მარშა მაკნატი

მარშა კემპერ მაკნატი (დ. 19 თებერვალი, 1952) ― ამერიკელი გეოფიზიკოსი და აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 22-ე პრეზიდენტი. 2013-დან 2016 წლამდე რეცენზირებადი ჟურნალის მთავარი რედაქტორი იყო. სკრიპსის ოკეანოგრაფიის ინსტიტუტის მოწვეული წევრი. მეცნიერებათა, ინჟინერიისა და მედიცინის ეროვნული აკადემიების მრჩეველთა კომიტეტის დედამიწისა და სიცოცხლის კვლევების განყოფილებისა და ფორუმის წევრი. მაკნატი მეცნიერებათა, ინჟინერიისა და მედიცინის ეროვნული აკადემიების კლიმატის ინტერვენციის კომიტეტს თავმჯდომარეობდა 2015 წელს.

მაკნატი ამერიკის შეერთებული შტატების გეოლოგიური სამსახურის მე-15 დირექტორი (პირველი ქალი, რომელსაც ეს თანამდებობა ეკავა) და აშშ-ის შინაგან საქმეთა მდივნის მრჩეველი იყო მეცნიერების მიმართულებით. გეოლოგიური სამსახურის ხელმძღვანელობამდე მაკნატი მონტერეის ყურის აკვარიუმის კვლევითი ინსტიტუტის, აშშ-ის ოკეანოგრაფიის კვლევითი ცენტრის, პრეზიდენტი და მთავარი აღმასრულებელი ოფიცერი, სტენფორდის უნივერსიტეტის დედამიწის შემსწავლელი მეცნიერებების სკოლის საზღვაო გეოფიზიკის პროფესორი და სანტა-კრუსის კალიფორნიის უნივერსიტეტის საზღვაო გეოფიზიკის პროფესორი იყო.

ოჯახი და განათლება
მარშა მაკნატის მამა მცირე ბიზნესის მფლობელი იყო, ხოლო დედა ― დიასახლისი. მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიასთან ინტერვიუში მაკნატმა აღნიშნა, რომ მათ ოჯახში ქალთა განათლება ტრადიასა და ნორმას წარმოადგენდა და მშობლებიც აგულიანებდნენ მაკნატსა და მის დებს.

1970 წელს მინეაპოლისის ნორთროპის კოლეგიური სკოლა (დღევანდელი ბლეიკის სკოლა) დაამთავრა. 1973 წელს კოლორადოს კოლეჯში ფიზიკის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. როგორც ეროვნული სამეცნიერო ფონდის კურსდამთავრებული, მაკნატი სკრიპსის ოკეანოგრაფიის ინსტიტუტში გეოფიზიკას სწავლობდა, სადაც ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო (1978 წელს). დისერტაცია დაიცვა თემაზე: „კონტინენტური და ოკეანური იზოსტასი“. მაკნატი წყალქვეშა ინსტრუქტორთა ეროვნული ასოციაციის სერტიფიცირებული მყვინთავია და აშშ-ის საზღვაო ძალების -თან და ზღვის ლომებთან ერთად წყალქვეშა ნგრევებისა და აფეთქებების წვრთნებშიც მონაწილეობდა.

მარშა კემპერ მანატის პირველი ქმარი მარსელ ჰოფმანი 1988 წელს გარდაიცვალა. მათ სამი ქალიშვილი ჰყავთ: მერედით მაკნატ-ჰოფმანი ეშლი ჰოფმანი 2009 წელს კალიფორნიის მის როდეო გახდა. მარშა მაკნატი ენთუზიასტი მოჯირითეა და შეჯიბრებებშიც მონაწილეობს.

მაკნატი ერთ-ერთია ექვს ქალ მეცნიერს შორის, რომელთა შესახებაც 1995 წელს -მა სერიები „ქალთა აღმოჩენა“ შექმნა. 1996 წელს მაკნატი იან იანგზე, მონტერეის ყურის აკვარიუმის კვლევითი ლაბორატორიის გემის კაპიტანზე დაქორწინდა.

ადრეული წლები
მინესოტის უნივერსიტეტში მცირე ხნით მუშაობის შემდეგ მაკნატი სამი წლით აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის მიწისძვრების წინასწარ განსაზღვრაზე მუშაობდა. 1982 წელს მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი გახდა, ხოლო 1988 წელს გეოფიზიკის გრისვოლდის პროფესორად დაინიშნა. ხელმძღვანელობდა ოკეანოგრაფიისა და გამოყენებითი ოკეანური მეცნირებისა და ინჟინერიის ერთობლივ პროგრამას, რომელიც მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტისა და ვუდს-ჰოულის ოკეანოგრაფიის ინსტიტუტის თანამშრომლობის ფარგლებში განხორციელდა. გამოქვეყნებული აქვს 100-მდე სამეცნიერო სტატია რეცენზირებად ჟურნალებში. მის ნაშრომებში გამოკვლეულია საფრანგეთის პოლინეზიის ოკეანური კუნძულების ვულკანიზმი, კონტინენტური დაყოფა დასავლეთ ამერიკის შეერთებულ შტატებში და ტიბეტის პლატოს ამაღლება.

მაკნატს დიდი წვლილი მიუძღვის რეოლოგიასა და ლითოსფეროს შესწავლაში. მკვლევარმა აჩვენა, რომ ახალგაზრდა ვულკანებს ლითოსფეროს შეცვლა შეუძლია, გავლენას ახდენენ მიმდებარე ტერიტორიების სიმაღლეზე და 3 ანალიზისა და გრავიტაციის მონაცემების გამოყენებით აჩვენა, რომ ავსტრალიის პლატოს მოკლე ვადაში ძლიერია, ხოლო სუსტია ფართო მასშტაბზე.

მონტერეის ყურის აკვარიუმის კვლევითი ინსტიტუტი
1997 წლიდან 2009 წლამდე მარშა მაკნატი მონტერეის ყურის აკვარიუმის კვლევითი ინსტიტუტის პრეზიდენტი და აღმასრულებელი საბჭოს თავმჯდომარე იყო.ამ პერიოდში ინსტიტუტის კვლევითი ხომალდით ექსპედიციები განხორციელდა კანადიდან კალიფორნიის ნახევარკუნძულისკენ და ჰავაის კუნძულებისკენ. ინსტიტუტის ხელმძღვანელობით შეიქმნა მონტერეის დაჩქარებული კვლევითი სისტემა, პირველი ღრმა წყლის ობსერვატორია კონტინენტურ აშშ-ში.

ჯილდოები და წოდებები
მაკნატი არის სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის, ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი. არის ამერიკის გეოფიზიკოსთა კავშირისა და გეოდეზიის საერთაშორისო ასოციაციის წევრი. 2000-2002 წელს იყო ამერიკის გეოფიზიკოსთა კავშირის პრეზიდენტი. ბოსტონის უნივერსიტეტის (2019), ვუსტერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (2018), მიჩიგანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (2018), კოლორადოს მაინზის სკოლის (2011), მონმუთის უნივერსიტეტის (2010), მინესტორის უნივერსიტეტის (2004) და კოლორადოს კოლეჯის (1989) საპატიო დოქტორის წოდებები აქვს.

მაკნატი ბილ კლინტონის ოკეანური გამოკვლევების საპრეზიდენტო პანელის თავმჯდომარე იყო. თავმჯდომარეობდა ოკეანოგრაფიის ინსტიტუტთა გუბერნატორთა საბჭოს. არის მონტერეის ყურის აკვარიუმის, სტენფორდის უნივერსიტეტის, ჰარვარდის უნივერსიტეტის და ჟურნალების: და შეფასებისა და მრჩეველთა საბჭოების წევრი.

1988 წელს ამერიკის გეოფიზიკოსთა კავშირმა მაკნატს მაქელუეინის მედალი გადასცა, ხოლო 2007 წელს ღრმა ზღვის გამოკვლევებისა და ოკეანურ მეცნიერებებში წამყვანი როლისთვის მორის ევინგის მედალი დაიმსახურა. 2021 წელს მაკნატი ინჟინერიის ეროვნული აკადემიის წევრად აირჩიეს.