iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
გაური (ქალაქი)

გაური (ბანგლა. ৌ়) ან ლაკხნაუტი — ისტორიული ქალაქი. მდებარეობს თანამედროვე ინდოეთის დასავლეთ ბენგალის შტატის მალდას რაიონის ტერიტორიაზე.

ლეგენდები ამტკიცებენ, რომ ქალაქი დაარსებულია ლაქშმანის მიერ. ამიტომ მისი ძველი სახელწოდებაა „ლაქშმანავატი“, რომელიც თანდათანობით გარდაიქმნა სახელწოდებად ლაკხნაუტი. ის დაკავშირებულია სახელმწიფო გაუდადეშასთან. საუკუნეში არჩევნების გზით აირჩიეს ბენგალის პირველი ბუდისტი მმართველი გოპალა, რომელმაც დააარსა პალას იმპერია. იმპერიამ 4 ასწლეული იარსება. ქალაქი განსაკუთრებით აყვავდა სენას დინასტიის პერიოდში.

გაურის ისტორიის მეტნაკლებად დოკუმენტირებული პერიოდი დაიწყო 1198 წლიდან, მუსლიმთა დაპყრობების შემდეგ. მუსლიმმა დამპყრობლებმა ქალაქი ბენგალიის დედაქალაქად აქციეს მომდევნო სამასი წლის განმავლობაში. ს. შუა ხანებში წარმოიქმნა დამოუკიდებელი ბენგალის სასულთნო და დედაქალაქი გადაიტანეს ახალ ადგილას. ახალი დედაქალაქის ასაშენებლად სულთნებმა დაანგრიეს გაური და გაიტანეს ყველაფერი, რისი გატანაც შეიძლებოდა. 1453 წელს გაური ახალი სახეწოდებით - ჯანათაბადი - კვლავ დედაქალაქი გახდა. 1539 წელს შერ-შაჰმა დაანგრია გაური. 1565 წელს ბენგალიის დედაქალაქი გადატანილ იქნა ქალაქ თანდაში. 1575 წელს აქბარის გენერალმა მუნიმ-ხანმა მოახდინა გაურის ოკუპირება. მოგვიანებით გავრცელდა ქალაქის ტერიტორიაზე ეპიდემია, რომლის შემდეგ ქალაქი ჩაკვდა. ადგილი დღემდე გორაკებითა და ჯუნგლებით არის დაფარული.
გალერეა
ბარა-ლონგა

ბარა-ლონგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 143 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16,01 კმ²-ზე. ფართობი 383 628 კმ²-ია.
გუარასიაბა (მინას-ჟერაისი)

გუარასიაბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 578 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 223 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,33 კმ²-ზე. ფართობი 348 596 კმ²-ია.
ჟეკერი

ჟეკერი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 412 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 848 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23,45 კმ²-ზე. ფართობი 547 897 კმ²-ია.
პიედადი-დი-პონტი-ნოვა

პიედადი-დი-პონტი-ნოვა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 062 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48,51 კმ²-ზე. ფართობი 83 733 კმ²-ია.
პონტი-ნოვა

პონტი-ნოვა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 431 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 57 390 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 121,94 კმ²-ზე. ფართობი 470 643 კმ²-ია.
რაულ-სუარისი

რაულ-სუარისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 294 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 818 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,2 კმ²-ზე. ფართობი 763 364 კმ²-ია.
რიუ-კასკა

რიუ-კასკა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 333 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 201 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36,95 კმ²-ზე. ფართობი 384 363 კმ²-ია.
რიუ-დოსი (მინას-ჟერაისი)

რიუ-დოსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 380 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 465 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21,99 კმ²-ზე. ფართობი 112 094 კმ²-ია.
სანტა-კრუს-დუ-ესკალვადუ

სანტა-კრუს-დუ-ესკალვადუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 992 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,29 კმ²-ზე. ფართობი 258 726 კმ²-ია.
სან-ანტონიუ-დუ-გრამა

სან-ანტონიუ-დუ-გრამა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 085 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,37 კმ²-ზე. ფართობი 130 213 კმ²-ია.
სან-პედრუ-დუს-ფერუსი

სან-პედრუ-დუს-ფერუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 363 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 356 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,75 კმ²-ზე. ფართობი 402 758 კმ²-ია.
სერისიტა

სერისიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 835 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 128 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42,94 კმ²-ზე. ფართობი 166 012 კმ²-ია.
ურუკანია

ურუკანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 095 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 291 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 74,15 კმ²-ზე. ფართობი 138 792 კმ²-ია.
ვერმელიუ-ნოვუ

ვერმელიუ-ნოვუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 620 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 689 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 40,69 კმ²-ზე. ფართობი 115 242 კმ²-ია.
ვარსკვლავიერი ქარი

ვარსკვლავიერი ქარი — ვარსკვლავის ატმოსფეროს ზედა ნაწილიდან ამოტყორცნილი გაზის ნაკადი. ახალგაზრდა ვარსკვლავებისათვის დამახასიათებელია ქარის ბიპოლარული ნაკადები.

სხვადასხვა სახის ვარსკვლავებს სხვადასხვა ტიპის ქარები ახასიათებთ.

მთავარი მიმდევრობის შემდგომი ვარსკვლავები, რომლებიც სიცოცხლის დასასრულთან ახლოს არიან, დიდი ოდენობით ვარსკვლავიერ ქარს გამოაფრქვევენ დაბალი სიჩქარით (10 კმ/წმ). მათ შორის არიან წითელი გიგანტები, სუპერგიგანტები და ასიმპტომურ გიგანტთა ჯგუფის ვარსკვლავები. მიჩნეულია, რომ ამ ქარებს მართავს ვარსკვლავის ატმოსფეროს ზედა ნაწილში მტვრის კონდენსირებაზე მოქმედი რადიაციული წნევა.

 და -ტიპის მასიურ ვარსკვლავებს შედარებით დაბალი მასის, მაგრამ დიდი სიჩქარის (2000 კმ/წმ) ქარები ახასიათებთ. ამ ქარებს მართავს მძიმე ელემენტების (ნახშირბადი, აზოტი) შთანმთქმელ რეზონანსულ ხაზებზე მოქმედი რადიაციული წნევა. მსგავსი მაღალენერგიული ვარსკვლავიერი ქარები წარმოქმნის ვარსკვლავიერი ქარის ბუშტებს.

-ტიპის ვარსკვლავებს, მათ შორის მზესაც, ახასიათებთ ვარსკვლავიერი ქარები, რომლებსაც წარმოქმნის ცხელი, მაგნიტიზებული კორონა. ეს ქარები ძირითადად შედგება მაღალენერგიული ელექტრონებისა და პროტონებისაგან, რომელთაც შესწევთ უნარი, კორონის მაღალი ტემპერატურის წყალობით, გაექცნენ ვარსკვლავის გრავიტაციას.

მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავთა ქარები ძლიერ გავლენას ვერ ახდენს დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების, მათ შორის მზის ევოლუციაზე. თუმცა, უფრო მძიმე მასის მქონე, მაგალითად -ტიპის ვარსკვლავების შემთხვევაში, ქარები მასის სერიოზულ დანაკარგებს განაპირობებს — ხშირ შემთხვევაში ვარსკვლავი საკუთარი მასის 50%-ს კარგავს. ამ ყველაფერს, რა თქმა უნდა, სერიოზული გავლენა აქვს ვარსკვლავის ევოლუციის ბოლო სტადიაზე. გმსგავსი გავლენის ხილვა შესაძლებელია საშუალო მასის მქონე ვარსკვლავების შემთხვევაშიც, რომლებიც სიცოცხლის მიწურულს თეთრი ჯუჯები ხდებიან ძირითადად იმის გამო, რომ ვარსკვლავიურმა ქარებმა მათ ის მასა დააკარგვინეს, რომელიც სუპერნოვად გარდაქმნისთვის იყო საჭირო.
ბანტუს ენები

ბანტუს ენები (ტექნიკურად ვიწრო ბანტუს ენები რადგან ფართო ბანტუს ენები ბანტოიდურ ენებსაც მოიცავს) — ნიგერი-კონგოს ენების ტრადიციული განშტოება. თავისმხრივ მოიცავს დაახლოებით 250 ენას, რომლებსაც გააჩნიათ საერთო მეტყველების გარკვეულობის ზღურბლი. -ს (მსოფლიო ენების ონლაინ კატალოგი) მიხედვით ბანტუ მოიცავს 535 ენასა და დიალექტს (მათ შორის 13 მბამ ენები რომელიც გასრის კლასიფიკაციით ბანტუს ენებს არის მიკუთვნებული), რომელთა შორისაც ხშირად გასხვავების დადგენა რთულია. ბანტუს ენები გავრცელებულია მთელს სუბსაჰარული აფრიკაში.

ბანტუს ენებიდან ყველაზე მრავალრიცხოვანი მოლაპარაკე ჰყავს სუაჰილს, თუმცა ამ სუაჰილზე მოსაუბრეების უმეტესობისთვის ის მეორე ენაა. -ის მიხედვით სუაჰილზე საუბრობს დაახლოებით 180 მილიონი ადამიანი, თუმცა მშობლიური მხოლოდ 2 მილიონისთვისაა. ასევე -ის მიხედვით, ყველაზე გავრცელებული როგორც მშობლიური ენა არის შონა, რომელზეც საუბრობს დაახლოებით 10.8 მილიონი ადამიანი (ხოლო მანიკას და ნდაუს დიალექტების ჩთვლით 14.2 მილიონი). მას მოსდევს ზულუ 10.3 მილიონი ადამიანით, ხოლო მასთან ყველაზე ახლოს მყოფ ენებთან კინიარვანდასა და კირუნდისთან ერთად მასზე მოსაუბრეთა რაოდენობა შეადგენს 12.4 მილიონს.

წარმოშობა
ბანტუს ენები წარმოიშვა პროტო-ბანტუ ენებისგან. მიიჩნევა, რომ ამ ენებზე საუბრობდნენ დასავლეთ აფრიკაში. ბანტუს ენების გავრცელება მოხდა დაახლოებით 3000 წლის წინ. ბანტუს მიგრაცია მოხდა სამხრეთით სუბსაჰარულ რეგიონში, სადაც დღეისთვის ბანტუს ხალხი აბსოლუტურ უმრავლესობას წარმოადგენს.

ტექნიკურად ტერმინი ბანტუ, რომელიც აღნიშნავს „ადამიანს“ ან „ხალხს“, პირველად გამოიყენა ვილჰელმ ბლიკმა (1827–1875). ბანტუს ენების საერთო მახასიათებელია ისეთი სიტყვების გამოყენება როგორიცაა, მუნტუ ან მუტუ - ადამიანი. ვილჰელმა და შემდგომში კარლ მეინჰოფმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ბანტუს ენების გრამატიკის სტრუქტურის კვლევაში.

გეოგრაფიული არეალი
ნიგერი-კონგოს ენების გავრცელების არეალი:

ბანტუს ენების ცნობილი სიტყვები
შიმპანზე
იმპალა
მამბა
საფარი
უბუნტუ

დამწერლობა
ბანტუს ენებში ლათინურთან და არაბულთან ერთად არის ასევე აგამოიყენება დგილობრივი წარმოშობის დამწერლობებიც:
მუანგვეგოს დამწერლობა - სეგმენტური დამწერლობა (აბუგიდა), რომელიც მალავიში გავრცელებული ჩევას ენისთვის გამოიყენება.
მანდომბე - სეგმენტური დამწერლობა (აბუგიდა). გამოიყენება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკაში გავრცელებული ბანტუს ენებისთვის, ძირითადად კიმბანგიზმში.
დიტემა ცა დინოკო - მარცვლოვანი ანბანი, გამოიყენება სამხრეთი ბანტუს ენების ჩასაწერად.
პიერ შოდერლო დე ლაკლო

პიერ შოდერლო დე ლაკლო (დ. 18 ოქტომბერი, 1741 — გ. 5 სექტემბერი 1803) — ფრანგი კლასიკოსი მწერალი, რომელსაც ოფიცრის წოდება ჰქონდა.

ბიოგრაფია
1779 წელს დე ლაკლო საქმიანი მისიით კუნძულ ექსნიზე გაგზავნეს. აქ იგი დიდ დროს უთმობდა წერას და დარწმუნდა, რომ ლიტერატურული მოწოდება ჩიხში მოქცეულ მის სამხედრო კარიერას ჯაბნიდა. 1783 წელს დე ლაკლო გაგზავნეს როშელში იარაღის ქარხნის ასაშენებლად, სწორედ იქ გაიცნო თავისი მეუღლე, მარი-სულანჟ დიუპრე. 1786 წელს დაქორწინდნენ და სამი შვილი შეეძინათ.

შემოქმედება
1781 წელს დე ლაკლომ დაასრულა რომანი სახიფათო კავშირები და გამომცემელ დიურან ნევესის მიმართა. ნაწარმოები ოთხ ნაწილად უნდა გამოქვეყნებულიყო, წიგნმა ელვისებურ წარმატებას მიაღწია. პირველად ორიათასი ტირაჟი გამოიცა და ორი წლის განმავლობაში, ეს წიგნი ათჯერ გამოიცა.
ზეიგარნიკის ეფექტი

ზეიგარნიკის ეფექტი — ფსიქოლოგიური ეფექტი, რომელიც მდგომარეობს იმაში, რომ ადამიანს დასრულებულ მოქმედებებზე უკეთ შეწყვეტილი ამახსოვრდება. მოცემულ კანონზომიერებას ზეიგარნიკი სწავლობდა მეხსიერების მოტივაციური კომპონენტის დარღვევების ჩარჩოებში, შემდგომში კი ეფექტი მის სახელს დაუკავშირდა. გამოკვლევები ამ სფეროში ბლუმა ვულფოვნა ზეიგარნიკის სადიპლომო ნაშრომის თემა იყო.

დაუსრულებელი მოქმედებების აღდგენის ფენომენს იკვლევდა აგრეთვე კურტ ლევინი. მისი ველის თეორიის თანახმად მეხსიერებაში დარჩენილი კვალი აღმატებულად ხელმისაწვდომია დაძაბვის, — რომელიც წარმოიქმნება მოქმედების დასაწყისში — შენარჩუნების პირობებში და არ განიმუხტება სავსებით მოქმედების დაუსრულებლობის შემთხვევაში. მის ექსპერიმენტებში ბავშვების შემოქმედებით საქმიანობას წყვეტდნენ და მათ სხვა რამ საქმეს სთავაზობდნენ. არარეალიზებული პოტენციალის ნარჩენის არსებობის შემთხვევაში ბავშვები პირველივე შესაძლებლობის გაჩენისას ცდილობდნენ დაესრულებინათ დაუმთავრებელი საქმე.

საშუალოდ დაუსრულებელი მოქმედებების აღდგენის ხარისხი ექსპერიმენტის ჯანმრთელ მონაწილეებთან 90%-ით აღემატებოდა დასრულებული მოქმედებების აღდგენის ხარისხს. შიზოფრენიით დაავადებულებთან (მარტივი ფორმა) 10%-ით, ეპილეფსიით დაავადებულებთან — 80, ხოლო ასტენიური სინდრომის მქონეებთან — 20%-ით.
ასტოლფუ-დუტრა

ასტოლფუ-დუტრა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 260 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 049 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 82,13 კმ²-ზე. ფართობი 158 891 კმ²-ია.
დივინეზია

დივინეზია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 763 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 293 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28,15 კმ²-ზე. ფართობი 116 970 კმ²-ია.
დორის-დუ-ტუვუ

დორის-დუ-ტუვუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 630 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 462 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,3 კმ²-ზე. ფართობი 231 169 კმ²-ია.
გუარანი (მინას-ჟერაისი)

გუარანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 440 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 678 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32,85 კმ²-ზე. ფართობი 264 194 კმ²-ია.
გიდოვალი

გიდოვალი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 302 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 206 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45,5 კმ²-ზე. ფართობი 158 375 კმ²-ია.
გირისემა

გირისემა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 261 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 707 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,66 კმ²-ზე. ფართობი 293 578 კმ²-ია.
მერსესი (მინას-ჟერაისი)

მერსესი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 522 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 368 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29,77 კმ²-ზე. ფართობი 348 271 კმ²-ია.
პირაუბა

პირაუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 380 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 862 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 75,28 კმ²-ზე. ფართობი 144 289 კმ²-ია.
რიუ-პომბა (მინას-ჟერაისი)

რიუ-პომბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 441 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 110 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 67,78 კმ²-ზე. ფართობი 252 418 კმ²-ია.
როდეირუ

როდეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 845 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 867 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 94,49 კმ²-ზე. ფართობი 72 673 კმ²-ია.
სან-ჟერალდუ (მინას-ჟერაისი)

სან-ჟერალდუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 380 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 263 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 55,3 კმ²-ზე. ფართობი 185 578 კმ²-ია.
სენადორ-ფირმინუ

სენადორ-ფირმინუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 660 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 230 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43,42 კმ²-ზე. ფართობი 166 495 კმ²-ია.
სილვეირანია

სილვეირანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 192 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,92 კმ²-ზე. ფართობი 157 456 კმ²-ია.
ტაბულეირუ

ტაბულეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 459 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 079 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,32 კმ²-ზე. ფართობი 211 084 კმ²-ია.
ტოკანტინსი (მინას-ჟერაისი)

ტოკანტინსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 363 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 823 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 91,01 კმ²-ზე. ფართობი 173 866 კმ²-ია.
უბა

უბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 338 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 101 519 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 249,16 კმ²-ზე. ფართობი 407 452 კმ²-ია.
ვისკონდი-დუ-რიუ-ბრანკუ

ვისკონდი-დუ-რიუ-ბრანკუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 352 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უბას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 942 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 155,91 კმ²-ზე. ფართობი 243 351 კმ²-ია.
ალფოუთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ალფოუთი შეიძლება აღნიშნავდეს:

ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყაზახის რაიონში.
ალფოუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, უჯარის რაიონში.
მონტმორილონიტი

მონტმორილონიტი — თიხოვანი მინერალი, რომელიც ეკუთვნის შრეებრივი მინერალების ქვეკლასს. აქვს ძლიერ გაჯირჯვების უნარი და მკვეთრად გამოხატული სორბციული თვისებები. გამოირჩევა ფენების დასტის სიმეტრიული აგებულებით მსგავსად პიროფილიტისა. წარმოქმნის მჭიდრო თიხოვან მასებს. მონოკლინური სისტემის კრისტალები მოჩანს მხოლოდ ელექტრონული მიკროსკოპის ქვეშ, გვხვდება იშვიათად. ფერი თეთრიდან ვარდისფრამდეა ნაცრისფერ-ლურჯი ელფერით, წაბლისფერი, წითელი, მომწვანო (მინარევების შესაბამისად).

სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 1-1,5. სიმკვრივე 1,8 კგ/მ³. მონტმორილონიტი ტუტე გარემოს პირობებში ალუმინსილიკატების გამოფიტვის ტიპური პროდუქტია. ბენტონიტის მთავარი შემადგენელი კომპონენტი; შედის აგრეთვე ნიადაგის, თიხნარი კაჭარის და სხვა დანალექი ქანების შემადგენლობაში. მონტმორილონიტის მსგავსი ქანები ნაპოვნია პლანეტა მარსზე. სახელწოდება „მონტმორილონიტი“ წარმოსდგება საფრანგეთის არონდისმან — მონმორიიონის სახელიდან. მონტმორილონიტი სასარგებლო წიაღისეულია. გვხვდება საქართველოშიც. აღსანიშნავია, რომ მონტმორილონიტი თიხოვანი მინერალის — გუმბრინის მთავარი ქანმაშენი მინერალია.
ერების საპყრობილე

ერების საპყრობილე — ფრანგი მწერლის და მოგზაურის, ასტოლფ დე კიუსტინის მიერ გამოყენებული დამახასიათებელი ფრაზეოლოგიზმი ავტორიტარული რუსეთის იმპერიისადმი. ასტოლფ დე კიუსტინი რუსეთის იმპერიას 1839 წელს ეწვია ნიკოლოზ -ის მოწვევით. კიუსტინმა 1843 წელს გამოსცა ნაშრომი სახელად „რუსეთი 1839 წელს“ რომელშიც იგი ახასიათებდა რუსეთის იმპერიას და საზოგადოებას რამაც უდიდესი კრიტიკა გამოიწვია რუსულ და რუსოფილურ წრეებში. კიუსტინმა დაახასიათა რუსეთი როგორც „ერების საპყრობილე“ რომელიც წარმოადგენდა ჩამორჩენილ საზოგადოებას რომელსაც არ გააჩნდა სამართლებრივი სისტემა, სადაც სამოქალაქო საზოგადოება არ არსებობდა და იყო აზიური ტიპის მონარქიული რეპრესიული სისტემა. მან რუს იმპერატორს უწოდა „საპყრობილეს ზედამხედველი“. ვლადიმერ ლენინი ერთ-ერთი იყო რომელიც ახასიათებდა რუსეთს მსგავსი ტერმინით.
კალკულუსი

კალკულუსი (ლათ. , სიტყვასიტყვით „პატარა კენჭები გამოიყენებული დათვლისთვის“ ან აღრიცხვა) — ცვლილების მათემატიკური შესწავლა, მაგალითად, როგორც გეომეტრია შეისწავლის ფორმებს და ალგებრა შეისწავლის ოპერაციებს და მათ გამოყენებას განტოლებების ამოხსნისთვის. მას გააჩნია ორი ძირითადი დარგი, დიფერენციალური აღრიცხვა (განაკვეთების სიჩქარის ცვლილება ფერდობების მოსახვევებში) და ინტეგრალური კალკულუსი (დაკავშირებელი რაოდენობების და ფართობების დაგროვებით მოსახვევების ქვემოთ და შორის); ეს ორი დარგი ერთმანეთთან დაკავშირებულია კალკულუსის ფუნდამენტური თეორემებით. ორივე დარგი იყენებს ფუნდამენტურ ცნებებს დაახლოების უსასრულო მიმდევრობას და უსასრულო მწკრივს კარგად განსაზღვრული ლიმიტით. როგორც მიღებულია, თანამედროვე კალკულუსი შემუშავდა საუკუნეში ისააკ ნიუტონის და გოტფრიდ ლაიბნიცის მიერ. დღეს კალკულუს იყენებენ მეცნიერებაში, საინჟინრო მეცნიერებასა და ეკონომიკაში, რომელსაც შეუძლია გადაჭრას ბევრი პრობლემა, რასაც ელემენტარული ალგებრა მარტო ვერ შეძლებს.

კალკულუსი თანამედროვე მათემატიკური განათლების ნაწილის. კალკულუსი კარიბჭეა სხვა, უფრო მოწინავე მათემატიკურ კურსებში, რომელიც შეისწავლის ფუნქციებს და ლიმიტებს, რომელსაც ფართოდ ეწოდება მათემატიკური ანალიზი. კალკულუს ისტორიულად ეწოდება „უსასრულოდ მცირეების გამოთვლა“.
ჯუჯა ვარსკვლავი

ჯუჯა ვარსკვლავი — შედარებით პატარა ზომისა და დაბალი ნათების მქონე ვარსკვლავი. მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავთა უმეტესობა ჯუჯა ვარსკვლავებია. ტერმინი პირველად 1906 წელს გამოიყენეს, როდესაც დანიელმა ასტრონომმა ეინარ გერცშპრუნგმა შენიშნა, რომ ჰარვარდის სქემაში და კლასიფიკაციის ვარსკვლავები შესაძლებელი იყო დაყოფილიყო ორ განსხვავებულ ჯგუფად. ერთმანეთისგან გარჩევის მიზნით, ასტრონომმა მათ „გიგანტები“ და „ჯუჯები“ უწოდა. ჯუჯა ვარსკვლავები მზეზე მკრთალებია, გიგანტები კი კაშკაშები. ამჟამად, ვარსკვლავთა უმეტესობა კლასიფიცირებულია მორგან-კინანის სისტემით; გამოიყენება ასოები , , , , , და — მიმდევრობა ცხელიდან ცივი ვარსკვლავებისაკენ, სადაც -ტიპი ყველაზე ცხელია, კი ყველაზე ცივი. ტერმინ „ჯუჯას“ გაგება მოგვიანებით გაფართოვდა და მოიცვა შემდეგიც:

ჯუჯა ვარსკვლავი როგორც წესი აღნიშნავს მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავს, რომლის ნათების კლასიც არის .
მთავარი მიმდევრობის ყველაზე დაბალმასიანი ვარსკვლავებია წითელი ჯუჯები.
ყვითელი ჯუჯები არიან დაახლოებით მზის მასის მქონე მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავები (მათ შორის მზეც).
ნარინჯისფერი ჯუჯები არიან -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავები.
ცისფერი ჯუჯა — ჰიპოთეტური კლასი ძალიან დაბალი მასის ვარსკვლავებისა, რომელთა ტემპერატურაც იზრდება სიცოცხლის მიწურულს, რის შემდეგაც ტოვებენ მთავარ მიმდევრობას.
თეთრი ჯუჯა — ვარსკვლავი, რომელიც შედგება ელექტრონ-დეგენერირებული მატერიისაგან; წარმოადგენს ბოლო საფეხურს იმ ვარსკვლავების ევოლუციისა, რომელთაც არასაკმარისი მასის გამო ნეიტრონულ ვარსკვლავად ან სუპერნოვად გადაქცევა ვერ შესძლეს; ასე ემართებათ დაახლოებით 9 მზის მასაზე ნაკლების მქონე ვარსკვლავებს.
შავი ჯუჯა — თეთრი ჯუჯამ, რომელიც იმდენად გაცივდა, რომ ხილვად სინათლესაც კი ვეღარ ასხივებს.
ყავისფერი ჯუჯა — სუბვარსკვლავური ობიექტი, არასაკმარისად მასიური იმისათვის, რომ წყალბადი ჰელიუმად გარდაქმნას, მაგრამ საკმარისად მასიური იმისათვის, რომ წარმოქმნას მძიმე წყალბადი (დეიტერიუმი). ამ ვარსკვლავების მასა დაახლოებით 0,08 მზის მასას ან 13 იუპიტერის მასას შეადგენს.