iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნორმან ფოსტერი

ნორმან რობერტ ფოსტერის, (ლორდი ფოსტერი) ბარონი ფოსტერი თემზის სანაპიროსი (დ. 1 ივნისი, 1935, მანჩესტერი, ინგლისი) — ბრიტანელი არქიტექტორი.

დაიბადა მანჩესტერში; განათლება მანჩესტერისა და იელის უნივერსიტეტებში მიიღო. თავდაპირველად ბაკმინსტერ ფულერთან მუშაობდა, რიჩარდ როჯერსთან შეხვედრის შემდეგ კი „გუნდი 4“-ში გადავიდა, ხოლო 1967 წლიდან კი „ფოსტერ ასოშიეტს“ აყალიბებს.

თავდაპირველად მისი დიზიანი სტილიზებული, მანქანური ჰაი-ტექის ზეგავლენის ქვეშ მოექცა, თუმცა შემდგომში ის უფრო ჰაეროვან, სადა და იოლად აღსაქმელ სწორკუთხა მოდერნიზმზე გადადის.

ლორდ ფოსტერს ბრიტანეთში ბევრი გაზვიადებულად უბერ- ან სუპერვარსკვლავ-არქიტექტორს უწოდებს, იმ ბრალდებით რომ ზოგიერთ არქიტექტორს უპირატესი სტატუსი ენიჭებათ მათი პოპულარობის გამო.

პროექტები
ლორდ ფოსტერს წარმატებული კარიერა შემდეგმა პროექტებმა მოუტანა:

 შტაბ-ბინა, კოშემი, ინგლისი (1970-1971)
უილის ფაბერ და დიუმას შტაბ-ბინა, იპსვიხი (1970-1974)
სეინსბურის სახვითი ხელოვნების ცენტრი, აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტი, ნორვიხი
კომერცბანკის ცათამბჯენი, ფრანკფურტი
 შტაბ-ბინა (ჰონგ-კონგი) და ჰონგ-კონგის საერთაშორის აეროპორტი, ჰონგ-კონგი
აეროპორტის ტერმინალი, ლონდონის სტანსტედის აეროპორტი
ბილბაოს მეტრო, ბილბაო, ესპანეთი
ლაიონელ რობინსის ბიბლიოთეკის რესტავრაცია, ლონდონის ეკონომიკის სკოლა
 ', ნიმსი, საფრანგეთი (1993)
ბრიტანეთის მუზეუმის დიდი მოედნის რეკონსტრუქცია ბრიტანეთის მუზეუმი (1999)
ლონდონის ათასწლეულის ხიდი, ლონდონი (1999)
რაიხსტაგის რესტავრაცია, ბერლინი (1999)
სიტი-ჰოლი (ლონდონი) (2000)
სადგური „ “, სინგაპური (2001)
 მეტროსადგური, რენსი, საფრანგეთი (2001)
სეინსბურის შტაბ-ბინა, ჰოლბორნი, ლონდონი (2001)
ლონდონის გერკინი, სენტ-მერი ექსის ქუჩის 30 — -ს შტაბ-ბინა (2003)
„ “ (2004)
მიიოს ვიადუკი, საფრანგეთი (2004)
ეროვნული პოლიციის მემორიალი (ლონდონი), ლონდონი (2005)
ფილოლოგიის ფაკულტეტის ბიბლიოთეკა, ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტი, გერმანია (2005)
ფარმკოლოგიის ფაკულტეტი, ტორონტოს უნივერსიტეტი, კანადა
ჰერსტ ტაუერი, ნიუ-იორკი, 2006
ბეიჯინის საერთაშორისო აეროპორტი, საერთაშორისო ტერმინალი, პეკინი, ჩინეთი (2007)
ისააკ ნიუტონი

}, კენსინგტონი) — ინგლისელი ფიზიკოსი, მათემატიკოსი, ასტრონომი, ალქიმიკოსი და ფილოსოფოსი; კავშირშია მეცნიერულ რევოლუციასა და ჰელიოცენტრიზმის განვითარებასთან. ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი, გავლენიანი მეცნიერი ისტორიაში.

ნიუტონი დაიბადა ფერმერის ოჯახში. მამამისი გარდაიცვალა შვილის დაბადებამდე რამდენიმე ხნით ადრე. 12 წლის ნიუტონმა სწავლა დაიწყო გრენთემის სკოლაში. 1661 წელს შევიდა კემბრიჯის უნივერსიტეტის ტრინიტი კოლეჯში, 1665 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტი და მიიღო ბაკალავრის სამეცნიერო ხარისხი.

მის მეცნიერულ მიღწევათა შორის მთავარია ნაშრომი „ნატურალური ფილოსოფიის მათემატიკური საწყისები“, სადაც ის მსოფლიო მიზიდულობას აღწერს. ხოლო ნაშრომებში გადაადგილების კანონთა შესახებ მან დასაბამი მისცა მეცნიერებას კლასიკური მექანიკის შესახებ. გოტფრიდ ლაიბნიცთან ერთად მას ეკუთვნის წვლილი ინტეგრალური და დიფერენციალური აღრიცხვის განვითარებაშიც. ნიუტონი პირველი იყო ვინც ჩამოაყალიბა დედამიწისა და პლანეტების მოძრაობის მმართველ ძალთა შესახებ ბუნების კანონთა მთელი წყება და მასვე ეკუთვნის კეპლერის კანონების მათემატიკური ანალიზი, რომელშიც ის ამტკიცებს, რომ ციური სხეულები მოძრაობენ ორბიტებზე, რომლებიც წარმოადგენენ ყველა სახის კონუსურ კვეთებს (როგორიცაა ელიფსი, ჰიპერბოლა, პარაბოლა).

ნიუტონმა აღმოაჩინა, რომ ფერთა სპექტრი წარმოჩენილი თეთრი სინათლის სხივის პრიზმაში გავლისას თვით თეთრ სინათლეს ეკუთვნის და პრიზმის დანამატი არაა (როგორც როჯერ ბეკონი ამტკიცებდა მე-13 საუკუნეში), და ასევე ამტკიცებდა, რომ სინათლე ნაწილაკებისგან შედგება. ნიუტონმა ასევე განავითარა თბოგამტარობის კანონი, დაამტკიცა ბინომიალური თეორემა, ასევე აღმოაჩინა იმპულსის და იმპულსის მომენტის მუდმივობის კანონები.

ნიუტონს მათემატიკის გენიად მიიჩნევენ. ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟის თქმით: „ნიუტონი უდიდესი გენიოსია, რომელიც კი ოდესმე გაჩენილა ამქვეყნად და ასევე ყველაზე იღბლიანი, ვინაიდან სამყაროს სისტემის დადგენა მხოლოდ ერთხელაა შესაძლებელი“.

ადრეული ცხოვრება
ადრეული ცხოვრება
სკოლა
უნივერსიტეტი
გარდაცვალება
ვასკო ნუნიეს დე ბალბოა

ვასკო ნუნიეს დე ბალბოა (; დ. 1475, ბადახოსი, ესპანეთი — გ. 12- 21 იანვარი შორის, 1519, აკლა, (დარიენი), პანამა) — ესპანელი კონკისტადორი, აღმომჩენი და თავგადასავლების მოყვარული, პირველი ევროპელი, ვინც წყნარი ოკეანე იხილა ამერიკის მხრიდან.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბალბოა.
ერიხ ჰონეკერი

ერიხ ჰონეკერი (; დ. 25 აგვისტო, 1912, ნოინკირხენის რაიონი, ზაარლანდი — გ. 29 მაისი, 1994, სანტიაგო დე ჩილე) — გერმანელი კომუნისტი პოლიტიკოსი, გესპ-ის ცეკის გენერალური მდივანი და გდრ-ის სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარე.

1929 წლიდან გერმანიის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1930–1931 წლებში სწავლობდა მოსკოვში კომინტერნის ახალგაზრდობის სკოლაში. ფაშისტური რეჟიმის წლებში არალეგალურ მოღვაწეობას ეწეოდა, 1935 წელს დააპატიმრეს, 1937 წელს მიუსაჯეს 10 წლის პატიმრობა. 1945 წელს საბჭოთა არმიამ გაათავისუფლა პატიმრობიდან. 1946 წლიდან გკპ ცკ-ის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტიის (გესპ) დაარსებაში, 1946 წლის აპრილიდან მისი გამგეობის, ხოლო შემდეგ ცკ-ის წევრი. 1958 წლიდან გესპ ცკ-ის პოლიტბიუროს წევრი. 1955–1956 წლებში მოსკოვში სწავლობდა სკკპ ცკ-სთან არსებულ უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. გესპ ცკ-ს მდივანი (1958), პირველი მდივანი (1971–1976), გენერალური მდივანი (1976). 1949 წლიდან გდრ-ის სახალხო პალატის დეპუტატი, 1971 წლიდან თავდაცვის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარე, 1976 წლიდან გდრ-ის სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ორი კარლ მარქსის ორდენით, შრომის გმირის ორდენით (1972), ლენინის ორდენით (1972) და ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით (1977).
ალბრეხტ ბრანდი

ალბრეხტ „ჩერი“ ბრანდი (გერმ.: „“ ) (დ. 20 ივნისი, 1914, დორტმუნდი — გ. 6 იანვარი, 1966, დორტმუნდი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, კრიეგსმარინეს ფრეგატის კაპიტანი მეორე მსოფლიო ომის დროს.

რანგები
1935 წლის 25 სექტემბერი : საზღვაო კადეტი
1936 წლის 1 ივლისი : საზღვაო სერჟანტი
1938 წლის 1 იანვარი : საზღვაო ლეიტენანტი
1939 წლის 1 ოქტომბერი : საზღვაო ობერლეიტენანტი
1942 წლის 1 ოქტომბერი : კაპიტან-ლეიტენანტი
1944 წლის 8 ივლისი : კორვეტის კაპიტანი
1944 წლის 18 დეკემბერი : ფრეგატის კაპიტანი

ჯილდოები
1943 წლის 21 იანვარი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი
1943 წლის 11 აპრილი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით
1944 წლის 19 მაისი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით და ხმლებით
1944 წლის 24 ნოემბერი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით, ხმლებით და ბრილიანტებით

წყალქვეშა ნავები
-617 : აპრილი 1942 — სექტემბერი 1943 : 7 პატრული (178 დღე)
-380 : დეკემბერი 1943 — მარტი 1944 : 1 პატრული (32 დღე)
-967 : აპრილი 1944 — ივლისი 1944 : 1 პატრული (36 დღე)
ინტერნეტ-ბრაუზერი

ინტერნეტ-ბრაუზერი (ასევე ვებ ბრაუზერი ან უბრალოდ ბრაუზერი) წარმოადგენს პროგრამას, ტექნიკურად „ კლიენტს“, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს „ დოკუმენტების“ ინფორმაციის ჩვენებას, ვებ-სერვერიდან ან ფაილური სისტემიდან. დღეისთვის მრავალი ინტერნეტ-ბრაუზერი არსებობს, მათ შორის პერსონალური კომპიუტერებისთვის ყველაზე პოპულარულია: , , , .

შეწყვეტილი ბრაუზერები:

 

ვებსაიტების თვალთვალის პროცესი
ვებსაიტების თვალთვალი არის პრაქტიკა, რომლის დროსაც ვებსაიტების ოპერატორები და მესამე მხარეები აგროვებენ, ინახავენ და გადასცემენ ინფორმაციას ინფორზე ვიზიტორთა ქმედებების შესახებ მსოფლიო ქსელში. მომხმარებლის ქცევის ანალიზი შეიძლება იქნეს გამოყენებული ისეთი კონტენტის მიწოდებისთვის, რომელიც საშუალებას აძლევს ოპერატორს განსაზღვროს მომხმარებლის პრეფერენციები და რომელიც შეიძლება იყოს საყურადღებო სხვადასხვა მხარეთა, როგორიცაა გამყიდველები. ვებსაიტების თვალთვალი შეიძლება იყოს ვიზიტორთა მართვის ნაწილი.

ინტერნეტს დაუკავშურებულ თითოეულ მოწყობილობას განუყოფელია უნიკალური მისამართი, რომელიც აუცილებელია მოწყობილობებს შორის კომუნიკაციის უზრუნველსაყოფად. სპეციალური პროგრამული უზრუნველყოფის დახმარებით ვებსაიტზე შეიძლება ჩაიწეროს ვიზიტორთა მისამართები, ასევე მათი გეოგრაფიული მდებარეობა. მისამართის ჩანაწერი, მაგალითად, შეუძლია დააკვირდეს, დაუყარა თუ არა ადამიანს ერთზე მეტი ხმა და ასევე მისი ქცევა დათვალიერებისას. კუკი არის კოდი და ინფორმაცია, რომელიც ვებსაიტმა განთავსა მომხმარებლის მოწყობილობაზე მის მოსალოდნელად. შემდგომ ვებსაიტს შეუძლია მიიღოს ინფორმაცია კუკიდან მომხმარებლის საიტის განმეორებითი სტუმრობისას. კუკები შეიძლება გამოიყენებოდეს ვებსაიტების პერსონალიზებული ნახვისთვის და მიზნობრივი რეკლამის ჩვენებისთვის. ბრაუზერში არსებული ზოგიერთი ქმედება, რომელსაც შეუძლია კუკების შენახვა, მოიცავს:
გვერდები და კონტენტი, რისი დათვალიერებაც მოახდინა მომხმარებელმა,
რა სთხოვა მომხმარებელმა ინტერნეტში საძიებო სისტემებში,
როდის დააწკაპუნა მომხმარებელმა ონლაინ რეკლამაზე,
რა დროს ეწვია მომხმარებელმა საიტი.

ბრაუზერების უმეტესობა, მათ შორის , და თანდათანობით შეზღუდავს ან ჩართავს მესამე პირის კუკების გამოყენებას.

რეკლამირების კომპანიები აქტიურად აგროვებენ ინფორმაციას მომხმარებლებზე და ქმნიან პროფილებს, რომლებიც გამოიყენება რეკლამის პერსონალიზაციისთვის. მომხმარებელთა ქმედებები მოიცავს ვებსაიტების მონახულებას, ვიდეოების ყურებას, სოციალური ქსელების გამოყენებას და ონლაინ ტრანზაქციებს. ისეთი საიტები, როგორებიცაა და , აგროვებენ ინფორმაციას, თუ რა შოუებს უყურებენ მომხმარებლები, რაც ეხმარებათ შემოთავაზების გასაუმჯობესებლად შოუების, რომლებიც შესაძლოა მოსწონდეთ. საძიებო სისტემები, როგორიცაა , ინახავენ ჩანაწერებს იმის შესახებ, თუ რას ეძებდნენ მომხმარებლები, რაც დაეხმარება მათ შემდგომში შემოგთავაზონ უფრო რელევანტური სთხოვნილებები.

ვებ-ანალიტიკა მეტად მაღალი ყურადღებას უთმობს ვებსაიტის საერთო წარმადობას. ვებ-თვალთვალი აძლევს შესაძლებლობას მიიღოს ინფორმაცია, თუ როგორ გამოიყენება ვებსაიტი და ნახოს, თუ რამდენ ხანს რჩება მომხმარებელი კონკრეტულ გვერდზე. ეს შეიძლება გამოყენებულ იქნას იმის დასადგენად, ვინ შეიძლება იყოს ყველაზე დაინტერესებული ვებსაიტის კონტენტით.
დავით ერისთავი

დავით გიორგის ძე ერისთავი (დ. 9 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 28 აგვისტო], 1847, ხიდისთავი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 23 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 11 ოქტომბერი], 1890, თბილისი) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
1867-1871 წლებში სწავლობდა ჯერ ოდესის უნივერსიტეტში, შემდეგ პეტერბირგის სამედიცინო აკადემიაში, რომელიც არ დაუსრულებია. 1871-იდან თანამშრომლობდა "დროებაში", "ტიფლისსკი ვესტნიკსა" და "ფალანგაში". 1882-იდან გაზეთ "კავკაზს" რედაქტორობდა. სალიტერატურო მოღვაწეობა ლექსებითა და ფელეტონებით დაიწყო. იყო "ვეფხისტყაოსნის" ტექსტის დამდგენი კომისიის წევრი (1882), ქართული დრამატული საზოგადოების ერთ-ერთი ინიციატორი. ერისთავმა თარგმნა და გადმოაკეთა მრავალი დრამატული ნაწარმოები. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა მისმა ისტორიულმა პიესამ "სამშობლო" (1881), რომელსაც საფუძვლად დაედო ფრანგი დრამატურგის ვიქტორიენ სარდუს ამავე სახელწოდების დრამა. სარდუს სიუჟეტი ერისთავმა ბრწყინვალედ მიუსადაგა ქართულ სინამდვილეს, პიესას ეროვნული კოლორიტი კოლორიტი შესძინა და წინაპართაგან სამშობლოსათვის თავდადება მაგალითად დაუსახა იმდროინდელ ქართველობას. "სამშობლოს" წარმოდგენამ (1882 წლის 20 იანვარს) ეროვნული მანიფესტაციის ხასიათი მიიღო.

ერისთავს ეკუთვნის აგრეთვე გადმოკეთებული პიესები "მეორედ გაყმაწვილება", "სადაო მფლობელობა", "დროებითი სიყვარული", "დავიდარაბა ანუ არღანი და ლეკვი", "საძაგელი" და სხვა.
ერიკ XIV

ერიკ ვაზა (დ. 13 დეკემბერი, 1533, სტოკჰოლმი — გ. 26 თებერვალი, 1577, იორბიუსი (უფსალა),შვედეთი) — შვედეთის მეფე 1560–1568 წლებში

ბიოგრაფია
1535 — გარდაიცვალა დედამისი, დედოფალი კატარინა ფონ ზაკსენ-ლაუენბურგი
1557 — როგორც საუფლისწულო მამული მან მამისისაგან გუსტავ -სგან მიიღო კალმარი, კრონობერგი და იოლანდი.
1560 — ერიკი აპირებდა ინგლისელ პრინცესა ელიზაბეთზე დაქორწინებას და ინგლისში წასასვლელად მზად იყო, როცა მოულოდნელად გარდაეცვალა მამა.
29 სექტემბერი —გარდაეცვალა მამა მეფე გუსტავ .
იმავე წელს იგი შვედეთის მეფედ ეკურთხა.
1561 — 29 ივნისი - ნახევრძმების ძალაუფლებათა შესაკვეცად მან გამოსცა ე.წ. «არგობას არტიკლები».
იმავე წელს ერიკ დაიპყრო ქალაქი ტალინი და მტალი ესტონეთი. ამით მან დაასწყო ძმას, იოჰანს, ფინეთის ჰერცოგს და ხელი შეუშალა ამ უკანასკნელის პატივმოყვარე მიზნებს.

1562 — იოჰანმა დახმარებისათვის პოლონეთსმიმართა. იქორწინა კატარინა იაგელონიცაზე და დიდი თანხის სანაცვლოდ მიიღო მიწები ლიფლანდიაში. ეს მიწები ესტონეთის საზღვრებთან მდებარეობდა და ამით ხელს უშლიდა ერიკის ექსპანსიას ბალტიისპირეთში.
1563 — პოლონეთიდან ტურკუში დაბრუნებულ იოჰანს ერიკმა შეხვედრა შეთავაზა, რომ გამოერკვია ვის მხარეს დაიჭერდა მისი ძმა.
23 აპრილი - საკუთარი მსახურის ინფორმაციაზე დაყრდნობით რაიხსტაგმა იოჰანს სახელმწიფოს ღალატში დადო ბრალი და სიკვდლილით დასჯა მიუსაჯა. თუმცა შეწყალებულ იქნა და გრიპსჰოლმის სასახლეში დაატუსაღეს.
იმავე წელს ერიკი ჩაება «სამი გვირგვინის ომში» (1563–1570) დანიისა და გერმანულ ჰანზას წინააღმდეგ. მიუხედავად ბრძოლებში პირადი მონაწილეობისა ერიკი ვერ აღმოჩნდა კარგი მთავარსარდალი და შვედეთი წაგებას წაგებაზე ნახულობდა. სამაგიეროდ დიდ გამარჯვებებს მიაღწია შვედურმა ფლოტმა.
1568 — ერიკ ცდილობდა დაქორწინებულიყო მარია სტიუარტზე ან რენატა ფონ ლოთრინგენზე. ამასობაში მან საკმარიკი ყურადღება ვერ მიაქცია საშინაო პრობლემებს და შვედ დიდებულთა აჯანყებას აბსოლუტურად მოუმზადებელი შეხვდა.
29 სექტემბერი - იგი დაპატიმრებულ იქნა მისი მოჯანყე ძმის იოჰანის მიერ, რომელიც ერიკმა დაუფიქრებლად გამოუშვა საპყრობილედან.
1577 — 26 თებერვალი - ერიკი გარდაიცვალა ტყვეობაში იორბიუსის სასახლეში. სავარაუდოდ იგი მოწამლულ იქნა. დასაფლავებულ იქნა ვესტერაასის ტაძარში.

ოჯახი
ერიკმა 1568 წელს იქორწინა კარინ მაანსდოტერზე, რომელთან შეეძინა შვილები:
სიგრიდი 1566–1633
გუსტავი 1568–1607
ჰენრიკი 1570–1574
არნოლდი 1572
გარდა ამისა მას აყავდა არაკანონიერი ქალიშვილი ვირგინია 1559–1633
ფიდელ კასტრო

ფიდელ ალეხანდრო კასტრო რუსი (; დ. 13 აგვისტო, 1926, ბირანი, კუბა — გ. 25 ნოემბერი, 2016) — კუბის რევოლუციის ლიდერი, მთავრობის მეთაური 1959 წლიდან და პრეზიდენტი 1976—2008 წლებში, რომელიც მართავდა კუბას 47 წლის განმავლობაში, როგორც პრემიერ-მინისტრი 1959-1976 და შემდეგ როგორც პრეზიდენტი 1976-2006 (დე იურე 2008 წლამდე). კუბელი მარქსისტ-ლენინისტი. ასევე იყო კუბის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი, 1961 წლიდან 2011 წლამდე. მისი მმართველობის დროს კუბა გახდა ერთპარტიული ქვეყანა, ინდუსტრიამ და ბიზნესმა განიცადა ნაციონალიზაცია.

ჰავანის უნივერსიტეტში, სწავლის დროს კასტრო გაიტაცა მემარცხენე ანტი-იმპერიალისტურმა შეხედულებებმა. მას შემდეგ, რაც მიიღო მონაწილეობა აჯანყებებში, დომინიკის რესპუბლიკასა და კოლუმბიაში, მემარჯვენე მმართველების წინააღმდეგ, მან დაგეგმა კუბის პრეზიდენტის ფულხენსიო ბატისტას მმართველობის დამხობა. 1953 წლის 23 მაისს განხორციელდა თავდასხმა მონკადას ყაზარმაზე, რომელმაც სათავე დაუდო კუბის რევოლუციას, ერთ წლიანი პატიმრობის შემდეგ ფიდელ კასტრო მექსიკაში აყალიბებს რევოლუციურ დაჯგუფებას, თავის ძმასთან რაულ კასტროსთან და ჩე გევარასთან ერთად, სახელად უწოდებს 26 ივლისის მოძრაობას. ბრუნდება კუბაში, სადაც თამაშობს გადამწყვეტ როლს კუბის რევოლუციის წარმატებასა და ფულხენსიო ბატისტას წინააღმდეგ მიმართულ პარტიზანულ ომში. 1959 წელს ფულხენსიოს მთავრობის დამხობის შემდეგ კასტრომ ხელში ჩაიგდო კუბის პოლიტიკური და სამხედრო ხელმძღვანელობა და გახდა მისი პრემიერ-მინისტრი. შეერთებული შტატები შეეცადა კასტროს ჩამოცილებას კუბის ლიდერის თანამდებობიდან ამისთვის მათ სცადეს მისი მკვლელობა, ეკონომიკური ბლოკადა და კონტრ-რევოლუცია. ამ მოვლენების საპირისპიროდ კასტრომ საბჭოთა კავშირთან გააღრმავა ურთიერთობები, კუბა გახდა საბჭოთა კავშირის მთავარი პარტნიორი დასავლეთში. შეერთებული შტატების მიერ თურქეთის ტერიტორიაზე ბირთვული იარაღის განთავსების შემდეგ, კასტრომ დართო ნება საბჭოთა კავშირს განეთავსებინა ბირთვული ქვობინები კუბის ტერიტორიაზე, რამაც გამოიწვია კარიბის კრიზისი და უკიდურესად დაძაბა ვითარება საბჭოთა კავშირსა და შეერთებულ შტატებს შორის ცივი ომის მიმდინარეობისას.

მარქსიზმ-ლენინიზმის გავლენით კასტრომ კუბა გახადა ერთპარტიული, სოციალისტური ქვეყანა, კომუნისტური პარტიის მმართველობის ქვეშ, ერთადერთი დასავლეთ ნახევარსფეროში. საზღვარგარეთ, ფიდელ კასტრო ხელს უწყობდა და ეხმარებოდა ანტი-იმპერიალისტურ, რევოლუციურ ჯგუფებს ჩილეში, ნიკარაგუასა და გრენადაში, ასევე ეხმარებოდა საკუთარ მოკავშირეებს ცოცხალი ძალით იომ-ქიფურის, ოგადენისა და ანგოლის სამოქალაქო ომში. ამ მოქმედებების შემდეგ კუბის პრესტიჟი მსოფლიოში საგრძნობლად გაიზარდა. 2006 წლიდან ფიდელ კასტრომ ძალაუფლება გადასცა საკუთარ ძმას რაულ კასტროს, თუმცა ოფიციალურად პრეზიდენტი ის 2008 წელს გახდა.

ფიდელ კასტროს პიროვნება იწვევს უთანხმოებასა და კამათს ადამიანებში. მას მიღებული აქვს სხვადასხვა ქვეყნის ჯილდო (საბჭოთა კავშირი, იამაკა, პოლონეთი). მისი მხარდამჭერები მოიხსენიებენ მას, როგორც დიად სოციალისტს და ანტი-იმპერიალისტს, რომლის რეჟიმმაც დაიცვა კუბა ამერიკული იმპერიალიზმისგან. თუმცა, მისი მოწინააღმდეგეები კასტროს აღიქვამენ, როგორც დიქტატორს, რომელიც პერმანენტულად არღვევდა ადამიანის უფლებებს, რომელმაც გააღატაკა კუბის ეკონომიკა. მისმა პოლიტიკურმა ხედვამ და შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა მსოფლიო მასშტაბით სხვადასხვა პიროვნებასა და ჯგუფზე.
კარინ მაანსდოტერი

კარინ მაანსდოტერი (; დ. 6 ნოემბერი, 1550, უპლანდი, შვედეთი — გ. 13 სექტემბერი, 1612, სატაკუნტა, ფინეთი) — შვედეთის დედოფალი და ერიკ -ის მეუღლე.

1568 წელს დაქორწინდა ერიკ -ზე, რომლისგანაც შეეძინა შვილები:

სიგრიდი (1566-1633) (შეეძინა ქორწინებამდე)
გუსტავი (1568-1607) (შეეძინა ქორწინებამდე)
ჰენრიკი (1570-1574)
არნოლდი (1572-1573)

ქმრის სიკვდილის შემდგომ ცხოვრობდა ფინეთში. დაკრძალულია ტურკუს ტაძარში.

რესურსები ინტერერნეტში
კარინ მაანსდოტერი (1550-1612)
სიგრიდ ერიკსდოტერი ვაზა

სიგრიდ არიკისდოტერ ვაზა (; დ. 15 ოქტომბერი, 1566, უპლანდი — გ. 24 აპრილი, 1633) — შვედი პრინცესა, ერიკ -ისა და კარინ მაანსდოტერის ასული.

1597 წელს იქორწინა ჰენრიკ ტოტზე († 1603), რომელთანაც შეეძინა შვილები:

ააკე (დ. 1598 — გ. 1640)
ანნა (დ. ??? — გ. ???)
ერიკი (დ. ??? — გ. 1621)

1609 სტოკჰოლმის სასახლეში დაქორწინდა ნილს ნილსონზე (დ. 1554 — გ. 1613)

დაკრძალულია ტურკუს ტაძარში.
ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელი

ანასტასია მიხეილის ასული თუმანიშვილ-წერეთელი(დ. 6 სექტემბერი [ძვ. სტ. 25 აგვისტო], 1849, თბილისი ― გ. 7 თებერვალი, 1932, იქვე) — ქართველი საბავშვო მწერალი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
თბილისში დაამთავრა ჯერ ფავრის პანსიონი, შემდეგ ამიერკავკასიის კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი (1865). იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ აქტიური წევრი., „მასწავლებელ და აღმზრდელ ქალთა საურთიერთო დახმარების საზოგადოებისა“ და ქალთა საზოგადოება „განათლების“ დამმარსებელი. განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის საყმაწვილო ჟურნალისტიკის განვითარებაში. 1883 ჟურნალ „ნობათში“ თანამშრომლობდა. 1890 დააარსა ჟურნალ „ჯეჯილი“, რომელმაც უდიდესი როლი ითამაშა ქართულ საბავშვო ლიტერატურის განვითარებაში იყო ჟურნალ „კვალის“ თანარედაქტორი.

თუმანიშვილ-წერეთლის პირველი თარგმანი (ალფონს დოდეს მოთხრობა „მარშლის გულმტკივნეულება“) დაიბეჭდა 1876, პირველი ორიგინალური მოთხრობა „მამის მსხვერპლი“ — 1880. მას ეკუთვნის ორიგინალური, ნათარგმნი და გადმოკეთებული საბავშვო მოთხრობები (კრებული „მოლაღური“, 1887; „ხუთი ამბავი“, 1888; „კონა“, 1823; „ცხოვრების გამჭრიახობა“, 1924; „ყვავილი“, 1926 და სხვა).
ტიუდორები

ტიუდორების დინასტია — უელსური წარმოშობის სამეფო დინასტია ინგლისში, რომელიც მართავდა ინგლისს და ირლანდიას 1485-1603 წლებში.

ტიუდორთა დინასტიას სათავე დაუდო ოუენ ტიუდორმა, რომელიც თავის მხრივ ედნიფედ ფიჩანისა და კატრინ დე ვალუას შთამომავალი იყო. ოუენ ტიუდორი გვინედის სამეფოს სენეშალი იყო ლიველინ დიდის მეფობის დროს. ტიუდორებმა მოგვიანებით რიჩმონდის გრაფის ტიტული მიიღეს და ვარდების ომში გამარჯვების შემდგომ სამეფო ტახტს დაეუფლენ. დინასტიის დამაარსებელია ჰენრი (1485-1509 წწ.), სხვა წარმომადგენლები არიან: ჰენრი (1509-1547 წწ.), ედუარდ (1547-1553 წწ.), მარიამ (1553-1558 წწ.) და ელისაბედ (1558-1603 წწ.)

დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა ელისაბედ -ის გარდაცვალების შემდგომ და ინგლისის ტახტზე სტიუარტები ავიდნენ.

მარიამ -ის გარდა ტიუდორები ატარებდნენ თავადაზნაურობისათვის სასარგებლო პოლიტიკას (რეფორმაცია). მათი მმართველობა აბსლუტისტური მმართველობისა იყო, მაგრამ უკვე ელისაბედ -ის მეფობის ბოლო წლებში პარლამენტმა დაიწყო ბრძოლა მეფის ხელისუფლების შეზღუდვისათვის. ბრძოლა განსაკუთრებით გამწვავდა სტიუარტების დროს.

ტიუდორი მონარქები
ჰენრი VII

ჰენრი ( დ. 28 იანვარი, 1457, პემბროკის ციხესიმაგრე, უელსი — გ. 21 აპრილი, 1509, ლონდონი) — ინგლისის მეფე და ირლანდიის ლორდი 1485–1509 წლებში. პირველი ტიუდორი მეფე ინგლისის ტახტზე.

გამეფდა მას შემდგ, რაც ბოსუორთის ბრძოლაში დაამარცხა რიჩარდ დაასრულა ვარდების ომი და იორკების დინასტია, რითაც ტიუდორთა 117-წლიან მმართველობას დაუდო საფუძველი.

შვილები
ჰენრისა და ელისაბედ ტიუდორს ჰყავდათ რვა შვილი:
Omniweb

ომნივები — ომნი ჯგუფის მიერ დამუშავებული ინტერნეტ ბრაუზერი მაკ ოს ოპერაციული სისტემისთვის. ომნივები თავდაპირველად ლაითჰაუზ დიზაინმა ნექსტსტეპ პლატფორმისთვის გამოუშვა 1995 წლის 17 მარტს. თუმცა ნექსტსტეპი მალევე ოპენსტეპში, ხოლო შემდეგ კი მაკ ოს -ში გადაიზარდა და ომნივები სათანადოდ ამ პლატფორმებისთვის განახლდა. მცირე პერიოდის განმავლობაში ომნივები ვინდოუსისთვისაც იყო მისაწვდომი იელოუბოქსის მეშვეობით. სან მაიკროსისტემსის მიერ ლაითჰაუზ დიზაინის შესყიდვის შემდეგ ომნი ჯგუფი 2.5 ვერსიიდან დაწყებული ბრაუზერს თავად უშვებს. ვერსია 4.0-დან ომნივები მხოლოდ მაკ ოს პლატფორმისთვის გამოდის.

ყველაზე ინოვატორული გამოგონება ომნივებში თავის დროზე იყო პოპ-აპ ფანჯრების დაბლოკვა. ეს ინოვაცია სხვა ბრაუზერებმაც სწრაფად აიტაცეს.

ომნივები დამუშავებულია კოკოას (აპი) გამოყენებით, რომელიც მაკ ოს -ის შესაძლებლობების სრულად გამოყენების საშუალებას იძლევა. ის ასევე იყენებს ქუარცს მკვეთრი სურათებისა და მკაფიო ტექსტის გამოსახულების მისაღებად, მას ასევე შეუძლია რამდენიმე პროცესორით იმუშაოს და ასევე რამდენიმე ფანჯრის ერთ ინტერფეისში უჯრებისა და ტაბების მეშვეობით განთავსება.
პემბროკის ციხესიმაგრე

პემბროკის ციხესიმაგრე (ინგლ.: ; უელს.: ) — მდებარეობს უელსში. იგი სამი მხრიდან შემოსაზღვრულია მდ. კლედაუტი, რაც მას ძნელად მისასვლელს ხდიდა მტრისთვის. ადგილის ისტორია რომაული ეპოქიდან იწყება, თუმცა დღეისათვის მნიშვნელოვანი ისტორიული ნაშთები შემორჩენილი არაა.

ციხესიმაგრე აგებულ იქნა 1093 წელს ნორმანთა ეპოქაში. 1138 წელს იგი ჟილბერ დე კლარის (1-ლი პემბროკის გრაფი) საკუთრება გახდა. მოგვიანებით ციხესიმაგრეს საგრაფოსთან ერთად დაეუფლა ჯესპერ ტიუდორი (1-ლი პემბროკის ჰერცოგი), რომელმაც აქ თავი შეაფარებინა მისი მოკლული ძმის ცოლს მარგარეტ ბოფორს. იგი ფეხმძიმედ იყო და შეეძინა ვაჟი, მომავალი ინგლისის მეფე ჰენრი ტიუდორი.

პემბროკის ციხესიმაგრე დანგრეულ იქნა ინგლისის სამოქალაქო ომის დროს, როდესაც ოლივერ კრომველმა უბრძანა ადგილობრივ მცხოვრებლებს შეეტიათ მონარქისტი მფლობელისათვის და საძირკვლამდე დაენგრიათ ციხე.

დღეისათვის ციხესიმაგრეს იცავს «უელსის ისტორიულ ძეგლთა აღმასრულებელი სააგენტო» და იგი ღიაა ტურისტებისათვის.
ედუარდ VI

ედუარდ (; დ. 12 ოქტომბერი, 1537, ჰემპტონ-კორტი, მიდლსექსი — გ. 6 ივლისი, 1553, გრინვიჩი, ლონდონი) — ტიუდორთა დინასტიის ინგლისის და ირლანდიის პირველი პროტესტანტი მეფე 1547–1553 წლებში. ჰენრი -ის ძე. მეფის მცირეწლოვანების გამო სახელმწიფოს მართავდნენ რეგენტები — ჯერ სომერსეტის, შემდეგ ნორთამბერლენდის ჰერცოგები, რომელნიც განაგრძობდნენ აბსოლუტისტური პოლიტიკის გატარებას. მათი ხელშეწყობით დაგვირგვინდა ანგლიკანური ეკლესიის ჩამოყალიბება.
ეროსი (მითოლოგია)

ეროსი — ძველი ბერძნული მითოლოგიის ერთ-ერთი უძველესი ღვთაება. იგი სამყაროს საწყისად მიაჩნდათ. ითვლებოდა ბუნების სტიქიური, შემოქმედებითი ძალების ღვთაებად. ეროსის მშობლებად ქაოსი და ურანოსი (ზოგჯერ ქაოსი და გეა) ითვლებოდა. მოგვიანებით ეროსი არესის და აფროდიტეს ვაჟად მიიჩნიეს. გვიანდელი მითების თანახმად ახლადშობილი ეროსი კინაღამ მოკლა ზევსმა, მაგრამ აფროდიტემ იხსნა იგი და უღრან, დაბურულ ტყეში გადამალა, სადაც მას ძუ ლომი ზრდიდა.

ზოგჯერ ეროსი გაზაფხულის ღმერთადაც მიაჩნდათ. ეროსი განაგებდა და მფარველობდა ადამიანების და ღმერთების შინაგან ბუნებას და ზნეობას. ეროსის სიძლიერის წინაშე უკან იხევდნენ როგორც ადამიანები, ასევე ღმერთები. შედარებით გვიან ეროსი ხდება სიყვარულის ღმერთი, აფროდიტეს თანამგზავრი და მოციქული. ეროსის მშვილდიდან ნასროლი ოქროს ისარი არ ცდება არც ღმერთებს და არც ადამიანებს. შეაქვს მათს სულსა და ხორცში სიყვარულის მძაფრი გრძნობა, რომელსაც თან ახლავს სიხარული, ბედნიერება, ტკივილი და ზოგჯერ დაღუპვაც. ეროსი ითვლება არა მხოლოდ ქალ–ვაჟის, არამედ მეგობრული სიყვარულის ღმერთადაც. ელინისტურ ეპოქაში წარმოიშვა აზრი მრავალი ეროსის არსებობის შესახებ. რომში ეროსს ხან ამურს უწოდებდნენ (ლათ. – სიყვარული, ქართულში ფრანგულიდანაა შემოსული და ამური ეწოდება), ხან კუპიდონს ( — გულით ნდობა, ვნებიანი სიყვარული). თანდათანობით ეროსი გახდა მწუხარებაში დამშვიდების ღვთაება. ამიტომ საფლავებზე ზოგჯერ მისი პატარა ქანდაკებები გვხვდება. მართალია საბერძნეთში ფართოდ იყო გავრცელებული ეროსის კულტი, მაგრამ არა მისი ტაძრები. ეროსის ყველაზე მეტად ცნობილი ტაძარი განლაგებული იყო თესპიაში, სადაც ხუთ წელიწადში ერთხელ ეროსისადმი მიძღვნილი დღესასწაულები ეროტიდიები იმართებოდა.

ცნობილია ლისიპეს ეროსის ქანდაკება. ეროსის სახე ხშირადაა კორეჯოს, ტიციანის და რუბენსის შემოქმედებაში.