iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მინიტი (თამაში)

„მინიტი “ — სათავგადასავლო ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნილია იან ვილემ ნიჯმანის(-ის თანადამფუძნებელი) მიერ. თამაში გამოქვეყნებულია -ის მიერ და გამოვიდა 2018 წლის 3 აპრილს , , , და 4-ისთვის. თამაშის წინაპირობა არის ის, რომ თითოეული მოთამაშის სიცოცხლე გრძელდება მხოლოდ ერთ წუთს, რის შედეგადაც ხდება "უცნაური პატარა თავგადასავალი, რომელიც გაგრძელდა სამოც წამს". ყოველ სიცოცხლეზე მოთამაშე უფრო მეტს შეიტყობს სამყაროს შესახებ.

ამბავი
თამაში იწყება მოთამაშით, იხვის მსგავსი არსებით, რომელიც სახლშია. მოთამაშე აღმოაჩენს ნაპირზე ამორეცხილ ხმალს. მისი აღებისას უკვე ტაიმერით ვხვდებით, რომ ხმალი დაწყევლილია. ყოველ 60 წამში მოთამაშე კვდება და იღვიძებს საწოლში. ფოსტალიონი ამბობს რომ ეს ხმალი არის ხმლის ქარხნის პროდუქტია და ეს არ არის პირველი შემთხვევა როდესაც ეს მოხდა. ამიტომ რაც შეიძლება მალე უნდა მიხვიდეთ ხმლის ქარხანაში. მოთამაშეს მოეთხოვება გაიაროს ზღვისპირი, უდაბნო და ჭაობი, რათა შეაგროვოს საჭირო ნივთები ქარხანაში მისასვლელად.

მისვლისთანავე, მომხმარებელთა მომსახურების ხაზი სავსეა, მაგრამ თუ მოთამაშემ იპოვა კამერა, მას ეძლევა ქარხანაზე წვდომის უფლება. ქარხნის ზედმეტად დატვირთულ თანამშრომლებთან მუშაობისას მოთამაშე ახერხებს ხმლების წარმოების შეცვლას და ამ პროცესში ხმლის განახლებას. სწრაფი დიალოგის საშუალებით ირკვევა, რომ ქარხნის გეგმა საბოლოოდ ამუშავდებოდა და ისინი ყველაფერს თავიდან გააკეთებდნენ. თუმცა, მოთამაშეს შეუძლია შეაჩეროს ისინი მთავარ მანქანაზე სამჯერ დარტყმით და მათი გადატვირთვით. სამწუხაროდ, აფეთქება მფლობელს ხმლის მსგავს ჰიბრიდად აქცევს და მოთამაშემ უნდა დაამარცხოს იგი. მისი დამარცხების შემდეგ, ხმალი საბოლოოდ გატყდება და წყველაც გაქრება. მოთამაშე ხმალს გატეხავს და ტვალეტში ჩარეცხავს.

მეორე ნაწილში მოთამაშე პულობს გატეხილ ხმალს და ხელახლა ააქტიურებს წყევლას, მაგრამ ახლა მოთამაშეს აქვს ერთი სიცოცხლე, აქვს ნაკლები დარტმის დიაპაზონი და დროის ლიმიტი ახლა არის 40 წამი. ყველაფრის ხელახლა გაკეთების შემდეგ, მოთამაშე კიდევ ერთხელ ამტვრევს ხმალს, ამჯერად სამუდამოდ.

ბოლო სცენაში, მოთამაშე ისვენებს შორეულ კუნძულზე, სანამ თითქმის ყველა პერსონაჟი მოულოდნელად არ გამოჩნდება.
უნცუკულის რაიონი

უნცუკულის ოლქი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალიტეტი დაღესტანში. უნცუკულის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია შამილყალა.

გეოგრაფია
უნცუკულის რაიონი მდებარეობს თანამედროვე დაღესტნის ცენტრალურ ნაწილში, მთიანი დაღესტნის ჩრდილოეთით. რეგიონს დაღესტნის ვაკისგან გიმრის ქედი ყოფს. იგი ესაზღვრება შემდეგ მუნიციპალურ ოლქებს: ჩრდილოეთით და დასავლეთით გუმბეტოვსკის, სამხრეთ-დასავლეთით - ხუნზახსკის, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - გერგბილსკის და ლევაშინსკის, აღმოსავლეთით - ბუინაკსკის.

ისტორია
უნცუკულს ოლქი დაარსდა 1935 წელს. უნცუკულის რეგიონის, როგორც ერთიანი პოლიტიკური გაერთიანების ისტორია იწყება მე-17 საუკუნეში, როდესაც მდინარე ავარი კოისუს ხეობაში მცხოვრები მოსახლეობა გაერთიანდა ძლიერ პოლიტიკურ გაერთიანებაში - კოისუბულინსკის თავისუფალ საზოგადოებაში, რომელმაც კავკასიის ომამდე გასტანა. - სს-ში რაიონის მოსახლეობა საქართველოსა და კასპიის ზღვის სანაპიროს ხშირად არბევდა. ცნობილია ამ ხალხების მეთაურების მრავალი სახელი. მათ შორისაა დარბიში, გელეგა, ხან მალაჩილავი, კანზა მალაჰუმა, კოჭლი რაჟბადინი და მრავალი სხვა. და ა.შ. ისტორიიდან ასევე ცნობილია, რომ გელეგა ხელმძღვანელობდა მილიციის მთიელთა გაერთიანებულ ძალებს, რომლებმაც მოიგერიეს ირანელების შემოსევა კავკასიაში.

1820-1850-იან წლებში, კავკასიის ომის დროს დაღესტნისა და ჩეჩნეთის მთიელი მოსახლეობა რუსული ცარიზმის წინააღმდეგ იბრძოდა. ამ ბრძოლას ჯერ გაზიმ აგომედი ხელმძღვანელობდა, შემდეგ შამილი. იმამ შამილის საქმიანობა ასევე დაკავშირებულია დაღესტანში პირველი სახელმწიფოს - იმამატის გაჩენასთან, ეს იყო თეოკრატიული სახელმწიფო, რომელიც მოიცავდა დაღესტნის მთიულეთს და ჩეჩნეთს.

ომის შემდეგ კოისუბულინსკის თავისუფალი საზოგადოება კვლავ აღდგა, როგორც ერთგვარი ადმინისტრაციული ერთეული და შედიოდა ავარის ოლქში. ოქტომბრის რევოლუციამ და მე-20 საუკუნის დასაწყისში სამოქალაქო ომმა დიდი გავლენა მოახდინა მთიელთა ცხოვრებაზე და ქცევაზე.

1920-30-იან წლებში უნცუკულის რაიონში დაიწყო სკოლებისა და საავადმყოფოების შენება, შეიქმნა კოლმეურნეობები და სახელმწიფო დაწესებულებები.

1960 წლის 10 აგვისტოს უნცუკულის ოლქი გაუქმდა და მისი ტერიტორია შევიდა გერგბილსკის ოლქში. 1963 წელს რაიონი კვლავ აღდგა. 1980 წელს დაიწყო ირგანაის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა. 1998 წელს ამოქმედდა ჰესის პირველი ბლოკი, ხოლო 2001 წელს მეორე ბლოკი.

ადმინისტრაციული და ტერიტორიული სტრუქტურა
უნცუკულის რაიონი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული სტრუქტურის ფარგლებში მოიცავს ურბანული ტიპის დასახლებებს, სოფლის საბჭოებსა და სოფლებს.

განათლება და კულტურა
უნცუკულის რაიონში ფუნქციონირებს 15 სკოლა, 13 სკოლამდელი დაწესებულება, 2 სამხატვრო სკოლა, 1 ბავშვთა სახლი, 18 კლუბი, 20 ბიბლიოთეკა, 3 მუზეუმი, 1 თეატრი, კულტურული და ისტორიული 12 ძეგლი.

ინფრასტრუქტურა
რაიონში არსებული საცხოვრებელი ფართის საერთო ფართობია 514,1 ათასი მ². კანალიზაციის საერთო ფართობია - 17,7; ცხელი წყლით მომარაგების საერთო ფართობია - 17,7; გაზის საერთო ფართობია - 50,6; იატაკის ელექტრო ღუმელი მოსახლეობის 67,1% აქვს. რაიონში არის ასევე 1 რაიონთაშორისი საავადმყოფო, 4 რაიონული საავადმყოფო, 1 ამბულატორია შამილყალაში, 1 სამშობიარო, 12 აფთიაქი და 3 ჯანმრთელობის ცენტრი. რაიონში მოქმედებს მობილური საკომუნიკაციო სისტემების 4 ქსელი.
პანი (რომანი)

პანი — კნუტ ჰამსუნის 1894 წელს გამოქვეყნებული რომანი. ლეიტენანტი გლანი, რომელმაც სამხედრო სამსახური დატოვა, 38 პატარა თავის განმავლობაში პირველ პირში გვიყვება თავის თავზე. წინა ზაფხული მან გაატარა სანადირო ლოჟაში ჩრდილოეთ ქვეყნებში. მოგონებებს ახასიათებს დღევანდელი გადმოსახედიდან ბუნებასთან ძალიან ახლო ურთიერთობა, ისევე როგორც ცვალებადი და უკმაყოფილო ურთიერთობა თანამოძმეებთან, მისი მერყევი ხასიათის გამო, რაც უპირველეს ყოვლისა წარმოდგენილია მისი სიყვარულით სამ ახალგაზრდა ქალთან. რომანი მთავრდება ხუთთავიანი ეპილოგით, რომელშიც გლენი ინდოეთში კვდება.

სიმბოლიზმი
ტექსტში ცვალებადი სეზონებია ასახული: ედვარს და გლანს შეუყვარდებათ ერთმანეთი გაზაფხულზე, ზაფხულში ისიინი სასიყვარულო ურთიერთობაში არიან, ხოლო შემოდგომას ურთიერთობას ასრულებენ. რომანში მნიშვნელოვანია კულტურისა და ბუნების ურთიერთგამომრიცხავი სიმბოლოები: გლანი ბუნებას ეკუთვნის, ედვარდი კი კულტურას.

ბევრი რამ, რაც ხდება გლანსა და ედვარდას შორის წინასწარ არის ასახული, როდესაც გლანი ორ შეყვარებულზე ოცნებობს. შეყვარებულთა საუბრრბი მომავალსაც უწინასწარმეტყველებს.

ეპილოგი
გლანის სიკვდილი მოთხრობილია სხვა ადამიანის პერსპექტივიდან. წიგნის მთავარ მონათხრობში, როდესაც გლენი პირველ პირში ყვება, ის თავის თავს აღწერს, როგორც არამიმზვიდელს. ეპილოგი გვიჩვენებს რომ ეს ასე არ არის, სამაგიეროდ მეორეხარისხოვანი გმირების თვალსაზრისით, გლენი არის ლამაზი, ნიჭიერი და სასურველი. გლენმა დატოვა ნორდლენდი და საცხოვრებლად ინდოეთში წავიდა. ტყეში მარტო დასარჩენად და სანადიროდ, მაგრამ დაკარგული სიყვარულის გამო თავს იკლავს და ეპილოგის მთხრობელს სროლისკენ უბიძგებს.
ბორჩალოს სახანო

ბორჩალოს სახანო — ფეოდალური სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა საუკუნის დასაწყისიდან საუკუნის შუა ხანებამდე, ბორჩალოს მხარის ტერიტორიაზე (დღევანდელი საქართველოს ქვემო ქართლისა და სომხეთის ლორის მხარეები).

ისტორია
რომ საუკუნის დასაწყისში, შაჰ აბას -ის მმართველობის დროს, დებედის ველზე გადმოსახლდა თურქული ტომი ბორჩალუ, რომლებმაც 1604 წელს ამ ტერიტორიაზე შექმნეს ბორჩალოს სახანო. 1750-იან წლებში ქართლის მეფე თეიმურაზ -მ ბორჩალოს სახანო დაიკავა, ხოლო 1765 წელს ქართლ-კახეთის მეფემ ერაკლე -მ ბორჩალო სამოურავოდ აქცია. 1801 წელს, ქართლ-კახეთთან ერთად, ეს მხარე რუსეთმა შეიერთა.

მმართველები
მუსა ყული-ხანი, კელბი ჰუსეინ-ხანის ვაჟი (1752–1755)
ნიზამი განჯელის მუზეუმი

ნიზამი განჯელის მუზეუმი — ნიზამის მუზეუმი ბაქო-ევლახის გზატკეცილზე, ქალაქ განჯაში (აზერბაიჯანი).

ნიზამი განჯელის შემოქმედება 8 საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში აზერბაიჯანელი ხალხის სულიერების განუყოფელი ნაწილი გახდა. უდიდესი შემოქმედის ცხოვრება და მდიდარი ლიტერატურული მოღვაწეობა დაკავშირებულია არა მარტო აზერბაიჯანისა და კავკასიის მაშინდელი პერიოდის დიდ ქალაქებთან, არამედ განჯასთანაც, რომელიც ახლო და შუა აღმოსავლეთის მნიშვნელოვან კულტურულ ცენტრადაა აღიარებული. პოეტმა აქ მთელი თავისი ცხოვრება გაატარა და მსოფლიო პოეზიას უსახსოვრა ერთიმეორეზე ძვირფასი სიტყვიერი ხელოვნების მარგალიტები. მან თავისი პოეტური ძალით გაამდიდრა აღმოსავლეთის მხატვრული აზროვნება სამეცნიერო-ფილოსოფიური იდეებით და პოეზია ჯერ არნახულ სიმაღლეებზე აიყვანა.

ნიზამის მემკვიდრეობა დიდი ხანია მსოფლიოს სამეცნიერო-ლიტერატურული აზროვნების ყურადღების ცენტრშია. აზერბაიჯანში ჩატარდა მნიშვნელოვანი სამუშაოები გენიალური პოეტის ლიტერატურული მემკვიდრეობის შესწავლისა და გაგების ხაზით.

2011 წელს პრეზიდენტმა ილჰალმ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას, გენიალური აზერბაიჯანელი პოეტისა და მოაზროვნის 870 წლის იუბილეს ფართომასშტაბიან აღნიშვნის შესახებ. გადაწყდა აგრეთვე მუზეუმის აშენებაც.

ისტორია
მუზეუმის მშენებლობა 2012 წლის ბოლოს დაიწყო ჰეიდარ ალიევის ფონდის მხარდაჭერით. მუზეუმი აშენდა ნიზამის მავზოლეუმის მახლობლად და ექსპლუატაციაში შევიდა 2014 წელს. მის გახსნაში მონაწილეობა მიიღო ილჰალმ ალიევმა, რომელმაც სიმბოლურად გაჭრა ლენტი.

მუზეუმში ნიზამის ცხოვრებისა და შემოქმედების ამსახველი ექსპონატებია გამოფენილი. მუზეუმისა და მავზოლეუმის სიახლოვე უადვილებს აქ ჩამოსულ ტურისტებს დაათვალიერონ და უფრო მეტად გაეცნონ პოეტის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. მუზეუმის შესასვლელში დგას ნიზამი განჯელის ბიუსტი.

მუზეუმში შეიქმნა ნიზამი განჯელის კუთხე, დამონტაჟდა პოეტის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი მონიტორი. სამეცნიერო-კვლევით განყოფილებას აქვს ყველა პირობა სამეცნიერო კვლევისთვის. მუზეუმში დამონტაჟებულია ელექტრონული საინფორმაციო პავილიონი მოაზროვნის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ ვრცელი ინფორმაციით. აქ წარმოდგენილია პოეტის 800 და 840 წლის იუბილეზე გამოცემული წიგნები და მონოგრაფიები. მუზეუმში მოწყობილია პოეტის იშვიათი ხელნაწერებისა და ორიგინალების კუთხე. აქვეა მინიატურების ასლები, რომლებიც დაცულია ავსტრიის, რუსეთის, გერმანიის, დიდი ბრიტანეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკებში, ეგვიპტეში ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში, საფრანგეთში სტრასბურგის ბიბლიოთეკაში და შეერთებული შტატებში მეტროპოლიტენის მუზეუმში.

მუზეუმში არის სამეცნიერო ღონისძიებებისთვის განკუთვნილი საკონფერენციო დარბაზი. ასევე მოეწყო დასასვენებელი ადგილები მუზეუმის ვიზიტორებისა და ტურისტებისთვის. შენობაში ყურადღებას იპყრობს ნიზამი განჯელისა და მაჰსათი განჯელის ხალიჩის პორტრეტები.

ექსპონატები
მუზეუმში არსებული 542 ექსპონატიდან 418 ექსპოზიციებშია გამოფენილი. ყველაზე ძველ ექსპონატად ითვლება მისი ხუთი მასნავის („ხამსე“) ორიგინალი ხელნაწერი, რომელიც ნიზამი განჯელის საერთაშორისო ცენტრმა მოიტანა და ასევე ნიმუშები ყურანიდან.

გალერეა
კრასნოდარის სახელმწიფო ისტორიულ-არქეოლოგიური მუზეუმი

კრასნოდარის ე.დ. ფელიცინის სახელობის სახელმწიფო ისტორიულ-არქეოლოგიური მუზეუმი-ნაკრძალი — მუზეუმი კრასნოდარში, დაარსებული 1879 წელს.

ისტორია
1879 წელს ყუბანის რეგიონული სტატისტიკური კომიტეტის მდივანმა ევგენი დიმიტრის ძე ფელიცინმა დააარსა სამხედრო-ეთნოგრაფიული და საბუნებისმეტყველო-ისტორიული მუზეუმი. მუზეუმმა ოფიციალური სტატუსი 1908 წლის 12 ივლისს მიიღო. 1917 წლისთვის მუზეუმის სამუზეუმო ფონდი 11 000-ზე მეტ ნივთს შეადგენდა.

1918 წლის ბოლოს გაჩნდა ცენტრალური რეგიონული მუზეუმის შექმნის იდეა. ახალი ყუბანისა და შავი ზღვისპირეთის მხარის მუზეუმის საფუძველი იყო ყოფილი სამხედრო მუზეუმი 13000-ზე მეტი ექსპონატით. 1924 წლიდან კრასნოდარის მუზეუმმა მიიღო სამეცნიერო სტატუსი.

1930-იანი წლების შუა პერიოდიდან მუზეუმს ეწოდა კრასნოდარის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. მისი ფონდი უკვე 40000 ნივთს ითვლიდა. კოლექციების შევსება მოხდა არქეოლოგიური და პალეონტოლოგიური ექსპედიციებით.

დიდი სამამულო ომის დროს ძირითადი საქმიანობა იყო ყუბანის ბუნებრივი რესურსების შესწავლა, ნედლეულის გამოვლენა. გერმანელების ოკუპაციის პერიოდში მუზეუმის საქმიანობის შესახებ ძალიან ცოტაა ცნობილი.

ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ მუზეუმმა განაგრძო მუშაობა. 1961 წლის ივლისიდან მუზეუმი განთავსებულია ბოგარსუკოვის ყოფილ სასახლეში გიმნაზიის ქ. 67-ში. 70-იანი წლების მეორე ნახევარში ეთნოგრაფიისადმი ინტერესი გაიზარდა.

1977 წელს კრასნოდარის მხარის, ანაპას და თემრიუკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმების, ისევე როგორც რიგი სხვა რეგიონული მუზეუმების ბაზაზე შეიქმნა კრასნოდარის სახელმწიფო ისტორიულ-არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი. იხსნება ახალი გამოფენები, ივსება კოლექციები, მიმდინარეობს უამრავი სამეცნიერო და საგანმანათლებლო სამუშაო.

1991 წლიდან მუზეუმ-ნაკრძალს მისი დამფუძნებლის ევგენი დიმიტრის ძე ფელიცინის სახელი ეწოდა. რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ბრძანებულებით მუზეუმი გახდა ფედერალური მნიშვნელობის ობიექტი. მთლიანობაში, კრასნოდარის სახელმწიფო ისტორიულ-არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის ფონდები შეიცავს დაახლოებით 428,4 ათას ექსპონატს.

მუზეუმის ფილიალები
მუზეუმს ფილიალები აქვს ანაპაში
(ანაპას არქეოლოგიური მუზეუმი), ტამანში
(ტამანის მუზეუმის კომპლექსი მოიცავს ტამანის არქეოლოგიურ მუზეუმს, ჰერმონასა-თმუტარაკანის არქეოლოგიურ კომპლექსს, დიდი რუსი პოეტის მ. ლერმონტოვის სახლ-მუზეუმს), თემრიუკსკში
(თემრიუკის ისტორიული და არქეოლოგიური მუზეუმი), ტიმაშიოვსკში
(სტეპანოვების ოჯახის ტიმაშიოვსკის მუზეუმი).
ალბერტ ბატირგაზიევი

ალბერტ ხანბულატოვიჩ ბატირგაზიევი (; დ. 23 ივნისი, 1997 წელი, ბაბაიურტი, დაღესტანი, რუსეთი) — რუსი პროფესიონალი მოკრივე, რომელმაც ოქროს მედალი მოიპოვა ტოკიოს 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

ოლიმპიური კარიერა
ბატირგაზიევი თინეიჯერობის დროს ჩემპიონი იყო კიკბოქსინგში. 2016 წელს კი სერიოზულად დაკავდა კრივით. ბატირგაზიევი გამოვიდა რუსეთის სახელით 2019 წლის კრივის მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2020 წლის ევროპის საკვალიფიკაციო ტურნირზე მან ოქროს მედალი მოიპოვა. ბატირგაზიევი გამოვიდა ტოკიოს 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც პირველი ორი ბრძოლა მოიგო ნახევარფინალამდე მისასვლელად. მან დაამარცხა კუბელი სამგზის ოლიმპიური მედალოსანი ლაზარო ალვარესი ანგარიშით 3:2. ფინალში ბატირგაზიევმა დაამარცხა შეერთებული შტატების წარმომადგენელი დიუკ რაგანი ანგარიშით 3:2 და გახდა პირველი პროფესიონალი მოკრივე ოლიმპიურ ისტორიაში, რომელმაც ოქროს მედალი მოიპოვა.

პროფესიონალური კარიერა
ბატირგაზიევის პროფესიონალური დებიუტი შედგა 2020 წლის 3 ივლისს. პირველ ბრძოლაში მან გამარჯვება მოიპოვა არმენ ატაევის წინააღმდეგ. მან მეორე ბრძოლა გამართა ერჟან ტურგუმბეკოვის წინააღმდეგ 2020 წლის 22 აგვისტოს ყაზანში, რუსეთი. ბრძოლის დროს ტურგუმბეკოვს მეექვსე რაუნდში ქულა დააკლდა ქამრის ქვემოთ დარტყმის გამო. საბოლოოდ ბატირგაზიევმა გაიმარჯვა ტექნიკური ნოკაუტით მეათე და ბოლო რაუნდში 1 წუთსა და 38 წამში.

შემდეგ ის დაუპირისპირდა სიბუსისო ზინგანგეს 2021 წლის 29 იანვარს მოსკოვში, საბჭოთა -ში. ბატირგაზიევმა მეშვიდე რაუნდში დაამიწა მეტოქე, თუმცა ზინგანგი მსაჯის ათამდე დათვლამდე ფეხზე წამოდგა, მაგრამ მეშვიდე რაუნდში ტექნიკური ნოკაუტით ბატირგაზიევმა საბოლოო გამარჯვება მოიპოვა.

ბატირგაზიევმა 2021 წლის 11 ოქტომბერს სუატ ლაზესთან გამართა ორთაბრძოლა. ბრძოლა ეძღვნებოდა ბაშკორტოსტანის ეროვნულ დღეს და გადაიცემოდა -ზე. ბატირგაზიევმა ბრძოლა მეორე რაუნდში ნოკაუტით მოიგო.

მან შემდეგი ბრძოლა 2021 წლის 24 დეკემბერს, მოსკოვში, რუსეთში, ფრანკლინის მანცანილასთან გამართა, რომელიც მან მეოთხე რაუნდის ტექნიკური ნოკაუტით მოიგო.

ბატირგაზიევი ჰეიბათულა ჰაჯიალიევს დაუპირისპირდა 2022 წლის 3 აპრილს, მოსკოვში, რუსეთში. მან მოიგო ბრძოლა შემდეგი ქულებით: 99–91, 100–90 და 100–90.

2022 წლის ივნისში მან რუსეთის ნაკრებთან ერთად მონაწილეობა მიიღო კომპანია „ "-ისა და პირველი არხის შეჯიბრში - „კრივის ლიგა". თასი ნახევრადპროფესიული წესით ჩატარდა: 4-რაუნდიანი ორთაბრძოლები პროფესიონალური წესებით, მაგრამ ორთაბრძოლები რბილი სამოყვარულო კრივის ხელთათმანებით გაიმართა. ტრავმის გამო ბატირგაზიევმა ამ თასის ოთხი ტურნირიდან მხოლოდ ერთში მიიღო მონაწილეობა 63 კგ-მდე წონით კატეგორიაში და ტექნიკური ნოკაუტით დაამარცხა სამხრეთ აფრიკელი როფიმა მაევა.

პირადი ცხოვრება
ალბერტ ბატირგაზიევი წარმომავლობით არის ნოგაი. ის დაიბადა დაღესტნის რესპუბლიკის ბაბაიურტის რაიონის სოფელ გემეტიუბეში. როდესაც ის ექვსი წლის იყო, მისი მშობლები საცხოვრებლად ნიჟნევარტოვსკში გადავიდნენ. დედა მუშაობდა აღმზრდელად, მამა კი მეხანძრე იყო. მას ჰყავს ხუთი ძმა: ერთი უფროსი და ოთხი უმცროსი. ბებია, ბიძა, დეიდა, ბიძაშვილები და დები ცხოვრობენ დაღესტნის რესპუბლიკის ბაბაიურტის რაიონის სოფელ გემეტიუბეში.
სადიქ დადაშოვი

სადიქ დადაშოვი — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა არქიტექტორი, არქიტექტურის ისტორიკოსი, აზერბაიჯანული საბჭოთა არქიტექტურის ერთ-ერთი დამაარსებელი, პროფესორი, სსრკ არქიტექტურის აკადემიის წევრი (1941), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1945), აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1940), სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1941).

ბიოგრაფია
სადიქ დადაშოვი დაიბადა 1905 წლის 15 აპრილს ბაქოში. მან 1929 წელს დაამთავრა ბაქოს მ.აზიზბეოვის სახელობის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1944 წელს გახდა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო კომისართა საბჭოსთან არსებული არქიტექტურული სამუშაოების განყოფილების პირველი ხელმძღვანელი.

სადიქ დადაშოვი 1941 წელს აირჩიეს სსრკ არქიტექტურის აკადემიის წევრად, ხოლო 1945 წელს ახლად დაარსებული აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად (ამჟამად აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია).

სადიქ დადაშოვი გარდაიცვალა 1946 წლის 24 დეკემბერს მოსკოვში და დაკრძალეს ბაქოში.

სამეცნიერო საქმიანობა
სადიქ დადაშოვი აზერბაიჯანის არქიტექტურული მემკვიდრეობის პირველი მეცნიერი მკვლევარია. მან საფუძველი ჩაუყარა აზერბაიჯანული არქიტექტურის ისტორიის შესწავლას. ამ მიზნით მან მოაწყო სამეცნიერო ექსპედიციები აზერბაიჯანის მთელ რიგ რეგიონებში 1934-1940 და 1944-1946 წლებში.

სადიქ დადაშოვმა შექმნა თავისი არქიტექტურული და თეორიული ნამუშევრები გამოჩენილ აზერბაიჯანელ არქიტექტორთან და არქიტექტურის ისტორიკოს მიქაილ ჰუსეინოვთან ერთად. მისი პროექტის საფუძველზე ბაქოსა და რესპუბლიკის სხვა ქალაქებში აშენდა მრავალი საცხოვრებელი, საზოგადოებრივი და კულტურულ-საყოფაცხოვრებო ნაგებობა და ამ ნამუშევრებმა დიდი როლი ითამაშა აზერბაიჯანული არქიტექტურის განვითარებაში.

სადიქ დადაშოვმა 1929-1933 წლებში უზრუნველყო 23 შენობის პროექტი. მათ შორისაა ქარხანა-სამზარეულო ბაქოში (ბაილში), აზერბაიჯანის ინდუსტრიული ინსტიტუტის ახალი შენობა (ახლანდელი აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობის აკადემია; ორივე 1932), სახლი ხელოვნების მუშაკთათვის, საცხოვრებელი კორპუსების კომპლექსი და ღაზახის პედაგოგიური ტექნიკუმი (1933).

სადიქ დადაშოვი არის ნიზამი განჯელის ძეგლების პროექტის ავტორი, რომლებიც 1946 წელს დაიდგა განჯაში და 1949 წელს ბაქოში.

სადიქ დადაშოვის მთავარი ნამუშევრები
აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტის შენობა (1935 წ.)
კინოთეატრ „ნიზამის“ შენობა (1934 წ.)
ბაქოს მუსიკალური აკადემიის შენობა (1936 წ.)
ნიზამი განჯელის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის ეროვნული მუზეუმის შენობა (1940 წ.) და სხვ.

ჯილდოები და აღიარება
1940 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება, ხოლო 1941 წელს მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია.

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.

ძირითადი სამეცნიერო ნაშრომები
აზერბაიჯანული არქიტექტურის ძეგლები ბაქოში. მოსკოვი. 1938
ბაქოს არქიტექტურული ძეგლები. მოსკოვი. 1946
აზერბაიჯანის - სს. არქიტექტურა. მოსკოვი. 1948
საბჭოთა აზერბაიჯანის არქიტექტურა. ბაქო—მოსკოვი. 1950
შირვანშახოვის სასახლის ანსამბლი ბაქოში. მოსკოვი. 1956
ბაქოს არქიტექტურული ძეგლები. ბაქო. 1955
კრაიოვა რადა ნაროდოვა

კრაიოვა რადა ნაროდოვა ― პოლონეთის დროებითი წარმომადგენლობითი ორგანო მეორე მსოფლიო ომის დროს. მესამე რაიხის ოკუპაციისგან გათავისუფლების შემდეგ ასრულებდა დროებითი პარლამენტის ფუნქციას. შეიქმნა პოლონეთის მუშათა პარტიის ინიციატივით 1943 წლის 31 დეკემბერს. რადა იბრძოდა გერმანული ოკუპაციის წინააღმდეგ, ჩამოყალიბა არმია ლუდოვა. 1944 წლის ივლისში რადამ შექმნა ეროვნული გათავისუფლების პოლონეთის კომიტეტი, რომელიც განთავსდა ლუბლინში. რადამ საქმიანობა შეწყვიტა 1947 წელს საკანონმდებლო სეიმის არჩევნების შემდეგ.
კრაკოვის სავოევოდო (1975-1998)

კრაკოვის სავოევოდო — ადმინისტრაციული ერთეული პოლონეთში 1975-1998 წლებში. მისი ცენნტრი იყო ქალაქი კრაკოვი. სავოევოდოს ფართობი 1979 წლისთვის შეადგენდა 3,3 ათას კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა 1,9 მილიონ ადამიანს. პოლონეთის თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფით, რომელიც 1999 წლიდანაა ძალაში ყოფილი კრაკოვის სავოევოდო მოქცეულია უფრო დიდი ერთეულის, მალოპოლსკის სავოევოდოს ფარგლებში.
შარლოტა კვანტალიანი

შარლოტა კვანტალიანი (დ. 1 აპრილი, 1950, აბაშა, — გ. 7 სექტემბერი, 2022) — ქართველი პოეტი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი და ფოლკლორისტი.

დაიბადა 1950 წლის 1 აპრილს, ქალაქ აბაშაში. დაამთავრა რუსთავის №15 საშუალო სკოლა. დაამთავრა თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1975 წელს. 1980 წლიდან მუშაობდა ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1991 წელს გახდა მწერალთა კავშირის ქვემო ქართლის ლიტერატურული ორგანოს, ალმანახ „ალგეთის” მთავარი რედაქტორი, სადაც დააფუძნა გამომცმლობა „ვეფხისტყაოსანი”. მისი ინიციატივით, 1994 წელს კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიხსნა „ლიტერატურული დაოსტატების” ფაკულტეტი, სადაც ლექციებს კითხულობდა. შემდეგ კი იქვე, ვახუშტი კოტეტიშვილის მიერ ჩამოყალიბებულ ფოლკლორის კვლევის კომპლექსურ ლაბორატორიაში ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას. დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ზნეობრივი გმირის პრობლემა ქართულ ფოლკლორში“. 1997 წელს დააფუძნა სამეცნიერო-სალიტერატურო გაზეთი „კალმასობა”. იმავე წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში მეცნიერ-მუშაკად. 2007 წელს მიიღო ფილოლოგიის აკადემიური დოქტორის წოდება. გამოცემული აქვს სხვადასხვა პროფილის არაერთი წიგნი (პოეზია, პროზა, საბავშვო ლექსები, სამეცნიერო სტატიები, თარგმანები). მის ლექსებზე შექმნილია უამრავი სიმღერა. თარგმნილია რამდენიმე ენაზე.
აბატსკოე

აბატსკოე (; ყოფ. აბატსკი) — სოფელი რუსეთში, ტიუმენის ოლქში, აბატსკოეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1964–1992 წლებში დაბის სტატუსი ჰქონდა და აბატსკი ეწოდებოდა. მდებარეობს მდინარე იშიმის (ირტიშის შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, რკინიგზის სადგურ იშიმიდან (ტიუმენი – ომსკის ხაზი) 72 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. აბატსკოეში გადის უსტ-ბალიკი – ომსკის ნავთობსადენის ტრასა. 7959 მცხოვრები (2010).
გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის ფედერალური სააგენტო

გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის ფედერალური სააგენტო ( — „როსკარტოგრაფია“) — აღმასრულებელი ხელისუფლების ფედერალური ორგანო.

შეიქმნა როგორც უმაღლესი გეოდეზიური სამმართველო (უგს) 1919 წლის 15 მარტს. 1935 წლის 15 ივნისიდან სსრკ შსსკ სახელმწიფო აგეგმვისა და კარტოგრაფიის მთავარი სამმართველო. 1938 წლის 23 სექტემბრის სსრკ სახალხო კომისართა საბჭოს № 1196 დადგენილებით გამოეყო შსსკ-ს და გარდაიქმნა სსრკ სკს გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის მთავარ სამმართველოდ. 1967 წლის 10 მაისს გარდაიქმნა სსრკ მინისტრთა საბჭოს გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის მთავარ სამმართველოდ. 1991 წლის 20 აპრილს დაარსდა რსფსრ მინისტრთა საბჭოს გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის მთავარი სამმართველო (რსფსრ „გლავკარტოგრაფია“). 1992 წლის 30 სექტემბერს შეიქმნა რუსეთის გეოდეზისა და კარტოგრაფიის ფედერალური სამსახური („როსკარტოგრაფია“).

რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 2008 წლის 12 მაისის 724 ბრძანებითა და რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 2008 წლის 5 ივნისის 431 დადგენილებით გადაეცა რუსეთის ფედერაციის ეკონომიკური განვითარებისა და ვაჭრობის სამინისტროს. რუსეთის პრეზიდენტის 2008 წლის 31 დეკემბრის ბრძანებით გაუქმდა 2009 წლის 1 მარტიდან; ფუნქციები გადაეცა სახელმწიფო რეგისტრაციის, კადასტრისა და რეგისტრაციის ფედერალურ სამსახურს (რეორგანიზებულ „როსრეგისტრაციას“).
კადიკჩანი

კადიკჩანი (რუს. ) — მიტოვებული დაბა რუსეთში, მაგადანის ოლქის სუსუმანის რაიონში. 2021 წლის მონაცემების მიხედვით, დაბაში მხოლოდ 1 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
დაბა დიდი სამამულო ომის დროს დაარსდა ნახშირის მოპოვების მიზნით. მაღაროებსა და დაბას გულაგის პატიმრები აშენებდნენ, მათ შორის მწერალი ვარლამ შალამოვი. კადიკჩანში მოპოვებულ ნახშირს უმეტესად არკაგალას გრესი იყენებდა. დასახლება ეტაპობრივად შენდებოდა, ამიტომაც ძველ, ახალ და უახლეს ნაწილებად იყო დაყოფილი.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ნახშირის მოპოვება კადიკჩანში შეჩერდა. 1992 წელს მიატოვეს ერთ-ერთი მაღარო, ხოლო 1996 წლის ნოემბერში მეორე მაღაროში აფეთქება მოხდა, რომელმაც 6 ადამიანი იმსხვერპლა. აფეთქების შემდეგ მაღარო დახურეს, ხოლო ხალხი გადაასახლეს. 2001 წელს მოხდა სახლების კონსერვაცია, დაბაში შეჩერდა ელექტროენერგიის მიწოდება. 2010 წელს კადიკჩანი სრულიად დაიცალა, თუმცა 2021 დაბაში 1 ადამიანი დაბრუნდა.

მოსახლეობა