გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2231

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2231 — 2015 წლის 20 ივლისს მიღებული რეზოლუცია, რომელმაც დაამტკიცა ერთობლივი ყოვლისმომცველი სამოქმედო გეგმა ირანის ბირთვული პროგრამის შესახებ. განსაზღვრავს შემოწმების პროცესსა და განრიგს, ასევე ითვალისწინებს ირანის წინააღმდეგ გაეროს სანქციების მოხსნას. ამავდროულად, მომლაპარაკებლებმა ჩაშენება მოახდინეს სასწრაფო მექანიზმის, როგორც გარიგების გამომყენებელთა დამცავი ზომის: ირანის ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში, სანქციების ხელახლა დაწესება საბჭოში ვეტოს რისკის გარეშე სწრაფად შეიძლებოდა. -ის უპრეცედენტო დებულება ხელს უწყობდა -ს მხარდაჭერის მოპოვებას, ვინაიდან ირანის ნებისმიერ დარღვევას საერთაშორისო სანქციების სწრაფი აღდგენით ეპასუხებოდა. გაეროს უშიშროების საბჭომ ერთხმად დაამტკიცა რეზოლუცია 2231-ის მეშვეობით 2015 წლის 20 ივლისს, ეს მექანიზმი საერთაშორისო სამართალში ჩაასახლა.

2016 წლის 29 მარტს შეერთებულმა შტატებმა, გაერთიანებულმა სამეფომ, საფრანგეთმა და გერმანიამ გენერალური მდივნისადმი ბან კი-მუნისადმი ერთობლივი წერილი გაგზავნეს, რომელშიც ირანი ადანაშაულება უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2231-ის „გამოწვევაში" გარიგების შემდეგ ჩატარებული სარაკეტო გამოცდებით. 2018 წლის მაისში აშშ-მა ცალმხრივად გავიდა -დან, ხელახლა დააწესა გარიგებით მოხსნილი სანქციები და ირანის წინააღმდეგ მაქსიმალური ზეწოლის კამპანია წამოიწყო, იმ ფაქტის მიუხედავად, რომ კვლავ ადასტურებდა ირანის შესაბამისობას შეთანხმებასთან. 2019 წლის თებერვალში -მ დაადასტურა, რომ ირანი კვლავ იცავდა 2015 წლის -ს. თუმცა 2019 წლის 8 მაისს, -დან აშშ-ის გასვლიდან ერთი წლის შემდეგ, ირანმა განაცხადა, -ს ზოგიერთი ნაწილის განხორციელება შეაჩეროს, 60 დღეში შემდგომი ქმედებით მუქარით, თუ აშშ-ის სანქციებისგან დაცვა ვერ მიიღო. 2025 წლის ივლისის დასაწყისში ირანმა შეაჩერა თანამშრომლობა გაეროს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსთან , და -ს ყველა ინსპექტორი 4 ივლისამდე დატოვა ირანი.

2025 წლის ივლისში 3-ის წევრებმა, ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და გერმანიამ, გააფრთხილეს, რომ მექანიზმი ამოქმედდებოდა, თუ 2025 წლის აგვისტოს ბოლომდე ბირთვულ მოლაპარაკებებში პროგრესი არ მოიხდინებოდა.

ამავდროულად, მომლაპარაკებლებმა ჩაშენება მოახდინეს სასწრაფო მექანიზმის, როგორც გარიგების გამომყენებელთა დამცავი ზომის: ირანის ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში, სანქციების ხელახლა დაწესება საბჭოში ვეტოს რისკის გარეშე სწრაფად შეიძლებოდა. -ის ეს დებულება, რომელიც უპრეცედენტო დიპლომატიურ ინსტრუმენტად იწოდება, ხელს უწყობდა -ს მხარდაჭერის მოპოვებას, ვინაიდან ირანის ნებისმიერ „მნიშვნელოვან შეუსრულებლობას" საერთაშორისო სანქციების სწრაფი აღდგენით ეპასუხებოდა.

ირანის რეაქცია
რეზოლუციის შემდეგ ირანის მაშინდელმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა მოჰამად ჯავად ზარიფმა განაცხადა: „ირანის ერმა უნდა იგრძნოს ფუნდამენტური ცვლილებები გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2231-ის შესაბამისად".

-დან აშშ-ის გასვლა და ირანის შეუსაბამობის ბრალდება
2016 წლის სარაკეტო გამოცდები
2016 წლის 29 მარტს შეერთებულმა შტატებმა, გაერთიანებულმა სამეფომ, საფრანგეთმა და გერმანიამ გენერალური მდივნისადმი ბან კი-მუნისადმი ერთობლივი წერილი გაგზავნეს, რომელშიც ირანი ადანაშაულება უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2231-ის „გამოწვევაში" გარიგების შემდეგ ჩატარებული სარაკეტო გამოცდებით. წერილში ნათქვამია, რომ რაკეტები „თავისი ბუნებით ბირთვული იარაღის მიტანისთვის შეიძლება გამოყენდეს". თუმცა, წერილი არ ამბობს, რომ გამოცდები უკანონო იყო. რეზოლუცია 2231 ირანს მოუწოდებს, თავი შეიკავოს ბირთვული იარაღის მიტანისთვის გამიზნულ ბალისტიკურ რაკეტებთან დაკავშირებული საქმიანობისგან, თუმცა -ის ანგარიშში უსახელო დიპლომატების ცნობით, ენა სამართლებრივად სავალდებულო არ არის და სადამსჯელო ღონისძიებებით ვერ შეიძლება გამოყენება.

2018 წელს -დან აშშ-ის გასვლა
2018 წლის მაისში აშშ-მა ცალმხრივად გავიდა -დან, ხელახლა დააწესა გარიგებით მოხსნილი სანქციები და ირანის წინააღმდეგ მაქსიმალური ზეწოლის კამპანია წამოიწყო, იმ ფაქტის მიუხედავად, რომ კვლავ ადასტურებდა ირანის შესაბამისობას შეთანხმებასთან.

2020 წლის დრონებით დარტყმები
2020 წლის 9 ივნისს გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიო გუტერეშმა -ისადმი ირანის იარაღის ემბარგოს შესახებ ორწლიანი მოხსენებაში განაცხადა, რომ საუდის არაბეთზე 2019 წელს მრავალი დარტყმისთვის გამოყენებული საკრუიზო რაკეტები ირანული წარმოშობისა იყო. 2019 წლის -ზე, –-ზე და -ს საერთაშორისო აეროპორტზე 2019 წლის დარტყმებში გამოყენებული საკრუიზო რაკეტები ან დრონები ირანული წარმოშობის იყო, ისევე როგორც 2019 წლის ნოემბერსა და 2020 წლის თებერვალში აშშ-ის მიერ შეჩერებული მასალის ნაწილი. ზოგიერთი ნივთი სავარაუდოდ 2016 წლის თებერვლიდან 2018 წლის აპრილამდე გადაიცა, რაც შესაძლოა რეზოლუცია 2231-თან „შეუსაბამო" ყოფილიყო:

გაეროში აშშ-ის ელჩმა კელი კრაფტმა განაცხადა, რომ გუტერეშის მოხსენების შედეგად „მალე მოამზადებდა ირანის იარაღის ემბარგოს გასაგრძელებელი რეზოლუციის პროექტს". დიპლომატებმა განაცხადეს, რომ ვაშინგტონი სავარაუდოდ „მძიმე, ქაოსურ ბრძოლას" წააწყდებოდა. საფრანგეთისა და გაერთიანებული სამეფოს მსგავს შეფასებებს დაეთანხმა. ირანმა უარყო, რომ უკრაინაში გამოსაყენებლად იარაღი გაეგზავნა. 22 ოქტომბერს საფრანგეთმა, ბრიტანეთმა და გერმანიამ ოფიციალურად მოითხოვეს 2231-ზე პასუხისმგებელი გაეროს ჯგუფის მიერ გამოძიების ჩატარება.

ამ ბრალდებებზე საპასუხოდ, გაეროში ირანის ელჩმა 19 და 24 ოქტომბერს -ს მიწერა, რომ ეს მცდარი ინტერპრეტაციაა რეზოლუციის დანართ -ის მე-4 პუნქტის, რომელშიც მკაფიოდ წერია, რომ ვრცელდება ნივთებზე, „რომლებიც ბირთვული იარაღის მიტანის სისტემების განვითარებაზე შეიძლება ხელი შეუწყოს" — ამ დრონებმა კი ამის ვერ შეძლეს.

26 ოქტომბერს -ის სხდომაზე განიხილეს პროცედურული საკითხი — შეეძლო თუ არა სახელმწიფოთა ჯგუფს სამდივნოსგან გამოძიება მოეთხოვა მთლიანი უშიშროების საბჭოს გადაწყვეტილების გარეშე. გაეროს იურიდიული მრჩეველი მიგელ დე სერპა სოარეში განაცხადა, რომ გაეროს გენერალური მდივანი და სამდივნოს პერსონალი „არ უნდა ეძიებდეს ან ღებულობდეს ინსტრუქციებს არცერთი მთავრობისგან", მაგრამ შეუძლიათ გაითვალისწინონ მათთვის წარდგენილი ინფორმაცია.

2018–2025 წლებში ბირთვული გარიგების ეროზია
2019 წლის თებერვალში -მ დაადასტურა, რომ ირანი კვლავ იცავდა 2015 წლის -ს. თუმცა 2019 წლის 8 მაისს, -დან აშშ-ის გასვლიდან ერთი წლის შემდეგ, ირანმა განაცხადა, -ს ზოგიერთი ნაწილის განხორციელება შეაჩეროს, 60 დღეში შემდგომი ქმედებით მუქარით, თუ აშშ-ის სანქციებისგან დაცვა ვერ მიიღო. 2019 წლის ივლისში -მ დაადასტურა, რომ ირანმა გადალახა 300 კგ გამდიდრებული ურანის მარაგის ლიმიტი და 3.67%-იანი გამდიდრების ლიმიტი. 2019 წლის 5 ნოემბერს ირანის ბირთვული ინფრასტრუქტურის ხელმძღვანელმა ალი აქბარ სალეჰიმ განაცხადა, ირანი -ის ბირთვული საწვავის გამდიდრების ქარხანაში ურანს 5%-მდე გაამდიდრებდა, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში ქვეყანას 20%-მდე გამდიდრების შესაძლებლობა ჰქონდა. ასევე ნოემბერში ირანის ატომური ენერგიის ორგანიზაციის სპიკერმა ბეჰრუზ კამალვანდიმ განაცხადა, ირანს საჭიროების შემთხვევაში 60%-მდე გამდიდრების შესაძლებლობა ჰქონდა. პრეზიდენტმა ჰასან როჰანიმ განაცხადა, ირანის ბირთვული პროგრამა „შეუზღუდავი" იქნებოდა, ხოლო ქვეყანა 2015 წლის ბირთვული გარიგებიდან გამოსვლის მესამე ფაზას იწყებდა.

2020 წლის 5 იანვარს, ირანის -ის მეთაურ ყასემ სოლეიმანის ამერიკელთა მიერ მკვლელობიდან ორი დღის შემდეგ, ირანის მთავრობამ განაცხადა, ურანის გამდიდრების სიმძლავრეზე, დონეებზე ან მარაგის ზომაზე -ს ლიმიტებს აღარ დაიცავდა. 2020 წლის მარტში -მ განაცხადა, ირანმა 2019 წლის ნოემბრის დასაწყისიდან გამდიდრებული ურანის მარაგი თითქმის სამჯერ გაზარდა. 2020 წლის სექტემბერში -მ განაცხადა, ირანმა -ს ნებადართულ მარაგზე ათჯერ მეტი გამდიდრებული ურანი დააგროვა.

2021 და 2022 წლებში ირანმა -სა და -ში დააყენა მოწინავე ცენტრიფუგების (-2, -4, -6) კასკადები, რამაც გამდიდრების გამოშვება მნიშვნელოვნად გაზარდა. 2021 წლის თებერვალში -მ განაცხადა, ირანმა ბირთვული ობიექტებიდან მონაცემებსა და მომავალი ობიექტების გეგმებზე წვდომა შეაჩერა. 2021 წლის აპრილში -ის გამდიდრების ქარხანაში დივერსიამ ელექტრო გათიშვა გამოიწვია და ცენტრიფუგები დააზიანა. ირანი შემდგომ გამდიდრების გაზრდით გამოეხმაურა: რამდენიმე დღეში 60%-ის გამდიდრება დაიწყო — ირანისთვის უპრეცედენტო დონე, საიარაღო ხარისხის (90% და მეტი) ზღვართან ახლოს. ეს 60%-იანი გამდიდრება -ში, შემდეგ კი -შიც განხორციელდა, 2023 წლის დასაწყისის მდგომარეობით ~70 კგ-ზე მეტი 60%-იანი ურანის მარაგი დაგროვდა. 2022 წლის 25 ივნისს ევროკავშირის უფროს დიპლომატთან შეხვედრაზე ირანის უმაღლესი უსაფრთხოების ოფიცერმა ალი შამხანიმ განაცხადა, ირანი ბირთვული პროგრამის განვითარებას გააგრძელებდა, სანამ დასავლეთი „უკანონო ქცევას" არ შეცვლიდა.

2022 წლის ივლისში, -ის მიერ მოხსენებული -ის ანგარიშის თანახმად, ირანმა -ის მიწისქვეშა ქარხანაში განახლებული აღჭურვილობის გამოყენებით ურანის გამდიდრება გაზარდა, კონფიგურაციაში, რომელიც გამდიდრების დონეებს უფრო სწრაფად ცვლის. 2022 წლის სექტემბერში გერმანიამ, გაერთიანებულმა სამეფომ და საფრანგეთმა ეჭვი გამოთქვეს ირანის -ზე დაბრუნების გულწრფელობასთან დაკავშირებით, მას შემდეგ რაც თეირანმა -ს მოუთხოვა სამ გამოუცხადებელ ირანულ ობიექტში ურანის კვალის შესახებ გამოძიება დაეხუროს. -მ განაცხადა, ვერ უზრუნველყოფს ირანის ბირთვული პროგრამის მშვიდობიანი ხასიათის გარანტიას, ვინაიდან „გამოუცხადებელ ობიექტებში ბირთვული მასალის წარსული არსებობის საკითხების გადაჭრაში პროგრესი არ განხორციელებულა". გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიო გუტერეშმა ირანს მოუწოდა, ბირთვული ინსპექციების შესახებ „სერიოზული დიალოგი" დაეწყო და -ს დამოუკიდებლობა „არსებითია" განაცხადა, ირანის გამოძიებების დასრულების მოთხოვნის საპასუხოდ. 2023 წლის თებერვალში -მ განაცხადა, ირანში 84%-მდე გამდიდრებული ურანი აღმოაჩინა. ირანის მთავრობამ ეს „გამდიდრების დონეების უნებლიე რყევად" დაახასიათა, თუმცა ირანელები ღიად ამდიდრებდნენ ურანს 60%-იანი სიწმინდით, რაც 2015 წლის ბირთვული გარიგების დარღვევაა. 2024 წელს ირანის პრეზიდენტმა მასუდ პეზეშქიანმა გამოხატა ინტერესი შეერთებულ შტატებთან ბირთვულ გარიგებაზე მოლაპარაკებების განახლებასთან დაკავშირებით.

2024 წლის ნოემბერში ირანმა განაცხადა, ახალ მოწინავე ცენტრიფუგებს შექმნიდა, მას შემდეგ რაც -მ ირანელთა შეუსაბამობა და საიდუმლოება გაიკიცხა.

2025 წლის იანვარში გაირკვა, ირანი შორმავლობიანი სარაკეტო ტექნოლოგიებს ავითარებდა ისლამური რევოლუციის გვარდიის ფარგლებში, ზოგი კონსტრუქცია ჩრდილოეთ კორეის მოდელებზეა დაფუძნებული. ირანის ეროვნული წინააღმდეგობის საბჭოს ცნობით, ეს რაკეტები, მაგ. -100 და , ბირთვულ საბრძოლო მასებს ატარებდა და -მდე, ევროპის ნაწილებამდე სამიზნეებს ხვდებოდა.

2025 წლის მარტში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ალი ხამენეის წერილი გაუგზავნა მოლაპარაკებების განახლების მოთხოვნით. აიათოლა ალი ხამენეიმ შემდგომ განაცხადა: „ზოგი ბატონობისკენ მიდრეკილი მთავრობა მოლაპარაკებებს არა საკითხების გადაჭრისთვის, არამედ საკუთარი მოლოდინების დასაყენებლად ითხოვს" — რაც წერილზე პასუხად ჩაითვალა.

2025 წლის მარტის ბოლოს ხამენეის მთავარი მრჩეველი ალი ლარიჯანიმ განაცხადა, თუ შეერთებული შტატები, ისრაელი ან მათი მოკავშირეები ირანს შეუტევდნენ, ქვეყანა ბირთვული იარაღის შექმნის გარდა სხვა გზას ვერ ნახავდა.

2025 წლის აპრილში ტრამპმა გამოაცხადა, ირანმა ბირთვულ პროგრამაზე შეერთებულ შტატებთან მოლაპარაკებების გახსნის გადაწყვეტილება მიიღო. 12 აპრილს ორივე ქვეყანამ ომანში პირველი მაღალი დონის შეხვედრა გამართა, მეორე შეხვედრა 19 აპრილს იტალიაში გაიმართა. 16 მაისს ტრამპმა ირანს შეთავაზება გაუგზავნა და განაცხადა, სწრაფად უნდა ამოქმედდნენ, თორემ ცუდი რამ მოხდებოდა. 17 მაისს ხამენეიმ ტრამპი გაიკიცხა, ამბობდა რომ ტყუოდა მშვიდობის სურვილზე და პასუხის ღირსი არ იყო, ამერიკის მოთხოვნებს კი „გამამცბობელი სისულელე" უწოდა. ხამენეიმ ასევე გაიმეორა, ისრაელი „კიბოს სიმსივნეა", რომელიც „ამოძირკვას" ექვემდებარება.

2025 წლის 31 მაისს -მ განაცხადა, ირანმა მნიშვნელოვნად გაზარდა 60%-იანი სიწმინდის ურანის მარაგი — ოდნავ ქვემოთ საიარაღო ხარისხისა — 408 კილოგრამს გადაამეტა, თებერვლიდან თითქმის 50%-ით მატება. სააგენტომ გააფრთხილა, ეს რაოდენობა მრავალი ბირთვული საბრძოლო თავისთვის საკმარისია, თუ კიდევ გამდიდრდება. ასევე აღინიშნა, ირანი ერთადერთი არაბირთვული სახელმწიფოა, რომელიც ასეთ მასალას ამზადებს, ვითარება კი „სერიოზულ შეშფოთებას" წარმოადგენს. 2025 წლის ივნისში -მ განაცხადა, ირანი ბირთვულ იარაღებს ახალი პროგრამით „კავირის გეგმის" სახელწოდებით ეძებდა. -ის ცნობით, ახალ პროექტს სემნანის პროვინციაში ექვსი ობიექტი ებმის, საბრძოლო თავებსა და მასთან დაკავშირებულ ტექნოლოგიებზე მომუშავე, ყოფილი პროექტის გამგრძელებელი.

10 ივნისს ტრამპმა განაცხადა, ირანი მოლაპარაკებებში „გაცილებით აგრესიული" გახდა. 11 ივნისს ირანის რეჟიმმა ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის ბაზებს მიემუქრა, თავდაცვის მინისტრი აზიზ ნასირზადეჰი განაცხადა: „თუ კონფლიქტი დაგვიდება... ყველა აშშ-ის ბაზა ჩვენი წვდომის ფარგლებშია და გაბედულად ვიმოქმედებთ მასპინძელ ქვეყნებში". ერაყში აშშ-ის საელჩო ყველა პერსონალს ევაკუირებდა. ირანის მხარდამჭერმა იემენდაფუძნებულმა ჰუტების მოძრაობამ შეერთებულ შტატებს მიემუქრა, თუ ირანზე დარტყმა მოხდებოდა. -მა ირანზე დარტყმის ფართო სამხედრო ვარიანტები წარუდგინა ტრამპს. გაერთიანებულმა სამეფომ სპარსეთის ყურეში გემებისთვის საფრთხის შეტყობინება გამოსცა. თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეთმა კონგრესს განუცხადა, ირანი ბირთვული „გარღვევისკენ" ისწრაფვოდა.

2025 წლის 12 ივნისს -მ ირანი ბირთვულ ვალდებულებებთან შეუსაბამოდ მიიჩნია — 20 წელში პირველად. ირანმა ახალი გამდიდრების ობიექტის გამოცხადებითა და მოწინავე ცენტრიფუგების დამონტაჟებით გამოეხმაურა. 13 ივნისის ღამეს ისრაელმა „ " ოპერაცია განახორციელა — ირანის ბირთვული ობიექტების, სარაკეტო ქარხნების, სამხედრო ობიექტებისა და მეთაურებზე ფართომასშტაბიანი საჰაერო დარტყმა თეირანისა და -ის ჩათვლით სხვადასხვა ქალაქებში.

2025 წლის 13 ივნისს ისრაელმა 2025 წლის ივნისის ირანზე ისრაელის დარტყმების ფარგლებში ირანის ბირთვულ ობიექტებზე შეუტია.

21 ივნისს აშშ-მა დაბომბა -ის ბირთვული საწვავის გამდიდრების ქარხანა, -ის ბირთვული ობიექტი და ისფაჰანის ბირთვული ტექნოლოგიების ცენტრი. თეთრი სახლიდან სიტყვაში ტრამპმა -ის ობიექტის განადგურება ააღიარა, განაცხადა: „ირანის ბირთვული გამდიდრების ძირითადი ობიექტები სრულად და მთლიანად განადგურებულია".

2025 წლის ივლისის დასაწყისში ირანმა შეაჩერა თანამშრომლობა გაეროს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსთან , და -ს ყველა ინსპექტორი 4 ივლისამდე დატოვა ირანი.

სანქციების -ის მოთხოვნები
2020 წლის 14 აგვისტოს, ირანის წინააღმდეგ იმავე წლის ოქტომბერში ამოსავადებული იარაღის შეზღუდვების გახანგრძლივების შესახებ აშშ-ის წინადადება უშიშროების საბჭოში მარცხი განიცადა — მხოლოდ დომინიკის რესპუბლიკამ აშშ-ს მიუმხრა, ჩინეთმა და რუსეთმა კი წინააღმდეგ მისცეს ხმა. საბჭოს დარჩენილმა 11 წევრმა, გაერთიანებული სამეფოს, გერმანიის, საფრანგეთის, ბელგიისა და ესტონეთის დელეგაციების ჩათვლით, თავი შეიკავეს. მარცხის საპასუხოდ, გაეროში ირანის ელჩი მაჯიდ ტახტ-რავანჩი განაცხადა: „[-ში] ირანის სანქციების ემბარგოზე კენჭისყრის შედეგი ისევ ასახავს აშშ-ის იზოლაციას. საბჭოს გზავნილი: არა — ცალმხრივობას".

2020 წლის 19 აგვისტოს სახელმწიფო მდივანმა მაიკ პომპეომ განაცხადა, მისი მთავრობა განზრახული ჰქონდა გამოეყენებინა დოკუმენტის მე-11 პუნქტის დებულება, რომლის თანახმად -ს ნებისმიერ წევრს შეუძლია „ყველა გაეროს სანქციის აღდგენა მოითხოვოს". -ის მოთხოვნა, ირანის მნიშვნელოვანი შეუსაბამობის შემთხვევისთვის განკუთვნილი, „30-დღიან საათის ათვლას იწყებს, რომლის განმავლობაში -მა დადებითად უნდა მისცეს ხმა ირანისთვის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვების სანაცვლოდ მიცემული სანქციების შეღავათის გასაგრძელებლად". ეს -ის კენჭისყრა „ვეტოთი ვერ შეჩერდება".

2020 წლის 16 სექტემბერს ირანზე აშშ-ის „სპეციალურმა წარგზავნილმა" ელიოტ ეიბრამსმა გამოაცხადა, ყველა გაეროს სანქცია 19 სექტემბრის 20:00 -ზე „"-ით დაბრუნდება. ეიბრამსმა განაცხადა: „ველოდებით, გაეროს ყველა წევრ სახელმწიფოს განახორციელებს წევრ სახელმწიფოს პასუხისმგებლობებს და გაეროს სანქციების პატივისცემის ვალდებულებებს შეასრულებს". სხვა ქვეყნები ისეთ პოზიციას იკავებდნენ, რომ -ს გაუქმების შედეგად აშშ გამოვიდა -ს წევრობიდან და მისი სარგებელი ვეღარ გამოიყენებდა.

ირანული ჩვეულებრივი იარაღის ემბარგო 2020 წლის ოქტომბერში ამოიწურა, ხოლო შეზღუდვები ირანზე რაკეტებთან და მასთან დაკავშირებული ტექნოლოგიებთან დაკავშირებით 2023 წლის ოქტომბერში.

2025 წლის -ის მოლაპარაკებები
2025 წლის ივლისში 3-ის წევრებმა, ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და გერმანიამ, გააფრთხილეს, რომ მექანიზმი ამოქმედდებოდა, თუ 2025 წლის აგვისტოს ბოლომდე ბირთვულ მოლაპარაკებებში პროგრესი არ მოიხდინებოდა. შედეგად, ირანი რუსეთსა და ჩინეთთან სანქციების საფრთხისა და მათ შორის სამხედრო კავშირების გამყარების განსახილველად მიმართა. და მიემუქრა, ამოქმედება „პროპორციული და შესაბამისი პასუხით შეგვხვდებოდა", დაზუსტების გარეშე.

2025 წლის 25 ივლისს, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადების შემდეგ, რომ ირანი ბირთვულ პროგრამს არ მიატოვებდა და ურანის გამდიდრებას არასოდეს შეაჩერებდა, სტამბოლში 3-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებები გაიმართა. საპასუხოდ, ირანის პარლამენტის ეროვნული უსაფრთხოებისა და საგარეო პოლიტიკის კომისიის წევრი -მა განაცხადა, მთელი ევროპა, განსაკუთრებით ბრიტანეთი, საფრანგეთი და გერმანია, ირანული სარაკეტო სიმძლავრის მოქმედების ზონაშია, ხოლო ვაშინგტონი და ნიუ-იორქი შეიძლება ზღვიდან გაშვებული რაკეტებით სამიზნე გახდეს. ამავდროულად, -ის ცნობით, ისლამური რესპუბლიკის უფროსი ოფიციალური პირები განაცხადეს, სანქციების გაუძლებლობის ფინანსური ან სამხედრო შესაძლებლობა არ ჰქონდათ, და მათი შედეგები ომმაზე მეტ ზიანს მოიტანდა.

-ის ვადა
რეზოლუცია 2231 და 2025 წლის 18 ოქტომბრის დაგეგმილ ამოვადებასთან მიახლოებით, უშიშროების საბჭომ მექანიზმის ამოქმედების ბოლო შანსი ჰქონდა. ეს მექანიზმი -ს ნებისმიერ მონაწილეს იძლევა საბჭოს ირანის მნიშვნელოვანი შეუსაბამობის შეტყობინების შესაძლებლობას, რამაც ავტომატურად ამოქმედა მანამდე მოხსნილი გაეროს სანქციების ხელახლა დაწესება, თუ 30 დღის განმავლობაში სანქციების შეღავათის გასაგრძელებლად ახალი რეზოლუცია არ მიიღება. ეს პროცესი საბჭოს მუდმივი წევრების ვეტოს არ ექვემდებარება. -ს ევროპელი მხარეები — საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და გერმანია — ამ ნაბიჯის შესაძლო განხორციელების სიგნალი მისცეს, -ს მომავალი მოხსენებების დასკვნებიდან გამომდინარე ირანის ბირთვულ ვალდებულებათა შესრულების შესახებ.

ამოქმედების შემთხვევაში, მექანიზმი ირანის ენერგეტიკის სექტორზე ფართო გავლენის მოხდენას მოველოდება. ხელახლა დაწესებული სანქციები სავარაუდოდ მოახდენდა გავლენას ნავთობისა და გაზის ექსპორტზე, საზღვაო გადაზიდვაზე, საბანკო და სადაზღვევო სისტემებზე, ასევე შეზღუდავდა საერთაშორისო ფინანსურ სისტემებზე წვდომას და უცხოელ ინვესტიციებს შეაფერხებდა. წარმოების ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციის მცდელობები შეიძლება შეჩერებულიყო, ხოლო სასიცოცხლო მნიშვნელობის აღჭურვილობასა და ტექნოლოგიაზე წვდომა შეიზღუდებოდა. ირანელმა ოფიციალური პირებმა მექანიზმის ხელახლა ამოქმედებაზე სამხედრო პოზიციის ცვლილების, ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულებიდან გასვლისა და რეგიონული დესტაბილიზაციის გაზრდის მუქარებით გამოეხმაურნენ.

-ის ამოქმედება
2025 წლის 28 აგვისტოს 3-ის წევრებმა, საფრანგეთმა, გერმანიამ და გაერთიანებულმა სამეფომ, მექანიზმის პროცესი წამოიწყეს, ირანის საზღვარგარეთ არსებული აქტივების გაყინვის, ირანთან იარაღის გარიგებების ბლოკირების, ირანის ბალისტიკური სარაკეტო პროგრამის განვითარების წინააღმდეგ სასჯელი ზომებისა და ირანის სამხედრო და ბირთვული საქმიანობის შემდგომი შეზღუდვის პერსპექტივით. -ის პრეზიდენტისადმი მიწერილ წერილში 3-ის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა განაცხადეს, 2019 წლიდან ირანმა „სულ უფრო და მიზანმიმართულად შეწყვიტა -ს ვალდებულებათა შესრულება", მათ შორის „მაღალ გამდიდრებული ურანის მარაგის დაგროვება, რომელსაც სამოქალაქო გამართლება არ გააჩნია და ბირთვული სახელმწიფო პროგრამის გარეშე ქვეყნისთვის უპრეცედენტოა". წერილში დეტალურად ჩამოთვლილია ირანის დამატებითი დარღვევები, 3-ის „-ს პირობებთან შესაბამის ვალდებულებათა მუდმივი დაცვის" ფონზე. ამოქმედებამ 30-დღიანი ფანჯარა გახსნა, ირანის ხელახლა ჩართვისთვის განკუთვნილი — „რომლის -ს ინსპექტორებთან თანამშრომლობის უარყოფამ კრიზისი დაიწყო" — სრული სანქციების დაბრუნებამდე დიპლომატიური მოლაპარაკებებისთვის. -ის ცნობით, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა -მ განაცხადა, ეს „გაუმართლებელი, უკანონო და ნებისმიერი სამართლებრივი საფუძვლის მოკლებულია" და დაჰპირდა, „ისლამური რესპუბლიკა შესაფერისად გამოეხმაურება".