iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რეიგანი (ფილმი)

რეიგანი — მომავალი ბიოგრაფიული ისტორიული დრამატული ფილმი, რომლის რეჟისორია შონ მაკნამარა. ფილმში მონაწილეობენ დენის კუეიდი და დეივიდ ჰენრი შეერთებული შტატების პრეზიდენტის რონალდ რეიგანის როლში. ფილმში აგრეთვე მონაწილეობენ პენელოპა ენ მილერი, კევინ დილონი, ნიკ სირსი, სკიპ შვინკი, მენა სუვარი, ლესლი-ენ დაუნი და ჯონ ვოიტი მეორეხარისხოვან როლებში. ეს ფილმი ეფუძნება პოლ კენგორის წიგნებს „ჯვაროსანი: რონალდ რეიგანი და კომუნიზმისა და ღმერთის დაცემა“ და „რონალდ რეიგანი: სულიერი ცხოვრება“.

ფილმის ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2020 წლის 9 სექტემბერს და მიმდინარეობდა ისეთ ადგილებში, როგორიცაა გათრი, ოკლაჰომა.

სიუჟეტი
ფილმში ასახულია რონალდ რეიგანის ცხოვრება ბავშვობიდან შეერთებული შტატების პრეზიდენტობის წლებამდე, რომელსაც სუკ-ის ყოფილი აგენტი გვიამბობს.

როლებში
დენის კუეიდი — რონალდ რეიგანი
ტომი რაგენი — ახალგაზრდა რონალდ რეიგანი
დეივიდ ჰენრი — შუა ხნის რონალდ რეიგანი
პენელოპა ენ მილერი — ნენსი რეიგანი
ნიკ სირსი — ჯეიმზ ბეიკერი
კრისტოფერ ხაუელი — კასპარ უაინბერგერი
კევინ დილონი — ჯეკ ლ. უორნერი
სკიპ შვინკი — ჯიმი კარტერი
მენა სუვარი — ჯეინ უაიმანი
ჯონ ვოიტი — ვიქტორ ნოვიკოვი
ტრევორ დონოვანი — ჯონ ბარლეტა
ლესლი-ენ დაუნი — მარგარეტ ტეტჩერი
ალექსანდრე კრუპა — მიხეილ გორბაჩოვი
კარი-ჰიროიუკი ტაგავა — იასუჰირო ნაკასონე
რობერტ დევი — ლეონიდ ბრეჟნევი
სკოტ სტეპი — ფრენკ სინატრა
ქსანდერ ბერკლი — ჯორჯ შულცი
მორია პიტერსი — ლოის უაიტმენი
ამანდა რიგეტი — ნელ რეიგანი
ჯასტინ ჩატვინი — ჯეკ რეიგანი
ელია ბასკინი — ბ. ე. კერჩმანი
კრის მასოგლია — პეტ ბუნი

გადაღება
ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2020 წლის 9 სექტემბერს ოკლაჰომაში. 2020 წლის 22 ოქტომბერს გამოცხადდა, რომ გადაღებები დაიხურა -19-ის გამო. გადაღებები განახლდა 2020 წლის 5 ნოემბერს.

ფილმი 2021 წელს უნდა გამოსულიყო, მაგრამ პანდემიის გამო პრემიერა 2023 წლისთვის დაიგეგმა.
ჭოტი (ნაყოფი)

ჭოტი — მშრალი ცრუ ორბუდიანი პარაკარპული ნაყოფი, რომლის სიგრძე რამდენჯერმე აღემატება სიგანეს. ასეთი ნაყოფი ახასიათებს კომბოსტოსებრთა ოჯახის უმრავლესობას. ვითარდება ორი ნაყოფფოთლისაგან და იხსნება ფუძიდან წვერისკენ ორი საგდულით. გახსნის შემდეგ საგდულები ცვივა და შუაში გამჭვირვალე ტიხარი რჩება თესლებით. იშვიათად ჭოტი უხსნადი (ბოსტნის ბოლოკი) და დანაწევრებულია (ბოლოკურა). ასეთივე აგებულობის ნაყოფებს, რიმელთა წიგრძე ნაკლებია ან უდრის სიგანეს, ჭოტაკი ეწოდება.
მეკარის შიში თერთმეტმეტრიანის მოლოდინში

მეკარის შიში თერთმეტმეტრიანის მოლოდინში — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 1970 წლის რომანი. მისი პროტაგონისტი – წარსულში მეკარე, ამჟამად კი მონტიორი იოზეფ ბლოხი – მკვლელობას სჩადის და პოლიციის მოლოდინში საზღვრისპირა სოფელს აფარებს თავს.

1972 წელს რეჟისორმა ვინ ვენდერსმა, ავტორთან თანასცენარისტობით, რომანის მიხედვით ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო.
უსურვილო უბედურება

უსურვილო უბედურება — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 1972 წლის ნახევრად-ავტობიოგრაფიული ნოველა, რომელიც 1971 წლის 19 ნოემბერს მისი დედის, მარიას, თვითმკვლელობის გამოძახილია. ნაწარმოები სწორედ მარიას ცხოვრებასა და მის ტრაგიკულ აღსასრულზე გვიამბობს.

კარლ უვე კნაუსგორმა ნოველას „თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გერმანულენოვანი ნამუშევარი უწოდა.“
არაბეული შავი

არაბეული შავი, არაბოული, არაბეული — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ოდნავაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომის ან მსხვილია, მომრგვალო, შავად შეფერილი. კანი სქელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი მკვრივია, ხორციანი და ოდნავ წვნიანი. წვენი შეუფერავია.

არაბეული შავი საშუალო ზომით და საშუალომოსავლიანობით ხასიათდება. სრულ სიმწიფეშისექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ დამწიფებამდე საშუალოდ 158 დღეა. მტევნის წონა დაახლოებით 146 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 5.5-6.6 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, მჟავიანობა — 6.7-9.1 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი ღვინო.
არგვეთულა საფერე

არგვეთულა საფერე, კობახიძის საფერე, არგვეთულა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

არგვეთულა საფერეს წარმოშობა საუკუნეს უნდა მიეკუთვნებოდეს. როგორც სახელწოდებიდან ჩანს იგი თავიდანვე საჩხერის სოფელ არგვეთაში უნდა ყოფილიყო გავრცელებული. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ეს ჯიში ზემო იმერეთში შემოუტანიათ. ამას ჯიშის სინონიმიც ადასტურებს — კობახიძის საფერე, რაც შემომტანის გვარს უნდა მიანიშნებდეს.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, ზოგჯერ თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული ქეჩისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, ხშირად მხრიანი, საშუალო სიკუმსის ან საკმაოდ თხელი. მარცვალი საშუალო ზმოის აქვს, მომრგვალო, იშვიათად ოდნავ ოვალური, შავი ფერის, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. სქელკანიანია. რბილობი წვნიანი და მდნარი აქვს, სასიამოვნო მომჟავო გემოთი.

არგვეთულა საფერე საკმაოდ კარგი ზრდით ხასიათდება. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-173 დღეა. მტევნის წონა 135-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 10.2 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.

მიიღება ნაკლებად სხეულიანი, ალკოჰოლის მცირე შემცველობის სუფრის წითელი ღვინო. ძირითადად იყენებენ ისეთ ჯიშებთან კუპაჟში, როგორებიცაა: მგალობლიშვილი, ძელშავი და ადანასური.
არქაული

აზნაურა — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში ჰერეთიდან.

გავრცელებულია აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე (ისტორიულ ჰერეთში), სოფელ მთისძირში.

ბოტანიკური აღწერა
მტევნები დიდი ზომისაა, ცილინდრული ფორმის. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, ვარდისფერი. რბილობი ხორციანი აქვს, წვენი — ტკბილი და უფერული, სასიამოვნო გემოთი და მკვეთრად გამოხატული ჯიშური არომატით. მტევნის წონა 600-2000 გრამს შორის მერყეობს. არქაული ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია.
ასპინძურა შავი

ასპინძურა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ზემო ქართლიდან.

ამ ჯიშის ძველი სახელწოდება დაკარგულია. ამჟამინდელი სახელი კი მხოლოდ იმიტომ დაერქვა, რომ იგი გვხვდება ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლებში: ტოლოში, ხიზაბავრა და ოშორა. აგრეთვე ძველ ნასოფლარებზე ასი, ასორმოცდაათწლიანი ძირების სახით.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია და მხოლოდ ძარღვებია დაფარული თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. კუმსი და საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად კი თხელი. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, შავი, იასამნისფერი ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანი აქვს, გემო ჰარმონიული და სასიამოვნო.

ვაზი ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150-165 დღეა. მტევნის წონა 100-300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 14.0-17.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.

მიიღება კარგი ხარისხის, ინტენსიურად შეფერილი, ჰარმონიული, სუფრის წითელი ღვინო.
ასურეთული თეთრი

ასურეთული თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მცირედ ან ძლიერ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, თხელი ან საშუალო სიკუმსი. გვხვდება დატოტვილი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მოყვითალო-მომწვანო ფერის, კანი საშუალო სისქის აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ძლიერ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
სეიტო მაცუმოტო

სეიტო მაცუმოტო ( ; დ. 21 დეკემბერი, 1909 — გ. 4 აგვისტო, 1992) — იაპონელი მწერალი, დიდი წვლილი მიუძღვის იაპონიაში დეტექტივის ჟანრის პოპულარიზაციაში.

40-წლიანი ლიტერატურული მოღვაწეობის მანძილზე მაცუმოტომ 450-ზე მეტი ნაშრომი გამოაქვეყნა. მისი შემოქმედება ისტორიულ რომანებსა და არამხატვრულ ტექსტებსაც მოიცავდა, თუმცა საერთაშორისო ცნობადობა სწორედ დეტექტიური ჟანრის წიგნებმა მოუტანა.

1960-იან წლებში მაცუმოტო იაპონიაში ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ავტორი გახდა, მისი წიგნები კი ბესტსელერის სტატუსს ატარებდნენ. 1952 წელს ავტორს აკუტაგავას პრემია მიენიჭა, 1957 წელს კი იაპონიის მისტიკოს მწერალთა ჯილდო მიიღო. 1963-1971 წლებში მაცუმოტო იაპონიის მისტიკოს მწერალთა ორგანიზაციის პრეზიდენტი იყო.

ადრეული ცხოვრება
დაიბადა კიუსიუზე, კიტაკიუშუს პრეფექტურის ქალაქ კოკურაში. მისი ნამდვილი სახელი კიოჰარუა, „სეიტო“ კი მისი სახელის სიმბოლოების ჩინურ-იაპონური შეთანხმებაა. იგი ოჯახში ერთადერთი ბავშვი იყო. დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ კომუნალურ კომპანიაში მუშაობდა. მოგვიანებით იგი გაზეთ -ის სარეკლამო განყოფილებაში დასაქმდა, მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ კი სამედიცინო კორპუსში მსახურობდა. ომის დიდი ნაწილი კორეაში გაატარა, მისი დასრულების შემდეგ კი გაზეთში განაახლა მუშაობა და 1950 წელს ტოკიოს ოფისშიც გადაინაცვლა.

მიუხედავად იმისა, რომ არც საშუალო სკოლაში უვლია და არც უნივერსიტეტში, მაცუმოტო საკმაოდ განათლებული იყო. თინეიჯერობის პერიოდში იგი აკრძალულ რევოლუციურ ბროშურებს კითხულობდა, რითაც მემარცხენე მოძრაობისადმი მხარდაჭერას გამოხატავდა. გაბრაზებულმა მამას მას მთელი წიგნების კოლექციაც კი დაუწვა.

მაცუმოტოს ლიტერატურული დებიუტი 1959 წელს საგაზეთო კონკურსში მოთხრობის გამოქვეყნებით შედგა, რომლითაც მან მესამე ადგილი მოიპოვა. ექვსი წლის შემდეგ მან გაზეთში მუშაობდა შეწყვიტა, რათა მთელი დრო მწერლობისთვის დაეთმო.
ვლადისლავ შპილმანი

ვლადისლავ შპილმანი (დ. 5 დეკემბერი, 1911 გ. 6 ივლისი, 2000) — ებრაული წარმოშობის პოლონელი პიანისტი და კომპოზიტორი. მის ბიოგრაფიაზეა დაფუძნებული რომენ პოლანსკის 2002 წლის ფოლმი „პიანისტი“.

შპილმანი ფორტეპიანოზე დაკვრას ბერლინისა და ვარშავის მუსიკალურ აკადემიებში სწავლობდა. იგი პოლონეთში ცნობილი სასცენო და რადიო შემსრულეველი გახდა. ქვეყანაში ნაცისტური გერმანიის შეჭრის შემდეგ შპილმანი ორი წელი მიმალვაში იმყოფებოდა. მას დაეხმარა გერმანელი ოფიცერი, ვილმ ჰოზენფილდი, რომელიც ნაციზმის წინააღმდეგი იყო. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შპილმანმა განაახლა თავისი კარიერა პოლონეთის რადიოში. პიანისტობის გარდა იგი კომპოზიტორიც იყო. მისი შემოქმედება ასობით სიმღერას და მრავალ საორკესტრო ნამუშევარს მოიცავს.
ჯონ ბოინი

ჯონ ბოინი (დ. 30 აპრილი, 1971) — ირლანდიელი რომანისტი. მისი წიგნები 50-ზე მეტ ენაზეა თარგმნილი. ავტორის ყველაზე გახმაურებული ნამუშევარია 2006 წლის რომანი „ბიჭი ზოლიან პიჟამაში“, რომლის მიხედვითაც 2008 წელს ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღეს.

ბიოგრაფია
დაიბადა დუბლინში. უმაღლესი განათლება მიიღო დუბლინის სამეფო კოლეჯსა და აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტში . ამ უკანასკნელისგან 2015 წელს ლიტერატურაში საპატიო დოქტორის ხარისხი მიიღო.

ბოინი ჯონ ბენვილს „მსოფლიოში საუკეთესო ცოცხალ მწერლად“ მიიჩნევს.

2006 წელს გამოქვეყნდა ბოინის რომანი ჰოლოკოსტის თემაზე „ბიჭი ზოლიან პიჟამაში“. მან რომანის მონახაზი ორნახევარ დღეში დაწერა, თუმცა, სანამ წიგნის დაწერის იდეა მოუვიდოდა, იგი წლების მანძილზე შეისწავლიდა ჰოლოკოსტის თემაზე შექმნილ ლიტერატურას. რომანმა არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო. დიდი მოწონება დაიმსახურა სიუჟეტის მორალურმა მხარემ, უარყოფითი შეფასებები კი ისტორიული უზუსტობებისადმი იყო მიმართული. რომანმა ავტორს კომერციული წარმატება მოუტანა. მსოფლიოს მასშტაბით წიგნის შვიდ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა. 2007-2008 წლებში რომანი ესპანეთში ნომერ პირველი ბესტსელერი იყო, ასევე პირველ ადგილს იკავებდა ნიუ-იორკ ტაიმზის ბესტსელერების სიაში. რომანის მიხედვით ეკრანიზაცია გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლებს აზა ბატერფილდი და დევიდ თიულისი ასრულებენ.
ასურეთული შავი

ასურეთული შავი, ასურეთული, შალა, შალ იზიუმი, შალის ყურძენი , შალის შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ნაპოვნია გარეულ ვაზებს შორის ასურეთის ტყეში გერმანელი კოლონისტის გვარად შალის მიერ. როგორც უხვმოსავლიანი ჯიში იგი სწრაფად გავრცელდა ქვემო ქართლში და ადგილობრივი გერმანელები მას მპოვნელის სახელით მოიხსენიებდნენ: „შალის ყურძენი“ და „შალის შავი“.

აკადემიკოსმა სოლომონ ჩოლოყაშვილმა „ასურეთული“ უწოდა, იმ სოფლის სახელი, რომელშიც თავიდანვე იყო გავრცელებული. რ. კიკაჩეიშვილის (1963) აზრით, იმ ტყის მიდამოებში, სადაც შალმა ეს ჯიში იპოვა, ვენახები არ არის. ამიტომ შეიძლება ვიფიქროთ, რომ იგი ძველქართული ჯიშია, რომელიც დამპყრობთა მიერ განადგურებულ ტერიტორიაზე უპატრონოდ დარჩა და გაგარეულდა“.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამ-ხუთ ნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ძალიან სუსტადაა აბლაბუდისებრად შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდია. ცილინდრულ-კონსური, ხშირად უფორმო, დატოტვილი და მხრიანი, კუმსი ან ძლიერ კუმსი, გვხვდება თხელი მტევნებიც. მტევნის სიკუმსე ყვავილის განაყოფიერების ინტენსივობაზეა დამოკიდებული. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სრულ სიმწიფეში მუქი იისფერი, შავში გარდამავალი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავია, გემო — ტკბილი და სასიამოვნო.

ჯიში საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა, ხელოვნურად განაყოფიერების შემთხვევაში უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. ასურეთული შავის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 154-160 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 200 გრამამდეა, კარგად განაყოფიერების პირობებში კი 500 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 20.0-30.0 ტონაა, ხოლო განაყოფიერების გარეშე 9.0-13.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8.5 გ/ლ-ს.

მიიღება ღია წითელი ფერის სუფრის მშრალი ღვინო, რომელიც ხასიათდება ხალისიანი მჟავიანობითა და კარგი გემოთი.
აფსუაჟი

აფსუაჟი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხასიათდება სუსტი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ფრთიანი, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომის აქვს, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური. შავი ფერის. რბილობი წვნიანია, წვენი ოდნავ შეფერილი.

ვაზი საშუალო ზრდისაა, საჰექატრო მოსავლიანობა საშუალოდ 5 ტონაა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის.

აფსუაჟისაგან მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.
აფხაზური (ვაზის ჯიში)

აფხაზური, აფხაზური შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ლეჩხუმიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ ან მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი საშუალო ზომის აქვს, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. ზოგჯერ ცილინდრული ან კონუსური, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო გემოთი.

აფხაზური ძლიერი ზრდით გამოირჩევა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 163 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.5 გ/ლ-ს.

მიიღება მსუბუქი, თხელი და ნაკლებჰარმონიული სუფრის წითელი ღვინო.
ახალციხური თეთრი

ახალციხური თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

მესხური წარმოშობის ძლიან იშვიათი ჯიში. მისი ასწლიანი ძირები პირველად ახალციხეში სოფელ აწყურში აღმოაჩინეს და ამიტომაც ახალციხური თეთრი უწოდეს.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომის აქვს, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, ჩალისფერი, მზის მხარეს მოწითალო ელფერით. კანი ნაზი და მკვრივია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.

ახალციხური თეთრი ძალიან ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140-150 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 140 გრამია, საჰექატრო მოსავლიანობა — 12.0-15.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-11 გ/ლ-ს.

მტევნები გამოირჩევა ლამაზი გარეგნობით და გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, აგრეთვე მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
ახმეტური შავი

ახმეტური შავი, ახმეტურა, ახმეტის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია თხელ აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, დატოტვილი, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური. საშუალო სიმკვრივის, ზოგჯერ თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ფორმის. მუქი წითელი, თითქმის შავი ფერის. კანი მკვრივი აქვს, რბილობი — წვნიანი, წვენი — უფერული.

ახმეტური შავი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეშიოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 165 დღეა. მტევნის წონა 165-200 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი ღვინო, გამოიყენება საკუპაჟე მასალად.
თელმიკო

თბილისის ელექტრომიმწოდებელი კომპანია (შემოკლებით - თელმიკო) — ელექტრომიმწოდებელი კომპანია თბილისში.

კომპანია საქართველოს ენერგეტიკული ბაზრის რეფორმირების შედეგად შეიქმნა და 2021 წლის 1 ივლისიდან თბილისში 600 000-ზე მეტ მომხმარებელს ემსახურება.

დღეისათვის კომპანიაში დასაქმებულია 150 ადამიანი.

2021 წელს კომპანია მინფრასტრუქტურაში 1,7 მილიონი ლარის ინვესტიცია განახორციელა. ამუშავდა თანამედროვე ქოლ-ცენტრი, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს მიიღონ საჭირო ინფორმაცია რეჟიმში 24/7. გაიხსნა 6 მომსახურების ცენტრი.

2022 წელს კომპანია, დაახლოებით, 2 მილიონი ლარის ინვესტიციას აპირებს და გეგმავს ციფრული სერვისების განვითარებას.

სემეკთან ურთიერთობა
2021 წლის აგვისტოში ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ (სემეკ) „თელმიკო“ 75 000 ლარით, ხოლო „თელასი“ 50 000 ლარით დააჯარიმა. კომპანიებმა მოქალაქეებს 2021 წლის ივნისსა და ივლისში მოხმარებულ ელექტროენერგიაზე ტარიფი არასწორად დაარიცხეს. ჯარიმის გარდა, „თელმიკოსა“ და „თელასს“ დაევალათ, მოქალაქეებზე ზედმეტობით დარიცხული თანხების დააკორექტირონ.
ამიერკავკასიის საბჭოების III ყრილობა

ამიერკავკასიის საბჭოების ყრილობა (10 — 14 აპრილი, 1925, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მესამე ყრილობა. ესწრებოდა 583 დელეგატი, მათ შორის: კომუნისტი — 485, უპარტიო — 98; ეროვნული შემადგენლობა: აზერბაიჯანელი — 145, ქართველი — 189, სომეხი — 144, რუსი — 60 და სხვა — 45.

დღის წესრიგი:
ამიერკავკასიის სფსრ მთავრობის ანგარიში (მ. ორახელაშვილი);
მოხსენებები:
1925 წლის სასოფლო-სამეურნეო გადასახადი (მ. ჰუსეინოვი),
ამიერკავკასიის სასოფლო-სამეურნეო ბანკი და სასოფლო-სამეურნეო კრედიტის სისტემა (ა. ჩხენკელი),
წითელი არმია (მ. ფრუნზე და ა. კორკი);
ამიერკავკასიის სფსრ-ის კონსტიტუციის დამტკიცება (ა. შავერდოვი);
ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები;
სსრ კავშირის საბჭოების ყრილობის დელეგატთა არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა ასფსრ-ის მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში.სათანადო ორგანოებს დაევალა გაეთვალისწინებინათ ამიერკავკასიაში სტიქიური უბედურების შედეგები და შეემცირებინათ 1925-1926 წლების სასოფლო-სამეურნეო გადასახადის ოდენობა. ამიერკავკასიის სასოფლო-სამეურნეო ბანკს და სასოფლო-სამეურნეო ამხანაგობებს უნდა უზრუნველეყოთ სასოფლო-სამეურნეო კრედიტის დანიშნულებისამებრ გამოყენება და კლასობრივი პრინციპების საფუძველზე განაწილება.

ყრილობამ დაამტკიცა ასფსრ-ის კონსტიტუციის ახალი ტექსტი, რომელიც ითვალისწინებდა ასფსრ-ის პირველი კონსტიტუციის მიღების (1922 წლის 13 დეკემბერი) შემდეგ ქვეყნის ცხოვრებაში მომხდარ ცვლილებებს. დასახა ამიერკავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკის თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცების ღონისძიებები.

ყრილობამ აირჩია ასფსრ-ის ცაკი (210 წევრი და 117 კანდიდატი) და სსრ კავშირის საბჭოების ყრილობის დელეგატები.

ამიერკავკასიის ცაკის სესიები
სულ გაიმართა ამიერკავკასიის მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია:
ამიერკავკასიის ცაკის მოწვევის პირველი სესია — 15.4.1925, თბილისი;
ამიერკავკასიის ცაკის მოწვევის მეორე სესია — 25 - 29.1.1926, ერევანი;
ამიერკავკასიის ცაკის მოწვევის მესამე სესია — 10 - 14.12.1926, თბილისი.
ქამალ თალიბზადე

ქამალ თალიბზადე (; 14 აგვისტო, 1923, ბაქო - 19 იანვარი, 2006, ბაქო) — კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი 1952 წლიდან, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1972), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1980), აზერბაიჯანის მეცნიერის დამსახურებული მოღვაწე (1982), აზერბაიჯანის დამსახურებული პედაგოგი (1983), აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1986), დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის „დიდების ორდენის“ მფლობელი (1998), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის (აკადემიური)წევრი (1989), აზერბაიჯანული საბავშვო ლიტერატურის ერთ-ერთი დამაარსებლის აბდულა შაიგის ვაჟი.

ბიოგრაფია
ქამალ თალიბზადე დაიბადა 1923 წლის 14 აგვისტოს ბაქოში. პირველადი განათლება აქ მიიღო, მოგვიანებით დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, 1945 წლიდან კი სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნიზამის ლიტერატურის ინსტიტუტში. ომის წლებში იყო თავისუფალი რეპორტიორი აზერბაიჯანის რადიოკომიტეტში, 1948 წელს დაასრულა ასპირანტურა და დაიცვა დისერტაცია თემაზე „აბას სახათის ცხოვრება და შემოქმედება“ და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1949–1952 წლებში იყო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1952–1960 წლებში იყო – საუკუნეების კათედრის გამგე, 1960–1981 წლებში იყო დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო საკითხებში. 1980–1986 წელს მუშაობდა ისტორიის კრიტიკისა და თეორიის განყოფილების გამგედ, ხოლო 1987-1994 წლებში მუშაობდა თანამედროვე აზერბაიჯანული ლიტერატურის განყოფილების გამგედ. 1991 წლიდან აბდულა შაიგის სახლ-მუზეუმის ორგანიზატორი და დირექტორი იყო, 1994 წლიდან კი -ის კონსულტანტად მუშაობდა. 1950-1952 წლებში ასწავლიდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ხოლო 1984-1986 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში ასწავლიდა აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიას და ახალი პერიოდის კრიტიკას. 1965 წელს თალიბზადემ წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია აზერბაიჯანული ლიტერატურული კრიტიკის ისტორიისა და განვითარების თავისებურებების შესახებ, 1957-1966 წლებში იყო რესპუბლიკური საკოორდინაციო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე „მსოფლიო ლიტერატურის განვითარების კანონზომიერებები თანამედროვე ეპოქაში“, 1966-1971 წლებში კი თავმჯდომარე. ინსტიტუტის დროებითი დირექტორი 1973-1974 წლებში, -ის პრეზიდიუმთან არსებული სამეცნიერო პერსონალის მომზადების საბჭოს წევრი და სოციალურ მეცნიერებათა სამეცნიერო საინფორმაციო ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს წევრი, 1960-1981 წლებში ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. საბჭოს დოქტორანტურის და კანდიდატი სამეცნიერო საბჭოების დეპუტატიც იყო. 1954 წლიდან იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის დირექტორთა საბჭოს წევრი, ხოლო 1965-1976 წლებში იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ და ჟურნალ „აზერბაიჯანის კომუნისტის“ რედაქტორი. 1980-1987 წლებში მუშაობდა საბჭოთა თურქოლოგთა კომიტეტის წევრად. 1972 წელს აირჩიეს პროფესორად. მისი პირველი ნაბეჭდი ნაშრომი - საბჭოთა კავშირის გმირის, ადილ გულიევისადმი მიძღვნილი ნარკვევი, 1944 წელს დაიბეჭდა წიგნში „აზერბაიჯანის დიდებული შვილები“.
თალიბზადე გარდაიცვალა 2006 წლის 19 იანვარს.
ღებურა

ღებურა — მდინარე საქართველოში, საჩხერისა და ჯავის მუნიციპალიტეტებში, ყვირილის მარჯვენა შენაკადი. სათავეს იღებს რაჭის ქედის უმაღლეს მწვერვალ ლებეურისმთის ფერდობზე ზღვის დონიდან 1980 მ-ზე, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ პერევთან ღებურას უერთდება მდინარე ხახეთისწყალი, ხოლო შემდეგ ღებურა — ყვირილას. მდინარის სიგრძე 13 კმ-ია, აუზის ფართობი — 112 კმ².
პარკი (ნაყოფი)

პარკი — მცენარის ნაყოფი; ვითარდება ზედა ნასკვიდან და ერთი ნაყოფფოთლისაგან. აქვს პარკოსნების ოჯახის მცენარეებს. პარკი მშრალი ნაყოფის ტიპს მიეკუთვნება. ზოგ შემთხვევაში იგი ისხნება 2 საგდულით ზემოდან ქვემოთ (ბარდა, ლობიო, ცერცველა და სხვ.), მაგრამ არსებობს თვითუხსნადი პარკიც (ძიძო, ზოგი სამყურა და სხვ.). არაქისის პარკი ნიადაგში მწიფდება და არ იხსნება. პარკი მეტწილად მრავალთესლიანია. ზოგიერთი პარკოსნის პარკის საგდულები უცებ იგრიხება და თესლები გადმოიფანტება.
წიწმატა სელი

წიწმატა სელი, წიწმატა-სელი — ბალახოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ღეროსეული ფოთლები მორიგეობით განლაგებული, ისრისებრი გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ განედებში. ზოგი სახეობა ადრე ფართოდ იყო ცნობილი აგროკულტურაში, მათი თესლებიდან ხდიან სელის ზეთს;

საქართველოში გავრცელებული სახეობები:
— ვიწრო არეალით გამოირჩევა (სამხრეთი საქართველო, წინა აზია)

სინონიმი

სინონიმი

სინონიმი