საჰაერო დარტყმა ბალაკოტზე (2019)

საჰაერო თავდასხმა ბალაკოტზე — განხორციელდა 2019 წლის 26 თებერვალს, როდესაც  ინდოეთის საჰაერო ძალების 2000-მა გადაკვეთა ქაშმირის  საკონტროლო ხაზი, რათა განეხორციელებინა საჰაერო შეტევა  პაკისტანში განლაგებულ სავარაუდო ტერორისტულ სასწავლო ბანაკზე ორი კვირით ადრე განხორციელებული  პულვამას თავდასხმის საპასუხოდ (45 დაღუპული).

ინდოეთის საინფორმაციო წყაროების ცნობით, თვითმფრინავებმა გაანადგურეს ბალაკოტში განლაგებული ტერორისტული ორგანიზაციის "ჯაიშ-ე-მუჰამედის" ბანაკი, მოკლეს ბოევიკების დაუზუსტებელი რაოდენობა და უვნებელი დაბრუნდნენ ინდოეთის საჰაერო სივრცეში.

პაკისტანის მხარის ცნობით, თვითმფრინავებმა დაარღვიეს ქვეყნის საჰაერო სივრცე მუზაფარაბადთან ახლოს, რის საპასუხოდაც პაკისტანმა გაუშვა თავისი -16-ები, აიძულა მოწინააღმდეგე მხარის თვითმფრინავები უკან დაეხიათ ინდოეთის საჰაერო სივრცეში.  შედეგად, პაკისტანის ცნობით, მსხვერპლი და ნგრევა არ მომხდარა.

ამ ინციდენტის შემდეგ, ინდოეთის და პაკისტანის ჯარებმა ერთმანეთს ცეცხლი გაუხსნეს საკონტროლო ხაზის გასწვრივ.

ეს საჰაერო თავდასხმა პირველი იყო, რომელიც განხორციელდა 1971 წლის ომის შემდეგ, როდესაც ინდოეთის საჰაერო ძალების თვითმფრინავებმა გადაკვეთეს საკონტროლო ხაზი და პირველი მას შემდეგ, რაც ინდოეთი და პაკისტანი ბირთვული სახელმწიფოები გახდნენ.

წინაპირობები
ქაშმირში აჯანყება დაიწყო 1989 წელს, მაგრამ  2016 წლის შემდეგ კიდევ უფრო გაძლიერდა, როდესაც ინდოეთის მხარემ მოკლა პოპულარული მეამბოხე ლიდერი ბურხან ვანი. 2018 წელს 500-ზე მეტი ადამიანი (მათ შორის მშვიდობიანი მოქალაქეები, ჯარისკაცები და ბოევიკები) სასტიკად მოკლეს.

2019 წლის 14 თებერვალს ჯამუ-სრინაგარის ეროვნულ გზატკეცილზე პულვამას რაიონში (ჯამუ და ქაშმირი) უსაფრთხოების პერსონალის მანქანების კოლონას თავს დაესხა თვითმკვლელი ტერორისტი,  თავდასხმის შედეგად დაიღუპა 46 ცენტრალური რეზერვის პოლიციელი და თავად ტერორისტი.  დამნაშავე ქაშმირიდან გახლდათ. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანში დაფუძნებულმა ისლამისტურმა დაჯგუფება "ჯაიშ-ე მუჰამედმა" . პაკისტანმა დაგმო თავდასხმა და უარყო მასთან რაიმე კავშირი. ამასთან, ისლამაბადს არავითარი რეაქცია არ მოუხდენია ამ ტერაქტის ორგანიზატორების განადგურების მოთხოვნაზე.

ავიაიერიში ინდოეთში მოახლოებული საპარლამენტო არჩევნების წინა დღეს მოხდა. 19 თებერვალს პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა გაამჟღავნა ინდოეთის მთავრობის სურვილი პაკისტანზე თავდასხმა განეხორციელებინა  არჩევნების გზით. ინდოეთის მთავრობამ უარყო ეს განცხადება.

ინციდენტი
2019 წლის 26 თებერვალს, დაახლოებით დილის 3:30 საათზე, ინდოეთის საჰაერო ძალების 12-მა გამანადგურებელმა 2000-მა ბალაკოტის მახლობლად, პაკისტანის ტერიტორიის სიღრმეში განახორციელა საჰაერო დარტყმები.  მოქმედება გაგრძელდა არაუმეტეს 90 წამისა. ინდოეთის გამანადგურებლებმა ჩამოაგდეს ექვსი 1000 კილოგრამიანი მართვადი ლაზერული ბომბი.

სამიზნე იყო "ჯაიშ-ე-მუჰამედის" ბანაკი, ბალაკოტიდან 20 კმ-ში, რომელიც ინდოეთის დაზვერვის თანახმად, მდებარეობდა გორაკზე მდებარე ტყეში; ეს გახლავთ საკურორტო ადგილი 500-700 მებრძოლისთვის,  აუზით, მზარეულებით და დამლაგებლებით. ვიკილიქსის თანახმად, აშშ-ს თავდაცვის დეპარტამენტის 2004 წლის ანგარიშში ნათქვამია, რომ ბალაკოტი ახორციელებდა ტერორისტების  როგორც საბაზისო, ასევე გაძლიერებულ   მომზადებას.

ისლამური რესპუბლიკის საჰაერო თავდაცვითი სისტემებს არ ჰქონდათ დრო, რომ ეპასუხათ დარბევაზე.

შემდგომში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ეს დარტყმები იყო "არასამხედრო" და "გამფრთხილებელი" ხასიათის და მიმართული იყო პაკისტანში "ჯაიშ-ე-მუჰამედის" ობიექტის წინააღმდეგ. ზოგიერთი ინდური საინფორმაციო არხი ასევე იტყობინებოდა  ინდოეთის მხრიდან მეტი საჰაერო თავდასხმების შესახებ ტერორისტების ობიექტებზე ჩაკოტსა და მუზაფარაბადში.

პაკისტანის ოფიციალურმა პირებმა აღიარეს ინდოეთის თვითმფრინავების შეჭრა პაკისტანის საჰაერო სივრცეში, მაგრამ განაცხადეს, რომ ინდოეთის ფლოტი  შეაჩერეს, რომელიც იძულებული გახდა გადაეყარა ტვირთი და დაეცალა საწვავი ღია სივრცეში.   პრეს ბრიფინგზე -ის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სპიკერმა, გენერალ-მაიორმა ასიფ ღაფურმა განაცხადა, რომ 26 თებერვალს, დილით ადრე,  სხვადასხვა სექტორიდან დაინახეს პაკისტანის საზღვართან მიახლოებული სამი ჯგუფი. მან დასძინა, რომ ორმა არ გადაკვეთა საზღვარი პაკისტანის საჰაერო საბრძოლო თვითმფრინავების გამოძახების შემდეგ, მაგრამ მესამემ გაარღვია საკონტროლო ხაზი კირანის ხეობიდან მუზაფარაბადის მახლობლად, ვიდრე პაკისტანის საჰაერო ძალების თვითმფრინავებმა არ დააკავეს შეჭრიდან სამ წუთში. პაკისტანის თავდაცვის მინისტრმა პერვეზ ხატაკმა განაცხადა, რომ პაკისტანის საჰაერო ძალებმა არ უპასუხეს იმ მომენტში, რადგან "ვერ შეაფასეს ზარალის ზომა".

ზარალი
ინდოეთი აცხადებდა, რომ ბანაკი  250-300 ტერორისტთან ერთად იყო განადგურებული,  "ლიკვიდირებული იქნა ჯაიშ-ე-მუჰამედის" ტერორისტების, ინსტრუქტორების, უფროსი მეთაურებისა და ჯიჰადისტური ჯგუფების ძალიან დიდი რაოდენობა, რომლებიც ინდოეთის ტერიტორიაზე მორიგი თვითმკვლელი თავდასხმის განსახორციელებლად ემზადებოდნენ"; სხვადასხვა მედია საშუალებები, სხვადასხვა რიცხვს აცხადებდნენ. ინდოეთის პრემიერ მინისტრის მრჩეველმა ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში აჯიტ დოვალმა თქვა, რომ ეს არ იყო მხოლოდ უბრალო ბანაკი, რომელიც განადგურდა. ოპერაციის დროს, რიგით ტერორისტებთან ერთად, მოკლეს ისლამისტური ორგანიზაციის სარდლობის 25 წარმომადგენელი, მათ შორის ისინი, ვინც დაგეგმეს და განახორციელეს ტერაქტი პულვამაში.

ამავდროულად, იტყობინებოდა, რომ "ჯაიშ-ე-მუჰამედმა"  თავის ინსტრუქტორებთან და სხვა მებრძოლებთან ერთად, მრავალი ახალწვეული წაიყვანა აზად ქაშმირიდან ბალაკოტ თეხსილში, აზად - ქაშმირისა და ხაიბერ - პახტუნხვას საზღვარზე.

დიპლომატებმა და ანალიტიკოსებმა გამოთქვეს ეჭვი დარტყმის ეფექტურობასთან დაკავშირებით და განაცხადეს, რომ საზღვრის გასწვრივ ტერიტორიაზე ტერორისტული დაჯგუფებები უკვე აღარ იქნებოდნენ მას შემდეგ, რაც ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა პირობა დადო, რომ  საპასუხო იერიშს განახორციელებდა პულვამას თავდასხმის შემდეგ.

ადგილობრივი მოსახლეობის აზრები ორად გაიყო. ზოგი ამტკიცებდა, რომ ეს იყო  "ჯაიშ-ე-მუჰამედის"  აქტიური სასწავლო ბანაკი, სხვების აზრით, ეს იყო მხოლოდ სკოლა ადგილობრივი ბავშვებისთვის,  ხოლო ასეთი სამხედრო ბანაკები არსებობდა უფრო ადრე. ტერიტორიის მცხოვრებლები აცხადებენ, რომ ოთხი ბომბი მეზობელ ტყესა და მინდორს დაახლოებით ღამის 3 საათზე მოხვდა, დააზიანა შენობა და დაშავდა ადგილობრივი მცხოვრები. "ალ - ჯაზირას" გადამღები ჯგუფი ეწვია ტერიტოტრიას დარტყმებიდან ორი დღის შემდეგ. დააფიქსირა მიმოფანტული დაზიანებული  ფიჭვის ხეები და კლდის ნაწილები.  ადგილობრივი საავადმყოფოს წარმომადგენლები და ადგილობრივი მოსახლეობა აცხადებდნენ, რომ დაშავებულები და დაჭრილები არ უნახიათ. ჟურნალისტებმა "ჯაიშ-ე-მაჰამედის" მიერ მართული სკოლა ერთ-ერთი ბომბის კრატერიდან აღმოსავლეთით დაახლოებით ერთი კილომეტრის მანძილზე, ციცაბო ქედის თავზე აღმოაჩინეს, მაგრამ იქამდე ვერ მიაღწიეს. -ის ჟურნალისტებმა ტერიტორია 26 თებერვალს მოინახულეს. მოსახლეობა დაღუპულთა შესახებ ინფორმაციას არ ავრცელებდა. სატელიტური მონაცემების ანალიზმა, ავსტრალიის სტრატეგიული პოლიტიკის ინსტიტუტიდან, ნათან რუზერმა აღნიშნა, რომ არ არსებობს რაიმე თვალსაჩინო მტკიცებულება ინდოეთის პრეტენზიების დასადასტურებლად.

შედეგები
ორივე ქვეყნის შეიარაღებული ძალები საბრძოლო მზადყოფნში მოვიდა. ინდოეთის საჰაერო ძალებმა განალაგეს საჰაერო თავდაცვის სისტემები საერთაშორისო საზღვრისა და კონტროლის ხაზის გასწვრივ, რათა პაკისტანის საჰაერო ძალების ნებისმიერ საპასუხო მოქმედებაზე შესაბამისი რეაგირება მოეხდინათ..

ამ ინციდენტის შემდეგ, ინდოეთისა და პაკისტანის ჯარებმა  კონტროლის ხაზის გადაღმა ერთმანეთს ცეცხლი გაუხსნეს; პაკისტანის ცნობით, ინდოეთის მხრიდან დაბომბვის შედეგად ოთხი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა და 11 დაიჭრა.

პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა შაჰ მეჰმუდ ყურეშიმ საგანგებო შეხვედრა მოიწვია ისლამაბადში, ქვეყანაში არსებული უსაფრთხოების ვითარების განსახილველად. მან ასევე განაცხადა, რომ პაკისტანი გადაიყვანდა საერთაშორისო მედიას თავდასხმის ზონაში. ვერტმფრენები ემზადებიან, მაგრამ ცუდი ამინდის გამო ფრენას მხოლოდ მაშინ შეძლებენ, როცა ამინდი დაუშვებს.

 -მ განაცხადა რომ გამოაქვეყნა   "ჯაიშ-ე-მუჰამედის" სავარაუდო ბანაკის  და იარაღის საცავის ფოტოები, რომელიც დაზვერვამ მოიპოვა. ჩატარებული აქციის შესახებ ინდოეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვიჯაი გოხალემ აცნობა ამერიკის შეერთებული შტატების, დიდი ბრიტანეთის, რუსეთის, ავსტრალიის, ინდონეზიის, თურქეთის, ჩინეთის და -ის ექვსი ქვეყნების უცხოელ დიპლომატებს.

საპასუხო დარტყმა
2019 წლის 27 თებერვალს პაკისტანის საჰაერო ძალებმა განახორციელეს საჰაერო თავდასხმა ინდოეთში მდებარე სამიზნეებზე; ამავდროულად, გაიმართა საჰაერო ბრძოლა ინდოეთის საჰაერო ძალების საავიაციო ჯგუფებსა და პაკისტანის საჰაერო ძალებს შორის, დანაკარგები ორივე მხრიდან იყო.