iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
კანკაანპიაა

კანკაანპიაა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სატაკუნტის ქვერეგიონში, სატაკუნტის რეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 510 ადამიანს შეადგენს და მესამე ადგილზეა სატაკუნტის მუნიციპალიეტებს შორი (პორისა და რაუმის შემდეგ. პორი კანკაანპიაადან 53 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 704.73 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.14 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. კანკაანპიაა 1865 წელს დაარსდა. ქალაქის სტატუსი 1972 წელს მიენიჭა. 2021 წლის 1-ელ იანვარს კანკაანპიაას კონკაიოკის მუნიციპალიტეტი შეუერთდა.
კარვია

კარვია — მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სატაკუნტის ქვერეგიონში, სატაკუნტის რეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 229 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 501.9 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.44 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. 1994 წლიდან ესტონეთის ქალაქ ვირუ-ნიგულასთანაა დაძმობილებული.
სიიკაინენი

სიიკაინენი — მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სატაკუნტის ქვერეგიონში, სატაკუნტის რეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 306 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 491.33 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.82 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
პეგუს ქედი

პეგუს ქედი, პეგუ-იომა, ბაგო-იომა — დაბალი ქედი სამხრეთ-ცენტრალურ მიანმარში. მდინარების ირავადისა და სიტაუნის წყალგამყოფი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 475 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 60 კმ-ზე. საშუალო სიმაღლე დაახლოებით 600 მ, მაქსიმალური სიმაღლე 1518 მ (სტრატოვულკანი პოპა). აგებულია თიხაფიქლებით, თიხებითა და ქვიშაქვებით. ღრმადაა დანაწევრებული მდინარეთა ხეობებით. ქედის ფარგლებში სათავეს იღებს მდინარეები ბაგო და სიტაუნი. აღმოსავლეთ ნაწილში იზრდება ტექტონა და სხვა ტროპიკული მცენარეები. განირჩევა მაღალი სეისმურობით. სინგუტარის მთაზე აშენებულია შვედაგონის პაგოდა. 1960-იან წლებში პეგუს ქედი მეამბოხე კომუნისტების თავშესაფარს წარმოადგენდა.
აცეტონ-ბუტილური დუღილი

აცეტონ-ბუტილური დუღილი — კლოსტრიდიუმის გვარის ბაქტერიების მიერ მკაცრად ანაერობულ პირობებში მიმდინარე დუღილის პროცესი, რომლის დროსაც ერბომჟავასა და ძმარმჟავასთან ერთად გარემოში გროვდება ბუტილის, იზოპროპილისა და ეთილის სპირტები, აგრეთვე აცეტონი. არის რძემჟავური დუღილის ნაირსახეობა. აცეტონ-ბუტილური დუღილი მიმდინარეობს ორ ეტაპად (აღწერილია ვლადიმერ შაპოშნიკოვის მიერ). თავდაპირველად ხდება კულტურების აქტიური ზრდა, ერბომჟავასა და ძმარმჟავას წარმოქმნა, ხოლო შემდეგ, გარემოს 5,0 -მდე შემჟავებასთან ერთად, მასში ცხიმოვანი მჟავების შემცველობის გაზრდის გამო ინდუცირდება იმ ფერმენტების სინთეზი, რომლებიც უზრუნველყოფენ ნეიტრალური ნაერთების დაგროვებას, უპირველეს ყოვლისა ბუტანოლ-1-ისა და აცეტონის. აცეტონ-ბუტილური დუღილი ბაქტერიების მიერ გამოიყენება ზრდადი მჟავიანობის წინააღმდეგ ბრძოლის საშუალებად.
თეოფილუს დიონგესი

თეოფილუს ებენჰაზერ დიონგესი (დ. 8 მარტი 1898 – გ. 10 იანვარი 1968) – სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი. იგი აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად, მაგრამ გარდაიცვალა თანამდებობის დაკავებამდე, 69 წლის ასაკში.

ადრეული წლები
რელიგიის მინისტრის, თეოფილუს დიონგესის უმცროსი ვაჟი თეოფილუს დიონგესი დაიბადა 1898 წლის 8 მარტს ქალაქ კლერკსდორპში. სწავლობდა სტელენბოშის უნივერსიტეტში. მიიღო ხარისხი სამართალმცოდნეობაში ლონდონის უნივერსიტეტში . ვერვოერდმა დიონგესი შეიყვანა ახალ კაბინეტში. დანიშნა ფინანსთა მინისტრად. ხსენებულ პოსტს პოლიტიკოსი იკავებდა 1958 -დან დან 1966 წლამდე.

ხსოვნა
გარდაცვალების შემდეგ თეოფილუს დიონგესი პატივით დაკრძალეს, როგორც ყოფილი პრეზიდენტი.

მისი გამოსახულება ამოკვეთილი იყო 1969 წლის ვერცხლის 1 რანდიან მონეტეაზე. თეოფილუს დიონგესის სახელს ატარებს საშუალო სკოლა კეიპტაუნში, დაწყებითი სკოლა ბოტავილში, ასევე დაწყებითი სკოლა და ჰოსპიტალი ვუსტერში (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა).
იუტუნჰეიმენი

იუტუნჰეიმენი — მთიანეთი ნორვეგიაში. წარმოადგენს სკანდინავიის მთების ნაწილს. სიგრძე 80 კმ, სიგანე 45 კმ. ნორვეგიის 29 უმაღლესი მწვერვალი მოქცეულია იუტუნჰეიმენის ფარგლებში, მათ შორისაა ნორვეგიისა და საერთოდ, ჩრდილოეთ ევროპის უმაღლესი მწვერვალი გალჰეპიგენი (2469 მ), რომელიც დაფარულია მცირე მყინვარებითა და თოვლით. იუტუნჰეიმენი აგებულია გაბროთი, გრანიტებით, სიენიტებითა და თიხაფიქლებით.

იუტუნჰეიმენის მთიანეთის ფარგლებშია გლიტერტინდენის ქედი (2464 მ), ჰურუნგანეს ქედი (2405 მ), მემურუტინდან-ვეოტინდენის ქედი (2368 მ), გიენდეს ალპები (2341 მ) და სმერსტაბტინდენეს ქედი (2222 მ). აღმოსავლეთით ვრცელდება უტლადალენის გრძელი და ღრმა ხეობა.

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, გაბატონებულია ტუნდრის კლიმატი. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 370–1200 მმ. ნალექები უმთავრესად თოვლის სახით მოდის.

განვითარებულია ხშირი ჰიდროგრაფიული ქსელი. არის ჩანჩქერები, რომელთაგან სიდიდით გამოირჩევა ვეტისფოსენი (275 მ). ბევრია ტბა, რომელთა სიღრმე ზოგჯერ 100 მ აღემატება.

გვხვდება ალპური ტიპის დაკბილული მწვერვალები, ღრმა ტროგული ხეობები და მყინვარული ცირკები. იუტუნჰეიმენის ფარგლებში მოქცეულია ნორვეგიის მყინვარების ფართობის 10 %. განვითარებულია ხეობისა და ცირკული ტიპის პატარა მყინვარები. უდიდესია მყინვარი სმერსტაბრეანი, რომლის ფართობია 15.8 კმ². 2000 წლიდან მოყოლებული მთიანეთის მყინვარები შეთხელებას განიცდიან, თუმცა მყინვართა საერთო ევოლუცია საკმაოდ რთულია.

გაბატონებულია მთის ტუნდრა. მდინარეთა ხეობებში იზრდება არყი, მთრთოლავი ვერხვი, ცირცელი. განვითარებულია ტურიზმი. მის ფარგლებშია იუტუნჰეიმენის ეროვნული პარკი.
სატპურა

სატპურა — მთიანეთი ინდოეთში. დეკანის ზეგნის ნაწილი. ადმინისტრაციულად ვრცელდება მადჰია-პრადეშის, მაჰარაშტრის, ჩატისგარჰისა და გუჯარათის შტატების ტერიტორიაზე. გადაჭიმულია დაახლოებით 900 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 1350 მ (მთა დჰუპგარჰი). განფენილია მდინარეების ნარმადისა და ტაპტის ხეობებს შორის.

ჩრდილოეთ ნაწილშია მაჰადეო, აღმოსავლეთით მაიკალა, ხოლო დასავლეთით რაჯპიპლა. აგებულია უმეტესწილად ბაზალტური ლავებით გადაფარებული კრისტალური ფიქლებით, გრანიტებითა და კვარციტებით. მწვერვალები ხშირად პლატოსებრია, სამხრეთი კალთები ციცაბოა, ჩრდილოეთი უფრო დამრეცი. კალთები ძლიერაა დანაწევრებული მდინარეთა ხეობებით.
ჯოშუა ნაუდე

ჯოშუა ფრანსუა ნაუდე ( აფრიკ. ; დ. 15 აპრილი , 1889, მიდელბურგი, კაპის კოლონია — გ. 31 მაისი , 1969, კეიპტაუნი ) — სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1967 წლიდან 1968 წლამდე.

ჯოშუა ფრანსუა ნაუდე დაიბადა 1889 წელს მიდელბურგში, კაპის კოლონიაში. იყო ჯეიმზ დიუკის მომხრე, ეწინააღმდეგებოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მონაწილეობას პირველ და მეორე მსოფლიო ომებში. 1918 წელს გახდა "ახალგაზრდა სამხრეთ აფრიკის" — 1920 წლიდან აფრიკანერთა საძმოს(ბრუდერბონდი) სახელით ცნობილი აფრიკელი ნაციონალისტების გავლენიანი ორგანიზაციის დამფუძნებელი, რომელსაც ჰყავდა თავისი მომხრეები ყველა სამთავრობო ორგანოში. ჯოშუა ნაუდე მრავალი წლის განმავლობაში იყო ეროვნული პარტიის წევრი.

1950-1954 წლებში იკავებდა ფოსტის და ტელეგრაფის მინისტრის, 1954-1958 წლებში ჯანდაცვის მინისტრის და 1958-1961 წლებში ფინანსთა მინისტრის პოსტებს. შემდეგ დაინიშნა სამხრეთ აფრიკის სენატის პრეზიდენტად.

1967 წელს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად თეოფილუს ებენგაზერ დიონგესი აირჩიეს, მაგრამ ინაუგურაციამდეც, რომელიც 1967 წლის 31 მაისს უნდა გამართულიყო, დიონგესმა მოულოდნელად ინსულტი გადაიტანა და კომაში ჩავარდა. სამხრეთ აფრიკის კონსტიტუციის შესაბამისად, ჯოშუა ნაუდი, როგორც სენატის პრეზიდენტი, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა 1967 წლის 1 ივნისს. დიონგესის გარდაცვალების შემდეგ, ნაუდე პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო. შემდეგ თანამდებობა დაიკავა არჩეულმა პრეზიდენტმა იოჰანეს ფუშემ.

ჯოშუა ნაუდეს ერთ-ერთი ვაჟი, ცნობილი მქადაგებელი ბეიერს ნოდე, შარპევილის ხოცვა-ჟლეტა შემდეგ, აპარტეიდის აქტიური მოწინააღმდეგე გახდა. მას დევნიდა ხელისუფლება.

ჯოშუა ფრანსუა ნაუდეს სახელი ეწოდა პოლოკვანეს უმაღლეს ტექნიკურ სკოლას.
დავალება (ნოველა)

დავალება, ანუ დამკვირვებლების დამკვირვებლის დაკვირვება შვეიცარიელი მწერლის, ფრიდრიხ დიურენმატის 1986 წლის ნოველა. მისი ექსპერიმენტული ნარატივი დაყოფილია ოცდაოთხ ნაწილად. როგორც პირველი ინგლისურენოვანი გამოცემის წინასიტყვაობაში მკვლევარი თეოდორ ციოლკოვსკი აღნიშნავს, ნაწარმოების ოცდაოთხ ნაწილად დაყოფის შთაგონების წყაროს ცნობილი კანადელი კომპოზიტორის, გლენ გულდის მიერ შესრულებული ბახის „კეთილგანწყობილი კლავიერი“ წარმოადგენს, რომელიც, თავის მხრივ, ოცდაოთხ ნაწილად იყოფა. რაც შეეხება სიუჟეტის შთაგონების წყაროს, მწერლისთვის ინსპირაციად ავსტრიელი მწერლის, ინგებორგ ბახმანის დაუმთავრებელი რომანი ფრანცას საქმე იქცა, რომლის ფილმად ადაპტირებასაც თავად დიურენმატის რიგით მეორე მეუღლე, რეჟისორი შარლოტა კერი გეგმავდა.

სიუჟეტი
სიუჟეტი იწყება ჩრდილოეთ აფრიკის უცნობ სახელმწიფო “მ”-ში მომხდარი ინცინდენტით მთავარ გმირი ფსიქიატრის, ოტო ფონ ლამბერტის მეუღლე, თინა ფონ ლამბერტი სასტიკად ნაწამები და გაუპატიურებული იპოვეს აფრიკის უდაბნოში. ოტო დაიქირავებს ქალს, სახელად „ფ“-ს, რომელთან ერთადაც გადაწყვეტს, გახსნას დანაშაული და აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით ფილმი გადაიღოს. მას შემდეგ, რაც „ფ“ აღმოაჩენს მოკლულის ფოტოსურათს, რომელშიც ის საკუთარ მეუღლესთან ერთადაა, „ფ“ ეხვევა აპოკალიფსურ პეიზაჟში, რომელიც გაჟღენთილია პოლიტიკური ინტრიგებით, მცდარი იდენტობის დანაშაულებითა და ტერორიზმით.

„ფ“-ს ჭეშმარიტების ლაბირინთული ძიება არის დიურენმატის გამოგონილი გაფრთხილება ტექნოლოგიურად განვითარებული საზოგადოების საფრთხის წინააღმდეგ, რომელიც ყოველდღიურ ცხოვრებას მუდმივ კონტროლად აქცევს.

შეფასება
 -ის მიმოხილვაში აღნიშნეს:„ნარატივი თავიდანვე დაჩქარებულია. . . . როდესაც ნოველა თავის შემზარავ კულმინაციას მიაღწევს, ჩვენ ვაცნობიერებთ, თუ რამდენად შეიცვალა ყველა ღირებულება ამით. დავალება ჯოჯოხეთის იგავია, სურათების მომხმარებელი ეპოქისთვის“
საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2024

საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2024 — ღონისძიება, რომელიც 2024 წლის 14 ნოემბრიდან - 19 დეკემბრის ჩათვლით მთელი საქართველოს მასშტაბით ჩატარდა. მისი მიზანი იყო საყოველთაო დემოგრაფიული, ეკონომიკური და სოციალური მონაცემების მიღება. აღწერამ მოიცვა ქვეყნის მთელი ტერიტორია, ოკუპირებული ტერიტორიების გარდა. აღწერის ორგანიზატორი იყო საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური „საქსტატი“.

საერთაშორისო მეთოდოლოგიის მიხედვით, აღწერას დაექვემდებარა ქვეყანაში მუდმივად მცხოვრები საქართველოს ყველა მოქალაქე, ასევე ქვეყნის ტერიტორიაზე მყოფი უცხო ქვეყნის მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები.

აღწერის ფარგლებში, მონაცემები შეგროვდა ელექტრონულად, თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით. პროცესი ორ ეტაპად განხორციელდა: პირველ ეტაპზე (2024 წლის 14-23 ნოემბერი) აღწერა განხორციელდა თვითრეგისტრაციის მეთოდით , ხოლო მეორე ეტაპზე (29 ნოემბრიდან - 31 დეკემბერი) - კომპიუტერის დახმარებით პერსონალური ინტერვიუს მეთოდით . მოსახლეობის მხრიდან გამოვლენილი მაღალი ინტერესის გათვალისწინებით, თვითრეგისტრაციის შესაძლებლობა დამატებით გაგრძელდა დეკემბრის თვის განმავლობაშიც.

იმის გათვალისწინებით, რომ ნოემბერ-დეკემბრის პერიოდში ზოგიერთ მაღალმთიან და ძნელად მისადგომ დასახლებაში ამინდის შესაძლო გაუარესების გამო გართულდებოდა საველე სამუშაოების ჩატარება - მესტიის, ყაზბეგის, ლენტეხის, ნაწილობრივ ახმეტისა (ომალოს ადმინისტრაციული ერთეული) და დუშეთის (გუდამაყრის, მაღაროსკარის, უკანაფშავის, ქვეშეთის, შატილისა და ხევსურეთის ადმინისტრაციული ერთეულები და ფასანაურის ადმინისტრაციულ ერთეულში შემავალი სოფლები) მუნიციპალიტეტებში მოსახლეობის აღწერა ჩატარდა 2024 წლის სექტემბერში.
სალამი, სევდავ!

სალამი, სევდავ! ფრანგი მწერლის, ფრანსუაზ საგანის რიგით პირველი რომანი, რომელიც, თავდაპირველად, 1954 წელს გამოიცა, მაშინ, როცა ავტორი მხოლოდ 18 წლის იყო. მასში მოთხრობილია ახალგაზრდა გოგონას, სესილის, განცდების შესახებ, რომელმაც დედის სიკვდილის შემდეგ ხანგრძლივი დრო მონასტერში გაატარა.

ნაწარმოების სათაური მომდინარეობს ცნობილი ფრანგი სიურრეალისტი პოეტის, პოლ ელუარის ლექსის მეორე სტრიქონიდან.

1958 წელს, ოტო პრემინგერის რეჟისორობით, გამოვიდა ამავე სახელწოდების მქონე ეკრანიზაცია.

კანადურმა დარკ-ემბიენტ ჯგუფმა ამ ნაწარმოებზე დაყრდნობით საკუთარი კონცეპტუალური ალბომი შექმნა.

ნაწარმოები შესულია ლე მონდის საუკუნის 100 წიგნის სიაში, 41-ე ადგილზე.
სიუჟეტი
რომანი მოგვითხრობს ახალგაზრდა გოგონას, სესილის თავს გადამხდარი ამბის შესახებ, რომელსაც უბრალოდ სურს, დატკბეს ცხოვრებისეული სიამენით. დედის ნაადრევი დაკარგვის შემდეგ, მან დიდი დრო გაჰყო მონასტრის სკოლა-ინტერნატში. ჰედონისტ და ქალების მოყვარულ მამასთან დაბრუნების შემდეგ სესილი მყისვე იძირება ბოჰემურ ყოველდღიურობაში, განსაკუთრებული წესებისა და პასუხისმგებლობის გარეშე. მაგრამ, ერთ დღეს, მის ცხოვრებაში ანა ჩნდება - სესილის დედის მეგობარი, ინტელექტუალური, მორალური პრინციპების მქონე ლამაზი ქალი.
ისტორია
პირველივე რომანმა 19 წლის ავტორს არნახული პოპულარობა მოუტანა - ნაწარმოების მილიონზე მეტი ეგზემპლარის გაყიდვის შემდეგ ავტორმა მილიონნახევარი ფრანკი გამოიმუშავა. წიგნი ითარგმნა 30 ენაზე და სულ ხუთ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა, ნაწარმოების მთავარი გმირი კი მთელი თაობის სიმბოლოდ იქცა.
პორი

პორი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პორის ქვერეგიონში, სატაკუნტის რეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ბოტნიის ყურედან 10 კმ-ის დაშორებით, მდინარე კოკემიაენიოკის ესტუარზე, ტამპერედან 110 კმ-ით დასავლეთით, ტურკუდან 140 კმ-ით ჩრდილოეთით და ჰელსინკიდან 241 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. პორი 1558 წელს იოჰან -მ დააარსა. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 83 171 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 062 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 99.72 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
ნაკილა

ნაკილა — მუნიციპალიტეტი პორის ქვერეგიონში, სატაკუნტის რეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს პორიდან 19 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მუნიციპალიტეტის ცენტრში მდინარე კოკემიაენიოკი მიედინება. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 050 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 184.88 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.61 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
ბალტიის სიმაღლეთა სისტემა

ბალტიის სიმაღლეთა სისტემა — ნორმალური სიმაღლეების სისტემა, რომლის ათვლა ხდება კრონშტადტის ფუტშტოკის ნულიდან, რომელიც წარმოადგენს ბალტიის ზღვის მრავალწლიურ საშუალო დონეს. საერთოდ, ბალტიის ზღვის დონე საშუალოდ 70–80 სანტიმეტრით მაღლაა შავი ზღვის დონესთან შედარებით. ბალტიის ზღვის დონეზე დაკვირვების სამსახური შეიქმნა 1707 წელს.

1840 წელს ცნობილმა რუსმა ჰიდროგრაფმა და ვიცე-ადმირალმა მიხეილ რეინეკემ კრონშტადტის ლურჯი ხიდის შემოვლითი არხის გრანიტზე ნიშანი დაიტანა, რომელიც შეესაბამებოდა წყლის საშუალო დონეს ფინეთის ყურეში 1825–1839 წლებში.

მაშასადამე, საბჭოთა კავშირში გეოიდს, ამ შემთხვევაში კვაზიგეოიდს წარმოადგენდა კრონშტადტის ფუტშტოკის დონებრივი ზედაპირი. მისი გეოგრაფიული მდებარეობა არახელსაყრელია, მხოლოდ სიმაღლეზე იშვიათი მდგრადობით (სტაბილურობით) და ზღვის ადგილობრივ საშუალო დონის ნიშნულთან სიახლოვით დიდი უპირატესობის მქონეა სხვა საწყის ფუტშტოკებთან შედარებით. თუმცა შორეულ აღმოსავლეთსა და აღმოსავლეთ ციმბირში მიზანშეწონილად ჩათვალეს დაეტოვებინათ წყნაროკეანური სიმაღლეთა სისტემა.

1950 წლისათვის დასრულდა სსრკ-ის ევროპული და აღმოსავლეთი რეგიონების სანიველირო სამუშაოები. აღმოსავლეთი სანიველირო ქსელი შედგებოდა 140, ხოლო დასავლეთი 100 პოლიგონისგან, რომელთა სიგრძე შეადგენდა შესაბამისად, 108 და 30 ათ. კმ-ს. 1952 წელს სანიველირო სამუშაოებისა და მათი განტოლების შედეგებით გამოიცა სსრკ-ის სანიველირო ქსელის სიმაღლეთა კატალოგი. 1954 წელს მოიხაზა კლასის 28 ხაზის ტრასა, რომელიც უზრუნველყოფდა სსრკ-ით გარშემორტყმული ყველა ზღვის დონეების კავშირს. მათი ჩაგების პროგრამა დამტკიცდა 1968 წლის 29 იანვარს. იგი ითვალისწინებდა ახალი სანიველირო ქსელების განვითარებას, საზღვაო დონესაზომი საგუშაგოების გაუმჯობესებას, ტექტონიკით, სეისმურობითა და მსხვილი ჰიდროტექნიკური მშენებლობით განპირობებული დედამიწის ქერქის თანამედროვე ვერტიკალური მოძრაობის შესწავლას. 1970 წლის შუა ნახევარში სსრკ-ში ააგეს მაღალი სიზუსტის მქონე და კლასის სანიველირო ქსელი. 1980-იანი წლების შუა ნახევარში მოსალოდნელი ჰიდროტექნიკური კომპლექსის მშენებლობასთან დაკავშირებით კრონშტადტსა და ლომონოსოვში შეიქმნა დუბლიორები. ერთდროულად გამოიკვეთა ბალტიის რეგიონის არასაკმარისი გეოლოგიურ-ტექტონიკური შესწავლილობა.

აღსანიშნავია, რომ დონეთა გაზომვების შედეგები დაჰყავთ ერთ განსაზღვრულ დონეზე, რომელსაც სიღრმის ნული ეწოდება. იმ ზღვებში, სადაც მოქცევა და უკუქცევა არ არის და წყლის რყევადობა მცირეა, სიღრმის ნულად საშუალო მრავალწლიურ დონეს ღებულობენ. საბჭოთა კავშირში ასეთები იყო შავი და აზოვის ზღვები. ბალტიის ზღვაში სიღრმის ნულად მიღებულია წყლის დონე, რომელიც კრონშტადტის წყალსაზომ ლარტყის ნულზე გადის. კრონშტადტის ლარტყის ნული საშუალო მრავალწლიურ დონეზე რამდენიმე სანტიმეტრით დაბლაა. იმ ზღვებში, სადაც მიმოქცევის დონეთა ამპლიტუდა დიდია, სიღრმის ნულად ღებულობენ უკუქცევის მომენტის მინიმალურ დონეს.

ამჟამად, ბალტიის სიმაღლეთა სისტემა, შემოკლებით ბსს-77 მოქმედებს რუსეთსა და დსთ-ის რიგ სახელმწიფოში, ამას გარდა, ბულგარეთში, ესტონეთში, ლატვიაში, ლიტვაში, სერბეთში, სლოვაკეთში, ჩეხეთსა და უნგრეთში. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე დედამიწის ზედაპირის წერტილების ზღვის დონიდან აბსოლუტური სიმაღლეების ათვლის საწყის ნიშნულად მიღებულია კრონშტადტის ფუტშტოკის ნული, ესე იგი ბალტიის სიმაღლეთა ზღვის 1977 წლის სისტემა. ბალტიის სიმაღლეთა სისტემაში იქმნებოდა საბჭოთა ტოპოგრაფიული რუკები.
ჯაკობ ჯოან ფუშე

ჯაკობ ჯოან ფუშე (დ. 6 ივნისი 1898 – გ. 23 სექტემბერი 1980 ) სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მეორე სახელმწიფო პრეზიდენტი 1968 – 1975 წლებში.

ადრეული წლები
ჯაკობ ჯოან ფუშე დაიბადა 1898 წელს ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფოს ბურების რესპუბლიკაში (რომელიც 1902 წელს გახდა დიდი ბრიტანეთის კოლონია და 1910 წელს სამხრეთ აფრიკის კავშირის პროვინცია) დაამთავრა პაარლის ვაჟთა საშუალო სკოლა .

უმაღლესი განათლება მიიღო ვიქტორიას კოლეჯში და სტელენბოსის უნივერსიტეტში (1966 წ.).

კარიერა
ფუშე იყო წარმატებული ფერმერი და მტკიცე რესპუბლიკელი. მრავალი წლის განმავლობაში შედიოდა ეროვნული პარტიის რიგებში 1941 წლიდან 1950 წლამდე აირჩიეს ასამბლეის პალატაში სმიტფილდის დეპუტატად, ხოლო 1960-1968 წლებში –ბლუმფონტეინ უესტის დეპუტატად.

1950-1959 წლებში ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფოს ადმინისტრატორად მუშაობდა. შემდეგ დაწინაურდა და თავდაცვის მინისტრად დაინიშნა 1959 წლის 14 დეკემბრიდან 1966 წლის 1 აპრილამდე. ფუშე ცდილობდა არმიის მოდერნიზაციას. 5 წლის განმავლობაში მოახერხა თავდაცვის ბიუჯეტის გაზრდა 45 მილიონიდან 256 მილიონ რანდამდე. 1966 წლიდან 1968 წლამდე იკავებდა სოფლის მეურნეობის ტექნიკური მომსახურებისა და წყლის რესურსების საქმეთა მინისტრის თანამდებობას.

1966 წელს თეოფილუს დიონგესი აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტად (კენჭი ჯ. ფუშმაც იყარა), მაგრამ ინაუგურაციამდეც ინსულტი დაემართა და კომაში ჩავარდა. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კონსტიტუციის შესაბამისად, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა სენატის პრეზიდენტი ჯოშუა ნაუდე. მას შემდეგ, რაც დიონგესი გარდაიცვალა 1968 წლის დასაწყისში გონზე მოუსვლელად, პარლამენტში ჩატარდა ახალი არჩევნები და ფუშე აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ახალ პრეზიდენტად 1968 წლის 19 თებერვალს (ფიცი დადო 10 აპრილს). ის იყო ერთადერთი სახელმწიფოს მეთაური, რომელმაც პრეზიდენტის პოსტზე სრულად იმსახურა შვიდი წლის განმავლობაში.

ოჯახი
ფუშე დაქორწინებული იყო ლეტა როდას („“) მაკდონალდზე, ანგლო-აფრიკული და შოტლანდიური წარმოშობის თეთრკანიან თანამემამულე ქალბატონზე.

ხსოვნა
პოლიტიკოსი გამოსახულია 1976 წლის სამხრეთ აფრიკული რანდის მონეტებზე;

ჯილდოები
ჯაკობ ჯოან ფუშეს მიენიჭა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ორდენი ღირსეული შრომისთვის და პარაგვაის ეროვნული ღირსების ორდენი . ფუშე ასევე იყო პრეზიდენტის სტეინის პოლკის საპატიო პოლკოვნიკი.
თამარ თარხნიშვილი

თამარ არჩილის ასული თარხნიშვილი (დ. 15 მარტი, 1912 — გ. 14 მარტი, 2007) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1966).

სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში (ფორტეპიანოს კლასი). სასცენო მოღვაწეობა 1938 წელს დაიწყო თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრში.

შესრულებული აქვს როლები: რუქაია (ა. სუმბათაშვილი-იუჟინის „ღალატი“), ნინო (ვ. კანდელაკის „ქართლის ჩირაღდნები“), მანანა ორბელიანი (მ. მრევლიშვილის „ნიკოლოზ ბარათაშვილი“), მადამ პიოჩემი (ბ. ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა“), ნუცა (ელიოზიშვილის „ბებერი მეზურნეები“), ელისაბედი (თ. ჭილაძის „მოულოდნელი სტუმარი“), მარია ხოსეკა (ფ. გარსია ლორკას „ბერნარდა ალბას სახლი“), ბებია (გ. ფანჯიკიძის „მეშვიდე ცა“), ბანოვანი (ბ. ბრეხტის „კავკასიური ცარცის წრე“), ცირა (თ. მეტრეველის „შეშლილი, შეშლილი ახალი წელი“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „მე დავბრუნდები“ (1982),„ხარება და გოგია“ (1987).

ჯილდოები და აღიარება
1958: საქართველოს დამსახურებული არტისტი
1966: საქართველოს სახალხო არტისტი
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2020)

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2020) — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს მერვე არჩევნები (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მეშვიდე მოწვევის არჩევნები). ჩატარდა საქართველოს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად, 2020 წლის 31 ოქტომბერს.

„ქართულმა ოცნებამ“ ხმათა 45,9%-ით (82 700 ხმა) პირველი ადგილი დაიკავა. მეორე ადგილი დაიკავა საარჩევნო ბლოკმა: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა – გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“, რომელმაც ხმათა 34% (61 242 ხმა) მიიღო.

შედეგები მაჟორიტარულ ოლქებში (მეორე ტური)
არჩევნების მეორე ტური, რომელსაც გაერთიანებულმა ოპოზიციამ ბოიკოტი გამოუცხადა, ორ ოლქში შედგა.

ორივე ოლქში გამარჯვება „ქართული ოცნების“ კანდიდატებმა მოიპოვეს.

28-ე ოლქი
30-ე ოლქი
უმაღლესი საბჭო
არჩეული დეპუტატები
ქართული ოცნება

დავით გაბაიძე
გიორგი მანველიძე
ირაკლი ჭეიშვილი
ფატი ხალვაში
ნადიმ ვარშანიძე
დავით თევდორაძე
ვლადიმერ მგალობლიშვილი
მარინე გვიანიძე
დავით ბაციკაძე
ილია ვერძაძე
ლაშა სირაბიძე
ტიტე აროშიძე
ცოტნე ანანიძე
ფრიდონ ფუტკარაძე

ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა
ელგუჯა ბაგრატიონი
გიორგი კირთაძე
გია აბულაძე
მედეა ვასაძე
ლევან ანთაძე
ირაკლი ჩავლეიშვილი
მამული სურმანიძე
ივანე კოკოსკურია

ივანე ხარიტონის ძე კოკოსკურია (დ. 20 მაისი, 1915, სოფ. ოთხარა, ახლანდ. გუდაუთის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 მარტი, 1978, სოხუმი) — ქართველი საბჭოთა მსახიობი. აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი (1961), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1971).

ბიოგრაფია
1931-1934 წლებში სწავლობდა სოხუმის აფხაზურ დრამატულ სტუდიაში.

1932 წლიდან სოხუმის თეატრის აფხაზური დასის მსახიობი იყო. შესრულებული აქვს მრავალი როლი. მათ შორის აღსანიშნავია: კოტე ფანტიაშვილი (ა. ცაგარელის „ხანუმა“), ლარბი (ს. შანშიაშვილის „ანზორი“), რამაზან-ალი (ი. მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები“), ასკარა (უ. ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალან“), ვურმი (ფ. შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“) და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
1954: აფხაზეთის ასსრ დამსახურებული არტისტი
1961: აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი
1961: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1971: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
ვენერა ქურქში

ვენერა ქურქში ავსტრიელი მწერლის, ლეოპოლდ ფონ ზახერ-მაზოხის 1870 წელს გამოქვეყნებული რომანი, რომელიც ავტორის შემოქმედებაში ყველაზე სახელგანთქმულადაა აღიარებული. რომანი, ასევე, წარმოადგენს ავტორის დაუსრულებელი სერიის - კაენის მემკვიდრეობა - რიგით პირველ ნაწილს, რომელიც, არასრული სახით, 1870 წელს გამოიცა, თავად ეს სერია კი ონორე დე ბალზაკის ადამიანური კომედიით იყო შთაგონებული.

ნაწარმოები ყურადღებას ამახვილებს ისეთ თემებზე, როგორებიცაა დომინატრიქსი და სადომაზოხიზმი, ხოლო ამ რომანის თემები და პერსონაჟები ზახერ-მაზოხის პირადი ცხოვრებიდანაა ინსპირირებული. ქალის დომინირებისა და სადომაზოხიზმის იდეები, ისევე, როგორც ვანდა ფონ დუნაევას პერსონაჟი (რომლის პროტოტიპსაც ფენი პისტორი, აგრეთვე, ავტორის თანამედროვე ქალი მწერალი წარმოადგენდა ), რაც შოკისმომგვრელი იყო იმდროინდელი საზოგადოებისთვის, ნაწარმოების პოპულარობის საფუძვლად იქცა. ზემოხსენებული ფენი პისტორი კი ავტორს მას შემდეგ შეხვდა, რაც მან ფარულად, ბარონესა ბოგდანოვის სახელით, მაზოხთან დაკავშირება გადაწყვიტა, საკუთარი ნაწარმოების რედაქტირებასა და მის გამოცემასთან დაკავშირებით.

სწორედ ამ ნაწარმოების წყალობით დაუმკვიდრდა მაზოხს სახელი, როგორც სულისჩამდგმელი ტერმინისა - მაზოხიზმი.

ნაწარმოებმა გავლენა იქონია მრავალ შემსრულებელზე, მათ შორის -სა და -ზე. გარდა ამისა, სწორედ აღნიშნული ნაწარმოება იქცა შთაგონების წყაროდ რომან პოლანსკის 2013 წლის ფილმისთვის - ვენერა ქურქში -, რომელშიც მთავარ როლებს ემანუელ სენიე და მატიე ამალრიკი ასრულებენ.
ქურხული

საკუთარი სახელი ქურხული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

ბექა ქურხული — მწერალი, სამხედრო ჟურნალისტი
გიგი ქურხული — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
გიორგი ქურხული — საოპერო მომღერალი
ილიკო ქურხული — მოხეტიალე მუსიკოსი (მევიოლინე, მესტვირე, მომღერალი)
მიხა ქურხული — სპორტსმენი (ჭიდაობა)
ევგენი ევსტიგნეევი

ევგენი ევსტიგნეევი (, დ. 9 ოქტომბერი, 1926, ნიჟნი-ნოვგოროდი, სსრკ — 4 მარტი, 1992, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრალური პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1983). სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიისა (1974) და რსფსრ ძმები ვასილიევების სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1990).

ჯილდოები და აღიარება
1968 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი
1974 — რსფსრ სახალხო არტისტი
1974 — სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია
1982 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
1983 — სსრკ სახალხო არტისტი
1986 — ლენინის ორდენი
1990 — რსფსრ-ის ძმები ვასილიევების სახელობის სახელმწიფო პრემია
1992 — პრემია „ბროლის ტურანდოტი“