iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ელიას ფიგეროა

}
|დაბადების ადგილი = ვალპარაისო, ჩილე
|გარდაცვალების თარიღი =
|გარდაცვალების ადგილი =
|სიმაღლე = 183 სმ
|პოზიცია = მცველი
|ახალგაზრდული წელი1 = 1962–1964
|ახალგაზრდული კლუბი1 = სანტიაგო უონდერერსი
|წელი1 = 1964–1966
|კლუბი1 = სანტიაგო უონდერერსი
|მატჩი1 = 54
|გოლი1 = 0
|წელი2 = 1964
|კლუბი2 =

ელიას რიკარდო ფიგეროა ბრანდერი (; დ. 25 ოქტომბერი, 1946, ვალპარაისო, ჩილე) — ჩილელი ფეხბურთელი, მცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ელიას ფიგეროა. 1966, 1974 და 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე ჩილეს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. პირველი ფეხბურთელი, რომელსაც სამჯერ ზედიზედ (1974, 1975, 1976) მიენიჭა სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის წოდება. ითვლება ჩილეს ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ფეხბურთელად.

სანაკრებო კარიერა
1966–1982 წლებში ჩილეს ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 46 შეხვედრას ატარებს და 3 ბურთი გააქვს.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ელიას ფიგეროამ მსოფლიო ჩემპიონატების 9 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

მიღწევები
საკლუბო
პენიაროლი
ურუგვაის პრიმერა დივიზიონი (2): 1967, 1968
საკონტინენტთაშორისო თასის მფლობელთა სუპერთასი: 1969
პენიაროლი
გაუშუს ჩემპიონატი (5): 1972, 1973, 1974, 1975, 1976
ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია ) (2): 1975, 1976
პალესტინო
ჩილეს თასი: 1977
ჩილეს პრიმერა დივიზიონი: 1978
სანაკრებო
ჩილე
სამხრეთ ამერიკის ვიცე-ჩემპიონი: 1979
ინდივიდუალური
მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1974
მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო მცველი: 1974
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი (3): 1974, 1975, 1976
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ბრინჯაოს ბურთი: 1977
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო მცველი (6): 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977
მსოფლიოს წლის საუკეთესო მცველი (4): 1974, 1975, 1976, 1977
ურუგვაის ასწლეულის საუკეთესო ლეგიონერი: 2000
ბრაზილიის ასწლეულის საუკეთესო ლეგიონერი: 2001
ჩილეს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1965
ჩილეს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1977
ჩილეს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1978
ჩილეს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1978
ჩილეს წლის საუკეთესო სპორტსმენი: 1981
ჩილეს ყველა დროის საუკეთესო ფეხბურთელი ჩილეს სპორტული ჟურნალისტების ვერსიით: 1999
 საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი -ის ვერსიით: 1999
ფიფა-ს ასეული ( 100): 2004
წრიპა ბიჭის დღიური: ბოლო წვეთი

წრიპა ბიჭის დღიური: ბოლო წვეთი — ჯეფ კინის რომანი, მესამე წიგნი სერიისა „წრიპა ბიჭის დღიური“, წიგნის მთავარი გმირი არის გრეგ ჰეფლი. წიგნი პირველად გამოიცა 2009 წლის 13 იანვარს, ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

შინაარსი
წიგნში თხრობა იწყება 1 იანვრიდან. გრეგ ჰეფლი აღწერს თუ როგორ ჩაიარა მისთვის შობამ და ახალმა წელმა. იგი და მისი საუკეთესო მეგობარი როული ჯეფერსონი მოემზადებიან სკოლაში წასავლად და დადგებიან ავრობუსის გაჩერებაზე, მაგრამ ისინი იგებენ, რომ მოხდა სკოლის ავტობუსის რემარშუტიზაცია, ასე, რომ მათ სკოლაში ფეხით სიარული მოუწევთ. გრეგის მამა ფრენკ ჰეფლია გაბრაზებულია შვილის საქციელის გამო და ცდილობს იგი გააკაჟოს, შეიყვანს სპორტზე, წაიყვანს ლაშქრობაში, მაგრამ გრეგი არ გამოსწორდა. მან გაიცნო ჰოლი ჰილზი, რომელიც მათ კლასში ახალი გადმოსული იყო და დაიწყო გაპრანჭვა რათა მისთვის თავი მოეწონებინა, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა. მისი მამა ფრენკი გადაწყვეტს მის სამხედრო აკადემიაში გაგზავნას, გრეგი ცდილობს მაქსიმულარუდ კარგად გამოიყენოს მცირე დრო რომელიდც ბანაკში გაგზავნამდე დარჩა. დილით იგი იღვიძებს, უყურებს საათს, 11 საათია, გრეგი გაოცებულია რადგან მამას აკადემიაში 8 საათზე უნდა წაეყვანა, სახლის პირველ სართულზე კი მამა დახვდა, იგი იქ მის წაყვანას აპირებდა მადლობის ნიშნად, რადგან გრეგმა იგი „ნახევარდღეობაზე“ „გადაარჩინა“. გახარებული გრეგი როულისთან წავა, ისინი ქუჩაში გავლენ, იქ კი გრეგს მისთვის სრულიად უცხო გოგო შეხვდება და გაცნობას შესთავაზებს, აღმოჩნდა, რომ ეს გოგონა მის ქუჩაზე სრულიად ახალი გადმოსულია.
ონლაინგოგო: საგასტროლო ტურნე

„ონლაინგოგო: საგასტროლო ტურნე“ — ინგლისელი იუთუბერის და მწერლის, ზოი საგის რომანი, რომელიც გამოსცა „ “-მა 2015 წლის 20 ოქტომბერს. არის „ონლაინგოგოს“ სერიიდან რიგით მეორე წიგნი.

2016 წლის 17 ნოემბერს წიგნის გაგრძელება „ონლაინგოგო: პერსონალური გამოფენა“ გამოვიდა.

სიუჟეტი
სიუჟეტი ვითარდება პირველი წიგნის მოვლენებიდან 6 თვის შემდეგ. პენი პორტერი და ნოე ფლინი ისევ ერთად არიან. მათ ცხოვრებაში სიახლებია: „სამუდამო უარი ონლაინს“! — ეს ბლოგერი პენის გადაწყვეტილებაა. საგასტროლო ტურნე ევროპის გარშემო — ეს კი მომავალი როკ-ვარსკვლავის, ნოეს ახდენილი ოცნება. ტურნეში ნოესთან ერთად პენიც მიდის. ტურნეში მათ უამრავი თავგადასავალი გადახდებათ, თუმცა პენი აღმოაჩენს, რომ ტურნე არც ისეთი შესანიშნავია როგორც მას წარმოედგინა.
ონლაინგოგო: პერსონალური გამოფენა

„ონლაინგოგო: პერსონალური გამოფენა“ — ინგლისელი მწერლის, იუთუბერის და ბლოგერის ზოი საგის რომანი. წიგნი 2016 წლის 17 ნოემბერს გამოსცა „ “-მა. არის ონლაინგოგოს სერიის წიგნების რიგით მესამე წიგნი.

აღწერა
ონლაინ გოგოს, პენი პორტერის, ცხოვრებაში ახალი ეტაპი იწყება. უხერხულ სიტუაციებს, შეყვარებულთან დაშორებებსა და შეხვედრებს, მეგობართან დაძაბულ ურთიერთობას, მშობლების უცნაურობას, შიშებს თანდათან უმკლავდება. პენი საუკეთესო მაგალითია, როგორ უნდა გადალახოს გოგონამ წინააღმდეგობები, როგორ მოაგვაროს ურთიერთობა თანატოლებთან, როგორ გათავისფულდეს კომპლექსებისგან და გახდეს თავდაჯერებული. ახლა პენის ჯერია, მისკენაა მიმართული საზოგადოების ყურადღება, ის დგას ცხოვრების ავანსცენაზე.
უხილავი ქალაქები

უხილავი ქალაქები — იტალიელი მწერლის, იტალო კალვინოს რომანი. პირველად 1972 წელს გამოქვეყნდა ჯულიო ეინაუდის რედაქტორობით.

აღწერა
წიგნში მარკო პოლოს ფანტაზიით შექმნილი წარმოსახვითი ქალაქებია წარმოჩენილი. წიგნს მოგზაურსა და დაბერებულ და მოუცლელ იმპერატორ ყუბილაი ხანს შორის საუბრის ფორმა აქვს. წიგნის დიდი ნაწილი მარკო პოლოს მიერ მოყოლილი მცირე პროზაული პოემებისგან შედგება, რომლებშიც 55 გამოგონილი ქალაქია აღწერილი და მათი დიდი ნაწილი შეიძლება იგავების ან მედიტაციების სახით იქნეს წაკითხული კულტურის, ენის, დროის, მეხსიერების, სიკვდილის ან ადამიანთა გამოცდილების ზოგადი ბუნების შესახებ.

ისტორიული ფონი
უხილავი ქალაქები სამოგზაურო ლიტერატურის ჟანრის არქეტიპული მაგალითის, მარკო პოლოსო მოგზაურობა, დეკონსტრუქციაა. ამ წიგნში მარკო პოლო ცნობილი ვენეციელი ვაჭრის აზიასა და მონღოლთა იმპერიაში მოგზაურობას აღწერს.

სტრუქტურა
9 თავში მარკო პოლო 55 წარმოსახვით ქალაქს აღწერს, რომელთაც ქალთა სახელები აქვთ. ქალაქები 11 თემატურ ჯგუფად იყოფა, რომლებშიც 5-5 ქალაქია მოქცეული.
ქალაქები და ხსოვნა
ქალაქები და სურვილი
ქალაქები და ნიშნები
უცნაური ქალაქები
ქალაქები და ვაჭრობა
ქალაქები და მზერა
ქალაქები და სახელი
ქალაქები და მიცვალებულები
ქალაქები და ცა
უსასრულო ქალაქები
ფარული ქალაქები

ჯილდოები
1975 წელს წიგნი ნებულას ჯილდოზე იყო წარდგენილი საუკეთესო რომანის კატეგორიაში.

მუსიკა
უხილავი ქალაქები საფორტეპიანო ციკლის სახელწოდებაა, რომელიც კომპოზიტორმა სემიუელ ჩომ 2018 წლის ოქტომბერში შეასრულა.
ნაწარმოები ხუთი აქტისგან შედგება და ადელმაზე, ისაურაზე, პენთესილეაზე, ერსილიასა და ვალდრადაზეა დაფუძნებული.
ჰერმან ბროხი

ჰერმან ბროხი (; დ. 1 ნოემბერი, 1886 — გ. 30 მაისი, 1951) — საუკუნის ავსტრიელი მწერალი, ავსტრიული ლიტერატურის კლასიკოსი. მიიჩნევა ერთ-ერთ უმთავრეს მოდერნისტად.

ბიოგრაფია
ბროხი ვენაში, მდიდარ ებრაულ ოჯახში დაიბადა და მცირე ხნით ოჯახის ქარხანაში მუშაობდა, თუმცა პირადად ლიტერატურით იყო დაინტერესებული. რადგანაც ჰერმანი უფროსი ვაჟი იყო, ფიქრობდნენ, რომ ის მამის ტექსტილის ქარხანას ჩაიბარებდა ტესდორფში, ამიტომ ტექსტილის წარმოებისა და დაწვნის ტექნიკურ კოლეჯში მოეწყო.

1909 წელს ბროხი რომაულ კათოლიციზმზე მოექცა და ფრანცისკა ფონ როტჰერმანზე, რაინდი მწარმოებლის ქალიშვილზე დაქორწინდა. შემდეგ წელს მათი ვაჟი, ჰერმან ფრიდრიხ მარია დაიბადა. 1923 წელს წყვილი განქორწინდა. 1927 წელს ბროხმა ტექსტილის ქარხანა გაყიდა და ვენის უნივერსიტეტში მათემატიკის, ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის შესწავლა დაიწყო. დატვირთული ლიტერატურული კარიერა 40 წლის ასაკში დაიწყო ბროხის პირველი მნიშვნელოვანი ლიტერატურული ნაშრომია ტრილოგია მთვარეულები, რომელიც დენიელ ბროდიმ დაბეჭდა 1931-1932 წლებში მიუნხენში.

1938 წელს, „ანშლუსის“ შემდეგ, ბროხი გესტაპომ დააპატიმრა. ცნობილი მწერლების, მათ შორის ჯეიმზ ჯოისის, ძალისხმევით იგი გაათავისუფლეს. ბროხმა ავსტრია დატოვა და სიცოცხლის ბოლომდე შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა. ემიგრაციაში დაიწერა მისი მეორე შედევრი — „ვერგილიუსის სიკვდილი“. ჰერმან ბროხი 1951 წელს ნიუ-ჰეივენში გარდაიცვალა.
ირაკლი ხვადაგიანი

ირაკლი ხვადაგიანი (დ. 3 მაისი, 1988, ქუთაისი) — ქართველი ისტორიკოსი, პირველი რესპუბლიკის მკვლევარი, 2011 წლიდან არის საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის გამგეობის წევრი. 2005 — 2009 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ჟურნალისტიკის სპეციალობაზე.

2010 — 2013 წლებში სწავლობდა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სადოქტორო და სამაგისტრო პროგრამების ფაკულტეტზე, სპეციალობა — კავკასია ევროპულ და გლობალურ კონტექსტში. თბილისის საქალაქო სასამართლომ მას თავდაპირველად 9-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა. სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე ლევან მურუსიძემ იგი სამართალდამრღვევად ცნო.

ლევან მურუსიძის გადაწყვეტილებით, ირაკლი ხვადაგიანს 3-დღიანი პატიმრობა უნდა მიესაჯათ. ამადროულად, იმის გათვალისწინებით, რომ ეს სამდღიანი ვადა 24 ივნისის დილის 2 საათზე გადიოდა, ხვადაგიანი დარბაზიდან გაათავისუფლა. პროცესზე ირაკლი ხვადაგიანმა მიმართა მოსამართლე მურუსიძეს: „არ მინდა ჩემი გათავისუფლების საბუთზე თქვენი ხელმოწერა იყოს, დამტოვეთ“.
მიხეილ ქირია

მიხეილ ქირია (დ. 1986, ზუგდიდი) — ქართველი ბარიტონი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ზუგდიდში, დაამთავრა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია, პროფესორ ნოდარ ანდღულაძის ხელმძღვანელობით.

კონსერვატორიაში სწავლის პერიოდში, 2010 წელს შედგა მისი დებიუტი საოპერო სტუდიის სცენაზე ჟერმონის პარტიით ვერდის ოპერაში „ტრავიატა“.

2011 წელს ჩააბარა ლა სკალას აკადემიაში. აკადემიაში სწავლის პერიოდში ლა სკალას სცენაზე შეასრულა ბლანსაკის პარტია როსინის ოპერაში „აბრეშუმის კიბე“, რომლის რეჟისორიც გახლდათ დამიანო მიკელეტო.

2013 წელს შედგა მისი დებიუტი  ვერონის ფილარმონიულ თეატრში. მიხეილ ქირია ასრულებდა კავალიერე ბელფიორეს პარტიას ვერდის ოპერაში „ერთი დღე მეფედ“, რეჟისორი პიერლუიჯი პიცი.

2014 წელს, იტალიურმა ჩამწერმა სტუდიამ "ტაქტუსი" გამოსცა დისკი - ვერდის ოპერა „ერთი დღე მეფედ“, სადაც მიშა ქირია მთავარ, კავალიერე ბელფიორეს პარტიას ასრულებს.

2015 წელს მილანის ლა სკალას სცენაზე შეასრულა დონ მანიფიკოს პარტია როსინის ოპერაში „კონკია“ (შემოკლებული ვერსია).

2015 წელს ბერლინის დოიჩე ოპერაში შედგა მისი დებიუტი პუჩინის ოპერაში „ტურანდოტი", პინგის პარტიით. ამავე სეზონზე შედგა მისი დებიუტი ბარტოლოს პარტიით როსინის ოპერაში „სევილიელი დალაქი“.

2016 წელს, ამსტერდამის ნაციონალური ოპერის და ოპერა ზაუდის ერთობლივ პროდუქციაში, ჩიმაროზას ოპერაში „ფარული ქორწინება“ მიხეილ ქირიამ შეასრულა სინიორ ჯერონიმოს პარტია.

2017 წელს ბერლინის დოიჩე ოპერაში მისი დებიუტი შედგა გაეტანო დონიცეტის ოპერაში „სიყვარულის ნექტარი“, რომელშიც რობერტო ალანიასთან ერთად დულკამარას პარტია შეასრულა.

2017 წელს, ვერდის ფესტივალზე, თეატრ რეჯო დი პარმაში შედგა მისი დებიუტი ვერდის ოპერაში „ფალსტაფი“, ფალსტაფის პარტიით.

2018 წელს ფრანკფურტის ოპერის თეატრში, როსინის ოპერაში „კონკია“ შეასრულა დონ მანიფიკოს პარტია, ბერლინის დოიჩე ოპერაში დონ ალფონსოს პარტია მოცარტის ოპერაში „ასე იქცევა ყველა“ და ლორდ სიდნეის პარტია როსინის ოპერაში „მოგზაურობა რეიმსში“.

2018 წლის აგვისტოში შედგა მისი დებიუტი ბრეგენცის ფესტივალზე ავსტრიაში, სადაც შეასრულა ბარტოლოს პარტია,  როსინის ოპერაში „სევილიელი დალაქი„, რომლის რეჟისორიც გახლდათ ბრიგიტე ფასბენდერი.

2019 წელს, იტალიის მარკეს ტურში შეასრულა ფალსტაფის პარტია ვერდის ოპერაში „ფალსტაფი„.
ჰანჩა

ჰანჩა — ტბა პოლონეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ სუვალკიდან ჩრდილოეთით. მდებარეობს შუა ევროპის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 227,3 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 3,04 კმ², საშუალო სიღრმე 38,7 მ, მაქსიმალური სიღრმე 108,5 მ. წარმოადგენს პოლონეთის უღრმეს ტბას. განლაგებულია ღარტაფში, რომელიც წარმოქმნილია მყინვარული ნაკადის მიერ. ტბის ნაპირები შემოფარგლულია მაღალი და ციცაბო კალთებით. ფსკერს მნიშვნელოვანი დახრილობა აქვს. ტბის სამხრეთი ნაპირიდან გამოედინება მდინარე ნემანის მარცხენა შენაკადი მდინარე შავი განჩა. მეზოტროფული ტბაა. სანაპირო მცენარეულობას მოკლებულია. მოქცეულია სუვალკის ლანდშაფტური პარკის ტერიტორიაზე, რომლის ფარგლებშია ჰანჩის ტბის ნაკრძალი, რომელიც შეიქმნა 1963 წელს. მდიდარია თევზით. გვხვდება სიგი, ჭაპალა, ცქიმურა, გველთევზა, ქარიყლაპია, ტბის კალმახი, ალპური ქვაქვეშია და სხვა. ჰანჩა დაივინგის ადგილია.
ჟიჟიცკოე

ჟიჟიცკოე — ტბა რუსეთში, კუნიის რაიონში, ფსკოვის ოლქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.

ზედაპირის ფართობი 57,3 კმ², საშუალო სიღრმე 3,2 მ, მაქსიმალური სიღრმე 7,8 მ. ჩუდ-ფსკოვის ტბის კომპლექსის შემდეგ მეორე წყალსატევია ამ ოლქში. გამდინარეა. ტბის ნაპირები დამრეცია და დაბალი, ნაწილობრივ — დაჭაობებული. ტბაში 28 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 1,34 კმ². ფსკერი უსწორმასწოროა, ცენტრში — ლამია, დალამული ქვიშა, ცალკეული ქვები, ლიტორალში — ქვიშა, ქვიშა კენჭთან ერთად, ქვები, დალამული ქვიშა. იქთიოლოგიური ტიპის თვალსაზრისით კაპარჭინა-ფარგა-ცქიმურასებრია. მდიდარია თევზით. გვხვდება: ფარგა, კაპარჭინა, წერი, ნაფოტა, ქორჭილა, ჩვეულებრივი ბლიკა, ტბის ცქიმურა, თეთრულა, ჩვეულებრივი ჩიქვი, ფარფლწითელა, ლოქო, ლოქორია, ღლაბუტა, ლურჯი კაპარჭინა, კარჩხანა, ჭერეხი, ჩვეულებრივი ციმორი, ჩვეულებრივი ხლაკუნა, გველანა, ჩვეულებრივი ქაშაპი, , იდი, ჩვეულებრივი გველთევზა, სალამურა, , ქაშაპი, ჩვეულებრივი ქვაქვეშია.

ტბის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე ნახევარკუნძულზე მდებარეობს ძველი ქალაქის — ჟიჟეცის დიდი ქალაქი. ტბის მიხედვით სახელი ეწოდა ძველი წელთაღრიცხვის ათასწლეულის შუა ხანების ჟიჟიცკოეს არქეოლოგიურ კულტურას (გვიანდელი ნეოლითი). 1245 წელს ჟიჟიცკოეს ტბის სიახლოვეს ალექსანდრე ნეველმა გაანადგურა ლიტვის ჯარის ნაწილი.
პრეფორმიზმი

პრეფორმიზმი — ფილოსოფიაში – საუკუნეებში გავრცელებული მოძღვრება, რომლის მიხედვითაც უკვე ჩანასახშივეა მოცემული ორგანიზმის მთელი მრავალფეროვნება და მისი განვითარება არის მხოლოდ კვერცხში ან სპერმატოზოიდში წინასწარ შექმნილ სტრუქტურათა უბრალო ზრდა. ეს მოძღვრება თავისმხრივ უპირისპირდება ეპიგენეზს.

სამედიცინო თვალსაზრისით (გარდავქმნი, განვაახლებ) პრეფორმიზმი არის სწავლება სასქესო უჯრედებში მატერიალური სტრუქტურების არსებობის შესახებ, რომლებიც განაპირობებენ ჩანასახის განვითარებას და წარმოქმნილი ინდივიდის ნიშან-თვისებებს.
გიულაბირდი

გიულაბირდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

2020 წლის 9 ნოემბერს, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განცხადება სოფლის განთავისუფლების შესახებ.
სოკრატეს სიკვდილი

სოკრატეს სიკვდილი — ზეთის ფერწერული ნამუშევარი, შესრულებული ფრანგი ფერმწერის ჟაკ-ლუი დავიდის მიერ 1787 წელს. მასში აღწერილია ძველი ბერძენი ფილოსოფოსის, სოკრატეს სიკვდილის სცენა, სადაც ის კამათის შეუწყვეტლად საწამლავს (კერძოდ -ს) ართმევს მედილეგეს. სოკრატეს ბოლო დღეები აღწერილია პლატონის დიალოგებში, როგორებიცაა აპოლოგია და კრიტონი, ხოლო სიკვდილი — ფედონში.

არსებობს სხვა ნახატი ამავე სახელით, მაგრამ ამ ნამუშევარში სოკრატე უკვე გარდაცვლილია. იგი შესრულებულია ჯამბეტინო ჩინიაროლის მიერ..
ქოჩალოს ბაზილიკა

ქოჩალოს ბაზილიკა — არქიტექტურული ძეგლი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. ქალაქ ლაგოდეხის ჩრდილოეთით, მდინარე ნინოსხევის მარცხენა ნაპირზე, მთის ფერდზე. განეკუთვნება - საუკუნეებს.

ეკლესია ორნავიანი, უგუმბათო ნაგებობაა. აგებულია ნატეხი და რიყის ქვით დუღაბზე. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ცენტრალური ნავი აღმოსავლეთით ნახევარწიული ჩაწერილი აფსიდითაა დასრულებული, რომლის ღერძზე ერთი მაღალი, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. საკურთხეველი ნავისგან ორმაგი მხრებითაა გამოყოფილი, რომლის შიდა შვერილზე კამარის საბჯენი თაღია გადაყვანილი. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს თითო მართკუთხა ნიშაა გაკეთებული. ტრაპეზი არ შემორჩა. ნავი დასრულებული იყო საბჯენის გარეშე გამართული ნახევარწრიული კამარით. გადახურვა ორფერდა ჰქონდა. გადახურული იყო კრამიტით. ნავის სამხრეთი კედელი ამჟამად ყრუა. ნავი ნახევარწრიული კამარითაა დასრულებული. ცალფერდა სახურავი კრამიტის იყო. ტაძარს სამხრეთიდან ქონია მინაშენი, რომლის მხოლოდ სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთი ნაწილი იკითხება ამჟამად. დანარჩენი დანგრეული და მცენარეული საფარითაა დაფარული.

1614-1617 წლებში კახეთში სპარსეთის შაჰის, აბას -ის ლაშქრობების შემდეგ ლაგოდეხი გაუდაბურდა, რამაც ისტორიული მეხსიერების გაქრობაც განაპირობა. სავარაუდოდ, ქოჩალოს ეკლესია ამ პერიოდიდანაა განადგურებული და უმოქმედო.

2019 წლის ივნისში ქოჩალოს ბაზილიკის გაწმენდითი სამუშაოების დროს უმნიშვნელოვანესი ქართული წარწერა გამოვლინდა. ასომთავრული ტექსტი საუკუნის ბოლოსაა შესრულებული და ეკლესიისათვის მიწების შეწირვის შესახებ მოგვითხრობს. წარწერაში ჰერეთის მეფე ადარნასე და დედოფალი დინარია მოხსენებული. დღემდე მხოლოდ ნარატიული წყაროებით ცნობილი მეფე-დედოფალის მოხსენიების გარდა, უნიკალური აღმოჩენის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას წარწერაში აღნიშნული საქართველოს ისტორიისთვის ამ დრომდე უცნობი რამდენიმე მმართველის სახელი და ისტორიული ჰერეთის უცნობი ტოპონიმი განსაზღვრავს.
იუსტაინ გორდერი

იუსტაინ გორდერი — ცნობილი ნორვეგიელი მწერალი, პუბლიცისტი, ფილოსოფიის გამავრცელებელი, საბავშვო მოთხრობებისა და წიგნების ავტორი. მისი წიგნები მრავალ ენაზეა ნათარგმნი და გამოცემული ათეულობით მილიონ ეგზემპლარად მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში.

გორდერის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებად „სოფის სამყარო“ იქცა, რომელსაც აქვს ქვესათაური „რომანი ფილოსოფიის ისტორიის შესახებ“. ეს რომანი 53 ენაზე იქნა გადათარგმნილი და დაბეჭდილი ეგზემპარების რაოდენობა ოცდაათ მილიონს აღწევს; მხოლოდ სამი მილიონი კი გერმანიაში გაიყიდა.

ქართულად ნათარგმნია ასევე მისი „ფორთოხლის გოგონა“.

1997 წელს გორდერმა ცოლთან, სირი დანევიგთან ერთად დააფუძნა „სოფის პრემია“, რომელიც ყოველწლიურად გაიცემა „ეკოლოგიისა და განვითარების“ სფეროში მიღწევებისთვის. ფულადი ჯილდო კი ასი ათას აშშ დოლარს შეადგენს.

2005 წელს იუსტაინი დაჯილდოებულ იქნა ნორვეგიის წმინდა ოლაფის სახელობის სამეფო ორდერით და იმავე წლის ბოლოს მიიღო საპატიო წოდება თრინიტი-კოლეჯში (დუბლინი, ირლანდია).
ვარჯანაულის ხიდი

ვარჯანაულის ხიდი, ყასირ-მერე, მერ-ქოფრი — არიქტექტურული ძეგლი ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარჯანაულში. მდებარეობს ქობულეთიდან 20­-ოდე კმ-ის მოშორებით, მდინარე კინტრიშის ხეობაში. კინტრიშის ნაკრძალიდან 7 კმ. ხიდი გზის პირასაა, დაახლოებით 5-7 მ-ის მანძილზე. 2008 წელს ხიდს ჩაუტარდა საკონსერვაციო სამუშაოები.

ხიდი მაღალია. აქვს მკვეთრად გამოხატული ნახევარწრიული მოხაზულობა. ნაგებია თლილი ქვის კვადრებითა და ყორე­ქვით კირის დუღაბზე. ხიდის ორივე მხარის შვერილი საპირე რკალისათვის გამოყენებულია თლილი ქვა, კირით ხსნარზე. საპირე ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი. თაღი და ხიდის ნაპირები „მოპირკეთებულია“ სუფთად თლილი ქვის კვადრებით. ხიდი ეყრდნობა ბურჯებს, რომლებიც ორივე ნაპირზე კლდეშია ჩაჭრილი. მეტად საყურადღებოა ისიც, რომ თაღის ქვედა პირისათვის განკუთვნილი ქვები რკალის წყობაში გამოყენებული ქვების სიმეტრიულადაა ჩალაგებული, ისე, რომ მთლიანი თაღი ერთ მონოლითად გამოიყურება. ამავე დროს ეს ქვებიც კარგადაა დამუშავებული და საპირე ქვებთან ერთად ძალიან სასიამოვნო ელფერს აძლევს მთლიან ნაგებობას. გამოირჩევა მსუბუქი კონსტრუქციებით და დახვეწილი პროპორციები. ორგანულად იწერება გარემოში და შთაბეჭდილებას ტოვებს მნახველზე.

ხიდის ჰორიზონტალური სიგრძე ბურჯიდან ბურჯამდე 14,6 მ-ია, სავალი ზედაპირის სიგრძე — ­28,1 მ, სიგანე შუა წელზე — ­2,6 მ, ნაპირზე ბურჯებთან ­— 3,5 მ. სიმაღლე წყლის დონიდან თაღამდე­ — 7,9 მ, ხოლო თაღის ზედაპირამდე — 8,6 მ­-ია. ქარგლის ბუდეების ზომებია: 0,36 0,42 მ და 0,38 0,32 მ. ხიდის კამარა ერთ მხარეს ეყრდნობა კლდეს, ხოლო მეორე მხარეს ბურჯს, რომელიც დაუმუშავებული ქვის რეგულარული წყობითაა ამოყვანილი. ხიდის სავალი ნაწილი ნაპირებისაკენ დაქანებულია და ცენტრში ქმნის წყალგამყოფს ატმოსფერული ნალექების გადასაყვანად. ხიდის სავალი ნაწილი რიყის ქვებითაა მოკირწყლული.
გრენლანდიელი ესკიმოსები

გრენლანდიელი ესკიმოსები (თვითდასახელება — ) — ესკიმოსური ხალხი, გრენლანდიის აბორიგენული მოსახლეობა. რაოდენობა გრენლანდიაში 50 ათ. კაცი, დანიაში — 7,1 ათ. (2006, შეფასება). ლაპარაკობენ გრენლანდიურ ენაზე, გავრცელებულია დანიური ენაც. უმთავრესად ლუთერანები არიან, 1% ტრადიციულ რწმენის მიმდევარია.

ძირითადად განსახლებული არიან კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე; გამოიყოფა რამდენიმე ასეული ადამიანისაგან შემდგარი ჯგუფები: აღმოსავლეთ გრენლანდიელები (ანგმასალიკი) — აღმოსავლეთ სანაპიროზე და პოლარული გრენლანდიელები (ყველაზე ჩრდილოეთით მცხოვრები აბორიგენული მოსახლეობა მსოფლიოში) — ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე. მისდევენ ზღვის ნადირთრეწვას და მეთევზეობას, საუკუნის ბოლოდან დაკავდნენ ვირთევზის სავაჭრო მრეწველობით, საუკუნის მეორე ნახევრიდან — კრევეტების. არსებობს ინტელიგენცია, მოსამსახურეები, ვითარდება პროფესიული ხელოვნება. ძლიერ აკულტურირებულები და მეტისირებულები არიან დანიელთა მიერ. შემორჩენილია ტრადიციული სარეწაო და სადღესასწაულო ტანისამოსი; პოლარულ გრენლანდიელებს აქვთ საცხოვრებლის თოვლისაგან აგების ტრადიცია (იგლუ).
აკაკი წერეთლის სახლი

აკაკი წერეთლის სახლი — სახლ-მუზეუმი, მდებარეობს იმერეთში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სხვიტორში. დაარსდა 1940 წელს. სასახლე რომელშიც, აკაკი წერეთელი დაიბადა და გარდაიცვალა, მისმა მამამ როსტომ წერეთელმა ააშენა 1834 წელს. სახლ-მუზეუმის ასაშნებლად გამოიყენეს კვერეთის კლდისა და ჭიათურის ქვები. სახლის მშენებლობაში ქართველებთან ერთად დიდი წვლილი მიუძღვით ბერძენ მშენებლებს, რომლებიც იმ პერიოდში საჩხერეში მუშობდნენ.

მუზეუმში დაცულია აკაკი წერეთლის, მისი ნათესავებისა და წინაპრების პირადი ნივთები — საუკუნის ფრანგული, გერმანული, იტალიური წარმოების ავეჯი, ბიბლიოთეკა, სადაც ინახება სხვადასხვა პერიოდის ქართული, ფრანგული, რუსული გამოცემის წიგნები, აქსესუარები და ტანსაცმელი, სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონი, პოეტისა და სხვა საზოგადო მოღვაწეების ხელნაწერები და პირველ ნახევარში გადაწერილი „ქართლის ცხოვრება“.

აკაკი წერეთლის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ცოლ-შვილი (პოლონური წარმოშობის ნატალია ბაზილევსკაია და ერთადერთი ვაჟი ალექსანდრე.) პარიზში გაემგზავრა, ხოლო სახლ-მუზეუმი საპატრონოდ კოტე აბდულიშვილს გადაეცა, რომელიც აკაკის საქმეთა მმართველი იყო. აკაკის სახლ-მუზეუმს ყურადღებას შექმნილ მწერალთა ფედერაციასთან ერთად, ადგილობრივი მოსახლეობაც აქცევდა.

პოეტის სახლ-მუზეუმის სარეაბილიტაციო სამუშაოები 2018 წლის 2 თვის განმავლობაში მიმდინარეობდა, სადაც ავთენტური იერსახით პოეტის საგვარეულო სახლი აღდგა, შეიცვალა შენობის აივანი და სხვა.
ილია ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმი (საგურამო)

ილია ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმი — ქართველი საზოგადო მოღვაწის, პუბლიცისტის, მწერლის ილია ჭავჭავაძის მუზეუმი მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საგურამოში, რომელიც 1961 წელს დაარსდა გიორგი ლეონიძის მიერ.

შენობა ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით დუღაბზე. დახურულია თუნუქით. ჩრდილოეთის მხრიდან სახლ-მუზეუმი ორსართულიანია, სამხრეთის მხარეს კი სამსართულიანი, სახლ-მუზეუმის ასეთი მშენებლობა განპირობებულია იმით, რომ შენობა რელიეფის შესაბამისადაა აშენებული. აღმოსავლეთის მხარეს მიდგმული აქვს კარიბჭე და ქვის კიბე. სახლს ჩრდილოეთით და სამხრეთით ყველა სართულზე ფართო აივნები აკრავს, სარკმლებს აქვს ხისავე დარაბები, კარ-ფანჯრებიც ხისაა, სართულები ერთმანეთს უკავშირდება შიდა კიბეებით. თითოეული ოთახი განათებულია რამდენიმე ფანჯრით. პირველი სართული შიდა ოთახებს უკავია, რომელიც ოჯახის წევრებისთვის იყო განკუთვნილი, მეორე სართულზე მისაღები ოთახი, სასადილო და სათამაშო ოთახებია განლაგებული დერეფანთან ერთად. მესამე სართულზე კი საძინებელი. ეზოში მდებარეობს ილიას სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები.

მუზეუმის სტაციონარულ ექსპოზიციაში წარმოდგენილია მწერლის მომერიალური ნივთები, საუკუნის ქართული კულტურის წარმომადგენელთა ფოტოაპარატები, მწერლის ხელნაწერები, საუკუნის ქართული და უცხოეთის სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, რომელთა შორისაა: ფრანგი მხატვრის გარნიეს „ჟაკ დე მოლის მიღება ტამპლიერების ორდენში“, ლადო გუდიაშვილის, იაკობ ნიკოლაძის, უჩა ჯაფარიძის ნამუშევრები, საყოფაცხოვრებო ნივთები, ჭურჭელი, ავეჯი და სხვა.

ილიას გარდაცვალების შემდეგ, მისმა ცოლმა ოლღა გურამიშვილმა საგურამოს სახლი წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას გადასცვა, სადაც ჯერ დაწყებითმა სკოლამ დაიწყო ფუნქციონირება, შემდეგ კი სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელი გახდა.

2018 წლის, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
რუჰულა ახუნდოვი

რუჰულა ალი-ოღლუ ახუნდოვი ( დ. 13 იანვარი [ძვ. სტ. 1 იანვარი]1897, სოფ. შუველიანი, ბაქოს მაზრა — გ. 1938 ) — აზერბაიჯანელი რევოლუციონერი, აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისათვის ბრძოლის მონაწილე, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, პუბლიცისტი, მეცნიერი. კომპარტიის წევრი 1919 წლიდან. 1917 აზერბაიჯანის „მემარცხენე“ ესერებია ჯგუფის წევრი.

1918 წელს რედაქტორობდა ბაქოს საბჭოს გაზეთ „იზვესტიას“ , ხოლო 1919 წლიდან არალეგალურ ბოლშევიკურ გაზეთ „კომუნისტს“. აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1920 წლიდან იყო აზერბაიჯანის კპ(ბ) ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, პარტიის ბაქოს კომიტეტის მდივანი, რესპუბლიკური გაზეთების „ბაკინსკი რაბოჩის“ და „კომუნისტის“ რედაქტორი. 1924-1930 წლებში — აზერბაიჯანის კპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის მდივანი, გამომცემლობა „აზერნეშრის“ დირექტორი, აზერბაიჯანის სსრ განათლების სახალხო კომისარი. 1930 წელს აირჩიეს საკავშირო კპ (ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის მდივნად. ახუნდოვი იყო პარტიის – ყრილობებისა და კომინტერნის კონგრესის დელეგატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით.