iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
როდრიგო ელი

როდრიგო ელი (; დ. 3 ნოემბერი, 1993, ლაჟეადუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ ალავესის ცენტრალური მცველი.

კარიერა
საკლუბო კარიერა
2005–2010 წლებში ბრაზილიური „გრემიოს“ ახალგაზრდულ გუნდში თამაშობს. 2010 წლიდან „მილანის“ ახალგაზრდული გუნდის შემადგენლობაშია. იმის გამო, რომ ორი წლის განმავლობაში „მილანის“ ძირითად შემადგენლობაში მოხვედრას ვერ ახერხებს, საფეხბურთო პრაქტიკის მიღების მიზნით იჯარით „რეჯინაში“ გადადის.

„რეჯინას“ რიგებში პირველად იტალიის თასის გათამაშების ფარგლებში „ნოჩერინას“ წინააღმდეგ გამოდის და შეუცვლელად, მთელი 90 წუთის განმავლობაში თამაშობს. „რეჯინა“ ამ მატჩს მინიმალური სხვაობით (1–0) იგებს. პირველი გოლი „რეჯინას“ მაისურით 2012 წლის 6 ოქტომბერს „ნოვარას“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში გააქვს. მიმდინარე სეზონში 30 შეხვედრას ატარებს და ერთხელ იღებს მეტოქეთა კარს. იჯარის ვადის დასრულების შემდეგ „მილანში“ ბრუნდება, თუმცა ისევ ვერ მკვიდრდდება ძირითადში და კვლავ იჯარით, ამჯერად „ვარეზეს“ რიგებში აგრძელებს თამაშს.

ახალი კლუბის მაისურით პირველად კვლავ იტალიის თასის გათამაშების შეხვედრაში „ვიჩენცას“ წინააღმდეგ გამოდის. საერთო ჯამში, ყველა ტურნირის გათვალისწინებით, კლუბში 41 შეხვედრას ატარებს.

2014 წელს „აველინოს“ უერთდება, სადაც ასევე, ყველა ტურნირის გათვალისწინებით, 35 მატჩში იცავს მის ღირსებას.

2015 წლის 9 ივნისიდან ისევ „მილანშია“. ტრანსფერის თანხის შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია არ ხმაურდება, თუმცა ცნობილი ხდება, რომ კონტრაქტი 2019 წლამდე იმოქმედებს.

„მილანის“ ძირითადში პირველად იმავე წლის 23 აგვისტოს „ფიორენტინას“ წინააღმდეგ სერია -ს კალენდარულ მატჩში გამოდის მოედანზე. მატჩი მილანელთა მარცხით (0–2) მთავრდება, ხოლო შეხვედრის დებიუტანტი პირველივე შეხვედრის პირველივე ტაიმის მე-9 და 36-ე წუთებზე ორ ყვითელ ბარათს, შესაბამისად, წითელ ბარათს იღებს და მოედანს ტოვებს.

„მილანში“ მხოლოდ სამ მატჩს თამაშობს, რის შემდეგაც, 2017 წლის 1 აგვისტოს „ალავესთან“ აფორმებს ოთხწლიან კონტრაქტს.

სანაკრებო კარიერა
როდრიგო ელიმ, რომელსაც ბრაზილიის მოქალაქეობასთან ერთად, ასევე, იტალიის მოქალაქეობაც აქვს, იტალიის 19 წლამდე და 20 წლამდე ნაკრებების შემადგენლობაში შესაბამისად 7 და 3 შეხვედრა ჩაატარა. 2015 წელს კი ბრაზილიის 23 წლამდე ნაკრებიდან მიიღო მოწვევა.

მიღწევები
საკლუბო
მილანი
იტალიის სუპერთასი
თასის მფლობელი: 2016
ალავესი
ესპანეთის თასი
ფინალისტი: 2016-17
ლუკა ანტონელი

ლუკა ანტონელი (; დ. 11 თებერვალი, 1987, მონცა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით მცველი, თამაშობს მილანში და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.

ანტონელიმ პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „მილანში“ 2006 წელს. 2008 წელს გადავიდა „პარმაში. 2011 წელს შეუერთდა „ჯენოას“, სადაც დაჰყო 4 წელი. 2015 წლიდან თამაშობს „მილანში“.

ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2010 წლის 3 სექტემბერს ესტონეთის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში.

ტიტულები
კლუბი
მილანი

უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2006–07
იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2016
კალინინის რაიონი (სომხეთის სსრ)

კალინინის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937—1995 წლებში. ცენტრი — ტაშირი.

ისტორია
კალინინის რაიონი შეიქმნა 1937 წელს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და კოტაიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 692კმ².

ადმინისტარციული დაყოფა
1948 წელს, რაიონში შედიოდა 1 მუშათა დასახლება და 15 სასოფლო საბჭო: ილმაზლინის, კალინინის, კარაკილისინის, ყიზილდაშის, ყიზილშაფაქის, მედოვის, მიხაილოვის, ნორაშენის, პრივოლნინის, სარატვოს, სოვუღბულახის, შაჰნაზარის, ევლუინის.
დილიჯანის რაიონი

დილიჯანის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1951 წლებში. ცენტრი — დილიჯანი.

ისტორია
დილიჯანის რაიონი შეიქმნა 1930 წლის 9 სექტემბერს.

1951 წლის 19 მარტს, დილიჯანის რაიონი გაუქმდა და მისი ტერიტორია იჯევანის რაიონის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 115 კმ²-ს შეადგენდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 დაბას (დილიჯანი) და 7 სასოფლო საბჭოს: ახკიჰლინსკის, ღეიარჩინის, გოშის, ყუიბიშევის, პაპანინის, პოლადის, შამაჰიანის.
ეღეგნაძორის რაიონი

ეღეგნაძორის რაიონი (— ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ეღეგნაძორი.

ისტორია
ეღეგნაძორის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს, სახელწოდებით — კეშიშკენდის რაიონი. 1935-1957 წლებში, მას მიქოიანის რაიონი ეწოდებოდა, 1957 წლიდან კი — ეღეგნაძორის რაიონი.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
გორისის რაიონი

გორისის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი —გორისი.

ისტორია
გორისის რაიონი დაარსდა 1930 წელს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და გეღარქუნიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 752 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქს (გორისი) და 21 სასოფლო საბჭოს: აზატაშენის, ბარწრავანის, ბაიანდურის, ვერიშენის, გალიძორის, ყარაუნჯის, ყარაშენის, კერუს, ყორნიძორის, სვარანცის, ტანძატაფის, ტათევის, ტეჰის,ხნაწაჰის, ხიძორესის, ხოზნავარი, ხოტის, შამსუზის, შინუაირის, შურნუხის, იაიჯინის.
იჯევანის რაიონი

იჯევანის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი იჯევანი.

ისტორია
იჯევანის რაიონი დაარსდა 1930 წელს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 870 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 14 სასოფლო საბჭოს: აჩაჯურის, ვერინ-აღდანის, ღეტაშენის, ენოკავანის, იჯევანის, ლალიღიუჰის, ნერქინ-აღდანის, რევაზლინის, სევქარის, სრიღეჰის, ტალის, უზუნთალას, ხაშთარაკის, წაღკავანის.
რაზდანის რაიონი

რაზდანის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი რაზდანი.

ისტორია
რაზდანის რაიონი დაარსდა 1930 წელს და ეწოდებოდა ახტის რაიონი. 1959 წელს ახტის რაიონს უწოდეს რაზდანის რაიონი. 1962 წელს რაიონი გააუქმეს, მაგრამ 1964 წელს კვლავ აღადგინეს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და კოტაიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 931 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 21 სასოფლო საბჭოს: ალაფარსი, არზაკანი, ათარბექიანი, ახპიურაკი, ბაბაკიშინი, ბჯნი, ვერინ-ახტინი, გიუმუში, კახსი, კორჩლინი, მაკრავანი, მარმარიკი, მეღრაძორი, მისხანი, ნერქინ-ახტინი, რიდამალი, სოლაკი, ტაკილინი, ფარუხი, ფანტანი, წაღკაძორი.
სუსო

ხესუს ხოაკინ ფერნანდეს საენზ დე ლა ტორე – სუსო (; დ. 19 ნოემბერი, 1993, კადისი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი. ამპლუით ნახევარმცველი, თამაშობს მილანში.

სუსომ კარიერა დაიწყო „ლივერპულში“ 2012 წელს. 2013-2014 წლებში იჯარით თამაშობდა იტალიურ კლუბ „ალმერიაში“. 2015 წლის იანვარში შეუერთდა „მილანს“, რის შემდეგაც, 2016 წელს იჯარით გადავიდა „ჯენოაში“.
ხოსე მაური

ხოსე აგუსტინ მაური (; დ. 16 მაისი, 1996, რეალიკო, არგენტინა) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით ნახევარმცველი, თამაშობს „მილანში“

= საკლუბო კარიერა =

პარმა
მაურის დებიუტი შედგა 3 დეკემბერს 2013 წელს პარმას შემადგენლობაში იტალიის საფეხბურთო თასზე მეოთრე რაუნდში სადაც მან მატჩის დასრულებამდე 27 წუთით ადრე შეცვალა ჯანი მუნარი.

11 აპრილს 2015 წელს გაიტანა ერთადერთი გოლი „იუვენტუსის“ წინააღმდეგ როდესაც პარმა ბოლო ადგილას იყო და იუვენტუსი პირველზე. მაურის კომენტარი: „ეს ჩემთვის უბედნიერესი დღეა“.

მილანი
2015-2016 წლების სეზონის დასაწყისში მაური შეუერთდა „მილანს“. დებიუტი შედგა „კროტონეს“ წინააღმდეგ მატჩში 1 დეკემბერს, სადაც მილანმა დამატებით დროში დაამარცხა მოწინააღმდეგე ანგარიშით 3-1.

ემპოლი
2016 წლის 30 აგვისტოს მაური იჯარით შეუერთდა იტალიურ კლუბ „ემპოლს“, სადაც მხოლოდ ერთი სეზონი დაჰყო.
ალესიო რომანიოლი

ალესიო რომანიოლი (; დ. 12 იანვარი, 1995, ანციო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით მცველი, თამაშობს „მილანსა“ და იტალიის ნაკრებში.

რომანიოლიმ კარიერა დაიწყო „რომაში“ 2012 წელს. 2014 წელს იჯარით გადავიდა „სამპდორიაში“, სადაც გაატარა ერთი წელი, რის შემდეგაც, 2015 წელს შეუერთდა „მილანს“.
ჯიდლდოები
კლუბი
მილანი
იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2016
ანდრეა ბერტოლაჩი

ანდრეა ბერტოლაჩი (; დ. 11 იანვარი, 1991, რომი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით ნახევარმცველი, იჯარით თამაშობს ჯენოაში.

საკლუბო კარიერა
ბერტოლაჩიმ საკლუბო კარიერა დაიწყო რომას (საფეხბურთო კლუბი) შემადგენლობაში. 10 იანვარი 2010 წელს იჯარით გადავიდა ლეჩეს შემადგენლობაში. პირველი გოლი ლეჩეს შემადგენლობაში გაიტანა იუვენტუსის (საფეხბურთო კლუბი) წინააღმდეგ.

22 ივნისს 2011 წელს ლეჩემ გამოისყიდა ბერტოლაჩის უფლებების 50% 500,000-ს ევროს სანაცვლოდ და დარჩა ლეჩეს შემადგენლობაში იჯარის სახლით.

20 ნოემბერს 2011 წელს ბერტოლაჩიმ გაიტანა გამარჯვების გოლი რომას წინააღმდეგ. 2012 წლის ზაფხულში შედგა მოლაპარაკება ჯენოასთან ბერტოლაჩის 50% შეფასებულ იქნა 1 მილიონ ევროდ და დანარჩენი 50% კი პანაგიოტის ტაჩციდისის სანაცვლოდ რომლის სატრანსფერო ღირებულება 2.5 მილიონ ევროს შეადგენდა.

2014 წლის 20 ივნისს რომამ და ჯენოამ განაახლეს კონტრაქტი ბერტოლაჩის საერთო მფლობელობასთან დაკავშირებით.

2014-2015 წლები ბერტოლაჩის საუკეთესო სეზონი იყო კარიერაში, მან იტალიის სერია ში 34 მატჩში 6 გოლი და 8 საგოლე გადაცემა გააკეთა.

2015 წლის ივნისში რომამ 8.5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ გამოისყიდა ბერტოლაჩის უფლებების 50%, მალევე იგი შეუერთდა მილანს 20 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.

2017 წლის 15 ივლისს იჯარით შეუერთდა ჯენოას, სადაც სეზონის ბოლომდე დარჩება.
დავიდე კალაბრია

დავიდე კალაბრია (; დ. 6 დეკემბერი, 1996, ბრეშა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, „მილანის“ მარჯვენა მცველი.

კარიერა
კალაბრიას დებიუტი შედგა 30 მაისს 2015 წელს ატალანტას წინააღმდეგ, მან 84 წუთზე შეცვალა მატია დე შილიო. პირველად სასტარტო შემადგენლობაში გამოჩნდა 22 სექტემბერს „უდინეზეს“ წინააღმდეგ და 49 წუთი დაჰყო მოედანზე.

სანაკრებო სტატისტიკა
მიღწევები
საკლუბო
მილანი
სერია : 2021–22

სანაკრებო
იტალია
უეფა-ს ერთა ლიგა: მესამე ადგილი: 2020–21
გამზრდელი (პოემა)

გამზრდელი — ქართველი პოეტის, აკაკი წერეთლის ერთ-ერთი პოემა, რომელიც 1898 წელს დაწერა. პოემა გამზრდელი მოგვითხრობს სიყვარულზე, მეგობრობაზე, ვაჟკაცობასა და ტოლერანტობის შესახებ. პოემა გამოირჩევა აკაკისთვის დამახასიათებელი ტკბილი ჟღერადობით. „გამზრდელი“ აკაკის მსოფლმხედველობის ერთ-ერთ საუკეთესო მაგალითად მიიჩნევა. პოემა ფინალით განსხვავდება სხვა მხრივ მსგავსი ნაწარმოებებისგან „მატეო ფალკონე“ (პროსპერ მერიმე, 1829), „ტარას ბულბა“ (ნიკოლოზ გოგოლი, 1842), და „ხევისბერი გოჩა“ (ალექსანდრე ყაზბეგი, 1884).

შინაარსი
პოემის პროტაგონისტი საფარ-ბეგი შეყვარებულია მზეთუნახავ ზია-ხანუმზე და მის მოსახიბლად გადაწყვეტილი აქვს მოიპაროს ალმასხიტ ინალიფას ცხენი. ის ამ ამოცანის შესრულებაში დახმარებას სთხოვს ძუძუმტეს, ბათუს. საფარ-ბეგი დაემორჩილება გულისთქმას და გააუპატიურებს ბათუს ცოლს, ნაზიბროლას. საფარ-ბეგი გააცნობიერებს საკუთარ დანაშაულს და ძიძიშვილ ბათუს სთხოვს, მოკლას. ბათუ მას, როგორც ძიძიშვილს, ვერ მოკლავს და გაუშვებს გამზრდელთან. საფარ-ბეგი გამზრდელს, ჰაჯი-უსუბს მიმართავს და აღიარებს დანაშაულს. ჰაჯი-უსუბი თავს მოიკლავს და ამით თავად გამოისყიდის გაზრდილის დანაშაულს.
სინიშა მიხაილოვიჩი

სინიშა მიხაილოვიჩი ( ; დ. 20 თებერვალი, 1969 – 16 დეკემბერი, 2022) — სერბი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა იტალიურ კლუბებში, რომა, სამპდორია, ლაციო და ინტერი.

მიხაილოვიჩი ითვლებოდა საჯარიმო დარტყმების ერთ-ერთ საუკეთესო შემსრულებლად თავის თანამედროვეებს შორის, მას ეკუთვნოდა სერია -ს ყველა დროის რეკორდი საჯარიმო დარტყმებიდან გატანილი 28 გოლით, რომელიც 2015 წელს ანდრეა პირლომ დაამხო.
სერო ხანზადიანი

} , დ. 20 ნოემბერი, 1915 — გ. 26 ივნისი, 1998) — სომეხი მწერალი.

ბავშვობა
სერო ხანზადიანი დაიბადა 1915 წელს, გლეხის ოჯახში, ქალაქ გორისში. პატარა სეროს, მშობლები ეუბნებოდნენ: „შენ ისწავლი იმ მიწის მნიშვნელობას, რომელზეც შენ გაიზრდები“. ის ხშირად ამჩნევდა თუ როგორ მოდიოდა ხალხი სამსახურიდან და შემდეგ როგორ უვლიდა თავის მიწას. „მშობლიური მიწა არის უძვირფასესი რამ რაც კი ადამიანს გააჩნია, მის გარეშე ერი არ იარსებებდა“ (სიტყვები მისი ნოველიდან).

ცხოვრება და მოღვაწეობა
როგორც კი სერო ხანზადიანმა დაამთავრდა პედაგოგიური კოლეჯი, მან მუშაობა დაიწყო სკოლის მასწავლებლად. 18 წლის ასაკში ის შეუერთდა წითელ არმიელებს და მონაწილეობა მიიღო მეორე მსოფლიო ომში. მისი პერსონალური ბრძოლის გამოცდილება და უნარები იმისა რომ მიეღო საყოველთაო გადაწყვეტილებები დაეხმარა მას იმაში, რომ შეექმნა „ბრძოლის დღიური“ („სამი წელი: 291 დღე“).ეს ნოველა მან 1972 წელს დაწერა და ეს იყო ყველაზე ცნობილი და გამოჩენილი საბჭოთა სამხედრო ფიქციის ლიტერატურული ნაწარმოები, იმ დროისათვის. 1950 წელს მან გამოაქვეყნა მისი პირველი ნოველა, რომელიც მან მიუძღვნა ქალაქ ლენინგრადის დაცვას.
„გაუცნობიერებული სიკვდილი არის სიკვდილი, მაგრამ გაცნობიერებული სიკვდილი არის მარადისობა!“ ეს ძველი სომხური გამონათქვამი, არის ძირითადი აზრი ხანზადიანის ნაშრომებში.
სერო ხანზადიანი ხშირად იხსენებდა იმ ძლიერ კავშირს რუსეთსა და სომხეთს შორის, რომელიც კიდევ უფრო ვითარდებოდა საუკუნეების განმავლობაში. მოგვიანებით მან გამოიყენა ეს თემა თვის ნაშრომში „მხითარ სპარაპეტი“. სერო ხანზადიანი ერთ-ერთ თავის ინტერვიუში საუბრობს მხითარ სპარაპეტისა და დავიდ ბეკის მიერ სომხეთის ერის დიდებულ დაცვაზე, საუკუნეში. მისი ნაშრომის, „მხითარ სპარაპეტი“-ის ერთ-ერთი მთავარი აზრი სომხეთის და რუსეთის მოსახელობებს შორის ძლიერი მეგობრობის შესახებ მოგვითხრობს.
გარდა ომისა, როგორც სერო ხანზადიანი აღნიშნავდა, იგი წერდა სომხეთის ისტორიაზე და სომხური გენოციდის შესახებ რომელიც 1915 წელს მოხდა.

გარდაცვალება
მწერალი გარდაიცვალა 1998 წელს. ის დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ერევნის ცენტრში.

მემკვიდრეობა
სერო ხანზადიანმა დატოვა შესანიშნავი მემკვიდრეობა ლიტერატურაში. თავის ნაშრომებში იგი იცავს ადამიანობის იდეალს და მშობლიური მიწის სიყვარულს. მისი იდეები სიკეთეზე და მშვიდობაზე არის სრულყოფილად რეალიზებული და შესაბამისად მარადიულიც. სერო ხანზადიანის სიცოცხლის ბოლო წლებში, მან თავის ინტერვიუში, მკაცრად გააკრიტიკა ბოლშევიკები, თავიანთი უარყოფითი ნაბიჯებისთვის, რომელიც მიმართული იყო სომხეთის რეგიონების (მთიანი ყარაბაღის და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის) ანექსიის მიმართ.
ბაღრამიანის რაიონი

ბაღრამიანის რაიონი  — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1983—1995 წლებში. ცენტრი — სოფელი ბაღრამიანი.

ისტორია
ბაღრამიანის რაიონი შეიქმნა 1983 წელს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და არმავირის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გუგარქის რაიონი

გუგარქის რაიონი  — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1962 და 1964—1995 წლებში. ცენტრი — სოფელი კიროვაკანი (1969 წლამდე), მეღრუტი (1969—1995 წლებში).

ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წლის 9 სექტემბერს ყარაქილისის რაიონის სახელწოდებით.

1935 წელს ყარაქილისის რაიონს სახელი შეეცვალა და ეწოდა კიროვაკანის რაიონი.

1962 წელს რაიონი გაუქმდა, მაგრამ 1964 წელს ის კვლავ აღდგა გუგარქის რაიონის სახელით.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და შირაკის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გუგარქის დარბევა
საბჭოთა კავშირის დაშლის პერიოდში დაიწყო აზერბაიჯან-სომხეთის კონფლიქტი. სსრკ-ის სუკ-ის თანამშრომლების თქმით, სომხეთის სოფელ გუგარქში თითქმის იგივე გამეორდა, რაც სუმგაითში იყო: „იქ დასცინოდნენ აზერბაიჯანელებს, კლავდნენ, ძარცვავდნენ სახლებს...“. როგორც 1988 წლის 7 დეკემბერს „ “ წერდა, სომხეთის რადიომ გუგარქის რაიონის რაიკომის პირველი მდივნისა და რაიონული საბჭოს თავმჯდომარის მხრიდან „პოლიტიკური არაშორსმჭვრეტელობის“ გამოავლენის შესახებ განაცხადა. მას შემდეგ, რაც ეთნიკურ ნიადაგზე მომხდარმა შეტაკებებმა „ტრაგიკულ შედეგები“ მოიტანა, ორივე მაღალჩინოსანი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. სუკ-ის სომხეთის წარმომადგენლობის გენერალ უსიკ არუთიუნიანის განცხადებით, 1988—1989 წლებში სომხეთის სსრ-ში სულ ეთნიკურ ნიადაგზე მკვლელობის 25 ფაქტი დადასტურდა, აქედან 20 ჩრდილოეთ რაიონებში, ხოლო 11 უშუალოდ გუგარქის რაიონში.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა ქალაქ კიროვაკანსა და 21 სოფსაბჭოს: აიდარლის, ჰალავარის, არჯუტის, ბზოვდალის, ვაჰაგნის, ვარდანლის, გამზაჩიმანის, გეზალდარის, დარნასის, დებეტის, დაორაგიუღის, იეღეგნუტის, ქარაბერდი, კიშლაგის, კოლაგერის, ლერმონტოვოს, მაკარაშენის, მეღრუტის, ნერკინ-კილისენსკის, პამბაკის, ფიოლეტოვოს.
კაფანის რაიონი

კაფანის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930-1995 წლებში. ცენტრი — კაპანი.

ისტორია
კაფანის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს.

1995 წელს, სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვარს, რაიონის ტერიტორიის ფართობი 611კმ²-ს შეადგენდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქს (კაპანი), 1 მუშათა დასახლებას (კაჯარანცი) და 30 სასოფლო საბჭოს: აგარაკის, აჯილუის, არაჩაძორის, არწვანიკის, ბაღარლინის, ვერინ-ვაჩაღანისვერინ-ღირათაჰის, ვერინ-ხოტანანის, გეხინის, ღიუთქუმის, ეღვარდის, ზეინინის, ყარაჩიმანის, კიურტის, ლერნაძორის, ნერქინ-ჰანდის, ნორაშენის, ოღთარის, პაიაღანის, პირლინის, პიხრუტის, სევაქარის, ტანძავერის, ხალაჯის, წავის, ჩაკათენის, შაბადინის, შღარშიკის, შიკაჰოღის, შიშკერტის.
სპიტაკის რაიონი

სპიტაკის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937–1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ნოემბერიანი.

ისტორია
ნოემბერიანის რაიონი დაარსდა 1937 წელს. 1953 წელს რაიონი გაუქმდა, ისევ აღდგა 1950-იანი წლების მეორე ნახევარში.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და ტავუშის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 549 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 19 სასოფლო საბჭოს: ამამლინი, არტაგიუღი, გოგარანი, გიულიჯინი, ჯრაშენი, კათნაჯური, კურსალინი, ლერნავანი, ლუსაღბიური, მეწ-პარნი, ნალბანდი, სარალი, სარალანჯი, სარამეჯი, სპიტაკი, ტაპაილინი, ხნკოიანი, წაღკაშენი, ჩიღდამალი.
კრასნოსელსკის რაიონი (სომხეთის სსრ)

კრასნოსელსკის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937—1995 წლებში. ცენტრი - კრასნოსელსკი.

ისტორია
კრასნოსელსკის რაიონი შეიქმნა 1937 წელს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვარს, რაიონის ტერიტორიის ფართობი 689კმ²-ს შეადგენდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 14 სასოფლო საბჭოს: აღბულაჰის, არტანიშის, ბაშქენდის, ვერინ-ჩამბარაკის, ღელკენდის, ჯილის, კარაკაიანის, კრასნოსელის, ნორ-ბაშღიუჰის, ორჯონიკიძის, თოღლუჯინის, ტიტუჯურის, ჩაიკენდის, შორჟინის.
ეჩმიაძინის რაიონი

ეჩმიაძინის რაიონი  — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ეჩმიაძინი.

ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წელს ვაღარშაპატის რაიონის სახელით. 1945 წელს რაიონს სახელი გადაერქვა და ეწოდა ეჩმიაძინის რაიონი.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და არმავირის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1121 კმ²-ს შეადგენდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქს (ეჩმიაძინი), 1 მუშათა დასახლებას (მოლოტოვის სახელობის) 27 სოფსაბჭოს: აღავნატუნის, აღჯაკალინის, აიგეშატის, ჰაითაღის, აპაგის, არაგაწის, არაქსი, არალიღის, არგავანდის, არშალუისის, ათარბეკის, ვერინ-ზეივის, ვერინ-კულიბეკლის, ვერინ-ხატუნარღის, გრამპინის, ჯრარატი, დოღსის, ლეპუგიის, მრგასტანის, მუგანის, ნერკინ-ზეივის, ნერკინ-ხატუნარღის, ფარაქარის, სამაგარის, ფრანგავოს.
ედუარდ მირზოიანი

ედუარდ მირზოიანი ( დ. 12 მაისი, 1921 გორი — გ. 5 ოქტომბერი, 2012, ერევანი) — სომეხი კომპოზიტორი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1981).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1921 წლის 12 მაისს ქალაქ გორში (საქართველო). 3 წლის ასაკში დედასთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ერევანში. იგი სწავლობდა ერევნის სამუსიკო სკოლაში. 1941 წელს დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიციის კლასი. 1942 წელს მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. ომის დროს, მან დაწერა უამრავი სამხედრო და პატრიოტული სიმღერა. 1945-1946 წლებში იყო მუსიკალური სკოლის პედაგოგი ერევანში. 1948 წლიდან იგი პედაგოგია ერევნის კონსერვატორიაში. ედუარდ მირზოიანმა აღზარდა ისეთი ცნობილი მუსიკოსები და კომპოზიტორები როგორიცაა - კონსტანტინე ორბელიანი, რობერტ ამირხანიანი, ხაჩატურ ავეტისიანი და სხვები.

გარდაიცვალა 2012 წლის 5 ოქტომბერს ერევანში. დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში.

ოჯახი
მამა — სიმონ ალიკანოვი (პოლკოვნიკი)
დედა — ლუსია პერშანგოვა (მსახიობი)
მამინაცვალი — მიქაელ ივანეს ძე მირზოიანი (1888-1958), კომპოზიტორი, პედაგოგი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი.

შემოქმედება
ედუარდ მირზოიანმა შექმნა უამრავი სხვადასხვა ჟანრის ნამუშევრები, რომლებმაც აღიარება მოუტანა მას, მის ნამუშევრებს დიდი ადგილი უკავია მსოფლიო მუსიკის საგანძურში. მათ შორისაა:

„სადღესასწაულო კანტატა“ (1949),
„ლენინის კანტატა“ (1950),
„ მსოფლიო ომის გმირები“ (1944),
უვერტიურა (1947),
„პოემა“ (1955)
სიმებიანი კვარტეტი (1947),
სონატა ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის (1939),
სონატა ჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (1967),

ასევე აქვს შექმნილი მუსიკალური ნაწარმოებები ფილმებისათვის.

ფილმოგრაფია
1959 — „მეწყერი“
1973 — „ქაოსი“
1975 — „დღეს არის მზიანი დღე“ (დოკუმენტური)
1977 — „რევკომის თავმჯდომარე“
ჯილდოები
სსრკ სახალხო არტისტი (1981)
ლენინის ორდენი (1971)
ღირსების ორდენი (2011)
ჯილდო არამ ხაჩატურიანი (სსრკ კულტურის სამინისტრო, 1988)
ლეონარდო და ვინჩის მედალი (ევროპული კომიტეტის საჯარო ჯილდო და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პრიზი, (2006)
სომხეთის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის ოქროს ჯილდო (2006)
სსრკ - ის მედლები
ერევნის საპატიო მოქალაქე (2001).
ვარდენისის რაიონი

ვარდენისის რაიონი  — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ვარდენისი.

ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წელს ბასარგეჩარის რაიონის სახელით.

1969 წელს რაიონს სახელი გადაერქვა და ეწოდა ვარდენისის რაიონი. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და გეღარქუნიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1120 კმ²-ს შეადგენდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 19 სოფსაბჭოს, სადაც 36 სოფელი შედიოდა. ოთხ სოფელში აზერბაიჯანელებთან და სომხებთან ერთად ქურთებიც ცხოვრობდნენ, ხოლო ორ მათგანში ქურთების რაოდენობა აჭარბებდა სხვა ეთნოსებისას. სოფსაბჭოები: აკუნქის, ბასარგეჩარის, დაშქენდის, ჯანახმედის, ზერქენდის, ზოდის, კარაიმანის, კარჭაღბიურის, კაიაბაშის, კიარკიბაშის, მეწ-მასრიკის, ნარიმანლის, ნერქინ-შორჟის, ფამბაკი, ფოქრ-მასრიკის, წოვაკის, ჩაღირლის, ჩიჩაკლის, შიშკაიის.
ერვანდ ლალაიანი

}, ალექსანდროპოლი — გ. 24 თებერვალი, 1931) — სომეხი ეთნოგრაფი და არქეოლოგი.

ბიოგრაფია
სომხური ეთნოგრაფიული საზოგადოების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. სომეხი ეთნოგრაფიის და სომხეთის არქეოლოგიის ძირითადი სამუშაოს ავტორი. 1894 წელს დაამთავრა შვეიცარიაში ჟენევის უნივერსიტეტი. 1896-1916 წლებში გამოსცემდა ეთნოგრაფიულ პერიოდულ გამოცემას „აზგაგრაკან ანდეს“ (გამოვიდა 26 ტომი). 1909 წელს თბილისში მისი ინიციატივით შიექმნა ეთნოგრაფიულ-არქეოლოგიური მუზეუმი, 1921 წელს გადავიდა ერევანში. მის საფუძველზე შიექმნა სახელმწიფო ისტორიული მუზეუმი სომხეთში, რომლის დირექტორი გახდა ერვანდ ლალაიანი.

გარდაიცვალა 1931წელს ერევანში.
წმინდა აღათოკლია

წმიდა მოწამე აღათოკლია — მართლმადიდებელი წმინდანი.

წმინდანის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის წლები უცნობია. ცნობილია, რომ ის ერთი წარმართი და ქრისტეს მოძულე ქალბატონის მხევალი იყო. ამ უკანასკნელს ქრისტეს აღსარებისთვის საშინლად სძულდა აღათოკლია და რვა წლის მანძილზე სასტიკად ტანჯავდა მას. ერთხელ გააფთრებულმა ქალმა ცემით ხერხემალი დაუზიანა მხევალს, შემდეგ ენის წვერიც მოაჭრა, მაგრამ ვერაფრით შეძლო, მოედრიკა წმიდანი და წარმართულ მსხვერპლშეწირვაზე დაეყოლიებინა. უღმრთო ქალბატონმა საპყრობილეში ჩააგდო იგი. აღათოკლიასთან ყოველდღე ჩიტებს მიჰქონდათ საზრდელი. ბოლოს ბოროტებისგან გონდაკარგული უსჯულო საპყრობილეში შევიდა და აღათოკლია სიცოცხლეს გამოასალმა.
თალინის რაიონი

თალინის რაიონი  — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი თალინი.

ისტორია
თალინის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს.

1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და არაგაწოტნის პროვინციის ნაწილი გახდა.

გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1336 კმ²-ს შეადგენდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 მუშათა დასახლებასა (ალაგიაზი) და 22 სოფსაბჭოს: აგაგჩინის, აკქოის, აკუნქის, არეგის, აშნაკის, ბაისის, ბაროგის, ვერინ-კალაკუტის, დაიტანკის, ეღნიკის, ზარინჯის, კაქავაძორის, კარმრაშენის, კიალაშბეკის, მასტარის, მეღრიბის, ნერქინ-ბაზმაბერდის, ნერქინ-სასნაშენის, ნორ-ართიკის, საბუნჩის, თლიკის.