iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ელენე ყიფიანი

ელენე დიმიტრის ასული ყიფიანი, ყიფიანი-ლორთქიფანიძისა, (დ. 9 მაისი, 1855, ქვიშხეთი — გ. 1890) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, მსახიობი, თბილისის თეატრალური დასის ერთ-ერთი შემქმნელი; ცნობილი საზოგადო მოღვაწის დიმიტრი ყიფიანის ქალიშვილი.

ბიოგრაფია
ელენე დიმიტრის ასული ყიფიანი 1855 წლის 9 მაისს სოფელ ქვიშხეთში დაიბადა. დიმიტრი ყიფიანისა და ნინო ჭილაშვილის ქალიშვილი. ქართველი მსახიობი, თბილისის თეატრალური დასის ერთ-ერთი შემქმნელი, მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე, ანტონ ლორთქიფანიძის მეუღლე.

ელენე ყიფიანი იყო ქართული თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი და მისი შესანიშნავი თამაშით ხელი შეუწყო ქართული თეატრის აღორძიენებას. მას აკაკი წერეთელთან ერთად უთამაშია გედევანიშვილის ,,მსხვერპლში".
მან სხვა თანამოაზრე ქალბატონებთან ერთად დაიწყო სხვადასხვა ლიტერატურის თარგმნა და გამოცემა სახელწოდებით ,,თარგმანი საამო საკითხავ თხზულებათა". ელენე ყიფიანისა და მისი მეუღლის ანტონ ლორთქიფანიძის უშუალო ინიციატივითა და ძალისხმევით დაარსდა ქუთაისის საჯარო ბიბლიოთეკა, მათ ბიბლიოთეკას გადასცეს წიგნადი ფონდით.

ელენე ყიფიანი 1890 წელს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა.
ტროპიკების ბოშა ქალი

„ტროპიკების ბოშა ქალი“ — კუბელი მხატვრის, ვიქტორ მანუელის ყველაზე ცნობილი ნახატი, შესრულებული 1929 წელს. სურათი გაუბრალოებულია. ფერის კომპოზიციაში ჭარბობს ლურჯი ფერი. ვიქტორ მანუელმა „ტროპიკების ბოშა ქალი“ საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში დახატა. ამ სურათს ხშირად „ამერიკულ ჯოკონდასაც“ უწოდებენ. „ტროპიკების ბოშა ქალი“ ინახება კუბის ნატიფი ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში, ქალაქ ჰავანაში.
ფრანკფურტის სკოლა

ფრანკფურტის სკოლა — ნეომარქსისტული ფილოსოფიური სკოლა, თანამედროვე ინდუსტრიული საზოგადოების კრიტიკული თეორია. ტერმინი „ფრანკფურტის სკოლა“ წარმოადგენს კრებით სახელს, რომელიც გამოიყენება გოეთეს სახელობის ფრანკფურტის უნივერსიტეტის სოციალური კვლევების ინსტიტუტის თეორეტიკოსებისთვის.

ინსტიტუტი დაარსდა 1923 წელს და აწარმოებდა მარქსისტულ კვლევებს. ინსტიტუტის პირველმა დირექტორმა კარლ გრუნბერგმა, რომელიც ავსტრომარქსიზმის მიმდევარი იყო, ინსტიტუტში სამუშაოდ მოიწვია კომუნისტური და სოციალ-დემოკრატიული ხედვების მქონე ახალგაზრდები და მათთან ერთად დააარსა „სოციალიზმის ისტორიის და მუშათა მოძრაობის არქივი“. ინსტიტუტმა მჭიდრო კავშირი დაამყარა მოსკოვის მარქს-ენგელსის ინსტიტუტთან. 1931 წელს ინსტიტუტის დირექტორი გახდა მაქს ჰორხაიმერი, რომელმაც მიზნად დაისახა „სოციალური ფილოსოფიის“ შექმნა.

ინსტიტუტი ძირითად საკვლევ საგნად იყენებდა კაპიტალისტურ, ფაშისტურ და კომუნისტურ სოციალურ წყობებს. მისი თეორეტიკოსების აზრით მაშინ არსებული სოციალური თეორია ადეკვატურ პასუხს ვერ სცემდა მოძლიერებულ რეაქციონისტულ პოლიტიკას. აკრიტიკებდა რა ორივეს, კაპიტალიზმსა და მარქსიზმ-ლენინიზმს, როგორც ფილოსოფიურად მოუქნელ სოციალურ წყობებს, სკოლა კრიტიკული თეორიული კვლევით მივიდა აღმოჩენამდე, რომ საჭირო იყო ამ ორის ალტერნატიული გზა, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ერის ან საზოგადოების სოციალური ცვლილებებისთვის, ზრდისთვის.

1931 წელს ინსტიტუტის არქივი ნიდერლანდებში გადაიტანეს, ასევე დაარსდა ფილიალი ჟენევაში. გერმანიის ხელისუფლებაში ნაციონალ-სოციალისტების მოსვლის შემდეგ „ფრანკფურტის სკოლამ“ დატოვა გერმანია და 1934 წელს უკვე პარიზიდან ნიუ-იორკში გადავიდა. ინსტიტუტი კოლუმბიის უნივერსიტეტში გადაიტანეს. მარქსისა და ენგელსის არქივი საბჭოთა კავშირს გადაეცა.

სკოლა დაეფუძნა ფროიდიანულ, მარქსისტულ და ჰეგელიანურ ხედვებს, მაგრამ გამომდინარე იქიდან, რომ მათი მისადაგება მე-20 საუკუნის მოვლენებთან გაჭირდა, მათ ასევე დაურთეს ანტიპოზიტივისტური სოციოლოგიის, ფსიქოანალიზის და ეგზისტენციალიზმის გამოყენებადი მეთოდები. ასევე იყენებდნენ იმანუელ კანტის, მაქს ვებერის, გეორგ ზიმელის და გეორგ ლუკაჩის შრომებს.

ფრანკფურტის სკოლის წარმომადგენლები თვლიდნენ, რომ ბურჟუაზიული საზოგადოება გადაიქცა მონოლითურ ტოტალიტარულ სისტემად, სადაც პროლეტარიატის სისტემაში „ინტეგრაციის“ გამო რევოლუციური როლი გადადის ინტელექტუალებზე და არასისტემურ მარგინალიზებულ ჯგუფებზე. თანამედროვე საზოგადოება ტექნოკრატიულია და არსებობის მხოლოდ კულტურული ინდუსტრიისა და მასობროვი ინფორმაციის საშუალებებით მოხმარების კულტის შექმნით. ტოტალიტარიზმი არის კერძო და საჯარო არსებობას შორის საზღვრების წაშლის პრაქტიკა. კაპიტალიზმის ყველა წინააღმდეგობა დადიოდა გაუცხოების კატეგორიამდე.

ფრანკფურტის სკოლის თეორეტიკოსები არიან: ჰერბერტ მარკუზე, თეოდორ ადორნო, მაქს ჰორკჰაიმერი, ვალტერ ბენიამინი, ერიხ ფრომი, ფრიდრიხ პოლოკი, ლეო ლოვენთალი, იურგენ ჰაბერმასი, ალფრედ შმიტი, აქსელ ჰონეტი, ზიგფრიდ კრაკაუერი, ოტო კირჩჰაიმერი და სხვები.

ფრანკფურტის სკოლამ დიდი გავლენა მოახდინა „ახალი მემარცხენეების“ იდეოლოგიის თეორიულ გაფორმებაზე.
ჰაილის რეგიონის კლდის მხატვრობა

ჰაილის რეგიონის კლდის მხატვრობა — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საუდის არაბეთში. მოიცავს ოთხ ძეგლს. კედლის მხატვრობა შედგება ორი ნაწილისაგან, რომელიც მდებარეობს ჰაილის რეგიონის უდაბნოში. ერთ-ერთია ომ-სიმანის მთა, ქალაქ ჯუბასთან, ხოლო მეორეა ალ-მანჯური და რაატი, ალ-შუვაიმისთან.

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი გახდა 2015 წელს.
სინგაპურის ბოტანიკური ბაღები

სინგაპურის ბოტანიკური ბაღები — 150 წლის ისტორიის მქონე ბოტანიკური ბაღები სინგაპურში, მთავარი სავაჭრო ქუჩის მახლობლად. იგი არის ერთადერთი ტროპიკული ბაღი, რომელიც იუნესკომ აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.

ბოტანიკური ბაღი დაარსდა 1859 წელს. იგი ერთადერთი ბაღია, რომელიც ყოველდღე მუშაობს ვიზიტორებისათვის, იხსნება დილის 5 საათზე და იხურება შუაღამის 12 საათზე. ყოველწლიურად იღებს 4,5 მილიონ დამთვალიერებელს.

2015 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ტუსის ძეგლები

ტუსის ძეგლები — უძველესი ძეგლები, რომელიც იუნესკომ 2015 წლის 3 ივლისს შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. იგი არის 48-ე ძეგლი ჩინეთიდან.

ობიექტი მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთის მთიან რეგიონში და წარმოადგენს დასახლებების ნანგრევებს ტომებისა, რომლის ლიდერიც იყო ტუსი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი შედგება სამი ობიექტისაგან: ძველი ქალაქების, ლაოსიჩენისა და ტანიას ნანგრევები, ასევე ციხესიმაგრე ჰაილუნტუნი.

ტუსის ძეგლები
თურქეთის გერბი

თურქეთის ეროვნული გერბი შედგება ვარსკვლავისგან და ნახევარმთვარისგან, რომელიც ასევე, გამოსახულია თურქეთის დროშაზე. ემბლემას არ გააჩნია სამართლებრივი სტატუსი და არ არის გერბი (არ შეიცავს ჰერალდიკურ წესებს). იგი გამოსახულია თურქული პასპორტის საფარზე, თურქეთის პირადობის მოწმობაზე და თურქეთის დიპლომატიური მისიების შენობაბზე.

თურქეთის მიმდინარე ემბლემა 1922 წლიდან უკვე გამოიყენება, როდესაც ოსმალეთის იმპერია გაუქმდა და მისი გერბი გააუქმეს.

იმის გამო, რომ არ არსებობს კანონი ემბლემის ვარსკვლავის და ნახევარმთვარის ფერთან დაკავშირებით, ზოგჯერ გამოიყენება განსხვავებულად სხვადასხვა მიზნებისათვის. ემბლემა, რომელიც გამოიყენებოდა ძველი ეროვნული პირადობის მოწმობებში 1930-იან წლებში, განსვავდებოდა ნახევარმთვარის მიმართულებით, სადაც ნახევარმთვარის მიმართულება მარცხნივ იყო და არა, როგორც ახლა მარჯვნივ.

ემბლემა გამოიყენება სხვადასხვა ხელისუფლების ორგანოებში
წითელი წრე თეთრი ვარსკვლავით და ნახევარმთვარით
მრგვალ წითელ მონაკვეთზე, თურქეთის დროშის, რომელიც შეიცავს თეთრ ვარსკვლავს და ნახევარმთვარეს, გამოიყენება ემბლემად თურქეთის სამინისტროებისა და სამთავრობო დაწესებულებების, აგრეთვე იგი არის თურქეთის დიდი ეროვნული კრების ემბლემა, ასევე გამოიყენება სამკერდე ნიშნად თურქეთის ეროვნული სპორტული გუნდების და სპორტსმენების. ასევე გამოიყენებოდა ძველი (არაციფრული) თურქული პირადობის მოწმობებში.

საგარეო საქმეთა სამინისტროს გერბი
თურქეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ხშირად იყენებს წითელი ოვალური ფორმის გერბს, რომლის ფერი არის თურქეთის დროშის, ხოლო ოვალური ფარის ფორმა ცენტრში, გვაგონებს საუკუნის ოსმალეთის გერბს. გერბი შეიცავს ოქროს ტონის ვარსკვლავს და ნახევარმთვარეს, რომლებიც ვერტიკალურად ორიენტირებულია (ვარსკვლავით თავზე) და გარს ოქროს ტონის ტექსტი „.. “ აკრავს. ამ ოვალური გერბის ფორმის ვარიანტი (რომელიც შეიცავს ოქროს ტონის ტექსტს „ “) გამოიყენება თურქეთის საელჩოების გერბზე.

პრეზიდენტის გერბი
თურქეთის პრეზიდენტის გერბს შეიცავს 16 ვარსკვლავს და ერთ დიდ ვარსკვლავს ცენტრში. 16 ვარსკვლავი სიმბოლურად ისტორიულ "16 დიდ თურქულ ქვეყნებს" ნიშნავს. მისი გარე იერსახე რეგულირდება კანონით.
ბეით-შეარიმის ეროვნული პარკი

ბეით-შეარიმის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ისრაელის ჩრდილოეთით, ქალაქ ხაიფიდან 20 კმ-ის დაშორებით. ქვემო გალილეის სამხრეთ მთისწინეთში. ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქალაქი კირიათ-ტივონი.

ეროვნული პარკი მდებარეობს უძველესი ქალაქისა და ნეკროპოლის არქეოლოგიური ნაშთების არეალში. 2002 წელს ისრაელმა წარადგინა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში. 2015 წელს იუნესკომ ბეით-შეარიმის ნეკროპოლისი აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად, როგორც ებრაული აღორძინების სიმბოლო.

ბეით-შერაიმის კატაკომბებში დაცულია სახვითი ხელოვნების შედევრები, ასევე წარწერები, რომლებიც შესრულებულია ივრითზე, ასევე ბერძნულ და არამეულ ენებზე. ნეკროპოლი არის უძველესი იუდაიზმის უნიკალური ნიმუში, რომლის ძირითადი ფიგურა ძვ. წ. 135 წლიდან იყო იეჰუდა ჰა-ნასი.
გიორგი თხილაიშვილი

გიორგი თხილაიშვილი (დ. 8 აპრილი, 1991, ქობულეთი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების ფორვარდი. დღეისათვის ქართული სარაგბო კლუბ „ბათუმის“ ღირსებას იცავს და შიდა ჩემპიონატში თამაშობს.

კარიერა
თავდაპირველად გიორგი სარაგბო კლუბ „ბათუმში“ თამაშობდა, საიდანაც „თბილისის არმიაში“ გადავიდა, თუმცა მალევე, 2014 წელს ისევ „ბათუმის“ შემადგენლობაში დაბრუნდა.

2012 წლის ივნისს შედგა გიორგის დებიუტი უკრაინის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ.
ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს

„ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს“ — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის 2010, 2011 და 2014 წლებში ჟურნალ „ლიბერალში“ გამოქვეყნებული საავტორო სვეტების კრებული, რომელიც 2015 წელს გამომცმლობა „არტანუჯმა“ და ჟურნალმა „ლიბერალმა“ გამოსცა წიგნად.

შინაარსი
წიგნში შეტანილი სტატიების თემა არის ფეხბურთი და ფეხბურთელები. სტატიებში ავტორი ეხება როგორც ყოფილ, ასევე თანამედროვე
ქართველ და უცხოელ სპორტსმენებს, მწვრთნელებს, საფეხბურთო კლუბებს. თვითონ ავტორი წიგნზე წერს: „ნამდვილად არ მიფიქრია, რომ ოდესმე ვინმე შეკრებდა და გამოსცემდა ამ „ლიბერალურ“ საფეხბურთო მზესუმზირას. რახან მოხდა და ასე გამოდის, ალბათ ეს წიგნაკი არაფერს დააშავებს და მზესუმზირადაც ივარგებს, სახალისოდაც და ახლო წარსულის სურათებსაც გაახსენებს მის გადამფურცლავ ფეხბურთის მოყვარე ხალხს.“
წიგნს ბოლოს თან ერთვის საძიებლები: პირთა საძიებელი, გეოგრაფიულ სახელთა საძიებელი და კლუბების საძიებელი, რაც ამარტივებს წიგნში მკითხველმა მოძებნოს სტატია სასურველ სპორტსმენზე, მწვრთნელზე თუ კლუბზე.
თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა

თურქეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო რკინიგზები ( ან ) — მთავრობის საკუთრებაში არსებული, თურქეთის რესპუბლიკის ეროვნული სარკინიგზო გადამზიდავი, სათაო ოფისით ანკარაში. ჩამოყალიბდა, 1927 წლის 1 ივნისს, თურქეთის ხელისუფლების მიერ, რომ აეღოთ თავისთავზე არსებული სარკინიგზო ხაზების კონტროლი, თურქეთის რესპუბლიკის საზღვრებში, ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, ასევე ახალი ხაზების აშენების მიზნით.

თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა ფლობს და მართავს ყველა სარკინიგზო ხაზს თურქეთში. 2008 წლისთვის, ფლობდა რკინიგზის 10 991 კმ-ს, რაც მას ხდიდა მსოფლიოს 22-ე მსხვილ სარკინიგზო სისტემას. 2009 წლისთვის, -მ განახორციელა 17 105 353 ტონა სატვირთო გადაზიდვა და გადაიყვანა 7 118 699 მგზავრი-კმ, რაც მას მსოფლიოს 33-ე უდიდეს სამგზავრო სარკინიგზო გადამზიდავი გახადა. 2009 წლის მონაცემებით, თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზაში დასაქმებულია 25 593 ადამიანი.

თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა ფლობს რამდენიმე სხვა კომპანიებსაც და ფლობს აქციებს საზღვარგარეთაც, მათ შორის ""-საც, რომელიც არის სამგზავრო სარკინიგზო ოპერატორი იზმირის გარშემო, სადაც -ს აქვს 50 % წილი. აქ არის ყველა კომპანია, რომელებიც ჩართულნი არიან სარკინიგზო ტრანსპორტში, ან იყენებენ სარკინიგზო ტრანსპორტს. 1994 წლიდან "" წევრია.
გებზეს ტექნიკური უნივერსიტეტი

გებზეს ტექნიკური უნივერსიტეტი — ერთ-ერთი ორი ტექნიკური ინსტიტუტებისგან, რომელიც დაარსდა თურქეთში. ეს არის საბაკალავრო, სამაგისტრო და კვლევითი საქმიანობისთვის სპეციალური უნივერსიტეტი, მდებარეობს სპეციალურად შერჩეულ ტერიტორიაზე ქალაქ გებზეში, რომელიც მდებარეობს თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე განვითარებულ მარმარილოს რეგიონში.

კვლევა
მიუხედავად იმისა, რომ ეს არის საკმაოდ ახალი ინსტიტუტი, იყო მეხუთე ადგილზე თურქეთის ყველა უნივერსიტეტებს შორის და პირველ ადგილზე სახელმწიფო უნივერსიტეტებს შორის, პუბლიკაციების რაოდენობით ერთ სულზე, რომელმაც გაზარდა სამეცნიერო პუბლიკაციები საერთაშორისო ასპარეზზე 153-მდე, 2008 წელს.

განათლება
ინსტიტუტი, რომელიც 1994 წლიდან უკვე აძლევდა განათლებას თავის კურსდამთავრებულებს ოთხი ფაკულტეტით, 2001 წელს დაამატა უმაღლესი განათლების დეპარტამენტებს ფიზიკის, მათემატიკის, მასალად მეცნიერების, კომპიუტერული ინჟინერიის და ელექტრონიკის საინჟინრო ფაკულტეტი, ასევე არქიტექტურის და ბიზნესის ფაკულტეტი 2008 წელს. ყველა საგანმანათლებლო პროგრამა მხარდაჭერულია ინგლისურით (30%). ჰყავს 926 ბაკალავრი და 1275 მაგისტრანტი, დასაქმებულია სულ 388 აკადემიური პერსონალი, რომელთაგან 158 აქვს დოქტორის ხარისხი.

ფაკულტეტები და დეპარტამენტები
მეცნიერებათა ფაკულტეტი
ფიზიკა
მათემატიკა
ქიმია
მოლეკულარული ბიოლოგია და გენეტიკა
ინჟინერიის ფაკულტეტი
კომპიუტერული ინჟინერია
ელექტრონიკა
მასალად მეცნიერება
დიზაინი და საინჟინრო წარმოება
ენერგეტიკის სისტემები
გეოდეზიური და ფოტოგრამეტიკის ინჟინერია
გარემოს ინჟინერია
ქიმიური ინჟინერია
ბიოინჟინერია
არქიტექტურის ფაკულტეტი
არქიტექტურა
ურბანული და რეგიონალური დაგეგმარება
სამრეწველო პროდუქტის დიზაინი
ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტი
ბიზნესი
ეკონომიკა
სტრატეგია
ფაკულტეტები
საინჟინრო და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი
სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი
მიწისძვრის და სტრუქტურული მეცნიერებათა ფაკულტეტი
დეპარტამენტები დაქვემდებარებული რექტორატს
უცხო ენები
ინფორმატიკის დეპარტამენტი
პრაღის ციხესიმაგრე

პრაღის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრის კომპლექსი პრაღაში, ჩეხეთი. თარიღდება საუკუნით და წარმოადგენს ჩეხეთის პრეზიდენტის ოფიციალურ რეზიდენციას. სხვა და სხვა დროს ციხესიმაგრე წარმოადგენდა ბოჰემიის მმართველების, საღვთო რომის იმპერატორების და ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტების რეზიდენციასაც. ბოჰემიის გვირგვინის რეგალიები დღემდე ამ ციხესიმაგრეშია დაცული.

გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიხედვით ის მსოფლიოში უდიდესი ანტიკური ციხესიმაგრეა, რომელიც თითქმის 70 000 მ²-ს მოიცავს. მისი სიგრძე დაახლოებით 570 მეტრია, ხოლო სიგანე 130 მეტრი.
ჩიმენლი (მურღული)

ჩიმენლი — სოფელი თურქეთში, ართვინის პროვინციის მურღულის რაიონში. მდებარეობს მდინარე მურღულის (ჭოროხის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, მურღულიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.

ისტორია
კორიდეთის მფლობელები იყვნენ სამცხის ფეოდალები, ჯაყელთა ერთ-ერთი საგვარეულო განშტოება. მათ მამულების გამო ჰქონდათ ბრძოლა ღობიარებთან, რომლებმაც გადაწვეს კორიდეთი. სოფელში მოქმედებდა ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერი. მასში საუკუნიდან დაცული იყო საუკუნის სახარება, რომელიც კორიდეთის ოთხთავის სახელითაა ცნობილი. კორიდეთში ის საუკუნემდე ინახებოდა, ხოლო შემდეგ სვანეთში, კალაში გადაიტანეს.

ოსმალეთის იმპერიის ადმინისტრაციული დაყოფით შედიოდა ლაზისტანის სანჯაყის ლივანას კაზაში. 1878 წელს ბერლინის ხელშეკრულებით გადაეცა რუსეთის იმპერიას და შევიდა ბათუმის ოლქში. 1893 წელს კორიდეთი სხვა სოფლებთან ერთად (ადურჩა, დურჩა, ბუჯური, კაბარჯეთი, ოსმალი) შედიოდა ართვინის ოკრუგის ძანსულის სასოფლო საზოგადოებაში. კორიდეთში ცხოვრობდა ქართველების 9 კომლი.

მოსახლეობა
ალექსანდერ ვან დერ ბელენი

ალექსანდერ ვან დერ ბელენი (; დ. 18 იანვარი, 1944, ვენა, მესამე რაიხი) — ავსტრიელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, მწვანეთა პარტიის ლიდერი 1997-2008 წლებში. 2016 წლის 22 მაისს ავსტრიის საპრეზიდენტო არჩევნები მოიგო, როგორც დამოუკიდებელმა კანდიდატმა. მცირე დაამარცხა მისი ოპონენტი ნორბერტ ჰოფერი. თუმცა 2016 წლის 1 ივლისს ავსტრიის საკონსტიტუციო სასამართლომ გააუქმა საპეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის შედეგები და სავარაუდოდ სექტემბრისათვის დანიშნება ხელახალი მეორე ტური. ახალ არჩევნებამდე პრეზიდენტის მოვალეობას შეასრულებს საპრეზიდენტო ტრიუმვირატი, ავსტრიის ეროვნული საბჭოს სპიკერი დორის ბურესი და მისი მოადგილეები კარლაინც კოპფი და ნორბერტ ჰოფერი.
ელვირა რავსონი

ელვირა რავსონი დელეპიანე (19 აპრილი, 1867 — გ. 4 ივნისი, 1954) — სამხედრო სუფრაჟისტი და მეორე ქალი, რომელმაც არგენტინაში სამედიცინო ხარისხი მიიღო. ის იყო ქალთა და ბავშვთა უფლებების აქტივისტი, მას უწოდებდნენ „ქალთა უფლებების დედას არგენტინაში“.

ელვირას ჰყავდა მეუღლე პროფესორი მანუელ დელეპიანე და 7 შვილი.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1969

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1969 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 31-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 4 აპრილს და დასრულდა 21 ოქტომბერს.

სატურნირო კალენდრის განტვირთვის მიზნით — 1968 წლის საკავშირო პირველობის მონაწილე თითოეულ გუნდს 38 შეხვედრის გამართვა მოუწია — მიღებული იქნა ჩემპიონატის ორ ეტაპად ჩატარების გადაწყვეტილება. პირველ ეტაპზე შეჯიბრების მონაწილე ოცივე კლუბი ორ ქვეჯგუფში განთავსდა, რომელთაც ორწრიანი ტურნირი გამართეს.

გუნდებმა, რომელთაც თავიანთ ქვეჯგუფებში პირველი შვიდი ადგილი დაიკავეს, პირველობის მეორე ეტაპზე მედლებისთვის განაგრძეს ბრძოლა. ამასთან, ქვეჯგუფებში 8–10 ადგილებზე გასულ გუნდებთან დაგროვილი ქულები მათ ანგარიშში აღარ ეთვლებოდათ, ხოლო პირველი ეტაპის აუტსაიდერებს მათ მიერ მოპოვებული ქულები უნარჩუნდებოდათ.

გათამაშების ამგვარი სისტემა მაშინვე მწვავე კრიტიკის ქვეშ მოექცა. საშუალო შედეგიანობის მაჩვენებლით (2,06 გოლი მატჩში) ჩემპიონატმა ბოლოდან მესამე ადგილი დაიკავა საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში.

ამაზე ნაკლები მაჩვენებელი დაფიქსირდა მხოლოდ 1964 (1,99) და 1977 (2,03) წლების გათამაშებაზე. მატჩების თითქმის 40% (326 მატჩიდან — 127) ნულოვანი ფრით (44) ან მინიმალური აგარიშით 1–0 (83) დასრულდა. საშუალო დასწრება (27 500 მაყურებელი) 1968 წელთან შედარებით 1 500 ერთეულით, ხოლო 1965 წელთან შედარებით 6 500 ერთეულით დაეცა.

წინასწარი ეტაპი
პირველი ქვეჯგუფი
მეორე ქვეჯგუფი
ფინალური ეტაპი
კლასი „“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი
1-14 ადგილებისათვის

15-20 ადგილებისათვის

ჩემპიონი
ჭიჭინობელასებრნი

ჭიჭინობელასებრნი, ნამდვილი (მგალობელი) ჭიჭინობელები — მწერების ოჯახი ჭიჭინობელების ქვერიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 62 მმ აღწევს. აქვს მოკლე თავი. თხემზე, რთულ ფასეტურ თვალებს შორის მოთავსებული 3 მარტივი თვალი, მოკლე ულვაშები, გამჭვირვალე ფრთები. მამალს მუცლის ქვედა მხარეზე წყვილი გამობურცული ფირფიტა — წინწილა აქვს, რომელთა ვიბრაცია იძლევა ბგერებს. ჭიჭინობელასებრთა მატლები ჩადიან ნიადაგში, განვითარების დამთავრების შემდეგ, ამოდიან ზედაპირზე უკვე ნიმფების სახით, ადიან ხეებზე იქ იმაგოდ გარდაიქმნებიან. ჭიჭინობელასებრნი იკვებებიან ფოთლების, მიწისქვეშა ღეროების წვნით; სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ტყის ჯიშების მავნებელია. საქართველოში ცნობილია ჭიჭინობელასებრნის 182 სახეობა.
კრისტიანსფელდი

კრისტიანსფელდი — ქალაქი დანიაში. მდებარეობს სამხრეთ დანიის რეგიონის კოლინგის მუნიციპალიტეტში. ქალაქი დაარსდა 1773 წელს მორავიული ეკლესიის მიერ და ეწოდა დანიის მეფე კრისტიან -ის სახელი. 2015 წლის ივლისიდან ქალაქი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია.

ქალაქის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1773-1800 წლებში. 1864 წელს ქალაქი დაიკავა პრუსიამ შლეზვიგის მეორე ომის შედეგად. ქალაქი გერმანიის შემადგენლობაში დარჩა 1920 წლამდე. ვერსალის საზავო ხელშეკრულების შედეგად ჩრდილოეთი შლეზვიგი კვლავ დანიის საკუთრებაში გადავიდა, მათ შორის ქალაქი კრისტიანსფელდიც.

1970-2007 წლებში ქალაქი იყო კრისტიანსფელდის მუნიციპალიტეტის ცენტრი. ეს სტატუსი დაკარგა მას შემდეგ, რაც გარეთიანების შედეგად ჩამოყალიბდა კოლინგის მუნიციპალიტეტი.

1993 წლიდან ქალაქი ნომინირებულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში, ხოლო 2015 წლის 4 ივლისიდან უკვე მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.
ჩრდილოეთ ზელანდიის სამონადირეო ლანდშაფტი

ჩრდილოეთ ზელანდიის სამონადირეო ლანდშაფტი — სამონადირეო ადგილები და ტყე კოპენჰაგენის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ტერიტორია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია 2015 წლის 4 ივლისიდან.

ძეგლი მოიცავს ორ ტყის მსასივს სტორე-დირეჰავენსა და გრიბკოვს და ტყის პარკის ზონას დირეჰავენს. აღნიშნულ ტერიტორიაზე ნადირობდნენ დანიის მეფეები.
ეფროსინია პოლოცკაია

ეფროსინია პოლოცკაია (დ. 1101–1105 შორის, პოლოცკი, პოლოცკის სამთავრო — გ. 23 მაისი ან 25 მაისი, 1167, იერუსალიმი) — ვიტებსკის მთავრის სვიატოსლავ ვსესლავიჩის შვილი და ვსესლავ ბრიაჩისლავიჩის შვილიშვილი, პოლოცკის სამთავროს განმანათლებელი.

სრულწლოვნების მიღწევისას უარი თქვა დინასტიურ ქორწინებაზე და მონასტერში წავიდა. სოფიას მონასტერში გადასახლების შემდეგ აქტიურად ჩაერთო სამშვიდობო და საგანმანათლებლო საქმიანობაში. საკუთარი ხარჯებით ააშენა ორი ეკლესია პოლოცკში, დააარსა დედათა და მამათა მონასტრები, რომლებიც გახდნენ განათლების კერები პოლოცკის სამთავროში.

1167 წელს გარდაიცვალა იერუსალიმში, წმინდა მიწის მოლოცვის დროს. დაკრძალულია წმინდა თეოდოსიას მონასტერში. მისი კანონიზირება მოხდა 1984 წელს. არის ბელარუსის მფარველი წმინდანი.
სოფლის მეურნეობა თურქეთში

თურქეთის სოფლის მეურნეობა — თურქეთის ეკონომიკის ერთ-ერთი დარგი. უზრუნველყოფს $62.7 მილიარდიანი შემოსავალით, რა დროსაც დასაქმებულია 6.1 მილიონი ადამიანი (2011). სოფლის მეურნეობით დაკავებულები არიან უპირატესათ, თურქეთის სამხრეთ რეგიონებში — ანთალია, მერსინი, ჰათაი, იზმირი, გაზიანთეფი.

თურქეთის სანაპირო რაგიონებში, მოსახლეობა დაკავებულია თევზაობით. იზმირის, ბურსის, კაისერის პროვინციეფში განვითარებულია მეფუტკრეობა. პირველი მსოფლიო ომამდე, თურქეთი იყო ძირითადი მომწოდებლები აბრეშუმის - ნედლეულის მსოფლიო ბაზარზე.

სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია მიეწოდება ევროპაში, რუსეთში, უკრაინაში, ერაყსა და არაბულ ქვეყნებში. 2015 წელს, მას შემდეგ, რაც თურქეთის საჰაერო ძალებმა ჩამოაგდო რუსეთის სამხედრო თვითმფრინავი, რუსეთმა დააწესა აკრძალვა თურქეთის სოფლის მეურნეობის პროდუქტებზე.

რელიეფი და კლიმატური პირობები
თურქეთის ტერიტორიის 26,3 მილიონი ჰექტარი გამოიყენება სოფლის მეურნეობისთვის. მაღალი რელიეფის სიმაღლე შეადგენს - 55.9%, რომელსაც აქვს სიმაღლე 1000 მ, დომინანტური ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი საშუალებას აძლევს, რომ გაიზარდოს სითბოს მოყვარული მცენარეები: ციტრუსები, ზეთისხილი, თხილი, ჩაი, თამბაქო, ბამბა და სიმინდი.

თურქეთში, გაბატონებულია მთიური, წვრილი და უნაყოფო მიწა, ამიტომ, ეს ნიადაგები ძირითადად გამოიყენება საძოვრებად. სანაპირო ვაკეებზე და მდინარეს ხეობებში არსებობს ნაყოფიერი ალუვიური ნიადაგი.

მეცხოველეობა
1994 წლის მონაცემებით, თურქეთში იყო 36 მილიონი - ცხვარი, მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი - დაახლოებით 12 მილიონი და თხა - 10 მილიონი. მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის ინახებოდა რძის, ხორცის და ტყავის გამო, ცხვარი - ბამბის და ხორცის გამო, თხა - ბამბის და რძის გამო.

მემცენარეობა
თურქეთში, ძირითადად დაკავებულები არიან მემცენარეობით (დაახლოებით 58%). წილი მეცხოველეობის შეადგენს დაახლოებით 30%, სელის პროდუქტების წარმოების - 6% და თევზაობით - 1%.

სტატისტიკა
ჩანქაიას სასახლე

ჩანქაიას სასახლე — თურქეთის ვიცე-პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია. მანამდე, 2014-2018 წლებში თურქეთის პრემიერ-მინისტრის, 1923-2014 წლებში თურქეთის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია. მდებარეობს ანკარის ჩანქაიას რაიონში. ჩანქაიას საპრეზიდენტო კომპლექსი გადაჭიმულია 438 ჰექტარზე, მიწას უკავია თავისი უნიკალური ადგილი თურქეთის ისტორიაში. ჩანქაიას სასახლეში მდებარეობს ათათურქის მუზეუმი და ახალი საოფისე შენობები, მათ შორის სახელმწიფო სამეთვალყურეო საბჭოს ოფისი, არსებობს მისაღები დარბაზი და საპრესკონფერენციო დარბაზი. ასევე არსებობს სპორტული ობიექტები, სახანძრო სადგური, სასათბურე, ისევე როგორც პრეზიდენტის დაცვის ყაზარმები.

პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანის სიტყვებით, „ახალი თურქეთის“ კონცეფციაში იყო გათვალისწინებული, რომ ჩანქაიას სასახლე გახდებოდა თურქეთის პრემიერ-მინისტრის რეზიდენცია. ხოლო თურქეთის პრეზიდენტი გადავა ახალ 300,000 კვადრატული მეტრიან საპრეზიდენტო კომპლექსში, რომელიც აშენდა ათათურქის ტყეში, ანკარაში.

ადმინისტრაციული შენობა
რკინა-ბეტონის შენობა, რომლის პროექტის არქიტექტორები იყვნენ მუსტაფა აითორე და ორჰან გენჩი, შედგება ორი განყოფილებისგან და სარდაფისგან. ერთ-ერთი განყოფილება არის გამოყოფილი დაცვის დირექტორატის გამოყენებისთვის და ერთიც — ადმინისტრაციული და ფინანსური საკითხების თავმჯდომარის მიერ გამოყენებისთვის. იგი აიგო 1985 წელს, 3,546 მ² ფართობზე.

მომსახურების შენობა
შენობა, რომლის საფუძველი ჩაიყარა 1983 წელს, დასრულდა შვიდი წლის შემდეგ, გამოყენება დაიწყეს 1993 წლის 29 ოქტომბერს. პროექტით, რომელიც მომზადდა არქიტექტორ მუსტაფა აითორეს და ორჰან გენჩის მიერ, მომსახურების შენობა გამოიყენება, როგორც სამუშაო ადგილი, ასევე აქ იმართება შეხვედრები და მიღებები.