iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვასილ ეგნატაშვილი

ვასილ იაკობის ძე ეგნატაშვილი (დ. 27 დეკემბერი, 1888, გორი — გ. 20 აგვისტო, 1956, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, ჟურნალისტი

ბიოგრაფია
ვასილ ეგნატაშვილი დაიბადა 1888 წლის 27 დეკემბერს ქალაქ გორში. სწავლობდა თბილისის მე-3 გიმნაზიაში, მე-6 კლასიდან დაითხოვეს რევოლუციონერ მოსწავლეებთან ერთად. უმაღლესი განათლება მიიღო ჯერ კიევის, შემდეგ ხარკოვისა და თბილისის უნივერსიტეტებში. კიევის უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობდა პოლიტწრეებს. 1913 წელს, საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, მეტეხის ციხეში ჩასვეს, საიდანაც 4 თვის შემდეგ ხარკოვში გადაასახლეს. ხარკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე სწავლის დროს, მუშაობდა თუჯის ჩამომსხმელ ქარხანაში და არალეგალურ რევოლუციურ მუშაობას ეწეოდა. მწერლობას მოწაფეობის დროიდანვე მისდევდა. სტუდენტობის დროს გამოაქვეყნა „ვაჩე-ბრძენი“ (სამხატვრო და სამეცნიერო კრებული „ცხოვრება და მეცნიერება“, ქუთაისი, 1914), „გიორგი მებარიშვილი“, „ჩვენება“, „ქანდაკი“, „ბედნიერება“ („ქართლი“) და სხვ. საბჭოთა წყობილების დამყარების პირველ ხანებში თარგმნიდა და ეწეოდა სარედაქციო მუშაობას, იყო ლიტერატურული რედაქტორი პარტიულ გამომცემლობაში, „კოლექტივიზაციის“ რედაქციასა და „სახელგამში“. 1927-1930 წლებში მუშაობდა „კომუნისტის“ რედაქციაში მთარგმნელად, 1935 წლის ივლისიდან იყო „კომუნისტის“ პასუხისმგებელი რედაქტორის მოადგილე. ვასილ ეგნატაშვილის პუბლიცისტური და კრიტიკული ხასიათის წერილები იბეჭდებოდა სხვადასხვა გაზეთში. 1953-1956 წლებში იყო ლიტერატურის მუზეუმის დირექტორი.

პედაგოგიური ასპარეზზე 1917 წლიდან გამოვიდა, მუშაობდა ჯერ გორის უმაღლეს დაწყებით სასწავლებელში, ხოლო შემდეგ — 1922 წლიდან თბილისის შრომის სკოლებსა და ტექნიკუმებში, თელავის ტექნიკუმში იყო ათწლედის გამგის მოადგილე. ლექციებს კითხულობდა თბილისში სხვადასხვა კურსებზე, მათ შორის 1935-1936 წლებში რედაქტორთა კურსებზე. იყო ქართული სპორტისა და ფიზიკური კულტურის გულშემატკივარი, სსრ კავშირის 1-ლი, მე-2, მე-3 მოწვევის უმაღლესი საბჭოს, საქართველოს სსრ 1-ლი, მე-2 მოწვევის უმაღლესი საბჭო დეპუტატი. პარტიული მოღვაწე.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
თბილისის საქალაქო საბჭო, დეპუტატი (1948-)
საკავშირო კპ (ბ), წევრი (1937-)
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო, პრეზიდიუმის მდივანი (1938-)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1937 - შრომის წითელი დროშის ორდენი (2 ორდენი)
მედალი "1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისთვის"
სამამულო ომის ხარისხის ორდენი
მედალი "1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისთვის"
მედალი "კავკასიის დაცვისთვის"
ნიკოპოლი (კურტიზანი)

ნიკოპოლი (დ. ძვ. წ. 150) — სავარაუდოდ ბერძნული წარმოშობის რომაელი ჰეტერა.

დიდი ალბათობით განთავისუფლებული ბერძენი მონა, რომელმაც პროსტიტუციით დიდი ქონება მოიპოვა. ერნსტ ბადიანის მიხედვით ნიკოპოლი მისი ნამდვილი სახელი არ უნდა ყოფილიყო.

ცნობილია როგორც ახალგაზრდა სულას სავარაუდო საყვარელი და ფინანსურად მხარდამჭერი. იმ პერიოდისათვის, როდესაც ის მომავალი მხედართმთავრის საყვარელი გახდა, ნიკოპოლი უკვე დამოუკიდებელი და მდიდარი ქალი იყო. სიკვდილის შემდეგ საკუთარი ქონება სულას დაუტოვა. მათი ურთიერთობა და მისი სიმდიდრის სულას კარიერაზე გავლენა ამ უკანასკნელზე საუბრისას ხშირად განიხილება. ნიკოპოლისა და სულას დედინაცვლის ქონება იყო ის, რამაც სულას პოლიტიკური წარმატებისაკენ გაუკაფა გზა.

ნიკოპოლი პერსონაჟია მწერალ კოლინ მაკ-კალოის ნოველაში - „რომის პირველი ადამიანი“.
გრეის ელიოტი

გრეის დალრიმპლ ელიოტი (დ. 1754 — გ. 16 მაისი, 1823) — შოტლანდიელი კურტიზანი, მწერალი და პარიზში მცხოვრები აგენტი საფრანგეთის რევოლუციის დროს. 1859 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, გამოქვეყნდა მისი მემუარი - „ჩემი ცხოვრების ჩანაწერები საფრანგეთის რევოლუციის დროს“ („ “). ჯერ იყო მომავალი ჯორჯ -ის საყვარელი, რომელთანაც არალეგიტიმური ქალიშვილი უნდა შესძენოდა, შემდეგ კი ჰერცოგ ორლეანელზე გადაერთო. ელიოტს საიდუმლო მიმოწერა გადაჰქონდა საფრანგეთში და როიალისტებსა და საფრანგეთის არისტოკრატიას ტერორის მმართველობისას ქვეყნიდან გაქცევაში ეხმარებოდა. ის რამდენჯერმე დაკავებულ იქნა, მაგრამ გილიოტინა თავიდან აიცილა და რობესპიერის სიკვდილით დასჯის შემდეგ განთავისუფლდა.

2001 წლის დიდი დავისა და კამათის გამომწვევ ახალი ტალღის ფილმში „ლედი და ჰერცოგი“ (ერიკ რომერი) გრეის ელიოტის როლი ინგლისელმა მსახიობმა, ლუსი რასელმა შეასრულა.
ჰეუ დარიმპლი (ადვოკატი)

კაპიტანი ჰეუ დარიმპლი (ხანდახან მოიხსენიება როგორც ჰიუ; დ. 12 ივლისი, 1727 — გ. 1774) — შოტლანდიელი ადვოკატი და პოეტი, რომელიც 1771 წლიდან გრენადის გენერალურ პროკურორად მუშაობდა. დაიბადა 1727 წლის 12 ივლისს, რობერტ დარიმპლისა და ანა კენედის ოჯახში. ცოლად მოიყვანა გრისელი, კოლონელ რობერტ ბრაუნის ქალიშვილი, რომელთანაც გაშორებამდე ორი ვაჟი და ორი ქალიშვილი შეეძინა. მისი უმცროსი ქალიშვილი კურტიზანი გრეის ელიოტი იყო.

დარიმპლმა იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი 1771 წელს მიიღო. ის აქტიურად მონაწილეობდა ცნობილ დუგლასის საქმეში.
ნაშრომები
– ელეგია ჩარლზ სპენსერის, მარლბოროს მესამე ჰერცოგისათვის (1706—1758) რომელმაც 1758 წელს სენ-მალოს ძარცვა განახორციელა. (ინგლ.)
– შოტლანდიის დაცვითი ნაშრომი ბუტის ადმინისტრაციის დროს. (ინგლ.)
ვალაშსკე-კლობოუკი

ვალაშსკე-კლობოუკი — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. მდებარეობს ზლინის რაიონში. ის ოთხ ადმინისტრაციულ ერთეულად იყოფა. ქალაქის გარშემო მდებარე ლიპინას, მიროშოვის და სმოლინას დასახლებებიც ვალაშსკე-კლობოუკის ეკუთვნის.

სახელწოდება
საინტერესო წარმოშობა აქვს ქალაქის დასახელებას, ქართულად ქალაქის სახელი „ვლახეთის ქუდებად" ითაგმნება. სიტყვა „ქუდები" სახელწოდებაში სავარაუდოდ აქაური ლანდშაფტის გამო გაჩნდა, ქალაქის გარშემო არსებული ბორცვები ქუდებს მოგაგონებს. სახელწოდებას სიტყვა „ვალაშსკე" ანუ „ვლახეთის" 1885 წელს დაამატეს.
გეოგრაფია
ვალაშსკე-კლობოუკი ქალაქ ზლინიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლოებით 25 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორია თეთრი კარპატებისა და ვიზოვიცეს მთიანეთის საზღვარზეა. ვალაშსკე-კლობოუკის ყველაზე მაღალი წერტილია სტრანეს გორა, რომელიც ზღვის დონიდან 664 მეტრზე მდებარეობს. ვალაშსკე-კლობოუკი მდინარე ბრუმოვკის ხეობაშია გაშენებული.

ისტორია
ვალაშსკე-კლობოუკი პირველად წერილობით წყაროებში 1341 წელს იხსენიება. ამ დროისთვის ის ბრუმოვის ფეოდალურ მამულს ეკუთვნოდა. – საუკუნეებში კლობოუკი ეკონომიკურად გაძლიერდა. 1356 წელს სოფელს სავაჭრო დასახლების სტატუსი მიენიჭა, ხოლო საუკუნეში ქალაქის სტატუსი მიიღო. საუკუნეში ამ ტერიტორიაზე ვლახები დასახლდნენ.
სოფელი ლიპინა ისტორიულ წყაროებში პირველად 1407 წელსაა მოხსენიებული, 1976 წელს იგი ვალაშსკე-კლობოუკის შეუერთდა. სოფელი მიროშოვის სახელიც იმავე საუკუნეში, 1460 წელს ჩნდება ისტორიულ წყაროებში. მიროშოვი შედარებით ადრე, 1964 წელს გახდა ქალაქის ნაწილი. სოფელი სმოლინა პირველად 1503 წელსაა მოხსენებული და ვალაშსკე-კლობოუკის ყველაზე გვიან, 1980 წელს შეუერთდა.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მერიის ძველი შენობა ისტორიულ წყაროებში პირველად 1567 წელსაა მოხსენებული. ის ვალაშსკე-კლობოუკის ყველაზე მნიშვნელოვანი ისტორიული ნაგებობაა. დღეს შენობაში ქალაქის მუზეუმი ფუნქციონირებს. შენობის წინ მდებარეობს საუკუნის საჯარო დასჯის ბოძი, რომელიც ერთ-ერთი უძველესია ქვეყანაში ამ ტიპის ძეგლებს შორის. ქვიშაქვის ქვის ბოძზე დამნაშავეებს აბამდნენ და ქალაქის წინ საჯაროდ არცხვენდნენ. კლობოუკიმ ადგილზე მართლმსაჯულების აღსრულების უფლება 1356 წელს მოიპოვა.
ქალაქის მუზეუმის ექსპოზიციების მეორე ნაწილი განთავსებულია 1781 წელს აშენებულ ისტორიულ შენობაში, რომელიც ცნობილია როგორც „წითელი სახლი“. აქ წარმოდგენილია ტრადიციული ადგილობრივი წარმოების ქსოვილები.

წმინდა ჯვრის ამაღლების ტაძარი 1763 წელს აშენდა. მას რენესანსის სტილის კოშკი ამშვენებს. კრალოვეცის ბორცვზე მდებარეობს ამავე სახელწოდების ხის გადმოსახედი კოშკი, რომლის სიმაღლე 21,5 მეტრია.

ცნობილი ადამიანები
იან მარცალ ტროსკა (1881–1961), მწერალი
იოზეფ ვალჩიკი (1914–1942), ჯარისკაცი
ლადისლავ მნაჩკო (1919–1994), სლოვაკი მწერალი და ჟურნალისტი
ბედრჟიხ ჰავლიჩეკი (1922–1994), ისტორიკოსი და ეთნოგრაფი

დაძმობულებული ქალაქები
ზელუვის გმინა, პოლონეთი
გრენადის გენერალური პროკურორი

გრენადის გენერალური პროკურორი — გრენადის მთავარი კანონდამცველი პირი.
გრენადის გენერალურ პროკურორთა სია
1763 წელს გრენადა ბრიტანეთის კოლონია ხდება.
ჰეუ დარიმპლი;
ედვარდ ჰორნე — 1770;
სერ ჯორჯ სტაუნტონი, პირველი ბარონეტი — 1779—1784;
სერ ართურ ლეარი პიგოტი — <1784;
აშტონ ვარნერ ბიამი — 1783—1789;
კენით ფრანცის მაკენზი — 1793—?;
ჯონ შარპე — 1810;
ვილიამ დარნელ დევისი — 1840;
ჰენრი ჯეიმს როსი — 1856—1857;
არჩიბალდ პიგუენიტ ბურტი — 1868—? (გ. 1871);
ვილიამ ანტონი მუსგრეივ შერიფი — 1872—1880;
ჰენრი რაულინს პიპონ შულე — ?—1896;
ლესლი პრობინი — 1896—?;
ჩარლზ ჰენრი მაჯორი — 1901—1902;
დანიელ ტომას ტიუდორი — 1908—1911;
ნიკოლას ჯულიან პატერსონი — 1920-იანები;
ჯეიმს ჰენრი ჯარეტი — 1929—1930;
კით ჰენესი კონრად ალეინი — 1968—1971;
ერნესტ ვ. ჯონი — 1970-იანები;
1974 წელს გრენადა დამოუკიდებლობას იბრუნებს.
დესმონდ კრისტიანი — ?—1976 (დეპორტირებული);
ლოიდ ნოელი — 1979—1980;
კენდრიკ რადისი — 1981;
რიჩარდ ჰარტი — 1982—1983;
ანტონი რაშფორდი — 1983;
ფრანცის ალექსისი — 1984—1987;
დანიელ ვილიამსი — 1987(?)—1989 (მოგვიანებით გრენადას გენერალ-გუბერნატორი, 1996);
ფრანცის ალექსისი — 1990—1995;
ეროლ ტომასი — 1996—2001;
ლორენს ალბერტ ჯოზეფი — 2001;
რეიმონდ ანტონი — 2001—?;
ჯეიმს ა. ლ. ბრისტოლი — 2008—2009;
როჰან ფილიპი — 2009—?;
ელვინ ნიმროდი — 2013;
კაჯეტონ ჰუდი — 2013—2019;
დარშამ რამდანი — 2019—2020;
დია ფორესტერი — 2021—2022;
კლოდეტ ჯოზეფი — 2022—დღემდე;
მერი რობინსონი (პოეტი)

მერი რობინსონი (ქალიშვილობის გვარით დარბი; დ. 27 ნოემბერი, 1757 — გ. 26 დეკემბერი, 1800) — ინგლისელი მსახიობი, პოეტი, დრამატურგი, მწერალი და ცნობადი ფიგურა. ცხოვრობდა ინგლისში - ბრისტოლსა და ლონდონში; ცოტა ხნის განმავლობაში ასევე ცხოვრობდა საფრანგეთსა და გერმანიაში. პოეზია მას შვიდი წლის ასაკიდან იტაცებდა და 14 წლიდან მასწავლებლად, შემდეგ კი მსახიობად მუშაობდა. დაწერა მრავალი პიესა, პოემა და თხზულება. იყო თავისი დროის მაღალი საზოგადოების მნიშვნელოვანი პირი, რომლის პირადი ცხოვრებაც გაზეთებში ხშირად განიხილებოდა. სიცოცხლეშივე შეარქვეს „ინგლისელი საფო“, ხოლო შექსპირის „ზამთრის ზღაპარში“ პერდიტას როლის 1779 წელს შესრულების შედეგად მას ამ პერსონაჟის სახელი მეტსახელად შერჩა. იყო მომავალი მეფე ჯორჯ -ის პირველი საზოგადოებაში ცნობილი საყვარელი.
პივეტეაუზავრუსი

პივეტეაუზავრუსი — თეროპოდისებრი დინოზავრის გვარი, რომელიც ცნობილია ჩრდილოეთ საფრანგეთში, კალვადოსის შუა იურული პერიოდის მარნეს დე დივის ფორმაციაში აღმოჩენილი თავის ქალის ნაწილითდა ცხოვრობდა დაახლოებით 164,7-161,2 მილიონი წლის წინ. 2012 წელს თომას ჰოლცმა შესაძლო სიგრძე 11 მეტრი (36 ფუტი) დაასახელა.

ისტორია და აღწერა
პივეტეაუზავრუსის ტიპურ ნიმუშად ქცეული ტვინის ნაწილობრივი გარსი პირველად 1923 წელს აღწერა ფრანგმა პალეონტოლოგმა ჟან პივეტომ ნიმუშის ილუსტრაციებსა და ფოტოებზე ( 1920-7). ტვინის გარსი ზომით შედარებადია დიდი ალოზავრის ტვინისა და წააგავს კიდევ ერთ მეგალოზავროიდს, არგენტინელი პიატნიცკისაურუსის თავის ქალას.პივეტომ ეს თავის ქალის ნაწილობრივი გარსი დააჯგუფა სხვა ნიმუშებთან, რომლებიც ადრე იპოვეს ამ ადგილას და 1808 წელს აღწერა ფრანგმა ნატურალისტმა ჟორჟ კიუვიემ. 1861 წელს ინგლისელმა პალეონტოლოგმა რიჩარდ ოუენმა ფრაგმენტები მიაკუთვნა სტრეპტოსპონდილუს კუვიერის სახეობას, ხოლო პივეტომ იმავე სახეობაში ნაპოვნი თავის ქალა ჩართო.

 1920-7 აღმოაჩინა ადგილობრივმა კოლექციონერმა დუტაკმა ოქსფორდულ ( ზედა იურულ) ქანებში, რომლებიც ნორმანდიაში, დივის მახლობლად, ვაშნუარის კლდეების გარშემო მდებარე მარნ-დე-დივის ქანებშია აღმოჩენილი და 1920 წელს მოყვარული გეოლოგის, კაზენავის მიერ მოხსენების შემდეგ, პროფესორმა მარსელენ ბულემ ის ბუნებრივი ისტორიის ეროვნული მუზეუმისთვის შეიძინა. მოგვიანებით, ეს ქანები ხელახლა შეფასდა, როგორც უფრო ძველი (ზედა კალოვიური, შუა იურული, ~164 მილიონი წლის).

 1920-7 ხელახლა შეფასდა 1964 წელს ალიკ უოკერის მიერ, როგორც მისი ორნითოსუხუსზე და კარნოსაურიას ევოლუციაზე მუშაობის ნაწილი. მან ნიმუში 1920-7 ეუსტრეპტოსპონდილს მიანიჭა, როგორც ახალი სახეობის, ე.დივესანსისის, ჰოლოტიპი, ანუ ტიპის ნიმუში. კიუვიეს მიერ აღწერილი და ოუენის მიერ ს.კუვიერისთვის მიკუთვნებული სხვა ძვლის ფრაგმენტები ასევე გადატანილი იქნა, „მოხერხებულობის საკითხის“ გამო, მაგრამ უოკერის მხრიდან დამაჯერებლობის გარეშე, ახალ სახეობაზე, ე.დივესენსისიზე . მას 1977 წელს ფილიპ ტაკემ და სამუელ უელსმა მიენიჭა საკუთარი გვარი : პივეტეაუზავრუსი, რომელსაც სახელი პივეტოს პატივსაცემად დაარქვეს. ტაკემ და უელსმა სახეობიდან ამოიღეს პოსტკრანიალური ძვლები, რომლებიც უოკერის მიერ თავის ქალასთან იყო დაკავშირებული.

მიუხედავად იმისა, რომ ტვინის გარსი განსხვავებული ჩანს, მცირე რაოდენობით ნაშთები ნიშნავს, რომ პივეტეაუზავრუსის კლასიფიკაცია ადვილი არ იყო. იგი შედარებულია ცერატოზავრთან, ეუსტრეპტოსპონდილთან და პროცერატოზავრთან და სხვადასხვა დროს განიმარტა, როგორც ბოლო ორი გვარის სახეობა.

კლასიპიკაცია
თავდაპირველად, პივეტეაუსაურუსი მეგალოსავრიდად „მოხერხებულობის საკითხის“ გამო მიიჩნეოდა, რადგან მის აღწერილებს არ სურდათ ასეთი ფრაგმენტული ნაშთებისთვის ახალი ოჯახის დასახელება. ტომ ჰოლცმა და მისმა კოლეგებმა (2004) ის ტეტანურას განუსაზღვრელ წევრად მიიჩნიეს, თუმცა ფილოგენეტიკურ ანალიზში არ ჩართეს.

პირველი ასეთი ანალიზი ბენსონმა 2010 წელს ჩაატარა. მან აღმოაჩინა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მისი ზუსტი მდებარეობა გაურკვეველი იყო, ის ყოველთვის მეგალოსავრიდის კლადის წევრთან იყო დაჯგუფებული და, შესაბამისად, დიდი ალბათობით, ამ ოჯახს ეკუთვნოდა.

პივეტეაუზავრუსის ფილოგენეტიკური პოზიცია კარანოს და სხვების (2012) მიხედვით ნაჩვენებია ამ კლადოგრამაზე:
ღვიძლის უკმარისობა

ღვიძლის უკმარისობა — სიმპტომების კომპლექსი, რომელიც ხასიათდება ღვიძლის ერთი ან რამდენიმე ფუნქციის დარღვევით, რაც მისი პარენქიმას დაზიანების შედეგად ვლინდება.

პორტოსისტემური ანუ ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია — ცენტრალური ნერვული სისტემის დარღვევების სიმპტომოკომპლექსი, რომელიც ღვიძლის უკმარისობის დროს ვითარდება.

პორტოსისტემური ანუ ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია წარმოიქმნება მწვავე მეტაბოლური სტრესის შედეგად (მაგალითად, ვარიკოზული ვენებიდან სისხლდენის, ინფექციების, ელექტროლიტური ცვლის დარღვევების დროს) პაციენტებში, რომლებსაც ღვიძლის ქრონიკული დაავადებები და პორტოსისტემური შუნტები აქვთ. კლინიკურად ვლინდება ცნობიერებისა და კოგნიტური ფუნქციების შექცევადი მოშლილობით, ძილიანობით, მონოტონური მეტყველებით, ტრემორით, მოძრაობების დისკოორდინაციით.

მკურნალობა მოიცავს ცილის რაოდენობის შეზღუდვას საკვებ რაციონში და ლაქტულოზის დანიშვნას. პაციენტები ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათიით ღვიძლის ტრანსპლანტაციის კანდიდატები არიან.
თირკმლის უკმარისობა

თირკმლის უკმარისობა — თირკმელების ყველა ფუნქციის დარღვევის სინდრომი, რაც იწვევს წყლის, ელექტროლიტური, აზოტოვანი და სხვა სახის ცვლის მოშლას. ეს არის სამედიცინო მდგომარეობა, რომლის დროსაც თირკმელებს აღარ შეუძლიათ სისხლიდან ნარჩენი პროდუქტების ეფექტურად გაფილტვრა. განასხვავებენ თირკმლის მწვავე და ქრონიკულ უკმარისობას:

თირკმლის მწვავე უკმარისობა, რომელიც სწრაფად ვითარდება და შესაძლოა გაქრეს;
თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა, რომელიც ნელა ვითარდება და ხშირად შეუქცევადია.

გამოყოფენ თირკმლის უკმარისობის სიმძიმის ზრდის 3 სტადიას (რისკი, დაზიანება, უკმარისობა) და 2 შედეგს (თირკმლის ფუნქციის დაკარგვა, თირკმლის ტერმინალური უკმარისობა).

სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს ფეხების შეშუპებას, დაღლილობის შეგრძნებას, ღებინებას, მადის დაკარგვასა და ცნობიერების დაბნევას. მწვავე და ქრონიკული უკმარისობის გართულებებია: ურემია, ჰიპერკალიემია და მოცულობითი გადატვირთვა. ქრონიკული უკმარისობის გართულებები ასევე მოიცავს გულის დაავადებას, მაღალ არტერიულ წნევასა და ანემიას.
ფალოიდინი

ფალოიდინი — ორგანული ნივთიერება, რომელიც მიეკუთვნება ფალოტოქსინების კლასის ტოქსინებს, რომლებიც გვხვდება შხამასოკოში . ეს არის ხისტი ბიციკლური ჰეპტაპეპტიდი, რომელიც მომაკვდინებელია სისხლში შეყვანიდან რამდენიმე დღეში.

ფალოიდინით მოწამვლისას სიმპტომი ძირითადად მოიცავს მწვავე შიმშილს, რაც ღვიძლის უჯრედების განადგურებით არის გამოწვეული. ის ფუნქციონირებს ძაფისებრ აქტინთან (-აქტინთან) შეკავშირებითა და სტაბილიზაციით, რითაც ხელს უშლის აქტინის ბოჭკოების დეპოლიმერიზაციას. რადგან ფალოიდინი მჭიდროდ და სელექციურად უკავშირდება -აქტინს, მისი ფლუორესცენტულად მარკირებული წარმოებულები აქტიურად გამოიყენება მიკროსკოპიაში -აქტინის ვიზუალიზაციისთვის ბიოსამედიცინო კვლევებში. ნივთიერება არ იხსნება წყალში და თერმოსტაბილურია: ისინი მდგრადია სიცხით გამოწვეული ცვლილებების მიმართ.

ფალოიდინი, ერთ-ერთი პირველი აღმოჩენილი ციკლური პეპტიდია. ის გამოყოფილი იქნა შხამასოკოდან და კრისტალიზებული იქნა ფეოდორ ლინენისა და ულრიხ ვილანდის მიერ 1937 წელს.
ვიროტოქსინები

ვიროტოქსინები — მონოციკლური პეპტიდები, რომლებიც შედგება სულ მცირე ხუთი სხვადასხვა ნაერთისგან: ალავიროიდინი, ვიროიზინი, დეოქსოვიროიზინი, ვიროიდინი და დეოქსოვიროიდინი. რადგან ვიროტოქსინების სტრუქტურა და ბიოლოგიური აქტივობა ფალოტოქსინების მსგავსია, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ვიროტოქსინები ბიოსინთეზურად ფალოტოქსინებიდან მომდინარეობენ ან საერთო საერთო წინამორბედ გზებს იზიარებენ.

ამ დროისთვის, ვიროტოქსინების გავლენა ადამიანის ორგანიზმზე ბოლომდე შესწავლილი არ არის; მიუხედავად ამისა, მისი დაბალი ორალური შეწოვის გამო, ამ ტოქსინებს მცირე კლინიკური მნიშვნელობა აქვს.
ვლადიმერ ეტუში

ვლადიმერ ეტუში (; დ. 6 მაისი, 1922, მოსკოვი, რსფსრ — გ. 9 მარტი 2019, მოსკოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრალური პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1984). „მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის“ სრული კავალერი.

ჯილდოები და აღიარება
1964 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი
1977 — რსფსრ სახალხო არტისტი
1984 — სსრკ სახალხო არტისტი
2015 — ჩრდილოეთი ოსეთის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი
2015 — სამხრეთ ოსეთის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1995 — ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენი
2003 — ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენი
2008 — ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენი
2018 — ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენი

ფილმოგრაფია
ბიჩუორთი

ბიჩუორთი — ქალაქი ავსტრალიაში, ინდიგოს საგრაფოში, ვიქტორიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც ცნობილი გახდა 1850-იანი წლების შუა პერიოდის „ოქროს ციებ-ცხელების“ პერიოდში. 2021 წლის აღწერის მონაცემებით, ბიჩუორთის მოსახლეობა 4 274 ადამიანს შეადგენდა.

ბიჩუორთის მრავალი ისტორიული შენობა კარგად არის შემონახული. ქალაქი იქცა პოპულარულ ტურისტულ და მზარდ ღვინის მწარმოებელ ცენტრად.

ბიჩუორთში ფუნქციონირებს 6 დაწყებითი სკოლა, ერთი საშუალო სკოლა და ზრდასრულთა საგანმანათლებლო ცენტრი. ქალაქში ასევე არის საავადმყოფო. ქალაქთან უახლოესი აეროპორტია ოლბერი, რომელიც ქალაქიდან 48 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქში ჩასვლა შესაძლებელია აგრეთვე ავტობუსითაც. გარდა ამისა, სიდნეიდან არის სარკინიგზო ხაზი ოლბერამდე, საიდანაც ბიჩუორთთან ავტობუსის მიმოსვლა ხორციელდება.

ქალაქს ჰყავს ავსტრალიური ფეხბურთის გუნდი (ბიჩუორთის საფეხბურთო კლუბი), რომელიც ტალანგატასა და რეგიონულ საფეხბურთო ლიგაში ასპარეზობს.
2024 წლის შეერთებული შტატების წარმომადგენელთა პალატის არჩევნები კალიფორნიაში

2024 წლის შეერთებული შტატების წარმომადგენელთა პალატის არჩევნები კალიფორნიაში — 2024 წლის 5 ნოემბერს ჩატარდა, რომლის ფარგლებშიც კალიფორნიის შტატიდან 52 აშშ -ის წარმომადგენელი აირჩიეს, რომელთაგან ერთი შტატის 52 საკონგრესო ოლქიდან იყო. არჩევნები დაემთხვა 2024 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებს, ასევე წარმომადგენელთა პალატის სხვა არჩევნებს, აშშ -ის სენატის არჩევნებს და სხვადასხვა სახელმწიფო და ადგილობრივ არჩევნებს. ექვსმა მოქმედმა წარმომადგენელმა, მე-12 ოლქის ბარბარა ლიმ, 30-ე ოლქის ადამ შიფმა, 47-ე ოლქის კეიტი პორტერმა, მე-16 ოლქის ანა ეშუმ, 29-ე ოლქის ტონი კარდენასმა და 31-ე ოლქის გრეის ნაპოლიტანომ, განაცხადეს, რომ 2024 წელს ხელახლა არ იყრიდნენ კენჭს; ლიმ, შიფმა და პორტერმა აშშ-ის სენატში იყარეს კენჭი.
მიმოხილვა
შტატის მასშტაბით
დემოკრატიული პარტია

რესპუბლიკელები

კალიფორნიაში 2024 წლის აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის არჩევნები 2024 წლის 5 ნოემბერს ჩატარდა, რომლის ფარგლებშიც კალიფორნიის შტატიდან 52 აშშ-ის წარმომადგენელი, მათ შორის შტატის 52 საკონგრესო ოლქიდან ერთი წარმომადგენელი აირჩიეს. არჩევნები დაემთხვა 2024 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებს, ასევე წარმომადგენელთა პალატის სხვა არჩევნებს, აშშ-ის სენატის არჩევნებს და სხვადასხვა სახელმწიფო და ადგილობრივ არჩევნებს. ექვსმა მოქმედმა წარმომადგენელმა, მე-12 ოლქის ბარბარა ლიმ, მე-30 ოლქის ადამ შიფმა, 47-ე ოლქის კეიტი პორტერმა, მე-16 ოლქის ანა ეშუმ, 29-ე ოლქის ტონი კარდენასმა და 31-ე ოლქის გრეის ნაპოლიტანომ, განაცხადეს, რომ 2024 წელს ხელახლა არ იყრიდნენ კენჭს; ლიმ, შიფმა და პორტერმა აშშ-ის სენატში იყარეს კენჭი.

წარმომადგენელთა პალატის უმრავლესობის -მა, დემოკრატიულ პარტიასთან აფილირებულმა სუპერ -მა, განაცხადა, რომ 2024 წელს ოთხ კალიფორნიელ რესპუბლიკელს აირჩევს: 27-ე ოლქიდან მაიკ გარსიას, მე-40 ოლქიდან იანგ კიმს, 41-ე ოლქიდან კენ კალვერტს და 45-ე ოლქიდან მიშელ სტილს. გარსია, კიმი და სტილი წარმოადგენენ იმ ოლქებს, რომლებიც ჯო ბაიდენმა 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მოიგო, ხოლო კალვერტის ოლქმა მცირე უპირატესობით მისცა ხმა დონალდ ტრამპს.

ბაიდენის მიერ მოგებულ ოლქებს კიდევ ორი კალიფორნიელი რესპუბლიკელი წარმოადგენდა: ჯონ დუარტე მე-13 ოლქიდან და დევიდ ვალადაო მე-22 ოლქიდან. 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მე-13, 22-ე და მე-40 ოლქები ტრამპის სასარგებლოდ გადავიდა, სადაც დუარტე ადამ გრეისთან დამარცხდა გაყოფილი ბიულეტენებით.

მიმოხილვა
შტატის მასშტაბით
ლეონგათა

ლეონგათა — ქალაქი სტშელეცკის ქედის მთისწინეთში, საუთ-გიპსლენდის საგრაფოში, ვიქტორიის შტატში, ავსტრალიაში. მდებარეობს მელბურნიდან 135 კილომეტრის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ლეონგათას მოსახლეობა 5 869 ადამიანს შეადგენდა.

1887 წელს გაიხსნა საფოსტო განყოფილება. 1891 წელს, რკინიგზის გაყვანასთან ერთად, დასახლებამ მიიღო ქალაქის სტატუსი და დაერქვა ლეონგათა. იგი სამხრეთ გიპსლენდის მთავარი საგანმანათლებლო ცენტრია, სადაც მდებარეობს რამდენიმე სკოლა.

ლეონგათას ჰყავს საზოგადოებრივი თეატრალური დასი, რომელიც რეგულარულად დგამს თეატრალურ წარმოდგენებს. ქალაქს აგრეთვე ჰყავს ავსტრალიური საფეხბურთო კლუბი, „თუთიყუშები“, რომელიც გიპსლენდის საფეხბურთო ლიგაში ასპარეზობს. ლეონგათაში, ყოველწლიურად სექტემბერის თვეში ნარცისების ფესტივალი იმართება, სადაც ტარდება შეჯიბრებები და წარმოდგენილია ნარცისების მრავალი სახეობა. გარდა ამისა, ლეონგათას ტერიტორიაზე ყოველთვიური ფერმერთა ბაზრობა იმართება.
ჯავად ხანი

ჯავად ხანი (სრული სახელი: ჯავად ხან იბნ შაჰვერდი ხან ზიადოღლუ ყაჯარი; ; ; დ. 1748, განჯა – გ. 3 იანვარი, 1804, ელიზავეტპოლი) — განჯის სახანოს უკანასკნელი მმართველი 1786 წლიდან 1804 წლამდე.

მმართველობა
ჯავად ხანი დაიბადა 1748 წელს ქალაქ განჯაში, განჯის მაშინდელი ხანის, შაჰვერდი ხან ზიადოღლუ ყაჯარის ოჯახში. იგი იყო ხანის ერთადერთი ვაჟი შარიფ ჯაჰან ბეგიმთან ქორწინებიდან და ჰყავდა სამი და — ხურშიდ ბეგიმი, თუთუ ბეგიმი და ჰეირანსა ხანუმი. 1786 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, მმართველობა გადაეცა ჯავად ხანს, რომელიც სათავეში ჩაუდგა განჯის სახანოს.

ჯავად ხანი ცნობილია, როგორც პროირანული ორიენტაციის მმართველი და ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ლიდერთაგანი ამიერკავკასიაში, რომელიც აქტიურად უჭერდა მხარს სპარსეთის შაჰ აღა-მაჰმად-ხან ყაჯარს. 1795 წელს, როდესაც აღა-მაჰმად-ხანმა ტფილისზე სამხედრო ლაშქრობას ამზადებდა, ჯავად ხანმა საკუთარი ჯარის ნაწილი მიავლინა მის დასახმარებლად. აღნიშნულმა ნაბიჯმა უკიდურესი უკმაყოფილება გამოიწვია მეზობელი მმართველების — კერძოდ, ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე -ისა და ყარაბაღის ხანის, იბრაჰიმ ხალილ ხანის მხრიდან. იბრაჰიმ ხალილ ხანმა ირაკლი -ს მიწერილ წერილში განჯა მტრად გამოაცხადა და მოითხოვა „ამ საქმეს წერტილი დაესვას“.

1796 წელს, ერეკლე -ის ძალებმა, ყარაბაღისა და ავარეთის ჯარებთან ერთად, ალყა შემოარტყეს განჯას. ალყა წარუმატებელი აღმოჩნდა, თუმცა ჯავად ხანს იძულებული გახდა გამოესყიდა ტფილისის ლაშქრობისას ტყვედ ჩავარდნილი ჯარისკაცები. ამავე წელს, ჯავად ხანმა რუსულ გარნიზონს ნებაყოფლობით მისცა უფლება განჯის ციხის დაკავებაზე, თუმცა რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე -ის გარდაცვალების შემდეგ რუსული ძალები ქალაქიდან გამოეყვანა.

ჯავად ხანის მმართველობის პერიოდში განჯამ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური და კულტურული აღმავლობა განიცადა. ინტენსიურად ვითარდებოდა ვაჭრობა, ხელოსნობა და საქალაქო ინფრასტრუქტურა; აშენდა ახალი მეჩეთები და ქარვასლები, აღდგა და რესტავრაცია ჩაუტარდა ძველ არქიტექტურულ ობიექტებს. მმართველის კარზე თავს იყრიდნენ განათლებული ადამიანები, მეცნიერები, მწერლები და პოეტები. ხანის კარის მწიგნობრად მსახურობდა ქარბალაი სადიყი — მირზა შაფი ვაზეჰის მამა, ხოლო კარის პოეტი იყო მოჰსუნ ნასირი, ავტორი ცნობილი ნაწარმოების „ტუტი-ნამე“, რომელიც ინდური ზღაპრის აზერბაიჯანულ ადაპტაციას წარმოადგენს.

მიუხედავად ამ შიდა წარმატებებისა, ჯავად ხანის პოლიტიკური მდგომარეობა სულ უფრო რთულდებოდა. განჯის სტრატეგიულმა მდებარეობამ, აზერბაიჯანული სახანოების დაშლილმა მდგომარეობამ და რუსეთის იმპერიის მზარდმა ექსპანსიონისტურმა მისწრაფებებმა მნიშვნელოვნად შეზღუდა მისი დამოუკიდებლობა. რუსეთის სამხედრო სარდლობა განჯას განიხილავდა როგორც ირანის ჩრდილოეთ პროვინციებზე გასასვლელ გასაღებს, რის გამოც მის დაპყრობას სტრატეგიულ მიზნად მიიჩნევდა.

1803 წელს, ქალაქ განჯიდან ცოტა მოშორებით, კულუ-კობუს მიდამოებში გაიმართა გადამწყვეტი ბრძოლა გენერალ პაველ ციციანოვის ხელმძღვანელობით მოქმედ რუსულ ჯარებსა და ჯავად ხანის არმიას შორის. შეტაკება დასრულდა განჯის ხანის ჯარების უკან დახევით.

ჯავად ხანი დაკრძალულია ქალაქ განჯაში, ჯუმა მეჩეთის ტერიტორიაზე მდებარე მავზოლეუმში.