iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
დიორა კელდიოროვა

დიორა კელდიოროვა (; დ. 13 ივლისი, 1998, ჯუმა, სამარყანდის ოლქი, უზბეკეთი) — უზბეკი ძიუდოისტი, მოასპარეზე 52 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. 2024 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი, აზიის ჩემპიონი, მსოფლიო ჩემპიონატისა და სამხედრო მსოფლიო თამაშების მედალოსანი. პირველი უზბეკი ქალი, რომელმაც მოიგო დიდი სლემის ტურნირი ძიუდოში.

კარიერა
2013 წელს მან ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 44 კგ-მდე წონით კატეგორიაში აზიის ახალგაზრდულ თამაშებზე ნანკინში (ჩინეთი), ხოლო 2016 და 2018 წლებში ძიუდოში აზიის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე — ბრინჯაოს მედლები.

2018 წელს ჯაკარტაში (ინდონეზია) ზაფხულის აზიურ თამაშებზე 48 კგ-მდე წონით კატეგორიაში მეორე წრეში დამარცხდა იაპონელ ოლიმპიურ მედალოსან ამი კონდოსთან ანგარიშით 10:0, რომელიც შემდეგ ტურნირის ფინალში გავიდა. რეპეშაჟის რაუნდში ის კორეელ ძიუდოისტს ჯონ იუ-სუნს შეხვდა, მაგრამ 1:10 დამარცხდა და ტურნირზე გამოსვლა დაასრულა.

2019 წელს, ფუჯაირაში (აგს) ძიუდოს აზიის ჩემპიონატზე 52 კგ-მდე წონით კატეგორიაში მან ტურნირის ფინალში მონღოლი ძიუდოისტი ლხაგვასურენგიინ სოსორბარამი დაამარცხა და ოქროს მედალი მოიპოვა. ნეაპოლში (იტალია) საზაფხულო უნივერსიადაზე მან ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 52 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. მან ასევე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ზაფხულის სამხედრო მსოფლიო თამაშებზე ვუჰანში (ჩინეთი)..

2021 წელს ანტალიაში (თურქეთი) ძიუდოს დიდი სლემის ტურნირზე მან ფინალში ესპანელი ესტრელა ლოპესი დაამარცხა. ამ გამარჯვების წყალობით, იგი გახდა პირველი უზბეკი გოგონა, რომელმაც ძიუდოს დიდი სლემის ტურნირზე ოქრო მოიპოვა. ბიშკეკში (ყირგიზეთი) ძიუდოს აზიის ჩემპიონატზე 52 კგ-მდე წონით კატეგორიაში მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ფინალში დამარცხდა კორეელ ძიუდოისტ პარკ და-სოლთან. 2021 წლის ივლისში, ბუდაპეშტში (უნგრეთი) ძიუდოს მსოფლიო ჩემპიონატზე მან ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა გუნდურ ჩემპიონატში, მაგრამ 52 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ბრინჯაოსთვის ბრძოლაში წააგო ისრაელელ ძიუდოისტ გეფენ პრიმოსთან ანგარიშით 10:0. ტოკიოს (იაპონია) ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მან კვლავ წააგო მონღოლ ძიუდოისტ ლხაგვასურენ სოსორბარამთან პირველ წრეში.

2023 წლის მაისში, კატარის დედაქალაქში, მსოფლიო ჩემპიონატზე, 52 კგ-მდე წონით კატეგორიაში, მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ფინალში დამარცხდა იაპონელ სპორტსმენ უტა აბესთან. 2024 წლის აპრილში აზიის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში მან სამხრეთ კორეელი ერინ იუნგი დაამარცხა და ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. იმავე წლის 20 მაისს, წინაოლიმპიურ მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც გაიმართა არაბთა გაერთიანებულ საემიროებში, მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ფინალში დამარცხდა იტალიელ სპორტსმენთან ოდეტა ჯუფრიდთან.

2024 წლის 28 ივლისს, პარიზის ოლიმპიადაზე, 1/16-ში სუფთა ნიპონით 10:1, დაამარცხა იაპონელი ძიუდოისტი უტა აბე, რომელთანაც დამარცხდა 2023 წლის კატარის ფინალში. ფინალში მან დაამარცხა კოსოვოელი სპორტსმენი დისტრია კრასნიკი და გახდა ოლიმპიური ჩემპიონი. დიორა კელდიოროვა პირველი სპორტსმენია უზბეკეთის ისტორიაში, რომელმაც ოლიმპიურ თამაშებზე ძიუდოში ოქრო მოიპოვა. ის ასევე არის პირველი სპორტსმენი, რომელმაც ოქროს მედალი მოიპოვა უზბეკეთ ქალთა შორის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე..
გაბრიელ დაფანჩული

გაბრიელ დაფანჩული — საუკუნის ნახევრის ქართველი დიდებული აზნაური, კლარჯეთში გრიგოლ ხანძთელის სამონასტრო საქმიანობის მხარდამჭერი.

გაბრიელ დაფანჩული გიორგი მერჩულეს „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“ მოხსენიებულია როგორც „მთავარი“, „ერისმთავარი“, „დიდებული აზნაური“, „დიდებული მთავარი“, რომელიც ცნობილი იყო თავისი სიმდიდრით, გავლენით და „კეთილად მორწმუნებითა“. გაბრიელი ყოფილა „აზნაური მეფისაჲ“, რაც აშოტ კურაპალატის ქვეშევრდომობას უნდა ნიშნავდეს. გაბრიელის მამულები კლარჯეთში გრიგოლ ხანძთელის სავანის მახლობლად მდებარეობდა. ის იყო პირველი, ვინც გრიგოლს მატერიალური მხარდაჭერა აღმოუჩინა ხანძთის მონასტრის მშენებლობაში. სანაცვლოდ ხანძთის მონასტერში დაწესდა დაფანჩულთა გვარის სახსენებელი.

მერჩულეს თხზულებიდან ცნობილია ასევე გაბრიელის ოჯახი — მეუღლე მარიამი და შვილები: პატრიკი, გუარამი, არშუშა და აბულასათი. გაბრიელის ზედწოდება „დაფანჩული“ (ძველქართულში „დაფანჩვა“ „დაფანტვას“ ნიშნავს) მისი შთამომავლობის გვარსახელად იქცა — „აწ ნათესავთა მისთა ჰრქჳან დაფანჩულნი“. ამავე საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო საუკუნის დასაწყისის ანჩელი ეპისკოპოსი ეზრა. „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ გარდა, საკუთარი სახელი „დაფანჩული“ მოხსენიებულია ასევე - საუკუნეების მოღვაწის ზაქარია ბანელის ანდერძში („სალოცველად სულისა... პატრიარქისსა ასათისსა დავითისსა და დაფანჩულისასა“), რის საფუძველზე ისიც დაფანჩულთა სახლის წევრად არის მიჩნეული.
გეოცენტრული ორბიტა

გეოცენტრული ორბიტა, დედამიწისახლო ორბიტა, დედამიწისირგვლივი ორბიტა — დედამიწის გარშემო სხეულის (მთვარის ან დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრების) მოძრაობის ტრაექტორია. ასეთი ორბიტის აპოცენტრსა და პერიცენტრს ეწოდება, შესაბამისად პერიგეუმი და აპოგეუმი.

-ს შეფასებით, 1997 წელს დედამიწის გარშემო ორბიტაზე არსებობდა დაახლოებით 2465 დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი და 6216 კოსმოსური ნამსხვრევი, რომლებსაც თვალყურს ადევნებდა გოდარდის კოსმოსური ფრენის ცენტრი.

ელიფსის ორი ფოკუსიდან ერთი, რომლის გასწვრივ მოძრაობს ციური სხეული, ემთხვევა დედამიწას. იმისათვის, რომ კოსმოსური ხომალდი იყოს ამ ორბიტაზე, მას უნდა მიენიჭოს პირველ კოსმოსურ სიჩქარეზე მეტი, მაგრამ მეორე კოსმოსურ სიჩქარეზე ნაკლები.

კოსმოსური ხომალდი, რომლის პერიგეა დაახლოებით 2000 კმ-ზე დაბალია, განიცდის წინააღმდეგობას დედამიწის ატმოსფეროსგან, რაც ამცირებს ორბიტალურ სიმაღლეს. ორბიტალური სიჩქარის შემცირება დამოკიდებულია თანამგზავრის განივი კვეთის ფართობზე და მასაზე, ასევე ჰაერის სიმკვრივის ცვლილებებზე ზედა ატმოსფეროში. 300 კმ-ზე ქვემოთ, დაშლა უფრო სწრაფი ხდება და სიცოცხლის ხანგრძლივობა იზომება დღეებში. როდესაც თანამგზავრი ეშვება 180 კმ-მდე, მას მხოლოდ რამდენიმე საათი რჩება ატმოსფეროში სრულ დაწვამდე. მეორე კოსმოსური სიჩქარე, რომელიც საჭიროა დედამიწის გრავიტაციული ველის სრულად დასაძლევად და პლანეტათაშორის სივრცეში შესასვლელად, შეადგენს დაახლოებით 11.2 კმ/წმ-ს.
ტორაკუსუ იამაჰა

ტორაკუსუ იამაჰა (დ. 20 აპრილი, 1851 — გ. 8 აგვისტო, 1916) — იაპონელი ბიზნესმენი, ანტერპრენერი და „ “-ის დამფუძნებელი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 20 აპრილს, 1851 წელს ვაკაიამაში, კიის პროვინცია. ტორაკუსუს მამა, კიშუს კლანის ასტრონომი იყო, რომელმაც ტორაკუსუს ასტრონომიის შესახებ წიგნებზე წვდომა მისცა, რის შედეგადაც იამაჰა მოიხიბლა მანქანებითა და ტექნოლოგიებით. 1871 წელს კი იგი წავიდა ნაგასაკიში და დაიწყო მესაათეობის შესწავლა ინგლისელი ინჟინერის ხელმძღვანელობით. გარკვეული დროის შემდეგ იამაჰა გახდა ექსპერტი საათის დამზადებაში. მოგვიანებით იგი სამედიცინო აღჭურვილობებმა დააინტერესა და ესეც ადვილად აითვისა, 1886 წელს კი 35 წლის ტორაკუსუმ ამ სფეროში დაიწყო მუშაობა. თუმცა იმის გამო, რომ ჰამაცუცუ მაშინ პატარა ქალაქი იყო, სამედიცინო აღჭურვილობების შეკეთება ტორაკუსუს არ შეეძლო, ამიტომაც ის საათებსაც აკეთებდა და საავადმყოფოს დირექტორ რიქშათს ემსახურებოდა. ახლო მომავალში მან დაიწყო პროექტი ერთოთახიან სახელოსნოში, სამედიცინო აღჭურვილობის სამუშაოს კოლეგის დახმარებით. 1887 წელს, როდესაც პროექტი 2 თვე იყო დაწყებული იამაჰამ და თავისმა კოლეგამ აწარმოვეს პირველი იაპონური წარმოების ლერწმის ორღანი. როგორც აღმოჩნდა ინსტრუმენტი ცუდად იყო ჩაფიქრებული, რის გამოც ჰამაცუცუში ტორაკუსუმ ააგო მეორე ორღანი, რომელმაც წინასგან განსხვავებით შექება დაიმსახურა. ცოტა ხნის შემდეგ მან მიიღო 7 ორღანის შეკვეთა. ამის შემდეგ თავისი ბიზნესი წინ და წინ მიიწევდა და წარმატებულად დამთავრდა მისი კარიერა. გარდაიცვალა 8 აგვისტოს 1916 წელს, იაპონიაში, ავადმყოფობის შედეგად. 1987 წელს, იამაჰას მიერ შექმნილი პირველი ლერწმის ორღანიდან 100 წლის შემდეგ, კომპანიას დაარქვეს , მისი დამფუძნებლის პატივსაცემად.
სანტა-მარია (ვულკანი)

სანტა-მარია — დიდი ზომის აქტიური ვულკანი გვატემალის დასავლეთ მთიანეთში, კეცალტენანგოს დეპარტამენტში, ქალაქ კეცალტენანგოსთან ახლოს. იგი სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასის ნაწილია.

 საუკუნეში, რეგიონის ესპანეთის მიერ დაპყრობამდე, ვულკანი ადგილობრივ ენაზე, ცნობილი იყო როგორც გაგშანული, რაც ნიშნავს „შიშველ ვულკანს“ ან „შიშველ მთას“.

სანტა-მარიას 1902 წლის ამოფრქვევა საუკუნის სამი უდიდესი ამოფრქვევიდან ერთ-ერთია, 1912 წლის ნოვარუპტისა და 1991 წლის პინატუბოს ამოფრქვევასთან ერთად. ასევე, ის ბოლო 300 წლის განმავლობაში მომხდარ ამოფრქვევებს შორის ერთ-ერთი უდიდესია.
ულტრაცივი ჯუჯა

ულტრაცივი ჯუჯა — ვარსკვლავური ან ქვევარსკვლავური ობიექტი, რომლის ეფექტური ტემპერატურა 2 430 °-ზე დაბალია. ჯუჯა ვარსკვლავების ეს კატეგორია 1997 წელს შემოიღეს დეივი კირკპატრიკმა, ტოდ ჰენრიმ და მაიკლ ირვინმა. თავდაპირველად ის მოიცავდა ძალიან დაბალი მასის -ჯუჯა ვარსკვლავების 7 სპექტრულ ტიპს, მაგრამ შემდეგში გაფართოვდა და ასევე მოიცვა ყველაზე ცივი ვარსკვლავებიდან 6.5 სპექტრული ტიპის ყავისფერ ჯუჯებამდე. მთლიანობაში, ულტრაცივი ჯუჯები მზის სამეზობლოში ასტრონომიული ობიექტების დაახლოებით 15%-ს შეადგენს. ამის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მაგალითია -1.

პლანეტების ფორმირების მოდელების მიხედვით, დაბალი მასებისა და მათი პროტოპლანეტარული დისკოების მცირე ზომის გამო, ამ ვარსკვლავებს შეიძლება ჰყავდეთ შედარებით მრავალრიცხოვანი პოპულაცია მერკურის ზომიდან დედამიწის ზომამდე კლდოვანი პლანეტებისა, ვიდრე სუპერდედამიწებისა და იუპიტერის მასის პლანეტების. -1 პლანეტური სისტემის აღმოჩენა, რომელიც დედამიწის ზომის შვიდი პლანეტისგან შედგება, როგორც ჩანს, აკრეციის ამ მოდელს ადასტურებს.

სხვა ტიპის დაბალი მასის ვარსკვლავებთან შედარებით წყალბადის ნელი სინთეზის გამო, ულტრაცივი ჯუჯების სიცოცხლის ხანგრძლივობა სულ მცირე რამდენიმე ასეული მილიარდი წლითაა შეფასებული, ხოლო მათ შორის ყველაზე პატარები დაახლოებით 12 ტრილიონ წელს ცოცხლობენ. ვინაიდან სამყაროს ასაკი მხოლოდ 13,8 მილიარდი წელია, ყველა ულტრაცივი ჯუჯა ვარსკვლავი ჯერ თავიანთი სასიცოცხლო ციკლის ადრეულ ეტაპზეა. მოდელები პროგნოზორებს, რომ სიცოცხლის ბოლოს, ამ ვარსკვლავებს შორის უმცირესები, წითელ გიგანტებად გაფართოების ნაცვლად ცისფერ ჯუჯებად გადაიქცევიან.

მაგნიტური მახასიათებლები
2001 წელს, 9 ულტრაცივი ჯუჯუდან, რომელსაც 944-20 უწოდეს, რადიოემისიის ნაკადების აღმოაჩინეს. ამის შემდეგ, ასტროფიზიკოსების ჯგუფმა არესიბოს ობსერვატორიასა და ტელესკოპთა კრებულში , დაკვირვების კამპანიები დაიწყო — მათი მიზანი რადიოტალღების გამომსხივებელი დამატებითი ობიექტების მოძებნა იყო. ამ რადიოტელესკოპებით უკვე ასობით ულტრაცივ ჯუჯას დააკვირდნენ და მათგან ათზე მეტი რადიოგამომსხივებელი ულტრაცივი ჯუჯა გამოავლინეს. ეს კვლევები მიუთითებს, რომ დაახლოებით ულტრაცივი ჯუჯების დაახლოებით 5-10% რადიოტალღებს ასხივებს. ამ დაკვირვებებით აღმოაჩინეს ყურადსაღები 2 10475385+2124234, რომლის ტემპერატურა 800-900 კელვინია და ამ მაჩვენებლით ის ჩვენთვის ცნობილი ყველაზე ცივი რადიოგამომსხივებელი ყავისფერი ჯუჯაა. 2 10475385+2124234 არის 6.5 ყავისფერი ჯუჯა, რომელიც 1,7 გაუსზე მეტი სიძლიერი მაგნიტურ ველს ინარჩუნებს, რაც დედამიწის მაგნიტურ ველზე დაახლოებით 3000-ჯერ უფრო ძლიერია.
დიმიტრი ერისთავი (მეწარმე)

დიმიტრი შანშეს ძე ერისთავი, ერისთავისშვილი (დ. 1805 ან 1811 — გ. 7 მარტი, 1854

დიმიტრი ერისთავის ძმისშვილის, ელისაბედ ელიზბარის ასულის მოგონებით დიმიტრის ჰყვარებია ელისაბედის დეიდა სოფიო, მაგრამ ეგზარქოსმა ნება არ მისცა ორ ძმას ორი და ჰყოლოდა ცოლად (ელიზბარს ცოლად ჰყავდა შალვა რევაზის ძე ერისთავის ასული ქეთევანი, სოფიოს და). დიმიტრი მალე გარდაიცვალა, ხოლო სოფიო დაქორწინდა თავად ივანე ორბელიანზე.
აბსორბცია (მრავალმნიშვნელოვნება)

საკუთარი სახელი აბსორბცია შეიძლება აღნიშნავდეს:

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები
აბსორბცია — აირის შთანთქმა სითხის ან მყარი სხეულის მიერ.
აბსორბცია (ოპტიკა) — ელექტრომაგნიტური რხევების ენერგიის შთანთქმა.
აბსორბცია (აკუსტიკა) — დრეკადი რხევების ენერგიის შთანთქმა.
აბსორბცია (ფიზიოლოგია)

ჰუმანიტარული მეცნიერებები
აბსორბცია (ენათმეცნიერება)
აბსორბცია (სოციოლოგია)
აბსორბცია (ეკონომიკა)
ბგერის შთანთქმა

ბგერის შთანთქმა, აბსორბცია — ბგერის ინტენსივობის შესუსტება რომელიმე გარემოში მისი გავლისას, ბგერითი ტალღების ენერგიის სხვა სახის (მაგ., სითბურ) ენერგიად გარდაქმნის შედეგად. ბგერის შთანთქმა დამოკიდებულია ბგერითი ტალღების სიხშირეზე და იმ გარემოს თვისებებზე, რომელშიც ბგერა ვრცელდება. იგი აირებში მეტია, ვიდრე სითხეებშ. სითხეებში მეტია, ვიდრე მყარ სხეულებში; უმცირესია კრისტალებში. ბგერის შთანთქმა როგორც წესი, ბგერითი ტალღების სიხშირის ზრდასთან ერთად იზრდება. სითხეთა უმრავლესობისათვის ბგერის შთანთქმის კოეფიციენტი სიხშირის კვადრატის პროპორციულია. ბგერის შთანთქმა და ბგერითი ტალღების გზაზე მოთავსებულ საგნებსა და ნაწილაკებზე გაბნევით გამოწვეული ბგერის შესუსტება ერთი და იგივე არაა. ბგერის შთანთქმისას ენერგია გარდაიქმნება სითბოდ, გაბნევისას კი მცირდება ბგერითი ტალღების გავრცელების პირვანდელი მიმართულებით გადასატანი ბგერითი ენერგიის რაოდენობა. ბგერის შთანთქმა სხვადასხვა ფოროვან-ბოჭკოვან ნივთიერებაში ძალიან დიდია, რაც იძლევა საშუალებას გამოვიყენოთ ასეთი მასალები არქიტექტურულ აკუსტიკაში.
აკუსტიკური მასალა

აკუსტიკური მასალა — ბგერათშთამნთქმელი და ბგერათსაიზოლაციო შუასადები მასალები.

ბგერათშთამნთქმელ მასალას უმთავრესად იყენებენ საწარმოთა შენობებსა (სამრეწველო საამქროები, მემანქანეთა ბიუროები) და ტექნიკურ მოწყობილობებში (ჰაერის კონდიცირებისა და ვენტილაციის დანადგარები) ხმაურის შესამცირებლად, აგრეთვე საზოგადოებრივ შენობათა (მაყურებელთა დარბაზები, აუდიტორიები, რადიოდა ტელესტუდიები და სხვა) სმენადობის ოპტიმალური პირობებისა და აკუსტიკური თვისებების გასაუმჯობესებლად. ბგერათშთანთქმის უნარს განაპირობებს მასალის ფოროვანი სტრუქტურა და ურთიერთდაკავშირებული ფორების სიჭარბე (ფორების მაქსიმალური დიამეტრი 2 მმ, საერთო ფორიანობა — მოცულობის არანაკლები 75%). ბგერათშთამნთქმელი მასალის ეფექტურობას განსაზღვრავს კოეფიციენტი , რომელიც ტოლია შთანთქმული ენერგიის რაოდენობისა და მასალაზე დაცემული ბგერითი ტალღების ენერგიის საერთო რაოდენობის ფარდობისა. ბგერათშთამნთქმელი მასალა ბოჭკოვანი, მარცვლოვანი ან უჯრედოვანი აგებულებისაა. იგი შეიძლება იყოს რბილი, ნახევრად ხისტი ან სალი. რბილ ბგერათშთანმთქმელ მასალას (ბამბისა და მინაბოჭკოს ლეიბები და რულონები) ფოროვანი აფსკით ფარავენ ან ალუმინთან, აზბესტცემენტსა და სხვა პერფორირებულ ფურცლოვან ეკრანთან ერთად იყენებენ. ამ მასალის მოცულობითი მასა აღწევს 70 კგ/მ³-მდე საშუალო სიხშირის დროს (250–1000 ჰც) ბგერის შთანთქმის კოეფიციენტი 0.7-იდან 0.85-მდე იცვლება. ნახევრად ხისტი მასალაა მინერალური ბამბის ან მინაბოჭკოს (მოცულობითი მასა — 80-130 კგ/მ³) და მერქანბოჭკოს ფილები (მოცულობითი მასა — 180-300 კგ/მ³), რომელთა ზედაპირს ფარავენ ფოროვანი საღებავით ან აფსკით. მასალის ბგერის შთანთქმის კოეფიციენტი =0.65-0.75-ს (საშუალო სიხშირის დროს). ნახევრად ხისტია აგრეთვე ფოროვანი პლასტმასის ბგერათშთამნთქმელი ფილები. სალი მასალის ფილებს ამზადებენ დამარცვლული ან სუსპენზირებული მინერალური ბამბისა და კოლოიდური შემკვრელისაგან. ფილების ზედაპირს ღებავენ და სხვადასხვა ფაქტურას ანიჭებენ. ხისტი მასალის მოცულობითი მასა 300-400 კგ/მ³-ია. საშუალო სიხშირის დროს =0.6-0.7. სალი მასალის სახესხვაობაა ფილები და დუღაბები, რომელთა შედგენილობაში შედის ფოროვანი შემვსები (ვერმიკულიტი, პემზა და სხვა) და თეთრი ან ფერადი პორტლანდცემენტები. იყენებენ ე. წ. აკუსტიკურ ფიბროლიტის ფილებსაც.

ბგერათსაიზოლაციო შუასადებ მასალას (მერქანბოჭკოს ფილები, მინერალური ბამბისა და მინაბოჭკოს რულონები და ფილები; მოცულობითი მასა — 30-120 კგ/მ³ ამზადებენ ორგანული ან მინერალური წარმოშობის ბოჭკოებისაგან, აგრეთვე ელასტიური აირსავსე პლასტმასისაგან (ქაფპოლიურეტანის, ქაფპოლივინილქლორიდის სინთეზური კაუჩუკის ლატექსის ფილები; მოცულობითი მასა — 40-270 კგ/მ³). ბგერათსაიზოლაციოდ ზოგჯერ სხმული ან დაფუჭვილი რეზინის ცალკეულ შუასადებს ხმარობენ. ბგერათსაიზოლაციო მასალას იყენებენ სართულშუა გადახურვის კონსტრუქციებში, შიგა კედლებსა და ტიხრებში, აგრეთვე ვიბროსაიზოლაციო შუასადებად მანქანა-მოწყობილობათა ქვეშ. თუ ამ მასალის დატვირთვა 20 მეგნ/მ²-ის (200 კგძ/სმ²) ტოლია, მისი დრეკადობის მოდული დაბალია — 1.2 მეგნ/მ²-მდე (12 კგძ/სმ²), ბგერათსაიზოლაციო მასალა ბგერის ძალასა და ვიბრაციას ასუსტებს მოქნილი ჩონჩხითა და ფორებში მოქცეული ჰაერით.
ჰელიოცენტრული ორბიტა

ჰელიოცენტრული ორბიტა, მზისახლო ორბიტა, მზისირგვლივი ორბიტა — ობიექტის (ციური სხეულის ან კოსმოსური აპარატის) მოძრაობის ტრაექტორია მზის სისტემის ბარიცენტრის გარშემო.

ჰელიოცენტრული ორბიტაზე სამოძრაოდ, აუცილებელია, რომ ობიექტი მოძრაობდეს არანაკლებ მეორე კოსმოსური სიჩქარითა და არაუმეტეს მესამე კოსმოსური სიჩქარით.
ჯორჯ დე მორენშილდტი

ჯორჯ სერგიუს დე მორენშილდტი (, ; დ. 17 აპრილი, 1911 — გ. 29 მარტი, 1977) — ამერიკელი მენავთობე-გეოლოგი, ანტიკომუნისტი პოლიტიკური დევნილი, პროფესორი და დროდადრო ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს საველე აგენტი. დე მორენშილდტი, რომელიც 1961 წლის ოქტომბერში დალასის რაიონში გადავიდა საცხოვრებლად, ცნობილია იმით, რომ 1962 წლის ზაფხულში ლი ჰარვი ოსვალდს დაუმეგობრდა.

უორენის კომისიისთვის ჯონ კენედის მკვლელობის საქმეზე დე მორენშილდტის ჩვენება ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი იყო.

მისი ჩვენებებისა და რამდენიმე წელში მისი გარდაცვალების შემდეგ, დე მორენშილდტი ჯონ კენედის მკვლელობასთან დაკავშირებით შეთქმულების თეორიებში პოპულარული ფიგურა გახდა. მაგალითად, ისინი, ვინც მკვლელობაზე პასუხისმგებლად შეერთებული შტატების ხელისუფლებას თვლის, დე მორენშილდტს მიიჩნევენ ოსვალდის კურატორად -დან. მეორეს მხრივ, იონ მიჰაი პაჩეპა, კომუნისტური რუმინეთიდან მაღალი დონის დევნილი და დროდადრო -ის თანამშრომელი, ამტკიცებდა, რომ დე მორენშილდტი, მიუხედავად მისი მტკიცებისა, რომ იყო რუსული თავადაზნაურობის შთამომავალი და ანტიკომუნისტი პოლიტიკური დევნილი წითელი ტერორის მიერ, სინამდვილეში იყო კგბ-ს პირველი მთავარი სამმართველოს არალეგალური საველე აგენტი, რომელიც დაკავებული იყო სამხედრო დაზვერვის ინფორმაციის შეგროვებით და მოქმედებდა როგორც ოსვალდის კურატორი საბჭოთა დაზვერვიდან.
კომბალა სოკო

კომბალა სოკო — კომბლისებრი, კვერცხისებრი სოკო ბლაგვი თავით. ზემოთ განიერი, ქვემოთ ვიწრო. იზრდება 5-15 სმ სიმაღლის, ხოლო 3-8 სმ სიგანის. შეფერილია ყვითლად, ძირისაკენ მონაცრისფერო ელფერით, დანაოჭებული ზედაპირით, ზოგჯერ გლუვი.

მისი რბილობი არის მოთერთრო, დამახასიათებელი სუნის გარეშე, გადატეხისას მუქდება. იზრდება ზაფხულში და შემოდგომაზე, როგორც ნიადაგზე, ასევე წიწვოვან ჩამონაცვენზე. გვხვდება ერთეულ ეგზემპლარებად.

გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საჭმელად ვარგისია, მაგრამ იმის გამო, რომ საქართველოში იშვიათად გვხვდება, შეგროვება არ არის რეკომენდებული.
ფიჭვის დისცინა

ფიჭვის დისცინა — დისკოსებრი, თეფშისებრი, უსწორმასწორო, დანაოჭებული ზედაპირით, 5-17 სმ დიამეტრის, მოყავისფრო-მოვარდისფერო, ზემოდან გლუვი, ხორცისფერი, ქვემოდან მოთეთრო-მონაცრისფერო, ხავერდოვანი, ხრტილოვან-ცვილისებრი, ძირში პატარა, 0,5-1 სმ სიგრძის ფეხით ან მის გარეშე.

მისი რბილობი არის ხორცოვან-ხრტილოვანი, მყიფე, მოთეთრო-მოყავისფრო, უსუნო.

გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში.

იჭმევა 15-20 წუთიანი თერმული დამუშავების შემდეგ, ნადუღი წყალი უნდა გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას.
ლუკას გეიჯი (მსახიობი)

ლუკას გეიჯი (; დ. 28 მაისი, 1995, სან-დიეგო, კალიფორნია) — ამერიკელი მსახიობი. გამოჩნდა ტელესერიალებში „ამერიკელი ვანდალი“, „თეთრი ლოტუსი“, „შენ“, „ეიფორია“.

ადრეული ცხოვრება
გეიჯი დაიბადა კალიფორნიის ქალაქ სან-დიეგოში და გაიზარდა კალიფორნიის ქალაქ ენსინიტასში. ყოველ ზაფხულს მიდიოდა კინობანაკში და მონაწილეობას იღებდა სპექტაკლებსა და სარეკლამო გადაღებებში. ირიცხებოდა სან-დიეგიტოს აკადემიაში.

კარიერა
2020 წელს გეიჯმა გამოაქვეყნა კლიპი, სადაც -ში ონლაინშეხვედრის დროს ისმოდა რეჟისორ ტრისტრამ შაპიროს ხმა, რომელიც აკრიტიკებდა გეიჯის ბინას და არ იცოდა, რომ მიკროფონი ჩართული ჰქონდა. გეიჯმა მხარდამჭერი შეტყობინებები მიიღო კონოინდუსტრიაში მოღვაწე სხვადასხვა ცნობილი პირისა და სტუდიისგან. ამ სკანდალის შემდეგ დაუმტკიცეს როლი „“-ს მინისერიალში „თეთრი ლოტუსი“.

პირადი ცხოვრება
თმის სტილისტმა კრის ეპლტონმა „დრიუ ბერიმორის შოუში“ დაადასტურა მისი ურთიერთობა გეიჯთან. 2023 წლის 5 აპრილს წყვილი დაინიშნა და 19 დღის შემდეგ დაქორწინდნენ. 2023 წლის 3 ნოემბერს ეპლტონმა შეიტანა სარჩელი გეიჯთან განქორწინებაზე, „შეუთავსებელი განსხავებების“ გამო.
მაქს რაინჰარდტი

მაქს რაინჰარდტი (; დ. 9 სექტემბერი 1873 — გ. 30 ოქტომბერი 1943) — ავსტრიელი თეატრისა და კინოს რეჟისორი, ინტენდანტი, თეატრის პროდიუსერი. თავისი რადიკალურად ინოვაციური და ავანგარდული სასცენო წარმოდგენებით, რაინჰარდტი ითვლება მე-20 საუკუნის დასაწყისის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ რეჟისორად. მაგალითად, მის მიერ 1917 წელს დადგმული რაინჰარდ ზორგეს „მათხოვარი“ კლეისტის პრემიის ლაურეატი გახდა და პრაქტიკულად მარტომ სათავე დაუდო ექსპრესიონიზმს თეატრში, საბოლოოდ კი კინოფილმებშიც. 1920 წელს რაინჰარდტმა დააარსა ზალცბურგის ფესტივალი, სადაც ღია ცის ქვეშ, საკათედრო ტაძრის წინ, ალპების ფონზე დადგა შუა საუკუნეების მისტერიის — „ყოველი კაცის“ ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალის ადაპტაცია. ეს ზალცბურგის ფესტივალზე დღემდე ყოველწლიურ ჩვეულებად რჩება.

1935 წელს შეერთებულ შტატებში „ “ -ის მეშვეობით გადაიღო თავისი პირველი და ერთადერთი ფილმი —უილიამ შექსპირის „ზაფხულის ღამის სიზმრის“ ექსპრესიონისტული ადაპტაცია, რომელშიც მთავარ როლებს ასრულებენ მიკი რუნი, ოლივია დე ჰევილენდი და ჯეიმზ კეგნი. ფილმი ნაცისტური გერმანიის პროპაგანდის სამინისტრომ აკრძალა. ეს განპირობებული იყო არა მხოლოდ იოზეფ გებელსის შეხედულებით, რომ ექსპრესიონიზმი გადაგვარებული ხელოვნება იყო, არამედ უფრო მეტად რეჟისორ მაქს რეინჰარდტის, კლასიკური მუსიკის კომპოზიტორის ფელიქს მენდელსონისა და საუნდტრეკის არანჟირების ავტორის ერიხ ვოლფგანგ კორნგოლდის ებრაული წარმომავლობის გამო (ამ უკანასკნელის ნამუშევარი, როგორც გადაგვარებული მუსიკა, უკვე აკრძალული იყო გებელსის მიერ).
გიორგი აკოლაშვილი

გიორგი აკოლაშვილი (დ. 1929, ველისციხე — გ. 1992) — ქართველი დირიჟორი, მომღერალი.

ბიოგრაფია
მღეროდა ფირუზ მახათელაშვილის ხელმძღვანელობით არსებულ თელავის სიმღერისა და ცეკვის რაიონულ ანსამბლში 1946-1947 წლებში. ამავე წლებში მან საჯარო კონცერტზე უხელმძღვანელა თელავის პედინსტიტუტის მომღერალთა გუნდს, რაც განაპირობა მისი შემდგომი მუსიკალური მოღვაწეობა. 1948 წელს სწავლა დაიწყო თბილისის ცენტრალურ მუსიკალურ სკოლა ინტერნატში, ჯერ ვოკალურ განყოფილებაზე სადაც მისი პედაგოგი იყო სანდრო ინაშვილი, ხოლო შემდეგ, საგუნდო სადირიჟორო განყოფილებაზე პედაგოგ გიორგი ხახანაშვილთან. 1949-1955 წლებში სწავლის პარალელურად მუშაობდა მსახიობ-მომღერლად სახელმწიფო კაპელაში. რკინიგზის მეათე საშუალო სკოლაში ხელმძღვანელობდა გუნდს, ასევე აგრძელებდა სხვადასხვა სასკოლო გუნდებში მუშაობას, რის შედეგადაც 43-ე საშუალო სკოლის გუნდმა და სიმფონიურმა ორკესტრმა ოპერის თეატრში გამართულ რესპუბლიკურ ფესტივალზე პირველობა მოიპოვა. 1955 წლიდან მუშაობდა დირიჟორობის პედაგოგად კულტსაგანმანათლებლო სასწავლებელში. მცხეთის რაიონის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლს ხელმძღვანელობდა, რომელიც დიდი წარმატებით გამოვიდა მეცხრე რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე, ასევე გამოიყვანეს სპორტის სასახლეში საბჭოთა საქართველოს 40 წლის აღსანიშნავ ზეიმზე. 1965 წელს სიმღერის დღესასწაულზე წარმატებით უხელმძღვანელა თბილისის კიროვის რაიონის მომღერალთა ნაკრებ გუნდს.
გილგილჩაის სიმაგრეები

გილგილჩაის სიმაგრეები — ადრეულ შუა საუკუნეებში აზერბაიჯანში აგებული ყველაზე დიდი თავდაცვითი კედელი. გილგილჩაის (შაბრანის) კედლის მთლიანი სიგრძე, რომელიც მდებარეობს მდინარე გილგილჩაის სამხრეთ ნაპირზე, დაახლოებით 50 კმ იყო.

გილგილჩაის ციხესიმაგრეები, როგორც კასპიის ზღვის თავდაცვითი სტრუქტურების ნაწილი, შემოთავაზებულია აზერბაიჯანში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში დასამატებლად.

ჩირაგალას კედელი, რომელიც გილგილჩაის კედლის ნაწილია, აზერბაიჯანის მთიან ციხეებს შორის ყველაზე მონუმენტურია. ჩირაგგალა, რომელიც საუკუნის რელიქვიად ითვლება, იყო გილგილჩაის კედლის მთავარი საყრდენი წერტილი თავისი აქტიური პოზიციით და მყარი აგებულებით.