iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ინდიგო

ინდიგო — ქართული მედიაორგანიზაცია, რომელიც გამოსცემს წიგნებს და ამზადებს ვიდეო და ტექსტურ მასალებს.

ინდიგო ქართულ მედიაბაზარზე ამავე სახელწოდების მქონე ყოველთვიური, 120 გვერდიანი ჟურნალით გამოჩნდა. მოგვიანებით შექმნა ვებსაიტი, სადაც მხოლოდ ჟურნალის  მასალები იტვირთებოდა. 2018 წლიდან კი დაიწყო ვიდეო კონტენტის და სხვადასხვა მულტიმედია პროექტების წარმოება.

მედია პროდუქტების შექმნის პარალელურად ინდიგო გამოსცემს  დოკუმენტური პროზას, ესეისტიკას, ფოტოალბომებს. არის საბას და ლიტერას პრემიის მფლობელი.

ისტორია
დაარსება
ინდიგო 2015 წელს დააფუძნეს ნინო ჯაფიაშვილმა, ნინო ლომაძემ, თამარ ბაბუაძემ, თინათინ ოსეფაშვილმა, თორნიკე ლორთქიფანიძემ და ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ. დაარსების დღიდან მესაკუთრეთა ვინაობა არ შეცვლილა. გამომცემლობა ბაზირებულია თბილისში.

ჟურნალი ინდიგო
ორგანიზაციამ ჟურნალ "ინდიგოს"  პირველი ნომერი 2015 წლის ოქტომბრის თვეში გამოუშვა. საზოგადოებრივ - კულტურული გამოცემა 120 გვერდიანი იყო და ყოველ თვე გამოდიოდა. 2018 წლიდან გამოცემის პერიოდულობა შემცირდა და ჟურნალი ყოველ მეორე თვეს გამოიცემა. შეიცვალა გამოცემის შინაარსიც - ამ დროიდან თითოეული ნომერი ერთ კონკრეტულ თემას ეხება.

ინდიგო ამჟამად წიგნის სახით გამოიცემა და ძირითადად ხელმომწერებს შორის ვრცელდება. თუმცა, მისი შეძენა წიგნის მაღაზიებშიც შესაძლებელია

ჟურნალი 
2018 წელს ინდიგომ დაიწყო ინგლისურენოვანი ჟურნალის -ის გამოცემა. პუბლიკაცია სეზონურად გამოდის და განკუთვნილია საქართველოში მყოფი ტურისტებისთვის. ჟურნალი უფასოდ რიგდება ტურისტულ ადგილებში - კაფეებში, ბარებში, სასტუმროებში.

-19-ის მსოფლიო პანდემიასთან საბრძოლველად დაწესებული შეზღუდვების გამო 2020 წელს ჟურნალის გამოცემა შეჩერდა.

წიგნები
წიგნების გამოცემა ინდიგომ 2018 წელს დაიწყო, როდესაც ომგამოვლილი ადამიანების ისტორიები ერთად შეკრიბა და “ვაშლის ბაღების” სახელწოდებით გამოსცა. მალევე ინდიგომ მონაწილეობა მიიღო ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე და მას შემდეგ წიგნის ფესტივალების მონაწილეა. ინდიგოს წიგნები დოკუმენტური პროზისა და ესეისტიკის ჟანრს მიეკუთვნება.

2020 წელს ინდიგო წიგნის გამომცემელთა და გამავრცელებელთა ასოციაციის გამგეობის წევრად აირჩიეს.

პრიზები
ჟურნალისტური პრიზები
ლიტერატურული პრიზები
ბაქოს რკინიგზის სადგური

ბაქოს რკინიგზის სადგური (აზერ. ) — სამგზავრო რკინიგზის სადგური აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. ექსპლუატაციაში შევიდა 1880 წელს.

ისტორია
ბაქოს რკინიგზის სადგური ექსპლუატაციაში შევიდა 1880 წელს - ბაქო-საბუნჩი-სურახანის რკინიგზის მშენებლობით და მიზნად ისახავდა მგზავრების მომსახურებას. პირველი სადგურის შენობა (ტფილისი) აშენდა ბაქო-ტფილისის რკინიგზის გახსნის დროს, მეორე (საბუნჩი)- ბაქო-საბუნჩი-სურახანის ელექტრიფიცირებული რკინიგზის მშენებლობისთვის.

1977 წლამდე ბაქო-სამგზავრო სადგურს ორი სადგურის კომპლექსი ჰქონდა: ძველი ტფილისის სადგური, რომელიც აშენდა 1883 წელს ბაქო-ტფილისის რკინიგზის მშენებლობის დროს და საბუნჩის სადგური , აშენდა 1926 წელს და მიზნად ისახავდა ბაქოს საგარეუბნო ელექტრო მატარებლების მომსახურებას. 1976 წელს, ბაქო-სამგზავრო სადგურის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით, საბუნჩის რკინიგზის სადგურის შენობამ შეწყვიტა საქმიანობა საგარეუბნო ტრანსპორტის მომსახურებისთვის, მის ნაცვლად აშენდა ბაქოს რკინიგზის სადგურის ახალი თანამედროვე შენობა.

ტფილისის რკინიგზის სადგური შეიქმნა არქიტექტორმა ვასილიევმა 1882 წლისთვის, მაგრამ საწყის ეტაპზე პროექტი მავრიტულ სტილში ჩაატარა პროფესორმა ბრუნიმ, მხატვარმა დრიტენპრეიზმა და სხვებმა, რაც არქიტექტორებისა და მხატვრების კოლექტიური მუშაობის ნაყოფი იყო. შეკვეთილი იქნა 1883 წელს .

სადგურის შენობა ორ დონეზე იყო დაპროექტებული: ორსართულიანი ქალაქის მხრიდან და ერთსართულიანი ბაქნიდან. სადარბაზოს მიმდებარე სართულზე დაჯგუფებულია სალაროს მაგიდები, ბარგის განყოფილება, საოფისე ფართი; მეორეზე კი განთავსებულია ფოსტა, ტელეგრაფი, მოსაცდელი დარბაზები და ა.შ. სადგურის კედლები, რომლებიც მდიდრულად იყო გაჯერებული ორნამენტებით, რომელიც აღმოსავლურ ხალიჩას მოგვაგონებდა, მთავრდებოდა კარნიზით, რომელიც გადადიოდა შედარებით თავშეკავებულ პლაფონზე.

1926 წელს ბაქო-საბუნჩის ელექტროფიცირებული რკინიგზის მგზავრების მომსახურებისთვის შეიქმნა და აშენდა მეორე სადგურის კომპლექსი, საბუნჩუს სადგური. შენობის არქიტექტურა ასევე გაკეთდა აღმოსავლურ სტილში.

1967 წელს 28 მაისის მეტროს ახლად აშენებული შესასვლელი შენობა შეუერთდა საბუნჩუს რკინიგზის სადგურის შენობას, 1992 წლამდე - 28 აპრილამდე. საუკუნის 80-90-იან წლებში ჩატარდა მასშტაბური სამუშაოები ორი მეტროსადგურის სასაზღვრო სადგურის კვანძის მშენებლობისა და მოდერნიზაციისთვის, მათ შორის 4 გასასვლელი და მიწისქვეშა გადასასვლელების ფართო ქსელი.

1977 წელს სადგურს ჩაუტარდა მნიშვნელოვანი რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც აშენდა ახალი სადგურის შენობა, რომელიც ახლომდებარე იყო ძველი ტფილისის სადგურის შენობასთან.

დღეს როგორც საქალაქთაშორისო, ასევე საგარეუბნო მატარებლები ჩამოდიან და გადიან სადგურიდან.

ბაქოს სადგური რკინიგზის ხაზების რამდენიმე საერთაშორისო მიმართულების კვანძია :

ბაქო - თბილისი

ჟიულ ვერნმა, კლაუდიუს ბომბარნაკის, ამავე სახელწოდების რომანის გმირის პირით, ბაქოს სადგური შემდეგნაირად აღწერა:

„... და დაკისრებული სარკინიგზო სადგური, რომელიც ღირსია ნებისმიერი დიდი ქალაქის ევროპაში ან ამერიკაში“ .
საბორნე გადასასვლელი (ბაქო-თურქმენბაში)

საბორნე გადასასვლელი — საზღვაო რკინიგზის სატვირთო და სამგზავრო გადაკვეთა კასპიის ზღვაზე ბაქოს (აზერბაიჯანი) და თურქმენბაშის (თურქმენეთი) ქალაქებს შორის.

ისტორია
პირველად ასეთი გადაკვეთის შექმნის გეგმის შესახებ გაზეთმა „საღამოს მოსკოვმა“ გაავრცელა ინფორმაცია 1929 წლის აგვისტოში, მაგრამ გადაკვეთის ფუნქციონირება დაიწყო მხოლოდ 1962 წელს . ამ გემზე პირველი გემები იყო კრასნოიე სორმოვოს ქარხნის მიერ აშენებული საბჭოთა აზერბაიჯანის ტიპის ბორნები . ეს ხომალდები 1962 წლიდან 1968 წლამდე აშენდა. მოგვიანებით ისინი იუგოსლავიაში, ულიანიკის გემთმშენებელ ქარხანაში აშენებულმა გემებმა ჩაანაცვლეს.

საზღვაო ხაზი
ამინდის პირობებიდან გამომდინარე, საბორნე გადასასვლელის ხანგრძლივობაა პორტებს შორის დაახლოებით 12 საათს შეადგენს, ხოლო მანძილი კი ქალაქებს შორის 306 კილომეტრია. დღეისათვის, საჭიროების შემთხვევაში და დატვირთვის არსებობის შემთხვევაში, 9-მდე კატარღა შეიძლება გადავიდეს გადასასვლელზე.

2014 წლის სექტემბერში, ბაქოს შორეულ გარეუბანში - ქარადაღის რაიონის სოფელ ალათში (ქალაქის ცენტრიდან 70 კმ-ში) 4-წლიანი მშენებლობის შემდეგ, ახალი ბორნის ბურჯი და ტერმინალი გაიხსნა ბაქოს ახალი საერთაშორისო პორტის კომპლექსის მშენებლობის ფარგლებში. 2014 წლის ოქტომბერში დაიწყო ძველი ბურჯის და ბაქო-ბორანის რკინიგზის სადგურის დემონტაჟი ქალაქის ცენტრში.

2014 წლის 6 ოქტომბრიდან ტარდება ალათის პორტის ტერმინალიდან (558006) საქონლის გაგზავნა და გადამუშავება, თურქმენბაში ბორნების სამგზავრო ბილეთების რეალიზაცია, ისევე როგორც მარშრუტის გასწვრივ ყველა საბორნე გემი. ბაქო-თურქმენბაშის საბორნე გადასასვლელი დაკეტილია ბაქოს რკინიგზის სადგურთან . 2014 წლის დეკემბერში გაიხსნა ახალი სამგზავრო ტერმინალი ქალაქ თურქმენბაშის საერთაშორისო საზღვაო ნავსადგურში .

2015 წლიდან გადაკვეთაზე დაიწყო თურქმენეთის ბორანმა „ბერკარარმა“ . თითოეულ გემს შეუძლია ბორტზე 30-მდე სარკინიგზო მანქანა და 200-მდე მგზავრი მიიღოს. ალათის (ბაქო) და თურქმენბაშის პორტებს აქვთ ყველა საჭირო მოწყობილობა სარკინიგზო ვაგონებისა და მატარებლების მისაღებად და დამუშავებისთვის.

ბორნების ზუსტი გრაფიკი არ არსებობს, ბორნები ვაგონებისა და მანქანების დაგროვებაზე მუშაობენ. ყოველდღე ბაქოს პორტში, 2-3 საბორნე გემს ამუშავებენ თურქმენბაშის მიმართულებით. ბაქოს და თურქმენბაშის პორტებში არის ყველა საჭირო აღჭურვილობა გემიდან რკინიგზამდე ვაგონების ჩამოსასვლელად, რა თქმა უნდა მათ შორის არის ძალზედ განვითარებული საპორტო გზებიც.

დღეისათვის ტვირთის არსებობისას 9 ხომალდი ტოვებს ხაზს, რომელთაგან 7 არის სატვირთო-სამგზავრო ბორანი და 2 გემი - ტიპის. ყველა გემი, რომელიც საბორნე გადასასვლელს ემსახურება, აზერბაიჯანის დროშის ქვეშ დაცურავს.

ბაქოს პორტიდან ძირითადი სატრანსპორტო მიმართულებებია თურქმენეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი, ტაჯიკეთი, საქართველო, უკრაინა, რუსეთი.
ჰეიდარ ალიევის გამზირი (ბაქო)

ჰეიდარ ალიევის გამზირი (აზერ. ) — მდებარეობს ბაქოს ნიზამის რაიონში, გადაჭიმული სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ. გამზირი იწყება ჰეიდარ ალიევის ცენტრის მახლობლად მდებარე სატრანსპორტო კვანძთან და მთავრდება სატრანსპორტო კვანძთან, მეტროსადგურ კოროგლუსთან.

ისტორია
წარსულში გამზირს (ხათაის გამზირთან ერთად, რომელიც შემდეგ მისგან გამოეყო) ბალახანის გზატკეცილს უწოდებდნენ, ბალახანის სახელი ჰქვია დიდ სოფელს, რომელიც მდებარეობს გზატკეცილთან. მსგავსი სახელი ჰქონდა ბალახანის ქუჩას (ახლანდელი ფიზულის ქუჩა, აუზის ქუჩა საბჭოთა კავშირის დროს), რომელიც ავტომაგისტრალის ყველაზე სამხრეთ ნაწილთან იყო დაკავშირებული.

ცარიზმის პერიოდის განმავლობაში, ავტომაგისტრალი უკიდურესად ცუდ მდგომარეობაში იყო. კლასონმა, რომელიც ბაქოში წირვაზე 1900 წელს მივიდა, აღნიშნა თავის ჩანაწერებში, რომ ბალახანი მართლაც მოწყვეტილი იყო ქალაქიდან, რადგან მაგისტრალი გატეხილი ეტლებით იყო სავსე და ყველაფერი ღრმა ხვრელებში იყო . 1910 წელს ქალაქის მთავრობას დაევალა შეექმნა პროექტი ტრამვაის ხაზის გასასვლელად მაგისტრალის გასწვრივ, მაგრამ ეს გეგმები არ განხორციელებულა.

ვიწრო სიგრძის რკინიგზის ამოქმედებამდე, 1923 წლამდე, ბალახანსკოეს გზატკეცილი დარჩა ერთადერთ სატრანსპორტო არტერიად, რომლის გასწვრივ ტვირთი იგზავნებოდა აფშერონის ნახევარკუნძულის სათევზაო ადგილებში.

საავტომობილო გზის გასწვრივ საცხოვრებელი შენობების დიდი ნაწილი სამხრეთ მონაკვეთზე (სოფელი მონტინა) იყო თავმოყრილი და ეს ძირითადად სოფლის ტიპის სახლები იყო. საავტომობილო გზის როლი გაიზარდა ინდუსტრიალიზაციის წლებში, როდესაც დაიწყო მასობრივი სამოქალაქო და სამრეწველო განვითარება ბაქოს ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთის გარეუბანში, რამაც შემდგომში შექმნა ნარიმანოვისა და ნიზამის რაიონები.

1930 წელს 12 – კილომეტრიანი მაგისტრალის რიყის ქვის საფარი თვენახევარში შეიცვალა ასფალტ – ბეტონით . ბალახანსკოს მაგისტრალი სატვირთო და სამგზავრო გადაზიდვების საავტომობილო გზის როლს ასრულებდა და იქცა ერთ-ერთ მთავარ რადიალურ მაგისტრალად, რომელიც აკავშირებს დასავლეთის საცხოვრებელ ზონას ინდუსტრიულ ზონასთან .

ომის შემდგომ ეპოქაში ბალახანსკოეს გზატკეცილს მოსკოვსკის პროსპექტი ეწოდა. 1955 წელს სარკინიგზო ხაზის გადაკვეთის მონაკვეთზე ექსპლუატაციაში იქნა 20 მეტრი სიგანის ესტაკადა, რომელსაც მიიღო არაოფიციალური სახელწოდება ბაგიროვსკის ხიდი - საბჭოთა ბაქოს სატრანსპორტო არქიტექტურის ერთ-ერთი თვალსაჩინო ობიექტი, დამზადებულია სტალინური იმპერიის სტილში .

90-იანი წლების დასაწყისში გამზირის სამხრეთ მონაკვეთს (კადირბეკოვას ქუჩაზე, ყოფილი ზავოკზალნაიას მე-10 ქუჩამდე), რომლის სიგრძე 4 კილომეტრი იყო, ხატაის გამზირზე გადაკეთდა. 2004 წელს გამზირს ეწოდა ჰეიდარ ალიევის პატივსაცემად (სახელი მოსკოვის გამზირი მიენიჭა თბილისის გამზირის მონაკვეთს ქალაქის სხვა ნაწილში). 2007 წლიდან გამზირი განმეორებით განვითარდა და გაფართოვდა - დანგრეული იქნა მრავალი დანგრეული საცხოვრებელი კორპუსი და ლიკვიდირებულია არასამუშაო სამრეწველო ობიექტები, ხოლო გამზირის სიგანე, რომელიც ადრე 32 მეტრი იყო, 45-მდე გაიზარდა, ზოგან 55 მეტრამდე (10 ზოლი) . 2013 წელს დამტკიცდა გამზირის რეკონსტრუქციის პროექტი .

2010-იან წლებში ჰეიდარ ალიევის გამზირზე აღმართეს დიდი საზოგადოებრივი შენობები, მაგალითად ჰეიდარ ალიევის ცენტრი, რომელიც ბაქოს ერთ-ერთი სიმბოლო გახდა; კოშკი, ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი შენობა, ასევე ოფისის კოშკი, სპორტსმენების სოფელი, ასევე ტანვარჯიშის ეროვნული არენა და ა.შ.
სპორტსმენების სოფელი (ბაქო)

სპორტსმენების სოფელი (აზერ. ) — საცხოვრებელი ტერიტორია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომელიც განკუთვნილია სპორტსმენების, მათი მწვრთნელების და ა.შ. საცხოვრებლად, რომლებიც მონაწილეობდნენ ევროპულ თამაშებში 2015 წელს, ისლამური სოლიდარობის თამაშებში 2017 წელს და ევროპის ახალგაზრდულ საზაფხულო ოლიმპიურ ფესტივალზე „ბაქო-2019“ .

აღნიშნული დასახლება მდებარეობს ბაქოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ოლიმპიური სტადიონის მოპირდაპირედ - რომელიც არის ოლიმპიური თამაშების მთავარი ასპარეზი აზერბაიჯანში. ეროვნული ტანვარჯიშის არენა მდებარეობს თითქმის მოპირდაპირე მხარეს. ადგილი საკმაოდ კარგად შეირჩა, რადგან ეროვნული ტანვარჯიშის არენა, საკმაოდ დატვირთული იყო შეჯიბრებებით ბაქოს ევროპულ თამაშებში. სხვათა შორის, ამ სპორტის წარმომადგენლებმა პირველად შეამოწმეს სპორტსმენების სოფელი 2014ლ წელს, როდესაც ბაქომ რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის ჩემპიონატს უმასპინძლა.

სპორტსმენების სოფელი უზრუნველყოფს სპორტსმენებსა და თამაშების სხვა მონაწილეებს ყველა პირობას კომფორტული, მოსახერხებელი და უსაფრთხო ყოფნისთვის. სპორტსმენების სოფელი შედგება 8-13 სართულიანი და ერთი ადმინისტრაციული შენობისგან. 1042 ბინაში, რომელიც საცხოვრებელ კორპუსებში მდებარეობს, შეიქმნა ყველა პირობა დაახლოებით 7,500 ადამიანის საცხოვრებლად . ასევე არის სტუმრების საგუშაგო, რომელიც არეგულირებს სპორტსმენების ნათესავებისა და მეგობრების სოფელში შესვლას.

ორგანიზატორები უზრუნველყოფენ ორ დიდ რესტორანს. ერთი მათგანი გთავაზობთ აზერბაიჯანული სამზარეულოს კერძებს, ხოლო მეორე - ევროპულს. რესტორნებში ერთდროულად სამი ათასი სპორტსმენის განთავსებაა შესაძლებელი და ფუნქციონირებს დილის 5 საათიდან 12 საათამდე. ეს არის ერთ–ერთი უდიდესი სამზარეულო ევროპაში, რომელიც თამაშების დროს ამზადებს საკვებს 80 ათასი კგ პროდუქტიდან. რესტორნის ეს განრიგი ძალიან მოსახერხებელია სპორტსმენებისთვის, ვინაიდან ზოგი მათგანი შეჯიბრამდე წონის აწევას ეწევა და ნამდვილად არ ჭამს ძალიან ბევრს, ზოგი კი წონის მატებას საჭიროებს. თავის მხრივ, სამედიცინო პუნქტები სოფელში 24 საათის განმავლობაში იმუშავებს. სხვადასხვა ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის წარმომადგენლები ადმინისტრაციულ შენობაში დასახლდებიან.

ასევე სპორტსმენთა სოფელში არის სპეციალური ცენტრები: 24 საათიანი კლინიკა, საინფორმაციო ცენტრი, სპორტული დარბაზი და ა.შ.

უნდა აღინიშნოს, რომ სპორტსმენების სოფელში შეიქმნა ყველა პირობა, რომ შეჯიბრის შემდეგ სპორტსმენებმა დაისვენონ. სპორტსმენების განკარგულებაშია 24 საათიანი დასვენებისა და გასართობი ცენტრები. მაგალითად, თამაშების მონაწილეებს შეუძლიათ ითამაშონ ვიდეო თამაშები, მაგიდის ჩოგბურთი, ბილიარდი, ისარგებლონ ინტერნეტით, უყურონ სატელევიზიო არხებს ან წავიდნენ კინოთეატრში.

ბუნებრივია, მეტი ყურადღება ექცეოდა იმ ადგილების მოწყობას, სადაც სპორტსმენები ცხოვრობენ, კერძოდ, ოთახების. ისინი აკმაყოფილებენ არა მხოლოდ ოლიმპიური სოფლების, არამედ ძვირადღირებული საცხოვრებელი კომპლექსების უმაღლეს სტანდარტებს.
ხუჭუჭა უნაგირასოკო

ხუჭუჭა უნაგირასოკო — ჩანთიანი სოკო ჰელველასებრთა ოჯახისა.

იგი პირველად აღწერა ჯოვანი ანტონიო სკოპოლიმ 1772 წელს.

სამეცნიერო სინონომები:

აღწერა
ქუდი არასწორი ფორმისაა და მისი დიამეტრი 2-4 სმ-მდე აღწევს, შუაში ჩაზნექილია, უნაგირის ფორმის. კიდეები — ტალღოვანი ან ხუჭუჭი.

ფეხის სიგრძე 3-7 სმ-მდე, სიგანე — 1-2,5 სმ., სიგრძივ წახნაგოვან-დაღარული, თეთრი, ძირში მსხვილდება.

სპორები ელიფსისებრი სადაა 15–20×10 მკმ. ჩანთები — ცილინდრული 300 მკმ-მდე სიგრძის და სიგანის და მოთავსებულია 8 სპორა.

პირობითად საჭმელი სოკოა, საჭმელად იხმარება ახალი. გამოყენებამდე საჭიროა 20 წუთის განმავლობაში ხარშვა.

გავრცელება
ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. იზრდება ნიადაგზე, როგორც შერეულ, ასევე წიწვოვან ტყეში, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

მსგავსი სახეობები
გამოირჩევა ფეხზე შეზრდილი, და არა მისგან თავისუფალი, ქუდის კიდეებით, აგრეთვე ქუდის სადა ქვედა მხარით.
გამოირჩევა როგორც მინიმუმ მორუხო, ხშირად თითქმის შავი ქუდით.
მოკლეცხვირა ხტუნია

მოკლეცხვირა ხტუნია არის გრძელყურა ხტუნიების ერთ-ერთი სახეობა ხტუნიასებრთა რიგიდან. ის გავრცელებულია აფრიკაში. ბუნებრივად ის ცხოვრობს სავანაში და ტროპიკულ ან სუბტროპიკულ მშრალ ველებზე.

კონსერვაციის სტატუსი და საფრთხეები
მოკლეცხვირა ხტუნია შედის -ს ყველაზე ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სიაში. ის გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკის ვრცელ ტერიტორიებზე, რომლებიც არ არიას დასახლებულები ადამიანებით. ამჟამად ამ სახეობას არ ემუქრება არც ერთი კონკრეტული საფრთხე, მაგრამ მომავალში მას შეიძლება დაემუქროს ბუჩქების უზომო გავრცელება და გაუდაბნოება.

გავრცელება
ეს სახეობა გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკის ჩრდილოეთიდან, ჩრდილოაღმოსავლეთ ნამიბიამდე, ცენტრალურ აფრიკაში ის ცხოვრობს ბოტსვანაში, ანგოლაში, ზიმბაბვეში, მალავიში, ზამბიაში და მოზამბიკში, ჩრდილოთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუკლისაში, ხოლო აღმოსავლეთით ტანზანიაში, კენიაში და უგანდაში.

სიცოცხლის ხანგძლივობა
მოკლეცხვირა ხტუნიას მოკლე სიციცხლის ხანგძლივობა აქვს. ერთ-ერთმა მათგანმა 4.2 წელი იცოცხლა.

დახასიათება
მოკლეცხვირა ხტუნიების საშუალო სიგრძე თავიდან კუდამდე 21 სანტიმეტრია, ხოლო მის წონა 50 გრამია. მათ აქვთ მოყავისფრო-მოყვითალო წერტილები ყურების უკან. მათ აქვთ გრძელი წვრილი ცხვირი, რაც დამახასიათებელია გრძელყურა ხტუნიებისთვის. მათი ცხვირი ცოტათი უფრო მოკლეა სხვა ხტუნიებთან შედარებით. მათი პატარა ზომა მათ ხდით პოტენციურ მსხვერპლს დიდი ჩიტებისთვის, დიდი კატებისთვის და გველებისთვის.

გამრავლება
მოკლეცხვირა ხტუნიებს მონოგამური ურთიერთობა აქვთ მათ წყვილთან.

კომუნიკაცია
მოკლეცხვირა ხტუნიების კომუნიკაცია ხდება ქიმიური ნივთიერებებით და შეხებით. ისინი თავიანთ ბილიკს სუნის გლანდებით ნიშნავენ, რომელიც მათი ყურების უკან მდებარეობს. ტერიტორიის მონიშვნა ორ მიზანი აქვს: ტერიტორიის დაფუძნება და სხვა ცხოველების გაფრთხილება.
SOCAR კოშკი

კოშკი — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ცათამბჯენი.

პროექტი
 კოშკი მდებარეობს ბაქოში, ჰეიდარ ალიევის გამზირზე. ცათამბჯენი არის -ის (აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის) საოფისე შენობა. შექმნილია სამხრეთ კორეული კომპანიის & . შპს „ქარისა და ალის“ კონცეფციის საფუძველზე აშენებს თურქული კომპანია . პროექტის ღირებულებაა 306 479 148 აშშ დოლარი .

კოშკს 5 ჰექტარი მიწის ნაკვეთს იკავებს. მასში განთავსდება 5 საკონფერენციო დარბაზი, ფიტნეს ცენტრი, რამდენიმე სასადილო, ავტოსადგომი შენობის პირველ და მისქვეშა სართულებზე. საოფისე ნაწილის ფართობი უნდა იყოს 40,5 ათასი კვადრატული მეტრი, პროექტის საერთო ფართობი აღემატება 100 ათას კვადრატულ მეტრს .

ცათამბჯენი გათვლილია კომპანიის სამუშაო პერსონალისთვის, რომელიც დაახლოებით 2200 ადამიანია.

შენობის კონსტრუქცია შედგება ბეტონის ბირთვისგან, რომელზეც დამონტაჟებულია ფოლადის კონსტრუქციის კომპოზიტური სისტემა, მიწისძვრის წინააღმდეგობა 9 ბალი რიხტერის მასშტაბით. ბირთვი უფრო სწრაფად იზრდება, ამიტომ მეტალის ჩარჩოს დასაყენებლად საჭიროა ბეტონის მაღალი სიმტკიცე.

ამ ეტაპზე ცათამბჯენის მშენებლობა დასრულებულია .

დიზაინი
შენობის არქიტექტურული სტილი არის სტრუქტურული ექსპრესიონიზმი . ცეცხლის მოძრავი ნაკადი ცათამბჯენის დიზაინის ცენტრალური იდეაა .

ორიგინალური კოშკის პროექტი მოიცავდა ორ კოშკს. ერთმანეთში დახვევისას მათ შექმნეს ერთი მთლიანი შენობა. თითქოს კოშკები პიკიდან ამოსულიყვნენ და ცაში ტრიალებდნენ. ისეთი შთაბეჭდილება იქმნებოდა, რომ უფრო მოკლე კოშკი, როგორც ჩანს, უფროს კოშკის „გულმკერდს“ ადებდა. ამ უკანასკნელის ზედა ნაწილი მოკლე კოშკისკენ იყო გადახრილი, თითქოს გამამხნევებელი . სართულების რაოდენობა 32 მიწისზედა დონის ტოლი იყო.

პროექტი შეიცვალა. ახლა ეს ერთი კოშკია, რომელიც ოდნავ იყოფა ცეცხლის ფურცლებად. პირველი ფურცლის ზედაპირი დაახლოებით 22-23 სართულის დონეზეა. დანარჩენი ორი შენობის თავზე გვირგვინდება. ფასადი თავისთავად ტალღოვანია ფუძიდან ზემოდან - კიდევ ერთი მინიშნება ალის თემასთან დაკავშირებით . სართულების საერთო რაოდენობა 42 სართულია.

შენობის ფასადის დასუფთავება და მოვლა ხორციელდება ავტომატური დასუფთავების სისტემის საშუალებით.

უნდა აღინშნოს, რომ შენობა აღჭურვილია ტყუპი ლიფტით, რომლის თავისებურება ისაა, რომ ერთ შახტში, ერთი ზემოთ, ორი სალონია განლაგებული ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად.
პატარა ვენეცია (ბაქო)

პატარა ვენეცია (აზერბ. ) — სასეირნო ტურისტული, წყლის არხების სისტემა, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ზღვისპირა ბულვარის ტერიტორიაზე. „პატარა ვენეცია“ 1960 წლიდან არსებობს , არის ზღვისპირა პარკის ატრაქციონი და ითვლება პარკის სტუმრების საყვარელ ადგილად. პატარა ვენეციის არხების საერთო სიგრძეა 1350 მეტრი, სიღრმე 1,3 მეტრი. ქალაქის ფართობია 9740 მ².

ისტორია
50-იან წლებში ვენეციას ეწვია ბაქოს ქალაქის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე ალიშ ლემბერანსკი. იტალიის ქალაქის სილამაზით მოხიბლულმა ლემბერანსკიმ ბაქოში დაბრუნებულმა გადაწყვიტა ბაქოში პატარა ვენეციის შექმნა და ადგილად ზღვისპირა ბულვარი შეირჩა. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი დიდი ხნის განმავლობაში განიხილებოდა, 1960 წელს ბაქოში გამოჩნდა პატარა ვენეცია და ბაქოს ბულვარი გახდა პირველი და ერთადერთი პარკი ყოფილ სსრკ-ში მსგავსი ატრაქციონით.

საღმოს ტერიტორია სრულად განათებულია. საღამოობით ჩართულმა განათებამ რომანტიკული ატმოსფერო შექმნა. აქ იკრიბებიან ოჯახები. საბჭოთა პერიოდში ის ასევე ცნობილი იყო როგორც ბავშვთა არხების სისტემა, რომელსაც ხუმრობით უწოდებდნენ „ბაქოს ვენეციას“, რომლის არხებზე მოძრავი კატარღები გვიან საღამომდე მოძრაობენ, ბაქოელ ხალხში ეს ადგილი მოწონებით და დიდი სიყვარულით სარგებლობს . სწორედ აუზებისა და არხების აღნიშნულმა სისტემამ მრავალი ვიზიტორი მიიპყრო ბულვარში .

2011 წლის 30 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევი, გაეცნო ბულვარის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანული ხალიჩის მუზეუმის მშენებლობას და სწორედ აქ ვიზიტის დროს პრეზიდენტმა ბრძანება გასცა „პატარა ვენეციის“ რეკონსტრუქციის შესახებ. 2012 წლის 28 მაისს, დიდი რეკონსტრუქციის შემდეგ, პატარა ვენეცია საზეიმოდ გაიხსნა. გახსნით ცერემონიალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი თავის მეუღლესთან მეჰრიბან ალიევასთან ერთად ესწრებოდა.

რეკონსტრუქციის დროს შენარჩუნდა ქალაქის ზოგადი სტრუქტურა, გაფართოვდა არხები, მოიტანეს ახალი კატარღები-გონდოლები. აქ აშენდა დამატებითი ხიდები და ასევე ორი რესტორანი: „“ („აღმოსავლეთი“) და „“.

აღნიშნული ადგილი არამარტო ბაქოელების საყვარელი ადგილია, არამედ გახდა და იქცა ტურისტებისთვის ერთ-ერთ გამორჩეულ ადგილად ბაქოში.

რეკონსტურქცია
რეკონსტრუქციამ საშუალება მისცა დასასვენებელ ადგილს დაუბრუნდეს ჩვეული იერსახე და შეეტანა მას ახალი მახასიათებლები. არხების ზოგადი სტრუქტურა შენარჩუნებულია, მაგრამ წყალსატევები ფართოვდება. ახალი ხიდები სანაპიროდან სანაპიროზე გავრცელდა და იტალიიდან ჩამოტანილი ნამდვილი გონდოლები არხების გასწვრივ ტრიალებენ.

ტერიტორიაზე არის ზღაპრის გმირების ფიგურები - ბარონი მიუნჰაუზენი, მოლა ნასრედინი, მოხუცი ჰოტაბიჩი. აუზს ამშვენებს მოზაიკის ნაჭრებისგან გაკეთებული ვეშაპი. კვების ობიექტების სამზარეულო განკუთვნილია სხვადასხვა გემოვნების შეღავათების მქონე სტუმრებისთვის. ერთი რესტორანი აღმოსავლური სამზარეულოს ემსახურება, ხოლო მეორე - ევროპულს.
ოძრხეს ხიდი

ოძრხეს ხიდი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. ხიდი მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში კურორტ აბასთუმანში, მდინარეების, ოცხესა და კურცხანას შეერთების ადგილზე, მდინარე ოძრხეს ქვის ხიდი კვეთს.

აღწერა
ხიდი აგებულია კლდის ფლეთილი ქვით, კირის დუღაბზე, ზოგიერთი მათგანი დამუშავებულია. მდინარის ორივე ნაპირზე ამოყვანილია ქვის ჯებირები და ხიდის საყრდენი პლატფორმა. ხიდის სიგანე დაახლოებით 1,5-2 მეტრია. სიგრძე 6-7 მეტრია. ხიდი სამანქანო გზიდან 2-3 მეტრით დაბლა მდებარეობს, მდინარის ხეობაში. სავარაუდოდ აღნიშნული ხიდით გადადიოდნენ ხერთვისში ტყეში არსებულ მონასტერში, რომელიც დღესდღეობით დანგრეულია.

ისტორია
სახელწოდება „ოძრხე“ შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ქართული ეთნიკური გაერთიანების ვიძერუხ-ვიტერუხის სახელთან. ძვ. ქართული ტრადიციის თანახმად, ოძრხე საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი ყოფილა. დაუარსებია ქართველთა ერთ-ერთ ლეგენდარულ ეთნარქს — ოძრხოსს.

ოძრხეს ხიდი ‐ საუკუნეებს მიეკუთვნება. მისი არქიტექტურა განსაკუთრებულია. იგი თაღოვანი ფორმით ძალიან ჰგავს იმ ხიდებს, რომლებიც მრავლად გვხვდება აჭარაში და თამარის სახელს ატარებს.

ხიდის არსებობის შესახებ, საუკუნეში გაზეთ „დროებაშიც“ წერდნენ:

ოძრხეს ხიდი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

- საუკუნეებში მას „ოძრხედ” მოიხსენიებენ. გვიანდელ შუა საუკუნეებში დამკვიდრდა „ოცხე”, საუკუნიდან — „აბასთუმანი”. დღევანდელი სახელი შეიძლება მომდინარეობდეს აბაზასძეთა საგვარეულო სახელისაგან. აბასთუმანი სამთო-კლიმატური კურორტია (ზღვის დონიდან 1340 მ). ს-ის 70-იან წლებში საფუძველი ჩაეყარა კურორტის მშენებლობას. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1926 წელს.
ანტონ შუნინი

ანტონ შუნინი (დ. 27 იანვარი, 1987, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი ფეხბურთელი. 2004 წლიდან დღემდე თამაშობს მოსკოვის „დინამოს“ რიგებში. იგი 2004 წლიდან იყო მოსკოვის „დინამოს“ ძირითადი გუნდის წევრი, 2007 წელს კი შედგა მისი დებიუტი გუნდში.

პირადი ცხოვრება
2018 წელს დაქორწინდა „' “-ის ანგელოზზე, ეკატერინა გრიგორიევაზე.

ტიტულები
მოსკოვის „დინამო“
რუსეთის ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა: 2016–17
ატლანტიკის თასი: 2015