iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ედიფ აქბაირამი

აჰმეთ ედიფ აქბაირამი (; დ. 29 დეკემბერი, 1950, გაზიანთეფი, თურქეთი – გ. 2 მარტი, 2025, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მომღერალი და რევოლუციონერი. თურქული როკ-მუსიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ასევე იყო თურქული ფოლკლორული როკ ჯგუფის „მეგობრების“ შემქმნელი და სოლისტი.

ადრეული წლები
ედიფ აქბაირამი 1950 წლის 29 დეკემბერს გაზიანთეფში, მანქანის ხელოსნის ოჯახში დაიბადა. ძალიან ღარიბ ოჯახში გაზრდილ აქბაირამს ბავშვობაში ბევრი სირთულის გადატანა მოუწია. სიღარიბის გამო ახალ ფეხსაცმელს მხოლოდ სამ წელიწადში ერთხელ ყიდულობდა ოჯახი მისთვის. 9 თვისას, მან პოლიომიელიტი გადაიტანა და მარჯვენა ფეხი პარალიზებული აღმოჩნდა. მისი პარალიზებული ფეხი მეორეზე მოკლე და სუსტი იყო, ამიტომ კოჭლობდა. მიუხედავად ამ სირთულეებისა, მან გაზიანთეფის დაწყებით სკოლაში სწავლა დაიწყო. ვინაიდან სკოლაში სიარული უჭირდა, დეიდას ის სკოლაში ხელებში აყვანილი მიჰყავდა.

პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება
აქბაირამის მამა ნედიმ აქბაირამი ხელოსანი, ხოლო დედა თიურქან აქბაირამი კი დიასახლისი იყო. მას ექვსი და-ძმა ჰყავს. მისი და, გიულ აქბაირამი, რომელიც მუშაობდა ჯანდაცვის სექტორში, ხუთი თვის განმავლობაში კიბოს მკურნალობას გადიოდა.

1974 წელს აქბაირამი შეხვდა თავის მომავალ მეუღლეს — აითენს, რომელიც ხშირად მოდიოდა მაღაზიაში, სადაც ის მუშაობდა. 5 წლიანი მეგობრობის შემდეგ, 1979 წლის 15 იანვარს ისინი დაქორწინდნენ. მათი პოლიტიკური შეხედულებები და იდეები ძალიან თავსებადი იყო ერთმანეთთან. ამ ქორწინებიდან მათ ორი შვილი შეეძინათ — ოზანი და თიურქიუ. 1980 წელს დაბადებული ოზანი, მამასთან ერთად გადატრიალების პერიოდის რეპრესიებს შეესწრო და ბიზნესის ადმინისტრირება დაამთავრა. 1985 წელს დაბადებულმა თიურქიუმ სტამბოლის უნივერსიტეტის სახელმწიფო კონსერვატორიის საფორტეპიანო ფაკულტეტი დაამთავრა და გაჰყვა მამის კვალს და დაიწყო სამუსიკო კარიერა.

აქბაირამი 53 დღის განმავლობაში ინტენსიურ მკურნალობას გადიოდა რეანიმაციაში პნევმონიის შემდეგ შიდა სისხლდენის გამო. მკურნალობის უშედეგოდ დასრულების შემდეგ, 2025 წლის 2 მარტს, ჰაიდარფაშას საავადმყოფოში მრავლობითი ორგანოს უკმარისობის გამო გარდაიცავალა. 2025 წლის 4 მარტს ჯემალ რეშით რეის საკონცერტო დარბაზში აქბაირამისთვის მემორიალური ცერემონია გაიმართა. თეშვიქიეს მეჩეთში გამართული ლოცვის შემდეგ იგი ქარაჯააჰმეთის სასაფლაოზე დაკრძალეს.
ტიტუშ ბრეზოვაჩკი

ტიტუშ (ტიტო) ბრეზოვაჩკი (, დ. 4 იანვარი, 1757, ზაგრები — გ. 29 ოქტომბერი, 1805, ზაგრები, ავსტრიის იმპერია) — ხორვატი მწერალი, პოეტი და დრამატურგი-კომედიოგრაფი განმანათლებლობის ეპოქიდან. მღვდელი.

ბიოგრაფია
ტიტუშ ბრეზოვაჩკი დაიბადა 1757 წლის 4 იანვარს ზაგრებში. თავდაპირველად განათლება მშობლიურ ქალაქში მიიღო, შემდეგ კი სწავლა გააგრძელა ვარაჟდინში. 1773 წელს შეუერთდა კათოლიკე მონაზონთა პაულინების ორდენს.

1776 წლიდან ტიტუშ ბრეზოვაჩკი ლეპოგლავეში სწავლობდა თეოლოგიას, შემდეგ კი მან სწავლა გააგრძელა ბუდაპეშტში.

1781 წელს იგი პავლინელთა ვარაჟდინის სკოლის მასწავლებლად დაინიშნა. მან 1786 წელს დატოვა ორდენი. ამის შემდგომში მღვდლად მსახურობდა ხორვატიის სხვადასხვა პარაკიაში: ზაგრებში, რაკოვიცაში, პოჟეგაში, კრჟიჟევციში და სხვაგან. სიცოცხლის ბოლოს კვლავ დაბრუნდა ზაგრებში, სადაც 1805 წელს ფილტვის დაავადებით გარდაიცვალა.

შემოქმედება
უპირველეს ყოვლისა ბრეზოვაჩკი ცნობილი იყო თავისი დრამატურგიული ნაწარმოებებით, რომლებიც ძირითადად ხორვატული ენის კაიკავური დიალექტით დაწერა. გარდა ამისა, წერდა გერმანულ და ლათინურ ენებზე. ეკლესიური სკოლებისთვის ბრეზოვაჩკიმ შექმნა აგიოგრაფიული დრამა „წმინდა ალექსი“ („ “, 1786), რომელიც დრამატურგიის კლასიკურ კანონებს შეესაბამებოდა. ამ ნაწარმოებში აღწერილია რომის სენატორის შვილის, ალექსის, ისტორია.

ყველაზე ცნობილი პოეტური ნაწარმოები, რომელიც ავტორმა ლათინურად დაწერა, არის ელეგია „, , …“, სადაც იგი მძაფრად იცავს ხორვატ ხალხსა და მის კულტურულ თვითმყოფადობას აგრესიული მაჯარიზაციის წინააღმდეგ.

მისი ყველაზე ცნობილი საერო კომედიებია:
„მატიაშ გრაბანციაშ-დიაკონი“ (1804. 1929 წლიდან დღემდე იდგმება ტიტო სტროცის რედაქციით. რუსულ თარგმანში – „მატვეი-ჯადოქარი“) და „დიოგენი, ანუ ორი დაკარგული ძმის მსახური“ (1805. დადგმული 1925 წელს), რომლებშიც სატირულად არის ასახული ხანაბანდისა და წვრილი ბურჟუაზიის ცხოვრება.

კომედიებს გააჩნიათ დიადაქტიკური მიმართულება. მატიაშის (რომელიც შექმნილია გერმანული ჰანსვურცის ტრადიციაში) მხიარული გამოხტომების მეშვეობით, ტიტუშ ბრეზოვაჩკი ამხელს ცრურწმენებს როგორც ფეოდალური ეპოქის სულიერ მემკვიდრეობას, ასევე სოციალური ფენის მანკიერებებს — ოსტატების თაღლითობას, არისტოკრატთა უსაქმურობას. ის მზადაა გლეხებს უვიცობა აპატიოს, მაგრამ ვერ ეგუება თავადაზნაურთა პრივილეგიებს. მისი კრიტიკის ობიექტი ხდება თავადების ახალმოდური გატაცებები — მეჯლისები, წვეულებები, სათამაშოები.

მეორე პიესა წარმოადგენს სენტიმენტალური სიუჟეტის (ორი ძმის შესახებ, რომლებიც ბოლოს ერთმანეთს პოულობენ) და დიოგენის კომიკური პერიპეტიების შერწყმას. მოხერხებული და საზრიანი მსახური დიოგენი ერთდროულად მოქმედებს როგორც რეზონერი — გონივრული მოსაზრებების გამომთქმელი პერსონაჟი — და ასევე ხდება ინტრიგის წარმმართველი. კომედიაში წარმოდგენილია უარყოფითი ტიპაჟების გალერეა: უსაქმური ვეზირი, თაღლითი მმართველი, სპეკულანტი ვაჭარი, თაღლითი ექიმი და უვიცი დალაქი.
მუჰამედ ემინი

მუჰამედ ემინი (დ. 1818 — გ. 1901) — დასავლეთ კავკასიის მთიელთა ანტიკოლონიური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. 18 წლის ასაკში გახდა მიურიდი. დაიმსახურა შამილის ნდობა და მან უწოდა „ამინი“ (არაბ.ულად ერთგული) და 1848 წელს გაგზავნა დასავლეთ კავკასიაში ნაიბად. ცდილობდა მთიელთა დარაზმვას რუსული იმპერიული პოლიტიკის წინააღმდეგ საბრძოლველად. შამილის დატყვევებიდან 3 თვის შემდეგ, 1859 წლის ნოემბერში დანებდა რუსეთის ხელისუფლებას, დაენიშნა პენსია 3 000 მანეთი, მაგრამ რუსეთში არ გაჩერდა და წავიდა ოსმალეთის იმპერიაში, სადაც გარდაიცვალა.
ილარიონ გიორგაძე

ილარიონ სიმონის ძე გიორგაძე (დ. ნოემბერი, 1881, ჭალა — გ. 31 დეკემბერი, 1923) — ქართველი მუშა, რევოლუციონერი.

ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, დვაბზუს სასოფლო საზოგადოების სოფელ ჭალაში. დაამთავრა სოფლის დაწყებითი სასწავლებელი. მუშაობა დაიწყო რკინიგზის მუშად. 1900-იან წლებში რევოლუციურ საქმიანობას ეწეოდა ბაქოში. 1903 წლიდან იყო რსდმპ-ის წევრი, 1905 წლიდან მენშევიკი. 1905 წელს დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. თბილისის მუშათა წრეში და რკინიგზელებში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა. 1917-1921 წლებში იყო საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური გამგეობის წევრი, თბილისის საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. საბჭოთა ანექსიის შემდეგ, 1922 წლის მაისიდან, ჩაბმული იყო არალეგალურ წინააღმდეგობის მოძრაობაში. იყო არალეგალური პროფკავშირების ცენტრალური ბიუროს პრეზიდიუმის წევრი. 1923 წელს დააპატიმრეს და გავიდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან. მოკლეს 1923 წლის 31 დეკემბერს გაურკვეველ ვითარებაში.
სამსონ დობორჯგინიძე

სამსონ დობორჯგინიძე (დ. ნოემბერი, 1888, ძიმითი — გ. უცნობია) — ქართველი მუშა, რევოლუციონერი, ანტისაბჭოთა მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, სწავლობდა ქუთაისის სასულიერო სემინარიაში, სადაც ჩაება სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობაში. 1904 წლიდან იყო რსდმპ-ის წევრი, მუშაობდა ტიპოგრაფიაში. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში ქუთაისში. შემდგომ წლებში მუშაობდა ტფილისსა და ბაქოში. დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1917 წლიდან იყო ბეჭდვითი მუშათა კავშირის მდივანი, პროფკავშირების ცენტრალური სამდივნოს წევრი, პროფკავშირების საბჭოს თავმდჯომარის მოადგილე. საბჭოთა ანექსიის შემდეგ ჩაბმული იყო არალეგალურ წინააღმდეგობის მოძრაობაში. იყო არალეგალური პროფკავშირების ცენტრალური ბიუროს პრეზიდიუმის წევრი. 1923 წელს დააპატიმრეს და ილარიონ გიორგაძესთან ერთად გავიდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან. თან ახლდა ილარიონ გიორგაძეს, რომელი მოკლეს 1923 წლის 31 დეკემბერს გაურკვეველ ვითარებაში, ხოლო დობორჯგინიძე უგზო-უკვლოდ დაიკაგრა და მისი ბედი უცნობია.
მარიამ კალანდაძე

მარიამ ალექსის ასული კალანდაძე (დ. ნოემბერი, 1896, ოზურგეთის მაზრა — გ. 1938) — ქართველი პედაგოგი , რევოლუციონერი, ანტისაბჭოთა მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, მიიღო საშუალო განათლება. 1900-იანი წლებიდან ჩაბმული იყო რევოლუციურ საქმიანობაში , რსდმპ-ის წევრი, მენშევიკი. 1910-იან წლებში დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. გათავისუფლების შემდეგ იყო ქობულეთის ქართული სკოლის პედაგოგი. საბჭოთა ანექსიის შემდეგ ჩაბმული იყო არალეგალურ წინააღმდეგობის მოძრაობაში, რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული პოლიტიკური საბაბით . გადასახლებული იყო ციმბირში, სადაც ჩაბმული ოიყო გადასხლებულ ქართველთა არალეგალური დახმარების ქსელის მუშაობში. 1938 წლის 16 თებერალს დააპატიმრეს. 5 აპრილს სამეულმა მიუსაჯა დახვრეტა. რეაბილიტირებულია 1989 წლიდან.
ლუკას ნოტარასი

ლუკას ნოტარასი (; დ. 5 აპრილი, 1402 – გ. 3 ივნისი, 1453) — ბიზანტიელი ბერძენი სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც ითვლება როგორც უკანასკნელი დიდი დუკა (ბიზანტიის საზღვაო ფლოტის მთავარსარდალი) და უკანასკნელი მესაზონი (მთავარი მინისტრი) ბიზანტიის იმპერიაში. იგი ამ თანამდებობებზე მსახურობდა იმპერატორების იოანე პალეოლოგოსისა და კონსტანტინე პალეოლოგოსის დროს.

ბიოგრაფია
ლუკას ნოტარასი წარმოშობით იყო ბერძნული ოჯახიდან, რომელიც მონემვასიიდან იყო; მისი უადრესი წინაპარი, რომელიც შეგვიძლია გამოვავლინოთ გადარჩენილ წყაროებში, იყო ერთი სებასტოსი პავლე, რომელმაც 1270 წელს კუნძული კითერა ვენეციელებისგან გაათვისუფლა იმპერატორ მიხეილ პალეოლოგოსისთვის. ნოტარადების სხვა წევრები შეგვიძლია გამოვავლინოთ მომდევნო ათწლეულებში. საუკუნის შუა პერიოდში ერთი შტო გადავიდა კონსტანტინოპოლში, სადაც ისინი პოლიტიკურ და სოციალურ ასპარეზზე გამოვიდნენ ანდრონიკე პალეოლოგოსის მხარდაჭერით, რომელიც ამბოხებული იყო მამამისის, იოანე პალეოლოგოსის წინააღმდეგ. იგი ანდრონიკოსის სიკვდილის შემდეგ, მისი ვაჟის იოანე პალეოლოგოსის მხარდაჭერით სარგებლობდა.

ლუკას ნოტარასის მამა იყო ნიკოლას ნოტარასი, მდიდარი ვაჭარი გალატაში, რომელიც მსახურობდა იმპერატორ მანუელ პალეოლოგოსის ელჩად იტალიაში, საფრანგეთსა და ინგლისში; მას ჰქონდა გენუისა და ვენეციის მოქალაქეობა. მისი დედის სახელი იყო ევპრეპეია. მის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი, გარდა იმისა, რომ ის გარდაიცვალა 1412 წლამდე და დაკრძალული იყო ქსანთოპულონის მონასტერში კონსტანტინოპოლში. ლუკასს ჰყავდა სულ მცირე ერთი ძმა, იოანე, რომელიც მსახურობდა როგორც ეპი ტეს ტრაპეზესად, დაატყვევეს შეტაკებისას 1411 წლის კონსტანტინოპოლის ალყის დროს და თავი მოჰკვეთეს. ნიკოლასმა გამოისყიდა თავისი ვაჟის თავი და დაკრძალა იგი მის დანარჩენ ნაწილებთან ერთად.

1424 წელს, ნოტარასი იყო სამ ელჩთაგან ერთ-ერთი (მანუელ მელაქრენოსთან და გიორგი სფრანცესთან ერთად), რომელმაც მოლაპარაკება აწარმოა მეგობრობის ხელშეკრულებაზე იმპერატორ იოანე პალეოლოგოსსა და სულთან მურად -ს ოსმალეთის ინტერრეგნუმის დასასრულს. ის რომ საიმპერიო მოხელე იყო, დასტურდება მისი დასწრებით მომავალი იმპერატორის კონსტანტინე პალეოლოგოსის ქორწინებაზე კატერინა გატილუსიოსთან 1441 წლის 27 ივლისს.

ეს ფრაზა მიეწერება ლუკას ნოტარასს, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ ეს ასახავს იმ პარტიის შეხედულებებს, რომელიც მტრულად იყო განწყობილი ფლორენციის საბჭოს მიერ დადგენილი ეკლესიების გაერთიანების მიმართ, ნოტარასისთვის მიწერა სავარაუდოდ მცდარია. ნოტარასი იმპერატორ კონსტანტინე -სთან ერთად მუშაობდა კათოლიკური დახმარების მისაღებად ნებისმიერი საშუალებით, რომელსაც კი იპოვიდნენ, ამავდროულად ცდილობდნენ თავიდან აეცილებინათ მართლმადიდებელი მორწმუნეების მიერ არეულობა.

კონსტანტინოპოლის დაცემა
1453 წლის კონსტანტინოპოლის ალყის დროს, ნოტარასი ხელმძღვანელობდა ჯარებს ჩრდილო-დასავლეთის ზღვის კედლის გასწვრივ. ალყის ზოგიერთი ანგარიშის მიხედვით, მან მიატოვა თავისი პოსტი მას შემდეგ, რაც ოსმალეთის დროშა აღმართეს კერკოპორტას ზემოთ კოშკზე, მაგრამ ეს შესაძლოა პოლიტიკურად მოტივირებული ცილისწამება იყოს.

გარდაცვალება
ნოტარასი, მისი პალეოლოგოსი მეუღლე და მისი უფროსი ვაჟი თურქებმა დაატყვევეს და თავდაპირველად შეიწყალეს წესრიგის აღდგენის სახელით, ნოტარასის ქონების დიდი ნაწილის სანაცვლოდ, რომელიც მას ვენეციაში ჰქონდა დაბანდებული.
მარიანა რადევი

მარიანა რადევი (, დ. 21 ნოემბერი, 1913, კონსტანცა — გ. 17 სექტემბერი, 1973, ზაგრები) — ხორვატი ოპერის მომღერალი (კონტრალტო).

ბიოგრაფია
მარიანა რადევი დაიბადა საპორტო ქალაქ კონსტანცაში, 1913 წლის 21 ნოემბერს, ბულგარეთიდან წარმოშობილ ვლადიმირ რადევის და ხორვატ მარია მარტინიჩის ოჯახში. 1919 წელს, რუმინეთში მიმდინარე პოლიტიკური ვითარების გამო, ოჯახი იძულებული გახდა ზაგრებში გადასახლებულიყო. ზაგრების მუსიკის აკადემიაში მარიანა სწავლობდა ფორტეპიანოს, ასევე ვოკალს პროფესორ მარია კოსტრენჩიჩთან. მარიანა რადევი არ დაელოდა ზაგრებში სწავლის დასრულებას და გადაწყვიტა სწავლის გაგრძელება ტრიესტში, სადაც ოთხ წელიწადში მოახერხა სწავლის დასრულება. შემდგომში მან ვოკალის დამატებითი განათლება მიიღო მილანსა და ტრიესტში, მათ შორის მისი მასწავლებელი იყო რიკარდო სტრაჩიარი. თავისი საოპერო კარიერა დაიწყო 1937 წლის აპრილში დაიწყო ტრიესტის ვერდის თეატრში და ოპერაში „ბორის გოდუნოვი“ მარის როლი შეასრულა. 1938 წლიდან მღეროდა რომის სამეფო თეატრში. 1940-იან წლებში, ომის გამო, დაბრუნდა ხორვატიაში, დაიწყო მუშაობა ხორვატიის ეროვნულ თეატრში და მღეროდა ზაგრების ოპერაში. მარიანა რადევი იყო მოთხოვნადი ვარსკვლავი საერთაშორისო ფესტივალებზე. მიიჩნეოდა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის ერთ-ერთ უდიდეს მომღერლად (კონტრალტო). პოპულარობა მოიპოვა იტალიაში და განსაკუთრებით გერმანიაში, ბერლინში. 1959 წლიდან 1961 წლამდე იყო ბავარიის სახელმწიფო ოპერის სოლისტი. 1961 წელს, ოპერა „პიკის ქალში“ გრაფინიას პარტიის შეასრულების შემდეგ, მან დაიპყრო მილანის ლა-სკალას თეატრის პუბლიკა და მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება.
პუბლიკა

პუბლიკა — ქართული ონლაინ მედია გამოცემა, დაარსდა 2019 წელს. აშუქებს საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ სიახლეებს. გამოცემა თავის მთავარ დანიშნულებად მოქალაქეთა ინფორმირებული არჩევანის ხელშეწყობას მიიჩნევს. მისი დირექტორი ზურა ვარდიაშვილია, ხოლო მთავარი რედაქტორია ლიკა ზაკაშვილი.

-ს მედია გზამკვლევი პუბლიკას „დამოუკიდებელ“ გამოცემად მოიხსენიებს.

საქმიანობა
პუბლიკა 2019 წლის 20 ოქტომბერს რვა ჟურნალისტმა დააარსა, რომლებიც მანამდე ბეჭდურ და ონლაინ გამოცემა ლიბერალში მუშაობდნენ. 2019 წელს გამოცემის მფლობელთან აზრთა შეუთანხმებლობის და ჟურნალისტური თავისუფლების შენარჩუნების სურვილიდან გამომდინარე, ჟურნალიტებმა დატოვეს ლიბერალი და პუბლიკა დააარსეს.

გამოცემის მიზანია მკითხველებს მიუკერძოებელი, ფაქტებზე დაფუძნებული და კვალიფიციური ჟურნალისტიკა შესთავაზოს. თავის მთავარ დანიშნულებად გამოცემა მიიჩნევს, ხელი შეუწყოს „მოქალაქეთა ინფორმირებულ არჩევანს, რაც დემოკრატიის განვითარების აუცილებელი წინაპირობაა.“

ყოველდღიურ სიახლეებთან ერთად პუბლიკა აქვეყნებს ინტერვიუებს, ბლოგებს, ჟურნალისტურ გამოძიებებსა და სიღრმისეულ კვლევებს, რომლებზეც გამოცდილ პროფესიონალთა გუნდი მუშაობს. საზოგადოებრივ-პოლიტიკური საკითხების გარდა, გამოცემა აქვეყნებს შემეცნებით და გასართობ მასალებს კულტურის სფეროებზე, კერძოდ ლიტერატურაზე, კინოსა და სპორტზე. ხოლო სოფო აფციაურმა გამარჯვება მოიპოვა ნომინაციაში საუკეთესო დოკუმენტური ფოტო, რომელიც ევროკავშირის ფასეულობებს ასახავს. 2024 წელს ამავე ნომინაციაში საგანგებო აღნიშვნა დაიმსახურა მინდია გაბაძემ შუქრუთის პროტესტის გაშუქებისთვის. 2024 წელს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის პრიზი კატეგორიაში „ხალხის რჩეული“ მოიპოვა ნათია ამირანაშვილმა ვიდეორეპორტაჟისთვის „ომარ ოკრიბელაშვილის საქმე“.

პუბლიკას ჟურნალისტები არაერთხელ გამხდარან ქართული ოცნების ხელისუფლების მხრიდან შევიწროების მსხვერპლნი. 2023 წელს „აგენტების" კანონპროექტის წინააღმდეგ აქციაზე რამდენიმე საათით დააკავეს პუბლიკას დირექტორი ზურა ვარდიაშვილი, რის შემდეგაც მას 2200-ლარიანი ჯარიმა დააკისრეს.
2024 წლის 29 ნოემბრის პარლამენტთან მიმდინარე საპროტესტო აქციის გაშუქების დროს, ნიღბიანმა სამართალდამცავებმა სასიკად სცემეს და დააკავეს პუბლიკას რეპორტიორი ალექსანდრე ქეშელაშვილი. ქეშელაშვილის თქმით, პოლიციელები მას პროფესიული საქმიანობის გამო გაუსწორდნენ. „ხელიდან ხელში გადავყავდით. ყველა სათითაოდ მირტყამდა, სანამ ჭიჭინაძის ქუჩიდან პარლამენტის უკანა ტერიტორიის გავლით, 9 აპრილის ქუჩამდე არ ამიყვანეს.“ - წერს ჟურნალსტი მომხდარზე. დაკავების შემდეგ საავადმყოფოში გადაყვანილ ქეშელაშვილს ცხვირის ოპერაციის ჩატარება დასჭირდა. სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა დაასკვნა, რომ მას ჟურნალისტურ საქმიანობაში შეუშალეს ხელი და დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭა. ქეშელაშვილს ბრალი პოლიციელების დაუმორჩილებლობასა და წვრილმან ხულიგნობაში წაუყენეს. სასამართლო პროცესზე მოწმე პოლიციელებმა ურთიერთგამომრიცხავი ჩვენებები წარადგინეს. მოსამართლე ნინო ენუქიძემ იგი სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა.
ანტონ ჟორჟოლიანი

ანტონ მაქსიმეს ძე ჟორჟოლიანი (დ. 1886, ოზურგეთი — გ. 1973) — ქართველი დიპლომატი

ბიოგრაფია
1912 წელს ჟენევაში დაამთავრა საექიმო ფაკულტეტი. ასწავლიდა ჭიათურის სამოქალაქო სასწავლებელში. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსული სტამბოლში. საქართველოს დე-იურედ აღიარების შემდეგ კი ელჩი ბელგიაში. 1922 წელს იყო ბერლინის პოლიტიკური კომისიის მდივანი. 1925 წლიდან იყო ემიგრაციაში მყოფი საქართველოს პოლიტიკური წითელი ჯვრის გამგეობის წევრი პარიზში, საქართველოს წითელი ჯვრის წარმომადგენელი ჟენევაში. აქტიურად მონაწილეობდა ქართული ემიგრაციის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში და თანამშრომლობდა პრესასთნ. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე.
მოლდოვის კონსტიტუცია

მოლდოვის 1994 წლის კონსტიტუცია — მოლდოვის რესპუბლიკის უზენაესი კანონი. რატიფიცირებულ იქნა 1994 წლის 29 ივლისს და ძალაშია იმავე წლის 27 აგვისტოს.

ნაწილები და თავები
ნაწილი — ზოგადი პრინციპები
ნაწილი — ფუნდამენტური უფლებები, თავისუფლებები და ვალდებულებები
თავი — ზოგადი დებულებები
თავი — ფუნდამენტური უფლებები და თავისუფლებები
თავი — ფუნდამენტური ვალდებულებები
ნაწილი — საჯარო ინსტიტუტები
თავი — პარლამენტი
პირველი სექცია — სტრუქტურა და ფუნქციონირება
მეორე სექცია — პარლამენტის წევრთა სტატუსი
მესამე სექცია — კანონმდებლობა და პარლამენტის აქტები
თავი — მოლდოვის რესპუბლიკის პრეზიდენტი
თავი — მოლდოვის მთავრობა
თავი — პარლამენტისა და მინისტრთა კაბინეტის ურთიერთობა
თავი — საჯარო ადმინისტრირება
თავი — სასამართლო ხელისუფლება
პირველი სექცია — სასამართლო
მეორე სექცია — უზენაეს მაგისტრატთა საბჭო
მესამე სექცია — გენერალური პროკურორი
ნაწილი — ეროვნული ეკონომიკა და საზოგადოებრივი ფინანსები
ნაწილი — საკონსტიტუციო სასამართლო
ნაწილი — კონსტიტუციის გადასინჯვა
ნაწილი — საბოლოო და გარდამავალი დებულებები
სურნელოვანი ცხრატყავა

სურნელოვანი ცხრატყავა — ცხრატყავასებრთა ოჯახის ბუჩქოვანი მცენარე. მის მშობლიურ ქვეყანად ითვლება ჩინეთი.

ისტორია
სურნელოვანი ცხრატყავა მებაღეების ყურადღების ცენტრში მოექცა საუკუნეში, როდესაც შოტლანდიელმა მცენარეთა მკვლევარმა რობერტ ფორჩუნიმ იგი აღმოაჩინა და 1845 წელს ბრიტანეთში წარუდგინა ლონდონის მებაღეობის საზოგადოებას. მალევე მცენარე აშშ-შიც გავრცელდა. პირველად ამერიკული ბაღის კატალოგში მისი კომერციული გაყიდვა 1860 წელს დაფიქსირდა.

ნაყოფი — წითელი კენკრა, დიამეტრით დაახლოებით 1 სმ-ია. მისი თესლები ვრცელდება ცხოველების მეშვეობით, რომლებიც ჭამენ ნაყოფს. გაღივებისთვის აუცილებელია სტრატიფიკაცია.

გალერეა
სერგო ჟორჟოლიანი

სერგო მაქსიმეს ძე ჟორჟოლიანი (დ. 1889, ოზურგეთი — გ. 1964) — ქართველი ადვოკატი, ანტისაბჭოთა მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა მაქსიმე ჟორჟოლიანის მრავალშვილიან ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. ივანე ნაკაშიძის დაფინანსებით სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. აქტიურად იყო ჩაბმული ილია ჭავჭავაძის მიერ დაარსებული ქართველთა სათვისტომოს საქმიანობაში. პირველი მსოფლიო ომის დროს მობილიზებული იყო რუსთის იმპერიის არმიაში. იყო წითელი ჯვრის საზოგადოების წევრი. იყო პეტროგრადის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს წევრი. 1918 წლის გაზაფხულზე მონაწილეობდა ოსმალეთის იმპერიასა და ამიერკავკასიის ფედერაციას შორის კავკასიის ფრონტის ბრძოლებში. 1918 წლიდან იყომთავრობის თავმჯდომარის, ნოე ჟორდანიას, საქართველოს პარლამენტისა და საქართველოს დამფუძნებელი კრების საქმეთა მმართველი. 1921 წელს დარჩა საქართველოში და ჩაერთო წინააღმდეგობის მოძრაობაში, რის გამოც დააპატიმრეს 1923 წელს.. შემდგომ წლებში მუშაობდა ადვოკატად, იყო დამცველთა კოლეგიის წევრი. 1937 წელს ისევ დააპატიმრეს და გადაასახლეს „შრომა-გასწორების“ კოლონიაში. გადასახლებაში მაგადანზე გაატარა 12 წელიწადში. შემდეგ დაბრუნდა თბილისში და მუშაობდა ფილარმონიის იურისტკონსულტად. დ

დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე.
მედია აპრილი

მედია აპრილი — ქართული ონლაინ მედია გამოცემა, დაფუძნდა 2023 წელს, მისი მთავარი რედაქტორია ღოღობერიძე. გამოცემის მიზანი არადომინანტური ჯგუფების ხილვადობის ამაღლება და მათთვის მნიშვნელოვანი საკითხების გაშუქებაა.

2024 წელს მედია აპრილის ჟურნალისტმა გიორგი ბაბსხაჯაურმა მიიღო ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში ნომინაციაში „საუკეთესო ბლოგი, საავტორო სტატია, სვეტი ბეჭდურ, ელექტრონულ ან სამაუწყებლო მედიაში“ ბლოგისთვის „აბი, რომელიც დღემდე მახსოვს.“
თექვსმეტობითი თვლის სისტემა

თექვსმეტობითი თვლის სისტემა ან თვლის თექვსმეტობითი სისტემა — პოზიციური თვლის სისტემა, რომლის ფუძეა 16.

რიცხვები 0-დან 9-მდე და ლათინური ასოები -დან -მდე ჩვეულებრივ გამოიყენება ამ რიცხვების სისტემის ციფრებად. ასოებს , , , , , აქვთ მნიშვნელობები 1010, 1110, 1210, 1310, 1410, 1510 შესაბამისად. თექვსმეტობითი რიცხვის მაგალითია: 1450 (145016 = 27 549 45310).

გარდაქმნის წესები იგივეა რაც 2-ობით სისტემაში, ოღონდ აქ ფუძე იქნება 16, ხოლო წონა 16, სადაც არის ციფრის პოზიცია 16-ობით რიცხვში, გაყოფაც ხდება 16-ზე.

2-ბითი რიცხვის 16-ობით თვლის სისტემაში წარმოსადგენად, უნდა მოვიქცეთ ისე როგორც 8-ობითში ოღონდ აქ დაჯგუფება ხდება ოთხ-ოთხად და გამოიყენება შესაბამისობის შემდეგი ცხრილი:
016 = 00002
116 = 00012
216 = 00102
316 = 00112
416 = 01002
516 = 01012
616 = 01102
716 = 01112
816 = 10002
916 = 10012
16 = 10102
16 = 10112
16 = 11002
16 = 11012
16 = 11102
16 = 11112
8-ბითის მსგავსად აქაც დაჯგუფება ხდება მარჯვნიდან მარცხნივ. მაგალითად,

011110002 = 7816, 11012 = 16, 1000101111112 = 816,

თუ ოთხად დაჯგუფება არ ხერხდება, მაშინ მარცხნიდან ეწერება 0-ები, ისევე როგორც გვქონდა 8-ბითში, მაგალითად,

0112=00112=316, ან 1011102=001011102=216.

როგორც ვხედავთ 8-ობით და 16-ობით სისტემებში ორობითი რიცხვების წარმოდგენა აშკარად მოკლდება.
მაუწყებელი

მაუწყებელი — ქართული ონლაინ მედია გამოცემა, დაარსდა 2021 წელს. გამოცემის მიზანია, სამართლიანი და თანასწორი გარემოს შექმნა, განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს სოციალურ საკითხებზე.

საქმიანობა
მაუწყებელი 2021 წლის 16 იანვარს დაარსდა. გამოცემის ძირითადი პრინციპები სამართლიანობა და თანასწორობაა. პლატფორმა აქტიურად მხარს უჭერს სამართლიანობის და თანასწორობის იდეებს, და ხელს უწყობს ინკლუზიური მედიაგარემოს შექმნას.

პლატფორმა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს საზოგადოებრივ საკითხებზე. იგი თავის მკითხველებს ყოველდღიურ სიახლეებს, რეპორტაჟებს, ანალიტიკურ სტატიებს, ინტერვიუებსა და პოდკასტებს სთავაზობს.

გამოცემის მხარდამჭერები არიან ქალთა ფონდი საქართველოში, ჰაინრიხ ბიოლის ფონდი და ევროპული ფონდი დემოკრატიისთვის.
პოზიციური თვლის სისტემა

პოზიციური თვლის სისტემა — თვლის სისტემა, რომელიც დაფუძნებულია ციფრების მნიშვნელობის პოზიციურ პრინციპზე, რომლის თანახმად, ერთსა და იმავე ციფრს აქვს სხვადასხვა რიცხვითი მნიშვნელობა იმისდა მიხედვით, თუ რა ადგილი უკავია მას რიცხვის ჩაწერაში.

პოზიციურ თვლის სისტემას მიეკუთვნება ამჟამად საყოველთაოდ გავრცელებული ათობითი თვლის სისტემა, აგრეთვე ორობითი, რვაობითი და სამოცობითებური თვლის სისტემები. ორობითმა თვლის სისტემამ დიდი გამოყენება ჰპოვა ელექტრონულ-გამოთვლით ტექნიკაში (მანქანურ მათემატიკაში).

მათემატიკის განვითარების ისტორიაში პირველი პოზიციური თვლის სისტემა იყო ძველი ბაბილონელების სამოცობითებური პოზიციური თვლის სისტემა, რომელიც შეიქმნა ძვ. წ. 2000 წლის წინათ. ეს სისტემა არ იყო სრულყოფილი – მასში არ იყო 0-ის სიმბოლო, რის გამოც მას არ ჰქონდა დასრულებული სახე. ამ სისტემის კვალი დღემდეა შემორჩენილი: 1 სთ იყოფა 60 წუთად, 1 წთ – 60 წმ-ად; წრეწირი იყოფა 360 რკალურ გრადუსად.

პოზიციური თვლის სისტემა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად წარმოიქმნა მაიას ტომში (ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში) და ინდოეთში (- საუკუნეები). თანამედროვე თვლის ათობითი სისტემის საწყის წყაროს წარმოადგენდა ინდური თვლის სისტემა, რომლის საფუძველი იყო რიცხვი 10 და მასში იყო ნულის აღმნიშვნელი სიმბოლო. ინდოეთიდან იგი გავრცელდა სხვა ქვეყნებში. ევროპის ხალხებში ციფრების გამოსახულება და რიცხვთა პოზიციური აღნიშვნის ხერხი გავრცელდა ესპანეთიდან, სადაც იგი გადმოიტანეს ინდოეთიდან წინა აზიის მავრიტანული სახელმწიფოების გავლით.

რუსულ ლიტერატურაში ინდური ნუმერაცია პირველად გვხვდება 1638 წელს, ლ. მაგნიცკის ცნობილ წიგნში „არითმეტიკა“, რომელიც მოსკოვში დაიბეჭდა 1703 წელს; ყველა გამოთვლა ტექსტში ხდება ინდური ჩაწერის რიცხვებზე.
ნეისტონი

ნეისტონი — ზღვის ან მტკნარი წყლის იმ ორგანიზმების ერთობლიობა, რომლებიც ბინადრობენ წყლის ზედაპირთან, ემაგრებიან მას, გადაადგილდებიან მასზე ზემოდან (ეპინეისტონი) ან ქვემოდან (ჰიპონეისტონი). ნეისტონი წარმოდგენილია შედარებით მცირე რაოდენობის სახეობებით, მის შემადგენლობაში შედის ზოგიერთი უმარტივესი, ერთუჯრედიანი წყალმცენარეები, პატარა ფილტვიანი მოლუსკები, წყლისმზომელა ბაღლინჯოები, ციბრუტელა ხოჭოები, კოღოს მატლები და რიგი სხვა პატარა ორგანიზმები. ზღვის ჰიპონეისტონს ზოგჯერ ასევე მიაკუთვნებენ წყლის ყველაზე ზედა ფენის (0–5 სმ) მუდმივ ან დროებით ბინადრებს, მაგალითად, თევზთა ლიფსიტებს, ზოგიერთი ფსკერზე მცხოვრები ცხოველის ლარვებს.