iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ივან სოროკინი

ივან სოროკინი ( დ. 1884 — გ. 1918) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, დონის კაზაკი, გიორგის კვრის კავალერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა ეკატერინოდარის საფელდშერო სკოლა და თბილისის სამხედრო სასწავლებლის პრაპორშჩიკთა კურსი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე, ლაბინკის პოლკის შემადგენლობაში ფელდშერად. შემდეგ იყო საკავალერიო პოლკის იასაული. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ გახდა ესერთა პარტიის წევრი. 1917 წლის ბოლოს მიემხრო ბოლშევიკებს. 1918 წლის დასაწყისიდან იყო ყუბანის კაზაკთა წითელი რაზმების მეთაური. 1918 წლის თებერვალ-აპრილში იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთის რევოლუციური არმიის სარდლის თანაშემწე, შემდეგ ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკის ჯარების სარდალი. 1918 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში იყო მე-11 წითელი არმიის სარდალი. მალე გამოვიდა რსფსრ ცენტრალური ხელისუფლების დაქვემდებარებიდან და უარი განაცხადა მათი დავალებების შესრულებაზე. 1918 წლის ნოემბერში დააპატიმრეს და დახვრიტეს.
სანქტ-პეტერბურგის პეტრეს სამების საკათედრო ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი =
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1709
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 59.95
| გრძედი = 30.316667
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
სანქტ-პეტერბურგის პეტრეს სამების საკათედრო ტაძარი — პირველი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. რომელმაც სახელი მისცა სამების მოედანს, ქალაქის ყოფილ მთავარ მოედანს.

აგებულია 1709 წელს. გადმოცემის მიხედვით თვითონ იმპერატორმა პეტრე დიდმა შეარჩია ადგილი ტაძრის ასაშენებლად. იგი პირადად ზრუნავდა ტაძარზე და საკუთარი ხელით მონაწილეობას იღებდა მის კეთილმოწყობაში. საკათედრო ტაძრის კურთხევა კი შედგა 1711 წლის 10 ივლისს. კურთხევიდან ორ წელიწადში გააფართოვეს, მიაშენეს ეგვტერები და სატრაპეზო.

პეტრე-პავლეს ეკლესიის დახურვის შემდეგ გახდა ქალაქის მთავარი საკათედრო ტაძარი, სადაც სამეფო ოჯახის მონაწილეობით იმართებოდა საზეიმო სახელმწიფო ღვთისმსახურება, მათ შორის ისეთი მსახურება, რომელიც ეძღვნებოდა პოლტავის ბრძოლასა და ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულებას. ამ ტაძარში მიანიჭეს პეტრე -ს იმპერატორის ტიტული. აქ დაკრძალეს პეტრე ვაჟი ალექსი და მეორე ვაჟი პეტრე გამოაცხადეს ტახტის მემკვიდრედ.

 საუკუნის პირველ ნახევარში დიდი ხნის მანძილზე ტაძარში ინახებოდა სანქტ-პეტერბურგის მთავარი სიწმინდე ყაზანის ღვთისმშობლის ხატი.

ტაძარი არაერთხელ გადააკეთეს ხანძრების გამო. საბოლოოდ ტაძარი დახურეს 1933 წლის 15 აგვისტოს, ხოლო ოი თვის შემდეგ კი საბჭოთა ხელისუფლებამ დაანგრია საოლქო აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით. ხატების ნაწილი გადაიტანეს რუსულ მუზეუმში, ხოლო საეკლესიო ღირებულება ვლადიმირის საკათედრო ტაძარში. დანგრეული ტაძრის ადგილზე 1956 წელს ააგეს ახალი შენობა და გააშენეს გაზონი.

2002-2003 წლებში დანგრეული ტაძრის პატივისცემის ნიშნად ააგეს სამების სამლოცველო, რომელშიც რეგულარულად მიმდინარეობს ღვთისმსახურება.
სასახლე ბრანი

სასახლე ბრანი — სასახლე რუმინეთის ჩრდილო-დასავლეთით, ტრანსილვანიაში, პატარა ქალაქ ბრაშოვთან ახლოს. არქიტექტურული ძეგლი, ლეგენდის თანახმად, თავად გრაფი დრაკულას რეზიდენცია იყო. სასახლე აშენებულია გოთიკურ სტილში 1212 წელს. შენობაში არის ბევრი დერეფანი, ერთმანეთში გამავალი დიდი დარბაზები და პატარა ოთახები, რომლებიც, ფაქტობრივად, ამოუხსნელ ლაბირინთს ქმნიან. სასახლეში, ასევე არის ძველი ჭა, რომელიც, ლეგენდის თანახმად, შენობის სარდაფში ერთადერთი საიდუმლო შესასვლელი იყო. დრაკულას რეზიდენციის შემაძრწუნებელი საიდუმლო რუმინეთის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა.

ისტორია
ლეგენდის თანახმად სასახლე გრაფი დრაკულას რეზიდენცია იყო, რომელიც ისტორიული ფიგურაა, თუმცა, რეალურად, სასახლე არასდროს არ ყოფილა გრაფის კუთვნილებაში. ზოგიერთი ისტორიული წყაროს თანახმად გრაფ დრაკულას სასახლის მიმდებარე ტერიტორიებზე უყვარდა ნადირობა და მის სარდაფებში მტრების წამება, ხოლო სხვა წყაროები ირწმუნებიან, რომ გრაფი მხოლოდ ერთხელ დარჩა სასახლეში.

არქიტექტურულ-ისტორიული ძეგლი გრაფთან ასოცირება დაიწყო მას შემდეგ, რაც აბრაამ ბრემ სტოკერმა, ირლანდიელმა მწერალმა, გამოუშვა რომანი სახელწოდებით „დრაკულა“. ისტორიკოსები ეძებდნენ დრაკულას პროტოტიპს ტრანსილვანიის ისტორიაში.

საინტერესო ფაქტები
ოცდაათი წლის წინ, როცა რუმინეთს ტურისტები ეწვივნენ და ეს სასახლე მოინახულეს, ერთი შეხედვაც კი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ მათ წამოსახვაში ის შემზარავი სასახლე გაცოცხლებულიყო, რომელიც რომანში იყო აღწერილი. თითქოს სწორედ ეს იყო ვამპირების სამკვიდრებელი.

გოთიკურ სტილში აგებული სასახლე ბევრი წლის მანძილზე მიტოვებული იყო, სანამ ის ცნობილმა ამერიკელმა კინორეჟისორმა, ფრენცის ფორდ კოპოლამ არ შეისყიდა. რეჟისორმა გააცოცხლა ტრანსილვანიის ისტორია სისხლისმსმელ ვამპირზე და გადაიღო ფილმი სახელწოდებით „დრაკულა“, რომელიც მალევე იქცა საკულტო კინოსურათად.
ძიან ბო-ძანი

ძიან ბო-ძანი (; დ. 1898 — გ. 18 დეკემბერი, 1968) — ჩინელი ისტორიკოსი. 1955 წელს აირჩიეს ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. ავტორია მრავალრიცხოვანი ნაშრომებისა არქეოლოგიაში, ჩინეთის ძველ და შუა საუკუნეების ისტორიაში. 1946 წელს გამოსცა „ჩინეთის ისტორიის ნარკვევები“ (ტ. 1–2), რომელიც მოიცავს პერიოდს პალეოლითიდან ახ. წ. საუკუნემდე. 1959–1962 წლებში გამოუშვა მეთოდოლოგიური სტატიების სერიები, რომლებიც იცავდნენ ისტორიზმის პრინციპებს და ეროვნული ისტორიის სწავლაში გაუბრალოებას, დოგმატიზმსა და სქემატიზმს აკრიტიკებდა. „კულტურული რევოლუციის“ ხანაში, 60-იანი წლების მეორე ნახევარში, ჩინური პრესის მწვავე კრიტიკის ობიექტი გახდა.
ძიან ჯაო-ხე

ძიან ჯაო-ხე (; დ. 1901/1904, სიჩუანი — გ. 1986) — ჩინელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. სწავლობდა შანხაიში. ნაშრომებს ძირითადად პეკინში ასრულებდა. ძიან ჯაო-ხეს ნამუშევრებში (ტუშით ხატვის ჟანრის კომპოზიციები, რომლებიც ხშირად დაკავშირებულია თანამედროვე ჩინეთის ისტორიის მნიშვნელოვან ეპიზოდებთან) შეხამებულია ევროპული და კლასიკური ჩინური ფერწერის ხერხები („მცველი მდინარე იალუსთან“, 1950; „წერილი ფრონტზე“, 1953 და სხვ.).
მადამ ტიუსოს მუზეუმი

მადამ ტიუსოს მუზეუმი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი და ცნობილი ცვილის ფიგურების მუზეუმი დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქში, ლონდონში.

მუზეუმში დღესდღეობით ათას ექსპონატზე მეტია განთავსებული. ექსპონატების უმრავლესობა პოლიტიკოსების, მეცნიერების, მსახიობების, რეჟისორებისა და ბევრი სხვა ცნობილი ადამიანის ცვილის ფიგურას წარმოადგენს. აღსანიშნავია, რომ მუზეუმს აქვს ფილიალები: ვაშინგტონში, ნიუ-იორკში, ლოს-ანჯელესში, ლას-ვეგასში, ამსტერდამში, კოპენჰაგენში, ჰონკონგში, ბერლინში, შანხაისა და ვენაში.

ისტორია
მარია ტიუსო 1761 წელს ქალაქ სტრასბურში დაიბადა. დედამისი ფილიპ კიორტისთან მუშაობდა დიასახლისად, რომელიც ცვილის მოდელების შექმნით იყო დაკავებული. 1765 წელს ფილიპ კიორტისი ქმნის თავის შედევრს, მარი ჟანა დიუბარის ფიგურას (ლუდოვიკო -ის საყვარელი). მოგვიანებით კიორტისმა ეს ხელობა თავისი დიასახლისის შვილსაც შეასწავლა. პატარა ტიუსო კარგი შეგირდი გამოდგა. 1777 წელს მარია ტიუსომ შექმნა თავისი პირველი ცვილის ფიგურა, ვოლტერი, რომელსაც მალევე  მოჰყვა ჟან-ჟაკ რუსოს და ბენჯამინ ფრანკლინის ფიგურები. 1794 წელს ფილიპ კიორტისი გარდაიცვალა. მისი კოლექცია მემკვიდრეობით მარია ტიუსოს გადაეცა.

1802 წელს მარია ტიუსო საცხოვრებლად ლონდონში გადადის. ინგლის–საფრანგეთის ომის გამო, ქალბატონი ტიუსო იძულებული გახდა ექსპონატებთან ერთად დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ემოგზაურა. 1835 წელს ტიუსომ პირველი მუდმივი გამოფენა ლონდონში, ბეიკერის ქუჩაზე გახსნა.

მისი მუზეუმის ერთ-ერთი საინტერესო კოლექცია „საშინელებათა კაბინეტი“ იყო. აქ შესაძლებელი იყო საფრანგეთის რევოლუციის მსხვერპლის, მკვლელებისა და საზოგადოებისთვის ცნობილი დამნაშავეების ცვილის ფიგურების ნახვა. მადამ ტიუსოს გარდაცვალების შემდეგ მუზეუმის კოლექცია კიდევ გაიზარდა.

დღეს ცვილის ახალ ფიგურებს მოქანდაკეების 20-კაციანი გუნდი ქმნის. ერთი ექსპონატის დამზადებას, დაახლოებით 4 თვე სჭირდება. ფიგურებისთვის  გამოიყენება მხოლოდ ბუნებრივი თმა. ბუნებრივი კანის მსგავსი ფერის მისაღება, საღებავის რამდენიმე ფენაა საჭირო. მოკლედ, სამუშაო საკმაოდ შრომატევადი და რთულია, თუმცა როგორც სპეციალისტები ამბობენ, საკმაოდ შემოსავლიანიც. მარტო ლონდონის ცვილის მუზეუმს წლის განმავლობაში უამრავი ტურისტი სტუმრობს.

გალერეა
ერთულვაშა წკრიალა

ერთულვაშა წკრიალა, ან უბრალოდ წკრიალა — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგის კოტინგისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 25 სმ. მამალი თეთრია, დედალი — მომწვანო. მამალს ნისკარტის ძირზე აქვს ღრუ შავი კუნთოვანი გამონაზარდი. როდესაც მამალი მელოდიურ შეძახილს გამოსცემს, რომელიც წკრიალს ჰგავს, გამონაზადი შესაძლოა დეტონატორის როლს თამაშობს, მნიშვნელოვნად აგრძელებს ხმას. გავრცელებულია გვიანის მთის ტყეებში.
გროზნოს მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = 1868-1890
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 43.310556
| გრძედი = 45.701111
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
გროზნოს მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი გროზნოში. აგებულია საუკუნეში.

მთავარანგელოზის ეკლესიის ანსამბლი წარმოადგენს არქიტექტურის ძეგლს და იმყოფება სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს 1988 წლის 25 ნოემბრის № 413 დადგენილების შესაბამისად. ჩეჩნეთის პირველი ომის დაწყებამდე ჩეჩნეთ-ინგუშეთში ორი მოქმედი მართლმადიდებელი ტაძრიდან ერთ-ერთი.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მახაჩყალის ეპარქიას.

ისტორია
ტაძარი დააარსეს თერგის კაზაკებმა საუკუნის დასასრულს. ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 1868 წელს და დაასრულეს 1890 წელს. ტაძრის კურთხევა კი მოხდა 1892 წელს. შენობა ააგეს ბუნებრივი ქვით საზოგადოებრივი შემოწირულობის თანხებით.

2004 წელს ტაძრის შენობა ნაწილობრივ აღადგინეს რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის სამინისტროს ფინანსებით. მოგვიანებით რუსეთის მშენებლობის ფონდიდან გამოიყო ფინანსები ტაძრის მშენებლობისათვის. მშენბელობა მიმდინარეობდა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ალი ალხანოვისა და პრემიერ-მინისტრ რ. ა. კადიროვის დაფინანსებითა და ორგანიზებით.

რეკონსტრუქციის შემდეგ ტაძარი აკურთხეს 2009 წლის 26 აპრილს. ცერემონიალში მონაწილეობდა ფედერაცის საბჭოს ვიცე-სპიკერი ალექსანდრე ტორშინი.

2018 წლის 19 მაისს ერთ-ერთი ღამისთევის რიტუალის დროს ტაძარზე მოხდა თავდასხმა. დაიღუპა ერთი მაცხოვრებელი და ორი პოლიციელი. ტერორისტების ლიკვიდაციის ოპერაციას თავად რამზან კადიროვი ხელმძღვანელობდა.
ჩინური სასახლე

ჩინური სასახლე — სასახლე, მდებარეობს სასახლეებისა და პარკების ანსამბლ „ორაიენბაუმის“ (ქ. ლომონოსოვი) დასავლეთ ნაწილში.

1743 წელს იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი გადასცა თავის ნათესავს და ტახტის მემკვიდრეს პეტრე თეოდორეს ძეს, მომავალ იმპერატორ პეტრე -ს. აქ მისთვის ააშენეს ციხესიმაგრე პეტერშტადტი, ხოლო ციხესიმაგრეში სასახლე.

სასახლე ააგეს არქიტექტორ ანტონიო რინალდის პროექტის მიხედვით 1762-1768 წლებში იმპერატორ ეკატერინე -სათვის. წარმოადგენს ორანიენბაუმის პირადი აგარაკის ნაწილს. სახელწოდება მიიღო იმის გამო, რომ მისი ინტერიერის გარკვეული ნაწილი ჩინურ სტილშია გაფორმებული, რაც იმ პერიოდისათვის საკმაოდ მოდური ტენდენცია იყო.

1852-1853 წლებში სამხრეთი ფასადი გადააკეთეს ანდრეი შტაკენშნეიდერისა და ლუდვიგ ბონშტედტის პროექტის მიხედვით. 1922 წლიდან სასახლე ფუნქციონირებს როგორც მუზეუმი.

 საუკუნის ორანიენბაუმის ნაგებობებიდან როკოკოს სტილი მხოლოდ ჩინურ სასახლეშია წარმოდგენილი და მან გარდა ამ ქალაქისა სხვაგან ვერ ჰპოვა გავრცელება. ამან განაპირობა სასახლის არქიტექტურის უნიკალურობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტებს ორანიენბაუმი არ დაუპყრიათ განსხვავებით სანქტ-პეტერბურგის სხვა გარეუბნებისაგან.

2011 წლის სექტემბერში რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა ოთხი დარბაზი: დიდი ანტიკამერა, მუზების დარბაზი, ცისფერი სასტუმრო და შემინული კაბინეტი.
სელევინია

სელევინია  — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. ადრე გაერთიანებული იყო სელევენიასებრთა ოჯახში. მისი სხეულის სიგრძეა 10 სმ-მდე, კუდისა — 8 სმ-მდე. ბეწვი ხშირი და ფაფუკია. სხეულის ზედა ნაწილის შეფერილობა რუხია, ქვედასი — მოთეთრო. გავრცელებულია ცენტრალური და აღმოსავლეთი ყაზახეთის უდაბნოებში, 50°-დან ჩინეთის საზღვრებამდე სამხრეთით. ყველგან იშვიათია. ზამთარში ძილს ეძლევა. აქტიურია შებინდებისას. იკვებება მწერებით, უმთავრესად კალიებით. შობს 8-მდე ნაშიერს.
გიორგი ჩუბინიძე

გიორგი ჩუბინიძე (დ. 29 ივლისი, 1944, ხაშური, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, ხაშურის საფეხბურთო კლუბ „ივერიას“ კაპიტანი და მცველი 1963-1981 წლებში.

ბიოგრაფია
გიორგი (ჟორა) ჩუბინიძე დაიბადა 1944 წლის 29 ივლისს ქალაქ ხაშურში. 1950 წელს შევიდა რკინიგზის მე-12 სკოლაში (ამჟამად ხაშურის მე-6 საჯარო სკოლა). 1955 წელს ჩატარდა სკოლების პირველობა ფეხბურთში, სადაც მან მონაწილეობა მიიღო, შეჯიბრზე დამსწრე სპორტ-სკოლის ფეხბურთის მასწავლებელის, გრიშა ჯომართიძის გადაწყვეტილებით გიორგი ჩუბინიძე აიყვანეს სპორტ სკოლაში. საშუალო განათლების დასრულების შემდეგ 1961 წელს გაიწვიეს სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. ამ პერიოდში თამაშობდა გარნიზონის ნაკრებში. 1963 წელს დაასრულა სამხედრო სავალდებულო სამსახური და დაბრუნდა მშობლიურ ხაშურში. იგი აიყვანეს ხაშურის საფეხბურთო გუნდ „ივერიაში”. გუნდი 1972 წელს გახდა საქართველოს ჩემპიონი ჯგუფში, რის შემდეგაც მოიპოვეს ჯგუფში თამაშის უფლება. პარალელურად იგი თამაშობდა ხაშურის საფეიქრო-საგალანტერიო ფაბრიკის საფეხბურთო გუნდში.

1986 წელს ასაკის გამო შეწყვიტა ფეხბურთის თამაში და 1990 წლიდან 1994 წლამდე იყო ბავშვთა ნაკრების მწვრთნელი.
ისაბელ ფერნანდა ესპანელი

ისაბელ ფერნანდა ესპანელი (; დ. 18 მაისი, 1821 — გ. 9 მაისი, 1897) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო -ის მამიდა.

ბიოგრაფია
ისაბელ ფერნანდა დაიბადა 1821 წლის 18 მაისს არანხუესის სამეფო სასახლეში, მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ -ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უფროსი ასული.

1841 წელს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთში დაბადებულ და აღზრდილ, წარმოშობით პოლონელ დიდგვაროვან იგნასიო დე გუროვსკის. იგნასიო შესანიშნავი, მოსიყვარულე და რომანტიკული მეუღლე აღმოჩნდა, რომელიც ასევე ატარებდა კუსტინეს მარკიზის წოდებას. ისაბელ ფერნანდამ განათლება საფრანგეთში მიიღო, სადაც გაიცნო იგნასიო და მასზე სკანდალურად დაქორწინდა. ესპანეთის პრინცესისა და უბრალო პოლონელი აზნაურის ქორწინებას ცხადია დიდი სკანდალი მოჰყვა, რის გამოც ისაბელ ფერნანდამ უარი განაცხადა ესპანეთში დაბრუნებაზე და საყვარელ მეუღლესთან ერთად ბელგიაში, კერძოდ კი ბრიუსელში დასახლდა. სწორედ აქ გააშინა მან თავისი რვა შვილი, რომელთაგან მხოლოდ სამმა გოგონამ მიაღწია ზრდასრულობამდე. როდესაც 1846 წელს ისაბელ ფერნანდას ძმა ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ზე დაქორწინდა, მან თავის ბელგიაში მცხოვრებ დას სამშობლოში დაბრუნების ნება დართო. სწორედ ამის შემდეგ დაუბრუნდა იგი სამეფო კარის არისტოკრატიულ ცხოვრებასა და თავის წრეს. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე წელიწადში ისაბელ -ის მმართველობა დაამხეს, რის გამოც სამეფო ოჯახი, მათ შორის ისაბელ ფერნანდა და მისი ქმარ-შვილი პარიზში გაიქცა. სწორედ აქ, 1897 წლის 9 მაისს, 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა ისაბელ ფერნანდა.

შვილები
მარია ლუისა (1842-1877), ცოლად გაჰყვა ვისენტე ბერტან დე ლის ი დერეტს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
კარლოსი (1846), გარდაიცვალა ჩვილი;
მარია ისაბელი (1847-1925), პირველად იქორწინა შარლ ალენ-პერკინზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა ხოსე მარია დიას-მარტინ ი ტორნერიას, რომელთანაც შვილები არ შეეძინა;
ფერნანდო (1848-1875), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
კარლოსი (1854-1856), გარდაიცვალა ჩვილი;
ავგუსტო (1855), გარდაიცვალა ჩვილი;
ლუისი (1856), გარდაიცვალა ჩვილი;
მარია კრისტინა (?-?), ცოლად გაჰყვა ბართოლომეო დე კოსტას, რომელთანაც შეეძინა შვილები.

წინაპრები
ლუისა ტერეზა ესპანელი

ლუისა მარია ესპანელი (; დ. 11 ივნისი, 1824 — გ. 27 დეკემბერი, 1900) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის უმცროსი ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო -ის მამიდა.

ბიოგრაფია
ლუისა მარია დაიბადა 1824 წლის 11 ივნისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ -ისა და დედოფალ მარია ლუიზა პარმელის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. დედის მხრიდან მისი ბებია-პაპა ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ.

ლუისა ტერეზას ცხოვრების პირველმა ნახევარმა მისი ბიძაშვილ-დეიდაშვილის, ისაბელ -ის მმართველობის ხანაში განვლო. ისაბელსა და ლუისა ტერეზას შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდათ. ამის გამო, ლუისა ტერეზამ შესძლო და დედოფლის მხარდაჭერით თავისზე დაბალი რანგის მამაკაცზე დაქორწინდა, რომელიც თავად შეარჩია. 1847 წლის 10 თებერვალს იგი დაქორწინდა ხოსე მარია ოსორიო დე მოსკოსო ი კარვახალზე, რომელის სესას ჰერცოგის წოდებას ატარებდა.

1881 წელს ლუისა ტერეზა დაჯილდოვდა დედოფალ მარია ლუიზას ორდენით. იგი გარდაიცვალა 1900 წლის 27 დეკემბერს მადრიდში, 76 წლის ასაკში.

შვილები
ფრანსისკო (1847-1924), სესას ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
ლუისი (1849-1924), აიამონტეს მარკიზი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
მარია კრისტინა (1850-1904), ატრისკოს ჰერცოგინია, გარდაიცვალა გაუთხოვარი.

წინაპრები
ხოსეფინა ფერნანდა ესპანელი

ხოსეფინა ფერნანდა ესპანელი (; დ. 25 მაისი, 1827 — გ. 10 ივნისი, 1910) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო -ის მამიდა.

ბიოგრაფია
ხოსეფინა ფერნანდა დაიბადა 1827 წლის 25 მაისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ -ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. მამის მხრიდან, მისი ბებია-პაპა ესპანეთის მეფე კარლ და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო და დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ.

1848 წლის 4 ივნისს, ხოსეფინა ფერნანდა მალულად დაქორწინდა ხოსე გიუელ ი რენტეზე. სამეფო კარზე ეს ფაქტი ბურბონთა დინასტიის შეურაცხყოფად შერაცხეს და იგი თავის ქმართან ერთად ოთხი წლით გააძევეს ესპანეთიდან, რა დროსაც იგი საფრანგეთში გადასახლდა. საბოლოოდ, დედოფალმა ისაბელ -მ იგი შეიწყალა და კვლავ სამშობლოში დაბრუნების ნებართვა მისცა.

1851 წელს იგი დაბრუნდა ესპანეთში, თუმცა სამეფო კარზე აღარ დაბრუნებულა. 1853 წელს მისი ქმარი ვალიადოლიდის დეპუტატად აირჩიეს. 1854 წლიდან ხოსეფინა ჰერცოგ დე ალესონთან ერთად აქტიურად ერთვება რევოლუციურ იდეოლოგიაში, რასაც საბოლოოდ 1854 წლის ტრიუმფალური რევოლუცია მოჰყვა. საბოლოოდ დედოფალმა ისაბელამ თავისი ხელისუფლების აღდგენა მოახერხა და ხოსეფინა თავის ქმართან ერთად ესპანეთიდან გააძევა, თუმცა ამჯერად სამუდამოდ. იგი კვლავ საფრანგეთში გაიქცა, სადაც 1910 წლის 10 ივნისს, 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

შვილები
რაიმუნდო (1849-1907), ვალკარლოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ანტონია ლაურა ალბერტინა ი კარო, რომელთანაც შეეძინა ორი ქალიშვილი;
ფერნანდო (1851-1936), გუიელის მარკიზი, ცოლად შეირთო მარია ხოსეფა ალფონსინა ი გუიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
ფრანსისკო (1857-1888), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო.

წინაპრები
საკონსტიტუციო სასამართლო

საკონსტიტუციო სასამართლო არის უმაღლესი სასამართლო ინსტანცია, რომლის მთავარი ფუნქცია არის კანონთა კონსტიტუციურობის შემოწმება და თუ ის დარწმუნდება, რომ რომელიმე კანონი არ შეესაბამება კონსტიტუციას ძალადაკარგულად ცნობს მას, თუმცა მისი საქმიანობა მხოლოდ ამით არ შემოიფარგლება. 1919 წელს ავსტრიაში დაარსდა მსოფლიოში პირველი საკონსტიტუციო სასამართლო, როგორც დამოუკიდებელი საკონსტიტუციო კონტროლის ორგანო. ჩეხოსლოვაკიის 1920 წელის კონსტიტუციის ძალაში შესვლასთან ერთად ჩამოყალიბდა საკონსტიტუციო სასამართლო, რომელმაც საქმიანობა 1921 წელს დაიწყო. ზოგიერთ ქვეყანას ცალკე არსებული საკონსტიტუციო სასამართლო არ აქვს, მაგრამ მის ფუნქცეიებს საერთო სასამართლოები ითავსებენ. მაგალითად ამერიკის შეერთებული შტატების უზენაესმა სასამართლომ საქმეში მსოფლიოში პირველად ცნო არაკონსტიტუციურად კანონი და დაადგინა, რომ მას ჰქონდა სხვა კანონების არაკონსტიტუცურად ცნობის უფლება. საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად საკონსტიტუციო კონტროლის სასამართლო ორგანოა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო. მისი შექმნისა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება ორგანული კანონით.
მარია კრისტინა ესპანელი

მარია კრისტინა ესპანელი (; დ. 5 ივნისი, 1833 — გ. 19 იანვარი, 1902) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო -ის მამიდა. ესპანეთისა და პორტუგალიის ინფანტა როგორც სებასტიან დე ბურბონ-ბრაგანსას მეორე ცოლი და მისი ხუთი ვაჟის დედა.

ბიოგრაფია
მარია კრისტინა დაიბადა 1833 წლის 5 ივნისს მადრიდში. იგი იყო კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უმცროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-პაპა ესპანეთის მეფე კარლ და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ.

მარია კრისტინას უფროსი ძმა, ფრანსისკო დე ასისი, რომელიც 1846 წელს დაქორწინდა ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ზე.

1860 წლის 19 ნოემბერს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე კარლ -ის შვილთაშვილსა და პორტუგალიის მეფე ჟუან -ის შვილიშვილს, ესპანეთისა და პორტუგალიის ინფანტ სებასტიან დე ბურბონ-ბრაგანსას. სებასტიანი აქამდე დაქორწინებული იყო მარია კრისტინას დეიდაზე, მარია ამალია დე ბურბონ-სიცილიელზე, რომელიც უშვილოდ გარდაიცვალა. თავისი მემკვიდრული უფლებების გამო ესპანეთის ტახტზე, სებასტიანს კონფლიქტი ჰქონდა როგორც პორტუგალიის მეფესთან, ასევე ესპანეთის დედოფალ-რეგენტ მარია კრისტინა სიცილიელთან. თუმცა, სებასტიანი და მარია კრისტინა სამეფო კარზე ცხოვრობდნენ, როგორც დედოფალ ისაბელ -ის ბიძაშვილები.

1868 წელს ესპანეთში მონარქიის დამხობასთან ერთად, მარია კრისტინამ და მისმა ოჯახმა დატოვა ესპანეთი და საფრანგეთში გაიქცა. სწორედ აქ, 1875 წელს გარდაიცვალა სებასტიანი. შემდგომში, ესპანეთში ბურბონთა რესტავრაციასთან ერთად, მარია კრისტინა ესპანეთში დაბრუნდა და სამეფო კარზე დასახლდა, სადაც 1902 წელს გარდაიცვალა 68 წლის ასაკში.

შვილები
ფრანსისკო (1861-1923), ცოლად შეირთო მარია დელ პილარ დე მახუირო;
პედრო (1862-1892), ცოლად შეირთო მარია დე ლა კარიდად დე მადანი;
ლუისი (1864-1889), ცოლად შეირთო მარია ანა ბერნალდო დე კიროს ი მუნიოსი;
ალფონსო (1866-1934);
გაბრიელი (1869-1889);

წინაპრები
ამალია ესპანელი

ამალია ესპანელი (, ; დ. 12 ოქტომბერი, 1834 — გ. 27 აგვისტო, 1905) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ -ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის ნაბოლარა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო -ის მამიდა. 1856 ცოლად გაჰყვა ბავარიის მეფე ლუდვიგ -ის ვაჟს, პრინც ალბერტს, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა.

ბიოგრაფია
ამალია დაიბადა 1834 წლის 12 ოქტომბერს მადრიდში. იგი იყო კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უმცროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა ესპანეთის მეფე კარლ და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ მისი დედ-მამა, ერთმანეთისათვის ღვიძლი ბიძა და დის შვილი იყვნენ.

მისი დაბადებისას ესპანეთის ტახტზე მისი დეიდაშვილი ისაბელ იჯდა, ქვეყანას კი რეგენტის სტატუსით მართავდა ამალიას დეიდა — მარია კრისტინა სიცილიელი. ამალიას უფროსი დები: ხოსეფინა ფერნანდა, ლუისა ტერეზა და ისაბელ ფერნანდა მთელს ესპანეთში იყვნენ თავიანთი არაორდინალური და რომანტიკული ქორწინებებით დაბალი წრის მამაკაცებზე, რის გამოც ისინი ქვეყნიდანაც კი გააძევეს. ამალიას ძმა, ფრანსისკო დე ასისი 1846 წელს თავად ესპანეთის დედოფალ ისაბელ -ზე დაქორწინდა, ხოლო მისი კიდევ ერთი და, მარია კრისტინა ცოლად პორტუგალიის ინფანტ სებასტიანს გაჰყვა.

1856 წლის 25 აგვისტოს, საფრანგეთის მფარველ წმინდა ლუის ხსენების დღეს, ამალია ცოლად გაჰყვა ბავარიის პრინც ალბერტ ვიტელსბახს. იგი თვით ბავარიის მეფე ლუდვიგ -ისა და დედოფალ ტერეზია საქსონიელის ვაჟი იყო. ამის შემდეგ ამალია გერმანიაში გადასახლდა და იქ გაატარა თავისი დარჩენილი ცხოვრება.

ამალია ესპანელი გარდაიცვალა 1905 წლის 27 აგვისტოს, 70 წლის ასაკში.

შვილები
ლუდვიგ ფერდინანდი (1859-1949), ბავარიის პრინცი, ცოლად შეირთო მარია დე ლა პას ესპანელი;
ალფონსი (1862-1933), ცოლად შეირთო ალანსონის ჰერცოგ ფრანსუას ასული ლუიზ ორლეანელი;
იზაბელა (1863-1924), ცოლად გაჰყვა გენუას ჰერცოგ ტომასო სავოიელს;
ელვირა (1865-1934), ცოლად გაჰყვა ფრეუდენთალის გრაფ რუდოლფ ვონ ვრბნა-რეიტენბერგ-კიშტენბერგს;
კლარა (1867-1941), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;

წინაპრები