iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალმათის მუზეუმი

„ალმათის მუზეუმი“ ქალაქ ალმათის (ყაზახეთი) ისტორიის მუზეუმი, რომელიც განთავსებულია ქალაქის ყოფილი საბავშვო სახლის შენობაში. შენობა 1892 წელს თავისი პერიოდისთვის ერთ-ერთმა მნიშვნელოვანმა ფიგურამ, ცნობილმა არქიტექტორმა პავლე გურდემ დააპროექტა.

მუზეუმის ისტორია
„ალმათის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი“ 2001 წლის იანვარში გაიხსნა. თავდაპირველად მის ფონდში შედიოდა მცირე რაოდენობის ფოტომასალები და ექსპონატები, რომლებიც „ალმათის ისტორიისა და რეკონსტრუქციის მუზეუმის“ (გაიხსმა საუკუნის 80-იან წლებში) დახურვის შემდეგ დარჩა. მოგვიანებით მუზეუმს „ქალაქ ალმათის ისტორიის მუზეუმი“ დაერქვა, 2016 წელს კი გახდა „ალმათის მუზეუმი“.

ამჟამად მუზეუმი 40 ათასზე მეტ ექსპონატს ითვლის, რომლებიც 11 დარბაზში სხვადასხვა ეპოქის მიხედვით არის დაყოფილი და ასახავენ ქალაქის ჩამოყალიბებისა და განვითარების ისტორიას — „ალმათის უძველესი ისტორია“, „ალმათის შუასაუკუნეების ისტორია“, „ყაზახეთის სახელმწიფოებრიობის სათავეში“, „ჟეტისუს ეთნოგრაფია“, „ალმათის ისტორიის ვერნის პერიოდი“, „ალმათი საუკუნეში“, „კულტურის და ხელოვნების განვითარება“, „ალპინიზმის ისტორია“, „ჟელტოქსანი“, „ალმათი და ერის ლიდერი“, „მშვიდობის და თანხმობის მოდელი“.

ყველა ექსპოზიციას საერთო აზრობრივ ხაზად გასდევს ქალაქის თანმიმდევრული ურბანიზაციის, ქალაქელების ყოფისა და კულტურის, თავისი გამარჯვებებით და წარმატების ისტორიით ქალაქის მსხვილ მეგაპოლისად ჩამოყალიბების იდეა.

მუზეუმის კედლებზე თავმოყრილია ყაზახური ეთნოგრაფიის ხელოვნების ნიმუშების უნიკალური კოლექცია, ასევე სხვადასხვა ეპოქისა და კულტურის საყოფაცხოვრებო საგნების, ნუმიზმატიკის, ფოტო და დოკუმენტების კოლექციები.
სხვა დანარჩენთან ერთად მუზეუმის შემადგენლობაში შედის სამეფო დინასტიის სამარხი კომპლექსი „ბარალდაის საკების ყორღანი“, რომელსაც შემონახული აქვს კულტურული და ბუნებრივი ლანდშაფტი.

2016 წელს მუზეუმი ყოფილ „ვერნის ბავშვთა თავშესაფრის“ შენობის კომპლექსში გადავიდა.

2017 წლის აგვისტოდან მუზეუმი მონაწილეობას იღებს პროგრამაში „მუზეუმი ყველასთვის“. შენობა აღჭურვილია თანამედროვე საკომუნიკაციო სისტემებით: სამ ენოვანი საინფორმაციო ჯიხურებით, ისტორიული ვიდეომასალების პროექციებით, ჰოლოგრამებში აღდგენილი იშვიათი არტეფაქტებით. შექმნილია სპეციალური ინტერაქტიური ექსკურსიები სხვადასხვა სპეციალური საჭიროების მქონე პირებისთვისაც.

მუზეუმის შენობა
ქალაქში ბავშვთა თავშესაფარი 1878 წელს გაიხსნა. შენობა, რომელშიც ის შემდეგში გადავიდა, 1892 წელს არქიტექტორმა პ. გურდემ დააპროექტა. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში შემობაში სხვადასხვა სახელმწიფო ორგანიზაციები ფუნქციონირებდა, უფრო მოგვიანებით განთავსდა №1 ბავშვთა ინფექციური საავადმყოფო, 1981-2016 წლებში — საქალაქო სამედიცინო სასწავლებელი (ამჟამად სამედიცინო კოლეჯი). 2009 წელს განხორციელდა შენობის რესტავრაცია.

ძეგლის სტატუსი
2010 წლის 10 ნოემბერს დამტკიცდა ქალაქ ალმათის ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა ახალი სახელმწიფო ნუსხა. მისი გამოქვეყნებისთანავე ამ საკითხთან დაკავშირებული ყველა ძველი გადაწვეტილება ძალადაკარგულად ჩაითვალა.. ამ დადგენილებაში შენარჩუნებულია ყოფილი ვერნის საბავშვო სახლის სტატუსი, როგორც ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლის. დაცული ზონების საზღვრები 2014 წელს დამტკიცდა.
სამაცივრე კონტეინერი

სამაცივრე კონტეინერი ან რიფერი — კონტეინერის მოდელი ან სატრანსპორტო კონტეინერი, რომელიც გამოიყენება ინტერმოდალურ სატვირთო გადაზიდვებში და შეუძლია მალფუჭებადი ტვირთის, როგორიცაა ხილი, ბოსტნეული, ხორცი და სხვა მსგავსი პროდუქტების ხელოვნური გაგრილება და საჭირო შენახვის ტემპერატურის რეჟიმის უზრუნველყოფა.ვინაიდან ასეთ კონტეინერებს აქვთ ჩაშენებული სამაცივრო და გათბობის განყოფილება, ისინი საჭიროებენ ელექტრო კავშირს. გზაზე ტრანსპორტირებისას მისაბმელით ან სარკინიგზო ვაგონით, ისინი შეიძლება დენის წყაროს ღებულობდეს დიზელის გენერატორებიდან, რომლებიც მიმაგრებულია კონტეინერზე. სამაცივრე კონტეინერებს შეუძლიათ აკონტროლონ ტემპერატურა −65 °-დან (−85 °) 40 °-მდე (104 °).
ბანკურის ოლქი

ბანკურის ოლქი ― ინდოეთის შტატ დასავლეთ ბენგალის ადამინისტრაციული ერთეული. შედის მედინიპურის დანაყოფში, რომელიც ერთ-ერთია დასავლეთ ბენგალის 5 ადმინისტრაციული დანაყოფიდან. ბანკურის ოლქს ჩრდილოეთიდან პურბა-ბარდჰამანის ოლქი და დასავლეთ ბარდჰამანის ოლქები ესაზღვრება, დასავლეთიდან ― პურულიის ოლქი, სამხრეთიდან ― ჯჰარგრამისა და დასავლეთ მედინიპურის ოლქები, ხოლო აღმოსავლეთიდა ― ჰუგლის ოლქის ნაწილი. ბანკურის ოლქის ჩრდილოეთ ნაწილში მდინარე დამოდარი მიედინება, რომელიც ბანკურს ბურდვანის ოლქისგან გამოჰყოფს. ოლქის დედაქალაქი ქალაქ ბანკურში მდებარეობს.

ოლქს „აღმოსავლეთიდან ბენგალის ვაკეებისა და დასავლეთით ჩოტა-ნაგპურის პლატოს დამაკავშირებლად“ მოიხსენიებენ. ოლქის აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ალუვიური ვაკეებია გაშლილი, ხოლო დასავლეთით ხმელეთის ზედაპირი მაღლდება და კლდოვანი ბორცვების ტალღოვან რელიეფს ქმნის.

ბანკურის რაიონი დასავლეთ ბენგალში, მალაბჰუმის ისტორიული (მალის სამეფო) სამეფოს ცენტრი იყო და გვიანი შუა საუკუნეების ისტორიული და კულტურული ღირსშესანიშნაობებითაა ცნობილი. ვიშნუიზმმა, რომელმაც საუკუნეში მალის სამეფოს ოფიციალური რელიგიის სტატუსი მიიღო, რეგიონის კულტურის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა იქონია. 1765 წელს მალის საეფო ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიამ დაიპყრო და თანამედროვე ბანკურის ოლქი 1881 წელს ჩამოყალიბდა.

გეოგრაფია
ბანკურის ოლქი მედინიპურის დანაყოფის ნაწილია. ოლქი ჩრდ. 22° 38’ განედიდან 23° 38’ განედამდე და აღმ. 86° 36’გრძედიდან 87° 46’ გრძედამდეა გაშლილი. ოლქის ფართობი 6 882 კმ²-ია. ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ბარდჰამანის ოლქი ესაზღვრება, რომლისგანაც მდინარე დამოდარითაა გამოყოფილი. სამხრეთ-აღმოსავლეთით ოლქს ჰუგლის ოლქი ესაზღვრება, სამხრეთით ― პასჩიმ-მედინიპურის ოლქი, ხოლო დასავლეთით ― პურულიის ოლქი. ოლქს „აღმოსავლეთიდან ბენგალის ვაკეებისა და დასავლეთით ჩოტა-ნაგპურის პლატოს დამაკავშირებლად“ მოიხსენიებენ. ოლქის აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ალუვიური ვაკეებია გაშლილი, ხოლო დასავლეთით ხმელეთის ზედაპირი მაღლდება და კლდოვანი ბორცვების ტალღოვან რელიეფს ქმნის. ოლქის დიდი ნაწილი ჯუნგლებითაა დაფარული. რაც თითქმის ლიეტუვის მოსახლეობის ან აშშ-ის შტატ კონექტიკუტის მოსახლეობის ტოლია. ინდოეთის 739 ოლქს შორის ბანკურა მე-80 ადგილზეა მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. ოლქის მოსახლეობის სიმჭიდროვე 523 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე. 2001-2011 წლებში მოსახლეობის ზრდის ტემპი 12.64%-ს უდრიდა. ყოველ 1 000 კაცზე 954 ქალი მოდის. მოსახლეობის წერა-კითხვის ცოდნის დონე 70.95%-ის ტოლია. მოსახლეობის 8.33% ურბანულ ტერიტორიებზე ცხოვრობს.
პალეტი

პალეტი ან პადონი — არის ბრტყელი სატრანსპორტი კონსტრუქცია, რომელიც სტაბილურად იჭერს საქონელს ჩანგლიანი დამტვირთველის, ხელის სატვირთველის თუ კრანის მეშვეობით დატვირთვისას. საქონელი სატვირთო კონტეინერში ხშირად მოთავსებულია პალეტებზე, რომელიც დამაგრებულია და შეფუთულია ფირებით. საუკუნეში მისი გამოგონების დღიდან, მისმა გამოყენებამ მკვეთრად ჩაანაცვლა შეფუთვის ძველი ფორმები, როგორიცაა ხის ყუთი და ხის ბარელი, რადგან ის კარგად მუშაობს თანამედროვე შეფუთვასთან, როგორიცაა გოფრირებული ყუთები და ინტერმოდალური კონტეინერები, რომლებიც ჩვეულებრივ გამოიყენება ნაყარი გადაზიდვისთვის. გარდა ამისა, პალეტის საყელოები შეიძლება გამოყენებულ იქნას პალეტებზე განთავსებული ნივთების დასაყრდენად და დასაცავად.

პალეტები ასევე შეიძლება დამზადდეს პლასტმასის, ლითონის, ქაღალდისა და გადამუშავებული მასალებისგან.
აღმოსავლეთი სამარი

აღმოსავლეთი სამარი (ოფიციალურად აღმოსავლეთ სამარის პროვინცია; ) — ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს აღმოსავლეთ ვისაიასის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია ბორონგანი. აღმოსავლეთ სამარს კუნძულ სამარის აღმოსავლეთი ნაწილი უკავია. ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი სამარი ესაზღვრება ხოლო დასავლეთიდან ― დასავლეთი სამარი. პროვინციის აღმოსავლეთით ფილიპინის ზღვა მდებარეობს, რომელიც წყნარი ოკეანის ნაწილია, ხოლო სამხრეთით ― ლეიტეს ყურე.

ისტორია
ესპანური კოლონიური ხანა
დედამიწის გარშემო მოგზაურობის დროს ფერნანდო მაგელანი სურსათის შესავსებად პროვინციის სამხრეთ ნაწილში, პატარა კუნძულ ჰომონჰონზე გადავიდა. წყაროების მიხედვით, დღევანდელი აღმოსავლეთ სამარის ნაწილი ფილიპინების პირველი ტერიტორია იყო, რომელიც ფერნანდო მაგელანმა და მისმა ეკიპაჟმა 1521 წლის 16 მარტს შენიშნა.

ამერიკული ხანა
ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს სამარის ტერიტორიაზე პარტიზანთა ბრძოლებს გენერალი ვისენტე ლუკბანი მეთაურობდა.

ბალანხიგის ხოცვა-ჟლეტა
1901 წლის 28 სექტემბერს ფილიპინელი პარტიზანები, რომლებსაც ვალერიანო აბანადორი და ეუგენიო დასა ხელმძღვანელობდნენ, ბალანხიგაში ამერიკელ ჯარისკაცებს ჩაუსაფრდნენ და აშშ-ის მე-9 ქვეითი ნაწილის 54 წევრი მოკლეს. შემთხვევა ცნობილია როგორც ბალანგიგის კონფლიქტი (ან ბალანგიგის ინციდენტი), რასაც ამერიკელთა მხრიდან სამარზე მარში მოჰყვა, რომლის დროსაც 2 000-მდე ფილიპინელი სამოქალაქო პირი ემსხვერპლა. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, მარში ამერიკელი ჯარისკაცების მხრიდან შურისძიებადაა აღქმული.

იაპონური ხანა
1944 წელს ფილიპინელთა და ამერიკელთა გაერთიანებულმა ჯარებმა ფილიპინების კამპანიის დროს გიუანში სამხედრო ბაზა დააარსეს. 1949 წელს იმავე ქალაქში კომუნისტურ ჩინეთიდან გამოქცეული 5 000-მდე ლტოლვილი ჩავიდა და დროებით კუნძულ ტუბაბაოზე დასახლდა. 1951 წელს ისინი ავსტრალიასა და აშშ-ში გადავიდნენ.

2013 წელს პროვინციას ტაიფუნმა ჰაიანმა (იგივე სუპერ ტაიფუნი იოლანდა), ერთ-ერთმა უძლიერესმა ტაიფუნმა გადაუარა.

გეოგრაფია
აღმოსავლეთ სამარის ფართობი 4 660.47 კმ²-ია. პროვინციას კუნძულ სამარის აღმოსავლეთი და სამხრეთ სანაპიროს დიდი ნაწილი უკავია. ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი სამარი ესაზღვრება ხოლო დასავლეთიდან ― დასავლეთი სამარი. პროვინციის აღმოსავლეთით ფილიპინის ზღვა მდებარეობს, რომელიც წყნარი ოკეანის ნაწილია, ხოლო სამხრეთით ― ლეიტეს ყურე.

ფილიპინების ზღვასთან სიახლოვის გამო აღმოსავლეთ სამარს ხშირად არტყამს ტაიფუნები.

რელიგია
პროვინციის მოსახლეობა ქრისტიანია, მეტწილად, რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები. კათოლიკური რწმენა გავლენას ახდენს პროვინციის განათლებაზე, პოლიტიკასა და სოციალურ მოვლენებზე. სხვა ქრისტიანული კონფესიების მიმდევრებს შორის არიან: ევანგელისტები, ფილიპინების დამოუკიდებელი ეკლესიის მიმდევრები, იეჰოვას მოწმეები, ქრისტეს ეკლესიის მიმდევრები, მეშვიდე დღის ადვენტისტები, უკანასკნელი დღეების წმინდანთა იესო ქრისტეს ეკლესიის მიმდევრები. პროვინციის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ მუსლიმებიც.

ეკონომიკა
პროვინციის კომერციული აქტივობები დედაქალაქ ბორონგანის ირგვლივაა კონცენტრირებული, ხოლო ტურისტული აქტივობები ― ქალაქ გიუანსა, კუნძულ კალიკოანსა და ისტორიულ კუნძულ ჰომონჰონზე. ტურიზმი ნაკლებადაა განვითარებული პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. აღმოსავლეთ სამარის მთავარი ეკონომიკური საქმიანობა თევზჭერა და სოფლის მეურნეობაა, რომელიც ქოქოსის, სართავი ბანანის, ბრინჯის, სიმინდის, შაქრისა და ბოსტნეულის წარმოებას მოიცავს.
კონსტანტინე ებანოიძე

კონსტანტინე ებანოიძე (დ. 10 მაისი, 1904, ქუთაისი — გ. 1953)) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1930–1931 წლებში მუშაობდა ამიერკავკასიის გზატკეცილების სამმართველოში საძიებო პარტიის უფროსად, 1931–1933 წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა კომისარიატის გზების განყოფილებაში მთავარ ინჟინრად, 1933–1936 წლებში დასავლეთ საქართველოს 729 საგზაო უბანზე მთავარ ინჟინრად, 1936–1941 წლებში ხელმძღვანელობდა 730 საგზაო–საექსპლუატაციო უბანს, 1941–1946 წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებულ მშენებლობათა განყოფილებას, 1946–1952 წლებში სსრ კავშირის ნავთობის მრეწველობის სამინისტროს საქართველოს 6 და 1952–1953 წლებში საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოებს, მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით აშენდა 34 (ქობულეთის საზაფხულო), 164 (ქუთაისის, კოპიტნარის), 1536 (საგარეჯოს, ალექსეევკის), 1547 (გუდაუთის, ბომბორას) და 1549 (სოხუმის) აეროდრომები.
ტაჯიკები ავღანეთში

ტაჯიკები ავღანეთში მეორე უდიდესი ეთნიკური ჯგუფია თანამედროვე ავღანეთში, სხვადასხვა წყაროების თანახმად 11 -დან 18-მდე მილიონი ადამიანი. ავღანეთის მოსახლეობაში ტაჯიკების რიცხვის დადგენა მნიშვნელოვან სირთულეებს აწყდება, რადგან ქვეყანაში სისტემატური აღწერები რამდენიმე ათეული წელია არ ტარდება. სხვადასხვა წყარო იძლევა განსხვავებულ შეფასებებს: 27%-დან , 39%-დან 46%-მდე და 56%-მდე ეს შეიძლება იყოს 10-დან 23 მილიონამდე ადამიანი.

ტაჯიკები ავღანეთის 15 პროვინციაში უმრავლესობას შეადგენენ. ავღანეთის პროვინციებში ტაჯიკების წილის შეფასებებია:

1) ფანჯშირი - 100%
2) ფარვანი - 82%
3) კაპისა - 81%
4) ბაღლანი - 80%
5) ბადახშანი - 80%
6) თახარი - 78%
7) ბალხი - 73%
8) სამანგანი -72%
9) ჰერათი - 70%
10) ყუნდუზი - 61%
11) ღორი - 60%
12) ბადღისი - 60%
13) სარი-პული - 58%
14) ქაბული - 45%
15) ბამიანი - 40%

ტაჯიკების მნიშვნელოვანი ჯგუფები ასევე ცხოვრობენ ქვეყნის სხვა პროვინციებში.

ნა
ტაჯიკების ენა სპარსული ენა (დარი) ფართოდ გამოიყენება როგორც საერთაშორისო კომუნიკაციის ენა; ეს არა მხოლოდ ავღანელი ტაჯიკების, არამედ ისეთი ეთნიკური ჯგუფების მშობლიური ენა, როგორიცაა ჰაზარელები.

იხილეთ ასევე
ტაჯიკები ამერიკაში
ტაჯიკები უზბეკეთში
ტაჯიკები პაკისტანში
ტაჯიკები ყირღიზეთში
ტაჯიკები ყაზახეთში
ტაჯიკები რუსეთში
ივანე ნაკაშიძე

ივანე ალექსანდრეს ძე ნაკაშიძე (დ. 1848 — გ. 1919) — ქართველი თავადი და გენერალ-მაიორი; თავადი ალექსანდრე ნაკაშიძის ვაჟი.

წარმოშობით იყო ნაკაშიძეების თავადური საგვარეულოდან; 1867 წლიდან მიავლინეს მეფის კანვოის (ბადრაგის) კავკასიის ესკადრონში. რუსეთ-თურქეთის ომის წლებში, პლევნის აღებისას მეთაურობდა „მფრინავ“ სანიტარულ რაზმს.

1901 წლის 27 აპრილს მიენიჭა პოლკოვნიკის, 1909 წლის 6 მაისს კი გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება.

1914 წლისთვის ირიცხებოდა საარმიო კავალერიაში. მსახურობდა წითელი ჯვრის უწყებაში, იყო წითელი ჯვრის რუსეთის საზოგადოების მთავარი სამმართველოს წევრი, დაჭრილ და დასხიჩრებულ სამხედრო პირთა შემწეობის გაცემის კომისიის წევრი. ყველანაირად ეხმარებოდა ქართველ სტუდენტობას. მისი წყალობით, მრავალმა მათგანმა შემდგომში მიიღო განათლება სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში და დაენიშნა სტიპენდია. ქართველ ახალგაზრდობას არაერთხელ საჯაროდ გამოუცხადებია მისთვის თავისი მადლიერება. 1917 წელს გადადგა სამხედრო სამსახურიდან ავადმყოფობის გამო.

ივანე ნაკაშიძის გარდაცვალების და დაკრძალვის ადგილი უცნობია.

ჯილდოები
1877 — წმ. ვლადიმერის ხარისხის ორდენი
1911 — წმ. ვლადიმერის ხარისხის ორდენი
1913 — წმ. სტანისლავის ხარისხის ორდენი
1917 — წმ. ანას ხარისხის ორდენი
ზაირა ვადაჭკორია

ზაირა ვადაჭკორია (დ. 9 ივლისი, 1957, ბათუმი) — ქართველი დირიჟორი.

ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა ბათუმის მუსიკალური სასწავლებელი,1984 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (გუნდის დირიჟორობა).

1996 წელს დააარსა აჭარის ქალთა კამერული გუნდი და ამავე წლიდან არის გუნდის დირიჟორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, რეპერტუარი, ქართული: ი. კეჭაყმაძე „მამაო ჩვენო“, „თავსა უფლად ნურვინ ჰგონებ“, „დაღამდება ტყეში ოდეს“, „ალნი“, „აქედანა და შენამდე“, ი. ბარდანაშვილი „მუსიკალური მომენტი“, „ფსალმები“, „დიმპიტაური“, რ. კაჟილოტი საგუნდო მინიატურა, რ. ხორავა „ჩემო ყველავ“, „მეგრული ნანა“, „სახუმარო“, ჯ. ბეგლარიშვილი "", ო. თაქთაქიშვილი „საჭიდაო“, ტ. დარჩია „ალილო“, „შავჩოხიანო“, „წმინდაო ნინო“, მიღებული აქვს საქართველოს დიპლომები, საპატიო სიგელები (1988, 2001, 2004), მიღებული აქვს საგუნდო მუსიკის საერთაშორისო კონკურსის დიპლომი, მედალი, სიგელი (ვარნა–ბულგარეთი, 1997), საგუნდო მუსიკის საერთაშორისო კონკურსის დიპლომი (ანკარა–თურქეთი, 1998), საერთაშორისო სერტიფიკატის (ჰარვარდის უნივერსიტეტი, 2010), „ენა და კულტურა“ ქუთაისის კონფერენცია, საერთაშორისო სერტიფიკატი (2010). აკადემიური გუნდის დირიჟორი, მუსიკის ხელოვნების დოქტორი.

2012 წელს ზაირა ვადაჭკორიამ დაიცვა დისერტაცია მუსიკის ხელოვნების დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად თემაზე — „იოსებ კეჭაყმაძის საგუნდო ნაწარმოებების ინტერპრეტაციის საკითხისათვის“ და მიენიჭა მუსიკის ხელოვნების დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.

ჯილდოები
2012 – ღირსების მედალი
2003 – აჭარის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
დვარკა

დვარკა − ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დევბჰუმი-დვარკის რაიონში, ინდოეთის შტატ გუჯარათში. მდებარეობს ოხამანდალის ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, მდინარე გომთის მარჯვენა სანაპიროზე, კაჩის ყურის შესართავთან, არაბეთის ზღვის სანაპიროზე.

დვარკაში მდებარეობს დვარკადჰიშის ტაძარი, რომელიც კრიშნას სახელზეა აგებული და ერთ-ერთია ინდუიზმის მომლოცველთა ოთხ წმინდა ძეგლს შორის, რომლებსაც ჩარდჰამი ეწოდება და შანკარამ ქვეყნის ოთხ კუთხეში დააარსა. ტაძარი დაარსდა როგორც სამონასტრო ცენტრი და დვარკის სამონასტრო კომპლექსის ნაწილია. დვარკა ერთ-ერთია ინდოეთის შვიდ უძველეს რელიგიურ ძეგლს შორის.

დვარკა „კრიშნას მოლოცვის წრის“ ნაწილია, რომელიც მოიცავს: ვრინდავანს, მათურას, ბარსანას, გოკულს, გოვარდჰანს, კურუკშეტრასა და პურის. დვარკა ერთ-ერთია ინდოეთის კულტურული მემკვიდრეობის 12 ძეგლს შორის, რომლებიც სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის ინდოეთის მთავრობამ -ის პროგრამისთვის შეარჩია.

ქალაქი ცხელ და არიდულ კლიმატურ ზონაშია და 16 დღიანი წვიმის სეზონი აქვს. 2011 წელს დვარკის მოსახლეობა 38 873 ადამიანს შეადგენდა. მთავარი დღესასწაული, ბჰადრაპადა, აგვისტო-სექტემბერში აღინიშნება.

გეოგრაფია
დვარკა კაჩის ყურის შესართავთან, ოხამანდალის ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, მდინარე გომთის მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობს. გომთი საუკუნემდე ნავსადგური იყო.

კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, დვარკა სუბტროპიკული უდაბნო/დაბალი განედების არიდული ცხელი კლმატის სარტყელშია მოქცეული. ჰოლდრიჯის სასიცოცხლო ზონების ბიოკლიმატური კლასიფიკაციით, დვარკა სუბტროპიკული ტყიანი მიწების ბიომს მიეკუთვნება. საშუალო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 403 მმ-ია. წვიმის პერიოდი 16 დღეს გრძელდება. შედარებით მშრალი პერიოდი ივნისიდან სექტემბრამდეა. საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა 30 °-ია (86 °). რეკორდული ტემპერატურა 42.7 °-ია (108.9 °). საშუალო მინიმალური ტემპერატურა 23.6 °-ია (74.5 °), ხოლო რეკორდული მინიმუმი − 6.1 ° (43.0 °). საშუალო წლიური შეფარდებითი ტენიანობის მაჩვენებელი 72%-ს უდრის, ხოლო მაქსიმალური − 80%-ს.

დემოგრაფია
2011 წლის აღწერის მიხედვით, დვარკის მოსახლეობა 38 873 ადამიანს შეადგენდა (20 306 კაცი და 18 567 ქალი). დვარკაში წერა-კითხვის ცოდნის დონე 75.94%-ია, რაც ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელზე, 78.03%-ზე ნაკლებია. მამაკაცებს შორის წერა-კითხვის ცოდნის დონე 83%-ს შეადგენს, ხოლო ქალებს შორის ― 68.27%-ს. მოსახლეობის 11.98% 6 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება.

შუქურა და ტბა
დვარკის ნახევარკუნძულზე შუქურა მდებარეობს, საიდანაც ქალაქის პანორამა იშლება. ერთ ადგილას განთავსებული შუქურა ზღვის დონიდან 21 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. შუქი 16 კმ-ის მანძილზე ჩანს. შუქურის კოშკის სიმაღლე 12 მეტრია.

ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ტბა (ან აზვი), რომელსაც გოპი ტალაბი ეწოდება.
ვუ

ვუ — ჩინეთში არსებული რეგიონი, რომელიც მდებარეობს ტაის ტბაზე, ჯიანნანში (მდინარე იანცის სამხრეთით). ვუ რეგიონი ისტორიულად იყო უძველესი იანგის პროვინციის ნაწილი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში. სახელწოდება "ვუ" მომდინარეობს ამ მხარეში დაფუძნებული რამდენიმე ისტორიული სამეფოს სახელებიდან.

ისტორია
პირველი ვუ სახელმწიფო დაარსდა გვიან დასავლეთ ჯოუს დინასტიაში . ოდესღაც ის დასავლეთ ჟოუს დინასტიის ვასალურ სახელმწიფოდ ითვლებოდა, ვუს სახელმწიფო ჩუნციუს პერიოდის ბოლოს გაჩნდა, როგორც მთავარი ძალა ჩინეთის სხვადასხვა სახელმწიფოს შორის.

ვუს ისტორიულ სამეფოებს შორის ყველაზე გავლენიანი იყო აღმოსავლეთ ვუს სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა სამი სამეფოს პერიოდში.

ჰანის დინასტიაში ვუს რეგიონი ძირითადად ექვემდებარებოდა ვუ სარდლობის იურისდიქციას, რომელიც წარმოადგენდა უფრო დიდ იანგის პროვინციას . ვუს სარდლობა მოგვიანებით გადაკეთდა ვუ პრეფექტურად. სუის და ტანგის დინასტიებში, სახელები რამდენჯერმე შეიცვალა ვუ და სუს შორის და საბოლოოდ დაერქვა სუ პრეფექტურა (დღევანდელი სუჯოუ ) 758 წელს.

სამხრეთ და ჩრდილოეთ დინასტიების პერიოდში არსებობდა ორი ვუ პრეფექტურა. ჩრდილოეთ დინასტიების ვუ პრეფექტურას ეწოდა იანგის პრეფექტურა (დღევანდელი იანჯოუ ) 589 წელს და დაახლოებით იმავე დროს იანგის პრეფექტურას ეწოდა ჯიანგ პრეფექტურა (დღევანდელი ნანჯინგი).

ღირსშესანიშნავი ქალაქები
მეილი
ვუს შტატი დააარსეს ტაიბომ და ჯონგიონგმა, ჯოუს მეფე ტაის პირველმა და მეორე ვაჟმა. მეილი იყო დედაქალაქი. მიმდებარე ტერიტორია ახლა ცნობილია როგორც უსი .

სუჭოუ
სუჭოუ იყო ვუ შტატის დედაქალაქი მეომარი სახელმწიფოების პერიოდში. სუჯოუს ასევე ეძახდნენ ვუჟოუს. ვუს ენაზე და მის დიალექტებზე საუბრობენ ვუს რეგიონში. ქალაქი სუჭოუ მდებარეობს ვუ რეგიონის ძირითად მხარეში და სუჭოუში სალაპარაკო დიალექტი, როგორც წესი, განიხილება, როგორც ყველაზე ტიპიური ვუ ენის დიალექტი.

ნანკინი
აღმოსავლეთ ვუს შტატის დედაქალაქი სამი სამეფოს პერიოდში იყო ნანკინი, რომლის სახელებია ჯინლინგი, ჯიანიე და ჯიანკანგი.აღმოსავლეთ ჯინის დინასტიაში ნანკინი გახდა ჩინეთის დედაქალაქი, პირველად ჩინეთის იმპერიის დედაქალაქი სამხრეთ ჩინეთში გადავიდა.
შოთა ვადაჭკორია

შოთა იპოლიტეს ძე ვადაჭკორია (დ. 21 თებერვალი, 1928, თბილისი, — გ. 9 დეკემბერი, 2005, იქვე) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.

1953 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა გაზეთის („ზარია ვოსტოკა“, „ახალგაზრდა კომუნისტი“, „სახალხო განათლება“, „ლელო“) და ჟურნალ „ჟურნალისტის“ (1993–1995 წლებში მთავარი რედაქტორის მოადგილე) რედაქციებში, ხოლო 1966–2003 წლებში ქართული ენციკლოპედიის მთავარ სამეცნიერო რედაქციაში. 1966–1967 წლებში იყო სიტყვანისა და სამეცნიერო კონტროლის რედაქციის გამგე, 1967–1993 წლებში ენისა და ლიტერატურის რედაქციის გამგე, 1995–2003 წლებში სიტყვანისა და ბიბლიოგრაფიის რედაქციის გამგე. 1953 წლიდან სისტემატურად აქვეყნებდა ლიტერატურულ–კრიტიკულ და პუბლიცისტურ წერილებს, მოთხრობებს. ავტორია მოთხრობათა კრებულისა „პირველი ჩემპიონები“ (1965). 1987 წელს ცალკე წიგნად გამოსცა მოთხრობა „კუპრა”. ავტორია აგრეთვე მოთხრობებისა: „ნოვოკაინი“ (1988), „შურისგება“ (1989) და სხვ. აღსანიშნავია რომანი–დილოგია ( წიგნი „მზის თვალი“, თბ. 1977, წიგნი „ლოტოსის ფურცლები“, თბ. 1984), რომლებშიც გადმოცემულია სტუდენტობისა და შემოქმედი ინტილიგენციის ყოფა–ცხოვრება.

ჯილდოები
1988 – საქართველოს სახელმწიფო პრემია (ერთობლივი გამარჯვება)
1984 – საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი
სალუსტიუს კრისპუსი

სალუსტიუს კრისპუსი (ლათ. ; დ. ძვ. წ. 86 — გ. ძვ.წ. 35) — ითვლება პირველ რომაელ ისტორიკოსად. დაიბადა პროვინციულ ქალაქ ამიტერნუმში. ადრიდანვე ჩაერთო პოლიტიკურ საქმიანობაში. ძვ. წ. 52 წელს აირჩიეს სახალხო ტრიბუნად, მაგრამ მისი კარიერა პოლიტიკური შეხედულებების გამო მალე შეწყდა და სენატის წევრობიდან გარიცხეს (მოგვიანებისთ ცეზარმა აღადგინა). სალუსტიუსი იყო ცეზარის აქტიური მომხრე. სამოქალაქო ომის დროს ასრულებდა დიქტატორის დავალებებს. ცეზარის სიკვდილის შემდეგ ჩამოსცილდა პოლიტიკას.

სალუსტიუსის მთავარი ნაწარმოები არის „ისტორია“, რომლის მხოლოდ ფრაგმენტებია მოღწეული. „ისტორია“ შედგება 5 წიგნისაგან და მოიცავდა ძვ. წ. 78–66 წლების ისტორიას. „ისტორიის“ ფრაგმენტებში დაცულია ბევრი ისეთი ინფორმაცია, რომელიც ავსებს სხვა წყაროთა ცნობებს.

სამოქალაქო ომის პერიოდის რომის ისტორიაში განსაკუთრებული როლი ენიჭება სალუსტიუსის წერილებს იულიუს ცეზარისადმი (ცნობილია ორი წერილი). ეპისტოლეებში გამოკვეთილად ჩანს ისტორიკოსის პოლიტიკური შეხედულებები და მისი დამოკიდებულება რომში მიმდინარე მოვლენებისადმი.

რომის ისტორიის სრულიად განსხვევებული პრობლემებისადმია მიძღვნილი სალუსტუსის ნაშრომები „კატილინას შეთქმულება“ და „იუგურთას ომი“.

„კატლინას შეთქმულებაში“ სალუსტიუსს აღწერილი აქვს თანამედროვე რომში მიმდინარე დაძაბული სიტუაცია, სახელმწიფო გადატრიალების განზრახვა, რომელსაც ლუციუს სერგიუს კატილინა ედგა სათავეში. ისტორიკოსი სიტყვებს არ იშორებს კატილინას უარყოფითი სახის დასახატავად. ამ შემთხვევაში მისი შეფასება ემთხვევა ციცერონის დახასიათებას, რომელმაც, როგორც კონსულმა, გადამწყვეტი როლი შეასრულა კატილინასა და მისი მომხრეების განადგურებაში. სალუსტიუსი მკაცრად აკრიტიკებს სამოქალაქო ომის პერიოდის გაბატონებულ ფენასა და ღარიბ მოსახლეობასაც, როგორც ბრმა იარაღს მდიდრების ხელში.

„იუგურთას ომში“ გადმოცემულია ნუმიდიის დამოუკიდებელი არსებობის უკანასკნელი პერიოდი. სალუსტიუსის თხზულებაში აღწერილია არა მარტო საომარი ოპერაციები, არამედ რომის რესპუბლიკის შინაგანი გადაგვარების ფაქტები. იუგურთა თავისუფლად ახერხებდა თავისი მიზნების სისრულეში მოყვანას, რომის სარდლების მოსყიდვის გზით.

სალუსტუსი ბერძნული საისტორიო მწერლობის გავლენას განიცდიდა, მაგრამ შეიძლება ითქვას, რომ რომაული ისტორიოგრაფია მისი შემოქმედებით იწყება.

ლიტარტურა
ქავთარია გ., რომის ისტორია, ტ. , ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2016, გვ. 20-21.
სასაქონლო ზედნადები

სასაქონლო ზედნადები — გადამზიდველის (ან წარმომადგენელის) მიერ გაცემული დოკუმენტი გადაზიდვისთვის ტვირტთვის მიღების დასადასტურებლად. მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი ისტორიულად დაკავშირებულია მხოლოდ საზღვაო გადაზიდვებთან, დღეს ზედნადები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნებისმიერ სახის ტვირთის გადაზიდვისთვის. ზედნადები ერთ-ერთია იმ სამი გადამწყვეტი დოკუმენტიდან, რომელიც გამოიყენება საერთაშორისო ვაჭრობაში, რათა უზრუნველყოს ექსპორტიორების მიერ ანაზღაურების და იმპორტიორების მიერ საქონლის მიღება. დანარჩენი ორი დოკუმენტი არის სადაზღვევო პოლისი და ინვოისი. მაშინ, როდესაც ტვირთის ზედნადები შეთანხმებითაა შესაძლებელი, სადაზღვევო პოლისი და ინვოისი მინიჭებადია.