გაეროს დასავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების ჯგუფი

გაეროს დასავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების ჯგუფი, ასევე ცნობილი როგორც — გაეროს ხუთი რეგიონული ჯგუფის ერთ-ერთი ნაწილი, რომელიც 28 წევრი სახელმწიფოსგან შედგება. მათი უმეტესობა დასავლეთ ევროპაშია, თუმცა ამ ჯგუფში ასევე შედიან ავსტრალია, კანადა, ისრაელი, ახალი ზელანდია და თურქეთი. დამკვირვებლების სტატუსით მონაწილეობენ ამერიკის შეერთებული შტატები და წმინდა საყდარი (ვატიკანი).

სხვა რეგიონული ჯგუფების მსგავსად, მას არავალდებულო ხასიათი აქვს და განიხილება რეგიონული და საერთაშორისო დონის საკითხები. გარდა ამისა, ჯგუფი მუშაობს გაეროს ორგანოებში ადგილების განაწილებაზე რეგიონიდან კანდიდატების წარდგენით.

სხვა რეგიონული ჯგუფების უმეტესობისგან განსხვავებით, უჩვეულოა იმით, რომ გეოგრაფია მისი წევრობის ერთადერთი განმსაზღვრელი ფაქტორი არ არის. მისი წევრობა გეოპოლიტიკურ მახასიათებლებს ეფუძნება, რადგან ის მდიდარი, განვითარებული ლიბერალური დემოკრატიების „დასავლური სამყაროს“ ქვეყნებისგან შედგება. მისი წევრები ან დასავლეთ ევროპის, ან ევროპული წარმოშობის სახელმწიფოები არიან (თურქეთისა და ისრაელის გარდა). ამავდროულად, დასავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების ჯგუფი ნატოს სამხედრო ალიანსის და/ან აშშ-ის ხელმძღვანელობით მოქმედი დასავლური სამხედრო-ეკონომიკური საზოგადოების წევრებისგან შედგება.

წევრობა
წევრი სახელმწიფოები
დასავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების ჯგუფის ამჟამინდელი წევრი სახელმწიფოებია:

დამკვირვებელი ქვეყნები

ამერიკის შეერთებული შტატები ოფიციალურად არ არის არცერთი რეგიონალური ჯგუფის წევრი, მაგრამ -ის შეხვედრებს დამკვირვებლის სტატუსით ესწრება და საარჩევნო მიზნებისთვის ჯგუფის წევრად ითვლება. 1964 წელს ისრაელმა -ში გაწევრიანების განაცხადი შეიტანა, თუმცა უარი მიიღო.

ეს შეიცვალა 2000 წლის მაისში, როდესაც ისრაელი ნიუ-იორკში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის -ის დროებითი წევრი გახდა, რამაც მას საშუალება მისცა, წარედგინა კანდიდატები გაეროს გენერალური ასამბლეის სხვადასხვა ორგანოს არჩევნებში. თუმცა, ეს დროებითი წევრობა მაინც ხელს უშლიდა ისრაელს მონაწილეობა მიეღო გაეროს ოფისების ღონისძიებებში ჟენევაში, ნაირობიში, რომსა და ვენაში.

2004 წლის 30 აპრილს, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ მიიღო რეზოლუცია, რომლითაც მოუწოდებდა ისრაელის -ში სრულად ჩართვას და აშშ-ის მთავრობას ავალებდა, გაეგრძელებინა ქმედებები „გაეროში დასავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების ჯგუფში ისრაელის წევრობის გაფართოებისა და გაუმჯობესების უზრუნველსაყოფად“. ამას მიაღწიეს 2004 წლის მაისში, როდესაც ისრაელს ნიუ-იორკში -ის საქმიანობის მუდმივი უფლება მიენიჭა.

თუმცა, ისრაელი საბოლოოდ მხოლოდ 2013 წლის ნოემბერში მიიწვიეს -ში.

შემოთავაზებული რეფორმა
გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთხუთმეტე სესიის წინაშე გამოსვლისას, ნაურუს დელეგაციის ხელმძღვანელმა, ვინჩი ნიელ კლოდუმარმა, მხარი დაუჭირა ოკეანეთის ახალი რეგიონული ჯგუფის შექმნას, რომელშიც შევიდოდნენ როგორც ავსტრალია და ახალი ზელანდია, ასევე ასეანის წევრი ქვეყნები, იაპონია, კორეის რესპუბლიკა და წყნარი ოკეანის კუნძულოვანი ქვეყნები. თავის გამოსვლაში მან აღნიშნა, რომ „წყნარი ოკეანის 11 კუნძულოვანი ქვეყანა აზიურ ჯგუფში იძირება, ხოლო ავსტრალია და ახალი ზელანდია... დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფში არიან ჩარჩენილები“.

წარმომადგენლობა
უშიშროების საბჭო
დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფს უშიშროების საბჭოში 5 ადგილი უჭირავს, აქედან 2 არამუდმივი და 3 მუდმივი. ჯგუფიდან უშიშროების საბჭოს ამჟამინდელი წევრები არიან:

ეკონომიკური და სოციალური საბჭო
დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ეკონომიკურ და სოციალურ საბჭოში 13 ადგილი უჭირავს. ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს ამჟამინდელი წევრები ჯგუფიდან არიან:

ადამიანის უფლებათა საბჭო
დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფს გაერთიანებული ერების ადამიანის უფლებათა საბჭოში 7 ადგილი უჭირავს. ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს ამჟამინდელი წევრები ჯგუფიდან არიან:

გენერალური ასამბლეის თავმჯდომარეობა
ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ, 0-ით და 5-ით დამთავრებულ წლებში, დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფს უფლება აქვს აირჩიოს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი.

ქვემოთ მოცემულია რეგიონის პრეზიდენტების სია 1961 წელს მისი ოფიციალური შექმნიდან:

საარჩევნო წევრობის ქრონოლოგია
დასავლეთ ევროპისა და სხვათა ჯგუფი თავდაპირველად 1957 წელს ლათინური ამერიკის, აზიის, აფრიკისა და აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფების შექმნის შემდეგ ჩამოყალიბდა. ისეთ ქვეყნებს, როგორიცაა ავსტრალია, სურდათ წინა ერთა თანამეგობრობის ჯგუფის შენარჩუნება, მაშინ როცა ისეთ სახელმწიფოებს, როგორიცაა საფრანგეთი, არ სურდათ თანამეგობრობის სახელმწიფოებთან შეხვედრა. თავდაპირველად, კანადა განიხილავდა ლათინური ამერიკის ჯგუფში განაცხადის შეტანას და მისთვის „დასავლეთ ნახევარსფეროს“ ჯგუფის დარქმევას, ხოლო ავსტრალია და ახალი ზელანდია აზიურ ჯგუფში გეგმავდნენ განაცხადის შეტანას.

1957-1963 წლებში კანადა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია და სამხრეთ აფრიკა დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებდნენ -ის ადგილების მოსაპოვებლად გაეროს გენერალურ კომიტეტში, თუმცა ამავდროულად საკუთარ თავს -ის წევრებად არ აღიარებდნენ. ავსტრალიამ ადგილები 1958 და 1962 წლებში მიიღო, კანადამ 1960 წელს, ხოლო სამხრეთ აფრიკამ 1959 წელს. 1964 წელს დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოებმა ოფიციალურად მოიწვიეს კანადა, ავსტრალია და ახალი ზელანდია თავიანთ ჯგუფში, ხოლო უარი თქვეს ისრაელისა და სამხრეთ აფრიკის მოწვევაზე.

საბჭოთა კავშირის ზეწოლის ქვეშ, ფინეთი თავდაპირველად აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფში იყო 1960 წლამდე. ფინეთი -ს 1961 წელს გადავიდა.

თურქეთი აზიური ჯგუფის წევრი იყო ელექტორატულად, სულ მცირე, 1961 წლამდე, ხოლო 1963 წლისთვის -ში გადავიდა. გენერალურ ასამბლეას არ აქვს ჩანაწერი, თუ რომელი ჯგუფის წევრი იყო თურქეთი საარჩევნოდ 1962 წელს.[']

1957 წლის გენერალური ასამბლეის რეზოლუციის ფორმულირებით, უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები საკუთარ ჯგუფში მოხვდნენ, რის გამოც საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და შეერთებული შტატები -ის წევრებად არ ითვლებოდნენ. როდესაც ეკონომიკური და სოციალური კავშირი გაფართოვდა, 1963 წლის გენერალური ასამბლეის რეზოლუციის ფორმულირებით ჯგუფებს მხოლოდ ცხრა ახალი ადგილი მიენიჭათ, რის გამოც ზემოხსენებული მუდმივი სამი ადგილი -ის საარჩევნო სისტემის გარეთ დარჩა. როდესაც ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი კვლავ გაფართოვდა, 1971 წლის გენერალური ასამბლეის რეზოლუციის ფორმულირებით საბოლოოდ ყველა ადგილი ჯგუფებად დაიყო, რითაც მუდმივი სამი წევრი ოფიციალურად მოხვდა -ში საარჩევნოდ.

დასავლეთ გერმანია, მონაკო, შვეიცარია და წმინდა საყდარი -ის დამკვირვებლები 1967 წელს გახდნენ, ხოლო აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ -ის შეხვედრაზე დამკვირვებლის სტატუსით დასწრების პირველი ჩანაწერი 1970 წლით თარიღდება.

დაახლოებით 1960-იანი წლების პირველ ნახევარში იუგოსლავია იყო როგორც -ში, ასევე აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფში (თურქეთის მსგავსად), მაგრამ ელექტორალურად ყოველთვის აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფში ირიცხებოდა. ასევე ამ პერიოდში კვიპროსი იყო როგორც -ში, ასევე აზიურ ჯგუფში, თუმცა მხოლოდ აზიურ ჯგუფში იყო ელექტორალურად გათვალისწინებული. ორივემ საბოლოოდ დატოვა 1960-იანი წლების შუა პერიოდში.