iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჟან-ლუკ პიკარი

ჟან-ლუკ პიკარი — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი, ხომალდ „ენტერპრაიზის“ კაპიტანი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა და მომდევნო ფილმებში (თაობები, პირველი კონტაქტი, აჯანყება, შურისგება).

ბიოგრაფია
ჟან-ლუკ პიკარი დაიბადა 2305 წლის 13 ივლისს ლა ბარში (საფრანგეთი). ბავშვობა გაატარა საოჯახო მეურნეობაში, თუმცა ყოველთვის ოცნებობდა ვარსკვლავურ ფლოტში სამსახურზე. 2323 წელს მან დაამთავრა ვარსკვლავური ფლოტის აკადემია.

2328 წელს პიკარი მოხვდა ჩხუბში რა დროსაც მძიმედ დაიჭრა და დასჭირდა ხელოვნური გულის გადანერგვე (რომელიც მოგვიანებით ორჯერ შეუცვალეს: 2365 და 2369 წლებში).

2333 წელს პიკარი დაინიშნა კაპიტნის პირველ თანაშემწედ ხომალდზე „სტარგეიზერი“ . კაპიტნის გარდაცვალების შემდეგ იგი დაინიშნა ხომალდის მეთაურად და იკავებდა ამ თანამდებობას 22 წლის მანძილზე.

2355 წლს „სტარგეიზერი“ პიკარის მეთაურობით ებრძოდა ფერენგებს. კაპიტანმა გამოიყენა მის მიერ შემუშავებული ტაქტიკა (რომელსაც მოგვიანებით უწოდეს „პიკარის მანევრი“). მოწინააღმდეგის ხომალდი განადგურდა, თუმცა „სტარგეიზერიც“ მძიმედ დაზიანდა და პიკარი იძულებული იყო დაეტოვებინა იგი. ამის გამო იგი გადასცეს ტრიბუნალს სადაც იგი გაამართლეს.

2364 წლის 14 თებერვალს პიკარი დაინიშნა „გალაქტიკის“ კლასის ახალი ხომალდის „ენტერპრაიზ “-ს კაპიტნად. პირველივე მისიისას ხომალდი გადაეყერა უცნაური, ყოვლისშემძლე რასის ქიუს წარმომადგენელს, რომელიც მომავალშიც ხშირად ხვდება მათ. 2365 წელს ქიუმ მოუწყო „შეხვედრა“ ბორგებთან, რის შედეგადაც პიკარმა დაკარგა ეკიპაჟის 18 წევრი. ამ ფაქტმა დაანახა ვარსკვლავურ ფლოტს ბორგებისგან მომავალი საფრთხე.

2366 წლის ბილოს „ენტერპრაიზი“ შეეჩეხა დედამიწის მიმართულებით მოძრავ ბორგების კუბს. მათ გაიტაცეს კაპიტანი პიკარი და მოახდინეს მისი ასიმილირება (მიუერთეს იგი „კოლექტიურ გონებას“). მოგვიანებით ექიმმა ბევერლი კრაშერმა მოახერხა მისი განთავისუფლება.

„ენტერპრაიზ “-ს განადგურების შემდეგ (ვარსკვლავური გზა: თაობები), პიკარი გადადის ახალ ხომალდზე „ენტერპრაიზ “ .
12 განრისხებული მამაკაცი (1957 წლის ფილმი)

„12 განრისხებული მამაკაცი” — 1957 წლის ამერიკული შავ-თეთრი ფილმი. ფილმში 12 ნაფიცი მსაჯული ცდილობს მიიღოს გადაწყვეტილება საქმის შესახებ, რომელშიც პატარა ბიჭს მკვლელობაში ედება ბრალი. ფილმის მთელი მოქმედება ნაფიც მსაჯულთა ოთახში ვითარდება.

სიუჟეტი
პუერტო-რიკოელი ახალგაზრდა ბრალდებულია დანით მამის მკვლელობაში. განაჩენი 12-მა ნაფიცმა მსაჯულმა ერთსულოვნად უნდა გამოიტანოს. კენჭისყრისას 11 მსაჯული ხმას აძლევს, რომ ბიჭი დამნაშავეა. მხოლოდ მე-8 მსაჯული არის წინააღმდეგი და ის სხვების გადარწმუნებას იწყებს. აღმოჩნდება, რომ ყველა მსაჯული საკუთარი პირადი ცრურწმენით მოქმედებდა. მე-3 მსაჯული საკუთარ ვაჟთანაა გაუცხოებული, მე-7 და მე-6 მსაჯულებს უცხოელების უნდობლობა აქვთ. მე-10 და მე-11 მსაჯულებს სახელმწიფო ბრალდების ბრმად სწამთ. მე-5 მსაჯულს საკუთარი ქუჩური წარსულისგან დისტანცირება უნდა. მე-12 მსაჯულს, რომელიც რეკლამის სფეროში მუშაობს, არაფრის სჯერა, რაც კომერციულად არ იყიდება. 1-ლი, მე-2 და მე-9 მსაჯულები უბრალოდ დინებას მიჰყვებიან. ცხელი დღე გვიან ღამემდე გრძელდება. მე-8 მსაჯული მოახერხებს სხვების გადარწმუნებას. ის აჩვენებს მსაჯულებს მკვლელობის იარაღის მსგავს დანას. ხელმეორე კენჭისყრისას ერთი მსაჯული შეიცვლის აზრს. მე-8 მსაჯული ნაკლებად დაინტერესებულ მსაჯულებს არ მისცემს -ს თამაშის საშუალებას.

როლებში
მარტინ ბალსამი — პირველი მსაჯული, ჟიურის თავმჯდომარე, სკოლის ფეხბურთის კლუბის მწვრთნელის თანაშემწე
ჯინ ფიდლერი — მეორე მსაჯული, ბანკის კლერკი
ლი ჯ. კობი — მესამე მსაჯული, ბიზნესმენი
ე. გ. მარშალი — მეოთხე მსაჯული, ბროკერი
ჯეკ კლუგმანი — მეხუთე მსაჯული, პარამედიკოსი
ედვარდ ბინსი — მეექვსე მსაჯული, სახლის მხატვარი
ჯეკ უორდენი — მეშვიდე მსაჯული, გამყიდველი
ჰენრი ფონდა — დეივისი, მერვე მსაჯული, არქიტექტორი
ჯოზეფ სვინი — მაკკარდლი, მეცხრე მსაჯული
ედ ბიგლი — მეათე მსაჯული, ავტოფარეხის მეპატრონე
ჯორჯ ვოსკოვეცი — მეთერთმეტე მსაჯული, მესაათე
რობერტ ვებერი — მეთორმეტე მსაჯული, აღმასრულებელი დირექტორი

ჯილდოები
ოქროს დათვი
ბაფტა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მთავარ როლში: ჰენრი ფონდა
უპანიშადები

უპანიშადები (სანსკრ. ि्) — ძველინდური რელიგიურ-ფილოსოფიური ხასიათის ტრაქტატები. წარმოადგენს ვედების ნაწილს და ეხება ინდუიზმის წმინდა წერილებს. მასში ძირითადად განხილულია ფილოსოფია, მედიტაცია და ღმერთის ბუნება. ითვლება, რომ უპანიშადებში დევს ვედების ძირითადი არსი. ამის გამო, მას, აგრეთვე უწოდებენ „ვედანტას“ (ვედების დასასრულს) და ისინი წარმოადგენს ვედანტური ინდუიზმის საფუძველს. უპანიშადები ძირითადად აღწერს სრული ჭეშმარიტების უპირობო ასპექტს.

ეტიმოლოგია
„უპანიშადა“ (სანსკრ. ि् ) — სიტყვა უპანიშად-ისგან ნაწარმოები სახელზმნა — სიტყვასიტყვით „სიახლოვეს ჯდომა“ („ახლოს ჯდომა“). უპა- (ახლოს, სიახლოვეს), ნი- (ქვემოთ, ქვედა), და შად- (ჯდომა) სიტყვასიტყვით „ჯდომა ქვედა სიახლოვეს“. არსებობს ამ ტერმინის მრავალი ინტერპრეტაცია. ზოგიერთი მათგანის თანახმად, უპანიშადი ნიშნავს, „ვიღაცის ფეხებთან ჯდომას, მისი სიტყვების მოსმენას და ამ სახით, საიდუმლო ცოდნის მიღებას“. მაქს მიულერი განმარტავს ტერმინს, როგორც „გურუს სიახლოვეს ჯდომა და მისი ყურადღებით მოსმენის ხელოვნება“. შანკარეს თანახმად, ტერმინი აღნიშნავს, „მას, რაც ანგრევს უცოდინრობას“. ტრადიციული ინტერპრეტაციით ტერმინი უპანიშადი ნიშნავს, „უზენაესი სულის შეცნობის მეშვეობით უცოდინრობის განდევნას“. სხვა განმარტებებით ეს არის „ეზოთერული დოქტრინა“ ან „საიდუმლო დოქტრინა“.

დათარიღება
უპანიშადების დათარიღება რთულია. ამასთან დაკავშირებით არსებობს მეცნიერთა შორის მრავალი შეხედულება. უპანიშადთა შორის უძველეს ტექსტებს—„ბრიჰადარანიაკა-უპანიშადს“ და „ჩჰანდოგია-უპანიშადს“ მეცნიერები მიაკუთვნებენ ძვ. წ. ს., მაშინ, როდესაც დანარჩენთა უმრავლესობა, მეცნიერთა აზრით, შეიქმნა ძვ.წ. - ს.ს., ხოლო ზოგიერთი მათგანი გამოჩნდა მხოლოდ შუა საუკუნეების ეპოქაში.
უილიამ რაიკერი

უილიამ ტომას რაიკერი — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი, პირველი ოფიცერი ხომალდზე „ენტერპრაიზი“. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა და მომდევნო ფილმებში (თაობები, პირველი კონტაქტი, აჯანყება, შურისგება).

ბიოგრაფია
უილიამ რაიკერი დაიბადა 2335 წლის 19 აგვისტოს კაილ და ბეტი რაიკერების ოჯახში. 2350 წელს კაილ რაიკერმა მიატოვა ოჯახი. მოგვიანებით უილიამმა იპოვა მამა, თუმცა 2365 წლამდე ისინი არ ურთიერთობდნენ.

2353 წლს რაიკერი ჩაირიცხა ვარსკვლავური ფლოტის აკადემიაში, რომელიც დაამთავრა 2357. მისი პირველი დანიშნულება იყო ხომალდზე „პეგასი“ . მოგვიანებით იგი მსახურობდა პლანეტა „ბეტაზედზე“ სადაც მან გაიცნო დიანა ტროი. რაიკერი აგრეთვე მუშაობდა მეორე ოფიცრად ხომალდზე „პოწიომკინი“ და პირველ ოფიცრად ხომლდზე „ჰუდი“.

2364 წელს პირადი თხოვნით რაიკერი გადაიყვანეს ხომალდზე „ენტერპრაიზ “ . ბორგების თავდასხმისას 2366-67 წლებში რაიკერი ასრულებდა კაპიტნის მოვალეობას (პიკარის დაბრუნებამდე). მოგვიანებით კაპიტან პიკართან ერთად გადავიდა ხომალდზე „ენტერპრაიზ-“ .

2379 წელს რაიკერმა მიიღო ვარსკვლავური ფლოტის შეთავაზება და გახდა ხომალდ „ტიტანის“ კაპიტანი . ამავე წელს მან ცოლად შეირთო დიანა ტროი.
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები

კუმზეროს სასოფლო დასახლება
ანდრეევსკაია
ანფალიხა
ბალუკოვსკაია
ბილსკაია
ვორონინო
გლაზიხა
გორკა
გრიშინო
დავიდოვსკაია
დანილოვსკაია
დორი
დუროვსკაია
ეროფეევსკაია
ჟუკოვსკაია
ზახაროვსკაია
ივაშევო
კიევსკაია
კნიაჟაია
კრიუკოვსკაია
კუმზერო
ლავრიხა
ლისოვსკაია
მაქსიმოვსკაია
მარტინიხა
ნაზარიხა
ოდენევსკაია
ოპურინსკაია
პავშიხა
პანინსკაია
პაშინსკაია
პოჟარიშე
პოშივშიხა
სემენოვსკაია
სირენსკაია
ტერენიხა
ტიმოშინსკაია
ტრუშჩევსკაია
უგოლი
უსტრეჩნაია
ცარიხა
შჩუკინსკაია

ქალაქი ხაროვსკი
ხაროვსკი

ხაროვსკის სასოფლო დასახლება
აფონიხა
ბარანიხა
ბეკრენიხა
ბელენიცინო
ბილგაჩევო
ბორი
ბოროვიკოვო
ბიკოვო
ბიჩიხა
ვარლამოვო
დიდი დვორი
ვოლჩიხა
გოლოვინსკაია
გორკა
გორკა
გრიდკინო
დერიაჟნიცა
დეშინსკოე
დიტინსკაია
დმიტრიევო
დორი
დრესვიანკა
დიაკოვსკაია
ეკიმოვსკაია
ერიხინო
ესიუნიხა
ზახაროვსკოე
ივანიკოვო
ივანოვსკოე
კაპლიხა
კარპოვსკოე
კლეპესტიხა
კონანცევო
კოროვიხა
კუზნეჩიხა
კუზოვლევო
კუზმინსკოე
ლეშჩევო
მარტინოვსკოე
მიშკოვსკოე
მოგილენსკაია
მიაკოტიხა
მიატნევო
ნასონოვო
ონოსინო
ოსტანინსკოე
პანოვსკოე
პაშუჩიხა
პერეპეჩინო
პეხტიხა
პლიასოვო
პოგოსტ-ნიკოლსკი
პოჩინოკი
სელეზენიხა
სიბლა
სიდოროვო
სიტინსკი
სოსნოვკა
სოგორკი
სისოიხა
სტეგაიხა
სპასკოე
სუდოვო
სიჩევო
ფედოროვსკაია
ფილიპოვო
ფომინსკოე
ტიმონიხა
ტიუშიხა
ტიუშკოვსკაია
ხარენსკოე
ხვოსტიხა
ხომუტოვო
ხომოკი
ჩურილოვო
კოსარიხა
ლოშჩინიხა
პალკოვსკაია
პარშინსკოე
ტეტერიხა
კუიკუილკო

კუიკუილკო (, სიტყვასიტყვით — „ლოცვის ადგილი“ ან „ცისარტყელის ადგილი“) — ძველი ქალაქი მექსიკის ცენტრალური მაღლობების უბანში, ტესკოკოს ტბის სამხრეთ სანაპიროზე, მეხიკოს ველის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ქალაქი დასახლებული იყო მესოამერიკული ქრონოლოგიის შუა და გვიან წინარეკლასიკურ პერიოდში (დაახლოებით ძვ. წ. 700 — ახ. წ. 150). ამგვარად, სავარაუდოდ, კუიკუილკო მეხიკოს ველზე ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი იყო და არსებობდა, დაახლოებით, ოლმეკების ცივილიზაციასთან ერთად, მისი მცხოვრებლები კი — ტეოტიუაკანის კულტურის წინაპრები არიან.
პეტრე სემიონოვ-ტიან-შანსკი

— რუსი გეოგრაფი, ბოტანიკოსი, სტატისტიკოსი, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე. რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-თავმჯდომარე (1873–1914). პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1873). 1848 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილება, 1849 წლიდან ატარებდა საექსპედიციო მუშაობას აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეზე. 1853–1855 წლებში სწავლობდა გეოგრაფიასა და და გეოლოგიას გერმანიაში, შვეიცარიაში, იტალიასა და საფრანგეთში. 1856–1857 წლებში შეისწავლა ტიან-შანი (ტიან-შანის მეცნიერული შესწავლა 50 წლის შემდეგ აღინიშნა მის გვარზე „ტიან-შანსკის“ მიმატებით). 1859-1860 წლებში მონაწილეობდა საგლეხო რეფორმის მომზადებაში. ვენიამინ სემიონოვ-ტიან-შანსკისა და ანდრია სემიონოვ-ტიან-შანსკის მამა.

1889 წელს აირჩიეს რუსეთის ენტომოლოგიური საზოგადოების თავმჯდომარედ. პეტრე სემიონოვ-ტიან-შანსკის მიერ შეგროვებული მწერების კოლექცია ითვლის 700 ათას ეგზემპლარს. მის სახელს ატარებს მრავალი გეოგრაფიული ობიექტი შუა და ცენტრალურ აზიაში, კავკასიაში, ალასკასა და შპიცბერგენზე, მცენარეთა და ცხოველთა დაახლოებით 100 ახალი ფორმა. რუსეთის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ დააწესა პეტრე სემიონოვ-ტიან-შანსკის სახელობის ოქროს მედალი. 1861 წლიდან გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა პეტერბურგში, ვასილევსკის კუნძულზე. გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით, 87 წლის ასაკში.
კერამიკა

კერამიკა ( — თიხა) — ნაკეთობები არაორგანული მასალისა (მაგალითად, თიხისგან) და მათი ნაერთებისგან მინერალური დანამატებით, რომელსაც აკეთებენ მაღალი ტემპერატურის ქვეშ, შემდგომი გაცივებით.

ვიწრო გაგებით სიტყვა კერამიკა ნიშნავს თიხას, რომელიც გამოწვეს.

ყველაზე ადრინდელი კერამიკა გამოიყენებოდა, როგორც თიხის ან სხვა მასალების ნაერთის ჭურჭელი. ამჟამად კერამიკა გამოიყენება, როგორც ინდუსტრიული მასალა (მანქანათმშენებლობა, ავიაციური მრეწველობა, ინსტრუმენტირება და სხვა), სამშენებლო მასალა. ფართოდ გამოიყენება მედიცინასა და მეცნიერებაში. საუკუნეში ახალი კერამიკული მასალები შეიქმნა ნახევარგამტარ ინდუსტრიასა და სხვა დარგებში გამოსაყენებლად.
კაპაჩის კულტურა

კაპაჩის კულტურა არსებობდა მექსიკის დასავლეთით. იგი წარმოდგენილია ქალაქ კოლიმასთან არსებული არქეოლოგიური კომპლექსით. ეს მეტნაკლებად ადრეული კულტურაა მესოამერიკის არქეოლოგიური კულტურებიდან და თარიღდება ძვ. წ. -ძვ. წ. საუკუნეებით. ის აღმოაჩინა და პირველად დაწვრილებით აღწერა ამერიკელმა არქეოლოგმა იზაბელ ტრასდელ-კელიმ, რომელიც აწარმოებდა გათხრებს კოლიმას ზონაში 1939 წელს. მსგავსება მოცემული კულტურისა და იმავე პერიოდის კერამიკის, რომელიც ნაპოვნია ეკვადორში, საფუძველს გვიქმნის, ვიმსჯელოთ, მესოამერიკის დასავლეთსა და ანდების კულტურებს შორის ადრეულ კავშირებს.

კაპაჩის ტიპის კერამიკის ნარჩენები გვხვდება მთელ წყნარი ოკეანის მექსიკის სანაპიროებზე, ჩრდილოეთით სინალოას შტატიდან სამხრეთით გერეროს შტატამდე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დასაფლავება, რომელიც აღმოაჩინა გორდონ ეკჰოლმა გუასავეში.
უილიამ ჯონ მაკგი

უილიამ ჯონ მაკგი ( დ. 17 აპრილი, 1853 — გ. 4 სექტემბერი, 1912) — ამერიკელი გეოლოგი, ანთროპოლოგი, ეთნოლოგი.

ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოებისა (1904-1905) და აშშ-ის ანთროპოლოგიური ასოციაციის პრეზიდენტი (1902-1912). თვითნასწავლი იყო. ადრეულ წლებში ყურადღებას უთმობდა სამართლის კითხვასა და გეოდეზიურ კვლევას. გამოიგონა და დააპატენტა რიგი სამიწათმოქმედო ხელსაწყო. შემდეგ წლებში გეოლოგიით დაკავდა. 1877-1881 წლებში ჩრდილო-აღმოსავლეთ აიოვაში განახორციელა ტოპოგრაფიული და გეოლოგიური აგეგმვა. 1881 წელს გახდა აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის გეოლოგი.

1886 წელს აშშ-ის ქალაქ ჩარლსტონთან შეისწავლა მიწისძვრის საკითხები. 1893-1903 წლებში ხელმძღვანელობდა აშშ-ის ეთნოლოგიის ბიუროს. 1895 წელს შეისწავლა კალიფორნიის ყურეში მდებარე კუნძული ტიბურონი.
ალი ბაბა

ალი ბაბა — პერსონაჟი არაბული ლიტერატურიდან. აღწერილია ზღაპარში „ალი ბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“ .

ევროპაში ზღაპარი ცნობილი გახდა საუკუნეში, ფრანგულად ადაპტირების შემდეგ (მას დაემატა შელოცვა „სეზამ“). სიუჟეტის მიხედვით ღარიბ ალი ბაბას ჰყავს წარმატებული ძმა ყასიმი და რძალი ზეინაბი. შეშის ჭრისას, ტყეში, ალი ბაბა მოხვდება ჯადოსნურ გამოქვაბულში, სადაც ყაჩაღები საკუთარ განძს მალავენ და მდიდარი ხდება.
მცირე სჯულისკანონი (S-143)

მცირე სჯულისკანონის ხელნაწერი -143 დაცულია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში. აერთიანებს სხვადასხვა კანონიკური ხელნაწერი წიგნის ტექსტურ მასალას, მათ შორის ქართულსაც.

გადაწერილია 1031 წელს ცნობილი კალიგრაფის, ბასილის მიერ. მომგებელია ზაქარია ბანელი. საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. ხელნაწერი შეიცავს 204 ფურცელს, რომელთა ზომებია 1915,5 სანტიმეტრი.
გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებანი (A-109)

გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებანი (-109) — საუკუნის ქართული ხელნაწერი წიგნი, ფილოსოფიურ-თეოლოგიური კრებული. შეიცავს 19 ტექსტს. ქართული თარგმანის ავტორია ეფრემ მცირე. წიგნი კომენტირებული ხელნაწერის ერთ-ერთი საუკეთესო ილუსტრირებული ეგზემპლარია.

საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. შეიცავს 280 ფურცელს, რომელთა ზომებია 42,531 სანტიმეტრი. გადაწერილია ნუსხური დამწერლობით, ყავისფერი მელნით; სათაურები და დასაწყისები სინგურითაა შესრულებული. შემკულია საზედაო ასოებით, მარგინალური ნიშნებითა და მხატვრული კომპოზიციებით.

გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებათა ეს ხელნაწერი საუკუნეში ეკუთვნოდა ერეკლე -ის შვილიშვილს, დავით ბატონიშვილს. დღეს ინახება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში.
ოთხთავი (H-1741)

ოთხთავი (-1741) — საუკუნის ქართული ხელნაწერი ოთხთავი. გადაწერილია იერუსალიმში, გეთსამანიის მონასტერში (ეკლესიაში) 1048 წელს. ხელნაწერი სამონასტრო დანიშნულებისა იყო. გადამწერია მწირი მიქაელი, მცხეთელი; მომგებელი — პალავრელი ხუცესი სტეფანე.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 243 ფურცელს, რომელთა ზომებია 2216,5 სანტიმეტრი. ნაწერია ნუსხური დამწერლობით, ყავისფერი მელნით; სათაურები და დასაწყისები შესრულებულია სინგურით. ხელნაწერის ბოლო ნაწილი პალიმფსესტია. წიგნს თან ერთვის საუკუნეში მხედრულად შესრულებული ჯვაროსნების, ტამპლიერთა ორდენის წევრების მოსახსენებელი წარწერები.

ოთხთავის ეს ხელნაწერი დღეს დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-1741).
ოთხთავი (A-516)

ოთხთავი (-516) — - საუკუნეების ქართული ხელნაწერი ოთხთავი. წარმოადგენს კლასიკური პერიოდიდან გვიანდელი ტრადიციისაკენ გარდამავალი პერიოდის ხელნაწერი წიგნის საინტერესო ნიმუშს. გადაწერის ადგილი უცნობია, ცნობილია მხოლოდ ის, რომ იგი საქართველოშია შექმნილი ერთ-ერთი ფეოდალური ოჯახის — გლონისთავისძეების დაკვეთით. გადამწერია იაკობი.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი, შეიცავს 316 ფურცელს, რომელთა ზომებია 23,618 სანტიმეტრი. მხატვრული სისტემა კლასიკური კლასიკური პერიოდის ქართული წიგნების მიბაძვითაა შექმნილი, თუმცა მისგან განასხვავებს ფერთა პალიტრა, კერძოდ მჭახე წითელი საღებავი.

ოთხთავის ეს ხელნაწერი დღეს ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-516).
კოლხური ბზა

კოლხური ბზა — მცენარე ბზისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ბუჩქნარი ან ხეა. სიმაღლე 9-10 მ. აქვს სწორმდგომი ღერო, რომელიც დაფარულია მომკრთალო-მოყვითალო ქერქით. ნორჩი ყლორტი ოთხწახნაგაა.

რელიქტური სახეობაა. იზრდება თურქეთში, აზერბაიჯანსა და რუსეთში. საქართველოში გავრცელებულია დაცულ ტერიტორიებზე (სკურჩის სახელმწიფო ნაკრძალი, ბიჭვინთის სახელმწიფო ნაკრძალი). გვხვდება აჭარაშიც. კოლხური ბზის არეალი მცირდება. კოლხური ტყეების ერთ-ერთი დომინანტი სახეობაა და უძვირფასეს სამერქანე მცენარედ ითვლება.

კოლხური ბზა გადაშენების პირას მდგომი სახეობაა. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.
ოთხთავი (A-496)

ოთხთავი (-496) — საუკუნის ქართული ხელნაწერი ოთხთავი. წიგნი მოხატულია ვინმე მათეს მიერ. შეიცავს სახარების ელინოფილური ტრადიციის თარგმანს სადეკლამაციო-ლიტურგიკული ნიშნებითურთ. ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან სახარებათაგან, რომელსაც „ავგაროზის ეპისტოლე“ აქვს დართული.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 190 ფურცელს, რომელთა ზომებია 25,520 სანტიმეტრი. ყოველი თავის დასაწყისი ოქროს ფონზე მახარებელთა გამოსახულებითაა დამშვენებული. მინიატიურებს საცავებად გაკეთებული აქვს ქსოვილის საფარი. ტექსტი მორთულია საუცხოოდ გაფორმებული თავსამკაულებითა და საზედაო ასოებით. წიგნი ქართული ხელნაწერისათვის დამახასიათებელ ეროვნულ მხატვრულ ტრადიციებს ინარჩუნებს.

მოგვიანებით წიგნი განუახლებია და ცხაოტის თავის ღვთისმშობლისათვის შეუწირავს ქსნის ერისთავის მეუღლეს — როდამს. დღეს ხელნაწერი ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-496).
ვერაკრუსის კლასიკური კულტურა

ვერაკრუსის კლასიკური კულტურა, ან მექსიკის ყურის სანაპიროს კლასიკური კულტურა — კულტურული უბანი ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში თანამედროვე მექსიკის შტატ ვერაკრუსისა, სადაც ინდიური კულტურა არსებობდა, დაახლოებით, - საუკუნეებში. მესოამერიკული ქრონოლოგიის მიხედვით კულტურა განეკუთვნება კლასიკურ ეპოქას. ზოგჯერ შეცდომით უწოდებენ ტოტოკანების კულტურას.

კულტურის ცენტრი იყო ელ-ტახინი; სხვა დასახლებებს შორის გამოიყოფოდა იგერასი , საპოტალი, სერო-დე-ლას-მესასი, ნოპილოა და რემოხადასი (უკანასკნელი ორი კერამიკის წარმოების მნიშვნელოვანი ცენტრები იყო). ვერაკრუსის კულტურა გავრცელდა მექსიკის ყურის სანაპიროს გასწვრივ, მდინარეებს, ჩრდილოეთით პანუკოსა და სამხრეთით პაპალოაპანს, შორის.
ლარგვისის ოთხთავი

ლარგვისის ოთხთავი — საუკუნის ქართული ხელნაწერი ოთხთავი, სავარაუდოდ საგანგებოდ უნდა იყოს გადაწერილი დიდგვაროვანი ფეოდალური წრის წარმომადგენლისათვის. გადაწერილია ნიკოლოზ კატარაწისძის მიერ. ამ პერიოდის ერთ-ერთი საუკეთესო კალიგრაფიული ნიმუშია.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 268 ფურცელს, რომელთა ზომებია 23,517,5 სანტიმეტრი. ნაწერია ნუსხური დამწერლობით, სათაურები შესრულებულია წითელ ფონზე ოქრომელნით. ოთხთავი მოხატულია ცალკეული ორნამენტული ელემენტებით, კამარებით, საზედაო ასოებით; ახლავს ოქრომელნით შესრულებული მარკოზ და ლუკა მახარებლების მინიატიურები, აგრეთვე ხარების, შობის, იერუსალიმში შესვლის კომპოზიციები.

ლარგვისის ოთხთავი დღეს ინახება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-26).
გუაიაბო

გუაიაბო  — არქეოლოგიური ძეგლი ტურიალბას კანტონში, კოსტა-რიკაში. თუმცა, ჯერჯერობით ძეგლის მხოლოდ მცირე ნაწილია გათხრილი, მაგრამ უკვე ახლა ცნობილია, რომ ეს თავისი ეპოქის მნიშვნელოვანი კულტურული და პოლიტიკური ცენტრი იყო. ძეგლის ფართობია 218 ჰექტარი, ის მდებარეობს ვულკან ტურიალბას ტყეებით დაფარულ სამხრეთ ფერდობზე. უცნობია, იცოდნენ თუ არა ამ ნანგრევების შესახებ ესპანელმა კონკისტადორებმა და უფრო გვიანდელმა მოსახლეებმა.

როგორც ჩანს, ქალაქი დასახლდა ძვ. წ. 1000 წელს (ამ რეგიონის წინარეისტორიული პერიოდი ჯერ შესწავლილი არ არის). ქალაქის განვითარებამ პიკს მიაღწია ძვ. წ. 800 წელს, როდესაც მასში 10 ათასი ადამიანი ცხოვრობდა. დაახლოებით 1400 წელს ქალაქი მცხოვრებლებმა მიატოვეს.

არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს ქვებით მოკირწყლული მრავალი ქუჩა, მრგვალი ბაქნები, რომელიც ფუძის როლს ასრულებდა ხის ნაგებობებისთვის, აკვედუკი, ტბორი, სხვადასხვა გამოსახულებებით მოპირკეთებული ქვები და ცხოველების ნახატები.

2009 წლის 10 ივლისს ძეგლი შეუერთდა საერთაშორისო ინჟინერულ მემკვიდრეობას ინჟინრების ამერიკული საზოგადოების მიერ (:: ).
ლარგვისის ზატიკი

ლარგვისის ზატიკი — საუკუნის ქართული ხელნაწერი ლიტურგიკული წიგნი, რომელიც შეიცავს აღდგომის პერიოდის საგალობლებს. გადაწერილია კალიგრაფი ბარნაბას მიერ შალვა ერისთავის დაკვეთით.

საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცავს 175 ფურცელს, რომელთა ზომებია 25,620,2 სანტიმეტრი. მოხატულია თავსამკაულებით, საზედაო ასოებითა და მინიატიურებით, რომლებზეც საუფლო დღესასწაულების სცენებია გამოსახული.

ლარგვისის ზატიკი დღეს ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდში (-25).
შროშანისებრნი

}
შროშანისებრნი — ერთლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მრავალწლოვანი ფესურიანი, ტუბერბოლქვიანი ან ბოლქვიანი ბალახოვანი მცენარეებია. საყვავილე ყლორტი შეფოთლილი აქვთ ან მხოლოდ ფესვთანური ფოთლები უვითარდებათ. ფოთლები ჩვეულებრივ მთლიანია, ხშირად — ვიწრო ხაზური. ყვავილები აქტინომორფულია, იშვიათად — ზიგომორფული. ნაყოფი კოლოფია, ზოგჯერ — კენკრა.

ოჯახში 170-მდე გვარია, რომლებშიც თავმოყრილია 2500-მდე სახეობა. გავრცელებულნი არიან მთელ დედამიწაზე. შროშანისებრთა შორის ბევრია სამკურნალო (შროშანა და სხვა) და დეკორატიული (შროშანი, ტიტა, სუმბული და სხვა) მცენარე.

გვარები
ქვემოთ მოცემული გვარები ისტორიულად კლასიფიცირებულნი იყვნენ შროშანისებრთა ოჯახში. ერთლებნიანთა კლასიფიკაცია საგრძნობლად იქნა გადასინჯული ბოლო წლებში და ზოგიერთმა ახალმა სისტემამ ეს გვარები სხვა ოჯახებს მიაკუთვნა. ფრჩხილებში მოყვანილია ფარულთესლოვანთა ფილოგენეტიკური ჯგუფის (ფფჯ) მე-3 სისტემის მიხედვით სხვა ოჯახებში (ანდა რიგებში ან ქვეოჯახებში) გადაყვანილი გვარები.
ედუარდ ზიუსი

ედუარდ ზიუსი (; დ. 20 აგვისტო, 1831, ლონდონი — გ. 26 აპრილი, 1914, ვენა) — ავსტრიელი გეოლოგი. 1852 წელს დაამთავრა ვენის პოლიტექნიკუმი. 1857–1901 წლებში ვენის უნივერსიტეტის გეოლოგიის პროფესორია. 1898–1911 წლებში ვენის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი. ვენის უნივერსიტეტში 45 წლის განმავლობაში ასწავლიდა და დიდი წარმატებით სარგებლობდა. 1873 წლიდან იყო რაიხსრატის წევრი. შეისწავლა ალპებისა და ლომბარდიის ღრმულის გეოლოგიური აგებულება და ტექტონიკა. 1875 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი „ალპების წარმოშობა“, სადაც იგი კონტრაქციის ჰიპოთეზის საფუძველზე ავითარებდა შეხედულებას მთების წარმოქმნისა და დანაოჭების შესახებ. მისი მთავარი მეცნიერული ნაშრომია:„ დედამიწის სახე" (ტ. 1-3, 1883–1909), რომელიც წარმოადგენს მანამდე არსებული მთელი გეოლოგიური მასალის სინთეზს. ამ ნაშრომმა დიდი გავლენა იქონია თეორიული გეოლოგიის თითქმის ყველა დარგის შემდომ განვითარებაზე.

ამ ნაშრომის ტომისათვის ზიუსმა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოებისაგან მიიღო პეტრე სემიონოვ-ტიან-შანსკის სახელობის ოქროს მედალი და ლონდონის სამეფო საზოგადოებისაგან — ჩარლზ ლაიელის სახელობის ოქროს მედალი.

თხზულება
 , 2 ., 1—3, , 1888-1909.
ჩოღანო

ჩოღანო — ჰალოფილური მცენარეების გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახები ან ბუჩქებია. გვარის 35-მდე სახეობა გავრცელებულია ძირითადად ზომიერ, სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყელში.

საქართველოში გვხვდება ერთი სახეობა — ევროპული ჩოღანო ; ეს უკანასკნელი წარმოადგენს ერთწლოვან შიშველ მცენარეს, იზრდება ტენიან მლაშობ ნიადაგებზე დაბლობებსა და მთის ქვედა სარტყელში ქართლში, კახეთში (ქიზიყი). ხშირად ჰქმნის რაყას.

იყენებენ სოდის მისაღებ ნედლეულად, ცხვრის საკვებად. ისტორიულად, როგორც სოდის წყაროს, იყენებდნენ მინის წარმოებაშიც.
ვორფი

ვორფი (, კლინგ. ’) — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა და მომდევნო ფილმებში (თაობები, პირველი კონტაქტი, აჯანყება, შურისგება), ასევე სერიალში ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9

ბიოგრაფია
ვორფი დაიბადა 2340 წელს. მისი ოჯახი, ძმის — კურნის გარდა, დაიღუპა რომულანების თავდასხმისას. ვორფი გაზარდეს სერგეი და ელენა რაჟენკოებმა თავიანთ შვილთან, ნიკოლაითან ერთად. 2357 წელს იგი შევიდა ვარსკვლავური ფლოტის აკადემიაში, რომელიც დაამთავრა 2361 წელა და გახდა პირველი კლინგონი ვარსკვლავურ ფლოტში.

2364 წელს ვორფი დაინიშნა ხომალდზე - და მიიღო უმცროსი ლეიტენანტის წოდება. ტაშა იარის დაღუპვის შემნდეგ იგი სათავეში ჩაუდგა უსაფრთხოების სამსახურს. 2366 წელს იგი დააწინაურეს ლეიტენანტობამდე.

ვორფმა შემთხვევით გაიგო რომ მისი ძმა ცოცხალია. მან შეატყობინა რომ დიურასი ადანაშაულებს მათ მამას მოღალატეობაში და ამტკიცებს რომ იგი იყო რომულანების მიკავშირე. როცა მათ გაარკვიეს რომ სინამდვილეში დიურასის მამა იყო მოღალატე, ვორფმა არ გაამჟღავნა ეს, რადგან ამ ფაქტს შეიძლებოდა გამოეწვია სამოქალაქო ომი. კლინგონთა უმაღლესმა საბჭომ გააძევა იგი.

ვორფს ჰყავდა შვილი სახელად ალექსანდრი. მისი დედა იყო კელეირი, ნახევრად კლინგონი. მას შემდეგ რაც კელეირმა იპოვა მტკიცებულებები რომ დიურასი ცდილობდა ვორფის დისკრედიტაციას, დიურასმა მოკლა იგი. ვოლფმა მოკლა დიურასი ორთაბრძოლაში.

სამოქალაქო ომში დიურასი შვილსა და გაურონს შორის ვორფი თვლიდა გაურონს კანონიერ მემკვიდრედ. მან დაარწმუნა თავისი ძმა დახმარებოდა გაურონს. თვითონ კი დატოვა ვარსკვლავური ფლოტი და გადავიდა ძმის ხომალდზე. რომულანები ცდილობდნენ დახმარებოდნენ დიურასის ოჯახს, მაგრამ ვარსკვლავურნა ფლოტმა ხელი შეუშალა მათ. გაურონმა გაიმარჯვა და მადლობის ნიშნად აღუდგინა ვორფს მისი უფლებები, ხოლო მისმა ძმამ მიიღო ადგილი უმაღლეს საბჭოში.

2371 წელს ვორფმა მიიღო ლეიტენანტ-კომანდერის წოდება. მას შემდეგ რაც - განადგურებულ იქნა, მან აიღო ხანგრძლივი შებულება და იმყოფებოდა მონასტერში. მოგვიანებით გაიგზავნა კოსმოსურ სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9, სადაც შეხვდა ყოფილ თანაგუმდელ მაილზ ო'ბრაიენს. აქ იგი დაინიშნა ტაქტიკური ოპერაციების ხელმძღვანელად.

2373 წელს ვორფმა ცოლად შეირთო ჯაძია დაქსი. რამდენიმე თვის შემდეგ ჯაძია მოკლულ იქნა გალ დუკატის მიერ.

დომინიონთან ომის დროს ვორფი მსახურობდა კლინგონურ ხომალდზე როტარანი. ომის დამთავრების შემდეგ იგი დაინიშნა ფედერაციის ელჩად კრონოსზე (კლინგონების მშობლიური პლანეტა).