iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კოლიდერი

კოლიდერი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 265 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 766 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,95 კმ²-ზე. ფართობი 3 093 კმ²-ია.
გუარანტან-დუ-ნორტი

გუარანტან-დუ-ნორტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 345 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 216 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,8 კმ²-ზე. ფართობი 4 734 კმ²-ია.
მატუპა

მატუპა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 280 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 174 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,71 კმ²-ზე. ფართობი 5 239 კმ²-ია.
ნოვა-კანაან-დუ-ნორტი

ნოვა-კანაან-დუ-ნორტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 301 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 127 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,03 კმ²-ზე. ფართობი 5 966 კმ²-ია.
ნოვა-გუარიტა

ნოვა-გუარიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 932 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,43 კმ²-ზე. ფართობი 1 114 კმ²-ია.
ნოვუ-მუნდუ

ნოვუ-მუნდუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 330 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 332 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,27 კმ²-ზე. ფართობი 5 790 კმ²-ია.
პეიშოტუ-დი-აზევედუ

პეიშოტუ-დი-აზევედუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 346 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 812 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,16 კმ²-ზე. ფართობი 14 257 კმ²-ია.
ტერა-ნოვა-დუ-ნორტი

ტერა-ნოვა-დუ-ნორტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 250 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 291 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,41 კმ²-ზე. ფართობი 2 562 კმ²-ია.
გაუშა-დუ-ნორტი

გაუშა-დუ-ნორტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 293 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,37 კმ²-ზე. ფართობი 16 930 კმ²-ია.
ნოვა-ბრაზილანდია

ნოვა-ბრაზილანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 540 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 587 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,4 კმ²-ზე. ფართობი 3 281 კმ²-ია.
პარანატინგა

პარანატინგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 460 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 290 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,8 კმ²-ზე. ფართობი 24 166 კმ²-ია.
პლანალტუ-და-სერა

პლანალტუ-და-სერა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 319 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 726 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,11 კმ²-ზე. ფართობი 2 455 კმ²-ია.
კომოდორუ

კომოდორუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 265 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარესისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 178 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,84 კმ²-ზე. ფართობი 21 769 კმ²-ია.
კამპუ-ნოვუ-დუ-პარესისი

კამპუ-ნოვუ-დუ-პარესისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 572 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარესისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 577 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,92 კმ²-ზე. ფართობი 9 434 კმ²-ია.
კამპუს-დი-ჟულიუ

კამპუს-დი-ჟულიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 600 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარესისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 154 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,76 კმ²-ზე. ფართობი 6 801 კმ²-ია.
დიამანტინუ

დიამანტინუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 269 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარესისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 341 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,47 კმ²-ზე. ფართობი 8 230 კმ²-ია.
საპეზალი

საპეზალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარესისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 094 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,33 კმ²-ზე. ფართობი 13 624 კმ²-ია.
ოთარ ქორქია

ოთარ მიხეილის ძე ქორქია (დ. 10 მაისი, 1923, ქუთაისი — გ. 15 მარტი, 2005, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1950).

ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. იყო საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი (1947–1955) და მისი კაპიტანი (1953–1955). 1952 წლის ჰელსინკის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი, ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1947, 1951, 1953) და მესამე პრიზიორი (1955), საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი (1950, 1953, 1954), მეორე (1947) და ორგზის მესამე (1948, 1952) პრიზიორი, საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1949, 1950), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე (1952), სტუდენტთა მსოფლიო თამაშების ორგზის (1949, 1951), ახალგაზრდობის საერთაშორისო მეგობრული სპორტული თამაშების (1953) ჩემპიონი. საბჭოთა კავშირის ახალგაზრდული ნაკრების (1958-1962), თბილისის „დინამოს“ (1962–1967), კამბოჯის ქალთა და კაცთა ეროვნული გუნდების (1968-1970) მთავარი მწვრთნელი. თამაში დაიწყო ქუთაისის „დინამოში“, (1943), 1946 წლიდან გადავიდა თბილისის „დინამოში“. 1962 წელს ოთარ ქორქიას ხელმძღვნაელობით თბილისის „დინამო“ გახდა ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი. ითვლებოდა საბჭოთა კავშირისა და ევროპის ერთ-ერთ საუკეთესო ცენტრალურ თავდამსხმელად. წლების მანძილზე საბჭოთა კავშირის ნაკრების ყველაზე შედეგიანი კალათბურთელი იყო.

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და მედლებით. ვახტანგ გორგასლის ხარისხის და ღირსების ორდენების კავალერი. საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1967).

მიღწევები
ოლიმპიური თამაშების ვიცე-ჩემპიონი
1952 (ჰელსინკი)
ევროპის ჩემპიონი
1947 (ჩეხოსლოვაკია)
1951 (საფრანგეთი)
1953 (საბჭოთა კავშირი)
ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი
1955 (უნგრეთი)
მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი
1949, 1951
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი
1950, 1953, 1954
საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი
1947
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი
1948, 1952
საბჭოთა კავშირის თასი
1949, 1950

ძირითადი შედეგები
მიხეილ ქორქია

მიხეილ შოთას ძე ქორქია (დ. 10 სექტემბერი, 1948, ქუთაისი, საქართველო, — გ. 7 თებერვალი, 2004, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1972).

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოსა“ (1965-1979) და სსრ კავშირის ნაკრებში (1971-1977). ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1972, მიუნხენი), ოლიმპიადის მესამე პრიზიორი (1976, მონრეალი), ევროპის ჩემპიონი (1971) და ორგზის მეორე პრიზიორი (1975, 77), სსრკ ჩემპიონი (1968) და მეორე პრიზიორი (1969), სსრკ თასის მფლობელი (1969). ქუთაისის „ტორპედოს“ ფეხბურთელთა გუნდის ერთ-ერთი მეპატრონე და მისი პრეზიდენტი (1998-იდან). თამაშობდა შემტევი მცველის პოზიციაზე.

კალათბურთს თამაშობდა მიხეილ ქორქიას მამაც, თუმცა უდიდეს წარმატებებს ბიძამ, ოთარ ქორქიამ მიაღწია: თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში 1952 წელს, ჰელსინკიში ოლიმპიადის ვერცხლის მედალი მოიგო, 1947, 1951 და 1953 წლებში ევროპის ჩემპიონი გახდა, თბილისის „დინამოსთან“ ერთად 3-ჯერ მოიგო საკავშირო ჩემპიონატი, 2 თასი, 1962 წელს კი, მთავარი მწვრთნელის რანგში თბილისის „დინამოს“ ევროპის ჩემპიონთა თასი მოაგებინა. ქართველი კალათბურთელებიდან ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტულს მხოლოდ მიხეილ ქორქია და ზურაბ საკანდელიძე ფლობენ.

1981 წლის 27 სექტემბერს მიხეილ ქორქია დიდი კალათბურთიდან გააცილეს. 2006 წლიდან საქართველოს კალათბურთის ფედერაცია ყოველწლიურად ატარებს ოლიმპიური ჩემპიონების მიხეილ ქორქიას და ზურაბ საკანდელიძის სახელობის ტურნირს.

2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა დავით ჭელიძის წიგნი „მიხეილ ქორქია“. 2017 წელს გადაღებულ რუსულ მხატვრულ ფილმში „3 წამი“ (რეჟისორი ანტონ მეგერდიჩევი), რომელიც საბჭოთა კავშირის კალათბურთელთა ნაკრების მიერ მიუნხენის ოლიმპიადაზე გამარჯვებას ეძღვნება, მიხეილ ქორქიას როლი ოთარ ლორთქიფანიძემ შეასრულა.

არის ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენის კავალერი. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს კომერციულ სასაფლაოზე.

საინტერესო ფაქტები
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც მიხეილ ქორქია 1976 წლის საქართველოს მეშვიდე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.
ვლადიმერ უგრეხელიძე

ვლადიმერ უგრეხელიძე (დ. 18 აგვისტო, 1939, თბილისი, საქართველოს სსრ, — გ. 3 თებერვალი, 2009, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1964). ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
1974 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოში“ (1958–1974). სსრკ ნაკრების წევრი (1960-1965), რომის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი (1960), მსოფლიოს ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1963), ევროპის ჩემპიონი (1961), ევროპის ქვეყნების ჩემპიონთა თასის მფლობელი (1962), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1968), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის სამგზის მეორე (1960, 1961, 1969) და მესამე (1965) პრიზიორი, საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1969). მაღალი ნახტომისა და ჰაერში შეყოვნების უნარის გამო მეტსახელად „პტიცა“ შეარქვეს. თსუ-ის ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის კათედრის გამგე (1997-იდან), დოცენტი.

ძირითადი შედეგები
საჩალის ეკლესიები

საჩალის ეკლესიები — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჩალეში.

პირველი ეკლესია
პირველი ეკლესია დგას სოფლის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,8 3,6 მ), უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით. გარედან შელესილი ყოფილა. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლები (სიმაღლე 2,5 მ) და გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილი (სიმაღლე 1,7 მ). ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია კვალი). აღმოსავლეთით, მოკლე მხრებით გამოყოფილი სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის აღმოსავლეთ კედელში ერთი ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედელში კი - ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში.

მეორე ეკლესია
მეორე ეკლესია დგას სოფლის ჩრდილოეთით 5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (6,2 4,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. აფსიდის კუთხეებში შირიმის გათლილი ქვაა გამოყენებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი და დასავლეთ კედელი; ჩრდილოეთ კედელი 1,7 მეტრის სიმაღლეზე დგას, სამხრეთისა - თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ინტერიერი ქვებითა და მიწითაა ამოვსებული. აბსიდს გეგმით სამცენტრიანი თაღის ფორმა აქვს. აბსიდში დაბალი და ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია, რომლის გარეთა ღიობი შირიმის ერთ ქვაშია გამოკვეთილი. აბსიდის ჩრდილოეთ გვერდში, ერთ სიმაღლეზე, ორი პატარა სწორკუთხა ნიშია. ნიშების ზემოთ, კონქის ქუსლის დონეზე, პატარა სწორკუთხა ხვრელია, რომელიც კედელში მოწყობილ სამალავს უკავშირდება. კონქის ზედაპირი აბსიდის კედელს არ ერწყმის და მათი შეხვედრის საზღვარზე პატარა საფეხურია შექმნილი.

მესამე ეკლესია
მესამე ეკლესია დგას სოფლის დასავლეთით 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,5 4,5 მ), რომელსაც სამხრეთიდან, მთელ სიგრძეზე, თანადროული მინაშენი ეკვრის. ძეგლი ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში, გარეთა კუთხეებსა და კედლების საპირე წყობაში ტლანქად დამუშავებული შირიმის ქვაა გამოყენებული. წყობა ირეგულარულია. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია კამარის მნიშვნელოვანი ნაწილი; ჩამოშლილია სახურავის საფარი, ლავგარდანი და კედლების საპირე წყობის უმეტესი ნაწილი; სამხრეთ მინაშენიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილი დგას, დასავლეთ ნაწილი კი, 0,5 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შესასვლელი სამხრეთიდან, მინაშენიდანაა. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში ერთი თაღოვანი სარკმელია. მსგავსი თითო სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. გარედან დასავლეთ სარკმელი შირიმის ორ ქვაშია გამოკვეთილი. აბსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. ინტერიერში კედლები შელესილი და მოხატული ყოფილა (შემორჩენილია კვალი). მინაშენი განივი კედლით ორ ნაწილად არის გაყოფილი. აღმოსავლეთ ნაწილი სამლოცველოა, დასავლეთ ნაწილი კი - კარიბჭე. კარიბჭეში შესასვლელი სამხრეთიდან ყოფილა (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილები), სამლოცველოში კი - დასავლეთიდან - კარიბჭიდან. სამლოცველოს ნახევარწრიულ აბსიდში ერთი ვიწრო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აბსიდი დარბაზისგან მხრებით არის გამოყოფილი. დარბაზის სამხრეთ კედელში ერთი პატარა, კვადრატული ნიშია.
ქისტაურის ეკლესიები

ქისტაურის ეკლესიები — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქისტაურში.

პირველი ეკლესია
დარბაზული ეკლესია დგას სოფელში (13 7,5 მ). აგებულია საუკუნეში, ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. შესასვლელი ორი აქვს: სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი თაღით გადახურული სარკმელია, რომლის ჩრდილოეთით ორი თაღოვანი ნიშია. საკურთხევლის ჩრდილოეთით სამკვეთლოა, სამხრეთით - სადიაკვნე. ორივე სათავსი გეგმით სწორკუთხაა, გადახურულია ცილინდრული კამარით. აღმოსავლეთით ორივეს თითო სწორკუთხა სარკმელი აქვს, დასავლეთით - ბრტყელთაღოვანი კარი, რომელიც ეკლესიის დარბაზში გადის. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკის მიმართ შემაღლებულია, რამდენადმე წინ წამოწეულია და გვერდებზე ოთხსაფეხურიანი თითო კიბე აქვს. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ბრტყელი თაღით გადახურული სამი სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი, დასავლეთისაში - ერთი თაღოვანი სარკმელი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული თაღით გადახურული ნიშია. ეკლესიის შეისრული კამარა სამ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ორი თაღი დარბაზის გრძივი კედლების პილასტრებზეა დაყრდნობილი, მესამე - დასავლეთ კუთხის პილასტრებზე. პილასტრებს შორის მოქცეული ნაწილები საფეხურით არის შეღრმავებული და ნახევარწრიული თაღი ხურავთ. ინტერიერი შელესილია. აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოსახულია საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი. დასავლეთ ფასადზე სამი მსგავსი ჯვარია. მათგან ორი, შესასვლელის ზემოთ მოწყობილი თაღოვანი ნიშის გვერდებზეა, ერთი - სარკმლის ზემოთ - ფრონტონზე. ფასადები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. დასავლეთ ფრონტონის წვერზე შემორჩენილია სამრეკლოს კვადრატული საფუძველი.

მეორე ეკლესია
მეორე ეკლესია დგას სოფლის სამხრეთით, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,7 4,2 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვებით. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილი ყოფილა. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია კამარის და სამხრეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მთელ სიმაღლეზე გარღვეულია აფსიდა, დაბზარულია კონქი. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ერთი, შიგნიდან სწორკუთხა და გარედან თაღოვანი სარკმლის დასავლეთ კედელშიცაა. ეკლესიის კვადრატული დარბაზი შემაღლებულ პროპორციებშია გადაწყვეტილი, გადახურულია ცილინდრული კამარით. გარედან ორივე სარკმელს შირიმის ქვაში გამოკვეთილი მარტივი თავსართი ამშვენებს. ფასადები დამშვენებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნით.

მესამე ეკლესია
ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთით ერთ კილომეტრზე, ტყით დაფარულ ბორცვზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,8 3,5 მ), ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქი, დანგრეულია კედლების დიდი ნაწილი, ინტერიერში მცენარეებია ამოსული. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. ეკლესიის კვადრატული დარბაზი აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). დასავლეთ კედელში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელში - სწორკუთხა ნიში.
ბეგლარბეგი

ბეგლარბეგი (თურქულად — ბეგთა ბეგი) — ფეოდალური ტიტული და თანამდებობა (ბეგლარბეგის სინონიმებია არაბული ამირ ალ-უმარა — ამირთა ამირა, სპარსული მირ-მირანი). ოსმალეთის იმპერიაში ბეგლარბეგი პროვინციის (ვილაიეთის) მმართველი იყო, განაგებდა მის სამოქალაქო და სამხედრო საქმეებს, ომის დროს ლაშქარს სარდლობდა. სამხედრო-ადმინისტრაციული სამსახურისათვის ბეგლარბეგს ხელფასის ნაცვლად ეძლეოდა საკარგავი, ხასი (წლიური შემოსავალი 600 000-1 300 000 ახჩა). ბეგლარბეგი ორ ან სამ თუღს ატარებდა. ორთუღიან ბეგლარბეგს ფაშის ან მირმირანის ტიტული ჰქონდა, სამთუღიანს — ვეზირისა. 1864 წელს ეიალეთს ვილაიეთი დაერქვა (ადრე ეს სახელები პარალელური მნიშვნელობით იხმარებოდა), ხოლო ბეგლარბეგს — ვალი. ირანში ბეგლარბეგი დიდ პროვინციას მართავდა, მის ხელთ იყო სამხედრო-ადმინისტრაციული ხელისუფლება, ომის დროს კი ლაშქარს სარდლობდა. - საუკუნეებში ბეგლარბეგობა ირანის ზოგიერთ მხარეში მემკვიდრეობითი გახდა.
თუღი

თუღი — ცხენის ძუა ან ტიბეტური ხარის — იაკის კუდი, თურქთა ძველი ტოტემური ემბლემა. მოოქროული სპილენძის ან ძვლის ბურთულით დაბოლოებულ ხის გრძელ ტარზე მიბმული ცხენის ძუა. თუღი ოსმალეთის სახელმწიფოს დიდ მოხელეთა უფლებამოსილებისა და სამხედრო წოდების ნიშანი იყო. ზოგჯერ თუღი თავსაბურებზეც ჰქონდათ დამაგრებული. თუღის სინონიმებია ბუნჩუკი, კუტასი, სურღუჯი.
ჯაკო

ჯაკო — რადიოსადგური საქართველოში. მაუწყებლობს 2006 წლის 15 იანვრიდან, 96.3 სიხშირეზე.

„ჯაკო“ საქართველოში პირველი და ერთადერთი სპორტული რადიოა. ატარებს ქართველი ჟურნალისტის, მსახიობისა და სპორტული კომენტატორის, კოტე მახარაძისა და ქართველი სპორტული კომენტატორის, ჯამლეტ ხუხაშვილის სახელს.

რადიო „ჯაკო“ სისტემატურად აშუქებს ყველა სპოტულ მოვლენას საქართველოს მასშტაბით და საერთაშორისო არენაზე.

2013 წელს რადიო „ჯაკო“ გახდა საერთაშორისო მედია ჰოლდინგ „ ”-ის ევროპული ოჯახის წევრი.

განხორციელებეული ცვლილებების შედეგად, რადიო „ჯაკომ“ კარდინალური ცვლილებები განიცადა და საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალხარისხიანი და წარმატებული რადიო გახდა. გააჩნია მსოფლიოს წამყვანი რადიოსადგურების დონის ტექნიკური უზუნველყოფა.

დღეისათვის, სპორტთან ერთად რადიო „ჯაკო“ აშუქებს სხვა უამრავ ინფორმაციას საქართველოსა და მსოფლიოს შესახებ.

რადიო „ჯაკომ“ ერთ-ერთმა პირველმა დანერგა შემეცნებით-ტურისტული რადიო გადაცემების მიმართულება, რომლის მეშევობითაც მსმენელს საშუალება ეძლევა გაიგოს მრავალი სიახლე არა მარტო საქართველოს, არამედ მთელი მსოფლიოს შესახებ, გადაცემებთან ერთად „იმოგზაუროს“ საქართველოს ყველა კუთხეში და ასევე გაეცნოს მსოფლიოს თითქმის ყველა დიდ ქალაქს, მათ ცხოვრების სტილსა და ტრადიციებს.

2013 წლიდან, რადიო „ჯაკო“ გახდა ქათული სპორტის ოფიციალური მედია-პარტნიორი, რომლის ფარგლებშიც რადიო „ჯაკო“ განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ყველა ქართულ ჩემპიონატს თუ სხვა სპორტულ წამოწყებებს.
ნიკოლოზ დერიუგინი

ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძე დერიუგინი (დ. 30 აპრილი, 1959, ქუთაისი) — ქართველი და საბჭოთა კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1982). ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოში“ (1975–1985), „თბილისში“ (1991–1992), უნგრეთის მაფც-ში (1992–1993), თბილისის „ვითაში“ (1993–1994), თბილისის სდასუ-სა (1994–1995) და სლოვაკეთის „სლოვაკო ფარმაში“ (1995–1996).

იცავდა სსრ კავშირის (1978–1985) და საქართველოს (1995–1996) ეროვნული ნაკრები გუნდების ღირსებას. მოსკოვის ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორი (1980), მსოფლიოს (1982) და ევროპის (1981) ჩემპიონი, საკონტინენტთაშორისო თასის ორგზის მფლობელი (1978, 1979). 1993–1994 წლების სეზონის მიხედვით საქართველოს საუკეთესო კალათბურთელად დასახელდა.

2019 წლის 30 აპრილს, ნიკოლოზ დერიუგინის 60 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, თბილისის ოლიმპიურ სასახლეში ამხანაგური შეხვედრა გაიმართა საქართველოს ვეტერანთა ნაკრებს და საკალათბურთო კლუბ მოსკვას (რუსეთი) ვეტერანთა გუნდს შორის. მატჩი მასპინძელთა გამარჯვებით დასრულდა — 80:67.

საერთო შედეგები
საინტერესო ფაქტები
1982 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა და სპეციალისტებმა ნიკოლოზ დერიუგინი საქართველოს მეცხრე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.

1983 წლის დეკემბერში საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ფედერაციამ წინასაახალწლო ტრადიციული გამოკითხვის შედეგების მიხედვით დაადგინა საქართველოს 1983 წლის 10 საუკეთესო სპორტსმენი. საქართველოს № 9 სპორტსმენად (36 ქულა) დასახელდა ნიკოლოზ დერიუგინი (მწვრთნელი ლ. მოსეშვილი).

პერიოდიკა
დენიელ სტარიჯი

დანიელ სტარიჯი (; დ. 1 სექტემბერი, 1989) — ინგლისელი ფეხბურთელი, თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე.

საკლუბო კარიერა
დანიელის კარიერა ადგილობრივი გუნდის — „ასტონ ვილას“ საბავშვო აკადემიაში დაიწყო. 2003 წელს სტარიჯმა თამაში „მანჩესტერ სიტის“ სკოლაში განაგრძო. 2007 წელს პირველი პროფესიული კონტრაქტი გააფორმა ამავე კლუბთან. იმავე წელს შედგა მისი დებიუტიც პრემიერლიგაში.

2009 წელს დანიელი „ჩელსიმ“ შეიძინა, სადაც მან 4 წელი გაატარა (2011–12 იჯარით „ბოლტონში“). 2013 წლის ზამთარში სტარიჯმა „ჩელსი“ დატოვა და „ლივერპულს“ შეუერთდა £12 მილიონის სანაცვლოდ.

სანაკრებო კარიერა
სტარიჯი ინგლისის ნაკრების ყველა ასაკობრივ გუნდში ირიცხებოდა, ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2011 წელს ჰქონდა, ამის შემდეგ მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ოლიმპიურ თამაშებში და 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
ჩელსი
პრემიერლიგა: 2009–10
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2009–10, 2011–12
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2011–12

ლივერპული
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19; ფინალისტი: 2017–18
ინგლისის ლიგის თასის ფინალისტი: 2015–16
უეფა-ს ევროპის ლიგის ფინალისტი: 2015–16
ნობელიუმი

ნობელიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ), უნნილბიუმი (; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-იტერბიუმი (-) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, ბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 102, დნ — 827 °, სიმკვრივე — 9.9 გ/სმ3. პირველი ცნობა ამ ელემენტის ატომების მიღების შესახებ გამოაცხადა 1957 წელს სტოკჰოლმში (შვედეთი) მომუშავე მეცნიერთა ჯგუფმა, რომელმაც მას ნობელიუმი უწოდა ალფრედ ნობელის პატივსაცემად. მაგრამ შემდგომი გამოკვლევებით დადასტურდა, რომ სტოკჰოლმის ჯგუფის დასკვნები მცდარი იყო. პირველი დასაბუთებული ცნობები ელემენტ 102-ის შესახებ მიიღეს აშშ -ში. ელემენტი კვლევის პროცესშია და მის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი.