iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვალი (2011 წლის ფილმი)

ვალი — 2011 წლის დრამა-თრილერი, რომლის რეჟისორია ჯონ მადენი, სცენარის ავტორები კი მეთიუ ვონი, ჯეინ გოლდმენი და პიტერ სტროჰანი. სურათი არის რეჟისორ აასაფ ბერნშტაინის 2007 წლის ამავე სახელწოდების ებრაულის ფილმის რმეიკი. სიუჟეტი მოგვითხრობს მოსადის სამი აგენტის შესახებ, რომლებიც აღმოსავლეთ ბერლინში ცდილობენ ნაცისტი სამხედრო დამნაშავის, დიტერ ფოგელის დაპატიმრებას და მის ჩაყვანას ისრაელში გასასამართლებლად. ფილმში მონაწილეობენ ჰელენ მირენი, სემ უორთინგტონი, ჯესიკა ჩესტეინი, სიარან ჰინდსი, ტომ უილკინსონი და მარტონ კსოკასი.

თავდაპირველად პრემიერა დაგეგმილი იყო 2010 წლის დეკემბრისთვის, თუმცა ფილმი კინოეკრანებზე 2011 წლის 31 აგვისტოს გამოვიდა აშშ-ში. -ის მიხედვით ვალი კინოკრიტიკოსთა 77%-მა დადებითად შეაფასა.
კანდელარია (კუბა)

კანდელარია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 50 მ სიმაღლეზე. 2010 წლის 31 დეკემბრამდე მიეკუთვნებოდა პინარ-დელ-რიოს პროვინციას. დაარსდა 1809 წელს. როგორც მუნიციპალიტეტი ჩამოყალიბდა 1880 წელს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 65,3 ადამიანი კმ²-ზე. კანდელარია დაყოფილია 12 რაიონად.
ალკისარი

ალკისარი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 193 კმ². ქალაქი მდებარეობს ალკისარის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. გაწოლილია სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსის სამხრეთ-დასავლეთით და გუირა-დე-მელენის დასავლეთით. აქაურ ტერიტორიებზე გაშენებული იყო ყავის პლანტაციები, რომელიც ეკუთვნოდა სანჩო დე ალკისარს, რომელმაც ტერიტორიას ალკისარი უწოდა. პირველი დასახლება გაჩნდა 1616 წელს.

1826 წელს ალკისარში განლაგებული იყო სამხედრო გარნიზონები, ხოლო 1879 წელს დასახლებას მიენიჭა ოფიციალური სტატუსი.
2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენდა 29.616 ადამიანს.
მატანსასის პროვინცია

მატანსასის პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია, სიდიდით მეორე ფართობის მხრივ. უდიდესი ქალაქებია კარდენასი, კოლონი, ხოველიანოსი და იგივე სახელწოდების დედაქალაქი — მატანსასი. ასევე გამორჩეულია საკურორტო ქალაქი ვარადერო.

კუბის პროვინციებსა შორის, მატანსასი ერთ-ერთი ყველაზე მეტად ინდუსტრიალიზებულია, ნავთობის ჭაბურღილებით, ქარხნებით და 21 შაქრის გადამამუშავებელი ფაბრიკით, რომელიც პროვინციის მინდვრებზე მოწეულ შაქრის ლერწამზე მუშაობს.

გეოგრაფია
ქვეყნის სიდიდით მეორე პროვინცია გამოირჩევა ვაკე რელიეფით, მისი უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 380 მეტრზე მდებარეობს.

ჩრდილო-დასავლეთი სანაპირო ძირითადად კლდოვანია, მცირე რაოდენობის პლაჟებით, მაშინ როცა ჩრდილო-აღმოსავლეთი სანაპირო მდიდარია პატარა კუნძულებით და მანგროს ტყეებით სანაპიროს გასწვრივ. აქვე მდებარეობს კუბის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილი, იკაკოსის ნახევარკუნძულზე.

სამხრეთ სანაპიროს გააჩნია კუბისათვის ყველაზე დამახასიათებელი ნიშნები: უზარმაზარი საპატის ჭაობი, რომელიც ფარავს როგორც პროვინციის სამხრეთ ნაწილს, ისე საპატის ნახევარკუნძულს.

მუნიციპალიტეტები
1976—2010 წლებში მატანსასი 14 მუნიციპალიტეტად იყოფოდა. 2011 წლიდან კი ვარადეროს მუნიციპალიტეტი გაუქმდა და კარდენასს შეუერთდა. შედეგად, პროვინცია ამჟამად 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.

წყარო: 2004 წლის აღწერის მონაცემები. 1976 -.
კაიმიტო

კაიმიტო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 100 მ სიმაღლეზე. დაარსდა 1910 წელს. ფართობი 238 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენს 36,813 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 154.7 ადამიანი კმ²-ზე.

კაიმიტო მდებარეობს ქალაქ ბაუტის დასავლეთით და ალკისარის ჩრდილოეთით. მუნიციპალიტეტი დაყოფილია ოთხ რაიონად.
საუხოხი

საუხოხი — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3711 მ. აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. საუხოხის კალთებზე ალპური მდელოებია, თხემზე — სუბნივალური ლანდშაფტი.
გუანახაი

გუანახაი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ კუბაში, არტემისის პროვინციაში. ქალაქი დაარსდა 1781 წელს. მუნიციპალიტეტის ფართობი უდრის 113 კმ²-ს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 28.429 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 251.6 ადამიანი კმ²-ზე.

ქალაქი გუანახაი განლაგებულია ბორცვიან ტერიტორიაზე. დამახასიათებელია რბილი კლიმატი. როდესაც კუნძულს ესპანელები ფლობდნენ იმ დროს გუანახაი იყო გადაჯდომის ბაზა კუნძულზე მოსული ესპანელი მეომრებისათვის. მოგვიანებით ქალაქმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა როგორც საკურორტო ზონამ. კუბის რევოლუციამდე იყო პინარ-დელ-რიოს პროვინციის ნაწილი.
სან-კრისტობალი (კუბა)

სან-კრისტობალი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 50 მ სიმაღლეზე. 2010 წლის 31 დეკემბრამდე ეკუთვნოდა პინარ-დელ-რიოს პროვინციას.

დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობი უდრის 936 კმ²-ს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 70,830 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 75,7 ადამიანი კმ²-ზე.
რეიჩელ მაკ-ადამსი

რეიჩელ ენ მაკადამსი ( დ. 17 ნოემბერი, 1978) — კანადელი მსახიობი.

ბიოგრაფია
2001 წელს იორკის უნივერსიტეტში თეატრალური პროგრამის დასრულების შემდეგ, მაკადამსმა დაიწყო სამსახიობო კარიერა, თუმცა მხოლოდ 2004 წელს გახდა ცნობილი, როდესაც მან ითამაშა თინეიჯერულ კომედია „საზიზღარ გოგონებსა“ და რომანტიკულ დრამა „უბის წიგნაკში“. 2005 წელს ის გამოჩნდა რომანტიკულ კომედია „დაუპატიჟებელ სტუმრებში“, თრილერ „წითელ თვალსა“ და ოჯახურ დრამა „სტოუნების ოჯახში“, რის შემდეგაც მედიამ „ახალ ჯულია რობერტსად“ შერაცხა. თუმცა, ამის შემდეგ მან შეწყვიტა კარიერა და უარი თქვა მთავარ როლებზე ფილმებში „ეშმაკი ატარებს პრადას“ და „კაზინო როიალი“.

მაკადამსი სამსახიობო კარიერას 2008 წელს დაუბრუნდა და მონაწილეობა მიიღო ნაკლებად ცნობილ დამოუკიდებელ ფილმებში „ოჯახური ცხოვრებასა“ და „იღბლიანებში“, თუმცა 2009 წელს კვლავ ითამაშა პოპულარულ სურათებში, მათ შორისაა პოლიტიკური თრილერი „დიდი თამაში“, სამეცნიერო ფანტასტიკა „დროში მოგზაურის ცოლი“ და სათავგადასავლო მოქმედებითი „შერლოკ ჰოლმზი“ და მის გაგრძელებაში 2011 წელს „შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში“ 2010 წელს მთავარი როლი შეასრულა კომედიაში „დილა მშვიდობისა„. 2011 წელს მაკადამსი გამოჩნდა ვუდი ალენის რომანტიკულ კომედიაში, „შუაღამე პარიზში“.

ფილმოგრაფია
კუბური ქორი

კუბური ქორი — მტაცებელი ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. წარმოადგენს კუბის ენდემურ სახეობას.

აღწერა
მისი სხეულის სიგრძე 43-დან 51 სმ-მდეა. ფრთები მოკლე და მომრგვალებული ფორმისაა. მკერდი მონაცრისფრო-ყავისფერი აქვს, იშვიათი შავი ზოლებით. მამრებს ბოლოები თეთრი აქვთ. სახეობის ძირითად ნაწილს მდედრი ქორები წარმოადგენენ, რომელთა რაოდენობაც მნიშვნელოვნად აღემატება მამრებისას.

გავრცელება
კუბური ქორის ბინადრობის ძირითადი ადგილებია - კუბის დასავლეთი ნაწილის და კუნძულ ხუვენტუდის ხელუხლებელი ტროპიკული ტყეები. ტროპიკული ტყეების განადგურების შედეგად სახეობა მნიშვნელოვნად დაზარალდა. ზოგიერთი სპეციალისტის მოსაზრებით შეიძლება კუბური ქორი საერთოდ გადაშენდა კიდეც.
გუირა-დე-მელენა

გუირა-დე-მელენა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 20 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს კუბის სამხრეთ ნაწილში, ბატაბანოს ყურის სიახლოვეს. ქალაქი დაარსდა 1779 წელს. ვრცელდება სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსიდან სამხრეთით და ალკისარიდან აღმოსავლეთით.

ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. განვითარებულია კარტოფილის, ბანანის, ანანასისა და სხვ. კულტურები. წამყვანი როლი ენიჭება თამბაქოს მოყვანას. მუნიციპალიტეტის ფართობია 178 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 37.838 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 212,6 ადამიანი კმ²-ზე.

რაიონის რელიეფი თანაბარია, არ გვხვდება მაღალი მთები. სანაპირო ზოლი მტვრიანია, ნაყოფიერ ნიადაგს მოაქვს ბანანის, ჟოლოს და სხვა მცირე ზომის ხილის მოსავალი.
რამონ გრაუ

რამონ გრაუ სან-მარტინი (; დ. 13 სექტემბერი, 1887, ლა-პამპა, კუბა — გ. 28 ივლისი, 1969, ჰავანა, კუბა) — კუბელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. კუბის პრეზიდენტი 1933-1934 და 1944-1948 წწ.

დაიბადა კომერსანტის ოჯახში, განათლებით ფიზიოლოგი, დაამთავრა ჰავანის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. 1921 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის პროფესორი.
ვილია-კლარას პროვინცია

ვილია-კლარას პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, დასავლეთით — მატანსასის პროვინცია, აღმოსავლეთით — სანკტი-სპირიტუსის პროვინცია, სამხრეთით კი სიენფუეგოსის პროვინცია.

ისტორია
სანკტი-სპირიტუსი, სიენფუეგოსი და ვილია-კლარა ერთ დროს აწ უკვე აღარ არსებული ლას-ვილიასის პროვინციის ნაწილები იყო, მაგრამ ვილია-კლარას ახლაც ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „ლას-ვილიასს“. ისტორიული პროვინციის დედაქალაქი იყო სანტა-კლარა, რომელიც დღემდე რჩება ვილია-კლარას დედაქალაქად.

ეკონომიკა
ერთ დროს პროვინციის ეკონომიკის მთავარი დასაყრდენია იყო შაქარი. მის წარმოებაში ჩართული იყო მრავალი ადამიანი, ძირითადად პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. ამჟამად, საწარმოები მიტოვებულია და ეკონომიკა ფოკუსირდება ახლად გახსნილ სანაპირო კურორტებზე. შაქარი და თამბაქო კი რჩება პროვინციის სასოფლო სამეურნეო საქმიანობის მთავარ ნაწილად.

მუნიციპალიტეტები
წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.

გალერეა
საფართესლოვანები

საფართესლოვანები — შიშველთესლოვან მცენარეთა განყოფილება. შეიცავს მხოლოდ ერთ კლასს, რომელიც 3 რიგში ერთიანდება: ეფედრასნაირნი , ველვიჩიასნაირნი და გნეტუმისნაირნი .

თითოეულ რიგში თითო ოჯახი და თითო გვარია (შესაბამისად გვარები ეფედრა, ველვიჩია და გნეტუმი). სამივე გვარი საერთო ნიშნებით ხასიათდება: მეორეულ ქსილემაში ჭურჭლების არსებობით, სტრობილების კრებულია დიქაზიური დატოტვით, სტრობილების ირგვლივ ყვავილსაფრის მსგავსი საფრის არსებობით, გრძელი მიკროპილური მილებით, ორლებნიანი ჩანასახით, მოპირისპირედ განწყობილი ფოთლებით.

საფართესლოვანები განსხვავდება ყველა სხვა შიშველთესლოვანი მცენარისაგან. მკვლევართა ნაწილი სამი გვარის საერთო წინაპრად ბენეტიტალეებს მიიჩნევს. ნაწილი კი საფართესლოვანების გეოგრაფიული გავრცელების მიხედვით ფიქრობს, რომ ეს გვარები ახლო ნათესაობით არ უნდა ხასიათდებოდნენ. მიკროსპორების გარსების ელექტრომიკროსკოპული შესწავლა ადასტურებს ამ გვარების ნათესაობას.
სანქტი-სპირიტუსის პროვინცია

სანქტი-სპირიტუსის პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ამავე სახელწოდების, სანქტი-სპირიტუსი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქია ტრინიდადი.

პროვინციის სამხრეთი სანაპირო ბრტყელია, მაგრამ დასავლეთი ნაწილი მთიანია. სამხრეთ-აღმოსავლეთში მრავლადაა მანგროს ტყე და ჭაობი. ჩრდილოეთი სანაპირო მოიცავს მნიშვნელოვან ვეთლენდებს და დაცულ ტერიტორიებს, მაგალითად ბუენა-ვისტას ყურესა და კაგუანესის ეროვნულ პარკს.

პროვინციაში მდებარეობს კუბის ტერიტორიაზე უდიდესი ხელოვნური წყალსაცავი სასა.

ისტორია
 საუკუნეში, თანამედროვე სანქტი-სპირიტუსის პროვინციის ტერიტორიაზე კონტროლის ასაღებად ერთამანეთს ეჯახებდონენ ჰოლანდიელი და ბრიტანელი მეკობრეები, მაგრამ მცირე წარმატებით, რადგან მათ ეფექტურად იგერიებდა ესპანური გარნიზონი.

1660-დან 1680 წალმდე, ქალაქი ტრინიდადი იამაიკელ მეკობრეებს ეპყრათ, რომელმაც ის ორგზის დაანგრიეს.

სიენფუეგოსის, სანკტი-სპირიტუსისა და ვილია-კლარას პროვინციები ერთ დროს აწ უკვე აღარ არსებული ლას-ვილიასის პროვინციის ნაწილი იყო.

ეკონომიკა
პროვინციის ყველაზე შემოსავლიანი სექტორია ტურიზმი, რაც ძირითადად კონცენტრირებულია ქალაქ ტრინიდადის გარშემო, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი და გამოირჩევა დიდი რაოდენობით კოლონიური ნაგებობებით, რომლებიც საუკუნით თარიღდება.

ისევე როგორც დანარჩენ კუბაში, ამ არეალშიც მნიშვნელოვანია შაქრის ლერწამი და მესაქონლეობა. ასევე მოყავთ თამბაქო და ბრინჯი.

მუნიციპალიტეტები
წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.
შაქრის ლერწამი

შაქრის ლერწამი — მრავალწლოვანი, ბალახოვანი, ტროპიკული მცენარე მარცვლოვანი ოჯახისა. 4—6 მ-მდე იზრდება. აქვს დამუხლული ღერო, ლანცენტა საგველა ყვავილედი, ორსქესიანი ყვავილი. ნაყოფს მხოლოდ ტროპიკებში ივითარებს. ღეროს წვენი 18%-მდე შაქარს შეიცავს. წვენის მიღების შემდეგ ღეროსა და ფოთლებს პირუტყვის საკვებად იყენებენ.

შაქრის ლერწმის სამშობლოს სამხრეთ აზია, კულტურაში ცნობილი იყო 5 ათასი წლის წინათ ინდოეთში. მსოფლიოში შაქრის ლერწმის ფართობი 12 მლნ. ჰა-ს აღემატება. მისი ძირითადი მწარმოებელი ქვეყნებია ინდოეთი, ინდონეზია, ბრაზილია, კუბა. მოსავლიანობა ჰა-ზე 400—2000 ც აღწევს. მრავლდება ამონაყრებით (კალმებით). ერთ ადგილზე ძლებს 10 წლამდე.

ყოფილ სსრკ-ში ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში 30-იანი წლებიდან მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი მცენარე. ყინვებს ვერ უძლებს. —3°-ზე ფოთლები იღუპება. ამონაყრებს შემოდგომაზე და ზამთარში ინახავენ დახურულ თხრილებში. რგავენ მარტში, მწკრივად (1×1,5 მ). მოსავალს იღებენ ოქტომბერში, ყინვების დაწყებამდე. საუკუნეში საქართველოში იყო ცდები ალაზნის ველზე მის გასაშენებლად, მაგრამ შედეგები საიმედო არ აღმოჩნდა.
ფულხენსიო ბატისტა

ფულხენსიო ბატისტა ი სალდივარი (; დ. 16 იანვარი, 1901, ბანესი, კუბა — გ. 6 აგვისტო, 1973, გუადალმინა, ესპანეთი) — კუბის მმართველი. კუბის ლეგიტიმური პრეზიდენტი 1940–1944 წლებში და დიქტატორი 1952–1959 წწ. მეორედ ხელისუფლებაში მოვიდა სახელმწიფო გადატრიალების გზით. დაამხეს კუბის რევოლუციის შედეგად 1959 წლის 1 იანვარს.

დაიბადა 1901 წლის 16 იანვარს ოლგინის პროვინციის ქალაქ ბანესში. მამა - ბელისარიო ბატისტა პალერმო, დედა - კარმელა სალდივარ გონსალესი მონაწილეობდნენ კუბის ესპანეთისაგან დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. დაბადებისას დედამისმა უწოდა რუბენი და მისცა თავისი გვარი სალდივარი, მაგრამ მამამისს არ სურდა ამ სახელით დაერეგისტრირებინა თავისი შვილი. 1939 წლამდე ქალაქ ბანესის ყველა მონაცემში ბატისტა მოხსენიებულია, როგორც რუბენ სალდივარი, მაგრამ 1939 წელს საპრეზიდენტო არჩევნებზე კანდიდატურა წააყენა ფულხენსიო ბატისტას სახელითა და გვარით, თუმცა აღმოჩნდა, რომ ასეთი პირი იურიდიულად არ არსებობდა, ამისათვის სასამართლოს გადაუხადა 15 000 კუბური პესო, რათა იურიდიულად დარეგისტრირებულიყო ფულხენსიო ბატისტას სახელწოდებით.

1933 წელს სათავეში ჩაუდგა სახელმწიფო გადატრიალებას. გახდა ქვეყნის დე-ფაქტო მმართველი 1940 წელს კი ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა დე-იურედაც დაიკავა. 1944 წელს დამარცხდა საპრეზიდენტო არჩევნებში რამონ გრაუსთან და თანამდებობას დაემშვიდობა 8 წლით.

1952 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში სამი კანდიდატურა იყო რობერტო აგრამონტე, კარლოს ევია და ფულხენსიო ბატისტა, რომელსაც გამარჯვების ყველაზე ნაკლები შანსი ჰქონდა. როდესაც საბოლოოდ ცხადი გახდა, რომ არჩევნების მოგების არანაირი შანსი არ იყო, ბატისტამ 1952 წლის 10 მარტს ორგანიზება გაუკეთა სახელმწიფო გადატრიალებას. ხელისუფლებას ჩამოაშორა პრეზიდენტი კარლოს პრიო სოკარასი და 2 წლით თავი გამოაცხადა დროებით პრეზიდენტად.

მისი ხელისუფლებაში მოსვლიდან მალევე დაიწყო ბრძოლა მისი მმართველობის წინააღმდეგ. საბოლოოდ მისი მმართველობა დამხობილ იქნა 1959 წელს კუბის რევოლუციის შედეგად. ბატისტა კუბიდან სანტო-დომინგოში გაიქცა, საიდანაც პორტუგალიაში, შემდეგ კი ესპანეთში გადავიდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1973 წელს გულის შეტევით. დაკრძალულია მადრიდში სან-ისიდოროს სასაფლაოზე.
ხერარდო მაჩადო

ხერარდო მაჩადო (; დ. 28 სექტემბერი, 1871, კამახუანი, კუბა — გ. 29 მარტი, 1939, მაიამი, აშშ) — კუბელი პოლიტიკოსი. კუბის პრეზიდენტი 1925 წლის 20 მაისიდან 1933 წლის 24 აგვისტომდე (თუმცა ჯერ კიდევ 12 აგვისტოს გაიქცა კუბიდან).

მონაწილეობდა კუბის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო ქალაქ სანატა-ანას მერობიდან. 1924 წელს გაიმარჯვა საპრეზიდენტო არჩევნებში და 1925 წლის 20 მაისს დაიკავა თანამდებობა.
კარლოს სესპედესი

კარლოს მანუელ დე სესპედეს ი კესადა (; დ. 12 აგვისტო, 1871, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 28 მარტი, 1939, ჰავანა, კუბა) — კუბელი მწერალი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. კუბის პრეზიდენტი 1933 წელს. ქვეყანას განაგებდა ხერარდო მაჩადოს ხელისუფლების დამხობის შემდეგ დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში. იგი არის ათწლიანი ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელის კარლოს მანუელ დე სესპედესის შვილი.

1885 წლამდე სწავლობდა ნიუ-იორკში. შემდეგ დედამისმა კარლოსი და მისი ტყუპისცალი და წაიყვანა გერმანიაში. 1895 წელს დაბრუნდა კუბაში და 1895-1898 წლებში მონაწილეობდა კუბის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში.

1902-1908 წწ. კუბის წარმომადგენელთა პალატის ვიცე-პრეზიდენტია. შემდეგ ის შეუერთდა კუბის დიპლომატიურ სამსახურს და სხვადასხვა დროს წარმოადგენდა თავის ქვეყანას იტალიაში, არგენტინაში, საბერძნეთში, აშშ-ში, მექსიკაში, ესპანეთში.

გარდაიცვალა 1939 წლის 28 მარტს გულის შეტევით დაკრძალულია ჰავანაში, კოლონის სასაფლაოზე.
რიგი (ბიოლოგია)

რიგი — ტაქსონომიური კატეგორია მცენარეთა და ცხოველთა სისტემატიკაში. აერთიანებს რამდენიმე ოჯახს (მაგ. ჭინჭრისნაირთა რიგში თავმოყრილია თელისებრთა, თუთისებრთა, კანაფისებრთა და ჭინჭრისებრთა ოჯახები), ზოგჯერ მხოლოდ ერთს (მაგ., ტირიფისნაირთა რიგში ტირიფისებრთა ოჯახია). მონათესავე რიგები ქმნიან კლასს. რიგ შემთხვევაში რიგი კლასში ერთიანდება ზერიგის, ქვეკლასისა და სხვათა მეშვეობით. დიდი რიგები ზოგჯერ იყოფა ქვერიგებად , რომლის მოცულობის შესახებ მეცნიერთა შორის არ არის ერთიანი აზრი. ზოგჯერ ამა თუ იმ რიგს ორად ყოფენ. მაგ., მღრღნელების რიგი ამჟამად ორ რიგადაა გაყოფილი: საკუთრივ მღრნელები და კურდღლისნაირნი. ზოგჯერ კი, პირიქით 2 რიგს-ს აერთიანებენ ერთ რიგში. მაგ., ნახევრად მაიმუნებისა და მაიმუნებს რიგებს ერთ (პრიმატების) რიგში აერთიანებენ.
ეგევსი

ეგევსი (ბერძნ. ) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ათენის მეფე, თესევსის მამა. კუნძულ კრეტაზე ურჩხულ მინოტავრის მოსაკლავად გამგზავრებისას თესევსს ეგევსმა სთხოვა, თუ მშვიდობით დაბრუნდებოდა, გემზე შავის ნაცვლად თეთრი იალქანი გაეშალა. გამარჯვებულ თესევსს დაავიწყდა პირობა. შავი იალქნის დანახვაზე ეგევსმა იფიქრა, შვილი დამეღუპაო და ზღვაში დაიხრჩო თავი. ასე დაერქვა ამ ზღვას ეგეოსის ზღვა. ეგევსი პოსეიდონის ერთ-ერთი სახელიც იყო. ათენში არსებობდა ეგევსის კულტი და ტაძარი, რომელსაც ეგეიონი ეწოდებოდა.
ლაზიკა (ქალაქი)

ლაზიკა — ქალაქი, რომელიც უნდა გაშენებულიყო დასავლეთ საქართველოში, შავი ზღვის სანაპიროზე. იგი საქართველოში სიდიდით მეორე ქალაქი უნდა ყოფილიყო თბილისის შემდეგ. ქალაქის მშენებლობის დაწყება დაგეგმილი იყო 2012 წლიდან. სავარაუდოდ იგი უნდა გაშენებულიყო კოლხეთის ეროვნული პარკის ანაკლია-ჭურიის უბანზე, რომელიც ფრინველთა ყველაზე დიდი მიგრაციის მარშრუტია.
საქართველოს დავით აღმაშენებლის სახელობის უნივერსიტეტი

საქართველოს დავით აღმაშენებლის სახელობის უნივერსიტეტი (სდასუ) — უნივერსიტეტი საქართველოში. დაარსდა 1991 წელს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის ილია -ის ლოცვა-კურთხევით. აქტიური და მიზანმიმართული საქმიანობით, სდასუმ უკვე შექმნა გარკვეული ტრადიცია, მოიპოვა მაღალი რეიტინგი, მიაღწია აღიარებას ევროპულ სივრცეში, რითაც გამორჩეული ადგილი დაიმკვიდრა ჩვენი ქვეყნის უმაღლეს სასწავლებლებს შორის.
ბაია-ონდა (კუბა)

ბაია-ონდა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში. 2010 წლის 31 დეკემბრამდე ეკუთვნოდა პინარ-დელ-რიოს პროვინციას. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 25 მ სიმაღლეზე, ფლორიდის სრუტის შესასვლელთან, ქალაქ ჰავანიდან დასავლეთით 70 კილომეტრში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 784 კმ².

2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 45.968 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 58,6 ადამიანი კმ²-ზე.
არტემისა

არტემისა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში. 2010 წლის აგვისტოში ქალაქი არტემისა გახდა ახლად დაარსებული არტემისის პროვინციის დედაქალაქი, რომლის შემადგენლობაშია აგრეთვე ყოფილი ჰავანის პროვინციის 8 მუნიციპალიტეტი და პინარ-დელ-რიოს 3 მუნიციპალიტეტი. არტემისის მუნიციპალიტეტის ფართობია 690 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 81 209 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 117,7 ადამიანი კმ²-ზე.

წარმოადგენს რეგიონის კომერციულ ცენტრს. მოჰყავთ შაქრის ლერწამი, თამბაქო, ანანასი და სხვ. ქალაქში მიმდინარეობს სპირტისა და საპნის წარმოება, ქალაქის სიახლოვესაა შაქრის ქარხნები.
სიეგო-დე-ავილის პროვინცია

სიეგო-დე-ავილის პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია, რომელიც ძველად კამაგუეის პროვინციის ნაწილი იყო. დედაქალაქია სიეგო-დე-ავილა, რომელიც გაშენებულია კარეტერა-სენტრალის ავტომაგისტრალზე, სიდიდით მეორე ქალაქია მის ჩრდილოეთით მდებარე მორონი.

კამაგუეის პროვინციისგან გამოყოფილ იქნა 1975 წელს.

გეოგრაფია
პროვინციის ჩრდილოეთ სანაპიროს სიახლოვეს, განლაგებულია ხარდინეს-დელ-რეის-არქიპელაგის რამდენიმე მცირე კუნძული, სადაც განვითარებულია საკურორტო ტურიზმი, მათ შორის უმთავრესებია კაიო-კოკო და კაიო-გილერმო.

ქალაქ მორონსა და ჩრდილოეთ სანაპიროს შორის მდებარეობს რამდენიმე ტბა, მათ შორის ლაგუნა-დე-ლეჩე (რძის ტბა, ეწოდა წყლის თეთრი ფერის გამო, რაც გამოწვეულია კალციუმის ოქსიდის მაღალი შემცველობით), რომელიც უდიდესი ბუნებრივი ტბაა კუბაში.

ეკონომიკა
პროვინციის ცენტრალურ ნაწილში მისდევენ მესაქონლეობას, მთელი პროვინციის მასშტაბით კი შაქრის ლერწმის, ანანასისა და ციტრუსების მოყვანას.

მუნიციპალიტეტები
სიეგო-დე-ავილის პროვინცია 10 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.
საფეხვნო

საფეხვნო, საფიხვნო (ხევსურეთი), საანჯმნო (თუშეთი), ერობა (ხევი), სანახშო (რაჭა) — მამაკაცთა თავშესაყრელად განკუთვნილი ნაგებობა ან ადგილი, საფეხვნოში მყოფთ ფეხონი ერქვა, ხოლო ერთად სხდომასა და ბაასს — ფეხნობა. საფეხვნოს ნაგებობა ხევსურეთში მხოლოდ შატილშია შემონახული. ეს არის ღია შენობა, რომელშიც დგას ქვის სკამები. საფეხვნო მთის თითქმის ყველა სოფელში იყო და მის ძირითად დანიშნულებას შეადგენდა მეზობლების შეხვედრა, სჯა-ბაასი, დასვენება-გართობა. აქ ზელდნენ ტყავს, გრეხდნენ თოკს, ამოასხამდნენ ქალამნებს, თლიდნენ თითისტარებს და ა. შ.

საფეხვნოში საუბარი იყო საგმირო საქმეებზე, მტერ-მოყვარეზე, ქცევის ნორმებზე, წეს-ჩვეულებებზე, აგვარებდნენ პატარ-პატარა სასოფლო საქმეებს (სათიბზე გასვლის ვადების განსაზღვრა, მწყემსობის რიგის დადგენა, დაზიანებული ხიდის შეკეთება და სხვა). უფრო მნიშვნელოვანი საქმეები წყდებოდა საგანგებოდ დადგენილ სოფლის საყრილობო ადგილებში, რომლის ფუნქცია და ორგანიზაცია საფეხვნოსგან განსხვავდებოდა.
საფიქლე

საფიქლე — ორი ისტორიული სოფელი:
ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, ახლანდელი წალკის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, საფიქლისხევის მარცხენა მხარეს.
ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, ახლანდელი წალკის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, მეორე საფიქლისხევის მარცხენა მხარეს. ორივე სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია საუკუნეში.
კამაგუეის პროვინცია

კამაგუეის პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია, უდიდესი ქვეყნის სხვა პროვინციებს შორის. დედაქალაქია კამაგუეი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქები — ფლორიდა და ნუევიტასი.

გეოგრაფია
კამაგუეის რელიეფი ძირითადად დაბლობია, მის ტერიტორიას არ კვეთს მნიშვნელოვანო გორაკები და მთის მასივები. სამხრეთი სანაპირო ხასიათდება მრავალი პატარა კუნძულით (კაი), ჩრდილოეთ სანაპიროს გასწვრივ კი მდებარეობს ხარდინეს-დელ-რეისა და საბანა-კამაგუეის არქიპელაგები.

ორივე სანაპირო მდიდარია ქვიშიანი პლაჟებით. მიუხედავად დიდი ტურისტული პოტენციალისა, იგი საკმაოდ სუსტადაა განვითარებული, გარდა ჩრდილოეთით მდებარე სანტა-ლუსიას პლაჟისა.

ეკონომიკა
კამაგუეის ეკონომიკა ძირითადად მესაქონლეობასა და შაქრის ლერწამს ეფუძნება. პროვინცია ცნობილია მისი კოვბოის კულტურითა და ხშირი როდეოებით. მოყავთ ბრინჯი და მისდევენ მექათემობასაც, ასევე არსებობს ციტრუსების ინდუსტრია. დედაქალაქში მდებარეობს კუნძულზე არსებული სულ რამდენიმე ლუდსახარშების მნიშვნელოვანი ნაწილი.

მუნიციპალიტეტები
პროვინცია შედგება 13 მუნიციპალიტეტისაგან:

წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.
საფრინველე

საფრინველე — შენობა, რომელშიც ზრდიან და ინახავენ სასოფლო-სამეურნეო ფრინველს. ფრინველთა სახეობის, ასაკის, სამეურნეო გამოყენებისა და მათი მოვლა-შენახვის სისტემის მიხედვით საფრინველე სხვადასხვა სახისაა. მოზარდეულის გამოსაზდელად იყენებენ ბრუდერჰაუზს, საბატარეო საამქროებს, აკლიმატიზატორებს, ხოლო მოზრდილი სადედე (ქათამი, იხვი, ინდაური, ბატი) და სამრეწველო გუნდების ფრინველებისათვის — გალიისა და იატაკზე შენახვის ტიპის საფრინველეებს.

საფრინველე, როგორც წესი, ერთსართულიანი კაპიტალური შენობაა, რომელშიც მოწყობილია წყალსადენი, კანალიზაცია, გათბობა, ვენტილაცია და სხვადასხვა ტექნოლოგიური დანადგარი.
საფუტკრე

საფუტკრე — მეფუტკრეობის ფერმის საწარმოო ერთეული, რომელსაც შეადგენს მიწის ნაკვეთზე განლაგებული ფუტკრის ოჯახები და ფუტკრის მოვლა-პატრონობისათვის საჭირო ნაგებობანი. საფუტკრე შეიძელება იყოს სტაციონატული ან მომთაბარე. სტაციონარული საფუტკრე მთელი სეზონის განმავლობაში ერთ ადგილზეა. მომთაბარეს შეიძლება რამდენიმე საღალე ადგილი გამოეცვალოს.

საქართველოში ძირითადად მომთაბარე საფუტკრეებია. საფუტკრედ არჩევენ თბილს, უქარო ადგილა, ჭაობების, წყალსატევების, ცხოველთა სადგომების, საკონსერვო ქარხნებისა და საკონდიტრო ფაბრიკებისაგან მოშორებით. საფუტკრესთვის კარგია ისეთი ტერიტორიის გამოყოფა, სადაც ნარგავებია და 2 კმ რადიუსით ბევრი თაფლოვანი მცენარეა. საფუტკრის შერჩევისას უნდა გაითვალისწინონ მისადგომი გზები, სტიქიური საშიშროებანი (ნიაღვარი, ზვავი), მაღალი ძაბვის ელექტროგაყვანილობა და სხვა.
ოლგინის პროვინცია

ოლგინის პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია, მესამე ყველაზე ხალხმრავალი ლა-ჰაბანისა და სანტიაგო-დე-კუბის პროვინციების შემდეგ. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მთავარი ქალაქებია ოლგინი (დედაქალაქი), ბანესი, ანტილია, მაიარი და მოა.

პროვინციის მოსახლეობა ოდნავ აღემატება მილიონს. ტერიტორიის ფართობი 9 300 კმ²-ია, რომლის 25% ტყითაა დაფარული.

ისტორია
1492 წლის 27 ოქტომბერს, ქრისტეფორე კოლუმბი დღევანდელი ოლგინის პროვინციის ნაპირებს მოადგა. როგორც ის აღწერდა, „ეს იყო ყველაზე ლამაზი ქვეყანა, რაც კი ადამიანის თვალებს შეეძლო ოდესმე ეხილა“.

პროვინცია შეიქმნა 1978 წელს, როდესაც ის გამოეყო ორიენტეს პროვინციას.

ეკონომიკა
ისევე როგორც მთლიანად კუბის, ოლგინის ეკონომიკაც შაქრის ლერწამს ეფუძნება, მიუხედავად იმისა, რომ მარცვლეული და ყავა, ისევე როგორც სამთო-მოპოვებითი საქმიანობა ასევე დიდ როლს თამაშობს შემოსავლებში.

მხოლოდ ბოლო ხანებში იწყო განვითარება ტურიზმმა, რაც ძირითადად სანაპირო კურორტებშია კონცენტრირებული.

მუნიციპალიტეტები
ოლგინის პროვინცია 14 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:

წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა. 1976 -.