iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ედმუნდ ალენბაი

ედმუნდ ალენბაი ( დ. 1861 — გ. 1936) — ინგლისელი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი, ფელდმარშალი.

ბიოგრაფია
სენდჰერსტის სამხედრო აკადემიის დასრულების შემდეგ დაინიშნა დრაგუნთა მე-6 ბატალიონში. მსახურობდა აფრიკაში. 1897 წელს მიიღო მაიორის წოდება. იყო ინგლის-ბურების ომის (1899-1902) მონაწილე. ომი დაასრულა პოლკოვნიკის ჩინით. 1902 წლიდან იყო ლანსერთა მე-5 სამეფი დივიზიონის მეთაური. 1905-1910 წლებში იყო საკავალერიო ბრიგადის მეთაური, 1910-1914 წლებში კავალერიის ინსპექტორი. პირველი მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა დასავლეთის ფრონტზე საკავალერიო დივიზიის მეთაურად. 1915 წლის ოქტომბრიდან იყო ინგლისის მე-3 არმიის სარდალი. 1917 წლიდან იყო ეგვიპტის საექსპედიციო კორპუსის სარდალი, 1918 წლიდან პალესტინის ფრონტის სარდალი და სამეფო არმიის ფელდმარშალი. 1918 წლის შემოდგომაზე მისი სარდლობით განვითარებული „არმაგედონის ოპერაციის“ შედეგად გარღვეულ იქნა გერმანულ-ოსმალური შენაერთებით გამაგრებული პალესტინის ფრონტი, რასაც მოჰყვა ბრიტანული შენაერთების მიერ იერუსალიმის,დამასკოს, ბეირუთის და ალეპოს აღება და ოსმალეთის იმპერიის კაპიტულაცია.
ნეპტუნი (შადრევანი)

ნეპტუნი — პეტერგოფის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლის ერთ-ერთი შადრევანი. შეიძინა იმპერატორმა პავლე -მა გერმანიაში ვიზიტის დროს.

ისტორია
1736 წელს ზემო პარკის ცენტრალურ აუზში, განათავსეს ქანდაკება-შადრევნის კომპოზიცია „ნეპტუნის კალათა“. სკულპტურა არის მოოქროვილი. კომპოზიციის ცენტრში წარმოდგენილია ნეპტუნი, ასევე ეტლი და ცხენოსნები. ცენტრალურ ნაკადზე დაყენებული იყო სპილენძის რგოლი. არაერთი რეკონსტრუქციის შემვეგ 1797 წელს ყველაფრის მოხსნა მოუწიათ. მის ადგილას აღმართეს ნეპტუნის მთელი ჯგუფი.

შადრევნის თავდაპირველი ფიგურები შექმნილი იყო ნიურბერგში (გერმანია), მაგრამ შადრევანი აქ არასოდეს ყოფილა მოქმედი. კომპოზიაცია შექმნეს ვესტფალიის ზავის სამახსოვროდ.

ქალაქის ბაზრის მოედანზე ააშენეს აუზი კვარცხლბეკით, რომელიც განკუთნილი იყო კომპოზიციის დასამონტაჟებლად, მაგრამ შემდეგ გაირკვა რომ მდინარეში უბრალოდ არ იყო შადრევნის ფუნქციონირებისთვის საჭირო წყლის რაოდენობა. ამის შემდეგ შადრევანი მოათავსეს ბეღელში, სადაც მან 100 წელზე მეტი გაატარა. 1781-1782 წლებში, ევროპაში მოგზაურობისს ფარგლებში ნიურბერგმა უმასპინძლა უფლისწულ პავლე პეტრეს ძეს, რომელმაც გადაწყვიტა შადრევნის შეძენა, მას მისი დადგმა საკუთარ რეზიდენციაში, გატჩინაში სურდა. პავლე -მა ეს შადრევანი იმ დროისთვის უზარმაზარ თანხად 30 000 რუბლად იყიდა. 1796 წელს ქანდაების დიდი ნაწილი გაიყიდა და გაგზავნეს პეტერგოფში. 1798 წელს არც აქ მოხდა მისი დამონტაჟება ანალოგიური მიზეზის გამო, რაც იყო ნიურბერგში. სწორედ ამ დროს გადაწყვიტეს, რომ კომპოზიცია დაედგათ ზემო პარკის აუზში, რაც წარმატებით განხორციელდა 1799 წელს.

დიდი სამამულო ომის დროს ქანდაკება დაშალეს და გააგზავნეს გერმანიაში. 1947 წელს იგი კვლავ პეტერგოფში დაბრუნდა.
ალექსანდრეს სვეტი (სანქტ-პეტერბურგი)

ალექსანდრეს სვეტი — ამპირის სტილში აგებული ძეგლი სანქტ-პეტერბურგის სასახლის მოედანზე. შექმნა არქიტექტორმა ოგიუსტ მონფერანმა 1834 წელს იმპერატორ ნიკოლოზ -ის ბრძანებით, მისი უფროსი ძმის ალექსანდრე -ის ნაპოლეონზე გამარჯვების აღსანიშნავად.

ისტორია
ალექსანდრეს სვეტის დიზაინი დააპროექტა საფრანგეთში დაბადებულმა არქიტექტორმა, ოგიუსტ დე მონფერანმა, ხოლო 1830-1834 წლებში ააგო შვეიცარიაში დაბადებულმა არქიტექტორმა ანტონიო ადამინმა. ნაგებობა ოფიციალურად 1834 წლის 30 აგვისტოს გაიხსნა (ალექსანდრე კონსტანტინოპოლელის ხსენების დღეს). თავის მსგავს არქიტექტურულ ძეგლებს შორის მსოფლიოში ყველაზე მაღალია. ძეგლის სიმაღლეა 47,5 მ (155 ფუტი და 8 ინჩი) და ბოლოვდება ანგელოზის ძეგლით, რომელსაც ჯვარი უჭირავს. როგორც ტრიუმფალური სვეტი ყველაზე მაღალია, მაგრამ როგორც განცალკევებით მდგომი ძეგლი, ლონდონის დიადი ცეცხლის მონუმენტი მასზე მაღალია (62 მ).

დროთა განმავლობაში მონოლითურმა ძეგლმა დახრა, გადაადგილება და აღდგენა განიცადა. ანგელოზის ძეგლი შექმნილია რუსი მოქანდაკის, ბორის ორლოვსკის მიერ. ანგელოზის სახე მიმსგავსებულია იმპერატორ ალექსანდრე -ს. სვეტის ასაგებად გამოყენებულია მასიური წითელი გრანიტის ქვა. მისი სიმაღლეა 25,45 მ (83 ფუტი), ხოლო დიამეტრი დაახლოებით 3,5 მ. გრანიტის ეს მონოლითი 1832 წელს ჩამოიტანეს ვიროლატიდან (ფინეთი) სანქტ-პეტერბურგში, ზღვის გავლით, სპეციალურად ამ მიზნით შემუშავებული ბარჯით. 1832 წლის 30 აგვისტოს, 600 ტონიანი (661 ტონა) ქვა 2 საათში, უილიამ ჰენსიდის ხელმძღვანელობით, 3 000 კაცმა თანამედროვე ამწეებისა და საინჟინრო დანადგარების დახმარების გარეშე აიტანა გემზე. იგი იმდენად ფრთხილად მოათავსეს, რომ არ დასჭირდა არანაირი დამაგრება და მდგომარეობა მხოლოდ საკუთარი წონით შეინარჩუნა.
ნარვის ტრიუმფალური ჭიშკარი

ნარვის ტრიუმფალური ჭიშკარი — ამპირის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს სტაჩეკის მოედანზე მეტროსადგურ „ნარვსკაიას“-ს გვერდით. ტრიუმფალური თაღი ააგეს 1827-1834 წლებში, საფრანგეთ-რუსეთის 1812 წლის ომის გმირების პატივისცემის ნიშნად.

ისტორია
თავდაპირველად ხის ნაგებობა აშენდა ნარვის გზაზე, ნაპოლეონის ომიდან დაბრუნებული ჯარისკაცების მისასალმებლად. ორიგინალი თაღის არქიტექტორი იყო ჯანკომი კვარენგი. აღნიშნული გეგმა იმეორებდა პარიზში ტრიუმფალური თაღის ელემენტებს, რომელიც მიძღვნილი იყო ნაპოლეონის აუსტერლიცში გამარჯვებაზე. მაგრამ გამოყენებული მასალა იყო პლასტირი, რომელიც მუდმივი არ იქნებოდა.

1827 და 1834 წლებში ვასილ სტასოვმა განაახლა და ხელახლა ააშენა კარიბჭე ქვისგან. მსგავსი ჭიშკარი ასევე სტასოვის მიერ აგებული დგას მოსკოვის გზაზე. მსგავსი თაღები სათავეს იღებს რომის იმპერიის დროიდან. მთავარი თაღი განაწილებულია ორ მასიურ ბოძზე. ნიკე, გამარჯვების ქალღმერთი გამოსახული არის ექვსცხენიან ეტლზე, რომელიც შექმნილია პიტერ კლოდ ფონ იურგენსბერგის მიერ ტრადიციული კვადრიგას ნაცვლად.

ლენინგრადის ბლოკადის დროს არც კარიბჭე, არც რუსული მთავარი საადმირალო ცენტრი არ ყოფილა დაბომბილი. კარიბჭეს 1951 წელს ხელახლა ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია. 1989 წელს კარიბჭის ზედა ნაწილში გაიხსნა პატარა სამხედრო მუზეუმი. საუკუნის დასაწყისში კარიბჭეს კაპიტალური რესტავრაცია ჩაუტარდა და ექსპერტების თვალსაზრისით ის ამჟამად კარგ მდგომარეობაშია.
მარია დე ლას მერსედეს დე ბურბონი

მარია დე ლას მერსედეს დე ბურბონი (; დ. 11 სექტემბერი, 1880 — გ. 17 ოქტომბერი, 1904) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო -ისა და დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის პირველი შვილი. ასტურიის პრინცესა 1880-86 და 1886-1904 წლებში. ესპანეთის მეფე ალფონსო -ის უფროსი და და მისი ტახტის მემკვიდრე.

ბიოგრაფია
მარია დე ლას მერსედესი დაიბადა 1880 წლის 11 სექტემბერს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო -ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის პირველი შვილი. სანამ ალფონსოს ვაჟი შეეძინებოდა, მისი მემკვიდრე მერსედესი იყო, ამიტომაც იგი მალევე გამოაცხადეს ასტურიის პრინცესად. ტრადიციის მიხედვით, მისი დაბადებისას მთელს მადრიდში თეთრი დროშები გამოფინეს. იგი დაბადებიდან სამ დღეში მონათლეს კათოლიკედ, სასახლის სამლოცველოში. იგი ტოლედოს არქიეპისკოპოსმა მონათლა, მისი ნათლიები კი რომის პაპი ლეო და ბებიამისი, დედოფალი ისაბელ იყვნენ. მას სახელი მამამისის პირველი და საყვარელი ცოლის, განსვენებული დედოფლის, მერსედეს ორლეანელის პატივსაცემად და ხსოვნის უკვდავსაყოფად დაარქვეს.

1886 წელს დაიბადა მისი ძმა ალფონსო, რის გამოც მას ჩამოერთვა ასტურიის პრინცესის წოდება, თუმცა მალევე ალფონსო გარდაიცვალა და მეფე ახალშობილი ალფონსო გახდა, რომლის რეგენტადაც დედა-დედოფალი მარია კრისტინა ავსტრიელი დაინიშნა. სანამ ალფონსო -ს შვილები ეყოლებოდა, ასტურიის პრინცესა და ტახტის მემკვიდრე კვლავ მარია დე ლას მერსედესი გახდა.

1901 წლის 14 თებერვალს, მადრიდის სამეფო სასახლეში იგი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ კარლო დე ბურბონ-სიცილიელზე. მათ არც თუ ისე ხანგრძლივი ქორწინებიდან სულ სამი შვილი შეეძინათ, 1904 წლის 17 ოქტომბერს, 24 წლის მერსედესი კი მესამე მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მან ჯანმრთელი გოგონა გააჩინა.

მისი გარდაცვალებით, მომდევნო სამი წლის მანძილზე ესპანეთი ფაქტობრივად მემკვიდრის გარეშე იყო დარჩენილი, რის შემდეგაც ალფონსო -ს ვაჟი შეეძინა. მერსედესის მეორე ვაჟი ფერდნანდო, მისი გარდაცვალებიდან სულ ერთ წელიწადში დაიღუპა. მისი ქვრივი, პრინცი კარლოსი კი ხელახლა დაქორწინდა ფრანგ პრინცესა ლუიზ ორლეანელზე, მათი შვილი კი ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს -ის დედის მამა გახდა.

შვილები
ალფონსო (1901-1964), კალაბრიის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ალისია დე ბურბონ-პარმელი, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი;
ფერნანდო (1903-1905), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ისაბელა ალფონსინა (1904-1985), მასზე მშობიარობას გადაჰყვა მარია დე ლას მერსედესი, იგი ცოლად გაჰყვა გრაფ იან სამოსკის, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
სასახლის სანაპირო

სასახლის სანაპირო — მდინარე ნევის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ მდებარე სანაპირო სანქტ-პეტერბურგში. სანაპიროზე მდებარეობს ერმიტაჟი და რუსული მუზეუმი.

სახელწოდების ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში ერქვა ფოსტის სანაპირო. 1738 წლიდან ზემო სანაპიროს ქუჩა. 1740-1790-იან წლებში მილიონერთა სანაპირო. 1778 წლიდან კი ოფიციალურად ეწოდა სასახლის სანაპირო. 1923 წელს უწოდეს 9 იანვრის სანაპირო. 1944 წელს დაუბრუნდა ისტორიული სახელწოდება.

მშენებლობის ისტორია
 საუკუნის დასაწყისში მდინარე ნევის ჭაობიანი სანაპირო არ იყო გამაგრებული, მშენებლობა მიმდინარეობდა ნაკვეთების სიღრმეში, ამგვარად სანაპირო დაახლოებით გადიოდა მილიონერთა ქუჩისა და ახლანდელი ნევის სანაპიროს ცენტრში და მას ზემო სანაპირო ერქვა მაგრამ, 1716 წელს მიწის ნაკვეთების გაფართოების გამო მან წაინაცვლა ჩრდილოეთით.

1707 წლის აპრილში გაიცა განკარგულება რომლის მიხედვითაც მკაცრად რეგულირდებოდა მიწის ნაკვეთბის გამოყოფა მშენებლობებისათვის, მომთხოვნების სამსახურეობრივი პოზიციის და ფინანსური მდგომარეობის მიხედვით. ამავე განკარგულების მიხედვით დადგენილი იქნა მიწის ნაკვეთების ზომა. ყველა მათგანი ვიწრო მხარით გადიოდა ნევას სანაპიროზე და განკუთვნებოდა მხოლოდ ადმირალის დეპარტამენტთან დაკავშირებულ პირებს.

1761 წელს ეკატერინე გადაწყვიტა დედაქალაქის განახლება. პირველ პლანზე წამოიწია ურბანული დაგეგმარების ამოცანები, ამ დროს შეიქმნა პეტერბურგისა და მოსკოვის ქვის სტრუქტურით აღმშენებლობის კომისია, რომლის მთვარი არქიტექტორი იყო იური ფელტენი. პეტერბურგის შეცვლის პირველი ღონისძიებებიდან ერთ-ერთი იყო ნევის ხის სანაპიროს შეცვლა ქვის ფირფიტებით. 1762 წლის ივნისში გამოიცა განკარგულება: „პეტერბურგში ყველა სასახლის, ბაღის და სახელმწიფო სახლების წინ სანაპირო ზოლი უნდა იყოს გაკეთბული ქვისგან“.

სანაპიროს მშენებლობა გაგრძელდა 1780 წლამდე.
დიდების სვეტი

დიდების სვეტი — სანქტ-პეტერბურგში სამების ტაძრის წინ აღმართული ძეგლი რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მოვლენებისა და მონაწილეების პატივისცემის ნიშნად.

ისტორია
1886 წელს, რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ, როდესაც რუსეთმა ბულგარეთი იხსნა ოსმალეთის შემოტევისგან, სანქტ-პეტერბურგის სამების ტაძრის ჩრდილოეთ ფასადის წინ აშენდა დიდების სვეტი. სვეტის საძირკველი აგებული იყო 140 ქვემეხის ლულისაგან, რომელიც გამოიყენეს ოსმალების წინააღმდეგ ომის დროს. მონუმენტი რვა მეტრის სიგრძის იყო და ზემოდან ფრთიანი ფიგურა ედგა, რომელსაც ერთ ხელში მუხის ტოტების გვირგვინი და მეორე ხელში პალმის ტოტები ეჭირა. შიგნით რკინის სპირალური ფორმის კიბეები იყო. სვეტს გარედან 10 ქვემეხის ლულა ფარავდა. 1929 წელს, საბჭოთა მთავრობამ მონუმენტი დაშალა და ფულის სანაცვლოდ მიჰყიდა გერმანიას.

1969 წელს სვეტის ადგილზე დაამონტაჟეს ვასილი სტასოვის ძეგლი, რომელიც იყო ტაძრის არქიტექტორი. ბიუსტის დადგმა მიეძღვნა არქიტექტორის 200 წლის იუბილეს. ბიუსტი მაღალ მეტალის კვარცხლბეკზე იდგა, ხოლო გარშემო გაშენებული იყო სკვერი.

2004 წელს, ორიგინალ გეგმაზე დაყრდნობით, მონუმენტი აღადგინეს. სვეტის საძირკველი აგებულია ზუსტი 128 თურქული ქვემეხის ლულის ასლისგან, რომელიც დაამზადა კომპანია -მა. მოგვიანებით ლულები და მეტალის დანარჩენი ნაწილები სანქტ-პეტერბურგს საჩუქრად გადაეცა 300 წლის იუბილეზე.
მარია ტერეზა ესპანელი (1882-1912)

მარია ტერეზა ესპანელი (; დ. 12 ნოემბერი, 1882 — გ. 23 სექტემბერი, 1912) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო -ისა და დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის შუათანა ასული. ბავარიის პრინცესა 1906-12 წლებში როგორც ფერდინანდ ბავარიელის მეუღლე.

ბიოგრაფია
მარია ტერეზა დაიბადა 1882 წლის 12 ნოემბერს მადრიდის სამეფო სასახლეში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო -ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის მეორე ქალიშვილი.

1906 წლის 12 იანვარს მადრიდის სამეფო სასახლეში მარია ტერეზა დაქორწინდა გერმანელ პრინც ფერდინანდ ბავარიელზე, რომელიც მარია ტერეზას მამიდაშვილი და ასევე ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ის შვილიშვილი იყო. ამ ქორწინების შემდეგ ფერდინანდს ესპანეთის ინფანტის წოდება მიენიჭა და მარია ტერეზასთან ერთად ესპანეთის სამეფო კარზე დასახლდა, რის გამოც 1914 წელს მას ბავარიის სამეფო ტახტის მემკვიდრეობის უფლება ჩამოერთვა.

დონა მარია ტერეზა ესპანელი გარდაიცვალა 1912 წლის 23 სექტემბერს, 29 წლის ასაკში, მადრიდში. მას თავისი მეოთხე მშობიარობის შემდეგ ებოლია შეეყარა და მანვე შეიწირა. მისმა ძმამ, მეფე ალფონსო -მ იგი ესკორიალის სამეფო აკლდამაში დაკრძალა. მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე წელიწადში მისი ქმარი ფერდინანდი მეორედ დაქორწინდა ესპანელ დიდგვაროვან ქალზე, მარია ლუისა დე სილვა ი ფერნანდესზე, თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია.

შვილები
ლუის ალფონსო (1906-1983), ესპანეთის ინფანტი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
ხოსე ევგენი (1909-1966), ესპანეთის ინფანტი, ცოლად შეირთო მარია დე ლა ასუნსიონ სოლანხე, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი;
მარია დე ლას მერსედესი (1911-1953), ცოლად გაჰყვა საქართველოს ტახტის ლეგიტიმურ მემკვიდრე ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელს, რომელთანაც შეეძინა მარიამ და ბაგრატ ბაგრატიონ-მუხრანელები;
მარია დელ პილარი (1912-1918), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი.
ნიზამი განჯევის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)

ნიზამი განჯევის ძეგლი — სპარსული პოეზიის კლასიკოსის, განჯის მაცხოვრებელ, ნიზამი განჯევის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, კამენოოსტროვსკის გამზირზე 25-ე და 27-ე სახლებს შორის.

თავდაპირველად ქანდაკება აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში იდგა, შემდეგ კი მონუმენტი აზერბაიჯანისგან საჩუქრად გადაეცა სანქტ-პეტერბურგს, ქალაქის დაარსების 300 წლისთავთან დაკავშირებით. ნაგებობა შექმნილია გერუშ ბობაევის, აზერბაიჯანელი მოქანდაკის მიერ, რომელმაც დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის ხელოვნების და ინდუსტრიის აკადემია. ფელიქს რომანოვსკი, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მოღვაწე კი კვარცხლბეკის პროექტის იდეის ავტორი იყო. კვარცხლბეკი შეიქმნა „კომბინატ-სკულპტურაში“, პეტერბურგის საწარმოში. მონუმენტის საზეიმო გახსნის ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღეს რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა და ჰეიდარ ალიევმა, იმჟამინდელ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა.

ირანული ფილოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის დეკანი ი. სტებლინ-კამენსკი ამ ძეგლის საუბრისას ნიზამის შესახებ ამბობს, რომ მისი გამოცხადება როგორც აზერბაიჯანელი პოეტი, არის ნაციონალისტური ტენდენციების ნაყოფი და „აშკარა გაყალბებასთან გვაქს საქმე, რადგან ნიზამმა არც კი იცოდა აზერბაიჯანული ენა“..

არქიტექტურა
ბრინჯაოს 5-მეტრიანი პოეტის მონუმენტი, აღმოსავლურ სტილშია შესრულებული. ნიზამი განჯევის ფიგურა თაღის ქვეშ, სკამზე ზის, გამოსახულია ტრადიციული აღმოსავლური ჩაცმულობით და ხელში უჭირავს წიგნი. კვარცხლბეკზე კი აზერბაიჯანულ ენაზე ამოტვიფრულია სიტყვები „ნიზამი განჯევი“ (აზერბაიჯანულად: )
პეტრე I-ის ძეგლი (პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე)

პეტრე -ის ძეგლი — რუსეთის იმპერატორ პეტრე -ის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, დგას პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში.

ისტორია
ბრინჯაოს ქანდაკება, შექმნილია მიხაილ შემიაკინის მიერ. დაიგეგმა და ჩამოასხეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1980 წელს, შემდეგ კი შემიაკინმა შესწირა ქალაქს. დაიდგა 1991 წელის, 6-7 ივნისს.

ძეგლის სიმაღლე არის 1,90 მეტრი და დადგმულია გრანიტის კვარცხლბეკზე. ქანდაკება გამოსახავს პეტრეს რომელიც ზის სამეფო ტახტზე და წააგავდა პეტრეს ცვილის ფიგურას რომელიც გაკეთებული იყო კარლო ბარტოლომეო რასტრელის მიერ (1725 წ.). შემიაკინმა გააკეთა ქანდაკების სახე, პეტრე პირველის სახის ნიღბის დახმარებთ, რომელიც შექმნა რასტრელმა 1719 წელს, ექვსი წლით ადრე სანამ პეტრე გარდაიცვლებოდა. ასევე მან შეაგროვა მისი სხეულის სხვა ნაწილებიც და წარმოადგინა პეტრე გროტესკული წესებით.

სწორედ ამიტომ ეს ქანდაკება თავდაპირველად გააკრიტიკეს ადგილობრივებმა და გახდა დასაცავი ვანდალიზმისგან. მოგვიანებით შემიაკინის ხედვა თანდათან მისაღები გახდა. ავტორი ამ ქანდაკებაზე მუშაობდა რვა წელი და შექმნა მისი სამი ვერსია, ერთი არის ნორმანდიაში, საფრანგეთში და ერთიც კლავერაკში (აშშ), სადაც ამავდროულად შემიაკინი ცხოვრობდა. ავტორის სიტყვებით, ამ ქანდაკების შექმნის იდეა წამოვიდა მისი მეგობრის ვლადიმირ ვისოცკისგან. შემიაკინმა დაიწყო 1:1 პროპორციით რასტრელის ცვილის ფიგურიდან, მაგრამ თანდათან დააგრძელა ტანი და მიამსგავსა რუსეთის ხატწერის სტილს.
რაია ჰაფარ ალ-ჰასანი

რაია ჰაფარ ალ-ჰასანი (; დ. იანვარი, 1967) — ლიბანელი პოლიტიკოსი, რომელიც ქვეყნის შინაგან საქმეთა და მუნიციპალიტეტების მინისტრია, ასევე ყოფილი ფინანსთა მინისტრი. გახდა ლიბანის პირველი ქალი მინისტრი, რომელიც მთავრობაში ამ თანამდებობაზე დაინიშნა, ისევე, როგორც გახდა პირველი ქალი შინაგან საქმეთა მინისტრი არაბულ სამყაროში.

ადრეული წლები და განათლება
რაია ალ-ჰასანი დაიბადა 1967 წლის იანვარში, სუნიტი ლიბანელების ოჯახში. 1987 წლის ივნისში მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ბიზნესის ადმინისტრირებაში, ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტში. 1990 წელს კი მაგისტრის ხარისხი მიიღო ბიზნესის ადმინისტრირებაში, ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში.

კარიერა
კარიერის დასაწყისში, ალ-ჰასანი მუშაობდა „ “-ში.

მუშაობდა ეკონომიკისა და ვაჭრობის მინისტრის მრჩევლად, ხოლო მოგვიანებით მუშაობდა პრემიერ-მინისტრის აპარატში, იყო სხვადასხვა პროექტების მართვისა და ხარჯების მართვის რეფორმების ზედამხედველი. მოგვიანებით, ალ-ჰასანი ასევე მუშაობდა რეფორმებზე, სადაც შეიმუშავა ეკონომიკური და სოციალური რეფორმების დღის წესრიგი, პრემიერ-მინისტრის აპარატისთვის. მისი უფლებამოსილება 2011 წელს

შინაგან საქმეთა და მუნიციპალიტეტების მინისტრი
ალ-ჰასანი, 2019 წლის 31 იანვარს შინაგან საქმეთა და მუნიციპალიტეტების მინისტრად დაინიშნა და ამ თანამდებობაზე ნოჰად მაჩნოუკი შეცვალა.

დამატებითი კავშირები და წევრობა
ალ-ჰასანი, 14 მარტის ალიანსის წევრი და საად ჰარირის მოკავშირეა. 2016 წელს, იგი მუშაობდა „არაბთა ადამიანური განვითარების ანგარიშების“ მრჩეველთა საბჭოში. ალ-ჰასანი, ასევე „ “-ის დირექტორთა საბჭოს წევრია, სადაც აგრეთვე სააუდიტო კომიტეტის წევრია.

ალ-ჰასანი, „ტრიპოლის სპეციალური ეკონომიკური ზონის“ თავმჯდომარე და გენერალური მენეჯერია.

პირადი ცხოვრება
ალ-ჰასანი დაქორწინებულია ჯანაჰ ალ-ჰასანზე და ჰყავს სამი შვილი.
ვერკორის მასივი

ვერკორის მასივი — ვრცელი მთის მასივი სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში, დრომისა და იზერის დეპარტამენტებში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 40 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2341 მ (მთა გრან-ვემონი).

შემოსაზღვრულია იზერის, დრაკის, დრომისა და რონის ხეობებით. დასავლეთით იშლება ხედი რონის ხეობაზე. ჩრდილო-აღმოსავლეთით შემოზღუდულია შარტრეზის ქედით, აღმოსავლეთით ტაილეფერის მასივით, სამხრეთით დიუის მასივით. უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით მასივი უერთდება 1457 მ სიმაღლის კოლ-დე-მენეს უღელტეხილს.

ვერკორის მასივი ქედების, პლატოებისა და ხეობების ერთობლიობაა. აგებულია კირქვებით. დამახასიათებელია კარსტი. მრავლადაა კარსტული მღვიმეები. აღსანიშნავია ვერკორის მღვიმური სისტემა და კარსტული უფსკრული ბერჟე.

ვერკორის მასივი გეომორფოლოგიური თავისებურებების გამო ცნობილია „ციხესიმაგრის“ ან საფრანგეთის დოლომიტების სახელწოდებით. იგი პლატოსთან არის მიმსგავსებული, ვინაიდან მასივიდან არსებული ვარდნილი მის შიგა ხეობებამდე რამდენიმე ასეულ მეტრს აღწევს, მაშინ როდესაც გარემომცველ ზონებში არსებული ვარდნილი 800-იდან 1200 მ-მდეა. აღმოსავლეთ კიდის თხემზე რამდენიმე 2000 მ-ზე მაღალი მწვერვალია. შიდა ნაწილი მერყეობს 800 მ-იდან 1500 მ-მდე.

მასივის ფარგლებშია ვერკორის რეგიონული ბუნების პარკი, რომელიც იკავებს 206,208 ჰა-ს. ვერკორის მასივის ტერიტორიაზე 1944 წელს შეიქმნა ანტიფაშისტური ვერკორის თავისუფალი რესპუბლიკა.
ალფონსო დე ბურბონი

ალფონსო დე ბურბონი (; დ. 10 მაისი, 1907 — გ. 6 სექტემბერი, 1938) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო -ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის პირველი შვილი. დედოფალ ვიქტორიას შვილთაშვილი დედის მხრიდან, რომლისგანაც მემკვიდრეობით ჰემოფილია მიიღო. ასტურიის პრინცი 1907-38 წლებში.

ბიოგრაფია
ალფონსო დაიბადა 1907 წლის 10 მაისს მადრიდის სამეფო სასახლეში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო -ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის პირველი შვილი. დედის მხრიდან, რომელიც დედოფალ ვიქტორიას შვილიშვილი იყო, ალფონსოს გენეტიკურად გადაეცა ჰემოფილიის დაავადება, რომელიც მის სხვა არცერთ და-ძმას არ ჰქონია, გარდა გონსალოსი. ამის გამო, ის და გონსალო ყოველთვის სპეციალურ ხელსაწყოებს ატარებდნენ, მსგავსი ინციდენტების დროს თავის საშველად.

1931 წელს ალფონსოს მამის მმართველობა დაამხეს და დაამყარეს ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა, რომლის სათავეშიც ფაშისტი ფრანსისკო ფრანკო მოვიდა, რომელმაც ესპანეთის სამეფო ოჯახი ქვეყნიდან გააძევა. ალფონსოს ოჯახი ამის შემდეგ დაიშალა და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში მიმოიფანტა. მისი მშობლები რომში გადასახლდნენ, თავად კი მსოფლიოში მოგზაურობა დაიწყო.

1933 წელს შვეიცარიაში, ლოზანაში ყოფნისას 21 ივნისს ალფონსომ ცოლად ადგილობრივი დიდგვაროვნის ასული ედელმირა სამპედრო ი რობატო შეირთო. ამ ქორწინების შემდეგ, ალფონსომ სიმამრისაგან საჩუქრად მიიღო კოვადონგას გრაფის წოდება. ეს ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა, წყვილი 1937 წლის 8 მაისს განქორწინდა და ეს წოდებაც ედელმირამ მიიღო.

განქორწინებიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1937 წლის 3 ივლისს კუბას დედაქალაქ ჰავანაში ალფონსო დაქორწინდა წარმოშობით ესპანელ მარტა როკაფორტ-ალტუსარაზე. ქორწინებიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1937 წლის 8 იანვარს ალფონსო მარტასაც გასცილდა. მას შვილები არცერთ ცოლთან არ ჰყოლია. მეორე განქორწინების შემდეგ იგი კალიფორნიაში, აშშ-ში გადასახლდა, სადაც ადგილობრივ ქალთან შეეძინა უკანონო ვაჟი, რომელსაც თავისი სახელი დაარქვა — ალფონსო.

1938 წლის 6 სექტემბერს, 31 წლის ალფონსო მაიამიში დაიღუპა ავტოკატასტროფის შედეგად. მისი ნეშტი მხოლოდ 1985 წელს, მისმა ძმის შვილმა, ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს -მა გადაასვენა და დაკრძალა ესკორიალის სამეფო აკლდამაში, მადრიდში.
ოფიციანტების სახლი

ოფიციანტების სახლი — ერთ-ერთი ისტორიული შენობა პეტერგოფში, აშენდა 1851-1861 წლებში. სახლი წარმოადგენს, რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს . ამჟამად შენობაში განთავსებულია პეტროდვორცოვის რაიონის ადმინისტრაცია. აღნიშნული შენობა მდებარეობს კალინინსკის ქუჩაზე, სახლი ნომერი 7.

ისტორია
აღნიშნული სახლი აშენდა არქიტექტორ ნ. ლ. ბენუას მიერ 1851-1861 წლებში. შენობის აშენება გადაწყდა, იმიტომ რომ სურდათ ერთ შენობაში ყოფილიყვნენ კონცენტრირებული სამეფო სასახლის მოსამსახურენი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განთავსდა საერთაშორისო სასტუმრო. დიდი სამამულო ომის დროს მიღებული სერიოზული დაზიანების შემდეგ სახლი აღდგა. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სახლში განთავსებული იყო სახალხო დეპუტატთა რეგიონული საბჭო. დღეს შენობაში განთავსებულია ქალაქის ადმინისტრაცია.

არქიტექტურა
სახლს აქვს ასო ""-ს ფორმა. შენობის ბოლო სართულებზე განთავსებულია სათავსოები და ჯარისკაცებისთვის განკუთვნილი სამზარეულო. სახლის პირველ სართულზე იყო სამზარეულო, ხოლო მეორე სართულზე იყო მოსამსახურეებისთვის განკუთვნილი ოთახები. შენობის ინტერიერი გამოირჩევა ფართო დერეფნებით. შენობაში მაღალ დონეზეა განვითარებული ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემა, შენობას აქვს რამდენიმე გასასვლელი და ცეცხლგამძლე ჭერი და კედლები. სახლს აქვს სარდაფები და მასში განთავსებულია სათავსოები და საოფისე ფართები. ოფიციანტების სახლის საერთო ფართობი 3 000 კვადრატულ მეტრზე მეტი იყო.
გ. მალიშევის სახლი

გ. მალიშევის სახლი — ქალაქ პუშკინის ისტორიული შენობა. ცნობილია ასევე, ბელკოვის სახლის სახელით. შენობა აშენდა 1836-1839 წლებში. სახლი წარმოადგენს რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს. შენობა მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე.

ისტორია
ტაძრის მოედნის აღმოსავლეთ მხარეს, ქალაქის ზოგადი გეგმის მიხედვით, ადგილები დიდი ხანი ცარიელი იყო. 1835 წელს კერძო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისთვის მთავრობის დადგენილებით მიწის ნაკვეთები გამოიყო. 1836 წელს იმპერატორის ბრძანებით გამოცხადებულ კონკურსში გაიმარჯვა არქიტექტორმა სებასტიან ჩერფოლიომ. ხუთივე სახლის პროექტი არქიტექტორ სებასტიან ჩერფოლიოს ეკუთვნის, სწორედ ეს სახლები ქმნიან ერთ დიდ კომპლექსს. გარკვეული დროის განმავლობაში მათ „ფერმერთა სახლები“ უწოდეს. აღნიშნული შენობების ცენტრში მდებარეობს ყველაზე დიდი სახლი, რომელიც გ. მალიშევის მფლობელობაში იყო. ოქტომბრის რევოლუციამდე, აღნიშნული სახლი ბელკოვის სავაჭრო ფირმას ეკუთვნოდა.

არქიტექტურა
გ. მალიშევის სახლი, არქიტექტურული კუთხით ძალიან მაღალ დონეზეა შესრულებული. შენობა მიეკუთვნება კლასიციზმის სტილს. აღნიშნული სახლის ფასადი უხვად არის შემკული მდიდრული ორნამენტებითა და სანდრიკებით. სახლის ფასადი შედგება სამი ნაწილისგან. შენობის შუა ფასადში შედარებით უფრო დიდი სანდრიკები და ფანჯრებია. ორანჟერეის ქუჩაზე სახლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ყრუ ქვის ღობეებით. შენობის ფასადები დაცულია თავდაპირველი სახით, ცვლილებების გარეშე. დღეს შენობის პირველ სართულზე სხვადასხვა ტიპის მაღაზიებია განთავსებული.