iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
აგვისტოს ანტიპარტიული ბლოკი

აგვისტოს ანტიპარტიული ბლოკი — ანტიპარტიული ჯგუფებისა და მიმდინარეობათა (ტროცკისტები, ლიკვიდატორები, ბუნდელები და სხვა) გაერთიანება. ჩამოყალიბდა ლიკვიდატორების კონფერენციაზე ვენაში (12-20 აგვისტო, 1912) ტროცკის ინიციატივით. ბლოკის მთავარი მიზანი იყო ვ. ი. ლენინისა და ბოლშევიკების წინააღმდეგ ბრძოლა, პროლეტარიატის არალეგალური რევოლუციური პარტიის ლიკვიდაცია, მუშათა ჩამოშორება რევოლუციური ბრძოლისაგან. ტროცკი თავის ლიკვიდატორობას ე. წ. ცენტრიზმით ფარავდა, აცხადებდა, რომ ფრაქციულობის გარეშე და პარტიის „ერთიანობისათვის“ იღწვოდა. აგვისტოს ანტიპარტიული ბლოკის წინააღმდეგ საბრძოლველად ბოლშევიკებმა დროებით შეკრეს ბლოკი „მენშევიკ-პარტიელებთან“ (პლეხანოველებთან) და დაიცვეს მუშათა კლასის რევოლუციური პარტია. აგვისტოს ანტიპარტიული ბლოკი დაიშალა 1913-1914 წლებში.
ლიბანის სამოქალაქო ომი

ლიბანის სამოქალაქო ომი – მრავალმხრივი სამოქალაქო ომი ლიბანში, რომელიც 1975-1990 წლებში მიმდინარეობდა. დაპირისპირებამ დაახლოებით 120,000 ადამიანის დაღუპვა გამოიწვია, ხოლო 76,000 დღემდე დევნილობაში ცხოვრობს. ომის შედეგად ქვეყნიდან მილიონობით ადამიანი წავიდა ემიგრაციაში.

ომამდე ლიბანი იყო მრავალ-რელიგიური ქვეყანა, სადაც უმრავლესობას სუნიტი მუსლიმები და ქრისტიანები წარმოადგენდნენ. შიიტები ძირითადად ცხოვრობდნენ სამხრეთში. ქვეყნის მთიან რეგიონში ძირითადად დრუზები სახლობდნენ. ქვეყანა ძირითადად მარონიტი ქრისტიანი ელიტის მიერ იმართებოდა. ისრაელის ჩამოყალიბებამ და შედეგად ასობით ათასი პალესტინელი დევნილის ლიბანში გადასვლამ დემოგრაფიული მდგომარეობა მუსლიმების სასარგებლოდ შეცვალა. ცივმა ომმა დიდი გავლენა მოახდინა ლიბანზე, რამაც 1958 წლის პოლიტიკური კრიზისი გამოწვია. მას შემდეგ მარონიტები მართავდნენ ქვეყნის დასავლეთს ნაწილს, ხოლო დანარჩენ ტერიტორიას საბჭოთა კავშირის დახმარებით პან-არაბული ძალები აკონტროლებდნენ.

ბრძოლა მარონებსა და პალესტინურ ძალებს შორის (ძირითადად პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაცია) 1975 წელს დაიწყო, შემდეგ პალესტინელებთან ალიანსი შეკრეს: ლიბანელმა მუსლიმებმა, პან-არაბისტებმა და მემარცხენეებმა. ამ მოვლენების დროს მოკავშირები ბანაკს ხშირად იცვლიდნენ. კონფლიქტში ისრაელი და სირიაც აღმოჩნდა ჩარეული და მოოწინააღმდეგე მხარებს ეხმარებდნენ. ლიბანში ასევე განთავსებული იყო მრავალეროვანი სამშვიდობო და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დროებითი სამხედრო ძალები.

1989 წელს დადებული ტაიფის შეთანხმებით დასრულდა საბრძოლო მოქმედებები. 1989 წლის იანვარში არაბული ქვეყნების ლიგამ დაიწყო ხელშეკრულების დრაფტის შემუშავება. 1991 წელს პარლამენტმა მიიღო ამნისტიის კანონი, რომლის ძალითაც პოლიტიკურ დანაშაულში ბრალდებული ყველა პირი შეიწყალეს. 1991 წლის მაისიდან ჰესბოლას გარდა ყველა შეიარაღებულმა ძალამ განიარაღების პროცესი დაიწყო და ლიბანის შეიარაღებული ძალები ჩამოყალიბდა არა-რელიგიურ ინსტიტუტად. დაძაბულობა შიიტ და სუნიტ მუსლიმებს შორის ომის შემდეგაც გაგრძელდა.
ბელგიის საფეხბურთო თასი

ბელგიის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ბელგიის საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს ბელგიის ფეხბურთის ასოციაცია. გათამაშება პირველად ჩატარდა 1912 წელს. გამარჯვებული გუნდი კვალიფიკაციას გადის ბელგიის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბრიუგე“, რომელსაც 11-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული. მოქმედი გამარჯვებულია ლიეჟის „სტანდარდი“.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ბელგიის ლიგის თასი

ბელგიის ლიგის თასი — საფეხბურთო ტურნირი ბელგიაში, რომელიც 1998–2000 წლებში ტარდებოდა. კლუბების და გულშემატკივრების მხრიდან დაბალი ინტერესის, ასევე სამაუწყებლო უფლებებზე შეუთანხმებლობის გამო, ტურნირი სამი გათამაშების შემდეგ გაუქმდა. გამარჯვებული კლუბი, უეფა-ს ინტერტოტოს თასზე გადიოდა კვალიფიკაციას.

ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
აგზნებადობა

აგზნებადობა — ცოცხალი ქსოვილის თვისება — გარეგანი გამღიზიანებელის მოქმედებას უპასოხოს აგზნების პროცესით. აგზნებადობა დაკავშირებულია ცოცხალი უჯრედის მემბრანებში განსაკუთრებული მოლეკულეური სტრუქტურების არსებობასთან, რომელთაც ახასაიათებს სპეციფიკური მგრძნობენლობა ამა თუ იმ გამღიზიანებელის (ელექტრული დენი, ქიმიური, მექანიკური, თერმული მოქმედებანი და სხვა) მიმართ ამა თუ იმ ქსოვილის აგზნებადობის ხარისხი შეიძლება განსაზღვროს გამღიზიანებლის იმ მინიმალური ინტენსივობით რომელიც იწვევს აგზნების პროცესს და ეწოდება გაღიზიანების ზღურბლი. რაც უფრო მაღალია ქსოვილის აგზნებადობა, მით უფრო დაბალია გაღიზიანების ზღურბლი და პირიქით. სხვადასხვა ქსოვილის აგზნებადობა სხვადასხვაგვარია: მაგალითად, ნერვული ქსოვილის აგზნებადობა მეტია კუნთოვინის აგზნებადობაზე და სხვა. აგზნებადობის ხარისხი დიდად არის მომოკიდებული აგზნებადი ქსოვილის ფუნქციურ მდგომარეობაზე, რაც უფრო დაბალია ფუნქციური მდგომარეობა მით უფრო დაბალია აგზნებადობა და პირიქით. ი. ბერიტაშვილი განასხვევბს ერთმანეთისაგან აგზნებადობას და გაღიზიანებადობას. გაღიზიანებადობა არის ცოცხალი სისტემის ზოგადი თვისება რაც გულისხმობს ცოცხალი სისტემის უნარს, გარეგან ზეგავლენას უპასუხოს ნივთიერებათა ცვლის გაძლიერებით ან შესუსტებით. გაღიზიანებადობის თვისებაზეა დამოკიდებული უჯრეთთა ზრდა და გამრავლება. ქსოვილთა და ორგანოთა აღდგენა მათი დაზიანების შემდეგ და სხვა. აგზნებადობა კი ცოცხალი სისტემის თვისებაა რომელიც წარმოიშვა გაღიაზიანებადობის საფუძველზე ფილოგენეზურ განვითარებასთან დაკავშირებით.

სამედიცინო და ბიოლოგიურ ლიტერატურაში ტერმინი აგზნებადობა ხშირად იხმარება თავისა და ზურგის ტვინის ნერვული ცენტრების მდგომარეობის დასახასიათებლად. ამ შემთხვევაში აგზნებადობის შესახებ მსჯელობენ გაღიზიანების ზღურბლის მიხედვით, რომელიც აუცილებელია ამ თუ იმ რეფლექსიური რეაქციისათვის.
ბელგიის საფეხბურთო სუპერთასი

ბელგიის საფეხბურთო სუპერთასი — საფეხბურთო გათამაშება ბელგიაში, სადაც ჩემპიონატის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალისტი გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 1979 წლიდან.

გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბრიუგე“, რომელმაც 15-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია ბრიუსელის „ბრიუგე“.

მატჩები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ალექსანდრე ეგოროვი

ალექსანდრე ილიას ძე ეგოროვი ( დ. 25 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 13 ოქტომბერი] , 1883 — გ. 23 თებერვალი, 1939) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი.

ბიოგრაფია
1902–1905 წლებში სწავლობდა ყაზანის ქვეითთა სასწავლებელში. 1905 წელს პოდპორუჩიკის ჩინით სამხედრო სამსახურს იწყებს ერევნის მე-13 ლეიბ-გრენადერთა პოლკში. იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. 1916 წლიდან სამსახურს აგრძელებს თბილისში. მსახურობს დიდი მთავრის, მიხეილ ნიკოლაევიჩის თბილისის სასწავლებლის მასწავლებლად. 21 აგვისტოს ინიშნება კავკასიის მე-2 საკავალერიო კორპუსის შტაბში, შემდეგ ბატალიონის მეთაურია, 1917 წლის დასაწყისიდან პოლკოვნიკი და 132-ე ქვეითი პოლკის მეთაური. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ გახდა ესერების პარტიის წევრი. 1917 წლის დეკემბრიდან წითელი არმიის შემადგენლობაშია. 1918 წლის აგვისტოდან რუსეთის სამოქალაქო ომში წითელი არმიის სხვადასხვა შენაერთების, არმიების და ფრონტების სარდალია. 1921 წლის სექტემბრიდან 1922 წლის იანვრამდე დასავლეთის ფრონტის სარდალია, 1922 წლის თებერვლიდან 1924 წლის მაისამდე კავკასიის წითელდროშოვანი არმიის სარდალი. სამოქალაქო ომის შემდეგ ინიშნება კიევისა და პეტროგრაფიის სამხედრო ოლქების სარდლად. 1931–1935 წლებში წითელი არმიის შტაბის უფროსია. 1935 წლის სექტემბრიდან 1937 წლის მაისამდე წითელი არმიის გენერალური შტაბის უფროსია. 1935 წელს ენიჭება საბჭოთა კავშირის მარშლის წოდება. 1937 წლის 11 მაისიდან სსრკ-ის სამხედრო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილეა. 1938 წლის იანვარში დაინიშნა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლად. იმავე წლის 27 მარტს დააპატიმრეს. 1939 წლის 22 თებერვალს უმაღლესი სასამართლოს მიერ ჯაშუშობის ბრალდების გამო მიესაჯა დახვრეტა. დახვრიტეს 23 თებერვალს, წითელი არმიის დღეს.
დავით ანჰაღთი

დავით ანჰაღთი , იგივე დავით ძლევამოსილი — საუკუნის სომეხი ფილოსოფოსი, ნეოპლატონისტი. მისი თხზულებები შემორჩენილია ბერძნულად და ძველი სომხური თარგმანებით.

ბიოგრაფია
დავით ანჰაღთის ცხოვრების შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. სომხური ტრადიციის მიხედვით, დაიბადა და სწავლა-განათლება მიიღო ალექსანდრიაში. იყო ამონიუს ერმიასის მოსწავლის, ოლიმპიოდორ უმცროსის მიმდევარი. ზედწოდება „ძლევამოსილი“ მიიღო შესანიშნავი ორატორიისა და არგუმენტირების უნარის გამო. ღრმად იყო განსწავლული არისტოტელესა სხვა ანტიკური პერიოდის ფილოსოფოსების თხზულებებში. სიცოცხლის ბოლო წლებში ალექსანდრიიდან სომხეთში გადადის საცხოვრებლად და საგანმანათლებლო მოღვაწეობას იწყებს ახპატში ეზნიკ კოხბაცისა და ეღიშეს მოღვაწეობის დროს. იმ დროისთვის სომხურ ენაზე უკვე ნათარგმნი იყო წმინდა მამათა თხზულებები, თუმცა დავითის მოღვაწეობის საფუძველზე ორიგინალური ფილოსოფიური თხზულებებით მოწინავე აღმოჩნდა სომხური ფილოსოფიური აზრი.

შემოქმედება
დავითის სულ ოთხი თხზულებაა შემორჩენილი. აქედან სამი როგორც ბერძნულად, ისე — ამ ტექსტების სომხური თარგმანითაა ჩვენამდე მოღწეული, ხოლო ერთი კი — მხოლოდ სომხურად. აღსანიშნავია, რომ სომხური ტექსტებიდან არცერთი ავტორის ხელიდან არაა გამოსული:
არისტოტელეს ანალიტიკის განმარტება (შემონახულია მხოლოდ სომხური თარგმანით)
ფილოსოფიის განსაზღვრებები
პორფირის შესავლის ანალიზი
არისტოტელეს კატეგორიების განმარტება
დავითი ქრისტიანი ნეოპლატონიკოსია, რომლისთვისაც თეოლოგია და ფილოსოფია თანაბარი მნიშვნელობის ცნებებია. იგი უარყოფს მითოსს, როგორც ფაქტობრივ მოცემულობას, თუმცა, უარს არ ამბობს ქრისტიანული მოდელების ალეგორიულ განმარტებაზე. მას ფილოსოფიის არსებობაც ღმერთის არსებობიდან გამოჰყავს. დავითის აზრით, თუ ღმერთი არსებობს, მაშინ მის ცნებაში იგულისხმება სამყაროს შექმნა და ასევე მასზე ზრუნვა. რა თქმა უნდა, ეს ზრუნვა ბრძნული იქნება, რაც იმის ნიშანია, რომ სიბრძნე არსებობს. თუკი არსებობს სიბრძნე, მაშინ არსებობს მისკენ მისწრაფებაც და ეს სწრაფვა იგივეა რაც ფილოსოფია.

განსხვავებით ლეონ მელიქსეთ-ბეგისაგან რომელიც დავით ანჰაღთს დავით გარეჯელთან აიგივებდა, შალვა ნუცუბიძე თვლიდა, რომ იგი იყო სირიელი მამა, პეტრე იბერის ერთ-ერთი მოწაფე, რომლის ნაშრომების ქართულად თარგმნა საუკუნეში პეტრე იბერის იდეების გავლენით აიხსნება (სომხურიდან მეფე ერეკლე -ის ბრძანებით გადაიღეს დოსითეოს ნეკრესელმა და ფილიპე ყაითმაზაშვილმა). უცნობ წყაროზე დაყრდნობით დავით რექტორი დავით ანჰაღთს ათონში მოღვაწე პეტრიწის „თანამოწაფედ“ თვლიდა. მ. რაფავამ დაასაბუთა, რომ დავითის ფილოსოფიურ განსაზღვრებათა წყაროა საუკუნის ბერძენი ფილოსოფოსის ამონიოს ჰერმიას შეხედულებანი.
კონსტანტინ მონსტროვი

კონსტანტინ მონსტროვი (დ. 1874, სამარის გუბერნია — გ. თებერვალი, 1920) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, ბასმაჩების მოძრაობის მონაწილე, გლეხთა არმიის ლიდერი.

ბიოგრაფია
დაიბადა სამარის გუბერნიაში. მეფის მთავრობამ მისი ოჯახი გადაასახლა თურქესტანში. მუშაობდა საშუალო დონის ჩინოვნიკად. 1914 წლიდან საკუთრებაში გადაეცა მიწის დიდი ნაკვეთები. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ არჩეულ იქნა რუსი კოლონისტებისგან შემდგარი გლეხთა არმიის სარდლად. თავდაპირველად არმია თანამშრომლობდა საბჭოთა ხელისუფლებასა და წითელ არმიასთან. ბოლშევიკთა მიერ გატარებული მიწის რეფორმებისა და რეპრესიების შემდეგ, 1919 წლიდან იწყებს ბოლშევიკთა წინააღმდეგ შეიარაღებულ შეურიგებელ ბრძოლას. წარმატებული სამხედრო მოქმედებების შედეგად ფერღანიდან განდევნა წითელი არმიის ნაწილები და დაეუფლა თურქესტანის მნიშვნელოვან ნაწილებს, ქალაქებს ჯალალაბადსა და ოშს. 1919 წლის შემოდგომიდან, წითელი არმიის მიერ კოლჩაკის დამარცხების შემდეგ, წითელი არმიის გამოთავისუფლებული ჯარები გადასროლილ იქნა თურქესტანში. 1920 წლის დასაწყისისთვის გლეხთა არმია მარცხდება, 23 იანვარს კი ბოლშევიკებს მონსტროვი ტყვედ აჰყავთ. თანამებრძოლებთან ერთად დახვრიტეს იმავე წლის თებერვალში.
რეინჰოლდ ბერზინსი

რეინჰოლდ ბერზინსი ( დ. 1888 — გ. 19 მარტი, 1938) — ლატვიელი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე,.

ბიოგრაფია
რსდმპ წევრი 1905 წლიდან. 1914 წლიდან პირველი მსოფლიო ომის ფრონტებზეა. 1916 წელს დაამთავრა პრაპორშჩიკთა სკოლა. ფრონტებზე ეწეოდა აქტიურ ბოლშევიკურ პროპაგანდას. 1917 წელს აირჩიეს მე-40 არმიის აღმასკომის თავმჯდომარედ, იმავე წელს მე-2 არმიის სამხედრო რევოლუციური კომიტეტის წევრად. 1917 წლის ბოლოდან 1918 წლის დასაწყისამდე მეთაურობდა ლატვიურ წითელ ნაწილებს, მონაწილეობდა ცენტრალური რადას ლიკვიდაციაში. 1918 წლის იანვრიდან მე-2 რევოლუციური არმიის და დასავლეთის ფრონტის სარდალია. 1918 წლის ივნისიდან რსფსრ ციმბირის უმაღლესი სამხედრო ინსპექციის წარმომადგენელი და ურალ-ციმბირის ფრონტის სარდალი. იმავე წლის ნოემბერში ინიშნება მე-3 არმიის სარდლად. 1919–1920 წლებში დასავლეთის, სამხრეთის, სამხრეთ-დასავლეთის და თურქესტანის ფრონტების სამხედრო-რევოლუციური საბჭოების წევრია. 1924 წლის ივლისიდან დასავლეთის სამხედრო ოლქის სამხედრო რევოლუციური საბჭოს წევრი. არმიიდან დემობილიზაციის შემდეგ 1927–1937 წლებში ეკავა სხვადასხვა ხელმძღვანელი თანამდებობები საბჭოთა კავშირის სამხედრო მრეწველობისა და მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატებში. 1937 წლის 10 დეკემბერს აპატიმრებენ. 1938 წლის 19 მარტს კი საბჭოთა კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის განაჩენის საფუძველზე დახვრიტეს.
ლაიონელ დანსთერვილი

ლაიონელ ჩარლზ დანსთერვილი ( დ. 1865 — გ. 19 მარტი, 1946) — ბრიტანელი სამხედრო მოღვაწე,.

ბიოგრაფია
სწავლობდა ბრიტანეთის სამხედრო სკოლაში რედიარდ კიპლინგთან ერთად. 1883 წელს აბარებს მისაღებ გამოცდებს სანდჰერსტის სამხედრო კოლეჯში. სამხედრო სამსახურს იწყებს 1884 წელს ბრიტანეთის არმიის ქვეით ნაწილებში ჯერ მალტაზე, შემდეგ ეგვიპტეში. მოგვიანებით გადაყვანილ იქნა ბრიტანეთის კოლონიურ ინდოეთის არმიაში. მსახურობდა ავღანეთისა და ინდოეთის სამხრეთ-დასავლეთის სასაზღვრო პროვინციაში. 1908 წელს იღებს ვიცე-პოლკოვნიკის ჩინს და ინიშნება პენჯაბის მე-20 პოლკის მეთაურად. შემდეგ სამსახურს აგრძელებს ჩინეთში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების წინ მსახურობდა საფრანგეთში ტრანსპორტის ოფიცრის თანამდებობაზე. 1918 წლის დასაწყისიდან ამიერკავკასიაშია. ინიშნება ბრიტანეთის საოკუპაციო ჯარების ხელმძღვანელად თბილისში. 1918 წლის ივნისში ენიჭება გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება და ინიშნება ბრიტანული საექსპედიციო კორპუსის სარდლად, რომელიც დაკომპლექტდა კანადური, ავსტრალიური და ახალზელანდიური ქვედანაყოფებით. მისი მცირერიცხოვანი კორპუსი, რომელიც სამი ბატალიონის, საველე არტილერიისა და რამდენიმე ჯავშანმანქანისგან შედგებოდა მესოპოტამიიდან ბაქოში შევიდა 1918 წლის აგვისტოში. ექსპედიციის მიზანს წარმოადგენდა ოსმალური და გერმანული შენაერთების ინდოეთში შეჭრის აღკვეთა. 1918 წლის 16 სექტემბერს „ცენტროკასპიისპირეთის“ ძალებთან ერთად „კავკასიის ისლამის არმიის“ წინააღმდეგ წარმოებული ხანმოკლე ბრძოლის შემდეგ კორპუსი ტოვებს ბაქოს. ბაქოს დამცველები მარცხდებიან და კორპუსის პირადი შემადგენლობა გემებით იქნება გადაყვანილი პორტ ენზელიში.
აგზნების ავტომატური რეგულირება

აგზნების ავტომატური რეგულირება — ელექტრულ მანქნანათა აგზნების დენის ავტომატური ცვლა მოცემული პირობების შესაბამისად. ხორციელდება სინქრონული გენერატორების, მძლავრი სინქრონული ძრავების, სინქრონული კომპენსატორების, მუდმივი დენის გენერატორებისა და ძრავების და სხვა სპეციალური ელექტრული მანქნაების აგზნების გრაგნილში ძაბვის შეცვლით. ძაბვის შეცვლა იწვევს აგზნების დენის ძალის ცვლილებას და აქედან გამომდინარე ღუზის გრაგნილში ძირითადი მაგნიტური ნაკადისა და ემძ ცვლილებას. სინქრონული გენერატორების აგზნების ავტომატური რეგულირება უზრუნველყოფს განსაზღვრული ძაბვის დონეს ელექტროქსელში, აგრეთვე მათი პარალელური მუშაობის მდგრადობის საერთო ქსელში, უნარჩუნებს მანქანის მუშა ორგანოს ბრუნვითი სიხშირის მუდმივობას მუდმივი დენის ამძრავებში. განასხვავებენ პროპორციული და ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას. პროპორციული მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირების დროს აგზნების დენი იცვლება მანქანის მომჭერებზე ძაბვის მოცემული მნიშვნელობიდან გადახრის პროპორციულად. პროპორციული მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირება სათანადო სიზუსტით ვერ უზრუნველყოფს ძაბვის შენარჩუნებას შორეული გადაცემის ხაზებზე მომუშავე ელექტროსადგურებში და ვერც მაშინ, როცა სისტემის მკვეთრად ცვალებადი დატვირთვის გამო მნიშვნელოვნად მერყეობს ძაბვა. ასეთ შემთხვევაში იყენებენ ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას, რომლის ეფექტურობის ასამაღლებლად აგზნების რეგულირება ხდება ძაბვის გადახრის ან დენის, ძაბვის, სიხშირისა და სხვა წარმოებულის მიხედვით. ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას ახასიათებს სწრაფქმედება და აგზნების სისტემის დიდი სიმძლავრე.
აგია-ტრიადა

აგია-ტრიადა, ჰაგია-ტრიადა — ნაქალაქარი კუნძულ კრეტაზე, ფესტოსის მახლობლად. ეგეოსის კულტურის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი. სახელწოდება მიიღო თანამედროვე სოფელ აგია-ტრიადადან.

კვლევა დაიწყო 1901 წლიდან. მისი უძველესი ფენები მიეკუთვნება ნეოლითის ხანას. აგია-ტრიადამ აყვავების საფეხურს ადრინდელი ბრინჯაოს ხანაში მიაღწია (ძვ. წ. ათასწლეულის ნახევარში). აგია-ტრიადას ნაგებობები განლაგებული იყო სასახლის გარშემო, შედარებით უკეთ არის შემონახული სასახლის ჩრდილოეთ-დასავლეთის ნაწილი. აღმოჩენილია საზეიმო (9 მ 6 მ) და სვეტებიანი დარბაზები, წარწერებიანი თიხის ფირფიტების არქივისა და სხვა სათავსები. აგია-ტრიადის დაცემა დაკავშირებულია კუნძულ კრეტაზე აქაველების შემოსევასთან (ძვ. წ. საუკუნე).
ალექსანდრე აგინი

ალექსანდრე ალექსის ძე აგინი (; დ. 1817 — გ. 1875, სოფელი კაჩანოვკა) — რუსი მხატვარი, ილუსტრატორი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში (კ. ბრიულოვის კლასი, 1834-1839). სახელი მოიხვეჭა ნ. გოგოლის, „მკვდარი სულების“ ილუსტრაციებით (104 ილუსტრაცია, 1846-1847; გრავიურა ხეზე ე. ბერნარდსკისა; სრულიად გამოიცა 1892 წელს). 1853 წელს ცენზურისაგან დევნილმა პეტერბურგი მიატოვა, კიევში გადასახლდა და ხატვის მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა.
აგის ბურიატთა ავტონომიური ოკრუგი

აგის ბურიატთა ავტონომიური ოკრუგი (; შემოკლებით — აბაო) — რსფსრ-სა და რუსეთის ფედერაციის ყოფილი სუბიექტი.

2008 წლის 1 მარტს ჩიტის ოლქთან ერთად გაერთიანდა რუსეთის ფედერაციის ახალ სუბიექტ — იმიერბაიკალის მხარეში. ყოფილი ავტონომიური ოკრუგის ტერიტორია გადაკეთდა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულად განსაკუთრებული სტატუსით — აგის ბურიატთა ოკრუგი იმიერბაიკალის მხარის შემადგენლობაში.

საოკრუგო ცენტრად ითვლება დაბა აგინსკოე.

ფართობი — 19 592 კმ². მოსახლეობა (2008) შეადგენდა 76 383 კაცს.

აბაო-ს ადმინისტრაციის უკანასკნელი ხელმძღვანელი — ბაირ ბაიასხალანოვიჩ ჟამსუევი.
აგის სტეპი

აგის სტეპი — ვაკე რუსეთის ფედერაციაში, იმიერბაიკალეთის მხარეში. განფენილია მდინარე აგისა და ონონის შუამდინარეთში. სიგრძე დაახლოებით 100 კმ, ზღვის დონიდან 600-900 მ. აგებულია მეოთხეული ასაკის ალუვიური და ელუვიური ნალექებით. რელიეფი ბორცვიანია. ხარობს ვაციწვერიან-წივანიან-აბზინდიანი მცენარეულობა. გვხვდება დეგრადირებული შავმიწა და რუხი გაეწრებული ქვიანი ნიადაგი. აგის სტეპის უმეტესი ნაწილი სახნავ-სათესია. მოჰყავთ მარცვლეული კულტურები.
აგიტატორ

„აგიტატორ“ — სკკპ ცკ ორკვირეული ჟურნალი. გამოდიოდა 1923 წლიდან რუსულ ენაზე მოსკოვში. თავდაპირველად იყო რკპ (ბ) ცკ, რკპ (ბ) მოსკოვის კომიტეტისა და მთავარპოლიტგანათლების ორგანო, ეწოდებოდა „პამიატკა აგიტატორა“ (აგიტატორის სამახსოვრო), 1925 წლიდან — „სპუტნიკ აგიტატორა“ (აგიტატორის თანამგზავრი). 1925–1936 წლებში გამოდიოდა ორ ვარიანტად — ქალაქისა და სოფლისათვის. 1956 წლიდან გამოდიოდა „აგიტატორის“ სახელწოდებით. აშუქებდა სკკპ და საბჭოთა მთავრობის საშინაო და საგარეო პოლიტიკურ საკითხებს, განაზოგადებდა მასობრივ-პოლიტიკური მუშაობის გამოცდილებას, აქვეყნებდა სსრკ პოლიტიკურ, ეკონომიკურ კულტურული ცხოვრებისა და საერთაშორისო მდგომარეობის ამსახველ ინფორმაციებს. პოპულარიზაციას უწევდა შრომის მოწინავე მეთოდებს მრეწველობასა და სოფლის მეურნეობაში. ბეჭდავდა კრიტიკულ-ბიბლიოგრაფიულ სტატიებს, საცნობარო მასალასა და სხვა.
დამოუკიდებელი ფილიპინური ეკლესია

დამოუკიდებელი ფილიპინური ეკლესია ან აგლიპაის ეკლესია — რეფორმატორული რელიგიური მიმდინარეობა ფილიპინებზე. მისი დამაარსებელი გრეგორიო აგლიპაი მღვდლად ყოფნის დროს მონაწილეობდა ფილიპინელთა ანტიესპანურ აჯანყებაში (1896-1898), რის გამოც განკვეთეს კათოლიკური ეკლესიისაგან. 1899-1901 წლებში ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს იგი ფილიპინების რესპუბლიკის არმიის გენერალური ვიკარი გახდა. 1902 წელს დააარსა და ეპისკოპოსის წოდებით სახელწოდებით თვითონვე ჩაუდგა სათავეში პროტესტანტული ტიპის დამოუკიდებელ ანუ ეროვნულ ეკლესიას, რომელიც აგლიპაის ეკლესიის ასხელითაა ცნობილი. აგლიპაიმ წმინდანებად შერაცხა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის გმირები, რის გამოც მისმა მიმდევრებმა 1939 წლისთვის 1.5 მლნ-ზე მეტი ადამიანი შეადგინა.
შაჰიდი

შაჰიდი — ცნება ისლამში. აქვს ორი მნიშვნელობა. ტერმინის პირველი მნიშვნელობაა მოწმე. ასევე გამოიყენება სარწმუნოებისთვის წამებულის, მარტვილის აღსანიშნავად. ამ მნიშვნელობით შაჰიდი იბრძვის ღმერთის სახელით და იცავს სარწმუნოებას, სამშობლოს, ღირსებასა და ოჯახს. ბოლო პერიოდში ეს ტერმინი სწორედ ამ მნიშვნელობით გამოიყენება.
თედორე რასკოლნიკოვი

თედორე თედორეს ძე რასკოლნიკოვი ( დ. 9 თებერვალი [ძვ. სტ. 28 იანვარი], 1892 — გ. 12 სექტემბერი, 1939, ნიცა) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, დიპლომატი, ბოლშევიკი და რევოლუციონერი.

ბიოგრაფია
რსდმპ წევრი 1910 წლიდან, ბოლშევიკი. 1912–1914 წლებში გაზეთების „ზვეზდასა“ და „პრავდას“ ლიტერატურული თანამშრომელი. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში გარდემარინების კლასების მსმენელი. იბრძოდა ბალტიის ზღვაზე. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კრონშტადტის ჯარისკაცთა საბჭოს თავმჯდომარე. ოქტომბრის რევოლუციის აქტიური მონაწილე. 1917 წლის ბოლოდან საზღვაო გენერალური შტაბის კომისარი, 1918 წლის გაზაფხულიდან სამხედრო საქმეთა სახალხო კომისრის, ლევ ტროცკის, მოადგილე. 1918 წლის 23 აგვისტოდან ვოლგის სამხედრო ფლოტილიის სარდალი, 1918 წლის შემოდგომიდან რესპუბლიკის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1919 წლის 10 ივნისიდან ასტრახანი კასპიის ზღვის ფლოტილიის სარდალი, იმავე წლის ივლისიდან ვოლგა-კასპიის ზღვის ფლოტილიის სარდალი. 1920 წლის 28 აპრილს მონაწილეობდა ბაქოს ოკუპაციაში, ასევე ცარიცინის დაცვასა და ენზელის საზღვაო დესანტის ორგანიზებაში. 1920 წლის ივნისიდან 1921 წლის მარტამდე ბალტიის ფრონტის სარდალი. 1921 წლიდან დიპლომატიურ სამსახურშია. 1921–1923 წლებში იყო რსფსრ-ს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი ავღანეთში, 1923–1930 წლებში ესტონეთში, 1930–1934 წლებში დანიაში, 1934–1938 წლებში ბულგარეთში. საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ უკან გამოწვევის მიუხედავად უარს ამბობს საბჭოთა კავშირში დაბრუნებაზე და საცხოვრებლად გადადის პარიზში. შერაცხეს ქვეყნის მოღალატედ და გამყიდველად. 1939 წლის 17 ივნისს სსრკ-ს უმაღლესი სასამართლოს კოლეგიამ სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა. გარდაიცვალა გაურკვეველ ვითარებაში ნიცაში 1939 წლის 12 სექტემბერს.
ნიკოლაი კაკურინი

ნიკოლაი ევგენის ძე კაკურინი ( დ. 1883 — გ. ივლისი, 1936) — რუსი სამხედრო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. 1914 წლიდან კიევის სამხედრო ოლქის მე-10 საარმიო კორპუსის შტაბის ობერ-ოფიცერი. 1915 წელს მე-5 ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსი ადიუტანტი, შემდეგ ბაიკალისპირეთის კაზაკთა მე-3 ბრიგადის ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსი. 1917 წლიდან პოლკოვნიკი, კავკასიის მე-7 ქვეითი პოლკის მეთაური. 1918 წლიდან უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის არმიის შემადგენლობაშია. 1920 წლიდან წითელ არმიაშია. პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის დროს იყო ტამბოვის მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსი, მე-4 არმიის სარდლის მოვალეობის შემსრულებელი, მე-3 არმიის სარდალი და დასავლეთის ფრონტის სარდლის თანაშემწე. 1921 წლიდან ტამბოვის დაჯგუფების ჯარების შტაბის უფროსი, შემდეგ შერეული საკავალერიო ჯგუფის უფროსი. 1922 წელს ბუხარა-ფერღანის რაიონის ჯარების სარდალი. 1922 წლის ბოლოდან მუშურ-გლეხური წითელი არმიის სამხედრო აკადემიის მასწავლებელი, სამხედრო-სამეცნიერო ჯგუფის უფროსი. 1925-30 წლებში ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიის პედაგოგი. სამხედრო სტრატეგიის, ოპერატიული ხელოვნებისა და ტაქტიკის საკითხებზე შექმნილი სხვადასხვა სამეცნიერო შრომების ავტორი. რუსეთის სამოქალაქო ომის ისტორიის სამტომეულის გამოცემის ერთ-ერთი ინიციატორი და ავტორი. ანტისაბჭოთა შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით დააპატიმრეს 1936 წელს და დახვრიტეს იმავე წლის ივლისში.
აგლომერატი (პეტროგრაფია)

აგლომერატი — პეტროგრაფიაში, სხვადასხვა, უმთავრესად ვულკანური წარმოშობის ქანებისა და მინერალთა მსხვილი ნატეხების ფაშარი გროვა. აგლომერატის შეცემენტების შედეგად წარმოიქმნება ბრექჩიები, ტუფები და სხვა. აგლომერატი გავრცელებულია თანამედროვე ვულკანურ მხარეებში (კამჩატკა), საქართველოში გვხვდება ახალგაზრდა ვულკანიზმის რაიონებში (სამსრის ქედი და სხვ.).