iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
წვა

წვა — ქიმიური რეაქცია, რომელიც მიმდინარეობს პროგრესული თვითაჩქარების პირობებში. იგი აღიძვრება მაშინ, როცა რომელიღაც ქიმიურ სისტემაში გროვდება აქტიური შუალედური ნივთიერებები (ჯაჭვური წვა) ან, გროვდება სითბო (სითბური წვა) შედარიებით გავრცელებულია სითბური წვა, რომელიც წარმოადგენს ძლიერი ეგზოთერმული რეაქციების მიმდინარეობის სხვადასხვა ფორმას. წვას მიეკუთვნება: რეაქციის თვითაჩქარება სისტემის მთელ მოცულობაში (თვითაალება), რეაქციის თვითაჩქარება ლოკალურ მოცულობაში გარეშე წყაროდან; მორეაგირე ნივთიერებებისათვის ენერგიის მიწოდების ხარჯზე (ანთება), რეაქციის ლოკალიზაცია ვიწრო ზონაში, რომელიც სივრცეში გადაადგილდება, სტაციონარჯული ან კვაზისტაციონარული რეაქციები მაღალ ტემპერატურის პირობებში (ამ რეაქციებს განაპირობებს რომელიმე მოცულობაში მიმდინარე პროცესის თვითგახურება საწყისი ნივთიერებების მიწოდებისა და წვის პროდუქტების სარეაქციო მოცულობიდან გამოყვანის პირობებში). წვისა და ჩაქრობის მოვლენას ახასიათებს კრიზისჯული პირობები. ტემპერატურის, წნევის, სისტემის ზომისა და სხვა. უმნიშვნელო ცვლილებისას ნელი რეაქცია შეიძლება გადავიდეს წვაში ან, პირიქით, განვითარებული წვა შეიძლება შეწყდეს. ჰომოგენური წვის პირობებში რეაქცია მიმდინარეობს მოლეკულურ დონეზე შერეული რეაგენტების ნარევში, ჰეტეროგენულისას კი — წვაში მონააწილე ნივთიერებების გამყოფ ზედაპირზე ფართოდ არის გავრცელებული ჰეტეროგენული წვა, რომელიც წარმოიშობა ასაორთიქლებელი თხევადი საწვავის ჰაერთან კონტაქტის დროს. წვის პროდუქტები შეიძლება იყოს როგორც აირები, ისე კონდენსირებული ნივთიერებები. თუ წვა აირების წარმოქმნის გარეშე მიმდინარეობს, კონდენსირებულ ფაზაშია საწყისი და შუალედური ნივთიერებები, აგრეთვე რეაქციის პროდუქტები.

წვის ქიმიური ბუნება შეიძლება იყოს სხვადასხვანაირი ყველაზე უფრო გავრცელებულია ჟანგბადური წვა. ცნობილია უჟანგბადო წვის მრავალი რეაქცია. აცეტილენის, ფეთქებადი ნივთიერების, რეაქტიული ერთკომპონენტიანი საწვავისა და სხვათა დაშლა, ქლორირება, ფთორირება, დააზოტება, ჰიდრირება და ა. შ. ლითონებისა, ელემენტებისაგან კარბიდების, ბორიდების, სილიციდებისა და სხვა პირდაპირი სინთეზი.
აშიანის მუზეუმი

აშიანის მუზეუმი — ცნობილი თურქი პოეტის თევფიქ ფიქრეთის (1867–1915) სახლი სტამბოლის ბეშიქთაშის რაიონის აშიანის უბანში. იგი აშენდა 1906 წელს და მოგვიანებით, 1945 წელს გადაკეთდა მუზეუმად. და თავის სახლს დაარქვა „აშიანი“, რაც ფარსულ ენაზე „ბუდეს“ ნიშნავს. სახლი სამსართულიანი ხის შენობაა ბაღში.

მუზეუმი
პირველი სართულის შემადგენლობაში შედის ადმინისტრაციული ოფისები. მეორე სართული განკუთვნილია აბდულჰაქ ჰამიდ თარჰანისთვის (1851-1937) და ქალი პოეტის ნიგარ ხანიმისთვის (1856-1918), „ახალი ლიტერატურული მოძრაობის“ პოეტებისთვის. ორ ცალკეულ ოთახში გამოფენილია ორივე პოეტის ნახატები, ფოტოები, წიგნები და პირადი ნივთები.

მესამე სართულზე განთავსებულია თევფიქ ფიქრეთის კაბინეტი და საძინებელი. აქ გამოფენილია მისი პირადი ნივთები, მისი სამუშაო მაგიდა, სავარძელი, მის მიერ შექმნილი ნახატები და ფერწერული ნამუშევრები. საძინებელში ასევე გამოფენილია მისი სიკვდილის ნიღაბიც. ამ სართულის კედელზე კიდია იმდროინდელი ოსმალური შაჰზადე აბდულმეჯიდის (1868-1944) ნახატი, რომელიც მან შექმნა თევფიქ ფიქრეთის ლექსის „სისი“ შთაგონებით.

აშიანის მუზეუმი სრულად აღადგინა და ხელახლა გახსნა მერმა ქადირ თოფბაშმა 2012 წლის დეკემბერში ერთნახევარწლიანი სამუშაოების შემდეგ, რომლის ღირებულება შეადგენდა 1.128 მილიონ ლირას (დაახლოებით 640,000 აშშ დოლარს).

რესტავრაციის შედეგად მუზეუმში დაემატა ავეჯი, რომელიც თავდაპირველი ფოტოების მიხედვით ხელახლა იქნა დამზადებული, და თევფიქ ფიქრეთის ცვილის ქანდაკება.

შესვლა
მუზეუმი ორშაბათობით დახურულია. მონახულების საათებია 9:00-16:00. შესვლა უფასოა.
ილონ ვიკლანდი

} ; დ. 5 თებერვალი, 1930 წ., ტარტუ, ესტონეთი.) — ესტონური წარმომავლობის შვედი მხატვარი და ილუსტრატორი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ასტრიდ ლინდგრენის ცნობილი ბავშვთა წიგნების ილუსტრაციებით.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ვიკლანდი დაიბადა ტარტუში, ესტონეთში და ბავშვობა გაატარა ჰააფსალუში, ბალტიისპირეთის ღია სანაპიროზე. 1944 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს, თოვლიანი თებერვლის ღამეს იგი კლასელის ოჯახთან ერთად გაიქცა მეორე საბჭოთა ოკუპაციისგან. ოჯახი ნავით გადავიდა შვედეთში, სადაც ვიკლანდი ლტოლვილის სტატუსით ჩავიდა. ამ გამოცდილებამ მნიშვნელოვნი გავლენა იქონია მის შემდგომ ხელოვნებაზე და ცხოვრების ხედვაზე.

კარიერა
1953 წელს ვიკლანდმა მიმართა სტოკჰოლმის ცნობილ გამომცემლობა „რაბენ და შიგრენს“ ილუსტრატორის თანამდებობისთვის. იღბლიანი შემთხვევით, მას შეხვდა ასტრიდ ლინდგრენი, რომელსაც ამ დროისთვის დასრულებული ჰქონდა ახალი წიგნი „მიო, ჩემო მიო“. ლინდგრენმა მაშინვე შეამჩნია ვიკლანდის განსაკუთრებული ნიჭი „ზღაპრების ხატვისთვის“. მათი ისტორიული თანამშრომლობა დაიწყო საცდელი ნახატის შემდეგ, რომელიც დახატა ვიკლანდმა. მათი თანამშრომლობა გაგრძელდა ათწლეულების განმავლობაში.

თანამშრომლობა ლინდგრენთან
ვიკლანდი არის მხატვარი, რომელმაც ყველაზე მეტი ლინდგრენის წიგნების ილუსტრაცია შექმნა. მათ შორისაა: „ბულერბიელი ბავშვები“, „ძმები ლომისგულები“, „ბიჭუნა და სახურავის ბინადარი კარლსონი“, „მარდიე“, „მიო, ჩემო მიო“, „ყაჩაღის ასული რონია“ და სხვა. ასევე ილუსტრირებული აქვს მრავალი სხვა ავტორის ნაწარმოებები.
ვიკლანდი იღებს შთაგონებას როგორც ლიტერატურული ნაწარმოებებიდან, აგრეთვე რეალური ცხოვრებისგან. მისი ფილოსოფია ემთხვევა ლინდგრენის მიდგომას - ისევე როგორც მწერალი წერდა „საკუთარი შინაგანი ბავშვისთვის“, ვიკლანდიც ხატავს საკუთარი შინაგანი ბავშვისთვის, რაც მის ნამუშევრებს განსაკუთრებულ სითბოს ანიჭებს.

მემკვიდრეობა და აღიარება
2004 წელს ვიკლანდმა მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება მიიღო. მან საკუთარი ორიგინალი ილუსტრაციები საჩუქრად გადასცა ესტონეთს. ეს ნამუშევრები თავდაპირველად გამოიფინა ჰააფსალუში, ვიკლანდის პირად გალერეაში. 2009 წელს აქვე გაიხსნა „ილონის საოცრებათა ქვეყანა“ - სპეციალური გალერეა და თემატური ცენტრი ბავშვებისა და ოჯახებისთვის, რომელიც მის ნამუშევრებს ეძღვნება.
2002 წელს შვედეთის მთავრობამ ვიკლანდს მიანიჭა პრესტიჟული „ილისის კვორუმი“ ჯილდო „გამორჩეული უნარისთვის, გააცოცხლოს გარემო და პერსონაჟები საკუთარი და ასტრიდ ლინდგრენის ნაწერებიდან“. ეს აღიარება ხაზს უსვამს მის მნიშვნელოვან წვლილს ბავშვთა ლიტერატურის ვიზუალურ ხელოვნებაში და მის როლს ბავშვთა წარმოსახვისა და კულტურული მემკვიდრეობის ჩამოყალიბებაში.

ჯილდოები
2001 — თეთრი ვარსკვლავის ორდენი, მესამე ხარისხის (ესტონეთი)
2002 — ილისის კვორუმი (შვედეთი)
ავთანდილ ბარბაქაძე

ავთანდილ ბარბაქაძე (დ. 15 აპრილი, 1923, ჭიათურა, საქართველო) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა როსტოვის სამშენებლო-საინჟინრო ინსტიტუტი. 1940 წელს ჩააბარა თბილისის ინდუსტრიულ ინსტიტუტში. მეორეკურსელი გაიწვიეს სავალდებულო სამხედრო სამსახურში. 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. ომის შემდგომ პერიოდში მონაწილეობდა სახალხო მეურნეობის აღდგენით სამუშაოებში. 1953 წლიდან დაბრუნდა ჭიათურაში და დაინიშნა ხელმძღვანელ თანამდებობაზე. 1957-1962 წლებში მუშაობდა მთავარ ინჟინრად საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს ჭიათურის 8 სამშენებლო ტრესტზე. 1962-1963 გახდა ტრესტის მმართველი. 1963-1977 წლებში იყო საწარმოო გაერთიანება „ჭიათურმანგანუმის“ კაპიტალური მშენებლობის განყოფილების მთავარი ინჟინერი. 1977-1985 წლებში კაპიტალური მშენებლობის დარგში იყო გენერალური დირექტორის მოადგილე. მისი ხელმძღვანელობითა და უშუალო მონაწილეობით ჭიათურაში აშენდა სხვადასხვა დანიშნულების მრავალი მნიშვნელოვანი ობიექტი. მეორე მსოფლიო ომში გამოჩენილი საბრძოლო თუ შრომითი მამაცობისათვის იყო მრავალგზის დაჯილდოებული სახელმწიფო ორდენებითა და მედლებით.
სტანდარტული დასახელებების საერთაშორისო იდენტიფიკატორი

სტანდარტული დასახელებების საერთაშორისო იდენტიფიკატორი — იდენტიფიკატორის სისტემა, რომელიც მედია კონტენტის, როგორიცაა წიგნები, სატელევიზიო პროგრამები და გაზეთების სტატიები, საჯარო ავტორების და შემქმნელების უნიკალურ იდენტიფიცირებას ახდენს. ასეთი იდენტიფიკატორი შედგება 16 ციფრისგან. მისი ჩვენება შესაძლებელია ოთხ ბლოკად დაყოფის სახით.

 შეიძლება გამოიყენებოდეს დასახელებული ერთეულების გასარჩევად, რომლებიც სხვაგვარად შეიძლება არეული იყოს. ასევე იგი აკავშირებს მონაცემებს სახელების შესახებ, რომლებიც შეგროვდება და გამოიყენება მედია ინდუსტრიის ყველა სექტორში.

იდენტიფიკატორი შემუშავდა სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის ეგიდით, როგორც საერთაშორისო სტანდარტის პროექტი 27729, ხოლო მოქმედი სტანდარტი გამოქვეყნდა 2012 წლის 15 მარტს. სტანდარტის შემუშავებაზე პასუხისმგებელია -ს ტექნიკური კომიტეტი 46, ქვეკომიტეტი 9 ( 46/ 9).
ნაყოფიერი ნახევარმთვარე

ნაყოფიერი ნახევარმთვარე — ახლო აღმოსავლეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც გამოირჩევა ნაყოფიერი ნიადაგებითა და ნახევარმთვარისებური რუკის კონტურით. მისი სახელწოდება ინგლისური ტერმინის თარგმანია და პირველად ამერიკელმა არქეოლოგმა ჯ. გ. ბრესტედმა გამოიყენა 1906 წელს.

რეგიონი მოიცავს თანამედროვე ერაყის, სირიის, ლიბანის, ისრაელის, იორდანიის, სამხრეთ-აღმოსავლეთი თურქეთის, სამხრეთ-დასავლეთი ირანისა და კვიპროსის ნაწილებს. იგი მოიცავს მესოპოტამიასა და ლევანტს, რომელშიც შედის ისტორიული სირია და იუდეა.

ნაყოფიერი ნახევარმთვარე მიჩნეულია პირველ რეგიონად, სადაც ნეოლითის ხანაში სოფლის მეურნეობა და მეცხოველეობა წარმოიშვა. აქვე განვითარდა უძველესი ურბანული კულტურები, ხოლო ძვ. წ. – ათასწლეულებში ამ ტერიტორიაზე მსოფლიო მოსახლეობის 10%-ზე მეტი ცხოვრობდა.

თანამედროვე ცივილიზაციის კიდევ ერთი აკვანია ნილოსის ველი ეგვიპტეში. ორივე რეგიონი კულტურული და ეკონომიკური განვითარების პირველ ცენტრებად ითვლება.

კვლევების მიხედვით, ნაყოფიერი ნახევარმთვარის ადრეული კოლონიზაცია ძირითადად უკავშირდებოდა გვალვებს. ზაგროსის მთებში 2013 წელს ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა დაადასტურა, რომ დამოუკიდებლად მცენარეული კულტივაცია დაიწყო ხუთმა ჯგუფმა, დაახლოებით 9800 წლის წინ.

რეგიონი მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ძეგლებსაც მოიცავს — ნეოლითური დასახლებები (მაგ. იერიქონი) იორდანესა და ზემო ევფრატის დასავლეთით. მესოპოტამიაში ბრინჯაოს ხანაში აღმოცენდა ადრეული სახელმწიფოები და დამწერლობა, რის გამოც ნაყოფიერი ნახევარმთვარე „ცივილიზაციის აკვნად“ იქცა.

მდინარეები ტიგროსი და ევფრატი სათავეს იღებენ სომხეთის მაღალმთიანეთიდან (თანამედროვე თურქეთი) და განსაზღვრავენ სამხრეთ მესოპოტამიის სოფლის მეურნეობის წყლის რეჟიმს. ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში კი სასოფლო მეურნეობა ძირითადად ნალექებზე იყო დამოკიდებული.

ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული, რეგიონში ფართოდ განვითარდა სარწყავი სისტემა. ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება ნიადაგის დამლაშება. თანამედროვე ეპოქაში, ტკბილი წყლები (მაგ. იორდანი და ევფრატი) კონფლიქტების პოტენციურ წყაროს წარმოადგენს, რადგან ისინი მრავალი სახელმწიფოს მიერ კონტროლდება.
გაეროს აზია-წყნარი ოკეანის ჯგუფი

აზიისა და წყნარი ოკეანის მცირე კუნძულოვანი განვითარებადი სახელმწიფოების ჯგუფი (ხშირად შემოკლებით აზია და წყნარი ოკეანე ან აზია-წყნარი ოკეანის ჯგუფი) — გაეროს ხუთი რეგიონული ჯგუფის ერთ-ერთი ნაწილი. შედგება აზიისა და ოკეანეთის 54 წევრი სახელმწიფოსგან.

სხვა რეგიონული ჯგუფების მსგავსად, მას არავალდებულო ხასიათი აქვს და განიხილება რეგიონული და საერთაშორისო დონის საკითხები. გარდა ამისა, ჯგუფი მუშაობს გაეროს ორგანოებში ადგილების განაწილებაზე რეგიონიდან კანდიდატების წარდგენით.

წევრი სახელმწიფოები
აზიისა და წყნარი ოკეანის ჯგუფის წევრი სახელმწიფოებია:

ისტორია
თავდაპირველად, ჯგუფი ცნობილი იყო, როგორც აზიური ჯგუფი. თუმცა, 1970-იანი წლებისთვის წყნარი ოკეანის კუნძულოვანმა ქვეყნებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს და ჯგუფს შეუერთდნენ. 2000-იანი წლების შუა პერიოდისთვის ჯგუფში წყნარი ოკეანის კუნძულოვანი ქვეყნების რაოდენობამ წევრთა ერთ მეხუთედს გადააჭარბა, ამიტომ მათ ჯგუფის სახელის შეცვლის მოთხოვნის მხარდაჭერა დაიწყეს.

სახელის შეცვლის პროცესი წარმატებით დასრულდა 2011 წელს, როდესაც გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია დათანხმდა ჯგუფის სახელწოდებაში „წყნარი ოკეანის“ ჩართვას, ჩინეთის დაჟინებული მოთხოვნით კი ის შეიცვალა „აზიისა და წყნარი ოკეანის მცირე კუნძულოვანი განვითარებადი სახელმწიფოების ჯგუფით“. სახელის ეს ცვლილება აღიარებს წყნარი ოკეანის კუნძულოვანი ქვეყნების მზარდ როლს გაერთიანებული ერების სისტემაში.

წარმომადგენლობა
უშიშროების საბჭო
აზიისა და წყნარი ოკეანის ჯგუფს უშიშროების საბჭოში 3 ადგილი უჭირავს, 2 არამუდმივი და 1 მუდმივი. ჯგუფიდან უშიშროების საბჭოს ამჟამინდელი წევრები არიან:

ეკონომიკური და სოციალური საბჭო
აზიისა და წყნარი ოკეანის ჯგუფს გაეროს ეკონომიკურ და სოციალურ საბჭოში 11 ადგილი უჭირავს.

ადამიანის უფლებათა საბჭო
აზია-წყნარი ოკეანის ჯგუფს გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოში 13 ადგილი უჭირავს.

გენერალური ასამბლეის თავმჯდომარეობა
1 და 6 ცივფრებით დამთავრებულ წლებში, ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ, აზია-წყნარი ოკეანის ჯგუფს უფლება აქვს აირჩიოს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი.

ქვემოთ მოცემულია რეგიონის პრეზიდენტების სია 1963 წელს მისი ოფიციალური შექმნიდან:

წევრობის ქრონოლოგია
დროთა განმავლობაში აზიისა და წყნარი ოკეანის მცირე კუნძულოვანი განვითარებადი სახელმწიფოების ჯგუფის მნიშვნელოვანი ცვლილების გამო, მისი წევრების რაოდენობაც შეიცვალა.
ფილიბასტერის ომი

ფილიბასტერის ომი (ასევე ცნობილი როგორც უოკერის ავანტიურა) — სამხედრო კონფლიქტი, რომელიც 1855–1857 წლებში ცენტრალურ ამერიკაში მიმდინარეობდა. მასში აშშ-დან ჩასული ავანტიურისტი უილიამ უოკერი და მისი მხარდამჭერი ფილიბასტერები ნიკარაგუასა და სხვა ცენტრალურ ამერიკულ სახელმწიფოებთან ბრძოლაში ჩაერთნენ.

1838 წელს ნიკარაგუამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 1850 წელს კლეიტონ-ბულვერის ხელშეკრულებით აშშ და დიდი ბრიტანეთი შეთანხმდნენ, არ ჰქონოდათ ექსკლუზიური კონტროლი ცენტრალურ ამერიკაში მომავალი არხის ტერიტორიებზე. 1854 წელს ქვეყანაში სამოქალაქო ომი დაიწყო ლიბერალურ და კონსერვატიულ ძალებს შორის.

ლიბერალურმა ელიტამ დახმარებისთვის მიმართა უილიამ უოკერს, რომელმაც სან-ფრანცისკოდან 1855 წელს 56 კაცი ჩამოიყვანა. ადგილობრივებისა და სხვა ამერიკელების შემოერთების შემდეგ, მან სამხედრო წარმატებებს მიაღწია. 1855 წლის ოქტომბერში გრანადა დაიპყრო და ნიკარაგუაში პოლიტიკური ძალაუფლება მოიპოვა.

უოკერი 1856 წლის ივლისში პრეზიდენტი გახდა და ამერიკანიზაციის პოლიტიკა დაიწყო. ინგლისური ენა ოფიციალურ ენად გამოცხადდა, ხელახლა შემოიღო მონობა, ქონების კონფისკაცია დაიწყო. მან ასევე ნიკარაგუის დაპყრობა სცადა, რამაც მეზობელი ქვეყნების წინააღმდეგობა გამოიწვია.

ჰონდურასმა, სალვადორმა, გვატემალამ და კოსტა-რიკამ კოალიცია შექმნეს. კოსტა-რიკის არმიამ უოკერი დაამარცხა სანტა-როზასა და რივასის ბრძოლებში. ქოლერის ეპიდემიამ დამატებითი ზიანი მიაყენა უოკერის არმიას. 1857 წლის 1-ლ მაისს უოკერი დანებდა აშშ-ის საზღვაო ძალებს და ნიკარაგუა დატოვა.

კონფლიქტმა 1000-მდე ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ცენტრალური ამერიკის მოსახლეობაში მსხვერპლი ბევრად უფრო დიდი იყო, ძირითადად ქოლერის ეპიდემიის გამო.
საით ფაიქ აბასიანიქის მუზეუმი

საით ფაიქ აბასიანიქის მუზეუმი — ისტორიული სახლ-მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთში. ეძღვნება მწერალ საით ფაიქ აბასიანიქს.

მუზეუმი მდებარეობს ბურღაზადის კუნძულზე, რომელიც შედის ადალარის კუნძულების არქიპელაგში.

საით ფაიქ აბასიანიქი (1906-1954 წწ.) იყო მოთხრობების ავტორი. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი სახლი გადაკეთდა მუზეუმად. თავისი სიცოცხლის განმავლობაში მან ეს შენობა მიუძღვნა დარიუშაფაქის ასოციაციას — არასამთავრობო ინსტიტუტს, რომელიც ხელს უწყობს ღარიბი ობოლი ბავშვების განათლებას. 1959 წელს, მისი გარდაცვალებიდან ხუთი წლის შემდეგ, დარიუშაფაქმა აიღო მუზეუმის მართვის პასუხისმგებლობა. მუზეუმი გაიხსნა 1959 წლის 22 აგვისტოს. 2009 წელს მუზეუმის შენობას რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და 2013 წლის 11 მაისს კვლავ გაიხსნა ვიზიტორებისთვის.

შენობა შედგება სარდაფისგან, პირველი სართულისა და ორი ზედა სართულისგან. სარდაფში მდებარეობს საკითხავი დარბაზი და ოთახი სლაიდშოუსათვის. პირველ სართულზეა სასადილო და სასტუმრო ოთახი. მეორე სართულზე განთავსებულია საძინებელი და საკითხავი ოთახი, ასევე ორი ოთახი, რომლებიც ეძღვნება მისი ცხოვრების ისტორიას. მესამე სართულზეა ბურღაზადის შესახებ გამოფენა და წერილების ოთახი.
სტრეპტოსპონდილუსი

სტრეპტოსპონდილუსი — ტეტანურანის თეროპოდისებრთა გვარი, რომელიც ცნობილია საფრანგეთის გვიანი იურული პერიოდიდან, 161 მილიონი წლის წინ. ის იყო საშუალო ზომის მტაცებელი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 6 მეტრი (19.5 ფუტი) და წონა 500 კგ იყო(1,100 ფუნტი).

აღმოჩენა და დასახელება
სტრეპტოსპონდილუსი იყო ერთ-ერთი პირველი დინოზავრი რომლის ნაწილებიც შეაგროვეს და აღწერეს, თუმცაღა დინოზავრად 2001 წლამდე არ იყო აღიარებული.

1778 წელს ჩარლზ ბეჩლიმ კალოვო-ოქსფორდის წარმონაქმნებში, მარნ დე დივში ნამარხი ძვლების არსებობის შესახებ განაცხადა. ეს ნამარხი მასალები თეროპოდების ხერხემლის მალებსა და ზღვის ნიანგების ნაშთებს შეიცავდა. მკვლევარის გარდაცვალების შემდეგ მისი ნამარხების კაბინეტი რუანის ცენტრალურმა სკოლამ შეიძინა. ამ სკოლის ბუნების ისტორიის პროფესორმა, ლუი-ბენუა გერსენმა ჟორჟ კიუვიეს ყურადღება ამ შესანიშნავ ნამარხ ძვლებზე გაამახვილებინა. სენ-ინფერიერის პრეფექტის, გრაფ ჟაკ კლოდ ბოგნოს თანხმობით, გერსენმა კოლექცია პარიზში, ბუნებისა და ისტორიის ეროვნულ მუზეუმში გაგზავნა. 1800 წელს ეს ნამარხები მოკლედ მიმოიხილა ჟორჟ კიუვიემ.

1808 წელს ჟორჟ კიუვიემ თეროპოდის ხერხემალი სამეცნიერო თვალსაზრისით პირველი დინოზავრის ნაშთებად მიიჩნია. თუმცა მან, აღმოჩენილის გათვალისწინებით, სახეობა ნიანგებად მიიჩნია და დატელეოსაურიდებსა და მეტრიორჰინქიდების ნამარხებთან დააკავშირა. 1822 წელს კუვიემ ანრი დე ლა ბეშის ნაშრომის საფუძველზე გააცნობიერა, რომ ეს აღმოჩენები ძალიან განსხვავებული იყო და სხვადასხვა პერიოდს მიეკუთვნებოდა. მან თავი შეიკავა მათი დასახელებისგან, მაგრამ 1824 წელს დაასკვნა, რომ არსებობდა ორი ძირითადი ტიპი. შესაბამისად, 1825 წელს ეტიენ ჟოფრუა სენ-ილერმა ნიანგის ორ თავის ქალას სტენეოზავრის გვარის სახელი მიანიჭა.

თუმცა 1832 წელს გერმანელმა პალეონტოლოგმა ქრისტიან ერიხ ჰერმან ფონ მეიერ]]მა მასალა განახვავა ერთამნეთისგან. სტენეოზავრ როსტრომინორის სახელი შეცვალა და მეტრიორჰინქუს გეოფრო დაერქვა, ხოლო სტენეოზავრ როსტრომაჯორს - სტრეპტოსპონდილუს ალტდორფენსი. ამ უკანასკნელ სახეობას თეროპოდის ნაშთები მიეკუთვნა.

1842 წელს რიჩარდ ოუენმა აღნიშნა, რომ ფონ მეიერი ცდებოდა თავდაპირველი კონკრეტული სახელის შეცვლისას და შექმნა სტრეპტოსპონდილუს როსტრომაჯორის სწორი კომბინაცია სტრეპტოსპონდილუს ალტდორფენსისთვის. ამავდროულად, მან შექმნა მეორე სახეობა: სტრეპტოსპონდილუს კუვიერი, რომელიც დაფუძნებული იყო ბაიოსის ერთი დაზიანებული მალის საფუძველზე, რომელიც ჩიპინგ ნორტონის მახლობლად აღმოაჩინეს.

1964 წელს, ალიკ დონალდ უოკერმა აღმოაჩინა ოუენის შეცდომა და თეროპოდების მთელი მასალა ახალ სახეობას, ეუსტრეპტოსპონდილუს დივესენსისს მიაკუთვნა, თუმცა, ტიპურ ნიმუშად, 1920–7, თავის ქალა ჰქონდა, რომელიც არ ეკუთვნოდა კიუვიეს მასალას.

ფილოგენეზი
 საუკუნემდე სტრეპტოსპონდილუსი ნიანგების ჯგუფებს მიეკუთვნებოდა, საუკუნეში ის, როგორც წესი, მეგალოსავროიდეას კატეგორიაში კლასიფიცირდა.

ბოლოდროინდელი ანალიზები მიუთითებს, რომ სტრეპტოსპონდილუსი ტეტანურანის თეროპოდია. ალენმა 2001 წელს ივარაუდა, რომ ის სპინოზავროიდეაში ეუსტრეპტოსპონდილთან მჭიდროდ იყო დაკავშირებული. როჯერ ბენსონმა 2008 და 2010 წლებში დაასკვნა, რომ ის მეგალოზაუროიდია, ალოზაუროიდია თუ უფრო პრიმიტიული ფორმა, ვერ განისაზღვრება მისი უკიდურესად ფრაგმენტული ნაშთების გამო. ბენსონისა და მისი კოლეგების მიერ 2010 წელს ჩატარებულმა კლადისტურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ სტრეპტოსპონდილუსი იყო მაგნოზავრის დაძმობილებული სახეობა მეგალოსავროიდეაში.
ორჰან ქემალის ლიტერატურული მუზეუმი

ორჰან ქემალის ლიტერატურული მუზეუმი — ლიტერატურული მუზეუმი და არქივი სტამბოლში, თურქეთი, რომელიც ეძღვნება თურქულ ლიტერატურას და სახელი ეწოდა მწერალ ორჰან ქემალის (1914–1970) სახელის მიხედვით.

მუზეუმი, რომელიც დაარსდა ორჰან ქემალის კულტურისა და ხელოვნების ცენტრის მხარდაჭერით, მდებარეობს ხუთსართულიან შენობაში ბეიოღლუს ჩიჰანგირის უბანში. მუზეუმში გამოფენილია არა გიულერის მიერ გადაღებული ფოტოები მისი პირადი ცხოვრებიდან, ოჯახური ფოტოები, მისი წიგნების ორიგინალური პირველი გამოცემები, მისი პირადი წერილები, კრიტიკული შენიშვნები, სტატიები და მისი ნაშრომების შესახებ დისერტაციები. მის სამუშაო ოთახში დაცულია მისი საბეჭდი მანქანა და მრავალი სხვა პირადი ნივთი. მუზეუმში ასევე გამოფენილია მისი გარდაცვალების ნიღაბი. შენობა შეიცავს ბიბლიოთეკას და კაფეტერიას ვიზიტორებისთვის.

მუზეუმამდე მისვლა შეიძლება ფეხით თაქსიმის მოედნიდან და ის ღიაა 9:00 საათიდან 18:00 საათამდე ადგილობრივი დროით, კვირების გარდა. შესვლა უფასოა.
ჰუსეინ რაჰმი გურფინარის მუზეუმი

ჰუსეინ რაჰმი გურფინარის მუზეუმი — ისტორიული სახლი-მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთი, რომელიც ეძღვნება მწერალ ჰუსეინ რაჰმი გურფინარს.

მუზეუმი მდებარეობს ჰეიბელიადაზე, პრინცის კუნძულებზე.

ჰუსეინ რაჰმი გურფინარი (1864–1944 წწ.) იყო მწერალი, რომელიც სპეციალიზირებული იყო სტამბოლის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე, ძირითადად იუმორისტული ხერხით. 1912-1944 წლების პერიოდში ის ცხოვრობდა ჰეიბელიადაზე. მისი სახლი მდებარეობს ბორცვზე, საიდანაც ჩანს მარმარილოს ზღვა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, სახლი გადაეცა სხვადასხვა მუზეუმის ხელისუფლებას ისტორიული სახლი-მუზეუმის შექმნის მიზნით. ნახევარი საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში ის იყო უგულებელყოფილი. საბოლოოდ, შენობა მუზეუმად გარდაქმნა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ ადალარის მუნიციპალიტეტის მხარდაჭერით. ის ვიზიტორებისთვის გაიხსნა 2000 წელს.

2013 წელს სტამბოლის მუნიციპალიტეტმა სცადა მუზეუმის სასწავლო ცენტრად გარდაქმნა. საზოგადოებრივი პროტესტების შემდეგ, მისი სტატუსი უცვლელი დარჩა. ამჟამად მუზეუმი რესტავრაციის პროცესშია.
პიერ ლოტის მუზეუმი

პიერ ლოტის მუზეუმი — მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთი. პიერ ლოტის მუზეუმი ეძღვნება პიერ ლოტის (1850–1923), ფრანგ რომანისტს, რომელმაც თავისი ცხოვრების ნაწილი სტამბოლში გაატარა.

მდებარეობა
მუზეუმი მდებარეობს გორაკზე, რომელიც პიერ ლოტის სახელს ატარებს, ჰალიჩის („ოქროს რქა“) სამხრეთით, ეიუფის მუნიციპალიტეტში სტამბოლში. მისი სიმაღლე დაახლოებით 70 მეტრია. მიუხედავად იმისა, რომ განსაკუთრებით მაღალი არ არის, ის სთავაზობს შესანიშნავ ხედს ოქროს რქაზე.

ისტორია
ოსმალეთის იმპერიის ეპოქაში პოპულარული პიკნიკის ადგილი იყო გორაკი. საუკუნის თურქი მოგზაურის ევლია ჩელების თანახმად, გორაკი და მიმდებარე ტერიტორიას ეწოდებოდა იდრის ქიოშქუ მესირესი („იდრის სასახლის კურორტი“). საუკუნეში აქ იყო ყავახანა, რომელსაც ერქვა რაბია ქადინ ქაჰვესი. პიერ ლოტი, რომელიც სტამბოლში 1876 წელს ჩამოვიდა, ხშირად სტუმრობდა ყავახანას და აქ დაასრულა თავისი რომანი „აზიადე“.

გორაკი და მუზეუმი
რაბია ქადინ ყავახანა, რომელსაც ახლა პიერ ლოტის ყავახანა ჰქვია დღესაც არსებობს. ის რამდენიმე ასეული მეტრით არის დაშორებული ეიუფის ცენტრიდან. ყავახანამდე შესაძლებელია მისვლა მანქანით ან ფეხით. სტამბოლის მუნიციპალიტეტმა ასევე დააფუძნა ლიფტის სერვისი. ყავახანის შესასვლელთან არის პატარა სუვენირების მაღაზიები. უფასო მუზეუმი შეიქმნა ყავახანის ნაწილში. იქ გამოფენილი არის ფოტოები, პიერ ლოტის რომანების ნიმუშები, პიერ ლოტის გრამოფონი და საბეჭდი მანქანა.
აინალიქავაქის პავილიონი

აინალიქავაქის პავილიონი — ყოფილი ოსმალური პავილიონი, რომელიც მდებარეობს სტამბოლის ბეიოღლუს რაიონის ჰასქიოის უბანში. იგი აშენდა სულთან აჰმედ -ის (1603–1617) მმართველობის დროს, დროთა განმავლობაში სხვადასხვა დანამატებით და ცვლილებებით. იგი ექვემდებარება თურქეთის ეროვნული სასახლეების დირექტორატის ადმინისტრაციას.
გაეროს აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფი

გაეროს აღმოსავლეთ ევროპის სახელმწიფოთა ჯგუფი - გაეროს ხუთი რეგიონული ჯგუფიდან ერთ-ერთი, შედგება აღმოსავლეთ, ცენტრალური და სამხრეთ ევროპის 23 წევრი სახელმწიფოსგან.

ისტორია
1964 წელს რეგიონული ჯგუფების შექმნამდე, გაეროს უშიშროების საბჭოში იყო აღმოსავლეთ ევროპისა და აზიის ადგილი, რომელიც 1946-1964 წლებში ეკავათ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებს (მათ შორის საბერძნეთსა და თურქეთს), ასევე თანამედროვე დასავლეთ ევროპისა და სხვა ქვეყნების და აზია-წყნარი ოკეანის ჯგუფების წევრებს.

შექმნიდან მოყოლებული, ჯგუფი მნიშვნელოვნად შეიცვალა სხვადასხვა წევრი სახელმწიფოების დაშლის გამო: საბჭოთა კავშირი 1991 წელს, იუგოსლავია 1991-2006 წლებში და ჩეხოსლოვაკია 1993 წელს. გარდა ამისა, გერმანიის გაერთიანების პროცესის შედეგად, ჯგუფმა დაკარგა გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა.

წევრები
ამჟამინდელი წევრები
აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფის ამჟამინდელი წევრი სახელმწიფოებია:

ისტორიული წევრები
(1966–1993)
(1966–1992)
(1973–1990)

წარმომადგენლობა
აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უშიშროების საბჭოში ორი ადგილი აქვს; მუდმივი ადგილი უჭირავს რუსეთს, ხოლო არჩევითი ადგილი ჯგუფის რომელიმე მეორე წევრს. ჯგუფს ასევე უჭირავს 6 ადგილი გაეროს ეკონომიკურ და სოციალურ საბჭოში და 6 ადგილი გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოში. ასევე, მას შეუძლია თავისი მოქალაქეების არჩევა გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტად; ბოლოს, უნგრეთიდან ჩაბა კოროში ამ თანამდებობაზე 2022 წელს აირჩიეს და სამოცდამეშვიდე სესიაზე.

უშიშროების საბჭო
აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფს უშიშროების საბჭოში ორი ადგილი უჭირავს, 1 არამუდმივი და 1 მუდმივი. ჯგუფიდან უშიშროების საბჭოს ამჟამინდელი წევრები არიან:

ეკონომიკური და სოციალური საბჭო
აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფს გაეროს ეკონომიკურ და სოციალურ საბჭოში ექვსი ადგილი უჭირავს. ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს ამჟამინდელი წევრები ჯგუფიდან არიან:

ადამიანის უფლებათა საბჭო
აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფს გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოში ექვსი ადგილი უჭირავს. ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს ამჟამინდელი წევრები ჯგუფიდან არიან:

გენერალური ასამბლეის თავმჯდომარეობა
ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ, 2 და 7 ციფრებით დასრულებულ წლებში, აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფს უფლება აქვს აირჩიოს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი.

ქვემოთ მოცემულია რეგიონიდან პრეზიდენტების სია 1963 წელს მისი ოფიციალური შექმნიდან:

წევრობის ქრონოლოგია
დროთა განმავლობაში აღმოსავლეთ ევროპის ჯგუფის მნიშვნელოვანი ცვლილებების გათვალისწინებით, მისი წევრების რაოდენობაც შეიცვალა.