iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ჰასეკურა ცუნენაგა

ამ იაპონურ სახელში ჰასეკურა გვარია.
ჰასეკურა როკუემონ ცუნენაგა (; დ. 1571 — გ. 1622) — სამურაი, პირველი იაპონელი, რომელიც ევროპაში ჩავიდა დიპლომატიური მისიით 1613 წელს სავაჭრო და პოლიტიკური კავშირების დასამყარებლად. ელჩობამ წყნარი ოკეანე გადაჭრა, ჩავიდა აკაპულკოში, მექსიკა, შემდეგ კი მადრიდსა და რომში გაემგზვრა. ევროპაში მოგზაურობამ 7 წელი გასტანა. შემდეგი ელჩობა ევროპაში მხოლოდ 250 წლის შემდეგ, 1862 წელს, ჩავიდა.
ვალია

ვალია (; დ. დაახლ. 385 — გ. 419) — ვესტგუთების მეფე. სახელმწიფოს მართავდა 415–419 წლებში.

415 წლის სექტემბრის შუა რიცხვებში აირჩიეს მეფედ. ვალიას მეფედ არჩევა განაპირობა მისმა მკვეთრმა ანტირომაულმა განწყობამ. ისტორიკოსები მას ახასიათებენ, როგორც მკაცრ და ჭკვიან მმართველს. მისი პოლიტიკა საკმაოდ მტრული იყო რომის იმპერიასთან მიმართებაში. საუკუნის ისტორიკოსი პავლე ოროზი ამბობს:

ვალია გარდაიცვალა 419 წელს, ავადმყოფობის შედეგად.
რეცეპტორული ცილები

ინტეგრალური ცილების ნაწილი რეცეპტორებს წარმოადგენს, რომელთა მეშვეობითაც უჯრედი გარემოდან მოსული ინფორმაციის აღქმას ახდენს. ცილა რეცეპტორებს გააჩნიათ სპეციფიკური უბნები, რომლებსაც შესაბამისი სასიგნალო მოლეკულები უკავშირდება. სასიგნალო მოლეკულებთან დაკავშირება რეცეპტორის მიერ სპეციფიკური ფუნქციის განხორციელებას უზრუნველყოფს.

რეცეპტორული ცილები:

იონური არხების ცვლილებების (კომფორმაციის) გზით მემბრანის გამტარობას აკონტროლებს;
უჯრედშორისი მატრიქსის ან მეზობელი უჯრედის მემბრანის მოლეკულებს ციტოჩონჩხის ელემენტებთან აკავშირებს. ასეთ რეცეპტორებს ადჰეზიურ მოლეკულებს უწოდებენ.
იღებს ინფორმაციულ სიგნალებს (ნეირომედიატორების, ჰორმონების, ციტოკინებისა და სხვა ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებისაგან), და შემდგომ უჯრედში, ე.წ. მეორად შუამავალს გადასცემს.
ტერნოპილი

ტერნოპილი, ტერნოპოლი — ქალაქი დასავლეთ უკრაინაში, ტერნოპილის ოლქის პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. ისტორიული რეგიონის გალიციის ერთ-ერთი მსხვილი ქალაქი. სიდიდით მეოთხე ქალაქი დასავლეთ უკრაინაში. მდებარეობს მდინარე სერეტზე. ქალაქი მდებარეობს დასავლეთ უკრაინის ცენტრალურ ნაწილში იქ სადაც იკვეთება ძირითადი საავტომობილო და სარკინიგზო გზები. კიევიდან დაშორებულია 486 კილომეტრით.

გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ტერნოპილის პლატოზე, პოდოლსკის მაღლობზე. მიეკუთვნება ფართოფოთლოვანი ტყის ზომიერ სარტყელს.

ისტორიულ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით მდებარეობს გალიციაში.

შუასაუკუნეების ქალაქი მდებარეობდა სავაჭრო გზაზე, რამაც გამოიწვია მისი სწრაფი აღმავლობა. ამჟამად ქალაქი უკრაინის მთავარი სატრანსპორტო კვანძია.

ჰავა ზომიერად კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა +5°, ივლისისა +19°. ნალექების წლიური რაოდენობაა 520-600 მმ. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა ტერნოპილში დაფიქსირდა 2007 წლის 18 ივლისს +38°, ხოლო ყველაზე დაბალი დაფიქსირებული ტემპერატურა იყო -34°.

განათლება
ქალაქ ტერნოპილში ამჟამად მოქმედებს 40-მდე სასწავლო დაწესებულება, 10 უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, მათ შორის:
ტერნოპილის ვ. გნატიუკას სახელობის ნაციონალური პედაგოგიური უნივერსიტეტი
ტერნოპილის ნაციონალური ეკონომიკის უნივერსიტეტი
ტერნოპილის ი.პულიუიას სახელობის ნაციონალური ტექნიკური უნივერსიტეტი
ტერნოპილის სოციალური და ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინსტიტუტი
ტერნოპილის რეგიონთაშორისი აკადემია პერსონალის მართვა უნივერსიტეტი
ტერნოპილის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი
ტერნოპილის ექსპერიმენტული ინსტიტუტი პედაგოგების გადამზადებაში
ევროპის უნივერსიტეტის ტერნოპილის ფილიალი
ტერნოპილის ეკონომიკის ინსტიტუტი
ტერნოპილის კომერციული უნივერსიტეტი

ისტორია
გალერეა
სერეტი

სერეტი — მდინარე უკრაინაში, ლვივისა და ტერნოპილის ოლქებში. დნესტრის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე - 242 კმ. სათავეს იღებს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე ლვივის ოლქის ბროდის რაიონში. აუზუს ფართობი - 3900 კმ2.

კალაპოტის სიგრძე:
ზემო დინებაში - 4-10 მეტრი.
ქვემო დინებაში - 25-50 მეტრი.

ქვემო დინაებაში მდინარე მიედინება ღრმა, ვიწრო ხეობაში. მდინარე სერეტზე მდებარეობს ქალაქები: ტერნოპილი, ტერებოვლია, ჩორტკივი. 1916 წელს სერეტის ნაპირებზე გაიმართა სასტიკი ბრძოლა ავსტრია-უნგრეთ-გერმანიისა და რუსეთის ძალებს შორის.
თეოდორიხ I (ვესტგუთი)

თეოდორიხ (გ. 451) — ვესტგუთების მეფე. ქვეყანას მართავდა 419–451 წლებში. შვილი ან უფრო მეტად შესაძლებელია სიძე, ალარიხ -ისა, გამომდინარე იქიდან, რომ მისი შვილი თეოდორიხ ცნობილია, როგორც ალარიხის შვილიშვილი. ვალიას სიკვდილის შემდეგ თეოდორიხი მეფედ აირჩიეს გუთების საერთო კრებაზე. მას ისტორიკოსები ახასიათებენ როგორც, ფრთხილ და ჭკვიან მმარეთველს. ალბათ სწორედ ამაზე მიუთითებს მისი ხანგრძლივი მეფობაც. მისი მეფობის შემდეგ არ მოგვეპოვება ცნობები მეფეთა არჩევის შესახებ, სავარაუდოა, რომ მან ეს საქმეც მოაგვარა და მეფობა მემკვიდრეობითი გახადა, ამ ვარაუდს ამყარებს ის ფაქტი, რომ მის შემდეგ ზედიზედ მეფობდა მისი 3 შვილი.

ოჯახი
თეოდორიხის მეუღლის სახელი არაა ცნობილი. ცნობილია ის რომ მათ ჰყავდათ 6 ბიჭი:
თორისმონდი
თეოდორიხ 
ფრიდერიხი
ევრიხი
რეტემერი (რიკიმერი)
ხიმნერითი

გარდა ბიჭებისა ცნობილია ასევე, რომ თეოდორიხს ჰყავდა 2 გოგო:
ხუნერიხი, რომელიც ცოლად გაჰყვა ვანდალების მეფეს გეიზერიხს.
და მეორე 449 წელს გახდა სვებების მეფის რეხიარის ცოლი.
თორისმონდი

თორისმონდი (ან თორისმუნდი; ) (გ. 453)— ვესტგუთების მეფე. თეოდორიხ -ის უფროსი შვილი. ქვეყანას მართავდა 451-453 წლებში. მამამისთან და თავის ძმასთან თეოდორიხ -სთან ერთად ებრძოდა ჰუნების მეფე ატილას კატალაუნის ველზე და დაიჭრა კიდეც. ამ ომში მამამისის გარდაცვალების შემდეგ იგი გამოაცხადეს ვესტგუთების მეფედ.

მეფობის მესამე წელს მის წინააღმდეგ შეთქმულება მოეწყო, რომლის სულისჩამდგმელები იყვნენ მისი ძმები თეოდორიხი და ფრიდერიხი, რომლებიც ეყრდნობოდნენ რომაელების პარტიას და იმ გუთებს, რომლებიც არ მონაწილეობდნენ თორისმონდის მეფედ გამოცხადების პროცედურაში. მეფის ძმები მიიჩნევდნენ, რომ თორისმუნდის მოქმედება ხელს უშლიდა რომის იმპერიასთან მშვიდობიან თანაარსებობას. 453 წელს იგი ავად გახდა და როდესაც მას ვენიდან სისხლს უშვებდნენ მოკლეს.

თორისმონდი მოკლეს ისევე როგორც ათაულფი და სიგერიხი, მაგრამ სრულიად საწინააღმდეგო მიზეზის გამო: ისინი მოკლეს რომთან კავშირისათვის, ხოლო თორისმუნდი — რომთან მტრობისათვის.
ამალარიხი

ამალარიხი (; დ. 502 — გ. 531) — ვესტგუთების მეფე. ალარიხ -ის შვილი. ქვეყანას მართავდა 511–531 წლებში მამის გარდაცვალების შემდეგ 5 წლის ამალარიხი გაიქცა ესპანეთში. 508 წელს ოსტგუთების ჯარისა და მათი მეფის, ბაბუამისის თეოდორიხ დიდის დახმარებით ამალარიხი დაბრუნდა სამეფოში. რის შემდეგაც ვესტგუთების სამეფო აღმოჩნდა ოსტგუთების მეფის მმართველობაში, თეოდორიხ დიდი გახდა ვესტგუთების სამეფოს ფაქტობრივი და იურიდიული მმართველი. იგი როგორც რეგენტი მართავდა სამეფოს 511-526 წლებში, ხოლო მისი შვილიშვილი ამალარიხი — 526-531.

თეოდორიხის გარდაცვალების შემდეგ (526 წ.) ოსტგუთმა გამოაცხადეს ქვეყნის გაყოფა ამალარიხსა და ათალარიხს (თეოდორიხის შვილის ამალასუნთას შვილი) შორის. რის შედეგადაც მდინარე რონის აღმოსავლეთით მდებარე მიწები ოსტგუთებს დარჩათ, ხოლო ვესტგუთების მეფე კვლავ ამალარიხი გახდა.

ამალარიხის გარდაცვალების შესახებ სხვადასხვა მოსაზრებებია ისტორიულ წყაროებში, მაგრამ ყველა ისტროიკოსი ერთ რამეში თანხმდება, ამალარიხი მოკლეს 531 წელს.
თუთხალია III

თუთხალია — ხეთების სამეფოს მეფე დაახლ. ძვ.წ. 1400-1380 წწ. არნუვანდა -ის შვილი. მისი მმართველობის პირველ ხანებში სამეფო პოლიტიკურად დაძაბუნებული იყო, მაგრამ მალე გაძლიერდა ბოღაზქოის არქივმა შემოინახა თუთხალია -ის და მისი მეუღლის ნიქალმათის სახელით შედგენილი ხეთური რიტუალი, რომელიც წყევლის "ავ ენას".
თუთხალია IV

თუთხალია — ხეთების სამეფოს მეფე დაახლ. ძვ.წ. 1250-1220 წწ. ხათუსილი -ს შვილი. მისი მეფობის დროს ხეთებმა დიდი წარმატება მოიპოვეს საგარეო პოლიტიკაში: შემოიმტკიცეს მცირეაზიული ვასალური ქვეყნები, ილაშქრეს დასავლეთში (ასუვაში), სადაც გაძლიერებული იყო ახიავა, მეგობრული ურთიერთობა განამტკიცეს ეგვიპტესთან, დაამყარეს კავშირი ასურეთთან, რომელიც ავიწროვებდა ხეთების აღმოსავლეთ პროვინციებს. დიდი გავლენა მოიპოვეს ჩრდილოეთ სირიაში (უგარითში), ხელშეკრულებები დადეს ამურუსთან, დათასასთან, პარალელურად მიმდინარეობდა სამშენებლო სამუშაოები, შექმნეს იაზილიკაიის კლდეზე ამოკვეთილი ხეთი მეფეების და ღვთაებების სკულპტურათა გალერეა.

თუთხალია -ს ჰქონდა "სამყაროს მეფის" ტიტული, თუმცა მისი მბრძანებლობის დასასრულს ხეთების სამეფო, შინა წინააღმდეგობათა გამწვავების გამო, დაცემის გზას დაადგა.
თუთხალია უმცროსი

თუთხალია უმცროსი - ხეთების სამეფოს მეფე დაახლ. ძვ. წ. 1380 წელს. ქვეყანას განაგებდა რამდენიმე თვის განმავლობაში. იგი არის შვილი (სხვა ვერსიით სიძე) თუთხალია -ისა. მოკლული იქნა სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად სუფილულიუმა -ის მიერ. ცნობები თუთხალია უმცროსის ხანმოკლე მეფობის შესახებ შემოგვინახა მურსილი -ის წერილებმა.
თუტმოს I

თუტმოს — მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონი, მეფობდა ძვ. წ. 1508-1494 წწ. (სხვა მონაცემებით ძვ.წ. 1559-1538, 1524-1505 წწ.) ტახტზე ავიდა ცოლის წარმომავლობის წყალობით, რომელიც ფარაონთა შტამომავალი იყო. თუტმოსმა განაგრძო თავისი წინამორბედის ამენჰოტეპ -ის აქტიური საგარეო პოლიტიკა, საბოლოოდ დაიპყრო ნუბია, დაიმორჩილა სირია და ქვეყნის საზღვრები მდინარე ევფრატამდე გააფართოვა. მისი მეფობის ბოლო წლებში დაიწყო არეულობა. ტახტს ეცილებოდნენ ერთმანეთს თავისი ასული ჰატშეფსუტი (მამის თანამმართველი), თუტმოს (ჰატშეფსუტის ნახევარძმა და მეუღლე) და თუტმოს .
მაღალი ქუსლები (ფილმი)

მაღალი ქუსლები — ესპანელ რეჟისორის პედრო ალმოდოვარის 1991 წელს გადაღებული მელოდრამული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ მსახიობები მარისა პარედესი, ვიქტორია აბრილი და მიგელ ბოსე. ფილმის შინაარსი დაფუძნებულია დედისა, რომელიც ცნობილი მომღერალია, და უკვე ზრდასრული შვილის, რომელიც ბავშვობაში მიატოვა, ურთიერთობებზე. შვილი მუშაობს ტელევიზიაში ახალი ამბების წამყვანად. ცოლად მისთხოვდა დედამისის ყოფილ საყვარელს და მეგობრობს დედამისის განმსახიერებელთან. მკვლელობა კი კიდევ უფრო აწეწავს ურთიერთობათა ბადეს.

ფილმი ტოვებს შეგრძნებას, რომ იგი ძალიან ჰგავს სხვა დედაშვილურ მელოდრამებს, „სტელა დალასი“, „სუსტი ჩხვლეტა“, „სიცოცხლის იმიტაცია“ და განსაკუთრებით, „შემოდგომის სონატა“. ფილმი წარდგენილი იყო ოქროს გლობუსის ჯილდოზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.

სიუჟეტი
რებეკა, ახალი ამბების წამყვანი ტელევიზიაში, აეროპორტში ელოდება დედამისს, ბეკი დელ პარამოს, სახელოვან მომღერალს, რომელიც ესპანეთში ბრუნდება მეხიკოდან, თხუთმეტწლიანი ცხოვრების შემდეგ. ლოდინისას, რებეკას ახსენდება თავისი ბავშვობა, 1972 წელს არდადეგებზე როგორ უყიდა დედამ საყურეები და უთხრა, რომ ძალიან უხდებოდა. მალევე ხვდება, რომ იგი განსხვავდება პატარა რებეკასგან. მეორე შემთხვევა მოხდა მადრიდში, სახლში. როცა ბეკი გაამჟღავნებს მეხიკოში წასვლისა და კარიერის იქ გაგრძელების სურვილს და მას შეეწინააღმდეგება თავისი ქმარი, რებეკას მამინაცვალი, რებეკა შეუცვლის თავის წამლებს დამაძინებლებით. მოხდება ისე, რომ მამინაცვალს ჩაეძინება საჭესთან და დაიღუპება, ბეკის კი გახდება თავისუფალი. რებეკას იმედები, დაიმკვიდრებდა დედის გულში ადგილს, გაუცრუვდება, რობა ბეკი მარტო გაემგზავრება მეხიკოში და დატოვებს შვილის მამის ანაბარა. რებეკა ელის დედის დაბრუნებას, რათა მიიღოს სიყვარული და სითბო დედისგან, რომელსაც ასე დანატრებულია. 15 წლის შემდეგ ბეკი ესპანეთში ბრუნდება და ხვდება რებეკას. მათ ურთიერთობებს ართულებს ის ფაქტი, რომ ორივე მკვლელობაშია ეჭვმიტანილი.

როლებში
ვიქტორია აბრილი — რებეკა
მარისა პარედესი — ბეკი
მიგელ ბოსე — მოსამართლე ედუარდო დომინგესი
ფეოდორ ატკინი — მანუელი
ანა ლიზარანი — მარგარიტა
კრისტინა მარკოსი — პაულა
მირიამ დიას აროსა — ისაბელი
ნაჩო მარტინესი — ხუანი
პედრო დიეს კორალი — ალბერტო
ხავიერ ბარდემი — ტელევიზიის თანამშრომელი
ნახშირი (წიაღისეული)

ნახშირი — დანალექი მყარი საწვავი სასარგებლო წიაღისეული. ნახშირი შედგება ორგანული ნივთიერებებისგან (პლანქტონური მიკროორგანიზმების მეშვეობით გარდაქმნილი უმაღლესი და უდაბლესი მცენარეების ნაშთები), მინერალური მინარევებისგან და ტენისგან. ნახშირი დედამიწის ქერქში გვხვდება ფენებრივი და ლინზისებური ბუდობების სახით. აქვს მიწისებრი, მასიური, შრეებრივი ან მარცვლოვანი სტრუქტურა. ყავისფერი, მუქი ყავისფერი, ზოგჯერ თითქმის შავია. ორგანული ნივთიერების წარმოშობის მიხედვით ნახშირი იყოფა 3 ჯგუფად: ჰუმოლითებად, საპროპელიტებად და საპროჰუმოლითებად. ჰუმოლითები შედგება ძირითადად ჭაობში, ტბაში, თხელი ზღვის ყურესა ან ლაგუნაში დალექილი უმაღლესი მცენარეების ნაშთებისაგან.

საპროპელიტები ტბებსა და ლაგუნებში დალექილი უდაბლესი მცენარეებისა და პლანქტონური მიკროორგანიზმების გარდაქმნის პროდუქტია. საპრო-ჰუმოლითები გარდამავალი სახესხვაობაა და შედგება როგორც უმაღლესი, ისე უდაბლესი მცენარეების გარდაქმნილი ნაშთებისგან. ნახშირის წარმოქმნის საწყის სტადიაში მცენარეული ნაშთები გარდაიქმნება ტორფად. ტორფი, განამარხების შემდეგ, შედარებით დაპალი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში, გარდაიქმნება მურანახშირად; ეს უკანასკნელი გადიდებული წნევისა და ტემპერატურის ხანგრძლივი ზემოქმედების შედეგად გარდაიქმნება ქვანახშირად; ქვანახშირი ანთრაციტად. ამ სტადიებზე თანდათანობით იზრდება ნახშირბადის შეფარდებითი შემცველობა, რასაც თან სდევს ნახშირის თბოუნარიანობის ზრდაც.

ნახშირი წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად ენერგეტიკულ ნედლეულს, ამას გარდა მას იყენებენ მეტალურგიაში და ქიმიურ მრეწველობაში. საქართველოში ნახშირის საბადოებია: ტყიბულ-შაორის ქვანახშირის საბადო, ტყვარჩელის ქვანახშირის საბადო, ახალციხის მურა ნახშირის საბადო.
მოზაიციზმი

მოზაიციზმი განისაზღვრება, როგორც, სულ მცირე ორი უჯრედული ხაზის არსებობა ინდივიდში ან ქსოვილში,რომლებიც გენეტიკურად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან, მაგრამ აქვთ საერთო წარმომავლობა– ვითარდებიან ერთი ზიგოტიდან. მოზაიციზმი ქალებში სომატური უჯრედების ორ განსხვავებულ პოპულაციას წარმოშობს. ერთი პოპულაცია მამისეული წარმოშობის აქტიურ ქრომოსომას შეიცავს, მეორე– დედისეულს. ზოგადად, მუტაციები ჩნდება ერთეულ უჯრედებში განვითარების პრენატალურ ან პოსტნატალურ სტადიებზე და დასაბამს აძლევს უჯრედულ კლონებს, რომლებიც გენეტიკურად განსხვავდებიან ზიგოტისაგან.
სლენგი

სლენგი — მეტყველების არაფორმალური, არასტანდარტული სახეობა, რომელსაც ახასიათებს ახლად გამოგონებული ან ახალი მნიშვნელობით ნახმარი სიტყვები და გამონათქვამები. გამოიყენება სხვადასხვა დაჯგუფებებში (პროფესიული, სოციალური, ასაკობრივი და ა.შ.).

განსაზღვრება და გამოყენება
სლენგი წარმოადგენს სტანდარტული მეტყველებისგან გადახრას და განსაკუთრებით პოპულარულია ახალგაზრდებს შორის. იგი მეტ-ნაკლებად ყველა სოციალურ სექტორში გამოიყენება. მასში ხშირად ვხვდებით ახალ ენობრივ ფორმებს ან ძველი ფორმების ახლებურ ადაპტაციას.

სლენგი შეიძლება წარმოადგენდეს ერთგვარ საიდუმლო ენასაც, რომელიც მხოლოდ კონკრეტული ჯგუფის წევრებისთვისაა გასაგები (ანტიმეტყველება). ამ შემთხვევაში იგი ქმნის სოციოლექტს, რომლის მიზანია საუბარი ზოგიერთებისთვის მიუწვდომელი გახადოს. სლენგის გამოყენება გარკვეული ჯგუფის წევრების ამოცნობისა და ამ ჯგუფის ფართო საზოგადოებისგან გამიჯვნის საშუალებაა. ამას გარდა იგი შესაძლოა გამოიყენებოდეს და იქმნებოდეს უბრალოდ იუმორის ან ექსპრესიის მიზნით.

სლენგის ზუსტი გასაზღვრება ენათმეცნიერებაში ჯერ კიდევ არ არსებობს. დიუმასა და ლაიტერის აზრით გამონათქვამი შეიძლება „ჭეშმარიტ სლენგად“ მივიჩნოით თუკი იგი აკმაყოფილებს შემდეგი კრიტერიუმებიდან მინიმუმ ორს:

აქვეითებს „სერიოზული თუ ფორმალური ზეპირი თუ წერითი მეტყველების პრეტიჟს“ და წარმოადგენს „რეგისტრის აშკარად უხეშ გამოყენებას“.
მისი გამოყენება გულისხმობს, რომ მოსაუბრე კარგად იცნობს იმას, რასაც მოცემული გამონათქვამი აღნიშნავს ან იმ ჯგუფს, რომლის წევრებიც აღნიშნულ ტერმინს იყენებენ.
„მაღალი სოციალური სტატუსის ან მაღალი პასუხისმგებლობის მქონე პირების ჩვეული დისკურსისთვის მოცემული გამონათქვამი წარმოადგენს ტაბუს“.
იგი ცვლის „საყოველთაოდ ცნობილ კონვენციურ სინონიმს“.

სლენგური ტერმინები ხშირად ახასიათებს გარკვეულ სუბ-კულტურებს, როგორიცაა მაგალითად მუსიკა. თუმცა სლენგური გამონათქვამები შეიძლება ფართო მოხმარების გახდეს: მაგალითად, „“. ხშირად, როცა სლენგური გამონათქვამი სცილდება კონკრეტულ სუბ-კულტურას და ფართო მოხმარებას იძენს, თავდაპირველი მომხმარებლები მას სხვა ტერმინით ანაცვლებენ, რათა შეინარჩუნონ ჯგუფის იდენტურობა.

სლენგის გამოყენების ერთ-ერთი მიზეზია სოციალურ ტაბუებზე ლაპარაკი, რასაც სტანდარტული მეტყველება თავს არიდებს. ამის გამო სლენგური ლექსიკონი განსაკუთრებით მდიდარია ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ძალადობა, კრიმინალი, ნარკოტიკები, სექსი.

სლენგი და ჟარგონი
საჭიროა გავარჩიოთ სლენგი ჟარგონისგან, რომელიც წარმოადგენს კონკრეტული პროფესიის ტექნიკურ ლექსიკონს. ჟარგონი, ისევე, როგორც სლენგის ბევრი მაგალითი, შეიძლება გამოყენებულ იქნას საუბრიდან იმ ადამიანების „გასაძევებლად“ რომლებიც ჯგუფის წევრები არ არიან. სლენგის ძირითადი ფუნქციაა საშუალება მისცეს მომხმარებლებს სიზუსტით ისაუბრონ მოცემულ სფეროში ტექნიკურ საკითხებზე.
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი

რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი — მსოფლიოს მთავარი სარაგბო შეჯიბრი. ორგანიზატორია მსოფლიო რაგბი (2014 წლამდე რაგბის საერთაშორისო საბჭო).

რაგბის საერთაშორისო საბჭომ 1985 წლის მარტში, პარიზის სხდომაზე, მიიღო დადგენილება 1987 წელს გამართულიყო მსოფლიო თასი რაგბიში, იქვე გამოცხადდა მასპინძლები. ასეთებად ირბ-მ ახალი ზელანდია და ავსტრალია შეარჩია. შეჯიბრი ტარდება ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ.

ჩემპიონატის თასს „უილიამ უებ ელისის თასი“ ეწოდა.

შედეგები
გუნდების მიღწევები
შემდეგი გუნდები რამდენიმეჯერ იყვნენ მეოთხედფინალში თუმცა შემდეგ ეტაპზე ვერ გავიდნენ:
(რვაჯერ)
(სამჯერ)
(ორჯერ)
(ერთხელ)
(ერთხელ)
პალესტინის ტერიტორიები

პალესტინის ტერიტორიები — პალესტინის ისტორიული ტერიტორიების ნაწილი, შედგენილი ორი ურთიერთდაშორებული რეგიონებისგან: მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირისაგან და ღაზის სექტორისგან, რომელთა საბოლოო სტატუსი გაურკვეველია. ტერიტორიები 1922-1948 წლებში ბრიტანეთის მანდატის შემადგენლობაში იმყოფებოდა, 1940-იანი წლების ბოლოს ოკუპირებული იორდანიისა და ეგვიპტის მიერ, 1967 წელს კი ექვდღიანი ომის შედეგად ოკუპირებული იყო ისრაელის მიერ. 1994 წლიდან დე ფაქტო იმართება პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაციის მიერ.
ფრანსუა ლეჟონი

ფრანსუა ლეჟონი , აგრეთვე ცნობილი როგორც ჟან ეფელი (; დ. 12 თებერვალი 1908, პარიზი — გ. 11 ოქტომბერი 1982, პარიზი) — ფრანგი მხატვარი-კარიკატურისტი. თავისი ფსევდონიმი მოიგონა სახელისა და გვარის პირველი ასოების გამოყენებით — და .

ეფელი ყველაზე მეტად ცნობილი გახდა თავისი სატირული კომიქსების ციკლით სამყაროს შექმნა, სადაც ის სახალისო სახით გადმოსცემს სამყაროს შექმნას და განვითარებას, დასაბამიდან — პირველი ადამიანების ცოდვამდე.
დიღმის გზა

დიღმის გზა — თბილისზე გამავალი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ისტორიული გზა, რომლითაც ქალაქი საქართველოს სხვადასხვა კუთხეს და ჩრდილოეთ კავკასიას უკავშირდებოდა.

თბილისიდან დიღმისკენ გზა ორი კარიბჭით მიემართებოდა. ერთი მათგანი დიღმის კართან იწყებოდა (ახლანდ. პუშკინისა და ვერცხლის ქუჩების გადაკვეთაზე), მეორე კი — კოჯრის კართან (ახლანდ. ლესელიძის ქუჩის თავისუფლების მოედანთან შერწყმის ადგილზე). დიღმის კართან გზა დაახლოებით ახლანდელი თაბუკაშვილის ქუჩის დასაწყისის ხაზს მისდევდა, ზემოდან უვლიდა ასპარეზს (დღევანდელი გ. ლეონიძის სახ. ბაღი), გ. ჭანტურიას ქუჩის სწვრივად უხვევდა რუსთაველის გამზირისკენ და აქ, ახლანდელი სასტუმრო „თბილისი-მერიოტის“ ახლოს, უერთდებოდა კოჯრის კარიდან რუსთაველის გამზირით წამოსულ გზას. შემდეგ გზა მიჰყვებოდა დღევანდელ რუსთაველის გამზირის და მ. კოსტავას ქუჩის ხაზს, კვეთდა რამდენიმე ხევს, ხიდით გადადიოდა მდინარე ვერეზე, კვლავ კოსტავას ქუჩისა და შემდეგ სააკაძის მოედნის სწვრივად მიდიოდა, მკვეთრად ჩადიოდა მტკვრისკენ და აღმა აუყვებოდა მდინარის მარჯვენა ნაპირს. მოგვიანებით ეს გზა საქართველოს სამხედრო გზის ნაწილი გახდა.
ქვემო მანჰეტენი

ქვემო მანჰეტენი (ინგლ. ) — ქალაქ ნიუ-იორკის ძირითადი კუნძული მანჰეტენის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილი, მისი კომერციული და მმართველობის ცენტრი.

ყველაზე გავრცელებული განსაზღვრებით ქვემო მანჰეტენი ანუ „დაუნტაუნი“ შემოისაზღვრება მე-14 ქუჩით ჩრდილოეთით, მდინარე ჰუდზონით დასავლეთით, ისტ-რივერით აღმოსავლეთით და ნიუ-იორკის ყურით სამხრეთით. როდესაც ამ ტერმინში ქვემო მანჰეტენის ბიზნეს უბანი და მისი შემოგარენი მოიაზრება, ჩრდილოეთის საზღვრად როგორც წესი მიიჩნევენ კანალ სტრიტს.

ქვემო მანჰეტენის ბიზნეს უბანი ჩემბერს სტრიტის ქვევით მდებარე არემარის ბირთვს წარმოადგენს. ის მოიცავს საფინანსო უბანს, რომელსაც ასევე უოლ სტრიტს უწოდებენ, და მსოფლიო სავაჭრო ცენტრს. კუნძულის სამხრეთ კიდეზე ბატერი-პარკია; სიტი ჰოლი (მერია) საფინანსო უბნის ჩრდილოეთითაა. ასევე ჩემბერს სტრიტის სამხრეთითაა ბატერი პარკ სიტის დაგეგმილი უბანი და საუზ სტრიტის საზღვაო პორტის ისტორიული უბანი. ტრიბეკას უბანი ჩემბერსს დასავლეთით ესაზღვრება; ხოლო ქუჩის აღმოსავლეთ ბოლოში გიგანტური მანჰეტენის მუნიციპალური შენობაა. ჩემბერსისა და ბრუკლინის ხიდის ჩრდილოეთით და კანალ სტრიტის სამხრეთით მდებარეობს ნიუ-იორკის უძველესი ჩინეთის უბანი. ამ უბანში ასევე მდებარეობს მრავალი სასამართლო და მუნიციპალური დაწესებულება. უბანს ჩრდილოეთით კანალ სტრიტის მიმდებარედ ესაზღვრება სოჰო, მიტპაკინგ დისტრიქტი, ვესტ ვილიჯი, გრინვიჩ ვილიჯი, ლიტლ-იტალი, ნოლიტა და ისტ-ვილიჯი.

ქვემო მანჰეტენის ბიზნეს უბანი სიდიდით მეოთხე ცენტრალური ბიზნეს უბანია აშშ-ში, მიდტაუნ მანჰეტენის, ჩიკაგოს ლუპის და ვაშინგტონის შემდეგ. მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის დანგრევამდე ეს უბანი სიდიდით მესამე იყო. მოსალოდნელია, რომ ეს უბანი მესამე ადგილს დაიბრუნებს ფრიდომ ტაუერის მშენებლობის დასრულების შემდეგ, რომელმაც დაახლოებით იმდენივე კომერციული ფართი უნდა შესძინოს უბანს, რამდენიც მსოფლიო სავაჭრო ცენტრს ჰქონდა.
ჯაკომო მეიერბერი

ჯაკომო მეიერბერი (ნამდვ. სახელი და გვარი იაკობ ლიბმან ბერი; დ. 5 სექტემბერი, 1791 — გ. 2 მაისი, 1864) — გერმანიაში დაბადებული ებრაული წარმოშობის კომპოზიტორი. დაიბადა ებრაელი ბანკირის ოჯახში. მუსიკალური განათლება მიიღო მუციო კლემენტის (ფორტეპიანო), კ. ფ. ცეტერისა და გ. ი. ფოგლერის ხელმძღვანელობით. 1816-24 წლები გაატარა იტალიაში. ეუფლებოდა საოპერო ხელოვნების სტილს, წერდა ოპერებს. 1842-დან იყო მუსიკის გენ. დირექტორი ბერლინში. 1830-40-იან წლებში პარიზის თეატრისთვის დაწერა რამდენიმე ნაწარმოები (ე. სკრიბის ლიბრეტოზე) რომელთაგან მნიშვნელოვანი ოპერა „რობერტ-სატანა“ (1831, პარიზი) მეიერბერის საოპერო კონცეფცია მთელი სისრულით გამოჩნდა ოპერა „ჰუგენოტებში“ (1836, იქვე) რუსეთში - „გველებისა და გიბელინების“ სახელწოდებით. შემდეგ შექმნა ოპერები „წინასწარმეტყველი“ (1849, იქვე) რუსეთში - „გენტის ალყის“ (მოგვიანებით „იოანე ლეიდენელის“) სახელწოდებით; „აფრიკელი ქალი“ (1865, დაიდგა მეიერბერის სიკვდილის შემდეგ) ეს უკანასკნელი მეტყველებს კომპოზიტორის შემოქმედებით კრიზისზე. მეიერბერის საოპერო ხელოვნების სტილის ძირითადი საფუძველია სიუჟეტის ეფექტიანი განვითარება, გმირთა მკაფიო სახეები, კოლორიტული მასობრივი სცენები, სანახაობითი და ფსიქოლ. კონტრასტები; სოც. ჟღერადობა. მეიერბერის შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა ს-ის საოპერო ხელოვნებაზე, თუმცა შემდგომში მეიერბერის წინააღმდეგ დაიწყო რეაქცია, უარყოფდნენ მის გარეგან ეფექტს. მეიერბერს ეკუთვნის აგრეთვე კანტატები, საორკესტრო ნაწარმოებები, მუსიკა თეატრისათვის, საფორტეპიანო პიესები, სიმღერები.
აზერბაიჯანი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე

აზერბაიჯანი ევროპის სამაუწყებლო კავშირში 2007 წლის 15 ნოემბერს მიიღეს. მისი დებიუტი 2008 წლის ევროვიზიაზე იყო. ქვეყნის პირველი წარმომადგენლებმა ელნურ გუსეინოვმა და სამირ ჯავაზადემ სკანდალური სიმღერით, „ “ ბელგრადში მე-8 ადგილი დაიკავეს. შემდეგი წლის კონკურსზე აზერბაიჯანი არაშმა და აისელ თეიმურზადემ წარადგინეს. მათ სიმღერით „“, ქვეყანას ბრინჯაოს საპრიზო ადგილი მოუტანეს. შემდეგ აღინიშნა, რომ აზერბაიჯანი სახელი ევროვიზიაზე შვედეთის მოქალაქე, წარმოშობით ირანელმა დაიცვა. თუმცა როგორც გაირკვა არაში ეთნიკურად აზერბაიჯანელი იყო.
მონაწილეები
საშუალო ადგილი: 6,4

ხმის მიცემის ისტორია (2008-2009)
აზერბაიჯანის მიერ გაცემული უმაღლესი შეფასებები...

უმაღლესი შეფასებები აზერბაიჯანს ..
სისხლის პლაზმა

სისხლის პლაზმა — სისხლის თხიერი ნაწილი, რომელშიც შეწონილ მდგომარეობაში იმყოფება სისხლის ფორმიანი ელემენტები. მის შედგენილობაში შედის ცილები, ნახშირწყლები, ლიპიდები, ელექტროლიტები, ჰორმონები, ვიტამინები, გახსნილი აირები და ნივთიერებათა ცვლის შუალედი პროდუქტები.

სისხლის პლაზმის ცილები, რომელთა რაოდენობა 7-8%-ს შეადგენს, მონაწილეობენ წყლის ცვლაში, ჰორმონების, ვიტამინების, ცხიმების ტრანსპორტში, სისხლის შედედების პროცესში. ელექტროლიტები იცავენ ოსმოსური წნევის მუდმივობას, სისხლის აქტიურ რეაქციას, გავლენას ახდენენ კოლოიდების მდგომარეობასა და ნივთიერებათა ცვლაზე. სისხლის პლაზმა შეიცავს მთელ რიგ ფერმენტებს, რომლებიც მონაწილეობენ ნივთიერებათა ცვლისა და სისხლის შედედების პროცესში.
სკოპოლია

სკოპოლია — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი მაღალი ბალახებია.

გვარში 4—6 სახეობაა. გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში მხოლოდ 1 სახეობა გვხვდება, კარნიოლიის ანუ კავკასიური სკოპოლია . იგი საქართველოში (აჭარა, აფხაზეთი) იზრდება მთის შუა სარტყლამდე, ტენიან და დაჩრდილულ ტყეებში.

მისი ყველა ნაწილი, განსაკუთრებით ფესვი და ფესურა შეიცავს ალკალოიდებს ჰიოსციამინს და სკოპოლამინს; სკოპოლიის 2 სხვა სახეობა შეიცავს ატროპინს. სამივე მცენარე სამკურნალოა.