iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
რიოგრანდეს რესპუბლიკა

რიოგრანდეს რესპუბლიკა ან პირატინის რესპუბლიკა — ყოფილი თვითგამოცხადებული სახელმწიფო ბრაზილიის ტერიტორიაზე 1836-1845 წლებში. მდებარეობდა დღევანდელი რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატის ტერიტორიაზე . არსებობის თითქმის 10 წლის განმავლობაში გამოიცვალა 5 დედაქალაქი: პირატინი, ალეგრეტე, კასაპავა-დუ-სული, ბაჟე (2 კვირით) და სან-ბორჟა.

რესპუბლიკის შექმნა გამოაცხადა გენერალმა ანტონიუ დი სუზ ნეტუმ, რომელმაც გენერალი ბენტუ გონსალვიშ და სილვა რესპუბლიკის პრეზიდენტად დანიშნა.

1839 წლის 24 ივლისს მეზობელ სანტა-კატარინას ტერიტორიაზე გამოცხადდა ივლისის რესპუბლიკა , რომელიც მალევე კონფედერაციაში შევიდა პირატინის რესპუბლიკასთან.

რესპუბლიკის არსებობა შეწყდა 1845 წელს პონჩო-ვერდეს ზავის დადების შემდეგ.
ფლორიანუ პეიშოტუ

ფლორიანუ პეიშოტუ (; დ. 20 აპრილი, 1839, მასეიო, ალაგოასი — გ. 29 ივლისი, 1895, ბარა-მანსა, რიო-დე-ჟანეირო ) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი და მეორე პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ალაგოასის შტატში. მიიღო პროფესიული სამხედრო განათლება. 1864–1870 წლებში მონაწილეობდა პარაგვაის ომში. ვიცე-პრეზიდენტად არჩევის მომენტში ბრაზილიის არმიის მარშალი იყო.

დეოდორუ და ფონსეკას გადადგომის შემდეგ გახდა ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტი. მისი ლეგიტიმურობა ამ თანამდებობაზე საეჭვო იყო, რადგან ბრაზილიის კონსტიტუციის 42 მუხლის თანახმად, ვიცე-პრეზიდენტი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს მას შემდეგ თუ ეს უკანასკნელი ქვეყანას მართავდა კონსტიტუციით მინიჭებული ვადის ნახევარზე მეტი დროით მაინც.

მისი მმართველობის პერიოდში 1893–1894 მოხდა საზღვაო ოფიცრების ამბოხება. გარდა ამისა ფედერალისტების გამოსვლები დაიწყო რიუ-გრანდი-დუ-სულისა და სანტა-კატარინას შტატებში. მისი მმართველობა ზოგადად ხელისუფლების ცენტრალიზაციით და ნაციონალისტური ტენდენციებით ხასიათდება.

ფლორიანუ პეიშოტუმ თანამდებობა დატოვა დეოდორუ და ფონსეკას კონსტიტუციური ვადის გასვლის დროს (15 ნოემბერი, 1894). 1894 წელს მის პატივსაცემად სანტა-კატარინას დედაქალაქს დეშტერუს ეწოდა – ფლორიანოპოლისი.

იხილეთა ასევე
ბრაზილიის ძველი რესპუბლიკა
ფლორიანოპოლისი

ფლორიანოპოლისი — ქალაქი სამხრეთ ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატის დედაქალაქი. ქალაქის ცენტრი კ. სანტა-კატარინას დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს და მატერიკს ბრაზილიაში ყველაზე გრძელი ხიდით უკავშირდება. ქალაქი შედის ფლორიანოპოლისის აგლომერაციის შემადგენლობაში.

ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1726 წლის 23 მარტს. ესპანელი კოლონიზატორები კუნძულზე 1542 წელს გამოჩნდნენ, ხოლო 1675 წლიდან ტერიტორია მთლიანად პორტუგალიელების ხელში გადავიდა, რომლებმაც 1726 წელს დააარსეს ქალაქი და უწოდეს დეშტერუ . 1894 წელს პრეზიდენტ ფლორიანუ პეიშოტუს პატივსაცემად ქალაქს დღევანდელი სახელი უწოდეს.
9 (2009 წლის ფილმი)

9 — 2009 წლის ამერიკული ანიმაციური ფილმი. მისი რეჟისორები არიან ტიმ ბარტონი და ტიმურ ბეკმამბეტოვი. ფილმის პერსონაჟების როლებს ახმოვანებენ: ელაიჯა ვუდი, ჯენიფერ კონელი, კრისპინ გლოვერი, მარტინ ლანდაუ და კრისტოფერ პლამერი. ფილმი სამგანზომილებიანი ანიმაციის ტექნიკით არის შექმნილი და ეფუძნება 2005 წლის მოკლემეტრაჟიან სიუჟეტს 9.
ამერიკული პოპი

ამერიკული პოპი — რეჟისორ რალფ ბაკშის 1981 წლის ანიმაციური ფილმი. მისი სიუჟეტი ტრიალებს რუსი ემიგრანტების ოთხი თაობის ირგვლივ. ძირითადად, მოთხრობილია მათ როლზე ამერიკული პოპულარული მუსიკის ისტორიაში. ფილმის დიდი ნაწილი გადაღებულია როტოსკოპის მეშვეობით - მეთოდით, რომელიც წარმოადგენს მსახიობების ფირზე დაფიქსირებას და მათი მოძრაობების მთელი სიზუსტით ნახატი ფაზების სახით გადატანას. თუმცა, გარდა ამისა, ფილმში გამოიყენება აკვარელი, კომპიუტერული გრაფიკა და საარქივო კინომასალები.
ამერიკული კუდი

ამერიკული კუდი — რეჟისორ დონ ბლუთის 1986 წლის ანიმაციური ფილმი. მისი სიუჟეტის მიხედვით, ებრაული წარმოშობის რუსი თაგვები ემიგრაციით მიემგზავრებიან აშშ-ში, სადაც სიმშვიდე ეგულებათ. მაგრამ სასტიკი კატები აქაც ბატონობენ. ფილმის მთავარი გმირია თაგუნია ფაიველ მაუსკევიცი (ფუძე - სიტყვა და გვარის დაბოლოება ), რომელსაც ერთ-ერთი ოჯახი მგზავრობისას კარგავს.

ფილმის სახელწოდება არის სიტყვების (კუდი) და (ამბავი) თამაში.
ილიკო სუხიშვილი

ილია (ილიკო) ილიას ძე სუხიშვილი (დ. 4 აპრილი, 1907, მეჯვრისხევი — გ. 24 მარტი, 1985, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის დამფუძნებელი.

ბიოგრაფია
ილიკო სუხიშვილი დაიბადა 1907 წელს მეჯვრისხევში. თავდაპირველად ყმაწვილი მშობლებმა სასულიერო სასწავლებელში მიაბარეს. 1917 წლიდან სწავლა განაგრძო მეორე შრომის სკოლაში, რომელიც 1924 წელს დაამთავრა. პარალელურად მეცადინეობდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრთან არსებულ პერინის სტუდიაში. 1926 წელს, ქართული ხალხური ცეკვების სტუდიის დამთავრების შემდეგ, ოპერისა და ბალეტის თეატრის მოცეკვავეა, მოგვიანებით კი —სოლისტია და დამდგემელ-ქორეოგრაფი. საქართველოს გარდა, იგი წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის დიდ თეატრში (რუბინშტეინის „დემონი“, გლინკას „რუსლანი და ლუდმილა“, სერგეი პროკოფიევის ბალეტი „კუზიანი კვიცი“) და ამავე დროს მუშაობდა ბალეტმაისტერ კასიან გოლეიზოვსკის ასისტენტად, პარალელურად სწავლობდა ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში.

1932 წელს ი. სუხიშვილი სტაჟირებაზეა მოსკოვის დიდ თეატრში ცნობილ ბალეტმაისტერ გოლეიზოვსკისთან. ამავე დროს იგი ცეკვის ხელოვნებას იმდიდრებდა და ხვეწდა ლუნაჩარსკის სახელობის სასწავლებელში. 1935 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და იმავე წელს მონაწილეობა მიიღო ლონდონში ხალხური ცეკვების პროფესიონალ შემსრულებელთა მსოფლიო ფესტივალზე, სადაც მან ფესტივალის ლაურეატის წოდება და მედალი დაიმსახურა.

1936 წლიდან კვლავ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი და ბალეტმაისტერია. სხვადასხვა დროს მას დადგმული აქვს ცეკვები ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერსა“ და „დაისში“ (თბილისისა და კიევის ოპერის თეატრები), დოლიძის „ქეთო და კოტეში“ (კიევი), ქართული ცეკვები საბჭოთა არმიის წითელდროშოვან სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლში (ხელმძღვანელი ალექსანდრე ალექსანდროვი, მოსკოვი); მანვე დადგა კ. კავოსის ბალეტი „კავკასიელი ტყვე“ (კიევი).
ილიკო სუხიშვილის შემოქმედებით ბიოგრაფიაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია 1945 წელს, როდესაც მან, ნინო რამიშვილთან ერთად, საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლს, რომელმაც მსოფლიოს გააცნო ქართველი ერის უძველესი და უმდიდრესი ისტორია და კულტურა.

ილიკო სუხიშვილი ორმოცდაათ წელზე მეტ ხანს ემსახურა საქართველოს ქორეოგრაფიული ცხოვრების აღორძინების საქმეს.

დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
ქართული ხალხური ქორეოგრაფიის განვითარების საქმეში უდიდესი ღვაწლისა და ეროვნული კულტურის დაუღალავი პროპაგანდისათვის მრავალი საპატიო წოდებისა და ჯილდოს მფლობელი გახდა.

ჯილდოები
1935 — მედალი — „ხალხური ცეკვის პროფესიულ შემსრულებელთა მსოფლიო ფესტივალის ლაურეატი“ (ლონდონი)
1937 — ორდენი საპატიო ნიშანი
1965 — „ლენინის ორდენი“
1971 — „შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია“

მთავრობის სხვა საპატიო სიგელები და მედლები

წოდებები
1948 — „საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი“
1958 — „სსრკ სახალხო არტისტი“
1949 — „სტალინური პრემია“
პედრუ II (ბრაზილია)

პედრუ (; დ. 2 დეკემბერი, 1825, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია — გ. 5 დეკემბერი, 1891, პარიზი, საფრანგეთი) — ბრაზილიის მეორე და უკანასკნელი იმპერატორი 1831–1889 წლებში. ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი.

პედრუ -მ იმპერატორის ტახტი 1831 წელს, მას შემდეგ დაიკავა, რაც მისმა მამამ პედრუ -მა უარი თქვა ქვეყნის მართვაზე. ამ დროს იგი სულ 6 წლის იყო. 1840 წლამდე მას პარლამენტის მიერ დანიშნული რეგენტი ჰყავდა. ხასიათის მიხედვით პედრო იყო წყნარი და კარგად განათლებული.

მონობის გაუქმება
1888 წელს ქვეყანაში იმერატორის არ ყოფნის პერიოდში (წასული იყო ევროპაში სამკურნალოდ), მისმა შვილმა ისაბელამ ხელი მოაწერა კანონს მონობის გაუქმების შესახებ, მაგრამ ეს აღარ გადაარჩენდა მონარქიას. 1889 წლის 15 ნოემბერს რესპუბლიკელებმა რიო-დე-ჟანეიროში დაიწყეს აჯანყება და დაამხეს იმპერატორის ხელისუფლება.

პედრუ გარდაიცვალა პარიზში 1891 წელს. 1939 წელს იმპერატორისა და მისი მეუღლის ნეშტი ბრაზილიაში გადაასვენეს.

ოჯახი
1843 წელს იქორწინა ორივე სიცილიის სამეფოს პრინცესა ტერეზა კრისტინა ბურბონ-სიცილიელზე, რომელთანაც შეეძინა 4 შვილი: აფონსუ, ისაბელა, ლეოპოლდინა და პედრუ.
იზაბელა ბრაზილიელი

იზაბელა ბრაზილიელი (; დ. 29 ივლისი, 1846, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია — გ. 14 ნოემბერი, 1921, ე, საფრანგეთი) — ბრაზილიის პრინცესა. ბრაზილიის რეგენტი 1871–1872, 1876–1877 და 1887–1889 წლებში. 1888 წლის 13 მაისს ხელი მოაწერა ბრაზილიის ოქროს კანონს მონობის გაუქმების შესახებ.

ბიოგრაფია
პედრუ -ს უფროსი ქალიშვილი. თავისი ძმების გარდაცვალების შემდეგ გახდა მამამისის მემკვიდრე საიმპერატორო ტახტზე.

1864 წელს იქორწინა საფრანგეთის მეფის ლუი-ფილიპი -ის შვილიშვილზე, გასტონ ორლეანელზე, რომელთანაც შეეძინა 4 შვილი.
ბრაზილიის რეგიონები

ბრაზილიის რეგიონები — ბრაზილია იყოფა 5 რეგიონად (უწოდებენ ასევე მაკრორეგიონს). აღნიშნული დაყოფა მოხდა ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტის მიერ. დაყოფისას გათვალისწინებული იყო რეგიონის ბუნებრივი, ეკონომიკური, კულტურული, ისტორიული და სოციალური მახასიათებლები.

რეგიონები
ჩრდილოეთი რეგიონი
ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი
ცენტრალური-დასავლეთი რეგიონი
სამხრეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი
სამხრეთი რეგიონი
ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია)

ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი — ბრაზილიის ადმინისტრაციულ-სტატისტიკური რეგიონი. მოსახლეობა 51,065,275 კაცი (2007). ფართობი 1.558.196 კმ². სიმჭიდროვე – 32 ად./კმ².

რეგიონის შემადგენლობა
რეგიონის შემადგენლობაში შედის შემდეგი შტატები:
ალაგოასი
ბაია
მარანიანი
პარაიბა
პერნამბუკუ
პიაუი
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
სეარა
სერჟიპი
ლანდსჰუტი

ლანდსჰუტი — თვითმმართველი ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის ფედერაციულ მხარეში. ერთდროულად ეკუთვნის როგორც აღმოსავლეთ, ასევე სამხრეთ ბავარიას. ქალაქი არის ქვემო ბავარიის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2009 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 62.000 კაცს.

გეოგრაფაია
ლანდსჰუტი მდებარეობს ალპების მთისწინეთში, მიუნხენის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 72 კილომეტრის მანძილზე. ქალაქს შუაზე ყოფს მდინარე იზარი.

ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1204 ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ ის მიერ.
1231 - 1255 წლებში, ბავარიის ორად გაიყოფის შემდეგ, ლანდსჰუტი იყო ქვემო ბავარიის დედაქალაქი სადაც მდებარეობდა ვიტელსბახების რეზიდენცია.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1945 წელს, როდესაც გერმანია 4 საოკუპაციო ზონად გადანაწილდა, ლანდსჰუტი ამერიკის გავლენის სფეროში მოექცა. 1949 წელს, ამერიკული, ფრანგული და ბრიტანული ზონებისაგან შეიქმნილი გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის, ხოლო 1989 წელს გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, ბავარიის ყველაზე ინტერნაციონალური ქალაქია.
კოდრატე (სამოცდაათთაგანი)

მოციქული კოდრატე — ქრისტეს მოციქული, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 სექტემბერი, ახალი სტილით — 4 ოქტომბერი. სავარაუდოდ დაიბადა საუკუნის მეორე ნახევარში.

ცხოვრება
წმინდა მოციქული კოდრატე მაგნეზიის (ნახევარკუნძული თესალიის აღმოსავლეთით) ეპარქიის მღვდელმთავარი იყო. მან მრავალი წარმართი მოაქცია ქრისტეს სჯულზე. ნეტარის ქრისტიანული მოღვაწეობა სიძულვილით ავსებდა კერპთმსახურებს. ერთხელ ბრბო თავს დაესხა მოციქულს, რომ ქვებით ჩაექოლათ, მაგრამ, წმინდანი ცოცხალი დარჩა. კერპთთაყვანისმცელებმა იგი საპყრობილეში ჩააგდეს და შიმშილით ამოხადეს სული (დაახლ. 130 წ.). კოდრატეს ცხედარი მაგნეზიაში დაკრძალეს.

კოდრატემ 126 წელს დაწერა და იმპერატორ ადრიანეს (117-138) წარუდგინა აპოლოგია ქრისტიანობის დასაცავად, რომელმაც ისე იმოქმედა ქრისტიან მორწმუნეთა მდევნელ ხელისუფალზე, რომ ბრძანა, სამხილის გარეშე არავინ გაესამართლებინათ.
ასტრო ბიჭი (ფილმი)

ასტრო ბიჭი — რეჟისორ დევიდ ბაუერსის 2009 წლის სამგანზომილებიანი ანიმაციური ფილმი. იგი ეფუძნება ოსამუ ტეზუკას ამავე სახელწოდების ანიმე ტელესერიალს. ფილმს სხვადასხვა ცნობილი მსახიობი ახმოვანებს, მათ შორის - ფრედი ჰაიმორი, ნათან ლეინი, ნიკოლას კეიჯი, შარლიზ ტერონი და კრისტენ ბელი.

სიუჟეტი
ფილმის მოვლენები ვითარდება ქალაქ მეტროპოლისში. იღუპება მეცნიერ ტემის ერთადერთი შვილი. ტემი ქმნის რობოტს, რომელსაც ხელოვნური ინტელექტი აქვს და მეტიც - მისი შვილის მოგონებები და იერი. მაგრამ ასტრო ბიჭი ოცნებობს დიდ აღიარებაზე და რობოტთა გლადიატორულ ბრძოლებში მონაწილეობს. იგი საბოლოოდ შინ ბრუნდება, რათა მამას შეურიგდეს.
პიკო-31-დე-მარკო

პიკო-31-დე-მარკო — მთა ბრაზილია-ვენესუელის საზღვარზე. ზღვის დონიდან 2973 მ სიმაღლით არის ბრაზილიის სიმაღლით მეორე მთა. ის პიკო-და-ნებლინას მთათა მასივის ნაწილს წარმოადგენს. პიკო-31-დე-მარკო შეიძლება განხილულ იქნეს როგორც პიკო-და-ნებლინას მეორე მწვერვალი. ეს ორი მწვერვალი ერთმანეთთან დაკავშირებულია პატარა უნაგირით, რომლის დაფარვაც მცირე დროშია შესაძლებელი.

აღმოჩენა
მწვერვალი აღმოაჩინეს 1964 წელს, პიკო-და-ნებლინაზე ბრაზილიის ჯარის ექსპედიციის დროს. სახელი (31 მარტის მწვერვალი) მიიღო რამდენიმე თვის წინ (31 მარტს) მომხდარი რევოლუციის პატივსაცემად, როდესაც ბრაზილიაში სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. 1985 წელს დემოკრატიული ხელისუფლების დაბრუნების მიუხედავად მწვერვალს სახელი არ შესცვლია. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არის ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი, რომელიც მდებარეობს ანდებს გარეთ, ვენესუელელები თვლიან, რომ ეს არის პიკო-და-ნებლინის ნაწილი და არ ეძახიან ცალკე სახელს.

მდებარეობა
პიკო-და-ნებლინას მასივი უმაღლესი მწვერვალებია გვიანას მთიანეთში, მაგრამ სახელგანთქმული რორაიმასა და ტეპუისგან განსხვავებით ის არ არის ზეგანი, როგორც უმეტესი ნაწილი გვიანას მთიანეთისა. როგორც ესპანურად ასევე პორტუგალიურად ნიშნავს ნისლს. მთა შედის პიკო-და-ნებლინას ეროვნულ პარკში; მისი ჩრდილოეთი ფერდი ასევე დაცულია ვენესუელის მხრიდან პარკში. ეს ორი ტყუპისცალი პარკი, მეზობელ პარკთან ერთად რომელიც მდებარეობს ვენესუელაში მოიცავენ 80,000 კმ²-ს. ეს არის მსოფლიოში უდიდესი ტროპიკული ტყეების, ეროვნული პარკების სისტემა.

სიმაღლე
39 განმავლობაში მწვერვალის სიმაღლესთან დაკავშირებით არსებობდა მცდარი წარმოდგენა. 1965 წელს ტოპოგრაფი ხოსე ამბროსიოს მიერ ტეოდოლიტით გაზომილი პიკო-31-დე-მარკოს სიმაღლედ ითვლებოდა 2,992 მეტრი. თუმცა 2004 კარტოგრაფი მარკო აურელიოს მიერ გლობალური ადგილმდებარეობის განმსაზღვრელი სისტემით ჩატარებულმა უფრო ზუსტმა აზომვამ აჩვენა, რომ მისი სიმაღლე 2,973 მეტრია. დღეისთვის ეს მონაცემი ოფიციალურად აღიარებულია ბრაზილიის ფედერალური მთავრობის გეოგრაფიული ტოპოგრაფიისა და აღწერის სააგენტოს: ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტის მიერ. რომელიც მონაწილეობდა აღნიშნული ექცპედიციის დაფინანსებაში.
პრაპორშჩიკი

პრაპორშჩიკი (ძვ. სლავური სიტყვიდან – ალამი, დროშა, ქსოვილი) — სამხედრო წოდება რუსეთის იმპერიაში და ზოგიერთი სხვა ქვეყნის არმიაში. წოდების – „პრაპორშჩიკი“ ახლო ეკვივალენტია უმცროსი ოფიცრის წოდება „ენსინი“ (ინგლისური სიტყვიდან — ალამი, დროშა), რამდენიმე ქვეყნის ან ყოფილი ქვეყნის არმიაში, ასევე „ხორუნჟი“ (ძვ. სლავური სიტყვიდან — დროშა) ზოგიერთ სლავურ ქვეყანაში.

რუსეთის იმპერიაში წოდება გაუქმდა 1917 წელს ბოლშევიკების მიერ, მაგრამ განაგრძობდა არსებობას 1917–1921 წლებში თეთრ არმიაში. წოდება აღდგა 1972 წლის 1 იანვარს სსრკ-ს შეიარაღებულ ძალებში.

გალერეა
იცერია

იცერია, ავსტრალიური ღარიანი ცრუფარიანა — მწუწნავი მწერი კოქციდების ქვერიგისა. ციტრუსოვანი კულტურების საკარანტინო მავნებელია. აზიანებს სხვა მცენარეებსაც. დედლის სხეული ოვალურია, მოწითალოყავისფერი, სიგრძით 5-7 მმ. კვერცხის დების პერიოდში გამოყოფს თეთრ, ღარებიაჰ საკვერცხე ჩანთას (ოვისაკს). იცერიას სამშობლოა ავსტრალია, საიდანაც სარგავ მცენარეებთან ერთად გავრცელებულია მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში, სადაც კი მოჰყავთ ციტრუსოვნები.

მამალი იცერია იშვიათია, ის ფრთიანია. დედალი მაისში 100-2000 კვერცხს დებს. იცერიას მატლები ზოგჯერ მრავალრიცხოვან კოლონიებს ჰქმნიან, რის შედეგადაც დაზიანებული მცენარე ზრდაში ჩამორჩება და ნაკლებ მოსავალს იძლევა. ბრძოლის ღონისძიებიდან ძირითადია მტაცებელი ხოჭოს - როდოლიას გავრცელება იცერიას კერებში; იშვიათად ხდება ნარგაობათა დამუშავება ინსექტიციდებით.
მცირე სჯულისკანონი

მცირე სჯულისკანონი (ძვ. ქართ. მცირე რჩულისკანონი ან მცირედი რჩულისკანონი) — საუკუნის ქართული საეკლესიო სამართლის ძეგლი. ნათარგმნია ბერძნულიდან ექვთიმე მთაწმინდელის მიერ, თუმცა ეს არაა ზუსტი თარგმანი და მისი ბერძნული დედანი არ არსებობს. ძეგლში მოცემულია სამართლის მრავალი დარგის შესასწავლი მასალა. წარმოდგენილია სისიხლის სამართლის არაერთი ინსტიტუტი; საუბარია სხვადასხვა სახის დანაშაულზე, სასჯელზე, ბრალის დადების დამამძიმებელ და შემამსუბუქებელ გარემოებებზე და სხვა. ამ საკითხებთან დაკავშირებთ ექვთიმე მთაწმინდელი საკუთარ ახსნა-განმარტებასაც იძლევა. არ მოიპოვება ცნობები იმის შესახებ, თუ როგორ გამოიყენებოდა მცირე სჯულისკანონი საქართველოს სასამართლო პრაქტიკაში.

მცირე სჯულისკანონი ექვთიმეს გადათარგმნილი აქვს მამის სიკვდილის შემდეგ. ექვთიმეს მამა 1005 წელს გარდაიცვალა. თავად ექვთიმე 1028 წელს გარდაიცვალა

პირველი ნაწილი ცალკე შრომად ითვლებოდა და იგი ცალკე გამოსცა ალექსანდრე ხახანაშვილმა. ასევეა მიჩნეული ივანე ჯავახიშვილისა და კორნელი კეკელიძის მიერ. ალექსანდრე ხახანაშვილმა და ნ. ზაოზერსკიმ ცალკე გამოსცეს მეორე ნაწილიც. სამეცნიერო ლიტერატურაში, კორნელი კეკელიძისა და ივანე ჯავახიშვილის მიერ ეს ნაწილიც, პირველის მსგავსად, ცალკე შრომადაა მიჩნეული

თავად ავტორს, ექვთიმე მთაწმინდელს, მცირე სჯულისკანონი (მცირე რჩულისკანონი) ერთ შრომად მიაჩნია და აღნიშნავს: „მაიძულეს ღმრთისმოყუარეტა და სულიერთა ძმათა აღწერად მცირედი ესე რჩულისკანონი“. მცირე სჯულისკანონს ერთიან და მთლიან ნაშრომად მიიჩნევს ასევე ივანე სურგულაძეც.

თარგმანი
მცირე სჯულისკანონის შედგენილობის ქართულის ზუსტი შესატყვისით კრებული ბერძნულ ენაზე არ არსებობს. ექვთიმეს იგი ამოკრებილი აქვს სხვადასხვა წყაროდან, ამიტომ ძეგლს ერთიანი საკანონმდებლო აქტის მნიშვნელობა არ აქვს. თარგმნისას მას არა მარტო თავისებურად აქვს დალაგებული ძეგლი, არამედ თავისუფალი თარგმანი აქვს გაკეთებული. ექვთიმე ხშირად ხშირად უმატებს საკუთარ მოსაზრებებსაც. ქართული სჯულისკანონი სავარაუდო ბერძნულ დედანთან შედარებით კანონის ახსნა–განმარტებებს, დასაბუთებასა და მსჯელობასაც შეიცავს. ამგვარი თავისუფალი თარგმნაები ექვთიმესთვის დამახასიათებელი იყო, ამას აღნიშნავდა ეფრემ მცირეც
სამედიცინო ეთიკის საერთაშორისო კოდექსი

სამედიცინო ეთიკის საერთაშორისო კოდექსი
მიღებულია მსოფლიო სამედიცინო ასოციაციის გენერალური ასამბლეის მიერ, ლონდონში, ინგლისში, 1949 წლის ოქტომბერი. განახლებულია:

22-ე მსოფლიო სამედიცინო ასმბლეის მიერ, სიდნეი, ავსტრალია, 1968 წლის აგვისტო;

35-ე მსოფლიო სამედიცინო ასამბლეის მიერ, ვენეცია, იტალია, 1983 წლის ოქტომბერი.

ექიმის ზოგადი მოვალეობები:

• ექიმი ყოველთვის უნდა ამკვიდრებდეს პროფესიული საქმიანობის უმაღლეს სტანდარტებს;

• ფინანსურმა ინტერესებმა არ უნდა მოახდინონ გავლენა დამოუკიდებელი და თავისუფალი, პაციენტის ინტერესების შესაბამისი პროფესიული გადაწყვეტილების მიღებაზე;

• ექიმი, მიუხედავად საქმიანობის სახისა, სამედიცინო დახმარებას უნდა ატარებდეს თავდადებით, სრული ტექნიკური და მორალური დამოუკიდებლობით, თანაგრძნობითა და ადამიანის ღირსების პატივისცემით;

• ექიმი პატიოსანი უნდა იყოს პაციენტებთან და კოლეგებტან ურთიერთობაში, უნდა ებრძოლოს სხვა ექიმების პროფესიულ და პიროვნულ ნაკლს, უნდა ამხელდეს სიცრუესა და თაღლითობას.

არაეთიკურად უნდა იქნეს მიჩნეული:

• თვითრეკლამა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ეს დაშვებულია მოცემული ქვეყნის კანონმდებლობით და ეროვნული სამედიცინო ასოციაციის ეთიკური კოდექსით;

• ნებისმიერი სახის საზღაურის გადახდა ან მიღება მხოლოდ სხვისი რეკომენდაციით ან მიმართვით პაციენტის მიღებისათვის და პაციენტის სხვა სპეციალისტთან გაგზავნისათვის;

• ექიმმა პატივი უნდა სცეს პაციენტის, კოლეგების, სხვა სამედიცინო პერსონალის უფლებებს, აგრეთვე, არ უნდა გაამჟღავნოს კონფედენციალური ინფორმაცია პაციენტის შესახებ. მ შემთხვევებში, თუ ექიმი იყენებს სამედიცინო დახმარების ისეთ ფორმებს, რომელთაც შეიძლება გააუარესონ პაციენტის ფიზიკური ან ფსიქიკური მდგომარეობა, ექიმმა უნდა იმოქმედოს მხოლოდ პაციენტის ინტერესების შესაბამისად;

• ექიმმა უნდა გამოიჩინოს უდიდესი სიფრთხილე აღმეჩენების, ახალი ტექნოლოგიების ან სამკურნალო მეთოდების არაპროფესიული არხებით გავრცელებისას.

• ექიმმა უნდა დაადასტუროს მხოლოდ ის, რაც თავად შეამოწმა.

ექიმის მოვალეობები ავადმყოფის წინაშე:

• ექიმს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ იგი მოვალეა დაიცვას ადამიანის სიცოცხლე;

• ექიმი მოვალეა უერთგულოს პაციენტს და მთელი თავისი ცოდნა მოახმაროს მას. თუ ექიმს არა აქვს გამოკვლევის ან მკურნალობის საშუალება, მან საამისოდ უნდა მოუხმოს სხვა ექიმს, რომელსაც ეს შესაძლებლობა გააჩნია:

• ექიმმა საიდუმლოდ უნდა შეინახოს ყოველივე თავისი პაციენტის შესახებ, ამ უკანასკნელის სიკვდილის შემდეგაც კი.

• გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების აღმოჩენა ექიმის ჰუმანიტარული მოვალეობაა იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ არის დარწმუნებული, რომ ასეთი დახმარების გაწევის სურვილი ან შესაძლებლობა სხვებსაც გააჩნიათ.

ექიმების მოვალეობები ერთმანეთის წინაშე:

• ექიმი ისე უნდა მოექცეს თავის კოლეგებს, როგორც იგი ისურვებდა, რომ მას მოქცეოდნენ;

• ექიმმა არ უნდა გადაიბიროს თავისი კოლეგების პაციენტები;

• ექიმმა უნდა დაიცვას მსოლიო სამედიცინო ასოციაციის გენერალური ასამბლეის მიერ მიღებული “ჟენევის დეკლარაციის” პრინციპები.
პოლუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

პოლუსი – შეიძლება აღნიშნავდეს:

პოლუსი — დედამიწის ბრუნვის წარმოსახვითი ღერძის მიერ დედამიწის ზედაპირის გადაკვეთის წერტილი; ამ წერტილთან ახლოს მდებარე ადგილი, სიცივის პოლუსი — ყველაზე დაბალი ტემპერატურის წერტილი დედამიწის ზედაპირზე.

პოლუსი — ელექტრული წრედის ორი ბოლოდან ერთ-ერთი.

პოლუსი მაგნიტის ან ელექტრომაგნიტის ორი ბოლოდან ერთ-ერთი.

(გადატ.). უკიდურესად განსხვავებული რამ; საპირისპირო, საწინააღმდეგო რამ.
ფრენ უოლში

ფრენსის „ფრენ“ უოლში, ლედი ჯექსონი, (; დ. 10 იანვარი, 1959, უელინგტონი, ახალი ზელანდია) — ახალ ზელანდიელი სცენარისტი, კინოპროდიუსერი და მუსიკოსი. იგი არის რეჟისორ პიტერ ჯექსონის მეუღლე, რომელთანაც ორი შვილი ჰყავს - ბილი და კეიტი.

ფრენ უოლში მონაწილეობდა ჯექსონის ყველა ფილმის შექმნაში. პირველი მათ შორის იყო ცუდი გემოვნება. საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისათვის, წლის ფილმისათვის და საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისათვის (ფილმი „ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება“) მას 2004 წელს მიღებული აქვს ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდო ოსკარი. მთლიანობაში იგი „ოსკარზე“ შვიდჯერ იქნა ნომინირებული.
მიხეილ რომანოვი

მიხეილ რომანოვი (დ. 25 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 13 ოქტომბერი], 1832, პეტერგოფი, რუსეთის იმპერია — გ. 18 დეკემბერი [ძვ. სტ. 5 დეკემბერი], 1909, კანი, საფრანგეთი) — იმპერატორ ნიკოლოზ -ს მეოთხე ვაჟი. მთავარსარდალი და სახელმწიფო მოღვაწე. გენერალ-ფელდმარშალი (16 აპრილი, 1878), გენერალ-ფელდცეიჰმეისტერი (1852). კავკასიის მეფისნაცვალი 1881 წლის 23 ივლისამდე. სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარე (1881–1905).
გვიანის ზეგანი

გვიანის ზეგანი — ერთ-ერთი იმ სამი ქმნილებიდან, რომლებიც შექმნა სამხრეთამერიკულმა ფილამ. 1,7 მილიარდი წლის წინ კამბრიამდელმა გეოლოგიურმა ცვლილებებმა ჩამოაყალიბეს სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთი ნაწილი. ქედის უმაღლეს მწვერვალს ეწოდება გვიანის მაღალმთიანეთი, სადაც მდებარეობს შთამბეჭდავი და იდუმალებით მოცული ტეპუის მთები. გვიანის ზეგანზე ასევე მდებარეობს ჩანჩქერები: ანხელი, კაიტეური და კუკენანი.

კლდეების ქიმიური შემადგენლობის გამო მათ მომწვანო ფერი აქვთ, კლდეები ძირათადად არის შემდეგი ტიპის: ქვიშაქვა, კვარციტი, თიხაფიქალი, კონგლომერატი და გაბრო.

გეომორფოლოგია
გვიანის ზეგანზე არის სამი არე:
გვიანის ზეგანი არის ვენესუელის აღმოსავლეთ ნაწილში, გრძელდება დასავლეთით გაიანაში და ჩრდილოეთით რორაიმაში, ბრაზილია.
ტუმუკუმაკუს მთები, რომელიც არის ვილჰელმის მთიანეთის მასივის ნაწილი. მდებარეობს სამხრეთ სურინამში, სურინამის და გაიანას საზღვართან, რომელიც ქმნის ტუმუკ-უმაკის მთებს ბრაზილიაში - პარასა და ამაპას შტატებში. მათი სამხრეთი ფერდობი ეშვება ამაზონის მდინარის აუზში, ხოლო ჩრდილოეთ ფერდობი ატლანტის ოკეანეში.
ჩირიბიკიტეს პლატო დაფარულია ქვიშაქვებით, რომლის სიმაღლეც აღწევს 900 მეტრამდე. ის ქმნის გვიანას მთიანეთის დასავლეთ ნაპირს. პლატო გამოყოფილია აღმოსავლეთ ანდებისგან ნეოგენური სისტემის სუბანდებით.
The God That Failed

„ “ — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის სიმღერა და მეათე სიმღერა მათი მეხუთე სტუდიური ალბომიდან . სიმღერა არასოდეს გამოსულა სინგლის სახით, მაგრამ იგი იყო პირველი სიმღერა ალბომიდან, რომელიც საზოგადოებამ მოისმინა. იგი იყო ასევე ერთ-ერთი პირველი მეტალიკის ჩანაწერებიდან, რომელიც შესრულებული იყო ნახევარი საფეხურით დაბლა აწყობილი გიტარებით.

კომპოზიცია და ჩაწერა
ტექსტის ავტორმა, მთავარმა ვოკალისტმა და რიტმულმა გიტარისტმა ჯეიმზ ჰეტფილდმა სიმღერა დაახასიათა როგორც „ძალიან ლამაზი... ნელი, მძიმე და მახინჯი.“ მთავარი გიტარისტი კირკ ჰემეტი იხსენებს მისი სოლოს სიმღერაში ჩასმის პროცესს: ჰემეტის ნათქვამის მიხედვით, იგი და მუსიკალური პროდიუსერი ბობ როკი მუშაობდნენ ჰემეტის სოლოზე სიმღერაში. ერთად მათ შექმნეს მელოდია, რომლისთვისაც ჰემეტს სურდა, დაემატებინა ჰარმონია. პროდიუსერმა გამოთქვა აზრი, რომ ეს სოლო სიმღერის ჟღერადობას მეტისმეტად „მშვენიერს“ გახდიდა და შესთავაზა დაეკრათ იგი ერთი ოქტავით მაღლა. საბოლოოდ სოლო ჩაიწერა ჰემეტის მიერ მისი მრავალჯერ შესრულების შემდეგ ალბომის ჩაწერისას. ჰემეტი შედეგს მის ერთ-ერთ ფავორიტ სოლოებს შორის ასახელებს ალბომიდან. ჯეიმზმა იგრძნო, რომ არ მიჰყოლოდა დედამისი საკუთარ ქრისტიანულ რწმენას, შესაძლოა გადარჩენილიყო.

ბეილორის უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი რელიგიის საკითხებში პოლ მარტენსი აღნიშნავს, რომ სიმღერა აღფრთოვანებით იქნა მიღებული ზოგიერთი ისეთი ანტი-რელიგიური და ათეისტური დაჯგუფებების მიერ, როგორებიცაა ვებ-საიტები და , მიუხედავად იმისა, რომ ჰეტფილდი სიმღერაში კი არ ზეიმობს ღმერთის ამ მარცხს, არამედ ადანაშაულებს მას, დედამისის რწმენისა და სიკვდილის გამო, უაზრო ცხოვრების შექმნის გამო.
ჰირაკოთერიუმი

ჰირაკოთერიუმი — ცხენისებრთა ოჯახის ამომწყდარი გვარი. გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ ამერიკის და ევროპის ეოცენში (არსებობს ცნობა ჰირაკოთერიუმის ნაშთების ცენტრალურ აზიაში პოვნის შესახებ). ოჯახის უძველესი წარმომადგენელი, რომელსაც ცხენის შორეულ წინაპრად მიიჩნევენ, პატარა მოკლედრუნჩიანი ცხოველი იყო. წინა კიდურებზე ჰქონდა ოთხი თითი, უკანაზე — სამი; ნებისა და წინა ტერფის ძვლები უკვე რამდენადმე დაგრძელებული იყო. ბინადრობდა დაჭაობებულ ტყეში.