iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბესტიაშვილის თეთრა

აგუნა — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში.

გამოყვანილია ვასილ ბესტავაშვილის მიერ 1950 წელს შასლასა და სუფრის გორულას შეჯვარებით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მომრგვალო ან ოვალურია, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა დაფარული ჯაგრისებრ-აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე დიდია, კონუსური, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიმკვრივის ან კუმსი. მარცვალი მომრგვალოა, მოთეთრო-მოყვითალო. დაფარულია სქელი ცვილისებრი ფიფქით. კანი სქელია და საშუალო სიმკვრივის. რბილობი ხორციანია და მკვრივია, გემო — სასიამოვნო.

ვაზი საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. საადრეო სიმწიფისაა. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 126-130 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 230-260 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-5.5 გ/ლ-ს. ბესტავაშვილის თეთრა მაღალხარისხიან სასუფრე ყურძენს იძლევა.
მარიენბურგის ციხესიმაგრე (ჰანოვერი)

მარიენბურგის ციხესიმაგრე — ნეოგოტიკური ციხე ქვემო საქსონიაში, გერმანია. მდებარეობს ჰილდესჰაიმიდან ჩრდილო-დასავლეთით 15 კილომეტრში და ჰანოვერიდან სამხრეთით დაახლოებით 30 კილომეტრში, პატენსენის მუნიციპალიტეტში, ჰანოვერის რაიონში. ციხესიმაგრე ასევე იყო ველფის საგვარეულოს საზაფხულო რეზიდენცია, რომლის დროშა, ყვითელი და თეთრი ფერებით, ფრიალებს მთავარ კოშკზე.

ისტორია
ციხესიმაგრე აშენდა 1858-1867 წლებში. ის ააგეს როგორც ჰანოვერის მეფე ჯორჯ -ის (მეფობდა 1851–1866) მეუღლის, მარი საქსენ-ალტენბურგის დაბადების დღის საჩუქარი. 1714 წლიდან 1837 წლამდე ჰანოვერში პრაქტიკულად არ არსებობდა სამეფო სასამართლო, რადგან ჰანოვერის დინასტია მართავდა ჰანოვერისა და ბრიტანეთის სამეფოებს პირადი გაერთიანებით. ასე რომ, ციხესიმაგრე ასევე აშენდა, რათა შესაფერისი საზაფხულო ადგილი ყოფილიყო ჰანოვერის დინასტიისთვის გერმანიაში.

მისი არქიტექტორი იყო კონრად ვილჰელმ ჰასე, ჰანოვერის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი არქიტექტორი. 1866 წელს პრუსიის მიერ ჰანოვერის ანექსიის გამო, მას შემდეგ, რაც სამეფო ოჯახი გადასახლა გმუნდენში, ავსტრიაში, სადაც ისინი ცხოვრობდნენ დედოფლის ვილაში და მოგვიანებით, კუმბერლენდის ციხესიმაგრეში, 80 წლის განმავლობაში ციხე იყო დაუსახლებელი. აქედან გამომდინარე, მარიენბურგი კარგად არის შემონახული, რადგან რამდენიმე რემონტი ჩაუტარდა აღდგენის შემდეგ. ერნესტ ავგუსტუსი, ბრუნსვიკის ჰერცოგი და მისი ცოლი პრუსიის პრინცესა ვიქტორია ლუიზა 1945 წელს გადავიდნენ მარიენბურგში, მას შემდეგ რაც იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ ბლანკენბურგის ციხესიმაგრე . 1954 წელს მათმა ვაჟმა, პრინცმა ერნესტ ავგუსტუს -მ გახსნა ციხის მუზეუმი მას შემდეგ, რაც გადავიდა კალენბერგ დემესნეში .

ციხესიმაგრე დღეს
ციხე ეკუთვნოდა ჰანოვერის პრინც ერნსეტ ავგუსტს, მას შემდეგ რაც მამამ გადაუფორმა ციხესიმაგრე 2004 წელს, ყველა სხვა სამეფო საკუთრებასთან ერთად ჰანოვერსა და გმუნდენში. ციხესიმაგრეში განლაგებული იყო ჰანოვერის სამეფო სახლის ქონების მართვის ოფისები. მისი ნაწილები ღია იყო საზოგადოებისთვის, როგორიცაა ციხის მუზეუმი, რესტორანი, სამლოცველო და შეიძლება ქორწილების, მიღებების, კონცერტების და სხვა ღონისძიებების დაჯავშნა. 2010 წელს ციხესიმაგრეში გადაიღეს სერიალი .

1000-ზე მეტი ნივთიდან, 30 შემოწირული იყო ელისაბედ -ის მიერ, მათ შორის ჯორჯ -ის სამეფო გვირგვინი, ხოლო ერნესტ ავგუსტმა მიაწოდა მეფის ცნობილი აუგსბურგის ვერცხლის ტახტი და 1720 წლის სხვა ვერცხლის ავეჯი, ასევე ჰანოვერის გვირგვინის სამკაულები

2018 წლის ნოემბერში, პრინცმა ერნსეტ ავგუსტმა გამოაცხადა ციხის საკუთრებაში გადაცემა ქვემო საქსონიის შტატზე, რადგან მისი შეკეთებისა და ტექნიკური ხარჯები ძალიან დიდი იყო მისთვის. ციხის სარემონტო ხარჯები, რომელიც სავსეა მშრალი ლპობით და ემუქრება არქიტექტურული პრობლემებით, შეფასებულია 27 მილიონ ევროდ. ის გეგმავდა საკუთრების გადაცემას სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებად ფონდზე (,,ჰანოვერის მონსტრების პალატა", რომელიც დააარსა მისმა ოჯახმა 1569 წელს. ფონდი ჯერ კიდევ ფლობს ყოფილი სამეფოს სეკულარიზებული მონასტრებისა და საეკლესიო მამულების უმეტესობას), სიმბოლური გასაყიდი ფასით 1 ევრო. ნამუშევრების დარჩენილი კოლექციის შენახვა ციხეში იგეგმებოდა, რომელსაც აკონტროლებდა როგორც ოჯახი, ასევე სახელმწიფო, თუმცა, გარიგება შეჩერდა 2019 წლის გაზაფხულზე მამის მიერ საკუთრების აღდგენის მიზნით განხორციელებული სამართლებრივი მოქმედებით.

გალერეა
მუხთარ გასიმლი

მუხთარ ალი-ოღლუ გასიმლი  — აზერბაიჯანის ჩემპიონი ფიტნესში. აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების უფროსი ლეიტენანტი, მთიანი ყარაბაღის 2020 წლის ომის მონაწილე.

სასიცოცხლო
მუხთარ გასიმლი დაიბადა 1993 წლის 23 თებერვალს, ქალაქ ბაქოში. 1999 წელს ჩაირიცხა ბაქოს 318-ე საშუალო სკოლაში. სკოლა დაამთავრა 2009 წელს. იმავე წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის ინსტიტუტში. დაამთავრა 2013 წელს, კიკბოქსინგის ბაკალავრის ხარისხით. სპორტით ადრეული ასაკიდან იყო დაინტერესებული. მონაწილეობდა მრავალ კონკურსში და დაჯილდოვდა პრიზებით. 2019 წლის 27 ოქტომბერს ფიტნესში აზერბაიჯანის ჩემპიონის წოდება მიენიჭა.

სამხედრო სამსახური
2013 წელს მუხთარ გასიმლი გაიწვიეს აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებში გადაბეის რეგიონიდან. სამსახურის გაგრძელებისას ჩაირიცხა შეიარაღებული ძალების მომზადებისა და აღზრდის ცენტრის ოფიცერთა კურსებზე. 2014 წელს ჯარიდან დაითხოვეს როგორც თადარიგის ჯარისკაცი.

მონაწილეობა ყარაბაღის მეორე ომში
აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების უფროსმა ლეიტენანტმა მუხთარ გასიმლიმ მონაწილეობა მიიღო აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის 2020 წლის 27 სექტემბერს დაწყებულ ომში. 2 ოქტომბერს დაიღუპა ფუზულისათვის გამართულ ბრძოლებში, თანამებრძოლების ბრძოლის ველიდან გაყვანისას. დაკრძალეს ბაქოს გალას სასაფლაოზე.

ჯილდოები და პრიზები
(15.12.2020) — მედალი „სამშობლოსათვის“ (გარდაცვალების შემდგომ)
(25.12.2020) — მედალი „ფუზულის გათავისუფლებისთვის“ (გარდაცვალების შემდგომ)
ტოკიოს პროცესი

ტოკიოს პროცესი (საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალი შორეული აღმოსავლეთისათვის) — საერთაშორისო სასამართლო იაპონიის სამხედრო დანაშაულებისათვის. მიმდინარეობდა ტოკიოში 1946 წლის 3 მაისიდან 1948 წლის 12 ნოემბრამდე. პასუხისგებაში მიეცნენ ომის დროინდელი მოღვაწეები, რომლებიც იკავებდნენ საკვანძო პოსტებს იაპონიის მთავრობაში, პოლიტიკურ პარტიებსა და მსხვილ ეკონომიკურ სტრუქტურებში. ამერიკის სამხედრო ხელისუფლების ინიციატივით, პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლდნენ იმპერატორი ჰიროჰიტო და საიმპერატორო ოჯახის სხვა წევრები. საოკუპაციო ჯარების შტაბის უფროსად დაინიშნა იაპონიის კაპიტულაციის აქტზე ხელმომწერი 9 ქვეყნის წარმომადგენელი 11 მოსამართლე. სსრკ-დან ტრიბუნალში მონაწილეობდა სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის წევრი გენერალ-მაიორი ივანე ზარიანოვი.

ტრიბუნალმა მიიღო დადგენილება მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის მთავრობის პოლიტიკის დანაშაულებრივი ხასიათის შესახებ. საბრალდებო აქტში ბრალდების პუნქტები დაყოფილი იყო სამ კატეგორიად: , და . ყველაზე სერიოზული ბრალდებები (აგრესიული ომის დაგეგმვა და წარმოება, საერთაშორისო კანონმდებლობის დარღვევა და სხვ.) წაეყენა კლასის დამნაშავეებს: ქვეყნის უმაღლესი პოლიტიკური და სამხედრო ხელმძღვანელობის 29 წარმომადგენელს, აგრეთვე უფრო დაბალი დონის რამდენიმე ათეულ მოღვაწეს. 7 ადამიანს, მათ შორი ორ ყოფილ პრემიერ-მინისტრს (ტოჯო ჰიდეკისა და ჰიროტა კოკის) მიესაჯა სიკვდილით დასჯა და ჩამოახრჩვეს. მცირე მასშტაბის სასამართლო პროცესების მსვლელობისას, რომლებიც იოკოჰამასა და იაპონიისგან დაზარალებულ აზიის რიგ ქალაქებში გაიმართა, განიხილეს და კლასის დამნაშავეთა სასამართლო საქმეები (მასობრივი მკვლელობები, დანაშაული კაცობრიობის წინაშე). სიკვდილით დასჯა მიესაჯა თითქმის ათას ადამიანს, 3 ათასზე მეტს კი — სხვადასხვა ვადით პატიმრობა, მათ შორის უვადოდ.

1951 წლის სან-ფრანცისკოს სამშვიდობო ხელშეკრულების მე-11 მუხლის თანახმად, იაპონია სრულად დათანხმდა საერთაშორისო ტრიბუნალის გადაწყვეტილებებს. თუმცა უკვე 1950-იანი წლების ბოლოსკენ ამნისტია შეეხო პრაქტიკულად ყველა იმ პირს, რომელსაც 1946–1948 წლების პროცესის დროს თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. 1970-იანი წლების ბოლოს სამხედრო დანაშაულისათვის გასამართლებული ათასზე მეტი პირი, მათ შორის ტოჯო ჰიდეკი და კლასის 13 სხვა დამნაშავე, ფარულად შეიყვანეს ომის ველზე იაპონიისათვის დაღუპულ იაპონელთა კანონიზებულ სიებში, რომლებიც იასუკუნის შინტოისტურ ტაძარში ინახება. მრავალი იაპონელი ისტორიკოსი ტოკიოს პროცესს აკრიტიკებდა როგორც პოლიტიკურად ანგაჟირებულს, მიუთითებდნენ იმაზე, რომ დამნაშავეებს ფაქტობრივად მსჯავრი დაედოთ ვერდიქტის გამოტანამდე და თავად ვერდიქტი არ იყო ერთსულოვანი.
გიორგი პაპიაშვილი

გიორგი პაპიაშვილი (დ. 18 ოქტომბერი, 1973, თბილისი) ― ქართველი კარდიოლოგი, არითმოლოგი, გულის ელექტროფიზიოლოგი, ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის არითმოლოგიის სამსახურის უფროსი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი.

ბიოგრაფია
გიორგი პაპიაშვილი 1973 წლის 18 ოქტომბერს დაიბადა. 1998 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი. 2000 წელს ჩააბარა კარდიოლოგიის რეზიდენტურაში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიაში, რომელიც 2003 წელს დაასრულა და კარდიოლოგიის სპეციალობა მიიღო. 2005–2006 წლებში ბარსელონის უნივერსიტეტის კლინიკურ ჰოსპიტალში (ბარსელონა, ესპანეთი) გულის კლინიკურ ელექტროფიზიოლოგიას სწავლობდა პროფესორ ჯოზეფ ბრუგადას ხელმძღვანელობით. 2009-2010 წლებში ბრიუგეს ჰოსპიტალში გაიარა ევროპის გულის რიტმის ასოციაციის ფელოუშიპი გულის ელექტროფიზიოლოგიასა და აბლაციებში რთული არითმიების აბლაციის მიმართულებით, პროფესორ მატიას დუიცჰავერის ხელმძღვანელობით. 2012-2019 წლებში დოქტორანტურაზე სწავლობდა დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტში.

1998-2001 წლებში სამედიცინო სამსახური 009-ის ექიმი იყო. 1998-2003 წლებში თბილისის გულისა და სისხლძარღვთა კლინიკაში კარდიოლოგად მუშაობდა. 2002-2005 წლებში სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახურში მუშაობდა. 2007 წელს აკადემიკოს ნიკოლოზ ყიფშიძის სახელობის საუნივერსიტეტო კლინიკაში არითმოლოგიური სამსახური ჩამოაყალიბა, რომლის ხელმძღვანელადაც 2010 წლამდე მუშაობდა. 2016 წელს ბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტალში არითმოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი იყო. 2017 წელს ჯო ენის სამედიცინო ცენტრის პარალელურად კლინიკა „ჰელსიკორში“ დაიწყო მუშაობა, სადაც არითმოლოგიურ დეპარტამენტს ხელმძღვანელობს.

2006 წელს ჯო ენის სამედიცინო ცენტრში არითმოლოგიური სამსახური და ელექტროფიზიოლოგიური ლაბორატორია ჩამოაყალიბა, რომელსაც დღემდე ხელმძღვანელობს.

2007 წელს პოსტსაბჭოთა სივრციდან პირველმა ჩააბარა ევროპის გულის რიტმის ასოციაციის სასერტიფიკაციო გამოცდა გულის ელექტროფიზიოლოგიასა და აბლაციებში და 2009 წელს ამ მიმართულებით სრული ევროპული აკრედიტაცია მიენიჭა. 2019 წელს მიიღო ევროპის გულის რიტმის ასოციაციის სერტიფიცირება გულის რიტმის დარღვევების სამკურნალო იმპლანტირებად მოწყობილობებში.

2011 წელს ქართველ კოლეგებთან ერთად დააფუძნა საქართველოს გულის რიტმის ასოციაცია . 2011-2019 წლებში ამ ასოციაციის პირველი პრეზიდენტი იყო.

გიორგი პაპიაშვილმა პირველმა ჩაატარა საქართველოში გულის ეპიკარდიული კარტირება, წინაგულთა ფიბრილაციის (მოციმციმე არითმიის“) აბლაცია ფაზური რადიოსიხშირით, კათეტერული აბლაცია სრულიად რენტგენო-დასხივების გარეშე, კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორის სრულად ექსტრაკარდიული იმპლანტაცია, პირველი ჰისის კონის კარდიოსტიმულატორის იმპლანტაცია.

მშობლიური ენის გარდა ფლობს რუსულ, ინგლისურ და ესპანურ ენას. არის ევროპის უნივერსიტეტის პროფესორი. გამოქვეყნებული აქვს 18 ნაშრომი.

საზოგადოებებისა და ასოციაციების წევრი
საქართველოს კარდიოლოგთა საზოგადოება (აღმასრულებელი საბჭო წევრი)
საქართველოს გულის რიტმის ასოციაცია (დამფუძნებელი და აღმასრულებელი საბჭო წევრი)
ევროპის კარდიოლოგთა საზოგადოება 
ევროპის გულის რიტმის ასოციაციია ;
ევროპის ინსულტის საბჭო
ამერიკის კარდიოლოგთა კოლეჯი
გორული თეთრი

გორული თეთრი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.

1950 წელს მიღებულია სელექციონერ ვასილ ბესტავაშვილის მიერ შასლა თეთრისა და ჩინურის შეჯვარებით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი ცილინდრულ-კონუსურია. გვხვდება ცილინდრული და კონუსური ფორმისაც. ზოგჯერ ფრთიანია, საშუალო სიკუმსის ან იშვიათად კუმსი. გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, ღია-მწვანე, მოთეთრო-მოყვითალო ელფერით, მზის მხარეს ქარვისფერია. კანი საშუალო სისქისაა, თხელი, მოთეთრო ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანია, წვენი — ტკბილი და სასიამოვნო.

ვაზი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში 25 სექტემბრამდე შედის. ამ პერიოდისათვის ყურძნის წვენის შაქრიანობა საშუალოდ 20.2%-ია, მჟავიანობა — 7.2 გ/ლ.

გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. გორული თეთრისაგან დამზადებული ღვინო ღია ჩალისფერია, გამჭვირვალე, სასიამოვნო გემოთი, ხალისიანი სიმჟავითა და ჯიშური არომატით.
ქართული მუსკატი

ქართული მუსკატი — ქართული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში.

გამოყვანილია მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. მშობელი წყვილებია მაღალმოსავლიანი ჯიში ალვარნა და ჰამბურგის მუსკატი.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდი ზომისაა, სოლისებური ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ყვავილი ორსქესიანია. ფოთლის ქვედა მხარე ძალიან სუსტადაა შებუსული. მტევანი ცილინდრულია, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მუქი ვარდისფერი. კანი საშუალო სისქისაა. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, ძლიერ გამოხატული მუსკატური გემოთი. ჯიში ხასიათდება მარცვლების არათანაბარი ზომითა და არათანაბარი სიმწიფით.

ჯიში საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. მტევნის საშუალო წონა 176 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.7 გ/ლ-ს.

ქართული მუსკატი კარგი სასუფრე ვაზის ჯიშია. წარმატებით გამოიყენება მუსკატის ტიპის შემაგრებული მუქი ვარდისფერი ღვინის დასამზადებლად. მიღებული სუფრის ღვინო მაღალი გემური თვისებებით და ძლიერი მუსკატური გემოთი ხასიათდება.
კვისინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

კვისინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვაბისხევში. ზღვის დონიდან 1222 მეტრზე.

მისი ნაშთი მდებარეობს უღრან ტყეში, მაღალი მთის ფერდზე. ეკლესიის მიგნება საკმაოდ რთულია, რადგან იგი მთლიანად დანგრეულია. გეგმაც კი არ იკითხება. მცირე ფრაგმენტის სახით შემორჩენილია საკურთხევლის აფსიდი. მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესიისაგან თითქმის არაფერი არის დარჩენილი, იგი მოსახლეობის მეხსიერებაში ჯერ ისევ არსებობს. ნაეკლესიარი შესანარჩუნებელია როგორც წმინდა ადგილი და ასევე ისტორიული მეხსიერება.
საფიხანლარი

საფიხანლარი — სოფელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შუშას რაიონის სოფელ საფიჯანარის ადმინისტრაციულ თემში.

1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ.

გეოგრაფია
სოფელი საფილხანლარი სარიბაბას მთასთანაა. სოფლის ტერიტორიაზე ასევე არის ამავე სახელწოდების მდინარე. საფიხანლარი სარქარის ერთ-ერთი საყრდენი ყოფილა. 1917 წელს ბარდის მხარის შირვანლის თემში დარეგისტრირდა დასახლება საფიხან-სარქარი.
ტირიონ ლანისტერი

ტირიონ ლანისტერი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ეკრანიზაციაში მის როლს ასრულებს ბრიტანელი მსახიობი პიტერ დინკლიჯი.

თავდაპირველად პერსონაჟი გამოჩნდა 1996 წელს გამოცემულ წიგნში „სატახტოთა თამაში“. ტირიონი არის ერთ-ერთი უმდიდრესი და ძლევამოსილი „ლანისტერების ოჯახის“ წევრი. იგი ფიგურირებს წიგნებში: „სატახტოთა თამაში“ (1996), „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000), ხოლო ცენტრალური პერსონაჟია წიგნებისა: „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005), „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011) და „ზამთრის ქარები“ (2020).

ტირიონი წარმოდგენილია როგორც მდიდარი და ძლიერი ტაივინ ლანისტერის, მეფის ყოფილი მარჯვენა ხელის და მისი მეუღლის ჯოანა ლანისტერის მესამე, უმცროსი შვილი. ჯოანა ლანისტერი ტირიონის მშობიარობისას გარდაიცვალა. ტირიონის უფროსი და სერსეი არის ვესტეროსის დედოფალი მეფე რობერტ ბარათეონთან ქორწინების გამო, ხოლო სერსეის ტყუპისცალი ჯეიმი, არის სამეფო დაცვის ერთ-ერთი მცველი. ტიორიონი აღწერილია, როგორც შეუხედავი რაინდი, არაფორმირებული ჯუჯა სხვადასხვა ფერის თვალებით, მწვანე და შავი, ტირიონს აქვს ლანისტერის თეთრ-ქერა თმა, მაგრამ აქვს რთული ურთიერთობა ოჯხის წევრებთან.

პიტერ დინკლიჯმა ამ როლით მოიპოვა ემის სპეციალური ჯილდო დრამატულ სერიალში შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვის, ისევე, როგორც ოქროს გლობუსი სერიალში მეორეხარისხოვანი როლისთვის.
სიკვდილი მძიმე შრომაა

სიკვდილი მძიმე შრომაა — სირიელი მწერლის, ხალიდ ხალიფას რომანი. გამოქვეყნდა 2016 წელს, 2019 წელს ითარგმნა ინგლისურ ენაზე. რომანი მოგვითხრობს სამი და-ძმის – ბოლბოლის, ჰუსეინისა და ფატიმას – მოგზაურობაზე, რომლებიც ასრულებენ მამის უკანასკნელ სიკვდილს, მიაბარონ მისი ნეშტი მშობლიურ სოფელ, ანაბიას და თავისი დის, ლეილას, გვერდით დაკრძალონ. დამასკოდან ანამიაბმდე მათი რამდენიმედღიანი მგზავრობა სირთულეებით – დაძაბულობითა და ძალადობით – აღსავსე მძიმე მოგზაურობად იქცევა, რადგან ისინი შეიარაღებული კონფლიქტის ტერიტორიაზე გადაადგილებიან და მუდმივად უწევთ საკონტროლო პუნქტების გავლა და სხვა გამოუვალი მდგომარეობების დაძლევა.

რომანი წარდგენილი იყო წიგნის ეროვნულ ჯილდოზე.

წინარე ისტორია
რომანი დაიწერა სირიის სამოქალაქო ომის (2011-დღემდე) ფონზე. მაშინ სირიის ხელისუფლება საკუთარი მოსახლეობის დასამორჩილებლად ქიმიურ იარაღას იყენებდა, რაც ხალხის მათდამი უნდობლობას კიდევ უფრო ზრდიდა. ქვეყანაში ცხოვრება სახიფათო გახდა, რადგან ქალაქები და გზები საომარ ზონებად იქცა.

2013 წელს, ამ სირთულეებით აღსავსე ძალადობრივი კონფლიქტის დროს, ხალიდ ხალიფამ გულის შეტევა განიცადა. საავადმყოფოში ყოფნის პერიოდში, ბობმების ხმაურით გარშემორტყმული მწერალი ფიქრობდა იმაზე, თუ რა დაემართებოდა მის სხეულს ომში სიკვდილის შემთხვევაში. მისი ეს ფიქრები შთაგონება გახდა რომანისა, რომელიც საომარ ზონაში გვამის დაკრძალვასა და მასთან დაკავშირებულ ოჯახურ კონფლიქტზე მოგვითხრობს.

გამოხმაურება
ელიოტ აკერმენმა -დან ხალიფა უილიამ ფოლკნერს შეადარა და აღნიშნა, რომ ამ რომანით ავტორმა ფოლკნერის მემკვიდრის ტიტულზე გამოთქვა პრეტენზია.
ფარნას ოდა

ფარნას ოდა— მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირზე, ბალდის ღვთისმშობლის სახელობის მამათა მონასტრისკენ (ასევე ბალდის კანიონისკენ) მიმავალი სამანქანო გზის ხელმარჯვნივ გზიდან სიღრმეში მდებარეობს "ფარნას ოდა". სახლი მცირედით დამრეც რელიეფზეა მორგებული, ჩრდილოეთიდან ერთ სართულიანია, ხოლო სამხრეთიდან ორ სართულიანი. ქვედა სართულზე, რომელშიც შესასვლელი სახლის უკანა ეზოდან, სამხრეთიდანაა გაჭრილი, მოწყობილია მარანი. მარნის იატაკის თავდაპირველი დონე თიხატკეპნილით იყო წარმოდგენილი, მოგვიანებით ის განაახლეს და ქვის ფლეთილი ფილები დააგეს. შესასვლელიდან ხელმარცხნივ იატაკის დონიდან მცირედით ამაღლებული ბაქანია აგურით ამოყვანილი, სადაც რამდენიმე ქვევრია ჩაყრილი. მარნის შესასვლელშივე წრიული მოყვანილობის სვეტის მსგავსი საინჟინრო კონსტრუქციული ნაგებობაა, რომელიც ქვითა და ტალახით არის ამოყვანილი, ის წარმოადგენს ბუხრის ქვედა ნაწილს. ბუხარი ისეა მეორე სართულზე ამოყვანილი, რომ სამივე ოთახს მოიცავს. სართულშუა გადახურვა ასწლოვან ხის კოჭებს ეყრდნობა. ცენტრალური ფასადის მხარეს სახლი ერთ სართულიანია, გახსნილი აივნით. აივანი ქვის საყრდენებს ეყრდნობა და მასზე ორსაფეხურიანი კიბით ავდივართ. ღია აივანი ხუთი სვეტითაა დანაწევრებული. მოაჯირები ხისაა, ყრუ, გაუმჭვირვალი კოლონადებით წარმოდგენილი. სახურავის საყრდენ სვეტებს შორის წარმოდგენილია ჭვირულ ორნამენტებიანი ფარდები, რომლებიც საკმაოდ ოსტატურადაა გამოჭრილი და მრავალფეროვანი ორნამენტებით დახუნძლული. ყველა მათგანი ერთნაირია და სიმეტრიულობით ხასიათდება. კუთხეებში მარაოსებრი ფორმის ჭვირულორნამენტიანი დეტალებია გამოყენებული, ცენტრში მცირედი შვერილები. ჭვირული ფარდის ჰორიზონტალურ ნაწილზე სხვადასხვა ფორმის ორნამენტებია დატანილი. მათ შორის სამი, ცენტრში შედარებით მოზრდილი ხოლო კუთხეებისკენ მცირედით პატარა ზომის ვარდულები, მზის (ბჟა) სტილიზებული გამოსახულებებია. მეორე სართულის კედლები მთლიანად წაბლის ხის ნათალი ფიცრებითაა ამოყვანილი. აივნის მხრიდან ცენტრალური ფასადი სამი ორფრთიანი ფანჯრის ღიობითა და ორი კარითაა დანაწევრებული. ფანჯრებს ხისავე დარაბები აქვს. აივანზე ხის მოსასვენებელი ტახტია მოთავსებული. სახლს მეორე სართულზე გარდა წინა ეზოსკენ მთელ სიგრძეზე განთავსებული აივნისა, უკანა ეზოსკენ გამომავალი მცირედი აივანიც აქვს. სახლის ძირითადი სივრცე 3 ოთახადაა განაწილებული, საიდანაც ერთი ძირითადი მისაღები ოთახია, ხოლო დანარჩენი ორი მცირე ზომის საძინებელი ოთახები. მისაღები ოთახის ჭერზე ერდოიანი გვირგვინია მოწყობილი. ასევე მისაღებ ოთახში გამოდის ბუხრის ტანი, რომელზეც გადმოცემით სახლის ამშენებელ ფარნა ბჟალავას საკუთარი ხელით ნაუცბათევად საბჭოთა სიმბოლოები, ნამგალი და ურო, ასევე ხუთ ქიმიანი ვარსკვლავი ამოუტვიფრავს, გასაბჭოების დროს ამ გზით გადარჩენია დაჭერას. ინტერიერში კედლები ღვინის ფერი და ზურმუხტის ფერი შპალერითაა გაფორმებული. სახლის სახურავი ოთხფერდაა, გადახურულია თუნუქის ფირფიტებით. ოდა სახლის აღმოსავლეთით რამდენიმე მეტრში სამზადი სახლი მდებარეობს. სამზადი სახლიც ასევე წაბლის ხის ფიცრებითაა აგებული, გადახურულია აზბოცემენტის ფილებით. ოდა სახლის უკანა ეზო, რომელიც ტერასებადაა დანაწევრებული, მდინარე აბაშამდე ჩადის. "ფარნას ოდის" ეზოში აგურის სვეტებზე ამოყვანილი ორფერდა სახურავიანი კრამიტით გადახურული ხის ჭიშკრის გავლით ვხვდებით. ოდაში დღეს ფარნა ბჟალავას მემკვიდრეები, ძაგანიები ცხოვრობენ.
იმამგულულარი

იმამგულულარი — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონში, „სარი-ბაბას“ მთის ძირში, მწვერვალთან ყველაზე ახლოს, რომელიც ცნობილია თავისი მინერალური წყლებით და წყლის წყაროებით, ხანალის ადმინისტრაციულ თემში.

ისტორია
1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ.

მთისწინეთშია. დასახლება იმამგულების შთამომავლების მიერ შეიქმნა. ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს ტყე და მინერალური წყარო.
პონტოური ბერძნული

პონტოური ბერძნული (პონტ. , ან ; ; ) — თანამედროვე ბერძნულის დიალექტი. დღეს მასზე ძირითადად ჩრდილოეთ საბერძნეთში ლაპარაკობენ. მის მოსაუბრეებს მოიხსენიებენ როგორც პონტოელ ბერძნებს ან პონტოელებს.

პონტოური ბერძნულის ენობრივი წარმომავლობა სათავეს იღებს იონიური ბერძნულიდან, კოინედან და ბიზანტიური ბერძნულიდან. ასევე ის შეიცავს სიტყვებს ქართულიდან, რუსულიდან, თურქულიდან, სომხურიდან და ქურთულიდან .

პონტოური ბერძნული არის გადაშენების პირას მყოფი ინდოევროპული ენა, რომელზეც ლაპარაკობს დაახლოებით 778 000 ადამიანი მთელს მსოფლიოში. ბევრი პონტოელი ცხოვრობს საბერძნეთში; მათგან მხოლოდ 200 000–300 000 ითვლება პონტოურ ბერძნულად აქტიურად მოსაუბრედ. მასზე ასევე საუბრობენ თურქეთის, რუსეთის, საქართველოს, სომხეთისა და ყაზახეთის პონტოურ დიასპორებში. ენა საბერძნეთში გავრცელდა 1920-იან წლებში ქრისტიან პონტოელ ბერძნებსა და თურქებს შორის მოსახლეობის გაცვლის შემდეგ.

მასზე დღესაც ლაპარაკობენ პონტოს რეგიონში, ძირითადად პონტოელი ბერძენი მუსლიმები ტრაპიზონის პროვინციის აღმოსავლეთ რაიონებში. პონტოური ბერძნული არის ბერძნულის ერთ-ერთი დიალექტი, რომელიც განცალკევებულია ბერძნულისგან. პონტოური ბერძნულისა და ტიპური ბერძნულის მოლაპარაკეებს, როგორც წესი, არ ესმით ერთმანეთის. იგი ძირითადად ბერძნული დამწერლობით არის წარმოდგენილი; თურქეთსა და უკრაინაში ლათინური დამწერლობა უფრო ხშირად გამოიყენება; რუსეთში და სხვა ყოფილ საბჭოთა ქვეყნებში გამოიყენება კირილური დამწერლობა.
ხანლარ მელიქოვი

ხანლარ ჰამიდის ძე მელიქოვი (; 15 თებერვალი 1923, ბაქო — 5 აგვისტო, 1999) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მუსიკათმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი (1965), დიდი სამამულო ომის მონაწილე.

1952 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის კონსერვატორიის ისტორიულ-თეორიული ფაკულტეტის ნ. ს. ჩუმაკოვის კლასი (აგრეთვე მეცადინეობდა უზეირ ჰაჯიბეკოვთან, დ. ვ. ჟიტომირსკისთან, დ. ხ. დანილოვთან). 1952 წლიდან აზერბაიჯანის კონსერვატორიის მასწავლებელი იყო (1966 წლიდან დოცენტი).

არის აზერბაიჯანელი კომპოზიტორებისადმი მიძღვნილი სტატიების, საკონცერტო და თეატრალური რეცენზიების ავტორი.
ზემფირა საფაროვა

ზემფირა იუსიფ ყიზი საფაროვა (; დ. 10 ივნისი 1937, კისლოვოდსკი) — აზერბაიჯანელი მუსიკათმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი (1998), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (2017), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პრემია „ჰუმაი“ ლაურეატი.

ბიოგრაფია
ზემფირა საფაროვა 1937 წლის 10 ივნისს კისლოვოდსკში, ინჟინერ-მენავთობის იუსიფ საფაროვის ოჯახში დაიბადა. 1960 წელს აზერბაიჯანის კონსერვატორიის თეორიულ-საკომპოზიტორო ფაკულტეტი დაამთავრა, 1966 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის არქიტექტურისა და ხელოვნების ინსტიტუტის ასპირანტურა (ხელმძღვანელი ი. რიჟინი).

1959–1962 წლებში აზერბაიჯანის კონსერვატორისთან არსებულ მუსიკალურ ათწლედში ასწავლიდა. 1966 წლიდან არის აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის არქიტექტურისა და ხელოვნების ინსტიტუტის თანამშრომელი (1975 წლიდან უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი), ხოლო 1980 წლიდან აზერბაიჯანული მუსიკალური ხელოვნების განყოფილების ხელმძღვანელი. 1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „უზეირ ჰაჯიბეკოვის მუსიკალურ-ესთეტიკური კონცეფცია“.

ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორია 1998 წლიდან. 2007 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 2017 წლის 2 მაისიდან ამავე აკადემიის აკადემიკოსად.