iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ისაკი ნოვრუზოვი

ისაკი ნოვრუზოვი (დ. 20 თებერვალი, 1949, სოფელი მსხალდიდი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1975 წელს თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
გაიოზ ნოზაძე

გაიოზ ნოზაძე (დ. 10 თებერვალი, 1937, ჭიათურა) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1960 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, ხოლო 1977 წელს მოსკოვის საზოგადოებათმცოდნეობის აკადემია. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბაღდათის მაჟორიტარი).
სიმონ ხუხუნაიშვილი

სიმონ მათეს ძე ხუხუნაიშვილი (დ. წ. უცნობია, სოფ. ზემო აკეთი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 6 სექტემბერი, 1919, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, სახალხო გვარდიის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

1914-1917 წლებში რუსეთის იმპერიის არმიის რიგებში იბრძოდა მსოფლიო ომის ავსტრია-გერმანიის ფრონტზე, პრაპორშჩიკად მსახურობდა ნოვგოროდის 433-ე ქვეით პოლკში. ფრონტიდან დაბრუნების შემდეგ ჩაირიცხა გურიის სახალხო გვარდიაში. 1917 წლის ბოლოს თბილისის აღმასრულებელი კომიტეტის განსაკუთრებული რაზმის ოფიცერი გახდა და მონაწილეობდა ქალაქის რევოლუციური ანარქიისგან დაცვაში. 1918 წელს თავი გამოიჩინა აფხაზეთში ბოლშევიკებთან ბრძოლაში და ოსმალებთან ნატანებ-ოჩხამურის რაიონში შეტაკებებში. 1918 წლის სექტემბრიდან დაინიშნა სახალხო გვარდიის განსაკუთრებული ბატალიონის უფროსად. დიდი როლი ითამაშა 1918 წლის დეკემბერში სომხეთ-საქართველოს ომის დროს ეკატერინენფელდთან გამარჯვებაში, შემდეგ იბრძოდა სოჭის ფრონტზე. 1919 წლის სექტემბერში სავარაუდო კორუფციული საქციელის გამო ხუხუნაიშვილის წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო, რამაც გამოიწვია დაპირისპირება გვარდიის უფროს ვალიკო ჯუღელთან. ხუხუნაიშვილმა თბილისში, გვარდიის შტაბში (ახლანდ. ახალგაზრდობის სასახლე) გასროლით მოიკლა თავი. სამხედრო პატივით დაკრძალეს მშობლიურ სოფელში.
გიორგი კერესელიძე

გიორგი (გოგია) მათეს ძე კერესელიძე (დ. 17 მარტი, 1885, ქ. გორი, — გ. 1960, ვეზინე, საფრანგეთი, დაკრძალულია იქვე) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ჟურნალისტი, პოლიტიკური ემიგრანტი. ლეო კერესელიძის ძმა.

1905 წლის რევოლუციის დროს ახლოს იყო ქართველ სოციალისტ-ფედერალისტებთან. დუშეთის ხაზინის ექსპროპრიაციის შემდეგ რეაქციას გაერიდა და 1906 წელს ცოლ-შვილთან ერთად წავიდა შვეიცარიაში, სადაც ჟენევის უნივერსიტეტის სტუდენტი გახდა. მალე რუსეთმა პოლიტიკური საქმიანობის გამო ძმები კერესელიძეების გადაცემა მოითხოვა; შვეიცარიის სასამართლოზე ბელგიელმა ავტორიტეტულმა საერთაშორისო სამართალმცოდნე ერნესტ ნისმა მათ დასაცავად წარმოთქვა სიტყვა: რომელშიც აღნიშნა, რომ რუსეთმა დაარღვია 1783 წლის ხელშეკრულება, ამიტომ ქართველთა ყველა ქმედება პოლიტიკური ბრძოლაა და დაუშვებელია ძმების რუსეთისათვის გადაცემა; სასამართლომ ბრალდებულები გაამართლა.

1910 წელს ემიგრაციაში მყოფი კერესელიძე პეტრე სურგულაძის თაოსნობით დაფუძნებული „ქართველ სეპარატისტთა ჟენევის ჯგუ­ფის“ წევრი გახდა და 1913-1914 წლებში იყო ჯგუფის მიერ დაარსებული ჟურნალ „თავისუფალი სა­ქარ­თვე­ლოს“ ერთ-ერთი რედაქტორი. მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე ჟენეველმა ქართველებმა ბერლინში „საქარ­თვე­ლოს განთავისუფლების კომიტეტი“ შექმნეს და გერმანიის დახმარებით ცდილობდნენ საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის გაგრძელებას. კერესელიძე რედაქტორობდა კომიტეტის მიერ დაარსებულ „ქარ­თულ გაზეთს“ (1916-1918). 1918-1922 წლებში - გერმანიაში საქართველოს დელეგაციის სამხედრო ატაშე, პოლკოვნიკის ჩინით. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა გერმანიაში. იყო გაზეთ „თეთრი გიორგის“ რედაქციის წევრი და ერთ-ერთი ავტორი. მსოფლიო ომის წლებში (1939-1945) თანამ­შრომლობდა ბერლინში ხელისუფლების მიერ შექმნილ „კავკასიის სამმართველოსთან“ (ხელმძღვანელი ვ. ახმეტელი). პოლიტიკური საკითხების გარდა, იღვწოდა ქართველ ტყვეთა გათავისუფლებისათვის.

გიორგი გარდაიცვალა 1960 წელს. დაკრძალულია  საფრანგეთში, ვეზინეს სასაფლაოზე.
კობიაშვილი

საკუთარი სახელი კობიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ალექსანდრე კობიაშვილი — სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი
გიორგი კობიაშვილი — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
ზაალ კობიაშვილი — 1804 წლის მთიულეთის აჯანყების მონაწილე
ზაქარია კობიაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
ილია კობიაშვილი — თერაპევტი
ლევან კობიაშვილი — ფეხბურთელი, პოლიტიკოსი
მიხეილ კობიაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
ნიკოლოზ კობიაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
სვიმონ კობიაშვილი — იუნკერი, ემიგრანტი
გერმანული სამზარეულო

გერმანული სამზარეულო მრავალი ადგილობრივი და რეგიონული სამზარეულოებისგან შედგება, როგორც დამახასიათებელია შედარებით დიდი ქვეყნებისთვის. თვითონ გერმანია უფრო მეტად დიდი კულტურული რეგიონის, ცენტრალური ევროპის ნაწილია. გერმანიას მეზობელ ქვეყნებთან, როგორებიცაა პოლონეთი და ჩეხეთი უამრავი საზიარო ტრადიცია აქვს. სამხრეთის რეგიონებში როგორებიცაა ბავარია და შვაბია შეხვდებით ავსტრიისა და შვეიცარიის სამზარეულოებისთვის დამახასიათებელ კერძებს.

2015 წელს მიშლენის მეგზურმა 11 რესტორანს მიანიჭა უმაღლესი 3 ვარსკვლავი გერმანიაში, 28 რესტორანმა ორი ვარსკვლავი მიიღო, ხოლო 233-მა ერთი. 2017 წლის ნოემბრისთვის, გერმანია მეოთხე ადგილზე იყო მიშელინის სამ ვარსკვლავიანი რესტორნების რაოდენობით, ჩამორჩებოდა რა იაპონიას, საფრანგეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს.

ცხელი კერძები
ხორცი
საშუალოდ ერთი გერმანელი წელიწადში 59.7 კილოგრამ ხორცს მიირთმევს. ყველაზე ხშირია სახეობებია ღორის, საქონლის და შინაური ფრინველის ხორცი.

ხორცი როგორც წესი მოთუშულია. შემწვარი ხორცის კერძების ბუნებრივია არსებობს, თუმცა მათი რეცეპტები საფრანგეთიდან და ავსტრიიდან იღებს სათავეს. მაგარი ხორცის ნაჭრების დამარბილებელმა რამდენიმე ტექნიკამ ეროვნულ კერძს დაუდო სათავე. ამის მაგალითია ზაუაბღათენი, რომელიც რამდენიმე დღის განმავლობაში ღვინოსა და ძმარში დამარინადებულ საქონლის, ცხენის ან ირმის ხორცს შეიცავს.

გერმანიას სოსისების დამზადებას დიდი ისტორია აქვს. აქ მზადდება 1 500-ზე მეტი სხვადასხვა სახეობის სოსისი. მათი უმეტესობის გარსი ღორის, ცხვრის ან ბატკნის ნაწლავებია. ყველაზე ხშირ და პოპულარულ სოსისის ტიპებს მიეკუთვნება:

 — ღორის ხორცითა და სანელებლებით მზადდება.

ვენური - შესაძლოა იყოს ღორის ან საქონლის ხორცით. დაბალ ტემპერატურაზე შეიბოლება.

 — სისხლის სოსისი, დამზადებულია ღორის ან ბატის სისხლით, ღორის კანითა და ქერით.

სტრუქტურა
საუზმე (გერმ. ) უმეტესად შედგება შემდეგი საკვებისაგან: პური, კარაქი ან მარგარინი, თხლად დაჭრილი ყველი და ძეხვეული, ჯემი, თაფლი და კვერცხები (როგორც წესი მოხარშული). გერმანული საუზმე უხვი და ნოყიერია. ლორი, დამარილებული ხორცეული, ანუ ღვიძლის სოსისი, ყველი გაუდა, მდნარი ყველი და ა.შ ტიპურ გერმანულ საუზმეს განეკუთვნებიან. რაც შეეხება სასმელს, საუზმეზე გერმანელები ძირითადად ყავას, ჩაის, რძეს, კაკაოს ან ხილის წვენს მიირთმევენ.

ტრადიციულად დღის მთავარი დრო კვებისთვის ლანჩია , რომელსაც გერმანელები დაახლოებით შუადღეს (12:00 საათზე) მიირთმევენ. სადილი ანუ , ყოველთვის უფრო მომცრო იყო ლანჩთან შედარებით და საუზმეს წააგავდა. სადილზეც პურების, სოსისებისა და ყველის ასორტიმენტი გვხვდება, რაიმე ბოსტნეულითა და შესაძლოა სენდვიჩთან ერთად. ასევე აღსანიშნავია გერმანული ჩვეულება , რაც გერმანულად ყავასა და ნამცხვარს ნიშნავს. ლანჩსა და სადილს შორის გერმანელები მეგობრებთან და ოჯახის წევრებთან ერთად იკრიბებიან და ნამცხვრის ნაჭერის თანხლებით ყავას მიირთმევენ.

თუმცა დანარჩენი ევროპის მსგავსად, ბოლო 50 წლის განმავლობაში გერმანიაშიც შეიცვალა სასადილო წეს-ჩვეულებები. დღესდღეობით უამრავი ადამიანი დღის შუა ნახევარში მიირთმევს მცირე საკვებს სამსახურში და შემდეგ საღამოს ცხელ სადილს სახლში, ოჯახის წევრებთან ერთად.
ალექსანდრე კობიაშვილი

ალექსანდრე იოსების ძე კობიაშვილი (კობიევი; დ. 18 აპრილი, 1857 — გ. 21 ოქტომბერი, 1918, თბილისი, დაკრძალულია წმ. ბარბარეს ეკლესიის ეზოში) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის და საქართველოს რესპუბლიკის გენერალი.

დაიბადა თბილისის გუბერნიის აზნაურის ოჯახში. დაამთავრა მიხეილის ვორონეჟის კადეტთა კორპუსი (1875) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია (1883). მსახურობდა კავკასიის გრენადერთა საარტილერიო ბრიგადაში. 1906 წლამდე მსახურობდა მთავარ საარტილერიო სამმართველოში. 1906-1909 წლებში მსახურობდა პოლკოვნიკად (1902) და ლუგანსკის საპატრონო ქარხნის სახელოსნოების უფროსად. 1909-1913 წლებში მსახურობდა იჟევსკის (რუსეთი) საიარაღო ქარხნის სახელოსნოების უფროსად. 1910 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. 1913 წელს გავიდა თადარიგში მუნდირითა და პენსიით. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს სამხედრო სამინისტროში, სადაც იყო საარტილერიო სექციის უფროსი. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (1889) და (1899), წმ. ანას (1905) ხარისხის ორდენებით. სამხედრო მოღვაწეობის გარდა კობიაშვილი ჩართული იყო საზოგადოებრივ ცხოვრებაშიც. მან, საქართველოში ერთ–ერთმა პირველმა, შეადგინა მომხმარებელ–მწარმოებელთა (საკოპერაციო) ამხანაგობათა დაარსების გეგმა, რის შესახებაც მოხსენება წარადგინა თბილისის გუბერნიის სათავადაზნაურო საადგილმამულო ბანკის წევრთა წლიურ კრებაზე (1896).
ჯიგმე უგიენ ვანგჩუკი

ჯიგმე უგიენ ვანგჩუკი (; 19 მარტი, 2020) — ბჰუტანის მეფე ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკის და მისი მეუღლის, დედოფალი ჯეცუნ პემას მეორე შვილი. არის ბჰუტანის პრინცი. 2019 წლის 17 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ დედოფალი ფეხმძიმედ იყო.

ტიტულები და წოდებები
19 მარტი, 2020 — „მისი უმაღლესობა პრინცი „დაშო“ ჯიგმე უგიენ ვანგჩუკი“
ზაზა პატარიძე

ზაზა პატარიძე (დ. 27 ოქტომბერი, 1963, ქუთაისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ფიზიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 1985-1992 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბირთვული ფიზიკის კათედრის ლაბორანტი. 1992-1995 წლებში — საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო დაცვის სამმართველოს უფროსი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“.
Taco Bell

— ამერიკული სწრაფი კვების რესტორნების ქსელი. დაფუძნებული იქნა 1962 წლის 21 მარტს, ირვინში, კალიფორნიაში. რესტორანი გვთავაზობს მექსიკურ სამზარეულოს, ესენია: ტაკო, ბურიტო, კესიდილია, ნაჩო და სხვანი. 2018 წლის მონაცემებით ქსელის 7072 რესტორანს 2 მილიარდზე მეტი ვიზიტორი ჰყავს. რესტორნის წლიურმა მოგებამ 2015 წელს 1,988 მილიარდი შეადგინა.

ისტორია
 დაფუძნებული იქნა 1958 წელს, გლენ ბელის მიერ, რომელმაც თავდაპირველად გახსნა ჰოთ დოგების დახლი. 1967 წელს გაიხსნა -ის რიგით მეასე რესტორანი, ქალაქ ანაჰეიმში. 1978 წელს „.“-მ შეიძინა ქსელი დამფუძნებელი გლენ ბელისაგან. ქსელის ოფისი მდებარეობს ირვინში, კალიფორნიაში.

აშშ-ს მიღმა
აზია
ჩინეთი
2003 წელს ქსელმა გახსნა რესტორანი შანხაიში, სახელწოდებით „ “. ჩინეთში 2008 წლამდე ქსელის 4 რესტორანი ფუნქციონირებდა. 2008 წელს რესტორნები დაიხურა, მაგრამ 2015 წელს ფრენჩაიზი კვლავ დაუბრუნდა ჩინურ ბაზარს, 2017 წელს გაიხსნა პირველი რესტორანი კოლომბოში, შრი-ლანკაში.

ინდოეთი
ინდოეთში პირველი რესტორანი გაიხსნას მანტრის მოედანზე, ბანგალორში, 2010 წელს. „! “ გეგმავს გახსნას 600 რესტორანი ინდოეთში და ამით შექმნას 20 000 სამუშაო ადგილი.

მალაიზია
„ “ გეგმავს გახსნას პირველი რესტორანი მალაიზიაში 2020 წელს.

იაპონია
1980-იან წლებში იაპონიაში მათ გახსნენს ორი მაღაზია, მაგრამ მალევე მოხდა მათი დახურვა. 2015 წელს კომპანია დაუბრუნდა იაპონურ ბაზარს და გახსნა რესტორანი ტოკიოში.

ფილიპინები
პირველი რესტორანი ფილიპინებში 2004 წლის 30 ოქტომბერს.

სინგაპური
წლების მანძილზე რესტორანი მუშაობდა სინგაპურში, ძირითადად „“-თან ერთად. 2008 წელს რესტორანი მოულედნელად დაიხურა და გამოვიდა ქვეყნიდან.

სამხრეთ კორეა
სამხრეთ კორეაში არის მხოლოდ ორი რესტორანი სეულის ორ რაიონში, იტაევონსა და ჰონგდაეში.
ევროპა
ქსელი ფუნქციონირებს 10 ევროპულ სახელმწიფოში, ესენია: კვიპროსი, ფინეთი, საბერძნეთი, ისლანდია, ნიდერლანდები, პოლონეთი, რუმინეთი, რუსეთი, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო.
ახლო აღმოსავლეთი
2008 წელს რესტორანი გაიხსნა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. 2012 წლის თებერვალში ქვეყანაში არსებული 4-ივე რესტორანი დაიხურა. რესტორანი ფუნქციონირებს ქუვეითში.
ზაქარია კობიაშვილი

ზაქარია (ზურაბ) სიმონის ძე კობიაშვილი (კობიევი; დ. 2 აპრილი, 1864, სოფ. ახატანი, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 21 თებერვალი, 1931, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე და კოლექციონერი, გენერალ-მაიორი.

დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. 1884 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. დაამთავრა ელიზავეტგრადის საკავალერიო იუნკერთა სკოლა და კორნეტად ჩაირიცხა ტვერის დრაგუნთა 43-ე პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-1905), სადაც დაიჭრა. სამხედრო სამსახურში თავის გამოჩენისთვის 1906 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. შემდგომ წლებში მსახურობდა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა მე-17, შემდეგ ვოლინის ულანთა მე-6 პოლკში. 1914 წელს მიიღო პოლკოვნიკობა და გადაიყვანეს სმოლენსკის ულანთა მე-3 პოლკში. მსოფლიო ომის დროს მონაწილეობდა აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაციაში (1914). 1914-1915 წლებში მეთაურობდა პერეიასლავის დრაგუნთა მე-15 პოლკს, 1916-1917 წლებში — ვოლინის ულანთა მე-6 პოლკს. შემდეგ ირიცხებოდა ოფიცერთა რეზერვში. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1904), (1905) და (1905), წმ. სტანისლავის (1905), წმ. ვლადიმერის (1905) და წმ. გიორგის (1906) ხარისხის ორდენებით, გიორგის იარაღით (1914).

1919 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. ჰქონდა ფერწერული ტილოების და იარაღის და აღმოსავლური ხელოვნების (ე.წ. „ბუდისტური კოლექცია“) ნიმუშების მდიდარი კოლექცია. ფერწერული კოლექცია — საუკუნის ქართული პორტრეტული ხელოვნების 28 ნიმუში — კობიაშვილმა 1910 წელს ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებას (რომლის ნამდვილი წევრიც თავად იყო) გადასცა. 1926 წელს იარაღისა და „ბუდისტური კოლექცია” გენერლისგან საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმმა შეიძინა. მოგვიანებით, იარაღის კოლექციის შესწავლის მიზნით, მუზეუმმა ზურაბ კობიაშვილი თანამშრომლად მიიწვია, სადაც გარდაცვალებამდე მოღვაწეობდა. დაკრძალეს ვერის სასაფლაოზე, რომელიც ჭადრაკის სასახლის აშენებასთან დაკავშირებით განადგურდა და გენერლის საფლავი დაიკარგა. ცოლად ჰყავდა (1919 წლიდან) თამარ თუმანიშვილი. შვილი არ ჰყოლია.
დავით ჟღენტი

დავით ჟღენტი (დ. 4 ოქტომბერი, 1952, სოფელი ერკეთი, ჩოხატაურის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1976 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამრეწველო და სამოქალაქო მშნებლობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩოხატაურის მაჟორიტარი) იმავე საარჩევნო ბლოკიდან.
მამე რაიკი

მამე რაიკი (დ. 3 მარტი, 1950, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კიბერნეტიკისა და გამოყენებითი მათემატიკის ფაკულტეტი. 1972-1978 წლებში კიბერნეტიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი, ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1978-1980 წლებში იყო თსუ-ს დამნაშავეების სოციოლოგიის ლაბორატორიის სექტორის გამგე. 1980 წლიდან არის საქ. ინფორმატიკის და ტელეკომუნიკაციის ინსტიტუტის სექტორის გამგე- წამყვანი მეცნიერ თანამშრომელი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
მელიქ რაისიანი

მელიქ რაისიანი (დ. 11 აპრილი, 1961, ახალქალაქი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ერევნის სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტის საფინანსო აღრიცხვის დაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალქალაქის მაჟორიტარი), იმავე საარჩევნო ბლოკიდან. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ ახალქალაქი-ნინოწმინდის საარჩევნო ოლქის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. მან ხმების 4,04% (1251) მიიღო და მეხუთე ადგილი დაიკავა.
ნაკი (მესტიის მუნიციპალიტეტი)

ნაკი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემში (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 12 ადამიანი.
სვიმონ კობიაშვილი

სვიმონ (სიკო) ვლადიმერის ძე კობიაშვილი (დ. 28 აგვისტო, 1902 — გ. 1976) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ემიგრანტი.

დაიბადა თბილისის გუბერნიის აზნაურულ ოჯახში (ბიძამისი იყო პოლკოვნიკი ზურაბ კობიაშვილი). 1920 წლიდან სწავლობდა თბილისის სამხედრო სკოლაში (ქვეითი სპეციალობის იუნკერი). მონაწილეობდა 1921 წელს საბჭოთა რუსეთთან ომში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო ჯერ საბერძნეთში, შემდეგ პოლონეთში. სწავლობდა ვარშავის კადეტთა სკოლაში (1922-1923), დაამთავრა გრუძიონძის ცენტრალური საკავალერიო სკოლა (1925), რის შემდეგაც კონტრაქტით მსახურობდა პოლონეთის არმიაში. იყო პომერანიის მე-18 ცხენოსანი პოლკის მე-2 ლეიტენანტი, შემდეგ გრუძიონძის გარნიზონის კავალერიის სასწავლო ცენტრის ინსტრუქტორი (1927-1928). იყო ქართველ „იუნკერთა კავშირის“ (1928-1932) წევრი. 1935-1937 წლებში სწავლობდა პოლონეთის უმაღლეს სამხედრო სასწავლებელში, შემდეგ კაპიტნის წოდებით განამწესეს ბიდგოშჩში პომერანიის ცხენოსან ბრიგადაში. მსოფლიო ომის დასაწყისში პოლონეთის დამარცხების შემდეგ ნაცისტური გერმანიის სამსახურში ჩადგა და შეუერთდა ვერმახტის ქართული ლეგიონს. თავდაპირველად მეთაურობდა 799-ე ქვეით ბატალიონს, 1943 წლიდან კი — ლეგიონს. 1945 წლიდან იმყოფებოდა ბრიტანელების, შემდეგ ამერიკელების ტყვეობაში. გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობდა ამერიკის შეერთებული შტატებში. მუშაობდა „ამერიკის ხმის“ ქართულ სექციაში. დაკრძალულია პარიზის მახლობლად, ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.
ნანყბული

ნანყბული — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემში (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.
ნიკოლოზ სანოძე

ნიკოლოზ სანოძე (დ. 23 მაისი, 1962, ხონი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1987 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი 1987 წელს, 1997 წელს ქუთაისის ჰუმანიტარული და სამართლის ინსტიტუტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხონის მაჟორიტარი).
ჯემალ სვანიძე

ჯემალ სვანიძე (დ. 3 ოქტომბერი, 1950, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა კალინინგრადის ტექნიკური ინსტიტუტის ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
ალექსანდრე ბაკში

ალექსანდრე ბაკში (დ. 23 ივლისი, 1997, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ჩოგბურთელი. მისი საუკეთესო შედეგი მსოფლიო რეიტინგში ერთეულებში იყო 868-ე პოზიცია. ბაკში თამაშობს საქართველოს ნაკრებში, დეივისის თასზე მოიგო 2 შეხვედრა, ხოლო ერთში დამარცხდა. 2020 წლის იანვარში მან ითამაშა -ს თასზე, საქართველოს ნაკრებში.
ზაზა სიორიძე

ზაზა სიორიძე (დ. 17 ივნისი, 1960, ოზურგეთი) — ქართველი ბიზნესმენი, ეკონომისტი, ფინანსისტი.

1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, 1987 წელს — ასპირანტურა, 1992 წელს კი ზაარბრიუკენის უნივერსიტეტი (გერმანია). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი). 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
ზაქარია ჩიჩუა

ზაქარია ჩიჩუა (დ. 1875, ჭანჭათი, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 30 დეკემბერი, 1951, ლევილი, საფრანგეთი, დაკრძალულია იქვე) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ფარმაცევტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება მიიღო ლავრენტი წულაძესთან. შემდეგ სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. პროფესიით ფარმაცევტი. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს ხელმძღვანელობდა თბილისის ამქართა და ნოქართა მოძრაობას (პარტიული ფსევდონიმი — „მეხაშე“), შემდეგ რევოლუციურ საქმიანობას ეწეოდა ჭიათურა-ყვირილის რაიონში და კვლავ თბილისში. რეაქციას პეტერბურგში განერიდა და დაამთავრა სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის ფარმაცევტული კურსები. შემდეგ ბათუმში მუშაობდა. იქ დააპატიმრეს და ციმბირში გადაასახლეს. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა. საქართველოს დამოუკიდებლობის დროს ხელმძღვანელობდა ნაციონალური სიმდიდრის სააფთიაქო ნაწილს — სააფთიაქო მარაგებს, რომელიც მინდობილი ჰქონდა ქალაქებისა და ერობებისგან (იმ დროს საქართველოში მედიკამენტების შემოტანა შეზღუდული იყო და მარაგებს სასიცოცხლო მნიშვნელობა ჰქონდა). გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში იყო. დამკვიდრდა საფრანგეთში, სოფ. ლევილში, სადაც შეუდგა ქართული ემიგრანტული არქივების და სოციალ-დემოკრატების პარტიული დოკუმენტაციის მოწესრიგებას და სისტემატიზებას. გარდაიცვალა და დაკრძალულია ლევილში.
ჩიჩუა

საკუთარი სახელი ჩიჩუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გიორგი ჩიჩუა — აგრონომი, მრეწველი
ზაქარია ჩიჩუა — ფარმაცევტი, პოლიტიკური ემიგრანტი
თინათინ ჩიჩუა — არქიტექტორი
ლონგინოზ ჩიჩუა — ოფიცერი, მსოფლიო ომის მონაწილე
მაკა ჩიჩუა — მსახიობი, საქართველოს პირველი ლედი
პეპუნა ჩიჩუა — ოდიშის სამთავროს პოლიტიკური მოღვაწე
რომანოზ გველესიანი

რომანოზ ნიკოლოზის ძე გველესიანი (დ. 1859, სოფ. შალაური, ახლანდ. თელავის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ნოემბერი, 1884, დაკრძალულია ავლაბრის წმ. პეტრე-პავლეს სასაფლაოზე) — ქართველი ფერმწერი და გრაფიკოსი.

დაიბადა კახეთში, აზნაურის ოჯახში. მისი უფროსი ძმა იყო მომავალი გენერალი ალექსანდრე გველესიანი. დაამთავრა თბილისის გრენადერთა მე-15 პოლკთან არსებული სამხედრო სკოლა 1875 წელს. მუშაობდა კავკასიის მეფისნაცვლის მთავარი სამმართველოს სამშენებლო-საგზაო კომიტეტის ტექნიკურ კანცელარიაში 1881 წლამდე. 1879-1881 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო სასწავლებელში, 1881–1884 წლებში — პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. საქართველოში ჩამოსვლის შემდეგ განზრახული ჰქონდა იტალიაში გამგზავრება, მაგრამ ვერ შეძლო ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო (მძიმედ ავად იყო ტუბერკულოზით). გარდაიცვალა 25 წლის ასაკში.

მოღვაწეობის ხანმოკლე პერიოდის მანძილზე გველესიანმა შექმნა სახასიათო პორტრეტები („კახელი დოქით, „გ. გაბაშვილის პორტრეტი“, „თანაკურსელის პორტრეტი“, „ქართველი მანდილოსანი“, „კ. მაღალაშვილის პორტრეტი“, „მხატვარ ალ. ბერიძის პორტრეტი“ და სხვ.), ასევე კახეთისა და თბილისის ხედები („ალავერდის ხიდი“, „დახურული ბაზარი“, „მოედანი“ და სხვ.). ყველა ნამუშევარი დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში.
რომან გველესიანი

რომან ალექსანდრეს ძე გველესიანი (დ. 17 აგვისტო, 1888 — გ. 2 აპრილი, 1949, ლონდონი, დაკრძალულია ბრომპტონის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე. რუსეთის, საქართველოს და პოლონეთის არმიების პოლკოვნიკი.

დაიბადა რუსეთის არმიის ოფიცრის, ალექსანდრე გველესიანისა და თამარ (ვარვარა) დავითის ასული ჭავჭავაძის ოჯახში. 1909 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო. მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს მსახურობდა ლაიბ-გვარდიის ერევნის მე-13 პოლკის პორუჩიკად, 1916 წლიდან — რჟევის 490-ე ქვეითი პოლკის კაპიტნად. ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1915), (1915) და (1916), წმ. სტანისლავის (1915) და (1916), წმ. ვლადიმერის (1916) და (1917) ხარისხის ორდენებით. 1917 წლის თებერვალში მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1918 წლიდან იყო საქართველოს ჯარის პოლკოვნიკი.

1921 წელს, საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, გველესიანი ემიგრაციაში იყო პოლონეთში, სადაც დაამთავრა ბიდგოშჩის უმცროს ოფიცერთა სკოლა (1923), შემდეგ სწავლობდა ვარშავის უმაღლესი სამხედრო სკოლაში. 1926 წლის ოქტომბრიდან კონტრაქტით მსახურობდა პოლონეთის არმიაში. 1927-1929 წლებში რომან გველესიანი იყო პულავის მენაღმეთა მე-2 პოლკის მეთაურის მოადგილე, ხოლო 1930 წლიდან ირიცხებოდა მე-4 ქვეითი დივიზიის შტაბში. 1938 წლის მარტიდან მსახურობდა მე-6 ქვეითი დივიზიის მეთაურის მოადგილედ. მსოფლიო ომის (1939-1945) დასაწყისში ხელმძღვანელობდა კრაკოვის გამაგრებულ რაიონს. შემდეგ იმყოფებოდა პრჟემისლში, ბრიგადის გენერალ ბოლესლავ იატელნიცის შტაბში; იცავდა დნესტრის ხაზს. პოლონეთის ოკუპაციის შემდეგ ერთხანს წინააღმდეგობის მოძრაობაში იყო, მალე სხვა პოლონელ სამხედროებთან ერთად ევაკუირებული იყო რუმინეთში, საიდანაც ჯერ საფრანგეთში, შემდეგ კი დიდ ბრიტანეთში გადავიდა. აქტიურად თანამშრომლობდა პოლონურ პოლიტიკურ ემიგრაციასთან. გარდაიცვალა და დაკრძალულია ლონდონში.
ზაზა სოფრომაძე

ზაზა სოფრომაძე (დ. 28 ოქტომბერი, 1960, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, თანამდებობის პირი, იურისტი.

1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, ხოლო 1997 წელს ახალგაზრდობის საერთაშორისო ინსტიტუტი „თბილისის“ საერთაშორისო სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.