დესმონდ ჰოიტი

დეზმონდ ჰოიტი (დ. 9 მარტი, 1929 — გ. 22 დეკემბერი, 2002) — გაიანელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1984 წლიდან 1985 წლამდე გაიანას პრემიერ-მინისტრი და 1985 წლიდან 1992 წლამდე გაიანას პრეზიდენტი იყო.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ჰოიტი დაიბადა 1929 წლის 9 მარტს საშუალო ფენის ოჯახში, ბრიტანული გაიანის დედაქალაქ ჯორჯტაუნში. მან განათლება წმინდა ბარნაბას ანგლიკანურ სკოლასა და პროგრესულ უმაღლეს სკოლაში მიიღო. 1948 წელს იგი სახელმწიფო სამსახურში შევიდა, მოგვიანებით კი მოღვაწეობა მასწავლებლად განაგრძო გაიანასა და გრენადაში.1960 წელს იგი შეუერთდა იმავე იურიდიულ პრაქტიკას „ “-ს, სადაც ფორბს ბურნჰემი მოღვაწეობდა, მოგვიანებით იგი გაიანის პროფკავშირების კონგრესის იურიდიულ მრჩევლად მუშაობდა. 1962 წელს იგი „“-ის გენერალური საბჭოს წევრად დაინიშნა. 1966 წელს იგი ეროვნულ საარჩევნო კომისიაში დაინიშნა, რომელიც 1968 წლის გაიანის საყოველთაო არჩევნებს ზედამხედველობდა. 1972-დან 1974 წლამდე — სამუშაოთა და კომუნიკაციების მინისტრი, ხოლო 1974-დან 1980 წლამდე — ეკონომიკური განვითარების მინისტრი. ყველა მინისტრის პოსტზე ყოფნისას, ჰოიტი ბერნემის ადმინისტრაციის მიერ დაგეგმილი ეკონომიკისკენ აღებულ კურსს უჭერდა მხარს.

1984 წლის აგვისტოში ჰოიტი პრემიერ-მინისტრი და პირველი ვიცე-პრეზიდენტი გახდა. მან ამ პოსტზე ჰამილტონ გრინი შეცვალა, რომელიც იმ დროს საზოგადოებაში ბერნემის სასურველ მემკვიდრედ მიიჩნეოდა.

პრეზიდენტობა
1985 წლის 6 აგვისტოს, ბერნემის გარდაცვალების შემდეგ, ჰოიტი გაიანის მესამე პრეზიდენტი გახდა.
პრეზიდენტის პოსტის დაკავებისთანავე, ჰოიტმა გააუქმა აკრძალვა იმპორტირებულ საკვებ პროდუქტებზე და გაიანა უფრო ფართო საერთაშორისო ვაჭრობისთვის გახსნა.

1987 წლის ივლისში მან უმასპინძლა „აფრიკის ეროვნული კონგრესის“ პრეზიდენტს, ოლივერ ტამბოს ოთხდღიანი ვიზიტის ფარგლებში, რითაც ხაზი გაუსვა იმ მჭიდრო კავშირებს, რომლებსაც გაიანა სამხრეთ აფრიკის განმათავისუფლებელ ბრძოლასთან ინარჩუნებდა. ასევე 1987 წელს, ჰოიტმა დააფუძნა „გაიანის პრემია ლიტერატურაში“.

1989 წელს ჰოიტმა პირველად წარადგინა ინიციატივა გაიანის წვიმის ტყეებში დაცული ტერიტორიის შექმნის შესახებ. ეს წინადადება საბოლოოდ „ივოკრამას ტყედ“ იქცა.

პრეზიდენტობის დროს იგი ცდილობდა გაეუმჯობესებინა რასობრივი ურთიერთობები აფრო-გაიანელებსა და ინდო-გაიანელებს შორის, რის გამოც მას დამცინავად „დესმონდ პერსაუდსაც“ კი უწოდებდნენ (ინდო-გაიანელების მიმართ სავარაუდო უკეთესი მოპყრობის გამო). აღსანიშნავია, რომ საზღვარგარეთიდან ხმის მიცემის მექანიზმი 1968 წლის არჩევნების მანიპულირებისთვის იყო გამოყენებული.

ჰოიტის საარჩევნო რეფორმების შედეგად, 1992 წლის საყოველთაო არჩევნები 1964 წლის შემდეგ პირველი თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები გახდა. არჩევნების მოახლოებისას ჰოიტს სჯეროდა, რომ მის პარტიას სამართლიან პირობებშიც შეეძლო გამარჯვება. თუმცა, პირველადი მონაცემებით ოპოზიციური „“-ის აშკარა უპირატესობა გამოიკვეთა. როდესაც „“-ის გამარჯვება გარდაუვალი გახდა, „“-ის მხარდამჭერები ქუჩაში გამოვიდნენ და საარჩევნო კომისიის შტაბ-ბინაზე თავდასხმა სცადეს ხმების დათვლის შესაჩერებლად. ჰოიტმა განაცხადა, რომ თუ ეს ქმედებები არ შეწყდებოდა, ის გადადგებოდა, რითაც წერტილი დაუსვა დემონსტრაციას.

პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი
ჰოიტი გარდაცვალებამდე რჩებოდა „სახალხო ეროვნული კონგრესის“ ლიდერად, ასევე იყო უმცირესობის ლიდერი და ოპოზიციის ლიდერი.

1994 წელს „“ გაიყო. მას შემდეგ, რაც ჰამილტონ გრინი პარტიიდან გარიცხეს ჰოიტთან საარჩევნო რეფორმებსა და პარტიულ დისციპლინაზე საჯარო უთანხმოების გამო, მან ახალი პარტია დააფუძნა. გრინის თქმით, კონფლიქტი დაიწყო პარტიულ შეხვედრაზე, სადაც ის დაუპირისპირდა ჰოიტის პოლიტიკას საზღვარგარეთიდან ხმის მიცემის აკრძალვის შესახებ. ჰოიტმა დანიშნა სპეციალური კომისია ამ შემთხვევის განსახილველად, რასაც საბოლოოდ გრინის გარიცხვა მოჰყვა.

ჰოიტი იყო „“-ის კანდიდატი 1996 და 2001 წლების საპრეზიდენტო არჩევნებში. ორივეჯერ მან მეორე ადგილი დაიკავა (ხმების 40,6% 1996 წელს და 41,7% 2001 წელს).

ოპოზიციაში ყოფნისას ჰოიტი აფერხებდა მმართველი პარტიის მიერ შეთავაზებულ რამდენიმე ინიციატივას, მათ შორის კონსტიტუციურ ცვლილებებსა და რასობრივი ურთიერთობების კომისიის ჩამოყალიბებას. მან ასევე წამოიწყო კამპანია 1997 წლის არჩევნების შედეგების გასაუქმებლად. მისი მეუღლე, ჯოისი, 2011 წლის 14 თებერვალს, 77 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ჰოიტსა და მის ოჯახს ჰქონდათ რეზიდენცია ჯორჯტაუნში, ბურდას რაიონში , რომელიც 2016 წელს, მის პატივსაცემად, მუზეუმად და ბიბლიოთეკად გადაკეთდა.

დესმონდ ჰოიტი 2002 წლის 22 დეკემბერს, 73 წლის ასაკში, ჯორჯტაუნში გულის უკმარისობით გარდაიცვალა. მისი საფლავი ბოტანიკურ ბაღში მდებარეობს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ერთ-ერთ ტელევიზიას სახელი მისი ხსოვნის პატივსაცემად გადაერქვა.