iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვასილ მაღლაფერიძე

ვასილ მაღლაფერიძე (დ. 5 სექტემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოს ორი მოწვევის პარლამენტის დეპუტატი (1999, 2004). 2017 წლის 6 იანვრიდან 2020 წლის 18 აგვისტომდე იყო საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორი.

1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1981-1982 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ გაერთიანება „დებიუტის“, უფროს რედაქტორად. 1983-1984 წლებში იყო საქართველოს კულტურის სამინისტროსთან არსებული ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს მხატვარ-რესტავრატორი. 1984-1994 წლებში მუშაობდა თბილისის მე-6 საშუალო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელად. 1988-1990 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის მეცნიერ-თანამშრომელად, 1990-1992 წლებში კი იქვე ქართული ქრისტიანული კულტურის შემსწავლელი ლაბორატორიის უფროს მეცნიერ-თანამშრომელად. 1992-1997 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ქრისტიანული კულტურის შემსწავლელი ლაბორატორიის გამგედ. 1993-2000 წლებში დააფუძნა გაზეთი „კავკასიონი“. 1995-1997 წლებში იყო გაზეთ „კავკასიონის“ რედაქტორი. 1997-1998 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ქრისტიანული კულტურისა და სიტყვიერების ისტორიის შემსწავლელი კათედრის დოცენტი. 1998-1999 წლებში მუშაობდა გაზეთ „კავკასიონის“მთავარი კონსულტანტად.

2005-2008 წლებში იყო სახელმწიფო რწმუნებული – გუბერნატორი საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე) (დუშეთის, თიანეთის, მცხეთის, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტები). 2008-2009 წლებში მუშაობდასაქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის ინფორმაციისა და პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსად. 2010-2012 წლებში იყო ელექტრონული ჟურნალი „კალმასობა“, მთავარი რედაქტორი. 2013-2014 წლებში იყო შპს „სინათლის სახლ ორიონის“ დირექტორი. 2014-2016 წლებში ტელეკომპანია -ის გადაცემა „საზოგადოება 20/30“-ს მთავარი პროდუსერი. 2017 წლის 6 იანვრიდან 2020 წლის 18 აგვისტომდე იყო საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორი.

დისერტაცია დაიცვა ქართული სარაინდო რომანის ტიპოლოგიაზე, მიენიჭა მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი (1989); არის დამხმარე სასკოლო სახელმძღვანელოს თანაავტორი, 20-ზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორი და სხვადასხვა მედიასაშუალებაში გამოქვეყნებული აქვს ასზე მეტი პუბლიცისტური სტატია. არის ისრაელის კეთილი ნების ელჩი; 1993 წელს მონაწილეობდა აფხაზეთში ტერიტორიული მთლიანობის დასაცავად მიმდინარე ბრძოლებში. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი.

1999 წლის 20 ნოემბრიდან 2004 წლის 22 აპრილამდე იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის ბლოკი: „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “ წევრი (პარტიული სიით ). 2004 წლის 22 აპრილიდან 2005 წლის 10 მარტამდე საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“ (პარტიული სიით).
ზურაბ აბაშიძე (პოლიტიკოსი)

ზურაბ აბაშიძე (დ. 3 მაისი, 1973, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი. თბილისის მოწვევის საკრებულოსა და საქართველოს მოწვევის პარლამენტის წევრი.

1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი.

1996-1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის უფროსის თანაშემწედ. 1998–2000 წლებში იყო საქართველოს უშიშროების საბჭოს მრჩეველი. 2000 წელს იყო საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანი. 2004–2005 წლებში იყო იუსტიციის მინისტრის მოადგილე, შემდეგ იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსი. 2005–2007 წლებში სხვადასხვა დროს იყო: აფხაზეთის მთავრობის წევრი, ხოლო შემდეგ მინისტრი საგანგებო დავალებათა საკითხებში, მთავრობის აპარატის უფროსი, ფინანსთა მინისტრის მოადგილე. 2007–2008 წლებში იყო საქართველოს კონტროლის პალატის გენერალური ინსპექციის უფროსი. 2009–2010 წლებში პოლიტიკური პარტია „თავისუფალი დემოკრატების“ გენერალური მდივანი. 2010–2012 წლებში ქ. თბილისის მეოთხე მოწვევის საკრებულოს წევრი, საარჩევნო ბლოკი „ალიანსი საქართველოსთვის“, საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე. 2012–2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამგორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2012–2015 წლებში — პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე, დარგობრივი ეკონონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის, სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი, იუსტიციის სახელმწიფო მრჩეველი. 2017–2021 წლებში ყაზახეთის რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი.
მაია ციციშვილი

მაია ციციშვილი (დ. 13 მარტი, 1953, თბილისი — გ. 23 მაისი, 2020, იქვე) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1993). ირაკლი ციციშვილის ქალიშვილი.

1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია ხელოვნებათმცოდნის სპეციალობით. 1992 წელს — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტურა.

1976 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1998 წლიდან უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1999 წლიდან თსუ ისტორიის ფაკულტეტის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის დოცენტი. 2004-2006 წლებში იყო აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის რესტავრაციის, ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის ფაკულტეტის პროფესორი. 2006-2009 წლებში კონკურსის წესით არჩეული იყო თსუ ჰუმანიტარული ფაკულტეტის სრულ პროფესორად, ხელოვნებათმცოდნეობის მიმართულებით. 2010-2020 წლებში თსუ ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი, ხელოვნებათმცოდნეობის მიმართულებით. სამეცნიერო კვლევის სფერო — ახალი და თანამედროვე ხელოვნება (- სს.). კითხულობდა ლექციების კურსს: ახალი ქართული სახვითი ხელოვნება, მხატვრული ნაწარმოების ანალიზი, ხელოვნებათმცოდნეობის შესავალი, ქართული მოდერნიზმი ევროპულ და რუსულ სახვით ხელოვნებასთან მიმართებით. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში
წითელყელა ღორიხვა

წითელყელა ღორიხვა, — ფრინველი ღორიხვასნაირთა რიგისა. დიდი ზომის წყალმცურავი ფრინველია; მისი სხეულის სიგრძეა 53–69 სმ, ფრთების შლილი 106–116 სმ, მასა 1170–1900 გრამი. ყველაზე პატარა ღორიხვაა, ერთადერთია, რომელსაც ასაფრენად გამოქანება არ სჭირდება. აქვს ოდნავ აღუნული ნისკარტი, მობუდარს აქვს მოყავისფრო-წითელი ყელი, მურა რუხი ზურგი ღია წინწკლებით, რუხი თავი, არამობუდარს — დაწინწკლული, მკრთალი მონაცრისფრო ზურგი. გადამფრენი ფრინველია, მრავლდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს არქტიკულ ოლქებში (ჩ. გ. 50°-ის ზევით), იშვიათად ტაიგაში, იზამთრებს ჩრდილოეთ ამერიკის წყნარი და ატლანტის ოკეანის სანაპიროებზე (სამხრეთით ფლორიდამდე და კალიფორნიამდე), პორტუგალიის სანაპიროზე, ხმელთაშუა, კასპიის, აზოვისა და შავ ზღვებზე, წყნარი ოკეანის აზიურ სანაპიროზე (სამხრეთით სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთამდე); საქართველოში იშვიათია, გვხვდება ზამთარში და გადაფრენისას. ბინადრობს ტბებზე (გაბარდული ნაპირებით), დიდ მდორე მდინარეებზე, დელტებსა და ზღვებზე. ხმა — ძლიერი მკვნესარე „უააან-უააან“, რომელიც ხარხარის მსგავსად ბოლოვდება; ფრენის დროს — დაბალი „გაგ-გაგა“. ბუდე, რომელიც ზოგჯერ რამდენიმე წელს გამოიყენება, მდებარეობს ნაპირზე ან თავთხელში. აშენებს ორივე მშობელი და წარმოადგენს მცენარეულობის გროვას ან ბორცვის თავზე არსებულ ორმოს. დედალი დებს 2, ზოგჯერ 1, იშვიათად 3 ზეთისხილისფერ კვერცხს მოშავო-ყავისფერი წინწკლებით. კრუხობს ორივე მშობელი 24-29 დღის განმავლობაში. შთამომავლობა გამოჩეკიდან ერთ დღეში ბუდეს ტოვებს და წყალში შედის. მშობლები მათ კვებავენ და, ზოგჯერ, ზურგით დაატარებენ. დაახლოებით 7 კვირაში ფრენას სწავლობენ. წითელყელა ღორიხვა წელიწადში ერთხელ ბუდობს. იკვებება თევზით და კიბოსნაირებით, იშვიათად წყალმცენარეებით.

გალერეა
თამაზ ავდალიანი

თამაზ ავდალიანი (დ. 16 სექტემბერი, 1964, თბილისი — გ. 30 იანვარი, 2015) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1989 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

ეწეოდა იურიდიულ საქმიანობას. 1991-2006 წლებში იყო საქართველოს ადვოკატთა კოლეგიის წევრი. 2006-2012 წლებში იყო საჯარო სამართლის იურიდიული პირი (სსიპ) საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია. 2012-2015 წლებში საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, პოლიტიკური ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“, პოლიტიკური გაერთიანება „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“, იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი.
ვლადიმერ აჩბა

ვლადიმერ აჩბა (დ. 9 აგვისტო, 1948, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1971-1972 წლებში მუშაობდა სამხატვრო აკადემიაში ლაბორანტად. 1972-1974 წლებში იყო „საქსახწყალპროექტში“ ინჟინერი. 1975-1977 წლებში — ტურიზმის და ექსკურსიების საპროექტო სახელოსნოში უფროსს ინჟინრად მუშაობდა. 1978-1979 წლებში იყო საქართველოს სსრ კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორი. 1978 წელს მუშაობდა საქართველოს კომკავშირის ახალგაზრდული ტურიზმის ბიუროში რეფერენტად. 1979-1980 წლებში იყო კომპარტიის ქალაქკომის ტრანსპორტისა და მრეწველობის განყოფილებაში ინსტრუქტორი. 1980-1985 წლებში — მშენებლობის სამინისტროს ტრესტი № 1-ში პარტიული კომიტეტის მდივნის მოადგილედ. 1985-1986 წლებში იყო სამრეწველო წარმოების კომბინატის დირექტორი. 1986-1987 წლებში მუშაობდა ქალაქკომის მშენებლობის და ქალაქის მეურნეობის განყოფილებაში განყოფილების გამგედ. 1987-1991 წლებში იყო ტრესტი № 1-ში პროფკავშირების კომიტეტის თავმჯდომარე. 1987 წელს იყო ქალაქის აღმასრულებელი კომიტეტის განყოფილების გამგე . 1992-1993 წლებში იყო სახელმწიფო კანცელარიაში — უფროსი სპეციალისტი, სამმართველოს უფროსი. 1993-1997 წლებში იყო შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს) „ოქროს საწმისი“ მენეჯერი. 1997-1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო განყოფილების უფროსად. 2004-2009 იყო შპს „ვათა“-ში ექსპედიტორი. 2009-2015 წლებში — შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს) „ქორეთი“ დირექტორი. 2015-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით , საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
როლანდ ახალაია

როლანდ ახალაია (დ. 1 აპრილი, 1950, საჯიჯაო, ხობის რაიონი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1978–2012 წლებში მუშაობდა პროკურატურის სისტემაში: 1978–1979 წლებში ლანჩხუთის რაიპროკურატურის სტაჟიორი, ხოლოდ 1981–2001 წლებში ზუგდიდის რაიონის პროკურატურა, პროკურორის მოადგილე, პროკურორი. 2001–2004 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში, მთავარი სამმართველოს მრჩეველი, სამმართველოს უფროსი, გენინსპექციის უფროსის მოადგილე, მრჩეველი. 2004 წელს საქართველოს პროკურატურა, სამეგრელო-ზემოსვანეთის პროკურორი, ხოლო 2008–2012 წლებში — საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს, სამეგრელო-ზემოსვანეთის საოლქო პროკურორი. 2012–2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ზუგდიდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“, დიასპორისა და კავკასიის საქმეთა კომიტეტის წევრი. იუსტიციის სახელმწიფო მრჩეველი.

ჯილდოები
2007: ღირსების ორდენი
2009: საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო — წმიდა გიორგის ოქროს ორდენი
2010: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
პაატა ბარათაშვილი

პაატა ბარათაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1953, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, პოლიტიკოსი.

1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

1970-1971 წლებში მუშაობდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სცენის მუშად. 1975 წლიდან მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მსახიობია. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, პოლიტიკური ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“, პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წევრი.
გადაღებულია ფილმებში
1977: „ესკულაპეს მოწაფე“ რეჟ. ოთარ აბესაძე
1977: „სინემა“ რეჟ. ლიანა ელიავა
1984: „აქედანა და შენამდე“ რეჟ. ლეილა გორდელაძე
1984: „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“ რეჟ. გიორგი შენგელაია
1984: „ამბავი სურამის ციხისა“ რეჟისორები დოდო აბაშიძე, სერგო (სარგის) ფარაჯანოვი
1986: „ჭიდაობას რა უნდა“ (ფრანგი ექიმი) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
1986: „ელისა და რარუს თავგადასავალი“ რეჟ. გურამ პეტრიაშვილი
1988: „ვამეხი მოდია (დაკარგული საგანძურის საძებნელად)“ (ახმახი) რეჟისორები ოთარ შამათავა, ოთარ ლითანიშვილი
1992: „ოქროს ობობა“ (კვაჩახია) რეჟისორები მიხეილ ანთაძე, გიორგი (გოგი) ქავთარაძე, დავით კვირცხალია
იზაბელა სავოიელი

იზაბელა სავოიელი (; დ. 11 მარტი, 1591, ტურინი, სავოიის საჰერცოგო, იტალია — გ. 28 აგვისტო, 1626, მოდენა, მოდენის საჰერცოგო, იტალია) — სავოიელთა დინასტიის წარმომადგენელი. სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე -ისა და კატალინა მიკაელა ესპანელის ასული. მოდენის ჰერცოგ ალფონსო -ის მეუღლე და ჰერცოგ ფრანჩესკო -ის დედა.

ბიოგრაფია
იზაბელა დაიბადა 1591 წლის 11 მარტს ტურინში. იგი იყო სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე -ისა და მისი მეუღლის, კატალინა მიკაელა ესპანელის შუათანა ასული. დედის მხრიდან იგი იყო ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფე ფილიპე -ისა და მისი მესამე ცოლის, დედოფალ ელიზაბეტ დე ვალუას შვილიშვილი, ვის პატივსაცემადაც დაერქვა სახელი, ვინაიდან ელიზაბეტს ესპანელები იზაბელას უწოდებდნენ.

1597 წელს დედამისი თავისი დედისა და დიდი ბებიის მსგავსად მშობიარობას გადაჰყვა. 1608 წლის 22 თებერვალს ტურინში შედგა იზაბელასა და მოდენის პრინც ალფონსოს ქორწინება, რომელიც თავის მხრივ მოდენის ჰერცოგ ჩეზარესა და ვირჯინია მედიჩის ვაჟი იყო. ცნობილია, რომ ალფონსოს მეუღლე მთელი ცხოვრების განმავლობაში უყვარდა და ყოველთვის მისი ერთგული იყო. ქორწინებიდან ორ წელიწადში იზაბელამ მომავალი ჰერცოგი გააჩინა, რითაც მოდენაში მისი მდგომარეობა კიდევ უფრო გამყარდა.

იზაბელა სავოიელი 1626 წლის 28 აგვისტოს, 35 წლის ასაკში გადაჰყვა მეთოთხმეტე მშობიარობას. ამ ამბიდან ორ წელიწადში მისი ქმარი მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგი გახდა, თუმცა იგი მეორედ აღარ დაქორწინებულა და გარდაიცვალა 1644 წელს.

შვილები
იზაბელასა და ალფონსოს თოთხმეტი შვილი ჰყავდათ:

ჩეზარე (1609-1613), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ფრანჩესკო (1610-1658), მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგი. პირველად დაქორწინდა მარია კატერინა ფარნეზეზე, დაქვრივების შემდეგ ვიტორია ფარნეზეზე, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ლუკრეცია ბარბერინიზე. სამივე ცოლთან შეეძინა შვილები;
ობიცო (1611-1644), მოდენის ეპისკოპოსი;
კატერინა (1613-1628), მონაზონი;
ჩეზარე (1614-1677), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
ალესანდრო (1615), გარდაიცვალა ჩვილი;
კარლო (1616-1679), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
რინალდო (1618-1672), კარდინალი;
მარგერიტა (1619-1692), ცოლად გაჰყვა გუასტალის ჰერცოგ ფერანტე გონძაგას;
ბეატრიჩე (1620), გარდაიცვალა ჩვილი;
ფილიბერტო (1622-1623), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ბონიფაციო (1624), გარდაიცვალა ჩვილი;
ანა (1626-1690), ცოლად გაჰყვა ალესანდრო პიკო დელა მირანდოლას, იზაბელა მასზე მშობიარობას გადაჰყვა.

წინაპრები
იზაბელა სავოიელის წინაპრები
დემურ ბაშელეიშვილი

დემურ ბაშელეიშვილი (დ. 6 იანვარი, 1943, სამტრედია) — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი. არის სახვითი ხელოვნების პროფესორი.

დაამთავრა თბილისის აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი და მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობათა სახელმწიფო ინსტიტუტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

1973-1975 წლებში იყო გაზეთ „მალადიოჟ გრუზიის“ კორესპონდენტი. 1975-1981 წლებში მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევითი პროგრამებით ავსტრიაში, პოლონეთში, გერმანიაში, ჩეხოსლოვაკიაში, რუსეთსა და ბელორუსში. 1976-1981 წლებში იყო გაზეთ „სოფლის ცხოვრების“ განყოფილების გამგე. 1981-1987 წლებში ჟურნალ „პარტიული სიტყვის“ განყოფილების გამგე. 1990-2000 წლებში — გაზეთ „პეგასის“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. 1992-2003 წლებში იყო საქართველოს სახელოვნებო აკადემიის რექტორი. 1994-1995 წლებში იყო დამასკოს საერთაშორისო გამოფენის საქართველოს ექსპოზიციის დირექტორი. 1995-2000 წლებში იყო საქართველოს ინტელექტუალთა ლიგა, პრეზიდენტი. საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის კავკასიის საკითხთა კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე, ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის საკითხთა დროებითი კომისიის წევრი, საგარეო ურთიერთობათა კომისიის წევრი, ფრაქცია „ქართული ოცნების“ (2012-2013) და „ქართული ოცნება-მრეწველების“ (2013-2016) წევრი. არის 400-ზე მეტი ფერწერული და გრაფიკული ნაწარმოების ავტორი, რომელთა დიდი ნაწილი ინახება მსოფლიოს 20-მდე ქვეყნის გალერერეებში, მუზეუმებსა და კერძო კოლექციებში. მისი მონუმენტური ნამუშევრები საქართველოს, ევროპისა და აზიის მრავალ ქალაქშია. არის 70 სამეცნიერო ნაშრომის, 10 გამოგონების, 500-ზე მეტი პუბლიკაციისა და ნარკვევის, პოეტური და პროზაული წიგნების ავტორი, 12 სამეცნიერო გამოკვლევის რედაქტორი. ხუთჯერ მიენიჭა პირველი პრემიის ლაურეატის და ორჯერ — „წლის საუკეთესო მხატვრის“ საპატიო წოდებები.
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
საქართველოს დამსახურებული მხატვარი
ნიკო ფიროსმანის სახელობის პრემია
2000: ღირსების ორდენი
2003: მედალი „მშვიდობიანი კავკასიისთვის“
ხარიჯიტების აჯანყება

ხარიჯიტების აჯანყება — ძირითადი ხარიჯიტული აჯანყება აბასიანთა სახალიფო წინააღმდეგ, 866-დან 896 წლამდე. აჯანყება ცენტრირებული იყო მოსულის და დიარ რაბიას რაიონებში ალ-ჯაზირას (ზედა შუამდინარეთი) პროვინციაში, აჯანყება გრძელდებოდა დაახლოებით ოცდაათი წლის განმავლობაში, მიუხედავად ცენტრალური ხელისუფლებისა და ადგილობრივი, პროვინციური მმართველების მრავალი მცდელობისა ჩაეხშოთ იგი. აჯანყებულები საბოლოოდ დამარცხდნენ 896 წელს, მას შემდეგ, რაც ხალიფა ალ-მუთადიდმა (დაახლოებით 892–902 წლებში) რამდენიმე კამპანია ჩაატარა რეგიონში ხალიფალური ავტორიტეტის აღსადგენად.

აჯანყებას თავდაპირველად ხელმძღვანელობდა ადგილობრივი ხარაჯიტი, სახელად მუსავირ იბნ აბდ ალ-ჰამიდ ალ-შარი. 877 წელს მუსავირის დაღუპვის შემდეგ, მისი წამოწყებული აჯანყება გააგრძელა ჰარუნ იბნ აბდულაჰ ალ-ბაჯალმა, რომელიც აჯანყების დასრულებამდე ლიდერად რჩებოდა.
ფრანჩესკო ჯაკინტო სავოიელი

ფრანჩესკო ჯაკინტო სავოიელი (; დ. 14 სექტემბერი, 1632, ტურინი, იტალია — გ. 4 ოქტომბერი, 1638, ტურინი, იტალია) — სავოიელთა დინასტიის წარმომადგენელი. სავოიის ჰერცოგი 1637-1638 წლებში. ვიტორიო ამადეო -ისა და კრისტინა მარია ფრანგის უფროსი ვაჟი.

ბიოგრაფია
ფრანჩესკო ჯაკინტო დაიბადა 1632 წლის 14 სექტემბერს ტურინში. იგი იყო სავოიის ჰერცოგ ვიტორიო ამადეო -ისა და მისი ცოლის, კრისტინა მარია ფრანგის უფროსი ვაჟი. მამის მხრიდან იგი ესპანეთის მეფე ფილიპე -ის შვილთაშვილი იყო, ხოლო დედის მხრიდან პაპა-ბებიად საფრანგეთის მეფე ანრი და დედოფალი მარია მედიჩი ერგებოდნენ. როგორც მომავალ ჰერცოგს, მასაც დაბადებისთანავე მიენიჭა პიემონტის პრინცის წოდება.

მას შემდეგ, რაც 1637 წლის 7 ოქტომბერს მამამისი გარდაიცვალა, ტახტი ფრანჩესკო ჯაკინტომ დაიკავა, რომელიც მხოლოდ 5 წლის იყო, რის გამოც მას რეგენტად დედამისი დაენიშნა. როგორც ცნობილია დედა მას მეტსახელად „სამოთხის ყვავილს“ უწოდებდა. მისი მმართველობა დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რამეთუ მცირეწლოვანი ჰერცოგი მალევე ყვავილით დაავადდა და 1638 წლის 4 ოქტომბერს, 6 წლის ასაკში აღესრულა, რის გამოც ტახტი მისმა უმცროსმა ძმამ, კარლო ემანუელე -მ დაიკავა. იგი დაკრძალეს ტურინში, საკრა-დი-სან-მიქაელის ბაზილიკაში.

წინაპრები
ბეჟან აბესაძე

ბეჟან აბესაძე (დ. 13 მარტი, 1957, ტყიბული) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული თეატრის მექანიკოსი, ტყიბულის ინდუსტრიული ტექნიკუმის მასწავლებელი, გაზეთ „ტყიბულის“ სტილისტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“, 57 ტყიბულის საარჩევნო ოლქი, ილია მართლის საზოგადოება, უზენაესი საბჭოს მუდმივმოქმედი სამდივნოს და მრეწველობის, ენერგეტიკის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის კომისიის წევრი; ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
მარკუს რაშფორდი

მარკუს რაშფორდი (ინგლ. ; დ. 31 ოქტომბერი, 1997) — ინგლისელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედისა“ და ინგლისის ნაკრების თავდამსხმელად თამაშობს.

ის არის „მანჩესტერ იუნაიტედის“ ფეხბურთელი შვიდი წლიდან. მან ორ-ორი გოლი გაიტანა პირველ გუნდში გამართულ ორივე სადებიუტო შეხვედრაში: უეფას ევროპის ლიგაზე 2016 წლის თებერვალში „მიდტიულანის“ წინააღმდეგ და სამი დღის შემდეგ „არსენალის“ წინააღმდეგ - პრემიერ ლიგაში. მან, ასევე, გაიტანა თავის პირველ მანჩესტერულ დერბიში, ინგლისის ლიგის თასის პირველ მატჩში და უეფას ჩემპიონთა ლიგის სადებიუტო შეხვედრაში. იუნაიტედთან ერთად, რაშფორდს ამ მომენტისთვის მოგებული აქვს ინგლისის ასოციაციის თასი, ინგლისის ლიგის თასი, ინგლისის სუპერთასი და უეფას ევროპის ლიგა.

რაშფორდმა გოლის გატანა მოახერხა ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებულ სადებიუტო მატჩში 2016 წლის მაისში და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ინგლისელი მოთამაშე, რომელმაც გოლის გატანა შეძლო თავის პირველ საერთაშორისო მატჩში. მან ითამაშა ევროპის 2016 წლის ჩემპიონატზე ითამაშა და იყო ტურნირის ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი. მას, ასევე, მონაწილეობა აქვს მიღებული 2018 წლის მსოფლიო თასზე.

მიღწევები
საკლუბო
მანჩესტერ იუნაიტედი
ასოციაციის თასი: 2015-16
ლიგის თასი: 2016-17
ინგლისის საფეხბურთო სუპერთასი: 2016
ევროპის ლიგა: 2015-16

სანაკრებო
ინგლისი:
ერთა ლიგა მესამე ადგილი: 2018-19
სეროპრევალენტობა

სეროპრევალენტობა — იმ პირთა რიცხვი მოსახლეობაში, რომელთა ტესტი სეროლოგიურ (სისხლის შრატი) ნიმუშებზე დაყრდნობით დადებითია კონკრეტულ დაავადებაზე. ხშირად წარმოდგენილია, როგორც გამოკვლეულ ნიმუშთა პროცენტულობა შემოწმებულთა მთლიანი პროცენტული მაჩვენებლიდან, ან გამოკვლეულთა წილი 100 000 პირზე. ვინაიდან, დაავადების დადებითი შემთხვევა ჩვეულებრივ ამ დაავადების საწინააღმდეგო ანტისხეულების არსებობას ემყარება (განსაკუთრებით ვირუსულ ინფექციებთან, როგორიცაა ჰერპესი, ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსის (აივ) ინფექცია და --2), ეს რიცხვი არ არის მნიშვნელოვანი, თუ ანტისხეულების სპეციფიკა დაბალია.
შალვა აბზიანიძე

შალვა აბზიანიძე (დ. 8 აგვისტო, 1952, თბილისი — გ. 31 აგვისტო, 2015) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.

1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი.

1974 წლიდან თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლაბორანტი, უფროსი ლაბორანტი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1981 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის სოციალური ფსიქოლოგიის კათედრის დოცენტი, ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროფესორი და განახლებული ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის ერთ-ერთი დამფუძნებელი; პარლამენტის წევრი გახდა საარჩევნო ბლოკ „მრგვალი მაგიდა – თავისუფალი საქართველოს“, მაჟორიტარი; 9 ნაძალადევის თემქის საარჩევნო ოლქი, ეკონომიკური რეფორმების კომისიის მდივანი. 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო, წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ვაჟა ადამია

ვაჟა ადამია (დ. 26 მაისი, 1950, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი

1968 წელს დაამთავრა თბილისის კბილის სატექნიკო სასწავლებელი და შემდეგ ქ. ჩიტას სამედიცინო ინსტიტუტი (რუსეთი).

1968-1988 წლებში მუშაობდა სპეციალობით სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებებში: დუშეთის რაიონული საავადმყოფოს ექიმი, თბილისის №3 საბაზო სამედიცინო სასწავლებლის პედაგოგი, №10 სტომატოლოგიური პოლიკლინიკის ორთოპედიული განყოფილების გამგე, №2 სტომატოლოგიური პოლიკლინიკის ექიმი, ორთოპედი, ამიერკავკასიის რკინიგზის საავადმყოფოს ინპლანტაციისა და პროთეზირების განყოფილების სტომატოლოგი ქირურგი; 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი მაჟორიტარი დეპუტატი ცხინვალის საარჩევნო ოლქიდან, თავდაცვის, ეროვნული უშიშროებისა და მართლწესრიგის კომისიის თავმჯდომარე; 1992-1995 წლებში საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი საკომპესანციო სიით, მართლწესრიგისა და კანონიერების დაცვის კომისიის თავმჯდომარე. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ვიქტორ ლინდელეფი

ვიქტორ ლინდელეფი (შვედ. ; დ. 31 ოქტომბერი, 1994, ვესტეროსი, შვედეთი) — შვედი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც მცველის პოზიციაზე თამაშობს ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედსა“ და შვედეთის ეროვნულ ნაკრებში. ძირითადად არის ცენტრალური მცველი, თუმცა მას, ასევე, შეუძლია ითამაშოს მარჯვენა მცველად.

ლინდელეფმა კარიერა დაიწყო შვედეთში „ვესტეროსში“, სადაც მისი დებიუტი შედგა 2010 წლის სექტემბერში. 2011 წლის დეკემბერში, იგი დათანხმდა პორტუგალიურ კლუბ „ბენფიკაში“ გადასვლას, სადაც თავდაპირველად უწევდა კლუბის ახალგაზრდულ და დონეზე თამაში. პირველ გუნდში დებიუტის შემდეგ, 2013 წლის სექტემბერში, მან კლუბში განაგრძო დონეზე ასპარეზობა. მან ბენფიკასთან ერთად პრემიერ ლიგის სამი ტიტული მოიპოვა. ლინდელეფი 2017 წლის ივლისში „მანჩესტერ იუნაიტედს“ შეუერთდა.

ლინდელეფი წარმოადგენდა შვედეთს 17 წლამდე, 19 წლამდე, 21 წლამდე ასაკის და ეროვნული ნაკრების დონეზე. იგი იყო 21 წლამდე ასაკის გუნდის წევრი, რომელმაც მოიგო 2015 წლის უეფას ევროპის 21 წლამდელთა ჩემპიონატი. მისი საერთაშორისო დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2016 წლის მარტში შედგა. ის თავის ქვეყანას წარმოადგენდა უეფას ევრო 2016-სა და 2018 წლის ფიფას მსოფლიო თასზე.

სტატისტიკა
საკლუბო სტატისტიკა
სტატისტიკა განახლებულია 2020 წლის მონაცემებით

მიღწევები
საკლუბო
ვესტეროსი
დივიზიონ 1: 2010

ბენფიკა
პრიმეირა ლიგა: 2013-2014; 2015-2016; 2016-2017
პორტუგალიის თასი: 2013-2014; 2016-2017
პორტუგალიის ლიგის თასი: 2015-2016
პორტუგალიის სუპერთასი: 2016

სანაკრებო
შევდეთი
21 წლამდე ევროპის ჩემპიონატი: 2015