გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1564

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1564 მიღებულ იქნა 2004 წლის 18 სექტემბერს, 1502 (2003), 1547 (2004) და 1556 (2004) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭო სუდანს სანქციების დაწესებით დაემუქრა, თუ ის დარფურთან დაკავშირებით ნაკისრ ვალდებულებებს არ შეასრულებდა და რეგიონში ადამიანის უფლებების დარღვევის გამოსაძიებლად საერთაშორისო გამოძიება დაიწყო.

გერმანიის, რუმინეთის, გაერთიანებული სამეფოს და ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ წარდგენილი რეზოლუცია მიღებულ იქნა 11 მომხრით, არცერთი მოწინააღმდეგით, ხოლო ალჟირის, ჩინეთის, პაკისტანის და რუსეთის წევრებმა - თავი შეიკავეს. თავშეკავებულმა ქვეყნებმა სანქციების საფრთხესთან დაკავშირებით ეჭვები გამოთქვეს.

რეზოლუცია
დაკვირვებები
ჰუმანიტარული დახმარების ხელმისაწვდომობის მიმართულებით მიღწეული პროგრესის მოწონებით, უშიშროების საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა იმის გამო, რომ სუდანის მთავრობამ არ შეასრულა 1556-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული ვალდებულებები. მან დადებითად შეაფასა აფრიკის კავშირის ჩართულობა დარფურის რეგიონში არსებული სიტუაციის მოგვარებაში და სუდანის მთავრობის მიერ ჰუმანიტარული დახმარების გაწევაზე შეზღუდვების მოხსნაში. მთავრობას და ამბოხებულებს მოუწოდეს, დაუშვან ჰუმანიტარული დახმარების შეუფერხებელი მიწოდება, მათ შორის სუდანის საზღვრების გასწვრივ, ლიბიასთან და ჩადთან.

რეზოლუციის პრეამბულაში შეშფოთება გამოთქმული იყო მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოებისა და დაცვის, ჯანჯავიდის განიარაღებისა და ადამიანის უფლებებისა და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევისთვის პასუხისმგებელი პირების მართლმსაჯულების წინაშე წარდგენის კუთხით პროგრესის არარსებობის გამო. რეზოლუციაში კვლავ გაისმა სუდანის მთავრობის ძირითადი პასუხისმგებლობა, დაიცვას თავისი მშვიდობიანი მოსახლეობა, პატივი სცეს ადამიანის უფლებებს და შეინარჩუნოს კანონი და წესრიგი. ამავდროულად, სამართლიანობისა და თანასწორობის მოძრაობამ და სუდანის განმათავისუფლებელმა მოძრაობამ/არმიამ პატივი უნდა სცენ ადამიანის უფლებებს.

მან ხაზი გაუსვა, რომ დარფურში კრიზისის საბოლოო გადაწყვეტა ლტოლვილებისა და იძულებით გადაადგილებული პირების დაბრუნება იყო, საბჭომ კი გამოთქვა თავისი გადაწყვეტილება, დაასრულოს დარფურში მცხოვრები ადამიანების ტანჯვა.

აქტები
გაეროს წესდების თავის შესაბამისად მოქმედებისას, საბჭომ განაცხადა, რომ სუდანის მთავრობამ არ შეასრულა ნაკისრი ვალდებულებები და გამოთქვა შეშფოთება ჯანჯავიდის მილიციის მიერ დარფურის სოფლებზე ვერტმფრენებით თავდასხმების გამო. საბჭო მიესალმა აფრიკის კავშირის განზრახვას, გააძლიეროს თავისი სადამკვირვებლო მისია დარფურში და მოუწოდა ყველა წევრ სახელმწიფოს, მხარი დაეჭირათ ასეთი ძალისხმევისთვის. ყველა დაინტერესებულ მხარეს მოუწოდეს, აფრიკის კავშირის ეგიდით მიაღწიონ პოლიტიკურ შეთანხმებას, ხოლო მთავრობას და სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელ არმიას/მოძრაობას მოუწოდეს, დადონ ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმება. კერძოდ, მთავრობას უნდა დაესრულებინა დაუსჯელობა დარფურში და დაესაჯათ ადამიანის უფლებების ფართოდ გავრცელებული დარღვევებისთვის პასუხისმგებელი პირები. ასეთი დარღვევებისთვის დაკავებული პირების სახელები უნდა წარედგინა აფრიკის კავშირს.

რეზოლუცია მოითხოვდა, რომ ყველა შეიარაღებულმა ჯგუფმა და მეამბოხე ძალებმა შეწყვიტონ ძალადობა დარფურის რეგიონში, ხოლო მთავრობას მოუწოდებდნენ, თავი შეეკავებინა რეგიონის თავზე სამხედრო ფრენების განხორციელებისგან 8 აპრილის ჰუმანიტარული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესაბამისად. ამასობაში, გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს, მოეთხოვა შეექმნა საერთაშორისო საგამოძიებო კომისია, რათა გამოიძიოს დარფურში ადამიანის უფლებებისა და ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევები, მათ შორის გენოციდი, ყველა მხარის მიერ და დაადგინოს დამნაშავეები. ქვეყნებს მოუწოდებდნენ, გულუხვი წვლილი შეეტანათ დარფურსა და ჩადში მიმდინარე ჰუმანიტარული ძალისხმევისთვის.

და ბოლოს, საბჭომ გააფრთხილა, რომ სუდანის მთავრობის მიერ 1556-ე რეზოლუციის ან მიმდინარე რეზოლუციის მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, გაეროს წესდების 41-ე მუხლის შესაბამისად, დაწესდებოდა დამატებითი ზომები, რომლებიც ეხებოდა მისი ნავთობსექტორისა და სამთავრობო მოხელეების მგზავრობის შეზღუდვებს. გენერალურ მდივანს, სიტუაციის შესახებ თავის ანგარიშებში, მოეთხოვებოდა ანგარიში გაეწია სუდანის მთავრობის მიერ უშიშროების საბჭოს მოთხოვნების შესრულების პროგრესის (ან მისი არარსებობის) და სამშვიდობო შეთანხმებისკენ მიმართული ძალისხმევის შესახებ.