iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ფრენკ ბაუმი

ლაიმენ ფრენკ ბაუმი (; დ. 15 მაისი, 1856 – გ. 6 მაისი, 1919) — ამერიკელი მწერალი, სცენარისტი, მსახიობი და დამოუკიდებელი კინორეჟისორი, რომელიც დღემდე ცნობილია თავისი რომანების სერიით „ოზის საოცარი ჯადოქარი“. ამ რომანების სერიაში, მთავარი წიგნის გარდა, შეიქმნა კიდევ 13, ასევე ავტორს ეკუთვნის ცხრა ფენტეზის ჟანრის რომანი და არა ერთი სხვა ჟანრის ნაწარმოები — 82 ნოველა, 200-ზე მეტი ლექსი, სცენარების დიდი რაოდენობა და სხვადასხვა პიესა. მის ნაშრომებში წინასწარ იქნა დანახული ფერადი ტელევიზია, ლეპტოპის ტიპის კომპიუტერები, უკაბელო ტელეფონები და ტანსაცმლის რეკლამა.
ინტუიცია

ინტუიცია ( – ჭვრეტა) — შემეცნების ხედვა, განსაკუთრებული უნარი, რომელიც ცდისა და ლოგიკური აზროვრებისაგან დამოუკიდებლად, უშუალოდ წვდება ჭეშმარიტებას. სიტყვა ინტუიცია ლათინური წარმომავლობისაა და ნიშნავს ხედვას, ჭვრეტას, ხილვას.იგი არის ისეთი ხედვა, რომელიც არ მოითხოვს შემდგომ დაფუძნებას. არსებობს ინტუიციის სხვადასხვა ფორმები: გრძნობადი, ინტელექტუალური, ემოციონალური და მისტიკური. გრძნობადი ინტუიცია გრძნობად კონკრეტულ სინამდვილეს ეხება, ინტელექტუალური ინტუიცია — ზოგად ცნებებს, ემოციონალური ინტუიცია — სუბიექტურ განცდებს, ხოლო მისტიკური ინტუიცია — ღმერთების შემეცნებას ახორციელებს.
ემპირიზმი

ემპირიზმი ( - გამოცდილება) — თეორია, რომელიც ცდას აღიარებს შემეცნების ერთადერთ წყაროდ. იგი არ უარყოფს გონების ანუ აბსტრაქტული აზროვნების როლს შემეცნების პროცესში, მაგრამ კატეგორიულად კრძალავს მის მიერ ცდის საზღვრებს მიღმა გასვლას და უპირისპირდება რაციონალიზმს, რომელიც ცოდნის ერთადერთ წყაროდ გონებას მიიჩნევს. აზროვნება, თუგინდ თეორიული და აბსტრაქტული, ოღონდ ცდის ფარგლებში — ასეთია ემპირიზმის მოთხოვნა.

ემპირიზმი ჩამოყალიბდა ახალი დროის ფილოსოფიაში და თავიდანვე ინგლისურ ფილოსოფიას დაუკავშირდა, მისი აშკარად გამოხატული ნიშანი გახდა. ფრენსის ბეკონის შემდეგ ემპირიზმის გამგრძელებლები არიან ჯონ ლოკი, ტომას ჰობზი, დეივიდ ჰიუმი და ჯორჯ ბერკლი. ემპირიზმი რაციონალიზმზე უფრო მეტად იფარგლება შემეცნების პრობლემით. ბეკონი მხოლოდ ექსპერიმენტულ მეცნიერებათა მეთოდოლოგიას გვაწვდის, ჰობსი - მექანიცისტურ დოქტრინას, ბერკლი კი - არამატერიალისტურს, თუმცა ორივე ხაზს უსვამს ფილოსოფიის გნოსეოლოგიურ ასპექტს. ლოკთან და ჰიუმთან ფილოსოფია თითქმის მთლიანად შემეცნების პრობლემა და დოქტრინაა. ემპირიზმი ფაქტების, დეტალების, შემეცნებითი და ნებელობითი ფენომენების, ანუ ზოგადად ფსიქიკური პროცესების ფილოსოფიაა. ემპირისტები არ სწავლობენ უნივერსალურ პრინციპებს. იმ დროს, როდესაც რაციონალიზმი ვოლფის მშრალი და პრეტენზიული სისტემატიზაციით სრულდება, ემპირიზმი ჰიუმის სკეპტიკურ ფენომენიზმში სრულდება. თითქოსდა მეცნიერების პროგრესისადმი მტრულად განწყობილი რაციონალიზმი ადამიანის ცოდნასა და რეალობის ამოწურვის თითქმის ღვთაებრივ უნარს ასხამს ხოტბას. მეცნიერებათა პროგრესი მხოლოდ ემპირიზმის დამსახურება არაა, რადგანაც მეცნიერების დარგების წინსვლა ასევე უკავშირდება მათემატიკის განვითარებასაც, რომელიც რაციონალისტურ გარემოში ვითარდება.
ანთროპომორფიზმი

ანთროპომორფიზმი (ბერძნ. "ანთროპოს" ნიშნავს - ადამიანს, ხოლო მორფოს – სახეობას) — ადამიანის თვისების გავრცელება ბუნების მოვლენებსა და საგნებზე. მათ ახასიათებთ ადამიანური თვისებები. ბუნება ცოცხალია და სულიერია. ანთროპომორფიზმი ძველი რელიგიური წარმოდგენების დამახასიათებელი ნიშანია.

ტერმინი ანთროპომორფიზმი პირველად გამოიყენეს 1700-იანი წლების შუა პერიოდში.
იური ვიაზემსკი

იური პავლეს ძე სიმონოვი (ვიაზემსკი) ( დ. 5 ივნისი, 1951, ქ.ლენინგრადი) — რუსი მწერალი, ფილოსოფოსი, ტელეწამყვანი. მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტის მსოფლიო ლიტერატურისა და კულტურის კათედრის გამგე. საბჭოთა კავშირის მწერალთა კავშირის წევრი. რუსეთის ფედერაციის კულტურის დამსახურებული მუშაკი (2006). ცნობილია ათეიზმის აქტიური უარყოფით. არის გადაცემა „ “-ს წამყვანი.
ბასილეთი

ბასილეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ქვენობნის თემში. მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარცხნივ, მესხეთის ქედის მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 250 მ., ჩოხატაურიდან 12 კმ., ოზურგეთიდან 18 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

ისტორია
ბასილეთი ეკუთვნოდა ოცხანის, ანუ ხიდისთავის სასოფლო საზოგადოებას. 15-18 აგვისტოს სოფელში იმართებოდა ბაზრობა. 1873 წელს სოფელში გაიხსნა ორკლასიანი სკოლა, რომელიც 1891 წელს დაამთავრა ნოე ზომლეთელმა. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა.

ეკლესიები
სოფელში იდგა ბასილი დიდის სახელობის ხის ეკლესია. ეკლესიაში ინახებოდა მოოქროული ვერცხლით მოჭედილი რამდენიმე ხატი, რომლებიც სამცხიდან გადმოაბრძანეს მღვდელმსახურმა ჯაშებმა გურიაში სამცხის გამაჰმადიანების შემდეგ. ბასილეთის ეკლესიის სამრევლოში 1828 წლისთვის 27 კომლი შედიოდა.

სოფელში შემორჩენილია 1609 წელს აშენებული ეკლესია.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 324 ადამიანი.
ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ხიდისთავი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხიდისთავი, ახალშენი, ზენობანი, მეწიეთი, წიფნაგვარა, ჭაჭიეთი). სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი, საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა და საოჯახო სასტუმროები.

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 230 მ., ჩოხატაურიდან 7 კმ., ოზურგეთიდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 26 კმ. სოფელში გადის ჩოხატაური-ბახმაროს საავტომობილო გზა.

ისტორია
1964 წლის მაისში ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ექსპედიციამ (რ. გიორგაძე, ალ. კალანდაძე) მდინარეების კალაშისა და გუბაზეულის შესაყარში აღმოაჩინა მეზოლითური ნამოსახლარი. მოპოვებულ ძეგლებშია ბრინჯაოს თოხები, ბრინჯაოს ბარი, სპილენძის ზოდები, სპილენძის ქვაბი და ა.შ.

ხიდისთავის ძველი სახელწოდებაა ოცხანა. აქ მოდიოდა ვაზის ჯიში ოცხანური საფერე. საუკუნეში ოცხანას მოსახლეობა შეადგენდა 20 კომლს. თემი როსტომ გურიელმა შესწირა ბიჭვინთის ღვთისმშობელს. სახელი ოცხანა იხსენიება 1622 წლის საბუთში.

 საუკუნეში ოცხანა იყო ბასილეთის სასოფლო საზოგადოების ცენტრი, რომელშიც შედიოდა სოფლები ოცხანა, ბასილეთი, ბუკნარი და მეწიეთი. 1870-იან წლებში საზოგადოების მოსახლეობა 400 კომლს შეადგენდა. ოცხანაში მოქმედებდა ბაზარი და ამიტომ ხიდისთავი ქალაქადაც მოიხსენიებოდა. საუკუნის ბოლოს ხიდისთავში ცხოვრობდა 1000 კომლამდე. მოქმედებდა ორკლასიანი სასწავლებელი და სამრევლო სკოლა. 1903 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა. 1903-1905 წლებში ხიდისთავში, ბერეჟიანების სახლში იკრიბებოდა რსდმპ-ის გურიის კომიტეტი. 1908 წელს სოფლები ხიდისთავი და ოცნახა ცალ-ცალკე იყო აღწერილი. 1905 წლის რევოლუციის დროს აქ იმართებოდა პოლიტიკური კრებები, რის აღსანიშნავადაც დგას ობელისკი.

1920-იან წლებში არსებობდა ალკე რაიონის სახით. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა კოლმეურნეობა, რომლის ძირითადი საქმიანობა მეჩაიეობა და მეცხოველეობა იყო.

დემოგრაფია
ისტორიული ოდები
სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია დასავლეთ საქართველოსთვის ტრადიციული ოდები.

მათ შორისაა ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი და კალანდაძეების სახლი, რომელსაც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
პოლიო ირეთელი (1876-1931) ― პუბლიცისტი, დრამატურგი
ნესტორ კალანდაძე (1898) ― პუბლიცისტი.
ლეონიდე კალანდაძე (1898) ― ენტომოლოგი.
სიმონ გოგიბერიძე (1900-1970) ― სამხედრო პირი
ლავროსი კალანდაძე (1903) ― მხატვარი.
ალექსანდრე კალანდაძე (1909) ― არქეოლოგი.
იოსებ მეგრელიძე (1909) ― ფილოლოგი.
ქეთევან ლომთათიძე (1911) ― ენათმეცნიერი.
ალექსანდრე კალანდაძე (1916) ― მწერალი
ნინო კალანდაძე (1919) ― მეზღვაური.
გაიოზ გოგიბერიძე (1922) ― მსახიობი.
ედმუნდ კალანდაძე (1923) ― მხატვარი.
ანა კალანდაძე (1924) ― პოეტი.
ივანე კიღურაძე (1937) ― მათემატიკოსი.

გალერეა
ახალშენი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ახალშენი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხიდისთავის თემში (სოფლები: ახალშენი, ზენობანი, მეწიეთი, წიფნაგვარა, ჭაჭიეთი, ხიდისთავი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 220 მ. ხიდისთავიდან 3 კმ.

ისტორია
რუსეთის იმპერიის პერიოდში შედიოდა ჯვარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში. სოფელში მოჰყავდათ სიმინდი და თამბაქო.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 391 ადამიანი.
ზენობანი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ზენობანი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ხიდისთავის ადმინისტრაციულ ერთეულში (გურიის მხარე).

მდებარეობს მდინარეების სუფსისა და გუბაზეულის წყალგამყოფზე, გუბაზეულის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 400 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 10 კმ-ში.

სოფლის სახელი „ზენობანი“ კომპოზიტია, მიღებულია „ზენა უბნიდან“. რუსეთის იმპერიის პერიოდში შედიოდა ჯვარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში. სოფელში არის ნოდარ დუმბაძის სახლ-მუზეუმი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 108 ადამიანი.

ისტორიული ძეგლები
ღვინიანთ საყდარი მდებარეობს ადგილ ღვინიანთეულებში. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით, ნახევრად დანგრეულია. ეკლესიას შესასვლელები სამხრეთით და დასავლეთით ჰქონდა, თითო სარკმელი — ოთხივე მხარეს. ნახევარწრიული აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო მოზრდილი ნიშია. ეკლესია გადახურული იყო ცილინდრული კამარით.

სოფლის სამხრეთით, შემაღლებულ ბორცვზე, რომელიც მთლიანად ტყით არის დაფარული მდებარეობს დარბაზული ეკლესია. ეკლესია მდებარეობს ისტორიული ეკლესიის ადგილას, მთლიანად ხელახლაა აგებული და ავთენტური ნაწილებიდან მხოლოდ ცოკოლის ქვები იკითხება.

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია დასავლეთ საქართველოსთვის ტრადიციული ოდები.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ისტორიკოსი მამია დუმბაძე. ზენობანში გაატარა თავისი ბავშვობა მწერალმა ნოდარ დუმბაძემ. მისი ბებიისა და ბაბუის სახლის პირდაპირ, იმ ადგილას, რომელიც დუმბაძეს განსაკუთრებით უყვარდა და სახლის აშენება სურდა, ამჟამად დგას მისი მემორიალური მუზეუმი.
მეწიეთი

მეწიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხიდისთავის თემში. მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 300 მ., ჩოხატაურიდან 7 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 27 კმ. ხიდისთავიდან 2 კმ. სოფლიდან მიდის საცალფეხო გზა კურორტ ბახმარომდე. სოფელი შედიოდა ხიდისთავის სასოფლო საზოგადოებაში. სოფელში დაიბადა მწერალი ჭოლა ლომთათიძე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 125 ადამიანი.

ნაეკლესიარი
სოფელში იდგა წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, სადაც ინახებოდა ოქროთი მოჭედილი წმინდა გიორგის ხატი, ჯვარი და „მარხვანი“.

ნაეკლესიარი მდებარეობს სასაფლაოს სამხრეთით, შემაღლებულ ბორცვზე, ადგილ ჯვარას ტერიტორიაზე. ნაეკლესიარზე მისასვლელი გზა სამხრეთ-დასავლეთიდანაა, სადაც კირის დუღაბზე, რიყის ქვით ნაგები გალავნის ფრაგმენტია შემორჩენილი, ასევე სამხრეთ ნაწილში დაფიქსირდა გალავნის ნაშთები. ეკლესია1950-1960-იან წლებში დაანგრიეს და ეკლესიის ქვების ნაწილი, ხიდისთავში კინოთეატრის მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამჟამად ეკლესიის ადგილას სკოლის ხის შენობა დგას. საყრდენ სვეტებად გამოყენებულია ეკლესიის თლილი, საპირე ქვები.
წიფნაგვარა

წიფნაგვარა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხიდისთავის თემში (სოფლები: ახალშენი, ზენობანი, მეწიეთი, წიფნაგვარა, ჭაჭიეთი, ხიდისთავი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 200 მ. ხიდისთავიდან 3 კმ., ჩოხატაურიდან 10 კმ, საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 28 კმ.

სოფელში მიედინება მდინარე გუბაზეული და კალაშა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.
ხევი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ხევი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხევი, ბჟოლიეთი, ბუქსიეთი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 250 მ. ჩოხატაურიდან 15 კმ, საჯავახოდან 35 კმ. სოფელში დგას წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია და ბუღარა მამალაძის ძეგლი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში გადის ჩოხატაური-ბახმაროს საავტომობილო გზა.

ისტორია
1970-იან წლებში წყალტუბოს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ სოფელში, სატობისყელის და გუბაზეულის შესართავთან გამოავლინა ადრე ნეოლითური ნამოსახლარი, აღმოჩენილია ადრე-ბრინჯაოს ხანის განძი. საუკუნეში სოფლის მოსახლეობა მხოლოდ 1 კომლი იყო, თეიმურაზ სალუქვაძის ოჯახი. სოფელი როსტომ გურიელმა შესწირა ბიჭვინთის ღვთისმშობელს. სოფლის ძველი სახელია მამალაძე. ამ გვარის წარმომადგენელი იყო ბუღარა მამალაძე, რომელიც უკანასკნელი გურიელების დროს ცხოვრობდა, როცა ხევში სულ 6 კომლი სახლობდა.

1870-იან წლებში ხევის მოსახლეობა 100 კომლამდე იყო გაზრდილი. შედიოდა ერკეთის სასოფლო საზოგადოებაში. 1919 წელს შეიქმნა ხევის თემი. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა. მოქმედებდა ბიბლიოთეკა, კლუბი, საავადმყოფო, აფთიაქი, კავშირგაბმულობის განყოფილება.

მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 205 ადამიანი.

ღირსშესანიშნაობები
ბუღარა მამალაძის ძეგლი
ბუღარა იცავდა სოფელსა და გუბაზეულის ხეობას თავდასხმებისაგან, რომელთა მიზანი გოგო-ბიჭების გატაცება და ოსმალეთის იმპერიაში გაყიდვა იყო. ბუღარამ ბევრი გამტაცებელი მოკლა და მანვე გაანადგურა ახმედ-ბეგ ხიმშიაშვილის მეკობრული რაზმი 1819 წელს.

გადმოცემის მიხედვით ბუღარა მამალაძე თურმე ტანად არც თუ ისე მაღალი ყოფილა, მაგრამ გოლიათურად ღონიერი იყო და მჭექარე ხმა ჰქონდა. გადმოცემის თანახმად, მისი ყიჟინა ახლო-მახლო სოფლებს სწვდებოდა, თუ სადმე ორსული ქალი იყო, აუცილებლად მუცელი მოეშლებოდაო. ამიტომ მას ხშირად აფრთხლილებდნენ, ამა და ამ ადგილას ფეხმძიმე ქალი არისო.

ქვაიჯვარა
სოფელ ხევში, საქორისთავში, სასაფლაოზე შემორჩენილია რამდენიმე საუკუნოვანი ქვის ჯვარი ქვაიჯავარა. ჯვარი დასვენებული იყო ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში 2000 წლამდე. 2000 წელს სოფლის მოსახლეობის მოთხოვნით ის დააბრუნეს სოფელ ხევში სასაფლაოზე.

ნასაყდრი
სოფლის ჩრდილოეთით, უნაგირა ქედზე მდებარეობს ნასაყდრი. მას ჩრდილოეთიდან მამაწმინდის ღელე ჩამოუდის. შემორჩენილია ტრაპეზის ქვა და რამოდენიმე თლილი, კვადრი. ირგვლივ კედლის წყობა შეინიშნება, რომელიც რელიეფს შემოუყვება. ნაეკლესიარის ადგილას ამჟამად წმინდა გიორგის სახელობის ხის მცირე ზომის სალოცავი დგას. სალოცავის მშენებლობისას უპოვიათ ფურცელზე შესრულებული ხელნაწერები.
ბჟოლიეთი

ბჟოლიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხევის თემში (სოფლები: ბჟოლიეთი, ბუქსიეთი, ხევი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 310 მ., ჩოხატაურიდან 8 კმ., ოზურგეთიდან 22 კმ., ხევიდან 2,5 კმ.

ისტორია
რუსეთის იმპერიის პერიოდში სოფელი შედიოდა ერკეთის სასოფლო საზოგადოებაში. 1919 წლიდან მოექცა ახალშექმნილ ხევის თემში. 1920 წელს სოფელი ითხოვდა კვლავ ერკეთის თემზე მიწერას, თუმცა ოზურგეთის მაზრის ერობამ უარი უთხრა ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. საბჭოთა დროს სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 208 ადამიანი.
ბუქსიეთი

ბუქსიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხევის თემში (სოფლები: ბჟოლიეთი, ბუქსიეთი, ხევი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ორივე მხარეს, მდინარეების სუფსისა და გუბაზეულის წყალგამყოფის სამხრეთით, ზღვის დონიდან 410 მ., ჩოხატაურიდან 14 კმ, ოზურგეთიდან 26 კმ, ხევიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. სოფელში, მდინარე გუბაზოულზე მდებარეობს „ნაბეღლავჰესი“.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 64 ადამიანი.
ნაბეღლავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ნაბეღლავი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაბეღლავი, თავპანტა, ქვაბღა, ჩხაკოურა). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 475 მ., ჩოხატაურიდან 22 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 40 კმ. სოფელში გადის ჩოხატაური-ბახმაროს საავტომობილო გზა. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვა ბეღლიდან

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 195 ადამიანი.

კურორტი
ნაბეღლავი არის ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტი. სამკურნალო ფაქტორია ჰავა და ნახშირმჟავა ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი წყალი. მდიდარია როგორც ფოთლოვანი, ისე ხელოვნურად გაშენებული წიწვოვანი ტყით. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12,1 °, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 3,6 °, აგვისტოსი 20,2 °. ნაბეღლავის მინერალური წყალი ბორჯომის ტიპისაა. იყენებენ სასმელად და აბაზანებისთვის. სამედიცინო ჩვენება: კუჭ-ნაწლავის, ღვიძლის, სანაღვლე და საშარდე გზების დაავადებანი, ნივთიერებათა ცვლის მოშლა. სეზონი მთელი წელი. სოფელში არის შ.პ.ს. „წყალი მარგებელის“ ქარხანა. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა პანსიონატი.

გალერეა
თავპანტა

თავპანტა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ნაბეღლავის ადმინისტრაციულ ერთეულში (გურიის მხარე).

მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 440 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 25 კმ-ის დაშორებით. სოფლის მიდამოებში არის წაბლის ტყის ნაკრძალი.

დიმიტრი ბაქრაძის ცნობით (1873) აჭარლების ხშირი თავდასხმების გამო სოფელი ერთ ხანს მიტოვებული იყო და საუკუნეში ხელახლა დასახლდა. ბაქრაძეს ერკეთის ეკლესიაში უნახავს წმინდა გიორგის ხატი წარწერით: „წმინდა გიორგის ხატი შემოგწირა თავპანტის ეკლესი(ა)სა გაბრიელ კალანდარიძემან“. სოფელში დაფიქსირებული ტოპონიმებია ბზვანის გორაკი და ზვანის ღელე.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი.
ქვაბღა

ქვაბღა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ნაბეღლავის თემში (სოფლები: თავპანტა, ნაბეღლავი, ქვაბღა, ჩხაკოურა). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 640 მ., ჩოხატაურიდან 27 კმ. სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს ფრაზიდან „ქვა ბღავის“. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. სოფელში არის საჯარო სკოლა და მეჩეთი.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 329 ადამიანი.
ჩხაკოურა

ჩხაკოურა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ნაბეღლავის თემში (სოფლები: თავპანტა, ნაბეღლავი, ქვაბღა, ჩხაკოურა). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 910 მ., ჩოხატაურიდან 33 კმ, საჯავახოდან 51 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა. ამჟამად მოსახლეობის შემოსავლის ძირითადი წყარო არის მეცხოველეობა. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

ისტორია
სოფელში 1877-1878 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს დასახლდნენ აჭარლები. საუკუნის დასაწყისში სოფელში აშენდა მეჩეთი. 1930-იან წლებში სახელმწიფომ მოითხოვა მეჩეთის დაშლა, რაზეც მოსახლეობამ უარი განაცხადა და მეჩეთი ფუნქციონირებას აგრძელებდა ფარულად. მეჩეთი ამჟამად ფუნქციონირებს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 223 ადამიანი.
ზოტი

ზოტი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ზოტის ადმინისტრაციულ ერთეულში (გურიის მხარე).

გეოგრაფია
მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდ. გუბაზეულის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 820 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 25 კმ-ის დაშორებით.

სოფელში 6 თვის განმავლობაში ზამთარია. სოფელში, თეთრიხევის ხეობაში, არის პირიტის საბადო. სოფლიდან 15 კილომეტრის დაშორებით არის საკურორტო ადგილი სანისლია, სადაც მოედინება თერმული მინერალური წყალი, რომელიც კურნავს საყრდენ-სამოძრაო ორგანოებისა და პერიფერიულ ნერვული სისტემის ქრონიკული, ანთებითი ხასიათის დაავადებებს. სოფელთან ახლოს, ზღვის დონიდან 2200-2400 მეტრზე მდებარეობს „კიდობანას მთა“, რომელსაც მოსახლეობა ზაფხულში საიალაღოდ იყენებს.

მოსახლეობა
მოსახლეობას ძირითადად აჭარლები შეადგენენ, რომლებიც 1877-1878 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს ზემო აჭარიდან, ღორჯომის თემიდან ზოტში გადასახლდნენ. 1969 წლისთვის სოფლის მოსახლეობა დაახლოებით 300 კომლი იყო.

ჰესი
სოფელში მდინარე გუბაზოულზე იგეგმება ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა. „ზოტიჰესის“ დადგმული სიმძლავრე 48 მვტ-ია, ხოლო საშუალო წლიური გამომუშავება 225,1 მლნ კვტ. სთ. პროექტის სავარაუდო საინვესტიციო ღირებულება 104 125 550 აშშ დოლარს შეადგენს.

ღირსშესანიშნაობები
სოფელში მდებარეობს 1904 წელს აშენებული მეჩეთი. მეჩეთი ხის ორსართულიანი შენობაა, რომელიც გუმბათის ფორმის მინარეთით მთავრდება. ინტერიერი კარგადაა განათებული, რასაც ორ რიგად განლაგებული ფანჯრები უზრუნველყოფს. მეჩეთს შიგნით, სამი კედლის გასწვრივ, ქანდარა გასდევს. სამხრეთ კედელში განთავსებულია მიჰრაბი. ერთ-ერთ კუთხეში კათედრა დგას. მეჩეთი ნატიფად მოხატული და მოჩუქურთმებულია. ჩუქურთმები და ფრიზი შეფერილია მწვანე, ფირუზისფერი და წითელი ფერებით. კედლები მოხატულია მცენარეული ორნამენტებით და ყვავილთა კონებით. აქ გამოყენებულია ცისფერი ფონი და ნარინჯისფერი, წითელი, მწვანე და შავი ფერები. გადმოცემის მიხედვით ინტერიერის მოხატულობა ჭან ომერს ეკუთვნის.

სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს ნაკეთობანი, ორნამენტიანი ქვები. „საყდრის ყელზე“, მდებარეობს შუა საუკუნეების ღომის ციხე. შემორჩენილია ციხის აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლის ფრაგმენტები.
Oceanic Airlines

' (გამოითქმის ოუშიანიკ ეარლაინზ) — სპეციალურად ფილმებსა და სერიალებში გამოსაყენებლად გამოგონილი (არარსებული) ავიახაზები.

დაკარგულებში "ოუშიანიკ 815" იდუმალ ტროპიკულ კუნძულზე განიცდის კატასტროფას. თვითმფრინავი ჰაერში ორად გაიხლიჩება – მისი ცხვირის ნაწილი კუნძულის ერთ მხარეს, ხოლო კუდის ნაწილი – მეორე მხარეს ჩამოვარდება. ჩამოვარდნის თავდაპირველ მიზეზად შტორმში მოხვედრა მიაჩნიათ, თუმცა მეორეს სეზონის ბოლოს ირკვევა, რომ სინამდვილეში კატასტროფა კუნძულზე მყოფი იდუმალი პიროვნების დაუდევრობამ გამოიწვია.
ანაქსიმანდრე

ანაქსიმანდრე, ანაქსიმანდრე მილეტელი, პრაქსიადეს ძე (; დ. ძვ. წ. 610, მილეტი — გ. ძვ. წ. 546, იქვე) — ძველბერძენი ფილოსოფოსი, ნატურფილოსოფიის მილეტის სკოლის წარმომადგენელი, თალესის მოწაფე.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
პირველმა შემოიღო ფილოსოფიაში „არქეს“ ცნება, რაც ნიშნავს ყოველივეს საფუძველს. მან სამყაროს არქედ, მისი ერთიანობის პრინციპად, გამოაცხადა აპეირონი – განუსაზღვრელობა, უსასრულობა. ანაქსიმანდრეს შრომის „ბუნების შესახებ“ მოღწეული ფრაგმენტების მიხედვით, მარადიული, დაურღვეველი და დაუშრეტელი აპეირონული მასალა არის სამყაროს დასაწყისი და დასასრული, მისი წარმმართველი ძალა; ის უთვისებრიოა, მაგრამ ამავე დროს – უსასრულოდ მრავალი (მათ შორის ერთმანეთის საწინააღმდეგო) თვისების „ყოფიერებაა“. აპეირონული წონასწორობიდან, რაც ანაქსიმანდრეს აზრით არის აბსოლ. სამართლიანობა, მოძრაობის გზით გამოიყოფა ხილვადი სინამდვილე. ამ გამოყოფას ანაქსიმანდრე ახასიათებს როგორც უსამართლობას. არსებობს აპეირონის ცნების იდეალისტური ინტერპრეტაციებიც (ი. ბემე, ფ. ქ. ბაადერი, ს. ტრუბეცკოი). ანაქსიმანდრე თვლიდა, რომ დედამიწა არის სამყაროს უძრავი ცენტრი. მან საფუძველი ჩაუყარა ციურ სფეროთა თეორიას, შეადგინა პირველი გეოგრაფიული რუკა და პირველმა გააკეთა საბერძნეთში მზის საათი.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დარქვეს ანაქსიმანდრე.

ნაშრომები
სვიდას მიხედვით:
ბუნების შესახებ 
დედამიწის ირგვლივ 
უძრავ სხეულებზე 
სფერო
დერ ადლერი (ჟურნალი)

„დერ ადლერი“ (გერმანულიდან „ “, ქართულად „არწივი“) — სახელწოდება პროპაგანდისტული პერიოდიკული გამოცემისა, რომელიც გერმანიის რაიხის წლებში გამოდიოდა და ლუფტვაფეს ეკუთვნოდა. „დერ ადლერი“ ილუსტრირებული ჟურნალი იყო. ომის დაწყებამდე რამდენიმე ხნით ადრე, რაიხის საჰაერო მომოსვლის სამინისტრო შეუდგა ლუფტვაფეს საქმიანობისადმი მიძღვნილი ჟურნალის გამოცემას. შინაარსობრივად „დერ ადლერი“ ეფუძნებოდა რაიხის პროპაგანდის სამინისტროს.

„დერ ადლერის“ მთავარი რედაქტორი იყო გეორგ ბოზე . ჟურნალის რედაქციის შტაბ-ბინა ბერლინი-შარლოტენბურგში.

პერიოდულობა
„დერ ადლერი“ ყოველ 14 დღეში გამოდიოდა. ჟურნალი იყო ილუსტრირებული და 32 გვერდზე, ორ ენაზე (ინგლისურად და გერმანულად) იბეჭდებოდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჟურნალი გერმანულ და ინგლისურ ენაზე ცალ-ცალკე გამოიცემოდა. საფრანგეთის ოკუპაციის შემდეგ კი დაემატა ფრანგული გამოცემაც. ფრანგულენოვანი გამოცემა 1944 წელს შეაჩერეს, ხოლო ინგლისურენოვანი კი 1944 წლის აგვისტომდე გამოდიოდა. არსებობდა აგრეთვე ჟურნალის ესპანურენოვანი გამოცემა. საკუთრივ გერმანული გამოცემა 1945 წლის თებერვლამდე სულ უფრო მზარდად კლებადი ტირაჟით გამოდიოდა.
სოიუზ TMA-15

სოიუზ -15 — მართვადი კოსმოსური გაფრენა საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. ის ნაწილია პროგრამა სოუზისა, რომელსაც ექსპედიცია 20-ის 3 წევრი გადაყავს საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე. -15 არის სახელი კოსმოსურ ხომალდ „სოუზის“ 102-ე მართვადი გაფრენისა, მოყოლებული სოუიზ 1-დან (1967). სოიუზის კოსმოსური ხომალდი ექსპედიცია 20-ისა და ექსპედიცია 21-ის განმავლობაში, დარჩება საერთაშორისო სადგურზე, როგორც სათადარიგო გასვლის ხომალდი, რომლის ქონა სადგურზე (მინიმუმ ერთის მაინც) აუცილებელია. პროგრამა აღსანიშნავია იმით, რომ დაიწყო ექვსკაციანი ეკიპაჟის ოპერაციები სკს-ზე.

გაშვებულ იქნა წარმატებით მზიდი რაკეტა სოუიზ-ფგ-თი გაგარინის სტარტიდან, ბაიკონურის კოსმოდრომი ყაზახეთი, 2009 წლის 27 მაისს, 10:34 სთ-ზე . სკს-ს მიუერთდა იმავე წლის 29 მაისს, 12:34 სთ-ზე .

რომან რომანენკო არის მესამე მეორე თაობის კოსმონავტი. მან აირჩია რადიოგამოძახების სიტყვა ტაიმირი , რადგან ეს სიტყვა იყო მამისის პირველი გაფრენისას, სოიუზ 26-ზე; თუმცა, რადიონიშნად გამოყენებულ იქნა სიტყვა პარუსი ( - აფრა).====
რომან რომანენკო (1) – მეთაური – 
ფრენკ დე ვინი (2) – ფრენის ინჟინერი 1 – ეკს –
რობერტ თერსკი (2) – ფრენის ინჟინერი 2 – კკს

ციფრები ფრჩხილებში უჩვენებს თითოეული კოსმონავტის მანამდე შესრულებულ ფრენებს, პლუს მიმდინარე გაფრენა.

სათადარიგო ეკიპაჟი
დიმიტრი კონდრატიევი – რკს (რომანენკოს დუბლორი)
ანდრე კუიპერსი – ეკს (დე ვინის დუბლორი)
კრის ჰედფილდი – კკს (თერსკის დუბლორი)
მაქსიმილიან ჰილი - ეკს (დე ვინის დუბლორი)
სიღნაღის მუზეუმი

სიღნაღის მუზეუმი — საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი ქალაქ სიღნაღში. დაცულია ეთნოგრაფიული, არქეოლოგიური და შუა საუკუნეების მასალა. მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს ნიკო ფიროსმანაშვილის ფერწერული კოლექცია.

მუზეუმი დაარსდა 2007 წელს. მუზეუმში გამოფენილია კახეთის სხვადასხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციებზე აღმოჩენილი საყოფაცხოვრებო და საკულტო დანიშნულების ნივთები ქვის ხანიდან ძვ. წ. საუკუნემდე.