iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
შოთა პირველი

შოთა პირველი (დ. 28 თებერვალი, 1914, ქუთაისი — გ. 1986) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1955), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1965).

ბიოგრაფია
დაიბადა 1914 წლის 28 თებერვალს, სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. 1928 წელს დაამთავრა ქუთაისის მე-3 შვიდწლიანი შრომის სკოლა, 1932 წელს-პედაგოგიური ტექნიკუმი. 1935 წელს შევიდა თბილისის სასცენო ხელოვნების უმაღლეს კურსებზე. 1937 წელს დაამთავრა მარჯანიშვილის თეატრის სტუდია და მაშინვე ჩაირიცხა ამავე თეატრის დასში მსახიობად.

1940 წელს გადავიდა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის თეატრის დასში მსახიობად, სადაც მოღვაწეობდა სიცოცხლის ბოლომდე. მსახიობმა ღირსეულად განვლო ნახევარსაუკუნოვანი შემოქმედებითი ცხოვრება და დამსახურებულად სარგებლობდა ჭეშმარიტი სახალხო არტისტის სახელითა და პოპულარობით. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ზასტრელიხინი, მამა (ვ. შკვარკინის „უბრალო გოგონა“, „სხვისი შვილები“), ანტონიო (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), სოლომონი (შ. დადიანის „ჩატეხილი ხიდი“), ხევისბერი (ა. ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა“), ოთარ ბეგი, ანანია გლახა (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), შაჰ აბასი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), მიკირტუმ გასპარიჩი (გ. ერისთავის „გაყრა“), ჟურდენი, სგანარელი (მოლიერის „გააზნაურებული მდაბიო“, „ძალად ექიმი“), შადიმანი, ახმედი (ი. ვაკელის „გიორგი სააკაძე“, „შური“), ბაადური (ა. წერეთლის „პატარა კახი“), არტემ ივანიჩი (ა. ცაგარელის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), მარცვალაძე (ს. კლდიაშვილის „უკანასკნელი რაინდები“), ოკაიმოვი (ა. აფინოგენოვის „მაშენკა“), მინაი დუდნიკოვი (ვ. დარასელის „კიკვიძე“), დავითი (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ფარსმან სპარსი, ლუკაია ლაბახუა („დიდოსტატის მარჯვენა“, „მთვარის მოტაცება“) და სხვა.

დიდი სამამულო ომის პერიოდში ხელმძღვანელობდა სამეფო მხატვრულ ბრიგადას, რომელიც აქტიურად მუშაობდა საბჭოთა არმიის ნაწილებთან და ჰოსპიტალებშიც, რისთვისაც დაჯილდოებულია სიგელებით სამხედრო ნაწილების ხელმძღვანელობისაგან. 1945 წლიდან იყო სკკპ წევრი. იყო ქუთაისის ქალაქის ყველა მოწვევის საბჭოს დეპუტატი. აქტიურად იყო ჩართული ქუთაისის თეატრის მხატვრულ და ორგანიზაციულ ცხოვრებაში. სხვადასხვა წლებში იყო სამხატვრო საბჭოს თავმჯდომარე და 60-იან წლებში თეატრის დირექტორი.

გარდაიცვალა 1986 წელს. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

ჯილდოები და აღიარება
1955 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
1965 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
ნათელა საღარაძე

ნათელა საღარაძე (დ. 24 დეკემბერი, 1924, თბილისი — გ. 22 ნოემბერი, 2018) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1963), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის მე-20 საშუალო სკოლა. 1942-1944 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტში.

მისი დებიუტი შედგა მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის სცენაზე (ელისაბედი, ი ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი“). სხვადასხვა წლებში მუშაობდა მარჯანიშვილის (1944-1946), სოხუმის (1946-1948), გორის (1948-1952) თეტრებში. 1952 წლიდან ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის თეტრის მსხიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: როზალია (ა. შირვანზადეს „პატიოსნებისათვის“), შუშანა (კ. კალაძის „სოფლის საამო საღამოები“), მისის სიმპსონი (ა. პეტროვის „მშვიდობის კუნძული“), დედოფალი რუსუდანი (გ. ქელბაქიანის „თქმულება დიდ მეგობრობაზე“), გრაფინია ალმავივა (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), ლედი მაკდონალდი (ლ. თაქთაქიშვილის „გრიბოედოვი“), გულქანი (ვაჟა-ფშაველას „მოკვეთილი“), ემილია (უ. შექსპირის „ოტელო“), მისის დაჯენი (ბ. შოუს „ეშმაკის მოწაფე“), მსახიობი ქალი (კ. გოლდონის „სასტუმროს დიასახლისი“), თამარი (ი. ვაკელი „გიორგი სააკაძე“), ვარვარა კარპოვნა (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“), ქეთევანი (ა. ჩიჯავაძის „თხუნელა“), გულქანი (ა. სუმბათაშვილის „მოკვეთილი“), ეკვირინე (დ კლდიაშვილის „ქამუშაძის გაჭირვება“), ბერნარდა ალბა (გარსია ლორკას „ბერნარდა ალბას სახლი“) და სხვა.

2014 წლის 14 მაისს ნათელა საღარაძეს ქუთაისის თეატრის წინ ვარსკვლავი გაუხსნეს.

ჯილდოები და აღიარება
1963 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
1990 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
ღირსების ორდენი
ალი ველიევი

ალი ყარა ოღლუ ველიევი (, დ. 27 თებერვალი, 1901, აგიტუ, ელიზავეტპოლის გუბერნია — გ. 2 თებერვალი, 1983, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1937 წლიდან), სახალხო მწერალი.

სიცოცხლე
დაიბადა 1901 წლის 27 თებერვალს. 1925 წელს დაამთავრა ბაქოს პარტიული სკოლა. 1925 წელს შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას. 1931 წელს დაამთავრა პედაგოგიური ფაკულტეტი.
1933-1934 წლებში იყო გაზეთ „აღმოსავლეთის კარის“ რედაქტორი. 1950-1960-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ჟურნალს „ლიტერატურული აზერბაიჯანი“.

გარდაიცვალა 1983 წლის 2 თებერვალს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.
აკბარ ერევანლი

აკბარ ერევანლი (; სრული სახელი: აკბარ იუნის ოღლუ სულეიმანოვი; 17 ივნისი, 1921, ერევანი, ერევნის ოლქი, სომხეთის სსრ - 28 აგვისტო, 1982, ერევანი, სომხეთის სსრ) — აზერბაიჯანელი ლიტერატურათმცოდნე, პედაგოგი, პროზაიკოსი, დრამატურგი. ერევნის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის აზერბაიჯანული ენისა და ლიტერატურის კათედრის გამგე (1956–1980), სომხეთის სსრ მწერალთა კავშირის აზერბაიჯანული ფილიალის გამგე (1964–1982).

სასიცოცხლო
აკბარ იუნის ოღლუ სულეიმანოვი დაიბადა 1921 წლის 17 ივნისს ერევანში. აქ დაამთავრა საშუალო სკოლა. 1943-1948 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მოღვაწეობა დაიწყო 1938 წელს ერევანში აზერბაიჯანულ ენაზე გამომავალი გაზეთ „კომუნისტის“ (1939 წლიდან „საბჭოთა სომხეთი“) რედაქციაში. მუშაობდა ლიტერატურათმცოდნედ, მდივანად, თარჯიმნად. 1951 წელს ჩაირიცხა სომხეთის სსრ აბეღიანის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში, ხოლო 1954 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „აზერბაიჯან-სომხეთის ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიის შესახებ“. 1950-1965 წლებში იყო ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მასწავლებელი, 1956 წლიდან მუშაობდა ერევნის აბოვიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში აზერბაიჯანული ენისა და ლიტერატურის განყოფილების გამგედ. მან აწარმოა თანმიმდევრული კვლევები სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ლიტერატურული ურთიერთობის სფეროში და აზერბაიჯანულად თარგმნა რიგი სომეხი მწერლების ნაწარმოებები. სომხურ ენაზე გამოიცა მისი წიგნები: „სომეხი და აზერბაიჯანელი ხალხების მეგობრობის მიმოხილვა ლიტერატურაში“ (1955), „ჯალილ მამედყულიზადე და სომეხი ხალხი“ (1966), „ნასიმი“ (1973).
სტალინის ხაზი

სტალინის ხაზი — საბჭოთა კავშირის დასავლეთ საზღვარზე აგებული საფორტიფიკაციო ნაგებობების კომპლექსი. ფორტიფიკაციათა სისტემის მშენებლობა 1920-იან წლებში დაიწყო. მისი მიზანი სსრკ-ის დასავლეთის მიმართლებიდან დაცვა იყო. ხაზი მოიცავდა ბეტონის ბუნკერებსა და შეიარაღბის საგდამებს. არსებობდა გარკვეული მსგავსება მაჟინოს ხაზთან, თუმცა იყო მასზე ნაკლებად დახვეწილი. „სტალინის ხაზი“ არ იყო მთელ საზღვარზე გადაჭიმული თავდაცვის უწყვეტი ხაზი, იყო გამაგრებული უბნების ქსელი. მისი მიზანი პოტენციური თავდასხმების გარკვეულ დერეფნებში გადატანა იყო.

მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის შემდეგ, 1939-1940 წლებში, სსკრ-ს პოლონეთში, ბალტიისპირეთსა და ბესარაბიაში შეჭრის შემდეგ, საბჭოთა კავშირმა სტალინის ხაზის მიტოვება და დასავლეთით, სსრკ-ის ახალი საზღვრის გასწვრივ, ახალი ხაზის მშენებლობა დაიწყო. საბჭოთა რამდენიმე გენერლის მოსაზრებით, უკეთესი იქნებოდა ორივე ხაზის შენარჩუნება სსრკ-ის თავდაცვის მეტი სიღრმის უზრუნველსაყოფად, თუმცა ეს ეწინააღმდეგებოდა მეორე მსოფლიო ომის წინანდელ საბჭოთა სამხედრო დოქტრინას.

ამგვარად, სტალინის ხაზიდან შეიარაღება მოიხსნა და ახალი ხაზისთვის შეინახა. 1941 წელს გერმანიის შემოჭრამ აიძულა საბჭოებლები უკან დახეულიყვნენ ჯერ კიდევ დაუმთავრებელი ხაზიდან. სტალინის ხაზის მიტოვების მიუხედავად, გერმანიის თავდასხმის დროს მან გარკვეული წვლილი სსრკ-ს დაცვაში მაინც შეიტანა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ხაზის არ აღდგენილა. ნაწილობრივ ეს განაპირობა საფორტიფიკაციო ნაგებობების ერთმანეთისგან დაშორებამ. დასავლეთ ევროპისგან განსხვავებით, სადაც მსაგვსი გამაგრებები განადგურდა ეკონომიკური და უსაფრთხოების მიზეზებით, საბჭოთა კავშირში ხაზის მნიშვნელოვანი ნაწილი შენარჩუნდა სსრკ-ს დაშლის შემდეგაც. ამჟამად სტალინის ხაზის ნანგრევები არის ბელარუსში, რუსეთსა და უკრაინაში (შესაძლოა მოლდოვის აღმოსავლეთ რეგიონებშიც).
შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრი

შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრი — მუსიკალური დრამატული თეატრი აზერბაიჯანში.

ისტორია
1938 წლის თებერვალში შეიქმნა შუშას სახელმწიფო კოლექტიური და სახელმწიფო მეურნეობის თეატრი. 1943 წელს კოლექტივს ეწოდა შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრი. იგი უზეირ გაჯიბეკოვის სახელს ატარებდა. დრამებისა და კომედიების გარდა თეატრში იდგმებოდა ოპერები და ოპერეტები. შუშას სახელმწიფო მუსიკალურმა დრამატულმა თეატრმა არსებობა შეწყვიტა 1949 წლის დასაწყისში. მათ საქმიანობა განაგრძეს ადგილობრივ სამოყვარულო დრამატულ წრეში, შემდეგ კი ხალხურ თეატრში.

1992 წლის 25 მაისს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1990 წლის 11 მაისის ბრძანებულებით, კულტურის სამინისტრომ აღადგინა შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრის საქმიანობა.

1992 წელს, ყარაბაღის მოვლენებთან დაკავშირებით, თეატრი გადავიდა ბაქოში.

2022 წლის 29 ივნისს შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატულმა თეატრმა ღია ცის ქვეშ 73 წლის შემდეგ კვლავ აჩვენა სპექტაკლი მირზა ფათალი ახუნდზადეს პიესის მიხედვით „ლენქორანის ხანის ვეზირი“.
შუშას ციხე

შუშას ციხე — სასჯელაღსრულების დაწესებულება, რომელიც აშენდა შუშაში 1848 წელს, მეფის რუსეთის დროს. აშენდა ხურშიდბანუ ნათავანის დროს. დაწესებულება მდებარეობს შუშას ციხის აღმოსავლეთ მხარეს. სსრკ-ის დროს იგი ფუნქციონირებდა დახურულ სასჯელაღსრულების დაწესებულებად.

როდესაც 1992 წლის 8 მაისს ქალაქი შუშა დაიპყრეს ციხეც სომხეთის კონტროლის ქვეშ მოექცა. 2020 წლის 8 ნოემბერს, როდესაც ქალაქი გაათავისუფლეს, ციხე აზერბაიჯანის კონტროლ ქვეშ დაბრუნდა.
შუშის რეალური სასწავლებელი

შუშის რეალური სასწავლებელი იყო 6-კლასიანი ახალი ტიპის სკოლა, რომელიც დაარსდა 1881 წელს აზერბაიჯანის ქალაქ შუშაში.

ისტორია
 საუკუნის 80-იან წლებში აზერბაიჯანში მოქმედებდა მხოლოდ ერთი რეალური სკოლა (ბაქოში) და ერთი კლასიკური პროგიმნაზია (განჯაში). ერთის მხრივ, ეს არ აკმაყოფილებდა მოსახლეობის საშუალო განათლების მოთხოვნილებას და მეორე მხრივ, მრეწველობისა და ვაჭრობის მზარდ მოთხოვნას. ეს მოთხოვნა და საჭიროება განსაკუთრებით გამოიკვეთა შუშაში. აქ უმაღლეს სკოლაზე მოთხოვნა თანდათან გაიზარდა.

1886 წელს სკოლას 7500 მანეთი დაახარჯეს. შუშას სკოლა ითვლებოდა თავისი დროის განათლების ტიპურ ცენტრად. სასწავლებელში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო უცხო ენებისა და ლიტერატურის შესწავლასა და სწავლებას. სკოლა იყო ღია დაწესებულება, რომელიც ხელს უწყობდა სხვადასხვა ენის შესწავლას.

კურსდამთავრებულები იღებდნენ მე-6 კლასის განათლების დამადასტურებელ სერტიფიკატს. მე-7 კლასში ცოდნის დონის ამაღლების შესაძლებლობაც გაჩნდა - ბოლოს გაიცა დაწყებითი განათლების დამადასტურებელი ატესტატი და სწავლის გაგრძელების უფლება რუსეთის იმპერიისა და ევროპის უნივერსიტეტებში. ასევე, სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, კურსდამთავრებულებს გამოცდების ჩაბარების შემდეგ შეეძლოთ მასწავლებლად მუშაობა.

1927-1928 სასწავლო წლიდან სკოლა გახდა შვიდწლიანი.

1937-1938 სასწავლო წლიდან შუშის რეალურ სასწავლებელს ეწოდა შუშის ქალაქის №1 საშუალო სკოლა.

1966 წელს სასწავლებლის ბაზაზე კიდევ ერთი სასწავლო დაწესებულება შეიქმნა, რომელსაც მე-4 საშუალო სკოლა ეწოდა. მოგვიანებით ეს სკოლა გადაეცა ქალაქ შუშას №1 საშუალო სკოლის ახალ შენობას და მას უზეირ გაჯიბეკოვის სახელი მიენიჭა.
1992 წელს ყარაბაღის კონფლიქტის გამო შუშას რეალურმა სასწავლებელმა შეწყვიტა სასწავლო საქმიანობა. სომხეთ-აზერბაიჯანის ომის შემდეგ სკოლის შენობა მთლიანად დაინგრა.
მირ ფასეჰის სასაფლაო

მირ ფასეჰის სასაფლაო — მუსულმანური სასაფლაო, რომელიც მდებარეობს შუშას ჯიდირის ვაკეზე.

ისტორია
შუშაში მრავალი სასაფლაოს გარდა, ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთში იყო მირფასეჰის პატარა, მაგრამ ძალიან პრესტიჟული სასაფლაო. სასაფლაო მირ მოჰსენ ნავაბის ბაბუის, ცნობილი მეცნიერის, პოეტისა და მუსიკათმცოდნის აღა მირ ფასეჰ აღას სახელს ატარებს, რომელიც პირველად იქ დაკრძალეს. სასაფლაო გააუმჯობესა მირ მოჰსენ ნავაბმა.
აიბონიტო (პუერტო-რიკო)

აიბონიტო ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს სიერა-დე-კაიეის ქედზე, სალინასის ჩრდილოეთით, ბარანკიტასისა და კომერიოს სამხრეთით, კოამოს აღმოსავლეთით, სიდრისა და კაიეის დასავლეთით. მოიცავს 8 ბარიოსა და აიბონიტო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

აიბონიტო ზღვის დონიდან შედარებით მაღლა მდებარეობს (საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 732 მეტრის ტოლია), რის გამოც მუნიციპალიტეტის კლიმატი პუერტო-რიკოს ქალაქის უმრავლესობასთან შედარებით, გრილია.

კლიმატი
არესიბო (პუერტო-რიკო)

არესიბო ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ატლანტის ოკეანის ნაპირზე, უტუადოსა და სიალესის ჩრდილოეთით, ჰატილიოს აღმოსავლეთით და ბარსელონეტისა და ფლორიდის დასავლეთით. სან-ხუანიდან 50 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს. არესიბო ფართობის მიხედვით უდიდესი მუნიციპალიტეტია პუერტო-რიკოში და არესიბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის მთავარი ქალაქია. მოიცავს 18 ბარიოსა და არესიბო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 87 754 ადამიანს შეადგენს.
აროიო (პუერტო-რიკო)

აროიო ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს პუერტო-რიკოს სამხრეთ სანაპიროზე. მდებარეობს კარიბის ზღვიდან ჩრდილოეთით, გვაიამიდან აღმოსავლეთით და პატილიასიდან ჩრდილო-დასავლეთით. აროიო მოიცავს 5 ბარიოს და აროიოს ბარიო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის გვაიამის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
ანიასკო (პუერტო-რიკო)

ანიასკო (; სახელი ეწოდა ერთ-ერთი დამფუძნებლის, დონ ლუის დე ანიასკოს პატივსაცემად) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, მონის გასასვლელიდან აღმოსავლეთით, მაიაგუესისა და ლას-მარიასის ჩრდილოეთით, რინკონის, აგვადისა და მოკის სამხრეთით და სან-სებასტიანისა და ლას-მარიასის დასავლეთით. შედის აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
ანგუს კლაუდი

კონორ ანგუს კლაუდ ჰიკი (; დ. 10 ივლისი, 1998 — გ. 31 ივლისი, 2023) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც ცნობილია -ს ტელესერიალ „ეიფორიაში“ ფეზკოს როლის შესრულებისთვის. ასევე შეასრულა მცირე როლები დამოუკიდებელ ფილმებში, როგორებიცაა 2021 წლის „ჩრდილოეთი ჰოლივუდი“ და 2023 წლის „ხაზი“ , აგრეთვე მომავალ ფილმში „უცნაური ზღაპრები“ . კლაუდმა ასევე მონაწილეობა მიიღო ნოა საირუსის, -ის, ბეკი ჯისა და კეროლ ჯის მუსიკალურ ვიდეოებში.

ადრეული ცხოვრება
ანგუს კლაუდი დაიბადა ოკლენდში, კალიფორნიაში, 1998 წლის 10 ივლისს; თუმცა მისი ოჯახის უმეტესობა ირლანდიაში ცხოვრობდა. კლაუდს ჰყავდა ორი უმცროსი ტყუპი და, სახელად მოლი ჰიკი და ფიონა ჰიკი. მან განათლება ოკლენდის ხელოვნებათა სკოლაში მიიღო,

-სთან ინტერვიუსას კლაუდმა თქვა, რომ მოზარდობისას დაცემის შედეგად „ტვინის მცირე დაზიანება“ მიიღო. ამ ტრავმამ მას თავის მარჯვენა მხარეს იარა დაუტოვა.

კარიერა
ბრუკლინში (ნიუ-იორკი) ბარკლეის ცენტრის მიმდებარე ვუდლენდის რესტორანში მუშაობისას მის შესახებ მიმოიკითხა „ეიფორიას“ კასტინგის ხელმძღვანელმა, ჯენიფერ ვენდიტიმ, რომელზეც ანგუსმა თავდაპირველად იფიქრა, რომ თაღლითი იყო. ამ სერიალში მან ფეზკოს როლი შეასრულა. „ეიფორიამდე“ კლაუდს სამსახიობო გამოცდილება არ ჰქონია, თუმცა უმაღლესი სკოლის თეატრში სცენებს აწყობდა და განათებასა და აკუსტიკაზე მუშაობდა. კლაუდმა ასევე შეასრულა უოკერის როლი კომედიურ დრამაში „ჩრდილოეთი ჰოლივუდი“.

გარდაცვალება
კლაუდი გარდაიცვალა 2023 წლის 31 ივლისს, 25 წლის ასაკში, თავისი ოჯახის სახლში, ოკლენდში, კალიფორნიაში. ოკლენდის სახანძრო დეპარტამენტი სამედიცინო დახმარებისთვის გამოიძახეს, თუმცა კლაუდი მათ მისვლამდე უკვე გარდაცვლილი იყო. იგი მამის გარდაცვალებას გლოვობდა, რომელიც ანგუსის გარდაცვალებამდე ერთი კვირით ადრე დაკრძალეს.

ფილმოგრაფია
გივი სიხარულიძე

გივი სიხარულიძე (დ. 28 თებერვალი, 1944, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მსახიობი, აგრონომი, მწერალი, მოცეკვავე, სპორტსმენი, ჩოგბურთელი, მთის და წყლის მოთხილლამურე. ვახტანგ ჭაბუკიანის ქორეოგრაფიული სტუდიის ყოფილი წევრი. 1961 წელს სუხიშვილის და რამიშვილის სახელმწიფო აკადემიური დასის სოლისტი გახდა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჩაირიცხა სამეურნეო ინსტიტუტში, სადაც 1969 წლამდე სწავლობდა.

მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1972 წელს ფილმით „გასეირნება“. შემდეგ მოდიოდა ფილმები როგორიცაა: „ჭიდაობას რა უნდა“, „ტურანდოტი“ და „დაუმთავრებელი პორტრეტი“. მსახიობმა სახელი გაითქვა ფილმით „უძინართა მზე“ და სერიალით „ცხელი ძაღლი“ (გურამ ჯინორია).

1988 წლიდან 2006 წლამდე გივი იყო ქართული ხალხური ცეკვის დასი „თბილისის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი და წამყვანი ქორეოგრაფი.

მწერლობა
გივი სიხარულიძე არის ავტორი რომანის „იამური“, კიდევ 17 მოთხრობის, ლექსისა და წიგნის. 2005 წელს გივის წიგნს „აწყვეტილი სიცოცხლე — არის + მე“ მიენიჭა მთავარი ქართული ლიტერატურული პრემია „ნიკო ლორთქიფანიძის“ სახელობის.

2013 წელს გივი სიხარულიძემ შექმნა სრულიად ახალი ლიტერატურული ჟანრი, მოგონებებზე დაფუძნებული მოთხრობების კრებული. ამ ჟანრში გამოსცა წიგნები მსოფლიოში ცნობილი საოპერო მომღერლების ლადო ათანელისა და ალეკო ხომერიკის, აჭარის ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის მთავარ ქორეოგრაფ/ბალეტმაისტერ თემურ ბიბილეიშვილის, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს შოთა ჯაფარიძისა და მსოფლიოში ცნობილი ოპერისა და ბალეტის თეატრების მხატვრის მურაზ მურვანიძის შესახებ.

1980 წლიდან გივის ნაშრომები იბეჭდება ლიტერატურულ ჟურნალებში და სხვადასხვა პუბლიკაციებში. მისი მოთხრობები ქართული პროზის ანთოლოგიაში შევიდა. ამ მოთხრობებიდან ბევრი ითარგმნა ინგლისურ, რუსულ, ფრანგულ, უკრაინულ, აზერბაიჯანულ და სხვა ენებზე. მას ასახელებენ ახალი ჟანრის „თბილისური მოთხრობების“ შემქმნელად (მოჩვენება მწერალი).

გივი სიხარულიძე იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი და საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის თავმჯდომარე. 2006 წელს ის აირჩიეს მწერალთა საერთაშორისო კავშირის მიმოხილვის კომიტეტის წევრად მოსკოვში.

გივი სიხარულიძე არის არჩეული ქართველ მწერალთა, მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა აკადემიის აკადემიკოსად.

ჯილდოები
1987 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
2014 — ბათუმის საპატიო მოქალაქე
2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
ცნობილმა ქართულმა გაზეთმა „ახალმა ვერსიამ“ მას გადასცა ’ .
ნიკო ლორთქიფანიძის სახელობის მთავარი ქართული ლიტერატურული პრემია
კინოა

კინოა, კვინოა — მცენარე ნაცარქათამას გვარისა. ძველი მარცვლეული კულტურაა (ძვ. წ. – ათასწლეული). მისი სამშობლო ანდებია. ერთწლოვანი მცენარეა, სიმაღლეში 1–2 მეტრს აღწევს. აქვს სქელი, ხისებრი ღერო და სამნაკვთიანი გრძელყუნწა ფოთლები. ყვავილები წვრილია, მოთეთრო-ყვითელი, შეკრებილია სქელ საგველებში. თესლები მომრგვალო, შებრტყელებული (სიგრძე 1–4 მმ), სხვადასხვა ფერის (საკვებად ძირითადად თეთრებს იყენებენ). მარცვალი შეიცავს 19%-მდე ცილებს, დაახლ. 60% სახამებელს, 3,4% ნედლ უჯრედისს, ამინომჟავებს და სხვ. ახალგაზრდა ფოთლები გამოიყენება ბოსტნეულად, თესლებისგან მიიღება ბურღული და ფქვილი. თესლებში 9,5%-მდე ცხიმოვანი ზეთია, რის გამოც კინოა პოტენციურ ზეთოვან კულტურად განიხილება; ზეთისა და საკვები პროდუქტების მიღებისას გვერდით პროდუქტად მიიღება საპონინები. ძირითადი მწარმოებლებია პერუ და ბოლივია.

გალერეა
ბოსტონის მთები

ბოსტონის მთები — ქედი აშშ-ში, ჩრდილო-დასავლეთ არკანზასსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ოკლაჰომაში. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 320 კმ-ზე. წარმოადგენს ოზარქსის უმაღლეს წერტილს (751 მ, მთა ტერნერ-უორდ-ნობი).

ბოსტონის მთების ხუთი უსახელო მწვერვალის სიმაღლე დაახლოებით 780 მ-მდეა. ღრმად დანაწევრებული პლატო ქმნის ოზარქსის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილის, სადაც ხეობათა ჩაჭრის სიღრმე 150–470 მ აღწევს. ბოსტონის მთების ფარგლებში სათავეს იღებს არაერთი დიდი მდინარე, რომელთა შორისაა უაიტ-რივერი, ბაფალო-რივერი, კინგზ-რივერი და სხვა.

ფიზიკურ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით, ბოსტონის მთები ქმნის სექციას, რომელიც თავის მხრივ, შედის ოზარქსის პლატოს პროვინციის შემადგენლობაში.

ბოსტონის მთები წარმოადგენს მე- დონის ეკორეგიონს, რომლის ფართობია დაახლოებით 112,059 კმ². იგი დაყოფილია მე- დონის ორ ეკორეგიონად. იცავს აშშ-ის გარემოს დაცვის სააგენტო.
შოთა თეთვაძე

შოთა გიორგის ძე თეთვაძე (დ. 15 აპრილი, 1932, სოფ. პტენა, ახლანდელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი, — გ. ოქტომბერი, 2005) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1983).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი 1956 წელს. 1957–1961 წლებში იყო საბჭოთა პარტიულ-სამეურნეო თანამდებობებზე. 1962–1991 წლებში მუშაობდა საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკურ მოძღვრებათა ინსტიტუტში, 1992 წლიდან იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის კათედრის პროფესორი. იკვლევდა საქართველოს უახლესი სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიის, პოლიტოლოგიის, ისტორიული დემოგრაფიის, ეკოლოგიის თეორიისა და პრაქტიკის პრობლემებს.
ლუკა კუპრაშვილი

ლუკა კუპრაშვილი (დ. 1896, ცუცხვათი, ქუთაისის მაზრა — გ. 29 აგვისტო, 1924, ცუცხვათი), ქუთაისის მაზრა — 1924 წლის აჯანყების დროს ოკრიბაში აჯანყებულთა რაზმის მეთაური.

ბიოგრაფია
ცუცხვათელი მღვდლის, ბარნაბა ლუკას ძე კუპრაშვილისა (1840-1911) და მარიამ ყიფიანის შვილი (1855-1936). საარქივო მასალებიდან ირკვევა, რომ ლუკა კუპრაშვილი საბჭოთა რუსეთის ბატონობის წინააღმდეგ მიმართული 1924 წლის აჯანყების ჯერ კიდევ დაწყებამდე ხრესილისა და ტყიბულის რაიონების აჯანყების ხელმძღვანელად დაინიშნა. აჯანყებულებს მეთაურობდნენ ასევე სოფ. კაცხში შალვა კუპატაძე, ჩხარში – ალექსანდრე არაბიძე და სხვ. ლუკა კუპრაშვილს ალიმ დარახველიძისათვის სასწრაფოდ რაზმის შექმნა დაუვალებია. მისი გეგმით აჯანყებულებს ტყიბული ხრესილის მხრიდან შეტევით უნდა აეღოთ. მანამდე აჯანყებულებმა სოფ. გურნა დაიკავეს და კომუნისტები განაიარაღეს.
ძალთა აშკარა უთანასწორობის მიუხედავად, ლუკა კუპრაშვილი არ შედრკა, მას იარაღი არ დაუხრია და განაგრძობდა ბრძოლას თანამებრძოლებთან ერთად. 1924 წლის 28 აგვისტოს ღამეს ბრძოლის გასაგრძელებლად სოფ. ორპირის კანცელარიასთან ლუკა კუპრაშვილის მეთაურობით 11-მდე შეიარაღებული პატრიოტი შეიკრიბა. მეორე დღეს, 29 აგვისტოს ლუკა კუპრაშვილის რაზმსა და საბჭოთა ხელისუფლების მიერ გამოგზავნილ რიცხობრივად აღმატებულ სადამსჯელო რაზმს შორის უთანასწორო ბრძოლა გაიმართა. ბრძოლაში ლუკა კუპრაშვილი მძიმედ დაიჭრა კურსებელი ბოლშევიკ კეზევაძის ნასროლი ტყვიით. ბოლშევიკებმა შეძლეს მისი თანამებრძოლისა და ერთგული მეგობრის კაპიტონ დოღონაძის დატყვევებაც. აჯანყებულები დამარცხდნენ. მუცელში მძიმედ დაჭრილმა ლუკა კუპრაშვილმა მოახერხა ხელიდან დასხლტომოდა ჯალათებს, დევნილმა რამდენიმე კილომეტრი იარა (საკუთარი ნაწლავები ხელით ეჭირა), მაგრამ სოფლის წყაროსთან უკვე ჭრილობა გაურთულდა და თანასოფლელ რისია უგრეხელიძის ხელში დალია სული. 28 წლის ლუკა კუპრაშვილს. დარჩა 18 წლის მეუღლე ლუბა კუბლაშვილი, რომელიც ფეხმძიმედ იყო ცნობილი სპორტსმენისა და მეცნიერის ჰენრი კუპრაშვილის მომავალ მამაზე, ოთარიზე.
კამუი (პუერტო-რიკო)

კამუი ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს ლარესიდან და სან-სებასტიანიდან ჩრდილოეთით, კებრადილიასიდან აღმოსავლეთით და ჰატილიოდან დასავლეთით. კამუი მოიცავს 12 ბარიოსა და კამუი-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). 2007 წელს ქალაქმა 200 წლისთავი აღნიშნა. შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
კაბო-როხო (პუერტო-რიკო)

კაბო-როხო ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს პუერტო-რიკოს სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე. შედის სან-ხერმანი-კაბო-როხოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტი მდებარეობს კუნძულ პუერტო-რიკოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, დასავლეთ სანაპირო ვაკეებზე. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით, ლახასისკენ, მუნიციპალიტეტს პუერტო-რიკოს უძველესი ქედი სიერა-ბერმეხა კვეთს. ჩრდილოეთიდან მაიაგესი და ორმიგეროსი ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან ― ლახასი და სან-ხერმანი, სამხრეთიდან ― კარიბის ზღვა, ხოლო დასავლეთიდან ― მონის გასასვლელი. კაბო-როხოს ფართობი 187 კმ²-ია.

კლიმატი
ბარსელონეტა (პუერტო-რიკო)

ბარსელონეტა ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ რეგიონში. მდებარეობს ფლორიდის მუნიციპალიტეტიდან ჩრდილოეთით, არესიბოდან აღმოსავლეთით და მანატიდან დასავლეთით. ბარსელონეტა 3 ბარიოსა და ბარსელონეტა-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი) მოიცავს. შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

ეტიმოლოგია
ბარსელონეტა („პატარა ბარსელონა“) მომდინარეობს ესპანური ქალაქის სახელწოდებიდან, საიდანაც ქალაქის დამფუძნებელი იყო. ბარსელონეტა ეწოდება ბარსელონის პლაჟსა და უბანსაც.
ბარანკიტასი (პუერტო-რიკო)

ბარანკიტასი ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს ცენტრალური ქედის რეგიონში, კოროსალიდან და ნარანხიტოდან სამხრეთით, კოამოდან და აიბონიტოდან ჩრდილოეთით, კომერიოდან და სიდრიდან დასავლეთით და ოროკოვისიდან აღმოსავლეთით. ბარანკიტასი მოიცავს 6 ბარიოსა და ბარანკიტას-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.