iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ხონისა და სამტრედიის ეპარქია

ხონისა და სამტერდიის ეპარქია დასავლეთ საქართველოში ისტორიული იმერეთის სამეფოს ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. იგი მოიცავს ხონს, სამტრედიასა და მათ მიმდებარე ტერიტორიებს, მდინარეების რიონსა და ცხენისწყალს შორის მდებარე სივრცეს მოიცავს. ეპარქიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ქუთაის-გაენათისა და ვანი-ბაღდათის, დასავლეთიდან ჭყონდიდის, ჩრდილოეთიდან ცაგერისა და ლენტეხის, სამხრეთიდან შემოქმედის ეპარქიები.

ისტორია
იმერეთის ცენტრალური საერისთავოსა და სამეფოს ერთ-ერთი სადროშოს შესაფერისი საეკლესიო აღიარებაც სჭირდებოდა. ხონის ეპარქიის ჩამოყალიბება ს-ში იმერეთის რეფორმატორ მეფე ბაგრატ -ს (1510-1565) უკავშირდება. ხონის ახლადჩამოყალიბებული ეპარქიის პირველი მღვდელმთავარი მანოელ ჩხეტიძე იყო, რომელიც 1529 წელს დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოსმა მალაქიამ აკურთხა მღვდელმთავრად. სამეფო დომენში შემავალი ხონის ეპარქია თავიდანვე სამეფო ოჯახის განსაკუთრებული მზრუვნელობის ქვეშ იყო. ხონელი მღვდელმთავარი კი გავლენიან ეპისკოპოსად ითვლებოდა სამეფოში და მისი სამწყსო ტერიტორია თავიდანვე საკმაოდ განვრცობილი იყო. - საუკუნეთა მიჯნაზე ხონის მონასტერთან საკმაოდ დიდი სამრევლო სკოლა და ფიზიკური ნაკლის მქონე ბავშვებისათვის 100 ადგილიანი საავადმყოფო (სასაპყრე) არსებობდა, სადაც ეპარქიის ხარჯზე იზრდებოდნენ ბავშვები.

ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, დაწყებული ცნობილი იმერეთის აჯანყების დროს ხონელი მთავარეპისკოპოსი ანტონ ჩიჯავაძე მოვლენათა შუა გულში აღმოჩნდა. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ ხონის ეპარქიაც გააუქმეს, მღვდელმთავარი კი ეპარქიის მმართველობიდან გადააყენეს. მიუხედავად მძლავრი ზეწოლისა ს. ბოლო მესამედში იმერეთის ეპისკოპოსის წმინდა გაბრიელ ქიქოძის (1860-1896) მოღვაწოების დროს ხონის ეპარქიის ტერიტორიაზე მრავალი ეკლესია აღდგა და განახლდა, ამ მხარეში ბოლომდე შენარჩუნებულიყო ქრისტიანული ცხოვრება. 1917 წელს ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ, ხონის ეპარქიის ტერიტორია განახლებულ ქუთაის-გაენათის ეპარქიის შემადგენლობაში ითვლებოდა. წმინდა სინოდის 1995 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით ქუთაის-გაენათის ეპარქიის სამწყსოს ტერიტორიის საფუძველზე კიდევ ორი სამღვდელმთავრო კათედრა ჩამოყალიბდა: ხონისა და ვანისა და ბაღდათის. ხონელი ეპისკოპოსის არჩევამდე ახლადდაარსებულ ეპარქიას შეთავსებით მართავდა ქუთათელ-გაენათელი მიტროპოლიტი კალისტრატე. 1996 წლის ნოემბრიდან ეპარქიის მმართველ მღვდელმთავრად დადგენილი იქნა ეპისკოპოსი საბა გიგიბერია.
ლიეტუვის სამხედრო-საჰაერო ძალები

ლიეტუვის სამხედრო-საჰაერო ძალები — ლიეტუვის შეიარაღებული ძალების ერთ-ერთი სახეობა.

სტრუქტურა
ლიეტუვის სსძ შტაბი, კაუნასი 
ლიეტუვის სსძ-ს საავიაციო ბაზა, შიაულიაი 
ლიეტუვის სსძ ტექნიკის სარემონტო დეპო და შეიარაღება 
ლიეტუვის სსძ-ს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ბატალიონი, მუმაიჩაი, რადვილიშკის რაიონი 
ლიეტუვის სსძ-ს დაზვერვის მართვისა და საჰაერო სივრცის კონტროლი, კარმელავა 

ლიეტუვის სსძ-ს ბაზები
ზოკნიანის ავიაბაზა, შიაულიაი

საომარი შემადგენლობა
ტექნიკა და შეიარაღება
ამოსაცნობი ნიშნები
განმასხვავებელი ნიშნები
გენერლები და ოფიცრები
სერჟანტები და რიგითები
გალერეა
შენიშვნა
კაროლტონის ვიადუკი

კაროლტონის ვიადუკი მდებარეობს გუინ ფოლსზე კეროლ პარკთან ბალტიმორში, მერილენდი, და პირველი ქვის ხიდია აგებული სპეციალურად რკინიგზისთვის აშშ-ში.

ხიდი ამჟამად მსოფლიოში უძველესი დღემდე ექსპლოატაციაში მყოფი სარკინიგზო ხიდია და გაცილებით მეტ ტვირთს ატარებს, ვიდრე თავიდან იყო გათვლილი. მას სახელი დაერქვა ჩარლზ კეროლ კაროლტონელის პატივსაცემად, რომელიც დამოუკიდებლობის დეკარაციის ბოლო ცოცხალი ხელმომწერი იყო და რომელმაც 1828 წლის 4 ივლისს ხიდს საძირკველი ჩაუყარა. პირველი ქვის ჩაგდებისას მას უთქვამს: „მე ამას ვთვლი ჩემი ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საქმედ, რომელიც მხოლოდ მეორეა დამოუკიდებლობის დეკლარაციის ხელმოწერის შემდეგ“. მშენებელმა კასპარ ვივერმა და დამპროექტებელმა ჯეიმზ ლოიდმა კონსტრუქცია ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზისთვის 1829 წლის ნოემბერში დაასრულეს და ის $58.106.73 დაჯდა.

ხიდი, რომლის სიგრძე 95 მეტრია, საძირკვლიდან 20 მ სიმაღლისაა, ხოლო გუინს ფოლზის ზედაპირიდან — 15.8 მ. ენდრიუ ჯექსონმა, აშშ-ის პირველმა პრეზიდენტმა, რომელმაც სარკინიგზო ვაგონით იმგზავრა, ხიდი გადაკვეთა 1833 წლის 6 ივნისს. კაროლტონის ვიადუკი უწყვეტად ემსახურება ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზას და მის თანამედროვე კორპორაციულ მემკვიდრეს .

ვიადუკს 1971 წლის 11 ნოემბერს ეროვნული ისტორიული ძეგლის ტიტული მიანიჭეს. 1982 წელს კი იგი ამერიკის სამოქალაქო ინჟინერთა საზოგადოებამ ისტორიული სამოქალაქო ინჟინერიის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
ჟან-პიერ ნორბლენი

ჟან-პიერ ნორბლენ დე ლა გურდენი ( ასევე იან პიოტრ ნორბლინი; დ. 15 ივნისი, 1745, სენა და მარნა — გ. 23 თებერვალი, 1830, პარიზი), წარმოშობით ფრანგი, პოლონელი მხატვარი, კალიგრაფი, გრავიორი და კარიკატურისტი; პოლონური ჟანრული ფერწერის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

1774–1804 წლებში პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობაში ცხოვრობდა, რომლის მოქალაქეც გახდა. მისი წარმატება პოლონეთში უსაზღვრო იყო. მას შეკვეთებს აძლევდნენ პოლონეთის ყველაზე გავლენიანი ოჯახები, რის გამოც ის პარიზში არ დაბრუნებულა მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისამდე. მის სტილში ის ამჟღავნებდა ანტუან ვატოს გავლენას. მის ნამუშევრებში ის როკოკოს ტრადიციითა და ჟურნალისტური აკურატულობით ასახავდა ყოველდღიური ცხოვრებისა და მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენების პანორამებს. შექმნილი აქვს თანამეგობრობის ბოლო წლების ყველა სოციალური კლასის წარმომადგენლების პორტრეტთა გალერეა. ამის გამო ნორბლენი პოლონეთის განმანათლებლობის ხანის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მხატვრად ითვლება.
დასავლეთ ევროპის ეპარქია

საქართველოს საპატრიარქოს დასავლეთ ევროპის ეპარქია მოიცავს დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოებს – საფრანგეთს, იტალიას, ლუქსემბურგს, პორტუგალიას, ესპანეთს, შვეიცარიას, მალტას. ეპარქია თავის იურისდიქციაში აერთიანებს აღნიშნულ სახელმწიფოებში დროებით ან მუდმივ საცხოვრებლად ემიგრირებულ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლს და ამ ქვეყნებში მცხოვრებ იმ უცხოელებს, ვინც თავს მიიჩნევს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წევრად. 2009 წელს ეპარქიას გამოეყო დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის ეპარქია, 2014 წელს კი -გერმანიისა და ავსტრიის, ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიები.

საქართველოს საპატრიარქოს დასავლეთ ევროპის ეპარქია შეიქმნა საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის 2002 წლის 17 ოქტომბრის განჩინების საფუძველზე. ახლადშექმნილი ეპარქიის მღვდელმთავრის ტიტულია საქართველოს საპატრიარქოს დასავლეთ ევროპის ეპისკოპოსი. ეპარქიის ცენტრია ქ. პარიზი. საქართველოს საპატრიარქოს დასავლეთ ევროპის ეპარქიის მმართველ მღვდელმთავრად საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის განჩინებით დადგენილია მანამდე ჭიათურის მიტროპოლიტი აბრაამ გარმელია.
თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია

თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში მდებარეობს. ეპარქია მოიცავს არაგვისა და ივრის ხეობების ისტორიულ კუთხეებს: ერწო-თიანეთსა და ფხოვის (დღევანდელი ფშავ-ხევსურეთი) ტერიტორიას, ამჟამინდელი თიანეთის მუნიციპალიტეტს და დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნაწილს.

2003 წლის 18 აგვისტოს ურბნისის საკათედრო ტაძარში ჩატარებულ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის კრებაზე წილკნისა და ალავერდის ეპარქიათა ტერიტორიების ნაწილის საფუძველზე დაარსდა თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია. ეპარქიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება თუშეთი, რომელიც ალავერდის ეპარქიის შემადგენლობაშია, დასავლეთიდან - ხევისა და სტეფანწმინდის ეპარქია, სამხრეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან – გუდამაყარ-მთიულეთი, რომელიც წილკნის ეპარქიას მიეკუთვნება, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან - მცხეთა-თბილისის ეპარქიას ესაზღვრება, ჩრდილოეთის საზღვარი საქართველო–რუსეთის სახელმწიფო საზღვარს ემთხვევა, ძველი ქისტეთის, იგივე ინგუშეთის ავტონომიურ რესპუბლიკასთან.

წმიდა სინოდის განჩინებით და უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია -ის კურთხევით ახლად დაარსებული ეპარქიის მღვდელმთვარად კრებამ გამოირჩია ხევისა და სტეფანწმიდის ეპარქიის აჩხოტის წმიდა ნიკოლოზის სახელობის მონასტრის წინამძღვარი, არქიმანდრიტი იეგუდიელი (ტაბატაძე). 2005 წლის გაზაფხულზე მეუფე იეგუდიელს ბოლნისის სამწყსო ერწმუნა, ხოლო მაღალყოვლადუსამღვდელოეს ბოლნელ მთავარეპისკოპოს თადეოზს - თიანეთისა და ფშავ–ხევსურეთის ეპარქიისა. 2013 წლიდან ეპარქიის მმართველია ეპისკოპოსი მიქაელი (გაბრიჭიძე).

ეპარქიის მღვდელმთავრები
იეგუდიელი (ტაბატაძე) — 2003-2005 წწ.
თადეოზი (იორამაშვილი) — 2005-2013 წწ.
მიქაელი (გაბრიჭიძე) — 2013-დან
ინდიკატორი (ქიმია)

ინდიკატორი (ლათ. მაჩვენებელი,ამომცნობი) – ნივთიერება, რომელიც შეჰყავთ ხსნარში მასში მიმდინარე ქიმიური პროცესის გამოსამჟღავნებლად მაგ., ლაკმუსი, რომელიც ფერს იცვლის მჟავასთან ან ტუტესთან შეერთებით. ინდიკატორი მრავალი სახისაა. ყველაზე ხშირად გამოყენებული ინდიკატორებია: ლაკმუსი, მეთილნარინჯი და ფენოლფთალეინი.

ტუტე ურთიერთქმედებს ინდიკატორებთან და უცვლის ფერს. ინდიკატორი ლაკმუსი იისფერია და ტუტეში ლურჯდება, ფენოლფთალეინი უფეროა და ტუტეში ჟოლოს ფერს იღებს,ხოლო მეთილნარინჯი ნარინჯისფერია და ტუტეში ყვითლდება.
ლაკმუსი — საღებავი ნივთიერება, რომელიც მიიღება ზოგიერთი სახის ხავსურიდან. ლაკმუსის შედგენილობა რთულია და საბოლოოდ არ არის დადგენილი. ლაკმუსს იყენებენ ქიმიურ ინდიკატორად. მჟავა გარემოში ლაკმუსი იფერება წითლად, ტუტეში კი ლურჯად. ხშირად სარგებლობენ ლაკმუსით გაჟღენთილი ქაღალდით.
ლაბორატორიაში უმეტესად ინდიკატორების სპირტ-ხსნარებს იყენებენ.მაგალითად არსებობს მეთილნარინჯისა და ფენოლფთალეინის სპირტ-ხსნარები.
ფენოპტალეინის სპირტ-ხსნარი უფეროა და ტუტეში იღებს ჟოლოსფერ შეფერილობას ხოლო მჟავაში ფერს არ იცვლის.მეთილნარინჯის სპირტ-ხსნარი მოყვითალო-ნარინჯისფერია. ის ტუტეში ყვითელ ფერს იღებს,ნარინჯისფერს ნეიტრალურში, ხოლო მჟავაში ვარდისფერ-წითელს.
პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები

პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები — მწვანე წყალმცენარეების კლასი. აერთიანებს ერთუჯრედიან და კოლონიურ ფორმებს. ვეგეტატიურ მდგომარეობაში უძრავია. უჯრედი ერთ- ან მრავალბირთვიანია. უსქესო გამრავლება ხდება ზოოსპორებით ან ავტოსპორებით. სქესობრივი პროცესი იზოგამიაა. პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები გავრცელებულია ყველგან მტკნარ წყალში, ნიადაგში და ნიადაგის ზედაპირზე, იშვიათად ზღვაში. ცხოვრებენ მრავალუჯრედიანი წყალმცენარეების თალუსში, ლიქენებში. მასობრივი გამრავლების დროს იწვევენ წყლის „აყვავებას“. პროტოკოკოვანი წყალმცენარეებს (ქლორელა, სცენედესმუსი) აშენებენ საკვებად გამოყენების და სხვა მიზნით.
მანუელ სელაია

ხოსე მანუელ სელაია როსალესი (; დ. 20 სექტემბერი 1952, კატაკამასი, ოლანჩო, ჰონდურასი) - ჰონდურასის პრეზიდენტი 2006 წლის 27 იანვრიდან 2009 წლის 28 ივნისამდე, ლიბერალური პარტიის წევრი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა ჰონდურასის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მაგრამ იგი არ დაუმთავრებია. ეწეოდა ფერმერულ მოღვაწეობას მშობლიურ ოლანჩოს დეპარტამენტში, სამჯერ ზედიზედ (1985-1998 წწ.) არჩეულ იქნა ეროვნული კონგრესის დეპუტატად. იყო ინვესტიციების მინისტრი.

1970 წლიდან ლიბერალური პარტიის წევრია. 1985 წელს აირჩიეს დეპუტატად ოლანჩოს დეპარტამენტიდან. 2005 წლის 27 ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო ხმების 50,7 % და 2006 წლის 27 იანვარს დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.

პრეზიდენტის თანამდებობაზე
2009 წლის 14 მარტს სელაიამ გამოთქვა სურვილი კვლავ ეყარა კენჭი პრეზიდენტის თანამდებობაზე, რასაც კრძალავდა 1982 წელს მიღებული ჰონდურასის კონსტიტუცია. მისი უფლებამოსილება წყდებოდა 2010 წლის 27 იანვარს, საპრეზიდენტო არჩევნები კი უნდა ჩატარებულიყო 2009 წლის 29 ნოემბერს. უფლებამოსილების გაგრძელება მხოლოდ რეფერენდუმის გზით კონსტიტუციაში ცვლილებები შეტანის შედეგად მოხდებოდა. რეფერენდუმი 2009 წლის 28 ივნისს დანიშნა.

სწორედ ამ დღეს 28 ივნისს გამთენიისას ჯარისკაცებმა საკონსტიტუციო რეფერენდუმის ჩატარების გარშემო შექმნილი უთანხმოების ფონზე ბლოკირება გაუკეთეს პრეზიდენტის სასახლეს, პრეზიდენტი დააპატიმრეს და გადაიყვანეს ტეგუსიგალპას სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე, საიდანაც იძულებით გადაიყვანეს კოსტა-რიკაში.

დაოჯახებულია, ჰყავს 4 შვილი.
ჰონდურასის პოლიტიკური კრიზისი (2009)

ჰონდურასის პოლიტიკური კრიზისი 2009 წელს — კონსტიტუციური კრიზისი, დაწყებული 2009 წლის ივნისში, რომელსაც შედეგად სამხედრო გადატრიალება მოჰყვა. ჰონდურასის პრეზიდენტი მანუელ სელაია 2009 წლის 28 ივნისს აპირებდა საკონსტიტუციო რეფერენდუმის ჩატარებას, რომლის შედეგების მიხედვით ქვეყნის კონსტიტუციაში შესაძლებელი გახდებოდა ქვეყნის მეთაურის ხელახლა არჩევის პუნქტის შეტანა. ჰონდურასის უმაღლესი სასამართლო, პრეზიდენტის ოპოზიცია პარლამენტში და უზენაესი საარჩევნო ტრიბუნალი კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანის წინააღმდეგ გამოვიდა, რის გამოც პრეზიდენტმა თანამდებობიდან მოხსნა გენერალური შტაბის მეთაური. ასევე გადადგა თავდაცვის მინისტრი. მცირე ხანში უზენაესმა სასამართლომ მათ აღუდგინა თანამდებობები. 28 ივნისის გამთენიისას, რეფერენდუმის დაწყებამდე, პრეზიდენტს რეზიდენციაში შინაგანი ჯარის ნაწილები შეუვარდნენ და კოსტა-რიკაში გადაიყვანეს. მოგვიანებით ამავე დღეს უზენაესმა სასამართლომ განაცხადა, რომ გაცემული ჰქონდა განკარგულება პრეზიდენტის გადაყენების თაობაზე. სახელმწიფოს დროებით მეთაურად დაინიშნა ერთპალატიანი ეროვნული კონგრესის თავმჯდომარე რობერტო მიჩელეტი.

დამხობილმა პრეზიდენტმა მანუელ სელაიამ თავი ბრაზილიის საელჩოს შეაფარა. საელჩოს ხელისუფლებამ ალყა შემოარტყა. სელაიას მომხრეებსა და ხელისუფლებას შორის შეტაკებებს ორი ადამიანი ემსხვერპლა
გინტარას რინკიავიჩიუსი

გინტარას რინკიავიჩიუსი (; დ. 1960) — ლიტველი დირიჟორი.

დაამთავრა მ. ჩიურლიონისის სახელობის ეროვნული სკოლა, შემდეგ ლენინგრადის კონსერვატორია (1983) და მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურა (1986). არის დირიჟორთა მოსკოვის მეხუთე საკავშირო კონკურსის (1983) და გერბერტ ფონ კარაიანის ფონდის ბერლინის საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი (1985). 1986 წელს მიიღო სპეციალური პრიზი ბუდაპეშტის იანოშ ფერენჩიკის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალზე.

1988 წელს გახდა ლიტვის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დღემდე უცვლელი ხელმძღვანელი. პარალელურად 1996–2003 წლებში ხელმძღვანელობდა ლატვიის ეროვნულ ოპერას, 1997 წელს გახდა ლატვიის წლის დირიჟორი. 2002–2005 წწ. ხელმძღვანელობდა შვედეთის ქალაქ მალმეს ოპერის თეატრის ორკესტრს, ხოლო 2007 წელს გახდა ნოვოსიბირსკის აკადემიური სიმფონიური ორკესტრის ხელმძღვანელი.
რუსეთ-სპარსეთის ომი (1796)

რუსეთ-სპარსეთის ომი 1796 წლის — კონფლიქტი ეკატერინე -ის პერიოდის რუსეთის იმპერიასა და სპარსეთს შორის, ერთ-ერთი რუსეთ-სპარსეთის ოთხ ომთაგან, რომელსაც რომელიმე მხარისთვის რაიმე გრძელვადიანი შედეგი არ მოჰყოლია.

წინაპირობები
 საუკუნის ბოლო ათწლეულები სპარსეთში ფარშავანგის ტახტისთვის მოპაექრეთა შორის გაუთავებელი კონფლიქტებით აღინიშნა. ეკატერინე დიდმა არეულობით დრო იხელთა და კავკასიაში პოლიტიკური ვითარების შესუსტების გამო საკუთარი გავლენის მოპოვება მოინდომა. 1783 წელს ქართლის სამეფო რუსეთის პროტექციის ქვეშ მოექცა ერეკლე -ის მიერ გეორგიევსკის ტრაქტატის ხელმოწერის შედეგად, რითაც რუსეთის დედოფალი პირობას დებდა დაეცვა ქართლ-კახეთი ირანლთა შემოსევებისგან. თარკის შამხალებმაც (დღევანდელი დაღესტანი) მიბაძეს მეფე ერეკლეს და სამ წელიწადში რუსეთის ქვეშევრდომები გახდნენ.

1794 წელს სპარსეთის ტახტზე აღა-მაჰმად ხანის მოსვლის შემდეგ პოლიტიკური კლიმატი რეგიონში შეიცვალა. მან ბოლო მოუღო სამეფო ტახტის გარშემო ატეხილ შუღლს და რეგიონში საკუთარი გავლენის განმტკიცებას შეუდგა. 1795 წლის გაზაფხულზე სპარსელები საქართველოსა და აზერბაიჯანში შეიჭრნენ, ხოლო 12 სექტემბერს თბილისი დაიპყრეს და ააოხრეს. თუმცა დაგვიანებით, ეკატერინე -მ გადაწყვიტა სადამსჯელო ექსპედიცია მოეწყო.

ექსპედიცია
მიუხედავად საყოველთაო მოლოდინისა, რომ 13.000-იან რუსულ შენაერთს სათავეში გამოცდილი გენერალი გუდოვიჩი ჩაუდგებოდა, დედოფალმა მისი საყვრლის, თავადი ზუბოვის, რჩევით ექსპედიციის მეთაურად მისი უმცროსი ძმა, თავადი ვალერიან ზუბოვი დანიშნა. რუსის ჯარი 1796 წლის აპრილში ყიზლარისკენ გაემართა და 10 მაისს მნიშვნელოვანი ციხე-სიმაგრე, დერბენტი, აიღო. ამ მოვლენას ხოტბა შეასხა კარის პოეტმა დერჟავინმა მის განთქმულ ოდაში; თუმცა მოგვიანებით მას მწარე კომენტარის გაკეთება მოუხდა ექსპედიციიდან ზუბოვის შერცხვენილი დაბრუნების გამო მის ახალ პოემაში.

შუა ივლისისთვის ზუბოვის ჯარებმა დღევანდელი აზერბაიჯანის თითქმის მთელი ტერიტორია დაუბრკოლებლად გაიარეს, მათ შორის მთავარი ქალაქები — ბაქო, შემახა და განჯა. ნოემბრისთვის ისინი მტკვრისა და არაქსის შესართავთან დაბანაკდნენ, საიდანაც ირანის ძირითად ტერიტორიაზე უნდა მიეტანათ იერიში. სწორედ ამ თვეში გარდაიცვალა რუსეთის დედოფალი, ხოლო ტახტის მემკვიდრე პავლე -მა, რომელსაც სძულდა ზუბოვები და არმიისთვის სხვა გეგმები ჰქონდა, უბრძანა ჯარს უკან რუსეთში დაბრუნებულიყო. უკან დახევის ბრძანებამ გავლენიანი ზუბოვებისა და კამპანიაში მონაწილე სხვა ოფიცრების უკმაყოფილება გამოიწვია. მრავალმა მათგანმა ხუთი წლის შემდეგ პავლეს მკვლელობისთვის შეთქმულებაში მიიღო მონაწილეობა.
პროხორეს ცხოვრება

„პროხორეს ცხოვრება“ — ძველი ქართული მწერლობის ანონიმური ძეგლი, ჰაგიოგრაფიული თხზულება, რომელიც იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის დამაარსებლის პროხორე ქართველის თავგადასავალს გვაცნობს. დაწერილი უნდა იყოს საუკუნის 70-იან წლებში, ჯვრის მონასტერში. „პროხორეს ცხოვრება“ ჩვენამდე მოღწეულ სვინაქსარულ რედაქციას დიდი მნიშვნელობა აქვს პალესტინის ქართული კოლონიის ისტორიისა და იერუსალიმში მოღვაწე ქართველთა კულტურულ-აღმშენებლობითი საქმიანობის შესასწავლად. ძეგლი არსებითად ერთადერთი და უსრულესი წყაროა პროხორეს ბიოგრაფიისათვის. „პროხორეს ცხოვრების“ ტექსტი გამოსცეს თ. ჟორდანიამ (1897), ი. ყიფშიძემ (1927), ს. ყუბანეიშვილმა (1946) და ე. გაბიძაშვილმა (1968).
გიორგი-პროხორე

გიორგი-პროხორე, პროხორე ქართველი (დ. დაახლოებით 991, შავშეთი — გ. 1066, პალესტინა) — საეკლესიო მოღვაწე, იერუსალიმის ჯვრის ქართველთა მონასტრის მაშენებელი.

ღვთისმსახურება ადრე დაიწყო. დიაკვნად აკურთხეს წყაროსთავის მონასტერში. იქ მიიპყრო ცნობილი საეკლესიო მოღვაწის ეფვთიმე გრძელის ყურადღება, დაემოწაფა მას და გაჰყვა პალესტინაში, სადაც საბა პალესტინელის ლავრაში მღვდლად აკურთხეს. იერუსალიმში ცხოვრებამ მას საშუალება მისცა გასცნობოდა ქალაქში უკვე ძველთაგან არსებულ ქართველთა დასახლებების ცხოვრებას და განეზრახა მოეწყო ცენტრი, რომელიც გარს შემოიკრებდა ქალაქსა და მის შემოგარენში მცხოვრებ ქართველებს. საამისოდ შეარჩია გზაჯვარედინი „მახლობლად იერუსალიმისა დასავლეთ კერძო“ და სამეფო კარის დახმარებით დააარსა ჯვრის მონასტერი, ქართველთა რელიგიურ-კულტურული ცენტრი, შემოზღუდული მაღალი, მტკიცე გალავნით, სკრიპტორიუმით.

ამ დიდებული სავანის წინამძღვარი (ჯვარის მამა) გახდა მისი დამფუძნებელ-აღმაშენებელი გიორგი-პროხორე. რამდენიმე წლის მოღვაწეობის შემდეგ წავიდა არნბონის უდაბნოში (პალესტინა), სადაც გარდაიცვალა.

პროხორე ქართველს ურთიერთობა ჰქონდა გიორგი მთაწმიდელთან, ათონისა და შავი მთის ქართულ მონასტრებთან, რომლებიც ჯვრის მონასტერს ამარაგებდნენ ქართული ხელნაწერი წიგნებით.
დიმი

დიმი — სოფელი საქართველოში, ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დიმი, საიმედო).

ისტორია
დიმში და ზედა დიმში აღმოჩენილია ძველ ნასახლართა ნაშთები, სადაც ადამიანს ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. წინარეანტიკურ და ადრინდელი ანტიკური ხანის დ-ის დასახლება კოლხური კულტურის გავრცელების არეალში ექცევა. შემთხვევით ნაპოვნი ელინისტური ხანის თიხის ჭურჭელზე უკვე ქართლის კულტურის გავლენა იგრძნობა.

სოფლის სახელი უნდა მომდინარეობდეს ლეონტი მროველთან ( ს.) დამოწმებული ციხე „დიმნიდან“, რომელიც მეფე ფარნავაზს აუგია.

დიმი ისტორიულ წყაროებში პირველად მიხსენიება 1583 წელს. სოფელი ეკუთვნოდათ თავად ჩხეიძეებს. 1820-იან წლებში სოფელში იყო 200 მოსახლე.

1905 წლის რევოლუციის დამარცხების შემდეგ, 1906 წლის 10 იანვარს დიმი გადაწვა რუსეთის იმპერიის სადამსჯელო რაზმმა.

სოფელში დგას - საუკუნეების კოშკი და საუკუნის ნახევრის მთავარანგელოზის ეკლესია (რესტავრირებულია 2009 წელს).

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 251 ადამიანი.
დიდველა

დიდველა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული როკითი).

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ხანისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 120მ-ზე, ბაღდათიდან 12 კმ-ში, რიონის რკინიგზის სადგურიდან 12 კმ-ში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 661 ადამიანი.
გორისციხე

გორისციხე — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეული ცენტრი (სოფლები: ტყარშეტი, ფხელშე, ყანობი, ხურთისი).

მდებარეობს ტყარშეტის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთის ძირას, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1870 მ სიმაღლეზე, სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 10 კმ-ით.

ისტორია
ვახუშტი ბაგრატიონი გორისციხეს მოიხსენიებს „გორის სოფლის“ სახელწოდებით. სოფელში შემორჩენილია ორი კოშკის ნანგრევები, რომელთაგან ერთს „ავსაჯანიანთ ციხე“ ეწოდება, მეორეს — „მამაწმინდის ხატი“.

ქალების ხატი
გორისციხიდან დასავლეთით, მთაზე მდებარეობს სრულიად დაშლილი უზარმაზარნი ნაგებობები, რომლებიც ციკლოპურ ნაგებობებს ჰგავს. მათ გვერდითაა აკლდამები. ამ ნაგებობებს შორისაა მოქცეული გორიციხის ქალების ხატი. ქალების ხატი წარმოადგენს ლოდს, რომელიც ჩრდილოეთ მხრიდან ყორით არის შემოზღუდული. ყორეს შესასვლელი აქვს დასავლეთის მხრიდან. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან კლდე ამოშენებულია

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 187 კაცი.
გველეთი (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)

გველეთი — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, სტეფანწმინდის თემში. მდებარეობს დარიალის ხეობაში, მდინარე დევდარაკის (თერგის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1560 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 9 კილომეტრი.

ისტორია
სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ციხე, რომელსაც იხსენიებენ ჟამთააღმწერელი ( საუკუნე) და „ძეგლი ერისთავთას“ ავტორი ( საუკუნე). მონღოლების წინააღმდეგ აჯანყებულმა მეფე დავით -მ 1301 წელს თავი გველეთის ციხეს შეაფარა. 1888 წლის მაისში რუსეთის ხელისუფლებამ გზებზე ყაჩაღობის საბაბით გველეთის ძირითადი მოსახლეობა, 50-მდე ქისტური კომლი, ახალქალაქისა და ახალციხის მაზრებში გადაასახლა.

ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით, სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს დევდარაკის ხევის ადრინდელი სახელიდან, რომელსაც ადრე გელათის ხევი ერქვა. სოფელი ისტორიული ხევის ერთ-ერთი უძველესი სამოსახლო იყო. მას ჯერ კიდევ ადრინდელ შუა საუკუნეებში ენიჭებოდა დიდი მნიშვნელობა დარიალის ხეობის დაცვაში. ამ დროს განეკუთვნება სათავდაცვო ნაგებობების შემორჩენილი საძირკველი. მაშინ სოფელი სამეფო საკუთრება იყო. გველეთის ციხესიმაგრემ განვითარებულ შუა საუკუნეებში დიდი როლი შეასრულა ქვეყნის მიერ წარმოებულ თავდაცვით ბრძოლებში. როდესაც მონღოლთა დიდმა ყაენმა ყაზანმა ხუტლუბუღა ნოინის მეთაურობით ქართლის მოსაოხრებლად თავისი ჯარი გამოგზავნა, საქართველოს მეფე დავით -მ 1301 წელს გველეთის ციხეს შეაფარა თავი. გველეთზე ორგზის წარუმატებელი ლაშქრობის შემდეგ, მონღოლთა მესამე ლაშქრობა წარმატებით დასრულდა. დავით იძულებული გახდა ჯავახეთისა და ალასტანის სანაცვლოდ გველეთის ციხე მისი ძმისთვის, მონღოლთა ხელშეწყობით გამეფებული ვახტანგისათვის დაეთმო.

გველეთის მოსახლეობა უძველესი დროიდანვე ქართული იყო. 1439 წლის საბუთის მიხედვით, გერგეტელ საყდრისშვილთა მძევლებს შორის გველეთელებიც არიან დასახელებული. - საუკუნეებში სოფელში ჩამოსახლებულან ინგუშები, რომლებიც შემდეგ რუსეთის მთავრობამ გაასახლა და მხოლოდ ხუთი კომლი დატოვა. ინგუშთა ცხოვრებამ თვისი კვალი დააჩნია ადგილობრივ ტოპონიმიკას. საუკუნის 30-იანი წლებისთვის სოფელში ოთხი კომლი ინგუშიღა ცხოვრობდა. 1944 წელს გველეთში სოფელ ცდოდან და ყაზბეგიდან მოხევეთა თხუთმეტი კომლი ჩაასახლეს. გველეთზე გადიოდა მყინვარწვერისკენ მიმავალი გზა. გველეთის მიდამოებში გ. ხატისოვის მიერ 1882 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩნდა მუხლზამბარიანი საკინძები, სამაჯურები, მძივები და სხვა. არქეოლოგიური მასალა თარიღდება გვიანდელი რომაული და ადრინდელი შუა საუკუნეებით და ინახება სანქტ-პეტერბურგში — ერმიტაჟში.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 კაცი.

}
დესი

დესი — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, ზღვის დონიდან 2250 მეტრის სიმაღლეზე, სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. 2002 და 2014 წლების აღწერებით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.

დესის განაპირას, პატარა მდინარის პირას, დგას საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — წმ. გიორგის პატარა ეკლესია. ძეგლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქვაჯვარია აღმართული. გეგმით მართკუთხა ეკლესიას აღმოსავლეთით ერთადერთი კარი აქვს გაჭრილი. ინტერიერის დასავლეთ კედელში ორი პატარა ნიშია. ჭერი ბრტყელია და შეფიცრული, ფასადები — მარტივი. ეკლესია შიგნით და გარეთ შელესილი და შეთეთრებულია, გადახურულია თუნუქის ორქანობიანი სახურავით.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს.

}
დიხაშხო

დიხაშხო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ისრითი, ციხისუბანი).

მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე სულორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 180 მ-ის სიმაღლეზე, ვანიდან 5 კმ-ის დაშორებით.

სახელწოდება „დიხაშხო“ მეგრული წარმოშობისაა და კარგმოსავლიან მიწას ნიშნავს. ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია საუკუნეში იოჰან გიულდენშტედტთან. სოფელში შემორჩენილია სამების ერთნავიანი ეკლესია (ინტერიერში არის მოხატულობა და წარწერა), რომელიც, ერთ-ერთი წყაროს ცნობით, 1721 წელსაა აგებული. იმავე წყაროში ნათქვამია, რომ საუკუნის 20-იან წლებში დიხაშხოში თავად ლორთქიფანიძეების კუთვნილი ხის ორი ეკლესია იდგა, რომელთაგან ერთი 1744 წელს იყო აგებული, მეორე — 1812 წელს.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1041 ადამიანი.

პიროვნებები
სოფელში დაიბადნენ:
ნიკოლოზ აგიაშვილი ― ქართველი მწერალი,
შალვა მაღლაკელიძე ― ქართველი სამხედრო მოღვაწე,
კირილე ლორთქიფანიძე ― ქართველი საზოგადო მოღვაწე.
როზალიმასი

როზალიმასი — დაბა ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, პაკრუოის რაიონში, სამამასახლისოს ცენტრი.

მეორე მსოფლიო ომამდე დაბის მოსახლეობის მესამედს შეადგენდნენ ებრაელები. 1938 წელს დაბაში ცხოვრობდა 800 ადამიანი, 1959 - 551 ადამიანი. 1999 წელს - 985 მაცხოვრებელი. ამჟამად მისი მოსახლეობა შეადგენს 928 მაცხოვრებელს (2001).