iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბრაზილანდია-დი-მინასი

ბრაზილანდია-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 520 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 226 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,67 კმ²-ზე. ფართობი 2 509 694 კმ²-ია.
გუარდა-მორი

გუარდა-მორი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 616 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 565 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,17 კმ²-ზე. ფართობი 2 069 790 კმ²-ია.
ჟუან-პინიეირუ

ჟუან-პინიეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 765 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 260 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,22 კმ²-ზე. ფართობი 10 727 471 კმ²-ია.
ლაგამარი

ლაგამარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 600 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,15 კმ²-ზე. ფართობი 1 474 562 კმ²-ია.
ლაგოა-გრანდი (მინას-ჟერაისი)

ლაგოა-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 572 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 631 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,45 კმ²-ზე. ფართობი 1 236 301 კმ²-ია.
პარაკატუ

პარაკატუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 688 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 84 718 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,29 კმ²-ზე. ფართობი 8 229 595 კმ²-ია.
პრეზიდენტი-ოლეგარიუ

პრეზიდენტი-ოლეგარიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 947 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 577 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,3 კმ²-ზე. ფართობი 3 503 797 კმ²-ია.
სან-გონსალუ-დუ-აბაეტე

სან-გონსალუ-დუ-აბაეტე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 264 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,33 კმ²-ზე. ფართობი 2 692 171 კმ²-ია.
ვარჟან-დი-მინასი

ვარჟან-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 054 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,29 კმ²-ზე. ფართობი 651 556 კმ²-ია.
ვაზანტი

ვაზანტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 650 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 723 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,31 კმ²-ზე. ფართობი 1 913 396 კმ²-ია.
სერგეი რებროვი

სერგეი რებროვი (; დ. 3 ივლისი, 1974) — უკრაინელი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი.

კარიერა 1991 წელს დაიწყო დონეცკის შახტარში, უკვე მომავალ წელს კი დინამო კიევის რიგებში გადავიდა, სადაც სახელი გაითქვა ბრწყინვალე ასპარეზობით და ანდრეი შევჩენკოსთან შექმნილი მრისხანე თავდასხმის დუეტით. დინამოს დატოვების და ტოტენჰემ ჰოტსპურში ხმაურიანი ტრანსფერის შემდეგ მეწყვილის მსგავსი საერთაშორისო კარიერა ვერ მოიწყო, თუმცა უსაქმოდ არ ყოფილა და წლების განმავლობაში გამორჩეული კლუბების, ფენერბახჩეს, ვესტ ჰემ იუნაიტედის, კვლავ დინამო კიევის და რუბინის ღირსებას იცავდა.

რებროვმა ორჯერ მოიპოვა უკრაინის საუკეთესო ფეხბურთელის ტიტული (1996, 1998), სამჯერ იყო უკრაინის ჩემპიონატის სეზონის ფეხბურთელი, 1997 წელს კი ბომბარდირი გახდა, ის ასევე ან ტურნირის ყველა დროის მეორე საუკეთესო ბომბარდირია.

უკრაინის ნაკრებში ჩაატარა 75 მატჩი და 15 გოლი გაიტანა, ნაკრებთან ერთად იასპარეზა 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც უკრაინის დამოუკიდებლობის პერიოდში პირველი მსოფლიო პირველობა იყო.

კარიერის დასრულების შემდეგ მწვრთნელობას მიჰყო ხელი და დინამო ჩაიბარა, რომელთან ერთადაც პირველივე წელს ქვეყნის ჩემპიონობა მოიპოვა და მშობლიური კლუბის, შახტარის ჰეგემონია დაამხო.
ფოთლურა

ფოთლურა — ბოტანიკაში, მშრალი, ერთბუდიანი, მრავალთესლიანი, ერთი ნაყოფის ფოთლისაგან შექმნილი ნაყოფი, რომელიც მუცლის ნაკერით იხსნება. ფოთლურა დამახასიათებელია ბაიასებრთა ოჯახის მრავალი წარმომადგენლისათვის (იორდასალამი, წყალიკრეფია, დეზურა, ტილჭირი და სხვა), მაგნოლიასებრთა ოჯახისათვის და სხვა. მარტივი ფოთლურა დაკეცილ ფოთოლს წააგავს. რამდენიმე ფოთლურა მეტწილად რთულ ნაყოფს ქმნის.
ფოთოლთგანლაგება

ფოთოლთგანლაგება, ფილოტაქსისი ( — ფოთოლი და — განლაგება, რიგი) — ფოთლების განლაგების რიგი ღეროზე; არსებობს ფოთოლთგანლაგების 3 ძირითადი ტიპი: მორიგეობითი ანუ სპირალური (ღეროს ყოველი მუხლიდან თითო ფოთოლი გამოდის), მოპირისპირე (ყოველ მუხლზე 2 ფოთოლი ზის) და რგოლური (ყოველ მუხლზე ორზე მეტი ფოთოლია). ფოთოლთგანლაგებაღეროზე გარკვეულ კანონზომიერებას ექვემდებარება.

მორიგეობითი ანუ სპირალური ფოთოლთგანლაგების დროს ერთ ვერტიკალზე გაწყობილია რამდენიმე ფოთოლი. მათი მიმაგრების ადგილას პირობითი ხაზით შეერთების შედეგად იქმნება ძირითადი გენეტიკური სპირალი. სწორ ხაზებს, რომლებიც ერთი მეორის ზევით მდებარე ორ ფოთოლს აერთებს, ეწოდება ორთოსტიქები, ხოლო იმ ფოთლების ერთობლიობას, რომლებიც ძირითად სპირალზე და ერთ ორთოსტიქზეა განლაგებული (უკანასკნელი ფოთლის გამოკლებით) — ფოთლის ციკლი. კუთხეს, რომლითაც ფოთლები დაშორებულია ერთიმეორისაგან, დაშორების კითხე ჰქვია. სპირალური ფოთოლთგანლაგება შეიძლება გამოისახოს წილადით, სადაც მრიცხული გამოხატავს ერთი ფოთლის ციკლის ძირითადი სპირალის ხვევების რაოდენობას, ხოლო მნიშვნელი — ამ ციკლში შემავალი ფოთლების რიცხვს, რომელიც ემთხვევა ღროზე ორთოსტიქების რაოდენობას.

ფოთლები ღეროზე ისეა განლაგებული, რომ ნაკლებად ჩრდილავენ ერთმანეთს და უზრუნველყოფენ ფოტოსინთეზისათვის სრულყოფილი სინათლის მიღებას. ამას განაპირობებს ყუნწის სხვადასხვა სიგრძე. მისი მოხვევა, ფოთლის ფირფიტის სხვადასხვა ზომა და ფორმა, სივრცეში ორიენტაცია და ა. შ.
ფოკის მამათა მონასტერი

ფოკის წმინდა ნინოს მონასტერი — მონასტერი საქართველოში. მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ფარავნის ტბის ნაპირას. სწორედ ამ ადგილიდან დაიწყო ქართველთა განმანათლებლის, წმინდა ნინოს მოღვაწეობა ჩვენს ქვეყანაში. წმინდა ნინო საქართველოში სომხეთის მხრიდან შემოვიდა და პირველად გაჩერდა ფარავნის ტბასთან, სადაც ორი დღე დაჰყო. აქ მას ჰქონდა სასწაულებრივი ხილვა: წარმოუდგა ნათელი სახის კაცი, რომელმაც მაცხოვრისაგან ბეჭედდასმული ნაწერი გადასცა და უბრძანა მცხეთაში წასულიყო და ეს ნაწერი მეფისათვის მიეცა. გამოღვიძებულმა წმინდანმა ლოცვა აღავლინა ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლისადმი და ქართლისკენ გაემართა. წმიდა ქალწულმა მირიან მეფე და ნანა დედოფალიც გააქრისტიანა და სულ მალე კახეთიც მოაქცია. ამიტომაც ჩვენი ეკლესია მას მოციქულთასწორს უწოდებს.

წმინდა ნინოს საქართველოში შემოსვლის ადგილას 1989 წელს სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია მეორის ლოცვა-კურთხევით დაარსდა მამა მონასტერი, ხოლო 1992 წელს ახლოსვე გაიხსნა დედათა მონასტერიც. ის წმინდა ნინოს ეკლესიასთან მდებარეობს.

მონასტრის დამკვიდრება მრავალ პრობლემასთან იყო დაკავშირებული. გარდა მძიმე კლიმატური პირობებისა (აქ ზამთარში ყინვა 37 გრადუსამდე აღწევს და თითქმის ექვსი თვის განმავლობაში მონასტერი სრულიად მოწყვეტილია გარე სამყაროს), აქ სხვა სირთულეებიც იყო. ისტორიული ძნელბედობის გამო ამ მხარეში სამ საუკუნეზე მეტი ხნის მანძილზე შეწყვეტილი იყო მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება.

შავნაბადას წმინდა გიორგის მონასტრისა და მისი მრევლის ძალისხმევით, 1999 წელს მამათა მონასტერში დასრულდა წმინდა ნინოს ტაძრის მშენებლობა. თავდაპირველად ამ ადგილას ღია საკურთხეველი იყო მოწყობილი.

ფოკას დედათა და მამათა მონასტრებს 25 ჰექტარი მიწა ეკუთვნით, სადაც მოჰყავთ მარცვლეული. ყოველ ზაფხულს ფოკაში ერთი თვით ჩადიან სხვადასხვა უმაღლესი სასწავლებლის სტუდენტები და ფიზიკური შრომით შეეწევიან მონასტერს. აქ ისინი მონასტრის სულიერი ცხოვრებით ცხოვრობენ, ესწრებიან წირვა-ლოცვებს, ტარდება სხვადასხვა შეხვედრები, კონფერენციები, გასვლები ამ მხარის წმინდა ადგილების მოსალოცად.

ისტორია
 საუკუნემდე ჯავახეთი, ისევე როგორც სრულიად საქართველო ქრისტიანული იყო, მაგრამ 1625 წელს იგი ოსმალეთმა დაიპყრო და 200 წელი იბატონა. ამ ხნის განმავლობაში ამ რეგიონის ქართველები გამაჰმადიანდნენ. 1828 წელს ჯავახეთი საქართველომ რუსეთის დახმარებით კვლავ დაიბრუნა, მაგრამ გამაჰმადიანებული ქართველები ოსმალეთში გადაიხვეწნენ და ეს მხარე დაცარიელდა. რუსებმა აქ სომხები ჩამოასახლეს.

ტრადიციულად ისინი გრიგორიანული მრწამსის მიმდევრები არიან.ფოკაში მხოლოდ საუკუნის წმინდა ნინოს სახელობის ტაძარი იყო შემორჩენილი, ისიც ნანგრევების სახით. დაარსებისთანავე მონასტერში აღდგა ღვთისმსახურება, რომელიც ამ მხარეში სამ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში შეწყვეტილი იყო.

დღესასწაული
ფოკას წმინდა ნინოს სახელობის მამათა მონასტრის დღესასწაული არის ახალი სტილით 1 ივნისს, წმინდა ნინოს საქართველოში შემობრძანების დღეს.

გალერეა
თურქეთის პრეზიდენტის სასახლე

თურქეთის პრეზიდენტის სასახლე (ან თურქეთის პრეზიდენტის კომპლექსი ან თეთრი სასახლე ) — 2014 წლიდან თურქეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციული შენობა.

ისტორია
კომპლექსი თავდაპირველად იყო დაგეგმილი პრემიერ-მინისტრის გამოყენებისთვის. 2014 წლის 10 აგვისტოს გახდა ცნობილი, რომ კომპლექსში განთავსდება პრეზიდენტის ადმინისტრაცია 2014 წლის ოქტომბრისთვის კომპლექსის ღირებულებამ 1,370 მლნ ₺ (600 მლნ $) შეადგინა

გალერეა
არტიომ ძიუბა

არტიომ ძიუბა ( დ. 22 აგვისტო, 1988) — რუსი ფეხბურთელი, ტოლიატის „აკრონის“ თავდამსხმელი. რუსეთის საუკეთესო ბომბარდირი რუსეთის ჩემპიონატების ისტორიაში. რუსეთის ეროვნული ნაკრების ისტორიაში საუკეთესო ბომბარდირი ალექსანდრე კერჟაკოვთან ერთად. რუსეთის ოთხგზის ჩემპიონი, რუსეთის თასის სამგზის და რუსეთის სუპერთასის ოთხგზის მფლობელი. 2016 და 2020 წლების ევროპის ჩემპიონატისა და 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე რუსეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
სპარტაკი მოსკოვი
რუსეთის ვიცე-ჩემპიონი: 2006, 2007, 2011–12

როსტოვი
რუსეთის თასის მფლობელი: 2013–14

ზენიტი
რუსეთის ჩემპიონი: 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22
რუსეთის თასის მფლობელი: 2015–16, 2019–20
რუსეთის სუპერთასის მფლობელი: 2015, 2016, 2020, 2021

ინდივიდუალური
რუსეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2019–20 (17 გოლი), 2020–21 (20 გოლი)
რუსეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2018–19 (10 პასი), 2019–20 (13 პასი)
რუსეთის პრემიერ ლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: ივლისი 2013, აგვისტო 2014, ივლისი 2015, აგვისტო 2018, აპრილი 2019, სექტემბერი 2021, მარტი 2023
რუსეთის პრემიერ ლიგის თვის საუკეთესო გოლის ავტორი: აპრილი 2023
„როსტოვის“ გულშემატკივართა წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2013–14
რუსეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი ყოველკვირეული «»-ის ვერსიით: 2018
რუსეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი რუსეთის საფეხბურთო კავშირის ვერსიით: 2018
რუსეთის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 2019–20
რუსეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 2019, 2020
გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრი: 2016
იგორ ნეტოს კლუბის წევრი: 2018
რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 2018
საუკეთესო ბომბარდირი რუსეთის პრემიერ ლიგის ისტორიაში: 2021

№1: 2016–17, 2018–19, 2019–20, 2020–21
№2: 2013–14, 2015–16, 2017–18
№3: 2010, 2021–22, 2022–23
ლოჯია

} ) — შენობაში ამოყვანილი დახურული აივნის მაგვარი ოთახი; შენობის, სადგომის ნაწილი, რომელსაც ზოგჯერ გარეთა კედლის ნაცვლად აქვს ღია კოლონადა, პარაპეტი ან თაღი. ლოჯიას, ჩვეულებრივ, ოთხივე კედელი დახურული აქვს და ზომით საგრძნობლად განსხვავდება ერთმანეთისგან ბინის პროექტის და საერთო ფართობის მიხედვით.

თანამედროვე სალაპარაკო ენაში სიტყვა ლოჯია გვხვდება დამახინჯებული ფორმით „ლოჯი“, ზოგჯერ კი მას აივანთანაც აიგივებენ.

ტერმინის განსაზღვრება პროექტირების თანამედროვე პრაქტიკაში
კედლები ორი, სამი ან ოთხი მხრიდან;
ზღუდე ღია მხრიდან;
შიგნიდან კარიანი ფანჯრის ბლოკი, რომელიც შიდა ოთახს ესაზღვრება.
ღია ლოჯია შეიძლება იყოს შემინული. ჩვეულებრივ, ლოჯიის ფართობი ნაკარნახევია იმ ოთახის კვადრატულობით, რომლის განათებაზეც არის პასუხისმგებელი.

აივნის ტიპის ლოჯიებში ცენტრალური გათბობის ბატარეები არ გვხვდება, განსაკუთრებით კი თუ ლოჯია ერკერული ტიპისაა და შენობის საერთო ფასადიდან გამოწეულია.
გავრცელება
ლოჯია ფართოდ არის გავრცელებული საბჭოურ არქიტექტურაში, განსაკუთრებით კი შუააზიურ და კავკასიურ მრავალსართულიან კორპუსებში. სსრკ-ის ჩრდილო და აღმოსავლეთ ტერიტორიებზე მეტწილად ლოჯიები შემინულია ან არ გვხვდება, რადგან გაუთბობლად ზამთრის პერიოდში ასეთ ოთახში ყოფნა მოუხერხებელია. საქართველოს კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე კი ლოჯია აქტიურად გამოიყენება (ფართობის მიხედვით) როგორც დამხმარე, საძინებელი, სასადილო ოთახი ან სამუშაო კაბინეტი.
პარაპეტი

} ან — დაცვა და — მკერდი):
დაბალი ერთიანი მესერი, ერთიანი მოაჯირი, რომელიც იცავს ტერასიდან, სახურავიდან, ხიდიდან ან სხვა შემაღლებიდან გადმოვარდნისგან;
ქვის კედელი, რომელიც იცავს ჯებირს (დამბას) ტალღების დამანგრეველი ზემოქმედებისგან;
(მოძვ.) მიწაყრილი (ბრუსტვერი) მოწინააღმდეგის ცეცხლისგან თავდასაცავად;
აივანი

აივანი — ტერასის ნაირსახეობა; სახლის ღია, მოაჯირიანი ნაწილი, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც ხის, ასევე რკინის ან რკინაბეტონის კონსტრუქცია.
ტერმინის განსაზღვრება პროექტირების თანამედროვე პრაქტიკაში
აივანი, იგივე ბალკონი, შენობის ფასადის გამოწეული, ღია ნაწილია, რომელიც არ თბება. შესაძლოა, ჰქონდეს სახურავი. ზოგჯერ გვხვდება შემინულიც, განსაკუთრებით ჩრდილოეთის ქვეყნებში.
ლოჟა (თეატრი)

ლოჟა — რამდენიმე მაყურებლისთვის განკუთვნილი დასაჯდომი ადგილი მაყურებელთა დარბაზში, რომლისგანაც ტიხრით ან ბარიერით არის გამოყოფილი;
ისტორია
ისტორიულად ლოჟა ცალკე ოთახს წარმოადგენდა დამოუკიდებელი კარით, სადაც ტოვებდნენ ტანსაცმელს და შეეძლოთ ანტრაქტის გატარება. წინათ ამგვარ ადგილს ანლოჟას უწოდებდნენ. ლოჟები განლაგებული იყო როგორც პარტერის დონეზე (უკან და გვერდებზე, ე. წ. ბენუარის ლოჟები), ასევე შედარებით მაღალ იარუსებზე (პირველს, რომელიც ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო, ბელეტაჟი ეწოდებოდა). არაერთ თეატრში არსებობდა პრივილეგირებული ლოჟები — სამეფო (საპრეზიდენტო, საგუბერნატორო, სადირექტორო (რომელიც, ჩვეულებრივ, თეატრის დირექციის განკარგულებაში იმყოფებოდა). სხვაგვარ ლოჟებს კი ხშირად მდიდარი ან ცნობილი დამფასებლები ქირაობდნენ მთელი სეზონით. ლოჟების საერთო რაოდენობა საკმაოდ დიდიც შეიძლებოდა, ყოფილიყო: მილანის ლასკალაში, მაგალითად, 194 ლოჟაა.

ლოჟების უპირატესობა არა მხოლოდ იმაში მდგომარეობდა, რომ ცალკე კარი ჰქონდა, არამედ იმაშიც, რომ თეატრალური ან მუსიკალური წარმოდგენის ყურება თავისუფლად შეიძლებოდა შეუმჩნევლად.
მასონთა ლოჟა

} — სადგომი; ქოხი) — მასონური ორგანიზაციის განყოფილება ან მასონთა საიდუმლო შეკრებების ადგილი.
აღწერილობა
ლოჟა ეწოდება მასონთა ჯგუფურ გაერთიანებასაც. ყოველი მასონი გარკვეულ ლოჟაზეა მიწერილი და სხვა ლოჟის საქმიანობის ხილვა მხოლოდ ამ უკანასკნელის ნებართვით შეუძლია. ლოჟებში არიან ოფიცრები, ანუ თანამდებობის პირები, რომლებიც ლოჟებს მართავენ. ამგვარ ლოჟებში ტარდება მსურველთა მასონად მოქცევის რიტუალი, უკვე არსებული მასონების საფეხურებრივი დაწინაურება, ოფიცრების დანიშვნა, საორგანიზაციო საკითხებთან დაკავშირებული სხდომები, რეგულარული ზეიმები, მოხსენებები და ა. შ.
ფოთოლრწყილები

ფოთოლრწყილები — მწერების ზეოჯახი ტოლფრთიანების რიგისა. წვრილ-წვრილი მწერებია (1,5— 3 მმ, მხოლოდ ავსტრალიაშია 6 მმ სიგრძისა). მოძრაობენ ხტომა-ხტომით. ცნობილია ფოთოლრწყილების 1500-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე. ფოთოლრწყილები სრულად ვერ ითვისებენ მცენარეთა წვენის შაქრებს, ამიტომ შაქრებით მდიდარი ექსკრემენტი ქმნის ე. წ. ცვარტკბილს, რომელზედაც შემდეგ სახლდებიან ჭვარტლა სოკოები და სვრიან ყლორტებს, ფოთლებსა და ნაყოფებს. მრავალი ფოთოლრწყილის მატლი დიდ ზიანს აყენებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს. ისინი წუწნიან წვენებს, რის შედეგადაც ხმება ფოთლები და ყლორტები, ცვივა ყვავილები, ნასკვები, კოკრები, ყოვნდება მცენარის ზრდა.
ჯეკ გრინველი

ჯონ რიჩარდ „ჯეკ“ გრინველი (დ. 2 იანვარი, 1884, ქრუკი, ინგლისი — გ. 20 ნოემბერი, 1942, ბოგოტა, კოლუმბია) — ინგლისელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. საფეხბურთო კარიერა დაიწყო 1901 წელს „ქრუკ თაუნში“, ასევე თამაშობდა „ბარსელონაში“. მწვრთნელის რანგში მოღვაწეობდა შემდეგ გუნდებში: „ბარსელონა“, „ვალენსია“, „ესპანიოლი“, ხიხონის „სპორტინგი“, „მალიორკა“, „კასტელონი“, „უნივერსიტარიო“, „სანტა ფე“ და პერუს ეროვნული ნაკრები.

კარიერის დასაწყისი
ჯეკ გრინველი დაიბადა მაღაროელთა ქალაქ ქრუკში 1884 წლის 2 იანვარს. მამამისი, როგორც ქალაქის მამაკაცთა უმრავლესობა, მუშაობდა ქვანახშირის მომპოვებელ მაღაროში. ჯეკი ახალგაზრდულ ასაკში მამასთან ერთად თავადაც იღებდა მონაწილეობას ქვანახშირის მოპოვებაში. პირველი საფეხბურთო კონტრაქტი მან 17 წლის ასაკში გააფორმა ადგილობრივ „ქრუკ თაუნთან“. გრინველმა ამ გუნდში 11 სეზონი დაჰყო. 1909 წელს სერ თომას ლიპტონის სახელობის საერთაშორისო თასზე მისმა გუნდმა წარმატებით იასპარეზა და პირველი ადგილი დაიკავა. ჯეკ გრინველის კარგი თამაში არ გამოპარვია ჟოან გამპერს, რომელიც კატალონიის „ბარსელონას“ პრეზიდენტი იყო. მან გრინველი საკუთარ გუნდში 1912 წელს მიიწვია.

ბარსელონა
ჯეკ გრინველის დებიუტი ესპანურ გუნდში შედგა 1912 წლის 29 სექტემბერს „ესპანიასთან“ მოგებულ შეხვედრაში ანგარიშით 4-2. სადებიუტო გოლი კი დეკემბერში „ისპანია ვალენსიასთან“ გაიტანა(9-0). 1913–1914 წლების სეზონში გრინველმა 31 მატჩი ჩაატარა და 4 გოლი გაიტანა. მომდევნო სეზონში კი — 17 მატჩი და 3 გოლი. 1915–1916 წლების სეზონში ინგლისელი მოედანზე იშვიათად გადიოდა, რის გამოც მოთამაშის კარიერა დაასრულა და სამწვრთნელო დაიწყო.

მისი პირველი კლუბი სწორედ „ბარსელონა“ იყო, სადაც თანამემამულე ჯონ ბეროუს ნაცვლად დაინიშნა 1917 წელს. მთავარი მწვრთნელის რანგში მისი დებიუტი შედგა 7 ივლისს „ევროპასთან“. მატჩი ჯეკ გრინველის გუნდის გამარჯვებით დასრულდა (3–1). „ბარსელონასთან“ ერთად მან შეძლო 2 სამეფო თასისა და 5 კატალონიის ჩემპიონატის მოგება. მან გუნდი 1923 წელს დატოვა, თუმცა 1931 წელს დაბრუნდა და 2 წელი დაჰყო მთავარი მწვრთნელი პოსტზე.

ბარსელონას შემდეგ
„ბარსელონას“ დატოვების შემდეგ მან იმუშავა „ესპანიოლში“, „ვალენსიასა“ და ხიხონის „სპორტინგში“. ჯამში მან 1 სამეფო თასის, 1 კატალონიის ჩემპიონატისა და 1 ვალენსიის ჩემპიონატის მოგება შეძლო.

სამხრეთ ამერიკა
1938 წელს ჯეკ გრინველმა გადაწყვიტა ევროპის დატოვება და სამხრეთ ამერიკას მიაშურა, სადაც უნივერსიტარიოსა (1939–1940) და სანტა ფეში (1942) იმუშავა. ასევე წვრთნიდა პერუს ეროვნულ ნაკრებს (1939–1940).

გარდაცვალება
1942 წლის 18 ნოემბერს სანტა ფემ დერბიში დეპორტივო 10–3 გაანადგურა. ეს მატჩი ჯეკ გრიველისთვის უკანასკნელი აღმოჩნდა. 2 დღეში, დილის სავარჯიშო სესიის დასრულების შემდეგ ინგლისელი მწვრთნელი 58 წლის ასაკში გულის შეტევით გარდაიცვალა. დაკრძალულია ბოგოტაში, კოლუმბიაში.
ჯიჯღი

ჯიჯღი, წრიპა — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია ევროპაში, სპორადულად — ციმბირში, მცირე აზიაში, ირანში. ჯიჯღი ბინადრობს საქართველოშიც. ცხოვრობს ტყეში, ბუდობს ხეზე. აპრილში დებს 4–8 მუქ დაწინწკლულ კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია 12 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებება მწერებითა და სხვა უხერხემლოებით, მცენარეთა კენკრით და მათი თესლებით. ფრინველების უმეტესი ნაწილი სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში და ახლო აღმოსავლეთში იზამთრებს. ამის გარდა, ჯიჯღი შემჩნეულია ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში.
სხეულის პარამეტრები
სხეულის სიგრძე: 210 –250 მმ
ფრთები: 113 – 122 მმ
გაშლილი ფრთები: 340 – 390 მმ
მასა: 55 – 100 გრამი
ქვესახეობები
როგორც ცნობილია არსებობს ჯიჯღის სამი ქვესახეობა, მათგან ერთი ირლანდიაში ბუდობს, მეორე — დიდ ბრიტანეთში, მესამე კი დანარჩენ არეალში.
გალერეა
არინუსი

არინუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 509 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 674 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,35 კმ²-ზე. ფართობი 5 279 419 კმ²-ია.
ბონფინოპოლის-დი-მინასი

ბონფინოპოლის-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 938 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 865 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,17 კმ²-ზე. ფართობი 1 850 487 კმ²-ია.
ბურიტისი (მინას-ჟერაისი)

ბურიტისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 538 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 737 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,35 კმ²-ზე. ფართობი 5 225 186 კმ²-ია.
კაბესეირა-გრანდი

კაბესეირა-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 453 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6,26 კმ²-ზე. ფართობი 1 031 409 კმ²-ია.
დონ-ბოსკუ

დონ-ბოსკუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 814 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4,67 კმ²-ზე. ფართობი 817 383 კმ²-ია.
ფორმოზუ (მინას-ჟერაისი)

ფორმოზუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 839 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 177 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,22 კმ²-ზე. ფართობი 3 685 702 კმ²-ია.
ნატალანდია

ნატალანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 570 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 280 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7 კმ²-ზე. ფართობი 468 660 კმ²-ია.
უნაი

უნაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 575 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 77 565 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,18 კმ²-ზე. ფართობი 8 447 107 კმ²-ია.
ურუნა-დი-მინასი

ურუნა-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,41 კმ²-ზე. ფართობი 598 502 კმ²-ია.
ვოიტეხ მასტნი

ვოიტეხ მასტნი (დ. 1936, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხური წარმოშობის ამერიკელი ისტორიკოსი, პოლიტიკური მეცნიერებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორი, ცივი ომის ისტორიის სპეციალისტი. იგი მიიჩნევა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ამერიკელ ავტორიტეტად საბჭოთა კავშირთან ურთიერთობის საკითხებში. მასტნის მიღებული აქვს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი კოლუმბიის უნივერსიტეტში მასტნის დაწერილი აქვს წიგნები: „ჩეხები ნაცისტური მმართველობის ქვეშ“, რომელმაც მოიგო კლარკ ფ. ენსლის ჯილდო 1971 წელს; „რუსეთის გზა ცივი ომისკენ“ (1979), „ჰელსინკის პროცესი და ევროპის რეინტეგრაცია“ (1992) და „ცივი ომი და საბჭოთა დაუნდობლობა: სტალინის წლები“, რომელმაც 1997 წელს ამერიკის ისტორიის ასოციაციის ჯორჯ ლუის ბირის ჯილდო მოიგო.