iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ლინა კოსტენკო

ლინა ვასილივნა კოსტენკო ( ; დ. 19 მარტი, 1930) ამ მოვლენებს ეძღვნება ლექსი მე გავიზარდე კიევის ვენეციაში .

საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა კიევის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, მოგვიანებით კი მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1956 წელს.

სამოციანელთა მოძრაობა
კოსტენკო იყო 1950-1960-იანი წლების სამოციანელთა მოძრაობის ერთ-ერთი პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურა. მისი პოეზია, როგორც წესი, ლირიკული და დახვეწილია, მაგრამ ასევე დიდწილად ეყრდნობა აფორიზმებს, კოლოკვიალიზმებსა და სატირულ ენას და, როგორც წესი, აკრიტიკებს ავტორიტარიზმს.

1968 წელს მან დაწერა წერილები ვიაჩესლავ ჩორნოვილის დასაცავად გაზეთ „ლიტერატურულ უკრაინაში“ მის წინააღმდეგ ცილისწამების საპასუხოდ. ამის შემდეგ, ლინა კოსტენკოს სახელი მრავალი წლის განმავლობაში არ იყო ნახსენები საბჭოთა პრესაში. მუშაობდა განცალკევებულად, რადგან იცოდა, რომ მისი ნამუშევრები არ გამოქვეყნდებოდა.

1973 წელს ლინა კოსტენკო შავ სიაში შეიყვანა უკრაინის კომუნისტური პარტიის იდეოლოგიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანმა ვალენტინ მალანჩუკმა . მხოლოდ 1977 წელს, მალანჩუკის წასვლის შემდეგ, გამოიცა მისი ლექსების კრებული მარადიული მდინარის ნაპირებზე. 1979 წელს, სოციალისტ-რევოლუციური გვარდიის პრეზიდიუმის სპეციალური ბრძანებულებით კრებულს უწოდეს მისი ერთ-ერთი უდიდესი ნამუშევარი. გამოქვეყნდა ისტორიული რომანი ლექსებით მარუსია ჩურაი (მე-17 საუკუნის უკრაინელი ფოლკლორული მომღერლის შესახებ). მას მიენიჭა უკრაინის სსრ ტარას შევჩენკოს ეროვნული პრემია 1987 წელს
მილდრედ ბრიდლავი

მილდრედ მეთიუზ ბრიდლავი (დ. 27 მაისი, 1904 – გ. 14 აგვისტო, 1994) — ამერიკელი პოეტი, რომელიც დაინიშნა ნევადის პოეტ ლაურეატად 1957 წლიდან 1967 წლამდე. იგი 1968 წელს იყო ნომინირებული ნობელის პრემიაზე ლიტერატურის დარგში .

ბიოგრაფია
მილდრედ კოქსი დაიბადა ჯონ ფ. კოქსისა და როუზ მ. უილსონის ოჯახში. 1904 წელს საცხოვრებლად გადაიყვანა პროუერსში, კოლორადოში, მოგვიანებით კი ბრაგსში, ოკლაჰომა, მამის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც ის მხოლოდ 4 წლის იყო. იქ დედამისი დანიელ მეთიუსზე დაქორწინდა. მოგვიანებით მილდრედმა მიიღო მამინაცვლის გვარი, მეთიუსი.

თექვსმეტი წლის ასაკში კრონჯი პ. ბრიდლავზე დაქორწინებამდე, მილდრედი დადიოდა სკოლაში ბრაგსში და დაამთავრა ათი კლასი. მან მიიღო მასწავლებლის სერთიფიკატი და დაქორწინების შემდეგ დაიწყო მუშაობა ბრაგსის სკოლის მასწავლებლად. გარდა ამისა, მან დაიწყო მწერლობის კარიერა. ის იყო მიმომხილველი -ისა და - ისთვის.

1949 წელს ოჯახთან ერთად ლას-ვეგასში გადასახლდა. ერთი წლის შემდეგ მილდრედმა პოეზიის სერიოზულად აღქმა დაიწყო. მან გაყიდა თავისი პირველი ლექსი 1953 წელს და მისმა პოეტურმა კარიერამ აღმასვლა დაიწყო. მან მიიღო ამერიკის ქალთა ეროვნული კალმის ლიგის მიღწევების ჯილდო 1955 და 1957 წლებში. იგი აქტიურად მონაწილეობდა სახელმწიფო პოეზიის საზოგადოებების ეროვნულ ფედერაციაში და დააარსა ნევადის პოეზიის საზოგადოება 1961 წელს.

1957 წელს მილდრედის ქმარი გარდაიცვალა. იგი გუბერნატორმა ჩარლზ ჰ. რასელმა დაასახელა ნევადის პოეტ ლაურეატად 15 ივლისს 1964 წელს, ნევადის 100 წლისთავის პატივსაცემად, გუბერნატორმა გრანტ სოიერმა დაავალა მას ლექსის შედგენა შტატის შესახებ. იმისათვის, რომ მოეპოვებინა ინფორმაცია მისი პოემისთვის ნევადა, მილდრედი სამი წლის განმავლობაში მოგზაურობდა მთელ ნევადაში. ლექსის შეკვრის და გამოქვეყნების შემდეგ, მხატვრის ლუცილ ბრუნერის ორიგინალური აკვარელი ილუსტრაცია შეტანილ იქნა შეზღუდული გამოცემაში. აღნიშნული ჯილდო ლას-ვეგასში საერთაშორისო ორგანიზაციის დამფუძნებელმა და პრეზიდენტმა ამადო იუზონმა გადასცა. პოეტის მრავალ ჯილდოს შორის იყო ფილიპინების პრეზიდენტის ფერდინანდ მარკოსის ოქროს მედალიონი და ოქროს დაფნის გვირგვინი.

პოეზიაში მრავალი ჯილდოსა და აღიარების მიუხედავად, მილდრედმა დატოვა ნევადის პოეტის ლაურეატი 1966 წელს. იგი გადადგა, რადგან გუბერნატორმა სოიერმა აღკვეთა ლექსი ნევადა, ნათქვამია გაზეთის სტატიაში. გუბერნატორის განცხადებით, ეს იყო გაუგებრობა. ცხადია, ეს საკითხი არასოდეს მოგვარებულა.
ბენეტის კუნძული

ბენეტის კუნძული — კუნძული დე ლონგის კუნძულთა ჯგუფში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ფართობი დაახლ. 150 კმ². სიმაღლე 426 მეტრამდე. ნაპირები კლდოვანი და მაღალია. დაფარულია მყინვარებით, რომლებიც ზღვაში ეშვება. კუნძული 1881 წელს აღმოაჩინა ჯორჯ დე ლონგის ამერიკულმა ექსპედიციამ. სახელი ეწოდება ჯეიმზ გორდონ ბენეტ უმცროსის პატივსაცემად, რომელმაც ეს ექსპედიცია დააფინანსა.
ფერდინანდ ოტენი

ფერდინანდ ჰერმან ოტენი, ფერდინანდ კარლის ძე ოტენი (დ. 12 აგვისტო, 1850, ესტონეთი, — გ. 7 სექტემბერი, 1930, თბილისი) — ბალტიელი გერმანელი ქიმიკოსი, ფარმაცევტი. ხანგრძლივად ცხოვრობდა და მუშაობდა თბილისში.

დაამთავრა იურიევის (ახლანდ. ტარტუ, ესტონეთი) უნივერსიტეტი. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1877–1878) დროს იმყოფებოდა სამხედრო-სამედიცინო სამსახურში. 1882 წელს ყარსიდან თბილისში ჩამოვიდა და ჰაინრიხ სტრუვეს ლაბორატორიაში ქიმიკოსად დაიწყო მუშაობა. ოტენი სასმელი წყლის ანალიზებს აკეთებდა; მისი დასკვნების საფუძველზე გადაწყდა ავჭალიდან თბილისში სასმელი წყლის გამოყვანა.

მოგვიანებით ოტენმა სტუვეს ქალიშვილი იოჰანა შეირთო ცოლად (ჰყავდათ 14 შვილი) და სიმამრთან ერთად დაიწყო ფარმაცევტული საქმიანობა; 1902 წელს თბილისში, სოლოლაკის ქუჩაზე (ახლანდ. გიორგი ლეონიძის ქუჩა № 8) ააშენა სამსართულიანი სახლი და მის პირველ სართულზე გერმანელი ფარმაცევტის, ფლორ შენბერგისგან შეძენილი პირველი თბილისური აფთიაქი განათავსა. ოტენი ორ აფთიაქს ხელმძღვანელობდა: ერთს — თბილისის მუდმივი მოსახლეობისთვის, ხოლო მეორეს — ჩამოსულებისათვის განკუთვნილს. იჯარით ჰქონდა აღებული საქალაქო სამკურნალო დაწესებულებების აფთიაქი, რომელსაც 1887 წელს მოუცლელობის გამო თავი დაანება და მისი მართვა ევგენი ზემელს გადააბარა. ოტენი საქართველოში, პირველი სამედიცინო საექსპერტო ლაბორატორიის დაარსებამდე, მონაწილეობდა კრიმინალურ ექსპერტიზაშიც. ის იყო პირველი გილდიის ვაჭარი, ფარმაციის მაგისტრი, თბილისის ლუთერანული ეკლესიის საბჭოს წევრი, კავკასიის ფარმაცევტული საზოგადოების თავმჯდომარე, თბილისის საპატიო მოქალაქე. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ ახალმა ხელისუფლებამ ოტენის აფთიაქის ნაციონალიზაცია მოახდინა.

ფერდინანდ ოტენი 1930 წელს გარდაიცვალა. მოგვიანებით, მისი ოჯახის წევრების ნაწილი 1937 წლის რეპრესიებს ემსხვერპლა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, როგორც გერმანული წარმომავლობის მოქალაქეები, ოჯახის დარჩენილი წევრები შუა აზიასა და რუსეთის აღმოსავლეთში გადაასახლეს. რეპრესირებული ოტენების ოჯახის რეაბილიტაცია 1950-იან წლებში მოხდა.
ჟანეტას კუნძული

ჟანეტას კუნძული — კუნძული დე ლონგის კუნძულთა ჯგუფში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ფართობი 3,3 კმ². სიმაღლე 351 მეტრამდე. ძირითადად აგებულია ქვიშაქვებით. დაფარულია მყინვარებითა და ფირნის ველებით. სახელი ეწოდება ჯორჯ დე ლონგის ამერიკული ექსპედიციის გემის, „ჟანეტის“ პატივსაცემად.
ევგენი ზემელი

ევგენი იაკობის ძე ზემელი, იულიუს იოჰან ზემელი (დ. 1858, ქ. გრონინგენი, ნიდერლანდები, — გ. 1922, თბილისი) — გერმანელი ფარმაცევტი, პროვიზორი-აფთიაქარი. ხანგრძლივად ცხოვრობდა და მუშაობდა თბილისში, სადაც სათავეში ედგა ქალაქის ცნობილ აფთიაქს.

ცხოვრობდა სანქტ-პეტერბურგში, სადაც 1876 წელს აფთიაქარის თანაშემწედ დაიწყო მუშაობდა. 1881 წლიდან თბილისში, ჯერ შახპორიანცის აფთიაქში, შემდეგ კი თბილისის სამკურნალო დაწესებულების აფთიაქში მუშაობდა. 1884 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფარმაცევტული განყოფილება. 1885 წელს თბილისში დაბრუნების შემდეგ კვლავ სამკურნალო დაწესებულების აფთიაქში მუშაობდა. 1898 წელს თბილისის მთავრობის ნებართვით ოლღას ქუჩისა (ახლანდ. მ. კოსტავას) და ვერის დაღმართის (ახლანდელი მ. ჯავახიშვილის ქუჩა) კუთხეში ზემელმა გახსნა აფთიაქი, რომელსაც 23 წელი ხელმძღვანელობდა და თბილისში მოსახლეობის მედიკამენტებით მომარაგების ერთ-ერთი ძირითადი ობიექტი იყო (მიმდებარე უბანს არაფორმალურად დღემდე ზემელს უწოდებენ). გარდა აფთიაქისა ზემელს ჰქონდა მცირე საწარმო, სადაც ხილის წვენის სასმელებს ამზადებდნენ.
ჟოხოვის კუნძული

ჟოხოვის კუნძული — კუნძული დე ლონგის კუნძულთა ჯგუფში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ფართობი დაახლ. 58 კმ². ძირითადად აგებულია ბაზალტებით. გავრცელებულია ტუნდრის მცენარეულობა. აღმოაჩინა რუსულმა ჰიდროგრაფიულმა ექსპედიციამ 1914 წელს გემებით „ვაიგაჩითა“ და „ტაიმირით“. სახელი ეწოდება ექსპედიციის მონაწილის, ა. ჟოხოვის პატივსაცემად.
ელიზა ფარნემი

ელიზა ფარნემი ( ; დაბ. ელიზა ვუდსონ ბურკჰემსი ; დ. 17 ნოემბერი, 1815, რენსელევრილი, ნიუ-იორკი — გ. 15 დეკემბერი, 1864, ნიუ-იორკი) – ამერიკელი ფილანტროპი, მწერალი, ჟურნალისტი, მედიკოსი, ფემინისტი, აბოლიციონისტი და ციხის რეფორმის აქტივისტი.

.

ბიოგრაფია
ელიზა ვუდსონ ბურკჰემსი დაიბადა 1815 17 ნოემბერს ნიუ-იორკის შტატის ქალაქ რენსელევრილში. რწმენით ათეისტი იყო.

1835 წელს იგი გადავიდა ილინოისში და იქ ერთი წლის შემდეგ ცოლად გაჰყვა ველური დასავლეთის მკვლევარს, მწერალს და სოციალურ აქტივისტს ტომას ჯეფერსონ ფარნემს (1804–1848); შესაძლოა, სწორედ მეუღლის აქტიურმა სოციალურმა პოზიციამ გაუღვიძა ოცი წლის გოგონას მოსახლეობის ყველაზე გაჭირვებული კატეგორიების (მონები, პატიმრები, ქალები და ა.შ.) უფლებების დაცვის სურვილი. 1841 წელს ფარნემი ნიუ-იორკში დაბრუნდა .

1844 წელს, ჰორასი გრილის და სხვა რეფორმატორების გავლენით, ელიზა სინგ სინგის ციხეში დაინიშნა ქალთა პალატის მატრონად. მტიცედ სჯეროდა, რომ მკურნალობაში ფრენოლოგიის (ფსევდომეცნიერება) გამოყენება დადებით შედეგს მოუტანდა პატიმრებს. ფარნემმა გავლენა მოახდინა პატიმარი ქალებისთვის ხელმისაწვდომი საკითხავი მასალების შეცვლაში. მისი არჩევანის მიზანი იყო არა გართობა, არამედ ქცევის გაუმჯობესება. იგი ასევე მსჯავრდებულთა რეაბილიტაციისას უჭერდა მუსიკისა და სიკეთის გამოყენებას. ფარნემმა შეინარჩუნა მატრონას თანამდებობა 1848 წლამდე. ვინაიდან მისი მეთოდების და რწმენების გამოყენებასთან დაკავშირებით იძულებული გახდა 1948 წელს გადამდგარიყო. შემდეგ იგი გადავიდა ბოსტონში და რამდენიმე თვის განმავლობაში მონაწილეობას ღებულობდა პერკინსის უსინათლოთა სკოლის მართვაში, პარალელურად კითხულობდა ლექციებს, რომლებიც ხელს უწყობდა ქალთა ემანსიპაციის იდეის პროპაგანდას.

1849 წელს იგი ორ ვაჟთან ერთად გადავიდა კალიფორნიაში, სადაც მემკვიდრეობით მიიღო ქონება და იქ დარჩა 1856 წლამდე, სანამ ნიუ-იორკში დაბრუნდებოდა. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში დაკავებული იყო მედიცინის შესწავლით და 1859 წელს დააარსა საზოგადოება, რომელიც მფარველობდა ქვეყნის დასავლეთში დასახლებულ მარტოხელა ქალებს. მოგვიანებით იგი კალიფორნიაში დაბრუნდა.

ელიზა ფარნემი გარდაიცვალა ტუბერკულოზის 1864 წლის 15 დეკემბერს ნიუ- იორკში 49 წლის ასაკში.
ჩხარის მაცხოვრის ამაღლების ეკლესია

ჩხარის მაცხოვრის ამაღლების ეკლესია — არქიტექტორული ძეგლი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩხარში.

აღწერა
ჩხარის მაცხოვრის ამაღლების ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, ნაშენია კარგად გათლილი ქვებით. კედლები დგას სამსაფეხურიან ცოკოლზე. ეკლესიას კარები სამი მხრიდან: დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან აქვს. სარკმლები შიგნით გაფართოებულია. სულ რვა სარკმელია. აქედან სამი აღმოსავლეთით, ორ-ორი სამხრეთით და ჩრდილოეთით და ერთიც დასავლეთით. ეკლესიის დასავლეთის კარიბჭეზე ამოტვიფრულია სამშენებლო მხედრული წარწერა. „ჩყპ-სა აგვისტოსასა ტაძარის ესე აღვაშენეთ ფილიპე ბერეკაშვილმა და გიორგი აბესაძემ შემწეობითა ამ ეკლესის მრევლთადმი“.
ღარის მთავარანგელოზის ეკლესია

ღარის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღარში.

აღწერა
ღარის მთავარანგელოზის ეკლესია ახალი აშენებულია. იგი დარბაზული ტიპის ნაგებობაა, ორფერდა გადახურვით, რომელშიც გამოყენებულია მეტალოპლასტმასის კრამიტი. ეკლესიაში შესასვლელი კარი სამხრეთ და დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. შიდა სივრცე ნათდება დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედელში დატანილი თითო-თითო სარკმლით. ეკლესია შიგნიდან მთლიანად შელესილია. კამარა ეყრდნობა სამ წყვილ პილასტრს. საკურთხეველი დანარჩენი სივრცისგან გამოყოფილია ხის კანკელით. იატაკი მოგებულია მომწვანო-მონაცრისფრო ბაზალტის ქვის ფილებით. ეკლესიას გარშემო ქვის გალავანი შემოუყვება.
ქვიშარის მაცხოვრის ეკლესია

ქვიშარის მაცხოვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვიშარში.

აღწერა
ქვიშარის მაცხოვრის ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, გეგმით სწორკუთხა, აღმოსავლეთით დასრულებული ნახევარწრიული აფსიდით. კედლები შემორჩენილია ორი მეტრის ან უფრო დაბალ სიმაღლეზე. ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლების დიდი ნაწილი ჩამონგრეულია. ეკლესია ნაშენია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით - დუღაბზე.
ნაგომრის წმინდა მარინეს ეკლესია

ნაგომარის წმინდა მარინეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაგომარში.

აღწერა
ნაგომარის წმინდა მარინეს ეკლესია ნაგებია რიყის ქვით დუღაბზე, შელესილია ცემენტის ხსნარით. ეკლესიის კუთხეები რესტავრირებულია . ეკლესია გეგმით ჯვრის ტიპისაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. აფსიდაში სამი მაღალი, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ცენტრალური სარკმლის ქვეშ ტრაპეზის ქვაა. ჩრდილოეთით ორი თაღოვანი ნიშაა. საკურთხევლის წინ ერთსაფეხურიანი სოლეაა. მკლავებში სიმეტრიულადაა განლაგებული წყვილი სარკმლები და განიერი შესასვლელები. შესასვლელები გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან - თაღოვანი. ეკლესია დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. ეკლესია საფეხურისებური კარნიზით მთავრდება. საბურავად გამოყენებულია თუნუქი.
ჭიბრევის მთავარანგელოზის ეკლესია

ჭიბრევის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭიბრევში. თარიღდება საუკუნით.

აღწერა
ჭიბრევის მთავარანგელოზის ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, აღმოსავლეთით შვერილი წახნაგოვანი აფსიდით. ეკლესია ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვისგან. დღეისათვის კედლის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ტაძრის ინტერიერსა და გარე პერიმეტრზე გვხვდება კარნიზისა და სარკმლის საპირეების პროფილირებული ფრაგმენტები, ასევე ქვაში კვეთილი სვეტის ბაზისები და კაპიტელები. ამ პერიოდის ქვაზე კვეთის ხელოვნების საინტერესო ნიმუშს წარმოადგენს მართკუთხა ფილაზე გამოკვეთილი ყალყზე შემდგარ ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგის რელიეფური გამოსახულება. ფიგურის მარჯვნივ ამოკვეთილია თარიღი ,,1895 “, ხოლო, ფილის ქვედა კიდეებში, სიმეტრიულად გამოკვეთილია მცირე ზომის თითო როზეტი.
ჟაშქვის წმინდა გიორგის ეკლესია

ჟაშქვის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟაშქვაში.

აღწერა
ჟაშქვას წმინდა გიორგის ეკლესია დარბაზული ტიპის ტაძარია, ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. დასავლეთის კარის თავზე ჩასმულია წმინდა გიორგის რელიეფური ფილა. ამავე კედლის ფასადზე, ფრონტონში მოცემულია ვედრების რელიეფური კომპოზიცია. ტაძრის მიმდებარედ, ეზოში განთავსებულია ეკლესიის სამრეკლოსგან დარჩენილი, თლილი ქვით შესრულებული სვეტების, ბაზისების ან კაპიტელების ფრაგმენტები. ეკლესიას ორფერდა გადახურვა აქვს, გადახურულია თუნუქით. ნაგებია ქვიშაქვისა და კლდის ფლეთილი ქვის გამოყენებით. ეკლესიის გარდა, აღმოსავლეთ კედლზე დატანილი აქვს შიდა სივრცეში შესასვლელი კარი. ეკლესიის ჩრდილოეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადზე გაჭრილი აქვს მცირე ზომის ორ-ორი სარკმელი, ხოლო დასავლეთ ფასადზე ერთი მომცრო ზომის სარკმელია დატანილი. სარკმლისა და ეკლესიაში შესასვლელი კარების ჩარჩოები კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებითაა ამოყვანილი. ტაძარი აღდგენილია 2010-იან წლებში
პატარა ონის წმინდა გიორგის ეკლესია

პატარა ონის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ონში.

აღწერა
პატარა ონის წმინდა გიორგის ეკლესია წარმოადგენს მცირე ზომის დარბაზულ ტაძარს. აგებისას ძირითად სამშენებლო მასალად გამოყენებულია შირიმის ქვა. შესასვლელი ჰქონია ორი, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. შესასვლელები და ფანჯრები ორნამენტირებულია. ლაპიდარული წარწერის მიხედვით ეკლესია აგებულია რაჭის ერისთავის კახაბერის მიერ.
გენდუშის წმინდა გიორგის ეკლესია

გენდუშის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ გენდუშში.

აღწერა
გენდუშის წმინდა გიორგის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, გეგმით ოთხკუთხა, აღმოსავლეთით შვერილი, ნახევარწრიული აფსიდით, რომელშიც სამი სარკმელია გაჭრილი. ეკლესია ნაგებია ფლეთილი ქვით, დუღაბზე; მშენებლობაში გამოყენებულია მოყვითალო შირიმის ქვაც. აფსიდის ჩრდილოეთ მხარეს თაღოვანი ნიშაა მოწყობილი. საკურთხეველში სამხრეთით შემორჩენილია ოთხკუთხა სვეტი. გრძივ კედლებს წყვილი პილასტრი სამ ნაწილად ჰყოფს. პილასტრებიდან გაშლილია კედლის დეკორატიული თაღები. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლების თაღის მალებში შემორჩენილია სარკმლების კვალი. სამხრეთი, დასავლეთი და ჩრდილოეთი შესასვლელები გარედან არქიტრავული, შიგნით - თაღოვანია; სამივე კარი ნაოთხალია. ეკლესიის ჩრდილოეთ არქიტრავზე ტოლმკლავა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა; ასეთივე არქიტრავი აქვს დასავლეთ შესასვლელს, რომლის არეები შევსებულია კბილანისებრი ორნამენტით, სამხრეთ შესასვლელის თავზე ჩასმულ ქვის ფილაზე დიოკლეტიანეზე გამარჯვებული წმინდა გიორგის რელიეფური გამოსახულებაა.
ჯინჭვისის დავით აღმაშენებლის ეკლესია

ჯინჭვისის დავით აღმაშენებლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯინჭვისში, მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე, სოფლის დასავლეთით.

აღწერა
ჯინჭვისის დავით აღმაშენებლის ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა, ორფერდა გადახურვით, რომელშიც გამოყენებულია მეტალოპლასტმასის კრამიტი. ტაძარი გარედან მოპირკეთებულია აგურის წყობით. სარკმლისა და კარების ჩარჩოები ამოყვანილია მარმარილოს დამუშავებული ქვებით. ეკლესიას ერთსაფეხურიანი ცოკოლი შემოუყვება, რომელიც მონაცრისფრო ბაზალტის ქვის ფილებითაა მოპირკეთებული. ეკლესიაში შესასვლელი კარი დასავლეთ სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. შიდა სივრცე ნათდება დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ ფასადზე დატანილია თითო-თითო სარკმლით. ჩრდილოეთის კედელი მთლიანად ყრუა.
ჭანიეთურის ღვთისმშობლის ეკლესია

ჭანიეთურის ღვთისშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ციხისფერდში, სოფელ ჭანიეთურის საზღვართან, სასაფლაოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, შემაღლებულ ადგილას.

ისტორია
ეკლესია ააშენებინა და მოახატინა საუკუნეში მამუკა ნაკაშიძემ. საუკუნეში ბეჟან ნაკაშიძისა და მისი მემკვიდრე გიორგის ბრძანებით მღვდელმა საბამ დაწერა „ციხის გულანი“, იგივე „გურიანთული გულანი“. 1720 წელს ბეჟან ნაკაშიძემ ეკლესიას შესწირა გარდამოხსნა. 1873 წელს დიმიტრი ბაქრაძემ ეკლესიაში ნახა მამუკა ნაკაშიძისა და მისი ოჯახის ფრესკები. 1907 წელს ციხის ეკლესიის სიძველეები აღწერა ექვთიმე თაყაიშვილმა. 1908 წელს გაქურდეს ეკლესია, წაიღეს რამდენიმე ხატი და სხვადასხვა ნივთი.

არქიტექტურა
ღვთისშობლის ეკლესია დარბაზული ტიპის ტაძარია, ნაგებია ფლეთილი ქვებით კირის დუღაბის ხსნარზე. კუთხეებში გამოყენებულია ნათალი ქვის კვადრები. გადახურულია თუნუქის სახურავით. ეკლესია გეგმით კვადრატს უახლოვდება, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთის კარს მასიური არქიტრავის ქვა ადევს. ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთისა და დასავლეთის თაღოვანი სარკმლებით. საძირკველს ირგვლივ ბეტონის სხმული შემოუყვება. ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში გეგმით სწორკუთხა მინაშენია, რომელიც ნაგებია თლილი ქვის კვადრებით. მინაშენი ნათდება აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის სარკმლებით. დასავლეთი შესასვლელი თაღოვანია. გადახურულია ასევე თუნუქის საბურველით.

სხვა ძეგლები
 საუკუნის დასაწყისში მამია გურიელმა ააშენა ციხე, რომელიც შემდგომ ნაკაშიძეთა ხელში გადავიდა. 1817 წელს მამია გურიელმა რუსეთის ჯარის დახმარებით ციხე დაუნგრია ნაკაშიძეს. ამის შემდეგ რუსეთის იმპერიის ჯარი (ორასი ჯარისკაცი და ერთი ზარბაზანი) აქ დაბანაკდა.

სოფლის სასაფლაოს ტერიტორიაზე, მთის ძირში, რომლის წვერზეც ციხეა განლაგებული, მდებარეობს გამოქვაბული. იგი წარმოადგენს კლდეში გამოკვეთილ ოთახს თაროვანი ჭერით. იატაკის ცენტრალურ ნაწილში სწორკუთხედის ფორმის ორმოა ამოკვეთილი
ალეკო შენგელიას ქუჩა

ალეკო შენგელიას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერა); იაკობ გოგებაშვილის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. ადრე იაკობ გოგებაშვილის შესახვევი იყო. 1996 წელს გაიოზ იმედაშვილის სახელი ეწოდა. 2015 წელს ალეკო შენგელიას ქუჩა დაერქვა (სახელის შეცვლის დოკუმენტში აღნიშნულია როგორც იაკობ გოგებაშვილის შესახვევი და არა როგორც გაიოზ იმედაშვილის ქუჩა). აქვს 1 შესახვევი.
ირაკლი ფაღავას ქუჩა

ირაკლი ფაღავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ლადო მესხიშვილის ქუჩიდან ალექსანდრე ბოროდინის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. 1923 წლამდე დიდი მთავრის კონსტანტინეს სახელი ერქვა (დატანილია 1876 წლის გეგმაზე), შემდეგ ლენის ქუჩა ერქვა (ასევეა თბილისის 1934 წლის გეგმაზე). სახელწოდება დაკავშირებულია მეფის მთავრობის მიერ 1912 წელს ლენის ოქროს საბადოების მუშათა დახვრეტასთან. ქუჩას ირაკლი ფაღავას სახელი ეწოდა 1990 წელს.
ნიალის ეკლესია

ნიალის ეკლესია — არქიტექტორული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიალაში.

აღწერა
ნიალის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, ნაგებია შირიმის ქვით დუღამბზე. ეკლესია რესტავრირებულია და გადახურულია თუნუქის სახურავით. შენობას შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან, სარკმლები დატანილი აქვს აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან. ეკლესიის შესასვლელში ტიმპანის ქვაზე გამოსახულია ჯვარი.
სტეფანე ჭრელაშვილის ქუჩა

სტეფანე ჭრელაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ნავთლუღი); ნავთლუღის ქუჩიდან წერნაქის ქუჩამდე. წარმოიქმნა საუკუნეში. თბილისის 1851 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც „კუტილოვკა“ (საქეიფო ადგილი), 1901 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც კუტილოვის ქუჩა. 1923 წელს სტეფანე ჭრელაშვილის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი და 1 ჩიხი.
შერონ ბოულზი

შერონ მარგარეთ ბოულზი, ბარონესა ბოულზი ბერხამსტედიდან (1953 წლის 12 ივნისი) არის ლიბერალ-დემოკრატი, რომელიც წარმოადგენდა გაერთიანებული სამეფოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის რეგიონს ევროპის პარლამენტში 2005–2014 წლებს შორის. იგი იკავებდა ადგილს ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსს შორის ევროპის ჯგუფში. ბოულზმა განათლება მიიღო დამოუკიდებელ სკოლაში, როგორიცაა "ჩვენი ქალბატონი აბინგდონი", ასევე რედინგის უნივერსიტეტსა და ოქსფორდის ქალბატონ მარგარეტ ჰოლის სკოლაში.

შერონ ბოულზი დახასიათებულია, როგორც ყველაზე გავლენიანი ბრიტანელი ევროპის კავშირის პოლიტიკის ისტორიაში და, ასევე, ათიდან ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი კანონმდებელი ევროპის კავშირში და ყველაზე გავლენიანი ქალბატონი. იგი 2012 წელს მოხვდა ინგლისის ბანკის მმართველთა ფინალურ სიაში.

შერონ ბოულზი 2014 წლის 15 აგვისტოს გახდა -ისა და მისი შვილობილი -ის არააღმასრულებელი დირექტორი.

იგი დაჯილდოვდა მუდმივმოქმედი პერის წოდებით 2015 წლის 23 ოქტომბერს, როგორც ბარონესა ბოულზი ბერხამსტედიდან .

პოლიტიკური კარიერა
ბოულზი ევროპის პარლამენტში გაწევრიანებამდე მუშაობდა ევროპული პატენტის საქმის წამყვან ადვოკატად. იგი პატენტთა ადვოკატების ქარტიის ინსტიტუტის წევრი იყო. ბოულზი წარმოადგენდა ევროპის პარლამენტის ერთადერთ რეგისტრირებულ პატენტის საქმის წამყვან ადვოკატს.

შერონ ბოულზი 1992 და 1997 წლების საყოველთაო საარჩევნო სიაში ირიცხებოდა ეილესბურის ოლქის ლიბერალ-დემოკრატთა კანდიდატად და 2004 წლიდან გახდა ევროპული ლიბერალ-დემოკრატიული და რეფორმების პარტიის ბიუროს წევრი. ხსენებულმა პარტიამ 2012 წელს დაირქვა ევროპის ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსის სახელმწოდება. საბოლოოდ, ბოულზმა დატოვა პარტია და, შესაბამისად, ევროპარლამენტიც.

შერონ ბოულზმა ჩაანაცვლა კრის ჰიუნი ევროპის პარლამენტში მას შემდეგ, რაც იგი აირჩიეს თემთა პალატაში 2005 წლის საყოველთაო არჩევნებში. 2009 წლის არჩევნებისთვის იგი შეარჩიეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის ევროპულ ოლქში ლიბერალ-დემოკრატთა სიის კანდიდატად, რადგან ყველაზე მეტი პერსპექტივა ჰქონდა და ხელახლა აირჩიეს ევროპულ პარლამენტში 2009 წლის 4 ივნისს. ის კეტრინ ბერდერთან ერთად წარმოადგენდა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისს ევროპარლამენტში.

ევროპარლამენტი
პირველი ვადა
ევროპარლამენტის მე-6 მოწვევის შემდეგ, ბოულზი გახდა ეკონომიკისა და მონეტარულ საქმეთა კომისარი და ჩაანაცვლა სამართლებრივ საქმეთა კომისარი. აგრეთვე, ბოულზი იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციასთან ურთიერთობების დელეგაციის წევრი ევროპარლამენტში. 2008 წელს იგი ნომინირებული იყო ევროპარლამენტის წარმომადგენლად ევროპული სტატისტიკური მრჩევლის კომისრის პოზიციაზე.

მეორე ვადა
შერონ ბოულზი ხელმეორედ აირჩიეს 2009 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში და იგი საქმიანობას შეუდგა 14 ივლისს. პერვენშე ბერესის წასვლიდან მცირე ხანში, ბოულზი აირჩიეს ეკონომიკისა და მონეტარულ საქმეთა კომისარიატის თავმჯდომარედ.

შერონ ბოულზი კიდევ ერთხელ აირჩიეს ეკონომიკისა და მონეტარულ საქმეთა კომისარიატის თავმჯდომარედ 2012 წლის იანვარში, სადაც ასრულებდა საკუთარ როლს 2014 წელს საპარლამენტო ვადის ამოწურვამდე. 2012 წლის დასაწყისში შერონ ბოულზმა განაცხადა, რომ აღარ აპირებდა საკუთარი კანდიდატურის წამოყენებას მომდევნო არჩევნებში.
ემილი ლერუ

ემილი ლერუ ( დ. 18 მაისი, 1855 - გ. 11 ივნისი, 1935 ) — ფრანგი მსახიობი და მწერალი, რომელიც იყო ნომინირებული 1904 წლის ნობელის პრემიაზე ლიტერატურაში .

ბიოგრაფია
ლერუ დაიბადა 1855 წლის 18 მაისს მარტინ ლერუსა და ჰერმინ ბიზოს ძე ლერუს ოჯახში. იგი ცნობილი გახდა, როგორც ნიჭიერი დრამატული მსახიობი. სამსახიობო განათლება მიიღო ლუი-არსენ დელონისგან . 1880 წლიდან თამაშობდა კომედი ფრანსეზის თეატრში, შემდეგ კი პარიზის ოდეონ თეატრში .

ჰიესუსმა შემდგომში გარკვეული ყურადღება მიიპყრო იესოს ცხოვრების ლიტერატურული წარმოდგენების კვლევისას. გერმანელმა თეოლოგმა ალბერტ შვეიცერმა რომანის ნაწილები მიიჩნია, როგორც ლერუს საკუთარი „რელიგიურ-ფილოსოფიური იდეების“ გამოკვლევა. წიგნი იესოს ათავსებს „ლეგენდისა და პოეზიის“ სფეროში და რომანი ასევე დგას იესოს ცხოვრებისა და გარემოს „სენტიმენტალური აღწერების“ ტრადიციაში, როგორც ეს იყო ლერუს რომანამდე დაახლოებით ასი წლით ადრე.

1908 წელს მან გამოაქვეყნა მემუარები სახელწოდებით : („ნიღბის ქვეშ: ცხოვრება თეატრში“), რომელმაც აღიარება მოიპოვა ლიტერატურულ წრეებში. მომდევნო რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში, სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, ლერუმ არაერთხელ შეიცვალა აზრი და ტექსტში ცვლილებები შეიტანა; 1935 წელს გამოიცა წიგნის ახალი გამოცემა. იგი ასახავს თავის ცხოვრებას, რომელშიც მთავარი გმირია ახალგაზრდა გოგონა რუსეთიდან. ამერიკელმა რომანისტმა და მედიევისტმა ურბან ტიგნერ ჰოლმს უმცროსმა 1937 წელს მიმოიხილა წიგნი, როგორც „ფრანგული თეატრის სამყაროს ინტიმური სურათი, როგორც ის არსებობდა პირველ მსოფლიო ომამდე “. მან ნამუშევარი აღწერა, როგორც „ცოცხალი და გამჭრიახი“ და ურჩევდა მას, როგორც დამატებით საკითხავს თანამედროვე თეატრის კოლეჯის კურსების სტუდენტებითვის.

ლერუ გარდაიცვალა 1935 წლის 11 ივნისს პარიზში, საფრანგეთი.