iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
იემენის რევოლუცია

იემენის რევოლუცია — ანტისამთავრობო გამოსვლები იემენში, დაიწყო 2011 წლის 22 იანვარს.

27 იანვარს ანტისამთავრობო გამოსვლების დროს იემენის დედაქალაქ სანაში ათასობით დემონსტრანტი ქუჩაში გავიდა და პრეზიდენტ ალი აბდალა სალეჰის გადადგომა მოითხოვა, რომელიც ხელისუფლების სათავეში იდგა 1978 წლიდან.

ქრონიკა
22 იანვარი – პირველი დემონსტრაცია ქვეყანაში ტუნისის მაგალითის მიხედვით.
27 იანვარი – ახალი საპროტესტო აქციები ქვეყანაში.
2 თებერვალი – იემენის პრეზიდენტმა, ალი აბდალა სალეჰმა პარლამენტში გამოსვლისას განაცხადა, რომ არ აპირებს მომავალ, 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობას და საკონსტიტუციო ცვლილებებს, რომლებიც მას სამუდამო პრეზიდენტობის უფლებას მისცემდა, უკან გაიტანს. ასევე, აღნიშნა, რომ ის არ შეეცდება თავისი ვაჟი გაიყვანოს პრეზიდენტად.
3 თებერვალი – ქვეყნის დედაქალაქ სანას მასშტაბით 20 ათასამდე მოქალაქე გამოვიდა ქუჩაში და ითხოვდნენ პრეზიდენტ ალი აბდალა სალეჰის გადაგომას.
17 თებერვალი – უსაფრთხოების ძალებს და მთავრობის მომხრეებს შეტაკება მოუვიდათ ანტი-სამთავრობო გამოსვლების მონაწილეებთან, რომლებიც პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნით უკვე მეშვიდე დღეა აქციებს მართავენ. დაშავავდა ათზე მეტი ადამიანი.
18 თებერვალი - იემენის ქუჩებში, სადაც მერვე დღეა მიმდინარეობს საპროტესტო მსვლელობები, ათეულ ათასობი დემონსტრანტი შეიკრიბა. სანაში იმართება ასევე პრეზიდენტ აბდალა სალეჰის მხარდამჭერი აქციაც.
19 თებერვალი – იემენის პოლიციამ ქალაქ სანაში მრავალათასიან დემონსტრანტებს ცეცხლი გაუხსნა. შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა.
20 თებერვალი – საპროტესტო დემონსტრაცია გაიმართა იემენში, სადაც პრეზიდენტ ალი აბდალა სალეჰის გადადგომის მოთხოვნით სამი ათასი სტუდენტი გამოვიდა დედაქალაქ სანას ქუჩებში. დემონსტარციები გაიმართა ასევ ქვეყნის სხვა ქალაქებშიც.
21 თებერვალი – იემენის პრეზიდენტმა ჟურნალისტებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ მხოლოდ არჩევნებში დამარცხების შედეგად წავა ხელისუფლებიდან. ამის საპასუხოდ ათასობით დემონსტრანტი კვლავ შეიკრიბა პრეზიდნეტის გადადგომის მოთხოვნით. სამხრეთის ქალაქ ადენში უშიშროების ძალებმა დღეს აქციების ერთი მონაწილე ცეცხლსასროლი იარაღით მოკლეს.
25 თებერვალი – ჯარისკაცებმა დემონსტრანტებს ცეცხლი საპორტო ქალაქ ადენში გაუხსნეს, რასაც, სულ მცირე ოთხი ადამიანის დაღუპვა და ათობით პირის დაჭრა მოჰყვა.
27 თებერვალი – მთელი ქვეყნის მასშტაბით გამართულ, აქამდე უპრეცედენტო მასშტაბის ანტი-სამთავრობო აქციებს ასი ათასობით ადამიანი შეუერთდა, პარალელურად კი პრეზიდენტ სალეჰის მისივე თემის ორი გავლენიანი ლიდერი განუდგა.
25 მარტი – იემენის პრეზიდენტმა ალი აბდალა სალეჰმა დღეს გამოთქვა მზადყოფნა, სხვას გადააბაროს ძალაუფლება ქვეყანაში სისხლისღვრის თავიდან ასაცილებლად.
ანცვა

ანცვა (; აბაზ. ) — აფხაზებისა და აბაზების მთავარი ღმერთი, ბუნების შემოქმედი (გავრცელებული ეფითეტი „შემქმენელი ჩვენი“), ბრძანებელი და ყოვლისშემძლე.

ფლობს ყველა სრულქმნილებით: ყოვლადშემძლეობით, ყოვლადმხედველობით, სულგრძელობით, უსაზღვროობით, შეუცვლელობითა და ა.შ. მკვიდრობს ცას (ეპითეტი „არსებული ცასა შინა“). როდესაც ანცვა ციდან ჩამოდის, გრგვინავს ჭექა-ქუხილი, ხოლო როდესაც უკან ადის — ელვარებს. ქუხილი და ელვა ბოროტი სულების წინააღმდეგი ძალაა. მითების მიხედვით ის აჯნიშს ებრძვის. ანცვას დედა ხეციას საგვარეულოდანაა (აფხაზურიდან რცხილას ნიშნავს), ამიტომ ელვის ცეცხლი არ ეკიდება რცხილებს.

ანცვა წარმოდგენილი, როგორც ახალგაზრდა ჭაბუკი ან ჭაღარა მოხუცი მამაკაცი. ერთ-ერთი მითის მიხედვით ის ატარებს ტყავის სამოსს, მას ოქროს ლანჩები აქვს, ხელში მათთრახი უჭირავს (ამ მათრახიდან უშვებს ელვებს). ბევრ მითში ანცვა და აფი გაიგივებულია.
ჩოლისტანის უდაბნო

ჩოლისტანის უდაბნო — უდაბნო აზიაში, პაკისტანის ტერიტორიაზე. მოიცავს 26 300 კმ²-ს. უერთდება თარის უდაბნოს.

სახელწოდება მომდინარეობს თურქული სიტყვიდან „ჩოლი", რაც უდაბნოს ნიშნავს. უდაბნოს ტერიტორიაზე არსებული მოსახლეობა ნახევრად მომთაბარე ცხოვრებას ეწევა, რომლებიც ძირითადად წყლისა და პირუტყვის საკვების ძიებაში იცვლიან საცხოვრებელ ადგილს. უდაბნოს ტერიტორიაზე გაედინება მდინარე ჩაგარ-ჰარკას დამშრალი კალაპოტი, რომლის გასწვრივაც, ინდის ხეობის მრავალი ცივილიზაციის ნასახლარია აღმოჩენილი.

უდაბნო ყოველწლიურად მასპინძლობს ავტორბოლას, რომელიც ცნობილია როგორც „ჩოლისტანის უდაბნოს რალი". იგი პაკისტანის მოტო-სპორტის უდიდეს ღონისძიებას წარმოადგენს.
ილუზიონისტი (2010 წლის ფილმი)

„ილუზიონისტი“ — რეჟისორ სილვენ შომეს 2010 წლის ნახატი ანიმაციური ფილმი. მისი სცენარი ეფუძნება ფრანგი მიმის, რეჟისორისა და მსახიობის ჟაკ ტატის გამოუყენებელ სცენარს, რომელიც 1956 წელს დაიწერა. მნიშვნელოვანია, რომ ტატისათვის ამ სცენარის დაწერის მთავარი მოტივაცია მისი შვილის, ჰელგა მარი-ჟან შილის პიროვნება იყო.

ფილმის მთავარი პერსონაჟია ტატის ანიმაციური ვერსია, რომელზეც ლორენ კირხერმა იმუშავა. სიუჟეტით მოხუცებული ილუზიონისტი იზოლირებულ დასახლებას ეწვევა, სადაც გაიცნობს გოგონას, რომელზეც დიდ შთაბეჭდილებას მოახდენს. თავდაპირველად ტატის ჰქონდა ფილმის სიუჟეტის ჩეხოსლოვაკიაში განვითარების გეგმა, მაგრამ იგი 1950-იანი წლების შოტლანდიაში გადაიტანა. შომეს თქმით, ეს ფილმი "არ არის რომანტიკული, იგი უფრო მეტად მამასა და მის ქალიშვილს შორის ურთიერთობებზეა." კომპანიის აშშ პრეს-რელიზში ჟღერს: "ილუზიონისტის სცენარის ავტორია ფრანგული კომედიის გენიოსი და კინოლეგენდა ჟაკ ტატი. სცენარი ეფუძნება მამის თბილ წერილს თავის ქალიშვილთან. მანამდე იგი არ დადგმულა".
აფხაზეთის შვიდი სიწმინდე

აფხაზეთის შვიდი სიწმინდე, აბჟნიხა ან აბხაზთა შვიდი წარმართული სიწმინდე — შვიდი ადგილი აფხაზეთის ტერიტორიაზე, რომელიც აფხაზური წარმართული რელიგიის მიხედვით ითვლება სიწმინდეებად. სიწმინდეების თაყვანისცემა გავრცელებულია ქრისტიანთა და მუსლიმთა შორისაც.

ყველა სიწმინდეს აქვს საკუთარი ქურუმთა საგვარეულო. მაგალითად, დიდრიფშის ქურუმთა საგავრეულოს მიეკუთვნებიან ჩიჩბები სოფელ აჭანდარიდან, ლიხნიხის საგვარეულოს — თავადი შაკრილები. შვიდი ძირითადი სიწმინდის გარდა თითოეულ საგვარეულოს აქვს თავისი წარმართული სალოცავი .

ხშირად სიწმინდეებს „სასამართლოს“ ფუნქცია ჰქონდათ. რელიგიის მიხედვით სიწმინდეებთან ცრუობა აკრძალული იყო, რადგან მას უზენაესი ძალები დასჯიდნენ.
ინდის ხეობის უდაბნო

ინდის ხეობის უდაბნო — უდაბნოს ტიპის დაუსახლებელი ეკორეგიონი ჩრდილოეთ პაკისტანში.მოიცავს 19 500 კმ² ტერიტორიას. მდებარეობს პენჯაბის პროვინციის ჩრდილოეთში, მდინარეებს — ჩენაბსა და ინდს შორის. უდაბნო საკმაოდ მშრალია, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 600–800 მმ-ს შეადგენს. ზაფხულის მაქსიმალური ტემპერატურა 45°-ია.

ცხოველთაგან გავრცელებულია მგელი, აფთარი, კარაკალი, ლეოპარდი, მღრღნელების მრავალი სახეობა, ასევე 190 სახეობის ფრინველი.

ახლოს მდებარე თარის უდაბნოს მსგავსად, ამ უდაბნოს ბუნება და მისი მკვიდრნი, მკაცრი კლიმატური პირობების გამო, თითქმის ხელუხლებელია.
მუგუძირხვა

მუგუძირხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მიუსერის მაღლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ამბარა, არაშახუ, აფცხვა, გუგუნირხვა, ონდანირხვა, პაპწვა). ზღვის დონიდან 100 მ, გუდაუთიდან 18 კმ. სოფელში აღმოჩენილია შუა ბრინჯაოს ხანის ორმოსამარხი.
ოსიაარხუ

ოსიაარხუ — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 150 მ, გუდაუთიდან 3 კმ.

ეტიმოლოგია
სახელწოდება აფხაზური წარმოშობისაა და ოსიების გვარის გორას ნიშნავს. როგორც ჩანს, ამ ადგილას ოსიების ქართულ გვარ უცხოვრია.
თელავური სერიები

„თელავური სერიები“ — ელექტრონული ჟურნალი და ამავე სახელწოდების დოკუმენტური ფილმების ციკლი.

ინფორმაცია
დოკუმენტური ფილმების ციკლი „თელავური სერიები“ მზადდება 2009 წლიდან გიორგი ბეჟანიშვილისა და სტუდია „თვითმხილველის“ მიერ მედია-ორგანიზაცია გოუ ჯგუფის დაკვეთით. სერიები გამოდის მხოლოდ თვეში ერთხელ და ეხება თელავის და ზოგადად კახეთის ცხოვრებას, სხვადასხვა პიროვნებას. ელექტრონული ჟურნალი მზადდება თელავში, საინიციატივო ჯგუფის მიერ და დაფუძნებულია აბსოლუტურ ენთუზიაზმზე. იგი გამოდის თვეში ერთხელ - ყოველი თვის 12 რიცხვში. მისი წაკითხვა შესაძლებელია მხოლოდ ინტერნეტ-სივრცეში. ასევე მცირეოდენი მასალები ქვეყნდება და ბეჭდურად გამოიცემა გაზეთ „კახეთის ხმის“ ფურცლებზე.
არსენ III

არსენ — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი საუკუნის 20-30–იან წლებში. იმავდროულად მწიგნობართუხუცესის თანამდებობა ეჭირა. პატრიარქობიდან გადადგა და სიცოცხლის ბოლო წლები შიომღვიმის მონასტერში გაატარა. იგი იხსენიება გრიგოლ სურამელის 1247 ან 1249 წელს შედგენილ მღვიმისადმი „დაწერილში“, როგორც ქართლის „კათალიკოზ-მწიგნობართუხუცეს ყოფილი“ და „მწირობით წმიდასა უდაბნოსა მღუიმისსა შინა მყოფი“. მოიხსენიება ასევე 1270 წლის შიომღვიმეში ხელნაწერ კათოლიკოს-პატრიარქთა სიაში.
ფსირცხა

ფსირცხა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთზე, შავიზღვისპირა გზატკეცილზე. თემის ცენტრი (სოფლები:ოქტომბერი, ციტრუსოვანი). ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 21 კმ, ახალი ათონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 7 კმ. შეიქმნა 1948 წელს სოფლების ცენტრალნოეს, კომსომოლსკოეს და კრასნოეს გაერთიანებით.

დემოგრაფია
ქვემო მწარა

ქვემო მწარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მწარის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, მდინარე მწარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 250 მ, გუდაუთიდან 16 კმ., ჭირუთადან 1 კმ.

ისტორია
შეიქმნა 1948 წელს სოფლების სანაპცაცკიუღის და ატნაპცაცკიუღის გაერთიანებით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა.
ყულანურხვა

ყულანურხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, მდინარე დოხვართის (ააფსთის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: აბგავერა, ადეიგვარა, არუთა, აჩკაწა, თამკვაჩ-იგვავერა, თასრაყვა, ოსიაარხუ, წვიშაარხუ). ზღვის დონიდან 150 მ, გუდაუთიდან 6 კმ. სოფელში აღმოჩენილია ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ნაშთები.
დავით III (კათოლიკოს-პატრიარქი)

დავით — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლ. 1435/36–1438/39 წლებში.

დავითმა სვეტიცხოვლის მსახურთუხუცეს დავით ქარცისძეს უწყალობა ლომისგულ სუნღულაძის მიერ მცხეთისთვის შეწირული მამული გორში და იქვე მცხეთის კუთვნილი გლეხები. მის პატრიარქობაში მეფე ალექსანდრე დიდი 1438/1439 წ. სწირავს სვეტიცხოველს ატენის წინაუბანს, ლომიშვილებს მათი მამულით და კათოლიკოს-პატრიარქს მიმართავს: „კათალიკოზო დავით, ჩუენთვის წირვასა და ეკლესიის სამსახურსა ნუ დააკლებთ“.

კათოლიკოს-პატრიარქ დავითის ზეობაში 1438–1439 წლებში მიმდინარეობდა ფერარა-ფლორენციის საეკლესიო კრება, რომელზედაც ქართველმა დელეგატებმა — მეფის საერო წარმომადგენელმა და მიტროპოლიტმა გრიგოლმა — უარი განაცხადეს ხელი მოეწერათ რომის კათოლიკურ ეკლესიასთან უნიაზე.
ყიზილყუმი

ყიზილყუმი (უზბეკ: , ყაზახ. წითელი ქვიშა) — მსოფლიოს სიდიდით მე-11 უდაბნო. მდებარეობს ცენტრალურ აზიაში, ყაზახეთის, უზბეკეთისა და ნაწილობრივ თურქმენეთის ტერიტორიაზე, მდინარეების - სირდარიასა და ამუდარიას შორის. მოიცავს 298 000 კმ² ტერიტორიას.

უდაბნო ძირითადად წარმოადგენს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე მდებარე ვრცელ ვაკეს. ასევე მოიცავს მრავალ დეპრესიას და მაღლობს. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ქვიშის დიუნებითაა დაფარული. წარმოდგენილია რამდენიმე ოაზისიც. მდინარეების გასწვრივ და ოაზისებში, სასოფლო-სამეურნეო დასახლებები მდებარეობს. ტემპერატურის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი მაისი შუა რიცხვებიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე ფიქსირდება. მათ შორის მაქსიმალური 51.7 ° 1983 წლის ივლისში დაფიქსირდა.
ლოპის უდაბნო

ლოპის უდაბნო — უდაბნო ჩინეთში, სინძიანის პროვინციაში. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბეიშანის მთები, დასავლეთით უერთდება თაკლამაკანის უდაბნოს. ფართობი დაახლოებით 100 კმ²-ია. ზაფხულის საშუალო ტემპერატურა 40-45 °-ია.

ლოპის უდაბნოზე გადიოდა აბრეშუმის გზა, სწორედ ამიტომ, ამ ტერიტორიას მრავალი ლეგენდა უკავშირდება.
გორის მუნიციპალიტეტის დროშა

გორის მუნიციპალიტეტის დროშა — შექმნილია საქართველოს პარლამენტთან არსებული ჰერალდიკის საბჭოს მიერ. გორის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია გორის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

აღწერილობა
დროშის ველი თეთრი ქობაშემოვლებული მეწამული ჯვრით გაყოფილია ოთხ ნაწილად. მეწამული ჯვარის გადაკვეთა ხდება დროშის მარჯვენა მხარეს დროშის 1/3-ზე. თეთრი ქობა წარმოადგენს დროშის სიმაღლის 1/5. ხოლო მეწამული ჯვრის მკლავების სიგანე დროშის 1/8-ს. დროშის პირველ და მეოთხე ნაწილი მეწამულია, ხოლო მეორე და მესამე ნაწილი ლაჟვარდის. გორის დროშის პროპორციაა 2:3.
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011

ევროვიზია 2011 ან ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011 — ევროვიზიის სიმღერის 56-ე საიუბილეო კონკურსი, რომელიც დიუსელდორფში (გერმანია) გაიმართა. ლენა მაიერ-ლანდრუტის გამარჯვებით გერმანიამ კონკურსის ჩატარების უფლება მიიღო.

საქართველოში კონკურსის მაუწყებელი პირდაპირ ეთერში იყო პირველი არხი.

ფორმატი
2011 წელს ფინალში 25 ქვეყანამ იასპარეზა („დიდი ხუთეულის“ ქვეყნები და თითო ნახევარფინალიდან ათ-ათი მონაწილე).

წილისყრა
2011 წლის 17 იანვარს დიუსელდორფში ჩატარდა წილისყრა, თუ როგორ გადანაწილდნენ ქვეყნები ნახერფინალებში. ისრაელმა მონაწილეობა მიიღო მეორე ნახევარფინალში, რადგანაც ქვეყანა ხსენების დღეს აღნიშნავდა.

ნახევარფინალები
 ნახევარფინალი
პირველი ნახევარფინალი ჩატარდა 2011 წლის 10 მაისს.
ფინალში გავიდა 10 ქვეყანა.
ამ ნახევარფინალში ხმებს ასევე აძლევდნენ და .

 ნახევარფინალი
მეორე ნახევარფინალი ჩატარდა 2011 წლის 12 მაისს.
ფინალში გავიდა 10 ქვეყანა.
ამ ნახევარფინალში ხმებს ასევე აძლევენ , და .

ფინალი
ფინალი ჩატარდა 2011 წლის 14 მაისს.
მხოლოდ „დიდი ხუთეული“ ავტომატურად ხვდება ფინალში
ფინალში 25 მონაწილეა (10-10 თითო ფინალიდან და „დიდი ხუთეული“).
ციტრუსოვანი (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი)

ციტრუსოვანი, ამჟასარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ფსირცხის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 50 მ, გუდაუთიდან 21 კმ, ახალი ათონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. შეიქმნა 1948 წელს სოფლების მინგრელსკოეს და გრეჩესკოეს გაერთიანებით.
ჯირხვა

ჯირხვა (ყოფილი ხუდარა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის ბორცვიანი მთისწინეთის ძირას. თემის ცენტრი (სოფლები: აფშანხვარა, აქვაჩარხუ, ახუწა, ბგარდვანი, კვანაფა, სინირხვა). ზღვის დონიდან 160 მ, გუდაუთიდან 13 კმ.

სოფელ ჯირხვაში 1917 წლის დეკემბერში დაიწყო აფხაზეთში პირველად გლეხთა ბოლშევიკური შეიარაღებული რაზმების შექმნა ნესტორ ლაკობას ხელმძღვანელობით.
ბაჰრეინის საპროტესტო აქციები (2011)

ბაჰრეინის საპროტესტო აქციები – ანტისამთავრობო გამოსვლა ბაჰრეინში, დაიწყო 2011 წლის 14 თებერვალს.

გამოსვლების მიზეზად, რომელიც ეგვიპტეში გამართული დემონსტრაციებით არის ინსპირირებული, სახელდება უმუშევრობა და რელიგიური ნიშნით ადამიანის უფლებების დარღვევა. სამეფოს შიიტური უმრავლესობა დიდი ხანია უჩივის დისკრიმინაციას სუნიტური მონარქიის მიერ. დემონსტრანტებს რამდენიმე მოთხოვნა აქვთ, მათ შორის პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება, სამუშაო ადგილების შექმნა, სუნიტური უმცირესობის მიერ შიიტების დისკრიმინაციისთვის ბოლოს მოღება და ბაჰრეინის მთავრობის არჩევა ხალხის და არა მეფის მიერ.

ქრონიკა
14 თებერვალი – დაიღუპა დემონსტრანტი
16 თებერვალი – დაკრძალეს დემონსტრაციის დროს დაღუპულები. მანამაში კარვების ქალაქი გაიმართა.
17 თებერვალი – ხელისუფლებამ მთავარი მოედნის დემონსტრანტებისგან გაწმენდა დაიწყო. პოლიციამ ცრემლმდენი გაზი გამოიყენა. ისმოდა აფეთქებების ხმას. დაიღუპა ორი მომიტინგე. მანამის ცენტრალურ უბნებს ჯარი აკონტროლებს. აიკრძალა შეკრებები.
18 თებერვალი – ათასობით ადამიანი დაესწრო საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის შედეგად დაღუპულთა დაკრძალვას. გნარისხებულ დემონსტრანტებს ხელთ ეპყრათ ბანერები და ანტისამთავრობო ლოზუნგებს გაჰყვიროდნენ.
19 თებერვალი – ბაჰრეინის მეფემ ჰამად ბინ ისა ალ-ხალიფამ თავის უფროს ვაჟს, კრონპრინც სალმას სთხოვა ეროვნული დიალოგის წარმართვა „ყველა პარტიასთან“, რათა გადაიჭრას პოლიტიკური კრიზისი, რაზედაც ოპოზიციამ უარი განაცხადა.
20 თებერვალი – ათასობით დემონსტრანტმა "მარგალიტის მოედანი" დაიკავა, რომელიც მანამის ცენტრში მდებარეობს. ბაჰრეინის პრინცმა ბრძანება გასცა მანამის ქუჩებიდან სამხედრო ტექნიკის გაყვანის შესახებ.
22 თებერვალი – შიიტური ოპოზიციის ათი ათასობით მომხრე დედაქალაქ მანამის ქუჩებშია მთავრობის გადადგომას მოითხოვს. ჯერჯერობით ყველაზე მასშტაბური აქცია გაიმართა მიუხედავად მეფე ჰამად ბინ ისა ალ-ხალიფას მიერ გაცემული ბრძანებისა პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლების თაობაზე.
28 თებერვალი – ბაჰრეინში დემონსტრანტებმა დაბლოკეს პარლამენტის ზედა პალატის შესასვლელი, რის შედეგადაც ის დროებით დაიხურა.
ორდოსის უდაბნო

ორდოსის უდაბნო — უდაბნო და სტეპური რეგიონი ჩინეთში, შიგა მონღოლეთის პროვინციაში. რეგიონის ნიადაგი თიხისა და ქვიშის ნარევს წარმოადგენს, რაც ხელსაყრელია სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისათვის. მოიცავს 90 650 კმ² ტერიტორიას. მოიცავს ჩინეთის ორ უდიდეს უდაბნოს კუბუქსა და მაოუსუს.

უდაბნოს ესაზღვრება მდინარე იანძი. ჩრდილოეთით, გობის უდაბნოსგან გამოყოფს მთათა სისტემა.
ფიგურალური სიტყვა-თქმა

ფიგურალური ანუ ხატოვანი თქმა არის სიტყვა ან წინადადება, რომელიც ატარებს იდეას. ფიგურული თქმებია საქართველოში მაგალითად:წილი ნაყარია-რუბიკონი გადალახულია, ავგური ღიმილი, სიზიფეს შრომა და ასე შემდეგ.

ფიგურალური თქმები ბლომად მოიპოვება ძველ იგავ-არაკებში, ზღაპრებში, ანდაზებსა და ლექსებში. მათი ნაწილი წარმოიშვა შორეულ ეპოქაში, ნაწილი — ახლო საუკუნეებში. ფიგურალური თქმების მარაგას ამდიდრებდა სხვადასხვა დროის და ქვეყნების კულტურა.

ამ თქმებს ჰყავთ გარკვეული ავტორები. მათი წყაროა ლიტერატურული ნაწარმოებების, ისტორიულ პირთა (მწერალთა, მეცნიერთა, საზოგადო მოღვაწეთა თუ სხვათა) გამოთქმანი, წერილობითი ძეგლები. ზოგი თქმის წამოშობა დაკავშირებულია სხვადასხვა ხალხურ ჩვევებთან და რწმენებთან.

უძველესი ნაწარმოები, სადაც პირველად ვხვდებით ფიგურალურ თქმებს არის საბერძნეთის ეპოსის შედევრები: „ილიადა“, „ოდისეა“.

ფიგურალურ თქმებს ახასიათეთ უდიდესი ლაკონიურობა, აზრის გამომხატველობითობა.

ქართულ ენაში მრავალი ფიგურალური თქმა შემოსულია რუსული და ევროპული მწერლობიდან.
ალთაური ენები

ალთაური ენები — კონტრავერსიული, შემოთავაზებული ენათა ოჯახი, რომელშიც აერთიანებენ თურქულ, მონღოლურ და ტუნგუსურ-მანჯურიულ ენებს. მასში დაახლოებით 60 ენა შედის. გავრცელებულია აზიაში და აღმოსავლეთ ევროპაში, ბალკანეთიდან მაგადანის ოლქამდე და ტაიმირიდან ფარსამდე (ირანი) აგრეთვე რიუკიუს კუნძულებზე (იაპონია). ალთაური ოჯახი ამ მომენტისთვის არ არის აკადემიურად დამოწმებული. ალთაურ ენებზე მოსაუბრე ხალხთა საერთო რაოდენობა არის 380 მილიონ ადამიანზე მეტი. (2004 წლის მონაცემებით).

კლასიფიკაცია
ყველაზე გავრცელებული თვალსაზრისით ალთაურ ოჯახში შედის თურქული, მონღოლური, ტუნგუსური ენები, მაქსიმალურ ვერსიაში ასევე კორეული და იაპონურ-რიუკიუს ენა (ნათესაობა ამ ორ უკანასკნელ ჯგუფს შორის ჰიპოთეტურია).

ალთაური ენის დაშლა თარიღდება დაახლოებით ათასწლეულებით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. ალთაური ენები იყოფა სამ ოჯახად:

დასავლეთის, (თურქულ-მონღოლური), რომლის დაყოფა თარიღდება ათასწლეულით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე: თურქულ და მონღოლურ შტოებად.
ცენტრალური, ტუნგოსურ შტოებად
აღმოსავლეთი, იაპონურ კორეული, რომლის დაყოფა თარიღდება ათასწლეულით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე.

ისტორია
იდეა, რომ თურქული, მონღოლური და ტუნგოსური ენები ერთმანეთის უახლოესი ნათესავები იყო, პირველად გამოქვეყნდა 1730 წელს ფილიპ იოჰან ფონ სტრალენბერგის მიერ, შვედეთის ოფიცერი, რომელიც იმყოფებოდა აღმოსავლეთ რუსეთის იმპერიაში ტყვედ დიდი ჩრდილოეთის ომის შემდეგ. სტრალენბერგი ფაქტობრივად დაუპირისპირდა იდეას უფრო მჭიდრო კავშირს ენებისა, რომელიც შემდგომ ცნობილი გახდა როგორც ალთაური ენები.
ნიკოლოზ პოპპე წარმოგვიდგენს შემდეგი სახით.

თუმცა სტრალენბერგის კლასიფიკაცია იმსახურებს ხსენებას, როგორც პირველი მცდელობა კლასიფიკაციისა დიდი რაოდენობით ენებისა, რომელთაგანაც ერთ-ერთი არის ალთაური.
ტერმინი „ალთაური“ როგორც სახელი ენათა ოჯახისა შემოღებული იქნა 1844 წელს მათიას კასტრენის მიერ, ნოვატორი ფინელი ფილოლოგი, რომელმაც შეიტანა მნიშვნელოვანი წვლილი ურალური ენების შესწავლაში.

მრავალი წლის მანძილზე ზოგიერთი ლინგვისტები, რომლებიც სწავლობდნენ თურქულ, მონღოლურ და ტუნგოსურ ენებს, მათ განიხილავდა ურალურ-ალთაურ ოჯახის წევრად ფინურ-უგრულ და სამოდიურთან ერთად, ისეთი მახასიათებლების როგორიცაა ხმოვანთა ჰარმონია და აგლუტინაციის საფუძველზე.

1857 წელს ავსტრიელმა მეცნიერმა ანტონ ბოლერმა შესთავაზა იაპონური დაემატებინათ ურალურ-ალთაურში. ხოლო კორეულისთვის გუსტავ რამსტედმა და ევგენი პოლივანოვმა შესთავაზეს ახალი ეტიმოლოგია მისი დამატების სასარგებლოდ 1920 წელს.

1971 წელს როი ენდრიუ მილერის წიგნმა „იაპონური და სხვა ალთაური ენები“ უმრავლესობა დაარწმუნა, რომ იაპონური ასევე ეკუთვნის ალთაურ ენებს, მას შემდეგ ალთაურ ოჯახში შემავალი ენების კლასიფიკაცია ხდება შემდეგი სახით: თურქულ-მონღოლურ, ტუნგოსურ და იაპონურ-კორეულ ენებად.
აფხაზური წარმართობა

აფხაზური წარმართობა — აფხაზ ხალხში გავრცელებული ტრადიციული რწმენა-წარმოდგენები, წარმართული რელიგია. უფრო მეტად იყო გავრცელებული წინაქრისტიანულ და წინაისლამურ პერიოდში, თუმცა ტრადიციული რელიგიური რიტუალები, რომლებიც ისლამსა და ქრისტიანობაშია შერწყმული, აფხაზეთში დღესაც სრულდება. აფხაზური წარმართობა მნიშვნელოვან მსგავსებას ამჟღავნებს როგორც ქართულ, ისე ჩრდილოკავკასიურ ტრადიციულ რწმენა-წარმოდგენებთან. არსებობს გადმოცემები, რომლის მიხედვითაც აფხაზებმა წარმართული სალოცავები დააარსეს ჩრდილოეთიდან მოსული წინაპრების სახელებზე. ეს გადმოცემები ჩრდილოკავკასიური ხალხების აფხაზეთის ტერიტორიაზე - საუკუნეებში ჩამოსახლების პროცესს უკავშირდება. მაგალითისთვის, ამგვარი წარმართული სალოცავია ინალკუბას საფლავი ფსხუში. აფხაზები ხშირად წარმართულ სალოცავებს ძველი ქართული ეკლესიების ადგილებში ან ნაეკლესიარებში აწყობდნენ.

აფხაზური წარმართული რელიგიის მთავარი ღვთაებაა ანცვა. სხვა ღვთაებები ცალკეულ სამეურნეო დარგებს განაგებენ. მაგალითისათვის:
ჯაჯა — ნაყოფიერების ქალღმერთი, მოსავლისა და მიწათმოქმედების მფარველი;
აითარი — მეცხოველეობის ღმერთი;
ანანა-გუნდა (-) — ფუტკრებისა და მეფუტკრეობის მფარველი ქალღმერთი;
კვიკვინი — სელისა და ბამბის მფარველი;
ერიში — რთვისა და ქსოვის ქალღმერთი;
აჟვეიფშა — ნადირთა მბრძანებელი და მონადირეთა მფარველი;
აირგი — ომის ღმერთი;
ძიძლანი — წყლის ქალღმერთი.

აფხაზური წარმართობისათვის დამახასიათებელია მთებისა და ხეების კულტი. ტრადიციულ სალოცავ ადგილებში დღესაც სრულდება ამ ღვთაებათა სადიდებელი ლოცვები და მსხვერპლშეწირვა. ამ რიტუალებში მონაწილეობენ როგორც ქრისტიანი, ისე ისლამის მიმდევარი აფხაზები. ამგვარი მსხვერპლშეწირვები ხშირად სათემო და საგვარეულო დღესასწაულებზე ხდება, ძირითადად წირავდნენ თხას.
ალპური

ალპური ( [აჭჷფსთა], ყოფილი „ალპიისკოე“) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 100 მ, შავი ზღვიდან 2 კმ, გაგრიდან 2 კმ.

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 278 ადამიანი.

ისტორია
ცნობილია საუკუნის დასაწყისიდან როგორც ალპური. 1948 წელს ეწოდა ალპური, ხოლო 1955 წელს დაუბრუნდა სახელი ალპური. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა უწოდეს აჩიფსთა , რაც „ირმის ხეობას“ ნიშნავს.
აყვარა

აყვარა ( [აყარა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა ნაპირზე, თბილის-სოჭის რკინიგზის ხაზზე. ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, გაგრიდან 11 კმ.

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 164 ადამიანი.
აჩმარდა

აჩმარდა ( [აჩმარდა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბაღნარის თემი), მდინარე ცანდრიფშის (ხოშუფსეს მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, გაგრის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 460 მ, შავი ზღვიდან 12 კმ, გაგრიდან 39 კმ.

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 230 ადამიანი.
აციჯქვა

აციჯქვა ( [აცჷჯქა], აწიჯქვა, აწეიჯქვა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლიძავის თემი), მდინარე ბზიფის მარცხენა მხარეზე, თბილის-სოჭის რკინიგზის ხაზზე. ზღვის დონიდან 90 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, გაგრიდან 24 კმ.

ისტორია
1949 წელს ლიძავის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. მისი ამჟამინდელი სახელია აციჯქუა .

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 454 ადამიანი.
ბზიფთა

ბზიფთა ( [ბზჷფთა], ყოფილი ბზიფისხევი, ბზიბტა, ყოფილი ბზისხევი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 190 მ, შავი ზღვიდან 8 კმ, გაგრიდან 20 კმ.

ისტორია
აფხაზური ბზიფთა ქართულად ითარგმნება, როგორც ბზის ხევი. საუკუნის 40-იან წლებში ქართული სახელი ბზისხევი ერქვა. 1930 წელს კოლდახვარის ს/საბჭოში შედიოდა ბზიბის-ხევის, ხოლო 1949 წელს ბზიფის სასოფლო საბჭოში — ბზიფისხევის სახელწოდებით. 1955 წელს ბზიბტა ეწოდა.

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 351 ადამიანი.
ბაღნარი

ბაღნარი ( [ხჷშჰა]; ყოფ. ხრისტოფოროვო — გადაერქვა 1944 წლის 15 იანვარს.) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, მდინარეების სანდრიფშის და ჟეოფსის (მდინარე ხაშუფსის სათავეები) შესართავთან ახლოს. თემის ცენტრი (სოფლები: აჩმარდა, ველი, კლდეკარი, მენდელეევო). ზღვის დონიდან 230 მ, გაგრიდან 33 კმ.

ისტორია
ვ. კვარჭიას ცნობით, საუკუნის 30-იან წლებში იხსენიება როგორც ხისხორიფშ. აფხაზთა მუჰაჯირობის შემდეგ, 70-იან წლებში, ეს მიწები მემამულე ხრისტოფოროვს
ებოძა და ხრისტოფოროვო ეწოდა. 1944 წელს გადაერქვა სახელი და ბაღნარი დაერქვა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა ხიშვჰარიფშ//ხიშვჰა დაარქვეს.

დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 320 ადამიანი.
ასოსა

ასოსა — ქალაქი დასავლეთ ეთიოპიაში. ბენიშანგულ-გუმუზის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 20,226 კაცი, რომელთაგანაც 10,929 მამაკაცია და 9,297 ქალი. მოსახლეობის 54.92% ქრისტიანია, 29.75% – მუსლიმი და 14.89% – პროტესტანტი.

ეთიოპიის სამოქალაქო ომის დროს ქალაქს აკონტროლებდა ორომოს გათავისუფლების სახალხო ფრონტი.