iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კლერმორისი

კლერმორისი — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

2011 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 3 979 ადამიანს შეადგენდა.

კლერმორისი არის ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქი მეიოს საგრაფოში. მოსახლეობის რაოდენობამ 2002-დან 2006 წლამდე მოიმატა 23 %-ით, ხოლო 2006-დან 2011 წლამდე – 31 %-ით.

ისტორია
კლერმორისმა სახელი მიიღო ნორმან რაინდ მორის დე პრენდერგასტისგან, რომელიც ირლანდიაში 1169 წელს ჩავიდა.

ქალაქი დაარსდა საუკუნეში. 1822 წელს აქ აშენდა ქრისტიანული ეკლესია, რომელიც მოგვიანებით დაანგრიეს და მის ადგილას საკრებულოს შენობის ააგეს. კლერმორისი დღევანდელი კათოლიკური ეკლესია აგებულია 1911 წელს. წმ. იოანეს ანგლიკანური ტაძრის შენობა, დღესდღეობით ქალაქის ბიბლიოთეკა, აშენებულია 1828 წელს.

კლერმორისში მთავარი მიწათმფლობელი იყო ბრაუნების საგვარეულო, რომლის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, დენის ბრაუნი (1760-1828), ირლანდიის 1798 წლის აჯანყების დროს, იყო მეიოს მთავარი შერიფი.

კეთილმოწყობა
ბოლო წლებში კლერმორისში გაიხსნა მრავალი ახალი მაღაზია. ქალაქში მოქმედ ოთხ სუპერმარკეტს შორის არიან ისეთი გიგანტი კომპანიები, როგორებიცაა: და .

კლერმორისში ფუნქციონირებს სამი სასტუმრო, მათ შორის, ოთხვარსკვლავიანი „ “, რომელიც 2006 წელს გაიხსნა. მას გააჩნია დასასვენებელი ცენტრი, საცურაო აუზი და საკონფერენციო დარბაზი.

ქალაქში მოქმედებს იტალიური, ინდური, ჩინური და ირლანდიური რესტორნები. ასევე, აქ არის ორი ღამის კლუბი და მრავალი ლუდხანა.

კლერმორისში არის რამდენიმე დაწყებითი და ორი საშუალო სკოლა: „ ' “ ბიჭებისთვის და „ . “ გოგოებისთვის.

ქალაქი გარშემორტყმულია დრუმლინებით, ოზებით, ტყეებითა და ტბებით.

სპორტი
კლერმორისში პოპულარულია გელური თამაშები. ქალაქის არაერთ მოედანზე ვარჯიშობენ სპორტსმენები რამდენიმე სახეობაში. მათ მეიოს საგრაფოში ჰარლინგის ჩემპიონატი ორჯერ (1961 და 1971), ხოლო გელური ფეხბურთის – 4-ჯერ (1961, 1964, 1965 და 1971) აქვთ მოგებული.
კლერმორისის გარეუბანში, გოლუეის გზაზე, მოქმედებს გოლფის სტანდარტული, 18-ფოსოიანი, მოედანი.
ქალაქის ცენტრში გახსნილია, მეიოს საგრაფოში ყველაზე თანამედროვე, ჩოგბურთის კორტები.
უსაფრთხოების შეცდომა

უსაფრთხოების შეცდომა ან უსაფრთხოების დეფექტი — შეცდომა კომპიუტერული პროგრამაში, რომელსაც შეუძლია სარგებლის მოტანა გარეშე პირებისათვის და არა გამიზნული მოსარგებლეებებისათვის გამიზნული გზებით.

უსაფრთხოების შეცდომები წარმოადგენენ ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთის ან მეტის უსაფრთხოების სისუტეებს:

მომხმარებელთა და სხვა პირების იდენტიფიკაცია
წვდომის უფლებების ავტორიზაცია და პრივილეგიები
მონაცემთა კონფიდენციალურობა
მონაცემთა მთლიანობა

თავად უსაფრთხოების შეცდომები ამ კვალიფიკაციის მისანიჭებლად არ საჭიროებენ იდენტიფიცირებას, არც გამოჩენას და არც ექსპლუატაციას.
ნუგზარ ტატალაშვილი

ნუგზარ ტატალაშვილი (დ. 20 მარტი, 1990, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი. ევროპის ჩემპიონატისა (2013 წელს ვერცხლის, 2016 წელს — ბრინჯაოსი) და ევროპული თამაშების (2015 წელს ვერცხლის) პრიზიორი. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებში. გუნდურში ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი (2012, ჩელიაბინსკი, რუსეთი; 2013, ბუდაპეშტი, უნგრეთი; 2014, მონპელიე, საფრანგეთი, 2016, ყაზანი, რუსეთი), მსოფლიო ჩემპიონი (2013, რიო დე ჟანეირო, ბრაზილია).

არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2012, 2014; -73 კგ), ორგზის ვერცხლისა (2016, -73 კგ; 2017, -81 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, -73 კგ); ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2009, -73 კგ); ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2009, -73 კგ).
ადამ ოქრუაშვილი

ადამ ოქრუაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1989) — ქართველი ძიუდოისტი. ევროპის ჩემპიონი (2015) და 2-გზის ვერცხლის პრიზიორი მძიმე წონაში (2013, 2014), ასევე ბრინჯაოს პრიზიორი აბსოლუტურ წონაში (2006). მსოფლიოს ბრინჯაოს პრიზიორი (2015). მსოფლიოსა და ევროპის გუნდური ჩემპიონატების გამარჯვებული საქართველოს ნაკრებთან ერთად.

არის 23 წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2007 — 100 კგ), საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2011, 2014; -100 კგ), სამგზის ვერცხლისა (2007, 2010, 2012; -100 კგ) და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2008, 2009; -100 კგ); ევროპის ღია პირველობის გამარჯვებული (2013, -100 კგ); მსოფლიო უნივერსიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (2007, აბს.); ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2005, -100 კგ); ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2004, -90 კგ).

სუმოში არის ვეროპის ჩემპიონატების სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, 18 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი და მსოფლიოს ჩემპიონატის ვერცხლი პრიზიორი, 21 წლამდელებს შორის ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი.

მთავარი შედეგები
ბაბილონის ტყვეობა

ბაბილონის ტყვეობა ან ბაბილონის წარმოტყვევნა (ივრ.. ָּּ ֶָּ‎) — ებრაელი ხალხის ისტორიის პერიოდი ძვ. წ. 598 წლიდან 539 წლამდე. ებრაელთა მნიშვნელოვანი ნაწილის, იუდეის სამეფოს მოსახლეობის იძულებითი წესით გადასხელებების მთელი სერიის კრებითი სახელწოდება, ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორ -ის მმართველობის დროს.

ეს გადასახლებები მიმდინარეობდა 16 წლის მანძილზე (ძვ. წ. 598–582) და წარმოადგენდა იუდეაში ანტიბაბილონური აჯანყების საწინააღმდეგო, სადამსჯელო ღონისძიებას. ამ პერიოდში დასრულდა სპარსეთის მეფის კიროს დიდის დაპყრობების შემდეგ იუდეაში ებრაელთა ნაწილის დაბრუნება. ბაბილონის ტყვეობამ გამოიწვია დიდი ებრაული დიასპორის შექმნა, რაც გახდა ებრაელთა ეროვნულ–რელიგიური განვითარების გარდამტეხი მოვლენა.

ბაბილონის ტყვეობა და სპარსეთის ბატონობა
ესწრაფოდა რა, ეგვიპტესთან მოსაზღვრე მიწების უსაფრთხოებას, ძვ. წ. 586 წელს, იუდეის შემდგომი აჯანყებისას, ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორ -მ დაიპყრო და გაანადგურა იერუსალიმი. ამასთან, გაანადგურა იაჰვეს ტაძარი (სოლომონის ტაძარი). ბაბილონელებმა ქვეყნიდან გაიყვანეს უზარმაზარი რაოდენობის ტყვეები, რაც შეადგენდა ქვეყნის მთელი მოსახლეობის ერთ მეათედს. ტყვეთა შორის იყო იუდეის მეფე სედეკია (ციდკიაჰი), რომელიც ცდილობდა ტყვეობიდან თავის დაღწევას გაქცევის გზით. იუდეის სახელმწიფოებრიობა განადგურდა და ებრაელთათვის დაიწყო დიდი ტყვეობა, რომელიც თითქმის 70 წელი გაგრძელდა. ახალ-ბაბილონური სამეფოს შემადგენლობაში ებრაელმა გადასახლებულებმა შექმნეს ნაციონალური ჯგუფები სამშობლოს არდავიწყების და მასთან კავშირის შენარჩუნების მიზნით.

ძვ. წ. 556 წელს ბაბილონის მეფე გახდა ნაბონიდი. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა იმით, რომ ცდილობდა შეესუსტებინა სამოქალაქო-სატაძრო საზოგადოებების გავლენა ბაბილონში და თავის ძირითად დასაყრდენად ექცია თანამემამულე არამეელები. ამ მიზნით მან სახელმწიფოში რელიგიური რეფორმაც კი გაატარა. ამ პოლიტიკამ დაასუსტა სახელმწიფო. როდესაც სპარსეთის მეფე კიროს შეიჭრა ბაბილონში, მოსახლეობა მას შეხვდა როგორც განმათავისუფლებელს. ბაბილონის სამეფო დაემორჩილა სპარსეთს და შევიდა აქემენიდების იმპერიაში, როგორც ავტონომიური ერთეული.

კიროს დიდის ეპოქა
კიროს ცდილობდა რა ბაბილონის სამეფოში მოსახლეობის მხარდაჭერა მოეპოვებინა, გამოიჩინა ხალხთა მიმართ შემწყნარებლობა და მფარველობა. კერძოდ, თავისი მეფობის პირველ წელს მან გამოსცა ედიქტი, რომლითაც ნებას რთავდა ბაბილონში დეპორტირებულ ებრაელებს უკან, სამშობლოში დაბრუნებულიყვნენ. როგორც წინასწარმეტყველ ეზრას წიგნი გვაუწყებს, კიროსის ედიქტის შემდეგ იუდეაში გაემგზავრა 42360 ადამიანი. ამან შესაძლებელი გახადა იერუსალიმის ტაძრის აღდგენა, რომლის მშენებლობა დასრულდა ძვ. წ. 516 წელს. მრავალმა ებრაელმა საჭიროდ ჩათვალა დარჩენილიყო შუამდინარეთში
ლუიჯი რივა

ლუიჯი „ჯიჯი“ რივა (; დ. 7 ნოემბერი, 1944 — გ. 22 იანვარი, 2024) — იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის ნაკრების ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი. 1999 წელს -ის ვერსიით საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 33-ე ადგილზე დასახელდა.

საკლუბო კარიერა
დაიბადა ჩრდილოეთ იტალიის პატარა სოფელ ლეჯუნოში. რივამ თავისი კარიერის უდიდესი ნაწილი მოკრძალებულ სარდინიულ კლუბ „კალიარიში“ გაატარა, რომელთან ერთადაც 1969-70 წლების სეზონში ისტორიული გამარჯვებაც მოიპოვა სერია -ში. იმ სეზონში რივამ 21 გოლი გაიტანა. სულ „კალიარიში“ ასპარეზობისას კი — 164. რივამ რამდენჯერმა თქვა უარი უფრო მაღალი კლასის კლუბში გადასვლაზე.

სანაკრებო კარიერა
რივას სანაკრებო კარიერა არც ისე კარგად დაიწყო. მან ფეხი მოიტეხა მესამე სანაკრებო მატჩში, 1967 წლის მარტში, პორტუგალიის წინააღმდეგ ამხანაგური თამაშისას. ის ნაკრებს შვიდი თვის შემდეგ დაუბრუნდა და მონაწილეობა მიიღო კვიპროსის წინააღმდეგ 5-0 მოგებულ მატჩში, სადაც ჰეთ-ტრიკი შეასრულა.

1968 წლის 10 ივნისს რივა შევიდა შეცვლაზე იუგოსლავიის წინააღმდეგ ევრო 1968-ის ფინალურ გადათამაშებით მატჩში. რივამ გადამწყვეტი გოლი გაიტანა და ნაკრებს ჩემპიონობა მოუტანა.

რივას გოლით გავიდა იტალიის ნაკრები 1970 წლის მუნდიალზე. 1969 წლის 22 ნოემბერს რივამ აღმოსავლეთ გერმანიის ნაკრებს გაუტანა თავური გოლი საკვალიფიკაციო მატჩში. რივამ გოლი გაიტანა „საუკუნის მატჩად“ მონათლულ თამაშში, რომელიც გაიმართა 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ნახევარფინალში იტალია გერმანიის ნაკრებს შეხვდა. რივამ გაიტანა დამატებით დროში, როცა ანგარიში 2-2 იყო. მატჩი იტალიამ 4-3 მოიგო.

რივა მხოლოდ 29 წლის იყო, როცა უკანასკნელად ითამაშა იტალიის ნაკრების შემადგენლობაში 1974 წლის მუნდიალზე. მისი შედეგი, ნაკრებში გატანილი 35 გოლი დღემდე რეკორდად რჩება იტალიის ნაკრებისთვის.

სათამაშო სტილი
რივა კარგად ურტყამდა მარცხენა ფეხით და ხშირად ასრულებდა შეტევებს აკრობატულ ნახტომში შესრტულებული დარტყმებით.

ტიტულები
საკლუბო
ეროვნული ჩემპიონატები
კალიარი:
იტალიის სერია 
ჩემპიონი (1): 1969–70

სანაკრებო
იტალია
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი
ჩემპიონი (1): 1968
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი (1): 1970

ინდივიდუალური
იტალიის სერია -ს საუკეთესო ბომბარდირი (3): 1966–1967, 1968–1969, 1969–1970
ოქროს კვალი : 2006
დეფისი

დეფისი ( < ) — გრაფიკული ნიშანი, მოკლე, პატარა ჰორიზონტალური ხაზი (-). დეფისი სასვენი ნიშანია და არ უნდა აგვერიოს პუნქტუაციურ ნიშან — ტირესთან. იმისათვის, რომ არ მოხდეს დეფისისაა და ტირეს აღრევა, დედნებსა და კორექტურებში დეფისს აღნიშნავენ ორი პატარა ხაზით (=). კომპიუტერულ ანაწყობში, ხშირად, უმართებულად, ტირეს ნაცვლად ხმარობენ. დეფისით შეერთებული სიტყვები, როგორც წესი, ერთსა და იმავე „სემანტიკურ ველს“ განეკუთვნება და ხშირად სინონიმებად ან ანტონიმებად გვევლინება. მაგალითად გამოიყენება გრამატიკული ელემენტის გამოსაყოფად (მაგ., წერ-ს, და-წერ-ილ-ი) და აგრეთვე სიტყვის გადასატანად სტრიქონიდან სტრიქონში (მაგ., ქა-ლა-ქი, წიგ-ნი).

დეფისს იყენებენ ერთზე მეტი მნიშვნელობის (ჩვეულებრივ, ორმნიშვნელობიანი) რთული სიტყვების კომპონენტთა დასაკავშირებლად. ამ შემთხვევაში ენაცვლება და კავშირს (მაგალითად, ცოლ-ქმარი). ამ დროს წინა კომპონენტი ფუძის სახით წარმოდგება (მაგალითად, თუშ-ფშავ-ხევსურეთის სოფლები); გაორმაგებული ფუძეებისა თუ ფორმების დასაკავშირებლად (მაგალითად, ორ-ორი); დანართიანი სახელის შემცველი მსაზღვრელ-საზღვრულს შორის (მაგალითად, სახლ-მუზეუმი); ორმაგი გვარის გასაფორმებლად (მაგალითად, ლადო ალექსი-მესხიშვილი); შესიტყვების ფორმის მქონე უცხოურ გეოგრაფიულ სახელთა, კერძოდ, ქალაქების სახელწოდებათა კომპონენტებს შორის (მაგალითად, ნიუ-იორკი); აკრონიმული, ანუ ინიციალური წესით შედგენილი უცხოური აბრევიატურების გასაფორმებლად, კომპონენტების საწყისი ასოების სახელწოდებათა შორის ( — ბი-ბი-სი, — სი-ენ-ენი); მომიჯნავე ციფრების ან სიტყვიერად გამოხატული რიცხვების დასაკავშირებლად და/ან კავშირის ფუნქციით (- კლასები, ხუთი-ექვსი წლის ბავშვები, - საუკუნეები, 2010-2011 წლები); თუ სხვაობა შეერთებულ რიცხვებს შორის ერთზე მეტია, მაშინ საწყისსა და ბოლო ციფრს შორის გრძელი ხაზი, ტირე (–) დაიწერება (მაგ., – საუკუნეები, 2000 – 2005 წლები) და სხვა.
უნჯი ყმა

უნჯი ყმა (ხევსურეთი), მკვიდრი ყმა (ფშავი) — თემის მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც თავდაპირველად დასახლებულა და დასაბამი მიუცია სოფლისათვის. უნჯი ყმები სათემო ადგილ-მამულის თავდაპირველ მფლობელებად ითვლებოდნენ და თემის კულტის უპირველესი მატარებელნი იყვნენ. ამ ნიშნებით განსხვავდებოდნენ ისინი თემის დანარჩენი მოსახლეობისაგან, რომლებიც თემის მფარველ ჯვრის ყმებად ითვლებოდნენ, მაგრამ სხვა გვარებისა და მამემისაგან მომდინარეობდნენ და ჯვართან დამოკიდებულების მიხედვით სხვადასხვა კატეგორიად იყოფოდნენ (ტახტის ყმანი, საყმო საგლეხო).

უნჯი ყმები თემის ფარგლებში პრივილეგირებულ ფენას შეადგენდნენ. ისინი იყვნენ ჯვრის მთავარი მსახურნი — ხუცესი, ქადაგი და კულტის სხვა მომსახურე პერსონალი, რომლებიც თემის რელიგიის და ნაწილობრივ სოციალური ცხოვრების მმართველ ორგანოს — ჯვარიონს ქმნიდნენ.
ტორეტამი

ტორეტამი (ადრე ტიურატამი, ) — სოფელი ყაზახეთის ყიზილორდის ოლქის კარმაკშის რაიონში. ტორეტამის სასფოლო ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი.

მდებარეობს ორენბურგ-ტაშკენტის რკინიგზის ხაზზე. მისი მნიშვნელობა გაიზარდა 1955 წლიდან, როდესაც მის მახლობლად დაიწყეს ბაიკონურის კოსმოდრომის მშენებლობა. ტორეტამი წარმოადგენს ქალაქ ბაიკონურის სამხრეთით მდებარე გარეუბანს. ქალაქი სოფლისაგან გამოყოფილია რკინა-ბეტონის კედლით. დასაქმებული მოსახლეობის უმეტესობა მუშაობს ბაიკონურში.

სოფელში ორი საშუალო სკოლა და ორი მეჩეთია. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრში მდებარეობს აეროპორტი კრაინი.
ურაველი (მდინარე)

ურაველი, ასევე ცნობილი, როგორც სატალაო, კალმახის წყალი, ცუნქისჴევი — მდინარე საქართველოში, ასპინძისა და ახალციხის მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს ერუშეთის მთიანეთის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2740 მ-ზე. აუზის ფართობი 338 კმ², სიგრძე 31 კმ. მტკვრის მარცხენა შენაკადი სოფელ მინაძესთან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში, წყალამოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,5 მ³/წმ. გამოყენებულია ჰესებისათვის და სარწყავად.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამესამე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ტორპედო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 8 აპრილს და დასრულდა 21 ოქტომბერს.

შედეგები
კლასი „“: ფინალური ეტაპის ცხრილები
1-10 ადგილები
11-22 ადგილები
ჩემპიონი
სან-ხასინტოს ბრძოლა

სან-ხასინტოს ბრძოლა — ბრძოლა მდინარე სან-ხასინტოსთან (ამჟამად ჰარისის ოლქი, ტეხასი) გაიმართა 1836 წლის 21 აპრილს და გახდა გადამწყვეტი ბრძოლა ტეხასის რევოლუციაში. ტეხასის არმიას ხელმძღვანელობდა გენერალი სემ ჰიუსტონი, რომელმაც შეუტია და გაანადგურა მექსიკის ძალები გენერალ ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანას ხელმძღვანელობით. ბრძოლა გაგრძელდა სულ 18 წუთი. ასობით მექსიკელი ჯარისკაცი დაიღუპა და ტყვედ ჩავარდა, ტეხასელების დანაკარგი კი მხოლოდ 9 ადამიანი იყო.
არდენები

არდენები (; კელტ. — მაღალი) — მაღლობი სამხრეთ ბელგიაში და ნაწილობრივ საფრანგეთსა და ლუქსემბურგში. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ დაახლოებით 180 კმ-ზე. წარმოადგენს რაინის ფიქლოვანი მთების დასავლეთ დაბოლოებას. აგებულია დევონური და ქვიან-ნახშირიანი კირქვებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. საშუალო სიმაღლე დაახლოებით 350-400 მ. მაქსიმალური სიმაღლე 694 მ (მთა ბოტრანჟი). ზედაპირი პლატოსებრია. არდენები დრენირებულია მდინარე მაასითა და მისი შენაკადით — ურთით. ბევრია ტორფნარი ჭაობი, ფერდობებზე — არყის, ნაძვისა და მუხის ტყეებია. არის ქვანახშირისა და რკინის მადნის საბადოები. სახელწოდება არდენები მოიხსენიება ძველი წელთაღრიცხვის საუკუნეში როგორც არდენების ტყე.
პენინის მთები

პენინის მთები — მთები დიდი ბრიტანეთის კუნძულზე. სიგრძე დაახლოებით 250 კმ, სიმაღლე 893 მ-მდე (მთა კროს-ფელი). უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით. თხემი პლატოსებრია, დასავლეთი კალთები — ციცაბო, აღმოსავლეთი — უფრო დამრეცი. პენინის მთებს ზოგჯერ არასწორად უწოდებენ მთათა ჯაჭვს. ბორცვები დაყოფილია მრავალრიცხოვანი წვრილი ხეობებით. ფაქტობრივად ქმნის ჩრდილოეთ და სამხრეთ წყალგამყოფს. მდინარეების ერისა და რაიბლის მეშვეობით პენინის მთები იყოფა ორ ძირითად ნაწილად. ჩრდილოეთი ნაწილი სამხრეთ ნაწილთან შედარებით უფრო განიერია და მაღალი. გავრცელებულია მანანიანი, ტორფნარი და მდელო. ქვედა სარტყელში მეჩხერი ტყეა. განვითარებულია ტურიზმი. პენინის მთების გარკვეული ნაწილი უკავია პიკ-დისტრიქტის ეროვნულ პარკს. არის იორკშირის ქვანახშირის აუზი. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. ხეობებში არის პატარა დასახლებული პუნქტები. 1965 წელს პენინის მთებში გაიხსნა „პენინის გზა“, რომელიც 429 კმ-ზეა გადაჭიმული.
ფილიპ შერიდანი

ფილიპ ჰენრი შერიდანი (, დ. 6 მარტი, 1831 — გ. 5 აგვისტო, 1888) — ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე, აშშ-ის არმიის ოფიცერი და არმიის გენერალი, მონაწილეობდა აშშ-ის სამოქალაქო ომში.

ვესტ-პოინტის სამხედრო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ორეგონის საკავალერიო პოლკში შევიდა და მონაწილეობდა ინდიელ ტომთა მიმართ გამართულ ომში. სამოქალაქო ომის დაწყების გადავიდა ფედერალურ არმიაში. 1883 წელს დაინიშნა აშშ-ის არმიის მთავარმმართველად, უილიამ შერმანის ნაცვლად. დატოვა საინტერესო მემუარები, რომელიც 1888 წელს გამოიცა ნიუ-იორკში, სახელწოდებით „ “. 1888 წელსვე მიენიჭა აშშ-ის არმიის გენერლის წოდება.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეოთხე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 15 მარტს და დასრულდა 14 ნოემბერს.

შედეგები
კლასი „“: ფინალური ეტაპის ცხრილები
1-12 ადგილები
13-22 ადგილები
ჩემპიონი
გეორგიოს პაპადოპულოსი

გეორგიოს პაპადოპულოსი (; დ. 5 მაისი, 1919 — გ. 27 ივნისი, 1999) — შავი პოლკოვნიკების ხუნტის ლიდერი საბერძნეთში. პოლკოვნიკების რეჟიმი ქვეყანას მართავდა 1967–1974 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა პელოპონესის ნახევარკუნძულზე, აქაიაში მდებარე სოფელ ელეოქორიში, მასწავლებლის ოჯახში. მამა ხრისტოს პაპადოპულოსი, დედა — ხრისულა პაპადოპულუ. ჰყავდა ორი პატარა ძმა კონსტანტინე და ხარლამპი.

1967 წლის 21 აპრილს მონაწილეობა მიიღო სამხედრო გადატრიალებაში, რომლის შედეგადაც საბერძნეთში სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. ამავე წლის დეკემბრიდან თავდაცვის მინისტრია. 1973 წელს მონარქია გაუქმდა და აღდგა რესპუბლიკური მმართველობა. გეორგიოს პაპადოპულოსი ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა. ამავე წლის 25 ნოემბერს ათენში სტუდენტური გამოსვლების შემდეგ იგი დაამხო დიმიტრიოს იოანიდისმა.

1974 წელს, ხუნტის დამხობის შემდეგ გაასამართლეს და სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, რომელიც კონსტანტინოს კარამანლისმა სამუდამო პატიმრობით შეუცვალა. სასჯელს იხდიდა ათენის ციხე „კორიდალოში“. გარდაიცვალა ბუნებრივი სიკვდილით ქრონიკული ავადმყოფობის შემდეგ.
პანაგიოტის კანელოპულოსი

პანაგიოტის კანელოპულოსი (; დ. 13 დეკემბერი 1902, პატრი — გ. 11 სექტემბერი 1986, ათენი) — ბერძენი ფილოსოფოსი და სწავლული, ათენის აკადემიის წევრი, პოლიტიკოსი. ორჯერ მცირე ხნით (1945 და 1967 წლებში) ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.

1967 წლის 21 აპრილს პოლკოვნიკმა გეორგიოს პაპადოპულოსმა კანელოპულოსის მთავრობა დაამხო და ქვეყანაში პოლკოვნიკთა რეჟიმი დაამყარა.
მფრინავი-ასი

მფრინავი-ასი — საჰაერო ბრძოლების დიდოსტატი. პირველად ეს ტერმინი გამოიყენეს პირველი მსოფლიო ომის დროს იმ პილოტების მიმართ, რომლებიც ფლობდნენ პილოტირების ხელოვნებას და რომელთა ანგარიშზეც იყო მოწინააღმდეგის მინიმუმ 5 თვითმფრინავის ჩამოგდება.

ავიაციის ისტორიაში საუკეთესო ასად 352 გამარჯვებით ითვლება გერმანელი ერიხ ჰარტმანი. ნაცისტური გერმანიის 104-მა პილოტმა ჩამოაგდო მოწინააღმდეგის 100 და მეტი თვითმფრინავი, ხოლო 34 გერმანელი ასის პირად ანგარიშზეა 150 და მეტი თვითმფრინავი (საერთო რაოდენობა - 6582). სხვა ქვეყნის ასებს შორის გამოირჩევა ფინელი ილმარი იუტილაინენი, რომლის ანგარიშზეც მოწინააღმდეგის 94 თვითმფრინავია. საბჭოთა კავშირის საუკეთესო ასად ითვლება ივან კოჟედუბი, რომელმაც 64 თვითმფრინავი ჩამოაგდო.

საუკეთესო ასები
პირველი მსოფლიო ომი
გერმანია — მანფრედ ფონ რიხტჰოფენი (80)
საფრანგეთი — რენე ფონკი (75)
დიდი ბრიტანეთი — ედუარდ მენოკი (61)

მეორე მსოფლიო ომი
გერმანია — ერიხ ჰარტმანი (352)
იაპონია — ჰიროიოში ნისიძავა (104)
ფინეთი — ილმარი იუტილაინენი (94)
ბუგენვილი

}
| მდებარეობა = მელანეზია
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 9317,8
| სია =
| სიგრძე_კმ = 120
| სიგანე_კმ = 65-95
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა = ბალბი
| სიმაღლე_მ = 2715
| ქვეყნის სახელი =
| ქვეყანა =
ბუგენვილი — ვულკანური წარმოშობის კუნძული წყნარ ოკეანის სოლომონის ზღვაში, არქიპელაგ სოლომონის არქიპელაგის უდიდესი კუნძული. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. კუნძულ ბუკასთან და სხვა ახლომდებარე კუნძულებთან ერთად ქმნის ბუგენვილის ავტონომიურ რეგიონს. 2000 წლის აღწერით კუნძულზე ცხოვრობდა 175 160 ადამიანი. სახელი ეწოდა ფრანგი ზღვაოსნის ლუი ანტუან დე ბუგენვილის პატივსაცემად.

გეოგრაფია
კუნძულის ფართობი — 9317,8 კმ². სიგრძე — 120 კმ, სიგანე — 65-95 კმ. რელიეფი მთიანია, მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან — 2715 მეტრი (მთა ბალბი). ნაპირებზეა მარჯნის რიფები. არის ნოტიო ეკვატორული ტყე. იზრდება ქოქოსის პალმა, ბანანი.

ისტორია
კუნძულ ბუგენვილზე პირველი დასახლებები გაჩნდა დაახლოებით 28 000 წლის წინ კუნძულ ახალი ირლანდიიდან წამოსული ხალხის მეშვეობით. 3000-4000 წლის წინ მოვიდა ავსტრონეზიელი მოსახლეობა, რომლებმაც თან მოიყვანეს მოშინაურებული ღორები, ქათმები და ძაღლები. პირველი ევროპელი, რომელიც ესტუმრა კუნძულს იყო ფრანგი მოგზაური ლუი ანტუან დე ბუგენვილი 1768 წელს. 1899 წელს იგი დაიკავა გერმანიის იმპერიამ და შეუერთა გერმანიის ახალ გვინეას ოკეანეთში. პირველი ქრისტიანი მისიონერები კუნძულზე გამოჩნდნენ 1902 წელს.

1914 წელს კუნძული დაიკავეს ავსტრალიურმა ჯარებმა, ხოლო 1920 წელს შევიდა ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ ერთა ლიგის მანდატის საფუძველზე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წლის დასაწყისში ბუგენვილი იაპონელებმა დაიკავეს; 1944 წლის მარტში ამერიკელმა ჯარისკაცებმა კუნძული გაათავისუფლეს, ხოლო იაპონიის გარნიზონის ნაწილები კუნძულზე ომის ბოლომდე დარჩა. ამერიკელებმა ავიაბაზისთვის დასახლება ტოროკინა გამოიყენეს, სადაც ხელსაყრელი პირობები იყო რაბაულში განლაგებული იაპონელების შენაერთების დასაბომბავად.

ომის შემდეგ ბუგენვილი დაუბრუნდა ავსტრალიის ადმინისტრაციას როგორც ახალი-გვინეის გაეროს სამეურვეო ტერიტორიის ნაწილი, ხოლო როდესაც 1975 წელს პაპუა-ახალმა გვინეამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა, კუნძული გახდა ახლად წარმოქმნილი სახელმწიფოს ნაწილი. ბუკასთან და კილინაილაუსთან, ტაუუსთან, ნუკუმანუსთან, ნუგურიასთან და ნისანის კუნძულების ჯგუფთან ერთად შეიქმნა პაპუა-ახალი გვინეის ჩრდილოეთი სოლომონის პროვინცია, რომელიც 1997 წელს გარდაიქმნა ბუგენვილის პროვინციად.

კუნძულზე განვითარებულია სეპარატისტული მოძრაობა. ბუგენვილმა დამოუკიდებლობა სახელწოდებით ჩრდილოეთის სოლომონის კუნძულების რესპუბლიკა წარუმატებლად წამოაყენა ორჯერ: 1975 და 1990 წლებში. შეტაკების შედეგად დაახლოებით 15 ათასი ადამიანი დაიღუპა. 2001 წელს სეპარატისტებმა და მთავრობამ სამშვიდობო შეთანხმებას მიაღწიეს, რაც ავტონომიური რეგიონის ფორმირებით დამთავრდა. 2005 წელს პაპუა-ახალი გვინეის მთავრობამ დაამტკიცა ბუგენვილის კონსტიტუცია, რასაც მოჰყვა ბუგენვილის ავტონომიური რეგიონის შექმნა.

მოსახლეობა
კუნძულის მოსახლეობის 70 % ქრისტიანია. არის ბევრი ადგილობრივი ენა, რომლებიც 3 ენათა ოჯახში ერთიანდება. აღსანიშნავია ენა როტოკასი, რომელზედაც 4000 ადამიანი ლაპარაკობს. როტოკასს გააჩნია მოკლე ფონემური ინვენტარი და ანბანი, რომელიც 12 ასოსგან შედგება. ბუგენვილის მთავარი ქალაქებია არავა და კიეტა.

ეკონომიკა
არის კალის საბადო. მოიპოვებენ ოქროს.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეხუთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მინსკის „დინამო“. დაიწყო 31 მარტს და დასრულდა 29 ნოემბერს.

შედეგები
კლასი „“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი
ჩემპიონი
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეექვსე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ტორპედო“, მესამეზე – მოსკოვის „ცსკა“. დაიწყო 27 მარტს და დასრულდა 22 ნოემბერს.

შედეგები
კლასი „“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი
ჩემპიონი
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1965

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1965 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეშვიდე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „ტორპედო“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „ცსკა“. დაიწყო 15 აპრილს და დასრულდა 20 ნოემბერს.

შედეგები
კლასი „“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი
ჩემპიონი
ქანა

ქანა — სოფელი სამხრეთ ლიბანში. მდებარეობს ქალაქ ტვიროსიდან სამხრეთით 10 კილომეტრში და 12 კილომეტრში ისრაელის საზღვრიდან. მოსახლეობა 10 000 კაცი, რომელთა უმეტესობა შიიტები არიან, ცხოვრობენ ასევე ქრისტიანებიც.

ქანა საერთაშორისო საზოგადოებისათვის ცნობილია ორი სამხედრო ინციდენტის მეშვეობით, რომელიც ისრაელის არმიამ განახორციელა ლიბანის წინააღმდეგ.
ქანის ტრაგედია - ისრაელის არმიამ 18 აპრილს შეუტია გაეროს მშვიდობისმყოფელთა პოსტს, რომლის შედეგად დაიღუპა 100 (მათ შორის 52 ბავშვი) ლტოლვილი, რომლებიც გაეროს სამშვიდობოების მზრუნველობის ქვეშ იყვნენ
ქანას დაბომბვა - ისრაელის არმიის შეტევა ლიბანზე ლიბანის მეორე ომის დროს. დაბომბვის შედეგად დაიღუპა ლიბანის 28 მოქალაქე, მათ შორის 16 ბავშვი.