iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მამაის ყორღანი

მამაის ყორღანი — შემაღლება მდინარე ვოლგის მარჯვენა ნაპირზე ქალაქ ვოლგოგრადის ცენტრალურ რაიონში, სადაც სტალინგრადის ბრძოლის დროს მიმდინარეობდა სასტიკი ბრძოლა 1942 წლის სექტემბრიდან 1943 წლის იანვრამდე. დღესდღეობით მამაის ყორღანი პირველ რიგში ცნობილია, როგორც სტალინგრადის ბრძოლის გმირებისადმი მიძღვნილი ანსამბლი, რომლის მთავარი მონუმენტიცაა „დედა-სამშობლო გეძახის“. მამაის ყორღანზე რამდენიმე საძმო და ინდივიდუალური საფლავია, რომელშიც განისვენებს დაახლოებით 35 000 ქალაქის დამცველის ცხედარი.

2014 წლიდან მამაის ყორღანი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.

ეტიმოლოგია
სახელწოდება მამაის ყორღანი დიდი ხანია ცნობილია. თავისი სახელწოდება ლეგენდარულმა მამაის ყორღანმა მიიღო ოქროს ურდოს პერიოდიდან. გორაკზე მდებარეობდა სადარაჯო პუნქტი, რომელიც შექმნა ოქროს ურდოს დუმნის მეთაურმა მამაიმ.

2008 წლის 31 იანვარს შეიტანეს რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლების სიაში და ამ პერიოდიდან ფედერალური კუთვნილებაა. რუსეთის კულტურის უწყებისაათვის გადაცემის წინ იგი გაერთიანდა მუზეუმ-პანორამასთან „სტალინგრადის ბრძოლა“. გაერთიანებული დაწესებულების დირექტორად დაინიშნა ალექსანდრე ველიჩკინი, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ოლქის კულტურის განყოფილებას.

2008 წელს დირექციამ განაცხადა ახალი საგამოფენო დარბაზის აშენების შესახებ.

2008 წლის 12 ივნისს მოსკოვში წითელ მოედანზე გამოაცხადეს კონკურსის „რუსეთის შვიდი საოცრების“ შედეგი. რეზულტატის მიხედვით მამაის ყორღანი შევიდა რუსეთის შვიდი საოცრების სიაში.
შაიზარის ალყა

შაიზარის ალყა — ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო ქალაქ შაიზარს ქრისტიანთა გაერთიანებული ლაშქრის მიერ. მიმდინარეობდა 1138 წლის 28 აპრილიდან 21 მაისამდე. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ერთის მხრივ ბიზანტიის იმპერია, ანტიოქიის სამთავრო და ედესის საგრაფო, ხოლო მეორე მხრივ მუნკიდჰიტები და ზენგიდები. ალყა ასეთი შედეგით დასრულდა: შაიზარის ამირამ კომპენსაცია გადაიხადა და თავი ბიზანტიის ვასალად სცნო. ამ კამპანიამ ხაზი გაუსვა ბიზანტიის სუვერენიტეტის შეზღუდულ ხასიათს ჩრდილოეთ ჯვაროსნულ სახელმწიფოებზე და გამოაშკარავა საერთო მიზნის ნაკლებობა იმპერატორსა და ჯვაროსან მმართველებს შორის.
ალ-ბაბეინის ბრძოლა

ალ-ბაბეინის ბრძოლა — ბრძოლა იერუსალიმის სამეფოსა და სირიელ ზენგიდებს შორის. გაიმართა 1167 წლის 18 მარტს, მესამე ეგვიპტეში გამართულ ჯვაროსანთა ლაშქრობის დროს. არმიებს მეთაურობდნენ იერუსალიმის მეფე ამალრიკ და მუსლიმი მხედართმთავარი შირკუჰი. მიმდინარეობდა გიზის სიახლოვეს, ეგვიპტეში, მაშინდელ ფატიმიანთა სახალიფოში. სალადინი ბრძოლაში იბრძოდა, როგორც შირკუჰის უმაღლესი რანგის მოხელე. დასრულდა ორივე მხარის ტაქტიკური ფრით.
სარმინის ბრძოლა

სარმინის ბრძოლა — ბრძოლა ჯვაროსნების გაერთიანებულ ლაშქარსა და თურქ-სელჩუკებს შორის. გაიმართა 1115 წლის 14 სექტემბერს, სარმინთან (დღ. სირია) ახლოს. ქრისტიანთა მხარეს იბრძოდნენ ანტიოქიის სამთავრო და ედესის საგრაფო. მათ მეთაურობდნენ ანტიოქიის მთავარი როჟერ სალერნოელი და ედესის გრაფი ბალდუინ , ხოლო მუსლიმებს — ბურსუქ ბინ ბურსუქი. ჯვაროსნები მოულოდნელად დაესხნენ თავს სელჩუკთა არმიას და დაამარცხეს ისინი.
ედესის ალყა

ედესის ალყა — ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო ედესის საგრაფოს დედაქალაქზე. მიმდინარეობდა 1144 წლის 28 ნოემბიდან 24 დეკემბრამდე. ალყას ხელმძღვანელობდა მოსულისა და ალეპოს ათაბაგი იმად ალ-დინ ზანჯი, ხოლო ქალაქის დაცვას — არქიეპისკოპოსი ჰუგო. ერთთვიანი ალყის შემდეგ, დახმარების გარეშე დარჩენილი ედესა დაეცა. ამან განაპირობა მოგვიანებით ედესის საგრაფოს განადგურება. ედესის დაცემა პირდაპირი მიზეზი გახდა მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის დაწყებისა.
დედა-სამშობლო (ვოლგოგრადი)

დედა-სამშობლო — ძეგლი-ანსამბლის „სტალინგრადის ბრძოლის გმირების“ კომპოზიციური ცენტრი მამაის ყორღანზე, ქალაქ ვოლგოგრადში. მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ქანდაკება მშენებლობის პერიოდში, ყველაზე მაღალი ქანდაკება რუსეთში და ევროპაში კვარცხლბეკის გარეშე.

საერთო ინფორმაცია
მოქანდაკე ევგენი ვუჩეტიჩისა და ინჟინერ ნიკოლოზ ნიკიტინის ნამუშევარი არის მრავალმეტრიანი ქალის ქანდაკება, რომელსაც ფეხი აქვს წინ გადაადგმული და ხელში უჭირავს ხმალი. ქანდაკება დედა-სამშობლოს ალეგორიას წარმოადგენს, რომელიც მოუწოდებს თავის შვილებს მტერთან საბრძოლველად.

ქანდაკების მშენებლობა დაიწყო 1959 წლის მაისში და დასრულდა 1967 წლის 15 ოქტომბერს. შექმნის მომენტში ქანდაკება იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ნაგებობა. ძეგლი-ანსამბლის მთავარ ქანდაკებაზე სარესტავრაციო სამუშაოები ორჯერ მიმდინარეობდა: 1972 წელს და 1986 წელს. 1972 წლის რესტავრაციისას შეცვალეს ხმალი.

სავარაუდოა, რომ მოქანდაკემ ქანდაკება გამოძერწა ბადროს მტყორცნელი სპოტსმენის ნინო დუმბაძის მიხედვით, ხოლო სახე საკუთარი მეუღლის ვერას მიხედვით. სხვა მოსაზრების მიხედვით ქანდაკებისათვის პოზიორობდნენ ანასტასია პეშკოვა, ვალენტინა იზოტოვა ან ეკატერინა გრებნევა. ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ ქანდაკებას აქვს პარალელები პარიზის ტრიუმფალური თაღის ფიგურასთან „მარსელიოზა“. ასევე ფიქრობენ რომ ძეგლის პოზიცია შთაგონებულია გამარჯვების ქალღმერთ ნიკეს მიხედვით.

2010 წლის ოქტომბერში მუშაობა დაიწყეს ძეგლის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.

მთელი ღამის განმავლობაში ქანდაკება განათებულია პროჟექტორებით.

ტექნიკური მონაცემები
ქანდაკება დამზადებულია რკინაბეტონისაგან. გამოყენებულია 5 500 ტონა ბეტონი და 2 400 ტონა მეტალის კონსტრუქცია (კვარცხლბეკის გარეშე).

ძეგლის საერთო სიმაღლეა 85 მეტრი, 87 მეტრია კვარცხლბეკთან ერთად. იგი აღმართულია ბეტონის ფუნდამენტზე, რომლის სიღრმეც 16 მეტრია. ქალის ფიგურის სიმაღლე ხმლის გარეშე არის 52 მეტრი. ძეგლის მასა 8 ტონაზე მეტია.

ქანდაკება დგას კვარცხლბეკზე, რომლის სიმაღლეც 2 მეტრია, კვარცხლბეკი თავის მხრივ დგას ფუნდამენტზე, რომელიც 16 მეტრი სიღრმისაა და თითქმის არ ჩანს, მთელი ფუნდამენტი მიწის ქვეშაა მოქცეული.

ქანდაკება მასიური არაა, მის შიგნით ღრუა. შიგნით მთელი ქანდაკება შედგება პატარა ოთახებისაგან. რკინაბეტონის ქანდაკების კედლები 25-30 სმ სისქისაა. კარკასის სიმაგრეს ემსახურება 117 მეტალის ტროსი.

ხმლის სიგრძე არის 33 მეტრი და მასა 14 ტონა, იგი თავდაპირველად უჟანგი ტიტანის ფილებისაგან იყო დამზადებული. ქარის გამო ხმალმა დეფორმაცია განიცადა. ტიტანის ფირფიტები გადაადგილდა და ქარის დროს იწვევდა ხმაურს. სწორედ ამის გამო 1972 წელს უჟანგი ტიტანის ფილები მთლიანი რკინის მადნით ჩამსხმული ხმლით შეცვალეს. ქანდაკების რკინაბეტონის კონსტრუქცია გაამაგრეს 1986 წელს ექსპერტთა ჯგუფის რეკომენდაციის შესაბამისად, რომელსაც ხელმძღვვანელობდა რომან სერიხი.

ფაქტები
ქანდაკება „დედა-სამშობლო“ შეტანილია გინესის რეკორდების წიგნში, როგორც ამ მომენტისათვის ყველაზე მაღალი ქანდაკება მსოფლიოში. მისი სიმაღლე - 52 მეტრი, ხელების სიგრძე 20 მეტრი, ხმლის სიგრძე - 33 მეტრი. ქანდაკების საერთო სიმაღლე - 85 მეტრი. ამჟამად ქანდაკებას უჭირავს მეცხრე ადგილი მსოფლიოს ყველაზე მაღალ ქანდაკებებს შორის და არის მსოფლიოს ყველაზე მაღალი არარელიგიურ ქანდაკება მსოფლიოში.
ქანდაკების სილუეტი გამოყენებულია ვოლგოგრადის გერბზე და ვოლგოგრადის ოლქის დროშაზე.
ქანდაკების ასლი დგას ჩინეთის ქალაქ მანჯურიაში.
არსუფის პირველი ალყა

არსუფის პირველი ალყა — ალყა, რომელიც გაიმართა ქალაქ აპოლონიის (ჯვაროსანთათვის — არსუფი) ასაღებად. აპოლონია იყო ანტიკური ქალაქი იუდეაში, იგი თარიღდება გვიანი რომაული ხანით. მდებარეობდა ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, კესარიიდან 21 მილით სამხრეთით, დღევანდელ ისრაელში. 640 წელს ქალაქი მუსლიმებმა დაიპყრეს და გაამაგრეს, რათა ბიზანტიელთა შეტევებისათვის გაეძლო.

1099 წელს გოდფრუა ბუიონელი შეეცადა დაეპყრო არსუფი, მაგრამ ვერ შეძლო ფლოტის არარსებობის გამო. ქალაქის მმართველებმა რაიმონ დე სენ-ჟილს, გოდფრუასთან დაპირისპირებაში მყოფ დიდგვაროვანს, შესთავაზეს დანებება, მაგრამ გოდფრუამ უარი განაცხადა. რაიმონმა გაამხნევა კიდევაც გარნიზონი, რათა არ დანებებულიყვნენ, რომ დაენახებინა გოდფრუას სისუსტე. გოდფრუა ბუიონელის არმიაში იყო და ბრძოლაში დაიღუპა ფრანკო მაასმეხელენელი, მისივე ნათესავი.

= არსუფის მეორე ალყა =
ბალდუინ -მა დაიწყო მეორე ალყა და ხმელეთიდან და ზღვიდან ერთობლივი შეტევის შემდეგ, 1102 წლის 29 აპრილს არსუფი დაეცა. მაცხოვრებლებს უფლება მისცეს ქალაქი დაეტოვებინათ. ჯარისკაცებმა ქალაქი ხელახლა ააშენეს. 1187 წელს არსუფი მუსლიმებმა დაიპყრეს, მაგრამ 1191 წლის 7 სექტემბერს რიჩარდ ლომგულსა და სალადინს შორის გამართული არსუფის ბრძოლის შემდეგ ისევ ქრისტიანებმა დაიბრუნეს.
Türkiye İş Bankası

თურქეთის საქმიანი ბანკი (; ასევე , იშბანკი) — თურქეთის უმსხვილესი ბანკი. თურქეთის რესპუბლიკაში დაფუძნებული პირველი ბანკი. იშბანკი 96-ე ადგილი დაიკავა „მსოფლიოს ყველაზე მსხვილი 1000 ბანკს“ შორის. 2015 წელს, „ 2000“-ის რეიტინგში 447 ადგილი დაიკავა. 2015 წელს, ბანკის საერთო მოგება 3,023 მილიარდი ლირა და 6,8 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რომელიც განსაზღვრა ბაზელის აღრიცხვების საერთაშორისო ბანკმა.

ბანკს, სახელმწიფოს შიგნით გააჩნია 1 354 ფილიალი, რაც მას თურქეთში ერთ-ერთ უმსხვილეს ბანკად აქცევს. იშბანკის საერთაშორისო ქსელი შედგება: 16 ფილიალი ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქულ რესპუბლიკაში, ორ-ორი ფილიალი ერაყში, კოსოვოსა და გაერთიანებულ სამეფოში და თითო ფილიალი ბაჰრეინში, კაიროსა და შანხაიში. იშბანკის გერმანიის საბანკო შვილობილ კომპანიას გააჩნია 13 ფილიალი გერმანიაში და თითო ფილიალი ჰოლანდიაში, საფრანგეთში, შვეიცარიასა და ბულგარეთში. იშბანკის რუსეთის საბანკო შვილობილ კომპანიას რუსეთში 11 ფილიალი აქვს. საქართველოში იშბანკი წარმოდგენილია შვილობილი კომპანიით (სს „იშბანკი საქართველო“), რომელსაც თბილისსა და ბათუმში აქვს ფილიალი.

ისტორია
პირველი რეალური ეროვნული ბანკი თურქეთის რესპუბლიკაში, 1924 წლის 26 აგვისტოს, ქემალ ათათურქის მიერ იზმირის პირველ ეკონომიკურ კონგრესზე დაარსდა. იშბანკმა მუშაობა ორი ფილიალით და 37 თანამშრომლით, თავისი პირველი გენერალური მენეჯერის, ჯელალ ბაიარის ხელმძღვანელობით დაიწყო. ბანკი მუშაობა პაკისტანელი მუსლიმების ფულადი და ოქროს დახმარებით დაიწყო, რომელიც პაკისტანელებმა ინდოეთის საიმპერატორო ბანკის მეშვეობით, თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის დროს გაგზავნეს.

წვლილი თურქეთის საბანკო სექტორში
ყოველდღიური ტრანზაქციების დროს ქვითრების გამოყენება.
ელექტრონული საბანკო საქმიანობის დაწყება ქვეყანაში.
ბანკომატის დანერგვა.
საზღვარგარეთის ფილიალების გახსნა ევროპასა და ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქულ რესპუბლიკაში.
დაგროვებითი ანგარიშები.
ურთიერთდახმარების სესხები.
საბავშვო მონეტარული ბანკის შემოღება.
შიდა ფასიანი ქაღალდების განყოფილების შემოღება და ოპერირება.
ინტერაქტიული საბანკო მომსახურება 1996 წლის ივლისიდან
-ის აპარატების განთავსება, რაც აძლევს კლიენტებს შორის ონლაინ ბანკინგის საშუალებას, კომპიუტერის ხელმისაწვდომობის გარეშე.
 ტელეფონებზე -ის საშუალებით მობილური ბანკინგის დანერგვა.
ბანკიმარტიკის (+) დანერგვა, რომელიც საშუალებას აძლევს პირდაპირ მომხმარებლის ანგარიშზე ფულის შეტანას.
 -ის დანერგვა, რომელიც კლიენტებს საშუალებას აძლევს მანქანიდან ფულის ამოღებას, სადაც არ არსებობს ბანკომატი.

ფინანსური ოპერაციები
2006 წლის დეკემბრის მდგომარეობით, იშბანკის აქციების 41.5% ბანკის საკუთარი საპენსიო ფონდი ფლობს, 28.1% ათათურქის მიერ დაარსებული სახალხო რესპუბლიკური პარტია ფლობს, ხოლო 30.4% თავისუფალ მიმოქცევაშია. 1998 წლის მაისში, თურქეთის ხაზინის მიერ კონტროლირებადი 12,3% გადაეცა ეროვნულ და საერთაშორისო ინვესტორებს.

დღეს ბანკის აქციები სტამბოლისა და ლონდონის საფონდო ბირჟებზეა განთავსებული. 2006 წლის დეკემბრის ბოლოსთვის, ბანკის საბაზრო კაპიტალიზაციამ 17 971 848 ათასი ლირა შეადგინა, რაც იგი თურქეთში კერძო კორპორაციებს შორის მეორე გახადა. 2006 წლის 29 დეკემბრის მდგომარეობით, იშბანკის საბაზრო ღირებულება შეადგენს -ს საბაზრო ღირებულების 7.81%-ს, სადაც 316 კორპორაცია ვაჭრობს და რომლის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 230 ტრილიონ ლირაზე მეტს.
კონსტანტინოპოლის ალყა (1203)

კონსტანტინოპოლის ალყა — ალყა, რომელიც ჯვაროსნებმა შემოარტყეს ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. გრძელდებოდა 1203 წლის 11 ივლისიდან 18 ივლისამდე. დაიწყო დამხობილი იმპერატორის, ისააკ ანგელოსისა და მისი ვაჟის ალექსი ანგელოსის მხარდასაჭერად. მას შემდეგ, რაც ჯვაროსნებმა ქალაქი აიღეს, ალექსი -მ დაუყოვნებლივ დატოვა ქალაქი. მოსახლეობამ ციხიდან გაათავისუფლა ისააკ და იმპერატორად გამოაცხადა, თუმცა მისი სიბრმავის გამო ჯვაროსნებმა აიძულეს ისააკი თავის მაგივრად შვილი, ალექსი აეყვანა ტახტზე. ალყა მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ერთ-ერთი მთავარი შედეგი იყო.
ვოლგოგრადის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 48.701375
| გრძედი = 44.514794
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა =
ვოლგოგრადის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია — პირველი მართლმადიდებლური ეკლესია ვოლგოგრადში (ძველ ცარიცინში). ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1589 წლის 2 ივლისს.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოგრადის ეპარქიას.

ისტორია
იოანე ნათლისმცემლის ეკლსიის მშენებლობა ცარიცინში დაიწყეს 1589 წლის 2 ივლისს. ნაგებობა აშენებიდან 10 წლის შემდეგ დაიწვა, აღადგინეს 1615 წელს. 1664 წელს ეკლესია ქვისაგან ააშენეს და გახდა ცარიცინის პირველი ქვის ნაგებობა. სტეფანე რაზინის ჯარისკაცების მიერ 1670 წელს ცარიცინის აღების შემდეგაც მოქმედებდა. 1704 წელს ააშენეს იმ პერიოდისათვის ტიპური ახალი ტაძარი.

პეტრე დიდი ესტუმრა ეკლესიას. 1722 წლის ბოლოს პეტრე დიდის ბრძანებითბეკლესიას მიაშენეს ეგვტერი. ეკატერინე -ის მეფობისას იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია გახდა სამრევლო.

მრევლთან საბჭოთა პერიოდში სიტუაცა საკმაოდ გამწვავდა. ეკლესიის ჭურჭელი 1922 წელს დაიტაცეს. 1932 წელს ტაძრიდან ჩამოხსნეს ზარები და ხატები, ხოლო 27 თებერვალს ტაძარი დახურეს. 1932 წლის 3 აპრილს ტაძარი ააფეთქეს. მის ადგილზე კი ააშენეს რესტორანი. სტალინგრადის ბრძოლის დროს მას იყენებდნენ გერმანელები.

 საუკუნის 90-იან წლებში მიიღეს ეკლესის აღდგენის გადაწყვეტილება. 1995 წლის 10 სექტემბერს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი და საფუძველი ჩაუყარეს ეკლესიის მშენებლობას. ტაძარი გაიხსნა 2000 წელს. ახლად გახსნილ ტაძარში პირველი ლიტურგია აღავლინეს 2001 წლის აღდგომის დღესასწაულზე. ტაძრის წინამძღვრად ითვლება თავად ვოლგოგრადის მიტროპოლიტი გერმანე.

ტაძრის მოხატვის ესკიზები შექმნა რუსეთის ფედერაციის დამსახურებულმა მხატვარმა ანდრეი ვისტროპოვმა. ფერწერა არასოდეს არ განხორციელებულა, რადგან ბევრი ფიქრობს, რომ ფერწერა იქნება „სიახლე“. ვისტროპოვმა უარყო მოხატვის რეალიზაცია.
კონსტანტინოპოლის ალყა (1204)

კონსტანტინოპოლის ალყა — მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის კულმინაციური მოქმედება. მიმდინარეობდა 1204 წლის 8–13 აპრილს. ჯვაროსნებმა ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქი კონსტანტინოპოლი აიღეს, გაძარცვეს და მისი ნაწილი გაანადგურეს. ქალაქის დაპყრობის შემდეგ მათ დააარსეს ლათინთა იმპერია და მისი პირველი იმპერიატორი ბოდუენ ფლანდრიელი აია-სოფიაში ეკურთხა. კონსტანტინოპოლის დაცემა შუა საუკუნეების ისტორიის ერთ-ერთი მთავარი მოვლენაა. ამან გამოიწვია ისედაც გაყოფილი ქრისტიანობის (კათოლკეებად და მართლმადიდებლებად) კიდევ უფრო გაყოფა და მათ შორის ურთიერთობის გამწვავება.

კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ, ბიზანტიის იმპერიის დიდი ნაწილი ჯვაროსნებმა დაინაწილეს. ბიზანტიურმა არისტოკრატიამაც შექმნა რამდენიმე ბერძნული სახელმწიფო, მათ შორის — ნიკეის იმპერია, რომლის იმპერატორმა, მიხეილ -მ 1261 წელს დაიბრუნა კონსტანტინოპოლი და აღადგინა ბიზანტიის იმპერია. თუმცა, აღდგენილმა იმპერიამ ვეღარ შეძლო ძველი ტერიტორიული და ეკონომიკური სიძლიერის დაბრუნება და საბოლოოდ 1453 წელს ოსმალთა მიერ განადგურდა.
რობერ ფულკუა

რობერ დე სონი, რობერ საჰიუნელი, ან რობერ ფულკუა (; გ. აგვისტოს ბოლო, 1119, ალეპო) — სონის სენიორი (ბატონი), ანტიოქიის სამთავროს დიდებული.

იგი წარმოადგენდა ტანკრედ დ’ოტვილის მაღალი რანგის თანმხლებს. მის მსგავსად წარმოშობით იყო სამხრეთ იტალიიდან (ნორმანი). 1108 წელს ტანკრედმა დაიპყრო სონის ციხესიმაგრე, რომელიც ლატაკიასთან ახლოს მდებარეობდა. 1119 წლის გაზაფხულზე, ტანკრედის მემკვიდრემ, ანტიოქიის რეგენტმა — როჟერ სალერნოელმა, ციხესიმაგრე რობერ ფულკუას გადასცა, რის შედეგადაც რობერი სამთავროს ყველაზე ძლევამოსილი ვასალი გახდა.

1119 წლის აგვისტოს ბოლოს, ზარდანა — რობერის კუთვნილი გამაგრებული დასახლება, ალყაში მოაქციეს მოკავშირეებმა — ალეპოს ათაბაგმა ილღაზმა და დამასკოელმა თუღთექინმა. რობერმა ბრძოლები გაუმართა მათ, მაგრამ ისინი ვერ შეაჩერა და 14 აგვისტოს მუსლიმებმა ზარდანა დაიპყრეს. რობერი ტყვედ ჩავარდა. გადაწყვიტეს გადაეყვანათ ალეპოში, სადაც იმავე წლის 20 აგვისტოს ჩაიყვანეს. მას თავი მოკვეთეს თუღთექინის ბრძანებით. მისი თავის ქალა მოაოქროვეს, ძვირფასი ქვებით გააწყვეს და სასმელ ფიალად გამოიყენეს. შესაძლოა მისი ვაჟები იყვნენ.
იასუჰირო ნაკასონე

იასუჰირო ნაკასონე (; დ. 27 მაისი, 1918; — გ. 29 ნოემბერი, 2019) — იაპონელი პოლიტიკოსი, რომელსაც 1892 წლის 27 ნოემბრიდან 1987 წლის 6 ნოემბრამდე იაპონიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა. როგორც ბრაიან მალრუნის, რონალდ რეიგანის, ჰელმუტ კოლის, ფრანსუა მიტერანის, მარგარეტ ტეტჩერის, ბეტინო კრაკსის, დენ სიაოპინისა და მიხეილ გორბაჩოვის თანამედროვე, მისი მმართველობა ცნობილი იყო სახელმწიფოზე დაქვემდაბარებული კომპანიების პრივატიზების ხელშეწყობით და იაპონური ნაციონალიზმის გამოცოცხლებით, როგორც თანამდებობაზე ყოფნის დროს, ასევე მის შემდეგაც. 2018 წლის მაისში ნაკასონეს 100 წელი შეუსრულდა.

გარდაიცვალა 2019 წლის 29 ნოემბერს, 101 წლის ასაკში.

ადრეული წლები
ნაკასონე 1918 წლის 27 მაისს ცენტრალური იაპონიის ღარიბულ მაღალმთიან პრეფექტურაში, ქალაქ ტაკასაკიში დაიბადა. ის იყო ნაკასონე მაცუგუროსა და ნაკამურა იუკუს მეორე ვაჟი. მას ჰყავდა 5 დედმამიშვილი: უფროსი ძმა კიჩიტარო, უფროსი და შოკო, უმცროსი ძმა რიოსუკე და კიდევ და-ძმა, რომლებიც მცირეწლოვნები დაიღუპნენ.
ვოლგოგრადის წმინდა პარასკევას ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება = დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 48.611953
| გრძედი = 44.4314
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა =
ვოლგოგრადის წმინდა პარასკევას ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ვოლგოგრადში (ძველ ცარიცინში). ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1914-1915 წლებში. აგებულია ცარიცინელი ვაჭრის ვასილი ლაპშინის მიერ და აქვს რეგიონალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოგრადის ეპარქიას.

ისტორია
წმინდა პარასკევას სახელობის ეკლესიის შენებლობა დაიწყეს 1914 წელს და ააგეს ცარიცინელი ვაჭრის ვასილი ლაპშინის ფინანსებით თავისი გარდაცვლილი მეუღლის მფარველი წმინდანის სახელზე. მშენებლობა დასრულდა 1915 წელს და მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია შიგნიდან მოუწყობელი დარჩა დაწყებული ომის გამო, ყველა მსურველი მაინც სტუმრობდა ეკლესიას.

საბჭოთა ხელისუფლება ლაპშინის ოჯახს დევნიდა, ასევე ეკლესიაც გაანადგურეს, ხოლო გუმბათი ჩამოანგრიეს, შენობა კი სასოფლო საბჭოს გადასცეს. 1936 წელს შენობა სათამაშოების ფაბრიკას გადასცეს. გარდა ამისა სხვადასხვა დროს შენობა ეკუთვნოდა ქუჩის ბავშვების თავშესაფარს, მუშათა კლუბი, ლურსმნის საამქრო. სტალინგრადის ბრძოლის დროს ეკლესიის სარდაფი გამოიყენებოდა დაბომბვის საწინააღმდეგო თავშესაფრად. ომის შემვეგ შენობაში განათავსეს სამხედრო საწყობი. პრესის ინფორმაციით, 1975 წელს მისი ფოტოგრაფირებით დაკავდა შვედეთის სამხედრო ატაშე.

1991 წელს შენობა დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ხელახლა გახსნილი ეკლესიის წინამძღვრად დანიშნეს ალექსანდრე ტროიცკი, რომელიც დაკავდა ეკლესიის აღდგენის საქმიანობით. ამ პერიოდში ეკლესიას მიაშენეს კარიბჭე, საზეიმო შესასვლელი და დაადგეს ახალი გუმბათი. ეკლესიას მიმდინარე საქმიანობის შესაფასებლად ესტუმრა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი .

2002 წლიდან მომავალი 10 წლის განმავლობაში ეკლესია იყო უსტ-მედვედიცკის ფერისცვალების მონასტრის მეტოქი, ხოლო 2012 წელს რამდენიმე თვე სულიწმინდის მონასტრის მეტოქი.

დღეისათვის წმინდა პარასკევას ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სრულფასოვანი მოქმედი ეკლესიაა. ტაძარს აქვს ბიბლიოთეკა, რომელშიც თავმოყრილია მართლმადიდებლური ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფონდი ვოლგოგრადში.
წინანდალი (ღვინო)

წინანდალი — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი, მშრალი ღვინო. მზადდება რქაწითელის და კახური მწვანეს ჯიშების ყურძნიდან (15 %-მდე).

ღვინო „წინანდალი“ ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, გემოზე ჰარმო­ნიული, სრული, დახვეწილია, განვითარებული ბუკეტით, ჯიშური არომატით.

მიკროზონის ტერიტორია მოიცავს ერთი მხრივ ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი დაქანების ტყიანი კალთების გაგრძელებას და მეორე მხრივ მთისწინებსა და ალაზნის ვაკეს. სამრეწველო ვენახები ძირითადად განლაგებულია ზღვის დონიდან 300-750 მ სიმაღლის ფარგლებში.

ღვინო „წინანდლის“ წარმოების სანედლეულო ბაზა მოიცავს შემდეგ სოფლებს: აკურა, ვანთა, ბუშეტი, ქვემო ხოდაშენი, წინანდალი, კისისხევი, კონდოლი, ნასამხრალი, შალაური, კურდღელაური, ვარდისუბანი, გულგულა, იყალთო, რუისპირი.

ღვინო „წინანდლის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 10,5 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია არაუმეტეს 3 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა 5,5-7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია არანაკლებ 16 გ/დმ³, გოგირდოვანი მჟავის საერთო მასის კონცენტრაცია არაუმეტეს 210 მგ/დმ³, თავისუფალი გოგირდოვანი მჟავის კონცენტრაცია არაუმეტეს 30 მგ/დმ³.

საბჭოთა პერიოდში „სამტრესტი“ უშვებდა თეთრი სამარკო სუფრის ღვინოს — წინანდალი №1.
ატენური

ატენი (ატენური) — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი ცქრიალა ღვინო. მზადდება ჩინური და გორული მწვანის ყურძნისაგან (აგრეთვე რეკომენდებულია ალიგოტეს ჯიშის ყურძენი) ღვინომასალების მეორადი დუღილით.

ღვინო „ატენი“ („ატენური“) ხასიათდება ჩალისფერი შეფერვით, ჰარმონიული გემოთი, ხილის ტონებით, ენერგიული თამაშით.

ღვინო „ატენის“ („ატენურის“) სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 14,5 კმ².

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა ატენი მდებარეობს შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთების დაბოლოებაზე, მდინარე ატენურის მარცხენა და მარჯვენა მხარეს და ქმნის ორ ურთიერთსაპირისპირო (ჩრდილო-აღმოსავლეთის, სამხრეთის და სამხრეთ-დასავლეთის) დახრილობის ფერდობებსა და გავაკებებს, რომელიც მიმართულია მდინარე ატენურის აუზისაკენ.

მიკროზონაში ვენახები მოქცეულია 620 მეტრიდან 750 მეტრამდე სიმაღლის ფარგლებში და მოიცავს სოფლებს: პატარა ატენს, გარდატენს და დიდ ატენს.
ახაშენი (ღვინო)

ახაშენი — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის წითელი ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ღვინო.

ღვინო „ახაშენი“ ხასიათდება მუქი ლალისფერი შეფერვით ჯიშური გემოზე ჰარმონიული, ხავერდოვანი, სრული, დახვეწილი, სასიამოვნო სიტკბოთი, ხილის ტონებით და ჯიშური არომატით.

ღვინო ,,ახაშენის ქიმიური მონაცემები უნდა შეესაბამებოდეს შემდეგ მაჩვენებლებს:

ღვინო „ახაშენის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30-50 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,0-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 20 გ/დმ³, გოგირდოვანი მჟავის საერთო მასის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 210 მგ/დმ³, თავისუფალი გოგირდოვანი მჟავის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30 მგ/დმ³.

„ახაშენის“ მიკროზონაში სანედლეულო ბაზის ფართობები შეადგენს დაახლოებით 112 ჰა-ს.

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა ახაშენი მდებარეობს შიდა კახეთში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ალაზნის შუა წელში. ახაშენის დასახლებული პუნქტიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთი მიმართულებით მდინარე ალაზნამდე მანძილი 9,5 კმ-ია, ხოლო საპირისპირო მხარეს — სამხრეთ-დასავლეთისაკენ - ცივ-გომბორის ქედის თხემურ ნაწილამდე — 14,5 კმ. მევენახობის გაადგილების თვალსაზრისით, ახაშენის ტერიტორია მოიცავს ცივ-გომბორის ქედის ტყისპირა კალთების გაგრძელებას და ალაზნის ვაკის მეორე ტერასას. მიკროზონაში ვენახები მოქცეულია 350-700 მეტრის სიმაღლის ფარგლებში არსებულ ფართობებზე და მოიცავს სოფლების: ახაშენის, ჩუმლაყის ტერიტორიის შუა და ზედა ნაწილს, ფაფრის მინდვრების მასივს.