ლეონორ კასტილიელი (1307-1359)

ლეონორ კასტილიელი (; დ. 1307 – გ. 1359) — ივრეის დინასტიის წარმომადგენელი. კასტილიის მეფე ფერდინანდ -ის ასული. არაგონის დედოფალი 1329-1336 წლებში, როგორც მეფე ალფონსო -ის მეუღლე.

ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
ლეონორი 1307 წელს დაიბადა. იგი კასტილიისა და ლეონის მეფე ფერდინანდ -ისა და დედოფალ კონსტანცა პორტუგალიელის ქალიშვილი იყო. ოთხი წლის ასაკში იგი არაგონის მეფე ხაიმე -ის უფროს ძესა და მემკვიდრეზე, ინფანტ ხაიმეზე დანიშნეს. ნიშნობა ოფიციალურად 1311 წელს შედგა და იმავე წელს კასტილია-არაგონის სამეფოთა კიდევ უფრო დაახლოებისათვის, მეფე ფერდინანდის ძმამ, ინფანტმა პედრომ ცოლად შეირთო მეფე ხაიმეს ასული, ინფანტა მარია არაგონელი. მალევე, 1312 წელს, ხუთი წლის ინფანტა ლეონორი არაგონის სამეფო კარზე გააგზავნეს, რათა იგი მომავალ დედოფლად აღზრდილიყო. სულ ერთ წელიწადში ლეონორის დედა, დედოფალი კონსტანცაც გარდაიცვალა.

ჩაშლილი ნიშნობები
ლეონორის საქმროს, ინფანტ ხაიმეს, მიუხედავად იმისა, რომ ტახტის მემკვიდრე იყო, არ სურდა საერო ცხოვრება და სურდა ბერად აღკვეცილიყო, რაც დიდ პრობლემას წარმოქმნიდა. პაპმა იოანე -მ ინფანტ ხაიმეს მისი საერო მოვალეობების შესრულებისაკენაც მოუწოდა. ეს ფაქტი ინფანტ ხაიმესა და მამამისს, მეფე ხაიმეს შორის ურთიერთობას უკიდურესად ძაბავდა. იმისათვის, რომ შვილის ბერად აღკვეცისათვის ხელი შეეშალა ხაიმე -მ მათი ქორწინება დააჩქარა და 1319 წლის 18 ოქტომბერს ტარაგონაში ლეონორსა და ხაიმეს ჯვარი დასწერეს. თუმცაღა, ინფანტმა ხაიმემ, რომელსაც სურდა უმანკოდ დარჩენილიყო, უარი თქვა საკურთხეველთან საცოლის კოცნაზე, რომლის ნაცვლადაც პატარძალს სიძის მამამ, მეფე ხაიმე -მ აკოცა.

ეს ინციდენტი საბოლოო განხეთქილების მიზეზად იქცა. ინფანტმა ხაიმემ დატოვა სამეფო კარი, ოფიციალურად თქვა უარი მემკვიდრეობაზე და ბერად აღიკვეცა, რომის პაპმა კი მისი და ლეონორის ჯვრისწერა ბათილად სცნო, რადგან ეს ქორწინება არ ყოფილა კონსუმირებული და კათოლიკური სამართლის მიხედვით, იგი არც არსებულა.

ამის შემდეგ არაგონის ტახტის მემკვიდრე მეფე ხაიმეს მეორე ვაჟი, ინფანტი ალფონსო გახდა. იქიდან გამომდინარე, რომ კასტილიასთან კავშირის გაწყვეტა არ სურდათ, ლეონორი მის საცოლედ გამოაცხადეს, თუმცა ეს შეუძლებელი იყო, რადგან იგი ურხელის გრაფინია ტერეზა დ'ენტენკაზე იყო დაქორწინებული და ამიტომ კასტილიის სამეფო ოჯახი უკვე სხვა სასიძოებსაც განიხილავდა. ამისთვის ხელის შესაშლელად მეფე ხაიმემ ლეონორი ტორტოსას ციხესიმაგრეში გამოკეტა. ამავდროულად გავრცელდა ჭორი, რომ ინფანტი ხაიმე გეგმავდა საერო ცხოვრებაში დაბრუნებას, საცოლის დაბრუნებასა და ტახტზე პრეტენზიის გამოთქმას, რაც სიცრუე აღმოჩნდა, თუმცა ჭორის გამო მეფე ხაიმემ ინფანტა ლეონორი ტორტოსადან სარაგოსაში გადაიყვანა, იქიდან კი კალატაიუდის ციხესიმაგრეში, საბოლოოდ კი - ატეკაში. 1325 წელს ინგლისის მეფე ედუარდ -მ ოფიციალურად გამოთქვა სურვილი, რომ ლეონორი თავის ვაჟსა და ტახტის მემკვიდრეზე, პრინც ედუარდზე დაექორწინებინა, თუმცა ეს ქორწინება არასოდეს შემდგარა.

დედოფლობა
1327 წელს ალფონსოს პირველი ცოლი, ურხელის გრაფინია გარდაიცვალა და უკვე 1329 წლის იანვარში ქალაქ აგრედაში, არაგონის ახალმა მეფემ, ალფონსო -მ ხელი მოაწერა მისი და ინფანტა ლეონორის ნიშნობის დოკუმენტს, რასაც იმავე წლის 5 თებერვალს ქალაქ ტარაგონაში მათი ქორწინება მოჰყვა. ამით ლეონორი საბოლოოდ გახდა არაგონის დედოფალი. ქორწილს ლეონორის ძმა, კასტილიის მეფე ალფონსო -ც დაესწრო. ცნობილია, რომ ქორწილის საჩუქრის სახით მეფე ალფონსო -მ დედოფალ ლეონორს ქალაქი უესკა და მიმდებარე ციხე-სიმაგრეები და სოფლები აჩუქა. მათმა ქორწინებამ ხელი შეუწყო კასტილიისა და არაგონის დაახლოვებას საერთო მიზნისათვის - გრანადის დასაპყრობად.

დედოფალმა ლეონორმა ორი ვაჟი გააჩინა, რის გამოც იგი აქტიურად იყო სამეფო ინტრიგებში ჩართული თავისი გერის, ინფანტი პედროს წინააღმდეგ, რომელიც მეფე ალფონსოს პირველი ცოლისაგან ჰყავდა. წლების განმავლობაში, მართალია მან ვერ მოახერხა თავისი ვაჟების მემკვიდრეებად დასახელება, თუმცა თავის ქმარს მათთვის უამრავი ქალაქი, მამული, ციხესიმაგრე და ტიტული გადააცემინა, რითაც სურდა საკუთარი და თავისი ვაჟების მომავლის უზრუნველყოფა.

ქვრივობა და მკვლელობა
ლეონორის დედოფლობა ხანგრძლივი არ ყოფილა, რადგანაც 1336 წელს მეფე ალფონსო გარდაიცვალა და ტახტი ლეონორის გერმა, მეფე პედრო -მ დაიკავა. ამის შემდეგ არაგონში ლეონორისა და მისი ვაჟებისათვის სიტუაცია მეტად დაიძაბა, რის გამოც იგი შვილებთან ერთად კასტილიაში გაიქცა. იქიდან გამომდინარე, რომ მამის მეორე ქორწინებაში პედრო ძალიან შევიწროვებული იყო, დედოფალ ლეონორს ეშინოდა, რომ იგი მასზე და მის შვილებზე შურს იძიებდა. გაქცევისას დედოფალმა ლეონორმა ქმრისაგან ნაჩუქარი დიდძალი ძვირფასეულობა და ოქრო-ვერცხლიც თან წაიღო.

იქიდან გამომდინარე, რომ ლეონორი და მისი ვაჟები არაგონში დიდ ქონებას ფლობდნენ, მეფე პედრომ მათი ქონების კონფისკაცია მოახდინა, თუმცა 1338 წელს აღიარა მათი მემკვიდრეობა და უფლებები ქონებაზე, რადგანაც არ სურდა კასტილიასთან დაპირისპირება, რაც გარდაუვალი იქნებოდა იმ პირობებში, რომ კასტილიის ახალი მეფე მამიდის ქონების კონფისკაციის გამო შურისძიებას აპირებდა.

წლების შემდეგ ლეონორისათვის მდგომარეობა კასტილიაშიც დამძიმდა. ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც იგი თავისი ძმიშვილის, მეფე პედრო მრისხანეს წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობაში ამხილეს. ამის გამო პედრომ 1358 წელს ბილბაოში ლეონორის უმცროსი ვაჟი, ინფანტი ხუან არაგონელი მოაკვლევინა, 1359 წელს კი ლეონორი თავისი ძმისწულის, მეფე პედრო -ის ბრძანებით იგი ბურგოსთან მდებარე კასტროხერისის ციხესიმაგრეში მოკლეს. 1363 წელს არაგონის მეფე პედრო -მ მოკლა ლეონორის უფროსი ძეც, ინფანტი ფერდინანდი.