iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კელი კრაფტი

კელი ნაით კრაფტი , დაბადებით გილფოილი (; დ. 24 თებერვალი 1962, კენტუკი, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე და დიპლომატი. აშშ-ის მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში 2019 წლის 30 ივლისიდან. 2017 წლის 23 ოქტომბრიდან 2019 წლის 30 ივლისამდე აშშ-ის ელჩი კანადაში. პირველი ქალი ამ თანამდებობაზე.

ბიოგრაფია
კელი გილფოილი დაიბადა 1962 წლის 24 აპრილს ვეტერინარ ბობი გილფოილისა და შერი დეილ გილფოილის ოჯახში. მამამისი იყო აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის აქტივისტი და ხელმძღვანელობდა კენტუკის შტატის ბარენის ოლქის ადგილობრივ პარტიულ განყოფილებას. კელი გაიზარდა კენტუკის შტატის ქალაქ გლაზგოში და 1980 წელს დაასრულა გლაზგოს საშუალო სკოლა. 1984 წელს მიიღო კენტუკის უნივერსიტეტის ბაკალავრის ხარისხი. 2004 წელს კელი კრაფტი ჯორჯ ბუშ-უმცროსის მხარდამჭერი გახდა. 2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში კელიმ და მისმა მეუღლემ მხარი დაუჭირეს მარკო რუბიოს, ხოლო მისი კანდიდატურის მოხსნის შემდეგ ბიზნესმენ დონალდ ტრამპს.

2007 წელს პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა იგი გაეროში ალტერნატიულ დელეგატად დანიშნა, სადაც მან ყურადღება გაამახვილა აშშ-ს მონაწილეობაზე აფრიკის საქმეებში.

2016 წელს იგი იყო რესპუბლიკური პარტიის ეროვნული ყრილობის დელეგატი კენტუკის შტატიდან. ხელმძღვანელობდა საკონსულტაციო ფირმას . -ს ლექსინგტონში.

კელი ნაიტი 2016 წლიდან მუშაობდა კენტუკის უნივერსიტეტის სამურვეო საბჭოს წევრად. არის მორხედის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი.

2017 წლის 15 ივნისს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა კელი კრაფტი წარადგინა აშშ-ის ელჩად კანადაში. მისი კანდიდატურა სენატმა დაამტკიცა 3 აგვისტოს და მოვალეობის შესრულებას შეუდგა ამავე წლის 23 ოქტომბრიდან. აღნიშნულ თანამდებობაზე მუშაობდა 2019 წლამდე. კანადში ელჩობის პირველ კვირას კელი კრაფტმა –სთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ როდესაც საქმე ეხება კლიმატის ცვლილებების შესახებ სამეცნიერო კონსენსუსს, მას სჯერა „მეცნიერების ორივე მხარის“.

2019 წლის 22 თებერვალს დონალდ ტრამპმა მისი კანდიდატურა წამოაყენა გაეროში აშშ-ის მუდმივი წარმომადგენლის თანამდებობაზე, ნიკი ჰეილის შემცვლელად, რომელიც გასულ წელს გადადგა თანამდებობიდან. ამავე წლის 30 ივლისს ამერიკის სენატმა კენჭი უყარა და დაამტკიცა მისი კანდიდატურა. მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 2019 წლის 12 სექტემბერს.

პირადი ცხოვრება
კელი კრაფტი სამჯერაა გათხოვილი და ორჯერ გაშორებული. მისი პირველი და მეორე მეუღლეები იყვნენ დევიდ მოროსი და ჯადსონ ნაიტი. 2016 წლის აპრილში ცოლად გაჰყვა ჯო კრაფტს. მისი მეუღლე არის მილიარდერი, ფლობს ქვანახშირის საბადოს კომპანიაში , .., რომელიც ქვანახშირის სიდიდით მესამე მწარმოებელია შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნაწილში.
ჯინა ჰასპელი

ჯინა ჩერი ჰასპელი (, დ. 1 ოქტომბერი, 1956) — ამერიკელი სპეცსამსახურების თანამშრომელი. ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს დირექტორი 2018 წლის 17 მაისიდან 2021 წლის 20 იანვრამდე. პირველი ქალი, რომელმაც დაიკავა აღნიშნული თანამდებობა.

ჯინა ჰასპელი ცენტრალურ სადაზვერვო სამმართველოსთან თანამშრომლობს 1985 წლიდან და სააგენტოში მთელი რიგი ხელმძღვანელი თანამდებობები ეკავა. გამოქვეყნებული მონაცემების მიხედვით 2002 წელს ჰასპელი ხელმძღვანელობდა ტაილანდში ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს საიდუმლო ციხეს. აღნიშნულ ციხეში, რომლის კოდური სახელწოდებაც იყო „კატის თვალი“ გარკვეული დროით აკავებდნენ საუდის არაბეთის მოქალაქეებს აბდელ-რაჰიმ ალ-ნასირისა და აბუ ზუბაიდას, რომლებზეც ეჭვობდნენ, რომ თანამშრომლობდნენ ალ-ყაიდასთან. აშშ-ის სენატის კომისიის დასკვნით მოხსენებაში ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს შესახებ, ნათქვამია, რომ პატიმრებს ტაილანდის ციხეშ აწამებდნენ და იკითხებოდნენ არასამართლიანი მეთოდებით. ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს მიერ გამოქვეყნებული მასალები შეიცავს ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ ზუბაიდი წყლით აწამეს 83-ჯერ ერთი თვის განმავლობაში.

2014 წლის 17 დეკემბერს კონსტიტუციური სამართლისა და ადამიანის უფლებათ ევროპულმა ცენტრმა, მას შემდეგ რაც სენატმა თავისი ანგარიში გამოაქვეყნა, სამმართველოს თანამშრომლებს ბრალდებები წაუყენა. მსგავსი ბრალდება ევროპულმა ცენტრმა აბუ ზუბაიდას საქმესთან დაკავშირებითაც წაუყენა.

მოგვიანებით ჯინა ჰასპელს ეკავა ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ანტიტერორისტული ცენტრის დირექტორის ხოსე როდრიგესის შტაბის უფროსის თანამდებობა. 2013 წელს სამმართველოს მაშინდელმა დირექტორმა ჯონ ბრენანმა, ჰასპელი დანიშნა ეროვნული საიდუმლო სამსახურის დირექტორის მოადგილედ, რომლის მოვალეობებშიც შედიოდა საიდუმლო ოპერაციების ორგანიზება მსოფლიოს მასშტაბით, მაგრამ ჰასპელის კანდიდატურა არ დაამტკიცეს.

2017 წლის 15 თებერვალს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ჯინა ჰასპელი დანიშნა ცენტრალური სადაზვერვო სამმართელოს დირექტორის მოადგილედ. 2017 წლის 8 თებერვალს სენატის რამდენიმე წევრმა მოუწოდა ტრამპს გადაეხედა აღნიშნული გადაწყვეტილებისათვის, თუმცა პრეზიდენტმა მათი რჩევა არ გაითვალისწინა.

2018 წლის 13 მარტს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ტვიტერის საშალებით გამოაცხადა, რომ ცენტრალური სადაზვერვოი სამმართველოს დირექტორად ნიშნავდა ჯინა ჰასპელს. ჰასპელი პიირველი ქალი იყო სამმართელოს ისტორიაში, რომელმაც მიაღწია დირექტორის მოადგილეობას, ხოლო კანდიდატურის დამტკიცების შემთხვევაში იგი გახდებოდა პირველი ქალი დირექტორის თანამდებობაზე. 2018 წლის 17 მაისს აშშ-ის სენატმა ჰასპელის კანდიდატურა ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს დირექტორის თანამდებობაზე დაამტკიცა.

2021 წლის 20 იანვარს თანამდებობიდან გადადგა.

პირადი ცხოვრება
ჯინა ჰასპელი გათხოვილი იყო ჯეფ ჰასპელზე, რომელიც მსახურობდა აშშ-ის არმიაში 1976 წლიდან. მასთან ქორწინება გაშორებით დასრულდა 1985 წელს. ჰასპელი დაჯილდოებულია რამდენიმე მნიშვნელოვანი მედლით: მას გადასცეს ჯორჯ ბუშის პრემია ტერორიზმთან ბრძოლის გამო; ასევე ეკუთვნის დონოვანის პრემია, მედალი დაზვერვაში მსახურობისათვის და საპრეზიდენტო სამსახურის პრემია. ამჟამად ჰასპელი ცხოვრობს ვირჯინიის ქალაქ ეშბურნში და არ იყენებს სოციალურ მედიას.
ჯინა მაკ-კარტი

რეჯინა „ჯინა“ მაკ-კარტი (; დ. 3 მაისი, 1954, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი, აშშ) — გარემოს დაცვის სააგენტოს ადმინისტრატორი პრეზიდენტ ბარაკ ობამას ადმინისტრაციაში (2013-2017 წწ.).

ბიოგრფაია
ჯინა მაკ-კარტი დაიბადა 1954 წლის 3 მაისს მასაჩუსეტსის ქალაქ ბოსტონში. უმაღლესი განათლება მიიღო მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტში, ბოსტონში, რომელიც 1976 წელს დაამთავრა ხელოვნებისა და სოციალური ანთროპოლოგიის ბაკალავრის სტატუსით. 1981 წელს ტაფტსის უნივერსიტეტში მაგისტრის ხარისხი მიიღო გარემოს დაცვის პოლიტიკისა და დაგეგმარების სფეროში.

1999 წლიდან 2003 წლამდე მუშაობდა მასაჩუსეტსის შტატის გარემოს დაცვის სამმართველოს ხელმძღვანელის დამხმარედ. 2003-2004 წლებში მასაჩუსეტსის მთავრობის თანამეგობრობის განვითარების სამმართველოს ხელმძღვანელის მოადგილეა. 2004-2009 წლებში შედიოდა კონექტიკუტის შტატის გარემოს დაცვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელობაში.

2009 წელს გახდა აშშ-ის გარემოს დაცვისა სააგენტოს ადმინისტრატორის მოადგილე. 2013 წლის 18 ივლისს აშშ-ის სენატმა ხმათა უმრავლესობით (59 ხმა 40-ის წინააღმდეგ) დაამტკიცა გარემოს დაცვის სააგენტოს ადმინისტრატორის თანამდებობაზე. ამ პერიოდისათვის მისი წინამორბედის ლიზა ჯექსონის გადადგომიდან გასული იყო 147 დღე, ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდი ახალი ხელმძღვანელის დანიშვნამდე. სენატორებმა მას დაუსვეს 1 100 შეკითხვა, საიდანაც თითქმის ყველა (25 კითხვის გარდა) ეკუთვნოდა რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენლებს. მას ასევე ერთმა დემოკრატმა სენატორმა მისცა საწინააღმდეგიო ხმა. ეს იყო მეშახტეთა შტატის, დასავლეთ ვირჯინიის წარმომადგენელი ჯონ მენჩინი.

2016 წლის მარტში ჯინა მაკ-კარტი მკვეთრი კრიტიკის ქარცეცხლში გაეხვა აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრების მიერ, რაც გამოწვეული იყო მიჩიგანის შტატის ქალაქ ფლინტში სასმელ წყალში ტყვიის მაღალი შემცველობის გამოვლენის გამო.

2017 წელს, მაკ-კარტი შეუერთდა -ს, კერძო კაპიტალის ფირმას, სადაც ის მუშაობს ოპერაციული მრჩეველის თანამდებობაზე.
2019 წლის ნოემბერში ჯინა მაკ-კარტი დანიშნეს ბუნებრივი რესურსების დაცვის საბჭოს პრეზიდენტად.

პირადი ცხოვრება
მაკ-კარტი დაიბადა ირლანდიური წარმოშობის კათოლიკეთა ოჯახში. 2015 წლის იანვარში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა ვატიკანში, მისივე თქმით, რომის პაპს ფრანცისკეს გადასცა შეტყობინება იმის შესახებ, რომ პრეზიდენტი ბარაკ ობამა იზიარებს პაპის შეხედულებას კლიმატის ცვლილებებთან ბრძოლის შესახებ. ვიზიტის დროს პაპთან პირადი აუდიენცია არ შემდგარა, მაგრამ მაკ-კარტი მიიღო წმინდა ტახტის ოთხმა ოფიციალურმა წარმომადგენელმა.

ჯინა მაკ-კარტი გათხოვილია კენეთ მაკ-კერიზე, რომელიც მუშაობს ბოსტონში და დაკავებულია ყვავილების ბიზნესით. მეუღლეები შაბათ-კვირას ხვდებიან ან ბოსტონში, ან ვაშინგტონში. მათ ყავთ სამი შვილი: დანიელი, მეგი და ჯული.
მირიამ ფერგიუსონი

მირიამ ამანდა უოლეს ფერტგიუსონი (; დ. 13 ივნისი, 1875, ბელის ოლქი, ტეხასი — გ. 25 ივნისი 1961, ოსტინი, ტეხასი) — ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსი, აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრი. ტეხასის შტატის 29-ე და 32-ე გუბერნატორი შესაბამისად 1925-1927 და 1933-1935 წლებში.

მისი მეუღლე ჯეიმზ ედუარდ ფერგიუსონი ასევე იყო ტეხასის გუბერნატორი 1915-1917 წლებში. მირიამ ფერგიუსონი არის ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორიაში მეორე ქალი, რომელსაც ეკავა გუბერნატორის თანამდებობა. მანამდე პირველი იყო ნელი ტეილო როსი, რომელმაც თანამდებობა დაიკავა 15 დღით ადრე ვაიომინგში.

ბიოგრაფია
მირიამ ფერგიუსონი დაიბადა 1875 წლის 13 ივნისს ტეხასის შტატის ბელის ოლქში, მისი დაბადების სახელი იყო მირიამ ამანდა უოლესი. მამამისია ჯოზეფ ლეპსლი უოლესი, ხოლო დედა — ელიზა უოლესი, გათხოვებამდე გარისონი. მათ ოჯახში იზრდებოდა ექვსი შვილი, ხოლო მირიამი იყო სამ დას შორის ყველაზე უფროსი.

ამანდა სწავლობდა სალადოს კოლეჯში, ხოლო შემდეგ ბეილორის ქალთა კოლეჯში. 1899 წლის 31 დეკემბერს, 24 წლის ასაკში იგი ცოლად გაყვა იურისტ ჯეიმზ ედუარდ ფერგიუსონს. თავდაპირველად ისინი ცხოვრობდნენ ტეხასის შტატის ქალაქ ბელტონში და მათ შეეძნათ ორი გოგო უიდა უოლესი და რუბი დორესი. 1907 წელს ისინი საცხოვრებლად ტემპლში გადავიდნენ, სადაც ჯეიმზ ფერგიუსონი გახდა -ის პრეზიდენტი.

1914 წელს ჯეიმზ ფერგიუსონმა მონაწილეობა მიიღი ტეხასის გუბერნატორის არჩევნებში და გაიმარჯვა. ამ თვალსაზრისით მირიამი ტეხასის პირველი ლედი გახდა. იგი ძირითადად სახლის საქმეებით დაკავდა, მისი ჰობი იყო ბაღში მუშაობა. 1916 წელს მისი მეუღლე ხელახლა აირჩიეს ტეხასის გუბერნატორად, მაგრამ 1917 წელს იგი იმპიჩმენტით გადააყენეს და ციხეში გამოკეტეს.

ამ მომენტიდან იწყება მირიამის პოლიტიკური კარიერა. 7 წლის განმავლობაში იგი და მისი მეუღლე იბრძოდნენ იმისათვის, რომ არჩეული თანამდებობების დაკავების შეზღუდვა, რომელიც ჯეიმზ ფერგიუსონს დაეკისრა, გაუქმებულიყო. როდესაც ტეხასის უზენაესმა სასამართლომ ეს შეზღუდვა 1924 წლის ივნისში გააუქმა, ჯეიმზ ედუარდ ფერგიუსონმა გამოაცხადა, რომ ახლა მისი მეუღლე მირიამი იბრძოდა გუბერნატორის თანამდებობისათვის და იგი მას დაეხმარებოდა. მათ დაიწყეს წინასაარჩევნო კამპანია ლოზუნგით „ორი გუბერნატორი ერთის ფასად“. მირიამმა გაიმარჯვა კიდეც არჩევნებში და თანამდებობა დაიკავა 1925 წლის 20 იანვარს. გუბერნატორობის დროს მიიღო კუ-კლუქს-კლანის მოქმედების აკრძალვის კანონი.

მეორე საგუბერნატორო ვადა წარიმართა დიდი დეპრესიის ფონზე. ვადის ამოწურვის შემდეგ უარი თქვა ხელმეორედ თანამდებობის დაკავებაზე, თუმცა 1940 წელს 65 წლის ასაკში კვლავ სცადა გუბერნატორობა, მაგრამ უშედეგოდ.

მირიამ ფერგიუსონი გარდაიცვალა 1961 წლის 25 ივნისს, 86 წლის ასაკში, გულის უკმარისობის შედგად. დაკრძალულია ოსტინში, ტეხასის შტატის სასაფლაოზე.
ნელი ტეილო როსი

ნელი ტეილო როსი (; დ. 29 ნოემბერი, 1876, ენდრიუ, მისურის შტატი — გ. 19 დეკემბერი, 1977) — ამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე ვაიომინგის შტატის მე-14 გუბერნატორი 1925-1927 წლებში. პირველი ქალი გუბერნატორი ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორიაში. ასევე აშშ-ის სამონეტო ზარაფხანის პირველი ქალი დირექტორი 1933-1953 წლებში.

ბიოგრაფია
ნელი ტეილო როსი დაიბადა 1876 წლის 29 ნოემბერს დასახლება ამაზონიაში, მისურის შტატის ტერიტორიაზე. 1884 წელს, როდესაც იგი 7 წლის იყო, მისი ოჯახი ჩრდილოეთ კანზასის შტატში გადავიდა საცხოვრებლად. 1892 წელს სწავლობდა მიტონვეილის გიმნაზიაში, მისი ოჯახი ამ პერიოდში საცხოვრებლად გადავიდა ნებრასკის შტატის ქალაქ ომაჰაში. 1902 წელს ცოლად გაყვა უილიამ ბრედფორდ როსს (რომელთანაც შეეძნა ოთხი შვილი) და წყვილი ვაიომინგის შტატში გადავიდა საცხოვრებლად. 1922 წელს მისი მეუღლე აირჩიეს ამავე შტატის გუბერნატორად.

1924 წლის 3 ოქტომბერს უილიამ ბრედფორდ როსი მოულოდნელად გარდაიცვალა და ნელი როსი აღნიშნულ თანამდებობაზე აირჩიეს თავისი ქმრის ვადის ამოწურვამდე, არჩევნებში გაიმარჯვა და მეტოქეების აჯობა 8000-ზე მეტი ხმით. გუბერნატორის თანამდებობაზე მან გააგრძელა თავისი დაღუპული ქმრის პოლიტიკა, რომელიც გამოდიოდა გადასახადების შემცირების წინადადებით რიგითი მოქალაქეებისათვის, ღარიბი ფერემერებისათვის სახელმწიფო დახმარების, საბანკო რეფორმისა და ბავშვების, მოსამსახურე ქალებისა და შახტიორთა უფლებების დაცვის წინადადებით.

იგი იყო ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორიაში პირველი ქალი გუბერნატორი და დღემდე რჩება ვაიომინგის შტატის ერთადერთ ქალ გუბერნატორად. აქტიურად ემხრობოდა მშრალ კანონს, რომელიც გასული საუკუნის 20-იან წლებში მოქმედებდა აშშ-ის ტერიტორიაზე.

1933 წლის 3 მაისს ნელი ტეილო როსი პრეზიდენტმა ფრანკლინ დელანო რუზველტმა დანიშნა აშშ-ის სამონეტო ზარაფხანის დირექტორად და გახდა პირველი ქალი ამ თანამდებობაზე. ეს საპასუხისმგებლო თანამდებობა შემოიღეს 1792 წელს და აქედან მოყოლებული ყველაზე მეტხანს სწორედ მას ეკავა. 20-წლიანი მუშაობის დროს (ხუთი სრული ვადა 1953 წლამდე, შემდეგ გავიდა პენსიაში) მისი ხელმძღვანელობით აშენდა ოქროს საცავი ახალი შენობა ფორტ-ნოქსეში, ვერცხლის საცავი ვესტ-პოინტში და სამონეტო ზარაფხანის შენობა სან-ფრანცისკოში.

პენსიაში გასვლის შემდეგ როსი წერდა სტატიებს ქალთა სხვადასხვა ჟურნალებისათვის, ბევრს მოგზაურობდა. უკანასკნელი მარშრუტი შედგა ვაიომონგში, როდესაც იგი იყო 96 წლის ასაკში. ხუთი წლის შემდეგ, 101 წლის ასაკში გარდაიცვალა ვაშინგტონში, კოლუმბიის ოლქში. გარდაცვალების მომენტში იყო ყველაზე ასაკოვანი ყოფილი გუბერნატორი აშშ-ში. ნელი ტეილო როსი დაკრძალეს ლეიკვიუს ოჯახურ სასაფლაოზე შაიენში.
კიმ რეინოლდსი

კიმბერლი კეი სტროუნი , გათხოვების შემდეგ უფრო მეტად ცნობილია როგორც კიმ რეინოლდსი (; დ. 4 აგვისტო, 1959) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენელი, აიოვის შტატის 43-ე გუბერნატორი 2017 წლიდან. აიოვის შტატის პირველი ქალი გუბერნატორი. 2011-2017 წლებში იყო აიოვის ლეიტენანტ-გუბერნატორი. 2015 წელს აირჩიეს ლეიტენანტ-გუბერნატორების ეროვნული ასოციაციის ხელმძღვანელად.

ბიოგრაფია
კიმ რეინოლდსი დაიბადა 1959 წლის 4 აგვისტოს აიოვის შტატის ქალაქ ტრუროში. 1970-იან წლებში სწავლობდა მისურის შტატის ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში, 1980-იან წლებში საცხოვრებლად გადავიდა მაუნტ-პლეზანტში და სწავლა გააგრძელა სამხრეთ-აღმოსავლეთის საქალაქო კოლეჯში, 1990-იანი წლების შუა პერიოდში სწავლობდა საბუღალტრო საქმეს სამხრეთ-დასავლეთის საქალაქო კოლეჯში. 2010 წელს სწავლა დაიწყო აიოვის შტატის უნივერსიტეტში და 2016 წელს აქვე მიიღო თავისუფალი მეცნიერებების ბაკალავრის ხარისხი.

14 წლის განმავლობაში ეკავა აიოვის შტატის კლარკის ოლქის ხაზინადარის თანამდებობა, შემდეგ აირჩიეს აიოვის სენატში. სენატორობის მეორე წელს, მაშინდელმა გუბერნატორმა ტერი ბრანსტედმა შესთავაზა მასთან ერთად კენჭი ეყარა ახალ საგუბერნატორო არჩევნებში ვიცე-გუბერნატორის თანამდებობაზე. ისინი აირჩიეს 2010 წელს და ხელახლა აირჩიეს აღნიშნულ თანამდებობაზე 2014 წელს. 2017 წელს ტერი ბრანსტედი დიპლომატიურ სამსახურში წავიდა, შესაბამისად კიმ რეინოლდსი გახდა პირველი ქალი გუბერნატორი აიოვის შტატის ისტორიაში.

2018 წლის 6 ნოემბერს გამართულ ახალ საგუბერნატორო არჩევნებზე კიმ რეინოლდსი აირჩიეს სრული ვადით, მძიმე ბრძოლაში გაიმარჯვა დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელ ფრედ ჰაბელთან (ბიულეტენების 90 %-ის დათვლის შემდეგ ჰქონდა ხმების 50 %, ჰაბელს კი - 47,8 %). წინასაარჩევნო კამპანიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თემა იყო აბორტების პრობლემა. თავის დროზე კიმ რეინოლდსმა ხელი მოაწერა ე. წ. „გულისცემის ბილს“, რომელიც ყველაზე მკაცრი კანონი იყო ამერიკის შტატში, იგი კრძალავდა აბორტს ორსულობის ექვსი კვირის პერიოდში. ფრედ ჰაბელი, რომელიც იყო ორგანიზაცია -ის სადამკვირვებლო საბჭოს წევრი, აგიტაციას ეწეოდა ამ კანონის შესაცვლელად. ოპონენტები ასევ დისკუსიებს მართვდნენ მედიკეიდის სადაზღვევო პროგრამის პრივატიზაციის შესახებ. 2018 წლის გუბერნატორის არჩევნების საბოლოო შედეგების მიხედვით კიმ რეინოლდსმა და ვიცე-გუბერნატორობის კანდიდატმა ადამ გრეგმა მიიღეს ამომრჩეველთა ხმების 50,26 %, ხოლო მისმა მოწინააღმდეგემ ფრედ ჰაბელმა და ვიცე-გუბერნატორობის კანდიდატმა რიტა ჰარტმა 47,53 %.

პირადი ცხოვრება
1982 წელს დაოჯახდა და ცოლად გაჰყვა კევინ რეინოლდსს, რომელიც არის ნიადაგის ნაყოფიერების სპეციალისტი, იგი სამი ათწლეულის წლის განმავლობაში მუშაობდა აშშ-ის სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტში. მათ შეეძინათ სამი შვილი (ჯენიფერი, ნიკოლი და ჯესიკა), ჰყავთ ცხრა შვილიშვილი.
კეთლინ სიბელიუსი

კეთლინ სიბელიუსი ; დაბადებით ჯილიანი, (; დ. 15 მაისი, 1948) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, 2009 წლიდან 2014 წლამდე იყო ამერიკის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის მდივანი. მანამდე ორჯერ აირჩიეს არიზონის გუბერნატორად, 2003 წლიდან 2009 წლამდე იყო შტატის ისტორიაში მეორე ქალი გუბერნატორი. არის დემოკრატი გუბერნატორების ასოციაციის საპატიო წევრი (ასოციაციის პირველი ქალი წევრი). 2008 წელს პრეზიდენტის ყოველწლიური მიმართვის დროს დემოკრატების რიგებიდან სიტყვით გამოვიდა კონგრესში.

ბიოგრაფია
კეთლინ ჯილიანი დაიბადა 1948 წლის 15 მაისს ოჰაიოს შტატის ქალაქ ცინციტნატში, კათოლიკურ ოჯახში. დაასრულა ვაშინგტონის სამების უნივერსიტეტი პოლიტოლოგიის ბაკალავრის სტატუსით. მოგვიანებით მან კანზასის უნივერსიტეტში მიიღო მაგისტრის ხარისხი სახელმწიფოებრივი მმართველობის დარგში. 1974 წელს გადავიდა კანზასის შტყატში სადაც რვა წლის განმავლობაში მუშაობდა კანზასის საკანონმდებლო ორგანოში და რვა წელი გუბერნატორად არჩევამდე მუშაობდა დაზღვევის საკითხების კომისრად.

სიბელიუსი არის ოჰაიოს შტატის ყოფილი გუბერნატორის, დემოკრატ ჯონ ჯილიანის შვილი, ამ თვალსაზრისით ეს იყო პირველი შემთხვევა აშშ-ში, როდესაც მამა-ქალიშვილი გახდნენ გუბერნატორები.

მისი მეუღლე გარი სიბელიუსი იყო სასამართლოს ფედერალური ჩინოვნიკი და აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის ყოფილი წევრის, რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენლის, კიტ სიბელიუსის შვილი. მათ ჰყავდათ ორი შვილი. დასვენებისათვის იგი ხშირად სტუმრობდა თავისი ბავშვობის ადგილს, მიჩიგანის შტატის ქალაქ ლელანდს. არის ჯაზის ფანატიკოსი, 2009 წლისათვის მას ჰქონდა ნიუ-ორლეანის ჯაზის ფესტივალზე დასწრების 30-წლიანი უწყვეტი სტაჟი.

სიბელიუსს 1977-1986 წლებში ეკავა სასამართლოს იურისტების კანზასის ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორისა და მთავარი ლობისტის თანამდებობა. 1986 წელს იგი პირველად აირჩიეს კანზასის წარმომადგენელთა პალატაში. 1994 წელს დატოვა წარმომადგენელთა პალატა, რათა კენჭი ეყარა დაზღვევის კომისრის თანამდებობაზე და გაკვირვებული იყო პოლიტიკური პროგნოზით, გაიმარჯვა — პირველად 10 წლის განმავლობაში მოიგო დემოკრატმა.

2002 წელს პირველად აირჩიეს გუბერნატორის თანამდებობაზე, ხოლო მისი ხელახალი არჩევა მოხდა 2006 წელს. 2002 წლის გუბერნატორის არჩევნების დროს დაამარცხა რესპუბლიკური პარტიის წევრი ტიმ შლიმბერგერი: სიბელიუსმა მიიღო ამომრჩეველთა ხმების 53 %, ხოლო შლიმბერგერმა — 45 %. არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ კეთლინ სიბელიუსი შევიდა 20 ყველაზე პოპულარული გუბერნატორის სიაში. 2006 წლის არჩევნებში სიბელიუსმა დაამარცხა რესპუბლიკელი მოწინააღმდეგე ჯიმ ბარნეტი, ამომრჩეველთა ხმები შესაბამისად ასე გადანაწილდა: კეთლინ სიბელიუსი - 57,9 % და ჯიმ ბარნეტი - 40,4 %.

პირადი ცხოვრება
გარი სიბელიუსი და კეთლინი დაოჯახდნენ 1974 წელს. მათ ჰყავთ ორი შვილი: ნიდი (დ. 1982) და ჯონი (დ. 1985 წ.)
იამი

იამი — მონღოლთა მიერ დაპყრობილ ქვეყნებში (მ. შ. საქართველოში) გზებზე აგებული სამხედრო სტრატეგიული საფოსტო სადგური. იამი დააარსა უგედეი-ყაენმა 1236 წელს, სახელმწიფოში მიმოსვლის საშუალებათა მოწესრიგების მიზნით. იამის თითოეულ უფროსს (იამჩის) მუდმივად უნდა ჰყოლოდა 20 ცხენოსანი გამყოლი, ცხენები, ჰქონდა ხარშებმული ურმები და აუცილებელი სანოვაგე. ყველაფერი ეს ადგილობრივ მოსახლეობას უნდა გაეღო.
იანიქ-თეფე

იანიქ-თეფე — მრავალფენიანი ნამოსახლარი გორა. მდებარეობს ურმიის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროდან 30 კმ-ში, აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის პროვინციაში, სოფელ ტაზეჰ-კანდის ახლოს, ირანი. ნამოსახლარის ფართობია დაახლოებით 81 ათასი მ². იგი აღმოაჩინა ჩარლი ბარნიემ. არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა 1960, 1961 და 1962 წლებში.

იანიქ-თეფე დასახლებული იყო ენეოლითისა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანში. ამის შემდეგ იგი ხელახლა აითვისეს ძვ. წ. ათასწლეულში. ენეოლითის ფენა წრმოდგენილია ოთხკუთხა ალიზის ნაგებობებით და დამახასიათებელი მოწითალო კერამიკით. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანაში მკვიდრდება მრგვალი ნაგებობები და მუქი კერამიკა.

ჩ. ბარნეის იანიქ-თეფეში წარმოებული არქეოლოგიური გათხრების შემდეგ მეცნიერების ყურადღება მტკვარ-არაქსის კულტურაზე გამახვილდა. ნამოსახლარი კანიქ-თეფე ჰაფტავან-თეფესთან, გოითეფესთან და ჰასანლუსთან ერთად წარმოადგენს იმ მნიშვნელოვან მრავალფენიან ძეგლს ირანში, სადაც კავკასიური წარმომავლობის ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსის კულტურის ფენები არის წარმოდგენილი.
ვილმა რუდოლფი

ვილმა რუდოლფი ( დ. 23 ივნისი, 1940 — გ. 12 ნოემბერი, 1994) — აფრო-ამერიკელი სპრინტერი. იყო ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული და ოლიმპიური რეკორდების მფლობელი 1956 და 1960 წლების ოლიმპიურ თამაშებზე. 1960 წლის რომის ზაფხულის ოლიმპირ თამაშებზე რუდოლფმა სპრინტის სამ სახეობაში მოიპოვა ოქროს 3 მედალი, ამავე წელს იგი ყველაზე სწრაფ ქალად აღიარეს და გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც ერთ ოლიმპიურ თამაშში სამი ოქროს მედალი მოიპოვა. 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის მსოფლიო სატელევიზიო გაშუქების გამო, რუდოლფი საერთაშორისო ვარსკვლავი გახდა. რუდოლფის ანგარიშზეა 100 და 200 მეტრიან დისტანციაზე რეკორდები ასევე 4 100 მეტრიან რალზე. 1994 წელს რუდოლფი გარდაიცვალა თავის ტვინის და ყელის კიბოთი.
გვენ ჯონი

გვენ ჯონი (; დ. 22 ივნისი, 1876 — გ. 18 სექტემბერი, 1939) — უელსელი მხატვარი, რომელიც კარიერის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში მუშაობდა საფრანგეთში. გვენ ჯონი ხატავდა უცნობი ქალების პორტრეტებს, თუმცა მისი შემოქმედება დაჩრდილა მისმა ძმამ ოგასტეს ჯონმა და მისმა შეყვარებულმა ოგიუსტ როდენმა.

ამერიკელმა კოლექციონერმა ჯონ კუინმა 1910 წლიდან 1924 წლამდე შეიძინა იმ ნახატების უმრავლესობა, რომელიც გვენმა გაყიდა. გვენის ნახატების გამოფენა ხშირად ხდებოდა სხვადასხვა გამოფენებზე, მაგრამ გვენს თავის სიცოცხლეში მხოლოდ ერთი სოლო გამოფენა ჰქონდა 1926 წელს ლონდონში. ჯონის ბოლო ნამუშევარი დათარიღებულია 1933 წლით. 1939 წლის 10 სექტემბერს მან დაწერა ანდერძი და გაემგზავრა დიეპში, 8 დღის შემდეგ კოლაფსისაგან გარდაიცვალა.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
გვინ ჯონი დაიბადა უელსის ჰავერფორდის დასავლეთში, ედვინ უილიამ ჯონისა და მისი მეუღლის ავგუსტას (ნეტ სმიტი) ოთხი შვილიდან მეორე. გვენის უფროსი ძმა იყო ტორნტონ ჯონი; მისი უმცროსი და-ძმები იყვნენ ავგუსტუსი და უინიფრიდი. ედვინ ჯონი იყო ადვოკატი, ავგუსტა ხშირად ბავშვებთან არ იმყოფებოდა ჯანმრთელობის პრობლემების გამო. ავგუსტა მოყვარული მხატვარი იყო და ორივე მშობელი ხელს უწყობდა შვილებს ინტერესი ჰქონოდათ ლიტერატურისა და ხელოვნებისადმი. დედამისი გარდაიცვალა, როდესაც გვენი რვა წლის იყო. რაც შეეხება დედის გარდაცვალებას და გავლენის დაკარგვას, მოგვიანებით მისმა ძმამ, ავგუსტუსმა დაწერა: ”დედაჩემი უეჭველად იქნებოდა გამოსადეგი, მაგრამ ის გარდაიცვალა, როდესაც პატარა ბავშვი ვიყავი, ამის შემდეგ, მეშინია, ძალიან თვალცრემლიანი ცხოვრება".

დედის ნაადრევი გარდაცვალების შემდეგ, 1884 წელს, ოჯახი გადავიდა ტენბში პემბროკირირში, უელსი, სადაც გვენისა და მისი დის უინფრედის ადრეული განათლება უზრუნველყოფილი იქნა.

1895 წლიდან 1898 წლამდე ის სწავლობდა სლეიდის სამხატვრო სკოლაში.ეს იყო გაერთიანებული სამეფოს ერთადერთი სამხატვრო სკოლა, რომელიც საშუალებას აძლევდა ქალ სტუდენტებს მხატვრობის შესწავლის. გვენ ჯონის უმცროსმა ძმამ, ავგუსტუსმა, დაიწყო სწავლა სლეიდის კოლეჯში 1894 წელს.

1898 წელს გვენის პირველი ვიზიტი შედგა პარიზში კოლეჯის ორ მეგობართან ერთად. გვენი დაბრუნდა ლონდონში 1899 წელს და პირველად აჩვენა თავისი ნამუშევრები 1900 წელს, ახალ ინგლისურ სამხატვრო კლუბში .მისი მატერიალური მდგომარეობა მძიმე იყო, 1900–1901 წლებში ცხოვრობდა სკატერირებულ შენობაში.

მან შეწყვიტა გამოფენა - ში 1911 წელს, მაგრამ მან მოიპოვა მნიშვნელოვანი მფარველი ჯონ ქვინში, ამერიკელი ნახატების კოლექციონერი, რომელმაც 1910 წლიდან გარდაცვალებამდე 1924 წელს შეიძინა იმ ნაშრომების უმეტესი ნაწილი, რომელიც გვენ ჯონმა გაყიდა. ქვინის მახარდაჭერის წყალობით გვენ ჯონს აღარ უწევდა მუშაობა და მთლიანად მხატვრობაზე გადაერთო.