iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ილუზია-თოვლიან-მეჟენის მღვიმური სისტემა

ილუზია-თოვლიან-მეჟენის მღვიმური სისტემა — კარსტული უფსკრული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის კირქვული მასივის ეგრეთ წოდებულ „გამყოფ შტოქედზე“, ზღვის დონიდან 1960–2000–2390 მ-ზე. მორფომეტრიული მონაცემებით შედის საქართველოს 1000 მ-ზე ღრმა კარსტული უფსკრულების პირველ ათეულში. გამომუშავებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული ასაკის კირქვების, გადოლომიტებული კირქვებისა და შეცემენტებული კონგლომერატების წყებებში. მღვი­მური სისტემის ჯამური სიღრმეა 1760 მ, სიგრძე 24 080 მ, ფსკერის ფართობი 150 000 მ², საერთო მოცულობა 2 000 000 მ³.

თოვლიანი უფსკრულის ძირითადი მაგისტრალი ხუთი დიდი გალერეისგან შედგება, რომლებიც, თავის მხრივ, რიგ განშტოებებს შეიცავს. მღვიმის ყველაზე დიდ დარბაზს წარმოადგენს ზედაპირიდან 1300 მ სიღრმეზე მდებარე „იქს“ დარბაზი, რომლის სიგრძეა 220 მ, სიგანე 70 მ, ხოლო სიმაღლე 50 მ-ს აღემატება.

მეჟენის უფსკრული შედგება მკვეთრად გამოხატული ვერტიკალური და ჰორიზონტული ნაწილებისგან, რომლებიც ერთმანეთს მოკლე დერეფნებით უკავშირდება. თოვლიანი და მეჟენის უფსკრულები ერთმანეთს ჩასასვლელიდან 630 მ სიღრმეზე უერთდება, 410 მ-ით მაღლა მდებარე უფსკრული „ილუზია“ თოვლიან-მეჟენს შეუერთდა, რითაც მღვიმური სისტემის ჯამურმა სიღრმემ 1753 მ შეადგინა და მსოფლიოს უღრმეს უფსკრულთა სიაში მე-2 ად­გილ­ზე გადაინაცვლა. ამჟამად თოვლიანი უფსკრული 1760 მ სიღრმით მსოფლიოს უღრმეს უფსკრულთა სიაში მე-4 ადგილზეა.

მღვიმურ სისტემაში არის ნაირგვარი სტალაქტიტ-სტალაგმიტები, ტრავერტინები, ჰელიქტიტები, მღვიმური თოვლი. მიწისქვეშა მყინვარის ფართობი 6000 მ²-ს აღწევს. სისტემაში გაედინება მიწისქვეშა ნაკადი მრავალრიცხოვანი შენაკადებით, რომელთაც დონეების ძლიერი რყევა ახასიათებთ. სხვა­და­სხვა მონაკვეთებში ბინადრობენ ობობები, მრავალფეხიანები და სხვა. მღვიმური სისტემა აღმოჩენილია მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპელეორაზმის მიერ 1971 წელს. შესწავლასა და გამოკვლე­ვაში სხვადასხვა წლებში მონაწილეობდნენ რუსი და ევროპელი გამოცდილი სპელეორაზმები.
კაპრებისმთა

კაპრებისმთა, კაპრების-ბოსელი — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერისა და შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ლიხის ქედზე, მდინარე სურამულის ­მარცხენა შენაკადის — ჭერათხევის ზემოწელში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1182,7 მ. აგებულია იურული პორ­ფი­რიტული წყებისაგან. აქვს მოვაკებული წვერი და დამრეცი კალთები. აღმოსავლეთი და სამხრეთი კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, მთის წვერი — მდელოს ბალახეულით.
კაპუციხის ქედი

კაპუციხის ქედი — ქედი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ შტოქედს, მდინარეების — შრომისხევისა და ნინოსხევის წყალგამყოფს. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. იწყება ზღვის დონიდან 2720 მ სიმაღლეზე და სამხრეთით ეშვება ალაზნის ვაკეზე. ქედზე აღმართულია მთა კაპუციხი (2176 მ) და 2262 მ სიმაღლის უსახელო მთა. ქედის კალთები ციცაბოა, სუსტად დანაწევრებული. ქედის თხემი სუბალპური და ალპური ბალახეულითაა შემოსილი, კალთები — ფართოფოთლოვანი (უმთავრესად წიფლის) ტყით.
კელასური (მთა)

კელასური — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2576 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებებით. აღმოსავლეთი კალთები ფლატოვანია, დანარჩენი — ციცაბო. ახასი­ა­თებს სუბალპური და ალპური მცენარეულობა. გამოყენებულია საზაფხულო საძოვრებად.
ნაციონალისტური პარტია (მალტა)

ნაციონალისტური პარტია – ქრისტიან – დემოკრატიული, ლიბერალურ კონსერვატიული პოლიტიკური პარტია მალტაში. ეს არის მალტის ორი მთავარი პოლიტიკური პარტიადან ერთ – ერთი, მმართველ ლეიბორისტულ პარტიასთან ერთად.

იდეოლოგია
მალტის ნაციონალისტური პარტია არის ფორტუნატო მიცის მიერ დაარსებული ანტი-რეფორმატიული პარტიის მემკვიდრე, 1883 წელს, ეწინააღმდეგება ბრიტანეთის ხელისუფლების მიერ დადგენილ საგადასახადო პოლიტიკას და ”ენის საკითხის” პერიოდში საგანმანათლებლო და სასამართლო სისტემების ანულირების ზომებს. ამ პერიოდში პარტია ასევე ცნობილი იყო იმით რომ მხარს უჭერდა იტალიურ - ს, თვით პარტიაც კი შეგნებულად ასწავლიდა ბენიტო მუსოლინის " " - ს. ეს ჯერ კიდევ ჩანს ისტორიულ იკონოგრაფიაში, რომელიც პარტიაში დარჩა, მათ შორის პარტიის ლოგოზე პროტო-ფაშისტური გამოსახულება არის ფარი, რომელიც გამოსახულია შავ ფონზე (შავი მუსოლინის მიერ არჩეული ჰერალდიკური ფერია, რასაც ადასტურებს მისი "შავი პერანგები"). პარტიის ოფიციალური ჰიმნი, რომელსაც დღემდე მღერიან მასობრივი შეხვედრების დროს, არის მუსოლინის ფაშისტური პარტიის ოფიციალური ჰიმნი " " და ასევე თავად პარტიის სახელი, თავისთავად შეიცავს ტერმინს "", რომელიც შთაგონებული იყო იტალიური ნაციონალიზმით. პარტია მხარს უჭერდა ადამიანის უფლებებს, ამიტომ ისინი შესაბამისობაში იყვნენ რომის კათოლიციზმთან.

ნაციონალისტური პარტია 2011 წელს მალტაში განქორწინების შემოღებას ეწინააღმდეგებოდა, მაგრამ საბოლოოდ მათ მხარი დაუჭირეს სხვა ლიბერალურ იდეებს. ნაციონალისტური პარტიის ფრაქციები არ შეიცავენ ლგბტ უფლებების საწინააღმდეგო დებულებებს. მან ხმა მისცა გეების ქორწინებას 2017 წელს. 2020 წლისთვის პარლამენტის მხოლოდ ერთი წევრი ნაციონალისტ პარტიიდან, ედვინ ვასალო, ეწინააღმდეგება ლგბტ უფლებების დაცვას, მაგრამ მან თქვა, რომ ის წინააღმდეგია დისკრიმინაციისა. თუმცა, პარტიის ლიდერთან ბერნარ გრეჩთან საუბრის შემდეგ, მან შეიცვალა შეხედულება.

პარტიის სტრუქტურა
პარტიის სტრუქტურებია: გენერალური, აღმასრულებელი და ადმინისტრაციული საბჭოები, საპარლამენტო ჯგუფი, საოლქო ფორების და სექციური კომიტეტები, ადგილობრივი მრჩეველთა კოლეჯი და პარტიის რიგი ფილიალები. პარტიის ოფიციალურ პირებში შედიან ლიდერი, ლიდერების ორი მოადგილე, გენერალური მდივანი, პარტიის გენერალური საბჭოების პრეზიდენტი, აღმასრულებელი და ადმინისტრაციული კომიტეტის პრეზიდენტები, ხაზინადარი, საერთაშორისო მდივანი და საპარლამენტო ჯგუფის წევრები. გენერალური საბჭო შედგება პარტიის სხვა სტრუქტურების დელეგატებისა და წარმომადგენლებისგან, რომელთა უმეტესობა განყოფილებათა კომიტეტების მიერ არჩეულ დელეგატებს წარმოადგენს. გენერალური საბჭო ირჩევს და ამტკიცებს პარტიის ლიდერს და ლიდერის ორ მოადგილეს, ამტკიცებს საარჩევნო პროგრამას, ამტკიცებს გენერალური მდივნის მოხსენებას პარტიის მდგომარეობის შესახებ და ცვლილებები შეაქვს პარტიის წესდებაში.. საპარლამენტო ჯგუფი და ადგილობრივი მრჩეველთა კოლეჯი აერთიანებს პარტიის არჩეულ წარმომადგენლებს პარლამენტსა და ადგილობრივ საბჭოებში. პარტიის ფილიალებში შედის თანაბარი შესაძლებლობების სექცია, ასევე ახალგაზრდობის, ქალთა, უფროსთა, მუშათა, პროფესიონალების, მეწარმეების, ადგილობრივი საბჭოს წარმომადგენლების, კანდიდატებისა და ყოფილი დეპუტატების სექციები.
მალომუსინო

მალომუსინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 97 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კარაგაიკა, რომელიც დაშორებულია 7 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94%).
სამარცევო

სამარცევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 26 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (100%).
ტარა (მთა)

ტარა ( / ) — მთა რომელიც მდებარეობს დასავლეთ სერბეთში. ის დინარის ალპების შემადგენელი ნაწილია და ზღვის დონიდან 1000-დან 1 590 მეტრამდე სიმაღლეს მოიცავს. მთის ფერდობებზე არის ხშირი ტყეები, მაღლობები და მდელოები, ასევე ციცაბო კლდეები და ღრმა ხევები. ახლო მდებარე მდინარე დრინა როგორც ხევს, ასევე კარსტრულ და კირქვულ გამოქვაბულებს განაპირობებს. მთა პოპულარული ტურისტული ადგილია. ტარის ეროვნული პარკი მთის დიდ ნაწილს მოიცავს. მთის ყველაზე მაღალი ადგილი, ზბორიშტე ზღვის დონიდან 1 544 მეტრზე მდებარეობს.

ეროვნული პარკი
ტარის ეროვნული პარკი დაარსდა 1981 წელს და მოიცავს ტარასა და ზვიეზდას მთის ნაწილს, ასევე მდინარე დრინის ხეობას. ავდაპირველად პარკის ფართობი იყო 191.75 კვადრატული კილომეტრი რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 250-დან 1591 მეტრამდე იცვლებოდა. 2015 წლის 5 ოქტომბერს სერბეთის ეროვნულმა ასამბლეამ მიიღო ეროვნული პარკების ახალი კანონი, რომლის თანახმადაც ტარის ეროვნული პარკის ფართობი 249.92 კვადრატულ კილომეტრამდე გაიზარდა. ეროვნულ პარკს დაემატა „ზავოინეს განსაკუთრებული მახასიათებლების ლანდშაფტი“. პარკის სამმართველო ოფისი მდებარეობს ბაინა ბაშტაში.

გეოგრაფია
ეროვნული პარკი მოიცავს მთის მწვერვალებს და მათ მიმდებარე ღრმა ხეობებს. პარკის ყველაზე მაღალი წერტილია ზვიეზდას მთის მწვერვალი სახელწოდებით კოზი რიდი. მრამროე პერუჩაცის ტბის მიმდებარედ მდებარეობს. ნეკროპოლი შეიქმნა 1300-იანი და 1400-იანი წლებში და დღესდღეობით შემორჩენილია 88 საფლავის ქვა.

ოსმალების პერიოდში მთის მიმდებარე ტერიტორიაზე გადიოდა „ბოსნიური გზა“. გრადინას მცირე ტიპის დასახლება, კრემინას მახლობლად თურქული არსენალისა და ქარვასლას ადგილს წარმოადგენდა. ისინი ავსტრიელებმა გაანადგურეს 1738 წელს. მთის ფერდებზე ხშირი ტყის არსებობის გამო, ოსმალეთის მმართველობის დროს ტარა იყო სერბი ჰაიდუცების სამყოფელი.

დროთა განმავლობაში ტარა მნიშვნელოვანი სარკინიგზო გზაჯვარედინი იყო. იმ პერიოდის ექსპონატები ინახება სარკინიგზო პარკში „ბელა ვოდა“, რომელიც ამავე სახელწოდების წყაროს მიმდებარედ მდებარეობს. ექსპონატთა შორისაა „მაგინოტის სარკინიგზო ვაგონი“, რომელიც პირველი მსოფლიო ომის ან 1928 წლიდან მოყოლებული გერმანული ლოკომოტივის დროს საბრძოლო მასალების ტრანსპორტირებისთვის გამოიყენებოდა. ასევე არის რკინიგზის მუზეუმი მოკრა გორაში, ავსტრო-უნგრელების მიერ 1916 წელს აშენებულ შენობაში, რომლებიც ვიწრო ლიანდაგიან რკინიგზას აშენებდნენ ოკუპირებულ სერბეთში. ეს რკინიგზა დღეს ცნობილია როგორც „სარგან რვა“ და მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.
კლიმაქსი (2018 წლის ფილმი)

„კლიმაქსი“ — 2018 წლის ფსიქოლოგიური საშინელებათა ფილმი, გასპარ ნოეს მეხუთე სრულმეტრაჟიანი ფილმი, წარმოადგენს საფრანგეთისა და ბელგიის საერთაშორისო თანაწარმოებას. ფილმში მოქმედება 1996 წლის ზამთარში ერთ შენობაში ვითარდება. ოცდაოთხი წევრისაგან შემდგარი მოცაკვავეთა ანსამბლი რეპეტიციის შემდეგ წვეულებას აწყობს. სიუჟეტი დრამატულად იცვლება და მოცეკვავეთა უწყინარი გართობა თანდათან ჯოჯოხეთს ემსგავსება, როცა ისინი აგრესიულად და უკონტროლოდ იწყებენ ქცევას, რისი მიზეზიც სანგრიაში გარეული ელესდი აღმოჩნდება.

„კლიმაქსი“ უჩვეულო წარმოების სტილით გამოირჩევა. მისი იდეის შექმნისა და წარმოებისწინა პერიოდი მხოლოდ ოთხ კვირას მოიცავდა, ხოლო გადაღებები ქრონოლოგიურად 15 დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა. მიუხედავად იმისა, რომ რეჟისორს გარკვეული ჩანაფიქრი ჰქონდა, ფილმის უდიდესი ნაწილი არაა წინასწარი დადგმით გადაღებული და მსახიობთა იმპროვიზაციას წარმოადგენს. გადაღება ყოველგვარი სცენარისა თუ წინასწარ დაწერილი დიალოგების გარეშე მიმდინარეობდა და მსახიობებს, როგორც საკუთარი პერსონაჟების, ასევე სიუჟეტის განვითარებაში სრული თავისუფლება ჰქონდათ მინიჭებული. „კლიმაქსის“ სამსახიობო შემადგენლობაში თითქმის მხოლოდ პროფესიონალი მოცეკვავეები იყვნენ, რომელთა უმრავლესობას ფილმში მონაწილეობამდე არანაირი სამსახიობო გამოცდილება არ ჰქონდა მიღებული. ფილმი საინტერესო მონტაჟითა და კინემატოგრაფიული საშუალებების გამოყენებით გამოირჩევა. გვხვდება რამდენიმე გრძელი კადრი, რომელთაგან ერთ-ერთი 42 წუთის მანძილზე გრძელდება.

„კლიმაქსის“ პრემიერა 2018 წლის კანის კინოფესტივალზე შედგა. ფილმმა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა. კრიტიკოსთა უმრავლესობამ რეჟისურის, კინემატოგრაფიის, მუსიკალური გაფორმების, ქორეოგრაფიისა და მსახიობთა შესრულების მაღალი დონე შეაქო, მიუხედავად ამისა, მათმა ნაწილმა ფილმში გამოყენებული ძალადობა გააკტიკიკა და სიუჟეტური ხაზის განვითარების ნაკლებობა აღნიშნა.
ეკლებიანი ლეპიოტა

ეკლებიანი ლეპიოტა — სოკოს სახეობა ლეპიოტას გვარისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ავსტრალიაში.

ერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — შხამიანად. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, გზის პირებზე, უპირატესად ნესტიან ადგილებში.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1793 წელს როგორც . მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ 1886 წელს. უფრო თანამედროვე წყაროები მას -ს გვარში აერთიანებენ. საკმაოდ ხორციანი, ნორჩობაში კვერცხისებრი, ზარისებრი, მოყვითალო ან ნარინჯისფერ-მოყავისფრო: ზრდასრული ეგზემპლარები — ფართოდ ამოზნექილი, გაშლილი, მშრალი, დაფარულია წვრილი, პირამიდისებურად წაწვეტებული ყავისფერ-მურა ხორკლებით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავისუფალი, მეტად ხშირი, თხელი, არათანაბარი, თეთრი.

ფეხის სიგრძე — 8-12 სმ, სისქე — 1-1,5 სმ, ცილინდრული, ძირში ბოლქვისებურად გასქელებული, მშრალი, საყელოს ზემოთ გლუვია, ღია, რთულად შესამჩნევი ზოლებით. საყელოს ქვემოთ მოყვითალო ან ჟანგმიწისფერ-ყავისფერია, ბოჭკოვან-ქერცლოვანი, ძირისკენ ხშირად მურა ქერცლებით. საყელო — მყარი, განიერი, თეთრი.

რბილობი — თეთრი, ბოჭკოვანი, მეტად არასასიამოვნო სუნითა და მომწარო გემოთი.

სპორების მტვერი — თეთრი ან მოყვითალო. სპორები — 6,5-112-5 მკმ, წაგრძელებულ-ელიფსისებრი, გლუვი, უფერული.

მსგავსი სახეობები
ეკოლოგია და გავრცელება
საპროტროფია. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, გზის პირებზე, უპირატესად ნესტიან ადგილებში, ერთეულებად ან ჯგუფებად.

გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას (აშშ, მექსიკა, კანადა), სამხრეთ ამერიკას (არგენტინა, პარაგვაი) ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა (ალჟირი, მაროკო) და ავსტრალიას.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

კვებითი ღირებულება
არასასიამოვნო სუნისა და მომწარო გემოს გამო ერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — შხამიანად, რომელიც იწვევს, თავბრუსხვევას, ღებინებასა და დიარეას.

ეკლებიანი ლეპიოტა წააგავს ამანიტასა და ლეპიოტას გვარების რამდენიმე ძლიერ შხამიან წარმომადგენელს (მაგ., ), რომელიც შეიცავს ტოქსიკურ ნივთიერება ამატოქსინს.

გალერეა
ჰაბიბი

ჰაბიბი — (დ. 1470, უჯარი — გ. 1520) — აზერბაიჯანელი მწერალი, პოეტი. ჰაბიბი პოეტის ფსევდონიმია, მისი ნამდვილი სახელი უცნობია.

ბიოგრაფია
ცნობილი აზერბაიჯანელი პოეტი, ის იყო ფუზულის ერთ-ერთი მასწავლებელი. ჰაბიბი დაიბადა დაახლოებით 1470-1475 წლებში, გოქჩაის, ახლანდელი უჯარის რაიონის სოფელ ბარგუშადში. წყაროებში მისი ნამდვილი სახელი არ არის ნახსენები. ლეგენდის თანახმად, ჰაბიბი, რომელიც ბავშვობაში მწყემსი იყო. იგი აღიზარდა მმართველის სულთან იაქუბის კარზე მოგვიანებით კი მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა შაჰ ისმაილ -ის კარზე. აღსანშნავია, რომ იგი ისმაილ -ის კარზე მოღვაწეობის პერიოდში ატარებდა „მეფის პოეტის“ ტიტულს („მელიქ აშ-შურა“).

ჰაბიბი საცხოვრობლად თურქეთში გადავიდა, ქალდირანის ბრძოლის შემდეგ 1514 წელს, თუმცა წყაროებში არ არის ზუსტი მიზეზი იმისა, თუ რამ გამოიწვია მისი გადასვლა თურქეთში.

ცხოვრების ბოლო წლები ჰაბიბმა მთლიანად თურქეთში გაატარა. გარდაიცვალა 1520 წელს.

მოღვაწეობა
ჰაბიბი საერო, ჰუმანისტური გაზელების ავტორია. ისინი გამოირჩევიან სურათების სიახლით, ემოციურობითა და პოეტური სიტყვის დევნით. დღეს, ცნობილია მისი დაახლოებით 40-მდე ნამუშევარი. ჰაბიბი თავისი დროის მაღალ განათლებულ პიროვნებად ითვლება. ჰაბიბმა მისი მოღვაწეობით განაგრძო ნასიმის ტრადიცია, რომლის ლირიკულმა პოეზიამ და იდეებმა დიდი გავლენა მოახდინა პოეტზე. ჰაბიბიმ ასევე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია აზერბაიჯანული პოეზიის განვითარებაზე და შემდგომში ისეთი პოეტების შემოქმედებაზე, როგორიცაა ფუზული და აგრეთვე ზოგადად თურქულენოვან პოეზიაზე. მისი ლექსების ენა ხშირად ახლოსაა გამოხატვის ხალხურ სტილთან და გასაგებად საკმაოდ მარტივია, თუმცა მის ლექსებში ხშირად ვხვდებით რამდენიმე არაბული ენისა და სპარსული ენის კომპონენტებს, რომელთა გაგებაც რთულია. თავის ლექსებში ჰაბიბი ადიდებდა ადამიანის ღირსებას, სულიერ სილამაზესა და სიყვარულს.
ხასტა ქასუმი

ხასტა ქასუმი (აზერ. , ) — საუკუნის აზერბაიჯანელი აშუღი და პოეტი. სახალხო მგოსანი და მომღერალი ხალხში ცნობილია, როგორც დედე ქასუმი.

ბიოგრაფია
ხასტა ქასუმი დაიბადა დაახლოებით 1680 წელს თავრიზის მახლობლად, სოფელ ტიკმედაშში, რომელიც მდებარეობს გარგალანის მთის ძირას, თეირან-თავრიზის გზაზე. ხასტა ქასუმი თავრიზის ერთ-ერთ ყველაზე განათლებულ ოჯახში დაიბადა, რაც პოეტის შემორჩენილი პოეტური მემკვიდრეობიდანაც ჩანს. მშობლიურ სოფელში სკოლის დამთავრების შემდეგ ის სწავლობდა არდაბილში, იმ დროს ერთ-ერთ გამორჩეულ სამეცნიერო ცენტრში და იმავე წლებში აგრეთვე სწავლა დაიწყო შეიხ საფის მედრესეში. საუკუნეში ხალხური შემოქმედების ისეთი ფორმები, როგორიცაა აშუღური პოეზია და აგრეთვე სპარსული პოეზიისთვის დამახასიათებელი დასთანის ჟანრის შემოქმედება ფართოდ იყო გავრცელებული არა მხოლოდ თავრიზში, არამედ მის შემოგარენში.

ქასუმი ბავშვობიდანვე იჩენდა პოეზიისადმი ინტერესს. მან საფუძვლიანად შეისწავლა არაბული და სპარსული ენები და აგრეთვე დაეუფლა ახალ ცოდნას ვერსიფიკაციას, ფილოსოფიის, ისტორიის, ისლამის, ასტრონომიის ხელოვნებაში. ქასუმმა ასევე საფუძვლიანად შეისწავლა ფუზულის ლიტერატურული მემკვიდრეობა და აღსანიშნავია, რომ თავი მის შთამომავლად მიიჩნია.

ქასუმმა აითვისა წინა ოსტატების გამოცდილება, როგორიცაა დედე გორგუდი, შირვანელი მოლა კასუმი, გარიბი, გურბანი, და ტუფარგანლი აბასი. მან უდიდესი წვლილი შეიტანა ქოროღლის განვითარებაში.

1734 წელს ნადირ-შაჰის ჯარების შეჭრის და თავრიზის დაპყრობის შემდგომ არაერთი პოეტი განიდევნა ქვეყნიდან, გამონაკლისი არც ხასტა ქასუმი იყო, ეს მის ნაშრომშიც აღიწერა.

ქასუმის შემოქმედება გამოირჩევა მრავალფეროვნებით.

პოეტი დიდი ხნის განმავლობაში შემახაში ცხოვრობდა, გარკვეული პერიოდი ცხვრობდა შირვანში, მოღვაწეობდა შირვანის სახანო - გარახანის კარზე.

ხასტა ქასუმი გარდაიცვალა შემახაში 1760 წელს.
საწურბლიას მღვიმე

საწურბლიას მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ყუმისთავთან. მდებარეობს წყალტუბოს კარსტულ მასივზე, მდინარე სემის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 270 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედა ცარცული ასაკის, მასიური ტექსტურის მქონე ნაცრისფერ პელიტომორფულ კირქვებში.

აქვს ჩრდილო-აღმოსავლეთის ექსპოზიცია. დაღმავალი-ტომრისებურია. შესასვლელი ოვალური ფორმისაა და ასიმეტრიული ძაბრის ფსკერზე იხსნება. სიგრძე 125–130 მ. ფსკერის ფართობი 1950 მ², მოცულობა 8100 მ³. ფსკერი დახრილია 12–15°-ით. შესასვლელის მიდამოებში მიწისქვეშა გვირაბის სიგანე 6 მ-ია. ბოლომდე ინვითარებს 1–1,5 მ სიღრმის საფეხურებს. შესასვლელიდან 125 მეტრში 5 მეტრიანი ფლატეა, რომელსაც ებმის დიდი ზომის დარბაზი (3025).

ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ტრავერტინები, ფსკერზე დიდი ზომის გურები. მექნიკურიდან ლოდნარი და ტბიურ-კოლმიტაციური თიხების ფენა. ფსკერზე გამომუშავებული მოზრდილი ზომის მშრალი გურები წარსულში არსებული წყალსატევების ბუნებრივ ჯებირებს წარმოადგენდნენ. შუა საუკუნეებში მღვიმეს იყენებდნენ თავშესაფრად. მღვიმესთან ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წყალტუბო. საწურბლიას აღმოჩენა ღირსშესანიშნავია იმითაც, რომ პირველად ამიერკავკასიაში გამოვლინდა ზედა პალეოლითის ხანის ჰომო საპიენსის საცხოვრებელი ადგილი, სადაც იგი ერთსა და იმავე გამოქვაბულში, გარკვეული დროის განმავლობაში ცხოვრობდა.

ჰავა დინამიკური. ჰაერის ტემპერატურა მღვიმის ბოლოში 11,7 ° (12.08.2001). მიკროლიმატის სამეცნიერო კვლევებმა ცხადყო, რომ საწურბლიას მღვიმე სპელეოთერაპიული ობიექტის მოწყობის მოთხოვნებს სავსებით აკმაყოფილებს. მღვიმის მახლობლად (ზედაპირზე) მოპოვებულია არქეოლოგიური ნაშთები (ქვისა და კაჟის იარაღები). ბუნების ძეგლია.
ანა ვიაზემსკი

ანა ვიაზემსკი (დ. 14 მაისი, 1947 — გ. 5 ოქტომბერი, 2017) — რუსული წარმოშობის ფრანგი მსახიობი და მწერალი. დედის მხრიდან იგი ნობელიანტი რომანისტისა და დრამატურგის, ფრანსუა მორიაკის, შვილიშვილი იყო. ვიაზემსკის კინოდებიუტი 18 წლის ასაკში შედგა, როცა მან მთავარი როლი შეასრულა რობერ ბრესონის ფილმში „ასეთია ცხოვრება, ბალთაზარ“ (1966). ანამ პოპულარობა ჟან-ლიუკ გოდართან პროფესიული და პირადი ურთიერთობით მოიპოვა. მან რეჟისორის არაერთ ფილმში მიიღო მონაწილეობა, მათ შორისაა „ჩინელი ქალი“ (1967), „უიკენდი“ (1967) და „ეშმაკისადმი თანაგრძნობა“ (1968).
ვასილ მაჩაბელი

ვასილ გიორგის ძე მაჩაბელი (დ. 1845, თამარაშენი, ახლანდელი ქურთის მუნიციპალიტეტი — გ. 1918, თბილისი) — ქართველი ადვოკატი, იურისტი, და საზოგადო მოღვაწე, ივანე მაჩაბელის ძმა.

ბიოგრაფია
ვასილ მაჩაბელი დაიბადა 1845 წელს სოფელ თამარაშენში. 13 წლის ვასილი ჰაკეს პანსიონში მიაბარეს, საიდანაც სწავლა თბილისის გიმნაზიაში გააგრძელა. 1865 წელს ვასილ მაჩაბელმა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტზე ჩააბარა, რომელიც 1870 წელს დაამთავრა. იგი დიდხანს ცხოვრობდა პეტერბურგში. სახელმწიფო სამსახურის შემდეგ ნაფიცი ვექილის ვ. გერარდის თანაშემწედ მუშაობდა, ხოლო 1876 წლიდან პეტერბურგის სასამართლოს საოლქო პალატაში მსახურობდა. პეტერბურგშივე 1873-1894 წლებში ვასილ მაჩაბელი ნიკო დადიანის იურისკონსულტანტი იყო. 1885 წელს მისი და იონა მეუნარგიას რჩევით ნიკომ დავით დადიანის უმდიდრესი ბიბლიოთეკის დიდი ნაწილი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებას გადასცა. ვასილ მაჩაბელი მეგობრობდა ილია ჭავჭავაძესთან თუმცა ილიას და ივანე მაჩაბელს შორის ატეხილმა კონფლიქტმა მათი მეგობრული ურთიერთობა გააფუჭა. 1879 წლიდან ვასილ მაჩაბელი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი იყო და ერთიანად შეიტანა 300 მანეთი საწევრო გადასახადი.1886 წელს ვასილი საქართველოში ბრუნდება და თბილისში იუსტიციის უწყებაში იწყებს მუშაობას. 1890 წელს ტყის მრეწველთან, პროფესორთან ილია ოქრომჭედლიშვილთან ხელშეკრულებით ლეჩხუმისა და სვანეთის ტყეების ექსპლუატაცია. ვასილ მაჩაბელი 1918 წელს თბილისში გარდაიცვალა და დაკრძალულია ვერის წმ. ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიაში. მისი შვილი გახლდათ გიორგი მაჩაბელი, რომელიც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლისს დროს იტალიაში საქართველოს ელჩი იყო და ბოლშევიკური ოკუპაციის შემდეგ საცხოვრებლად ამერიკაში წავიდა, სადაც შექმნა სუნამოების კომპანია „პრინცი მაჩაბელი“.
ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია

ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავნევში. გეგმით ჯვრის ფორმისაა, ნაგებია ქვითკირით, მოპირკეთებულია თლილი ქვით. გუმბათი დაბალია. დასავლეთის მხრიდან მიდგმულ კარიბჭეში ჩაშენებულ ბარელიეფიან ქვაზე გამოსახულია ნათლისღება. იგი დაბალი ხელოვნებითაა შესრულებული; სიუჟეტი ასეთია: მდინარეში ჩამდგარია ქრისტე, მის მარცხენა მხარეს დგას ანგელოზი ხელში სურით, ქრისტეს თავზე აზის მტრედი (სულიწმინდა), მარჯვნივ დგას იოანე და მას ნათელს სცემს, მის ფეხებთან სამი თევზია. სამხრეთის კართან ჩაშენებულ მეორე ქვაზე გამოსახულია მამაკაცი ხელში ჯვრით, მარცხნივ — ადამიანის მკლავი ჯვრით და ფოთლოვანი ტოტით. ორივე ბარელიეფი ერთი სტილისაა, ერთი ოსტატის გაკეთებულია და ჩაშენებული უნდა იყოს ეკლესიის შეკეთების დროს — – საუკუნეების მიჯნაზე. საუკუნის მეორე ნახევარში ეკლესია შეუკეთებია ს. მარანელსა და დ. ჭიღლაძეს. დაბალი ოსტატობით შესრულებული რელიეფები მიუთითებს, რომ იგი ძალიან ძველი არ უნდა იყოს. ეკლესიის ირგვლივ მრავალი სამლოცველო და ნიშია. სალოცავად და ღამის გასათევად მორწმუნეები მოდიოდნენ როგორც ახლო, ასევე შორეული სოფლებიდან.
თამ მენეჯმენტი

თამ მენეჯმენტი (თამმ) — ქართული სამხედრო მწარმოებელი კომპანია რომელიც სპეციალიზებულია სამხედრო თვითმფრინავების, სამოქალაქო თვითმფრინავების და ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტების: სარემონტო სამუშაოებში, მოდერნიზებაში, დიზაინში და წარმოებაში.

ისტორია
თამ მენეჯმენტი დაარსდა 2015 წელს ყოფილი 31 ქარხანის ტერიტორიაზე, რომელიც 1941 წელს დაარსდა.

მეორე მსოფლიო ომის საწყის წლებში 31 საავიაციო ქარხანამ გამოუშვა 6500-ზე მეტი -3 გამანადგურებელი. მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს წარმოება გადავიდა -3 გამანადგურებლებზე.

1946 წელს ქარხანამ გამოუშვა პირველი საბჭოთა რეაქტიული გამანადგურებელი -15, რის შემდეგაც ქარხანამ დაიწყო -17-ის და -23-ის გამოშვება.

1952 წლიდან 1957 წლამდე ქარხანა უშვებდა -15 და -17 რეაქტიულ გამანადაგურებლებს.

1957 წლის შემდეგ ქარხანამ გამოუშვა 1600-ზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის -21 რეაქტიული გამანადგურებელი რომელიც ექსპორტირებული იქნა ალგირში, ბულგარეთში, ეგვიპტეში, ფინეთში, გერმანიაში, ინდოეთში, სირიაში და ვიეტნამში.

1974 წელს თვითმფრინავებთან ერთად ქარხანა აწარმოდებდა -60 ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტებს.

ამავე პერიოდში ქარხანამ გამოუშვა -10 ზებგერითი გემსაწინააღმდეგო რაკეტა.

1978 წლის დასაწყისში ქარხანამ დაიწყო -25 სახმელეთო მხარდამჭერი თვითმფრინავის წარმოება და დღესდღეობით აქვს ნაწარმოები 800-ზე მეტი ამ ტიპის თვითმფრინავი.

1984 წელს ქარხანა -25 თვითმფრინავებთან ერთად აწარმოებდა -73 ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტებს.