iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ალი ჰასან მვინიი

ალი ჰასან მვინიი (; დ. 8 მაისი, 1925 — გ. 29 თებერვალი, 2024) — ტანზანიის მეორე პრეზიდენტი 1985-1995 წლებში. 1990-1996 წლებში იყო პარტია ჩამა ჩა მაპინდუზის ლიდერი.

მისი პრეზიდენტობის დროს გადაიდგა პირველი ნაბიჯები, რომელმაც შეანელა ქვეყნის სოციალისტური განვითარება. ზოგადად მვინიის მმართველობას ახასიათებს ლბერალიზაცია ზნეობის, რელიგიის, სოციალური ღირებულებებისა და ეკონომიკის სფეროში. იგი ეწინააღმდეგებოდა რელიგიურ ფანატიკოსებს და თვლიდა, რომ ქვეყანა უნდა იყოს თავისუფალი და პირადი თავისუფლების რწმენა მოქალაქეებისათვის უმნიშვნელოვანესია.

პრეზიდენტობიდან გადადგომის შემდეგ დატოვა დიდი პოლიტიკა და გააგრძელა ცხოვრება დარ-ეს-სალამში.

დაოჯახდა 1960 წელს, ჰყავს 14 შვილი.
ალტუ-კაპარაო

ალტუ-კაპარაო — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 997 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 297 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 51,08 კმ²-ზე. ფართობი 103 690 კმ²-ია.
ალტუ-ჟეკიტიბა

ალტუ-ჟეკიტიბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 645 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 318 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 54,63 კმ²-ზე. ფართობი 152 272 კმ²-ია.
შალე

შალე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 645 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26,54 კმ²-ზე. ფართობი 212 674 კმ²-ია.
მანიუასუ

მანიუასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 635 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 79 574 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 126,65 კმ²-ზე. ფართობი 628 318 კმ²-ია.
მანიუმირინი

მანიუმირინი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 618 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 382 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 116,91 კმ²-ზე. ფართობი 182 900 კმ²-ია.
პედრა-ბონიტა

პედრა-ბონიტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 673 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38,37 კმ²-ზე. ფართობი 173 928 კმ²-ია.
სანტა-მარგარიდა

სანტა-მარგარიდა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 011 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 58,7 კმ²-ზე. ფართობი 255 730 კმ²-ია.
სანტანა-დუ-მანიუასი

სანტანა-დუ-მანიუასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 676 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 582 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24,71 კმ²-ზე. ფართობი 347 362 კმ²-ია.
სან-ჟუან-დუ-მანიუასი

სან-ჟუან-დუ-მანიუასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 870 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 245 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 71,6 კმ²-ზე. ფართობი 143 096 კმ²-ია.
სან-ჟოზე-დუ-მანიმენტუ

სან-ჟოზე-დუ-მანიმენტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 592 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 47,38 კმ²-ზე. ფართობი 54 701 კმ²-ია.
სიმონეზია

სიმონეზია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 598 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 298 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37,61 კმ²-ზე. ფართობი 486 ნ543 კმ²-ია.
ლიანკა გრიუ

ლიანკა გეორგიევნა გრიუ (; ; 18 წლამდე — ლიანა გეორგიევნა ილნიცკაია; დ. 22 ნოემბერი 1987, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

ბიოგრაფია
ლიანკა გრიუ დაიბადა 1987 წლის 22 ნოემბერს მოსკოვში. მამა - გეორგე გრიუ მოლდოველი მსახიობია, დედა - სტელა ვლადიმიროვნა ილნიცკაია. გრიუს მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ, როდესაც ის ჯერ ბავშვი იყო და იმის მერე მამამის აღარ ჰქონდა კავშირი ოჯახთან.

პირველად ფილმში გამოჩნდა ოთხი წლის ასაკში. იმ მომენტისთვის დედამისი ამთავრებდა თეატრალურ უნივერსიტეტს და ოთხი წლის ლიანკასთან ერთად ცხოვრობდა საერთო საცხოვრებელში. ამ დროს ინსტიტუტის კულუარებში ლინკა შენიშნეს და შესთავაზეს ითამაშოს ერთ-ერთი რეჟისორის მოკლემეტრაჟიან ფიმში "მარტო", რომელიც რეი ბრედბერის ნაწარმოების მიხედვით გადაიღეს. ფილმმა დიდი რაოდენობით პრიზები მიიღო ევროპაში, ისევე როგორც მცირე ახალგაზრდა ფესტივალებზეც.

იმ დროიდან ლიანკას იწვევდნენ ტელევიზიებში, როგორც საბავშვო გადაცემა „-“ წამყვანად (ოსტანკინოს არხი, 1992-1995), შემდეგ ამას მოჰყვა ფოტოსესიები (1995-1997, ბავშვთა ტანსაცმლის „“ სახე), და ამის შემდეგ უკვე ფილმები.

მისი პირველი დიდი როლი შეიძლება ჩაითვალოს ბეკის როლი ფილმში " " (1997, პატარა პრინცესა), რომელიც გადაიღო ვლადიმერ გრამატიკოვმა. ამ როლისთვის ლიანკამ მოსკოვის კინოფესტივალზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობის ჯილდო მიიღო.

2000 წელს ლიანკა მონაწილეობა მიიღო ოლეგ პოგოდინის ფილმში „: “. ფილმის თავისებურება იყო, რომ პატარა ბავშვებს უნდა ეთამაშად უფროსების როლი. მეორეხარისხოვანი მსახიობი ლიანკა გრიუ 13 წლის ასაკში უკვე თამაშობდა უფროსების როლს. მაგრამ ფილმი პროკატში არ გამოსულა.

გრიუ ახალგაზრდობაში მოიხმარდა ნარკოტიკებს, ასევე სცადა თვითმკვლელობაც.

18 წლის ასაკში ჩააბარა თეატრალურ ინსტიტუტში და ამ პერიოდში შეცვალა გვარი ილნისკიდან გრიუზე. ფაკულტეტზე პირველივე ცდიდან ჩააბარა. სწავლისგან თავისუფალ დროს დაკავებული იყო ბალეტით და ფერწერით, ასევე მუშაობდა სხვადასხვა თეატრებში.

პოპულარობის პიკს გრიუ მიაღწია 2009 წელს, როდესაც გამოდის ორი ახალი ფილმი, სადაც გრიუ ასრულებს მთავარ როლს: „მუშკეტერების დაბრუნება ან კარდინა მაზარინის საგანძური“, სადაც დარტანიანის ქალიშვილის როლი შეასრულა და სერიალი „“. დარტანიანის ქალიშვილის როლისთვის გრიუს მოუწია ორი თვე ფარიკაობით დაკავებული იყო.

ოჯახი
ლიანკას მამა - მსახიობი გეორგე გრიუ რამდენიმე წელი ცხოვრობდა კიშინიოვის უსახლკაროთა თავშესაფარში. ლიანკა და მისი სხვა ნათესავები არ ეკონტაქტებიან მას. დედა - სტელა ილნიცკაია ასევე მსახიობია. გრიუს ასევე ჰყავს მსახიობი და - ვერონიკა.

2010 წელს ლიანკა გრიუ ცოლად გაყვა რეჟისორ და კომპოზიტორ მიხაილ ვაინბერგს, რომლებიც ერთად ითამაშეს მთავარი როლი სერიალ „შენ გეძებ“ . 2011 წლის 20 თებერვალს წყვილს შეეძენათ შვილი მაქსიმი.

ფილმოგრაფია
G-ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი

-ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი (სპექტრული ტიპი -), იგივე ყვითელი ჯუჯა ან ჯუჯა ვარსკვლავი — სპექტრული ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი (ნათების კლასი ). ამგვარ ვარსკვლავებს გააჩნია 0,8 1,2 მზის მასა, ზედაპირის ტემპერატურა კი 5300-6000 კელვინს შორის მერყეობს.

მახასიათებლები
მთავარი მიმდევრობის სხვა ვარსკვლავების მსგავსად, -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავის ბირთვში მიმდინარეობს თერმობირთვული რეაქცია — წყალბადის გარდაქმნა ჰელიუმად. მზე, რომელსაც თავის გრავიტაციული ველით დედამიწა მზის სისტემაში ჰყავს ჩაჭერილი, -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავს წარმოადგენს. ყოველ წამში, მზე დაახლოებით 600 მილიონ ტონა წყალბადს წვამს და გარდაქმნის ჰელიუმად, რა დროსაც 4 მილიონი ტონა მატერია გარდაიქმნება ენერგიად. მზის გარდა, -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავების კარგად ცნობილი წარმომადგენლები არიან ალფა კენტავრი, ვეშაპის ტაუ, 51 პეგასი.

ტერმინი ყვითელი ჯუჯა არასწორია, რადგან -ტიპის ვარსკვლავები როგორც წესი, თეთრია უფრო ნათელი წარმომადგენლები, მაგალითად მზე, სულ ოდნავ მოყვითალოში გადადის სხვა უფრო ნაკლები მასისა და სიკაშკაშის მქონე -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავებთან შედარებით. მზე სინამდვილეში თეთრია, თუმცა დედამიწის ატმოსფეროს წყალობით, ის ჩვენგან ყვითელი მოჩანს. გარდა ამისა, ტერმინი „ჯუჯა“ გამოიყენება გიგანტური ვარსკვლავებისგან განსასხვავებლად. მზის მსგავსი ყვითელი ჯუჯები ნათებით აღემატება ირმის ნახტომის ვარსკვლავთა 90%-ს (რომლებიც როგორც წესი არიან ნარინჯისფერი ჯუჯები, წითელი ჯუჯები, თეთრი ჯუჯები და ვარსკვლავური ნარჩენები).

-ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი თავისი წყალბადის მარაგს 10 მილიარდ წელში წვავს, სანამ ის საბოლოოდ არ გამოილევა ვარსკვლავის ცენტრში. როდესაც ეს მოხდება, ვარსკვლავი თავის პირვანდელ ზომასთან შედარებით რამდენიმეჯერ დიდი ხდება და იქცევა წითელ გიგანტად, როგორიც არის ახლა ვარსკვლავი ალდებარანი კუროს თანავარსკვლავედში. თანდათანობით, იწვება და ცივდება ვარსკვლავის გაზის გარე შრეები, რომლებიც პლანეტურ ნისლეულად იქცევა; ამ დროს სწრაფად ცივდება ბირთვი, საბოლოოდ კი ვარსკვლავი მასიურ თეთრ ჯუჯად გადაიქცევა.

პლანეტები
ზოგიერთ ჩვენთვის ცნობილ -ტიპის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავებს გააჩნია პლანეტები, მათ შორის არიან: მზე, 61 ქალწული, 102365, 147513, დიდი დათვის 47, სამსხვერპლოს მიუ და ალფა კენტავრი.
მწვანე ხორბლის ყანა კვიპაროსით

მწვანე ხორბლის ყანა კვიპაროსით — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებილი 1889 წელს. დახატული პოსტიმპრესიონისტულ სტილში, პეიზაჟის ჟანრის გამოყენებით. ნახატის ზომაა 92.5 73.5 სანტიმეტრი და ის შენახულია პრაღის ეროვნული გალერეაში.

აღწერა
ვან გოგი, ამ სერიის ერთ-ერთ ნახატს ასე აღწერს:“მე მაქვს ტილო კვიპაროსებით, რამდენიმე ხორბლის თავთავით, რამდენიმე ყაყაჩოთი, შოტლანდიური პლედის მსგავსი ცით; წინა დავხატე მზიანი ხორბლის ყანით, რაც ასახავს საშინელ და აუტანელ პაპანაქებას.”
იაპონური ქუჩის მოდა

იაპონური ქუჩის მოდა — ჩაცმის მოდა და სუბკულტურა იაპონიაში, რომელიც წარმოადგენს ერთმანეთში ადგილობრივი და უცხოური სტილების აღრევას. მსგავსი ჩაცმის სტილი ხშირად ხასიათდება ზედმეტი ავანგარდიზმით. სათავეს იღებს 1997 წლიდან. მათ შორის ყველაზე ცნობილი ლოლიტას და განგუროს ჩაცმის სტილებია. მსგავსი სტილის მქონე იაპონელები მრავლად არიან ქალაქ ტოკიოს გინძას, შინჯუკუს და შიბუიას რაიონებში.
ბაგრატ მამფალი

ბაგრატ მამფალი (გ. 911) — ძე სუმბატ არტანუჯელისა, ანთიპატისა. დარჩა ძეები: აშოტ, დავით ერისთავთერისთავი, ადარნასე (ბერობაში ბასილი) და გურგენ ერისთავი.

საისტორიო წყაროები
ვახუშტი ბატონიშვილის გენეალოგიური ხის მიხედვით ბაგრატ მამფალი გარდაიცვალა 909 წელს.

ე. თაყაიშვილის მიერ გამოცემული „სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ“ გვეუბნება: „§ 53. და გარდაიცვალა ბაგრატ მამფალი არტანუჯელი, ძე სუმბატისა, ქორანიკონსა რკთ (═129, ე. ი. 909), თუესა აპრილსა კ (═20), დღესა აღვსებისა, და დაუტევნა ძენი ოთხნი: ადარნასე, რომელი იგი მონაზონ იქმნა და ბასილი სახელ ედვა მას, გურგენ ერისთავი, აშოტ და დავით.“

მატიანეს მიხედვით ბაგრატ მამფალი გარდაიცვალა რ~კ~თ (129) ქორონიკონს, „კ“ (20) აპრილს, აღვსება (აღდგომა) დღეს.

აღდგომა დღე ძვ. სტ. 20 აპრილს იყო: 895, 900, 979 წლებში.
აღდგომა დღე ძვ. სტ. 21 აპრილს იყო: 827, 911, 922 წლებში.

საისტორიო წყაროებში მოხსენიებული დღეები და წლები წარმოდგენილია ძველი აღიცხვის წესით, რაც ასტრონომიული კალენდრის მიხედვით 1-ით მეტს ნიშნავს. მაშასადამე ასტრონომიული კალენდრის შესაბამისად, ისტორიული 20 აპრილი ექვივალენტურია ასტრონომიული 21 აპრილის, რაც სააღდგომო გამოთვლებით შეესაბამება ასტრონომიულ 911 წელს, ხოლო ისტორიული გაანგარიშებით ის 910 წელია. იქიდან გამომდიანარე რომ ქორინიკონი 1 იანვარს არ იწყებოდა, არამედ რამდენიმე თვის დაგვიანებით, შესაბამისად პერიოდი 1 იანვრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით წარმოადგენდა ორი ქორონიკონის ნაწილს (ერთის ბოლოს და მეორის დასაწყისს).

ბაგრატ მამფალი, გარდაიცვალა ასტრონომიული კალენდრით 911 წლის 21 აპრილს, აღდგომა დღეს.
ეროვნული არქივის საგამოფენო გალერეა

ეროვნული არქივის საგამოფენო გალერეა — საგამოფენო გალერეა, რომელიც დაარსდა 2016 წელს. ეკუთვნის იუსტიციის სამინისტრის სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივს.

საგამოფენო გალერეის შენობა მდებარეობს ეროვნული არქივის შენობის გვერდით (მისამართი: თბილისი, ვაჟა-ფშაველას გამზ. #1/პეკინის გამზ. #40).

გალერეაში იმართება ეროვნულ არქივში დაცული დოკუმენტების გამოფენები, საჯარო ლექციები, საგანმანათლებლო პროექტები, კონფერენციები, გამოცემათა პრეზენტაციები და სხვა ღონისძიებები.

საგამოფენო სივრცესთან ერთად შენობაში განთავსებულია მედიათეკა და წიგნების მაღაზია. მედიათეკაში თავმოყრილია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისა და შენახვის საკითხებთან დაკავშირებული რესურსები წიგნების, პერიოდული გამოცემების, ელექტრონული წყაროების, საგანმანათლებლო პოსტერების, ფილმების და დისკების სახით. გალერეა გაიხსნა გამოფენით − „ჩვენი არქივი − ჩვენი საუნჯე“.

მასზე წარმოდგენილი იყო ეროვნულ არქივში დაცული ისტორიული და კულტურული ღირებულების მქონე მრავალფეროვანი ექსპონატები: - საუკუნეების ხელნაწერები და ისტორიული საბუთები, საუკუნის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ამსახველი მასალა, საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის დოკუმენტები, საბჭოთა პერიოდის ფოტო - თუ წერილობითი საბუთები, საუკუნის 90-იანი წლების დოკუმენტური ქრონიკა. გალერეაში გამოფენების დათვალიერება, ისევე, როგორც მედიათეკით სარგებლობა, უფასოა.
რატი სამყურაშვილი

რატი სამყურაშვილი (დ. 19 დეკემბერი, 1977, ჭიათურა, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 6 აპრილი, 2020) — ქართველი პოლიტიკოსი, ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წევრი, საქართველოს პარლამენტის ორგზის (2004, 2008) წევრი.

1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის ბაკალავრიატი, 2000 წელს კი ამავე ფაკულტეტის მაგისტრატურა. 2000-2003 წლებში იყო თსუ-ს პოლიტოლოგიის კათედრის ასპირანტი, ხოლო 2012-2014 წლებში სწავლობდა ევროპის საბჭოს თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლაში.

2001 წელს გახდა პოლიტიკური გაერთიანება — ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წევრი, 2002-2003 წლებში კი იკავებდა ნაციონალური მოძრაობის რეგიონული მდივნის მოადგილის პოსტს. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “ და ნაციონალური მოძრაობის ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილე. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით , საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. ასევე იყო ევროპის საბჭოს ასამბლეის საპარლამენტო დელეგაციის წევრი.
ანტონიუ-პრადუ-დი-მინასი

ანტონიუ-პრადუ-დი-მინასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 671 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19,94 კმ²-ზე. ფართობი 83 802 კმ²-ია.
ბარან-დი-მონტი-ალტუ

ბარან-დი-მონტი-ალტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 194 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 720 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28,84 კმ²-ზე. ფართობი 198 313 კმ²-ია.
კაიანა

კაიანა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 968 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 46,66 კმ²-ზე. ფართობი 106 465 კმ²-ია.
კარანგოლა

კარანგოლა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 399 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 296 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 91,39 კმ²-ზე. ფართობი 353 404 კმ²-ია.
დივინუ (მინას-ჟერაისი)

დივინუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 950 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 133 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 56,64 კმ²-ზე. ფართობი 337 776 კმ²-ია.
მირადორუ (მინას-ჟერაისი)

მირადორუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 409 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 251 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33,98 კმ²-ზე. ფართობი 301 672 კმ²-ია.
მირაი

მირაი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 808 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43,06 კმ²-ზე. ფართობი 320 695 კმ²-ია.
მურიაე

მურიაე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 209 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 100 765 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 119,72 კმ²-ზე. ფართობი 841 693 კმ²-ია.
პატროსინიუ-დუ-მურიაე

პატროსინიუ-დუ-მურიაე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 179 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 287 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48,84 კმ²-ზე. ფართობი 108 245 კმ²-ია.
როზარიუ-და-ლიმეირა

როზარიუ-და-ლიმეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 680 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 247 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38,21 კმ²-ზე. ფართობი 111 156 კმ²-ია.
სან-ფრანსისკუ-დუ-გლორია

სან-ფრანსისკუ-დუ-გლორია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 095 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 178 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31,46 კმ²-ზე. ფართობი 164 613 კმ²-ია.
სან-სებასტიან-და-ვარჟენ-ალეგრი

სან-სებასტიან-და-ვარჟენ-ალეგრი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 718 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 798 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38 კმ²-ზე. ფართობი 73 629 კმ²-ია.
ვიეირასი

ვიეირასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 731 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33,11 კმ²-ზე. ფართობი 112 691 კმ²-ია.
ესპერა-ფელისი

ესპერა-ფელისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 772 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 856 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 71,96 კმ²-ზე. ფართობი 317 638 კმ²-ია.
ვარსკვლავის ატმოსფერო

ვარსკვლავის ატმოსფერო — ვარსკვლავის გარე რეგიონი, ვარსკვლავის ბირთვის, რადიაციული ზონისა და კონვექციის ზონის მაღლა. იყოფა განსხვავებული მახასიათებლების მქონე რამდენიმე რეგიონად:

ფოტოსფერო, ატმოსფეროს ყველაზე ქვედა და ცივი ფენა, ერთადერთი ხილვადი ნაწილი.
ფოტოსფეროს ზემოთ მდებარეობს ქრომოსფერო. ატმოსფეროს ეს ნაწილი თავდაპირველად ცივდება, შემდეგ კი გაცხელებას იწყებს და ფოტოსფეროზე ათჯერ მეტად ცხელდება.
ქრომოსფეროს ზემოთ მდებარეობს გარდამავალი რეგიონი, სადაც ტემპერატურა სწრაფად იზრდება, დაახლოებით 100 კმ-ის მანძილზე.
ვარსკვლავის ატმოსფეროს სულ ზედა ნაწილია კორონა — გაიშვიათებული პლაზმა, რომლის ტემპერატურაც ერთ მილიონ კელვინზე მეტია. მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავთა უმეტესობას გააჩნია როგორც გარდამავალი ზონა, ისე კორონა, თუმცა მათ არ ფლობს ყველა ჩამოყალიბებული ვარსკვლავი. როგორც ირკვევა, კორონა მხოლოდ ზოგიერთ გიგანტს და სუპერგიგანტს აქვს. ვარსკვლავური ასტროფიზიკის გადაუჭრელ პრობლემად რჩება საკითხი, თუ როგორ აღწევს კორონა ასე მაღალ ტემპერატურას. ამის პასუხი მაგნიტურ ველებშია, თუმცა გაურკვეველი რჩება ზუსტი მექანიზმი.

მზის სრული დაბნელების დროს, შესაძლებელი ხდება მისი ფოტოსფეროსა და ატმოსფეროს სხვა ფენების დანახვა.. ამ დროს, მზის ქრომოსფერო მოვარდისფრო რკალად მოჩანს, კორონა კი ფოჩებიან ჰალოდ. ქრომოსფერო ასევე მოჩანს ბინარული გიგანტი ვარსკვლავების დაბნელების დროს.
სუკუმა (ენა)

სუკუმა — ბანტუს ენების ოჯახის ენა ტანზანიაში. წერისდროს გამოიყენება ლათინური ანბანი, სპეციალური ნიშნების გარეშე. აქვს სამი დიალექტი (კიმუნასუკუმა დასავლეთში, გიმუნანტუზუ/გინანტუზუ ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ჯინაკია/ჯიმუნაკია სამხრეთ-აღმოსავლეთში), რომლებზე მოსაუბრეებსაც ადვილად ესმით ერთმანეთის.

ფონოლოგია
ენაში არის გრძელი და მოკლე ჟღერადობის შვიდი ხმოვანი:

სუკუმაში ასევე გამოიკენება ნაზალური უხმო თანხმოვნები:
ქომილო

ქომილო (; ყოფ. მურადქოი) — სოფელი თურქეთში, მდებარეობს რიზეს პროვინციაში. რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჩამლიჰემშინიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 241 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის მოსახლეობა ძირითადად ლაზებისაგან შედგება. მათ 2015 წელს დაიწყეს ხელმოწერების შეგროვება რათა სოფელს დაბრუნებოდა ისტორიული სახელი. მოსახლეობის უმრავლესობამ აღნიშნული წერილი გადაგზავნა რიზეს პროვინციის გუბერნატორთან. სოფელს ოფიციალურად ეწოდა „ქომილო“. იგი პირველი ლაზური სოფელია, რომელმაც ისტორიული სახელი დაიბრუნა.

სოფლის ეკონომიკა ეფუძნება სოფლის მეურნეობასა და მეცხოველეობას.

ისტორია
ქომილო (ქომილო) არის ამ დასახლების ცნობილი უძველესი სახელწოდება. იგივე ფორმით შევიდა თურქულშიც. მართლაც, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში იგი მოხსენიებულია როგორც ქომილო .

სოფელ ქომილოს მდებარე ლაზეთის რეგიონი ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის თანახმად, ქომილო ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას რაიონს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 20 ოჯახისგან, სულ 150 პირისგან. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობად აღრიცხულია 20 ცხვარი, 67 თხა, 45 ძროხა და 5 ხარი.

კულტურის ისტორიკოსმა ნიკო მარმა 1910 წელს ლაზისტანის რეგიონში ჩატარებული კვლევითი ექსპედიციისას სოფლის სახელი დაწერა როგორც „ქომილო“.ნიკო მარი აღნიშნავს, რომ ათინას რაიონში იყო 69 სოფელი, რომელთაგან 64-ში ლაპარაკობდნენ ლაზურ ენაზე. ქომილოც იყო ერთ-ერთი სოფელი, სადაც ლაზურად ლაპარაკობდნენ.ნიკო მარის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, ადგილობრივი დიალექტით ხალხი სოფლის სახელს წარმოთქვამდა როგორც „ჩომილო“. სოფელი ქომილო პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში ჩავარდა. ქართველი ენათმეცნიერი იოსებ ყიფშიძე რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში მოგზაურობისას სოფლის სახელს წერდა ქართულად ქომილო (ქომილო) და რუსულად ქომილო , და აღნიშნავდა, რომ სოფელში 40 ოჯახში 281 ადამიანი ცხოვრობდა.

სოფელი ქომილო 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში რიზეს პროვინციის ათინას რაიონის არდეშენის თემის ერთ-ერთი სოფელი იყო. ვინაიდან ქომილო არ იყო თურქული სახელწოდება, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა მურატად. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის დროს სოფელი ჩაირდუზუს მოსახლეობა 463 ადამიანისგან შედგებოდა, რომელთაგან 115 ადამიანი წერა-კითხვის მცოდნე იყო. ამ დროს სოფელი ჩამლიჰემშინის რაიონის ცენტრალურ თემს ეკუთვნოდა. სოფელში მცხოვრები ადამიანების მიერ 2015 წელს შეტანილი განაცხადის შედეგად სახელწოდება ქომილო დაუბრუნდა სოფელს. სოფლის რწმუნებული აღნიშნავს, რომ ქომილო ლაზურად ნიშნავს „ქალღმერთს“.
პირველი ლიგა 2012-2013

პირველი ლიგა 2012-2013 — საქართველოს პირველი ლიგის ოცდამეოთხე სეზონი. დაიწყო 2011 წლის 25 აგვისტოს და დასრულდა 2012 წლის 27 მაისს.

ფორმატი
გუნდები გაიყვნენ ორ ჯგუფად: და . თითოეულში 12 გუნდი. ჯგუფებში პირველ ადგილზე გასული გუნდები აღზევდნენ უმაღლეს ლიგაში, ბოლო ადგილზე გუნდები დაქვეითთდნენ მეორე ლიგაში.

მონაწილე გუნდები
ჯგუფი 
ჯგუფი 
შედეგები
 ჯგუფი