iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გრეგორიო კონრადო ალვარესი

გრეგორიო კონრადო ალვარესი (დ. 26 ნოემბერი, 1925 — გ. 28 დეკემბერი, 2016) — ურუგვაის არმიის გენერალი და დიქტატორი, რომელიც 1981-დან 1985 წლამდე ურუგვაის პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა. იგი სამოქალაქო-სამხედრო დიქტატურის პერიოდის ბოლო ცოცხალი პრეზიდენტი იყო.

ადრეული წლები და სამხედრო კარიერა
ალვარესი დაიბადა 1925 წელს მინასის დეპარტამენტში, რომელსაც 1927 წელს სახელი შეეცვალა და „ლავალეხა“ ეწოდა. იგი 1940 წელს შევიდა ურუგვაის სამხედრო სკოლაში და 1946-1959 წლებში კავალერიის პოლკის ოფიცრის ხარისხით მსახურობდა. აღნიშნული უწყება წარმართავდა კონტრპარტიზანულ ოპერაციებს „ტუპამაროსის“ (ურბანული პარტიზანული დაჯგუფება) წინააღმდეგ.

როდესაც 1973 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ძალაუფლება სამხედროებმა ჩაიგდეს ხელში, ალვარესი ახლადშექმნილი ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს მუდმივი მდივანი გახდა.

პრეზიდენტობა
2000 წელს ურუგვაიში რეფერენდუმის გზით დემოკრატიულ მმართველობაზე დაბრუნებას დაუჭირეს მხარი, რის შემდეგაც ეროვნული უსაფრთხოების საბჭომ 1981 წლის 1 სექტემბერს ალვარესი გარდამავალი პერიოდის პრეზიდენტად დანიშნა.

2006 წლის ივლისში ალვარესის რეზიდენცია მონტევიდეოში იმ დემონსტრანტების მთავარ სამიზნედ იქცა, რომლებიც 1973-1985 წლების სამოქალაქო-სამხედრო მმართველობის პერიოდში ოპონენტების გაუჩინარებას აპროტესტებდნენ. ამ პროტესტის მომხრეები აცხადებდნენ, რომ ალვარესი განასახიერებდა 1973-1985 წლების დიქტატურის ყველაზე მძიმე ასპექტებს. მეორე მხრივ, შეიძლება ითქვას, რომ ვინაიდან ალვარესი ერთადერთი მოქმედი სამხედრო პირი იყო იმ პერიოდის ხუთ პრეზიდენტს შორის, ასეთი პროტესტი შესაძლოა ჩრდილავდეს „კოლორადოსა“ და „ბლანკოს“ პარტიების პოლიტიკოსების მხრიდან იმ ადმინისტრაციისადმი არსებულ მნიშვნელოვან სამოქალაქო მხარდაჭერას. შესაბამისად, ამ პარტიების პოზიციიდან, მსგავსი პროტესტები ყურადღებას აშორებს იმ როლს, რომელსაც აღნიშნული პარტიების გავლენიანი პირები ასრულებდნენ რეჟიმის დროს.

2007 წლის დეკემბერში ალვარესს ბრალი წაუყენეს დიქტატურის პერიოდში ადამიანის უფლებათა სავარაუდო დარღვევებისთვის, სადაც მან წამყვანი როლი ითამაშა. 2009 წლის 22 ოქტომბერს იგი დამნაშავედ ცნეს და 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს მკვლელობის 37 ფაქტისა და ადამიანის უფლებათა დარღვევის გამო. თუმცა, ავადმყოფობის გამო იგი სასამართლო დარბაზში განაჩენის გამოსაცხადებლად არ იმყოფებოდა. ალვარესი 2016 წლის 28 დეკემბერს, 91 წლის ასაკში, ციხეში გარდაიცვალა.
კარტოგრაფირება

კარტოგრაფირება — რეალობის, საგნებისა და მოვლენების სივრცული ურთიერთმიმართებების და მისი დროული ცვალებადობის ასახვა რუკებზე, ატლასებზე და სხვა კარტოგრაფიულ გამოსახულებებზე. ამ პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების ერთობლიობა. კარტოგრაფირების საგანი შეიძლება იყოს როგორც ბუნებრივი, ისე სოციალურ-ეკონომიკური მოვლენების დინამიკა.

მასშტაბის მიხედვით განასხვავებენ: მსხვილმასშტაბიან, საშუალომასშტაბიან და წვრილმასშტაბიან კარტოგრაფირებას; ობიექტის მიხედვით – ასტრონომიულს, პლანეტარულს, დედამიწისეულს; მეთოდის მიხედვით - მიწისზედას, აეროკოსმოსურს და წყალქვეშას. არსებობს ზოგადგეოგრაფიული და თემატური კარტოგრაფირება, რომელთაგან ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია თემატური კარტოგრაფირება.
ვირტუალური გეოგამოსახულება

ვირტუალური გეოგამოსახულება — რეალობის მსგავსი ხელოვნურად შექმნილი სინამდვილე პროგრამულად მართვად გარემოში.

ვირტუალური გეოგამოსახულება აერთიანებს რუკებს, კოსმოსურ სურათებს, ბლოკ-დიაგრამებს და კომპიუტერულ ანიმაციას. მომხმარებელს ექმნება საველე დაკვირვების სრული ილუზია, აბსოლუტური და შეფარდებითი სიმაღლეების, მანძილების, ფართობების, დახრის კუთხეების განსაზღვრის შესაძლებლობა რიცხვითი მაჩვენებლების მიღების გზით. ინტერაქტიული მართვით ადამიანი კონტაქტში შედის გარემოსთან, მყარდება კავშირი „ადამიანი - გეოგამოსახულება“.
ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფირება

ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფირება — კარტოგრაფირების ერთ-ერთი მიმართულება. პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების ერთობლიობა, რომლებიც გამოიყენება ზოგადგეოგრაფიული რუკებისა და ატლასების შესადგენად.

განასხვავებენ: ამ პროცესების შედეგად შექმნილ მსხვილმასშტაბიან (ტოპოგრაფიულ), საშუალომასშტაბიან (სამიმოხილვო-ტოპოგრაფიულ) და წვრილმასშტაბიან (სამიმოხილვო) რუკებს. მათი შედგენისას გამოყენებულია ერთიანი სტანდარტული მითითებები, რაც აადვილებს სხვადასხვა ქვეყნის ზოგადგეოგრაფიული რუკებით სარგებლობას.
თემატური კარტოგრაფირება

თემატური კარტოგრაფირება — კარტოგრაფირების ერთ-ერთი მიმართულება. პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების ერთობლიობა, რომლებიც გამოიყენება თემატური რუკებისა და ატლასების შესადგენად.

თემატური კარტოგრაფია მოვლენათა კონკრეტულ სივრცეს დროულ ცვალებადობაში იკვლევს. ასეთი მოვლენებია: ჰაერის ტემპერატურა, ატმოსფერული წნევა, გეოლოგიური აღნაგობა, სასარგებლო წიაღისეული, გაბატონებული ქარები, ჰაერის მასები, ატმოსფერული ფრონტები, მოსახლეობა, მეურნეობის დარგები, საერთაშორისო კავშირურთიერთობები და ა. შ.

თემატური კარტოგრაფირების ფორმებია: ანალიზური, შეუღლებული, სინთეზური, კომპლექსური, სისტემური, გეოინფორმაციული. მათგან ანალიზური, სინთეზური, კომპლექსური და გეოინფორმაციული კარტოგრაფირების შედეგად იქმნება შესაბამისი რუკები. შეუღლებული და სისტემური კარტოგრაფირების ფორმები აზრისეულად მონაწილეობენ რუკების შედგენაში. კარტოგრაფირების ფორმებს შორის კავშირი იერარქიულია. განასხვავებენ: ბუნების მოვლენათა, საზოგადოებრივ მოვლენათა, ბუნებისა და საზოგადოებრივ მოვლენათა კარტოგრაფირებას.

სივრცულ-დროით მოდელებს, რომელსაც კარტოგრაფიის ეს დარგი ქმნის, თემატური რუკები ანუ სპეციალური (დარგობრივი) რუკები ეწოდება.
ნიმან-პიკის დაავადება

ნიმან-პიკის დაავადება (ინგ. – ) — ლიზოსომური დაგროვების გენეტიკური დაავადება, რა დროსაც აღინიშნება მულტისისტემური პათოლოგიები. დაზიანებები მოიცავს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, სასუნთქ სისტემას, სისხლის მიმოქცევის სისტემას, ღვიძლსა და ელენთას. კლინიკური გამოვლინებები დამოკიდებულია დაავადების ტიპზე, თუმცა, ძირითადად აღინიშნება ჰეპატოსპლენომეგალია, გონებრივი ჩამორჩენა, მოძრაობის დარღვევა, პნევმონია, სასუნთქი სისტემის ხშირი ინფექციები, ალუბლისფერი ლაქა ბადურაზე, ნისტაგმი, ჰიპერლიპიდემია, ატაქსია, თვალის მოძრაობის დარღვევები. რადიოლოგიურ კვლევებზე (ძირითადად, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) აღინიშნება თავის ტვინის (განსაკუთრებით შუბლის წილის, ნათხემის, ჰიპოკამპისა და ღრმა ბირთვების) ატროფია და პათოლოგიური კერები თეთრ ნივთიერებაში (განსაკუთრებით პერივენტრიკულურად და თხემ-კეფის მიდამოში).
მიხეილ კრასენკოვი

მიხეილ კრასენკოვი (რუს. ; პოლ. ; დ. 14 ნოემბერი, 1963, მოსკოვი) — პოლონელი, მანამდე საბჭოთა მოჭადრაკე; დიდოსტატი (1989), ფიდეს უფროსი მწვრთნელი (2012).

ბიოგრაფია
დაიბადა მოსკოვში (დაბადების გვარი — აზოსი). 1985 წელს დაამთავრა მოსკოვის ნავთობქიმიური და აირის მრეწველობის ინსტიტუტი გამოყენებითი მათემატიკის სპეციალობით. ჭადრაკში მეცადინეობდა მოსკოვის პიონერთა სასახლეში მიხეილ ბოტვინიკის სკოლაში.

მიხეილ კრასენკოვის პირველი სერიოზული წარმატებები დაკავშირებულია საქართველოსთან: 1987 წელს იგი გახდა საქართველოს ჩემპიონი. ასევე წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის ჩემპიონატებსა და საკავშირო ტურნირებში.

1992 წელს საცხოვრებლად გადავიდა პოლონეთში, ხოლო 1996 წელს მიიღო ამ ქვეყნის მოქალაქეობა. ორჯერ მოიგო პოლონეთის ინდივიდუალური ჩემპიონატი (2000, 2002) და 14-ჯერ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი სხვადასხვა კლუბის შემადგენლობაში. 1996–2004 წლებში პოლონეთის სახელით მონაწილეობდა საჭადრაკო ოლიმპიადებსა და ევროპის გუნდურ ჩემპიონატებზე.

2000 წელს კრასენკოვმა მსოფლიო რეიტინგში მე-10 ადგილს მიაღწია (ელოს რეიტინგი 2702), რითაც გახდა პირველი პოლონელი მოჭადრაკე, რომელმაც 2700-იან ზღვარს გადააბიჯა.

მიღწევები
მიხეილ კრასენკოვს მოგებული აქვს მრავალი საერთაშორისო ტურნირი, მათ შორის:
მოსკოვი (მიხეილ ტალის მემორიალი, 1992) — - ადგილები;
ნიუ-იორკი (1997) — - ადგილები;
შანხაი (2001) — - ადგილები;
ოსტრავა (2007) — ადგილი;
ვეიკ-ან-ზეე ( ტურნირი — 2002, ტურნირი — 2007) — ადგილი.

იგი ასევე ცნობილია როგორც საჭადრაკო თეორეტიკოსი და რამდენიმე წიგნის ავტორი, რომლებიც ეხება დებიუტებსა და საჭადრაკო ტაქტიკას.
ჯულიანო ფინელი

ჯულიანო ფინელი (; დ. 1602, კარარა — გ. 16 აგვისტო, 1653, რომი) — ბაროკოს ეპოქის იტალიელი მოქანდაკე, ჯოვანი ლორენცო ბერნინის სკოლის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ჯულიანო დაიბადა ქალაქ კარარაში (ტოსკანა), რომელიც ცნობილია როგორც კარარის მარმარილოს მოპოვებისა და დამუშავების ცენტრი, მარმარილოს ოსტატების ოჯახში. ხელობას ჯერ მიქელანჯელო ნაკერინოს სახელოსნოში ეუფლებოდა, შემდეგ კი რამდენიმე წელი ბერნინის სახელოსნოში დაჰყო, რომელიც 1629 წელს დატოვა. წამოსვლის მიზეზი ამაყი მოწაფის იმედგაცრუება და წყენა გახდა — ბერნინი მას მხოლოდ უმნიშვნელო დავალებებს აძლევდა, მაგალითად, დეტალების დამუშავებას სკულპტურული ჯგუფის, „აპოლონ და დაფნას“, დასრულებისას.

გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ის დამატებით სამუშაოებს ასრულებდა, რაშიც მას პიეტრო და კორტონა ეხმარებოდა. 1638 წლის 3 მაისს ჯულიანო ფინელიმ ცოლად შეირთო ფლავია, მხატვარ ჯოვანი ლანფრანკოს ქალიშვილი, რომელიც რამდენიმე წლის განმავლობაში ნეაპოლში მუშაობდა. ამასთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადებების თანახმად, ფინელი და მისი „სიმამრი“ ერთმანეთს „დაახლოებით თოთხმეტი წელი“ იცნობდნენ. ქორწინებაში სამი ქალიშვილი შეეძინათ: ტერეზა, მარგარიტა და ჯუსტინა.

ბერნინისთან წამოსვლიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, ფინელი თავის მოწაფესთან და დისწულთან, დომენიკო გვიდისთან ერთად ნეაპოლში გადავიდა. იქ მან სახელი გაითქვა პორტრეტებითა და ცამეტი ქანდაკებით, რომლებიც ნეაპოლის საკათედრო ტაძრის სან-ჯენაროს კაპელისთვის შექმნა; ამავე ქალაქში ის მოქანდაკე კოზიმო ფანზაგოს პირდაპირი კონკურენტი გახდა.

ფინელი 1653 წელს რომში, გაურკვეველი მიზეზით გარდაიცვალა.

შემოქმედებითი სტილის თავისებურებები
ორი მოქანდაკის, ბერნინისა და ფინელის, ინდივიდუალური სტილის განსხვავება აშკარა ხდება მათი ნამუშევრების შედარებისას. ბერნინი მეტ ყურადღებას უთმობდა კომპოზიციის დინამიკას, სახეების ექსპრესიასა და „დიდი ფორმის“ პლასტიკას; ფინელი კი პედანტურია უმცირესი დეტალების დამუშავებაში: ტანსაცმლის ნაოჭების, მაქმანებიანი მანჟეტებისა და ჟაბოების, პორტრეტირებულთა თმის კულულების გამოსახვისას. ეს განსხვავება კარგად ჩანს მათ მიერ შესრულებული ორი პორტრეტული ბიუსტის შედარებისას, რომლებიც მათ საერთო მფარველს, კარდინალ შიპიონე ბორგეზეს გამოსახავს. ფინელიმ ასევე შექმნა კარდინალ ჯულიო ანტონიო სანტორიოს პორტრეტი (დაახლ. 1630 წ.) რომის სან-ჯოვანი-ინ-ლატერანოს ეკლესიაში და რომის სხვა ცნობილი ადამიანების მრავალი პორტრეტული ბიუსტი.

გალერეა
ხოსე მარია ბოკანეგრა

ხოსე მარია ბოკანეგრა (დ. 25 მაისი, 1787 — გ. 23 ივლისი, 1862) — მექსიკელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც მცირე ხნით მექსიკის დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1829 წლის დეკემბერში, პრეზიდენტ ვისენტე გერეროს წინააღმდეგ მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობისას. მანამდე მას სხვადასხვა სამთავრობო პოზიცია ეკავა, მათ შორის იყო დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტი და საკატეკასის შტატის წარმომადგენელი დეპუტატთა პალატაში.

იგი კონგრესმა დროებით პრეზიდენტად მას შემდეგ დანიშნა, რაც პრეზიდენტმა გერერომ თავად ჩაუდგა სათავეში ჯარებს ამბოხების ჩასახშობად. ხუთი დღის შემდეგ ამბოხებულები ეროვნულ სასახლეში შეიჭრნენ და ბოკანეგრა დაამხეს, რის შემდეგაც მათ ჩამოაყალიბეს აღმასრულებელი ტრიუმვირატი პედრო ველესის ხელმძღვანელობით.

ბიოგრაფია
ბოკანეგრამ დაამთავრა მეხიკოში მდებარე სან-ილდეფონსოს კოლეჯი და იურისტი გახდა. კოლონიურ პერიოდში იგი იყო „აუდიენსიის“ ადვოკატი და ადვოკატთა კოლეგიის წევრი. ის ასევე იკავებდა ღარიბთა თავშესაფრის საქველმოქმედო კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას. მექსიკის პირველი იმპერიის დროს მან მხარი დაუჭირა აგუსტინ დე იტურბიდეს არჩევას ტახტზე, თუმცა მოგვიანებით დაუპირისპირდა მის თვითნებურ მმართველობას. 1824 წელს იგი მექსიკის პირველი დამფუძნებელი კონგრესის დეპუტატი გახდა.

1827 წელს ბოკანეგრა დეპუტატთა პალატაში შევიდა, ხოლო 1829 წლის 26 იანვარს პრეზიდენტმა გვადალუპე ვიქტორიამ იგი შინაგან და საგარეო საქმეთა მინისტრად დანიშნა. მან ეს თანამდებობა ვისენტე გერეროს ადმინისტრაციის დროსაც შეინარჩუნა 1829 წლის 1 აპრილამდე.

1829 წლის 4 დეკემბერს ვიცე-პრეზიდენტი ანასტასიო ბუსტამანტე გერეროს წინააღმდეგ აჯანყდა („ხალაპას გეგმა“). გერერომ კონგრესისგან ნებართვა მიიღო, რათა თავად გასულიყო ბრძოლის ველზე ამბოხებულებთან დასაპირისპირებლად. 1829 წლის 16 დეკემბერს, გერეროს არყოფნისას, კონგრესმა ბოკანეგრა დროებით პრეზიდენტად დანიშნა უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტის სტატუსიდან გამომდინარე. მან თანამდებობა 18 დეკემბერს დაიკავა და მხოლოდ ექვსი დღე, 1829 წლის 23 დეკემბრამდე იმსახურა. ამავე დღეს, მეხიკოს სამხედრო გარნიზონი შეუერთდა „ხალაპას გეგმას“ და უარი თქვა ბოკანეგრას აღიარებაზე. მათ ჩამოაყალიბეს აღმასრულებელი ტრიუმვირატი პედრო ველესის, ლუკას ალამანისა და ლუის დე კინტანარის შემადგენლობით. ბოკანეგრა კი თავის პროფესიულ საქმიანობას — იურიდიულ პრაქტიკას დაუბრუნდა.

მოგვიანებით, ბოკანეგრა ფინანსთა მინისტრი იყო პრეზიდენტების, ვალენტინ გომეს ფარიასისა და ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანას დროს (1833 წლის 26 აპრილიდან 12 დეკემბრამდე), ხოლო საგარეო საქმეთა და ფინანსთა მინისტრის თანამდებობას იკავებდა სანტა-ანას, ნიკოლას ბრავოსა და ვალენტინ კანალისოს პრეზიდენტობისას (1844 წლის 18 აგვისტომდე).

ბოკანეგრა ცნობილი იყო როგორც პატიოსანი და უნარიანი ადამიანი, რომელსაც პოლიტიკაში მონაწილეობა დისკომფორტს უქმნიდა, თუმცა ამას საკუთარ მოვალეობად მიიჩნევდა. მან დაწერა ნაშრომი „მემუარები დამოუკიდებელი მექსიკის ისტორიისათვის“ . მისი ძმისშვილი, ფრანსისკო გონსალეს ბოკანეგრა, მექსიკის ეროვნული ჰიმნის ავტორია. ხოსე მარია ბოკანეგრა 1862 წლის 23 ივლისს ფედერალურ ოლქში გარდაიცვალა.
ლუნა Е-3 № 1

„ლუნა“ -3 № 1 , -ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც ლუნა 1960  — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1960 წლის 15 აპრილს, მთვარის უკანა მხარის გადასაღებად. ეს იყო 279 კილოგრამიანი (615 ფუნტი) ლუნა -3 კოსმოსური ხომალდი. კონსტრუქციულად ძაან წააგავდა -2 აპარატს.

ლუნა -3 № 1 გაუშვეს 1960 წლის 15 აპრილს, -ის დროით 15:06:45 საათზე, რაკეტა-მატარებელი ვოდტოკ-ლ (872), რომელიც ბაიკონურის კოსმოდრომის 1/5 სადგურიდან აფრინდა. 872 გამაძლიერებლის ძირითადი საფეხური და სამაგრები იდეალურად მუშაობდა და ბლოკის საფეხური და ძრავის ჩართვა თავიდან კარგად წარიმართა, მაგრამ დაახლოებით მისი წვის შუა პერიოდში ძრავის ბიძგი და საწვავის სისტემის წნევა დაეცა, რასაც მოჰყვა გათიშვა. სიჩქარე დაახლოებით 300 ფუტი წამში იყო, რაც ძალიან დაბალი იყო დედამიწის გრავიტაციისგან თავის დასაღწევად და ბლოკი და ზონდი ატმოსფეროში დაბრუნდა და დაიწვა. გაუმართაობის მიზეზი გაურკვეველი დარჩა მანამ, სანამ ტელემეტრიული მონაცემების შემდგომმა შესწავლამ არ აჩვენა, რომ ბლოკი საფეხურზე -1 ავზი მხოლოდ ნაწილობრივ იყო შევსებული, რაც პლატფორმის ეკიპაჟების დაუდევარი შეცდომა იყო, რის გამოც გამაძლიერებელს დედამიწის ორბიტაზე გასვლამდე პირდაპირი და გადატანითი მნიშვნელობით საწვავი გამოელია. შედეგად, კოსმოსური ხომალდი ორბიტაზე ვერ გავიდა.
ლუნა Е-3 № 2

„ლუნა“ -3 № 2 , -ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც ლუნა 1960  — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1960 წლის 19 აპრილს, მთვარის უკანა მხარის გადასაღებად. ეს იყო 279 კილოგრამიანი (615 ფუნტი) ლუნა -3 კოსმოსური ხომალდი. კონსტრუქციულად ძაან წააგავდა -2 აპარატს.

ლუნა -3 № 2 გაუშვეს 1960 წლის 19 აპრილს, -ის დროით 16:07:41 საათზე, რაკეტა-მატარებელი ვოდტოკ-ლ (872), რომელიც ბაიკონურის კოსმოდრომის 1/5 სადგურიდან აფრინდა. აფრენისთანავე, პირველი საფეხურის ერთ-ერთმა ბლოკმა თავისი სიმძლავრის მხოლოდ 75% განავითარა, რამაც გამოიწვია მისი ცენტრალური ბლოკიდან მოწყვეტა. ამან გამოიწვია მთელი კონსტრუქციის დაშლა. რაკეტა დაეცა შეკრებისა და ტესტირების შენობასთან ახლოს.
რაიმუნდო ანდუესა პალასიო

რაიმუნდო იგნასიო ანდუესა პალასიო (დ.6 თებერვალი, 1846 — გ.17 აგვისტო, 1900) — ვენესუელას პრეზიდენტი (1890–1892). ის ასევე ორჯერ მსახურობდა თავისი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრად.

ლიბერალური პარტიის წევრმა, ანდუესამ, პოლიტიკაში არაგუას დეპუტატის პოზიციაზე დაიწყო მოღვაწეობა. ის 1877-1878 წლებში ფინანსთა მინისტრი იყო.

პოლიტიკური კარიერა
პრეზიდენტობა და ლეგალისტური რევოლუცია
პალასიო პრეზიდენტი 1890 წლის 7 მარტს გახდა და ყვითელ სახლში დასახლდა. მან თანამდებობა იძულების გამო დატოვა. მისი საპრეზიდენტო 1892 წელს უნდა დასრულებულიყო, თუმცა მან მისი გახანგრძლივება სცადა, რასაც ლეგალისტური რევოლუციის სახელით ცნობილი წინააღმდეგობა მოჰყვა. გენერალ ხოაკინ კრესპოს შეიარაღებული ჩარევის ზეწოლის შედეგად, იგი თანამდებობიდან გადადგა 1892 წლის 17 ივნისს.

საგარეო საქმეთა მინისტრი
ანდუესა გადასახლებაში წავიდა და 1898 წლამდე, კრესპოს გარდაცვალებამდე, არ დაბრუნებულა. ის 1899 წლიდან 1900 წლამდე, სიპრიანო კასტროს მთავრობაში საგარეო საქმეთა მინისტრად მსახურობდა.

პირადი ცხოვრება
დაიბადა 1846 წლის 6 თებერვალს გუანარეში, პორტუგესის შტატში, რაიმუნდო ანდუესასა და კაროლინა პალასიოს ვაჟი. ვენესუელის პრეზიდენტის, ვიქტორინო მარკეს ბუსტილოსის ბიძაშვილი.

პალასიო დაქორწინებული იყო იზაბელ გონსალეს ესტევესზე, რომელიც 1890 წლიდან 1892 წლამდე ვენესუელას პირველი ლედის თანამდებობას იკავებდა.

იგი გარდაიცვალა კარაკასში, 1900 წლის 17 აგვისტოს და დაკრძალეს ქალაქის სამხრეთის საერთო სასაფლაოზე.
ხოსე ხილ ფორტოული

ხოსე ხილ ფორტოული ( დ. 25 ნოემბერი, 1861, ბარკისიმეტო — გ. 15 ივნისი, 1943, კარაკასი) — ვენესუელელი მწერალი, ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი, რომელიც მცირე ხნით მსახურობდა ვენესუელის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად. როგორც პოლიტოლოგი და იურისტი, იგი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ვენესუელური პოზიტივიზმის მოძრაობასთან. იგი იყო დიქტატორ ხუან ვისენტე გომესის მოკავშირე და მხარს უჭერდა მის რეჟიმს როგორც პოლიტიკურად, ისე თავის სოციალურ და ისტორიულ ნაშრომებში.1913 წელს ფორტული დაინიშნა ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად და ამ თანამდებობაზე ერთ წელზე ნაკლები დროის განმავლობაში მსახურობდა.
პუატიეს უნივერსიტეტი

პუატიეს უნივერსიტეტი — საფრანგეთის ერთ-ერთი უძველესი საჯარო უნივერსიტეტი პუატიეში. 2011 წლის მონაცემებით, მის 7 ფაკულტეტზე თითქმის 23 ათასი ადამიანი სწავლობდა.

ისტორია
უნივერსიტეტი დაარსდა 1431 წელს რომის პაპ ევგენი -ის მიერ და მის მიერვე საჩუქრად გადაეცა საფრანგეთის მეფე შარლ -ს. უნივერსიტეტის მოღვაწეობის დასაწყისში აქ ისწავლებოდა თეოლოგია, კანონიკური და სამოქალაქო სამართალი, მედიცინა და ხელოვნება.

 საუკუნეში პუატიეს უნივერსიტეტმა ევროპული აღიარება მოიპოვა და პოპულარობით მეორე გახდა პარიზის უნივერსიტეტის (სორბონის) შემდეგ. სტუდენტთა რაოდენობა 4000 ადამიანს აღწევდა.

საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს უნივერსიტეტი დაიხურა და ძლიერ დაზიანდა. მან მუშაობა მხოლოდ 1896 წელს განაახლა.

პუატიეს უნივერსიტეტში სწავლობდნენ ისეთი გამოჩენილი ადამიანები, როგორებიც იყვნენ: ფრენსის ბეკონი, ჟოაშენ დიუ ბელე, ბარნაბე ბრისონი, ფრანსუა ვიეტი, დეკარტი, ფრანსუა რაბლე, ონეზიმ რეკლიუ და სხვები.

სტრუქტურა
ამჟამად მის შემადგენლობაში შედის 6 ინსტიტუტი, 2 უმაღლესი საინჟინრო სკოლა (პუატიეს ეროვნული უმაღლესი საინჟინრო სკოლა — ) და ეკონომიკისა და მენეჯმენტის უმაღლესი სკოლა. მომზადება მიმდინარეობს 7 ფაკულტეტზე შემდეგი მიმართულებებით:

სამართლისა და საზოგადოებრივი მეცნიერებები
ეკონომიკა
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების საფუძვლები და გამოყენება
ლიტერატურა და ლინგვისტიკა
ჰუმანიტარული მეცნიერებები და ხელოვნება
სპორტული მეცნიერებები
მედიცინა და ფარმაკოლოგია
კარლოს დელგადო ჩალბი

კარლოს დელგადო ჩალბი ( დ. 20 იანვარი, 1909 — გ. 13 ნოემბერი, 1950) — ვენესუელელი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც მსახურობდა ვენესუელის პრეზიდენტად 1948 წლიდან 1950 წლამდე, როგორც სამხედრო ხუნტის ლიდერი. 1945 წელს იგი იყო ერთ-ერთი მაღალჩინოსანი ოფიცერი, რომელმაც სახელმწიფო გადატრიალების გზით ხელისუფლებაში მოიყვანა პარტია „დემოკრატიული მოქმედება“. 1948 წელს, თავდაცვის მინისტრის რანგში, მან უხელმძღვანელა კიდევ ერთ სამხედრო გადატრიალებას და მართავდა როგორც პრეზიდენტი კარაკასში მის მკვლელობამდე.

ადრეული ცხოვრება
დელგადო ჩალბო იყო რომან დელგადო ჩალბოს (ფრანგი იმიგრანტის შვილიშვილი და ანდალუსიელი კოლონისტის შვილთაშვილი) და ლუისა ელენა გომეს ველუტინის (კორსიკული წარმოშობის) ვაჟი. იგი ცნობილი იყო როგორც კარლოს დელგადო ჩალბო, რადგან მამის, რომან დელგადო ჩალბოს გვარს იყენებდა მისი ხსოვნის პატივსაცემად. როდესაც იგი 20 წლის იყო, დანციგის პორტში (პოლონეთი) ავიდა კრეისერზე. იგი 1929 წლის 11 აგვისტოს კუმანას სანაპიროზე გადავიდა იმ მიზნით, რომ დაემხოთ მმართველი ხუან ვისენტე გომესი. ამ წარუმატებელ ოპერაციაში მამამისი რომანი, ექსპედიციის მეთაური, მოკლეს, რის შემდეგაც კარლოსი საფრანგეთში დაბრუნდა.

დელგადო ჩალბომ ცხოვრების უდიდესი ნაწილი პარიზში გაატარა, სადაც სწავლობდა ინჟინერიას, მოგვიანებით კი სენ-სირის სამხედრო აკადემიაში გააგრძელა სწავლა. იგი ვენესუელაში 1939 წელს დაბრუნდა და პრეზიდენტმა, გენერალმა ელეასარ ლოპეს კონტრერასმა დაუყოვნებლივ ჩარიცხა ვენესუელის არმიაში კაპიტნის ჩინით.

კარიერა
როგორც შეიარაღებული ძალების ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ოფიცერი, რომელიც დაკავშირებული იყო იმ ჯგუფთან, რომელმაც 1945 წელს ისაიას მედინა ანტარიგა დაამხო, კარლოსი იყო სამთავრობო რევოლუციური ხუნტის წევრი, და მან მედინა შეცვალა. ის იყო თავდაცვის მინისტრი რომულო ბეტანკურისა და რომულო გალიეგოსის პრეზიდენტობის დროს.

1948 წელს ჩალბო იყო მათ შორის, ვინც დაამხო პრეზიდენტ გალიეგოსის მთავრობა,ასევე იყო სამთავრობო სამხედრო ხუნტის წევრი მარკოს პერეს ხიმენესთან და ლუის ლიოვერა პაესთან ერთად, რომელიც სამკაციანი ხუნტის ტიტულოვანი ხელმძღვანელი გახლდათ.

სიკვდილი
ჩალბო გაიტაცეს და მოკლეს 1950 წლის 13 ნოემბერს ჯგუფის მიერ, რომელსაც რაფაელ სიმონ ორბინა და მისი ძმისშვილი დომინგო ორბინა ხელმძღვანელობდნენ. გატაცება მოხდა კარაკასში, -ისა და -ის უბნებს შორის, ხოლო მისი მკვლელობა მოხდა ნახევრად მიტოვებულ ლას მერსედესის უბანში. მისი მკვლელობა, როგორც ჩანს, იყო სიმონ ორბინას მიერ ორგანიზებული წარუმატებელი გატაცების გაუთვალისწინებელი შედეგი, რომლის მიზანიც ჩალბოს პრეზიდენტობის დამხობა იყო. ზოგიერთს სჯერა, რომ ორბინას სძულდა დელგადო ჩალბო, სხვები კი ამტკიცებენ, რომ ისინი ახლოს იყვნენ პოლიტიკურ ნიადაგზე უთანხმოებამდე. ორბინას შეპყრობისა და დაპატიმრების მეორე დღეს, იგი მოკლეს საიდუმლო პოლიციის, -ის (ეროვნული უსაფრთხოების სამმართველო) ბრძანებით, რითაც ეფექტურად განმტკიცდა პერეს ხიმენესის პოზიცია, როგორც ვენესუელის მმართველისა მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში.

პირადი ცხოვრება
ჩალბო დაქორწინებული იყო ლუსია დევაინზე, რომელიც მსახურობდა ვენესუელის პირველ ლედად 1848 წლიდან 1950 წლამდე. სერო კარლოს დელგადო ჩალბო (1047 მ), მთა ვენესუელის ამასონასის შტატში, სადაც მდებარეობს მდინარე ორინოკოს სათავეები, მის სახელს ატარებს.
ანტონიო ხოსე დე ალმეიდა

ანტონიო ხოსე დე ალმეიდა (დ.27 ივლისი 1866 – გ.31 ოქტომბერი 1929) — პორტუგალიელი პოლიტიკოსი, რომელიც პორტუგალიის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1919–1923 წლებში. იგი ასევე მსახურობდა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად 1916–1917 წლებში. ის იყო პორტუგალიის პირველი რესპუბლიკის ერთადერთი პრეზიდენტი, რომელმაც სრული საპრეზიდენტო ვადა მოიხადა.

ადრეული კარიერა
დაიბადა პენაკოვაში ხოსე ანტონიო დე ალმეიდასა და მისი მეუღლის მარია რიტა დას ნევეს ოჯახში, ალმეიდა სწავლობდა მედიცინას კოიმბრას უნივერსიტეტში და გახდა ექიმი.
შინაგან საქმეთა მინისტრად მუშაობის დროს, 1911 წელს, მან დააარსა ლისაბონის უნივერსიტეტი და პორტუს უნივერსიტეტი. ის იყო ერთ-ერთი ყველაზე მჭევრმეტყველი რესპუბლიკელი ტრიბუნი და 1910 წლის 5 ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, შინაგან საქმეთა მინისტრის[2] რანგში ხელმძღვანელობდა პორტუგალიის რესპუბლიკური პარტიის ზომიერ ფრთას, რომელიც აფონსო კოსტას ეწინააღმდეგებოდა. ზომიერმა პარტიამ მანუელ დე არიაგა პრეზიდენტად 1911 წლის 24 აგვისტოს აირჩია, რითაც აფონსო კოსტას კანდიდატი, ბერნარდინო მაჩადო დაამარცხა.

ანტონიუ ხოსე დე ალმედამ დააარსა საკუთარი პარტია, „ევოლუციონისტთა პარტია“. 1916 წლის 12 ივნისს ის გახდა ფინანსთა მინისტრი და, ამავდროულად, პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი. მოგვიანებით, 1919 წელს, როგორც ევოლუციონისტური პარტია, ასევე რესპუბლიკური კავშირი, მანუელ დე ბრიტო კამაჩოს პარტია, გაერთიანდნენ და ჩამოაყალიბეს ახალი რესპუბლიკური ლიბერალური პარტია, რომელმაც საკანონმდებლო არჩევნებში გამარჯვება მოიპოვა.

პრეზიდენტობა
1919 წლის 6 აგვისტოს ანტონიო ხოსე დე ალმეიდა რესპუბლიკის მე-6 პრეზიდენტად აირჩიეს და იყო პირველი რესპუბლიკის ერთადერთი პრეზიდენტი, რომელმაც სრული ოთხწლიანი მანდატი დაასრულა.
ის რეჟიმის უდიდესი პოლიტიკური არასტაბილურობის წინაშე აღმოჩნდა და თითქმის თანამდებობიდან გადადგა.
იგი ასევე დაამახსოვრდათ 1922 წელს ბრაზილიაში ვიზიტით, რომელიც პორტუგალიასგან ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობის ასი წლისთავს ეძღვნებოდა, სადაც იგი ბრწყინვალე ორატორად იყო ცნობილი.

პირადი ცხოვრება
ის 1910 წლის 14 დეკემბერს დაქორწინდა მარია ჯოანა დე მორაიშ პერდიგაო კეიროგაზე, იაკინ ხოსე პერდიგაო კეიროგას (დაიბადა ევორაში) ქალიშვილზე. 1911 წლის 27 დეკემბერს მათ შეეძინათ ერთადერთი ქალიშვილი მარია ტერეზა კეიროგა დე ალმეიდა, რომელიც დაქორწინდა ექიმ ჯულიო გომეს და კუნა დე აბრეუზე.