iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ვიქტორ ზარეცკი

ვიქტორ ზარეცკი (1925-1990) — უკრაინელი საბჭოთა მხატვარი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1925 წლის 8 თებერვალს ბელოპოლიეში (ახლანდელი სუმის ოლქი, უკრაინა). მამა — ივან ზარეცკი ბუღალტრად მუშაობდა, დედა მარია (ქალიშვილობის გვარი კოლომიცევა) — პიანისტი და მუსიკის მასწავლებელი.

1918-1919 წლების მოვლენების დროს ვიქტორ ზარეცკის მშობლების ოჯახები მხარს უჭერდნენ გენერალ ანტონ დენიკინის მოხალისეთა არმიას. დევნისგან თავის დასაღწევად 1925 წელს ოჯახი დონბასში გადავიდა. მხატვარმა ბავშვობა და ახალგაზრდობა გორლოვკასა და სტალინოს (ახლანდელი დონეცკი) მუშათა დასახლებებში გაატარა, სადაც მისი მამა იმ დროს შექმნილ ქიმიურ წარმოებაში ბუღალტრად მუშაობდა.

1943 წლიდან 1945 წლამდე მსახურობდა სარეზერვო პოლკში. დემობილიზაციის შემდეგ, ის გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მშობლებთან ერთად ცხოვრობდა ტულას მახლობლად, სოფელ ობიდიმოში. მხატვარ ლევ ორეხოვთან კერძო გაკვეთილებს ესწრებოდა.

1946 წელს შევიდა კიევის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტის სამხატვრო სკოლაში, სადაც სწავლობდა გენადი ტიტოვის ხელმძღვანელობით.

1947 წელს ჩაირიცხა კიევის ხელოვნების ინსტიტუტში წელს ჩაირიცხა, მისი მასწავლებლები იყვნენ კ. ელევა, მ. შარონოვი, ს. გრიგორიევი. ვიქტორ ზარეცკი გახდა რეპინისა და სტალინის სახელობის სტიპენდიების მფლბელი. უმაღლესი შეფასება მიიღო მისმა ნამუშევარმა „რიგი ლენინის მავზოლეუმისკენ.“ 1953 წელს დაამთავრა ინსტიტუტი. ზარეცკი იქვე დარჩა და შუდგა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1953 წელს იგი დაქორწინდა თანაკლასელ ალა გორსკაიაზე.1954 წელს წყვილს შეეძინა ვაჟი, ალექსეი.

მეუღლესთან, ალა გორსკაიასთან ერთად, ზარეცკი სამოციანელთა მოძრაობის აქტივისტი იყო. ლიბერალური კურსის შესუსტებისა და ხელისუფლების მხრიდან ზეწოლის გაზრდის შემდეგ, მან 1963 წელს შეცვალა ლეს ტანიუკი „სოვრემენნიკის“ შემოქმედებითი ახალგაზრდული კლუბის თავმჯდომარის თანამდებობაზე. ეს როტაცია შეთანხმებული იყო ლეს ტანიუკთან. როგორც ომის ვეტერანი, კომუნისტური პარტიის წევრი და მხატვართა კავშირის წევრი, ხელმძღვანელობას ის კომპრომისზე წამსვლელ ფიგურად ეჩვენებოდა, თუმცა კლუბის კურსი არ შეცვლილა, რის გამოც მალევე დაშალეს.

1970 წლის 28 ნოემბერს საეჭვო ვითარებაში მოკლეს ალა გორსკაია. 1977 წელს ვიქტორ ზარეცკიმ ცოლად შეირთო თავისი მასწავლებლის ქალიშვილი, მაია გრიგორიევა.

ვიქტორ ზარეცკი გარდაიცვალა ხანგრძლივი და მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ, 1990 წლის 23 აგვისტოს. ის დაკრძალეს მშობლებთან საქალაქო (ბერკოვეცის) სასაფლაოზე მეუღლის გვერდით.

გამოფენები და კულტურული მემკვიდრეობა
1989 წელს მხატვრის მეგობრებმა მისი პირველი პერსონალური გამოფენა მოაწყვეს კიევის მეცნიერთა სახლში. კრისტის აუქციონზე მხატვრის 29 ნამუშევარი გაიყიდა.

ხსოვნა
ვიქტორ ზარეცკის საფლავზე, რომელიც მშობლებთან ერთად ბერკოვეცის სასაფლაოზე დაკრძალეს, ლესია დეკერმენჯიმ ძეგლი აღმართა.
1993 წელს უკრაინის მხატვართა ეროვნული კავშირის და სახვითი ხელოვნების ეროვნული აკადემიის თაოსნობით ახალგაზრდა მხატვრებისთვის დაარსდა ვიქტორ ზარეცკის სახელობის პრემია.
2016 წელს, ქალაქ ბელოპოლიეში მხატვრის მშობლების სახლთან ახლოს მდებარე ხეივანს ვიქტორ ზარეცკის სახელი მიენიჭა.
მერაბ კეზევაძე

მერაბ კეზევაძე (დ. 10 მარტი, 1958, სოფელი გელათი, ტყიბულის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, არქივისტი, პედაგოგი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. ღირსების მედლისა და ორდენის კავალერი. ქუთაისის საპატიო მოქალაქე (2016). გელათის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი 2019 წლიდან.

ბიოგრაფია
მერაბ კეზევაძე დაიბადა სოფელ გელათში (ტყიბულის რაიონი).

1981 წელს დაამთავრა ალ. წულუკიძის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის (ახლანდელი აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

2005 წელს დაიცვა სადისერტაციო თემა „გელათის მონასტერი ეგზარქოსობის დროს“.

1977-2008 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას: 1977-1992 წლებში მუშაობდა პედაგოგად გელათის საშუალო სკოლაში, 1990-2008 წლებში – აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1990-1994 წლებში – გელათის სასულიერო აკადემიაში, 1990-1993 წლებში – ქუთაისის ეკონომიკისა და სამართლის უნივერსიტეტში. 1992 წლიდან სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის ქუთაისის ცენტრალური არქივის დირექტორია. გამოქვეყნებული აქვს 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. არის ათეულობით წიგნის ავტორი.

ჯილდოები და აღიარება
1997 : ღირსების მედალი
2002 : ღირსების ორდენი
2011 : ღირსების მედალი
2016 : ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
საქართველოს პარლამენტის შენობა (თბილისი)

საქართველოს პარლამენტის შენობა, არის საქართველოს პარლამენტის თავშეყრის ადგილი, მდებარეობს საქართველოს დედაქალაქში, თბილისში, რუსთაველის გამზირის 8-ში, მთაწმინდის მთის ძირში.

კომპლექსი აშენდა როგორც მთავრობის სახლი საქართველოს სსრ-თვის. მის ადგილას განადგურებული იქნა მე-19 საუკუნის ტფილისის სამხედრო ტაძარი და ამასთან ერთად მიმდებარე ეკლესიის ეზო, სადაც დასაფლავებულები იყვნენ ქართველი იუნკრები, რომლებიც დაიღუპნენ 1921 წლის ბოლშევიკური შემოსევის დროს. კომპლექსი შედგება ორი შენობისგან; "ზედა" შენობის დიზაინი შედგენილი იქნა ვიქტორ კოკორინისა და გიორგი ლეჟავას მიერ, რომლის მშენებლობა გაგრძელდა 1933 წლიდან 1938 წლამდე. "ქვედა" შენობა, რუსთაველის გამზირის გასწვრივ, აშენდა იმავე არქიტექტორების მიერ ვლადიმერ ნასარიძის მონაწილეობით 1946 წლიდან 1953 წლამდე. ორივე შენობა დაკავშირებულია ეზოთი, კიბეებითა და შადრევნებით. ორივე შენობის დიზაინში მკაფიოდ არის გამოყენებული ქართული ტრადიციული არქიტექტურის ელემენტები. გამზირისკენ მიმართულ ფასადზე დომინირებს მონუმენტური არკადა, მასიური კარნიზებითა და "თაღოვანი" ფრონტონით. შენობები აშენებულია მსუბუქი რკინაბეტონისგან, გარე მოპირკეთებით ტუფის ქვით, გრანიტითა და სხვა მასალებით.

შენობა მძიმედ დაზიანდა საქართველოს სამოქალაქო ომის დროს, როდესაც ალყაშემორტყმული პრეზიდენტი ზვიად გამსახურდია გამაგრდა კომპლექსის მიწისქვეშა ბუნკერში, რომელიც შენობის მიმდებარედ მდებარეობდა. შენობა შემდგომ აღდგა და განახლებული სახით 1997 წლიდან გამოიყენებოდა როგორც პარლამენტის შეკრების შენობა. ეს ფუნქცია ეკავა შენობას 2012 წლამდე, როდესაც საკანონმდებლო ორგანომ აშენა და გადაიტანა პარლამენტი ქვეყნის მეორე მნიშვნელოვან ქალაქში ქუთაისში. 2014 წელს დაშვებული იქნა, რომ პარლამენტის კომიტეტის სხდომები ჩატარებულიყო თბილისში, ხოლო რეგულარული სესიები კვლავ ქუთაისში ტარდებოდა. 2017 წლის კონსტიტუციური შესწორების შემდეგ, რომელიც ძალაში შევიდა 2018 წლის დეკემბრიდან, არ იყო არანაირი მოხსენება, რომ ქუთაისი კვლავ გაგრძელდებოდა პარლამენტის თავშეყრის ადგილად, რაც ნიშნავს, რომ 2019 წლის იანვრისთვის პარლამენტი კვლავ დედაქალაქში დაბრუნდა.
ხოსე რაულ მულინო

ხოსე რაულ მულინო (; დ. 13 ივნისი, 1959) — პანამელი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და იურისტი, რომელიც 2024 წლიდან პანამის 39-ე პრეზიდენტია. იგი პრეზიდენტობისთვის კენჭს იყრიდა 2024 წლის არჩევნებში, რომელიც მოიგო ხმების 34 %-ით და თანამდებობაზე შეცვალა ყოფილი პრეზიდენტი ლაურენტინო კორტისო.

მულინო მთავრობისა და იუსტიციის მინისტრის თანამდებობაზე მუშაობდა 2009-2010 წლებში, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მინისტრად 2010-2014 წლებში, ორივე თანამდებობა პრეზიდენტ მარტინელის მთავრობაში. იგი ასევე მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ (1990-1993 წწ.) და საგარეო საქმეთა მინისტრად (1993-1994 წწ.) პრეზიდენტ გილერმო ენდარას მთავრობაში. 1994-1995 წლებში იგი იყო საგარეო ურთიერთობათა ეროვნული საბჭოს წევრი და უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო პალატის მაგისტრატის შემცვლელი.

მულინო იყო მარტინელის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი 2024 წლის არჩევნებში; მას შემდეგ, რაც მარტინელი კორუფციული სკანდალების ფონზე მოხსნეს არჩევნებიდან, მულინო გახდა მისი შემცვლელი.
იოჰან პინცელი

იოჰან პინცელი (, , დაღ. 1761) — მე-18 საუკუნის მეორე ნახევრის პოლონურ-გერმანელი მოქანდაკე, ბაროკოსა და გვიანი როკოკოს სტილის წარმომადგენელი. მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ გალიციაში, რომელიც იმ დროს პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის შემადგენლობაში შედიოდა; მისი შემოქმედებითი აყვავების პერიოდი უკავშირდება ლვოვისა და ბუჩაჩის არქიტექტურას.

ბიოგრაფია და შემოქმედება
იოჰან პინცელის დაბადების ზუსტი ადგილი უცნობია. 1760-იან წლებში მუშაობდა ლვოვში, ხოდოვიჩში (ახლანდელი ლვივის ოლქი), მონასტირისკასა და ბუჩაჩში (ახლანდელი ტერნოპილის ოლქი). პინცელის დღემდე შემორჩენილ ნამუშევრებს შორისაა: სამი მონუმენტური ქანდაკება (იური, ლევი და აფანასი), მონასტირისკში ეკლესიის გვერდით საკურთხევლებში მდებარე ექვსი ხის ფიგურა. სავარაუდოდ, მას ეკუთვნოდა მერიის ფასადზე არსებული ქვის ქანდაკებები და წმინდა გიორგის ეკლესიის ბარელიეფებზე გამოსახული ფიგურები ბუჩაჩში, კათოლიკური ეკლესიის კარკასები გოროდოკში. ასევე იყო ჯვარცმის რამდენიმე ვერსიის ავტორი. პინცელის ნამუშევრები გამოირჩევა დიდი ემოციურობითა და დინამიკით.

თითქმის არაფერია ცნობილი ხელოვანის პიროვნების შესახებ, უცნობია, თუ როგორ აღმოჩნდა იგი გალიციაში, სადაც პროფესიულად განვითარდა და რა ვითარებაში გარდაიცვალა. ვარშავაში ბუჩაჩის საეკლესიო დოკუმენტების თანახმად, 1751 წელს „საკურთხევლის სკულპტორი იოჰან გეორგი დაქორწინდა დაქვრივებულ ელისაბედ კიტოვაზე“. უფრო გვიანდელ პერიოდში აღმოჩენილი დოკუმენტები იუწყებოდა პინცელის ვაჟის, ბერნარის და ხუთი წლის შემდეგ — მისი მეორე ვაჟის, ანტონის ნათლობების შესახებ. ქორწინებიდან ათი წლის შემდეგ, 1762 წელს, პინცელის ქვრივი ცოლად გაჰყვა ვინმე ბერენსდორფს.

მოქანდაკის ნამუშევრებზე დატოვებულია ხელმოწერა „მასტერ პინცელი.“ არ არის ცნობილი მას ნამდვილად იოჰანი ერქვა თუ არა. ოსტატმა ნიჭი ბუჩაჩში გამოავლინა გრაფი ნიკოლაი პოტოცკის შუამდგომლობითა და ფინანსური მხარდაჭერით. პინცელის ნამუშევრების უდიდესი კოლექცია პინცელის ნამუშევრების მუზეუმის თაოსნობით ლვივის სამხატვრო გალერეაშია განთავსებული. ზოგიერთი ნივთი ასევე ინახება ივანო-ფრანკივსკის ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმში.

ოსტატ პინცელის შემოქმედების შესწავლასა და მისი მემკვიდრეობის შენარჩუნებაში უდიდესი წვლილი ლვივის სამხატვრო გალერეის დირექტორს ბორის ვოზნიცკის.
ლადო მგალობლიშვილი

ლადო მგალობლიშვილი (დ. 13 ნოემბერი, 1985, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სამართალმცოდნე-იურისტი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურის მინისტრის პირველი მოადგილე.

ბიოგრაფია
2012 წლიდან არის „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ წევრი. 2003-2007 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკური პარტიის წევრი.

2007 წელს იყო არასამთავრობო ორგანიზაცია „ადამიანის უფლებათა ცენტრის“ ბათუმის ოფისის ხელმძღვანელი. 2007-2009 წლებში იყო საქართველოს სახალხო დამცველის რწმუნებული დასავლეთის რეგიონულ სამმართველოში. 2010-2011 წლებში იყო „ტელეარხი 25-ის“ თვითრეგულირების ორგანოს თავმჯდომარე. 2011-2012 წლებში იყო პროექტის „სამოქალაქო აქტივობის კლუბი“ დირექტორი — პროექტი ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოს“ მხარდაჭერით ხორციელდებოდა.

2012-2013 წლებში ვარშავაში გაიარა „ჰელსინკის ადამიანის უფლებათა ფონდის“ ადამიანის უფლებათა უმაღლესი სასწავლო კურსი

2012-დან 2016 წლამდე იყო აჭარის ა/რ განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე.

2016-2020 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრი, განათლების, კულტურის, მეცნიერების და სპორტის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე. 2020-2024 წლებში კი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრი, საკონსტიტუციო, იურიდიულ საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე.

2022 წელს, ლონდონში, -ში გაიარა მოკლევადიანი კერძო სასწავლო პროგრამა.

2024 წლიდან 2025 წლის მარტამდე იყო აჭარის განათლების კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე.

2025 წლის 4 მარტს დაინიშნა აჭარის კულტურის მინისტრის პირველ მოადგილედ. მანვე აქტიური მონაწილეობა მიიღო აღნიშნული სამინისტროს შექმნაში.

აჭარის უმაღლეს საბჭოში მუშაობისას, იყო არაერთი საკანონმდებლო ცვლილების ინიციატორი როგორც აჭარის უმაღლეს საბჭოში, ისე საქართველოს პარლამენტში. მათ შორის არის „გრანტების შესახებ” საქართველოს კანონში საკანონმდებლო ცვლილება; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის „განათლების ხელშეწყობის შესახებ“; საქართველოს კანონში „ზოგადი განათლების შესახებ“ ცვლილების ინიცირება და ა. შ.

2020-2024 წლებში აჭარის უმაღლეს საბჭოში იყო ორმოცამდე სხვადასხვა სახის საკანონმდებლოს ცვლილების თანაინიციატორი ავტორი და მომხსენებელი.

ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი. ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
მარია სადოვსკაია-ბარილოტი

მარია სადოვსკაია-ბარილოტი (ნამდვილი გვარი — ტობილევიჩ; 1855 — 1891) — უკრაინელი საოპერო მომღერალი (სოპრანო) და დრამატული მსახიობი . საუკუნის 70-80-იანი წლების უკრაინული სცენის ერთ-ერთი გამორჩეული მსახიობი.

ბიოგრაფია
. მარია სადოვსკაია დაიბადა 1855 წლის 17 აპრილს (სხვა წყაროების თანახმად, 9 აპრილს), რუსეთის იმპერიის ხერსონის გუბერნიის სოფელ კამენნო-კოსტოვატოეში, ამჟამად ბრატსკის ოლქი, ნიკოლაევის ოლქი, უკრაინა. მისი ძმები იყვნენ მსახიობები ნიკოლაი სადოვსკი, პანას საქსაგანსკი და მწერალი ივან კარპენკო-კარი.

მოგვიანებით, მთელი ოჯახი ელიზავეტგრადში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც მარია გიმნაზიაში სწავლობდა და დრამატულ კლუბში მონაწილეობდა. მან სასცენო კარიერა ნიკოლაევში 1876 წელს რუსული ოპერეტის ჯგუფის შემადგენლობაში დაიწყო. 1883 წლიდან გამოდიოდა მარკ კროპივნიცკის და მიხაილ სტარიცკის თეატრალურ ჯგუფებთან ერთად. 1890 წლიდან იყო თავისი ძმის, პანას საქსაგანსკის დასის შემადგენლობაში. თავისი თეატრალური მოღვაწეობის მანძილზე შეასრულა არაერთი როლი საოპერო და თეატრალურ სპექტაკლებში. მათგან არსანიშნავია « », « », «».

მარია სადოვსკაია გარდაიცვალა 1891 წლის 27 მარტს ოდესაში — მსახიობის გული ოდესის თეატრის სცენაზე გაჩერდა. იგი დაკრძალეს ელიზავეტგრადში (ახლანდელი კროპივნიცკი, უკრაინა ) ბიკოვსკოეს სასაფლაოზე.

ოჯახი
მარია სადოვსკაიას მეუღლე იყო უკრაინელი მომღერალი და დრამატული მსახიობი დენის პეტროვი (სასცენო ფსევდონიმით: მოვა). წყვილს შეეძინა ქალიშვილი ელენე (შემდგომში ოპერის მომღერალი და პედაგოგი ელენე პეტლიაში). ურთიერთობაში იყო იტალიელ ტენორ ბარილოტისთან, რომელიც უკრაინის სცენაზე გამოდიოდა (მათი ურთიერთობა არ იყო რეგისტრირებული.).

ხსოვნა
სოფელ ბრატსკოეს სახალხო თეატრს ეწოდა მარია სადოვსკაია-ბარილოტის სახელი.
სადოვსკაია-ბარილოტისთან დაკავშირებული მასალები დაცულია კიროვოგრადის ადგილობრივი ისტორიის რეგიონალური მუზეუმისა და მ. ლ. კროპივნიცკის მემორიალური მუზეუმის კოლექციებში.
მონაზონი II (2023 წლის ფილმი)

მონაზონი — 2023 წლის ამერიკული საშინელებათა ჟანრის ფილმი. რეჟისორი – მაიკლ ჩავსი, სცენარის ავტორები – იან გოლდბერგი, რიჩარდ ნეინგი, აკელა კუპერი. მონაწილეობენ ტაისა ფარმიგა, ჯონას ბლოკე და ბონი აარონსი, სტორმ რიდი და ანა პოპლუელი შეუერთდებიან. პროდიუსერები – პიტერ საფრანი, ჯეიმს ვანი

2017 წელს ჯეიმს ვანმა განიხილა „მონაზონის“ გაგრძელების შესაძლებლობა და 2019 წლისთვის საფრანმა გაამხილა, რომ ფილმი დამუშავების საწყის ეტაპზე იყო. თავდაპირველად აკელა კუპერი დაინიშნა ერთადერთ სცენარისტად, სანამ გოლდბერგი და ნეინგი იმუშავებდნენ სცენარისტებად. ჩავსი, რომელმაც ადრე გადაიღო „ჯადოქრობა: ეშმაკმა მაიძულა ეს“ (2021) და „ლა ლორონას წყევლა“ (2019), გამოცხადდა რეჟისორად. ძირითადი გადაღებები 2022 წლის ოქტომბერში საფრანგეთში დაიწყო.

მონაზონი შეერთებულ შტატებში -მა 2023 წლის 8 სექტემბერს გამოუშვა.
ფილმმა კომერციული წარმატება მოიპოვა, მსოფლიო მასშტაბით 269 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა და კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები დაიმსახურა.
პიაცა დელა-მინერვა

პიაცა დელა მინერვა ― მოედანი რომში,
იტალიაში, პანთეონის მახლობლად. მისი სახელი მომდინარეობს პომპეუსის მიერ ამ ადგილას აშენებული ტაძრიდან, რომელიც მინერვას ქანდაკებას ეძღვნებოდა. ეს ქანდაკება ამჟამად ვატიკანის მუზეუმებშია დაცული.

მდებარეობა
მოედნის ცენტრში მდებარეობს სანტა მარია სოპრა მინერვას ეკლესია, რომელსაც მე-8 საუკუნის წყაროებში „წმინდა მარია ინ მინერვიო“-ს სახელით მოიხსენიებენ. ფასადის მარჯვნივ, კედელზე, ამოტვიფრულია წარწერები, რომლებიც 1422-1598 წლებში მდინარე ტიბრის ადიდებას აღწერს. მოედანი რომში ყველაზე დაბალ სივრცეზე მდებარეობდა და ამიტომ ყოველთვის პირველი ზარალდებოდა წყალდიდობის დროს.

აქ ასევე დგას დომინიკელთა მონასტერი (ან კასა პროფესა), რომელიც მე-13 საუკუნეში დაარსდა. დროთა განმავლობაში ეს მონასტერი გაფართოვდა ვია დელ სემინარიომდე და სან მაკუტოს ეკლესიამდე, იმ ადგილებამდე, რომლებსაც ადრე სამი რომაული ტაძარი - ზემოხსენებული მინერვიუმი, იზეუმი და სერაპეუმი იკავებდა.
ლუიჯი პრემაცი

ლუიჯი პრემაცი (; დ. 3 იანვარი, 1814, მილანი — გ. 29 დეკემბერი, 1891, კონსტანტინოპოლი) — იტალიელი და რუსი მხატვარი, ლანდშაფტური აკვარელის ოსტატი, რეფორმის შემდგომი ეპოქის სანქტ-პეტერბურგის მხატვრობის მნიშვნელოვანი ფიგურა, მასწავლებელი. საიმპერატორო ხელოვნების აკადემიის აკადემიკოსი (1854 წლიდან) და პროფესორი (1861 წლიდან), რუსი აკვარელისტების საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი და აქტიური წევრი (1880 წლიდან).

წარმოშობით იტალიელი მხატვარი, საუკუნის მეორე ნახევარში მოღვაწეობდა, ჯერ მილანში, შემდეგ პეტერბურგში, საიმპერატორო კარზე. ლუიჯი პრემაცი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული აკვარელისტი გახდა, რომლის ნახატები არისტოკრატული ოჯახების ალბომებს ამშვენებდა. 1834 წელს ლუიჯი პრემაცი პეტერბურგში გადავიდა და ლუდვიგ ოსიპოვიჩის სახელით მოღვაწეობდა, თავიდან ხელოვნების მასწავლებლად; 1850 წელს საიმპერატორო კარზე დაავალეს ციხესიმაგრეების ამსახველი ნახატების სერია შეესრულებინა. ამ დროიდან დაიწყო ლუიჯი პრემაცის, როგორც მხატვრის, აღზევება.

 საუკუნის დასაწყისიდან დაიწყო ცნობილ მხატვართა ნამუშევრების ლითოგრაფიული წესით ბეჭდვა.
ესპანეთის მოედანი (რომი)

ესპანეთის მოედანი — იტალიის დედაქალაქ რომის ცენტრში მდებარე მოედანი. ის ესპანური კიბის წინ მდებარეობს და სახელწოდებისათვის პალაცო დი სპანიას, ესპანეთის საელჩოს წმინდა საყდართან მდებარე ტერიტორიას უნდა უმადლოდეს. მოედანზე უმანკო ჩასახვის სვეტი დგას.

მის შუაგულში ბაროკოს პერიოდის დასაწყისით დათარიღებული შადრევანი ბარაკოა მდებარეობს, რომელიც პიეტრო ბერნინისა და მისი ვაჟის, ჯან ლორენცო ბერნინის მიერ არის გამოქანდაკებული.

ესპანური კიბის მარჯვენა კუთხეში ინგლისელი პოეტის, ჯონ კიტსის სახლი დგას, რომელიც  აქ 1821 წლამდე, გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა. ამჟამად ეს სახლი მას და მის მეგობარ პერსი ბიში შელისადმი მიძღვნილი მუზეუმია, სადაც გამოფენილია ინგლისური რომანტიზმის ეპოქის  წიგნები. მარცხენა კუთხეში მდებარეობს ბაბინგტონის ჩაის ოთახი, რომელიც 1893 წელს დაარსდა.

მოედანთან ახლომდებარე ქუჩები ცნობილია პრესტიჟული მაღაზიებითა და სავაჭრო ცენტრებით.
კამპო-ვერანო

კამპო ვერანო (იტალ. ) ― სასაფლაო რომში, იტალიაში, რომელიც დაარსდა მე-19 საუკუნის დასაწყისში. მონუმენტური სასაფლაო მოიცავს 83 ჰექტარ ფართობს, რომელიც ამჟამად დაყოფილია რამდენიმე ნაწილად: მთავარი კათოლიკური სასაფლაო, 1895 წელს დაარსებული ებრაული სასაფლაო, პროტესტანტული ნაკვეთი საკუთარი შესასვლელით და სამხედრო ნაკვეთი პირველი მსოფლიო ომის მსხვერპლთა ძეგლებით.

ისტორია
ვერანო (ოფიციალურად „კამპო ვერანოს საერთო მონუმენტური სასაფლაო“) მდებარეობს სან ლორენცო ფუორი ლე მურას ბაზილიკასთან ახლოს. სასაფლაოს ტერიტორია სულ მცირე ოცი საუკუნის განმავლობაში იყო სამარხი. თანამედროვე სასაფლაო მხოლოდ ნაპოლეონის დროს, 1807–1812 წლებში შეიქმნა. ამ პერიოდში, არქიტექტორ ჯუზეპე ვალადიეს დაევალა პროექტის წინამძღოლობა მას შემდეგ, რაც სენ-კლუს ედიქტით, დაკრძალვები ქალაქის კედლების გარეთ უნდა მომხდარიყო. მიუხედავად იმისა, რომ სასაფლაო 1835 წელს აკურთხეს, სამუშაოები გაგრძელდა გრიგოლ -ისა და პიუს -ის პაპობის  დროს, ვირჯინიო ვესპინიანის ხელმძღვანელობით, რომელმაც ასევე ააშენა სანტა მარია დელა მისერიკორდიას სასაფლაოს ეკლესიის (აკურთხეს 1860 წელს) მონუმენტური შესასვლელი კარიბჭით. ღია ცის ქვეშ არსებული  უზარმაზარი სასაფლაო მოფენილია სხვადასხვა სტილის დიდებული სამარხებით, ნეოკლასიკური არქიტექტურის სტილიდან არტ ნუვომდე. პაპის ხელისუფლებას კვლავ აქვს გარკვეული კონტროლი ადმინისტრაციაზე. პაპმა ფრანცისკემ წმინდანთა დღისადმი მიძღვნილი წირვა აქ აღავლინა 2014 წლის 1 ნოემბერს, სასაფლაოზე პაპის ვიზიტის დროს.
ვალკა

ვალკა (ინგ. ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ლატვიის ვიძემეს რეგიონში, ესტონეთის საზღვარზე, მდინარე პედელეს ორივე ნაპირზე.ვალკა და ესტონური ქალაქი ვალგა ტყუპისცალებად ითვლებიან — ისინი ერთმანეთისგან ესტონეთ-ლატვიის საზღვარით არიან გაყოფილნი, მაგრამ იყენებენ სლოგანს „ერთი ქალაქი, ორი ქვეყანა“. ლივონიური ქალაქის, ვალკის გამყოფი საზღვარი 1920 წელს საერთაშორისო ჟიურიმ გაავლო, რომელსაც ბრიტანელი პოლკოვნიკი სტივენ ჯორჯ ტალენტსი ხელმძღვანელობდა. შენგენის შეთანხმების გაფართოებისა და 2007 წელს ესტონეთ-ლატვიის საზღვრის გაუქმების შემდეგ, გამოცხადდა, რომ ვალკასა და ვალგას შორის საერთო საზოგადოებრივი ავტობუსით ტრანსპორტირება დამყარდებოდა. ასევე, მოიხსნა ყველა სასაზღვრო-გამშვები პუნქტი და გაიხსნა გზები და ღობეები. 2016 წელს კი გამოცხადდა, რომ ესტონეთში უკეთესი სოციალური პირობებისა და მაღალი ხელფასების გამო, ვალკას ბევრმა მცხოვრებმა თავი ვალგას მოსახლედ დაარეგისტრირა.

ისტორია
ქალაქი ვალკა პირველად 1286 წელს მოიხსენება, ხოლო 1419 წლიდან ლივონიის კონფედერაციის ლანდტაგის (პარლამენტის) ადგილსამყოფელი გახდა. ქალაქის სტატუსი მას პოლონეთ-ლიტვის მეფე სტეფან ბატორიმ 1584 წელს მიანიჭა. თუმცა, ქალაქმა რეალური მნიშვნელობა მხოლოდ მე-19 საუკუნის ბოლოს მოიპოვა, როცა აქ ვიდზემეს მასწავლებელთა სემინარია ფუნქციონირებდა და მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძი განვითარდა. გარდა ამისა, ვალკადან ესტონეთის ქალაქ ფარნუსკენ გაიყვანეს პირველი ვიწროლიანდაგიანი სარკინიგზო ხაზი თანამედროვე ლატვიის ტერიტორიაზე.

1917 წლის 15 ნოემბერს ვალკაში მიიღო ლატვიის დროებითმა ეროვნულმა საბჭომ დამოუკიდებელი ლატვიის რესპუბლიკის გამოცხადების გადაწყვეტილება. აქ პირველად აფრიალდა ლატვიის წითელ-თეთრი-წითელი დროშა. ქალაქი გახდა დავის საგანი ახლადშექმნილ ლატვიისა და ესტონეთის სახელმწიფოებს შორის; საბოლოოდ, 1920 წლის 1 ივლისს ვალკა ორ სახელმწიფოს შორის კომპრომისულად გაიყო.
განათლება
ვალკაში მოქმედებს ერთი დაწყებითი სკოლა და გიმნაზია. ლატვია-ესტონეთის ინსტიტუტი კი სთავაზობს სტუდენტებს შემდგომ განათლებას.
ტყუპი ქალაქები-დაძმობილებული ქალაქები
ვალკა დაძმობილებულია:
ბრასლავი, ბელარუსი
ჩამლიაილა, თურქეთი
იბილინი, ისრაელი
ქუთაისი, საქართველო
მარიანპოლე, ლიეტუვა
ნოვოე დევიატკინო, რუსეთი
ვალგა, ესტონეთი
ვალგა, ესპანეთი
ვალკა (გაზეთი)

„ვალკა“ (პოლ: სიტყვასიტყვით „ბრძოლა“) — პოლონურენოვანი გაზეთი, რომელსაც ისრაელის კომუნისტური პარტია 1958-1965 წლებში თელ-ავივში გამოსცემდა. მისი მთავარი რედაქტორი ადოლფ ბერმანი იყო.
ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ სხვა კომუნისტური პარტიის ყოველკვირეულ გამოცემებს 1956 წლის შემდეგ მკითხველთა რაოდენობა თანდათან შემცირდა, -ს ზომიერი ზრდა ჰქონდა 1961 წელს პოლონეთიდან იმიგრაციის ტალღის შედეგად. მისი ყოველკვირეული ტირაჟი 1961 წლის აპრილში 929 ეგზემპლარი იყო, 1961 წლის მაისში 1058, 1961 წლის აგვისტოში 986, 1962 წლის ივნისში 1095, 1962 წლის დეკემბერში 1114, 1963 წლის ივნისში 1149 და 1963 წლის დეკემბერში 1116.
როდესაც კომუნისტური პარტია 1965 წელს გაიყო, -ს რედაქტორებმა მეირ ვილნერისა და მისი ახალი პარტიის, რახარის მხარე დაიკავეს.
ნატალია გრეისი

ნატალია გრეის რენე მანსი (დაბადების სახელი ნატალია „ნატაშა“ ვადიმივნა გავა. უკრაინული: «» ), 2003 წლის 4 სექტემბერი) — უკრაინაში დაბადებული ამერიკელია, რომელსაც ჯუჯას სინდრომი ახასიათებს, რომელიც 2010 წელს შვიდი წლის ასაკში ამერიკულმა ოჯახმა იშვილა, თუმცა, სავარაუდოდ, ერთი წლის შემდეგ მათ ის მიატოვეს.

ბარნეტის მშობლებმა განაცხადეს, რომ ის ზრდასრული იყო და 2011 წელს მათ მოითხოვეს სასამართლოს მიეღო გადაწყვეტილება მისი დაბადების წლის 2003 წლიდან 1989 წლამდე შეცვლის შესახებ. 2023 წლის აგვისტოში ჩატარებული დნმ-ის ტესტის მიხედვით, ჯანდაცვის ტესტირების კომპანიამ დაადგინა, რომ ნატალია ტესტის ჩატარების დროს დაახლოებით ოცდაორი წლის იყო, რაც ადასტურებს იმ მოსაზრებას, რომ ის რვა წლის იყო, როდესაც მისმა მშობლებმა, სავარაუდოდ, 2011 წელს მიატოვეს ბინაში. მისი დაბადების თარიღი მას შემდეგ კანონიერად აღდგა 2003 წლის დაბადების წლით. ბარნეტებს მოგვიანებით ბრალი წაუყენეს უყურადღებობაში; მაიკლი 2022 წელს გაასამართლეს, ხოლო კრისტინის წინააღმდეგ ბრალდებები 2023 წელს მოიხსნა.
ლაილა პერნასკა

ლაილა პერნასკა (; დ. 14 ივნისი, 1961) — ალბანეთის პარლამენტის წევრი ალბანეთის დემოკრატიული პარტიიდან 2005-2013 წლებში. იგი აირჩიეს ტირანის ოლქიდან.

მან პედიატრიის განხრით მიიღო განათლება ტირანის უნივერსიტეტში და შემდეგ სპეციალიზაცია გაიარა პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტსა და ანრი პუანკარეს უნივერსიტეტში საფრანგეთში. 2005 წლის საერთო არჩევნებზე იგი აირჩიეს პარლამენტის წევრად ტირანის ოლქიდან. იყო საგარეო პოლიტიკის კომიტეტისა და შრომის, სოციალურ საკითხთა და ჯანდაცვის კომიტეტის წევრი.