iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბათუმის გადმოცემა ბრიტანელთა მიერ

ბათუმის გადმოცემა ბრიტანელთა მიერ — ოსმალების მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკისათვის ბათუმის გადმოცემის პროცესი.

1918 წლის 4 ივნისის საქართველო-ოსმალეთის ბათუმის საზავო ხელშეკრულების თანახმად, საქართველომ დაადასტურა ოსმალეთის დაქვემდებარებაში ბათუმის, არტაანის და ყარისის ოლქების, ახალციხის და ახალქალაქის მაზრების გადასვლა. მსოფლიო ომში დამარცხების და მუდროსის ზავის ხელმოწერის შემდეგ ოსმალეთმა დატოვა ოკუპირებული ტერიტორიები. 19 დეკემბერს ოსმალებმა დატოვეს ბათუმი, სადაც 1919 წლის იანვრამდე შევიდნენ დიდი ბრიტანეთის წარმომადგენლები. ბათუმში დაინიშნა გენერალურ-გუბერნატორი, რომელმაც ადგილობრივი ლიდერების მონაწილეობით შექმნა საბჭო. ქალაქის თვითმართველობა შეუდგა არჩევნებისთვის მზადებას. ადგილობრივი მოსახლეობა მოითხოვდა ადგილობრივ ლიდერთა მეტ ჩართულობას რეგიონის მართვაში და აპროტტესტებდა ბრიტანელი ჯარისკაცების თვითნებობას. 1919 წლის 31 აგვისტოს სამუსლიმანო საქართველოს წარმომადგენელთა პირველმა ყრილობამ მიიღო ფართო ავტონომიის საფუძველზე ბათუმის ოლქის საქართველოსთან შეერთების გადაწყვეტილება.

1919 წლის 9 სექტემბერს დაიწყო საქართველოდან და აზერბაიჯანიდან ბრიტანეთის ჯარის გასვლა. 1920 წლის თებერვალში საბოლოოდ გავიდნენ ინგლისელი სამხედროები. დაწესდა საზღვაო მიმოსვლა ბათუმიდან ოდესისა და სტამბულის მიმართულებით. ბათუმის ოლქში შემოსვლა დაიწყეს თურქეთის სამხედროებმა. 1920 წლის მარტში ბათუმში ჩატარდა ქალაქის საბჭო. სამუსლიმანო საქართველოს მეჯლისის თავჯდომარემ მემედ აბაშიძემ მემორანდუმით მიმართა ბრიტანეთის უმაღლეს კომისარს კავკასიაში ოლივერ უორდროპს, გადაწყვეტილიყო ოლქის საკითხი. 1920 წლის აპრილში სან-რემოს საზღვაო კონფერენციაზე, იტალიის პრემიერ ნიტტის თავჯდომარეობით. განიხილებოდა ბათუმის საკითხი. პარალელურად ბათუმის ოლქის წარმომადგენლთა ყრილობამ მიიღო რეზოლუცია: „ქალაქ ბათუმის და ბათუმის ოლქის დედასამშობლო საქართველოსთან ავტონომიურ გაერთიანების შესახებ“. მათ გააპროტესტეს პარიზის კონფერეციის გადაწყვეტილება ბათუმის ცალკე ადმინისტრაციულ ერთეულად გამოყოფის და მასზე ერთა ლიგის განსაკუთრებული მანდატის დაწესებაზე. საბოლოოდ, ანტანტის უმაღლესი საბჭოს თანხმობით 1920 წლის ივლისში ბათუმში ქართული ჯარი შვიდა გენერალ გიორგი კვინიტაძის სარდლობით.

დაწესდა შეთანხმებული მოქმედება აჭარის მეჯლისისა და საქართველოს დამფუძნებელ კრებას შორის სამუსლიმანო საქართველოს ავტონომიის პირობების მოსამზადებლად, რაც აისახა აისახა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუიაში. პარალელურად, ბათუმში მუშაობდა მთავრობის საგანგებო რწმუნებული.
ნინო ბოლქვაძე

ნინო ბოლქვაძე (დ. 26 აგვისტო, 1979, თბილისი) — ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრის დირექტორი 2017-2019 წლებში.

ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ინგლისურ ენასა და ლიტერატურაში, ამავე უნივერსიტეტში მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ამერიკანისტიკაში. ფლობს მაასტრიხტის უნივერსიტეტის (ნიდერლანდები) მაგისტრის ხარისხს ევროკავშირის საჯარო პოლიტიკაში.

2004 - 2009 წლებში უძღვებოდა ეუთოს ეროვნულ უმცირესობათა დარგში უმაღლესი კომისრის კონფლიქტების პრევენციისა და ინტეგრაციის პროგრამებს საქართველოში. მოგვიანებით, მუშაობა გააგრძელა ეუთოს ვენის სათაო ოფისში პროგრამების შეფასებისა და აუდიტის მიმართულებით.

2012 - 2015 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს გაეროს ასოციაციისა და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ერთობლივი პროექტის სახალხო დამცველის აპარატის გაძლიერების კომპონენტს. 2015- 2017 წლებში იყო საქართველოსა და სომხეთში ნიდერლანდების საელჩოს ოფიცერი პოლიტიკის საკითხებში და მართავდა საელჩოს ადამიანის უფლებებისა და კანონის უზენაესობის საგრანტო პროგრამებს.

სხვადასხვა დროს გავლილი აქვს პროფესიული და საკვალიფიკაციო კურსები ავსტრიის გრაცისა და სტამბოლის ბილგის უნივერსიტეტებში, სტრასბურგში ევროსაბჭოს უმცირესობათა დაცვის ჩარჩო კონვენციის სეკრეტარიატში. არის ფონდ ღია საზოგადოების სტიპენდიატი.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
შავი ყვავი

შავი ყვავი — ფრინველი ყორნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 44–56 სმ. ბინადრობს ევროპასა და აზიაში; საქართველოში იშვიათად გვხვდება მიმოფრენისას. გავრცელების არეალის ჩრდილოეთში შავი ყვავი გადამფრენი ფრინველია, სამხრეთში — მობინადრე. ბუდობს ტყეებში, პარკებში, ჭალის კორომებში; ჩვეულებრივ იზამთრებს ქალაქებსა და სხვა დასახლებებში. ბუდეს ხეზე აკეთებს, მისი უქონლობის შემთხვევაში კი — ბუჩქებზე და ლერწმნარებში. მარტის ბოლო–მაისის დასაწყისში დედალი 4–5 კვერცხს დებს. ყოვლისმჭამელია. ალაგ-ალაგ აზიანებს და ანადგურებს სანადირო ფრინველების ბუდეებს, უმთავრესად იხვისას.
ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაცია

ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაცია — ორგანიზაციის შექმნის საკითხი სტუდენტთა ქუთაისის 1917 წლის 25 აპრილის კონფერენციაზე დაისვა. ამ ფორუმს, სხვადასხვა ქალაქებიდან (თბილისი, ქუთაისი, გორი, ზესტაფონი, ფოთი და სხვა.) 39 დელეგატი დაესწრო. კონფერეცის თავმჯდომარედ მიხეილ ხუნდაძე იქნა არჩეული. მოადგილედ -კ. დგებუაძე-მდივნებად-ს. ხოფერია, კუპრაშვილის ასული, და ვეფხვაძე. რამდენადაც ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციების ამ კონფერენციამ ერთიანი ორგანიზაციის ფორმირება ვერ მოახერხა. საკითხი ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიისა და ახალგაზრდობის საერთო კონფერენციისათვის გადაიდო. ამ კონფერენციაზე გასაგზავნ კანდიდადებათდ მ. ხერხეულიძე და კ. მირაბიშვილი იქნენ არჩეული. ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიისა და ახალგაზრდობის საერთო კონფერენცია 1917 წლის 4 ივნისს გაიმართა. მის მუშაობაში 164 დელეგატი ღებულობდა მონაწილეობას. ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის შიგნით წარმოქნილმა წინააღმდეგობამ და პარტიიდან რადიკალურ-დემოკრატების(1917 წლის ოქტომბერი)და „კლდის“ ჯგუფის (1918 წლის სექტემბერი) გამოყოფამ გარკვეული ზემოქმედება იქონია ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატებზედაც. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეროვნულ-დემოკრატ სტუდენტთა 1918 წლის 14 ნოემბრის კრებაზე მიღებული დადგენილებით დამოუკიდებელ ეროვნულ-დემოკრატ ორგანიზაციის დაფუძნება ოფიციალურად იქნა გაცხადებული. ამავე კრებამ ახლად შექმნილი ორგანიზაციის დროებითი კომიტეტი შემდეგი შემადგენლბით აირჩია: ი. ცხადაძე, ვ. იაშვილი, პ. ნემსაძე ლ. მაჭავარიანი და პ. ქებაძე.

1918 წლის ნოემბერი გამოვიდა ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციების ორკვირეული ჟურნალი „ახალი ძალა“ ჟურნალში გამოქვეყნდა ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციების ინსტრუქცია. ეს დოკუმენტი 9 მუხლისა და სამი შენიშვნისგან შედგებოდა და ორგანიზაციის წესდების მოვალეობას ასრულებდა. ამ დოკუმენტის მიხედვით, ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციის მმართველობა ორგანოს კონფერენციის მიერ არჩეული მთავარი მთავარი კომიტეტი წარმოადგენდა დასავლეთ საქართველოს ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციის ცენტრად ქუთაისის კომიტეტი ითვლებოდა ინსტრუქცია ორგანიზაციაში გაწევრიანებისა და თითოეული წევრის უფლება-მოვალეობასაც განსაზღვრავდა.

1919 წლის 16 ივნისს, ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციების კონფერენცია გაიმართა. ორგანიზაციის ძირითადი საპროგრამო დებულებების შესახებ მოხსენება ნ. დგებუაძე, ხოლო მომენტისა და ტაქტიკის შესახებ იასონ ჯავახიშვილმა გააკეთეს. მიღებული რეზოლუციით, კონფერენცია ამ საქართველოს სახელმწიფოს აღმშენებლობის საქმეში მმართველ პოლიტიკურ პარტიას თანადგომა გამოუცხადა და ქვეყნის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საკითხიც დააყენა. 29 ივნისს ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატთა ორგანიზაციის კომიტეტი იქნა არჩეული მის შემადგენლობაში შევიდნენ: ვ. ცხადაძე, ი. დოლიძე, პ. ნემსაძე, ა. ანთაძე, ს. ჟღენტი, ლ. მაჭავარიანი. ამ ორგანიზაცას ძირითად მიზანს თბილისისა და ქვეყნის განაპირა რეგიონების სასწავლებელბში ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატთა ორგანიზაციების სექციების მოწყობა. წარმოადგენდა. ასეთი პირველი სექცია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში შეიქმნა, რომლის ბიუროს შემადგენლობაში აირჩიეს: ვ. ცხადაძე, პ. ნემსაზე კ. კელენჯერიძე ა. კანდელაკი და ჯ. ეგნარაძე ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატები საქართველოს სახელმწიფოებრიობის გადარჩენის რეალურ გზას ევროპულ სახელმწიფოების მხარდაჭერაში ხედავდნენ.
ჰაფელი

ჰაფელი — მდინარე ჩრდილო-აღმოსავლეთ გერმანიაში, რომელიც გადის პომერანიის, ბრანდენბურგის, ბერლინის, საქსონია-ანჰალტის ტერიტორიებს. წარმოადგენს მდინარე ელბის მარჯვენა შენაკადს და შეადგენს 325 კილომეტრს სიგრძეში. თუმცა, სათავიდან შესართავამდე პირდაპირი დაშორება მხოლოდ 94 კილომეტრს შეადგენს.

ჰაფელი, სიგრძის დიდ ნაწილზე სანაოსნოდ ვარგისია და იგი მნიშვნელოვან საკავშირო ფუნქციას ასრულებს გერმანიის აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის, აგრეთვე მის ფარგლებს გარეთ.
ტრეზინის სახლი

ტრეზინის სახლი — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ბაროკოს არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მისამართი უნივერსიტეტის სანაპირო, სახლი № 21. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტი. აგებულია 1721-1723 წლებში. ქალაქის ისტორიული და კულტურული ღირსშესანიშნაობა, ადგილის სადაც ცხოვრობდა არქიტექტორი დომენიკო ტრეზინი. მიწის ნაკვეთი არქიტექტორის სახლის ასაგებად 1721 წელს გამოყო თავად პეტრე -მა.

ისტორია
ეს მიწის ნაკვეთი პირველად მოიხსენიება 1721 წლის 19 სექტემბერს, როდესაც იმპერატორმა პეტრე -მა ეს ადგილი გადასცა არქიტექტორ დომენიკო ტრეზინის საკუთარი სახლის ასაშენებლად. სავარაუდოა, რომ შენობის პროექტი შეასრულა თავად არქიტექტორმა. შენობა აგებულია პეტრესეული ბაროკოს სტილში, ორსართულიანია და დგას მაღალ ცოკოლზე.

მშენებლობა ძალიან ნელა მიმდინარეობდა: საფუძველი 1723 წელს ჩაუყარეს და მშენებლობა ჯერ კიდევ 1726 წლისათვის არ იყო სახურავამდე მიყვანილი.

ამ სახლში რამდენიმე წელი ცხოვრობდა ტრეზინი ოჯახთან ერთად. ორ ოთახში მან განათავსა ე. წ. სკოლა, სადაც იგი მოსწავლეებთან ერთად მუშაობდა. მას შემდეგ, რაც 1734 წელს ტრეზინი გარდაიცვალა, შენობა გადაეცა მის ქვრივსა და შვილებს.

დიდი ხნის განმავლობაში შენობა უცვლელი სახით იყო შემონახული, თუმცა საუკუნის დასაწყისში მიაშენეს ფლიგელი. შემდეგი გადაკეთება მოახდინა შენობის ახალმა მფლობელმა ე. ი. კლოჩკოვმა. 1949 წელს კიდევ ერთხელ მოხდა შენობის გადაკეთება კლასიციზმის სტილში. 2014 წელს სახლის წინ აღმართეს ტრეზინის ძეგლი.
ტრეზინის ძეგლი

ტრეზინის ძეგლი — არქიტექტორისა და ინჟინერის დომენიკო ტრეზინის ძეგლი მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში, ტრეზინის მოედანზე, ტრეზინის სახლის წინ, უნივსერიტეტის სანაპიროსა და ბლაგოვეშჩენსკის ხიდის ახლოს ვასილეოსტროვსკის რაიონში.

ისტორია
დომენიკო ტრეზინის ძგლის აგების იდეა დაიბადა ჯერ კიდევ 1990-იან წლებში. ძეგლის მოქანდაკეა პავლე პეტრეს ძე იგნატიევი. იგი ძეგლზე მუშაობდა 1995 წლიდან. ეს იყო ახალგაზრდა მოქანდაკის სასწავლო დავალება. ამ სასწავლო დავალებიდან მომდევნო წლებში წარმოიშვა თანამედროვე დიდი პროექტი. 1999 წელს სანქტ-პეტერბურგის გუბერნატორმა ვლადიმერ იაკოვლევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას ტრეზინს ძეგლის შექმნის შესახებ. მაგრამ დიდი ხნის განმავლობაში სკულპტურის დასამზადებლად ვერ მოიძიეს თანხები და 2000-იანი წლების დასასრულს დაფინანსება საკუთარ თავზე აიღო ჟორნოს ფონდმა, ამ ვითარებაში ძეგლის შექმნამდე 17 წელი გავიდა. პ. პ. იგნატიევმა ტრეზინი გამოსახა ქურქში ჩაცმული, ფეხზე მდგომი. ბრინჯაოს ფიგურის ზომაა 5,5 მეტრია. ძეგლი ჩამოასხეს პოდმოსკოვიეს ქარხანაში.

პირველად დომენიკო ტრეზინის ძეგლი ექსპერტებს აჩვენეს 2012 წლის მაისში. ამის შემდეგ შქანვაკებაში ეიტანეს მცირე კორექტირება: ტრეზინის ფეხები და ტანსაცმელი უფრო მასიური გახადეს. ასევე შეცვალეს ქურქის ფორმაც, რამაც გამოიწვია ძეგლის შექმნის გადავება კიდევ რამვენიმე თვით. ასევე დროიში გაიწელა ძეგლისთვის ადგილის შერჩევის საკითხიც.

ძეგლი კვარცხლბეკზე შედგეს 2013 წლის 17 დეკემბერს, ხოლო საზეიმო გახსნა გაიმართა 2014 წლის 19 თებერვალს, რომელშიც მონაწილეობდნენ ძეგლის ავტორი, სანქტ-პეტერბურგის მთავრობის წარმომადგენლები, რაიონული ადმინისტრაციის თანამდებობის პირები, ასევე შვეიცარიისა და იტალიის გენერალური კონსულები.
ემელიანოვის სახლი

ემელიანოვის სახლი , ასევე ხლებნიკოვის სახლი — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, სანქტ-პეტერბურგი. მისამართი ორანჟერეის ქუჩა, სახლი № 21, გადის ტაძრის მოედანზე. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული ობიექტი. აგებულია 1836-1839 წლებში.

ისტორია
ტაძრის მოედნის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე მიწის დიდი ნაკვეთი ქალაქის გენერალური გეგმის თანახმად გამოყვეს საქმიანი სამუშაოებისათვის და დიდი ხნის განმავლობაში მიტოვებული იყო. 1835 წელს გამოიყო მიწის ნაკვეთები კერძო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისათვის. ყველა, ხუთივე საცხოვრებელი სახლის პროექტი შეასრულა არქიტექტორმა სებასტიან ჩეფოლიომ, მან შექმნა შენობების ერთიანი ანსამბლი. მიწის ნაკვეთი № 288 გამოყვეს გლეხ ემელიანოვისათვის სახლის ასაშენებლად. მოგვიანებით სახლი, ისევე როგორც მეზობელი როდაქსის სახლი გავასცეს მეფუნთუშეს, მესამე გილდიის ვაჭარ მ. ე. ხლებნიკოვს. საბჭოთა პერიოდში შენობას მიაშენეს საკონდიტრო საამქრო.

არქიტექტურა
სახლი გაფორმებულია ზუსტად ისე სიმეტრიულად, როგორც იზმაილოვის სახლი. სახლი არის ორსართულიანი შენობა, გაფორმებული გვიანი კლასიციზმის ელემენტებით. ორივე სახლის კომპოზიციის ცენტრი არის ორმაგი თაღოვანი და ძალიან ჰგავს პუშკინის წმინდა ეკატერინეს საკათედრო ტაძრის თაღებს. შენობაში აღარ არის შემორჩენილი ლითონის ფირფიტები. ასევე არ არის შემორჩენილი ფანარებისთვის განკუთვნილი კრონშტეინები.
დელვიგის სახლი

დელვიგის სახლი , ასევე შიშკინის სახლი — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. მისამართი შჩერბაკოვის შესახვევი, სახლი № 14/1, გადის ვლადიმირის მოედანზე. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტი. აგებულია 1811-1813 წლებში.

ისტორია
სახლი ააგეს 1811-1813 წლებში ვაჭარ ტიჩინკინისათვის არქიტექტორ მ. ა. ოვსიანიკოვის პროექტის მიხედვით, არც ერთხელ არ გადაუკეთებიათ, გადაურჩა როგორც პირველ, ასევე მეორე მსოფლიო ომებს და დარჩა საუკუნის დასაწყისის ქალაქის შენობის ერთ-ერთ ორიგინალურ ნაგებობად. შენობა ორჯერ გაარემონტეს 1961 და 1990 წლებში.

ანტონ ანტონის ძე დელვიგი (1798-1831 წწ.) აღნიშნულ სახლში ცხოვრობდა 1829 წლის ნოემბრიდან 1831 წლის 14 იანვრამდე, აქ იგი გარდაიცვალა. სწორედ იმ წლებში, როდესაც დელვიგი ცხოვრობდა ამ სახლში, მან დაიწყო „ლიტერატურული გაზეთის“ გამოცემა და თავის გარშემო გააერთიანა პუშკინის წრე. დელვიგის სალონი, რომელშიც იკრიბებოდნენ ალექსანდრე პუშკინი, ვ. ა. ჟუკოვსკი, ვ. ფ. ოდოევსკი და პ. ა. პლენტევი, თამაშობდა მნიშვნელოვან როლს სანქტ-პეტერბურგის კულტურულ ცხოვრებაში.

1980-იან წლებში დაგეგმეს სახლის დანგრევა ახალი მეტრო სადგურის „დოსტოევსკაიას“ მშენებლობასთან დაკავშირებით. თუმცა, 1986 წელს, საზოგადოების აღშფოთების შედეგად დელვიგის სახლი დანგრევას გადაურჩა.

2014 წელს სახლი კაპიტალურად გაარემონტეს ფასადის ცვლილებების გარეშე, რის შემდეგაც მასში განათავსეს ბიზნეს-ცენტრი. რემონტის შემდეგ სახლზე დაამონტაჟეს მემორიალური დაფა.
პოლიტპატიმრების სახლი

პოლიტპატიმრების სახლი — საცხოვრებელი სახლი. აგებულია კონსტრუქტივიზმის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგის პეტროგრადის რაიონში. მისამართი სამების მოედანი, სახლი № 1. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული ობიექტი. აგებულია 1931-1935 წლებში არქიტექტორების გ. ა. სიმონოვის, პ. ვ. აბროსიმვისა და ა. ფ. ხრიაკოვის პროექტის მიხედვით ყოფილი პოლიტპატიმრებისა და რეპრესირებულთა საზოგადოებისათვის.

ისტორია
შენობა არის ლენინგრადის ერთ-ერთი პირველი სახლი-კომუნა. შედგება სამი ექვს და შვიდსართულიანი კორპუსისაგან და შედგება 200 ბინისაგან. შენობას აქვს მართკუთხა სამკუთხედის ფორმა. ამ სამკუთხედის ერთი კათეტი და ჰიპოტენუზა გადის პეტრეს სანაპიროზე და მასში განთავსებულია ოროთახიანი ბინები, ხოლო მეორე კათეტი გადის სამების მოედანზე და მასში განთავსებულია სამოთახიანი ბინები.

შენობის გარე ხედი პრაქტიკულად არ შეცვლილა. სახლის პირველ სართულზე განთავსებულია მაყურებლების დარბაზი და სასადილო, აქვთ თავიანთი საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა, კლუბი, ავტოფარეხები.

ბინის მრავალრიცხოვანი რეპრესირებული მაცხოვრებლების გამო, სკვერში სამების მოედანზე 1990 წელს დაამონტაჟეს ძეგლი, სოლოვეცკის ქვა, ხოლო სახლის ეზოში მემორალური დაფა, რომლის ავტორიც იყო ბოგომოლოვი, ივანე დიმიტრის ძე ბოგომოლოვის შვილი. ივანე იყო პოლიტპატიმართა და რეპრესირებულთა საზოგადოების წევრი, რომელიც დახვრიტეს 1938 წელს.
ახირებული

„ახირებული“ — ყოველკვირეული, იუმორისტული ჟურნალი კარიკატურებით. გამოვიდა ორი რვეულის სახით.

გამოცემის ადგილი, სტამბა და რედაქტორის გვარი არ არის აღნიშნული, მითითებულია ფსევდონიმებით: ეშმაკი და თაგუნა. ცნობილია, რომ „თაგუნა“ შალვა შარაშაძის ფსევდონიმია ხოლო „ეშმაკი“ — ნესტორ კალანდაძისა (გ. ჭოხონელიძის ცნობით, ამ ფსევდონიმით იბეჭდებოდნენ ასევე კაპიტონ გოგოლაძე და არჩილ ჯაჯანაშვილი). ჟურნალში გამოქვეყნებული ყველა წერილიხელმოუწერელია აქ იბეჭდება ფელეტონები, შარადები, ლექსები ძირითადად უსათაუროდ „ახირებული“, პირველ ყოვლისა საინტერესოა კარიკატურებით, რომლებიც დამოუკიდებლადაც გვხვდება და ტექსტის ამხსნელადაც. ამასთან, ხან სრულად გამოხატავს ავტორის ჩანაფიქრს, ხანაც — ნაწილობრივ, მაგალითად, პიესა „ინფორმაცია“ დასურათებულია კარიკატურებით, რომლებიც ავტორის სათქმელს თვალსაჩინოდ და, მეტი სიმძაფრით გამოხათავს. პოლიტიკური სატირა ჟურნალის მთავარი ხელწერაა. ამ მხატვრულ ხერხს ავტორები ხშირად მიმართავენ პოლიტიკოსებისა და პოლიტიკური თემების შარჟულად წარმოჩენისათვის. ლექსებში: „პეპელა“ „ოთარიანი“ გაშარჟებულია პარლამენტი, მისი წევრები და სხდომების მიმდირნრეობა. იუმორისტების მიერ „გამათრახებულ“ პოლიტიკოსთა შორის საერთაშორისო პოლიტიკის წარმმართველებიც ხვდებიან. მაგალითად, ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტის, თეოდორ რუზველტის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით ჟურნალში იბეჭდება იუმორისტული წერილი, თითქოს რუზველტი ოცნებობდა, გამხდარიყო სომხეთის პრეზიდენტი და არ დასცალდა.
გიორგი ამირეჯიბი

გიორგი სარდიონის ძე ამირეჯიბი (ამირაჯიბი; დ. 25 მაისი, 1880, სოფ. საღოლაშენი, გორის მაზრა — გ. 29 იანვარი, 1919, ქუთაისი, დაკრძალულია სოფ. არადეთში, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1918).

დაიბადა შტაბს-კაპიტან სარდიონ ამირეჯიბისა და ელისაბედ (მაკრინე) ავალიშვილის ოჯახში. მის და-ძმებს შორის იყო შემდგომში ცნობილი ბიოლოგი სიმონ ამირეჯიბი. გიორგი ამირეჯიბმა დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (პეტერბურგი, 1898), საიდანაც ჩაირიცხა ნოვოგეორგიევსკის ციხესიმაგრის არტილერიაში. შემდეგ მსახურობდა ახალციხეში განთავსებულ მე-20 საარტილერიო ბრიგადაში. ამავე ბრიგადის შემადგენლობაში იბრძოდა პირველი მსოფლიო ომში. 1916 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება და დაინიშნა თავისი ბრიგადის მეთაურად. იმავე წელს ერთ-ერთ ბრძოლაში დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას (1915) და (1917), წმ. ვლადიმერის (1915) და წმ. სტანისლავის (1916) ხარისხის ორდენებით.

1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში პოლკოვნიკის ჩინით. მეთაურობდა 1-ლ საარტილერიო ბრიგადას. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი აფხაზეთში და შავიზღვისპირეთში გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის ხელმძღვანელობით ჩატარებულ სამხედრო ოპრაციებში. ტუაფსეს აღებისთვის მიენიჭა გენერლობა (1918). გარდაიცვალა ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ 1919 წელს. ჰყავდა მეუღლე აგნესა ბეგთაბეგოვი. ერთადერთი ქალიშვილი ყრმობაში გარდაიცვალა.
გუმბათი (მთა)

გუმბათი — მთა საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სამხრეთ საქართველოში, ერუშეთის ქედზე, მდინარე ინჯისწყლის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2964 მ.

აგებულია ზედაპლიოცენური ანდეზიტ-ბაზალტებითა და დაციტებით. აქვს გუმბათის ფორმა, შემორჩენილია გამყინვარების კვალი, აქა-იქ კარკალი. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
წმინდა სარქისი

წმინდა სარქისი ( — სურბ სარქისი, ; გ. 362–363) — ადრექრისტიანული მეომარ-წამებული, სომხური სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ითვლება შეყვარებულთა მფარველად. იყო რომის არმიის მხედართმთავარი. წმინდა სარქისის დღე სომხეთის ერთ-ერთი ეროვნული დღესასწაულია.

სომხური თქმულებების თანახმად, წინა მარხვის ბოლო ღამეს (თებერვალში) წმინდა სარქისი თავის მიჯნურთან ერთად ყოველი სომეხის სახლს სტუმრობს. მისთვის, სახლის სახურავზე ან კართან ალაგებენ მოხალული ხორბლის ფქვილის ფოხინდს ან ხორბლის ფაფას. დილით, ფქვილზე ან ფაფაში აღმოჩენილი წმინდა სარქისის ცხენის კვალი ბედნიერების ნიშნად ითვლება. სარქისი საჩუქრებსა და გამასპინძლებას აგროვებს, ამასთანავე გოგონებისა და ყმაწვილებისათვის წინასწარმეტყველური სიზმრები მოაქვს, მათ მომავალ მეუღლეებს ანახებს ძილში.
ლოხ-რი

ლოხ-რი — გამდინარე ტბა ირლანდიაში, ფართობით მდინარე შენონის აუზის სამი მთავარი ტბიდან მეორე ადგილზეა ლოხ-დერგის შემდეგ. სხვა ორი მთავარი ტბიდან ერთი — ლოხ-ალენი ჩრდილოეთითაა, ხოლო მეორე — ლოხ-დერგი სამხრეთით. ტბის გასწვრივ არის რამდენიმე მცირე ტბა. ლოხ-რი გაწოლილია აღმოსავლეთით ლენსტერისა და დასავლეთით კონაქტის საგრაფოებს შორის. ტბაზე გაედინება მდინარე შენონი.

განლაგებულია მდინარე შენონზე, ზღვის დონიდან 38 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 105 კმ², საშუალო სიღრმე 6,2 მ, მაქსიმალური სიღრმე 35 მ. ტბის სამხრეთ ბოლოს გაწოლილია ქალაქი ათლონი, რომელსაც გააჩნია ნავებისთვის განკუთვნილი ნავსადგური. ტბის ჩრდილოეთ ნაწილის ბოლოსაა მცირე ქალაქი ლეინსბორო-ბალილიგი. ტბაში რამდენიმე კუნძულია, რომელთაგან აღსანიშნავია ინჩკლერონი და ინჩბოფინი. ლოხ-რის კუნძულები ატარებდნენ როგორც რელიგიურ, ისე პოლიტიკურ მნიშვნელობას, რითაც უზრუნველყოფდნენ კონტროლს მდინარე შენონზე. ირლანდიური ლეგენდის თანახმად, სწორედ ამ კუნძულზე იქნა მოკლული დედოფალი მედბი. ვიკინგი ტურგეისი სიკვდილამდე აკონტროლებდა სანაპიროზე არსებულ მრგვალ ფორტს. 840 წელს ვიკინგებმა ლოხ-რიზე ბაზა მოაწყეს და დაარბიეს გარემომცველი მიწები.

ისევე როგორც ირლანდიის სხვა რამდენიმე ლოხი, ლოხ-რიც მოექცა ყურადღების ცენტრში მასში ურჩხულის შესაძლო არსებობის გამო. 1960 წლის 18 მაისს სამმა მღვდელმა ტბაში ცხენისთავა ურჩხული დაინახა. 2001 წელს ტბაში საძიებო ექსპედიცია წარმოებდა, რომელსაც ირლანდიის მასმედია აშუქებდა.

პოპულარულია თევზჭერა და ნავით სეირნობა. განვითარებულია გველთევზასნაირთა რეწვა. ტბა მონიშნულია როგორც კონსერვაციის სპეციალური ზონა და დაცვის სპეციალური ზონა. ტერიტორიის მხრივ მთავარი ჰაბიტატია საკუთრივ ტბა და ჭაობი. აქვეა სეზონურად მიმომფრენი მცირე მურტალა. მნიშვნელოვანი ორნითოლოგიური ტერიტორიაა.

ჯიმ ო’კონორი იყო პირველი ადამიანი, რომელმაც მთელ სიგრძეზე გადაცურა ლოხ-რი 2012 წელს. მან 13 საათსა და 34 წუთში გაცურა 33,91 კმ.
შპრეე

შპრეე (, , სორბ. ) — მდინარე, რომელიც მიედინება გერმანიის საქსონიის, ბრანდენბურგის და ბერლინის ფედერალურ მხარეში და ჩეხეთის უსტეცის მხარეში. დაახლოებით 400 კილომეტრს სიგრძის შპრეე, მდინარე ჰაფელის მარცხენა შენაკადია, რომელიც თავად ჯერ ელბაში და შემდეგ ჩრდილოეთის ზღვაში ჩაედინება. ეს ის მდინარეა, რომელზეც თავდაპირველად ბერლინის ცენტრი აშენდა.

ბერლინის აღმოსავლეთით, დემერიცზეესა და მიუგელზეეს შორის მდებარე მდინარის ეს ნაწილი ცნობილია, როგორც მიუგელშპრეე .
სტეტკევიჩის სახლი

სტეტკევიჩის სახლი — საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. აგებულია ჩრდილოეთის მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, სანქტ-პეტერბურგი. მისამართი მაღაზიის ქუჩა, სახლი № 40/27. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტი. აგებულია 1909 წელს.

ისტორია
სახლი ააშენეს მიწის ნაკვეთზე, რომლის ნომერიც იყო 231. იგი ეკუთვნოდა მოქმედ მრჩეველს მ. ლ. სტეტკევიჩს. პროექტის ავტორი იყო პეტერბურგელი არქიტექტორი გ. გ. ფონ გოლი.

1991 წელის თებერვლიდან შენობაში განთავსებულია „ცარსკოე-სელოს კოლექციის“ მუზეუმი, რომელიც დააარსა მხატვარმა ა. მ. ნეკრასოვმა. მუზეუმთან მოქმედებს სასწავლო „სამხატვრო სახელოსნო“. მუზეუმის ძირითადი მიმართულებაა 1920-1930-იანი წლების ლენინგრადის ფერწერა. საერთო ჯამში მუზეუმში არის ექვსი საგამოფენო დარბაზი.

არქიტექტურა
მაღალ ცოკოლზე მდგარი ორსართულიანი შენობა აგებულია ჩრდილოეთის მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. ცოკოლი მოპირკეთებულია რუხი გრანიტის ფილებით.

1950-იანი წლების დასაწყისში მიიღეს გადაწყვეტილება სახლის ახალი გადაგეგმარების შესახებ, რის შემდეგაც ამოიყვანეს პირველი სართულის ფანჯრები. გაანადგურეს მორთულობის ელემენტები, დაიკარგა ისტორიული კარი და ფანჯრები. 1989 წელს ქალაქ პუშკინის აღმასრულებელ კომიტეტში დადგა საკითხი შენობის დანგრევის შესახებ, რადგან იგი იყო ავარიულ მდგომარეობაში. მაგრამ იმავე წელს მხატვარ ა. მ. ნეკრასოვის მიერ შენობაში ჩამოყალიბდა საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „გალერეა“, რომლის ძალებითაც დაიწყო შენობის გადარჩენა. შენობა მთლიანად გაარემონტეს 2009 წლისათვის.
ამიერკავკასიის კერძო უნივერსიტეტი

ამიერკავკასიის კერძო უნივერსიტეტი — უნივერსიტეტი თბილისში, დაარსდა 1917 წელს. 1917 წლის ოქტომბრამდე ის ცნობილი იყო „ტფილისის ქალთა კერძო უმაღლესი კურსების“ სახელით. 1920 წლის მდგომარეობით, ის ვერ იდგა სათანადო დონეზე. ამის მიზეზი გახდა სამეცნიერო პერსონალის ბაქოში გადასვლა, რის გამოც დაიხურა სიტყვიერებისა და ისტორიის ფაკულტეტი. დანარჩენ ფაკულტეტებზე სასწავლო კურსები შეიკვეცა, სამკურნალო ფაკულტეტის კურსი, რომლის გახსნაც ჰქონდათ განზრახული, ვეღარ გახსნეს, უნივერსიტეტს პროფესორები ამ ხნის მანძილზე „შემოეფანტნენ“.

1920 სამკურნალო ფაკულტეტზე სრულუფლებიანი მხოლოდ 8 აღმოჩნდა, ამათგან სამი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში იყო პროფესორი. ბევრი ბაქოში ცხოვრობდა და მხოლოდ რამდენიმე ლექციას თუ კითხულობდა თბილისში. ასეთები იყვნენ მაგ: პროფ. ანფიმოვი და მირიგოვოროვი, პრივატ-დოცენტი ტიხონოვიჩი და სხვ. შემოწმების შემდეგ გამოვლინდა ლექტორ-მასწავლებლების არაკვალიფიციულობა, პრაქტიკული ცოდნის მისაღებად აუცილებელი კაბინეტ-ლაბორატორიების, პროზექტურების, კლინიკების, ახალი სამეცნიერო ხელსაწყოების არქონა და სხვ. ცხადი გახდა, რომ საკუთარი ქართული უნივერსიტეტის დაარსების შემდეგ ეს უნივერსიტეტი კარგავდა ფუნქციას და მთავრობასაც არ ჰქონდა ფინანსური შესაძლებლობა მის დასახმარებლად. ამიერკავკასიის კერძო უნივერსიტეტის მთელი უძრავ-მოძრავი ქონება 1919 წლის 7 სექტემბერს მთავრობის დადგენილებით გადაეცა თბილისის ქალაქის თვითმართველობას, კულტურულ-საგანმანათლებლო საჭიროებისათვის.