პაულო მუვანგა

პაულო ფრობიშერ მუვანგა სედუგე მუიანჯა (დ. 4 აპრილი, 1924 — გ. 1 აპრილი, 1991), უფრო მეტად ცნობილი როგორც პაულო მუვანგა — უგანდის პოლიტიკოსი, რომელსაც მცირე ხნით ქვეყნის დე ფაქტო პრეზიდენტის, მოგვიანებით კი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა.

ადრეული წლები და კარიერა
პაულო მუვანგა დაიბადა უგანდაში, 1924 წლის 4 აპრილს. მან საკუთარი კარიერა აღმოსავლეთ აფრიკის თანამდებობისა და ტელეკომუნიკაციების ადმინისტრაციაში დაიწყო, სადაც 1943 წლიდან 1950 წლამდე მუშაობდა. 1950 წლიდან მუვანგა პოლიტიკურ საქმიანობაზე გადაერთო.

მოღვაწეობის ადრეულ წლებში მუვანგამ გამოავლინა ძალიან ძლიერი მისწრაფება საჯარო სამსახურისა და პოლიტიკური აქტივიზმისკენ. აღმოსავლეთ აფრიკის თანამდებობისა და ტელეკომუნიკაციების ადმინისტრაციაში მიღებულმა გამოცდილებამ მას ისეთი ღირებული ცოდნა და უნარები შესძინა, რომლებმაც მოგვიანებით მარათლაც მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მის პოლიტიკურ კარიერაზე.

მუვანგა 1962-დან 1964 წლამდე იყო პარლამენტის წევრი თავის თანაპარტიელთან, ა.ჯ. მეჰტასთან ერთად. ამის შემდეგ მან დიპლომატიურ ასპარეზზე გადაინაცვლა და იკავებდა უგანდის ელჩის თანამდებობას ეგვიპტეში (1964–1970) და საფრანგეთში (1970–1972). ამ თანამდებობებმა მას საერთაშორისო ურთიერთობების სიღრმისეული გამოცდილება შესძინა და დაეხმარა უგანდის ინტერესების გლობალურ დონეზე წარდგენაში.

1972-დან 1978 წლამდე მუვანგა ინგლისში ემიგრაციაში იმყოფებოდა, რის შემდეგაც იგი ქვეყანაში უგანდა-ტანზანიის ომის (1978–1979) დროს დაბრუნდა. იგი აქტიურად ჩაება კონფლიქტში და შეუერთდა იმ ძალებს, რომლებიც იდი ამინის რეჟიმს უპირისპირდებოდნენ.

ომის შემდგომ პერიოდში მუვანგას რამდენიმე სამთავრობო თანამდებობა ეკავა. იგი მსახურობდა შინაგანი საქმეთა მინისტრად როგორც იუსუფ ლულეს, ისე გოდფრი ბინაისას მმართველობის დროს. მიუხედავად მთავრობის შიგნით არსებული სირთულეებისა, მუვანგას სიმტკიცემ და პოლიტიკურმა ალღომ მას ამ მშფოთვარე პერიოდში გზის გაკვლევის საშუალება მისცა.

1980 წლის 12 მაისს მუვანგამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა, როდესაც არმიამ პრეზიდენტი გოდფრი ბინაისა გადააყენა. იგი სათავეში ჩაუდგა ექვსკაციან სამხედრო კომისიას, რომელიც მცირე ხნით უგანდის დე ფაქტო პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. მოგვიანებით, 1980 წლის 22 მაისიდან 15 დეკემბრამდე, მუვანგა თავმჯდომარეობდა უგანდის საპრეზიდენტო კომისიას და ამ გარდამავალ ფაზაში პრეზიდენტის უფლებამოსილებებს ახორციელებდა.

მუვანგას გავლენა კიდევ უფრო გაიზარდა 1980 წლის 10 დეკემბრის საყოველთაო არჩევნების შემდეგ. მან საარჩევნო კომისიის ხელმძღვანელის როლი მოირგო და გამარჯვებულად მილტონ ობოტეს ლიდერობით „უგანდის სახალხო კონგრესი“ გამოაცხადა. თუმცა, არჩევნების შედეგები სადავო გახდა, რამაც გამოიწვია საყოველთაო უკმაყოფილება და აიძულა იოვერი მუსევენი, პროტესტის ნიშნად პარტიზანული ომი დაეწყო, რომელიც ისტორიაში „მუსევენის ბუჩქის ომის“ სახელით შევიდა.

1980 წლიდან 1985 წლამდე მუვანგას ვიცე-პრეზიდენტისა და თავდაცვის მინისტრის თანამდებობები ეკავა პრეზიდენტ მილტონ ობოტეს მმართველობისას. 1985 წლის 1 აგვისტოდან 25 აგვისტომდე მას ასევე მცირე ხნით ეკავა უგანდის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა პრეზიდენტ ტიტო ოკელოს დროს, რის შემდეგაც იგი აბრაამ ვალიგომ შეცვალა.

1986 წლის ოქტომბერში მუვანგა დააპატიმრეს. 1988 წელს კი იგი სასამართლომ გაამართლა, თუმცა 1989 წლიდან 1990 წლამდე იგი კვლავ პატიმრობაში იმყოფებოდა.[12] პაულო მუვანგა 1991 წლის 1 აპრილს, 66 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

პერსონალური ცხოვრება
პაულო მუვანგა დაქორწინებული იყო ნალონგო კასალინა ზავედე მუვანგაზე.

საინტერესოა, რომ ცნობილი ბრიტანელი მსახიობი ზავი ეშტონი მისი შვილიშვილია.