ემსახურება.

ხაზები
ოპერირება
შტუტგარტის შტადტბანის ხაზების საერთო სიგრძე 192 კილომეტრს აჭარბებს. ქალაქის ცენტრსა და მჭიდროდდასახლებულ გარეუბნებში ქსელი მიწისქვეშაა. მსუბუქადდასახლებულ ადგილებში შტადტბანი მიწისპირზე მიედინება. სისტემას 164 ვაგონი ემსახურება, რომლებიც სტანდარტულ ლიანდაგზე გადაადგილდებიან. ხაზები ელექტროფიცირებულია. 2007 წელს შტადტბანმა ქალაქის ტრამვაის სისტემა საბოლოოდ ჩაანაცვლა, რასაც 27 წელი დასჭირდა.

შტადტბანი 04:45 - 1:15 მუშაობს, მატარებლები დღისით 10-წუთიანი ინტერვალით, საღამოობით 15–20-წუთიანი ინტერვალით მოძრაობენ.

საფასური და გაბილეთიანება
შტადტბანი რეგიონული ტრანსპორტის ნაწილია და მისი ბილეთებიც აგლომერაციაში არსებულ ტრანსპორტზე დაწესებული ბილეთების მსგავსია.

ფერი
ისევე, როგორც შტუტგარტის გერბი, სადაც შავი, გაუხედნავი ცხენია ყვითელ ან ოქროსფერ ველზე გამოსახული, ასევე ქალაქის შტადტბანი, ავტობუსებიც და ხმარებიდან ამოღებული ტრამვაის ვაგონებიც ყვითელი ფერისაა შავი ფერის ფანჯრის ჩარჩოებით.
პირენომიცეტები

პირენომიცეტები — ჩანთიანი სოკოების ჯგუფი, რომელთა ნაყოფსხეული — პერითეციუმი პირდაპირ მიცელიუმის ჰიფებზე ან ჰიფების ხლართებზე ვითარდება. შეიცავს 10000-ზე მეტ სახეობას. ჩანთიანი სტადიის გარდა ახასიათებს კონიდიალური სტადიაც. უმრავლესობა საპროფიტია, ცხოვრობს მცენარეულ ნარჩენებზე და მონაწილეობს მათ დაშლაში. მრავალი სახეობა კონიდიალურ სტადიაში პარაზიტობს უმაღლეს მცენარეებზე და იწვევს სხვადასხვა დაავადებას. მაგ., სოკო ე. წ. ჭვავის რქას იწვევს; , — ვაშლისა და მსხლის ქეცს, — ყურძნის შავ სიდამპლეს და სხვა. -საგან არის გამოწვეული თელის მასობრივი ხმობა მთელ მსოფლიოში.
ქვემო ერკეთი

ქვემო ერკეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ერკეთის თემში (სოფლები: ზემო ერკეთი, ქვემო ერკეთი, ზემო ონჭიქეთი, ქვემო ონჭიქეთი, შუბანი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 4 კმ. საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 22 კმ., ზემო ერკეთიდან 2 კმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 344 ადამიანი.
ზემო ერკეთი

ზემო ერკეთი — სოფელი საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში (გურიის მხარე), ერკეთის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზემო ერკეთი, ქვემო ერკეთი, ზემო ონჭიქეთი, ქვემო ონჭიქეთი, შუბანი).

მდებარეობს სუფსის ვაკეზე, მდ. სუფსის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 10 კმ-ში, საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 27 კმ-ში. სოფელში დგას საჯარო სკოლა.

ერკეთის ეკლესია
სოფლის მახლობლად, მდ. გუბაზეულის მარჯვენა მხარეს, გორაკზე მდებარეობს საუკუნის დარბაზული ტიპის ეკლესია. ეკლესიაში შემორჩენილი არის საუკუნის კარი და ფრესკები. ამჟამად მოქმედებს დედათა მონასტერი.

ერკეთის ციხე
სოფელში შემორჩენილია ციხის ნანგრევები. გადმოცემის თანახმად ციხე ზარზმიდან გადმოსული სამი ძმის აშენებული იყო. ძმებმა სოფელ ხევში დაამზადეს ასაშენებელი ქვები. 4 კილომეტრზე ხალხი იყო გადაჭიმული და ერთმანეთს ხელიდან ხელში აძლევდნენ ქვას. ბევრი კვდებოდა. პირველად ქვის პირველი ამღები მომკვდარა. ერთი ძმა დაბრუნდა ზარზმას, ზოგი ამბობდა ქობულეთში წავიდაო, მეორე ხევში წასულა, ელიე რომელსაც ერქვა. სწორედ იმ ელიეს ნაშიერია ახლანდელი ხევში მცხოვრები ელიეშვილები. დავითი დარჩენილა ერკეთში მგალობლად, სწორედ ამ მგალობლიშვილის შთამომავლების ეზოშია ამჟამად ციხის ნანგრევები. გადმოცემით, თამარ მეფე შესაძლოა ამ ციხეში იყოს დამარხული.

მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 216 ადამიანი.
ზემო ონჭიქეთი

ზემო ონჭიქეთი, ზემო ონჭიქედი, ზემო ონჭიკეთი — სოფელი საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ერკეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში (გურიის მხარე).

მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 12 კმ-ში. წარსულში სოფლები ზემო ონჭიქეთი და ქვემო ონჭიქეთი ცნობილი იყო საერთო სახელწოდებით ონჭიქეთი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 67 ადამიანი.
ქვემო ონჭიქეთი

ქვემო ონჭიქეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ერკეთის თემში (სოფლები: ზემო ერკეთი, ქვემო ერკეთი, ზემო ონჭიქეთი, ქვემო ონჭიქეთი, შუბანი). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ., ჩოხატაურიდან 8 კმ, საჯავახოდან 26 კმ., ზემო ერკეთიდან 2 კმ. სახელწოდება უნდა მომდინარეობდეს ოჭიკეთიდან ანუ: „საჭინკეთიდან”, ჭინკებით დასახლებული ადგილიდან. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.
გუთური

გუთური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფელი გუთური).

მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 140 მ., ჩოხატაურიდან 2 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 22 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. გუთური ორ უბნად იყოფა: ზემო გუთური და ქვემო გუთური.

ისტორია
სოფელი დასახლებული იყო გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანიდან, რაც დასტურდება სუფსა-ოსკოჯურის შუამდინარეთში აღმოჩენილი გუთურის განძებით. გუთური ერგეს ნაწილს წარმოადგენდა. გუთური კოლხთა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნამოსახლარად მიიჩნევა. აქ დადასტურებულია გვიან ბრინჯაოსა და ადრე რკინის წარმოება. რუსეთის იმპერიის დროს შედიოდა ჯვარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ჩოხატაურის სადაბო საბჭოში, სოფელში მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 880 ადამიანი.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
ზებედე ჩხიკვიშვილი — ინჟინერ-გეოლოგი
დავით ჩხიკვიშვილი — ისტორიკოსი
ზაურ ბოლქვაძე — პოეტი
ავთანდილ ჩხიკვიშვილი — მწერალი