iraklixyz/georgian-wikipedia-cleaned huggingface dataset:
მოსკოვის მიხეილ და თევდორე ჩერნიგოველების ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.744497
| გრძედი = 37.626436
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის მიხეილ და თევდორე ჩერნიგოველების ეკლესია — მართლმადიდებლური არქიტექტურული კომპლექსი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. მდებარეობს ჩერნიგოვის შესახვევში, სახლი № 3. ეკლესია არის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლი.

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ქვის ეკლესია ააგეს 1675 წელს ხის ეკლესიის ადგილზე, ვაჭარ ი. მალიუტინაიას ფინანსებით. ტაძარი მდებარეობდა ყოფილი ივანოვის მონასტრის ტერიტორიაზე, რომელიც არსებობდა საუკუნიდან საუკუნის დასაწყისამდე.

ტაძარი ეძღვნება ჩერნიგოვის წმინდა მთავარ მიხეილ ვსევოლოდის ძესა და მის უახლოეს ბოიარს თევდორეს, რომლებიც დახოცეს ბათო-ყაენის ბრძანებით 1246 წელს. გადმოცემის თანახმად ტაძარი აგებულია იმ ადგილზე, სადაც ჩერნიგოვიდან მოსკოვში მიმავალი ნეშტების შეხვედრა შედგა.

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1924 წელს. 1970-იანი წლების დასასრულს და 1980-იანი წლების დასაწყისში მიმდინარეობდა სარესტავრაციო სამუშაოები. 1991 წელს ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას.

არქიტექტურა
მოსკოვის მიხეილ და თევდორე ჩერნიგოველების ეკლესია და საწინააღმდეგო მხარეს მდებარე მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი ქმნიან ჩერნიგოვის შესახვევის არქიტექტურულ ანსამბლს. ტაძარი შედგება კუბისაგან, აფსიდისაგან, სატრაპეზოსაგან და კარიბჭისაგან (რომელიც ცვლის სამრეკლოს). ტაძრის გუმბათის ძირი გაფორმებულია კოკოშკინებით. ფანჯრები გაფორმებულია თამასებით.
ლატვიის დროებით ეროვნული საბჭო

ლატვიის დროებითი ეროვნული საბჭო ასევე ცნობილი როგორც ეროვნული საბჭო — შეიქმნა ლივონიის გუბერნიის ქალაქ ვალკაში, 1917 წლის ძველი სტილით 17 ნოემბერს (ახალი სტილით 29 ნოემბერი). ეროვნული საბჭოში მონაწილეობდნენ ლატვიის ლტოლვილთა ცენტრალური კომიტეტი, პოლიტიკური პარტიები, ვიძემის და ლატგალის მიწების დროებითი საბჭოს წარმომადგენლები.

შექმნა
1917 წლის 14-17 ნოემბერი ლატვიელი პოლიტიკოსები შეიკრიბნენ სანქტ-პეტერბურგში და გადაწყვიტეს შექმნათ საბჭო რომელში შევიდოდა ვიდზემის 3 წარმომადგენელი, 3 ლატგალიდან, 3 კურზემიდან, 2 ლატვიის ლტოლვილთა ცენტრალური კომიტეტიდან, 1 ბალტიის ლტოლვილთა ორგანიზაციიდან, 2 ისკოლატიდან (მშრომელთა საბჭო), 2 სამხედროთა საბჭოდან, 1 ფერმერების საბჭოდან, თითო-თითო მემარცხენე და მემარჯვენე სოციალ-დემოკრატებიდან. ასევე თითო შემდეგი პატიებიდან: ესერი, რადიკალ დემოკრატები, ნაციონალ-დემოკრატები. არ ყავდათ წარმომადგენელი ბალტიის გერმანელებს, ებრაელებს, რუსებს და პოლონელ უმცირესობებს.

ეროვნული საბჭოს დდასასრული
დიდი ბრიტანეთისგან დე-ფაქტო აღიარების მოპოვების მიუხედავად, ოკუპანტმა გერმანიამ მის აღიარებაზე უარი განაცხადა და მან მხოლოდ სოციალ-დემოკრატების დომინირებით შექმნილ დემოკრატიულ ბლოკთან დაამყარა ურთიერთობა. ამ ჩიხიდან გამოსასვლელად ეროვნული საბჭო და დემოკრატიული ბლოკი სახალხო საბჭოდ გაერთიანდნენ.

1918 წლის 18 ნოემბერს ლატვიის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ეროვნულმა საბჭომ უფლებამოსილება გადასცა სახალხო საბჭოს და შეურთდა მას.
შემახის საფარი-პარკი

შემახის საფარი-პარკი — დიდი პარკი აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიში, სადაც ვიზიტორებს შეუძლაით თვალი ადევნონ ცხოველებს ველურ ბუნებაში. ამ სიტყვას აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა. ერთ-ერთია ნადირობა აფრიკის ჯუნგლებში. თუმცა, თავდაპირველად „“ სუაჰილის ენაზე (აღმოსავლეთ აფრიკა) ნიშნავდა მოგზაურობას. პარკი საფარი აერთიანებს ყველა ამ მნიშვნელობას. ეს პარკი ასევე დასახიჩრებულ ცხოველთა სარეაბილიტაციო ცენტრია. ეს არის ადგილი, სადაც შეიძლება თვალი ადევნოთ ლანდშაფტურ პირობებში.

აღწერა
ცნობილია, რომ პირველი ასეთი პარკი შეიქმნა აფრიკაში. აზერბაიჯანში ველური ცხოველების ეკოლოგიური ნაკრძალი მდებარეობს შემახის რაიონში, მთიანი ტყის მასივში, რომელსაც ეწოდება პირგულუ.

ამჟამად, ეს პარკი მოიცავს 600 ჰექტარს (აქედან 400 ჰექტარი შემოღობილი ტერიტორია).

პარკში სამი სახეობის გენეტიკურად ღირებული 420 ცხოველია ლატვიიდან, პოლონეთიდან, სლოვაკეთიდან, ჩეხეთიდან და უნგრეთიდან. ესენი არიან: კეთილშობილი ირემი, მუფლონი, ირემლაღი. სელექციური და ვეტერინარული ზომების ჩატარების შედეგად ცხოველების რაოდენობა ორმაგად გაიზარდა. პარკში 790 ცხოველია, მათ შორის 260 კეთილშობილი ირემი, 250 მუფლონი და 280 ირემლაღი. ცხოველების გარეული გავლენისა და ინფექციური დაავადებებისგან დაცვის მიზნით აშენებულია 52 კილომეტრიანი ფარიკადა. გარდა ამისა, პარკში შექმნილია დიდი რაოდენობის ბუნებრივი თავშესაფრები, რათა დაცული იყოს სეზონური სიცივეებისგან, ქარისგან, ნალექებისგან.

უახლოეს მომავალში პარკის ხელმძღვანელობა გეგმავს შემოიყვანოს დომბები, რომლებიც გავრცელებულნი არიან ცენტრალურ ევროპასა და რუსეთის ევროპულ ნაწილში.

ამავდროულად პარკში აშენდა ადმინისტრაციული შენობა და სასტუმრო სახლი.

პარკი საფარი აზერბაიჯანში შეიქმნა ველური ცხოველების პოპულაციის ადაპტაციისთვის აზერბაიჯანის ბუნებაში. ასევე ეს ხელს უწყობს ტურიზმის განვითარებას ქვეყანაში.

2017 წლიდან 2020 წლამდე აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს შემახიში არსებული პარკი საფარის განვითარება.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (შჩეპა)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი = ოფიციალური ვებგვერდი
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.749133
| გრძედი = 37.580419
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნის დასაწყისში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის არბატის რაიონში.

ეკლესია აგებულია 1686 წელს. მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები სვიმეონ ღვთისმიმრქმელისა და ანა წინასწარმეტყველის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ტაძრის ისტორია სათავეს იღებს 1649 წლიდან, როდესაც ამ ადგილზე ააშენეს ხის ეკლესია, რომელიც აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ამავე საუკუნეში ხის ეკლესია დაიწვა, ხოლო მის ადგილზე მრევლის თანხებით 1686 წელს ააგეს ახალი ქვის ტაძარი. 1773 წელს წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესიის ძირითად საკურთხეველს მიაშენეს სვიმეონ ღვთისმიმრქმელისა და ანა წინასწარმეტყველის ეგვტერები.

1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა, მოგვიანებით იგი აღადგინეს მოსახლეობის სახსრებით. ამ პერიოდში მიაშენეს მოციქულ პეტრესა და პავლეს სახელობის ეგვტერი. გარდა ამისა, 1813 წელს ააშენეს სამრეკლოც. 1882 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი ფინისოვის პროექტის მიხედვით მიაშენეს ჩრდილოეთის ეგვტერი.

1934 წელს ეკლესია დახურეს ღვთისმსახურებისათვის. ეკლესიის შიდა ინტერიერი გადააკეთეს საამქროს ფორმატში, სადაც დიდი სამამულო ომის დროს საბრძოლო მასალებს ამზადებდნენ. მშვიდობიანობის დროს კი 1990-იან წლებამდე განთავსებული იყო გაერთიანება „სამხატვრო გრავიურა“.

1993 წელს შენობა დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ღვთისმსახურება აღსდგა 1994 წელს, ხოლო 1999-2002 წელს მიმდინარეობდა მასშტაბური რეკონსტრუქცია. აღადგინეს კოშკი, გუმბათი და სამრეკლო. 2008 წელს დასრულდა კანკელის აღდგენის სამუშაოები. ტაძარი აკურთხეს 2008 წლის 22 აპრილს.
დილჰან ერიურთი

დილჰან ერიურთი (; დ. 29 ნოემბერი, 1926, იზმირი, თურქეთი — გ. 13 სექტემბერი, 2012, ანკარა, თურქეთი) — თურქი ასტროფიზიკოსი, სრული პროფესორი. მეცნიერი, რომელმაც ხელი შეუწყო ასტრონომიის კვლევასა და ევოლუციას.

1961-1973 წლებში, ერიურთი, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკურ უნივერსიტეტში (აატუ) პირველი თურქი მეცნიერი იყო, -ში თანამდებობა მიიღო და ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკურ უნივერსიტეტში ასტროფიზიკის განყოფილება დააარსა, ხოლო 1988-1993 წლებში აატუ-ს მეცნიერებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის დეკანი იყო.

ბიოგრაფია
ერიურთი დაიბადა 1926 წლის 29 ნოემბერს, იზმირში. მამამისი აბიდინ ეგე, 1944 წელს თურქეთის პარლამენტის წევრი იყო დენიზლის პროვინციიდან.

მამამისის იზმირში ცამოსვლიდან ცოტა ხანში, ოჯახი სტამბოლში გადავიდა, რამდენიმე წლის შემდეგ კი ანკარაში. ანკარაში დაწყებითი განათლების დასრულების შემდეგ, სწავლა განაგრძო ანკარის გოგონათა საშუალო სკოლაში. უმაღლეს სკოლაში სწავლის პერიოდში, მას განსაკუთრებული ინტერესი ჰქონდა მათემატიკისადმი. ამ მიზეზით, უმაღლესი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა სტამბოლის უნივერსიტეტში, მათემატიკისა და ასტრონომიის ფაკულტეტზე განაგრძო. უნივერსიტეტში სწავლის დროს, დაინტერესდა ასტრონომიით.

1946 წელს სტამბოლის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ორი წლის მანძილზე საპატიო ასისტენტად მუშაობდა თევფიკ ოკტაი ქაბაქჩიოღლუსთან, რომელიც ანკარის უნივერსიტეტში ასტრონომიის განყოფილება გახსნა. შემდგომში სწავლა განაგრძო მიჩიგანის უნივერსიტეტში, ხოლო 1953 წელს დოქტორანტურის საფეხური დაამთავრა ანკარის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკის ფაკულტეტზე და შემდეგ ამავე უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი გახდა.

1959 წელს, ის ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს სტიპენდიით, ორი წლით სასწავლებლად კანადაში გაემგზავრა. მას შემდეგ, გადავიდა აშშ-ში და მუშაობდა ამერიკის სოროპტიმისტური ფედერაციაში, ინდიანას უნივერსიტეტში, ვარსკვლავური მოდელების იდენტიფიკაციაზე. მუშაობდა მარშალ ვრუბელთან ერთად. ამ გამოცდილების შემდეგ, იგი მუშაობდა ნასას გოდარდის კოსმოსური ფრენის ცენტრში. მუშაობდა გ.უ. ასალტაირთან ერთად, მზის სისტემის ისტორიაზე. ამ პერიოდში, ის ერთადერთი ქალი ასტრონომი იყო, რომელიც ამ დაწესებულებაში მუშაობდა.

1968 წელს, ერიურთი თურქეთში დაბრუნდა და მოაწყო პირველი ეროვნული ასტრონომიის კონგრესი, თურქეთის სამეცნიერო და ტექნოლოგიური კვლევითი საბჭოს მხარდაჭერით.

გარდაიცვალა ანკარაში, 2012 წლის 13 სექტემბერს, გულის შეტევით.
მოსკოვის რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = დანგრეული
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.746243
| გრძედი = 37.600711
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნის დასაწყისში. დაარსდა 1540-იან წლებში და საბჭოთა ხელისუფლებამ დაანგრია 1929 წელს.

ეკლესია მიეკუთვნებოდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
მოსკოვის რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია ააგეს საუკუნის 40-იან წლებში რჟევიდან მოსკოვში გადაბრძანებული ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატების სახელზე, რომელთა შორის იყო რჟევის ღვთისმშობლის სასწულმოქმედი ხატი, რომელიც გამოჩნდა 1539 წელს სოფელ კლოჩკის მახლობლად ქალაქ რჟევის მახლობლად. მოჭედილობის მოხსნის შემდეგ ხატი უკანვე გააგზავნეს რჟევში, ხოლო მოჭედილობა განათავსეს ეკლესიაში, რომელიც ქალაქის გარეუბანში, ჩერნოტოლეში მდებარეობდა. მოგვიანებით აქ 1585-1593 წლებში ქვისგან ააგეს ბელი-გოროდის ციხესიმაგრის კედელი. 1686 წელს ჩერნოტოლეში დიდი ხანძარი მოხდა, რომლის შედეგად ეკლესია დაიწვა. ამ ხანძრის შემდეგ ეკლესია პეტრე ტიმოთეს ძე კონდირინმა გადააკეთა კლასიციზმის სტილში.

 საუკუნის ბოლოს ეკლესიის კედლები საკმაოდ მოძველდა და არქიტექტორმა ა. ა. ნიკიფოროვმა 1896-1898 წლებში ააშენა ახალი სატრაპეზო და კოშკური სამრეკლო. რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის ინტერიერი ცნობილია თავისი არაჩვეულებრივი თეთრი ქვის კანკელით და მინის მოზაიკით. კანკელის ავტორია ფერწერის აკადემიკოსი ვ. დ. ფარტუსოვი.

მოსკოვის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით ეკლესია დახურეს და საბოლოოდ 1929 წელს დაანგრიეს, რის შემდეგაც მის ადგილზე ააშენეს საცხოვრებელი მრავალსართულიანი სახლი.
მოსკოვის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია (სენია)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = არ მოქმედებს
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი =
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.750556
| გრძედი = 37.616111
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია — უძველესი, ჩვენს დრომდე ნაწილობრივ შემონახული მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში. ეკლესია მდებარეობს მოსკოვის კრემლის ანსამბლში, შედის კრემლის დიდი სასახლის კომპლექსში.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
ეკლესია ააგეს 1393-1394 წლებში დიმიტრი დონელის ქვრივის ევდოკია მოსკოველის დაკვეთით. საბჭოთა არქოლოგის ნიკოლოზ ვორონინის მტკიცებით ეკლესიას საფუძველი ჩაუყარეს კულიკოვოს ბრძოლის პატივისცემის ნიშნად, რომელიც აკურთხეს ღვთისმშობლის შობის სახელზე, რადგან საეკლესიო კალენდრის მიხედვით დღესაწაული დაემთხვა კულიკოვოს ბრძოლას. რუსი მეცნიერი სერგეი ზაგრაევსკი კი თვლის, რომ ეკლესია ააგეს კულიკოვოს ბრძოლის მე-13 წლისთავზე.

ეკლესიამ დაიკავა ლაზარეს აღდგინების სახელზე ნაკურთხი ხის ეკლესიის ადგილი და მდებარეობდა თავადის სასახლის ქალების ნაწილში და იყო დიდი თავადის მეუღლის კარის ეკლესია.

ეკლესიამ 1393-1394 წლებამდე მოაღწია თუმცა შემონახული იყო მისი მხოლოდ კედლები მთავარი კარიბჭით, ფანჯრების დონეზე. აღნიშნული ეკლესია იყო სამაფსიდიანი და აგებული თეთრი ქვით.

1395 წელს ეკლესია მოხატეს თეოფანე ბერძენმა და სიმეონ შავმა მოსწავლეებთან ერთად.

1479 წელს, სავარაუდოდ, ხანძრის გამო ეკლესიის ზედა ნაწილი ჩამოინგრა, მაგრამ მალევე აღადგინეს. 1514-1518 წლებში ეკლესიის გადაკეთებაზე მუშაობდა ალევიზ ნოვი, რომელმაც ეკლესიას დააშენა ახალი სივრცე, რომელშიც განათავსეს მთავარი საკურთხეველი ღვთისმშობლის შობის სახელზე.

მეფე თევდორე ალექსის ძის დროს 1681-1684 წლებში ეკლესიის შენობა გადაკაეთეს ერთგუმბათიან ეკლესიად სწორკუთხა საკურთხევლითა და დასავლეთით მიდგმული სამრეკლოთი. ამ პერიოდისათვის ლაზარეს სახელობის ეგვტერი უკვე გაუქმებული იყო.

ამჟამად ტაძარი არ მოქმედებს, მასში შესვლა აკრძალულია.
მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი = ოფიციალური ვებგვერდი
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი = როდიონ კაზაკოვი
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = კლასიციზმი
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.743333
| გრძედი = 37.660278
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნეში.

ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია უფლის ამაღლების სახელზე, ხოლო ეგვტერები წმინდა მარტინე აღმსარებლის, რომის პაპისა და საქართველოს ღვთისმშობლის ხატის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
აღნიშნულ ადგილზე ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ ესაა 1502 წლის 14 აპრილი, როცა მოიხსენიებდნენ რომის წმინდა პაპს მარტინ აღმსარებელს. ივან სნეგირიოვი თვლის, რომ ეკლესია ააგეს 1492 წელს. პირველი საარქივო მასალა, რომელშიც მოხსენიებულია ეკლესია, მიეკუთვნება 1625 წელს.

1780 წელს მოსკოვს სტუმრობდა საღვთო რომის იმპერატორი იოზეფ , რომელიც მიიღო ევროპული განათლების მქონე მიტროპოლიტმა პლატონმა. მიტროპოლიტმა არამარტო აჩვენა სამეფო სტუმარს ქალაქი, არამედ მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. იმპერატორის გამგზავრებიდან ძალიან მალევე ძველი ეკლესიის გვერდით საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ეკლესიის მშენებლობას, მაგრამ მშენებლობა დაიწყო მხოლოდ 1791 წელს, როდესაც მის ასაშენებლად ფული გაიღო მოსკოველმა ჩაის ვაჭარმა ვასილი ჟიგარევმა. პროექტი დაუკვეთეს არქიტექტორ როდიონ კაზაკოვს. 1792 წელს მიტროპოლიტმა პლატონმა დალოცა მშენებლობის დაწყება, ხოლო 1806 წელს აკურთხა ახალი ტაძრის საკურთხეველი. წმინდა მარტინ აღმსარებლის ტაძარში გაიმართა 1812 წელს ნაპოლეონის ჯარების გასვლის შემდეგ. 1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა და მისი რესტავრაცია გაგრძელდა 1821 წლამდე.

ბოლშევიკების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ტაძარი დაიხურა 1931 წელს. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს დოკუმენტური ფილმების სტუდია „“, ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის წიგნის პალატის ფონდები.

1990 წლიდან დაიწყო მორწმუნეებისათვის ეკლესიის გადაცემის პროცესი, რომელიც საბოლოოდ დასრულდა 1996 წელს. 1998 წლის 28 მაისს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი -მ აღასრულა ტაძრის კურთხევა.

ეკლესიაში დაცულია ისეთი სიწმინდეები, როგორიცაა საქართველოს ღვთისმშობლის ხატი და მთელი რიგი წმინდანების წმინდა ნაწილები, მათ შორის მარტინ აღმსარებლის, წმინდა ტიხონისა და მატრონა მოსკოველის.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (ტროეკუროვო)

}
| რელიგიური_წევრობა = რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
| წესჩვეულება =
| პროვინცია =
| რაიონი =
| კურთხევის_წელი =
| სტატუსი = მოქმედი
| ფუნქციური_სტატუსი =
| მემკვიდრეობითი_ადგილმდებარეობა =
| ხელმძღვანელობა =
| საიტი =
| ხუროთმოძღვრება =დიახ
| ხუროთმოძღვარი =
| ხუროთმოძღვრული_ტიპი =
| ხუროთმოძღვრული_სტილი = მოსკოვური ბაროკო
| ფასადის_მიმართულება =
| ნოვატორული =
| თარიღდება = საუკუნე
| მშენებლობის_ფასი =
| დეტალები =
| ტევადობა =
| სიგრძე =
| სიგანე =
| ნავის_სიგანე =
| სიმაღლე_მაქსიმალური =
| გუმბათის_რაოდენობა =
| გუმბათის_სიმაღლე_გარე =
| გუმბათის_სიმაღლე_შიდა =
| გუმბათის_დიაგ_გარე =
| გუმბათის_დიაგ_შიდა =
| მინარეთი_რაოდენობა =
| მინარეთის_სიმაღლე =
| წვეტის_რაოდენობა =
| წვეტის_სიმაღლე =
| მასალა =
| =
| =
| =
| =
| განედი = 55.703
| გრძედი = 37.41125
| საერთო_მოიჯარე =
| ქვეყანა=
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს ყოფილ სოფელ ტროეკუროვოში, ამჟამად მოსკოვის დასავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ოჩაკოვო-მატვეევის რაიონი. ტაძართან ახლოს მდებარეობს ტრეოკუროვოს სასაფლაოს მთავარი შესასვლელი, თუმცა ტაძარი არ დგას სასაფლაოს ტერიტორიაზე.

ეკლესია აგებულია 1699-1706 წლებში. მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერი მოსკოვის მიტროპოლიტ ალექსი ღვთისკაცის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
სოფელი ტროეკუროვო (ასევე ხოროშეოვო ან ნიკოლსკოე) ცნობილია საუკუნიდან და სავარაუდოდ უკვე ამ პერიოდიდან მას თავისი ხის ეკლესია უკვე ჰქონდა, რომელიც ნაკურთხი იყო ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. მას შემდეგ, რაც სოფელი გადავიდა გოდუნოვებიდან ტროეკუროვების მფლობელობაში, აქ საუკუნის 40-იან წლებში ააშენეს ახალი ხის ეკლესია, რომელიც საუკუნის დასაწყისში შეცვალა დღეს არსებულმა ქვის შენობამ. ახალი ეკლესიის მშენებლობა გაგრძელდა 1699 წლიდან 1706 წლამდე. ეკლესია აგებულია მოსკოვური ბაროკოს სტილში, მაგრამ მისი არქიტექტორის ვინაობა უცნობია. მშენებლობის პარალელურად აგებული სამრეკლო 1745 წელს შეცვალა დღემდე შენახულმა სამიარუსიანმა კოშკმა.

 საუკუნის შუა წლებიდან ტაძრის დახურვამდე, ანუ 1931 წლამდე, მის არქიტექტურას მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ განუცდია. დახურვის შემდეგ ეკლესიის გუმბათი და სამრეკლო მოანგრიეს, ინტერიერის მორთულობა გაანადგურეს, ხოლო ყოფილი ტაძრის შენობაში ტყავის ქარხანა განათავსეს. დიდი სამამულო ომის შემდეგ პერიოდში ტაძრის შენობა ეკუთვნოდა ორგანიზაცია „“-ს, რომელიც ეკლესიის შენობას საწყობად იყენებდა.

1991 წელს ტროეკუროვოს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და ერთი წლის შემდეგ აღსდგა ღვთისმსახურება. მოგვიანებით ტაძრის ექსტეიერი და სამრეკლო აღადგინეს.
ნაცისტური გერმანიის მიერ ლატვიის ოკუპაცია

ვერმახტის მიერ ლატვიის ოკუპაცია 1941 წლის 10 ივლისს დასრულდა. ლატვია გახდა მესამე რაიხის ოსტლანდის რაიხსკომისარიატის ნაწილი. ლატვიის პროვინციაში ოსტის გენერალური გეგმის მიხედვით ხვრეტდნენ ან ასახლებდნენ საკონცენტრაციო ბანაკებში ყველას ვინც ნაცისტებისტვის მიუღებელი რასის წარმომადგენლი იყო ან ეწინააღმდეგებოდა გერმანულ ოკუპაციას.
შაჰანდანი

შაჰანდანი — აზერბაიჯანის ქალაქ შემახას სამიდან ყველაზე ძველი სასაფლაო, რომელიც განლაგებულია ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. აქ სავარაუდოდ დაკრძალულია საუკუნის ცნობილი პოეტის ნასიმის ძმა პოეტი შაჰანდანი (შაჰანდანი, შაჰი და ხანდანი) და სასაფლაოც მის სახელს ატარებს.

აღწერა და შესწავლა
ადგილობრივი მკვიდრთა გადმოცემით შაჰიდე ხანდანი (ლამაზი მხიარული) იყო ნასიმის ძმის ზედმეტსახელი, ხოლო სასაფლაოს ეწოდა მისი სახელი, ვინაიდან იგი აქ იქნა დაკრძალული. შაჰანდანის სასაფლაოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი იქნა რვაკუთხა მავზოლეუმის ნანგრევები. მავზოლეუმის შიგნით აღმოჩენილია ორი საფლავი. ერთ-ერთი საფლავის ქვა ღრმად არის მიწაში ჩაფლული. ატმოსფერული გავლენის გამო წარწერები წაიშალა საფლავის ქვებზე.

საფლავის ქვის უკანა მხარეს არსებობს გამოსახულება, რომელიც დამახასიათებელია — საუკუნეების აზერბაიჯანის საფლავის ქვებისთვის. არქეოლოგი ჰუსეინ ჯიდი აღნიშნავს, რომ სავარაუდოდ, ეს უნდა იყოს ნასიმის ძმის — შაჰიდე ხანდანის საფლავი. ეს თუ მართლაც ეგრეა, ჯიდის თქმით, — საუკუნეებში ქალაქის სასაფლაო აქ იყო განლაგებული. ნაწილობრივ ეს მტკიცდება სხვა საფლავების არსებობით, რომლებიც ასევე მიეკუთვნებიან — საუკუნეებს. ბევრი უძველესი საფლავი განადგურებულია, ხოლო უამრავი უკვე მიწით არის დაფარული.

ქალაქ შემახის დასავლეთ ნაწილში 1970–1971 წლის სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოების ჩატარებისას, იქ, სადაც ადრე არსებობდა ბაზარი და მის გარშემო აღმოჩენილ იქნა უამრავი საფლავი. საფლავების ქვებზე ქუფური დამწერლობის მიხედვით სჩანს, რომ ისინი ძირითადად მიეკუთვნებიან — საუკუნეს. ოდესღაც ეს სასაფლაო განლაგდებოდა შაჰანდანამდე. ჯიდის ვარაუდით, შუა საუკუნეებში შემახის მთავარი სასაფლაო იყო შაჰანდანი. შემდგომ კი, ქალაქის გაზრდის გამო, სასაფლაო გადატანილ იქნა გორაკზე, სადაც „ედი გიუმბეზისა“ და „ლალეზარის“ სასაფლაოები არის განლაგებულნი. ცნობილმა აზერბაიჯანელმა პოეტმა სეიდ აზიმ შირვანიმ დაიბარა, რომ იგი დასაფლავებულ ყოფილიყო შაჰანდანის სასაფლაოზე და მისი საფლავიც მანდვეა.

გალერეა
სეჰენდი

სეჰენდი, საჰენდი — ვულკანური მასივი ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანის ტერიტორიაზე, თავრიზიდან სამხრეთით 40 კმ-ში. წარმოადგენს ელბურსის მთიანეთის ნაწილს. გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. სიმაღლე 3707 მ (მთა ჰარამდაღი). აგებულია ანდეზიტებით, ბაზალტებით, ტუფებითა და ვულკანური ფერფლით. კალთები დასერილია (სიღრმე 300 მ-მდე) ბარანკოსებით. მწვერვალები დაფარულია თოვლით.
კატი დადეშქელიანი

კატი დადეშქელიანი (დ. 1890 — გ. 1977, პარიზი) — ქართველი მწერალი, თავადი ალექსანდრე დადეშქელიანის ქალიშვილი. მამამისი, სახელმწიფო ტყის ფონდის ინსპექტორი იყო, რომელიც 1909 წელს მოკლეს.

პირველი მსოფლიო ომის დროს, კატი დადეშქელიანი რუსეთის არმიას შეუერთდა, სადაც თათრეთის მე-4 პოლკში მსახურობდა. მას ავსტრიის ფრონტზე სასწრაფო დახმარების მანქანა დაჰყავდა, სადაც მოგვიანებით, 1916 წელს, დაიჭრა.

ომის შემდეგ, კატი დადეშქელიანი საქართველოში ცხოვრობდა, სადაც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელ კრებაში მუშაობდა. თუმცა, როდესაც 1921 წლის მარტში, საბჭოთა რუსეთი შემოიჭრა და კონტროლი დაამყარა საქართველოზე, ოჯახი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა. 1934 წელს, დადეშქელიანის ომისდროინდელი მოგონებები — „თავადის ქალი მუნდირში“ გამოიცა. 2021 წელს ქართულად გამოსცა ნოდარ დუმბაძის გამომცემლობამ. თარგმნა და ნარკვევი დაურთო ქეთევან ტომარაძემ.