რევაზ ხაზარაძე

რევაზ დავითის ძე ხაზარაძე (დ. 21 სექტემბერი, 1933, ქუთაისი — გ. 23 მარტი, 2024, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი და მთამსვლელი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2002). სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი ალპინიზმში (1958). დაიპყრო ლენინის პიკი (7134 მ), კორჟენევსკაიას პიკი (7105 მ), მოსკოვის პიკი (6785 მ), მონბლანი (4806 მ), ფუძიამა (3776 მ) და სხვა. საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი ალპინიზმში.

ბიოგრაფია
რევაზ ხაზარაძემ 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით.

1957–58 წლებში მუშაობდა სსრკ გეოლოგიისა და წიაღისეულის დაცვის სამინისტროს მე-4 გეოლოგიური სამმართველოს მე-7 ექსპედიციაში ინჟინერ-გეოლოგად. 1959–74 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 1974–84 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.

1989–93 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი იყო გეომორფოლოგიისა და პალეოგეოგრაფიის განყოფილების ხელმძღვანელი, 1993–2001 წლებში პალეოგეოგრაფიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, 1984–2006 წლებში წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1984–2005 წლებში დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში, 2001–06 წლებში მეოთხეული გეოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი.

2006–15 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 2015–24 წლებში ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი.

რევაზ ხაზარაძემ 1971 დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „მდ. ენგურის აუზის რელიეფი, კონტინენტური ნაფენები და პლეისტოცენური გამყინვარება“, რომელშიც კრიტიკულად არის განხილული მანამდე არსებული შეხედულება კავკასიონის გამყინვარებაზე და დადგენილია ძველი მყინვარების მოძრაობის მიმართულებები და მაქსიმალური გავრცელების საზღვრები. 2002 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „კავკასიონის პლეისტოცენური გამყინვარება“. კვლევისას პირველად არის
გამოყენებული პეტროგრაფიული მეთოდი მორენული მასალის ტრანსპორტირების, მყინვარების მოძრაობის მიმართულებების დასადგენად,
რამაც გარკვეული ცვლილებები შეიტანა მანამდე არსებულ შეხედულებებში.

რევაზ ხაზარაძის სამეცნიერო კვლევის ძირითადი მიმართულება იყო: საქართველოს და მიმდებარე რეგიონების გეოგრაფიული გარემოს წარმოშობისა და განვითარების კანონზომიერებანი; საქართველოს მეოთხეული ნალექების გენეზისი და სედიმენტაციის პირობები პალეოგეოგრაფიული რეკონსტრუქციით; საქართველოს მაღალმთიანი რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პრობლემები და მათი გადაჭრის გზები. გამოქვეყნებული ჰქონდა 200-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის უცხო ენებზეც.

1956 წლიდან ეწეოდა ალპინისტურ საქმიანობას. დაპყრობილი აქვს კავკასიონის, პამირის, ტიან-შანის, ალპების მრავალი მწვერვალი. იყო სსრკ-ის მრავალგზის ჩემპიონი და პრიზიორი. არჩეული იყო საქართველოს მთამსვლელთა ფედერაციის პრეზიდიუმის წევრად. წლების მანძილზე იყო ამავე ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი.

მუშაობდა ქართულ საბჭოთა ენციკლოპედიაში, ავტორია 20-მდე სამეცნიერო სტატიისა საქართველოს მყინვარების შესახებ.

მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის ღირსების ორდენი (2005), საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელები (1956, 1957, 1958), აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი (1962), ტაჯიკეთის სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი (1957), საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საპატიო სიგელი გეოგრაფიის დარგში სამეცნიერო მიღწევებისათვის (2022).