iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
პიტერ დრუკერი

პიტერ ფერდინანდ დრუკერი (; დ. 19 ნოემბერი, 1909 — გ. 11 ნოემბერი, 2005) — ავსტრიული წარმოშობის ამერიკელი მეცნიერი, ეკონომისტი, პედაგოგი პუბლიცისტი, მენეჯმენტის ახალი სკოლის დამფუძნებელი, მენეჯმენტის მამად წოდებული.

მის ნაშრომებში, რომლებიც ქვეყნდებოდა ჟურნალებში „ “ და „ “, გაანალიზებულია ის, თუ როგორ ორგანიზდება ადამიანი სოციალური სექტორის სხვადასხვა სფეროში — ბიზნესში, სამთავრობო სამსახურში და არასამთავრობო (არამომგებიან) სექტორში.. სხვადასხვა დროს იყო ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის და კლერმონტის უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა და მენეჯმენტის პროფესორი. მან საკუთარი კვლევებით იწინასწარმეტყველა მენეჯმენტისა და ეკონომიკის დარგის, მე-20 საუკუნის მრავალი მნიშვნელოვანი მოვლენა. მათ შორის პრივატიზაცია და დეცენტრალიზაცია; იაპონიის საერთაშორისო ეკონომიკური გაძლიერება; მარკეტინგის მნიშვნელობა და გადამწყვეტი როლი; ინფორმაციული საზოგადოების აუცილებელი მოთხოვნა უწყვეტი განათლების მიმართ; 1959 წელს დრუკერმა შემოიტანა „ინფორმირებული (გაცნობიერებული) მუშაკის“ ცნება . ჩამოაყალიბა „გლობალური ბაზრის“ თეორია. 1940-იანი წლებიდან დაფუძნებული ყველა მსხვილი კონცერნი ფუნქციონირებს „დრუკერის პრინციპებით“. დრუკერს ჯეროდა ეკონომიკური პროგრესისა და სოციალური ჰარმონიის თანაარსებობის. პროფესიულ მოღვაწეობას იგი 95 წლის ასაკშიც, სიცოცხლის ბოლომდე აგრძელებდა.

მიღებული აქვს მრავალი სამთავრობო ჯილდო. სიცოცხლის ბოლოს იგი სინანულით აღნიშნავდა, რომ „კორპორაციები, რომლებიც შენდებოდნენ როგორც პირამიდები, ახლა კარვებს ემსგავსებოდნენ ...“
მძინარენი (ფილმი)

მძინარენი — ბარი ლევინსონის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: კევინ ბეიკონი, დასტინ ჰოფმანი, რობერტ დე ნირო, ბრედ პიტი და სხვები. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის კატეგორიაში.

ფილმის შესახებ
60-იანი წლების ნიუ-იორკის კვარტალი „ჯოჯოხეთური სამზარეულო“ ის ადგილი იყო სადაც მაფიოზები და მღვდლები მართავდნენ საზოგადოებას. ამ კვარტალში გაიზარდა ოთხი მეგობარი, რომლებიც მოულოდნელად შეეჯახნენ სასტიკ რეალობას. ერთი შეცდომის გამო ბიჭების ნაწილმა თავი ამოჰყო ციხეში, სადაც მათ დაცვა სასტიკად ექცეოდა. წლების შემდეგ მეგობრებმა გადაწყვიტეს, შური იძიონ მოძალადეებზე.
პატარა დიდი კაცი (ფილმი)

პატარა დიდი კაცი (ინგლ. ) არის ამერიკული კინოაკადემიის ოსკარზე ნომინირებული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ფეი დუნავეი, დან ჯორჯი და სხვები.

ფილმის შესახებ
ველური დასავლეთის ისტორიას ერთი მოხუცებული, 120 წლის მამაკაცი ყვება, მაყურებლის წინაშე ცოცხლდება ამბავი იმისა, თუ როგორ შეძლო ამ კაცმა გენერალ კასტერის მრისხანებას და სისასტიკეს გადარჩენოდა, როგორ იშვილეს ინდიელებმა და როგორ გახდა ცნობილი მშვილდოსნის – "ველური ბილის" მეგობარი...
ვრცელი (ტრადიციული) ნიშნები

ვრცელი, ანუ ტრადიციული ნიშანი წარმოადგენს ე.წ. არაგამარტივებულ ჩინურ ნიშნებს. არაგამარტივებული, ტრადიციული, იგივე ვრცელი ჩინური ნიშნები დღემდე გამოიყენება ტაივანსა და ჰონგ-კონგის საგანგებო ადმინისტრაციულ ზონაში, ასევე ჰუაციაოს, ანუ ზღვისგაღმელ ჩინელთა მიერ.

ვრცელი და მოკლე ნიშანი
ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში ნიშანთა გამარტივების პროცესი რამდენიმე ნაბიჯად განხორციელდა. ეს გამარტივებული სადამწერლობო ნიშნები გამოიყენება ჩინეთსა და სინგაპურში. ტაივანში ვრცელ ნიშნებს [] ჯენტიზის, ხოლო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში კი [] ფანტიზის უწოდებენ.

ასევე იაპონიაშიც გაამარტივეს ჩინური ნიშნები, სადაც მას კანჯი (შინჯიტაი) ეწოდება, თუმცა ეს გამარტივება უფრო არასრული ხასიათისა იყო, თანაც იაპონიაში ეს პროცესი სულ სხვანაირად წარიმართა, ვიდრე ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში.

ცხრილი
შედარების მიზნით აქ, ამ ცხრილში მაგალითის სახით მოტანილია ასობით ნიშანთაგან მხოლოდ რამდენიმე გამარტივებული იეროგლიფი, სადაც გამარტივებები, ან გამოტოვებული ხაზები საკმაოდ თვალსაჩინოა.
მერქნიანი ჯიშები

მერქნიანი ჯიშები — არყი, ნაძვი, მუხა, ფიჭვი და სხვა მერქნიანი მცენარეები. გვხვდება ხეებისა და ბუჩქების სახით. ხეების სიმაღლე დამოკიდებულია სახეობრივ თავისებურებაზე და ზრდის პირობებზე. მათი სიმაღლე მერყეობს რამდენიმე ათეული სმ-იდან 100 მ-ზე მეტ სიმაღლემდე. პირველი სიდიდის ხეები 25 მ-ზე მეტია, მეორე — 15-იდან 25 მ-მდე. ხოლო მესამე 15-მდე. ტყეში პირველი სიდიდის ხეები შეადგენენ ხეთადგომის იარუსს, მეორე სიდიდის ხეები ჩვეულებრივ განლაგებულია იარუსში, მესამე სიდიდისა — იარუსში, ზოგჯერ კი ქვეტყეშიც. ბუჩქების სიმაღლე 0,8 მ-იდან 6 მ-მდე აღწევს.

მერქნიანი ჯიშები განსხვავდებიან აგრეთვე ღეროს სიმსხოთი, რომელიც ზოგჯერ 1 სმ-იდან რამდენიმე მ-მდე აღწევს. მერქნიან მცენარეთა უმრავლესობას, რომელთაც კარგად განვითარებული ფოთლის ფირფიტა (მუხა, ცაცხვი) აქვთ ფოთლოვან ჯიშებს უწოდებენ, ხოლო წვრილ ნემსისებრ ანუ ქერქლისებრ ფოთლოვანებს — წიწვოვანებს (ნაძვი, ფიჭვი, ტუია). წიწვოვანების უმეტესობა და ზოგიერთი ფოთლოვანი მარადმწვანეა, ფოთლოვანი ჯიშების უმრავლესობა კი ფოთოლმცვენი. ყველა მერქნიანი ჯიშები მრავალწლოვანია. მათი სიცოცხლის ხანრგძლივობა რამდენიმე ათეული წლიდან 3-5 ათ. წლამდე გრძელდება. ამ ჯიშებს, რომლებიც კარგად იტანენ ჰაერისა და ნიადაგის სიმშრალე, ქსეროფიტები ეწოდებათ, ხოლო დიდი რაოდენობით ტენის მომთხოვნ მცენარეებს — ჰიდროფიტები.

სამეურნეო მნიშვნელობის მიხედვით მერქნიანი ჯიშები იყოფიან მთავარ (მუხა, ფიჭვი, ნაძვი) და თანმხლებ (ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა) ჯგუფებად.
მერქნიჭამიასებრნი

მერქნიჭამიასებრნი — ღამის პეპლების ოჯახი. აერთიანებს 600-მდე სახეობას. გავრცელებულია თითქმის ყველა კონტინენტზე, ყოფილ სსრკ-ში ყველაზე მეტად შუა აზიაში გვხვდება. მერქნიჭამიასებრთა მატლები მერქანში ღრღნიან გრძელ სავალებს, რითაც მნიშვნელოვანი ზიანი მოაქვთ. იშვიათად ბინადრობენ ბალახოვანი მცენარეების ფესვებში, ბოლქვებსა და ღეროებში. მერქნიანთა ძირითადი მავნებლებია მაჟაურა , რომელიც ყველაზე მეტად აზიანებს იფნისა და ვაშლის ხეს, და სუნიანი მერქნიჭამია , რომელიც აზიანებს ხეხილისა და ტყის ჯიშებს (დაზიანებულ ხეს ძმრის სუნი ასდის). ორივე სახეობა გვხვდება როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოში.
მერჩულიულნი

მერჩულიულნი — ქართულ ჰიმნოგრაფიაში დამკვიდრებული ალიტერაციის სახეობა, რომელიც გულისხმობს ძლისპირ-გალობას შორის ალიტერაციულ თანაფარდობას: გალობის ყოველ მუხლში მეორდება ძლისპირის საწყისი ასო, მარცვალი, ან სიტყვა. მერჩულიულნის დამკვიდრებას გიორგი მერჩულეს სახელს უკავშირებენ, მისი უძველესი დადასტურება მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978—988) გვხვდება. მერჩულიულნის ფორმით არის დაწერილი „საგალობელნი აღვსებისანი რვა-ხმანი“ (მიქაელ მოდრეკილის „იადგარი“) და გიორგი მთაწმიდლის „პარაკლიტონში“ ( საუკუნე, ხელნაწერი —93) შესული „სამარადისო საგალობელნი რვახმანი“.
ბურატინო

ბურატინო (რუს. ́, იტალ. — თოჯინა) — ალექსეი ტოლსტოის ზღაპრის „ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავლები“ (1936) მთავარი გმირი. პინოქიოს თავისუფალი რუსული ადაპტაცია დასაბამს იტალიური ნიღბების კომედიიდან იღებს. სიტყვა ბურატინო იტალიურად ხის თოჯინას ნიშნავს. წიგნი პირველად გამოიცა 1936 წელს და სწრაფად გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საბავშვო ზღაპარი საბჭოთა კავშირში. ნაწარმოები 1960 წელს რამდენიმე ფილმად გადაიღეს.

კინო და სატელევიზიო ადაპტაციები
1939 — ოქროს გასაღები, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ოლგა შაგანოვა-ობრაზცოვა
1959 — ბურატინოს თავგადასავალი, ანიმაციური — ახმოვანებს ნინა გულიაევა
1965 — სად მინახავს?, ანიმაციური
1968 — ციცინათელა № 8, კრებული — ახმოვანებს ტამარა დმიტრიევა
1975 — ბურატინოს თავგადასავალი, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ტატიანა კანაევა, თამაშობს დიმა იოსიფოვი
ჩინური ხელოვნება

ჩინური ხელოვნება (ჩინ.: /) — მისი უძველესი ისტორიის განმავლობაში მრავალფეროვანია და იყოფა ჩინეთის მმართველი დინასტიებისა და ტექნოლოგიის ცვლილებების მიხედვით. ხელოვნების განსხვავებულ ფორმებზე გავლენას ახდენდნენ დიდი ფილოსოფოსები, მასწავლებლები, რელიგიური ფიგურები და პოლიტიკური ლიდერები. ჩინური ხელოვნების კატეგორიებია ნატიფი ხელოვნება, ხალხური შემოქმედება და საშემსრულებლო ხელოვნება.

მუზეუმები
აკრძალული ქალაქი
ქუნტა ჰაჯი

ქუნტა ჰაჯი ქიშიევი (დ. 1830, აული ღუნხო, დაღესტანი — გ. 19 მაისი, 1867, ვოლოგდის ოლქი) — ანდიური წარმოშობის ჩეჩენი რელიგიური მოღვაწე, ქუნტა-ჰაჯი ვირდის სუფიური მოძრაობის დამაარსებელი.

ბავშვობა
დაიბადა დაღესტანში, ანდიურ აულ ღუნხოში, თუმცა მისი ჩეჩენი ბიოგრაფები მიიჩნევენ, რომ ქუნტა ჰაჯი ქიშიევის დაბადების ადგილია ბარის ჩეჩნეთის სოფელი მელჩა-ხი. ყოველ შემთხვევაში, ეროვნებით იგი ჩეჩენი არ ყოფილა. ქუნტა ჰაჯის ნამდვილი სახელია აჰმადი, ხოლო „ქუნტა“ ანდიურ ენაზე ნიშნავს „ვაჟკაცს“. აღსანიშნავია ისიც, რომ ქუნტა-ჰაჯის მამა ქიში მწყემსად ედგა ჩეჩნებს. თავიდან ქუნტა-ჰაჯიც მწყემსი იყო. 18 წლისა იგი მექაში წავიდა ჰაჯის რიტუალის აღსასრულებლად და იქ გაეცნო ყადირიას სუფიური ორდენის მოძღვრებას, მიიღო უმაღლესი მუსლიმანური განათლება და ჩეჩნეთში დაბრუნდა.

რელიგიური სწავლების ძირითადი თავისებურებანი
ქუნტა-ჰაჯის რელიგიური მოღვაწეობის დაწყება ემთხვევა შამილის საიმამოს არსებობის ბოლო წლებს. აღსანიშნავია, რომ თავად შამილი ნაყშბანდიას სუფიური ორდენის წევრი იყო და ქუნტა-ჰაჯის მოძღვრებას დიდად ეწინააღმდეგებოდა. დავძენთ იმასაც, რომ თუ ნაყშბანდიას ორდენის მოძღვრება მოითხოვს მუსლიმანის ღაზავათში მონაწილეობას, ქუნტა-ჰაჯი ვირდი პაციფიზმს ქადაგებს. ქუნტა ჰაჯის მიაჩნდა, რომ მუსლიმანისთვის მთავარია მშვიდობის სიყვარული და ალაჰთან ხშირი ურთიერთობა. „ალაჰთან ურთიერთობაში“ იგი უპირველეს ყოვლისა, გულისხმობდა ზიქრს, ანუ რიტუალურ წრიულ მოძრაობას, რომლის დროსაც მორწმუნეები 100-ჯერ, სიმღერით იმეორებენ „ლა ილაჰა ილალაჰ“. ქუნტა–ჰაჯის იდეოლოგია იდევნებოდა რუსეთის ცარისტული პოლიტიკის მიერ, 1861 წელს კუნტა–ჰაჯი დააპატიმრეს და ნოვოჩერკასკში გადაასახლეს. მის დაპატიმრებას მოყვა მშვიდობიანი მანიფესტაცია კუნტა–ჰაჯის განთავისუფლების მოთხოვნით. დერვიშებმა დ ამიურიდებმა, კუნტა–ჰაჯის იდეურმა მოწაფეებმა იარაღი დაყარეს და სოფელ შალისთან, რუსეთის არმიის წინ არაძალადობრიბი წინააღმდეგობის დემონსტრაცია მოახდინეს. 1861 წლის 18 იანვარს, სოფელ შალისთან რუსეთის არმია სასტიკათ გაუსწორდა მშვიდებიან მანიფესტანტებს, კუნტა–ჰაჯის მოძღვრების მიმდევრებს. დაღუპულთაგან დიდი ნაწილი ქალი იყო. ეს მოვლენა ისტორიაში შესულია როგორც შალის საქმე.

ქუნტა-ჰაჯის მოძღვრების თანამედროვე მიმდევრები
ქუნტა ჰაჯის მოძღვრება, რომელსაც „ქუნტა-ჰაჯი ვირდს“ უწოდებენ, მთელ ჩეჩნეთში ფართოდ გავრცელდა 1870 წლიდან, როცა თავად ქუნტა-ჰაჯი უკვე გარდაცვლილი იყო. მისი იდეები არ მიიღეს ინგუშეთში და თავდაპირველად ასევე საქართველოში, პანკისის ხეობის ქისტურ სოფლებში, თუმცა 1905-1907 წლების რევოლუციური სიტუაციის დროს ცარიზმის აგენტებმა პანკისელ ქისტთა შორის აქტიურად იმუშავეს, რომ მათში ქუნტა-ჰაჯი ვირდის მოძღვრება საყოველთაოდ გავრცელებულიყო და ამის შედეგად, იქ აჯანყების საფრთხე თავიდან აეცილებინათ. დღესდღეობით, ქუნტა-ჰაჯი ვირდის მიურიდია ჩეჩენთა დიდი ნაწილი, ნაწილობრივ ინგუშები და პანკისელი ქისტები. ჩეჩნეთის პრორუსული ხელისუფლების ყოფილი მეთაური, აჰმად-ჰაჯი ყადიროვი ქუნტა-ჰაჯი ტარიკათის ლიდერი იყო.
თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი — საქართველოში პირველი უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, სადაც ახლო და შორეული აღმოსავლეთის ქვეყნებს, მათ ისტორიას, კულტურას, ეკონომიკას, სამართალსა და ენებს შეისწავლიან.

აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი 1991 წელს დაფუძნდა, როგორც დამოუკიდებელი სასწავლო დაწესებულება. 2007 წლიდან იგი კახა ბენდუქიძის დაფუძნებული თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტის დამფუძნებელი სკოლა გახდა ბიზნესისა სკოლასთან ერთად.

ინსტიტუტს ხელმძღვანელობს პროფესორი გიორგი კაციტაძე.

ინსტიტუტი ყოველწლიურად ატარებს ახალგაზრდულ სამეცნიერო კონფერენციას „დასავლეთი დასავლეთია, აღმოსავლეთი კი აღმოსავლეთი“. ტრადიციულად, კონფერენციის თანამონაწილეები არიან ირანის ისლამური რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში, კატარის საელჩო საქართველოში, იაპონიის საელჩო საქართველოში, ჩინეთის საელჩო საქართველოში, კორეის საელჩო საქართველოში, საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი, გოეთეს ინსტიტუტი საქართველოში, საინვესტიციო კომპანია „ჰუალინგ ჯგუფი“ და ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრი. კონფერენციის მომხსენებლები არიან საქართველოს აკრედიტებული უმაღლესი სასწავლებლების ბაკალავრიატის სტუდენტები, მაგისტრანტები და დოქტორანტები.
მერცხალა სოკო

მერცხალა სოკო, გველის სოკო — ქუდიანი სოკო კოპრინუსისებრთა ოჯახისა. მერცხალა სოკოს თეთრ ქუდს ჯერ ცილინდრის ფორმა აქვს, შემდეგ კი რამდენადმე გაშლილია (სიგრძე 4-10 სმ, სიგანე 3-6 სმ), ზედაპირი დაფარულია ქერცლებით. ფირფიტები ჯერ თეთრია, შემდეგ — ვარდისფერი, მომწიფებისას — შავი. ფეხი თეთრია და ძირში გამსხვილებული, აქვს მოძრავი საყელო. მომწიფებისას ქუდი ფირფიტებთან ერთად ლღვება — იშლება შავ სითხედ (ძველად მას მელნად ხმარობდნენ). საჭმელად იხმარება ნორჩი. იზრდება მთელი წლის მანძილზე ბაღებში, ბოსტნებში, დანაგვიანებულ და ნაკელიან ადგილებზე.
მერცხალი (გაზეთი)

„მერცხალი“ — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა 1912–1913 წლებში ქუთაისში (გამოვიდა 1912 — №№ 1— 16, 1913 — №№ 1—101). თანამშრომლობდნენ შ. შარაშიძე (თაგუნა), ი. კვიცარიძე, ს. ერთაწმინდელი და სხვები. რედაქტორ-გამომცემელი — პ. ბაბუნაშვილი. „მერცხლის“ რედაქცია დამატების სახით ცალკეულ ფურცლებად გამოსცემდა „დეპეშებს“. გაზეთის გამოცემა შეწყდა 1913 წლის 29 ოქტომბერს.
მესადაფე

მესადაფე — მტკნარი წყლის მოლუსკები გვარი ორსაგდულიანების კლასისა. აქვთ მკვრივი. ოვალური ნიჟარა (სიგრძე 14,5 სმ-მდე), იკვებებიან წყალში გახსნილი ორგანული ნივთიერებებით. გატოფილსქესიანია. დედალი მესადაფე განაყოფიერებულ კვერცხებს ლაყუჩებში ათავსებს, საიდანაც 20-40 დღის შემდეგ იჩეკებიან გლოქიდიები. ზრდასრული მესადაფე ფეხის მეშვეობით შლამიან ფსკერზე ნელა მოძრაობს (1-1,5 მ საათში).

მესადაფე ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, აზიაში, აფრიკაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში, იაპონიაში, მალაის არქიპელაგზე. ყოფილ სსრკ-ის ევროპულ ნაწილში მესადაფის 3 სახეობა იყო გავრცელებული: ჩვეულებრივი, სოლისებრი, სქელი. ამ უკანასკნელის ქვესახეობა გავრცელებულია ამიერკავკასიაში. მესადაფეს საგდულებისაგან სადაფის ღილებს ამზადებენ.
მესამე დასი

მესამე დასი — პირველი სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფი საქართველოსა და ამიერკავკასიაში. ამადროულად, ის იყო მესამე პოლიტიკური მოძრაობა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფ საქართველოში მანამდე არსებული ნაციონალისტური მიმართულების თერგდალეულებისგან წარმოქმნილი პირველი დასისა და მეორე დასის შემდეგ. მესამე დასის პროგრამა აერთიანებდა სოციალიზმის იდეას, ეროვნულ ზრდასა და კონსოლიდაციას. მესამე დასი 1898 წლიდან შეერწყა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიას, ხოლო მისი ლიდერები საუკუნეში იქცნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელ მამებად.

ისტორია
შეიქმნა 1892 წლის დეკემბრის დამლევს ეგნატე ნინოშვილისა და მიხა ცხაკაიას ინიციატივით გამართულ ზესტაფონის კრებაზე, რომელსაც ესწრებოდნენ ეგნატე ნინოშვილი, მიხა ცხაკაია, ნოე ჟორდანია, სილიბისტრო ჯიბლაძე, ნიკოლოზ ჩხეიძე, ისიდორე რამიშვილი, ილია კაკაბაძე, დიმიტრი კალანდარიშვილი, ე. ვაწაძე, რ. კალაძე, არსენ წითლიძე, ისიდორე კვიცარიძე.

კრებამ უარყო ნოე ჟორდანიას მიერ შედგენილი ეროვნულ-დემოკრატიული ხასიათის პროგრამის პროექტი და მიიღო ამ დროს ვარშავაში მყოფი ფილიპე მახარაძის წერილობითი წიდადადება სოციალ-დემოკრატიული პროგრამის შემუშავების შესახებ. საბოლოოდ ნოე ჟორდანიამ მოამზადა მესამე დასის პროგრამა „ეკონომიკური წარმატება და ეროვნება“, რომელიც პირველად საჯაროდ წაიკითხა სილიბისტრო ჯიბლაძემ 1894 წლის მაისში, ეგნატე ნინოშვილის დაკძრალვაზე, სოფელ ჩანჩეთში. ორგანიზაციას „მესამე დასი“ უწოდა გიორგი წერეთელმა. ეს დასახლება გამოიყენებოდა 1898 წლამდე, საქართველოში რსდმპ-ის ორგანიზაციების ჩამოყალიბებამდე.

იდეოლოგია
დასში არსებობდა კონსენსუსი სოციალური საკითხების მიმართ. შიდა დისკუსიების და დაპირისპირების საგანი იყო ეროვნული საკითხი. ამ საკითხზე მესამე დასში ოთხი პოლიტიკური მიმართულება არსებობდა.

ინტერნაციონალისტური მიმართულება სრულიად უარყოფდა ეროვნულ საკითხს და ეწინააღმდეგებოდა სახელმწიფოს ყოველგვარ დანაწილებას და ავტონომიებს. ამ მიმართულების ლიდერი იყო ირაკლი წერეთელი.
ზომიერი მემარცხენეობა — ეს პოზიცია ეჭირა ნოე ჟორდანიას, რომელიც აღიარებდა ეროვნული საკითხის მნიშვნელობას.
ზომიერი ნაციონალიზმი — ამ მიმართულების ლიდერი იყო აკაკი ჩხენკელი, რომელიც უფრო აქტიურად აყენებდა ეროვნულ საკითხს. მისი მიდგომა ემყარებოდა ევროპული, განსაკუთრებით, ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიების პლატფორმებს.
ავტონომისტური მიმართულება ეჭირა ვლადიმერ დარჩიაშვილს, რომლის ხედვები მოიცავდა პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ავტონომიას. მისი ხედვები დასის ძირითადი ხაზის იდეებისგან ძალზე დაშორებული აღმოჩნდა, რის გამოც დარჩიაშვილი ფაქტობრივად პარტიის სხვა ლიდერებისგან გარიყული აღმოჩნდა.

მესამე დასში აგრეთვე გაერთიანებული იყვნენ რადიკალი მარქსისტებიც (ალექსანდრე წულუკიძე). 1903 წლის შემდეგ ამ მიმართულების მიმდევრები ლენინიზმის მხარდამჭერებს შეუერთდნენ.

იხილეთ აგრეთე
საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტია
მარათონელი (ფილმი)

მარათონელი — 1976 წლის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ლორენს ოლივიე, როი შაიდერი და სხვები. ფილმი გადაღებულია ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით, რომლის ავტორია უილიამ გოლდმენი.

სიუჟეტი
ის ასპირანტია და მეცნიერებითაა გატაცებული, ჰყავს საყვარელი ძმა, რომელიც მისგან შორსაა და აქვს ჰობი - სირბილი. მოულოდნელად მის ირგვლივ იწყება მკვლელობათა სერიები და მას მარტო მოუწევს დაქირავებულ მკვლელთა ბრბოსთან გამკლავება.

როლებში
დასტინ ჰოფმანი — ბეიბი ლევი
ლორენს ოლივიე — კრისტიან ზელი
როი შაიდერი — ჰენრი ლევი
მარტი კელერი — ელსა ოპელი

ჯილდოები
ლორენს ოლივიემ მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში. ფილმმა მიიღო დავიდ დი დონატელოს ორი პრიზი: საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის (პროდიუსერმა რობერტ ევანზმა) და საუკეთესო უცხოელმა მსახიობისთვის (დასტინ ჰოფმანმა). ფილმმა აგრეთვე მიიღო ოსკარისა და -ს თითო და ოქროს გლობუსის 4 ნომინაცია.
მესამე ინტერნაციონალი

„მესამე ინტერნაციონალი“ — საქართველოს ახალგაზრდობის რევოლუციური ორგანიზაციის „სპარტაკის“ ქუთაისის კომიტეტის ორგანო; გამოვიდა 1917 წლის 12 ნოემბერს ქუთაისში არალეგალურად. გამოიცა სულ 5 ნომერი. პირველი სამი გამოვიდა როგორც ჟურნალი, ბოლო ორი კი როგორც გაზეთი. თავისი იდეურ-პოლიტიკური მიმართულებით ბოლშევიკური იყო.

„მესამე ინტერნაციონალი“ თანმიმდევრულად ეწეოდა ოქტომბრის რევოლუციის იდეათა პროპაგანდას, დიდ ყურადღებას უთმობდა საქართველოში ახალგაზრდობის კომუნისტური ორგანიზაციების შექმნის საკითხს. მის ფურცლებზე გამოქვეყნდა „სპარტაკის“ წესდება, სტატიები მიძღვნილი საბჭოთა სახელმწიფოს მიერ მიღებული დეკრეტებისადმი და სხვა სტატიები. „მესამე ინტერნაციონალის“ ნაცვლად 1918 წლის 29 დეკემბერს გამოვიდა გაზეთი „ახალგაზრდა კომუნისტი“.
ახალგაზრდა ლენინელი

„ახალგაზრდა ლენინელი“ — საბჭოთა დროს ქართული ყოველთვიური პოლიტიკური, ლიტერატურულ-სამეცნიერო ჟურნალი, საქართველოს ალკკ ცკ-ის ორგანო. გამოვიდა 1924 წელს თბილისში შვიდი ნომერი. ითვლებოდა პროლეტარიული პოეზიის, ახალი კუტურის, ხელოვნების და ეთიკის მქადაგებლად. სისტემატურად ბეჭდავდა სტატიებს იდეოლოგიის, ლიტერატურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვან საკითხებზე.
ტაბახმელა

ტაბახმელა — სოფელი თბილისში მთაწმინდის რაიონში. ზღვის დონიდან 1020 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2073 კაცი.

ისტორია
სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად თამარის ისტორიკოსთან მოიხსენიება, როგორც მისი ერთ-ერთი სააგარაკე ადგილი. ტაბახმელა თავად სოლოღაშვილების, საუკუნის ნახევრიდან კი ორბელიანების სამფლობელო მამული იყო. ქართველებმა ტაბახმელასთან არაერთი მძიმე ბრძოლა გადაიტანეს. 1921 წლის თებერვალში რუსეთის არმიის შემოტევას ტაბახმელასთან და კოჯორთან გმირულად იგერიებდნენ ქართველები.

2007 წლამდე ექვემდებარებოდა გარდაბნის მუნიციპალიტეტს და იყო თემის ცენტრი (სოფლები: წავკისი, შინდისი), 2007 წლიდან დაექვემდებარა ქალაქ თბილისის დიდგორის რაიონს, 2013 წლის თბილისის ტერიტორიული რეფორმის შემდეგ გადავიდა მთაწმინდის რაიონის შემადგენლობაში.

დემოგრაფია
ახალგაზრდა კომუნისტი (ქუთაისი)

„ახალგაზრდა კომუნისტი“ — ქართული ყოველკვირეული გაზეთი, ქუთაისის ახალგაზრდა კომუნისტუსთა ორგანიზაციის „სპარტაკის“ ორგანო, გაზეთ „მესამე ინტერნაციონალის“ გაგრძელება. გამოვიდა 1918 ლის 29 დეკემბერს, ქუთაისში. მეხუთე ნომრის გამოსვლის შემდეგ „ახალგაზრდა კომუნისტი“ ადგილობრივმა ხელისუფლებამ დახურა. დაცულია მხოლოდ პირველი ნომერი, რომელშიც დაბეჭდილია ორგანიზაცია „სპარტაკის“ მიმართვა „ამხ. ახალგაზრდა მუშებს, მუშა-ქალებს და მთელ მშრომელ ახალგაზრდობას“, ამ ორგანიზაციის წესდება, საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მიმოხილვა, წერილები რევოლუციური ინტერნაციოლიზმის, დიქტატურის და სხვა მასალების შესახებ.
ახალგაზრდა კომუნისტი (თბილისი)

„ახალგაზრდა კომუნისტი“ — კომკავშირულ-ახალგაზრდული გაზეთი, საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1925 წელს თბილისში, ქართულ ენაზე, გამოდიოდა კვირაში სამჯერ, 1925-1990 წლებში. 1990 წლიდან მის ნაცვლად გამოდიოდა ახალგაზრდა ივერიელი.

„ახალგაზრდა კომუნისტის“ წინამორბედი გაზეთებია: „მესამე ინტერნაციონალი“ (1917), „ ახალგაზრდა კომუნისტი“, „სპარტაკი“ (1922-1925). „ ახალგაზრდა კომუნისტი“ აშუქებდა კომკავშირული ცხოვრების აქტუალურ პრობლემებს; ემსახურებოდა ახალგაზრდობის კომუნისტური აღზრდის საქმეს; ასახავდა იდეოლოგიის, მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, კულტურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვან მოვლენებს.

„ახალგაზრდა კომუნისტი“ დაჯილდოებულია საქართველოს სსრ უმაღლესისაბჭოს პრეზიდიუმის, საკ. ალკკ ცკ-ის და საქართველოს ალკკ ცკ-ის სიგელებით. სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ: გ. ძიგრაშვილი, ა. ანდღულაძე, ვ. კუპრაძე, დ. ვოლსკი, ა. მახათაძე, ვ. მიქაძე, ა. მგელაძე, კ. ჩარკვიანი, ე. ენუქიძე, მ. ცქვიტინიძე, ა. მირცხულავა, ს. აბულაძე, ლ. წერეთელი. დ. მჭედლიშვილი, გ. ფირცალავა, შ. გაგოშიძე, გ. ვარდოსანიძე, მ. კაკაბაძე, გ. გელაშვილი, ა. სანებლიძე, ჯ. ნინუა. ტირაჟი იყო 220 ათასი ცალი.
მესამეული სისტემა

მესამეული სისტემა (პერიოდი) — კაინოზოური ჯგუფის (ერის) პირველი სისტემა (პერიოდი). ტერმინი „მესამეული სისტემა“ შემოიღო იტალიელმა გეოლოგმა არდუინომ 1759 წელს. მესამეული სისტემის ნალექები განლაგებულია ცარცული სისტემის ნალექებზე და დაფარულია ანთროპოგენური (მეოთხეული) სისტემის ნალექებით. 1959 წლიდან ყოფილ სსრკ-ში მესამეული სისტემის (პერიოდის) ნაცვლად გამოყოფენ პალეოგენურ სისტემას (პერიოდი) და ნეოგენურ სისტემას (პერიოდს), რომლებიც ადრე მესამეული სისტემის (პერიოდის) სექციებად (ეპოქებად) ითვლებოდა.
მესაწოლე

მესაწოლე — მეფის საწოლის მომსახურე და მცველი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მესაწოლნი ბევრნი იყვნენ: ხელმწიფის კარის გარიგების მიხედვით „შჳდასი სახლი მესაწოლე არის; და გლეხი რვა სახლია და სხვა ყოველივე — აზნაური“. მესაწოლთა ერთ ჯგუფს „წინამწოლნი“ შეადგენდნენ, რომელთაგან ერთ-ერთს საწოლის ღვთისმშობლის სანიადაგო სანთელ-კანდელი ებარა. როდესაც მეფე სადმე გაემგზავრებოდა, მას „შჳდასივე შუბოსანი“ მესაწოლე მცველად მიჰყვებოდა. მესაწოლეები მესაწოლთუხუცესს ემორჩილებოდნენ.
მესეფენი

მესეფენი — ქართული მითოლოგიური პანთეონის გმირები, რომლებიც შავი ზღვის სანაპიროზე მცხოვრებ ქართველ ტომთა წარმოდგენით, მესეფობის პერიოდში (28 ოქტომბრიდან 3 ნოემბრამდე ძველი სტილით) ამოდიან ზღვიდან. მათზეა დამოკიდებული თევზისა და ნადირთ სიმრავლე, ამინდის ცვალებადობა და სხვა. ნადირი მფარველი მესეფენი მართავენ ღრეობებს, ჭამენ და კვლავ აცოცხლებენ ნადირს. მონადირეებს მხოლოდ მათ მიერ შეჭმული და გაცოცხლებული ნადირი ერგება. ტერმინი „მესეფე“ გამრიგებელს, მეუფეს უნდა ნიშნავდეს.
ეჩერი

ეჩერი ადგილია პეშტის ადმინისტრაციულ რაიონში, უნგრეთი, ბუდაპეშტის მახლობლად.

მდებარეობა
ტოპონიმი ეჩერი სლოვაკურად ფონეტიკურად გადაიტანება, იმის გამო, რომ ამ რაიონში საკმაოდ მოზრდილი სლოვაკური უმცირესობა ცხოვრობს. დასახლება ბუდაპეშტის სამხრეთაღმოსავლეთში, საერთაშორისო აეროპორტის მახლობლად მდებარეობს. მეზობელი დასახლებები არის მაგლოდი, ვეჩესი, გიომრო და ულო. იქვე, დასახლებასთან ავტოსტრადა და სარკინიგზო ხაზი (ბუდაპეშტი–უისასი-სოლნოკი) გადის.

ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ ეჩერი 896 წლიდან არსებობს, ანუ იმ დროიდან უნგრელები საერთოდ ამ მიწაზე მოსულან, წერილობით ძეგლებში ეს დასახლება პირველად მაინც 1315 წლის 15 დეკემბერს მოიხსენიება. ერთ–ერთი ლეგენდის მიხედვით, ამ დასახლების სახელი უნგრელ ტომთა მეთაურ არპადს უკავშირდება; ის ერთხელ აქ შეჩერებულა, შეუსვენია და ადგილის სახელი უკითხავს. ადგილობრივთ ვერაფერი პასუხი გაუციათ, არპადს კი უთქვამთ, რახან ასეა, "ჩერი" ერქვასო, რაც უნგრულად მუხას ნიშნავს.

თურქთა ბატონობის დროს (1526-1686) ეჩერი დაცარიელებულა. პირველმოსახლენი აქ მხოლოდ 1699 წლიდან ჩნდებიან ისევ. (1703-1711) წლებში რაკოცის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში 11 ეჩერელ ჯარისკაცს მიუღია მონაწილეობა. 1700 წლიდან კი აქ გრაფ ანტალ გრასალკოვიჩი დაფუძნებულა, როგორც ეჩერის ადგილმეპატრონე.

საყურადღებო დეტალები
ადგილის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა 1740 წელს აგებული კათოლიკური ეკლესია.

ადგილის მცხოვრებთ აქვთ საკუთარი ხალხური ცეკვა, რომელსაც „ეჩერული ქორწილი“ ჰქვია.

ეკლესიის გერბზე გამოსახულია ადგილის სიმბოლო მუხა და „ეჩერული ქორწილი“.

პარტნიორი ქალაქები
ზლატე კლასი (სლოვაკეთი)
ქუმბაღი (თურქეთი)
ჯადოსნური ქვეყანა (ფილმი)

ჯადოსნური ქვეყანა (ინგლ. ) — 2004 წლის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ ჯონი დეპი, კეიტ უინსლეტი, დასტინ ჰოფმანი, ჯული კრისტი, ნიკ რაუდი, ფრედი ჰაიმორი და სხვები. ფილმში მოთხრობილია მწერალ ჯეიმზ ბარის ისტორია.

ფილმის შესახებ
ჯეიმზ მეთიუ ბარი უიღბლო მწერალია, რომელიც არ ემორჩილება ლონდონის კონსერვატიულ კანონებს. ის ერთ მარტოხელა ქვრივ ქალს დაუახლოვდება და მის ოთხ პატარა ვაჟიშვილს მამობას გაუწევს, რომლებიც მწერალს ახალი საბავშვო გმირის პიტერ პენის შექმნას შთააგონებენ. მშვენიერი ზღაპარი ბავშვების შესახებ, რომლებსაც არ უნდათ რომ გაიზარდნონ და მათი ჯადოსნური ქვეყანა.