ხოსე მარია მონტეალეგრე

ხოსე მარია მონტეალეგრე (დ. 19 მარტი, 1815 - გ. 26 სექტემბერი, 1887) — კოსტა რიკოელი ქირურგი და პოლიტიკოსი და კოსტა რიკის რესპუბლიკის მესამე პრეზიდენტი. იგი იყო დროებითი პრეზიდენტი 1859 წლის 14 აგვისტოდან 1860 წლის 29 აპრილამდე და საკონსტიტუციო პრეზიდენტი 1860 წლის 29 აპრილიდან 1863 წლის 8 მაისამდე.

პირადი მონაცემები
დაიბადა სან ხოსეში 1815 წლის 19 მარტს. ის იყო მარიანო მონტეალეგრე ბუსტამანტესა და გერონიმა ფერნანდეს ჩაკონის პირმშო ვაჟი. მისი და იყო გერონიმა მონტეალეგრე ფერნანდესი, რომელიც დაქორწინდა კოსტა რიკის დროებით პრეზიდენტ ბრუნო კარანზა რამირესზე.

იგი დაქორწინდა თავის პირველ ცოლზე სან ხოსეში 1840 წლის აპრილში, ანა მარია მორა პორასზე (1819-1854), პრეზიდენტების მიგელ და ხუან რაფაელ მორა პორას დას. მონტეალეგრე მორას ქორწინების შვილები იყვნენ ხუან გერარდო, რომელიც დაქორწინდა რაფაელა მატა ბრენესზე, ხუან რაფაელ მატა ლაფუენტეს ქალიშვილზე, კოსტა რიკის საგარეო საქმეთა მინისტრის 1869 და 1876 წლებში; ანა ბენიტა; ანა ჯულია; ანა სარა (უკანასკნელი ორი გარდაიცვალა ბავშვობაში); როზა ანა მარია; რიკარდო მონტეალეგრე მორა; სარა (დაქორწინებულია რაფაელ გალეგოს საენცზე); ხოსე მარია; მანუელ ანა (გარდაიცვალა ბავშვობაში); მანუელ ხოაკინი; დოლორესი და მერსედესი.

ხოსე მარია მონტეალეგრე ფერნანდესი 1858 წლის 1 იანვარს დაქორწინდა თავის მეორე ცოლზე, სოფია ჯოი რედმენზე. ამ ქორწინების შვილები იყვნენ ედუარდო ხოსე გილერმო; ჟოზეფინა; და კაროლინა სოფია (გარდაიცვალა ბავშვობაში).

კვლევები
ის ლონდონში სწავლობდა, შემდეგ კი ძმასთან, მარიანოსთან ერთად, შოტლანდიის ქალაქ აბერდინში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ორივემ ჰუმანიტარული მეცნიერებები დაასრულა მარშალის კოლეჯში, რომელიც თანამედროვე საშუალო სკოლის მსგავსი იყო. აბერდინში სწავლის ბოლო ორი წლის განმავლობაში მათი უმცროსი ძმა, ფრანცისკო, ჩაირიცხა. 1835 წელს მარშალის დამთავრების შემდეგ, ხოსე მარია ედინბურგში გაემგზავრა, სადაც უნივერსიტეტში არ სწავლობდა, არამედ კერძო აკადემიებში სწავლობდა და 1837 წელს ქირურგთა კოლეჯში ქირურგის კვალიფიკაცია მიიღო - იმ დროს მედიცინის ცალკე დარგი იყო.

პირადი საქმიანობა
დიდი ხნის განმავლობაში ის პოლიტიკისგან შორს იდგა და თავი ყავის მოყვანასა და ექსპორტს მიუძღვნა, ასევე აფთიაქის მართვას. ის ასევე მონაწილეობდა 1863 წელს დაარსებულ ანგლო-კოსტა-რიკულ ბანკში, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში კოსტა-რიკის ყველაზე წარმატებული ბანკი იყო.

ის თავის პროფესიაში გამოირჩეოდა და იყო პირველი ექიმი, რომელმაც ქლოროფორმი გამოიყენა კოსტა-რიკაში. 1856 წლის ქოლერის ეპიდემიის დროს ის სან-ხოსეში იყო. ის ხელმძღვანელობდა ექიმთა ეროვნულ საბჭოს და 1871 წლისთვის ქვეყნის საუკეთესო ქირურგად ითვლებოდა.

პირველი ადმინისტრაცია (1859-1860)
ის ხელისუფლებაში სამხედრო გადატრიალების შედეგად მოვიდა, თუმცა მალევე დანიშნა დამფუძნებელი ასამბლეის არჩევნები, რომელმაც 1859 წლის ლიბერალური კონსტიტუცია შეიმუშავა. მის კაბინეტში შედიოდნენ ხოსე კასტრო მადრიზი, ხესუს ხიმენეს სამორა, ხულიან ვოლიო ლორენტე, ანიცეტო ესკიველ საენსი, ხუან ხოსე ულოა და ვისენტე აგილარ კუბერო.

მეორე ადმინისტრაცია (1860-1863)
1860 წლის აპრილის არჩევნებში მან დაამარცხა მორისტას ფრაქციის კანდიდატი, მანუელ მორა ფერნანდესი და 1860-1863 წლების ვადით კონსტიტუციურ პრეზიდენტად აირჩიეს. მისი ადმინისტრაცია აღინიშნა ქვეყნის დიდი უცხოური კაპიტალისთვის გახსნით, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ პატრიოტი მორა პორასის სიკვდილით დასჯა სისხლით იყო შეღებილი, იგი ცნობილი იყო მოწესრიგებული ფინანსებით და სახელმწიფო სახსრების სკრუპულოზური მართვით. დაარსდა საფოსტო მარკები, გადაიხადეს უილიამ უოკერის ფილიბასტერების წინააღმდეგ ომიდან გამომდინარე მრავალი ფინანსური ვალდებულება და განხორციელდა მატერიალური პროგრესის ხელშემწყობი სხვადასხვა ღონისძიება.

მის კაბინეტში შედიოდნენ ფრანსისკო იგლესიას ლორენტე, ანისეტო ესკიველ საენსი, ვისენტე აგილარ კუბერო და ფრანსისკო მონტეალეგრე ფერნანდესი.

შემდეგი თანამდებობები
პრეზიდენტობის დატოვების შემდეგ, მან მნიშვნელოვანი როლი განაგრძო კოსტა-რიკის პოლიტიკაში. ის იყო სან-ხოსეს სენატორი, სენატის პრეზიდენტი და 1869 წლის დამფუძნებელი კრების წევრი.

ნებაყოფლობითი გადასახლება და გარდაცვალება
პრეზიდენტ ტომას გვარდია გუტიერესის მთავრობასთან უთანხმოების გამო, ის 1872 წელს ოჯახთან ერთად კალიფორნიაში გადავიდა პენსიაზე და სამშობლოში აღარ დაბრუნებულა. იგი გარდაიცვალა სან ხოსეში, კალიფორნია, 1887 წლის 26 სექტემბერს, 72 წლის ასაკში. მისი ნეშტი 1978 წელს გადაასვენეს.

კოსტა-რიკელმა ისტორიკოსმა კარლოს მელენდეს ჩავერიმ 1968 წელს გამოაქვეყნა მისი ბიოგრაფია სახელწოდებით „დოქტორი ხოსე მარია მონტეალეგრე“.