iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ოლივიე ჟირუ

ოლივიე ჟირუ (; დ. 30 სექტემბერი, 1986) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ლილის“ თავდამსხმელი. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონი და 2016 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

„არსენალი“
2016-2017
2016-2017 წლების პრემიერლიგის სეზონში არსენ ვენგერი ჟირუს ძირითადად ცვლილებებზე აძლევდა თამაშის საშუალებას. 2016 წლის 29 ოქტომბერს „სანდერლენდის“ წინააღმდეგ ჟირუმ ორი გოლის გატანა მოახერხა ცვლელებაზე შემოსვლის შემდეგ, რამაც საშუალება მისცა „მეთოფეებს“ დაეძლიათ მეტოქის წინააღმდეგობა და გაემარჯვათ 4-1. სეზონში პირველი თამაში ძირითად შემადგენლობაში ოლივიემ ითამაშა ჩემპიონთა ლიგის მატჩში „ლუდოგორეცის“ წინააღმდეგ. „არსენალი“ 0-2 მარცხდებოდა, თუმცა მოახერხა გამარჯვების მოპოვება 3-2. ჟირუმ თავისი გოლი 41-ე წუთზე გაიტანა.

26 დეკემბერს ჟირუმ თამაშის ერთადერთი გოლი გაიტანა „ვესტ ბრომიჩის“ წინააღმდეგ თავის პირველ მატჩში ძირითად შემადგენლობაში (პრემიერლიგის იმ სეზონში).

1 იანვარს „კრისტალ პალასის“ წინააღმდეგ ჟირუმ გოლი „სკორპიონის დარტყმით“ გაიტანა. არსენ ვენგერმა ამ გოლს საუკეთესო უწოდა რომელიც მას ოდესმე უნახავს.

12 იანვარს ჟირუმ, ლორან კოშელნისთან და ფრანსის კოკლენთან ერთად, „არსენალთან“ კონტრაქტი გაახანგრძლივა.

2017 წლის 27 მაისს ჟირუს გუნდმა ასოციაციის თასი მოიგო დრამატულ ფინალში „ჩელსის“ წინააღმდეგ. ეს ტიტული ჟირუსთვის „არსენალთან“ ერთად კარიერაში მეხუთე აღმოჩნდა.

მიღწევები
საკლუბო
მონპელიე:(1)
ლიგა 1: 2011–12

არსენალი:(6)
ინგლისის ასოციაციის თასი: 2014, 2015, 2017
ინგლისის სუპერთასი: 2014, 2015, 2017

ჩელსი:(3)
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2020–21
უეფა-ს ევროპის ლიგა (1): 2018–19
ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2018
ინგლისის ლიგის თასის ფინალისტი: 2018–19

მილანი:(1)
სერია (1): 2021–22

სანაკრებო
საფრანგეთი:(1)
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2018 ფინალისტი: 2022
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2016
ტაზეკის ეროვნული პარკი

ტაზეკის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი მაროკოში, შეიქმნა 1950 წელს და ამ დროისთვის მისი ფართობი 6,8 კმ² იყო. შექმნის მიზეზი იყო ბუნებრივი რესურსების დაცვა, განსაკუთრებით კი კედრის, რომელიც შუა ატლასის ქედზე იზრდება. პარკი მოიცავს 1980 მ სიმაღლის ჯბელ-ტაზეკის მთას.

1989 წელს ეროვნული პარკის ფართობი გაიზარდა — შეემატა ეკოლოგიური მნიშვნელობის ტერიტორია და სულ 120 კმ² გახდა. უახლოესი ქალაქია ტაზეკა.
პროგრესის თასი

პროგრესის თასის პრიზი შემოიღო კიევურმა „მუშათა გაზეთმა“ („ “) 1971 წელს და გაგრძელდა საბჭოთა კავშირის დაშლამდე. პრიზი გადაეცემოდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის გუნდს, რომელიც განიცდიდა ყველაზე დიდ პროგრესს წინა სეზონის შემდეგ.

პრიზის მფლობელები
1971 - „დინამო“ კიევი
1972 - „ზარია“ ვოროშილოვგრადი
1973 - „დინამო“ მოსკოვი
1974 - „ჩერნომორეცი“ ოდესა
1975 - „შახტარი“ დონეცკი
1976 (გაზაფხული) - „კრილია სოვეტოვი“ კუბიშევი
1976 (შემოდგომა) - „ტორპედო“ მოსკოვი
1977 - „შახტარი“ დონეცკი
1978 - „სპარტაკი“ მოსკოვი
1979 - „დინამო“ მინსკი
1980 - „ზენიტი“ ლენინგრადი
1981 - „დინამო“ მოსკოვი
1982 - „დინამო“ მინსკი
1983 - „დნიპრო“ დნეპროპეტროვსკი
1984 - „დინამო“ თბილისი
1985 - „დინამო“ კიევი
1986 - „დინამო“ მოსკოვი
1987 - „დნიპრო“ დნეპროპეტროვსკი
1988 - „დინამო“ კიევი
1989 - „ჩერნომორეცი“ ოდესა
1990 - „ცსკა“ მოსკოვი
1991 - „ჩერნომორეცი“ ოდესა

კლუბების შედეგები
მაგენ დავიდ ადომი

მაგენ დავიდ ადომი (, აბრევ. მდა ან მადა) — ისრაელის სამედიცინო დახმარების, კატასტროფების, სასწრაფო დახმარებისა და სისხლის ბანკის ეროვნული სამედიცინო სამსახური. სახელი „დავითის წითელ ვარსკვლავს (სიტყვასიტყვით : „დავითის წითელი ფარი“) ნიშნავს. 2006 წლის ივნისიდან, მაგენ დავიდ ადომი წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის მიერ ოფიციალურად აღიარებულ იქნა, როგორც ჟენევის კონვენციების ქვემდებარე, ისრაელის სახელმწიფოს ეროვნული სადამხმარებლო საზოგადოება, ის ასევე წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო ფედერაციის წევრიცაა. ისრაელში მდა-ის სასწრაფო დახმარების საკუთარი სატელეფონო ნომერია — „101“

ისტორია
მაგენ დავიდ ადომის ორგანიზაცია 1930 წელს იქნა შექმნილი მედდა კარენ ტენენბაუმის მიერ, როგორც მოხალისე ასოციაცია ერთი განყოფილებით თელ-ავივში. მომდევნო განყოფილებების იერუსალიმში და ჰაიფაში გახნის შემდეგ ის ხუთ წელიწადში მთელი ქვეყნის მასშტაბით გავრცელდა, მისი სამედიცინო მომსახურება ვრცელდებოდა მთელს საზოგადოებაზე არა მარტო ებრაელებზე, არამედ არაბებზეც (მუსლიმები, დრუზები და ქრისტიანები). 1950 წლის 12 ივლისს, კნესეთმა გამოსცა კანონი, რომლის მიხედვით მდა ოფიციალურად გახდა ისრაელის გადაუდებელი სამედიცინო დამხარების ეროვნული სამსახური. მაგენ დავიდის კომპეტენცია მოიცავს პირველადი დახმარების გაწევას, სისხლის და პლაზმის მარაგის შენახვას, ინსტრუქციებს პირველადი დახმარებისა და პრეჰოსპიტალური გადაუდებელი დახმარების მედიცინაში, პაციენტების ტრანსპორტირებას და ავტოკატასტროფებში დაღუბპულთა, შემთხვევის ადგილიდან გამოყვანას, ექიმების, მედდების და დამხმარე პერსონალის ტრანსპორტირებას.

მოხალისეები
მაგენ დავიდ ადომის პერსონალი ძირითად მოხალისეებისგან შედგება და დაახლოებით 10 000-ზე მეტი ადამიანი მოხალისეობს, რომელნის ყოველ წელს 1 მილიონზე მეტ კაც/სთ-ს ხარჯავენ. მინიმალური ასაკი მაგენ დავიდ ადომის საბაზისო პირველი სადამხმარებლო კურსების გასავლელად და მოხალისედ გასახდომად არის 15 წელი.
უმაღლესი ლიგა 2013—2014

უმაღლესი ლიგა 2013-2014 — საქართველოს უმაღლესი ლიგის ოცდამეხუთე გათამაშება.

ფორმატი
ჩემპიონატი დაიწყო რეგულარული 2-წრიანი სისტემით 2013 წლის 10 აგვისტოს. საუკეთესო ექვსმა გუნდმა მონაწილეობა განაგრძო საჩემპიონო ეტაპზე, რომელიც გამოავლენს საქართველოს ჩემპიონს და ევროტურნირებზე მონაწილეთა ვინაობას. დანარჩენი ექვსი გუნდი ითამაშებს დასაქვეითებელ ეტაპზე, სადაც საუკეთესო ოთხეული შეინარჩნებს ადგილს უმაღლესი ლიგის 2014-15 წლების სეზონში.

მონაწილე გუნდები
შედეგები
 ეტაპი
ცხრილი
შედეგები
 ეტაპი
საჩემპიონო ექვსეული
ცხრილი
მატჩები
დასაქვეითებელი ექვსეული
ცხრილი
მატჩები
სასკო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)

„სასკო“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან. ასპარეზობს პირველ ლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს სპორტ–კომპლექსი შატილის მოედანზე.

ისტორია
საფეხბურთო კლუბი "სასკო" დაარსდა 2005 წელს და დაკომპლექტებულია 1993 წელს დაბადებული ფეხბურთელებით.

გუნდი 1993 წელს დაბადებულ “ნორჩი დინამოს” ბაზაზეა შექმნილი. მისი მფლობელი საამშენებლო კომპანია “სასკოს” დირექტორი გია სიჭინავაა და ეს ერთი შეხედვით უცნაური სახელიც აქედან მოდის. აბრევიატურა არ გეგონოთ. ბიჭები უკვე წლებია, ერთად მოდიან. რამდენიმე აღზრდილი სხვა კლუბებშიც გაუშვეს. მათგან ყველაზე ცნობილი საქართველოს 21 წლამდელთა ნაკრების და დანიური “ორჰუსის” თავდამსხმელი დავით სხირტლაძეა.
2010 წელს მე-2 ლიგაში გაიმარჯვეს, მაგრამ ფინანსური პრობლემები შეექმნათ და სეზონის წინ მათი ყოფნა-არყოფნის საკითხი დადგა. კიდევ კარგი, რომ მშველელად უცხოეთში მოღვაწე ქართველი ბიზნესმენი თორნიკე გულუა გამოუჩნდათ, რომელიც ახლა სიჭინავასთან ერთად კლუბის თანამეპატრონე არის.
“თემქელებს”, ასე უწოდებენ სტადიონის ადგილმდებარეობის გამო. “სასკო” სპორტკომპლექს “შატილის” ბაზაზე ემზადება და თამაშობს. ყმაწვილები შემოქმედებით ფეხბურთს თამაშობენ, უმთავრესად მოკლე და საშუალო გადაცემებით ცდილობენ კომბინაციების აწყობას.
საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი

საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი — ლიდერი თანამდებობა საქართველოს კომუნისტურ პარტიაში საბჭოთა დროს. საქართველოს კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი პასუხისმგებელი იყო საქართველოს საქმიან ურთიერთობებზე და ითვლებოდა საქართველოს სსრ-ის ლიდერად. ზოგმა მათგანმა, თავი ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც გამოიჩინა და საბჭოთა კავშირის ლიდერებადაც ითვლებოდნენ, როგორებიც იყვნენ ლავრენტი ბერია და ედუარდ შევარდნაძე.

საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკები) ცენტრალური კომიტეტი, მდივნების სია
ბავშვის პოზა

ბავშვის პოზა — ოქროს დათვის მფლობელი 2013 წლის რუმინული დრამატული ფილმი. გადაღებულია კალინ პეტერ ნეცერის მიერ.

სიუჟეტი
მდიდარი და გავლენიანი ოჯახის შვილი, ბარბუ ავტომაგისტრალზე დასაშვებ სიჩქარეს გადააჭარბებს და გასწრებისას 14 წლის ბავშვს იმსხვერპლებს. ბარბუს 3-დან 15 წლამდე პატიმრობა ელის. კორნელია, ბარბუს დედა, ცდილობს, ბარბუ სასჯელისგან ისხნას პოლიციის, მოწმეებისა და ექსპერტების მოქართამვის გზით.
სეტატი

სეტატი — რაბატსა და მარაკეშს შორის არსებული ქალაქი მაროკოში. ქალაქი მდებარეობს კასაბლანკას ცენტრიდან სამხრეთით 83.9 კილომეტრში. ის არის რეგიონის: შავია-უარდიტა და პროვინციის სეტატი ცენტრი. 2004 წლის გამოკითხვის მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენს 116,570 ადამიანს. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე, განლაგებულია პლატოზე და გარშემორტყმულია გორებით. ქალაქის ცენტრში განთავსებულია ძველი კასბა (ციტადელი არაბულ ქალაქებში).

დამეგობრებული ქალაქები
ბურგოსი, ესპანეთი.
ტური, საფრანგეთი.
ლა-კელე-სანტ-კლუდი, საფრანგეთი
გურამ პეტრიაშვილი

გურამ პეტრიაშვილი (დ. 8 მარტი, 1941, ზესტაფონი — გ. 18 თებერვალი, 2002, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. იყო ქუთაისის „ტორპედოსა“ და თბილისის „დინამოს“ წევრი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1962).

1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის გურამ პეტრიაშვილი ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.

ბიოგრაფია
იყო ზესტაფონის „მეტალურგის“ ახალგაზრდული გუნდის წევრი. 1957–1960 წლებში იყო „მეტალურგის“ მთავარ გუნდში.
1961 წელს — თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 1965 წლის ივლისიდან წლის ბოლომდე — ქუთაისის „ტორპედოს“ წევრი. შემდეგ დაბრუნდა „დინამოში“, სადაც 1973 წლამდე ითამაშა.

უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 281 მატჩი და შეძლო 13 გოლის გატანა, ევროთასებზე ჩატარებული აქვს 2 მატჩი.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1964
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1967, 1969, 1971, 1972
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1970
ბორის სიჭინავა

ბორის სიჭინავა (დ. 28 ოქტომბერი, 1936, ზუგდიდი, საქართველოს სსრ — გ. 17 მაისი, 2011, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, თამაშობდა როგორც მცველის, ისე ნახევარმცველსა და თავდამსხმელის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1957), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1978).

1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე.

ბიოგრაფია
თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში ჩაატარა 240 მატჩი და გაიტანა 6 გოლი. პროფესიონალური კარიერის დასრულების შემდეგ წვრთნიდა საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებსა და დინამოს ახალგაზრდულ გუნდს (1994–1995).

1996 წლის 16 დეკემბერს საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის საფეხბურთო კლუბ „ნორჩი დინამოელის“ მთავარი მწვრთნელი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი ბორის სიჭინავა ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.

გარდაიცვალა 2011 წლის 17 მაისს თბილისში.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1964
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1959, 1962, 1967
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1960
ინდივიდუალური

№2: 1964
მაროკოს დროშა

მაროკოს დროშა — მაროკოს სამეფოს ოფიციალური სიმბოლო, რომელიც მიღებულია 1915 წლის 17 ნოემბერს.

აღწერა და სიმბოლიკა
მაროკოს დროშის ძირითადი ფერებია წითელი და მწვანე. დროშა წარმოადგენს წითელ ველს პროპორციით 2:3, რომლის ცენტრშიც მდებარეობს მწვანე პენტაგრამა. წითელი მექის შერიფების ფერია.

ისტორიული დროშები
მაროკოს გერბი

მაროკოს გერბი — მაროკოს სამეფოს ეროვნული სიმბოლო. მიიღეს 1957 წლის 17 აგვისტოს.

გერბის ფარი უჭირავს უკანა ფეხებზე მდგომ ორ ლომს. ფარზე, წითელ ფონზე გამოსახულია პენტაგრამა და ატლასის მთებიდან ამომავალი მზე. ფარს ზემოდან ადგას სამეფო გვირგვინი. გერბის დევიზი შესრულებულია არაბულ ენაზე „თუკი ალაჰისათვის შეეწევით, ალაჰიც შეგეწევათ“ (ყურანი, აია 7, სურა 47).
საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო — საქართველოს უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო საქართველოს სსრ-ის არსებობის ბოლოს და მეორე რესპუბლიკის საწყის პერიოდში, 1990-1992 წლებში.

ისტორია
1989 წელს შეტქნილ იქნა ცვლილება საქართველოს სსრ-ის კონსტიტუციაში და საქართველოს სსრ-ის უმაღლეს საბჭოს ეწოდა უზენაესი საბჭო. მისი არჩევნები დაგეგმილი იყო 1990 წლის მარტში, თუმცა ოპოზიციური პარტიების ბოიკოტის გამო გადადებულ იქნა შემოდგომაზე. ამის შემდეგ მოხდა განხეთქილება საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში, რომელიც დაიყო ზვიად გამსახურდიასა და გიორგი ჭანტურიას მომხრეებად. ჭანტურიას ირგვლივ გაერთიანებულმა არ მიიღეს მონაწილეობა ოფიციალურ არჩევნებში, ხოლო გამსახურდიას ბლოკმა „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“ 1990 წლს 28 ოქტომბერს გამართულ არჩევნებში დაამარცხა მმართველი კომუნისტური პარტია და მოიპოვა უმრავლესობა უზენაეს საბჭოში. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ამომრჩეველთა თითქმს 70%-მა, თუმცა ძალიან დაბალი მონაწლეობა დაფიქსირდა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიებში.

უზენაესი საბჭო, მიუხედავად კაპიტალიზმზე ეტაპობრივი გადასვლის მხარდაჭერისა, იქცა ქართული ნაციონალიზმის ორგანოდ. უზენაესმა საბჭომ 1990 წლის დეკემბერში გააუქმა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი. 1991 წლის 9 აპრილს აღადგინა საქართველოს დამოუკიდებლობა. 1991 წლის 14 აპრილს უზენაესმა საბჭომ შემოიღო საქართველოს პრეზიდენტის თანამდებობა და ამ თანამდებობაზე აირჩია უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე ზვიად გამსახურდია. ამის შემდეგ საბჭოს თავმჯდომარე გახდა აკაკი ასათიანი. 1991 წლის აგვისტოში უზენაესმა საბჭომ აკრძალა საქართველოს კომუნისტური პარტია და გაუუქმა მანდატი ამ პარტიიდან არჩეულ საბჭოს 64 დეპუტატს.

იმოქმედა უზენაესი საბჭოს მხოლოდ პირველმა მოწვევამ 1990 წლის 14 ნოემბრიდან 1992 წლამდე. 1992 წლის იანვარში სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ უზენაესი საბჭო დათხოვნილ იქნა სამხედრო საბჭოს გადაწყვეტილებით 1992 წლის 2 იანვარს. სამხედრო საბჭომ 1992 წლის 21 თებერვალს აღდგენილად გამოაცხადა 1921 წლის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია და 1992 წლის 4 ნოემბერს დანიშნა საპარლამენტო არჩევნები. ახალი წარმომადგენლობითი ორგანო — საქართველოს პარლამენტი — არჩეულ იქნა 1992 წლის ნოემბერში.

თავმჯდომარეები
ზვიად გამსახურდია (14 ნოემბერი, 1990 — 14 აპრილი, 1991)
აკაკი ასათიანი (18 აპრილი, 1991 — 2 იანვარი, 1992)
ტრილობიტები

ტრილობიტები — პალეოზოური ერის ლაყუჩებით მსუნთქავი ფეხსახსრიანების ერთ-ერთი კლასი. აერთიანებს ზღვის ამჟამად გადაშენებულ ცხოველებს. მათი მოგრძო-ოვალური და სეგმენტირებული სხეული ღარებით გამიჯნული 3 ნაწილისაგან (თავი, მკერდი და მუცელი) შედგებოდა. ამიტომ ჰქვია ამ კლასს ტრილობიტები ანუ სამნაწლავიანები. სხეული, თანამედროვე კიბოსნაირთა მსგავსად, დაფარული ჰქონდათ კიროვანი ჯავშნით, რომელიც განსაკუთრებით მტკიცე იყო ზურგის მხრიდან. ტრილობიტების კლასში შედის ორი ქვეკლასი და .
შოთა შავგულიძე

შოთა შავგულიძე (დ. 10 მარტი, 1912, გალი, რუსეთის იმპერია — გ. 22 იანვარი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მცველი. 1931–1940 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საკავშირო ჩემპიონატების გათამაშების ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1939, 1940) და მესამე პრიზიორი (1936), საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის ფინალისტი (1936, 1937) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1941). საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი (1937). ქართველ ფეხბურთელთა შორის პირველად შოთა შავგულიძეს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება და დაჯილდოვდა საპატიო ნიშნის ორდენით. საკავშირო ჩემპიონატზე თბილისის „დინამოს“ პირველი კაპიტანი. დინამოელთა მიერ საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის ფარგლებში ჩატარებული პირველი მატჩის მონაწილე.

ბიოგრაფია
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1923 წლიდან. თამაშობდა ჯერ ზუგდიდის, ხოლო შემდეგ გალის გუნდში. 1925 წლიდან 1929 წლამდე თამაშობდა თბილისის „დინამოს“ – და გუნდებში. 1935–1940 თბილისის „დინამოს“ ოსტატ ფეხბურთელთა გუნდშია. 1936–1940 წლებში იყო „დინამოს“ კაპიტანი. საკავშირო ჩემპიონატების უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 85 მატჩი.

თბილისის, საქართველოს და ამიერკავკასიის ნაკრები გუნდების მოთამაშე (1933–1939). მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში (1932, 1935), სადაც 6 მატჩი ჩაატარა.

ამიერკავკასიის ჩემპიონი (1934, 1935). ამიერკავკასიის ნაკრებთან ერთად იყო სკანდინავიაში 1935 წელს. 1937 წელს ჩაატარა 3 მატჩი ბასკეთის ნაკრებთან. 15 საერთაშორისო შეხვედრის მონაწილე.

თბილისის „დინამოს“ პირველი თაობის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მოთამაშე. გამოირჩეოდა მოედანზე სწრაფი ორიენტირების შესანიშნავი უნარით და დამაჯერებელი მოქმედებებით. იყო საიმედო პარტნიორი.

1945–1946 წლებში იყო თბილისის „დინამოს“ მწვრთნელი, 1961–1962 წლებში გუნდის უფროსი. 1947–1962 წლებში თბილისის „დინამოს“ სტადიონის დირექტორი.

მისი გარდაცვალების წელს (1963) დაწესდა მისი სახელობის თასი, რომლის გათამაშებაშიც მხოლოდ საქართველოს საფეხბურთო გუნდები მონაწილეობდნენ. თასის პირველი მფლობელი გახდა რუსთავის „მეტალურგი“.

მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
ამიერკავკასიის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1934, 1935
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1939, 1940
მესამე ადგილი: 1936
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1936, 1937
ავსტრიის რეფერენდუმი ანშლუსის შესახებ (1938)

რეფერენდუმი ავსტრიაში გერმანიასთან მიერთებაზე ჩატარდა 1938 წლის 10 აპრილს. ანალოგიური რეფერენდუმი ჩატარდა გერმანიაში. ნაცისტური გერმანიის მოთხოვნის გამო, ბიულეტენებზე რგოლის «მომხრე» ზომა ორჯერ დიდი იყო, ვიდრე «წინააღმდეგი». გამოცხადებული შედეგების მიხედვით, საერთო ხმების 99,73 %-მა მხარი დაუჭირა გერმანიასთან მიერთებას. ამომრჩეველთა აქტივობა იყო 99,71 %.

შედეგები
საფი (მაროკო)

საფი (ბერბერული: , , , პორტუგალიური: ) — ქალაქი დასავლეთ მაროკოში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. შავიდუკალა-აბდას რეგიონის ცენტრი. 2004 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 282,227 ადამიანს. 1488 - 1541 წლებში ქალაქი წარმოადგენდა პორტუგალიის იმპერიის პროტექტორატს. იქ დღემდე პორტუგალიური მმართველობაა. საფი არის ქვეყნის თევზჭერის ინდუსტრიის მთავარი ქალაქი, ასევე დიდი როლი უჭირავს ფოსფატის, ტექსტილის და კერამიკული ნაწარმის ექსპორტში. მეორე მსოფლიო ომში ოპერაცია ჩირაღდანის ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი იყო.
ომარ თეთრაძე

ომარ თეთრაძე (დ.13 ოქტომბერი, 1969, ველისპირი, როგორც ომარ ოსიპოვი) — ქართულ–ბერძნული წარმოშობის ფეხბურთელი, ამჟამად ყაზახური „ჟეტისუს“ მწვრთნელი.

ადრეული წლები
18 წლის ასაკამდე ცნობილი იყო როგორც ომარ ოსიპოვი, პროფესიონალურ ფეხბურთში წასვლის შემდეგ გადაწყვიტა შეეცვალა გვარი. საბჭოთა კავშირის დანგრევას გეზი ჰქონდა აღებული და საქართველოში ნაციონალური აზროვნება საკმაოდ ძლიერად იყო განვითარებული, რაც ახალგაზრდა მოთამაშის კარიერაზე ზეგავლენას მოახდენდა. ამის გამო ომარიმ დედის მხრიდან ბებიის გვარი მიიღო — თეთრაძე. შემდეგ მან გადაწყვიტა ძველი გვარის დაბრუნება, მაგრამ ეს ბევრ პრობლემას შეუქმნიდა.

კარიერა
საკლუბო
საკლუბო დონეზე თამაშობდა თბილისის „დინამოში“, მოსკოვის „დინამოში“, ვლადიკავკაზის „ალანიაში“ (რომელთან ერთადაც მოიგო რუსეთის პრემიერ ლიგა 1995 წელს), „რომაში“ და თესალონიკის „პაოკში“.

სანაკრებო
თამაშობდა რუსეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში, რომელთან ერთადაც მონაწილეობდა 1994 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და ევრო 96–ზე. ამ უკანასკნელში ითამაშა სამი შესანიშნავი მატჩი, მიუხედავად რუსეთის ნაკრების ცუდი შედეგებისა თეთრაძე დაასახელეს ჩემპიონატის საუკეთესო მარჯვენა მცველად.

სამწვრთნელო
2005 წელს, სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ მუშაობდა მწვრთნელის თანაშემწედ სამარის „კრილია სოვეტოვში“. მოგვიანებით იყო მაჰაჩყალის „ანჟის“ მწვრთნელი. 2008 წლის სექტემბერში „ბელგოროდთან“ 1–0 წაგების შემდეგ მას დაემუქრა მწვრთნელობიდან მოხსნა, თუმცა მან შეინარჩუნა პოსტი. საბოლოოდ „ანჟი“ დაბრუნდა რუსეთის პრემიერ ლიგაში, მას შემდეგ რაც რუსეთის პირველ დივიზიონში პირველი ადგილი დაიკავა. 2010 წლის 19 მარტს თეთრაძემ დატოვა „ანჟი“.

სათამაშო კარიერა
– თამაშების და გოლების რაოდენობა

პირადი ცხოვრება
ადრეულ 1990–იან წლებში თეთრაძემ მიიღო საბერძნეთის მოქალაქეობა, თუმცა შემდეგ უარი თქვა მასზე. თეთრაძე თვლის რომ ეთნიკურად ბერძენია, თუმცა ამბობს რომ მისი სამშობლო საქართველოა.

მიღწევები
მოთამაშე
რუსეთის პრემიერ ლიგა გამარჯვებული: 1995
რუსეთის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი: 1994, 1996.
რუსეთის პრემიერ ლიგა მესამე ადგილი: 1992, 1993, 2004.
საბერძნეთის თასი გამარვეჯბული: 2001
საქართველოს უმაღლესი ლიგა გამარჯვებული: 1990.
რუსეთის თასი ფინალისტი: 2004.

მწვრთნელი
„ანჟი“ მაჰაჩყალა
რუსეთის პირველი დივიზიონი გამარჯვებული: 2009
რუსეთის პირველი დივიზიონი საუკეთესო მწვრთნელი: 2009.
„ვოლგა“ ნიჟნი ნოვგოროდი
რუსეთის პირველი დივიზიონი მეორე ადგილი: 2010
ალპებისა და დუნაის რაიხსგაუ

ალპებისა და დუნაის რაიხსგაუ , აღმოსავლეთ მარკის რაიხსგაუ — იმ რაიხსგაუების საერთო სახელწოდება, რომლებიც შეიქმნა ავსტრიის ტერიტორიაზე მესამე რაიხის მიერ.

ავსტრიის მესამე რაიხთან მიერთება
ავსტრია მიუერთდა გერმანიის იმპერიას მიწის ხარისხში. 1938 წლის 13 მარტსა და 1938 წლის 14 ოქტომბერს სახელი შეეცვალა ისტორიულ სახელმწიფოს, აღმოსავლეთ მარკს (ოსტმარკი, ). ეს ასუსტებდა ავსტრიელთა ეროვნულ თვითშეგნებას ერთიან გერმანელ ერთა ჩარჩოში. ჩეხოსლოვაკიის საბოლოო დაყოფის შემდეგ, 1938 წელს, მიუნხენის ხელშეკრულების თანახმად, ზემო და ქვემო ავსტრიის ნაწილები მიუერთდნენ ბოჰემიის სასაზღვრო ოლქს და სახმრეთ მორავიას.

ადმინისტრაციული რეფორმები
1938 წლის 1 ოქტომბრის კანონით (ძალაში შევიდა 15 ოქტომბერს) ავსტრიის ტერიტორიაზე გატარდა ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმა, რომელმაც შედეგად მოგვცა რამდენიმე ადმინისტრაციული ცვლილება:
აღმოსავლეთ ტიროლი გადავიდა კარინთიას შემადგენლობაში.
მიწა ბურგენლანდი გაქრა, ხოლო მისი ტერიტორია გაიყვეს ქვემო ავსტრიამ და შტირიამ.
ზემო ავსტრია გადაეცა კომუნა ბად აუაზეს (შტირია) და ბეჰამბერგს (ქვემო ავსტრია).
ვენა გაფართოვდა ქვემო ავსტრიის რაიონების მიერთებით.
კომუნები: იუნგჰოლცი (ტიროლი) და მითელბერგი (ფორარლბერგი) გადაეცა ბავარიას.

ვენის ტერიტორია გაფართოვდა ქვემო ავსტრიის რაიონების მიერთებით. ამის შემდეგ ვენა გახდა უდიდესი ფართობის მიხედვით და მეორე დიდი ბერლინის შემდეგ მოსახლეობის რაოდენობით გერმანიის იმპერიაში.

ავსტრიის ბოლო ადმინისტრაციული ცვლილებები გამოწვეული იყო მიწების გაუქმებით. აღმოსავლეთ მარკის მართვის კანონით 1939 წლის 14 აპრილიდან ვენის ტერიტორიაზე არსებობდა შვიდი რაიხსგაუ:

რაიხსგაუ ვენა — მიწა ვენის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ვენა.
რაიხსგაუ კარინთია — მიწა კარინთიას ტერიტორიაზე, ცენტრი — ქლაგენფურტი.
რაიხსგაუ ქვემო დუნაი — მიწა ქვემო ავსტრიის ტერიტორიაზე, ცენტრი — დუნაის კრემსი.
რაიხსგაუ ზემო დუნაი — მიწა ზემო ავსტრიის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ლინცი.
რაიხსგაუ ზალცბურგი — მიწა ზალცბურგის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ზალცბურგი.
რაიხსგაუ შტირია — მიწა შტირიის ტერიტორიაზე, ცენტრი — გრაცი.
რაიხსგაუ ტიროლი — მიწა ტიროლის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ინსბრუკი.

მიწა ფორალბერგის ტერიტორია წარმოადგენდა თვითმმართველ ადმინისტრაციულ მხარეს, რომელიც, ერთიმხრივ, «შემდეგ მითითებებამდე» ექვემდებარებოდა რაიხსგაუ ტიროლს.
ტრიონიქსისებრნი

ტრიონიქსისებრნი — ოჯახი რბილტყავა კუთა რიგისა. მოიცავს 7 გვარსა და 22 სახეობას. მათი სხეულის სიგრძე 1 მ აღწევს. ბრტყელია და დაფარულია რბილიკანით. თავზე ხორთუმი აქვთ, რომელიც ნესტოებით ბოლოვდება; თათებზე გადაკრული აქვთ საცურაო აპკი. შეუძლიათ თავისა და კისრის შეწევა ფარის ქვეშ. გავრცელებულია აზიის, აფრიკისა და ჩრდილოეთ ამერიკის მდინარეებში. ტრიონიქსისებრნი მეტად მოძრავი მტაცებლები არიან, დამატებითი სუნთქვის ორგანოების (ხახის ლორწოვანი გამონაზარდები) მეშვეობით წყალქვეშ დიდხანს დარჩენის საშუალება ეძლევათ. ტრიონიქსისებრნი კანითაც სუნთქავენ.
კენიტრა

კენიტრა ( , თარგმანი: პატარა ხიდი) — ქალაქი მაროკოში. 1932–1956 წლებში ეწოდებოადა პორტ-ლიაუტეი. ის არის პორტი მდინარე სებუზე. მისი მოსახლეობა 2004 წლის აღწერის მიხედვით შეადგენს 359,142 ადამიანს. კენიტრა წარმოადგენს გარბ-შრარდა-ბენი-ჰსენის რეგიონის ცენტრს. ცივი ომის პერიოდი კენიტრას პორტი გამოიყენებოდა ამერიკის საზღვაო ძალების მიერ, როგორ მომსახურების ცენტრი ჩრდილოეთ აფრიკაში.
ტრიპანოსომა

ტრიპანოსომა — უმარტივესების გვარი შოლტოსნების კლასისა, ადამიანისა და ცხოველების სისხლისა და ქსოვილის პარაზიტები. მათი თითისტარისებრი სხეულის ზომა 15—30 მკმ აღწევს, უფერულია. იკვებება დიფუზურად ორგანულიი ნივთიერებებით. სისხლში გამოყოფენ ერითროციტების დამშლელ შხამიან ნივთიერებებს. მრავლდებიან სიგრძივი გაყოფით.

ადამიანისა და ხერხემლიან ცხოველთა ორგანიზმში ხვდებიან გადამტანი მწერების მეშვეობით, რომელთაც ტრიპანოსომა ან მექანიკურად გადააქვთ მჩხვლეტავი პირის ნაწილებით, ან მათ ორგანიზმში მიმდინარეობს გამრავლება, რომელსაც თან ახლავს მორფოლოგიური ფორმათა (კრითიდიული და ლეპტომონადური) ცვლა. ადამიანისათვის პათოგენურია და (იწვევს ძილის დაავადებას). გავრცელებულია ცენტრალურ აფრიკაში, გადამტანია ბუზიცეცე. შინაურ მსხვილფეხა რქოსან საქონელში პარაზიტობს (იწვევს დაავადება ნაგანას) (იწვევს დაავადება სურას) და სხვა.
ტრიტიკალე

ტრიტიკალე — ხორბლისა და ჭვავის შეჯვარებით მიღებული ახალი მარცვლეული კულტურა. ტრიტიკალე აერთიანებს ორივე მცენარის დადებით ნიშან-თვისებებს, კერძოდ, ადვილად ეგუება არახელსაყრელ ნიადაგურ-კლიმატურ პირობებს, მისი ფორმები გამოირჩევა ზამთარგამძლეობით, უხვმოსავლიანობით. დაავადებებისადმი კომპლექსური იმუნიტეტით და სხვა.

ამჟამად ცნობილია ტრიტიკალეს სამარცვლე და საკვები მიმართულების ჯიშები.
ტრიქინა

ტრიქინა, ტრიქინელა — ადამიანის, ღორის, მღრღნელების, მტაცებელი და მწერიჭამია ძუძუმწოვრების ძლიერ საშიში პარაზიტული მრგვალი ჭია. მისი სქესმწიფე ფორმა პარაზიტობს ამ ცხოველთა წვრილ ნაწლავში, ხოლო ლარვები — განივზოლიან კუნთებში. დასნებოვნებულ ხორცთან ერთად მასპინძლის კუჭნაწლავში მოხვედრილი ლარვები თავისუფლდებიან კაფსულისაგან და ცხოვრობენ წვრილ ნაწლავში. აქ ისინი გადაიქცევიან სქესმწიფე ფორმად. განაყოფიერების შემდეგ დედალი ტრიქინა იჭრება ნაწლავის ლორწოვან გარსში და შობს 1000-მდე ლარვას. ლიმფური სისტემის გზით ლარვები ხვდებიან სისხლში და ვრცელდებიან მთელ სხეულში, შეიჭრებიან განივზოლიან კუნთებში და ეხვევიან სპირალურად. მათ გარშემო წამოიქმნება შემაერთებელქსოვილოვანი კაფსულა. ამ მდგომარეობაში ლარვები 20 წლამდე ცოცხლობენ. სქესმწიფე პარაზიტად გარდასაქმნელად აუცილებელია სხვა ცხოველის ორგანიზმში მოხვედრა.