iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ეზატის ნათლისმცემლის ეკლესია

ეზატის ნათლისმცემლის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ეზატის ჩივაანთ უბანში, ამაღლებულ ადგილზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (12,2 4,85 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. გაირჩევა ორი სამშენებლო ფენა. საუკუნის დასაწყისში ნაგებობა შეუკეთებიათ - შემოუვლიათ ოთხი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი და დასავლეთიდან მოზრდილი სათავსი მიუშენებიათ. ეკლესიის სამხრეთ კედელში არსებული შესასვლელი ამოუქოლავთ და მინაშენის სამხრეთ კედელში ნახევარწრიული თაღით დასრულებული მაღალი და ფართო კარი გაუჭრიათ. ეკლესიის ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმელი ამოშენებულია. ორივე ნაგებობა ერთიანი ნახევარწრიული კამარითაა გადახურული. მინაშენს ჩრდილოეთით ორი სარკმელი აქვს, დასავლეთით და სამხრეთით - თითო. ინტერიერში შემორჩენილია შელესილობის ფრაგმენტები. მინაშენის დასავლეთ ფასადზე, ცენტრში აგურის წყობაში გამოყვანილია დიდი ჯვარი. ამავე ფასადის ფრონტონის კუთხეზე დგას აგურის ოთხბოძიანი სამრეკლო. ეკლესია გადახურულია კრამიტით.
გარგარი (ნასოფლარი)

გარგარი – ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს სოფელ ერთაწმინდიდან 1,5 კმ-ზე, საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს. ნასოფლარი ფეოდალური ხანისაა. აქ დასტურდება ნასახლარი ბუდეები, არის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიაც. ჩრდილო-დასავლეთით 250 მეტრზე აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ დამხრობილი გორაა (2515 მ). მას სამხრეთით ტერასა გასდევს. მისგან დასავლეთით, მინდორზე ქვაყუთის ფილები ყრია.
გარგარის წმინდა გიორგის ეკლესია

გარგარის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ გარგარის სასაფლაოზე, სოფელ ერთაწმინდიდან 1,5 კმ-ზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (4,1 6,25 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ნაგებობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კედლების ზედა ნაწილი და ცილინდრული კამაროვანი გადახურვა. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში თაღოვანი სარკმელია. ერთი სწორკუთხა სარკმელი დარბაზის სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილშია. ინტერიერში შემორჩენილია შელესილობის ფრაგმენტები. მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთიდან მიუშენებიათ სათავსი, რომლის მხოლოდ კონტურია შემორჩენილი.
ცუცუბნის წმინდა თევდორეს ეკლესია

ცუცუბნის წმინდა თევდორეს ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სოფელ ერთაწმინდიდან 1,5-2 კმ-ზე. ცხირეთისკენ მიმავალ გზაზე, ე. წ. ცუცუბანში. ადგილობრივების გადმოცემით ამ ადგილს ადრე ხუცუბანს უწოდებდნენ. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ნაგებობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კედლების ზემოთა ნაწილები, დაკარგულია ლავგარდნის ყველა ქვა. კედლები ერთი მეტრის სიმაღლეზე მიწითაა დაფარული.

ეკლესია დარბაზულია (8,2 4,5 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომისა და ფერის ქვებით. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. იგი დიდი ზომის (2,15 0,95 მ) რუხი ფერის არქიტრავითაა გადახურული. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია. ინტერიერში შემორჩენილია შელესილობის ფრაგმენტები. საკურთხეველში ჩანს მოხატულობის კვალი.
ფასადების კედლები ნაწყობია რუხი ფერის ფილაქვით. ჰორიზონტალური რიგები ყველგან დაცულია. კუთხეები საგანგებოდ არის გამოყვანილი მომწვანო ფირუზისფერი კვადრებით. ასეთივე ფერის ქვები გამოყენებულია აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონზე.
გოზოს ციხე

გოზოს ციხე – ციხესიმაგრე ერედვის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გოზოს მახლობლად. განლაგებულია მთის ქედზე. ციხის მხოლოდ ჩრდილოეთი და დასავლეთის კედლების მცირე ნაწილებია შემორჩენილია. ჩრდილოეთის კედლის სიმაღლე რამდენადმე აღემატება დასავლეთისას სამშენებლო მასალად გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვა. გეგმის დადგენა შეუძლებელია.
არგენტინული კულტურა

არგენტინის კულტურა განსხვავებულია ქვეყნის სხვადასხვა გეოგრაფიულ რეგიონში და შერწყმულია ეთნიკური ჯგუფების კულტურასთან. თანამედროვე არგენტინის კულტურამ უდიდესი გავლენა განიცადა ევროპული იმიგრაციისას, სულ მცირეა ადგილობრივ ინდიელეთა და აფრიკელთა კულტურების გავლენა, ისიც მუსიკასა და ხელოვნებაში. ბუენოს-აირესი და სხვა ქალაქები ევროპული არქიტექტურის ნათელი მაგალითებია, მაგრამ რაც შეეხება უფრო ძველ დასახლებებს ამ ქალაქების შიგნით, აქ თანამედროვე სტილი, არგენტინის ესპანური მმართველობის წარსულიდან გამომდინარე, შერწყმულია კოლონიურ არქიტექტურასთან. მსხვილ ურბანულ ცენტრებში მარვლადაა მუზეუმები, კინოთეატრები, გალერეები.

კინო და თეატრი
არგენტინული კინოს ისტორია სათავეს იღებს 1896 წლიდან და მოიცავს 2,500 სრულმეტრაჟიან ფილმს, მოპოვებული აქვს არაერთი საერთაშორისო აღიარება.

არგენტინული თეატრი სათავეს იღებს 1783 წელს და დაკავშირებულია ვიცე-მეფე ხუან ხოსე დე ვერტის ი სალსედოსთან. უკვე 1804 ბუენოს-აირესში გაიხსნა თეატრი, რომელიც დღესაც მოქმედებს.

მუსიკა
არგენტინული კულტურის ყველაზე ცნობილი ელემენტია ტანგო. თანამედროვე არგენტინაში, ტანგოს მუსიკას მკაცრი წესები გააჩნია.

ხალხური მუსიკა და ცეკვა ძირითადად ქვეყნის პროვინციებშია პოპულარული და უმეტეს შემთხვევაში ადგილობრივისა და ევროპული სტილის ნაზავს წარმოადგენს.

1970-იანი წლებიდან ქვეყანაში პოპულარული ხდება როკ-მუსიკა.

სამზარეულო
არგენტინული სამზარეულო ესაა ტიპური ევროპული სამზარეულო, განიცდის მძლავრ იტალიურ, ესპანურ და ფრანგულ გავლენას, ფაქტობრივად შეიძლება ითქვას, რომ ესაა ხმელთაშუაძღვიური სამზარეულოს ვარიაცია. ყველაზე ცნობილი არგენტინული კერძია ასადო, რომელიც ძროხის ხორცისა და შიგნეულობისგან მზადდება.
გლოსოფილია

გლოსოფილია — ენების სიყვარული, იქნება ეს მშობლიური თუ უცხო. ტერმინი გამოხატავს პიროვნებას ვისაც უყვარს ენები და ენათა სტრუქტურა. გლოსოფილები ხშირად ღრმად სწავლობენ ლიტერატურულ ტერმინოლოგიას, გრამატიკას, პუნქტუაციასა და ენის აგებულებას. გლოსოფილები სწავლობენ უცხო ენებს და სწავლობენ რაც შეუძლიათ უფრო მეტ ენას. გლოსოფილისთვის ბევრი უცხო ენის არცოდნა უჩვეულო არაა.
ბეჭდის საძმო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბეჭდის საძმო არის ჯ. რ. რ. ტოლკინის ეპიკური ფენტეზის ჟანრის რომანის ბეჭდების მბრძანებელი პირველი ტომი.

ბეჭდის საძმო ასევე შეიძლება ნიშნავდეს:

ბეჭდის საძმო, ცხრა მოგზაურისგან შემდგარი რაზმი, რომლის ამოცანას ბეჭდის განადგურება წარმოადგენდა. შედიოდნენ: ფროდო ბეგინსი, სემუაიზ გემჯი, მერიადოკ ბრენდიბაკი, პერეგრინ ტუკი, განდალფი, არაგორნი, ლეგოლასი, ბორომირი და გიმლი.
ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო — რეჟისორ პიტერ ჯექსონის 2001 წლის ფილმი.
ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო (თამაში) — 2002 წლის თამაში, რომელიც ეფუძნება რომანს.
დონალდ რეიფილდი

დონალდ რეიფილდი (; დ. 12 თებერვალი, 1942) — თანამედროვე ბრიტანელი რუსულისა და ქართულის ლიტარატურათმცოდნე, დედოფალ მერის უნივერსიტეტის პროფესორი. იგი არის წიგნების ავტორი რუსული და ქართული ლიტერატურის შესახებ. მისი გამორჩეული ნაშრომია წიგნი იოსებ სტალინსა და მის საიდუმლო პოლიციაზე. რეიფილდი ასევე რუსი მწერლებისა და ინტელიგენციის შესახებ წიგნების სერიების რედაქტორია.

2025 წლის აპრილში დონალდ რეიფილდმა უარი განაცხადა საქართველოს მწერალთა სახლისგან ჯილდოს მიღებაზე. ლონდონში გამართულ ღონისძიებაზე მან განაცხადა, რომ ის ვერ მიიღებს ვერანაირ საჩუქარს, რაც „ქართულ ოცნებასთან“ ასოცირდება.
საქართველოს ლიტერატურა: ისტორია

საქართველოს ლიტერატურა: ისტორია — დონალდ რეიფილდის ავტორობით გამოსული ქართული ლიტერატურის პირველი და ყველაზე მრავლისმომცველი სწავლება, რომელიც ინგლისურ ენაზე ოდესმე გამოსულა. ნაშრომი ეძღვნება ქართულ 1 500 წლიან ლიტერატურულ ტრადიციას, დაწყებული საუკუნის ჰაგიოგრაფიიდან დამთავრებული საუკუნის ელექტრონული პროზითა და პოეზიით. წიგნი იკვლევს იმ სხვადასხვა გავლენებს, რომელიც განიცადა ქართულმა ლიტერატურამ წლების მანძილზე - ბერძნულიდან და სპარსულიდან რუსულ და თანამედროვე ევროპულამდე. მისი კვლევის სფეროში შედის კავკასიური ფოლკლორიც. წიგნში შეტანილია ასევე ქართული პოეზიის ზოგიერთი ნიმუშის თარგმანი.

წიგნი შეიცავს ოცდათერთმეტ თავს დაჯგუფებულს ხუთ ნაწილად, ქართული ლიტერატურის უდიდესი პერიოდების შესაბამისად: . კლასიკური ეპოქა ( — საუკუნეები); . ოქროს ხანა და მის შემდგომ ( — საუკუნეები); . რომანტიკოსების პერიოდი ( საუკუნე); . ვაჟა-ფშაველა და ხალხური პოეზია (1880-1914 წლები); . საუკუნე. პირველი სამი ნაწილი, რომლებიც ეხება ძველ ქართულ ჰაგიოგრაფიასა და ჰიმნოგრაფიას, მეთორმეტე-მეცამეტე საუკუნეების სამეფო კარის დიდ პოეტებს და დიდ და მცირე ფიგურებს საქართველოს ოკუპაციამდე საბჭოთა ჯარების მიერ, უზრუნველყოფს შესანიშნავ ორიენტაციას როგორც დამწყები მკითხველისათვის, ასევე მათთვის ვინც უკვე ღრმადაა ჩაფლული შუა საუკუნეების ქართულ მწერლობაში. ნაწილი ერთადერთია წიგნში, რომელიც ფოკუსირებულია მხოლოდ ერთ მწერალზე და ეს შემთხვევითი არჩევანი არაა: მთის პოეტი ვაჟა-ფშაველა, რეიფილდის სიტყვებით „თვისობრივად ყველაზე უფრო მაღლა დგას, ვიდრე ნებისმიერი სხვა ქართველი მწერალი“ (გვ. 207). ვაჟას შემოქმედების განხილვა მიდის არაერთი ილუსტრაციის ფონზე მისი შემოქმედებიდან, რომელთა უმრავლესობა ინგლისურად თარგმნა თავად რეიფილდმა და აღებულია რეიფილდის მიერ თარგმნილ ვაჟას ყველაზე გრძელი სამი პოემიდან, რომელიც თბილისში დაიბეჭდა.

განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ნაწილი, რომელიც საბჭოთა და პოსტ-საბჭოთა პერიოდს ასახავს (შევარდნაძის დადგომამდე 1992 წელს). ავტორი ამჯერად ექსპერტის მსგავს რანგში წარმოგვიდგება. რეიფილდი იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც შეაღწია ბოლო დროს ტაბუ-ახსნილ საბჭოთა არქივებში. იქ მოპოვებულ მასალებზე დაყრდნობით, ღრმა ანალიზის საფუძველზე საქართველოს ინტელექტუალური ელიტის ტანჯვა სტალინის დიდი წმენდის დროს შეაფასა როგორც ჰოლოკოსტი. აღსანიშნავია ასევე გალაკტიონის შემოქმედების დაფასება, ისევე როგორ ვაჟასი, ფაქიზად შესრულებული თარგმანით. მეორე მხრივ, სიმონ ჩიქოვანი დახასიათებულია როგორც „საუკუნის ყველაზე ორიგინალური ქართველი პოეტი“, (გვ.292) რასაც კევინ ტუიტის თქმით, თავად ვერ გაბედავდა.

წიგნი პირველად 1994 წელს დაიბეჭდა და დაიმსახურა რამდენიმე შეფასება ავტორიტეტული ლიტერატურული მიმომხილველისგან. მეორე გადამოწმებული გამოცემა გამოჩნდა 2000 წელს.
ამანდა საიფრიდი

ამანდა მიშელ საიფრიდი (; დ. 3 დეკემბერი,1985) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და მოდელი. საიფრიდის კარიერა სამოდელო ბიზნესით დაიწყო, როდესაც გოგონა ჯერ კიდევ 11 წლის იყო. მისი სამსახიობო დებიუტი შედგა სერიალში „გზამკვლევი ვარსკვლავი“. 2000 წელს შეასრულა ლუსი მონტგომერის როლი ფილმში „დედამიწა რაზეც დგას“.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ამანდა 1985 წლის 3 დეკემბერს დაიბადა ალენტაუნში, პენსილვანიის შტატში, მისი დედა ანა არის ოკუპაციური თერაპევტი, ხოლო მამა ჯეკი – ფარმაცევტი. მისი და ჯენიფერი კი ფილადელფიურ მუსიკალურ ჯგუფში უკრავს ორღანზე. ამანდამ 2003 წელს სკოლა დაამთავრა და ფორდემის უნივერსიტეტში ჩააბარა.

კარიერა
ამანდამ სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1995 წელს 9 წლის ასაკში, ხოლო სამოდელოს 11 წლის ასაკში, მისი სამსახიობო დებიუტი სერიალ „გზამკვლევ ვარსკვლავში“ შედგა. 2000 წელს ლუსი მონტგომერის როლი ითამაშა ფილმში „დედამიწა რაზეც დგას“. ჯერ კიდევ მოზარდი ფრანსინ პასკალის სამი წიგნის გარეკანზე მოხვდა.

2004 წელს საიფრიდის კარიერაში ნამდვილი წინსვლა დაიწყო, როდესაც კარენ სმითის როლი ითამაშა - ერთ-ერთი „ბაუნტი“ გოგონასი პოპულარულ ფილმში «საძაგელი გოგონები». მას პარტნიორობა გაუწიეს რეიჩელ მაკადამსმა და ლინდსი ლოჰანმა, რომელთათვის ეს ფილმი ასევე წარმატებული აღმოჩნდა.

2005 წელს საიფრიდს მთავარი როლი ერგო კინოფილმ „ცხრა ცხოვრების“ ერთ-ერთ ნაწილში. გამოჩნდა მეორეხარისხოვან როლებში სერიალებში „ექიმი ჰაუსი“, „სამართლიანობა“, „კანონი და წესრიგი“.

ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი იყო „მამა მია!“, მიუზიკლი, რომელიც ლეგენდარული -ს სიმღერების მიხედვით შეიქმნა და მასში ამანდას პარტნიორობა თვით მერილ სტრიპმა და პირს ბროსნანმა გაუწიეს.

ფილმოგრაფია
მსახიობი
ტელევიზია
აპო

აპო იგივე აპუ - ინკების მითოლოგიური პანთეონის ერთ-ერთი ღვთაება. მთის სული, რომელიც მაღალმთიან ადგილებში მაცხოვრებელ ადამიანს შეეწეოდა და იფარავდა. ამ ღვთაებას დღემდე ეთაყვანება პერუს, ბოლივიის, ეკვადორისა და ჩილეს ზოგიერთი რაიონის მკვიდრი მოსახლეობა.

მნიშვნელობა
კონტექსტის მიხედვით სიტყვა აპო-ს ინკების მითოლოგიაში სხვადასხვა მნიშვნელობა შეიძლება ჰქონდეს:

ღვთება ან ზეარსება, წმინდა მთის სული, უძლიერესი ბუნების სულთა შორის.
წმინდა მთა, წინაპართა საცხოვრებელი.
ავტორიტეტული ადამიანი, წინამძღოლი. ერთ-ერთი უმაღლესი წოდება ინკების იმპერიაში, რომელსაც ეკისრებოდა საიმპერიო საბჭოსა და უმაღლესი სასამრთლოს ფორმირება. ეს ტერმინი ტრადიციულად გამოიყენება თავაზიანი მიმართვისას და მოწიწების გამოსახატავად. მაგალითად, ატაჰუალტა აპუ ინკა. ასევე ერთ-ერთი სახელი ვირაკოჩასი: აპუ კუნ ტიკსი ვირაკუტრა.
ძლიერებისა და მორჭმულობის აღმნიშვნელი ზედსართავი სახელი.
ზკნელსა და ზესკნელში მობინადრე ადამიანის მცველი მთის სულები.
მარ-დელ-პლატა

მარ-დელ-პლატა — ქალაქი არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციაში. მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ბუენოს-აირესიდან 400 კმ-ით სამხრეთით. ქალაქი არგენტინის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი თევზის სარეწაო პორტი და უდიდესი საზღვაო კურორტია. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენს 614,350 ადამიანს, ამ მონაცემებით, ქვეყნის სიდიდით მე-7 ქალაქია.

ესპანელთა მოსვლამდე, ეს ტერიტორია დასახლებული იყო გუნუნა-კენას ხალხით, რომელიც მაპუჩეს ხალხის მძლავრ გავლენას განიცდიდა.

გამომდინარე იქიდან, რომ მარ-დელ-პლატა არგენტინის სანაპირო რეკრეაციულ ზოლში მდებარეობს, ქალაქის მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას ტურიზმი წარმოადგენს. 2006 წელს მას 7 მლნ ტურისტი ეწვია. შესაბამისად, აქ მაღალ დონეზეა განვითარებული ტურისტული ინფრასტრუქტურა თავის არაერთი სასტუმროთი, რესტორნით, სამორინეთი და სხვა ტურისტული ატრაქციით. გარდა ამისა, მარ-დელ-პლატა არგენტინის მნიშვნელოვანი სპორტული ცენტრია. აქ მდებარეობს ოლიმპიური სტადიონი, რომელიც ფიფას 1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის არგენტინაში მიმდინარეობისას გაიხსნა. აქვეა ასევე 5 გოლფის მოედანი.
აველიანედა

აველიანედა — ქალაქი არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 328,980 ადამიანს შეადგენდა. შედის დიდი ბუენოს-აირესის მეტროპოლიაში. ქალაქ ბუენოს-აირესთან დაკავშირებულია მდინარე რაიჩუელოზე გადებული რამდენიმე ხიდით. აველანდა ქვეყნის ერთ-ერთი მოწინავე ინდუსტრიული ცენტრია.

ქალაქს სამი საფეხბურთო გუნდი აქვს: ინდეპანდიენტე, რასინგი და არსენალი.
ბაია-ბლანკა

ბაია-ბლანკა ( - თეთრი ყურე) — ქალაქი არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციაში. მდებარეობა ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. 2001 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 274,509 ადამიანს შეადგენდა. ახლოსმდებარე სხვა ქალაქებთან ერთად, წარმოქმნის დიდი ბაია-ბლანკას აგლომერაციას.

ქალაქს გააჩნია მნიშვნელოვანი, 45 მ სიღრმის საზღვაო პორტი. ყურე, რომლის სანაპიროზეც ბაია-ბლანკა მდებარეობს, ფერნანდო მაგელანმა აღწერა თავის მოგზაურობისას დედამიწის გარშემო.

ქალაქი თავდაპირველად დაარსდა როგორც ციხესიმაგრე, 1828 წლის 11 აპრილს.
დომინგო ფაუსტინო სარმიენტო

დომინგო ფაუსტინო სარმიენტო (დ. 15 თებერვალი, 1811, სან-ხუანი, არგენტინა — გ. 11 სექტემბერი, 1888, ასუნსიონი, პარაგვაი) — არგენტინელი აქტივისტი, ინტელექტუალი, მწერალი, სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტიკოსი. არგენტინის კონფედერაციის პრეზიდენტი 1868–1874 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1868 წლის 12 ოქტომბრიდან 1874 წლის 11 ოქტომბრამდე.
თომას ლიპტონი

სერ თომას ჯონსტონ ლიპტონი (; დ. 10 მაისი, 1848 — გ. 2 ოქტომბერი, 1931) — შოტლანდიელი ბარონეტი. სახელი გაითქვა ჩაის ცნობილი ბრენდის „ლიპტონის“ დაარსებით. მის სახელს უკავშირდება ერთ-ერთი პირველი საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირის – სერ თომას ლიპტონის თასის – გამართვა, რომელსაც ზოგჯერ მოიხსენიებენ, როგორც მსოფლიოს პირველი ჩემპიონატი.
ხულიო არხენტინო როკა

ხულიო არხენტინო როკა (; დ. 17 ივლისი, 1843, სან-მიგელ-დე-ტუკუმანი — გ. 19 ოქტომბერი, 1914, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი პოლიტიკოსი და არმიის გენერალი. არგენტინის კონფედერაციის პრეზიდენტი ორჯერ, 1880–1886 წლებსა და 1898–1904 წლებში. პირველად თანამდებობა ეკავა 1880 წლის 12 ოქტომბრიდან 1886 წლის 11 ოქტომბრამდე, მეორედ კი 1898 წლის 12 ოქტომბრიდან 1904 წლის 11 ოქტომბრამდე.

1879 წელს დანიშნეს სამხედრო მინისტრად და ხელმძღვანელობდა რიო-ნეგროს პროვინციაში სამხედრო ექსპედიციას ინდიელების წინააღმდეგ.
კილმესი

კილმესი — ქალაქი არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციაში. მდებარეობს ბუენოს-აირესიდან 17 კმ-ით სამხრეთით. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 230,810 ადამიანს.

საინტერესოა ქალაქის ისტორია. კილმესი ადგილობრივი ტომი იყო, რომელიც სან-მიგელ-დე-ტუკუმანის შემოგარენში ვხოვრობდა. მე-17 საუკუნეში, ესპანელებმა მათი მიწა დაიპყრეს, რის შემდეგაც ამ ხალხმა 1000 კმ ფეხით გაიარა და ბუენოს აირესის სიახლოვეს დასახლდა, სადაც მათ არავინ ავიწროვებდათ. აქედან გამომდინარე, ამ ქალაქს შემდგომში კილმესი ეწოდა.
სოციალური ქსელი (ფილმი)

სოციალური ქსელი — 2010 წლის ამერიკული დრამა სოციალურ ქსელ „“-ის დაარსებისა და მასთან დაკავშირებულ სასამართლო პროცესების შესახებ. ფილმის რეჟისორია დევიდ ფინჩერი. აარონ სორკინის სცენარი დაფუნნებულია ბენ მეზრიჩის წიგნზე შემთხვევითი მილიარდერები. ფილმში თავად სორკინს, როგორც ერთ-ერთი შესაძლო ინვესტორს, აქვს კამეო. -ის პერსონალიდან, მარკ ცუკერბერგის ჩათვლით, არავინ ყოფილა ჩართული პროექტში, გარდა ედუარდო სავერინისა, რომელიც იყო მეზრიჩის კონსულტანტი.

როლებში
ჯესი აიზენბერგი - მარკ ცუკერბერგი
ენდრუ გარფილდი - ედუარდო სავერინი
ჯასტინ ტიმბერლეიკი - შონ პარკერი
მაქს მინგელა - დივია ნარენდრა
ამმი ჰამერი - ტაილერ ვინკელვოსი
ბრენდა სონგი - კრისტი ლი
რაშიდა ჯოუნსი - მერილინ დელპი
ჯოზეფ მაზელო - დასტინ მოსკოვიცი
რუნი მარა - ერიკა ოლბრაითი
დაკოტა ჯონსონი - ამელია რიტერი

ჯილდოები
აშშ-ში ფილმის პრემიერა გაიმართა 1 ოქტომბერს, რასაც მოჰყვა კრიტიკოსების პოზიტიური შეფასება. ოქროს გლობუსის 68-ე დაჯილდოებაზე ფილმმა მიიღო ყველაზე მეტი, სამი ჯილდო, მათ შორის ნომინაციაში საუკეთესო სურათი - დრამა. ასევე მან დაიმსახურა 8 ნომინაცია ოსკარზე, მათ შორის საუკეთესო სურათის კატეგორიაში.

ოსკარი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: აარონ სორკინი
საუკეთესო მონტაჟი: ანგუს ვალი, კირკ ბაქსტერი
საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ტრენტ რეზონი, ატიკუს როსი

საუკეთესო რეჟისორი: დევიდ ფინჩერი
საუკეთესო მონტაჟი: ანგუს ვალი, კირკ ბაქსტერი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო რეჟისორი: დევიდ ფინჩერი
საუკეთესო სცენარი: აარონ სორკინი

სეზარი
საუკეთესო უცხოური ფილმი: დევიდ ფინჩერი
არგენტინული ლიტერატურა

არგენტინული ლიტერატურა მთლიანობაში აღნიშნავს არგენტინაში შესრულებულ ლიტერატურულ ნაშრომებს. არგენტინის ყველაზე ცნობილი და გავლენიანი ავტორები არიან: დომინგო ფაუსტინო სარმიენტო, ხოსე ერნანდესი, ხორხე ლუის ბორხესი, ადოლფო ბიოი კასარესი, რობერტო არლტი, ხულიო კორტასარი, მანუელ პუიგი, ერნესტო საბატო. კარგად ცნობილი ქალი მწერლები არიან: ალფონსინა სტორნი, სილვინა ოკამპო, სუსანა კალანდრელი, ალეხანდრა პისარნიკი და ოლგა ოროსკო.
მებრძოლი (2010 წლის ფილმი)

მებრძოლი — 2011 წლის ბიოგრაფიული ფილმი, რომლის რეჟისორია დევიდ ოუენ რასელი. მთავარ როლებს ასრულებენ მარკ ვალბერგი, კრისტიან ბეილი და ემი ადამსი. მებრძოლი არის რასელისა და ვოლბერგის მესამე საერთო ფილმი „სამი მეფისა“ და „გულების მტეხველნის“ შემდეგ. 10 დეკემბერს ფილმის პრემიერა გაიმართა ჩრდილოეთ ამერიკაში შეზღუდული რაოდენობის კინოთეატრებში.

სიუჟეტი
ფილმში მოთხრობილია პროფესიონალ მოკრივე მიკი უორდის, მეტსახელად „ირლანდიელისა“, და მის ნახევარ-ძმა, დიკი ეკლუნდის შესახებ. უორდი ჩემპიონად გახდომამდე გზის მშენებლად მუშაობდა და ტიტულის მოპოვებამდე ბევრი წარუმატებლობა და დამარცხება განიცადა. უორდს ამასთან უხდებოდა გამკლავებოდა კონფლიქტს ოჯახს, შეყვარეულსა და მწვრთენლს შორის. მის ძმას, დიკ ეკლუნდს კარიერა დაენგრა კოკაინისადმი მიდრეკილების გამო. მიუხედავად ყველაფრისა, დიკი დაეხმარა ძმას ჩემპიონის ტიტულის მოპოვებაში.

როლებში
მარკ ვალბერგი - მიკი უორდი
კრისტიან ბეილი - დიკ ეკლუნდი
ემი ადამსი - შარლინ ფლემინგი
მელისა ლეო - ელის უორდი

ჯილდოები
ფილმმა კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები მიიღო და წარმატებას მიაღწია კინოფესტივალებზეც. ოქროს გლობუსის 68-ე დაჯილდოებაზე მან 6 ნომინაციიდან ორი ჯილდო დაისაკუთრა.

ოსკარი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: მელისა ლეო
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: კრისტიან ბეილი

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: მელისა ლეო
საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: კრისტიან ბეილი
ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ვაჟი

ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ვაჟი — ყოველწლიური საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც ფიფა-ს მიერ გადაეცემა წლის საუკეთესო ფეხბურთელს ვაჟთა შორის. საუკეთესო ფეხბურთელის შერჩევა ხდება ფიფას წევრ ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთა მწვრთნელების და კაპიტნების გამოკითხვის საფუძველზე. თითოეულ პიროვნებას საშუალება აქვს დაასახელოს სამი პიროვნება და მიენიჭოს მათ 5, 3 ან 1 ქულა, გამარჯვებულის გამოვლენა ხდება ქულების საერთო რაოდენობის საფუძველზე. ფიფა-ს საუკეთესოთა დაჯილდოების ფარგლებში ასევე აჯილდოებენ საუკეთესო ფეხბურთელ ქალს, საუკეთესო მწვრთნელს, როგორც ვაჟთა, ასევე ქალთა ფეხბურთში, ასახელებენ წლის სიმბოლურ გუნდს, საუკეთესო გოლის ავტორს და სხვა.

ფიფა 1991 წლიდან ატარებდა საფეხბურთო დაჯილდოებას სახელწოდებით ფიფა-ს წლის ფეხბურთელი , რომელიც თავდაპირველად მხოლოდ ვაჟ ფეხბურთელებს გადაეცემოდა, ხოლო 2001 წლიდან ასევე აჯილდოებდნენ ფეხბურთელ ქალებსაც. 2010 წლიდან ფიფას წლის ფეხბურთელის დაჯილდოება და ფრანგული საფეხბურთო ჟურნალის -ის თითქმის ანალოგიური ტიპის დაჯილდოება — ოქროს ბურთი გაერთიანდა ერთ საერთო დაჯილდოებად — ფიფა-ს ოქროს ბურთი, რომელმაც 2015 წლამდე იარსება. 2016 წლიდან კი ფიფა-მ კვლავ დამოუკიდებელი დაჯილდოება დააარსა, ამჯერად ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელის სახელწოდებით.

გამარჯვებულები
გამარჯვებულების სტატისტიკა
ფიფას საუკეთესო ფეხბურთელები ჯილდოების მიხედვით
გამარჯვებულები ქვეყნების მიხედვით
როდესაც ერთ პოზიციაზე რამდენიმე ფეხბურთელი მოხვდა თანაბარი ქულებით
პიქსარი

პიქსარის ანიმაციური სტუდია — ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციის კინოსტუდია, რომლის შტაბი მდებარეობს კალიფორნიის შტატის ქალაქ ემერივილში. 2006 წლიდან ის არის უოლტ დისნეის კომპანიის შვილობილი კომპანია. სტუდიის ფილმებს დამსახურებული აქვთ ოცდაოთხი ოსკარი, ექვსი ოქროს გლობუსი და სამი გრემი სხვა ჯილდოებთან ერთად. მსოფლიოს მასშტაბით მათი შემოსავლის ჯამი $6.3 მილიარდს აღწევს. კინოსტუდია განთქმულია თავისი კომპიუტერული ანიმაციური ფილმებით, რომლის შესაქმნელადაც იყენებენ -ს.

პიქსარი დაარსდა 1979 წელს, როგორც სპეც-ეფექტების კომპიუტერული ჯგუფი, რომელიც -ის შემადგენლობაში შედიოდა, სანამ ის 1986 წელს -ის თანადამააარსებელმა სტივ ჯობსმა შეიძინა. მან სტუდია 2006 წელს უოლტ დისნეის კომპანიას მიჰყიდა.

პიქსარს აქვს ცამეტი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, მათ შორის პირველია სათამაშოების ისტორია (1995). მას მოჰყვა მწერის ცხოვრება (1998), სათამაშოების ისტორია 2 (1999), მონსტრების კორპორაცია (2001), ნემოს ძიებაში (2003), სუპერ ოჯახი (2004), მანქანები (2006), რატატუი (2007), - (2008), მფრინავი სახლი (2009), სათამაშოების ისტორია 3 (2010), მანქანები 2 (2011) და გულადი (2012). სტუდიის ყველა ანიმაციურმა ფილმმა წარმატებას მიაღწია კომერციულად, ასევე ყველა მათგანმა, მანქანები 2–ის გარდა, კინოკრიტიკოსების დადებითი შეფასება დაიმსახურა. ფილმების საშუალო შემოსავალი შეადგენს $602 მილიონს, რაც პიქსარს ყველა სხვა კინოსტუდიაზე მაღლა აყენებს ამ კომპონენტში. სტუდიის ყველა ანიმაციური ფილმი შესულია ყველა დროის ორმოცდაათ მაღალშემოსავლიან ანიმაციურ ფილმს შორის, რომლის სათავეშიც სათამაშოების ისტორია 3 დგას. სათამაშოების ისტორია 3, ნემოს ძიებაში და მფრინავი სახლი ასევე შედიან ყველა დროის ყველაზე მაღალშემოსავლიან ფილმთა ნუსხაში.

მას შემდეგ, რაც შეიქმნა ნომინაცია „ოსკარი საუკეთესო ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმისთვის“, პიქსარის მიერ გამოშვებულმა რვა ფილმმა მოახერვა მასში ნომინაციის მოპოვება. ექვსმა ჯილდოც დაისაკუთრა, მათ შორის არიან ნემოს ძიებაში, , რატატუი, -, მფრინავი სახლი და სათამაშოების ისტორია 3. მფრინავი სახლი და სათამაშოების ისტორია 3 იმ სამ ანიმაციურ ფილმთა შორისაა, რომლებიც ასევე ნომინირებული იყვნენ ოსკარზე საუკეთესო სურათისთვის.(პირველი ასეთი იყო მზეთუნახავი და ურჩხული)

2009 წლის 6 სექტემბერს პიქსარის ხელმძღვანელები ჯონ ლასეტერი, ბრედ ბერდი, პიტ დოქტერი, ენდრუ სტენტონი და ლი უნკრიხი ვენეციის კინოფესტივალზე დააჯილდოვეს ოქროს ლომით კინემატოგრაფიაში შეტანილი წვლილისთვის. მათ ჯილდო გადასცათ -ის დამაარსებელმა ჯორჯ ლუკასმა.

პიქსარის მომავალ პროექტებს შორისაა მონსტრების უნივერსიტეტი და კარგი დინოზავრი, რომელთაგან პირველის პრემიერა 2013 წელს შედგება, მეორის კი – 2014 წელს.

ფილმები
ჩახრუხაძე

ჩახრუხაძე (1170 — 1212) — - საუკუნეების მიჯნაზე თამარ მეფის კარზე მოღვაწე ქართველი პოეტი, რომელიც ტრადიციულად მიიჩნევა „თამარიანის“ ავტორად. წარმოშობით ხევიდან — სოფელ დარიალიდან იყო.

„თამარიანი“ აერთიანებს 22 ოდას და ერთ ელეგიას. პოემა გწყობილია შინაგანრითმებიანი ორმარცვლიანი ლექსებით, რომლის დამკვიდრებაც ასევე ჩახრუხაძეს მიეწერება. მას მისი დამსახურებების გამო ისეთი ქართველი პოეტების გვერდით აყენებენ როგორიცაა იოანე შავთელი და შოთა რუსთაველი.

ბევრი მკვლევარი, რომელთა შორისაც პირველი კორნელი კეკელიძე იყო, ხშირად მას აიგივებს გადამწერ გრიგოლ ჩახრუხაძესთან, რომელიც მოხსენიებულია გელათის მონასტრის ხელნაწერის „დიდი სჯულისკანონის“ ანდერძში, რომელსაც განზრახული ჰქონდა ბერად აღკვეცილიყო ჯვრის მონასტერში, იერუსალიმში.

ჩახრუხაძის შემოქმედება გამოირჩევა მისი პოეტურობით და მუსიკალურბით. განსაკუთრებით ვირტუოზულად იყენებს რითმებს და ზედსართავებს თამარ მეფისთვის ხოტბის შესასხმელად.

ჩახრუხაძე - ქართველი მოგზაური
ჩახრუხაძემ მე-13 საუკუნეში წამოიწყო ხანგრძლივი და დამღლელი მოგზაურობა. ის კარგად იცნობდა იმდროინდელ რუკებსა და საზღვაო გზებს. მან მოიარა არაერთი ქვეყანა - მოგზაურობა დაიწყო სპარსეთიდან, ეწვია ინდოეთს და ჩინეთს. ცენტრალური აზიის გზით ჩახრუხაძე ჩავიდა კიევში, აქედან ეწვია კონსტანტინეპოლს, ასევე, იმოგზაურა ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთის რამდენიმე ქვეყანაში. მოგზაურობა იყო სახიფათო. ის რამდენიმეჯერ გაძარცვეს.

პოეტი, ძირითადად, ჩერდებოდა დიდ ქალაქებში და ურთიერთობას ამყარებდა ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან. სწორედ ამ მოგზაურობის დროს ნანახი და განცდილი გადმოგვცა მან თავის ნაწარმოებში ნახევრად ზღაპრული ფორმით.

დიდია ჩახრუხაძის დამსახურება ისტორიული მეცნიერების, კერძოდ, კი ისტორიული გეოგრაფიის განვითარებაში. მისი თხზულება საინტერესოა, როგორც ისტორიული წყარო. ჯერ ერთი, თხზულებაში გადმოცემულია იმდროინდელი საქართველოს სინამდვილიდან დანახული უცხო ქვეყნები. მეორეც, მას მოტანილი აქვს ნაწარმოებში მრავალი ისტორიული ადგილის სახელწოდება, რომელიც დღეისათვის აღარ არსებობს.