ლუიზა კესენიხ-გრაფემუსი

ლუიზა კესენიხ-გრაფემუსი ( დ.1786 — გ.30 ოქტომბერი 1852 ) — ქალი ოფიცერი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო 1813-1815 წლების ნაპოლეონის ომებში. იყო პრუსიის ულანის პოლკის ვახმისტერი. 1817 წლიდან ცხოვრობდა პეტერბურგში და ეწეოდა კერძო სამეწარმეო საქმიანობას.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება და სამხედრო კარიერა
ლუიზა დაიბადა 1786 წელს. სავარაუდოდ ქალაქ ჰანაუში, პრუსია. მისი ზუსტი წარმომავლობა უცნობია, მაგრამ გადმოცემით, მისი წინაპრები იყვნენ ფრანგი ჰუგენოტები, რომლებიც გერმანიაში გაიქცნენ წმინდა ბართლომეს ღამის ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ. ასევე არსებობს ვერსია, რომ იგი დაიბადა ებრაულ ოჯახში და მოგვიანებით მიიღო ქრისტიანობა. სავარაუდოდ, მისი ქალიშვილობის გვარი იყო მანუე, რომელიც შესაძლოა, მისი პირველი ქმრის გვარი იყო.

ლუიზა ცოლად გაჰყვა საიუველირო სახელოსნოს შეგირდ გრაფემუსს . ისტორიას არ შემორჩა მისი მეუღლის სახელი, მაგრამ გვარის მიხედვით ის ლუთერანი იყო - გერმანიაში ბევრ ლუთერანს ჰქონდა ლათინირებული გვარები რეფორმაციის შემდეგ. ახალგაზრდა ქალი მეუღლესთან ერთად ქალაქ ფულდაში ცხოვრობდა. 1806 წელს გრაფემუსებს ქალიშვილი შეეძინათ, ხოლო 1808 წელს — ვაჟი.

ლუიზას მეუღლე მგზნებარე გერმანელი პატრიოტი იყო, რომელიც იბრძოდა თავისი ქვეყნის დამოუკიდებლობისთვის. მან ვაჟის დაბადებიდან მალევე დატოვა ოჯახი და 1809 წელს გაემგზავრა რუსეთში, სადაც მოხალისედ შეუერთდა რუსეთის ულანის პოლკს. როდესაც ნაპოლეონის ჯარებს დადევნებული რუსული არმია 1813 წელს შევიდა პრუსიის ტერიტორიაზე, ლუიზამ შვილები ნათესავებს დაუტოვა და მეუღლესთან შეხვედრის იმედით მოხალისედ ჩაეწერა პრუსიის არმიაში.

ლუიზამ არმიაში შესვლა გადაწყვიტა, მას სურდა ქმრის მსგავსად გამხდარიყო ულანი, თუმცა მხოლოდ სურვილი არ იყო საკმარისი მოხალისისთვის, ვინაიდან ის პოლკში უნდა გამოცხადებულიყო სრულად აღჭურვილი და შეიარაღებული. ბევრ მოხალისეს შეიარაღებაში ქალაქები და თემების მოსახლეობა ეხმარებოდა. ზოგი კი ფორმებს და იარაღს საკუთარი ფულით ყიდულობდა. და თუ ქვეითი ჯარისკაცის შეიარაღება და ტანსაცმელი შედარებით იაფი ღირდა, კავალერისტებისთვის იმ დროს ეს საკმაოდ მნიშვნელოვანი თანხა იყო.

ლუიზა ეძებდა პიროვნებას, რომელიც დაეხმარებოდა ცხენის, იარაღის და აღჭურვილობის შეძენაში. მან თხოვნით პრინც ვილჰელმის მეუღლე პრინცესა მარია ანას. მისმა თხოვნამ შედეგი გამოიღო: პრინცმა და პრინცესამ გამოყვეს სახსრები და ლუიზა გრაფემუსი მოხალისედ შევიდა კონიგსბერგის მე-2 მილიციის პოლკში, რომელსაც მეთაურობდა მაიორი ჰერმანი. ლუიზამ სქესი დამალა და ომში წავიდა, თუმცა ის არ იყო ერთადერთი ვინც იბრძოდა გვერდიგვერდ მამაკაცებთან — ისტორიამ იცის 1813-1815 წლების ომის 22 გმირი გერმანელი ქალი. 1814 წლის დასაწყისში პრუსიის არმია საფრანგეთის დედაქალაქისკენ დაიძრა. პოლკი, რომელშიც გრაფემუსი მსახურობდა, ჰოლანდიის გავლით საფრანგეთის დედაქალაქისკენ მოძრაობდა. ამ კამპანიის დროს ლუიზა გრაფემუსმა შეიპყრო ოფიცერი და ექვსი მტრის ჯარისკაცი. ამ ღვაწლისთვის დაჯილდოვდა რკინის ჯვრით . ლუიზა და მისი პოლკი გამარჯვებით ლაშქრობდნენ საფრანგეთში და მიემართებოდნენ პარიზისკენ. როდესაც მოკავშირეთა ჯარები პარიზში შევიდნენ 1814 წლის 29 მარტს, ლუიზამ მოულოდნელად დაინახა თავისი მეუღლე რუსეთის ულანის პოლკის რიგებში. მას სიხარულისა და ბედნიერების განცდა დაეუფლა, თუმცა ასევე დიდი იყო ირგვლივ მყოფი ჯარისკაცების გაოცება, რომლებიც უყურებდნენ ატირებულ პრუსიელ და რუს ულანებს, რომლებიც ერთმანეთს ეხვეოდნენ და კოცნიდნენ პარიზის ქუჩაში. მათი ჩახუტება და კოცნა ბევრად სცილდებოდა მეგობრულ გრძნობებს. როდესაც ყველაფერი გაირკვა, მეუღლეებს, რომლებიც ერთმანეთს მოულოდნელად შეხვდნენ დიდი ხნის განშორების შემდეგ, ოვაციები მოუწყვეს.

მეორე დღეს, მონმარტრის მაღლობებზე გამართული სისხლიანი ბრძოლის დროს ლუიზას ქმარი, რუსული ულანის პოლკის სერჟანტი, გრაფემუსი, მოკლეს.

ანტი-ნაპოლეონის კამპანიის დასრულების შემდეგ, 1816 წლის მარტიდან ლუიზას, როგორც საბრძოლო მოქმედებების მონაწილეს, დაენიშნა პენსია. მან პირველი პენსია 1816 წლის აგვისტოში მიიღო. მისთვის განკუთვნილი პენსიის ოდენობა , თვეში 2 ტალერს შეადგენდა. ეს იყო სტანდარტული პენსია ჯარისკაცებისთვის და პრუსიის არმიაში გაწვეული მამაკაცებისთვის. მაგრამ ასეთმა პენსიამ შეურაცხყოფა მიაყენა ლუიზას, რადგან იგი თავს თვლიდა 1813-1815 წლების ომის ერთ-ერთ გმირად, ხოლო რიგითი ჯარისკაცის პენსიის დანიშვნამ შეურაცხყო მისი ამბიცია. თვეში 2 ტალერზე ცხოვრება ყოვლად წარმოუდგენელი იყო. პენსიის გაზრდის ყველა მცდელობა წარუმატებლად დასრულდა, მაგრამ შემდეგ გაირკვა, რომ მას შეეძლო რუსეთში პენსიაზე განაცხადის გაკეთება გარდაცვლილი მეუღლის, ვახმისტერ გრაფემუსისთვის, რომელიც დაიღუპა რუსეთის სამსახურში. 1817 წლის მარტის ბოლოს ლუიზამ პრუსიაში პენსია უკანასკნელად მიიღო, შემდეგ პენსია რუსეთში გადაიტანა და გაემგზავრა სანკტ-პეტერბურგში. უცნობია ვისთან დარჩნენ მისი შვილები პრუსიაში, ისინი ბერლინში ცხოვრობდნენ თუ ფულდაში. ლუიზა აღარ დაბრუნებულა პრუსიაში და სიცოცხლის ბოლომდე რუსეთში ცხოვრობდა.

ცხოვრება სანკტ-პეტერბურგში
სანკტ-პეტერბურგში  ლუიზა მეორედ დაქორწინდა  გერმანელ-ლუთერან იოჰან კორნელიუს კესენიხზე , რომელიც წარმოშობით კიოლნიდან იყო. ლუიზამ შეიძინა საცხოვრებელი სახლი სანკტ-პეტერბურგში, სადაც ზამთრობით ტარდებოდა პოპულარული ცეკვის გაკვეთილები და რომელსაც ხშირად მოიხსენიებენ ლიტერატურაში. ასევე იყიდა ტავერნა „წითელი კაბაჩოკი.“

ლუიზას სურვილი იყო მიწის ზემოთ დაესაფლავებინათ.  ამბობენ, რომ ეს სურვილი ასრულდა. ვოლკოვსკოეს სასაფლაოს  ხანდაზმულთა შორის იყო მოარული ლეგენდა, რომ ლუიზა კესენიხი რეალურად დაკრძალეს „მიწის ზემოთ“ - ჯაჭვებზე დაკიდებულ თუთიის სარკოფაგში. ამ ფაქტის გადამოწმება ან უარყოფა შეუძლებელია, რადგან ლუიზას საფლავი არ შემორჩენილა. ასევე არ არის დარჩენილი მისი საფლავის ნახატები ან ფოტოები.

ხსოვნა
1990-1996 წლებში სანკტ-პეტერბურგის გერმანული საზოგადოების სექცია „ნეკროპოლმა“ ჩაატარა ვოლკოვსკოე ლუთერანული სასაფლაოს კვლევა სასაფლაოს ტერიტორიის დეტალური გეგმის შედგენის მიზნით. ნაპოვნია 2000-ზე მეტი ძველი საფლავის ძეგლი, გადაღებული და აღწერილი. ასევე შესაძლებელი გახდა ლუიზა კესენიხის სავარაუდო დაკრძალვის ადგილის დადგენა და ამ ადგილას დაიდგა ჯვარი მისი პორტრეტის ფოტოსურათით.

ლუიზა კესენიხის საოჯახო ხაზი პეტერბურგში არ გაწყვეტილა. მისი შვილთაშვილია ცნობილი საბჭოთა მსახიობი ტატიანა  პილეცკაია.