iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
თაგვეთის არალეგალური სტამბა

თაგვეთის არალეგალური სტამბა — ისტორიული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ თაგვეთში, თრიალეთის ქედზე, ხელოვნური ე.წ. ღამურა კლდის გამოქვაბულში (83 მეტრზე). აქ 1906-1907 წლებში ხაშურის (მიხაილოვო) სოციალურ-დემოკრატიული ჯგუფის თაოსნობით მოქმედებდა არალეგალური ბოლშევიკური სტამბა. მის მოწყობაში მონაწილეობა მიიღეს რევოლუციონერებმა: ძმებმა ს. და მ. ჯაფარიძეებმა, ვ. და ლ. ხოზბერიძეებმა, ლ. გაჩეჩილაძემ, ო. ჩუბინიშვილმა. მათ ჯერ ხაშურში, ვ. და ლ. ხოზბერიძეების ბინაზე, სცადეს სტამბის გამართვა, შემდეგ სოფელ ცხრამუხაში, ა. ბირკაძის ოჯახში, მაგრამ საქმის მოგვარებას ხელი შეუშალა სახანავ-ავარსაკის დამსჯელი რაზმის თარეშმა. ამიტომ ძნელად მისადგომ ადგილზე, კლდეში გამოკვეთეს ხელოვნური გამოქვაბული, ნაწილ-ნაწილ გადაიტანეს შრიფტი, სხვა მოწყობილობა და მოაწყვეს სტამბა. არალეგალურ სტამბაში დაბეჭდილი ლიტერატურა და პროკლამაციები ვრცელდებოდა ხაშურში, ბორჯომში, ქარელსა და ფოთში. სტამბამ 1907 წლამდე იარსება. სტამბაში დაბეჭდილი მასალა ინახება ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
კრისხევის ნასოფლარი

კრისხევის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კრისხევის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 100 მეტრზე, ადგილ კოშკის ძირებზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარი მთის ფერდობზრა გაშლილი. შენობათა საძირკვლები ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით ნასოფლარზე მიკვალულია წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. არქეოლოგიური მასალა დაცულია ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
წაღვლის ნაეკლესიარი

ტერმინი წაღვლის ნაეკლესიარი შეიძლება აღნიშნავდეს:

წაღვლის პირველი ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მეორე ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
წაღვლის მესამე ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
მცხეთისჯვრის საცხოვრებელი სახლი

მცხეთისჯვრის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მცხეთისჯვარში, გომი-საჩხერის საავტომობილო გზის პირას, სოფელ კლდისწყაროს გადსახვევთან. აგებულია საუკუნის ბოლო წლებში. ამ ადგილზე გადმოტანიალია საუკუნის 70-იან წლებში (შენობის ქვედა, ქვით ნაგები სართული ადგილზე დატოვეს). სახლი ერთოთახიანია (3,53,5 მეტრზე), ნაგებია მუხის ხის ძელებით, რომლებიც კუთხეებში დაკავშირევულია ჭდობით. დასავლეთით მთავარი ფასადის მხარეს ყრუმოაჯირიანი (გვაინდელია) ღია აივანია, რომლის სვეტებს შორის ზემოთ ჭვიული გეომეტრიული ორნამრნტის მორთილი დეკორატიული თაღებია. ერთი შესასვლელი აივნიდანაა, მეორე ბუხრის ადგილზეა გაჭრილი. ოთახს ორი სარკმელი აქვს, ორივე აივანზე გადის. სახლს ხის ნივნივებზე გამართული კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს.
ანტონ ფურცელაძის საფლავი

ანტონ ფურცელაძის საფლავი — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთში სასაფლაოზე. გამოჩენილი ქართველი მწერლის საფლავი შემოღობილია ლითონის მესრით. საფლავზე დადგმულია მარმარილოს დაფა, რომელსაც აწერია მწერლის გვარი, სახელი, დაბადებისა და გარდაცვალების წლები (1 ნოემბერი 1839 წელი - 4 ნოემბერი 1913 წელი) და ეპიტაფია.
ღანძილების წმინდა გიორგის ეკლესია

ღანძილების წმინდა გიორგის ეკლესია — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ხალების სამხრეთით 3-4 კილომეტრზე, ნასოფლარ ღანძილების ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. ეკლესია დანგრეულია, შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის მცირე ნაწილი, გრძივი კედლების კონტურები და დასავლეთ კედლის პატარა მონაკვეთი. ნაეკლესიარზე ხეებია ამოსული. დარბაზული (53,8 მეტრზე) ეკლესია ნაგები იყო ნატეხი ქვიშაქვით.
ისაია ფურცელაძის საფლავი

ისაია ფურცელაძის საფლავი — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთში, ადგილ ხაშილაურებში. ერთ-ერთი პირველი ქართველი საბჭოთა აგრონომისა და საზოგადო მოღვაწის ისაია ფურცელაძის საფლავი შემოღობილია ლითონის მესრით. საფლავის ბაზალტის ქვაში ჩასმულია თეთრი მარმარილოს ფილა წარწერით: „აგრონომი ფურცელაძე ისაია იოველის ძე 1851-1924“.
რბონის საცხოვრებელი სახლი

რბონის საცხოვრებლის სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ რბონის ზემო უბანში. ეკუთვნის ვ. ხაჩიძეს. აგებულია საუკუნის მიწურულში; ამ ადგილზე გადმოტანილია საუკუნის 20-იან წლებში. საცხოვრებელი სახლი (11,18,8 მეტრზე) ორსართულიანია. სართული ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვიშაქვით, გარედან შელესილია; აქ თანაბარი ფართობის გომური და მარანია. მარანში შესასვლელი მთავარი ფასადიდანაა, გომურში - გვერდის ფასადიდან. მარანში ბუხარი და მოზრდილი თახჩაა. სართული მეორეს უკავშირდება ხის ერთ მარშიანი კიბით, რომელიც მოქცეულია სართულის აივნის ფარგლებში და ადის სართულის აივანზე. სართული ხისაა, კედლის ფიცრები კუთხეებში ჭდობითაა დაკავშირებული. აქ ორი ოთახია; მათი კარ-ფანჯრები გამოდის ხის ღია აივანზე, რომელიც მთელ სიგრძეზე გასდევს ფასადს. აივანი სართულის ხის სვეტებს ეყრდნობა. აივნის მოაჯირი და სვეტებშორისი თაღოვანი მალები მორთულია ჭვირული ორნამენტით. შენობას ყავრის ოთხფეხა სახურავი აქვს.
პატარა გორა (ნამოსახლარი)

პატარა გორა — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტეზერის მჭედლიშვილების უბანში, მთის თხემისაგან საურმე გზით გამოყოფილ მოსწორებულ ბორცვზე (2512 მეტრზე). თარიღდება გვაინდელი ბრინჯაოს ხანით. იპოვება შავად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ნამგლის დაკბილული კაჭის ჩასართვები, ხელსაფქვავის ქვედა ქვა და სხვა.
ალექსეი გონჩარუკი

ალექსეი ვალერის ძე გონჩარუკი (უკრ. ; დ. 7 ივლისი, 1984 წელი, ვინიცის ოლქი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, იურისტი.

უკრაინის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან 2020 წლის 4 მარტამდე. უკრაინის პრეზიდენტის ოფისის უფროსის მოადგილე 2019 წლის 21 მაისიდან 29 აგვისტომდე.

ბიოგრაფია
ოჯახი
მამა — ვალერი იურის ძე გონჩარუკი, იყო ჯარისკაცი, მსახურობდა ერაყში. დაიღუპა საგზაო-სატრანსპორტო კატასტროფაში.

დედა — ტატიანა გონჩარუკი, მედიკოსი. როდესაც ალექსეი იყო 16 წლის, მისი დედა წავიდა სამუშაოდ იტალიაში და აქვე ცხოვრობს.

განათლება
დაამთავრა №2 საშუალო სკოლა ქალაქ გოროდნიაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ვლადიმერ დიდის სახელობის სამართლის ინსტიტუტში, რომელიც დაამთავრა იურისპრუდენციის სპეციალობით. 2012 წელს დაამთავრა სახელმწიფო მმართველობის ეროვნული აკადემია. არის სახელმწიფო მმართველობის მაგისტრი.

პოლიტიკური კარიერა
მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე პარტია „ხალხის ძალის“ სიით, რომელმაც ხმების 0,11% მიიღო და ვერ გადალახა ბარიერი.

2015 წლის იანვრიდან აგვისტომდე იყო ეკოლოგიის მინისტრის იგორ შევჩენკოს მრჩეველი. შემდეგ გახდა ვიცე-პრემიერ-მინისტრის სტეფან კუბივის მრჩეველი. ალექსეი გონჩარუკი ასევე არის მემარჯვენე-ლიბერალური პარტიის „ხალხი მნიშვნელოვანიას“ თანადამფუძვნებელი.
ყათლანისხევის ნამოსახლარი

ყათლანისხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხის დასავლეთით, 1,5 კმ-ზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე. კვერნაქის ქედის სამხრეთით. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს-ანტიკური ხანით და ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ნამოსახლარი, ძირითადად მისი სამხრეთი მხარე, დაზიანებულია ეროზიის შედეგად. შეისწავლა უფლისციხის 1957-1963 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი). ნამოსახლარი შეიცავს რამდენიმე კულტ. ფენას, მ.შ უძველესია ე.წ ყათლანისხევი პირველი, რომელიც დაცულია განაპირა ბორცვებზე და თარიღდება ძვ.წ მეორე ათასწლეულის მეორე ნახევრის დამდეგით. შემდეგი ფენა-ყათლანისხევი მეორე ფარავს პირველს და განეკუთვნება ძვ.წ. - საუკუნეებს. იგი ნაყოფიერების წარმართულ ღვთაებათა სამლოცველო ყოფილა, რომელიც ძლიერ ხანძარს გაუნადგურებია. გადარჩენილა ოთხი სამლოცველო სენაკისა და ხატის ბეღლის ნაშთები, სალოცავში შემორჩენილია ხარისა და მოზვრის თავის თიხის მოდელები, ქალღმერთის თიხის რელიეფური გამოსახულება, ასტრალური ნიშნები და სხვ. აგრეთვე ხატისათვის შეწირული ნივთები: კვერის კოხები, კაჟის ნამგლის ჩასართები, ხელსაფქვავები, ცხოველთა თიხის ფიგურები და ა.შ. სავარაუდოა, რომ სამლოცველო რომელიღაც მტრული თემის შემოსევის დროს განადგურდა, რის შემდეგაც მის გარშემო დასახლებული თემი აქედან აყრილა.

ნამოსახლარის შედარებით ახალი დასახლებები განლაგებულია მდინარე მტკვრის პირას, ყათლანისხევის ორივე მხარეს. თარიღდება ანტიკური ხანითა და ადრინდელი შუა საუკუნეებით. შემორჩენილია როგორც ნამოსახლარები, ისე სამარხები. უძველესია ყათლანისხევის მარცხენა ნაპირის ნამოსახლარი, რომელიც ბამბების ნამოსახლარის სინქრონულია. აქვეა ამავე დროის სამაროვანი, რომელშიც მიცვალებული კევრზეა დასვენებული. გამოვლინდა მოხატული, შეღებილი, გაპრიალებული და სადა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, კერამიკული ჭურჭლისა და ქვევრის ნატეხები. მომდევნო ფენას შეადგენს გვიანდელი ანტიკური ხანის ნასახლარი, სადაც აღმოჩნდა სასანური ხანის თიხის ბულა ფალაური წარწერით. ყათლანისხევის მარჯვენა მხარეს გამოვლინდა ახ. წ პირველი-მესამე საუკუნეების ნამოსახლარი და ორუბნიანი სამაროვანი. ხევის პირას რიგითი მედაბურების სამარხებია, მდინარე მტკვრის პირას კი-მდიდარი მედაბურების. ნაპოვნია ამავე ხანის რკინის სახნისი და წერნაქით შეღებილი ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტები.

ყათლანისხევის ორივე მხარეს ახ.წ პირველ საუკუნეში უფლისციხის (კლდეში ნაკვეთი ქალაქის) გარეუბნის ერთ-ერთი თემი სახლობდა.

ყათლანისხევის თემების მეურნეობებში წამყვანი ყოფილა სოფლის მეურნეობა. ისინი ძვ. წ მეორე ათასწლეულიდანვე იცნობდნენ სოფლის მეურნეობის ისეთ ინტენსიურ დარგს, როგორიცაა მევენახეობა. მეოთხე საუკუნეში ყათლანისხევში დაქვეითების ძლიერი ნიშნები შეინიშნება, ხოლო მეათე საუკუნისათვის მოსახლეობის არავითარი კვალი აღარ ჩანს.
ყვავის საყდარი და ნამოსახლარი

ყვავის საყდარი და ნამოსახლარი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხეში, კლდეში ნაკვეთი ქალაქის აღმოსავლეთით, 6 კმ-ზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, ლაშეთხევის (მლაშე ხევის) სათავესთან, მთაზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (10,6×5,7 მეტრი). ნაგებია მწვანე და მოყვითალო დიდი თლილი ქვებით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 1,5–4 მეტრს არ აღემატება. საყდრის ირგვლივ მიწით დაფარული კედლების ნანგრევებიცაა. საყდარს შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ნახევარწრიულ აფსიდში ორი სარკმელია. გრძივი კედლები დანაწევრებულია წყვილი პილასტრით. ნაგებობის მახლობლად მისივე სახელწოდების ძვ. ნამოსახლარია, რომელიც თარიღდება - საუკუნეებით. შეისწავლა უფლისციხის 1957–1963 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი).
უფლისციხის ერდოიანი სახლი

უფლისციხის ერდოიანი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის, ერდოიანი სახლი ნაქალაქარ უფლისციხეში, ნაქალაქრის შუა უბნის აღმოსავლეთ ფერდობზე, აგურით ნაგებ ეკლესიასთან. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნაგებობა დაზიანებულია, დანგრეულია დერეფნის კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, აკლია ამაღლებული საფეხურის სამხრეთ მონაკვეთი.

კლდეში ამოკვეთილი ეკლესიის გეგმა არაწესიერი ფორმისაა. შედგება მცირე ზომის მოგრძო ოთახისა და მცირე დერეფნისაგნ. კლდის კედლები უხეშად არის დამუშავებული. ოთახს შესასვლელი დერეფნიდან აქვს. შესასვლელის წინ გულდასმით დამუშავებული მსხლის მოყვანილობის ჩაღრმავებული ადგილია. იატაკში გაჭრილია ვიწრო ღარი, რომელიც აღმოსავლეთ კედელში ამოკვეთილ მრგვალ ხვრელამდის გრძელდება. დერეფანი ოთახს აღმოსავლეთით გაჭრილი კარით უკავ შირდება. კარების ჩრდილოეთით, კედელში, გაჭრილია მრგვალი საკვამური. კედლებში ამოკვეთილია მცირე თანხჩებიც, იატაკში გვიანდელი ფეოდალური ხანის სასულიანი თონე და სხვადასხვა დანიშნულების მცირე ორმოები. ოთახის დასავლეთ მონაკვეთში გადაკეთებულია რთული კონტურის კარგად დამუშავებული ბაქანი, რომელიც იატაკიდან 0,2 მეტრითაა ამაღლებული. ბაქანზე რამდენიმე მცირე ორმოა ამოჭრილი. გადახურულია არაწესიერი ფორმის კამარით, რომელიც იატაკიდანვე იწყება. გადახურვის ცენტრში ამოკვეთილია გულდასმით დამუშავებული ერდო, რომელიც შიგნიდან წრიულია, ბანის მხარეს სამყურა ფორმის.
უფლისციხის კესონებიანი დარბაზი

უფლისციხის კესონებიანი დარბაზი — ცენტრალური კომპლექსი, არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხეში. ნაქალაქარის სამხრეთ-დასავლეთ კიდეზე. თარიღდება ახალი წელთაღრიცხვით საუკუნით.

დარბაზის შუა, დიდი საზეიმო დარბაზი სამხრეთისკენ მთლიანად ღიაა, გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. კამარის გარე პირი დასრულებულია ზუსტად გამოყვანილი ორფერდა ფრონტონით, შიდა პირი კი, რომაული არქიტექტურის ძეგლების მსგავსად, შემკულია რვაწახნაგა რელიეფური კესონებით. კესონებს შორის კვადრატებია ჩასმული. დარბაზი სამი მხრიდან გასასვლელებით უკავშირდება მცირე ზომის სადა დამხმარე სათავსებს. კომპლექსის წინ ერთი საფეხურით დაწეული პატარა ეზოა, რომელიც კიდევ უფრო დაბალ ეზოში ჩადის. პატარა ეზოს აღმოსავლეთ კიდეზე და სამხრეთით, ხრამის გაყოლებაზე, კლდეში ამოკვეთილია პარაპეტი ღრმა და დაბალი ჩამოსაჯდომით.
გოხის გორა

გოხის გორა — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფლავისმანის ჩრდილოეთით, სარწყავი არხის პირას, განმხოლოებულ გორაზე. თარიღდება ადრინდელი ბრინჯაოს, გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის ხანით.

გორა ოვალური ფორმისაა. დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან შემოვლებული აქვს ტერასისაგან გამომყოფი თხრილი, რომლის სიგანე 40 მეტრია, სიღრმე 20 მეტრი. გორის თხემი წარმოადგენს დიდ მოვაკებულ მოედანს (6525 მეტრი) ნამოსახლარზე გამოვლინდა ორი კულტურული ფენა. პირველში გვხვდება ადრინდელი ბრინჯაოს ხანისათვის დამახასიათებელი კერამიკ. ჭურჭელი: პირგადაშლილი და მუცელგამობერილი ქოთნები, პირგადაშლილი ჯამები, რომელთა უმეტესობა სქელკეციანია. თხელკეციანი ჭურჭელი ჭურჭელი ცოტაა. კერამიკა ხასიათდება თიხის არაეთგვაროვნებით, გამომწვარია შავად და წითლად. გვხვდება ორმხრივ შავზედაპირიანი, ორმხრივ წითელზედაპირიანი, აგრეთვე წითელზედაპირიანი შავსარჩულიანი და შავზედაპირიანი წითელსარჩულიანი ჭურჭელი. ნამოსახლარს მეორე კულტ. ფენის კერამ. ჭურჭელი ხასიათდება თიხის ერთგვაროვნებით, გამომწვარია შავად, წითლად. ლეგაფრად. მათი კეცი პრიალაზედაპირიანია. გვხვდება დაბალყელიანი, პირგადაშლილი ქოთნები, პროფილირებულპირიანი ჯამები, დიდი და მცირე ზომის ბადიები, ბრტყელძირიანი, მრგვალი და ოვალურგანივკვეთიანი ყურების მქონე დერგები, ამოღარულქუსლიანი სასმისის ნატეხები. ჭურჭელთა უმეტესობა შემკულია ტალღისებრი, ჭდეული, სავარცხლისებრი, თევიფხური ორნამენტით. გვხვდება პრიალა ხაზებისგან შედგენილი რომბული ბადეებიც. ჭურჭელი უმთავრესად ჩარხზეა დამზადებული. მასალა გვიანდელი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანით თარიღდება.

გორის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის მხარეს, თხრილის გარეთ, ტერასაზე აღმოჩნდა ნამოსახლარი, აქაც ორი კულტურული ფენა გამოვლინდა. პირველი ფენის, ადრინდელი ბრინჯაოს ხანისათვის დამახასიათებელი კერამიკა გამორჩევა მრავალგვაროვნებით, გამომწვარია შავად, წითლად, ორკეციანია. გვხვდება შავზედაპირიანი წითელსარჩულიანი და წითელზედაპირიანი შავსარჩულიანი ჭურჭელი, პირგადაშლილი ქოთნები, ჯამების ნატეხები, რომელთა შემორჩენილი ყურის ნაწილი მიერთებულია ჭურჭლის ან ჯამის პირთან. ნამოსახლარის მეორე ფენაში დადასტურდა ორი ლეგაფრად გამომწვარი პატარა ნატეხი. ერთი მათგანის ზედაპირი დაფარულია წვრილი ღარებით, მეორისა შემკულია თევზიფხური ორნამენტით. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანით.
ფლავისმანის სამაროვანი

ფლავისმანის სამაროვანი, ქვაყუთი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფლავისმანში, კ. გიუნაშვილის სახლის ეზოში. მიეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაოს-ადრინდელ რკინის ხანას. აღმოაჩინეს შემთხვევით, 1924 წელს, მიწის დამუშავების დროს. ქვაყუთი დაზიანებული იყო. არქეოლოგიური მასალა არ არის აღრიცხული, დაკარგულია.
დავუდობა

დავუდობა — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 656 კაცი. .

ტერიტორია, სადაც სოფელი მდებარეობს, ადრე ყუბის რაიონის სოფელ ერგიუჯის მკვიდრის დავუდს ეკუთვნოდა. სოფელი საუკუნის შუა პერიოდში შეიქმნა. ადგილობრივი მოსახლეობის ნაწილი სამუდამოდ დასახლდა.
ფლავისმანის ქვაყუთი

ფლავისმანის ქვაყუთი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფლავისმანის მისასვლელთან, ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მიეკუთვნება გვიანდელი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანას. აღმოაჩინეს შემთხვევით, 1924 წელს, ტირიფონის არხის გაყვანის დროს. ქვაყუთი მდებარეობდა მიწის ზედაპირიდან 2 მეტრ სიღრმეზე და წარმოადგენდა კოლექტიურ სამარხს. ქვაყუთის დაზიანების გამო დაკრძალვის წესი ვერ დადგინდა. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალიდან აღსანიშნავია თიხის ჭურჭელი და ბრინჯაოს ნივთები: თავხია საკინძი, მასრაგახსნილი შუბისპირი, მოკლე ორპირი მახვილი სატარეზე ორი სამანჭვლე ნახვრეტით. მასალა დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
დიდი რუ

დიდი რუ — სარწყავი არხი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხვენისსა (სათავე) და ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბებნისს შორის. თარიღდება ფეოდალური ხანით და წარმოადგენს არქეოლოგიურ-ისტორიული ძეგლს. არხი რწყავს საქაშეთის, შინდისის, სასირეთის, ბებნისის მიწებს. არხში მოდინება მდინარე ლიახვის წყალი. გადმოცემით, იგი თამარ მეფის დროს აუგიათ. არხის გასწვრივ გამოვლენილია ფეოდალური ხანისათვის დამახასიათებელი წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. არხის ნაწილი ამჟამადაც მოქმედებს.
ფხვენისი (ნასოფლარი)

ფხვენისი — არქეოლოგიურ-არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხვენისის სამხრეთით. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე გამოვლინდა ფეოდალური ხანის ეკლესიის საძირკველი, რომელშიც ჩატანებული იყო ამილახვრის საფლავის ქვა. ნაეკლესიარის გარშემო შეინიშნება ნასახლარები. იქვეა ამილახვარის ციხე-კოშკი.
უფლისციხის ერთსვეტიანი დარბაზი

უფლისციხის ერთსვეტიანი დარბაზი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხეში, მონაკვეთში ხელოვნურად მოსწორებულ ტერასაზე, თარიღდება - საუკუნით. სავარაუდოა რომ იგი ანტიკური ხანის ნაგებობიდან არის გადაკეთებული, რასაც მოწმობს აქ შემორჩენილი ზოგიერთი დეტალი.

არქიტექტურა
ოთხკუთხა დარბაზი ამოკვეთილია კლდეში. მისთვის დამახასიათებელია ინტერიერის გეგმის, გადახურვის დეკორატიული ელემენტების უსწორმასწორობა, კლდის ზედაპირის უხეში დამუშავება. განსხვავებულია სამხრეთ და აღმოსავლეთ ფასადები. ნაგებობა დაზიანებულია: დიდი ნიშის წინ ჩანგრეულია იატაკი, დარბაზის სამხრეთ მონაკვეთი გამოფიტულია და დასერილია. ბაზის სამხრეთ მონაკვეთი გამოფიტულია და დასერილია ნაპრალებით, არ შემორჩენილა. დარბაზს შესასვლელი აღმოსავლეთ კედლის ბოლოში აქვს. კარი სწორკუთხაა. მოვლებული აქვს სადა არქივოლტი, შესასვლელთან ჩრდილოეთ კედელში დიდი ზომის გულდასმით დამუშავებული ნიშია, რომელიც აფართოებს დარბაზს. ნიშს აქვს ბრტყელი გადახურვა, რომელიცბით გადადის გვერდით კედლებზე. დარბაზის, ინტერიერი გაფორმებულია რთულად ქვის დეკორატიული ელემენტების იმიტაციით. შენობის შიგნით აღმართულ ერთადერთ სვეტზე გადაყვანილი თაღები დარბაზის სივრცეს ოთხ არათანაბარ ნაწილად ყოფს. სვეტიდან ოთხივე კედელზე გადადის კამარის შემკვრელი ორმაგი თაღები, რომლებიც პილასტრებს ეყრდნობიან. მხოლოდ აღმოსავლეთ თაღი ეყრდნობა პილასტრის ზემოთ მოთავსებულ კონსოლს. შუა პილასტრიდან კუთხეების პილასტრებზე გადაყვანილია კედლის მოსართავი თაღები. სვეტისა და პილასტრების კვეთი შეესაბამება მათზე დაყრდნობილი თაღების კვეთს.

დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარით უკავშრდება მცირე ზომის ბნელ სათავსს, რომლის იატაკში ამოჭრილია გაურკვეველი დანიშნულების მცირე ბაქნები და ღარები. დარბაზს აქვს აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადები და ბანი. დარბაზს ოთხივე ნაწილში ამოკვეთილი სხვადასხვა სახის გადახურვა აქვს. დარბაზი მოგვიანებით გამოუყენებიათ საცხოვრებლად. საუკუნეთა მანძლზე კედლებზე ამოუჭშრიათ უსწორო ფორმის თახჩები, იატაკში თონეებისა და საქსოვი დაზგების ჩასადგმელი ორმოები. სამხრეთ კედლის ბოლოში გაუმართავთ ბუხარი, ჭერში ამოკვეთილი საკვამლე მილით. აღმოსავლეთ ფასადის პარაპეტში ამოუჭრიათ კოჭების ბუდეები. სავარაუდოა, რომ დარბაზის წინ ხისგადახუროვანი აივანი იყო.

დარბაზის აღმოსავლეთ ფასადის წინ მოზრდილი ეზოა, რომელსაც აღმოსავლეთით კლდის სწორხაზოვანია, გლუვი კედლის საზღვარს, ჩრდილოეთით, 3,5 მეტრით დაბლა, ემიჯნება მაღალტახტიანი ოთახის კომპლექსი, სამხრეთით შემორჩენილია განვითარებული ფეოდალური ხანის ქვითნაგები კლდის ფრაგმენტი, რომლის ქვეშაც ჩანს ანტიკურ ხანაში დამუშავებული კლდის ნაწილი.
წედისის ნასოფლარი

წედისის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წედისში, საავტომობილო გზის პირას, წისქვილის მახლობლად. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე იპოვება უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, წითლად გამომწვარი დიდი ზომის ქვევრის ფრაგმენტები. შემორჩენილია ნასახლართა ბუდეები, რიყის ქვით ნაგები შენობების საძირკვლის ნაშთები.
გორის საცხოვრებელი სახლი (ე. ნინოშვილის 3)

გორის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ გორში, ე. ნინოშვილის ქ. 3. აგებულია 1900 წელს ხურო-ხელოსანი გიგა ქორქაძის მიერ. სახლი ი. კახნიაშვილისაა. საცხოვრებელი სახლი (14,711,9 მ) აგურითაა ნაშენი, სარდაფის კედლები — აგურითა და რიყის ქვით. შესასვლელი ნინოშვილის ქუჩიდანაა. ზედა სართულზე, შუაში გრძელი კორიდორია, რომლის ორივე მხარეს სიმეტრიულად განლაგებულია ორ-ორი ოთახი. გამოირჩევა ქუჩის ფასადი. ამ ფასადზე კუთხეებში და სარკმლებს შორის პილასტრებია. სარკმლები ლილვებითაა მოჩარჩოებული და დასრულებულია სწორკუთხა ან თაღოვანი ფრონტონით. ასევეა შემკული შესასვლელი კარიც. ხის მასიური კარის ფრთების თაღოვანი ღიობები დაფარულია რკინის ცხაურით. პარაპეტის ზედა ნაწილს აგურის კბილანებიანი ლავგარდანი გასდევს. სახლს ეზოს მხარეს აქვს აივანი, რომელსაც მოგვიანებით დამატებითი სათავსები მიაშენეს. სარდაფი ძირითადად სახლის გეგმას იმეორებს. სარდაფში ჩასასვლელი ეზოდანაა, სარდაფის კუთხის სათავსში — ქუჩის მხრიდან.
შორაპნის მემორიალური ორთქლმავალი

შორაპნის მემორიალური ორთქლმავალი — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის დაბა შორაპანში.

ფოთი-შორაპნის დამაკავშირებელი სარკინიგზო მაგისტრალზე პირველმა ორთქლმავალმა 1871 წელს გაიარა. ეს იყო ვიწრო ლიანდაგიანი „ბონეფონდის“ ფირმის ორთქლმავალი. სწორედ ამ ორთქლმავლის ანალოგი დგას დაბა შორაპანში ვ. ბატონიშვილისა და ჭიათურის ქუჩათა კვეთაზე, რომელსაც დღესდღეობით მემორიალური დანიშნულება გააჩნია.

2014 წლის 28 თებერვალს, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის ბრძანებით მიენიჭა უძრავი ძეგლის სტატუსი.
გორის საცხოვრებელი სახლი (ვ. კახნიაშვილის 24)

გორის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ გორში, ვ. კახნიაშვილის 24-სა და ჟ. შარტავას ქუჩების გადაკვეთაზე, აგებულია საუკუნეში. საცხოვრებელი სახლი (15,3×9 მ) ერთსართულიანია, ნაშენია აგურით, სარდაფი — აგურითა და რიყის ქვით. სახლს თავდაპირველად ორი საცხოვრებელი ოთახი და ორივე ქუჩსკენ გახსნილი სავაჭრო დუქანი ჰქონდა. ამჟამად ეს სათავსი გადაკეთებულია საცხოვრებელ ოთახად. ოთახებს შორის კორიდორია. მთავარი შესასვლელი კახნიაშვილის ქუჩიდანაა, მეორე — ოსტროვსკის ქუჩიდან, აივნიდან. სახლის კუთხე გზაჯვარედინის მხარეს წაკვეთილია და აქ სარდაფში ჩასასვლელი თაღოვანი კარია გაჭრილი. სარდაფში, საცხოვრებელი ოთახების ქვეშ, ორი დიდი სათავსი. სარდაფის კედლებში თაროებიანი თაღოვანი და სწორკუთხა თახჩებია. კახნიაშვილის ქუჩის მხარეს, ფასადზე, კარ-სარკმლებია მოჩარჩოებულია აგურის წყობით. სარკმლების ქვემოთ სწორკუთხა შეღრმავებებია. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია კრამიტით.
დალაქლი (ყუბის რაიონი)

დალაქლი — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.

1992 წლის 29 დეკემბრამდე სოფელს პეტროპავლოვკა ერქვა.. პეტროპავლოვკა მას შემდეგ ეწოდა, რაც საუკუნის პირველ ნახევარში რუსეთის მეფის პოლიტიკის შედეგად ცენტრალური პროვინციიდან რუსული ოჯახები დასახლდნენ. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1002 კაცი.
არბოს საცხოვრებელი სახლი

არბოს საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ არბოში, წმ. გიორგის ეკლესიის ჩრდილოეთით, აგებულია საუკუნის დასაწყისში არქიტექორ სიმონ კლდიაშვილის მიერ სახლი ი. მიქარაშვილს ეკუთვნოდა.

საცხოვრებელი სახლი (17,416,6 მ) ორსართულიანია, ნაგებია აგურით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია ზედა სართულის ჩრდილოეთის აივანი, ქვედა სართულის აივნის მნიშვნელოვანი ნაწილი; სამხრეთის აივნების ჭვირულორნამენტიანი მოაჯირები შეცვლილია მთლიანი ხის მოაჯირით; დაზიანებულია სახლის სახურავიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, პირველი სართულის აივნიდან. აივანს შუაში ქვის კიბე აქვს პირველ სართულზე 6 მომიჯნავე ოთახია — 3 სამხრეთით, 3 ჩრდილოეთით. ჩრდილოეთით მთელ სიგრძეზე საცხოვრებელ სახლს ხის ღია აივანი ჰქონდა მიშენებული. მეორე სართულზე ასასვლელი ამ აივნიდან იყო. მეორე სართული, პირველთან შედარებით, ვიწროა. აქ ორი თითქმის თანაბარი ოთახია, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია განიერი კარით. სახლს აქვს სარდაფი რომელშიც წვრილად მხარის მარანია საწნახლითა და ქვევრებით. მარნის კედლებში თაღოვანი და სწორკუთხა ღრმა ნიშებია. სარდაფის სამხრეთ ნაწილიც სამეურნეო დანიშნულებისაა. სარდაფში ჩასასვლელი საცხოვრებელი სახლი ჩრდილოეთ ნაწილშია. სახლის ფასადებიდან გამორჩეულია სამხრეთის ფასადი. მისი ქვედა ნაწილი განიერია, მეორე სართულზე გადასვლა ხდება პირველი სართულის ცალფერდა სახურავებით. მეორე სართულის სახურავი ორფერდაა.ფასადზე სართულები ერთმანეთისგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი სარტყელით.
ახალდაბის ნასოფლარი

ახალდაბის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბის ცენტრში, ადგილ მღვდლის სახლთან. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. აღმოჩნდა შენობების საძირკვლების გამოჭრისა და საკარმიდამო ნაკვეთების მოწყობის დროს.ნასოფლარზე გამოვლინდა წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, დიდი ქვევრის ფრაგმენტები, შენობების საძირკვლის ნაშთები, რომლებიც ნაგებია რიყის ქვით.
ახალდაბის სამარხი

ახალდაბის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში, ადგილ ვირიტაფაზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. გამოვლინდა და განადგურდა მოქალაქე გ. ქებაძის სახლის საძირკვლის გაჭრის დროს. გადმოცემით სამარხში მიცვალებული ესვენა ფეხმოკეცილი, თავით ჩრდილო-დასავლეთისაკენ. სამარხში აღმოჩნდა შავად გამომწვარი სხვადასხვა ზომის რამდენიმე თიხის ჭურჭელიც, შავადვე გამომწვარი, უხეხშეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები.
ანასტასია ერისთავ-ხოშტარიას სახლ-მუზეუმი

ანასტასია ერისთავ-ხოშტარიას სახლ-მუზეუმი — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი მეჯვრისხევის ცენტრში. გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის ფილიალი. აშენებულია საუკუნეში. ამჟამად აქ მოთავსებულია საჯარო სკოლა. სკოლის ერთი ოთახი დათმობილი აქვს მუზეუმს, სადაც გამოფენილია ქართული მწერლისა და საზოგადო მოღვაწის ანასტასია ერისთავ-ხოშტარიას (1869-1951 წწ.) ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ფოტომასალა.