iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
ნანული მაისურაძე

ნანული მაისურაძე (დ. 19 თებერვალი, 1937) — ქართველი ეთნოლოგი და ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი 1961 წელს. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი. 2006 წლიდან ისტორიის, ეთნოლოგიის, რელიგიის შესწავლისა და პროპაგანდის სამეცნიერო ცენტრის თანამშრომელი.მის მიერაა წაკითხული ლექციების სპეციალური კურსი ეთნომუსიკოლოგიაში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
ნაზლი ეჯევითი

ფატმა ნაზლი ეჯევითი (, დ. 4 იანვარი, 1900 — გ. 14 აგვისტო, 1985, თურქეთი) — მასწავლებელი და რეალისტი მხატვარი. თურქეთის პრემიერ-მინისტრის, ბულენთ ეჯევითის დედა.

ბიოგრაფია
ფატმა ნაზლი დაიბადა 1900 წლის 4 იანვარს სტამბოლში, მაშინდელი ოსმალეთის იმპერიის დედაქალაქში. მისი წინაპრები იყვნენ სამხედროები, მამა — პოლკოვნიკი ემინ სარგუტი, ხოლო დედის ბაბუა კირატ ფაშა — ოსმალეთის სულთნის თანაშემწე. ოჯახი წარმოშობით ბოსნიელი იყო. 1915 წელს შაპას გოგონათა პედაგოგიური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, ერთ-ერთი პირველი თურქი მხატვრის, მიჰრი მუშფიკის რჩევით, გადაწყვიტა დაკავებულიყო მხატვრობით.

1915 წლიდან 1922 წლამდე სწავლობდა გოგონათა სახვითი ხელოვნების სკოლაში. მას შემდეგ, რაც თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის ომის გამო გოგონათა სახვითი ხელოვნების სკოლის დამამთავრებელი გამოცდები გაუქმდა, მან მიიღო მასწავლებლის სერთიფიკატი. ნაზლიმ ბეშიქთაშის გოგონათა საშუალო სკოლაში ხელოვნების მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. შემდეგ ის გაჰყვა მშობლებს კასთამონუში, ანატოლიაში და 25 წლით შეაჩერა მხატვრობის კარიერა. ის ჯერ ასწავლიდა კასთამონუში, შემდეგ კი ბოლუსა და იზმითში.

1924 წელს დაქორწინდა და საცხოვრებლად ანკარაში[4] გადავიდა. ერთი წლის შემდეგ მას შეეძინა ვაჟი, ბულენთი, რომელიც მოგვიანებით გახდა პოლიტიკური პარტიის ლიდერი, შემდეგ კი — თურქეთის პრემიერ-მინისტრი კიდევ ოთხჯერ. იგი მუშაობდა ხელოვნების მასწავლებლად მასწავლებელთა მუსიკალურ სკოლაში, რომელიც გახდა ჰაჯეტპეს უნივერსიტეტის ანკარის სახელმწიფო კონსერვატორიის წინამორბედი. გარდა ამისა, იგი ასწავლიდა სტამბოლის საშუალო სკოლაში. მისი პედაგოგიური კარიერა გაგრძელდა 19 წელი.

2003 წელს თურქეთის იმდროინდელმა პრემიერ-მინისტრმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის დაკავების და ინტერიერის განახლების შემდეგ, სთხოვა რეზიდენციის ფოიეში განტავსებულიყო მისი ნამუშევარი „სალაჯაკი“

გარდაცვალება
1985 წლის ივნისში ეჯევითი ჯანმრთელობის პრობლემების გამო გადაიყვანეს სტამბოლის საავადმყოფოში. მოგვიანებით იგი ანკარაში გადაიყვანეს, სადაც მისი ვაჟი ბულენთ ეჯევითი ცხოვრობდა. 1985 წლის 14 აგვისტოს იგი 85 წლის ასაკში გარდაიცვალა ჰაჯეტპეს საუნივერსიტეტო საავადმყოფოში. იგი დაკრძალეს ჩებეჯი ასრის სასაფლაოზე
სუბატომური ნაწილაკი

სუბატომური ნაწილაკი — ნაწილაკი, რომელიც ზომით ატომზე პატარაა. ატომი მატერიის უმცირესი ნაწილაკია, რომლის ქიმიური საშუალებებით გამოყოფა შეუძლებელია, და დიდი ხნის განმავლობაში იგი უმარტივეს და უმცირეს ნაწილაკად ითვლებოდა. 1897 წელს ჯოზეფ ჯონ თომსონის მიერ ელექტრონის აღმოჩენამ ეს მოსაზრება უარყო და სამეცნიერო სამყარო შეძრა. მოგვიანებით, 1919 წელს, ერნესტ რეზერფორდმა პროტონი აღმოაჩინა და ივარაუდა ატომის ბირთვის შემადგენელი მეორე ნაწილაკის, ნეიტრონის არსებობა, რომელიც 1932 წელს აღმოაჩინა ჯეიმზ ჩედვიკმა. საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული, მეცნიერებმა ასევე აღმოაჩინეს სხვა, მანამდე აღმოჩენილ სუბატომურ ნაწილაკებზე მცირე ზომის ნაწილაკებიც, როგორებიცაა კვარკები, გლუონები, ფერმიონები, მესონები და სხვა.

კლასიფიკაცია
დღესდღეობით, მეცნიერთა უმეტესობა თანხმდება, რომ სუბატომური ნაწილაკები იყოფა ორ კლასად: კომპოზიტურ და ელემენტარულ ნაწილაკებად. კომპოზიციური ნაწილაკების სტრუქტურა შედგება უფრო მცირე ნაწილაკებისგან, ხოლო ელემენტარული ნაწილაკები უმარტივესია, ე.ი. უფრო პატარა ნაწილაკებად დაშლა შეუძლებელია.
ღუღუნ წახნაგია

ღუღუნ წახნაგია (დ. 1933, მეორე ჭოღა, ჩხოროწყუ, — გ. 2017) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრაფია
სწავლობდა გორის ბარათაშვილის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მეორე კურსზე აირჩიეს ფილოლოგიის ფაკულტეტის გაზეთის რედაქტორად, ამ გაზეთს უძღვებოდა ინსტიტუტის დამთავრებამდე. ასევე იგი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის რესურსცენტრთან არსებულ ლიტერატურულ გაერთიანებას ხელმძღვანელობდა. მისი პირველი ლექსების კრებულია „უსასრულო გზა“.
გურამ მამაცაშვილი

გურამ მამაცაშვილი (დ. 7 ოქტომბერი, 1931, თბილისი — გ. 2009) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
გურამ მამაცაშვილი დაიბადა 1931 წელს, თბილისში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის ფაკულტეტი „ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის“ კვალიფიკაციით. 1956-1961 წლებში. მუშაობდა „ხრამჰესის“ იჰიდროელექტროსადგურს მშენებლობაზე, თბილისის წყალსადენის სათავე ნაგებობების სამმართველოს უფროსად, საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტში. 1961 წლიდან საქართველოს მელიორაციისა და წყალთა მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში კაპიტალური მშენებლობის სამმართველოს მთავარი ინჟინერი იყო., 1981-1986 წლებში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მელიორაციის განყოფილების გამგე იყო; 1986-1988 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო კომიტეტის "აგრომრეწვის" თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ; 1988-1990 წლებში სამშენებლო გაერთიანება "მთავარწყალმშენის" უფროსის მოადგილე იყო; წლების განმავლობაში იყო ტექნიკური უნივერსიტეტის ლექტორი.
დი ენ ჰოლისკი

დი ენ ჰოლისკი (დ. 12 დეკემბერი, 1948) — ენათმეცნიერი

ბიოგრაფია
დაამთავრა ჩიკაგოს უნივერსიტეტი (აშშ). იკვლევს ქართველურ (ქართულ, ჭანურ) ენებსა და მთის კავკასიურ ენებს. ამჟამად მუშაობს ვაშინგტონის ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტში. ქართული თარგმანი დაიბეჭდა 2000 წელს. გამოკვლევებიდან რომლებიც ქართველურ-კავკასიურ ენებს ეხება, აღსანიშნავია: "სტატიკური ზმნები ქართულსა და სხვაგან", 1978; "ასპექტის თეორია და ქართული ასპექტი", 1981; "გარდაუვალი ზმნის სუბიექტის ბრუნვა წოვათუშურში (ბაცბურში)", 1987; "ლაზური" (სერია: კავკასიის მკვიდრთა ენები), 1991 (ყველა ინგლისურად); გამოცემული აქვს (ე. ქადაგიძესთან ერთად) წოვათუშური ტექსტები. რედაქტორია (კევინ ტუიტთან ერთად) კრებულისა, რომელიც ეძღვნება ჰოვარდ არონსონის.
ლეილა პაპავა

ლეილა პაპავა (დ. 3 სექტემბერი, 1927, ქუთაისი — გ. 16 იანვარი, 2004) — ქართველი ექიმი, ბიოლოგი, ქიმიკოსი.

ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა ა.ს. პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტი ქიმიისა და ბიოლოგიის სპეციალობით. 1960-იანი წლებიდან დაიწყო მუშაობა ბიოქიმიური ლაბორატორიის ექიმ-ლაბორანტად ქალაქ თელავის რაიონულ საავადმყოფოში. გარდაიცვალა 2004 წლის 16 იანვარს. დაკრძალულია ქალაქ თელავის ე. წ. ძველ სასაფლაოზე.
ნოე ჯორბენაძე

ნოე ჯორბენაძე (დ. 20 ივლისი, 1956) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
ნოე ჯორბენაძე დაიბადა 1956 წლის 20 ივლისს, თბილისში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1981-1984 წლებში იყო თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი–პათოლოგანატომი; 1984-1991 წლებში პათოლოგანატომიური განყოფილება გამგე; 1991-1993 წლებში თბილისის მორფოლოგიური დიაგნოსტიკის ცენტრის მთავარი ექიმი; 1993 წლიდან კლინიკური პათოლოგიის ს/პ ცენტრის დირექტორი; ავტორია 10 სამეცნიერო ნაშრომისა.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა – "თირკმელის მორფოლოგიური ცვლილებები პოსტრეანიმაციულ პერიოდში", დაიცვა 1989 წელს.
ელგუჯა ქუთელია

ელგუჯა ქუთელია (დ. 7 დეკემბერი, 1941, ბანძა) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

1964-1970 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1967-1970 წლებში იყო ბარდინის სახელობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი, 1973-1976 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დოცენტი. 1977-1987 წლებში ამავე ინსტიტუტის ელექტრონული მიკროსკოპიის რესპუბლიკური ცენტრის ხელმძღვანელი, 1987-1999 წლებში ინსტიტუტის სტრუქტურული კვლევის რესპუბლიკური ცენტრის ხელმძღვანელი, 1993 წლიდან კი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკური მასალათამცოდნეობის კათედრის გამგე. ავტორია 220-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 3 მონოგრაფიის, 35-ზე მეტი პატენტის. მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით ბოლო 10 წლის მანძილზე შესრულდა 10 საერთაშორისო საგრანტო პროექტი.

ჯილდოები
2004 - საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება)
2000 წელს რუსულ ენაზე გამოცემული მონოგრაფიისათვის - "ავტომობილების ხანგამძლეობის, ეკონომიურობისა და ეკოლოგიურობის ამაღლება ახალი თაობის ზეთების დამუშავებითა და გამოყენებით"
2001 - ღირსების ორდენი
1998 - ღირსების ორდენი
1998 - ღირსების მედალი
ქართული ტექნიკური მეცნიერების განვითარებისა და საინჟინრო კადრების აღზრდის საქმეში შეტანილი თვალსაჩინო პირადი წვლილისათვის
1986 - მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“
ვინს გილიგანი

ჯორჯ ვინსენტ გილიგანი (დ. 10 თებერვალი, 1967) — ამერიკელი სცენარისტი, პროდიუსერი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 10 თებერვალს, 1967 წელს რიჩმონდში, ვირჯინია. ჯორჯ ვინსენტ გილიგანის მშობლები სკოლის მასწავლებელი და სადაზღვეო პრეზენტაციების დამრიგებელი იყო. ის კათოლიკე ოჯახში გაიზარდა, მაგრამ მოგვიანებით თავის თავს აგნოსტიკოსი უწოდა. მისი მშობლები განქორწინდნენ 1974 წელს, ხოლო გილიგანი და მისი უმცროსი ძმა გაიზარდა ფერმვილის და ჩესტერფილდის ოლქში, სადან სწავლა განაგრძეს. გილიგანმა თავისი ტალანტი ადრეული ასაკიდან აღმოაჩინა და იგი მაქსიმალურად განავითარა.
რადამანთისი

რადამანთისი — კრეტას ერთ-ერთი მეფე ბერძნულ მითოლოგიაში, ნახევარღმერთი და ქვესკნელის მსაჯული ეაკოსთან და მინოსთან ერთად. იგი იყო ზევსის და ევროპას შვილი. მისი სახელი მოგვიანებით გამოიყენებოდა მკაცრი და მოუქნელი მსჯელობის მქონე პირების აღსანიშნავად. იგი აზიელებს განსჯიდა ჯოჯოხეთში, ეაკოსი განსჯიდა ევროპელებს და მინოსი განსჯიდა საეჭვო შემთხვევებს.

ოჯახი
რადამანთისისი, მითოლოგიის თანახმად, იყო ზევსისა და ევროპეს ვაჟი და სარპედონისა და მინოსის ძმა. ძმასთან ერთად, რადამანთისი გაიზარდა ასტერიონმა, მათმა მამინაცვალმა. მას ჰყავდა ორი ვაჟი, გორტისი (დაკავშირებული გორტინთან, კრეტა ) და ერითრუსი ( ერითრაის დამფუძნებელი).

სხვა წყაროები (მაგ. პლუტარქე, თესევსი 20) ასახელებენ რადამანთისს და არა დიონისეს, როგორც არიადნეს ქმარს და ენოპიონის, სტაფილოსისა და თოასის მამას. ამ ცნობაში არიადნე იყო მინოსის, რადამანთისის ძმის ქალიშვილი; მეორე არიადნა იყო მინოსის შვილიშვილისა და თანამოსახელის ქალიშვილი, რომელიც თესევსის ლეგენდაშია და გადაარჩინა დიონისემ.

კანონმდებლობა
მიუხედავად იმისა, რომ ის ხშირად ითვლებოდა ქვესკნელის მიცვალებულთა ერთ-ერთ მსაჯად, იგი ასევე ცნობილი იყო რამდენიმე საკანონმდებლო საქმიანობით. არის მითითება რადამანთისის კანონზე, რომელიც კრეტელებს უბრძანებს ცხოველებით ფიცი დაედოთ ასევე სხვა კანონებიც შექმნა, მაგალითად თავდაცვის შესახებ კანონი, რომელიც ამბობდა, თუ მოძალადეს წინააღმდეგ მსხვერპლი მოძალადეს დააზარალებს კანონის მიხედვით მსხვერპლი არ დაისჯება, რადგან თავდაცვის მიზნით იბრძოდა. მისი კანონმდებლობა და მისი შემდგომი ანალოგი ლაკადემონის სპარტაში, მოკლედ არის აღწერილი პლატონის კანონების წიგნში, მას შემდეგ, რაც იგი წარდგენილია როგორც მინოსის ძმა და მიენიჭება ადამიანთა შორის ყველაზე სამართლიანი და სამართლიანობის გამტარებელი.

გადასახლება კრეტადან
მეფე ასტერიუსი უშვილოდ გარდაიცვალა და ტახტი მინოსმა მიიღო. როდესაც მინოსი გახდა კრეტას მეფე, მან განდევნა რადამანთისი კრეტიდან, რადგან მასზე ეჭვიანობდა მისი პოპულარობის გამო. რადამანთისი გაიქცა ბეოტიაში, სადაც ცოლად შეირთო ალკმენე, ამფიტრიონის ქვრივი და ჰერაკლეს დედა. ზოგიერთი ტრადიციის თანახმად, იგი ჰერაკლეს მასწავლებელი გახდა. ამას ასევე აღნიშნავს შუა საუკუნეების ისტორიკოსი იოანე ცეცესი. ზოგადად, რადამანთუსის საქმიანობის განსაკუთრებული სფეროა ეგეოსის ზღვის კუნძულები, გარდა თავად კრეტასა, სადაც აქტიურობდა მინოსი. მას ასევე ანტიკური ავტორები ხშირად უკავშირებენ ცენტრალურ საბერძნეთს.

გარდაცვალების შემდეგ
გვიანდელი ლეგენდების თანახმად (დაახლ. ძვ. წ. 400 წ.), მისი მოუქნელი მთლიანობის გამო, იგი ქვემო სამყაროში მკვდრების ერთ-ერთ მოსამართლედ შეიყვანეს, თავის ნახევარ ძმა ეაკოსთან და მის სრულ ძმასთან მინოსთან ერთად. მას უნდა გაესამართლებინა აღმოსავლელების (აზიელების) სულები, ეაკოსი - დასავლელების სულები (ევროპელების), ხოლო მინოსს ჰქონდა გადამწყვეტი ხმა ( პლატონი, გორგიასი 524). ის გამოსახულია ჰომეროსის ოდისეის მე-4 და მე-7 წიგნებში. ვერგილიუსი (ძვ. წ. 69–18) რადამანთისს აქცევს ერთ-ერთ მსაჯულსა და უღირსთა დამსჯელს ენეიდის ქვესკნელის ( ტარტარუსი ) განყოფილებაში.
ჰომეროსი მას წარმოგვიდგენს, როგორც ელიზიურ ველებში ( ოდისეა . 564), სამოთხე ზევსის უკვდავი შვილებისთვის. პინდარი ამბობს, რომ ის არის კრონოსის (ახლანდელი მმართველი ელიზიუმის ) მარჯვენა ხელი და იყო გარდაცვლილთა ერთადერთი მოსამართლე. ლუკიანე ასახავს რადამანთისს, როგორც გმირთა კომპანიას ჭეშმარიტ ისტორიაში ბედნიერების კუნძულებზე.
ნატალია ჩინჩალაძე

ნატალია ჩინჩალაძე (დ.30 ოქტომბერი, 1974, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პედაგოგი, მათემატიკოსი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.
1996-1997 კატეგორიის ინჟინერი, 1997-2003 უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 2003 ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, 2003-2006 უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 2007-მკვლევარი, 2007-2010 ზუსტი და საბუნებისმეტველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი, 2010 აკადემიური დოქტორი, 2010, 2016 ასისტენტ-პროფესორი, 2016 ასოცირებული პროფესორი, 2016 ი.ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე.

მის ინტერესს მოიცავს დრეკადი გარსები, ფირფიტები, ღეროები, თხევად და დრეკად გარემოთა ურთიერთქმედების ამოცანები, გადაგვარებული დიფერენციალური განტოლებები და სისტემები, სასაზღვრო და საწყის-სასაზღვრო ამოცანები. შესწავლილი აქვს ხარისხოვანი წამახვილების მქონე პრიზმული გარსების ღუნვის სტატიკისა და დინამიკის ამოცანები. წამახვილების გეომეტრიაზე დაყრდნობით დადგენილი აქვს კრიტერიუმი, როდის შეიძლება წამახვილებული ბოლოების ჩამაგრება ან დაყრდნობა, როგორც იერარქიული, ასევე, კირხოფ-ლიავის მოდელებისათვის. განხილული აქვს წამახვილებული ფირფიტებისა და არაკუმშვადი სითხის ურთიერთქმედების საკონტაქტო ამოცანები.
ელენე ჩადუნელი

ელენე ჩადუნელი (დ. 4 ოქტომბერი, 1948, კაპსუკასი, ლიტვა) — ქართველი კარდიოლოგი.

ბიოგრაფია
1966 წელს სწავლობდა კარელიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო საქმის ფაკულტეტზე. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1972 წელს. 1972–74 წლებში მუშაობდა თბილისის სასწრაფო დახმარების გამსვლელი ბრიგადის ექიმად. 1975–84 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ურგენტული თერაპიის ექიმი-ორდინატორი. 1984 წლიდან ამავე ინსტიტუტის სწავლულო მდივანი. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ათეროსკლეროზის, ჰემოსტაზის სისტემისა და ჰიპერლიპიდემიის პრობლემებს. მონაწილეობდა კლივლენდის, სლოვენიის და ბუდაპეშტის საერთაშორისო სიმპოზიუმებში.
თენგიზ მაღალაშვილი

თენგიზ მაღალაშვილი (დ. 1 აგვისტო, 1927, თბილისი, საქართველო — გ. 22 იანვარი 1985) — ქართველი თეატრისა და კინოს რეჟისორი.

ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1951 წელს არქიტექტურის ფაკულტეტის სტუდენტი გახდა თბილისის ა. ქუთათელაძის სამხატვრო აკადემიაში, მაგრამ სწავლა შეწყვიტა და შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტზე განაგრძო სწავლა. ინსტიტუტის დამთავრებისთანავე კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ დაიწყო მუშაობა რეჟისორის ასისტენტად. ამავდროულად კი რეჟისორ კ. პიპინაშვილს ასისტენტობას უწევდა ფილმ -„ორი ოკეანის საიდუმლობას“ გადაღებისას. 1956-1958 წლებში ქუთაისის დრამატული თეატრის დამდგმელი, შემდგომ კი რეჟისორი გახდა. 1956 წელს პირველად დადგა ქართულ სცენაზე პ. კაკაბაძის „კახაბერის ხმალი“ და ლ. სანიკიძის „გაიუს გრაკხი“(1957). 1958 წლიდან კი თელავის თეატრის მთავარი რეჟისორი გახდა და დადგა სპეკტაკლები: ი. მჭედლიშვილის „პირველი ყეენობა“ და გ. ლორკას „სისხლიანი ქორწილი“. 1959 წელს კი ისევ კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ ბრუნდება. 1965 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის მთავარი რეჟისორია. გამოსარჩევია მისი რეჟისორული ნამუშევრები: სილხან-საბა ორბელიანის „სიბრძნე სიცრუისა“ ნ. ხატისკაცის ინიცირებით, მოლიერის „სკაპერის ოინები“, ო. ტაბაკოვის „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“, ე. შვარცის „წითელქუდა“, ქ. ქუჩუკაშვილის „კონკია“, „სად ხარ სულიკო?“, „გოგო და ბიჭი“, „შვილები“ და ლიტერატურული კომპოზიცია „დღეს ჩვენ ვფიქრობთ ბარათაშვილზე“, ს. ვოლოდინის „უფროსი და“ და ა.შ. მისი რეჟისორობითაა გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი და მხატვრული ფილმები: „ძნელი დასაწყისი“ (1982), „არსენას სიმღერა“.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ რეჟისორი , საბავშვო ფილმების კინოკავშირის სექციისა და საბავშვო თეატრების საერთაშორისო ასოციაციის წევრი (1964-1975)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1971 - საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
მოსკოვის დრატურგიის ფესტივალი, ლაურეატი
მოსკოვის საერთაშორისო თეატრების ფესტივალი, ლაურეატი
აკაკი ბერიძე

აკაკი ბერიძე (დ. 14 თებერვალი, 1988) — ქართველი იურისტი, მეცნიერი, პედაგოგი.

განათლება
2010 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; 2012 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის მაგისტრატურა საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით; 2014 წელს ჩიკაგო-კენტის სამართლის სკოლის, ილინოისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (აშშ) საერთაშორისო და შედარებითი სამართლის მაგისტრატურა. 2014 წლიდან არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის დოქტორანტი საერთაშორისო სამართლის მიმართულებით; კანონის უზენასეობა გლობალური განვითარებისათვის - მაგისტრი - ლოიოლას ჩიკაგოს უნივერსიტეტის რომის ფელიჩის ცენტრი (2018-2019., აშშ, იტალია).

ბიოგრაფია
2009–2010. იკავებდა საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში ადვოკატის პოზიციას სისხლის სამართლის მიმართულებით; 2010–2012. მუშაობდა საქართველოს მთავრობის კანცელარიის იურიდიულ დეპარტამენტში მთავარ სპეციალისტად; 2012-2014. იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის აპარატის მთავარი სპეციალისტი; 2014 წლიდან არის საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის აპარატის წამყვანი სპეციალისტი. კითხულობს ლექციებს საერთაშორისო საჯარო სამართლის, ევროპული სამართლის მიმართულებით უმაღლეს სასწავლებლებში. არის ავტორი სტატიებისა: „კოვიდ 19 და საერთაშორისო სამართალი“; „რუსი მეფისტოფელის მიერ ისტორიის შეცვლის უნიათო მცდელობები“; „ესპანური ელ-კლასიკო – მადრიდი კატალონიის წინააღმდეგ საერთაშორისო სამართალში“; „ყველაზე ძველი პარლამენტი და ყველაზე „ახალგაზრდა“ სასამართლო ბრექსითის შესახებ“.

წევრობა
ამერიკის საერთაშორისო სამართლის ასოციაცია - ,-ის წევრი (2014-)
იბერო-ამერიკული სამართლის ინსტიტუტის საერთაშორისო და ევროპული სამართლის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი-ის (პორტო, პორტუგალია), წევრი (2020-)
საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის, წევრი (2015-)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2004 — საქართველოს პრეზიდენტის სტიპენდიატი
გიორგი ტოგონიძე

გიორგი ტოგონიძე (დ. 1904 — გ. 1989) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
გიორგი ტოგონიძე დაიბადა 1904 წელს, ქუთაისში. 1922 წელს ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე. 1930 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. მუშაობა დაიწყო ინდუსტრიულ ინსტიტუტში გამოყენებით გეოლოგიის კათედრაზე ასისტენტად. საკანდიდატო დისერტაციის დაცვის შემდეგ იყო კათედრის დოცენტი; 1967-1980 წლებში კათედრის გამგე; 1980 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე - პროფესორი; 1967 წლამდე მუშაობდა აგრეთვე კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტში იშვიათი ლითონების განყოფილების გამგედ; თითქმის 60 წელი ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას; პედაგოგიურ მოღვაწეობასთან ერთად, 1930-1952 წლებში იყო გეოლოგიური საძიებო პარტიის უფროსი, მთავარი ინჟინერი, სამეცნიერო კონსულტანტი; ზემო რაჭაში მან აღმოაჩინა „კარობის მოლიბდენის“ საბადო, აგრეთვე ზოფხითოს ანთიმონიტის და ნოწარულას ვოლფრამის საბადოები, დარიშხანისა და ვერცხლის წყლის მადანგამოვლინებები; თითქმის 30 წლის განმავლობაში სწავლობდა ზემო რაჭაში. მის მიერ აღმოჩენილ მოსაპირკეთებელი ქვის საბადოებს და იღწვოდა მათი პრაქტიკული გამოყენებისათვის. 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
ხელოვნური თანამგზავრი

ხელოვნური თანამგზავრი — კოსმოსური აპარატი ან ნებისმიერი სხვა ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მოძრაობს ციური სხეულის გარშემო ორბიტაზე. თანამგზავრები არსებობენ: სამხედრო, კვლევითი, მეტეოროლოგიური, გეოლოკაციური, საკომუნიკაციო, სამაუწყებლო და სანავიგაციო თანამგზავრები.

დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი (დხთ) მოძრაობს დედამიწის გარშემო ორბიტაზე.
მზის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს მზის გარშემო ორბიტაზე.
მთვარის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს მთვარის გარშემო ორბიტაზე.
ვენერის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს ვენერის გარშემო ორბიტაზე.
მარსის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს მარსის გარშემო ორბიტაზე.
ჰალიქტიდები

ჰალიქტიდები — ფუტკრების სიდიდით მეორე ოჯახი. მოიცავს ფუტკრების 4500-მდე სახეობას. ამ სახეობების წარმომადგენლები მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე გვხვდებიან, გარდა ანტარქტიდისა. ჰალიქტიდების ოჯახის წარმომადგენლები მრავალფეროვნებით გამოირჩევიან, გააჩნიათ განსხვავებული ზომა, სხეულის ფორმა და ფერი. გვხვდებიან როგორც მუქი შეფერილობის, ასევე მწვანე, წითელი და იასამნისფერი სახეობები. განსხვავდებიან მამრი და მდედრი ინდივიდებიც. ეს ოჯახი არის პირველი აღმოჩენილი ეუსოციალური ფუტკრების ჯგუფი.

ეკოლოგია
ჰალიქტიდების უმეტესობა მიწაში ბუდობენ, ხშირად თიხიან ნიადაგებში ან მდინარის სანაპიროებთან, უფრო იშვიათად ხეებში. ისინი „მასობრივად უზრუნველყოფენ“ თავიანთ შთამომავლებს, და არა პროგრესულად, განსხვავებით თაფლის ფუტკრებისგან, ე.ი. ისინი კვერცხთან ერთად ლუქავენ დიდი რაოდენობით ნექტარსა და მტვერს, რათა მატლმა ერთიანად მიიღოს მისთვის საჭირო საკვები. ჰალიქტიდების ყველა სახეობა, გარდა კლეფტოპარაზიტებისა, მტრით იკვებება და მათ მნიშვნელოვანი როლი მიუძღვით დამტვერვაში.

ეუსოციალობა
ჰალიქტიდების უმეტესი სახეობა ეუსოციალურია (ნაწილობრივ მაინც),
მაგალითად . მუშა ფუტკრებსა და დედოფალს შორის მკვეთრად გამოკვეთილი განსხვავებებია, ხოლო მათი საქმიანობა დიფერენცირებული. ჰალიქტიდებში შეინიშნება მრავალფეროვანი სოციალური ქცევები და ინსტინქტები, რომლებზეც შესაძლებელია გავლენა მოახდინოს ისეთმა ფაქტორებმა, როგორებიცაა სეზონი, კლიმატი, ადგილმდებარეობა, ხელმისაწვდომი რესურსები და სხვა.

იმ სახეობებს, რომლებშიც ინდივიდებს არ აქვთ დიფერენცირებული საქმიანობა და მოვალეობები, როგორებიცაა ან , პრიმიტიულ ეუსოციალურ სახეობებს მიაკუთვნებენ. პრიმიტიული ეუსოციალობის კიდევ ერთი მაგალითია . ფუტკრების ამ ოჯახისთვის აგრესიაა იერარქიული და სოციალური წყობის განმსაზღვრელი. ამის მსგავსი პრიმიტიული ეუსოციალური სახეობების არსებობა ეუსოციალობის განვითარებაზე გვიქმნის წარმოდგენას.

კბენა
ჰალიქტიდებში მხოლოდ მდედრ ფუტკრებს აქვთ კბენის უნარი, რაც, მათი არააგრესიული ბუნების გამო, საკმაოდ იშვიათია და მხოლოდ ფუტკრის მოკვლის მცდელობის გამო, ან მასთან შემთხვევითი კონტაქტის დროს ხდება. ნაკბენი უმნიშვნელოა და არანაირ საშიშროებას არ წარმოადგენს ადამიანებისთვის.
ნუგზარ ავალიანი

ნუგზარ ავალიანი (დ. 5 იანვარი, 1942, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი — გ. 8 მარტი, 2014, ქუთაისი, საქართველო) — ქართველი არქიტექტორი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი. საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი (2009–2014). საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატი (2013).

ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით 1965 წელს. მუშაობა დაიწყო მშენებლობის ოსტატად, კონსტრუქტორ-დამპროექტებლად, ინჟინერ-ტექზედამხედველად, ტექნიკუმის სპეცსაგნების მასწავლებლად, თერჯოლის მთავარ არქიტექტორად.1970 წლიდან პარტიულ და სამეურნეო სამუშაოაზე.აირჩიეს საქართველოს კომპარტიის ქუთაისის, წყალტუბისა და ტყიბულის საქალაქო კომიტეტების სკკპ ავტოზავოდსკის რაიკომის პირველ მდივნად. ასევე, პარტიის ქუთაისის საქალაქო კომიტეტის მშენებლობისა და საქალაქო მეურნეობის განყოფილების გამგე. 1983–1986 სწავლობდა მოსკოვში, საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურაში.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ნუგზარ ავალიანმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო საქართველოს კომუნისტური პარტიის აღდგენაში და გახდა კომუნისტური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. არჩეული იყო სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოების რამდენიმე მოწვევის დეპუტატად.

2010 წელს დააფუძნა საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „სახალხო-პატრიოტული მოძრაობა“ და მისი ხელმძღვანელია. 2014 წლის 31 იანვარს ქუთაისის ცენტრში ფეხით მოსიარულე გადასასვლელზე მანქანა დაეჯახა, მიიღო მძიმე დაზიანებები, ამის შედეგად გარდაიცვალა.