iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ტრაპეზი

ტრაპეზი ( — „მაგიდა“) — ტაძარში, ქრისტიანულ ღვთისმსახურებაში უსისხლო მსხვერპლშეწირვის ადგილი, საიდანაც ხდება კურთხევა. ტრაპეზად მოიაზრება, როგორც საკურთხევლის ნაწილი, ისე თავად ოთხკუთხა (ხის ან ქვის) მაგიდა, რომელიც როგორც წესი, საკურთხევლის შუაგულში მდებარეობს ან უშუალოდ აღმოსავლეთ კედელთანაა მიდგმული.

ტრაპეზზე საიდუმლოდ, უხილავად სუფევს თვით უფალი, როგორც მეუფე და მბრძანებელი ტაძრისა. მასთან მიახლება და ამბორი მსოლოდ ღვთისმსახურებისთვისაა დასაშვები. ტრაპეზი ოთხკუთხა და მირონცხებული მაგიდაა ძვირფასი ქსოვილით შემკული. მასზე ასვენია ლიტურგიისათვის აუცილებელი სიწმინდეები: ოდიკი, სახარება, წმიდა სანაწილე, ჯვარი, შვიდსანთლა.

საკურთხეველი წარმოადგენს აღმოსავლეთით, კანკელს მიღმა სივრცეს. მას ჩრდილოეთით და სამხრეთით ესაზღვრება სამკვეთლო და სადიაკვნე. საგულისხმოა ის ფაქტი რომ საუკუნემდე საქართველოს ტაძრებისათვის არ იყო დამახასიათებელი დღევანდელი სამნაწილიანი საკურთხველი. სადიაკვნე და სამკვეთლო ამ დროს ტაძრის გარეთ აგებულ შენობებში იყო მოწყობილი, ან სამკვეთლოს მაგიდა საკურთხევლის ჩრდილოეთ კედელთან იდგა. საუკუნიდან, რუსეთთან ურთიერთობის გააქტიურების შემდგომ, სამკვეთლოსა და საკურთხეველს ერთი საერთო კანკელი ჰყოფთ შუა ტაძრისაგან. დღეს ასეთ სამნაწილედ საკურთხველიან ეკლესიებში საკურთხევლად იწოდება არა მარტო ის ადგილი, სადაც ტრაპეზი მდებარეობს, არამედ კანკელს მიღმა სივრცე, რომელიც სადიაკვნესა და სამკვეთლოს მოიცავს.

საკურთხევლის (როგორც კანკელის მიღმა სივრცის) პარალელურ ტერმინად ძველ წერილობით ძეგლებსა და ტიპიკონებში გვხვდება ტრაპეზიც, მხოლოდ იმ განსხვავებით, რომ ძველად ის არ გულისხმობდა სადიაკვნესა და სამკვეთლოს.

წერილობით ძეგლებსა და ტიპიკონებში ტერმინი ტრაპეზი გვხვდება, აგრეთვე ტაბლის, სუფრის აღსანიშნავად.
ელექტრომაგნეტიზმი

ელექტრომაგნეტიზმი, ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება — ერთ-ერთი ოთხი ფუნდამენტური ურთიერთქმედებიდან. სხვა ფუნდამენტური ურთიერთქმედებები არის სუსტი ურთიერთქმედება, ძლიერი ურთიერთქმედება და გრავიტაცია. ელექტრომაგნიტურ ურთიერთქმედებით ხასიათდებიან მუხტის მქონე სხეულები. არეს, რომელშიდაც ამ ტიპის ურთიერთქმედებას აქვს ადგილი ელექტრომაგნიტური ველი ეწოდება.

თეორიის წარმოშობის ისტორია
თავდაპირველად ითვლებოდა რომ, ელექტროობა და მაგნეტიზმი იყო განსხვავებული ძალები. ეს შეხედულება შეიცვალა 1873 წელს ჯეიმზ კლარკ მაქსველის ნაშრომის: ტრაქტატი ელექტროობასა და მაგნეტიზმზე გამოქვეყნების შემდეგ, სადაც ნაჩვენები იყო, რომ უარყოფითად და დადებითად დამუხტული ნაწილაკები ერთ ძალას ემორჩილებოდნენ.
გრავიტაცია

/{^2}\1 (4),
სადაც, \ გრავიტაციული პოტენციალია.

(2) ფორმულის თანახმად, დედამიწის ზედაპირზე \=6·10⁻¹⁰, მზის ზედაპირზე \=4·10⁻⁶, თეთრი ჯუჯების ზედაპირზე \=10⁻³. სამყაროსათვის მთლიანად \ არ არის მცირე და ნიუტონის კანონი მისთვის, როგორც მთელისათვის, გამოუყენებელია. ნიუტონის კანონები გამოუყენებელია აგრეთვე გრავიტაციულ ველში სინათლის გავრცელებისათვის, აგრეთვე ტალღური გრავიტაციული ველებისათვის, ე. ი. მიზიდულობის გადაცემის პროცესებისათვის. ამგვარად, ნიუტონის თეორია არასაკმარისია. სწორედ ეს იყო ფარდობითობის ზოგადი თეორიის წარმოშობის ერთ-ერთი მიზეზი.

გრავიტაცია ერთ-ერთი ოთხ ფუნდამენტურ ურთიერთქმედებას შორის (დანარჩენი ფუნდამენტური ურთიერთქმედებებია სუსტი ურთიერთქმედება, ძლიერი ურთიერთქმედება და ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება), რომლის მეშვეობითაც მასის მქონე სხეულები ერთმანეთს იზიდავენ.
სუსტი ურთიერთქმედება

სუსტი ურთიერთქმედება — ელემენტარულ ნაწილაკებს შორის 4 ცნობილი ფუნდამენტური ურთიერთქმედების ერთ-ერთი ტიპი (დანარჩენი ტიპებია ელექტრომაგნიტური, გრავიტაციული და ძლიერი). სუსტი ურთიერთქედება გაცილებით სუსტია არა მარტო ძლიერ, არამედ ელექტრომაგნიტურ ურთიერთქედებაზეც, მაგრამ გაცილებით ძლიერია გრავიტაციულზე.

ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში არსებული ე.წ. სტანდარტული მოდელის მიხედვით, სუსტი ურთიერთქმედება განპირობებულია ელემენტარულ ნაწილაკებს შორის მძიმე და ბოზონების მიმოცვლით. სუსტი ურთიერთქმედების ყველაზე ცნობილი გამოვლინებაა ბეტა-დაშლა (რომლის გამოც, მაგალითად, ნეიტრონი არ არის მდგრადი ნაწილაკი და იშლება პროტონად, ელექტრონად და ანტინეიტრინოდ.
ძლიერი ურთიერთქმედება

ძლიერი ურთიერთქმედება — ელემენტარულ ნაწილაკებს შორის 4 ცნობილი ფუნდამენტური ურთიერთქმედების ერთ-ერთი ტიპი (დანარჩენი ტიპებია ელექტრომაგნიტური, გრავიტაციული და სუსტი ). ძლიერ ურთიერთქედებაში მონაწილე ნაწილაკებს უწოდებენ ჰადრონებს, განსხვავებით ფოტონებისა და ლეპტონებისაგან, რომელთაც არ ახასიათებთ ძლიერი ურთიერთქმედება. ძლიერი ურთიერთქმედების ერთ-ერთი გამოვლინებაა ბირთული ძალები, რომლებიც ნუკლონებს ერთანეთთან აკავშირებენ ატომბირთვში. ძლიერი ურთიერთქმედებას აქვს ქმედების მცირე რადიუსი (~10-13 სმ) და ამ მანძილებზე მნიშვნელოვნად აღემატება ყველა სხვა ტიპის ურთიერთქმედებას.

ურთიერთქმედებას ძლიერი ეწოდება იმის გამო, რომ ატომის ბირთვის რიგის მანძილებზე ეს ურთიერთქმედება დანარჩენ ურთიერთქმედებებზე გაცილებით ძლიერია, მაგალითად, ის 100-ჯერ აღემატება ელექტრომაგნიტურ ურთიერთქმედებას.

ძლიერი ურთიერთქმედებით გამოწვეული მიზიდულობის გავლენით პროტონები და ნეიტრონები ერთიანდებიან ატომის ბირთვში.
ბიბი-ჰეიბათის მეჩეთი

ბიბი-ჰეიბათის მეჩეთი — შიიტური მეჩეთი ბაქოში, მდებარეობს ბაქოს ყურეს სანაპიროზე, აზერბაიჯანში. თავდაპირველად აგებულია ს-ში შირვანშაჰ აბუ-ლ-ფათხ ფარუხზადის მიერ, რომელმაც იარსება 1936 წლამდე, ვიდრე ბოლშევიკები დაანგრევდნენ. ამჟამინდელი შენობა, განახლებული მეჩეთი, აგებულია 1990-იან წლებში.

ბიბი-ჰეიბათის კომპლექსი, რომელშიც მეჩეთის გარდა განსასვენებელები და საფლავები შედიან (მათ შორის უკეიმი ხანუმის საფლავი, წინასწარმეტყველ მუჰამედის შთამომავალი), როგორც განადგურებამდე, ისე ამჟამადაც წარმოადგენს აღმოსავლეთის მუსლიმების სასულიერო ცენტრს და აზერბაიჯანის ისლამური ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთ ღირსშესანიშნავ ძეგლს. მეჩეთი თავის დროზე მოინახულეს აბბასკული-აღა ბაკიხანოვმა, ალექსანდრე დიუმამ და ხურშიდბანუ ნატავანმა.

ადგილობრივები ძველად „ფატიმას მეჩეთს“ ეძახდნენ. ამავე სახელით აღწერს ალექსანდრე დიუმა მეჩეთს, რომელიც მე-19 საუკუნის 40-იან წლებში მოინახულა.
მიკელე დე ლუკი

მიკელე დე ლუკი (იტალ. ) (დ. 1951, ფერარა, იტალია) — იტალიელი დიზაინერი და არქიტექტორი, მეტწილად ცნობილია თავისი დიზაინერული ნამუშევრებით, მისმა მიღწევებმა ახალი სტილის დიზაინის შექმნაში დიდი როლი ითამაშა სახელვნებო ჯგუფებსა და მოძრაობებში: კავარტი, ალქიმია და მემფისი. სწავლობდა არქიტექტურას პადუასა და ფლორენციაში (დაამთავრა 1975). საქართველოში ცნობილი გახდა თავისი ნამუშევრებით: შსს-ს შენობა, ავლაბრის რეზიდენცია (მუშაობდა შენობის დასრულებაზე და ინტერიერზე), მშვიდობის ხიდი (სამივე თბილისში) და სასტუმრო მედეა (ბათუმში).
დიმნა

დიმნა — ანტიკური და შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, ახლანდ. სოფელ დიმის მახლობლად (ბაღდათის მუნიციპალიტეტი).

ლეონტი მროველის ( ს.) ცნობით, დიმნა აუშენებია მეფე ფარნავაზს შორაპნის ციხესთან ერთად. მასვე უკავშირებს დიმნის აგებას ვახუშტი ბატონიშვილიც ( ს.).

დიმნა უნდა ყოფილიყო მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პუნქტი მნიშვნელოვან გზათა შესაყართან. იგი აკონტროლებდა, ერთი მხრივ, ხანისწყლის ხეობას, რომელიც „რკინისჯვრის“ გზის მეშვეობით რიონის ხეობას უკავშირდებოდა, ხოლო, მეორე მხრივ, „ციხის ყელზე“ გავლით, ქართლთან დამაკავშირებელ გზას.

ჩვენამდე მოღწერული ნაგებობა მცირე ზომისაა (40 მ × 20 მ). შემორჩენილია ოთხკუთხა კოშკი და ზღუდის ნაშთები, რომლებიც წყობის მიხედვით ადრინდელი შუა საუკუნეებით შეიძლება დათარიღდეს, ხოლო ციხის გარეთ გათხრებით გამოვლენილი რიყის ქვის კედელი ელინისტური ხანის მიწურულს (ძვ. წ. – სს.) მიეკუთვნება. ბორცვი, რომეზედაც ციხეა აშენებული, ძველ ნამოსახლარს წარმოადგენს. იგი ხელოვნური თხრილით არის გამოყოფილი ფერსათის კალთისაგან და დატერასებულია. აქ მოპოვებული არქეოლოგიური მასალები წინარეანტიკურ ხანას განეკუთვნება. დიმნის მიდამოებში 1974 წელს ჩატარდა მცირე მასშტაბის დაზვერვითი არქეოლოგიური სამუშაოები (ხელმძღვანელი ვ. ჯაფარიძე).
იაპონური წერო

იაპონური წერო, მანჯურიული წერო — ფრინველი წეროსნაირთა რიგისა. გავრცელებულია შორეულ აღმოსავლეთსა და იაპონიაში. მისი სხეულის სიგრძე 120-150 სმ აღწევს, ფრთების შლილი 220-250 სმ. წონა 7-10,5 კგ. მიიჩნევა ბედნიერების სიმბოლოდ, განსაკუთრებით იაპონიაში. გამოსცემს ხმამაღალ, საყვირის მსგავს ხმას. იაპონური წერო ძალზე გრაციოზულია. გაოცებას იწვევს მისი ცეკვა და ახალ თაობაზე ზრუნვა. იშვიათი და საფრთხეში მყოფი სახეობაა. დაცულია საერთაშორისო და ეროვნული კანონმდებლობით.
რიუკიუ

რიუკიუ, ნანსეი — ვულკანურ და მარჯნულ კუნძულთა არქიპელაგი იაპონიაში, კიუსიუსა და ტაივანის კუნძულებს შორის, აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვას გამოჰყოფს წყნარი ოკეანის ღია ნაწილისაგან. გადაჭიმულია დაახლოებით 1200 კმ-ზე, შედგება კუნძულთა 6 ჯგუფისაგან, შედის 98 კუნძული. ფართობი 4700 კმ². უმთავრესად აგებულია მეზო-კაინოზოური და კარსტული კირქვებით (ღერძულ ზოლში ადგილ-ადგილ შიშვლდება პალეოზოური ნაოჭა საფუძველი), ჩრდილო-დასავლეთით გავრცელებულია ვულკანური ქანები. არის რამდენიმე მოქმედი და ჩამქრალი ვულკანი. რელიეფი უმთავრესად პლატოიანი, დაბალმთიანი და დაბალტერასებიანია. მაქსიმალური სიმაღლე 1936 მ (კუნძული იაკუ). ჰავა ჩრდილოეთით სუბტროპიკული, სამხრეთით ტროპიკული მუსონურია. ნალექები 2000-3000 მმ წელიწადში. ხშირია ტაიფუნი. იანვრის საშუალო ტემპერატურა უდრის 14-18 °, ივლისის — 27-28 °. კუნძულზე არის ბრინჯის, ბატატისა და შაქრის ჭარხლის ნათესები. განვითარებულია თევზჭერა. დიდი ქალაქია ნაჰა, რომელიც კუნძულ ოკინავაზე მდებარეობს. რიუკიუდან გააქვთ ანანასი.
იაპონიის თეატრი

იაპონიის თეატრი - იაპონიაში სამი ძირითადი ტიპის ტრადიციული თეატრი არსებობს. ნოო, კაბუკი და ბურნაკუ.

ნოოს წარმოდგენები ძალიან მოკლეა. მათში მეტია სიმბოლიზმი, ვიდრე მოქმედება.
სიცოცხლით სავსე კაბუკის თეატრი მოიცავს მუსიკას, მშვენიერი სცენოგრაფიითა და კოსტიუმებით.
ბურნაკუ თოჯინების თეატრის მოდერნიზებული ვარიანტია.
კაცუსიკა ჰოკუსაი

კაცუსიკა ჰოკუსაი ( , დ. 31 ოქტომბერი, 1760 — გ. 10 მაისი, 1849) — იაპონელი გრავიორი და მხატვარი. უკიიო-ს სკოლის უდიდესი წარმომადგენელი. მასზე გავლენა მოახდინა შუა საუკუნეების ჩინურმა პეიზაჟმა. 1780 წლიდან ქმნიდა ილუსტრაციებს, მხატვრულად გააფორმა 500-მდე წიგნი. უნიკალურ ფერად გრავიურებს ქმნიდა ხეზე. ამ მხატვრის გრავიურების ციკლი „ფუძიამის ოცდათექვსმეტი ხედი“, რომელშიც შედის „ზღვის ტალღებში კანაგავას სანაპიროსთან“ საქვეყნოდ არის ცნობილი.
ტორინ გრინი

ტორინ გრინი ( დ. 28 ნოემბერი, 1986, ბოკა-რატონი, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც თამაშობს „აეკ“-ში. ყოფილი ამერიკელი კალათბურთელის სიდნის გრინის შვილი. 2004-2007 წლებში იყო ფლორიდის უნივერსიტეტის გუნდის „ფლორიდა გეიტორსის“ წევრი. 2007 წლის დრაფტში 52-ე ნომრად აიყვანა „პორტლენდ თრეილ ბლეიზერსმა“, 2007, 2008 და 2009 წლებში მონაწილეობდა -ს საზაფხულო ლიგებში.
ნიკოლოზ ცქიტიშვილი

ნიკოლოზ ცქიტიშვილი (დ. 14 აპრილი, 1983, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების წევრი. ამჟამად არის თავისუფალი აგენტი. 2002 წელს -ს დრაფტზე პირველ რაუნდში, მე-5 ნომრად აყვანილი იქნა „დენვერ ნაგეტსის“ მიერ. ცქიტიშვილი -ში 2006 წლამდე დარჩა.

ტიტულები
იტალიის ლიგის ჩემპიონი (1): 2002
იტალიის სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2002
ირანის სუპერლიგის ჩემპიონი (1): 2012
დასავლეთ აზიის კალათბურთის ლიგის გამარჯვებული (1): 2012
აზიის ჩემპიონთა თასის გამარჯვებული (1): 2012
მანუჩარ მარკოიშვილი

მანუჩარ მარკოიშვილი (დ. 17 ნოემბერი, 1986, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. არის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა კალათბურთელი რომელმაც ევროლიგაზე ითამაშა, დებიუტის მომენტში ის 15 წლისა და 327 დღის იყო.

ეროვნული ნაკრები
მანუჩარ მარკოიშვილი თამაშობს საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში.

კარიერის მიღწევები
 ლიგის მფლობელი (2015)
თურქეთის ჩემპიონი (2013)
 ჩემპიონი (2004)
იტალიის სუპერთასის მფლობელი (2012)
იტალიის სუპერთასის (2012)
ადრიატიკის ლიგის - (2007)
2 გზის სლოვენიის ჩემპიონი (2005–2006)
2 გზის სლოვენიის თასის მფლობელი (2005–2006)
იტალიის ჩემპიონი (2003)
იტალიის თასის მფლობელი (2003)
2 გზის საქართველოს ჩემპიონი (2001–2002)
გიორგი ცინცაძე

გიორგი ცინცაძე (დ. 7 თებერვალი, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი კალათბურთელი. 2011, 2013, 2015, 2017, 2022 წლების ევრობასკეტისა და 2023 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ბიოგრაფია
გიორგი ცინცაძე 20 წელი იცავდა საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების ღირსებას და გუნდურ სახეობებში ჩატარებული თამაშებით საქართველოს აბსოლუტური რეკორდსმენია. მან საქართველოს ნაკრების მაისურით 217 მატჩი ჩაატარა.

პირველი სანაკრებო მატჩი ქართველმა კალათბურთელმა 2004 წელს, ფინეთის ეროვნული ნაკრების, ხოლო ბოლო შეხვედრა 2024 წელს, სერბეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართა. ამ პერიოდის განმავლობაში, გიორგი ცინცაძემ საქართველოს ნაკრებს არაერთი გამარჯვება მოუტანა.

სხვადასხვა დროს იყო რუსეთის ჩემპიონი (2004), ულების თასის მფლობელი (2006), ესტონეთის ორგზის ჩემპიონი (2007, 2008), ევროჩელენჯის ოთხთა ფინალის მონაწილე (2008), ბალტიის ლიგის „ოლ სტარის“ მონაწილე (2008), ესტონეთის პირველობის საუკეთესო კალათბურთელი (2009), ესტონეთის თასის მფლობელი (2011), ბალტიის თასის გამარჯვებული (2011), უკრაინის ჩემპიონი (2013), საქართველოს ჩემპიონი (2016) და საქართველოს თასის მფლობელი (2017).

მიღწევები
საკლუბო
ცსკა მოსკოვი
რუსეთის სუპერლიგა: 2003–04

დინამო მოსკოვი
ულებ-ის ევროთასი: 2005–06

ტარტუ როკი
ესტონეთის ლიგა: 2006–07, 2007–08
ბალტიის საკალათბურთო ლიგა: 2010–11
ესტონეთის თასი: 2010–11

ბუდიველნიკი კიევი
უკრაინის სუპერლიგა: 2012–13

ქუთაისი 2010
საქართველოს სუპერლიგა: 2016
საქართველოს თასი: 2016–17

ინდივიდუალური
ესტონეთის ლიგის საუკეთესო ევროპელი მოთამაშე: 2007
ესტონეთის ლიგის წლის საუკეთესო მცველი: 2007, 2008
ბალტიის ლიგის „ოლ-სტარის“ მონაწილე: 2008
ევროპის ჩელენჯ-თასის „ოლ-სტარის“ მონაწილე: 2008
ესტონეთის ლიგის წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2009
ფიბას ევროპის თასის საუკეთესო ევროპელი მოთამაშე: 2008
ფიბას ევროპის თასის წლის საუკეთესო მცველი: 2008
ფიბას ევროპის თასის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2008
საქართველოს სუპერლიგის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2012, 2015, 2017, 2023
საქართველოს სუპერლიგის „ოლ-სტარის“ მონაწილე: 2012, 2015, 2017, 2023
საქართველოს სუპერლიგის წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2012, 2017, 2023
საქართველოს სუპერლიგის წლის საუკეთესო მცველი: 2015, 2017
საქართველოს სუპერლიგის წლის საუკეთესო ასისტენტი: 2023

საკლუბო რეკორდები
ბლოკების რეკორდი ესტონეთის ლიგაში — „პარნუ სადამთან“ — 2 ბლოკი: 2008
სარგებლიანობის კოეფიციენტის რეკორდი სუპერლიგაში — „რუსთავთან“ — 41: 2016
ქულების რეკორდი სუპერლიგაში — „ბათუმის“ წინააღმდეგ — 29 ქულა: 2017
მოხსნების რეკორდი სუპერლიგაში — თბილისის გაუსთან — 11 მოხსნა: 2017
ჩაჭრების რეკორდი სუპერლიგაში — თბილისის „დინამოსთან“ — 8 ჩაჭრა: 2017
ასისტების რეკორდი სუპერლიგაში — „ვერასთან“ — 16 შედეგიანი გადაცემა: 2023
ვიქტორ სანიკიძე

ვიქტორ სანიკიძე (დ. 1 აპრილი, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი კალათბურთელი და პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული ნაკრების წევრი. ამჟამად იკავებს საქართველოს კალათბურთის ფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას.

სანიკიძემ მონაწილეობა მიიღო 2011 წლის ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც მისმა საშუალო მონაგარმა 12.9 ქულა, 8.4 მოხსნა და 1.4 პასი შეადგინა.

2020 წლის 10 სექტემბერს დასახელდა „ქართული ოცნების“ პარტიული სიის მე-13 ნომრად 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

აბუ-დაბის ინციდენტი
2025 წლის 13 იანვარს, აბუ-დაბიში, სანიკიძე და ირაკლი ზარქუა საქართველოს მოქალაქე ლაშა გაბიტაშვილს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ. კადრებში ასევე ჩანს, რომ ადგილზე იმყოფებოდა ქართული ოცნების კიდევ ერთი დეპუტატი გელა სამხარაული. ფაქტის ამსახველი ვიდეომასალა სოციალურ ქსელში გავრცელდა.

შემთხვევა სასტუმროს სასადილოში მოხდა. სადილობის დროს ლაშა გაბიტაშვილს ირაკლი ზარქუამ საჭმელი შეაყარა და ფიზიკურად დაუპირისპირდა, შემდეგ კი ჩხუბში ვიქტორ სანიკიძე ჩაერთო.

მოგვიანებით, ლაშა გაბიტაშვილმა ვიდეომიმართვა გაავრცელა სადაც ამბობს, რომ მომხდარი წინა დღის ფაქტს უკავშირდება, რა დროსაც მან ირაკლი ზარქუასა და ვიქტორ სანიკიძეს „რუსი მონა“ უწოდა. 12 იანვრის დაპირისპირების დროს მხარეებმა ერთმანეთს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს.
ალიზი

ალიზი — საშენი მასალა; გამოუწვავი, მზეზე გამომშრალი აგური. ალიზი მზადდება ხელით ან ყალიბით თიხისაგან, რომელსაც სიმტკიცისათვის ორგანულ ან არაორგანულ მინარევებს (დაკეპილი თივა, ნამჯა, მსხვილმარცვლოვანი ქვიშა და სხვ.) უმატებენ. მისი ფორმა და ზომები სხვადასხვა დროსა და სხვადასხვა ადგილზე განსხვავებული იყო. ცნობილია მართკუთხა, კვადრატული, ლეკალური (მოხრილი), პლანოკონვექსური (ძირბრტყელი, ამოზურგული) და სხვ. მოყვანილობის ალიზი.

ახალი ქვის ხანიდან ალიზი განსაკუთრებით გავრცელდა ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში. საქართველოში ალიზის ნაგებობანი ცნობილია ძვ. წ. - ათასწლეულიდან (შულავრის გორა, არუხლოს გორა და სხვ.). ანტიკურ ხანაში ალიზი იყო ერთ-ერთი ძირითადი საშენი მასალა (არმაზციხე, სარკინე, ვანი და სხვ.). ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში ზოგიერთ ქალაქს (მცხეთა, ურბნისი) ალიზის გალავანი ერტყა. დროებითი შენობებისათვის ალიზს დღესაც იყენებენ.
ანატკეცი

ანატკეცი — კაჟის, ობსიდიანის ან სხვა ქანის ქვის ნუკლეუსიდან ადამიანის ხელით ატკეცილი ფირფიტა, რომელთაგანაც ქვისა და ბრინჯაოს ხანაში სხვადასხვა იარაღს ამზადებდნენ ბუნებრივი ნამტვრევისაგან განსხვავებით, ანატკეცის ზედაპირზე აქვს დამახასიათებელი ნიშნები: დარტყმის მოედანი, შესაბამისი ბურცობი მუცლის სიბრტყეზე და ნიჟარისებრი ამონატეხი, რომელსაც წარმოქმნის ანატკეცის ამტვრევის დროს ნუკლეუსზე ხელჩაქუჩის დარტყმა.
საკმლისხიანი

საკმლისხიანი — საკმლის ხის მეჩხერი კორომი. გავრცელებულია უმთავრესად აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში. საქართველოში გვხვდება შირაქის ზეგანზე, კერძოდ, კარგადაა შემონახული ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალში.

მდებარეობისა და ეკოლოგიური თავისებურების მიხედვით განარჩევენ ბარისა და მთისწინების საკმლისხიანებს. ბარის საკმლისხიანი დაკავშირებულია უპირატესად ჭალის ტყეებთან, გარს ერტყმის მათ უდაბნოს მხრიდან. ამ საკმლისხიანში ხშირია ჭალის მუხა და თელა , რის გამოც იქმნება მუხნარ-საკმლისხიანი და თელიან-საკმლისხიანი. ჭალის საკმლისხიანები.

მთავარი ტიპოლოგიური ვარიანტებიდან აღსანიშნავია მარცვლოვანიან-შერეულბუჩქიანი, მლაშობ-მდელოიანი და უდაბნოიანი საკმლისხიანები. მთისწინების საკმლისხიანი ძირითადად სამნაირია - ნახევრადუდაბნოიანი, ველის მარცვლოვნიანი და შერეულბუჩქიანი. მთისწინების ვარიანტს განეკუთვნება ვაშლოვანის ნაკრძალის საკმლისხიანი.
საკოხე

საკოხე — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე მთიულეთის არაგვის მარცხენა შენაკადის — ხდის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3007 მ. საკოხე ვულკანური კონუსია, აგებულია ვულკანური წიდისა და ანდეზიტებისაგან. მთა ნიადაგ-მცენარეულ საფარს თითქმის მოკლებულია. დამახასიათებელია ალპური და სუბნივალური ლანდშაფტები.
გოგონა გარეუბნიდან

„გოგონა გარეუბნიდან“ — ქართული კომედიური სატელევიზიო სერიალი, რომელიც -მ გადაიღო 2010 წელს. დრამატული ტიპის სერიალი, რომელიც კომედიისა და დრამის ნაზავია და ეფუძნება 1999 წელს კოლუმბიაში გადაღებულ სერიალს „მე ვარ უშნო ბეტი“. ეს ორიგინალური ტელე-ნოველა მრავალ ენაზე ითარგმნა. 2010 წლის მონაცემებით ამ პროექტის ახლებური ვერსიები 17 სხვადასხვა ქვეყანაში შექმნეს.

სიუჟეტი
სერიალი გარეუბანში მცხოვრებ გოგონას ისტორიას მოგვითხრობს. თამუნა არის ჭკვიანი, მონდომებული და სურს მუშაობა დაიწყოს მის საყვარელ ტელევეზია 11-ში, მას მხოლოდ ერთი ნაკლი აქვს მისი გარეგნობა, რომელიც ხელს არ უწყობს, რომ დაიწყოს სამსახური. ტელევიზიის მათავარი მმართველი არჩილ წილოსანი ტელევიზიას ახალ დირექტორს წარუდგენს ნიკა გეგელიძეს თუმცა ყველა ელოდებოდა, რომ დირექტორი ლალი ჩიქოვანი გახდებოდა. ლიზი ჩაჩუა არის ნიკა გეგელიძის შეყვარებული და მდივანი, მათი რომანის შესახებ არჩილ წილოსანი შეიტყობს და ლიზის დაითხოვს, ხოლო მის ადგილზე თამუნა ჭელიძეს აიყვანს და ის ნიკა გეგელიძის ახალი ასისტენტი ხდება.

გადაღება
ღამის შოუს სტუდია სერიალისთვის ქმნიდა დეკორაციას და გადაღებები მიმდინარეობდა პავილიონებში: თამუნას სახლი, ტელევიზიის შემოსასვლელი, ნიკას კაბინეტი, არჩილის კაბინეტი, ლალის კაბინეტი. გარე გადაღებები ძირითადი მიმდინარეობდა თბილისში.

როლებში
ეპიზოდურ როლებში
ელენე ძნელაძე - ნიკას მდივანი და შეყვარებული
მარიამ გეგუჩაძე - სოფოს დაქალი
მაია ტურაშვილი
დავით ბეშიტაიშვილი
ლაშა ჩხიკვიშვილი
დადუნა ღლონტი
სოფო კევალიშვილი
ქეთევან კიკნაძე
სალომე შარვაძე
ლევან გურული
ლევან ბუაძე
გიორგი ფირცხალავა
ლევან ფირცხალავა
გრიგოლ ზუბაშვილი
გიორგი კაპანაძე
ირაკლი მაჭარაშვილი
ქრისტინე როსტევანიშვილი
ნიკა გოგიჩაიშვილი
ნიკა გაბელია
ნინო კვანტირაშვილი
ნინი ორჯონიკიძე
ლაშა ჩხიკვიშვილი
ლელა ბექაური
ბუბა ბასიშვილი
ზაზა მელაძე
ვანიკო ტუღუში
ბექა ჯუმუტია
დალი ფრიდონაშვილი
მიშა არობელიძე - სტუდენტი გოგა
Škoda 13T

13 (იგივე ) — ხუთსექციური, სამურიკიანი (ექვსღერძიანი), ნახევრადდაბალიატაკიანი, ცალმხრივი მიმართულების ტრამვაის ვაგონი, რომელიც კომპანია შკოდამ ბრნოს ტრამვაის ქსელისთვის შექმნა. მისი დიზაინი პორშეს დიზაინერთა ჯგუფმა შეიმუშავა. იატაკის ფართის 48% დაბალია (ლიანდაგის ზედაპირიდან 35 სმ). იგი ვიზუალურად 14 –ს ჰგავს, მაგრამ მისგან განსხვავებით 13 –ს პირველ კარს სამგზავრო სალონში შევყავართ, მაშინ, როდესაც 14 –ს პირველი კარი ვატმანის კაბინისაა.

პროდუქცია
2010 წლის მდგომარეობით ბრნოში ამ მოდელის 20 ვაგონი მუშაობს, ხოლო 2011 წლისთვის ბრნომ დამატებით 20 13 უნდა მიიღოს. პირველი გამოშვების ვაგონებში სალონის მაღალიატაკიან ნაწილში სკამები სიგრძეზე, პარალელურად იყო განლაგებული და სხვადასხვა მხარეს მსხდომი მგზავრები ერთმანეთს პირისპირ უყურებდნენ, მეორე გამოშვების ვაგონებში კი ყველა სკამი წინ იქნება მიმართული, რაც მგზავრებს ამ უხერხულობას ააცილებს.
ტექნიკური მონაცემები
სახსრების რაოდენობა: 4 (5 სექცია)
სიგრძე: 31,06 მ
სიგანე 2,46 მ
სიმაღლე 3,7 მ
ცარიელი ვაგონის წონა: 38,3 ტ
ადგილების ჯამური რაოდენობა: 193
დასაჯდომი: 68
დასადგომი: 125 (5 კაცი/მ2)
მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 70 კმ/სთ
კარების რაოდენობა: 4 ორფრთიანი, დაბალიატაკიან სექციებში; 2 ცალფრთიანი, ვაგონის ბოლოებში.
დაბალი იატაკი: 48%
იატაკის სიმაღლე: 35/78 სმ
მოტორების სიმძლავრე 540 (6 90 )
ურიკები: ფიქსირებული
ლიანდაგის სიგანე: 1 435 მმ
გაყიდვები
ჩეხეთი
მართლმსაჯულება

მართლმსაჯულება — სამართალი, კანონიერება, სასამართლო ხელისუფლების განხორციელების ფორმა, რაც ნიშნავს სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლისა და სამოქალაქო საქმეების განხილვა-გადაწყვეტას, ესე იგი, კანონით დაცული სიკეთის ხელყოფის ფაქტის სასამართლო წესით დადგენას და სამართალდამრღვევთა მიმართ სახელმწიფო იძულებითი ღონისძიებების გამოყენებას. საქართველოში მართლმსაჯულებას მხოლოდ საერთო სასამართლოები ახორციელებენ.

უფრო ფართო გაგებით მართლმსაჯულება მოიცავს სასჯელაღსრულების დაწესებულების ფუნქციონირებასაც.
მიჩინოეკი

გზისპირა სადგური — გზების გაყოლებაზე სახელმწიფოს მიერ შექმნილი დასვენების პუნქტი იაპონიაში.

მგზავრებისთვის შექმნილი დასასვენებელი ადგილები, ასევე ადგილობრივი ტურიზმის განვითარების საშუალება. აქ შეიძლება იყოს მაღაზიებიც, სადაც იყიდება ადგილობრივი პროდუქტები და სუვენირები.

2007 წლის მონაცემებით ქვეყანაში 858 მსგავსი სადგური არსებობს.

სერვისები
ყოველი სადგური მგზავრებს 24 საათის განმავლობაში სთავაზობს შემდეგ მომსახურებებს:
ავტომობილების გაჩერება
საპირფარეშო
კომუნიკაციები
შტორმი-333

ოპერაცია შტორმი-333 – საბჭოთა სამხედრო ოპერაცია, რომელიც ჩატარდა 1979 წლის 27 დეკემბერს ავღანეთში და იქცა ავღანეთის ომის დაწყების მიზეზად. სპეცრაზმმა შტურმით აიღო პრეზიდენტ ჰაფიზულა ამინის ქალაქ ქაბულში მდებარე სასახლე სახელად ტაჯბეგი, მოკლეს პრეზიდენტი და 200-მდე პირადი დაცვის სამხედრო პირი. პრეზიდენტთან ერთად დაიღუპა მისი ორი მცირეწლოვანი შვილი.

ოპერაციის მსვლელობისას საბჭოთა სპეცრაზმმა წაართვა რამდენიმე სამთავრობო შენობა მათ შორის: შინაგან საქმეთა სამინისტრო, შიდა უსაფრთხოების შენობა და გენერალური შტაბის შენობა. ჯგუფი ალფას ვეტერან მებრძოლებს ეს ოპერაცია მიაჩნიათ ერთ–ერთ ყველაზე წარმატებულად, რაც კი ამ ჯგუფს ჩაუტარებია.

საბჭოთა სამხედროები და მათი დანაკარგები
ოპერაციის მსვლელობისას საბჭოთა სამხედროებს არ ჰქონდათ საკმარისი ჯავშანჟილეტები, რაც სპეცდანიშულების რაზმის შემთხვევაში დაუშვებელი იყო. გარდა ამისა, სამხედროების უმეტესობას ჩაფხუტებიც კი არ ჰქონდათ.

ოპერაციაში მონაწილეობას იღებდა სულ 661 მებრძოლი, შემდეგი შენაერთების პირადი შემადგენლობიდან:
"გრომის" («») 24 მებრძოლი (ალფას დანაყოფი);
სუკ-ის სპეცრაზმი ზენიტი («») 30 მებრძოლით;
87 მედესანტე 345-ე ბატალიონიდან;
520 მებრძოლი 154-ე ბატალიონიდან, რომელიც თავდაცვის სამინისტრომ გამოყო. ეს რაზმი ცნობილი იყო როგორც მუსულმანთა ბატალიონი, რადგან მისი მებრძოლები მხოლოდ და მხოლოდ სსრკ-ს სამხრეთით მდებარე ქვეყნებიდან იყვნენ შერჩეულნი.

ოპერაციის მსვლელობისას დაიღუპა სუკ–ის სპეცრაზმის 10 ოფიცერი, მუსულმანთა ბატალიონის 6 ჯარისკაცი და 9 მედესანტე, ასევე ოპერაციის ხელმძღვანელი, პოლკოვნიკი ბოიარინოვი. ოპერაციის დასრულებისას თითქმის ყველა სხვა მებრძოლი დაჭრილი იყო.

შტურმი
შეტევა დაიწყო ადგილობრივი დროით 19:30 წუთზე და გრძელდებოდა 43 წუთის განმავლობაში. შეტევაზე გადავიდა ორი -23-4, რომლებმაც მიიტანეს იერიში სასახლეზე. ამის შემდეგ ზენიტის ოთხმა -მა და -1-მა პირდაპირ სასახლეს შეუტიეს. მათ შორის ერთმა -მა მოახერხა შენობის დაცვის სრულად განადგურება. მუსულმანთა ბატალიონი შეიჭრა სასახლეში და გაანადგურა შენობაში განთავსებული ყველა პირი, მათ შორის პრეზიდენტი ამინი.

შედეგი
მიუხედავად იმისა, რომ ოპერაცია საკმაოდ წარმატებული გამოდგა, იგი დასავლეთის ქვეყნებში აღქმული იქნა, როგორც ავღანეთის ოკუპაციად საბჭოთა კავშირის მიერ. ოპერაციის შემდეგ კი დაიწყო 10 წლიანი ავღანეთის ომი, სადაც საბჭოთა არმია დაუპირისპირდა ავღანელ მოჯაჰიდებს.

საბჭოთა კავშირის გმირები
გრიგორი ბოიარინოვი - 1980 წელს სსრკ-ს უმაღლესმა საბჭომ გადასცა გმირობის ორდენი (სიკვდილის შემდეგ)
მიხელ ისაკოვი - 1980 წელს სსრკ-ს უმაღლესმა საბჭომ გადასცა გმირობის ორდენი
ვიქტორ კარპუხინი - 1980 წელს სსრკ-ს უმაღლესმა საბჭომ გადასცა გმირობის ორდენი
ევალდ კოზლოვი - 1980 წელს სსრკ-ს უმაღლესმა საბჭომ გადასცა გმირობის ორდენი
ვასილი კოლესნიკი - 1980 წელს სსრკ-ს უმაღლესმა საბჭომ გადასცა გმირობის ორდენი