iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ბუტოვო

ბუტოვო — ისტორიული ადგილი მოსკოვის წრიული საავტომობილო გზის სამხრეთით. აერთიანებს მოსკოვის ორ რაიონს: ჩრდილოეთ და სამხრეთ ბუტოვოს ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ადმინისტრაციულ ერთეულში.

გეოგრაფია და ჰიდროგრაფია
ბუტოვო მდებარეობს მოსკოვის ყველაზე მაღალ ადგილას (აბსოლუტური სიმაღლე 260 მ-მდე). ბუტოვოს ტყიდან (სიმაღლე 228 მ.) ყოფილ სააგარაკე დასახლება — ბუტოვოსკენ მიემართება დაღმართი. ბუტოვოს ტერიტორიაზე წყლის სისტემების დიდი რაოდენობა. მდინარეები: ბიტცა (მიედინება რაიონის ტერიტორიაზე ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით), გვოზდიანკა (ქმნის წყალსაცავების კასკადს), ლოპენკა, კორიუშკა (თავისი წყალსაცავთა კასკადით), მოვია, ციგანკა (მდ.სოსენკას შენაკადი), ჩეჩიორკა და მისი მარცხენა შენაკადი, რამდენიმე წყალსაცავი. მათ შორის, სამი ბოტანიკური ბაღის — ვილარის ტერიტორიაზეა.

ეკოლოგია
ხელსაყრელი ეკოლოგიური სიტუაცია განპირობებულია სამრეწველო საწარმოების სიმცირით. (რაიონის აღმოსავლეთ ნაწილში ფუნქციონირებდა ბუტოვოს კომბინატი და ქიმიური ქარხანა, რომელიც ამჟამად არ მუშაობს).

დასახელება
ბუტოვოს გაჩერებას სახელი მიენიჭა სოფ.ბუტოვოსგან, რომლის ირგვლივაც გაშენდა დასახლება ბუტოვო. ის 1984-1985 წწ. შევიდა მოსკოვის შემადგენლობაში და მისცა დასახელება ქალაქის ორ თანამედროვე რაიონს — ჩრდილოეთ და სამხრეთ ბუტოვოს. სოფელი ბუტოვო აგრძელებდა არსებობას მოსკოვის რაიონის ტერიტორიაზე და 2019 წელს მიიღო დაბის სტატუსი (განსხვავდება დაბა ბუტოვოსგან, რომელიც მოსკოვის შემადგენლობაში შედის).

ისტორია
ღირსშესანიშნაობები
რუსეთის წამლების და არომატული მცენარეების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი (́)
ბოტანიკური ბაღი — ვილარი (დაარსდა 1951 წელს).
მოსკოვის დიდმოწამე პარასკევას ტაძარი (კაჩალოვო)
მოსკოვის ქრისტეშობის ტაძარი (ჩერნოვო)
ღვთისმშობლის ხატის ზეციური სასწაულის ტაძარი (ზახარინო)
ტაძარი წმინდა მეომარ თედორე უშაკოვის პატივსაცემად.
ბუტოვოს პოლიგონი, სადაც 1930-1950 წწ. დახვრიტეს 20 ათასზე მეტი ადამიანი. მის მახლობლად 2004-2007 წლებში აღიმართა ახალწამებულთა და რუს აღმსარებელთა ბუტოვოს ტაძარი.

გალერეა
ჩრდილოეთ ბუტოვო

სამხრეთ ბუტოვო
Boletus betulicola

— სოკოს სახეობა ბოლეტუსის გვარისა. მიჩნეულია დათვისსოკოს დამოუკიდებელ სახეობად ან ფორმად.

კარგის ხარისხის საჭმელი სოკოა. მიკორიზას ქმნის არყთან. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში.

სოკო პირველად აღწერა რუსმა მიკოლოგმა ბორის ვასილკოვმა 1948 წელს როგორც . . მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭეს ალბერტ პილატმა და აურელ დერმეკმა 1974 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5-15 სმ, თავიდან ბალიშისებრი, შემდეგ უფრო ბრტყელი. კანი გლუვი ან ოდნავ დანაოჭებული, ბრწყინავი, მოთეთრო-ჟანგმიწისფერი ან ღია-ყვითელი ფერის, ზოგჯერ მთლიანად თეთრი.

რბილობი — თეთრი, მყარი, გაჭრისას ფერს არ იცვლის, სასიამოვნო სოკოს სუნით.

ფეხის სიგრძე — 5-12 სმ, სისქე — 2-4 სმ, კასრისებრი, მთლიანი, მოთეთრო-ყავისფერი. ზედა მხარეს ახასიათებს თეთრი ბადე.

ჰიმენალური შრე — თეთრი, შემდეგ ღია-ყვითელი, თავისუფალი ან ვიწროდ შეზრდილი, მილაკების ზომა 1-2,5 სმ, ფორები მომრგვალო, წვრილი.

სპორების მტვერი — ყავისფერი, სპორები 15 × 5 მკმ, თითისტარისებრი, გლუვი.

ეკოლოგია და გავრცელება
მიკორიზას ქმნის არყთან. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში, ტყისა და გზის პირებთან, ერთეულებად ან ჯგუფებად. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში.

სეზონი: ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, გამხმარი, დამწნილებული და დამუჟუჟებული. გარდა ამისა, სოკოს ხმარობენ წვნიანი კერძების მოსამზადებლად, აგრეთვე შესაძლებელია გაყინვა.
ანუშ ბეგლოიანი

ანუშ ბეგლოანი (დ. 31 ივლისი, 1969, ერევანი, სომხეთის სსრ, სსრკ) — სომეხი ფიზიკოსი და პოლიტიკოსი. 2018 წლიდან არის სომხეთის ეროვნული კრების წევრი პოლიტიკური პარტია „საზოგადოებრივი კონტრაქტიდან“. კრების წევრად აირჩიეს 2018 წელს.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
ანუშ ბეგლოანი დაიბადა 1969 წლის 31 ივლისს ერევანში, სომხეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში.

განათლება
ანუშ ბეგლოანი სწავლობდა ფიზიკას ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელიც 1991 წელს დაამთავრა. 1995 წელს გახდა სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტის ბიზნეს ადმინისტრირების მაგისტრი.

პროფესიული კარიერა
ბეგლოანი მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში დასაქმებული იყო სხვადასხვა უცხოურ და საერთაშორისო ორგანიზაციებში, მათ შორის აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოში , მსოფლიო ბანკსა და გაეროს ლტოლვილთა უმაღლეს კომისარიატში. და სომხურ-ბრიტანული მეგობრობის ჯგუფის წევრი. 2019 წლის ნოემბრიდან არის „შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომბლოის საპარლამენტო ასამბელის“ ვიცე-პრეზიდენტი. არის საპარლამენტო ფრაქცია „ჩემი ნაბიჯი ალიანსის“ წევრი. 2021 წლის რიგგარაშე არჩევნების დროს კვლავ იქნა არჩეული სომხეთის ეროვნული კრების წევრად.

პირადი ცხოვრება
ანუშ ბეგლოანი დაქორწინებულია. ჰყავს ორი შვილი.
სსრ კავშირის საბჭოების V ყრილობა

სსრკ საბჭოების ყრილობა — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1929 წლის 20-28 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1675 დელეგატი გადამწყვეტი და 884 სათათბირო ხმით. მათ შორის მუშა 56,4%, გლეხი 24,8%, მოსამსახურე 18,8%.

ისტორია
დღის წესრიგი: სსრკ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (ა. რიკოვი); სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა (გ. კრიჟანოვსკი), მრეწველობის განვითარების გეგმის შესახებ (ვ. კუიბიშევი). სოფლის მეურნეობის აღმავლობისა და სოფლად კოოპერატიული მშენებლობის შესახებ (მ. კალინინი); სსრკ ცაკის არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა საბჭოთა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, ღონისძიებები, მიმართული ქვეყნის ინდუსტრიალიზაციისა და სოფლის მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის სწრაფი ტემპების უზრუნველყოფისაკენ; დაავალა მთავრობას მაქსიმალური ყურადღება მიეპყრო კულტურული საკითხებისადმი და მიეღწია სავალდებულო დაწყებითი სწავლების განხორციელებისათვის, წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციისათვის, საერთო და პროფესიულ-ტექნიკური განათლების დონის ააღლებისათვის, მშრომელთა რიგებიდან გამოსული სპეციალისტებისა და სამეცნიერო კადრების მომზადებისათვის. ყრილობამ მიღებული ხუთწლიანი გეგმა დაახასიათა, როგორც „სახალხო მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის გაშლილი პროგრამა“. აღინინშნა, რომ სოფლის მეურნეობის აღდგენა ძირითადად დამთავრდა, მაგრამ სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგის ზრდის ტემპი (განსაკუთრებით მარცვლეულის) შენელებულია. სოფლის მეურნეობის განვითარებაში არის შეუსაბამობა მრეწველობასთან, რაც სოციალისტური გარდაქმნების გზაზე სერიოზულ დაბრკოლებებს ქმნის. საბჭოთა ორგანოებს და მთავრობას დაევალათ მხარი დაეჭირათ სოფლების კოლექტიურ მეურნეობაზე გადასვლისათვის, დაეძლიათ კულაკების წინააღმდეგობა. ამასთან ერთად, უნდა გატარებულიყო ღონისძიებანი ინდივიდუალურ, ღარიბ და საშუალო მეურნეობათა აღმავლობისათვის. მოიწონეს ცაკის დადგენილებები ერთიანი სასოფლო-სამეურნეო გადასახადის შესახებ, მოსავლიანობის ზრდის თაობაზე, ღონისძიებანი საბჭოთა მეურნეობის დაკოლმეურნეობების განმტკიცებისათვის; დაისახა ღონისძიებანი საკოლმეურნეო მოძრაობის გაშლისათვის.

ყრილობამ აირჩია სსრკ-ის ცაკი 889 კაცის შემადგენლობით (587 წევრი და 302 კანდიდატი). კავშირების საბჭში შევიდა 451 კაცი და 239 კანდიდატი, ეროვნებათა საბჭოში — 136 წევრი და 63 კანდიდატი.
იობელისი

იობელისი — რქისაგან დამზადებული ძველი ჩასაბერი საკრავი. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით „საყვირია მოკეცილი“. მოიხსენიება „დაბადების“ ქართულ თარგმანში. სტვირსა და ქნარზე დამკვრელთა წარმომავლობას კაენის შთამომავალ იუბალს უკავშირებენ. შესაძლოა, „ნესტუნი იობელისნი“ იუბალისეულ ჩასაბერ საკრავებს აღნიშნავდეს.
ირანული ბაზი

ირანული ბაზი  — საზოგადოებრივი მწერი სიფრიფანაფრთიანების რიგის ფუტკრისებრთა ოჯახისა. მკერდი და მუცელი მორიგეობით თეთრი და შავი ბუსუსებისაგან შემდგარი განივი ზოლებითაა დაფარული. თავი, ულვაშები და მუცელი შავია. გადაშენების გზაზე მდგომი სახეობაა. გაველიანებული მთის მდელოების ყვავილოვან მცენარეთა დამამტვერიანებელია. ირანული ბაზი ერთ-ერთი უძველესი, მთებში გავრცელებულ ბაზთა ჯგუფის წარმომადგენელია. სახეობა კავკასიის სუბენდემს წარმოადგენს, მაგრამ იშვიათად გვხვდება. საქართველოში ბინადრობს აღმოსავლეთ და დასავლეთ, ასევე სამხრეთ რეგიონებში. გავრცელებულია დიდ და მცირე კავკასიონზე, დაღესტანში, სომხეთის მთიანეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, ჩრილო-დასავლეთ ირანში, გვხვდება სუბალპურ მდელოებზე ზღვის დონიდან 2000–2500 მ სიმაღლეზე. იზამთრებენ იმაგოები. მაისის თვეში თავდაპირველად მდედრები ვრცელდებიან. მდედრი და მამრი ინდივიდები ფრენენ აგვისტოს ბოლომდე. უმთავრესად იკვებებიან მრავალყვავილოვანი მცენარეების ყვავილის მტვრითა და ნექტრით, თუმცა უპირატესად რთულყვავილოვნებს ეტანებიან, რომელთაც ამტვრიანებენ. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“.
იმაგო

იმაგო ( — სახე, გამოსახულება) — მწერების ინდივიდუალური განვითარების საბოლოო (დეფინიტიური) სტადია. ამ სტადიაზე მწერებს აქვთ კარგად განვითარებული ფრთები, სასქესო დანამატები მუცლის ბოლოზე და სხვ., ერთდღიურებისა რამდენიმე საათია, ბუდოსნებისა — წუთები, ზოგიერთი ხოჭო (ცხვირგრძელები და შავტანიანები) იმაგოს სტადიაში 2–3 წელს ცხოვრობს, დედა ფუტკარი — 5 წლამდე, დედოფალი ჭიანჭველები — 15 წლამდე.

ერთდღიურებს, სხვა მწერებისგან განსხვავებით, ახასიათებთ გარეგნულად ერთმანეთისგან მცირედ განსხვავებული ორი სტადია: განვითარება დამთავრებული მატლიდან გამოდის სქესმოუმწიფებელი სუბიმაგო, რომელიც კანს იცვლის და სქესმწიფე იმაგოდ გარდაიქმნება.
ირანული შავტუხა

ირანული შავტუხა, ირანული ხავერდულა

საშუალო ზომის მოშავო-ყავისფერი პეპელაა, რომლის ზედაპირი ხავერდისებურია. ზედა ფრთების გარეთა ზედა კუთხეში ორი თეთრარშიიანი თვალუკი შეიმჩნევა; დანარჩენი გამყოლი თვალუკები კი თანდათან რედუცირდება და ქრება. ასეთივე თვალუკები ემჩნევა ქვედა ფრთების გარეთა კიდეზეც. ქვესახეობა , რომელიც ძირითადად მცირე კავკასიონზე, სამხრეთ საქართველოსა და სომხეთის მთიანეთში გვხვდება, ფრენს სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე 1900–2000 მეტრიდან 3500 მეტრამდე.
სულეიმან კერიმოვი

სულეიმან კერიმოვი (რუს. ́ ́ ́) (დ. 12 მარტი, 1966, დერბენტი, დაღესტნის ასსრ, რსფსრ, სსრკ) — მეწარმე და პოლიტიკოსი, რუსეთის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი, რუსეთის პარლამენტის სენატის წევრი დაღესტნის რესპუბლიკიდან (2008 წლიდან), რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმის დეპუტატი 1999-2007 წლებში.

„კომერსანტის“ ვერსიით, 2020 წლის მონაცემებით, კერიმოვი შევიდა რუსეთის მეწარმეების ტოპ ათეულში.

ბიოგრაფია
სულეიმან კერიმოვი, ეროვნებით ლეზგი, დაიბადა 1966 წლის 12 მარტს დერბენტში. მამა — იურისტი, დედა — ბუხჰალტერი. ჭაბუკობაში გატაცებული იყო ძიუდოთი, იყო არაერთგზის ჩემპიონი სხვადასხვა პირველობებსა და მათემატიკურ ოლიმპიადებზე, აქვს პირველი სპორტული თანრიგი ჭადრაკში. 1989 წელს დაამთავრა დაღესტნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1989-1995 წლებში მუშაობდა ელექტრო-მრეწველობის სამინისტროს ქარხანა „ელტავში“ დაწყებული ეკონომისტიდან, დამთავრებული გენერალური დირექტორის მოადგილემდე ეკონომიკის საკითხებში. 1995 წლიდან კომპანია „საიუზ-ფინანსის“ (მოსკოვი) გენერალური დერექტორია. 1997 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას. 1999 წელს იყო ავტონომიური არაკომერციული ორგანიზაცია „კორპორაციის საერთაშორისო ინსტიტუტის“ დირექტორის მოადგილე.
დაჯილდოვებულია მეგობრობის ორდენით.

საფეხბურთო კლუბი „ანჟი“
2011 წლის იანვრიდან ქერიმოვი გახდა მაჰაჩყალის საფეხბურთო კლუბ „ანჟის“ მფლობელი. მის დროს გუნდმა შეიძინა ისეთი ცნობილი მოთამაშეები, როგორებიც არიან: რობერტო კარლოსი („კორინთიანსი, სან-პაულუ“), იური ჟირკოვი (ლონდონის „ჩელსი“), სამუელ ეტო’ო („ინტერნაციონალე“, მილანი) და დაიქირავა ცნობილი ნიდერლანდელი მწვრთნელი გუს ჰიდინკი.

2013 წელს, კლუბის განვითარების ახალი გრძელვადიანი სტრატეგიის შემუშავების ფარგლებში, წლიური ბიუჯეტის 180 მლნ-დან 50-70 მლნ დოლარამდე შემცირების გადაწყვეტილება მიიღეს. უმეტესობა ძვირადღირებული უცხოელი ვარსკვლავები გაყიდეს და კლუბმა უპირატესობა მიანიჭა ახალგაზრდა, რუს მოთამაშეებს.

„ანჟის“ დაფინანსებასთან ერთად კერიმოვმა მაჰაჩყალის ახლოს ააშენა თანამედროვე საფეხბურთო სტადიონი „ანჟი არენა“, რომელიც 30 ათას მაყურებელზეა გათვალიწინებული და ფუნქციონირებს ბავშვთა საფეხბურთო აკადემია „ანჟი“.

ქველმოქმედება
2007 წელს სულეიმან კერიმოვმა ჩამოაყალიბა საქველმოქმედო ფონდი „ “.

კერიმოვის მხარდაჭერით 2022 წლის ივლისში დერბენტში დამთავრდა ნიზამი განჯელის სახელობის პარკის რეკონსტრუქცია, ასევე მუზეუმის, ბიბლიოთეკის, სამეთვალყურეო კოშკის, საბავშვო ქალაქის მშენებლობები. გაიხსნა რუსეთში ყველაზე დიდი ფერად-მუსიკალური შადრევანი
სსრ კავშირის საბჭოების VI ყრილობა

სსრკ საბჭოების ყრილობა — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეექვსე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1931 წლის 8-17 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 2403 დელეგატი მათ შორის 1570 გადამწყვეტი ხმით. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 54,4%, გლეხი 25,6%, მოსამსახურე 20%. პარტიული შემადგენლობა: საკავშირო კპ(ბ) წევრი 72,8%, საკავშირო ალკკ წევრი 2,4%, უპარტიო 24,8%. წარმოდგენილი იყო 66 ეროვნება.

ისტორია
დღის წესრიგი: სსრკ მთავრობის ანგარიში (ვ. მოლოტოვი); სსრკ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის, მარცვლეულისა და მეცხოველეობის საბჭოთა მეურნეობების ტრესტების მოხსენება საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის მოხსენების შესახებ (ი. იაკოვლევი); სსრკ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის, საკოლმეურნეო და სატრაქტორო ცენტრების საკოლმეურნეო ცენტრების შესახებ (ი. იაკოვლევი); სსრკ კონსტიტუციის საკითხები (ა. ენუქიძე); სსრკ ცაკის არჩევნები.

ყრილობამ მთლიანად მოიწონა საბჭოთა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა. დაავალა საბჭოთა მთავრობას, განუხრელად განეგრძო მშვიდობის პოლიტიკა, განემტკიცებინა ურთიერთობა სხვა ქვეყნებთან; ამასთანავე, გაეთვალისწინებინა სამხედრო საშიშროების ზრდა და ყოველმხრივ აემაღლებინა ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობა. ყრილობამ დიდი ყურადღება დაუთმო სოფლის მეურნეობის სოციალისტური გარდაქმნის საკითხებს. დადგენილებაში „საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის შესახებ“ ხაზგასმული იყო საბჭოთა მეურნეობების მსხვილი სანიმუშო მეურნეობების მნიშვნელობის შესახებ, რომელთაგანაც კოლმეურნეობები იღებდნენ სხვადასხვა სახის დახმარებას. დადგენილებაში „საკოლმეურნეო მშენებლობის შესახებ“ შეჯამებული იყო 1929-1930 წლების საკოლმეურნეო მოძრაობა და დაისახა ამოცანები კოლმეურნეობის ორგანიზაციასა და მუშაობაშ ნაკლულოვანებათა ლიკვიდაციის შესახებ. ყრილობამ აღნიშნა, რომ მოცემულ ეტაპზე საკოლმეურნეო მოძრაობის ძირითადი ფორმა იყო სასოფლო-სამეურნეო არტელი. მოწონებულ იქნა მთავრობის გადაწყვეტილება ოკრუგების ლიკვიდაციისა და რაიონების, როგორც სოციალისტური რეკონსტრუქციის ძირითადი რგოლის განმტკიცების შესახებ.

ყრილობამ აირჩია სსრკ-ის ცაკი. კავშირების საბჭში შევიდა 473 წევრი, ეროვნებათა საბჭოში — 138 წევრი.
აისელ თეიმურზადე

აისელ თეიმურზადე (; დ. 25 აპრილი, 1989, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოპ და რიტმ-ენდ-ბლუზის ჟანრის მომღერალი.

ცნობილი გახდა მას შემდეგ რაც არაშთან ერთად წარსდგა მოსკოვში გამართულ 2009 წლის ევროვიზიის კონკურსზე, სიმღერით „“ და დაიკავა მე-3 ადგილი.

ბიოგრაფია
აისელი დაიბადა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. ის იყო უმცროსი სამ დას შორის. დაიბადა ჟურნალისტისა და უნივერსიტეტის პროფესორის ოჯახში. მისი წინაპარი იყო მე-19 საუკუნის განმანათლებელი და ჟურნალისტი ჰასან ზარდაბი. მისი ბებია დედის მხრიდან იყო ნახევრად რუსული და ნახევრად უკრაინული წარმოშობის. აისელმა სიმღერა დაიწყო ოთხი წლის ასაკიდან და ფორტეპიანო ბავშვობიდანვე გახდა მისი გატაცება.

აისელმა ბაქოში დაამთავრა ინტელექტ ლიცეუმი და 2005-2006 წლებში დადიოდა ტეხასის უმაღლეს სკოლაში. აშშ-ში ჩასვლის პერიოდში შეუერთდა ადგილობრივ გუნდს და დაიწყო ვარჯიში ახალგაზრდა მომღერალთა შეჯიბრებებისთვის. აშშ-ში ყოფნის პერიოდში აისელმა სამხრეთ არკანზასის უნივერსიტეტსა და ოსტინის ტეხასურ უნივერსიტეტში გამართულ კონკურსებზე სამი ოქროს მედალი მოიპოვა.

ევროვიზია
2009 წლის იანვარში თეიმურზადე -ს (აზერბაიჯანის საზოგადოებრივი მაუწყებელი) მიერ ირანელ-შვედ მომღერალ არაშთან ერთად შერჩეული იქნა აზერბაიჯანის წარმომადგენლად „ევროვიზია 2009“-ზე, სიმღერით „“. აისელი გახდა პირველი ქალი რომელმაც წარადგინა აზერბაიჯანი ევროვიზიაზე. 2009 წლის 16 მაისს აისელ თეიმურზადემ და არაშიმ 25 ფინალისტს შორის 207 ქულით დაიკავეს მესამე ადგილი.

აისელმა და არაშიმ ერთად მოიგეს რიგით მე-4 ევროვიიზიის კონკურსის „ “-ის ჯილდო კატეგორიაში „საუკეთესო ჯგუფი“.

ევროვიზიის შემდეგ
28 მაისს თეიმურაზადემ დაანონსა რომ არაშთან ერთად მოაწყობდა ევროპულ ტურნეს, მათ შორის ჩაატარებდა კონცერტებს საბერძნეთში, შვედეთსა და რუსეთში. ტურნედან დაბრუნების შემდეგ მან დაანონსა რომ არაშთან და მის გუნდთან ერთად მუშაობდა ახალ ალბომზე რომელსაც და გამოუშვებდნენ. მათ გამოშვების კონკრეტული თარიღი არ დაუკონკრეტებიათ.

აისელი მონაწიელობდა -ს იოგურტის მაღალპროფილურ რეკლამებში, რომლებიც აზერბაიჯანულ და ქართულ ტელეარხებზე გადიოდა.

2012 წელს აისელ თეიმურზადე 5 სხვა მუსიკოსთან ერთად აზერბაიჯანიდან არჩეულნი იქნენ 2012 წლის ევროვიზიის დანიის ეროვნული შერჩევის ჟიურის წევრად.

პირადი ცხოვრება
2012 წელს თეიმურზადე დაქორწინდა 39 წლის მურად ადიგოზალოვზე, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიული საზოგადეობის დირექტორზე და ორი შვილის მამაზე. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, მისი გეგმა ქორწინების შემდეგ იყო დიდი სცენის დატოვება და მხოლოდ ოფიციალურ ღონისძიებებზე გამოსვლა. წყვილს შეეძინა სამი შვილი, ორი ვაჟი (დ. 2012, დ. 2016) და ერთი ქალიშვილი, რომელიც 2014 წელს დაიბადა.
ჯაბრაილ ჰასანოვი

ჯაბრაილ ჰასანოვი (, დ. 24 თებერვალი, 1990, სუფარიბაღი, ასტარის რაიონი, ლენქორანის რეგიონი, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მოჭიდავე. ჭიდაობს თავისუფალი სტილის ჭიდაობას. ასპარეზობდა 66, 74 და 79 კგ წონით კატეგორიებში. არის ოლიმპიური თამაშებისა და მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. არის იასარ დოღუს გრან-პრის გამარჯვებული.

კარიერა
66 კგ წონით კატეგორიაში 2010 და 2011 წლებში მოიგო ევროპის ჩემპიონატი. 2010 წელს ფინალში დაამარცხა რუსი მაგომედმურად გაჯიევი. 2011 წელს კი ბულგარელი ლეონიდ ბაზანი გარდა ამ ორი ევროპის ჩემპიონობისა მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. შემდეგ წელს, 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე დაიკავა მეხუთე ადგილი. 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მომავალ ჩემპიონ ტატუშირო იონემიცუსთან ნახევარ-ფინალში დამარცხდა. მანამდე კი ლეონიდ ბაზანისა და ალი შაბანოვის დამარცხება მოახერხა. ამის შემდეგ ჰასანოვი გადაერთო რეპეშაჟში სადაც ბრინჯაოს მედლის ბრძოლაში ლივიან ლოპესთან დამარცხდა..

დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სპორტის უნივერსიტეტი. 2000 წლიდან მისი მწვრთნელია ასლან აგაევი.

2013 წელს ზაფხულის უნივერსიადის ფინალში 74 კგ წონით კატეგორიაში დამარცხდა აფხაზური წარმოშობის რუს მოჭიდავე დენის ცარგუშისთან.

2015 წლის ივნისში მონაწილეობა მიიღო პირველ ევროპულ თამაშებზე სადაც წარადგენდა აზერბაიჯანს, თავისუფალ ჭიდაობაში, 74 კგ წონით კატეგორიაში და მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. მესამე ადგილისთვის ბრძოლაში დაამარცხა ბულგარელი კირილ ტერზიევი.

2016 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე 74 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. დაამარცხა კარლოს იზკუერიდო და იაკობ მაკარაშვილი. ნახევარფინალში დამარცხდა ანიუარ გედუიევთან. რეპეშაჟში დაამარცხა ბეკზოდ აბურახმანოვი და მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ჰასანოვმა შეხვედრა მინიმალური სხვაობით, 0-2 დათმო.

2019 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოვიდა 79 კგ წონით კატეგორიაში. გავიდა ფინალში სადაც ჰასანოვი დამარცხდა კაილ დეიკთან და მოიპოვა ვერცხლის მედალი.

არის ევროპის ჩემპიონატის სამგზის ვერცხლის მედლის პრიზიორი. 2009 წელს 66 კგ წონით კატეგორიაში ფინალში უკრაინელ ანდრეი სტადნიკთან დამარცხდა. 2014 წელს 74 კგ წონით კატეგორიაში ფინალი რუს ანიუარ გუდიევთან დათმო. ორი წლის შემდეგ რიგაში გამართული ევროპის ჩემპიონატის ფინალში დამარცხდა თურქ სონერ დემირთაშთან.
ყაზდუ-ხევის ნამოსახლარი

ყაზდუ-ხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თულარში.

ნამოსახლარი საბჭოთა ტოპო რუკებზე კ(ყ)აზდუ-ხევის სახელწოდებითა მოხსენიებული. ნამოსახლარი შემაღლებულ პლატოდან, მეანდრისავითაა გამოყოფილი და გაყურებს მშრალხევს. ის ორი ნაწილისგან შედგება: ერთი, უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი სავარაუდოდ ციტადელი უნდა ყოფილიყო. მას კარგად გამოხატული სათავდაცვო თხრილი შემოუყვება გარშემო და შიდა სივრცეშიც ნათლად ჩანს ნაგებობების კვალი. მისგან ჩრდილო-დასავლეთით, სათავდაცვო თხრილი გადაღმა ნამოსახლარი უბანია, რომელზეც ასევე კარგად ჩანს ნაგებობების ბუდობები.
ყარადელდაგის ნამოსახლარი

ყარადელდაგის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ქეშალოში.

ნამოსახლარი ქედის აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძზეა დამხრობილი. იმ ადგილს, სადაც ნამოსახლარია, საბჭოთა ტოპო რუკებზე კ(ყ)არადელდაგ ქვია. ამ ადგილიდან სრულად ჩანს მთლიანი ველი ჩრდილოეთისა და სამხრეთის მიმართულებით. ნამოსახლარი ქედის ჩრდილო, შედარებით ნაკლებად დამრეც ფერდზეა მოწყობილი. მას დასავლეთიდან, ჩრდილოეთის მიმართულებით აღმოსავლეთის კიდემდე აშკარად გამოხატული სათავდაცვო თხრილი შემოუყვება. სამხრეთის მხრიდან, როგორც ჩანს მისი ნაწილი ეროზიის შედეგადაა ჩამოშლილი. ნამოსახლარის შიგნით კარგად ჩანს ნაგებობების ჩაქცეული ბუდობები.
ქეშალოს ნამოსახლარი

ქეშალოს ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ქეშალოში.

ნამოსახლარს დასავლეთიდან, ჩრდილო-დასავლეთიდან, ჩრდილოეთიდან სამი სათავდაცვო თხრილის, მკვეთრად გამოხატული კვალი ეტყობა. სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან როგორც ჩანს ეროზიის შედეგად 2 თხრილის კვალი გამქრალია და მხოლოდ ბორცვის წვერზე ერთ-ერთი, ყველაზე მეტად გამოხატული და შემორჩენილი თხრილის კონტურები იკითხება. ბორცვის უკიდურესი ზედა ნაწილი 9726 მეტრია. მასზე კარგად ჩანს ნაგებობების ბუდობები.
თორას ნამოსახლარი

თორას ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ლამბალოში.

ნამოსახლარს ჩრდილოეთიდან, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სამი სათავდაცვო თხრილი უნდა ქონოდა. სამხრეთ-დასავლეთიდან და დასავლეთიდან კი ერთი სათავდაცვო თხრილის კონტური ჩანს მკრთალად. სავარაუდოდ ვინაიდან ბორცვის ეს მხარე ყველაზე მეტადაა დაქანებული, ამ მხარეს სათავდაცვო თხრილის ნაწილი ეროზიის შედეგად უნდა იყოს ჩამოშლილი. ბორცვის თავზე სამოსახლო ნაწილი თითქოს ორად იყოფა. ყველაზე დიდი ნაწილი უკავია ბორცვის უკიდურეს შემაღლებას, ხოლო მისგან ჩრდილო-დასავლეთით ტერესასავით ოდნავ უფრო გამიჯნულია ცალკე უბანი. ბორცვის ჩრდილო-დასავლეთით, აღმოსავლეთით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით და სამხრეთით სხივებად ეშვება ბუდობები, რომლებიც სავარაუდოდ ციტადელის გარეთ არსებული სამოსახლო უბნების, საცხოვრებელი ნაგებობების უნდა იყოს.
ივრის პირეთის ნამოსახლარი

ივრის პირეთის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კაზლარში.

ნამოსახლარი ორ ნაწილადაა გამიჯნული. ციტადელს გარშემო შემოუყვება სათავდაცვო თხრილი და მისი ნაწილი, ჩრდილო-დასავლეთის მხრიდან ნაწილობრივ ჩამოქცეულია ეროზიის შედეგად. სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სათავდაცვო თხრილის მიღმა ჩანს ნამოსახლარის კვალი. თხრილიდან გამოკვეთილ არეალში და მისგან სამხრეთ-დასავლეთ ნამოსახლარზეც მკრთალად ჩანს ნაგებობების ბუდობები.
ადანასური

ადანასური, მაღლარი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

ისევე, როგორც არაერთი ქართული ჯიში, ადანასურიც სავარაუდოდ მისი გამავრცელებლის სახელს ატარებს. ხოლო მეორე სახელწოდება — მაღლარი ყურძნის ფორმირების ტიპს გამოხატავს.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, ხუთნაკვეთიანი, იშვიათად სამნაკვეთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ან ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის, მხრიანი. მარცვალი საშუალო ზომის აქვს, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული, კანი საშუალო სისქის და უხეშია. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.

ადანასურს ახასიათებს საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდა-განვითარება და მაღალი მოსავლიანობა. სრულ სიწიფეში სექტემბრის ბოლოს — ოქტომბრის დასაწყისში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 166 დღეა. მტევნის წონა 120-125 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 11.3-12.3 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21.6-23.1%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი ღვინო, რომელიც ხაისათდება დაბალექსტრაქტულობითა და სასიამოვნო გემოთი.
ცხვედიანის თეთრა

ცხვედიანის თეთრა, ცხვედიანის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ლეჩხუმიდან.

ჯიში მისი გამავრცელებლის სახელს ატარებს.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ოვალური ან თითქმის მრგვალი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შეუბუსავია, აქა-იქ ოდნავ შეიმჩნევა თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საკმაოდ გრძელფრთიანია, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო სიდიდისაა, მომრგვალო ან თითქმის ოვალური, მწვანე-მოყვითალო ელფერით, მიხაკისფერი წინწკლებით. თხელკანიანია, საკმაოდ გამოხატული ცვილისებრი ნაფიფქით. რბილობი წვნიანია.

ცხვედიანის თეთრა საშუალოზე ძლიერი ზრდით გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან დამწიფებამდე 154 დღეა, სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის საშუალო წონა 150-185 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.6-12.8 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-7 გ/ლ-ს.

ცხვედიანის თეთრასგან მზადდება მსუბუქი და საშუალო ხარისხის სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინო.
იუსრა მარდინი

იუსრა მარდინი (; დ. 5 მარტი, 1998) — სირიელი მოცურავე. ამჟამად ცხოვრობს ჰამბურგში. 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე იყო ლტოლვილთა ოლიმპიური გუნდის წევრი და მედროშე. 2017 წლის 27 აპრილს დანიშნული იქნა გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის კეთილი ნების ელჩად. ასევე მიიღო მონაწილეობა 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე სადაც კვლავ ლტოლვილთა ოლიმპიური გუნდის სახელით გამოვიდა.