iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მარი ემანუელი

მარ მარი ემანუელი (ერისკაცობაში-რობერტ შლიმონი ; 19 ივლისი, 1970) - ერაყში დაბადებული, ასურელი ავსტრალიელი პრელატი . ის არის "ქრისტეს კეთილი მწყემსის ეკლესიის" ეპისკოპოსი უეიკლში, ახალი სამხრეთი უელსი . 2011 წელს ემანუელი აკურთხეს ეპისკოპოსად ასურულ ეკლესიაში, მაგრამ 2014 წელს განკვეთეს . 2015 წელს მან დააარსა დამოუკიდებელი ეკლესია ქრისტიანობის აღმოსავლეთ სირიული წესით.

მისი ქადაგებები პირდაპირ ეთერში გადაიცემა ქრისტეს კეთილი მწყემსის ეკლესიის და არხებზე, რომლებსაც საერთო ჯამში 255 ათასი მომხმარებელი ჰყავს. მან მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა კონსერვატიულ იუთუბ შოუში ინტერვიუებში, სადაც საუბრობდა რელიგიაზე და აკრიტიკებდა ჰომოსექსუალობას და ავსტრალიის -19 პოლიტიკას .

დამოუკიდებელი ეკლესია
2015 წლის იანვარში, ემანუელმა დაამყარა თავი დამოუკიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსად აღმოსავლეთ სირიული ტრადიციით, ვაკლიში, ქრისტეს კეთილი მწყემსი ეკლესიაში. 2023 წლის მდგომარეობით, ის არ არის ჩამოთვლილი, როგორც სასულიერო პირი ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და ლიბანის აღმოსავლურ ეპარქიათა ეკლესიაში.
ამირ ასადალა ალამი

ამირ ასადალა ალამი (, დ. 1 აპრილი, 1919, ბირჯანდი, ირანი — გ. 14 აპრილი, 1978, ნიუ-იორკი, აშშ) — ირანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ირანის პრემიერ-მინისტრი (1962-1964).

ბიოგრაფია
დაიბადა, ირანის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანის, იბრაჰიმ ალამ შოკატ ალ-მოლკის, ოჯახში რომელიც მსახურობდა სისტანისა და ბელუჯისტანის პროვინციის გუბერნატორად და ირანის ფოსტისა და ტელეგრაფის მინისტრად. სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი მამასთან ერთად გაემგზავრა თეირანში, სადაც გააცნეს რეზა შაჰ-ფეჰლავი [, რომელმაც იგი სასწავლებლად მიიწვია ყარაჯში ახლად შექმნილ სასოფლო-სამეურნეო სკოლაში. გარდა ამისა, შაჰმა თავად აურჩია მას ცოლი. ქორწილის შემდეგ სასახლის მონახულებისას ამირ ალამი დაუმეგობრდა მუჰამედ რეზა ფეჰლავის.

მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1943 წელს, 23 წლის ასაკში, იგი გახდა სისტანის და ბელუჯისტანის პროვინციის გუბერნატორი. 1946 წელს იგი დაინიშნა სოფლის მეურნეობის მინისტრად და გახდა მინისტრთა კაბინეტის ყველაზე ახალგაზრდა წევრი ქვეყნის უახლეს ისტორიაში. 1952 წელს შაჰმა პოლიტიკოსს მიანდო მისი უზარმაზარი მიწების მართვა. მუჰამედ მოსადეგის პრემიერობის დროს ამირ ალამს წაართვეს პასპორტი, რომ ქვეყანა ვერ დაეტოვებინა და პოლიტიკოსი იძულებული გახდა ბირჯანში დაბრუნებულიყო. 1962 წლის ივლისში, მას შემდეგ რაც შაჰი დაბრუნდა შეერთებულ შტატებში მოგზაურობიდან, სადაც პრეზიდენტ კენედისთან ერთად განიხილა ირანის ყოვლისმომცველი რეფორმების პროგრამა, ალამი დაინიშნა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად.

პოლიტიკური რეფორმის ფარგლებში ქალებს მიენიჭათ აქტიური და პასიური ხმის მიცემის უფლება, გაფართოვდა ეროვნული და რელიგიური უმცირესობების პოლიტიკური მონაწილეობის შესაძლებლობები და გაუქმდა შეზღუდვები მათთვის რამდენიმე სამთავრობო თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ. ამავე დროს, მათ მიიღეს ფიცის დადების უფლება არა ყურანზე, არამედ საკუთარ წმინდა წიგნებზე. ისლამური სამღვდელოება ამ ინიციატივებს ომის გამოცხადებად აღიქვამდა. არეულობის ტალღამ მთელი ქვეყანა მოიცვა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პირველად, თეირანში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა. ერთი მომიტინგე დაიღუპა და რამდენიმე ათეული დაშავდა, თუმცა, შედეგად, ფიცის დადებასთან დაკავშირებული დებულებები გამოირიცხა საარჩევნო კანონმდებლობიდან. თუმცა ქალებს ხმის მიცემის უფლების მინიჭების საკითხზე ალიამი მტკიცე იყო.

1963 წლის ივნისში თეირანსა და ყუმში დაიწყო სპონტანური დემონსტრაციები რუჰოლა ხომეინის მხარდასაჭერად, რომელიც ორი დღით ადრე დააკავეს შაჰის მთავრობის კრიტიკისთვის. არეულობის ჩახშობის შედეგად ათობით ადამიანი დაიღუპა.

მზარდმა პოლიტიკურმა კრიზისმა, რომელმაც აიათოლა ხომეინი სულიერი და პოლიტიკური ოპოზიციის ხელმძღვანელობამდე მიიყვანა, 1964 წლის მარტში მმართველი კაბინეტის გადადგომა გამოიწვია. ათი დღის შემდეგ პოლიტიკოსი შირაზის ფეჰლევის უნივერსიტეტის რექტორად დაინიშნა, რომელიც ქვეყნის მეორე ყველაზე მნიშვნელოვანი უმაღლესი სასწავლებელია.

1966-1977 წლებში იგი იყო სასახლის საქმეთა მინისტრი. ამ თანამდებობაზე მან წამყვანი როლი შეასრულა ირანის მონარქიის 2500 წლისთავისადმი მიძღვნილი ღონისძიებების დაგეგმვასა და წარმართვაში. 1977 წლის ივლისში მკურნალობის აუცილებლობის გამო, მას ჰქონდა სიმსივნე, გადავიდა ევროპაში, შემდეგ გადავიდა აშშ-ში.

ამირ ალამი გარდაიცვალა 1978 წლის 13 აპრილს, ამერიკის შეერთებულ შტატების ქალაქ ნიუ-იორკში.
ვაჟა ბანეთიშვილი

ვაჟა ბანეთიშვილი (დ. 25 თებერვალი, 1969 — გ. 4 ნოემბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ვაჟა ბანეთიშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. სამხედრო სავალდებულო მოიხადა ავღანეთში. სამშობლოში დაბრუნდა 1989 წლის 25 მაისს. იბრძოდა ცხინვალში, აფხაზეთის ომის დაწყებისთსნავე „ავღანელთა კავშირის“ წევრებთან ერთად მოხალისედ წავიდა, 1992 წლის 3 ნოემბერს დაიჭრა და 4 ნოემბერს გარდაიცვალა სოხუმის პირველ საავადმყოფოში. მინიჭებული აქვს არაერთი ორდენი ავღანეთში გამოჩენილი სიმამაცისათვის. თბილისში არის ვაჟა ბანეთიშვილის სახელობის ქუჩა. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ)
თეიმურაზ ბანძელაძე

თეიმურაზ ბანძელაძე (დ. 8 ივლისი, 1954 — გ. 1 აპრილი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
თეიმურაზ ბანძელაძე დაიბადა სოფელ ბაჯითში, საჩხერის რაიონში. 1973 წელს გაიწვიეს სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. დაბრუნდა 1975 წელს და მუშაობდა მაღაროში. 1977-1983 წლებში იმყოფებოდა ვოლგა-დონის მშენებლობაზე. 1992 წლის 27 დეკემბერს, როგორც რეზერვისტი გაიწვიეს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს. თემურ ბანძელაძე ირიცხებოდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს 23-ე მექანიზირებული ბრიგადის 239-ე საზენიტო-საარტილერიო დივიზიონის შემადგენლობაში, მონაწილეობდა არაერთ რთულ და საპასუხისმგებლო საბრძოლო ოპერაციაში. დაიღუპა 1993 წლის 1 აპრილს შუქურას რაიონში მიმდინარე ბრძოლის დროს. იყო სწრაფი რეაგირების კორპუსის სერჟანტი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).
ბადრი ბასილაძე

ბადრი ბასილაძე (დ. 5 მარტი, 1985 — გ. 9 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

ბიოგრაფია
ბადრი ბასილაძე დაიბადა სოფელ ჭოგნარში, თერჯოლის რაიონში. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს „აგვისტოს ომის“ მონაწილე. 9 აგვისტოს იმსხვერპლა რუსულმა ჭურვმა. იყო კაპრალი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2008 - მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).
2008 - ვახტანგ გორგასლის ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
ჯეკ თორნი

ჯეკ თორნი (; დ. 6 დეკემბერი, 1978, ბრისტოლი , ინგლისი) — ბრიტანელი დრამატურგი, რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი.

ბიოგრაფია
თორნი დაიბადა ბრისტოლში 1978 წლის 6 დეკემბერს. მან განათლება მიიღო წმინდა ბართლომეს სკოლაში ნიუჯერსიში , ბერქშირი , და დაამთავრა 1998 წელს პემბროკის კოლეჯი, კემბრიჯი . ის იძულებული გახდა "დამცირებულიყო" ავადმყოფობის გამო მესამე კურსზე, მაგრამ დაბრუნდა სწავლის დასასრულებლად და 2002 წელს წარჩინებით დაამთავრა მეორე კურსი. ის ყველაზე ცნობილია სასცენო პიესის ჰარი პოტერი და დაწყევლილი ბავშვი , ფილმების -საოცრება და -ელონა ჰოლმსი და სატელევიზიო პროგრამის მისი ბნელი მასალების დაწერით.

კარიერა
თორნმა დაწერა სასცენო პიესა ჰარი პოტერი და დაწყევლილი ბავშვი თორნის, დაფუძნებული ჯოან როულინგისა და ჯონ ტიფანის ორიგინალურ ისტორიაზე , რომელიც გადის 2016 წლის აგვისტოდან ლონდონის უესტ-ენდის პალას თეატრში , 2018 წლის აპრილიდან ბროდვეიზე ლირიკის თეატრში . მელბურნის პრინცესას თეატრში 2019 წლის თებერვლიდან და სან ფრანცისკოს ქურან თეატრში 2019 წლის დეკემბრიდან. თორნმა გადაწერა კინგ კონგის მუსიკალური ადაპტაცია 2018 წლის ბროდვეიში დებიუტისთვის, ასევე დაწერა პიესა ისტორიის დასასრული სამეფო კორტ თეატრისთვის 2019 წელს, რომელშიც მთავარ როლებს დევიდ მორისი და ლესლი შარპი თამაშობენ . თორნის პიესის კვირას პრემიერა შედგა 2019 წელს ნიუ-იორკში ატლანტიკ თეატრ კომპანიაში , რეჟისორი ლი სანდი ევანსი. 2021 წლის ივნისში, ლონდონის ეროვნულ თეატრში გაიხსნა მისი ადაპტაცია , რომელიც ეფუძნება ამავე სახელწოდების ფილმს.

პირადი ცხოვრება
თორნი დაქორწინებულია რეიჩელ მეისონზე. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, ელიოტი, რომელსაც ე.ტ.-ის გმირის სახელი დაარქვეს. არამიწიერი. მან და მეისონმა გაიარეს მრავალჯერადი მცდელობა -ზე, რათა შეეძინათ შვილი, გამოცდილებამ მოგვიანებით მიიყვანა ისინი ფილმის -ის შემუშავებაში. მისი მეუღლის და კეტი კომიკოსის ფრენკ სკინერის ხანგრძლივი პარტნიორია.
2022 წელს თორნს აუტისტის დიაგნოზი დაუსვეს. მას შთაგონებული ჰქონდა დიაგნოზის დასმა უდაბნოს კუნძულის დისკებზე დასმული კითხვის შემდეგ.
გიორგი აბესაძე

გიორგი აბესაძე (დ. 1906, თბილისი, საქართველო — გ. 26 მარტი, 1938, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ეკონომისტი.

ბიოგრაფია
იგი დაპატიმრების დროს იყო საქენერგოს დაგეგმვის განყოფილების უფროსი, სკკპ წევრობის კანდიდატი. თუმცა, მოგვიანებით პარტიიდან გარიცხეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის გამო. „სამეულის“ სხდომა გაიმართა 1937 წლის 24 იანვარს, ბრალად ედებოდა, რომ იყო აქტიური მონაწილე კონტრრევოლუციურ ტროცკისტულ-მემარჯვენე და დივერსიულ-მავნებლური ორგანიზაციისა, რომლის დავალებითაც ატარებდა დივერსიულ-მავნებლურ სამუშაოებს საქენერგოს აპარატში. დახვრიტეს 1937 წლის 26 მარტს.
ილია ჩიქოვანი

ილია მანუჩარის ძე ჩიქოვანი (ფსევდონიმი: პონტელი; დ. 31 ოქტომბერი, 1870, ქუთაისი — გ. 10 ნოემბერი, 1950) — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
ილია ჩიქოვანი დაიბადა ქალაქ ქუთაისში (ან სამეგრელოში). სწავლობდა ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში. 1891 წელს სწავლა განაგრძო ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგაც ერთი წელი საზღვარგარეთ სწავლა გააგრძელა.

1892-1895 წლებში ილია ჩიქოვანი თანამშრომლობდა ილია ჭავჭავაძის გაზეთ „ივერიასთან“. აქვეყნებდა ლექსებსა და ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილებს „კვალში“, „ცნობის ფურცელში“, „მოამბეში“ და სხვა ჟურნალ-გაზეთებში. მისი წერილები ეხებოდა საგანმანათლებლო, სკოლებში ქართული ენის სწავლების საკითხებს.

ილია ჩიქოვანი ქუთაისში, საფინანსო დარგში ხარჯთამკრებთა ინსპექტორად მსახურობდა. 1902 წელს იგი ქალაქ ქუთაისის საქალაქო საბჭოს ხმოსნად აირჩიეს, ხოლო 1911 წელს – ქუთაისის ქალაქის თავად. 1912 და 1915 წლებში ქუთაისის მოურავის მოვალეობას ასრულებდა. ამ თანამდებობაზე მუშაობის პერიოდში მან თეატრის აშენება განიზრახა, რისთვისაც ეკატერინე სარაჯიშვილს გადაადებინა კიდეც თეატრის ასაშენებელი თანხა 150.000 მანეთი, ხოლო ქუთაისის დრამატული საზოგადოების ნივთიერი სახსრების გასაძლიერებლად 25.000 მანეთი.

ილია ჩიქოვანი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ქუთაისის განყოფილების წევრი.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აირჩიეს ქუთაისის გუბერნიის კომისრად, ხოლო 1918 წელს ქუთაისის სახაზინო პალატის მმართველად დაინიშნა. 1919 წლის თებერვალს ჩაირიცხა ფინანსთა და ვაჭრობა-მრეწველობის მინისტრის აპარატში.

1921-1922 წლებში, საბჭოთა წყობილების დამყარების შემდეგ, ილია ჩიქოვანი ქუთაისში ხელოვნების მუშაკთა გამგეობის წევრად აირჩიეს. 1923 წლიდან თბილისში განათლების სახალხო კომისარიატში მსახურობდა. 1924-1940 წლებში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა საქართველოს სსრ ფინანსთა სახალხო კომისარიატში.

ილია ჩიქოვანი გარდაიცვალა 1950 წლის 10 დეკემბერს.
ნიალდაღის ქედი

ნიალდაღის ქედი — მთიანი ქედი დიდი კავკასიონის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც აზერბაიჯანის ისმაილის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ნიალდაგის ქედი პარალელურია მთავარი კავკასიონის ქედთან და მისი სიმაღლე 2100 მ-ს აღწევს.

ტერიტორია, რომელშიც ნიალდაღის ქედი მდებარეობს, ტყიანი და მთა-მდელოიანი ლანდშაფტით გამოირჩევა. ქედი ცარცული და პალეოგენური პერიოდის დანალექი საბადოებისგან შედგება.
პეშტასარის ქედი

პეშტასარის ქედი — აზერბაიჯანის თალიშის მთებში მდებარეობს, იარდიმლის რეგიონში. არის თალიშის მთების სისტემის ნაწილი. მისი ორონიმი „პეშტასარი“ თალიშური სიტყვებიდან „პეშტა“ (ბორცვი, სიმაღლე) და „სარ“ (თავი, მწვერვალი) მომდინარეობს, რაც ნიშნავს „მაღალ მთას“.

პეშტასარის ქედი აზერბაიჯან-ირანის საზღვარზე, თალიშის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 7-15 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. მისი სიგრძე ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ დაახლოებით 15 კმ-ს აღწევს. ქედი ტიპიური მონოკლინური მთაა, რომელიც შეიცავს რამდენიმე მწვერვალს სიმაღლით 1800-2200 მ შორის. მასზე განლაგებულია თალიში (2342 მ), ფაშაგოლი (2238 მ), სახალაბრანი (2230 მ) და უზი-ბაში (2203 მ).

ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი კლდოვანია, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილში ტყეები და მდელოები გვხვდება. ქედზე განლაგებულია მდინარეები, როგორიცაა ვილიაშჩაი, განჯავიუ და ლემერჩაი. ქედი შედგება პალეოგენის პერიოდის ვულკანური და დანალექი ქანებისგან. მისი კლიმატი მშრალია, რის შედეგადაც ქედის მრავალი მწვერვალი შიშველი კლდეებითაა დაფარული.
მიხტოკიანის ქედი

მიხტოკიანის ქედი — მთათა ქედი მცირე კავკასიონში, რომელიც აზერბაიჯანში მდებარეობს, კერძოდ ყარაბაღის მთიანეთსა და ყარაბაღის ქედს შორის. მდინარე ტერტერისა და აკერას აუზის წყალგამყოფს წარმოადგენს. მისი უმაღლესი წერტილი მთა დელიდაღია, რომლის სიმაღლე 3616 მ-ს აღწევს.

ქედი ცარცული და პალეოგენური პერიოდის ვულკანური და დანალექი ქანებისგან შედგება. მასზე მდელოები გავრცელებულია, რომლებიც ბუჩქნარებითა და ღია ტყეებითაა დაფარულია, ასევე ფართოფოთლოვანი მთის ტყეები, როგორიცაა მუხა, წიფელი და რცხილა. გარდა ამისა, ქედზე სუბალპური და ალპური მდელოებიც გვხვდება. ქედი ცნობილია საზაფხულო საძოვრებითაც.
ქალბაჯარ-ლაჩინის გვირაბი

ქალბაჯარ-ლაჩინის გვირაბი — სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გვირაბი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალბაჯარის რაიონის ტერიტორიაზე.

1960 წელს გაიხსნა და ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო მაგისტრალია, რომელიც 35 სოფელს რეგიონულ ცენტრთან დაკავშირებს. გვირაბი განლაგებულია აღდერე-ქალბაჯარის გზის სამხრეთით, ლაჩინ-ქალბაჯარის გზაზე. მშენებლობის დროს ის აზერბაიჯანში ყველაზე გრძელი საგზაო გვირაბი იყო. ამგვარი გვირაბი ასევე ტერტერის ერთ-ერთ შენაკადის, მდინარე ტუტგუნ-ჩაის კალაპოტის გასაშენებლად აშენდა.

ქალბაჯარ-ლაჩინის გვირაბი კირქვის კლდეშია აგებულია  და მისი სიგრძე დაახლოებით 200 მ-ია. სიმაღლე არის 4,70 მ, ხოლო სიგანე - 4 მ. ეს გვირაბი გათვლილი იყო ცალმხრივი მოძრაობისთვის და თავდაპირველად არ ჰქონდა განათება.
იაშარ ნური

იაშარ მამმედსადიყ ოღლუ ნური (; დ. 3 სექტემბერი, 1951, ბაქო – გ. 22 ნოემბერი, 2012, ბაქო) – საბჭოთა და აზერბაიჯანელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1989) და აზერბაიჯანული ხელოვნების გამორჩეული ფიგურა, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა როგორც თეატრალურ, ისე კინემატოგრაფიულ სამყაროში. იაშარ ნური თავისი უნიკალური სამსახიობო ოსტატობითა და მრავალი დაუვიწყარი როლით რჩება როგორც აზერბაიჯანული კულტურის ისტორიაში, ასევე მაყურებელთა გულებში.

ბიოგრაფია
1968 წელს ბაქოს №173 საშუალო სკოლა დაამთავრა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის კინომსახიობთა ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, სადაც ცნობილი მასწავლებლების, რზა თაჰმასიბისა და ალიჰეიდარ ალეკპეროვის კურსებზე სწავლობდა. სწავლის პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე სპექტაკლში, მათ შორის„სევილი“ (ბალაში), „ქორწილი“ (სალმანოვი), „დამნაშავე დანაშაულის გარეშე“ (ნეზნამოვი) და სხვა. ეს იყო მისი კარიერის დასაწყისი, რომელიც დასაწყისიდანვე მრავალფეროვნებითა და მნიშვნელოვანი როლებით გამოირჩეოდა.

1972 წელს, ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, ერთი წელი ჯარში მსახურობდა, ხოლო დაბრუნებისთანავე დაიწყო მუშაობა ინსტიტუტის სასწავლო თეატრში მსახიობად.

1974 წელს, აკადემიური ეროვნული დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორის, ტოფიკ კაზიმოვის მიწვევით, ის თეატრის მსახიობთა ჯგუფში ჩაერთო. მუშაობის პირველივე დღიდან მან მრავალ თეატრალურ სპექტაკლში მონაწილეობა მიიღო, და მთელი თავისი კარიერა სწორედ ამ თეატრში გაატარა, სადაც მან მრავალი შეუდარებელი როლი შეასრულა.

მსახიობი 2012 წლის 22 ნოემბრის ღამეს, ბაქოში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. ის ღირსების ხეივანში დაკრძალს.

იაშარ ნური დაოჯახებული იყო. ორი ქალიშვილი ჰყავს.
ნილუფან რაჰმანი

ნილუფარ რაჰმანი (, დ. 1992, ლოგარი, ავღანეთი) — პირველი საჰაერო ძალების მფრინავი ქალი ავღანეთის ისტორიაში, 2015 წლის „ “-ის გამარჯვებული.

ბიოგრაფია
ნილუფან რაჰმანი დაიბადა ქაბულში 1992 წელს. იგი ეროვნებით ტაჯიკი იყო. 1990-იანი წლების ბოლოს, მისი ოჯახი თალიბებისგან პაკისტანში გაიქცა. 2001 წელს თალიბანის დაცემის შემდეგ ის ოჯახთან ერთად ავღანეთში დაბრუნდა. ბავშვობიდან გოგონა ოცნებობდა გამხდარიყო მფრინავი და თითქმის ერთი წლის განმავლობაში გულმოდგინედ სწავლობდა ინგლისურ ენას, რათა შეძლებოდა მფრინავთა სკოლაში შესვლა.

2010 წელს ნილუფან რაჰმანმა სწავლა დაიწყო ავღანეთის საჰაერო ძალების მფრინავის მომზადების კურსებზე, ხოლო 2012 წლის ივლისში დაამთავრა და მიიღო მეორე რანგის ლეიტენანტის წოდება. მისი პირველი დამოუკიდებელი ფრენა შედგა 182 მსუბუქი თვითმფრინავით. უფრო დიდი მაშტაბის თვითმფრინავების მესაჭეობის სურვილიდან გამომდინარე, ნილუფარი ჩაირიცხა უმაღლესი საფრენოსნო სკოლაში და მალე ის უკვე -208 სამხედრო სატვირთო თვითმფრინავით დაფრინავდა. ირანელ ქალებს ტრადიციულად ეკრძალებათ მოკლული ან დაჭრილი ჯარისკაცების გადაყვანა. თუმცა, რაჰმანმა ერთხელ დაარღვია ბრძანება ერთ-ერთი მისიის შესრულების დროს. დაჭრილების საავადმყოფოში მიყვანის შემდეგ მან თავისი ქმედებები შეატყობინა მის უფროსებს, რომლებმაც მას არანაირი სანქცია არ დაუწესეს.

როდესაც ცნობილი გახდა ნილუფარ რაჰმანის მიღწევების შესახებ, მან და მისმა ოჯახმა დაიწყეს მუქარის მიღება თალიბებისგან, რომლებმაც არ მოიწონეს მისი წარმატებები და კარიერის არჩევანი. ოჯახს რამდენჯერმე მოუწია გადაადგილება, მაგრამ რაჰმანის გადაწყვეტილი ჰქონდა და ცდილობდა ეფრენა დიდი -130 თვითმფრინავით, ასევე სურდა გამხდარიყო ინსტრუქტორი, რათა შთაეგონებინა და მოემზადებინა სხვა ქალები ავღანეთში მფრინავებად. 2015 წელს მან დაიწყო -130 წვრთნა ამერიკის შეერთებული შტატების საჰაერო ძალებთან და დაასრულა პროგრამა 2016 წლის დეკემბერში, რის შემდეგაც მან თავშესაფარი მოითხოვა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. საბოლოო ჯამში, ნილუფარი იმედოვნებდა, რომ გახდებოდა ამერიკის შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების სამხედრო მფრინავი. 2021 წლის მონაცემებით, მისი ეს ოცნება არ ახდა.

2018 წლის აპრილში ამერიკელი საერთაშორისო ადვოკატის, კიმბერლი მოტლის, დახმარებით მან მიიღო თავშესაფარი შეერთებულ შტატებში. ის ცხოვრობს ფლორიდაში თავის დასთან ერთად, რომლის განაცხადი ჯერ კიდევ არ არის განხილული და მუშაობს თარჯიმნად სპარსულ, ავღანურ-სპარსულ და ინგლისურ ენებზე[6].

2021 წელს მან გამოაქვეყნა წიგნი -თან ერთად:„ჩემი ცხოვრება, როგორც ავღანეთის პირველი ქალი პილოტის ავტობიოგრაფია“.

იგი დააჯილდოვებულია პრიზით „ქალთა საერთაშორისო ჯილდო გამბედაობისთვის.“(2015)
არსალა რაჰმანი

არსალა რაჰმანი (, დ. 1944, პაქტიკის პროვინცია — გ. 13 მაისი, 2012, ქაბული) — ავღანეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ავღანეთის პრემიერ-მინისტრი (1994-1995), უმაღლესი განათლების მინისტრი თალიბანის მთავრობაში (1996-2001), უმაღლესი სამშვიდობო საბჭოს წევრი — პატიმრების გათავისუფლების კომისიის ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
არსალა რაჰმანი დაიბადა 1944 წელს პაქტიკის პროვინციაში. 1990-იან წლებამდე მისი ცხოვრების შესახებ ცნობილია მხოლოდ ის, რომ იგი მონაწილეობდა ავღანეთის ომში (1979-1989) და იყო ერთ-ერთი საველე მეთაური, რომელიც იბრძოდა საბჭოთა ჯარების წინააღმდეგ.

რაჰმანიმ პოლიტიკური კარიერა დაიწყო „ჰარაკი-ისლამის“ პარტიის ხელმძღვანელის მოადგილედ, რის შემდეგაც მუშაობდა სიბგატულა მოჯადედის მთავრობაში რელიგიურ საქმეთა მინისტრად. 1994-1995 წლებში რამდენიმე თვის განმავლობაში არსალა რაჰმანი ხელმძღვანელობდა ავღანეთის მთავრობას, როგორც პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი. თალიბანის პირველი მმართველობის დროს ის უმაღლესი განათლების მინისტრის მოადგილედ მუშაობდა, მაგრამ 2001 წელს, 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ, ის გადავიდა ჰამიდ ქარზაის მთავრობაში. რაჰმანი შეერთებული შტატების შავ სიაში შევიდა, მაგრამ 2010 წელს ამოიღეს. მას ბევრი აღიქვამდა, როგორც ავღანეთის პრეზიდენტ ჰამიდ ქარზაის ძალიან დაახლოებულ ადამიანს.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ის იყო უმაღლესი სამშვიდობო საბჭოს წევრი, რომელიც კოორდინაციას უწევს მთავრობასა და თალიბანის მებრძოლებს შორის მოლაპარაკებებს. რაჰმანი პატიმართა გათავისუფლების კომისიას ხელმძღვანელობდა.

2011 წელს მან განაცხადა, რომ საერთაშორისო თანამეგობრობამ უნდა შექმნას თალიბანის მოძრაობის ოფიციალური პოლიტიკური წარმომადგენლობა სამშვიდობო მოლაპარაკებების გასატარებლად, რაც შესთავაზა თურქეთსა და თურქმენეთს, როგორც ქვეყნებს, რომლებიც მზად იყვნენ ყოლოდათ წარმომადგენლობები. არსალა რაჰმანიმ ინტერვიუში პაკისტანურ გაზეთ „ “ განაცხადა:

ასევე, არსალა რაჰმანის თქმით, გაიმართა მოლაპარაკებები მეამბოხე მოძრაობისთვის ოფისის შესაძლო გახსნაზე საუდის არაბეთში, არაბთა გაერთიანებულ საემიროებსა და ყატარში.

როგორც უმაღლესი სამშვიდობო საბჭოს აქტიური წევრი, რაჰმანმა, გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე, ზოგიერთი წყაროს თანახმად, „დაამყარა კონტაქტი მოძრაობის მაღალჩინოსნებთან“.

2012 წლის 13 მაისს დასავლეთ ქაბულში სამუშაოზე მიმავალს თავს დაესხნენ და ესროლეს. ის გულში მძიმედ დაიჭრა და საავადმყოფოში გარდაიცვალა. პოლიციამ მკვლელი დანაშაულის ადგილზე ვერ დააკავა.

მკვლელობისთანავე, რაჰმანის მკვლელობაზე პასუხისმგებლობა არცერთ შეიარაღებულ ოპოზიციურ დაჯგუფებას არ აუღია. თალიბანის სპიკერმა ზაბიჰულა მუჯაჰიდმა განაცხადა, რომ მისი ორგანიზაცია არ მონაწილეობდა მკვლელობაში და დაგმო მკვლელების ქმედებები. ასევე, ავღანელი პოლიტიკოსისა და მშვიდობის უმაღლესი საბჭოს წევრის მკვლელობა დაგმეს ავღანეთის პრეზიდენტმა ჰამიდ ქარზაიმ, პაკისტანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, ასევე ავღანეთის უსაფრთხოების საერთაშორისო ძალების და ავღანეთის უსაფრთხოების მხარდაჭერის ძალების წარმომადგენლებმა, აშშ-ს საელჩომ ავღანეთში.

შემდგომში, 2012 წლის 14 მაისს, ნაკლებად ცნობილი „მულა დადულა ფრონტის“ ჯგუფის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ რაჰმანი მათმა ბოევიკებმა მოკლეს ქაბულის მთავრობასთან და უცხო ძალებთან თანამშრომლობის გამო.
მორჩილი ცოლების კლუბი

მორჩილი ცოლების კლუბი — ქალთა მიერ დაარსებული საერთაშორისო ორგანიზაცია ისლამურ ღირებულებებზე. მისი მიზანია შექმნას ჰარმონიული ოჯახური ურთიერთობები, ასწავლოს ცოლებს, იყვნენ ქმრის მორჩილება. კლუბის ფილიალები ფუნქციონირებს მალაიზიაში, ინდონეზიაში, სინგაპურში, ავსტრალიაში, ყაზახეთში და იორდანიაში, ასევე იგეგმებოდა ფილიალების გახსნა ინგლისსა და საფრანგეთში. 2011 წლის ოქტომბერში კლუბის სახელით გამოიცა წიგნი „ისლამური სექსი“, რომელმაც საკამათო რეაქცია გამოიწვია, რომელშიც, კერძოდ, ეწერა, რომ ცოლები, რათა ისინი ქმრებმა არ მოატყუონ, უნდა გახდნენ „პირველი კლასის მეძავები“ მათთვის. მიუხედავად იმისა, რომ წიგნი მხოლოდ კლუბის წევრებისთვის იყო განკუთვნილი, მისი ზოგიერთი შინაარსი კლუბის გარეთ გახდა ცნობილი და მწვავე დებატები გამოიწვია.

ისტორია
კლუბის მსოფლიოში პირველი ფილიალი გაიხსნა მალაიზიის დედაქალაქ კუალა-ლუმპურში, 2011 წლის 3 ივნისს „ “-ის მიერ. „ “, რომელმაც ასევე დააარსა კლუბი „' -“, რომელმაც გამოიწვია არაერთგვაროვანი რეაცია, მჭიდრო კავშირში იყო ისლამურ სექტასთან „-“, რომელიც აიკრძალა 1994 წელს. კლუბი ცოლებს ასწავლის ქმრის მორჩილებას და ამით ებრძვის განქორწინებას, ოჯახში ძალადობას და სხვა სახის სოციალურ პრობლემებს. მას უწოდა „ჩამორჩენილი“ და „ქალისა და მამაკაცის მიმართ უპატივცემულობა“. კრიტიკოსების აზრით, წიგნი ხელს უწყობდა ქალების ობიექტურობას და მათზე ზედმეტ პასუხისმგებლობის დაკისრებს.

ისლამური საფუძველი
მორჩილი ცოლების კლუბის წევრები თვლიან, რომ ისლამი ხელს უწყობს სექსს ქორწინებაში, მათი თქმით, „ალაჰმა თქვა, რომ ყველა ეს ქმედება არის ჰალალი, სუფთა, ლამაზი და ჰგავს ცოლ-ქმარს შორის ლოცვას“.
გევორგ ფირუმიანი (მსახიობი)

გევორგ (გეურქ) ფირუმიანი (; 6 ოქტომბერი, 1881, თბილისი — 1954, 10 ნოემბერი, თბილისი) — სომეხი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1947).

სწავლობდა ნერსესიანის სკოლაში. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1898 წელს, ტფილისში, 1898-1899 წლებში თამაშობდა „ავჭალის აუდიტორიაში“, 1901 წელს - ავლაბარში, 1902 წელს - მურაშკოს, 1909 წელს - ზუბალოვის სახალხო სახლის ხალხურ თეატრებში. 1915 - სომხურ დრამატულ საზოგადოებაში თეატრალურ ჯგუფში. აწყობდა და ხელმძღვანელობდა სომხურ - ქართულ დრამატულ (1904-1908) და აღმოსავლური ოპერეტის (1915-1918) თეატრალურ ჯგუფებს. ფირუმიანი იყო პ.ადამიანის სახელობის სომხური სახელმწიფო დრამატული თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი (1921), სადაც ის სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა. ასრულებდა (ქართულადაც) დრამატულ და სახასიათო როლებს.

როლები
კაკული, ზიმზიმოვი, გიჟ მოზი, მასისიანცი, ისაი სუნგუკიანის „პეპო“, „დანგრეული კერა“, „ხათაბალა“
სურენი, საღათელი, ჰაირაპეტი: შირვანზადეს „ღირსებისთვის“
შმაგა: ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“
ლუკა: გორკის „ფსკერზე“
ბესო: იუჟინ-სუმბათაშვილის „ღალატი“
ნიკა ნიკვაშვილი

ნიკა ნიკვაშვილი (დ. 19 ნოემბერი, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პიანისტი და არანჟირების ოსტატი.

ბიოგრაფია
ნიკა ნიკვაშვილი დაიბადა 1986 წლის 19 ნოემბერს თბილისში. 2006 წელს დაამთავრა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სასწავლებელი, საგუნდო-სადირიჟორო სპეციალობით. 2010 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია, საკომპოზიტორო ფაკულტეტი (პროფესორ ბიძინა კვერნაძის კლასი).

2014 წლიდან გადავიდა პარიზში, სადაც დაამთავრა პარიზის კონსერვატორიის საკომპოზიტორო ფაკულტეტი 2016 წელს პროფესორ მიშელ მერლეს კლასი, 2017 წელს კი გაორკესტრების კლასი (პროფესორ ანტონი ჟირარდის კლასი). 2021 წელს, იგივე განხრით, დაასრულა სწავლა პარიზის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ( ჟანლუკ ეღვეს კლასი).

ნიკა ნიკვაშვილი მრავალი მუსიკალური ნაწარმოების ავტორია - მათ შორის, საფორტეპიანო, საგუნდო, კამერული და სიმფონიური მუსიკა. ბოლო წლებში ნიკა ნიკვაშვილი აქტიურად მუშაობს როგორც პიანისტი, კომპოზიტორი და არანჟირების ავტორი, უძღვება მრავალ კონცერტსა და მუსიკალურ პროექტს როგორც საქართველოში, ისე ევროპაში. ის თანამშრომლობს მსოფლიოს ცნობილ მუსიკოს შემსრულებლებთან და ორკესტრებთან. 2021 წელს ნიკვაშვილმა დააარსა ბიძინა კვერნაძის სახელობის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი და დღემდე მისი დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელია.

2025 წელს პოლონეთის ქალაქ გდანსკში ნიკა ნიკვაშვილის კონცერტი გაიმართა.