iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მთის ებრაელები

მთის ებრაელები — ებრაელების ეთნიკური ჯგუფი. ცხოვრობენ დაღესტანსა და აგრეთვე ჩრდილოეთ კავკასიის სხვა დასახლებულ პუნქტებში. მთის ებრალები განსახლებულნი არიან ჩრდილოეთ აზერბაიჯანშიც. აღსანიშნავია, რომ თავდაპირველად ისინი ბინადრობდნენ მთებში, საიდანაც მომდინარეობს სწორედ მათი სახელწოდება, მაგრამ - საუკუნეებში დაბლობში ჩამოსახლდნენ. პოლიტიკურ-იდეოლოგიური მიზეზებიდან გამომდინარე, მათ შორის, ანტისემიტიზმის გამო, 1930-იანი წლებიდან და, განსაკუთრებით, აქტიურად 1960-იანი წლების ბოლოსა და 1970-იანი წლების დასაწყისში, მთის ებრაელების მნიშვნელოვანი ნაწილი, იმის გამო, რომ ისინი თათურენოვანნი იყვნენ, თათებად ჩაწერეს.

ისტორია
მთის ებრაელები თათური, უფრო სწორად, საშუალო-სპარსულის ერთ-ერთი დიალექტიდან მომდინარე ენის ჩრდილოეთკავკასიურ დიალექტზე ლაპარაკობენ. საუკუნის ბოლოს ერთ-ერთ დიალექტს მუსლიმურ-თათური მეტყველება უწოდეს, რომელზედაც საკუთრივ თათები ლაპარაკობენ, მეორეს ებრაულ-თათური მეტყველება, რომელზედაც მთის ებრაელები მეტყველებენ. მთიელ ებრაელთა თათური ენა თვითმყოფად ლიტერატურულ ენად ჩამოყალიბდა. ამიტომ, როდესაც ამბობენ "თათური ანბანი", "თათური გაზეთი", "თათური ლიტერატურა", "თათური თეატრი", "თათური რადიო" და სხვა მსგავს ტერმინებს - ლაპარაკია სწორედ მთის ებრაელების დამწერლობაზე, ლიტერატურაზე და კულტურაზე. სოფლებში მცხოვრები თათები კი კვლავ საშუალოსპარსულ ენაზე ლაპარაკობენ.

რელიგია
მთის ებრაელები სარწმუნოებით იუდეველები იყვნენ. მათში ეთნიკური და რელიგიური თვითშეგნება ერთმანეთს ერწყმოდა. ამიტომაც იყო, რომ სხვა რელიგიის მიღება სხვა ხალხში გადასვლად, ეთნიკურობის შეცვლად განიხილებოდა. საუკუნის შუა ხანებში დაღესტანში 27 სინაგოგა იყო.

მთის ებრაელთა რელიგია მჭიდროდ იყო გადახლართული მეზობელი ხალხების წარმართულ რწმენა-წარმოდგენებთან.

ტრადიცია
მთის ებრაელებს მათთვის დამახასიათებელი და საკმაოდ საინტერესო ფოლკლორი ჰქონდათ, რომელიც ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა. მთის ებრაელებში მნიშვნელოვნად იყო განვითარებული სასიმღერო ლირიკა, განსაკუთრებით ხატოვანი კი საქორწილო, საწესჩვეულებო პოეზია და სამგლოვიარო ხმით ტირილი.

მთის ებრაელებს მეცნიერებისა და კულტურის არაერთი მოღვაწე ჰყავდათ. მთის ებრაელი იყო არა მარტო საბჭოთა კავშირში, არამედ მსოფლიოში სახელგანთქმული ქირურგი გაბრიელ ილიზაროვი, რომელიც კურგანის ექსპერიმენტული ორთოპედიისა და ტრავმატოლოგიის სამეცნიერო ინსტიტუტს ხელმძღვანელობდა.
ბეილაგანის რაიონი

ბეილაგანის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი, მისი დედაქალაქია ბეილაგანი. დაარსდა 1939 წლის 24 ნოემბერს, 1939-1963 წლებში ჟდანოვის რაიონს უწოდებდნენ. 1963 წელს გაერთიანდა იმიშლის რაიონთან. სახელი „ბეილაგანი“ დაერქვა აზერბაიჯანის სსრ უზენაესი საბჭოს 1989 წლის დადგენილებით.

დედაქალაქმა ბეილაგანმა 1966 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. რაიონი მოიცავს 42 დასახლებას, მათ შორის ერთი ქალაქია, 16 დასახლებული პუნქტი და 25 სოფელი. ბეილაგანის ოლქში არის საერთო ჯამში 37 მუნიციპალიტეტი. მისი სატელეფონო კოდია (+994) 21.

ისტორია
რაიონის სახელწოდება სხვადასხვა ისტორიულ წიგნშია ნახსენები. ერთ-ერთი მათგანი „გზები და ქვეყნები“ დაწერილია ნაილა ვალიხანლის მიერ. ძირითადი ისტორიული მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზები მითითებულია ამ წიგნში. ამავდროულად, საბერძნეთიდან ბეილაგანისკენ მიმავალი მარშრუტი მიგვითითებს ამ ქალაქის მნიშვნელობაზე. წყაროების თანახმად, აბრეშუმის გზის დერბენტ-არდებილის მონაკვეთი ბეილაგანში გადიოდა. ქალაქის ვაჭრებმა კარგი ეკონომიკური მდებარეობის წყალობით ურთიერთობა დაამყარეს ჩინეთთან, ინდოეთთან, ირანთან, საქართველოსთან და ბიზანტიასთან.

ისტორიული წყაროებიდან ჩანს, რომ ბეილაგანი დაარსდა საუკუნეში. საუკუნეში ქალაქი მთლიანად განადგურდა მონღოლთა დამპყრობლური ომების გამო. ბეილაგანის რეკონსტრუქცია თემურლენგის მიერ საუკუნეში დაიწყო, მაგრამ მისი სიკვდილის შემდეგ შეწყდა. ბეილაგანის ძველი ნაწილი საუკუნეში დაინგრა და მას შემდეგ აღარასოდეს აღუდგენიათ.

გეოგრაფია
კლიმატი
„“–ის კლიმატის კლასიფიკაციით ბეილაგანს აქვს ნახევრადმშრალი კლიმატი, ცხელი ზაფხულითა და ზომიერი ზამთრით. კლიმატის ფორმირებაში მთავარ როლს თამაშობს გეოფიზიკური მდებარეობა. ტერიტორია მუდმივად ზარალდება ციკლონებითა და ჰაერის ნაკადებით, რომლებიც მოდის ტროპიკებისა და შუა აზიის ქვეყნებიდან. საშუალო წლიური ტემპერატურა 14 °-ია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 1,8 °, ხოლო ივლისისა 26 °-ს შეადგენს.

ფლორა და ფაუნა
ფლორისათვის დამახასიათებელია ნახევრად არიდული მცენარეები. მდინარე მტკვრის სანაპირო ზოლი მცირე ფართობზე დაფარულია ვერხვით, თუთით, კვიპაროსის ხეებით და ტუგაის ტყეებით.

გაზელი, მელა, გარეული ღორი, მგელი, ნაცრისფერი კურდღელი ამ რაიონისთვის დამახასიათებელი ცხოველებია. ტუგაის ტყეებში და ჭაობიან ადგილებში ასევე გვხვდება ზღარბი, გველები, ბუები და კოდალალები. ტბორებში ბინადრობენ იხვები და თოლიები.

მცენარეების და ცხოველების მრავალი ადგილობრივი სახეობა დაცულია აღგიოლის ეროვნულ პარკში, აქ განსაკუთრებით იცავენ გადამფრენ ფრინველებს.
ჯალილაბადის რაიონი

ჯალილაბადის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ცენტრი არის ქალაქი ჯალილაბადი. რაიონის მთლიანი ტერიტორია 669,36 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს. მოიცავს 2 ქალაქს და 117 სოფელს. მანძილი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოსა და ჯალილაბადს შორის 221 კილომეტრია.

ისტორია
ქალაქი ჰამაშარა, რომელიც მდებარეობდა ჯალილაბადის რაიონში, მიეკუთვნება ძვ. წ. ათასწლეულს. ქალაქი გარშემორტყმული იყო სამი მეტრის სიმაღლის გალავნით. არაბების ამ ტერიტორიაზე შემოჭრის შემდეგ ჰამაშარა დაინგრა და შემდგომ პერიოდში მის ნაცვლად წარმოიქმნა ქალაქი ჰასილი. 1930-იან წლებში რუსების აზერბაიჯანში გადასახლების შემდეგ, ქალაქი ასტარხანბაზარი, სადაც აზერბაიჯანელები და რუსები ერთად ცხოვრობდნენ, ამ რაიონის ცენტრად იქცა.

რაიონი დაარსდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. მას 1967 წლამდე ასტარახანბაზარს ეძახდნენ. 1967 წლის 2 ივნისს მისი სახელი შეიცვალა ჯალილაბადით, აზერბაიჯანელი მწერლისა და დრამატურგის ჯალილ მამედყულიზადეს პატივსაცემად. 1964 წლის 26 მაისს ჯალილაბადი შეუერთდა ბილასუვარის ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულს. 1965 წლის 6 იანვარს იგი კვლავ დამოუკიდებელი რაიონი გახდა.

1999 წელს 190 ზე მეტი მუნიციპალიტეტი დაარსდა რაიონში. მუნიციპალიტეტების არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 841 ადამიანმა. აქ არის 50 ისტორიული და არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მიეკუთვნება ძვ. წ. ათასწლეულს.

ეკონომიკა
რაიონის ეკონომიკის ძირითადი სფეროებია, კარტოფილის და ცხოველების მოშენება, ასევე ბამბის მოყვანა. დაახლოებით 276 კმ2 ფართობი გამოიყენება მესაქონლეობის (საძოვრებისთვის). რეგიონში დათესილი მიწის ნაკვეთები მოიცავს 536 კმ2-ს. ჯალილაბადის რაიონის ეკონომიკაში მარცვლეული, კარტოფილი და მევენახეობა მთავარ როლს ასრულებს. გარდა ამისა, ტერიტორიაზე იზრდება ბოსტნეული, მზესუმზირა და სიმინდი. რეგიონში ხეხილის ბაღების მთლიანი ფართობია 1,83 კვადრატული კილომეტრია. 2017 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობა გაიზარდა 4.8-ჯერ 2003 წელთან შედარებით, ხოლო 2016 წელთან შედარებით 62.6%-ით.

მედია, განათლება და კულტურა
ჯალილაბადის რაიონს აქვს საკუთარი ტელევიზია, რადიო სადგურები და გაზეთები.

რაიონში არის 18 საბავშვო ბაღი, 129 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, ორი პროფესიული, ორი საშუალო და ერთი უმაღლესი სკოლა. 2010 წელს პრეზიდენტმა მონაწილეობა მიიღო ქალაქ ჯალილაბადში ჭადრაკის სკოლის გახსნის ცერემონიალში.

რაიონში არის 2 მუსიკალური სკოლა, 43 კლუბი, 64 ბიბლიოთეკა, სამხატვრო გალერეა და პარკები, ცენტრალიზებული ბიბლიოთეკაში არის 601 893 წიგნი, რეგიონული ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში 2 123 ექსპონანტი, რეგიონული სახელმწიფო სამხატვრო გალერეაში კი 137 ექსპონატი, ასევე 50 ისტორიული და კულტურული ძეგლებია რეგიონში.

გალერეა
ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დროშა

ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დროშა — ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის ერთ-ერთი მთავარი სახელმწიფო სიმბოლო. რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. აღნიშნული დროშა ოფიციალურად მიღებულია ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საკანონმდებლო ორგანოს, პარლამენტის მიერ 1994 წლის 3 თებერვლის დადგენილებით.

აღწერა
პირველად ყარაჩაი-ჩერქეზეთის აღნიშნული სამფეროვანი დროშა წარმოადგენდა ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქის სიმბოლოს.

ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დროშა არის სწორი ოთხკუთხედის ფორმის. დროშის სიგანის სიგრძესთან თანაფარდობა 1:2-ის ტოლია.

აღნიშნულ დროშაში სამი ფერია დომინანტი. დროშის ზედა ნაწილში წარმოდგენილია ღია ცისფერი ფერი, დროშის შუა ნაწილში გამოყენებულია მწვანე ფერი, ხოლო ქვედა ნაწილში კი წითელი ფერი. დროშის შუაში არის ნათელი წრე (რგოლი), რომელშიც მზე ამოდის მთებიდან ხუთი ფართო, ორმაგი და ექვსი თხელი და მოკლე სხივით.

დროშის სტრუქტურაზე გამოყენებულ ფერებს თავისი მნიშვნელობა აქვს. მაგალითად ღია ცისფერი - ნათელი, კარგი იმპულსებისა და სიმშვიდის მატარებელია; ამ ფერით წარმოდგენილია სრულიად მსოფლიო. მწვანე ფერი კი ბუნების მთავარი ფერია, აღნიშნავს ნაყოფიერებას, სიმდიდრესა და სამყაროს შექმნის სიმბოლოს. სწორედ ამ მწვანე ფერით აღნიშნულია ახალგაზრდობა, სიბრძნე და თავშევაკებულობა. წითელი ფერი კი საზეიმო ფერია, იგი ყარაჩაი-ჩერქეზეთში მცხოვრებ ერს შორის სითბოსა და სიახლოვის მთავარი სიმბოლოს მატარებელია.

გარდა ზემოთ აღნიშნული ნიშნებისა არაოფიციალური ინტერპრეტაციის თანახმად, დროშის ფერები ასახავს ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის მოსახლეობაში მცხოვრებ ეთნიკურ ჯგუფებს: ღია ცისფერით აღნიშნულია აქ მცხოვრები ყარაჩაელები და ნოღაელები; მწვანე ფერით არის აღნიშნული ჩერქეზები და აბაზინები; წითელი ფერი კი არის სიმბოლო ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში მცხოვრები სლავური მოსახლეობისა. ასე, რომ უნდა ეს დროშა ასახავს და აცოცხლებს ყარაჩაი-ჩერქექზეთის ერის ერთობას.

2017 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში 100 მუნიციპალიტეტი იყო: 2 საქალაქო ოლქი, 10 საქალაქო ოლქი, 5 ურბანული დასახლება და 83 სოფლის დასახლება. სწორედ ამ მუნიციპალიტეტების მთავარ სიმბოლოს წარმოადგენს აღნიშნული დროშა. ოფიციალური დროშა განთავსებულია ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლობების შენობებზე, მათ შორის: სამთავრობო სახლის, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის სახალხო კრებისა - უზენაესი სასამართლოს შენობებზე.
შაბრანის რაიონი

შაბრანის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შაბრანი.

ისტორია
დავაჩის ოლქი ჩამოყალიბდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. მაგრამ 1963 წელს ჩამოერთვა სტატუსი და შედიოდა აფშერონის რაიონში, მაგრამ 1965 წელს ეს რაიონი ხელახლა დაარსდა. 1992 წელს, დავაჩის ოლქში შეიქმნა ახალი ოლქი სიაზანი, აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის ბრძანებით, რომელიც მოიცავდა დავაჩის რაიონის ტერიტორიის ნაწილს. 2010 წელს დავაჩის ოლქს გადაერქვა სახელი და ეწოდა შაბრანის რაიონი.

გეოგრაფია
რაიონის დიდი ნაწილი მთებს უკავია. კასპიის ზღვა მდებარეობს ქალაქ შაბრანიდან 12 კილომეტრში. მას ესაზღვრება ოთხი სხვა რაიონი. ტყეები 27 000 ჰექტარს იკავებენ, მთიან ტერიტორიებსა და კასპიის ზღვის მახლობლად მდებარე დაბლობზე და მათ დიდი მნიშვნელობა აქვთ რაიონის კლიმატისა და ბუნებრივი რესურსებისთვის.
სამურ-დავაჩის დაბლობი მდებარეობს ზღვის დონიდან 28 მეტრის სიმაღლეზე.

შაბრანის ოლქი მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. რაიონის ტერიტორიაზე ასევე არის ტალახის ვულკანები. ცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური პერიოდის სისტემები გავრცელებულია მთიან ნაწილებში, მაგრამ ანთროპოგენური პერიოდის სისტემები გავრცელებულია შედარებით დაბალ ადგილებში. ტერიტორია ასევე მდიდარია ნავთობით, ბუნებრივი აირით, ხრეშით, ქვიშით, თიხით და სხვა ბუნებრივი რესურსებით.

დაბალ და მაღალმთიან ნაწილებში კლიმატი არის თბილი და სუბტროპიკული, მაგრამ მთიანეთში ზომიერად ცივია. რაიონში ზაფხული მშრალია, წლიური ნალექების რაოდენობა კი არაუმეტეს 300–600 მმ-ია. რაიონი მდიდარია თავისი ფაუნით და სხვადასხვა სახეობის ფრინველებით.

დემოგრაფია
სახელმწიფო სტატისტიკის კომიტეტის წლიური ანგარიშის თანახმად, ყოველწლიურად იზრდება მოსახლეობის საერთო რაოდენობა. 2010 წელთან შედარებით, მოსახლეობის სტატისტიკური მაჩვენებელი გაიზარდა 6 500-ით და 2018 წელს რაოდენობამ მიაღწია 58 700 ადამიანს.
მოსახლეობის 29 900 ადამიანი მამაკაცია, ხოლო 28 800 ქალი. 2018 წლის დასაწყისში, რეგიონში 14-29 წლის ასაკის ახალგაზრდების რიცხვი 15 100 ადამიანი იყო. მათ შორის, 7,8 ათასი მამაკაცი და 7,3 ათასი კი ქალი.

ეკონომიკა
2014 წლის მონაცემებით, მთლიანი წარმოება 165 902,4 ათას მანათს აღწევდა. ამ რაიონის ძირითადი დარგებია მშენებლობა (მასზე მოდის 42 107,9 მანათი) და სოფლის მეურნეობა ( მასზე მოდის 83 113,8 მანათი). რაიონის მთლიანი შემოსავალი 4 561,3 ათასი მანათია, ხოლო ხარჯები 2014 წლის სტატისტიკის მიხედვით 11 825.6 ათასი მანათს შეადგენს.
ბრაიანტ დანსტონი

ბრაიანტ კევინ დანსტონი ჯუნიორი (, ; დ. 28 მაისი, 1986, კუინზი, ნიუ-იორკი) — ამერიკაში დაბადებული წარმოშობით სომეხი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც ამჟამად თურქეთის საკალათბურთო სუპერ ლიგის გუნდ ანადოლუ ეფესში, ცენტრის პოზიციაზე, თამაშობს. იგი გუნდთან ერთად აგრეთვე ასპარეზობს ევროლიგაშიც. დანსტონი ირიცხება სომხეთის ეროვნულ საკალათბურთო ნაკრებში. საკუთარი მონაცემების წყალობით (სიმაღლით 203 სმ) მან მოიგო ევროლიგის წლის საუკეთესო დამცველის ტიტული და ოლიმპიაკოსთან ერთად მიაღწია 2015 წლის ევროლიგის ფინალს. იგი 2017 წელს ევროლიგის წლის საორე გუნდში მოხვდა.

ადრეული ცხოვრება
ბრაიანტ დანსტონი დაიბადა 1986 წლის 28 მაისს, სამხრეთ კეტუკიში, და აღიზარდა ლეფრაკ სითიში. იგი არის წმ. იოანეს მოსამზადებელი საშუალო სკოლის კურსდამთავრებული. დუნსტონი არის ყოფილი ბესიბოლის მოთამაშის, შავონ დანსტონის (ყოფილი -ს პირველი პიკის) ძმიშვილი.

კარიერა კოლეჯში
დანსტონმა დაამთავრა ფორდჰამის უნივერსიტეტი. იგი აქ უნივერსიტეტის საკალათბურთო კლუბ ფორდჰად რამში თამაშობდა. კოლეჯის კარიერის დასრულებისას იგი დასახელებილი იყო: ყველა-მეტროპოლიტენის პირველ გუნში, ატლატიკური 10 კონფერენციის მეორე გუნდში და ატლანტიკური 10 კონფერენციის პირველ დაცვით გუნდში.

კოლეჯის კარიერის განმავლობაში, მან ფორდჰად რამის 120-ვე შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა (აქედან 118 ძირითად შემადგენლობაში იყო). უნივერსიტეტის გუნდში ყოფნის დროს მან შემდეგ მიღწევებს მიაღწია: გახდა კლუბის მეორე ლიდერი ქულებში (1832 ქულით), მესამე ადგილი დაიკავა კლუბის ყველა დროის მომხსნელთა შორის (993 მოხსნით) და პირველი ადგილი დაიკავა მოხსნების საერთო რაოდენობით (294).

პროფესიონალური კარიერა
ოლიმპიაკოსი
2013 წლის 9 ივლისს, დანსტონმა ოლიმპიაკოსთან ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. ევროლიგის სადებიუტო სეზონში 29 მატჩში მიიღო მონაწილეობდა და საშუალოდ 10.3 ქულას, 5.3 მოხსნას, 1.1 ჩაჭრასა და 1.3 დაფარებას აგროვებდა. ოლიმპიაკოსმა ეს სეზონი რეალ მადრიდთან მეოთხეფინალურ შეხვედრაში ანგარიშით 2-3 დამარცხდა. 6 მაისს იგი აირჩიეს ევროლიგის სეზონის საუკეთესო დამცველად.

2015 წლის 6 მაისს, იგი ზედიზედ მეორედ დასახელდა ევროლიგის სეზონის საუკეთესო დამცველად.

ანადოლუ ეფესი
2015 წლის 23 ივნისს, ბრაიანტ დასტონმა თურქეთის კლუბ ანადოლუ ეფესთან ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. 2017 წლის 18 მაისს მაინ კიდევ ერთხელ გააფორმა ანადოლუ ეფესთან ორწლიანი კონტრაქტი.

2019 წლის 23 მაისს, მან კვლავ იგივე გუნდთან ორწლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.

საერთაშორისო კარიერა
2016 წლის 6 ივნისს, ბრაიანტ დასტონი შედიოდა სლოვენიის ევრობასკეტზე წარსადგენი გუნდის კანდიდატების სიაში (იური ზდოვცის არჩევანით); თუმცა, სლოვენიის პასპორტის საჭირო დროს ვერმიღების გამო, მას ევრობასკეტზე მონაწილეობა არ მიუღია.

2016 წლის ივნისში დანსტონი ერევანში ჩავიდა, რათა სომხეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების სახელით 2016 წლის ფიბას პატარა ქვეყნების ევროპის ჩემპიონატში ეასპარეზა.
გოქჩაის რაიონი

გოქჩაის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. რაიონი განთქმულია ბროწეულის მზარდი ინდუსტრიით. მანძილი გოქჩაის რეგიონსა და დედაქალაქ ბაქოს შორის 226 კილომეტრია. რეგიონში შედის ერთი ქალაქი და 55 სოფელი.

ისტორია
რაიონის სახელი აიღეს მდინარე გოქჩაიდან, რომელიც აზერბაიჯანულ ენაზე ნიშნავს „ცისფერ მდინარეს“ ეს სახელი ეწოდა მდინარეს მისი სისუფთავის, გამჭვირვალეობისა და წყლის ღია ფერის გამო. 1859 წელს შამახში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად, მისი მრავალი მკვიდრი დასავლეთში სოფელ გოქჩაიში გადავიდა საცხოვრებლად. 1867 წლის დეკემბერში მისი ადმინისტრაციული რეფორმების დროს. რაიონი დაარსდა, როგორც აზერბაიჯანის სსრ ადმინისტრაციული ერთეული 1930 წლის 8 აგვისტოს.

ეკონომიკა
ეკონომიკა გოქჩაის რაიონში ემყარება სოფლის მეურნეობას, სამომხმარებლო ბაზარს, ტრანსპორტირებასა და კომუნიკაციას. რეგიონში მოქმედი სხვადასხვა საწარმოების, ორგანიზაციებისა და ფიზიკური პირების მიერ წარმოებული საქონლის საერთო ღირებულება 2016 წლის სტატისტიკის თანახმად, დაახლოებით 248 331 ათასი მანათი იყო.

ინდუსტრია
რაიონის ინდუსტრის ძირითადი წარმოდგენილია საკვები, არამეტალური მინერალური პროდუქტები და ელექტროენერგია. რეგიონს აქვს დიდი პოტენციალი ვაზის და კონიაკის წარმოებისთვის, რადგან აქ განვითარებულია მევენახეობა. 2016 წელს, რაიონის სამრეწველო საწარმოების, ისევე როგორც ადგილობრივი კერძო ფირმების მთლიანი პროდუქციის წარმოება ღირდა დაახლოებით 32 077,6 ათასი მანათი. მთლიანი სამრეწველო პროდუქციის წილიდან შესაბამისად 17% იყო სახელმწიფო სექტორის, ხოლო 83% არასახელმწიფო სექტორის.

გეოგრაფია
კლიმატი
რეგიონის გეოგრაფიულმა ადგილმა გავლენა მოახდინა გოქჩაის რაიონის კლიმატზე, მისი ტერიტორია მდებარეობს ნახევრად უდაბნოში და ასევე მთიან ადგილებშიც. ზემოთ ჩამოთვლილი გეოგრაფიული პირობებიდან გამომდინარე, რეგიონის კლიმატი თავისებურია. რაიონის ტერიტორიაზე დომინანტური კლიმატებია: ზომიერი ცხელი ნახევრად მშრალი და მშრალი სუბტროპიკული კლიმატები. კლიმატის ეს ტიპები ხასიათდება ზომიერი და ტენიანი ზამთრით და მშრალი და თბილი ზაფხულით. რაიონში კლიმატის კლასიფიკაცია ორ კატეგორიად შეიძლება: პირველი მოიცავს გოქჩაის სამხრეთ ნაწილში მდებარე ტერიტორიებს, ხოლო მეორე კავკასიონის ძირში მდებარე სოფლების კლიმატს. ჰაერის ზომიერ და ტენიან პირობებში, როგორც ჩრდილოეთ მთისწინეთში (მთიან ნაწილში), ასევე აღმოსავლეთ თბილ ნაწილშია, რეგიონს სოფლის მეურნეობაში დიდ პოტენციალს აძლევს. დანარჩენი რეგიონები ზამთარში ცივია და ზაფხულში ცხელი, რაც საჭიროებს ტერიტორიების მორწყვას.
ჯორდან დევისი (კალათბურთელი)

ჯორდან დიანჯელო დევისი (; დ. 6 ივნისი, 1997, ლას-ვეგასი, ნევადა — ამერიკელი/აზერბაიჯანელი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც ამჟამად ბაქსი მანრესას სახელით ლიგა -სა და კალათბურთის ჩემპიონთა ლიგაში თამაშობს. იგი კოლეჯის კალათბურთს ჩრდილოეთ კოლორადოს უნივერსიტეტში თამაშობდა; აქ იგი „ კონფერენციის“ 2019 წლის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა.

კარიერა კოლეჯში
ჩრდილოეთ ლავ-ვეგასში (ნევადაში) კანიონ სპრინგსის უმაღლესი სკოლის დასრულების შემდეგ, ჯორდან დევისი კოლეჯის კალათბურთის სათამაშოდ ჩრდილოეთ კოლორადოში ჩაირიცხა. თავის პირველ სეზონში საშუალოდ, 3.6 მოხსნასა და 2.1 შედეგიან გადაცემას აკეთებდა; ამ შედეგით იგი გუნდის სასტარტო შემადგენლობაში მოხვდა. შემდეგი ორი სეზონის განმავლობაში დევისი კონფერენციის მესამე გუნდში მოხვდა. 2018 წლის სეზონში დევისმა და მისმა გუნდმა ამავე წლის „.“-ის წინასასეზონო ტურნირი მოიგეს. ამ სეზონის შემდეგ, დევისმა აგენტის გარეშე საკუთარი თავი 2018 წლის -ის დრაფტ კლასზე წარადგინა, თუმცა საბოლოოდ გადაიფიქრა და სათამაშოდ კვლავ ჩრდილოეთ კოლორადოში დაბრუნდა.

დევისმა 2019 წლის სეზონში რამდენიმე მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია. მან სამხრეთ იუტას წინააღმდეგ ჩატარებულ მატჩში, კარიერის საუკეთესო მაჩვენებელის, 36 ქულის აღების შედეგად, საკოლეჯო კარიერაში 2000-იან (ქულებში) ნიშნულს მიაღწია. ამავე სეოზონში იგი გახდა გუნდის ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი. სეზონში დევისმა საშუალოდ 23,4 ქულა, 4.7 მოხსნა და 4.7 შედეგიანი გადაცემა დააგროვა და კარიერა 2270 ქულით დაასრულა. წლის ბოლოს იგი „ კონფერენციის“ პირველ გუნდში აირჩიეს, აგრეთვე დასახელდა ამავე ტურნირის წლის საუკეთესო მოთამაშედ.

პროფესიონალური კარიერა
2019 წლის დრაფტ კლასზე არარჩევის შემდეგ, დევისი დენვერ ნაგეტსს შეუერთდა და გუნდთან ერთად 2019 წლის -ის ზაფხულის ლიგაზე თამაშობდა. 2019 წლის 15 ივლისს მან კონტრაქტი ბაქსი მანრესასთან გააფორმა.

საერთაშორისო კარიერა
2017 წელს, ჯორდან დევისს აზერბაიჯანის საკალათბურთო ეროვნული ნაკრების წარმომადგენლები შეხვდნენ; მათ 2017 წლის ფიბას 20-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე კომბო-გუარდი ჭირდებოდათ. მან აზერბაიჯანის პასპორტი აიღო და გუნდს ტურნირისთვის შეუერთდა. იგი დივიზიონში თამაშობდა და საშუალოდ 26.8 ქულასა და 10.3 მოხსნას აგროვებდა.
ბელგრადის ციხესიმაგრე

ბელგრადის ციხესიმაგრე  — ისტორიულ-კულტურული ძეგლი ბელგრადში, სერბეთი. მდებარეობს სტარი-გრადის თემში, მდინარეების სავასა და დუნაის შესართავთან.

ისტორია
ბელგრადის ტერიტორიაზე პირველყოფილი ადამიანების კვალი დადასტურებულია ქვის ხანის პერიოდიდან და განეკუთვნება მუსტიეს კულტურას. მუდმივი მოსახლეობა ქალაქის ტერიტორიაზე კი გვხვდება ნეოლითის ხანიდან, რომელიც წარმოდგენილია სტარჩევო-კრიშისა და ვინჩის კულტურების სახით. ამ პერიოდის მოსახლეობა დაკავებული იყო მიწათმოქმედებითა და ხელოსნობით.

ძვ. წ. საუკუნეში ბალკანეთში შეიჭრნენ კელტები და ბელგრადის ტერიტორიაზე დასახლდნენ კელტური ტომები სკორდისკები. მათ გამაგრებულ დასახლებას ეწოდებოდა სინგიდუნუმი. ერთ-ერთი ვერსიით სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „მრგვალი ქალაქი“. ერთ-ერთი ვერსიით კელტების შემოსვლამდე აღნიშნული ტერიტორია ეკავათ ფრანკულ ტომებს სინგებს, რომლის მიხედვით კელტებმა სახელი უწოდეს ქალაქს.

სინგიდუნუმის, როგორც საბრძოლო ქალაქის დანიშნულება გაიზარდა ახ. წ. საუკუნეში, გოთური ტომების შემოჭრების პერიოდში. სინგიდუნუმი გახდა გამაგრებული ქალაქი რომის იმპერიის საზღვარზე. 395 წელს რომის იმპერიის ორად გაყოფის შემდეგ ქალაქი სინგიდუნუმი შევიდა აღმოსავლეთ რომის იმპერიის შემადგენლობაში.

იმპერიის დაყოფამ გამოიწვია ხალხთა დიდი გადასახლება, რომლის ფარგლებშიც 441 წელს ქალაქი სიგინდუნუმი ჰუნებმა მოაქციეს ალყაში და გადაწვეს. 454 წელს ბიზანტიის იმპერია შეეცადა დაებრუნებინა იგი, მაგრამ მალევე დაიკავეს სარმატებმა. 470 წელს აიღეს ოსტგოთებმა. 488 წლისთვის ფლობენ გეპიდები. 512 წელს ბიზანტიის იმპერატორმა აღნიშნულ ტერიტორიაზე დაასახლა ჰერულები, რათა იმპერიის საზღვრები დაეცვა გეპიდებისა და დუნაის პირზე მცხოვრები სხვა ტომების თავდასხმებისაგან.

584 წელს ქალაქი აიღეს ავარებმა და სლავებმა, თუმცა მალევე დაიბრუნა ბიზანტიის იმპერიამ. დაახლოებით 630 წლისთვის ქალაქის გარშემო დასახლდნენ სერბები. 878 წლის რომის პაპის წერილში ბულგარეთის მთავრისადმი, მოიხსენიება ქალაქი სინგიდუნუმი, მაგრამ უკვე სლავური სახელით ბელგრადი. ამ პერიოდში იგი შედის ბულგარეთის პირველი სამეფოს შემადგენლობაში.

კომპლექსი
არქიტექტურული კომპლექსი შედგება კოშკების, კარიბჭის, ქვედა ციხისა და ზედა ციხისაგან.
ლენქორანის რაიონი

ლენქორანის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ლანქორანის რაიონი როგორც ადმინისტრაციული ოლქი დაარსდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. რაიონის ტერიტორია 1,539 კმ2-ს მოიცავს. რაიონში არის 2 ქალაქი, 8 დასახლებული პუნქტი და 83 სოფელი. მანძილი ბაქოდა ცენტრალურ ნაწილამდე 268 კმ-ს შეადგენს.რაიონის სატელეფონო კოდია (+994) 25.

ისტორია
არქეოლოგიური გათხრები მიუთითებს იმაზე, რომ ხალხი ამ რეგიონში ცხოვრობდა, მინიმუმ ბრინჯაოს ხანიდამ (ძვ. წ. მე-3 ან მე-2 ათასწლეული). ლენქორანის მიმდებარე ტერიტორიას აქვს ნაყოფიერი ნიადაგი, ის მდიდარის წყლის რეზერვებით და აქ ძირითადად არის ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი, მაქსიმალური წლიური ნალექით 1,600-დან 1,800 მმ-მდე, ყველაზე მაღალი ნალექი აზერბაიჯანში ამ რეგიონში გვხვდება, ძირითადად მისდევენ სოფლის მეურნეობის, მესაქონლეობის, მებაღეობის, თევზაობის, ფუტკრის მოშენებას, აბრეშუმის წარმოებას და ა.შ. ტერიტორიის განვითარებას ხელი შეუწყო აგრეთვე მისმა ადგილმდებარეობამ, როგორც ძველ იმპერიებს შორის კომუნიკაციის წერტილმა, რამაც გამოიწვია ვაჭრობის განგითარება, რომელიც კასპიის ზღვის სანაპიროს გასწვრივ ხდებოდა.

1747–1813 წლებში ლენქორანი იყო თალიშის სახანოს მთავარი ქალაქი. 1813 წლის გულისტანის საზავო ხელშეკრულებაის შემდეგ, სახანოს ჩრდილოეთ ტერიტორია დაიპყრო რუსეთმა, ხოლო დანარჩენი ნაწილი 1826-1828 წლების რუსეთ-სპარსეთის საბოლოო ომის დროს დაიმორჩილეს. 1828 წელს თურქმენჩაის ზავის შემდგომ სახანო გაუქმდა. მე-19 საუკუნის განმავლობაში, ლენქორანმა რუსეთში გაიტანა ბრინჯი, აბრეშუმი, ბოსტნეული, ხე და თევზი. საუკუნის განმავლობაში ჩაის გადამამუშავებელი ინდუსტრია მნიშვნელოვანი გახდა რაიონში.

ტერიტორია იყო მუღანის სოციალისტური რესპუბლიკის ცენტრი 1919 წლის განმავლობაში. ისტორია გარკვეულწილად განმეორდა 1993 წელს, არასტაბილურობის პერიოდში, რომელიც მოჰყვა აზერბაიჯანის სსრ-ს დამოუკიდებლობის მოპოვება 1991 წელს, ლენქორანი და მიმდებარე ტერიტორიები გამოცხადებული იქნა თალიშ-მუღანის ავტონომიურ რესპუბლიკად, მაგრამ ეს ასე იყო 1993 წლის ივნისიდან და აგვისტომდე. დღეს ეს რეგიონი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განუყოფელი ნაწილია.

ბუნებრივი აირის წყარო
2017 წლის სამი თვის განმავლობაში, გარკვეული ზომები იქნა მიღებული იმისათვის, რომ ქალაქში საცხოვრებელი ადგილები და კომპანიები გაზით მოემარაგებიათ. ამრიგად, 43 565 ადამიანს მიეწოდება ბუნებრივი აირი, შეიქმნა 252 კმ წყლის ხაზები სხვადასხვა დიამეტრით, შეიცვალა 291 დეფექტური მილი ახლით. დღეისათვის, 65 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის ლენქორანი და ქალაქი ლიმანი, რომლებსაც ბუნებრივი აირი მიეწოდებათ, რაც შეადგენს რაიონის მთლიანი მოსახლეობის 90.1%-ს.