iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მთავარი (მაკიაველი)

მთავარი იტალიური რენესანსის გამორჩეული პოლიტიკური მოაზროვნის, ისტორიკოსის, სამხედრო თეორეტიკოსის, დიპლომატის, ფილოსოფოსის, მწერლისა და ჰუმანისტის, ნიკოლო მაკიაველის პოლიტიკურ-ფილოსოფიური თხზულება, რომელიც დაიწერა 1513 წელს, თუმცა სრული სახით 1532 წელს, ავტორის სიკვდილიდან ხუთი წლის შემდეგ, გამოქვეყნდა. სრული სახით გამოქვეყნებაში კი დიდი როლი ითამაშა პაპმა კლემენტი -მ.წიგნი აღწერს ძალაუფლების ხელში ჩაგდების მეთოდოლოგიას, მმართველობის მეთოდებსა და აუცილებელ უნარებს „იდეალური მმართველისთვის“.

ნაწარმოების საწყის სათაური იყო სამთავროების შესახებ . წიგნი წარმოადგენდა, და წარმოადგენს, შუა საუკუნეების ფუნდამენტურ ნაშრომს სახელმწიფოსა და მისი მართვის შესახებ. მასში გადმოცემული ძირითადი პრინციპები დღევანდელობაშიც არ კარგავენ აქტუალობას. უპირველეს ყოვლისა, წიგნის მთავარ თემას ძალაუფლების შენარჩუნება და მონარქიისა და რესპუბლიკის შენახვის პრინციპების აღწერა წარმოადგენს. მაკიაველი აღწერს ძალაუფლების მოპოვების ისეთ მეთოდებს, რომელიც უკავშირდება იღბალს, სიმამაცეს, მონობასა და დანაშაულებრივ ქმედებასაც კი.

ტრაქტატის ძირითად თემას, ასევე, წარმოადგენს ის ფაქტიც, რომ ქვეყნის სათავეში მყოფთა მთავარი მიზნების როგორებიცაა დიდება და ძალაუფლების შენარჩუნება განხორციელებისთვის, ხშირ შემთხვევაში, მთავარი მზად უნდა იყოს, საჭიროების შემთხვევაში, ამორალურ და შეუსაბამო გზებსაც კი მიმართოს.

მიუხედავად იმისა, რომ ნაშრომი ტრადიციულ მანერებშია შესრულებული, აღიარებულია, რომ ის, ამავდროულად, ინოვაციურიცაა. ამის ერთ-ერთი გამომწვევი მიზეზი ისიცაა, რომ ტექსტი არა მკაცრად ლათინურ, არამედ ხალხურ იტალიურ ენაზეა დაწერილი, ეს კი პრაქტიკაში, ძირითადად, დანტე ალიგიერის ღვთაებრივი კომედიისა და რენესანსული ეპოქის მრავალი სხვა ლიტერატურული ნაწარმოების გამქვეყნების შემდეგ შევიდა.

მკვლევართა ნაწილი მიიჩნევს, რომ მთავარი მოდერნისტული ფილოსოფიის ერთ-ერთი პირველი ნიმუშია, განსაკუთრებით კი პოლიტიკური ფილოსოფიის, რომელშიც გაცილებით დიდი ადგილი უჭირავს „ეფექტურ“ ჭეშმარიტებას, ვიდრე სხვა, ნებისმიერი სახის აბსტრაქტულ იდეალს. გამოსარჩევია ისიც, რომ ის, თითქმის, ყველა შუა საუკუნეებში არსებულ ინსტიტუტთან ებმის ჭიდილში, ამ მხრივ კი გამოირჩევა იმ დროში დომინანტი კათოლიკური ეკლესია და ე.წ. სქოლასტიკური დოქტრინების ის ნაწილი, რომლებიც პოლიტიკასთან და ეთიკასთან იყო დაკავშირებული.

მიუხედავად ზომის სიმცირისა, ნაწარმოები მაკიაველის გამროჩეულ თხზულებადაა მიჩნეული და სწორედ ამ უკანასკნელის დახმარებით გავრცელდა ისეთივე ტერმინები, როგორებიცაა „მაკიაველიზმი“, „მაკიაველის ინტელექტი“ (სოციალური ინტელექტი) და ა.შ. აღსანიშნავია ისიც, რომ, კრიტიკოსთა აზრით, სწორედ მისი დამსახურებაა ტერმინების „პოლიტიკისა“ და „პოლიტიკოსის“ უარყოფით კონტექსტში დამკვიდრება, განსაკუთრებით კი დასავლურ სამყაროში.
წყარო (1985 წლის ფილმი)

„წყარო“ — სს „ქართული ფილმის“ 1985 წლის ფილმი. რეჟისორი — დარია ხოჯავა.

სიუჟეტი
ვახო სოფლელ ქალს სპორტლოტოს ბილეთის შევსებაში დაეხმარა. როცა ტირაჟის გათამაშების შედეგები მოისმინა, მიხვდა, რომ ქალის ბილეთმა სოლიდური თანხა მოიგო. დარწმუნებული, რომ ქალი მოგების შესახებ ვერ შეიტყობს, ვახო მის ძებნაში კახეთის სოფლებს მოივლის. „ბედნიერი ბილეთის“ დევნაში არაერთ პატიოსან კახელს გლეხს გაიცნობს და დაუმეგობრდება. მათთან ურთიერთობა ვახოზე იმოქმედებს…

როლებში
ვახტანგ ფანჩულიძე — ლაზარე
ლილი იოსელიანი — ბებია ვარო
ნიკოლოზ დგებუაძე — მათე
შალვა ხერხეულიძე — გაბო
გივი (გურამ) ფირცხალავა — თავმჯდომარე
ივანე საყვარელიძე — სელიმხანი
ლერი ზარდიაშვილი — დავითი
ნინო დავითაშვილი — მანანა
ბერტა ხაფავა — ჟუჟუნა
ალექსანდრე მეიფარიანი — მიხო
კუკური აბრამიშვილი — ვარლამი
ავთანდილ მახარაძე
მერი იმედაშვილი
ია ხობუა
ეკა ქუთათელაძე — თამარი
დ. დოლიძე
თამარ ბურჯანაძე
ბადრი კაკაბაძე
ვენერა ფეიქრიშვილი
ფანცქალა სიდამონიშვილი
დალი ხოჯავა
მანანა გამცემლიძე
ოთარ ზაუტაშვილი
ვაჟა ფირცხალაიშვილი
ალექსანდრე (ლუკა) ხოჯავა
ფოთის ალყა

ფოთის ალყა ― ფოთის ციხის აღების მცდელობა 1770-1771 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. ფოთის აღებას ცდილობდნენ რუსეთის იმპერიის კორპუსი გენერალ ტოტლებენის მეთაურობით და იმერეთის მეფე სოლომონ , ხოლო ციხეს იცავდან მასში გამაგრებული ოსმალეთის გარნიზონი.

ალყა დაიწყო 1770 წლის 3 ოქტომბერს ტოტლებენმა, სოლომონის აზრის გაუთვალისწინებლად. რუსეთის მხარეს გამოდიოდა სამეგრელოს მთავარი კაცია დადიანი 400 კაცით. ტოტლებენს დახმარების პირობა მისცა გურიის მთავარმა გიორგი გურიელმა, მაგრამ პირობა არ შეასრულა, არც ლაშქრით გამოცხადდა და არც ოსმალებს გადაუკეტა გზა. 1770 წლის დეკემბერში ფოთის ციხის დასახმარებლად ბათუმიდან დაიძრა 6000-კაციანი რაზმი, რომელიც ფოთს სამხრეთიდან მიადგა, ზღვიდან კი მათ დამხმარეად მივიდა ოსმალეთის ფლოტი.

ოსმალებმა ბატარეა მოაწყვეს მდინარე მალთაყვას დასავლეთით, ზღვის შესართავთან. რუსებმა ბატარია მოაწყვეს მდინარე დედაბერასა და მდინარე პალიასტომის შესართავთან. ბრძოლა გაჩაღდა კუნძულ ცივისწყაროზე. 1871 წლის 3 იანვარს ბრძოლაში ოსმალები მძიმედ დამარცხდნენ, მათ მიატოვეს ერთი სპილენძის ზარბაზანი და 6 ნავი და უკან დაიხიეს გრიგოლეთისკენ. რუსებმა მციერ ზარალი ნახეს, დაეღუპათ ერთი ჰუსართა ოფიცერი და დაიჭრა 9 კაცი.

მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის ჯარმა დაამარცხა ოსმალების დამხმარე ჯარი, თუმცა ციხის აღება ვერ შეძლო. ტოტლებენმა ფოთს ალყა 1771 წლის 6 თებერვალს მოხსნა.
სტანდარტული საზღვაო საკომუნიკაციო ფრაზები

სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზები (; ; ასევე ცნობილი როგორც სტანდარტული საზღვაო საკომუნიკაციო ფრაზები) ― საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის მიერ შემუშავებული ინგლისური ენის (საერთაშორისო ენა საზღვაო სფეროში) საკვანძო ფრაზების კრებული, რომელიც საზღვაო სფეროში გამოიყენება. სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზები მოიცავს: 1) გარე კომუნიკაციის ფრაზებს ― ხომალდებს შორის, გემებისა და სანაპიროს და სანაპიროსა და ხომალდებს შორის კომუნიკაცია; 2) საკომუნიკაციო ფრაზები ხომალდზე - კომუნიკაცია გემის ეკიპაჟს შორის. სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზები საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის 22-ე ასამბლეამ 2001 წლის ნოემბერში მიიღო.
სიჭინავა

საკუთარი სახელი სიჭინავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ანზორ სიჭინავა — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
ანტონ სიჭინავა — პედიატრი
ბორის სიჭინავა — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
გიორგი სიჭინავა — ფეხბურთელი
გოჩა სიჭინავა — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
დიმიტრი სიჭინავა — ენათმეცნიერი
ზვიად სიჭინავა — ბიზნესმენი, მენეჯერი
იუგოსლავიის მუზეუმი

იუგოსლავიის მუზეუმი — ისტორიული მუზეუმი ბელგრადში, სერბეთი. იგი ასახავს იუგოსლავიის სამეფოსა და სოციალისტური იუგოსლავიის პერიოდს, იოსიპ ბროზ ტიტოს ცხოვრების ჩათვლით. ტიტოს საფლავი მდებარეობს მუზეუმის ერთ-ერთ შენობაში (ყვავილების სახლი).

ყოველწლიურად 120 000 ვიზიტორით ის სერბეთის ყველაზე პოპულარული მუზეუმია.

მუზეუმს სახელი შეუცვალეს 2016 წელს და იუგოსლავიის ისტორიის მუზეუმის ნაცვლად უწოდეს იუგოსლავიის მუზეუმი.
მუზეუმი შედგება სამი ნაგებობისაგან: 25 მაისის მუზეუმი, ყვავილების სახლი და ძველი მუზეუმი. მათი საერთო ფართობია 5253 მ² და განთავსებულია 3,2 ჰექტარ პარკში.
აბუ ტალიბ იბნ აბდ ალ-მუტალიბი

აბუ ტალიბ იბნ აბდ ალ-მუტალიბი (; დ. 536 – გ. 619) — ჰაშიმანთა გვარის მეთაური, კურაიშელთა ტომისა. წინასწარმეტყველ მაჰმადის მამის, აბდულას ძმა. ალი იბნ აბუ ტალიბის მამა. იგი მექაში პატივსაცემ პირად იყო მიჩნეული და აქტიურად იცავდა მაჰმადს. მაჰმადის ბაბუის, აბდ ალ მუტალიბის გარდაცვალების შემდგომ ის გახდა მისი მეურვე.

გადმოცემის მიხედვით ბავშვობაში მუჰამადი აბუ-ტალიბის თხებს და ცხვრებს მწყემსავდა. აბუ ტალიბი ვაჭრობით იყო დაკავებული თუმცა მატერიალურად მდიდარი არ იყო.

მას შემდეგ რაც მაჰმადმა ისლამის ქადაგება დაიწყო, მას აქტიურად დაუპირისპირდნენ სხვა კურაშელთა ტომის გვარები, მოუწოდებდნენ აბუ ტალიბს გაეჩუმებინა თავისი ძმისშვილი და ემუქრებოდნენ მას. კურაიშელებმა აბუ-ტალიბის მოქრთამვაც კი სცადეს მაჰმადის გადაცემის სანაცვლოდ, მაგრამ კიდევ ერთი უარის შემდგომ, კურაიშელთა სხვა ტომის გვარება ჰაშიმანთა გვარის წევრებთან ქორწინება აკრძალეს.

მაჰმადის დაცვა აბი ტალიბისა და ჰაშიმანთა გვარისთვის დიდ წნეხს უკავშირდებოდა, უთხრა ბიძამ მაჰმადს: „გადაარჩინე ჩემი და შენი თავი და იმაზე დიდ ტვირთს ნუ დამატან, რაც მე არ შემიძლია“. მაჰმადმა უპასუხა „ალაჰსა ვფიცავ, მარჯვენაში მზე რომ მომცენ, მარცხენაში – მთვარე, და მითხრან, სამაგიეროდ უარი ვთქვა ამ დიდებულ საქმეზე, ვიდრე უფალი მას გამარჯვებით დააგვირგვინებდეს, ხოლო თუ მათ მოთხოვნას არ დავმორჩილდები, დაღუპვით დამემუქრონ, მე მაინც ჩემს საქმეზე ხელს არ ავიღებდი“. ამ სიტყვების გაგონების შემდეგ ბიძამ მაჰმადს მფარველობა აღუთქვა. 619 წელს აბუ ტალიბ იბნ აბდ ალ-მუტალიბი გარდაიცვალა.
დემოკრატიული გარდასვლა

დემოკრატიული გარდასვლა — ფრაზა რომლითაც აღწერენ პოლიტიკურ სისტემას, რომელიც ავტოკრაატიიდან დემოკრატიისაკენ მიემართება. პროცესი აგრეთვე ცნობილია როგორც დემოკრატიზაცია, პოლიტიკური ცვლილებების დემოკრატიული მიმართულებით სვლა. აღსანიშნავია, რომ გარდამავალ რეჟიმებს სამოქალაქო არეულობის უფრო ხშირი გამოცდილება აქვთ. ცივი ომის დასრულების შემდგომ გარდამავალი რეჟიმები სახელმწიფოს მართვის ყველაზე გავრცელებული ფორმა გახდა. დემოკრატიული ინსტიტუტების დეკორატიული ბუნების მეცნიერული ანალიზი ასკვნის, რომ საპირისპირო დემოკრატიული უკანდახევა (ავტოკრატიზაცია), ავტორიტარიზმზე გადასვლა თანამედროვე ჰიბრიდული რეჟიმების ყველაზე გავრცელებული საფუძველია.
ალ-ღაიბი

ალ-ღაიბი — არაბული გამოთქმა, რომელიც გამოიყენება იმის გადმოსაცემად, რომ არსებობს რაღაც ადამიანთაგან დაფარული (უხილავი). ის მნიშვნელოვანი ცნებაა ისლამში, რომელიც მოიცავს არა მხოლოდ ღვთაებრივის სფეროს, მათ შორის ანგელოზებს, სამოთხესა და ჯოჯოხეთს, არამედ მომავალ მოვლენებსაც, რაც მხოლოდ ღმერთმა იცის.

მაგალითები ისლამურ ტექსტებში
ყურანის თქმით ადამიანს არ შეუძლია დაინახოს ღმერთი.

უთხრა: „ჰეი, ადამ, ამცნე მათ ამათი სახელები! “ და როცა ამცნო ანგელოზებს იმათი სახელები, თქვა: „განა არ მითქვამს თქვენთვის, რომ ვუწყი დაფარულს ცითა და ქვეყნისას და ვუწყი რასაც ამჟღავნებთ და მალავთ?“ (2:33)

უთხარი შენ: „მე არ გეუბნები, ჩემთანაა ალლაჰის საუნჯენი და არც იმას, რომ ვუწყი უხილავს; და მე არ გეუბნებით, ანგელოზი ვარ. მე მხოლოდ იმას მივყვები, რაც ზემომევლინა.“ უთხარი შენ: „განა თანასწორია ბრმა და მხედველი ? ნუთუ არ დაფიქრდებით?“ (6:50)

და მისთანაა გასაღებნი დაფარულისა , არავინ უწყის მის გარდა. და იცის, რაც ხმელეთზეა და ზღვაში. ერთი ფოთოლიც არ ჩამოვარდება მისი ცოდნის გარეშე, და არცა მარცვალი ნედლი და ხმელი მიწის წყვდიადში, რომ არ იყოს ცხად წიგნში. (6:59)
ლევან ლეონიძე

ლევან (ლეონ) ნიკოლოზის ძე ლეონიძე (დ. 1893, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 3 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი სწავლული ვეტერინარი, ფიზიოლოგი, პედაგოგი.

დაიბადა პედაგოგ ნიკო ლეონიძისა და სოფიო გულისაშვილის ოჯახში. მისი უმცროსი ძმა იყო მწერალი გიორგი ლეონიძე. დაამთავრა ყაზანის უნივერსიტეტი ვეტერინარიის სპეციალობით. 1919 წელს საქართველოს პირველი რესპუბლიკის მთავრობამ მიანიჭა სტიპენდია საზღვარგარეთ სპეციალური განათლების მისაღებად. 1925-1928 წლებში სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა გერმანიაში, კილის ბაქტერიოლოგიურ ინსტიტუტში რძისა და რძის პროდუქტების მიკრობიოლოგიის შესასწავლად. იქვე, ბერლინის სავაჭრო წარმომადგენლობის დავალებით, ჩამოაყალიბა ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ მონაწილეობა მიიღო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტის დაარსებაში; მუშაობდა ცილების ხელოვნური რესურსების შექმნაზე. სტალინური დიდი ტერორის დროს, 1937 წლის აგვისტოში დააპატიმრეს, ბრალად ედებოდა „შალვა ოდილავაძის ტერორისტული დაჯგუფების“ წევრობა. ბრალდებები კატეგორიულად უარყო. 3 ოქტომბერს მიესაჯა სიკვდილით დასჯა, იმავე დღეს დახვრიტეს.
ალ-ფათიჰა

ალ-ფათიჰა (; ალ ფათიჰა, ან ალ-ფათიჰაჰ; ქართულად გახსნა ან გამხსნელი) — ყურანის პირველი სურა (თავი). შეიცავს 7 აიას. პირველი სურა ადიდებს უფალს, სთხოვს მას შეწევნას და სწორი გზით ტარებას.

შინაარსი
1. მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით

2. ქება-დიდება ალლაჰს, სამყაროთა ღმერთს,

3. მოწყალესა და მწყალობელს,

4. განსჯის (განკითხვის) დღის ერთადერთ განმკარგველს!

5. მხოლოდ შენ გცემთ თაყვანს და მხოლოდ შენგან ვითხოვთ შეწევნას!

6. გვატარე სწორი გზით!

7. იმათი გზით, ვისაც სიკეთე უბოძე შენ, და არა იმათი გზით, ვისაც შენი რისხვა დაატყდა თავს და არც იმათის, რომელნიც მცდარ გზაზე დგანან!
ალ-ბაკარა

ალ-ბაყარა (; ძროხა) — ყურანის მეორე და ყველაზე გრძელი სურა. შეიცავს 286 აიას, იწყება ასოებით ალიფ , ლამ , და მიმ .

სურა განიხილავს მრავალფეროვან თემებს, მათ შორის კანონის მნიშვნელოვან რაოდენობას და იმეორებს ადამის, ჰიმის (აბრაამი) და მუსას (მოსე) ისტორიებს. მთავარი თემაა ხელმძღვანელობა: მოუწოდებს წარმართებს (ალ-მუშრიყენს) და მედინელ ებრაელებს, მიიღონ ისლამი, აფრთხილებს მათ და თვალთმაქცებს (მუნაფიყუნები) იმ ბედის შესახებ, რომელიც ღმერთმა წარსულში მისცა მათ, ვინც ვერ შეასრულა გაეთვალისწინებინა მისი სიტყვა.
ყვავილების სახლი

}) — იუგოსლავიის პრეზიდენტის იოსიპ ბროზ ტიტოსა (1892–1980) და მისი მეუღლის, იოვანკა ბროზის (1924–2013) განსასვენებელი. მდებარეობს იუგოსლავიის მუზეუმის ტერიტორიაზე, ბელგრადი, სერბეთი.

ისტორია
ყვავილების სახლი ააშენს 1975 წელს არქიტექტორ სტეპან კრალის პროექტის მიხედვით. იგი ააშენეს როგორც ზამთრის ბაღი სამუშაო და დასასვენებელი ადგილებით იოსიპ ბროზ ტიტოსთვის იმ რეზიდენციასთან, სადაც იგი ცხოვრობდა. იგი შედგება სამი ნაწილისაგან: ცენტრალური — ყვავილების ბაღი და ორი პარალელური ფართო დერეფანი გვერდებზე. შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს არის ღია ტერასა ბელგრადის ხედით. ცენტრალურ ნაწილში, პირადი სურვილისამებრ, 1980 წლის მაისში დაკრძალეს ტიტო, მის გვერდით 2013 წელს დაკრძალეს მისი მესამე და უკანასკნელი ცოლი იოვანკა ბროზი.

25 მაისი ახალგაზრდობის დღედაა გამოცხადებული და ამ დღეს ყვავილების სახლში იმართება გამოფენები. მუზეუმში გამოფენილია წერილობითი შეტყობინებები, რომლებიც ტიტომ მიიღო ესტაფეტებით, ბილეთები და აქციების პროგრამები და სხვა მასთან დაკავშირებული მასალა.

იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის დაშლის შემდეგ თითქმის ათი წლის განმავლობაში მთელი კომპლექსი (საფლავი და მემორიალური მუზეუმი) დაკეტილი იყო საზოგადოებისათვის და სამხედრო დაცვა სამუდამოდ მოიხსნა. თუმცა მუზეუმი კვლავ გაიხსნა ტურისტებისთვის და მათთვის, ვისაც ტიტოსადმი პატივისმიგება სურს. მავზოლეუმს უამრავი ვიზიტორი სტუმრობს 25 მაისს. გავრცელებული ინფორმაციით, მემორიალი 2004 წელს 11 ათასზე მეტმა ადამიანმა მოინახულა, ხოლო 1982-2012 წლებში 17 მილიონზე მეტმა ადამიანმა.

გალერეა
ბასმალა

ბასმალა (; აგრეთვე ცნობილი ინციპიტით ბისმილა (; „სახელითა ალლაჰისა“) — სახელწოდება მუსლიმანური ფრაზისა „სახელითა ალაჰისა, მოწყალისა, მწყალობლისა“ (; ბი-სმი-ლლაჰი-რ-აჰმანი-რ-რაჰიმ).

ამ ფრაზით იწყება ყურანის ყველა სურა (თავი), გარდა მეცხრესი. ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფრაზაა ისლამში და მას მუსლიმები იყენებენ ძირითადად „კარგი საქმეების“ დაწყებამდე (მაგალითად, ყოველდღიური ლოცვის დროს), ასევე ყოველდღიური მოქმედებების უმეტესობის დაწყებამდე.
ალ-იმრანი

ალ-იმრანი (; „იმრანის ოჯახი“) — ყურანის მესამე სურა (თავი). მასში 200 აია შედის. იმრანი ისლამში ითვლება მარიამის მამად. ეს თავი იმრანის ოჯახის სახელს ატარებს, რომელშიც შედის იმრანი, წმინდა ანა (იმრანის ცოლი), მარიამი და იესო.

სავარაუდო გამოცხადების (ასბაბ ალ-ნუზული) ვადებისა და კონტექსტუალური ფონიდან გამომდინარე, მიჩნეულია, რომ თავი იყო მედინური სურების მეორე ან მესამე ნაწილი, რადგან იგი მიუთითებს როგორც ბადრის, ისე უჰუდის მოვლენებზე.
ვეზირიშვილები

ვეზირიშვილები — ქართული თავადური საგვარეულო (გვარადქცეული თანამდებობა). თუ იოანე ბატონიშვილს დავუჯერებთ, ისინი სპარსული წარმოშობის იყვნენ, რომელთაც თავადობა დაუმტიკცდათ ჯერ კიდევ 1634 წ. ისინი აგრეთვე იყვნენ ნაზირები და ბეგები. მათი წინაპარი ნადირი იყო მეფე თეიმურაზ ვეზირი. ამ თანამდებობის სახელიდან მომდინარეობს გვარი "ვეზირიშვილი" მისი შთამომავლების მიერ მიღებული გვარი. თავად ვეზირიშვილების საგვარეულო გვხვდება ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც თან დართულია გეორგიევსკის ტრაქტატს.

ნადირის შვილიშვილი გიორგი ვეზირიშვილი, ერეკლე დროს, იკავდება ნაიბ-ნასაღჩიბაშის თანამდებობას. როდესაც ეს თანამდებობა ეკავა, მას ჰქონდა სასამართლო დავა თავისი ოსიაურის მამულების საზღვრებთან დაკავშირებით აზნაურ დათუა გვერდწითელთან. ამ დროს ის დაჭრა მისმა მოწინააღმდეგემ; როგორც სამეფო სიგელი გვაუწყებს (10 მაისი 1793 წლის მდივანბეგის ნამდვილი გადაწყვეტილება), „გიორგის საკუთარ სახლში თავი გაუტყდა და სისხლი დაიღვარა პირდაპირ ხალიჩაზე ისე, რომ თიქთმის ჩვენც შეგვეშხეფა“. საქმის გარჩევის დროს, მეფემ ვეზირიშვილს დაუმტკიცა ანაზღაურება, მესამე ხარისხის დანიშნულ თავადს, ე.ი. მისი კუთვნილება თავადთა ფენას შორის. მათ ჰქონდათ თავისი საგვარეულო სასახლე. რუსეთის იმპერიის უღელქვეშ მათ 1828 წლის 17 ოქტომბრის სახელმწიფო საბჭოს უმაღლესი გადაწყვეტილებით, გიორგის შვილები — გიორგის, დავითსა და ივანეს რუსეთის იმპერიის თავადთა წოდება დაუმტკიცა. გვარი რუსიფიცირებული იყო, როგორც ვეზიროვი ან ვიზიროვი .
ფაჩულია

საკუთარი სახელი ფაჩულია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ბუდუ ფაჩულია — ინჟინერ-მშენებელი
გრიგოლ ფაჩულია — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
ზაზა ფაჩულია — სპორტსმენი (კალათბურთელი)
კარლო ფაჩულია — მხატვარი, ილუსტრატორი
ლუიზა ფაჩულია — ექიმი, ენდოკრინოლოგი
პლატონ ფაჩულია — მილიციის ოფიცერი, ემიგრანტი
პლატონ ფაჩულია

პლატონ ზურაბის ძე ფაჩულია (დ. 1879 — გ. 1948) — ქართველი სამართალდამცავი უწყებების თანამშრომელი.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციამდე რუსეთის იმპერიის პოლიციაში მსახურობდა. 1918-1919 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის საგანგებო რაზმის მეთაურის — მელქისედეკ (მექი) კედიას მოადგილე, 1919-1921 წლებში — სისხლის სამართლის მილიციის უფროსი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში, სადაც 1923-1941 წლებში მაწვნის ბიზნესი ჰქონდა. ემიგრაციაში მისი ქალიშვილი ვალია ცოლად ჰყავდა მექი კედიას ვაჟს — მიხეილ კედიას.
მინდელი

საკუთარი სახელი მინდელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

გივი მინდელი — ინჟინერი, მეცნიერი ელექტროტექნიკის დარგში
გიორგი მინდელი — ინჟინერ-მშენებელი
ელიზბარ მინდელი — მეცნიერი სამთო ქიმიის დარგში
ზურაბ მინდელი — ინჟინერი-ენერგეტიკოსი, თანამდებობის პირი
ირაკლი მინდელი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
ლაშა მინდელი — პოლიტიკოსი
პაპუნა მინდელი — გეოფიზიკოსი
ლუსიენ გრივზი

დაგლას მესნერი , უფრო ცნობილი, როგორც ლუსიენ გრივზი — სახალხო აქტივისტი, სატანური ტაძრის თანადამაარსებელი (მალკოლმ ჯერისთან ერთად) და წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
გრივზი დაიბადა მიჩიგანის შტატის ქალაქ დეტროიტში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. შეისწავლა ნეირომეცნიერება ყალბი მოგონების სინდრომის განხრით.

გრივზმა შეერთებული შტატების მრავალ უნივერსიტეტში განიხილა სატანიზმის, სეკულარიზმისა და სატანური ტაძრის საკითხები, და მიიწვიეს ამერიკელ ათეისტთა, ამერიკელ ჰუმანისტთა ასოციაციისა და სეკულარ სტუდენტთა ალიანსის მიერ მოწყობილ კონფერენციებზე.

გრივზმა გადამწყვეტი როლი შეასრულა ბავშვთა დაცვისა და სკოლის შემდგომი სატანური ჯგუფის პროექტების, აგრეთვე, რელიგიის თავისუფლებასა და ეკლესიისა და სახელმწიფოს განცალკევებასთან დაკავშირებული მრავალი პოლიტიკური დემონსტრაციისა და ლეგალური მოქმედებების ორგანიზებაში.

მისი თქმით, სასიკვდილო მუქარა მრავალჯერ მიიღო, ხოლო თავის კანონიერ სახელს ოჯახის წევრთა უსაფრთხოების გამო არ იყენებს.

ინტერვიუში გრივზმა განიხილა, თუ როგორ დაიბადა სატანური ტაძრის იდეა. მან და თავისმა კოლეგებმა სატანური ტაძარი შეადარეს ეკლესიისა და შტატის დავისთვის გამიზნულ „საწამლავ აბს“. მათი იდეა იყო, რომ იქ, სადაც ტრადიციულმა რელიგიებმა უფლებები და პრივილეგიები მოიპოვა, სატანისტებს შეეძლოთ რელიგიური ნორმის ამჟამინდელი გაგების განვრცობა.
საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის შენობა

საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის შენობა — ადმინისტრაციული შენობა თბილისში. აიგო საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტისათვის 1981 წელს (არქიტექტორები: ვახტანგ აბრამიშვილი, გურამ მირიანაშვილი, ლევან ჯანდიერი; 1985 წელს მიიღეს რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია). მდებარეობს პავლე ინგოროყვას 7 ნომერში.

დიდი ზომის შენობა საკმაოდ მასშტაბურადაა ჩაწერილი მთაწმინდის კალთაზე გადაშლილ პანორამაში. მოპირკეთებულია ოქროსფერი ბოლნისის ტუფით. კომპოზიცია შედგება კომპაქტურად შეკრული სამი სხვადასხვა მოცულობისაგან: ორი (9- და 12-სართულიანი) პარალელეპიპედი და კონფერენცდარბაზის კუბი ქმნიან ერთიან სტრუქტურას. ფასადები თანაბარი ზომის, კვადრატული ფორმის დიდი რაოდენობის ღიობებით არის დანაწევრებული. შენობის დამაგვირგვინებელ ნაწილში ჩართულია ქართული კოშკებისათვის დამახასიათებელი ქონგურები. შენობა წარმოადგენს საბჭოთა ხუროთმოძღვრების თვალშისაცემ ნიმუშს. დომინანტია მიმდებარე განაშენიანებაში არსებულ ნაგებობებს შორის.

შენობა გამოდის ორდონიან მოედანზე. ქვედა დონეზე განლაგებულია დეკორატიული შადრევანი (მხატვარი ზურაბ წერეთელი) და სტელა (მოქანდაკე ვახტანგ ონიანი). ზედა დონეზე აღმართული იყო წითელი გრანიტით გამოკვეთილი ლენინის მონუმენტი (მოქანდაკე მ. ყიფიანი), რომელიც 1991 წელს აიღეს.

შემდგომში შენობაში განლაგებული იყო საქართველოს პრეზიდენტის რეზიდენცია და სახელმწიფო კანცელარია, საქართველოს მთავრობის კანცელარია. დღეს აქ მდებარეობს საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია.
ახალაია

საკუთარი სახელი ახალაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აკო ახალაია — მარკეტერი, ბიზნესკონსულტანტი
ბაჩო ახალაია — იურისტი, სახელმწიფო მოხელე
ბექა ახალაია — პოეტი, მწერალი
ვლადიმერ ახალაია — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
კონსტანტინე ახალაია — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
ოთარ ახალაია — სპორტსმენი (სამბო)
როლანდ ახალაია — იურისტი, პოლიტიკოსი
ანტიპოდი

ანტიპოდი (, მრ. რ. — ურთიერთსაწინააღმდეგო, ერთმანეთისკენ ფეხებით მდგარნი < — საწინააღმდეგო და — ფეხი) — მოცემული ობიექტის საპირისპირო ობიექტი.

ანტიპოდები გეოგრაფიასა და გეომეტრიაში — მოცემული წერტილის დიამეტრალურად საპირისპირო წერტილი ციური სხეულის ზედაპირზე. მაგ: ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი კუნძულის ანტიპოდი მდებარეობს ესპანეთში. სფეროს ცენტრზე გამავალი წრფისა და ამ სფეროს გადაკვეთის წერტილებს ანტიპოდური წერტილები ეწოდება.
ანტიპოდები პითაგორიზმში — დედამიწის დიამეტრულად (180°-ით) საწინააღმდეგო პუნქტების მცხოვრებნი. გადატანითი მნიშვნელობით — ერთმანეთის საწინააღმდეგო ხასიათის, თვისებების, მსოფლმხედველობის მქონე ადამიანები.
ანტიპოდი ალგებრაში — ჰოპფის ალგებრის კომპონენტი, ხაზოვანი ანტიჰომომორფიზმი შესაბამის ბიალგებრაზე, რომელსაც აქვს მთელი რიგი განსაზღვრული თვისებები.
ანტიპოდები ბოტანიკაში — ჰაპლოიდური უჯრედების სამეული ფარულთესლოვანი მცენარეების ემბრიონულ პარკში, რომელიც მდებარეობს კვერცხუჯრედის აპარატის მოპირდაპირე ბოლოში.
ოპტიკური ანტიპოდები ქიმიაში — ენანტიომერები, სტერეოიზომერების წყვილი, რომელთა მოლეკულები ერთმანეთის სარკისებური გამოსახულებაა.

ანტიპოდი ფიზიკაში — ერთ-ერთი თეორიის თანახმად, ანტიპოდის მაგალითად შეგვიძლია დავასახელოთ კვაზარი, ეგრეთ წოდებული თეთრი ხვრელი, როგორც შავი ხვრელის ანტიპოდი, რადგან, შავი ხვრელისგან განსხვავებით, მატერიას გამოჰყოფს.
ანტიპოდები მითოლოგიაში — შებრუნებული ტერფების მქონე ადამიანების ტომი რომაულ მითოლოგიაში.
ბერაია

საკუთარი სახელი ბერაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

ალექსანდრე ბერაია — აგრონომი
დაჩი ბერაია — ფინანსისტი, პოლიტიკოსი
თამარ ბერაია — პიანისტი
ირაკლი ბერაია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
ლევან ბერაია — ბიზნესმენი, ისტორიკოსი
პეტრე ბერაია — საზღვაო ტრანსპორტის სპეციალისტი, პოლიტიკოსი
ბუკია

საკუთარი სახელი ბუკია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

აბესალომ ბუკია — სპორტმსენი (მკლავჭიდი)
აკაკი ბუკია — საბჭოთა კავშირის გმირი, პოლკოვნიკი
ალექსანდრე ბუკია — კომპოზიტორი
ალექსანდრე ბუკია — პოლიციის გენერალ-მაიორი
გიგა ბუკია — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
გოდერძი ბუკია — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
გულადი ბუკია — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
თათია ბუკია — სპორტსმენი (კრივი)
თინათინ ბუკია — ექიმი-ლაბორანტი
ნიკოლოზ ბუკია — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
სიმონ ბუკია — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
მერი ენ ბევანი

მერი ენ ბევანი (ქალიშვილობაში ვებსტერი, ; დ. 20 დეკემბერი, 1874 — გ. 26 დეკემბერი, 1933) — ინგლისელი მედდა, რომელიც აკრომეგალიის განვითარების შემდეგ გამოდიოდა მობილური ცირკის შოუებში, ტიტულით — „ყველაზე მახინჯი ქალი მსოფლიოში“.

ბიოგრაფია
მერი ენ ვებსტერი დაიბადა 1874 წლის 20 დეკემბერს პლაისტოუში, აღმოსავლეთ ლონდონში მრავალშვილიანი მუშის ოჯახში. მოგვიანებით იგი გახდა მედდა. 1902 წელს იგი დაქორწინდა თომას ბევანზე, რომლისგანაც ოთხი შვილი შეეძინა. 1914 წელს თომას ბევანი მოულოდნელად გარდაიცვალა.

მერი ბევანს დაქორწინებისთანავე, დაახლოებით 32 წლის ასაკში დაეწყო აკრომეგალიის სიმპტომების გამოვლენა. მას დაეწყო სახის არანორმალური ზრდა და დამახინჯება, ძლიერი თავის ტკივილი და მხედველობის დაქვეითება. 1914 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მას აღარ ჰქონდა შემოსავალი საკუთარი თავისა და ოთხი შვილის სარჩენად. ბევანმა გადაწყვიტა გამოეყენებინა თავისი გარეგნობა და მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „უმახინჯესი ქალი“, რომელიც მან მოიგო.

1920 წელს იგი დაიქირავა ამერიკელმა შოუმენმა სამუელ ვ. გომპერცმა, რათა გამოსულიყო კონი აილენდის დრიიმლენდის საიდშოუს ფრიკის შოუში, სადაც მან გაატარა თავისი ცხოვრების უმეტესი ნაწილი. გარდაცვალებამდე ის ასევე გამოდიოდა რინგინგ ბროდერსის ცირკში.
ალ-მაიდე

ალ-მაიდე (; „მაგიდა“ ან „მაგიდის გაშლა“) — ყურანის მეხუთე სურა (თავი). მასში 120 აია შედის.

რაც შეეხება გამოცხადების ვადებსა და კონტექსტუალურ ფონს (ასბაბ ალ-ნუზულ), ეს არის „მედინური სურა“, რაც ნიშნავს, რომ იგი მექის ნაცვლად, მედინაში შეიქმნა.

თავის თემები მოიცავს აკრძალულ ცხოველებს, იესოს (ისა) და მოსეს (მუსა) მისიებს. 90-ე აია კრძალავს „სიმთვრალეს“ (ალკოჰოლს):
(უთხრა: „ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ალკოჰოლური სასმელი, აზარტული თამაშები , კერპები და ისრებით მკითხაობა ეშმაკისეული სისაძაგლენია. განერიდეთ ამას , ეგების ნეტარნი იქმნეთ თქვენ!“) (5:90)

მე-8 აია შეიცავს ნაწყვეტს: „და არ გაიძულოთ ზოგიერთ ადამიანთა მიმართ სიძულვილმა, რომ სამართლიანად არ იქცეოდეთ. იყავით სამართლიანნი, ის უფრო ახლოა ღვთისმოშიშობასთან; “.
ზაკუმი

ზაკუმი — ყურანის მიხედვით „დაწყევლილი ხე“, რომელიც ჯოჯოხეთის წიაღიდან ამოდის და მოხსენებიებულია ყურანის 17:60 , 37:62-68 , 44:43 და 56:52 აიებში. ყურანის მიხედვით ხის ნაყოფი ეშმაკის თავის მსგავსია (37:65) და „ცოდვილთა საკვები“ (44:44). მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ ხე იზრდება ცოდვილთა ბოროტი საქციელის თესლით, ამიტომ ეშმაკისეული ხილი ნაყოფია ადამიანთა მიერ სიცოცხლეში ჩადენილი ცოდვებისა.