iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ელისაბედ ინჩბალდი

ელისაბედი ინჩბალდი (, გათხოვებამდე სიმსონი, დ. 15 ოქტომბერი 1753 — გ. 1 აგვისტო 1821, ლონდონი) — ინგლისელი მწერალი, მსახიობი, დრამატურგი და ლიტერატურული კრიტიკოსი.

ელისაბედი ინჩბალდი დაიბადა 1753 წელს კათოლიკე ფერმერის ოჯახში. იყო მერვე ბავშვი ცხრიდან. მიღებული ჰქონდა საშიონაო განათლება. 18 წლის ასაკში ცოლად გაყვა ჟოზეფ ინჩბალდს. მისი რომანი „ჩვეულებრივი ისტორია“ გადმოთარგმნილია ყველა ევროპულ ენაზე, ასევე მას აქვს დაწერილი სხვა ჟანრის წიგნები. მიაღწია წარმატებას როგორც მსახიობმა, მიუხედავად იმისა რომ მას ჰქონდა მეტყველების დეფექტი.
ლევან მაისაშვილი

ლევან მაისაშვილი (დ. 9 ივლისი, 1950, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
1972 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი სამშენებლო ნაკეთობათა და კონსტრუქციების წარმოების სპეციალობით, ინჟინერ-ტექნოლოგის კვალიფიკაციით.

1972-1976 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენის“, 14 სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტის 2 სამშენებლო სამმართველოში, საწარმოო განყოფილების უფროს ინჟინრად, სამუშაოთა მწარმოებლად; 1976-1981 წლებში. იმავე ტრესტის წარმოების მომზადების ჯგუფის უფროსის მოადგილედ, შემდეგ განყოფილების უფროსად; 1981-1982 წლებში მუშაობდა 14 სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტის 9 სამშენებლო სამმართველოს მთავარ ინჟინრად; 1982-1983 წლებში სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ 1 სახლმშენებელი კომბინატის განყოფილების უფროსად; 1983-1987 წლებში იყო სამშენებლო-სარემონტო ტრესტ „საქკვებრემმშენის“ მცხეთის სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს მთავარი ინჟინერი; 1987-1992 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „თბილრემმშენის“ სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს უფროსად; 1992-1996 წლებში იყო „მთავარმოსკოვმშენის“ კონტრაქტორი ფირმა „თეას“ დირექტორი; 1996-1998 წლებში იყო საქართველოს სოციალური ინვესტიციების ფონდის ტექნიკური დირექტორი; 1998-2010 წლებში საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის პროექტის ხელმძღვანელი; 2010-2012 წლებში მუშაობდა ქ. თბილისის მერიის შპს „ლაბორატორიის“ ტექნიკური განყოფილების მთავარ სპეციალისტად; 2013-2014 წლებში საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის დეპარტამენტის უფროს სპეციალისტად და საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შპს „გაერთიანებული მელიორაციის კომპანიის“ პროექტის ხელმძღვანელად; 2015-2016 წლებში მუშაობდა საპროექტო ორგანიზაცია „გზამშენპროექტისა“ და კორეული ფირმა „“-ის ერთობლივი საზედამხედველო სამსახურის ლიდერის მოადგილედ.
ალექსანდრე ლაფაური

ალექსანდრე ლაფაური (დ. 15 ივნისი, 1926, მოსკოვი — გ. 6 აგვისტო, 1975) — ქართველი მოცეკვავე.

ბიოგრფია
მამა თბილისელი ჰყავდა, დედა — რიმა ვლადიმიროვა, მოსკოვის მკვიდრი იყო. დაამთავრა მოსკოვის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი (1944, პედაგოგი: ნ.ი. ტარასოვი) და მოსკოვის თეატრალური ინსტიტუტის საბალეტმაისტერო განყოფილება (1958, პედაგოგი: რ. ვ. ზახაროვი). 1944 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო დიდი თეატრის წამყვანი მოცეკვავე, კლასიკური ცეკვა–დუეტის ოსტატი (პარტნიორები: გალინა ულანოვა, რ. სტრუჩკოვა, მაია პლისეცკაია, თ. სემიონოვა და სხვ.). 1955 წელს გახდა რსფსრ დამსახურებული არტისტი. 1958 წლიდან იყო დიდი თეატრის დამდგმელი ბალეტმაისტერი და რეპეტიტორი. 1945–1961 წლებში ასწავლიდა მოსკოვის ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში, პარალელურად 1952 წლიდან იყო მოსკოვის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის საბალეტმაისტერო განყოფილების პედაგოგი, პროფესორი (1972).

ალექსანდრე ლაფაურს შესრულებული აქვს ოცზე მეტი როლი, მათ შორის: ინდუსი (პროკოფიევი „კონკია“, 1945). მსახიობი (ასაფიევი, „პარიზის ალი“, 1947). გირეი (ასაფიევი „ბახჩისარაის შადრევანი“). პარისი, კაპულეტი (პროკოფიევი „რომეო და ჯულიეტა“). კომანდორი (კრეინი „ლაურენსია“, 1956) და სხვა. მის მიერ სხვადასხვა თეატრებში დადგმული ბალეტებიდან აღსანიშნავია: გ. ჟუკოვსკის „ტყის სიმღერა“ (1961). ს. პროკოფიევის „პოდპორუჩიკი კიჟე“ (1963, ტარასოვასთან ერთად, დიდი თეატრი). ა. მეტნერის „გაცოცხლებული ლეგენდა“ (1964). არამ ხაჩატურიანის „ფრიალო კლდე“ (1965). „სამშობლოს ძახილი“ (1965) და სხვა. იგი არის ბალეტმაისტერი და დამდგმელი რეჟისორი ფილმ–ბალეტების: „პოდპორუჩიკი კიჟე“ (1969) და „შენი სახელი“ (1970). როგორც მოცეკვავე მონაწილეობდა ფილმ–ბალეტში: „დიდი კონცერტი“ (1951). „რომეო და ჯულიეტა“ (1954) და ტელეეკრანიზაციაში „რაიმონდა“ (ალექსანდრე გლაზუნოვი, 1973).

ალექსანდრე ლაფაურმა გასტროლებით მოიარა მრავალი ქვეყანა: დანია, იტალია, ფინეთი, შვედეთი, შვეიცარია, საფრანგეთი, ინგლისი, ბრაზილია, არგენტინა, აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები და სხვა. მიღებული აქვს პრემია და ოქროს მედალი ბუდაპეშტის მსოფლიო სტუდენტურ ფესტივალზე (1949). მისი მეუღლე იყო რაისა სტრუჩკოვა, ცნობილი ბალერინა და რეპეტიტორი. მათი ერთობლივი თხზულებაა « ?» (1969). ლაფაურს ეკუთვნის აგრეთვე „მოგონებები ლავროვსკიზე“ (« »,1983).

ბალეტმაისტერი დაიღუპა ავტოავარიაში 1975 წლის 6 აგვისტოს, მოსკოვში. დაკრძალულია ვედენის სასაფლაოზე.
გულიკო საკანდელიძე

გულიკო საკანდელიძე (დ. 2 თებერვალი, 1939, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი მიკრობიოლოგ–იმუნოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი.

ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1960–1977 წლებში მუშაობდა თბილისის საკავშირო ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის უმცროს, შემდეგ უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად; 1977 წლიდან თბილისის ი. ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის ბაქტერიოლოგიის და იმუნოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. ავტორია 124 სამეცნიერო ნაშრომის. ხელმძღვანელობს ლაბორატორიის სამეცნიერო შრომებს და პრაქტიკულ მუშაობას.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1971 წელს „პროტეუსის გვარის მიკრობების მიმართ, ანტიბიოტიკებისა და ჰომოგენური ფაგების შედარებითი ეფექტურობის დადგენის საკითხისათვის - “.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1990 წელს „ანთებითი პროცესების კომბინირებული ანტიბაქტერიალური მკურნალობა“.

ორგანიზაციის წევრი
მეან–გინეკოლოგთა საზოგადოება, წევრი
მიკრობიოლოგთა საზოგადოება, წევრი
ბარეულის მაცხოვრის ეკლესია

ბარეულის მაცხოვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბარეულში.

ეკლესია შიდა ნაწილში წაგრძელებული მართკუთხედის მოყვანილობისაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული საკურთხევლით ხოლო, პერიმეტრზე მიმოფანტულია ქვის კედლების ნაშალი მასალა, რაც ზომებისა და გარემასების დაზუსტებას ართულებს. კარი დატანილი აქვს დასავლეთით. ინტერიერში შემორჩენილია შირიმის პილასტრები ფრაგმენტულად. ეკლესიის არქიტექტურულ დეტალებს უნდა წარმოადგენდეს, ეკლესიის ტერიტორიაზე განთავსებული ქვის სვეტის ბაზის, გეომეტრიული ორნამენტით შემკული კარის თუ სარკმლის საპირისა და ნახევარწრიული და ზედა ნაწილში ლილვშემოვლებული ფრაგმენტები.
სევერიან ურუშაძე

სევერიან ურუშაძე (დ. 25 სექტემბერი, 1905, ოზურგეთი — გ. 22 ივლისი, 1983, პარიზი) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრფია
ჯერ კიდევ ოზურგეთში სწავლის პერიოდში დაინტერესდა ლიტერატურით, განსაკუთრებით პოეზიით. სრულიად ახალგაზრდა სევერიანი გაემგზავრა დასავლეთ ევროპაში, გერმანიაში დაეუფლა გერმანულ ენასა და ლიტერატურას, შემდეგ საფრანგეთში გადავიდა და იქ ფრანგული შეისწავლა.

1926 წლიდან საფრანგეთში, პარიზში, ცხოვრობდა მისი უფროსი ძმა ნიკო ურუშაძეც, როგორც საქართველოს სოციალისტ–ფედერალისტთა პარტიის წარმომადგენელი უცხოეთში.

სევერიან ურუშაძე ოთხ ენაზე წერდა — ქართულად, რუსულად, გერმანულად და უმეტეს შემთხვევაში ფრანგულად. ძირითადად პარიზში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა. მისი ლექსები უფრო ფორმალისტური ძიებებია.

1950 წელს პარიზში გამოიცა სევერიან ურუშაძის ლექსების ორი კრებული — „ჰიმნები ჰარმონიული მსოფლიოსთვის“ და „საქართველო და კეთილი, თან ცხოვრება და მშვენიერება“ (ქართულ და გერმანულ ენებზე).

1951 წელს, ასევე პარიზში გამოიცა პოეტის ლირიკული პიესა სამ აქტად — „კოლხიდეა“, რომელსაც დამატების სახით ერთვის მისი ლექსები ქართულ, ფრანგულ, გერმანულ და რუსულ ენებზე.

თავისი სიცოცხლის მანძილზე სევერიან ურუშაძემ კიდევ, სულ ცოტა, თორმეტი წიგნი გამოსცა. აღსანიშნავია, რომ რომელ ენაზეც არ უნდა დაეწერა, ის ერთგულად ემსახურებოდა მშობელ ერს, მის კულტურასა და პოეზიას. ის თავად ამბობს ერთ პირად წერილში: „... მსურდა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩემი წვლილის შეტანა, შეძლებისდა–გვარად ... თუმცა ჩემი შემოქმედება ფრანგულ ენაზეა, იგი ჩემი უძვირფასესი ქვეყნის — საქართველოს — და უძვირფასესი ერის — ქართველი ერის — გასწვრივ მიმდინარეობს.“

სევერიან ურუშაძე გარდაიცვალა პარიზში, 1983 წლის 22 ივლისს. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე.
დიმიტრი ნამგალაძე

დიმიტრი ნამგალაძე (დ. 1 ივნისი, 1904, აბანოეთი — გ. 3 ივლისი, 1957) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა არმიის გენერალ-მაიორი (1949).

ბიოგრაფია
დიმიტრი ბაგრატის ძე ნამგალაძე დაიბადა სოფელ აბანოეთში. დაწყებითი განათლება ამბროლაურის სკოლაში მიიღო, შემდეგ ქუთაისში ტექნიკუმი დაამთავრა და სწავლა თბილისში განაგრძო. 1924 წელს წარჩინებით დაამთავრა ქართული გაერთიანებული სამხედრო სკოლა და მაშინვე დაინიშნა მესამე მსროლელ პოლკში ოცეულის მეთაურად. ორ წელიწადში იმავე პოლკში ასეულის მეთაურის თანამდებობაზე დააწინაურეს, 1929 წელს კი პოლკის უმცროს მეთაურთა სკოლის უფროსის პოსტი დაიკავა. 1932-1936 წლებში დ. ნამგალაძე სწავლობდა ჟუკოვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო ძალების აკადემიაში, საზღვაო განხრით, რომელიც 1936 წელს პირველი ხარისხის დიპლომითა და მაიორის წოდებით დაამთავრა. იმავე წელს დაინიშნა სევასტოპოლის შავი ზღვის ფლოტის შტაბში დაზვერვის უფროსის მოადგილედ, ორი წლის შემდეგ კი ის ამ სამსახურის უფროსი გახდა. 1940 წელს დ. ნამგალაძეს პოდპოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941-1945 წლებში დ. ნამგალაძე მონაწილეობდა ოდესისა და სევასტოპოლის დაცვაში, ქერჩ-ფეოდოსიის სადესანტო ოპერაციაში, მისხაკოს რაიონში — „მცირე მიწაზე“ პირველი სადესანტო რაზმების გადასხმაში. 1943 წლის მაისში მიენიჭა პოლკოვნიკის, ხოლო, 1949 წელს გენერალ-მაიორის წოდება. 1956 წელს ავადმყოფობის გამო თადარიგში გავიდა. სამხედრო კარიერის მანძილზე მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, ლენინის ორდენი, წითელი დროშის სამი, სამამულო ომის პირველი ხარისხის, ნახიმოვის მეორე ხარისხის ორდენები და ხუთი მედალი, აგრეთვე, საზღვარგარეთის ქვეყნების რამდენიმე ორდენი. დ. ნამგალაძე გარდაიცვალა 1957 წლის 3 ივლისს, სევასტოპოლში. დაკრძალულია იქვე, კომუნართა სასაფლაოზე.
ვარნის თავისუფალი უნივერსიტეტი

ვარნის თავისუფალი უნივერსიტეტი ― კერძო უნივერსიტეტი ბულგარეთის ქალაქ ვარნაში. დაარსდა 1991 წელს, ეროვნული ასამბლეის 37-ე რეზოლუციის საფუძველზე.

ფაკულტეტები და დეპარტამენტები
ფაკულტეტები
საერთაშორისო ეკონომიკისა და ადმინისტრაციის ფაკულტეტი
სამართლის ფაკულტეტი
არქიტექტურის ფაკულტეტი

დეპარტამენტები
საერთაშორისო ეკონომიკისა და პოლიტიკის დეპარტამენტი
ადმინისტრირებისა და მენეჯმენტის დეპარტამენტი
კომპიუტერული კვლევების დეპარტამენტი
იურიდიულ მეცნიერებათა დეპარტამენტი
უშიშროებისა და უსაფრთხოების დეპარტამენტი
ფსიქოლოგიის დეპარტამენტი
არქიტექტურისა და ურბანული კვლევების დეპარტამენტი
შენობა-ნაგებობების მშენებლობის დეპარტამენტი
ხელოვნების დეპარტამენტი
სამედიცინო უნივერსიტეტი (სოფია)

სოფიას სამედიცინო უნივერსიტეტი ― საჯარო უნივერსიტეტი სოფიაში, ბულგარეთში. დაარსდა 1917 წელს. ბულგარეთის მასშტაბით, უძველესი სამედიცინო უმაღლესი საგანამანათლებლო დაწესებულებაა.

ისტორია
1917 წელს მეფე ფერდინანდ -ის ბრძანებით სოფიას უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი დაარსდა. მომდევნო წელს პროფესორმა გ. შიშკოვმა პირველი ლექცია წაიკითხა ზოოლოგიის შესახებ. 1950 წელს ეროვნული ასამბლეის პრეზიდიუმის 246-ე დეკრეტის საფუძველზე სამედიცინო ფაკულტეტი დამოუკიდებელი სამედიცინო აკადემია გახდა და სოფიას უნივერსიტეტს გამოეყო. 1954 წელს სამედიცინო აკადემიას უმაღლესი სამედიცინო ინსტიტუტი ეწოდა. ინსტიტუტს სამედიცინო უნივერსიტეტი 1995 წელს ეწოდა.
ვარნის მენეჯმენტის უნივერსიტეტი

ვარნის მენეჯმენტის უნივერსიტეტი ― საერთაშორისო უნივერსიტეტი ვარნაში, ბულგარეთში. უნივერსიტეტის მთავარი კამპუსი ვარნაში მდებარეობს. უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს ბიზნესისა და მარკეტინგის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ტურიზმის, მასპინძლობის მენეჯმენტისა და კულინარიული ხელოვნების საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამები.
მანანა რატიანი

მანანა რატიანი (დ. 20 მაისი, 1970, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
1992 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ტურიზმისა და მხარეთმცოდნეობის სპეციალობით.

1994-1998 წლებში იყო საბავშვო ინგლისურენოვანი ჟურნალის რედაქტორის მოადგილე; 1998 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს გეოგრაფიის კათედრაზე ჯერ ლაბორანტის, შემდეგ მასწავლებლის თანამდეობბაზე; 1999-2000 წლებში იყო ყოველთვიური სასწავლო-მეთოდური გაზეთის „გეოგრაფია“ ექსპერტი; 2001 წლიდან — კათედრის სწავლული მდივანი, 2002 წლიდან ყოველწლიური სამეცნიერო ჟურნალის „საქართველოს გეოგრაფია“ პასუხისმგებელი მდივანი. 2004 წლიდან გუნდთან ერთად მუშაობდა ეროვნულ სასწავლო გეგმაზე, რომელიც 2005 წელს დამტკიცდა; 2011 წელს კვლავ მონაწილეობა მიიღო ეროვნული სასწავლო გეგმის რევიზიაში; 2011 წლიდან გადავიდა მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნულ ცენტრში ჯერ გეოგრაფიის კონსულტანტის, 2015 წლიდან კი დირექტორის მოადგილის პოზიციაზე. ამ პერიოდში მუშაობდა მასწავლებლის პროფესიულ სტანდარტზე, მასწავლებლის პროფესიის რეგულირების დოკუმენტებზე, სხვადასხვა მეთოდურ და დამხმარე ლიტერატურაზე. 2005 წლიდან არის გაეროს ევროპის ეკონომიკური კომისიის მმართველი კომიტეტის წევრი განათლება მდგრადი განვითარებისთვის; 2009-2011 წლებში კოლეგებთან ერთად იყო გაეროს ევროპის ეკონომიკური კომისიის სამუშაო ჯგუფის წევრი, ჯგუფის მიერ შეიქმნა განმანათლებლების კომპეტენციების დოკუმენტი განათლება მდგრადი განვითარებისთვის. მონაწილეობა აქვს მიღებული განათლების საკითხებისადმი მიძღვნილ არაერთ საერთაშორისო და ეროვნულ კონფერერენციაში, სამუშაო შეხვედრაში. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფეროებია: სწავლისა და სწავლებლის თანამედროვე მიდგომები; განათლება მდგრადი განვითარებისთვის; საზოგადოებრივი გეოგრაფია; განათლების პოლიტიკა; გლობალური და ციფრული მოქალაქეობა; გამოწვევები ზოგად განათლებაში; უწყვეტი პროფესიული განვითარება და 21-ე საუკუნის კომპეტენციების განვითარება. 2011 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის განათლების სკოლის მოწვეული პროფესორი, 2019 წლიდან — ასოცირებული პროფესორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2004 წელს „განათლების სისტემის გეოგრაფიული თავისებურებები, საქართველოს მაგალითზე“.

ორგანიზაციის წევრი
მეცნიერ-ეკოლოგთა ასოციაცია „კავკასიის ეკოსახლი“, გამგეობის წევრი (2003-)
რიგის სტრადინიშის უნივერსიტეტი

რიგის სტრადინიშის უნივერსიტეტი ― საჯარო უნივერსიტეტი რიგაში, ლატვიაში.

სტრუქტურა
სამედიცინო მეცნიერებები
სტომატოლოგიის ფაკულტეტი
მედიცინის ფაკულტეტი
ფარმაციის ფაკულტეტი
საზოგადოებრივი ჯანდაცვისა და სოციალური ჯანდაცვის ფაკულტეტი
რეაბილიტაციის ფაკულტეტი

სოციალური მეცნიერებები
კომუნიკაციების ფაკულტეტი (მოიცავს კომუნიკაციების კვლევებისა და სოციოლოგიის დეპარტამენტებს)
ევროპის კვლევების ფაკულტეტი (მოიცავს პოლიტიკის მეცნიერებისა და ეკონომიკის დეპარტამენტებს)

სამართალი
სამართლის ფაკულტეტი

ასპირანტურის დეპარტამენტები
უწყვეტი განათლების ფაკულტეტი
სადოქტორო კვლევების დანაყოფი
ვიტაუტას დიდის უნივერსიტეტი

ვიტაუტას დიდის უნივერსიტეტი ― საჯარო უნივერსიტეტი კაუნასში, ლიეტუვაში. უნივერსიტეტი დაარსდა 1922 წელს.

თავდაპირველად უნივერსიტეტს ლიეტუვის უნივერსიტეტი ეწოდებოდა. 1930 წელს, ვიტოვტის გარდაცვალებიდან 500 წლისთავის აღსანიშნავად სასწავლებელს ვიტაუტას დიდის უნივერსიტეტი ეწოდა. ვიტაუტას დიდის უნივერსიტეტი ლიეტუვის ერთ-ერთი მოწინავე უნივერსიტეტია.
ილგარ მურადოვი

ილგარ ალიმამად ოღლუ მურადოვი ( დ. 9 ნოემბერი, 1957, ნახიჩევანი) — აზერბაიჯანელი მომღერალი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1957 წელს ნახიჩევანში. 1988 წელს დაამთავრა ნახიჩევანის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1982 წლიდან 1995 წლამდე მუშაობდა სტუდიაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პიანისტ-კომპოზიტორი რაფიგ ბაბაევი. მან მონაწილეობა მიიღო ნორვეგიულ პროექტში კომპოზიტორ-პიანისტ საიავუშ კარიმისთან ერთად და ჩაწერა აზერბაიჯანული ხალხური სიმღერების დისკი ნორვეგიაში გუნდ -თან ერთად. ის არის მუღამის, ტასნიფის, ხალხური სიმღერების, ასევე მსოფლიო ერებისა და თანამედროვე კომპოზიტორების ნაწარმოებების შემსრულებელი.

ხელოვნების ცენტრის ხმის ჩამწერი სტუდიის ხელმძღვანელია. 2017 წელს ჰეიდარ ალიევის სახელობის საკონცერტო დარბაზში გაიმართა სოლო კონცერტი სახელწოდებით „დრო გადის“.

ფილმოგრაფია
ბოლო ბრძოლა (ფილმი, 1996)
ჰასან აბლუჯი (ფილმი, 1999)
ახალი სიცოცხლე (2005)
სამთავროს გაკვეთილი (ფილმი, 2007 წ.)
სიკეთისა და ბოროტების ცეკვა (ფილმი, 2016)

ჯილდოები
საპატიო წოდება "აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი" - 2006 წლის 16 სექტემბერი
საპატიო წოდება "აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი" - 24 მაისი, 2019
კახი ასანიძე

კახი ასანიძე (დ. 1 ოქტომბერი, 2000) — ქართველი ძალოსანი. 2022 წლის ძალოსნობის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (ატაცი ვერცხლი, აკვრა ბრინჯაო, ორჭიდი ვერცხლი; 73 კგ, ტირანა, ალბანეთი). 2021 წლის 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (ატაცი ბრინჯაო, აკვრა ვერცხლი, ორჭიდი ვერცხლი; 73 კგ, როვანიემი, ფინეთი). 2022 წლის 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (ატაცი ვერცხლი, აკვრა ოქრო, ორჭიდი ოქრო; 73 კგ, დურესი, ალბანეთი).

შედეგები
ანკარის ციხესიმაგრე

ანკარის ციხესიმაგრე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა ანკარაში, თურქეთი. აგებულია საუკუნეში ან ამ პერიოდის შემდეგ. აღნიშნულ ადგილზე ყველაზე ადრეული სიმაგრე აშენდა ძვ. წ. საუკუნეში ფრიგიელების მიერ და აღადგინეს ძვ. წ. 278 წელს გალატებმა. ციხე აღადგინეს ან განახლდა ასევე რომის, ბიზანტიის, სელჩუკებისა და ოსმალეთის იმპერიების დროს.
სოლიკო ხაბეიშვილი

სოლიკო ხაბეიშვილი (დ. 1935 — გ. 20 ივნისი, 1995, თბილისი, საქართველოს რესპუბლიკა) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, საერთაშორისო ფონდის პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
1975 წლიდან საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანიზაციულ-პარტიული მუშაობის განყოფილების გამგე. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. 1992 წელს დაინიშნა ე. შევარდნაძის საერთაშორისო ფონდის პრეზიდენტად. 1995 წლის 20 ივნისს, საკუთარი ბინიდან გამოსული სოლიკო ხაბეიშვილი ის-ის იყო სამსახურებრივ მანქანაში უნდა ჩამჯდარიყო, რომ რამდენიმე ნიღბიანმა, დაქირავებულმა მკვლელმა ზურგიდან მიპარვით, დამიზნებით ესროლა.

დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე.
გიორგი ჩუგუნაშვილი

გიორგი ჩუგუნაშვილი (დ. 23 თებერვალი, 1777 — გ. 16 მაისი, 1827, დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის ლავრა, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი.

ბიოგრაფია
თეიმურაზ ბაგრატიონის წიგნსაცავის აღწერილობიდან დაწყებული, თითქმის ყველა ბიბლიოგრაფიული ხასიათის გამოცემაში აღნიშნულია, რომ გიორგი ჩუგუნოვმა 1823 წელს პეტერბურგში ენციკლოპედია გამოსცა ქართულ ენაზე.

წარმოშობით იმერელი აზნაური, გიორგი მაკარის ძე ჩუგუნაშვილი პეტერბურგში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა. იგი ცნობილი იყო, როგორც მწერალი, მრავალმხრივი მოღვაწე — ენციკლოპედისტი, საგარეო საქმეთა კოლეგიის თარჯიმანი. მისი გვარი ლიტერატურაში სხვადასხვაგვარად იხსენიება — ჩუგუნოვად, ჩუგუნევად, ჩუგუნაშვილად, ჩუგუნისძედ და ხანაც სულაც ჩუბინოვში ეშლებათ. ერთადერთი წყარო, რომლის მიხედვით, ასე თუ ისე, მოკლედ დახასიათებულია ჩუგუნოვის ლიტერატურული მოღვაწეობა არის იოანე ბატონიშვილის „კალმასობა“, რომლის ერთ ნაწილში იგი მოხსენიებულია „მშვენირ შემთხზველთა შორის“, როგორც ლიტერატორი და მთარგმნელი.

1923 წელს გიორგი ჩუგუნოვმა პეტერბურგში იოსებ იოანესიანის სტამბაში დაბეჭდა ენციკლოპედია ქართულ ენაზე სახელწოდებით „ენციკლობედია ანუ შეკრებილობა ზნეობითთა სწავლათა ჰაზრთანი, და განსჯანი სხუათა და სხუათა თავთათვის დათხზული და აღსხმული ანბანთა ზედა“ და რომლის სატიტულე გვერდიდან ვგებულობთ, რომ ენციკლოპედია არის „ფრანციცული წერილითგან რუსულსა ზედა გადმოღებული კოლლეჟსკის ასსესორის პრიკლონცკის მიერ, ხოლო რუსულისა ენისაგან ქართულსა ზედა ტიტულარნის სოვეტნიკის გიორგი ჩუგუნოვის მიერ“. წიგნი შედგებოდა სამი ნაწილისაგან: 1. „საკუთრივ ენციკლოპედია“, 2. „ფიზიკა“, 3. „ზნეობითი სწავლება“. ენციკლოპედია თავის დროზე იმდენად პოპულარული ყოფილა, რომ ხელნაწერების სახითაც კი ვრცელდებოდა. ჩუგუნოვს უთარგმნია აგრეთვე ეკატერინე მეორის განაწესი „ნაკაზი“ — ფილოსოფიურ-იურიდიული ტრაქტატი.

იმ დროისთვის პეტერბურგში ქართული წიგნის გამოცემა განსაკუთრებით აღნიშვნის ღირსია, ვინაიდან ასეთი წიგნები მაშინ თითზე ჩამოითვლებოდა. მით უმეტეს, თუ მხედველობაში მივიღებთ, რომ ჩუგუნოვის შრომა ქართული წიგნის ისტორიაში შევიდა, როგორც პირველი ქართულ ენაზე სტამბურად ნაბეჭდი „ენციკლოპედია“, რითაც საპატიო ადგილი დაიმკვიდრა. წიგნი მნიშვნელოვანია, იმითაც რომ იგი ჩუგუნოვს წარმოგვიდგენს არა მარტო როგორც სწავლულ-ენციკლოპედისტსა და მთარგმნელს, არამედ როგორც გამომცემელსაც, მისი მხატვრულ-ტექნიკური გაფორმება, ფორმატი მასალის განლაგება და სხვა კომპონენტები მიუთითებენ ჩუგუნოვის სასტამბო გამოცდილებაზე.

პეტერებურგის ქართულ კოლონიას გიორგი ჩუგუნოვის სახით ჰყავდა სამშობლოზე უზომოდ შეყვარებული კაცი, პატრიოტი მოღვაწე. იმის გამო, რომ ჩუგუნოვი 50 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ვერ მოასწრო შემოქმედებითი გეგმების განხორციელება და პეტერბურგის ქართველთა შორის თავალსაჩინო ადგილის დაკავება. მისი ღვაწლი ენციკლოპედიური ცოდნის განვითარების საქმეში, ჯერ კიდევ ჯეროვნად გამოკვლეული არ არის.
დემურ გაბისონია

დემურ გაბისონია (დ. 1 მაისი, 1948, ზუგდიდი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა სოხუმის ინდუსტრიული ტექნიკუმის სამშენებლო ფაკულტეტი 1968 წელს, ხოლო 1974 წელს — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის დაუსწრებელი განყოფილება.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო ქ. სოხუმში; 1968-1993 წლებში მუშაობდა ქ. სოხუმის ფიზიკურ-ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო სამმართველოში მშენებელ ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, 1993-1995 წლებში სოხუმის მარმარილოს მაღაროთა სამმართველოს ხელმძღვანელად, სამრეწველო გაეერთიანება „საქსაშეენმასალებში“ შრომის დაცვისა და უსაფრთხოების ტექნიკის წამყვან ინჟინრად; 1995-1997 წლებში სს „ბიზნესცენტრ საშენ მასალებში“ ადმინისტრაციული შენობის დაცვისა და მომსახურების სამსახურის უფროსად; 1999-2003 წლებში შპს „ინტერსერვისში“ მშენებელ-ოსტატად, მთავარ ინჟინრად; 2003-2004 წლებში შპს „ბურჯშივ“ უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად; 2004-2006 წლებში სს „ქართუ ჯგუფში“ სარევიზიო სამსახურის რევიზორად, პრეზიდენტის თანაშემწედ; 2006 წელს ასოციაცია „ატუში“ საწარმოო-ტექნიკური განყოფილების უფროსად; სს „ქართუ ჯგუფის“ სარევიზიო სამსახურის სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოების მოცულობებისა და ხარისხის კონტროლის ჯგუფის ტექნიკური ზედამხედველობის უფროსი სპეციალისტია; მისი ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით თბილისში, სოხუმსა და საქართველოს სხვა რეგიონებში აშენდა არაერთი სამრეწველო და სამოქალაქო დანიშნულების შენობა-ნაგებობა; მათ შორის: სოხუმში — ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტის 18 ობიექტი (15 ლაბორატორიული და 3 ხუთსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსი), თბილისში — ამაღლების სახელობის ეკლესია; რეკონსტრუქცია-რესტავრაცია ჩაუტარდა შ. რუსთაველის, კ. მარჯანიშვილის, ნ. დუმბაძისა და მ. თუმანიშვილის სახელობის თეატრების შენობებს, თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიას, ჯ. კახიძის სახელობის საკონცერტო ცენტრს, ი. ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმის შენობას საგურამოში; ასევე, რეკონსტრუირებულ იქნა საჩხერის რაიონული საავადმყოფო და კულტურის სახლი, აიგო ოთხსართულიანი საცხოვრებელი სახლი და დახურული საჩოგბურთო კორტები, აკვა-პარკი „ციცინათელა“ (ურეკში), დამონტაჟდა ფირმა „დოპელმაიერის“ საბაგირო გზა დაბა ბაკურიანში, განახლდა ბათუმის დელფინარიუმი და სხვა ობიექტები.
ბორი (ქალაქი რუსეთში)

ბორი — ქალაქი რუსეთში, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ცენტრალურ ნაწილში. 76 732 მცხოვრები (2021). მდებარეობს მდინარე ვოლგის მარცხენა სანაპიროზე, ქალაქ ნიჟნი-ნოვგოროდის გაღმა მხარეს (მასთან დაკავშირებულია საავტომობილო ხიდით). ქალაქში არის რკინიგზის სადგური „მოხოვიე-გორი“.

პირველად იხსენიება საუკუნეში როგორც ვეზლომსკაია-სლობოდკა მდინარე ვეზლომის შესართავთან. მოგვიანებით გადაიტანეს 1 კმ-ით ჩრდილოეთით და ბოროვსკაია-სლობოდა უწოდეს. 1927 წლიდან მუშათა დაბა იყო, 1938 წლიდან ქალაქია. მოქმედებს ნიჟნი-ნოვგოროდის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დისტანციური განათლების ფაკულტეტი (2000), მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (1969), საესტრადო-მუსიკალური კომედიის თეატრი „მიუზიკლი“ (1989); ქარხნები: მინის, მილების, „ნიჟნეგოროდსკი ტეპლოხოდი“ (აირის, ნავთობისა საავტომობილო მრეწველობის, მცურავი ამწეების მოწყობილობები და სხვ.), სილიკატების; ავეჯის ფაბრიკა, საკვები კონცენტრატების წარმოება და სხვ.
გადაუდებელი კონტრაცეფცია

გადაუდებელი კონტრაცეფცია, იგივე სასწრაფო კონტრაცეფცია — კონტრაცეფციის ფორმა, რომელიც გამოიყენება სქესობრივი აქტის შემდეგ ორსულობის თავიდან ასაცილებლად.

არსებობს გადაუდებელი კონტრაცეფციის რამდენიმე ფორმა. გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბები, რომლებსაც ზოგჯერ „შემდეგი დღის“ აბებსაც უწოდებენ, არის მედიკამენტები, რომლებიც ხელს უშლიან ოვულაციას ან განაყოფიერებას, რომელიც ორსულობისთვის აუცილებელია. გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბების შექმნისას უმეტესად იყენებენ ჰორმონალურ პრეპარატ ლევონორგესტრელს, თუმცა ზოგიერთ აბში მისი და ესტროგენის კომბინაცია გვხვდება. ასეთი აბების მიღებას ყველაზე ეფექტური შედეგი სქესობირივი აქტიდან 72 საათის განმავლობაშია.

ზოგჯერ გადაუდებელი კონტრაცეფციის სახით გამოიყენება ასევე საშვილოსნოსშიდა მოწყობილობა (ე.წ. „სპირალი“), რომელსაც გრძელვადიან კონტრაცეპტივადაც იყენებენ.
ელ-კახასის ეროვნული პარკი

ელ-კახასის ეროვნული პარკი ან კახასის ეროვნული პარკი ― ეროვნული პარკი ეკვადორში. მდებარეობს ასუაის პროვინციის დედაქალაქ კუენკიდან 30-კმ-ით დასავლეთით. პარკის ფართობი 285.44 კმ²-ია. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3100-4450 მეტრის სიმაღლეზე. ხასიათდება პარამოსის ეკოსისტემით. ეროვნულ პარკად 1996 წლის 5 ნოემბერს გამოცხადდა.

ეტიმოლოგია
სახელწოდება კიჩუას ენიდან მომდინარებს. „თოვლიანი მთებისკენ გამავალ კარიბჭეს“ ნიშნავს, ხოლო ცივს ნიშნავს. ზოგიერთი ვერსიით, პარკის სახელწოდება ესპანური სიტყვიდან (ყუთები) წარმოდგება.