iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უკრაინის ომი დამოუკიდებლობისთვის

უკრაინის ომი დამოუკიდებლობისთვის — პერიოდი ომის მსგავსი კონფლიქტისა რომელიც 1917 წლიდან 1921 წლამდე გრძელდებოდა და შედეგად უკრაინის რესპუბლიკის ჩამოყალიბება გამოიწვია, შემდეგში სსრკ-ის შემადგენელი ნაწილი როგორც უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა (1922 - 1991). ომმა გამოიწვია დაპირისპირებების სერიები პოლიტიკურ და მილიტარისტულ ძალებს შორის. ომში ჩართულები აღმოჩდნენ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა, დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა, გერმანიის იმპერია, ავსტრია-უნგრეთი, უკრაინელი ნაციონალისტები, ბოლშევიკები, პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა, თეთრი არმია და ანარქისტები. ყოველი მათგანი ცდილობდა უკრაინაზე საკუთარი კონტროლის დაწესებას თებერვლის რევოლუციის შემდეგ. ომის შემდეგ ეს ტერიტორია განაწილდა ჩეხოსლოვაკიას, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკას, ბოლშევიკებსა და პოლონეთს შორის (მცირე ტერიტორიები მიიღო რუმინეთმაც). ეს ომი იყო რუსეთის რევოლუციისა და პირველი მსოფლიო ომის აღმოსავლეთ ფრონტის ნაწილი.
ბაგრატ მიკირტუმოვი

ბაგრატ მიკირტუმოვი (დ. 1869, სოფ. შინიხი) — სოციალ-დემოკრატი ინტერნაციონალისტი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით სომეხი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება ოჯახში მიიღო. 1903-1916 წლებში მუშაობდა ქართულ გამომცემლობათა ამხანაგობის სტამბაში, სადაც ისწავლა ქართული წერა-კითხვა, აქედანვე ჩაერთო პოლიტიკურ საქმიანობაში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სასარგებლოდ. მისივე აღნიშვნით, სტამბაში მუშაობამ მის მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა მოახდინა. 1907-1917 წლებში მუშაობდა პარტიის სახალხო უნივერსიტეტის გამგეობის სამეურნეო სექციაში და სხვადასხვა პარტიულ კომისიებში. 1912 მონაწილეობდა სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნებში თბილისის გუბერნიის მუშების ამომრჩევლად. არჩევნებში მუშათა ხმა მისცა კარლო ჩხეიძეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის პერიოდში ეწეოდა აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. შედიოდა ეროვნული საბჭოს სოციალ-დემოკრატთა ფრაქციაში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომ ცნობები არ მოიპოვება.
Warrior (ნინა სუბლატის სიმღერა)

„“ — ქართველი მომღერლის, ნინა სუბლატის სიმღერა, რომლითაც წარადგინა ქვეყანა 2015 წლის ევროვიზიაზე.

სიმღერის თანაავტორი და თანაპროდიუსერია შვედი მუსიკოსი და კომპოზიტორი ტომას გ:სონი, რომელსაც სხვადასხვა დროს შექმნილი აქვს სიმღერები ევროვიზიის სხვა მონაწილეებისთვის, მათ შორისაა 2012 წლის ევროვიზიის გამარჯვებული სიმღერა „“.

2015 წლის 11 მარტს გამოვიდა სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო.
სიბილა კლეველი

სიბილა კლეველი (; დ. 17 იანვარი, 1512 — გ. 21 თებერვალი, 1554) — ლა მარკთა დინასტიის წარმომადგენელი. კლევის ჰერცოგ იოჰან -ის უფროსი ასული. ინგლისის დედოფალ ანა კლეველის უფროსი და. საქსონიის კურფიურსტი 1532-47 წლებში როგორც იოჰან ფრიდრიხ -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
სიბილა დაიბადა 1512 წლის 17 იანვარს ქალაქ დიუსელდორფში. იგი იყო კლევის ჰერცოგ იოჰან -ისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია მარია იულიხ-ბერგელის პირველი შვილი. მას სამი უმცროსი და-ძმა ჰყავდა: ანა (შემდგომში ინგლისისა და ირლანდიის დედოფალი), ვილჰელმი (შემდგომში იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგი) და ამალია.

1526 წლის სექტემბერში სიბილა საქსონიის კურფიურსტ იოჰან ფრიდრიხ -ზე დაინიშნა. ხანგრძლივი საქორწინო მოლაპარაკებების შემდეგ, იოჰანისა და სიბილას საქორწინო ცერემონიალი 1527 წლის 9 თებერვალს შედგა ქალაქ ტორგაუში. ოცწლიანი ქორწინებიდან წყვილს სულ ოთხი ვაჟი შეეძინა, რომელთაგან სამმა მიაღწია სრულწლოვანებამდე და სამივე მათგანი გახდა საქსონიის მონარქი.

1532 წელს მისი მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ, იოჰან ფრიდრიხი საქსონიის კურფიურსტი ხდება და სიბილა საქსონიის ყველაზე გავლენიან ქალად გვევლინება.

შმალკადენის ომების დროს კათოლიკეებმა სიბილას ქმარი ტყვეობაში ჩაიგდეს, მისი გამოსყიდვა კი ძლივს მოახერხეს. მისი არ ყოფნისას მმართველობის მთელი სიმძიმე სიბილას დააწვა კისერზე. სწორედ ამ დროს მოხდა სატახტო ქალაქ ვიტენბერგის კაპიტულაცია. თავისი ცოლისა და ვაჟების გამოსახსნელად, ახლად განთავისუფლებულმა იოჰან ფრიდრიხმა მალევე დიდი ჯარები შეკრიბა და მორის საქსონიელის მეთაურობით ალყა შემოარტყა ვიტენბერგს, თუმცა თავად კვლავ ტყვედ ჩავარდა, ხელისუფლება კი მორისმა ჩაიგდო ხელში.

1552 წელს, ხუთწლიანი ტყვეობის შემდეგ განთავისუფლებულმა საქსონიის სამეფო ოჯახმა გაერთიანება მოახერხა, თუმცა ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა. 1554 წელს გარდაიცვალა იოჰან ფრიდრიხ , სიბილა კი მასზე დარდმა შეიწირა და სულ ერთ თვეში თავადაც აღესრულა. ისინი ერთად დაკრძალეს, ქალაქ ვაიმარის საკათედრო ტაძარში.

შვილები
იოჰან ფრიდრიხ (1529-1595), საქსონიის კურფიურსტი, პირველად იქორწინა აგნესა ჰესენელზე, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ელიზაბეთ სიმერნ-სპონჰეიმელზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები. 1565 წელს იგი მისმა ძმამ, იოჰან ფრიდრიხ -მ ტახტიდან ჩამოადგო და ავსტრიაში გააძევა;
იოჰან ვილჰელმი (1530-1573), საქსონიის, თიურინგიისა და საქსენ-ვაიმარის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო დოროთეა სიუზენ სიმერნელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
იოჰან ერნესტი (1535), გარდაიცვალა ჩვილი;
იოჰან ფრიდრიხ (1538-1565) საქსონიის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი და უშვილო, რის გამოც ტახტზე მისი ძმა იოჰან ვილჰელმი ავიდა.
ბეატრიჩე ნეაპოლელი

ბეატრიჩე ნეაპოლელი, ან არაგონელი (, , ; დ. 16 ნოემბერი, 1457 — გ. 23 სექტემბერი, 1508) — ტრასტამარას დინასტიის წარმომადგენელი. ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ -ისა და დედოფალ იზაბელა კლერმონელის ასული. უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის ორგზის დედოფალი 1476-90 და 1490-1500 წლებში ჯერ როგორც მატიაშ -ის, შემდეგ კი როგორც ვლადისლავ -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ბეატრიჩე დაიბადა 1457 წლის 16 ნოემბერს ნეაპოლში. იგი იყო ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ -ისა და მისი ცოლის, დედოფალ იზაბელა კლერმონელის ასული. ნეაპოლის სამეფო კარზე, მამამისმა იგი საუკეთესო განათლებით უზრუნველყო. 1474 წელს იგი დაინიშნა უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე მატიაშ ჰუნიადზე, რომელზეც იგი 1476 წლის 22 დეკემბერს დაქორწინდა უნგრეთში. იგი დედოფლად უნგრეთის ქალაქ სეკეშფეჰერვარში ეკურთხა.

ამ ქორწინებამ გაამყარა ალიანსი უნგრეთსა და ნეაპოლს შორის. 1480 წელს ოსმალებმა ბალკანეთში მდებარე ნეაპოლის სამეფოს შემადგენლობაში შემავალი ქალაქი ოტრანტო დაიპყრეს, რა დროსაც რომის პაპმა ოსმალებსა და იტალიელებს შორის შუამავლობა უნგრეთის მეფეს სთხოვა, რომელმაც ნეაპოლელებს მის ნაცვლად ქალაქი ბლაიზე გადასცა. 1488 წელს მატიაშმა მოახერხა ანკონას მიერთება. გარდა უნგრეთის პოლიტიკური გაძლიერებისა, მიმდინარეობდა უნგრეთის კულტურული აღორძინებაც, რაც დედოფალ ბეატრიჩეს დამსახურებაა. ბეატრიჩემ უნგრეთში მშობლიური იტალიური რენესანსი და კულტურა ჩაიტანა, რამაც ფართო ინტერესი ჰპოვა უნგრელებში. ასევე დედოფლის ბრძანებით ააგეს ვიშეგარდის სასახლე, სადაც დაფუძნდა პირველი და უზარმაზარი სახელმწიფო ბიბლიოთეკა. ამასთან ერთად, ბეატრიჩეს პოლიტიკაში მონაწილეობაც სურდა. 1477 წელს იგი მატიაშს თან გაჰყვა, როდესაც იგი ავსტრიაში ლაშქრობდა, 1479 წელს კი დაესწრო მატიაშისა და ერცჰერცოგ ვლადისლავ -ის დაზავების ცერემონიალს.

1479 წლიდან მეფესა და დედოფალს შორის ურთიერთობა მკვეთრად დაიძაბა. ეს იმან გამოიწვია, რომ მატიაშმა თავისი საყვარელი ბარბარა ედელპოკი და მასთან შეძენილი უკანონო ვაჟი სამეფო კარზე გადაიყვანა საცხოვრებლად. მიუხედავად დიდი კონფლიქტისა, როდესაც მატიაში ისე გარდაიცვალა, რომ ბეატრიჩესთან შვილი არ ეყოლა, ბეატრიჩემ განაცხადა, რომ ზემოთ აღნიშნული მისი უკანონო ვაჟი უნდა გამხდარიყო უნგრეთის მეფე, თუმცა რომის პაპმაც და დიდგვაროვნებმაც ამაზე უარი განაცხადეს. ამ პერიოდში ხმა გავარდა ბეატრიჩესა და პოლონეთის ელჩის რომანის შესახებ, თუმცა ეს ვერავინ დაამტკიცა და დედოფალი ამის იგნორირებას განაგრძობდა.

მატიაშის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე პოლონეთის მეფის ვაჟი ვლადისლავ ავიდა, რომელიც ტახტზე ასვლიდან რამდენიმე თვეში გასცილდა თავის უშვილო მეუღლეს, დედოფალ ბარბარა ბრანდენბურგელს და ხალხის მხარდაჭერის მოსაპოვებლად ცოლად ყოფილი მეფის ცოლი, ანუ ბეატრიჩე ნეაპოლელი შეირთო. ბეატრიჩე სრულიად უნგრულ არისტოკრატიაში დიდი სიმპათიითა და პატივისცემით სარგებლობდა, რის გამოც ვლადისლავმა მასზე დაქორწინებით უამრავი მოკავშირე შეიძინა. მიუხედავად ყველაფრისა, მეფეს მემკვიდრე სჭირდებოდა, რომელსაც დედოფალი კვლავ ვერ აჩენდა და ვინაიდან მას არც პირველ ქმართან ჰყავდა შვილები, ბეატრიჩეს უნაყოფობაში დასდეს ბრალი. 1493 წლიდან ვილადისლავი ბეატრიჩესთან განქორწინებას მოითხოვდა, თუმცა ამაზე თანხმობა რომის პაპმა მხოლოდ 1500 წელს მისცა. ამის შემდეგ ბეატრიჩე მშობლიურ ნეაპოლში დაბრუნდა და იქ დასახლდა, ვლადისლავი კი მესამედ დაქორწინდა ფრანგ დიდგვაროვანზე, რომელთანაც ერთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი შეეძინა. ბეატრიჩე ნეაპოლელი გარდაიცვალა 1508 წლის 23 სექტემბერს, ნეაპოლში.
ანა დე ფუა-კანდალი

ანა დე ფუა-კანდალი (, , ; დ. 1484 — გ. 26 ივლისი, 1506) — უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის დედოფალი 1502-1506 წლებში როგორც ვლადისლავ -ის მესამე ცოლი. უნგრეთისა და ბოჰემიის მეფე ლაიოშ -ისა და ავსტრიის ერცჰერცოგინია ანა იაგელონის დედა.

ბიოგრაფია
ანა დაიბადა 1484 წელს საფრანგეთში. იგი იყო კანდალის გრაფ გასტონ დე ფუასა და მისი ცოლის, ინფანტა ეკატერინე ნავარელის ქალიშვილი. დედამისი იყო ნავარის დედოფალ ლეონორ -ისა და ფუას გრაფ გასტონ -ის ასული. როგორც უმაღლესი რანგის არისტოკრატი, ანა საფრანგეთის სამეფო კარზე იზრდებოდა ბლუაში. იგი ბრწყინვალე განათლებას იღებდა და გარდა სხვა დანარჩენისა, იგი სწავლობდა ლათინურს, ბერძნულს, ესპანურსა და გერმანულს, აგრეთვე კლასიკურ ლიტერატურას.

საფრანგეთის მეფის ძმის შვილი, ჰერცოგი დე ლუნევილი აპროტესტებდა და აცხადებდა, რომ ძალიან უყვარდა იგი და დაუყოვნებლივ ანაზე ქორწინების ნებართვას მოითხოვდა, თუმცა ანას მშობლებმა ამაზე უარი განაცხადეს, რადგან მისი გათხოვება რომელიმე ევროპელ მონარქზე სურდათ, და არა ჩვეულებრივ ჰერცოგზე. საბოლოოდ მისმა მშობლებმა ანას საქმროდ უნგრეთის ასაკოვანი და ორჯერ განქორწინებული უშვილო მეფე, ვლადისლავ შეურჩიეს. როგორც საფრანგეთის წარმომადგენლის, ანას გათხოვებით შეიქმნებოდა უნგრეთისა და საფრანგეთის ძლევამოსილი ალიანსი, ამასთან უნგრეთის მეფეს ახალგაზრდა, ჭკვიანი და ლამაზი დედოფალიც ეყოლებოდა, რომელიც მას მემკვიდრეებს გაუჩენდა. ამგვარად, 1500 წელს გაფორმდა საქორწინო კონტრაქტი, 1501 წელს ხელი მოეწერა, ხოლო 1502 წელს ბლუას სამეფო კარზე შედგა ანასა და ვლადისლავის მარიონეტული ქორწინება. ამის შემდეგ ანა უნგრეთისკენ დაიძრა, სადაც გზად ჩრდილო იტალია, კერძოდ კი ვენეცია გაიარა. ამის შემდეგ მისი მგზავრობის ხარჯების დაფარვასთან დაკავშირებით უნგრეთისა და საფრანგეთის სამეფო კარებს შორის დავა წარმოიქმნა. 1502 წლის 29 სექტემბერს ქალაქ სეკეშფეჰერვარში ვლადისლავი და ანა დაქორწინდნენ, აქვე იგი ეკურთხა უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის დედოფლად.

მიუხედავად დიდი ასაკობრივი სხვაობისა, ანასა და ვლადისლავს ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ. მათ თავიდანვე ძალიან კარგად გაუგეს ერთმანეთს. მალე ანა მეფის მეგობრად, თანაშემწედ და უახლოეს მრჩევლად გვევლინება. თუმცა, ის ვალები, რომელიც ანამ ვენეციაში ყოფნისას დაიდო კვლავ გადაუხდელი იყო და სადავოდ რჩებოდა. ქორწინებიდან ერთ წელიწადში, 1503 წლის 23 ივლისს დედოფალმა გოგონა გააჩინა, რომელმაც მეფემ მის პატივსაცემად ანა დაარქვა. მოგვიანებით იგი ავსტრიასთან ალიანსის გასამყარებლად გამოიყენეს და ავსტრიის ერცჰერცოგს მიათხოვეს. რამდენიმე წლის შემდეგ, 1506 წლის 1 ივლისს დედოფალმა დიდი ხნის ნანატრი ვაჟი გააჩინა, რომელსაც ლაიოში დაარქვეს. მემკვიდრის გაჩენამ დედოფალს საოცარი პოპულარობა მოუტანა ხალხში, თუმცა მეორე ორსულობამ ახალგაზრდა ანას ჯანმრთელობა გაანადგურა. მშობიარობიდან სამ კვირაში, 1506 წლის 26 ივლისს ანა დე ფუა-კენდელი 22 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ქალაქ ბუდას სასახლეში. ამის შემდეგ ვლადისლავი აღარ დაქორწინებულა.

შვილები
ანა (1503-1547), ცოლად გაჰყვა ავსტრიის ერცჰერცოგს, საღვთო რომის იმპერატორს, უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე ფერდინანდ -ს, რომელთანაც შეეძინა თხუთმეტი შვილი, გადაჰყვა მშობიარობას;
ლაიოშ (1506-1526), უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე. ცოლად შეირთო მარია ავსტრიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია. მოკლეს ოსმალებმა, მოჰაჩის ბრძოლაში;
მაია გუბიევა

მაია გუბიევა (დ. 12 მარტი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). საქართველოს ჩემპიონი და თასის მფლობელი კაცებს შორის (1989). ევროპის ჩემპიონი გუნდურ და მესამე პრიზიორი პირად ჩათვლაში (1990). მსოფლიოს ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი გუნდურ შეჯიბრებაში (1990), ევროპის ჩემპიონი გუნდურ და მესამე პრიზიორი პირად ჩათვლაში (1990). ღირსების მედლის კავალერი.

ძირითადი შედეგები
ერეკლე გურჩიანი

ერეკლე გურჩიანი (დ. 7 აპრილი, 1966, სოფ. ეცერი, მესტიის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. საქართველოს სამგზის აბსოლუტური ჩემპიონი მკლავჭიდში. 1997 წელს საქართველოს 10 საუკეთესო სპორტმენთა შორის დასახელდა წლის საუკეთესო სპორტსმენად. ევროპის რვაგზის და მსოფლიო სამგზის ჩემპიონი. 2010 წელს აირჩიეს მკლავჭიდის ფედერაციის პრეზიდენტად.

ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერენეტში
ერეკლე გურჩიანი — ქართული სპორტი
ნანა კიკილაშვილი

ნანა კიკილაშვილი (დ. 12 აგვისტო, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (აკრობატიკა). 1985 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1980) და მსოფლიოს აბსოლუტური ჩემპიონი (1980). სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1979, 1980, 1981) და სსრკ თასის სამგზის მფლობელი (1980, 1981, 1982). მსოფლიოს თასის გათამაშების მეორე პრიზიორი (1981) და მეორე პრიზიორი (1979). მოსწავლეთა სპარტაკიადის მეორე პრიზიორი (1978) და სსრკ ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1979).

ძირითადი შედეგები
ბეჟიტელები

ბეჟიტელები, კაპუჭელები (საკუთარი სახელწოდება ბეჟტ'ას სუკო ან კაპუჭას სუკო) ანთროპოლოგიურად ევროპეიდულ რასაში შემავალ წინააზიური რასის კავკასიურ ვარიანტს მიეკუთვნებიან.

სხვა დიდოელ ხალხებთან (ცეზიები, ჰინუხელები, ხვარშილიელები) შედარებით შავგვრემანი იერსახით გამოირჩევიან, საშუალო სიმაღლისანი არიან, აქვთ მაღალი და ვიწრო სახე. ძირითადად გაბატონებულია მონოგამია, თუმცა გვხვდება პოლიგამიის ფაქტები, რაც ყიდვითი ქორწინების შედეგია. შეინიშნება აგრეთვე ლევირატისა და სორორატის გადმონაშთები. ქორწინება მეტწილად სოფლის (თემის) შიგნით ხდება. ფესვგადგმულია სისხლის აღების ძველთაძველი ადათი.

ბეჟიტიელთა ოჯახები მეტწილად მრავალშვილიანია. საყურადღებოა ის ფაქტი რომ საკუთრივ ბეჟიტიელების რიცხვი 1868 წლიდან საუკუნის 10-იანი წლების ბოლომდე თითქმის 2,5-ჯერ 1700-დან 4050 სულამდე გაიზარდა.

1926 წლის საკავშირო აღწერის შემდეგ ბეჟიტიელები, სხვა ანდიელ-დიდოელთა ანალოგიურად, ოფიციალურად ხუნძებად აღირაცხებოდნენ, რაც ართულებს მათ ზუსტი ოდენობის დადგენას.

განსახლების არე
ბეჟიტელ-ჰუნზიბელი ხალხის განსახლების არეალი დაღესტნის მაღალმთიანეთში — მდინარე ხვანორის და მის პატარა შენაკადების ხეობებში მდებარეობს ზღვის დონიდან 1600-2200 მეტრზე. აღნიშნული ტერიტორია მოქცეულია კავკასიონის წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთებსა და მიჩიტლის ქედს შორის. მათ ყვარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელს 50-მდე კმ-ით აშორებს, ხოლო დაღესტნის დედაქალაქ მაჰაჩყალას — 293 კმ.

ბეჟიტელ-ჰუნზიბელთა ძირითადი ნაწილი კომპაქტურად ცხოვრობს წუნტის რაიონში, თავის ისტორიულ მიწა-წყალზე. ბეჟიტელების განსახლების არეალი შემოიფარგლება სამი აულით: ბეჟიტა, ხაშარხოტა და ტლადალი. ჰუნზიბელებიც სამ სოფელში ცხოვრობენ: ჰუნზიბში, ნაჰადასა და ღარბუთლში.
ბესიმ ბოშკი

ბესიმ ბოშკი (; დ. 12 ნოემბერი, 1930 — გ. 16 აგვისტო, 2014) — ალბანელი პოეტი. კოსოვოს მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის პრეზიდენტი 2008—2011 წლებში.

1945 წელს ის კვლავ გიაკოვაში დაბრუნდა და ელგრადის უნივერსიტეტში განაგრძო სწავლა ალბანოლოგიის კათედრაზე. 1961—1963 წლებში გიაკოვას სკოლაში ასწავლიდა ალბანურ ენას და ასევე იყო დირექტორიც. 1967—1973 წლებში მუშაობდა გიაკოვას მაღალ პედაგოგიურ სკოლაში და ასევე იყო მისი დირექტორი 1967—1971 წლებში.

ბესიმ ბოშკი გარდაიცვალა 2014 წლის 16 აგვისტოს.
სომხეთის ისტორია (წიგნი)

სომხეთის ისტორია — წიგნში მოთხრობილია ლეგენდები სომეხი ხალხის შესახებ, ასევე სომხეთის ურთიერთობა ბიზანტიის, სასანიანთა და არშაკუნიანთა იმპერიებთან საუკუნეში. მიეწერება მოვსეს ხორენაცს.

წიგნი შეიცავს უძველეს სომხურ ლეგენდებს, აგრეთვე ინფორმაციას მეზობელი ქვეყნების კულტურისა და მათი ჩამოყალიბების შესახებ. მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია სომხურ ისტორიოგრაფიაზე.

ცვლილებები და თარგმანები
შალვა მიქელაძე

შალვა ანტონის ძე მიქელაძე (დ. 17 სექტემბერი, 1884, ქუთაისი — გ. 1938, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
ქუთაისის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ შევიდა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაასრულა 1907 წელს. ჯერ დაბა ხონში მუშაობდა ექიმად ორი წლის განმავლობაში, ხოლო 1910 წლიდან თბილისში გადმოვიდა „ქალაქის ექიმად“. 1911 წლიდა იყო ქართული დრამატული საზოგადოების წევრი, 1911—1914 წლებში ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრი. 1904 წელს შალვა მიქელაძე საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიის წევრი გახდა. 1909 წლიდან თანამშრომლობდა „სახალხო გაზეთსა“ და ფედერალისტური პრესის სხვა ორგანოებში. 1910-იანი წლებიდან იგი იყო სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის ხელმძღვანელ ბირთვში, იყო პარტიის მთავარი კომიტეტის წევრი. 1917 წლისის 22 ნოემბერს შალვა მიქელაძე საქართველოს ეროვნულ ყრილობაზე არჩეული ეროვნული საბჭოს წევრობის კანდიდატად დაასახელეს. 1918 წლის 29 მაისს ის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) გაფართოებულ შემადგენლობაში შევიდა. თანამშრომლობდა სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის გაზეთ „სახალხო საქმეში“.

საქართველოს ძალისმიერი გასაბჭოების შემდეგ შალვა მიქელაძე პოლიტიკურ საქმიანობას ჩამოსცილდა. 1924 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1926-1930 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის კერძო პათოლოგიისა და თერაპიის, ხოლო 1930—1935 წლებში თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის შინაგან სნეულებათა დიაგნოსტიკის კათედრის გამგე. 1935—1938 წლებში განაგებდა ამავე ინსტიტუტის პროპედევტიკისა და ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიის კათედრებს. იყო პირველი ქართული საექიმო ჟურნალის „ექიმი“ რედაქტორი (ს. ვირსალაძესთან ერთად); აგრეთვე, ჟურნალ „თანამედროვე მედიცინის“ ერთ-ერთი დამაარსებელი და სხვა.
ვიტორიო ორლანდო

ვიტორიო ორლანდო (დ. 19 მაისი, 1860, პალერმო — გ. 1 დეკემბერი, 1952, რომი) — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის სამეფოს პრემიერ-მინისტრი. იტალიის ლიბერალური პარტიის ლიდერი.

ბიოგრაფია
იურიდიული განათლება პალერმოს უნივერსიტეტში მიიღო. ადრეული ასაკიდან ჩაერთო პოლიტიკაში. 1897 წელს აირჩიეს იტალიის პარლამენტის წევრად. სხვადასხვა წლებში იყო იტალიის ლიბერალური მთავრობის წევრი, იკავებდა განათლების, იუსტიციისა და შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტებს. 1915 წელს ლონდონის პაქტის შემდეგ, იტალია პირველი მსოფლიო ომიში ჩაება ანტანტის მხარეს. 1917 წელს როდესაც იტალიის არმიამ სამხედრო კატასტროფა განიცადა ავსტრია-უნგრეთთან, ლიბერალი პრემიერ-მინისტრი პაოლო ბოსელი პოსტზე ვიტორიო ორლანდომ შეცვალა. საბოლოოდ მოკავშირეებთან ერთად იტალიამ მსოფლიო ომში გაიმარჯვა, ხოლო ორლანდოს ზედმეტ სახელად „გამარჯვების პრემიერი“ შეარქვეს. იტალიამ, მიუხედავად იმისა, რომ პირველ მსოფლიო ომში ნომინალური გამარჯვება მოიპოვა მოკავშირეებთან ერთად, რეალურად ომის შედეგებით, პოლიტიკურ-ეკონომიკური ნადავლის გაყოფისას ყველაზე ნაკლები სარგებელი ნახა. პრემიერმა ორლანდომ 1919 წელს მოკავშირეთა ლიდერებთან, ლოიდ ჯორჯთან, კლემანსოსა და უილსონთან, ერთად გახსნა პარიზის სამშვიდობო მოლაპარაკებები.

ორლანდო ცდილობდა მანდატის მიღებას ადრიატიკისა და ხმელთაშუა ზღვაზე, თუმცა უშედეგოდ. 1919 წლის დასაწყისში, მაშინ როდესაც ბრიტანეთს ერთმნიშვნელოვნად გადაწყვეტილი ჰქონდა ამიერკავკასიის დატოვება, პრემიერ-მინისტრმა, ლოიდ ჯორჯმა, ამიერკავკასიის მანდატი იტალიას შესთავაზა. იტალიისათვის ამიერკავკასია მიმზიდველი იყო ეკონომიკური თვალსაზრისით, ბუნებრივი რესურსების დიდი მარაგის გამო. გარდა ამისა, მისთვის ორნალდო ვიტორიო სხვა ალტერნატივა ახალ სივრცეზე მანდატის მოპოვებისა არ ჩანდა. მიუხედავად ბრიტანეთისა და იტალიის მთავრობის წევრების წინააღმდეგობისა, პრემიერ-მინისტრების დონეზე ამიერკავკასიის მანდატის იტალიაზე მინიჭების საკითხი თითქმის გადაწყდა. საბოლოოდ იტალიის სამხედრო ძალების მეთაურმა, გენერალმა დიასმა, კავკასიის შესასწავლად 18-კაციანი ექსპედიცია გამოგზავნა პოლკოვნიკ გაბბას მეთაურობით. ექსპედიციის მისიის დასრულების შემდეგ გაბბა მხარს უჭერდა იტალიის მხრიდან კავკასიაზე მანდატის აღებას. ეს ფაქტორი აძლიერებდა ორლანდოს და უფრო მყარად იცავდა მანდატის აღების აუცილებლობის პოზიციას. თუმცა, ეკონომიკური კრიზისის გამო, 1919 წლის ივნისში პარლამენტმა ორლანდოს მთავრობა გადააყენა.

ახალ პრემიერ-მინისტრად ნიტი აირჩიეს, რომელმაც უარი თქვა კავკასიაზე სამხედრო-პოლიტიკური მანდატის აღებაზე და მხოლოდ ეკონომიკური საკითხებით დაინტერესდა. 1919 წლის დეკემბერში იტალიის პარლამენტის პრეზიდენტად აირჩიეს. იტალიის ხელისუფლებაში ბენიტო მუსოლინის მოსვლის შემდეგ მხარს უჭერდა მის პოლიტიკას, 1925 წლიდან პოლიტიკურ აქტივობას თავი დაანება. 30-იან წლებში გახდა ნაციონალისტი. მხარს უჭერდა მუსოლინის მარშს ეთიოპიაში. 1944 წლიდან დაბრუნდა პოლიტიკაში. გახდა ეროვნულ დემოკრატიული კავშირის, აირჩიეს პარლამენტის, საკონსტიტუციო ანსამბლეისა და სენატის წევრად (სიცოცხლის ბოლომდე).
ხორვატიის მეცნიერების და ხელოვნების აკადემია

ხორვატიის მეცნიერების და ხელოვნების აკადემია — ხორვატიის ეროვნული აკადემია. დაარსდა 1866 წელს. არის ყველაზე ძველი აკადემია სამხრეთ ევროპაში.

ხორვატიის მეცნიერების და ხელოვნების აკადემია დაარსდა ხორვატიის ეპისკოპოსის — იოსებ იურაი სტროსმაიერის პატრონაჟით, იუგოსლავიის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის სახელით, მისი დაარსებიდან ჰქონდათ ამბიცია, რომ ეს აკადემია სამხრეთ სლავების ცენტრალური აკადემია ყოფილიყო. დღეს მისი მთავარი მიზანია წაახალისოს და ორგანიზირება გაუწიოს მეცნიერულ ნაშრომებები და განავითაროს მხატვრული და კულტურული აქტივობები ხორვატიის ფარგლებში.
ანარქოლი

ანარქოლი — ტბა ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. სადგურ ანარიდან 2 კმ-ით დასავლეთით სოფელ დონეცკოემდე.

მისი ფართობია 5,25 კმ², მოცულობა 15,75 მლნ. მ³, საშუალო სიღრმე 3 მ. ტბის აუზი თიხოვანია. სანაპიროებზე იზრდება ლერწამი. ფრინველებიდან აღსანიშნავია ბატი, იხვი, გედი, მელოტა. წყალში ბინადრობს ლოქორია, ოქროსფერი კარჩხანა და სხვ.
ჟაყანქოლი

ჟაყანქოლი — ტბა ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში, მდინარე იშიმის აუზში. რკინიგზის სადგურ სარიობადან 5 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. დიდი სარიობის ტბის ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 382 მ-ზე.

ტბის ფართობია 1,2 კმ², სიგრძე 1,5 კმ, სიგანე 1,2 კმ; სანაპირო ხაზის სიგრძე 4 კმ.

სანაპირო სწორია. იყინება ნოემბერში, ხოლო აპრილისთვის ლღვება. დაფარულია ლერწმითა და ლაქაშის გროვებით. წყალი მტკნარია. იყენებენ მეცხოველეობაში.
ალექსანდრე კარელინი

ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე კარელინი (; დ. 19 სექტემბერი, 1967, ნოვოსიბირსკი) — საბჭოთა და რუსი სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე, სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ხუთი მოწვევის სახელმწიფო დუმის წევრი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1988), რუსეთის ფედერაციის გმირი (1997).

ოლიმპიური თამაშების სამგზის გამარჯვებული (1988, 1992, 1996) 130 კგ წონით კატეგორიაში, ცხრაგზის მსოფლიო (1989—1991, 1993—1995, 1997—1999) და თორმეტგზის ევროპის ჩემპიონი (1987—1991, 1993—1996, 1998—2000), 2000 წლის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი, დსთ, სსრკ და რუსეთის 13 გზის ჩემპიონი (1988—2000). ივანე პოდუბნის სახელობის ტურნირის ექვსგზის გამარჯვებული. ოთხი „ოქროს ქამრის“ მფლობელი (1989, 1990, 1992, 1994) როგორც პლანეტის საუკეთესო მოჭიდავე. დასახელდა წლის მსოფლიოს საუკეთესო სპორტსმენად და ორჯერ რუსეთის საუკეთესო სპორტსმენად. მთლიანი სპორტული კარიერის განმავლობაში მოგებული აქვს 887 ორთაბრძოლა და წაგებული აქვს მხოლოდ ორი. მიჩნეულია ბერძნულ-რომაული სტილის საუკეთესო მოჭიდავედ. კარელინი დასახელდა საუკუნის 25 საუკეთესო სპორტსმენთა შორის. იგი შეყვანილია გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც სპორტსმენი, რომელსაც 13 წლის განმავლობაში არც ერთი ორთაბრძოლა არ წაუგია.
აკაკი გოგია

აკაკი გოგია (; დ. 18 იანვარი 1992, რუსთავი, საქართველო) — ქართული წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი, თამაშობს გერმანიის მეორე ბუნდესლიგის საფეხბურთო კლუბ „უნიონ ბერლინში“.

ახალგაზრდული კარიერა დაიწყო 2001 წელს, ხოლო პროფესიონალური — 2009 წელს კლუბ ვოლფსბურგ -ში. მისი ზედმეტსახელია „ენდი“. 9 წლამდე იგი ოჯახთან ერთად რუსთავში, საქართველოში ცხოვრობდა, შემდეგ მისი ოჯახი ჰალეში გადავიდა, მოგვიანებით კი ჰანოვერში, ბოლოს კი აუგსბურგში. ამან განაპირობა მისი კლუბის გამოცვლა.
ტიტულები
ჰალეშერი
საქსონია-ანჰალტის თასი: 2014-15
Qütb TV

— აზერბაიჯანული რეგიონული ტელეკომპანია რომელიც მაუწყებლობდა 1995-2015 წლებში, ამ ტელევიზიის გამგრძელებლად ითვლება რომელიც 2015 წელს შეიქმნა. ტელევიზია გაუქმდა 2015 წლის 31 მარტს.

ისტორია
რადიო-ტელე კომპანია დაარსდა 1995 წელს, მისი სამაუწყებლო ზონა იყო ჩრდილოეთ აზერბაიჯანი, ამ რეგიონში არხი 27-ე იყო ტელევიზორებში. ტელევიზია დაფუძნა მაჰირ ორუჯოვმა. ყოველკვირეულ გადაცემების მოცულობა ჯამში 126 საათი იყო. მაუწყებლობის 25% შედგებოდა აზერბაიჯანული გადაცემებისა და რეკლამებისაგან, ხოლო 52% უცხოურისაგან, 23% კი პერსონალური იყო.

2015 წელს არხი გაუქმდა და მის მაგივრად გაეშვა .