iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვინჩენცო ნიბალი

ვინჩენცო ნიბალი (დ. 14 ნოემბერი, 1984) — იტალიელი ყოფილი პროფესიონალი ველოსიპედისტი, რომელიც პროფესიონალურ დონეზე ასპარეზობდა 2005 წლიდან 2022 წლამდე. ის იმ შვიდი ველოსიპედისტიდან ერთ-ერთია, რომლებმაც კარიერაში მოიგეს ველოსპორტის სამივე გრან ტური - 2010 წლის ვუელტა ა ესპანია, 2013 და 2016 წლების ჯირო დ’იტალია და 2014 წლის ტურ დე ფრანსი.

ნიბალი დაიბადა მესინის სრუტის მახლობლად, რის გამოც მისი მეტსახელია „სრუტის ზვიგენი“, „მესინას ზვიგენი “ ან უბრალოდ „ზვიგენი“. მისი პირველი მნიშვნელოვანი გამარჯვება 2006 წლის გრან პრი დასავლეთ საფრანგეთზე, -ის ღონისძიებაზე შედგა. თუმცა, ექსპერტები, როგორიცაა მიშელ ბარტოლი, ამბობენ, რომ ნიბალი ყველაზე მეტად შეეფერება მრავალეტაპიან რბოლებში მონაწილეობის მიღებას. ის არის ძალიან ნიჭიერი სპორტსმენი, გამოირჩევა დაღმართებზე სვლაში და აღმართის დაძლევაში. ნიბალი უნივერსალურ მრბოლელს წარმოადგენს და ითვლება თავისი ეპოქის ერთ-ერთ უძლიერეს ეტაპობრივ რბოლაში მონაწილე მრბოლელად, რომელმაც მოიგო ტირენო-ადრიატიკო (2012 და 2013), ჯირო დელ ტრენტინო (2008 და 2013) და 2016 წლის ომანის ტური.

ნიბალი ყველაზე მეტად ცნობილია გრანდ ტურებზე გამოსვლით - თერთმეტჯერ პოდიუმზე ასვლით - თუმცა, მან ასევე დაამტკიცა, რომ ძლიერი კანდიდატია კლასიკურ ველორბოლაშიც, მოიგო რა 2014 და 2015 წლების იტალიის ეროვნული საგზაო რბოლის ჩემპიონატი, 2006 წლის დასავლეთ საფრანგეთის გრან პრი და საგზაო ველორბოლის სამი „მონუმენტი“: 2015 და 2017 წლებში ჯირო დი ლომბარდია და 2018 წლის მილანი-სან რემო. მან ასევე მოიპოვა პოდიუმები ლიეჟ-ბასტონ-ლიეჟსა და მილანი-სან-რემოს წინა რბოლებში.
მერკატორის საფეხური

მერკატორის საფეხური — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -26, -94). სახელი ეწოდა საფეხურის მახლობლად არსებული, კრატერ მერკატორის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

მერკატორის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 132.40 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
სწორი კედელი

სწორი კედელი — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ ნაწილში (კვადრანტები -19, -95). სწორი კედელი თითქმის სწორხაზოვნადაა გადაჭიმული ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 115.95 კმ-ზე (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

მისი ლათინური სახელის პირდაპირი თარგმანია — „სწორი კლდე“, თუმცა მისი სახელწოდება გავრცელებულია, როგორც „სწორი კედელი“ .

სწორი კედელი აღმოაჩინა კრისტიან ჰიუგენსმა 1686 წელს, თუმცა მისი კვლევები გამოქვეყნებულ იქნა ორი საუკუნის შემდეგ. იგი პოპულარული გახდა მხოლოდ 1791 წელს იოჰან შრეტერის ხელმეორედ აღმოჩენის შემდეგ. სახელწოდება „სწორი კედელი“ გაჩნდა მოგიანებით, არაუგვიანეს 1870-იანი წლებისა, როდესაც უილიამ ბირტმა თავის რუკებში გამოიყენა ის.

სწორი კედელი გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 115.95 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
1985 წელი პაკისტანში

1985 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
მოიხსნა საომარი მდგომარეობა და პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა.
სამხედრო მმართველობის დროს ჩატარდა საყოველთაო არჩევნები.
მიიღეს საკამათო მერვე შესწორება.
24 მარტი — სამხედრო მეთაური ზია-ულ ჰაკი გადადგა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და პაკისტანის მუსლიმური ლიგის წარმომადგენელი მოჰამედ ხან ჯუნეჯო (1932–1993) მეთორმეტე პრემიერ-მინისტრი გახდა.
გენერალი ზია ულ-ჰაკი სამხედრო პრეზიდენტი გახდა.

ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნეჯო (დაიწყება 24 მარტს)
მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: ღულამ ალი ხეტრანი (30 დეკემბრამდე); მუსა ხანი (დაწყება 30 დეკემბერს)
ხეიბერ ფახტუნხვას გუბერნატორი: ფაზლე ჰაკი (12 დეკემბრამდე); ნავაბზადა აბდულ ღაფურ ხან ჰოტი (დაწყება 30 დეკემბერს)
პენჯაბის გუბერნატორი: ღულამ ჯილანი ხანი (30 დეკემბრამდე); საჯად ჰუსეინ ყურეში (დაწყება 30 დეკემბერს)
სინდის გუბერნატორი: ჯაჰან დად ხანი

ღონისძიებები
საომარი მდგომარეობა და პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა მოიხსნება (პაკისტანის კონსტიტუციის მერვე შესწორება).
1986 წელი პაკისტანში

1986 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნეჯო
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები:
18 აპრილამდე: ნავაბზადა აბდულ გაფორ ხან ჰოტი
18 აპრილი – 27 აგვისტო: მუსა ხანი
27 აგვისტოდან: ფიდა მოჰამედ ხანი
პენჯაბის გუბერნატორი: საჯად ჰუსეინ ქურეში
სინდის გუბერნატორი: ჯაჰან დად ხანი

მოვლენები
ზულფიკარ ალი ბჰუტოს ქალიშვილი, ბენაზირ ბჰუტო, ბრუნდება დევნილობიდან, რათა სათავეში ჩაუდგეს პაკისტანის სახალხო პარტიას ხელახალი არჩევნების ჩატარების კამპანიაში.

სექტემბერი
5 სექტემბერი: -ის რეისი 73, რომლის ბორტზეც 358 ადამიანი იმყოფებოდა, კარაჩის საერთაშორისო აეროპორტში „აბუ ნიდალის“ ორგანიზაციის ოთხმა ტერორისტმა ჩაშალა.

დეკემბერი
14 დეკემბერი: კასბა-ალიგარჰის ხოცვა-ჟლეტა, ძალადობა მუჰაჯირების წინააღმდეგ ხაიბერ-პახტუნხვადან (პაკისტანი) და ავღანეთიდან ახლად ჩამოსახლებული პუშტუნების მხრიდან.
1987 წელი პაკისტანში

1987 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნჯო
მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი — მუსა ხანი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი — ფიდა მოჰამედ ხანი
პენჯაბის გუბერნატორი — საჯად ჰუსეინ ქურეში
სინდის გუბერნატორი — რაჰიმუდინ ხანი

ღონისძიებები
ინგლისის კრიკეტის ნაკრების პაკისტანში ტურნე პაკისტანელ მსაჯ შაკურ რანასა და ინგლისის ნაკრების კაპიტან მაიკ გეტინგს შორის კონფლიქტით დასრულდა.
14 აგვისტო - პაკისტანი დამოუკიდებლობის 40 წლისთავს აღნიშნავს.
1988 წელი პაკისტანში

1988 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი (17 აგვისტომდე); გულამ ისჰაკ ხანი (17 აგვისტოდან)
გულამ ისხაკ ხანი (17 აგვისტოდან)
პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნეჯო (29 მაისამდე); ბენაზირ ბჰუტო (2 დეკემბრიდან)
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: ფიდა მოჰამედ ხანი (16 ივნისამდე); ამირ გულისტან ჯანჯუა (16 ივნისიდან)
პენჯაბის გუბერნატორი: საჯად ჰუსეინ ყურეში (9 დეკემბრამდე); ტიკა ხანი (9 დეკემბრიდან)
სინდის გუბერნატორი:
23 ივნისამდე: აშრაფ უ. ტაბანი
23 ივნისი – 12 სექტემბერი: რაჰიმუდინ ხანი
12 სექტემბრიდან: ქადირუდინ აჰმედი

მოვლენები
აპრილი: ოჯჰრის ბანაკი, 1988 წლის 10 აპრილს, დილის 10:00 საათზე, რავალპინდში მდებარე ოჯჰრის სამხედრო ბანაკის საბრძოლო მასალების საწყობი საიდუმლო ვითარებაში აფეთქდა. რაკეტები ყველა მიმართულებით ქაოსურად გაიფანტა, რამაც მრავალი ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა და ქალაქ რავალპინდიში უამრავი სახლი გაანადგურა.
მაისი: 1988 წლის გილგიტის ხოცვა-ჟლეტა.
აგვისტო: 17 აგვისტოს საიდუმლოებით მოცული ავიაკატასტროფის შედეგად იღუპებიან გენერალი ზია, აშშ-ის ელჩი და პაკისტანის არმიის მაღალჩინოსნები. 1988 წელს გენერალ ზიას სიკვდილით დასრულდა 11-წლიანი სამხედრო მმართველობა.
ნოემბერი: საყოველთაო არჩევნებში ბენაზირ ბჰუტოს პარტიამ გაიმარჯვა.
10 დეკემბერი:პაკისტანის ტერიტორიაზე ჩამოაგდეს „ “-ის კუთვნილი -26, რომელიც ასრულებდა სამგზავრო რეისს ხოსტიდან ქაბულის მიმართულებით. ბორტზე მყოფი ოცდახუთივე პირი დაიღუპა. პაკისტანმა თვითმფრინავის ჩამოგდების ფაქტი უარყო.

დაბადებულები
14 თებერვალი – ზეინაბ აბასი, სპორტული კომენტატორი.
21 სექტემბერი – ბილავალ ბჰუტო ზარდარი, პოლიტიკოსი.
18 დეკემბერი – იმად ვასიმი, კრიკეტისტი.

გარდაცვლილები
5 აგვისტო: არიფ ჰუსეინ ჰუსეინი, პაკისტანელი შიიტი მუსლიმების ლიდერი (დ.1946; მოკლეს).
7 სექტემბერი: აბდულ ჰაკი, ისლამის მკვლევარი (დ. 1912).
1989 წელი პაკისტანში

1989 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: გულამ ისხაკ ხანი
პრემიერ მინისტრი: ბენაზირ ბჰუტო
მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი (31 დეკემბრამდე)

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი — მუსა ხანი
ხეიბერ ფახტუნხვას გუბერნატორი — ამირ გულისტან ჯანჯუა
პენჯაბის გუბერნატორი — ტიკკა ხანი
სინდის გუბერნატორი — კადირუდინ აჰმედი (19 აპრილამდე);ფახრუდინ გ. ებრაჰიმი(დაიწყება 19 აპრილიდან)

ღონისძიებები
20 ოქტომბერი–27 ოქტომბერი — ისლამაბადში სამხრეთ აზიის თამაშები იმართება.
პაკისტანი აცხადებს -1 და -2 რაკეტების წარმატებით გამოცდის შესახებ.
გამოდის სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი „შაანი“.
პაკისტანი უბრუნდება თანამეგობრობის რესპუბლიკის სტატუსს, რომელიც 1972 წლის იანვრიდან ერთა თანამეგობრობის გარეთ იმყოფებოდა.

გარდაცვლილები
ბრიგადირი ტარიკ მეჰმუდი: 1989 წლის 29 მაისი
1990 წელი პაკისტანში

1990 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: გულამ ისხაკ ხანი
პრემიერ-მინისტრი:
6 აგვისტომდე: ბენაზირ ბჰუტო
6 აგვისტო – 6 ნოემბერი: გულამ მუსტაფა ჯატოი
6 ნოემბრიდან: ნავაზ შარიფი
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მუჰამედ აფზალ ზულა (1 იანვრიდან)

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: [[ამირ გულისტან ჯანჯუა
[[პენჯაბის პროვინცია|პენჯაბის]] გუბერნატორი: [[ტიკა ხანი]] (6 აგვისტომდე); [[მიან მუჰამედ აზჰარი]] (6 აგვისტოდან)
[[სინდის პროვინცია|სინდის]] გუბერნატორი: ფახრუდინ ჯ. იბრაჰიმი (6 აგვისტომდე); მაჰმუდ ჰარუნი (6 აგვისტოდან)

მოვლენები
იანვარი: [[სუკური]]ს სარკინიგზო კატასტროფა.
აგვისტო: პრეზიდენტმა [[გულამ ისხაკ ხანი|გულამ ისხაკ ხანმა]] არაკომპეტენტურობისა და კორუფციის ბრალდებით [[ბენაზირ ბჰუტო]]ს პირველი მთავრობა დაითხოვა.
აგვისტო-ნოემბერი: ბენაზირ ბჰუტოს გადაყენების შემდეგ, პაკისტანის პირველ დროებით (მოვალეობის შემსრულებელ) მთავრობას სათავეში ჩაუდგა [[გულამ მუსტაფა ჯატოი]].
ოქტომბერი: [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა]] [[პაკისტანი|პაკისტანს]] ფინანსური დახმარება შეუწყვიტა იმ ეჭვის საფუძველზე, რომ ქვეყანა ბირთვულ იარაღს ავითარებდა.
ნოემბერი: ჯატოის დროებითი მთავრობა ასრულებს მუშაობას ოქტომბრის საყოველთაო არჩევნების შემდეგ, რომლის შედეგადაც ხელისუფლებაში [[ნავაზ შარიფი]] და „ “ მოდიან.

დაბადებულები
10 აპრილი: ფახარ ზამანი, კრიკეტის მოთმაშე

გარდაცვლილები
6 აპრილი: ნაჯიბ აჰმედი, მემარცხენე აქტივისტი სტუდენტი.
პაოლო ტოსკანელი

პაოლო დელ პოცო ტოსკანელი (; დ. 21 აპრილი, 1397, ფლორენცია — გ. 10 მაისი, 1482, იქვე) — იტალიელი ჰუმანისტი, კოსმოგრაფი და ასტრონომი. იცნობდა ძველი კოსმოგრაფების შრომებს, თავგამოდებით იცავდა დედამიწის სფერულობის იდეას. წამოაყენა დასავლეთის გზით ინდოეთამდე მიღწევის შესაპლებლობის იდეა. 1468 წელს გნომონით განსაზღვრა მზებუდობის მომენტები. კრიტიკულად განიხილა და შეასწორა ასტრონომიული „ალფონსოსეული ცხრილი“ ( საუკუნე).

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ტოსკანელი.
1991 წელი პაკისტანში

1991 წელი პაკისტანში პოლიტიკური და ეკონომიკური ცვლილებებით ხასიათდებოდა. 1990 წელს, მას შემდეგ რაც მოქმედ პრემიერ-მინისტრს, ბენაზირ ბჰუტოს, კორუფციაში დასდეს ბრალი, პრემიერ-მინისტრად ნავაზ შარიფი აირჩიეს. 1991 წელს კი ბენაზირ ბჰუტო მისი არჩევნების დელეგიტიმაციას ცდილობდა. მიუხედავად იმისა, რომ 1990 წლის ოქტომბერში ამერიკის შეერთებული შტატების საგარეო დახმარების შეწყვეტამ ეკონომიკაზე გავლენა იქონია, პაკისტანის მშპ (მთლიანი შიდა პროდუქტი) მაინც 5.6%-ით გაიზარდა, ხოლო ექსპორტი და უცხოური ინვესტიციები 1990-1991 ფისკალური წლის განმავლობაში კიდევ უფრო გაფართოვდა. გარდა ამისა, მთავრობა სამრეწველო და ფინანსური სექტორების პრივატიზებას გეგმავდა.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: გულამ ისჰაკ ხანი
პრემიერ-მინისტრი: ნავაზ შარიფი
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მუჰამედ აფზალ ზულა

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი (12 მარტამდე); გულ მოჰამედ ხან ჯოგეზაი (13 ივლისიდან დაწყებული)
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: ამირ გულისტან ჯანჯუა
პენჯაბის გუბერნატორი: მიან მუჰამედ აზჰირი
სინდის გუბერნატორი: მაჰმუდ ჰარუნი

მოვლენები
1991 წელი: პაკისტანმა და ინდოეთმა ხელი მოაწერეს „შეთანხმებას სარკინიგზო მიმოსვლის შესახებ“, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც „სამჟჰაუტა ექსპრესის შეთანხმება“.
1991 წელი: პაკისტანმა საფუძველი ჩაუყარა „პაკისტანის ანტარქტიდის პროგრამას“ და ანტარქტიდაზე მეცნიერთა ექსპედიცია გაგზავნა.
1991 წელი: ცნობილი პაკისტანელი საერთაშორისო დონის ჰოკეისტის, ზაჰიდ შარიფის სპორტული კარიერის დასრულება.

ივნისი
5 ივნისი: „შარიათის აღსრულების აქტით“ ( ’ ), მთავრობას მიენიჭა უფლებამოსილება გააკონტროლოს მუსლიმი მოსახლეობის ქმედებები ისლამური სამართლის, ასევე ცნობილი როგორც შარიათის კანონის საფუძველზე.

ოქტომბერი
2 ოქტომბერი: მიიღეს „პენჯაბის ქვემდგომი სასამართლო სამსახურის ტრიბუნალის აქტი“.

დეკემბერი
კარაჩიდან ლაჰორისკენ მიმავალი მატარებელი ქალაქ ღოტკისთან გაჩერებულ სატვირთო მატარებელს შეეჯახა. შემთხვევის შედეგად 800 მგზავრიდან 100-ზე მეტი დაიღუპა.

დაბადებულები
15 იანვარი – რუბაბ რაზა, მოცურავე.
6 თებერვალი – სარა მჰბუბ ხანი.
16 მარტი – ჰამად აზამი, კრიკეტისტი.
21 სექტემბერი – შამუნ ისმაილი, მომღერალი/სიმღერების ავტორი.
25 ნოემბერი – მუჰამედ რიზვან უმცროსი.

გარდაცვლილები
მაჰმუდ ჰუსეინი, კრიკეტისტი.
ფაზლე ჰაკი, არმიის გენერალი.
1992 წელი პაკისტანში

1992 წლის მოვლენები პაკისტანში ეიფორიისა და ტრაგედიის ნაზავი იყო. მაშინ, როცა ქვეყანა კრიკეტში მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში გამარჯვებას ზეიმობდა, პაკისტანის ჩრდილოეთ რეგიონებში ათასობით ადამიანი დაიღუპა ძლიერი წვიმების შედეგად გამოწვეული წყალდიდობის გამო, რაც მდინარე ინდის ადიდება გამოიწვია. ნავაზ შარიფის მთავრობამ პენჯაბის პროვინციაში საგზაო ქსელის გასაუმჯობესებლად რამდენიმე პროექტი წამოიწყო, ხოლო სინდის პროვინციაში მზარდი ეთნიკური დაძაბულობისა და არეულობების ჩასახშობად სამხედრო ოპერაციის ბრძანება გასცა.

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი – გულამ ისხაკ ხანი
პრემიერ-მინისტრი – ნავაზ შარიფი
პაკისტანის მთავარი მოსამართლე – მუჰამედ აფზალ ზულა

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი: გულ მოჰამედ ხან ჯოგეზაი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: ამირ გულისტან ჯანჯუა
პენჯაბის გუბერნატორი: მიან მუჰამედ აზჰირი
სინდის გუბერნატორი: მაჰმუდ ჰარუნი

მოვლენები
12 იანვარი – დაიწყო ლაჰორი-ისლამაბადის ავტობანის (-2 ) მშენებლობის პროექტი, რომელიც ქვეყნის ინფრასტრუქტურისთვის გარდამტეხი მომენტი იყო.
22 თებერვალი – ნავაზ შარიფმა წარადგინა „ყვითელი ტაქსების სქემა“ (- ), რომელიც მიზნად ისახავდა უმუშევარი ახალგაზრდების დასაქმებას შეღავათიანი კრედიტებით ავტომობილების გადაცემის გზით.
26 აპრილი – პაკისტანელი ალამ ჩანა გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში შევიდა, როგორც მსოფლიოს ყველაზე მაღალი ადამიანი (მისი სიმაღლე დაახლოებით 232 სმ იყო).
20 მაისი – ჩრდილოეთ პაკისტანში მოხდა 6.0 მაგნიტუდის მიწისძვრა, რამაც საშუალო სიმძიმის ზიანი გამოიწვია: დაიღუპა 36 და დაშავდა 100-მდე ადამიანი.
19 ივნისი – სინდის პროვინციაში დაიწყო სამხედრო ოპერაცია (ცნობილია როგორც ოპერაცია „-“), რომელიც მიზნად ისახავდა კრიმინალის აღკვეთასა და ეთნიკური დაპირისპირებების განმუხტვას.
8 სექტემბერი – ინდოეთ-პაკისტანის დიდი წყალდიდობა: კატასტროფულმა წვიმებმა ადიდებულ მდინარე ინდსა და მის შენაკადებში გამოიწვია მასშტაბური წყალდიდობა. მხოლოდ პენჯაბის პროვინციაში დაახლოებით 1,000 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 3 მილიონი ადამიანის ევაკუაცია გახდა საჭირო. კიდევ ათასამდე ადამიანი დაიღუპა ქაშმირის რეგიონში.
28 სექტემბერი – ავიაკატასტროფა ნეპალში: „პაკისტანის საერთაშორისო ავიახაზების“ რეისი 268 ( 3004-203) კატმანდუს აეროპორტში დაშვებისას ჩურეს მთების ფერდობს შეეჯახა. დაიღუპა ბორტზე მყოფი ყველა (167) მგზავრი და ეკიპაჟის წევრი.

სპორტი
25 მარტი – კრიკეტში მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალი: მელბურნში გამართულ გადამწყვეტ მატჩში პაკისტანმა ინგლისი 22 რბენით დაამარცხა და ისტორიაში პირველად მოიპოვა მსოფლიო თასი.

დაბადებულები
2 იანვარი – მანზურ აჰმედი, ფეხბურთელი.
9 მარტი – ფარჰან ზამანი, სკვოშის მოთამაშე.
14 აპრილი – მოჰამედ ამირი, ცნობილი კრიკეტის მოთამაშე.
1 ივნისი – მოჰამედ რიზვანი, კრიკეტის მოთამაშე (ნაკრების წამყვანი მოთამაშე).
28 სექტემბერი – მავრა ჰოკეინი, პოპულარული მსახიობი და მოდელი.
4 ნოემბერი – ალისია დიასი, მომღერალი.

გარდაცვლილები
25 იანვარი – მირ ხალილ ურ რეჰმანი, გაზეთ „“-ის დამფუძნებელი.
20 თებერვალი – მუჰამედ ასადი, ებრაული წარმოშობის მუსლიმი სწავლული, დიპლომატი და ყურანის მთარგმნელი.
5 მარტი – ჯამ სადიქ ალი, სინდის პროვინციის ყოფილი მთავარი მინისტრი.
17 ივნისი – იშრატ ჰუსეინ უსმანი, ცნობილი ფიზიკოსი-ბირთვული სპეციალისტი.
8 მაისი – გულ მოჰამედი.
9 ივლისი – მუჯადიდ აჰმედ იჯაზი.
27 ოქტომბერი – ნაიარ სულთანა, პაკისტანის კინოს ლეგენდარული მსახიობი.
1994 წელი პაკისტანში

1994 წლის მოვლენები პაკისტანში

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი – ფარუხ ლეგარი

პრემიერ-მინისტრი – ბენაზირ ბჰუტო

უზენაესი მოსამართლე:
14 აპრილამდე – ნასიმ ჰასან შაჰი
15 აპრილიდან 4 ივნისამდე – საად საუდ ჯანი
5 ივნისიდან – საჯად ალი შაჰი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი – აბდურ რაჰიმ დურანი (19 მაისამდე); იმრან ულა ხანი (19 მაისიდან)
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი – ამირ გულისტან ჯანჯუა (26 მარტამდე); ხურშიდ ალი ხანი (26 მარტიდან)
პენჯაბის გუბერნატორი – იქბალ ხანი (26 მარტამდე); ჩაუდრი ალტაფ ჰუსეინი (26 მარტიდან)
სინდის გუბერნატორი – ჰაქიმ საიდი (23 იანვრამდე); მაჰმუდ ჰარუნი (23 იანვრიდან)

დაბადებულები
1 იანვარი – მ. ზუნაირ საიდი, ინჟინერი და ფილანტროპი
17 იანვარი – საჯალ ალი, მსახიობი და მოდელი
2 ივლისი – ჰასან ალი, კრიკეტის მოთამაშე
15 ოქტომბერი – ბაბარ აზამი, კრიკეტის მოთამაშე (პაკისტანის ნაკრების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კაპიტანი და ვარსკვლავი)
1995 წელი პაკისტანში

1995 წლის მოვლენები პაკისტანში

მოქმედი პირები
ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი – ფარუხ ლეგარი
პრემიერ-მინისტრი – ბენაზირ ბჰუტო
უზენაესი მოსამართლე – საჯად ალი შაჰი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი – იმრან ულა ხანი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი – ხურშიდ ალი ხანი

პენჯაბის გუბერნატორი:
22 მაისამდე – რაჯა სარუპ ხანი;
22 მაისიდან 19 ივნისიდან – მუჰამედ ილიასი;
19 ივნისიდან – რაჯა სარუპ ხანი

სინდის გუბერნატორი – მაჰმუდ ჰარუნი (21 მაისამდე); კამალუდინ აზფარი (21 მაისიდან)

მოვლენები
პაკისტანი ანხორციელებს ინვესტიციებს კერძო სექტორში ელექტროენერგიის წარმოების გაზრდის მიზნით.
ივლისი – თავდასხმა მოხდა ქაბულში (ავღანეთი) პაკისტანის საელჩოზე.
დეკემბერი – ისლამაბადში, ეგვიპტის საელჩოზე განხორციელებული ბომბის აფეთქების შედეგად 13 ადამიანი დაიღუპა.
ჩატარდა პაკისტანის პირველი ავტოშოუ .

დაბადებულები
5 იანვარი – მუჰამედ ტუსიკი, ბალახის ჰოკეის მოთამაშე.
2 თებერვალი – არფა ქარიმი, სტუდენტი, მსოფლიოს ყველაზე ახალგაზრდა -ის სერტიფიცირებული პროფესიონალი (2004–2008 წლებში) (გარდაიცვალა 2012 წელს).
10 მარტი – აიმა ბეგი, მომღერალი.
15 ოქტომბერი – დიანა ბეგი, კრიკეტის მოთამაშე ქალი.
9 ნოემბერი – სარა რაზა ხანი, მომღერალი.
12 დეკემბერი – სამი ასლამი, კრიკეტის მოთამაშე.
28 დეკემბერი – მოჰამედ აბუბაქარ დურანი, კანოისტი.

გარდაცვლილები
16 აპრილი – იქბალ მასიჰი (დაბადებული 1983 წელს), ბავშვთა უფლებების დამცველი აქტივისტი.
ზენითის განძები

ზენითის განძები — კოლხური კულტურის ძეგლები, აღმოჩენილი სხვადასხვა დროს სოფელ ზენითში (ახლანდ. ქობულეთის მუნიციპალიტეტი). დაცულია აჭარის ხ. ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში. მათ შორისაა:

ძვ. წ. – საუკუნეების 3 ცული, რომლებიც პროტოტიპული ფორმებიდან კოლხურ ცულებზე გარდამავალ სახეს წარმოადგენს (აღმოჩნდა 1926 წელს).
ძვ. წ. – სს. ბრინჯაოს წალდი და 3 თოხი (აღმოჩნდა 1935 წელს).
ძვ. წ. – სს. სპილენძისა და ბრინჯაოს ნივთები — 1 ცული, 4 ცულის ნატეხი, 1 წალდი, 4 თოხი, თოხის ნატეხები, 4 სეგმენტისებური იარაღი, 1 სატევრის ნატეხი, ნამგლის ნატეხები, ზოდები, აგრეთვე რკინის დანები, ცულები და თოხები — მოთავსებული იყო სანთლით დაგმანულ თიხის ჭურჭელში (აღმოჩნდა 1926 წელს, შეისწავლა ალექსანდრე იესენმა 1929 წელს).
ალექსანდრე იესენი

ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე იესენი (; დ. 11 ივლისი, 1896, სანქტ-პეტერბურგი, — გ. 31 მარტი, 1964, ლენინგრადი) — რუსი არქეოლოგი, ბრინჯაოს ხანის კავკასიის არქეოლოგიისა და ძველი ისტორიის მკვლევარი.

ბიოგრაფია
1916-1917 წლებში მონაწილეობდა მსოფლიო ომში, 1919-1922 წლებში მსახურობდა წითელ არმიაში. დაამთავრა ლენინგრადის უნივერსიტეტის არქეოლოგიური განყოფილება (1925). 1926 წლიდან მუშაობდა მატერიალური კულტურის ისტორიის სახელმწიფო აკადემიაში, 1937 წლიდან — არქეოლოგიური ტექნოლოგიების ინსტიტუტში. პარალელურად, 1927-1960 წლებში იყო სახელმწიფო ერმიტაჟის თანამშრომელი, ერმიტაჟის პირველყოფილი კულტურის ისტორიის განყოფილების ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი (1936-1955). მეორე მსოფლიო ომის წლებში მონაწილეობდა ერმიტაჟის კოლექციების ევაკუაციაში, იყო ურალის უნივერსიტეტის პროფესორი (1944-1945).

იესენის გამოკვლევების დიდი ნაწილი ეხება ეთნოკულტურულ, ტომთა შორის კავშირებს, პირველყოფილ ხელოვნებისა და ადრეული მეტალურგიის საკითხებს.
ტოსკანელის საფეხური

ტოსკანელის საფეხური — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტები -10, -39). სახელი ეწოდა საფეხურის მახლობლად არსებული, კრატერ ტოსკანელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

ტოსკანელის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 50.14 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
ცენტრი — .
პერსი ჯექსონი და ოლიმპოელები (ტელესერიალი)

პერსი ჯექსონი და ოლიმპოელები — ამერიკული ფენტეზი სათავგადასავლო ტელესერიალი. სერიალის შემქმნელები ორიგინალი წიგნების ავტორი რიკ რიორდანი და ჯონათან ე. სტეინბერგი არიან. ტელესერიალი +- ისთვის შეიქმნა რიორდანის ამავე სახელწოდების წიგნების სერიის მიხედვით. მთავარი პერსონაჟის როლს ასრულებს უოკერ სკობელი; ანაბეთ ჩეისის როლს ლია სავა ჯეფრისი, ხოლო გროვერ ანდერვუდი როლს - არიან სიმჰადრი.

სერიალზე მუშაობა 2020 წლის მაისში დაიწყო, რიორდანის მიერ -ისთვის წარდგენილი პრეზენტაციის შემდეგ. დისნეიმ ჯონათან ე. სტეინბერგი და დენ შოტცი შოურანერებად 2021 წლის ივლისში გამოაცხადა. პირველი ეპიზოდის რეჟისორად ოქტომბერში ჯეიმს ბობინი შეირჩა. სკობელი მთავარ როლზე 2022 წლის იანვარში შეარჩიეს, ხოლო ჯეფრისი და სიმჰადრი პროექტს მაისში შეუერთდნენ. გადაღებები ვანკუვერში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში მიმდინარეობს.
კოლიმატორის სამიზნე

კოლიმატორის სამიზნე — ოპტიკური სამიზნის ტიპი, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს, თვალის პოზიციის მიუხედავად (მცირე პარალაქსით) დაინახოს განათებული სამიზნე წერტილი, რომელიც გასწორებულია რომელზეც სამიზნე მიმაგრებულ მოწყობილობასთან. მათ ასევე უწოდებენ კოლიმაციურ სამიზნეებს ან „დაფარულ თვალის სამიზნეს“ .

აღწერა
კოლიმატორის სამიზნის ძირითადი განლაგება არის დახურული მილი, რომლის ღია ბოლოში ლინზაა განთავსებული, ხოლო დახურულ ბოლოსთან ახლოს, ლინზის ფოკუსში დამონტაჟებულია მანათობელი ბადე, რაც ქმნის ოპტიკურ კოლიმატორს. ბადე განათებულია ელექტრონული სინათლის წყაროთი (ინკანდესენტური ნათურა ან, უფრო გვიანდელი დროიდან, დიოდი) ან ბადის უკან ოპალესცენტური ფანჯრის ან ბოჭკოვანი ოპტიკური სინათლის მილის მეშვეობით შეგროვებული გარემოს სინათლით. კოლიმატორის სამიზნები შედარებით ძველი იდეაა, რომელიც მრავალი ფორმით თითქმის 100 წლის განმავლობაში გამოიყენება.

კოლიმატორის სამიზნეები, ასევე ცნობილი როგორც დახშული თვალის სამიზნეები , განკუთვნილია ორივე თვალით გამოყენებისთვის. მომხმარებელი ერთ თვალს სამიზნესთან ასწორებს, ხოლო მეორე თვალი ღია რჩება და სამიზნეზეა ფოკუსირებული. ეს საშუალებას აძლევს ტვინს, სამიზნეზე დააფაროს დამიზნების ბადე, რითაც ქმნის კომპოზიტურ გამოსახულებას. ალტერნატიულად, მომხმარებელს შეუძლია შეცვალოს თავის პოზიცია, რათა ანაცვლოს მზერა კოლიმატორის სამიზნესა და სასროლ სამიზნეს შორის, ან გამოიყენოს ნაწილობრივი გასწორება, რათა ერთდროულად დაინახოს როგორც კოლიმატორის სამიზნე, ასევე სასროლი სამიზნე.

გამოყენება
კოლიმატორის სამიზნეები, როგორც იარაღის სამიზნეები, ძალიან მარტივ, გამძლე და დაბალფასიან მოწყობილობებად ითვლება. ისინი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ნაღმტყორცნებსა და საველე ქვემეხებზე გამოიყენება. არსებობდა უფრო თანამედროვე ვარიანტებიც, როგორიცაა დახშული თვალის სამიზნეები და . ერთწერტილოვანი. ორივე მათგანი იყენებდა სინათლის შემკრებ ღეროს დამცავ გამჭვირვალე გუმბათში, რომელიც აგროვებდა გარემოს სინათლეს „წერტილის“ სტილის ბადის გასანათებლად.

კოლიმატორის სამიზნეები გამოიყენება მცირე ზომის სამიზნეებად დაბალი განათების პირობებში (მაგალითად, ბინდი ან „ოთახის გაწმენდის“ ოპერაციები), რადგან არ არსებობს შუალედური ოპტიკური ფანჯარა, რომელსაც შეუძლია სინათლის დაბლოკვა. ეს იძლევა ორივე თვალის გამოყენების საშუალებას. ბოლო წლებში განათებული რეფლექსური სამიზნეების, ჰოლოგრაფიული სამიზნეების და ტელესკოპური სამიზნეების (მაგალითად, „ “-ის გამოყენებით მოწინავე საბრძოლო ოპტიკური სამიზნე ) დანერგვამ ჩაანაცვლა კოლიმატორის სპეციალური სამიზნეები, რადგან ამ სხვა ტიპის სამიზნეების გამოყენება შესაძლებელია ორივე თვალით, კოლიმატორის მსგავსად.

კოლიმატორის სამიზნეები ასტრონომიაში ასევე გამოიყენება ფინდერსკოპებად, ტელესკოპის დანიშნული ციური ობიექტისკენ დასამიზნებლად.
ქართული კონტინგენტი კოსოვოში

ქართული კონტინგენტი კოსოვოში — ქართველი სამხედროების მოქმედება 1999 წლიდან 2008 წლამდე, ნატოს ეგიდით მიმდინარე საერთაშორისო სამშვიდობო ძალების - კოსოვოს ძალების - შემადგენლობაში, რომელიც პასუხისმგებელი იყო კოსოვოში უსაფრთხოების დამყარებაზე. ამან შექმნა პრეცედენტი საქართველოს მონაწილეობისთვის საერთაშორისო სამშვიდობო ოპერაციებში. პირველი ქართული სამშვიდობო ჯარების კოსოვოში გამგზავრების დღე, 31 აგვისტო, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ 2016 წელს ქართველი სამშვიდობოების დღედ გამოაცხადა.

პირველი ქართული დანაყოფი, 34 სპეციალური დანიშნულების რაზმისგან შემდგარი ოცეული, კოსოვოში 1999 წელს ჩავიდა და მამუშაში თურქეთის სამშვიდობო ბატალიონის შემადგენლობაში განლაგდა. 2003 წელს, 150 კაციანი ქართული ასეული გერმანული სარდლობის ქვეშ პრიზრენში განლაგდა. ქართული ჯარები კოსოვოდან 2008 წლის აპრილში გაიყვანეს. როგორც ქართველმა ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, სამშვიდობოების გაყვანის გადაწყვეტილება ნატოს სხვა საერთაშორისო პრიორიტეტების გათვალისწინებით იქნა მიღებული, რადგან საქართველო ავღანეთისთვის უფრო მასშტაბურ კონტიგენტს ამზადებდა.