iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
უეცრად, გასულ ზაფხულს (ფილმი)

უეცრად, გასულ ზაფხულს — 1959 წლის გოთიკური მისტიკური ფილმი. ელიზაბეთ ტეილორმა შესრულებული როლის გამო მოიპოვა ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის დრამაში.

სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1937 წელს. ექიმი, ნეიროქირურგი ჯონ კუკოვიცი ატარებს ოპერაციებს ტვინზე, ლობოტომიას. მის კლინიკას სჭირდება ფინანსები. მოულოდნელად გამოჩნდება სპონსორი, ვაიოლეტ ვენეიბლი, მდიდარი ქვრივი, რომელიც თანახმაა ააშენოს ახალი საავადმყოფო, თუმცა სანაცვლოდ ითხოვს, რომ მის ნათესავს, შეშლილ კეთრინ ჰოლს ლობოტომია გაუკეთონ. ექიმი კუკოვიცი გაიცნობს კეთრინს და დაეჭვდება, რომ ის შეშლილი არ არის და მხოლოდ ფსიქოლოგიური ტრავმა აქვს გადატანილი მას შემდეგ, რაც ვაიოლეტის შვილის, სებასტიანის სიკვდილს დაესწრო.

როლებში
ელიზაბეთ ტეილორი - კეტრინ ჰოლი
მონტგომერი კლიფტი - ჯონ კუკოვიცი
კათრინ ჰეპბერნი - ვაიოლეტ ვენეიბლი
მერსედეს მაკკემბრიჯი - გრეის ჰოლი
ჰინტერუგი

ჰინტერუგი — მთა შვეიცარიაში, აპენცელის ალპებში, ხურფირსტენის ჯგუფის უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს სანქტ-გალენის კანტონში და გადაჰყურებს ვალენშტადტის მუნიციპალიტეტს. მთა ადვილად მისაღწევია საბაგიროთი.

მთა ცნობილია მასზე განთავსებული ბეისჯამპინგის (გადმოსახტომი) სადგურით. უკეთ ცნობილი გახდა -ში გავრცელებული ვიდეოთი, რომელშიც აღნიშნული სადგურიდან კანიონის თავზე ხტებიან.
ლუის გუსტავო

ლუის გუსტავო დიასი (; დ. 23 ივლისი, 1987) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, გამოდის ფრანგულ კლუბ „მარსელში“. კარიერა დაიწყო მარცხენა მცველის პოზიციაზე, თუმცა ამჟამად ცენტრალური ნახევარმცველია.

ტიტულები
ბუნდესლიგის ჩემპიონი (1): 2013
გერმანიის თასის მფლობელი (1): 2013,
უეფას ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (1): 2013
უეფას ჩემპიონთა ლიგის ვერცხლის პრიზიორი (2): 2012
ფიფას კონფედერაციის თასის გამარჯვებული (1): 2013
პატრიკ ვუო

}
|დაბადების ადგილი = სეგუელა, კოტ-დ’ივუარი
|სიმაღლე = 185 სმ
|პოზიცია = თავდამსხმელი
|მიმდინარე კლუბი =
|ნომერი =
|ახალგაზრდული წელი1 =
|ახალგაზრდული კლუბი1 =
|წელი1 = 2006–2007
|წელი2 = 2007–2011
|წელი3 = 2008
|წელი4 = 2008–2009
|წელი5 = 2010–2011
|წელი6 = 2011–2013
|წელი7 = 2013–2015
|წელი8 = 2015
|წელი9 = 2015–2016
|წელი10 = 2016–2017
|წელი11 = 2017–2018
|წელი12 = 2018–
|კლუბი1 = საბე სპორტსი
|კლუბი2 = აკადემიკა
|კლუბი3 = პორტიმონენსი
|კლუბი4 = სანტა კლარა
|კლუბი5 =

ჯიბრილ არსენ დიტ პატრიკ ვუო (დ. 25 ივნისი, 1987) — კოტ-დ’ივუარელი ფეხბურთელი. 2018 წლიდან ჰერაკლიონის „ოფის“ თავდამსხმელი.

ტიტულები
საკლუბო
დინამო თბილისი
უმაღლესი ლიგა
ჩემპიონი: 2013–2014
საქართველოს თასი
თასის მფლობელი: 2013–2014
საქართველოს სუპერთასი
ფინალისტი: 2014
აელ ლიმასოლი
კვიპროსის პირველი დივიზიონი
ჩემპიონი: 2011–2012
კვიპროსის თასი
ფინალისტი: 2011–2012, 2012–2013
კვიპროსის სუპერთასი
ფინალისტი: 2013
ფაქსაფლოუი

ფაქსაფლოუი  — ყურე ატლანტის ოკეანეში ისლანდიის მარჯვენა ნაპირზე, ნახევარკუნძულ სნაიფელსნესსა და რეიკიანესს შორის. სიგანე შესასვლელთან 90 კმ-ია, სიგრძე — 60 კმ; ყურის უმეტესი ნაწილის სიღრმე 35-37 მეტრია, ფსკერი ქვიშიანი. ყურის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს ისლანდიის დედაქალაქი რეიკიავიკი, აღმოსავლეთ ნაპირზე კი — მნიშვნელოვანი თევზსაჭერი პორტი აკრანესი.
სნაიფედლსიეკუდლი

სნაიფედლსიეკუდლი — მყინვარი ისლანდიაში; მდებარეობს ნახევარკუნძულ სნაიფელსნესის კიდეზე, ქვეყნის უკიდურეს დასავლეთში. მყინვარის სიმაღლეა 1446 მეტრი. მყინვარის დედნისეული სახელი ქართულად გამოითქმის როგორც სნაიფედლსჲოკჲუდლ.

ყინულის ქვეშ მდებარე ვულკანი სნაიფელდსი ისლანდიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ადგილია. ყინულით დაფარულ ვულკანს სახელი გაუთქვა ფრანგმა მწერალმა ჟიულ ვერნმა, რომელმაც 1864 წელს თავის რომანში „დედამიწის ცენტრისკენ მოგზაურობა“ მოქმედების არეალად სწორედ ეს ადგილი შეარჩია. ვერნმა მოახერხა სნაიფედლსიეკუდლისთვის „ქვესკნელის კარიბჭის“ რეპუტაცია დაემკვიდრებინა.

ვულკანი უკანასკნელად საუკუნეში ამოიფრქვა, თუმცა საბოლოოდ ჩამქრალად დღემდე არ მიიჩნევენ.

დარში მყინვარის დანახვა რეიკიავიკიდანაც შეიძლება ფაქსაფლოუის ყურეზე გახედვით, იმის მიუხედავად, რომ ყურიდან მყინვარი დაახლოებით 120 კმ-ის მანძილზე მდებარეობს.
სპერმატოფორები

სპერმატოფორები (ძვ. ბერძნულიდან „თესლი“ და „მტარებელი“) — ზოგი ცხოველის სპერმის შეწებებული გროვები, რომლებიც გარემოცულია მამლის სასქესო გზებში წარმოქმნილი კაფსულით. სპერმატოფორებით ნაყოფიერდება რგოლოვანი ჭიების, მოლუსკების, ონიქოფორების, ხერხემლიანების (მაგ., ტრიტონები) შინაგანი განაყოფიერების მქონე ცალკეული ფორმები. სპერმატოფორების შეღწევა დედლის ორგანიზმში ხდება საკოპულაციო ორგანოებით (უმეტესად ე. წ. გონპოდიუმებით) ან სხვაგვარად (კანში ჩასობა, კლოაკით შეტაცება და სხვა).
უნგრელთა მიერ დუნაის აუზის დაპყრობა

უნგრელთა მიერ დუნაის აუზის დაპყრობა — კომპლექსური ტერმინი, რომლითაც მოიხსენიება საუკუნის შუა წლებიდან 996 წლამდე პერიოდი უნგრეთის ისტორიაში. ამ დროს მადიართა ტომების კონფედერაცია არპადისა და კურსანის თაოსნობით ჩრდილოეთი შავი ზღვისპირეთიდან პანონიაში გადასახლდა. ხსენებული პერიოდი სახელდებულია რამდენიმე ტერმინით: უნგრული მონაპოვარი, უნგრული დაპყრობა, სამშობლოს მოპოვება, ხოლო თავად უნგრულად ამ მოვლენას ჰონფოგლალასი ეწოდება.
ისტორიული მიმოხილვა
მადიართა მოსვლამდე შუა საუკუნეების სამი მძლავრი სამბრძანებლო — ბულგარეთის პირველი იმპერია, აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო და დიდი მორავია — ეცილებოდა ერთმანეთს დუნაიდან კარპატებამდე ტერიტორიას. მათ უნგრელი ცხენოსნები ჯარისკაცებად ჰყავდათ დაქირავებული. ამდენად, პონტო-კასპიის სტეპებზე მცხოვრები მადიარებისთვის მათი ახალი სამშობლოს ტერიტორია კარგად ნაცნობიც კი აღმოჩნდა გადასახლებისას.

უნგრული დაპყრობა ხალხთა მცირე ან დაგვიანებული გადასახლების კონტექსტით განიხილება. თანამედროვეთა ცნობით, უნგრელებს დასავლეთის გზაზე 894 და 895 წლებში გაერთიანებულ პაჭანიკებთან და ბულგარებთან მოუწიათ შეტაკებების გადატანა კარპატების გადაკვეთისას. უკვე 900 წელს მადიარებს ჯერ აღმოსავლეთი დუნაისპირეთის დაბლობებზე დაუმყარებიათ კონტროლი, შემდეგ კი პანონიაზე (მდინარის დასავლეთით მდებარე რეგიონი) განუხორციელებიათ შეტევა. მათ მორავიაში არსებული შიდაარეულობები გამოუყენებიათ და 902 და 906 წლებში დაულაშქრავთ ეს ქვეყანა.

- საუკუნეთა მიჯნახე ხდება მომთაბარე ცხოვრებიდან მიწათმოქმედებაზე საბოლოო გადასვლა და უკვე 1000-იანი წწ. დამდეგს ყალიბდება უნგრეთის სამეფო. ამავე დროს იღებენ მადიარები ქრისტიანობას, კონკრეტულად კი, კათოლიციზმს.
ჰან ვან მეგერენი

}

ამგვარ მხატვართა რიგებს მიეკუთვნებოდა, თავად ვან მეგერენის ვაჟი, ჯასკეს ვან მეგერენი. მანაც დახატა რამდენიმე ნამუშევარი მამამისის სტილში, თუმცაღა გაცილებით უფრო ცუდად, ვიდრე თავად ჰანმა, თუმცაღა იგივეს ვერ ვიტყვით ხელმოწერაზე, რადგანაც თავად ნახატებისგან განსხვავებით, ჯასკესი მამის ავტოგრაფს შეუდარებლად კარგად აყალბებდა. როგორც ჯასკეს ვან მეგერენის, ისე სხვა მხატვრების გაყალბებული ნახატებიდან ბევრი დღესაც იყიდება, მაგრამ მათი ამოცნობა საკმაოდ ადვილია მდარე ფერწერული ხარისხის წყალობით. როგორც წესი მსგავსი ნახატები დიდ ჩრდილს აყენებენ ვან მეგერენის ნაშრომებს.
დიაგნოზი

დიაგნოზი (ბერძნ. — „ამოცნობა“, „განსაზღვრა“) — დაავადების თავისებურებებისა და არსის განსაზღვრა ავადმყოფობაზე ყოველმხრივი დაკვირვების საფუძველზე. გარდა ამისა, დიაგნოზი ეწოდება იმ ძირითადი მახასიათებლების აღწერას, რომლებიც ახასიათებს მოცემულ სისტემურ ჯგუფს (ცხოველების ან მცენარეების სახეობა, ცალკეული გვარი და ა. შ.).
დიაგნოზის დასმისას ექიმი ხელმძღვანელობს ავადმყოფის სუბიექტური ჩივილით, ანამნეზით, პაციენტის გასინჯვით (კანის საფარის მდგომარეობა, ცხვირ-ხახის ლორწოვანი, სიცხის გაზომვა, პულსი, წნევა და ა. შ.), სამედიცინო-დიაგნოსტიკური გამოკვლევების შედეგებითა და ავადმყოფობის მომდევნო მიმდინარეობაზე დაკვირვებით.

სამედიცინო აღნიშვნა:
ვასილეოსტროვსკის რაიონი

ვასილეოსტროვსკის რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ოთხი ცენტრალური რაიონიდან ერთ-ერთი. შეიქმნა 1917 წელს. რაიონის ტერიტორია მოიცავს ორ დიდ: ვასილევსკისა და დეკაბრისტთა კუნძულებს, რომლებიც გამოყოფილია ერთმანეთისგან მდინარე სმოლენკით და ერთ შედარებით მცირე გოგირდის კუნძულს. ფართობი 14,64 კმ². პირველად ნახსენებია 1937 წლით დათარიღებულ წყაროებში. რაიონის მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით 203 181 ადამიანს შეადგენდა.
ვიბორგის რაიონი (სანქტ-პეტერბურგი)

ვიბორგის რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში. შეიქმნა 1917 წელს. ისტორიულად ვიბორგის რაიონი წარმოადგენს რევოლუციამდელი ვიბორგის მხარის „მემკვიდრეს.“ თავდაპირველად ეს სახელი სანქტ-პეტერბურგის მთლიან მარჯვენა სანაპირო ნაწილს ეწოდებოდა. 1922 წლის 12 ივლისს მას მიუერთეს პოროხოვიეს რაიონი. 1952 წელს რაიონს სახელი შეეცვალა და ეწოდა სტალინის რაიონი, ხოლო ძველი სახელი მას მალევე 1958 წელს დაუბრუნეს.

რაიონის მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით 447 562 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 115,38 კმ².
კოლპინოს რაიონი

კოლპინოს რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. წერილობით წყაროებში პირველად 1936 წელსაა მოხსენიებული. რაიონის სახელი უკავშირდება იმას, რომ მისი ადმინისტრაცია მდებარეობს ქალაქ კოლპინოში. 2010 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 177 448 ადამიანს შეადგენდა. რაიონი მოიცავს 6 მუნიციპალურ ერთეულს.
წითელგვარდიელთა რაიონი (სანქტ-პეტერბურგი)

წითელგვარდიელთა რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. 1936-1947 წლებში ეწოდებოდა კალინინის რაიონი, ამჟამინდელი წითელგვარდიელთა რაიონი 1973 წელს გამოიყო ხელახლა განაშენიანებული კალინინის რაიონის აღმოსავლეთი ნაწილიდან. 2010 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 337 091 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 56,83 კმ²-ია.
კრასნოსელსკის რაიონი (სანქტ-პეტერბურგი)

კრასნოსელსკის რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება კიროვის, მოსკოვის, პეტროდვორცოვის, ლომონოსოვისა და გატჩინის რაიონები. შეიქმნა 1973 წელს რსფსრ-ის პრეზიდიუმის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით. 1979 წელს რაიონის შემადგენლობაში შევიდა დაბა ხვოინი. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 330 546 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 115 კმ²-ია.
საკურორტო რაიონი (სანქტ-პეტერბურგი)

საკურორტო რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ფინეთის ყურის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. ფართობი 267,9177 კმ²-ია. რაიონის ტერიტორიის ძირითად ნაწილს ტყეები, პარკები, ტყეპარკები და ჭაობები შეადგენს. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 70 589 ადამიანს შეადგენდა.
ნევის რაიონი

ნევის რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის ერთადერთ რაიონს, რომელიც ნევის ორივე ნაპირზე მდებარეობს. ესაზღვრება: წითელგვარდიელთა, ფრუნზეს, ცენტრალური, კოლპინოსა და ვსევოლოჟსკის რაიონები. შეიქმნა 1917 წელს. ფართობი 61,79 კმ²-ია, 2010 წლის აღწერით რაიონის მოსახლეობა 479 839 ადამიანს შეადგენდა.
პეტროგრადის რაიონი

პეტროგრადის რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ნევის დელტის ჩრდილო და ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე კუნძულებზე. ესაზღვრება: ცენტრალური, ვასილეოსტროვსკის, ვიბორგისა და ზღვისპირა რაიონები. რაიონის ისტორია სანქტ-პეტერბურგის დაარსებიდანვე იწყება. ფართობი 24 კმ²-ია. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 130 455 ადამიანს შეადგენდა.
ფრუნზეს რაიონი (სანქტ-პეტერბურგი)

ფრუნზეს რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის სამხრეთ ნაწილში. შეიქმნა 1936 წელს. ესაზღვრება საადმირალოს, ნევის, ცენტრალური, მოსკოვის, პუშკინისა და კოლპინოს რაიონები. ფართობი — 37,469 კმ². 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 401 779 ადამიანს შეადგენდა. რაიონს სახელი ეწოდა მიხეილ ფრუნზეს პატივსაცემად.
ცენტრალური რაიონი (სანქტ-პეტერბურგი)

ცენტრალური რაიონი — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ ისტორიულ ნაწილში. შეიქმნა 1994 წელს. ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან გარს აკრავს მდინარე ნევა. სამხრეთი საზღვარი შემოვლელ არხზე გადის. რაიონის შემადგენლობაში 6 მუნიციპალური ოკრუგია. ფართობი — 17,12 კმ². 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 214 625 ადამიანს შეადგენდა.
მუჰამედ დაუდი

მუჰამედ დაუდი (დ.18 ივლისი, 1909, ქაბული, ავღანეთი — გ. 28 აპრილი, 1978, ქაბული, ავღანეთი) — ავღანეთის პირველი პრეზიდენტი (1977-1978 წწ.) და ორგზის პრემიერ-მინისტრი (1953-1963 და 1973–1978 წწ.). გენერალი.

დაიბადა პუშტუნების არისტოკრატიულ ოჯახში. მამა მუჰამედ აზიზ ხანი იყო ავღანეთის მეფე მუჰამედ ნადირ-შაჰის (1929-1933 წწ.) ნახევარძმა. უმცროსი ძმა მუჰამედ ნაიმი იყო საგარეო საქმეთა მინისტრი 1953—1963 წლებში, ხოლო ბიძაშვილი მუჰამედ ზაჰირ-შაჰი — ავღანეთის მეფე 1933–1973 წლებში, გარდა ამისა დაქორწინებული იყო მის შვილზე.

დაწყებითი განათლება მიიღო ქაბულის ერთ-ერთ ლიცეუმში ინგლისურ ენაზე. 1921 წლიდან ცხოვრობდა საფრანგეთში და სწავლობდა სამხედრო სასწავლებელში. ავღანეთში დაბრუნდა 1930 წელს და სწავლა გააგრძელა ქაბულის სამხედრო აკადემიაში.

1973 წელს სამხედრო გადატრიალებით დაამხო მონარქიული რეჟიმი, მეფე მუჰამედ ზაჰირ-შაჰი, რომელიც იტალიაში იმყოფებოდა ჩამოაგდო ტახტიდან და სათავეში ჩაუდგა რესპუბლიკური მმართველობის ავღანეთს. 1978 წლის 28 აპრილს, თავად იქნა დამხობილი. მოკლეს სამხედრო გადატრიელების მეორე დღეს და საიდუმლოდ დაკრძალეს ქაბულის აღმოსავლეთით მდებარე ძმათა სასაფლაოზე.
ფორეჯი

ფორეჯი, ჯარღალა  — გამსვლელი თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეული სიგრძე 2 მ-მდეა, მასა — 30 კგ-მდე. გავრცელებულია კასპიის, აზოვის, არალისა და შავი ზღვის აუზში. შავი ზღვის საქართველოს სანაპირო ზოლში გვხვდება მცირე რაოდენობით. აკლიმატიზებულია ბალხაშის ტბაში. ქვირითს ყრის მდინარეში. ძვირფასი სარეწაო თევზია — ამზადებენ დოშს, ზურგიელს, შავ ხიზილალას. იკვებება თევზებით, მოლუსკებით. მამალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 6–9 წლისა, დედალი — 12–14 წლისა. საქართველოს წყლებში რაოდენობის სიმცირის გამო სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. ცოცხლობს 30 წელს და მეტს.

შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“, მინიჭებული აქვს კატეგორია.
ტარაღანა

ტარაღანა  — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 220 სმ, მასა 68 კგ აღწევს. დაფარულია ხუთ რიგად განლაგებული ძვლოვანი ფარეკლებით. აქვს მეტად გრძელი, ვიწრო და შებრტყელებული დინგი, სადა და მოკლე ულვაშები. მამალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 5-13 წლისა, ხოლო დედალი — 10-17 წლისა. გვხვდება კასპიის, შავი და აზოვის ზღვების აუზში, მრავლდება მდინარეებში აპრილიდან სექტემბრამდე (ადის რიონშიც). დაახლოებით 20 ათასიდან 363 ათასამდე ქვირითს ყრის ქვაქვიშიან ფსკერზე. იკვებება უხერხემლოებითა და თევზებით. ტარაღანა ძვირფასი სარეწაო თევზია. იყენებენ ნედლს, შებოლილს, ხიზილალას, ზურგის სიმს, საცურავ ბუშტს, შიგნეულობას; ამზადებენ დოშს, ზურგიელს, კონსერვებს. ტარაღანას ხელოვნურადაც აშენებენ. ცნობილია მისი ნაჯვარი ზუთხთან, ცქვრინთან და ფორეჯთან.

შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“, მინიჭებული აქვს კატეგორია.
ცქვრინი

ცქვრინი — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეული სიგრძე 125 სმ, ხოლო მასა 16 კგ აღწევს. გვხვდება კასპიის, შავი და აზოვის ზღვების აუზში და ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეში. 2 რასა — ევროპული და ციმბირული: ცნობილია ნახევრადგამსვლელი ფორმები (კასპიის ზღვა). ქვირითს ყრის გაზაფხულზე კენჭნარ და ქვიან გრუნტზე. მამალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 3-7 წლისა, ხოლო დედალი — 5-12 წლისა. ნაყოფიერება 4-იდან 137 ათას ქვირითამდე. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 22 წელია. ცქვრინი მეტწილად იკვებება მწერების მატლით. ზამთარში ჩვეულებრივ ჩაწოლილია ორმოში. ძვირფასი სარეწაო თევზია.
ჩათირქოლი

ჩათირქოლი ( — ციური ტბა) — გაუდინარი ტბა ცენტრალურ ტიან-შანში, ყირგიზეთში. მდებარეობს ტექტონიკურ ღრმულში, ათბაშისა (ჩრდილოეთი) და თორუგართაუს (სამხრეთი) ქედებს შორის, ზღვის დონიდან 3530 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 153,5 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 16 მ.

ტბის წყალი მტკნარია, აღმოსავლეთ ნაწილში — მომლაშო. რელიეფი წარმოადგენს სუსტად დანაწევრებულ ტბიურ-მდინარეულ აკუმულაციურ ვაკეს. ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაპირი ძირითადად ჭაობურია, ჩრდილოეთი — კლდოვანი. უმეტესად საზრდოობს თოვლის წყლით. გაყინულია ნოემბრიდან მაისამდე. ტბის სიახლოვეს გადის ავტოტრასა ბიშკეკი — კაშგარი.
ჰაზარაჯათი

ჰაზარაჯათი , შუა ავღანეთის მთები — ირანის მთიანეთის ავღანეთში მდებარე ნაწილი. ძირითადად მოიცავს მდინარეების: თეჯენის და ფარახრუდის აუზს. მთიანეთის სიგრძე შეადგენს 600 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 300 კმ-ს. ხაზარაჯათის უმაღლესი მწვერვალია კაისარი (4182 მ). ქედი ძირითადად აგებულია ფიქლებითა და კირქვებით.

რეგიონის ძირითად მოსახლეობას შეადგენს ჰაზარელები.
ტიბერიადის ტბა

ტიბერიადის ტბა, გენესარეთის ტბა, ბაჰრ-ტაბარია — მტკნარწყლიანი ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ისრაელში. მდებარეობს გჰორის ტექტონიკური ქვაბულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 212 მეტრით დაბლა. ფართობი 161-169 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 43 მ. დასავლეთი და აღმოსავლეთი ნაპირები კლდოვანია, ჩრდილოეთი და სამხრეთი — დამრეცი. დედამიწის ყველაზე დაბლა მდებარე მტკნარწყლიანი ტბაა. წყლის დონე წლის განმავლობაში ცვალებადია. დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს ქალაქი ტიბერია. ტიბერიადის ტბაში გაედინება მდინარე იორდანე. მდიდარია თევზით. მოქცეულია იორდანეს რიფტულ ხეობაში, სირია-აფრიკის რღვევის ჩრდილოეთ ნაწილში. ისევე როგორც მკვდარი ზღვა — ტიბერიადის ტბა ამ რღვევის შედეგია. აქვს მომრგვალებულ-წაგრძელებული რომბის ფორმა. სიგრძე 21 კმ, სიგანე 13 კმ. ტიბერიადის ტბა ეწოდა ქალაქ ტიბერიადის (თანამედროვე ტიბერია) სახელის მიხედვით.

მოხსენიებულია ძველ აღთქმაში როგორც „კინერეთის ზღვა“ ან „ქინერეთის ტბა“. სახარებაში მრავალჯერ მოიხსენიება როგორც „გალილეის ზღვა“, „ტიბერიადის ზღვა“ და „გენესარეთის ტბა“, უბრალოდ „ზღვა“ ან „ტბა“. ახალ აღთქმაში გენესარეთის ტბა უკავშირდება იესო ქრისტეს საქმიანობასთან დაკავშირებულ მრავალ ნაამბობს. იესო ქრისტემ თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი გაატარა ტბის სიახლოვეს. სწორედ გენესარეთის ტბაზე თევზაობდნენ მოციქულები წმინდა პეტრე და ანდრია მოციქული, როდესაც იყვნენ მოწოდებულნი იესო ქრისტეს მიერ მოციქულთა საქმეში.
ციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია

ციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია (ცსე) — რუსულენოვანი ენციკლოპედიური გამოცემა ციმბირის, შორეული აღმოსავლეთისა და ურალის გეოგრაფიაზე, დემოგრაფიასა და სოციალური მდგომარეობაზე.
ისტორია
ციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია სსრკ-ის რეგიონული ენციკლოპედიების წინამორბედად შეიძლება ჩაითვალოს. თავდაპირველად ციმბირული ენციკლოპედიის გამოცემის საკითხი 1919 წელს დაისვა ტომსკში „ციმბირის კვლევის ინსტიტუტის“ მიერ. ამ ინიციატივას მხარს უჭერდა თეთრგვარდიელთა მოძრაობის ხელმძღვანელი ალექსანდრ კოლჩაკი. დასახული პროგრამის გახორციელება 1920 წელს დაიწყო, თუმცა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამ პროექტი დახურა. 1926 წელს განათლებულ წრეებში ფუნდამენტურ შრომაზე ლაპარაკი განახლდა და უკვე ერთი წლის თავზე, 1927 წლის აპრილში, ორგბიურო შეიკრიბა და ადგილობრივი მეცნიერებისგან რედკოლეგია დამტკიცდა.

პირველი ტომი გაზეთ „პრავდასთან“ ერთად გამოიცა 10 000-იანი ტირაჟით, ხოლო მომდევნო ორი გაერთიანებულმა გამომცემლობა „ოგიზმა“ გამოსცა. 1929-32 წლებში ნოვოსიბირსკში 3 ტომი დაიბეჭდა, დაგეგმილი ორი ძირითადი და ერთი დამატებითი ტომის დაბეჭდვა კი ვეღარ მოხერხდა, რადგან გამოცემა დაიხურა. ენციკლოპედიის რედკოლეგიაში 500-ზე მეტი ადამიანი იყო გაერთიანებული.

დაგეგმილი მეოთხე ტომის გამოცემა მხოლოდ 1992 წელს ნიუ-იორკში მოხერხდა გადარჩენილი მიკროფირისა და სასიგნალო ეგზემპლარების წყალობით, რომლებიც თავის დროზე სარედაქციო კოლეგიის წევრებისთვის ჰქონდათ დარიგებული.

შემადგენლობა
ენციკლოპედია ცოდნის თითქმის ყველა სფეროს მოიცავს, მაგრამ ფაქტების წყობისა და შინაარსის გადმოცემის მხრივ მარქსიზმ-ლენინიზმის საგრძნობი გავლენა ემჩნევა.

სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები
მალინ ოკერმანი

მალინ ოკერმანი (შვედ. ; დ. 12 მაისი, 1978, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედური წარმოშობის კანადელი კინომსახიობი, მოდელი და მომღერალი. დაიბადა შვედეთის დედაქალაქში, კანადაში კი ორი წლიდან ცხოვრობს. ჯერ კიდევ ადრეულ ბავშვობაში ჩნდებოდა ტელერეკლამებში, თექვსმეტი წლის ასაკში კი სამოდელო სააგენტოსთან მოაწერა კონტრაქტს ხელი. ოკერმანის კინოდებიუტი 1997 წელს სერიალში „დედამიწა: საბოლოო კონფლიქტი“ შედგა. ამის შემდეგ ქერათმიანი ლამაზმანი არაერთ კანადურ ტელეპროექტში მიიწვიეს. ცნობილია კომედიური როლებით.
ადრეული კარიერა
მალინი სტოკჰოლმში დაიბადა. დედამისი, პია, მოდელი იყო, მამა , მაგნუს ოკერმანი კი — სადაზღვევო ბროკერი. როდესაც მალინს ორი წელი შეუსრულდა, ოჯახი სტოკჰოლმიდან კანადაში გადავიდა საცხოვრებლად და ტორონტოში დაიდო ბინა. რამდენიმე წელიწადში ცოლ-ქმარი განქორწინდა. მაგნუსი შვედეთში დაბრუნდა, პია კი ქალიშვილთან ერთად კანადაში დარჩა. სკოლის დამთავრების შემდეგ მალინმა იორკის უნივერსიტეტში ჩააბარა. 16 წლისამ სამოდელო სააგენტოში შერჩევა გაიარა და რამდენიმე წლიწადი ამ სააგენტოს წამყვან მოდელადაც მუშაობდა. შემდეგ კალიფორნიაში გადავიდა და ჰოლივუდური კინოკარიერა დაიწყო.
ჰაზარელები

ჰაზარელები — სპარსულად მოსაუბრე ირანელი ხალხი რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ ცენტრალურ ავღანეთში. მათი უმეტესობა არის შიიტი მუსლიმი. ისინი შეადგენენ ავღანეთის სიდიდით მესამე ეთნიკურ ჯგუფს და მთლიანი მოსახლეობის 9%-ს (სხვა მონაცემებით 19%-ს).
650 000-ზე მეტი ჰაზარი ცხოვრობს პაკისტანში და დაახლოებით მილიონი ირანში ჰაზარი სავარაუდოდ მომდინარეობს სპარსული სიტყვიდან ათასი - ( - ათასი).
ჩაბი პრიეტო

ჩაბიერ „ჩაბი“ პრიეტო არგარატე (; 29 აგვისტო, 1983, სან-სებასტიანი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, მთელი კარიერა თამაშობდა „რეალ სოსიედადში“, მარჯვენა ნახევარმცველის პოზიციაზე. კარიერა დაასრულა 2018 წელს.

კარიერა
ჩაბი პრიეტოს დებიუტი სოსიედადში 2003 წლის 8 ოქტომბერს შედგა, „ოსასუნას“ წინააღმდეგ გამართულ საშინაო შეხვედრაში, სადაც 1-0 იმარჯვეს. 2013 წლის 6 იანვარს, მან მადრიდის „რეალთან“ ჰეთ-თრიკი შეასრულა, თუმცა მისმა გუნდმა 4-3 წააგო. განმეორებით შეხვედრაში, ანოეტაზე, პრიეტომ დუბლი შეასრულა. 2012-13 წლის სეზონში, მისმა გუნდმა ესპანეთის ჩემიონატში მე-4 ადგილი დაიკავა და ჩემპიონთა ლიგაზე გავიდა.

თამაშის სტილი
ჩაბი პრიეტოს აქვს შესანიშნავი დრიბლინგი, ასევე მას შესანიშნავად შეუძლია 11 მეტრიანის შესრულება.
JFK

— რეჟისორ ოლივერ სტოუნის მხატვრული ფილმი, რომელიც ასახავს აშშ-ის პრეზიდენტ ჯონ კენედის მკვლელობის ალტერნატიულ გამოძიებას, რომელიც ნიუ-ორლეანის ოლქის პროკურორმა, ჯიმ გერისონმა აწარმოა. სტოუნის აზრით კენედის მკვლელობის გამოძიების ოფიციალური ვერსია საშინელი ტყუილი იყო და ის საკუთარ ფილმს სიმართლის ძიების დასაწყისად მიიჩნევდა.

სიუჟეტი
1963 წელს ჯონ კენედის მკვლელობა ამერიკისთვის შოკისმომგვრელი იყო. პოლიცია აკავებს ეჭვმიტანილ ლი ჰარვი ოსვალდს, რომელსაც მალევე კლავენ. ნიუ-ორლეანის საოლქო პროკურორი ჯომ გერისონი უორენის კომისიის დასკვნით ინტერესდება და საქმეში ბევრ შეუსაბამობასა და შეცდომას პოულობს. თორმეტი მთავარი მოწმის სიკვდილი გერისონს უბიძგებს, დამოუკიდებელი გამოძიება აწარმოოს. მისი მიზანია, გაიგოს, რატომ და ვინ მოკლა კენედი. გერისონი მიდის დასკვნამდე, რომლის მიხედვითაც მკვლელობა ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს, პენტაგონისა და სხვა გავლენიანი უწყებების შეთქმულების შედეგი იყო.

როლებში
კევინ კოსტნერი — ჯიმ გერისონი
ტომი ლი ჯონსი — კლეი შოუ
ჯოუ პეში - დევიდ ფერი
გერი ოლდმენი — ლი ჰარვი ოსვალდი
კევინ ბეიკონი — ვილი ო'კიფი
ჯეკ ლემონი — ჯეკ მარტინი
ჯეი ოლკატ სენდერსი — ლუ ივონი
სისი სპეისეკი — ლიზ გერისონი
დონალდ საზერლენდი — პოლკოვნიკი იქსი

ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ოპერატორი: რობერტ რიჩარდსონი
საუკეთესო მონტაჟი: ჯონ ჰაჩინგი, პიეტრო სკალია

ოქროს გლობუსი
საუკეთესო რეჟისორი: ოლივერ სტოუნი

საუკეთესო ხმა
საუკეთესო მონტაჟი: ჯონ ჰაჩინგი, პიეტრო სკალია
კლაუდიო ბრავო

კლაუდიო ანდრეს ბრავო მუნიოსი (; დ. 13 აპრილი, 1983, ვილუკო, ჩილე) — ჩილელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „რეალ ბეტისისისა“ და ჩილეს ეროვნული ნაკრების მეკარე.

კარიერა
კლაუდიო ბრავო თავდაპირველად მამამ „კოლო-კოლოს“ სკოლაში მიიყვანა. მისი დებიუტი პროფესიონალურ ფეხბურთში 2002 წელს შედგა. „კოლო-კოლოს“ ძირითადმა მეკარემ ედუარდო ლობოსმა ტრავმა მიიღო და კლაუდიო მის ნაცვლად შევიდა მოედანზე.

ჩილეს ჩემპიონატში გამარჯვების შემდეგ, 2006 წელს, კლაუდიო ბრავო „რეალ სოსიედადში“ გადაბარგდა, სადაც 2014 წლამდე ითამაშა. შემდეგ კი „ბარსელონაში“ გადავიდა.

რეალ სოსიედადი
2006-2007 წლის სეზონში ბრავომ 5-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა ესპანურ „რეალ სოსიედადთან“. ის გახდა ესპანეთის ლა ლიგის ყველაზე ახალგაზრდა მეკარე.

2010 წლის 14 თებერვალს ბრავომ თავის კარიერაში პირველი გოლი გაიტანა, საჯარიმო დარტყმით, „ხიმნასტიკი“ს კარში. ცოტა ხნის შემდეგ მან ტრავმა მიიღო და სეზონის ბოლომდე ჩამოშორდა მოედანს.

2012-13 წლის სეზონში, კლაუდიო ბრავო გუნდთან ერთად ესპანეთის ჩემპიონატში მე-4 ადგილზე გავიდა და მომდევნო სეზონში უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე დაიწყო თამაში.

ბარსელონა
2014 წლის 18 ივნისს 4 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა კატალონიის „ბარსელონასთან“, მისი ტრანსფერი კლუბს 12 მილიონი ევრო დაუჯდა. ალექსის სანჩესის შემდეგ ბრავო არის მეორე ჩილელი ფეხბურთელი, რომელსაც „ბარსელონას“ რიგებში აქვს ნათამაშები. გუნდთან ერთად სეზონის დაწყებისთანავე მან დაამყარა რეკორდი, 8 მატჩში (720 წუთი) გოლი არ გაუშვია.

ტიტულები
საკლუბო
კოლო-კოლო:(1)
ჩილეს ჩემპიონი (1): 2006

რეალ სოსიედადი:(1)
სეგუნდა დივიზიონი: 2009-10

ბარსელონა:(8)
ესპანეთის ჩემპიონატი: 2014–15, 2015–16
ესპანეთის თასი: 2014–15, 2015–16
ესპანეთის სუპერთასი: 2016
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2014–15
უეფა-ს სუპერთასი: 2015
მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2015

მანჩესტერ სიტი:(6)
პრემიერ ლიგა: 2017–18, 2018–19
ინგლისის ლიგის თასი: 2017–18, 2018–19
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2019
ინგლისის სუპერთასი: 2018

სანაკრებო
ჩილე:(2)
კოპა ამერიკა: 2015, 2016
ნურ მუჰამედ თარაქი

ნურ მუჰამედ თარაქი (; დ. 15 ივლისი, 1917 — გ. 9 ოქტომბერი, 1979) — ავღანეთის საზოგადო, პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე; მწერალი, ჟურნალისტი. სახალხო დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი. აპრილის რევოლუციის შემდეგ ხელისუფლებაში მოდის და ხდება რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარე და ავღანეთის პრემიერ-მინისტრი (1978-1979 წწ.), ატარებდა მარქსიზმის პოლიტიკას ქვეყანაში. დაამხეს 1979 წელს და მალევე საიდუმლო ვითარებაში გარდაიცვალა.
სტრიგოი

სტრიგოი — რუმინეთის ფოლკლორში არსებული მითოლოგიური არსება. კონკრეტულად კი ჯერ დამარხული, შემდეგ კი გაცოცხლებული გვამი, რომელიც ცოცხალი არსებების სისხლით იკვებებოდა. მისმა გამოჩენამ მთლიანი ევროპის სლავური სამყარო შეძრა. ვლახებს (რუმინელებისა და უნგრელების წინაპრებს), იმდენად სჯეროდათ და ეშინოდათ მათი, რომ საფლავების ექსჰუმაციას ატარებდნენ და სამარეში მწოლიარეს — ჯერ ვერცხლის ტყვიას ახლიდნენ ხოლო შემდეგ სარს უყრიდნენ.