iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ავინიონის საკათედრო ტაძარი

ავინიონის საკათედრო ტაძარი — საკათედრო ტაძარი ავინიონში. შენობა არის საფრანგეთის ისტორიული ძეგლი. ამჟამად ავინიონის საარქიეპისკოპოსოს კათედრაა.

ისტორია
ავინიონის საკათედრო ტაძარი (იგივე ნოტრ-დამ-დე-დომი) ააგეს საუკუნეში, რომანულ სტილში. მისი ისტორიული მნიშვნელობა გაიზარდა 1309-1378 წლებში, როდესაც კათოლიკური ეკლესიის წმინდა ტახტი სწორედ აქ მდებარეობდა, ეს პერიოდი ისტორიაში ცნობილია პაპების ავინიონის ტყვეობის სახელწოდებით. ტყვეობის დასრულების შემდეგაც არ დაუკარგავს თავისი მნიშვნელობა ტაძარს: დიდი განხეთქილების პერიოდში ავინიონშიც და რომშიც ისხდნენ კონკურენტი პაპები.

1995 წელს საკათედრო ტაძარი ავინიონის სხვა ისტორიულ ძეგლებან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
სნუკერის სეზონი 1975-1976

სნუკერის სეზონი 1975-1976 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1975-1976 წლებში. მიმდინარეობა — სექტემბერი 1975 — მაისი 1976. სეზონის მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: მასტერსი — რეი რიარდონი (უელსი), მსოფლიო ჩემპიონატი — რეი რიარდონი (უელსი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 7 შეჯიბრი.

ოფიციალური რეიტინგი
კალენდარი
სნუკერის სეზონი 1976-1977

სნუკერის სეზონი 1976-1977 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1976-1977 წლებში. მიმდინარეობა — სექტემბერი 1976 — 7 მაისი 1977. სეზონის მთავარი ტურნირების გამარჯვებულები: მასტერსი — დუგ მაუნტჯოი (უელსი), მსოფლიო ჩემპიონატი — ჯონ სპენსერი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 8 შეჯიბრი.
სნუკერის სეზონი 1977-1978

სნუკერის სეზონი 1977-1978 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1977-1978 წლებში. მიმდინარეობა — სექტემბერი 1977 — ივნისი 1978. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — პეტსი ფეიგანი (ირლანდია), მასტერსი — ალექს ჰიგინსი (ჩრდილოეთი ირლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — რეი რიარდონი (უელსი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 13 შეჯიბრი.
სნუკერის სეზონი 1978-1979

სნუკერის სეზონი 1978-1979 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1978-1979 წლებში. მიმდინარეობა — აგვისტო 1978 — ივნისი 1979. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — დუგ მაუნტჯოი (უელსი), მასტერსი — პერი მენსი (1928), მსოფლიო ჩემპიონატი — ტერი გრიფითსი (უელსი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 16 შეჯიბრი.
სნუკერის სეზონი 1979-1980

სნუკერის სეზონი 1979-1980 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1979-1980 წლებში. მიმდინარეობა — 9 ივლისი 1979 — 17 მაისი 1980. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — ჯონ ვირგო (ინგლისი), მასტერსი — ტერი გრიფითსი (უელსი), მსოფლიო ჩემპიონატი — კლიფ თორბერნი (კანადა). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 22 შეჯიბრი.
ტედ ლოუ

ტედ ლოუ, ( სრული სახელი ; დ. 1 ნოემბერი, 1920, ლემბურნი, ინგლისი — გ. 1 მაისი, 2011) — ინგლისელი სნუკერის კომენტატორი ტელეარხ -ზე.

ბიოგრაფია და კარიერა
ტედ ლოუ რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში (60-იანებიდან 80-იანებამდე) იყო სნუკერის ყველაზე ცნობილი კომენტატორი. მან წარმატების პიკს 80-იან წლებში მიაღწია, როდესაც თვითონ თამაშიც აყვავების პერიოდში იყო. ბევრი მას მოჩურჩულე ტედს უძახდა მატჩის დროს მისი ჩუმი ხმის გამო (იმ დროს ბევრი მაყურებლის არყოფნის გამო მას ნახევრად ჩურჩულით საუბარი უწევდა, რათა დარტყმისას არ შეეწუხებინა მოთამაშეები).
კლაივ ევერტონი

კლაივ ევერტონი (, დ. 7 სექტემბერი 1937) — ინგლისელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი და ინგლისური ბილიარდის მოთამაშე, მწერალი და სნუკერის კომენტატორი ტელეარხ -ზე. კლაივმა თავისი კომენტატორის კარიერა რადიოზე დაიწყო, შემდეგ კი ტელევიზიაში გააგრძელა. ევერტონის პირველი ტელერეპორტაჟი იყო 1978 წლის სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატი. ამ დროიდან ის რეგულარულად კომენტატორობს მსოფლიო ჩემპიონატებს -ზე; ასევე მას მიჰყავს სნუკერის პრემიერ-ლიგის მატჩები ბრიტანულ -ზე.
სენ-ლუი (კუნძული)

კუნძული სენ-ლუი — მდებარეობს პარიზის ცენტრში, მდინარე სენაში, კუნძულ სიტეს აღმოსავლეთით, რომელთანაც დაკავშირებულია სენ-ლუის ხიდით. ადმინისტრაციულად შედის დედაქალაქის მეოთხე ოლქში.

1991 წელს მდინარე სენის სანაპიროზე მდებარე სხვა ძეგლებთან ერთად სენ-ლუის კუნძული და მასზე მდებარე ღირსშესანიშნაობები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
მერი კინგზლი

მერი კინგზლი (; დ. 13 ოქტომბერი, 1862, ლონდონი — გ. 3 ივნისი, 1900, საიმონსტაუნი) — ინგლისელი მოგზაური, რომელიც მოგზაურობდა მთელ დასავლეთ აფრიკაში.

30 წლამდე, მერი ძირითადად ლონდონში ცხოვრობდა და დედას უვლიდა. თუმცა, მშობლების სიკვდილიდან მალევე, 1892 წელს, დასავლეთ აფრიკისაკენ მიმავალ სატვირთო გემზე აღმოჩნდა.
კინგზლიმ მამის ბიბლიოთეკაში შეისწავლა აფრიკის ბუნება და წეს-ჩვეულებები, მან დაარწმუნა ბრიტანეთის მუზეუმი, მისი ექსპედიცია დაეფინანსებინათ, რათა აფრიკის ბუნება შეესწავლა. 1893 წელს იგი გადავიდა იმ ადგილას, რომელსაც ახლა ნიგერიის სანაპირო ჰქვია და კონტინენტისაკენ გაემართა.

ტროპიკულ ტყეებში იგი მწერებსა და თევზებს დაეძებდა. მეორე მოგზაურობისას კინგზლი კიდევ უფრო შორს წავიდა სამხრეთით და მდინარე ოგოვეს აჰყვა ჯერ თბომავლით, შემდეგ კი — კანოეთი.

კინგზლიმ ორჯერ იმოგზაურა დასავლეთ აფრიკაში იმ დროს, როდესაც იქაურობას „თეთრკანიანთა სამარეს“ ეძახდნენ. ადგილობრივი ბუნებითა და ხალხით დაინტერესებული კინგზლი პირველი უცხოელი იყო, ვინც ფენგის ტომი ნახა და პირველი ქალი, ვინც კამერუნის ვულკანზე ავიდა. 1897 წელს კინგზლიმ დაწერა წიგნი „მოგზაურობა დასავლეთ აფრიკაში“, რომელიც მაშინვე ბესტსელერად იქცა. მომდევნო წელს იგი ტყვეთა მოსავლელად გაემგზავრა სამხრეთ აფრიკაში, სადაც ციებ-ცხელება შეეყარა და გარდაიცვალა.
გრინვიჩის ჰოსპიტალი

გრინვიჩის ჰოსპიტალი — ჰოსპიტალი გრინვიჩში, მდებარეობს მდინარე ტემზის სანაპიროზე, დაფუძნებულია ინგლისის დედოფალ მერი -ის მიერ 1694 წელს, ინგლისური მემკვიდრეობისათვის ომის ერთ-ერთი ბრძოლის შემდეგ ბრიტანეთის ფლოტის ვეტერანების შეფარების მიზნით.

გრინვიჩის ჰოსპიტლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1696-1712 წლებში კრისტოფერ რენის პროექტის მიხედვით და მისი ასისტენტის ნიკოლას ჰოკსმურის ხელმძღვანელობით. მშენებლობის დამამთავრებელ ეტაპზე მასში მონაწილეობას იღებდა ჯონ ვანბრუ.

1997 წელს გრინვიჩის სანაპირო ხაზი, ჰოსპიტალთან, პარკთან და კუინზ-ჰაუსთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
გრინვიჩის პარკი

გრინვიჩის პარკი — ყოფილი სამონადირეო პარკი და ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მწვანე ზონა ლონდონის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. შესასვლელ ჭიშკარს ამშვენებს ორი კოლონა, რომელზეც დგას ოქროთო დაფარული ორი სფერო, რომლებიც განასახიერებენ ნახევარსფეროებს.

პარკი ეკუთვნის სამეფო ოჯახს. ჯეიმზ -ის მეფობის პერიოდში მას შემოარტყეს კედელი და მიუწვდომელი იყო რიგითი ადამიანებისათვის.

გრინვიჩის ბორცვზე დგას სამეფო ობსერვატორია. გრინვიჩის მერიდიანი, რომელიც დედამიწას ყოფს დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნახევარსფეროებად გადის პირდაპირ ეზოში და მონიშნულია მბრწყინავი ზოლით.

1997 წელს გრინვიჩის სანაპირო ხაზი, ჰოსპიტალთან, პარკთან და კუინზ-ჰაუსთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
იანის ბალოდისი

იანის ბალოდისი (დ. 20 თებერვალი, 1881, ტრიკატის პარიში — გ. 8 აგვისტო, 1965, საულკრასტი) — ლატვიელი გენერალი და პოლიტიკოსი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა დამოუკიდებელი ლატვიის მთავრობის ჩამოყალიბებაში. მანამდე ის მსახურობდა რუსეთის საიმპერიო არმიაში, სადაც 1917 წელს გერმანელებთან ტყვედ ჩავარდებოდა.

ბალოდისი დამოუკიდებლობისათვის ომში ლატვიის ჯარს მთავარსარდლობდა. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ეკავა თავდაცვის მინისტრის პოზიცია 1931 წლიდან 1940 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაციამდე. ოკუპაციის შემდეგ ის გადაასახლეს ციმბირში საიდანაც მხოლოდ 1956 წელს დაბრუნდა.

ბალოდისი არის ლატვიის სამხედრო ორდენის ლაჩპლესისას ( და კლასის) მფლობელი.
ემბრიოგენეზი

ემბრიოგენეზი — ჩანასახოვანი ანუ ემბრიონული განვითარება. ორგანიზმის ინდივიდუალური განვითარების პირველი პერიოდი განაყოფიერებიდან აქტიური ცხოვრების დაწყებამდე.

ემბრიოგენეზი იწყება სპერმატოზოიდის მიერ კვერცხუჯრედის განაყოფიერებით. განაყოფიერების შემდეგ კვერცხუჯრედს ეწოდება ზიგოტა. ზიგოტა დიპლოიდური უჯრედია. ზიგოტა განიცდის მიტოზურ დაყოფას და უჯრედულ დიფერენციაციას, რასაც შედეგად მოჰყვება მრავალუჯრედიანი ემბრიონის ჩამოყალიბება.

განაყოფიერება და ზიგოტა
განაყოფიერება - ესაა გამეტების შერწყმა ახალი ორგანიზმის წარმოსაქმნელად. ცხოველებში, ეს პროცესი მოიცავს სპერმატოზოიდის მიერ კვერცხუჯრედის განაყოფიერებას, რასაც შედეგად მოჰყვება ჩანასახის ჩამოყალიბება. იქიდან გამომდინარე, თუ რომელ ორგანიზმზეა საუბარი, განაყოფიერების პროცესი შეიძლება მოხდეს მდედრის სხეულში, რასაც შინაგანი განაყოფიერება ეწოდება, ან გარეგანი განაყოფიერებით.

განაყოფიერებულ კვერცხუჯრედს ეწოდება ზიგოტა.

ემბრიოგენეზის ეტაპები
დაყოფის სტადია
დაყოფის სტადიაზე ზიგოტა იწყებს მიტოზურად დაყოფას. მიღებულ უჯრედებს ბლასტომერები ეწოდებათ. 16 უჯრედამდე დაყოფის შემდეგ წარმოიქმნება მორულა.
128 უჯრედის წარმოქმნის შემდეგ ჩანასახს ბლასტულას უწოდებენ. ბლასტულა წარმოადგენს უჯრედების სფერულ შრეს, რომელსაც ბლასტოდერმა ეწოდება, ხოლო მის შიგნით წარმოიქმნება სიღრუე ბლასტოცელი.

გასტრულაციის ეტაპი
გასტრულაციის ეტაპზე უჯრედები ძალიან სწრაფად იყოფიან, ამიტომაც მათი რიცხვი მკვეთრად იზრდება. წარმოიქმნება ზოგ ორგანიზმში ორშრიანი, ზოგიერთ ორგანიზმში კი - სამშრიანი გასტრულა. გასტრულას აქვს პირველადი ნაწლავის ღრუ. უჯრედების განაწილების შედეგად ყალიბდება გარე შრე - ექტოდერმა, შიდა შრე - ენტოდერმა და მათ შორის კი - მეზოდერმა. ზოგიერთ სახეობაში მეზოდერმის ჩამოყალიბება არ ხდება.

ორგანოგენეზის სტადია
ექტოდერმიდან ვითარდება ნერვული ფირფიტა, მეზოდერმიდან კი ქორდა. ქორდა წარმოადგენს დრეკად ზონარს, რომელიც შინაგანი ჩონჩხის როლს ასრულებს. ნერვული ფირფიტა გარდაიქმნება ნერვულ მილად, ხოლო ნერვული მილიდან ხდება ზურგის და თავის ტვინის განვითარება.
ექტოდერმიდან, გარდა ნერვული სიტემისა, ყალიბდება კანის ეპითელური ქსოვილი, აგრეთვე მხედველობისა და სმენის ორგანოები. ენტოდერმიდან ვითარდება საჭმლის მომნელებელი და სუნთქვის ორგანოები. მეზოდერმიდან ხდება კუნთების, ხრტილოვანი და ძვლოვანი ჩონჩხის, სისხლძარღვოვანი, გამომყოფი და გამრავლების ორგანოთა სისტემების ჩამოყალიბება.
იურის ჰარტმანისი

იურის ჰარტმანისი (დ. 5 ივლისი, 1928. რიგა, ლატვია — გ. 29 ივლისი, 2022) — ინფორმატიკოსი და ალგორითმების თეორეტიკოსი, რომელმაც რიჩარდ სტერნსთან ერთად 1993 წელს ნამუშევრისთვის: გამოთვლითი თეორიის სირთულეები, მიიღო გამოთვლითი ტექნიკის ასოციაციის ჯილდო - ტიურინგის პრემია.

ჰარტმანისი დაიბადა ლატვიაში, ლატვიის არმიის გენერლის მარტინ ჰარტმანისის ოჯახში. საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაციის შემდეგ მამამისი დაატყვევეს და გარდაიცვალა ციხეში. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ დედამისმა შვილებთან ერთად დატოვა ლატვია.

თავიდან ისინი ცხოვრობდნენ გერმანიაში, სადაც იურისმა მარბურგის უნივერსიტეტში მიიღო მაგისტრის ხარისხი ფიზიკაში. შემდეგ ის გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში სადაც 1951 წელს დაიცვა მაგისტრის და 1955 წელს დოქტორის ხარისხები მისური-კანზასის უნივერსიტეტში მათემატიკის დარგში.

ნამუშევრები
.
.
რამაიანა

„რამაიანა“ (სანსკრ. ाा — „რამას მოგზაურობა“) — ძველინდური ეპოსი სანსკრიტულ ენაზე, რომლის ავტორად ინდუსური ტრადიციის თანახმად, ითვლება ლეგენდარული ბრძენი ვალმიკი. ვალმიკის სახელი მოხსენიებულია, ასევე, ვედურ ლიტერატურაში, როგორც წმინდა ტექსტების ერთ-ერთი მასწავლებელი.

ეპოსის შედგენილობა
„რამაიანა“ შედგება 24 000 ლექსისგან (480 002 სიტყვისგან — ტექსტის დაახლოებით 1/4 „მაჰაბჰარატას“ ტექსტია, რომელიც 4-ჯერ აღემატება „ილიადას“). ის დაყოფილია შვიდ წიგნად და 500 სიმღერად ე.წ. „კანდებად“. „რამაიანას“ ლექსები შედგენილია 32 მარცვალიანი მეტრით, რომელსაც ეწოდება ანუშტუბი.

„რამაიანას“ შვიდი წიგნია:
ბალა-კანდა — წიგნი რამას ბავშვობაზე
აიოდია-კანდა — წიგნი აიოდიას სამეფო სასახლეზე
არანია-კანდა — წიგნი რამას უდაბნოში ცხოვრებაზე
კიშკინდა-კანდა — წიგნი რამას კავშირზე მაიმუნთა მეფე კიშკანდასთან
სუნდარა-კანდა — „ბრწყინვალე წიგნი“ კუნძულ ლანკაზე — რამას მეუღლე სიტას გამტაცებელი დემონის, რავანას სამეფოს შესახებ
იუდა-კანდა — წიგნი რამას მაიმუნთა ჯარების ბრძოლაზე დემონ რავანას ჯარებთან.
უტარა-კანდა — „საბოლოო წიგნი“

სიუჟეტი
„რამაიანა“ მოგვითხრობს რამას ისტორიას, რომლის მეუღლე სიტა გაიტაცა ლანკას მეფე რავანამ. ეპოსში გაშუქებულია ადამიანური ყოფის და ღვთაებრივი აღქმის თემები. პოემა შეიცავს ძველ ინდოელ ბრძენთა სწავლებებს, რომელიც წარმოდგენილია ფილოსოფიასა და რელიგიურ თემებთან ერთად ალეგორიული სახით.

მთავარი გმირები
რამა — პოემის მთავარი გმირი, კოსალის მეფის დაშარატის და მისი მეუღლის კაუშალიის უფროსი და საყვარელი ვაჟი. ის წარმოდგენილია, როგორც ღირსების განსახიერება. დაშარატმა ერთ–ერთი ცოლის კაიკეის ულტიმატუმის შედეგად სამეფო ტახტზე უარი ათქმევინა რამას. 14 წელი რამამ დევნილობაში გაატარა.

სიტა — რამას უსაყვარლესი მეუღლე, მეფე ჯანაკის ნახევრად ღვთაებად დაბადებული ქალიშვილი. ის განასახიერებს ღვთაება ლაქშმის და წარმოადგენს ქალური სიწმინდის იდეალს, ზრუნავს მეუღლეზე დევნილობაში, საიდანაც გატაცებული იქნება რავანას მიერ. რამა მოკავშირეების დახმარებით და რავანას მოკვლით გაათავისუფლებს მას ტყვეობიდან. მოგვიანებით სიტა შობს რამას ორ მემკვიდრეს — კუშუს და ლავუს.

ჰანუმანი — უძლიერესი ბანარა და ღმერთ შივას მეთერთმეტე განსახიერება. მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სიტას გათავისუფლებაში.

ლაქშმანა — რამას უმცროსი ძმა, მასთან ერთად მყოფი დევნილობაში. ერთგული მეგობრის იდეალია და ასახიერებს გველ შეშუს. ის მუდმივად იცავს სიტას და რამას.

ბჰარატა — დაშარატის ვაჟი, რამას ძმა. როდესაც ის გაიგებს, რომ დედამისმა კაიკეიმ ტახტის მემკვიდრე რამა თავიდან მოიშორა, რომ მისი შვილი ბჰარატი გაემეფებინა, რაც დაშარატის სიკვდილის მიზეზი გახდა, უარს იტყვის უკანონოდ მიღებულ ძალაუფლებაზე და გაემგზავრება რამას საძებნელად. იგი წარმოადგენს სამართლიანობის იდეალს.

რავანა — რაკშასი, ლანკას მეფე. ათთავიანი და ოცხელიანი გამოსახულება. თუ თავს მოაჭრი ხელახლა ეზრდება. შემქმნელი ღმერთისგან მიიღო სასწაულებრივი საჩუქარი, რომლის თანახმად, 10 000 წლის განმავლობაში მას ვერ მოკლავს ვერც ღმერთი, ვერც დემონი და ვერც ადამიანი. თვით ღმერთებიც კი ძრწიან მისი ძალის წინაშე. იმისათვის, რომ რავანა იქნას დამარცხებული ღმერთი ვიშნუ განსახიერდება ადამიანში, რამასა და მის ძმებში. რავანა გაიტაცებს სიტას მისი ცოლად მოყვანის მიზნით, მაგრამ ვერ ძალადობს მასზე, რადგან ქალზე ძალადობის შემთხვევაში რავანა დაიღუპება.
თბილისის 173-ე საჯარო სკოლა

თბილისის 173-ე საჯარო სკოლა (სრული სახელწოდება — სსიპ - ვახტანგ გზირიშვილის სახელობის ქალაქ თბილისის 173 საჯარო სკოლა) — ქალაქ თბილისის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. სკოლა 1983 წელს დაარსდა, რომელიც დაარსებისას იყო ქართულ-რუსული. 1986 წელს კი გამოეყო რუსული სკოლა და დაარსდა 177-ე სკოლის სახით. ხოლო 1989 წელს 173-ე სკოლა კვლავ გაიყო და დაარსდა 189-ე საჯარო სკოლა.

დაარსების დღიდან 2 წლის განმავლობაში სკოლას ხელმძღვანელობდა ვაჟა ნინუა. 1985 წელს კი სკოლის დირექტორად დაინიშნა ჯულიეტა ქარჩავა.

დირექტორები:
ვაჟა ნინუა 1983–1985
ჟულიეტა ქარჩავა 1985–2005
მზია გიორგობიანი 2005–2010
თინათინ ნასიძე 2011–2012
შორენა ბუნტური 2012–2014
ლია თუშური 2014 წლიდან
პეტი-პალეს მუზეუმი

პეტი-პალე — მუზეუმი და ხელოვნების გალერეა ავინიონში, სამხრეთ საფრანგეთში. იგი გაიხსნა 1976 წელს და აქ დაცულია ავინიონის სკოლის რენესანსის ხანის მხატვრობის განსაკუთრებული კოლექცია, ისევე როგორც ფერწერული ტილოები იტალიიდან. მუზეუმი აერთიანებს რენესანსის პირველი პერიოდის ნამუშევრებს ჯამპიერო კამპანას კოლექციიდან. პეტი-პალეს მუზეუმი მდებარეობს საუკუნის შენობაში, იმ სკვერის ჩრდილოეთში, რომელსაც გადმოჰყურებს პაპის სასახლე.

1995 წელს პეტი-პალეს მუზეუმი ავინიონის სხვა ისტორიულ ძეგლებან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

კოლექცია
პეტი-პალეს მუზეუმში დაცულია ადრეული რენესანსის ისეთი წარმომადგენლების ნამუშევრები, როგორებიც არიან: სანდრო ბოტიჩელი (მადონა ყრმით), ვიტორე კარპაჩო, კარლო კრიველი, ბენოცო გოცოლი, რაფელინო დელ გარბო, ლორენცო მონაკო, იაკოპო დელ სელაიო, ფრანჩესკო ბოტიჩინი, ანგერან კარტონი, იოს ლიფერინკსი და სხვ.
კალდიეროს ბრძოლა (1805)

კალდიეროს ბრძოლა — ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 30 ოქტომბერს. ფრანგების არმიას ხელმძღვანელობდა ანდრე მასენა. ავსტრიელების არმიას კი კარლ ლუდვიგ ავსტრიელი. საფრანგეთის მხრიდან ბრძოლაში ჩართული იყო 33 ათასი ჯარისკაცი. ავსტრიელების მხრიდან კი 49 ათასი ჯარისკაცი. ბრძოლა გაიმართა ქალაქ კალდიეროსთან, რომელიც მდებარეობს იტალიის ქალაქ ვერონიდან აღმოსავლეთით 15 კილომეტრის მოშორებით.

კალდიეროს ბრძოლა მესამე კოალიციის და ნაპოლეონის ომების ნაწილია.

კარლ ლუდვიგ ავსტრიელის ჯარები ქალაქ კალდიეროში იდგნენ და ჩატარებული ჰქონდა სამხედრო მზადებები ფრანგების დასახვედრად. ავსტრიელთა ძალები დაყოფილნი იყვნენ სამ ნაწილად.

ანდრე მასენამ ბრძოლის წინ შეადგინა საბრძოლო გეგმა და გეგმის საფუძველზე დაზვერა ავსტრიელთა პოზიციები. მას მხარს უჭერდა კავალერია.

მასენა გეგმავდა ერთიანი ძალით შეტევას და უცდიდა ყველა ძალის ჩართვას ბრძოლაში. თუმცა მას დაასწრო კარლმა და შეტევა მიიტანა ფრანგთა ავანგარდზე. ფრანგთა სარდლობა შიშობდა, რომ თუ ავსტრიელები დაიკავებდნენ სიმაღლეებს, ბრძოლა დიდხანს გასტანდა და გეგმის განხორციელებაში ხელს შეუშლიდა. ფრანგებმა ავსტრიელების იერიში მოიგერიეს და კონტრშეტევაზე გადავიდნენ. მათ ხელჩართულ ბრძოლაში მნიშვნელოვანი პოზიციები დაიკავეს. ფრანგებმა ავსტრიელების მოწინავე პოზიცია უკუაგდეს და სოფლებისკენ გააქციეს. ავსტრიელები დამარცხდნენ. ბრძოლაში ორივე მხარემ დიდი დანაკარგი განიცადა.
კულდიგა

კულდიგა , გოლდინგენი ) — ქალაქი ლატვიაში. კულდიგის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ლატვიის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს ისტორიულ რეგიონში, მდინარეების ვენტისა და ალეკშუპიტეს შესართავთან, რიგიდან დასავლეთით 150 კმ-ის დაშორებით.

ისტორია
გოლდინგენის ციხესიმაგრეს საფუძველი ჩაუყარა ტევტონთა ორდენის ლანდმეისტერმა დიტრიხ ფონ გრიუნინგენმა. ციხესიმაგრის გარშემო წარმოქმნილმა დასახლებამ ქალაქის სტატუსი მიიღო 1378 წელს და შეუერთდა ჰანზის კავშირს. საუკუნეში აქ მდებარეობდა კურლანდიის ჰერცოგის ერთ-ერთი რეზიდენცია.

ღირსშესანიშნაობები
განსხვავებით ლატვიის სხვა ქალაქებისაგან, კულდიგის ცენტრი გადაურჩა მრავალრიცხოვან ომებს და ხანძარს. აქ დაცულია ორიგინალური ხის არქიტექტურა, რომელიც თარიღდება - საუკუნეებით.

მთავარ ღირსშესანიშნაობებს წარმოადგენენ - ქალაქის ისტორიული ცენტრი და 1874 წელს არქიტექტორ ოტო დიტცეს მიერ აგებული აგურის თაღოვანი ხიდი მდინარე ვენტაზე (რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 2008 წელს).

ქალაქის ისტორიული ცენტრი 2011 წლის 18 აპრილიდან წარდგენილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში.

მდინარე ვენტაზე მდებარეობს ევროპაში ყველაზე განიერი ჩანჩქერი (სიგანე 249 მეტრი).
გრობინიის ციხესიმაგრე

გრობინიის ციხესიმაგრე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრის ნანგრევები ლატვიაში. მდებარეობს ქალაქ გრობინიის ცენტრში.

ისტორია
ციხესიმაგრე აგებულია აგურით არაუგვიანეს 1253 წლისა. დაანგრიეს საუკუნეში. ისტორიკოსების ერთი ნაწილის აზრით ციხესიმაგრე ააშენა ორდენის მაგისტრმა დიტრიხ გრონინგელმა, მეორე ნაწილი თვლის რომ იგი ააგო ორდენის მაგისტრმა გოსვინ ჰერიკელმა.

1263 წელს ციხესიმაგრე დაწვეს.
ლატვიის ჰიმნი

, ! (ღმერთი ჰფარავდეს ლატვიას!) — ლატვიის სახელმწიფო ჰიმნი. სიტყვები და მუსიკა ეკუთვნის კარლის ბაუმანისს (1834–1904).

ჰიმნი ბაუმანისის მიერ შეიქმნა 1873 წელს, რომელიც იყო ახალგაზრდა ლატვიელების მოძრაობის წევრი. ხანდახან ხდება სპეკულაცია, რომ ბაუმანისმა ტექსწის ნაწილი მოიპარა ცნობილი ლექსიდან ღმერთო დაიფარე დედოფალი და მასზე დაადო საკუთარი მუსიკა. ორიგინალურ ტექსტში ლატვიის ნაცვლად იყო სიტყვა ბალტია. 1920 წელს როდესაც სიმღერის არჩევა მოხდა სახელმწიფო ჰიმნად ბალტია შეიცვალა ლატვიით.
სტრატფორდი (ახალი ზელანდია)

სტრატფორდი — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ტარანაკის რეგიონში, ჩრდილოეთ კუნძულზე. ქალაქ ნიუ-პლიმუთიდან დაშორებულია 39 კილომეტრით.

2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 5463 კაცს შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე 639,70 კაცი კმ²-ზე. ფართობი — 8,54 კმ². სტრატფორდის რაიონის მოსახლეობა იმავე წლის აღწერით შეადგენს 8991 ადამიანს. ხოლო სიმჭიდროვე 4,16 კაცი კმ²-ზე. ფართობი — 2163,35 კმ².
ტოკოროა

ტოკოროა — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე.

2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 12 714 კაცს შეადგენს.

გეოგრაფია
ტოკოროა მდებარეობს უაიკატოს რეგიონში, რომელიც წარმოადგენს რეგიონის სიდიდით მეხუთე ქალაქს.

ქალაქ ტოკოროადან, მგზავრობა შესაძლებელია 4 ძირითად ცენტრში, ესენია:

ჰამილტონი (ჩრდილო-დასავლეთით)
ტაურანგა (ჩრდილოეთით)
როტორუა (სამხრეთ-აღმოსავლეთით)
ტაუპო (სამხრეთით)
ირანის საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)

მე-11 საპრეზიდენტო არჩევნები ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში ჩატარდა 2013 წლის 14 ივნისს. არჩევნების პირველივე რაუნდში გაიმარჯვა ჰასან რუჰანიმ, რომელმაც ხმების 50.71% მიიღო.
მეორე ადგილზე გავიდა თეირანის მერი, მოჰამედ ბაგერ გალიბაფი, მან ხმათა 16.55%-ის მოგროვება მოახერხა.
2013 წლის ირანის საპრეზიდენტო არჩევნებში წინასწარი რეგისტრაცია გაიარა 680 კანდიდატმა, მაგრამ კონსტიტუციის გუშაგთა მიერ დამტკიცდა მხოლოდ 9 მათგანი: მოჰამად ბაგერ გალიბაფი, ღოლამ-ალი ჰადამ-ადელი, ალი აქბარ ველაიეთი, საიდ ჯალილი, მოჰსენ რეზაი, ჰასან რუჰანი, მოჰამად ღარაზი და მოჰამედ რეზა არეფი. მოგვიანებით ორმა მათგანმა, ღოლამ-ალი ჰადამ-ადელმა და მოჰამედ რეზა არეფმა მოხსნეს თავიანთი კანდიდატურა.
ირანის მოქმედმა პრეზიდენტმა, მაჰმუდ აჰმადინეჟადმა აღნიშნულ არჩევნებში კენჭს არ იყრიდა, რადგან მას უკვე ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობას ორი ვადით.

საკანონმდებლო ცვლილებები
2012 წლის ოქტომბერში საარჩევნო კანონში ცვლილებები შევიდა, რომლის თანახმადაც, პრეზიდენტის თანამდებობის დასაკავებლად კანდიდატი უნდა იყოს 45-75 წლამდე. ასევე, კანდიდატს უნდა გააჩნდეს სულ მცირე მაგისტრის ხარისხი ან მისი ტოლფასი, ტრადიციული ისლამური სკოლის ხარისხი.
კანდიდატი
კანდიდატების ოფიციალური რეგისტრაცია მიმდინარეობდა 2013 წლის 7-11 მაისს.
არჩევნებში კენჭი იყარეს შემდეგმა კანდიდატებმა:

შედეგები
ევრაზიული კავშირი

ევრაზიის ეკონომიკური კავშირი — შეთავაზებული პოლიტიკური და ეკონომიკური კავშირი ბელარუსს, ყაზახეთს, ყირგიზეთს, რუსეთს, ტაჯიკეთსა და სხვა, ძირითადად პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებს შორის.

იდეა, რომელიც ძირითადად ევროპის კავშირის ინტეგრაციის ანალოგიურია, ყურადღების ქვეშ 2011 წლის ოქტომბერში, მაშინდელი რუსეთის პრემიერ-მინისტრის ვლადიმერ პუტინის წყალობით მოექცა, მაგრამ თავდაპირველად, როგორც კონცეფცია გაჟღერებულ იქნა ყაზახეთის პრეზიდენტის, ნურსულთან ნაზარბაევის მიერ, მისი 1994 წლის, მოსკოვის უნივერსიტეტში გამართული, გამოსვლის დროს. 2011 წლის 18 ნოემბერს, ბელარუსის, ყაზახეთისა და რუსეთის პრეზიდენტებმა ხელი მოაწერეს სამიზნო ხელშეკრულებას 2015 წლისთვის ევრაზიული კავშირის შექმნასთან დაკავშირებით. ხელშეკრულებამ მოიცვა სამოქმედო გეგმა მომავალი ინტეგრაციისთვის და დააარსა ევრაზიული კომისია (ევრო კომისიის მოდელის მიხედვით), ასევე ევრაზიული ეკონომიკური სივრცე, რომელმაც ფუნქციონირება 2012 წლის 1 იანვრიდან დაიწყო. 2015 წლის 12 აგვისტოს ძალაში შევიდა ყირგიზეთის რესპუბლიკის ევრაზიის კავშირთან მიერთების ხელშეკრულება, რითიც ყირგიზეთი ევრაზიული კომისიის სრულუფლებიანი წევრი გახდა, ამავე წლიდან სომხეთიც ევრაზიული კავშირის სრულუფლებიანი წევრია, სომხეთის მოქალაქეებს მიეცათ სრული უფლება კავშირის წევრ ნებისმიერ ქვეყანაში იმუშავონ ამ ქვეყნის მოქალაქეების უფლებით და არ იქნებიან წოდებულნი „შრომით მიგრანტებად“. ევრაზიის ეკონომიკურ კავშირში გაერთიანებული არიან რუსეთი, ბელარუსი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი და სომხეთი.
ვიქტორ ხრისტენკო

ვიქტორ ხრისტენკო (; დ. 28 აგვისტო, 1957, ჩელიაბინსკი) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ევრაზიული ეკონომიკური კომისიის კოლეგიის თავმჯდომარე, ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. იყო რუსეთის ინდუსტრიის მინისტრი 2004 წლის 9 მარტიდან 2012 წლის 31 იანვრამდე. 1999 წლის 31 მაისიდან 2000 წლის 10 იანვრამდე იყო მთავრობის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.

პირადი ცხოვრება
ხრისტენკო 1957 წელს დაიბადა ჩელიაბინსკში.
გრობინია

გრობინია — ქალაქი ლატვიაში. გრობინიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ლატვიის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს ისტორიულ რეგიონში, ლიეპაიიდან აღმოსავლეთით 11 კმ-ის დაშორებით.

ისტორია
ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება საუკუნეში, როგორც ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრე ზეებურგის ადგილსამყოფელი. თუმცა დასახლების ისტორია აქ იწყება ვიკინგების პერიოდიდან. შვედი არქეოლოგის ბირგერ ნერმანის მიერ 1929-1930 წწ. ჩატარებული გათხრების შედეგად გაირკვა, რომ - საუკუნეებში გრობინიის ადგილზე მდებარეობდა ვიკინგების მსხვილი კოლონია. საუკუნე აღნიშნული კოლონიის აყვავების პერიოდია. საუკუნეში კოლონიის ეკონომიკური მდგომარეობა ეცემა, სავარაუდოდ, იმის გამო, რომ პრუსების მიწაზე მათ ვაჭრობა-ხელოსნობაში კონკურენტები გამოუჩნდათ ქალაქების კაუპისა და ტრუსოს სახით.

ვიკინგების პერიოდის არქეოლოგიური კომპლექსი 2011 წლის 18 აპრილიდან წარდგენილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში.
ორტეგალის კონცხის ბრძოლა

ორტეგალის კონცხის ბრძოლა — ტრაფალგარის კამპანიის ბოლო საზღვაო ბრძოლა. გაიმართა გაერთიანებულ სამეფოსა და საფრანგეთის იმპერიას შორის 1805 წლის 4 ნოემბერს ორტეგალის კონცხთან.

ბრძოლა დაიწყო 4 ნოემბრის დილას, როდესაც ფრანგულმა ფრეგატებმა ცეცხლი გაუხსნა ინგლისის ფლოტს. საფრანგეთის ადმირალები ცდილობდნენ ბრიტანეთის ფლოტი იზოლაციაში მოექციათ, რის გამოც მათ უამრავი ხომალდი დაკარგეს. ბრიტანელთა ბრძოლა საფრანგეთის არმადასთან ტრიუმფით დასრულდა.

ნელსონის ტრაფალგართან გამარჯვებამ, ბრიტანელებს სრული ბატონობა მოუტანა საზღვაო ბრძოლებში.
სუზა

სუზა ( — შუშა, შუშანი) — ანტიკური ქალაქი ირანში, რომელიც მდებარეობს ზაგროსის მთიანეთის ძირში, მდინარე ტიგროსიდან აღმოსავლეთით 250 კილომეტრში, მდინარე კერხესა და დეზს შორის. ამ უძველესი ქალაქის ადგილას დღეს მდებარეობს ქალაქი შუშა, რომელიც არის შუშის ოლქის დედაქალაქი, ირანში, ხუზისტანის ოსტანში (პროვინციაში). 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 64 960 ადამიანს.

2015 წლის 4 ივლისს ქალაქი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.