ალი სუალიჰი

ალი სუალიჰ მცაშივა ( დ. 7 იანვარი, 1937 — გ. 29 მაისი, 1978) — კომორის სოციალისტი რევოლუციონერი და პოლიტიკური მოღვაწე. იგი კომორის კუნძულების მესამე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1976 წლის 3 იანვრიდან 1978 წლის 13 მაისამდე, სანამ მას საფრანგეთის მიერ მხარდაჭერილი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ჩამოაგდებდნენ. სუალიჰი ტყვედ ჩავარდა, სადაც ის ხიშტით აწამეს, ხოლო მოგვიანებით, გაქცევის მცდელობისას მოკლეს.

ბიოგრაფია
სუალიჰი დაიბადა 1937 წლის 7 იანვარს მაჰაძანგაში, მადაგასკარზე. მან ადრეული ცხოვრების დიდი ნაწილი სწორედ იქ გაატარა, განათლება კი მადაგასკარსა და საფრანგეთში მიიღო. 1960-იანი წლების დასაწყისში იგი კომორის კუნძულებზე გაემგზავრა, სადაც სოფლის მეურნეობისა და ეკონომიკური განვითარების სფეროში მოღვაწეობდა.

გზა ხელისუფლებისკენ
1967 წელს ალი სუალიჰი ეროვნული ასამბლეის წევრად აირჩიეს. .

1975 წლის 3 აგვისტოს, მას შემდეგ, რაც კომორის კუნძულებმა საფრანგეთისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ერთ თვეზე ნაკლებ დროში, სუალიჰმა პრეზიდენტი აჰმედ აბდალაჰი გადააყენა და სათავეში ჩაუდგა რევოლუციურ საბჭოს, რომელმაც ქვეყანაზე კონტროლი დაამყარა. სუალიჰს, რომლის მომხრეებიც თითქმის არ იყვნენ შეიარაღებულნი, ამ მიზნის მისაღწევად ფრანგი დაქირავებული მებრძოლის, ბობ დენარდის დახმარება დასჭირდა. 1976 წლის იანვარში მან ოფიციალურად შეცვალა საიდ მოჰამედ ჯაფარი რევოლუციური საბჭოს პრეზიდენტის ტანამდებობაზე. ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე მან ფართო უფლებამოსილებები მოიპოვა და სოციალისტური ეკონომიკური პოლიტიკის გატარება დაიწყო. 1977 წელს მან თავისი პრეზიდენტობის საკითხზე რეფერენდუმი ჩაატარა, სადაც ამომრჩეველთა 56.63%-მა მას მხარი დაუჭირა.

რევოლუციური პროგრამა
სუალიჰმა წამოიწყო რევოლუციური პროგრამა, რომელიც ძირითადად ქვეყნის ტრადიციული მუსლიმური საზოგადოების წინააღმდეგ იყო მიმართული. მისი ხედვა, რომელიც ეფუძნებოდა მაოიზმისა და ისლამური ფილოსოფიის ნაზავს, მიზნად ისახავდა კომორის კუნძულების განვითარებას, როგორც ეკონომიკურად თვითკმარი და იდეოლოგიურად პროგრესული საუკუნის თანამედროვე სახელმწიფოსი. და ტრადიციული დაკრძალვის ცერემონიები, რომლებიც ზედმეტი ხარჯების გამო გააკრიტიკეს. სუალიჰმა მხარი დაუჭირა ახალგაზრდებს და მათ მეტი ძალაუფლება მიანიჭა. თავისი მიზნის მისაღწევად, მან საარჩევნო ასაკი თოთხმეტ წლამდე დაიყვანა და მოზარდები საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე დანიშნა. მის ყველაზე თვალსაჩინო რეფორმებს შორის იყო ახალგაზრდების კეთილგანწყობის მოპოვებიკენ მიმართული ისეთი ზომები, როგორიცაა მარიხუანას ლეგალიზაცია და კომორელი ქალების მიერ ჩადრის ტარების წინააღმდეგ მიმართული კამპანია.

სუალიჰმა ჩამოაყალიბა „მოისი“, ახალგაზრდული რევოლუციური მილიცია, რომელსაც ტანზანიელი სამხედრო მრჩევლები წვრთნიდნენ.

შედეგები
სუალიჰის კონფრონტაციულმა პოლიტიკამ გამოიწვია ის, რომ საფრანგეთმა კომორის კუნძულებს შეუწყვიტა ყოველგვარი დახმარება და ტექნიკური მხარდაჭერის პროგრამები. ამავდროულად, კუნძულების ტრადიციული ლიდერები უკმაყოფილებას გამოთქვამდნენ მრავალსაუკუნოვანი ტრადიციების თანდათანობითი გაუქმების გამო. მოზარდებით დაკომპლექტებული „მოისის“ მილიცია, რომელსაც 15 წლის ახალგაზრდა მეთაურობდა რომელიც ამ პოსტზე მხოლოდ პრეზიდენტისადმი ერთგულების გამო შეირჩა, აღვირახსნილი თავდაჯერებულობით მოქმედებდა: ისინი ძალადობდნენ ყველა ქალზე, რომელიც მათ წინააღმდეგობას უწევდა და კლავდნენ ნებისმიერს, ვინც მათ ავტორიტეტს მცირედით მაინც დააყენებდა ეჭვქვეშ. შესაბამისად, კომორელები მათ რეპრესიულ ძალად აღიქვამდნენ. პოლიტიკური ოპოზიციის მიერ წახალისებულმა მზარდმა უკმაყოფილებამ განაპირობა ის, რომ სუალიჰის რეჟიმის არსებობის ორნახევარი წლის განმავლობაში სახელმწიფო გადატრიალების ოთხი წარუმატებელი მცდელობა განხორციელდა. აბდალაჰი პრეზიდენტი გახდა, სუალიჰის პოლიტიკური კურსი შეიცვალა, ხოლო ქვეყნის სახელი „კომორის კუნძულების ისლამურ ფედერაციულ რესპუბლიკად“ გადაკეთდა. 29 მაისს სუალიჰი ცეცხლსასროლი იარაღით მოკლეს. მთავრობის ოფიციალური ვერსიით, იგი შინაპატიმრობიდან გაქცევას ცდილობდა. იგი 41 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

შედეგი
11 წლის შემდეგ, 1989 წელს, სუალიჰის უფროსმა ნახევარძმამ, საიდ მოჰამედ ჯოჰარმა, დაამხო აბდალას მმართველობა სავარაუდოდ, კვლავ ბობ დენარის დახმარებით. იგი კომორის კუნძულების პრეზიდენტის თანამდებობას 1996 წლამდე იკავებდა.

ალი სუალიჰის სოციალური პოლიტიკის კვალი დღემდე შესამჩნევია მთელ კომორის კუნძულებზე, განსაკუთრებით კი კუნძულ ნძუანზე.