კომიციუმი

კომიციუმი — ძველი რომის თავდაპირველი ღია ცის ქვეშ გამართული საზოგადოებრივი შეხვედრების ადგილი, რომელსაც ჰქონდა მნიშვნელოვანი რელიგიური და წინასწარმეტყველური მნიშვნელობა . სახელი მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან „აწყობა“. კომიციუმის ადგილმდებარეობა რომის ფორუმის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში მოგვიანებით დაიკარგა ქალაქის ზრდისა და განვითარების გამო, მაგრამ იგი არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს და გათხარეს მე-20 საუკუნეში. რომის ერთ-ერთი უძველესი ძეგლი, მათ შორის, რომის ორატორული პლატფორმა, რომელიც ცნობილია როგორც როსტრა, კოლუმნა მენია, გრეკოსტაზი და ტაბულა ვალერია, იყო კომიციუმის ნაწილი ან დაკავშირებული მასთან. კომიციუმი იყო რომის პოლიტიკური და სასამართლო საქმიანობის უმეტესი ნაწილის ტერიტორია. ეს იყო კურიატული ასამბლეის შეხვედრის ადგილი, რესპუბლიკის ყველაზე ადრეული ხალხური ასამბლეა, რომელიც ორგანიზებულ ხმის მიცემის განყოფილებებს აერთიანებდა. მოგვიანებით, რომის რესპუბლიკის პერიოდში, იქ შეხვედრები ჰქონდა ტრიბუნალურ და პლებიეების ასამბლეას. კომიციუმი მდებარეობდა რომის სენატის შეხვედრის სახლის წინ - დღემდე არსებულ კურია იულიასა და მის წინამორბედ, კურია ჰოსტილიას მოპირდაპირედ. კურია იულია კომიციუმთან დაკავშირებულია როგორც ლივიუსის, ასევე ციცერონის მიერ.

უმეტეს რომაულ ქალაქებს ჰქონდა მსგავსი კომიციუმი საზოგადოებრივი შეხვედრებისთვის ან არჩევნების, საბჭოებისა და სასამართლოებისთვის. ფორუმის ნაწილად, სადაც მდებარეობდა ტაძრები, სავაჭრო ცენტრები, სასამართლო და ქალაქის შენობები, კომიციუმი იყო პოლიტიკური საქმიანობის ცენტრი. რომაელები ცდილობდნენ თავიანთი საჭიროებების ორგანიზებას ქალაქის კონკრეტულ ადგილებში. ქალაქის გაფართოებისას, უფრო დიდი კომიცია, ცენტურიატა იკრიბებოდა კამპუს მარციუსზე, ქალაქის კედლების გარეთ. კომიციუმი მნიშვნელოვანი რჩებოდა ზოგიერთი მაგისტრატის ოფიციალური არჩევნებისთვის; თუმცა, რესპუბლიკის დასრულების შემდეგ მათი მნიშვნელობა შემცირდა, რაც კომიციუმის აუცილებლობის მნიშვნელობასაც ამცირებდა.
არქაული ისტორია
რომის კომიციუმის, როგორც პოლიტიკური შეკრების ადგილის, ყველაზე ადრეული გამოყენება, რომის საწყისებთან ერთად, მითებსა და არქეოლოგიურ აღმოჩენებს შორის იკარგება. სერვიუს ტულიუსის და რომულუსის ტრადიციული ამბები კომიციის წარმოშობასთან დაკავშირებით ბევრ მსგავსებას შეიცავს, რაც იმას ნიშნავს, რომ რომულუსი ხშირად ტულიუსის ასლად მიიჩნევა. ორივე მათგანი ღმერთ ვულკანთან იყო მჭიდროდ დაკავშირებული, მონაწილეობდა კომიციის ორგანიზებაში და რომის დამაარსებლებად იყო წარმოდგენილი. სხვა საწინააღმდეგო მითოლოგიები მოიცავს რომულუსის სავარაუდო საფლავს, რომელიც საბინური კონფლიქტის დროს დაიღუპა და ვულკანალის ქვეშ იქნა დაკრძალული. ალტერნატიული ლეგენდები კი ამბობს, რომ იგი მხოლოდ დაიჭრა და ის ადგილი იქ იყო, სადაც ფაუსტულუსი დაიღუპა ტყუპების ბრძოლის დროს მათი გაყოფისას. მრავალი მითი თავად გადმოვიდა კომიტიუმში პალატინიდან. მაგალითად, ადგილი, სადაც მძინარე რემუსი იყო ნაჩვენები, ასევე ფიკუს რუმინალისი და მგლის ქანდაკება, რომელიც ტყუპებს კვებავს, კონკურენტული ლეგენდებით ხასიათდება. პირვანდელი პალატინის დასახლება, რომა კვადრატა, მოიცავდა რომულუსის რელიქვიებს. ქალაქის მოედნის გაფართოება ჩანს "სეპტიმონტიუმში", პირვანდელ შვიდ გორაკზე. ძველი მოთხრობების მიხედვით, ტარპეა წყაროდან წყალს იღებდა, როდესაც პირველად დაინახა ტაციუსი.

კომიციუმი მოიცავს რომის სახელმწიფოს ყველაზე ადრეულ შემორჩენილ დოკუმენტს, ციპუსს ან ჩაკვეთილი პედესტალს, რომელიც აღმოჩენილია კომიციუმის მეორე სართულზე და თარიღდება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 450 წლით. ეს წარწერა აცნობებდა მოქალაქეებს მათ მოქალაქეობრივ მოვალეობებს. რომაული სასამართლოები ტარდებოდა კომიციუმში, სანამ სხვა ალტერნატიული ადგილები არ გახდებოდა მისაღები. საბოლოოდ, ასეთი სასამართლოები გადავიდა ბაზილიკებში ან ფორუმზე, გარდა უფრო რთული საქმეებისა. კომიციუმს ჰქონდა ხის დროებითი ნაგებობების დეტალები, რომლებიც შეიძლებოდა გადაადგილებულიყო წყალდიდობის სეზონზე. სასამართლო ჩვეულებრივ შედგებოდა მაგისტრატისგან, მსჯავრდებულისგან (რომელიც ჩვეულებრივ თავსდებოდა გადახურული პლატფორმის ქვემოთ მდებარე გალიაში), მსჯავრდებულის წარმომადგენლისა და პროკურორისგან. როსტრა ვეტერა იყო მუდმივი სასამართლო, რომელიც საბოლოოდ გადაიქცა ომის ძეგლად, მაგრამ მაინც კომიციუმის ტემპლუმის ფარგლებში. თავად როსტრა შეიძლება განიხილებოდეს როგორც ტემპლუმი. მზის საათი, რომელიც როსტრაზე გარკვეული დროით იდგა, საბოლოოდ შეიცვალა ახალი მოწყობილობებით. ადგილი გამოიყენებოდა სიკვდილით დასჯისთვის, ასევე დამარცხებული პოლიტიკური მოწინააღმდეგეების და ცხედრებისა და კიდურების გამოფენისთვის. როგორც ფორუმი, ასევე კომიციუმი გამოიყენებოდა საზოგადოებრივი გამოფენებისთვის. რომის 1912 წლის კვლევაში ფრანსის მაკდონალდ კორნფორდი ხსნის, რომ რომაული კომიციუმი იქნა გახსნილი როგორც ტაძარი, კვადრატული ფორმის და ორიენტირებული ცის ოთხ კუთხეზე. მაგრამ პლუტარქე აღწერს მას როგორც წრიულ ადგილს, რომელიც რომულუსმა გაავლო რომის დაარსებისას მკითხაობის გზით, მას შემდეგ რაც ეტრუსკიდან ხალხი გამოიძახა, რომლებმაც ასწავლეს საჭირო საკრალური რიტუალები. წრიული თხრილი გაიჭრა მიწაში და საკულტო შეწირულობები და მიწის სინჯები თითოეული მათგანის სამშობლოდან იქნა მოთავსებული. "თხრილს ეწოდება მუნდუსი - იგივე სახელი, რაც მიეცა ცას (ოლიმპოსი)." ამ წრის ცენტრიდან, ქალაქის კედლის გარშემოწერა იქნა მონიშნული და გადათხრილი; ყველაფერი ამ ტერიტორიაზე იყო საკრალური. ეს იყო ქალაქის ტრადიციული ცენტრი, მსგავსად იმ ადგილისა, რომელიც გვხვდებოდა პალატინიუსის პირვანდელ დასახლებაში. რომის უმბილიკუსი მას რომის ცენტრს უწოდებს. სენატის საბჭომ სავარაუდოდ დაიწყო შეხვედრები ძველ ეტრუსკულ ტაძარში, კომიციუმის ჩრდილოეთ მხარეს, რომელიც იდენტიფიცირებული იყო როგორც კურია ჰოსტილია, ძვ. წ. საუკუნიდან. ტრადიცია ამბობს, რომ ტულუს ჰოსტილიუსმა ააშენა ან გაანახლა ეს ნაგებობა. სამეფო კომპლექსი შეიძლება არსებობდა ვესტალური ქალწულების სახლთან ერთად, რომაული ფორუმის ერთ მხარეს.